text:
ንሕፀ ፕሬዝዳንትነት ዴሞክራቲክ ፓርቲ ትማሊ ሓሙስ ብዕሊ ዝተቐበሉ ጆ ባይደን ፕሬዝዳንትዶናልድ ትራምፕ ንለበዳ ኮሮናቫይረስ ዝሓዝሉ ኣገባብ ኣብቲ ዝቕፅል ሕዳር ዝካየድ ምርጫ ቀንዲዛዕባ ክኸውን ወሲኖም ኣለው።ሃገራዊ ጉባኤ ዴሞክራቲክ ፓርቲ ምስፍሕፋሕ ኮቪድ-19 ንምክልኻል ብኣካል ከይተራኸበ ኣብ ዛዛሚ ናይ ርሕቐት ወይ ቨርቹዋል ጉባኤኡ እቲ ፓርቲ ንትራምፕ ንምቅዋም ከም መርኣያ ፍልልይን ሓድነትን ተጠቒምሉ ኣሎ።
ብወግዒ ፕሬዝዳንታዊ ሕፁይ ዴሞክራቲክ ፓርቲ ምስኮኑ ጆ ባይደን እቲ ፖለቲካዊ ቅልስ ንሪፓብሊካዊ መነሓንሕቶም ዒላማ ብምግባር ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ለበዳ ኮሮናቫይረስ ንምቁፅፃር ኣይክኣሉን ክብሉ ነቒፎምዎም።
‘’ፕሬዝዳንትና ኣብ ቀንዲ ስርሑ ናይዛ ሃገር ፈሺሉዎ እዩ’’ ንሶም ‘’ንዓና ኣብ ምክልኻል ፈሺሉዎ። ንኣሜሪካ ኣብ ምክልኻል ፈሺሉ እዩ።እዚ ይቕሬታ ክግበረሉ ዘይግባእ ተግባር እዩ’’ ክብሉ ገሊፆም።
ምስፍሕፋሕ ኮሮናቫይረስ ንምክልኻል ሰባት ብማዕዶ ዝተሳተፍሉ ኣብዚ ናይ ኣርባዕተ ማዕልታት ጉባኤ ዴሞክራቲክ ፓርቲ ፍሉጣት መደርቲ ነቲ ንልዕሊ 174,000 ኣሜሪካዊያን ህይወት ዘጥፍአ፣ቁጠባዊ ውድቀት ዘስዓበን 30 ሚሊዮን ሰባት ካብ ዝራሕ ወፃኢ ዝገበረን ለበዳ ኣስሚሮምሉኣለው።
እቲ ለበዳ ውሁዳን ነገዳት ግዳያት ዝለዓለ ሞትን ሸቕሊ ኣልቦነትን ስለዝገበሮም ኣብዛ ሃገር ዘይማዕርነታዊነት ዘርኢ ዝፈጠሮ ዘይምርግጋእ ክንህር ገይሩ ኣሎ ኢሎም።
ሕፅይቲ ምኽትል ፕሬዝዳንት ዴሞክራቲክ ፓርቲ ሰኔተር ካማላ ሃሪስ ‘’እዚ ናይ ኣጋጣሚ ጉዳይ ኣይኮነን።ውፅኢት መሓውራዊ ዘርኣውነት እዩ’’ ኢለንኦ።
ብውልቂ ንቬርሞንት ዝውክሉ ሰኔተር በርኒ ሳንደርስ ትራምፕ ንኻልኦት ዘይግደስ ክብሉ ብምኹናን ‘’ሮማ እናሓረረት ከላ ክንክን ንኒሮ ከምዝብሃል ትራምፕ ጎልፍ ይፃወት’’ ኢሎም።
ናይ ቀደም ፕሬዝዳንት ዝነበሩ ባራክ ኦባማ ብወገኖም ንትራምፕ ዘይብቑዕ ክብሉ ብምፅዋዕ ‘’ዶናልድ ትራምፕ ነዚስራሕ ብዝምጥን ኣይዓበየን ምኽኒያቱ ክዓቢ ኣይኽእልን’’ ኢሎምዎም።
ቀዳማዊት እመቤት ዝነበራ ሚሸል ኦባማ ኣብ ዘስምዕኦ መደረ ውፂታዊ መሪሕነት ክህቡ ኣይክኣሉን ‘’ብቐሊል ኣበሃህላ ንዓና ክኾነልና ብእንደልዮ ክኸውን ኣይኽእልን።እቲ ሓቂ እዚ እዩ’’ ክብላ ብትሪ ነቒፈን።
ብንፅፅር ፕሬዝዳንት ትራምፕ እቲ ምርጫ ናይታ ሃገር ቁጠባ ዳግም ብዝሓሸ ዝሃንፅ መን እዩ ዝብል ንምርኣይ ይፍትኑ ኣለው።ኣብ ውሽጢ እቲፓርቲ ኮይኖም ግብሪ ንምውሳኽን ዓለምለኸ ነፃ ንግዲ ብምርግጋፅ ስራሕ ናብ ወፃኢ ሃገር ክሰዱ ድልየት ናይ ዘለዎምን ሶሻሊስ ቅድሚት ዝስራዕ ድኹም ሰብ እዩ ክብሉ 74 ዓመት ዝዕድሚኦም ፕሬዝዳንት ን77 ዓመት ዝዕድሚኦም ባይደን ኣጥቒዖምዎም።
‘’ኣነ፣ንሕና ነዛ ኣብ ናይ ዓለም ታሪኽ ዝዓበየት ሃገር ንምዕናው ዝካየድ ዘሎ ውፁእ ዕብዳንን ሕልሚ ኣሜሪካን ንምሕላውን ኣብ መንጎ ዘለና መንድቕ ኢና ንሕና’’ ኢሎም ትራምፕ።
ባይደን ኣብ ናይ ትማሊ ምሸት መደርኦም ዘስምረሉ ጉዳይ ውራያት ናብቲ ንቡር ቅድሚ ምምላሶም ንለበዳ ኮሮናቫይረስ ንምምካት ቀዳምነት ክወሃቦም ዝግብኦም ብርቱዓት ስጉምትታት የድሊ ኢሎም።
‘’ነዚ ቫይረስ ሓደ ነገር ከይገበርና ቁጠባና ፈፂምና ናብቲ ስሩዕ መስመር ሃዲድ ክንመልሶ ኣይንኽእልን፣ፈፂምና ደቅና ብውሑስ ናብ ቤት ትምህርቲ ክንመልሶም ኣይንኽእልን፣ ናብ ስሩዕ ህይወትና ብፍፁም ክንምለስ ኣይንኽእልን’’ ኢሎም ባይደን።
ናይ ዴሞክራቲክ ቨርችዋል ጉባኤ ንናይ ነገዳት ኣፈላላይን ሓድነትን ኣብ ዘጉልሀሉ ተንተንቲ እዚ ናይ ሎም ዘበን ምርጫ ንፕረዝዳንት ትራምፕ ረፈረንደም፤ለበዳ ኮሮናቫይረስ ድማ ወሳኒ ዛዕባ ክኸውን ይኽእል እዩ ይብሉ።


c: text/html

text:
ተከራይ
ነቲ ናተይ ፋክቱር ከመይ ገይረ ይኸፍሎ?
ነቲ ናተይ ፋክቱር ከመይ ገይረ ይኸፍሎ?
ነቲ ክራይ ገዛ እንተ ደንጐኻ ኣብታ መወዳእታ ናይ ስራሕ መዓልቲ ናይታ ወርሒ ክፈሎ። ኣብ ግዚኡ እንተ ዘይከፊልካዮ ካብ ሓደ ምስኦም ውዕል ዘሎና inkassoföretag (ዕዳ ንኽኽፈል ብጽሑፍ ዝሓትት ትካል) ማለት፡ Svea Inkasso ሓደ inkassokrav (ንሓደ ዕዳ ንኽትከፍሎ ብጽሑፍ ዝሓትት) ክመጻካ እዩ። ናይ ክራይ ፋቱራ ጥራይ እምበር ዝኾነ ናይ ክፍሊት መዘኻኸሪ ኣይመጸካን እዩ።
ድሕሪ ሰለስተ ሰሙን እቲ ክራይ ገና እንተ ዘይተኸፊሉ፡ እቲ ጕዳይ ናብ Kronofogden ይመሓላለፍ። ሽዑ እቲ ናትካ ውዕል ክራይ ክስረዝን እቲ ገዛኻ ከተጥፍኦን ኣብ ሓደጋ ትኣቱ። ብዙሕ ግዜ እቲ ክራይ ገዛ ደንጕኻ እንተ ከፊልካዮ፡ Mimer ነቲ ውዕል ክራይ ገዛኻ ክስርዞ ይኽእል እዩ።
ክራይ ገዛ ዝኽፈለሉ ዝተፈላለየ ኣገባባት ኣሎ፡
Autogiro: ሽዑ እቲ ክራይ ካብ ሕሳብካ ብቐጥታ ይሰሓብ። እታ ናይ ግድን ክትገብራ ዘሎካ ሓንቲ ነገር፡ ኣብታ መወዳእታ ናይ ስራሕ መዓልቲ ናይታ ወርሒ፡ እቲ ክራይ ካብ ሕሳብካ ክሰሓብ ከሎ፡ ገንዘብ ኣብ ሕሳብካ ከም ዘሎ ምርግጋጽ ጥራይ እዩ። ብመንገዲ autogiro ክትከፍል ከሎኻ ናብ ገዛኻ ናይ ወረቐት ፋክቱር ኣይመጻካን እዩ።
Internetbank: ነቲ ክራይ ገዛ ብመንገዲ ናትካ internetbank እንተ ዄንካ ትኸፍሎ፡ ኣብቲ ናይ መኽፈሊ ካርድ ዘሎ ናትና ባንክጂሮ ቍጽሪ 808-6142 ከምኡ’ውን OCR-ቍጽሪ ምጥቃስ ዘክሮ ኢኻ። እንተ ዘይኮነ እቲ ክፍሊት ካባኻ ከም ዝመጸ ክንርእዮ ኣይንኽእልን ኢና።
E-faktura (ኤለክትሮኒካዊ ፋክቱር): ኣብ ከምዚ እዋን እቲ ናይ ክራይ ፋቱራ ብኤለክትሮኒካዊ መንገዲ ብቐጥታ ናብ internetbank ይመጸካ። ውልቀ ሰብን እቲ ምሳና ውዕል ዘለዎን እንተ ዄንካ፡ e-faktura ክትመርጽ ትኽእል ኢኻ። ናይ ግድን internetbank እውን ክህልወካ ኣለዎ።
ኣብ ባንክ: ብመንገዲ ጶስጣ ወይ ኣብ ባንክ እንተ ዄንካ ትኸፍሎ፡ ምስቲ ናይ ክራይ ፋቱራ ዝመጸ ናይ መኽፈሊ ካርድ ትጥቀመሉ። እንተ ኣጥፊእካዮን ኣብ ክንድኡ ናትካ ናይ መኽፈሊ ካርድ ክትጽሕፍ ዄንካን፡ ስምካ፡ ኣድራሻኻን ናትካ ናይ ውዕል ቍጽርን ጸሓፈሉ። ከምኡ’ውን ናይ ግድን እቲ ተቐባላይ Bostads AB Mimer ምዃኑ ክትጽሕፈሉን ናትና ባንክጂሮ ቍጽሪ 808-6142 ክትጠቕሶን ኣሎካ።
ነቶም ናተይ ፋክቱራታት ኣበይ ይርእዮም?
ኵሎም ናትካ ፋክቱራታት ንኽትርእዮም፡ ኣብ Mina sidor (ብሽወደንኛ),እዚ ሓበሬታ ብሽወደንኛ እዩ, ምስ ኣተኻ፡ ኣብቲ ”Mina fakturor (ናተይ ፋክቱራታት” ዝብል ክትጥውቕ ትኽእል ኢኻ። ኣብዚ ኣብ ”Detaljer (ዝርዝራት)” ብምጥዋቕ ነቲ ናትካ ፋክቱር ሓቲምካ ከተውጽኦ ትኽእል ኢኻ። ነታ እዋናዊት ፋክቱር፡ ንታሕቲ ወሪድካ ኣብታ ”Skriv ut (ሓቲምኪ ኣውጽኢ)” ትብል ጠውቕ።
ናይ Mimer ማእከል ዓማዊል፡ ንዓኻ ዝኾነ ፋክቱራታት ሓቲሙ ኣየውጽኣልካን እዩ። ኣብ ክንድኡ ኣብቲ ቤት ንባብ ክትገብሮ ትኽእል ኢኻ።
ናብ ክፍሊ መሕጸቢ ክዳውንትኹም እንቋዕ ብደሓን!
ንኹሉ ሰብ ኣብ ክፍሊ መሕጸቢ ክዳውንቲ ምዃን ደስ ዝብሎ ዝኸውን ገለ-ገለ ሓገዝቲ ሓበሬታታት ኣብዚ እንሆ፡፡
- ኣብ ዝተመዝገበ መሕጸቢ ግዜ ጥራይ ኣእዳውኩም ተሓጸቡ።
- ኣብ እንዳኾለለት እተንቅጽ ዘሎ መዝፈፊ ጨርቂ ከተልግስዎ ከምዘለኩም ዘክሩ።
- ብመጽረዪ ርስሓት ፈሳስን ኣብ መለሳለሲ ክፍሊ እታ ማሽን ጽቡቕ ጌርኩም ኣጽርይዎ።
- ምድሪ ቤት ኣጽርይዎ። ናይ ጽሬት መሳርሒታት ኣጽሪኹም ኣብ ቦታኡ ምለስዎ።
- ኣብ ክፍሊ መሕጸቢ ክዳውንቲ ወይ ኣብ ዳግመ መሕጸቢ ዝከዓወሉ ቦታ ዘሎ ጎሓፍ ሰሪዕኩም ጉሓፍዎ።
- ዝኾነ ዝተሰብረ ክፋል ኣሎ ድዩ? ናብ ቁጽሪ 021-39 70 00 ደዉሉ ወይ ድማ ብመንገዲ ኣፕሊኬሽን ሲዶን ነቲ ጉዳይ ሓብሩMina Sidor (ሚና ሲዶር).
ንመዓሸጊ ማኪና መመልከቲ ኣዳሉ
ናይ ማኪና መዓሸጊ ንኽትካረ ናይ ግድን ካብ Mimer ሓደ ናይ ገዛ ውዕል ክህልወካ ኣሎዎ። ነቲ ናይ ማኪና መዓሸጊ መመልከቲ ኣብ Mina sidor (እዚ ሓበሬታ ብሽወደንኛ እዩ) ተዳልዎ፡
-
- ናብ Mina Sidor እቶ
- ኣብቲ ”Ledigt (ናጻ)” ዝብል ኣርእስቲ ንታሕቲ ውረድ
- ኣብ ትሕቲ Ansökningar (ምልክታታት) ዝብል ኣንፊ (ኣብቲ ነጥብታትካ ትርእየሉ ኣሎ)፡ ኣብቲ Skapa ansökan p-plats ( መመልከቲ ናይ ማኪና መዓሸጊ ኣዳሉ) ዝብል ትጥውቕ።
- ነቶም ናትካ ሓበሬታታትን ብዛዕባ ትምነዮ መዓሸጊ ቦታን ምላእ።
- ዓቅቦ።
- ድሕሪኡ ናብቲ Sök ledigt (ናጻ ድለ) ዝብል ኪድ። ኣብቲ P-platser (መዓሸጊ ማኻይን) ዝብል ጠውቕ።
- ኣብታ ድልየትካ ከተመልክተላ ትደሊ ናይ መዓሸጊ ቦታ ኣድራሻ ጠውቕ።
- ኣብታ Anmäl intresse (ተገዳስነት ኣመልክት) ትብል መጠወቒት ጽቐጥ።
- ዝኣክል ነጥቢ ናይ ሪጋ ምስ ሃለወካ፡ ናይ ሓደ ናጻ መዓሸጊ መኪና ዕድል ክወሃበካ እዩ።
ኣብ ሓደ ግዜ እንተ በዝሐ ሰለስተ ምልክታ ናይ መዓሸጊ ማኪና ኢኻ ክትገብር ትኽእል።
ምልዋጥ ናይ ገዛ
ኣብቲ ትነብረሉ ገዛ ምንባር ንኸይትቅጽል ዝገብር ኵነታት ሂወትካ እንተ ተለዊጡ፡ ንገዛ ምልዋጥ ከተመልክት ትኽእል ኢኻ።
ንናይ ገዛ ምልዋጥ ምልክታ ከተእቱ ንኽትክእል እዚ ዝስዕብ ይሓትት፡
- እቲ ምሳኻ ገዛ ዝልውጥ ሰብ ናይ ግድን ነቲ መሰረታዊ ጠለባትና ዘማልእን ነቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ መንበሪኡ ሕማቕ ገይሩ ዘይሓዘን።
- እቲ ምልዋጥ ቅቡል ዝኸውን፡ እቲ ሓድሽ ተኻራያይ ኣብቲ ገዛ ንኽነብር መደብ እንተ ኣለዎ ኾይኑ እዩ። ከምዚ እንተ ዘይኮይኑ ክልቴኹም ነቲ ውዕል ንኽትከስርዎ ተኽእሎ ኣሎ።
- ንሕና ነቲ ምልክታ ቅድሚ ምፍቃድናን ነቲ ገዛ ምፍታሽናን ምፍራም ውዕል ምፍጻምን፡ ዝኾነ ምልውዋጥ ገዛ ክግበር የብሉን።
- ናብ ሓደ ናይ Mimer ገዛ ክትቅይር ከሎኻ፡ እቲ ናትካ መደበኛ ምልክታ ይስረዝ፡ ስለዚ ድማ እቲ ናትካ ናይ ሪጋ ነጥብታት ይጠፍእ እዩ። ኣብ Mina sidor ሓደ ሓድሽ ምልክታ ግበር።
- ንስኻ ምስ ከተማ ቬስትሮስ ናይ መንበሪ ውዕል ዘሎካ፡ ገዛ ክትልውጥ ኣይትኽእል ኢኻ።
- ዝተደናጎዩ ክፍሊታት ክራይ እንተ ኣሎዉኻ ኾይኖም፡ ናብ ሓደ ዝሓሰረ ገዛ ጥራይ ኢኻ ክትልውጥ ትኽእል።
ኣብዚ ቕጥዒ ናይ Ansökan om bostadsbyte (ምልክታ ብዛዕባ ምልዋጥ ገዛ) እንሆ። (ብሽወደንኛ)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
16/09/2011
ተጋሩ ፖለቲካዊ እሱራት ሓራ ንምውፃእ ክንክተሎ ዘለና ኣንፈት
ኣብ ኢትዮጵያ ስልጣን ሒዙ ዘሎ ጉጅለ እስካብ ሎሚ ብሓደ ገፅ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝፀንሑ እሱራት ብነፃ እንትፈትሕ
ብካልእ ገፅ ድማ ብፍላይ ካብ ብረታ ብረት ኢንጂነሪንግ ኮርፖረሽን፣ ኢንፎርሜሽን ድሕንነት መረብ ኤጀንሲ ፣ ብሄራዊ መረጃ ኣገልግሎትን
ፖሊስን ብሓርፋፍ ግምት ካብ 1500-2000 ዝኾኑ ኣባላት ናብ ቤትማእሰርቲ ዳጉኑዎም ይርከብ። እቶምእሱራት ብግምት ልዕሊ
95% ተጋሩ እንትኾኑ እቶም ዝተረፉ ሽፋን ንምፍጣር ተባሂሉ ናይቲ ግዳይ ተጠቓዕቲ ዝኾኑ ወይ ከዓ ንወያነ የገልግሉ ነይሮም ተባሂሎም
ዝተፈረጁ ናይ ካልኦት ብሄራት ተወለድቲ እዮም። ኩሉ ከምዝፈልጦ እቲ ጉጅለ ቅድሚ ናይ ምእሳር ስጉምቲ ምውሳዱ ናይ ትግራይ ልዕልነት
ኣብ ኢትዮጵያ ሰፊኑ ፀኒሑ እዩ፣ናይ ወያነ ናይ 27 ዓመታት ምሕደራ ስርዓት ሽብርተኛን ናይ ፀልማት ግዘን እዩ ነይሩ። ናይ ቀጥሪ
ኣዛብእ ሃዲና ክንፋረዶም ኢና ወዘተርፈ ብዝብል ትረኻ ኣብ ተጋሩ ዘነፃፀረ ናይ ስነ ኣእምሮኣውን ስነልቦናዊን ኩናት ብምክያድ ኩነታት
እናመቻቸወ ፀኒሑ እዩ። ብተወሰኪ እቲ ቅድም ኢሉ ተወሲኑ ዝሓደረ
ጉዳይ ሕዳር ፪፩፩ መጀመሪያ ከባቢንይምሰል ናይ ኢህኣዴግ ስራሕ ፈፃሚ ኣባላት ኣኪቡ ናይ ይሁንታ ሰርተፍኬት (Rubber
stamp) ከምዝረኸበ ኣምሲሉ ብምቕራብን ሚድያ ከም መሳርሒ ተጣቒሙ
ናይ ሓሶት ሰነድ (Fecumentary) ብምፍናውን እዩ እቲ ፍርዲ ቀዲሙ ምስወደኣ እዩ እቲ ስጉምቲ ወሲድዎ። ስለዚ እቲ ኣብተጋሩ
ዝተወሰደን ሐዚ ውን ክውሰድ ዝሕሰብ ዘሎን ናይ ምእሳር ስጉምትታት ኣብስልጣን ዘሎ ናይ ኦሮማራ ሓይሊን ካብ ናይዝተፈላለዩ ናይደገ
ሓይልታትን ፖለቲካዊ ኣጀንዳ ዝነቐለ እምበር ናይ ገበን ምክልኻል ጉዳይ ዘይምኻኑ ግልፂ ኮይኑ ዝሓደረ ጉዳይ እዩ። ስለዝኾነ ውን
እዩ ህዝቢ ትግራይ ብዝተፈላለየ መልክዕ ተቓውምኡ እናስመዐ ዝኒሀ።
እቶም ብህዝቢ ትግራይ ይኹን ብህወሓት ኣቢሎም
ክግለፁ ዝፀንሑ ተቓውሞታት እቲ ገዛኢ ጉጅለ ዝጀመሮ ትግራይ ናይምብርካኽ ህንዱድ ምንቅስቓስ ዝዓገቱን ቀፃሊ ስጉምትታት ንኸይውሰድ
ዝገበሩን እንተኾኑ ውን ነዞም ኣብ ኢድ እቲ ሓይሊ ዝኣተው ተጋሩ
ክፍትሑ ኣብ ምግባር ግን እዙይ እዩ ተባሂሉ ክግለፅ ዝኽእል ተፅዕኖ ክፈጥሩ ኣይከኣሉን። ብዝበኣሰ መልክዑ ከዓ ኣብዚ እዋን እዚ
እቲ ጉጅለ ኣብ ዝሓንፀፆም ሽርሕታት ፅልዋ ኣቲና ናይ ፖለቲካ እሱራት
ኣጀንዳ ዝተረሰዐ ጉዳይ አብ ዝመስለሉ ኩነታት ንርከብ ኣለና።
ኣብዚ እዋን እዚ እቲ ጉጅለ ሰለስተ ስልትታት
ሓንፂፁ ዝንቀሳቐስ ዘሎ ይመስል። ሓደ እሱራት ይቅርታ ክሓቱ ብዝተፈላለየ መንገዲ ምጉስጛስ ብኡ ኣቢልካ ኣብእሱራትን ቤተሰቦምን
ዝበፅሐ ስነልቦናዊ ጉድኣት ብምምዝማዝ ምክፍፋል ንምፍጣርን ንይቅርታ እሺ እንተኢሎም ድማ ወያነ ገበን ምስርሑ ምቕባሉ ንምቅላዕን ዝዓለመ ኣካይዳ እዩ። ካልኣይ ኣብ
ውልቀሰባት ፈሊኻ ንምድርዳር ዝዓለመ ኣካይዳ እዩ። እዚ ማለትብስሕተት ዝተኣሰሩ እንተሃልዮም ኮሚቴ ተጣይሹ የፃሪ ብዝብል ምንቅስቓስዝግበር
ዘሎ ኮይኑ ጎኒ ንጎኒ ድማ ኣብልዕሊ ናይ ብሄራዊ መረጃ ኣገልግሎት ነበር ኣመራርሓ ኣባላት ክሲ ናይ ምምስራት ስራሕ ይካየድ ኣሎ። ናይዚ እንድምታ ነቲ ጉዳይ ካብ ፖለቲካዊ
ዛዕባ፡ኣውርዲካ ኣንፈት ንምስሓት እዩ። ሳልሳይ ዘይተትሓዙ ገበነኛታት ኣብ ትግራይ ተሓቢኦም ዘለው ናይ ፍርድቤት መትሐዚ ትእዛዝ
ወፂኡ ኣሎ ምንትሴ ብዝብል ብሓደ ገፅ ትግራዋይ ተረጋጊኡ ናብ ስራሕ
ከይኣቱን ነንባዕሉ ንኽበኣስን መንገዲ ንምፅራግ ብኻሊእ ገፅ ድማ እቶም ኣብ ኢዱ ኣእትይዎም ዘለው እሱራት ንኽፍትሑ ካብ ህዝቢ
ትግራይ ዝነበረ ድፍኢትን ተፅዕኖንንምቕሃምን ኣንፈትቱ ንምዝባዕን እዩ ዝሰርሕ ዘሎ።
ጥቕልል ኣቢልካ ክርአ እንከሎ ህዝቢ ትግራይ ንምምብርካኽ
ዝተሸረበ ሽርሒ መልክዑ እናተቐያየረን እናተወሳሰበን እዩ ዝኸይድ ዘሎ። ኣብዚ ማእኸል እዚ ብፍላይ ድሕንነት ፖለቲካዊ እሱራት ኣብ
ሓደጋ ይኣቱ ኣሎ።ኣብዚ ጉዳይ እቲ ብወገን ትግራይ ዘሎ ግብረ መልሲ ድማ ዝተበታተነን ቀፃልነት ዘይብሉ reactive እዩ። በዚ
መንገዲ እንተቐፂልና ድማ ኩሉ ነገር ካብኢድና ናይምውፃእዕድሉ ገፊሕ እዩ። ስለዚ ናብ መፍትሒ ክወስደና ዝኽእል ዝተወሃሃደን ቀኣሊን
ምንቅስቐስ ክነካይድ ኣለና። እዙይ ንኽኸውን ከዓ ንፁርን ስትራቴጂያዊን ኣንፈት ክህልወና ኣለዎ። እቲ ምንቅስቓስ ብስትራቴጂ ይምራሕ
ክበሃል እንከሎ ፖለቲካዊ እሱራትና ዝምልከት እቲ ናይቲ ጉጅለ ሸቶታትን ስልትታትን ዝምልከት ግልፅነት ዝፈጥር፣ ብወገን ትግራይ
ዘሎ ቅዋምን እቲ ቅዋም ንኽትግበር ክህልውዝግባእ ሽቶታትን ስልትታትን ከምኡ ውን ክውሰዱ ዝግባእ ኩለመዳያዊ ( ስነልቦናዊ፣ ፖለቲካዊ፣ ሕጋዊ፣ ዲፕሎማሲያዊ፣ ቁጠባዊ፣ ሓበሬታዊን ፀጥታውን)
ስጉምትታትን ናይ ሓይልታት አወፋፍራን ዝምልከት ንፁር ሓሳብ ምሓዝን ምትግባርን ማለት እዩ። እዛ ሓፃር እሕፍቲ ድማ ኣብዘንዝተጠቐሳ
ጉዳያት ዝምልከት ዘለኒ ርኢቶ (Personal reflection) ንምግላፅ ዝዓለመትን ብቐፃሊ ምይይጥ ከምእትዓሙቕን ርድኢት ዝወሰደትን
እያ።
እዚ ስልጣን ዝሓዘ ጉጅለ ካብ ፖለቲካዊ እሱራትና ዝደለዮ ትርፊ እንታይ እዩ?
እቲ ጉጅለ ኣብ እሱራትና ዘለዎ ድሌት ካብቲ ናይቲ
ጉጅለ መሰረታዊ ባህሪ ዝነቅል እዩ።ከምዝፍለጥ እዚ ሓይሊዚ ናይ ኢህኣዴግ ካባ ለቢሱ ብሰላሕታዊ መንገዲ (Silent coup) ኣብ
ውሽጢ እቲ ግንባር ተፈጢሩ ነቲ ግንባር ብምፍራስ ናብስልጣን ዝወፀ ሓይሊ እዩ። አዚ ሓይሊዚ ናይዝተፈላለየ ፖለቲካውን ውልቃውን
ኣጀንዳ ዝብላዕለዐሉ ፖለቲካዊ መርበብ ኮይኑ ብባህሪኡ ሓደ ዘስማዕምዖ ቀዋሚ ዕላማን ኣንፈትን ኣነፂሩ ስርዓት ክፈጥር ዘይኽእል
በቢእዋኑ ተለዋወጥቲ ኣጀንዳታት እናፍሓሰ ናይሓይልታት ፅምዶንሚዛንን
(temporary alliance and balance) ብምስናዕ ግዘ ክግዝእ ዝፅዕር ሓይሊ እዩ። ስለዝኾነ ባዕሉ ጠጠው ክብል ዘይኽእል
ፅግዕተኛን ተለኣኣኽን ሓይሊ እዩ። ኮይኑ ግን እቲ ጉጅለን ብድሕሪኡ ዘለው ኩሎም ሓይልታትን ሓደ ዘስማዕምዖም ከሳኽዕዎ ዝደልዩ
ኣጀንዳ ወያነ ከምዘይትስእ ሓንሳእን ንሓዋሩን ሑቕኡ ምስባር ዝብል
እዩ። ዕላማ ናይ ማእሰርቲ ስጉምቲታት እውን እዚ ኣጀንዳ ንምስኻዕ ዝዓለመ ምኻኑ ግልፂ ኮይኑ በዘን ዝስዕባ ነጥብታት ኣጠቕሊልካ ምቕማጥ ይከኣል እዩ።
1) ነቲ ፌደራል ስርዓት ኣብምህናፅን ኣብምሕላውን
ቁልፊ ግደ ይፃወት ነይሩ ኢሎም ዝሓስብዎ ናይወያነ ሓይሊ ብሽም ሕጊ ተሓታቲ ብምግባር ታሪኻዊ ቂም በቀል ምውፃእ፣ እቲ ስርዓት
ተመሊሱ ናይ ምጥጣዕ ዕድሉ ምዕፃው፣ ብዘይካ ተናሓናሒ ሓይሊ ስልጣን ምድልዳል ።እዙይ ድማ ፀላኢኻ ሙሉእ ብሙሉእ ምሕምሻሽ
(Crash your enemy totally) ኣብ ዝብል ናይ ማክያበሊ መምርሒ
ዝምስረት እዩ።
2) ትግራይ ኣብ ናይ ኢትዮጵያ፣ ጎዶባውን፣ ኣህጉራውን
ፖለቲካ ክትፈጥሮ እትኽእል ተፅዕንኖ ከቢድ ስለዝኸውን እዚ ድማ ፅግዕተኛ ሓይልታት ንዝሓልምዎ ናይ ሓይሊ ልዕልና ዕንቅፋት ስለዝፈጥር ዝተፈላለየ ስጉምቲ ብምውሳድ ክትዳኸም ኣለዋ ። ሓደ ካብቲ መዳኸሚ መንገዲ
ናይቃልሲ ተሞኩሮን ዓቕሚን ዘኻዕበቱ ልሂቃናታ (Elites) ብምፅናት (ካብ ስራሕ ወፃእ ብምግባር) ምድሃልን ምምብርካኽን እዩ።
3) እሱራት ከም መትሓጃ ብምጥቃም ምስ ናይትግራይ
ገዛኢ ውድብ ህወሓት ኣብዝግበር ድርድር ናብ ዋጋ ዕዳጋ ንምቕራብን ኢዶም ንኽህቡ ብምግዳድ ናይዝሓለፉ ዓመታት ሒሳብ ንምውርራድን።
4) እቲ ጉጅለ ነዞም ፖለቲካዊ እሱራትና ከም ናይ
ጠላዕ ካርዲ ብምጥቃም ምስቶም መሻርኽቱ ሓይልታት ብፍላይ ድማ ምስ ናይ ኣምሓራ ፣ ናይ ኤርትራ፣ግብፅን ምዕራባውያንን ሓይልታት
ዝፈጠሮ ቃልኪዳን ዕድመ ንምንዋሕ ከምኡ ውን ኣብቲ ፖለቲካዊ መሰረተይ እዩ ኢሉ ዝሓስቦ ሓይሊ (Political
constituency) ናይ ሕጊ ልዕልና ምርግጋፅን ንወያነ ምምብርካኽ ዝኸኣለ መንግስቲ እዩ ዝብል ምስልን ቅቡልነትን ምፍጣር።
እዘን ኣብላዕሊ ዝተገለፃ ሽቶታት ንምዕዋት ድማ
ተለዋወጥቲ ስልቲታት ይጥቀም ኣሎ። ገሊአን ስልትታት ኣብላዕሊ ስለዝተገለፃ
ምድጋም ኣድላይ ኣይኮነን። ካብተን ብትዕዝብቲ ክነንብበን እንኽእል ስልትታት ውሽጢ ኬዛት ምንዋሕ፣ ምውስሳብ፣ ምድርዳር፣ ምሽምጋልን፣
ምፍርራሕን ምድኻምን እየን። ኬዛት ናይ ምንዋሕ ዋና ዕላማ እቶም እሱራት ክርብርቡን ተስፋ ቆሪፆም ኢዶም ንኽህቡን ንምግዳድ ከምኡ ውን ከም መትሓጃ
(Political collateral) ንምጥቃምን እዩ። ምስዚ ጎኒ ንጎኒ ኮነ ተባሂሉ ናይ ክሲ ትሕዝቶን ቅርፂን ብምልውዋጥን ግልፅነት
ዘይብሉ ነንባዕሉ ዝጣረስ ዐንቀፃትን ፕሮሲጀራትን ብምጥቃስ ነቲ ጉዳይ ምውስሳብ ከም ዕላማ ወሲዱ ይሰርሓሉ ኣሎ። ምድርዳር ክበሃል እንተሎ ናይ ኩሎም ፖለቲካዊ እሱራት ጉዳይ ካብ ኣጀንዳ ወፃእ
ክኸውን ብምግባር ናይ ህወሓት ኣጀንዳን ሕቶን ኣብ ውልቀ እሱራት ከቶክር ምግባርን እቲ ጉዳይ ካብፖለቲካዊ ኣጀንዳ ወፃእ ክኸውን
ምግባርን እዩ። ናይ ምሽምጋል ስልቲ ሽቶ ድማ ናይ ቤተሰብ ጭንቀትን
ናይቶም እሱራት ስነልቦናን ብምምዝማዝ ይቅርታ ክጥይቑ ብዝተፈላለያ ዘይወግዓዊ ጉጅለታት ኣቢልካ ኣብሞንጎ እቶም እሱራት ምክፍፋል
ብምፍጣር እቲ ስጉምቲ ገበን እምበር ፖለቲካዊ ዘይምኻኑ ንምርኣይ እዩ።ምፍርራሕ ናይ እሱር ትእዛዝ ሊስት ዶሴ ብምፍብራኽ እኒ እከለ
ናይ እሱር ትእዛዝ ወፂሎም ኣሎ ዝብልወረ ብሰባትን ብመራኸቢ ሓፋሽን ክንዛሕ ብምግባር ትኹረት ብምዝባዕ ጉዳይ እሱራትና ክርሳዕ ምግባር፣ ዝወደቐ ድጋፍ እንደገና ክትስእ ብምግባር ሽርክና ምንዋሕ፣ እቲ ናይትግራይ ሓይሊ ተረጋጊኡ ኣብስርሑ ከይከውዕል ምግባርን
እዩ።ምስዚ ተኣሳሲሩ ዝረአ ሃፋትም ተጋሩ ንምድኻም ወይከዓ ካፒታሎም ናብ ትግራይ ከየንቀሳቕሱ ወይከዓ ክሸማቐቑ ንምግባርብሽም ኦዲት
ዝግበር ናይ ምእሳር ቀፃሊ ምፍርራሕ ተግባራት እዮም።ደሚርካ እንትርአ ተኣዊጁልና ዘሎ ኩናት ብዝተፈላለየ ስልቲ ብሉፅ ዓቕሚ ተጋሩ ብምንፃት ልዕልነት ናይ ምርግጋፅ ስትራቴጂ ዝኽተል እዩ።
ንሕና እንታይ ንግበር?
ንሕና ክንብል እንተለና ህዝቢን መንግስትን ትግራይን
ህወሓትን ኣብትግራይ ዝነጥፋ ኩለን ውዳበታትን ማሕበራዊ ትካላትን ንምግላፅ እዩ።እንታይ ንግበር ቅድሚ ምቕማጥና ነዚ ጉዳይ እንርእየሉ
ናይ ሓበር መነፅር እንታይ ይኹን ምርኣይ ኣገዳሲ እዩ። ፀረ ህዝቢ ትግራይ ሓይልታት እቲ ናይ ምእሳር ኣጀንዳ ሑቐ ወያነ ብምስባር
ተጋሩ ምምብርካኽን ፍፁም ምሕምሻሽን ናይ ዝብል ዓብዩ ፖለቲካዊ ኣጀንድኦም
(Grand political agenda) ሓደ ስትራቴጂ ጌሮም እዮም ዝሰርሕሉ ዘለው። ብኣና ወገን ዘሎ ምንቅስቓስን ግብረመልስን
ግን ብስትራቴጂ ዘይምራሕን ብቱን ኣካይዳ ዝኽተልን እዩ። ናይዚ ውፅኢት ኣብቲ ጉዳይ ሓደ ዓይነት ርድኢትን ናይ ቃልሲ ኣገባብ ግልፅነትን
የለን። ስለዚ ፈለማ እዚ ጉዳይ ፖለቲካዊ እዩ ዝብል ዘየላጢ ቅዋም ክተሓዝ ኣለዎ። ቐንዲ መፍትሒኡ ድማ ፖለቲካዊ እዩ። ስለዝኾነ
ድማ ኣብዚ መድረኽ እዚ ህዝቢ ትግራይ ገጢምዎ ካብዘሎ ፈተና ብዓወት መሰስ ኢሉ ንኽወፅእ ናይ ዝሕንፀፅን ዝትግበርን ስትራቴጂ ኣካል
ተጌሩ ክተሓዝ ኣለዎ። ስዒቡ ናይ መንግስቲ መሪሕነት ተቖፃፂሩ ዘሎ ህወሓት ብዛዕባ እዚ ጉዳይ እንትሕተት “ንሰርሓ ሉ ኣለና ኢና”
ዝብል መልሲ ካብ ምሃብ ወፂኡ ኩሎም ሓይልታት ግደኦም ዝዋስእሉ ፍኖተካርታ ሓንፂፁ ዘዋፍረሉ ስርዓተ መሓውር (Structure)
ክህልዎ ኣለዎ። እዚ ናይሓይልታት ምውፋር ጉዳይ ውን ካብቲ ህልውና
ህዝቢ ትግራይ ናይ ምውሓስ ኣጀንዳ ተነፂሉ ዘይርአ ስለዝኾነ ትልሚ ወፂኡሉ ናይ ተግባራት ቅደም ስዓብ ተነፂሩ ዘድሊ ሃፍቲ ተመዲቡሉ
ክፍፀም ኣለዎ። እቲ ምንቅስቐስ ድማ ብውሑዱ እዘንዝስዕባ ሽቶታት ከሳኽዕ ኣለዎ።
1.
ብዘይ ምንም ይቕረታን ምሕረትን (እሱራትና ይቕሬታ ክሓቱ ካብ ዝጠልብ ዝኾነ ስልቲ ነፃ ብዝኽነ) እሱራትና ሓራ ክወፁ
ምግባር።
2.
ኩሎም እሱራትና ሓደ ዓይነት መርገፅን ኣረኣእያን ክሕዙ ምስቲ ኣብደገ ዝግበር ፖለቲካዊ ቃልሲ ዝተኣሳሰረ ብዋጋ ዕዳጋ
ዘይደራደር ቁመና ክፈጥሩ ምኽኣል።
3.
ኩለመዳያዊ ድሕንነትን ህላወን (ስነልቦናዊ፣ ኣካላዊ፣ቁጠባዊ፣ሕጋዊ፣ ፖለቲካዊ ) እሱራትናን ቤተሰቦምን ውሑስ ምግባር።
4.
እሱራትና ሓራ እስካብ ዝወፁ ዘየቃርፅ፣ ዝተወደበን ኣድማዕን ቃልሲ ምክያድ።
ሽቶታትና ንኽንወቅዕ ብዝነኣሰ እዘን ዝስዕባ ስልትታት
ክንክተል ኣለና።
1.
ኩለመዳያዊ ኣገባባትን ብርክታትን ቃልሲ ኣወሃሂድካ ምጥቃም።
ኩሎም
ኣገባባት እንትንብል እንተለና ብቐንዱ ፖለቲካዊ፣ ዲፕሎማሳያዊ፣ ሕጋዊ፣ ፍናናዊ፣ ፀጥታዊ፣ ፋይናንሳዊን ሓበሬታዊን መልክዕ ቃልሲ
ከምኡ ውን ወግዓውን ዘይወግዓውን መንገድታት ኣወሃህዲካ ምኻድ ዝምልከት እዩ። ብርክታት ክንብል እንተለና ድማ ብብርኪ ሕብረተሰብ
፣ መንግስቲ፣ ዝተፈላለያ ውዳበታት፣ ትካላትን ውልቀሰባትን ከምኡ ውን ዓለም ለኻዊ፣ ኣህጉራውን፣ ሃገራውን መርበባት ኣዋዲድካ ብዛዕባ
ምስራሕ እዩ ዝምልከት። እቲ ፖለቲካዊ ቃልሲ ከም ሕመረት ናይቲ ቃልሲ ክውሰድ ኣለዎ። ኩሎም ኣገባባት ነዚ ብዝምግቡ መንገዲ ክካየዱ
ይግባእ። ዕላምኡ ድማ ብቐንዱ ነዚ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሓይሊ ብምቅላዕ ኣብ ናትና ኣጀንዳ (Term and condition) ናብ ድርድር
ክመፅእ ብምግዳድ እሱራትና ሓራ ክወፁ ምግባር ክኸውን ይግባእ። እዚ ንኽገሃድ ድማ ዲፕሎማሲያዊን ቁጠባዊን፣ ሓበሬታዊን ሓይልታት
ኣወሃሂድካ ምጥቃም ዝሓወሰ ቃልሲ ክካየድ ኣለዎ። እቲ ሕጋዊ መስርሕ ውን ሽቶኡ ምቅላዕ ክኸውንኣለዎ። ምእንተዚ ኣህጉራዊ መገባእያ
ውን ክንጥቀም ኣለና። ናይ presumption of innocence & fair trial ጉዳይ ናብ ናይ ኣፍሪካ መገባእያ
ክበፅሕ ኣለዎ ። እቲ ናይ ጥብቅና ስራሕቲን ወፃኢኡን እውን ኣብ ናይ ሕድሕድ እሱር እንግድዓን ሓላፍነትን ዝድርበ ጉዳይ ዘይኮነስ ብዝተወደበ መንገዲ ክኽየድ ይግባእ።ናይመንግስትን ካልኦትሓይልታትን
ግደ ተነፂሩ ምንቅስቓስ ክግበር ኣለዎ። ናይ ፖለቲካዊ እሱራት ቤተሰብ ፍናንን ድሕንነትን ምሕላውጉዳይ እውን ሓደ ትኹረት ናይቲ
ቃልሲ ክኽውን ኣለዎ።
ምስዚ
ተኣሳሲሩ ፍሉይ ትኹረት ዝሓትት ተግባር ድሕንነት እሱራትና ዝምልከት ጉዳይ እዩ። ከቢድ ናይ ድሕንነት ስግኣት ኣሎ። እቲ ስግኣት
ካብ ምሽምቓቕ (Humiliation & intimidation) ጀሚሩ እስካብ ናይ ሂወት ህልውና ዝበፅሕ መጥቃዕቲ እዩ። እቲ መጥቃዕቲ ብእሱራት፣ ብሓለውቲ፣ ብስሩዕን ዘይስሩዕን መንገዲ ኣቢሉ ክፍፀም
ዝኽእል እዩ። ብፍላይ ከዓ ዕግርግርን ዘይምርግጋእን ምስዝፍጠር ክስዕብ ዝኽእል ሓደጋ ግልፂ እዩ። ስለዝኾነ እቲ ናይ ቃልሲ ኣገባብ
እዚ ሓደጋ እዚ ንምውጋድ ብዘኽእል መንገዲ ውን ክቃነ ኣለዎ።
2. ነቲ ቀንዲ ፀላኢ ነፂሉ ዝወቅዕ ኣንፈት ምኽታል።
ኣብዚ
ዘርኢ ናይ ምንፃት ዕላማ ኩሎም ተዋሳእቲ ሓይልታት ማዕረ ተራ የብሎምን። ናይዞም ሓይልታት ኣሰያይማናን ኣሰላልፋን ክንገብር እንተለና
ፀላእቲ ብዘብዝሕ መንገዲ ክኸውን የብሉን። ልክዕ ከምቶም ኣብ ካልኦት ፖለቲካዊ ስራሕትና ዝግበር ኣብዚ ጉዳይውን ኣብቲ ቀንዲ ፀላኢዝጠመተ
ቃልሲ ክካየድ ይግባእ። ብተግባር እንሪኦ ከምዘለና ውን ናይ ኣምሓራ
ሓልታት ብፍላይ ከዓ ብኢህኣዴግ ሽም ኣብ ውሽጢ እቲ ስርዓት ተሶኩዑ ዝፀንሐ ቢሮክራትን ብኣዴንን ከምኡ ውን ብወያነ ተሳዕሩ ፎቕድኡ
ተበቲኑ ዝፀንሐ ናይድርጊ፣ ኢህኣፓን ጉንቦት7ን ሓይሊን እዩ ቅድሚት ተሰሊፉ ዘጥቅዕ ዘሎ ። ናይ ህግደፍ ላዕለዋይ መሪሕነት እውን
ምስዚ ናይ ኣምሓራ ሓይሊ ተደሚሩ ዝርአ እዩ። እቲ ስልጣን ሒዙ ዝኒሀ ናይ ኦርማራ ጉጅለ ስልጣኑ ንምድልዳል ክብል በዞም ኣብላዕሊ
ዝተገለፁ ሓይሊታት ዝግራሕ እዩ። ስለዚ ናይ ኦሮሞ ሓይልታት ኣብጎንና ንምስላፍ ክንገብሮ ዝግበኣና ኩሉ ዓይነት ምንቅስቓስ ማለት
ምድርዳር እውን ሓዊሱ ክነካይድ ኣለና።
3. ናይ ኩሎም ተዋሳእቲ ዓቕሚ ፅንቂቑ ዝጥቀም ኣወፋፍራ
ቅድም
ኢሉ ከምዝተገልፀ ውሁድ ኣዋፋፍራ ተዋሳእቲ ንዓወት ዋሕስ እዩ። ተዋሳእቲ ክንብል እንተለና መንገስታትዊ መሓውር፣ ፖለቲካዊ ታርትታት፣
ሲቪክ ማሕበራት፣ ናይ ሃይማኖት ትካላት፣ ናይሙያ ማሕበራት፣ ኣብ ኩሎም ዓይነት ሚዲያታት ዝነጥፉ ተጋሩንደገፍቲን፣ ሃፋትም ኣብ
ፌደራል መንግስታዊ መሓውር ዝሰርሑ ተጋሩን ፈተውትን፣ ኣጋር ሓይልታት ወዘተርፈ ዘካተተ እዩ። ናይዞም ተዋሳእቲ ግደ ተነፂሩ ክዋፈሩ
ኣለዎም። ንኣብነት ሓበሬታ ምእካብ፣ ምቅላዕ፣ Lobby፣ ምድርዳር፣ፋይናንስ፣ መሓዙት ምፍራይን ምእካብን፣ ድሕንነት ምርግጋፅ ወዘተርፈዝኣመሰሉ
ግደታት ክንፀሩ ይኽእሉ እዮም። እዚ ንኽከውንድማ ነዚ ብፍሉይ ዘተሓባብር መሓውር ብህወሓትን መንግስቲ ትግራይን ክጣየሽ ኣለዎ።
4. እቲ ዝለዓለ ናይምድርዳር ዓቕምና ምጥቅቃም
እቲ ዝለዓለ
ና ምድርዳርዓቕሚ ክንብል እንተለና ፖለቲካዊ መደራደሪ ነጥቢ ብዛዕባ፡ምጥቃም እዩ። ናይዚ ኣብስልጣን ዘሎ ሓይሊ ቀንዲ ድሌትን
(Motive) ተኽእሎን ዝተረደአ መደራደሪ ኣጀንዳ ምንፃርን ምጥቃምን የድሊ። እቲ መደራደሪ አጀንዳ እዚ ናይ ፖለቲካዊ እሱራት ጉዳይ ናይ ህልውና ጉዳይ ስለዝኾነ እቲ ናይ መጨረሻ
ፖለቲካዊ መማረፂ ማለትውን ህወሓት ካብቲ መሳርሒ ናይድሕረት ሓይልታትኮይኑ ዘሎ ግንባር ንባዕሉ ምግላልን ናይዚ ኣብስልጣን ዘሎ
ሓይሊ ሕጋዊ legitimacy ምኽላእን ክኸይድ ኣለዎ።
ብምጥቕላል እዞም ኣብላዕሊ ዝተገለፁ ስልትታት ንኣብነትዝቐረቡ ጥራሕ እዮም። ቀንዲ ዕላማ ናይዛ ፅሑፍ እውን ስትራቴጂን ስልትን ንምዝርዛር ኣይኮነን። እንታይ
ደኣ እቲ ጉዳይ ከም ናይ ትግራይ ድሕንነትን ህልውናን ስትራቴጂሓደ
ኣካል ተጌሩ ክትሓዝ ምፅላውእዩ። ሓደ ሻዕ ከምኣጀንዳ እንተተወሲዱ ብዝዓሞቐን ውሕሉልን ስልትታትን ጥበባትን ክፍፀም ከምዝኽእል
ርዱእ ዝገበረ እዩ። እቲ ኣብኢትዮጵያ ዘሎ ኩነታት ዝተወሳሰበን ብቐሊሉ ዘይትንበይን ስለዝኾነ ኣብ ዕላማ (Cause) ምርድዳእ
ንምፍጣርን ኣንፈትንምትሓዝን ክትኮር ይግባእ። ስልትን ጥበብን ናይ ንተዋሳእቲ ሓይልታትክግደፍ ኣለዎ።
ዘልኣለማዊ ክብሪ ንጀጋኑ ሰማእታትና!!
ብሜጀ ተኽለብርሃን ወ/ኣረጋይ (ዶር)


