text:
ኢሳያስ ብሕጋዊ ዓይኒ መራሒ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ኣይኮነን። ባህሪኡ’ውን ምስ ባህሪ ህዝቢ ኤርትራ ኣይቃዶን። ብፖለቲካዊ መዳይ ህዝባዊ ኣረኣእያ የብሉን። ከምኡ ምዃኑ ፋሽሽታዊ ተግባሩ ምስክር’ዩ። ንስሙ ናይ ነጻነትን ሓርነትን ተጋደላይ’ዩ። ናይ ነጻነትን ሓርነትን ተጋዳላይ ህዝቢ ከኽብር፡ ንስለ ህዝቢ ብዙሕ ውልቃዊ ባህግታቱ ብጸጋ ክኸፍል’ዩ ትጽቢት ዝግበር። ኢሳያስ ግን፡ ስለ ድሕነት፡ ክብረትን ምዕባለን ህዝቢ ኤርትራ ዝሓስብ ኣእምሮ፡ ዝስከፍ ሞራል ኣይነበሮን። ሕጂ’ውን የብሉን። ብናይ ታሪኽ ኣጋጣሚ ግን ጎሮሮ ፖለቲካ ኤርትራ ዓትዒቱ፡ ምስትንፋስ ህዝቢ ዓጽዩ ዘጨንቕ ዘሎ ንሱ’ዩ። ጎሮሮ ፖለቲካ ሃገረ ኤርትራ ዓትዒቱ ብምሓዝ ክሻድን ዕድል ካብ ዝሃቦ ኣጋጣሚ ሓደ ድማ፡ ምስ ምውጋድ ስርዓት ደርግ ኣብ ዝበዝሕ ህዝቢ ኤርትራ ተፈጢሩ ዝነበረ ሕጋዊ ውሕስነት ዘይተገብረሉ ንጹህ ፖለቲካዊ እፎይታ ዝፈጥሮ ምዝንጋዕ’ዩ።
ዘቤታዊ ዋኒን ዘረስዕ ወግሐ ጸብሐ ንዝተሳዕረ መግዛእታዊ ስርዓትን ኣረሜናዊ ተግባሩን ዘኮማስዕ፡ ብኡ ድማ ዝዓግብ ራእይ ኣልቦ ሆይ ሆይታ ዓብሊሉ፡ ድሌቱ ክገብር ዘኽእሎ መሓውር ክሳብ ዝዝርግሕ ዕድል ስለ ዝረኸበ’ዩ። ፖለቲካ ኤርትራ ብኣጋ ካብ መጀመርያ 90ታት ብሓፈሻ፡ ድሕሪ ዕውት መስርሕ ረፈረንደም ከኣ ብፍላይ ክግራሕ ነይርዎ። ወሳንነትን ልኡላውነትን ህዝቢ ዝኽበረሉ ሕጋዊ ኣገባብ ክኽተል ክስራሕ ነይርዎ። ፖለቲካዊ ሆይ ሆይታ ንኹሉ ነገር ሸፊንዎ ስለ ዝነበረ ግን፡ ኢሳያስን ጉጅለኡን ስራሖም ክሰርሑ ዕድል ረኺቦም። ንሱ ሕልሙ ከተግብር ዘኽእሎ ኩሉ ምድላዋት ከጻፍፍ ሰፊሕ ግዜ ረኺቡ። ንኹሉ ነገር ብእምነትን የዋህነትን ዝተቐበለ ዝበዝሕ ህዝቢ ኤርትራ ከኣ፡ እንኮ-ሰባዊ ስርዓት እግሪ ምስተኸለ፡ ብሓሳብ ዘይኮነ ብተግባር ብበትሪ ምስተደሰቐ ካብ ፖለቲካዊ ድቃስ ክበራበር ጀሚሩ። ይኹን ግን ኣቐዲሙ ዝተኣታተወ ፖለቲካዊ ድንቁርናን ፖለቲካዊ ራዕድን ክሰብር ዘኽእሎ ምሉእ ንቕሓት ክውንን ብዘይምኽኣሉ፡ ንእንኮ ሰባዊ ስርዓት ዓገብ ክብል፡ ክገርሕ፡ ኣነ ንመሰለይ ኣለኹ ባዕለይ ዝብል ጸቕጢ ከሕድር ኣይከኣለን። ንመላኺ እንኮ-ሰባዊ ስርዓት ዘየስግእ፡ እሾኽ የብሉ፡ ኣራዊት የብሉ ጥጡሕ መጻወቲ ሜዳ ተፈጢሩ።
ፍጮ ኢሳያስ ናይ ቀረባ ዋኒኑ ንህዝቢ ኤርትራ ብጸቢብ ሃገራዊ ስምዒት ኣስኪርካን ኣደናጊርካን ከይሰምር ፋፊልካ፣ እንጀራ ከይጸግብ ኣድኪኻ፣ ብናይ ቀደም ትብዓቱ ከይቅጽል ብፍጹም ኢ-ሰብኣዊ ጭካኔ ኣርዒድካ ምሉእ ንምሉእ ናብ ዘየስምዕ ዘይድምዕ፡ ኣብ ዝተዘርገ ሓሳብ እናቖዘመ ዝነብር ስዑር ህዝቢ ንምግባር’ዩ ክሰርሕ ጸኒሑ። ናይ ርሑቕ ሸቶኡ ድማ ዘይእውጅ ንጉሰ ነገስቲ ዘኤርትራ ኮይንካ ምንባር’ዩ። እዚ ናተይ ባዕላዊ ፖለቲካዊ ፈጠራዊ ክሲ ኣይኮነን። እዚ መሰረት ዘይብሉ ስነ-ሓሳባዊ ተንታን ኣይኮነን። ብተግባር ንብዙሓት ዜጋታት ካብ ዝጠሓልዎ ጸቢብ ሃገዊ ስምዒት ምውጻእ ክሳብ ዝስእኑ ከም ዝገበሮም ብዓይኒና ንሪኦ ኣለና። ህዝቢ ኣብ ሓባራዊ ጉዳዩ ከይሓብር፡ ፈታዊኡን ጸላኢኡ ኣለልዩ ዓቕሚታቱ ኣላፊኑ ብሓደ ስልታዊ ኣንፈት ከይወፍር ሓሳቡ ዘሪጉ ኣይንቕድሚት ኣይንድሕሪት ከም ዝኸውን ገይርዎ ይርከብ። ሕድሕዱ ከይተኣማመን ክጠራጠር፡ ብድኽነት ብዛዕባ ዕለታዊ እንጀራ ጥራሕ ክሓሳብ፡ መሰለይ ከይብል ብራዕዲ ክጽመም፣ በበይኑ ዝቑዝም ብሓባር ዘይወፍር፡ እንተሰሊጥዎ ካብ ኤርትራ ርሒቑ ኣብ ስደት ተነጻጻር ሓርነት ዘስተማቕር ህዝቢ ክኸውን ዝከኣሎ ገይሩ። በዚ ጸረ-ህዝቢ ሜላን ፋሽሽታዊ ተግባን’ዚ ኣስታት 30 ዓመት መሪሑ ዘይኮነ ገዚኡ። ዛጊት’ውን መንበረ ስልጣኑ ኣጽኒዑ ይርከብ። ስለዚ ከኣ ህልሙ ኣዐዊቱ ኣሎ ማለት’ዩ።
ፍጮ ኢሳያስ ነዚ ኩሉ ዝገብር ዘሎ ሕሉፍ ህርፋን ስልጣንን ዝናን ስለ ዘለዎ’ዩ ኢልካ ምሕላፍ የዋህነት’ዩ። ኣብ ዓለምና ቅድሚ ኢሳያስ ብዙሓት መለኽትን ፋሽሽታውያንን መራሕቲ ተራእዮም’ዮም። ፖለቲካዊ ስልጣን ብሕጊ ድዩ ብሓይሊ ክምንዝዑ ንዝደልዩ ተነሓናሕቲ ፖለቲከኛታትን ፖለቲካዊ ውድባትን ሓይሊ ከይረኽቡ፣ ብምህዳን፡ ብምጽላም፡ ብምእሳር፡ ብምስቓይ፡ ብምቕታል፡ ቀልቢ ህዝቢ ንምስሓብ ባህሉ፣ ሃይማኖቱ፣ ማሕበራዊ ክብርታቱ ከይተዳፍኡ፡ ልኡላውነት ሃገር ብምኽባር ስልጣኖም ከጽንዑ ተዓዚብናን ንዕዘብ ኣለናን ኢና። ድሌት ኢሳያስ ግን ክኒዮ ሕሉፍ ድሌት ፖለቲካዊ ስልጣንን ዝናን ዝኸይድ’ዩ። ከምኡ ዝገብር እንታይ ዓይነት ክፉእ ሕማም’ዩ ናይ ስነ-ልቦና ምሁራትን ተመራመርትን ዝምልስዎ ኮይኑ፡ ንፖለቲካኛታትን ፖለቲካዊ ውድባትን ምህዳን ምስቓይ ምቕታል ጥራሕ ዘይኮነ፡ ህዝቢ ከም ጥሙር ልኡላዊ ህዝቢ፡ ሃገር ከም ልኡላዊት ሃገር ከይህልው’ዩ ዝሰርሕ ዘሎ።
ኣብ’ዚ ልዕሊ 50 ዓመት ዘቑጸረ ናይ ፖለቲካዊ ስልጣን ታሪኹ፡ ኣብ እከለ ቦታ ምስ ህዝቢ እከለ ዓዲ ቀሪቡ፡ ኣብ ኣገደስቲ ፖለቲካዊ፣ ቁጠባዊ፣ ዝምድናታት ወጻኢ፣ ማሕበራዊ ጉዳያት ደሞክራስያዊ መድረኽ ከፊቱ ዳር ንግንባር ተዛትዩ፡ ድሌትን ውሳኔን ህዝቢ ሰሚዑን ተግቢሩን ዝብል ጭቡጥ መረዳእታ የለን። ኣበይን ብኸመይ ዝበለ ሕጋዊ ትካላዊ ኣሰራርሓ ከም ዝመጽአ ዘይፍለጥ ትእዛዝ ሂቡ፡ ሰባት ኣሲሩ፡ ቀቲሉ፡ ናይ ህዝቢ ጥሪት ክራሰያ ገይሩ፡ ኣባይቲ ኣፍሪሱ፡ ካብን ናብን ምንቅስቓስ ህዝቢ ከዲቡ፡ ገፊፉ ...ወዘተ’ዩ ታሪኹ ዝነግረና። እቲ ኣብ ዘመነ ገድሊ ማእከላይ ቤ/ጽሕፈቱ ኣብ ሳሕል ጌይሩ ዝመርሓሉ ዝነበረ መድረኽ ከይሓወስና፡ ብኢደ-ወነኑ መራሒ ሃገረ ኤርትራ ካብ ዝኸውን ኣብ መጀመርያ 90ታት ኣብ ዓመት ሓደ መዓልቲ “ሕቶታት ህዝብን መልሲ ፕረሲደንትን” ተባሂሉ፡ ብዝተመርጹ ሕቶታትን ዝተመርጹ ሰባትን ኣቢሉ፡ ብመልክዕ ሕቶን መልስን ኦዲት ተገይሩ ብመራኸቢ ብዙሓን ዝቃላሕ ዝነበረን ኢሳያስ ናብ ህዝቢ ቀሪቡ ኣይፈልጥን። ስለምንታይ? ጸገም ህዝቢ ጉዳዩ ኣይኮነን። ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ከመይ ኩነታት ይነብር ኣሎ? ካብ መንግስቲ እንታይ ይጠልብ ኣሎ? ጸገሙ ብኸመይ ክፍታሓሉ ይደሊ? ከም ሰብ ኮነ ከም መራሒ ዋኒኑ ኣይኮነን። ህዝቢ ኤርትራ ከይብተን፣ ልኡላዊ ግዝኣት ኤርትራ ከይድፈር ዝብል ሓላፍነታዊ ኒሕ የብሉን።
ኣብ’ዚ መድረኽ’ዚ ክልጡፍ ናይ ህይወት ኣድሕን ደገፍ ዘድልዮ ህዝቢ እንተሃልዩ ህዝቢ ኤርትራ’ዩ። ከቢድ ናይ ምብትታን ሓደጋ ዘንጸላልዎ ዘሎ ህዝቢ እወ ህዝቢ ኤርትራ’ዩ። ብተግባር ቀዳምነት ኣብ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ኣብ መሬት ወሪዱ ብተግባር ክዋሳእ ዘለዎ ከኣ ኢሳያስን መጋበርያኡ ስማዊ ስርዓት ህግደፍን’ዩ። ኢሳያስ ጠንቂ ምብትታንን ብርሰትን ህዝቢ ኤርትራ ስለ ዝኾነ ግን፡ ካብ ብህዝብን ሃገርን ኤርትራ ብናይ ካልኦት ህዝብታትን ሃገራትን ድሕነት ከም ዝግደስ ከይተሰከፈ ባዕሉ ይነግረና ኣሎ። ብቃልን ብተግባርን እስከ ተምጽእዎ ክርኢ’የ ይብለና ኣሎ። ሎሚ ብሰሜን ኮነ ብደቡብ፡ ብምብራቕ ኮነ ብምዕራብ ኤርትራ ዝርከብ ህዝብና፡ ብፖለቲካዊ ጭቆና፣ ብቑጠባዊ ምዝመዛ፣ ብለበዳ ሕማም ኮሮና (ኮቢድ 19) ወራር ኣንበጣ በረኻ፣ ምዝባዕ ክሌማን ምዝባዕ ፖለቲካ ኢሳያስን ዝፈጠሮ ደርቅን ስእነት ዓያዩ ጉልበትን ኣብ ኣዝዩ ሕሱም ኩነታት’ዩ ዝርከብ ዘሎ። መራሒ ሃገር’የ ዝብል ጥራሕ ዘይኮነ ኩሉ ብሰብኣውነትን ብዜግነትን ዝግደስ ኤርትራውን ሞራላዊ ሕልናኦም ዘገድዶም ወጻእተኛታትን ኣመቱ ክገብርሉ ዝግባእ ወሳኔ ወቕቲ ምዃኑ ይፍለጥ።
ኢሳያስ ግን መነባብሮ ህዝቢ ብኣካል ክዕዘብ ኢሉ ንሸነኽ ምብራቕ ኮነ ምዕራብ፡ ንሸነኽ ደቡብ ኮነ ሰሜን ኤርትራ ዑደት ክገብር ኣይተራእየን። ኤርትራውያን ብሰንኩ ካብ መረበቶም ወጺኦም ኣብ ጉዕዞ ስደት ኣብ ባሕሪ ብጃምላ ሃሊቖም፡ ደላዪ ሰላም ማሕበረ-ሰብ ዓለም ክሓዝን ሰብኣውን ሞራላውን ተገዳስነቱ ብሓሳብን ብተግባርን እንከርኢ፡ ኢሳያስን መጋበርያኡ ስማዊ መንግስቲ ህግደፍን ብኣንጻሩ እንቋዕ ኮኑ ክብሉ ኢና ሰሚዕና። ንማሕበረ-ሰብ ዓለም ኣብ ከቢድ ስኽፋታ ኣውዲቑ ዝርከብ ኮሮና (ኮቪድ 19) ኣመልኪቱ ዝኽተሎ ዘሎ ኣገባብ መግለጺ ታሕጓሱ’ዩ ዝመስል። ህዝቢ ንምድካይ ንምብርካኽ፡ ካብን ናብን ተንቀሳቐሱ ድራር እለቱ ከይምእርር፡ ብኣካል ተራኺቡ ኣብ ዙርያ ጸገሙን ከመይነት ኣፈታትሓኡን ከይላዘብ፡ ከም ጽቡቕ ኣጋጣሚ ተጠቒሙ “ዕጽዋ” ክብል ኣብ ዝገለጾ ህዝቢ ካብ ሕማም ኮሮና ክሃድም ብጥሜት ክመውት ኣብ ገገዛኡ ክዝራዕ’ዩ ፈሪድዎ ዝርከብ። ብስመ ኮሮና ኣብ ሓደጋ ንዝወደቑ ዜጋታት ምሕጋዝ ብዝብል፡ ካብ ዝተፈላለዩ ወገናት፡ ብቐጥታ ትእዛዝን ምድንጋርን ዝተወፈየ ብሚሊዮናት ዝግመት ዶላር ኣበይ ከም ዝኣተወ ኣይፍለጥን።
ኢሳያስ ድሕሪ መፋርቕ ዓመተ 2018 ናብ ጎሬቤት ሃገረ ኢትዮጵያ ከም ግራት ገደና ዝኾልል ህርኩት ሓረስታይ ይመላለስ ኣሎ። ኣብ ዝገብሮ ምምልላስ ኣመት ናይ’ቶም ኣብ ዝተፈላለየ መዓስከር ስደተኛታት ከርፋሕ ህይወት ዘሕልፉ ዘለው ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ዜጋታት ክገብር ኣይተራእየን። ኣብ ኢትዮጵያ እናተመላለሰ፡ ብዛዕባ ኣብ ኢትዮጵያ ዘለው ስደተኛታት ዘይምዝራቡ ጸረ-ህዝብነቱ ጥራሕ ዘይኮነ መግለጺ ቅሉዕ ክድዓቱ’ዩ። ዘይምዝራቡ ጥራሕ ዘይኮነ ካብ’ቲ ዘሕልፍዎ ዘለዎ መሪር ሕሰም ዝሓስም ህይወት ከጋጥሞም’ዩ ጸቕቲ ዝገብር ዘሎ።
ስለዚ ንኢሳያስ ካብ ኣውራጃታት ኤርትራ፡ ካብ ወረዳታት ኤርትራ፡ ካብ ዓድታት ኤርትራ፡ ጅማ ትቐርቦ። ካብ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ኢትዮጵያ ክርኢ ፍሰሃ ዎ ደስታ ይህቦ። ካብ ጸጥታዊ ምርግጋእ ኤርትራ፡ ጸጥታን ምርግጋእ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ የገድሶ። ስለምንታይ ብመንጽር ቀጻልነት ስልጣኑን ናይ ንግስነት ሕልሙን ስለ ዝዕቅኖ። እዚ ኣነ ካብ ባዶ ተበጊሰ ዝብሎ ዘለኹ ኣይኮነን። ብቃሉን ብተግባሩን ባዕሉ’ዩ ዝነግረና ዘሎ። ስለዚ ኤርትራውያን ኣሓትን ኣሕዋትን ኢሳያስ ብባህሪኡ፡ ብፖለቲካ ኮነ ብሕጊ ኣይናትናን። ወኪልን ንጉስን ናይ’ቶም ገዛእ ርእሶም ኣዋሪዶም ንባርነት ሕራይ ዝበሉ ዘምልኽዎ ውሑዳት በሃመት’ዩ። ነዓና ነቶም ንበዝሕ ግን ጸላኢ’ዩ ጥራሕ ዘይኮነ ደመኛ ጸላኢ’ዩሞ ኣይንገራህ። ንባብና ኩነታታዊ ዘይኮነ መትከላዊ ይኹን።
ፍጮ ኢሳያስ ንኤርትራ ኣስታት 30 ዓመት መሪሕዋ ዘይኮነ ገዚእዋ ኣሎ። 30 ዓመት ነዊሕ ግዜ’ዩ። ልዕሊ ርብዒ ዘመን ምዃኑ’ዩ። ኣብ’ዚ ልዕሊ ርብዒ ዘመን ዘቑጸረ ስልጣኑ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ዘሳተፈ ነጻን ደሞክራስያውን መድረኻት ከፊቱ፡ ናይ ደሞክራስን ልምዓትን ወይ ናይ ልዕለ ቅርጻን ትሕተ ቅርጻን መደባት ኣውጺኡ ክወፍርን ከዋፍርን ኣይተራእየን። ብኣንጻሩ ቅድም ዝነበረ ክድምስስን ከፍርስን’ዩ ተራእዩ። ትሕተ ቅርጻ ጥራሕ ዘይኮነ ኤርትራዊ ልዕለ ቅርጻ ክዝረግ ክዛባዕ፡ ሓድሽ ወለዶ መጥመሪ ዘይብሉ ሓሳብ ክውንን ዘርምዘርሞ ክኸውን’ዩ ከገብር ጸኒሑን ዝገብር ዘሎን። እዚ ነቶም ሰብኣዊ ክብረትና ንማንም ኣሕሊፍና ዘይንህብ፡ ከም ሰብ ብኽብረት ክነብር ንደሊ፡ ግን ከኣ ብናይ ታሪኽ ኣጋጣሚ ብእንኮ-ሰባዊ ስርዓት ንግፋዕ ዘለና ወገናት ሓድሽ ሓበሬታ ኣይኮነን።
ይኹን ግን ከም ህዝብን ሃገርን ንኤርትራ ይመርሕን ይውክልን’የ ዝብል ሓደ ሕሱር ባእታ፡ ኣብ ዘይጻሒ ኲናት፡ ድሕረትን ድኽነትን ረግሪጉ፡ ኣስታት ንርብዒ ዘመን ዓቕሚ ዘይብሎም፡ ኣነ ዝመሃርክዎም፡ ሓንጊረ ኣብ ፖለቲካዊ ስልጣን ዘደየብክዎም፡ ደመኛታት ህዝቢ ኤርትራ ...ወዘተ እናበለ ፍጥር ጥቕር ኣቢሉ ክኸሶምን ከቆናጽቦምን ናይ ዝጸንሐ መራሕቲ ህወሓት-ኢህወደግ መደባት ልምዓት ክዕዘብ፡ መሬት ኢትዮጵያ ክኾልል ምርኣይ ንለባም ብሓቂ የሕምም። ከም ሰብ ዝደለዮ ይግበር ባዕሉ ይፈልጥ ኢልና ስቕ ከይንብል ብስምናን ብስም ሃገርናን ይሽቅጥ ስለ ዘሎ ከም ሓያል ሕማም ኩርምቲ የቐንዙ። ንኤርትራ ይመርሕ ኣለኹ ንዝብል ሰብ ቀዳማይ ዋኒኑ ክኸውን ትጽቢት ዝግበር ኣብ ኣውራጃታት፡ ወረዳታትን ዓድታትን ኤርትራ ብኣካል ከይዱ መነባብሮ ህዝቢ ምዕዛብ፡ ምስ ህዝቢ ምልዛብ’ዩ። ንገዛኢ ኤርትራ ፍጮ ኢሳያስ ግን፡ ካብ ሰንዓፈ ጅማ፣ ካብ ተሰነይ ጉባ፣ ካብ ከረን ደቡብ ኢትዮጵያ፣ ካብ ዓዲ-ዃላ ደብረ-ዘይቲ፣ ካብ ድባርዋ እንጠጦ ....ወዘተ ይቐርብ።
ፍጮ ኢሳያስ ከምኡ ዝገብር ዘሎ ከም’ቲ በሃማት ኣምለኽቱ ለባማት ክበሃሉን ከኣልናዮን ኢሎም ደጋጊሞም ዘኮማስዕዎ፡ ንመራሕቲ ወያነ ንምሕራቕ ኢሉ ዝገብሮ ዘሎ እንተደኣ ኮይኑ ንዕኡን ንዓታቶምን መግለጺ ፖለቲካዊ ድኽነቶም’ዩ። ከም’ቲ ኣብ ጎደናታት ዝዝርብ፡ ገለ ኤርትራውያን ብናይ መንነት ቅልውላው ይገልጹኒ’ዮም ካብ ዝብል ኩርናዕ ተበጊሱ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ናይ ኣጥፊእካ ምጥፋእ ፖለቲካ ይጻወት እንተሃል’ውን ይቕረ ዘይበሃሉ ናብ ደቂ ደቁ ዝሰጋገር ገበን ይፍጽም ከም ዘሎ ምርዳእ የድሊ። እንተ ብናተይ ገምጋም ግን ከምኡ ዝገብር ዘሎ ንገለ ከሐጉስ ንገለ ኸኣ ከሕርቕ ኢሉ ዘይኮነ፡ ጸረ-ህዝቢ ፖለቲካዊ ባህሪኡ ዝዓደሎ’ዩ ዝገብር ዘሎ። በቲ በለ በቲ ግን እቶም ኣቐዲምና ጸረ-ህዝቢ ባህሪኡን ፋሽሽታዊ ተግባሩን ካበይ ይብገስ፡ ከመይ’ከ ይፍታሕ ተረዲእና ንመሰረታዊ ለውጢ ንቃለስ ዘለና፡ ዝያዳ ሓላፍነታዊ ልቦና፡ ጥበብን ተወፋይነትን ሓዊስናን ብዝኾነ በለካ ለኽዓካ ከይተደናገርና ንምውጋዱ ንረባረብ። እንተ’ቶም ሕልናኦም ዘዕረቡ ግን ንኹሉ ግዜ ስለ ዘለዎ ዕለተ ፍርድኹም ተጸበዩ ክብሎም እደሊ።
ዕለት 30-10-2020


