text:
ተመሳሰልቲ ብሂላት ብዙሓት ኣለዉ።
ንኣብነት: „ኣወዳት ኩሉ ግዜ ቀዳማይ ስጉምቲ ክወስዱ ኣለዎም“።
ወይ ድማ: „ኣዋልድ እንታይ ከም ዝደልያ ኣጸቢቐን ኣይፈልጣን እየን“።
መብዝሕትኡ ግዜ እዚ ብሂላት ሓቅነት የብሉን።
ሓደ ሓደ ግዜ ኣዋላድ ተቐላጢፈ ሕራይ ክብል የብለይን ኢለን ይሓስባ እየን።
ምኽንያቱ እቲ ወዲ ብዛዕባይ ሕማቕ ከይሓስብ ኢለን ስለ ዝፈርሃ።
ይኹን ደኣምበር ጓል ኣይፋል እንተ ኢላ ኣይፋል እዩ።
ምሳኻ ገና ርግጸኛ ኣይኮነትን ዘላ ማለት እዩ።
ዋላ እውን ኣብ እዋን ምልላይ ኩነታት ዘይንጹር ወይ ዘይብሩህ ክኸውን ይኽእል እዩ።
ዝኾነ ሰብ „ሕራይ“ ድዩስ „ኣይፋል“ ማለቱ እዩ ንምፍላጥ ኩሉ ግዜ ቀሊል ኣይኮነን።
እዚ ምስ ምልላይ (ምቅጣብ) ዝተሓሓዝ ኩነታት ስለ ዝኾነ መሳጢ ክኸውን ይኽእል እዩ።
መስተውዓሊ ክትከውን ግን ኣለካ።
እንተዘይኮኑ ግን ነታ ሰብ እውን ከይተረዳኣካ ክትብድላ ትኽእል ኢኻ።
ስለዚ ኣይፋል እንተበለት እውን ግቡእ ክብራ ክትህባ ኣለካ።
ስጋዊ ርክብ ንምፍጻም ንሰብ ከተድዕሶ ወይ ከተርግጾ ኣይግበኣን እዩ።
ኣዋልድ ኮና ኣወዳት ብስነስርዓት ክተሓዙ ይደልዩ እዮም።
ርግጸኛ እንተዘይኮይንካ ሕተት።
ብዙሓት ኣዋልድ ከምዚ ምስ ትገብር ጽቡቕ ይረኽብኦ!
ተወሰኽቲ ሓበሬታታት ንኣብነት ኣብዚ ክትረክብ ትኽእል: http://www.echt-krass.info/trial_error.html


c: text/html

text:
ፌደሬላዊ ቤት ፍርዲ ኢትዮዽያ ንክልተ ስዊድናዊ ጋዜጠኛታት ገበነኛ‘ዮም ዝብል ብይን ኣሕሊፉ።ዝግበኦም መቅፃዕቲ ንምውሳን ብቆፀራ ተፈላልዩ።
ቤት ፍርዲ ኢትዮዽያ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት ማርቲን ሸብንን ዮሃን ፐርሰንን ንዝተሰምዑ ክልተ ክስታት ተቀቢሉዎ‘ሎ።ብመሰረት ዓቃቢ-ሕጊ ዘትሐዞ ክሲ ክልቲኦም ተኸሰስቲ ምስ መንግስቲ ኢትዮዽያ ጉጅለ ፈጠራ ራዕዲ ኢሉ ዝገለፆ ኦብነግ ተራኺቦም።
ንሞያ ጋዜጠኛነት ከውሊ ገይሮም ንመንግስቲን ህዝቢን ኢትዮዽያ ንምጉዳእ፣ንዕላማ ኦብነግ ደጊፎም፣ተዓጢቆም፣ናይ‘ታ ሃገር ኳዕቲ ነዳዲ ዘይቲ ዝካየደሉ ስፍራ፣ናይ‘ቲ ፕሮጀክትን ኣቀማምጣ ሰራዊትን ኣፅኒዖም፣ንዕላማ ኦብነግ ንምዕዋት እናተንቀሳቀሱ ከለው ስለዝተማረኹ ንግብረ-ሸበራ ደጊፎም ተባሂሎም ተኸሲሶም‘ለው ይብል እቲ ቀዳማይ ክሲ።
ካልኣይ ክሲ ዓቃቢ-ሕጊ፣ንኣድማሳዊን ሃገራዊን ሕጊ ጥሒሶም፣ንድሕነት ህዝቢ ስግኣት ዝኾነ ተግባር ንምፍፃም ናብ ኢትዮዽያ ስለዝኣተው፣ንናይ‘ታ ሃገር ሉኣላዊነት ረጊፆም ይብል።
እቲ ቤት ፍርዲ ኣብ ናይ ሎሚ ውዕልኡ፣ብክልቲኡ ወገን ንዝቀረበ ክስን ተቃውሞ ክስን ብመንፅር ሕጊ‘ታ ሃገር ከምዝገምገመ ገሊፁ‘ሎ።
እቲ ቤት ፍርዲ ከምዝጠቀሶ፣ተኸሰስቲ ሞያና‘ዩ ዝበልዎ ንምፍፃምን ንኣሰራርሓ ኣብ ኢትዮዽያ ዝተዋፈረ ኩባንያ ኦይል-ኣፍሪቃ ንምዕዛብን ናብ‘ታ ሃገር ብዘይሕጋዊ መንገዲ ኣቲና ኢና ኢሎም ንዝሃብዎ ቃል ውዱቅ ገይሩዎ‘ሎ እቲ ቤት-ፍርዲ።ምኽንያቱ ይብል እቲ ቤት-ፍርዲ ኩባንያ ኦይል-ኣፍሪቃ፣ምስ መንግስቲ ኢትዮዽያ ሕጋዊ ውዕል ስለዝኣሰረ፣ ፈቃድ መንግስቲ ረኺብካ ናብ‘ቲ ስፍራ ምሕላፍን ምፅብፃብን ይካኣል‘ዩ ይብል።ነዚ ኢልና፣ንዶብ‘ታ ሃገር ጥሒስና ኣቲና ምባሎም ቅቡል ኣይኮነን ይብል እቲ ቤት-ፍርዲ።
ኣብ‘ቲ ከባቢ ንዝኽሰት ግጭት ንምፅብፃብ ኢና ኢቲና ንዝብል ቃል-ተኸሰስቲ ድማ፣ተኸሰስቲን ዘቅረብዎም ምስክራትን ዝሃብዎ ቃል ክምርመር ከሎ ብቤት ፍርዲ ተቀባልነት ዘይብሉ‘ዩ ይብል።ተኸሰስቲ ማርቲን ሸቤን ዮሃን ፐርሰንን፣ነቲ ብዓቃቢ-ሕጊ ዝቀረበሎም ክሲ ክምልሱ ስለዘይካኣሉ ብሙሉእ ድምፂ ገበነኛታት ኢኹም ኢልዎም‘ሎ።
እቲ ቤት ፍርዲ ኣስዒቡ፣ነቲ ብይን ቅድሚ ምሕላፉ፣ክጠቅሞም ዝኽእል መልሲ ኣሎ እንተኾይኑ ሓቲቱ፣ሪኢቶ ተቀቢሉ‘ሎ።ኣብ መወዳእታ፣እቲ ቤት ፍርዲ ናይ ክልቲኦም ወገናት ሪኢቶ ገምጊሙ ብይን ንምሕላፍ ን17 ታሕሳስ ካልእ ቆፀራ ሂቡ ናይ ሎሚ ስርሑ ዛዚሙ‘ሎ።
ኢንድግልድ ዶልጋብ ኣብ ስዊድን ናይ ውልቀ-ሚድያ ትሰርሕ‘ያ፣ነቲ መስርሕ ቤት ፍርዲ ክትከታተል ምስ ቀነየት ድሕሪ‘ቲ ናይ ሎሚ ውዕሎ ሪኢቶኣ ተሓቲታ ከምዚ ትብል።
“ነዚ መስርሕ ቤት-ፍርዲ ንሳልሳይ ጊዜ‘የ ተኸታቲለዮ።እቲ መስርሕ ክሳብ ሎሚ ርትዓዊ‘ዩ ዝብል እምነት ነይሩኒ።በቲ ብይን ግና ኣዝየ‘የ ተገሪመ። ኣዝዩ ጨካን ብይን‘ዩ።ንፉዓት መሰኻኽር ተኸሰስቲ ቀሪቦም ነይሮም።ዳያኑ ግና ልዕሊ ጠበቃታት ተኸሰስቲ‘ዮም ኮይኖም” ኢላ።
ተኸሰስቲ ብቁዕ ነብሰ-ምክልኻል ገይሮም‘ዮም ኢላ‘ውን ትኣምን ስዊድናዊት ጋዜጠኛ ኢንድግልድ ዶልጋብ።ኣብ ምጅማር‘ቲ መስርሕ፣ዳያኑ ነቲ ከይዲ ሙግት ፅቡቅ ገይሮም ኣዳሚፆም‘ዮም።ግን ዘርከቦ ለውጢ የለን‘ውን ኢላ። እንተኾነ እቲ ብይን ዘሕልፎ መልእኽቲ ኣለዎ‘ በለት።
ንሳ ወሲኻ “ከምዝመስለኒ እቲ ብይን መልእኽቲ ኣለዎ።ኣገዳሲ ዘይኮነ ምንቅስቃስ ድዩ ተበግሶ፣ኣብ ዓድና ኣይሰርሕን ዝዓይነቱ መልእኽቲ” ኢላ።
ነቲ መስርሕ ቤት-ፍርዲ ክሲ ጋዜጠኛታት ስዊድን፣ሒደት ዘይባሃሉ ወፃእተኛታት ጋዜጠኛታት ተኸታቲሎምዎ‘ዮም ይብል መለስካቸው ኣምሃ ዝላኣኾ ሪፖርት።
ስዊድናዊያን ጋዜጠኛታት ብቤት-ፍርዲ ኢትዮጵያ ገበነኛታት ኢኹም ተባሂሎም
- መለስካቸው ኣምሃ
ፖለቲካዊ ጣልቃ ምትእትታው ዘለዎ መስርሕ-ፍርዲ ይብልዎ ተሟጎቲ መሰላት
ፌደሬላዊ ቤት ፍርዲ ኢትዮዽያ ንክልተ ስዊድናዊ ጋዜጠኛታት ገበነኛ‘ዮም ዝብል ብይን ኣሕሊፉ።ዝግበኦም መቅፃዕቲ ንምውሳን ብቆፀራ ተፈላልዩ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ሓርበኛ ብርሃነ ተስፋማርያም፡
ቅድሚ 39 ዓመት ኢትዮጵያ ዝቐተለቶ በዓል ኪዳነይ።
ኣብዛ ተካል ማዓልቲ ትራኣየኒ። ኣነ ክበኪ፡ ንስኻ ግን ጸኒዕካ ኢደይ ሒዝካኒ።
ክሓተካ ደልየ፡ ብርሂን ክኸዱ ድዮም? ቆልዑት እዋን ምሳሕ ቀሪቡ ክብለካ ዕድል ስኢነ።
ኢደይ ሒዝካኒ ጸቒጥካ ደጋጊምካ፡ ኣጆኺ ኢልካኒ።
ምብዋ!! ሎሞ ብሰላም ተሲእና። እዚ ከይበልና ገዛና ተወሪራ። ክንደይ’ከ ይበዝሑ!
ጸዋዓዮም እቶም ተጋደልትና ብርሂን፡ ጸዋዓዮም እባ! ክብለካ ምደለኹ፡ ግን ወሲዶምኻ።
ሓደ ዓፋኝ ሹጉጡ ኣብ ድሕሪ ክሳድካ፡ ክልተ ጦርሰራዊት ካላሺኖም ኣብ ጎድንኻ ። ድምብርጽ ኢሉካ ድዩ ብርሃነ ተስፋማርያም ንብዓት ቁጽርጽር ዝበለካ፡ ጓልና ከም ገለ ኢላ ኣብ ጥቓኻ በጺሓ ሓደ ጦርሰራዊት ተሰኪሙ ምስ ደርበያ ኢዩ።
“ቆልዑት ከይርስዑኒ ፍቕረይ፡ ካብ ሕጂ ናዓኺ እያ ትኸፍኣኪ” ኢልካኒ። “ዓለም ኣይክትርሳዓካን ኢያ” ኢለካ፡ ፍሽኽ ኢልካ። እቲ ዓፋኝ ኣብ ድሕረኻ ኮይኑ ሹጉጡ የዐሚሩ፡ “ ዝም በል (ሱቕ በል)” በለካ። ሕጂ’ውን ጭራፍ ፍርሒ ኣየርኣኻን። ዕድል ረኺብካ እታ ቴለፎን ቁጽሪ ሓቢርካኒ። እንዳ ወሰዱኻ ንጋንታኻ ሓሲብካ ኣድሒንካ። ሎሚ ደቆምን ደቂ ደቆምን ሓቊፎም ሳላኻ። ሳላ ጽንዓትካ። ሳላ ፍቕርኻ ነዛ ኤርትራና። ትራኣየኒ ኣብዛ ጸልማት ዓለም። ኣካይዳኻ፡ ፍሽኽታኻ፡ ሕቑፎኻ፡ ሙቁር፡ ከንፈርካ ኩሉ ናፊቐ። ናትካ ጽንዓት ናፊቐ።
ኣብ መርዓ ጓልና ክትስዕስዕ ተራኢኻኒ። ንብርሂን ንእሽቶይ ምስ ሓዉ መጽሓፍ ከተንብበሎም ትራኣየኒ።
ከመይ ኢያ እታ ምስጢር፡ ዕረፍቲ ክንህበካ ብርሂን ናተይ? ምስጢር ኮይናትኒ እንዳ ሃደመትኒ።
ኢደይ ሒዝካ ኣጆኺ ኢልካኒ። ተጋደልቲ ኣብ ገዛና መጺኦም፡ የሕዋትና እዮም ኢልካኒ፡ ተጋደልቲ ኤርትራ ንበሎም ኢልካ ሚሂርካኒ። ሎሚ እታ ዝሰለምካዮም ስም መሪጾም “ሓርበኛታት ኤርትራ” ኢሎም ይጽዉዑ። ሓደራኹም ሓዚሎም። ኩሉ ኣጣማሚርካ ብመስዋእትኻ።
ሓበን ኣውሪስካና። ትሕትና ሚሂርካና። ዝገደፍካልና ውርሲ ናይ ቢሻ ወርቅን ዘይትን ክኸፍሎ ዘይክእል ንዘልኣለም። ብርሂን ንስኻን ስዉኣትናን ልብና ደቢስኩም።
ናብራና ይራኣየኒ። ናይ ብሓቂ ኣሐንቂቕካኒ፡ ብሓቂ ናፊቐ! “ኣነን ንስኺን ብፍቕሪ ምሃብ ከምኡ እውን ንድኽነት ካብ ኤርትራ ክነጥፍእ ንዋዳደር፡” ኢልካኒ።
ይፍትን ኣለኹ፡ ብርሃነ ተስፋማርያም ግን መራሒየይ ወሲዶሙለይ። ንዓኻ ርእየ ኣይተንበርከኽኩን፡ ክደክም ከለኹ ቆልዑትናን ህዝብናን ኣጆኺ ይብሉኒ። “ ኤርትራውያን በይንና ኣይኮንናን” ኢልካኒ፡ ሓቅኻ!! ” ኣይምረርኩም ክሓልፍ ኢዩ” ኢልካና ሓቅኻ!! ብሓንሳብ ጠጠው ኢልና ንሰግሮ ኣለና። ሕልምና ይራኣየኒ፡ ሓዋዊሰዮ ኩሉ ሙሉ።
ኣሪግና ብኢደይ ሒዝካኒ ክትመርሓኒ ትራኣየኒ። ዓሮምሮም እንዳበልኩን ደቅናን ደቂ ደቅናን ገዛና መጺኦም ጣዓሞት ክበልዑን ይራኣየኒ።
ኣምላኽ ዲዩ ተቓጺጹኒ፡ መንጢሉኒ ብርሂን??
ትራኣየኒ ኣብ ወጋሕታ ሕልሚ፡ ኣብ ጽምዋ ገዛይ። እዛ ሂወት ትጓዓዝ፡ ኣነን ንስኻን ግን ኣብኣ ጠጠው ኢልና ኣብታ July 15, 1978! ሕልሚ ጥዑም፡ ውርስኻ ሙቁር። 39 ዓመታት ኮይኑ፡ ንዓይን ንዓኻን ግን ትማሊ ይመስለና። ሓድነትና ምስክር ነጻነትና ኢልካኒ።
ነቶም ዝተመልሱና ሓርበኛታት እፎይታ ኮይንካዮም፡ መሪሕካዮም ሓሊኻዮም።
ብርሂን፡ ድሕሪ ናጽነትና ኣብ መቓብር ኮሎኔል ዘነበ ከይደ ናብ ኣዲስ ኣበባ። ንሻምበል ሰለሙን ደልየ ናብ ኣለምበቃኝ ቤትማእሰርቲ ከይደ።
ዘነበ ሞይቱ፡ ኣብ መቓብሩ ከይደ ስኢለ ጡፍ ኢለዮ፡ ክንደይ ጡፍ ዘይበለካ።
ሰለሙን ተጸሊሉ ብደርጊ ተኣሲሩ ፈቐዶ ቤተክርስትያናት ኣዲስ ኣበባ ኮለል ይብል ኢሎሙኒ። ደሊናዮ ስኢንናዮ።
ጸላኢ ኣዕጽምትኻ ሰይሩ፡ ትንፋስካ ሓኒቑ፡ ግን ተተሪኹ ዘይጽንቀቕ እዩ ታሪኽካ።
ሓደ ካብቶም መራሕትና “እንተ ትረኽቢዮም እንታይ ምገበርኪ?” ኢሉ ሓቲቱኒ። “ኣነ ኳዓቱ ምበልኩዎም፡ ብርሂን ግን ቤትፍርዲ ኣቕርብዮም ምበለኒ፡” ኢለዮ።
ኣብዛ ኣብ ልበይ ዝፈጠርኩዋ ዓለም፡ መሰለይ ጌረያ ንዘልኣለም ከንብረካ። ኣብ መወዳእታ ዘይብሉ ግዜ መለክዒ ዝተሳእኖ ፍቕሪ ናተይ ኢለካ። ንዓኻ ረኺበ ከሲበ።
እንታይ እሞ! ትራኣየኒ ወግሐት ዓረበት!!
ከምኡ እውን በዛ ጽሕፍቲ:-
ንመንግስቲ ኤርትራና ናዓኻን ንኹሎም ስዉኣትናን ንኹሉ ህዝቢ ኤርትራ ሕነን ክብረትን ሓልዩ፡ ንኢትዮጵያ ኣብ ናይ ዓለም ቤትፍርዲ ጸዊዑ፡ ኣብ ሕጊ ዓለም ኣቕሪቡ፡ ደርግ ዝገደፎ ፋይላት ከረክብ፡ ንሕና እውን ስድራ ስዉኣት ኾይና ክንምስክር፡ መስኪርና ቅሳነት ክንረክብን ሓዘንና ክንዓጹን።
ነተን ከማይ ዝኣመሰላ ኣብ ቅድሚ ዓይነን ቃል-ኪዳነን ዝተመንጠላን ነተን ኣዴታትና ካብ ሕቅፎአን ደቀን ዝተወስዱወንን፡ ነቶም ኣቦታትና እንዳራኣዩ ደቆም ዝረሸኑሎም፡ ንሕበር! ይብል ኣሎኹ። ግዜ ነዊሑ። ኢትዮጵያ ግብራ ትእመን። ሓላፍነታ ነፍልጣ፡ ስዉኣትና ቅሳነት ይርከቡ።
መንግስቲ ኤርትራ ወኪላትና፡ ፋይላት ስዉኣትና ሓቚፋ፡ ”ህዝቢ ኤርትራ ንዑናይ” ትበለና። ንሕና ድማ ስእሊ ናይ ስዉኣትናን ደቅናን ደቂ-ደቅናን ሒዝና ንበገስ። ግዜ ነዊሑ። መስጣ ክይኾነና።
ኣነ ብስመይን ብስም ደቀይ፡ ንፕረሲደንት ኢሳይያስ ደጋጊመ ጽሒፈ ሓቲተ። መልሲ ኣይረኸብኩን። ሕጂ እውን እንተዋሓደ ቅዳሕ (ኮፒ) ፋይል ማእሰርቲን ቅትለትን ባዓል ቤተይ ብርሃነ ተስፋማሪያም ይሓትት ኣሎኹ። መንግስቲ ኤርትራ ክውክለኒ ካብዘይደለየ ግን፡ ሕልናይ ተወኪለ ንኢትዮጵያ ቤትፍርዲ ዓለም ከቕርባ መሰለይን መሰል ደቅናን ስለዝኾነ፡ ይሓትት ኣሎኹ።
መስጣ ከይኮነና፡ ናትካ (ክቡር በዓል-ኪዳነይ)ን ናይ ኩሎም ስዉኣትናን ኣውያት። ትም ናትና ናይ ኢትዮጵያ ዓወት ኣይንግበሮ፡ ዓቢ ብድሆ ከይኮና ነዛ ኤርትራና።
ካብ ቃል ኪዳንካ Kiki Tzeggai (ፍቕረይ ዝበልካኒ)
15 July 2017 – USA
* * * * * * * *
”መልእኽቲ ብርሃነ ናብ ኪኪ” Credit to the singer Abrehet Berhane (ብ’ድምጻዊት ኣብርሀት ብርሃነ).


text:
Radio Erena: 01 October 2017
ሓይልታት ጸጥታ መንግስቲ ኤርትራ፣ ነቶም መሳርሕ ህግደፍ ኮይኖም ኣለዉ ዝበልዎም ኣቡናት ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ኤርትራ ዝወገዙ ክልተ መነኩሳት ደብረ ቢዘን ከምዝኣሰሩ ተሓቢሩ።
መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት ሰሜን ኣሜሪካ፥ ማእከላይ ምብራቕን ኤውሮጳን፣ ብ1 ጥቅምቲ ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ፣ ኣብዚ ቅንያት እዚ መንፈሳውያን ኣቦታት ገዳም ደብረ-ቢዘን፥ ንኣባ ሉቃስን ንኣባ ባስልዮስን ብዝገብርዎ ዘይሕጋውን ዘይመንፈሳውን ኣሰራርሓ ብትሪ ስለ ዘወገዝዎም ድሮ ክልተ መነኮሳት ብወተሃደራት መንግስቲ ተታሒዞም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ተሓይሮም ከምዘለው ኣረጋጊጹ ኣሎ።
መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት፣ ንዘይፍትሓዊ ማእሰርቲ እቶም ኣቦታት ደብረ ቢዘን ብትሪ ኮኒንዎ ኣሎ።
ሲኖዶስ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ኤርትራ፣ ኣብ ልዕሊ’ቶም መሳርሒ ህግደፍ ኮይኖም ዘለዉ ኣቡናት ንዝወገዘ ገዳም ደብረ ቢዘን ስጉምቲ ክወስድ ምዃኑ ብ22 መስከረመ ኣብ ዝዘርግሖ መልእኽቲ ምፍርርሑ ይዝከር።
ገዳም ደብረ ቢዘን፣ ኣብ ጽባሕ በዓል ቅዱስ ዮሃንስ፣ኣብ 12 መስከረም 2017 ኣብ ዝዘርግሖ ደብዳቤ፣ ካብ ሕግን ስርዓትን ቤተክርስትያን ወጻኢ ብዝኾነ ኣገባብ ኣብ ልዕሊ ኦሮቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን፣ ብዙሕ በደላት ንዝፍጽሙ ዘለዉ ጸሓፊ ሲኖዶስ ኣቡነ ሉቃስን ኣማሓዳሪ መንበረ ጵጵስና ኣቡነ ባሲልዮስን ከምዝወገዘ ኣይርሳዕን።
ኣባ ሉቃስን ኣባ ባስልዮስን ብቅዱስ ኣቡነ እንጦንዮስ ኣብ 2006 ዝተወገዙ እኳ እንተኾኑ ብመንግሥቲ ኤርትራ ተደጊፎም ንቤት ኣምላኽን ንኣማኒ ሕዝቢ ተዋሕዶ ዘማስኑ ዘለዉ፥ ካብ ንትእዛዝ ኣምላኽ ንትእዛዝ መንግሥቲ ብምቅዳም መገበርያ ዓለም ብምዃን ካድራት መንግሥቲ ተቐይሮም ምህላዎም ገዳማውያን ኣቦታትን ሕዝብን ተረዲእዎ ዘሎ ጉዳይ’ዩ ክብል መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት ኣብዚ ትማሊ ዝዘርግሖ ሓበሬታ ኣነጺሩ።
“ካብ 2005 ዓም ጀሚሩ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ተዋሕዶ ኤርትራ፥ ኣብ ትሕቲ ምሉእ ምቁጽጻርን ፖለቲካዊ ምሕደራ ኣትያ ኣላ፣” ዝበለ እቲ ኣህጉረ ስብከታት፣ ዘይሕጋዊ ምውራድ 3ይ ፓትርያርክ ሃገረ ኤርትራን ዘይፍትሓዊ ማእሰርቲ ኣቦታት ካህናት ዝኣመሰለ በደላት ከምዝሰዓበ’ውን ኣዘኻኺሩ።
መሳርሒ ህግደፍ ኮይኖም ዘለዉ ኣባ ሉቃስን ኣባ ባስልዮስን፡ ኩሎም ውሉደ-ክህነት ናብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ከይዶም ብረት ይዕጠቑ ኢሎም ድሕሪ ምኽታሞም፣ ነዚ ኣብ ልዕሊ ቤተ ክርስቲያን ተዋሕዶ ዝፍጸም ዘሎ ናይ ምዕናይ ስጉምቲ ዘስትውዓልሉ ኣቦታት ገዳማውያን፥ ሰማዕትነት ዝሓትት ውሳኔ ፈጺሞም ከምዘለዉ ጠቒሱ።
ካህናት ናብ ግዱድ ውትህድርና ዝብል ትእዛዝ መንግስቲ ዘይንቡርን ዘይግቡእን ብምዃኑ ከምዝነጽጎን ከምዝውግዞን ዘፍለጠ መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት ነዚ ኣብነታውን ታሪኻዊ ውሳኔን ኣቦታት ገዳም ደብረ ቢዘን ኩሎም ካልኦት ገዳማውያን ኣቦታት ክስዕብዎን ከኽብርዎን ጻውዒት ኣቕሪቡ።
========================


text:
Radio Erena: 26 July 2020
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ፖሊስ ዞባ ኦሮምያ፣ ንመስራቲ ‘ደሞክራስያዊ ፓርቲ ኢትዮጵያ’ ኣቶ ልደቱ ኣያሌው ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዘእተወ ተገሊጹ።
ማዕከናት ዜና’ታ ሃገር ኣብ ዝሃቦኦ ሓበሬታ፣ ኣቶ ልደቱ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝኣተወ፣ ምስቲ ብሓድሽ ማዕበል ተጎሃሂሩ ዘሎ ዓሌት ዝመንቀሊኡ ግጭት ብዝተኣሳሰር፣ ከምዝኾነ ኣመልኪተን።
ፕረዚደንት ደሞክራስያዊ ፓርቲ ኢትዮጵያ ን’ዘ ሪፖርተር’ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ፖሊስ ኦሮምያ ብዕለት 10 ሓምለ ኣቶ ልደቱ ክእሰር ትእዛዝ ከምዘመሓላለፈ ድሕሪ ምግላጽ፣ ኣብ ቢሾፍቱ ዝተኻየደ ናዕቢ ብምውዳብን ፋይናንስያዊ ሓገዝ ብምግባርን ዝብል ክስታት ከምዘቕረበሉ ኣመልኪቱ።
ድሕሪ ቅትለት ስነጥበባዊ ሃጫሉ ሁዴሳ ዳግማይ ምስ ዝተባረዐ ዓሌታዊ ግጭት ኢትዮጵያ ብዝተኣሳሰር፣ መንግስቲ’ታ ሃገር ንሓያሎ መራሕቲ ተቓወምቲ ሓይልታትን ፖለቲከኛታትን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከእቱ ጸኒሑ’ዩ።
ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ዝርከቦም ሓያሎ ተጣበቕቲ መሰላት፣ ነዚ ናይ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብኣልማማ ምእሳር ዜጋታት ዘለዎም ተቓውሞ ገሊጾም እዮም።
ልደቱ ኣያሌው፣ ‘እዚ ናይ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ መንግስቲ፣ ሃገር ክመርሕ ብቕዓት ስለዘይብሉ፣ ሓድሽ ናይ መሰጋገሪ መንግስቲ ክምስረት ኣለዎ’ ብዝብል ኣረኣእያኡ እዩ ዝፍለጥ።


text:
ዕለት 10 ጥቅምቲ 2020 ዓ.ም. ኣብ ኣሲዚ ከተማ ቅዱስ ፍራንቸስኮ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ወኪሎም ብጹዕ ካርዲናል ኣጐስቲኖ ቫሊኒ ብዝሰርዕዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ነቲ ምስ “ኢየሱስ ጥብቂ ግላዊ ርክብ” ዝነበሮ መንእሰይ ካርሎ ኣኵቲስ ብጹዕ ከምዝበለቶን፡ ብጹዕ ካርሎ ኣኵቲስ እታ ኣብ ሰማይ ቤት ዝተወለደላ ዕለት 12 ጥቅምቲ ኣብ ናይ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ግጻዌ ዓመታዊ በዓሉ ኮይኑ ክዝከር እውን ከምእተወሰነ ልእኽቲ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን በነደታ ካፐሊ ሓቢረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ንናይ ባዚሊካ ቅዱስ ፍራንቸስኮን ቅድስቲ ማርያም ዘመላእክትን ኣብ ኣሲዚ ናይ ር.ሊ.ጳ. ፍሉይ ሓዋርያዊ ወኪል ብጹዕ ካርዲናል ቫሊኒ ዕለት 10 ጥቅምቲ 2020 ዓ.ም. ንር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ወኪሎም ኣብ ቅድሚ ወለዱ ኣዲኡ ኣንቶኒያን ኣቡኡ ኣንድረያን ኣኵቲስ ናብ መንበረ ታቦት ዓዲሞም ስለ ውላዶም ብጽዕና ብሕቕፎ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን መስኪሮም ወለዲ ውላዶም ካርሎ በቲ ኢየሱስ ዝሓበሮ መገዲ ክጓዓዝ መሰናኽል ከምዘይነበሩ ብጹዕነቶም ገሊጾም፥
ጮራ ብርሃን
ኣብ ልቢ ኡምብርያ ቤተ ክስቲያን ሓድሽ ጮራ ብርሃን ተዓደለት፡ ካርሎ ኣብ ሕይወቱ ዝተፈላለየ ናይ ህልውና ሕቶ ዘልዓለን ንናይ እምነት ጉዕዞ ሕቶ ዘቕረበን ድሕሪ እዚ ኩሉ ጉዕዞ ናብ ሰማይ ቤት ዝመርሕ መገዲ ዘመላኸተን፡ ገርሄይናነቱን ትሕትናኡን ዝደንቕ፡ ገና ካብ ሕጻንነቱ ንወንጌል ሕራይ ዝበለ፡ ሓንሳብ እቲ እውነተይና ብርሃን ምስ በጽሓካ ናብቲ ጸልማት ከምዘይትብል ዝመስከረ።
ኢየሱስ፥ ዓርኪ
ብጹዕ ካርዲናል ቫሊኒ ንካርሎ ኣኵቲስ ብጽዕና ንኽእውጁ ኣብ ዘዕረግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ኣብ ዘስምዕዎ ስብከት፡ ካርሎ ብንኡስ ዕድመኡ ኣብ 2006 ዓ.ም. ብዝሓደሮ ሕማም መንሽሮ ደም ካብዚ ዓለም ብሞት ከምእተፈልየን፡ ከምቶም ኵሎም መሳቱኡ ንኢንተርነት ዝነበሩ ፍልዩ ድላይ ከምዘሎ ኮይኑ ነዚ እዋናዊ መጋበርያ ንኣስፍሆተ ወንጌል ዝተጠቐመሉን ናይ ወንጌል ጽባቔን ክብርን ዝመስከረሉን ካብቲ “መምህርን መድሕንን ዓርኪ” ንኻልኦት ሓልዮትን ፍቕርን ምእንቲ ካልኦት ንኽብል ዝበቕዔ” ዝማርኽ ስብእና ዝነበሮ፡ ገና ብዓንተውኡ ኣብነት ምዃኑ ዝንገረሉ ዝነበረን “ሓይሉ ኩሉ ካብቲ ምስ ኢየሱስ ካብ ዝነበሮ ርክብ ዝምንጭውን ሱታፌ ኣብ ቅዱስ ቁርባን ማእከል ናይቲ ምስ እግዚኣብሔር ዘለዎ ርክብ ህሞት ዝገበረን” እንክብሉ ከምዝገለጽዎ በነደታ ሓቢረን።
ልቢ ዝትንክፍ
ብፍቕሪ ኢየሱስ ዝነደደ፥ ብሕይወቱ ናይ ወንጌል ምስክር ዝኾነ” እምነቱ ዝነግርን ዝምስክርን፡ ኩሉ ዝጾረ፡ ነቶም ዘባጭውሉ ንዝነበሩ ከይተረፈ፡ ቅድስና ስድራ ቤትን ናይ ሕይወት ክቡርነትን፥ ምቅዋም ጽንሲ ምንጻልን ምክልኻል ቅዱስ ቁርባንን፥
ካልኦት እቲ ንሱ ዝተራኸቦ እግዚኣብሔር ንኽፈልጡን ንኽራኸቡን ምስኡ ምዃን ዓርኩ ምዃን ክንደይ ሰናይ ምዃኑን ንኸስተማቕሩ ዝመስከረ!
ኩሉ መጋበርያ ንመንፈሳዊ ድላይ መሳለጢ ክኸውንን ብፍላይ ከኣ መርበብ ሓበሬታ ናይ ዘተን ናይ ፍልጠትን ምክፋልን ምክብባርን ግኡዝ ዘይኮነን፡ ብሓላፍነት ኣጠቓቕማኡ ዘመላኸትን፡ በቲ ብስነ ኣሃዝ ብዘራቐ መጋበርያ ንዝረአይ ዓለቐይናነት ኣይፋል ዝበለን” ዓሚዩቕ ፍቕሪ ንቕዱስ ቁርባንን ልዑሉ ኣኽብሮት ንቕድስቲ ድንግል ማርያምን ትምህርተ ክርስቶስ ንሕጻናትን። መቑጸርያ ወትሩ ኣብ ሕይወቱ ዘሰንዮን።
ጸሎትን ተልእኾን፥ ኣብታ ሓጻር ምድራዊ ሕይወቱ ካርሎ ኣኵቲስ፥ ኵለንተናኡ ኣብ እግዚኣብሔር ዘማዕቆበን ዘወከፈን!
ክመሳሰል ዘይበለ
ገና ብንኡስ ዕድመኡ ከቢድ ሕማም ምስ ኣጋጠሞ እውን ስቓዩ ንጐይታን ንርእሰ ሊቃነ ጳጳሳትን ንቤተ ክርስቲያን ዘወፈየ፥ . . .
እዚ ሓድሽ ብጹዕ እዚ፥ ኣብ ፍቕሪ ኢየሱስ ንኽጸንዕን ንኽነብርን ኵሉ ተመሳሲልካ ምንባር ኣብ ዝብል ዋጋ ዕዳጋን ዘይኣተወ፥ ብጥልቅን ብኣተኵሮን ኣብ ወንጌል ምንባር ዝመረጸ!
ነቶም ሕብረተሰብ ዝንጽሎምን ከም ውዳቕ ዝሓስቦምን ድኻታት ምሕሳብ፡ ነዞም ክፍሊ ሕብረተሰብ እዚኣቶም ምሕሳብ ንኢየሱስ ምሕሳብ ማለት እዩ ዝበለ እንክብሉ ከምዝገለጽው ዝሓበራ ካፐሊ ኣስዒበን፥
ከም ናይ ቅዱስ ቁርባን ህብስቲ ምእንቲ ካልኦት ዝበለ ብሩህ ሕይወት!
ብኽርስቶስ ዝተማርከ
“ናይዚ ወዲ 15 ዓመት ሕይወት መንእሰይ . . . ጽንዓቱ ኣብቲ ክቡር ዋጋ ዝገበረ፥ ኣብቲ ኢየሱስ ኣብ ወንጌሉ ዘመላኽቶን . . . ማለት ኣብ ሕይወትካ ቅዳምነት ንእግዚኣብሔር ምሃብን ነሕዋት ብፍላይ ከኣ ነቶም ኣብ ሓሳርን መከራን ዝርከቡን ምግልጋል ዝብል ምንበር ዝነበረ፥” እንክብሉ ከምዝገለጽዎ ሓቢረን።
እቲ ስነ ስርዓት ቅዳሴ ምስ ኣብቅዔ ናይ ሰበኻ ኣሲዚ ጳጳስ ብጹዕ ኣቡነ ዶመኒኮ ሶረንቲኖ፥ እግዚኣብሔር ንቤተ ክርስቲያኑ ብጹዕ ካርሎ ኣኵቲስ ስለ ዝዓደላ ምስጋና ኣቕርብ፡ ንዅሎም ኣብ ጉዕዞ እምነት ንዝርከቡ መንእሰያት ድጋፍ ምዃኑ ሓቢሮም፡ ቅዱስ ፍራንቸስኮን ብጹዕ ካርሎ ኣኵቲስ ዘይነጻጸሉ ከምዝኾኑ እውን ሓቢሮም፡ ካርሎ ወትሩ ውሁድ ምስ ኢየሱስን ልዕሉ ፍቕሪ ንቕዱስ ቁርባንን ዝነበሮ ቢሎም ብስም እዚ ሓዱሽ ብጹዕ ናይ ድኻታት መመገቢ ማእከል ክቐውም ከምዝኾነን ከምኡ እውን ዓለም ሓቆፍ ሽልማት ቅዱስ ፍራንቸስኮ ዘኣሲዚን ቡጽዕ ካርሎ ኣኵቲስ እተሰምየመ ንሓደ ሓድሽ ናይ ሕውነት ኤኮኖሚ” ዝወሃብ ክብገስ ምዃኑ ሓቢሮም እዚ ኸኣ ነታ ቅዱስ ኣቦና “ኵላትና ኣሕዋት” ብዝብል ኣርእስቲ ንስደረስዋ ዓዋዲት መልእክቲ ዓቢይ ግምት ዝሃበን መልስን እውን እዩ ከምዝበሉ ካፐሊ ሓቢረን።


