text:
ኣወል ወረ ለቲሸ ምስ መሓዙቻ
መሓዙቻ ድሕሪ ንግደት ኒው-ዮርክ ዋላ ዋላ ጥዕና ዝበሃል ኣይረኸበትን፡፡ ወዲ-ኣፎም ይመጽእ ኣሎ ምስ በልዎ፡ ልባ ኣብ እንግድዓ ተሓዚላ ከም ሕንጢት እሩሩ ክትብላ’ያ ቐንያ፡፡ ኣብተን ስሕዋት ጸጕሪ ርእሳ ዝስቖራ፡ ጭሕሚ ዑፉን ዝመስላ ዊግ ከተናዲ ዘይኣትወቶ እንዳድኳን ኣይነበረን፡፡ ንቝኖ ዘመላክዕ ወርቃዊ መስተር(ሚዶ)፡ ካብ ቅርቅርቲ ንርእሲ ኣብ ክልተ ከፊሉ፡ ብግንባር ተጠዊ፡ ንኣዛን ኣልሒሱ ብምሕላፍ፡ ከም ሓረግ ዝጠማጠም ሰንሰለት ወርቒ፡ ሓደ ቡሩኽ ነጋዳይ ካብ ዱባይ ተምኒዩ ዝተማልኣላ ኢዩ፡፡ ኣእዛን ልዕሊ ዓቕመን ወርቂ ተሰኪመን፡ ተሰሊዔን ክኸዳ ዝተረፈን የብለንን፡፡ ጎባጕብ ዝተሰከመ ኣብ ክሳዳ ዝተንጠልጠለ ሰንሰለት ንቡር የብሉን፡ መእሰሪ ከልቢ ኢዩ ዝመስል፡፡ ኮታ ጽዕነት ኣድጊ ኢዩ፡፡ ጠይቂ ዘይብላ ኮይና እምበር፡፡ ጥልፊ ዲኻ ክትብሎ ዙሪያ፡ ሹፉን ዲኻ ክትብሎ ኵታ፡ መቸም ብማዕዶ ዝጥምታ ሰብ፡ ባንዲራ ኤርትራ ዝተሰቐላ ዓንዲ ኢያ መሲላ፡፡ እዚ ኵሉ ንወዲ ኣፌ ንምቕባል ኢዩ፡፡
ሰንበት ክትመጸላ ልክዕ ከም ኣውድ-ኣመት ብህጥንዮት ተረቢጻ’ያ ቀንያ፡፡ ንማሕበር ኮም ዲሲ ደውላ “ኢሂ ‘ታ ክንደይ ትሓስሙ፡፡ ዓምና ብድሕሪ 10 እንዳመጸናስ፡ ኣብ ኣፉን ዕርበቱን ትነግሩና፡፡ ካልእሲ ይትረፍ ክልተ ቅጫ ሕምስ ሕምስ ኣቢላ ከምቲ ንቡሩ ስዋ ምጸመቝኵሉ፡፡ ካቡኡ ዝዓቢ ጋሻ መን ክመጸና ኢሉ፡፡ ክላልየ ኣዋሪድኵምና፡፡” ኢላ ብዘለፋ ዝሓደገትሎም የብላን፡፡ ሕምባሻ ምሕባሽ ግና ኣብ ኢዳ’ዩ፡፡ ምስሉ እኳ ኣብታ ሕምባሻ ክትርክም ሕርበት እንተበላ፡ ተማዊታ ግና “ ወዲ ኣፌ ኣንበሳ ናቅፋ” ሓናጢጣትላ ኢያ፡፡ ኣብ ኣእጋራን ኣእዳዋን ዝነበረ ሕኛ ሕብሩ ስለ ዝደብዘዘ ባህ ኣይበላን፡፡ እንዳሰይጣን ከይዳ ግና ከተሕድሶ ኣለዋ፡፡ መሓዙቻ ውራይ ኣትይዋ’ዩ፡፡
ብውሽጢ ልባ “ ንናቱ ወደይ ዶ ሓበርኒ ክብሎ? እዚ ታቱ ዝብልዎ ነገር ከመይ ዝሰርሕ? ካብቲ ናይ ዓድና ውቓጦ ብኸመይ ከይፍለ?” ነተን ብጎርዝኣ ከላ ኣብ ግንባራን፡ ዝባን ኢዳን ዝተቐተትን መስቐል ጠሚታ ፍሽኽ ኢላ፡፡ ዎዎዎ….ኣውሪዱለይ መሓዙቻ ንዅሉ ኣበይ ከርክበሉ፡፡ እምበር ኣብዛ ምናተይ ስእሊ ወዲ ኣፌ ኮፍ እንተዘብልሲ ከመይ ባህ ምስ በለኒ።
ናብ ሰንበት ዘውግሕ ናብ ኣዕንታ ድቃስ ዝበሃል ነገር ኣይቀረበን፡፡ ወዲ ኣፌ ጥራይ ኢዩ ዝረኣያ፡፡ ሓንሳብሲ ከምዚ ሓውሲ ሕልሚ፡፡ ኣብ ሬጋ በይና ተሰሪዓ ከላ፡ ወዲ ኣፌ ካብ መኪና ወሪዱ፡ መጺኡ ሰላም ክብላ ከሎ ይሰኣላ፡፡ ኢዱ ውጥጥ ኣቢላ ስዕዕዕምምምምም ተብሎ እሞ ንሱ ኸኣ ፍሽኽ ዝብላ ኮይኑ ይስምዓ፡፡ “ ኣሰይ ተዓዊቱለይ” እንዳበለት ግና በዚ መጻ ዘይበለተን ኣንስቲ ዑጕግ ኢለን፡ ንወዲ ኣፌ ይምንጥልኣ፡፡ ክትበኣሰን ትፍትን፡፡ ግና ኣእዳዋ ይጠልማ፡፡ ፈንጥርጠር እንዳበለት ብድድ ትብል እሞ፡ ብስራሕ ዝተሰነፈ በዓል ቤት ኣብ ጎና ደቂሱ ከምዘሎ ዘኪራ ሰኸኽ ትብል፡፡ ወይ ምጾታት ዘብል ኢዩ፡፡
መሓዙቻ ኣብ ሰዓታ ምቅርራባ ወዲኣ ኣብተን ኣውቶብስ ዝነቕላሉ ቦታ እኳ እንተበጽሔት፡ ኣብቲ ማሕበር ኮም ዲሲ ዓቢ ኣበርክቶ ስለ ዘለዋ፡ ሰባት ከተወሃህድ ዕማም ስለ ዝተዋህባ፡ ዳርጋ ምስታ ናይ መወዳእታ ኣውቶብስ ኢያ ተቢጊሳ፡፡ ውራይ ወዲ ኣፎም ከተጸባብቕ ዝገበረቶ ስራሕ ድማ ከም ሃገራዊ ጕባኣ ምፍጻም ገይራ’ያ ትወስዶ፡፡ ኒው-ዮርክ በጺሓ ንወዲ ኣፌ ከይረኣየት ክትምለስ ፈጺማ ክትሓስቦ ኣይትኽእልን ኢያ፡፡ እንተኾነ ከም ሰባ መስርዕ ሒዛ፡ ሃነን ክትብል ውዒላ ኣብ ኣፋፊት ከይበጽሔት፡ ማዕጾ ተረጊጡ፡፡ ብጓሂ ክምቱር ኢላ፡፡ ዋላ ዋላ ሓንጎላ ክትቕበሎ ኣይከኣለን፡፡ ከም ሰበይ ኢላ እኳ ንነብሳ ከተጸናንዕ እንተፈተነት ሕርቓና ክበረላ ኣይከኣለን፡፡ ስሽዓ ዝኣተወታ ንፋስ ብድሕሪኡ ዋላ ጥዕና ኣይረኸበትን፡፡ ሓንሳብ ጎነይ ትብል፡፡ ሓንሳብ ሕቖይ ትብል፡፡ ጽንሕ ኢላ ሽኮረይ ልዕላ ትብል፡፡….ድኻም ልቢ ገይረ…….መቸም ንበዓል ቤታ ዓስርተ ግዜ እንዳጸውዔት “ ከድኵ ሰተዅ መትኵ” እንዳበለት እንዳ ሕክምና ከብጽሓ መከራ በሊዑ’ዩ ቀንዩ፡፡ ብጀካ ኵምራ ከኒና ወሓጢ፡ ሓካይም ሕማማ ክርድእዎ ኣይከኣሉን፡፡ በዓል ቤታ ጭንቕ ምስ በሉ ንመሓዙታ እንተኣማኸረን፡፡ “ ስቕ ኢላ ገንዘብካ ንሕክምና ኣይተጥፍእ፡ መሓዙቻ ሰብ ኢያ ገይራ፡፡” ምስ በልኦ “ እንታይ ሰብ ኣንትን? እንታይ ሰቡ’ዩ እዚ ኸ? ኣብ ልዕለይ ካልእ ሰብ ለሚዳ ማለትክን ዲዩ?” ብሕቶ ኣዋጠረን፡፡
ኪርኪርኪር….. “ ኣላ ንስኻ? ከሙኡ ዘይኮነ፡፡ ንሕናሲ ንምኽራ ነይርና፡፡ መሓዙቻ ብልጭልጭ ግደፍዮ፡፡ ኣብ ዓይኒ ምንቐኛ ከይትኣትዊ፡፡ ክንደይ ክፉእ ሰብ ኣሎ፡፡ ግና ኣይሰምዓትናን፡፡ እነሆ ሕጂ ኸ ረኺባታ፡፡ ብጀካ ንዓዲ ወሲድካ ክልተ ሸውዓተ ጋብር ደርዓንቶ ሕክምና ዝፍውሳ ኣይመስለናን” ምስ በልኦ “ ክላእ ንስኽን ጸማማት ኢኽን፡፡ ማይ ጨሎት ከሕጽባስ ንዓዲ ክኸይድ? ዱሑራት?” ኢሉ ጸርፊ ኣዝኒቡለን፡፡
መሓዙት መሓዙቻ ግና ኣይተጋገያን፡፡ መሓዙቻ ሰብ’ያ ገይራ፡፡ ግና ናብ ዓራት እንዳደየበት እንዳወረት ስርሓ ኣይገደፈትን፡፡ ቴሌፎን ጭር እንዳበልካ ወረ መዋዕልታ ኢዩ፡፡ ከየዕለለት ዝወዓለትሉ መዓልቲ’ዩ ቆልኣ ናህሪ ወሲዅ ኣብ ቅርቅርታ ዝድይብ!
መሓዙቻ : ጭርርርርርርርርር…………………ጭርርርርርርርርርርርር “ ሃሎ…..ሃሎ….ኣቲ ለትሸ ኣለኺ ዶ? ሎምስ ኣእዛንኪ እውን ጠሊሙኪ’ዩ መስለኒ? ካዕካዕካ…
ለቲሸ፡ ኣላ መሓዙቻ፡፡ ሎምስ ኢልኪ ኢልኪ በዛ እዝነይ ዶ መጺኽኒ?
መሓዙቻ፡ እንታይ ድኣ እሞ ክንብል….ዙረት ተብዝሒ ኣሎኺ ኣሞረ….
ለቲሸ፡ ኣይይይ…ዙረትሲ ቀደም ተሪፉ፡፡ ሎሚ ድኣ ካብ ሓደ ኣኼባ፡ ናብ ሓደ መሓበር፡ ዑቝብ ክንብል ሩሕና ወጺና፡፡
መሓዙቻ፡ ኣኼባስ ኣይትጽልኢ፡፡ ጸላእትና ከም ፍልሖ ሰሲኖም እንዳሓደሩ እንታይ ክንገብር፡፡ ኣይቕሰኑ ድኣ እዚኣቶምሲ ቅሳነት ከሊኦምና፡፡
ለቲሸ፡ እዎዎ…..ሎምስ ከኣ ዘይንፈልጦ ጕድ’ዩ መጺኡና፡፡ ጠልዓት ኣጓብዝ ደድሕሪና እንዳኸዱስ ኣኼባ ምብታን? እረ መን ኢዩ ዝልእኾም ዘሎ? ኣነስ..ጌጋ ይኽልኣለይ እምበር ኤርትራዊያን ኣይመስለንን፡፡ ወያነ ኢዮም ዝጻወቱና ዘለው፡፡
መሓዙቻ፡….ኣላ ኣሞረ……ኤርትራዊያን ይመስለኪ ነይሩ? እዘን ሃ.ማ.ድ.ኤ ኣየንቕሓክን ዲየን? እንታይ ድየን ዝሰርሓ ዘለዋ?
ለቲሸ፡ ሓቅስ ልፍልፍ ይውዕላ ኣለዋ። እንታይ እሞ ኢልናየን እቲ ቛንቝኤን፡፡ ብሓደ እዝንና ኣትዩ፡ በቲ ሓደ ኢዩ ዝወጽእ፡፡ ኣበይ ክንሕዞ? መሓዙቻ ኣነ ብጀካ “ ዓወት ንሓፋሽ” ካልእ ኣይዝክርን ኢየ፡፡
መሓዙቻ፡ ኣላ ለቲሸ….ስኮላ ኪዲ ተብልናኪ፡ ኣብ እርጋና ትብልና፡፡ ስኮላ ከመይ ጽቡቕ መሲሉኪ፡፡ ኣነ እኳ እቲ ቀደም ኣብ ዓዲ ጣልያን ከለዅ ዝሓዝክዎን ቃላት ይጠቕማኒ ኣለዋ፡፡ ሕጂ እውን ክምብል በለ እምበር ኣይተኻዕወን፡ ስኮላ ክትጅምሪ ኣሎኪ፡፡
ለቲሸ፡ እዛ መሓዙቻስ….መቸም ዋላ ተጸሊኡኪ ከሎ ላግጺ ኣይትገድፍን ኢኺ፡፡ ስኵዛ መሓዙቻ መዓረይ ብዛዕባ ጥዕናኺ ከይሓተትኵኺ፡፡ እዞም ከደምቲ ወያነ ሃለዋትና እንዲዮም ኣጥፊኦምልና፡፡ ድሁላት፡፡ እተን ናይ ኣቡነ ኣረጋዊ ዝሃብኵኺ ጸበል ከ ጠቒመናኺ ዶ?
መሓዙቻ፡ እንድዕለይ’ዩ ሎምዘመንሲ ክወስደኒ ደልዩ’ዩ መስለኒ፡፡ ጸበል እሞ ኣበይ ገዲፈ ይቝሑሞ ኣለዅ፡፡ ዋላ ኣይጠቐመንን፡፡ ሕማመይ እንተዝፈልጥ ዶ ጸሊእኪ፡፡ ስቕ ኢሉ ዝቖናጥወኒ፡፡ መዓናጦይ ሓዊ ይዝርኦ፡፡ ክገርመኪ፡ ነዛ ትቪ ኤረ ክፍት ኣቢለ፡ ቡና ከሽከሽ እንተቢለ ጽዕንዕን ዝበለኒ ሕማም ቅንጥጥ ይብል፡፡ ናይት ክኸውን ከሎ ግና ጽልምት፡፡
ለቲሸ፡ ኤሬ ትቪ ድኣ መድሃኒት እኮ ኢያ፡፡ ዓድና ለምሊማ ክትርኢ፡ እዞም ጸላእትና ከመይ መዓንጥኦም ቕርጽ ይብሉ መሲልኪ፡፡ እቲ ዘመደይ ወዲ ኣያ ክስቶ….ትፈልጢዮ እንዲኺ ሽሙ ጋኔን ይጸውዓዩ፡፡ መዓልካ ሓደርካ ዘይንበሃሃል፡፡ ኣይስልችዎ ወግሔ ጸብሕ ንግንባርና ክጸርፍ፡ ጀብሃ ዓባይ እንዳበለ ላሕ ምስ ኣበለኒ “ ወያነ ዓጋመ ኢኻ ንስኻ?” ኢለ ኣብ እእዛኑ ዓጸዮ፡፡ እቲ ወዱ ግና እታ ናይ ስጋ ስለ ዘይትተርፍ ስሕት ኢሉ ገዛና ስለ ዝመጽእ ጽቡቕ ገይረ ዝቕበሎ ነይረ፡፡
መሓዙቻ፡ ጽቡቕ ገበርኪዮ ማለዴቲ፡፡ ብሮፕዮ በዚኦም ንሕና ክንዋርድ፡፡ ነቲ ወዱ እውን ብያ በልዩ፡፡ ራዛ ናይ ኣቡኡ ሓዛ….እንታይ መለሳ ኣለዎም፡፡
ለቲሸ፡ ጽንሒ እንዶ መሓዙቻ ክምልኣልኪ፡፡ ብኣምሆ…ኣብዛ ገዛ መጺኡ “ ኣሞይ” ኢዩ ዝብልኒ….ከመይ ሞኽ ይበል፡፡ ሻሂ ኣፍሊሔሉ፡ ቲቪ ኤረ እንዳረኣና፡ ብዛዕባ ኣብ ሃገርና ዘሎ ልምዓት፡ ዝስራሕ ዘሎ ጽርግያ፡ ድጊታት፡ ምስ ረኣየ፡፡ ከዛርቦ ደልያ፡፡ “ ሃገርና ከይዳ ተወኒጪፋ፡፡ ሕርድ ደኣ ይብሎ ወያነ እምበር፡ ድሕሪ ዓመት ንዱባይ ክትመስል ኢያ፡”
ጽብቕ ኢሉ- ዝን ይብለልኪ፡፡ ኣሞይ ዱባይ ትፈልጦዩ ዲኺ?” ይበልኒ
“ እወ….ክሸቓቕጥ ፈቲነ ነይረ፡፡ ኣይኮነለይን ገዲፈዮ”
“ ግና ኣሞይ ሓደ ነገር ዶ ክነግረኪ፡፡ ከም ድፍረት ደኣ ኣይትውሰድዮ እምበር፡፡ ነዚ ዲጋ፡ ጽርግያ፡ ንሕና እኮ ኢና ሰሪሕናዮ፡፡ ንሕና ንዑዑ ክንሰርሖ ከሎና ግና፡ ክንመሃረሉ ዝግብኣና ዕድመ፡ ሓዳር ክንገብረሉ ዝግብኣና ዕድመ ብዘይ ዓስቢ ስቅ ኢሉ ክሓልፍ ባህ ይብለኪ ማለት ዲዩ?
“ እዋእ ንሃገርኵም፡፡ ኣይ ክንደይ ኣሸሓት ቀያሕቲ ዲያ ኣሕሊፋ እዛ ሃገር፡፡ እንታይ ማለትካ ኢኻ፡፡ ናይ ኣቦኻ ከይኣኽለኒሲ ንስኻ ከምዚ ክትብል ጀሚርካ፡፡ ትማሊ ገንዘበይ ጫሕ ኣቢለ፡ ናብዚ ኣምጺኤካ፡፡ ኣነስ እታ ስጋ ኮይናትኒ እምበር መዓስ ባህ ኢሉኒ፡ ሃገርካን መንግስትኻን ራሕሪሕካ ምምጻእካ፡፡”
“ ኣሞይ ህድእ እሞ በሊ፡፡” ይብለኒ….
“ ከመይ ኢለ’የ ዝሃድእ፡ መንግስተይን ሃገረይን እንዳጸረፍካ! ዝባን ስውኣት ኢየ ዝብለካ፡፡ ከምዚ ዓይነት ዕላላት ሒዝካ ናብዛ ገዛ ከይትመጽኣኒ፡፡ ኣውሪዱለይ ለቲሽ፡፡ ናይቶም ኣብ ግዳም ኮይኖም ዝብጽብጹና ዘለው ከይኣክልሲ፡፡ ደም ስኒ ካብ ትፍ ትብሎ ትውሕጦ ኮይኑና እምበር፡፡”….
መቸም ኣስምዔዮ ኢየ፡፡ ቅልጥ ቅልጥ ኣቢለዮ፡፡
መሓዙቻ፡ ብራቮ ለቲሸ፡፡ ኣኸይፍ ኢንዲኺ ኣቢልክኒ፡፡ ጅግና፡፡ ጅግና ኢኺ መቸም፡፡ ንዓኺ ከምዚ ከማኺ ሓለፍቲ ሃ.ማ.ድ.ኤ ከይገብሩ፡ እልፊ እራይ ምራይ….ትምህርቲ ኣሎና እንዳበላ ዙሩጋት ሓሞት ላሕ የብላና ኣለዋ፡፡ ነዚኦም በርበረ ኢያ ፈውሶም፡፡
ለቲሸ፡ ድሑሩ ገደደ መሓዙቻ፡፡ ጽንሒ እንዶ ዝበለኒ ክነግረኪ፡፡ ሕራይ ጽቡቕ ይብለኒ፡፡ መቸም ለመጭ ኢንድዩ፡፡ መልሓሱ ሕማቕ ኣይትወጾን ኢያ፡፡ ኣሞይ….ግና እታ ሃገር እኮ ንዅሉና ማዕረ ኢያ ትብጽሓና፡፡ ይቅሬታ ግበረለይ እምበር…በዓል ኒምሮድ፡ ዙዛና፡ ኣብጌል…ኣሕዋተይ እንድየን፡ ተማሂረን ኣብ ጽቡቕ ደረጃ ክበጽሓ ደስ ይብለኒ፡፡ ግና ደቕኺ ንሳዋ ስደድዮም፡ ከም ሰቦም የግልግሉ፡፡ ጽርግያ ይስርሑ፡፡ ዲጋ ይስርሑ? እንተዝብሉኺሲ እንታይ ምበልኪ?
መሓዙቻ፡ እዎዎ….ጠንቓም’ዩ እዚ ወዲ፡፡ ማሌዴቲ፡፡ በዞም ዕመባባ ዝመስሉ ደቕና ድማ ክቐንኣልና፡፡ ኣብዚ ኮይኖም ሃገሮም የገልግሉ ኣለው እንዶ? ተማሂሮም፡ ስርሕ ሒዞም ጽባሕ ንግሆ ክምለሱ እንዲዩ ዓዶም፡፡
ለቲሸ፡ እዚ ቀናእ…..ብደቐይ ምስ መጸኒ፡፡ ኣብዛ ገዛይ ድሕሪ ሕጂ ቅልቅል ከይትበልኒ፡፡ ኢለ ኣባሪረ ሰዲደዮ፡፡
መሓዙቻ፡ ነዚ ስዲ ክትገድፍዮ የብልክን፡፡ ገንዘብኪ ከፊልኪ ዘምጻኽዮ ኪሑዱ ብደቕኺ ክመጸኪ፡፡ከም ሺብ ብኣእዛኑ ወጥጢኪ፡ ናብ ማሕበረኮም ብምምጻእ…ናይ ጣዕሳ ፎርም መሊኡ፡ ዓዱ ክመልስ ኣለዎ። ስዲ!


c: text/html

text:
Erena on Facebook
Articles
ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ዝርከቡ ፓትራይርክ ኣቡነ እንጠንዮስ ናብ ገዳም ክኸዱ ዘቕረብዎ ሕቶ መንግስቲ ኤርትራ ነጺግዎ
Radio Erena: May 16, 2014
ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ዝርከቡ መበል ሳልሳይ ፓትርያርክ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስትያን ኤርትራ ኣቡነ እንጠንዮስ፣ ካብቲ ተታሒዞምሉ ዘለዎ ኣብ ኣስመራ ዝርከብ ዕጹው ገዛ ናብ ሓደ ካብ ገዳማት ክግዕዙ ንዘቕርብዎ ሕቶ መንግስቲ ኤርትራ ከምዝነጸጎ፣ መርበብ ሓበሬታ ዘ ኦርቶክስ ንምንጭታቱ ገሊጹ።
እቲ መርበብ፣ ሓድሽ ስእሊ ናይቶም 87 ዓመት ዕድመ ጌሮም ከምዘለዉ ዝንገረሎም ኣቡነ እንጠንዮስ ብምስናይ ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ፣ እቶም ፓትርያርክ ጥዕንኦም ኣብ ዝሓሸ ኩነታት ከምዝርከብ ብምጥቃስ፣ ኣቡነ እንጠንዮስ ኣውራ ዘተሕእሳስቦም ዘሎ ጉዳይ ኩነታት እታ ቤተ ክርስትያንን ሰዓታን ምዃኑ ከምዝተዛረቡ’ውን ኣመልኪቱ።
ሓደ ካብ እሙናት ሰዓብቲ እቶም ፓትርያርክ ቅድሚ ሽዱሽተ ወርሒ ናብቲ ተሓይሮምሉ ዘለዉ ዕጹው ገዛ ክበጽሖም ከምዝኸኣለን ነዚ ሓድሽ ስእሊ ድማ ብ ሞቢላይ ክወስዶ ከምዝኽኣለን’ውን እቲ መርበብ ሓበሬታ በተወሳኺ ጠቒሱ ኣሎ።
መበል ሳልሳይ ፓትርያርክ ኤርትራ ብውጹእ ዎ ቅዱስ ኣቡነ እንጠንዮስ፣ ብውሳኔ ህግደፍ ካብ መንፈሳዊ ኣገልግሎትም ድሕሪ ምእላይ፣ ህግደፍ ሕጊ ቤት ክርስትያን ብምጥሓስ ኣብ ክንድኦም ንኣቡነ ዲዮስቖሪስ መበል ራብዓይ ፓትርያርክ ክኾኑ ጀነራላትን ሚኒስተራትርን ኣብ ዝተረኽብሉ ከምዝሸሞም ኣይርሳዕን።
ብህግደፍ ዝተሸሙ ኣቡነ ዲዮስቖሮስ፣ ብሰንኪ ወቕዒ ከቢድ ጥዕናዊ ጸገም ኣጋጢምዎም ከምዘሎ’ውን ዝፍለጥ ኮይኑ ሱዳን ካብ ዝርከብ ሕክምና ናብ ኣስመራ ድሕሪ ምምላሶም፣ ብምኽንያት ፋሲካ ሓጺር መልእኽቲ ንምትሕልላፍ ከምዝኸኣሉ ይፍለጥ።
==============================

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1ጋፒንፃ ዑካኣና ሜታሳ ዎዴ ዬዓንዳሢ ዔሬ፤ 2ዓሲ ፔና ናሽካያ፥ ሚኢሼሮ ጎጋይቃያ፥ ሄርሺንታያ፥ ዖቶርቃያ፥ ጫሽኪንታያ፥ ሾዔ ዓሶም ዓይሢንቱዋያ ኮሺ ማዾና ዛላም ማሂ ማሉዋያ፥ ጌኤሹሞባኣ ዓሲ፥ 3ናሹሞባኣ ዓሲ፥ ዓሲና ዎላ ጊኢጋኒ ኮዑዋ ዓሲ፥ ዓሲ ዾንካያ፥ ፔና ዔሪ ዎይሡዋያ፥ ዓሲ ሚጪንቱዋያ፥ ኮሺ ማዔ ባኣዚ ቢያ ዒጻያ፥ 4ጉሙርቂንቱዋ ዓሲ፥ ዔኤቢ ዔሩዋዖ ሩኡራያ፥ ጉሪ ሆኦሊንታያ፥ ፆሲዳፓ ባሼ ፔም ኮሽካ ባኣዚ ናሽካያ ማዓንዳኔ። 5ፆሲ ጎኔ ካኣሽካያ ማላዖ ጎኔ ካኣዦኮ ዎልቆ ጉሙርቁዋያ ማዓንዳኔ፤ ዬያጉዴ ዓሶፓ ሃኬ። 6ዬያታ ዓሳ ዓሲኮ ማኣሪ ዔርቱዋ ጎይሢና ጌሊ ጌሊ ሚርጌ ጎሜ ማዻያ ሃሣ ዱማ ዱማ ፑርታ ሱኡኬና ናንጋ፥ ዓያና ላቤ ላኣሎ ዻቢሻ ዓሶኬ፤ 7ዬያጉዴ ላኣሎ ቢያ ዎዴ ዔርዞኔ፤ ጋዓንቴ ጎኑሞ ዔያታ ዔራኒ ማሊ ዳንዳዑዋያኬ። 8ዒያኔሴና ዒያምቤሬሴ ጎዖዞንሢ ሙሴ ዒፂ ማኬሢ ጎይፆ ዬንሢ ዓሳ ማሊፃ ዔያቶኮ ፑርቴያ ሃሣ ፆሲ ጉሙርቂፆ ዛሎና ዻቢንቴያ ማዔሢሮ ጎኑሞ ዔያታ ዒጺ ማካኔ። 9ዒያኔሴና ዒያምቤሬሴናኮ ዔኤያታ ፔጋዺ ዔርቴሢጉዲ ዬንሢ ዓሶኮዋ ዔኤያታ ዓሲ ቢያ ቤርታ ፔጋዺ ዔርታንዳሢሮ ዔያቶም ጊኢጋዓኬ። 10ኔኤኒ ጋዓንቴ ታኣኮ ዔርዚፆ፥ ታ ናንጌ ናንጎ፥ ታ ማላ ማሊፆ፥ ፆሲ ጉሙርቂጾ፥ ጊቢ ዳንዳዒፆ፥ ናሹሞና ዶዱሞና ዛጊ ኔ ዔሬኔ፤ 11ዬያጉዲ ሃሣ ዒፂንቲ ታ ዳውሲንቴ ዎዶና ታኣና ዎላ ሜታሢያ ኔ ዔኬኔ፤ ዓንፆኪያና ዒቆኒዮና ሊስፂራናይዳ ታና ሄሌ ባኮና ጊቢ ታ ዓኣሤ ዳውሲንቲፆ ኔ ዔራኔ፤ ጎዳ ጋዓንቴ ዬያ ቢያይዳፓ ታና ዻቂሼኔ። 12ዬሱስ ኪሪስቶሴ ጊንፆ ሃንታያ ማዒ ዓያና ናንጊ ናንጋኒ ኮዓዞንሢ ቢያ ዒፂንቲ ዳውሲንታኔ። 13ፑርቶ ዓሶና ጌሻ ዓሶና ጋዓንቴ ዓሲ ዻቢሺ ዻቢሺ ሃሣ ፔ ቶኦኮዋ ዻቢንቲ ዻቢንቲ ፑርቱሞይዳ ፑርቱሞ ቃሲ ቃሲ ዴንዳኔ። 14ኔኤኒ ጋዓንቴ ዋይዜሢና ሃሣ ዔሬ ጎኑሞና ዶዴ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ኔኤኒ ዬያ ዖ ጊዳፓ ዔሬቴያ ዔራሢሮኬ። 15ጌኤዦ ማፃኣፖ ናኣቶፓ ዓርቂ ኔ ዔሬኔ፤ ዬንሢ ጌኤዦ ማፃኣፖንሢ፡- ዬሱስ ኪሪስቶሴ ጉሙርቂፆና ጴዻ፥ ዻቂንታ ባንሢ ሄሊሳኒ ዳንዳዓ ዔራቶ ዓኣዞንሢኬ። 16ጌኤዦ ማፃኣፓ ቢያ ፆሲ ዓያና ማሊሴም ፃኣፒንቴያኬ፤ ዬይያ፡- ጎኑሞ ዔርዛኒ፥ ዻቢንቴ ዓሶ ዞራኒ፥ ዻቢንቶዋ ጊኢጊሻኒና ፒዜ ናንጊም ኮይሳ ማሊሢ ዒንጋኒ ማኣዳያኬ። 17ማኣዳ ጎይጻ፡- ፆሲ ዓሲ ኮሺ ማዾም ቢያ ጊዳያ ማዒ ጴዻንዳጉዲ ማሂፆናኬ።


text:
ሰፊሕ ፈስቲቫል ብምኽንያት ምጅማር ብረታዊ ቓልሲ ህዝቢ ኤርትራ ባሕቲ መስከረም ኣብ በይ ኤርያ፡ ከተማ ኦክላንድ፡ ካሊፈርነያ፡ ሕቡራት ሃገራት ኣመሪካ (U.S.A)
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ማዕበል በይ ኤርያ ንኹሉ ኤርትራዊ/ዊት ዝሓቚፍ ፡ ነቲ ኽቡር ሃገራዊ በዓል ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣሽሓት ቡሉጻት ጀጋኑና ተሰውኡሉ ናብ ናጽነት ዘብጸሔት ባሕቲ መስከረም፡ ንቐዳም ዕለት 13/9/2008፡ ብፈስቲቫል መልክዕ ብድምቀት ከነጸንብላ ተዳልዩ ሰለ ዘሎ ኩሉም ብኤርትራዊ ታሪኽኩምን መንነትኩምን እትሕበኑን ብኩነታት ሃገርና ህዝብናን እትግደሱን፡ ኣብ ቤይ ኤርያ እትነብሩ ኤርትራዉያን ዜጋታት ኣብ’ዚ ጽንብል እዚ ንክትካፈሉ ብትሕትና ንዕድም።
መደብ ኣበዓዕላ ሃገራዊ በዓል ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ከምዚ ዝስዕብ እዩ::
1) ካብ ስዓት 11፡30 ናይ ንጉሆ ስጋብ ስዓት 5፡00 ድሕሪ ቀቲሪ ኣብ Berkeley Marina (Shorebird Park), 201 University Ave, Berkeley, CA 94710, ባርቢኩን (Barbeque) ንስድራ ቤት ንቖልዑን ዘሐጉሱ ፍሉይ መደባት
2) ካብ ስዓት 6፡00 ናይ ምሸት ጀሚሩ ክሳብ ስዓት 2፡00 ኣብ Shattuck Ave & 55th St Oakland, CA 94609, ነቲ መዓልቲ ዘንጸባርቕ መደረን ባህላዊ ጸውታን ተዋዲዱ ኣሎ::
ብድሓን ምጹ!!
ኣሳናዳኢት ሽማግለ ሃገራዉያን በዓላት ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ማዕበል በይ ኤርያ።
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]


text: 1ቢያ ማዢንቴ ባኮኮ ቤርታ ቃኣላ ዓኣኔ፤ ዬይ ቃኣላ ፆሲና ዎላ ፔቴኬ፤ ዬይ ቃኣላኣ ፆሲኬ። 2ዬይ ቤርታዺ ፆሲና ዎላ ዓኣኔ። 3ቢያ ባኣዚ ዒዛና ማዢንቴኔ፤ ማዢንቴ ባኮይዳፓ ቢያ ፔቴ ባኣዚታዖ ዒዛናቱዋዖ ማዢንቴ ባኣዚ ባኣሴ። 4ዒዛና ናንጊ ዓኣኔ፤ ዬና ናንጌላኣ ዓሲኮ ፖዒኬ። 5ፖዒ ዹሚና ፖፖዓኔ፤ ዹሚ ፖዒ ፔቴታዖ ባሹዋሴ። 6ፆሲዳፓ ዳኪንቴ፥ ዮሓኒሴ ጌይንታ ፔቴ ዓሲስኬይ ዓኣኔ፤ 7ዬያ ዓሢኮ ማርካዺፆና ዓሲ ቢያ ዬሱሴ ጉሙርቃንዳጉዲ ፖዖ ዛሎ ማርካዻያ ማዒ ሙኬኔ። 8ዒዚ ፖዖ ዛሎ ማርካዻኒ ሙካንዳኣፓዓቴም ዒ ፔ ቶኦኪና ፖዒቱዋሴ። 9ዓሲም ቢያ ፖዒ ፖዓ ጎኔ ፖዒ ዓጮ ሙካኔ። 10ዬይ ፖዓሢ፦ ቤርታ ዓጮይዳ ዓኣያኬ፤ ዓጫ ማዢንቴሢያ ዒዛናኬ፤ ዓጫ ጋዓንቴ ዒዛ ዔሪባኣሴ። 11ዒዚ ፔኤኮ ፃጶ ባንሢ ሙካዛ ፃጳ ዒዛኮ ጋዓንቴ ዒዛ ጎኔኬ ጌይ ዔኪባኣሴ። 12ያዺ ማዔያታቴያ ዒዛ ጎናሲ ዔኬዞንሢና ዒዛኮ ሱንፆ ጉሙርቃዞንሢም ፆሲ ናይ ማዓንዳ ቢታንቶ ዒንጌኔ። 13ዔያታ ፆሲዳፓ ሾይንቴያፓ ዓቴም ዓሲ ዜርሢዳፓ፤ ጌይፃ፦ ዓሲ ማሊሢና ዓዶና ዒንዶናፓ ሾይንቲባኣሴ። 14ዬይ ቃኣላ ዓሲ ማዔኔ፤ ፆሲኮ ኮሹሞ ዒንጊጾና ጎኑሞና ኩሙሢ ማዒ ኑ ጊዳ ዒ ናንጌኔ፤ ፔቴ ናዓሢ፡ ፔኤኮ ዓዶ ኮራ ዓኣ ቦንቺንቶጉዴያ ማዔ ቦንቺንቶ ዒዛኮ ኑ ዛጌኔ። 15ዮሓኒሴ፦ “ታኣኮ ጊንፆ ሙካንዳሢ ታ ጊዳፓ ባሻያኬ፤ ታኣኮ ቤርታ ዒ ዓኣኔ ጌዒ ታ ዒንሢም ኬኤዜሢያ ሃያኬ!” ጌዒ ዒላቲ ኬኤዜኔ። 16ዒዛኮ ሚርጌ ኮሹሞ ዒንጊጾይዳፓ ኮሹሞ ዒንጊሢ ኑም ቃሲንቲ ቃሲንቲ ዒንጊንቴኔ። 17ፆሲ፡ ሙሴ ዛሎና ቤርታ ዎጌ ኑም ዒንጌኔ፤ ጋዓንቴ ፆሲኮ ኮሹሞ ዒንጊጾና ጎኑሞና ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ኑም ሙኬኔ። 18ፆሲ ዛጌይ ፔቴታዖ ዖኦኒያ ባኣሴ፤ ማዔቴያ ዓዶ ኮራ ዓኣ ዒዛኮ ፔቴ ናዓሢ ማዔ፥ ጎዳሢ ፔጋሲ ዒዛ ዔርዜኔ። 19ዓይሁዶ ዓሶ ዎይሣ ዓሳ ዬሩሳላሜይዳፓ ቄኤሶና ሌዊ ዓሶይዳፓ ዮሓኒሴ ኮራ ዳኪ፦ “ኔ ዖናዳይ?” ጌዒ ዖኦጪሴኔ። 20ዮሓኒሴያ፦ “ታኣኒ ሜሲሔቱዋሴ” ጌዒ ማርካዼያፓ ዓቴም ሉኡቂ ኬኤዚባኣሴ። 21ዔያታ፦ “ሂዳዖ ኔ ዖናዳይ? ኔ ዔኤሊያሴዳ?” ጌዒ ዒዛ ዖኦጫዛ፥ ዒዚ፦ “ታ ዒዛቱዋሴ” ጌይ ማሄኔ፤ ዔያታ፦ “ ‘ሙካንዳኔ’ ጌይንቴ፥ ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛሢ ኔናዳ?” ጌዔኔ። ዒዚያ፦ “ታናቱዋሴ” ጌዔኔ። 22ጋፒንፆይዳ ዔያታ፦ “ሂዳዖ ኔ ዖናዳይ? ኑና ዳኬ ዓሶም ማሂ ኑ ኬኤዛንዳጉዲ፥ ኔ ኔ ዛሎ ዎዚ ጋዓይ?” ዒዛም ጌዔኔ። 23ዒዚያ ዔያቶም ማሃዖ፦ “ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛ ዒሲያሴ ዛሎና፦ ‘ፆሲኮ ጎይፆ ፒዚሱዋቴ’ ጌዒ ጌዒ ዓሲ ናንጉዋ ዳውሎይዳ ዒላታ ዓሲ ዑኡሲ ጌይንቴሢ ታናኬ” ጌዔኔ። 24ዳኪንቴ ፔርሴ ዓሶይዳፓ ፔቴ ፔቴዞንሢ፦ 25“ኔኤኒ ሜሲሔ ሓሣ ዔኤሊያሴ፤ ጊንሣ ሓሣ ‘ሙካንዳኔ’ ጌይንቴ ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛሢ ማዒባኣቴ ሂዳዖ ኔ ዓይጎሮ ዋኣፆና ማስካይ?” ጌይ ዒዛ ዖኦጬኔ። 26ዮሓኒሴ ማሃዖ፦ “ታኣኒ ማስካሢ ዋኣሢናኬ፤ ጋዓንቴ ዒንሢ ዔሩዋይ፥ ዒንሢኮ ባኣካ ሓሢ ዔቂ ዓኣኔ። 27ታኣኮ ጊንፃፓ ሙካንዳሢ ዒዛኬ፤ ታኣኒ ዒዛኮ ዱርዞ ቱኮ ሱዞ ቡላኒታዖ ኮይሱዋያኬ” ጌዔኔ። 28ዬይ ቢያ ማዔሢ ዮሓኒሴ ዋኣፆና ማስካ ቤዞ፥ ቢታኒያይዳኬ፤ ቢታኒያ ጌይንታዛ፦ ዮርዳኖሴ ዎሮ ሱካ ዓኣ ካታማኬ። 29ዚሮ ጉቴሎ ዮሓኒሴ ዒዛ ባንሢ ዬሱሴ ሙካንቴ ዛጋዖ፦ “ሓይሾ ዓሶኮ ጎሞ ጌኤሻንዳ ፆሲ ማራዓሢ ሓያኬ! 30‘ታኣኮ ጊንፃፓ ሙካንዳሢ ታ ጊዳፓ ባሼኬ፤ ዒ ታኣኮ ቤርታ ዓኣያኬ’ ታ ዒንሢም ጌዔሢ ሓያኬ። 31ታኣኒያ ታ ቶኦኪና ዒዛ ቤርታ ዔሩዋሴ፤ ጋዓንቴ ዒዚ ዒስራዔሌ ዴሮም ፔጋዺ ዔርታንዳጉዲ ታኣኒ ዋኣፆና ማስኪ ማስኪ ሙኬኔ” ጌዔኔ። 32ሄሊሳዖ ዮሓኒሴ፦ “ዓያና ጌኤሺ ጫሪንቺዳፓ ዶኦሌ ኬዳያ ጉዲ ዒዛይዳ ኬዲ ዴዓንቴ ታ ዛጌኔ፤ 33ታ ታ ቶኦኪና ቤርታዺ ዒዛ ዔሪባኣሴ፤ ጋዓንቴ ዋኣፆና ታ ማስካንዳጉዲ ታና ዳኬሢ፦ ‘ዓያኖ ጌኤዣ ኬዲ ዒዛ ዑፃ ዴዓንቴ ኔ ዛጋንዳሢ ሓሣ ዓያኖ ጌኤዦናኣ ማስካንዳሢ ዒዛኬ’ ታኣም ጌዔኔ። 34ታኣኒያ ዬያ ዛጌኔ፤ ዬያሮ ዒዚ ፆሲ ናይታሢ ታ ማርካዻኔ” ጌዔኔ። 35ዚሮ ጉቴሎ ዮሓኒሴ ላምዖ ዒዛኮ ጊንፆ ሃንታዞንሢና ዎላ ዒኢካ ዔቂ ዓኣዖ፦ 36ዬሱሴ ዒኢና ዓኣዻንቴ ዛጊ፦ “ሓይሾ ፆሲኮ ማራዓሢ!” ጌዔኔ። 37ላምዖ ዮሓኒሴኮ ጊንፆ ሃንታዞንሢ ዮሓኒሴ ዬያ ጋዓሢ ዋይዛዖ ዬሱሴ ጊንፆ ዓኣዼኔ። 38ዬሱሴ፡ ዔያታ ዒዛ ጊንፆ ሙካሢ ሺሪ ዛጋዖ፦ “ዓይጎ ዒንሢ ኮዓይ?” ጋዓዛ፥ ዔያታ፦ “ሬቢ! ኔኤኒ ናንጋሢ ዓንካዳይ?” ጌዔኔ። [ሬቢ ጌይጻ፦ ዔብሬ ዓሶ ሙኡጮና ‘ዔርዛሢዮ’ ጌይሢኬ።] 39ዒዚያ፦ “ሓኒ ሙኪ ዛጉዋቴ” ዔያቶም ጌዔኔ፤ ዒማና ዓባ ኬዴያኬ። ዬያሮ ዔያታ ዓኣዺ ዒዚ ዎካ ናንጋቴያ ዛጌኔ። ዬኖ ኬሎ ዒዛና ዎላ ዴንዲ ዓባ ጌላንዳያ ሄላንዳኣና ዔያታ ፔኤቄኔ። 40ዮሓኒሴ ጌዔሢ ዋይዚ ዬሱሴ ጊንፆ ዓኣዼ፥ ጊንፆ ሃንታዞንሢፓ ፔቴሢ፡ ሲሞኔ ጌይንታ ጴፂሮሴኮ ጌርሲ ዒንዲራሴኬ። 41ዒንዲሪያሴ ቤርታዺ ፔኤኮ ጌርሲ ሲሞኔ ኮራ ዓኣዻዖ፦ “ኑኡኒ ሜሲሔ ዴንቄንቴሞ!” ጌዔኔ። ሜሲሔ ጌይፃ፦ ካኣቱሞም ዓርቆናያ ጌይሢኬ። 42ዬካፓ ዒንዲሪያሴ ፔኤኮ ጌርሲ ሲሞኔ ዬሱሴ ኮራ ዔኪ ሙኬኔ። ዬሱሴ ዒማና ዒዛ ጊዥ ጌይ ዛጋዖ፦ “ኔኤኒ ዮና ናዓሢ ሲሞኔ ጎዖሢኬ፤ ሃይፓ ሴካ ጋዓንቴ ኔ ኬፓ ጌይንታንዳኔ” ጌዔኔ። [ኬፓ ጌይፃ፦ ዔብሬ ዓሶ ሙኡቺና “ላሌ” ጌሢኬ። 43ዚሮ ጉቴሎ ዬሱሴ ጌሊላ ዓኣዻዖ ፒልጶሴ ጎዖሢ ዴንቂ፦ “ታ ጊንፆ ሙኬ” ጌዔኔ። 44ፒልጶሴያ ዒንዲራሴና ጴፂሮሴናጉዲ ቤቴሳይዳ ጌይንታ ካታሜሎይዳ ናንጋ ዓሲኬ። 45ፒልጶሴ ናቲናዔኤሌ ጎዖሢ ዴንቃዖ፦ “ሙሴኮ ዓሶ ዎይሦ ዎጎ ማፃኣፖይዳ ሓሣ ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛ ዓሶ ማፃኣፖይዳ ዒዛ ዛሎ ፃኣፒንቴሢ፥ ዮሴፔ ናዓሢ፥ ናዚሬቶ ዓጮ ዓሢ ዬሱሴ ኑ ዴንቄኔ” ዒዛም ጌዔኔ። 46ናቲናዔኤሌ ጋዓንቴ ማሃዖ፦ “ናዚሬቴ ዓጮይዳፓ ኮሺ ባኣዚ ጴዻኒ ዳንዳዓያዳ?” ጋዓዛ፥ ፒልጶሴ፦ “ሂንዳ ሙኪ ዛጌ” ዒዛም ጌዔኔ። 47ዬሱሴ ናቲናዔኤሌ ዒዛ ባንሢ ሙካንቴ ዛጋዖ፦ “ሃይሾ ፑርቱሞባኣ፥ ጎኔ ዒስራዔሌ ዓሲ!” ጌዒ ዒዛ ዛሎ ኬኤዜኔ። 48ናቲናዔኤሌ፦ “ኔ ታና ዎዲ ዔሬይ?” ጋዓዛ፥ ዬሱሴ ማሃዖ፦ “ፒልጶሴ ኔና ዔኤላንዳሢኮ ቤርታ ቤሌሶ ሚፄሎ ዴማ ዴዒ ዓኣንቴ ታ ኔና ዛጌኔ” ጌዔኔ። 49ዬማና ናቲናዔኤሌ፦ “ዔርዛሢዮ! ኔኤኒ ፆሲ ናይኬ! ሓሣ ኔኤኒ ዒስራዔሌ ዓሶኮ ካኣቲኬ!” ጌዔኔ። 50ዬሱሴ ዒዛም፦ “ኔኤኒ ጎኔኬ ጌዔሢ ‘ቤሌሶ ሚፄሎ ዴማ ታ ኔና ዛጌኔ’ ታ ኔም ጌዔሢሮዳ? ዬያፓ ባሼ ባኣዚ ኔ ሃጊ ዛጋንዳኔ። 51ጎኔ ታ ዒንሢም ጋዓኔ፦ ጫሪንቺ ቡሊንቲ ፆሲኮ ኪኢታንቻ ዓሲኮ ናዓሢ ዑፃ ኬዲ ኬስካንቴ ዒንሢ ዛጋንዳኔ” ጌዔኔ።