c: text/html

text:
ሓልዮት ካልኦት ኣህዛብ ዘይብሉ ፍቕሪ ህዝቢ ኤርትራ ክህልዎ ኣይኽእልን’ዩ!!
ክቡራት ኣንበብቲ ብቀዳምነት ዕዙዝ ልባውን ሕውነታውን ሰላምታይ ተቐበሉ።
ብምቕጻል ናይ ሎሚ ትሕዝቶ ጽሑፈይ ብ2003 ምስ ሓደ ካብ ክልተ ወለዱ ተጋደልቲ ህ/ግንባር ዝነበሩ ዝተወልደን ኣብ ውሽጢ እቲ ኣእምሮ ደቂ ሰባት ዝብርዝ ሕሱም ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ዝዓበየን መትከል ተ/ሚካኤል ዝተባህለ ተመሃራይ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ነበር ብዝገበርክዎ ዕላል’የ ክጅምር። ብ2002-2003 ገባቲ ኢሳይያስ ኣብ ልዕሊ ተመሃሮ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ጅምላዊ ማእሰርትን ጭፍጨፋን ዘካየደሉ እዋን ምዃኑ ይዝኸር። እቶም ተመሃሮ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ድሕሪ ክንደይ ባርባራዊ ስቕያትን ግፍዕታትን ምስ ተፈትሑ፡ መብዛሕቶም ናብ ስደት ብፍላይ’ውን ንኢትዮጵያ ክውሕዙ ከም ዝተገደዱ ካብ ማንም ስውር ጉዳይ ኣይኮነን። መትከል ተ/ሚካኤል ከምቶም ኩሎም ክስደዱ ዝተገደዱ ተመሃሮ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ብ2003 ብከባቢ ጾሮና ኣቢሉ፡ ናብ ኢትዮጵያ ገርሁስርናይ ኣብ ዝተባህለት ዓዲ ኣተወ። ኣብቲ ከባቢ ዝርከቡ ህዝብን ፖሊስን ሚልሽያን ኢትዮጵያ እቲ ቅኑዕ ፖሎቲካዊ መስመር ውድቦም ብዝዓደሎም ንመትከል ተ/ሚካኤል ብጽቡቕ ተቐበልዎ። ኣብቲ እዋን’ቲ ካብ ኤርትራ ዝመጹ ስደተኛታት ብሓፈሻ ተመሃሮ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ከኣ ብፍላይ ኣብ ከተማ ኣኽሱም ዝጥርነፍሉ ግዜ’ዩ ነይሩ። መትከል ተ/ሚካኤል ናብ ኢትዮጵያ ዝኣተወሉ ሰሙናት ብርክት ዝበሉ መንእሰያት ብመንገዲ ጾሮና ገርሁስርናይ ዝኣትውሉ ኩነታት ስለ ዘይነበረ ፖሊስ ናይቲ ከባቢ ንበይኑ መኪና ኣዚዞም ናብ ከተማ ኣኽሱም ክሰድዎ ስለ ዝይኸኣሉ ስሙን ዝኸውን ኣብኡ ክጸንሕ ዘገድድ ኩነታት ተፈጥረ።
ናይ ኣጋጣሚ ጉዳይ ኮይኑ፡ ምስ ገለ ብጾተይ መኪና ሒዝና ብውድባዊ ስርሓት ንገርሁስርናይ ዘንቀሳቐስ ምክንያት ብምንባሩ፡ ምስቶም ፖሊስ ናይቲ ከባቢ ምውቕ ሰላምታ ብድሕሪ ምልውዋጥ ናብ ዘምጽኣና ጉዳይ ዕላልና ቀጸለ። ጉዳይና ብድሕሪ ምውዳእ መትከል ተ/ሚካኤል ዝተባህለ ተመሃራይ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ካብ ኤርትራ ካብ ዝመጽእ ምሳና ሰሙን ገይሩ ኣሎ። ንበይኑ መኪና ክንእዝዘሉ ስለ ዘይኸኣልና ናብ ከተማ ኣኽሱም ክትማልኡልና ክብሉ ብትሕትና ሓተቱና። ብወገና’ውን ቤት ጽሕፈትና ኣብ ከተማ ዓድዋ ብምንባሩ፡ ኣብኡ ድማ ህጹጽን ኣገዳስን ስራሕ ስለ ዘለና፡ ምሳና ሓዲሩ ንጽባሒቱ ከተማ ኣኽሱም ከነብጽሖ ዝኾነ ይኹን ጸገም ከም ዘይብልና ምስ ሓበርናዮም ብሓሳብና ተሰማሚዖም ጉዕዞና ጀመርና። ካብ ገርሁስርናይ ክሳብ ከተማ ዓድዋ ንበጽሕ ምስ መትከል ተ/ሚካኤል ኣብ ዝተፈላለየ ጉዳይ ዝሓዝናዮ ዕላል ምስቲ ኣብ ሳሕል ምውላዱን ኣብቲ ብጀካ እከይ ጽልእታትን ቅርሕንትታትን እንተዘይኮይኑ ፍቕሪ ዘይዝርኣሉ ዓዲ ህግደፍ ምዕባዩን ብምዝማድ ክዕዘብ ከለኹ፡ ፖሎቲካዊ ንቅሓቱን ብስለቱን ካብ መጠን ንላዕሊ እናመሰጠኒ መጸ። ከተማ ዓድዋ ከባቢ ሰዓት 7.30 ኣጋምሸት ኣቲና ቁሩብ ኣዕሪፍና ድራር ምስ በላዕና ሰዓት 8.30 ነፍስሄር ኣቶ መለስ ዜናዊ ኣብ ብዙሕ ጉዳያት ቃለ-መጠይቕ ክገብር ብመስኮት ቴለቪዥን ጠበቕ በለ። መትከል ተ/ሚካኤል ነቲ ነፍስሄር ኣቶ መለስ ዜናዊ ዘካይዶ ዝነበረ ቃለ-መሕትት ዓቢ ትኹረት ሂቡን ተመሲጡን ይኸታተሎ ነበረ።
ድሕሪ’ቲ ቃለ-መጠይቕ ምውድኡ መትከል ተ/ሚካኤል ምስቲ ዝነበሮ ትኩረትን ዓቢ ኣገዳስነትን ሚዛኑ ንምፍላጥ ከመይ ረኺብካዮ ብዝብል ሕቶ ቀረብኩሉ። መትከል ተ/ሚካኤል ርእሱ እናነቕነቐ ኣብ ልዕሊ ነፍስሄር ኣቶ መለስ ዜናዊ ዘለዎ ዓቢ ኣድናቆት ብዘየውላውል ቃላት ገለጸለይ። ኣስዒቡ ነዚ ሽዱሽተ ሚልዮን ዘይመልእ ህዝቢ ኤርትራ ምምሕዳሩ ስኢኑ ብሓርጭን ብኩዖን እናተዛረበ ፋሕ ብትን ክንብል ዝገብር ዘሎ ገባቲ ኢሳይያስ መራሒ ሃገር ይበሃል ይኸውን በለኒ። ብርግጽ ሕማቕ ዕድል ህዝቢ ኤርትራ ኮይኑ ደኣምበር ገባቲ ኢሳይያስ ብሓርጭን ብኩዖን ዝምድር፡ ትማሊ ዝተዛረቦ ዘረባ ንጽባሒቱ ዘይደግም መራሒ ሃገር ብምባል ክትቕበሎን ክትሕበነሉን ዘጉሂ’ዩ በልክዎ። ካብ ብጣዕሚ ዘገረመኒ ድማ ብስለትን ህዝባዊ ሓልዮትን ናይ መትከል ተ/ሚካኤል ካልኣይ ሕቶ ምስ ኣስዓብኩሉ ዝሃበኒ መልሲ ነበረ። ገባቲ ኢሳይያስ ኣብ ኢትዮጵያ፡ ነፍስሄር ኣቶ መለስ ዜናዊ ድማ ኣብ ኤርትራ መራሕቲ እንተዝኾኑ’ዶ ምሓሸ ነይሩ? ዝብል ሕቶ ኣቕረብክሉ። መትከል ተ/ሚካኤል ኩሉ ኣህዛብ ጽቡቕ ክረኽብ ምብሃግ ቅኑዕ ልቦናን ሕልናን ናይ ዘለዎ ፍጡር’ኳ እንተዘይኾነ፡ ካብ ወረደ ግን እንቋዕ ኩላትና ሓደ ኣይመሰልና ዝብል ምላሽ ሃበኒ። ብወገነይ ካብ ሚእቲ ሚልዮን ዝኣኽል ህዝቢ ኢትዮጵያ ዝብደል ሽዱሽተ ሚልዮን ህዝቢ ኤርትራ ክብደል ይሓይሽ ክብል ብምሉእ ዕግበትን ድፍረትን ክምልሽ ኣይሰግአን። ካብ ሓደ ኣብ ሳሕል ተወሊዱ ኣብ ሕምብርቲ ጽልኢ እንተዘይኮይኑ ፍቕርን ሓልዮትን ህዝቢ ኣብ ዘይዝርኣሉ ዓዲ ህግደፍ ዝዓበየ መንእሰይ ከምዚ ዓይነት ፖሎቲካዊ ብስለትን ህዝባዊ ሓልዮትን ምዕዛብ ብጣዕሚ ካብ ዘኩርዕ ንቁሕ ኣተሓሳስባ’ዩ። ብርግጽ ኣብ ግርማይ ወዲ ፊሊፖን መሰልቱን ከምዚ ዓይነት ህዝባዊ ኣረኣእያ፡ ስምዒትን ሓልዮትን ምርካብ ፍጹም ዝሕሰብ ኣይኮነን። ምክንያቱ ድማ ካብ ገባቲ ኢሳያይስ ዝተፈልየ ፖሎቲካዊ ራእይን ባህርያትን ፍጹም ስለ ዘይብሎም።
ገባቲ ኢሳይያስ 1994-1998 ኣብ ዘሎ እዋን ጥራይ ምስ ጎረባብቲ ሃገራት በብእብረ ኣዕናዊ ኲናትን ወራርን ኣብ ዝካየደሉ ግዜ፡ ብውጽኢቱ ክንደይ ኤርትራዊ ክቡር ሂወቱ ዘይሰኣነን ኣብ ዝተፈላለየ ጸገማት ዘይወደቐን። ብተመሳሳሊ ኣብ ባድመ ሃንደበታዊ ኲናትን ወራርን ምስ ኣካየደ ብውጽኢቱ ክቡር ሂወት ብኣሽሓት ዝቁጸሩ መንእሰያት ምቁጻዩን ምስጓግ ኤርትራውያን ካብ ኢትዮጵያ ምስዓቡን ይፍለጥ። ናይዚ ኩሉ ጠንቕን ተሓታትን ገባቲ ኢሳይያስ ምዃኑ ልዕሊ ሰቡ እናፈለጠ ከሎ፡ ካብ ዝፈጸሞ ታሪኻዊ በደላት ብምህዳም፡ ንህዝቢ ኤርትራ ንምድንጋር፡ ምብራዕ ኲናት ባድመ ይኹን ብውጽኢቱ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘጋጠመ ዝተፈላለየ በደላት ንህወሓት ኢህወደግ ተሓተቲ ንምግባር ብተደጋጋሚ ክዝምር ይስማዕ። ግርማይ ወዲ ፊሊፖን መሰልቱን ካብ ገባቲ ኢሳይያስ ዝተፈልየ መዝሙር ክህልዎም ስለ ዘይኽእል፡ ንጠንቂ ኲናትን ወራርን ንጎኒ ገዲፎም ብሳዕቤናቱ ክግዕሩ ይስምዑ። ካብቲ ብኣዕናዊ ኲናትን ወራርን ገባቲ ኢሳይያስ ዝጠፍአ ብኣሽሓት ዝቁጸር ክቡር ሂወት መንእሰያት ንላዕሊ ብምስጓግ ዜጋታት ኤርትራ ካብ ኢትዮጵያ ጥራይ ብዝያዳ ዝሓሙ ክመስሉ ይፍትኑ። ኩሉ ብውጽኢት ኲናትን ወራርን ገባቲ ኢሳያይስ ዝተኸሰተ ምዃኑ ክእምኑ ኣይደልዩን’ዮም። ኣብቲ እዋን’ቲ ኣብ ውሽጢ ክልቲኡ ኣህዛብ ዝተፈጸመ ጌጋን በደላትን ሚዛናዊ ብዝኾነ መንገዲ ከቕርቡ ፍጹም’ውን ኣይተዓደሉን። ኣብ ኤርትራ ብገባቲ ኢሳይያስ ካብ ምስጓግ ዜጋታትና ዝኸፍአ ብኣሽሓት ዝቁጸሩ ሲቪል ዜጋታት ኢትዮጵያ ብፍላይ’ውን ትግራዎት ብሓለንጊ ፋሽስቲ ዝተጨፍጨፉን ክሳብ’ዚ ዕለት’ዚ ድማ ሂወቶም ዝተሰወሩ ኣይንታዮምን’ዩ። ከምኡ’ውን ክሳብ’ዚ እዋን’ዚ ሂወቶም ኣበይ ምህላዉ ዘይፍለጡ ምሩኻት ኲናት ከም ዘለዉ ከልዕልዎ ፍቓደኛታት ኣይኮኑን። ብሂወት ምሩኻት ኲናት ጂቡቲ ክጣበቑ’ውን ኣይመርጹን’ዮም። ስለ ምንታይ? ንዝብል ለባም ሓታታይ ፍቕርን ሓልዮትን ኩሎም ኣህዛብ ካብ ዘይምዕዳል ዝምንጩ ምዃኑ ዘማትእ ጉዳይ የብሉን።
ሓደ ፖሎቲካዊ ውድብ ኣብ መስርሕ ጉዕዝኡ ንዝፍጽሞ ጌጋን በደላትን ብትብዓት ዝቕበል ክሳብ ክንደይ ደሞክራስያዊ ኣተሓስስባን ባህርያትን ከም ዘለዎ፡ ከምኡ’ውን ብቁዕን ብሱልን መሪሕነት ከም ዝውንን’ዩ ዘርኢ። ምስጓግ ዜጋታት ኤርትራ ካብ ኢትዮጵያ ብርግጽ ብውጽኢት ወራር ኢሳይያስ ዝተፈጥረ ክስተት ምዃኑ ዘጠራጥር የብሉን። ይኹን ደኣምበር ህወሓት ኢህወደግ ንሕና’ውን በቲ ግጭት ዝደፍኦ ርሱን ግዝያዊ ስምዒታት ተደሪኽና ጌጋ ፈጺምና ኢና ብምባል ርእሰ ነቐፌታ ከም ዝገበሩ ታሪኽ ባዕሉ ዓቢ ይምስክር’ዩ። ብድሕሪ’ቲ ተባዕ ርእሰ ነቐፊታ ምክያድ ድማ ካብ ኢትዮጵያ ዝተሰጎጉ ዜጋታት ኤርትራ ተመሊሶም ገንዘቦም ይኹን ንብረቶም ክውስዱ፡ ተባዕ ዝኾነ ፖሎቲካዊ ውሳኔታት ብምውሳድ፡ ብግብሪ ተግባራዊ ይገብርዎ ከም ዘለዉ ምኽሓድ ዝኸኣል ኣይኮነን። እዚ ፖሎቲካዊ መስመሮም ብዝዓደሎም ኣብ ህዝቢ ካብ ዘለዎም ፍቕርን ሓልዮትን ዝብገስ ደኣንበር ንማንም ንምሕጓስ ወይ ብዝኾነ ጸቕጥታት ዝገብርዎ ፍጻሜ ዘይምዃኑ ርእሰ ግሉጽ ሓቂ’ዩ። ከምዚ ዓይነት ተባዕ ርእሰ ነቐፌታን ህዝባዊ ሓልዮትን ኣብ ዓዲ ገባቲ ኢሳያይስ ይኹን ኣብ መብዛሕቱ ደምበ ተቓውሞ ኤርትራን ግርማይ ወዲ ፊሊፖን ክትረኽቦ ኣይሕሰብን’ዩ። ገባቲ ኢሳይያስ ጸረ ደሞክራሲ ፖሎቲካዊ ስልጣን ካብ ዝጭብጥ ኣትሒዙ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ እናዕነወን እናበተነን ከሎ ሓንቲ መዓልቲ ኩሉ ፖሊሲታቱ ግጉይ ምዃኑ ክኣምን ድልውነት ኣርእዩ ኣይፈልጥን’ዩ። ብተመሳሳሊ’ውን ኣብ መብዛሕቱ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ተባዕ ርእሰ ነቐፌታ ምግባር ዝተለመደ ባህርን ጸጋን ኣይኮነን። ግርማይ ወዲ ፊሊፖን መሰልቱን ድማ ብዘበነ ውቤ ዝጸመመስ ውቤ ክብል ይነብር ከም ዝብሃል፡ መዝሙር ኢሳይያስ እናደገሙ፡ ቅርሕንትን ጽልእታትን ክነዝሑ ምስጓግ ዜጋታት ኤርትራ ካብ ኢትዮጵያ ከኳማስዑ ጸሓይ ይዓርቦም። ኣብዚ እዋን’ዚ ነቲ ኩሉ መዳያዊ ግፍዕታትን ዓፈናታትን ገባቲ ኢሳይያስ ኣንገፍጊፍዎ ሂወቱ ዓሚኹ ዶብ ተሳጊሩ ዝመጽእ ዘሎ ህዝብና ህወሓት ኢህወደግ ዝገብርዎ ዘለዉ ሰናይ ሕውነታዊ ኣቐባብላን ንመንእሰያት ዝህብዎ ዕድል ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርትን ብኣውንታ ክርእይዎ ኣይተዓደሉን። ምክንያቱ ድማ ህዝባዊ ሓልዮትን ወገንነትን ስለ ዘይብሎም ጥራይ’ዩ።
ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ኣብ ጉዳይ ልዕላውነትን ሓድነት ህዝብን መሬትን ኤርትራ ብዝምልከት ከምቲ ናቱ ተመሳሳሊ ፖሎቲካዊ መርገጽ ክሕዝ ዕድመ ኣቕሪቡለይ ኣሎ። ነቲ ዘቕረበይ ዕድመ ተቐቢለ ከምቲ ናቱ ተመሳሳሊ ፖሎቲካዊ መርገጽ ክሕዝ ምስ ዘይኽእል ግን ነቲ ኩሉ ግዜ ዝሕበነሉ ኤርትራዊ ዜግነተይ መንጢሉ ኢትዮጵያዊ መንነት ክልጥፈለይ ምዃኑ ኣነጺሩ ኣሎ። እዚ ፖሎቲካዊ የዋህነት ድዩ ወይስ ፖሎቲካዊ ዕሽነት ክጽዋዕ? ብርግጽ ካብቲ ኣዝዩ ዝገርም ግርማይ ወዲ ፊሊፖን መሰልቱን ዓቕሞም ይኹን ክእለቶም ዘይምፍላጥ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብዚ ምዕቡል ዘመን’ዚ ኣብ ዓዲ ደሞክራስን ፍትሕን ንዓመታት እናተቐመጡ፡ ካብቲ ዝነብርሉ ቅንጣብ ክምሃሩ ስለ ዘይኽእሉ ክብርን መሰልን ደቂ ሰባት ክነፍጉ ኣይሓፍሩን’ዮም። ብዝኾነ ካብ ገባቲ ኢሳይያስ ወይ’ውን ካብ ግርማይ ወዲ ፊሊፖን መሰልቱን ዝወሃብ ወይ ዝንፈግ ዜግነትን መንነትን ከም ዘይህሉ በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ብንጹር ከብርህ ይፈቱ። እንተ ነቲ ብሚዛኑ ኣብ ጉዳይ ልዕላውነትን ሓድነት ህዝብን መሬትን ምስኡ ተመሳሳሊ ዝኾነ ፖሎቲካዊ መርገጽ ክሕዝ ዘቕርበለይ ዕድመ ብዝምልከት፡ ከምቲ ናቶም ካብ ዕለት ንዕለት ዝቕየርን ዝገላበጥን ርእይቶ ከም ዘይብለይ የረጋግጽ። ካብኡ ንላዕሊ ግን ንገባቲ ኢሳያይስ ፖሎቲካዊ ዋንጫ ንምዕታር ብግርማይ ወዲ ፊሊፖን መሰልቱን ኣብ ዝቕርብ መኣዲ ዝቋደስ ሕልና ከም ዘይብለይ የነጽር።
ደጊመ ርእይቶይ ብዝተነጸረ መንገዲ ንምቕማጥ ዝኣኽል፡ ህወሓት ኢህወደግ ካብ ዝተመስረትሉ እዋን ኣትሒዙ ክሳብ’ዚ ዕለት’ዚ ኣብ ነጻነትን ልዕላውነትን ኤርትራ ፍጹም ዝተቐየረ ፖሎቲካዊ መርገጽ ከም ዘይብሎም ብጽንዓት ይኣምን። ህወሓት ኢህወደግ ብጀካ’ቲ ኣብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ኣብ ጎኒ ህዝቢ ኤርትራ ብምስላፍ ዝኸፈልዎ ረዚን መስዋእቲ፡ ኤርትራ ነጻን ልዕላዊት ሃገርን ምዃና ንማሕበረ-ሰብ ዓለም ብግብሪ ዘረጋገጸ ተባዕ ፖሎቲካዊ ሓይሊ ምዃኑ ዘጠራጥር የብለይን። ካብዚ ጽኑዕ እምነት’ዚ ብምብጋስ ድማ ህወሓት ኢህወደግ ፈተውቲ ህዝቢ ኤርትራ ደኣምበር ፍጹም ጸላእቱ ዘይምዃኖም ደጊመ ደጋጊመ የረጋግጽ። ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ ህዝቢ ኤርትራ ካብቲ ውዲቕዎ ዘሎ ሓደጋ ብርሰትን ምብትታንን ገባቲ ኢሳይያስ ብምንጋፍ፡ ኣብ ልዕሊ መቓብር ጨቋኒ መንግስቲ ህግደፍ ቅዋማዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት ንምትካል ኣብ ዘካይዶ ዘሎ ዘይሕለል ቃልሲ ብክንድ’ቲ ዓቕሞም ዘፍቕዶ ሕውነታዊ ምድግጋፍ ይገብሩ ምህላዎም ይኣምን። ኣብዚ ህሞት’ዚ ንልዕላውነትን ሓድነት ህዝብን መሬትን ኤርትራ ስግኣትን ሓደጋን ዝኾኑ ዘለዉ ህወሓት ኢህወደግ ወይ’ውን ጎረባብቲ ሃገራትን መንግስቲ ኣሜርካን ዘይኮኑስ፡ ንስለ እቲ ሓቂ ኣብ ውሽጢ ዜጋታት ኤርትራ ብግብር ዘንጸባርቕ ዘሎ ግጉይ ኣተሓሳስባ፡ ዘቤታዊ ድኽመታትን ኣዕናዊ ፖሊስታትን ከም ዝኾነ ብንጹር ኣገባብ ምዝርዛሩ ሕልናውን ዜግነታውን ግዴታይ ደሪኹኒ እንሆ በዚ ዝስዕብ የቐምጦ።
- ኣብዚ እዋን’ዚ ብቀዳምነት ንልዕላውነትን ሓድነት ህዝብን መሬትን ኤርትራ ብስግኣትን ሓደጋን ዝግለጹ እቶም ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ዝብትኑን ዘብርሱን ዘለዉ ገባቲ ኢሳይያስ፡ ጨቋኒ ስርዓቱን ሰዓብቲ ህግደፍን ’ዮም። ስለዚ ህዝቢ ኤርትራ ኣብዚ ህሞት’ዚ ብጀካ ገባቲ ኢሳይያስን ስርዓቱን ካልእ ጸላኢ የብሉን።
- እቲ ዝተወደበ ፖሎቲካዊ ሓይልታት ወይ ደምበ ተቓውሞ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ብክንድ’ዚ ዝእኽል ናህሪ እናበረሰን እናተበታተነን ከሎ፡ በቲ መሪር ውድዕነት ዝሓቶ ታሪኻዊ ሓላፍነቱ ክብ ብምባል ብቀዳምነት ንድሕነት ህዝብን ሃገርን ክቃለስ ብዘይምብቕዑ ካብ ተሓታትነት ሓራ ኣይኮነን። ስለዚ በዚ ዘለዎ መልክዕ ኣገባብ ቃልሲ ክቕጽል ምስ ዝመርጽ ንልዕላውነትን ሓድነት ህዝብን መሬትን ኤርትራ ስግኣትን ሓደጋን ምዃኑ ኣይተርፎን’ዩ።
- እዚ ሎሚ ኣብ መድረኽ ብግልጺ ዘንጸባርቕ ዘሎ ትግራይ ትግርኚ ወይ ኣንድነት ዝብል ጉጉይ ኣተሓሳስባ ብግብሪ ንልዕላውነትን ሓድነት ህዝብን መሬትን ኤርትራ ዝጎዛዚ ጭቡጥ ስግኣትን ሓደጋን’ዩ።
- ንብዙሕነትን ግርማን ህዝቢ ኤርትራ ዝጻረር፡ ንገለ ብሄራት፡ ሃይማኖታት፡ ኣውራጃታት፡ ካብኡ ንታሕቲ መበቆልን መንነትን ዘነኣእስ ብትምክሕቲ ዝግለጽ ወይ ብኣንጻሩ ብጸቢብነት ዝሰራሰር ኣተሓሳስባታት ንልዕላውነትን ሓድነት ህዝብን መሬትን ኤርትራ ዝኸፍአ ስግኣትን ሓደጋን’ዩ። ግርማይ ወዲ ፊሊፖን መሰልቱን ካብዚ ዘርኣዊ ኣተሓሳስባ’ዚ ነጻ ዘይምዃኖም’ዩ ዝረጋገጽ። ምክንያቱ ኣብ ሃገራት ኤውሮጳን ኣሜርካን ካብ 5-7 ዓመት ዜግነት ክወስዱ መሰል ከም ዘለዎም እናሞጎቱ፡ ኣብ ኤርትራ ተወሊዶም ጭቓ ኣቆጢዖም ንዝዓበዩን ንልዕሊ 50 ዓመታት ንዝተቐመጡን ወደባትን ዘይወደባትን ብዝብል ዘርኣዊ ኣተሓሳስባ ክፈላልዩ ስለ ዝሕልኑ። በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ግርማይ ወዲ ፊሊፖን መሰልቱን ንካልኦት ኣህዛብ ክብሪ ዘይህቡ ሓለይቲ ወይ’ውን ተጣባቒቲ ህዝቢ ኤርትራ ክመስሉ ምፍታን ከንቱ’ዩ። ኤርትራዊ ፍሉይ ፍጥረት እናወሰዱ፡ ትግራዋይ ከም ዝተሓተ ፍጥረት እናረኣዩ፡ ወዲ ትኹል ኣምሓራይ ኣድጊ እናበለ ክደርፍ እናተባብዑ ይትርፍ ሓለይቲ ኣምሓራን ኦሮሞን ክኾኑ፡ ፍቕርን ሓልዮትን ህዝቢ ኤርትራ ዘይብሎም ምዃኖም’ዩ ዘመላኽት።
ኣብ መደምደምታ ካብቲ ኣብ ውሽጥን ደገን ዝርከብ ህዝቢ ኤርትራ ለውጢ ከረጋግጽ ኣይኽእልን’ዩ፡ ኣብ ኤርትራ እንተፈትዩ ለውጢ ከረጋግጽ ዝኽእል ገባቲ ኢሳያይስ ጥራይ’ዩ፡ ብምባል ዝፍለጥ ፈላስፋ ኣብዚ ሰሙን’ዚ ኣብ ዝተፈላለየ መርበብ ሓበሬታታት ብትምክሕቲ ዝተነድሐ ጽሑፍ ምስ ኣንበብኩ ብዛዕብኡ ገለ ከይበልኩ ክሓልፍ ሕልናይ ኣይፈቐደለይን። ጃህራን ፈኸራን ንገባቲ ኢሳይያስ ኣይጠቐመን። ገባቲ ኢሳይያስ ብዶብ ኣመሳሚሱ ግጭት ኤርትራን ኢትዮጵያን ምስ ኣባርዐ ካብ ባድመ ወጻእና ማለት ጸሓይ ዓሪባ ዘይምምላስ ማለት’ዩ፡ እቲ ኲናት ኣብ ባድመ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብ መቐለ ክንምሳሕ ንኽእል ኢና ኢሉ ይጅሃር ምንባሩ ይዝኸር። ኣብ ጽንብል በዓል ሃገራዊ ነጻነት 2017 ዝሃቦ መደርኡ ግን ማሕበረ ሰብ ዓለም ልዕልነት ሕጊ ኣኽቢሩ ብኮሚሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተወሰነ ልዕላዊ መሬትና ከረኽብና ይምሕጸን ክብል’ዩ ተገዲዱ። እዚ ገባቲ ኢሳያይስ ካብቲ ዝነበሮ ብድዐን ጃህራን ክሳብ ክንደይ ነፊሱ ምህላዉ’ዩ ዘመላኽት። ኮይኑ ግን ኣብዚ እዋን’ዚ እቲ ትግራዎት ከም ንፉዓት ዝቁጸሩ ዘለዉ ንሕና ኤርትራውያን ስለ ዝሓመቕና ጥራይ’ዩ ክብል ዝጸንሐ ተመራማሪ ንፖሎቲከኛታት ትግራይ ምስ ገባቲ ኢሳይያስ ተሰሊፉ ካብ ትግራይ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ካብ መላእ ኢትዮጵያ ሓግሒጉ ከውጽኦም ብቕዓትን ሓይልን ከም ዘለዎ ገሊጹ ኣሎ። ገባቲ ኢሳይያስ ኣብ ግጭት ኤርትራን ኢትዮጵያን ከም ዘይተሳዕረ፡ ብኣንጻሩ ንክንደይ ጀረናላት ከም ዘብኸዮም ክገልጽ’ውን ሕፍር ኣይበለን። ብቕዓትን ሓይልን እንተዝህሉ ደኣ ካብ ባድመ ምውጻእ’ዶ ኣይምቐለን ነይሩ። ብዝኾነ ኣብዚ ጉዳይ’ዚ ብዘይቀለዓለም ከምቲ ትምክሕቲ ኣደ ውድቀት’ያ ዝበሃል ሓደ ካብቲ ንጭቡጥ ወድቀትና ምክንያት ኮይኑ ዘሎ ሓሶት፡ ትምክሕቲ፡ ጃህራን ፈኸራን ምዃኑ ክንግንዘብ ይግባእ ክብል ይደፍር። እዚ ንገባቲ ኢሳይያስ ጥራይ ዝምልከት ዘይኮነስ፡ ነፍሲ ወከፍ ዜጋ ነብሱ ክፍትሽ ይምሕጸን።
ንቡር ዝምድና ኣህዛብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንዘለኣለም ክነብር’ዩ!!
ምስ ሰናይ ትምኒት
ነፀረኣብ ኣስመላሽ
16 ሰነ 2017
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10746