text:
ቦቢ ዋይን ብዝብል ሽም ዝፍለጥ ናይ ኡጋንዳ መራሒ ተቓዋሚ ሮበርት ኪያጉላኒ ፕሬዝዳንት ዩዌሪ ሙሶቮኒ ዳግም ዝተመረፅሉ ናይ 14 ጥሪ ምርጫ ብምሙጋት ትማሊ ሶኑይ ጥርዓን ኣቕሪቡ።ጠብቓታት ዋይን ቤት ፍርዲ ነቲ ምርጫ ክስዕሮ ጥራሕ ከይኮነስ ንሻድሻይ ግዜ ዝሰዓሩ ሙሶቨኒ ፈፂሞም ዳግም ከይወዳደሩ ከረጋግፅ ድልየት ኣለዎም።
ንመራሒ ተቓዋሚ ቦቢ ዋይን ዝውክሉ ጠበቓታት እቲ ናይ 14 ጥሪ 2021 ኣ\ፈ ምርጫ ዋጋ ከምዘይብሉ ዘርእዩ ሰነዳት ትማሊ ሶኑይ ንጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ኣቕሪቦም ኣለው።
ዋና ጠበቓ መዳርድ ሰጎና ወታደራት ንናይ ምርጫ ጣቢያታት ክወሩን ኣቐዲሙ ድምፂ ዝተውሃበሉ ናይ ምርጫ ካርዲ ናብቲ መውሃቢ ድምፂ ከእትውን ተራእዮም እዮም ይብል።
ፕሬዝዳንት ሙሰቨኒን ደገፍቶምን ምፍርራሕን ምጭብርባርን ንዓሰረተታት ዓመታት ናይ መዕወቲ ሜላታት ገይሮም ክጥቀምሉ ዝፀንሑ እዩ ክብሉ ይከራኸሩ።
እቲ መስርሕ ምርጫ ብምሉኡ ናብ ኩነታት ሽብር ተቐይሩ ዝበሉ ንሶም ‘’ሙሰቨኒ ዝሳተፈሉ ዝኾነ ይኹን ምርጫ ሰላማዊ ምርጫ ከምዘይኸውን ንፈልጥ።እቲ ሕገ መንግስቲ ዝጠልቦ ነፃን ፍትሓውን ምርጫ ክኸውን ኣይኽእል እዩ’’ ኢሉ።
ወግዓዊ ውፅኢት ምርጫከምዝሕብሮ ሙሰቨኒ 58 ሚታዊ ድምፂ ብምርካብ ንሻድሻይ ግዜ ስዒሮም ኣለው።ዋይን 35 ሚታዊ ብምርካብ ካልኣይ።
ሰጎና ናይ ዋይን ሃገራዊ ናይ ሓድነት መድረኽ ፓርቲ ኣብ ሕድ ሕድ ብርኪ መስርሕ ናይቲ ምርጫ ምቕጥቃጥ ደገፍቲን ሰበስልጣን ወፍሪ ምርጫን ዋይን ሓዊሱ ፈተናታት ገጢሙዎ እዩ ኢሎም።
ዋና ፀሓፊ ገዛኢ ፓርቲ ምንቅስቓስ ሃገራዊ መኸተ ጃስቲን ሉማምባ ናይ ሕጊ ሰብሙዮም ናይቲ ፓርቲ ሕፁያት ክንደይ ድምፂ ከምዝረኸቡ ንዝገለፁ ቕጥዕታት ካብ ናይ ምርጫ ጣቢያታት የረጋግፁ ኣለው ኢሎም።
‘’መረጋግፂ ቅጥዕታት ፕሬዝዳንታዊ ውፅኢት ካብ ሃገራዊ ኮሚሽን ምርጫ ረኺብና ኣለና።መልሲ ክህግብ ኢና’’ ኢሎም ሉዋምባ።
ናይ ሙሰቨኒ ውፂት ኣብ ፈተና ክኣቲ እዚ ንራብዓይ ግዜ እዩ።ዋላኳ ብርክት ዝበሉ ጉድለታት እንተነበሩ እውን ነቲ ምርጫ ንምልዋጥ እኹል ብዘይምንባሩ ክልተ ክስታት ብውሳነ ቤትፍርዲ
ተሳዒሮም እዮም።


text:
ስርዓት ህግደፍ ብምኽንያት 24 ግንቦት ካብ ካብ ነፍሲ ወከፍ ስድራ 300 ናቕፋ፡ ካብ ሰብ ትካል ድማ 500 ናቕፋ ክዋጻእ ዘገድድ መምርሒ ኣውጺኡ ድሮ ክሰርሓሉ ጀሚሩ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ ብምኽንያት 24 ግንቦት ካብ ካብ ነፍሲ ወከፍ ስድራ 300 ናቕፋ፡ ካብ ሰብ ትካል ድማ 500 ናቕፋ ክዋጻእ ዘገድድ መምርሒ ኣውጺኡ ድሮ ክሰርሓሉ ጀሚሩ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
በቲ ኣብ ናይ መወዳእታ ደረጃ በጺሑ ዘሎ ውዱቕ ውሽጣዊ ፖለቲካውን ቁጠባውን ኩነታቱን ሙሽሙሽ ስርዓቱን፡ ከምኡ ‘ውን ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ብዝቕጽል ዘሎ ውዕዉዕ ህዝባዊ ተቓውሞታት ተጨኒቑ፡ ኣብ ኤርትራ ‘ውን ህዝባዊ ተቓውሞ ከይለዓል ክቱር ስግኣት ሓዲሩዎ ዘሎ ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ኣስመራ ኣርባዕተ ክፍላተ ሰራዊት ኣኪቡ ከምዘሎ እሙናት ምንጭታት ሓቢሮም።
እቲ ሞቱን ህይወቱን ምስ ፕረዚደንት ሊብያ ሙዓመር ቃዛፊ ዘተኣሳሰረ ገበነኛ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ነቲ ን42 ዓመታት ኣብ ኮረሻ ስልጣን ተወጢሑ ዝነበረ፣ ሎሚ ግን ብህዝባዊ ማዕበል ህዝቢ ሊብያ ዝግረፍ ዘሎ ውልቀ-መላኺ ንምድሓን 200 ካብቶም ኣብዚ ቀረባ ዓመታት ሓለዋ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ንምዃን ኣብ ሳሕል ዝተዓለሙ ፍሉያት ኮማንዶ ናብ ሊብያ ሰዲዱ ‘ሎ።
እቲ ሞቱን ህይወቱን ምስ ፕረዚደንት ሊብያ ሙዓመር ቃዛፊ ዘተኣሳሰረ ገበነኛ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ነቲ ን42 ዓመታት ኣብ ኮረሻ ስልጣን ተወጢሑ ዝነበረ፣ ሎሚ ግን ብህዝባዊ ማዕበል ህዝቢ ሊብያ ዝግረፍ ዘሎ ውልቀ-መላኺ ንምድሓን 200 ካብቶም ኣብዚ ቀረባ ዓመታት ሓለዋ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ንምዃን ኣብ ሳሕል ዝተዓለሙ ፍሉያት ኮማንዶ ናብ ሊብያ ሰዲዱ ‘ሎ።
ስርዓት ህግደፍ ነቲ ብተቓውሞ ህዝብን ሰራዊትን ተሓኒቑ ነቕነቕ ዝብል ዘሎ፡ ናይ ቀረባ ዓርኪ ኢሳይያስ ዝኾነ ስርዓት ኮለኔል ሙዓመር ኣልቐዛፊ ንምርዳእ፡ ናብ ትሪቡሊ ሰራዊት ከምዝለኣኸ እሙናት ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ ነቲ ብተቓውሞ ህዝብን ሰራዊትን ተሓኒቑ ነቕነቕ ዝብል ዘሎ፡ ናይ ቀረባ ዓርኪ ኢሳይያስ ዝኾነ ስርዓት ኮለኔል ሙዓመር ኣልቐዛፊ ንምርዳእ፡ ናብ ትሪቡሊ ሰራዊት ከምዝለኣኸ እሙናት ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ብመሰረት ሓበሬታ ናይቶም ምንጭታት፡ ስርዓት ህግደፍ፡ ነዚ ኣልማማ ግፋ ዘካይድ ዘሎ፡ ካብ ሰራዊት ብዝተፈላለየ ምኽንያት ናብ ከተማ ዝኣተዉ ይኹኑ ካልኦት ብዝተፈላለየ ምኽንያት ናብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዘይተጸምበሩ መንእሰያት ኣብ ከተማታት ብብዝሒ እንተጸኒሖም ከምቲ ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃ ዝካየድ ዝሎ ናዕቢ ከበግሱ ይኽእሉ እዮም ካብ ዝብል ስግኣት ተበጊሱ ምዃኑ የረድኡ።
ብመሰረት ሓበሬታ ናይቶም ምንጭታት፡ ስርዓት ህግደፍ፡ ነዚ ኣልማማ ግፋ ዘካይድ ዘሎ፡ ካብ ሰራዊት ብዝተፈላለየ ምኽንያት ናብ ከተማ ዝኣተዉ ይኹኑ ካልኦት ብዝተፈላለየ ምኽንያት ናብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዘይተጸምበሩ መንእሰያት ኣብ ከተማታት ብብዝሒ እንተጸኒሖም ከምቲ ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃ ዝካየድ ዝሎ ናዕቢ ከበግሱ ይኽእሉ እዮም ካብ ዝብል ስግኣት ተበጊሱ ምዃኑ የረድኡ።
መራሒ ስርዓት ህግደፍ ‘ፕረዚደንት’ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ብ27 ጥሪ ናብ ቐጠር ምስ ከደ ክሳብ ሎሚ 11 ለካቲት ናብ ኤርትራ ከምዘይተመልሰ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም። ኣሰና ‘ውን ነቲ ኩነታት ኣረጋጊጻቶ ኣላ።
ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ብሕታዊ ንግዳዊ ምንቅስቓስ ብምቕታል ንግዳዊ ንጥፈታት ንምብሓት ካብ ዘለዎ ፖሊሲ ተበጊሱ ንኹለን ኣውቶቡሳት ደው ከምዘበለን ምንጭታት ሓቢሮም።
ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ብሕታዊ ንግዳዊ ምንቅስቓስ ብምቕታል ንግዳዊ ንጥፈታት ንምብሓት ካብ ዘለዎ ፖሊሲ ተበጊሱ ንኹለን ኣውቶቡሳት ደው ከምዘበለን ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ከም ናይ ኮምፒተርን ኔትዎርክን ብዓል ሞያ ኮይኑ ዘገልግል ዝነበረ በረኸት ገብረብርሃን ዝተባህለ ክኢላ ንተወሳኺ ስልጠና ናብ እስራኤል ድሕሪ ምኻዱ ነቲ ስርዓት ከም ዝራሕርሖ ደንጕዩ ዝበጽሓና ሓበሬታ የረድእ።
ኣብ መዓስከር ወተሃደራዊት ታዕሊም ሳዋ ኣብ ዝርከብ፡ ንትሕቲ ዕድመ መንእሰያት ብዕስክርናዊ ኣተሓሳስባ ኣብ ምብካል ዝነጥፍ ቤትምህርቲ ከገልግሉ ዝጸንሑ መማህራን ብብዝሒ ናብ ስደት ስለዘምለጡ፡ ስርዓት ህግደፍ ነቲ ዘጋጥሞ ሕጽረት መማህራን ንምትካእ፡ ኣብቲ ቤትምህርቲ ክማሃሩ ካብ ዝጸንሑ ሓያለ ተማሃሮ መንእሰያት ብሕርያ ኣትሪፉ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
እቲ ኣብ ህዝቢ ባይታ ስኢኑ እናተነጸለ ዝኸይድ ዘሎ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ወጻኢ ንዝነበር ህዝቢ ብስምዒት ንምሓዝን መደልደሊ ዲክታተርያዊ ስርዓቱ ዝኸውን ዶላራት ንምጥርቓምን ኣበጊሱዎ ኣብ ዘሎ ፕሮፖጋንዳዊ ባህላዊ ጎስጓስ ክጥቀመሎም ዝሓረዮም ደረፍቲ ብመንግስቲ እንግሊዝ መእተዊ ቪዛ ስለዝተኸልከሉ ብሓሶት ናይ ዲፕሎማት ፓስፖርት ኣውጺኡ ብምድንጋር ቪዛ የሳልጠሎም ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ክሳብ 19 ሓምለ 2010 ኣምባሳደር ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኮይኑ ዘገልግል ዝነበረ፡ Ron McMulen ናይ ኣገልግሎቱ ግዜ ኣእኪሉ ካብ ኤርትራ ምስ ከደ፡ ዛጊት ብደረጃ ኣምባሳደር ከምዘይተተክአ ምንጭታት ንኣሰና ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ ኣብዚ ቕንያት’ዚ ማእከሎት ሓለፍቲ ዝርከቡዎም፡ ኣብ መንግስቱ ከገልግሉ ዝጸንሑ 30 ተጋደልቲ ነበር ከምዝኣሰረ ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብ ዝሓለፈ ዜና ኣሰና ተጠቒሱ ከምዝነበረ፡ 6 ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ዝነበሩ ዜጋታት ካብ ከባቢ ጢዖ (ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ) ስርዓት ህግደፍ ራሕሪሖም ብፈጣን ጃልባ ናብ የመን ድሕሪ ምስጋሮም፡ እቲ ስርዓት ኣምሳያ ቁጥዐኡ፡ ኣብ ገማግም ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ርእሲ ዝርከብ ህዝብና፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ልዕሊ ተቐማጦ ጢዖ ናይ ሕንሕነ ስጉምታት ይወስድ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብ ዝሓለፈ ዜና ኣሰና ተጠቒሱ ከምዝነበረ፡ 6 ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ዝነበሩ ዜጋታት ካብ ከባቢ ጢዖ (ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ) ስርዓት ህግደፍ ራሕሪሖም ብፈጣን ጃልባ ናብ የመን ድሕሪ ምስጋሮም፡ እቲ ስርዓት ኣምሳያ ቁጥዐኡ፡ ኣብ ገማግም ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ርእሲ ዝርከብ ህዝብና፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ልዕሊ ተቐማጦ ጢዖ ናይ ሕንሕነ ስጉምታት ይወስድ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ወጻኢ ኣብ ኤምባሲታቱ ክሰርሑ ንዝጸንሑ ኣስታት 70 ኣባላቱ ናብ ኤርትራ ከምዝጸውዖም ምንጭታት ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ዞባ ደቡብ ካብ እትርከብ ቅነሓየላ ዝተባህለት ዓዲ፡ ኣንስቲ ዝርከባኦም 25 ሰላማውያን ሰባት ከምዝኣሰረ ምንጭታት ሓቢሮም።
ልኡኻት ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ጋሽ ባርካ ከባቢ ሩባ ሃይኮታ፡ 16 ሓራምዝ ብጥይት ቀቲሎም፡ ነቲ ብማሕበረ-ሰብ ዓለም ኣብ ዕዳጋ ከይውዕል ዝተኸልከለ ልዑል ናይ ወጻኢ ሸርፊ ዝርከቦ ክቡር ስኒ ሓርማዝ (ኣይቮሪ) ምሕዮም ከምዝወሰዱዎ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ ኣብ ቅነሓየላ፡ ዞባ ደቡብ፡ ካብ 55 ክሳብ 70 ኣብ ዝገማገም ክሊ ዕድመ ዝርከቡ 8 ሽማግለ-ዓዲ ከምዝኣሰረ ምንጭታት ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ፡ “ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብጌግኡ ተኣሚኑ፡ ሓቅነትና ተረጋጊጹ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝፈጸሞ ጌጋ ይግምግሞ ‘ሎ ክብል ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ናይ ሓሶት ዘመተ የካይድ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ወጻኢ ኣብ ዘካይዶ ፕሮፖጋንዳውን ሃሱሳውን ስርሓት መጋበርያ ንክኾኖ YPFDJ ብዝብል መጸውዒ ኣብ ወጻኢ ዝፈጠሮ ናይ መንእሰያት ውዳበ ስለዘይተዓወተሉ፡ እቲ ቀንዲ መልማሊኡ ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍ የማነ ማንኪ ከይተረፈ ናይ ቅብጸት ምልክታት የርኢ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ብ 4 መጋቢት 2010 ኣብ ከባቢ ሳዋ ኣብ ዝርከብ መዓስከር፡ ኣዘዝቲ በራጊድ ናይቲ ብሓለዋ ፕረዚደንት ዝፍለጥ ፍሉይ ኣሃዱ፡ ብዛዕባ ‘ቲ ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ ተወሲኑ ዘሎ እገዳ ኣብ ዘካየዱዎ ኣኼባ ተሪር ተቛውሞ ንዘቕረቡሎም 11 ኣባላት ብ9 መጋቢት ከምዝኣሰሩዎም ምንጭታት ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።
መራሒ ስርዓት ህግደፍ፡ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ብስርዓቱ ንዝምልመሉን ዝንቀሳቀሱን ኣብ ኤርትራ፡ ከባቢ ጎልጅ ዝመደበሮም ልዕሊ ትሽዓተ ተቓወምቲ ውድባት ኢትዮጵያ፡ ኣንጻር መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዘካይዱዎ ዘለዉ ፖለቲካውን ወተሃደራውን ምንቅስቓስ ዘዕግብ ውጽኢት ከምዘየምጽኡ ኣብ ዚ ቐረባ እዋናት ኣብ ዘካየደሎም ወግዓዊ ኣኼባ ከምዝገለጸ ምንጭታት ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ ኣብ ወጻኢ ካብ ዝነበር ህዝብን ካልእ ንጥፈታትን ዝኣከቦ ገንዘብ ብእሙናት ተሓባበርቱ ብምስጢር ናብ ኤርትራ ከምዘእተወ ምንጭታት ካብ ዓዲ እንግሊዝ ሓቢሮም።
ፋይናንሳዊ ማዕከን ህግደፍ ብዝተፈላለየ መንገዲ ንምስሳን፡ ኣጽዋር ንምሽማትን ናብ ዝተፈላለየ መኣዝናት ንምስግጋርን፡ ከምኡ ‘ውን እቲ ስርዓት ብኣትኵሮ ዝነጣጠፈሉ ውዲታዊ ተልእኾታት ንምስልሳል፡ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ወጻኢ፡ ተዋፊሮም ዝንቀሳቐሱ ዝነበሩ 19 ልኡኻት ህግደፍ ኣብ ቀይዲ ኣትዮም ከምዘለዉ ምንጭታት ሓቢሮም።
ፋይናንሳዊ ማዕከን ህግደፍ ብዝተፈላለየ መንገዲ ንምስሳን፡ ኣጽዋር ንምሽማትን ናብ ዝተፈላለየ መኣዝናት ንምስግጋርን፡ ከምኡ ‘ውን እቲ ስርዓት ብኣትኵሮ ዝነጣጠፈሉ ውዲታዊ ተልእኾታት ንምስልሳል፡ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ወጻኢ፡ ተዋፊሮም ዝንቀሳቐሱ ዝነበሩ 19 ልኡኻት ህግደፍ ኣብ ቀይዲ ኣትዮም ከምዘለዉ ምንጭታት ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ ንኹሉ ናይ ብሕቲ ጀራዲን ኤርትራ ኣብ ወርሒ ሚያዝያ 2010 ክህገሮ (ክምንዝዖ) መምርሒ ኣመሓላሊፉ ከምዘሎ ምንጭታትና ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ካብ ዓድታቶም ብግዴታ ተመዛቢሎም ኣብ ዞባ ጋሽ ናይ ዝሰፈሩ ስድራቤታት ቆልዑ፡ ምቅይያር ክሊማ ብዘስዓቦ ዝተፈላለየ ሕማማት፡ ዓሶን ጥምየትን ተጠቒዖም ብብዝሒ ይሞቱ ከምዘለዉ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ሚኒስተር ሃብቲ ዓሳ ኤርትራ ኣቶ ሳልሕ መኪ ትማሊ ምሸት 2 ጥቅምቲ 2009 ከምዝዓረፈ ምንጭታት ኣሰና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ኣስታት 150 ኣባላት ዝሓዘት ኣሃዱ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ምስ መራሕ ሓይላ ዝሓለፈ ሰኑይ 31 ነሓሰ ብምሉኣ ሱዳን ኣትያ ኢዳ ከምዝሃበት ምንጭታት ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።
ብመሰረት’ቲ ሓበሬታ፡ ገለ ተሓባበርቲ ኤርትራውያን ዝርከቡዎም ዘይሕጋውያን መሰጋገርቲ ራሻይዳ፡ ብውሑድ ገንዘብ ናብ እስራኤል ከነስግረኩም ኢሎም ብምትላል ካብ ሱዳን ድሕሪ ምብጋስ ኣብ ምድረበዳ ሓውሲ ደሴት ሲናይ ምስ በጽሑ ኣዝዩ ዝተዓጻጸፈ ገንዘብ ክኸፍሉ ብማረምትን ማእሰርትን ሓዊ ምንዳድን የገድዱዎም ኣለዉ። እዞም ሞቶም ዝብሃሉ ዘለዉ ሰለስተ መንእሰያት ከኣ ግዳያት ናይ ከምዚ ዝኣመሰለ ግፍዒ እዮም።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብ13 ነሓሰ 2009 ኣብ ማይ-ኣጣል ብተጋዳላይ ዳኒኤል ሃብተ ይሕደጎ ናይ ቅትለት ፈተነ ካብ ዝካየደሉ ንደሓር ፍጹም ከምዘይተራእየ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍን ኣብዚ ቐረባ እዋን ኣካያዲ ሚንስትሪ ዜና ኮይኑ ተመዚዙ ዘሎን የማነ ገብርኣብ (ማንኪ) ከምኡ ‘ውን ኣብ ልዕሊ ‘ቲ ዕሉል ሃሱስ ህግደፍ ኮይኑ ዘይሕጋዊ ስግረዶባዊ ስርሒታት ኣብ ምክያድ ብምንጥጣፉ ዝፍለጥ ብሪጋደር ጀነራል ጠዓመ ጎይትኦም (መቐለ) ኣህጉራዊ ናይ መገሻ እገዳ ክገብር ከምዝወሰነ ስሞም ክዕቀበሎም ዝሓተቱ ምንጭታት ካብቲ ኣብ ነውዮርክ ዝርከብ ቤትጽሕፈት ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ ኣማኑኤል መሓሪ (ወዲ መሓሪ) ንዝተባህለ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ብፊዝክስ ዝተመረቐ መንእሰይ ኣብ ዶብ ሱዳን ብተመልከትለይ ተኵሶም ከምዝቐተሉዎ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ሓቢሮም።
ኣማኑኤል መሓሪ፡ ብ2001 ዓመተ ምህረት ካብ ኣስመራ ዩኒቨርሲቲ ድሕሪ ምምራቑ፡ ኣብ Eritel ዝተባህለ ትካል ከም ናይ ኢንተርነት ቴክኖሎጂ ክኢላ ንሸውዓተ ዓመታት ኣገልጊሉ።
ኣብ 41 ብጽኑዕ ዝሕለዋ ዝነበራ ኮምፒተራት ተኸዚኑ ዝነበረ ኤለትሮኒካዊ ሰነዳት ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ኤርትራ ብ25 ሰነ 2009 ብምሉኡ ተጓሕጕሑ ከምዝተወስደ ምንጭታት ሓቢሮም::


text:
ብዘይ ቈጸራ ክትባት ምውሳድ ብኸመይ እዩ ዝግበር?
ኣብ እተፈላለየ ናይ GGD ናይ ክታበት ቦታታት ብዘይ ቈጸራ ኣንጻር ኮሮና ክትባት ክትወስድ ትኽእል ኢኻ። እዘን ቦታታት እዚኣተን ቀወምትን ግዝያውን/ተንቃሳቐስትን ቦታታት እየን። እንተደኣ ክሳብ ሕጂ ቈጸራ ዘይገበርካ ኣለኻ ኮይንካ ነቲ ቀዳማይ፣ ካልኣይ ኣድላዪ እንተ ኮይኑ ድማ ነቲ ሳልሳይ ክትባት ብዘይ ቈጸራ ክትወስዶ ትኽእል ኢኻ። እንተደኣ ድሮቘጸራዝሓዝካ ኮይንካ እሞብዘይ ቆጸራክትክተብ ደሊኻ ድማ እዚ ይከኣል እዩ፣ መጀመርታ ግንነቲ ዝሓዝካዮ ቘጸራክትስርዞ ኣለካ።ብኸምዚ ድማ ብዘየድሊክታበት ካብ ምጉሓፍ ንድሕን ኣለና ማለት እዩ። ክትባት ጸረ ኮሮና ኩሉ ግዜ ብዘይ ክፍሊትን ብድልየትካን እዩ ዝውሰድ።
ናብ ናይክትባት ቦታ ክትከይድ ከለኻ ናይ ኣፍን ኣፍንጫን መሸፈኒ ማስኬራን ቍጽሪ BSN ዘለዎ ናይመንነት ወረቐትካን ክትማላእ ኣለካ። ኣብቲክትባት ዝወሰደሉቦታ ናይ ኣፍን ኣፍንጫን መሸፈኒ ማስኬራ ክትገብርን ንሓድሕድካ ድማ 1.5 ሜትሮክትረሓሓቕንኣሎካ። ኣብቲ ክትባት ትወስደሉ ቦታ ምስ በጻሕካ፣ ፈለማ ብዛዕባ ኩነታት ጥዕናኻ ዝምልከቱ ሓደ ሓደ ሕቶታት ክትምልስ ኢኻ። እንተደኣ ነቲናይመጀመርታክትባት ክትክተቦዝመጻእካ ኮይንካ ብኡንብኡ ነቲ ኻልኣይ ክትባት ዝኸውን ቆጸራ ክትገብር ኢኻ። እንተደኣ ብኺኢላሓኪምንሳልሳይግዜ ክታበት ክትወስድዕድመ ዝቐረበልካ እንተኾይንካ ነቲ ናይ ዕድመ ወረቐት ሒዝካዮ ክትመጽእ ኣለካ።
ኣቲ ትወስዶ ዓይነት ክትባት ባዕልኻ ክትመርጽ ኣይትኽእልን ኢኻ። ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን ኣብ ነዘርላንድስ Moderna ከምኡ ድማBioNTech/Pfizer ዝዓይነቶም ክትባት እዮም ዝወሃቡ ዘለዉ። እንተደኣ ነቲ Janssen ዝዓይነቱ ክትባት ክትወስድ ትመርጽ ኮይንካ ፈለማ እዚ ክትባት እዚ ዘለዎም ምዃኑ ሓበሬታ ንምርካብ ነቶም ኣብ ኸባቢኻ ዘለዉ GGD ክትሓቶም ኣለካ። እቲ ቐዳማይ ትወስዶ ዓይነት ክትባት ኣብቲ ትኽተበሉ ቦታ እዩ ዝምርኰስ። እቲ ኻልአይ ክትባት መብዛሕትኡ ግዜ ከምቲ ቐዳመይቲ ዝወሰድካዮ ክትባት ሓደ ዓይነት እዩ ዝኸውን። እቶም ኣብ ሕማም ናይ ምክልኻል ዓቕሞም ከቢድ ጸገም ዘለዎም ሰባት እሞ ብኺኢላሓኪምንሳልሳይግዜ ክታበት ክወስዱዕድመ ዝቐረበሎም እቲ 1ይ ወይ 2ይ ግዜ ዝወሰድዎ ክትባት ብዘየገድስ ኩሉ ግዜ እቲ mRNA-vaccin (Moderna of BioNTech/Pfizer) ዝዓይነቱ ክትባት እዮም ዝኽተቡ። ትሕቲ 18 ዓመት ዝዕድሚኦም መንእሰያት ነቲ BioNTech/Pfizer ዝበሃል ክትባት ጥራይ እዮም ዝኽተቡ።
ልክዕእዩቈጸራብምግባርእውንክትባት ምውሳድይከኣል እዩ። እንተደኣ ነቲ Janssen ዝዓይነቱ ክትባት ክትወስድ ትመርጽ ኮይንካ ፈለማ እዚ ክትባት እዚ ዘለዎም ምዃኑ ሓበሬታ ንምርካብ ነቶም ኣብ ኸባቢኻ ዘለዉ GGD ክትሓቶም ንመኽረካ።
ክትባት
እንተደኣ ነቲ ቐዳማይክትባት ክትክተብብዘይቈጸራክትመጽእ ኮይንካነዞምዚስዕቡተማሊእካ ምጻእ፦
- ሰነድመንነትካቍጽሪ BSN ዘለዎ (ፓስፖርት፣ካርድመንነትወይናይ ተሽከርከርቲ መምርሒ ፍቓድ)
- ናይ ኣፍን ኣፍንጫን መሸፈኒ ማስኬራ
- ንላዕለዋይክፋል ቅልጽምካብቐሊሉጥርሑ ከግብረካ ዝኽእልፍኹስ ዝበለክዳውንቲተኸደን
- እንተደኣ ንሳልሳይግዜ ክታበት ክትወስድ ብኺኢላ ሓኪምዕድመ ዝቐረበልካ ኾይንካ ነቲ ናይ ዕድመ ወረቐት ሒዝካዮ ምጻእ።
ንበይንኻእንተመጻእካእቲ ዝሓሸ እዩ።እንተደኣ ናብቲናይ ክትባት ቦታንበይንኻክትመጽእዘይትኽእል ኮይናካግን 1 ሰብ ምሳኻከተምጽእትኽእልኢኻ። ንኣብነትእንተደኣ ብናይ ስንኩላንዓረብያትኸይድኣሊኻ።ካብ 12 ክሳብ 17 ዝዕድሚኦምመንእሰያትወላዶምወይኣለይቶምሒዞም ክመጹፍቑድእዩ።
ከምንቡርካብዝርርብ ጀሚርካ ካስዕ ክትባት ምኽታብብምሉኡእቲመስርሕፍርቂሰዓትእዩዝወስድ።እዚነቲ ድሕሪክትባት ምውሳድካን15 ደቓይቕምጽባይዘጠቓልልእዩ።ሓደ ሓደ ግዜ ጻዕቒ ኣብ ዝህልወሉ እዋን ንንውሕ ዝበለእዋንክትጽበየድልየካይኸውንእዩ።ብዛዕባኩነታት ጥዕናኻዝገልጽሕቶታትክትመልእከምዘድልየካእውን ኣይትረስዕ ኢኻ።
እተን ብዘይ ቆጸራ ክታበት ዝውሰደለን ቦታታት ቀወምትን ግዝያውን/ተንቃሳቐስትን ቦታታት እየን። ኣብ ገለ ገለ እተን ተንቀሳቐስቲ ቦታታት ናይ መካይን መዓሸጊ ቦታ የለን፣ ምሉእ ብምሉእ ሱንኩላት ክግልግላ ዝኽእላ ቦታታት እውን ኣይኮናን። ሓገዝየድልየካድዩ? እምበኣር መጀመርታ እዚ ዝከኣልእንተዀይኑብምሕታት ሓበሬታ ርኸብ።ኵለንእተንቀወምቲቦታታት ግን ነዞምመሳለጥያታትእዚኣቶም ዘማለኣእየን።
ክትባት
ነቲ ናይ መጀመርታ ክትባት ምስ ወሰድካዮ ነቲ ኻልኣይክትባት ንምውሳድ ብኡ ንብኡ ቈጸራክትገብርኢኻ። ነቲ ካልኣይ ክትባት ድሕሪኽንደይመዓልትታትከም ትኽተቦ ዝምርኰስ ኣብዕድመኻንኣብ ትወስዶ ዓይነት ክትባትን እዩ።
ካልኣይ ክትባት
እወ፣ ነቲካልኣይንክትባት እውን ብዘይቈጸራክትወስዶይከኣልእዩ።እንተደኣ ድሮቘጸራዝሓዝካ ኮይንካ እሞብዘይ ቆጸራክትክተብ ደሊኻ ድማ እዚ ይከኣል እዩ፣ መጀመርታ ግንነቲ ዝሓዝካዮ ቘጸራክትስርዞ ኣለካ።ብኸምዚ ድማ ብዘየድሊክታበት ካብ ምጉሓፍ ንድሕን ኣለና ማለት እዩ። ንኻልኣይ ክትባት ብዝምልከት ኣብ ግምት ከተእትዎ ዘለካ ነገር ኣብ መንጎ እቲ ቀዳማይን ካልኣይን ክትባት ዘሎ ናይ ግዜ ጋብ እዩ። ነቲ ካልኣይ ክትባት ድሕሪኽንደይመዓልትታትከም ትኽተቦ ዝምርኰስ ኣብዕድመኻንኣብ ትወስዶ ዓይነት ክትባትን እዩ፥
Moderna: ነቲ 2ይ ክትባት ትወስዶ ነቲ 1ይ ክትባት ምስ ወሰድካዮ ድሕሪ 28 መዓልታት ኣዩ።
BioNTech/Pfizer: ነቲ 2ይ ክትባት ትወስዶ ነቲ 1ይ ክትባት ምስ ወሰድካ ድሕሪ 28 መዓልታት እዩ። ካብ 12 ኽሳዕ 17 ዓመትንዝዕድሚኦምቆልዑት ኣብ መንጎ እቶም ክልተ ክትባታትእንተወሓደ ናይ 21 መዓልታት ፍልልይ ክህልው ኣለዎ።
AstraZenca: እንተደኣ እቲ 1ይ ዝተኸተብካዮ AstraZeneca ኮይኑ፣ ኣብቲ ብዘይ ቈጸራ ክትባት ትወስደሉ ቦታ BioNTech/Pfizer-vaccin ዝዓይነቱ ክትባት ኢኻ ክትወስድ።
ክትባት
እወ። ነቲሳልሳይ ክትባት እውን ብዘይቈጸራክትወስዶይከኣልእዩ።ንሳልሳይግዜ ክትባት ዝወሃቡ ሰባት ኣብ ሕማም ናይ ምክልኻል ዓቕሞም ከቢድ ጸገም ዘለዎም ብኺኢላ ሓኪም ዕድመ ዝተገበረሎም ሰባት ጥራይ ኢዮም።ነቲ ናይ ዕድመ ወረቐት ከኣ ሒዞሞ ክመጹ ይግባእ።
መዝገብ ክትባት
እንተደኣ ኣብ GGD ኮይንካ ተኸቲብካ ንሶም መዓስ፣ ኣበይን እንታይዓይነትክትባትን ከምዝተኸተብካ ይምዝገቡ እዮም።ምሉእብምሉእድሕሪ ምኽታብካ ነቶም ብዛዕባ ክትባትካ ዝገልጹ ውልቃዊ ሓበሬታታት ናትካ ብመንገዲ CoronaCheck ናይ ክታበት ምስክርወረቐት ምእንቲ ክዳለው ክምስርሑ እዮም። ነዚ ተባሂሉ ውልቃዊ ሓበሬታት ናትካ ናብ RIVM ክመሓላለፍኣየድልንእዩ። እንተደኣ ውልቃዊ ሓበሬታት ናትካ ን RIVMዝሃብካ ኮይንካእቶም ብዛዕባ ዝወሰድካዮ ክትባት ዝገልጹሓበሬታታትኣብ mijn RIVM ክሰፍሩእዮም።እዚእቲ ክትባት ክህልዎ ንዝኽእሉ ጐድናዊ ሳዕቤናትንምምዝጋብንነቲክትባትንምክልኻሉንጠቓሚኢዩ።
እንተደኣ ብዛዕባምዝገባ ዝምልከት ዝያዳሓበሬታደሊኻኣብ ናይ ሃገራዊመንግስቲወብሳይትክትውከስትኽእልኢኻ።
ንውልቃዊ ሓበሬታት ናትካ ብኸምዚ ኣገባብ ኢና ንዕቅቦምም፦
መንነትካ ዝፈልጥ ወላ ሓደ ሰብ የልቦን። ነቲ ናይ ክትባት መኽተቢ ቦታታት ትርእዮ መንነትካ ከይተፈለጥካ እዩ።
ኣብዚ ወብ ሳይት እዚ ዝዀነ ይኹን ውልቃዊ ሓበሬታት ናይ ሰባት ኣይነቐምጥን ኢና።
ሰባት ኣበየናይ ክፋል እዚ ወብ ሳይት ምብጻሕ ከም ዝገበሩ ጥራይ ኢና ንከታተል፣ እዚ ዝግበር ድማ ነዚ ወብ ሳይት እዚ ንምምሕያሽ ብምባል እዩ።