text: 1ፔርሴ ዓሶና ሶዶቄ ዓሶና ዬሱሴ ኮይላ ሙኪ፥ ዒ ዎዚ ጋዓቴያ ኑ ዛጎም ጌዒ፦ “ጫሪንቺዳፓ ፆሲ ዎልቄና ማዺንታ ዓኪ ባኣዚ ማዺ ኑና ዻዌ” ጌዒ ዖኦጬኔ። 2ዒዚ ጋዓንቴ ማሃዖ፦ “ዓማዛ ‘ጫሪንጫ ጌኤሺታሢሮ፥ ሃኖ ዒርዚ ዋርቃዓ’ ዒንሢ ጋዓኔ፤ 3ጉቶ ሃሣ ‘ሃኖ ሳዓ ሻኣሬናኬ፤ ዒርዚ ዋርቃንዳኔ’ ዒንሢ ጋዓኔ፤ ዬያይዲ ጫሪንጮ ዛጊ ዒንሢ ዔሪ ዔራኔ፤ ጋዓንቴ ሓሢ ማዺንቲ ማዺንቲ ዓኣ ባኮ ዛሎ ዒንሢ ዔራኒ ዳንዳዒባኣሴ። 4ፑርታ ሓሣ ጉሙርቂሢ ባኣያ ማዔ፥ ሃያ ዎዶ ዓሳ ማላታ ዛጋኒ ኮዓኔ፤ ጋዓንቴ ፆሲ ማሊጾ ኬኤዛ ዮናሴ ማላቶይዳፓ ዓታዛ ሜሌ ማላታ ዔያቶም ዻዊንታዓኬ” ጋዓዖ፥ ዬሱሴ ዔያቶ ሃሺ ሜሌ ቤሲ ዓኣዼኔ። 5ዒዛኮ ጊንጾ ሃንታ ናኣታ ጋላ ዔኩዋዖ ዋሊ ባዞ ሱኮ ፒንቄኔ፤ 6ዬሱሴ ዒዛኮ ጊንጾ ሃንታዞንሢ ኮራ፦ “ኮሺ ዔሩዋቴ! ፔርሴ ዓሶና ሶዶቄ ዓሶናኮ ዓሶ ዻቢሻ ሙኑቆ ፃኣዞፓ ዒንሢና ካፑዋቴ” ጌዔኔ። 7ዔያታ፦ “ዒዛኮ ዬያ ጌይጻ ጎዖንቴ ጋሎ ኑ ዋሌሢሮ ናንዳኔ” ጌዒ ዎላ ጌስቴኔ። 8ዬሱሴ ጋዓንቴ ማሊጾ ዔያቶኮ ዔራዖ፦ “ዒንሢ ጉሙርቂጻ ፓጬ ዓሳ! ‘ካሦ ኑ ዋሌሢሮኬ’ ጌይ ዓይጎሮ ዎላ ዒንሢ ጌስታይ? 9ሄኤዶ ሄላዖ ዒንሢ ጶቂሡዋዓዳ? ዶንጎ ካሦ ዶንጎ ሺያ ዓሲ ሚሽኬም ዓቴ ዶምቦ ዋኣዺ ዼኤፒ ሌማቴ ኩሙሢ ዒንሢ ዔኬቶዋ ዒንሢ ጶቂሡዋዓዳ? 10ዬያጉዲ ሃሣ ላንካይ ካሣ ዖይዶ ሺያ ዓሲ ሚሼም ዓቴ ዶምቦ ዋኣዺ ዼኤፒ ሌማቴ ኩሙሢ ዒንሢ ዔኬቶዋ ዒንሢ ጶቂሡዋዓዳ? 11ዓካሪ ‘ፔርሴ ዓሶና ሶዶቄ ዓሶናኮ ዓሶ ዻቢሻ ሙኑቆ ፃኣዞፓ ዒንሢና ካፑዋቴ’ ጌዒ ታ ዒንሢም ኬኤዛኣና ካሣ ዛላቱዋኣሢ ዎይቲ ዒንሢ ጶቂሡዋይ?” ጌዔኔ። 12ዒዛኮ ጊንጾ ሃንታዞንሢ ዬሱሴ ዒንሢና ካፒንቱዋቴ ዔያቶም ጌዔሢ ፔርሴ ዓሶና ሶዶቄ ዓሶናኮ ዔርዚጾይዳፓ ማዓንዳኣፓዓቴም ካሣ ዛላቱዋኣሢ ዔያታ ዔሬኔ። 13ዬሱሴ ፒልጶሴ ቂሳሪያ ጎዖ ዓጮ ሄላዖ ዒዛኮ ጊንጾ ሃንታዞንሢ ኮራ፦ “ዓሳ ዓሲኮ ናዓሢ ዖናኬ ጋዓይ?” ጌዒ ዔያቶ ዖኦጬኔ፤ 14ዔያታ፦ “ፔቴ ፔቴ ዓሳ ‘ማስካ ዮሓኒሴኬ’ ጋዓኔ፤ ዛላ ሃሣ ‘ዔኤሊያሴኬ’ ጋዓኔ፤ ዓቴ ዓሳ ሃሣ ‘ዔርሚያሴኬ፤ ሃንጎ ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛዞንሢዳፓ ፔቴሢኬ’ ጋዓኔ” ጌዔኔ። 15ዬሱሴያ፦ “ዒንሢ ታና ዖናኬ ጋዓይ?” ጌዔኔ። 16ዬማና ሲሞኔ ጌይንታ ጴፂሮሴ፦ “ኔኤኒ ናንጊና ናንጋ ፆዛሢ ናኣዚ፥ ሜሲሔኬ!” ጌዔኔ። 17ዬሱሴ ማሃዖ፦ “ዮና ናዓሦ ሲሞኔ! ኔኤኒ ዓንጂንቴያኬ፤ ዓይጎሮ ጌዔቶ ዬያ ኔና ዔርዜሢ ጫሪንጫ ዓኣ ታ ዓዳሢ ማዓንዳፓ ዓቴም ዓሲቱዋሴ፤ 18ታ ኔም ሂዚ ጋዓኔ፦ ጴፂሮሴ፥ ኔኤኒ ላሌኬ፤ ሃያ ቦኦኮላሢ ማዔ ሹጫሢዳ ታኣኮ ሺኢጲፆ ማኣሮ ዓሶ ታ ዶዲሺ ዔቂሳንዳኔ፤ ዬኖ ሺኢጲጾ ማኣሮ ዓሶ ሃይቢ ዎልቄታዖ ባይዛዓኬ። 19ሃይሾ ታ ኔም ጫሪንጮ ማኣሮ ካኣቱሞ ካሮ ቡሎ ቁልፖ ዒንጋንዳኔ፤ ሳዓ ኔ ‘ማዖንጎ’ ጌዔ ባካ ጫሪንጫ ዒማዺ ማዓንዳኔ፤ ሳዓ ኔ ‘ማዖፓ’ ጌዔ ባካ ጫሪንጫኣ ማዓዓኬ” ጌዔኔ። 20ዬካፓ ዬሱሴ ዒዛኮ ጊንጾ ሃንታዞንሢ ኮራ ዒዚ ኪሪስቶሴ ማዔሢ ዖኦማኣ ዔያታ ኬኤዙዋጉዲ ላቲ ዓይሤኔ። 21ዬማፓ ዓርቃዖ ዬሱሴ ዒዛኮ ጊንጾ ሃንታ ናኣቶ ኮራ፦ “ሃሢ ዬሩሳላሜ ታ ዓኣዻንዳያ ኮይሳኔ፤ ዒኢካ ጪሞና ቄኤሶኮ ሱኡጎና ሃሣ ሙሴ ዎጎ ዔርዛ ዓሶና ታ ጊዳ ፑርታ ሜቶ ዔኪ ዬዔም፥ ሃይቄስካፓ ሃይሣሳ ኬሎና ሃይባፓ ታ ዔቃንዳኔ” ጌዒ ጌዒ ኬኤዚሢ ዓርቄኔ። 22ጴፂሮሴ ጋዓንቴ ዬሱሴ ዱማሳዖ፦ “ጎዳሢዮ! ፔቴታዖ ዬይ ማዓዓኬ! ዬይ ባካ ኔና ሄሎፓ!” ጌዒ ጌዒ ዞሪሢ ዓርቄኔ። 23ዬሱሴ ጋዓንቴ ጴፂሮሴ ባንሢ ሺራዖ፦ “ፃላሄ፥ ኔ ታ ኮራፓ ሃኬ! ኔኤኒ ዓሲ ባኣዚዳፓ ዓታዛ ፆሲ ባኣዚ ማሉዋኣሢሮ ታኣኮ ኔ ዹቆ ማዓኔ” ጌዔኔ። 24ዬካፓ ዬሱሴ ዒዛኮ ጊንፆ ሃንታ ናኣቶ ኮራ፦ “ታ ጊንጾ ሃንታኒ ኮዓሢ ፔና ኬኤሪ ሃሾንጎ፤ ሃሣ ሃይቢማኣ ጊኢጊ ታ ጊንጾ ሃንቶንጎ። 25ፔ ናንጎ ዓይሳኒ ኮዓሢ ቢያ ናንጎ ባይዛንዳኔ፤ ፔ ናንጎ ታ ጋይቴ ጌዒ ባይዛሢ ጋዓንቴ ዓይሳንዳኔ። 26ፔቴ ዓሲ፡ ዓጫ ዓኣ ባካ ቢያ ዒዛም ማዔም ፔ ናንጎ ጋዓንቴ ባይዜቶ ዓይጎ ዒዛ ማኣዳንዳይ? ሃሣ ዓሲ ፔኤኮ ባይቄ ናንጎ ማሂ ዴንቃኒ ዓይጎና ዳንዳዓይ? 27ዓሲኮ ናዓሢ ዓዶኮ ቦንቾና ፆሲ ኪኢታንቾና ዎላ ሙካንዳኔ፤ ዒማና ፔቴ ፔቴሢም ፔኤኮ ማዾ ጉዲ ዒንጋንዳኔ። 28ጎኔ ታ ዒንሢም ጋዓኔ፤ ዓሲኮ ናዓሢ ጫሪንጮ ካኣቱሞ ቦንቾና ሙካኣና ዛጋንዳያ ሄላንዳኣና ሃይካ ዔቄ ዓሶ ባኣካፓ ሃይቂንዱዋ ዓሲ ዓኣኔ” ጌዔኔ።


text: 1ሓይ ዮሓኒሴም ፆሲ ፔጋሲ ዻዌ ባካ፡- ዑኬ ማዓንዳ ባኮ ፆሲ ፔም ማዻዞንሢም ዻዋንዳጉዲ ዬሱስ ኪሪስቶሴም ዻዌያኬ፤ ዬሱስ ኪሪስቶሴያ ፔ ኪኢታንቻሢ ዳኪ ዒዛም ማዻ ዮሓኒሴም ሃያ ባኮ ፔጋሲ ዻዌኔ። 2ዮሓኒሴያ ፆሲ ቃኣሎና ዬሱስ ኪሪስቶሴ ማርካዼ ባኮ ዛሎ ቢያ፤ ሓሣ ዒ ዛጌ ባኮዋ ቢያ ፔኤሮ ማርካዺ ኬኤዜኔ። 3ዬይ ቢያ ማዓንዳሢ ዑኬ ዎዴይዳታሢሮ ሃኖ ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛ ማፃኣፖ ናባባ ዓሢ ዓንጆ ዎዛ ዴንቃንዳኔ፤ ዬያጉዲ ኬኤዚንቴ ፆሲ ማሊፆ ዋይዛዞንሢና ፃኣፒንቴሢ ኩንሣሢ ቢያ ዓንጆ ዎዛ ዴንቃንዳኔ። 4- 5ዒሲያይዳ ዓኣ፥ ላንካዎ ሺኢጲፆ ማኣሮ ዓሶም ዮሓኒሴይዳፓ ዳኪንቴ ሳራሥሢ፡- ሓሢ ዓኣሢ፥ ሚናፓ ናንጋሢና ሃጊ ሙካንዳ ፆሲዳፓ፥ ፆሲ ካኣቱሞ ዖይቶ ቤርታ ዓኣ ላንካዎ ዓያኖንሢዳፓ፤ ሃሣ ጉሙርቂንታያ ማዔሢዳፓ፥ ሓይቢፓ ዔቂፆና ኮይሪ ማዔሢዳፓ፥ ዓጮ ካኣቶ ዎይሣያ ማዔ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴይዳፓ ኮሹሞና ዎዛና ዒንሢም ማዖንጎ። ኑና ናሽኬሢም፥ ፔ ሱጉፆና ሻንቂ ጎማፓ ኑና ጌኤሼሢም፥ 6ዒዛኮ ዓዳሢ ማዔ፥ ፆዛሢም ኑኡኒ ቄኤሴ ማዒ ማዻንዳጉዲ ካኣቱሞ ኑም ዒንጌ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴም ቦንቾና ዎልቄና ናንጊና ማዖንጎ፤ ዓኣሜን። 7ዒዚ ሻኣሬና ሙካንዳኔ፤ ዒዛ ጫርጌ ዓሳኣ ዓቱዋዖ ዓሲ ቢያ ዒዛ ዛጋንዳኔ፤ ሳዖይዳ ዓኣ ዴራ ቢያ ዒዛ ዛሎና ዬኤካንዳኔ፤ ሂዮ! ዬይ ባካ ቢያ ጎኔ ማዓንዳኔ፤ ዓኣሜን። 8“ሓሢ ዓኣሢንታ ሚናፓ ናንጋሢ ሃሣ ሓጊያ ሙካንዳሢ፥ ቢያ ባኣዚ ዳንዳዓ ጎዳ፥ ፆሲ ዔኤቢ ቢያ ዓርቃሢና ጋፒሳሢና ታናኬ” ጋዓኔ። 9ታኣኒ ዒንሢኮ ዒሻሢ ማዔሢ፥ ዒንሢና ዎላ ኪሪስቶሴኮ ሜታሢና ዓኣ ካኣቱሞና ሃሣ ጊቢ ዳንዳዒጾና ዴንቃያ ማዔ፥ ዮሓኒሴ ፆሲ ቃኣሎና ዬሱሴ ዛሎናሮ ማርካዻሢሮ ፒፂሞ ጌይንታ ዋኣፆ ሳዛ ዓኣ ዓጬሎይዳ ታ ቱቲ ዓኣዖ፡- 10ጎዳ ኬሎና ዓያና ጌኤሺኮ ዎልቆ ጋሮ ጌሊ ታ ዓኣንቴ ዛዬ ዑኡሲጉዴ ዼኤፒ ዑኡሲ ታኣኮ ጊንሢና፦ 11“ኔ ዛጋ ባኮ ማጻኣፔይዳ ፃኣፒ ላንካዎ ሺኢጲፆ ማኣሮም ጌይጻ፡- ዔፕሶኔም፥ ሴሜርኔሴም፥ ጴርጋሞኔም፥ ቲያፂሮኔም፥ ሴርዴሴም፥ ፒላዴልፒያና ሎዶቂያናም ዳኬ” ጋዓንቴ ታ ዋይዜኔ። 12ዬያ ታኣም ዖ ኬኤዛቴያ ዔራኒ ጊንሢም ታ ሺሬኔ፤ ዬማና ላንካይ ዎርቄፓ ኮሾና ፖዒ ጌሦ ሻርና ታ ዴንቄኔ፤ 13ዬንሢ ሻርኖ ባኣካ ዓሲ ናዓሢ ማላ ዓሲ ታ ዴንቄኔ፤ ዒዚያ ቶኮ ሄላ ዖዶሲ ማኣዖ ማይንቴያ፥ ዳዶይዳ ዎርቄይዳፓ ኮሺንቴ ቃልሾ ቱኪ ዓኣኔ። 14ዒዛኮ ቶኦኮና ቶኦኮ ጋፓኖና ቦኦሬ ማራይ ጋፓኔ ጉዴያ ሃሣ ሻቺጉዲ ቦኦሬኬ፤ ዓኣፓኣ ዔኤታ ታሚጉዲኬ፤ 15ቶካ ጊንሣ ታሚዳ ዓጊ፥ ጊልፒ ዞቂሶና ዓንጊ ማላያኬ፤ ዑኡዛ ሃሣ ዼኤፒ ሶኦሪንታ ዋኣሢ ጉኡማያጉዲኬ። 16ሚዛቆ ኩጮይዳ ዒዚ ላንካይ ዦኦጌ ዓርቂ ዓኣኔ፤ ዻንጋፓ ዒዛኮ ቢያ ዛላ ዓጬ ማዔ፥ ጬንቻ ዓፓሮ ኬስካኔ፤ ሃሣ ዒዛኮ ዓኣፖ ካራ ሚርጌና ፖዓ ዓቢጉዲ ፖዓያኬ። 17ዬያ ታ ዛጋዖ ዶሊንቲ፥ ቶኮ ዴማ ታ ዒዛኮ ሎኦማዛ ዒዚ ጋዓንቴ ሚዛቆ ኩጮ ታ ዑጻ ጌሣዖ፦ “ዒጊጪፖ፤ ዔኤቢ ቢያ ዓርቃሢና ጋፒሳሢና ታናኬ፤ 18ሼምፔና ታ ናንጋያኬ፤ ሓያኮ ቤርታ ታ ሓይቄኔ፤ ጋዓንቴ ሓይሾ ታኣኒ ናንጊና ሓይቁዋዖ ናንጋያ ማዔኔ፤ ሓይቢና ሓይቄ ዓሳ ዴዓ ቤዞናይዳ ቢታንቶ ታኣኮ ዓኣኔ” ታኣም ጌዔኔ። 19ሓሣ ዒ ኬኤዛዖ፦ “ዓካሪ ኔ ዛጌሢና ሃሢ ዓኣ ባኮና ሃጊ ማዺንታንዳ ባኮና ፃኣፔ፤ 20ታኣኮ ሚዛቆ ኩጫ ኔ ዛጌ፥ ላንካዎ ዦኦጎንሢና ፖዖ ጌሦ ላንካዎ ዎርቆ ሻርኖንሢኮ ዓኣሺንቴ ማሊጻ ያዺኬ፤ ላንካዎ ዦኦጎንሢ፡- ላንካዎ ሺኢጲፆ ማኣሮኮ ኪኢታንቾኬ፤ ላንካዎ ፖዖ ጌሦ ሻርኖንሢ፡- ላንካዎ ሺኢጲፆ ማኣሮንሢኬ” ጌዔኔ።