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ድሕረ ባይታ
ስኩለካሳ (Skolekassa.no) ኣብ የካቲት 2016 ኢዩ ተመስሪቱ። ክፍሊ ትምርቲ ንሓተቲ ዑቕባን ንብሕጊ ትምርቲ ኖርዌይ ናይ ምምሃር መሰል ደለዎም ስደተኛታትን ድኸውን ምንጪ መምሃሪን መሳለጥያ ምህሮን ደለዎ ኤለክትሮናዊ በሪ ክኽፈት ወሲኑ። ብምኽንያት ገዚፍ ዋሕዚ ስደተኛታት ከኣ ስኩለካሳ ከም ደገፍ ነቲ ናይ ትምህርቲ ዕድል ኮይኑ ንኸገልግል ኢዩ ተመስሪቱ።
ቤት ጽሕፈት ሚንስትሪ ትምህርቲ ምስ ኦስሎመት ስቱርቢ ዩኒቨርሲቲ ( ኣቐዲሙ ዩኒቨርሲቲ ኦስሎን ኣከርሁስን ድነበረ) ከምኡውን ሃገራዊ ማእከል ንባህላዊ ብዙሕነታዊ ትምህርትን (NAFO) ብምትሕብባር ናይ ምምዕባሉ ሓላፍነት ወሲዱ ይርከብ።
ናብ መን ድዓለመ
ስኩለካሳ ን ኣብ ኖርዌይ ሓጺር ግዜ ዝተቐመጡን ቋንቋ ኖርዌይ ከም ካላኣይ ቋንቋ ድወስድዎ ተመሃሮን ዕላማ ድገበረ ኢዩ። ስኩለካሳ ምስ ድተፈላለየ ዕድመ፣ ድሕረባይታ፣ ቋንቋን ተሞኩሮን ደለዎም ቆልዑ ድሳነ ኢዩ።
ዕላማ ስኩለካሳ
ስኩለካሳ መተካእታ ነቲ ምሉእ ናይ ትምህርቲ ዕድል ኣይከውንን ኢዩ። ዕላማ ስኩለካሳ፣ ደገፍ ነቲ ናይ ትምህርቲ ዕድል ኮይኑ መታን ከገልግል፣ ኤለክትሮናዊ መሳለጥያ ምህሮን ምንጪ መምሃሪን ድሉው ምግባር ኢዩ። እቶም መምሃሪ ምንጪታት ተመሃሮ ኣብ ናይ ገዛ ዕዮ ወይውን ካልእ ምስ ትምህርቲ ድተተሓሓዙ ንጥፈታት ከም ኣብነት ሓገዝ ዕዮ ገዛን ወለንታዊ ትምህርቲ ቋንቋ ኖርዌይን ክትጥቀሙሎም ይከኣል ኢዩ። ስኩለካሳ ምንጪ መምሃሪ ካብ ኣማዕበልቲ መሳለጥያ ምህሮ፣ ኣሕተምቲ፣ ሃገራዊ ማእከልን ካልእን ይእክብ። ስኩለካሳ ከኣ ነቲ ምንጪ መምሃሪ ብሸውዓተ ድተፈላለየ ቋንቋታት የቕርቦ። እዚ መርበብ እዚ ከኣ ብቕጻሊ ብእዋናዊ ትሕዝቶ ክምዕብል ኢዩ።
ስኩለካሳ ብኸመይ ይሰርሕ
ስኩለካሳ Skolekassa.no እኩብ ናይ መሳለጥያ ምህሮን ምንጪ መምሃሪን ደለዎም ኣተሓሓዝቲ ኮይኑ ትሕዝትኡ ከኣ መምሃሪ ምንጪታት ናይ ኖሽክ፣ እንግሊዝ፣ ቁጽሪ፣ ጆግራፍን ስነፍልጠትን ኢዩ። እቶም ዓይነታት ትምህርቲ በብደረጃኦም ካብ ቀዳማይ ክሳብ ዓስራይ (1-10) ክፍሊ ድተመቓቐሉ ኢዮም። እብ ትሕቲ እቲ ዓይነት ትምህርቲ ከኣ ምስቲ ውጥን ምህሮ ናይ ነብሲ ወከፍ ዓይነት ትምህርቲ ድተሓሓዙ ድተመርጹ ኣገደስቲ ጽሑፋት ይርከቡ። ፉሩተን ኖሽክ (ብዘይካ ኖርዌጅያን) ምንጪ መምሃሪ ናይ ቋንቋታት ዓረብ፣ ዳሪ፣ እንግሊዝ፣ ኩርማንድጂ፣ ፓሽቶን ትግርኛን ኢዩ። እዞም ቋንቋታት እዚኣቶም ብብዝሒ ተዛረብቶም ካብቶም ክሳብ ሎሚ ደለዉ ምዝጉባት ስደተኛታት ኢዮም ተመሪጾም።
ስኩለክካሳ ብዝተኻእለ መጠን ነብሱ ድኸኣለ ክኸውን ካብ ድብል ስነሓሳብ ኢዩ ተሰሪሑ። ብድተኻእለ መጠን ብዙሕ ኣማራጺታት ኣብ ምንጪ መምሃሪ ክህሉ ከም ባህሪ ንመምህርን ወይ ኣካያዲ ስራሕን ሓደ ዓቢ ትርጉም ደለዎ ነገር ምጥጣሕ ኢዩ።
መእተዊ ናብ ስኩለካሳ – ፈይደ
ስኩለካሳ ብኽልቲኦም ማለት ነጻ ንኹሉ ክፉታት ድኾኑ ምንጪ መምሃሪን ፍቓድ ዘድልዮም ኮይኖም ነቶም ፍቓድ ደለዎም ጥራይ ክፉታት ድኾኑ መምሃሪ ምንጪታትን ድቖመ ኢዩ። ናብቶም ፍቓድ ዘድልዮም መምሃሪ ምንጪታት ንምእታው ተማሃሮ ግድን ናቶም ናይ ተጠቃሚ ፈይደ ብምጥቃም ኣብታ ኣብ ነብሲ ወከፍ ገጽ ናይ ስኩለካሳ ብንጹር ትረአ መእተዊ ጠዊቖም ክኣትዉ ኣለዎም።
ድሕሪኡ ናብቲ ቤት ትምህርቶም ፍቓድ ድገዝኣትሉ ምንጪ መምሃሪ መእተዊ ይረኽቡ። ንመርበብ ስኩለካሳ skolekassa.no ብኸመይ ከምትጥቀመሉ ዘርኢ ሓጺር ፊልም ንምዕዛብ ኣብዚ ጠውቕ።
ንኣጠቓቕማ ብፈይደ ምእታውን ናይ ተማሃራይ ኣድራሻ ንምስራሕን ድምልከት ሕቶ እንተደኣሃልዩ፣ ንናይቲ ቤት ትምህርቲ ወይ ናይቲ ምምሕዳር ናይ መርበብ በዓል ስልጣን ተወከስ። ተመሃሮ ምስቲ ናቶም ኣጠቓቕማ ፈይደ ድተሓሓዝ ብድሆታት እንተጋጢምዎም ከኣ መምህራንን ሰራሕተኛታት ናይቲ ቤት ትምህርትን እንተሓገዝዎም ጽቡቕ ኢዩ።
ውዕል ኣመስራሒ ዳታ (ሓበሬታ)
እዚ ውዕል እዚ፣ ንኣጠቓቕማ ናይቲ ኣመስራሒ ዳታ ኣብ ክንዲ እቲ ናይ ምምስራሕ ሓላፍነት ደለዎ ኣካል፣ ኣብ ውልቃዊ ሓበሬታታት ምእካብ፣ ምምዝጋብ፣ ምጥርናፍ፣ ምዕቃብ፣ ምልኣኽ ወይ ሕውስዋስ ናይዚኣቶም ደጠቓለለ ከምኡውን ኣጠቓቕማ ስኩለካሳ ብቐንዱ ድቆጻጸር ውዕል ኢዩ።


text:
ብምልክት ቋንቋ ዝዛረቡ ሰባት ጥራይ ዝነብሩላ ከተማ
ኩሎም እግሮም ጠሚሮም ኾፍ ኢሎም ኣለው። ካብኣቶም ሓደ ዝኾነ ኮሎክ ጌታር ፍሉጥ በዓል ሞያ ማርሻል ኣርት ነይሩ።
ኣብ ጥቕኡ ኾፍ ዝብሉ ሰባት፡ ብከብዲ ኢዱን ኣጻብዕቱን ብዝፈጥሮ መልእኽቲ ሓዘል ዘይቃላዊ ዘረባ፡ ብጣቕዒት'ዮም ዘሰንዩዎ።
'ካታ ኮሎክ' ድማ ኣብ ኢንዶኖዢያ ዝፍለጥ፡ 'ቋንቋ ጸማማት' ተባሂሉ ዝጽዋዕ ፍሉይ ቋንቋ'ዩ።
እዚ ኣብ ዓለም ብኣውርኡ 44 ሰባት ጥራሕ ዝረዳድእሉ ብሕታዊ ናይ ጸማማት ቋንቋ'ዩ።
ልሙድ ዘይኮነ ግን ድማ ዓብዪ ቁጽሪ ዘለዎ ሽዱሽተ ወለዶ ዝኸውን ህዝቢ ቤንግካላ ጸማም ኮይኑ'ዩ ተወሊዱ። ገለ ሰባት ከም መርገም እንትቖጽሩዎ ፡ ተመራመርቲ ድማ ምስ ስነ ተወርሶ [ጅን] ዝተኣሳሰር ጸገም'ዩ ይብሉዎ።
እዚ ስነ ተዋርሶ ምጽማም ድማ፡ ኣብቲ ማሕበረሰብ ንዓሰርተታት ዓመታት ዝመጽአ ሓደ ካብ ሓምሳ ቆልዑ ጸማም ኮይንካ ናይ ምውላድ ተጓንፎ ስዒቡ ዝመጽአ ምዃኑ ይገልጹ።
እንተኾነ ብዝተፈላለየ መልክዑ እዞም ብናይቲ ከባቢ ሕብረተሰብ 'ኮሎ ' [ጸማም] ተባሂሎም ዝጽውዑ ሰባት፡ ኣብ ካልእ ከባቢ ካብ ዘለው ተመሳሳሊ ጸገም ዘለዎም ሰባት ዝሓሸ ጸጋ ዘለዎም'ዮም።
እቲ ምንታይ፡ ልዕሊ ፍርቂ ምስማዕ ዝኽእሉ ነበርቲ ቤንግካላ ምስማዕ ምስ ዘይኽእሉ ኣባል ስድራ ቤቶምን መሓዙቶምን ንክረዳድኡ 'ካታ ኮሎክ' ተማሂሮም'ዮም።
ውሑዳት በጻሕቲ ዓዲ'ውን ሓልሓሊፉ ነዚ ማሕበረሰብ ንምርኣይ ዝኸዱ እንትኾን፡ ካብ ሕርሻን መዓልታዊ ስራሕን እቶት ይረኽቡ።
ካብዚ ሓሊፉ ብነበርቲ እቲ ኸባቢ ሓለዋ ጸጥታን፡ ዋርድያታት መቓብርን ኮይኖም ይቑጸሩ'ዮም።
"ጸማም ኾይንካ ክትውለድ ዕጫ'ዩ" ዝብል ወሃቢ ቃል ጥምረት ጸማማት ቤንግካላ ኬቱት ካንታ፡ "ኣብ ዓለም ጸማም ኮይንካ ክትዓቢ እቲ ዝሓሸ ቦታ ድማ እዚ'ዩ" ኢሉ።
ኣብዚ ከባቢ ዝነብሩ ምስማዕ ዝኽእሉ ሰባት 'ኢንጌት' ተባሂሎም ይጽውዑ። ኣብዛ ገጠራዊት ከባቢ እትነብር እንተኾይንካ ግን፡ ኮሎክን ኢንጌትን 'ቋንቋ ጸማማት' ኢሎም ብዝጽውዑዎ መረዳድኢ ክዘራረቡ ኢኻ ትረኽቦም።
ኣብ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ፣ ቤተ ጸሎት ወይ እንዳ ቡን ኮነ ካልእ፡ ክልቲኦም ሰባት ብዝኾነ መገዲ ተረዳዲኦም ክስሕቑ ትዕዘብ።
ኣብ ናይ ምልክት ቋንቋ ካታ ኮላክ ንሓድሽ ሰብ ብዙሕ ዘጸግም ኣይኮነን። ንኣብነት ወዲ ተባዕታይ ንምባል ዝተሰመየት ኣመልካቲቶ ኣጻብዕቲ'ያ።
ኣቦ ንምባል ድማ ኣመልካቲቶ ኣጻብዕቲ ቁሩብ ዕጽፍ ተብላ። ጓል ኣንስተይቲ ድማ ብክልተ ብጸቢቡ ዝተኸፈታ ኣጻብዕቲ ትውከል።
እዚ'ውን ኮይኑ እቲ ከባቢ ብዙሓት ክእለት ዘለዎምን ብርቱዓትን ሰባት ዝፈርይሉ'ዩ።
ስሎቬንያ፡ ሳንዱዊች ዝሰረቐ ኣባል ፓርላማ ስልጣኑ ክለቅቕ ተገዲዱ
ዳራይጀ ክሬሲክ ዝተበሃለ ኣባል ባይቶ (ፓርላማ) ስሎቫንያ፡ ሰራሕተኛታት እቲ 'ሱፐር ማርኬት' ዕሽሽ ስለ ዝበልዎ ከም ዘሕረቖን ፀኒሑ ግን ክፍሊት ንምፍፃም ከም ዝተመለሰን ተዛሪቡ።