text:
ኢንዳስትሪ ፓርክ መቐለ ካብ ዝምረቕ ሓደ ዓመትን ሽድሽተን ወርሕን ኣቑጺሩ’ሎ፡፡ እዚ ኣብ 25 ሄክታር መሬት ዝተደኾነ ፓርክ ኣብዚ ሕጂ እዋን ካብ ሸዳት ጀሚሩ ንዝተፈላለዩ ግልጋሎት ዝውዕሉ ብሎካት ኣብ ልዕሊ ምሓዙ ንሓምላዋይ ቦታ እውን ዘጠቃለለ እዩ ክብሉ ኣተሓባበሪ’ቲ ፓርክ ኣይተ ፊሊሞን ታረፈ ገሊጾም፡፡ ኣይተ ፊሊሞን ወሲኮም ኣብቲ ኢንዳስትሪ ፓርክ 15 ሸዳት እንትህልዉ እቶም ሰለስተ ተግባራዊ ስራሕ ከምዝጀመሩን ክልተ ድማ ንደገ ምልኣክ ምጅማሮም ሓቢሮም፡፡ አቶም ዝተረፉ ሸዳት እውን እንተኾነ ብዘይካ ሓንቲ ሼድ እቶም ዝተረፉ ብሰብ ሃብቲ ተታሒዞም ናብ ስራሕ ንምእታው ኣብ ምሽብሻብ ይርከቡ ኢሎም፡፡
ኣይተ ፊሎሞን ብዛዕባ ምፍጣር ዕድል ስራሕ ኣመልኪቶም ዛጊት ንኣስታት 4,000 መንእሰያት ናይ ስራሕ ዕድል ፈጢሩ ከምዘሎን ምሉእ ብምሉእ ስራሕ ምስ ጀመረ ግን ንከባቢ 20 ሽሕ መናእሰይ ዕድል ስራሕ ክኸፍት እዩ ኢሎም፡፡


text:
ወሃቢ ቃል ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ "ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ክልል ትግራይ ይዋግኡ ከምዘለው ተኣማኒ ጭብጢታት ኣሎ፣ እዚ ነገር’ዚ ከቢድ ምዕባለ እዩ። ስለዚ እቲ ሰራዊት ብህጹጽ ካብ ኢትዮጵያ ንክወጽእ ንሓትት"ኢሉ ።
መግለጺ ወሃቢ ቃል ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ወሲኹ "ኣብ ክልል ትግራይ፣ መግሃስቲን መጥቃዕቲን ኣብ ልዕሊ ሰብኣዊ መሰላት ከምዝተፈጸመ ፈሊጥና ኣለና፣ ኩሎም ወገናት፣ ንሰብኣዊ መሰላትን ዓለም ለኻዊ ሕጊታትን ከቅየዱ" ይግባእ ይብል ።
መግለጺ ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ "ንሕናን ዓለምለኻዊ መሻርኽትናን፣ እቶም ዝተፈጸሙ ሪፖርታት መግሃስቲ ብናጻ ወገን ክጻረዩን፣ ፈጸምቲ’ቲ ገበን ናብ ፍርዲ ንክቀርቡን ንሓትት ኣለና"ድሕሪ ምባል ተዋጋእቲ ወገናት፣ ንሰላም ክሰርሑ፣ ንስደተኛታት ወሲኹ፣ ንሰላማዊያን ሰባት ካብ ጥቅዓት ከድሕኑ፣ ናብ ትግራይ ሰብኣዊ ቀረባት ብዘይደረት ንክሓልፍ ከኽእሉ’ውን ጸዊዑ።
መንግስቲ ኤርትራ ብዛዕባ’ዚ ሓድሽ ምዕባለ’ዚ ዛጊድ ዝሃቦ ወግዓዊ መልሲ የለን። ኣብ ምጅማር እቲ ውግእ ግና ‘የለናሉን’ ከምዝበለ ዝዝከር እዩ። ህወሓት ብተደጋጋሚ ‘ሰራዊት ኤርትራ ኣብ’ቲ ውግእ ይሳተፍ ኣሎ’ ክብል ድሕሪ ዝሃቦ ተደጋጋሚ ክሲ፣ መልሲ መንግስቲ ኤርትራ ንምርካብ ኣብ ዝገበርናዮ ጻዕሪ፣ ሓደ መንነቶም ዘይተገልጹ ኤርትራዊ ባዓል ስልጣን ‘ንበለኻ ለኽዐካ መልሲ ኣይንህብን’ ኢሎምና ኣለው።
መንግስቲ ኢትዮጵያ’ውን እንተኾነ፣ነዚ ዳሕረዋይ መግለጺ ሚኒስትር ወጻኢ አሜሪካ ዝሃቦ ወግዓዊ መልሲ የለን። ኣብ ናይ ትማሊ ዜና ከምዝጠቀስናዮ ግና፣ ቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድ፣ ንዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዩ ጉተረዝ ‘ሰራዊት ኤርትራ፣ ኣብ ዘሳሓሕቡ ዝነበሩን ንኤርትራ ብዳይነት ኣብዝተዋሃቡን ከባቢታ ጥራሕ’ዮም ዘለው ኢሎምዎም’ ዝብል ሪፖርት ከምዝጸብጸብና ዝዝከር እዩ።


text:
ሰራዊት ኬንያ ናብ አልሸባብ ዝተላእኸ አፅዋራት ዝፀዓና 2ተ ነፈርቲ አብዚ ሰሙን'ዚ አብቲ አልሸባብ ዝተቆፃፀሮ መዕርፎ ነፈርት ሶማል ዓሊበን ክብል አፍሉጡ።
ሰራዊት ኬንያ እተን ነፈርቲ ካበይ ከምዝመፃን ናይ መን ምኻነንን ዝበሎ የለን። ግን ኣብታ ፅንዕቲ ዕርዲ አልሸባብ ዝኾነት ደቡብ ማእኸላዊት ኸተማ ባይደዋ ነቲ ጉጅለ ሚሊሽያ ዝኸውን አፅዋር ሒዘን ከምዝዓለባ'ዩ ገሊፁ።
ፀብፃባት ሚድያታት ውሽጢ ሃገር ኬንያ ነቲ ፅዕነት ካብታ ንነዊሕ እዋን ንአልሸባብ ብምሕጋዝ እትኽሰስ ኤርትራ ዝመፀ ከይኾነ አይተርፍን ዝብል ፀብፃባት የውፅኡ'ለው።
ሚኒስትሪ ወፃኢ ኤርትራ ብወገኑ ሎሚ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ነቲ ክስታት ብምንፃግ "ምህዞን ውፁእ ሓሶትን" ክብል ፀዊዕዎ'ሎ። ንኤርትራ ኣብ ምፅላምን ግጉይ ሓበሬታ ኣብ ምሃብን ወፍሪ ብቀንዱ ናይታ ኣብቲ ዞባ ተፃረሪታ ዝኾነት ኢትዮጵያ 'ዩ ክብል'ውን ኸሲሱ'ሎ።
ኣብ ጉጅለ ተዓዛቢ ዓለም-ለኸ ቅልውላው ተንታኒ ዝኾኑ ራሺድ ኣብዲ ኤርትራ ቅድሚ ሎሚ ኣብ ሶማል ንዘለዉ ሚሊሽያታት ናይ ምሕጋዝ ታሪኽ አለዋ ድሕሪ ምባል "ግን ኤርትራ ደገፍ ምሃባ ቀፂላ'ላ ዝብል ዜና ንምርግጋፁ አዝዩ አፀጋሚ'ዩ" ይብሉ።
ራሺድ አብዲ አስዒቦም ኤርትራ ንነዊሕ እዋን ብርግፅ ንአልሸባብ ዝደገፈትሉ ምኽንያት ምስኦም ብስነ-ሓሳብ ስለትሰማማዕ ዘይኾነስ ንፅልዋ ኢትዮጵያ ኣብ ሶማል ንምቅዋም'ዩ ኢሎም። ኢትዮጵያ ኣብ ሶማል ዝአተወትሉ እዋን'ዩ እቲ ዝለዓለ ናይ ኤርትራ ኣብ ሶማል ምትእትታው ዝነበረ ክብሉ ራሺድ ኣብዲ ይዛረቡ።
ንምስምዑ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
Radio Erena: 17 June 2019
ንሕብረት ኣፍሪቃ ዳግመ ምትዕርራይ ንምግባር ዝቖመት ጉጅለ፣ ብቀዳም 15 ሰነ ኣብ ኪጋሊ ኣኼባ ኣካዪዳ።
ፕረዚደንት ፖል ካጋመ ብዘቕረበላ ዕድመ መሰረት ኣብ ኪጋሊ ዝተኣከበት እታ ጉጅለ፣ ሕብረት ኣፍሪቃ መንፈቓዊ ኣኼብኡ ኣብ ወርሒ ሓምለ ከካዪድ መዲቡሉ ኣብ ዘሎ እዋን’ዩ።
ትካላዊ ኣቃውማኡን ሓቚፉወን ዘሎ ኮሚሽናትን ዘጠቓለለ እቲ ዳግመ ስርርዕ፣ ወጻኢታት ሕብረት ኣፍሪቃ ብ12 ሚእታዊት ከጉድል እውን መደብ ከምዘሎ እዩ ዝግለጽ።
ኣብቲ ኣብ ከተማ ኪጋሊ ዝተኻየደ ኣኼባ፣ ኣባል ሃገራት ሕብረት ኣፍሪቃ ዘዋጽኦኦ ገንዘብ ብገምጋም ናብ 115 ሚልዮን ዶላር ክብ ኢሉ ከምዘሎ ተገሊጹ።
ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ሓድሽ ኣቃውማን ቅርጽን ኣብ ዝሕዘሉ እዋን፣ ነቲ ንመላእ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝሓቁፍ ናጻ ናይ ንግዲ ዞባ ንምቛም ወጺኡ ዘሎ መደብ ኣዝዩ ሓጋዚ ከምዝኸውን ኣባላት’ታ ሽማግለ የረድኡ።
ከምዝዝከር መላእ ኣፍሪቃ ናጻ ናይ ንግዲ ዞባ ንምቛም 52 ሃገራት’ታ ኣህጉር ክፍርማ እንከለዋ፣ ኤርትራ፣ በኒን ከምኡ’ውን ናይጀሪያ ገና መልሲ ኣይሃባን ዘለዋ።
ኣብ 2025 ዓመተ ምህረት ተግባራዊ ክኸውን ትጽቢት ዝግበረሉ’ዚ ሓድሽ ኣቃውማ፣ ማዕረ ቁጽሪ ተሳታፍነት ደቀንስትዮን፣ ምክፍፋል ስልጣን ምስ መንእሰያትን ዘረጋግጽ ከምዝኸውን ኣብቲ ኣኼባ ተገሊጹ።


text:
ፓርላማ ኢትዮጵያ ንሚንስትር ዴኤታ ገንዘብን ምትሕብባር ኢኮኖሚን አቶ አለማየሁ ጉጂ ናይ ዘይምኽሳስ መሰል መንዚዕዎም።
ንሶም ብትእዛዝ ቤት ፍርዲ ኣብ ትሕቲ ቀይዱ ምእታዎም’ውን ብተወሳኺ ተገሊጹ’ሎ።
ኣብ ኢትዮጵያ ብዝሒ ብተግባር ብልሽውና ተጠርጢሮም ዝተአሰሩ ሓለፍቲ ስራሕ መንግስትን ሰብ ሃብትን ወሲኹ 50 ከምዝበጽሐ’ውን ተሓቢሩ’ሎ።’
ሚንስትር ዴኤታ አቶ አለማየሁ ጎጂ ናይ ዘይምክሳስ መሰል ዝተመንዘዓ እቲ ፓርላማ ዝሓለፈ ዓርቢ ኣብ ዘካየዶ ህጹጽ አኼባ’ዩ።
ሚንስትር ዴኤታ ገንዘብን ምትሕብባር ኢኮኖሚን አቶ አለማየሁ ጎጆን ብትእዛዝ ቤት ፍርዲ ተአሲሮም አለው። አቶ አለማየሁ ጎጂ ካብ ዝተጠርጠርሉ ጉዳያት ሓደ ንናይ ወጻኢ ኩባንያ ልዕሊ 20 ሚልዮን ዶላር ብዘይ ጨረታ ኮንትራት ተዋሂቡ ንሶም ድማ አብዚ ተረባሒ ኔሮም ዝብል’ዩ። እቲ ስራሕ ከይተዛዘመ’ውን ክፍሊት ተዋሂቡ’ዩ ዝብል ተወሳኺ ክሲ’ውን ተመስሪትዎም አሎ።
ብካልእ ዜና ዳይሬክተር በዓል ስልጣን መንገድታት ኢትዮጵያ ዝነበሩ አቶ ዛይድ ወ/ገብረኤል’ውን ብገበን ብልሽውና ተጠርጢሮም ተአሲሮም አለው።


text:
መንእሰይ ሻም መስፍን ብትግርኛን እንግሊዝን እትሰርሕ " ናትና" ዝሰመያ ናይ ኮምፕዩተር ኦፐረቲንግ ሲስተም ዝመሃዘ መንእሰይ'ዩ።
እዚ ኦፐረቲንግ ሲስተም ኣብ ናይ ቀደም ኮምፒተራት ተጻዒኑ ብዘይጸገም ሰባት ብቀሊሉ ክጥቀምሉ ከምዝኽእሉ'ውን መንእሰይ ሻም ይገልጽ።
ሻም መስፍን ኣብ 1991 ኣብ ኣስመራ (ሓዝሓዝ) ተወሊዱ ናይ 2ይ ደረጃ ትምህርቱ ድሕሪ ምውዳእ ኣብ 2016 ካብ ኮሌጅ ኢንስቲትዩት ቴክኖሎጂ ኤርትራ ብዓውዲ ትምህርቲ ኮምፕዩተር ኢንጅነሪንግ ብዲግሪ ተመሪቑ።
ብተመሳሳሊ ኣብ ከተማ መቐለ ካብ ዝተደርበዩ ሓፂነመፂነ ዝተሰርሐት ብኢድ ትሰርሕ ማሽን ዝመሃዘ መንእሰይ የማነ መሓሪ'ዩ።በታ ማሽን ኣቢሉ ካብ ዝተጓሓፈ ወረቓቕቲ፣ ልሕጽን ቆጽላመጽልን ተጠቒሙ ንኹቦን ዕንጸይትን ዝትክእ ውጽኢት'ውን ረኺቡ’ሎ፡፡
ምስዞም ክልተ መንእሰያት ብዛዕባ ምህዞታቶም ብዝምልከት ዝተካየደ ቃለ-መጠይቕ ኣብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
Radio Erena: 04 January 2015
ስዑዲ ዓረብ፣ ብሽበራ ዝኸሰሰቶም 47 ሰባት ኣብ ጽባሕ ሓድሽ ዓመት ብሞት ምቕጽዓ፣ ኣብ ዞባ ማእከላይ ምብራቕ ሓድሽ ወጥሪ ኣኸቲሉ ይርከብ።
እታ ሃገር፣ ኤርትራ እትርከበን 35 ሃገራት ብእስላማዊ ኪዳን ኣንጻር ግብረ ሽበራ ድሕሪ ምጥርናፋ፣ ሃይማኖታዊ መራሒ ሺዓ ንዝርከቦም 47 ሰባት ኣብ ሓደ መዓልቲ ምቕታላ፣ ካብ ሓያሎ ወገናት ተቓውሞ ይገጥማ ኣሎ።
ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት እታ ሃገር ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ እቶም ብግብረ ሽበራ ገበነኛታት ኮይኖም ተረኺቦም ዝበሎም 47 ሰባት ብምስያፍን ብምርሻንን ከምዝተቐትሉ ኣረጋጊጹ።
ሓድሽ ዓመት፣ ሓያሎ ሃገራት ንእሱራት ምሕረት ዝገብራሉን፣ ናይ ጽገናን ዕርቅን ዝኣመሰለ ሓድሽ ፖለቲካዊ ውሳኔታት ዘበጋግሳሉ ዕለት ክነሱ፣ ስዑዲ ዓረብ በንጻሩ ኣብ ሓደ መዓልቲ ክንድዚ ዝኣክል ብዝሒ ሰብ ብሞት ምቕጽዓ ብተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ብትሪ ተነቒፋ።
ብእምነት ሺዓ እትምራሕ ኢራን ከኣ፣ ስዑዲ ዓረብ ሃይማኖታዊ መራሒ ሺዓ ብሞት ምቕጽዓ ሳዕቤን ከምዘለዎ ኣጠንቒቓ።
በቲ ፍጻሜ ዝተቖጥዑ ኣመንቲ ሺዓ ዝኾኑ ኢራናውያን ከኣ ኣብ ቴህራን ንዝርከብ ኤምባሲ ስዑዲ ዓረብ ኣጥቒዖም።
ስዑዲ ዓረብን ኢራንን ብሰንኪ ጉዳይ የመን ኣብ ምትፍናን ከምዝርከባ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ቕትለት ስዑዳዊ ሃይማኖታዊ መራሒ ሺዓ ከኣ እቲ ምትፍናን ብኢሱ ይርከብ።
ብምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት እባ ቅድሚት ካብ ዝስራዓ ሃገራት ዓለም ሓንቲ ዝኾነት ስዑዲ ዓረብ፣ ኣብ ዓመተ 2015 ብሞት ናይ ዝቐጽዓቶም ሰባት ልዕሊ150 ከምዝበጽሕ ጸብጻባት የመልክቱ።
=======================


text:
ዝኽሪ 20 ሰነ ኣብ ከተማ ሊድስ (ዓዲ እንግሊዝ)
ሰነ 20 መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ትማሊ ቀዳም ኣብ ከተማ ሊድስ ተዘኪሩ ኣምስዩ። እቲ መደብ ብማሕበረ ኮም ኤርትራ ከተማ ሊድስ ዝተወደበ ኮይኑ ኣዳራሽ ብምክራይ ልዕሊ 300 ዝኾኑ ኤርትራውያን ተቀማጦ ከተማ ሊድስ ብእዋኑ ናብቲ ንመራኸቢ ዝተመደበ ቦታ ብምውሓዝ ሓቢሮም ንሰማእታቶም ብሕልና ዘኪሮም ኣምስዮም። እዚ ኣብ ከተማ ሊድስ ንመበል 4ይ ዓመቱ ተዘኪሩ ዝውዕል ዘሎ ክቡር ዕለት ከምቲ ልሙድ ሽምዓ ብምብራህ ንሕድርን ለበዋን ጀጋኑ ሰማእታት ዘንጸባርቕ መዝሙር ተዘሚሩ መደረታት ብዝተፈላለዩ ወልቀሰባት ድማ ተሰሚዑ።
ሰነ 20 መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ትማሊ ቀዳም ኣብ ከተማ ሊድስ ተዘኪሩ ኣምስዩ። እቲ መደብ ብማሕበረ ኮም ኤርትራ ከተማ ሊድስ ዝተወደበ ኮይኑ ኣዳራሽ ብምክራይ ልዕሊ 300 ዝኾኑ ኤርትራውያን ተቀማጦ ከተማ ሊድስ ብእዋኑ ናብቲ ንመራኸቢ ዝተመደበ ቦታ ብምውሓዝ ሓቢሮም ንሰማእታቶም ብሕልና ዘኪሮም ኣምስዮም። እዚ ኣብ ከተማ ሊድስ ንመበል 4ይ ዓመቱ ተዘኪሩ ዝውዕል ዘሎ ክቡር ዕለት ከምቲ ልሙድ ሽምዓ ብምብራህ ንሕድርን ለበዋን ጀጋኑ ሰማእታት ዘንጸባርቕ መዝሙር ተዘሚሩ መደረታት ብዝተፈላለዩ ወልቀሰባት ድማ ተሰሚዑ።


text:
ምድረ-በዳ ሳሃራ ከኣ እቲ ባሕሪ ንምብጻጥ ናይ ግድን ክሕለፍ ዘልዎ ሓደገኛ ጉዕዞ'ዩ። ካብ ሱዳን፡ ጫድ፡ ኒጀርን ማሊን ዝተበገሱ ሰባት ናብ ሊብያን ኣልጀርያን ንምብጻሕ ካብ ጽርግያ ወጻኢ ዝጎዓዛ መካይን ተጠቂሞም ይጎዓዙ። ኣብ'ዚ፡ ካብ 1996 ንደሓር ጥራይ 1,703 ሰባት ሞይቶም ኣሎዉ። እቶም ብህይወት ዝደሓኑ ከም ዝምስክርዎ ግና ዳርጋ ነፍሲ ወከፍ ጉዕዞ ህይወት'ዩ ዝኽፈላ። ስለ'ዚ እቲ ኣሃዝ ኣዝዩ ዝለዓለ ክኸውን ይኽእል። እዚ ኣሃዝ'ዚ ነቶም ብናይ ትሪፖሊ፡ ኣልጀርስን ራባትን መንግስታት ብኣልማማ ተጠርዞም ኣብ ቃልዕ በረኻታት ምድረበዳ ብ ኣማኢት ዝተደርበዩ ስደተኛታት የጠቃልል።
ኣብ ሊብያ ከኣ ዘስካሕኽሕ ስቕያት ስደተኛታት ተመዝጊቡ'ዩ። ዋላ'ኳ ወግዓዊ ዝኾነ ኣሃዝ ኣይሃሉ፡ ኣብ 2006 ሁማን ራይትስ ዋችን ኣፍሪክን፡ ን መንግስቲ ትሪፖሊ ኣልማማ ብምእሳር፡ ብምቕጥቃጥን ምስቓይን ስተተኛታት ኣብ መዳጎኒ አሱርበታት ( ሰለስተ ካባቶም ብ ኢጣልያ ዝምወሉ) ከሲስዋ ምንባሩ ዝዝከር'ዩ። ኣብ መስከረም 2000ዓም፡ ኣብ ዛውያ… ሰሜናዊ ምዕራብ ናይታ ሃገር… ብውሕዱ 560 ወጻእተኛታት ብ ዓሌታዊ መጥቃዕቲ ተቀቲሎም።
ኣብ መካይን ተሓቢእካ ኣብ ዝግበር ጉዕዞ 372 ሰባት ሞይቶም። ከምኡ'ውን 413 ሰባት ኣብ ዶባት ሃገራት ዝፈልዩ ወሓይዝ ኣብ ምስጋር ጥሒሎም፡ ዝበዝሑ ኣብ ኦልድ-ነይሲ… መንጎ ፖላንድን ጀርመንን፡ ኣብ ኢቭሮስ… መንጎ ቱርክን ግሪኽን፡ ኣብ ሳቫ… መንጎ ክሮስያን ቦዝንያን ዝርከብ፡ ከምኡ ድማ ኣብ ሞራቫ… ኣብ መንጎ ስሎቫክያን ቼክ-ሪፖብሊክን ሞይቶም። ካልኦት 122 ሰባት ከኣ ብመካይን ኣብ ኣካውሕ በረድ ዝመልኦ ዶባት ክጎዓዙ (ብፍላይ ቱርክን ግሪኽን) ብቁሪ ከርዲዶም ሞይቶም። ኣብ ዶብ ግሪኽን ቱርክን፡ ኣብ ገማግም ፈለግ እቭሮስ ገና ናይ ፈንጂ ቦታታት ኣሎዉ። ኣብዚ ብውሕዱ 92 ሰባት ናብ ግረኽ ክእትዉ ብፈንጂ ሞይቶም።
ከባቢ 294 ስደተኛታት ዶብ ብዝሕልዉ ፖሊስ ብጥይት ተቐቲሎም። 38 ካብዚኦም ኣብ ኹይታን መሊላን ግንኣታት ስፓኛ ኣብ ሞሮኮ ተቀቲሎም፡ ካልኦት 50 ኣብ ጋምብያ፡ 94 ኣብ ግብጺ ከም'ኡ ድማ 32 ኣብ ምብራቕ ቱርኪ ኣብ ዶባት ኢራንን ኢራቕን ተቐቲሎም። ገለ ውሑዳት ግና ብናይ ፈረንሳ፡ ጀርመንን ስዊዝን ፖሊስ ተቀቲሎም። ካሎት ከኣ ኣብ ሊብያን ሞሮኮን ሞይቶም። ብካልእ ወገን ከኣ 41 ሰባት ኣብ መሐንበቢ ጎማታት ነፈርቲ ታሓቢኦም ክኸዱ ሞይቶም፡ ካልኦት 31 ሰባት ኣብ ባቡራት ተሓቢኦም ን ቻነል-ታነል ሰጊሮም ዓዲ-እንግሊዝ ኪሰግሩ ክብሉ ኣብ ካላይስ ሞይቶም ተረኪቦም። ጌና ካሎት 12 ሰባት ኣብ ካልእ ቦታታት ኣብ ባቡራት ሞይቶም፡ ጌና ካሎት 2 ከኣ ቻነል-ታነል ክሰግሩ ጥሒሎም።


text:
ቡሩክ ዘይመጽእ በስመ እግዚኣብሔር!!
ቀዳም 15- መስከረም-2018 ወጋሕታ ለይቲ ስዓት 2.00 ቅ.ቀ. ብኣባ ጴጥሮስ ወልደ ተሰንዮም ካብ ካርቱም ተበጊሶም፣ ናብ ከሰላ ብሰላም ኣትዮም፣፣ ኣብ ብሎኮ ከሰላ ምስ በጽሑ ኣባ ገብራይ ብእደማርያም ምስ ቆሞስ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ-ያን ቅዱስ ሚካኤል ቀሺ ጠዓመ ተወልደ ሽማግለታት ናይ ክልቲኦም ደብርታት (ማለት ናይ ካቶልካዊትን ኦርቶዶክሳዊትን ኣብያተ ክርስቲያን) ኪቕበልዎም ከዱ፣፣ ኣብ ቅርዓት ቤተ-ያን ምስ በጽሑ ኣባ ሰሎሞን ነጋ ልብሰተ ክህነት ተላቢሶም ምስ ክልተ ዲያቆናትን ምእመናን፣ መንእሰያት እንዳዘመሩን ኣዴታት እንዳደረፋን ዓለላን ብዓጀባ ተቀበልዎም፣፣ ካብ ማኪና ምስ ወረዱ መስቀል ኣባ ሰሎሞን ኣሳለምዎም፣፣ ካብ መንፈሳውያን ማሕበራት ደቂ ቅድስቲ በኪታን ኪዳነ ምሕረትን ከኣ ጉንጉን ዕንበባ ኣብ ኪሳዶም ወደያሎም፣፣ ድሕሪ’ዚ ጉዕዞና ናብ ቤተ-ያን ኣምራሕና፣፣
ኣብ ውሽጢ ቤተ-ያን ቆሞስ ኣባ ገብራይ ብእደማርያም ብስሞምን ብስም ቁምስናን ናይ እንቋዕ ድሓን መጻኹም ሓጺር ቃል ምስጋና ምስ ኣስምዑ፣፣ ብፁዕ ሊቀ ጳጳስ ኣቡነ መንግስትኣብ ተስፋማርያም’ውን ብግደኦም “እንቋዕ ገጽ ንገጽ እራኣኣየና” ብምባል ኣባታዊ ቡራኬኦም ሃቡ፣፣ እቲ ናይ ቃል ምስጋን ብቋንቋ ትግርኛን እንግሊዝን ነበረ፣፣ መምህር ትምህርተ ክርስቶስ ያዕቆብ ሩፋኤል ከኣ ናብ ቋንቋ ዓረብ ተርጎምዎ፣፣
ካብ ቤተ-ያን ወጺእና ናብቲ ተቀሪቡ ዝነበረ መደብ ኣምራሕና፣፣ ሻሂ እንዳትሰተና ከኣ ኣባ ገብራይ ናይቶ ሽማግለታትን ዓበይቲ ዓድን ኣስማት ሓደ ብሓደ ኣላለይዎም፣፣
ድሕሪ ቀትሪ ስዓት ካብ 4-00 – 5፣30 ድ.ቀ. ናብ ሰለስቲኤን ኣብያተ ትምህርት ብካቶሊካዊት ቤተ-ያን ዝመሓዳራ በጽሑ፣፣ መማሃራን ምስ ተማሃሮ ከኣ ድሙቕ ዝኮነ ኣቀባብላ ገበርሎም፣፣ ኣብ ሓደ ሓደ ክፍልታት ብምእታው ከኣ ኣባታዊ ምኽሮም ለገሱ፣፣
ካብ ስዓት 6፣00 - 7፣30 ድ.ቀ.ርክብ ምስ ምእመናን ኣካየዱ፣፣ ብፁዕ ሊቀ ጳጳስ ኣቡነ መንግስትኣ “ሓደ ምእመን ኣብ ዕለታዊ ሕይወቱ ከዘውርቶም ዘለዎ ሓሙሽተ ነገራት ማለት (ጸሎት፣ እምነት፣ ምስጢረ ንስሓ፣ ምስታፍ ምስጢረ ቅዱስ ቅርባን፣ ሰናይ ተግባራትን) ዝብላ ሓሳባት ኣስፍሕ ኣቢሎም ጥዑምን ማራኽን ዝኮነ ኣባታዊ ምኽሮም ለገሲ፣፣
ሰንበት 16 - መስከረም - 2018 በቲ ወጺኡ ዝነበረ መደብ መስረት መስዋኦቲ ቅዳሴ ብፁዕ ኣቡነ መንግስትኣብ ምስ ኣርባዕተ ካህናት ኣባ ገብራይ ብእደማርያም፣ ኣባ ሰሎሞን ነጋ፣ ኣባ ጴጥሮስ ወልደ፣ ኣባ ፒተር ዶመኒክ ቆሞስ መደኒ ስዓት 9፣30 ቅ.ቀ. ተጀመረ። ላባስያን ካብ ቤተ-ያን ለቢሶም ናብቲ ዓቢ ዳስ ከምርሑ እንከለዎ፣ ብመጀመርያ መስቀል ……..>> መጀመርያ ቅዱስ ቁርባን ዝገብሩ ሕጻናት እናዘመሩ፣ ….>> መእተዊ መዝሙር ብዓረብ ባህላዊ ኣስረጋጭ ዝዝምሩ ሕጻንትን …..>> ተቐማጦ ከባቢ ከሰላ ኣቦታትን ኣዴታትን መንእሰያትን መዘምራንን ኩናማ ባህላዊ ልብሶም ለቢሶም፣ ቀቅድሚ ለባስያን ኣምሪሖም ኣተዉ፣፣ ምእመናን ከኣ ብዕልልታን ጣቂዒትን ደስ ዘብል ኩነታት ነበረ፣፣ መስዋዕቲ ቅዳሴ ምስ ተጀመረ ንባባት ብቋንቋ ትግርኛ፣ ብዓረብን ኹናማን ተነበ፣፣ ኣብ ወንጌል ምስ በጻሕና ከኣ ብትግርኛን ብዓረብን ተነበ፣፣ ብፁዕ ሊቀ ጳጳስ ኣቡነ መንግስትኣብ ከኣ ብትግርኛን ንእንግሊዝን ቃል ስብከቶም ኣብ ወንጌል ሉቃስ 3፣ 1-20 ተመርኹሶም ትማሊ ሰሉስ 1/1.2011 ዓም ግዕዝ (11/9/2018) ሓዲሽ ዓመት ዘመነ ማርቆስ ወዲእና ዘመነ ሉቃስ ጀሚርና ኣሎና፣፣ ዓመት ስለምን ራህዋን ቅሳነትን ይግበረልና፣፣ ነዚ ኣብ ሃገርናን ከባቢና እንስምዖ ዘሎና ናይ ሰላም ኩነታት ኣምላክ ባዕሉ ምሉእ ይግበረልና፣፣ ናይ ሎሚ ሰንበት “ሰንበት ዘዮሓንስ” ክንዝክር ንርከብ ኣሎና፣፣ ቅዱስ ዮሓንስ ከኣ “ጸያኄ ፍኖት - ጸራጊ መንገዲ” ኢዩ ዝነበረ፣፣ ነቲ ኣብ ትንቢት ኢሳያስ ዝርከብ “ጎደና እግዚኣብሔር ኣሰናድዉ፣ መንገድታቱ’ውን ኣቕንዑ፣ ሽንጭሮ ዘበለ ልዕል ይበል፣ እምባን ኲርባን ትሕት ይበል፣ ጥውጥዋይ ዝኾነ ኩሉ ትኽ ይበል፣ ድንጉር ይተኻኸል” (ሉቃ.3፣4-5) ዝብሎ ቅዱስ ዮሓንስ ከኣ ነቶም ኺጥመቑ ዝመጹ ሰባት ከምኡ ይብሎም ነበረ፣፣ እቶም ሕዝቢ ድማ “እንታይ እሞ ንግበር?” ኢሎም ሓተትዎ፣፣ ንሱ ከኣ “ክልተ ክዳን ዘለዎ ነቲ ዘይብሉ ይምቀሎ፣ ቀለብ ዘለዎ ድማ ከማኡ ይግበር ኢሉ መለሰሎም፣፣ ተቐበልቲ ቐረጽ ድማ ኦ መምህር ንሕናኸ እንታይ ንግበር በልዎ። ንሱ ከኣ ካብቲ ዝተኣዘዘልኩም ኅልፊ ኣይትውሰዱ በሎም፣፣ ወተሃደራት ከኣ ንሕናኸ እንታይ ክንገብር ምስ በልዎ? ንሱ ከኣ ንሓደ’ኳ ኣይትግፍዑ፣ ብሓሶት’ውን ኣይትመስክሩ፣ ደሞዝኩም ይኣክለኩም” በሎም (ሉቃ. 3፣7-14)፣፣ ንሕና’ውን ሕዝበ እግዚኣብሔር እዚ ሓሳባት እዚ ሎሚ ንዓና ቅድስቲ ቤተ-ያን ከተዘኻኽረና ትርከብ ኣላ፣፣…………. ብምባል ጥዑምን ምሃርን ዝኾነ ስብከቶም ኣስምዑ፣፣
ከም ፍቃድ ኣምላኽ ኮይኑ በቲ ተመዱቡ ዝነበረ መደብ ናይ ቁምስናና ከኣ 8ቱ ሕጻናት መጀመርያ ቅዱስ ቁርባን ዝቕበልሉ ዕለት ነበረ፣፣ ነቲ በዓል ድምቀት ኣብ ልዕሊ ድምቀት ወሰኸሉ።
መስዋዕቲ ቅዳሴ ምስ ተዛዘመ፣ ኣባ ገብራይ ናይዚ ኩሉ ዝተበግረ ቃል ምስጋና ንብፁዕ ሊቀ ጳጳስ ከምስግኑ እንከለዉ፣ ጎይታና ኣቡን ከኣ ብወገኖም ናይቲ ኩሉ ዝተገብረሎም ኣቀባብላ ኣመስገኑ፣፣ ኣብ መወዳእታ ምስ ዝተፈላለዩ ሽማግለታት ቤተ-ያን፣ መንፈሳውያን ማሕበራት መዘምራን ስእሊ ናይ ሓባር ተወስደ፣፣
ሰንበት ምሸት ካብ ስዓት 4፣30 - 7፣00 ድ.ቀ. ብመንእሰያት ቁምስና ደብረ ኢየሱስ ሕያዋይ ጓሳ ዝተሰናደወ መዘናግዒ ሳዕስዒትን፣ ደርፍን፣ መዛሙርን ንዝተፈላለዩ ብሔራት ቁምስናና ዘንጸባርቁ ተኻየደ፣፣ መምህር ወልደኢየሱስ መብራህቱን ኣቶ ኣማን ኣርኣያ በብተራ ናይ እንቋዕ ድሓን መጻኹም ዝገልጽ መልእኽቲ ብግጥምን ብስዲ ንባብን ናይ ምስጋና ቃላቶም ኣስምዑ። ኣብ መወዳእታ ንብፁዕ ሊቀ ጳጳስ ብቁምስና ደረጃን ብመንፈሳውያን ማሕበራት ሰራዊተ ማርያምን ኪዳነ ምሕረትን ሕያዋይ ጓሳን ደቂ ቅድስቲ ባኪታን ሕያባት ቀረበ፣፣ ደጊሞም ኣባ ገብራይን ብፁዕ ሊቀ ጳጳስን ናይ ቃል ምስጋና ምስ ኣስምዑ ብጸሎተ ቡራኼ ብፁዕ ሊቀ ጳጳስ መደብ ኅውጾተ ኖላዌ ብፁዕ ሊቀ ጳጳስ ኣቡነ መንግስትኣብ ተስፋማርያም ተዛዘመ፣፣ ንጽባሒቱ ሰኑይ ወጋሕታ ስዓት 3፣00 ቅ.ቀ. ካብ ከሰላ ናብ ካርቱም ምስ ኣባ ፒተር ዶመኒክ ተመልሱ።
NB. ምእመናን ቁምስና ደብረ ኢየሱስ ሕያዋይ ጓሳ ካብ ካልኦት ቁምስና ፍልይ ዝበላት ኢያ፣፣ ፍልይቲ ዝገብራ ከኣ፣ ኤርትራውያን (ትግርኛ፣ ብሌን፣ ኹናማ)፣ ዓሰርተ ብሄራት ደቂ ደቡብ ሱዳን ብሓደ ሓቢሮም ኣብ ዓበይቲ በዓላትን ፍሉይ ኣጋጣሚታት ኪኸውን እንከሎ ሓባራዊ ዝኾነ ምንቅስቃሳት ኢዮም ዝገብሩ፣፣ ከምኡ’ውን ምስ ካልኦት ሃይማኖታት ሓቢርካ ናይ ምስራሕን ልዙብ ስምረትን ሒዛ እትጉዓዝ ቁምስና ኢያ። ካብዚ ተበጊሶም ብፁዕ ሊቀ ጳጳስ ኣቡነ መንግስትኣብ ቁምስናኹም ፍልይቲ ቁምስና ኢያ፣ ካልኦት ይህልዋ ይኾና ኢየን ግና ኣይከምናትኩምን ኪብሉ ዝተረኽቡ፣፣