text:
ቅድሚ ዕርገቱ፡ ንደቀ መዛሙርቱ “አንትሙሰ ንበሩ ሀገረ ኢየሩሳሌም እስከ ትለብሱ ኃይለ እምአርያም”/ ንስኻትኩም ግና ካብ ላዕሊ ኃይሊ ክሳብ እትለብሱ ኣብ ከተማ ኢየሩሳሌም ጽንሑ” ብምባል ናብ ቢታንያ ወሲዱ፡ ኢዱ ኣንቢሩን ባሪኹን ክሳብ ፓትርያርክነት ዘሎ ሥልጣነ ክህነት ሃቦም። ክዓርግ ከሎ ናይ ክብሩ መግለጺ ዝኾነ ደመና ተቐበሎ፣ብርቀት ዘይኮነስ ብርሕቀት ካብ ኣዕይንቶም ተሠወረ።
ንሳቶም ድማ ኣንቃዕሪሮም ክርእዩ ከለዉ፡ ካብቶም ብሓጐስ ብዕልልታን ብዝማሬን እናኣመስገኑ ዕርገቱ ንምኽባር ዝተረኽቡ ኣእላፍ መላእኽቲ ፃዕዳ ክዳን ዝተኸድኑ ክልተ መላእኽቲ “ኣቱም ሰብ ገሊላ ስለምንታይ ናብ ሰማይ እናጠመትኩም ደው ኢልኩም ኣለኹም፧ እዚ ካባኻትኩም ናብ ሰማይ ዝዓረገ ጐይታ ኢየሱስ ከምቲ ናብ ሰማይ ክዓርግ ከሎ ዝረአኽምዎ ከምኡ ጌሩ ከኣ ክመጽእ እዩ በልዎም።
(ግብ. 1፡9-11) እዞም ቅዱሳን ቤተ ሰብ እግዚአብሔር ከኣ ንእግዚአብሔር እናኣመስገኑን እናወደሱን ኵሉ ሳዕ ኣብ ቤተ መቅደስ ይነብሩ ነበሩ። (ሉቃ. 24፡53)። ቅዱሳን ሓዋርያት ካብዛ ዕለት’ዚኣ ጀሚሮም ንጐይታ ብዓይነ ሥጋ ዘይኮነስ ብዓይነ ሕሊና እናረኣዩ፡ ብግብሩ ዘርኣዮምን ብቓሉ ዝኣዘዞምን እናሓሰቡን እናኣስተንተኑን ኣሰሩ ስዒቦም ሠናይ ተጋዲሎም ጕዕዞኦም ፈጸሙ።
ዕርገት፥ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣቐዲሙ ብቅዱሳን ነቢያት ተነጊሩ ነይሩ እዩ። ሃብተ ትንቢት ተዋሂብዎ ንዝረኃቐ ኣቕሪቡ ንዝረቐቐ ኣጕሊሑ ዝተዛረበ ቅዱስ ዳዊት “ዓርገ እግዚአብሔር በይባቤ/ እግዚአብሔር ብዕልልታ ብደሃይ መለኸት ዓረገ” (መዝ. 47፡5) ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሑ ተነበየ።
እዚ ቃል ትንቢት ምሥጢረ ተዋሕዶ ዝገልጽ እዩ። እዚ ድማ እግዚአብሔር ወልድ ካብ ሰማየ ሰማያት ወሪዱ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ተወሊዱ ብሓፂር ቁመት፡ ብጸቢብ ደረት ተወሲኑ ግብረ ምድኃን ኣብ መስቀል ምስ ፈጸመ ብሞቱ ንሞት ስዒሩ ካብ ዝትንሥእ ኣብ ኣርብዓ መዓልቱ፡ እቲ ውሱንን ትሑትን ዝነበረ ሥጋ ብተዋሕዶ ንዝረኸቦ ክብሪ ልዕልና ንምግላጽ እዩ። ‘ዓርገ እግዚአብሔር’ ብምባል’ውን ናይ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ናይ ባህርይ ኣምላኽነት መስኪሩ ኣሎ። ኣቦና ሄኖክ ኮነ ነቢይ ኤልያስ ዝዓረጉ ብሥልጣኖም ዘይኮነስ ብእግዚአብሔር እዮም። ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ባዕሉ እግዚአብሔር እዩ እሞ ብኣምላኻዊ ሥልጣኑን ኃይሉን ንሞት ስዒሩ ከም ዝተንሥአ፡ እንሆ ዝዓረገ’ውን ብኃይሉን ሥልጣኑን እዩ። ዘፍ. 5፡24 ፣ 2ይ ነገ. 2፡11 ።
ከምኡ ውን “ዓረገ ውስተ አርያም ፄዊወከ ፄዋ/ ናብ ላዕሊ ደየብካ ምርኮ ማረኽካ ኣብ እግዚአብሔር ኣምላክ ኪነብሩስ ካብ ሰብ ካብቶም ተጻረርቲ እኳ ውህበት ተቐበልካ።” (መዝ. 68፡18) ብምባል እግዚአብሔር ወልድ ናብዚ ዓለም ዝመጻሉ ዕላማ ብሓፂሩ ኣረዲኡና ኣሎ። ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ውን “ናብ ላዕሊ ምስ ደየበ ምርኮ ማረኸ ንሰብ ውን ውህበት ሃበ። ንሱ ገሊኦም ሓዋርያት፡ ገሊኦም ድማ ነቢያት፡ ገሊኦም ከኣ ወንጌላውያን፡ ገሊኦም ውን ጓሶትን መምህራንን ኪኾኑ ሀበ ይብል።” (ኤፌ. 4፡8-14) ካብዚ እንርድኦ ደጊምና ንፍቓድ ሥጋናን ነፍስናን ናብ ምርኮ ሰይጣን እንተዘይኣግዚእና ከምኡ’ውን ኣብታ እግዚአብሔር ዝምለኸላ ክብሩ ዝግለጸላ መኅደሪት ስሙ ዝኾነት ቤተ መቅደስ እንተጸኒዕና ከምቲ ቅዱሳን ሓዋርያትን መምህራን ሊቃውንትን ዝተዓደልዎ ጸጋ ከምእንዕደል እዩ። ግብ. 2፡1-47።
ስለዚ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ “. . . ሥፍራ ከዳልወልኩም እኸይድ ኣሎኹ” ከምዝበለና (ዮሓ. 14፡2) ናብታ ዘለዓለማዊት መንበሪና ከምእንኸይድ ተረዲእና ነዛ ጊዜያዊት ዓለም ንዒቕና ንፍቓድ ሥጋና ስዒርና ነታ ሰማያዊት ርስትና ክንጥምት ይግብኣና። (ፊልጵ. 3፡20)
ነዚ ንምግባር እግዚአብሔር ብጸጋኡ ይደግፈና።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
Radio Erena: 24 March 2019
ኣብ ከተማ ሞቓድሾ ኣብ መንጎ ኣልሸባብን ሰራዊት መንግስትን ብዝተኻየደ ናይ ተኹሲ ምልውዋጥ፣ ብዉሑዱ 15 ሰባት ከምዝተቐትሉ፣ ካብታ ከተማ ዝተመሓላለፈ ዜና ኣመልኪቱ።
እቲ ብቀዳም 23 መጋቢት ዝተኻየደ ምልውዋጥ ተኹሲ፣ ሓያሎ ኣባላት ኣልሸባብ፣ ሚኒስትሪ ዕዮ ኣብ ዝርከበሉ ህንጻ ድሕሪ ምእታው ብዝኸፈትዎ መጥቃዕቲ እዩ ጀሚሩ።
ኣብቲ ኣብ መኪና ብዝተጻወደ ነፍሰቅትለታዊ መጥቃዕቲ ቦምብ ጀሚሩ ናብ ግጥም ተኹሲ ዝዓረገ ፍጻሜ፣ ምኽትል ሚኒስተር ዕዮ ዝርከቦም 15 ሰባት ክሞቱ እንከለዉ ካልኦት 11 ከኣ ከምዝቖሰሉ ኣሶሼትድ ፕረስ ኣመልኪቱ።
ኣብቲ ጥቓ ቤት ጽሕፈት ጸጥታ ዝርከብ ህንጻ ሚኒስትሪ ዕዮ ኣብ ላዕለዋይ ደርብታት ዝነበሩ ሰባት መሳልል ተጠቒሞም ብመስኮት እንተዘይምልጡ ኔሮም፣ እቲ ጉድኣት ኣዝዩ ዝገደደ ምኾነ ኔሩ ክብሉ ሰራሕተኛታት ቀዳማይ ረዲኤት ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ ቃል ገሊጾም።
ኣልሸባብ ተቖጻጺሩዎ ካብ ዝነበረ ሓያሎ ቦታታት ሶማል ካብ ዝጽረግ ንደሓር፣ መጥቃዕታቱ ኣብ ከተማታት ዝካየድ ሽበራዊ ንጥፈታትን ናይ ቃጻ መጥቃዕትን ኣተኲሩ ከምዘሎ’ዩ ዝግለጽ።
==================


text:
Radio Erena: 04 October 2017
ሞት ናይቶም ኣብ ልምምድ እንከለዉ ሓደጋ ነፋሪት ዘጋጠሞም ክልተ ኣብረርቲ፣ ኣብ ኣባላት ሓይኢ ኣየር ኤርትራ ስንባደን ቁጠዐን ፈጢሩ ከምዘሎ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
እዚ ዝሓለፈ ሰሙን ዘጋጠመ ሓደጋ ነፋሪት፣ “ሰኣን ግቡእ ምሕደራን ብቑዕ ኣተኣላልያን መስርሕ ስልጠና ኣብረርትን ቴክንሻናትን እቲ ሓይሊ ኣየር ዘጋጠመ’ዮ” ዝበሉ እቶም ምንጭታት፣ ብሰንኪ’ዚ ንዓመታት ዝቕጽል ዘሎ ጸገማት ተደጋጋሚ ህወይት ኣብረርቲ ክጠፍእ ይርአ ምህላዉ ኣተሓሳሲቦም።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፣ ኣብ 25 መስከረም፣ ኣብ ልምምድ ዝነበረት ነፋሪት ሓይሊ ኣየር ኣብ ከባቢ ባልዋ፣ ዞባ ዓንሰባ ብምውዳቓ፣ ካፕቴን ዮናስን ካፕቴን ኤደንን ዝተባህሉ ክልተ ምኩራት ኣብረርቲ እቲ ሓይሊ ኣየር ህይወቶም ከምዝሓለፈ ኣብቲ ዕለት ብሬድዮ ኤረና ምቅልሑ ይፍለጥ።
ብሰንኪ’ቲ ኣብ ምልኪ ጥራይ ዝተመርኮሰ ምሕደራ ሓይሊ ኣየር፣ ኣብረርትን ቴክኒሻናትን እቲ ሓይሊ ኣየር ናብ ስልጠና ኣብ ዝተላእክሉ ሃገር ዑቕባ ንምሕታት ክተርፉን፣ ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ክሃድሙን ክርኣዩ ጸኒሖም’ዮም።
ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣብ 2009 ከምኡ ድማ ኣብ 2011 ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ብዘንበሮ እገዳ፣ እቲ መንግስቲ መቀያየሪ ኣቕሑ ነፈርቲ ይኹን ካልእ ንብረታት ሓይሊ ኣየር ብዘይሕጋዊ መንገዲ ካብ ጸሊም ዕዳጋ ይሽምት ምህላዉ ይንገር።
====================


text:
„ምኽንሻብ“ ማለት ሓደ ክፋል ካብ ብልዕቲ ጓል ኣንስተይቲ ይቑረጽ ማለት እዩ።
ቩልቫ ማለት ብምልኡ ክፋላት ብልዕቲ ጓል ኣንስተይቲ ማለት እዩ።.
ምናልባት ቆልዓ ከለኺ ተኸንሺብኪ ክትኮኒ ትኽእሊ ኢኺ።
ምናልባት ኣይትዝክርዮን ትኾኒ።
ብዙሕ ዓይነት ኣገባብ „ኣከናሽባ“ እዩ ዘሎ:
ሓደ ሓደ ግዜ ንእሽቶ ክፋል ብልዕቲ ይቑረጽ።
እዚ ክፋል „ክሊቶሪስ“ ክኸውን ይኽእል እዩ፡
እዚ ኣብ ላዕለዋይ ኣካል ናይ ብልዕቲ ይርከብ።
ወይ ውን „ቅንጢር“ ክኽውን ይኽእል እዩ:
እዚ ኣብ ጫፍ መእተዊ ብልዕቲ ዝርከብ ቆርበት እዩ።
ሓደ ሓደ ግዜ እታ ብልዕቲ ይሽፍንዋ እዮም።
እዚ ማለት እቲ ቅንጢር ይዕበ ይንኣስ ኣላጊቦም ይሰፍይዎ እሞ ንመሸኒን ንደም መውጽእን ዝኸውን ንእሽተይ ከፋይ ይገድፉሉ።
ምናልባት እዚ ንዓኺ ንቡር ክኸውን ይክእል እዩ፡ ስለዚ ድማ እቲ ሕቶ ናይታ ሓኪም ዘተረደኣኪ።
ኣብ ጀርመን ብዙሓት ደቀንስትዮ „ክንሹባት“ ኣይኮናን።
ስለዚ እያ እታ ሓኪምኪ ሓቲታትኪ።
ኣብ ጀርመን ምኽንሻብ ደቀንስትዮ ክልኩልን የቕጽዕን እዩ።
እዚ ማለት ንጓል ዝኽንሽቡ ዓበይቲ ሰባት ጌጋ ይገብሩ ኣለዉ ማለት እዩ።
ምኽንሻብ ኣብ ጥዕና ደቀንስትዮ ጉድኣት ከስዕብ ይኽእል እዩ።
ኣብዚ ኣድራሻ ሓበሬታ ወይ ሓገዝ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ክትረኽቢ ትኽእሊ ኢኺ።
http://www.imma.de/einrichtungen/wuestenrose.html


text:
ፖሊስ ኬንያ ካብ ነሓሰ 2018 ጀሚሩ ኣብ ቅትለት 21 ሰባት ከምዝተሳተፈ ሂማን ራይትስ ዎች ሎማዕንቲ ረቡዕ ዘውፅኦ ፀብፃብ ሓቢሩ።
እቲ ንዝተፈላለዩ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ብምዝርራብ ዝተዳለወ ፀብፃብ እቲ ቅትለት ዳንዶራን ማታረን ኣብ ዝተባህለ ትሑት አታዊ ዘለዎም ዜጋታት ዝነብርሉ ናይ ናይሮቢ ከባቢታት ከምዝተፈፀም ይገልጽ።
ኣብ ሂማን ራይትስ ዎች መፅናዕቲ ዘካይዱ ኦሲኖ ናምዋያ እቲ ቕትለት ተመሳሳልነት ኣለዎ ኢሎም።እቶም ሰባት ይቕተሉ ወይ ካብ መንበሪ ገዛውቶም ወይ ካብ ጎደና ይዕፈኑ፡ ይእሰሩ ወይ ኣምበርኪኮም ኣብ ፅሓይ ብርሃን ሰባት እናርኣዩ ብፖሊስ ይቐተሉ ኢሎም።
እቲ ፀብፃብ ብተወሳኺ ተሓታትነት ፖሊስ ንምርግጋፅ ዝተጣየሸ ትካል /IPOA/ እውን ብዛዕባ እቲ ቕትለት ብዙሕ ኣይሰርሐን ዘሎ ይብል ።ኣደመንበር እቲ ትካል ኣን ማኮሪ ግን ትካለን ንልዕሊ 5,500 ጉዳያት ከምዝመርመረን ካልኦት ልዕሊ 1,900 ጉዳያት እውን ናብ ቤት ፅሕፈት ዓቃቢ ሕጊ ከምዝልኣኸን ገሊፀን ኣለዋ።


text:
ካብ ኦሎምፒክ ሙኒክ ጀርመን ክሳብ እዚ ዘለናዮ መዋእል ንኣስታት 40 ዓመታት፣ ኣብ መድረኻት ኦሎምፒክን ዓለም-ለኸ ውድድራት ኣትሌትክስ ኣዝዮም ዝፍለጡ ውሩይ ዓላሚ’ዮም ነይሮም።
ዕዉታት ኣትሌታት ኢትዮጵያ ከምባዓል ኣትሌት ሃይሌ ገ/ስላሴ፣ደራርቱ ቱሉ፣ ቀነኒሳ በቀለን ጥሩነሽ ዲባባን ካልኦትን'ውን ብዶ/ር ወልደመስቀል ዝሰልጠኑን ናብ ክብሪ ዝበቅዑን ገሊኦም'ዮም።
ብዝተኣሳሰረ ዜና ብዕረፍቲ ዶ/ር ወልደመስቀል ኮስትሬ ዓሚቕ ሓዘን ከምዝተሰመዖ፣ ዓለም-ለኸ ፊደረሽን ኣትሌትክስ (IAAF) ሎሚ ሶኒይ ኣብ ዝዘርገሖ መግለፂ ሓቢሩ።
IAAF ኣብ መግለፂኡ፣ ኢትዮጵያ ሎሚ ንእትርከበሉ ኣገራሚ ብርኪ ዓወት ኣብ ነዊሕ ርሕቀት ፍሉይ ኣበርክቶ ዝነበሮም መሃንዲስ ኣትሌትክስ ኢሉ’ውን የሞግሶም ንዶ/ር ወልደመስቀል ኮስትሬ።
ስነ-ስርዓት ቀብሪ ዶ/ር ወልደመስቀል፣ ፅባሕ ኣብ ኣዲሳበባ ቤተ-ክርስትያን ቅድስተ-ስላሴ ክፍፀም’ዩ።


text:
ዋጋታት ናህሪ ክራይ ኣባይቲ ካብ ወርሒ ናብ ወርሒ ሰማይ እናዓረገ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፣ መንግስቲ ሕጂ’ውን ነቲ ንስድራቤታት ሓደ ካብቲ ዝኸበደ ጾር ኮይንወን ዘሎ ቅልውላው ንምፍትሑ ዝኾነ ተበግሶ ንምውሳድ ቅሩብ ከምዘይኮነ ተገሊጹ።
ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ፣ ዋጋ ክራይ ኣባይቲ ወስኹ ወይ ድማ ኣብ ጎደና ክንድርብየኩም ኢና እናተባህለ ብኣካረይቲ ገዛ ዝቐረብ ዘሎ ጸቕጢ ሓደ ካብቲ ንህዝቢ ማሕበራዊ ውሕስነት ከሊእዎ ዘሎ ቁጠባዊ ቅልውላው እኳ እንተኾነ፣ ማሕበራዊ ፍትሒ ንምርግጋጽ’የ ዝሰርሕ ዝብል መንግስቲ ኤርትራ ግና ነቲ ጉዳይ ጸማም እዝኒ ሂቡ ንልዕሊ 10 ዓመታት ተጓዒዙ ይርከብ።
ኣብ ኤርትራ ብሰንኪ መሬትን መንበሪ ኣባይትን ተኸሲቱ ዘሎ ከቢድ ቅልውላው፣ ኣብ መንጎ ኣካረይትን ተኻረይትን ዘሎ ሃዋሁ ዳግም ዝተወልደ ዘመናዊ ናይ መሬት ጎይቶት ወይ ብርዥዋን ጭቑን ህዝቢን ኩነታት ከምዝመሳሰል ዝጠቐሱ ነዚ ሓበሬታ ዝልኣኹልና ወገናት፣ እዚ ተርእዮ’ዚ ብመስዋእቲ ደቁ ዘረጋገጻን ገና’ውን ብደሙን ረሃጹን ዝተረፉ ደቁ ዝሕልዋን ዝዓያን ዘሎ ህዝቢ ዝነብረላ ኤርትራ ከጋጥም ዘይግብኦ’ዩ ክብሉ ኣረዲኦም።
ብሰንኪ እዚ ህዝቢ ኣዳኺሙ ዘሎ ፋሉል ፖሊሲ ክራይ ኣባይቲ፣ ስድራቤታት ስዉኣት ዝርከብዎም ኣዝዮም ብዙሓት ነበርቲ ከተማታት ዝኾኑ ስድራቤታት ኣብ ከቢድ ቅልውላው ወዲቖም ከምዘለዉ’ውን እቲ ብሰነድ ዝተሰነየ መልእኽቲ የረጋግጽ።
ዋጋ ክራይ መንበሪ ገዛ ካብቲ ቅድሚ 10 ዓመት ዝነበረሉ ብኣስታት 10 ዕጽፊ ዛይዱ ክነሱ፣ ደሞዝ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ይኹን ናይ ጁባ ክፍሊት ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ግና ኣብቲ ዘለዎ’ዩ ዘሎ።
ኣብ ኤርትራ ብማእከላይ ገምጋም ወርሓዊ እቶት ሓደ ሰራሕተኛ 650 ናቕፋ ክኸውን እንከሎ፣ ወርሓዊ ክራይ ንሓንቲ 16 ትርቢዒት ሜትሮ ገዛ ድማ ክሳብ 1000 ናቕፋ ይበጽሕ።


text:
ኤርትራ ኣብ መዝገብ ካልኣይ ዙርያ እገዳ መገሻ ሃገራት ንሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ
ኤርትራ ኣብ መዝገብ ካልኣይ ዙርያ እገዳ መገሻ ሃገራት ንሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ
ኣብ’ቲ ውሩይ ዎል ስትሪት ጆርናል The wall Street Journal ተባሂሉ ዝፍለጥ ጋዜጣ ምምሕዳር ፕረሲደንት ትራምፕ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ካልኣይ ዙርያ፡ ዳግማይ ካብ ኣፍሪቃን ኤስያን ሓንቲ ኤውሮጳዊት ዝርከብአን ኣስታት 7 ሃገራት፡ ዜጋታተን ንሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ከይኣትዉ እገዳ ክግበረለን ይሕሰብ ከም ዘሎ ኣብ’ቲ ትማሊ ብዕለት 21 ጥሪ 2020 ዝተዘርግሐ ሕታም ሰፊሩ ይርከብ። ብዘይክኡ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ብፍላይ ኣብ ሃገር ሽወደን፡ ዓበይቲ ጋዜጣታት፡ ፈነወ ሬድዮን ማዕከናት ቲቪ ንፍሉይ ተርኽቦ እዘን ሃገራት ኣመልኪቱ ምስ ወጻኢ ጉዳያት ኪኢላታት ዓዲሞም ኣዘራሪቦም።
እዚ ኣብ መራኸቢ ብዙሓት ንእገዳ መገሻ ዝተጠቕሳ ሃገራት ዝተዘርገሐ ሓበሬታ ኣመልኪቱ፡ ካብ ኣካላት ሰበ ስልጣን ምምሕዳር ፕ ትራምፕ ዝተረኽበ ዝርዝር ኣስማት ሃገራት ምዃኑ ይጠቕስ ።
ብተወሳኺ ፕረሲደንት ትራምፕ ኣብ መበል ሳልሳይ ዓመት ቀዳማይ እገዳ 6 ሃገራት፡ ነዚ ጉዳይ ከም ዘረጋገጾ’ውን Today News africa ዝተባህለ ዜናዊ ትካል ኣብ ደቮስ ዝተኻየደ ጋዜጣዊ መግለጺ ምንባሩ ተወሳኺ ይሕብር። ይኹን እምበር’ቲ እገዳ ንኩሎም ዜጋታት እተን ሃገር ከም ዘይትንክፍ ገሊጹ ክብል ይጠቕስ።
ዜናን ሓበሬታን ሓዲለ
ዕለት 23 ጥሪ 2020


text:
Radio Erena: 21 September 2020
ኣብ ኡጋንዳ፣ ከተማ ካምፓላ ዝርከብ፣ ሓደ ካብ ፍሉጣት ዩኒቨርስታት ኣፍሪቃ ዝኾነ፣ ዩኒቨርሲቲ ማከረረ ብባርዕ ዓንዩ።
ጠንቂ’ቲ ትማሊ ሰንበት 20 መስከረም ዘጋጠመ ባርዕ ዛጊት ኣይተፈልጠን።
እቲ ድሮ ንገለ ክፋል እቲ ዩኒቨርሲቲ ሃሙኹ ዘሎ ባርዕ፣ ናብ ካልእ ክፋል ከይልሕም መጥፋእቲ ሓዊ እታ ከተማ ኣብ ምርብራብ ከምዘሎ ምምሕዳር እቲ ዩኒቨርሲቲ ኣፍሊጡ።
እቲ ታሪኻዊ ዩኒቨርሲቲ፣ ከብድ ዕንወት ወሪድዎ እኳ እንተሎ፣ ታሪኽዊ ክብሩ ንምዕቃብ ብዘኽእሎ መልክዕ ክሕደስ ምዃኑ ምክትል ቻንስለር ናይቲ ዩኒቨርሲቲ ባርናባስ ንዋንግወ ሓቢሩ።
ካብ 1922 ኣትሒዙ ኣገልግልት ክህብ ዝጀመረ ዩኒቨርሲቲ ማከረረ፣ ኣስታት 35 ሽሕ ተማሃሮ ብቀጥታን ብናይ ርሕቀትን ናይ ምትእንጋድ ዓቕሚ’ዩ ጸኒሒዎም።
ኣብዚዝና ካብ ዘለዎም ዩኒቨርስታት ኣፍሪቃ ሓደ ዝኾነ ዩኒቨርሲቲ፣ ኣማኢት ኤርትራውያን ናይ ማህደረት ትምህርቲ ዕድል ረኺቦም ትምህሮም ብዝግባእ ከምዝዛዘሙ ሰነዳት ናይቲ ዩኒቨርሲቲ የመልክት።
=============


text:
ኣውራጃ!!!!!ኣውራጃ!!!!!ኣውራጃ!!!!! ወገን!!!!ወገን!!!!ወገን!!!!!! “ካብ ጉይይ ምዓል፡ክሳድ ምሓዝ” ኣባህላ ቐዳሞት።
ኣውራጃ!!!!!ኣውራጃ!!!!!ኣውራጃ!!!!!
ወገን!!!!ወገን!!!!ወገን!!!!!!
“ካብ ጉይይ ምዓል፡ክሳድ ምሓዝ” ኣባህላ ቐዳሞት።
ኤርትራ መጸውዒ ናይ መርየት ድኣምበር፡ ዓልየት ወይ ብሔር ኣይኮነን።እዛ ሕጂ “ኤርትራ” ተባሂላ እትጽዋዕ ዘላ ሃገር፡ ዕድሜኣ ሓደሚእትን ዕስራን እዩ ዕድሚኣ (1891) ይጅምር።ሃገር ብ ኣውራጃታት ይቐውም፡ ኣውራጃ ብወረዳታት ይቐዉም፡ ወረዳ ብእንዳታት ይቐውም፡ እንዳ ብዓድታት ትቐውም፡ ዓዲ ብስድራ ቤታት ትቐውም፡ ስድራ ብሰባይን ሰበይትን ትቀውም። እዚ ባህርያዊ ሕጊ ደቅ ሰብ እዩ። ኣቤርትራ መን እዩ ኣውርጃ ዘፍርሖ? ኣብ ኣውርጃ ህዝቢ ኣሎ። ኤርትራ ብዙሕ፡ ዓለታት፡ ሃይማኖታት፡ ቛንቛታት፡ ብሄራት ዘልዋ ሃገር እያ። ከም ቕጫ ሰንኪትካ ኣብ ምቑሎ ዝተሰንከ ኣይኮነን። ወዲ ሰብ ምስ ዝኣምኖን፡ ምስ ዝፈልጦን ርክባት ይገብር። ህዝቢ ኤርትራ ድማ ከም ዓለሙ እዩ። ሓለፋ የብሉ ጎደሎ የብሉ።
እዚ ህዝብ እዚ ንልዕሊ ሸሞንተ ሽሕ ዓመት ዝነበረ ህዝቢ፡ ሕጂ ኣብ ጎላጉል ሳሕል ከምዝተፈጥረ ግርካ ክቑጸርዶ! ኣለዎ እዩ? ሓቢርና ንተዓዘብ።
ናይ መጀመርያ በደልቲ። ዘበናዊ ትምህርቲ ዝተማህሩ ኤርትራውያን እዮም ዘብል ነጥብታት ኣሎ። ንሳቶም፡ ንባህሎምን፡ ንልምድን፡ ንእምነቶምን፡ንሃይማኖቶምን፡ ንመሰረታዊ ሕጊ ዓደቦን፡ ንቛንቖኦምን፡ ንኣነባብራ ህዝቦምን፡ ንብዙሕ ዘበናት ንወለድና ዘነባብሮም ዝነበረ መሰረታዊ ልምድን፡ ሕግን ኣብ ክንዲ ብግቡእ ፡ ወይስ ጥቡቕ መጽናዕቲ ገይሮም ብመንነቶም ዝሕበኑን ዝኾርዑን፡ ናይ ወጻኢ ባህልን ልምድን ተለቃሕቲ፡ ንናይ ወልዶም ኣነባብራን ኣከዳድናን መናኣስቲ፡ ኣብ ልዕሊ ቤተ ሰቦም ንዓቕቲ፡ ከም ስልጣነ ገይሮም ስለ ዝወስድዎ ዘንባዕ መሰረት ሓደጉ። ምልክቱ ወይ መፈላላዪ ባህሪ ወይ ትዕዝብቲ ኣብ ከተመኛን ወዲ ዓዲን ፍልልይ ተፈጥረ።
እዚ ኣብ ግዜ መግዛእቲ ጣልያን ጀሚሩ፡ ኣብ ምምሕዳር እንግሊዝ ሰዓበ፡ ኣብ ግዜ ፈደረሽን ሳዕረረ። ኣብ ግዜ ሃጸይ ሃይለ ስላሴ ካብ ሳዕሪ ናብ ገርብ ተቐየረ።
ኣቶ ዮሴፍ ገብረሂወት ኣብቲ ዘይሕለል ጽሑፉ ከም ዝደጋገሞ “ ምሁራት ከበሳ ወይስ ተዛረብቲ ትግሪኛ ወይስ ኣመንቲ ክርስትና፡ መሰረቶም ለቒቖም፡ ሓበሻነቶም ከምዘሕፍር ቖጺሮም ኤርትራዊነት ኣማዕበሉ ህዝቦም ኣደንቆሩ፡ ምሁራት ደቂ ቖላ ወይስ ኣመንቲ እስልምና ሓበሻነቶምን መሰረት እስልምና ምኻኖም ረሲዖም ዓረብነት መረጹ” ከም ዝበሎ፡ መሰረት ቅልውላው መንነት ኣብዚ ጀመረ ክባሃል ይከኣል።
ካብ 1951 ዓመት ምህረት ሃገርና ኣምበጣ ምስበልዖ፡ ሓርስታይ ወዲ ዓዲ ካብ ዓዱ ክስደድን፡ጀመረ። መግዛእቲ ኢትዮጵያ ስራሕን ሸቕልን ኣልቦነት ስለ ዘየጥፍኤ፡ ኣብ ከተማ ዝነብር ብቑጠባ ጸብለትነት ኣብ ልዕሊ ወደባት ስለ ዘሕደረ፡ወዲ ዓዲ ባህሉን እምነቱን ሕጊ ዓደቦን ክድፈር እንከሎ ድኽነት ጸቐጦ።
ሃገርዊ ምንቅስቃስ ኤርትራ፡ ባህልን ሕግን ዓደቦ ዝመልስ፡ ክብሪ ህዝቡ ዝመልስ ካብ ድንቁርናን ድኽነትን ዘናግፍ መሲሉ ዝጀመረ ቓልሲ፡ ኣዕናውን ኣጽናትን ኮይኑ ክርከብ ኣይምተገብኦን፡ እንተኾነ ህዝቡ ኣብ ቅልውላው መንነት ኣትዩ ከምዝነብርን፡ ንሽግር ሃገሩ መፍትሒ ከምዘይረክብን፡ ኣብ ጥርጣረን ፍርሕን፡ ኣብ ቅልውላውን ኣብ ሃተውተውን ክነብር ይግደድ ኣሎ።
ባህሪ፡ ከም መምሃሪ እንተ ወሲድና፡
ቀዳማይ፡
ስድራ ቤት እዩ ዝስራዕ። ቀጺሉ ድሕሪ ቤተሰብ ዝስራራዕ ድማ ዓዲ ማቓም ይኸውን። ወዲ ዓዲ ኣብ መርየቱን፡ ንብረቱን፡ ኣብ ኣከባቢኡን፡ ኣብ እምነቱን፡ ሕግን ስርዓትን መነባበሪኡ ዝኾኖ ምስ ደቂ ዓዱ፡ ሕግታት ተሰማሚዑ ሕጊ ዓዲ የቑዉም።
ካልኣይ፡ ዓድታት ምስ ጎረባብቶም ምቅርራብን፡ ምርድዳእን ኣብ ዝገበርሉ እዋን ናይ ሓባር “እንዳ” ይፈጥሩ። እንዳታት ተኣኻኺበን ድማ “ወረዳ” ይፈጥራ። ወርዳታት ተኣኻኺበን ድም “ኣውራጃ” ይኾና። ኣውራጃታት ተኣኪበን ድማ “ሃገር” የቑማ። ኤርትራ ብሸሞንተ ኣውርጃ ብመንግስቲ ጣልያን ቖመት።
ተጋደልቲ ኣብ ኤርትራ ትሻዓት ብሄራት ወሰኑ። ዝተረፋ ብሄራት ከይተቖጽራ ዝተርፋ ኣለዋ፡ ንሳተን ድማ፡ ኤልትን፡ ጀበርትን፡ ኢሮብን ፡ ኣብ ዝውስኻ ግዜ ዓሰርተ ክልተ ክኾና እየን።
ህዝቢ ኤርትራ ዶቡ ብሕጊ ዓደቦ እዩ ተወሲኑ ጸኒሑ። ሕጊ ዓደቦ ምስ ተደፍረ ገዛእቲ ኤርትራ! ናይ ሕጂ ውን ከም ገዛእቲ ዘቑጽር ጠባያት ስለ ዘለዎም፡ ካብ እቲ ባዕዳዊ ገዛኢ ዝሓሰመን ዝጨከነን ኣረመናዊ ተግባራት ዜጋ ክገብሮ ዘይትጽበዮ ምምሕዳርን፡ ሕጊ ኣልቦነት ኣሰራርዓ ሸፋቱ፡ ኮይኑ ይርከብ ኣሎ። ዝቐደሙ፡ ገዛእቲ ይሕሹሉ ዘብል ዘበን ኣብ ዝተበጽሔ እዋን ከም ዘሎ ክርሳዕ የብሉን። ህዝቢ ኤርትራ ከም ስጋ ተተጎዝዩ፡ ክሽየጥ ኣብ ዓለም ዕዳጋ ኣብ ዝርከበሉ፡ “ኣሽንኳይዶ! ብስም ዓዲ፡ ወረዳ፡ ኣውራጃስ! ምስ ሰይጣይ ዘቀራርብ ግዜ ተበጺሑ” ከምዘሎ ንኹሉ ኤርትራዊ ብፍላይ፡ ንዓለም ድማ ብሓበራ ክበሃል ይከኣል።
ኣውራጃ ዓልየት ወይ መንነት ህዝቢ ኮይኑ ኣይፈልጥን። ኣውራጃ ናይ መርየት ስም እዩ።ኣብ እውራጃታት ኤርትራ ልዕሊ ክልተ ወይ ሰለስተ ብሄር ከምዘሎ ድማ ኩሉ ዝፈልጦ እዩ። ምእንቲ መሰሉን፡ ምእንቲ ንብረቱን፡ ምእንቲ ክብሩ፡ ብዝኾነ መለክዒ ክቃለስ መሰሉ እዩ። ህዝቢ ኣውራጃታት ኤርትራ ኣብ ዘዘለዎ ኮይኑ፡ መሰሉን መሰል ብሄሩን ከኽብር፡ እንተ ተላዒሉ፡ ክምጎስን ክድገፍን ድኣ ነበሮ! እምበር ዘኾንን ተግባር ኣይኮነን።
ክሳብ ሕጂ ብኣውራጃ ዝተጠርነፈ ኣይተራእየን ዘሎ፡ ከምዚ እንኸዶ ዘለና ናይ ህዝቢ ጸነተ ግና! ብኣውራጃ ተጠርኒፉ እንተድኣ ኣብ ዓወት ዘብጽሕ ኮይኑ! ክድገፍ ኣለዎ። ኣብ ልዕሊ ካልእ ብሄራት ገበንን፡ ዓመጽን፡ መሰል ግህሰትን ክሳብ ዘይተገብረ፡ ተኸባቢርካ ምንባር ቅቡል እዩ።
ካብ 1971 ጀሚሩ ብደሳዊ ደምበ ተማራመርቲ ኢና ብሃልቲ መናእሰይ ኤርትራ! ንህዝቢ ኤርትራ ናይ መጻኢ ዕድል ወሰንቲ ኮይኖም ተረኽቡ።
ቀዳማይ መሰረታዊ መቃለሲ ገይሮም ዝወሰድዎ ድማ! ሕጊ ዓደቦ ምፍራስን! እምነተ ኣልቦነትን፡ መርየት ንቕለትን ነበረ።
ህዝቢ ዓዲ የብሉን ኢሎምውን ሓገጉ። ዝሓገግዎ ኣብ ግብሪ ንኸውዕሉ ዝተፈላለየ ሜላታት ተጠቕሙ፡ ሓደ ካብ ሜላታት ንኸይንፋላለ ኢልና ኢና፡ ሓደ ህዝቢ ኢና ዝብል መሰረት ተዘርግሔ። እዚ ካብ ባህሪ ሕጊ ዝወጸ እዩ። ሰብ ኣብ ዓዱ ዘፍርሕ የብሉን፡ ቀዳሞት ክምስሉ “ዓድኻ ፍርሕን ትኽልክለልካ፡ ሞት ነይትኽልክለልካ” ። ዓዲ ዜግነት እዩ፡ ዓዲ ዋንነት እዩ። ዓዲ መኹርዒን ሓበንን እዩ። ዓዲ መንነት ህዝቢ እዩ።
ኣበይ ዓድኻ? ኢሉ ምስ ዝሕተት ሓደ ዜጋ? ኤርትራዊ ኢሉ ክጽዋዕ ከምዘለዎ ተነግሮ፡ ክሳብ ሕጂ ኣብ ቤት ትምህርቲ ሳዋ ይቕጽል ኣሎ።
ኤርትራ ዝብል ስም ንዓዲ ተክኦ፡ ኤርትራ ዓደይ ኮነ መጸውዒ። እረ እቲ ቀንዲ ዓድኻ? ኢሉ ንዝሓትት ከም ገበን ተቖጺሩ ብሞት ዘቕጽዕ ገበን ኮነ።ብሓለዋ ሰውራ ከም ገረብ ተጠጠፈ፡ ተገርፈ፡ ተቐንጸለን፡ ሞተን፡ ዘይሞተ ድማ ለሚሱ ይርከብ።
ኣብ ስደት ዝነብር ህዝቢ ኤርትራ ተፈላልዩ ኣይፈልጥን፡ ክፈላለውን ሃቂኑ ኣይፈልጥን፡ እንተኾነ ግዳ “ ጭጉራፍ ወቕዓ ተኤዊ” ከም ዝበሃል ሕዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ኣብ ስደት ዝነብር ህዝቢ ነጻ ኮይኑ ክካታዕን፡ ክመሃሃርን፡ ክተሓጋጋዝን ከምዘይ ክእል ገበሮ። ህዝቢ ንዝነበሮ ባህልን ስርዓቱን መሰረት ገይሩ ንኸይምዕብል ከሔንኩሎ ነበረን ይርከብን ኣሎን።
“ ማህበር ኤርትራውያን ኢልና ኮሚኒቲ ነቑም” ኢሉ ንዝሕልን ዜጋ ካብ 1980 ክሳብ ሕጂ ነጻ ዝኾነ ማሕበራት ንኸይቀውም ኣብ መላእ ዓለም ዝርከብ ህዝብና ከይተጠርነፈ ይነብር ኣሎ። በዚ ዝተላዕለ ህዝብና መነባብሮኡ ከይማዕበለ ንድሕሪት እናተጎተ ከምዝነብረ ዘሎ ንኹሉ ዜጋ ብሩህ እዩ።ማሕበር ነቑም ንዝብሉ ዜጋታት፡ ናይ ጸለም ኣስማት እናሃበ ኮሚኒቲ ንዝብሉ ስም ኣስማት እና ኣጥፍኤ! ንገለን ሰለይቲ እናበለ ኣብ ህዝቢ ተቐባልነት ከይረኽቡ ከይደቀሰ ዝሓድር ስርዓት ደቂ ኣስመራ ሓቂ እዩ።
ህግደፍ ብሰለይቱን፡ ብባዶ 03 ዜና ዝርጋሔን፡ ንግዱሳትን ሓለይቲ ህዝብን፡ ንመጻኢ እንታይ ከጋጥም ዝኽእል? ኣብ ጋሻ ሕብረተሰብ፡ ኣብ ነዊሕ ስደት ንኽነብር ንኸይቅረብ፡ ንሓሰብትን ንሓለይትን ከም ሰለይቲ፡ ሲኣዬ ወይ ናይ ኢትዮጵያ ሰለይቲ ኢሉ ወይ ትሕቲ ሃገራውነት ኢሉ እናኣጸለመ፡ ኣብ መንጎ ስደተኛታት ኤርትራ ዘይምትእምማንን፡ ምጥርጣርን፡ እና ኣሕደረ ተፈላልዩ ከምዝነብር ገበሮ። ክስብ ሕጂ ህዝቢ ሓቢሩ ንኸይዝቲ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ስውራት ሰለይቲ እናለኣኸ፡ ሕብሪ ተቓወምቲ መልክዑ ከምዝቕይርን ተገይሩ ይርከብ። ብስም ተቃወምቲ ኣብ መንጎ ህዝቢ ሓለይቲ መሲሎም፡ ህዝቢ ከናቑቱን፡ ከቖናጽቡን፡ ዝዉዕሉ ዉሕዳት ኣይኮኑን። ካብቲ ስዉር ቃልታት ዝጥቀምሉ፡ “ተቓወቲ ዘይጥርነፉ” “መን እሞ ኣሎ ሃገር ክመርሕ ዝኸእል” “ኣብ ስደት ኮንካ ዝግበር የለን” “ እዚኦም ብወያነ ዝዕንገሉ” “ እንታይ ገደሰካ እታ ባንደራ ኣብ ገዛኹም ድያ ክትከል” “ እዚኦም ዓዲ እንተ ሒዞማ ሓገር ሸይጦም ክበልዕዋ እዮም” “ ኣበይ ነይሮም እዮም” “ንምኻኑ ንስኻ እንታይ ገበርካ” እዚ ቃላታት ካብ “ህግደፍ” መዝገበ ቃላት እዩ። ሰኦኣብትን ተደናግጽትን ይጥቀምሉ።
ኤርትራውያን መራኸቢ ቦታ፡ ወይ መካትዒ ቦታ ስለዘይብሎም፡ ቤት ጾሎት ከይተረፈ መዋግኢ ኤርትራውያን ኣብ ስደት ኮይኑ ኣሎ እዚ ብጭብጢ ዝረጋገጽ፡ ሓቂ እዩ።። “ሰብ ናብ ሰቡ፡ ዝብእን ናብ ገረቡ” ከም ዝባሃል፡ ኣብ ስደት ኮነ ኣብ ሃገሩ ህዝቢ ነናብ ዝፈልጦን፡ ነናብ ዝቐርቦን እዩ ዝቐርብ።እስከ ሓደ ሰብ ይንገረና ካብ ስደት ኣብ መዓርፎ ነፋሪት ኣስመራ ምስ ወረደ ወይስ ምስ ወረደት ነጋይሽ ዝኸውን ማይ ቀሪብናልኩም ኣለናሞ ማይ ስተዩ ዝተባህለ ኣሎዶ ብመራሕቲ ህግደፍ? ህዝቢ ጉድና ፈለጠና ክዝቲ ጀመረ እሞ እግሪ ከይተኸለ እንከሎ ብህጻኑ ንመንክሎ ዝኾነ ኣተሓሳስባ ጨቖንትን ገዛእትን ዝኾኑ መራሕቲ ዝጥቀምሉ ኣገባብ እዩ።
ወዲ ሰብ ንዕኡ ዝመስሎ ርእዩ እዩ ዝቀራረብ፡ እዚ ድማ ባህርያዊ እዩ። እዚ ኣውራጃዊ ወገናዊ ዘብል ግን ኣይኮነን።
ሕቶ ንኹሉ ዜጋ፡ ኣውራጃ ኣብ ኤርትራ ንምንታይ ከም ገበን ተቖጽረ?
ኣብ ታሪኽ ዝተመዝገበ፡ ወይ ብኣፍ ዛንታ ዝንገር ኣውርጃታት ኤርትራ ተዋሪሮም ዝብል ጽሑፍ የልቦን፡ ብኣፍውን ኣይተነግረን። መበቆል ህዝቢ ኤርትራ መሰረቱ ሓደ ምኻኑ ወለድናና ተረኽትን ይነግሩና።
ኤርትራ ወገን ስለዝኾነ ምስ ኦሮሞ ክንሓብር ኣይበልናን፡ ህዝቢ ትግራይ መሰረቱ ምሳና ምኻኑ እንፈለጥና ምስ ትግራይ ክንሓብር ኣይበልናን። ኣብ ሱዳን ወይ ኣብ ሱዑዲ ኣስላም ኢናሞ ክንሕወሰኩም ኣይበልናን።
እንታይ ዳኣ መነንትና ዘሕፍረና?
ኣውራጃታት ኤርትራ ተበዲለን ካብ ኮና! ሽግረን ክፈትሓ እንተተኣከባ ገበን ድዩ? ሓደ ሓደ ፈላጣት ኢና ዝብሉ ዉድባት ክመጻደቑ ይረኣዩ። ንብሕጂውን ሽግር ህዝቢ ዝዝረበሉ ኣብ መርየቱ፡ ኣብ ንብረቱ፡ ኣብ ዓዱ፡ ኣብ ወረዳኡ፡ ኣብ ኣውራጃኡ ከም ምኻኑ ክፍለጥን ክረጋገጽን ዘለዎ። “ሰብ ኣብ ዓዱ እክልንከ! ኣብ ዓውዱ”።
ብዓዱ ዘይሕበን ዜጋ ብዛዕባ ሽግር ዓዱን ህዝቡን መፍትሒ ኣለኒ ዝብል ካብ ሓቂ ዝረሓቐ እዩ። ብናይ ወጻኢ ሞደል እና ኣምጼ ሽግራት ሃገራት ዘርዚሩ ኣብ ፍርሒ ዓለም ዝነብር ሽግር ሃገሩ ክፈትሕ ከምዘይክእል ክፍለጥ ይግባእ።
ጉባኤ ቤት ገርግሽ ኣስመራ 1946 ከካብ ኣውራጃታቶም ተኣኪቦም ዘተዩ። ዘይምርድዳእ ነበሮም፡ እንተኮነ ተቓቲሎም ዝብል ታሪኽ ኣይገደፉልናን።
እንተዳኣ፡ ህዝብና በብ ኣውራጃኡ ተኣኻኪቡ፡ ብብሄሩ ተኣኻኪቡ፡ ብዓልየቱ ተኣኻኪቡ፡ ዘትዩ ሽግሩ ፈሊጡ፡ ከምቲ ቀዳሞት ወለዱ ኣብ ባይቶኦም ዘትዮም ዝፈትሕዎ ዝነበሩ ሽግሮም ክፈትሑ ኪኢሎም፡ ኣብ ልዕሊ ማንም ዜጋ ሓደጋ ክሳብ ዘይገበሩ፡ ንፍትሕን፡ ንሓቕን፡ ንሰላም፡ ንብሓባር ምንባርን፡ ኣብ ትሕቲ ሕጊ ዘትዮም ሰላም ራህዋን ይመጽእ፡ ምትእምማን ይርከብ፡ ተኸባብሩ ክነብር ከኣ ይኽእል።
እዚ ኣፍኩም ሓዙ፡ ንሕና ዝበልናኩም ስምዑ፡ ሕጋውነት የብሉን። ዓማጽን፡ ጓዕጻጽን፡ በዳልን፡ ተበላጽን መንፈስ ምዃኑ ህዝቢ ክርዳእ ይግባእ።
ኣብ ሃገራዊ ርእይቶም ማንም ዉድብ፡ ዉልቀ ሰብ፡ ድርጅት፡ እምነት ናይ ሓሳባት ናይ ምውናን ምንም መሰል የብሎም። ክትረት ወይ ሽፍትነት ኣብ ባይቶ እዩ ክባሃል ዝከኣል።
ንመረጋገጺ ንተማራመርቲ ታሪኽ ይሕደግ።
ኣብ ግዜ ሱሳታት ከም ፋሽን ዝተወስደ፡ ኣብ ሳልሳይ ዓለም ብፍላይ ፍልስፍና “ማርክስን-ኢግልን- ለኒንን- ደሳዊ ደምበ ንዘይፈልጥን፡ ንዘይኽተልን፡ ንኡስ ቡርጅዋ ወይ ኣድሓርሓሪ እናተባህለ ንኽውንጀል ኣፍደገ ከፈተ”።
ኣብ ኤርትራ ብዉሑዳት ትምህርቶምን፡ ኣፍልጦኦምን፡ ኣብ ባህልን ስርዓትን ዓደቦ፡ ኣብ መነባብሮ፡ ህዝብን ብሄርን፡ ኣብ ሃይማኖትን እምነትን ጸቢብን ድሩትን ዝኾኑ ኣብ ሜዳ ኤርትራ “ ተጋደልቲ ዝብል መንነት ኣብ ቒሎም ናይ ሓሙሽተ ሚልዮን መጻኢ ዕድል ወሰንቲ ኮይኖም ተረኽቡ። እዞም ጭልቕ ኣፍልጦ ዝሓዙ፡ ብዕድሚኦም መናእሰይ ብመነባብሮ ዓለም ዘይተፈተኑ፡ ብመንነቶም ዘይሕበኑ ዜጋታት ንህዝብን ሃገርን መጻኢ ዕድል ወሰንትን፡ ሓገግትን፡ ፈረድትን፡ ቀንጸልትን፡ ኣደንቆርቲ ህዝቢ ኮይኖም ንነዊሕ ዓመታት ንህዝቢ ኣብ ድኽነትን ድንቁርናን ባርነት ንኽነብር ብስም ነጻነት ኣዳቒቖም ሃሰይዎ።
ኣብ ጉዳይ ሃገርና ኤርትራ ተኣኪብካ ምልዛብ ኣድላዪ እዩ። ኣፍካ ሓዝ፡ ወገን እባ፡ ኣውራጃ እባ ኢልካ ምቑንጻብ ግና መሰረት የብሉን። ንሕና ምኩራት፡ በላሕቲ ካድራት ኢልካ ነብስኻ ምንእኣድ ሽግር ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዝሖን፡ ኣጋፍሖን ዳኣምበር መፍትሒ ኣይተርኽቦን።ምህራት ብግቡእ ፍልጠቶም ንህዝቢ ኣብ ዝሰርሕሉ ይምስገኑ። ኣብ ጥቕሞም ከድህቡ ግና ገበን እዩ።
ኣብ ፖሎቲካ ዓለም ህዝቢ ክሳብ ዘይ ኣመነካ ፍልጠትካን፡ መንፋዓትካን ፡ ናይ ገንኢ መብራህቲ ኮይኑ ኽዋነብር።
ኣውራጃት ኮና ዓሌታት ህዝቢ ኤርትራ ንመሰሎም ብረት ተዓጢቖም ካብ መከቱ! ኣብ ዘዘልዉዎ ኮይኖም ዓድና ፈረሰት ከይዓነወት መፍትሒ ንርከበላ ኢሎም ክዝትዩ ጥራሕ ዘይኮነ ማህበሮም ከድልደሉ መሰሎም እዩ። ኣብ ልዕሊ ካልእ ዜጋ ምስ ዝዕምጽ ግና ሕጊ ጠሓሱ። ሕጊ ጥሒስካ ሕጊ ስለዘይትከል ኣብ ጽላል ሕጊዝግበር ምትእኽኻብ፡ ኩሉ ዜጋ ከምዝኽእሎ ክጥርነፍን መፍትሒ ክደልን መሰሉ ስለ ዝኾነ ካብ ማን ዉድብ ፍቓድ ኣየድልዮን ምኻኑ ክሕብር ይፈቱ።
ዓወት ንውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ
ፍትሒ ይንገስ
ሃይል ገብረትንሳኤ
ኢንድያናፖሊስ ኢንድያና
ተወላዲ ዓድዃላ
ዘቢሄረ ሰራየ
1-25-2015
Social Share
One Comment
-
maj 17, 2016 at 15:39
E-J, weer een boek om naar uit te kijken. Concert opgenomen via Ziggo info kanaal. Deels gezien en inderdaad weer van hoge kwStileit.aucces met de nominatie. Meedoen is belangrijker dan winnen ?? In dit geval niet, denk ik. Winnen is toch waar het om gaat. Ben benieuwd wat het volgende week wordt. Gr Pim