text:
" ናይ ብፁእ ኣቦና ኤልያስ ምምጽእ ናብ ሃገር ስብከትና ክንርኢ ንግሆ ንግሆ ዓይንና ሓሲና፡ ገጽ ንገጽ ክንራኸብ ንጽበ ነይራ። ምሳዛ ክብርቲ መዓልቲ እግዚአብሔር ኣምላኽ ቀልጢፉ ከራኽበና፡ ካብ ጸሎት ኣዕሪፍና ኣይንፈልጥን። ነዛ መዓልቲ ካብ ርሑቅ ኣማዓሚድና ንርእያ ነይርና። ትመጸና ከም ዘነበረት ኣይዘንጋዕናን።
ኣቦና ክህልወና ቢሂግና፡ ናፍቆት ኣቦነት ንልብና ስዒርዎ። ናይቲ ዝጓስየና ኣቦ ገጹ ክንርኢ፡ ኣብ ትሕቲ መጋስኡ ኮይና መንፈሳዊ መግብን መስተን ክንጸግብ፡ ናፍቆት ኔይርና። እዚ ዓመታት ዝወሰደ ናፍቆትን ሃረርታን ሎሚ ተፈጺሙ። ጸሎትና ሰሚሩና። ተመሰገን እግዚአብሔር ኣምላኽ ምስዛ ቅድስቲ መዓልቲ ዘራኸብካና። "
ቅዱስ ሲኖዶስን ጳጳሳ ሃገረ ስብከት ኣሜሪካን ካንዳን ብፁዕ ኣቡነ ኤልያስ፡ ብልኡካን ቅዱስ ሲኖዶስ ብፁዕ ኣቡነ ሉቃስ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስን ቀሲስ በረኸት ኪዳነ ኃላፊ ወፃኢ ዝምድናታት መንበረ ፓትርያርክን ተሰንዮም ኣብ ዋሽንግቶን ዲሲ ብዕለት 4-09-2014 ዓ.ም.ግእዝ (12-05 2022 ዓ.ም.ፈ) ብሰላም ኣትዮም።
ብፁእ አቡነ ሉቃስን አቡነ ኤልያስ ካብ መዕርፎ ነፍርቲ ጀሚሮም ክሳብ ኣብ ቤተ-ክርስቲያን ቅድስት ሥላሴ ጽርሓ ኣርያም እግሮም ዝረግጹ ብለባስያን ካህናትን ብተማህሮ ትምህርቲ ሰንበትን ብምእመናንን ብመዝሙር ምስጋና ተዓጂቦም ብኽብሪ ናብ ዝተመደበሎም ሃገረ ስብከት በጺሖም። ኣብ ቤተ-ክርስቲያን ሥርዓት ጸሎት ቅዳሴ ድሕሪ ምብጽሑ፡ ናይቲ ደብሪ ርእሰ መምህር ቆሞስ አቦ ገብረሥላሴ ናይ እንቋዕ ደሓን መጽሕኩም መልእኽቲ ኣስሚዖም። ቀጺሎም ሊቀ ካህናት ቀሲስ ሚካኤል ሓጺር መግለጺ ንሃገረ ሰብከትን ኣሜርካን ካናዳን ዘምልከት መብርሂ ሂቦም።
ኣብ መወዳእታ ብፁዕ ኣቡነ ሉቃስ ንዓቅልን ትዕግስትን ሃገር ስብከትና ሞጊሶም። ነዛ መዓልቲ እዚኣ ንኽንርኢ ዝፈቀደ ልዑል እግዚአብሔር ኣምላኽውን ኣመስጊኖም። ሃገር ስብከት ምስ ቡፁእ ኣቡነ ኤልያስ ብሓደ ልብን ውሕደትን ሰሚሮም ልዕል'ቲ ቅድሚ ሕጂ ዝፍጽምዎ ዝነበሩ ሓዋርያዊ ተልእኮን ኣግልግሎትን ንኽፍጹም ሓደራ ኢሎም።
በረከት ብፁአን አቦታት አምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር የካፍለና።


text:
እስራኤል ሎሚ`ውን ንቓዛ ብደብዳብ ነፈርቲ ምሕራሳ ቀጺላ`ላ። እስራኤል ኣብ ናይ ሎሚ ደብዳባ ሓማስ ዝጥቀመሉ ዝበለቶ ገለርያታት፡ ከምኡ ድማ ገዛውቲ ኣዘዝቲ ዕጡቓት ሓማስ ዒላማ ጌራ`ላ።
ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንተኒ ብሊንከን፡ ዕጡቓስ ሓማስን ካልኦት ሚልሻታትን ናብ እስራኤል ዝትኩስዎ ሮኬታት ብቕጽበት ደው ከብልዎ ኣለዎም ኢሉ። ኣተሓሒዙ እስራኤል ነብሳ ናይ ምክልኻል መሰል`ኳ እንተለዋ፡ ንሲቪላት ዘይምጉዳእ ሓላፍነት`ውን ኣለዋ።
ብሊንከን ኣተሓሒዙ፡ ኣመሪካ ነቲ ግጭት ንምዕራፍ ብድሕሪ መጋረጃ ብጻዕቒ`ያ ትሰርሕ ዘላ ብምባል ምስ መራሕቲ ግብጺ: ቐጠር: ፓኪስታን ስዑድያ ከምኡ`ውን ፈረንሳ ርክባት ትገብር ከምዘላ ኣፍሊጣ።
እዚ ናይ ሎሚ ርእይቶ ዝስማዕ ዘሎ፡ ትማሊ ሰንበት፡ ናይ እስራኤል ቀዳማይ ሚኒስትር በንጃሚን ነተንያሁ ነቲ ደብዳብ ነፈርቲ ኣብ ቀረባ ደው ከምዘየብሎ ድሕሪ ምሕባሩ`ዩ። ትማሊ ሰንበት ነፈርቲ ኩናት እስራኤል ኣብ ቓዛ ንሰለስተ ህንጻታት ኣዕኒየን ብውሕዱ 42 ሰባት ተቐቲሎም`ዮም።
ሓማስ ትማሊ ሰንበት ናብ እስራኤል ሮኬታት ይትኩስ ኔሩ-ሓደ ኣብ ሲናጎጉ ምዕላቡ ይግለጽ ኣሎ። ዛጊት በቲ ግጭት 58 ቆልዑትን 34 ደቀኣንስትዮን ዝርከብዎም 197 ፍልስጤማውያን ከምዝተቐተሉ ሚኒስትር ጥዕና ቓዛ ገሊጹ`ሎ። ካብ ወገን እስራኤል ድማ ሓደ ወዲ ሽዱሽተ ዓመት ዝርከቦም 10 ሰባት ሙሟቶም ይግለጽ።


text:
ካብ ሰነዳት ገበናት ህግደፍ፡ – ግዳያት ርሸና ህግደፍ ይዘከሩ
ስርዓት ህግደፍ፡ ኣእሚኑን ኣብ ዜጋታቱ ድርኺት ፈጢሩን ዘይኮነስ፡ ብማእሰርትን ቅትለትን ዘመሓደር ጽዩፍ ስርዓት እዩ። ስልጣኑ ሕጋውነት ስለዘይብሉ፡ ርእሰ ምትእምማን የብሉን፡ ኣብ ቀጻሊ ስግኣት’ዩ ዝነብር። ስለዚ ነቲ ክሳብ ምሉእ ዕድሚኡ ዝምነዮ ፖለቲካዊ ስልጣን ብሓይልን ኣስገዳድን፡ ብራዕዲ-ሽበራን ምፍርራሕን እዩ ከጻንሖ ዝፍትን። ብሰንኪ እዚ ሕግን ሓሳብሎን ዘይብሉ ሽፍታዊ ኣካይዳ ኸኣ ብዙሕ ገበናት ኣዋህሊሉ ‘ሎ። ጥርዚ ናይዞም ገበናት፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዜጋታት፡ ብዝያዳ ድማ ኣብ ልዕሊ መንእሰያትን ኣባላት ሰራዊትን ብትሕዞ ዝፍጽሞ ናይ ምርሻን ስጉምትን ቅትለትን እዩ።
ስርዓት ህግደፍ፡ ኣእሚኑን ኣብ ዜጋታቱ ድርኺት ፈጢሩን ዘይኮነስ፡ ብማእሰርትን ቅትለትን ዘመሓደር ጽዩፍ ስርዓት እዩ። ስልጣኑ ሕጋውነት ስለዘይብሉ፡ ርእሰ ምትእምማን የብሉን፡ ኣብ ቀጻሊ ስግኣት’ዩ ዝነብር። ስለዚ ነቲ ክሳብ ምሉእ ዕድሚኡ ዝምነዮ ፖለቲካዊ ስልጣን ብሓይልን ኣስገዳድን፡ ብራዕዲ-ሽበራን ምፍርራሕን እዩ ከጻንሖ ዝፍትን። ብሰንኪ እዚ ሕግን ሓሳብሎን ዘይብሉ ሽፍታዊ ኣካይዳ ኸኣ ብዙሕ ገበናት ኣዋህሊሉ ‘ሎ። ጥርዚ ናይዞም ገበናት፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዜጋታት፡ ብዝያዳ ድማ ኣብ ልዕሊ መንእሰያትን ኣባላት ሰራዊትን ብትሕዞ ዝፍጽሞ ናይ ምርሻን ስጉምትን ቅትለትን እዩ።


text:
ኣብ ክልል ትግራይ ኩነታት ፀጥታ ዘይግመትን ተለዋዋጣይን ኮይኑ ከምዝቐፀለን ኣብ ገጠራት ትግራይ ንስራሓት ሰብኣዊ ሓገዝ ዝዕንቅፍ ተፃብኦታት ምህላውን ወሃቢ ቃል ዋና ፀሓፊ ሕቡራት ሃገራት ስቴፋን ዱጃሪክ ትማሊ ኣብ ዝሃቡዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ሓቢሮም።
ኣብ ከተማ መቐለ ተፃቢቦም ካብ መንጎ ዝርከቡ ተመዛበልቲ ብኮቪድ 19 ምትሓዞም ፀብፃብ ከምዝበፅሖምን ናይ ጥዕና ፈተናታት ዋሕዲ ኣገደስቲ መድሓኒታትን ናይ ሕክምና ናውትን ሕጽረት ንናይ ኣምቡላንስ መኻይን ዝኸውን ነዳዲን ከምዘሎ ገሊፆም።
ንሶም ወሲኾም ኣብ ክሊ እዞም ብድሆታት ግን መሻርኽቲ ሰብኣዊ ትካላት ኣብ ትግራይ ሓገዝ ንዘድልዮም ሰባት ንምሕጋዝ ምፍታኖም ቀፂሎም ኣለው ኢሎም። ክሳብ 29 ሚያዚያ ኣብ ዘሎ እዋን መንግስትን ፕሮግራም መግቢ ዓለምን ን1.1 ሚሊዮን ሰባት ልዕሊ 19,000 ሜትሪክ ቶን እኽሊ ኣከፋፊሎም ኣለው።
ወሃቢ ቃል ስቴፈን ዱጃሪክ ኣብ መላእ እቲ ክልል ዘድሊ ሓገዝ ንምቕራብ ተወሳኺ ሓይሊ ሰብ፣ገንዘብ ከምኡ'ውን ዘይተገደበን ውሑስን ተበፃሕነት ክህልው መሻርኽትና ዝኾኑ ሰራሕተኛታት ሰብኣዊ ሓገዝ የጠንቅቑ ኣለው ኢሎም ።


text:
መራሕቲ ተነሓናሕቲ ፖለቲካዊ ጉጅለታት ሱምሊያ ዝበነ ስልጣን መሰጋገሪ መንግስቲ ምስኣብቅዐ ንዘጋጥሙ ኣገደስቲ ዛዕባታት ንምፍታሕ ምስ ዓለምለኸ ኣደራደርቲ ተራኺቦም እናተዘራረቡ እዮም።
ኩሎም ሱማሊያዊያን ላዕለዎት ፖለቲካዊ መራሕቲ ኣብቲ ንኽልተ ማዕልታት ዝፀንሕ ዕፁው ኣኼባ ይሳተፉ ኣለው።ፕሬዝዳንት ሱማሊያ ሸኽ ሸሪፍ ኣሕመድ፡ቀዳማይ ምንስተር ዓብዲወሊ መሓመድ ዓሊ ከምኡ’ውን ኣፈጉባኤ ፓርላማን ንዓርሳ ከምሃገ ናይ ዝኣወጀት ፑንትላንድ ፕሬዝዳንትን ኣብቲ ኣኼባ ይሳተፉ ኣለው።ኣብ ሱማሊያ ዝፀንሐ ቅልውላው ንኸብቅዕ ድልየት ዘለዎም ካልኦት ኣካላትን ኣብቲ ኣኼባ እናተሳተፉ እዮም።
እቲ እማመ ከም ኖተግቲ ዝተቐበሮ ማይዳ ብተባራዕቲ ዛዕባታት ዝተመልአ እዩ ክብሉ ሓደ ዲፕሎማሰኛ ይዛረቡ።ካብቶም ተባራዕቲ ዛዕባታት ሓደ ካብ ኩሎም ሱማሊያዊያን ተነሓናሕቲ ዓሌታት ምምራፅ 825 ዓብየቲ ዓዲ ዝምልከት ጉዳይ እዩ።እዚ ጉጀለ ዓበየቲ ዓዲ ንሕገ መንግስቲ ከፅድቕን ድሕሪ መሰጋገሪ ናይ ዝህሊ ፓርላማ ክመርፅን እዩ።ፓርላማ ዝቕፅል 15 ሰኒ ኣ/ፈ ንክምረፅ እቲ እማመ ይፅውዕ።
ቀዳማይ ምንስቴር መሰጋገሪ መንግስቲ ሱማሊያ ዓብዲወሊ መሓመድ ዓሊ ኩሎም ፓርትታት ብቅንዕኛ እንድሕር ተደራዲሮም ኣብቲ ዝተቐመጠሉ ናይ ግዜ ሰሌዳ ክሳኻዕ እዩ ክብሉ እምነቶም ይገልፁ።
እቶ ቀዳማይ ምንስቴር ቅድም ክብል ኣብዝሃብዎ ቃለመጠይቕ ነቲ ናይ ነሓሰ መፅብዓ ምርጫ 825 ዓበይቲ ዓዲ ወሳኒ እዩ ክብሉ ተሰሚዖም ኣለው።
ሓላፍነት መሰጋገሪ መንግስቲ ንኸብቅዕ 90 ማዕልታት ኣብዝተተፈሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኩሎም ወገናት ኣፈላልዮም ንምፍታሕ ኣበርቲዖም እናሰርሑ ይርከቡ።


text:
Radio: 09 March 2022
ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂንስትዮ ትማሊ ሰሉስ 8 መጋቢት ብደረጃ ዓለም ተዘኪሩ ውዒሉ።
እዚ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ብዝተፈላለየ ኣገባባት ዝተዘከረ፣ ኣህጉራዊ መዓልቲ፣ ደቂንስትዮ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ማዕረ መሰል ከምዘለወን ኣብ ፖለቲካ፣ ቁጠባ፣ ማሕበራዊን ካልእ ጽላታትን ሕበረትሰብ’ውን ብማዕረ ክሳተፋን ዘዘኻኽር’ዩ።
ብዘይካ’ዚ ደቂተባዕትዮ ኣብ ልዕሊ ደቂንስትዮ ዝፍጽምዎ ዓመጽ ይኹን ሕብረተሰብ ኣብ ልዕሊአን ዝፍጽሞ ከም ምኽንሻብ ዝኣመሰለ ጎዳኢ ልምድታትን ካልእ ዘቤታዊ ዓመጽን፣ ሓደ ካብ ቀንዲ ምግሃስ መሰላት ደቂንስትዮ ምዃኑ ኣብዚ ኣጋጣሚ ብሰፊሑ ተዘሪብሉ።
ኣብ ዝተፈላለየ ሃገራት ዝርከቡ ኤርትውያን’ውን፣ ን8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂንስትዮ ብዝተፈላለየ ኣገባብ ዘኪሮማ ዊዕሎም።
ኣብ ኤርትራ ምስ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ካልእ ምስትኡ ዝተሓሓዝ ኩነታትን ኣብ ልዕሊ ደቂንስትዮ ንነዊሕ ዓመታት ዝቐጸለ ኣደራዕ ምህላዉ፣ ንፍትሕን ለውጥን ክቃለሳ ተጣበቅቲ መሰላት ደቂንስትዮ የተሓሳስባ’የን።
ኣብ ኤርትራ ኣዝየን ብዙሓት ደቂንስትዮ ብሰንኪ ፖለቲካ፣ እምነትን ካልእ ዝተፈላለየ ምኽንያታትን ብዘይዝኾነ ሕጋዊ ክስን ፍርዲን ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ይሳቐያ ከምዘለዋን ክሳብ ሞት ዝበጽሕ ግፍዕታት ከምዝወረደንን ይፍለጥ።
================