text:
ብመሰረት’ቲ ሓበሬታ፡ እቶም 3 ደቅንስትዮ ዝርከባኦም 12 ኤርትራውያን ካብ 2-17 ኣዋርሕ ኣብ ቤት-ማእሰርቲ ግብጺ ክሳቐዪ ድሕሪ ምጽናሕ ‘ዮም ብ 3 መስከረም ኣዲስ-ኣበባ ኣትዮም፡፡ እቶም 7 ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ከምዝነበሩ ‘ውን እቲ ሓበሬታ የመልክት።
ስርዓት ህግደፍ ካብ ዓዲ ገፊፉ ብ13 መካይን ናብ ከባቢ ሽዕብ ብምግዓዝ ኣብ ብርቱዕ ሙቐት ዘለዎ ቦታ ንኽልተ ሰሙን ዝኣሰሮም 270 ተቐማጦ ዓዲ ገብራይ ድሕሪ ሓያለ ምክልባት ከምዝተፈትሑ፡ ነቲ ኩነታት ብቐረባ ክካታተሎ ዝቐነየ ኣብ ጀርመን ዝምቕማጡ ተወላዲ ናይታ ዓዲ ምስ ኣሰና ኣብ ዘካየዶ ቃለመጠየቕ ሓቢሩ።
ሰልፊ ደሞክራሲ ኤርትራ፡ ኣቦ ወንበሩ ዝነበረ መስፍን ሓጎስ ንዘቕረቦ ስልጣን ናይ ምልቃቕ ሕቶ ብምቕባል ንኣቶ ተስፋሚካኤል የውሃንስ ከም ኣቦ ወንበር ሰልፊ ከምዝተከኦ ሎሚ 9 ሚያዝያ 2009 ኣብ ዝለኣኾ ጋዜጣ መግለጺ ሓቢሩ።
ወተሃደራት ኤርትራ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ-ሰለስተ መዓልታት ብወገን ራስ-ዱሜራ ዶብ ጥሒሶም ናብ ጅቡቲ ብምእታው
መከላኸሊ ዕርዲ የዳልዉ ከምዘለዉ ንሓደ “ስሙ ክንገረሉ ዘይደለየ” በዓል ስልጣን ጅቡቲ ብምጥቃስ ኣገልግሎት ዜና
ፈረንሳ ሓቢሩ።
ማእከላይ ባሕሪ ሰንጢቖም ማልታ ብምጕሳይ ሓደገኛ ጉዕዞ ዝፈጸሙ ዝበዝሑ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ዝርከቡዎም 250 ስደተኛታት ኣብ ላምፐድሳ ኢጣልያ ከምዝኣተዉ ታይምስ ዝተባህለ ናይ ማልታ ጋዜጣ ሓቢሩ።
ሎሚ ዘበን ጽቡቕ ክራማት እንተዘይተረኺቡ። “ እታ ምእንቲ ‘ርእስኻ ምኽኣል’ ክትብል ረዲኤት መግቢ ኣጕዲላቶ ዝጸንሐት ንድርቂ ዝተቓልዐት ኤርትራ ናይ ወጻኢ ረዲኤት ከድልያ እዩ” ክብል ሓደ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከምዘጠንቀቐ፡ ሎሚ 22 ሰነ ሮይተርስ ካብ ኣስመራ ኣብ ዘመሓላለፎ ጸብጻብ ሓቢሩ።
ኣብ ገምገም ቀይሕ ባሕሪ ኤርትራ፡ ዕጡቓት ወተሃደራት ኤርትራ ጽዕጹዕ ቶኽሲ ብምኽፋት 23 ገፈፍቲ ዓሳ ምስሪ ከምዝሓዙ ሮይተርስ ሎሚ 08 ሰነ ካብ መትረብ ስዌጽ (ምስሪ) ኣብ ዘመሓላለፎ ጸብጻብ ሓቢሩ።
ኣብ ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ ኣብ ኣገልግሎት ቋንቋ ኣምሓርኛ ክዓዪ ዝጸንሐ ጋዜጠኛ ኢዮብ ከሰተ ብወገን ኢትዮጵያ ዶብ ክሰግር ክብል ተታሒዙ ብመንግስቲ ኤርትራ ኣብ ቤትማእሰርቲ ማይ ሱርዋ ተኣሲሩ ከምዘሎ ብምሕባር፡ ንሃለዋቱ ብዝምልከት ከቢድ ስግኣት ከምዝስምዖ ‘ሪፖርተርስ ዊዝ ኣውት ቦርደርስ’ ሎሚ 6 ሰነ ኣብ ዘውጽኦ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣፍሊጡ።


text:
ኩነታት ለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስን ህዝቢ ኤርትራን
ኩነታት ለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስን ህዝቢ ኤርትራን
ህዝቢ ኤርትራ ኣስታት 20 ዓመታት ዝወሰደ ጎነጽ ዶባዊ ኵናት ምስ ኢትዮጵያ፡ ኣብ ወርሒ ሓምለ 2018 ህዝብናን ዓለምን ተስፋ ዘነበረሉ ብዘይቅድመ ኩነት ፍታሕ ግርጭት ዶብ ኢትዮ-ኤርትራ ብተበግሶ መራሕ ቀዳማይ ሚኒተር ፈደራላዊ ደሞክራሲያዊ ረፓብሊክ ኮ/ል ኣብይ ኣሕመድ ምብጻሕ ኣስመራ፡ ቀጺሉ መርሓቲ ጃንዳ ህግዲፍ ምብጻሕ ኣዲስ ኣበባ ተስፋ ኣይነበሮን ክበሃል ኣይክእልን። ይኹን’ምበር ትጽቢት ዘይተገብረሉ፡ ነዊሕ ከይኸደ ነቲ ተስፋታት ሰላም ህዝቢ ኤርትራ ዘበርዓነ ምስጢራዊ ውዕላት ንምሕደራ ምልካዊ ስርዓት ዘጎልብት ተርእዮ ኣብ ቅድሚ ትጽቢት ሰላም ተሰሪዑ ቀጸለ። ክሳብ ሕጂ ዝኸይድ ዘሎ ከኣ ንምልካዊ ዕላማ ንምርግጋጽ’ዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ኣብ’ቲ ሓጺር ግዜ ዝረኸቦ ፖለቲካዊ መኽሰባት’ኳ ኣይንበር፡ መላኺ ስርዓት ዓጊትዎ ዝነበረ ኩሉ ጥረ ነገራት ምስ’ቲ ዶባት ምኽፋቱ ህዝብና ገገለ ንመዓልታዊ ሂወቱ ዝጥቅመሉ፡ ደቁ ዘዕንግለሉ ንኣዝዩ ሓጺርን ውሱንን ግዜ ፍታሕ ረኺቡ ነበረ። እዚ’ውን ብተበግሶ ስግር ዶብ ኤርትራ ዝመጽእ ዝነበረ ቀረብ ዝተረኽበ’ምበር ብሓልዮት ህግዲፍ ኣይነበረን። መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ነቲ መኣዱ በርኪቱ ክዕንገል ዝጀመረ ስድራ ክርእይ ዓይኑ ስለ ዘይከኣለሉን፡ ብኡ ኣቢሉ ከኣ ነቲ ብሓሶት መብጽዓ ዝኣተወ ሰላም፡ ነባሪ ሰላም መታን ከይርከብ፡ ብዘይተሓሰበ መደብ፡ ብዘይእውጅ መግለጺ መንገዲ ዶባት ዓጸወ። ኣብ’ዚ ኩነታት’ዚ ከኣ ህዝቢ ኤርትራ ቀስ ብቀስ ኣብ’ታ ቅድሚ ሓምለ 2018 ዝነበረት ብጓይልላን ዕልልታን ዝተቐበላ ዘይፈልጣ ሚስጢራዊ ስምምዕ ኢትዮ-ኤርትራ ዳግማይ ተሸመመ።
ዕዳጋ ኣብ’ቲ ቅድሚ ሰላም ዝነበሮ ዋጋ ተመልሰ። መሰረታዊ ኣድላይነት ዝርግሐ ማይ ኣብ ቀደሙ ተመለሰ። ህዝብና ደጊሙ ኣብ ዝነበሮ ምክልባትን ጭናቃን ተመለሰ። እዚ ዝመስል ወጽዓታትን ጸገማት ኣብ ዝባኑ ተሸኪሙ ክኸይድ ድሕሪ ምጽንሑ፡ ካብ መወዳእታ ጥሪ 2020 ጀሚሩ ኣብ ዓለም ዝተራእየ ሓደጋ ለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስ ተወሰኾ። መላኺ ስርዓት ነቲ ን29 ዓመታት ዝኣክል ህዝብና ከይንቀሳቐስ ንኸይገይሽ፡ ብብርቱዕ ሓለዎ ዘመሓድሮ ዝነበረ ህዝቢ ደጊም ነዚ ሕማም ለበዳ ኮሮና ቫይረስ ተጠቒሙ ሕጂ’ውን ህዝቢ ካብ ቤቱ ከይንቀሳቐስ ኣገደን ከልከለን። ዝርግሐን ምዕዳል ማይን ብምቁራጽ ብተደራራቢ ሽግራት ህዝቢ ካብ’ቲ ዝነበሮ ደረጃ ናብራ ንዝኸፍአ ከም ዝወርድን ገበሮ። ንምልካዊ ምሕደራኡ ንምስልሳል ከኣ ከም ዓቢ ኣጋጣሚ ተጠቂሙ፡ ንዘመሓድሮ ህዝቢ’ኳ ምሕረት የውርደልካ ከይበለ፡ ኣብ ሙሉእ ዓለም ዘይተራእየ ኣብ’ዚ እዋን ንመጀመሪያ ንጎረቤት ሃገር ዝገሸ መራሒ ጉዕዞ ኣዲስ ኣበባ፡ ምምራቕ ፋቢሪካታትን ሕርሻን ተራእየ። ዝገርም ዘስደምምን ጉዕዞ ከኣ ከም ግብረ መልሲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዘርኣዮ ንዕቐት፡ ፋብሪካታት፡ ሕርሻታት ምምራቕስ ይትረፍስ፡ ነዛ ኣፎም ዘርዊይላ ሓሬት ማይ’ኳ ከም ዝሕረሙ ገበረ። ዋጋታት እኽሊ ሰማይ ከም ዝዓርግ፡ ገንዘብ ዘለዎ ርኹብ ሰብ’ውን እንተሃለወ ካብ ሸመታ ከም ዝሕረሙ ብምግባር መዓጹ ባክንታት ኤርትራ ብምርጋጥ መሸመቲ ገንዘብ ከም ዘይረክቡን ንህዝቢ ኣብ’ታ ናይ ቀደሙ ጥሜትን ጽምእን ከርፋሕ ናብራ ከም ዝምለስ ገበሮ።
መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ብሰንኪ ለበዳ ኮሮና ቫይረስ፡ ንምልካዊ ምምሕዳሩ ኣብ ኤርትራ ካብ ዝተጠቕመሉ ስርዓታት ዓለም ሓደ’ዩ። ኣብ ክንዲ ንዝሓመሙ ዝሕይብን ዝኣልይን ከኣ ባክንታት ዓጽዩ ገንዘብ ሓይቡ፡ ንሕሙማትን ስድራ ቤቶምን ኣብ ጥምየት ከም ዝነበሩ ሓይሉ ዝገተረ ቅልጽሙ ዝገተረ’ዩ።
ኣብ ኤርትራ ካብ’ቲ ዝነበሮ ገደብ መገሻታት ሕጂ ብሰንኪ ሓደጋ ለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስ ተወሲኽዎ ንዳርጋ 24 ኣዋጅ ሕላፍ ሰዓት ኣሎ እንተተባህለ ዝተጋነነ ኣይኮነን። እዚ ከኣ ህዝቢ ንሓድሕዱ ከይራኸብ፡ ተራኺቡ ከኣ ብዛዕባ ዘለዎ ጸገማት ከየተንፍስ ህግዲፍ ብዝሓደሮ ስግኣታት ዝሓንጸጾ መደባት’ዩ። ካልእስ ይትረፍ ህዝብና ንቤተ ክርስትያን ይኹን መስጊድ ከይዱ ከይጽሊ ኣብ ቤቱ ኮይኑ ብመጉልሒ ድምጺ ጸሎት ክከታተል ብዘሓንጸጾ መደብን መምርሕ ከስርሕ ስለ ዘይከኣለ፡መደባቱ ሰሪዙ ንኩሉ ዓጸዎ። ሎሚ ከኣ እቶም ዕድል ዝረኽቡ ውሱናት ሰባት በቲ ካብ ወጻእን ካብ ጎረባብቲ ሃገራት ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሓት ብዝመሓላለፍ ቀጥታዊ መደባት ጸሎት ክካፈሉ ይጽዕሩ ኣለዉ።ዝበዝሕ ህዝቢ ካብ ኩሉ ነገራት ብፍጹም ዝተኾነነሉ ግዜ በጺሑ ኣሎ።
ፍትሒ ይንገስ
ዘለኣለማዊ ክብርን ዝክርን ንስውኣታን
ዜናን ሓበሬታን ውሓደለ
1 ሰን 2020


text:
ኣሰልጠንቲ ብሽክለታን ብሽክለታን ደለዩ ኣለና!
ኢ-ባይክ ብሽክለታ ዓዲግካያ ዲኻ? እታ ኣረጊት ብሽክለታኸ ገና ኣብ ጋራጅ ዲያ ዘላ?
ነቶም ስደተኛታት መንበሪ ፍቓድ ዘለዎም ነበርቲ ሀምስተደ ብምሃብ ከተሑጕሶም ትኽእል ኢኻ ። ትምህርቲ ብሽክልታ ንብስኻ ንምኻልን ኣዝዩ ኣገዳሲ ቦእታ ኢዩ። ሕጽረት ክእለት ብሽክለታ ንዘለዎ ክለብ ትምህርቲ ብሽክለታ ኣሎ። ተዓጻፊት ብሽክለታ ምዕጣቅ ዝስተኻኸል ቍመት ስለ ዘለዎ ምሹእ ኢዩ። ናይ ደቂ ኣንስትዮን ናይ ደቂ ተባዕትዮን ቈልዑን ብሽክለታታት እውን ጠቓሚ ኢዩ ። ብተወሳኺውን ነቶም ብሽክለታ ምዝዋር ንኽምህሩ ክሕግዙ ዝደልዩ ሰባት ክንጥቀመሎም ንኽእል ኢና ። ቅድሚ ሕጂ ብሽክልታ ምዝዋር ምምሃር ኣይነበረን።ብሽክለታ ምዝዋር ብትዕግስቲ ምዝንጋዕ ከምኡውን ኣብ ሰሙን ካብ 1 ክሳዕ 2 ግዜ 30-60 ደቒቕ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ብሓጺሩ ነቶም ሓደስቲ ብጾትና ብሽክለታ ንኺጐዓዙ ንሓግዞምን ትራፊክ ብደሓን ንኽጓዓዙ ንሓግዞምን ።
ሓበሬታ ንምርካብ ፦ Welkom Heemstede, Platform voor Integratie


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 1 ሕዳር 2018 ዓ.ም. ቅድሚ ፍርቂ መዓልቲ ነቶም ንመንፍሳዊ ሱባኤ ሮማ ንዝኣተዉ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ሕብረተሰብ ቤት ምኽሪ ኣባላት ሃገረ ቫቲካን ኣብ ዝርከብ ጳውሎስ ሻድሻይ ናይ ጉባኤ ኣድራሽ ተቐቢሎም፥ ሓይሊ ቃል እግዚኣብሔር፡ ኣብ ዝብል ኣርእስቲ ኣሞርኵይዞም ቃለ ምዕዳን ለጊሶም፡ ቃል ኣባና ሓቂ ይኸውን ከምዝበሉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ብቓል እግዚኣብሔር ሰባት ክልወጡ ምግባር፡ ዝብል ሓሳብ ናይቲ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ሕብረተሰብ ዕላማ ምዃኑ ኣብቲ ናይቲ ማሕበረሰብ ቅዋም ምልኩት ምዃኑ ቅዱስ ኣቦና ኣብ ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን፡ ነቶም 40 ናይቲ ማሕበረሰብ ቤት ምኽሪ ኣባላት ኣዘኻኺሮም፡
ኢሎም።
ብዘይ ውጽኢት/ሳዕቤት ዘይተርፍ ቃል
ቃል ኣምላኽ ይብሉ ቅዱስ ኣቦና፥ ሕያውን ስሉጥን እዩ፡ ብኣኡ ኣቢሉ እዩ እግዚኣብሔር ንዓለም ዝፈጠረን ኢየሱስ ብቓል ኣቢሉ ዝጸልመቱ ልብታት ዝዀልዔ፡ ትንቢተ ኢሳያስ ጠቒሶም፥ (ቃል ኣምላኽ) ‘ብዘይ ውጽኢት/ሳዕቤን እቲ እግዚኣብሔር ዝደልዮ ከየስለጠ ኣይክተርፍን እዩ እንክብሉ ቃል ኣምላኽ ዘለዎ ሓይሊ ኣዘኻኺሮም።
ክሳብ መዓሙቕ ልቢ/መንፈስ ዝፍሕር ቃል
ቃል እግዚኣብሔር ስሑል እዩ፡ ክሳብ መዓሙቕ ልቢ ፍሒሩ ምጽንናዕ እግዚኣብሔር ዘብጽሕ እዩ፡ ክልተ ዝኣፉ ካብ ዝዀነ ይዅን ዓይነት ሰይፍ ኣዚዩ ስሑል ስለ ዝዀነ ኣብ ልቢ ሰንጢቑ ይኣትው እሞ ጥዑውን እወታውን ሃውጺ ይፈጥር፡
ቃል ውጥናት ይሰብር
ቃል ኣምላኽ ሓቂ ብምብጻሕ ሓሶትን ዘይቅኑዕነትን መታለልነትን ሓሳብን ስምዒትን ብምልላይ እናመሓወ ኣእጋር ሕይወት ብዘይ ምቁራጽ ናብ እግዚኣብሔር ከብላ የመስርቕ፡
ብቓሉ ንኽንበብ ምስ እንፈቅድ ናጻ ክፉቱነት ኣባና ይህልውን ናይ ኢየሱስን ናይ ሕዳሴታቱን መሰካኽር ንኸውን እንክብሉ ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን ዛዚሞም።


text:
ናይ ሞያ ስልጠና
WHAT ARE YOU WAITING FOR? እንታይ ትጽበይ ኣለኻ ?Being Happy ሕጉስ ኩን
Figure out your values and align your life to them ክብርታትካ ኣለልይ ህይወትካ ምስ ክብርታትካ ኣዛምዶም FULFILLING POTENTIAL ዕቑር ዓቕምኻ ኣማልእ ፍሉይ ዝተዋህበካ ሞያዊ ዕቑር ዓቕሚ ኣለካ ኣለሊኻ ልዮን ኣብ ጥቕሚ ኣውዕ ሎ Making Changes ለውጥታት ግበር ለውጢ ንምግባር ከ ለውጢ ከይጸዓ ኣርካ ኣይመጽን እዩ:: ብፍላይ ድማ ናይ ሞያ ለውጢ ! FINDING BALANCE ሚዛን ምርካብ ኣብ ስራሕካን ምስ ካልኦት ዘለካ ሓፈሻዊ ርክባት ሚዛናዊ ንክኸውን ጸዓር:: ብፍላይ ድማ ኣብመንጎ ሞያኻ ን ቤተሰብካን ናይ ሞያ ዓወት ስጉምትታት ስጉምቲ ቁጽሪ 1
1- እትፈትዎን እትሓልሞን ሞያ ምርካብ መጀመርታ ነብስኻ ምፍላጥ
ኣድማዒ ዝኾነ ረዙመን ካቨርለተርን ምድላው ኦንላይን ይኹን ብኣ ኣካልን ስራሕ ምድላይ ናይ ተለፎንን ብኣካልን ዝግበር ቃለመጠይቅ ምልምማድን ክእለትካ ምምዕባልን ንሞያኻ ንምርካብ ዘቃላጥፉ ናይ ደቂ ሰባት መርበብካ ምስፋሕን ምስ ብዙሓት interview ወይ ቃለመጠይቕ ብዓወት ምዝዝዛም ብዛዕባ ሞያኻ ቀጻሊ ዝኾነ ምዕባሌታት ከምዝህልወካ ምግባር ስልጠና ምረጽ
-
December 31, 2020
hi test


text:
Radio Erena: 02 April 2020
ኣልሸባብ፣ ኣብ ሶማል ዓስኪሩ ኣብ ልዕሊ ዝርከብ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ኢትዮጵያ ብዘካየዶ መጥቃቲ ብውሕዱ ክልተ ተቐቲሎም።
ኣብቲ ብ31 መጋቢት፣ ኣብ ደቡባዊ ምዕራብ ሶማል፣ ዞባ ጌዶ፣ ጋርባሃረይ ኣብ ዝተባህለ ቦታ፣ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ዝጸዓነ ቃፍላይ ዝተኻየደ መጥቃዕቲ ሓያሎ ከምዝቆሰሉ’ውን ንሰበ ስልጣን እቲ ከባቢ ብምጥቃስ ማዕከናት’ታ ሃገር ዜና ሓቢረን።
ኣል ሸባብ ኣቐዲሙ’ውን፣ ኣብ ሰሜናዊ ሶማል ኣብ እትርከብ ርእሰ ምምሕዳር ፑንትላንድ ኣብ ዘካየዶ መጥቓዕቲ ኣማሓዳሪ ሓደ ዞባን ኣዛዚ ፖሊስ ነበርን ተቐቲሎም።
እቲ ሽበራዊ ጉጅለ፣ ብ29 መጋቢት ኣብ ዞባ ኑጋል ብመኪና ኣብ ልዕሊ ዝጓዕዙ ዝነበሩ ሰበ ስልጣን እቲ ዞባ ድሕሪ ዘዋደዶ ርእሰ ቅትለታዊ መጥቃዕቲ፣ ኣማሓዳሪ ዓብዲሳላ ሓሰን ሕርሲን ኣዛዚ ፖሊስ ነበር፣ ፋራሕ ጎላንጎሊን ብኸቢድ ቆሲሎም ኣብ ከተማ ጋሮወ ናብ ዝርከብ ሆስፒታል ተዓቝቦም’ዮም ጸኒሖም።
እቲ ኣማሓዳሪ ነዊሕ ከይጸንሐ ከምዝሞተ ክግለጽ እንከሎ እቲ ኣዛዚ ፖሊስ ነበር ግና ድሒሩ ከምዝሰዓበ’ዩ ተሓቢሩ።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 15 መጋቢት 2020 ዓ.ም. ሰንበት ፍርቂ መዓልቲ ጸሎተ መልኣከ እግዚኣብሔር ቅድሚ ምዕራጐም፥ በቲ ኣብ ዓለም ተኸሲቱ ዘሎ ለበዳ ኮቫዲ 19 ኣዚዩ ዝተጠቕዔ ኣብ ኢጣሊያ ክፍለ ሃገር ሎምባርዲያ ብፍሉይ ሕዝብን ምእመናንን ቤተ ክርስቲያንን ዘኪሮም፡ ናይ ዕለቱ ካብ ዮሓንስ ወንጌል ምዕ. 4 ካብ ፍቕዲ 5 ክሳብ 42 ዝተወስደ ምንባብ ኣሞርኵይዞም፡ ኢየሱስ ነታ ሳምራዊት ሰበይቲ ዝኣተዎ ቃል ዘኪሮም፡ ካብኡ እቲ ሓጢኣትና ዝሓኽኽን ይቕረ ዝብለናን ኣባና ሕድሽ ሕይወት ዘመንጭው መንፈስ ቅዱስ ይውሕዝ፡ ከምዝበሉ ልእኽቲ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ኤማኑኤላ ካምፓኒለ ሓቢረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ቅዱስነቶም በቲ ተኸሲቱ ዘሎ ተላባዒ ሕማም ኮቫዲ 19 ምኽንያት ካብቲ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ካብ ዝርከብ ሓዋርያዊ ቤተ መጻሕፍት ብምስልን ቃልን ውሕዘት ብቐጥታ ብዝመሓላለፍ ኣብ ዝለገስዎ ኣስተንትኖ ጸሎተ መልኣከ እግዚኣብሔር፥ ኣቐዲሞም በቲ ኣብ ዓለም ተኸሲቱ ዘሎ ለበዳ ኮቫዲ 19 ኣዚዩ ዝተጠቕዔ ኣብ ኢጣሊያ ክፍለ ሃገር ሎምባርዲያ ብፍሉይ ሕዝብን ምእመናንን ቤተ ክርስቲያንን ዘኪሮም፡ ናይ ሎምባርዲያ ርእሰ ከተማ ሚላኖ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ደልፒኒ ዕለት 11 መጋቢት 2020 ዓ.ም. ኣብ ናይ ሰበኻኦም ርእሰ ኣድባራት ካቲድራል ናሕሲ ደይቦም ኣብ ፊት ቅዱስ ሓወልቲ ቅድስተ ማርያም በማላድነታ ዘዕረግዎ ናይ ፈውስን ምሕረትን ጸሎት ምህለላ ከምዝዘከሩ ዝሓበራ ካምፓኒለ ኣስዒበን፡
ጸጋ እግዚኣብሔር ምልላይ
ቅዱነቶም ዘቕረብዎ ኣስተንትኖ ማይ፥ ሕይወት ዘጽንዕን ምስጢርን፡ ምዃኑ ገሊጾም፡ ኣብዚ ሳልሳይ ሰንበት ዘዓቢይ ጾም ካብ ዮሓንስ ወንጌል ምዕ. 4 ካብ ፍቕዲ 5 ክሳብ 42 ዝተወስደ፡ ኣብ ጥቓ ዒላ ያዕቆብ ኢየሱስ ምስ ሓንቲ ሳምራዊት ሰበይቲ ከምእተራኸበ ዘዘንትው ምንባብ፡ ኢየሱስ ደኺሙን ጸሚኡን ስለ ዝነበረ ነታ ብኣይሁዳውያን ዝተናዕቐት ሳምራዊት ሰበይቲ፥ ማይ ኮታ ኣስትይኒ ክብል ይሓትታ፡ በዚ ኣገባብ እዚ ኣቢሉ ድማ ኢየሱስ ነቲ ቆይሙ ዝነበረ ፍልልይ ይኣልዮ፡
ኢየሱስ ደኺሙን ጸሚኡን ኣብ ጥቓ ዒላ ያዕቆብ ከዕርፍ ኮፍ ኢሉ እንከሎ ነታ ማይ ክትቐድሕ ዝመጸት ሳምራዊት፥ “ማይ ኮታ ኣስትይኒ” (ፍቕዲ 7) እንክብል ይሓትታ፡ በዚ ኣቢሉ ድማ ዝዀነ ኵሉ ዓይነት ፍልልያት ይኣልይ፡ ነታ ሰበይት ናይ ማይ ምስጢር ይገልጸላ፡ ማለት መንፈስ ቅዱስ፡ ህያብ እግዚኣብሔር ምዃኑ ይገጸላ፡ ነቲ ንሳ ዘርኣየቶ መልሰ ግብሪ፡ “ህያብ ኣምላኽን እቲ ኣስትይኒ ዝብለኪ ዘሎ መን ምዃኑ እንተ ትፈጢስ ንስኺ ምለመንክዮ ኔርኪ” (ፍቕዲ 10) እንክብል ይምልሰላ፡
ምሉእ ርውየት ድልያናን ጽምእናን ኣብ ክርስቶ እንተድኣ ኰይኑ፡ ድሕነት ኣብ ግኡዝ ነገራትን ዘይኰነ ኣብቲ ዘፍቐረናን ወትሩ ዘፍቅረናን ኢየሱስ መድሕንና ምዃኑ ነስተርእይ፡
እግዚኣብሔር ምንጪ ናይ ሕይወት ማይ እዩ
ብናይ ቕዱስ መጽሓፍ ባህሊ ናይ ሕይወት ምንጪ እግዚኣብሔር እዩ፡ ካብኡ ምርሓቕ እቲ ዝኸፍኤን ከቢድን ደርቂ እዩ ዘኸስት፡ ልክዕ ከምቲ ብሙሴ ኣብ ምድረ በዳ ዝምራሕ ዝነበረ ሕዝበ እስራኤል ዝዀኖን ዘጓነፎን፥
ሕዝበ እስራኤል ኣብቲ ጉዕዞ ናብ ናጽነት፡ ብጽምኢ ማይ ነቒጹ ኣብ ልዕሊ ሙሴን እግዚኣብሔር ይቑጣዕ፡ ዝስተይ ማይ ስለ ዘይነበረ፡ ብድላይ እግዚኣብሔር ከኣ ሙሴ፡ እግዚኣብሔር ንሕዝቡ ዘሰንይን ሕይወት ዝህብ ሓላይ ምዃኑ ዘረጋግጽ ትእምርቲ ካብ ከውሒ ማይ የፈልፍል፡
እቲ ከውሒ ክርስቶስ እዩ
ኣብቲ ፈልፋሊ ዓይኒ ማይ ከውሒ፡ ሓዋርያ ጳውሎስ ክርስቶስ ይርእይ፡ እቲ ምንጪ መንፈስ ቅዱስ ዝዀነ ክርስቶስ፥
ሓዋርያ ጳውሎስ ኣብ ቀዳመይቲ ናብ ሰብ ቆሮንጦ መልእኽቱ ምዕ. 10, 4፥ “ኵላቶምውን ሓደ መንፈሳዊ መስተ ሰተዩ” እንክብል እቲ ምንጪ ማይ መን ምዃኑ ይሕብረና፡ ህላዌ እግዚኣብሔር ኣብ መንጐ ሕዝቡ ዘረጋግጽ፡ ብርእየት ነቢያት እውን ክርስቶስ እቲ ሕይወት ዘንጽሕን ሓድሽ ሕይወት ዝጽግው መንፈስ ቅዱስ ዘፈልፍል ቤተ መቕደስ እዩ፡ ጽምኢ ድሕነት ዘለዎ ካብ ኢየሱስ ብናጻ ድሕነት ይግልልን መንፈስ ቅዱስ ድማ ምንጪ ምልኣትን ዘለዓለማውን ሕይወት ይኸውን፡ እቲ ኢየሱስ ነታ ሳምራዊት ሰበይት ዝኣትዎ ቃል ህያው ማይ፡ ኣብ ፋሲካ ክውን ይኸውን፡ “ካብ ጐድኑ ደምን ማይን ጸረር በለ” (ዮሓ. 19,34)፡ ዝተሰወኤ ሕያዋይ በጊዕን ዝተንስኤን ኢየሱስ፥ ሓጢኣትና ዝምሕርን ሓድሽ ሕይወት ኣባና ዳግም ክውለድ ዝገብርብ መንፈስ ቅድስ ካብኡ ይፍልፍል።
ካብ ጸጋ ፋሲካ ናብ ምስክርነት
ድሕሪ ምስ ኢየሱስ ምርኻብ ኣፍካ ዓቢስካ ምንባር ዘይከኣል ይኸውን፡ ልክዕ ከምታ ሳምራዊት እቲ ዝተገበረልካን ዝራእኻዮን ከተበስር እዩ ዘነቓቕሓካ፡
ምስ ኢየሱስ ድሕሪ ምርኻብ ሱቕ ምባል ጠሪሹ ዝከኣል ኣይኰነ፡ ስለምንታይ … ልክዕ ከምታ ሳምራዊ ሰበይቲ፡ ዝዀነ ይዅን ምስ ህያው ኢየሱስ ዝራኸብ ኵሎም ኢየሱስ ክናዘዙ መታን፡ ንኸተበስሮ ድላይ ይሓድረካን ነዚ ኸኣ ይፍጽምን፡ እቲ ካብታ ሰበይት ቃል ምስክርነት ዝተቐበለ ሕዝቢ “ብሓቂ ክርስቶስ መድሕን ዓለም ምዃኑ ፈሊጥና” (ዮሓ. 4,42) ከምዝበሎ፡ ንሕና እውን ብጸጋ ጥምቀት ኣብ ሓድሽ ሕይወት ዳግም ዝተወለድና እቲ ኣባና ዘሎ ሕይወትን ተስፋን ንኽንምስክር ዝተጸዋዕና ኢና፡ ድልያናን ጽምእናን ኣብ ክርስቶስ እንተድኣ ምሉእ ዕጋበትን ርውየትን ረኺቡ፡ ድሕነት ኣብቶም ደርቂ ዘፈልፍሉ ነገራት ናይዚ ዓለም’ዚ ዘይኰነስ ኣብቲ ዘፍቀረናን ወትሩ ዘፍቅረናን ከም ናይ ሕይወት ማይ ገዛእ ርእሱ ዘቕርበልና ኣብ መድሓኒና ኢየሱስ ከምዝዀነ ከነስተርእይ ኢና።
እንክብሉ ዝለገስዎ ቃለ ኣስተንትኖ ሓፈሻዊ ጉባኤ ኣስተንቶ ጸሎተ መልኣከ እግዚኣብሔር ከምዝዛዘሙ ካምፓኒለ ሓቢረን።