text:
ቤት-ጽሕፈት ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ: ሰራዊት ምክልኻል ኣብ ምዕራብ ወለጋ ናይ ኣየር ደብዳብ ከምዘካየደ ዝገልጹ ጸብጻባት መሰረት ዘይብሎም ኢዮም ክብል ከሎ ወተሃደራዊ ምዕራብ እዚ ኢትዮጵያ ብወገኑ ፡ ኣብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ተዓጢቖም ንሰላም`ቲ ኸባቢ ክህውኹ ዝጸንሑ 835 ኣባላት ኦነግ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ኣውዒለ ኢሉ`ሎ።
ኣብ ደቡባዊ ኢትዮጵያ ድማ፡ ሓደ ጉጅለ ኣባላት ኦነግ ዕጥቆም ፈቲሖም ናብ ሰላማዊ ቃልሲ ክንምለስ ኢና ምባሎም ተጸብጺቡ`ሎ።
ወሃቢት-ቃል ቤት ጽሕፈት ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ቢልለኔ ስዩም፡ ሰራዊት ምክልኻል ኣብ ምዕራብ ወለጋ ናይ ምርግጋእ ስራሕ ይሰርሕ ከም ዘሎ ብምግላጽ፡ ኣብ`ቲ ኸባቢ ሰራዊት ምክልኻል ኣንጻር ዕጡቓት ናይ ነፈርቲ መጥቓዕቲ ፈጺሙ ዝብል ወረ ግን መሰረት ዘይብሉ ሓሶት ምዃኑ ገሊጻ። ናይ ኣየር መጎዓዝያ ምንቅስቓስ ከም ዝነበረ ግን ኣይከወለትን።
“ብማሕበራዊ ሚድያ ዝብተን ዘሎ ወረ ሓሶት`ዩ። ብነፈርቲ ዝተኻየደ መጥቃዕቲ የለን። ኣቑሑትን ወተሃደራትን ብነፈርቲ ናይ ምምልላስ ተግባር ግን ኔሩ`ዩ። ምኽንያቱ ገለ-መተሓላለፊ መንገድታት በዞም ጸረ-ሰላም ዕጡቓት ተዓጽዩ ስለዝነበረ ብሄሊኮተር ናይ ምርግጋእ ስራሕ ክስራሕ ግድን ኔሩ። ኣብ`ቲ ቦታ ዝኸውን ዘሎ ነገር ብጌጋ ናይ ምርዳእ ኩነታት ኣሎ ።”
ቤት-ጽሕፈት ኮሚኒኬሽን ኦሮሚያ ትማሊ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ`ውን፡ “መንግስቲ ናይ ሕጊ ላዕላዋይነት ንምኽባር ኣብ ዝገብሮ ምንቅስቓስ፡ ናይ ሓሶት ሓበሬታ ብምቕራብ ንህዝቢ ንምድንጋር ፈተነታት ይግበሩ ኣለዉ” ኢሉ ኔሩ።
ቤት ጽሕፈት ክልል ኦሮምያ ብተወሳኺ ኣብ`ቲ ኸባቢ ዘሎ ናይ ጸጥታ ሽግር ክንድኡ ዝኣክል ናይ ነፈርቲ መጥቃዕቲ ምውሳድ ዘድልዮ ኣይኮነን ኢሉ ።
ኣብ`ቲ ከባቢ ዝንቀሳቐሱ ናይ ኦነግ ሓይልታት፡ ኣብ ብዙሕ ዘይሕጋዊ ተግባራት ተዋፊሮም ጸኒሖም`ዮም ዝበለት ወሃቢት-ቃል ቤት-ጽሕፈት ቀ/ሚ ቢልለኔ ስዩም፡ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ህዝቢ ከም ምዕጻው ጽርግያታትን ጭውያን ህዝቢ ምፍንቓልን ዝበሉ ገበናት ክፍጽሙ ጸኒሖም`ዮም ኢላ- ጾታዊ ዓመጽ ዝሓውስ ከበድቲ ገበናት ምፍጻሞም ብምጥቃስ ስለዚ ኢላ ንሳ፡ ብሕቶ ህዝብን ክልልን ሰራዊት ምክልኻል ናብ`ቲ ከባቢ ብምእታው ዕዉት ናይ ምርግጋእ ዕማም ፈጺሙ`ሎ ኢላ።
“እቲ ከባቢ ተረጋጊኡ`ሎ- ንቡር ናብራ ህዝቢ`ውን ናብ ቦትኡ ይምለስ ኣሎ። ባንክታት ዝዘረፉ ሰባት`ውን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ኣትዮም ኣለዉ-ናብ ፍርዲ ክቐርቡ`ዮም። ዕጡቓት ዕጥቆም ክፈትሑ ተገይሩ`ሎ። ስለዚ ኣብ`ዚ ኸባቢ ዘሎ ሰራዊት ምክልኻል ዝተፈላለየ ዕማማት`ዩ ዘፈጽም ዘሎ።”
እቲ ናይ ፈደራል ሰራዊት ምክልኻል ናይ ምዕራብ ወለጋ ተልእኩኡ መኣስ ከምዝዛዝም ብድምጺ ኣመሪካ ዝተሓተተት ወሃቢት-ቃል ቤትጽሕፈት ቀ/ሚ ኢትዮጵያ -ቢልለኔ ስዩም፡ እቲ ስርሕ ቅድሚ ክልተ ሰሙን ከም ዝተጀምረን፡ ኩሉ ዝተረፈ ናይ ምርግጋእ ሰራሕ ተጻፊፉ ምስ ተወደኤ ክንሕብር ኢና ክትብል መሊሳ።
ብተመሳሳሊ ዜና፡ ኣብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ተዓጢቖም ንሰላም`ቲ ኸባቢ ክህውኹ ዝጸንሑ 835 ኣባላት ኦነግ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ኣውዒለ ክብል፡ ወተሃደራዊ ምዕራብ እዚ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።
ከም ሓበሬታ መንግስታዊ ሚዲያ ፋና፡ እቲ ወተሃደራዊ እዚ ሎሚ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ተዓናቒፎም ዝጸንሑ ናይ መንግስትን ናይ ውልቅን ትካላት መብዛሕቲኦም ስራሕ ከምዝጀመሩን ዝተፈላለዩ ማሕበራዊን ንግዳውን ምንቅስቓሳት ናብ ንቡር ከምዝተመልሰ ኣፍሊጡ`ሎ።
ኣተሓሒዙ፡ ዝተወሰነ ጉድኣትን ናይ ባንኪ ዘረፋን እንተነበረ`ኳ፡ ብሚዲያታት ኣብ`ዚ ሰሙን`ዚ ዝቐርብ ዘሎ ግን ዝተጋነንን ዝተዛብዐን`ዩ ኢሉ።
ብገበን ዝተታሕዙ ወገናት ድማ፡ ጉዳዮም ብፈደራል ዓቃቢ-ሕጊ ተታሒዙ ከምዘሎ እቲ መግለጺ ኣመልኪቱ`ሎ።
ብዛዕባ`ቶም ተታሒዞም ዝተባህሉ 835 ኣባላት ኦነግ፡ ካብ ግንባር ሓርነት ኦሮሞ ዝተዋህበ ምላሽ ዛጊድ የለን።
ኣብ ደቡባዊ ኢትዮጵያ ድማ፡ ሓደ ጉጅለ ኣባላት ኦነግ ዕጥቆም ፈቲሖም ናብ ሰላማዊ ቃልሲ ክምለስ ኢና ምባሎም ተጸብጺቡ`ሎ። እቶም ብኤልያስ ጋምበላ ዝብሃል ሰብ ዝምርሑ ዝነበሩ ዝተባህሉ ዕጡቓት ኣብ ዞባ ጉጂ ኣንጻር መንግስቲ ይዋግኡ ከምዝነበሩን፡ ድሕሪ ብዓበይቲ ዓዲ ዝተገብረ ናይ ዕርቂ ጻዊዒት፡ ኣብ`ቲ ውሳነ ከም ዝበጽሑ ተገሊጽ`ሎ።
ብኻልእ ናይ ሎሚ ዜና፡ኣብ ከተማ ኣምቦ ድማ ተማሃሮ፡ ብሽም ኦሮሞ ዝንቀሳቐሱ ፓርትታት ዕርቀ-ሰላም ዝጽውዕ ሰለማዊ ሰልፊ ኣካይዶም ኔሮም። ብተመሳሳሊ ግን ተማሃሮ ዩኒቨርሲቲ ኣምቦ ሰልፊ ክንወጽእ ምስ በልና ፖሊስ ብዘንብዕ ትኪ ደው ኣቢሉና ኢሎም። ምምሕዳር`ቲ ዩኒቨርሲቲ ግን፡ ሰልፊ ክንወጽእ ኢሉ ዝሓተተና የለን-ዝኸልከልናዮ`ውን የለን ይብል። እቶም ተማሃሮ ዕላማና ንሓደ ውድብ ንምድጋፍ ወይ ነቲ ሓደ ውድብ ንምድጋፍ ዘይኮነስ፡ ኦዴፓ፡ ኮነ ኦነግ፡ ኦፌኮ ካልእ ኩሎም ኦሮሞ`ዮም ኢሎም።


text:
ግርማይ ዮውሃንስ*
ወርሒ መስከረም ኣብ ታሪኽ ኤርትራ ብሰንኪ እቲ ስርዓት ኣብ ልዕሊ’ተን ልሳናት ህዝቢ ዝዀና ናጻ ናይ ብሕቲ ጋዜጣታትን ጋዜጠኛታተንን ከምኡ ድማ ኣብ ልዕሊ ፍትሕን መሰልን ዝሓተቱ ኣባላት ባይቶን ዝወሰዶ ዓፋኒ ስጕምቲ ከም ጸላም ወርሒ ካብ ትጽብጸብ ነዊሕ ግዜ ኰይኑ ኣሎ። ድሮ ድማ 20 ዓመታት ሓሊፎም ኣለዉ። ኣብ ውሽጢ እዚ 20 ዓመታት ’ዚ ከኣ ገለኦም ናይ ምንባር መሰሎም ተገፊፉስ ግዜኦም ማለት ናይ መወዳእታ ዕለት ዕረፍቶም ኣብ ዘሎዉዎ ኰይኖም ኣብ ምቝጻር ይርከቡ። ገለኦም ድማ ኣብ ዝተዳጐኑሉ ጕድጓድ ህይወቶም ተሰሪቖም ኣለዉ። 20 ዓመት – ዕድመ ሓደ ጎበዝ እዩ። ኣብ ልዕሊ ምድሪ ኴንካ እንክትፈቕዶ ድማ “ግዜ እንታይ ኣሎዎ?” የብለካ። ኣብ ትሕቲ ጕድጓድ እሞ ኣብ መጫንቕ ኴንካ ዒሕታን እህህታን ዝተሓወሶ ፍቕዲ ግን መዋእል እዩ። ኣብ ልዋም ዘሎዎ ድቃስ ኴንካ ለይቲ ሓጺር እዩ። ኣብ ድቃስ ምስኣን ኴንካ ግን “ኣይወግሕን እዩ ለይቲ!” የብለካ።
ኣብ ምስሊ እዛ መጽሔት ንዕዘቦ ከም ዘለና፡ ግዜ ዝብል ጽሑፍ ተዓዃሊሉ ብሓደ ጫፍ እዩ ዝወጽእ ዘሎ። ገና እቲ መከራ ይቕጽል ኣሎ ንኸስምዕ ዝተገብረ እዩ። ነዞም ዝሓለፉ 20 ዓመታት ፈቒድናዮምስ ገና ድማ ምፍቃድ ንቕጽል ኣለና እዩ እቲ ሓሳብ። እዛ መጽሔት’ዚኣ ድማ ግዜ ከይዱን ይኸይድ ኣሎን እሞ ነዚ ናይ ከተማ ጎተንበርግ ዓለም-ለኻዊ ምርኢት መጽሓፍቲ ኣጋጣሚ ብምግባር ብኹሉ ዓይነት መንገሪ (ብጽሑፍ መጽሔትን ብቓላት ልሳንን) ክንነግረሎም ካብ ዝብል ሓሳብ ዝተበገሰ እዩ። ክሕግዙ ምስ ዝኽእሉ ክኢላታትን ዝምልከቶምን ሽወደናውያን ድሕሪ ምዝርራብ ተስፋግዮርጊስ ሃብተ (ነብሱ ይምሓሮ) ከምኡ ድማ ሞጎስ ዑቕባሚካኤል (ዳይረክተር ፔን ኤርትራ) ከም ቦርድ ምስንዳእ ገይራ ዝተበገሰት እዛ መጽሔት ’ዚኣ፡ ብምሉኡ ኣሳእል ጋዜጠኛታት፡ ጋዜጣታትን ገለ ጽሑፋትን ካብ መርበብ ሓበሬታ ፔን ኤርትራን ሓልዮት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራን፡ እቲ ዝበዝሕ ጽሑፋት ድማ ካብ ዓርከ-መሓዙትን ቤተሰብን ብዝተወሃሃደ ከም ዓንዲ ሕቘ ገይራ ተበጊሳ። ብተሳትፎን ሓገዝን ናይ’ዞም ዝተጠቕሱ ሰባትን ኣካላትን ጽሑፋት ትግርኛ ምስተኣከበ ብተርጓምነት ካልድ ኣበራ ናብ እንግሊዘኛ ድማ፡ ብሽወደናውያን ክኢላታት ናብ ሽወደንኛ ተተርጒሙ። ኣብ መወዳእታ ድማ ብሓገዝን ተሳትፎን ብዙሓት ሽወደናውያን ክኢላታት መጽሔት ኣኺላ።
ኣብዛ ውጽዕቲ ሃገርን ውጹዕ ህዝብን ክንደይ ፍጻመታትን ታሪኻትን ተመዝጊቡስ እናተገንጸለ ዝንበብ ኮይኑ ኣሎ። ካብ ቀደም ክሳዕ ሎሚ፡ ብጓናን ብዋናን ካብ መግዛእቲ ናብ መግዛእቲ፡ ካብ መከራ ናብ መከራ ኣብ ዝሰጋገሩሉ ሓዲድን መንኮርኮርን ኣወጢሑ ብዘይ ዕረፍቲ ከም ዝጓዓዙ ገይሩዎም ኣሎ። መግዛእትን ጭቈናን ነታ ሃገርን ህዝባን ሓድሽ ኣይኰነን። እታ ሃገርን እቲ ህዝብን ንኣማኢት ዓመታት ኣብ ትሕቲ ዝተፈላለዩ መግዛእቲታት ናይ ዝተፈላለያ ሃገራት እዮም ነይሮም። ዓይነት ኣገዛዝኣን ዓይነታት ገዛእትን እናተቐያየሩ ድማ ነቲ ህዝቢ ብዘይዕረፍቲ ኣብ ህይወቱ ክሳዕ ዝኣኽሎ ኣዳኺመሞ እዮም። ናይዚ ዳሕረዋይ ክፋል ህይወትን ኵነታትን ናይታ ሃገርን ናይቲ ህዝብን ዝተፈልየ ዝገብሮ ግን፡ ብዋናታት ዝካየድ ዘሎ መግዛእቲ ምዃኑ እዩ።
ኣብዛ ውጽዕቲ ሃገር’ዚኣ፡ ደቂ እቲ ውጹዕ ህዝቢ፡ ዝመሰሎምን ዝኣመኑሉን ክሓስቡን ክዛረቡን ብምኽኣሎም፡ ልሳን ህዝቢ ብምዃኖም፡ እሞ ድማ ንመግዛእቲ ምእንቲ ክጥዕም ልሳን ህዝቢ ክዕበስ ስለ ዝተደልየ ጥራይ ብዘይክስን ብዘይፍርድን፡ እቶም ናይ ትማሊ ድምጺ ህዝቢ ንነብሶም ’ውን ክኾኑ ኣብ ዘይክእሉሉ ሓደጋ ወዲቖምስ ኣፎም ተዓቢሱ ኣብ ጐዳጕዲ ይበልዩ ኣለዉ። እቶም ሕጊ ናጻ ፕረስ ዝሃቦም ዕድል ተጠቒሞም ሞያዊ ግዴታኦም ኣብ ምዕማም ዝነበሩ ኣካየድተንን ኣገልገልቲ ህዝብን ዝዀኑ ጋዜጠኛታት ካብ ዕለት 23–27 መስከረም 2001 ኣብ ዘሎዉ ዕለታት ከካብ ገዝኦምን ዓዲ ኣማን እዩ ዘሎ ኢሎም ወፊሮምሉ ካብ ዝነበሩ ቦታታትን ተለቒሞም ከም ዝእሰሩ ተገይሩ። ካብቲ ዕለትን ግዜን እቲ ጀሚሩ ድማ ”እገለ መይቱ፡ እገለ ሓሚሙ” ዝብል ወረ እንተዘይኰይኑ ንሃለዋቶም ብዝምልከት በቲ መንግስቲ ዝተዋህበ ዋላሓንቲ ወግዓዊ ሓበሬታ የሎን። እቲ ቃልሲ ኣብ መንጎ ምውጸኦምን ዘይምውጸኦምን ጥራይ ኣይኰነን። ኣብ መንጐ ምርስዖምን ዘይምርስዖምን ከኣ እዩ ኮይኑ ዘሎ። እቲ ቃልሲ፡ ስርዓት እታ ሃገር ፍጹም ንኽርስዑ ጻዕሪ ኣብ ዘካይደሉ ዘሎ ግዜ ብዝተኻእለ መጠን ከም ዝዝከሩን ድምጺ ኣውያቶም ካብ ዘዘሎዉዎም ጐዳጕዲ ከም ዝስማዕን ንምግባር በብዘለናዮ ድምጺ ንኽንኰኖም እዩ። ወርሒ መስከረም ከኣ ክንነግረሎም ቃልናን መብጽዓናን ነሕድሰላ ወርሒ ከም ምዃና መጠን መበል 20 ዓመተ-መጭወይቶም ምኽንያት ብምግባር ትሕተም ብዘላ መጽሔት ኣቢልና ንዝክሮምን ንነግረሎምን ኣለና።
ግዜ ‘ንታይ ኣሎዎ፡ ግዜ ሸባዕባዓ! ተጠቓሊሉ ተጠቓሊሉ 20 ዓመታት ኣቝጺሩና ገና ድማ ይቕጽል ኣሎ።
እዛ መጽሔት ’ዚኣ ንዝኽሪ መበል 20 ዓመታት ናይ’ቶም ኣብ ጐዳጕዲ ዝበለዩን ዝበልዩ ዘለዉን እሱራት ጋዜጠኛታት ዝተዳለወት መጽሔት እያ። ኣብ ውሽጣ ድማ ጸሓፍትን ጋዜጠኛታትን ምስ ኣረርባዕተ ገጻት ዘሎዎ ትሕዝቶ (ጽሑፍ ድሕረ-ባይታኦም፡ ስእሎምን ስእሊ ጋዜጣታትን) ብሰለስተ ቋንቋታት (ትግርኛ፡ እንግሊዘኛን ሽወደንኛን) ሓቚፋ ኣላ። እቶም 12 ኣብ ውሽጢ ሃገር ኣብ ጐዳጕዲ ዘለዉ ክዀኑ ከለዉ እቶም ኣርባዕተ ድማ ካብ ሃገር ወጺኦም ክነብሩ ድሕሪ ምጽናሕ በብእዋኑ ብሞት ዝተፈልዩ እዮም። ብኣገዳስነት ድማ ኣብዛ መጽሔት ተኻቲቶም ኣሎዉ። ንሳቶም ድማ፡
- ማቴዎስ ሃብተኣብ 2. ስዩም ጸሃየ 3. ዳዊት ሃብተሚካኤል 4. ዳዊት ኢሳቕ 5. ፍስሃ ዮውሃንስ-ጆሽዋ 6. ኣሮን ብርሃነ 7. ኣማኑኤል ኣስራት 8. ተመስገን ገብረእየሱስ 9. ሳህለ ጸገዘኣብ-ወዲ ኢታይ 10. ሚልክያስ ምሕረትኣብ 11. ዮሱፍ መሓመድዓሊ 12. እድሪስ ኣቡዓረ 13. መድሃኔ ሃይለ 14. ስዒድ ዓብደልቃድር 15. ተስፋግዮርጊስ ሃብተ 16. ፕሮፈሶር ኡላ ካርልሶን (ብኣገዳስነት) እዮም 17. ሰለሙን ኣበራ።
ኣብዛ መጽሔት ብጽሑፍን ካልእን ዝተሳተፉ ሰባትን ኣካላትን፡
1, ተስፋግዮርጊስ ሃብተ(ቦርድ ምስንዳእ) 2, ሞጎስ ዑቕባሚካኤል (ቦርድ ምስንዳእ) 3, ደሳለ በረኸት 4, ቴድሮስ ኣብርሃም ጸጋይ 5, ክብሮም ደሞዝ 6, ኣኸድር ኣሕመዲን 7, ካልድ ኣበራ 8, ሳሚአል ቢዘን 9, ካሕሳይ በርሀ 10, ጸጋይ መሓሪ 11, የዕብዮ ገብረመድህን 12, እስቲፋኖስ ተመልሶ 13, ቀሺ ዮናስ ወልደሩፋኤል 14, ክፍለዮውሃንስ ተወልደብርሃን-ጎርድም 15, ሰለሙን ኣበራ 16, ኣሮን ብርሃነ 17, መርበብ ሓበሬታ ፔን ኤርትራ 18, መርበብ ሓበሬታ ሓልዮት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ
ከከም እዋኑን ግዜ ዝጠልቦን ኣብዛ መጽሔት ተጠርኒፎም ዘለዉ ጽሑፋት ኣብዚ መርበብ ፐን ኤርትራ ከነካፍል ኢና።
__________________________________
*ግርማይ ዮውሃንስ ደራሲ ፊልምታት፡ ገጣሚን ጋዜጠኛን ኰይኑ ኣሰናዳኢ እዛ ሓዳስ መጽሔት (ግዜ) እዩ። ሕጂ ኣብ ሃገረ ሽወደን ዝርከብ ጸሓፊ ብzebenawit@gmail.com ኢመይል ምርካቡ ይከኣል።