text:
እቲ ካብ ዝሓለፈ ሰሉስ መስከረም 21 ጀሚሩ ኣብ ኒውዮርክ ዝካየድ ዘሎ መበል 76 ሓፈሻዊ ዋዕላ ውድብ ሕቡራት ሃገራት መደረኦም ብቪድዮ ዝቀረበ ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኤርትራ ዑስማን ሳልሕ ሳዕቤናት ከባቢያዊ አየርን ለበዳ ኮቪድ 19ን ኣብ ማሕበረሰብ ዓለም ዘብፅሖ ዘሎ ሳዕቤን ሰፍ ዘይብል ሓይሊ ሚዛን ዓለም ዘነቃነቐን እዩ ኢሎም ።
ኣብዚ እዋን ማሕበረሰብ ዓለም ርእይዎ ዘይፈልጥ ሰለስተ ዓበይቲ ፈተንቲ ፀገማት ገጢሙዎ ይርከብ ኢሎም። ከም መግለፂ እቶም ሚኒስትር ስጋብ ሕጂ መዓልታዊ ሰባት እናቀተል ዝቅፅል ዘሎ ለበዳ ኮቪድ 19 እቲ ሓደ ክኸውን ከሎ ፣ህይወት ህዝቢ ዓለም ንሓደጋ ዘቓልዐ ዘሎ ለውጢ ኸባቢያዊ ኣየርን ከምኡ'ውን ምስ ምልውዋጥ ሓይሊ ሚዛን ዓለም ዝመበገሲኡ ዓለምለኸ ንሕንሓትን ንዑዑ ስዒቡ ዘጋጥም ጎንፅን ክብሉ ይገልፅዎም ።
“እዚኦም ድማ ንገለ መሰረታውያን ሓቅታት ዘቃልዑ እዮም ኣብ ዝተወሰና ተምሳሌት ቁጠባዊ ዕብየት ተገይረን ንዘመናት ክውሰዳ ዝፀንሓ ሃገራት ስጋብ ሕጂ ንምሕደራ ውሽጥን ደገን ዝጥቀማሎም መስርሐን ኩለንተናውን ዘይድፈሩን ክበሃሉ ዝፀንሑ መለክዕታት ነቲ ሕጂዘሎ ጉድለት ዝርኣየ እዮ ።” ክብሉ ዝማዕበላ ሃገራት ዓለምለኻዊ ስርዓት ንምዕሳልን ንምውህሃድን ዝተኸተለኦም ፖሊሲታት ዓለምለኸ ህድኣትን ምዕባለን ኣየምፅኡን ክብሉ ወቂሶም ። ብምኻኑ ካብ ዝተወጣሕናዮ ኮረቻ ፈረስና ወሪድና ነዞም ጥፍኣት ብእዋኑ ፣ ብቅንዕንናን ተገዳስነትን ክንሓስበሎም ይግባእ ኢሎም።
ዓለምለኸ ሸቶታት ልምዓት ንምዕዋት ፣ እናተጋደደ ዝመፅእ ዘሎ ከባቢያዊ ለውጢ ኣየርን ንሓደጋታት ሰላምን ፀጥታን ዓለም ቅልጡፍ ምላሽ ዝህብ ፅኑዕ ውሳነ ውድብ ሕቡራት ሃገራት የድሊ ኢሎም ።
ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ኣብቲ ንጉዳያት ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝጠመተ መደረኦም ምስ ለበዳ ኮቪድ 19 ተተሓሒዙ ዘጋጠመ ቁጠባዊ ፀገማትን ንዓሰርተታት ዓመታት ዝጸንሑ ግጉያት ፖሊሲታት ምኽንያት ንጎንፅታት ቓሊዑ ይርከብ። ካብዚኦም ንውጥረት ዶባትን ምስ ግድብ ህዳሰ ተተሓሒዞም ዝለዓሉ ይጠቅሱ ። እቶም ሚኒስትር እዞም ጉዳያት ባዕሎም እቶም ሰብ ጉዳይ ንሓባራዊ ጥቅምታቶም ብዝጥዕም ተዛትዮም ክፈትሕዎ ዝግባእ እዩ ኢላ ኤርትራ ከምtአምን'ውን ገሊፆም ።
ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኤርትራ ዑስማን ሳልሕ ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣብ 2018 ዝተፈራረመኦ ውዕል ሰላም ልዑል ተስፋ ስላምን ልምዓትን ሒዙ ኣብ ሞንጎ ክልቲኦም ህዝብታት ልዑል ሓጎስን ፈጢሩ ዕብየትን የምፅእ ምህላዉ ገሊፆም ።
ይኹን'ምበር ህወሓት ግን ነዚ ሰናይ ተበግሶ ካብ ዘይምቅባል ፣ ሰላም ኢትዮጵያን ኤርትራን ንምዝራግን ዳግም ብሓይሊ ናብ ስልጣን ንምብሓት ተግባራት ዕንወት የካይድ ኣሎ ኢሎም ።
“ኣብዚ ክዝከር ዝግበኦ ህወሓት ኣብ ስልጣን እናሃለወ ንኽልተ ዓሰርተ ዓመታት ሉኣላዊነት ግዝኣታት ኤርትራ ብምድፋር ብግልፂ ዓለምለኸ ሕጊ ብምጥሓስ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ንዝወሰኖ ውሳነ ንኸይትግበርን ዕንቅፋት ኮይኑ ፀኒሑ እዩ ።”
ኣቶ ዑስማን ህወሓት ኣብ ልዕሊ እዚ ሰሜን ሓይሊ ምክልኻል ኢትዮጵያ ሃንደባታዊ ሓደጋ ብምውራድ ወተሃደራዊ ኣፅዋራት መንዚዑ ደጊሙ ናብ ስልጣን ንምምፃእን ብኡ ድማ ንኤርትራ ንምጥቃዕ ዓሊሙ ዝፈፀሞ ተግባር ጥፍኣት 'ዩ ኢሎም ። ነቲ ጨካን ጉጅለ ክብሉ ዝፀውዕዎ ድልየታቱ ከፈፅም ኣሜሪካን ኣውሮጳን ይሕግዘኦ ኣለዋ ክብሉ ነቂፎም ።
እዚ ቅድም ኢሉ'ውን ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ክፍፀም ዝፀንሐን ሉኣላዊነት ሓንቲ ሃገር ከምድላዮም ክጥምዝዙ ዝደልዩ ሓይልታት ዝግበር ድፍኢት ጠጠው ክብለን ካብ ተግባራቶም ክቁጠቡ ኣተሓሳሲቦም ።
ሰራዊት ኤርትራ “ ከበድቲ ግፋዕታት ሰብኣዊ መሰላት ፈፂሞም “ ብዝብል ግዳያት ሓደጋ ዝኾኑ ነበርቲ እቲ ኸባብን ብዓለምለኸ ትካላት ሰብኣዊ መሰላትን ክኽሰሱ ፀኒሖም እዮም ።ንኣሜሪካ ሓዊሱ ብርክት ዝበሉ ሰበ ስልጣናት ኣውሮጳ'ውን ኤርትራ ሰራዊታ ካብ ኢትዮጵያ ከተውፅእ ኣብ ዝተፈላለዩ መድረኻት ክፅዉዑ ተሰሚዖም እዮም ። ከምኡ'ውን መንግስቲ ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ስቪል ህዝቢ ወሪዱ ንዝተባህለ ጭካንያዊ ተግባራት ስዒቡ ኣብ ልዕሊ ላዕለዋይ ኣዛዚ ጦር ሰራዊት ኤርትራ ብዓለምለኸ ሕጊ ማግኘነትስኪ ኣብ ቀረባ ማዕቀብ ምንባሩ ዝዝከር'ዩ ። ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኤርትራ ዑስማን ሳልሕ ግና ኣብቲ ትማሊ ኣብ መበል 76 ዓመታዊ አኬባ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዘስምዕዎ መደረ ብዛዕባ ኣብ ኢትዮጵያ ዘለዉ ወተሃደራቶም ኮነ ዝኽሰሱሎም ጥፍኣታት ዝበልዎ ነገር የለን ።