text:
2ይ ክፋል
ስርዓት ህግደፍ፡ ንተቓወምቲ ጉጅለታት ቀርኒ ኣፍሪቃ ወኪሉ፡ ካብ ወትሃደራዊ ስልጠናታት ጀሚሩ ክሳብ ምልዛብ፡ ምስ “ሓባራዊ ረብሓ” ዘለወን ሃገራት ክዓምም ጸኒሑ’ዩ፡፡ ብሓገዝ ጉጅለ ኢሳይያስ ኣብ ኤርትራን ወጻእን ሓገዝ ዝተግበረሎም ዳርጋ ኩሎም ዕጡቋት ጉጅለታት ቀርኒ ኣፍሪቃን የመንን’ዮም፡፡ ክሳብ ሕጂ ንወትሃደራዊ ስልጠናታት ዕጡቋት ጉጅለታት ዝተሓረያ ከባቢታት ዓጋመት፡ ጀበል ሓሚድ፡ ሓሪና፡ ዓሻጋላ፡ ሙሎቨር፡ ዊዓ፡ ዒን፡ ኪሎማ፡ ኣፋምቦን ዳህላክ ከቢርን እየን፡፡ ኣብዚ ከባቢታት ዝተወዘዐ ኩሉ ዜጋ ከምዝፈልጦ፡ ኣብ ሃገርና ተቓወምቲ ጉጅለታት ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ ደቡብ ሱዳን፡ ሶማል፡ ጁቡቲን የመንን ተዓሊሞም ኢዮም፡፡ ኣብ ሰነዳት ካብ ዝተረኸበ ሓበሬታ ብጭብጥታት ክድርኽ፡
ሀ) ኢትዮጵያ፡ ኣብ ጉዳይ ብፍላይ ድሕሪ ኩናት 1998- 2000 ኣብ ሃገርና ኣትዪ ዘይተሓገዘ ተቓዋሚ ጉል ኣይነበረን፡፡ ወያነ ውን ነቲ ሓበሬታ ተጠቒሙ ናብ ኣህጉራውያን ውድባት ከብጽሖ ጸኒሑ ኣሎ፡፡ ብሓጺሩ ካብ ኢትዮጵያ ዲምህት፡ ኦብነግ፡ ኦነግ፡ ቤህነን፡ ጋህነን፡ ግንቦት 7፡ ኣርበኞች፡ ጉጅለታት ብሄረ ዓፋር (እጉጉሞ፡ ግንባር ሓርነት ዓፋር)፡ ደቡብ (ግንባር ሓርነት ሲዳሞ) ካልኦትን ዝተፈላለዩ ሓገዛት ተወፊሎም ኢዩ፡፡ ስለዚ ምስ ጎረበት ሃገረ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፈ 19 ዓመታት ካብ ምትፍናንን ሓገዝ ንተቓወምቲ ጉጅለታት ዝሓልፍ ዝኾነ ዓይነት ዲፕሎማሲያዊ ርክብ ዝበሃል የለን፡፡
ለ) ሱዳን፡ ካብ 1994 ጀሚሩ ኣብ መሬት ኤርትራ፡ ሓገዝ ዘይተገብረሉ ተቓዋሚ ጉጅለ መንግስቲ ሱዳን ውን ኣይነበረን፡፡ ፈለማ ኣንጻር ግበረ ሽበራ ኣብ ዝነበረ ኣህጉራዊ ጠመተ፡ ድጋፍ ንምሃብ ስርዓት ኢሳይያስ ንኣመሪካውያን ባብ ብምርሃው፡ ኣንጻር ሱዳን ተንቀሳቒሱ፡፡ ኣብ መሬት ሱዳን ውን ጅምዓተል ኣል ኢስላሚያ ንዝተብሃለ ጉጅለ፡ መጥቃዕታት ክፍንው ሓገዝ ጌሩ ፡፡ 1995 ድማ ብምስምስ ጀሃድ ኣብ መሬት ሱዳን ዝተፈላለዩ መጥቃዕታትን ቅንጸላታትን ኣካይዱ፡፡ ብ1997 ኣብ መሬት ሱዳን ከባቢታት ተዎንን ገዳማይትን ብኮር 381 ዝእዘዛ ሓይልታት ኣብ ኩናት ተሳቲፈን ኢየን፡፡
ከም ነፋሒቶ ሕብሩ ዝለዋውጥ፡ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ “ሀ” ኢሉ ዝጀመረሉ እዋን፡ እምበኣር ኣብ ሱዳን እዩ ኔሩ፡፡ ብሓደ ገጽ በዓል ዶ/ር ጆን ጋራንግን ብኣሕመድ ኢብራሂም ድሬድ (ፌደራል ምፍማት) ዝምርሑ ጉጅለ ዕጡቋት ተቓወምቲ ደቡብ ሱዳን፡ ብካልእ ገጽ ከኣ፡ ብዓብደል ዓዚዝ ካልድን ዶ/ር ታይሲር መሓመድ ኣሕመድ ዓሊን ዝምርሑ ጉጅለታት ብምሕብሓብ፡ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ሱዳን ጸቕጥታት ክግበር ተፈቲኑ፡፡ ብተወሳኺ የማነ ገብረኣብን ዓብደላ ጃብርን ምስ ናፍዕ ዓሊ ናፍዕ ዝተብሃለ፡ ላዕለዋይ ሓላፊ መንግስቲ ሱዳን፡ ኣብ ቁጠባን ጸጥታን ዘድሃበ ክውል ስምምዕ ከቲሞም፡፡ ምስ በዓል ሓለፊ ጸጥታ ሱዳን ነበር ሳላሕ ጎሽ፡ ዶ/ር ሙስጦፋን መጅበል ከሊፋን እውን ብሓደ ገጽ ከም ሓለይቲ፡ ብካልእ ገጽ ከኣ ተጻባእቲ ብምኻን፡ ኣብ ዝካየድ ዝነበረ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ፡ ሱዳናውያን ከይተረፈ መርገጺ “መንግስቲ ኤርትራ” ክርድኡዎ ኣብ ዘይክእልሉ ደረጃ በጺሖም’ዮም፡፡
ብካልእ ወገን ምስ ሱዳን ዝነበረ ርክብ ብምጥቃም፡ ኣብ ዶባት ኢትዮጵያን ሱዳንን ኣብ ዝርከቡ ከባቢታት፡ ሕቡእ ግጭታት ኣሳዊርካ ሃጓፍ ንምርካብ ዝካየዱ ፈተነታት ውን ነይሮም፡፡ ከም ሓዳስ ሃገር ሰለማዊ ጉርብትና ዝስርቱ፡ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶታት ኣብ ክንዲ ምክያድ፡ ኣብ ጎነጽን ሽርሒታት ዘድሃበ ጉጅለ ኢሳይያስ፡ ብዘይሕጋዊ መገዲ ነዳዲ ንምርካብ ኣብ ዝተሃንጠየሉ እዋናት ውን፡ ኣብ ሞንጎ ህዝቢ ደቡብ ሱዳንን ሰሜን ሱዳንን ወጥሪ ብምንጋስ፡ ገለ ፖለቲካዊ መኽሰብ ንምርካብ ጽዒሩ ኢዩ፡፡ ንኣብነት ድሕሪ ፍሽለት ዝተሓሰበ መጥቃዕቲ፡ ኣብ ዝተኻየደ ገምጋማት ንኢሳይያስ ካብ ዝተውሃብዎ ግብረ መልስታት ከምዝተሓበረ፡ ኣብ ወርሒ 7/2001 ብብ/ጀነራል ተኽለ ክፍላይ (ማንጁስ) ዝተኣዘዙ 5 ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል፡ ናብ ደቡብ ሱዳን ብሕቡእ ተዋፊሮም፡ ኣብ ልዕሊ ሄግሊጅ ዝተብሃለት ትካል ነዳዲ፡ ወትሃደራዊ መጥቃዕቲ ንምፍናው ዘብቅዕ መጽናዕቲ ኣካይዶም ተመሊሶም ኢዮም፡፡ በቲ እዋን ብጉልባብ ናብ ደቡብ ሱዳን ዝተልኣኹ ኣባላት ሜጀር ግርማይ ምስግና (ካብ ምክትታል ዶባት)፡ ሳሚኤል ተኽለማርያምን ተስፋለም ቅዱስን (ኪኢላታት FDC ኣባላት ክ/ሰ 36) ነይሮም፡፡
ንህዝቢ ኤርትራ ብምስምስ “ጀሃድ” ሃሙኡ ብምጥምዛዝ፡ ንመንግስቲ ሱዳን ከኣ ብኹሎም ጎደቦታት ብናዕብታትን ተቓዉሞን ብምስንባድ፡ ኢድ ክህብ ንምግባር ኣብ ዝተወጠነሉ እዋናት ውን፡ ጉጅለ ኢሳይያስ ኢዱ ኣብ ጉዳይ ዳርፉር ከእቱ ተራእዩ’ዩ፡፡ ብፍላይ ኣል ዓዱ ኣልምልዋ፡ ሓራካ ኣልታሕሪር ኣል ዳርፉርያ ንዝተብሃሉ ጉጅለታት፡ ብዶ/ር ከሊልን ብዓብዱል ዋሒድ ዝጥርነፉ ጉጅለታት ዳርፉር፡ ብዓብዱል ወሃብ ዝምርሑ DFM፡ ብኣሕመድ ኢብራሂም ዝምረሑ FMSን ካልኦትን ብምሕብሓብን ወትሃደራዊን ንዋታዊን ሓገዛት ብምሃብን፡ ንምትንታኑን ንምርድኡን ዘጸግም ግስሩጥ ጽምዶታት ይካየድ ኔሩ፡፡ ሓድጊ ናይቶም በቲ እዋን ዝነበሩ ጽምዶታት፡ ክሳብ ሕጂ ኣብ ኣስመራን ኦሞሓጀርን ዝነብሩ ኣባላት ተቓወምቲ ዳርፉር ኣለው፡፡ ንኣብነት ኣብ ኦሞሓጀር ኣብ ጥቓ መስጊድ ቤ/ጽ ከፊቶም ጣሂር ዝበሃል ዝመርሖም 4 ኣባላት ተቓወምቲ ዳርፉር ክሳብ ሕጂ ኣለው፡፡
ኢሳይያስ ኣብ ሱዳን ዝነበሮ ስትራተጂ ነንባዕሉ ተገራጫዊ ክንሱ፡ ብሓደ ገጽ ምእዙዝ ሱሙር መንግስቲ ምቋም፡ ብካልእ ገጽ ከኣ ነታ ሃገር ምብትታንን ምፍንጫልን ዝብል ኢዩ፡፡ ኣብዚ ቀረባ ዓመታት ምስ ፕረሲዳንት ሱዳን ኣል በሽር ዘሎ ርክብ፡ ካብ ህዝባዊ ርክባት ዝሓልፍ ኣይኮነን፡፡ ዓለም ብዓለማ ምስ ነጺገቶ፡ ናብ ክልተ ሃገራት ጥራይ ዝገይሽ እንኮ ፕረሲዳንት ምስ ኮነ፡ ኢሳይያስ ኣብ ጽንብላት በዓል ናጽነት ንበሽር ክዕድም፡ በዓል ማንኪን ኪሻን ከኣ ናብ ካርቱም ክመላለሱ ክረኣዩ ጀሚሮም፡፡ እቲ ሓቂ ግን ኣብ ሞንጎኦም ዘሎ ርክብ ብኸውሊ ዲፕሎማሲያዊ ፍሽኽታ ድጉል ሓዊ ዝጸረ ኢዩ፡፡ በቢዓመቱ ኣብ ዝካየድ ኣኼባታት ውን፡ ብመገዲ ሱዳን ኣቢልካ ንጉዳይ ተከዘ (ኣትባራ)ን ፈለግ ኒልን ዝምልከት ዲፕሎማሲያዊ ወጥሪ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ክላባዕ ድሌት ከምዘሎ ይለዓል ኢዩ፡፡ ስለ’ዚ ጉጅለ ኢሳይያስ ምስ ሱዳን ዘለዎ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ’ውን ካብ ኣብ ዶባት ዝካየድ ንግዲ፡ ምምልላስ ስደተኛታትን ብሓይሊ ብላዕ ዝካየድ ጭውያታትን ዝሓልፍ ኣይኮነን፡፡
ሐ) ጅቡቲ፡ ምስ ጅቡቲ ውን ብፍላይ ኣብዚ እዋን ካብ ኢሳይያስ ንላዕሊ ሑሞድ ካሪካረ ዝሓሸ ዝምድና ኣለዎ እንተበልና ምግናን ኣይኮነን፡፡ እቲ ምንታይሲ ካሪካረ ብውሑዱ ዕለታዊ ሓንቲ ፒሲ ጃልባ ሙሉእ ጫት ካብ ጅቡቲ ስለዘምጽእን ክልተ ደቁ ኣብ ጅቡቲ ስለዝነበሩን፡፡ ከም በዓል ኢትዮጵያን ሱዳንን ንዕጡቋት ጉጅለታት ጅቡቲ ውን ሓገዝ ተገይሩ ኢዩ፡፡ ብኣሕመድ ካዳሚን ሓሰን መቑብልን ዝእለዩ ፍሩድ ዝተብሃሉ ጉጅለታት ወትሃደራዊን ንዋታዊን ሓገዛት ተገይርሎም ‘ዩ፡፡
ኣብ መጀመሪያ መጋቢት 2008፡ ኢሳይያስ ምስ በቲ እዋን፡ ኣዛዚ ስርሒት ዞባ 04 ነበር ሜ/ጀነራል ሃይለ ሳሚኤል ቻይና፡ ናብ ከባቢታት ዕዲ፡ ዋደን ራስ ዱሜራን ዑዱት ኣካይዱ ነይሩ፡፡ ኢሳይያስ በቲ ዕለትን ካብ ዑደት ዶብ ራስ ዱሜራ ምስተመለሰን፡ ብተኸታታሊ ኣዛዚ ስርሒት ዞባ 04 ነበር ቻይና ከይፈለጠ፡ ምስ ኣብ ትሕቲ ቻይና ዝነበረ፡ ኣዛዚ ክ/ሰ 25 ኮ/ል ሚኪኤል ወልዳይ (ወዲ ወልዳይ) ክዘራረብ ቀንዩ ኢዩ፡፡
ሃንደበት ኮ/ል ሚኪኤል ወልዳይ ክልተ ቦጦሎኒታት ናብ መሬት ጁቡቲ ተጸጊዐን ድፋዕ ክኹዕታ ትእዛዝ ኣመሓላለፈ፡፡ ነዚ ዝተዓዘቡ ሰራዊት ጁቡቲ፡ ናብቲ ከባቢ ወትሃደራቶም ከጸግዑ ጀሚሮም፡፡ መንግስቲ ጅቡቲ ውን፡ “ኤርትራ ኣብ ሓባራዊ ዶብ ሰራዊት ኣስፊራ” ክትብል ናብ ዉ.ሕ.ሃ ክሲ ኣቕሪባ፡፡ ሰራዊት ጅቡቲ ከም ጉልባብ ተጠቒሞም ንዓመታት ኣብ ድፋዕ ዝኸርተቱ፡ ኣባላት ክ/ሰ 25 ካብቲ ድፋዕ ነነጢሮም ክሃድሙ ጀሚሮም፡፡ ሃንደበት ብዕለት 10 ሰነ 2008 ድሕሪ ቀትሪ ሓደ ካብቶም ዳሕረዎት ዙርያታት (ምናልባት ኣባል 19 ዙርያ ሃ/ኣ) ናብ ሰራዊት ጁቡቲ ክሃድም ፈቲኑ፡፡ ኣባላት ክ/ሰ 25 ነቲ ወትሃደር ብኣድራጋ ጠያይቲ ክትኩሱሉ ጀሚሮም፡፡ ብወገን ሰራዊት ጁቡቲ ነቲ ወትሃደር ከድሕኑ ግብረ መልሲ ሂቦም፡፡ በቲ እዋን ኣብ ሞንጎ ክልቲኦም ሓይልታት ብዝነበረ ምልውዋጥ ተኹሲ እቲ ወትሃደር ህይወቱ ሓለፈት፡፡ ብከምዚ መልክዕ ዝጀመረ ኩናት ምስ ጁቡቲ ሓያሎ ኪሳራ ኣስዒቡ ኢዩ፡፡ በቲ እዋን ሓደ ብሳጓኡ ታይሰን ዝበሃል መራሕ በጦሎኒ ሓዊሱ፡ ካልኦት ኣባላት ሓ/ም/ኤ ከምዝተጎድኡን ብወገን ጅቡቲ ውን ተመሳሳሊ ክሳራታት ከምዘጋጠመ እዝክር፡፡
ንዓመታት ብሰሜን ምስ የመን፡ ብምዕራብ ምስ ሱዳን፡ ብደቡብ ምስ ኢትዮጵያ ዝኸሰርናዮም ዝምድናታት፡ ኣብ 2008 ከኣ በታ ዝተረፈት ደቡባዊ ምብራቕ ሸነኽ ጅቡቲ ከሲርናያ፡፡ ኢሳይያስ ጉዳይ ጁቡቲ ኣብ ክንዲ’ቲ ዝወጠኖ መኽሰብ፡ ተወሳኺ ዓለም ለኻዊ ጸቕጥን ኩነነን ስለ ዘስዓበሉ፡ ኣብ ቤ/ጽሕፈት ህግደፍ “ዘይምኹኑይ ተጸባኦታት ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ፡ “ኣመሪካን ወያነን ውዲት ኣሊሞም ኩናት ምስ ጅቡቲ ከሳውሩ ከም ዝፈተኑ” ዝገልጽ ጽሑፍ ካብ ህዝቢ ከዊሉ ንገለ እሙናት ሓለፍትን ካድራትን ጥራይ ክዝርጋሕ ኣዚዙ፡፡
ጉዳይ ጅቡቲ ድሕሪ ክልተ ዓመታት ኣብ ሶማል ዝነበሮ ኣሉታዊ ኣበርክቶ ተደማሚሩ ብምምጽኡ ድማ፡ ኣብ ማሕበረ ሰብ ዓለም ሓያሎ ጸቕጢ ሸፈነ ሚዲያን ዲፕሎማሲያዊ ተጽዕኖን ኣስዒቡሉ፡፡ ኣብ መወዳእታ ጉዳይ ጅቡቲ ብምስምስ “ሚዛናዊ ምርድዳእ”፡ ንመንግስቲ ቀጠር ጋቢዙ፡ ብሃታ ሃታ ወትሃደራት ቀጠር “ከም ዓቃቢ ሰላም”፡ ኣብ ጎቦ ራስዱሜራ ክሰፍሩ ተገይሩ፡፡ ንዓመታት መልሓሱ እንዳቀያየረ፡ ሓደ ግዜ ምስ ጅቡቲ “ኩናት ዝበሃል ኣይነበረን”፡ ካልእ እዋን ከኣ “ብኣመሪካ ዝተሳወረ ወጥሪ ኢዩ” እንዳበለ ነዊሕ ዝጸንሐ ኢሳይያስ፡ ኣብ 2016 ከኣ ብሞንጎኝነት ወጻእ ጉዳይ ሚ/ር ቀጠር ሸኽ መሓመድ ቢን ዓብዱራሕማን ኣልጣኒ፡ 4 ኣብ ውግእ ራስዱሜራ ዝተማረኹ ወትሃደራት ንመንግስቲ ጅቡቲ ከምዘረከበ ተገሊጹ፡፡ ብኣንጻሩ ብሓይልታት ጅቡቲ ዝተማረኹ ኣስታት 23 ዝኾኑ ንዓመታት ኣብ ቤት ማሕዩራት ተቐይዶም ዝጸንሑ ዜጋታትና ግን፡ ዝሓተተሎም ኣካል ኣይነበረን፡፡
በዚ ኣጋጣሚ፡ ድሕሪ ድነ ህግደፍ ኣብ እንምስርታ ዲሞክራሲያዊት ኤርትራ፡ ኣብ ጉዳይ ኩናት ምስ ጅቡቲ፡ ካብ ኮ/ል ሚኪኤለ ወልዳይ ብተወሳኺ ደቂቕ ኣፍልጦ ዘለዎን ክሕብረና ዝኽእል፡ ከም ወኪል መንግስቲ ኤርትራ ንዓቃቢ ሰላም ሃገረ ቀጠር ኮይኑ ዘገልገለ ስታፍ መራኸቢታት ምብራቓዊ እዚ፡ ሜጀር ብርሃነ ተስፋማርያም (ብርሃነ ሙጋቤ) እዩ፡፡
ንዓና ንኤርትራውያን ብኹሎም መምዘኒታት፡ ምስ ጎረባብትና ብፍላይ ከኣ ምስ ኢትዮጵያ፡ ሱዳንን ጅቡትን ሕውነታዊን ሃናጽን ዝምድና ምምስራት ኣገዳሲ ጥራይ ዘይኮነ፡ ግዴታና ውን ኢዩ፡፡ እንተኾነ፡ “ዘራጊ እንከሎ ጽሩይ ማይ ኣይስተን” ከም ዝብሉዎ ኣቦታት፡ ዘራጊቶ ኢሳይያስ… ንህዝቡ ዘሪጉ…ንጎረባብቱ ዘሪጉ… ንኹሉ ምስተንከፈ፡ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ እቲ ወሳንን ኣገዳሲን ዲፕሎማሲያዊ ረብሓ ከሲርናዮ ኢና፡፡ ኣብ 3ይ ክፋል፡ ሓገዝ ንጉጅለ ዕጡቋትን ሶማልን የመንን፡ ሃሱሳት ህግደፍ አብ ቀርኒ ኣፍሪቃን ርክብ ምስ ሃገራት ከልጅን ዝምለከት ሓበሬታ ክፍኑ ኢየ፡፡
….ይቕጽል
By SACTTISM


text:
Radio Erena: 10 November 2014
ኣብነት ሓያሎ ሃገራት ኣፍሪቃ ክትከውን ትጽቢት ዝተንበርላ ኤርትራ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ስማ ብዋሕዚ ስደት ክጥቐስ ኣዝዩ ከምዘሕዘኖ፣ ካብ 1977 ኣትሒዙ ምስ ኤርትራ ምትእስሳር ዘለዎ ኣመሪካዊ ጋዜጠኛን ደራስን ዳን ኮነል ምስ ሬድዮ ኤረና ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ ገሊጹ።
ዳን ኮነል፣ ደሃይ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ናብ ዓለም ንኽቃላሕ ካብ 1979 ኣትሒዙ ናብ ዓበይቲ ናይ ዓለምና ጋዜጣታት ጸብጻባት ይልእኽ ምንባሩ ብምዝኽኻር፣ እታ ሓደ እዋን፣ ኣብነት ብቃልሲ ናይ ዝተዓወቱ ውጹዓት ክትከውን ተስፋ ዝነበራ ኤርትራ ፣ ብሰንኪ ዝነገሳ ምልኪ፣ ተስፍኣ ጸልሚቱ ምህላዉ’ውን ኣረዲኡ።
ኣብ 2001 መንግስቲ ኤርትራ ምልካዊ ምዃኑ ዘመስከረ ፍጻሜታት ክገሃድ ኣብ ዝጀመረሉ፣ ከም ኩሎም እቶም ምስ ኤርትራ ምትእስሳር ዝነበሮም ወገናት ንሱ’ውን ምስ ናይ ብሕቲ ጋዜጣታትን መርበብ ሓበሬታን ኣስማሪኖን ቃለ መጠይቕ ድሕሪ ምክያዱ፣ ካብ ኤርትራ ክወጽእን ደጊሙ ናብ ኤርትራ ከይመለስን ከምዝተነግሮ’ውን ብዝርዝር ጠቒሱ።
ካብ 2002 ንደሓር ናብ ኤርትራ ክምለስ ዕድል ዘይረኸበ ደራስን ጋዜጠኛ ዳን ኮነል፣ ምስቶም በብእዋኑ ከዘራርቦም ዕድል ዝረኸበ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝርከቡ ሰበ ስልጣን ነበር ዘካየዶ ዕላላት ዝሓቖፈት Conversations with Eritrean Political Prisoners መጽሓፍ ኣብ 2005 ከምዘሕተመ’ውን ኣረዲኡ።
ቅድሚ’ዛ መጽሓፍ እዚ፣ ዳን ኮነል፣ Against all Odds ኣብ 1993፣ Rethinking Revolution ኣብ 2001፣ Eritrea: A Country Handbook ኣብ 2002፣ ዘርእስታተን ሰለስተ መጻሕፍትን፣ እኽብካብ ጽሑፋት ዝሓቖፋ Taking on the Superpowers ከምኡ’ውን Building a Nation ክልተ መጻሕፍትን ካልእ ሓያሎ ጽሑፋትን ብዛዕባ ኤርትራ ከምዘዳለወ ዝፍለጥ’ዩ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ኤርትራውያን ፈቀድኡ ፋሕ ኢሎም ኣብ ዝርከብሉ መዓስከራት ስደተኛታትን ሓያሎ ሃገራትን እናተዘዋወረ፣ ሃለዋት እታ ከይምለሳ ዝተነግሮ ኤርትራን ህዝባን ኣብ ምጥቃቕ ዝርከብ መሓዛ ህዝቢ ኤርትራ ዝኾነ ጋዜጠኛ ዳን ኮነል፣ ብዛዕባ’ዚ ሃገር ተስፍኣ ኣጸልሚቱ ዝርከብ ዋሕዚ ስደት ኤርትራውያን መጽሓፍ ንምድላው መደብ ከምዘለዎ’ውን ኣሚቱ።
ኣቐዲሙ፣ ኣብ ኢትዮጵያ፣ ሱዳን፣ እስራኤልን ኣመሪካን ምስ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዘተ ዝርርብን ዘካየደ ዳን ኮነል ካብ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙን ኣትሒዙ ከኣ ሓያሎ ሃገራት ኤውሮጳ ብፍላይ ከኣ ኣብ ኢጣልያን ፈረንሳ ወደባዊት ከተማ ካሌን ምስ ዝርከቡ ኤርትራውያን ንጠንቕን ተሞክሮታትን ስደቶም ብምልከት ዝርርብ ኣካይዱ።
ኣብ ዩኒቨርሲቲ ቦስቶን ከም ተመራማርን ኣዳላዊ መጽናዕታዊ ጽሑፋትን ኮይኑ ዝሰርሕ ዘሎ ዳን ኮነል፣ ለውጢ ግድነት ስለዝኾነ፣ ኣብ ኤርትራ’ውን ሓደ እዋን ለውጢ ክህሉ ምዃኑ ኣረጋጊጹ።
==================================


text:
Radio Erena: 09 March 2020
ሊኵድ ቴሌኮም ዝተባህለ ኩባንያ ኣብ ኤርትራ ኣብ ኣገልግሎታት ቴሌፍንን ኢንተርነትን ከውፍር ከምዝደሊ ተገሊጹ።
እዚ ዝተገልጸ፣ ወናኒ ኢኮነት ግሎባል ዝተባህለ ኩባንያ ዝኾነ፣ ለንደን ዝምቅማጡ፣ ዚምባብውያዊ ቢልዮነር ስትራይቭ ማሲዪዋ ብመንገዲ ፌስቡክ ኣብ ዝዘርግሖ መልእኽቲ’ዩ።
ኩባንያ ኢኮነት ግሎባል፣ ሊኵድ ቴሌኮም ዝርከቡ ሓያሎ ናይ ርክባት ትካላት ኣብ ትሕቲኡ የመሓደር።
እቲ ናይ ቴሌኮም ትካል፣ ምስቲ ኣብ ኤርትራ እንኮ ወሃቢ ኣገልግሎታት ቴሌፎንን ኢንተርነትን ዝኾነ ኤሪቴል ብምሽራኽ ንምስራሕ መደብ ከምዘለዎ’ዩ ወናኒኡ ጠቒሱ ዘሎ።
ባንክ ዓለም፣ ተረሚሱ ዘሎ ቁጠባ ኤርትራ ንምምሕያሽ ካብ ዘቕረቦ ሓደ ሓደ እማመታት፣ ብመንግስቲ ዝውነን ኤሪቴል ናብ ብርክታት ምውራድ’ዩ።
ኣብ ኣፍሪቃ፣ ዝወሓደ ዕዳጋ ቴሌኮም ዘለወን ሃገራት ኤርትራን ኢትዮጵያን ምዃነን’ዮም ጸብጻባት ዘመልክቱ።
ዲጂታል ሪፖርት ብዘቕረቦ ጸብጻብ መሰረት ኤርትራ፣ ኣስታት 20% ካብ ህዝባ ጥራይ ተጠቓሚ ቴሌፎን ክኸውን እንከሎ፣ ዋሕዚ ኢንተርነት ድማ 8.3%’ዩ።
ሊኵድ ቴሌኮም፣ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ደቡብ ሱዳን ከተማ ጁባ ናይ ብሮድባንድ ወይ ሓያል ዋሕዚ ዘለዎ እገልግሎት ኢንተርነት ከምዘተኣታተወ’ዩ ዝግለጽ።
==============


text:
ብዛዕባ ከመይነት መስርሕ ጉዕዞ ምስንዳእ ሰፊሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ብዝምልከት ትልሚ ሓሳባት
(Road Map)
I. መእተዊ:
ህዝብና ካብ ታሪኽ ተጋድሎ ጸረ-ባዕዳዊ መግዛእቲ ኣትሒዙ ክሳብ መስርሕ ነጻን ልዑላዊትን ሃገር ምርግጋጽ ይኹን ድሕርኡ ናብ ከባቢ 19 ዓመታት ኣብ ትሕቲ ጸረ-ህዝቢ ዝዀነ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ወዲቑ ሓሳረ-መከርኡ ረኺቡ’ሎ፡፡ ኣብ መስርሕ ኣብ ጕዕዞ ንዝተኸስቱ ፍልላያት ሓድነቱ መሊኹ ውሽጣዊ ዓቕምታቱ ንምጥራናፍ ዝገበሮ ቃልሲ ማዕረ-ትን ክንድ’ትን ጸረ-ባዕዳዊ መግዛእትን ድሒሩ ዝቐጸለ ታሪኽን ዕድመ-ዘቑጸረ ኮይኑ ክሳብ ሕጂ መሊኡ ከይተዛዘመ ዝጸንሐ ዓቢ ሃገራዊ ዕማም’ዩ። ንብዙሕ ዓመታት ዝኣክል ከምዚ ኢሉ ክቕጽል ካብ ዝገበሮ ምኽንያት ከኣ ሕቶ ሓድነት ንምርግጋጽ እንገብሮ ተጋድሎ ካብ ሕቶ ፖለቲካል ደሞክራሲ ንምርግጋጽ እንገብሮ ተጋድሎ ተነጻጺሉ ዘይረኤ፡ ልሙጽ ጉዕዞ ስለዘይኮነን ብከበድቲ ፈተንቲ ዝኾኑ ሓጎጽጎጻትን ጻዕርታትን ክሓልፍ ዝጸንሐን ዘሎን መስርሕ ናይ ቃልሲ ስለዝኾነ እዩ። እዞም ተነጻጺሎም ዘይከዱ መጻኢ ዕድል ህዝብን ሃገርን ዝውስኑ መሰረታውን ማእከላውን ሕቶታት ናይ ህዝብና እዚኣቶም ስለዘይተፈትሑ’ዮም፡ ድሕሪ ጸረ-ባዕዳዊ መግዛእታዊ ሓርበኛዊ ተጋድሎን ከቢድ መስዋእትን’ውን እንተኾነ፡ ነጻ ዝወጸት ልኡላዊት ሃገር ደኣ’ምበር ሓራ ዝወጸ ሕብረተ-ሰብን ደሞክራስያዊት ሃገርን ንምትካልን ንምህናጽን ዘይተበቕዐ። ኣብ ምሉእ መስርሕ ናይቲ ቃልሲ እዚኦም ፍታሕ ስለዘይረኸቡ ከኣ’ዩ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ነዞም ዘይተፈትሑ ሕቶታት ናይ ደሞክራሲ ተበሊጹ ኩሉ ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰላት ህዝብና ብሓይሊ ጨፍሊቑ ብምሓዝ፡ ዳግም ሓሳረ-መከርኡ ዘርእዮ ዘሎ። እዞም መትከላዊ ሕቶታት እዚኣቶም መሊኦም ኣብ ዘይተፈትሑሉ ታሪኽ፡ ብቐንዱ ከኣ ደሞክራስያዊ ኣተሓሳስባን ተግባርን ጎልቢቱ ኣብ ዝሓሸ ብርኪ ኣብ ዘይበጽሓሉ ደሞክራስያዊ መስርሕ ቃልሲ ሕቶ ሓድነት’ውን ማዕረ-ማዕሪኡ ብኡ መጠን ንምርግጋጹ ኣብ ዝግበር ተጋድሎ ናይ ደሞክራስያዊ ቃልሲ ሕቶ ኮይኑ መሰረታውን ካልኣውን ጎንጽታትን ጉዳያትን ፈላሊኻ ብምርኣይ፡ ካልኣዊ ቦታ ዝሕዙ ካልኣዊ ቦታ ብምትሓዝ፡ ትኽክለኛ ግንዛቤ ተታሒዙሉ ንምዕዋቱ ቀጻሊ ናይ ተወፋይነትን ጽንዓትን ደሞክራስያዊ ቃልስታት ዝሓትት’ዩ።
ኣብ መስርሕ ጸረ-ባዕዳዊ መግዛእታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ፡ ሕቶ ሓድነት ንምፍታሕ ብዙሓት ጻዕርታት ዝተኻየዱ’ኳ እንተኾኑ፡ ብፍላይ ኣብ መድረኽ ሰለማዊ ቃልሲ ምስ’ቲ ኩሉ ሽዕኡ ዝገጠሞ ውሽጣውን ግዳማውን ከበድቲ ዕንቅፋታት ብሓርበኛታት ወለዲ ብ1949 ኣብ ደቀምሓረ ኣብ ትሕቲ ቀጽሪ ነጻነት (Independence Block) ብሽዱሽተ ውድባት (ሰልፍታት) ዝተመስረተ ስሙር ሃገራዊ ግንባር ኣብ ጉዕዞ ሓድነት ደምበ-ተቓውሞ ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት’ዩ ነይሩ። ድሕሪ ነጻነት ኤርትራ እውን እንተኾነ፡ በብግዚኡ ጻዕርታት ዝተገብረሉ ኣወንታዊ ተበግሶታት’ኳ እንተነበረ፡ ድሕሪ መሪር ከቢድ ተጋድሎ ባዕላዊ ጻዕርታትን ንሓድነት ዘቀላጥፍን ዝድግፍን ውድዓዊ ምቹእ ናይ ምድግጋፍ ጉዕዞ መስርሕ ናይ ፈተውትን ብ1999 ምምስራት “ምሕዝነት ሃገራዊ ሓይልታት ኤርትራ” ቀጺሉ ከኣ ብ2005 ዝቐጸለ “ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን” ኣብ ታሪኽ ሓድነታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት ምዃኖም ከም ኣብነት ዝጥቀሱ እዮም። እዞም ኩሎም ናይ ሓድነት ጉዕዞታት እዚኣቶም፡ ሓንሳብ ተስፋ ዝህቡ፡ ምፍንጫላት ክኽሰቱ እንከለዉ ከኣ ተስፋ ዘጸልምቱ ከበድቲ ናይ ሓጎጽጎጻት መስርሕ ክሓልፉ ዝጸንሑ ይኹኑ ደኣ’ምበር፡ ህዝብና ሓርነቱን ክብሩን ንምርግጋጽን ደሞክራስያዊ ለውጢ ንምትእትታውን ሓድነት ደምበ-ተቓውሞኡ ንምርግጋጽ፡ ከይተሓለለ ክቃለስ ዝጸንሐን ዘሎን ሃርበናዊ ህዝቢ እዩ። ከምዚ ስለዝኾነ ከኣ እዩ፡ ኣብ 2008 13 ውድባትን ሰልፍታትን ስቪካዊ ማሕበረ-ሰባትን ዝተሳተፍዎ ሓድነታዊ ጉባኤ ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ክዕወትን መላእ ደምበ-ተቓውሞ ዝሓቖፈ ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር ክረጋገጽን፡ ሰፊሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ክካየድ ዝወሰነን ናብዚ ሕጂ በጺሕዎ ዘሎ ምዕራፍ ናይ ምስንዳእ ክበጽሕ ዝኸኣለን።
II. ዕላማ ሰፊሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ:
- ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳንን ኩሎም ንለውጢ ዝቃለሱ ውድባትን ምንቅስቃሳትን ስቪካዊ ማሕበረ-ሰባትን ምሁራንን መራሕቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓድን ወዘተ ዝሳተፍዎ ሃገራዊ ሓድነት ንምርግጋጽ መንገድታት ዝናደየሉን፡ በዚ ኣቢሉ መላእ ደምበ-ተቓውሞ ዓቕምታቱ ኣዋዲዱ ኣንጻር’ቲ ንሓድነት ህዝብናን ልኡላውነትሃገርናን ንሓደጋ ዘሳጥሕ ዘሎ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ብሓደ ኣንፈት ሓቢሩ ዝምክተሉን ነቲ ስርዓት ዘወግደሉን ሕብረ-ሰልፋዊ ደክራስያዊ ስርዓት ዝተኽለሉን ጥጡሕ ባይታ ንምንጻፍ ዝዓለመ ምዃኑ እዩ። ብኻልእ ኣዘራርባ ንኹሉ ክፍልታት ናይቲ ሕብረተ-ሰብ ብዝወርዶ ዘሎ ዝተፈላለየ መልክዓት ዘለዎ ወጽዓታትን ዘልዕልዎ ፍትሓውን ርትዓውን ደሞክራስያዊ ሕቶታትን ንምፍታሕ ኣብ ዝግበር ተጋድሎ ሰፊሕ ህዝባዊ ተሳትፎ ብምርግጋጽ ናብ ዝሓሸ ብርኪ ናይ ቃልስን ዓወትን ዘሰጋግሮ መናሃርያ ምዃኑ፤
- ሰፊሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኩሎም’ቶም ንለውጢ ዝቃለሱ ዝተፈላለዩ ኣካላት ካልኣዊ ፍልልያቶም ካልኣዊ ቦታ ብምትሓዝ፡ ኣብ መሰረታዊ ሃገራዊ መቖምያታት ሓባራዊ ግንዛቤ ወይ ራእይ ብምሓዝ፡ ንእዋናውያን ተባራዕቲ ሕቶታት ናይ ህዝብና ዝኾኑ ሕቶ ሰላምን ደሞክራስን ምዕባለን ንምፍታሕ ዝዓለመ ምዃኑ፤ እዚ ከኣ ኩሎም’ቶም ንለውጢ ዝቃለሱ ኣካላት ደምበ-ተቓውሞ ብስኒት ኣብ ክሊ ሓደ ሃገራዊ ቃል-ኪዳን (National Covenant) ዝኣትዉሉን ብውጽኢት ናይዚ ከኣ እቶም ኣብ ክሊ ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር ወይ ጽላል ሓድነቶም ኣረጋጊጾም በብዓቕሞም ተሳትፎኦም ከረጋግጹ ዝደልዩ ኣካላት ከኣ ከመይ ብሓባር ተወሃሂዶም ይሰርሑ ዝርእይሉ መድረኽ ይኸውን።
- ንዕላማታት ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር (ጽላል) ንምንጻር ዝሕግዙ መሰረታዊ ሃገራዊ መቖምያታት ማእከል ገይሩ ኣብ ምቕራጽን ሕቶታት ናይ ሰላምን ደሞክራስን ምዕባሌን ኣብ ምፍታሕን ድሕሪ ውድቀት ስርዓት ህግደፍ ኣብ ፖለቲካውን ሰልፋውን ብዙሕነት ዝተሰረተ ደሞክራስያዊ ስርዓት ብምትካልን ንሕጂ ከም መበግሲ ሓሳባት ኣብ ኩሉ ጸፍሕታት ህዝብናን ዝተፈላለዩ ኣካላት ደምበ-ተቓውሞን ልዝባት ካብ ክካየደሎም ዘለዎ ቀንዲ ኣገደስቲ ዛዕባታት ብመሰረት ኣብ ሓምለ 2009 ዝተካየደ ሓፈሻዊ ዓወደ መጸናዕቲ፡-
ሀ/ ሕቶ ሃገራዊ ሓድነት ብዝምልከት
ለ/ ጉዳይ መስርሕ ደሞክራስያዊ ለውጢ ብዝምልከት
ሐ/ ድሕሪ ውድቀት ስርዓት ህግደፍ ዝህሉ መስርሕ መሰጋግሪ መድረኽ ብዝምልከት
III. እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ዕላማታት ዋዕላ ማእከል ብምግብር: ኩሎም ክፍልታት ናይ ሕብረተ-ሰብና ከም ዜጋታት ደቂ ሓንቲ ሃገር ብውልቀ ይኹን ብሓባር ማዕርነታዊ ተሳትፎኦም ብምርግጋጽን ሓባራዊ ረብሓታት ውሑስ ዝኾነላ ደሞክራስያዊት ሃገር ኣብ ምህናጽ ብዘይምሹቕራርን ምግላልን ተረኦም ዝጻወቱላ ምቹእ ናይ ቃልሲ ባይታ ካብ ብሕጂ ኣትሒዙ ዝፍጠር ኣብ መስርሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ንክኸውን ንጽውዕ።
IV.ኣፈጻጽማ ናይዞም ዕማማት እዚኣቶምን ምግባእ ዋዕላን ብዝምልከት፡
ኣሰናደእት ሸማግለ ዕማማታ ንምፊጻም ሰራሓታ ኣብ ሰለስተ መደረኻት ከምዚ ዝሰዕብ ኣከፋፊላቶ፡
1- ቀዳማይ መደረኸ ክልተ ወረሒ ዝወስድ ኮይኑ፡ ክሳተፉ ድልየት ካብ ዘለዎም ኣካላት ሓበሬታ ንምእካብ መደብ ትሰርዕ፡፡ በዚ መሰረት፡ ብጽሑፍ ከቕርቡ ድሉዋት ዝኾኑ ውድባትን ሰልፍታትን ምንቅስቓሳትን ስቪካዊ ማሕበረ-ሰባትን ወነንቲ ዝተፈላለዩ ማዕከናት ዜናን ምሁራንን መራሕቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓድን…ወዘተ ነዞም ኣብ ላዕሊ ቀሪቦም ዘለዉ ዕላማታት ዘነጽር ጽሑፋትን ኣብዚ ቀዳማይ መድረኽ ኣብ ውሽጢ ክልተ ወርሒ ኣብ ዘሎ ግዜያት ናብ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ክለኣኹ ይህልዎም። ኣሰናዳኢት ሽማግለ ነዞም ሓሳባት እዚኣቶም ጠሚራን ኣጽፊፋን ከመይነት ናይ ምውዳዱ መደባት ክትሰርዕ ብቐንዱ ምስ ኩሉ እናተላዘበት ከመይ ይሓይሽን ንምይይጥ ይወርድን ትርኢ።
2- ካልኣይ መደረኸ ሓደ ወርሒ ዝወስድ ኮይኑ፡ ኩሎም’ቶም ንለውጢ ዝቃለሱ ውድባትን ምንቅስቃሳትን ስቪካዊ ማሕበረ-ሰባትን ወነንቲ ዝተፈላለዩ ማዕከናት ዜናን ምሁራንን መራሕቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓድን…ወዘተ ምስቲ ጭቡጥ ሽዕኡ ብኹሉ ሸነኻቱ ተዋዲዱ ዝቐርብ ቁጠባዊ ዓቕምታት ኣብ ጸብጻብ ብዘእተወ መንገዲ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ምስ ኩሎም ዝምልከቶም ካላት እናተላዘበት ናይ ኣሰታትፈኦም መደባት ተዋድድ።
3- ሳልሳይ መደረኽ ድማ፡ ሓደ ወርሒ ዝወስድ ኮይኑ ኣብ ዋዕላ ዝቐርቡ ጽሑፋት ናይ መወዳእታ መልከዖም ከሕዙ ምግባርን ንተሳተፈቲ ዋዕላ ዕደመ ምቅራብን ይኸውን፡፡ ናይ መጨረሻ ራብዓይ ወርሒ ምግባእ ናይ ዋዕላን ከመይነት ናይ ኣፈጻጽማ መደባትን ተዋዲዱ ሰፊሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ፍጻሜ ይበጽሕ።
V. ኣሰናዳኢት ሽማግለ ነዚ መደባት’ዚ ንምዕዋት ነብሳ ኣብ ኣርባዕተ ንኡሳን ሽማግለታት ወዲባ መደባታ ኣዋዲዳ ትንቀሳቐስ ኣላ። ንሳተን ከኣ፡-
ሀ/ ንኡስ ሽማግለ ምርምርን ምድላው ሰነዳትን
ለ/ ንኡስ ሽማግለ ውደባን ኣገልግሎታትን
ሐ/ ንኡስ ሽማግለ ዜና
መ/ ንኡስ ሽማግለ ፋይናንስን እየን።
VI. ሰፊሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ንምዕዋት ክግበር ዘለዎ ዕማም ብናይ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ስራሓት ጥራሕ ንበይኑ ዝዕመም ኣይኮነን። እንታይ ደኣ፡ ምስ ኩሎም ደለይቲ ለውጢ ኣካላት ደምበ-ተቓውሞ ብሓባርን ብተወፋይነትን ተዋዲዱ ምስ ዝካየድ እዩ ብዓወት ተፈጻምነት ክረክብ ዝኽእል። ስለዝኾነ ከኣ ንናይ ዋዕላ ዘድሊ ሰነዳት ኣብ ምውዳድን ምቕራብን ኣስተዋጽኦ ምግባር ጥራሕ ዘይኮነስ ሰፊሕ ናይ ህዝቢ ናይ ምልዕዓልን ዜናዊ ስራሓትን ኣብ ምስልሳል’ውን ኩሉ በብዓቕሙ ግዲኡ ክገብር ኣለዎ። ኣብ ቁጠባ’ውን እንተኾነ ነቲ ዋዕላ ዘድሊ ፋይናንሳዊ ደገፋት ካብ ህዝብን ፈተውትን ክርከብ ጻዕርታት ምግባር የድሊ። ነዚ ከኣ ጥዑይ ናይ ህዝባዊ ርክብ ዲፕሎማሲ ምግባርን ኣድላዪ ደገፋት ምርግጋጽን ይሓትት።
VII. ህዝባዊ ደገፋት ንመንርግጋጽ ከይተወደብካ ክዕወት ስለዘይከኣል፡ ኣብ ኩሉ ከባቢታትን ዞባታትን ናይ ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ኣካላትን ዞባታትን ጨናፍራትን ካልኦት ውድባትን ምንቅስቓሳትን ስቪካዊ ማሕበረ-ሰባትን ናይ መራኸቢ ብዙሓን ኣካላትን ምሁራንን መራሕቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓድን ወዘተ ዝርከብዎ ከከም ከባብን ኩነታትን ዝፈቐዶ ናይ ሓባር ኮሚቴታት ምውዳብን ብሓደ ኣንፈት ነዞም ብ ላዕሊ ዝተጠቕሱ ዕላማታት ንምዕዋት ዝተወሃሃደ ምንቅስቓስ ምግባርን የድሊ። ስለዝኾነ ከኣ እዚ መደብ’ዚ ኣብ ምፍጻሙ ኩሎም ናይ ሓባር ተበግሶ ወሲዶም ኣብ ምርግጋጹ ክረባረቡ ኣሰናዳኢት ሽማግለ በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ጸዋዒታ ተመሓላልፍ።
VIII. ከም ዝተሓበረና ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ከም ሓደ ጥርኑፍ ግንባር መጠን ኣብ ምውዳድ ናይዚ ሰፊሕ ዋዕላ ናቱ ኣገዳሲ ተራ ዘለዎ እዩ። ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን፡ ንምዕዋት ሰፊሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ምርግጋጽ ዕዙዝ ግዲኡ ክጻወት ምእንቲ፡ ቅድሚ ምግባእ ዋዕላ እኹል ግዜ ኣብ ዘለዎ ወቕቲ ኣቐዲሙ ኩሎም ሓሳባቱ ከቕርብን ከወሃህድን ተኸታታሊ ኣኼባታት ናይ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈትን ማእከላይ መሪሕነትን ከካይድ’ዩ።
IX. ነዚ መደባት’ዚ ንምዕዋት ይኹን፡ ካልኦት ኣገደስቲ ብሸነኽ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ክመሓላለፉ ዘለዎም መልእኽታት በብግዚኡ ኣብ ዝህልዉሉ እናስዓብናኩም ሃናጺ ሓሳባትኩም እናተቐበልናን ክንከይድ ኢና። ሰፊሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ናይ ህዝብና እምነ-ኩርናዕ ናይ ሓድነት ኮይኑ ብሓልዮት ናይ ህዝብናን ተቓለስቲ ሓይልታቱን ጥራሕ ከም ዝዕወት ስለእንኣምን፡ ሓገዝኩምን ምኽርኹምን ከይፍለየና ለበዋና ነቕርብ።
ሰፊሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ብናይ ሓባር ቃልሲ ክዕወት’ዩ!
ኣሰናዳኢት ሽማግለ
ሰፊሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ
23-03-2010
Short URL: https://english.farajat.net/?p=571