text:
ንምንታይ ድሕሪ ናጽነት ደሞክራሲያዊ መንግስቲ ዘይቆመ? (ቀዳማይ ክፋል)
ነዚ በዳህን ዕዙዝን ሕቶ’ዚ፡ ብዕግበትን ብብቕዓትን ንምምላስ ንድሕሪት ምልስ ኢልካ ብውሕዱ ንክልተ ዓበይቲ ነንሓድሕዶም ዝተወሳሰቡ ኣገደስቲ ረቛሒታት ኣድቂቕካ ምምርማር የድሊ። ንሳቶም ከኣ፥ ንኣቀዋውማ መንግስቲ ኤርትራን፣ ንባህሪ ናይቲ መንግስታዊ ስልጣን ንበይኑ ብሒቱ ዝሓዘ ሓይልን (ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ (ህ.ግ.ሓ.ኤ)) ዝምልከቱ ኢዮም። ንኣቀዋውማ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ እትምርምረሉ፡ እቲ ብቐዳምነት ክትግንዘቦ ዝግባእ ኣገዳሲ ጕዳይ ሕጋውነቱ ስለ ዝዀነ፡ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ ኣብ ትሕቲ “ሕጋውነት መንግስቲ ኤርትራ” ዝብል ንኡስ ኣርእስቲ፡ መንግስቲ ኤርትራ ሕጋዊ መንግስቲ ምዃኑን ዘይምዃኑን ዝድህስስ ክኸውን ኢዩ። ንባህሪ ህ.ግ.ሓ.ኤ ከይመርመርካ፡ ንምንታይ ድሕሪ ናጽነት ደሞክራሲያዊ መንግስቲ ክቐውም ከም ዘይከኣለ ብግቡእ ንምግንዛብ እውን ስለ ዘይከኣል፡ እቲ ዝስዕብ “ደሞክራሲያውነት መንግስቲ ኤርትራ” ብዝብል ንኡስ ኣርእስቲ ቀሪቡ ዘሎ ካልኣይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ ብፍላይ ኣብ ባህሪ ናይ ህ.ግ.ሓ.ኤ ብምድሃብ፡ ነቲ ዝኽተሎ ዝነበረ ማርክሳዊ ስነ-ሓሳብን ኣሉታዊ ጽልዋኡን ከምኡ’ውን ነቲ ድሕሪ ናጽነት ኣብ መንጎ ላዕላዎት መራሕቱ ዝተጋህደ ምክፍፋልን ዘኸተሎ ሳዕቤናትን ፍሉይ ቆላሕታ ሂቡ ዝድህስስ ክኸውን ኢዩ።
መልእኽቲ ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ ከምቲ ዝተኣመቶ ናብ ኣንባቢ ብደንቢ ምእንቲ ክመሓላለፍ፡ ዝውቱር ዘይኰነ ናይ ትግርኛ ቃል ኣብ ዝተኸሰተሉ፡ ንእዝኒ ኣንባቢ ጋሻ ኰይኑ ከይዕንቅፍ ብመማዝንቱ ናይ እንግሊዝኛ ቃል ተሰንዩ ቀሪቡ ኣሎ። ብተወሳኺ፡ ኣብ መደምደታ ኣብ ክልቲኡ ክፋላት ዝተዘተየሉ ቀንዲ ነጥብታት ኣገዳስነቱ ንምጕላሕ ተጸሚቑ ቀሪቡ ኣሎ።
ሕጋውነት መንግስቲ ኤርትራ
ኤርትራ ናጽነታ ካብ እትጐናጸፍ ዕስራ ዓመታት ይሕለፍ ድኣ’ምበር፡ እቲ ክሳብ ሕጂ መንግስትዊ ስልጣን ንዕኡ ጥራይ ከም ዝብጽሖ ብሕታዊ ንብረት ንበይኑ ገቢቱን ካልኦት ተቐናቐንቲ ሰልፍታት ከይሻረኻኦ ብሕጊ ኣጊዱን፡ ብህዝቢ ከይተመርጸ ዓሚጹ ክገዝእ ዝጸንሐን ገና’ውን ብሕጂ ከም ንጉሳዊ ቤተ-ሰብ ንመዋእል ንሱ ጥራይ ንኽገዝእ ዝሕንሕን ዘሎን ሰልፊ፡ እቲ ከም መተካእታን መቐጸልታን ናይ ህ.ግ.ሓ.ኤ ኰይኑ ንኸገልግል ተሓሊኑ ብ1994 ብህ.ግ.ሓ.ኤ ዝቖመ ሰልፊ ማለት እቲ ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራሲን ፍትሕን (ህ.ግ.ደ.ፍ) ዝብል ስም ዝተጠመቐ ሰልፊ ጥራይ ኢዩ። ህ.ግ.ሓ.ኤ ነቲ ኣብ ውሽጡ ብምስጢር እናተዋሰአ ወሳኒ ተራ ዝጻወት ዝነበረ ማሕበርነታዊ ሰልፊ፡ ኣብ መውዳእታ ሰማንያታት ማሕበርነታዊ ደንበ ፈሺሉ ብዘኽስፍ ኣገባብ ረሞቕ ኢሉ ምስ ፈረሰን እቲ ዝምራሓሉ ዝነበረ ማርክሳዊ ስነ-ሓሳብ ከኣ ብሳዕቤኑ ተኻዒቡ ምስ ተነጽገን፡ “ተልእኾኡ ኣብ እዋኑ ብግቡእ ፈጸሙ’ዩ” ብዝብል ካብ ተሓታትነት ንምህዳም ዝቐረበ ምስምስ፡ ብዘይ ደቂቕ ገምጋምን ዕቱብ ነቐፌታን፡ ዝህውጽ ሕቶታት ከየልዕል ብተርባጽ ማንም ኣብ ዘይተጸበየሉ ተነቃፊ ወቕቲ (ድሮ ናጽነት) ብሃንደበት’ዩ ኣቕሂምዎ፡፡ ብሰሪ’ዚ፡ ድሕሪ ናጽነት ንመጻኢ ህ.ግ.ሓ.ኤ ብዝምልከት፡ ካብ ግርህና ዝነቐለ “እዚ ውድብ’ዚ ኣብ ውሽጢ ናይ መሰጋገሪ መድረኽ ብዘይ ገለ ጥርጥር ብህዝቢ ዝተመርጸ ሕጋዊ ደሞክራስያዊ መንግስቲ ንምምስራት ድሕር ኰነ ክምህ ከይበለ፡ ካብ ዝሓለፈ ጉድለታቱ ተማሂሩን ልቢ ኣዕቢዩን ብሓድሽ መንፈስን ብሓድሽ መልክዕን ተወዱቡ ምስ ካልኦት መማዝንቱ ተወዳደርቲ ሃገራውያን ሰልፍታት ዝዳረግ ብጋህድን ብቕንዕናን ሓድሽ ፖለቲካዊ ሰልፊ ከቕውም’ዩ” ዝብል ሓፈሻዊ ሰፊሕ እምንቶን ዓቢ ትጽቢትን’ዩ ኔሩ። ድሕሪ ናጽነት ከምዚ ዝኣመሰለ ኣዎንታዊ ተስፋ ኣብ መንጎ’ቲ ኣብ ውሽጢ ኰነ ኣብ ወጻኢ ዝርከብ ህዝብና ዓሲሉ ዝነበረ፡ ህ.ግ.ሓ.ኤ ንሓርነታዊ ቃልስና መርሑ ናብ ዓወት ብምብጽሑ፡ ካብ ልባዊ ሓጐስን ሰናይ ትምኒትን ዝፈልፈለ ክከሓድ ዘይከኣል ክብ ዝበለ ኣኽብሮት ጥራይ ዘይኰነ፡ ምውቕ ዝበለ ተቐባልነት እውን ኣጥሪዩ ብምንባሩ ኢዩ።
ይኹን’ምበር፡ ህ.ግ.ሓ.ኤ ድሕቲ ናጽነት ከምቲ ሰፊሕ እምንቶን ዓቢ ትጽቢትን ዝተነብረሉ፡ ካልእ ይትረፍ ኣብ ክንዲ ብመሰረት ውድባዊ ቅዋሙ (ኣብ ሰልሳይ ጉባኤኡ ብ1994 ንመበል ሳልሳይ ግዜኡ ዘጽደቖ)፡ ኵለን ተቐናቐንቲ ፖለቲካዊ ሰልፍታት ዝሳተፈኦ ናጻን ፍትሓውን ሃገርዊ ምርጫ ንምክያድ ሃገራዊ ጻውዒት ዝገብር፡ ናይ ስልጣን ህርፋን ኣሕደሩ ስልጣኑ ከይተበደሀ ምእንቲ ኸናውሕ ብሕጊ ካልኦት ተቐናቐንቲ ሰልፍታት ከይቆማ ብምእጋድ፡ ድብንርጽ ከይበሎ ንዕኡ ዝትክእ ሰልፊ ጥራይ — ንህ.ግ.ደ.ፍ — ተጓይ’ዩ ኣቖመ። ህ.ግ.ሓ.ኤ ነዚ ሰልፊ’ዚ ንማለቱ (ሰልፊ ኣሎ ንኽበሃል) ተቐላጢፉ ዝመስረቶ: ከም ሓርነታዊ ግንባር መጠን ምስ ምጕንጻፍ ናጽነት ተልእኽኡ ስለ ዝፈጸመ፡ ህላወኡ ከም ፖላቲካዊ ሰልፊ ኰይኑ ንምቕጻልን ንመንግስታዊ ስልጣኑ ሕጋውነት ንምልባስን ኢዩ። እንተዀነ፡ ብሓድሽ ስም ምሉእ ብምሉእ እትውንኖን እትቆጻጸሮን ፖለቲካዊ ሰልፊ ብምምስራትካን፡ ብዕሊ ንኹሉ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ዝርከብ ሃገርዊ ዜጋ ኣብ ትሓቲ ጽላል ሰልፍኻ ጥራይ ክጥርነፍ ብምፍቃድካን፡ ንዘይሕጋዊ መንግስታዊ ስልጣንካ ፈጺሙ ሕጋውነት ኣየልብሶን ኢዩ። ብኢደወነንካ ባዕልኻ ገባርን ሓዳግን ኰንካ፡ ንህዝብኻ ብጀካ ኣብቲ ንስኻ ዝመረቕካዮ ንረብሓኻ ዘገልግል ሰልፊ ጥራይ እንተዘይኰይኑ፡ ኣብ ካልእ ሰልፊ ከይጥርነፍ ምእጋድ ብርኡይ ብድዐ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ንህዝብኻ ንዓኻ ንኸገልግል ከም ዝተፈርደ ምእዙዝ ጊልያ ጌርካ ምቝጻር እውን ኢዩ።ንህዝቡ ተማእዚዙ ከገልግል ዝግብኦ መንግስቲ፡ ብኣንጻሩ ብህዝቡ ተመሪጹ ከይተወከለ ብሓድሽ መለሳ ዘይብሉ መልክዕ ቀሪቡ ባዕሉ ንነብሱ “ህዝባዊ መንግስቲ” ብምስያም ብስም ህዝቡ ብጋህዲ ዝሽፍጥን ዝዕምጽን፡ ምስሉይ መንግስቲ እምበር ሓቀኛ ሃገራዊ ይኹን ደሞክራሲያዊ መንግስቲ ኣይኰነን። በዚ መሰረት’ዚ፡ ናይ መንግስቲ ህ.ግ.ደ.ፍ ደሞክራሲያውነት ኰነ ሃገራውነት ብልክዕ ክፍርድ ዝከኣል፡ ብሕጋውነቱን ወኪልነቱን ከምኡ’ውን ብተግባራቱን ሜላታቱን እምበር በቲ እንታይነቱ ንምሽፋን ንሰልፉ ዝሰመዮ ዘንጸባርቕ ስም ኣይኰነን። ንስም ህ.ግ.ደ.ፍ ቀሪብና ምስ እንግንዘቦ፡ ህ.ግ.ሓ.ኤ ኰነ ኢሉ ኣብ መጸውዒ ስሙ “ህዝባዊ ግንባር” ዝብላ ክልተ ህቡባት (popular) ቃላት ዝለቀበሉ፡ ነቲ ኣብ እዋን ብረታዊ ሓርነታዊ ቃልሲ ዘጥረዮ ተሰማዕነትን ዘሕደሮ ጽልዋን ግዜኡ ሓሊፉ ከይበረሰ እንከሎ፡ ከም ማግነት ሰሒቡ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ብርክት ዝበሉ ሰዓብቲ ንምምልማል ምእንቲ ክሕግዞ ኢዩ። እተን ዝተረፋ “ደሞክራስን ፍትሕን” ዝብላ ክልተ ተፈተውቲ ቃላት፡ ነተን “ህዝባዊ ግንባር” ዝብላ ቀዳሞት ክልተ ህቡባት ቃላት ዝተወሰኸአን እውን ህ.ግ.ደ.ፍ ብሓቂ ብደሞክራስን ብፍትሕን ዝኣምን ሰልፊ ስለ ዝዀነ ንእንታይነቱ ብልክዕ ንምንጽብራቕ ንኸገልግላ ኣይኰናን። እንተይ ድኣ፡ ኣጉል ዝዀነ ተስፋ ብምሃብ ሓቀኛ መልክዑ ንምኽዋል ንኸገልግላ ዝተለጠፋ ትርጕም ኣልቦ መቀናጀውቲ ቃላት እየን።
ድሕሪ ናጽነት፡ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ብህዝቢ ዝተመርጸ ደሞክራሲያዊ መንግስቲ ክሳብ ዝቐውም፡ ግዝያዊ ናይ መሰጋገሪ መንግስቲ ብምቛም መንግስታዊ ስልጣን ይሓዝ ድኣ’ምበር፡ ንዘልኣለም ገዛኢ ደሪቢ ኰይኑ ንኽገዝእ ዝዀነ ሕጋውዊ መሰል ኣይተዋህቦን። ኤርትራ ከም ሓዳስ ሃገር መጠን ድሕሪ ናጽነት ምጕንጻፋ፡ ክሳብ ኣብ ናጻን ፍትሓውን ሃገራዊ ምርጫ ብህዝቢ ዝተመርጸ ብሓቂ ነቲ ህዝቢ ዝውክል ደሞክራሲያዊ መንግስቲ ዝቐውም፡ ግዝያዊ ናይ መሰጋገሪ መንግስቲ ከተቕውም ብርግጽ ወድዓዊ ኩነታት ዝጠልቦ ዝነበረ ኣድላዪ ስጕምቲ ኢዩ። ስሊዚ፡ ህ.ግ.ሓ.ኤ ድሕሪ ናጽነት ንሓጺር ካብ ሰለስተ ዓመታት ዘይነውሕ ናይ መሰጋገሪ መድረኽ: መንግስታዊ ስልጣን ሒዙ ክጸንሕ ተደላዪ’ዩ ኔሩ ጥራይ ዘይኰነ፡ ድሕሪ ምውጋድን ምፍራስን ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ (ተ.ሓ.ኤ)፡ እቲ ንሓርነታዊ ብረታዊ ቃልሲ መሪሑ ኣብ ዓወት ዘብጸሐ እንኮ ጥርኑፍን ዕጡቕን ሃገራዊ ውድብ ንሱ ጥራይ ስለ ዝነበረ፡ ግዝያዊ መንግስቲ ኤርትራ ብእኡ ጥራይ ክቐውም ካልእ ኣማራጺ ዘይነብሮ ኩነት’ዩ እውን ኔሩ። ይዅን’ምበር፡ ህ.ግ.ሓ.ኤ ኪኖ ናይ መሰጋገሪ መድረኽ ኣብ መንግስታዊ ስልጣን ብዊንታኡ ንዘይተውሰነ ዓመታት ክጸንሕ፡ ዘቕርቦ ምስምስ ብዘየገድስ፡ ፈጺሙ ሕጋዊ ኣይኰነን። ካብዚ ዝተላዕለ፡ ካብተን ክሳብ ሕጂ ኣብ ሰልጣን ዝጸንሓለን ዕስራ ዓመታት፡ ብጀካ እተን ድሕሪ ናጽነት ዝሰዓባ ሰለስተ ዓመታት ናይ መሰጋገሪ መድረኽ (ካብ 1993-1997)፡ እተን ዝተረፋ ዓመታት ብዓመጽ ንናይ ህዝቢ ድልየት ዓምጺጹ ዝግዝኣለን ዘይሕጋውያን ዓመታት እየን።
ህ.ግ.ሓ.ኤ ኣብ እዋን ናይ መሰጋገሪ መድረኽ ደሞክራሲያዊ ስርዓት ንምምስራት ዘደሊ ምሽብሻብ ከሳልጥ ሃገራዊ ሓልፍነት ተሰኪሙ’ኳ እንተነበረ፡ ንዝተሰከሞ ሃገራዊ ሓላፍነት ከምቲ ትጽቢት ዝተነብረሉ ብግብእ ኣየማለኣን። ኣብ መጀመርታ ተስፋ ዝህቡ ከም ምቛም ኣስናዳኢት ሽማግለ ሃገራዊ ምርጫ፣ ምንዳፍ ሃገራዊ ቅዋም፣ ከምኡ’ውን ምዕንባብ ናጻ ናይ ብሕቲ ጋዜጣታት ዝኣመሰሉ ተርእዮታት ደሞክራስያዊ መስርሕ ንኽቕልቀሉ የፍቅድ ድኣ’ምበር፡ እዞም ኣዎንታዊ ተርእዮታት እዚኣቶም ካብ ቊጽጽሩ ወጻኢ ከይኖም ነቲ ከም ንጉሳዊ ስርዓት ኣብ መንግስታዊ ስልጣን ንዘንተ-እለት ንክጸንሕ ዝነበሮ ሕልሚ ከይብርዝሉ ኣዝዩ ስለ ዝሰግአ፡ ውልዕ ኢሎም ከም ዝጠፍኡ’ዩ ጌሩ። እቲ ነዞም ኣዎንታዊ ተርእዮታት እዚኣቶም ውልዕ ኢሎም ከም ዝጠፍኡ ንምግባር ተበላሒቱ ብተጕላባ ዝመሃዞ እከይ ተግባር፡ ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ብናይ ዶብ ግጭት ኣሳቢቡ ዘየቕስን ኲናት ብምብራዕ ኣብ ኣእምሮ ኤርትራዊ ዜጋ ናይ ዕንዛይነት መንፈስ (mentality of victimization) ምሕዳር ኢዩ። ናይ ዕንዛይነት መንፈስ ዘሕደረ ዜጋ፡ ንህዝቡ ዝወርዶ ዘሎ ሓሳረ-መከራ ምንጩ ግዳማዊ ተጻብኦታት’ዩ ኢሉ ስለ ዝኣምን፡ መረርኡ ኰነ ተቓውሞኡ ኣንጻር’ቲ ዝብድሎ ዘሎ ሓቀኛ በዳሊ ማለት ኣንጻር’ቲ ብዓመጽ ብህዝቢ ከይተመርጸ ዝገዝኦ ዘሎ ስርዓት ኣየቕነዖን ኢዩ። ካብዚ ሓለፉ’ውን ሓንሳእ ናይ ኲናት ሃዋህው ምስ ሰፈነ፡ ነቶም መንግስቲ ኤርትራ ብጉልባብ ድሕነት ሃገር “ኣብ ህጹጽን ዘይርጉእን ኩነታት ሕቶ ደሞክራሲ ምልዓል እዋኑ ኣይኰነን” ብዝብል ምኽኒት ደሞክራሲያዊ መስርሕ ንምዂላፍ ዝወሰዶም ዓንቀፍቲ ስጕምታት፡ ዕላምኦም ብሓቂ እንታይ ምዃኑ ንኽመምዮ ኰነ ንኸስተውዕሎ ይእግሞ ኢዩ። ገለ ካብቶም መንግስቲ ኤርትራ ደሞክራሲያዊ መስርሕ ንምዂላፍ ዝወሰዶም ዓንቀፍቲ ስጕምታት፡ ንኣብነት፥ ከም ንሃገራዊ ምርጫ ንዘይተወሰነ እዋን ምምሕልላፍ፣ ቅዋምን ደንብን መንግስቲ ከይጸደቐ ተወንዚፉ ከም ዝጸንሕ ምግባር፣ ናይ ዜና ኣገልግሎት ዝህባ ናጻ ናይ ብሕቲ ትካላት ክሳብ ፍቓድ ዝወሃበን ምእጋድ፣ ከምኡ’ውን ተቐናቐንቲ ፖለቲካዊ ሰልፍታትን ዘይመንግስታዊ ህዝባዊ ትካላትን ብዕሊ ከይቆማ ዕድል ምኽላእ ዝኣመሰሉ ኢዮም። እዞም ዓንቀፍቲ ስጕምታት እዚኣቶም፡ ብርኡይ ደሞክራሲ ንኸይጥጥዕ ዝዕንቅጹ ብፍላጥ ዝተውስዱ መንግስታዊ ምትንዃላት’ኳ እንተዀኑ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር-ለኸ ሻቕላን ስግኣትን ዝሰፈኖ ናይ ኲናት ሃዋህው ስለ ዝተተግበሩ፡ ምስቲ ልዑል ኣገዳስነቶምን ኣሉታዊ ሳዕቤናቶምን ዝዳረግ እቓልቦ ኣይተዋህቦምን።
ኣቓልቦ ኣይተዋህቦምን ጥራይ ዘይኰነ፡ መንግስቲ ኰነ ኢሉ ተረሲዕም ከም ዝተርፉ ንምግባር “ዶብና ብኣህጉራዊ ናይ ዶብ ሽማግለ ይግባይ ዘይብሉ ፍርዲ ተዋሂብዎ ክንሱ፡ ኢትዮጵያ ናይ ባሕሪ ኣፍደገ ንምርካብ ሕልሚ ስለ ዘለዋ ከም መንቀል ነገር ንኽትጥቀመሉ ኣብ ግብሪ ንኸይተውዕሎ ተዕጠጢ ኣላ” ብምባል፡ ናይ ኲናት ነጋሪት መዓልቲ- መጸ እናሃረመ ንኣዋጅ ሃገራዊ ኣግልግሎት መጢጡ ደረት ግዜ ዘይብሉ ቀዋሚ ኣገልግሎት ከም ዝዀውን ጌርዎ ኣሎ። ብሓቂ ግን እቲ ንኣዋጅ ሃገራዊ ኣገልግሎት ቀዋሚ ኣገልግሎት ከም ዝዀውን ዝደልየሉ ምኽንያት፡ ኢትዮጵያ ንወደብ ዓሰብ ከይትጐብጣ ርኡይ ዝዀነ ስግኣት ስለ ዘሎ ዘይኰነ፡ እንታይ ድኣ ብሓንቲ እምኒ ብሓንሳእ ክልተ ኣዕዋፍ ንምቕታል ሰለ ዝደለየ ኢዩ። ንሱ ድማ፥ በቲ ሓደ ሸነኽ ነቲ ካብ መንእሰያት ኣንጻር ስርዓቱ ክለዓል ዝኽእል ንደሞክራሲ ዝጠልብ ተቓውሞታት ከይተበገሰ እንከሎ በሊልካ ብኣግኡ ንምምካን፣ በቲ ኻልእ ሸንኽ ከኣ ነቲ ብኣባላት ሰልፉን ሰበ-ስልጣን መንግስቱ ዝውነናን ዝእለያን ትካላት ዝከናወን ዘሎ ንረብሓኡ ዘገልግል ቊጠባዊ ውጥናት ብዘይተኸፍለ ጉልበት ንምስላጥ ኢዩ። እቲ ሓቂ ከምዚ ዝተገልጸ ይኹን ድኣ’ምበር፡ እቲ ኣብ ውሽጢ ዘሎ ህዝብና “ሃገርና ብጻዕርና ከይንሃንጽ፡ ኣንጻርና ብጐረቤት ሃገርና ንኸይንቐስን ኣብ ርእሲ ኲናት ምእዋጁ፡ ብዓብለቲ ዓበይቲ ሃገራት ዓለም (ኣመሪካን ሰዓብታን) ካብ ሓሰድ ዝተበግሰ ከም ቊጠባዊ እገዳ ዝኣመሰለ ቀጻሊ ባዕዳዊ ተጻብኦታት የጓንፈና ኣሎ” ብዝብል ፕሮፖጋንዳ ይታለል ስለ ዘሎ፡ ንሕቶ ደሞክራሲ ካብ ኣእምሮኡ ፈጸሙ’ኳ እንተዘይሰወሮ፡ ንግዜኡ ከም ዝድጕሎ ጌርዎ ኣሎ። ነዚ ክውንነት’ዚ ንምብራህ ንኣብነት፡ ንሓንቲ ኣብ ኣስመራ ዝቕመጣ ሓበሬታአን ካብ ረድዮ ድምጺ ሓፋሽን ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራን ቲቪ ኤረን ጥራይ ዝረኽበኦ ኣደ፡ ኤርትራ ንምንታይ ብሕቡራት ሃገራት ቍጠባዊ እገዳ ተበይንዋ? ዝብል ተራ ሕቶ ምስ እተቕርበለን፡ እቲ ካብአን እትረኽቦ መልሲ ብዘይጥርጥር፡ “መንግስትና ኣብ መትከል ናጻ ፖለቲካዊ መስመሩ ተመርኲሱ፡ ጽፉፍ መንግስታዊ ቊጠባዊ ውጥን ብምውጻእ ሃገርና ብዘይ ናይ ወጻኢ ዕዳ ብጽፍራ ፋሕተር እናበለት ቍጠባኣ ብዘደንቕ ፍጥነት (ካብ ዓለም ምሉእ ቀዳመይቲ ኰይና) ከም ዝምዕብል ይገብር ስለ ዘሎ፡ ሃጸያዊት ኣመሪካ ዓይና ምግባር ኣብይዋ ዘይተዓብለለትላ ተቐይማ ብምሕሳድ ብዝኣለመቶ ውዲት ኢዩ” ዝዓይነቱ መልሲ ኢዩ። እዚ መልሲ’ዚ፡ ኤርትራ ድሕሪ ናጽነት ዘጋጥማ ዘሎ ከሉ ዓይነት ጸገማት ንግዳማዊ ተጻባኦ ዘሳብብ፡ ሓደ መርኣያ ናይቲ ኣብ መንጎ ህዝብና ሰፊኑ ዝርከብ ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ዘስረጾ ናይ ዕንዛይነት መንፈስ ኢዩ።
ዝዀነ-ዀይኑ፡ ፍትውቲ ሃገርና ኤርትራ ዝሓልፈ ናይ መግዛእቲ ቊስላ ከየሕወየትን ከም ዕሸል ሃገር መጠን እግሪ ተኺላ ከይደልደለትን፡ ፈለማ ምስ የመን ብሰበብ ናይ ሓኒሽ ደሴታት፣ ጸኒሓ ኸኣ ምስ ኢትዮጵያ ብሰበብ ናይ ባድመ ዋንነት፣ ኣብ ዘየድሊ ብሰላምን ብልዝብን ክፍታሕ ዝግበኦን ዝኽእልን ናይ ኲናት ሓሽውየ ዝኣተወት ተገዲዳ ዘይኰነት፡ ብሰንኪ ዓንዳሪ ወተሃደራዊ ዝንባለ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ኢያ። ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ምስ የመንን ኢትይጵያን ኣብ ልዕሊ ምንቛቱ፡ ምስ ጅቡቲ ብሰበብ ደረት ዶብ ከምኡ’ውን ምስ ሱዳን ብሰበብ ምልመላ ተቓወምቲ ስለ ዝተጐናፈጠ፡ ኣብ ርእሲ’ቲ ንመባእታዊ ሰብሃዊ መሰላት ዜጋታቱ ከይተረፈ ብምግሃሱ ብዓለሙ ተኻዒቡ “ናይ ኣፍሪቃ ሰሜን ኮርያ” ዝብል ቅጽል ስም ምጥራዩ፡ ንናይ ቀርኒ ኣፍረቃ ሰላምን ርግኣትን ዝህውኽ “ነግራም ቀርኒ ኣፍሪቃ” ዝብል ቅጽል ስም’ዩ ወሲኹ። ካብዚ ሓሊፉ’ውን፡ ብዘይ ሕማሙ ብምርሳን ተሓላቒ ናይ ሶማል ሕሰም ያኢ ኰይኑ፡ “ጸላኢ ጸላኢኻ ፈታዊኻ” ካብ ዝብል ማክያቨላዊ (ናይ ክፍኣት) ሜላ ተበጊሱ ንመግስቲ ኢትዮጵያ ንምጽራር ንኣልሸባብ ብምድጋፉ፡ ንፍተውቲ ሃገርና ኤርትራ ኣብ ትዓኰሉ ተኣፋፊ ዕድመኣ ንመጀመርታ ግዜ ኣብ ኣፍሪቃ (ድሕሪ ዓሌታዊት ደቡብ ኣፍሪቃ) ብሕቡራት ሃርራት ዓለም ቊጠባዊ እገዳ ዝተበየና ሃገር ከም ትኸውን ብምግባር የሳቕያ ኣሎ። ስለዚ፡ እቲ ቀንዲ ንሃገርና ኤርትራ ናብ እገዳ ዘብጽሓ ጠንቂ፡ ግዳማዊ ረቛሒ (ንኣብነት፡ ናይ ኣመረካ ሃጸይነት ተጻብኦ) ዘይኰነ፡ ውሽጣዊ ረቛሒ ማለት ናይ ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ካብ ወተሃደራዊ ዕንደራን ሕልሚ ኣምባገነንነት መራሕቱን ዝመንጨወ ግጉይ ናይ ወጻኢ ሜላ ኢዩ።
ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ነቲ ኣብ ወጋሓታ ናጽነት ዝተኸሰተ ተስፋ ዝነበሮ ደሞክራሲያዊ መስርሕ ስጕም ከየበለ ዝቖጸዮ፡ ኣቐዲሙ ክጥቀስ ከም ዝጸንሐ በቲ ኰነ ኢሉ ባዕሉ ዝፈጠሮ ናይ ዕንዛይንት መንፈስ ኣመኻንዩ ኢዩ። ይኹን’ምበር፡ ነዚ ጕዳይ’ዚ ብዝምልከት ነቲ ደገፍቲ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ንምንታይ እቲ ተጀሚሩ ዝነበረ ደሞክራሲያዊ መስርሕ ተጕናደቡ ሓደ ሰልፋዊ (ውልቀ-ምልካዊ) ስርዓት ክቐውም ከም ዝተደልየ ዘቕርብዎ ምጕት ምስ እንግንዘብ፥ “ልኡላውነትን ናጽነትን ሃገርና ኣብ ሓደጋ ኣብ ዝወደቐሉ ኣዝዩ ጽንኩር ኩነታት፡ ሕቶ ደሞክራሲ ምልዓል እዋኑ ኣይኰነን፣ ሕቶ ደሞክራሲ ብግቡእ ዝምለስን ብኣድማዕነት ኣብ ግብሪ ዝውዕልን ፍርያም ውጽኢት ዝርከቦን ኣብ ህጹጽ ናይ ኲናት ኲነታት ዘይኰነ፡ ኣብ ርጉእ ናይ ሰላም ኲነታት’ዩ፣ ስለዚ፡ ሕቶ ደሞክራሲ ክሳብ ባዕላውን ወድዓውን ኲነታቱ በሲሉ ዝናስብ (conducive) ሃዋህው ዝነግስ ተውንዚፉ ክጸንሕ ኣሎዎ።” ዝብሉ መጐተታት ኣቕሪቦም ክምጕቱ ንዕዘብ። ምስዚ ምጕቲ’ዚ ብምትእስሳር፡ ንዘይሕጋዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ሕጋውንነት ንምልባስ፡ ነቶም ብትርን ብኒሕን ዝጣበቑሎም ክልተ ኣከራኸርቲ ጕዳያት– ሃገራዊ ኣገልግሎትን ቀረጽ ክልተ ካብ ሚእትን — ምስ እንግንዘብ ድማ፡ ደገፍቲ ህ.ግ.ደ.ፍ “ድሕነት ሃገር ካብ ሕቶ ደሞክራሲ ስለ ዝዓዝዝ፡ መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ብናይ ዶብ ግጭት ኣመኻኒኻ ወደብ ዓሰብ ንምጕባጥ ብስርዓት ወያነ ዝተበገሰ ወራር ብትብዓት መኪቱ ንምፍሻል፡ ድሕነት ሃገርናን ናጽነትናን ክዕቅብ ብዝነኣድ ውሕልነትን ፍጥነትን “ሃገራዊ ኣገልግሎት”ን “ክልተ ካብ ሚእቲ ቀረጽ”ን ኣዊጁ ኣብ ግብሪ ምውዓሉ፡ ንልዑል ብልሃቱን ረዚን ሓልዮቱን ዘረጋግጽ ህያው ምስክር’ዩ” ብምባል ይጣበቕሉ። ንጥብቅነኦም ብግቡእ ንምርዳእ፡ ንስነታዊ መጐቶም (logical argument) ቅርብ ኢልና ምስ እንስተውዕለሉ፡ ስነቱ (its logic) “ብዘይ ሃገር ናጽነት፣ብዘይ ናጽነት ከኣ ደሞክራሲ የለን።” ኣብ ዝብል ልባወ (rationale) ዝተምርኰሰ ምዃኑ ኢና እነስተውዕል። እዚ ልባወ’ዚ ግን፡ ብሓቂ መወዳእታ ዘይብሉ “ሃገራዊ ኣግልግሎት”ን ዘይሕጋዊ “ቀረጽ ክልተ ካብ ሚእቲን” ንምእዋጅ ዝድርኽ ብቑዕ መመኽነታ (justification) ድዩ? እቲ ብናይ ዶብ ግጭት ተመኻንዩ ብስርዓት ወያነ ዝተበገሰ ወራር ዝተባህለኸ ብሓቂ ናይ ዶብ ግጭትን ብስርዓት ወያነ ዝበተገሰን ድዩ? ንምዃኑኸ፡ ናይ ደሞክራሲ ሕቶ ምስ ዝኽሰተ ሓድሽ ፖለቲካዊ ኩነታት እናተቛረነ፡ ብዊንታ ገዛኢ ሓይሊ (ሰርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ) ንህዝቢ ከይተወከስካ ንዘይተወሰነ እዋን ክውንዘፍ ዘሎዎ ጐሲኻ እትሓልፎ ዘየገድስ ጕዳይ ድዩ?
ብርግጽ፡ እቲ “ብዘይ ሃገር ናጽነት፣ ብዘይ ናጽነት ከኣ ደሞክራሲ የለን።” ዝብል ልባወ፡ ኣድማሳዊ (universal) ሓቅነት ዘሎዎ ልባወ ኢዩ። እንተዀነ፡ “ሓባል መጠመቲኣ ትኰሓል” ከም ዝበሃል፡ ደገፍቲ ህ.ግ.ድ.ፍ ነዚ ረዚን ልባወ’ዚ ኣብ ዘይበትኡ ከጸባብቑ ዘዘውትርዎ ዘሎዉ፡ ነታ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ ስልጣን ካብ ዝመጽእ እትሒዙ ብዝተኸተሎ ግጉይን ፋሽልን ኣመሓዳድራ፡ ንጥዑይ ዝነበረ ኣዒንታ ብሓበላ ዝሸፈና ሃገርና፡ ዂሕሊ ኲሒሎም ብምቊንጃው ካብ ዓይኒ ጠማቲኣ ዝኽውልዎ ስለ ዝመሰሎም ኢዩ። ካብዚ ሓሊፉ ካልእ ዝጭበጥ ጭብጢ የብሉን። ሃገርና ናጽነታ ዝተጐናጸፈት ብትኳቦ ዘይኰነ፡ ሰላሳ ዓመታት ብዝወሰደ ሰፍ ዘይብል ናይ ህይወት መስዋእትን ናይ ንዋት ብርሰትን ምምህማን ባህልን ምብትታን ስድራቤትን ምምዝባልን ምስዳድን ኣሽሓት ዜጋታትን ዝተኸሰሮ፡ መሪርን ጽንክርን ዕጥቃዊ ሓርነታዊ ገድሊ ምዃኑ ንኹሉ ሃገራዊ ዜጋ ብሩህ’ኳ እንተዀነ፡ ንስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍን ደገፍቱን ግን እዚ ከበድ ክሳራ’ዚ ስለ ዘይተሰቀሮም፡ ሃገርና ብግስ ከይበለት ምስ ኩለን ጎረባብቲ ሃገራት ጋሮ ፈጥራ እንደገና ናብ ደማዊ ኣዕናዊ ኲናት ምምላሳ ቅጭጭ ኣይበሎምን ዘሎ። በዚ ዝኣክል፡ ድሕሪ ናጽነት ሃገርና ድሕነታ ኣብ ሓደጋ ዝወደቐ፡ ብኣረኣእያኦም ብስርዓት ወያነ ሃንደበት ብዘይ ገለ ሰበብ ስለ ዝተወረረት እምበር ካልእ ጣጣን እንታን የብሉን። እዚ ግን ሓቅን ጣቋን ዘሎዎ ኣይኰነን። እቲ ብምስሕሓብ ዋንነት ባድመ ተሳቢቡ ምስ ኢትዮጵያ ዝተባርዐ ብናይ ዶብ ግጭት ዝፍለጥ ኲናት፡ ውሽጠውሻጠኡ ንዝይፈልጥ ከምኡ’ኳ እንተመሰለ፡ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ነቲ ደሞክራሲያዊ ስርዓት ንምምስራት ተጀሚሩ ዝነበረ ተስፋ ዝህብ ደሞክራስያዊ መስርሕ ብምጕንዳብ፡ ስልጣኑ ንምንዋሕ ተበላሒቱ ብውሳይ (ኰነ ኢሉ) ባዕሉ ዘባርዖ ኲናት ኢዩ። እዚ ሓቂ’ዚ፡ ኣብ መጀመርታ ማለት ኣብቲ ናይ ዶብ ግጭት ምስ ኢትዮጵያ ዝተላዕለሉ እዋን፡ ዝበዝሕ ሃገራዊ ዜጋ ነገራቱ ጋን ኰይንዎ ብምድንጋጽ ካብ ሃገራዊ ፍቕሪ ዝተላዕለ ንስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ እኳ እንተደገፈ፡ ግዜ ብዝኸደ ነቲ ናይ ዶብ ግጭት መንን ንምንታይን ከም ዘሳወሮን ዘበገሶን ኲልዕ ኢሉ በሪህሉ’ዩ። በሪህሉ’ዩ ጥራይ ዘይኰነ እውን፡ መራሕቲ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ( ብፍላይ ከኣ ጃንዳ ኢሳያስ) ብልዝብ ምፍትሑ ንዘይተርፎ፡ ነቲ ናይ ዶብ ግጭት ኣጋኒንኖምን ኣታሊሎን ብጐነጽ ክፈትሖዎ ብምምጥጣር፡ ንዘይተጸብጸበ ቊጽሪ ውጉኣትን ስንኩላንን ገዲፍካ፡ ካብ 60 ሽሕ ንላዕሊ ስውኣትን ካብ 100 ሽሕ ንላዕሊ ካብ መነባርሮኦም ዝተማዛበሉ ሰለማውያንን ዘኸተለ ( ምስቲ ንናጽነት ኣብ ውሽጢ ሰላሳ ዓመታት ዝተኸፍለ ክሳራ ዝማዓራረ) ክውገድ ዝከኣል ዝነበረ ኣዕናዊ ኲናት ብምስዋሮም፡ ብመዓልቱ ኣብ ቅድሚ ሕጊን ህዝብን ቀሪቦም ብሓልፍነት ሓደብሓደ ክሕተትሉ ምዃኖም ዘማትእ ኣይኰነን። ምኽንያቱ፡ ተግባሮም ብሃገራዊ ክሕደትን ብርሰትን ህልቀትን ዘኽስስ ዓቢ ታሪኻዊ ገበን ኢዩ።
ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ ፈለማ ናይቲ ኲናት(ኢትዮጵያ ሰፊሕ ጸረ-መጥቃዕቲ ቅድሚ ምክያዳ)፡ ካብቲ ብወተሃደራዊ መጥቃዕቲ ዝሓዞ ስፍራታት (ብሕልፊ ኸኣ ካብ ባድመን ከባቢኡን) ክስሕብ ብኣግኡ’ኳ ናይ ሰላም ጻውዒት ብኣመሪካን ሩዋንዳን እንተቐረበሉ፡ “ካብ ዝሓዝናዮ ስፍራታት ንለቅቕ ማለት ጽሓይ ብምብራቕ ክትዓርብ’ያ ማለት’ዩ ” ኣብ ዝብል ናይ መራሕ ሃገር (ፕረስደንት ኢሳያድ ኣፍወርቂ) ጸኒሑ መስሓቕ ሸራፋት ዝዀነ ትምክሕታዊ መርገጺ ተመርኲሱ ከኒቡ ከብቅዕ፡ ድሓር ኢትዮጵያ በቲ ዘካያደቶ ዘየድሊ ኣሽሓት ካብ ሰራዊታ ዝሃለቕሉ ዕውት ጸረ-መጥቃዕቲ፡ ንኹሉ ዘከራኽር ዝነበረ ናይ ዶብ መሬት ኣብ ትሕቲ ምሉእ ቊጽጽራ ኣእትያ ንቕድሚት ክትምርሽ ምስ ጀመረት፡ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ተጓይዩ ን “ናይ ኣልጀርስ ስምምዕ” ብምቕባል፡ ብኽብረት ገዲፉ ብሕስረት ካብ ዶብ ን25 ኪሎ ሜትር ርሒቑ ንኽዓርድ ንዝጠልብ ስምምዕ ከይፈተወ ፈሪሙ፡ ንናይ ዶብ ግጭት ብኣማላድነት (ብዳኝነት) ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ድሕሪ ማይ ኣብ በዓቲ ብሰላም ክፈትሖ ወሲኑ። ስለዚ፡ እቲ “ብዘይ ሃገር ናጽነት የለን” ዝብል ብደገፍቲ ህ.ግ.ድ.ፍ ዝቐረበ ልባወ፡ ነቲ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ባዕሉ ዘባርዖ ኲናት ከም ገልባብ ተጠቒምካ፡ በቲ ሓደ ሸነኽ “ድሕነት ሃገርና ኣብ ሓደጋ ወዲቑ እንከሎ ሕቶ ደሞክራሲ ምልዓል እዋኑ ኣይኰነን” ብዝብል ምጕት ንገርሂ ልቦም ብምህማል፡ ንዕድመ “ሃገራዊ ኣገልግሎት” እናመጠጥካ ንምንዋሕ፣ በቲ ኻልእ ሸነኽ ከኣ፡ ንሕቶ ደሞክራሲ ሓንሳእ ኣመኻኒኻ ምስ ተወንዘፈ፡ ካብ ንውሓት ግዜ ዝተላዕለ ብእኡ ኣቢሉ ንሓውሩ ቅሂሙ ብምትራፍ፡ ንዘልኣለማዊ ምልካዊ ስርዓት ጥጡሕ መንገዲ ንምጽራግ፣ ዝቐርብ ዘሎ ዘይረብሕ ምኽኒት ምስሉያትን ተበለጽትን ኢዩ።
ናይ ናጽነት ኣምር ንሃገር ማለት ነቲ ብባንዴራን ዶብን ዝልለ ህይወት ዘይብሉ መሬታውን ባሕራውን ሰማያውን ልኡላዊ ግዝኣት ጥራይ ፈልዩ ዝምልከት ጸቢብ ኣምር ኣይኰነን። ናይ ናጽነት ኣምር ኣብ ሃገር ጥራይ ከይተሓጽረ፡ ብቐንዱ ንጐይታን ዋናን ናይታ ሃገር ማለት ነቲ ዝተፈላለያ ብሄራት ዝሓቖፈ ትንፋስ ዘሎዎ ህያው ፍጡር ማለት ነቲ መሰሉን ክብሩን ማንም ክግህሶ ዘይግባእ ህዝቢ እውን ዘጣምር ሰፊሕ ኣምር ኢዩ።ሃገርና ኤርትራ ካብ ኣርዑት ባዕዳዊ መግዛእቲ ተገላገላ ናጽነታ ብምጕንጻፍ ልኡላውነታ ተረጋግጽ ድኣ’ምበር፡ ህዝባ ጌና ናጻ ስለ ዘይወጽአ ናጽነታ ብኹለንትናኡ ዘይተማልአ ፍርቂ ናጽነት’ዩ እንተተባህለ ርኡይ ሓቂ እምበር ምግናን ኣይኰነን። ኣብዚ ኣብ ካልእ ከይሰገርካ ዋሕ ኢሉ ክበርህ ዘሎዎ ጀውሃራዊ (ሕመረታዊ) ነጥቢ ኣሎ። ንሱ ድማ፥ ናጽነት ብቐንዱ ነቲ ህዝቢ ዝምልከት ሰፊሕ ኣምር’ዩ ክበሃል እንከሎ፡ ብልክዕ እንታይ ማለት ምዃኑ ንኹሉ ብሩህ ክኸውን ከም ዘሎዎ ኢዩ። ህዝቢ ናይ ሓንቲ ሃገር ናጻ’ዩ ዝበሃል፡ መንግስቲ ናይታ ሃገር ብሃገራውያን ዜጋታት ዝቖመ ብምዃኑ ጥራይ ዘይኰነ፡ እቲ መንግስቲ ናይታ ሃገር በቲ ህዝቢ ካብቲ ህዝቢ ዝተመርጸን፡ ንረብሓ ናይቲ ህዝቢ ዝከላኸልን፡ ነቲ ህዝቢ ዘገልግልን ምስ ዝኸውን ኢዩ። ብህዝቢ ዝተመርጸን ንህዝቢ ዝውክልን ህዝባዊ መንግስቲ ዘሎዋ ሃገር፡ ንኲለን ኣብቲ ሃገር ዘሎዋ ብሄራትን ሃይማኖታትን ኣውራጃታትን ንዝዀነ ወገን ከየጓነየትን ከየዳለወትን ከይገለለትን እተሳትፍ ሓቛፊት ሃገር’ያ ።ብተውሳኺ፡ ንረብሓ ህዝባ ዝከላኸል ቅዋምን ሕግን፡ ከምኡ’ውን ንህዝባ ዘገልግል ሰልፍታትን ማሕበራትን ኣብ ርእሲ ምህላዋ፡ ሰለስቲኡ ጨናፍራት መንግስታ — ፈጻሚ ኣካልን ሓጋጊ ኣካልን ፈራዲ ኣካልን — ነንሕድሕዱ ዝቀያየድን ዝተሓላሎን ርእሱ ዝኸኣለ ናይ ገዛእ-ርእሱ መንግስታዊ ስልጣን ኣሎዎ። ኲሉ ስልጣን መንግስቲ ከም ስልጣን ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ፡ ኣብ ኢድ ሓደ ውልቀ-ሰብ (መራሕ ሃገር) ጥራይ ዝተጠቕለለ ስለ ዘይኰነ፡ እታ ሃገር ብዊንታን ወስታን ሓደ ውልቀ-ሰብ (መራሕ ሃገር) ክብ ወይ ግብ ኣይትብልን ኢያ። ከምኡ’ውን፡ ተዋጋኢ ኰነ ናይ ጸጥታ ሰራዊታ ካብ እደያ (ጣልቃ) መራሕ ሃገር ናጻ ሰለ ዝዀነ፡ መራሕ ሃገር ንተጻባእቱ ንምጽናት ዝጥቀመሉ መሳርሒ ኣይኰነን። ኣብ ልዕሊ’ዚ፡ እቲ ማዕከናት ዜና ናይታ ሃገር ካብ ቊጽጽር መንግስቲ ወጻኢ ብምዃኑ፡ መንግስቲ ንሓቂ ንምድባቕ (ንምድባይ) ዲል ኣይህብን ኢዩ — ማለት ከም ማዕከናት ዜና ህ.ግ.ደ.ፍ ንሓቂ ነገልግል ብዝብል ግብራውነት ዘይብሉ ባዶ ጭርሖ ንሓቂ ንምሽፋን ኣየገልግልን’ዩ። ካብዚ ብዘይፍለ፡ እቲ ንረብሓ ህዝቢ ንምክልኻል ዝጸደቐ ቅዋምን ሕግን፡ ንዘይገሃስ ሰብሃዊ መሰላትን ክብርታትን ናጽነታትን ዜጋታታ ኣብ ርእሲ ምርግጋጹ፡ኣብታ ሃገር ስርዓትን ቅጥዕን ኣብ ምስፋን ከይተወሰነ ሰላምን ቅሳነትን እውን ሰለ ዝፈጥር፡ ህዝቢ ናይቲ ሃገር ኣብቲ ካብ ኢድ መንግስቲ ናጻ ዝዀነ ቊጠባ ናይታ ሃገር ብትግሃት ብምንጣፍ፡ ራህዋን ብልጽግናን ዝነገሳ ስልጥንቲ ሃገር ንምህናጽ ገፊሕ በሪ’ዩ ዘርሑ።
ኣቐዲሙ ክግለጽ ከም ዝጸንሐ፡ ናጽነት ህዝቢ ዝረጋገጽ እታ ናጽነታ ዝተጓናጸፈት ሃገር ህዝባዊ መንግስቲ ምስ እተቕውም ጥራይ ስለ ዝዀነ፡ ህዝባዊ መንግስቲ ንክቐውም ብቐዳምነት እቲ መንግስታዊ ስልጣን ሒዙ ዘሎ ሓይሊ ብመትከል ብደሞክራሲ ዝኣምንን ብግብሪ ደሞክራሲያዊ ስርዓት ንምትካል ኲሉ ዘድሊ ዘበለ ረቛሒታት ዘማልእን (ንኣብነት፡ ምምስራት ናጻ ተወዳደርቲ ሰልፍታት፣ናጻ ናይ ዜና ኣገልግሎት፣ ምጽዳቕ ቅዋምን ሕግን ወዘተ.) ክኸውን ኣሎዎ። ብኻልእ ኣበሃህላ፡ ውልቃዊ ኰነ ህዝባዊ ናጽነት ደሞክራሲ ከይነገሰ ናብ ክውንነት ክልወጥ ኣይክእልን ኢዩ። በዚ ዝኣክል፡ ናጽነትን ደምክራስን ዘይነጻጸሉ ክልተ ገጻት ናይ ሓደ ተምሳል ኢዮም። ስለዚ፡ ናይ ደሞክራሲ ሕቶ ከምቲ ደገፍቲ ህ.ግ.ደ.ፍ ንዕምሪ ስርዓት መንግስቶም ንምንዋሕ ዝጣበቕሉ፡ ንዘይተውሰነ እዋን ዝውንዘፍ ዘይኰነ፡ ኣብ ውሽጢ’ቲ “ዘየላቡ ጽንኩር ኩነታት” እናተባህለ ንዕስራ ዓመታት መመላእታ ዝተመጠጠ ወቕቲ፡ ክትግበር ዝነበሮን ሕጂ’ውን እንተዀነ ዘሎዎን ይጽናሓለይ ዘይበሃል ንህይወት ነፍስወከፍ ኤርትራዊ ዜጋ ብቐጥታ ዝትንክፍ ውዕዉዕ ሃገር-ለኸ ጕዳይ ኢዩ። ክንዲ ዝዀነ፡ ነፍስወከፍ ኤርትራዊ ዜጋ በቲ ንሕቶ ደሞክራሲ ንምርስሳዕን ንምድባይን ብስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍን ደገፍቱን ዝቐርብ ምስምሳት ከይተሃመለን ከይተደናገረን፡ ደሞክራሲ ኣብ ሃገርና ኤርትራ ንኽሰፍን በብዓቕሙን በብዘለዎን ክቃለሰሉ ይግባእ።
እቲ “ብዘይ ሃገር ናጽነት፣ብዘይ ናጽነት ከኣ ደሞክራሲ የለን” ዝብል ኣቐዲሙ እተጠቕሰ ብደገፍቲ ህ.ግ.ደ.ፍ ዝቐረበ ልባወ ዝጭበጥ መርትዖ ስለ ዘይብሉ፡ ንብይናት መወዳእታ ዘይብሉ “ሃገራዊ ኣግልግሎት”ን ዘይሕጋዊ “ቀርጽ ክልተ ካብ ሚእቲን” ንምእዋጅ ዝድርኽ ብቑዕ መመኽነታ ኣይኰነን።ምኽንያቱ፡ ከምቲ ደገፍቱ ዝብልዎ፡ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ “ሃገራዊ ኣገልግሎት”ን “ቀረጽ ክልቲ ካብ ሚእት”ን ዝበየነ፡ ብሓቂ ናጽነት ሃገር ንምዕቃብን ቊጠባ ሃገር ንምህናጽን ዘይኰነ፡ ነቲ ካልእ ብደገ ዘይርአ ዝተኸወለ ሸቶኡ ንምውቃዕ ኢዩ። ብርግጽ፡ ሓንቲ ሃገር ብባዕዳዊ ወራር ናጽነታ ኣብ ሓደጋ ኣብ ዝወደቐሉ ናይ ሞት ወይ ሕየት ህሞት፡ ናጽነታ ንኽትዕቅብ ህጹጽ ሃገራዊ ኣገልግሎት ክትእውጅ ግብእ’ዩ ጥራይ ዘይኰነ፡ ነግፈረግ ዘይትብለሉ ኣድላዪ ሃገራዊ ናይ ድሕነት ስጕምቲ ኢዩ። ይኹን’ምበር፡ ብሓዊ ምጽዋት ዋዛ መሲልዎ፡ ብሰንኪ ዓንዳሪ ወተሃደርዊ ዝንባለኡን ኣምባገነናዊ ሕማም መራሕቱን ንልኡላውነት ሃገሩ ባዕሉ ዘድፍር ከም ህ.ግ.ደ.ፍ ዝኣመሰለ ስነ-ስርዓት ዘይብሉ ስርዓት፡ ነቲ ምስ ጐረባብቲ ሃገራት ብሸለትነቱን ብትዕቢቱን ኣብ ዘይምልከቶ ውሽጣዊ ግዳያት እናተኣደየ “ጣኦት ጎደቦ” ተሸይሙ ብጎደብኡ ንኽምለኽ ኣሳዊሩ ዘባርዖ ኲናት፡ ዘገልግሎ ዘይነጽፍ ምንጪ ወተሃደራት ንኽምልምልን፡ ነቲ ኲናት ዝምውለሉ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ንኽድልብን፡ ዝእወጅ ብይን መወዳእታ ዘይብሉ ግዱድ “ሃገደራዊ ኣገልግሎት”ን ዘይሕጋዊ “ቀረጽ ክልተ ካብ ሚእት”ን ግን ግቡእን ኣድላዪን ኣይኰነን። ብሕልፊ “ሃገራዊ ኣገልግሎት”፡ ብጉልባብ “ምህናጽ ሃገር” ብዘይተኸፍለ ጉልበት ንመንግስታዊ ቊጠባዊ ውጥናት ንምስላጥ፡ ንመንእሰያት ብዘይድልየቶም በስገዳድ ገፊፍካ ይካልየድ ኣብ ርእሲ ምህላዉ፡ ዘብቃዓሉ ደረት ግዜ ዘይብሉን ንዘይምለስ ሸዊት ዕድመኦም ዝሰርቕን ስለ ዝዀነ፡ ብሰንኩ ኣብ ወርሒ ብውሕዱ ክሳብ ክልተ ሽሕ ዝዀኑ መንእሰያት ካብ ኣደራዕ “ሃገራዊ ኣገልግሎት” ኣምሊጦም ይስደዱን ካብ ዓቕሊ ጽበት ዝተላዕለ ተገሪሆም ኣብ መጻወድያ ኣካላት ሰብ ዝነግዳ ናይ ማፍያ ውድባት ይወድቁን ምህላዎም ዘይከሓድ ናይ ኣደባባይ ምስጢር ኢዩ። እቲ ኣዋጅ ክልተ ካብ ሚእቲ እውን እንተዀነ፡ ነቶም ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ኤርትራውያን ዜጋታት ከይተወከስካ ብኢደወነንካ ዝተኣወጀ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ኣብ ኤርትራ ንኸይምለሱ ንዝተደልዩ ንኣመሓዳድራኻ ዝቃወሙ ኣብ ወጻኢ ተሰዲዶም ዝነብሩ ዘሎዉ ንቑሓትን ንጡፋትን ባእታታት፡ ከም ዘይምለሱ ንምግባር ከምኡ’ውን ካብቲ ኣብ ወጻኢ ዘሎ ዑቕበኛ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ንምምእራር ተሓሊኑ ዝተኣወጀ ኢዩ። በዚ መሰርት’ዚ፡ እቲ ተጣበቕቲ ንስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ካብ ሓላፍነት ሓራ ንምውጻእ፡ ክልቲኡ ብይናት “ድሕነት ሃገርናን ናጽነትናን ንምዕቃብ ዝተተግበረ፡ ንልዑል ብልሃትን ረዚን ሓልዮትን መንግስቲ ኤርትራ ዘረጋግጽ ህያው ምስክር’ዩ” ብምባል ውግሐ-ጸብሐ ዝጣበቕሉ ዘሎዉ ምጕት፡ ሓቅነት ዘይብሉ ዝተጋነነ ናይ ወደስቲ ጃህራ ኢዩ።
ኣብዚ ክሳብ ሕጂ ኣብ ትሕቲ “ሕጋውነት መንግስቲ ኤርትራ” ዝብል ንኡስ ኣርእስቲ ክቐርብ ዝጸንሐ ትንተና፡ መንግስቲ ኤርትራ ብዘየማትእ ሕጋዊ መንግስቲ ከም ዘይኰነ ዋሕ ኢሉ በሪሁ ኣሎ። ካብዚ ቀጸልና፡ ኣብ ዝስዕብ ካልኣይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ፡ ስርዓት ህ.ግደፍ ደሞክራሲያዊ መንግስቲ ምዃኑን ዘይምዃኑን ንምርግጋጽ፡ ኣብ ሕቶ ደሞክራሲ ብምትኳር ንባህርዩን ስነ-ሓሳቡን ሜላታቱን ኣገንዚብና ብምትንታን ክንድህስሶ ኢና።