text:
ዝኽሪ ህልቂት ላምፐዱሳ ኣብ ኦክላናድ ካሊፎርኒያ
መጽሔት፡ ፍትሒ 3ይ ሕታም
Eritrea Liberty Magazine Issue No. 26
Eritrean Festival Frankfurt 2014 Demtsi Hezbi Part II
Eritrea Liberty Magazine Issue No. 27
መግለጺ ኣቦ መንበር ሰዲህኤ ብኣጋጣሚ ባሕቲ መስከረም፡ ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ
ክቡራት ኣሓትን ኣሕዋትን
ክቡራት ኣቦታትን ኣዴታትን
ክቡራት ደቂ ሃገር ብሓበራ
ብቐዳምነት እንቋዕ ናብ መበል 53 ዓመት ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ ኣብቅዓና። ኣስዒበ ድማ፡ እዚ ፈላሚ ተጋድሎ'ዚ፡ ብሳላ ዝረኾቦ ህዝባዊ ደገፍ ዓብዩን ጐልቢቱን ብ1991 ዓ.ም ንሰራዊትን ጐበጣን ባዕዳዊ ገዛኢ ስርዓት ኢትዮጵያ ደምሲሱ፡ ኤርትራ ናይ ኤርትራውያን ክትከውን ስለዝገበረ ብስም ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ንህዝቢ ኤርትራ ብመላኡ ዮሃና፣ ንሰማእታትና ድማ ክብርን ዘልኣለማዊ ዝኽርን ከብጽሕ ኣፍቅዱለይ።
ጅግና ስውእ ሓምድ ኢድሪስ ዓዋተ ይኹን እቶም ብስም ምንቅስቓስ ሓርነት ኤርትራ ይኹን ብስም ተሓኤ ኣንጻር መግዛእቲ ኢትዮጵያ ሰውራ ዝኣወጁ ውሑዳት ኤርትራውያን፡ ኣብ ዓቕሞምን ክእለቶምን ጥራሕ ተመርኲሶም ኣይኰኑን። እንታይ ደኣ፡ እዛ ንሶም ዝጅምርዋ ዝነበሩ ተጋድሎ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብመላኡ ክሕወሳን ክስውኣላን ምዃኑ ስለዝኣመኑ ኢዮም። እቲ ብግብሪ ዝዀነ ከኣ ንሱ ኢዩ ነይሩ።
ኣብ መደረኽ ቅድመ ናጻነት ዝተኻየዱ ሰላማዊ ይኹን ብረታዊ ተጋድሎታትና እናዓበዩ ዝመጸሉ ምኽንያት፡ በቶም ንዕላማታቱ ኣሚኖም ዓቕምታቶም ዘፍቀዶ ኣበርክቶ ዝገበሩ ኤርትራውያን ኢዩ። ብረት ተሓንጊጡ ዝትኩስ፡ ገንዘብ ዝኸፍል፡ ሓርጭ ጥሒኑ ዘቕርብ፡ ንተጋደልቲ ግዒቱ ድዩ ሰንኪቱ ዝዕንግል፡ ምስጢር ጸላኢ ዝሕብር፡ ኣብ ኣህጕራዊ መድረኽ ከይዱ ዝምጕት፡ ዝጽሕፍ፡ ሰላማዊ ሰልፊ ዝገብር፡ ዝውድብ፡ ዘልዓዕል፡ ዝዝምር፡ ዝገጥም፡ ኵነታት ገድልን ጸላእን ዝሕብር፡ ዝመርሕ፡ ዝምራሕ....ወዘተ ማእለያ ዘይብሉ ዓይነት ተሳትፎ ዘምጽኦ ዓወት ደኣ'ምበር፡ ክእለትን መስዋእትን ናይ ሓደ ውልቀ-ሰብ ወይ ሓደ ጕጅለ ወይ ሓደ ውድብ ዘምጽኦ ዓወት ኣይኰነን። ብዙሓት ዝሰርሕዎ ኣብ መወዳእታ ግን ሓደ ግዜ ዝሃቦ ሰብ ጅግና ወይ ክኢላ ተባሂሉ ዝነኣደሉ፡ ብግብሪ ግን ናይ መላእ ህዝቢ ጻዕርን ኣበርክቶን ዘረጋገጾ ዓወት ኢዩ። ስለ'ዚ ከኣ'ዩ ህዝቢ ሰራሕ ታሪኽ ተባሂሉ ዝፍለጥ።
ኣብ ኵሉ መዳይ ናይ ህይወት ደቂ ሰባት ድማ እቲ ሓቂ ከምኡ ኢዩ። ሓደ ምሁር ሓደ ነገር ክምህዝ እንከሎ፡ ካብ ባዶ ተበጊሱ ኣይኰነን፣ እንታይ ደኣ፡ ቅድሚኡ ተደሊቡ ካብ ዝጸንሖ ፍልጠትን ምርምራትን ኢዩ ዝብገስ። ሓደ ናይ ኵዕሶ ጋንታ ኣብ ልዕሊ ካልእ ጋንታ ክዕወት እንተደኣኰይኑ፡ እቶም ኣባላት ጋንታ ብዝገበርዎ ኣስተዋጽኦ ድኣ'ምበር፡ እቲ ሽቶ ዘእተወ ብዝገበሮ ናይ በይኑ ጻዕሪ ጥራሕ ኣይኰነን።
ሕጂ ድማ፡ ንዲሞክራስን ፍትሕን ኣብ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ፡ ነፍስወከፍ ኤርትራዊ ናቱ ዓቕሙ ዘፍቅዶ ኣበርክቶ እንተዘይገይሩ ዲሞክራሲ ክነግስ'ዩ ኢልካ ዘይሕሰብ ኢዩ። ዲሞክራሲ ኣብ ኣመሪካ ኣብ'ዚ ሕጂ ዘለዎ ደረጃ ንምብጻሕ ልዕሊ 250 ዓመት ኢዩ ወሲዱ ዘሎ፡ ጌና ድማ ኣይተዛዘመን። ስለ'ዚ፡ ንዓና እውን፡ እዚ ዕማም'ዚ ግዜ ክወስደልና ምዃኑ ፈሊጥና፡ ነፍስወከፍና፡ ብህይወት ኣብ ዘለናሉ ወቕቲ፡ ዓቕምና ዘፍቅዶ ኣበርክቶ ክንገብር ይግብኣና። ዲሞክራሲ ብፖለቲከኛታት ጥራሕ ዝረጋገጽ ስርዓት ኣይኰነን። ምሁራት፡ ሰራሕተኛታት፡ ሓረስቶት፡ ሙዚቀኛታት፡ ገጠምቲ፡ ሰብ ገንዘብ፡ ተምሃሮ፡ መንእሰያት፡ ደቂ ኣንስትዮ፡ ዝተፈላለዩ ኣህጕራዊ ትካላት...ወዘተ ኣብ ህንጻ ዲሞክራሲ ነናቶም ኣበርክቶ ኢዩ ዘለዎም።
ኣብ ፖለቲካ ዝዋስኡ ነንሓድሕዶም ተኸባቢሮምን ተጸዋዊሮምን ንሃገሮም ህዝቦምን ዘርብሕ ስርሓት ሓቢሮም ክሰርሑ፣ ከምኡ'ውን ንሃገሮምን ህዝቦምን ዘርብሕ ሓሳባት ከመንጭው እውናዊ ናይ ዘለናዮ መድረኽ ጠለብ ኢዩ። ዲሞክራሲ መስርሕ ደኣ'ምበር ብሓደ ለይቲ ቦቒሉ ዝሓድር ቃንጥሻ ኣይኰነን። ዲሞክራሲ፡ ወለዶታት እናተማላልኡ ዝሃንጽዎ ኣገባብ ምሕደራ ኢዩ። ዕማም ዲሞክራሲ ንሓደ ሰብ ወይ ንሓደ ውድብ ወይ ንሓደ ፍሉይ ሕብረተሰብ ዝግደፍ ኣይኰነን።
ሰላም፡ ዲሞክራስን ፍትሕን ንምንጋስ ኣብ ዝካየድ ቃልስታት ዝዀነ ይኹን ሰብ ወይ ሓሳብ ክንዓቕ የብሉን። ዲሞክራስያዊ ምሕደራ ማለት ናይ ኵሉ ርእይቶ ተሰሚዑ፡ በቲ ናይ ብዙሓት ዝሰማምዕሉ ሓሳብ ተመሪሕካ ምኻድን ነቲ ናይ ውሑዳት ርእይቶ ድማ ኣኽቢርካ ክዛረብሉን ክጕስጕስሉን ምፍቃድን ኢዩ። ዲሞክራሲ፡ ነንሕድሕድካ ተጸዋዊርካን ተኸባቢርካን ምኻድ ኢዩ። ኣብ ሃገርና ተሳኢኑ ዘሎ ነገር ድማ እዚ ኢዩ። ምህዳድ፡ ምጽራፍ፡ ምጽላም፡ በትርኻ ምውጥዋጥ ...ወዘተ ኣብ ህንጸት ዲሞክራሲ ይኹን ኣብ ምንጋስ ፍትሒ ዝዀነ ይኹን ቦታ የብሉን።
እቲ ኣብ ስልጣን ተዀዲጩ ዘሎ ጕጅለ ኢሳያስ ብዘይካ ኣነ ዝበልኩኹም ግበሩ፡ ኣነ ዝሓሰብኩልኩም ሕሰቡ ምባልን ምጕብዕባዕን ምቍንጻብን እንተዘይኰይኑ፡ ናይ ወዲሰብ ክብርን መሰልን ዝሕሉ ስርዓት ኣይኰነን። ሓደስቲ ሓሳባት ክሰምዕ ዘይደሊ፡ ኣብ ናይ ቀደም ጽልኢ፡ ቅርሕንቲ፡ ታሪኽን ናይ ሓጻውን ጨርባሕባን ክነብር ዝመርጽ ስርዓት ኢዩ። ንብዙሕነት ናይ ሓሳባት፡ ቅኑዕ ይኹን ግጉይ ብዘየገድስ ዝጻባእን ከም ቍሪ ዝፈርሕን ሓይሊ፡ ኣብ ኤርትራ ንህንጻ ዲሞክራሲ ዝዀነ ይኹን ኣበርክቶ ክገብር ከምዘይክእል ብሩህ ክኸውን ይግባእ።
ስለ'ዚ፡ ዲሞክራሲ ናይ ኵሎም ወይ መብዛሕትኦም ዜጋታት ሃገር ተኻፋልነትን ኣበርክቶን ዝሓትት ስራሕ ምዃኑ ፈሊጥና ተሳትፎ ናይ ህዝብና ምዕባይ ቀዳማይ ትዅረት ክንህቦ ከምዝግብኣና ምግንዛብ የድሊ። "ኦ ሓደ መስከረም ታሪኻዊት ዕለት፡ ክንቃለስ ኢና ብዘለና ክእለት" ዝብል ናይ መዋእል ብረታዊ ተጋድሎና መዝሙር፡ ሎሚ'ውን ኣብ መድረኽ ህንጻ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ዝሰርሕ እዋናዊ ጭርሖ ኢዩ።
ግደ ትምህርቲ ኣብ ህንጻ ዲሞክራሲ ኣዝዩ ዓቢ ምዃኑ ዘካትዕ ኣይኰነን። ዘይተማህረ ሕብረተሰብ ንመሰላቱ ክከላኸልን ኣብ ህንጸት ዲሞክራሲ ብግቡእ ክሳተፍን ስለዘይክእል፡ ኣገዳስነት ትምህርቲ ብዕቱብነት ክርአ ዘለዎ ጕዳይ ምዃኑ ምግንዛብ ይግባእ። ንኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ዘደንቍሩ ናይ ወተሃደራዊ ታዕሊምን ኣብ ድፋዓትን ወፍሪ ባርነትን ጸሚድካ፣ በዝን ወድኸምዝን ዓቕሉ ዝጸበቦ መንእሰይ ንስደት ከምዘቋምት ጌርካ፣ እታ ሓንቲ ዝነበረት ዩንቨርሲቲ ዓጺኻ፣ ዲሞክራሲ እሃንጽ ኣለኹ፡ ሃገር አማዕብል ኣለኹ ምባል ብንቕሓትን መጻኢ ዕድልን ናይ ሰባት ምጽዋትን ምሽክዕላልን እንተዘይኰይኑ ካልእ ትርጕም የብሉን። ማይ፡ መግቢ፡ ኤለክትሪክ ዘይርከባ ሃገር ሒዝካ፡ እምዕብል ኣለኹ ምባል፡ ኣብ ኣእምሮ ደቅ ሰባት ቦታ ክረክብ ዝኽእል ዘረባ ኣይኰነን።
ብኻልእ ሸነኽ ከኣ፡ ስደት ዘላቒ መፍትሒ ናይ ሽግርና ከምዘይኰነ ተረዲእና፡ ሃገር ብዘይ መንእሰያት ክትህሉን ክትምዕብልን ከምዘይትኽእል ተገንዚብና፡ ነዚ ዝርአ ዘሎ ዘሰንብድ ዋሕዚ ናይ መንእሰያት ንስደትን ኣብ ልዕሊኦም ዝፍጸም ዘሎ ግፍዕታትን በደላትን ደው ከነብሎ ዕቱብ ቃልሲ ምክያድ ይሓተና ኣሎ። እቲ ጸገም፡ ነቶም ዝስደዱን ግዳይ ናይ ዓዛብ ዝዀኑ መንእሰያትን ዘጋጥም ዘሎ ስቅያት ጥራሕ ዘይኰነ፡ ንመነባብሮ ናይ'ቶም ነዝማዶም ካብ ጅሆ ናይ ነጋዶ ደቂሰብ ከገላግልዎም ማእለያ ዘይብሉ ገንዘብ ዝኸፍሉ ቤተሰብን ቀረብን እውን ከቢድ ዝዀነ ጾር ኢዩ ዝፈጥረሎም ዘሎ። ካብ'ዚ ሓሊፉ፡ ንህዝብን ንሃገርን ብኣሉታ ዝጸሉ ዘሎ ተርእዮ'ውን ኢዩ።
ስለ'ዚ፡ መንእሰያት ኤርትራ፡ ለውጢ ካብ ውሽጢ ዝመጽእ ምዃኑ ተረዲኦም፡ ዝድለ መስዋእቲ ከፊሎም ነቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኵነታት ክቕይርዎ ክቃለሱ ኢዮም ዝግብኦም። እቲ ስርዓት ይኹን ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዝፍጸም ዘሎ ስቅያት ክሓለፍ ኢዩ። ሃገርን ህዝብን ታሪኽን ግን ነበርቲ ኢዮም። ካብ ባሕቲ መስከረም፡ ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎና እንረኽቦ ትምህርቲ ድማ እዚ ኢዩ። ዝሓለፉ ወለዶታት፡ ንግፍዕታት ገዛእቲ ሓይልታት ፈሪሖም ንስደት እንተዘምርሑ ነይሮም፡ ናጻን ልዑላዊትን ሃገር ኤርትራ ክትህሉ ኣይምኸኣለትን ነይራ። ስለዝተቓለሱ ግን፡ ናጽነት ኣረጋጊጾም ንገዛእ ርእሶም ድማ፡ ክብሪ ረኺቦም ኣብ ታሪኽ ይዝከሩ ኣለዉ። ሎሚ ድማ፡ ነዛ መዓት መስዋእቲ ከፊልና ዘምጻእናያ ሃገር፡ ከይነጥፍኣ ክብ ዝበለ ጥንቃቐን ሓልዮትን ክንገብር ይግብኣና።
ኣብ መወዳእታ፡ ዕላማታት ባሕቲ መስከረም መሊኡ ክሳብ ዝዕወትን ጥዑም ዘመን ክሳብ ዝምለስን ሓድነትና ኣትሪርና ብጽንዓት ንቃለስ።
ዓወት ንህዝባውን ዲሞክራስያውን ቃልስታት
መንግስተኣብ ኣስመሮም
ኣቦ መንበር ሰዲህኤ
Donor Drive for Hailemelekot Bitew
كلمة رئيس حزب الشعب الديمقراطي الارتري في مهرجان ارتريا 2014م
اعلام حزب الشعب الديمقراطي الارتري
الإخوة والأخوات الكرام
باسمي وباسم قيادة وقواعد حزب الشعب الديمقراطي الارتري يطيب لي أن أتقدم اليكم بالشكر والتقدير علي تلبيتكم دعوتنا لكم لحضور مهرجان ارتريا 2014م، راجياً أن يكون المهرجان مكاناً وزماناً يقودنا الي مزيد من التقارب والتفاهم.
أيضاً لا يسعني إلا أن أتقدم باسم قيادة الحزب بخالص التقدير والامتنان للجنة التحضيرية للمهرجان ومعاونيها من فروع الحزب بأوربا علي المساعي والجهود الدؤوبة والجبارة التي بذلوها حتى أثمرت هذا النجاح العظيم.


text:
Radio Erena: 25 April 2021
ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ተኸሲቱ ዘሎ ኩነታት ንምክትታል፣ ብሓፈሽኡ ከኣ ኣብ ጉዳያት ምብራቕ ኣፍሪቃ ዝሰርሕ ፍሉይ ልኡኽ መዚዛ።
ካብ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኣመሪካ ዝወጸ መግለጺ ከምዘመልክቶ፣ ኣብ ዲፕሎማሲ ናይ ነዊሕ ዓመታት ተመኩሮ ዘለዎ ጀፍሪ ፈልትማን ኣብ መንጎ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓትን ተፈጢሩ ዘሎ ኲናት፣ ጉዳይ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳንን፣ ከምኡ’ውን ንዲጋ ተሓድሶ ብዝምልከት ኣብ መንጎ ሰለስቲኤን ሃገራት ተፈጢሩ ዘሎ ምስሕሓብ ክርእይ ምዃኑ ኣመልኪቱ።
ኣንቶኒ ብሊንከን ንምምዛዝ እዚ ሓድሽ በዓል ስልጣን ብዝምልከት ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ‘ቅልጡፍ ምቅይያራት ስትራተጂ ዘድልዮ ዘሎ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንምክትታልን፣ ሓደጋ ንምውጋድ እዋናዊ መፍትሒ ንምርካብን ክሕግዝ ተባሂሉ ብላዕለዋይ ደረጃ ዲፕሎማሲ ዝተታሕዘ ምዃኑ ዘርእይ እዩ’ ኢሉ።
ምትእትታው ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ኢትዮጵያ ድሮ ነቲ ዞባ ሓደገኛ ኣንፈት ከምዝሕዝ ጌሩዎ ከምዘሎ ዝገልጹ ሰበስልጣን ኣመሪካ፣ ነቲ ብጉዳይ ኣጠቓቕማ ፈለግ ናይል ብዝምልከት ዝጸንሐ ወጥሪ፣ ፍታሕ ክርከበሉ ጻዕርታት ከካዪዱ ምዃኖም ይገልጹ። እንተኾነ ኢትዮጵያ ምትእትታው ሳልሳይ ኣካል ብተደጋጋሚ ነጺጋቶ እያ።
ብካልእ ወገን ኢትዮጵያ፣ ኣብዚ ክራማት በይናዊ ውሳኔ ብምውሳድ ንዲጋ ተሓድሶ ማይ ከተዕቅለሉ እንተጀሚራ፣ ሱዳን ወግዓዊ ክሲ ክትምስርት ምዃና ኣጠንቂቓ።
ሚኒስተር ሃብቲ ማይ ሱዳን ያሲር ዓባስ ብዓርቢ 23 ሚያዝያ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ኢትዮጵያ ምስ ግብጽን ሱዳንን ከይተሰማመዐት ነቲ ስጉምቲ እንተወሲዳቶ፣ ሱዳን ብወገና ሕጋዊ ግብረመልሲ ክትህበሉ እያ ኢሉ።


text:
Radio Erena: 11 June 2020
ኣብ 20 ሚያዝያ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣሲሩ ብግዴታ ናብ ጂቡቲ ዝመለሶ፣ ፓይሎት ሓይሊ ኣየር ጂቡቲ፣ ክፍታሕ ዝጽውዕ ሰለማዊ ሰልፊ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ተኻይዱ።
ኣብቲ ኣባላት ስድራቤቱ፣ ግዱሳትን ተሓለቕቲ መሰልን ዝርከብዎም ኣማኢት ሰባት ዝተሳተፍዎ ሰለማዊ ሰልፊ፣ ኣስታት 200 ዝኾኑ ካብኣቶም ከምዝተኣስሩ፣ ጠበቓ እቲ ፓይሎት ዛካርያ ዓሊ ንሮይተርስ ኣረጋጊጹ።
ናይ ልዩተናንት ማዕረግ ዘለዎ ፎኣድ ዮሱፍ፣ ብፕረዚደንት ዑመር ገለ ዝምራሕ መንግስቲ ብምቅዋም፣ ነፋሪት ሒዙ ብ27 መጋቢት’ዩ ናብ ኢትዮጵያ ሰጊሩ ዑቕባ ሓቲቱ።
እንተኾነ፣ ተሸላሚ ስልማት ኖቤል ዝኾነ ቀ/ሚ ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ፣ ምስ ጂቡቲ ዘለዎ ረብሓ ከይከስር ስለዝፈርሐ እቲ ፓይሎት ተኣሲሩ ናብ ዓዱ ክምለስ ስለዝኣዘዘ፣ ብ20 ሚያዝያ ብግዴታ ናብ ዓዱ ተመሊሱ፣ “ጋቦድ” ኣብ ዝተባህለ ማእሰርቲ ተዳጕኑ ይሳቐ ከምዘሎ ስድራቤቱ ይጣበቑ።
ዘለዎ ኩነታት ኣብ ማሕበራዊ ሜድያታት ድሕሪ ምዝርግሑ፣ ስድራቤቱን ግዱሳት ተሓለቕቲን ሰለማዊ ሰልፊ ከምዘካየዱ፣ እንተኾነ ሓይልታት ጸጥታ ጎነጽ ተጠቂቖም ንብዙሓት ከምዝኣሰሩ ፓሪስ ዝመደበሮም ተጣበቕቲ መሰል ዜጋታት እታ ሃገር ኣገንዚቦም።
ብ13 ግንቦት ክበጽሖ ከምዝኸኣለ ዝሓበረ ጠብቕኡ፣ ኣብቲ ቤት ማእሰርቲ ብዙሕ ግፍዕታት ይወርዶ ከምዘሎን ኣብ ኣካላቱ በሰላታት ስቓይ ከምዘለዎን ኣመልኪቱ።
ይኹን’ምበር፣ ኣኽባር ሕጊ ጂቡቲ፣ ጃማ ሱሌይማን፣ እቲ ፓይሎት ነፋሪት ሒዙ ናብ ጸላኢት ዝበላ ኤርትራ ክኸድዕ ብምሕሳቡ ተኸሲሱ ከምዘሎ እኳ እንተረጋገጸ፣ ኣብ ዝካየደሉ ዘሎ መርመራ ኣካላዊ ይኹን ስነኣምሮኣዊ ስቓይ ይበጽሖ ኣሎ ንዝብል ወቐሳ ነጺግዎ።


text:
ርኣዩ፡ ውሉድ ኣምላኽ ክንብሃል፡ እቲ ኣቦ ከመይ ዝበለ ፍቕሪ ሃበና? ከምኡ ውን ኢና። 1ዮሃ.3:1
መስራቲ ስድራቤት ሰብ ኣይኮነን። ሓዳር ጌርና ስድራቤት ንመስርት ዝበለውን ሰብ ኣይኮነን። ኣምላኽ እዩ ንስድራቤት ዝመስረተ። ስድራቤት ድማ መሰረት ናይ ሕብረተሰብ እዩ። ጥዑይ ስድራቤት ጥዑይ ሕብረተሰብ ይምስርት። ስለዚ እዩ ቃል ኣምላኽ ጽቡቕጌሩ ናይ ነፍሲ-ወከፍ ኣባል ስድራቤት ሓላፍነት እንታይ ምዃኑ ክምህረና ዘድለዮ።
እቲ ዘገርም ግና ኣምላኽ ንደቂሰብ ናይ ስድራቤት ስርዓት ምምስራቱ ኣይኮነን። እንታይ ደኣ፡ ኣምላኽ ንደቂሰብ ብሞት ወዱ ጌሩ ናብ ኣባልነት ስድራቤቱ ምዕዳም እዩ። ነዚ ሓቂ እዚ ሪክ ዎረን ኣብ “ብዕላማ ትምራሕ ህይወት” እትብል መጽሓፉ ከምዚ ብምባል ጽቡቕ ጌሩ ገሊጽዎ ኣሎ፡ “ብክርስቶስ ምእማን ምስ ጀመርና፡ ኣምላኽ ኣቦና ይኸዉን። ንሕናውን ኣወዳቱን ኣዋልዱን። ካልኦት ኣመንቲ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ይዀኑ፡ ቤተክርስትያን ድማ መንፈሳዊት ቤትና ትኸውን። ስድራ ቤት ኣምላኽ ንኹሎም እቶም ዝሓለፉን ዘለዉን ዚመጹ ኣመንቲ ተጠቓልል።”
ስለዚ ክሳብ ክንደይ ኢና ብክርስቶስ ንዝኣምን ዘበል፡ ኩነታቱ ብዘየገድስ ሓውና ምዃኑ እንርዳእን ከም ሓውና ክንገብረሉ ዝግብኣና ነገራት እንገብርን?
ጸሎት: ዎ ኣምላኽ ብሞት ወድኻ ናብ ስድራቤትካ ስለ ዝጸንበርካኒ አመስግነካ ኣለኹ። ኣብ ቤትካ ዘሎኒ ሓላፍነት ብግቡእ ተረዲኤ ምስ ኩሎም ኣሕዋተይን ኣሓተይን ብፍቕሪ ክነብር ንዓኻ እናኽበርኩ ክመላለስን እዩ ምርጫይ እሞ ጸጋኻ ኣብዝሓለይ። ብስም የሱስ ኣሜን!