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ – መጋቢት 15.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ዮሓ. 5:31-37
- አስተንትኖ
መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ አብዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ፡ ነቲ መለኮታዊ ተልእኽኡ ንምድጋፍ አርባዕተ ምስክራት የቕርብ። ዮውሓንስ መጥምቕ፡ ግብሩ – ማለት እቶም ዝፈጸሞም ተአምራታት፡ እግዚአብሔር አቦ፡ መጽሓፍ ቅዱሳት። ካሊእ – እግዚአብሔር አቦ ንወልድ ከምዘፍቅሮ – ክርስቶስ ከአ እዚ ፍቕሪ እዚ ንዓና ደቂ ሰባት የካፍለና፡ እታ ፍቕሪ አቦ ንሱ ጥራይ ዝፈልጣ። ምክንያቱ ንሓና እዚ ፍቅሪ እዚ አይንፈልጦ ኢና ንሱ ከአ ነዚ ክገልጽ ይመጽእ። ከመይ ጌርና ኢና እምበአር እቲ ካሊእ ዝብለ ዘሎ እግዚአብሔር አምላኽና ክንፈልጦ ንኽእል። ክርስቶስ ከም ቀዳማይ ምስክር ንዮሓንስ መጥምቕ ይጠቅስ። ክርስቶስ ባዕሉ ዮሓንስ መጥምቕ ብዛዕባ ሓቂ ከም ዝመስከረ ይዛረብ። በዚ ከአ ሎሚ ነፍሲ ወከፍና ክርስቲያን ነዚ ቃል እዚ ዘንብብ ክርስቶስ እቲ ሓቂ ምኻኑ ይአምን። ክርስቶስ «እዚ ግና ንስኻትኩም ምእንቲ ኽትድኅኑ ኢለ እየ ዝብሎ ዘሎኹ እምበር አነስ ምስክር ሰብ ዝቕበል አይኮንኩን። እናበለ ካብ ዮሓንስ ዝዓቢ ምስክርነት እግዚአብሔር አብ ከምዘለዎ ይምህር። ነዚ ከአ እቲ ካሊእ እናበለ ይገልጾ።
እቶም ዓበይቲ ምስክርነት ክርስቶስ እምበአር፦ ስራሕ፡ ከምቲ አቀዲማን ዝረአናዮ እቶም ዝፈጸሞም ተአምራታት ወይ ተግባራት፡ እግዚአብሔር አቦ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ምኻኖም ይገልጽ። ከም ሓደ ውሉድ ነቲ ካብ አቡኡ ኺገብሮ ዝረአዮ እንተ ዘይኮይኑ፥ ካብ ርእሱ ሓንቲ ነገር እካ ኺገብር አይክእልን እዩ። ንሱ አብ አቦ – አቦ ከአ አብኡ ከምዘሎ ይገልጽ። ኒቀዲሞስውን እንተኮነ “ መምህር! ብጀካ እቲ አምላኽ ምስኡ ዝኾነ ሰብ፥ ነዚ ንስኻ እትገብሮ ዘሎኻ የአምራት ኪገብሮ ዚኽ እል ሓደ እካ የልቦን እሞ ንስኻ መምህር ኮንካ ኻብ አምላኽ ከም ዝመጻካ ንፈልጥ ኢና” (3,2). ስለዚ ክርስቶስ አብ መንጎ አይሁዳውያን ፈሪሳውያን ዝገበሮ ኩሎም ተአምራታት ክርስቶስ መሲሕ ወዲ አምላኽ እቲ ቅቡእ ምካኑ ይምስክሩ። እዚ ምስክርነት እዚ ግና አብዚ ተጠው አይበለን ክርስቶስ እዚ ምስክርነት እዚ ሎሚ አብ ቤተክርስቲያኑ ንረክቦ።
እቲ ካልአይ ምስክርነት እግዚአብሔር አብ ኢዩ። አይሁዳውያን ነቲ ብክርስቶስ ዝግበር ዝነበረ ተአምራታት ብምርአይ እግዚአብሔር አብኡ ከምዘሎ ክቕበሉ ነሪዎም። ንሕና ሎሚውን እግዚአብሔር አምላኽና ነቲ ኩሉ አብ ቢተክርስቲያኑ ዘፍስሶ ጸጋታት ተአምራታት ብምርአይ ክንአምንን ክንቅበሎን መደቡ ክንፍጽምን ንዕደም። በታ ብመሪሕነት መንፈስ ቅዱስ ተልእኽኡ ንኽትፍጽም አብዚ ምድሪ እዚ ዝመስረታ ቤተ ክርስቲያኑ ተመሪሕናን ተአዚዝናን ብቃሉ ተመሪሕና ሕይወትና ክንመርሕ።
ቃል አምላኽ- እስራኤላውያን ቅዱስ መጽሓፍ ክንበብ ከሎ ኩሉ ግዜ ንእግዚአብሔር ይቅበሉ ነሮም ኢዮም። እዚ ቃል ግና አብ ገለ ሰማዕቱ ክሓድር አይከአለን። ክቕበልዎ አይከአሉን። መማህራን ክኸኑ ይኽእሉ ኢያቶም፡ እቲ ቃል እቲ ናበይ ይመርሖም ግና ክበጽሕዎ አይክእሉን። መጽሓፍ ቅዱስ ብምንባብን ምፍላጥን ጥራይ መንገሥተ ሰማይ ዝአትዉ ይመስሎም። ወልድ ነቶም ዝደሊዮም ከምዘተንሥኦም ሕያዋን ከም ዝገብሮም ግና አይፈልጡን። ነቲ ሙሴ ነብያት ዝተነበይሉ ስጋ ለቢሱ አብ መንጎም ዝሓደረ ክርስቶስ ክቕበሉዎን ክ አምንዎን አይከአሉን። በዚ ኢዩ ከአ “ ናይ ዘለ ዓለም ሕይወት አብአተን እትረኽቡ መሲሉኩም ነተን ቅዱስት መጻሕፍቲ ትምርምርዎን አሎኹም፥ ግዳስ ይብሎም ‘ ንሳተንውን ንአይ እየን ዚምስክራለይ” እናበለ ሎሚ ንዓናውን እንተኾነ ክርስቶስ ጎይታ ብቅዱስ ቃላቱን ጽሑፋቱን ከምዝዛረበና፡ አሚና ተቐቢልናን ክንክእል እግዚአብሄር አምላኽ ንነፍሲ ወከፍና ይሓተና አሎ። ምኽኒያቱ ንሱ በቲ ቃላቱ ኢዩ ዝዛረበና፡ መል እኽቱ መደቡ ዘመሓላልፈልና። እቲ ንኽብሪ አምላኽ ዝደሊ፡ እቲ እግዚአብሄር ብቀዳምነት ዝሰርዕ ጥራይ ኢዩ ንክርስቶስ ክሰምዕ፡ ክቕበሎ፡ ሕይወት ክረክብ ዝኽ እል።. እግዚአብሄር አብ ሕይወትና ቀዳምነት ንሃቦ።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::


text:
ትካላት ሰብኣዊ ረድኤት ሎሚ ኣብ ሶማል ኣጋጢሙ ዘሎ ሓደጋ ጥምየት ርብዒ ሚሊዮን ሰባት ምስ ዝቐተለ ናይ 2011 ዓ.ም ዓፀቦ ብምምስሳል ስግኣቶም ይገልፁ።
ዓለምለኸ ትካል ፍልሰተኛታት/IOM/ እቲ ናይ ሎሚ ድርቂ ዝኸፍእ ክኸውን ከምዝኽእል የጠንቅቕ ኣሎ።
ወሃቢት ቃል እዚ ትካል ብድርቂ ካብ ዝተጠቕዑ 6.2 ሚሊዮን ሰባት ንልዕሊ ሓደ ሚሊዮን ሶማልያዊያን ክሳብ ወርሒ ሰነ ንምሕጋዝ ዓሊሙ’ሎ።ዓለምለኸ ትካል ፍልሰተኛታትን ካልኦት ትካላት ረድኤትን ሰባት ብጥምየት ከይሞቱ ንምክልኻል ኣብቶም ዝሓለፉ ሒደት ኣዋርሕ ስርሒታት ሰብኣዊ ሓገዝ ወሲኾም ኣለው ኢለን።
ካብ ዓለምለኸ ትካላት ረድኤት ሓገዝ ከይተረኸብ ነዚ ድርቂ ንምምካት ኣይክኣልን ዝበላ ወሃቢት ቃል ዓለምለኸ ትካል ፍልሰተኛታት ቀዳምነት ዝውሃቦ ረድኤት መግቢ፣ማይ፣ፅረየት፣ጥዕና፣ኣመጋግባ፣ሓለዋን መፅለልን እዩ ኢለን።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኩነተ መግቢ ኣብ ትግራይ ኣብ ኣዝዩ ኣሰካፊ ደረጃ ከምዝበጽሐን፣ ሰባት ይሞቱ ከምዘለውን ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣፍሊጡ።
ብመሰረት መግለጺ ፕሮግራም መግቢ ዓለም፣ ልዕሊ 350 ሽሕ ህዝቢ ትግራይ ናብራ ጥምየት የሕልፉ ከምዘለውን ሓገዝ እንተዘይቀሪቡሎም ብርክት ዝበሉ ሰባት ከምዝሞቱ ኣጠንቂቁ ኣሎ።
ትካል ህጻናት ሕቡራት ሃገራት ብወገኑ ካብ ሞንጎ ሞት ኣንጻላልይዎም ዘሎ እቶም 30 ሽሕ እኹል መግቢ ዘይረኸቡ ቆልዑ ምኳኖም ጠቂሱ።
ቀ/ሚ ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ዝሓለፈ መጋቢት ትካላት ረድኤት ኣብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ዘይተደረተ ምንቅስቃስ ክረኽቡ እዮም ኢሎም ነይሮም። ኣተሓባባሪ ወፍሪታት ፕሮግራም መግቢ ዓለም ቶምይ ቶምሰን ግና እቲ ቃል’ቲ ኣይተተግበረን ይብል::
"እቲ ኩነታት ንኩላትና ስራሕና ንምፍጻም ዘኽእል ኣይኮነን ዘሎ፣ ካብኡ ዝገደደ ትሽዓተ ሰራሕተኛታት ትካላት ረድኤት ተቀቲሎምና እዮም። ስለዚ ናብ ተጸበይቲ ረድኤት ንምብጻሕ ናይ ድሕነት ጸገም ኣሎና። ተጸበይቲ ረድኤት ዝተቀበልዎ ሓገዝ ብለይቲ ይዝመቱ ኣለው። ስለዚ ብወገን መንግስቲ፣ መሰረታዊ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ ክሳብ ዘይመጸ፣ እቲ ቅልውላው ቀጻሊ እዩ።"
ቶምሰን ወሲኹ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣብ’ዘን ዝቅጽላ ሰሙናት ናብ 2.6 ሚልዮን ህዝቢ ረድኤት ንምብጻሕ ጻዕሪ ከምዝግበር ጠቂሱ ኣሎ። እዚ ክፍጸም ዝኽእል ግና መንግስታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ብዝህብዎ ግብረ መልሲ እዩ ኢሉ።
"ኤርትራዊያን እዮም እቶም ኣዝዮም ፈጸምቲ ዘስካሕክሕ ምዕጻው መንገዲን ኣብ ልዕሊ ሰላማዊያን ሰባት ዝፍጸም ግፍዒን። እዚ እዩ እቲ ዝዓበየ ጸገም ኮይኑና ዘሎ። ስለዚ ምውጻእ ወትሃደራት ኤርትራ እቲ ዝዓበየ ምፍኳስ ጾር እዩ። ብወትሃደራት ኢትዮጵያን ሓይልታት ክልል ኣምሓራን’ውን ዝፍጸሙ ዕንቅፋታት ኣለው’ዮም።"
ኣብ ባይታ ካብ ዘሎ ዘሕዝን ተጓንፎ ወጻኢ ይብል ቶምሰን ሕጽረት ገንዘብ’ውን ካልእ ጸገም ኮይኑ ኣሎ። ፕሮግራም መግቢ ዓለም ሎም ዘበን ኣብ ትግራይ ስርሑ ንምፍጻም 203 ሚልዮን ዶላር ከምዝደልይ ጠቂሱ'ሎ።
ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ "ልዕሊ 300 ሽሕ ህዝቢ ናብ ደረጃ ጥምየት ወዲቆም ኣለው ብዛዕባ ዝተባሃለ፣ ነቲ ኩነታት ኣመልኪቱ ይወጹ ዘለው ሓበሬታታት ነቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ኩነታት ኣየንጸባርቁን፣ ሓረስቶት ኣብ ክረምቲ መታን ከፍርዩ ብመንግስቲ ይግበር ብዛዕባ ይግበር ዘሎ ጻዕሪ ክገልጹ ከለው፣ ዘለናሉ ወቅቲ፣ ናይ ዘርኢን ሕርሻን ወቅቲ እዩ። ካብ ታሓራሳይ መሬት እቲ 70 ሚእታዊት ተቀሪቡ ኣሎ። እዚ ድማ 1.5 ሚልዮን ሓረስቶት ዝሽፍን እዩ። ድኹዒ ብሚኒስትሪ ሕርሻን ካልኦትን ይዳሎ ኣሎ" ከምዝበሉ ዝዝከር እዩ።


text:
ኣብ`ቲ ኣብ ኒው ዮርክ ዝተኻየደ ዋዕላ ሕቡራት ሃገራት ንልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ወኪሎም ዝተረኽቡ ምንስተር ወጻኢ ዕስማን ሳልሕ ኣብ ዘረብኦም፡ ኣብ 2000 ዝኣተናዮ ቃል እንተዘየኽቢርና፡ ነቶም ሃንቀው እናበሉ ዝጽበዩና ዘለዉ ህዝብታት ክንከስሮም ኢና ድሕሪ ምባል፡ ተኣማንነትና`ውን ክጎድል`ዩ ኢሎም’። ብዛዕባ ኤርትራ ዝወሰደቶ ስጉምትታት ብፍላይ ክዛረቡ ኸለዉ ኤርትራ ንሸቶ ሚለንየም ንምዕዋት ኣብ ቕቡል ጉዕዞ ከምትርከም ገሊጾም።
“ጥምየት ነበረያ-ነበረ ንምግባር ኣብ ምርግጋጽ ውሕስነት መግብን ትሕተ-ቕርጽን ኣማኢት ሚልዮናት ዶላራት ኣፍሲስና ኢና” ዝበሉ ምንስተር ዕስማን ፡ ኤርትራ ብመዳይ ጾታዊ ማዕርነት፡ መባእታዊ ትምህርቲ ፡ጥዕና ቖልዑትን ኣዴታትን፡ ብመዳይ ምክልኻል ኤች ኣይ ቪ ዓሶን ኻልኦት ሕማማትን ኸምኡ`ውን ቐረብ ጽሩይ ማይ፡ ኣብ መስመር ኣላ ኢሎም። ኣብ መዳይ ጥዕና ኸምኡ ዝበለ ውጽኢት ክነምጽእ ዝኸኣልና፡ መንግስቲ ኣብ ምህናጽ ሓደሽቲ ትካላት ጥዕና፡ ምምሕያሽ ቐረባት መድሃኒታትን ካልኦት ቐረባትን ንምምላእ ገዚፍ ወጻኢ ስለዝመደበ`ዩ ዝበሉ ኣቶ ዖስማን፡ ኤርትራ ካብ ተታነስን ፖልዮን ናጻ ሃገር ምዃን ብሰርቲፊኬት ተረጋጊጹላ`ዩ ኢሎም።
ኣብ መዳይ ትምህርትን ኣብ ወገን ጾታዊ-ማዕርነት`ውን ኣድማዒ ግስጋሰ ተራእዩ ክብሉ ድማ ወሲኾም ሓቢሮም።
ንምሉእ ትሕዝቶ መደረ ምንስተር ዖስማን ኣብ ምልክት ድምጺ ብምጥዋቕ ምስማዕ ይክኣል


text:
Radio Erena: 20 February 2018
መንግስቲ እስራኤል ኣብ ኤርትራ ዝርከብ ኤምባሲኡ ክዓጹ ምዃኑ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ሓቢሮም።
ብመሰረት እቶም ምንጭታት፣ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ እስራኤል ዝሓለፈ ወርሒ ጥሪ፣ ኣስመራ ናብ ዝርከብ ኤምባሲኡ ኣብ ዝልኣኾ ወግዓዊ ደብዳቤ፣ ኤምባሲ እስራኤል ኣብ ኤርትራ፣ ብሰንኪ ጉዳይ ባጀት ኣብ መጀመርያ 2019 ክዕጾ ተኽእሎ ካብ ዘለዎ ሸውዓተ ኤምባሲታት ሓደ ምዃኑ ሓቢርዎ ኣሎ።
እስራኤል ኣብ ኤርትራ ዝርከብ ኤምባሲኣ ክትዓጹ ከምእትኽእል ትገልጽ ዘላ፣ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ብሰንኪ ኣጋጢምዎ ዘሎ ዋሕዲ ባጀት ምዃኑ ዝተፈላለዩ ወገናት እታ ሃገር ይገልጹ።
እንተኾነ፣ ምዕጻው እቲ ኤምባሲ፣ እስራኤል ምስ ኤርትራ ስትራቴጅያዊ ምሕዝነት ከምዘይጸንሓ ዘነጽር’ዩ ክብሉ ተንተንቲ የረድኡ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ምስ ሕቡራት ኢማራትዓረብን ግብጽን ስልታዊ ዝምድንኡ ኣደልዲሉ ከምዘሎ ይፍለጥ።
ኣብ መንጎ መንግስታት ኤርትራን እስራኤልን ብጉዳይ ምምላስ ስደተኛታት ዝካየድ ዝነበረ ዝርርባት፣ ብዘይ ዝኾነ ፍረ ከምዝተዛዘመ’ውን ኣይርሳዕን።
ፕረዚደንት ኤርትራ ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቅ፣ መንግስቲ ኤርትራ ብጉዳይ ምምላስ ኤርትራውያን ምምላስ ስደተኛታት ናብ ኤርትራ ብዝምልከት ምስ ሰበ ስልጣን እስራኤል ኣብ ዘካየዶ ዝርርብ፣ እስራኤል ንነፍሲ ወከፍ እትመልሶ ዜጋ ኣስታት 50 ሽሕ ዶላር ንኤርትራ ክትከፍላ ከምዝሓተተ’ዩ ገሊጹ።
ንጽፍሒ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ደርቢ ሒዝዎ ዘሎ ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል ቤንያሚን ናታንያሁ፣ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ብጉዳይ ምምላስ ስደተኛታት ክሰማማዕ ብዘይምኽኣሉ፣ ኣተክሮኡ ናብ ርዋንዳ፣ ኡጋንዳን ካልኦት ሃገራትን ዛዝዩ ይርከብ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ እስራኤል ዝነበረ ኣምባሳደራ ዝሓለፈ ዓመት ናብ ኣስመራ ብምስሓብ ድሕሪ ምድስካላ፣ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ኣብ ቴልኣቪቭ ዝርከብ ኤምባሲኣ ብፈጻሚ ጉዳያት ይመሓደር ከምዘሎ ይፍለጥ።
እስራኤል ብዘይካ’ቲ ናይ ኤርትራ፣ ኣብ ቤላሩስ፣ ዶሚኒካን ሪፖብሊክን ካልኦት ሸውዓተ ከተማታትን ዝጸንሓ ቆንስላት’ውን ክትዓጹ ምዃና ይጥቐስ።
================================


text:
ሎሚ ዝተዘኸረ ዓለምለኸ መዓልቲ ኤይድስ ኣንፃር እቲ ቫይረስ ዝካየድ ወፍሪ ዓለምለኸ ሓገዝ ኣብ ዝጉደለሉ፣ዝምደብ ገንዘብ’ውን እናውሓደ ይመፅእ ከምዘሎ ኣብ ዝዝረበሉ እዋን እዩ ዝኽበር ዘሎ ስለዚ ሃገራትን ዝምልከቶም ወገናትን እቲ ጠመተ ንክቕፅል ኣብ ምትሕስሳብ ይርከቡ።
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተፈላለዩ ቦታታት ዝርኣይ መልእኽትታት ካብ ኤች.ኣይ.ቪ. ነፃ ዝኾነ ወለዶ ንምፍጣር ሎሚ እውን ጠመተ ንክቕፅሉ ዝፅውዑ እዮም።
ንዝተፈላለዩ ክፋላት ሕብረተሰብ ኣብ ተንቀሳቓሲ ቴሌፎን ሓፂር ናይ ፅሑፍ መልእኽቲ ዘመሓለለፉ ናይ ኢትዮጵያ ፕሬዝዳንት ዶ/ር ሙላቱ ተሾመ እውን ነዚ መልእኽቲ ኣስሚሮምሉ ኣለው።
ኣብ ኢትዮጵያ ዝርግሐ ኤች.ኣይ.ቪ.ቫይረስ ካብቶም ዝሓለፉ ዓመታት ብምንፅፃር ዝወሓደ ምዃኑ መረዳእታታት ይሕብሩ።ኣብ ምንቅስቓስ ፀረ ኤች.ኣይ.ቪ ቀንዲ መሻርኽቲ ኢትዮጵያ ዝኾነ ናይ ኣሜሪካ ዓለምለኸ ናይ ልምዓት ረድኤት ንዝሓለፉ 15 ዓመታት ዝተፈላለዩ ሓገዛት ምብርካቱ ገሊፁ’ሎ።
ብምኽንያት ዓለምለኸ መዓልቲ ኤይድስ ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረቦም ናይቲ ትካል ናይ ኤች.ኣይ.ቪ. ፕሮግራም ምኽትል ኣተሓባባሪ ኣቶ ሳምሶን ኦሊ ንዩኤስኣይዲ ሓዊሱ ዓለምለኸ ኣጋራት ንፀረ ኤች.ኣይ.ቪ. ዝህቡዎ ሓገዝ ይንኪ’ሎ ንዝብል ኣይቅበሉዎን።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
Radio Erena: 16 July 2021
ስዑዲ ዓረብን ሕብራት ኢማራትን፣ ከሰሓሕበን ዝጸንሐ ዕዳጋ ነዳዲ፣ ብዘተ ንምፍታሕ ኣብ ስምምዕ ከምዝበጽሓ ተገሊጹ።
እዘን ኣብ ጉዳይ የመንንን፣ ንቀጠር ኣብ ከበባ ንምእታውን ብልፍንቲ ክሰርሓ ዝጸንሓ ሃገራት ወሽመጥ፣ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣትሒዘን፣ ብጉዳይ እቲ ናብ ዕዳጋ ዓለም ዝቐረብ ብዝሒ ነዳዲ ክዋጠጣ’የን ተራእየን።
እቲ በጺሐንኦ ዝብሃል ዘሎ ስምምዕ ብዝርዝር እኳ እንተዘይተገልጸ፣ ብቀጻሊ ኣብ ዝካየድ ዘተ እዘን ሃገራት ክቐርብ ምዃኑ ፋይናንሻል ታይምስ ኣሚቱ።
ስዑዲ ዓረብ፣ ናብ ዕዳጋ ዓለም ዝቐርብ ብዝሒ ነዳዲ እንተወሲኹ፣ ዋጋታቱ ክቕንስ’ዩ ብዝብል ክትቓወሞ እንከላ፣ ሕቡራት ኢማራትን ማሕበር ኣፍረይቲ ነዳዲን ወይ OPEC ድማ ፍርያት ክውስኽ ክደፍእሉ ጸኒሖም።
ኣብ ርእሲ’ዚ፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ምስ እስራኤልን ቱርኪን፣ ሓድሽ ናይ ወፍሪን ንግድን መደባት ምሓዛ፣ ንስዑዲ ዓረብ ከምዘሻቐላ’ዩ ዝግለጽ።
ብምልኣኽ ነዳዲ ብደረጃ ዓለም ኣብ ቀዳማይ ደረጃ እትስራዕ ስዑዲ ዓረብ፣ ኣብ ነዳዲ ጥራይ ዝተመርኮሰ ቁጠባኣ ብምኽላስ፣ ናብ ካልእ ዓይነት ወፍሪን ንግድን ንምትኳር ኣብ እትእሰርሓሉ ዘላ እዋን፣ ንሕቡራት ኢማራት ከም መተሃላልኽቲ ክትርእያ ስለዝጀመረት፣ ኣብ መንጎአን ስዉር ወጥሪ ከምዘሎ ተንተንቲ ፖለቲካ እቲ ዞባ ኣገንዚቦም።
ኣብ መንጎ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን፣ ብጉዳይ ንግዲን ወፍሪን ተሳቢቡ ተኸሲቱ ዝጸንሐ ወጥሪ፣ ንዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ናብ ሓድሽ ናይ ዲፕሎማሲ ምክፍፋል ከየውድቖ ዘስግእ ምዃኑ እቶም ተንተንቲ ኣረዲኦም።
=====================


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ታኅሣሥ – 22. 2018
ሉቃ. 1.46-55
“እቲ ኹሉ ዝኽእል ዓበይቲ ነገራት ገይሩለይ ኢዩ እሞ፥ ስሙ ቕዱስ እዩ።”
ማሪያም ነቲ ብርሃን ዓለም ዝኾነ ክርስቶስ ኣምላኽ ክትወልድ ብገብሬል መልኣኽ ድሕሪ ተበሲራ፡ ነቲ ብስስራት እቲ “እኔኹ ኣነ ባርያ እግዚኣብሔር እየ፥ ከም ዝበልካለይ ይኹነለይ” ብምባል መደብ እግዚኣብሔር ኣብኣ ኽፍጸም ፍቓደኛ ኮይና ድሕሪ ተረኺባ፡ ንኤልሳቤጥ ክትበጽሕ ትብገስ። ቅድስቲ ኤልሳቤጥ ሰላምታ ማሪኣይ ምስ ሰምዕት እቲ ኣብ ከርሳ ዝነበረ ሕጻን ከምዝተሰራሰረ ቃል ወንጌል የዘንትወልና። ቅድስቲ ኤልሳቤጥ ብመንፈስ ቅዱስ ተመሊ ኣ ዕብየት ማሪኣማ “ ንስኺ ካብ ኣንስቲ ንዝተባረኽኪ ኢኺ፡ እቲ ካባኺ ዝውለድውን ሕጽጻንውን ዝተባረከ እዩ” እናበለት ትምስክር። ማሪኣይም ነዚ ኩሉ ዓቢ ተግባራት እግዚኣብሔር ብምዕዛብን ብምስትንታንን ብመንፈስ ተላዒላ፡ “ነፍሰይ ንግዚአብሔር ተዕብዮ፤ መንፈሰይ ከዓ ብአምላኸይ፥ በቲ መድኃንየይ፥ ባህ ይብሎ። ውርደት ባርያኡ ርእዩ እዩ እሞ እንሆ ኻብ ሕጂ ኹሎም ወለዶ ብጽዕቲ ኺብሉኒ እዮም። እቲ ኹሉ ዝኽእል ዓበይቲ ነገራት ገይሩለይ እዩ እሞ፥ ስሙ ቕዱስ እዩ። እናበለት መዝሙር ምስጋና መዝሙር ሓጎስ ትዝምር።
ድንግል ማሪያም ሽሕካ እግዚአብሔር ብጸጋታቱ እንተሸለማ፡ ካብ ኩሉ ፍጥረትውን ሓፍ እንተበላ፡ ኣደ እቲ ወልደ እግዝኣብሔር ክትከዊን እንተመረጻ፡ ኩሉ ፍጡርውን እውን ብጽዕቲ ኪብላ እንተፈቐደ፡ ብጽዕነታ ካብ ኅልዮት እግዚአብሔር ጥራይ ዘይኮነ፡ ብሓቂ እቲ ኣብ ቃል ኣምላኽ ዘለዋ ተአማንነትን፡ ተወፋይነትን አብ ቅድሚ እግዚአብሔር ብቑዕን ንጹሕን መሥዋዕቲን ኮይኑ ስለ ዝተረኽበ እዩ። በዚ ኢያ ኸአ ኢልሳቤጥ “እዩ ካብ እግዚአብሔር ዝተነግረኪ ቓል ከም ዝፍጸም ዝለ ዝአመንኪ ብጽዕቲ ኢኺ” ሉቃ.1:45 እናበለት ብጽዕንአ ትምስክርን ተረጋግጽን። ምኽኒያቱ እግዚኣብሔር ጸጋታቱ ከፍስስ ከሎ ክንቅበሎ የድሊ፡ ብኣኡ ክንምእዘዝ የድሊ። ዕብየት ማሪያም ክግለጽ ዘይከአል ዓቢ ሕያብ አምላኽ ኢዩ። ማሪያም እምበኣር በቲ ኩሉ እግዚኣብሔር ዝገበረላ ጸጋ “እቲ ኹሉ ዝኽእል ዓበይቲ ነገራት ገይሩለይ ኢዩ እሞ፥ ስሙ ቕዱስ እዩ።” እናበለት ተመስግን። ንአምላኻ ሞገስ ክትህብ ትርከብ፡ ክትሕጎስ፡ ን ኣምላኻ ክትውድስን ክትዝምር ትርከብ። ምኽንያቱ እግዚአብሔር ንሓደ መድኅኒ ክትከውን ስለዝመረጻ። እግዚአብሔር እቲ ኡንኮ ወዱ ብአአ ክመጻና መሪጹ፡ ስለዚ አብ ከርሳ ሓዲሩ፡ ከማና ሰብ ኮይኑ። ንዓለም ብርሃን ድኅነት አበሲሩ።
ኤልሳቤጥ “ አደ ጎይታይ ናባይ ክትመጺኸ ኸመይሉ ኮነለይ፧ እናበለት ንማሪያም ክተመስግን ከላ፡ ማሪያም ግን ኩሉ ስራሕ እግዚአብሔር ምኻኑ ተስተንትንን ትቕበልን። ከምቲ ማሪያም ሓብቲ አሮን፥ ደቂ እስራኤል ብሓይሊ እግዚአብሔር ባሕሪ ምስተሳገሩ “ እግዚአብሔር አዝዩ ልዑል ኢዩ እሞ ዘምሩሉ፥ ዘጽ.15:21 እናበለት ብሓጎስ ከቦራአ ሒዛ ዝዘለለትን ሓይሊ – ስራሕ እግዚአብሔርን ዝምስከረትን፡ ማሪያምውን ነቲ ኩሉ ዝኽእል አምላኽ መዝሙር ምስጋና ትዝምረሉ።
ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን ንሕና ካብዚ ናይ ማሪያም ተግባራት እንታይ ንመሃር ኢልና ንገዛእ ርእስና ክንሓትት ይግበአና። እግዚአብሔር አብ ሕይወትና ብዙሕ ጸጋታት ኢዩ ዝ ዕድለና። አብ ዝወደቅናሉ ብምስጢረ ንስሓ ይሓጽበና፡ ምሕረቱ ይልግሰልና። ምስ እንደክም መአዱ ሰሪዑ ስጋኡን ደሙን ክንበልዕን ክንሰቲን ይዕድመና። ነዚ ኩሉ ተአምር አብ ሕይወትና ዝገብር እግዚአብሔር ከም ማሪያምዶ በቲ ኩሉ ዝገበረልና ነመስግኖ። ንእግዚአብሔር አምላኽና እቲ ቀዳማይ ቦታ ምስጋና አብ ሥርዓት አምልኾና ኢዩ። ስለዚ ርሕቀት ሰዓታት ንውሒ ብዘየገዲስ ስጋብ ክንደይ ኢና ነቲ ጸዋዕታ አምላኽ ሰሚዕና አብ ስርዓት አምላኾና ንእግዚአብሔር አምላኽና ንኸነመስግን ቀዳምነት እንሰርዖ።” ግዜን ንሰዓትን ምውፋርናን ምእታውናን ናይ እግዚአብሔር ምኻኑከ ብሓቂ ንርዳኦዶ፧ እዚ ሓቂ እዚ እንተተረዲኢና ንእግዚአብሔር አምላክና ንምምስጋንን ንምውዳስን ቀዳምነት ንምሃብ አይከጸግመናን ኢዩ። ማሪያም ነቲ ተግባር አምላኽ ብምስትንታን ንእግዚአብሔር « ስሙ ቕዱስ ኢዩ” እናበለት ትጽውዖ። እወ አምላኽና ብሓቒ ሱሙ ቕዱስ ኢዩ። አነ ቕዱስ ኢየ እሞ ንስኻትኩምውን ቕዱሳት ኩኑ ይብለና ባዕሉውን እንተኾነ። አብ መጨርሻ ማሪያም ንእግዚአብሔር፤ እግዚአብሔር ናይ ትሑታት፡ ናይ ድኻታት፡ ናይ ጥሙያት፡ ጌራ ተቕርቦ። መድኃኒየይ እናበለት ከአ ትጽውዖ። ምኽንያቱ ንሳ ልዕሊ ኹሉ ንተግባራትን ድኅነትን አምላኽ ዘስተማቐረ ፍጡር አይነበረን።
ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን ሎሚ ንኹሉ ካብ እግዚአብሔር ዝተቐበልናዮ ጸጋታት ዝተቐበልናዮ ጸጋታት እናዘከርና ምስ ማሪያም ኮይና “እቲ ኹሉ ዝኽእል ዓበይቲ ነገራት ገይሩለይ እዩ እሞ፥ ስሙ ቕዱስ እዩ” እናበለና ምስጋናና ነቕርበሉ። እግዚአብሔር ብአማላድነት እኖና ቅድስቲ ድንግል ማሪያም ነዚ ንኽነተግብር ይሓግዘና። አሜን!
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
Radio Erena: 18 November 2020
ኣብ ክልል ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኵናት እናሓየለ ኣብ ዝመጽኣሉ፣ ሰራዊት ፈደራላዊ መንግስቲ ሓያሎ ከባቢታት ከምዝተቖጻጸረ ገሊጹ።
እቲ ሰራዊት ዛጊት ብምዕራብ፣ ንሑመራ፣ ብሰሜን ንሽረ ብደቡብ ድማ ንኣላማጣ ዝርከቦ ሓያሎ ከባቢታት ትግራይ ከምዝተቖጻጸረ ብምርግጋጽ፣ ናብ መቐለ ይግስግስ ምህላዉ ኣመልኪቱ።
ፕረዚደንት ክልል ትግራይ፣ ዶ/ር ደብረጽዮን፣ ትማሊ 18 ሕዳር ኣብ ዝሃቦ እዋናዊ መግለጺ፣ ከተማታት ሽረን ኣላማጣን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ሰራዊት መንግስቲ ከምዝኣተዋ ኣረጋጊጹ ኣሎ።
ሰራዊት መንግስቲ፣ ብዘካይዶ ዘሎ ደብዳብ ከቢድ ብረት፣ ኣብ ህዝቢ ጉድኣት የውርድን፣ ናብ ዝኣተወን ከተማታት ድማ ህዝቢ የበሳብን ኣሎ ክብል ከሲሱ።
ህዝቢ ትግራይ፣ ኣንጻር እዚ ወራሪ ዝበሊ ሰራዊት ፈደራላዊ መንግስቲ ክኸትት ድማ ደጊሙ ጸዊዑ።
ኣብዚ ክልተ ሰሙን ኣቑጽሩ ዘሎ ኵናት ፈደራላዊ መንግስቲን ክልል ትግራይን፣ ካብ ክልቲኡ ወገን ናይ ዝሞቱ ብዝሒ ዕጡቓት ይኹን ሰለማዊ ህዝቢ ኣይተጠቕሰን።
ይኹን’ምበር፣ ካብቲ ኵናት ናብ ሱዳን ናይ ዝሃደሙ ብዝሒ ሰባት ኣስታት 30 ሽሕ በጺሑ ኣሎ።
ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ’ውን ኣሽሓት ሰባት ካብ መነባብርኦም ተመዛቢሎም ኣለዉ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ኣብ መንጎ መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልል ትግራይን ንዝካየድ ዘሎ ኵናት፣ ብሰለማኢው መንገዲ፣ ብዘተ ንምፍትሑ ናይ ሽምግልና ተበግሶ ንምውሳድ፣ ፕረዚደንት ናይጀርያ ነበር፣ ኦሉሶጉን ኦባሳንጆ ናብ ኣዲስ ኣበባ ከምዝኣተወ ተሓቢሩ።
እንተኾነ፣ ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ዛጊት ዝተዋህበ ሓበሬታ የለን።
===============