text: 1ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ሃሣ ዓያኖ ጌኤዣ ዒንጋ ዒንጊፆኮ ጎኑሞ ዒንሢ ዔራንዳጉዲ ታ ኮዓኔ። 2ቤርታ ዒንሢ ፆሲ ዓሲ ማዒባኣ ዎዶና ጌስታኒ ዳንዳዑዋ ካኣሽኮ ባኮ ካኣሽካንዳጉዲ ሴካ ሃንጋ ዒሺንቲ ዒንሢ ዔኪ ዓኣዺንቴሢ ዒንሢ ዔራኔ። 3ዖኦኒያ ፆሲ ዓያናና ኬኤዛዖ፦ “ዬሱሴ ጋዳንቂንቴያኬ!” ጋዓ ዓሲ ባኣሴ፤ ዬያጉዲ ሃሣ ዓያና ጌኤሺና ማዒባኣያታዖ፦ “ዬሱሴ ጎዳኬ!” ጋዓ ዓሲ ባኣሢ ታ ዒንሢም ኬኤዛኔ። 4ዱማ ዱማ ዓያና ጌኤሺ ዒንጋ ዒንጊሢ ዓኣኔ፤ ዓያና ጌኤሺ ጋዓንቴ ፔቴኬ። 5ዱማ ዱማ ማዾ ዓኣኔ፤ ጎዳ ጋዓንቴ ፔቴኬ። 6ዱማ ዱማ ማዺንታ ባኣዚ ዓኣኔ፤ ጋዓንቴ ቢያ ባኮ ቢያሢና ማዻሢ ፔቴ ፆዛሢኬ። 7ፔቴ ፔቴሢም ዓያኖ ጌኤዣ ዓኣያ ማዔሢ ዔርዛ ዒንጊጻ ዒንጊንታሢ ቢያሢ ማኣዳንዳጉዲኬ። 8ፔቴሢም ጪንጪ ጌስታንዳጉዲ ዓያኖ ጌኤዦ ዛሎና ዒንጊንታኔ፤ ባጋሢም ሃሣ ዬኖ ዓያኖ ዛሎና ዔራቶና ጌስታንዳጉዲ ዒንጊንታኔ። 9ፔቴሢም ሃሣ ዬኖ ዓያኖ ዛሎና ፆሲ ጉሙርቂሢ ዒንጊሢ ዒንጊንታኔ፤ ባጋሢም ጊንሣ ሓርጌፓ ዓሲ ፓሥሢ ዒንጊሢ ዒንጊንታኔ፤ 10ዬያጉዲ ሃሣ ዓቴሢም ፆሲ ዎልቄና ማዺንታ ዓኪ ባኣዚ ማዻንዳ ዎልቄ ዒንጊንታኔ፤ ባጋሢም ጊንሣ ፆሲ ማሊሢ ኬኤዚሢ ዒንጊሢ ዒንጊንታኔ፤ ሜሌሢም ሃሣ ዒንጊንታ ዒንጊጻ ዓያና ጌኤሺፓታቴያ ፑርታ ዓያናፓታቴያ ዱማሲ ዔራንዳ ዒንጊሢ ዒንጊንታኔ፤ ዬያጉዲ ፔቴሢም ዓኪ ሙኡቺና ጌስታንዳጉዲ ዒንጊሢ ዒንጊንታኔ፤ ሜሌሢም ጊንሣ ዬያ ዓኮ ሙኡጮና ጌስቲንቴ ባኮ ቡላንዳ ዒንጊሢ ዒንጊንታኔ፤ 11ዬይ ያዺ ማዔቴያ ዬያ ቢያ ማዻሢ ዬያ ፔቴ ዓያኖ ጌኤዦኬ፤ ዓያና ጌኤሺ ኮዔሢ ጎይፆ ፔቴ ፔቴሢም ዱማ ዱማ ዒንጊሢ ዒንጋኔ። 12ፔቴ ዑሢኮ ዱማ ዱማ ቤሲ ዓኣኔ፤ ዑፆኮ ሚርጌ ቤሲ ዓኣያታቴያ ዬይ ሚርጌ ቤዛ ዬኖ ፔቴ ዑፆይዳኬ። ዬያጉዲ ኪሪስቶሴ ሚርጌ ቤሲ ዓኣ ፔቴ ዑሢጉዲኬ። 13ዎይቲ ጌዔቴ ዓይሁዴታቴያ ዓይሁዴ ማዒባኣ ጊሪኬ ዓሳ፥ ዓይሌታቴያ ዓይሌ ማዒባኣ ዓሳ ፔቴ ዑሢ ማዓኒ ዓያኖ ጌኤዦና ኑ ማስቴኔ፤ ሃሣ ቢያሢ ዬያ ፔቴ ዓያናሢ ኑ ዑሽካንዳጉዲ ኑም ዒንጊንቴኔ። 14ፔቴ ዑሢ ማዢንቴሢ ሚርጌ ዱማ ዱማ ቤሲና ማዓንዳኣፓዓቴም ፔቴ ቤሲናቱዋሴ። 15ዬያሮ ቶኪ፦ “ታኣኒ ኩቺቱዋኣሢሮ ዑሢኮ ፔቴ ቤሲቱዋሴ” ጌዔቴ ያዺ ጌይፆና ዑሢኮ ፔቴ ቤሲ ማዒጻ ዓታንዳ? 16ዋይዚያ፦ “ታኣኒ ዓኣፒቱዋኣሢሮ ዑሢኮ ፔቴ ቤሲቱዋሴ” ጌዔቴ ዓካሪ ዬያ ጌይፆና ዑፆኮ ፔቴ ቤዞ ማዒጻ ዓታንዳ? 17ሂንዳ ዑሢ ቢያ ዓኣፒ ሌሊ ማዔቴ ዔኤቢ ዋይዛ ባኣዚ ዓንካፓ ጴዻንዳያናንዳይ! ሃሣ ዑሢ ቢያ ዋይዚ ሌሊ ማዔቴ ዔኤቢ ዼሂ ዔራ ባኣዚ ዓንካፓ ጴዻንዳያናንዳይ! 18ሃሢ ጋዓንቴ ፆሲ ኮዔሢ ጎይፆ ዑፆኮ ፔቴ ፔቴ ቤዞ ዑፆይዳ ኮይሳ ቤዛ ቤዛ ማዓንዳጉዲ ጌሤኔ። 19ዑሢ ማዢንቴሢ ፔቴ ቤሲና ሌሊ ማዔቴ ኩሙሢ ዑሢ ጌይንታሢ ዓንካፓ ጴዻንዳያናንዳይ! 20ዓካሪ ዑሢኮ ዱማ ዱማ ቤሲ ዓኣያ ማዔቴያ ዑሢ ፔቴ ሌሊኬ። 21ዓኣፒ ኩቺ ኮራ፦ “ኔኤኒ ታኣም ኮይሱዋሴ” ጋዓኒ ዳንዳዑዋሴ፤ ቶኦኪያ ቶኪ ኮራ፦ “ኔ ታኣም ኮይሱዋሴ” ጋዓኒ ዳንዳዑዋሴ፤ 22ጎኔና “ፓሡዋያኬ” ጌይንታ ቤዛታዖ ሚርጌና ኑም ኮይሳያኬ። 23“ዻካኬ” ኑ ጋዓ ኑ ዑፆ ቤዞ ባሼ ኑ ቦንቻኔ፤ ሃሣ ኑና ቦርሲሳያ ማዓ ቤዞዋ ሚርጌና ኑ ሂርጊ ካፓኔ። 24ቦንቺንታ ዑፆም ጋዓንቴ ዬይ ቢያ ኮይሱዋሴ። ቦርሲሳያ ማዒ ጴዻ ቤዛ ባሼ ቦንቺንቲ ዓርቂንታንዳጉዲ ዑፆኮ ፔቴ ቤሲ ማሂ ፆሲ ማዤኔ። 25ዬያ ዒ ማዼሢ፥ ፔቴ ዑፆኮ ዱማ ዱማ ቤዛ ዱማዹዋዖ ዎሊም ማላንዳጉዲ ጌይኬ። 26ዑሢኮ ፔቴ ቤሲ ሜታዻኣና ዓቴ ዑፆኮ ቤዛ ቢያ ዎላ ሜታዻኔ፤ ሃሣ ፔቴ ቤሲ ቦንቺንታኣና ዎላ ቢያሢ ቦንቺንታኔ። 27ዬያጉዲ ዓካሪ ዒንሢ ኪሪስቶሴ ዑፆኬ፤ ዒንሢ፥ ፔቴ ፔቴሢ ዒዛ ዑፆኮ ዱማ ዱማ ቤዞኬ። 28ዬያሮ ፆሲ ፔቴ ፔቴ ዓሶ ሺኢጲፆ ማኣሮይዳ ዱማ ዱማ ማዾ ዓኣያ ማዓንዳጉዲ ማሄኔ፤ ዬያ ጎይፆና ፔቴ ጋዓዖ ፆሲ ማዾም ዳኪንቴዞንሢ፥ ላምዓሳዖ ፆሲ ማሊሢ ኬኤዛዞንሢ፥ ሓይሣሳዖ ዔርዛዞንሢ ማሂ ዓሶ ዶኦሬኔ። ዬያጉዲ ሃሣ ፆሲ ዎልቄና ማዺንታ ዓኪ ባኣዚ ማዻዞንሢ፥ ሓርጌ ዓሶ ፖዒሳ ዒንጊሢ ዓኣዞንሢ፥ ዓሲ ማኣዲሢ ዒንጊሢ ዓኣዞንሢ፥ ዓሲ ዎይሥሢ ዒንጊሢ ዓኣዞንሢና ዓኪ ሙኡቺና ጌስቲሢ ዒንጊሢ ዓኣዞንሢ ጌሤኔ። 29ዬያሮ ቢያሢ ፆሲ ማዾም ዳኪንቴያቱዋሴ፤ ቢያሢ ሃሣ ፆሲ ማሊሢ ኬኤዛያቱዋሴ፤ ቢያሢ ዓሲ ዔርዛያቱዋሴ፤ ቢያሢ ፆሲ ዎልቄና ማዺንታ ዓኪ ባኣዚ ማዻያቱዋሴ፤ 30ቢያሢኮ ሓርጌ ዓሲ ፓሣ ዒንጊሢ ዓኣያቱዋሴ፤ ቢያሢ ዓኪ ሙኡቺና ጌስታኒ ዳንዳዑዋሴ፤ ቢያሢ ሃሣ ዓኮ ሙኡጮና ጌስቶናሢ ቡላኒ ዳንዳዑዋሴ። 31ጋዓንቴ ቢያሢፓ ባሼ ማዔ ዒንጊፆ ዴንቃኒ ኮዑዋቴ። ዓካሪ ታ ዒንሢ ቢያፓ ባሼ ማዔ ጎይሢ ዻዋንዳኔ።


text:
እግዚኣብሄር ድማ ንሙሴ ኸምዚ ኢሉ ተዛረቦ፡
ንደቂ እስራኤል ተዛረቦም በሎም ከኣ፡ ሰብኣይ ኰነ ወይ ሰበይቲ ናዝራዊ ኪኸውን ንእግዚኣብሄር ኪፍለ እንተ ተመባጽዔ፡
ካብ ወይንን ካብ ዜስክር መስተን ይፈለ፡ ዝመጸጸ ወይኒ ዀነ ወይ ዝመጸጸ ዜስክር መስተ ኣይስተ፡ ገለ ኻብ ወይኒ እተጸምቈ ኣይስተ፡ ካብ ወይኒ ድማ ብሰዊቱ ዀነ ወይ ብንቚጹ ኣይብላዕ።
ብዅለን መዓልትታት ናዝራዊነቱ ፍሬኡ ዀነ ገፈሉ ዀነ፡ ገለ ኻብ ኦም ወይኒ ኣይብላዕ።
ብዅለን መዓልታት መብጽዓ ናዝራዊነቱ መላጸ ናብ ርእሱ ኣይሕለፍ፡ እተን ንእግዚኣብሄር እተፈልየለን መዓልትታት ክሳዕ ዚመልኣ፡ ቅዱስ ይኹን፡ ጸጕሪ ርእሱ ኸኣ የንውሕ።
በተን ንእግዚኣብሄር እተፈልየለን ኲለን መዓልትታት ናብ ምዉት ሰብ ኣይእቶ።
ናዝራዊነቱ ንኣምላኽ ኣብ ርእሱ እዩ እሞ፡ በቦኡን በዲኡን ብሓዉን ብሓብቱን ብሞቶም ኣይርከስ።
ብዅለን መዓልትታት ናዝራዊነቱ ንሱ ንእግዚኣብሄር እተቐደሰ እዩ።
ብድንገት ኣብ ጥቓኡ ሰብ እንተ ሞተ እሞ ርእሲ ናዝራዊነቱ እንተረኸሰ፡ በታ ዚነጽሃላ መዓልቲ ርእሱ ይላጺ፡ ብሳብዐይቲ መዓልቲ ይላጽዮ።
ኣብ ሳምነይቲ መዓልቲ ድማ ክልተ ባሬቶ ወይ ክልተ ናኣሽቱ ርግቢ ናብ ኣፍ ድንኳን ምርኻብ ናብ ካህን የምጽእ።
እቲ ኻህን ድማ እታ ሓንቲ ንመስዋእቲ ሓጢኣት እታ ኻልኣይቲ ኸኣ ንዚሐርር መስዋእቲ ይሰውእ። ካብቲ በቲ ምዉት ዝገበሮ ሓጢኣት የተዐርቆ፡ በታ መዓልቲ እቲኣ ኸኣ ርእሱ ይቐድስ።
መዓልትታት ናዝራዊነቱ ንእግዚኣብሄር ይፍለ፡ ንመስዋእቲ በደል ድማ ገንሸል ዓመት የምጽእ። እቲ ናዝራዊነቱ ስለ ዝረኸሰ፡ እተን ቀዳሞት መዓልትታት ከንቱ ዀና።
ሕጊ ናዝራዊ ኸኣ እዚ እዩ፡ መዓልትታት ናዝራዊነቱ ምስ መልአ፡ ናብ ኣፍ ድንኳን ምርኻብ የምጽእዎ።
መስዋእቱ ድማ ንዚሐርር መስዋእቲ ጐደሎ ዜብሉ ገንሸል ዓመት፡ ንመስዋእቲ ሓጢኣት ድማ ጐደሎ ዜብላ ሽበን ዓመት፡ ንመስዋእቲ ምስጋናውን ጐደሎ ዜብሉ ድዑል፡ ሓደ መሶብ ካብ ድኹም ሓርጭ ብዘይቲ እተቘምጥዔ፡ ዘይበዅዔ ቕጫታትን፡ ዘይቲ እተለኸየ ዘይበዅዔ ረቀቕቲ ቕጫታትን ምስኡ ኸኣ መስዋእቲ ብልዕን መስዋእቲ መስተን ንእግዚኣብሄር የቕርበሉ።
እቲ ኻህን ከኣ ናብ ቅድሚ እግዚብሄር የቕርቦ፡ ንመስዋእቲ ሓጢኣቱን ንዚሐርር መስዋእቱን ይሰውኣዮ።
ነቲ ድዑል ድማ ምስቲ ዘይበዅዔ መሶብ እንጌራ ንእግዚኣብሄር መስዋእቲ ምስጋና ይሰውኣዮ። እቲ ኻህን መስዋእቲ ብልዕን መስዋእቲ መስተን ከኣ ይሰውእ።
እቲ ናዝራዊ ድማ ነቲ ርእሲ ናዝራዊነቱ ኣብ ኣፍ ድንኳን ምርኻብ ይላጽዮ። ነቲ ጸጕሪ ርእሲ ናዝራዊነቱ ወሲዱ ኸኣ ናብቲ ትሕቲ መስዋእቲ ምስጋና ዘሎ ሓዊ የእትዎ።
ነቲ ናዝራዊነቱ ምስ ላጸየ ድማ፡ እቲ ኻህን ነታ ዝበሰለት ኢድ ድዑል ይውሰድ። ካብቲ መሶብ ከኣ ሓደ ዘይበዅዔ ቕጫን ሓደ ዘይበዅዔ ረቂቕ ቅጫን ገይሩ ኣብ ኢድ እቲ ናዝራዊ የንብር።
እቲ ኻህን ድማ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ንመስዋእቲ ምውዝዋዝ ይወዝውዞ። እዚ ምስቲ ዚውዝወዝ ሓኸለን ዚለዐል እግርን ነቲ ኻህን ይቀደስ። ድሕርዚ እቲ ናዝራዊ ወይኒ ይስተ።
ብጀካ እቲ ኣብ ኢዱ ዝረኸቦ፡ ሕጊ እቲ እተመባጽዔ ናዝራውን ናይ ናዝራዊነት መስዋእቱ ንእግዚኣብሄርን እዚ እዩ። ከምቲ ሕጊ ናዝራዊነቱ፡ ከምቲ እተመባጽዖ መብጾዓ ኸምኡ ይግበር።
እግዚኣብሄር ድማ ንሙሴ ኸምዚ ኢሉ ተዛረቦ፡
ንኣሮንን ንደቁን ከምዚ ኢልካ ተዛረቦም፡ ንደቂ እስራኤል ከምዚ ኢልኩም ባርኽዎም፡
እግዚኣብሄር ገጹ የብርሃልካ፡ ጸጋ ኸኣ ይሀብካ።
እግዚኣብሄር ገጹ ይምለሰልካ፡ ሰላም ድማ ይሀብካ።
ከምዚ ገይሮም ስመይ ኣብ ደቂ እስራኤል የንብሩ፡ ኣነ ከኣ ክባርኾም እየ።


text: 1ኔኤኒ ጋዓንቴ ፒዜ ማዔ ዔርዚፆና ዎላ ጊኢጋያ ማዔ ባኣዚ ዔርዜ፤ 2ዓቲንቆ ጋርቻ፡- ኮይሳ ጎይፆ ናንጋያ፥ ፔ ቦንቾ ካፓያ፥ ዔኤቢ ዔሪ ማዻያ፥ ፆሲ ጉሙርቂሢና ናሹሞዋ ዓኣያ ሃሣ ጊቢ ዳንዳዒሢናኣ ዶዲ ዓሲ ማዓንዳጉዲ ዔያቶ ዞሬ። 3ዬያጉዲ ሃሣ ላኣሎ ጋርቻ፡- ኮይሳ ጎይፆ ናንጋያ፥ ቦንቾ ፔሲ ካፓያ፥ ዓሲ ዾንኩዋያ ሃሣ ዑሺ ናሽካያ ማዑዋጉዲ ዔያቶ ዞሬ፤ ዬያይዳፓ ዔያታ ኮሺ ማዔ ባኣዚ ሜሌ ዓሶ ዔዔርዛያ ማዖንጎ፤ ዬይያ፡- 4ሎዔ ዼጌ ላኣላ ፔኤኮ ዓኒንሢና ናኣቶና ናሽካንዳጉዲ፥ 5ዔኤቢ ዔሪ ማዻያና ዒኔ ጌኤሺ፥ ማኣሪ ማዾ ማዻያ፥ ኮሺ ማዔያ፥ ፔኤኮ ዓኒንሢም ዓይሢንታያ ማዓንዳጉዲ ዔያታ ዔርዞንጎ፤ ዼጌ ላኣላ ያዺዴቴ ፆሲ ቃኣሎ ቦሃንዳ ዓሲ ባኣሴ። 6ዬያጉዲ ላኣሎ ዔኬ ዓቲንቆ ዼጌሢ፡- ፔና ዔሪ ዎይሣንዳጉዲ ዔያቶ ዞሬ፤ 7ኔኤኒ ቢያ ባኣዚና ኮሺ ባኣዚ ማዺ ማዺ ዔያቶም ኮኦኪንሢ ማዔ፤ ኔ ዔያቶ ዔርዛ ዎዶና ኮይሳ ጎይሢና ናንጊሢ፥ ጎኔ ሓይሴ ጌስቲሢ፥ 8ዾንኪንቱዋ ኮሺ ጌኤሲ ዔያቶም ዻዌ፤ ዬያይዲፆና ኑና ዒፂ ማካ ዓሳ ኑ ጊዳ ዔያታ ጌስቶንዶ ፑርታ ባኣዚ ዴንቂባኣ ዎዶና ቦርሲንታንዳኔ። 9ማዻ ዓሳ ማዺሻ ዓሶም ዓይሢንታንዳጉዲ፥ ቢያ ባኣዚና ዔያቶ ዎዛሳንዳጉዲ ሃሣ ፑርታ ዑኡሲያ ዔያቶም ማሁዋጉዲ፥ 10ዎይሣ ዓሶኮ ዓኣ ባኮዋ ዉኡቁዋጉዲ ዞሬ፤ ኑና ዻቂሻ ፆዛሢኮ ዔርዚጻ ቢያ ባኣዚና ቦንቺንታንዳጉዲ ቢያ ዎዴ ጉቤ ዒናፓ ጉሙርቂንታያ ዔያታ ማዖንጎ። 11ፆሲ ዓሲ ቢያ ዻቂሻ፥ ኮሹሞ ዒንጊሢ ፔጋሲ ዻዌኔ፤ 12ዬይ ኮሹሞ ዒንጊጻ፡- ጎሜ ዓሲ ማዒሢና ዓሲ ማሊሢ ሱኡኬ ኑ ሃሻንዳጉዲና ኑና ኑ ዔሪ ዎይሥሢና ሃሣ ፂሉሞና ጊንሣ ዓያናና ዓኣ ዓሲያ ማዒ ሓያ ሳዖይዳ ኑ ናንጋንዳጉዲ ኑና ዔርዛኔ። 13ዬያይዲ ኑ ዓንጂንቴ ኑኡኮ ሃጊ ማዓንዳ ዎዞ ኑ ካፓኔ፤ ዬይ ኑኡኒ ካፓ ሃጊ ማዓንዳ ዎዛ፥ ዼኤፖ ኑኡኮ ጎዳሢ፥ ኑና ዻቂሻ ዬሱስ ኪሪስቶሴኮ ቦንቾና ሙኪ ጴዺፆኬ። 14ኪሪስቶሴ ፑርታ ባኣዚ ቢያይዳፓ ኑና ዻቂሻኒና ኮሺ ማዾ ማዻኒ ጎኦባ ማዔያ ሃሣ ዒዛም ኑ ዱማዼያ ጌኤሺ ዓሲ ማዓንዳጉዲ ኑና ጌኤሻኒ ኑ ጋይቴ ፔና ዓኣሢ ዒንጌኔ። 15ዓካሪ ሃንሢ ባኮ ዔርዜ፤ ጉቤ ማዔ ቢታንቶና ዓሶ ዞሬ፥ ሃሣ ጎሬ፤ ዖኦኒያ ኔና ቦሆፓ።


text:
ደልሃመት ወርሒ መስከረም!!!(18 መስከረም ልቢ ህዝቢ ኤርትራ ዝደፈነት ልሳን ዜጋታት ዝዓበሰት ጸላም መዓልቲ) ወርሒ መስከረም ዝረኣናላ መስደመም እዋን ውፈር ውፈር እቲ ጅግና ብክሕደት ክእሰር ኣብ ዒራዒሮ ክቃጸል ከም ሓሰር፡ ከምዘይነበረ ጅግና ጠበቓ ናይ ህዝብና ቀንጣጢ ደልሃመትና፡ ከዳዕ ተባሂሉ ብዘይ ገበን ተወንጂሉ ዘይኢዱ ረኺቡ ተበዲሉ፡ እወ….ትርኣየኒ‘ታ ንግሆ ጅግና ተኣሲሩ ከም ደርሆ፡ ከም ቀደሙ ከም ኣመሉ በታ ዝለመዳ ኣዳህሊሉ ሓይርዎ ንኹሉ፡ 18 መስከረም…. ኣይነበረትን ከም ቀደም፡ ኣብ ታሪኽ ኤርትራ ኣለዋ ፍሉይ ስፍራ፡ ክትወጽእ ሓርነት ክትካእ ባርነት፡ መሰል ዝበለ ንሓርነት ዝዘለለ ተፈሪዱ ብሓዊ ክልለ፡ 18 መስከረም…. እታ ኤርትራዊት ብርዒ መሲልዋ ከም ናይ ቀደም ቀውዒ፡ ኣፋ ከፊታ ኣብ ክንዲ ህዝቢ ሞጒታ መሰል ሰባት ሓቲታ፡ መሲልዋ ነጻ ረሲዓቶ ከም ዝዕምጽጻ ንዘለኣለም ከም ዝረግጻ፡ እወ ረጊጽዋ ብጉልበቱ ዓምጺጽዋ ልሳን ህዝቢ ዓቢስዋ ኣብ ጉድጓድ ቀቢርዋ፡ ኣቱም ህዝቢ እስከ ሕተትዋ ዓው ኢልኩም ጸውዕዋ፡ ኣበይ ኣለዉ‘ዞም ጀጋኑ ኣብ መትከሎም ዝኣመኑ ንሓርነት ዝወገኑ፡ ኣበይ‘ልዋ እዘን ግምጃ ሃገር ጽንዓተን ምስ ማንም ዘይወዳደር ቅይአን ንዘለኣለም ዝንገር፡ ልዕሊ ዓሰርተ ዓመታት ኣብ ኣጻምእ ሩባታት ክሕየሩ ዜጋታት፡ … more
Category Archives: ኣተኵሮ
ዳፍላ ማለት ትርጉሙ ዘይትፈልጡዎ እንተ’ሊኹም፡ በቲ ብዝተፈላለዩ ገዛእቲ ሓይልታትን ዝተዳህኸን ሕጂውን ብጉጅለ ህግደፍ ዝደሃኽ ዘሎን ሃብታም ቋንቋና፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ለማሽ ጸጒሪ ርእሲ ማለት’ዩ። ኣንታ ወዲ ዳፍላ እንታይ ኢኻ ትብለና? ማእሰርትን ስደትን ሽግር መከራና እዚ ኹሉ ሕሰም ዕንወት ናይ ሃገርና ብመደብ’ዩ ኢልካዮ ንጥፍኣት ህዝብና ስጉምቲ ምውሳድካ ሓቂ ኪትገልጸልና ምስጋና ይብጻሕካ ብስም ስውኣትና! ነዚ ለዋህ … more
ተስፋማርያም ወ/ጊዮርጊስ 12/09/2013 Norway ባዓል ኣይሰርሑ ኣየስርሑ ስልጣን ከይሕደጉ ዝፈርሑ ብሃይማኖት ብወገን ዘባልሑ ተንኮል ክፍኣት ጥራይ ዝሰርሑ ሓሸውየ ኣቢሎሙና ክፈሓፍሑ ግዲ የብሎም ብዘይካ ስልጣን ንሓቂ ዘይነቐሉ ግብረ ሰይጣን ነዚኦም ኣሚንካ ኣይትጸበ ድሓን ባዕልኻ ተበገስኻልእ ኣይትእመን መንእሰይ ተሰምዑ ርእሶም ዝሓሙ ንስልጣን ክብሉ ህዝቦም ዝጠለሙ ኣንጻር ምዕብልና ካብ ሓቂ … more
” ዝደቀሰ ከተባራብር ክትብል እቲ ተባራቢሩ ዘሎ ከይድቅሰካ” ተምሳል ደቂሰባት ኣብ ምስሊ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ኣታሓሳስባን ተግባርን ከምዝምዘን ዝረሳዕናዮ ንመስል፣ “ሽግር ኤርትራ ፡ ፍታሕ ብኤርትራውያን” ክፈታሕ ዘይደሊ ዘሎ ኮይኑ ኣይስማዓን። እንተኮነ ግን እቲ ኣድላይነቱ ዘይኮነ ኣታጋብብራ እዩ ወሳኒ፣ ኣብዚ ቅንያት ከምዝባሃል ዘሎ “ንምሕያል ዲሞክራስያዊያን ሓይልታት አብ ውሽጢ ኤርትራን፡ ብእኡ አቢልካ … more
ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይ ጽሑፈይ ነቲ ሽግር ኤርትራ: ዝብል ክፋል ክገልጽ ፈቲነ ነይረ:: እቲ ሕመረት መልእኽተይ: ነቲ ሽግር ብስሙ ከይጸዋዕካዮ ክትፈትሖ ከምዘይክኣል ዝብል’ዩ ነይሩ:: ምኽንያቱ: እቲ ቅድሚ ኩሉ ክንኣምነሉ ዘለና ኣካይዳ: ሓደ ሽግሩ ዘይፈለጠ: ሕማሙ ዘይፈለጠ: ፈዉሱ ክረክብ ይኽእል ዝብል እምነት የብለይን:: ሰለዚ እቲ ፍታሕ ኣብ ምስማይ: ምፍላይን: ምልላይን እቲ … more
ምርጫ መንእሰይ ወለዶ ኣስተውዕሉ ዕንኪልል ኣይትበሉ መዕለቢ ግበርሉ፡ እቲ ጉዳይ ሃገር ጉዳይኩም… ስቕ ኢልካ ዘይስገር፡ እንታይ’ዩ ምርጫኻ ንገረኒ’ቲ ግዴኻ ናበይ’ዩቲ ጉዕዞኻ እንታይ’ዩቲ ራኢኻ፡ ህግደፋውያን ስልጣን ክብሕቱ ንስኹም ክትጸንቱ፡ ንሶም ክነብሩ ንስኹም ክትሓሩ፡ ንሶም ከጋይጹ ንስኹም ክትዕመጹ፡ እንታይ’ዩ ምርጫኻ? ግለጸሉ ንህዝብኻ ተመያየጥ ምስ ሓውኻ፡ ዝተወልደ ንስደት ኣብ ዓዲ ሃገር ሕስረት ንመዋእል ክትብል ከርተት፡ ኣሕዋትካ ክደምዩ ኩሊቶም ተቖሪጹ ደሞም ክስተዩ ቀባሪ ስኢኖም ኣብ ጋህሲ ክድበዩ፡ እንታይ’ዩ ምርጫና? እስከ ንላዘብ ሓቢርና፡ ኣብቲ ማእከላይ ባሕሪ ኣብ ሰሃራ ኣብቲ ጓህሪ ክጠፍእ ቆልዓ ሕድሪ፡ መንእሰይ ወለዶ ወዲ ኤረይ ስማዕ’ንዶ፡ ምርጫ’ለካ እንተ ዘይፈሪህካ እንተዘይ ርዕድካ፡ ምድሳቕ’ዩ ፈውሱ ኣብ ሕቑኡ ኣብ ኮምሱ ንሱ እንተ ዘይሕሹ ጥይት’ያ ምጒራሱ፡ ንሳ’ያ ምርጫኻ ክእለ ኣበሳኻ ክትኣቱ ንዓድኻ ክትራኸብ ምስ ስድራኻ ክትነብረሉ’ቲ ርስትኻ ብሰላም ብፍቕሪ ምስ ህዝብኻ፡ ፡ ፍትሒ ይንገስ ወልዱ ተኽለ … more
ውሽጣ’ባ ይኸፍእ! ጠመተና ብዓንዳ ርእሱ፡ ናብተን ኣሓ ዘይኮነስ፡ ናብቲ ጓሳ እተን ኣሓ’ኳ እንተኾነ፡ ሓደ ሓደ ግዜ ግን ንከም ብዓል ተስፋሚካኤል ገራህቱን ግርማ ኣስመሮምን ዝኣመሰሉ፡ ዘይተገርሑን ዘይጸረዩን፡ ምሂራትን (ንኣሽቱ ኣፍራስ) ዝራባዓትን፡ ምግራሕን ምግናሕንውን ኣይጽለኣን’ዩ ኢለ’የ፤ ሎሚ ናብቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ምስ ድምጺ ኣመሪካ መደብ ትግርኛ (v.o.a)፡ ንኩነታት ሃገርና ኣመልኪቱ ቃለ መሕተት ብምክያድ፡ … more
ብርዐይ ልሳነይ ኢያ!!!(መልእኽቲ ነቶም ልሳን ህዝቢ ክዓብሱ ዝፍትኑ) ብርዐይ ልሳነይ ብኣ’የ ዝገልጾ ናይ ልበይ፡ ብርዐይ ሓያል’ያ ዘራይ ዘይድልያ፡ ኣብ ጸሓይ ቁሪ ፈታዊ ጸላኢ ተጥሪ፡ ኣብ ሽግር ራህዋ ብርዐይ ሓይሊ’ለዋ፡ ኣይትጽሕፍን ብወዝቢ ጻዕራም ከም ንህቢ ጠበቓ’ያ ናይ ህዝቢ፡ ኣብ ጊዜ ሽግር ንሓቂ ትምስክር፡ ኣብ ጊዜ ጸበባ ተጽንዕ ንህዝባ፡ እዛ ብርዐይ ኢያ ልሳነይ፡ ኣይትፈርህ መሊሳ ትበልሕ ዓመጽቲ ትገንሕ፡ ብርዐይ ኮርዒዳ ኣብ ኩሉ ዓዳ ተርክበሉ ኣብ ዝኸደት ከይዳ፡ ብርዐይ ዓቃል ንጸላእታ ተካል፡ ፈታዊት ሓቂ መርሃዊት ናይ ጭንቂ፡ ብርዐይ ጸግዒ ድኻ ፈታሒት ማሕለኻ፡ ወገን ዘይብላ ዘይትምሕር ዝበደላ፡ ኣደ ውጹዕ ንሓያል ትቐጽዕ ሓቂ ተውጽእ፡ መን ክኽልክላ የለን ዝሕይላ ምእንቲ ህዝቢ ትዋጋእ ዘሊላ፡ ነኽብራ ብሓይሊ ኣይንቕበራ ትዛረብ’ያ ካብ መቓብራ ትወጽእ’ያ ጉድጓዳ ፍሒራ፡ ፡ ፍትሒ ይንገስ ወልዱ ተኽለ … more
ክፍሊ ኣካላተይ! መሰልና ግሂሱ ክብርና ኪደፍር ብዘይ ሕግን ፍርድን ንጹሃን ኪኣስር እናረኣኽዮ ኣባጽሕ ኪቐብር ሓቂ ንኺግለጽ ተኾንኪ ምስክር እንታይ ኣሎዎ ዓይነይ ዘፍርሕ ዘሕፍር!? ብለይትን ብቐትርን ከፍስሱ ንጹህ ደም ዓይኒስ ሕማቕ ሪኣ እስከ ደሓን ትህደም ልሳን ግን እንታይ እዩ እቲ ናትኪ ጸገም? *በሃም እትኾኒ ዓመጽ ኪደጋገም! *ኪዛረብ እናኸኣለ ኪዛረብ ግን ዘይክእል (ዓባስ) … more
ወዲ ገራህቱ ወኻርያ’ዶ ክብለካ ነፋሒቶ ዘመንና ናትካስ ንበይኑ እዩ በዚሑ ኣመና ጭእዶ ክብለካ ሽለት ናይዛ ምድሪ ሹመኛ ወይጦታት ዘይስቈሮ ነውሪ መጋበርያ ጭፍራ ከዳሚ ለዅመኛ ብኸብዱ ዝጥበር ብልሹው ገበነኛ ረሳዒ ስዉኣት ምስ ጠላማት ዘዅድድ ናይ ምሁር ደንቆሮ ናይ ዘመንና ዕቡድ እዚ ዒታ በድኒ ዝጨነወ ውሽጡ ቆምሽጢ መላኺ መረሃጫ ክዳን ለይቱ። ንምንታይ … more
እታ ናይ ቀደም ተስፋ; ብእምነት ተወንዚፋ; ኔርዋ ቅሩብ ሃፋ; እንተ እዛ ናይ ሎሚ’ ; ሞ ግደፋ; ዘይምጅማራ ዘይምትንካፋ; ኮራኹር ምልኪ ብዓል ምዓር ኣፋ; ግደፈን ጥራሕ ይግዓራ ይለፍልፋ; ዘይድኻም እንታይ ከየትርፋ ። … more
ኣቕሽሽቲ ህግደፍ ተበላሽዮም ኣብ እከይ ግብሪ ተጣላቒዮም ተስፋማርያም ወ/ጊዮርጊስ 20/08/2013 Norway ሓቂ ንገሩ መርገም ከይኮነኩም ዝዓበኹም ዕድመ ዝደፋእኩም ይኣክል በልዎ ብሓባር ኮንኩም ኣይትተሓብኡ ክፉእ ናረአኹም ሕልፊ ኣቱም ናይ ህግደፍ ኣቕሽሽቲ ኣገልገልቲ ቀንጻሊተምሳል ኣጋንንቲ ሕልናኦም ዝሸጡ ንጥፍኣት ጸለይቲ ናትኩም ገዲዱና ካብቶም ቀንጸልቲ ህዝብኹም እናተሓርደ እናተረሸነ ተሕዝኑ ትሻረኹ ንተካል ኣረመኔ … more
ሰብኣይ ኩን በሉዎ! ምልኪ ካብ ዚርሕርሕ ከም ሰቡ ተሰዲዱ ደሃይዶ’ታ ኣለኩም ናይዚ ዓሊ ዓብዱ እጃሙ ከየበርክት ንድሕነት እዛ ዓዱ ሚስጢሮም *ከየንጒሕ ግዜ’ምበር ወሲዱ *ከይብልል ሕሹኽ ዘይትብሉዎ ኣዕሩኽቱ ኣዝማዱ? ምስቲ *ፋኖ ኮይኑ ዝፈጸሞ ሓጥያት *ቀይድ በተኽ ነዚ ለዋህ ህዝቢ ይቕሬታ ብምሕታት ኣንጻር’ዚ መላኺ ኪቃለስ ብትብዓት እንተ ተሰሊፉ ኣብ ጐድኒ ውፉያት ጉዶም ኣቃሊዑ ንጉጅለ … more
እቶም ‘ተኣኪቦም መኽደን ድስቲ ከልዕሉ ዘይከኣሉ ድኹማን‘ ተባሂሉ ዝባጨወሎም ዘሎ ግዳያት እምባአር፡ ክሳብ ሎሚ ድምጾምን ኣውያቶምን ይንድር ይጭድር ኣሎ። ሓንቲ መዓልቲ ከምዝስማዕ መቸም ፍጹም ኣይጠራጠረሉን ኢየ። ‘ስለምንታይ እቲ እናሰምዐ ዘስቀጠኸ ጸሚሙ‘? ድማ ግዜ ክምልሶ ኢዩ። … more
ሓደ ታሪኽ: ተመሳሳሊ ዕድመ እዩ ነይርዎም፡ ጽቡቕ ናይ ትምህርቲ ዕድል ብምርካቦም ምሁራት እዮም፡ ካብ ንእስነቶም ንናጽነት ኤርትራ ተቓሊሶም፡ ኣብዝተቐራረበ እዋን ናብ ሰውራ ተጸምቢሮም፡ ኣብ ህግሓኤ ተሰሊፎም፡ እሙናት ወኪላት ውድብ ኮይኖም ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ወጻኢ ተመዲቦም ሰሪሖም። ኣብ 1987 ኣባላት ማእከላይ ሽማግለ ህግሓኤ ኮይኖም ኣብ ዝተፈላለየ ተኣፋፊ ትካላት ውድብ ብሓላፍነት ኣገልጊሎም። … more
ኣንታ ‘እዚኣ ስቕ ኢላ’ያ ውላዳ መይቱዋ’ያ’ ዝብሃል ኔሩ ዝበሉና ህይወት ዘሪኡ፡ እግሪ ተኺሉ፡ ድዩ ተመሊሱና! መንእሰያትና ኣብ በረኻ፡ ኣብ ባሕሪ ጠፊኡዎም ኣብ ሲናይ ተጠቢሑ ተሸይጡ ኣካላቶም ህዝቢ ሕርሙኳ ከየውጽእ ከልኪሎም ‘መን ነጊሩኩም ሓዘን ተቐሚጥትኩም!’ እናበሉ ዝስልበጡ ዘሳቕዩ መዓት ንዝወረዶም ምስቲ ነይሩ ዝብሃል ዛንታ ኣይመሳሰልንዶ ግብሮም? እዝጊ ጸሊኡሎም’ምበር ኣሕዋትና’ዮም ኔሮም ግን … more
ንህግደፍ ኣለና ምሳኹም ንደለይቲ ፍትሒ ኣጆኹም ተስፋማርያም ወ/ጊዮርጊስ 09/08/2013 Norway ኣብ መሰልን ፍትሕን ዘለዎ ሃገር ክትፈርሑዎ ነዚ ስርዓተ ዱሑር ሊቀ መምበር ብሓሶት ዘዳናግር 20 ዓመት መብጽዓ ንዘይትግበር ኣይትእመኑዎም ንገጅለ ፈገራግር ስረኻ ዕጠቆ ጎበዝ ኤሪትራዊ ክሳብ ምዓስ ተሓቢእካ ከተኢዊ ከም ጓና ኣይትኹን ከም ባዕዳዊ ይኣክል ፍርሒ ኣይትኹን ጀጃዊ ሓዲኡ ምረጽ … more
ሩሕ ኣካል ንፋስ እያ፡ ንፋስ እንድሕሪ ዘይሃልዩ ንሳውን የላን፡ (መጽሓፍ ስነ-ሕይወት)። ብመሰረት ናይ እምነት መጻሕፍቲ ግን ሩሕ ፍሉይ መግለጺ ኣሎዋ። ንፋስ’ሞ ንፋስ እያ: እንተኮነ ንሳ (ሩሕ): ካብ ኣፍ እግዝኣብሔር ንኣዳም ዝተለገሰት ፍልይቲ ንፋስ (wind of God) እያ ይብል ። ስለዚ ናይ ወዲ ሰብ ሩሕ ካብ ናይ እንስሳ ሩሕ በዝን እንኮን … more
ክሳዕ ትመውትዶ! ኣንታ እሙን ምልኪ ገዲም ተጋዳላይ እንታይ ደኣ ኣምጽኦ ብሃንደበት ምፍላይ ከምቶም ዝቐደሙ ዉሒጡካ ቀላይ ዓለምዶ’ታ ኣርኪባ ዘይብላ ኣፈላላይ ወዮ በል ክብለልካ ኮይነ መላቓሳይ! ነዚ ዉጹዕ ህዝቢ ውዕለቱ ኪሒስካ እዚ ኹሉ በደል ይቕረ ከይበለልካ ምኻድ ዶ’ታ ኾይኑ ምሉቕ ኢልካ በል እስከ ፈጣሪ ምሕረቱ ይሃብካ! ኣብ ስርዓት መላኺ … more
ስጊንጢር ካብ ብርሃን ጸልማት ካብ ጽጋብ ጥሜት ካብ ራሕሲ ድርቀት ካብ ህንጸት ዕንወት ካብ ሰላም ህውኮት ካብ ኣብ ዓድኻ ስደት ካብ ሓቂ ሓሶት ካብ ሓጎስ ንብዓት ካብ ስሓቅ ብኽያት ዘለዎ ጸልእቲ ሰናያት ። ጉድ ሪኢና ኮክፉኡ ዝፈቱ ሃገር ደፊኑ ኣጸልሚቱ ህዝቢ የህሊቁ ኣጽኒቱ ትሕቲ መሬት ኣስፊሩ ብጾቱ ፣ ንሱስ … more
ህግደፍን ፈላላዪ ስልቱን! ብገዛኢ ኪዳነ ጸላእቲ ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ዝተፈላለየ ተንኮላዊ ስልትታት ተጠቒሞም ንሓድነቱ ክፈታተንዎ ምጽናሖም ታሪኽ ይምህረና’ዩ። ባዕዳውያን ገዛእቲ ኣብ ውሽጢ ሕብረተስብ ኤርትራ ኣትዮም ንገሊኡ ብሽመት ንገሊኡን ገንዘብ እናዓደሉ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ነንሕድሕዱ ከም ዝፈራራሕን ዝጣለምን ገይሮም ዕድመ ስልጣኖም ንምንዋሕ ዘይገበርዎ ርኹስ ተግባር ኣይነበረን። ኣብ ርእሲ እዚ ድሑር … more
ጽቡቕ ታሪኽ መዕለሊ ሕማቕ ታሪኽ መምሃሪ – 7ይን መወዳእታን ብዛዕባ ጽቡቕ ምዝራብ ዕላል ኢዩ። ብዛዕባ ሕማቕ ምዝራብ ግን ትምህርቲ ኢዩ። ኣብዚ ናይ 30 ዓመታት ቃልሲ ዘማዕበልናዮ ነቲ ሓቂ ከይንፈልጥ ጎልቢቡ ሒዙና ዘሎ ኣተሓሳስባታታት ኣሎ። ሓደ ካብኡ ከኣ እቲ መበገሲ (Motive) ናይ ምግዳልና ኢዩ። መበገሲ ናይ ቃልስኻ ወይ ምግዳልካ ቅዱስ ዕላማ … more
ክቡራት ተኸታተልቲ፡ እንሆ እምባአር መበቆል ደብተር ናይቲ ቢተው ብገዛእ ጽሕፈቱ ን ብርዑን ብፍላይ ንወደብ ዓሰብ ኣተኲሩ ካብ ዝጸሓፎ በቢክፋል ከነቕርብ ተዋዲድና እነና። ስለምንታይ ኣብሎሚ ተበጺሑ ብፍሉይነት ንወደብ ዓሰብ ዝምልከት ዘቕረቦ ሰነ ድ ክቐርብ ተመሪጹ? ንሱ‘ሞ በቲ ሓደ ግዚኡ ኮይኑ፡ ብኣውራኡ ድማ ንሱ ከምቶም ካ ልኦት ግዳይ ርኢቶኡን ቅንዕናኡን ኮይኑ ስለዝተሓየረ … more
ዓዋተ ዶት ኮም ብ 9 ምያዝያ 2012 ዓዋተ ዶት ኮም (ገዳብ ንይውስ) ኣንጻር ነፍሰን ሪሶርስስ ናይ ክሲ ስጉምቲ (class action lawsuits) ከም ዝተወስደ ጸብጺባ።[i] ስዒቡ ዝቐርብ ክሲ ንምድንጋር ገንዘባዊ ሰነዳት (securities) ዝምልከት ክሲ ኮይኑ ኣብ ክንዲ እቶም ኣብ ሞንጎ መጋቢት 28, 2011ን የካቲት 2012 አጠቓሊልካ ዘሎ ናይ ጊዜ ገደብ ብርክታት … more
ሓበሬታን ቴክኖሎጅን ኣብ ዝሓለፈ ፍርቂ ዘመን፣ ተክኖሎጂ ነቲ ኣብ መንጎ ሰባት ዝነበረ ናይ ሓበሬታ ዝምድናታት ቀይርዎ ኢዩ። ተክኖሎጂ ኣብ ብዙሕ ጽላታት እኳ ዓቢ ዝላ እንተኣምጸአ ብፍላይ ንሓበሬታ ዝምልከት ግን ኣዝዩ ገፊሕ ዝኾነ ፍልልያት ኢዩ ጌሩ። ኣዋርሕ ዝወስድ ዝነበረ መልእኽቲ ሎሚ ብሓንቲ ደቒቕ ይበጽሕ ኣሎ። ብፍላይ ድሕሪ 1990፣ ምስ ምቕልቃል መርበብ … more
ዝኾነ ክርድኦ ከምዝኽእል፥ ግፍዕን ንዕቀትን እናተቐበለ ክነብር ዝደሊ ሰብ ኣሎ ክበሃል ኣይከኣልን። ከመይሲ ማይ ዝመልአ ዕትሮ ወይ ገንኢ መሊኡ ከምዝፈስስ፥ ሰብ ‘ውን ንዕቀትን ውርደትን ክበዝሖ ከሎ፥ ከም ኣድጊ ዝጸዓንዎ ስቕ ኢሉ ዝጸዓን ኣይኮነን። ስለዝኾነ ‘ውን እቲ መስፈር ክመልእ ወይ እቲ ዓቐን ካብቲ ልክዕ ክሓልፍ ከሎ ግን፥ ብሕይወቱ ከሎ ምስ ምዉታት … more
ቤት ማእሰርቲ ኣደርሰር ዓቢ ቦታ ዝሓዘ ኮይኑ ህንጻታት ምምሕዳር ቤትማእሰርቲ ይርከብሉ። ኣብ ጥቓ እዞም ህንጻታት ድማ ኣመሓደርቲ ቤት ማእሰርቲን በብተራ ዝሰርሑ ሓለውቲታት ዝነብሩሎም ብጥንቃቔ ዝተደርደሩ እምኒታት ዝተሰርሑ ኣባይቲ ይርከቡ። ከም መኻዚኖ ዘገልግሉ ብዚንጎ ዝተሰርሑ መኻዚኖታትን እውን ኣለውዎ። ቤት ማእሰርቲ ኣደርሰር ብብረታዊ ዕሾኽ ዝተሓጸረ ኮይኑ ብሓደ ሸነኽ እቲ ሓጹር ድማ ብሳዕሪ … more
ኣብዚ ግዜ ‘ዚ ሓደ ንሕልና ዘለዎም ኤርትራውያን ወትሩ ዘጨንቕ ሕቶ፣ ንሕና ኤርትራውያን ሓባራዊ ዕላማ ሓንጺጽና፣ ብሓድነት ነብስና ንምድሓን ለውጢ ንምምጻእ፣ ካብዚ ዝወርደና ዘሎ ስቅያትን መከራን ንላዕሊ ዝብእስ እንታይ ዓይነት ውድቀት ንጽበ ከምዘለና እዩ። ኣብዚ እዋን’ዚ፣ ኤርትራዊ ዘይሰኣኖ መሰል፣ ኣብ ልዕሊ ኤርትራዊ ዘይወረደ በደል ሃሰስ ኢልካ ክትረክብ ኣጸጋሚ እዩ። እኳ ደኣ … more
እወ፡ ብርግጽ ንዘይመውት መድሃኒት ኣለዎ! እምበር ኣስከሬን ናይዚንርእዮ ዘለና ህጻን መንእሰይ መሪሕ ፍትዊስ ብርግጽ ኣብ ድም ጹ ይራአየና ነይሩ። መዓስ ኣስከሬኑ ጥራይ፡ ብቐንዱ‘ምበር ብሰሪ ደላሎ ፖለቲከኛታት ሃገርና ዉልዶ ኣካላቱ ተተመዝሒቑ ክሽየጥ፡ ብሰንኪ‘ቶም ኣዒንቶም ብዶላር ዝዓወረ ኣብሶርያን ሊብናንን እናተዛወሩ ኣቐዲሞም ብመሸጣ ኩሊት ናይተን ብሂወት ተሪፈን ጸገማ ተን ክፍለጥ ዝተኻእላ ግዳያት ደቂ-ኣንስትዮና … more
ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ፖለቲካ ናይ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ፖለቲካ ቅልጡፍ ምቅይያር ክገብር’ዩ ጸኒሑ። ብፍላይ እቲ ምስ ኤርትራ ዝተኣሳሰር ሸነኻቱ ብናህሪ ክጐዓዝ ጸኒሑ። እቲ ዝያዳ ኣገዳሲ ድማ ተበግሶ ቀጠር ንሽምግልና ኤርትራን ኢትዮጵያን እዩ። ሀ. ተራ ቀጠር፡ ቀጠር ኣብ ጕዳያት ሰላም ማእከላይ ምብራቕ ይኹን ቀርኒ ኣፍሪቃ ክትግደስ ካብ ትጅምር ነዊሕ ግዜ ሓሊፉ … more
ኢሰያስ ኣፍወርቂ ነቲ ብ21 ጥሪ 2013 ኣብ ፎርቶ ዝተፈጸመ ስርሒት ኣመልኪቱ ኣብ ተለቪዥን ኤርትራ ክዛረብ ምስ ሰማዕኩዎ፡ ሓርበኛ ተጋዳላይ ተስፋይ ተምነዎ ንኢሰያስን ሓበሬታን ኣመልኪቱ ዝሃቦ ቃለ ምስክርነት ተዘኪሩኒ። እቲ ሓርበኛ ምስ ሬድዮ ወጋሕታ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ፡ ኢሰያስ ካብ መጀመርያ 70ታት ኣትሒዙ ንሓበሬታ ብኸመይ ኣብ ውልቃዊ ረብሓኡ የውዕሎ ምንባሩ ክገልጽ እንከሎ፡ “ኢሰያስ ንኹሉ … more
ከም ወዲ ተምነዎ ኩሉ ዓቅሙ እንተዝሕጎም ታሪኽና ምሃብተመ “ንምጽናት ሓደ ሕዝቢ፡ እቲ ዝቀለለን ዕውትን ብልሓት፡ ታሪኹ ከምዘይፈልጥ ምግባር እዩ።“ ጆርጅ ኦርወል ፖለቲካዊ ምንቅስቃሳት ኤርትራውያን ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ፡ ሎም ብመንጽር ትማል፡ ብኣወዳድብኡን፡ ብቁጽሪ ብዝሒ ተሰላፊ ኣብ ክሊ ደለይቲ ለዊጢን: ኣብ ዝሓሸ ኹነታት ይርከብ። እቲ ምኽንያታት ብዙሕ እዩ። ንምትንታኑ ድማ ርእሱ ዝኸኣለ … more
ንህዝቢ ዘይውክል ክስጎግ ግድን’ዩ ሰላም ኣብ ኩሉ ኩርንዓት ዓለም ፋሕ ኢልኩም ትርከቡ ኤርትራውያን ነገሩ ምኸሮ ምኸሮ እምቢ እንተበለ ግና መከራ ይምከሮ ኢዩ፡ ሎሚ ቅነ ኣብዛ ኣነን ካልኦትን ኤርትራውያን ንነብረላ ብቅዋምን ብህዝቢ ዝመረጾ መንግስትን ብስርዓተ ሕግን ትምሓደር ሃገረ ካናዳ፡ ንውልቀ መላኺ ኢሳይያስ ወኪሉ ኣብ ካናዳ ንኤርትራውያን ኣብ ምስላይን ሓድነቱ ምዝራግን ዘይሕጋዊ … more
ግርማ ኣስመሮም! ክቡራትን ክቡራንን ኤርትራውያን፡ እትፈልጡዎ ሓቀኛ ሓበሬታ ንደሊ ስለ ዘለና ምትሕብባርኩም ብትሕትና ንሓትት? እትህቡዎ ሓበሬታ፡ ብዛዕባ’ዚ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዘሎ ወኪል፡ እቲ ኣብ ሃገርና ዘሎ ድያብሎስ’ዩ ኪኸውን። ምኽንያቱ ንሱ፡ ኣርፓፔ (ሊቀ ጳጳሳት) ወከልቲ ህግደፍ ብሙዃን፡ ብቕዓት ጊላነቱ ንምርግጋጽን ኤርትራዊ መንነቱ ንምዕቃብን ዘይሕለል ጻዕሪ የካይድ ስለ ዘሎ፡ እንታይነትን መንነትን ናይዚ … more
ብዛዕባ   መእተዊ እዛ ሎሚ ኤርትራ ኢልና ንጽውዓ ሃገርን ህዝባን ካብ ነዊሕ ዘበናት ኣትሒዙ፡ ብፍላይ እቲ ቀይሕ ባሕራዊ ገማግማን ክፋላት ከበሳን መታሕትን ካብ ሓደ ባዕዳዊ ገዛኢ ናብ’ቲ ካልእ እንዳተቈላለበት ክትመጽእ ዝጸንሐት ሃገር እያ። ገለ ካብ ኣካላ መረብ ምላሽ ተባሂሉ ብገዛእ ገዛእቱ ዝተመሓደረሉ እዋን ኔሩ እዩ። ብጠቕላላኡ ግን … more
ኣብ ቀዳም ካብ ሓደ ዓቢ ቤት ትምህርቲ: ሓደ ዓቢ ንህይውት ሰብ ዘድሓነ ስራሕ ፈጺምካ: ብዓቢ ማዕርግ እንተትምረቕ’ሞ: ሰኑይ ስራሕ ጀሚርካ: እዚ እቲ ዝነፍዐ ሰራሕተኛና ኢሎም ክንእዱኻን ክሽልሙኻን እንተዝውዕሉ: አብ ራብዕቲ ግና: ኣብ ሓሙስ እዚ ሰብዚ ካብዚ ስራሕና ይውጻኣልና ጥራሕ ዘይኮነስ: ሓንቲ ከይበደልካ: መሳርሕተይ ዝበልካዮም ሓስዮም ሓሳስዮም ይቀተል እንተዝብሉኻ እንታይ ምበልካ:: … more
(ካብ ኣባል ሓ/ም/ኤርትራ እንዳ ሚኒስተር) ሓድሽ ስትራተጂካዊ ውጥን ኢሳያስ ወታሃደራዊ ታዕሊም ሳዋ፡ ምዕጥር፡ ዊዓ፡ ኪሎማ፡ ሓሽፈራይ፡ ኣብ ልዕሊኡ ንሓዱሽ ስትራትጅካዊ ውጥን ዘንቀደ ዘርዚርካ ኣብ ዘይውዳእ ቦታ ዝካየድ ዘሎ ታዕሊማት ተኽለ ማንጁስ፡ ኮታ ብወታደራዊ ታዕሊምን ቤት ማእሰርታትን ዘዕለቕለቐት ኤርትራ ብምባል ጥራይ ምሕጻሩ ይሓይሽ፡፡ ዝበዝሑ ሜጀርን ብርጋዴርን ጀነራላት ቅድምን ድሕርን ፎርቶ ሕጉሳት … more