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ቀረባ እዋን ብኣሽሓት ዝቑጸሩ እሱራት እንተፈትሓ ኣብ ማእሰርቲ ዝርኸቡ ዋና ጸሓፊ ፈደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ አቶ በቀለ ገርባ ንቤት ፍርዲ ተዳፊርካ ብዝብል ክሲ ናይ 6 ወርሒ ተወሳኺ ማእሰርቲ ብምፍራዶም ተሻቂልና ኣለና ክብሉ ኣብ ባይቶ ተወከልቲ ህዝቢ ኣሜሪካ አባል ኮሚቴ ጉዳያት ወጻኢ ኢልየት ኢንግል ገሊጾም።
ዲሞክራት አባል ባይቶ ወከልቲ ህዝቢኢልየት ኢንግል ትማሊ ኣብ ዘውጽእዎ መግለጺ አባል ክልቲኡ ፓርቲታት ዝኾኑ ተወከልቲ ህዝቢ ወኪል ህዝቢ ዝሓቆፈ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ቶም ላንቶስ እሱር ሕልና’ዮም ኢሎም ዝገለጾም አቶ በቀለ ገርባ ሓሚሞም ከምዘለው ተረዲእና ኣለና ኢሎም።
አባል ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኣሜሪካ ኢልየት ኢንግል ኣሜሪካ ምስ ኢትዮጵያ ተኻይዶ ርክብ ንደሕንነት ከም አቶ በቀለ ገርባ ዝአመሰሉ ተማጓቲ ሰብኣዊ መሰላት ቀዳምነት ክትህቦ ዘለዋ ጉዳይ እዩ ኢሎም።
“ስለዚ ኣብ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት ንኽክበር ኩሉ አሳታፊ ዝኾነ መንግስቲ ክህልው ዝሓትት ውሳነ ቁጽሪ 128 ካብ ዘዳለውን ዘቕርቡን ሓደ ምዃነይ ሓበን ይስምዓኒ” ክብሉ ገሊጾም።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብዚ ዓመት ናይ በልጊ ዝናብ ዘይምውቅዑን ኣብ እዋን ክረምቲ እውን ትጽቢት ካብዝተገበረሉ ንታሕቲ ብምንባሩን መጠን ተሓጋዚ ብዕጽፊ ከምዝውስኽ ናይ ሕቡራት መንግስታት ሰብኣዊ ሓገዛት OCHA ኣፍሊጡ።
“ጥፍኣት የጋጥም ኣሎ” ዝበለ OCHA ኣብ ዘውጽኦ ሰሙናዊ ጽሑፍ ኣብ ወርሒ ሓምለ 2015 ዓ.ም ዝተመጣጠነ ምግቢ ዘድልዮም ብዝሒ ሰባት አብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ተመሳሳሊ እዋን ካብ ዝነበረ ብ49.5 ሚእታዊ ከምዝወሰኸን ካብ 374 ሽሕ ናብ 700 ሽሕ ክብ ምባሉን ገሊጹ።
ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ነሓሰ ጀሚሩ ቁጽሪ ተሓገዝቲ ናብ 5 ሚሊዮን ከምዝጽጋዕ እውን ይእመን።
ኣብ ውሕስነት ምግቢ ቅድሚ ኩሉ ተጠቃዕቲ ዝኾኑ ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ህጻናት፣ነፍስ ጹርን ዘጥቡዋን ደቂ ኣንስትዮ ናብ መመገቢ ማእኸል እናመጹ ምዃኖምን ናይ መመገቢ ማእኸል ዝተጣየሸለን ክልላት ድማ ዓፋር፣ኣምሓራ፣ኦሮሚያ፣ብሄር፣ብሄረሰባትን ህዝብታትን ደቡብ፣ሱማሊያን ትግራይን እየን።


text:
Radio Erena: January 8, 2014
ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን፣ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ኣብ ሓያሎ ከባቢታት ከተማ ካርቱም ኣብ ዘካየዶ ስርሒት፣ መብዛሕቶም ኤርትራውያን ዝርከብዎም ልዕሊ 100 ሰባት ካብ ናይ ምስግጋርን ምሻጥን መስርሕ ከምዘድሓኑ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣመልኪቶም።
መብዛሕቶም እቶም ካብ መሸጣን ምስግጋርን ድሒኖም ዘለዉ ኤርትራውያን፣ ብኤርትራውያን ደላሎን ኣሰጋገርትን ናብ ሲናይን ሰሃራን ንዝርከቡ ዕጡቓት ንምሻጦም ኣብ ንኣሽቱ ገዛውቲ ተታሒዞም ዝጸንሑ ምዃኖም’ዩ ተገሊጹ።
ሱዳን ቪዥን ንምንጭታት ሃገራዊ ድሕነትን ጸጥታን ብምጥቃስ ኣቕሪብዎ ብዘሎ ተመሳሳሊ ጸብጻብ’ውን 35 ቆልዑ ዝርከብዎም 124 ዜጋታት ወጻኢ ሃገራት ካብ ዘይሕጋውይ ምስግጋርን ምሻትን ማለት Human Trafficking ከምዘድሓነ ኣረጋጊጹ።
ብመሰረት እቲ ማዕከን ዜና፣ እቶም ካብ ምስግጋርን መሸጣን ድሕኖም ዘለዉ 124 ሰባት ኣብ ካርቱም፣ ኡምዱርማንን ሰሓፋን ኣብ ዝርከብ ንኣሽቱ ገዛውቲ ተጨውዮም ከምዝጸንሑ ኣፍሊጡ።
ኣባላት ሃገራዊ ድሕነትን ጸጥታን ሱዳን ከካይድዎ ድሕሪ ዝጸንሑ ምክትታልን መጽናዕትን፣ እቲ፣ ኣብታ ሃገር ተዘርጊሑ ዝጸንሐ መርበብ ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርትን ደላሎን ድሕሪ ምስባር’ዮም ነቶም ተጨዮም ዝጸንሑ ቆልዑ ዝርከብዎም ስደተኛታት ከድሕኑ ዝኸኣሉ።
ኣብዛ ዝሓለፈት ዓመት፣ ኣብታ ኣውራ መስርሕ ምስግጋርን መሸጣንን ዝፍልመላ ከሰላ ጥራይ 13 ስርሒታት ብምክያድ ሓያሎ መርበብ ደላሎን ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርትን ከምዘፍሸሉ’ውን ሱዳን ቪዥን ጠቒሳ ኣላ።
ሃገራዊ ድሕነትን ጸጥታን ሱዳን ምስተን እዚ ኩነታት ዝጸልወንን ዝምልከተን ንሃገራት ብምትሕብባር ክሰርሕ ጀሚሩ ከምዘሎ’ውን ኣፍሊጡ።
እንተኾነ፣ ሓያሎ ኣባላት ሰራዊትን ጸጥታን ናይዘን እዚ ኩነታት ዝምልከተን ሃገራት ብብልሽውናን ዝተበረዘኡ ብምዃኖ ኣብዚ ናይ ምስግጋርን ምሻጥን ደቂን ሰብ ኢድ ከምዘለዎም’ዮም ዝውቐሱ።
ኣብዚ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ዓመት፣ ካብ ዶባት ኤርትራን ሱዳንን ብፍላይ ድማ ካብ መዓስከራት ሸገረብ ስደተኛታት ብምጭዋይ ናብ ሲናይን ሰሃራ ሊብያን እናተሸጡ፣ ግዳያት እዚ መስርሕ ዝኾኑ ኣስታት 30 ስሕ ሰባት ከምዝነበሩ ጸብጻባት የመልክቱ።
መብዛሕቶም ኤርትራውያን ዝርከብዎም ቆልዑን ደቂንስትዮን እቶም ቀንዲ ግዳያት ይኾኑ ከምዘለዉ ዝፍለጥ’ዩ።
===========================================


text:
Radio Erena: 30 December 2015
ምቕያር ባጤራ ናቕፋ ሎሚ ሮቡዕ 30 ታሕሳስ 2015 ከብቅዕ’ዩ።
ይኹን’ምበር ባጤራ ናቕፋ ናይ ምቕያር ግዜ ሎሚ ኣብ ዝዛዘመሉ፣ ሓያሎ ወነንቲ ንኣሽቱን ማእከሎትን ትካላት ዝነበሮም ባጤራ ክቕይሩ ከምዘይክኣሉ ካብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ዝመጸና ሓበሬታ የረድእ።
መንግስቲ ብዝኣወጆ መሰረት ባጤር ናይ ምቕያር ግዜ ካብ 18 ሕዳር ክሳብ 30 ታሕሳስ 2015 ጥራይ ምዃኑ’ኳ እንተመልከተ፣ ብሰንኪ’ቲ ኣብ መስርሕ ምቕያር ዝተራእየ ዝተፈላለየ ምሰናኽላት ግና ብውሽጢ ውሽጢ ናይ ምቕያር መስርሕ ክቕጽል ምዃኑ ዝተፈላለዩ ወገናት ይእምቱ።
እቲ ናይ ምቕያር መስርሕ ኣብ ባንክታት ጥራይ ክትግበር ምዃኑ ዝኣወጀ እቲ መንግስቲ፣ ኣብ ከተማታት ኣብ ባንክታት ድሕሪ ዘጋጠመ ሪጋን ዕልቕልቕን ተገልገልት፣ ኣብ ምምሕዳራትን ኣብያተ ጽሕፈት ህግደፍን’ውን ምቕያር ከምዝከኣል ዝሕብር ሓድሽ ምልክታ ምውጽኡ ኣይርሳዕን።
እዚ’ውን እንተኾነ ነቲ ዝተፈጥረ ጸገም ክፈትሕ ብዘይምኽኣሉ፣ ነቶም ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ናቕፋ ዝቕይሩ ወነንቲ ትካላት፣ ኣብ ምምሕዳራር ቕጥዒ ጥራት ብምምላይ፣ ነቲ ቕጥቖ ናብ ባንክ ብምርካብ ገንዘቦም ከየረከቡ ምስኦም ክጸንሕ ከምዝኽእል’ውን ተወሳኺ ምልክታ ምውጽኡ ይፍለጥ።
ብመሰረት እቲ ኣቐዲሙ ዝወጸ ኣዋጅ ከኣ ምቕያር ባጤራ ናቕፋ ሎሚ 30 ታሕሳስ ከብቕዕ እኳ እንተኾነ፣ ነቲ ከይተቀየረ ተሪፉ ዘሎ ባጤራ ንምቕያሩ’ውን ተወሳኺ መስርሕ ክህሉ ከምዝኽእል’ዩ ዝግመት።
መንግስቲ ኤርትራ ንባጤራ ዝቕይረሉ ዘሎ ኣውራ ምኽንያት ካብ ባንክታት ወጻኢ ፋሉል ከይዱ ንዘሎ ብዝሒ ገንዘብ ኣውራ ከኣ ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ብፍላይ ኣብ ሱዳን ከሰላ፣ ኣብ ኢድ ውልቀሰባት ተታሒዙ ንዘሎ ብዝሒ ገንዘብ ንምቁጽጻር ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ።
መስርሕ ምቕያር ባጤራ ናቕፋ ኣብ ዕዳጋ ተወሳኺ ዘምርግጋእ ምፍጣሩ ዝፍለጥ’ዩ።
==========================


text:
Radio Erena: 15 August 2018
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ ኢትዮጵያ ኣብ ጅቡቲ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ፈጺሙ።
እቲ ልኡኽ ብ14 ነሓሰ ናብ ጅቡቲ ድሕሪ ምእታዉ፣ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ክልል ሶማል ተፈጢሩ ዘሎ ጸጥታዊ ጉዳያትን፣ ኣብ ውሕስነት ናይቶም ኣብ ጅቡትን ኢትዮጵያን ዜጋታተን ክልተን ሃገራትን ብዝምልከት ምስ ፕረዚደንት እስማዒል ዑመር ገለ ተመያይጡ።
ኣብ ድሬዳዋ ብዘጋጠመ ግጭት፣ ኣብ ልዕሊ ጅቡታውያን መጥቃዕቲ ድሕሪ ምፍጻሙ፣ መንግስቲ ጅቡቲ ኣብታ ከተማን ከባቢኣን ዝነብሩ ኣስታት 3 ሽሕ ዜጋታቱ ዝሓለፈ ሰሙን ኣውጽኢ።
ኣብ ጅቡቲ ዝነብሩ ዜጋታት ኢትዮጵያ’ውን ብተመሳሳሊ መጥቃዕቲ ከምዝበጽሖም ዝሓበራ ሓደ ሓደ ማዕከናት ዜና ኢትዮጵያ፣ ብውሕዱ ሰለስተ ሰባት ከምዝተቐትሉ የመልክታ።
ኣብ ጅቡቲ ምብጻሕ ዘካየደ ላዕለዋይ ልኡኽ ኢትዮጵያ፣ ህሉው ኩነታት ኢትዮጵያን ኣብ ዝምድና ክልቲኤን ሃገራት ዝህልዎ ባይታን ብምትኳር’ውን ከምዝተዘራረበ ምንጭታት ዜና ካብ ጅቡቲ ሓቢረን።
==================


text:
Radio Erena: 14 June 2016
መንግስቲ ኢጣልያ፣ ብዘይሕጋዊ ምስግጋር ስደተኛታት ብዝልዓለ ዝህደን መድሃኔ መርእድ ይሕደጎ’ዩ ኢሉ ብጌጋ ካብ ሱዳን ዘምጽኦ ኤርትራ መንእሰይ ጽባሕ ሮቡዕ 15 ሰነ ኣብ ቤት ፍርዲ ክቀርብ’ዩ።
እቲ መንእሰይ ዝሓለፈ ዓርቢ 10 ሰነ’ውን ኣብ ከተማ ሮማ ኣብ ዝርከብ ቤት ፍርዲ ቀሪቡ።
እቲ መድሃኔ ተስፋማርያም በርሀ ዝተባህለ ወዲ 28 ዓመት መንእሰይ፣ ብ29 ግንቦት ኣብ ካርቱም ተታሒዙ፣ ብ7 ሰነ ናብ ኢጣልያ ድሕሪ ምምጽኡ፣ ኣብ ከተማ ሮማ ካብ ዝርከብ ቤት ማእሰርቲ ረቢብያ’ዩ ተቀይዱ ዝርከብ።
እቲ ተራ ስደተኛ ምዃኑ ዝእመን መድሃኔ ተስፋማርያም ብዓርቢ ኣብ ቤት ፍርዲ ኣብ ዝቐረበሉ፣ ምስቲ ብዝልዓለ ዝህደን መድሃኔ መርእድ ይሕደጎ ናይ ኣስማት ምግጋይ ከምዝነበረ እኳ እንተኣመነ፣ ምስቲ ብዝልዓለ ዝህደን ዘሎ መድሃኔ ናይ ቴሌፎን ምልውዋጥ ስለዝነበሮ ግና ጉዳዩ ገና ክጻረ ምዃኑ ከምዝተሓበረ ንጠበቕኡ ሚኪኤለ ካለንትሮፓ ብምጥቃስ ምንጭታት ሓቢሮም።
ንመድሃኔ ተስፋማርያን ብምሓዝ ንሓይልታት ጸጥታ ኢጣልያን ብሪጣንያን ዘረከበ መንግስቲ ሱዳን፣ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ እቲ ብዝልዓለ ዝህደን ዘሎ መድሃኔ’ዩ ዝብል እምነት ከምዘለዉ’ውን ይንገር።
እንተኾነ ብሪጣንያን ኢጣልያን፣ ንድምጺ መድሃኔ መርእድ ብቴሌፎን ካብ ዝተለዋወጢ ሓበሬታ ብምእካብ ምስ ድምጺ ናይዚ ኣብ ቀይዲ ዝርከብ መድሃኔ ይሕደጎ ከምዘነጻጸርዎ’ውን ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ምንጭታት ኣረጋጊጾም።
መድሃኔ ተስፋማርያም ገበነኛ ምዃኑ ክሳብ ዘይተረጋገጸ ብዝቐልጠፈ ብናጻ ክልቐቕ ጠበቓኡ ሚኪኤለ ካለንትሮፓ እኳ እንተሓተተ፣ ቤት ፍርዲ ሮማ ግና ጉዳዩ ኣብ ቤት ፍርዲ ዞባ ሲቺልያ ክርአ ኣሰጋጊርዎ።
በዚ መሰረት ጉዳይ መድሃኔ ተስፋማርያም በርሀ ጽባሕ ኣብ ቤት ፍርዲ ፓሌርሞ ክቐርብ ምዃኑ’ውን ተፈሊጡ ኣሎ።
=======================


text:
እቲ ኣብ ግሪኽ ርእሰ ከተማ ኣንተንስ ክትንክፍ እዩ ዝብል ዓብይ ፍርሒ ዘሕድር ዘሎ ዝተኸስተ ሰብዓን ኣርባዕተን ዜጋታት ንሞትን ንልዕሊ 500 ናይ ማህሰይቲ ሓደጋን ብዙሓት ብዘይ ኣባይትን ንብርትን ዘትርፍ ዘሎ ሓደጋ ባርዕ ሓዊ ኣመልኪቶም ምስ ቫቲካን ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቃለ መሕትት ዘካየዱ ናይ ኣተንስ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ሮሶላቶስ መንቀሊ እቲ ባርዕ ሓዊ ኢድ ሰብ ዘለዎ ይመስል ኢሎም፡ መንግስቲ እውብ ሓላፍነት ኣለዎ ይብሉ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
እቲ ባርዕ ሓዊ ብሓቀ ኣዚዩ ሓደገይናን ንብዙሓት ሞትን ሓሊፉ እውን ማህሰይትን ብዙሃት ከኣ ኣልቦ ቤትን ንብረትን የትርፍ ኣሎ፡ ዝበሉ ብፁዕነቶም፡ ኣብ ግሪኽ ናይ መላእ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብካሪታስ ዝጽዋዕ ማሕበር ረድኤት ጨንፍር ዘድሊ ሓገዝ ንምቕራብ ስንድው ምዃኑን ድሮ ምስቲ ብሓደጋ ባርዕ ምስ ዝተጠቕዔ ከባቢ ኣባይቲ ምሕደራ ርክብ የካይድ እውን ምህላዉ ይገልጹ።
እቲ ባርዕ ሓዊ ኢደ ሰብ ዘለዎ እዩ ዝመስል ይኹን ደኣ እምበር እቲ ኣብ ልዕሊ ሰብን ንብረትን ዝወረደ ከቢድ ኪሳራ ተሓታት ንገዛእ ርእሱ መንግስቲ እዩ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ኣቲካ ብዙሓት ኣባይቲ ካብ ሕጊ ወጻኢ ዝተሓንጸን ንሓደጋ ዝተቓልዔን እዩ፡ ስለዚህ ናይ ዜጋታት ሓላፍነት እውን ይምልከት። ብርቱዕ ዝናም ክዘንም እንከሎ እቲ ከባቢ ምስ ባሕሪ እውን ቅርበት ስለ ዘለዎ ብዙሓት እውን ይጥሕሉ፡ እዚ ድሮ ዝተራእየ ሕደጋ እዩ፡ ስለዚህ ኣብቲ ኣባይቲ ክሕነጸሉ ዘይግብኦ ከባቢ ኣባይቲ ምሕናጽ ናይ ገዛእ ርእስኻ ሕይወት ንሞት ሓደጋ ብቐሊሉ ምቕላዕ እዩ ዝኽውን፡ ሓምላይ ሓብቲ እናብረስካ ብዘይ ፍቓድ ኣባይቲ ምሕናጽ ካብ ሕጊ ወጻኢ እዩ፡ ስለዚህ ኣብ ምኽባር ሕጊ ምኽባር ነፍሲ ወከፍ ሕይወት ዜጋ ኣሎ፡ ሕግን ስርዓትን ምሕላው ገዛእ ርእስኻ እውን ምኽባር ማለት እዩ እንክብሉ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ዛዚሞም።


text:
ኣብ ከተማ ኣክሱም ትነብር መንእሰይ ገነት ገብረስላሴ ኣብ ልመና ዝነበራ 14 ፈለስቲ “ፍረ ገዳም ማሕበር ማእለማ” ኣጣይሻ ብናብራ ዓርሰን ክኽእላ ኩነታት ተጣጥሐለን ምህላዋ ትገልጽ::
ገነት ኣብ ዝተፈላለዩ ገዳማትን ኣብ ከተማ ኣክሱምን ለሚነን ዝዕነገላ ዝነበራ ፈለስቲ ኣኪባ፣ሰሪሐን ዓርሰን ዝኽእላሉ መንገዲ ሓቢራ፣ ካውኡ ድማ ምስ ቤት ፅሕፈት ጉዳይ ደቀንስትዮ ብምትሕግጋዝ ብማእለማ ሰልጢነን ዓርሰን ዝኽእላሉ ኣፋፍኖት ክረኽባ ኣኽኢላተን’ላ::
“ስራሕ ሃይማኖት ኣይፈልን:: ስራሕ ንዝደልዮ ጥራሕ እዩ ዝደሊ:: ማእለማ ድማ ጥበብ እዩ ብሃይማኖት ክርስትያን ኦርቶዶክስ ናይ ገዳማውያን ስራሕ እዩ፤ እነይ ማርያም ዘርአየትና ስራሕ እዩ:: ስለዚ ደቀንስትዮ ክሰርሐኦ ዝግባእ እዩ” ትብል ገነት::
ብመሰረት’ዚ እተን ፈለስቲ ብዋናነት ካብ ኣክሱም ዝርከብ ጋቢ፣ ሽኮሪ ጋቢ(ዕጥርጥር ጋቢ)፣ ጥሉፍ ኩታ፣ ንፈለስቲ ዘገልግል ሽጎማነ፣ ብስእሊ ቤተ ክርስትያንን ሓወልትን ዝወቀበ ነፀላን ካልኦት ዓይነታት ዓለባን ኣሰናዲአን ናብ መሸጣ ኣቕሪበን ኣለዋ::
“ዝሓሰብኩዎ ስራሕ ኣብዚ ደረጃ ምብጽሑ ሕጉስቲ እየ እግዚኣብሄር ይመስገን ናዓይ ምግበይ እዩ ፍረ እዩ ኮይኑ ግና ቅር ዝብለኒ ነገራት’ሎ:: እዚ ስራሕ እዚ ናይ ኩልና ሓላፍነት እናሃለወ ክሳብ ሐዚ ዝተገበረለን ሓገዝ የለን:: ዓሰርተ ኣርባዕተ ፈለስቲ ኣብ ሓደ ገዛ እየን ዝነብራ” ብምባል ተገዳስነት ዘለዎ ወገን ንኽሕግዛን ትጽውዕ::
ገነት ብተወሳኺ ወለዶም ዝሳኣኑ ሰለስተ ህፃውንትን ካልኦት ጠዋሪ ዘይብለን ሰለስተ ኣዴታትን ትሕብሕብ::


text:
መሬትና ኣዚዩ ንሓደጋ ዝተቓልዔን ናይ ማዕድን ኣውጸእቲ ዓበይቲ ኢንዳስትሪ ሸውሃት ክብ ዘብል እውን ብምዃኑ እዚዩ ንዝተፈላለያ ህብረ ትካትላት ወረራ ዝተቓልዔን እዩ፡ እዘን ትካላትን ንኽኣትዋ እንተድኣ ተፈቒዱን ስቕ ቢልና ደሓን ይኹን ንብል ኣንተድኣ ኰይና ነቲ ከባቢ ሕዝብን መሬት ሕልፈት ንፈርድን እንክብላ ኣካል ናይ ከባቢ ኣማዞን ሕዝቢ ካሪፑና ኣብ ብራዚል ዞባ ደቀባት ዝቕመጣ ሲሞነ ይሕብራ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ሲሞነ ኣካል ሕዝቢ ካሪፑና ኣብ ዞባ ቀዳሞት ደቀባት ሕዝብታት ኡካ ኹሚኛ ጋሊቢ ኣብ ዝነብርሉ ኣብ ብራዚል ዞባ ኦያፖኵወ ኣብቲ ብራዚል ምስ ጉያና ፈረንሳ ዘዳብው ከባቢ ግዝኣት ኣማፓ ዝቕመጣ ክዀና እንከለዋ፡ እዘን ኣባል ደቀባት ከባቢ ብራዚል ድምጺ ሕዝቢ ኣማዞን ምስ ዝብል ብናይ መላእ ኣማዞን ኣቢያተ ክርስትያን መረብታዊ ርክብ ማሕበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ጉዳይ ምስ ቨርቦ እተሰምየ ናይ ፊልም ቀራጽን ኣከፋፋልን ምስ ልኡካነ ወንጌል መለኰታዊ ቃል ርክብ ምስ ዘለዎን ምስ ናይ ኢየሱሳውያን ሰብኣውነት ምስ ኣተሰምየ ተቕዋም ብምትሕብባር ምስ ዘካይዶ መደብ ድምጺ ኣማዞን ኣብ ዘካየደኦ ዘተ፡ ናይ ብራዚል ፈደራላዊ መንግስቲ ኣብቲ ካባቢ ተቐማጦ ደቀባት ድልያን ምውጻእ ማዕድን ዝፈቕድ ዘጽደቖ ሕጊ ንተቐማጦ ከባቢ ኣማዞን ሕዝብን መሬት ሕልፈት ምዃኑ ይሕብራ።
ማዕድን ንምውጻእ ዝግበር ዕዮ ኣብ ሕይወታውያን ሃብትታት ከባቢ ኣማዞናዊ ብራዚል ዘንብሮ ማህሰይትን ብከላ ምህዳርን ሃብቲ ማያትን ወሓይዝን ዝብክል ኣሉታዊ ማሕብራውን ምህዳራውን ሳዕቤን ዘለዎ እዩ፡ እቲ ዝጠልቦ ሳዕቤን ሞት እዩ ይብላ።
ሲሞነ መንግስቲ ንዘመሓላልፎ ዘሎ ውሳኔ ብምቅዋም፡ ንህዝቢ ኣማዞን ዘየማኸረ ናይቲ ህዝቢ ተፈጥሮኣዊ ባህርይ ግምት ከይሃበን ካብ ላዕሊ ናብ ታሕቲ ብዝመጽእ ውሳኔ ዘሳልጦ ዘሎ መደብ ምጥቃምን ምውጻእን ማዕድናት ተጠቃሚ ሕዝቢ ኣማዞን ወይ ሃገር እውን ኣይኰነን መን ከምዝጥቀም ፍሉጥ እዩ፡ ምህዳር እውን ይህሰይ፡ ስለዝህ ሕዝብን ተፈጥሮን እዩ ዝሳቐይ፡ ስለዚህ ሕዝቢ ኣማዞናዊ ብራዚል ብሓባር ቆይሙ እቲ ኣብ ልዕሊ ኣማዞንን ሕዝቢ ኣማዞንን ዝወርድ ሓደጋ ብምቅዋም ድምጹ ኣወሃሂዱ ይንቀሳቐስ ከምዘሎን መንግስቲ ቅድሚ ዝዀነ ይዅን ውሳኔ ምስ ሕዝቢ ኣማዞን ክመክርን ክመያየጥን ኣለዎ ይብላ።


text:
ኣብ ፍጻሜ እቲ ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ማእከላይ ምብራቕ ፓትሪያርካትን ሊቀ ጳጳሳትን፥ ቅዱስ ኣቦና ኣብ ከተማ ባሪ ኣብ ዝርከብ ቅዱስ ኒኮላ ባዚሊካ ድሕሪ ዝተኻየደ ዕጹው ናይ ሓባር ዘተ፡ “ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ኣብ ሞንጐ ክፍል ዓለማት ዝቕሰት ናይ ውግእ ቀስቲ ዘይኰነ ዘድሊ ነሕዛብን ንናይ ኩለን ሃይማኖታት ኣመንቲ ኣንጋዲ ናይ ሰላም ቀስቲ እዩ” ዝብል ቅዉም ሓሳብ ዝተነብሮ ቃለ ምዕዳን ለጊሶም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣብቲ ናይ ሓዘንን ቅንዙው ለይቲ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ሰላም ዝብጻሕ ብሓቀይና ዝዀነ ብናይ ጽን ምብህሃልን ዘተን ድላይ እምበር ውግእን ውጥረትን ደው ንምባል ብዝቐውም ፈላላይ መናድቕን ብፈተና ሓይሊ ምጥቃምን ኣይኰነን፡ በዘን ቃላት እዚኣተን ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ገበላ ብዚሊካ ቅዱስ ኒኮላ ተረኺቦም ኣብ ባሪ ዘካየድዎ ሓውጾተ ኖልዎ መጠቓለሊ ዘስምዕዎ ቃለ ምዕዳን ብምቕጻል፡ ብጀካ ሰላም ካልእ ተኻኣሊ ዝዀነ ኣማራጺ የልቦን፡ “ናይ ምርኻብ ጥበብ ኣብ ልዕሊ ናይ ግጭት ሜላ ሓለፋ ይሃልዎ” እቲ ፈኸራ ውግእ ናብ ውሁድ ጥዑም ቃና ሰላም ይቀየር፡
እዚ ንምፍጻም ግና እቲ ስልጣን ዘለዎ ኣካል ንሓዋሩን ብዘየማትእ መገዲ ኣገልጋሊ ሰላም እምበር ኣገልጋሊ ናይ ውልቃዊ ረብሓ ምዃን ከብቕዕ ኣለዎ፡ ብናይ ብዙሓት ሕይወት ናይ ውሑዳት ሓለፋ ምባል የብቕዕ። እቲ ህዝቢ ዝወፍረሉ መተዓየዪ መሬት ምውራርን ምብሓትን የብቅዕ፡ ኣብ ልዕሊ ናይ ሕዝቢ ተስፋ እቲ ወገንተይና ሓቂ ክዕብልል ምግባር የብቅዕ። ማእከላይ ምብራቕ ንናይ ወጻኢ ረብሓ መጋብሪያ ገርካ ምጥቓም የብቅዕ፡
ውግእ ውላድ ስልጣንን ድኽነት እዩ
ውግእ ይብሉ ቅዱስ ኣቦና፥ ብፍላይ ንድኻታት ኣዚዩ ዝሃስይ ሁከት እዩ፡ እስከ ነታ ብውግእ ተሓሚሳ ዘላ ሃገረ ሶሪያ ንሕሰብ፡ ውግእ ውላድ ስልጣንን ድኽነት እዩ፡ ስለዚህ ውግእ ዝግሰጽ ኣመክንዮ ዓብላልነት ብምንጻግን ሕሰምን መከራን ካብ ሱሩ ብምምሓውን እዩ፡
ከምኡ እውን ካልኦት ብዙሓት ግጭት ብዝተፈላለዩ ዓይነት ኣኽራርነትን ጽኑፍነትን ዝበዅዑ እውን እንተለዉ፡ ውግእ በጽዋር ውግእ እዩ ዝጓሃሃር።
ተሓቢእካ ኣብ ምኽዕባት ናይ ውግእ ኣጽዋርት ኣናተጓዓዝካ፡ ምእንቲ ሰላም ድምጽኻ ዓው እናበልካ ምዝርካብ ዘይከኣል እዩ፡ ብሓቂ እዚ ጉዳይዚ ንናይ ኩሉ ሕልና ብፍላይ ንናይቶም ሓያላን ዓቢይ ከቢድ ሓላፍነት እዩ፡ ዝሓለፈ መዋዕል ኣይንረስዕ፡ ተመክሮ ሂሮሺማን ናጋሳኪን ኣይንረስዕ፡ መሬት እቲ ቃል ሰላም ዝቦቕለሉ ናብ ዝርጉሕን ጽዑቕን ጸላም ሱቕታ ኣይቀየር፡ ደረቐይና ተጻባእነት የብቅዕ፡ ህርፋን መኽሰብ የብቅዕ፡ ማዕድን ነዳዲ ንምጉሕጓሕ ዝብል ህርፋን ናይ ማንም ወጅሒ ዘይዓጅቦ ንናይ ሓባር ቤትና ክቆጻጸር ዝደሊ፡ ዘይሓንኽ እቲ ኣብ መንጐ ኣሕዛብ ናይ ሓባር ናብራ ሕጊ ዝእውጅ ናይ ጸዓት ኤኮኖሚ ዕብለላ የብቕዕ።
ተስፋ ወጅሂ ሕጻናት እዩ ዘለዋ
ንሰላም ክፉት ንምዃንን ሰላም ጽን ንምባልን ይብሉ ቅዱስ ኣቦና፡ ውሁዳን ክፍሊ ሕብረተሰብ ምክልኻል የድሊ፡ ናይ ኩሉ ዜጋዊ መሰል ክኽበርን ክሕለውን ኣለዎ፡ ማሕበረ ክርስቲያን እውን ምሉእ ዜጋ እዩ፡ ማዕረ መሰል ዘለዎም እያቶም፡ ቢሎም ዓይነ ልቦናኦም ናብ ኢየሩሳሌም ዘበሉ ቅዱስነቶም፡ እቲ ብዓለም ሓቆፍ ማሕበረሰብ ዝተወሰነ ህልዊ ዅኔታ (ቅድም ዝነበረ) ክኽበር ኣለዎ፡ ኣብ መንጐ እስራኤልን ፍልስጥኤምን ዝግበር ናይ ሓባር ዘተ ጥራሕ እዩ ናብ ጽኑዕን ነባርን ሰላም ከብጽሕ ዝኽእል፡ ናይ ክልቲኤን ሃገራትን ሕዝብታተን ሰላማዊ ናይ ሓባር ናብራ ውሑስ ዝገብር፡ ካብ ዝሓለፉ ቀረባ ዓመታት ብዘስኻሕክሕ ዓመጽን ሞት ስድራ ቤቶም ዝነብዑ ሕጽናት ብዝሒ ክብ እናበለ እዩ፡ ተስፋ ይብሉ ቅዱስነቶም ወጅሂ ሕጻናት እዩ ዘለዋ፡ ነዚ እንክገልጹ፡
ናይ ብዙሓት ሕጻናት ሕይወት ኣክንዲ ኣባይቲ ትምህርቲ ዕንወትን ፍርስራስን፡ ኣክንዲ በዓላዊ ጸወታ ኣውያትን ሩምታ ጠያይትን ገዓር ቦምብታትን፡ ኣብ ምርኣይ ይነብሩ ኣለዉ፡ መላእ ዘርኢ ሰብ ናይቶም ኣፎም ሞገስን ክብርን እግዚኣብሔር ናይ ዝዛረቡ ሕጻናት ኣውያት ሰማዒ ክኸውን እምሕጸን፡
እንክብሉ ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን ኣጠቓሊሎም።


text:
ኣብ ከተማ ዙሪክ ስዊስ ብጉዳይ ዋዕላን ሃገራዊ ጉባኤን ኣኼባ ተኻይዱ
ብቀዳም ዕለት 18.12.2010 ኣብ ዝተገብረ ክፉት ኣኼባ ፣ ብጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላን ኣብ መደብ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤን ንኤርትራውያን ተቐማጦ ከተማ ዙሪክን ከባቢኣን መግለጺ ተዋሂቡ።
ኣባል ሃገራዊ ኮምሽን ሓው ዳኒኤል ወልደትንሳኤ ኣብቲ ናይ ዙሪክ ኣኼባ መግለጺ ክህብ ካብ ሎንደን ነቒሉ ኔሩ። እንተኾነ ግን ብምኽንያት ከቢድ ናይ በረድ ኩነታት ነፈርቲ ጠጠው ሰለዝበላ ኣብቲ ኣኼባ ክርከብ ኣይከኣለን። እቲ ኣኼባ ብኣላይነት ማሕበር ኤርትራውያን ንሰላምን ደሞክራስን ጨንፈር ዙሪክ ተኻይዱ። ጸብጻብ ብሓው የማነ ገብረማርያም እዩ ተዋሂቡ። ሓው የማነ ገብረማርያም ሓደ ካብቶም ሰለስተ ካብ ስዊስ ተወኪሎም ኣብቲ ዋዕላ ዝተሳተፉ እዩ። ሓው የማነ ካብ ቅድሚ ዋዕላ ዝነበረ ስራሓትን ኣገባብ ውክልናን ንዋዕላ ዝኸዱን ከም መእተዊ ድሕሪ ምግላጽ ፣ ክሳብ ኣብዚ ሕጂ ዘለናዮ መድረኽ ብሃገራዊ ኮምሽን ተወሃሃሂዱ በብዓዱ ዝካየድ ዘሎ ኣኼባታትን ብዛዕባ ዝመጽእ ሃገራዊ ጉባኤን መግለጺ ሂቡ።
[cincopa AwHAxfqJdpzk]
ብድሕሪኡ ንሕቶን መልስን ዕድል ተዋሂቡ።
ዝቐረቡ ሕቶታት
- ዋዕላ ኤርትራዊ ዲዩ ኔሩ ወይስ ናይ ፐሮፈሰር ማግነት
- ንምንታይ ዘይተሳተፉ ውድባትን ሰቪክ ማሕበራትን ኔሮምን ኣለውን
- አብ ዋዕላ ዝነበሩ ብድሆታት እንታይ ይመስሉ
- ድሕረ ጉባኤ ዝወጽእ ከም ቅዋም ዲዩ ዝሰርሕ
- ኣብ ደንበ ተቓውሞ ኣብ መሪሕነት መንእሰያት የለውን
መልስታት
- ዋዕላ ብኹሉ መዐቀኒታት ነጸብራቕ ህዝቢ ኤርትራ ከምዝነበረን
- ንፕሮፈሰር ማግነት ዝምልከት ንኹሉ ዝበሎ ክትሰማማዓሉ ግድነት ከምዘይኮነ
- ኩነታት ህዝብናን ሃገርናን ናብ ቁልቁል ተኖቒቱ እንከሎ ደንበ ተቓውሞ ብዘይ ቅድመ ኩነት ብሓባር ክሰርሕ ግድነት ከምዝኾነን።
- ኣብቲ ዋዕላ ዝተረኽቡ ነቶም ኣብ ዋዕላ ዘይነበሩ ኣብ ዝመጽእ ሃገራዊ ጉባኤ ንክሳተፉ ለበዋ ከምዘመሓላለፉ
- ኣብ ዋዕላ ካብዝነበሩ ብድሆታት ምርጫ ሰክረታርያን ኮምሽንን ክጥቀስ ይከኣል
- ኣብ ጉባኤ ዝወጽእ ቻርተር ንመሰጋገሪ እዋን ዝሰርሕ ከምዝኾነ
- መንእሰያት ኣብ ዋዕላ ዓቢ ግደ ከምዝነበሮምን ኣብቲ ኮምሽን ካብ ፓለቲካ ውድባት ዲዩ ካብ ሲቪክ ተወኪሎም ከምዘለው።
ሕቶታት ሓደብሓድ ብሰፊሑ ድሕሪ ምምላስ ኣብ ናይ ርኢቶን ለበዋን መድረኽ ተበጽሔ።
ከም ለበዋን ርኢቶን ዝቐረቡ
- ኾራኹር ህግደፍ ዓዲ በጺሖም ዝመጹ አለው ንምንታይ ዘይነጋልጾም
- ምእንቲ አብ ሲናይ ምስሪ ዘለው አሕዋትና አሓትናን ሰላማዊ ሰልፊ ንግበር
ኣብ መወዳእታ እታ ሽማግለ ኣብ ዝመጽእ ግዜ ኣብ በርን ጻብጻብ ናብ ህዝቢ ከተቕርብ ምኻና ተገሊጹ። ምስ ሃገራዊ ኮምሽን ብምትሕብባር ኣብቲ ዝግበር ናይ ጉባኤ ምቅርራባት ክሳተፉ ብርክት ዝበሉ ሰባት ካብ ገዛ ድሌት ከምዘለዎም ሓቢሮም ። እቲ ርክብ ምስታ ሽማግለ ቀጻሊ ክጸንሕሞ ሓዳስ ሽማግለ ቁጽሪ ኣባላታ ብርክት ዝበለ ኣብቲ ናይ በርን ኣኼባ ክትቀውም ብምስምማዕ ኣኼባ ብሰላም ተደምዲሙ።
ሽማግለ ህዝቢ ንዋዕላ ስዊስ
31.01.2011
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2095