text:
ናይዚ ኣዕናዊ ኩናት ሕብእ ኣጀንዳ ልዕላውነት ኤሪትራ ምጥፋእን ነቲ ብ 1991 ዝተሳዕረ ናይ ኣምሓራ መስፍናዊ ስርዓት ምምላስን እዩ።
ብጴጥሮስ ተስፋጊዮርጊስ
ኣብዚ ጊዜ እዚ ኤርትራ ኣብ ዘይምልከታ ኣዕናዊ ሕድ ሕድ ኩናት ኢትዮጵያ ኣትያ ከም ሀገር ትሃሉዶ ወይስ ኣይትሃሉ ኣብ ዝበሃለሉ ቀራኒ መንገዲ ትርከብ። ኢሳያስን ኣቢይን እንተሲዕሮም ልዑላውነት ኤርትራ ድሓን ኩኒ። ትግራይ እንተሲዒራ ግን ሎኡላውነት ኤሪትራ ክዕቀብ እዩ። ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዝተገብረ ወራር ብናይ ኢትዮጵያ ምክልኻል ሰራዊት፥ ፥ናይ ኤሪትራ ሰራዊት ፥ናይ ኣምሓር ሚሊሽያ ፥ ናይ ሶማል ሰራዊት፡ ብተወሳኺ ናይ ኢሚረትስ ድሮናት ነቲ ናይ ወያነ ዓበይቲ ኣጽዋራት ዘዕነዋ እዩ ተኻይዱ። ኣቢይን ኢሳያስን ነዚ ዓረምሾሻዊ ሐይልታት ሒዞም ኣብ ቑሩብ መዓልታት ብዓወት ክዛዝምዎ መደብ ምግባሮም ዘገረም ኣይኮነን። እቲ ዘገረም ግን ከመይ ገይሮም ወያነን ህዝቢ ትግራይን ከም ማይን ጸባን ተዋሂሂዶም ነዚ ዘርኢ ትግራይ ንምጥፋእ ተሃንዲዱ ዝመጸ ገዚፍ ሐይሊ ኣፍሽለሞ። ኣብዚ ጊዜ እዚ ህላውነት ትግራይ ተረጋጊጹ ጥራይ ዘይኮነ እቲ ኩናት ናብ መሬት ኣምሓራን ኣፋርን ተሰጋጊሩ ኣሎ። እቲ ኩናት ተውዲኡ ማልት ግን ኣይኮነን። ነቶም ክልኦት ዉጹዓት ህዝብታት ከም ኦሮሞ ኣገው ቅማንት በንሻንጉል ሲዳማ ቃልስታት ፍናን ኮይንዎም ቓልሶም ብዝለዓለ ደረጃ የሰላስልዎ ኣለዉ። ናይ ውጹዓት ኣህዛብ መትክላዊ ሐድነት ተረጋጊጹ እዩ።
እዚ ወራር ንህዝቢ ትግራይ ሞትን ስደትን ዕንወትን ኣኸቲሉ ኣደዳ ጥምየት ገይርዎ እዩ። ኣብይን ኢሳያስን ገበን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ፍጺሞም ዝብል ክስታት ኣብ ሪእሲኦም ተንጠልጢሉ ኣሎ ። ብኸመይን መኣስን ከም ዝኽሰሱ ግን ጊዜ ዝውስኖ እዩ። ምስ ውጺኢት ናይዚ ኩናት ዝተኣሳሰረ እዩ።
ኩናት ኣብ ልዕሊ ትግራይ መን እዩ ጀሚርዎ ዝብል አከራኻሪ እኳ እንተ ኮነ ምኽንያቱ ግን ብሩህ እዩ። ኣቢይ ኣብ ኢትዮጵያ ነቲ ፈደራልያዊ ስርዓት ኣፍሪሱ ብናቱ ውድብ ብልጽግና እትምራሕ ኣሃዳዊት (መስፍናዊት) ስርዓት ክሃንጽ ድልየት ስለዘለዎ እሞ ወያነ ዕንቅፋት ከምዝኾኑዎ ተረዲኡ ንዖኦም ምጥፋእን ንዓታቶም ዝወለደት ትግራወይቲ ማህጸን ምምካንን ዝተበገሰ ኢሰብኣዊ ኩናት እዩ ። ናይ ኢሳያስ ምትእትታው ከኣ ናይቲ ናይ 1998 ትርጉም ዘይብሉ ኢትዮ-ኤሪትራ ኩናት ሕነ ምፍዳይ ብሓደ ወገን በቲ ካልእ ድማ ትግራይ መተሓላላፊ (bafer zone) ካብ ኤርትራ ንኢትዮጵያ ስለዝኾነት እቲ ንኤርትራ ልዕላውነታ ኣፍሪስካ ምስ ኢትዮጵያ ምጽንባር መደቡ ከምቲ ዝደልዮ ክኸይድ ስለዘይከኣል እዩ ። እቲ ቀንዲ ሕቡእ ኣጀንዳ ግን ኣምሓራ ሊሂቃን (ብፍላይ ተረፍ መረፍ ናይ ደርግን ንጉስ ሀይለ ስላሴን) ናይ ኢሳያስን ኣቢይን ህርፋን ስልጣን መዝሚዞም ነቲ ብ1991 ዝተሳዕረ ጭቛኒ መስፍናዊ ስርዓት ኣምሓራ ምምላስ እዩ።ከም ዝፍለጥ ኣምሓራ ንናጽነት ኤርትራ ኣትይተቀቦልዎን ጥራሕ ዘይኮነ ብወግዒ ኣብ ናቶም ማኒፈስቶ እውን ኣስፊሮሞ እዮም። መሊሶም ክገብጥዋ ኩሉጊዜ ምቹእ ጊዜ እናተጸበዩ እዮም- ሕጂ ግን ኢሳያስ (ኤሱ) ኣብ ብሩራዊ መብልዕ ቁርሲ ገይሩ እንሃቱልኩም ይብሎም ኣሎ።
ከምቲ ጋዜጠኛ ተኣምራት ነገራ ዝበሎ። “ ትግራይ ጥራሕ ነጥፈኣያ እምበር ዕድመ ንኢሳያስ ንኤርትራ ኣድኪሙልና ስለዘሎ መወጽ እናመወጽና ክንሕዛ ቀሊል እዩ። እዚ ዘብረሃልና ንኤሪትራ ክገብጡ ትግራይ ዕንቅፋት ኮይናቶም ኣላ። ናይ ታሪኽ ኣጋጣሚ ኮይኑ ትግራይ ንሂዎቶም ክብሉ ናይ ኤሪትራ ልዑላውነት ዋልታ ኮይኖም ኣለዉ። እዚ ግን ብዙሓት ኤሪትራውያን ዋላ እውን ደለይቲ ፍትሒብፕሮፖጋንዳ ህግደፍ ተጸልዮም ክርድእዎ ኣይከኣሉን።
ኣብ ዲያስፖራ ዘሎ ብርክት ዝበሉ መንእሰያት ኢሪትራ ኣብቲ ሃልሃል ዝብል ዘሎ ኩናት ንህዝቢ ትግራይ ዝከኣሎም ዲፕሎማስያውን ፋይናንስያውን ሐገዝ ይገብርሎም ኣለዎ። እዚ ካብ ሰብኣዊነት ሕልና ዝተበገሰ ኮይኑ ዓወት ትግራይ ዓወት ውጹዕ ህዝቢ ኤሪትራ ስለዝኾነ እውን እዩ። ኣብ ርእሲኡ ምስ ጎረባብትና ዝኾነ ሐውና ህዝቢ ትግራይ ሰላም እምበር ጽልኢ ኣየዋጽእን እዩ። ነቲ ወራር ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ኣውሪዱዎ ዘሎ ከቢድ ጽልኢ ካብ ሕጂ ናይ ሰላምን ምትሕልላይን ዘርኢ ዘሪእካ ምሕዋዩ ኣድላየ እዩ። እቲ ዞባና ሰላም ሰፊንዎ ኣብ ማሕበራውን ኤኮኖሚያዋን ምዕባለ ከድህብ መታን። ሰላም ክነግስ ኩናት ደው ክብል ሰራዊት ኤሪትራ ንዓዱ ክምለስ ኢሪትራውያን ምስ ተጋሩ ኮይኖም ሰላማዊ ሰልፍታት የካይዱ ኣለዉ። እዚ እውን ዘርኢ ሰላም ምዝራእ እዩ። ሰራዊት ኤሪትራ የዔርዩ ከይጸነተ ካብ ኩናት ክወጽእ ኣለዎ።
ገሊኦም ደለይቲ ፍትሒ ኢና ዝብሉ ኤርትራውያን ነዚ ሓቂ ጎስዮም ንህዝቢ ትግራይን ኤሪትራን ከቀያይሙ ኣንጻር ወያነ ቀጻሊ ዘመተ የካይዱ ኣለዉ።እዚ ናይ ፖለቲካ ዕንደራ እዩ። ህዝቢ ኤሪትራ ሓደ ዕድል ተኺሲትሉ ኣሎ ክንጥቀመሉ ኣለና። ብእንግሊዝ “Seize the momntum’ ይብሃል። እዚ ዕድለ እዚ ክምዝመዝ ዝግበኦ እዩ። እዚ ኩናት ንኢሳያስ መጥፊኢኡ ክኸውን ዓቢ ተኽእሎ ስለ ዘሎ።
እቶም ንወያነ ብቀጻሊ ናይ ጽልኢ ዘመተ ዘካይዱ ሓንቲ ምኽኒት ዝገብሩላ ንሕና ኣንጻር ወያነ እምበር እቲ ህዝቢ ትግራይ ከመይ ዝኣመሰለ ሰብ ዘኽበር ህዝቢ እዩ ምስኡ ጽልኢ የብልናን ይብሉ። ንወያን ጸሊኦም ምስ ህዝቢ ትግራይ ፍቅሪ ክህልዎም ኣይክእልን እዩ። እዚኣ ሸፈጥ እያ ከምቲ ዋና ጸሓፊ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣንቶኒዮ ጉተረዝ ዝበሎ ህዝቢ ትግራይን ወያነን – ሐቢሮም ኩናት የካይዱ ስለ ዘለዉ -እዚ ኩናት ህዝባዊ እዩ ። ስለዝኾነ ከኣ ክሳዓሩ ኢልካ ዘይ ሕሰብ እዩ ይብል ። ብናቱ ገምጋም እዚ ኣዕናዊ ኩናት ብሰላም ብዝርርብ ክደምደም ኣለዎ ። ሓላፍነት ዝመልኦ ናይ ሰላምን ዕርቅን ዘረባ። እቲ ዝበዝሔ ኣብ ዲያስፖራ ዘሎ ደላይ ፍትሒ ከም ናይ ኣንተኒዮ መርገጺ እዩ ዘለዎ ። በንጻሩ ብጽልኢ ወያነ/ትግራይ ዝዘቅበቡን ኣብ ሕሉፍ ዝነብሩን – ብሕልፊ ብ 1981 ወያነ ምስ ሻዕቢያ ከይና ካብ ኤርትራ ኣውጺኣትና ዝብሉ ውልቃውያን ኣካል ደለይቲ ፍትሒ። ብዛዕባ ትግራይ እንታይ ገደሰና ጉዳይና ዘይንገብር ኢሎም ነቲ ደላይ ፍትሒ ኣብ 2 ከፋፊሎሞ ኣለዉ። ገሊኦም እውን በቲ ዋጋ ዘይብሉ ናይ ኣግኣዝያን ዘመተ ሕብረት ተዛረብቲ ትግርኛ ዝባህረሩ እዮም። ኤሪትራ ብኤሪትራውያን ጥራሕ እናበሉ ነቲ ኣብ ዓዲ ፍኒሕነሕ ዝብል ዘሎ የደናግርዎ ኣለዉ። እዞም ኣብ ደገ ዘለዎ ናይ ኣፍ ጥራሕ ኢዮም ዝበል ምግሩምራም ካብቶ ኣብ ዓዲ ይስማዕ ኣሎ። ብዘይ ሐገዝ እቲ ኣብ ውሽጢ ዘሎ ህዝብና እንታይ ክገበር ይድለ። ክገበር ዝኽእል እንተዝኸውን 20 ዓመት ኣብ ጸልማት ኣይምነበረን። ኣብ ሙሉእ ዓለም ንዝኽሪ 20 ዓመት ናይ ሕልና እሱራት ኣብ 18 መስከርም 2001 ዝተኣስሩ ሰበ ስልጣን ናይ ብሕቲ ጋዜጠኛታን – ክትዝከር ከለኻ ክሳብ ክንደይ ናይ ምብዳህ ሕሊናና ወዲቁ ከም ዘሎ ይርድኣካ። ናይዚኦም ሓጸር ዛንታት ዘለዎ ስእላዊ ምራኢት ኣብ ሎንደን ዝተዓዘበሰብ – ክሳራ ህዝቢ ኤርትራ ከቢድ ምዃኑ ይርዳእ። ከም ኣብነት ስእሊ ጀነራል ዕቅበ እነሆ።
ኣብ ዲስፖራ ዘሎ ደላይ ፍትሒ ከበርከት እንተ ኮይኑ ኣብቲ ክገብሮ ዝኽእል ግን ዘይገብሮ ዘሎ ከተኩር ምተገበኤ፥ ነንሕድሕዱ ክባላዕ ጊዜኡ ብኸንቱ ከየጥፍኤ ። እዚ ኩሉ ሂወት ሰራዊትና ኣብ ኢትዮጵያ እናጠፍኤ ከሎ ጉዳይና ንግበር ማለት እንታይ ማለት እዩ። ደቆም ሐቂፎም ነቲ ኣብ ዓዲ ዘሎ ህዝቢ ደቁ ከም ቆጽሊ እናረገፉ ሪዒዱን ተንበኪኹን መዓንጣኡ ሓቂፉ ዘሎ ህዝቢ ንኢሳያስ ብዘይ ናይ ደገ ሐገዝ ከልግሱዎ ክምድሩ ከለው ናይ ሞራል መሰል የብሎምን። እምበር ዶ ብስነ ልቦና ዝተሃንጹ እዮም ዘብል እዩ። መእሰያትና ይጸንቱ ሃገርና ድማ ኣብ ትሕቲ ኢትዮጵያ ክትመሓደር ኤሱ ፈሪድዋ ኣሎ። ስለዚ እዚ ዝኸይድ ዘሎ ኩናትን ብዘየወላውል ጉዳይና እዩ፡እት ዝዓበየ ዋጋ ዘኽፍለና ዘሎ እምበር፡፡ ምጾታት እዩ።
ኣብቲ ብኣደ መንበር ዶክቶር ከውሰር ኣብደልቃደር ምስ ዶክተር ኢብራሂም ሱራጅን መምህር ናስር ዓሊን ዝነበረ ዘተ ዶክተር ኢብራሂም ነቶም ምስ ትግራይ ንተሓባበር ዝብሉ ናይ ወያነ ዑሱባት ኢዮም ኣብ ዝብለሉ ደረኛ በጺሑ። ቁጽሮም ንምቁንጻብ ካብ 10 ወይ 20 ኣይበዝሑን ይብል- መብዝሕትኦም ወነንቲ መራኸቢ ብዙሓን ኣኢዮም ይብል። ዘኤንግዶም ከኣ ኤይ ኤይ ኤን መዲያ (aan Media Network) ዝብሃል ብቀጻሊ ዘይተኣደነ ናይ ጽልኢ ዘመተ ኣንጻር ወያነ ዘካይድ መራኸቢ ብዙሓን እዩ። ብፍላጥ ይኹን ብዘይፍላጥ ንረብሓ ኢሳያስን ኣቢይን ዝሰርሕ ዘሎ መዲያ እዩ። ኣብ ዲያስፖራ ዘለዉ ደለይቲ ፍትሒ ኣብ ክንዲ ሓቢሮም ዝሰርሑ ኣብ ክልተ ዘይተዓረቅ መርገጺታት በጺሖም ኣለዉ። ንሳቶም ጥራሕ ኣይኮኑን ካልኦት ኣብ ህዝባዊ ግንባርን ተጋድሎ ሓርነት ኤሪትራን ልዑል ቦታ ዝነበሮም እውን ምስ ወያኔ ምስራሕ ተቋውሞታት ኣስሚዖም እዮም። ዝምድነኦም ምስቲ ምስ ወያነ ምትሕግጋዝ ዝኣምን መንእሰይ ኤርትራ ከመይ ክኸውን እዩ ቀሊል ሕቶ ኣይኮነን። ብዝኾነ ኩናት ናቱ ሕግታት ኣለዎ። እታ ናይ ኣሸናፊ ዋንጫ ዝዓትራ ኣይፍለጥን እዩ። ኣብ ዲስፖራ ዘለና ኣብ ውጻኢት እቲ ኩናት ተራ የብልናን። ከም ኢሪትራውያን ንሰላምን ፍትሕን ምቅላስ ጉቡእና ስለዝኾነ ደኺመ ከይበልና ምስ እንሰርሓሉ ዓቢ ዓውትን ሐልዮት ዝብናን እዩ። ዓለም ከኣ ብሕልፊ ን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ኤውሮጳን መርገጺና ነብርሃሎም።
ባይቶ ይእክል ሕ/መ/ኣ ኣብቲ ተጋሩ ዘካይድዎ ዓቢ ሰልፊ ናይ ደገፍ መልእኽቲ ክህቡ ከለዉ መርገጺኦም ምትሕብባርን ምድንጋጽን ምስ ሕዝቢ ትግራይ ምዃኑ ኣብሪሆም እዮም። ምስ ኣንጻር ወያነ ዝኸይድ ዘመተ ኣይቃዶን እዩ። እዚ ናይ ኢርትራውያን 2 ኣረኣእያታት ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዘይተዓረቅ መሰረታዊ ፍልልይ ስለዝኾነ እቲ ዝሓሸ መመገድኻ ምኻድ እዩ። ከምኡ እንተኾይኑ ነቲ እምነትካን መርገጺኻን ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ከተእትዎ ኣይትግደድን ኢኻ። ምክበባር ግን ናይ ግደን ክኸወን ኣለዎ። ክሳብ ሕጂ ሓደ ብሲቪላውን ፖለቲካውን ማሕበራት ዝቖመ መሪሕነት ኣድላይ ተባሂሉ ብዙሕ ኣኼባታት ተኻይዱ ክሳብ ሕጂ ግን ፍረ ኣየምጸኤን። የግዳስ ኣብዚ ተኣፋፊ ግዜ ነንሕድሕድና ክንቋየቕ ጊዜና ብኸንቱ ነጥፋኦ ኣለና። ድሮ ናይ ትግራይ ምኽልኻል ሰራዊት ኣብ ኢትዮጵያ ኣትዩ ምስተን ብረት ኣልዒለን ዘለዋ ጭኩናት ብሄራት ከም እኒ ኦሮሞ፥ ኣገው፣ ቂማንት- ቤንሻንጉልን ካልኦትን ምትሕብባር ጀሚሩ ኣሎ ። ህግደፍ ግን ነቲ ኣብ ጊዜ ቃልሲ ዝነበረና ናይ ውጽዓት ሐድነት መትከል ረሲዑ ኣንጻር ውጹዓት ኣህዛብ ኢትዮጵያ ብዋጋ ሂወት መንእሰያትና ይዋጋእ ኣሎ። ወይ ሕማቅ ዘመን። ኢሳያስ ንሰራዊት ኤርትራ ክዋጓኡ ናብ ጎንደርን ዓፋርን ሊኢኹዎም ኣሎ። ህዝቢ ኤርትራ ከኣ ሪዒዱ ርእሱ ኣድኒኑ ደቁ ኣብ ሓዊ ክጥጠቁ ከለዎ ትም ኢሉ ይዕዘብ። ድሮ ሐደ ጉጅለ ኮማንዶ ኤርትራ ተደምሲሱ ይበሃል ። ገለ ቁሩብ ኤሪትራውያን እውን ብናይ ኣምሓር ፋኖ ዝተቀትሉ ኣለዉ ዝብል ዜና ይዝርጋሕ ኣሎ። እቲ ናህና ሕመቅ ግን ብኢሳያስ ዝፍጸም ዘሎ ምጽናት ወዲ ሰብ (ኤሪትራውያን) ትግራወትን ክኹነን ከም ዘለዎ ቀጻሊ ጎስጓስ ኣብ ክንዲ ንገበር ሓድሽ ዛዕባታት እንከፈትና መፍቶ ህግደፍ ንኸውን ኣለና።
ሕውነትን ሓድነትን ህዝብታት ኤርትራን ትግራይን ንዘልኣለም ይንበር!!
ስዕረትን ሞትን ንጻሕተርቲ ኩናትን ዓመጽን!!
ዓወት ንፍትሓዊ ቓልስና
ባይቶ ይኣክል ሕ/መ/ኣ
09/08/2021
ባይቶ ይኣክል ቁኑዕ መርገጺ ወሲዶም ኣለዉ። ምስቲ ናይ ሓባር መርገጺ ዘለዎም ማሕበራት ደለይቲ ፍትሒ ኮይኑ ናይ ሓባር መሪሕነት ክሰናዱ ይኽእል እዩ። ህዝቢ ግብሪ ሪኡ እዩ ዝዓስል። በቲ ሓደ ሸነኽ ነዚ ኣንጸላልይና ዘሎ ምኽሳር ልዑላውነትና ምስ ወያነ ኮይና ሃገርና ነድሕን ዝብሉ መንእሰያት ይወዳደቡ ኣለዉ። እቶም ናይ ሓባር መርገጺ ዝውንኑ ሰሚሮም- ትግራይ መንጠሪ ባይታ ገይሮም ምስቲ ኣብ ዓዲ ክንቀሳቀስ ጽረኤ ዘሎ ውፉይ ብዝተፋላለየ መገዲ ርክባት ክገብሩ ይኽእሉ እዮም። ኣብልዕሊ ትግራይ ናይ ጽላኢ ዘመተ እንገበርካ ግን ኣይከውንን እዩ፥ ሓደገጃ እውን እዩ።
ይቅጽል
እዚ ኣዕናዊ ሰነሓስብ ናይ ኣምሓራ ሊሂቃን ምርዳእን ምፍላጡን ኣብ ናይ ቀረባን ርሕቁን መደብ ምውጻእ ይሕግዝ እዩ።


text:
ሓላዊ ማዕፆ ጋንታ ኣሜሪካ ቲም ሃወርድ፣ድሕሪ ምስ ቤልጅየም ዘካየዶን ጋንትኡ ዝተሳዓረትሉን ግጥም፣ናይ ሓሽሽ ምርመራ ከምዝተገበረሉ ገሊፁ።
ሕርይቲ ጋንታ ኣሜሪካ ኣብ‘ቲ ግጥም ብቤልጅየም ክልተ ንሓደ ተሳዒራ‘ያ።ሓላዊ ማዕፆኣ ግና ኣብ ታሪኽ ኣብ ውሽጢ ኣስታት ኣርባዓ ዓመታት ተመዝጊቡ ዘይፈልጥ ቦታ ዘውህቦ ፍፃመ ኣመዝጊቡ‘ዩ።
ካብ ጋንታ ቤልጅየም ብዘይምቊራፅ ንዝተፈነው መጥቃዕታት ኣፍሺሉ‘ዩ። ብሓፈሽኡ 16 ሸቶ ክኾና ዝኽእላ ፈተነታት ኣምኪንወን‘ዩ።
ኣፍቀርቲ ኩዕሶ እግሪ ደገፍቱ ጥራሕ ዘይኮኑስ መቀናቅንቲ ጋንታ ኣሜሪካ‘ውን ንኢዶምዎ‘ዮም።ናይ‘ቲ ፀወታ ኮኸብ‘ውን ተባሂሉ‘ዩ ቲም ሃዋርድ።
እቲ ድሕሪ‘ቲ ግጥም ዝተገብረሉ መርመራ ሓሽሽ ኮነ ተባሂሉ ንዕዑ ጥራሕ ዝዓለመ ዘይኮነስ ሃንደበት ተሰለፍቲ ሓንቲ ጋንታ ክምርመሩ ስለዝግበር፣ ከምዕድል ኮይኑ ንዓይ ስለዝበፅሐኒ‘ዩ ኢሉ።
ብካልእ ዜና ኩዕሶ እግሪ፣ሊቨርፑል ነቲ ኣብ እገዳ ዘሎ ተፃዋቲኣ ኡሩጓያዊ ሉኢስ ስዋረስ ናብ ባርሴሎና ንክትሸጦ ትዘራረብ ከምዘላ ተገሊፁ።
እቲ ዋጋ ዕዳጋን ውዕልን እንተተኣሲሩ፣ሉኢስ ስዋረስ ናብ ባርሴሎና ብሰማንያ ሚልዮን ዶላር ክሽየጥ‘ዩ።እዚ መጠን ገንዘብ‘ዚ ንጋንታ ሊቨርፑል እቲ ዝዓበየ ዋጋ ከምዘርክበላ‘ውን ዝረኸብናዮ ስፖርታዊ ዜና ይሕብር።
ከምኣካል‘ቲ ውዕል ሊቨርፑል ንተፃዋታት ጋንታ ቺሌ ኣሌክስ ሳንቸስ ክትሓትት ትኸውን‘ያ‘ውን ዝብል ጥርጣረ ኣሎ።
ናይ ዓለምና ኣዝዩ ክባር ገንዘብ ዝኽፈሎም ተፃወቲ ኩዕሶ እግሪ ክነላልየኩም፣ክሪስትያኖ ሮናልዶ 73 ሚልዮን ዶላር፣ልዮኔል ሜስይ 65 ሚልዮን ዶላር፣ኔይማር ዲ ሲልቫ ሳንቶስ 28 ሚልዮን ዶላር፣ዌይን ሩንይ 22 ሚልዮን ዶላር፣ሰርጅዮ ኣጌሮ 21 ሚልዮን ዶላር’ዮም።
ኣብ መወዳእታ ፅዋዕ ዓለም መን ናብ ፍርቂ ፍፃመ ሓለፈ? ንምንፃር ፅባሕን ድሕሪ ፅባሕን ኣርባዕተ ግጥማት ኣብ ሞንጎ ሸሞንተ ጋንታታት ክካየድ‘ዩ።
ፅባሕ ብራዚል ኣንፃር ኮሎምብያ፣ጀርመን ኣንፃር ፈረንሳይ፣ኣርጀንቲና ኣንፃር ቤልጅየም ከምኡውን ሆላንድ ኣንፃር ኮስታሪካ ክጋጠማ‘የን።


text:
ኣብያተ ምኽሪ ህዝቢ ዝተፈላለዩ ድምፅታት ዝሰምዑሎምንን ዝወዳደርሎምን ንክኾኑ ናይ ምርጫ ሕጊ ክልወጥ ከምዘለዎ ናይ ኢትዮጵያ ፕሬዝዳንት ዶ/ር ሙላቱ ተሾመ ንኣብያተ ምኽሪ ወከልትን ፌደረሽንን ኣብ ዘኻየድዎ ናይ ሓባር ኣኼባ ተዛሪቦም።
ፕሬዝዳንት ሙላቱ ተሾመ ሎሚመዓልቲ ንኽልቲኡ ኣብያተ ምኽሪ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ዝተፈላለዩ ክፍልታት እታ ሃገር ዝተፈጥሩ ግጭታትን ህውከትን ትኹረት ካብ ዝገበርሎም ዛዕባታት እዮም ነይሮም።
ኣብዞም ግጭታትን ህውከትን ዝተሳተፉ መብዛሕቲኦም መንእሰያት ምዃኖም ዝገለፁ ንሶም ናይዞም መንእሰያት ሕቶን ድልየትን ናይታ ሃገር ትንሳኤ ብዘይደልያ ሃገራትን ናይ ውሽጢ መሳርሒታተንን እዮም ዝበሉዎም ፀረ ሰላም ሓይልታት ብፍፁም ኣይረኸቡን ኢሎም።
ኣብ ዘመነ ትንሳኤ ምዃና ዘይቕበላ ዝበሉወን ሃገራት ናብ ቅልውላው ንክንኣትው እናተንቀሳቐሳ ፀኒሐን ድሕሪ ምባል “ብፍላይ ድማ ህንፀት ዓብዪ ግድብ ህዳሴ ብተሳትፎ ህዝቢን ሃገራዊ ዓቕሚ ብምትእምማን ምህናጽ ስለ ዝጀመርና ዝተቖጥዓ ሃገራት ንነዊሕ ዓመታት ውሽጢ ውሽጢ ክዳለዋ ብምፅናሕ ኣብዚ ሕጂ እዋን ፅንፈኛ ናይ ዳያስፖራ ሓይሊ ምስ ዝቐስቀስዎ ናይ ናዕቢ ሓይሊ እናተመጋገበ ንሃገርና ንምሕማስ ብቐጥታ ኣብ ምርብራብ ይርከቡ።”
ኣብቶም ዝሓለፉ ብርክት ዝበሉ ኣዋርሕ ብዙሕ ህይወት ሰብ ከምዝጠፍአ ዝገለፁ ፕሬዝዳንት ሙላቱ ናይቲ ጥፍኣት መራሕቲ ዝበሉዎም እውን ብሽም ጠቒስሎም ኣለው።
እዚ ጥፍኣት ደው ንምባል ብቤት ምኽሪ ሚኒስትራት ዝወፀ ናይ ህፁፅ እዋን ኣዋጅ እቲ ቤት ምኽሪ ከፅድቖ ትፅቢት ከምዝግበር እቶም ፕሬዝዳንት ሓቢሮም።
እቶም ፕሬዝዳንት ኣብታ ሃገር ንዝተርኣየ ዘይምርግጋእ ምኽንያት እዩ ዝበሉዎ ካልእ ድኽመት ዴሞክራሲያዊ ስርዓት እታ ሃገር እዩ።ብፍላይ ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ምርጫታት ኢትዮጵያ ገዛኢ ፓርቲ ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ ዘለው ኣብያት ምኽሪ ካልኦት ክፍልታትት ሕብረተሰብ ዘይተወከልሉ ኩሎም መናብር ምቁፅፃሩ ምዃኑ ሓቢሮም።እዚ ኣሰራርሓ ምስ ናይታ ሃገር ምስ ነባራዊ ኩነታት ከምዘይሰማማዕ ብምግላፅ ቅድሚ እቲ ዝቕፅል ምርጫ ዴሞክራሲያዊ መድረኻት ዘስፍሕን ናይታ ሃገር ዴሞክራሲ ዘሐየል ዝተፈለየ ምንቅስቓስ ክግበር እዩ ኢሎም።
ናይ ምርጫ ሕጊ ናይ ዝበዝሓ ድምፅን ተመጣጣኒ ውክልናን ስርዓት ብግቡእ ሚዛን ዝሓዘን ናይ ኩሉ ሕብረተሰብ ክፋል ድምፂ ዝስምዐሉ ኣብያተ ምኽሪ ንክህልው ብዘኽእል ክመሓየሽ እዩ ኢሎም።
እዚ እውን ኣብ መንጎ ፓርትታት ብዝካየድ መትከል እንካ ሃባ ሃገራዊ ረብሓ ዘማእኸለ ብግልፂ ብዝካየድ ከይዲ ብዝርርብ ክካየድ እዩ ኢሎም።
እቲ መንእሰይ ብቁጠባ ንቕድሚት ተረባሒ ዝገብር ናይ 10 ቢሊዮን ተንቀሳቓሲ ፈንድ ከምዝተመደበ እውን ወሲኾም ሓቢሮም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኽኣል።


text:
Tigrinya
"....እዚ ማለት ድማ ሓወልትታት ክንሃንጽ፣ ኣብያተ መዘክር ክንከፍት፣ በስማቶም ዝጽዋዕ ኣደራሻትን ሜዳታትን ክንሃንጽ ይግበኣና።" Continue Reading
ወያነ ኣብ ዕጽው ማዕጾ ኣትዩ! ሕጂኸ ናበይ?"..ሓደ ወያነ ዓቢ ተስፋ ጌርሉ ዝጸነሐ ጉዳይ ምርጫ እዩ። ወያነ ናይ ምርጫ ሓልዮት ሃሊዎ ዘይኮነ እንታይ ደኣ ምርጫ ኣብ ኢትዮጵያ እንተተኻይዱ እታ ሃገር ናብ ከቢድ ቅልውላውን ምብትታንን ከምርሕ እዩ ዝብል እምነት ስለዘለዎ እዩ ምርጫ ወይ ሞት ክብል ጸኒሑ። ኣሁጉራዊ ናይ መጽናዕቲ ትካላት'ውን ኣብዚ እዋን ምርጫ ኣብ ኢትዮጵያ ናብ ቅልውላውን ኩናት ሕድሕድ ከምርሕ ከምዝኽእል ኣጠንቂቐን እየን። ስለዚ ወያነ ኢትዮጵያ ምርጫ ኣካይዳ ናብ ሓዊ ክትኣትወሉ ዝሓሶቦ በዚ ውሳነ ፈሺሉ ኣሎ። ናይ ኢትዮጵያ ኣብ ሓዊ ምእታው ንህዝቢ ትግራይ'ውን ዘርብሕ Continue Reading
ቤት ምኽሪ ፈደረሽን ኢትዮጵያ ምርጫ ክናዋሕ ወሲኑ ኩልና ከም ዝተዓዘብናዮ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ንምንዋሕ ምርጫ ዝቐረበ ሓሳብ ኣካታዒ ኮይኑ ጸኒሑ። “ኣብ ቅዋም ኢትዮጵያ ከምኡ ዘፍቅድ ዓንቀጽ የለን፡ ምርጫ ኣብ እዋኑ ክካየድ ኣለዎ” ዝብሉ ከም ወያነ መሰልቱን ዝኣመሰሉ ሓይልታት፡ምርጫ ክካየድ ክደፋፍኡ ምጽንሖም ይፍለጥ። ነቲ ጉዳይ ክምርምር ሓላፍነት ዝተዋህቦ ኣብ ቤት ምኽሪ ፈደረሽን ናይ ቅዋም ተርጓሚ ኮሜተ ብዘቕረቦ […]Continue Reading


text:
Radio Erena: 23 June, 2014
ኣብ ዝተፈላለየ ሃገራት ዝርከቡ ኤርትራውትያን ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ 20 ሰነ መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ብክብ ዝበለ ረዚን ሓላፍነት ዘኪሮማ ውዒሎም።
ካብ ኢትዮጵያ፣ ስዑዲ ዓረብ፣ ኣመሪካ፣ ሃገራት ኤውሮጳን ካልኦት ሃገራትን ዝርከቡ ኤርትራውያን ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ፣ ብምኽንያት እዛ ዕለት ናብ ሬድዮ ኤረና ኣብ ዝልኣኽዎን ዝልእክዎ ዘለውን መልእኽታት፣ መብጻዓ ሰማእታት ኤርትራ ዝትግበር፣ ኤርትራ ደሞክራስዊ መንግስትትትትቲ ምስ እትተክልን፣ ዜጋታታ ድማ ብሕእርነትን ሰብኣዊ ክብርን ምስ ዝነብሩ ጥራይ’ዮም ክብሉ ኣስሚሮም።
በዚ መሰረት፣ ነዛ ረዛን መዓልቲ ንምዝካር ካብ ጀዛን፣ ጣይፍ፣ ርያድን ደማምን ኣብ ከተማ ጅዳ ዝተኣኻኸቡ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዝምቕማጦም ኤርትራውያን መንእሰያት ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ፣ ኣብ ኤርትራ ምልኪ ኣብ ዝሓጸረ ዝእለየሉን ደሞክራስዊ ዝሰፍነሉን መስመር ንምትካልእ ብምኽንያት 20 ሰነ መዓልቲ ሰማእታት ማሕላ ንኣቱ ክብሉ ኣረጋጊጾም።
ጎኒ’ጎኒ’ዛ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ዓቢ ናይ ክብሪ ቦታ ዘለዋ ዕለት፣ ኣብ ጄኔቫ ኣብ ዝቃናዕ ዝነበረ ንኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ዝግምግም ኣኼባ ውድብ ሕቡራት ሃገራት’ውን፣ ሓያሎ ኤርትራውያን መንእሰያት፣ እቲ ጠንቒ ስደት ኮይኑ ዘሎ ናይ ዝገኢ ገደብቭ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎት ደው ክብል ዝጽውዕ ሰለማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
ኣብ ኣመሪካ፣ ኤውሮጳን፣ ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ዝርከቡ ኤርትራውያን ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ’ውን ን20 ሰነ መዓልቲ ሰማእታት ናይ ሽምዓ ሰልፊን ካልእ ንጥፈታትን ብምክያድ ብኽብሪ ዘኪሮማ ውዒሎም።
============================


text:
Medborgarkontoret ኣብ Ljusne
ቤት ጽሕፈት ዜግነት (Medborgarkontoret) ኣብ ዩስነ (Ljusne) ቐውዒ 2014 ተከፊቱን ናይ ኣኼባ ቦታ ንኩሉ ሕብረተሰብ ሓበሬታን ምውህሃድን ድማ ይህብ።
ቤት ጽሕፈት ዜግነት (Medborgarkontoret) ኣብ ዩስነ (Ljusne) ንኹሉ ሰብ ብማዕረ ህዝባዊ ኣገልግሎት ይህብ። ኣብ ቤት ጽሕፈትና ንተወሰነ መዓልታት ቤት ጽሕፈት ዕዮን (Arbetsförmedlingen) ክፍሊ ዜግነትን (Migrationsverket) ይበጽሑና፡ እዚ ካብ ዝተወሰኑ መዓልታት ኣብ ውሽጢ ቦታ ናይ ስራህ ስምረት ኣገልግሎት ናይ ስደተኛታት ክፍሊ እዮም፡ ዛዕባታት ናይ ስዊድን ንናይ ትምህርቲ ክፍሊት ንምዝርራብ ምስ ፖለቲካውያን ኣኼባታት ይካየድ።
ቤት ጽሕፈት ዜግነት (Medborgarkontoret) ኮምፒተር የለቅሕን ከምኡዉን ናይ ሸቀጥ ቡንን ብምቕራብን ኣብ ከባቢኡ ንዘለዉ ውን ከም ክዳውንትን ኣቕሑ ገዛን ዝኣመሰሉ ብነጻ ሓገዝ ይገብር። ብተወሳኺ ናይ ጽግዕተኛታትን ስደተኛታትን ጥዕና ፡ ማእከል ጥዕና ዩስነ ፡ ቤት ትምህርቲ ፡ ፖሊስን ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ብምውህሃድ ርትዓውን ህጹጽን ረዲኤት ይህቡ።
ቤት ጽሕፈት ዜግነት (Medborgarkontoret) ብተወሳኺ ሪክባት ኣለዎ ምስ ክንክን ጥዕና ሓደሽቲ ሓተቲ ዑቅባ፣ ዩስነ ሕክምና ማከል (Ljusne hälsocentral)፣ ቤት ትህምርቲ፣ ፕሊስ ከምኡዉን ማሕበራዊ ማከል።
ተወሳኺ ሌንካር