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ስግኣት ሃይማኖታዊ ፅንፈኝነት እንተሃለዎ እውን ብነፃነት ናይ ምምላኽን ካልኦት መሰረታዊ መሰላትን ምዕፋኑ ነቲ ፀገም ኣብ ክንዲ ክፈትሖ ከጋድዶ ይኽእል እዩ ክብል ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ነፃነት ሃይማኖት ንምግምጋም ዝተጉዓዘ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ዓለምለኸ ኮምሽን ሃይማኖት ኣብዘውፅኦ ሪፖርት ገሊፁ።ብኻሊእ ወገን ብምምሕዳር ኣዲስ ኣበባን ዋልታ ማእኸል ሓበሬታን ሎምቅነ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብዝተኻየደ ምትእኽኻብ ሪኢቶ ህዝቢ ናይ ሃይማኖት ኣኽራርነት እናተርኣየ እዩ ክብል መተሓሳሳቢ ኣውፂኡ’ሎ።
ዓለምለኸ ኮምሽን ሃይማኖት ዩናይትድ ስቴትስ ካብ ተፅዕኖን ሓገዝ ገንዘብን መንግስቲ ነፃ ኮይኑ ዝሰርሕ ናይ ምምላኽ ፀገም ናብዝተርኣየለን ሃገራት ብምኻድ ገምጋሙ ንኣባላት ቤት ምኽሪ፣ንፕሬዝዳንትን ንምንስቴር ጉዳያት ወፃእን ዩናይትድ ስቴትስ ሪፖርት ዘቕርብ ትካል እዩ።
ኣብዚ ዓመት ጥራሕ ንተመሳሳሊ ተልእኾ ኣብ ስዑዲ ዓረብ፣ግብፂ፣ባሕሬይን ታጃኪስታንን ዑደት ብምፍፃም ሃይማኖታት ብነፃነት ናይ ምእማን መሰል እንተሃሊዩ ተኸታቲሉ’ሎ።ናይ ኢትዮጵያ ገምጋም ዝሓቖፈ ፀብፃብ ኣብ ዝቕፅል ወርሒ ግንቦት ዕላዊ ከምዝኸውን መራሒ ጉጅለ እቲ ሉኡኽ ዙህዲ ጃስር ገሊፆምልና ኣለው።
ኢትዮጵያ ዝፀንሐ ታሪኽ ምክእኣል ሃይማኖት ስለዝነበራ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ዓለምለኸ ናይ ሃይማኖት ኮምሽን ንምርመራ ናብታ ሃገር ክገይሽ እዚ ንፈለማ ግዜ እዩ ይብሉ ንሶም።
ምስቲ እትነብረሉ ከባቢ ናይ ኢትዮጵያ ታሪኽ እንድሕር ሪኢና ምስልምና ካብ ዝተኣታቶ ካብ ሻብዓይ ክፍለ ዘመን ኣትሒዙ ኣብ መንጎ ክርስቲያንን ምስልምናን ሃብታም ናይ ምክእኣልን ኣዝዩ ዘደንቕ ምቅርራብን ዘለዋ ሃገር እያ ኢሎም።ካብ 90 ሚልዮን ህዝቢ ኢትዮጵያ እቲ 30 ሚሊዮን ሙስሊም እዩ’ውን ኢሎም።
ካብ ወርሒ ነሓሰ 2011 ኣ/ፈ ጀሚሩ ግን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይ ማሕበረሰብ ሙስሊም ጣልቃ ምእታው ምጅማሩ ሰሚዕና ይብሉ ጃስር።
ኢትዮጵያ ዘላትሉ ከባቢ ከም ኣል-ሸባብ ዝበሉ ፍልፍል ኣሸበርትን ናይ ሽብር መርበብን ኣብ ዝኾነት ሱማሊያ፣ሱዳንን ኤርትራን ኣብ ዝርከባሉ ሓደገኛ ከባቢ ስለ እትርከብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስፍሕፋሕ ኣኽራርነት ብፍላይ ድማ ናይ ስዑዲ ዓረብ ወሃቢ ምስልምና ናብታ ሃገር ንከይኣቲ ከምዘተሓሳሰቦ ይገልፁ ጃስር።
ነቲ ጉዳይ ብቐረባ ንምክትታል ናብታ ሃገር ከምዝተጉዓዙን ምስ ምንስትራት፣ምስ መራሕቲ ዘይመንግስታዊ ትካላትን፣ምስ ጠበቓታት ሽብር ብዝብል ዝተኣሰሩ 28 ሰዓብቲ ምስልምና ከምዝተራኸቡ ወሲኾም ሓቢሮም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ምምሕዳር ኣዲስ ኣበባን ዋልታ ማእኸል ሓበሬታን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብዘካየድዎ መፅናዕቲ ሪኢቶ ህዝቢ ኣብታ ከተማ ፅንፈኝነት ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
እቲ ኩነታት ንህዝብን መንግስትን ስግኣት ስለዝኾነ ብቐረባ ብምክትታል ምላሽ ዘድዮ እዩ ክብል ፀዊዑ’ሎ።


text:
… more
Category Archives: ሃገራዊ ሕግታት
ዮፍታሄ ድሜጥሮስ፣ ሓላፊ ተዋህዶ ሃይማኖት፣ ኤርትራ ብመንግስቲ ኤርትራ ተላኢኹ፣ ገንዘብ ክዘምት ኣብ እስራኤል ኣትዩ ኣሎ። ሓላፊ ሃይማኖት ተዋህዶ ዮፍታሀ ድሜጥሮስ፣ ሰኑይ 6 ጥሪ 2014 ኣብ እስራኤል ምስ ዘለዉ፣ ልኡኻት ኣቕሽሽቲን መንእሰያትን ብምምስጣር፣ ካብቲ ምሉእ ብምሉእ ኣማሓደርቲ ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻሩ ዝርከብ እንዳ መድሃነኣለም ቤተ ክርስትያን ኣብ ተልኣቪብ፣ ብሞባእ ዝተዋጽአ ገንዘብ ንምዝራፍ ኩነታት … more
ዳግመ ርኽክብ ኣባላት ተ.ሓ.ኤ ነበር ተረኽቦ ላምፓዱሳን ዚሰዓቦ ምዕብልናታትን ዝምልከት መግለጺ ታሕሳስ 27፡ 2013 ንሕና፡ “ብዳግመ ርኽክብ ኣባላት ተሓኤ ነበር፡ ኣቢልና ንዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ክንራኸብ ዚጸናሕና ዜጋታት ኢና። ብርግጽ፡ ኣቐዲምና ብዕሊ ከም ዘፍለጥና፡ ቀዳማይ ዕላማ ናይ`ዚ ዳግመ ርኽክብ`ዚ እቲ ሰፊሕን ክቡርን ታሪኽ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ፡ ከም ዘይፍለ ኣካል ሓርነታዊ … more
ኤርትራውያን ሲቪክ ማሕበራት፡ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጄነቭ ኣብ ዘዳለዎ፡ ንሰብኣዊ መሰላት ሃገራት ኣብ ዝግምግም ቅድመ ኣኼባ ተሳቲፎም።
ኣርባዕተ ኤርትራውያን ሲቪክ ማሕበራት፡ ማለት ስድሪ፡ ረሊዝ ኤርትራ፡ EHDR- UK ከምኡውን HUMAN RIGHT CONCERN ዝተባህላ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት፡ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ውዱብ ሕቡራት ሃገራት ካብ 26-29 ሕዳር 2013 ኣብ ዘዳለዎ ቅድመ ምድላዋት ኣኼባ ( pre-session) ናይቲ ኣብ ዝመጽእ 18 ለካቲት ዝካየድ ገምጋም ሰብኣዊ መሰላት ሃገራት ይሳተፉ ኣለዉ። ከምኡ እውን ንዓንቀጽ … more
ኣብቲ ብ 3 ጥቅምቲ 357 ኤርትራውያን ዝቐዘፈ ሓደጋ ባሕሪ ላምፐዱዛ ህይወት 47 ኤርትራውያን ዘድሓነት ኢጣልያዊት ተቐማጢት ደሴት ላምፐዱዛ Grazia Migliosini ስለ’ቲ ዝገበረቶ ሰናይ ግብሪ ተሸላሚት ናይ ጀርመን ሽልማት Bambi 2013 ኮይና።
ኣብታ ዳርጋ ኩሎም ኤርትራውያን ዝኾኑ 520 ስደተኛታት ጽዒና ማእከላይ ባሕሪ ድሕሪ ምቝራጽ፣ ብ 3 ጥቅምቲ ኣብ ገምገም ባሕሪ ላምፐዱዛ ሓደጋ ኣጋጢሙዋ 357 ኤርትራውያን ዝቐዘፈት ጃልባ ተሳፊሮም ንዝነበሩ 47 ግዳያት ካብ ሞት ዘድሓነት ኢጣልያዊት ተቐማጢት ደሴት ላምፐዱዛ ሲኞራ Grazia Migliosini ፣ ስለ’ቲ ዝገበረቶ ሰናይ ግብሪ ናይ’ቲ ካብ 1948 ኣትሒዙ ዓመታዊ ዝወሃብ … more
ኣብ ሱዳን ዝርከቡ ኤርትራውያን ብሓይልታት ጸጥታ ሱዳን እናተገፉ ካብ 300-500 ፓውንድ ሱዳን ክኸፍሉ ይግደዱ ከምዘለዉ ምንጭታት ካብ ካርቱም ሓቢሮም። መብዛሕትኡ እቲ ኣብ ካርቱም ዝካየድ ዘሎ ግፋ ኣብቲ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብጻዕቂ ዝርከቡሉ ሰሓፋ ከምኡ ‘ውን ጀረፊ ዝብሃል ቦታታት ኮይኑ፡ ኣብ ካርቱም ካርቱም፡ ሱዳን ብሓፈሻ ኤርትራውያን ተሸቝሪሮም ዝንቀሳቐሱሉ ቦታ ኮይኑ ‘ሎ። ኣብ … more
ኣብ ዝሓለፈ 11 ለካታቲ 2012 ዓ.ም ኣብ ከተማ ማንቸስተርን ከባቢኣን ዝርከቡ ግዱሳት ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን መንእሰያት፡ “ስቕታ ማንቸስተር ይሰበር” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ዕዉት ኣኼባ ከምዘሰላሰሉ ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣፍሊጡ። መብዛሕትኦም እቶም በቲ ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝምኽነ ገደብ ዘይብሉ ባርነት ዘስካሕክሑ መንእሰያት፡ ኤርትራ ሃገርና ኣብ ትሕቲ ስርዓት ህግደፍ ንእተሕልፎ … more
መራሒ ስርዓት ህግደፍ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ንሬሳ ናይቲ ብትእዛዙን ኣብ ክንድኡን ሓያለ ንጹሃት ኤርትራውያን ከም ዘጋፍዐ ዝንገረሉ፡ ብተኣማንነት ክሳብ ብደረጃ ሚኒስተርነትን ኣብ ዝተፈላለየ ስርሓት ጸጥታን ዘገልገሎ፡ ቅድሚ ክልተ ሰሙን ኣብ ለንደን፡ ዓዲ እንግሊዝ ዝዓረፈ ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ፡ ዛጊት ናብ ኤርትራ ምእታው ከልኪሉዎ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም። በዚ ምኽንያት፡ እታ ካብ ዝዓረፈሉ ሰዓት … more
ናብ እስራኤል እናተጓዕዙ ብወተሃደራት ግብጺ ተታሒዞም ኣብ ሓሲና ዝተባህለ ቤትማእሰርቲ ግብጺ ተዳጕኖም ዝሳቐዩ ዘለዉ ልዕሊ 30 ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ናብ ኤርትራ ከይስጎጉ ዘለዎም ስግኣት ብምግላጽ፡ ነጻ ክልቀቑን ከም ስደተኛታት መሰሎም ክሕለወሎምን፡ ንድሕነቶም፡ ሓገዝ ኤርትራውያንን ማሕበረሰብ ዓለምን ንምርካብ ህጹጽ ጻውዒት የቕርቡ። ንሳቶም ናብ ድምጺ ኣሰና ደዊሎም ኣብ ዝሃቡዎ ሓበሬታ፡ ሓለፍቲ ናይቲ ቤትማእሰርቲ … more
ብዕለት 12.02.2012፡ ”ኣገዳሲ ሰሚናራት ንኤርትራውያን ተቐማጦ ኦስሎ” ብዝብል ኣርእስቲ፡ ህግደፍ ኣብ ከተማ ኦስሎ ክፉት ሰሚናር ንህዝቢ ዓዲሞም። ናይቲ ኣኼባ ዛዕባታት እዘን ዝስዕባ ነበራ፡- ህልው ኩነታት ሃገር ብተኽለ መንግስቱ፡ ሓላፊ ህዝባውን ኮማውን ጉዳያት፡ ኣብ ኤምባሲ ኤርትራ፡ ስዊድን ዕደና ኣብ ኤርትራ፡ ብፕሮፌሰር እምባየ ፈሮው፡ ማናጀር ዕደና ኤርትራ ገለ ክፋል ካብቶም ዝተሳተፉ መንእሰያት … more


text:
በሉ እስከ ፕረሲደንትና ብዘይ ሓለዋ ኢዩ ዝንቀሳቀስ ትብሉናሲ፡እቲ ዝጓዓዘሉ ዝነበረ መንገዲ ባጽዕ ብዓይንኹም ጥራሕ ዘይኮነስ ኣእሙሮኹም እውን ኣበራቢርኩም እሞ ተመልከትዎ ጥር ትብል መኪና ብድሕሪኡ ይኹን ብቅድሚኡ ኣይክትሪኡን ኢኹም።ስለዚ ሓለዋ ኢሰያስ ኣብ ብሎኮ ኣስመራን ባጽዕን፡ ደቀምሓረ ማይ ሓባር ነፋሲት ከምኡ እውን ሰሜናዊ ባሕሪ ክሳብ ጋሕቴላይ ኢዮም ተዘርጊሖም ዘለዉ።ኢሰያስ ግን ምስሉይ ስለ … more
Category Archives: ደብዳቤታት
ሎሚ ዕለት 11/30/2013፣ ኣብ ንግደት ናይ ቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያን ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ኤርትራ ዋሽንግቶን ዲ.ሲ. ኣብዚነበረሉ፣ መራሕቲ ቤተ ክርስቲያን ከይፈለጡ ብሒቡእ, ኣብ መውጽኢ ጸኒሖም፣ ህዝቢ ኪወጽእ ከሎ፣ ናይ ቤተ ክሪስቲያን ወረቐት ኣምሲሎም ንህዝቢ ዘርጊሖም። ትሕዝቶ ናይቲ ጽሕፍ፣12 ገጻት ዝሓዘ፣ 4 ክፋላት ዘለዎ ኮይኑ፣ ንደለይቲ ፍትሒ ዚኩንን፣ ብስም ሃይማኖት ኣብ ህዝቢ ጽልእን … more
መጸዋዕታ ህዝብና ብፍላይ ከኣ ኣደታትናን ኣሓትናን ሰፍ ዘይብል ስቓይን መከራን ወሪዱወን ኣብዘሎ ጊዜ ሱቕ ምባል ካብ ሕልና ዝርሓቐ ኢሰብኣዊ’ዩ። ንሕና ኤርትራውያን ነቶም ፈቐዶ ቤት ማአሰርቲ ዝሳቐዩ ዘለዉን ምሉእ ህዝቢና ደው ኢልና ነቶም ድምጾም ዘይስምዑ ድምጺ ክንኮኖምን ኣብ ክንድኦም ክንዛረብን ሃገራዊን ሞራላዊን ግዴታና አዩ። መርበብ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ፈይስቡክ ንኹለን … more
ስምረት ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ ሰሜን ኣሜሪካ፡ ኣብቲ“”ምትእኽኻብ ተሓለቕቲ ዲሞክራሲ ኤርትራውያን” “ብዝብል ስም፡ ኣብ ቦለኛ ጣልያን ተመዲቡ ዘሎ ርክብ፡ ኢድ ከምዘይብሉ፡ ንህዝቢ ኤርትራ፡ ብፋላይ ከኣ ንመንእሰያት የፍልጥ። … more
ውሓዚ ደገፍ ንሓይልታት ምክልኻል ኣራሚ ምንቅስቃስ ኣብ ፎርቶ ስንክሳር እቲ ሚስጢር ያኢ ደበና ሰማየ ሰማይ ኮይኑ ኣብ ኮረሻ ተሰቂልካ ፟ከም ውሕልልቲ ኣላሚት ፟ተኣኒኖም ዝተወቀሉ᎓ዝተነድቁ ቃላት እናኣምጻኻ ሓሸውየ ተረኺቡስ ሸንኮለል ዕንክሊል እዩ ጸኒሑ እቲ ጸወታ᎓᎓ልጓሙ ከም ዝበተኸ ፈረስ የማነ ጸጋም ዘይብሉ ጉዕዞ ፟ምንባሕ ጽሉል ከልቢ ፟ውሕ ውሕ ነድሪ ዝተሓወሶ᎓ ግዜን ዓቅልን … more
ሰላምታ ብምቅዳም ብዕለት 01/24/12/ ካብ ኣባላት ሲቪካዊ ማሕበር ላስቬጋስ ብዝብል ኣብ ላስቬጋስ ሽግር ከምዘሎን ንምእራሙ ከምዝተደክመን ፋይዳ ከምዘይተረክቦን ዝገልጽ መስደመማዊ መግለጺ ኣብ መስከረም ዳት ኮም ተጻሒፉ ኣሎ። ነዚ ዝወጸ ጹሑፍ ድማ መርገጽን ጽሕፉን ኣባላትን ሲቪክ ላስቭ ቬጋስ ከምዘይኮነ ንፈታዊ ይኩን ጸላኢ ክንገልጽ ንፈቱ። መጀመርያ ካብ ሲቪካዊ ማሕበር ላስቬጋስ ካብ ምባል … more
ኩነታት ስደተኛታት ኤርትራ ካብ ጊዜ ናብ ጊዜ እንገደደ ይኸይድ ምህላዉ ካብ ዉሑዳት ሰባት ጥራይ ዝተሰወረ ኢዩ እንተበልና ኣየጋነናን። መጀመርያ ንስደት ዘምርሕ ዘሎ መንእሰይ ካብ ዝብኢ ዓደይ ዝብኢ እንዳማተይ ይብልዓኒ ዝብል ዘሎ ይመስል። እዚ ተገላቢጦሽ ብሂል ናይ ቅብጸት መንፈስ ዘመልክት ጥራይ ዘይኮነስ ካብ ዘርኢ ዝተወርሰ ነፍሲ ቅትለት ዝተጸናወቶ ፍጡር ዝኽተሎ ኣገባብ … more
ናብኩሉኤርትራዊ። “ካብወገንንሻራንአልግስ፡ንቅድሚትገስግስ”፡፡ (ብላታ ገብረእግዚኣብሐር ገብረሚካኤል 1950’s) ኤርትራውያን ብህይወቶም ከለዉ፡ ከም እንስሳ፡ ብግብጻውያን አብ መሬት ግብጺ (ሲናይ) ተጠቢሖም፡ ክፍሊ ኣካላቶም፡ ዓይኖም፡ ልቦም፡ ኩሊቶም፡ እዝኖም ወ. ዘ. ተ. ንግብጻውያንን ንካልኦት ዜጋታትን ይሽየጥ ከም ዘሎ ህዝቢ ዓለም ዝርእዮን ዝዛረበሉን ዘሎ ሐቂ እዩ፡፡ ንሕና ኤርትራውያን ደቅናን፡ የሕዋትናን፡ አሓትናን፡ አቦታትናን፡ አዴታትናን፡ ይሕረዱን ፡ ይግሰሱን … more
ንኹሉ ኣብ ስደት ዝርከብ ክቡር ህዝብና ብዘይ ዕድመ ፍልልይ ብዘይ ጾታ ፍልልይ ንኹሉ ሰላምታ እና ኣቕረብና ብምቕጻል ብወዲ ስዉእ ማሩ ሃይለ መንእሰይ ሑሩይ ማሩ ሃለዋቱ ስለ ዝተፍኣና ቤተሰብ ከቢድ ሻቅሎት ስለ ዘለና ኤርትራውያን ኣብ ዝተፋላለየ ኩርናዕ ዓለም ስለ እንርከብ ገለ ኣይ ፍለጥን ዝራኣዮ ሓበሬታ እንተ ረኸብና ካብ ዝብል ሓሳብ ተበጊስና … more
ንሕና ኣብ ዓባይ ብርጣንያ ከተማ ሎንዶን እንርከብ: ንምዕዋት ሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ከይተሓለልና ክንጽዕት ዝጸናሕናን ዘለናን ኣባላት ናይ ዝተፈላለያ ተቓወምቲ ውድባትን ሲቪካውያን ማሕበራትን ውልቀ ተቓወምቲ ዜጋታትን ምዃና ኣቐዲምና ክንሕብር ንፈትው። ኣብዚ ቅሉዕ ደብዳቤ ከነልዕሎ ዝደለናዮ ጉዳይ እዚ ዝስዕብ ኢዩ። ኩልና ከም እንፈልጦ ዓሚ ከምዚ እዋን ብዘይሕለል ጻዕሪ ተቓለስቲ ዕዉት ሃገራዊ … more
እቲ፡ ዳርጋ፡ ልቢ ኩሉ ኤርትራዊ ዘረስረሰ ሰላማዊ ሰልፊ ኒው ዮርክ ፡ኣብ ታሪኽ ቃልሲ ንዴሞክራሲ ኣብ ኤርትራ ብዘይ ምግናን ነጥቢ መቐይሮ ኢዩ ነይሩ። መራሕ መንግስቲ ኤርትራ ከም ቀደም ተኣንገድ ተሸብሸብ ተባሂሉ ዘይኮነሲ ክሳብ መወዳእታ ሰዓት ብምስጢር ዝተታሕዘ ኣኼባ ኢዩ ኣካዪዱ። ሳላ መንፍዓት ኤርትራውያን ተቓወምቲ ኣብ ኒው ዮርክ ግን ተሓቢኡ ኣይተረፈን። እዚ … more
Eritrean pro-democracy forces in Sweden have startስ its resistance activities against dictator’s evil activities in Sweden.
The Eritrean pro-democracy forces in Sweden have started its resistance activities against the dictator’s evil activities in Sweden. Sweden has been a haven of the dictator’s enablers since long time. We will not stop from exposing their misleading information to the Swedish Parliament, government and political organizations. … more
These days the news of the discovery of 70 bodies in the Libyan coast has been in circulation. What we know based on the information we got from compatriots still in Libya is that, among these discovered bodies, so far, there are four people from Eritrea or Ethiopia. … more
22 Mar 2011 !! መንግስቲ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ልክዕ ከም’ቲ ዕቡድ ዓርኩ ቓዛፊ ብፍርሒ ስለዝወሓጡን ዝረግጹዎን ዝዛረቡዎን ኣይፈልጡን: ወግዓዊ ብዘይኮነ ንህዝቢ ንምድንጋር መዓልታዊ ንርእዮ ዘለና’ዩ፡፡ ንሚኒስትሪ ምክልኻል ቀጠልያ መብራህቲ ወሊዑሎም ልቢ ዘለዎ ኩሉ ሓኒኹ: ንክብርን መሰል እምነትን ካህናትን ደናግልን ካቶሊካዊት ቤተ ክርስታያን ዝግህስ ሓድሽ ወተሃደራዊ ትእዛዝ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣመሓላሊፉ። … more
ከምቲ እዚ አረእስቲ ዝሕብሮ እዚ ማሕበር እዚ ንመንእሰያት ኤርትራ አብትሕቲ አርዑት ህግደፍ ዝጥርንፍ ማሕበር ኢዩ። ንውዳቢኡ ዝምልከት ብሃማመተኤ( ሃገራዊ ማሕበር ተመሃሮን መንእሰያትን ኤርትራ) አቢሉ ክሓብር ይፍትን፡ ነቲ ማሕበር ከምሽፋን ይጥቀመሉ። … more
We, the a worldwide movement of people, Civic and Human Rights Organizations who campaign for internationally recognized human rights, would humbly like to bring to your attention the plight of over 2000 Eritrean refugees and asylum seekers who have been stranded in Libya. … more
Please also have read our letter to the Egyptian ambassador in the U.K. beseeching him to take action against these brutal acts that have been going on for more than a year now. … more
ሰላም ! ዝኸበርኩም ኣሕዋት ኤርትራውያን ደቂ ዓደይ፣ እናታይ‘ሞ ክግበር ሎሚ ብዛዕባ ጹሉላትን ጽላለን ኢና ክንዛረብ፣ እንታይ ተረኺቡ ጥዑያትዶ ከይኮና ብዛዕባ ጹሉላት ንዛረብ ዝብል ለባም ሓታቲ ኣይሰኣንን፣ … more
ኣቐዲመ ንኩሉ ደላይ ሰላምን ፍትሕን ዕዙዝ ሰላምታይ የቕርብ። ቐጺለ   ባህርያዊ ትዕድልቲ ደቒ ሰባት ስለዝኾነ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ከኽብሮ ዝግባእ`ዩ። መሰረታዊ መትከል ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ሕጊ ዝሰፈረ ክብርን መሰልን ደቒ ሰባት ኢዩ። … more
ተለዓል መንእሰይ ኤርትራ ተለዓሊ ጓልንስተይቲ ኤርትራ ተለዓል ዋርሳይ ይከኣሎ ተለዓል ሓይልታት ኤርትራ ተለዓል ህዝቢ ኤርትራ ብሓበራ … more
ሓላፊ መንእሰያት ህግደፍ ክኸውን ብህግደፍ ዝተሓርየ፡ ኣብ ኤምባሲ ስዊድን ቤት ጽሕፈት ተዋሂብዎ ዝሰርሕ ዘሎ፡ ወዲ 39 ዕድመ ቴድሮስ ጎይትኦም ዝብሃል፡ ቀንዲ ካብቶም ንብሕታዊ ምቾትን ንመዓርግን ዝቀዳደሙ ፈተውቲ ስልጣን ዎሽላኻት ኩርኩራት ህግደፍ፡ መበቆሉ ኢትዮጵያዊ ከምዝኾነ ተፈዲሑ። … more
ሰላም ! ሰላም በሉለይ ኩቡራት ኣሕዋት ደቂ ሃገር ኢርትራውያን ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ብፍላይ ድማ ነቶም ኩሉ ዓይነት ሓሳረ መከራ ኪኢሎም ይሓልፍ ደኾን እንዳበሉ ኣብ ውሽጢ ሃገር ሓቦ ተዓጢቆም ዝነብሩ ኩቡራት ኢርትራውያን ሕጅውን ሰላም በሉለይ ፣ … more
እቲ አብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ዝግበር ዝነበረ ዓመጻትን ምእሳረን ምቕታልን ሕጂ ኩሉ በዞም ናይ ሕጂ አቦታት ናይቲ ሹዑ ግዜ ጀጋኑ ተቓለስቲ ይጸሓፍ አሎ ካብዚ ብምብጋስ ንሕና እዞም ናይ ሕጂ ወለዶ ከነንብቦ አንቢብና ካኣ ንዝሓሸ ለውጢ እጂጋና ክንስብስብ ይግባኣና … more
ጉጅለ 15ን ገበናቶምን ትብል ኣርእስቲ ብህግደፍ ተዳሊያ ኣብ ቤት ትምህርቲ ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠት (ቤት ትምህርቲ ካድር) ናቕፋ ትቐርብ ጽሕፍቲ’ያ። ንኩነታት ኣቀራርባ እዛ ጽሑፍቲ ኣብ መወዳእታ ናይቲ ኮርስ ነቲ ተምሃራይ ብንባብ ጥራይ’ያ ትቐርብ። … more
ብቀዳምነት እቲ ምውቕ ዘዀነ ኤርትራዊ ሰላምታይ ተቐበሉ። ስመይ ገብረሚካኤል ኪዳነ (ጻዕደ) ይበሃል። ምቕማጠይ ኣብ ሕቡራታት መንግስታት ኣመሪካ ኮይኑ ትውልደይን ወይ መበቆለይ ኣብ ቅንሓየላ እትበሃል ዓዲ ኣውራጃ ሰራየ ወረዳ ተኸላ ኣብ ኤርትራ ይኸውን። … more
ኣብዚ ቅንያት’ዚ ኣብ መብዛሕተአን ኤርትራውያን መርበብ ሓበሬታታት፣ ሓደ ዘገርምን ግን ክኣ፣ ዝንኣድ ጽሑፋት ከንብብ ድሕሪ ምቕናየይ ብዛዕብኡ ዘለኒ ትዕዝብቲ ኣመልኪተ ወስ ከብል እስከ ፍቐዱለይ። … more
ማዕረ ማዕረ ሰናይ ተግባር እኩይ ክኸይድ ምርኣይ ንቡርዩ ። እቲ ዘይንቡር ግና ሕልና ፈረድቲ ምጽንቃቕዩ ። … more
ብመጀመርያ ኣቶ መኮነን ኣብርሃ (ነጠበ) ንኹሉ ከከም ኣመጻጽኣኡ ብሕጊ ክንተሓሓዞ ምዃና ከነረጋግጸልካ ንፈቱ፣ ቅድሚ ናብ ዝርዝር ርእሰ ነገር ምእታውና ግን ነቲ ብማዕዶ ነዚ ኩነታት ዝከታተል ዘሎ ህዝብና መብርሂ ንክኸውን ብማለት ነቲ ጉዳይ ከነነጽሮ ስለ ዝቕስበና ኣቶ መኮነን ኣብርሃ (ነጠበ) መን ኢዩ ንዝብል ሕቶ ክንድህስስ፣ … more
31-07-2010/Addis Ababa: Today’s the grand opening of the waa’la without exaggeration was great and inspiring. I will be brief, first, we had a lively demonstration that was focused on refugees which brought up all waa’la participants of diverse background together in highly excited mood and frankly the demonstration did highlight Eritrean diverse culture, ethnic, language … more
ብዕለት 11 ነሓሰ 2010 ኣብ ኡጋንዳ ርእሰ-ከተማ ካምፓላ ህይወት 76 ንጹሃት ሰባት ዝቐዘፈ ግብረ-ሽበራዊ መጥቃዕቲ፡ ፍጹም ኢ-ሰብኣውን ናይ ነዳያን ዝለዓለ መልክዕ ጥፍሽና መግለጺ’ዩ ኢሉ ይኣምን፡፡ … more
ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጥን ወጻኢ ሃገርን ኮይኑ ሃገራዊ ነጻነቱ ዘረጋገጸሉ መበል 19 ዓመት ክዝክር ከሎ፡ እቲ ናይ ብዙሓት ዜጋታት ህይወት ዝተኸፍሎ ቃልሲ መደምደምታ ምርካቡ ብሓጐስ ምብዓል ጥራይ ዘይኮነ፡ ብኣንጻሩ ድሕሪ ምእዋጅ ሃገራዊ ነጻነት ኤርትራ ብሰንኪ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ህዝቢ ኤርትራ ሕግን ፍትሕን ስኢኑ፡ … more
Petition & Call to Save Yosief Kidane’s life by stopping his deportation from the UK to Eritrea. … more
Petition & Call to Save Yosief Kidane’s life by stopping his deportation from the UK to Eritrea. … more
ንዕዘቦ ከም ዘለና እቶም ኣብ ድሕሪ መጋረጃ ሃገራውነት ትሓቢኦም ንጥፍኣት ሃገርናን ህዝብናን ታዓጢቖም፡ ምእንቲ ህ.ግ.ዲ.ፍ ክብጀዉ ዝወሰኑ ደመኛታት ህዝቢ ኤርትራ፡ ሎሚ እውን ከም ኣመሎም ዕሽነቶም ከመስክሩን፡ ስም ህዝቢ ኤርትራ ከበላሽዉን፡ ኣብ ጎደናታት ኦስሎ፡ ኣብ ኖርወይ ንዕለት 13 ሚያዝያ ሰላማዊ ሰልፊ ክገብሩ ምዃኖም ሓቢሮሙና ኣለዉ፡፡ … more
ሰዓብቲ ህግደፍ፡ መሊሶም ንናይ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ኮንግረስ ብኢንተርነት ወይ ኢሜል ገይሮም ጥርዓን ንምልኣኽ ካብ ተቕማጦ ዲሲ ፌርማታት ኣብ ምእካብ ሸበድበድ ይብሉ ኣለዉ። ሕጂኸ እንታይ ክውስኹ ደልዮም ኢዮም? ወሓጥዮ ኣንተበልኩዋስ ትጎስሞ። ዘይስብሎም ደኣ ኮይኑ እምበር መንግስቲ ኣመሪካ ነቲ ዝገበርዎ ሰልፊ ኣቓልቦ ከምዘይ ሃቦ ብወግዒ ገሊጹሎም እዩ። … more