text:
ኣብ ክረምቲ 2014 ሓንቲ 243 ስደተኛታት ዝሓዘት ጃልባ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ጥሒላ። ክሳብ ለይቲ ሎሚ ካብቶም ተሳፈርቲ ሓደ ሰብ’ውን ብህይወቱ ወይ ሬሳኡ ኣይተረኽበን። እታ ጃልባ ኣበየናይ ክፋል’ቲ ባሕሪ ኸምዝጠሓለት ኣይተፈልጠን። በዚ መኽንያት ‘ጃልባ ምትሃት’ ዝብል ስም ተዋሂብዋ።
መዓሾ ተስፋማርያም ነቲ ርክባት፡ መግብን ማይን ከምኡውን ናብቶም ዝዓበዩ ኣሳገርቲ ዝግበር ክፍሊታት ባዕሉ የሳልጦ ኔሩ። ካልኦት ሰለስተ ሰባትውን ነታ ጃልባ ኽመልኣ ሓጊዞሞ። ንሳቶም፡ ናይ ሱዳን ፓስፖርት ዘለዎ ኤርትራዊ ጀማል ኣ-ስዑዲ፡ ከምኡውን ኢብራሂምን ጃብርን ዝተባህሉ ኽልተ ሱዳናውያን እዮም። ኢብራሂም፡ ነቲ ጉዕዞ ምስላጥን ምስ ስድራቤት ተሳፈርቲ ምርኻብን እዩ ሓላፍነቱ ኔሩ። መዓሾ እታ ጃልባ ኻብ ገማግም ኹምስ ናይ ሊብያ ኽትብገስ ከምዝነበራ፡ ክትፋኖ ኸላ ግን ከምዘይርኣያ ይገልጽ። ነቲ ተዅላ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዝነበረ ጉጅለ ዘካይዶ ዝነበረ፡ ነቶም ኣብታ ጃልባ ዝተሳፈሩ ስደተኛታት ዝኣከበ ጀማል ኣ-ስዑዲ ክሳብ ሎሚ ብሰላም ኣብ ሊብያ እናተቐመጠ ዝመሰሎ ይገብር ኣሎ።
ክንድዚ ዝኣኽሉ ሰባት ዝጸዓነት መርከብ ብዘይምልከት ክትጠፍእ ኣዝዩ ዘይልሙድ ነገር እዩ። ኣብ ጥቅምቲ 2013 ኣብ ጥቓ ላምፐዱሳ፡ ኢጣልያ 360 ሰባት ሞይቶም፡ 155 ጥራይ ክድሕኑ ኸለዉ፡ እቲ ባሕሪ ብዘንሳፍፉ ሬሳታት መሊኡ ኔሩ። እንተዀነ ካብዞም 243 ሰባት ክሳዕ ሎሚ ዝዀነ ይኹን ተስፋ ዝህብ ምልክት ኣይተረኽበን።
ቤተሰብ ብዙሓት ካብቶም ምስታ ጃልባ ብዘይኣሰር ዝጠፍኡ መዓሾ ተስፋማርያም በቶም ስደተኛታት ተኸፊሉ ምዃኑ እዮም ዝገልጹ። መዓሾ ካብቲ እታ ጃልባ ዝጠፍኣትሉ ግዜ ድሕሪ ሒደት ኣዋርሕ ኣብ ኢጣልያ ተታሒዙ ኣብ ፍርዲ ቐሪቡ፡ ድሮ ፍርቂ ናይቲ ዝተፈርደሉ 4 ዓመት ወዲኡ ኣሎ።
መዓሾ ተስፋማርያም ነቲ ቀንዲ ኣወሃሃዲ ኸምዝነበረ ዝቐርበሉ ኽሲ ይነጽጎ’ዩ። ብመግለጺኡ እቶም ስደተኛታት ቆመና ሓዉ ንመዓሾ ዝዀነ ወዲ 22 ዓመት ዝነበረ ሓዉ መድሃኔ ዝርከቦም ካብ ሱዳንን ካብ ሊብያን ዝተኣኻኸቡ መብዛሕትኦም መዓሾ ዝፈልጦም ሰባት እዮም ኔሮም። ኢብራሂም ትግርኛ ስለዘይዛረብ ኣብ መንጎ እቶም ስደተኛታትን ስድራቤቶምን ኣራኻቢ ክኸውን ተሌፎን ከምዝሃቦ እዩ ዝገልጽ። ገንዘብ ዝኸለፈሎ ሰብ ከምዘየሎን ኣሳላጢ ናይቲ ሓደገኛ ጕዕዞ ኸምዘይነበረን ይገልጽ። ኢብራሂም ንሓው መዓሾ ብነጻ ባሕሪ ኸስግሮ፡ መዓሾ ዓረብን ትግርኛን ስለዝዛረብ ኣብ መንጎ ተሳፈርትን ስድራቤቶምን ብተሌፎን ሰባት ከራኽብ ከም ስራሕ ከምዝተዋህቦ ይገልጽ።
ኤሪክ ሪዲ ዝተባህለ ጋዜጠኛ ነቲ ዘይባህርያዊ ምስዋር 243 ሰባትን ጃልባኦምን ካብቲ እቲ ወረ ዝተሰምዓሉ እዋን ኣትሒዙ ተኸታቲልዎ። ኣብ መወዳእታ ናይ ዝሓለፈ ዓመት፡ ንመዓሾ ተስፋማርያም ብኣካል ረኺቡ ኣዘራሪብዎ። ካብቲ ዝርርብ ዝተረድኦ ነገራት ኣብታ ነታ ጃልባ ንምድላይ ተባሂላ ዝተዳለወት ወብሳይት (https://medium.com/ghostboat/i-was-helping-those-people-i-was-helping-myself-1bf44a76cadb#.cz1c03eu5) ኣስፊርዎ። እዚ ዝስዕብ ጽማቝ ትርጉም ናይቲ ጽሑፍ እዩ።
እንተኸፍአ መዓሾ ንሓጺር ግዜ ኣብ ሓደ ስርሒት ምስግጋር ሰባት ከም ተለኣኣኺ ኰይኑ ዝሰርሐ፡ ከምቲ ዝብሃሎ እንተዀይኑ ኸኣ ተሸጊሩ ነብሱ ንምድሓን ዝመሰሎ ዝገበረ ስደተኛ እዩ። ኣብ ሕቡእ ምስግጋር ስደተኛታት መን መን ምዃኑን እንታይ ከምዝገብርን ልክዕ ከምቲ ኻብኡ ዝርከብ ሓበሬታ ሃሳስን ንምርድኡ ዘሸግርን እዩ። ዝነበሮ ተራ ብዘየገድስ፡ መዓሾ ተኸሲሱ ከም ገበነኛ ተፈሪዱ፡ መቕጻዕቱ ይቕበል ኣሎ።
ገለ ኻብቶም ምስታ ጃልባ ቤተሰቦም ዝጠፍእዎም ሰባት መዓሾ ካብ ማእሰርቲ ከምዝወጸን፡ ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ከምዘሎን ምስሓበርክዎም ተቘጢዖም። ነቲ ዝወረዶም ጓሂ ዝቕጽዓሉ ሰብ ክህሉ ደልዮም፡ መዓሾ ብቐሊሉ ዝልቀቕ ዘሎ ዀይኑ ተሰሚዕዎም። ኩላቶም ግና እቲ ቐንዲ ነገር፡ ብዛዕባ ምስዋር እታ ጃልባ እንታይ ክነግረና ኸምዝኽእል ምዃኑ ተሰማሚዖም።
ከምቲ መዓሾ ዝብሎ እቲ ሰባት ዝነበርዎ መኻዚኖ ነዊሕ ዝጐድኑ፡ ትሑት ናሕሲ ዘለዎ ብስሚንቶ ዝተሰርሐ፡ ካብ ትሪፖሊ ውጽእ ኢልካ ኣብ እትርከብ ታጁራ ዝተባህለት ገጠር ዝርከብ እዩ። ኣብ ውሽጢ ዄንካ ኣብ ጥቓ ናሕሲ ዝርከባ ጸበብቲ ኸፋታት ጥራይ እየን ናይቲ ገዛ መሳዅቲ። ቀቅድሚ እታ ጃልባ ምትሃት ምብጋሳ ኣብ ዝነበረ ግዜ እቲ መኻዚኖ ኣብቲ መሬት ብዝድቅሱ ኢብራሂም ዘምጽኦም ልዕሊ 150 ክብገሱ ተራኦም ዝጽበዩ ሰባት መሊኡ ኔሩ። ዓርቢ ምሸት 27 ሰነ 2014፡ ጀማልን ጃብርን ዝተባህሉ ኣስገርቲ ናብቲ ቦታ ተወሰኽቲ ሰባት ኣምጺኦም። እታ ጃልባ በቶም ሰለስተ ኣስገርቲ ዘመጽእዎም ሰባት መሊኣ። ንሰለስቲኦም ዝእዝዞም ካልእ ሰብ እዩ ኔሩ። ነተን መካይን፡ ነቲ መኻዚኖ፡ ነተን ጃላቡ፡ ንኹሉ ዝውንኖ ሓጅ ናስር ዝብሃል ካልእ ሰብኣይ እዩ። እቶም ስደተኛታት ክብገሱ ከለዉ ግን ሓጅ ናስር ኣብኡ ኣይነበረን።
መን ከም ዝኸፈለን ዘይከፈለን ንምፍላይ ኣስማት ናይቶም 243 ቆልዑት፡ ኣንስቲ፡ ነብሰጾራት ከምኡውን ሰብኡት ምስተመዝገበ፡ ናይ ትራክተር ተሳሓቢት ኣብ ኣፍደገ ናይቲ ገዛ ደው ኢላ። ብምሉኦም እቶም 243 ሰባት ኣብታ ተሳሓቢት ምእንቲ ክጽዓኑ ተቻፋሊቖም ክጽዓኑ ተገዲዶም። መዓሾ እታ ትራክተር ስሒባቶም ክትከይድ ምስረኣየ ድሕሪኡ ዝረኣዮ ነገር የለን። ካብቲ መኻዚኖ ክወጽእ ስለዘይከኣለ፡ ኢብራሂም ጥራይ እዩ ናብቲ ገምገም ባሕሪ ኣሰንይዎም። መዓሾ፡ እቲ ዝተበገሱሉ ካብ ታጁራ ናብ ምብራቕ 100 ኪሎሜተር ርሒቑ ዝርከብ ኹምስ ተባህሊ ዝፍለጥ ገምገም ባሕሪ ክኸውን ከምዝኽእል ይገልጽ። መዓሾ ድሕሪ ሒደት ኣዋርሕ ካብቲ ገምገም’ቲ እዩ ተበጊሱ።
ኣብ ናይ ሳተላይት ስእልታት ነቲ ገማግም ክንድህስሶ ኸለና፡ ኹምስ ካብቲ ንደልየሉ ዝነበርና ቦታ ቁሩብ እዩ ዝፍለ ኔሩ። ገለ ነገር ዘይረኸብናሉ መኽንያት ክኸውንውን ይኽእል እዩ። እንተዀነ፡ መዓሾ እታ ጃልባ ካብቲ ንሱ ዝተበገሰሉ ቦታ ተበጊሳ ክትከውን ከምትኽእል ምሉእ ብምሉእ ርግጸኛ ኣይኰነን። እቶም ስደተኛታት ናብታ ጃልባ ኸምዝተሳፈሩውን ርግጸኛ’ዶ ይኸውን፧ ንሱ ርግጸኛ ኸምዘይኰነ እዩ ዝገልጽ።
“ብዛዕባ’ዚ እፈልጥ’የ ኽብለካ ኣይክእልን’የ። ኢብራሂም ግን ይፈልጥ’ዩ። ዝፈልጦ ሓበሬታ እዚ’ዩ። ኢብራሂም እታ ጃልባ ንግሆ ሰዓት ሰለስተ ኸምዝተበገሰት ሓቢሩኒ።”
ኢብራሂም ኣብተን ዝሰዓባ መዓልታት ንስድራቤት ተሳፈርትን ንመዓሾን ብዙሕ ነገራት ኢልዎም’ዩ፡ ድሕሪኡ ግን ጠቕላላ ርክብ ኣቋሪጹ።
ፈለማ እታ ጃልባ ብሰላም ከምዝኣተወት ይገልጽ ኔሩ። ጸኒሑ ኣብታ ጃልባ ሓሽሽ ስለዝነበረ ብሰንኩ ፖሊስ ከምዝኣሰርዎም፡ በቲ መኽንያት ምዃኖም ንቤተሰቦም ደሃይ ዘይገበሩሎም ገሊጹ። ነቲ ሓሶታት መመሊሱ ወሲኹሉ። ዘዝበሎ ወረ ዀይኑ ይተርፍ ኔሩ። ኣብ ቱኒዝያ ኔሮም ክይኰኑ፡ ምናልባት ኣብ ማልታ ወይ ኣብ ግብጺ ኸይህልዉ፡ ምናልባትውን ባራዩ ክዀኑ ተሸይጦም ከይኰኑ ዝብ ዕላላት ቀጺሉ።
መዓሾ ነዚ ኹሉ ኽገልጸለይ ከሎ፡ እዚ ወረታት’ዚ ነቲ ዛንታ ፈለማ 2015 ክሰምዖ ኸለኹ ዝሰማዕክዎ፡ ነቲ ምስጢር ንምርካብ ዝተኸተልክዎ ዘረባታት ከምዝነበረ ዘኪረ። ናብታ ምስጢር ዝቐረበ ኽነሱ፡ እቶም ስደተኛታት ክብገሱ ከለዉ ምሳታቶም ዝነበሩ ኽነሱ፡ መዓሾ ኻባናን ካብ ኩሉ ኻልእ ነቲ ምስጢር ክፈትሕ ዝተጋደለን ንላዕሊ ዝፈልጦ የብሉን። ብርግጽ እንታይ ከምዘጋጠመ ዝፈልጦ የብሉን፡ እቲ ተወሳኺ ዝበሃል ዝፈልጦ ሓበሬታውን ኣብ ዘብጽሓና የብሉን።
ገለ ቤተሰብ ናይቶም ዝተሰወሩ ስደተኛታት መዓሾ ዝሕሱ ዘሎ ከምዝመሰሎም፡ ዝፈልጦ ነገራት ይሓብእ ከምዘሎ እዮም ዝገልጹ። ርግጸኛ ክኸውን ስለዘይከኣልኩ፡ ንጽባሒቱ ክሓቶ ተመሊሰዮ።
ንገለ እቶም ሕቶታት ብዝተፈላለየ መገዲ እናቕረብኩ ኣትሪረሉ። ዝፈልጦ ነገር እንተኔርዎ ዀይኑ ዝነግረኒ ኣይመስልን እዩ። እንዀነ ከምዚ ዝኣመሰለ ሓበሬታ ካብ ምሕባእ ክኸስቦ ዝኽእል ርኡይ ነገር የለን። መልስታት ዘይምህላዉ ብሓቂ ከምዘሰክፎን፡ የቘጥዖ ምዃኑን እዩ ዝርአ ኔሩ። ንዕኡ ብውልቂ ዘገድሶ ነገር እዩ። ወዲ ሓወቡኡ ኣብታ ጃልባ ኔሩ እዩ። ከም ኩሎም ቤተሰቡ እንታይ ከምዘጋጠመ ኽፈልጥ ይደሊ እዩ።
“እታ መዓልቲ ኣይርስዓን’የ፥ 28 ሰነ 2014፡ እቶም ሰባት ክርስዖም ኣይክእልን’የ፡” ኢሉኒ መዓሾ ስምዒቱ እናሰዓሮ። “ስድራቤትና ብዘይሓበሬታ ክሃጥሙ ኣይክእሉን እዮም። ከምዚ ኢልና ኽንድቅስ ኣይንኽእልን ኢና። እንታይ ከምዘጋጠሞም ከይፈለጥና ኽንድቅስ ኣይንኽእልን ኢና። እንተወሓደ ሬሳ ሰብና ኽንርኢ ኣለና። እንተወሓደ እታ ጃልባ ጥሒላ ከምዝዀነት ዘረጋግጽ ምልክት ክንረክብ ኣለና። ሬሳታት ስለዘይተረኽበ ዝዀነ ነገር ክኸውን ይኽእል እዩ። ከምዚ ዓይነት ብዘይምልክት፡ ዝዀነ ነገር ከይገደፈት ዝጠፍአት ጃልባ እዚኣ ናይ ፈለማ’ያ።”
መርመራይ ካብ ዝጅምር ካብ ስድራቤት እቶም ዝተሰወሩ ተማሳሳሊ ዘረባ’የ ዝሰምዕ ኔረ። ንመዓሾ ነቲ ዝበለኒ ዛንታ ኸመይ ኢለ ኽኣምኖ ከምዝኽእል ሓቲተዮ፡ ስም ወዲ ሓወቡኡ ነጊሩኒ። እቲ ሽም ኣብቲ ዝርዝር ኣሎ።
ነቲ ምስጢር ክንዲ ዝፈትሓለይ፡ እቲ ዝርርብ ነቲ ሕቶ መሊሱ ሸናኺሩለይ። ነቲ መኻዚኖ፡ ነቶም ጉጅለ ኣስገርቲ፡ ሓደስቲ ኣስማት ዝኣመሰለ ተወሳኺ ሓበሬታ ኣለና፡ እንተዀነ ግን ነቲ ዛንታ ዝምልከት ተወሳኺ ምጥርጣርውን ኣለና። ክሳዕ ሕጂ ኸኣ ነቲ ዝዓበየ ሕቶ ዝኸውን መልሲ ኣይረኸብናን–እንታይ እዩ ኣጋጢምዎም፧
ሕቶታተይ ክውድእ ክቐርብ ከለኹ፡ መዓሾ ዝተሓለሎ ይመስል ኔሩ። ጠበቓኡ ኣብ ፍርቂ ዝርርብና ካልእ ስርሑ ኽገብር ከይዱ ስለዝዀነ፡ መዓሾ በይኑ’ዩ ኣብቲ ተዓጻፊ ዓራቱ ዀፍ ኢሉ ዘሎ።
ኢንተርነት ክጥቀም ኣይፍቀዶን እዩ፡ ተሌፎን ክቕበል እንተዀይኑ ካብ ቤተሰቡ ጥራይ ክኸውን ኣለዎ። ግዚኡ ኣብ ምንታይ ከምዘውዕሎ ሓቲተዮ።
“ክሓስብ እየ ዘሕልፎ ግዜይ፡ ብዛዕባ ዝዀነ ነገር፡” ይብለኒ። “ብዛዕባ ዝኸሰርክዎ ህይወተይ። ብዛዕባ ስድራይ እሓስብ። ክርእዮም ድየ ኣይክርእዮምን ኣይፈልጥን’የ። ዝዀነ ነገር ናይ ምግባር ዓቕመይ ጠፊኡ እዩ። ኣእምሮይ ተሃስዩ እዩ።” ኣዒንቱ ንብዓት መሊኡ እዩ።
ብዙሓት ቤተሰብ ናይቶም ዝተሰወሩ ነቲ መዓሾ ዝብሎ ኣይኣምንዎን እዮም። ዝያዳ መቕጻዕቲ ኽወሃቦ እዮም ዝደልዩ። ንዘረብኡ ኣይኣምንዎን እዮም፡ ነብሱ ኸድሕን ነቲ ሓቂ ይሓብኦ ኣሎ እዮም ዝብሉ።
እንታይ ክሓስብ ከምዘለኒ ኣይፈልጥን እየ። ብዛዕባ ገለ ዝበሎ ነገራት ምጥርጣር’ኳ እንተለኒ፡ ኣሰካፊ ሓቂ ሓቢኡ ክኸውን ከምዝኽእል ዝእንፍት ዝዀነ ነገር የብሉን። እንተዀነ፡ ንነብሱ ክከላኸለላ ዝደልን ውሽጡ ዝተሰብረን እዩ ዝመስል።
ምስ መዓሾ ተዛሪበ ሓድሽ ኣንፈት ዝህብ ነገር ዘይምርካበይ ኣየሐጐሰንን። ንኽንድዚ ዝኣክል ነዚ ዛንታ ስዒበዮ ምስ ምጽናሐይ ግን ዘይጽበዮ ነገር ኣይኰነን። ንመዓሾ ኽዛረቦ ዕድል ምስረኸብኩ፡ ናብ ሓደ ፍታሕ ክመርሓና ስለዝኽእል ቀልጢፈ ኽገብሮ ኔሩኒ። ክንዛረብ ከለና ግን ሓድሽ መልሲ ናይ ምርካብ ተስፋይ ትሑት እዩ ኔሩ።
ንስድራቤት እቶም ዝተሰወሩ ግን ምንጪ ሓድሽ ተስፋ እዩ ኔሩ።
“ክረኽቦ’የ ምስበልካ፡ ሓድሽ ነገራት ንሰምዕ ንኸውን ወይ ውን ናብ ሓድሽ ምዕራፍ ይወስደና ይከውን ኢለ ኔረ፥” ኢሉ ጽሒፉለይ ያፌት ኤልያስ፡ እቲ ፈለማ ናብቲ ዛንታ ዘእተወኒ ሰብ እዩ። “ካልእ እንታይ ክንገብር ከምንኽእል ኣይፈልጥን እየ፡” ኢሉኒ።
ኣነ’ውን ኣይፈልጥን እየ። እንተዀነ ግን ምስቲ ካብ ፈለማ ኣብ ማእከል እዚ ዛንታ ዝነበረ ሕቶ ኽቃለስ ኔሩኒ። ከመይ ኢልካ እተፍቅሮም ሞይቶም ድዮም ኣለዉ ኸይፈለጥካ ኽትነብር ትኽእል፧ ፈጺምና ብሕጂውን መልሲ ዘይንረክብ እንተዀንና’ኸ፧ ምሉእ ክረምቲ ምስዚ ሕቶ’ዚ ኽቃለስ እየ ኣሕሊፈዮ፡ ስለዚ’የ ኸኣ ናብቲ ኣብ ምፍላም እቲ ዛንታ ዝነበረ ሰብ ክከይድ ዝወሰንኩ።


text:
ሚኒስተር ምክልኻል እስራኤል፣ ሰራዊት እታ ሃገር ንስደተኛታት ዝገብሮ ሓገዝ ብቕጽበት ደው ከብል ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ።
ሚኒስተር ኣቪግዶር ለይበርማን ንሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ኣብ ዘመሓላለፎ ትእዛዝ፣ ገለ ኣሃዱታት ሰራዊት ኣብ ትርፊ ግዚኦም ንስደተኛታት ዝገብርዎ ወለንታዊ ሓገዝ ኣድላዪ ከምዘይኮነ፣ ናይ ዕረፍቲ ግዚኦም ክጥቀምሉ እንተደልዮም ከኣ ንግዳያት ናዚ ክሕግዙ ይግባእ ኢሉ።
ኣባላት ሰራዊት እስራኤል ናይ ዕረፍቲ ግዚኦም ብፍላይ ህጻናት ተዓቚቦምሉ ዝርከቡ ከባቢታትን ቤት ትምህርታትን ደቡብ ተልኣቪቭ ብምኻድ ምስቶም ህጻናት ግዜ ከሕልፉ ጸኒሖም’ዮም።
ነዚ ዝተኣታቶ ዘሎ ወለንታዊ ህጻናት ስደተኛታት ናይ ምሕጋዝ ባህሊ፣ ሓያሎ ኣባላት ሰራዊት ብሓጎስ ከምዝፍጽምዎ ይነግሩ። ንሳቶም ንማዕከናት ዜና እስራኤል ኣብ ዝሃብዎ ቃል፣ ስደተኛታት ዘሕልፍዎ ናይ መከራ ህይወት ክርድዎ ከምዝሓገዞም ይገልጹ።
ሓድ ሓደ ነበርቲ ዞባ ሻፒራ ብኣንጻሩ ኣብ ዘስምዕዎ ዘለዉ መረረ ሰራዊት እስራኤል ምስ ደቂ ስደተኛታት ክጻወቱን ክሰኣሉን ክንርኢ እንከለና ዝተኸሓድና ኮይኑ ይስመዓና፣ ድሕሪ ምባል፣ ስደተኛታት መሰል ከምዘይብሎምን ካብታ ሃገር ክወጹን ከምዝግባእ ፖሊሲ መንግስቲ ስለዝኾነ፣ ከኽብርዎ ምተገበአ ይብሉ።
ኣቐድም ኣቢሉ ነበርቲ’ቲ ዞባ ከቕርብዎ ዝጸንሑ ተደጋጋሚ ጥርዓናት፣ ‘ወተሃደር ንህጻናት እንተሓገዘ እንታይ ኣበር ኣለዎ’ ዝብል ምላሽ ክህበሉ ዝጸንሐ ሚኒስተር ምክልኻል እስራኤል፣ ኣብዚ ዝሓለፈ ሳልስቲ ኣንጻራዊ ትእዛዝ ምሃቡ፣ ኣብታ ሃገር ንዝንቀሳቐሱ ዘለዉ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ኣቖጢዑ ከምዘሎ’ዩ ዝንገር።


text:
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ
ንባባት፡ 1ቆሮ 12፡31-13:13፥ 1ጴጥ 1፡13-22፥ ግ.ሓ. 19፡1-10፥ ሉቃ 4፡21-30 ምስባክ፡ አምጽኡ ለእግዚአብሔር በሓውርተ አሕዛብ፡ አምጽኡ ለእግዚአብሔር ክብረ ወስብሓተ፥ አምጽኡ ለእግዚአብሔር ስብሓተ ለስሙ። መዝ 29፡1-2። ‘ዓድታት ኣሕዛብ ናብ እግዚአብሔር ኣቅርቡ! ክብርን ምስጋናን ንእግዚአብሔር ኣቅርቡ! ንስሙ ዚኸውን ክብሪ ንእግዚአብሔር ኣምጽኡ!
ብ1888 Campbell Morgan (ካምበል ሞርጋን) ዝተባህለ እንግሊዛዊ ምስ 150 ዝኾኑ ንአገልግሎት ስብከተ ወንጌል ክወፍር ሕፁይ ኮይኑ ንመርመራ ቐሪቡ። አብ መጀመርያ ንኹሉ ንዓምዲ እምነት ብዝርኢ ዝተሓቶ ብዓወት ሓሊፉ፥ ቀጺሉ ከመይ ኢልካ ከም እትሰብኽ አብ ቅድሚ ሰማዕቲ ኮንካ አብ ዝግበር መርመራ ቀሪቡ። አብ ሓደ 1000 ሰብ ዝሕዝ አዳራሽ ከምኡ 3 መርመርቲ ካህናትን ካልኦት 75 ክሰምዕዎ መጹ። ሞርጋን አብቲ ናይ ስብከት ቦታ ምስ በጽሐ አብ ቅድሚኡ ዘለዉ ዓበይቲ ሰባትን ብዙሕ ህዝቢ ምስ ረአየ ብዘይመጠን ፈሪሑ ክርኢ እውን አይክአለን። ድሕሪ ክልተ ሶምን ምስቶም 105 ዘይተዓወቱ ስሙ ወጺኡ። ነቲ ሰብከተ ወንጌል ብቑዕ ስለ ዘይኮነ ተነጺጉ። ጓል ዘምኡ አብ ዝጸሓፈቶ መጽሓፍ A Man of the Word “ናይ ቃል ሰብ” ነብኡ አብ ዝጸሓፎ መልእኽቲ ሓንቲ ቃል “ዝተነጽገ” ኢሉ ከም ሰዲድሉ ተዘንቱ፥ ሞርጋን አብቲ ዕለታዊ ዜና መዋዕሉ ዝጽሕፈሉ ከምዚ እናበለ ጽሒፉ “ኩሉ ነገር ጸልማት እዩ ዝመስል፥ እንተኾነ ጌና ዝበለጸ ዝፈልጥ እዩ! እናበለ እንከሎ ሓደ መልሲ ሓሳብ ከም ዝመጾ ይነግር፥ አብ ዓለም ዝተነጽገ አብ ሰማይ ቅቡል እዩ አቦየ እናበለ ነብኡ ጽሒፉ። አብ ዳሕረዎት ዓመታት ከምዚ ኢሉ፥ አምላኽ ከምዚ ኢሉኒ አብ ጊዜ ጽምዋን ጸልማትን አብ ዝመጸሉ ጊዜ፥ ንርእስኻ ዝኸውን መደብ ካብ መግባር አቋርጽ፥ አነ መደብ ክገብረልካ እየ። ምንጻግ ነባሪ ወይ ቀዋሚ አይኮነን። ወላ አብዚ ሕይወት ኩነታት ይልወጥ፥ ብርግጽ ናይ እቶም ብክርስቶስ ቅቡላት ዝኾኑ ምንጻግ የብሎምን።
ዝተነበ ቃል ወንጌል ካብ ዝሓለፈ ሰንበት ዘንበብናዮ መቐጸልታ እዩ፥ ብዛዕባ ኢየሱስ ብደቂ ዓዱ ከም ዝተነጽገ ወላ እኳ ካብ ናዝሬት ወጻኢ ብዙሕ ዘደንቕ ነገራት እንተ ገበረ። አብዚ ናይ ሎሚ ወንጌል ኢየሱስ ናይ ተልእኮኡ መርኃ ግብሪ እዩ ገሊጹ እንተ በልና ምግናን አይኮነን፥ እዚ ኻብ ኢሳያስ ነብይ 61፡1-2 እናጠቐሰ ይገልጾ። ሎሚ እዚ ጽሑፍ አብ አእዛንኩም ተፈጸም በሎም። እቲ ንዘመናት ዝተጸበይዎ መስሕ አብ ማእከሎም አብ ኢየሱስ አሎ። መንግስቱ በቲ አብ መንግኦም ዝገብሮ ዝነበረ ምንጻሕን ሕድገት ኃጢአትን ነጻነትን ካብ ኩሉ ክፉእ ነገርን ይገልጽ ነሩ።
አብ መጀመርያ በቲ ካብ አፉ ዝወጽእ ዝነበረ ጸጋ ዝመልኦ ቓላት ተደነቑ፥ እንተኾነ ጽንሕ ከይበሉ እዝስ እቲ ወዲ ዮሴፍ ወድቲ ጸራቢዶ አይኮነን፥ ከመይ ኢሉድአ ወዲ ጸራቢ ከምዚ እናበለ ክዛረብ ክእሉ እናበሉ አብ አስተናዕቖ ዝዘምበለ ሓሳብ ሓቲቶም። እንታይ እዩ ነሩ ትጽቢቶም ብዛዕባ ኢየሱስ? ምናልባት ከምቲ ኢየሱስ ዝበሎ ሓኪም መጀመርያ ንርእስኻ ፈውስ ዝብል ይኸውን። እዚ ክብሉ ከለዉ ኢየሱስ ንርእሱ ከሕዊ ዘይኮነ አብ ክንዲ አብ ካልኦት አብ ቅፍርናሆም ካልእ ክፍልታት ገሊላ ከድካ እተሓዊ መጀመርያ ንደቂ ዓድኻን ወገንካን አሕዊ እዮም ዝብልዎ ዘለዉ። ኢየሱስ ነዚ አተሓሳስባ ክምልሰሎም እንከሎ ነብይ አብ ዓዱ ኸቶ ከም ዘይከብር ብሓቂ እብለኩም አሎኹ ኢልዎም። እዚ ነቲ ንኹሎም ነብያት አብ ብሉይ ኪዳን አብ ዓዳቶም ዝገጠሞም ንምዝካር ዝበሎ እዩ። ሎሚ እውን ሓቅነት አልኦ ብፍላይ አብ ገለ ሰባት ፍሉይ አኽራርነት ዘልኦም። ኩልሳዕ እትርእያ ወርኂስ ድምቕቲ አይኮነትን። “Familiarity breeding contempt” ንሓደ ሰብ ወይ ነገር አዐሪኻ እናተለማመድካዮ ብዝኸድካ መጠን አብኡ ዝነበረካ አኽብሮት ወዘተ እናነከየ ይኸይድ። ኢየሱስ አብ መንግኦም ስለ ዝዓበየ ንሱ መን ምዃኑ ዝፈልጥዎ ይመስሎም ነሩ። ንሱ ፍሉይ ካብቲ ዝርእይዎ ዘለዉ ንላዕሊ ምዃኑ ክርእዩ አይክአሉን።
ሽዑ ኢየሱስ ክልተ ዘገርም ምሳሌታት ካብ ብሉይ ኪዳን ነጊርዎም፥ ብዛዕባ ኤልያስን ኤልሳዕ ነብይን፥ ክልቲኦም ምስ ምጽአት መስሕ ዝተሓሓዙ። ኤልያስ ናብ ሰራጲታ ናይ ሲዶና አብቲ ሰለስተ ዓመት ጥመት ዝኾነሉ አብ ሓንቲ መበለት ተላኢኹ (1ዘነ 17፡8-ፍ)፥ ንሳ ካብ አህዛብ እያ ነራ። ስለምንታይ እዩ ብዙኃት መበለታ አብ እስራኤል እንከለዋ አምላኽ አብ ሓንቲ አረመን መበለት ዝልአኾ? ብተመሳሳሊ ስለምንታይ እዩ አብ እስራኤል ብዙኃት ለምፃማት አብ እስራኤል እንከልዉ አብ ንእማን ሶርያዊ ኤላሳዕ ዝተላእከ? ሶራውያን ዝተጸልኡ ጸልእቲ እስራኤል እዮም ነሮም። ኢየሱስ ነዚ ታሪኽ ክነግር እንከሎ ተኽታኺ ብዝኾነ እዩ ተዛሪብዎ። አብ ክልቲኦም ነብያት እንርእዮ እግዚአብሔር ንአህዛብ ልዕሊ እስራኤላውያን ከም ዝርአዮም እዩ፥ ምኽንያቱ አብቲ ጊዜ ዝነበሩ አይሁድ ንአምላኽን ንሕጉን ምቕባል ስለ ዝአበዩ። እዚ ነቶም ንኢየሱስ ዝሰምዑ ዝነበሩ አቖጢዕዎም ሽዑ ክቐትልዎ ደልዮም፥ ንሱ ግና ብማእከሎም ኃሊፉ ኸደ።
አብዚ እንርእዮ ነገራት ከመይ ኢሎም አብ ዝሓጸረ ጊዜ ከም ዝቕየሩ። ሉቃስ አብ መጀመርያ ብዛዕባ መንግስቲ አምላኽ ከም ዝተሰብከ ድሕሪ ሓጺር ጊዜ ኸአ አብ ጽልእን ቅርሕንትን ዝተመስረተ ክፍአት ክነግስ እንከሎ ይነግረና። ሉቃስ ንሓቂ ክጠዊ ኢሉ አይኮነነ ነዚ ዘቕርቦ ዘሎ እንታይ ድአ ብዝያዳ ክበራርሆ ስለ ዝደለ እዩ። ብርግጽ አብ ድኻታት ዕዉራት ልሙሳት ምኻደ አብኡ ወላ ሓንቲ ጌጋ የብሉን ወላ ሓደ እውን በዚ ጸገም ዝፈጥር የለን። እንተ ኾነ ኢየሱስ አብ ዓዱ ምስ መጸ እቲ አብ አረማውያን ዝርአዮ እምነት አብቶም ደቂ ዓዱ ክርእዮ ምስ ዘይክአለ ነዚ አብነት ከምጽአሎም ወላ ሓንቲ አይተጠራጠረን። ጽልኦም ሕርቃኖም ግሉጽ እዩ ነሩ ካብኦም ጨሪሾም ከጥፍእዎ እዮም ደልዮም አይኮነሎምን እምበር። ቅ. ሉቃስ ነዚ ክልተ አብነታት ክህብ እንከሎ ንዝዓበየ ነገር ክነግሮ ዝደለየ ክቕርበና ኢሉ እዩ። ካብ መጀመርያ ቅ. ሉቃስ አብ ወንጌሉ ተልእኮ ኢየሱስ ከመይ ዝበለ ከም ዝኾነ ይገልጸልና። ኢየሱስ ካብ መጀመርያ ወንጌል ፍቕሪ እዩ ሰቢኹ ግን እዚ ናይ ፍቕሪ ስራሕ ዝገበሮን ዘርአዮን ካብ ምንጻጉ አይከልከለሉን እኳ ድአ ጨካን ብዝኾነ ሞት ከም ዝሓልፍ ገርዎ።
ኢየሱስ ነብይ አብ ዓዱ ከቶ አይ ከብርን እዩ ክብል እንከሎ ምናልባት አብ ሓሳብ ኤርምያስ ነብይ ነሩ ክኸውን ይኽእል እዩ። ኤርምያስ ካብ ኩሎም ነብያት እቲ በቲ ዝበሎ ዝዓበየ ጽልኢ ዝተጓነፎ ናይ ጥፍአት ነቢ ዝተባህለ እዩ። አብ መጽሓፉ ነብይ ክኸውን ከምዘይደሊ ይገልጽ ግን አብ ኩሉ ቃል አምላኽ ክሰብኽ አብ ዝጀመረሉ እዋን አብ ውሽጡ ከም ሓዊ ይቃጸል እሞ ካብ ምንጋር ድሕር ይብል አይነበረን።
አብ ኤር 1:4-5, 17-19 እግዚአብሔር ንኤርምያስ ነብይ ክኸውን ከም ዝጸውዖ ነንብብ፥ “አብ ከርሢ አደኻ ኸይሓነጽኩኻ ኃሬኹኻ፥ ከይተወልድካ ኸአ ቐደስኩኻ ነሕዛብ ነብይ ኽትከውን ድማ መደብኩኻ” እዚ ኸአ ተልእኮኡ ካብ መጀመርያ ቀሊል ከምዘይኮነ ኽገልጽ ኢሉ እዩ። ንሱ ቅድሚ ምውላዱ አምላኽ ነብይ ክኸውን ከም ዝሓረዮ ይገልጽ።
ከም ኢየሱስ ኤርምያስ አብ ተልእኮኡ አቐዲሙ ምስቶም ዝተፈላለዩ ሰናይ ንምግባር ዘይፈትዉ እንታይ ከም ዝጓነፎ ይፈልጥ ነሩ፥ እንተ ኾነ ካብቲ አምላኽ ዘተስፈዎ ሓንቲ ከይኮነት ከም ዘይትተርፍ ይአምን ስለ ዝነበረ ብድፍረት ንሓቂ ንኹሎም ጸላእቲ ሓቂ ይዛረብ ነሩ። ንሱ ንአህዛብ ነብይ ክኸውን እዩ ተጸዊዑ። መልእኽቲ አምላኽ ነቶም ክሰምዕዎ ዘይደልዩ ክነግር ተጸዊዑ። ካብኦም ብዝመጽኦ ተጻብኦ ቅጭጭ ክብሎ የብሉን ምኽንያቱ አምላኽ ንኽዕወት ኩሉ እቲ ዘድልዮ መጋበሪ ኃይሊ ጽንዓት ወይ መልእኽቲ አምላኽ ከብጽሕ ባዕሉ ክሕግዞ እዩ። አብ መንጎ ኩሎም ነገስታት ሃብታማትን ድኻታትን ከም አብ እምባ ዝተደኮነት ከተማ ብጽኑዕ ዝተዓርደት ከም ዓንዲ ሓፂንን ከም ቀጽሪ አስራዝን ገረካ አሎኹ ዝብል ተስፋ አምላኽ ስንቂ ንተልእኮኡ ኮይንዎ። ክወግኡኻ እዮም፥ ግናኸ ምእንቲ ኽሕልወካ አነ ምሳኻ እየ እሞ፥ አይክስዕሩኻን እዮም ኢልዎ እዚ ኸአ እዩ ስንቂ ንተልእኮኡ ኮይንዎ።
ቅ. ጳውሎስ አብ 1ቆሮ 12፡31-13፡13 ብዛዕባ ህያባት መንፈስ ቅዱስ ትምህርቱ ብዝልዓለ ደረጃ እናገለጸ ዓላማ ውህበታት ይገልጽ። ብዛዕባ ዝተፈላለየ ህያባትን ጥቕሞም አብ ህንጸት ቤተ ክርስትያን አተሓሒዙ ይገልጾ። ፍቕሪ ካብ ኩሎም ህያባት ዝበለጸት ከም ዝኾነት ይገልጽ። ካልኦት ህያባት ንህንጸት ቤተ ክርስትያን አድለይቲ እዮም እንተ ኾነ ሓደ መዓልቲ ኩሎም ክሓልፉ እዮም፥ እምነት ተስፋ ፍርቕሪ ግን ክህልዉ እዮም።
ቅ. ጳውሎስ አባና ዘሎ ፍቕሪ አምላኽ መሠረት ናይ ነብያዊ መገዲ አነባብርና ምዃኑ ይገልጸልና። ምሉእ ብምሉእ ብፍቕሪ አምላኽ ክንምላእ እንተ ከአልና ሽዑ ፍቕሪ አምላኽ አብ ዓለም ክፈስስ ይኽእል፥ ናይ ካልኦት ጥቕሚ ቅድሚ ጥቕምና እንተ ሰራዕና፥ ንጉድለት ካልኦት ክንጽመም እንተ ኸአልና። ንቍጥዓና እንተ ተቖጻጸርና እሞ ነቲ ዝተዋረድናዮን ዝተጎዳእናሉ እንተ ዘይዘከርናን ሓሰብናዮን ዝበለጸ ሕውየት አባና ክነግስ እዩ። አምላኽ ምሳና ከምዘሎን ብአና ገሩ ይዓዪ ከምዘሎ ምስ አመና ሽዑ ንዝበለጸን ንሰናይ ነገር ክንገብር ተበራቲዕና ንኹሉ ዕንቅፋታትን ፈተናታትን ብሰላም ዝመልኦ ልቢ ንኹሉ ክንቅበል ኢና።
አምላኽ ንኹልና መወዳእታ ብዘይብሉ የፍቅረና እዩ፥ ንነፍሲ ወከፍና ኸአ መደብ አለዎ። አብ ተልእኮ ኢየሱስ አብ ጥምቀትና ብነብያዊ ጸጋ ተኻፈልቲ ተልእኮኡ ገሩና እዩ። ጸጋ ጥምቀት ብነብያዊ መገዲ ክንጉዓዝ ፍሉይ ጸጋ ዝተዓደልና ኢና። ብርግጽ ኢየሱስ አብ ናይ ሎሚ ወንጌል ነቶም ህዝቢ ዝበሎን ንኹሎም ሰዓብቱ ዝበሎ ክትቕበሎ ቀሊል ወይ ደስ ዘብል አይመስልን። ኩሉ ጊዜ ስፍሕ ዝበለ መንፈስን አተሓሳስባን ክህልወና ኢሉ ዘቕርበልና አገባብ እዩ፥ እዚ ክኸውን አንከሎ አብኡ ስቓይን ቃንዛን አሎ፥ ግን ጸኒዕና ንኢየሱስ እንተ ሰማዕናን ተኸተልናን ካብቲ ዓቢጡ ሒዙና ዘሎ ክንወጽእ ኢና። አብ ገለ እዋን ዘሎናዮ ጸላምን ኃጢአትን ክንርኢ ይኸብደና እዩ ስለዚ ሎሚ ኢየሱስ ካብ ጸልማት ሕልና አውጺኡ አብ ናይ ሰላምን ፍቕርን ምአዲ ክጽንብረና እዩ።
ሕጂ እውን ኢየሱስ ዘጠንቅቐና አለዎ ነብያት ኩሉ ጊዜ ቅቡላት አይኮኑን ስለዚ ሰባት ነቲ ሰናይ እንብሎ እንተ ዘይተቐበሉ ኽገርመና የብሉን። ኩሉ ጊዜ ነቲ አምላኽ ዝደልዮ ክንገብር ጸኒዕና ክንዕገስ ክንጽመም አሎና። አብ ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ንህላዌ አምላኽ አብ መንጎና ክነቐድም፥ ብዘይ ዝኾነ ቅድመ ኩነት ክነፍቅር እሞ ጸጋ አምላኽ አብ ፍቕሪ መሠረት ገርና ብምሉእ ክንልምን። አብ ተመክሮ ከም እንርእዮ ብምሉእ አብ ነነድሕድና ክንፋቐር ከቢድን በዳህን እዩ ግን ናይ ኢየሱስ ማእከል/ሕመረት በዳሂ ተልእኮ ንአና ኸአ አብ ተልእክኡ ዝጠምረና ኃይሊ እዩ እዚ ማለት ከአ ንድኻታት ንንጹጋት ብዝኾነ ምኽንያት አብ ሕብረተ ሰብና ትሑት ደረጃ ዘልኦም ክንሕግዝ ክንሓቁፍ ተልእኮና እዩ። ፍቕሪ አብ ኩሉን ምስ ኩሉን ክንደልያ አሎና።
ቅ. ሉቃስ ናይ ሎሚ ወንጌሉ ንሱ ግና ብማእከሎም ኃሊፉ ከደ እናበለ ይዛዝሞ። ጉዕዝኡ ካብ ናዝሬት ጀሚሩ ናብ ኢየሩሳሌም ገጹ ይወስዶ። እዚ ብሓቂ ከቢድን ዘስካሕክሕ ቃላት እዩ ንአና አብ ሕይወትና ከይወርደና ክንልምን አሎና፥ ማለት ኢየሱስ ብማእከልና ከይሓልፍ እሞ አብ መንጎና እንከሎ ከየለለናዮ፥ ወላ እውን ከይንኽሕዶ እሞ ካብኡ ተፈሊና አብ ዘሎናዮ ተሪፍና ብዘይ ብአና ከይከይድ። ንሱ አይኮነን ዝሓድገና ዘሎ ንሕና ኢና ምስማዕን ምቕባልን እንአብዮ ዘሎና። ንሱ ብኃይሊ ገዲዱ ናቱ አይገብረናን እዩ። እሞ ሎሚ ልብና ብምልኡ ከፊትና ንከተለኦ ሕራይ ንበሎ ንስምዓዮ ንሱ ኸአ ሰላም ፍቕሪ ኩሉ ክህበና እዩ።
ብሩኽ ሰንበት።
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ


text:
Radio Erena: 23 September 2020
ኣብ ሓያሎ ከባቢታት ግብጺ፣ ኣንጻር ፕረዚንደን ኣል ሲሲ ዝቐንዐ ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት ከምዝተኻየደ መርበባት ዜና ማእከላይ ምብራቕ ኣቃሊሐን።
ብመሰረት እተን መርበባት ዘቕርብኦ ዘለዋ ዜና፣ ሓይልታት ጸጥታ ግብጺ፣ እቲ ኣብ ቀዳመ ሰንበት ክካየድ ከምዝተመደበሉ ዝተገልጸ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ከይካየድ፣ ኣቐዲሞም ንምዝራጉ ክዋፈሩ’ዮም ጸኒሖም።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ደሞክራስያዊት ሪፖብሊክ ኮንጎ፣ ኣብ ጉዳይ እቲ እትዮጵያ እትሃንጾ ዘላ ዲጋን ኣጠቓቕማ ናይልን ብዝምልከት ተፈጢሩ ዘሎ ምስሕሓብ፣ ንመርገጺ ግብጺ ከምእትድግፍ ንቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ብምጥቃስ ኣሕራም ኦንላይን ገሊጹ።
እቲ ቤት ጽሕፈት ነዚ ዝገለጸ፣ ኣማኻሪ ፕረዚደንት ዦን- ክሉድ ኮቦንጎ ካብ ፕረዚደንት ደሞክራሳዊት ሪፖብሊክ ኮንጎ፣ ፈሊክስ ቲስከዲ ዝተላእከ ደብዳቤ፣ ብቀዳም 20 መስከረም ናብ ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲ ድሕሪ ምብጽሑ’ዩ።
ደሞክራስያዊት ሪፖብሊክ ኮንጎ፣ ንመርገጺ ግብጺ ትድግፍ ዘላ፣ ድሕሪ’ቲ ክልትኤን ሃገራት ኣቐዲመን ዝበጽሐኦ ናይ ምትሕግጋዝ ስምምዕ ምዃኑ’ዩ ተጠቒሱ።
ግብጺ ብጉዳይ ናይል ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ምስሕሓብ ድሕሪ ምውዳቕ፣ ኣብ ተፋሰስን ማይ ክዖን ኒል ምስ ዝርከባ ሃገራት ዓበይቲ ቀላያትን ጎረባብቲ ኢትዮጵያን ጽዑቕ ዲፕሎማሲ ኣብ ምክያድ’ያ ትርከብ።
=============


text:
ኣብ ክልል ትግራይ ደቡባዊ ዞባ ወረዳ ራያ ኣላማጣ ቑሸት ጋርቤ ሰበስልጣን እቲ ከባቢን ፖሊስን ዘይሕጋዊ እዮም ዝበልዎም ገዛውቲ ንምፍራስ ኣብ ዝፈተንሉ እዋን ህውከት ከምዝተልዓለ መሰኻኽር ገሊፆም።ኣማሓዳሪ ወረዳ ራያ ኣላማጣ ኣቶ ሃፍቱ ኪሮስ ግን ዘይሕጋዊ ገዛውቲ ክፈርሱ ኣለዎም ምስበሉ ዝተብሃለ ህውከት ግን ዝተጋነነ እዩ ክብሉ ሕባኢሮም።
ሽሞም ክግለፀሎም ዘይደለዩ ነባሪ እታ ቑሸት እቲ ምፍራስ ገዛ ህብዚ ናብ ናይ ሓመድን ዕቀባን ስራሕ ንኽዋፈር ብምግባር ብድሕሪት ዘፍርሱ ሰራሕተኛታት ብምውፋር ምፍራስ ገዛ ብምጅማሮም ኣውያት ተላዕሊ ብዙሕ ሰብ ከምዝረድአን በዚ ምኽንያት ድማ ካብ ማእኸል ሃገር ናብ ትግራይ ካብ ትግራይ ናብ ማእኽለ ሃገር መካይን ንኸይሓልፋ ተኣጊደን ከምዝውዓላን እቶም ሓቢሮም።እቲ ህውከት ካብ ሰዓት ክልተ ናይ ንጉሆ ጀሚሩ ክሳብ ሰዓት 12 ናይ ምሸተ ከምዝቐፀለ ገሊፆም።
ናይ ፌደራል ፖሊስ ኣጋግዘ ሰዓት 11 ናብቲ ከባቢ ብምምፃእ መንብዒ ጋዝን ጠያትን ብምትዃን ነቲ ህብዚ ከምዝበተኑዎን ክልተ ሰባት ቖሲሎም ናብ ሆስፒታል ምእታዎም ከምዝሰምዑን ወሲኾም ሓቢሮም።ዝተኣሰሩ ሰባት ከምዘለው’ውን ገሊፆምልና ኣለው እቶም ምስክር።ተኣሲሮም ናብ ዝተብሃሉ ሰብ ስልኪ ደዊልና ዝተኣሰሩ ንምዃኖም ሓፍቱ እየ ዝበለትና ኣረጋጊፃትልና ኣላ።
ኣምሓዳሪ ወረዳ ራያ ኣላማጣ ኣቶ ሃፍቱ ኪሮስ ኣዲስ ኣበባ ንዝርከብ ወኪል ቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ሕጋዊ ዘይኮኑ ገዛውቲ ክፈርሱ እዮም ግን ከምዝተብሃለ ዝተጋነነ ህውከት ከይኮነስ ኣብ ከተማ ዝርከቡ 57 ዘይሕጋዊ ገዛውትን ኣብ ገጠር ድማ ብዘይሓግዊ መሸጣ ዝተሰርሑ 207 ኣባይትን ጥራሕ እዮም ዝፈርሱ ኢሎም ኣለው።ነቲ ተቓውሞ ዘስምዑ ዘለው ኣብ ከተማ ዝነብሩ ዝተውሰኑ ሰባት ምዃኖምን ዝበፅሐ ጉዳኣት ከምዘየለን ገሊፆም ኣቶ ሃፍቱ።ናይ ናይ መንገዲ ምዕፃው ፈተነ ተገይሩ ብምይይጥ ከምዝተኸፈተ’ውን ወሲኾም ኣብሪሆም።


text:
ከምቲ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 2 መስከረም 2020 ዓ.ም. ናይ ዕለተ ረቡዕ ሓፈሻዊ ኣስተምሮ ትምህርተ ክርስቶስ ለጊሶም ምስ ኣብቅዑ ወኪሎም ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ቡጹዕ ካርዲናል ፒየትሮ ፓሮሊን ናብ በይሩት ዕለት 4 መስከረም መዓልቲ ጾምን ጸሎትን ምእንቲ ሊባኖስ ክኸውን ኣብ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ቅዱስነቶም ዝኣወጅዎ ዕለት ምኽንያት ኣብ በይሩት ሓዋርያዊ ምብጻሕ ኣካይዶም ኣብቲ ናይ ጸሎትን ጾምን መደብ ከምዝሓበሩን ከምቲ ዝሓበርዎ ነቲ ናይ ጸሎት ስነ ስርዓት መሪሖምን መስዋዕተ ቅዳሴ ከምዘዕረጉን ክፍለጥ እንከሎ፡ ቅዱስነቶም፥ “ኦ ጐይታ፡ ሊባኖስ መልእኽቲ ሰላምን ሕውነትን ዝብል ጸዋዕታኣ ክትክውኖ መታን ነኣኻ ነወክፋ” ዝብል ዘመሓላለፍዎ ጸሎት ኣብቲ ናይ ጸሎት ስነ ስርዓት ከምእተነበ ልእኽቲ ጋዜጠይና ኣድሪያና ማሶቲ ሓቢረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ብጹዕ ካርዲናል ፓሮሊን ከም ልኡኽ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ነቲ ቅዱስነቶም ብምኽንያት መዓልቲ ጾምን ጸሎትን ናብ ሊባኖስ ናይ ዘመሓላለፍዎ ሓጺርን ጽዑቕን መልእኽቲ ድምጺ ኮይኖም ሊባኖስ ብእግዚኣብሔር ዝተፈቕረትን ዝተሓረየትን ሎሚ እውን ኣብ ታሪኻ ኣዚዩ ጽንኩር ዝኾነ ከቢድ እዋን ተሕልፍ ኣላ ከምዝበሉ ዝሓበራ ማሶቲ ኣስዒበን፥
ናይ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ መልእኽቲ
“ኣነ ዝሐስበልኩም ዘሎኹ ሓሳብ እፈልጦ እየ፡ መፈጸምታን ተስፋን ክህበኩምሲ፡ ሓሳብ ደሓን እምበር፡ ናይ ክፉእ ኣይኰነን፡ ይብል እግዚኣብሄር” (ኤር። 29. 11 ረኣ) ብዝብል ቃል ቅዱስ መጽሓፍ መልእኽቶም ኣስበጊሶም፡ ህልውን ዝሓለፈን ብህዝቢ ሊባኖሳውያን ዝተነብረን ዝነበርን ዘሎ ኵነት ነቲ ናይ እግዚኣብሔር ቃል ዝጻረር እዩ ዝመስል፡ ይዅን ደኣ እምበር ሕዝቢ ሊባኖስ ንናይ እግዚኣብሔር ተኣማንነት እሙናት ክኾኑ ተላብዮም፡ “ጐይታ ከም ቃልካ ምዃንካ ንኣምን ኢና፡ ልዕሊ ዝኾነ ይኹን ቀቢጸ ተስፋን ውርደትን ኣብ ዘለሉ ተስፋ ኣባኻ ንገብር” ከምዝበሉ ኣፍሊጠን።
ሊባኖስ ንብሩህ መጻኢ ሰላም ንእግዚኣብሔር ነወክፍ
መልእኽቲ ቅዱስነቶም ብጸሎት ምስጋናን ልመናን - ምህለላን መልክዕ ዝተመሓላለፈ ክኸውን እንከሎ፥ “ብናይ ብዙሓት ዝገልጽዎ ምትሕብባር ኣቢልካ ንእትገልጸልና ፍቕርኻ ኦ ጐይታ ነመስግነካ፡ ሃገርና ሊባኖስን ሕዝባን መንፈሳውን ናይ ፖለቲካ ኣካላትን መንእሰያታን እቲ ናይ ሰላምን ሕውነትን መልእኽተይና ጸዋዕታኦም ክኽውንዎ መታን ንኣኻ ነወክፎም፡ ኣሜን”።
ምብጻሕ ፓሮሊን ኣብ ቅዱስ ጊዮርጊስ ማሮናዊ ቤተ ክርስቲያን
ከምቲ ቅዱስ ኣቦና ዝሓለፈ ዕለት 2 መስከረም 2020 ዓ.ም. ዝበልዎ ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብጹዕ ካርዲናል ፒየትሮ ፓሮሊን ኣብ በይሩት ዕለት 4 መስከረም ሓዋርያዊ ምብጻሕ ኣካይዶምን ኣብቲ ኵላዊ መዓልቲ ጸሎት ምእንቲ ሊባኖስ ከምዝሓበሩን ናብታ ዕለት 4 ነሓሰ ኣብ በይሩት ኣብ ዝርከብ ወደብ ዝተኸስተ ባርዕ ምኽንያት ዝዓነወ ናይ ማሮናዊ ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ጊዮርጊስ ምባሕ ከምዘካየዱን፥ ናይ ቅዱስ ኣቦናን ናይ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ቅርበት ንኽምስክርን ንኸረጋግጸልኵምን ኣብዛ ታሪኻዊት ከተማኹም እርከብ፡ ኣብ ጐድንኹም ተረኺበ ብሓባር ኩላትና ‘ይኣክል’ ስቓይ የብቅዕ ኣመተና ከነንጽሕን ብሓባር ኣብ ሰላምን ክብርን ንኽንነብር ቁርጺ ውሳኔና ኣጽንዕ፥ ብሓባር ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን መሰረታዊ ግዴታንናን ኣብ ምኽባርን ዝጸንዔ ንኹሉ ዜጋ ዝሓቁፍ ባህሊ ብምንቕቓሕ ዓመጽን ዝኾነ ይኹን ስርዓት መላኽነትን ንብድህ ነዚ ዝድግፍ ዝበለጸ መንግስታዊ ምሕደራ የድሊ ከምዝበሉ ማሶቲ ሓቢረን።
መስዋዕተ ቅዳሴ ኣብ ማርያማዊ ቤተ መቕደስ ሃሪሳ
ሊባኖሳውያን ብሓገዝ ፈተውትን በቲ ወትሩ ብፍሉይ መግለጺኡ ብዝኾነ ብመንፈስ ምርድዳእን ዘተን ናይ ሓባር ናብራን ሃገሮም ዳግም ክሓንጹ እዮም” ነዚ ዝበሉ ካርዲናል ፓሮሊን ኣብ ቅድስተ ማርያም ዘሊብኖስ ቤተ መቕደስ ዘሃሪሳ ዕለት 4 መስከረም ንመዓልቲ ጾምን ጸሎትን ዝዓረገ መስዋዕተ ቅዳሴ ሰሪዖም ኣብ ዝለገስዎ ስብከት ክኸውን እንከሎ፥ ናይ ሊባኖሳውያን ጽንዓትን ኣብ ታሪኾም ኣብ ዘጋጥሞም ከቢድ ጸገምን ዳግም ምትንሳእ ክኡል ምዃኑ ዘረጋገጸ እዩ። ሕጂ እውን እቲ ዘለዎ ብቕዓት ዳግም ከምዝምስክሮ ርጉጽ እዩ፡ ናይ ሊባኖስ ዳግማይ ሕንጸት ግኡዛዊ ጥራሕ ኣይኮነን፡ በይሩት “ኣደ ስርዓትን ሕግን ካብቲ እንርእዮ ዘሎና ሓሙኹሽቲ ብሓድሽ ናይ ማሕበራዊ ጉዳይ ምሕደራ መቓርባ ኣቢላ ክትንስእን ዳግም ክትውለድ እያ” ቢሎም ኩላትና ማሕብረሰብ ሊባኖስ ኣብ መሰልን ክብርን ግቡእነትን ግልጽነትን ማሕበራዊ ሓላፍነትን ምግልጋል ንናይ ሓባር ጥቕምን ዝጸንዔ ከምዝኸውን ኣብ ልብና ተስፋ ነሕድር ከምዝበሉ ማሶቲ ኣፍሊጠን።


text:
ሎሚ ኣብ ኣስመራ፡ ተማሃሮን ወለድን ቤት ትምህርቲ ዲያእ ኣል እስላምያ ኣብ ከባቢ ኣኽርያ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ከምዝገበሩን ብፖሊስ ከምዝተበተኑን ዝተፈላለዩ ምንጭታት ንድምጺ ኣሜሪካ ቋንቋ ትግርኛ ይሕብሩ’ለው።
እቲ ሰልፊ መበገሲኡ :መንግስቲ ኣብ`ታ ቤትምህርቲ ናይ ስርዓተ ትምህርቲ ማለት ካሪክለም ምልውዋጥ ክገብር ብምፍታኑን፡እዚ ድማ ንእስላማዊ ትምህርቲ መንገዲ ዝዓጹ`ዩ ተባሂሉ ተቓውሞ ምልዓሉን እቶም ምንጭታት ይገልጹ።
ኣብ እዋን`ቲ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ፡ ተኹሲ ተሰሚዑ ዝብል ዘይተረጋገጸ ሓበሬታ`ውን ኣሎ።
ኣቐድም ኣቢሉ ዝሓለፈ ሰሙን: ፕረዚደንት ቦርድ’ቲ ቤት ትምህርቲ ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑር ከምዝተኣሰሩ ዓዋተ ኮም ዝተባህለ ናይ ተቓወምቲ መርበብ ሓበሬታ ጸብጺቡ ኔሩ።
ኣብ ኣስመራ ዝርከብ ኤምባሲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ከባብታት ኣስመራ ተኹሲ ከምዝነበረ ሪፖርት ከምዝበጽሖ ብምግላጽ፡ ዜጋታት ኣሜሪካ፡ ካብ`ቲ ተቓውሞ ኔርዎ ዝመስል ከባብታት ማእከል ከተማ ክርሕቁ ንመክር ኢሉ`ሎ።
ሚንስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ብገለ ሰባት ንዝተዘርግሐ ወረ ኣብ ምንጻግ ኣብ ዝለኣኾ ናይ ትዊተር መልእኽቲ፡ ብሓደ ትምህርቲ ዝተገብረ ንእሽቶ ሰልፊ ብዘይ ዝኾነ ጉድኣት ከምዝተበተነ ገሊጹ`ሎ።
ሓዲሽ ሓበሬታ እንተሎ ተኸታቲልና ከነቕርበልኩም ኢና።


text:
ሓይልታት መንግስቲ ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ኣብ ዝተዋጋእሉ እዋን፣ቀዳሞት ወፈርቲ ዝነበሩ ዓቀብቲ ሰላም ሕ/መ ኣብ ኣበዪ፣ንሰላማዊያን ሰባት ክከላኸሉ ከምዘይካኣሉ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ገሊፁ። ኣብ'ዚ እዋን ወፊሩ ዘሎ ዓቃቢ-ሰላም፣ካብ‘ቲ ቅድሚኡ ዝወፈረ ሓይሊ ዝሓሸ ስራሕ ንከምዝግብ ኣምነስቲ ፀዊዑ።
ዝሓለፈ ግንቦት ሰራዊት ሱዳንን ምስኡ ዝወገኑ ምልሻታትን ናብ ዞባ ኣበዪይ ኣትዮም ንኣባይቲ ኣባሪዖም፣ንሹቃት ዘሪፎም፣ዓቅሚ ዝነበሮ ሰብ ካብ‘ቲ ከባቢ ንክሃድም ገይሮም‘ዮም።ኣስታት ሚእቲ ሽሕ ሰባት ተፈናቂሎም።
እዚ ኩሉ ህውከት ዝተፈፀመ ዓቃቢ-ሰላም ሕ/መ ኣብ ዝነበረሉ ጊዜ‘ዩ። ላዕለዋይ መርማሪ ኣምነስቲ ዶናቲላ ረቪራ፣ንተራ ዓቃቢ-ሰላም ኣመልኪቱ ከምዚ ይብል፣
“ምኽንያቱ ብዘይተፈልጠ ምኽንያት እግሮምን ኢዶምን ኣጣሚሮም‘ዮም ይዕዘቡ ነይሮም።ሕፅረት ሰብ ድዩ ኣጋጢምዎም ወይካኣ ሕፅረት ናውቲ ዝፍለጥ ነገር የለን።እቲ ንፁር ኮይኑ ዘሎ፣ሙሉእ ህዝቢ ኣበዪይ ተፀሪጉ ንክወፅእ ፈቂዶም‘ዮም” ትብል ረቪራ።
ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ግና ሓድሽ ሓይሊ ዓቃቢ-ሰላም ሕ/መ ናብ ኣበዪይ ተዋፊሩ‘ሎ።ህዝቢ ኣበዪይ ናብ ሓደጋ ዘውድቅ ህውከት እንተላዒሉ፣እቲ ዓቃቢ-ሰላም ሓይሊ‘ውን ንክጥቀም ስልጣን ተዋሂብዎ‘ሎ።እቲ ዝወፈረ ዓቃቢ-ሰላም መሊኡ ናብ ኣበዪይ ክኣቱ ከሎ ዝህልዎ በዝሒ ሰራዊት 4,200 ክኸውን‘ዩ።
ሚስተር ሮቪራን ካልኦት ሓለፍቲ ኣምነስቲን፣ነቶም ነበርቲ ኣበዪይ ዝነበሩ ተፈናቀልቲ በፂሖምዎም‘ለው።ኣምነስቲ ከምዝበሎ፣ገለ ሰባት፣ክምለሱ ዘኽእል ሃዋሁ ተፈጡሩ እንተኾይኑ ንምግምጋም ናብ ኣበዪይ ተበጊሶም‘ለው፣ መብዛሕተኦም ተፈናቀልቲ ግና ኩነታት ፀጥታ ዘተኣማምን ኣይኮነን ዝብል እምነት ኣለዎም።
ብክልቲኦም ተናሓናሕቲ ሓይልታት ዝተቀብሩ ነተጉቲ፣ምንጪ ስግኣት ኮይኖም ኣለው ይብል እቲ ሪፖርት።
ድሕሪ ናፅነት ደቡብ ሱዳን፣ዞባ ኣበዪይ ንክልቲኤን ሱዳን ዘሰሓሕብን ፍታሕ ዘይረኸበን ግዝኣት ምኻኑ ዝዝከር‘ዩ።
ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ኣብ'ዚ እዋን ናብ ኣበዪይ ዝኣተወ ዓቃቢ-ሳላም ንሰላማዊ ሰባት ከድሕን'ዩ ዝብል ትፅቢት ኣሎዎ
እቲ ቅድሚ ሎሚ ዝተመደበ ዓቃቢ-ሰላም ግና ብኣምነስቲ ይንቀፍ
ሓይልታት መንግስቲ ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ኣብ ዝተዋጋእሉ እዋን፣ቀዳሞት ወፈርቲ ዝነበሩ ዓቀብቲ ሰላም ሕ/መ ኣብ ኣበዪ፣ንሰላማዊያን ሰባት ክከላኸሉ ከምዘይካኣሉ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ገሊፁ። ኣብ'ዚ እዋን ወፊሩ ዘሎ ዓቃቢ-ሰላም፣ካብ‘ቲ ቅድሚኡ ዝወፈረ ሓይሊ ዝሓሸ ስራሕ ንከምዝግብ ኣምነስቲ ፀዊዑ።


text:
ንጽገት
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 6 8 2018
እቲ ናይ ዕቝባ ሕቶኻ እንተ ተነጺጉ፡ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ኣብ ሽወደን ንኽትጸንሕ እኹል ምኽንያት የብልካን ኢሎም ሓሲቦም ኣሎዉ ማለት እዩ።
ንስኻን እቲ ናትካ ግዝያዊ መጕዚን ብዛዕባ ኵነታትካን ብዛዕባ መጻኢ ግዜ ብኸመይ ከም ትሓስብን ምስ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ትዛረቡ።
እንተ ተነጺግካ ክልተ ኣማራጺታት ኣሎዉኻ፡
- ነቲ ውሳነ ይግባይ ክትብሎ።
- ናብ ሃገርካ ወይ ናብ ካልእ ንኽትቕመጥ ፍቓድ ዘሎካ ሃገር ክትምለስ።
እቲ ናይ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ውሳኔ ናይ ዕቝባ ምልክታኻ ምንጻግ እንተ ተቐቢልካዮ፡ ዕጉብ ምዃንካ ምግላጽ ይብሃል። ዕጉብ ምዃንካ እንተ ገሊጽኻ ዳሕራይ ግዜ ነቲ ውሳኔ ይግባይ ክትብለሉ ኣይትኽእልን ኢኻ።
-
ይግባይ ምባል
ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ነቲ ጕዳይካ ብልክዕ ኣገባብ ኣይገምገሞን ዝብል ኣተሓሳስባ እንተ ኣሎካ ኾይኑ፡ ነቲ ውሳኔ ይግባይ ክትብለሉ መሰል ኣሎካ።
ይግባይ ምባል፡ ንስኻን እቲ ናትካ ግዝያዊ መጕዚን ናብ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ጽሒፍኩም ብዛዕባ እቲ ውሳኔ ከም ዘይትሰማምዓሉ ምንጋር ማለት እዩ።
ይግባይ ንምባል ክንደይ ግዜ ከም ዘሎካ ኣብቲ ናይ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ውሳነ ሰፊሩ ኣሎ። መብዛሕትኡ ግዜ እቲ ውሳነ ካብ ዝተሓበረካ ዕለት ጀሚሩ ሰለስተ ሰሙን እዩ።
ነቲ ናይ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ውሳኔ ይግባይ ክትብለሉ እንተ ደሊኻ፡ ንስኻን እቲ ናትካ ግዝያዊ መጕዚን ምስ እቲ ናትካ ህዝባዊ ጠበቓ ክትዘራረቡ ኣሎኩም። እቲ ናትካ ህዝባዊ ጠበቓ ብልክዕ ኣገባብ ይግባይ ንኽትብል ክሕግዘካ እዩ።
ይግባይ ናብ ቤት ፍርዲ ኢሚግረሽን
ናይ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ውሳኔ ይግባይ ክትብለሉ እንተ ደሊኻ እቲ ናትካ ህዝባዊ ጠበቓ ናብ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ሓንቲ ደብዳቢ ይልእኽ። ኣብቲ ደብዳቤ እዚ ዝስዕብ ክሰፍር ኣሎዎ፡
- ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ነየናይ ውሳነ ክልውጥዎ ከም ትደሊ።
- ስለምንታይ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ነቲ ውሳነ ክልውጥዎ ከም ትደሊ።
- ናትካ ውልቃዊ ሓበሬታ።
- ናትካ ናይ ጕዳይ ቍጽሪ። እቲ ናይ ጕዳይ ቍጽሪ ኣብ ናትካ ኤልኤምኣ ካርድ ኣሎ።
- ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ወይ እቲ ቤት ፍርዲ ክረኽበካ ዝኽእለሉ ቍጽሪ ተለፎንን ኣድራሻን።
ብዓል መዚ ኢሚግረሽን እቲ ውሳነ ዝልወጥ እንተ ኾይኑ ክርእይዎ እዮም። ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ጌጋ ውሳነ ወሲንና ኢሎም እንተ ሓሲቦም፡ ነቲ ውሳነኦም ክልውጥዎ እዮም። እዚ ንኣብነት ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ነቲ ውሳነ ክውስንዎ ከለዉ ዘይፈለጥዎ ምኽንያት ዕቝባ እንተ ነይሩ ኾይኑ ክኸውን ይኽእል እዩ።
ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ነቲ ውሳነ ንምልዋጡ ምኽንያት የለን ኢሎም እንተ ሓሲቦም፡ እቲ ይግባይ ናብ ቤት ፍርዲ ኢሚግረሽን ይሓልፍ። እቲ ቤት ፍርዲ ነቲ ውሳነ ክልውጦ ወይ ምስ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ክሰማማዕ ይኽእል እዩ።
ይግባይ ናብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኢሚግረሽን
በቲ ናይ ቤት ፍርዲ ኢሚግራሽን ውሳኔ እንተ ዘይዓጊብካ ናብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኢሚግረሽን ይግባይ ክትብል ትኽእል ኢኻ። እቲ ናትካ ህዝባዊ ጠበቓ ክሕግዘካ ይኽእል እዩ።
ካብ ቤት ፍርዲ ኢሚግረሽን ውሳኔ ካብ ዝረኸብካላ ዕለት ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ሰሙን ናብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኢሚግረሽን ናይ ግድን ይግባይ ክትብል ኣሎካ።
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኢሚግረሽን ንሓደ ሓደ ጕዳያት ጥራይ እዩ ዝርኢ። እዚ፡ ነቲ ጕዳይ ይምርምርዎ ይብሃል። ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኢሚግረሽን ንሓደ ጕዳይ ክምርምሮ ዝኽእል፡ መምርሒ ዝኸውን ናይ ቅድሚ ሕጂ ብይን ዘየለ እንተ ኾይኑ ወይ ቤት ፍርዲ ኢሚግረሽን ነቲ ጕዳይ ብጌጋ ኣገባብ እንተ ርእይዎ ኾይኑ እዩ።
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኢሚግረሽን ንመብዛሕትኦም ጕዳያት ንኸይምርምሮም እዩ ዝውስን። ኣብ ከምዚ ኵነት እቲ ናይ ቤት ፍርዲ ኢሚግረሽን ብይን እዩ ኣብ ግብሪ ዝውዕል። ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኢሚግረሽን ነቲ ይግባይ ንኸይምርምሮ እንተ ወሲኑ፡ እቲ ናይ ቤት ፍርዲ ኢሚግረሽን ብይን ብቐጥታ ከገልግል ይጅምር።
ይግባይ ክበሃል ኣብ ዘይከኣለሉ እዋን
ኣብ ከምዚ ዝስዕብ ኵነት ይግባይ ክትብል ኣይትኽእልን ኢኻ፡
- ነቲ ውሳነእንተ ተቐቢልካዮን ኣብቲ ናይ ዕግበት መግለጺ ዝብሃል ፈሪምካ እንተ ኾንካን።
- ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኢሚግረሽን ነቲ ናትካ ጕዳይ ንኸይምርምሮ እንተ ወሲኑን።
- ናይ ግዜ ገደብ ዘለዎ መንበሪ ፍቓድ ተዋሂቡካ እንተ ኾይኑን።
-
ምምላስ
ናይ ምጥራዝ ውሳኔ እንተ ተዋሂቡካ፡ ናብ ዓድኻ ወይ ካልእ ንኽትነብረላ መሰል ዘሎካ ሃገር ናይ ምምላስ ጕዕዞ መደብ ንኽትገብሩ ንስኻን እቲ ናትካ ግዝያዊ መጕዚን ናብ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ብዙሕ ግዜ ናብ ኣኼባ ክትጽውዑ ኢኹም።
ኣብቲ ኣኼባ ንተሓዝ ጕዳይ ናይ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ሕቶታት ከተቕርብ ትኽእል ኢኻ። ብዛዕባ ናይ ምምላስ ጕዕዞ ዝተፈላለዩ ኣማራጺታት ሓበሬታ ክወሃበካ እዩ።
ትሕቲ 18 ዓመት እንተ ዄንካ፡ ክትበጽሕ ከሎኻ ዝቕበለካ ሓደ ወላዲ፡ ካልእ ዘመድ ወይ ውዱብ ክህሉ ኣሎዎ። ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ምእንቲ ክራኸቦም ንስኻን እቲ ናትካ ግዝያዊ መጕዚን ስምን ቍጽሪ ተለፎንን ናይ ወለድኻ ወይ ኣዝማድካ ክትህቡ ኢኹም።
ብድልየትካ ክትምለስ እንተ መሪጽካ፡ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ነቲ ጕዕዞ ክሕግዙኻ እዮም። ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ኣብ ምምላስ ኣይትተሓባበርን ኣሎኻ ዝብል ርእይቶ እንተ ኣሎዎም ኾይኑ፡ እቲ ጕዕዞ ባዕልኻ ከተዳልዎ ኣሎካ።
ልዕሊ 18 ዓመትን ካብ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ምዓልታዊ ክፍሊት ትወሃብን እንተ ዄንካ፡ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ኣብ ምምላስ ኣይትተሓባበርን ኣሎኻ ዝብል ርእይቶ እንተ ኣሎዎም ኾይኑ፡ ነቲ ምዓልታዊ ክፍሊትካ ክንክይዎ ይኽእሉ እዮም።
ኣብ ሓደ ሓደ ኵነት ምስ ምምላስካ ዝተተሓሓዘ ሓደ ቍጠባዊ ሓገዝ ክወሃበካ ይኽእል እዩ። ናበይናይ ሃገር ትምለስ ከም ዘሎካ እዩ ዝውስኖ። ቅድሚ ካብ ሽወደን ምውጻእካ ቍጠባዊ ሓገዝ ንኽወሃበካ ከተመልክት ኣሎካ።
መዓስ ኢኻ ካብ ሽወደን ትወጽእ?
እቲ ናትካ ውሳኔ ምስ ተዋህበካ ካብ ሽወደን ክትወጽእ ውሱን ግዜ ይወሃበካ። ክንደይ ግዜ ከም ዘሎካ ኣብቲ ውሳኔ ተጻሒፉ ኣሎ።
ኣብቲ ውሽጢ እቲ ግዜ እንተ ዘይተመሊስካ፡ ተመሊስካ ንኽትኣቱ ፍቓድ ንኽወሃበካ ዘሎ ዕድል ኣብ ሓደጋ ተእትዎ ኣሎኻ። እዚ ካብ ሓደ ክሳብ ሓሙሽተ ዓመት ኣብ ዘሎ እዋን ኣብ ዝኾነት ሃገር ናይ ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ኖርወይ፡ ኣይስላንድ፡ ስቪጸራ፡ ሊኽትንሽታይን፡ ሩመንያ ወይ ቡልጋርያ ክትኣቱ ኣይፍቀደካን ማለት እዩ። ኣብቲ ናትካ ውሳነ እቲ ክልከላ ንኽንደይ ንውሓት ግዜ ከም ዘገልግል ሰፊሩ ኣሎ።


text:
Radio Erena: 19 March 2020
ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታትን ኣህጉራዊ ማሕበር ስደተኛታትን፣ ምጥያስ ስደተኛታት ናብ ሳልሰይቲ ሃገር ብሰንኪ ኮረና ቫይረስ፣ ካብዚ ሰሙን’ዚ ኣትሒዙ ንግዜኡ ደው ከምዝበለ ኣፍሊጦም።
እቶም ኣካላት ሕቡራት ሃገራት ዝኾኑ ትካላት፣ ብሰንኪ’ቲ ብደረጃ ዓለም ኣሻቒሉ ዘሎ ቫይረስን ፈጢሩዎ ዘሎ መገሻታት ደው ናይ ምባል ስጉምትን፣ ኣብ መስርሕ ዝነበረ ምጥያስ ስደተኛታት ደው ከብሎ እኳ እንተተገደደ፣ ንህጹጽ ጉዳያት ንዝገሹ ስደተኛታት ግና ብፍሉይ ክፍቀደሎም ይሓትት ኣሎ።
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት፣ ኤርትራውያን ዝርከብዎም 64 ሽሕ ስደተኛታት ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዘጣየሰ ሕቡራት ሃገራት፣ ኣብ መገሻታት ደው ዝበለሉ እዋን’ውን ኣማኢት ንምጥያስ ኣብ ምጽባይ ከምዝጸንሐ’ዩ ዘመልክት።
ካብ ሊብያ፣ ግሪኽ፣ ቱርኪን ካልኦት ሃገራትን ቀዳምነታት ተዋሂብዎም ንኽጣየሱ ኣብ ምጽባይ ዝጸንሑ ቆልዑን ደቂንስትዮን ዝርከብዎም ኣማኢት ሓተቲ ዑቕባ፣ ብሰንኪ እዚ ናይ ኮረና ቫይረስ ስግኣት ደው ምባሉ ዘተሓሳሰቦ ማዕከን ቆልዑ ሕቡራት ሃገራት ብወገኑ፣ ሕብረት ኤውሮጳ ዶባቱ ክሳብ ዝኸፍት ነዞም ሓተቲ ዑቕባ ንሕሰም ክቃልዑ ምሕዳጉ ፍትሓዊ ከምዘይኮነ ኣስሚርሉ።


text:
Radio Erena: 10 July 2018
ኣብ ኤርትራ፣ ብብሪጣንያ ዝተመወለ ስልጠና ምቁጽጻር ዘይሕጋዊ ምስግጋር ስደተኛታት ከምዝተዋህበ ዞባዊ ወኪል ሕቡራት ሃገራት ምቁጽጻር ገበን ኣፍሊጡ።
ወኪል ሕቡራት ሃገራት ምቁጽጻር ገበን ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ኣብቲ ብብሪጣንያ ተመዊሉ ብሕቡራት ሃገራትን ካልኦት መሻርኽትን ዝተኻየደ ናይ ሓሙሽተ መዓልታት ስልጠና፣ 30 ኣባላት ጸጥታን ሓይሊ ፖሊስን ኤርትራ ተሳቲፎሞ።
እቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ከምዝተኻየደ ዝተጠቕሰ ስልጠና፣ ሳዕቤንን ዘይሕጋዊ ስደት፣ ምልክታቱ፣ ምልላዩን ምቁጽጻሩን ኣብ ዝብሉ መሰረታውን ኣርእስታት ዘተኮረ’ዩ።
እቲ ስልጠና ኣብ ዝተዛዘመሉ ዕለት፣ ኣምባሳደር ብሪጣንያ ኣብ ኤርትራ ኢያን ሪቻድስ፣ ወኪል ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ኤርትራ፣ ነልሰን ጆርጅን ኣዛዚ ፖሊስ ኤርትራ ኮለነል መሓሪ ጸጋይን ወከልቲ ሕቡራት ሃገራትን ካልኦት መሻርኽትን ተረኺቦም።
ኤርትራ፣ ሓንቲ ካብተን ዜጋታተን ናብ ስደት ብብዝሒ ዝውሕዙ ዘለዉ ሃገራት ብምዃና፣ ብሪጣንያ እትርከበን ሓያሎ ሃገራት ኤውሮጳ፣ ነዚ ዋሕዚ ዚ ንምግታእ ምስ መንግስቲ ዝተፈላለየ መደባት ሓንጺጾም ይሰርሑ ከምዘለው ይፍለጥ።
======================


text:
Radio Erena: 25 February 2016
ስዑዲ ዓረብ ንሱዳን 5 ቢልዮን ዶላር ዝግመት ወትሃደራዊ ሓገዝ ክትገብር ምዃና ተገሊጹ።
ሱዳን ትሪቡን ንምንጭታት ብምጥቃስ ኣቕሪብዎ ብዘሎ ሓበሬታ፣ እቲ ንሱዳን ዝወሃብ ናይ 5 ቢልዮን ዶላር ወትሃደራዊ ሓገዝ፣ ንሊባኖስ ዝተሓስበ’ዩ።
ንግስነት ስዑዲ ዓረብ ብ19 ለካቲት ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ንሊባኖስ ክወሃብ ዝተሓስበ ናይ ቢልዮናትል ዶላር ወትሃደራውን ጸጥታውን ሓገዝ ከምዝተሰረዘ ብወግዒ ድሕሪ ምሕባሩ ድማ’ዩ እቲ ሓገዝ ናብ ሱድን ከምዝሰጋገር ዝግለጽ ዘሎ።
ስዑዲ ምስ ሊባኖስ ዝነበራ ናይ ምትሕግጋዝ ውዕል ትስርዝ ዘላ፣ መንግስቲ እታ ሃገር ብመንገዲ ሖዝቡላህ ንተቓወምቲ ሑቲ ይድግፍ ኣሎ ብዝብል’ዩ።
ናብ ካርቱም ሓጺር ዑደት ዘካየድ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑዲ ዓረብ ዓደል ኣል ጁበይር፣ ብዛዕባ እቲ ገዚፍ ወትሃደራዊ ሓገዝ ንፕረዚደንት ኣልበሽር ከምዘረጋገጸሉ’ውን ሱዳን ትሪቡን ጠቒሱ።
እንተኾነ ብዛዕባ’ዚ ስዑዲ ዓረብ ንሱዳን ክትልግሶ ምዃና ዝተሓበረ ናይ 5 ቢልዮን ዶላር ወትሃደራዊ ሓገዝ ካብ ክልትኤም መንግስታት ወግዓዊ መግለጺ ኣይተዋህበሉን።
ሱዳን ኣምሳያ ናይቲ ንስዑዲ ዓረብ ዘለዋ ዘላ ፖለቲካውን ወትሃደራውን ደገፍ፣ ኣቐዲማ’ውን ናይ ኣስታት 2 ቢልዮን ልምዓታውን ፊናንስያውን ሓገዝ ከምዝተበርከተላ ይዝከር።
ሱዳን ንስዒዲ ዓረብ ብምድጋፍ ኣስታት ሓደ ሽሕ ሰራዊት ናብ የመን ከተዋፍር እንከላ፣ 1300 ተወሰኽቲ ወትህደራት ንምውፋር’ውን ቅርብቲ ምህላዋ ብወግዒ ኣፍሊጣ’ያ።
=======================