text:
ዑቕባ ማለት መዕቆቢ ምርካብ እዩ። ዑቕባ ክትሓቱ እንከለኹም፡ ኣብ ካልእ ሃገር ድሕነት ክትረኽቡ ትሓቱ ኣለኹም ማለት እዩ። ኣብ ሽወደን ክትዕቆቡ ምስ እትደልዩ ናብ ሽወደን ክትኣትዉ እንከለኹም ናብ ፖሊስ-ዶብ ወይ ውን ኣብ ውሽጢ ሽወደን ናብ ማእከል መሕተቲ ዑቕባ በዓል-መዚ ኢምግረሽን ብምኻድ ዑቕባ ትሓቱ። ኣብ መሬት ሽወደን ከይረገጽኩም ዑቕባ ክትሓቱ ኣይትኽእሉን ኢኹም። ከም ሓተቲ ዑቕባ መጠን ነጻ – ሕጋዊ ኣማኻሪ ወይ ጠበቓ ክግበረልኩም መስል ኣለኩም። ኣብ ሽወደን ዑቕባ ምስ እትሓቱ፡ ዝመረጽኩሞ ጠበቓ ክውክለኩም ክትመርጹ ትኽእሉ። ባዕልኹም ምስ ዘይትመርጹ ኸኣ፡ በዓል-መዚ ኢምግረሽን ባዕሉ ጠበቓ ይመዘልኩም። በዓል-መዚ ኢምግረሽን ጠበቓ ምስ ዝመዘልኩም ድሒርኩም ክትቕይርዎ ትኽእሉሉ ዕድል ኣዝዩ ጸቢብ እዩ። ስለዝኾነ ከኣ፡ ዑቕባ ድሕሪ ምሕታትኩም ብቐጥታ ጠበቓ ክትመርጹ ኣለኩም። እዚ ክንብል እንከለና መስርሕ ዑቕባኹም ኣብ ዝምመየሉ ግዜ ሕጋዊ ድጋፍ የድልየና እዩ ምስ እትብሉ እዩ።
ኩሎም እቶም ኣብ ኣብ ቤት-ጽሕፈት ዑቕባ ዝሰርሑ ጠበቓታት ከም ሕጋውያን ተወከልቲ ኮይኖም የገልግሉ እዮም። ንዓናን ክመርጽ ዝደሊ ውን ዑቕባ ክሓትት እንከሎ ከምኡ ክብሎም ይኽእል እዩ። ነቲ ዝምደብ ጠበቓ፡ ካብታ መዓልቲ ውሳኔ ጀሚሩ በዓል-መዚ ኢሚግረሽን`ዩ ክፍሊት ዝምድበሉ። ብበዓል-መዚ ኢሚግረሽን ብዕሊ ቅድሚ ምምዳቡ፡ ዝኾነ ጠበቓ ዝህበኩም ኣገልግሎት ወይ ድጋፍ ባዕልኹም ኢኹም ትኸፍልዎ። ዑቕባ ቅድሚ ምሕታትኩም፡ ሕጋዊ-ምኽሪ ምስ ዘድልየኩም ምሳና ቆጸራ ክትሕዙ ትኽእሉ ኢኹም። ንብውልቂ እንህቦ ናይ ምኽሪ ኣገልግሎታት ዝምልከት እንሓቶ ክፍሊት ኣብቲ ብበዓል-መዚ ኣብያተ ፍርዲ ሽወደን ዝተወሰነ መጠን እዩ። ኣብዚ ኣኼባታት`ዚ ሕጋዊ ድጋፍ ውን ክወሃበኩም ይኽእል እዩ። ንዋጋ፡ ቆጸራታት ወይ ውን ቅድሚ ዑቕባ ምሕታትኩም ንዑቕባ ዝምልከት ሕቶታት ምስ ዝህልወኩም ተወከሱና።
ኣብ ሽወደን ዑቕባ ክወሃበኩም ትደልዩ ዲኹም?
ሕጋዊ ምኽሪ ምስ ዘድልየኩም ተወከሱና። ነዚ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ቅጥዒ ምልእዎ እሞ ብቐጥታ ክንምለሰኩም ኢና።


text:
ዲፕሎማስያዊ ወጥሪ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ እንዳዓረገ ኣብ ዝመጻሉ ዘሎ እዋን፣ ሱዳን ወግዓዊ መርገጺኣ ከተፍልጥ ጻውዒት ቀሪቡ።
ኣምባሳደር ስዑዲ ዓረብ ኣብ ሱዳን ዓሊ ቢን ሓሰን ጃፋር ምስ ሱዳናዊት ጋዜጣ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መሕትት፣ ዝምድና ሱዳንን ስዑዲን በጺሑዎ ዘሎ ደረጃ ድሕሪ ምንኣድ፣ ሕጂ ግን መንግስቲ ሱዳን መትከሉ ዘነጽረሉ እዋን’ዩ ኢሉ።
ዝሓለፈ ወርሒ ቐጠር ንግብረ ሽበራ ትድግፍ’ያ ብምባል ስዑዲ ዓረብ፣ ግብጺ፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ባሕረይንን ዝምድነአን ድሕሪ ምብታኽ፣ ቐጠር ኣብ ውሽጢ 10 መዓልታት ከተተግብሮም ይግባእ ዝበልኦ 13 ነጥብታት ዝሓዘ ጠለባት ምቕራበን ይፍለጥ።
ሱዳን ነዚ ኣብ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ተራእዩ ዘሎ ዲፕሎማስያዊ ቅልውላው ከምዘይትጽምበሮ ድሕሪ ምፍላጥ፣ ኩወይት ነቲ ቅልውላው ንምፍታሕ እተካይዶ ዘላ ጻዕሪ ኣሞጊሳ’ያ።
ኣምባሳደር ዓሊ ቢን ሓሰን ኣብ ቃለመጠይቑ፣ ሱዳን ነቲ ዲፕሎማስያዊ ቅልውላው ንምህዳእ ናይ ሽምግልና ተራ ክትጻወት ምፍታና ከምዘሐጎሶ እንተኾነ ግን ቐጠር ንዝቐረበላ ጠለባት ነጺጋ ብናታ መንገዲ እንተተጓዒዛ፣ ሱዳን’ውን መትከላ ከተነጽር ክትግደድ’ያ ኢሉ።
ስዑዲ ዓረብ ናይ ልዕሊ 15 ቢልዮን ዶላር ወፍሪ ኣብ ሱዳን ክህልዋ እንከሎ፣ ቐጠር ብወገና ናይ 11 ቢልዮን ዶላር ወፍሪ ኣብ ሱዳን ኣለዋ። ብተወሳኺ ቐጠር ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመታት ፖለቲካዊን ቁጠባዊን ድጋፍ ንሱዳን ክትህብ ምጽናሓ ይፍለጥ። ኣብ መንጎ መንግስቲ ሱዳንን ተቓወምቲ ሓይልታት ዳርፉርን ዝካየድ ዝነበረ ዘተ ሰላም’ውን ብሽምግልና ቐጠር ምዃኑ’ዩ ዝፍለጥ።


text:
ኣብ ትግራይ ንሕማም ዕቡድ ከልቢ (ራቢስ) ዘቓልዕ ምንካስ ከልቢ ካበ ዝሓለፈ ዓመት ከምዝወሰኸ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ትግራይ ገሊፁ።
እቲ ቢሮ ከምዝገለፆ ብደረጃ ሃገር እቲ ኩነታት ኣብ ትግራይ ዝገደደ ኮይኑ ኣብ ትግራይ ድማ ብበዝሒ ኣብ ዞባ ደቡብ ከምዝረአ ሓቢሩ።
ነቲ ሕማም ንምክልኻል ኣብ ጥዕና ሰብን እንስሳን ጠመተ ዝገበረ ስራሕ ይካየድ ምህላዉ ኣፍሊጡ።
በዓል ሞያ ማሕበረሰብ ጥዕና እቲ ቢሮ ኣይተ ሳሙኤል ኣረጋይ እቲ ቁጽሪ ብፍላይ ኣብ ዝሓለፉ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ምውሳኹ ገሊፆም።
ብደረጃ ሃገር ብከልቢ ዝንከሱ ሰባት እቲ ዝበዝሕ ኣብ ትግራይ ምዃኑ ዝገለፁ ኣይተ ሳሙኤል ኣብ ትግራይ ድማ ኣብ ዞባ ደቡብ ትግራይ ብበዝሒ ከምዝርአ ገሊፆም።
ኣብ ዝሓለፋ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ጥራሕ ብዕቡድ ከልቢ ተነኺሶም ክኾኑ ይክእሉ’ዮም ተባሂሎም ዝተጠርጠሩ 1027 ሰባት ኮይኖም ካብዚኦም እቶም 30 ሚእታዊት ኣብ ዞባ ደቡብ ትግራይ እዮም።
ኣብዚ ዓመት በቲ ሕማም ሓደ ሰብ ከምዝሞተ ዝተዛረቡ ኣይተ ሳሙኤል እቲ ሕማም ንምክልኻልን ምቁፅፃርን ኣብ ጥዕና ሰብን እንስሳትን ብሓባር ጠመተ ብምግባር ይስራሕ ኣሎ ኢሎም ።
ኣይተ ሳሙኤል ብተወሳኺ ምልክት እቲ ሕማም ዝተርኣየሉ ሰብ ናይ ምድሓን ዕድሉ ብጣዕሚ ዝተሓተ ብምዃኑ ምልክት ዝተርኣየሉ ሰብ ይመውት እዩ ኢሎም ። ቅድሚ ምልክት ምርኣዩ ብዕቡድ ከልቢ ዝተነኸሰ ሰብ ሕክምና እንተረኺቡ ግና ምሉእ ብምሉእ ይድሕን እዩ ኢሎም።
ብዕቡድ ከልቢ ዝተነኸሰ ሰብ ናይቲ ሕማም ምልክት ዘርእየሉ ካብ ሓደ ክሳብ ሰለስተ ወርሒ ኣብ ግዘ ምዃኑ ዝተዛረቡ ኣይተ ሳሙኤል ኣብ ገለ ገለ እዋናት ድማ ክሳብ ሓደ ዓመት እቲ ምልክት ከይተርኣየ ዝፀንሓሉ እዋን ኣሎ ኢሎም።


text:
ናይ ኢትዮጵያ ፕሬዝዳንት ዝነበሩ ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብዚ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዝርከብ The National Endowmnet For Democracy ዝተብሃለ ትካል መፅናዕቲ ኣብ ዘዳለዎ መድረኽ መፅናዕታዊ ፅሑፍ ኣቕሪቦም ኣለው።
ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ ካብ 1995 ክሳብ 2001 ኣ/ፈ ናይ ኢትዮጵያ ፕሬዝዳንት፣ካብ 2005 ክሳብ 2010 ድማ ብውልቆም ኣባል ፓርላማ ኢትዮጵያ፣ካብ 2012 ክሳብ 2013 ኣ/ፈ ኣቦ መንበር ፓርቲ ሓድነት ንዴሞክራሲን ፍትሕን ብምዃን ሰሪሖም።
ድልየት ኩሉ ዘንፀባርቕ ሕገ መንግስቲ ኣድላዪ ምዃኑ ብምግላፅ ድሕሪ ውድቀት ደርጊ ብናይ ኢትዮጵያ ህዝብታት ወያናይ ዴሞክራሲታዊ ግንባር/ኢህወዴግ/ ዝተጣየሸ መሰጋገሪ መንግስቲ ንናይታ ሃገር ሽግር መፍትሒ ዝኸው እታ ሃገር ኣብ 14 ክልላት ዝኸፈለ ፌደራላዊ ኣመሓድራ ከምዝተጣየሸ ሓቢሮም።ዘይዓገቡ ከም ኦነግ ዝኣመሰሉ ገለ ወገናት ካብ መሰጋገሪ መንግስቲ ንዓርሶም ኣግሊሎም ይብሉ።
ካብ ናይ 17 ዓመታት ናይ ጀርመን ስደት ናብ ኢትዮጵያ ከምዝተመስሉ ብምዝኽኻር ኣብ ከይዲ መሰጋገሪ መንግስቲ ከምዝተሓወሱን ምንስቴርን ኣባል ፓርላማን ብምዃን ከምዝሰርሑ ይገልፁ።
ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ ኣቦ መንበር ሕገ መንግስታዊ ጉባኤ ብምዃን ኣብ 1994 ኣ/ፈ ናይ ኢትዮጵያ ሕገ መንግስቲ ኣብ ምርቃቕ ተሳቲፎም፤ኣብ 1995 ነቲ ሕገ መንግስቲ ዝፈረሙ እዮም።
‘’ብፍላይ ድማ ናይ ዝኾነ ይኹን ብሄርን ብሄረሰብን መሰል ዓርሰ ውሳነ ክሳብ ምንፃል ዘለዎ መሰል ብዘይደረት ዝተሓለወ እዩ ዝብል ዓንቀፅ 39 እቲ ሕገ መንግስቲ ፀዲቑ’’ምስ በሉ ኣስዒቦም ‘’ኣብቲ እዋን ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ዝነበራ 547 ኣውራጃታት ዝተወከሉ ኣብቲ ኣኼባ ተሳቲፎም፤ምስ ፀደቐ ካብ መናብሮም ተላዒሎም ኣብቲ ኣዳራሽ ጨዲሮም።እታ ማዕልቲ ንዓይ እውን ዓባይ ዕለት ስለዝነበረ ዝኾርዐላ እያ’’ኢሎም።
ካብ 15 ነሓሰ 1987 ዓ/ም ጀሚሩ እቲ ሕገ መንግስቲ ናይ ኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ዝለዓለ ሕጊ ኮይኑ ምፅዳቑ ብምዝኽኻር እንተኾነ ግን ሎሚ እውን መፍትሒ ዘይረኸቡ ናይ ፖለቲካ፣ናይ ማሕበረውን ቁጠባውን ሽግራት ከምዘለው ይገልፁ።ንዝርዝሩ የድምፁ።


text:
ጎይታና የሱስ ኣብ ወንጌል ዮውሃንስ ከምዚ ኢሉና "ኣባይ ሰላም ምእንቲ ኽትረኽቡ እዚ ነገርኩኹም ኣብ ዓለም ጸበባ ኣለኩም። ግናኸ ኣጆኹም ኣነ ንዓለም ስዒረያ እየ ኢሉ መለሰሎም(ዮው 16=33) ጎይታ ካብ ዓቢ ይኹን ንእሽቶይ መከራ ከነምልጥ ተስፋ ኣይኣተወልናን።ግናኸ ከምቲ ንሱ ስዓሪ ዝኸነ ስዓርቲ ከምኡ ከም እኸውን ነጊሩና።ጎይታ የሱስ ኣተኩርኡ ካብ መከራ ከውጻና ዘይኮነስ ሰዓርቲ ክገብረና እዩ ዝደሊ ። ምኽንያቱ ጎይታ ካብ ምቾት ናብራና ዝያዳ ባህሪናን ሂወትናን እዩ
ኣታ ህዝቢ ካብ ስሕተት ኣምልጥ!
ሰባት ፈተውቲ ርእሶም፡ፈተውቲ ገንዘብ፡ ፈተውቲ ክብሪ ርእሶም ከም ዝዀኑ! እንተስ ብድንቁርና ወይስ ኰነ ኢሎም፡ ኣብ ክንዲ ቃል መስቀልን እቲ እተሰቅለ ክርስቶስን ዝሰብኩ፡ ንመስቀል ክርስቶስ ማእከላይ ስፍራ ዝሃበ ቅዲ ህይወት ድማ ዝስዕቡ፡ ኣብ ማእኸልናውን ከይተረፈ ክብሪ ርእሶም ዘቀደሙ ሰባት ይበዝሑ ኣለዉ! ሓቂ
ፍረ ሓድነት
ሓደ ግዜ ሰይጣን ንኹሎም ናቱ ሰዓብቲ ኣኼባ ገበረሎም። እቲ ዛዕባ ድማ ብዛዕባ ማሕበር ክርስቶስ እዩ ኔሩ። ሰይጣን ነቶም ኣጋንንቲ ይብሎም፣ ነዞም ኣብዛ ምድሪ ኰይኖም ከም ዝግባእ ክንዓዪ ዝዓግቱና ዘለዉ ኣመንቲ ብኸመይ ክንዓግቶም ንኽእል? ዝብል ሕቶ ኣለዓለሎም። ኩሎም ድማ ነናቶም መልሲ ሃቡ። ካብቲ ዝሃብዎ ብዙሕ
ለበዋ ኤሪ ወንጌል ን2016
ቅድም መንግስቲ ኣምላኽን ጽዱቁን ምድላይ ናይ በረኸታትእቲ ዝዓበየ በረኸት ምዃኑ ንፍለጥ።
መቸም ኩኡ ጊዜ ሓድሽ ዓመት ኣብ ዝመጸሉ እዋናት ዘሎ ጸፋዕፋዕን መብጸዓታትን ኣዚዩ ብዙሑን ማእለያ ዘይብሉን እዩ። ተግባራውነቱን እቲ ለውጥን ግና ኣዚዩ ብጣዕሚ ሒደት እዩ። ሰባት ወትሩ ኣብ ሓድሽ ዓመት ገለ ነገር ክገብሩ
ስለምንታይ እየ ክርስትያን ኮይነ?
1--ንናይ ህይወት ሕቶታት መልሲ ስለ ዝደሊ።
• ነየናይ መልሲ? ኢልካ ትሓትት ትኸዉን።እቶም ክትትክዝ ከለኻ እትሓቶም ሕቶታት እዮም።
• ንሳቶም ከኣ--
ትርጉም ህይወት ብካሕሳይ ገ.
“ንሱ ህይወትን ትንፋስን ኲሉ ነገርንን ዂሉ ዚህብ እዩ፡ገለ ኸም ዚጨንቆ ኢድ ሰብ ኣየገልግሎን
ስለምንታይ ንዓይ?
ኣብ ህይወት ነፍሲ ወከፍና ማእለያ ዝይብሉ ዘይተመለሰ ሕቶ ክህሉ ይከኣል እዩ። ብፍላይ ድማ ኣእምሮና ብስለምንታይ ዝብል ሕቶ ክዋጠር ከሎ፡


text:
ብመርዛም ሓሪጭ ኣስበስቶስ ትንቀሳቐስ ትካል ቴክኖ ብረይክ ንህዝቢናይ ሓሶት ሓበሬታ ተቕርብ
ብህግደፍ ትውነንን ንህይወት ሰራሕተኛታት መርዛም ብዝኾነ ኣስበስቶስ እናብዓጠት ልጓም ወይ ፍረኖ መካይን እተፍሪ ኣብ ኣስመራ መንገዲ ቁሸት ትርከብ ትካል ተክኖብረይክ፡ እቲ መርዛምን ህይወት ብዙሓት ዝለከመን፡ ዘይሕጋውን ኣሰራርሓኣ ብመርበብ ሓበረታ ኣሰና ምስ ተዘርግሐ፡ እቲ ወረ ኣብ መንጎ ሰራሕተኛታትን ኣብቲ ከባቢ ዝነብር ህዝብን ዕግርግር ስለዝፈጠረ፡ ካብ ኢሳያስ ብዝተዋህበ መምርሒ መሰረት፡ ኣካያዲ ናይታ ትካል ኣቶ ኣተሽም ብዕለት 5 ግንቦት 2009 ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ንፍርያት እታ ትካል ዝምልከት መግለጺ ንህዝቢ ክህብ ተቐሲቡ ።
ብህግደፍ ትውነንን ንህይወት ሰራሕተኛታት መርዛም ብዝኾነ ኣስበስቶስ እናብዓጠት ልጓም ወይ ፍረኖ መካይን እተፍሪ ኣብ ኣስመራ መንገዲ ቁሸት ትርከብ ትካል ተክኖብረይክ፡ እቲ መርዛምን ህይወት ብዙሓት ዝለከመን፡ ዘይሕጋውን ኣሰራርሓኣ ብመርበብ ሓበረታ ኣሰና ምስ ተዘርግሐ፡ እቲ ወረ ኣብ መንጎ ሰራሕተኛታትን ኣብቲ ከባቢ ዝነብር ህዝብን ዕግርግር ስለዝፈጠረ፡ ካብ ኢሳያስ ብዝተዋህበ መምርሒ መሰረት፡ ኣካያዲ ናይታ ትካል ኣቶ ኣተሽም ብዕለት 5 ግንቦት 2009 ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ንፍርያት እታ ትካል ዝምልከት መግለጺ ንህዝቢ ክህብ ተቐሲቡ ።


text:
ቀዳማይ ሚንስተርብሪጣንያ ቦሪስ ጆንሰን ፓርላማ እታ ሃገር ክሳብ ፍርቂ ጥቅምቲ ክብተን ዝወሰዱዎ ስጉምቲ ብዝምልከት ዝጀመረ ተቓውሞ ሎሚ ሓሙስ ቀፂሉ’ሎ።
ንሶም ብዘይ ዝኾነ ስምምዕ ሃገሮም 31 ጥቅምቲ 2019 ካብ ሕብረት ኣውሮጳ ክትወፅእ ዝሓዙዎ ትልሚ ትማሊ ረቡዕ ምስ ገለጹ ካብ ተቓወምቲ ኣባላት ፓርላማ ቅልጡፍ ቁጥዐ ኣልዒሉ’ሎ።ተቓወምቲ ንናይ ቀዳማይ ሚንስተር ውሳነ ንምዕፃው ከይፍትኑ ዝገብር ስጉምቲ እዩ ይብሉ።
ናይ ጆንሰን ስጉምቲ ካብ ፓርላማ ወፃኢን ኣብ ከተማታትን ተቓውሞ ወሊዑ’ሎ።ነቲ ስጉምቲ ዝቃወም ናይኦንላይን ምሕፅንታ ወይ ፐቲሽን ልዕሊ ሓደ ሚሊዮን ሰባት ፈሪሞም ኣለው።
ኣብ ውሽጢ ናይ ጆንሰን ዓቃባዊ ፓርቲ Conservative Party ወጥሪ ኣልዒሉ’ሎ። ነቐፍቲ እውን መንግስቲ ነቲ ዘይተፅሓፈ ልሙድ ሕገ መንግስቲ እታ ሃገር ብምብርዓን ንናይ ብሪጣኒያ ዲሞክራሲ ኣብ ስግኣት ኣውዲቑዎ’ሎ ክብሉ ይኸሱዎም ኣለው።


text:
ኣብ ትግራይ ብወታደራት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣስገዳድ ፆታዎ መጥቓዕቲ ተፈፂሙወን ዝተብሃላ ደቂ ኣንስትዮን ኣዋልድን ኣብ ከቢድ ኣካላን ኣእሙራውን ስቓይ ከምዝርከባ ቪኦኤ ዘዘራረበን ግዳያትን ሰራሕተኛታት ሆስፒታል ዓይደርን ገሊፀን።ብ15 ወታደራት ኤርትራ ከምዝተደፈረት እትገልፅ ብዓልቲ ሓዳርን ኣደ ክልተ ቆልዑን ኣብ ውሽጢ ወታደራዊ ካምፕ ንሸውዓተ ማዕልታት ‘'ተላጊፆምለውይ’’ ክትብል ብንብዓት ትዛረብ። ብወታደራት ኤርትራ ተደፊረ ዝበለት ካልእቲ ጓል 19 ዓምት ተምሃሪት 12 ክፍሊ ድማ ዝወረዳ ጉድኣት ተዛሪባ ኣላ። ናብ ወታደራዊ ካምፖ ወሲዶም ካብ ሓደ ጥሪ ክሳብ ሸውዓተ ጥሪ ብጉጅለ ከምዝደፈሩዋ ትገልፅ።
ካብ ትግራይ ቢሮ ጉዳያት ደቂ ኣንስትዮ ብመሰረት ዝተረኸበ መረዳእታ እቲ ኵናት ካብ ዝጅምር ኣብ መቐለ ሓዊሱ ሓገዝ ሕክምና ንምርካብ ናብ ማእኸላት ጥዕና ዝመፃ ግዳያት ካብ ጓል ሸሞንተዓመት ቆልዓ ክሳብ 90 ዓመት ዓባይ 587 ደቂኣንስትዮን ኣዋልድን እየን።ካብ ዓይደር ሆስፒታል ብመስረት ዝተረኸበ መረዳእታ ካብተን ግዳያት እተን 122 ደቂ ኣንስትዮ ጥንሲ ዝሓዛን ዘውረዳን እንትኾና 61 ካብተን ዝተጠቕዓ ትሕቲ ዕድመ ኣዋልድ እየን።ንናይ ኣካል ምጉዳል ጭንቀት ኣእምሮን ሓዊሱ ብHIVን ካልኦትን ብፆታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ዝተቓልዓ ኣለዋ ይብል እቲ መረዳእታ።
ካልኦት 48 ደቂ ኣንስትዮ ድማ ኣብዝተፈላለዩ ወታደራዊ ካምፕታት ተታሒዘን ብዙሕ መደል ይፍፀመን ከምዘሎ መረዳእታ ቢሮ ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ይገልፅ።ካብዚአን ኣብ ቀርሰበር 8 ኣብ ገጠር ዓድዋ 7 ደቂ ኣንስትዮ ተታሒዘን ይርከባ።
‘’ንደቀይ ክብል’’ ሽመይ ኣይጠቐስ ዝበለት ብዓልቲ ሓዳርን ኣደ ክልተ ቆልዑን ምስ ደቃ ካብ ኵናት ሃዲማ ኣብ በረኻ ከምዝፀንሐት ትገልፅ።ናብ ገዛይ ክምለስ ከለኹ ወታደራት ኤርትራ ናብ ወታደራዊ ካምፖ ወሲዶም ካብ ሓደ ጥሪ ክሳብ ሸውዓተ ጥሪ ብጉጅለ ከምዝደፈሩዋ ትገልፅ።
እናነብዐት ቀፀለት።’’ክልተ ደቂ ኣለውኒ።ክሳብ ሕዚ ዓይኖም እይርኣኹዎምን’'ትብል።ወታደራር ኤርትራ ከምዝዓመፁዋ ትገልፅ።
ብርሑቕ ሪኦምኒ ዝበለቶም ቐሺ ‘ቤተ ክርስቲያን ጨርቆስ’ ደጊፎም ክሳብ ዓዲግራት ከምዝወሰዱዋ፣ ሓደ ዘዋሪ ባጃጅ ናብ ከተማ ዕዳጋ ሓሙስ ከም ዝወሰዳን ሰባት ገንዘብ ኣዋፂኦምላ መቐለ ሆስፒታል ዓይደር ከምዝበፅሐትን ትዛረብ።ኣብቲ ሆስፒታል ዝለዓለ ሓገዝ ምርካባ እትገልፅ ንሳ ‘’ከቢድ ኣካልዊ ጉድኣት ስለዝወረደኒ ኣብ ሓያል ስቓይ ኣለኹ ክትትል ይግበረለይ ኣሎ’'ትብል።
ሓንቲ ሰበይቲ ቀሺ ክድፈራ ከለዋ ምርኣያ ብሽም ፀዊዓ ቦታን ቤተክስቲያንን ጠቒሳ ገሊፃ ኣላ።ንሳ ‘’ግዳያት ፆታዊ መጥቓዕቲ ዝወረደን ደቂ ኣንስትዮ ብትብዓት ወፂአን ድምፀን ከስምዓ’’ ክትብል ትምዕድ።
ፈፀምቲ ነቲ ፆታዊ መጥቓዕቲ ናይ ኢትዮጵያን ኤርትራን ወታደራት ምዃኖም እተን ተጠቃዕቲ ከምዝዛረባ ቢሮ ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮን ዓይደር ሆስፒታልን ይገልፁ።
ብሰንኪ ፆታዊ መጥቓዕቲ ዝለዓለ ናይ ኣካልን ናይ ኣእእምሮን ጉድኣት ዝወረደን ናብ 40 ዝፅግዓ ደቂ ኣንስትዮ ‘’SafeHouse’’ ተባሂሉ ኣብ ዝፅዋዕ መቐለ ኣብዝርከብ ማእኸል መሐብሐቢ ኣለዋ።
እተን ግዳያት ካብ ጥንሲ፣HIVን ካልኦት ተመሓላለፍቲ ሕማማትን ብተወሳኺ ናይ ማህፀን ጉድኣት፣ምልማስ ኣእጋር፣ንናይ ኣእምሮ ምህዋኽን ሓደጋ ጠቓሊዐን ይርከባ ይብል እቲ ሓበሬታ።
ሓላፊት ቢሮ ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ግዚያዊ ምምሕዳር ትግራይ ወይዘሮ እትየነሽ ንጉሰ ኣብ መቐለ ሆስፒታል ደቂሰን ንዝርከባ ግዳያት ናይቲ መጥቓዕቲ ተዘዋዊረን ከምዝርኣይአን ይገልፃ።
እተን ግዳያት ብወታደራት ኤርትራን ኢትዮጵያን ፆታዊ መጥቓዕቲ ከምዝፍፀመን ንዕአን ይኹን ክሪኡወን ንዝመፁ ናይ ፌደራል ሰበስልጣን ስለዝዛረባ ነዚ ጠጠው ከብሎ ዘለዎ ናይ ፌደራል መንግስቲ እዩ ኢለን።’’ንሕና ከም ክልል መንግስቲ ናይ ምሕታትን ምክትታልን ሓላፍነት እዩ ዘለና፤ፌደራል መንግስቲ ሓደ ነገር ክገብር ከምዘለዎ እዩ ዝርኣየኒ’’ኢለን ወይዘሮ እትየነሽ።
ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮን ኣዋልድን ትግራይ ይፍፀም ብዘሎ ፆታዊ መጥቓዕቲ ‘'ውሽጠይ ይደሚ’’ኣሎ ኢለን ወይዘሮ እትየነሽ።
ሪኢቶታት ፖሊስ ኮሚሽን ክልል ትግራይ፣ፖሊስ ፌደራልን ኣምባሳደ ሬድዋን ሑሴንን ንምርካብ ዝገበርናዮ ፃዕሪ ኣይሰለጠን፤ምስረኸብና ክነቕርብ ኢና።
መንግስታዊ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ዘውፅዖ ፀብፃብ ኵናት ስዒቡ ኣብ ልዕሊ 108 ደቂ ኣንስትዮ ፆታዊ መድፈርቲ ከምዝተፈፀመ ካብ መቐለ፣ዓዲግራት፣ዓይደር ሆስፒታልን ውቕሮ ሆስፒታልን ረኺበዮ ዝበሎ ቁፅሪ ገሊፁ ነይሩ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ናይ ሕቡራት መንግስታት ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ትግራይ ተፈፂሞም ንዝተብሃሉ መግሃስታት ክምርመር ንዘቕረቦ ፃውዒት ተቐቢሉ ዓዲሙዎ ኣሎ።መንግስቲ ኢትዮጵያ ባዕሉ እውን ተፈፂሞም ዝብተብሃሉ መግሃስታትን ገበናትን ክምርምሮ እየ ምባሉ ይዝከር።


text:
ዒራቕ፡ ካብ ዶባ ወጻኢ ኣብ ዘካየደቶ ስርሒት፡ ንሓላፊ ፋይናንሳዊ ጒዳያት ዳዕሽ፡ ኣብ ትሕቲ ቊጽጽር ምእታዋ ገሊጻ’ላ።
እዚ ሳሚ ጃስም ኣልጃቡሪ ዝተባህለ ሰብ፡ ኣገልግሎት ሃገራዊ ጸጥታ ብዝገበሮ ዝተሓላለኸ ስግረ ዶባዊ ስርሒት ከም እተታሕዘ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር፡ ሙስጣፋ ኣልኻዲሚ፡ ቦታ ከይጠቐሰ ኣብ ዝዘርግሖ ትዊተር ሓቢሩ።
ጃስም፡ ኣብ እዋን መሪሕነት ኣቡበከር ኣልባቕዳዲ፡ ምክትል ምንባሩ እቲ ሚኒስተር ወሲኹ ገሊጹ’ሎ።
ኣመሪካ ንጃስም ዘትሓዘ ናይ 5 ሚልዮን ዶላር ሽልማት ከም እትህብ ኣፍሊጣ ምንባራ ዝዝከር እዩ።
ጃስም፡ ፋይናንሳዊ ጉዳያት ዳዕሽ ኣብ ምምሕዳር ዓብዪ ተራ ከም እተጻወተ ዝፍለጥ ኮይኑ፡ ዳዕሽ፡ ንስፍሕ ዝበለ መሬት ዒራቕን ሶርያን ካብ ዝተቖጻጸረላ ዓመተ 2014 ኣትሒዙ፡ ነቲ ካብ ዘይሕጋዊ ንግድ ነዳዲ ዘይቲ፥ ጋዝን ጥንታዊ ቅርስታትን ዝርከብ ዝነበረ ሸርፊ ወጻኢ፡ ይቆጻጸር ምንባሩ ጸብጻባት የመልክቱ።


text:
ኣብ ሃገርካ ከለኻ ወይ ውሓዳት ዓመታት ተማሂርካ ወይ ውን ፈጺምካ ናብ ትምህርቲ ኣይከድካን። ስለ’ዚ ኢኻ ድማ ከተንብብ ትጽገም ወይ ከተንብብ ዘይትኽእል። ስለዚ ብናይ ምንባብን ምጽሓፍን ትምህርቲ ስልጠና ትጅምር። እዚ መጀምርታ ገጽ ናይ መስርሕ ምውህሃድ እዩ።
ዋላ ውን ኣብ ሃገርካ ተማሂርካ ከለኻ ግን ፊደላት ላቲን ክተንብብን ክትጽሕፍን ዘይትኽእል እንተኾንካ፣ ንስኻ ውን ብናይ ምንባብን ምጽሓፍን ትምህርቲ ስልጠና ትጅምር።
ምስ ኣልሳረ ኣካዳሚ እንተድኣ ተመዝጊብካ ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ናይ ስራሕ መዓልታት ንቃለ መሕትት ክትጽዋዕ ኢኻ። ኣብዚ ግዜ ቃለ መሕትት እቲ ፕሮጀክት ማናጀር ዝተፈላለዩ ፍተናታት ክህበካ እዩ። እዚ ክኣ መጀመሪ ቋንቋን ደረጃኻን ንትምህርቲ ቅልጣፈ ርድኢትካን ዝመዝን እዩ። እዚ ኣብ መወዳእታ ናይቲ ቃለ መሕትት ክንገረካ እዩ። ብድሕሪ’ዚ ናይ ፕሮጀክት ምኽሪ ክወሃበካ እዩ፡ መዳለዊ ፍቓድ ናይ ምንባብን ምጽሓፍን ደረጃን ዝስዕብ ናይ ምውህሃድ ፕሮጀክትን ክትረክብ ኢኻ።
ነዚ ዝወሃበካ ዕድል ኣንተድኣ ተሰማሚዕካ፣ ነቲ ኮንትራት ብምፍራም፣ ብድሕሪኡ ከይደንጎየ እቲ ፕሮጀክት ክጅምር ኣዩ።
ኣልሳረ ኣካዳሚ ውን ንዲዩኦ (DUO) ልቓሕ ክትሓትት ክተሓባበርካ ግድን እዩ።
እቲ ስልጠና
ናብቲ ናይ ጉጅለ ክላስ ኣርባዕተ ናይ ፍርቂ መዓልቲ ኣብ ሰሙን ትኸይድ። ኣብቲ ናይ ጉጅለ ክላስ ናብቲ ምውህሃድ ስልጠና ንምስግጋር ዘኽእለካ ስልቲ ትመሃር። እቲ ዕላማ ከምቲ ኣብቲ ኮንትራት ስልጠና ዝኣተኻዮ ውዕል ኣብ ግዝይኡ መርመራክትሓልፍ ኣዩ።
ብተወሳኺ ብናይ ግልኻ መደብ ውን ብድጂታል ትምህርቲ ክትማሃር ። እዚ ኣብገዛኻ ውን ኬድካ ውን ዝትግበር እዩ፣ ነዚ ላፕቶፕ ከነለቅሓካ ስለዝኾና።
ኣብ ነፍሲ ወከፍ ምዕረፍ ክኣ ፈተናታት ክትወስድ ኢኻ፣ ብድሕሪ’ዚ ኣብ ምንታይ ጸቒጥካ ክትሰርሕ ከምዘለካ ክትፈልጥ እኻ። ዝኾነ ጸገም ከይ መጸካ ኩሉግዜ መምህርካ ክሕግዘካ እዩ።
መምርሒ
ኣብ ኣልሳረ ኣክዳሚ ብዙሕ ናይሰብ መምርሒ ሓገዝ ትረክብ። ኣካያዲ ስራሕ ናይ ፕሮጀክትኻ ዕዮኻ ንኽትትግብር ክመርሓካን ኣብ ካልእ ማዓልታዊ ስራሕካን ክሕግዘካ እዩ።
ናብቲ ናይ ምውህሃድ ስልጠና መታን ቀልጢፍካ ክትሓልፍ ፣ ጽቡቕ ጌርካ ቋንቋ ዳች ተማሂርካ ከምዘለካ ምምህርካ የረጋግጽ።
ውሑስ ዓወት
እንተወሓደ 80% ካብቲ ጥቕላላ ክላሳት እንተ ተሳቲፍካን ዕዮ ገዛኻ ኣንተሰሪሕካን ኣልሳረ ኣካዳሚ መጠነኛ ውጽኢት ከውሕሰልካ ይኽእል እዩ።
ናይ ሓባራዊ ስራሕ መሠረት ምትእምማን እዩ። ንስኹም ድማ ኣብ Alsare Academie ዝበለጹ መምህራንን ብሉጽ ኣተኣላልያን ከምትረኽቡ ክትተኣማመኑ ትኽእሉ ኢኹም። Alsare Academie ካብ DUO ልቓሕ ንምሕታት ክተሓባበረኩም ይኽእል እዩ።
ኣብ እዋን እቲ ዝወሃብ ስልጠና ድማ ምስ ስራሕን፡ ትምህርትን ኣብ ኒዘርላንድ ሌላ ክትገብሩ ትኽእሉ ኢኹም።
ናትና ብሮቸር (ሓጺር ጽሑፍ) ምስ ኩሉ ጠቓሚ ሓበሬታ ተቐበል/ሊ።ዝያዳ ሓበሬታ፡
ነዚ ነጻ ቃለ መሕትት ክትምዝገብ ትኽእል ኢኻ/ኺ። ድሕሪ ቃለ መሕትትን ምፍራም ውዕልን፡ ብቐጥታ ስልጠናኻ ትጅምር።ዝያዳ ኣንብብ/ቢ
Woont en/of werkt u op de noordoever van Rotterdam? Wilt u uw Nederlandse taal verbeteren?
Meld u zich dan nu aan! De taalcursus is GRATIS!


text:
ፕረዝደንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኮንግረስ ኣንፃር ሩሲያ ማዕቐባት ብምንባር ምስ ሩሲያ ሓዱሽ ወጥሪ ይፈጥር ኣሎ ክብሉ ሎማዕንቲ ሓሙስ ነቒፎም።ክሬምሊን እቲ ናይ ማዕቐባት ቅፅዓት ንርክብ ክልቲአን ሃገራት ዝጎድእ እዩ ኢላ’ላ።
ፕረ. ትራምፕ ኣብ ናይ ቲዊተር መልእኽቶም። ‘’ምስ ሩሲያ ዘለና ርክብ ካብ ዝኾነ ግዜ ንላዕሊ ብዝኸፍአ ኣብ ኣዚዩ ሓደገኛ ትሑት ደረጃ በፂሑ’ሎ’’ኢሎም። ኣብ እዋን ዝሑል ኲናትን ቅልውላው ናይ ኩባ ሚሳይልን ካብ ዝነበረ ወጥሪ ንላዕሊ ርእዮሞ ኣለው።
ኮንግረስ ኣብ ልዕሊ ሩሲያ ማዕቐብ ክንበር ብዓብላሊ ድምፂ ድሕሪ ምሕላፉ ፕረ.ትራምፕ ብዘይድልየቶም ትማሊ ረቡዕ ፈሪሞምሉ።ትራምፕ ብድምፂ ናይ ምስዓር ስልጣኖም/ቪቶ/ እንተዝጠቀሙ ነይሮም ኣባላት ቤት ምኽሪ ነቲ ቪቶ ብዝስዕር ዝለዓለ ድምፂ ስለዘፅደቑዎ ከይደለዩ ፈሪሞምሉ።ጉዳያት ወፃኢ ከይሰርሕ ስልጣነይ ዝድርት ዘይሕገመንግስታዊ ዓንቀፃት ዝሓዘ ጎደሎ ክብሉ ገሊፆምዎ ኣለው።
እቲ ማዕቐብ ሩሲያ ኣብ 2016 ዓ.ም ኣብ ዝተኻየደ ምርጫ ኣሜሪካ ፕረ.ትራምፕ ክዕወቱ ጣልቃ ብምእታዋ እዩ ።
ኣብናይ ቲዊተር መልእኽቶምናይ ሩሲያ ቀዳማይ ሚንስትር ዲሚትሪ መድቬደቭ ናይ ፕረ.ትራምፕ ፊርማ ንተስፋታት ምምሕያሽ ርክባት ዘብቐዐ እዩ ኢሎምዎ ኣለው ።