text:
ኣብ ክልል ዓፋር ዞባ ክልተ ወረዳ ኣብዓላ ኣብ ጣብያታት ለምለም፣ ውህደትን ህድሞን ከምኡ’ውን ኣብ ቁሸት ወጋዬ ዝነብሩ ልዕሊ 13 ሽሕ ተወለድቲ ብሄረ ትግራይ ፍትሕን ሰናይ ምምሕዳርን ኣብ ዝሳኣናሉ ስርዓት ድምጽና ኣይንህብን ምባሎም ብተወከልቶም ኣቢሎም ገሊጸም፡፡
ሓረስታይ ኣሚነ ወልደገብርኤል ብቋንቋና ክንማሃርን ክንማሓደርን ኢልና ን20 ዓመት ምሉእ ዘቕረብናዮ ጥርዓን ሰማዒ ኣይረኸበን ይብሉ፡፡ ርእሰ ምምሕዳር ክልል ዓፋር ኣይተ እስማዒል ዓሊ ሴሮ ናብቲ ወረዳ መጺኦም ምስ ህዝቢ ተራኺቦም ከም ዝተዘራረቡ ገሊጾም ግን ድማ ብቋንቋኹም ክትማሃሩ እምበር ክትማሓደሩስ ኣይንፈቕደልኩምን ኢሎምና እውን ይብሉ፡፡
ካብዚ ብምብጋስ ህዝቢ ዘይወከሎምን ንህዝቢ ዘይጠቕሙን ክንመርጽ ኣብ መረጻ ኣይንሳተፍን ብምባል ወሲንና ኣለና ይብሉ፡፡
ወይዘሮ ኣልጋነሽ ገብረሚካኤል ብወገነን ህዝቢ ንመረጻ ኣይንምዝገብን ብምባሉ ሕገ ደምቢ መረጻ ረጊጾም ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ይምዝግቡ ኣለዉ፡፡ ሕሉፍ ሓሊፎም ኣብ ስዑዲ ዓረብያን ኣዲስ ኣበባን ዝነብሩ ሰባት ይምዝግቡ ኣለዉ፡፡ ፖላይስ ከይተረፉ ንመረጻ ዝተመዝገብሉ ወረዳ እውን ኮይኑ ኣሎ ይብላን፡፡
ሓላፊ ቤት ጽሕፈት መረጻ ዞባ ክልተ ኣይተ ዓሊ ሴኮ ብዛዕባ እዚ ተሓቲቶም እንትምልሱ ኣነ ክሳብ ዝፈልጦ ህዝቢ ድምጹ ክህብ ተመዝጊቡ እዩ፡፡ ኩሉ ድዩ ተመዝጊቡ ወይስ ዝተረፈ ህዝቢ ኣሎ ዝብል ኣብ ውሽጢ እዞም ዝቕጽሉ ክልተ መዓልታት ኣብ ዝቐርበለይ ጸብጻብ ከረጋግጽ እየ ኢሎም፡፡
ብተወሳኺ ብመሰረት ሕገ መንግስቲ ዝፈቕዶ ዕድሚኡ ልዕሊ 18 ዝገበረ ኣብቲ ከባቢ ዝነብር ሰብ ብኣካል ተረኺቡ እዩ ተመዝጊቡ ዘሎ ዝብል እምነት እዩ ዘለኒ ይብሉ፡፡
ኣዳምፁ


text:
ኣብ ዝባን ደቂ ህዝቢ ሸይሸይ ዝብል ዘሎ ናይ ኢሳያስ ስርዓት፡ ብምንታይ’ዩ ካብ ናይ መንግስቱ ስርዓት ክፍለ ዚኽእል። እዚ ኣብ ኤርትራ ዝግበር ዘሎ ቅዝፈት ኣብ ኣፍሪቃ’ውን መዳርግቲ የብሉን።ስለዚ እዞም ፍትሒ ዝሕላገትና፣ ዲሞክራሲ ዝኣርማና፡ ነዛ ኣብ ፎርቶ ዝተወለዐት ሽግ ከይትቅህም ፡ ነዚ ብእከይ ተግባራቱ ዚፍለጥ ናይ ኢሰያስ ስርዓት ብምሉእ ዓቅምና ንኹንኖ ኣለና። ሃገር ለኪሙ ዝጠፈአ’ምበር ሃገር ኣልሚዑ ዝወደቐ ውልቀ-መላኺ ስለ ዘየለ ድማ፡ ኢሳያስ’ውን ካብቶም ኣብ ዓለም ዚተፈልጡ: ውልቀ-መለኽቲ ሓደ ምኻኑ ሎሚ ከም ጸሓይ ቀትሪ በሪሁሉ ዘሎ ጊዜ ስለዝኾነ፡ ንሕና ንኹሉ ናይ ኣረኣእያና ፍልልይ ኣብ ቦትኡ ኣቀሚጥና፡ ሕጂ ኩሉና ሓቢርና ኢደይ ኢድካ እናተቀባበልና፡ ሓመድ ንድበዮ።
ጠበቃ ዉጹዕ ኤርትራዊ፡ ጅግና ወዲ ዓሊ:
ብኣንክሮ ትእምት፡ በሊሕ መስተውዓሊ፡
ወዲቅካዶ ምእንቲ ዓደቦ፡ንክርዳድ ክትኣሊ፡
መቃብርካ ይግበሮ: ውሓዚ ዛራ ፈልፋሊ፡
ታሪኽ ኢኻ ገዲፍካ፡ ታሪኽ ዘይሃስስ ዘይበሊ።
ወዲ ዓሊ፡ እንተ ተኸወለና ገጽካ፡
መንፈስካ ግን፡ ኣብ ልብና ኣሎ ኣጆኻ፡
ክስዕርር ኢዩ ፡ ዝሓጸርካዮ ቃጽዖኻ፡
ዘራዓይ ክሕልዎ፡ ተቀቢሉ ሕድርኻ፡
ስለዝተወፈኻ፡ ምእንቲ ውጹዕ ህዝብኻ ።
ንፎርቶ ደይበ፡ ንወዲ ዓሊ ኣመሩ ክገብር፡
ፎርቶ ብሓጎስ ተቀቢላትኒ፡ ውዕለቱ ነጊራትኒ ብዝርዝር፡
ዘይጽዓድ ጅግና ምዃኑ፡ ንህዝብና ከበስር:
ሕድሪ ሂባትኒ፡ ናይ ወዲ ዓሊ ለበዋ ክትግበር:
ሰራዊት ኤርትራ፡ ኣብ ሓደ ሰሚሩ ክጥመር:
ስቅያት ህዝቡ ኣብቂዑ፡ ደቂሱ ክሓድር።
ወዲ ዓሊ፡ ደላዪ ለውጢ፡ ፍትሒ፡ ዲሞክራሲ፡
ጸግዒ ውጹዓት፡ ምርኩስ መበገሲ፡
ንያቱ ዘየዕርብ፡ ኣብ ዓውደ ኩናት ቀላሲ፡
ድምብርጽ ዘይብሎ፡ ብኣድራጋ ቶካሲ፡
ከማኻስ ይሰስኑ፡ ክዓዝዝ እዚ ቃልሲ።
ከብቅዕ ኢዩ ኩሉ: ወዲ ዓሊ ሓወይ ቅሰን፡
ከም ኣምበሳ: ስለ ዝጓዘመ ድምጽኻ: ተሓበን፡
ምእንቲ ሓቂ ስለዝጎየኻ፡ ተደብያ ከይትድፈን፡
ይጎዩ ኣሎዉ፡ ክቅበሉኻ ሕድሪ ብዓል ሽደን፡
ኣብ ምዕራፉ በጺሑ: ክድምደም ናይ ስቃይ ዘመን።
ሓይልኻ ስለ ዝሓጸቦ፡ ናይ ህዝብኻ አበሳ:
መንገዲ ጸርዩ: የለን ኣብ ብሎኮ ፍተሻ፡
እፎይ ኢሉ ኣዕሪፉ ህዝብኻ፡ ኣብቂዑ ራብሻ:
ኤርትራና እውን: ትስፍው ካባኣ ለቢሳ:
ትግስግስ ኣላ፡ ንግደት ክተርክብ ብከቢድ ማርሻ፡ ጸበል ክትካፈል: ናይ ኑዛዜ ጣዕሳ:
ዘለኣለማዊ ዝኽሪ ንስውኣት፡
ዓወት ንመሰል ውጹዓት፡
ውድቀት ነዚ ቀናን ስርዓት።
ካብ ደላዪ ለውጥን ፍትሕን
ማይክል ተኽለ(ብራዘር)
ሆላንድ
23-02-2013


text:
(ሃብተማርያም ሚካኤል ካሊፎርንያ/ሳክራመንቶ)
ብዕለት 10/09/11 ኣብ መራኸቢ ብዙሃን ዝተዘርግሔ ናይ ኣባላት ደግሓኤ ኣብ ሰሜን ኣመሪካን ካናዳን ከምኡ’ውን ኤውሮጳ ዘውጽእዎ ቴማ ወድዓዊ ሓቅነት ዘይብሉ ስለዝኾነ ውሻል ናይ መርሕቲ ኰንካ ውድባዊ ዓብላልነት ንምርግጋጽ እዩ።
ወኻርያስ ጻድቕ ክትመስል ዝዋውዕ ትኣስር ከምዝብሃል፡ ሓለይቲ ሃገራዊ ጉባኤ ክመስሉ ካብቲ ዝተገልጸ ንምጥቃስ ዝኣክል እዘን ዘስምረለን ዘለኹ ሕንጻጻት ንመልከት።
“ስራሕካ ከየጽፈፍካ ብምልኣት ከይተዳለኻ፡ ዛሕዛሕን ዘርጠብጠብን እንዳበልካ፡ ብህልኽን ብሒንኬራን ዝካየድ ሃገራዊ ጉባኤ ክሳራ’ምበር ፍርያት ከምዘይርከቦ ተመኵሮ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ይምህረና እዩ” ይብል። ቀጺሉ እውን “ደም ብዘይብሎምን ብሕሽይኽሹኽን ብውሽጢውሽጥን ዝፍኖ“ ተወልደ ምስ ገለ ውድባት ኮይኑ ካብ ስልጣንኡ ምእንቲ ከይወርድ ጉባኤ ይመሓላለፍ ብምባል ስራሕ ህግዲፍ ይሰርሕ ኣሎ ዝብል መርዛም ፕርፖጋንዳ፡ ንህልው ኵነታት ኣጋባብ ኣቀላልሳና ጌለና ንምምዛኑ ክሳብ ክንደይ ነቲ ሓቅታት ከም እንስሕቶ እዩ ዘመልክት።” ወዘተ… ዝብል ጽሑፍ ሲጊንጢር እዩ።
ክቡራት ተዓዘብትን ብህዝቢ ተገደስትን ፍርድኹም ሃቡ። ብመጀመርያ ንዝኾነ ይኹን ተሳታፊ ጉባኤ ከይተዳለወ ጊዜ ይኹን ዕለት ኣይውሰንን ግዜ ድማ ኣይምደብን እዩ። ሃገራዊ ኮሚሽን ብመሰረት ሃገራዊ ዋዕላ ዝሃባ ሓላፍነት ዓመት ምሉእ ሰሪሓ ምስ ኩሎም ተሳተፍቲ ሃገራዊ ጉባኤ ተመያይጣ፡ ዝምችእን ዘሰማምዕን ጊዜ ክውሰን እንከሎ እዞም 6 ውድባት ዝበሃሉ ዘለዉ ኣካላት ናይቲ ዕለት ምውሳን እዮም ኔሮምን ዘለውን። ምኽንያቱ ሃገራዊ ኮሚሽን ብኣባላቶምን ብኣባላት ህዝብን ስለዝቖመት። ዓይኖም ዓሚቶም ወይ ሽዑ ጊዜ ከቢድ ድቃስ ወሲድዎም ኣብ ሕልሚ ስለዝነበሩ ኣየስምዕን። ህዝብን ውድባትን ሲቪካዊ ማሕበራትን ብፍኑው ብዛዕባ ዕለተ ጉባኤ ብወግዒ ተገሊጹ። ዘይተማልኤ ክማላእ ምንቅስቃስ ተገይሩ። መስርሕ ወከልቲ ሃገራዊ ጉባኤ ክሳብ ስጉምትታት ምምራጽ ወከልቲ ተወዲኡ። ተሳተፍቲ ጉባኤ ናይ ናብርኦምን ስርሖምን ስድራ ቤቶምን ኵነታት ምስቲ ግዜ ሃገራዊ ጉባኤ ኣሰማሚዖም ወጊኖምን ተዳልዮምን። ብዘይ ህዝቢ ድማ ሃገራዊ ጉባኤ ክትግበር ከም ዘይክእል ንጹር እዩ።
ስለዚ ኣባላት ደግሓኤ ናይ ውድብናን ናይ መራሒናን ዝብሎ እምበር ናይ ካልእ ኣየግደሰናን ማለትኩም ምዃኑ ንጹር እዩ ዝመስል። ከይተዳለኹም ዛሕዛሕ እናበልኩም ክትከዱ ወይ ዝኾነ ተሳታፊ ክኸይድ ዝወጸ መመርሒ ኣይነበረን፡ የለን። እንታይ’ድኣ ኩሉ ክዳሎ ዝኣክል መስርሕ ተኻይዱን ኩሉ ድማ ተቐቢልዎ። ኣብቲ ሰዓት እቲ መራሒኹምን እተን መሻርኽቱ ውድባትን ዝተቐበልኦ እንተድኣ ነይረን ስለምናታይ ክሳብ ክልተ ሰሙን ዝተርፎ ተጸብየን??? እስከ መልሱ በጃኻትኩም!! ነቲ ሓቀኛ ወድዓዊ ምኽንያት ዕለተ-ጉባኤ ምቕያር ብመልክዓውን ዘይወድዓውን መግለጺ ጌርኩም ምሽፋን ንህዝቢ ምትላልን ምልጋጽን ጥራሕ እዩ ዘመልክት። እቲ ደም ብዘይብሎም ብሕሹዅሹዅን ብውሽጢውሽጥን ዝፍኖ መርዛም ፕሮፖጋንዳ ዝበልክምዎ ድማ ብቀጥታ ንተግባርኩምን ንመርገጽኩምን ከይተፈለጠኩም ትሃርምዎ ምህላውኩም የርእየና። ከምቲ መምርሒ ናይ ሃገራዊ ኮሚሽን መሰረት ሃገራዊ ጉባኤ ብህዝባዊ ጸብለልትነት ክትግበር ንዝብል ኣብ ግብሪ ንምውዓል ኩሉ ተገዳሲ ኣብዚ መርገጽ እዚ ጠጠው ኢሉ ስለዝተቃለሰ ትነቕፍዎ ኣለኹም። ውድብኩምን መራሒኹምን ከይዕብለለኩም ገበን ንዝገበሩን መሰል ህዝቢ ንዝገፈፉን ወይ ዝዓመጹን መራሕቲ ኪዳንን ተሓባበርቶምን ብምድጋፍኩም ተሓባበርቲ ናይዚ ዓመጽ ምዃንኩም ትሕብሩ ስለዘለኹም ዘሕዝን እኳ እንተኾነ ብህዝቢ ክምከት ምዃኑ ዘይምርዳእኩም ግን ካብ ዕውራት ዝገደድኩም ኢኹም ክብል እደፍር።
ኣብ መደምደማታይ ክብሎ ዝደሊ እንተ ኣልዩ፡ ክንሓፍ ዘይግብኦ ሓላፍነታዊ ጉዳይ ምዃኑ እቲ ዝፈጠሮ ጠንቅታት
ምስትውዓል የድሊ።
ብላዕለዎት ኣካላት ናይ ኪዳን መራሕቲ ዝተሃንደሰ ኮይኑ ብመሰረት መራሕትኹም ዝረኸብዎ ጸብጻብ ብህዝቢ ከምዝተዓብለልኩም ምስ ገምገምክምዎ ንሃገራዊ ኮሚሽን ተጽዕኖ ብምግባር ተዋስኦ ክስራሕ ተኣሊሙ። እዚ ኹሉ ብህዝብን ብሲቪካዊ ማሕበራትን ዝተወከሉ ኣሰናኺልካ ብኣካላት ናይ ውድባት ዓብሊልካ ስልጣን ጨዊኻ ኣብ ረብሓ ላዕለዎት ኣካላት ናይ ኪዳንን ኮሚሽንን ንኽውዕል ዝተገብረ ሽርክነታዊ ስምምዕ ናይ ጎሓላሉ እዩ። ስለዚ እቲ ጠንቂ ተንኮል ላዕለዎት ኣካላት ናይ ኪዳንን መሻርኽቶም ውድባትን ስልጣን ንምሽማው ዝተገብረ እዩ። ሳዕቤኑ ድማ ዕለት ሃገራዊ ጉባኤ ምቕያርን ንተወኪሎም ዘለዉ
ኣካላት ህዝቢ ድማ ምስንኻል ስለዝኾነ ህዝቢ በሪሁሉ ኣሎ። ኣድላዩ ስጉምቲ ክውሰዶ ምዃኑ ዘይተማህረ ይምሃር ጥራሕ እየ ክብል ዝኽእል።


text:
ወ ይ ለ ከይ!! ብልሓትኪ ትፈለጥ!! ሓቕኺ እንዲኺ ደኣ መንግስተይ ንጉሰይ ክትብሊ!! እ? ክንድዛ ግዛዕ ትኾኒ ብክልተ ካብ ሚእቲ ጥራሕ ቆንጥዮምኺ ደኣ ኣበይ ክፍለጠኪ? ንዓናስምበር ብሚእቲ ካብ ሚእቲ እዮም ዝሓግሙና ዘለዉ!! … more
Tag Archives: ምስ
ሞት ንብሪጋደር ጀነራል ዓብዱ ረመጭ ቅድሚ ትማሊ ኣርኪባቶ። ቀዲሞም ብዙሓት ሚኒስተራት፡ ጀነራላት፡ ኣምባሳደራት ከይሸምገሉ፡ ብሕማም ነብስን ጽንቃቐ ሞራልን ሓሊፎም እዮም። ብዙሓት ከኣ ኣብ ትሕቲ ክንክን ጥዕና ኣለዉ። ሰብ ኣይነብርን እዩ። እንተ ብኽፉእ እንተ ብጽቡቕ ከም ኩሉ ወዲ ኣዳም ስምኩም ኣብ ታሪኽ ‘ዩ ዝነብር። ሞት ቆጸራ የብላን ‘ሞ፡ ንሞት ቀዲምካ ታሪኽካ … more
ዲክታቶር ኢሰያስ፡ ብጉልባብ መበል 18 ዓመት መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ “ቃለመጠይቕ ኣግብሩኒ’’ ኢሉ ምስ ዝዓደሞም ማዕከናት ዜና በብተራ ቃለ ኑዛዜ ይፍጽም ኣሎ
መራሒ ኤርትራ ዲክታቶር ኢሰያስ ኣፈወርቂ፡ እቲ ካብ መጀመርታ ሰሙን ናይ’ዚ ወርሒ እዚ ጀሚሩ ኣብ ዝገብሮ ዘሎ ቃለመጠይቕ ዝህቦ ዘሎ መልስታት፡ ከምቲ ልሙድ ብሓሶትን ባዶ ዘይጭበጥ ሕልማዊ ውጥናትን ዝተረቕሐ ኮይኑ፡ ንምሉእ ትሕዝቶ ናይቲ ዓይኒ ዘንቁር ሓሶታቱ ህዝቢ ኤርትራ ከይሰምዖ ምእንቲ፡ በቲ ምእዙዝ ኣገልጋሊኡ ዝኾነ ሚኒስትሪ ፕሮፖጋንዳ ተመሪጹን ተቘንጪሉን ንሃልኪ ውሽጢ ይቐርብ … more
ብዘይካ ‘ቲ ካብ 23 ግንቦት 2007 ኣትሕዝና ንኽልተ ዓመት ዘካየድናዮ ኣገልግሎት መርበብ ኢንተርነት፡ እታ ኣብ ታሕሳስ 2008 ብ ፈነወ ኢንተርነት ኣገልግሎታ ዝጀመረት ድምጺ ኣሰና፡ ብ 16 ለካቲት 2009 ቀጥታዊ ፈነወ ሳትላይት ናብ ኤርትራ ካብ እትጅምር ንኽልተ ወርሕን ክልተ ሰሙንን ፕሮግራማት ፈንያ ‘ላ። ቅዳሕ ናይቲ ህዝቢ ኤርትራ ዝተኸታተሎ ነናይ ፍርቂ ሰዓት … more
ዝወሰድኩዎ ናይ ካብ ኣቦ መንበርነት ሰልፊ ምእላይ ውሳነ፡ ብሙሉኡ ብውሽጣዊ ኩነታት ዝተጸልወን ዝተደፍአን ኢዩ። ጥሙርን ውሁድን ሰልፊ ሃልዩካ፡ ምስ ካልኦት ሓይሊታት ኣብ ፖለቲካዊ ቃልሲ ምእታው፡ ብካልኦት ክትፍለጥን ንካልኦት ክትፈልጥን ዕድል ዝህብ ኢዩ። ክሳብ ሰላማዊን ዲሞክራሲያዊን ኣገባብ ዝተኸተለን፡ ብሓድሕዳዊ ምክብባር ዝተሰነየን፡ ሓይሊን ጽንዓትን ይህበካ፡ ኣተሓሳስባኻን ፍልጠትካን ከተስፍሕ ይሕግዘካ። ኣብ መወዳእታ ከኣ፡ … more
‘ኤርትራ ፕረዚደንት ኦባማ ንምቕታል ምስ ዝውጥኑ መሻርኽቲ ኣልቓዒዳ ርክብ ኣለዋ’ ብምባል ኣመሪካ ንኤርትራ ወተሃደራዊ ስጉምቲ ክትወስደላ ከምእትኽእል ተጠንቅቕ
ኤርትራ ምስ ኣልቓዒዳ ምትእስሳር ንዘለዎም ግብረሽበራውያን ብምሕጋዛ ፡ ወተሃደራዊ ስጉምቲ ክትወስደላ ከምእትኽእል ኣመሪካ ከምዘጠንቀቐት ቴሌግራፍ ዝተባህለ ጋዜጣ ዓዲ እንግሊዝ ሓቢሩ። … more
Dear Asena readers, please use the right e-mail address for the right subject: … more
Dear Asena readers, please use the right e-mail address for the right subject: … more
ኣቦና ሃብተማርያም ኣብርሃ ኩነታት ኤርትራ ትማልን ሎምን ጽባሕን ብዝብል ኣርእስቲ ብ መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ንዝቐረበሎም ሕቶታት ዝሃቡዎ መልስታት ንምንባብ ኣብዚ ጠውቑ። ቃለ መጠየቕ መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ምስ ኣቦና ሃብተማርያም ኣብርሃ። … more
ምስቶም ዝሓለፈ ሳምንቲ ብምልካዊ ህግደፍ ዝተኣሰሩ ዓሰርተታት ኣባላት ራድዮ ባናን ሰራሕተኛታት መንግስትን ፡ ሰናይት ሃብቱን ይርግኣለም ፍስሃን ዝበሃላ መማህራን ደቀንስትዮ ከምዘለዋ ድሒሩ ዝመጽኣና ሓበሬታ ኣፍሊጡ። … more
ባይቶ ጸጥታ ኣብ ዝሓለፈ ራብዕቲ (14 ጥሪ 2009) ኤርትራ ኣብ ውሽጢ ሓጺር ግዜ ካብቲ ምስ ጅቡቲ ዘከራኽር ቦታታት ክትወጽእ ተሪር መጠንቀቕታ ብምሃቡ ዝተሻቐለ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ኣስመራን ባጽዕን ዘይወግዓዊ መንበሪ ይቐያይር ከም ዘሎ ምንጭታትና ካብ ኤርትራ ሓቢሮም። … more
ፈላጥ ብዙሕ ኣይዛረብን። ፈላጥ አብዘይምልከቶ ነገራት’ውን ኣየውደኽኽን። ፈላጥ ሰብ ብዛዕብኡ ጥራሕ ዘይኮነስ ብዛዕባ ካልኦት ህልውናን ሰብኣውነትን’ውን ይሓሰብ። ናይ ፖለቲካ ኪኢላታት’ውን ድዛረብዎን ከስዕቦ ዝኽእል ፖለቲካዊ ክሳራታት ብውልቃዊ ረብሓታቶም ጥራሕ ዘይኮነስ ብክብሪ ህዝቦምን ሃገሮምን ዓይኒ ኢዮም ዝጥምትዎ። … more
ካብ 11 ዝተፈላለያ ክፍላተ ሰራዊት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ተሓርዩ ዝተዋጽአ ብ”ኮሚቴ ድሕነት ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራ” ዝፍለጥ ብመኮንናት ዝምራሕ ኮሚቴ፡ ነቲ ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራ ኣቕሪቡዎ ዘሎ ተቓውሞን መሰረታዊ ጠለባትን ብዝተወደበ መልክዕ ምስ ላዕለዎት ልኡኻት ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ከምዝዘተየሉ ምንጭታትና ካብቲ ቦታ ሓቢሮም። … more
ኣብ መንጎ ኣሃዱታት ሰራዊት ኤርትራ ዘይምቅዳው ይኽሰት። መንግስቲ ኤርትራ ዜናዊ ንብረትን ሰነዳትን ንሳሕል የግዕዝ። ምስ ምትእትታው ኢራን ኣስታት 90 ሰራሕተኛታት ረፋይነሪ ዓሰብ ካብ ስራሕ ይባረሩ። … more
ቓለመጠየቕ ኣምባሳደር መሓመድ ኑር ምስ ቴለቭዥን ደሃይ ኤርትራ ብዛዕባ ‘ጉጅለ 15’ … more
እምባአር ከስ፡ ነቲ ልሙድ መደብና መሰረት ብምግባር፡ እነሆ ንዓርቢ ዕለት 24.10.2008 ዓ.ም.ፈ፡ አቦ ወንበር ውድብ ,,ግንባር ሃገራዊ ሓድነት ኤርትራ,“፡ ክቡር ሓው አቶ ረዘነ ሃብተ፡ ጋሻ ናይ ,,Eritrean room for strong and united opposition“ ኮይኑ ከምሲ ዓዲምናዮ አሎና። እዛ ናትና „Chat Room“ እትኽፈተሉ ግዜ፡ ብናይ ማእከላይ ምዕራብ አቖጻጽራ፡ ሳዓት 20፡00 ክኸውን … more
ክቡር ኣምባሳዶር መሓመድ ኑር ኣሕመድ ምስ ተለቭዥን ደሃይ ኤርትራ ዝገበሮ ቃለ መጠይቕ ናይ ስርዓት ህግደፍ ውዲት ኣብ ጉዳይ ጠንቂ ናይ ዶብ ምስሕሓብን ከምኡውን ብድሕሪኡ ዝተፈጥረ ውዲት ምእሳር ሓለፍቲ ሰበስልጣን ዓበይቲ ዓድን ጋዜጠታትን የቓልዕ፡፡ … more
ነቲ ልሙድ መደብና መሰረት ብምግባር፡ እነሆ ንቀዳም፡ ዕለት 11. 10. 2008 ዓ.ም.፡ ክቡር ሓው Dr. ደሳለኝ አብራሃ ገብረኪዳን፡ ካብ 1998 ጀሚሩ ከም associate professor ናይ ንግዲ ምሕደራ (of business administration) ኮይኑ አብ ዩኒቨርስቲ ናይ Sköde (ሽወደን/Sweden) ዝምህር፡ ጋሻ ናይ „Eritrean room for strong and united opposition“ ኮይኑ ከምሲ፡ እሞ ,,ቑጠባ … more
እዚ ከምዚ ዝአመሰለ፡ ብጣዕሚ አገዳሲ ዝኾነ፡ ምሸት ፖለቲካዊ ዘተ፡ ምስ ክቡር ሓው አምባሳዶር አድሓኖም ገብረማርያም፡ ከይሓልፈኩም/ክን፡ ንኹሉኹም/ኽን ደቂ ሃገር ብኽብሪ ንዕድም። … more
ቀጺለና ደጊም፡ አቶ ሙሴ ኤፍሪም፡ አቦ ወንበር ሰ.ዴ.ኤ.፡ ንቀዳም ዕለት 23.08.2008 ዓ.ም.፡ ጋሻ „Eritrean Room For Strong And United Opposition“ ኮይኑ፡ አብ መራኸቢ ብዙሓን (Paltalk) ከምሲ፡ ብወድዓዊ ኩንታት ህዝብናን ሃገርናን ምሳና ክዛተን ክላዘብን እዩ። እዛ „Room“ እዚአ እተኽፈተሉ እዋን፡ ብማእከላይ ምዓራብ አውሮፓ አቖጻጽራ፡ ሳዓት 20፡00 ክኸውን እንከሎ፡ መደረ አቶ ሙሴ … more
ዶር በረኸት ሃብተስላሰ ኣብ ለንደን ምስ ዝነብሩ ግዱሳት ኤርትራውያን ተራኺቡ ኣብዚ ዓመት ‘ዚ ኣብ Red Sea Press ዝተሓትመት The Crown and The Pen ዘርእስታ ሓዳስ መጽሓፉ ኣላልዩ። ብዛዕባ ህሉው ፖለቲካዊ ቅልውላው ሃገርናን ኣፈታትሑኡን ‘ውን ምስቶም ኤርትራውያን ዜጋታት ተዛትዩ። … more
ንቀዳም ዕለት 07. ወርሒ 06. 2008 ዓ.ም.፣ ክልተ ደቂ ሃገር ካብ አሜሪካ፣ አቶ ሰመረ ተ. ሃብተማርያም ካብ ዳላስ (Dallas)፤ አቶ ሃይለማርያም ተስፋይ ካብ ሳን-ዲያጎ (San-Diago/ California)፤ አጋይሽ ናይ „Eritrean Room For Strong And United Opposition“ ኮይኖም ከምስዩ ዓዲመናዮም አሎና። … more
ን-ቀዳም ዕለት 17.05.2008 ዓ.ም፡ ሓው Prof. Dr. ጋይም ክብራአብ፡ መምህር አብ ክፍሊ ናይ „Sociology and Social Policy“ አብ „south Bank University. London“፡ አብ ፓለቶክ (Paltalk)፡ ጋሻ ናይ “Eritrean room for Strong and United opposition” ኮይኑ ከምሲ፡ ሒዝናልኩም ክንቀርብ ኢና። … more
“ካብዛ ኣካይዳ ጎብየ ትበሃል ተመዛዚት ሓረግ ክንናገፍ ከድሊ እዩ።” Friday, March 14, 2001 Friday, March 14, 2001 ዕላል ብሕታውያን ጋዜጠኛታት ምስ ሚኒስተር ነበር ሃይለ ወልደትንሳኤ (ድሩዕ) “ፕረዚደንት ካብ ሕጊ ወጺኡ፡ ነዚ ዘሎ ናይ ኣረኣእያ ፍልልይንሰላማዊ ተቓውሞን ብጎነጽ…ኪድርቁስ ኪፍትን ኣይግባእን” “ካብዛ ኣካይዳ ጎብየ ትበሃል ተመዛዚት ሓረግ ክንናገፍ ከድሊ እዩ።” ሕቶ፡-ቅሉዕ መልእኽቲኹም … more
ኣልማዝ፡ (ምዕጉርታ ብንብዓት ጠልቅዩ፡ ንዘረባ ‘ውን ሓይሊ ስኢና)፡ ‘ ይኣክል በጃኻ ኤፍሬም ሓወይ! (ትብል ብድኹም ድምጺ) … more
ቃለ መጠይቕ ምስ መስፍን ሐጎስ — አቦ መንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራ አቕራቢ ጋዜጠኛ – ወልዱ ሚኪኤል ኤርትራ ንኣህጉራዊ ዓቃብ ሰላም ካብ መሬታ ክውጽእ ምውሳና፡ ብሕጊ ምኽኑይን ብዲፕሎማሲ ሓጋዚንዶ ነይሩ፡ ወይስ ንናይ ኤርትራ ጉዳይ ሃሳዪ? ኣህጉራዊ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት፡ ኣብ ኤርትራ ክዕስከር ዝብል ውሳነ፡ ምስ ምሕንጻጽን ኣብ ባይታ ምምልካትን ናይቲ ሓድሽ … more
ኤፍሬም፡ ናተይስ ድኻ መውጋእቲ እያ፡ ታሪኽ የብላን። ድሕሪ ኩነታት እንዳ ቐረምና ከለና እንዳኣላ ሓንቲ ኣብ ኣፍ ሞት ዝነበረት ዘማች መንሺራ ገዲፋትኒ፡ … more
ኤፍሬም፡ (ንበይኑ የስተንትን) ብናይ ገዛእ-ነብሰይ ንእስነትን ከርተትን ደንጊጸ ኣይፈልጥን ‘የ ‘ሞ፡ ነዞም ዕሸላት እዚኣቶምስ ‘ባ እዛ መሬት ልቢ የዕብያ ንናጽነት ዓቝራቶም ትህሉ! ኣብ ክንዲ ዶክተር፡ መምህር ሲ፡ ካን ክሳብ ሕጂ “ተጋዳላይ” ጥራይ ኮይኑ ‘ቲ ሞያ። … more
“ እዞም ንኣእሙሮ ንእስነተይ ሓቅን ቅንዕናን፡ ተወፋይነትን ጅግንነትን ዘዕጠቑዎ ብጾት፡ ከመይ ኢሎም ዝናርካ ፍታሕ ይብሉኒ ኣለዉ? ኣነ ክውዛዕ፡ ክጋደል፡ ኣብ ልዕሊ መሬት ይኹን ትሕቲ መሬት ብጻይ ተጋዳላይ ኮይነ ቅያ ክሰርሕ ‘ምበር፡ ከመይ ኢለ ኣብ ቤት ትምህርቲ ዛንታ ተጋዳላይ ከድንቕ እነብር…! መልክዐይ መስዋእቲ፡ መስትያተይ ታሪኽ እዩ። ጽባቐይ ከኣ ካልኦት ‘ምበር ኣነ … more
ኤፍሬም፡ (ሃንደበት ስምብድ ኢሉ ሰገጥ ይብል። ክልቲኡ ኣእዳዉ ንድሕሪት ናብኣቶም ዘርጊሑ) እስከ፡ እስከ ኩሎኹም በጥ በሉ (ኢሉ የብሩኽ።) እዚኣ ደኣ ባንዴራ ኢትዮጵያ እንድያ! (ፍርሕን ስምባደን ሕርቃንን ተሓዋዊሱዎ) እቲ ኣብ ኩሎም ተዋህሊሉ ዝጸንሀ ተስፋ ብኡ ንብኡ ክበንን ይረአ። … more
እቲ ኣብ መንጎ ተቓውሞን ምትላልን ዘሎ ፍልልይ፡ ናይ ሓቅን ሓሶትን፡ ናይ ፍትሕን ዓመጽን ስለዝኾነ፡ እቲ ምስናይ ሞራላዊ ልዕልና እነንጎድጕዶ መቓልሕ፡ ንሕጂ፡ ንህዝብና ብስራት ንህግደፍ ቓንዛ ክኸውን እዩ፡ ውዒሉ ሓዲሩ ኸኣ ጭቡጥ ዓወት ክወልድ እዩ። … more
ሓደ አዋን ኣብ ጊዜ ቀዳማይ ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎት…………….
ፍሉይ ቓለ መጠይቕ ምስ ወይዘሮ ወዘነት ገልቱ – ‘ኣባል ህግደፍ ኣብ ዋሸንግተንን ከባቢኣን’
መንግስቲ ኤርትራ ምስቲ ብ13 ጥቅምቲ ንኮለኔል ስምኦን ገብረድንል ንምቕታል ዝተኻየደ ፈተነ ቅትለት ብዝተኣሳሰረ ምኽንያት ቁጽሮም ዘይተፈልጠ ሰባት ከምዝኣሰረ ምእማኑ ሮይተርስ ካብ ኣሰመራ ኣብ ዘመሓላለፎ ጸብጻብ ሓቢሩ። … more
ዋይ ኣነ ዓደይቀረጽክኒ ኸብደይ … more
ኣሕመድ፡ ሕጂ ሞ ናበይ ‘ዩ ክምለስ ኤፍሬም፡ ብቕድሚት ምድረበዳ ብድሕሪት ምድረበዳ … more
ወዲ መሓመድ ኣብ ልዕሊ ‘ቲ ተሓቢኦምሉ ዘለዉ ከውሒ ኮይኑ፡ ሃንደበት ስምብድ ኢሉ፡ “ እስከ እስከ ወዲ ሕድሩ ጢን በል ደረባ ይሰሚዐይ” ብየማናይ ኢዱ ንወዲ ሕድሩ እናተንከፈ በቲ ሓደ ጉምቦ ኢዱ ኣእዛኑ ደጊፉ ዝያዳ ንኽሰምዕ ጽን ይብል። … more
ርግኣት፡- ስማዕ ስከ ኣንታ ኣለም ንዓይ ኳ ጉዳይ በዓል ኤፍሬም ጽውጽዋይ ኢዩ ኮይኑኒ ብሓቂ ከዲዖም ማለት ዲዩ? … more
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢራን ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣብ ተሂራን ድሕሪ ምርኻቡ፡ ሃገሩ ምስ ኤርትራ ዘለዋ ዝምድና ከተስፍሖ ከምእትደሊ ምግላጹ ኣገልግሎት ዜና እስላማዊ ሪፓብሊክ ሓቢሩ። … more
ኤፍሬም፡ ክዳውንተይ ከሪጺት ፊኖመዓስከረይ መሬት ልማኖ፡ኣነ ብጸሓይ ነብሰይ መጊጉ፡መተዓብይተይ ይረጋረጉቶኽሲ ሰሚዐ ከሊኡኒ ድቃስዕርዲ ጀጋኑ ናይ ሜዳ ንፋስምስ መን ኮን ኣላ ‘ታ ካላሽነይክንዲ ዝዓትራ ተኣሲረ ኢደይ፡……. … more