text:
Ethnically disunited and economically non-viable, there is no good reason for preserving it (Eritrea) as an administrative unit…
The right solution would seem to be to dismember it along its natural lines of cleavage.
– British draft resolution, UN General Assembly, May 1949
ነታ ብነገዳዊ ኣቃውማ ዚተመቓቐለትን ብቍጠባዊ ዓይኒ ነብሳ ክኢላ ኪትቅጽል ዘይትኽእልን ኤርትራ፡ ከም ምምሕዳራዊ ኣሃዱ ንምዕቃብ፡
ዚዀነ ጽቡቕ ምኽንያት የለን ..። ንዓኣ፡ ማዕር-ማዕረ’ቲ ባህርያዊ ደረታት ናይ ነቓዓ ምምቕቓል እቲ ቅኑዕ ፍታሕ ዚኸውን ይመስል።
– ብሪጣንያዊ ንድፊ ውሳኔ፡ ሓፈሻዊ ባይቶ ሕ.ሃ.፡ ግንቦት 1949
እቲ
ንህዝቢ ኤርትራ ንምምቕቓል፣ ሃገራዊ መንነት ኤርትራ ንምጥፋእ፣ ኣብ እዋን ብሪጣንያዊ ወተሃደራዊ ምምሕዳር ዚተኣልመ ውጥን ምጕዝዛይ፤
ምስቲ ንምዕባሌኣ ዘዛሕተለ ምዝማት እቶታዊ ጸጋታት ኤርትራ፣ ኣብዛ ምዕራፍ
እዚኣ ይግለጽ። እዛ ምዕራፍ እዚኣ፡ብዛዕባ ምብርባር ሃረርታ ህዝቢ ኤርትራ ንመሰል ርእሰ-ውሳኔ፣ እቲ ተኸታቲሉ ዚተኸስተ ሰንሰለት
ፍጻሜታት፣ እቲ ከም ውጽኢቱ ዚሰዓበ ህውከት፣ እቲ ንኤርትራ ናብ ደንደስ ሕንፍሽፍሽን ጥፍኣትን ኣገማጊሙዋ ዚነበረ፡ኣብ ኤርትራዊ
ስነኣእምሮን ፖለቲካዊ ኣካልን ጸናሒ በሰላ ዚገደፈ ብርቱዕ ‘ውጥረትን ጸቕጥን’ ተዘንቱ። ብዛዕባ ምጅማር ውዱብ ሃገራዊ ፖለቲካዊ
ንጥፈታት ትገልጽ። ብመንጽሩ ድማ፡ ብዛዕባ’ቲ ንምብርዓኑ ዚተፈጸመ ዝንቕ ናይ ብሪጣንያዊ ውዲታት፡ ኢትዮጵያዊ ምትእትታውን ናይተን
ዓበይቲ ሓያላት ብድዐታትን፡ ትዝርዝር። እቲ ስዒቡ ዚተፈጥረ ዳይናሚክ፡ነቲ ካብ መግዛእቲ ናይ ምልቓቕ ሕጋዊ ጠለብ ኤርትራ ዓንቂጹ፣
ክርዳድ ናይቲ ንነዊሕ እዋን ንኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሳቐየ ግጭት ዘሪኡ፣ ንጸጥታን ርግኣትን መላእ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘሪጉ።


text:
ነቦኡ እቲ ካባኻ ዝወርሶ ውርሻ ሂብካ ኣፋንወኒ እናበለ ደጋጊሙ ሃወኾ። ኣቦኡ ግና ዋላ እኳ ንዘፍቅሮ ወዱ ካብ ቤቱ ክወፅእ እንተዘይፈተወ፡ ብዙኅ እናጓሃየ ብጽሒቱ ሃቦ።
እዚ ንኡስ፡ ብውሳኔኡ ኣዝዩ እናተሓጐሰ ብጽሒቱ ኂዙ ናብ ርኁቕ ከደ። ኣብዚ ሃገር'ውን ‘ዘይጽባሕ ክንመውት ኢላ ጥራሕ ንብላዕ ንስተ” ምስ ዝብሉ ተዓራሪኹ ብዕብዳንን ዝርጋንን ገንዘቡ ክሳብ ጅባኡ ጥራዩ ዝተርፍ ወድኦ። እቲ ዘይውዳእ ዝመስሎ ዝነበረ ገንዘብ ድማ ብዘይ ገለ ተረፍ ተወድአ። ብገንዘቡ ዘብልዖምን ዘስትዮምን ዝነበረ ኣዕርክቱ ከም ዘይፈልጥዎ ዝባኖም ሂቦሞ ተዓዝሩ። መጸግዒ ዘይብሉ ኃዲግ ተረፈ። ኣብ ሕሱም ድኽነት ወደቐ። ዝበልዖ ቊራስ እንጌራ ክሳብ ዝስእን’ውን ኮነ። መሬት ክንዲ ኣፍ ዕንቊ ጸቢባቶ ዝገብሮ ምስ ሰአነ ሓሰማታት ክጓሲ ተዓስበ። ግዳስ ኣብዚ’ውን መዐንገሊ ከብዲ ክኾኖ ዝኽእል ዘጽግብ እንጌራ ክረክብ ኣይከአለን። ጥሜት በርቲዑዎ ዘይከውን ምስ ኮኖ፡ ካብ መግቢ እተን ሓሰማታት ቋርፍ ክበልዕ ተመነየ፡ ግናኸ ኣይረኸበን። ኣብ ርእሲ ጥሜቱ ኣብ ትሕቲ ሰብ ኴንካ እናሠራሕካ፡ ምስ ሓሰማታት ምድቃስን ምብላዕን ሓርበቶ።
ኵሉ ፈቲኑ ዘይከውን ምስ ኮኖ ብሓሳብ ንድኅሪት ተመሊሱ ምዉቕ ቤቱን ፍቕሪ ኣቦኡን ክዝክር ጀመረ። ነዊኅ ድኅሪ ምስትንታን ኣብዚ ብጥሜት ካብ ዝመውት ኣነስ ቤት ኣቦይ ይኅሸኒ፣ ነቦይ ከይደ ይቕሬታ ክሓትት ይኅሸኒ” በለ። ክውዕል ክኃድር ከይበለ ናብ ቤት ኣቦኡ ኣቕንዐ። ድኅሪ ነዊኅን ኣድካምን ጒዕዞ ከኣ ዓዱ በጽሐ።
“ወርእዮ አቡሁ እምርኁቅ ምሕሮ ወሮጸ ወሐቀፎ ክሳዶ ወሰዓሞ። / ኣቦኡ ኣብ ርኁቕ ከሎ ምስ ረኣዮ ራኅርኃሉ ደንገጸሉ። ጎዩ ከይዱ ድማ ሓቒፉ ሰዓሞ።
እዚ ንኡስ ብልቢ ተጣዒሱ ብትሕትና ኣብ እግሪ ኣቦኡ ወዲቑ " ኣነ በዲለካ እየ፣ ደጊም ከም ሓደ ካብ ደቕካ ክትቈጽረኒ ኣይግብኣንን እዩ። ከም ሓደ ካብ ኣገልገልትኻ ደኣ ቍጸረኒ።" እናበለ ኣምሪሩ ብንብዓት ለመኖ።
ከብዲ ወላዲ ግና ኵሉ ጊዜ ደንጋጽን ርኅሩኅን ስለ ዝኾነ ኣዝዩ ደንገጸሉ። እቲ ቅድም ዝገበሮ ዕሽነት’ውን ክዝክሮ ኣይደለየን። ነቶም ኣገልገልቱ ድማ ‘ወደይ ሞይቱ ነይሩ ሓይዉ፡ ጠፊኡ ነይሩ’ውን ተረኺቡ እዩ’ሞ ጽቡቕ ክዳን ክደኑዎ፡ ኣብ ኢዱ ቀለቤት ካትም ግበርሉ፡ ጫማ ኣብ እግሩ ውደይሉ። ስብሕቲ ላም ከኣ ሕረዱሉ” በሎም። ዓቢይ ሓጐስ’ውን ኮነ።
ፍቁራት ሕፃናት! ንሕና’ውን ምኽሪ ወለድና ምስ ዘይንሰምዕ፡ ምስ ወለድና ተባኢስና ካብ ቤትና ምስ እንወፅእ ፡ መዋዕልትና ኮኑ መሓዙትና ምስ ዘይነጸብቅ፡ ኣብ ከምዚ ንኡስ ጥፉእ ወዲ ዝሰጠሞ ዓሚቍ መከራ ኢና ንሽመም። ዘረባ ኣይንሰምዕን ምኽሪ’ውን ኣይንቕበልን ኢልና ንጋገየሉ እዋን ክህሉ ስለ ዝኽእል'ውን፡ ተቐላጢፍና ንእግዚአብሔር ኮነ ንወለድናን ንመምህራናን በደልና ብልቢ ኣሚንና ይቕሬታ ክንልምን ፡ ስለ በደልና ተጣዒስና ክንምለስን ከም ዝግብአና’ያ ኣዴና ቅድስቲ ቤተ ክርስቲያንና ትምህረና።
በዲልካ ምምላስ ጽቡቕ እዩ፣ ዝበለጸ ግና ዘይምብዳል እዩ። ምብዳል ሕማቕ እዩ፣ ዝኸፍአ ግና በዲልካ ዘይምምላስ እዩ። ኣበይ ኔርኮም ዘይኮነስ እንቋዕ ብሰላም መጻኹም ኢሉ ዝቕበል ብምምላስና ዝሕጐስ ኣምላኽ እዩ ዘሎና እሞ ናብ ቤት ኣቦና እግዚአብሔር ቤተ ክርስቲያን መጺእና ብእግረ ልቦና ወዲቕና ብብርከ ሥጋና ሰጊድና ንመለስ። ካብ ኵሉ ቤት ኣቦና ይኅሸና!
መፍቀሬ ሕፃናት እግዚአብሔር ጸጋኡ የብዝኃልና፣ ኣማላድነት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያምን ጸሎት ቅዱሳኑን ምሳና ኣይፈለየና።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር፡ አሜን!


text:
ተጋዳላይ፡ ክንዲ ዘገልገለ ተበደለ ብዘውደልደለ!
እቶም ነታ ተጋዳላይ እትብል ሽም እናዘንጠልና፡ ኣበራት መሪሕነት ህግደፍን ሕመቕናን ከነጸግዓሉ እንህቅን ሰባት ኣብ መንጎ እቲ ናጽነትን ሓርነትን ንምርግጋጽ ህይወቱ ዘወፈየ ተጋዳላይን፡ መብጽዓ ሓርነትን ፍትሕን መሰልን ዲሞክራስን ተጋዳላይ ዝጠለሙ መራሕትን ዘሎ ዓቢ ፍልልይ ከነስተብህለሉ ይግባእ። ነቲ 90 ካብ ሚእቲ ግዳይ ዝኾነ ተጋዳላይ ከም በዳሊ ከሲስካ ፍትሓዊ ክትከውን ምህቃን ግን ምስሉይነት ጥራይ እዩ።
እቶም ነታ ተጋዳላይ እትብል ሽም እናዘንጠልና፡ ኣበራት መሪሕነት ህግደፍን ሕመቕናን ከነጸግዓሉ እንህቅን ሰባት ኣብ መንጎ እቲ ናጽነትን ሓርነትን ንምርግጋጽ ህይወቱ ዘወፈየ ተጋዳላይን፡ መብጽዓ ሓርነትን ፍትሕን መሰልን ዲሞክራስን ተጋዳላይ ዝጠለሙ መራሕትን ዘሎ ዓቢ ፍልልይ ከነስተብህለሉ ይግባእ። ነቲ 90 ካብ ሚእቲ ግዳይ ዝኾነ ተጋዳላይ ከም በዳሊ ከሲስካ ፍትሓዊ ክትከውን ምህቃን ግን ምስሉይነት ጥራይ እዩ።


text:
Radio Erena: 21 December 2018
ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ፣ ትማሊ 20 ታሕሳስ ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፣ ኣብ ጉዳይ ወሰን ክልላትን መንነትን ዘጽደቖ ኣዋጅ፣ ካብ ክልል ትግራይ ተቓውሞ ከምዝገጠሞ ተሓቢሩ።
እቲ ቤት ምኽሪ፣ ጉዳይ ወሰን ክልላትን መንነትን እትውክል ኮሚሽን ክትቀውም ኣብ ዝብል ኣዋጅ ኣብ ዘካየዶ ናይ ድምጺ ምሃብ መስርሕ፣ 33 ተቓውሞ ክገጥሞ እንከሎ፣ ኣርባዕተ ድማ ድምጺ ካብ ምሃብ ተቖጢቦም።
ይኹን’ምበር እቲ ኣዋጅ ናይ ዝበዝሑ ኣባላት ናይቲ ቤት ምኽሪ ድጋፍ ስለዝረኸበ ጸዲቑ ኣሎ።
ምቛም እዛ ኮሚሽን፣ ንወሰናስን ክልላትን መንነት ነበርተንን ክውስን’ዩ።
ድሕሪ’ዚ ውሳኔ፣ ወከልቲ ህዝቢ ክልል ትግራይ፣ እቲ መስርሕ ኣገባብ ዘይተኸተለን ዘይቅዋማውን’ዩ ብምባል ናይ ተቓውሞ ደብዳቤ ከምዘቕረቡ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
እቲ ኣዋጅ፣ ንወሰናስን ክልል ትግራይን ሕቶ መንነት ወልቃይትን ራያን ብቐጥታ ክጸልው’ዩ ብዝብል ምኽንያት ወከልቲ ህዝቢ ክልል ትግራይ ይቃወምዎ ከምዘለዉ ዝተፈላለየ ትንተነታቶም ይህብሉ።
እቲ ኮሚሽን፣ ነቲ ኣብ መንጎ ትሽዓቲኤን ክልላት ኢትዮጵያ ብሰንኪ ወሰን ክርአ ዝጸንሐ ምስሕሓብ ኣብ ምፍታሕ ኣበርክቶ ክህልዎ ብወገን መንግስቲ ትጽቢት ተነቢርሉ እኳ እንተሎ፣ ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ድሮ ተጓሃሂሩ ዘሎ ናይ ብሄርን ቀቢላን ግጭታት ብዝበኣሰ ከየጋድዶ ዝሰግኡ ወገናት’ውን ኣለዉ።
===================


text:
ተልአኾና ኣብ ቤተክርስቲያን እንታይ ይመስል፧
መልእኽቲ ቆሞስ ሓምለን – ነሓሰን 2016
ቀንዲ ተልአኮ ቤተክርስትያን ድሕነት ኣሕዛብ ኢዩ። እዚ ከኣ ኣብ ክርስቶስ ብምእማን ብሓይሊ ጸጋኡ ይርከብ። ስለዚ ተልእኮ ናይ ነፍሲ ወከፍ ኣባል ቤተክርስቲያን፡ ቅድሚ ኩሉ ኣብ መልእኽቲ ወንጌል ብምእማን ብቓልን ብግብርን ንዓለም ምግላጽ ኢዩ። በቲ ሓደ ወገን ከኣ ፍቓድ ኣምላኽ ምፍጻም ማለት እዩ። ፍቓድ ኣምላኽ ኸኣ እቲ ኩሉ እግዚኣብሔር ኣብ ልዕሊ ወዲ ሰብ ዜውጽኦ መደብ ድሕነት ተቐቢልካን ኣሚንካን ነሕዋት ምክፋል እዩ። ኣምላኽ ንወድሰብ ስለ ዜፍቅሮን ኣብ መደብ ድሕነቱ ስለ ዘእተዎን ኣብ ዓወት ኪበጽሖ ስለ ዚደልዮን ኩሉ ግዜ ብልብን ብሕጉስ መንፈስን ፍቓድካ ኣብ ሰማይ …. እናበለ ንኺጽሊ ይዕድም። እዚ ማለት ከኣ ፍቕርን ሓልዮትን ኣምላኽ ኣብ ዓለምና ኪስፍን ብዘይምቁራጽ ናይ ነፍሲ ወከፍ ኣማናይ ጸሎትን ተወፋይነትን ይሓትት ማለት ኢዩ።
ኣብ ክርስቲያናዊ ጉዑዞና ተልእኮና እንታይ ምኻኑ ንክንፈልጥን፡ ክንርዳእን፡ ንኽንፍጽምን፡ ንክርስቶስ ምፋልጥ ኣዝዩ ኣድላዪ ኮይኑ ይርከብ። ጴጥሮስ ግርማኡን እንታይነቱን ምስርኤን ምስጠዓመን ኣብዚ “ምሳኻ ምዃን ጽቡቕ እዩ (ማቴ.17᎓4) ይብሎ። ኩሉ ጸጋ ክርስቶስ ዝተቐበለ ሰብ ክብሎ ዘለዎ ቃል እዩ። በዚ ምኽንያት እዚ እዩ እምበኣር መድኃኒና ክርስቶስ ንሓዋርያቱ ወንጌል ነዚ ጥዑም ዜና ንዓለም ከበሱሩ ክእዝዞም ንረኽቦ.. ምኽንያቱ ዓለም ክትፈልጦ ነሩዋ። ፈሊጣ ብእኡ ክትኣምን … ኣሚና ብእኡ ክትድሕን። ፍልጠት ክርስቶስ ካብ ምስማዕ ይብገስ፡ ብሓቂ ምስ ክርስቶስ ምትራፍ፣ ንእኡ ምምሳል፤ ሕይወት ንእኡ ጥራይ ምውፋይ ክንደይ ሠናይ እዩ። እታ ናብ ክርስቶስ ዝተወፈየት ነፍሲ “ንስኻ ካብ ኵሎም ደቂ ሰባት ትጽብቕ” ንዓኻ እንተ ዘይኮይኑስ ካልእ ዝደልዮ ነገር የብለይን ትብል’ሞ – ቃል ሰሚዓ ትምለስ፣ ትልኣኽ – ኣብ ዝተላእከቶ ከኣ ትኸይድ። እቲ እትሰምዖ ቃል እተብጽሖ መልእኽቲ ናይ’ቲ እትፈትዎ ጐይታ እምበር ናታ ኮይኑ ከኣ ኣይርከብን ።
ኣብ ክርስትያናዊ ጸዋዕታ ኣቲና ክንዛረብ እንከሎና ከኣ ቅዱስ ጳውሎስ ናብ ሰብ ቆሮንጦስ እንክጽሕፍ “ናብ’ቶም ብክ.ኢ. ዝተቐደሱ ምስቶም ኣብ ኩላ ሥፍራ ስም እቲ ጐይትኦምን ጐይታናን ዝኾነ ኢ.ክ. ዚጽውዑ ኵሎም ቅዱሳን ንምዃን ዝተጸውዑ እዮም። (1ቆሮ. 1᎓2) ስለዚ ነቲ ዝተጸዋዕኩምሉ ጽዉዓ ብቁዓት ኬንኩም ክትነብሩ እልምነኩም ኣሎኹ። (ኤፌ.4᎓1) እቲ ናብ መዓሙቕ ዝወረደ ከኣ ንኩሉ ብህላዌ ምእንቲ ክመልእ ልዕሊ ኩሉ ንሰማያት ዝዓረገ ንሱ እዩ። ንሱ ከኣ ንገሊኦም ሓዋርያት ንገሊኦም ነቢያት ንገሊኦም ሰበኽቲ ወንጌል ንገሊኦም ናይ ነፍሳት ጓሶት ንገሊኦም መምህራን ገበሮም። (ኤፌ.4᎓10-11) እዚ ኸኣ እታ ሰብነት ክርስቶስ ዝኾነት ቤተክርስትያን ምእንቲ ክትነጽሕ እቶም ቅዱሳን ኣብ ኣገልግሎቶም ፍጹማን ምእንቲ ክኾኑ እዩ። (ኤፌ.4᎓12)
“ድላይ ኣምላኽ አንታይ ምኻኑ ” ከመይ ጌርና ንፈልጥ?“ ጽን ምባል የዲሊ” ኣብ ውሽጥኻ ምእታው የድሊ፡ ድምጺ እግዚኣብሔር ንምስማዕ፡ ድላይ እግዚኣብሔር ኣብ ዝኾነ ግዜ ሰዓትን፡ ቦታን፡ ኩነታትን፡ ንነፍስ ወከፍና ዝግለጽ እዩ። ብዓቢ’ዩ ድላይ እግዚኣብሔር ብኽርስቶስ ተገሊጹ እዩ። (ኤፍ.1 : 3) ከም ኣሕዋት መጠን ኣብ ቅድሚ ብዘይመንቅብ ክንቀውም ትእዛዛት ሂቡና’ዩ፣ እቲ ዝዓበየ ናይ ፍቕሪ ትእዛዝ ከመሓላልፍ ከምቲ “ኣነ ዘፍቀርኩኹም ነንሓድሕድኩም ምእንቲ ክትፋቐሩ ሓዲሽ ትእዛዝ እህበኩም ኣሎኹ (ዮሓ. 13:34)። “ከምቲ ኣብ ዘፍቀረኒ ኣነ’ውን ኣፍቅረኩም እየ፣ ኣብ ፍቕረይ ንበሩ ከምቲ ኣነ ትእዛዛት ኣቦይ ሓልየ ኣብ ፍቕሩ’ውን ጸኒዐ ዝነብር ዘሎኹ፣ ከምኡ ከኣ ንስኻትኩም ትዛዛተይ እንተ ሓሎኹም ኣብ ፍቕረይ ጸኒዕኩም ክትነብሩ ኢኹም። (ዮሓ.15:9-10) ብፍቕርኹም ደቂ መዛሙርተይ ምዃንኩም ኪፈልጡ እዮም፣ እናበለ ድላይ እግዚኣብሔር ሰብ ብጸጋ ኣምላኽ ተሓጊዙ ንድኻምነቱ ምስ ኩሉ ክፉእ ትምኒቱ እናኣወገደ ብሓቂ ውሉድ ኮይኑ ኣሰር ክርስቶስ ኪስዕብ ከም ዘለዎ የረድእ።
ክርስቶስ ድላይ ኣብኡ ክፍጽም ኣብ ዓለምና ኪኣቱ እንከሎ “መስዋዕትን መባእን ኣይደለኻን እንተኾነ ሰብነት ኣዳሎኻልይ። ብዝሓርር መሥዋዕትን በቲ ምእንቲ ሓጢኣት ዚቐርብ መባእን ባህ ኣይበሉኻን። ሽዑ ከኣ ኣነ ኦኣምላኸይ ከምቲ ኣብ መጽሓፍ ብዛዕባይ ተጻሒፉ ዘሎ፣ እነሆ ፍቓድካ ኽፍጽም ወጺአ’ሎኹ በልኩ፣ (ዕብራውያን 10:5-7) ብመንገዲ ክርስቶስ ምስዓብ ማለት መስቀልካ ምስካም ማለት ኢዩ። አብ መንገዱ ብጻይ ንኽትኮኖ፡ ንከተካይዶ። እዚ መንገዲ እዚ ግና ጡዑም መገዲ አይኮነን፤ ክብሪ ናይዚ ዓለም እዚ አይኮነን። እንታይ ደአ ናይዚ ዓለም እዚ ክብሪ ከምትንዕቅ ጥራይ ዘይኮነ ሕይወትካ እትክሕደሉ፤ ሕይወትካ ምእንቲ ክርስቶስን፡ መንግስተ አምላኽን፡ ወንጌልን እተወፍየሉን ማለት ኢዩ።
እምበኣር ነቲ አገልጋሊ ነፍሲ ወከፍና ዝኾነ ክርስቶስ ክንክተል ሓደ ንጹር ዝኾነ ዕርክነት ምስኡ ክንፈጥር አለና። ስለዚ እታ መንገዲ ክርስቶስ መንገዲ ተስፋ ኢያ፤ እቲ ናትና ዓወት ዝርአ አብቲ ድኻምነትና ኢዩ፡ ማለት ምእንቲ መንግስተ አምላክ ኢልና ትሕት ክንብል ከለና፤ አገልግልቲ ክንኸውን ከለና።
አብ ካልአይ ምዕርፍ ያዕቆብ ከምዚ እንዳበለ ይጽሕፍ – ሓደ ግና “ንስኻ እምነት አለትካ፡ አነ ኸአ ግብሪ አሎኒ” ይብል ይኸውን። እምበአር እምነትካ ብዘይ ግብሪ አር እየኒ፡ አለውን ብግብረይ ገይረ እምነተይ ከርእየካ እየ። ያዕ.2:18 እዚ ሎሚ ንነፍሲ ወከፍና ክትንክፈና ዘለዎ ምልአኽቲ ክኸውን ይግብኦ። ንዓና ክርስቲያን እዚ መልእኽቲ እዚ ሓቀኛታት መገልገልቲ ክርስቶስ ንኽንከውን የተባብዓና። “ከምቲ አነ ንዓካታትኩም ዝገበርክዎ ንስኻትኩምውን ከምኡ ኽትገብሩ አርአያ ሂበኩም አለኹ”። ዮው.13:15-17 እዚ መልክዕ ወይ መለለዪ ናይ ሓደ ሓቀኛ ክርስቲያን ወይ ሓቀኛ ሓዋሪያ ክርስቶስ ኢዩ።
ስለዚ እንታይ ኢዩ ተልእኾና አብ ቤተክርስቲያን እንተበልና? ተልእኾናን ጸዋዕታናን አሰር ክርስቶስ ብምኽታል፡ ብትሕትናን፡ ሕያውነትን፡ ሓሊዮትን ዝመልኦ አገባባ ነሕዋትና ምግልጋል ኢዩ። አገልግሎት ባህሪ፡ ጠባይ ወይ መለለዪ ናይ ሓደ ክርስቲያን፤ መሰረት ዓንዲ ናይ እምነትናን ተልእኾናን፤ ክርስቲያናዊ ጸዋዕታናንኢዩ። ነፍሲ ወከፍ አማናይ በቲ ዝተዋህቦ ጸዋዕታ መጀመሪያ ንአገልግሎት እግዚአብሔርን አሕዋትን ኢዩ ተጸዊዑ። እዚ መንፈስ እዚ ኢዩ አብ መንጎና ክነግስን ከንጸባርቕን ዘለዎ።
Aba Hagos Tesfagabir


text:
መራኸቢ ብዙሓን ሃገራት ዓረብ ኣብ ቃልሲ ኣንጻር ግብረሽበራ ዝምርምር ዋዕላ ኣብ ከተማ ካርቱም ክካየድ እዩ።
እቲ ሓሙስ ዕለት 18 ነሓሰ ዝጅምር ዋዕላ ብሚኒስትሪ ዜና ሱዳንን ማሕበር ሃገራት ዓረብን ዝተወደበ ምዃኑ ካብታ ሃገር ዝተፈነወ ዜና የመልክት።
ዝሓለፈ ሰሙን ሚኒስተር ዜና ሱዳን ኣሕመድ ቢላል ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ እቲ ዋዕላ ኣካል መበል 47 ኣኼባ ሚኒስተራት ማሕበር ሃገራት ዓረብ ከምዝኾነ ድሕሪ ምጥቃስ፣ ሱዳን ኣብ ቃልሲ ኣንጻር ግብረሽበራ ዝለዓለ ተመኩሮ ስለዘለዋ እቲ ዋዕላ ኣብ ከተማ ካርቱም ክኸውን ከምዝተወሰነ ገሊጹ።
ንሱ ብተወሳኺ፣ ቀንዲ ዛዕባ እቲ ዋዕላ ኣብ ‘ሃይማኖት እስልምና ኣብ ሰላምን ክብሪ ወድሰብን ዝተመርኮሰ እዩ’ ዝብል ዛዕባ ኣተኲሩ፣ ማዕከናት ዜና ሃገራት ዓረብ ኣብ ምምካት ግብረሽበራ ዝሕዞኦ ስትራተጂ ከመይ ክኸውን ከምዝግባእ ክዝቲ ምዃኑ ሓቢሩ።
እቲ ሚኒስተር ዜና፣ ሱዳን ናብ ሽበራውያን ጉጅለታት ዝጽምበሩ መንእሰያት ዝወሓደ ቁጽሪ እትውንን ሃገር’ያ ኢሉ። ዝሓለፈ ዓመት ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ሱዳን፣ ሰብዓ መንእሰያት ናብ’ቶም ኣብ ሶርያን ሊብያን ዝንቀሳቐሱ ጉጅለታት ዳዒሽ ከምዝተጸምበሩ ምግላጹ ይዝከር።
ግብጻውያን ሞያውያን፣ ኣብዚ ኣብ ከተማ ካርቱም ክካየድ ተወጢኑ ዘሎ ዋዕላ ከምዘይሳተፉ ኣፍሊጦም ኣለዉ። መንግስቲ ሱዳን ጋዜጣታት ኣብ ምህጋር፣ ጋዜጠኛታት ኣብ ምእሳር፣ ብዓቢኡ ከኣ ደሞክራስያዊ ኣተሓሳስባ ከምዘይሰፍን እንዳገበረ፣ ኣብ ተራ ማዕከናት ዜና ሃገራት ዓረብ ርእይቶ ክህልዎ ኣይግባእን፣ ክብሉ ገሊጾም።


text:
ብስፖርት ኣመኻንዮም ቪዛ ዝረኸቡ፡ 50 ናይ ሓሰት ጋዜጠኛታት ጋናውያን ተጠሪዞም
ኣብ ኣውስትራልያ ናብ ዝካየድ ውድድር ስፖርት ኮመን ወልዝ ዘቃልሑ መሲሎም ቪዛ ክረኽቡ ዝፈተኑ 50 ጋዜጠኛታት ጋና፡ ዝቐረበሎም ሕቶ ስፖርት ምምላስ እንትትስእኑ ተባሪሮም።
እዞም ተጠረዝቲ ዋላ እኳ ትክክለኛ ቪዛ ረኺቦም እንተነበሩ፡ ደሓር ንዝቐረበሎም ቅርበት ዘለዎም ስፖርታዊ ሕቶታት ምምላስ ምስ ሰኣኑ ግና ዕጨኦም ማእሰርቲ ኮይኑ ነይሩ እዩ።
ሚኒስትር መናእሰይን ስፖርትን ጋና ፒዮስ ኢናም ሃዚደ፡ ነዚ ኩነታት ንምፅራይ ምርመራ ተኺፉቱ ኣሎ ኢሎም።
ይኹን እንበር እዞም ናይ ሓሰት ጋዜጠኛትት ውድድር ኮመን ውልዝ ንከቃልሑን ናይ ኣውስትራያ ቪዛ ንክረኽቡን ከምዘይሓገዝዎም እቶም ሚኒስትር ሓቢሮም።
እቲ ሚኒስትሪ ናይ ጋዜጠኛታት ቪዛ ከምዘየሳልጥ ድማ ምክትል ሚኒስተር መንእሰያትን ስፓርትን ፒዮስ ኢናም ሃዚደ ገሊፆም።
እዚ ክሕደት ክፍጠር ዝኸኣለ፡ ሓደ ካብ ሞንጎ እቶም ተጠረዝቲ ንሓደ ናይ ጋና ሬድዮ ጣብያ፡ ሰበ ስልጣን ኮሚቴ ኦሎምፒክስ ስፖርትን ሚኒስትር ስፖርትን ጋና፡ ከም ጋዜጠኛ መሲሎም ክፅብፅብሉ ዝኽእሉ ቪዛ ንምርካብ ካብ 2 ክሳብ 5 ሽሕ ዶላር ከፊሎም ምንባሮም ድሕሪ ምቅልሑ እዩ።


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ብስም እቲ ንአመሪካ መጀመርያ ዝበጽሔ ህቡብ ክሪስቶፈር ኮሎምቦስ ዚጽዋዕ ብ1882 ዓም ኣብ ሕቡራት መንግሥታት አመሪካ ዝቆመ ንአገልግሎት ጽጉማት ዝውዕል ትካል ሎሚ ልዕሊ 1.8 ሚልዮን ኣባላት ልዕሊ 15,000 ቤትምኽርታትን ዝሓቘፈ ዝዓበየ ካቶሊካዊ ትካል ረድኤት ኮይኑ ኣብ መላእ ዓለም ዝሰርሕ ማሕበር እዩ።
መሥራቲ ናይ’ዚ ማሕበር ትውልደ ኣየርላድ ዝኾነ ኣመሪካዊ ካቶሊካዊ ካህን መገልገሊ ኣምላኽ ኣባ ሚካኤል ማክጊቭነይ ይበሃሉ። ኣብቲ ዘገልግልዎ ዝነበረ ቊምስና ቅድስት ማርያም ብቁሩባት ደቂ ቊምስናኡ ዝጀመሮ ቀስ ብቀስ ናብ ኩሉ ተዘርጊሑ። እዚ ማሕበርዚ ዝቆመሉ ቀንዲ ምኽንያት ኣንጻር እቲ ኣብቲ ግዜቲ ገኒኑ ዝነበረ ማሶኒ ዝበሃል ማሕበር ንምድሓንን ቅዱስ ተግባር ኣብ ደገፍ ጽጉማት ንምትኳርን ነበረ። መጀመርያ ደቂ ኮሎምቦስ ስም ነበሮ ደሓር ግን ፈረሰኛታት ኮሎምቦስ ስም ዝብል ወሲዱ ኣብዚ ሕጂ ዘለዎ ደረጃ በጺሑ። ንመሥራቲ ማሕበር ኣባ ሚካኤል ማክጊቭኒ ልሂቅ ር.ሊ.ጳ በነዲክቶስ መበል 16 ዕለት 15 መጋቢት 2008ዓም መገልግሊ እግዚብሔር ኢሎም ንብፅዕናኡን ንቅድስናኡን ክስራሕ ኣፍቅዶም።
እምነትን ፍቅርን!
ዋና ጸሓፊ ቅድስት መንበር ንተጋባእቲ ብስም ቅዱስነቶም ኣብ ዝጸሓፍዎ መልእኽቲ ጳጳሳዊ ትካል ረድኤት ፈረሰኛታት ኮሎምቦስ ካብ ዕለት 7 ክሳብ ዕለት 9 ነሐሰ 2018 ዓም ኣብ ከተማ ባልቲሞር ኣብ መሪላንድ ብእተካይድዎ መበል 136 ዋዕላ ዝተሰመዖም ሓጐስ ንክገልጸልኩምን ብጸሎት ከምዝሰንዩኹምን ከረጋግጸልኩም ብዝሓበሩኒ እጽሕፈልኩም ኣሎኹ እንክብሉ ጽሒፎም።
ከምቲ ቅዱስነቶም ኣብታ ጋውደት ኤት ኤክዙልታት ተሓጐሱ ደስ እውን ይበልኩም እትብል ሓዋርያዊ ምዕዳኖም ኣስፊሮም ከምዘለው ዓበይቲ ቅዱሳን ንምዃን ሃረር ክንብል ነዚ ከኣ ተኣምር ብምግባር ዘይኮነ ነቲ ዕለታዊ ሕይወትና ብእምነትን ብጸሎትን ናይ ፍቅሪ ሥራሕ ብምዝውታርን ክንበጽሖ ከም እንኽእል ዘመልክትዎ ንፈረሰኛታት ኮሎምቦስ እውን ነቲ ዝገብርዎ ጻዕሪ ጸኒዖም ክቅጽልዎን በዚ ከኣ ከምዘበራትዕዎምን ከመይ በዚ ምስክርነት ፍቅሪ እዚ ገሮም ንፍቅሪ እግዚብሔር ብጭቡጥ ንድኻታትን ጽጉማትን ብምርድእ ከምዝገብርዎ ገሊጾም። እዚ ትካል ረድኤት እዚ ካብ ፈለማ faith in action ከምኡ እውን helping hands ማለት እምነት ብተግባርን ዝሕግዛ ኣእዳውን ብዝብል ተበግሶ ንሶምን እግዚአብሔር ብዝፈልጥዎ ከም ቅድስት ማዘር ተረዛ ዘካልካታ ንዝበርከትዎ ሓገዝ ብምምጓስ ነዚ ኣብ ዘመና ንማሕበረሰብና ዘድሚ ዘሎ ሓደስቲ ኩነታት ድኽነትን ስእነትን ንምብዳህ ንደገፍ ምግባረ ሠናይን ንምክልኻል ሥድራቤትን ክሠርሑ ከምዝተማሕጸንዎም ገሊጾም።
ሓለውቲ ወንጌል ሥድራቤት ኩኑ!
ነቲ ቅዱስነቶም ኣብ ዝመጽእ ሳምንታት ኣብ ሃገረ ኣየርላንድ ክካየድ ተመዲቡ ኣብ ዘሎ ዓለምለኸ ጉባኤ ሥድራቤት ክሳተፉ ንዝገብርዎ ሓዋርያዊ ጉዕዞ ኣብ ግምት ብምእታው ከኣ ፈረሰኛታት ኮሎምቦስ ንሥድራቤት ንምርዳእ ዝገብርዎ ኣበርክቶ ምናዳ ከኣ ንወንጌል ሥድራቤት ንምስባኽ ንብዙሓት ኣሰብኡት ብተግባር ንቃል ወንጌል ኣብ ሓላፍነት ካቶሊካዊ በዓልቤትን ኣቦን ብግቡእ ክጽመዱ ዝገብርዎ ጻዕሪ ምስጋናኦም ኣቅሪቦም። እዚ ከኣ ኣብ ማሕበረሰብ ንሓቅነት ሓዳርን ሥድራቤትን ንምክልኻል ሓጋዚ ኮይኑ ንሓደስቲ ወለዶ መንእሰያትና መምርሕን ደገፍን ክኸውን ይኽእል፣ በዚ ከኣ ኣብዚ ብተጻይ ወንጌል ዝኾኑ ዘብለጭልጩ ነገራት ተጨኒቁ ዘሎ ኅብረተሰብና እንክነብሩ እሙናት ተኸተልቲ ክርስቶስን ደቂ ቤተርትስያንን ክኾኑ ይኽእሉ ኢሎም።
ኣብ ስደት ዝርከቡ ክርስትያን!
ብዋና ጸሓፊ ቅድስት መንበር ብፁዕ ካርዲናል ፕየትሮ ፓሮሊን ብስም ቅዱሰንቶም ዝተጻሕፈ መልእኽቲ ኣብ መደምደምታ ነቶም ኣብ ፈቆዶኡ ስለ እምነቶም ዝስደዱን መከራ ዝቅበሉን ዘለው ክርስትያን ኣሕዋትናን ኣሓትናን ብምዝካር ፈረሰኛታት ኮሎምቦስ ቈላሕታኦም ናብዞም ዓበይቲ ማሕበረ ክርስትያን ብምግባር ክሕግዝዎም ሓደራ ብማለት ምናዳ ስለ ሰላም ማእከላይ ምብራቅ ብቀጻሊ ክጽልዩን ኣምላኽ ልቢ ናይዞም ዓዳት መራሕቲ ክልውጥን ናብ ቅኑዕ ዘተን ሓቀኛ ፍታሕ ናይ ግጭታትን ከምርሑ ጸጋኡ ክህቦም ኣብርቲዕና ንጸሊ እንክብሉ መልእኽቶም ዛዚሞም።


text:
ፕረዚደንት ኣመሪካ ጆ ባይደን ሚንስትሪ ገንዘብ ኣመሪካ ኣብ ኩሎም ኣብ ግጭት ክልል ትግራይ ኢትዮጵያ ንዝተሳተፉ አካላት እገዳ ዘንብር ፕረዚደንታዊ ትእዛዝ ሂቦም::
ፕረዚደንት ባይደን ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ግጭት ‘’ክናዋሕ ምኽኒያት ዝኾኑ ተሓተቲን ተሓባበርቶምን ሓዱሽ እገዳ ንምንባር ዘኽእል’’ ዝበሉዎ ትእዛዝ ሎሚ ዓርቢ ፈሪሞም ኣለው።
እቲ ትእዛዝ "ናይ ኢትዮጵያን ኤርትራን መንግስታት ከምኡ'ውን ህወሓትን ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራን ተሓተቲ’’ ክገብር ንናይ ኣመሪካ ሚንስትሪ ገንዘብ ዘድሊ ዝበሉዎ ስልጣን ዝህብ ከምዝኾነ እቶም ፕረዚደንት ኣፍሊጦም።
እቲ ዋይት ሃውስ ሎሚ ወግዓዊ ዝገበሮ ፕረዚደንታዊ ትእዛዝ: እቶም ፕረዚደንት ነዚ ትእዛዝ ዝሃቡ ብመሰረት ሕገ መንግስቲን ሕግታትን ኣመሪካ: ብመሰረት ኣዋጅ ዓለምለኸ ህጹጽ ስልጣን ኢኮኖሚ (IEEPA): ሃገራዊ ህጹጽ ኣዋጅ (NEA): ናይ 1952 ኣዋጅ ኢሚግሬሽንን ዜግነትን ምኻኑ ገሊጹ ሎ።
ኣብቲ ትእዛዝ ፕረዚደንት ጆ ባይደን ኩነታት ሰሜን ኢትዮጵያ ንሰላም ጸጥታን ምርግጋእን ኢትዮጵያን ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ብዘስግእ ምንቅስቃሳት ዝልለ ኾይኑ'ሎ ብፍላይ ዝሰፍሓ ህውከት: ግፍዕታትን ዓሌት መሰረት ዝገበረ ምግሃሰ ሰብኣዊ መሰላትን ጾታዊ ዓመጽ ካልኦት መልክዓት ጾታ መሰረት ዝገበረ ህውከትን ምትዕንቃፍ ሰርሓት ሰብኣዊ ረድኤት ኾይኑ ዘይዝውትሩን ንበይኑ ዝዓይነቱ ስግኣት ሃገራዊ ጸጥታን ፖሊሲ ጉዳያት ወጻ ኢ ኣመሪካ ኾይኑ'ሎ፤ ስለዚ ህጹጽ ፕረዚደንታዊ ኣዋጅ የሕልፍ ኣለኹ ኢሎም።
እቲ በቲ ኣብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ዘሎ ህውከት ሓዘል ሰፊሕ ሰብኣዊ ቅልውላው ንሚልዮናት ሰባት ተጸበይቲ ሰብኣዊ ረድኤት ዝገበረን ሙሉእ ክልል ኣብ ድርኩኺት ዓጸቦ ዘእተወን'ዩ ኢሎም'ለዉ።
ኣብ ልዕሊ'ቶም ነዚ ቅልውላው'ዚ ተሓተቲ ዝኾኑ ቀጻሊ ጸቅጢ'ዉን ኣሜሪካ ገደብ ንዘይተገብረሎም ካብ ሰባት ዝለኣኽ ገንዘብ ናብ ሰባት ክበጽሕ ነቲ ኣብ ሓደጋ ዘሎ ህዝብን ቀርኒ ኣፍሪቃ ብዓቢኡን መንግስታትን ዓለምለኸ ትካላትን ዘይመንግስታዊያን ትካላትን ሓዊሱ ብሕጋውን ግልጽን መስመራት ሰብኣዊ ረድኤት ምውሓዙ ከተረጋግጽ ትደሊ ኢሎም።
ኣሜሪካ ነዚ ቅልውላው ልዝብ ዝተገብረ ምቁራጽ ተጻብኦን ፖለቲካዊ ፍታሕን ንምግባርን ሓይልታት ኤርትራ ካብ ኢትዮጵያ ምውጽኦም ግዝኣታዊ ሓድነትን ምርግ ጋእን ኢትዮጵያ ንምርግጋጽ ዝግበር ዘሎ ዓለምለኸ ጻዕርታት ትድግፍ ዝበሉ ፕረዚደንት ጆ ባይደን ኣብቲ ዝሃብዎ ፕረዚደንታዊ ትእዛዝ ሚኒስተር ገንዘብ ኣሜሪካ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ብምምኽኻር ማዕቀባት ክገብር ሰልጣን ዝሃበ'ዩ ።
ኣብቲ ትእዛዝ ተዘርዝሩ ካብ ዘሎ ኣብቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ስግኣት ጸጥታ ዘይምርግጋእን ዝተወስነ እቲ ቅልውላው ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ክሰፍሕ ምቁራጽ ተጻብኦ ወይ ከይዲ ሰላም ዘተዓናቀፈን ኣብ ልዕሊ ሰራሕተኛታ ሰብኣዊ ረድኤትን ሰብኣዊ ፕሮጀክታትን መጥቃዕቲ ዝፈጸመ ሰላማውያን ሰባት ዒላም ዝገበረ ዝጨወየ ኣገዲዱ ዘመዛበለ ኣብያተ ትምህርቲ ሆስፒታላት ትካላት ሃይማኖት ሰላማውያን ሰባት ዝተዓቁቡሉ ዘጥቅዔ ንዓለምለኸ ሕጊ ዝጠሓሰ እዩ ዝብል ይርከቦ።
ሚኒስትሪ ገንዘብ ምስ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ድሕሪ ምምኽኻር ኣብዞም ተግባራት ከም ዝተኻፈለ ኣብ ልዕሊ ዝተፈልጠ ሓደ ወጻእተኛ ሰብ ወይ ከኣ ኣካላት ሚኒስትሪ ገንዘብ ኣሜሪካ ብመሰረት እቶም ተዘርዚሮም ዘለዉ ሕግታት ማዕቀባት ክገብር ስልጣን ተዋሂብዎ'ሎ።
ኣብቲ ዝተዋህበ ትእዛዝ ሰባት መንግስታት ኣካላትን ጉጅለታትን ነቲ ኣብቲ ሕግታት ኣሜሪካ ተዘርዚሩ ዘሎ ዝጠሐሱንንዓኣቶም ወኪሉ ዝሰርሕ'ወን ዘጠቃልል ዩ።
ብኻልእ ወገን ፕረዚደንት ባይደን ነቲ ትእዛዝ ወግዓዊ ምስገበሩ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ዘውፅእዎ ንፕረዚደንት ባይደን ይብፃሕ ኣብ ዝበሉዎን ግልፂ ደብዳበ " ናይ ኣመሪካ ተኸታታሊ ምምሕዳራት ኣብ ኢትዮጵያ ዝሓዙዎም ዝተዛብዐ ኣመለኻኽታ" ዝበሉዎም ቅሬታ ዝሓዘ መልእኽቲ ኣሕሊፎም።
"ኢትዮጵያ ካብ ድሕነት ሚሊዮናት ስልጣን ክጥቕልሉ ብዝመረፁ ዝኾረዩ ሰባት ዝተዋደደ ተፅዕኖ ንዘስዕቦም መዘዛት ኣይትንብርከኽን’’ኢሎም።ካብ መንግስቲ ኤርትራን ህወሓትን ክሳብ ሕጂ መልሲ ኣይተውሃበን።


text:
ክልተ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ብሽክለታ ዝርከቡሉን ትማሊ ዝተኻየደን ዙር ቶስካና ብዓወት ኢጣልያዊ ጆቫኒ ቪስኮንቲ ተዛዚሙ ኣሎ። ኮሎምብያዊ በርናል ኢጋን ካልኣይ ከምኡ’ውን ሩስያዊ ቸርካሶቭ ኒኮላይ ሳልሳይ ኮይኖም ነቲ ልዕሊ 204 ኪሎ ሜተር ዝንውሓቱን ብብርታዐኡ ኣህጉራዊ መለክዒ 2.1 ደረጃ ዘለዎ ዙር ቶስካና ተዓዊቶምሉ ኣለው።
ኣብቲ 20 ክለባት ዝተሳተፋሉ ዙር ቱስካና: ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ብሽክለታ ማለት ካብ ክለብ ኣስታና መርሃዊ ቅዱስን ካብ ክለብ ኮፊደስ ናትናኤል ብርሃነን ዝተሳተፉ ክኾኑ እንከለው: መርሃዊ ቅዱስ ኣብ ቀዳሞት ዓሰርተ ማለት ናይ ሻሙናይ ደረጃ ሒዙ ነቲ ውድድር ምፍጻሙ ምስ ድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መጠይቕ ገሊጹ። ንሱ ንዙር ቶስካና ክዕወተሉ ትጽቢት ገይሩ እኳ ናብቲ ውድድር እንተኣተወ: ናይ ጭዋዳ ጸገም ኣጋጢምዎ ናይ ሻሙናይ ደረጃ ሒዙ - ምስ ቀዳሞት ዓሰርተ ኮይኑ መስመር ፍጻመ ክረግጽ ከምዝተገደደ ገሊጹ።
እዚ ኣብ ኢጣልያ ዝተኻየደ ዙር ቶስካና ክፋል ናይቲ ዙር ኤውሮጳ 2019 ዝፍለጥ ቅድድም ብሽክለታ ኤውሮጳ እዩ።
ምሉእ ትሕዝቶ ቃለ መጠይቕ ምስ ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ብሽክለታ መርሃዊ ቅዱስ ኣብ ቪድዮ ቀሪቡ ኣሎ።


text:
ተመሲሕካ ተደረር ናይ ህግደፍ ኣታላሊ ሜላ
ተኻታተልትን ተጣበቕትን ሃገርን ህዝብን ዝኾንኩም/ን ኩቡራት ከመይ ቀኒኹም/ኽን ክመለኹም ኣይ ትበሎ ክነታት ተኻታተሎ ድኣ ኮይንና እበር ክነታትኩምስ ኣብ ስክፍታ ሃገርኩምን ስክፍታ ህዝቡኽምን ክሳብ ክንደይ ኢዩ ክሳብ ምዓስዩ ህዝብናን ሃገርናን ብህግደፍ እና ተረገጸ ኣብ ደልሃመት ክነብር ካብ ዝብል ሓልዮት ሃገርን ህዝብን ተበጊስኩም ኣብ ኑሮ ሻቕሎት ስክፍታን ተዋሒጥኩም ከም ዘለኹምስ ኣይሳሓትኩዎን እናበልኩ ናብ ዋና ትሕዝቶ ኣርእስተይ ክሳጋግረኩም።
ህግደፍ ከም ሕብሪ ነፋሒቶ ዝሕስውዎን ዘጸልምዎን መምስ ፈሸሎም ሓስቶምን ጸለሞኦምን ቁሉዕ ኮይኑ ካብ ህዝቢ እናተነጸሉ ምስ ከዱ ናይ ፖሎቲካ ባንክ ራብሲ ክሳራ(ጠፈሻ) ምስ ተገንዘቡ ኣብ ህዝቢ ክፍተዉ ነቲ ህግደፋዊ ምምሕዳር ጸሊኡ ኣብ ፈቐዶ ስደት ኮይኑ ናብሩኡ እናመርሔን ደቁ እና ኣምሃረን ዝነብር ህዝቢ ክምጎስን ክናኣድን ሓላይ ተመሲሉ ንዘይ ምሃሮም ተማሃሮ ሃይስኩልን ዩንቨርስትን ብመማህራን ኣኣብ ዝርከቡሉ ስደት መንግስቲ ሃገራት ተማሂሮምን ተመልሚሎምን ብግራጅወይት ተመሪቖም ናይ ፍረ ጻዕሮም ናይ ምውዳእ ትምሕርቶም ዘውህለልዎን ዝጻዕርዎን ዝኣከብዎን ዝምስክር ዕላዊ ሰርትፍኬት ተቐቢሎም ክንሶም ህግደፍ ብኣቋራጭ ንዘይ መልመሎምን ዘይ ምሃሮምን ኣብ ስደት ዝርከቡ ስደተኛታት ተማህሮ ኤርትራውያን ዜግነቶም ትምህርቶም ወዲኦም ኢሉ ሰርቲፍኬት ክዕድሉ ከለዉ ለጋሳትን ጉዱሳትን ከብሎም ይኽእልዶ!!!!
ንመልሚልካን ምሂርካን ዘይ ኣመረቕካዮም ተማህሮ ሰርትፍኬትዶ ይዋሃብዩ!!! ንተማህሮ ትምህርቶም ንኽቕጽሉ ብጉብእ እጃሞም ዘየበርከቱ ብወሰን ጸኒሖም ሰርትፍኬት ክዕድሉ ኸለውስ ነዚ ህዝብና ክንዲ ምንታዮም ኒዒቆሞ ሰርትፍኬት እኮ ፈቲኻ ኣይዋሃብ ጸሊኣካ ኣይ ክላእ ብጻዕርኻን ብመንፋዓትካን ኢኻ ትረኽቦ ህዝብና ነዚ ኣይፈልጦን እዩ ተባሂሉ ካብ ዘለዋም ንዕቐት ተበግኦሶም ተታሓሒዘሞ ዘሎው ተበላጺ ተበጉሶ እዩ ህዝብና ኣጸቢቑ ክፈልጦምክ
ህግደፍ እቲ ሓቂ ኣብ ርእሲ ተማህሮ ዘለዎም ኣራኣእያ እንታይ ይመስልል??? እስከ እቲ ምስዚ ዘይ ምሃርዎም ተማህሮ ሰርትፍኬት ዝዕድልዎ ዘለው ዘይቃዶ ኣረሚናዊ ተግባሮም ንመልከት ኣብ ከረን እና ተማህሩ ከለዉ ኣብ ቤት ትምህርቶም ከም መደበር ጸላኢ ኣካቢብካ ትሕዞ ንቢትምህርቲ 17 ኣውቶቡሳት ቀሪብካ ከርዲንካ ብጃምላ ካብ ትምህርቶም ኣቋሪጽካ ብሓይሊ ሓላውቲ ስልጣኖም ክኾኑዎም ስድራቤቶም ብኣውያት ኡይ ደቅና ተዘሚትና እናሉ ብርህራሄ ዘይብሉ ባርበራዊ ግፍዒ ኣብ ርእሲሲ ተማህሮ ዝተኻየደ ናይ ትማል ተዘክሮ እኳዩ።
ኣብ ዓዲ ኣበይቶ ብኣድራጋ ቶኽሲ ዝተረሸኑ ተማህሮኸ ተረሲዑ ድዩ ፋይላትና ንኣታሓሕዛ ገበኖም ብጹፉፍ ኣሎ ኣይ ክንሳደድን ኢና ህግደፍ ከም ነፋሒቶ ሚላና እና ቐየርና ነዊሕ ዘየጓዕዝ ናይ ዊዒልካ ሕደር ሽጣሮኦም ንግዚኡ እካ ኣዳናጊሮም ዊዒሎም እንተ ሓደሩ ካብ ተሓተቲ ምኻዃን ኣምለጡ ማለት ግን ዘበት እብል ኣለኹ ቃለይ ተኻታተሉ።
ንተማህሮ ካብ ትምህርቶም ኮሊፎም ብሓይሊ ብረት ኣስገዲዶም ኣይፋልኩምን ግደፉና እና ተማሃርና ነቶም ጽዒሮም ዘዕበዩና ክብራት ወለድና ክንኣሊ ንስልጣንኩም ኣሓለውቲ ክንከውን ኣይ ጽዓርክምልና ኣያዕበኹምና ትገብሩ ድኣ ግበሩ እምበር ንሕናስ ኣገልግልቲ ናታትኩም ክንከውን ኣይንመርጽን ኢሎም ተቓውሞኦም ምስ ኣስሙዑ ብመኻይን እነትረታት ጺዕናም ናብ ደንከል መደበር ዊዓ መርየት ሃሩር ክሓስሙ ምእንቲ ተባህሎም ከም መቕጻዕቲ ብሓሩር ዝኣክል ንቖርበትም ለበዳ ሕማም ከም ዝልበዱ ብጨካን ዲክታይተራዊ ፍርዲ ኣብ ርእሲ ተማህሮ ዝፍጽም ጨካን ስርዓት ሕጂ ኣብ ውጻኢ ንዝርከቡ ብዓሎም ዘይ ምሃርዎም ተማህሮ ሰርትፍኬት ብኣቋራጭ ክዕድሉ ኸለዉ እቶም ወይጦታት ናቶም ብጣቂዒት ከሰንዩዎም ከለዉ እንስሳ ዘቤት ድዮም እንስሳ ዘገዳም ኢልካ ናበይ ከም ተጸጎዕም ይጠፋካ ዘስደምም ክኣዩ፡ ሕሱር ማዕረ ነብሱ የሕስረካ ከም ዝባሃል ብመጣቓዕቲ ህግደፍ እውን ሃገርና ኤርትራ ንሕሰመ መከራን ህልቀትን ብርሰትን ስደትን ሓሶትን ትልመትን ኣሳጢሖም ክብሪ ሃገርን ህዝብንዘይ ፈልጡ ፈላጣት ኢና ባሃልቲ ብሂል ክደግሙ ዝውዕሉ ብሓቂ ሕሱራት።
ኣቢዚ ክብሎ ዝደሊ ግን ብሓጺር ኣዛራርባ ንግዝዩኡ መርየት ትጸልምት ድኣ እምበር መርየትስ ራህውን ሰላምን ቅሳነትን ሕጃ ባውዛ ወሊዓ ክትበርህ ከም ምኻና ተጠሊዔ ሽመይ ቀሊዔ
ምስክር ይኹን ቃለይ ዝሰምዔ
ይስማዕ ዘይሰምዔ
እወ ክትውግሕያ እዛመርየት
ዓጽመ ስጋ ጀጋኑ ኤርትራውያን
ንብላሽ ኣይክኸውንንዩ
ካብ ገብሪሂይወት ኣቡ ዓሸራ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2394


text:
ዋሕዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብማእከላይ ባሕሪ እናበኣሰ ይመጽእ ምህላዉ ተገሊጹ።
ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት UNHCR ካብ ትሪፖሊ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ ኣብዘን ዝሓልፋ ክልተ ኣዋርሕ ማለት ኣብ ወርሒ መጋቢትን ሚያዝያን ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ስደተኛታት ዝጸዓና 24 ጀላቡ ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ከምእተበገሳ ኣምልኪቱ።
መብዛሕቶም እቶም ስደተኛታት ዜጋታት ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ሶማልን ሱዳንን ምዃኖም ዘረጋገጸ እቲ ጸብጻብ፣ ካብተን ገማግም ባሕሪ ዝተበገሳ 24 ጀላቡ እተን 19 ናብ ኢጣልያ እታ ሓንቲ ድማ ናብ ማልታ ክኣትዋ እንከለዋ፣ እተን ኣርባዕተ ግና ብሓይሊ ባሕሪ ሊብያ ከምእተመልሳ ሓቢሩ።
ኣብ 19 ሚያዝያ 32 ትሕተ ዕድመ ቆልዑን 18 ደቂንስትዮን ዝርከብዎም 84 ስደተኛታት ዝጸዓነተ ጃልባ ኣብ ባሕሪ ድሕሪ ዘንጸላለዋ ናይ ምጥሓል ሓደጋ፣ ብምሉኦም እቶም ስደተኛታት ብምትሕብባር ሓይሊ ባሕሪ ማልታን ኢጣልያን ክድሕኑ ከምዝኸኣሉ ተፈሊጡ።


text:
Radio Erena: 15 December 2016
ፕረዚደንት ታንዛንያን ጆን ማግፉሊ ብምኽንያት መበል 55 ዓመት መዓልቲ ናጽነት እታ ሃገር ን5678 እሱራት ምሕረት ጌሩ።
መንግስቲ እታ ሃገር ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ብመሰረት እቲ ናይ ምሕረት ኣዋጅ፣ እቶም 1340 እሱራት ናጻ ክወጹ ክእወጅ እንከሎ እቶም ዝተረፉ ድማ ከከም ገበኖም ናይ ዝእሰርሉ ንውሓት ግዜ ክቃለል’ዩ።
እቲ ናይ ምሕረት ኣዋጅ፣ ብፍላይ ነቶም ብሕዱር ሕማም ዝሳቐዩ ዘለዉን ርኡይ ናይ ባህሪ ለውጢ ዘምጽኡን እሱራት ዘቐደመ ምዃኑ’ውን ክፍለጥ ተኻኢሉ።
ኣብዚ እዋናት ሓድሽ ዓመት፣ ሓያሎ መራሕቲ ሃገራት ንእሱራት ምሕረት ዝገብርሉ ዘለዉ እዋን፣ ፕረዚደንት ኬንያ’ውን ን66 እሱራት ምሕረት ኣውጁ ኣሎ።
መንግስቲ ኩባ’ውን፣ መራሒ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ጳጳስ ፍራንሲስ ዝሓለፈ ወርሒ ናብታ ሃገር ዑደት ኣብ ዘካየድሉ ፣ መዓልቲ ምሕረት ድሕሪ ምእዋጆም ን787 እሱራት ምሕረት ከምዝገበረ ኣፍሊጡ።
ኣብ ታይላንድ ድማ፣ ብምኽንያት ምሻም ሓድሽ ንጉስ፣ ኣብታ ሃገር ካብ ዝርከቡ ልዕሊ 300 ሽሕ እሱራት ነቶም ፍርቆም ምሕረት ተጌርሎም ኣሎ።
በብዝተፈላለየ ምኽንያታት ንእሱራት ምሕረት ምግባር ኣብ ሃገራት ልሙድ ተርእዮ እኳ እንተኾነ፣ ንኤርትራ ዘመሓድር ዘሎ ስርዓት ህግደፍ፣ ኣብዚ ናይ 26 ዓመታት ዘመነ ስልጣኑ እዚ ልምዲ’ዚ የብሉን።
ኣብ ኤርትራ ካብ ዝርከቡ እሱራት፣ መብዛሕቶም ጉዳዮም ብቤት ፍርዲ ዘይተራእየን ሕጋዊ መስርሕ ዘይክተልን ብምዃኑ፣ ዝተኣስርሉ ምኽንያት ይኹን ዝፍትሕሉ ዕለት ከይፈለጡ ንዓመታት ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ከምዝበልዩ ይፍለጥ።
ኣብ ኤርትራ፣ ብጉዳይ ሃይማኖት፣ ፖለቲካ፣ ስግረ ዶብን ካልእን ዝተቐየዱ ልዕሊ 90 ዓመት ዝዕድሚኦም ፓትርያርክ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተክርስትያን ኤርትራ፣ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ዝርከብዎም ልዕሊ 10 ሽሕ እሱራት ከምዘለዉ ጸብጻባት የረድኡ።
=======================


text:
ፈደረላዊ ዳኛ፡ ነቲ ኣዝዩ ኣከራኻሪ ዝዀነ፡ ንሕጋዊ ምንጻል ጥንሲ ዝድርት ኣዋጅ ክጸንሕ ድሕሪ ምውሳኑ ሽዱሽተ ክሊኒካት ቴክሳስ ኣገልግሎት ምንጻል ጥንሲ ምሃብ ጀሚረን። ሓያሎ ሓካይም ግን እቲ ምቍራጽ ግዜዊን ውሕስነት ዘይብሉን ኢሎም ስለ ዝኣመኑ፡ ዳግም ጥንሲ ክሰዱ ድፍረት ኣይረኸቡን።
ዳኛ ሮበርት ፒትማን፡ ነቲ ካብ ፈለማ መስከረም ጀሚሩ ክስርሓሉ ዝጸንሐ ሕጊ ምንጻል ጥንሲ ሃጓፋት ኣለዎ ኢሉ ክጸንሕ ድሕሪ ምውሳኑ፡ ብሓሙስ ብውሑዱ ሽዱሽተ ክሊኒካት ኣገልግሎት ጥንሲ ምንጻል ክጅምራ ተጓይየን። እቲ ንምስዳድ ጥንሲ ዝኽልክል ዝተረረ ሕጊ ተባሂሉ ዝጥቀስ ኣዋጅ፡ ድሕሪ ሽዱሽተ ሰሙን፡ ድቂ፡ ንኸይስደድ ዝኽልክል’ዩ።
ሽዱሽተ ሰሙናት ሓያሎ ኣንስቲ ምጥናሰን’ውን ዘይፈልጣሉ እዋን ብምዃኑ፡ ነቲ ኣዋጅ ንምውዳቑ ቅድሚ ሕጂ ሓያሎ ፈተነታት ተግይሮም፡ ዛጊት ግን ኣይተዓወቱን። ዳኛ ሮበርት ኣብ ዘቕረቦ 113 ገጻት ዝሓዘ ሰነድ ግን እቲ ሕጊ ንቅዋም ሃገረ ኣመሪካ ዝጥሕስን ንመሰል ውሳነ ሰብ ዝግህስን ብምዃኑ ውዱቕ’ዩ ክብል መጒቱ ኣሎ።
እቲ ኣዋጅ ንዘልኣለም ድዩ ውዱቕ ክኸውን ወይስ ዓቃባውያን ሓገግቲ ቴክሳስ ነቲ ዝቐረበ ምጕት ዝረትዕ ካልእ ምጕት ከምጽኡ ግን ዛጊት ኣይተፈልጠን። ስለዚ ከኣ’የን ገለ ክሊኒካት ነታ ተፈጢራ ዘላ ዕድል ተጠቒመን ኣገልግሎት ክህባ ክቀላጠፋ እንከለዋ፡ ካልኦት ግን ገና ውሑስ ምቍራጽ ኣይኰነን ብዝብል ምጕት ክጸንሓ መሪጸን ኣለዋ። ብመሰረት ወሃቢት ቃል ነቲ ሕጊ ዘሕለፈ ኣማሓዳር ቴክሳስ ግረግ ኣቦት፡ “ናይቲ ክፍለ፡ሃገር ናይ መጨረሽታ ይግባይ ሰማዒ፡ ንነፍሲ፡ወከፍ ትርግታ ልቢ ዘለዎ ፍጡር ናይ ምንባር መሰሉ ክሕልወሉ፡” ተስፋ ከም ዘለዋ ተዛሪባ ኣላ። ብኻልእ ቋንቋ ነቲ ናይ ምቍራጽ ውሳነ ዳኛ እቲ ግዛኣት ክምጕቶ ይቀራረብ ምህላዉ’ዩ።
ኣብ ክፍለ ሃገር ቴክሳስ ኣገልግሎት ምንጻል ጥንሲ ዝህባ ዝነበረ በዚ ኣዋጅ ዝተዓጽዋ ወሃብቲ ኣገልግሎት ልዕሊ ዕስራ ምንባረን ኣገልግሎት ዜና ኣሶሸትድ ፕረስ የመልክት።
ኣብ ፈለማ ወርሒ መስከረም ኣብ ተግባር ዝወዓለ ሕጊ ቴክሳስ፡ ጥንሲ ንዝሰደደት ኣደ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ኣብ ምስዳድ ጥንሲ ንዝተሓባበረ ሰብ’ውን ክሳብ 10፡ሽሕ ዶላር ዝኸይድ መቕጻዕቲ ዝብይን’ዩ።
ሓያሎ ተጣበቕቲ ነቲ ሕጊ ንምውዳእ ጻዕርታት ክገብሩ ደኣ ይጽንሑ እምበር ኣይተዓወቱን። ገለ ተጣበቕቲ መሰላት ከኣ ጥንሲ ክሰዳ ንዝደልያ ነባሮ ቴክሳስ ኣደታት ናብ ካልኦት ግዝኣታት ብምልኣኽ ነቲ ኣገልግሎት ኣብ ምሃብ ይተሓጋገዛ ኣለዋ።


text:
ውድብ ባይቶና ኣብ ምርጫ ክልል ትግራይ 18 ተወሳኺ ወንበር ይግባኣኒ እዩ ብምባል ጉዳይ እቲ ምርጫ ናብ ቤትፍርድን ናብ መፃረዪ ጉዳይ ሕገ መንግስቲ እቲ ክልል ክወስዶ እየ ክብል ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ ሓቢሩ::
ማእከላይ ኮሚቴ ብሄራዊ ባይቶ ዓባይ ትግራይ (ባይቶና) ብቕድሚ ትማሊ ቀዳም ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ ባይቶ መንግስቲ ክልል ትግራይ: ድምፂ ዘይረኸቡ ተወዳደርቲ ፖለቲካዊ ውድባት: ኣብ ቤት ምኽሪ ንኽኣትዉ ንዘሕለፎ ውሳነ ከምዝቕበል ኣፍሊጡ ኣሎ።
እቲ ውድብ ብድምፂ ህዝቢ ንዝረኸባ ሓንቲ መንበርን ብዘይ ድምፂ ንክሳተፍ ዝተወሰነሉ ሸውዓተ መናብርን ከምዝቕበልን ኣብ መግለፂኡ ሓቢሩ::
እቲ ውድብ ነቲ ውሳነ እንተተቐበለ’ውን ቅድመ ኩነት እውን ኣቐሚጡ ኣሎ። ንውድባት ፖለቲካ ካብ ልቢ ዘሳትፍ እንድሕር ዘይኮይኑ ግን፡ ባይቶና ነቲ ፀገም ኣቃሊዑ፡ ካብቲ ቤት ምኽሪ ከምዝወፅእ ገሊፁ ኣሎ:: ነዚ እውን ኣቐዲሙ ናይ ስምምዕ ሰነድ ንኽፍጸም ሓቲቱ እዩ::
ምስዚ ተተሓሒዙ ባይቶና ብዛዕባ እተን ብሓንፈፅ ተመጣጣኒ ስርዓት ምርጫ 38 ወናብር ናብ ቤትምኽሪ ዝኣተዉ ጠሚቱ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ ህወሓት ኣብ ብብዝሒ ድምፂ መንበር ምርካብ ዝበኸነ ድምፂ ስለዘይብሉ ዝወሰዶ 37 መናብር ትኽክል ኣይኮነን ብምባል ተቓዊሙ::
ብቐጥታ ብህዝቢ ድምፂ ዘይተመረፁ ኣባላት ህወሓት እዮም ናብቲ ቤት ምኽሪ ኣትዮም እዚ ድማ ፀረ ሕገመንግስቲ እዩ ዝበለ ባይቶና ኣብዚ ጉዳይ ክሲ ክምስርት ምኻኑ ገሊፁ::
ባይቶና ካብቲ 38 መናብር 19 መናብር ይግበአኒ እዩ ኢሉ ከምዝኣምንን ሓንቲ መንበር ጥራሕ ከምዝተውሃቦ ብምግላፅ ‘ ጉዳይ ድማ ናብ ቤትፍርድን ናብ መፃረዪ ጉዳይ ሕገ መንግስቲ እቲ ክልል ክወስዶ እየ ክብል ኣፍሊጡ::


text:
Radio Erena: 11 April 2018
ካብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ናብ ሶማል ብዘይሕጋዊ መንገዲ ክኣቱ ዝፈተነ 9.6 ሚልዮን ዶላር፣ ብ8 ሚያዝያ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ሞቛድሾ ከምዝተታሕዘ ሚኒስተሪ ውሽጣዊ ጉዳያት እታ ሃገር ኣፍሊጡ።
እቲ ብሮያል ዝተባህለት ናይ ብሕቲ መንገዲ ኣየር፣ ኣብ ሳናጡ ተዓሺጉ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ ሶማል ክኣቱ ዝተፈተነ ገንዘብ ካብ መን ዝተላእከ ምዃኑ ምጽራይ ይግበረሉ ከምዘሎ እቲ ሚኒስትሪ ብተወሳኺ ገሊጹ።
ኣብ ከተማ ሞቛድሾ ዝርከብ ኤምባሲ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ነቲ ገንዘብ ከሕልፎ ምስ ኣባላት ጸጥታ ናይቲ መዓርፎ ነፈርቲ ንሓያሎ ሰዓታት ከምዝተኸራኸረ እቲ በቲ ሚኒስትሪ ዝቐረበ ጸብጻብ እኳ እንተጠቐሰ፣ እቲ ኤምባሲ ኣብቲ ጉዳይ ኢድ ብዛዕባ ምህላዉ ግና ኣየመልከትን።
መንግስቲ ሶማል ምስ ቀጠር ዝነበሮ ዝምድና ከምዘይበትኽ ድሕሪ ምርግጋጹ፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ምስቲ መንግስቲ ዝነበራ ዝምድና ብተዛማዲ ከተዛሕትል ምጽናሓ ይፍለጥ።
ኣብ ርእሲ’ዚ፣ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ፣ ብሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝውነን DP world ምስ ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድን ኢትዮጵያን ብምዃን ንኣገልግሎታት ወደብ በርበራ ከመሓድርዎ ምስምምዖም፣ ንሉኣላውነት ሶማል ዝግህስ’ዩ ክብል መንግስቲ ሶማል ናብ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ክሲ ኣቕሪቡ ከምዘሎ ይፍለጥ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ሓይሊ ገንዘብ እናተጠቕመት ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ እትገብሮ ዘሎ ወትሃደራውን ቁጠባውን ምስፍሕፋሕ፣ ንሃገራት እቲ ተኣፋፊ ዞባ ኣብ ተወሳኺ ምትፍናን ትሸምም ከምዘላ ተንተንቲ የረድኡ።
==================


text:
ፓርላማ ኢትዮጵያ ወ/ሮ መዓዛ ኣሸናፊ ፈላመይቲ ፕረዚደንት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ’ታ ሃገር ክትከውን ብምምዛዝ ሎሚ ሓሙስ ቃለ መሓላ ፈጺመን።
ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ምምዛዝ ወ/ሮ መዓዛ አሸናፊ ኣብያተ ፍርዲ’ታ ሃገር ዘለውን ዓቕሚ ብምምሕያሽ “ንፍትሒ፡ዲሞክራሲን ለውጢ ንዝቐረብ ጠለብ ከትግብራ ዝሕግዝ’” ኢሎም።
ኣቐዲመን ፕረዚደንት ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ዝነበራ ወ/ሮ መዓዛ ኣሸናፊ ናይ ሕጊ በዓልቲ ሞያ’ውን እየን።
ምምዛዝ ወ/ሮ መዓዛ ኣሸናፊ ክልተ ሰሙን ድሕሪ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ 10 ደቂ ኣንስትዮ አባላት ካቢነ ሚንስተራት’ታ ሃገር ክኾና ድሕሪ ምምዛዞም’ዩ። ኢትዮጵያ ንሩዋንዳን ሲሺልስን ስዒባ ፍርቂ አባላት ካቢነ ደቂ ኣንስትዮ ዝመዘዘት ሳልሳይቲ ኣፍሪቃዊት ሃገር ኮይና አላ።
ዝሓለፈ ሰሙን ወ/ሮ ሳሕለወርቅ ዘውዴ ቀዳመይቲ ጓል ኣንስተይቲ ፕረዚደንት ’ታ ሃገር ኮይነን ምሻመን ይዝከር።
ብመሰረት ሕገ መንግስቲ ኢትዮጵያ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ነጻ አካል’ዩ።


text:
ኣብ ቀጠር ንክልተ ሰሙን ዝቐነየ መራሒ ስርዓት ህግደፍ ‘ፕረዚደንት’ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ጽምብል ስርሒት ፈንቅል ተሳቲፉ።
ብህዝባዊ ናዕብታት ቱኒዝያስ ግብጽን ሰንቢዱን ኣእሙራኣዊ ዕረፍቲ ስኢኑን ብ 27 ጥሪ ናብ ቀጠር ብምኻድ ክሳብ 11 ለካቲት ኣብታ ሃገር ንኽለተ ሰሙን መመላእታ ዝቐነየ መራሒ ጭፍራ ህግደፍ ‘ፕርዚደንት’ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ከምቲ ትጽቢት ዝተገብረሉ ኣብቲ ብ12 ለካቲት ኣብ ባጽዕ ዝተኻየደ ጽምብል ስርሒት ፈንቅል ከምዝተሳተፈ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ብህዝባዊ ናዕብታት ቱኒዝያስ ግብጽን ሰንቢዱን ኣእሙራኣዊ ዕረፍቲ ስኢኑን ብ 27 ጥሪ ናብ ቀጠር ብምኻድ ክሳብ 11 ለካቲት ኣብታ ሃገር ንኽለተ ሰሙን መመላእታ ዝቐነየ መራሒ ጭፍራ ህግደፍ ‘ፕርዚደንት’ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ከምቲ ትጽቢት ዝተገብረሉ ኣብቲ ብ12 ለካቲት ኣብ ባጽዕ ዝተኻየደ ጽምብል ስርሒት ፈንቅል ከምዝተሳተፈ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።


text:
Radio Erena: 02 December 2018
ኤርትራ መሪሕነት ናይቲ ብካርቱም ፕሮሰስ ዝፍለጥ ዝምድና ሕብረት ኤውሮጳን ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃን ክትርከብ’ያ።
ምንጭታት ዜና ካብ ኤውሮጳዊ ሕብረት ከምዝሓበሩዎ፣ ነቲ ኣብ መጀመሪያ ኣዋርሕ 2019 ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ምትሕልላፍ ስልጣን፣ ሓያሎ ተጣበቕቲ መሰላትን ዲፕሎማሰኛታትን ድሮ ተቓውሞታቶም ኣስሚዖም ኣለዉ።
ኣባላት ካርቱም ፕሮሰስ፣ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ደቡብ ሱዳንን ሱዳንን ክኾና እንከለዋ፣ ከም ቱኒዝያን ኬንያን ዝኣመሰላ ሃገራት ከኣ ናይ ተዓዛቢ ወንበር ኣለወን።
እቲ ኣብ መንጎ ሕብረት ኤውሮጳን እዘን ብብዝሒ ስደተኛታት ዘፍርያ ሃገራትን ዝካየድ ምትሕብባር፣ ስደተኛታት ምብራቕ ኣፍሪቃ ናብ ኤውሮጳ ካብ ምስጋር ዝኽልክል መስመራት ንምዕጻው ዝተፈላለየ ፕሮጀክታት ዝምውል እዩ።
ገለ ካብቲ ፕሮጀክታት፣ ንኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ሊብያ ስልጠናን ሎጂስቲክን ብምምዋል፣ ማእከላይ ባሕሪ ክስንጥቑ ንዝህቅኑ ስደተኛታት ምግታእ፣ ንሰራዊትን ጸጥታን ሱዳን ስልጠና ብምሃብ ዶባት ምሕላው ይርከቦም።
መንግስቲ ኤርትራ ቀንዲ ምኽንያት ናይቶም ሃገሮም ገዲፎም ዝስደዱ ዘለዉ ዜጋታቱ ክነሱ፣ ከምዚ ዓይነት ምትእኽኻብ ክመርሕ፣ ኣብ ሰብኣዊ መሰላት ዜጋታት’ዘን ሃገራት ምሽክዕላል’ዩ ክብሉ’ዮም ሓያሎ ወገናት ነዚ መደብ’ዚ ዝቃወምዎ ዘለዉ።
ብተወሳኺ፣ ገለ ሰበስልጣናት ኤርትራ ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂሰብ ብቐጥታን ብተዘዋዋሪን ኢድ ከምዘለዎም ብመርትዖ ዝተረጋገጸ ጉዳይ ስለዝኾነ፣ መንግስቲ ኤርትራ ነቶም ዑቕባ ዝደልዩ ስደተኛታት ኣብ ሓደጋ ምእታው’ዩ ክብሉ ተቓውሞታቶም ገሊጾም ኣለዉ።
ኣብ ዶብ ሱዳንን ሊብያን ዝንቀሳቐስ ብጃንጃዊድ ዝፍለጥ ዕጡቕ ሓይሊ፣ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ግፍዒ ከውርድ ዝጸንሐ እኳ እንተኾነ፣ ንሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ሓበሬታ ብምሃብን ስደተኛታት ብምግታእን ይተሓባበር’ዩ ተባሂሉ ብሃገራት ኤውሮጳ ብኣዎንታ እዩ ዝግለጽ።
===================