text:
ብምኽንያት በዓል 8 መጋቢት ንዕለት 09.03.2013 ኣብ ከተማ ካሰል ሃገረ ጀርመን ከነብዕል ስለ ዝመደብና: ንኹሉ ደላይ ለውጢ ኤርትራዊ ብተገዳስነት ኣብዚ እንገብሮ በዓል ሓቢርኩም ምሳና ክትሳተፉ ብኽብሪ ንዕድም።
መደባትና መጀመርያ ብቓል ኣደ ወንበር ነጻ ማሕበር ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ንሰላምን ዲሞክራስን – ጨንፈር ጀርመን፡ ወይዘሮ ምልእተ ተስፋጋብር ዝኽፈት ኮይኑ፡ ኣስዒቡ መደረ ኣደ ወንበር ዞባ ኤውሮጳ፡ ወይዘሮ ሂወት ዮሃንስን ይቐርብ። ኮምኡ ውን ብሕጽር ዝበለ ቃል ዝተፈላለያ ንጡፋት ደቂ ኣንስትዮ ይዕምር።
ኣጋይሽና
ኣቦ ወንበር መሪሕነት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ፡ ኣቶ ጸጋይ ዮሃንስ ደረስ፡ ምስ ምክትል ኣቦ ወንበር ወይዘሮ ፍረወይኒ ሃብተማርያም፡ ኮምኡ ውን ኣቦ ወንበር ዞባ ኤውሮጳ ኣቶ ደስበለ መሓርን፡ ዕድሜና ኣኽቢሮም ምሳና ክውዕሉ ሙኻኖም ስለ ዘረጋገጹልና ሓጎስና ወሰን የብሉን፡በዚ ኣጋጣሚ ውጽኢት ካልኣይ ስሩዕ ኣኼባ ባይቶ ኣዕሚቖም ክገልጹልናን፡ ዘሎ ሓደስቲ መደባት ባይቶ ንህዝቢ ከብርሁን ሙኻኖም ንሕብር።
ምስ: ድምጽውያን ደረፍቲ
ኑረዲን ማሕሙድ: ተኽለ(ሻኩር)
ወጋሕ ትበል ለይቲ ::
ዝጅመረሉ ሳዓት 14:00 ድሕሪ ቀትሪ::
ኣድራሻና
ብደሓን ምጹ!
ፍትሕን ሙሉእ መሰልን ንደቂ ኣንስትዮ!
ነጻ ማሕበር ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ንሰላምን ዲሞክራስን – ጨንፈር ጀርመን
ዝያዳ ሓበረታ በዚ ዝስዕብ ተለፎን ተወከሱ : Tel. 015779271102: 01717525036


text:
ቀብሪ ሓደ ሰብኣይ ወይስ መሰል 4 ምልዮን ህዝቢ?
ኣብ ዓለም ዘለው ዲክታተራት ሓደ ንኹሎም ዝገዝኦም ባህርይ ኣሎ። ንሱ ድማ መሰል ህዝቢ ኣየኽቡሩን፡ መሰል ውልቀሰባት ኣየግድሶምን፡ ልዕላውነት ሃገርውን ኣይንታዮምን። እታ ቀንዲ እተገድሶም ስልጣኖም ኢያ። ብስልጣኖም ዝመጾም ዝኾነ ስጉምቲ ክወስዱ ድልዋት ኢዮም። ኢሳያስ ብፍላይ ሕልፍ ዝበለ ጨካን ኢዩ።
ናይዝጊ ክፍሉ ንንውሕ ዝበለ ግዜ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ክሕከም ጸኒሑ ከም ዝዓረፈ ዝፍለጥ ኢዩ።ከምኡ’ውን ኣብቲ ንሳላሳ ዓመታት ዝተኻየደ ቃልሲ፡ ታሪኽ ናይዝጊ እንታይ ከም ዝነበረ ዳርጋ ንዝኾነ ኤርትራዊ ብሩህ ኢዩ። ህልም ዝበለ ኣንጻር ደሞክራስያውያን ተቓለሰቲ ከም ዝነበረ ማንም ዘይስሕቶ ኢዩ። ሕሉፍ ሓሊፉ ገለ ብጾት ኣብ መዳ “ኢቫን ናይ ኤርትራ” ኢሎም ይሰምይዎ ከም ዝነበሩ ትዝ ይብለኒ። ኣነውን ብርሑቚ ይኹን’ምበር ናይዝጊ እፈልጦ ከምዝነበርኩ፡ ቀንዲ ገባርን ሓዳግን የማናይ ኢድ ኢሳያስ ከም ዝነበረ ኢዩ ዝፍለጥ። ኢሳያስ በላ ናይዝጊ በላ ከምዝነበረ ማንም ዝኽሕዶ የለን።
ሕጂ ግን ታሪኽ መዋቲ ናይዝጊ ገዲፍና፡ ናይ ጭካኔ ኢሳያስ ንዛረብ። ናይዝጊ ሕማቕ ጌሩ’ሞ ሕማቕ ይፈደ ኣይንብልን። ብፍላይ ብባህልና “ምውት ኣይትኽሰስ” ከምዝበሃል። ናይዝጊ ብታሪኹ ክኽሰስ ይነብር እምበር መሰሉ ክኽበር ኣለዎ። ሓመድ ሃገሩ ዝነፍጎ ዋላ ሓደ ኣካል ክህሉ ኣይግባእን።ዋእ! ኢሳያስ ግን ንሕስያ ዘይብሉ ጨካን ኢዩ።ኣብ ኣእምሮ እዚ ሰብ’ዚ “ሰብ፡ ሰብ ኣይመስሎን” ንሰብ ከም ኣቕሓ ተጠቒሙ ኢዩ ዝደርብዮ። ዳርጋ ንኹሎም ናይ ቀረባ ብጾቱ ዝነበሩ ተበሳጭዮም ካብ ህዝቢ ከም ዝንጸሉ ጌሩ ይደርብዮም። ኣብ ዓዲ ጥልያን ንኢሳያስ ዕድመ ልኽዑ ከገልግል ዝጸንሐ ዓንደማርያም ሓደ ኣብነት ኢዩ። ኢሳያስ ከም ብልያረዶ ሰባት ምስ ሰባት እናጋጨወ ዝነብር ሕሉፍ ጨካን ኢዩ። ንኢሳያስ ዘይፈለጠ ይፍለጦ። መን ኣሎ ኢሳያስ ተጠቒሙ ዘይከሓዶ። ኢሳያስ መን ኣልዎ ካብ መጀመርያ ስጋብ መጨረሻ ብዕርክነት ይኹን ብብጻይነት፡ ምስኡ ዝተጓዕዘ? በዓል የማነ ማንኪ’ውን ዝድርበይላ መዓልቲ ኣላቶም። ንሳቶም እውን ይፈልጥዋ ኢዮም። ግን’ከ ከመይ ጌሮም ካብታ ዝኣተውዋ ዓዘቕቲ ይውጽኡ?
ሽሕኳ፡ መዋቲ ናይ ቃልሲ ታሪኹ ብገበን ዝተላዕጠጠ እንተ ዀነ፡ናይ ቀብሪ መሰሉ ብስድራ ቤቱ ውሳኔ መሰረት ክሕሎ ኣለዎ ንብል ። በወገነይ እውን ነቶም ንጹሃት በተ-ሰቡ ጽንዓት ይሃቦም እብል። ቀጺለውን ነቶም ኣብዚ ግዜ’ዚ ብረይሳ ናይዝጊ ናብ ዓዲ ክኣቱ ዘይምፈቃዱ ምኽነያት በምግባር ላዕልን-ታሕተን ዝባሉ ዘለው ከም በዓል መስከረም ዝኣመሰሉ ህግደፋውያን ልክዕ ኣለው ኣይቃወመምን። ሕቶይ ግን ነቶም በሻሓት ዝቑጸሩ ኣብ ፈቖዶ ጐዳጉዲ ዝጠፍኡ ዘለው ሃገራውያን’ከ ኣይሪእዎምን ድዮም? ስጋብ መኣስ ኢዮም፤ ኢሳያስ ዝደገፎ ክድግፉ፡ ኢሳያስ ዝጸልኦ ክጸልኡ ክብሩ?
በሉ ክሕደት ኢሳያስ ኣብ ኣኣፍደገኹም በጺሓ። ኢሳያስ ንናይዘጊ’ኳ ዝኸድዖ እንታይ ትጽበዩ? ኢሳያስ ኣይኮነን’ዶ ንሂውት ዘለዎስ ንረይሳ ዝቋጻጸር ሰብ ኢዩ። ካብዚ ስርዓት’ዚ እንታይ ትጽበዩ?
ስርዓት ህግደፍ ሎሚ ኣይኮነን ረይሳ ንዓዲ ምእታው ከልኪሉ። ካብ ብዙሓት ሃገራት ብዙሓት ረሳታት ኢዮም ናብ ዓዲ ምእታው ተኸልኪሎም።ንኣብነት ሓደ ኣዚዩ ዘሕዝን ታሪኽ ክገልጸልኩም። ሓደ ኤርትራዊ ዓቢ ሰብኣይ፡ ብዕድመ ዝደፈአ እሞ ከኣ ሕሙም ብመንኮርኮር ሰድያ ዝኸይድ፡ ኣብ ሮተረዳም ይነብር ነበረ።ውዱ ገለ ውዲ 18 ዓመት ይኸውን ድማ ይናብዮ ነበረ። እዚ ቆልዓ ኣብ ሆላንድ ኢዩ ተወሊዱ ዝዓበየ። እዚ ንሞት እናተቓረበ ዝኸይድ ዘሎ ሰብኣይ፡ ሽሕኳ ብእመነት እሰልምና፡ ኣብ ዝሞተካዮ ሃገር ምቕባር ልሙድ እንተ ነበረ፡ሃገሩ ኣዝዩ ይፈቱ ስለ ዝነበረ፡ኣብ ሃገሩ ንኽቕበር ታናቢዩ ነታ ዕለት ሞቱ ይጽበ ነበረ። ከምኡ’ውን እዚ ኣቦ ምስ ሞተ እቲ ዝናብዮ ዝነበረ ወዱ ሽግር ከየጋጥሞ፡ እተን ክለተ ካብ ምኢይቲ ይኹና ካሊእ፡ ብኣግኡ ይኸፍለን ነበረ። ሞት ኣይትተርፍን’ሞ፡ ሞት ኣብ ማዓልታ መጺኣ ሰብኣይ ሞተ። እቲ ወዱ ድማ ከምታ ለበዋ ኣቦኡ ናብታ ዓዱ ውሲዱ ክቐብሮ፡ ናብቲ ቆንስል ስርዓት ህግደፍ ዝርከበሉ ንደሄክ ከፍቅድ ከደ። እቲ ቆንስል ድማ ናይቲ ግብኡ ዝፈጸመ መዋቲ ዘይኮነ ዝዓጠጦ፡ ነቲ ቆልዓ ጸብጺቡ ጸባጺቡ “እዚኤን እንተዘይከፈልካ ረይሳ ኣቦኻ ዓዲ አይከኣቱን ኢዩ” በሎ። እቲ ቆልዓ ድማ ገንዘብ ስለ ዘይነበሮ ከኸፍል ኣይከኣለን።ኣብቲ ግዜ’ቲ ዝነበረ ሓዘን ናይቲ ማዋቲ ዘይኮነስ ናይቲ ስርዓት ጭካኔ ኢዩ። እሞ፡ ሰማ ዘሃገርኩም፡ ኣብ በብዓዱ ክንደይ ረይሳ ዘየተኸልከለ?
ኣብዚ ክበርህ ዘለዎ፡ ስርዓት ህግደፍ ንማንም ኤርትራዊ ዝጠቅም ኣይኮነን። ብውልቀሰብ ደረጃ ይኹን፡ ብህዝቢ ደረጃ ወይድማ ብሃገር ደረጃ ኣዕናዊ’ምበር ጠቓሚ ስርዓት ኣይኮነን።ፖሊሲታ ቱ ብሙሉኡ ንሽሙ ብሃገራውነት ሸፊኑ፡ ኣብ ስልጣን ዝነብረሉ ቃልስታት ኢዩ ዘካይድ ዘሎ። ስለዚ እቲ ክኸውን ዘልዎ፡ ርግእ ኢልካ ሓሲብካን ተንቲንካን እዚ ስርዓት’ዚ ወጊድካ ህዝቢ ዝጠቅም ስርዓት ምፍጣር ኢዩ።
ቅድሚ ለውጢ ግን ኣተሓሳስባና ክልወጥ ኣለዎ። ኣብ ዝሓለፈ ናይ እንግሊዘኛ ጽሑፈይ ከም ዝገለጽኩዎ፡ ናይ ሰናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ የድልየና’ሎ። ኣብ በዓል ለንደን ኮፍ ኢልካ ንጉባአ ምቅዋም ቀሊል ኢዩ። ኣብኡ ኣቲኻ ምቅላስ ግን ቀሊል ኣይኮነን። መብዛሕትና ንዋዕላ ወይድማ ጉባአ እንቃዎሞ “ኣነ ዘይዋዓልኩላ ወይ ድማ ሰልፈይ ዘይወዓለላ ዳስ፡ ነጸልማ” ዝዓይነቱ ኮይኑ ይስማዓኒ። እቲ ኣተሓሳስባ ክኸውን ዘለዎ “ኣነ ይሃሉ ኣይሃሉ ንህዝቢ ዝጠቅም ምስ ዝኸውን ክድግፎ ኣሊኒ” ዝብል ኣተሓሳስባ ክነግስ ኣለዎ። ሓቂ ክንዛርብ እንተ ኮይና ኮፍ ኢልካ ንተቓወምቲ ምቅዋም ለውጢ ከነመዝግብ ኣይንኽእልን። እዚ ከብለኒ ዝኻኣለ፡ ምስኩሉ ኣኽብሮት፡ ከም በዓል ሰላም ዘኣመሰሉ ጽሓፍቲ ኣብ ለንድን ኮፍ ኢልካ ብዛዕባ እቲ ዝተኻየደ ጉባአ ብወረ ጥራይ ምፍላጡ ከቢድ ምዃኑ ስለ ዘፈልጥ ኢዩ። 600 ካብ ኩሉ ኩርናዓት ወኪሎም ዝተሳተፍዎ ጉባአ ብርሑቚ ብብርዒ ምፍራድ ብህዝቢ ምጽዋት ኢዩ።
ኣብ መጨረሻ ግን እቲ ፍታሕ ስርዓት ህግደፍ ወጊድካ ኩላትና ብሰላም እንነበረሉ ሓደ ደሞክራሰያውን ፍትሓውን ሰርዓት ምትካል ኢዩ። እዚ ድማ ቃልሲ ይሓትት። ኢድካ ኣጣሚርካ ንተቓወምቲ ጥራይ ምቅዋም መፍትሒ ኣይርከቦን። ልክዕ ኢዩ ሃናጺ ነቐፈታ ሓደ ናይ ቃልሲ ሜላ ምዃኑ ይኣምን ኢየ። ገለ እጃም ከየበርከትካ ኮፍ ኢልካ ምምዳር ግን ነቲ ዘሎ ሽግር መፍትሒ ክኸውን ኣይክእልን ኢዩ።


text:
ክቡራት ኣንበብቲ ሰላምታይ ይብጻሕኩም፤ ናይ ሎሚ ጽሑፈይ ብዛዕባ ኣብ ኣኼባ ፈስቲቫል “ሕጊ-ግደፍ” ፍራንክፈርት ብዕለት18.07.2009 ብሓደ መንእሰይ ዝቐረበ በዳሂ ርእይቶታትን ሕቶታትን ኣንጻር ኣቶ የማነ ገብረኣብ (ማንኪ) ንምቕራብ እዩ።
ኣብዚ ዓመት እዚ 2009 ፈስቲቫል ሕጊ-ግደፍ ፍራንክፈርት ብደገን ብውሽጥን ፈሺሉ ኢዩ ብዛዕባቲ ኣብ ደገ ዝተግብረ ሰላማዊ ሰልፊ ብተቓወምቲ ውድባትን ብሲቪካውያን ማሕበራትን ብግዱሳት ውልቀሰባትን፡ ዕውት ሰላማዊ ሰልፊ ከምዝነበረ ሓደ ካብቶም ናይ ዓይኒ ምስክር ኢየ።ብዛዕባ ሰላማዊ ሰልፊ ፍራንክፈርት ብተቓወምቲ ውድባትን ብሲቪካውያን ማሕበራትን ጸብጻባት ብሰፊሑ ስለ ዝቐረበ ኣብኡ ኣትየ ተወሳኺ ክጽሕፍ ኣይደልን።
ፈስቲቫል ሕጊ-ግደፍ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ይብዳህ ከምዘሎ ንሪኦን ንሰምዖን ዘሎና ጉዳይ ኢዩ፤ ብፖሊቲካዊ ዓይኒ ክርአ ከሎ ብሓሶትን ብምድንጋርን ጥራይ ፖሊቲካዊ ዓወት እናሓፈስካ ክትነብር ሰነ ሞጎታዊ ኣይኮነን፤ ሓሶት ሓጻር ኢያ መዋእላ፤ ስለዚ ሎሚ ፈስቲቫላት ሕጊ ግደፍ ኣብ ወጻኢ መፈሸሊ ሕሱር ፕሮፓጋንድኦም እናኾነ ኢዩ ዝኸይድ ዘሎ፤ ብቑጠባዊ ረብሓ እንተተራኢዩ እውን ብትዕቢት ተነፊሖም ኢዶም ምሃብ ድኣ ጸጊምዎም እምበር ብዘይካ ክሳራ ጥቕሚ ዝረኽብሉ ኣይመስለንን፤ ዝቋጻጸሮም ሕዝቢ ይኹን ትካል ስለ ዘየለ ግን ገንዘብ ህዝቢ ብከንቱ የባኽንዎ ኣለዉ፤ ሕዝብና ክኣ ብጥሜትን ሽግርን ይሳቐ ኣሎ።
ክቡራት ኣንበብቲ ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ብኣቶ ተስፉ ዘውደ ኣብ ዝተጻሕፈ ጸብጻብ ሰላማዊ ሰልፍን ፈስቲቫል ሕጊ-ግደፍ ፍራንክፈርትን ከምዚ ዝስዕብ ኣንበብኩ „ሓደ ቆራጽን ተባዕን መንእሰይ ንየማነ (ማንኪ) ሓንጎሉ ዘናውጽን መኣዝኑ ዘስሕትን ትምህርቲ ነስነሰሉ“ ዝብል ምስ ኣንበብኩ፤ ብዓቢይ ተገዳስነት ምሉእ ሓበሬታ ናይቲ ዝቐረበ ሕቶታትን ርእይቶታትን፤ መልሲ ናይ የማነ ማንኪን ንክርክብ ብዓቢ ድልየትን ተንቀሳቐስኩ ንሓያሎ ኣብቲ ኣኼባ ዝተኻፈሉ ሰባት ሓቲተ ከም ዝረኸብኩዎ ክኣ ኣዚዩ እዋናውን መሃርን ኣገደስን ኮይኑ ስለ ዝረኽብኩዎ እኒሆ ዓቕመይ ብዝፈቕዶ ትሕዝቶኡ ከቕርበልኩም ክፍትን ኢየ፡፡
እቲ መንእሰይ ሕቶኡ ንኣቶ የማነ (ማንኪ) ንኸቕረብ ማይክሮፎን ተዋህቦ ዘረብኡ ብከምዚ ዝስዕብ ካኣ ጀመረ „ እዚ መምርሒ ሕቶታት ብምሉኦም ተሓቲቶም ምስቀረቡ ኢና መልሲ
ንህብ ዝተባህለ ኣነ ብወገነይ ንኩሉ ዝቐረበ ሕቶታት ብቁዕ መልሲ ከይተዋህበ ንከይሕለፍ ዋላኳ ስኽፍታ እንቶሎኒ፤ ነዘን ናተይ ሕቶታት ግን ብቑዕ መልሲ ክረክብ ተስፋ ብምግባር ናብ ሕቶታተይ ይኣቱ“ ብምባል ናብቲ ሕጊ-ግደፋውያን ዘይተጸበይዎን ክልዓል ዘይደልይዎን ርእይቶታትን ሕቶታትን ብከምዚ ዝስዕብ ጀመረ።
„ኣብዚ ቀረባ እዋን ፕረሲደንት ኢሳያስ ምሰ ናይ ካብ ወጻኢ ሃገራት ንዝመጹ ጋዜጠኛታት ኣብ ዝገበሮ ቃለ መጠይቕ፤ ብዛዕባ ዲሞክራስን ሰልፍታትን ምርጫን ተሓቲቱ ኣብ ዝሃቦ መልሲ ሰልፍታት ምቛም ይኹን ዲሞክራሲያዊ ምርጫ ምግባር ድሕሪ ኣርባ ዓመታት ዋላ እውን ጨሪሽኛ ኣይንገብርን ክብል ሰሚዕና፤ ቀጺሉ እውን ገለ ካብተን ብደሞክራሲያዊ ኣገባብ ምርጫ ዝገበራ ሃገራት ካብ 20 ክሳብ 30 ዝኾኑ ሰባት ብዓሌታውን ሃይማኖታውን ምኽንያታት ከምዝሞቱ ብምግላጽ ደሞክራሲ ከምዚ እንተድኣ ኮይኑ ኣየድልየናን ኢዩ እውን በለ „
ኢሉ ናብ ሕቶኡ ከምርሕ ጀመረ።
„ልክዕ ኢዩ ዓሌትን ሃይማኖትን ኣብ ሓደ ሃገር ናቱ ኣሉታዊ ጽልዋታትን ሳዕቤናትን ክህልዎ ይኽእል ኢዩ፤ እዚ ግን ኣብ ሃገርና ጥራይ ኣይኮነን፤ ኣብ ምሉእ ዓለም ዘሎ ኩነታትን ሽግርን ኢዩ። ብሕግን ብፍትሕን ብደሞክራሲያዊ ኣገባብን ግን ክፍታሕ ይክኣል ኢዩ ዝብል እምነት ኣሎኒ። ኣብ ሃገርና ግን ሕግን ፍትሕን ደሞክራሲያዊ ኣገባብ ኣሳራርሓን ስለ ዝጎደለና ኢና ኣብዚ ኩሉ ሽግር ኣቲና ዘሎና„ ምስ በለ ኮራኩር ሕጊ-ግደፍ ክጸርዎ ኣይካኣሉን ከም
ኣመሎም ክኣ ብሕርቃን ዋጭ ዋጭ በሉ፤ ማይክሮፎን ከሕደግዎ ክኣ ፈተኑ፤ ውሑዳት ዕዱማት ወጻእተኛታትን ቋንቋ ትግርኛ ዘይርድኡ በቲ ዋጭ ዋጭ ገሪምዎም ቁሊሕ ምሊሕ ክብሉ ጀመሩ፤ ከምኡውን ገለ ነቲ ሕቶ ብዝግባእ ዘይሰምዕዎ ሰባት እውን ብወገኖም እቲ
ሕቶ ኣይሰማዕናዮን ይደገመልና ኣዛርብዎ ! ብምባል ጫው ጫው ኮነ።
እቲ መድረኽ ካብ ናይ ሕቶን መልስን ምዃኑ ተረፉ ናብ ናይ ሕማቕ ቃላት ምድርባይ ዓውደ ውግእ ተቐየረ።ሓታታይ ግን ድምብርጽ ከይበሎ ርእይቶኡ ብምቕጻል „ኣብ ካልኦት ሃገራት ኣብ ምርጫ 20-30 ዝኾኑ ሰባት ሞይቶም ክኾኑ ይኽእሉ ኢዮም ኣብ ሃገርና ግን ብውሳኔ ሓደ ውልቀ ሰብ ውግእ ምስ ኢትዮጵያ ተኸፈተ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ተሰዊኦም ኢዮም።
ጸብጻባት ከምዝሕብርዎ ኣብ 2000 ዓ.ም.ፈ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙን 20 ሽሕ ኣሓትን ኣሕዋትን ኣቦታትን ተሰዊኦምና፤ ኣሽሓት እውን ካብ ሕዝቢ ግደ ሞትን ስንክልናን ከቢድ መቑሰልትን ኮኑ፤ ኣሽሓት ካብ ዝፈትውዋ ገዝኦምን ዓድታቶምን ተፈናቐሉ„ ምስ በለ እሞ ዝነበረ ዋጭ ዋጭን ምግቡዕባዕን ምድሃልን እዚ ክባሃል ኣይካኣልን። ብሰማዒ ሚዛን ንከይዋሃቦን ማይክሮፎን ንኽሕደግን ካብ መድረኽ እውን ተሓተ።
ኣቶ የማነ ማንኪ ዝገብሮ ጠፊእዎ ናይ ሕርቃን ሰሓቕ እናሰሓቐ ነዚ ኩነታት ጠጠው ዘብሎ ብምስኣኑ ዘይተጸበዮ ብድሆ ከም ነጎዳ ስለዝቐረቦ ከይፈተወ ክሰምዖ ተገደደ፤ ሓታታይ በዚ ኩሉ ምስሕሓብን ተህዲድን ከይተሰናበደ ንሳልሳይ ግዜ ዘረብኡ ብምቕጻል
„ይዝከረናዶ ኤርትራ ናጻ ኣብ ዝወጻትሉ ኣብ ከተማ ቦሎኛ ንገለ ካብ ሜዳ ዝመጹ ሰበስልጣናት (ተጋደልቲ) ኣታ እዚኦም ኢዮም! ኣታ እዚኦም ኢዮም! ናጽነት ዘጓናጸፉና ! ኣታ እዚኦም ኢዮም ንሓያላት መንግሰታት ዓለምን፤ ካብ ኣፍሪቃ ዝሓየለ ሰራዊትን ዘለዋ ኢትዮጵያ ሲዒሮም ናጽነት ዘጓናጹፉና !! እናተባህለ ብኣቶ ዘመደ ተኽለ (ኣብዚ ግዜዚ ኣምባሳደር ሕጊ-ግደፍ ኣብ ኢጣልያ) ዝጨደረን ዝገለጸን!።
ኣብ 2001 ድማ ንገለ ካብኣቶም ኣታ እዚኦም ኢዮም! ኣታ እዚኦም ኢዮም! ክሓድቲ ሃገር!
ኣታ እዚኦም ኢዮም! ኣታ እዚኦም ኢዮም ተንበርከኽቲ! ንሃገር ኣሕሊፎም ዝሃቡ እናተባህለ ብቲቪ ኤረን ኣብ ዝተፈላለዩ ዓበይቲ ኣኼባታት ሕጊ ግደፍ እዝንና ጸመምና፤ ናይ ሓደ
ወገን ክሲ ጥራሕ ሰሚዕካ ንምፍራድን ንምቕባሉን ክኣ ክሳብ ሕጂ ጸጊሙና ኣሎ።
ኣብ ሃገርና ሕጋውን ፍትሓውን ግልጻውን ዝኾነ ኣሰራርሓ እንተዝነብር ግን ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም ጉዳኦም ቀደም ተጻርዩ ቀሲና ምነበርና፤እዞም „ተንበርከኽቲ ከሓድቲ ሃገር ኢዮም ተባሂሎም ዝግለጹልና ዘሎዉ ሰበስልጣናት ነበር ግን መእሰሪኦም ምኽንያት ኣብ ሃገርና ፍትሕን ደሞክራስን ይንገስ፤ ውግእ ንሃገርናን ንሕዝብናን ኣየዋጽኣን ኢዩ፤ ስልጣን ንሕዝቢ፤ ናይ ሓደ ሰብ ውሳኔ ጥራይ ኣይንቕበልን ስለ ዝበሉ ጥራይ ኢዩ፡ ኣብ ትሕቲ መቓብርን ኣብ ጎዳጉዲ ዒራ ዔሮን ሰፊሮም ዘለዉ።
ደሞክራሲያዊን ፍትሓውን ርእይቶ ሕዝብን ኣብ ግምት ዝእቱ ስርዓት እንተዝህልወና ነይሩ እዚ ኩሉ መስዋእትን ስንከልናን ማእሰርትን ስደትን ሕሰምን ድኽነትን ኣይመጋጠመናን ነይሩ ሃገርና እውን ካብዚ ሕጂ ዘላቶ ደልሃመት ኣይምሃለወትን ኣብ ምዕቡል ዝኾነ ደረጃ በጺሓ እውን ምሃለወት፤ ስለዚ ብወገነይ ደሞክራሲ ከምቲ ፕረሲደንት ኢሳያስ ኣፍወርቂ ክገልጾ ዝፈተነ
ሽግር መፍጠሪ ዘይኮነ ሽግር መፍትሒ ኢዩ በሃላይ ኢየ።
ስለዚ ካብቲ ብምረጫ ምኽንያት ካብ 20-30 ሰባት ዝሞቱ፤ ብጌጋ ውሳኔ ናይ ፕረሲደንት ኢሳያስ ኣፍወርቂ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙን 20 ሽሕ ዝኾኑ መስዋእቲ ኣሓትን ኣሕዋትን ብወገነይ ቅቡል ኣይኮነን።
ጌጋኻን ድኽመትካን ኣብ ክንዲ ምቕባል ግን ንሕዝብን ሃገርን ኣብ ዒንክሊል ምእታው ጥራይ ኮይኑ ስለ ዝስማዓኒ እዚ ዓቢ ገበን ኢዩ ይብሎ፤ ስለዚ ኣብ መወዳእታ ርእይቶታተይን ሕቶይን ክብሎ ዝደሊ ከምቲ ኣቶ የማነ ኣብ መደርኡ ዝበሎ ናይ ብዙሓት ሃገራት ዓለም ተጻብኦታት ኣሎና ጥራይ ዘይኮነ ሓድነት ሕዝብናውን ከም ቀደሙ ዘይምህላዉን ሰላምን ስኒትን ፍቕርን እውን ኣብ ውሽጥና ዘይምህላው እቲ ካብ ኩሉ ዘሰክፍን ዘተሓሳስብን ንሃገርና እውን አብ ሓደጋ ከየውድቓ ዘፍርሕን ዘተሓሳስብን ጉዳይ ኢዩ„ ምስ በለ እሞ ማይክሮፎን ካብ ኢዱ መንጢሎም ወሰድዋ። ኩቡራት ኣንበብቲ ድሕሪ እዚ ኩሉ ዝቐረበ ሓውሲ ርእይቶን ሕቶን ናይዚ ተባዕ መንእሰይ፤ መልሲ ወይ ርእይቶ ናይ ኣቶ የማነ ማንኪኸ እንታይ ክኸውን ኢዩ? ኣብ ካልኣይ ክፋል ተኻታተሉ። ይቕጽል………
ዓወት ንሕዝቢ ኤርትራ
ውድቀት ንሕጊ-ግደፋውያን
ኣብርሃም ተኽለ
01.08.2009


text: 1ጳውሎሴና ሲላሴና ዓንፒጶሊሴና ዓጶሎኒያ ጎዖ ዓጮ ጊዴና ቴስሎንቄ ዓጮ ዓኣዼኔ፤ ዒኢካ ዓይሁዶ ዓሶኮ ቡኪንቲ ቤሲ ዓኣኔ። 2ጳውሎሴ ቤርታፓ ዒዚ ዔራ ጎይፆና ዓይሁዶ ዓሶኮ ቡኪንቶ ቤዛ፥ ሓይሢ ማይንቲ ዓይሁዶ ዓሶኮ ሓውሾ ኬሎና ኬሎና ጴዺ ጌኤዦ ማፃኣፓፓ ዔኪ ዔኪ ዓሶና ዎላ ጌስቴኔ። 3ዒማና ዒ ሜሲሔ ሜቶ ዔካንዳያ፤ ሃሣ ሓይቢፓኣ ዔቃንዳያ ኮይሳያ ማዔም ማዔሢ ፔጋሲ ኬኤዚ ኬኤዚ፦ “ሃይ ዒንሢም ታ ኬኤዛ ዬሱሴ ዒ ሜሲሔኬ” ጌዒ ጌዒ ኬኤዛኔ። 4ዬያሮ ዓሶይዳፓ ፔቴ ፔቴሢ ቃኣሎ ዒና ዔኪ ጳውሎሴና ሲላሴና ዎላ ማዔኔ፤ ዬያ ጉዲ ፆሲ ካኣሽካ ሚርጌ ጊሪኬ ዓሲና ካታሞይዳ ዔርቴ ዺቢ ላኣሊና ቃኣሎ ዒና ዔኪ ዔያቶና ዎላ ማዔኔ። 5ዓይሁዶ ዓሳ ጋዓንቴ ቂኢሩሞና ማዾባኣ ፑርታ ዓሲ ጎይፃፓ ጎይፃፓ ቡኩሲ ጌኔ ማዻንዳጉዲ ማሄኔ። ካታሞይዳኣ ዣላ ዔቃንዳጉዲ ማሂ ሓሣ ጳውሎሴና ሲላሴና ዒያሱኔ ማኣራፓ ኬሲ ዔኪ ዴሮ ቤርቶ ሺኢሻኒ ማኣሮ ካሮ ሂዒ ኬኤሪ ጋሮ ጌሌኔ። 6ጋዓንቴ ጳውሎሴንሢ ኮዒ ዔያታ ባይዜሢሮ ዒያሱኔና ፔቴ ፔቴ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሲ ካታሞ ዎይሣ ዓሶ ቤርቶ ሺኢሻኒ ጎቺ ጎቺ ዔኪ ዓኣዻዖ፦ “ሓንሢ ዓሶንሢ ዓጮ ቢያ ፑርቲሲ ሓሣ ሃይካ ሙኬኔ! 7ዒያሱኔያ ዔያቶ ሾኦቺንሢ ዔኬኔ፤ ዔያታ ‘ዬሱሴ ጌይንታ ሜሌ ካኣቲ ዓኣኔ’ ጌይ ሮሜ ዓጮ ካኣቲኮ ዓይሢፆ ዒፂ ማካኔ” ጌይሢና ዒላቴኔ። 8ዴሮና ካታሞ ዎይሣ ዓሶና ዬያ ዋይዛዖ ዲቃቲ ዒኔ ዱጴኔ። 9ዬካፓ ዎይሣ ዓሳ ዒያሱኔና ሜሌዞንሢና ሚኢሼ ዓይሢሳዖ ሓሼኔ። 10ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሳ ሳዓ ዹዹማኣና ቤኤሪያ ዓጮ ጳውሎሴና ሲላሴና ዑኬና ዓኣዻንዳጉዲ ዳካዛ፥ ዒኢካ ዔያታ ሄላዖ ዓይሁዶ ዓሶኮ ቡኪንቶ ቤዞ ጌሌኔ። 11ቤኤሪያይዳ ዓኣ ዓይሁዶ ዓሳ ቴስሎንቄይዳ ዓኣ ዓሶይዳፓ ፒዜ ማሊሢና ዓኣያ ማዔሢሮ ቃኣሎ ዋይዚ ዼኤፒ ዎዛና ዔኪ ቃኣሎኮዋ ጎኑሞ ዔራኒ ቢያ ኬሊ ጌኤዦ ማፃኣፖ ዛጋኔ። 12ዬያሮ ዔያቶይዳፓ ሚርጌሢ ፆሲ ጉሙርቄኔ፤ ጊሪኬ ዓሶይዳፓኣ ሚርጌ ዖርጎቺ ላኣሊ፤ ሃሣ ሜሌ ሚርጌ ዓቲንቄያ ፆሲ ጉሙርቄኔ። 13ጋዓንቴ ቴስሎንቄይዳ ዓኣ ዓይሁዶ ዓሳ ጳውሎሴ ቤኤሪያይዳ ፆሲ ቃኣሎ ኬኤዜሢ ዋይዛዖ ዒኢካ ሙኪ ዴሮ ፑርታ ማሊሢና ዔቂሲ ዣሎ ማዤኔ። 14ዒማና ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሳ ዑኬና ጳውሎሴ ባዞ ዓጮ ዓኣዻንዳጉዲ ዳኬኔ፤ ሲላሴና ፂሞቴዎሴና ጋዓንቴ ዒኢካ ዓቴኔ። 15ጳውሎሴ ጎይፆና ዓኣሤ ዓሳ ዒዛ ዓቴና ሄሊሴኔ፤ ዬና ዓሳ፦ “ሲላሴና ፂሞቴዎሴና ታ ኮራ ዑኮ ሙኮንጎ” ጋዓ ኪኢታ ጳውሎሴ ኮራፓ ዔኪ ቤኤሪያ ማዔኔ። 16ጳውሎሴ ዓቴናይዳ ዴዒ ሲላሴና ፂሞቴዎሴና ካፓንቴ ካታሜሎይዳ ሜሌ ካኣሺ ባኣዚ ኩሜያ ማዔሢ ዛጋዖ ፔ ማሊፆና ማሊ ሜታዼኔ። 17ዬያሮ ዓይሁዶ ዓሶኮ ቡኪንቶ ቤዞይዳ፥ ዓይሁዶ ዓሶና ፆሲ ካኣሽካ ጊሪኬ ዓሶና ሓሣ ቦኦኮ ቤዞይዳ ጴዻ ዓሶና ዎላ ፔ ማሊፆ ኬኤዚ ኬኤዚ ጌስቴኔ። 18ዔፒቆሮሴ ሓሣ ዒስቶኬ ዓሶ ጌይንታ ዔሮ ዓሶይዳፓ ዒዛ ኮራ ዓሲ ሙኪ ሙኪ ማርማኔ። ዔያታ ዒዛና ማርማዖ ፔቴ ፔቴ ዓሳ፦ “ሓይ ጌኤሲኮ ፃጲ ዔሩዋዖ ጌስታ ዓሢ ዎዚ ጋዓኒ ኮዓይ?” ጋዓዛ፥ ሓንጎዋታ ጊንሣ፦ “ዓኪ ማዔ ካኣሽኮ ባኣዚ ዛላ ኬኤዛያ ማላኔ” ጋዓኔ። ዬኖ ዔያቶ ጌይሴሢ ጳውሎሴ ዬሱሴና ዒዛኮ ሃይባፓ ዔቂፆ ዛሎና ኬኤዜሢሮኬ። 19ዬያሮ ጳውሎሴ ዔያታ ዓሪዮስፓጎሴ ጌይንታ ቡኪንቶ ቤዞ ዔኤሊ ዔኪ ሙካዖ፦ “ኔኤኒ ዔርዛ ዓኮ ባካ ዓይጎታቴያ ኑ ዔራኒ ዳንዳዓ? 20ፔቴ ፔቴ ዓኪ ማዔ ባኣዚ ኔ ኑም ኬኤዜኔ፤ ዬያሮ ዬንሢ ባኮንሢ ዓይጎታቴያ ኑ ዔራኒ ኮዓኔ” ጌዔኔ። 21ዬያ ዔያታ ጌዔሢ ዓቴናይዳ ናንጋ ዓሶና ሓሣ ዒኢካ ናንጋ ዙሎ ዓጮ ዓሳ ቢያ ዓኪ ባኣዚ ኬኤዚሢና ዋይዚሢና ዎዶ ፔኤኮ ዓኣሣኒ ኮዓሢሮኬ። 22ዬማና ጳውሎሴ ዓሪዮስፓጎሴይዳ ቡኪንቴ ዓሶ ቤርታ ዔቃዖ፦ “ዓቴና ዓጪ ዓሲዮቴ! ሚርጌና ዒንሢ ካኣሺ ካኣሽካያ ማዔሢ ታ ዛጋኔ፤ 23ዎይቴይ ጌዔቶ ዒንሢኮ ካታሞ ታ ሓንቲ ሓንቲ ዒንሢኮ ካኣዦ ቤዞ ታ ዛጋኣና ‘ዔርቲባኣ ፆሲም’ ጌይንቲ ፃኣፒንቴ፥ ሹቺና ኮሾና ዔኤቢ ዒንጎ ቤሲ ታ ዴንቄኔ፤ ዓካሪ፥ ታ ዒንሢም ኬኤዛሢ ዬያ ዔርቲባኣንቴ ዒንሢ ካኣሽካ ፆዛሢ ዛሎኬ። 24ዒዚ ዓጮና ዓጮይዳ ዓኣ ባኮ ቢያ ማዤሢኬ፤ ሳዖና ጫሪንጮናኮዋ ጎዳኬ፤ ዒዚ ዓሲ ኩቺና ማዢንቴ ካኣሺ ማኣሪዳ ናንጉዋሴ። 25ሼምፔንታ ዑኡሲንታ ሜሌ ባኮዋ ቢያ ዓሲም ዒንጋሢ ዒዛ ማዔሢሮ ፔቴታዖ ዒዛም ፓጬ ባኣዚ ባኣሴ፤ ዓሲ ማኣዶዋ ዒዛም ኮይሱዋሴ። 26ዒዚ ዓሲ ዜርሢ ቢያ ፔቴ ዓሲዳፓ ማዤኔ፤ ዬያኮ ቤርታ ዓሲ ናንጋንዳ ዎዶና ናንጋንዳ ቤዞዋ ማሊ ጊኢጊሼኔ። 27ዬያ ዒ ማዼሢ ዓሲ ዒዛ ኮዓንዳጉዲና ዛጊ ኮዒ ዴንቃንዳጉዲኬ፤ ያዺ ማዔቶዋ ፆሲ ኑና ቢያሢዳፓ ሓኬኬ ጌይሢቱዋሴ። 28ዓይጎሮ ጌዔቶ፦ ‘ሼምፔና ኑ ዴዓሢ፥ ኑኡኒ ዓጊፂ ሃንታሢ ናንጊያ ኑ ናንጋሢ ዒዛናኬ’ ዬይያ ዒንሢኮ ዓይናዻ ዓሳ፦ ‘ኑኡኒ ቢያሢ ዒዛ ናይኬ’ ጋዓሢ ጉዴያኬ። 29ዓካሪ፥ ኑ ዒዛ ናይ ማዔቶ ‘ፆሲ፡ ዓሲ ዔራቶና ዓሲ ማሊሢና ዎርቄይዳፓ ሓሣ ቢራ ዓንጊና ሹቺናይዳፓ ኮሺንቴ ባኣዚ ማላኔ’ ጌዒ ማላንዳያ ኑና ኮይሱዋሴ። 30ዓሳ ቤርታ ዒዛ ዔሪባኣ ዎዶና ማዼ ባኮ ፆሲ ዛጊ ዓኣሤኔ፤ ሓሢ ጋዓንቴ ዓጮይዳ ዓኣ ዓሳ ቢያ ጎሜይዳፓ ማዓንዳጉዲ ዓይሤኔ። 31ዒዚ ዶኦሬ ዓሢ ዛሎና ዓጮ ቢያይዳ ጎኑሞና ዎጋንዳ ኬሊ ጌሤኔ፤ ዬያ ዒ ጎናሲ ዔርዜሢ ዬያ ዒዚ ዶኦሬሢ ሓይባፓ ዔቂሲፆናኬ” ጌዔኔ። 32ዒማና “ሓይቢፓ ዔቂሢ” ጋዓዞ ዔያታ ዋይዛዖ ፔቴ ፔቴ ዓሳ ዒዛ ቦሄኔ፤ ዛሎ ዓሳ ጋዓንቴ፦ “ሓኖ ባኮ ዛሎ ሜሌ ዓቢ ኔ ኬኤዛንቴ ኑ ዋይዛንዳኔ” ጌዔኔ። 33ዬካፓ ጳውሎሴ ቡኪንቶ ባኣካፓ ኬስኪ ዓኣዼኔ። 34ፔቴ ፔቴ ዓሳ ጋዓንቴ ዒዛና ዎላ ማዒ ኪሪስቶሴ ጉሙርቄኔ፤ ዬኖ ኪሪስቶሴ ጉሙርቄ ዓሶ ባኣኮይዳ ዓሪዮስፓጎሴ ቡኪንቶ ቤዛ ዎጎ ዎጋያ ማዔ፥ ዲዮኒሲዮሴ ጌይንታ ዓሲና ዴማሪሶ ጌይንታ ፔቴ ላኣሊስኬኖና ሓሣ ሜሌ ዓሲያ ዓኣኔ።


text: 1ዶንጋሳ ኪኢታንቻሢ ዛያሢ ዋርቃዛ፥ ዒማና ጫሪንጫፓ ሳዓ ኬዴ ፔቴ ዦኦጌ ታ ዴንቄኔ፤ ዬያ ዦኦጋሢም ዼኤፖ፥ ዒጊቻ ዔቶ ቡሎ ቁልፔ ዒንጊንቴኔ። 2ዒዚ ዔቶ ቡሌ ዎዶና ዓንሢ ታሚፓ ኬስካ፥ ጩቢ ጉዴ ጩቢ ዔታፓ ኬስኬኔ፤ ዬይ ዔታፓ ኬስካ ጩባ ዓቦና ጫሪንጮና ቢያ ዹሚሼኔ፤ 3ዬያ ጩቦ ባኣካፓ ዓቢሢ ሳዖይዳ ኬዴኔ፤ ዬያቶም ሳዖይዳ ዓኣ ኮርናሢም ዒንጊንቴ ዎልቆጉዴ ዎልቄ ዒንጊንቴኔ፤ 4ሳዖይዳ ዓኣ ማኣቶንታ ዋርቂ ዓኣ ዒላሺንታ ሃሣ ዱማ ዱማ ሚጾ ዔያታ ካኣሙዋጉዲ ዔያቶም ኬኤዚንቴኔ፤ ጋዓንቴ ዔያታ ሜታሳንዳጉዲ ጌይንቴሢ ባሊቶይዳ ፆሲሮ ማዒፆ ዔርዛ ማላታባኣ ዓሶኬ። 5ዬያቶዋ ዶንጎ ዓጊኒ ሌሊ ሜታሳንዳጉዲ ማዓንዳኣፓዓቴም ዎዻንዳጉዲ ዎልቄ ዔያቶም ዒንጊቦኦሴ፤ ዔያታ ሜታሳንዳ ጎይጻ ኮርና ዓሲ ዻዓዖ ሜታሳሢ ጎይጾ ሜታሳንዳጉዲኬ። 6ዬንሢ ኬሎንሢዳ ዬና ዓሳ ሓይቃኒ ኮዓንዳኔ፤ ጋዓንቴ ዔያቶም ማዓዓኬ፤ ሓይቢ ዔያታ ሱኡካዻንዳኔ፤ ጋዓንቴ ሓይቢ ዔያቶ ኮይላፓ ዴንዲ ባይቃንዳኔ። 7ዓቢፃ ዖልዚም ጊኢጌ ፓሮ ማላኔ፤ ዔያቶኮ ቶኦኮይዳ ዓጎያ፥ ዎርቄና ኮሾና ቦንቾሮ ዓጎ ባካ ዓኣኔ፤ ዓኣፖ ካራ ዔያቶኮ ዓሲሮ ማላያኬ፤ 8ዔያቶኮ ቶኦኮ ጋፓና ላኣሊሮ ማላያኬ፤ ዓጫ ዔያቶኮ ዞቢ ዓቺ ማላያኬ፤ 9ዓንጋፓ ኮሺንታ ዖሎ ማኣዓሢ ማላ፥ ማኣዓ ዔያቶኮ ዓኣኔ፤ ዔያቶ ጋኣዞኮ ዑኡዛ ዖልዚሮ ዓኣዻ ሚርጌ ፓሮና ሳርጌላ ዖይታናኮ ካኣኒ ማላያኬ። 10ኮርኖጉዲ ዑንኪና ዻዓ፥ ቤልሢ ዔያቶኮ ዓኣኔ፤ ዓሶ ዔያታ ዶንጎ ዓጊኒ ሜታሳንዳ ዎልቃ ዔያቶኮ ዑንኮይዳ ዓኣኔ። 11ዔያቶ ዎይሣ ካኣቲ ዔያቶኮ ዓኣኔ፤ ዒዚ ዼኤፖ፥ ዒጊቻ ዔቶኮ ኪኢታንቻሢኬ፤ ሱንፃ ዒዛኮ ዔብሬ ዓሶ ሙኡጮና “ዓብዶኔ”፥ ጊሪኬ ዓሶ ሙኡጮና “ዓጲሎኔ” ጌይንታኔ፤ ዬና ጌይጻ “ባይዛሢ” ጌይሢኬ። 12ቤርታሳ ሜቶ ዎዳ ጋፔኔ፤ ዓካሪ ሃሣ ሜሌ ላምዖ ሜቶ ዎዴ ሙካንዳኔ። 13ላሃሳ ኪኢታንቻሢ ዛያሢ ዋርቃዛ፥ ፆሲ ቤርታ ዓኣ ዎርቆና ኮሾና ፆሲም ዒንጎ ቤዞኮ ዖይዶ ዛላ ዓኣ፥ ጉራኖ ማላ ባካፓ ዑኡሲ ኬስካንቴ ታ ዋይዜኔ፤ 14ዬና ዑኡዛ ዛያሢ ዔኪ ዓኣ፥ ላሃሳ ኪኢታንቻሢም፦ “ዼኤፖ ዔፕራፂሴ ዎሮይዳ ቱቴ፥ ዖይዶ ኪኢታንቾንሢ ቡሌ!” ጌዔኔ። 15ዬኖ ኬሎና፥ ዬኖ ዎዶና፥ ዬኖ ዓጊኖና፥ ዬኖ ሌዖናም ጊኢጊንቴ ዖይዶ ኪኢታንቾንሢ ዓሶይዳፓ ዛላኮ ዛላ ማዓ ዓሲ ዎዻንዳጉዲ ቱዛፓ ቡሊንቴኔ። 16ፓራሢና ዖላ ዓሶኮ ሚርጉማ ዺቢ ሺያና ፓይዲንታያ ኮሺ ዺቢታሢ ፓይዶ ታ ዔያቶኮ ዋይዜኔ። 17ፓራሢና ፓራሢ ቶጊ ዓኣ ዓሶና ፆሲ ታና ዻዌም ታኣኒ ዛጋንቴ ያዺኬ፦ ዳዳ ዔያቶኮ ዖሎሮ ዔያታ ማኣዔ ባካ ታሚጉዲ ዞቄ ሃሣ ጮልዔ ጊንሣ ጪኢጬ ቡኒጉዲ ጋላፒኬ፤ ፓሮንሢኮ ቶኦካ ዞቢ ቶኦኪ ማላያ፥ ዔያቶኮ ዻንጋፓ ታሚና ጩቢና ዓንሢ ፂኢሊጉዴ ፂኢሊያ ኬስካኔ፤ 18ዔያቶኮ ዻንጋፓ ኬስኪ “ባይዞም” ጎዖና ባኮና ጌይጻ፡- ታሞና ጩቦና ሃሣ ፂኢሎና ዓሶኮ ዛላኮ ዛላ ጊንሢ ማዓያ ቢያ ዎዼኔ። 19ፓሮንሢኮ ዎልቃ ዔያቶኮ ዻንጎና ዑንኮናይዳኬ፤ ዑንካ ዔያቶኮ ሾኦሺ ማላኔ፤ ሃሣ ሾኦሺ ቶኦኪጉዴ ቶኦኪ ዔያቶኮ ዓኣኔ፤ ዓሶ ዔያታ ሜታሲ ዎዻሢ ዬያናኬ። 20ዬንሢ “ባይዞም” ጌይንቴ ባኮንሢ ዎዹዋንቴ ዓቴ ዓሳ ፔኤኮ ማዼ ፑርቶ ማዾ ቡኡፂ ሃሺባኣሴ፤ ዬይያ፡- ፃላሄንታ ዎርቄይዳፓ፥ ቢራ ዓንጊዳፓ፥ ሞኦኖ ዓንጋፓ፥ ሹቺፓ ሃሣ ሚሢፓ ኮሺንቴያ፥ ዛጋኒያ ዋይዛኒያ፤ ሃሣ ዓጊፂ ሃንታኒያ ዳንዳዑዋ ካኣሽኮ ባኮንታ ዔያታ ካኣሽኪፆ ሓሺባኣሴ ጌይሢኬ። 21ዬያጉዲ ሃሣ ሼምፖ ዎዺሢ፥ ማርሻ ማርሺሢ፥ ማቾ ሃሣ ዓኒ ማዒባኣያና ላሂሢ፥ ዉሱሞ፤ ዬያ ባኮ ዔያታ ቡኡፂ ሓሺባኣሴ ጌይሢኬ።


text:
ቀዳመይቲ ምንስቴር ታይላንድ ብፀረ መንግስቲ ሰልፈኛታት ንዝቐረበ ዘይሕገ መንግስታዊ እዩ ንዝበልኦ ቅድመ ኩነት ከምዘየተኣናግዳ ኣፍሊጠን።
ቀዳመይቲ ምንስቴር ታይላንድ ይንግላክ ሺናዋትራ ሎማዕንቲ ሰኒ ብተለቭዥን ኣብ ዝተመሓላለፈ ጋዜጣዊ መግለፂ ምስ መራሒ ፀረ መንግስቲ ተቓሚ ሱቴፕ ታውግሱባን ትማሊ ሰንበት ምርኻበን ኣረጋጊፀን ኣለዋ።
ትማሊ ምሸት ምስኦም ምስተራኸባ ካብ ስልጣነን ንኽወርዳን ፓርላማ ንኽብተንን ቅድመ ኩነት ከምዝተውሃበን ድሕሪ ምግላፅ ‘’ንሕትኦም ኣተኣናጊድና ክንቕፅል እንተኾይንና ኣይፈልጥን።ምኽንያቱ ነዚ ሕቶ ዘተኣናግድ ኣብ ሕገ መንግስትና የለን’’ኢለን።
ብመራሒ ተቓውሞ ዝቐረበ ስልጣን መንግስቲ ንዘይተመረፀ ናይ ህዝቢ ቤት ምኽሪ ምርካብ ዝብል ብሕጊ ዘይክኣል እዩ ኢለን ወሲኸን።
ንህዝቢ ንምሕጓስ ዝኾነ ይኹን ንምፍፃም ፍቓደኛ’ዃ እንተኾና ሕጋዊ ግን ክኸውን ኣለዎ ኢለን ብምቕፃል።
ንሰን ነዚ ሪኢቶዚ ዝህባ ዘለዋ ፖሊስ ኣብ ባንኮክ ንመንግስታዊ ህንፃታት ንምሓዝ ይፍትኑ ንዝነበሩ ኣሽሓት ሰልፈኛታት ንምብታን መንብዒ ጋዝ፣ማይን ናይ ጎማ ጥይትና ይጥቀም ኣብዝነበረሉ እዋን እዩ።
ናይቲ ተቓውሞ መራሒ ሱቴፕ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ኣድማ ክገብሩን እተን ቀዳመይቲ ምንስቴር እውን ንናይ ህዝቢ ድምፂ ሰሚዐን ስልጣነን ብኽብሪ ንኸረክባን ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብዎ ቃል ፀዊዖም።
እቲ ሰልፊ ብዓብይኡ ሰላማዊ ነይሩ።እንተኾነ ብቕድሚ ትማሊ ቀዳምን ትማሊ ሰንበትን ጉጅለታት ተቓወምትን ደገፍትን መንግስቲ ኣብ ሰሜን ምብራቕ ባንኮክ ተጋጪዮም ዓሰርተታት ምስቆሰሉን መንነቶም ዘይተፈለጡ ዕጡቓት ንኣርባዕተ ሰባት ምስቀተሉን እቲ ወጥሪ ንሂሩ’ሎ።
እቲ ግጭት በቲ ሓደ ገፅ ንተን ቀዳመይቲ ምንስቴርን ኣብ 2006 ኣ/ፈ ብወታደራዊ መፈንቅለ መንግስቲ ካብ ስልጣኖም ዝተወገዱ ቢሊየነር ሓወን ቀዳማይ ምንስቴት ነበር ታክሲን ሺንዋትራን ዝኾኑ ኣብ ከተማ ባንኩክ ዝነብሩ ማእኸላይ እቶም ዘለዎምን እሙናት ደገፍትን በቲ ካሊእ ገፅ ድማ መብዛሕቲኡ ድኻ ዝኾነ ናይ ገጠር ህዝቢ እዩ።


text:
መንቀኪ ናይ ጽሑፈይ ኣብቲ ኣብ ከተማ በርሚንግሃም ብምኽንያት ዝኽሪ ሰማእታት ዝተራእየት ኣዝያ ንእሽቶ ፍጻሜን ኣብ ልዕሊ ኣምባሳደር ተ/ሚካኤል ገራህቱን ተልእኹኡን ዝፈጠረትሉ ስንባደን ዝሃቦ ግብረ-መልስን ከብርህ ኢየ።
ኣብዛ ከተማ ብልምዲ ዝኽሪ ሰማእታት ንኹሉ ሰብ ተሓቢሩ ሓንሳብ ኣብ ፓርክ (ክፉት ቦታ) ሓንሳብ ድማ ኣብ ኣደራሽ ኢዩ ዝበዓል ዝነበረ። ዝሓለፈ ዓመት (2010) ግን ገለ ግዱሳት ደቀንስትዮ “ሰማእታትና ኣብ ክንዲ ኣብ ክፉት ቦታ፡ ዝወላዕናዮ ሽምዓታት ብንፋስ እንዳጠፍአ ነብዕሎ፡ ንዓመታ ኣዳራሽ ተኻሪና ከነብዕሎ ስለዘለና፡ ሃየ ዓዓቕምና (ገንዘብ) ኣብዚ ነቐምጥ። ኣብ ቅድሜና ተቖጺሩ ድማ ይነገረና” ኢለን ጽፍሕ ዝበለ ፕላስቲክ ዘርጊሐን። ሽዑ ንሽዑ ድማ £680.00 ተዋጺኡ።ተኣካባይ ነዚ ፍጻሜ’ዚ ብገርሁን ብቕንዕናን ዝገበሮ ኢዩ። ነዚ ዝሰምዐ ኣብ ለንደን ዝምቕማጡ ኣምባሳደር ህግደፍ ግን እተን ገንዘብ እንተኾነ ተባዚሐን እንተዘይኮነ ከኣ ንሳተን ኣብ ኢዱ ዝኣትዋሉ ብልሓት ክደሊ ዓመት ምሉእ ወሲዱሉ።ነዚ ንምትግብር ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ናይ ኣምባሳደርነት ክብሩ ደርብዩ፡ ካብ ሎንደን ብተራ መኪና ከም ተራ ሰብ ናብ በርሚንግሃም እንዳተመላለሰን ኣብ ገዛ ናይ ውልቀ ሰባት እንዳሓደረን፡ ሰባት ብውልቅን ብጉጅለን ክረክብ ጸኒሑ። እቶም ንገራህቱ ዝቕበሉን ዘዕቁቡን ሰባት ንባዕሎም ግዳያት ናይቲ ሕማቕ ፖሊሲታት ህግደፍ ኮይኖም፣ ገሊኦም ካብ ውሽጢ ኤርትራ ገሊኦም ድማ ካብ ሃገራት ማእከላይ ምብራቕን ኣፍሪቃን ዝመጹ ኢዮም። ኩሎም ግን ነቲ ስርዓት ኮኒኖም ናይ ዑቕባ መሰል ዝረከቡን ገና ሕቶኦም ዘይተመለሰሎም ዝጽበዩ ዘለዉን ኢዮም። እቲ ዘገርም ኣብዘን ምዕራባውያን ሃገራት (ኣብተን ሃጸያውያንን ጽዮናውያንን) ተባሂለን ዝጽረፋ ዝነበራ ሃገራት ዘሎ ሰብኣዊ መሰል፡ ንተራ ሰባት ጥራይ ዘይኮነ እንተላይ ንገበኛታት’ውን ዝሕሉ ምዃኑ ኢዩ። ነዚ መሰል’ዚ ተጠቒሙ ከኣ ኢዩ ኣምባሳደር ገራህቱ ብጭሉቕ እናተመላለሰ ናብቶም ኣብ ናይ ዑቕባ ሕቶኦም ዝኾነንዎ ውልቀ-ሰባት ክሰሉኽ ዝኽኣለ።
ኣብ ጉዳየይ ክምለስ፣ ሎሚ ዘመን መዓልት ሰማእታት እምበኣር ከምቲ ዓሚ ዝተመባጻዕናዮን ቅድሚኡ’ውን ዝነበረና ልምድን ኩሉ ሰብ ከም ዝሕበር ተገይሩ ኣብ ሓደ ዓቢ ኣዳራሽ ከም ዝውዕል ኣይተገብረን። እቶም ዓመት ምሉእ በቲ ኣምባሳደር ብቓጻ ዝተመልመሉ ውልቀ -ሰባት፡ ነቶም ዘድልዩዎም ሰባት ብተክስትን ሞባይል ብምድዋልን ኣብ ሓጺር እዋን ጸዊዖም ኣብ ጽብብ ዝበለ ኣዳራሽ ከብዕልዎ መዲቦም። ክሳብ ድሮ’ቲ ፍጻሜ ድማ ብሚስጢር ሒዞሞ ቀንዮም። ሕማቕ ዕድል ኮይኑ ድማ እቶም ነተን ገንዘብ ሒዞመን ዝነበሩ ሰባት፣ ኣብ ታርገት ኣምባሳደር ገራህቱ ኣትዮምስ ተግበርቲ ፈላላዪ ተልእኾኡ ኮይኖም ምጽንሖም ኢዩ።
ዘራጊ ማይ ከሎ ጽሩይ ማይ እነይስተ ተባሂሉ ከም ዝተመሰለ፣ ናይ ሎምዘመን ዝኽሪ ሰማእታት ገና ብኣግኡ ብወጥሪ ኢዩ ጅሚሩ። ሽምዓ ተወሊዑ ዝኽረ- ሰማእታት ምስ ተገብረ ንህግደፍ ዝጸርፍ ግጥምታት ያኣዪ ከይንበብ ሳንሱር ዝገብሩ ኣርባዕተ ሰባት ኣብ ቅድሚት ወጺኦም። “ግጥሚ ከንብብ ዝደሊ ሰብ ኣቀዲሙ ንዕኦም ክህቦምን ሰናይ ፍቓዶም ክሓትትን” ተነግረ። እቶም ዝነበሩ ናይ ሳንሱር ሰባት ግን ገጽ ሰብ ርእዮም ዝፈርዱ’ምበር (ንመንግስቲ ኣይድግፍን ኢዩ ዝብልዎ ሰብ)፡ ትሕዝቶ ጽሑፍ ዝርድኡ ኣይነበሩን። ገለ ካብቲ ሳንሱር ገርናዮ ዝበሉዎ ግጥምታት ንህግደፍን ፖሊሲታቱን ብዕምቖት ዝነቅፍ ምንባሩ ድማ ሓደ ኣብነት ኢዩ ። እቲ ካብ ኩሉ ዘሕዝን ድማ ሓደ መንእሰይ “ንግጥመይ ሳንሱር ክገብር ሊቸንሳ ዝተዋህቦ መን ኢዩ” ኢሉ ብቐጥታ ማይክሮፎን ሒዙ ከንብብ እንተዝፍትን፡ ኣብቲ ዝስዕብ ምድፍፋእ፡ ኣብታ ብቖልዓ ሰበይቲ ዓቕላ ጸቢቡዋ ዝነበረት ንእሽቶይ ኣዳራሽ ክንደይ ሰብ ምተረግጸ። ሕጋዊ ተሓታትነቱ ድማ ከቢድ ምኾነ።ንክብሪ ናይታ ዕለት ግን ንጎነጽ ዝነቐለ ሰብ ኣይነበረን።
ብድሕሪኡ እቶም ብሕድሪ ገንዘብ ሒዞም ዝነበሩ ሰባት፡ ዓሚ ዝነበረ ገንዘብን ኣብታ ዕለት ዝተግብረ ወጻእን ዝተረፈ ገንዘብን ድሕሪ ምግላጽ፣ ንዝመጽእ ዓመት ድማ ዝያዳ ገንዘብ ክዋጻእ ሓተቱ።ሓያሎ ሰባት ድማ በብሸነኾም መቐበሊ ሒዞም ክዞሩ ጀመሩ። ዳርጋ መብዛሕትኡ ተኣካባይ ካብ £5 ክሳብ £20 ደርበዩ። ሽዑ ዝተኣከበ ገንዘብን ተረፍ ናይ ዝሓለፈ ዓመትን ድማ ንህዝቢ ብኸምዚ ዝስዕብ ተነግረ። ዝሓለፈ ዓመት £680 ከም ዝተኣከበ፣ ካብኡ ድማ £210 ነታ መዓልቲ ወጻኢ ከም ዝተገብረ፣ ስለዚ £470 ተረፍ ምህላዉ (680 – 210 = £470.00)። ኣብታ ዕለት እቲኣ ድማ £1229.00 ከም ዝተኣከበ፣ ብጠቕላላ £1699.00 ከም ዘሎ ነቲ ዘተኣከአ ህዝቢ ተነግረ። ድሕሪኡ ሓደ ካብቶም ነታ ናይቲ ኣምባሳደር ገራህቱ መልእኽቲ ተሰኪሞም ዝመጹ ሰባት ከም መእተዊ “ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ክልተ ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ካብቲ ዝወሃበን ገንዘብ ክንድዚ ዝኣክል ኣዋህሊለን ንደቂ ስውኣት ሰዲደን፡ ንሕና እቶም ዓበይቲ ግን ዘንጊዕና ኣለና” ድሕሪ ምባል “እዚ ገንዘብዚ’ከ እንታይ ንግበሮ” ዝብል ሕቶ ናብቲ ህዝቢ ኣቕረበ። ኣብ ደገ ተነጊሮም ዝጸንሑ ዝመስሉ ገለ ሰባትን፡ ገለ ድማ ብገርሆም “ንደቂ ስውኣት” ክብሉ ከለው፣ ገለ ድማ “ንኣዳራሽ ተባሂሉ ስለዝተዋጽአ ንኣዳራሽ ይኹን”ይብሉ። ኣብ ዘይበሰለ ክትዕ ድማ “ንደቂ ስውኣት ትብሉ ኢድኩም ኣልዕሉ” ተባህለ። ክንደይ ደጊፎም ክንደይ ተቓዊሞም ከይተፈልጠ ድማ “ዝበዛሕኩም ኢድኩም ስለዘልዓልኩም ንደቂ ስውኣት ክንሰዶ ኢና” ተባህለ። ቀጺሉ ሓደ ካልእ ሰብ “ኣብ ደቂስውኣት ከምዝብጽሐ መታን ከተረጋግጹ ድማ ንዓመታ ናይ ሰለስተ ደቂስውኣት ስእሊ ኣብቲ ነብዕለሉ ኣዳራሽ ክንልጥፈልኩም ኢና” በለ። ኣስተውዕሉ፡ ናይ ሰለስተ ቆልዑ ስእሊ ከም ኣምሳያ ቅብሊት (receipt) ናይቲ ገንዘብ ማለት ኢዩ።
ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ድሮ’ውን ወጥሪ ዝነበሮ ኩነታት ምምልላስ፡ ንኽብሪ ናይታ መዓልቲ ምህሳስ ስለዝኾነ፡ ኣብኡ ክትዕ ምፍጣር ኣድላዪ ኣይነረን። ዘይተደልየ ዕግርግር’ውን ክፍጠር ስለዝኽእል። ስለዚ ድማ ኢና እቲ ዝኽሪ ምስ ተወድአ፡ ቆልዓ ሰበይቲ ተፋንዮም ፋሕ ምስበሉ (እቲ ኣንጸላልዩ ዝነበረ ቆልዓ ሰበይቲ ናይ ምጭፍላቕ ሓደጋ ምስ ፎኾሰ) ነቲ ኣዳራሽ ዝኣሊ ዝነበረ ሰብ፡ ምስቲ ነቲ ገንዘብ ሒዙ ዝነበረ ሰብ ናብ ሓደ ገፊሕ ባር ክመጽእ ዝሓተትናዮ። መጺኦም ድማ። ኣብቲ ዝሰዓበ ምርድዳእ እዞም ክልተ ሰባት እቲ ዝነበረ ኩነታት ጌጋ ምንባሩ ብንጹር ገሊጾም። እቲ ዝተዋጽአ ገንዘብ ድማ ንኸምቲ ዝተውጽኣሉ ዕላማ ክውዕል ተሰምሚዖም። ስለ ዝኣመኑ ከኣ ኢዮም ብዓሰርተ ኣጻብዕትም ዝፈረሙ። እዚ እንተዘይከውን ነይሩ ኣብ ሓደ ኣማኢት ሰባት ሆጭ ዝበለሉ፡ ብኹሉ ኩርንዓቱ ሲ-ሲ-ቲቪ ካመራ ዝተሰኮዖ ባር፡ ሽጉጥ ኣብ እዝኖም ተኺሉ፣ ጎሞድ እንዳኣወጣወጠ ዘፈረሞም ሰብ ኣይነበረን። እኳ ደኣ ሻሂ እንዳሰተዩን እንዳተዋዘዩን ኢዮም ክታሞም ኣንበሮም።
ትሕዝቶ ናይቲ ውዕል ብሕጽር ዝበለ፣ “እቲ ዝተዋጽአ ገንዘብ ብምሉኡ ንኸምቲ ዝተዋጽኣሉ ዕላማ ንዝመጽእ ዓመት ንኽራይ ኣዳራሽ ክውዕል” ዝብል ኢዩ። እቲ ምፍርራም ዝተደልየሉ ምኽንያት ድማ እዚ ዝስዕብ ምኽንያታት ነይሩዎ።
1) እቲ ጠንቂ ዝኽትምናን ስደትን ዝኾነ ስርዓት ንዘኽታማትን ደቂ ስውኣትን ኢሉ ገንዘብ ከዋጽእ መሰል የብሉን። ደቂ ስውኣት ኢዮም ኣብ ፈቐዶ ተበቲኖም ዘለዉ። ሰለስተ ቖልዑ ዝሓዘት ሰይቲ ስዉእ ኢያ ነታ ብመስዋእቲ ኣቦኦም ዝተዓቀበት ሃገር ተስፋ ስኢናትላ ሃጽ ኢላ ኣብ ባሕሪ መዲተራንያን ዝጠሓለት።
2) ካብቶም ኣብ ኤርትራ ኣብ ኮንተይነራት ዝተኣስሩ፣ ኣብ ዶባት ብጥይት ዝተሳሕቱ ብረሻይዳ ዝተበሳበሱን ዝተሃድኑን፣ ኣብ ሱዳንን ሊብያን ዝተሃድኑን ንምጭዋዮም ዝተፈተነሎምን መንእሰያት፣ ብምድንጋር ገንዘብ ኣኪቡ ናብቲ ጠንቂ ስደቶምን ውርደቶም ዝኾነ ስርዓት ገንዘብ ክልእኽ መሰል ዘለዎ ሰብ የለን።
3) እቲ ገንዘብ ይትረፍ ኣብ ደቂ ስዉኣትን ዘኽታማትን ኣብ ካዝና መንግስቲ’ውን ኣይበጽሕን ኢዩ።
ኣብቲ ናይ ምፍርራም እዋን ሓደ ካብቲ ንፈርሖ ነገር ኣጋጢሙ። ብዛዕባ ገንዘብ ክትዛረብ ከለኻ ብዝሒ ናይቲ ገንዘብ ምጥቃሱ ዘይተርፍ ኢዩ። ኣብቲ ውዕል ክሰፍር ስለዝነበሮ ድማ፣ ነቲ ገንዘብ ሕድሪ ዝሓዘ ሰብ፡ ብዝሒ ናይቲ ኣብ ኢዱ ዝነበረ ገንዘብ ምስ ተሓተተ ብምግራም “ንመጀመርያ ግዜ ብዝሒ ገንዘብ እሕተት ኣለኹ።” ድሕሪ ምባል “ሎሚ ዝተዋጽአ ገንዘብ፣ £1229.00 ዘይኮነስ £914.00 ኢዩ፣ ምስቲ ናይ ዓሚ ዝነበረ ተረፍ £470.00 ድማ ምሳይ ዘሎ ገንዘብ £1699.00 ዘይኮነስ £1384.00 ኢዩ” ኢሉና። በዚ ድማ እቲ ኣብ ሆጭ ዝበለ ህዝቢ ተፈቒዱ ዝተነግረና ብዝሒ ተኻሒዱ። ክልተ ሰዓት ኣብ ዘይመልእ ግዜ ድማ £315.00 ጁባ ቀይረን። (እዚ ሰብ’ዚ ቅድሚ ሕጂ’ውን ተሓዝ ገንዘብ ናይታ ንልዕሊ 6 ዓመት ብስም ማሕበረ ኮም በርሚንግሃም ትንቀሳቐስ ዝነበረት ጉጅለ ኢዩ ነይሩ።) ኣብ ካልእ እዋን’ውን “በየናይ ቅብሊት ግዲ ሂብኩምና ኢኩም” ዝብል ዘረባ ከም ዝስዕብ ርዱእ ኢዩ። ካብ ህዝቢ ተዋጺኡ፡ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ተፈቒዱ፣ ብወግዒ ንህዝቢ ዝተገልጸ ብዝሒ ገንዘብ፣ ናይ እምነት ጉዳይ ምዃኑ ርዱእ ክኸውን ይግባእ። እቲ ህዝቢ ግን ነቲ ካብ ኣፍ ደቁ ቆሪጹ፣ ንስውኣት ክንሰዶ ኢና ተባሂሉ ዝተነግሮ ገንዘብ ብዛዕብ ኣጠፋፍእኡ’ውን ክፈልጥ ዘለዎ ይመስለኒ።
እዚ ኩሉ ክንገብር ከለና ብሕውነታውን ኣብ ጽብብ ዝበለ ኩነታት ክንፈትሖን ኢና መሪጽና። ኣብዚ ከተማ’ውን ብሓባር ስለንነብር። በዚ ከኣ እቲ ጎዲሉ ዝበሃል £315.00 ንዓመታ ንህዝቢ ክግለጽ፣ ዝመጽእ ዓመት ግን ከም ቀደምና ከይተፈላለና ኣብ ሓደ ኣዳራሽ ስውኣትና ክንዝክር ተሰማሚዕናን ተፈራሪምናን ተፈላሊና።
እቲ ኩነታት ሽዑ ንሽዑ ነቲ ኣምባሳደር ክንገሮ ምዃኑ ርዱእ ኢዩ፣ ንግሆ ሰኑይ እቲ ቤት-ጽሕፈት ምስተኸፍተ ድማ ዓቢ መዛረቢ ጉዳይ ከምዝኸውን’ውን ንጽበዮ ኢዩ።
ብወገንና እቲ ጉዳይ ተወዲኡ ኢዩ እናበልና ከለና ደሕሪ ገለ መዓልታት፣ እቲ ገንዘብ ክስደድ ምዃኑ ተነጊሩና፣ በቲ ኣምባሳደር ዝተኣዘዘ ኣከባታት ብስቱር ከም ዝተኻየደን ኣብ ልዕሊ ገለ ሰባት ናይ ጸለመ ጎስጓስ (character assassination) ክካየድ ከም ዝተወሰነን ሰሚዕና። ሽዑ ንሽዑ ድማ “ሰሚዕኩም’ዶ እዞም ጽዩቛት፣ ከሓድቲ ሃገር፣ ደም ስውኣት ዝረግጹ፣ ሰላም ከይንብሎም፣ ካብ ህዝቢ ክንጸሉ ኣለዎም” እናተባህለ ክዝረብ ቀንዩ። ብኸምዚ ድማ እቲ ኣብ ጸቢብ ክውዳእ ዝግበኦ ዝነበረ ናብ ሕጋዊ ጉዳይ ሰጊሩ ይርከብ። ሕጋዊ መስርሕ ነዊሕን ግዜ ዝሓትትን ምዃኑ ርዱእ ኢዩ፣ ብወገንና ግን እቲ ጉዳይ ናብ ዘይተደልየ ማእዝን ከይዱ ካልኦት ንጹሃት ሰባት ከይልክም ጥንቃቐ ከነካኣይድ ኢና። እቶም እንዳተነግሩ ገንዘብና ሰሪቖም ናብ ዘይደለናዮ መዓላ ዘውዓሉ ሰባት ግን ብውልቂ‘ውን ተሓተቲ ኢዮም። ኣብዚ ክንጸር ዘለዎ እቲ ገንዘብ “ክንሰዶ ኢና” ኢዩ ተባሂሉ’ምበር ምስዳዱን ዘይምስዳዱን ዝሓዝናዮ ጭቡጥ ዶኩመንት የለን፣ እቶም ሰባት’ውን ነዚ ብግልጺ ክዛረብሉ ድልዋት ኣይኮኑን። እዚ ድማ ነቲ ሕጋዊ መስርሕ ክሓላልኾን ከደናጉዮን ከም ዝኽእል ርዱእ ኢዩ። እቲ ምድንጓይ ግን ክሳብ ዝመጽእ 20 ሰነ (2012) ምዃኑ ምዝካር የድሊ። እንተ ብዛዕባ’ቲ ናይ ጸለመ ጎስጓስ ግን ንዕኡ ዝምልከት ብፍሉይ ክንጽሕፈሉ ኢና።
ኣብዚ ህዝቢ ክፈልጦ ዝግበኦ ጉዳይ ግን ክንሕብር ንፈቱ። ንደቂ ስውኣት ምሕጋዝ ክግበር ዘለዎ ጥራይ ዘይኮነ ግቡእ ነብሲ ወከፍ ዘጋ ኢዩ። ናይ ብሓቂ ክሕግዝ ዝደሊ ሰብ እንተልዩ ድማ ብዙሕ መንገድታት ኣለዎ። በዚ ኣብ በርሚንግሃም ዝተገብረ ኣገባብ ግን ንስርቅን ምጥፍፋእን ዝምችእ ኢዩ። ናይ ብሓቂ ኣብ ዘኽታማት ከም ዝበጽሕ’ውን ዋላሓንቲ መረጋገጺ የብልናን። ከም ዝስረቕ ግን ኣረጋጊጽና። ስለዚ እቶም ክንሕግዝ ንደሊ ሰባት እቲ ንሰዶ ገንዘብ ናይ ብሓቂ ኣብ መዓልኡ ከም ዝበጽሐ ጭቡጥ መረጋገጺ ክንሕዘሉ ይግባእ። እቲ ጉዳይ ንደቂ ስውኣት ምሕጋዝን ዘይምሕጋዝን ኣይኮነን፣ ኣብ ደቂ ስውኣት ወይ ዘኽታማት በጺሑ’ዶ ኣይበጽሐን ኢዩ። ዋላ እቶም ደገፍቲ ናይዚ ዘሎ ስርዓት’ውን ካብ ህልኽ ወጺእኩም ገንዘብኩም ኣብ ደቂ ስውኣት ቅድሚ ምብጽሑ ብምሉኡ ኣብ ካዝና መንግስቲ ከምዝኣተወ’ውን ምርግጋጽ ከድልየኩም ኢዩ። ነዚ ድማ ስእሊ ቖልዑ ዘይኮነ ወግዓዊ ቅብሊት ክትሓትሉ ይግባእ። ንእግረ መንግድና’ውን ማሕተም ናይ አምባሲ ዘለዎ ወረቐት ወጎዓዊ ቅብሊት ዘይምዃኑ ክንሕብር ንፈቱ።
ተቐማጣይ
ከተማ በርሚንግሃም