text:
መራሕቲ ኣባል ውድባት ኢህወዴግን ኣጋር ውድባትን ትማሊ ሰንበት ስምምዕ ተፈራሪሞም።ብዘይካ ናይ ክልል ትግራይ መራሒ ፓርቲ ህውሓት፣ናይ ኩለን ክልላት መራሕቲ ፓርቲታት ነቲ ስምምዕ ፈሪሞም ኣለው።
ነቲ ስምምዕ ዝፈረሙ መራሕቲ ሸሞንተ ፓርታት ንዝፈረሙዎ ሰነድ ንህዝቢ ወግዓዊ ገይሮም ኣለው።
ኣብቲ ስነስዓት መደረ ዘስምዑ ኣቦ መንበር ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ ኦሮሞን ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ‘ንፅባሕ ንጠራጠር እንተድኣ ኮይንና እቲ ለይቲ እውን ኣይወግሕን’ ኢሎም።ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ወሲኾም ብዙሓት ንፓርቲ ብልፅግና ዝፀልኡዎ ንስርቂ ስለዝፅየፍ እዩ እውን ኢሎም ።
“መብዛሕቲኦም ንብልጽግና ዝቃወምዎን ዝፀልኡዎን ብግልፂ ቋንቋ ሌብነት ፀያፍ እዩ፤ዘይሰርሕ፣ዘይተግህ፣ሰነፍ ምሳና ክቕፅል ኣይክእልን ዝብል ብፅሑፍ ዝተቐመጡ ሓሳባትና ንሰነፋት ዘፍርሕን ዘባህርርን እንተኾነ እውን ብምትጋህ፣ብምስራሕ ክዓብዩ ንዝደልዩ ግን ተስፋ ዝህብ ውድብ እዩ።”
ኣብቲ ስነስርዓት ፊርማ ዘይተረኸቡ ኣቦ መንበር ገዛኢ ፓርቲ ክልል ትግራይ ዶ/ር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ይካየድ ዘሎ ውህደት ዘይኮነስ ምስረታ ሓዱሽ ፓርቲ እዩ፤እቲ መስርሕ እውን ሕጋዊ ኣይኮነን ምባሎም ይዝከር።
ናይ ኦሮሞ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ ምኽትል ኣቦ ወንበር ኣቶ ለማ መገርሳ’ውን ነቲ ውህደት ከምዘይቕበልዎ ሓቢሮም ኣለው።ንሶም ”እቲ ውህደት ጌጋ እዩ፤ትኽክል እንተዝኸውን እውን እዋኑ ሕጂ ኣይኮነን” ኢሎም።ንናይ ምድማር ፍልስፍና ከምይዘይቕበሉዎ ዝገለፁ ኣቶ ለማ መንግስታዊ ስልጣኖም ብምሓዝ ንልኡኽ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብምምራሕ ሎሚ ሶኑይ ዋሽንግተን ኣቲዮም ኣለው።


text:
ፓስፖርት ናይ ሕብረተ ኢሮፓ ንረፍጂ ብቅዓት ምህላው
እንታይ ኢዩ?
Passeport Européen des Qualifications des Réfugiésፓስፖርት ናይ ሕብረተ ኢሮፓ ደረጃ ብቅዓት ምህላው ን ናይ ረፍጂ ሓደ ዶክመንት ኮይኑ ፣ ናይ ኣካዳሚ ትምህርቲ ኣብ ምምዕባልን ናይ ሞያን ተምክሮ ኣብ ምርካብ ይሕግዝ።
ኣሰራርሓ ናይ ምስላጥ ብክለተ ዓይነት ይትግበር ፣ ሀ ሕቶ ብጽሕፈት ለ፣ ናይ ዝርርብ ናይ ቃል መሕትት።
ነስተውዕል
እዚ ዕድል ንስደተኛታት ንሓትቲ ዑቕባን ናይ ዑቕባ ዝወሰዱን ፣ኮይኑ ቅድሚ ሕጂ ዲፕሎም ናይ ትምህርቲ ወይ ናይ ሞያ ዕድል ዘይረኸቡ ዕድል ኣብ ምርካብ ይፈጥር።
ንመን ኢዩ ፧
ዕለት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጻኽም\ሉ\ላ ወይ ዝኣተኽም\ሉ\ላ
ብኸመይ ይኸውን
ውድድር ንፓስፖርት ብቅዓት ምህላው
Configurez votre étape
በዚ ዝስዕብ ኢመይል ለኣኽኹ
refugees.qualifications@coe.int
ፋይል ናይ ሰነድ ምላኡ
Configurez votre étape
ካብዘን ሰልስተ ቋንቋታት ተዘርዚሮም ዘለው ብሓንቲ ቃንቃ መርጽካ\ኪ ነቲ ፋይል ናይ ሰነድ ምላእ\ኢ፤፣
( ቋንቋታት ኢንግሊዝ ዓረብ ፈርንሳ) ብድሕሪኡ ለኣኽዎ
ቃል መሕትት ብቪድዮኮንፈረንስ ምግባር
Configurez votre étape
ቃል መሕትት ካብ 45 ደቂቅ ክሳብ ናይ ሓደ ሰዓት ይወስድ ፣፤
ብኣካል ፊት ንፊት ክኸውን ይኽእል ፣ ወይ ብቪሲዮ ኮንፈረንስ ክኸውን ይኽእል ፤፣ ብክለተ ሰብ ክኢላታት ገምገምቲ እስፔሻልስት ሰብ ሞያ ናይ ዓቐን እዚ መደብ ናይ ቃል መሕትት ክካየድ
ብድሕሪኡ ዝቅጽል
ፓስፖርት ዝወጸሉ ግዜ
ውሳነ ውጽኢት ኣውንታዊ እንተ ኮይኑ ፣ እቲ ፓስፖርት ናይ ሕብረተ ኢሮፓ ብቅዓት መምዘኒ ይረጋገጸልኩም
ኣስተውዕሉ!
ናይ ስዴተኛ ረፍጂ ዑቕባ ዝወሰደ ካብታ ዝወጸላ መዓልቲ ክሳብ 5 ዓመት የግልግል
ፓስፖርት እንተ ተንጽጎ
መንጽጊ ምኽንያት ብኢመይል ክልኣኽ ፣ ዝኾነ ዓይነት ይግባይ ምምልካት ኣይተሓሰበን፣ ግን ደረጃ ፓስፖርት ብምሕታትኩም ዝወሀበኩም ግምት ዓቢ ተራ ኣለዎ


text:
ናይ ዮርክሸርን ሃምበርን ናይ ስደተኛታት ምውህሃድ ስትራተጂን ዋዕላን
ምይይጥን ሕቶታትን
ስደት ዮርክሸር ንኣብ ከባቢታት ዮርክሸርን ሃምበርን ዝርከባ ውድባት፡ ስደተኛታት ንምምሕዳርን ንሓደስቲ ስደተኛታትን እንተላይ ዕቑባትን ንክወሃሃዱ ንምሕጋዝን፡ ስትራተጅያዊ ደገፍ ዚህብን ውድብ እዩ። ኣብዚ እዋን'ዚ፡ ንዕቑባት ብዝበለጸ ክንሕግዞም ጽቡቕ ውጽኢት ከምጽእ ዝኽእል ሓድሽ ዞባዊ ናይ ዕቑባት ናይ ምውህሃድ ስትራተጂን ናይ ዕቑባት ምውህሃድ ዋዕላን ነሳልጥ ኣለና።እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ምስ ኣብዚ ከባቢ ዝርከቡ ሰብ ብርክን እንተላይ ዕቑባትን ዑቕባ ሓተትን ብዛዕባ ዝተፈላለየ ናይ ዕቑባት ምውህሃድ ኣብ ምይይጥ ንርከብ ብምህላውና፡ ኣብዚ ጉዳይ'ዚ ናትኩም ርእይቶን ሓሳባትን ክንሰምዕ ከኣ ንደሊ ኣለና።
እዚ ናይ ምይይጥ ሕቶታት ኣካል ናይቲ ምይይጥ ኮይኑ፡ ንምምላሱ ከኣ ካብ 10 ክሳብ 15 ደቓይቕ እዩ ዝወስድ። ግብረ-መልስኹም ኩሉ ግዜ ስመ-ስቱር እዩ ማለት ስምኩም ኣይግለጽን እዩ። ዕቑባት ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብዚ ዞባ ከመይ ይወሃሃዱ ኣለዉ ንምርዳእ ስለዝሕግዘና፡ ኣበርክቶኹም ኣዝዩ የገድሰና እዩ። ከምኡ'ውን፡ ንዝመጽእ ውሑድ ዓመታት ቀዳምነታትና ብዝግባእ ንክንሰርዕ እውን ይሕግዘና'ዩ።
እዚ ሕቶታት'ዚ ነዚ ሓድሽ ስትራተጂን ዋዕላን ከመይ ከም እትቐርጽዎ ከኣ ዕድል ይኸፍተልኩም። ፍልጠትኩም፡ ተመኩሮታትኩም፡ እትጻወትዎ ግደ ብዘየገድስ፡ ርእይቶታትኩም ክንሰምዕ ንደሊ ኢና። እቲ ሕቶታት ንኹሉ ኣብ ናይ ዕቑባት ምውህሃድ ተገዳስነት ዘለዎ ሰብ፡ እንተላይ ሞያውያን፡ ወለንተኛታት፡ ኣገልግሎት ተጠቀምቲ ይኹኑ ዝተመርጹ ኣባላት ተባሂሉ እዩ ተዳልዩ።
መምርሒታት ምምላስ ሕቶታት
"ዕቑብ" ክንብል እንከለና፡ ብምግዳድ ንስደት ከምዝኸይድ ወይ ከኣ ኣብ ካልእ ሃገር ሓታት ዑቕባ ከምዝኸውን ዝተገብረ ንኹሉ ኣብ ዮርክሸርን ሃምበርን ዝነብር ሰብ ማለትና እዩ፡ ንኣብነት፡ ከም ዕቑብ ወይ ሓታት ዑቕባ።
"ወሃብቲ" ክንብል እንከለና ከኣ፡ ኣገልግሎት ወሃብቲ ማለት ኮይኑ፡ ንወለንተኛታት ናይ ማ/ሰብ ክፋል (VCS) እውን የጠቓልል።
ነቲ "ምውህሃድ" ዚብል ኣብዚ ምይይጥ ኣይክንገልጾን ኢና፡ የግዳስ እቲ ምውህሃድ ክበሃል እንከሎ ንዓኹም እንታይ ትርጉም ኣለዎ ኣብ ዝብል ኢና ክንምርኮስ ንደሊ። ምውህሃድ ንዚተፈላለዩ ሰባት ዝተፈላለየ ትርጉም ክህቦም ስለዝኽእል። ግን ከኣ ንመብዝሕትኡ "ምውህሃድ" ክበሃል እንከሎ ናይ ምቅርራብ፡ ምጽንባር፡ ምትሕውዋስ፡ ሕውነት፡ ተቐባልነት፡ ዕድል፡ ረዓምነት፡ መርሓባነት፡ ኣብ ቤትካ ከምዘለኻ....ወዘተ ዝኣመሰሉ ሓሳባት እዩ ዘስምዕ።
ነፍሲ-ወከፍ ሕቶ ብዛዕባ ናይ ዕቑባት ምውህሃድ ኣብ ዮርክሸርን ሃምበርን መግለጺ ይህብ፡ ከምኡ'ውን ንስኻትኩም እቲ ሕቶ ቅኑዕ ነጸብራቕ ናይቲ ኣብ ዞባና ዝካየድ ዘሎ ድዩ፡ መዐቀኒ ካብ 1 (እቲ መግለጺ ብፍጹም ቅኑዕ ኣይኮነን ዝብል ኣተሓሳስባ እንተለኩም) ክሳብ 10 (እቲ መግለጺ ብልክዕ ቅኑዕን ሓቅን እዩ ንምባል) ብምጥቃም ትምልስዎ።
መልስታት ኣብ ብዙሕ ረቛሒታት'ኳ ዝምርኮሱ እንተኾነ፡ ብዝተኻእለ መጠን ቀሊል መምዘኒ ክትመርጹ ንምሕጸን። ንኣብነት፡ ሓደ መግለጺ ንመብዝሕትኦም ዕቑባትን ( ወይ ከኣ ኣገልግሎታት) ሓቂ ምስ ዝኸውን፡ ን10 ዝተቐራረበ መልሲ ክትህቡ ትኽእሉ። የግዳስ ካልእ መግለጺ ንውሑዳት ዕቑባት (ወይ ኣገልግሎታት) ጥራሕ ኣቂ እንተኾይኑ፡ ጥቓ 1 መልሲ ምናልባት ንናትኩም ርእይቶ ብግቡእ የንጸባርቕ ይኸውን።
ብትሕትና ንኹሉ ሕቶታት ኣብ ናይ ባዕልኹም ኣፍልጦን ተመኩሮን ብምምርኳስ፡ ብዘለኩም ርድኢት ወይ ኣጠማምታ ጥራሕ ክትምልሱ ንላቦ፡ ዋላ ከባብያውን ውልቃን እውን እንተኾነ። እዚ ነቲ ንስኹም እትቕመጥዎ ከባቢ ወይ ከኣ ዞባ ብምሉኡ ዚዛመድ ክኸውን ይኽእል። ነቲ እትቕመጥዎ ቦታ ወይ ስራሕኩም ወይ ድማ ንክልቲኡ ዝምልከት ክኸውን እውን ይኽእል።
ንሓንቲ ፍልይቲ ሕቶ ክትምልስዋ ዘይትኽእሉ ኮይኑ ምስ ዝስማዓኩም፡ ክትሰግሩዋ ማለት ክትገድፉዋ ትኽእሉ ኢኹም።
እቲ ሕቶታት ሓሙሽተ ክፍልታት ይሕዝ። ንሳተን ከኣ ህዝቢ፡ ቦታታት፡ ኣገልግሎት ወሃብቲ፡ ሽርክናታትን ተሳታፍነትን እየን። ድሕሪ መወዳእታ ናይ ናይ ነፍሲ-ወከፍ ክፍሊ ከኣ፡ ኣረኣእያኹም ይኹን ሓሳባትኩም እትገልጹሉ ወይ ድማ ነቲ እትህብዎ መልሲ ብዝያዳ ኣስፍሕ ኣቢልኩም ንምግላጽ ዝኸውን፡ ናይ "ርእይቶ" መውሃቢ ቦታ ኣሎ። ንኣብነት፡ ገለ ካብቶም መግለጽታት ንዝተጣየሱ ዕቑባት ሓቂ ክኸውን እንከሎ፡ ንሓተትቲ ዑቕባ ግን ቅኑዕ ዝይኮነ ኮይኑ ክስማዓኩም ይኽእል ወይ ከኣ ንገለ ጉጅለታት ናይ ዕቑባት ወይ ከኣ ቦታታት ጥራሕ ሓቂ ክኸውን ይኽእል።
ምልክታ ብሕትነት (ሓለዋ ዳታ)
እዚ ገምጋም'ዚ ብፍጹም ስመ-ስቱር እዩ። ከም ውልቀሰባት ከፍልጠኩም ዝኽእል ዝኾነ ይኹን ጸብጻብ ኣይንሓተኩምን ኢና።
መንነትኩም ከፍልጥ ዚኽእል ዝኾነ ተወሳኺ ሓበሬታ ክትህቡና እንተ መሪጽኩም፡ ቅድሚ ነቲ ምይይጥ ምሕታምና ነልግሶ ኢና፡ ካብኡ ሓሊፉ፡ ነዚ ሓበሬታ'ዚ ኣብ መዛግብና'ውን እንተኾነ ኣይንሕዞን ኢና።
ስደት ዮርክሸር ኣብ ናይ ሊድስ ሽማግለ ከተማ ተደኲኑ ዝርከብ ኮይኑ፡ እዚ ሕቶታት'ዚ እውን በቶም ሽማግለ እዩ ዚካየድ። ርበ-ቦታና (website) ኣብ እትጥቀሙሉ፡ ተመኩሮኹም ንምምሕያሽ ኩኪታት (cookies) ንጥቀም ኢና። ናይ ኩኪ ክወናኹም እንተዘይቀይርኩሞ፡ ብወገንና ብኣጠቓቕማ ሕጉሳት ከምዝኾንኩም ጌርና ኢና ክንወስዶ።


text:
ብዳይረክተር ስርዓተ ጥዕና ኣብ ኣፍሪቃ ዶክተር ደላንዮ ዶቭሎ ዝተመርሕ ጉጅለ ካብ 12-16 ለካቲት 2018 ኣብ ኤርትራ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ፈጺሙ።
እቲ ጉጅለ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝጸንሓሉ ኣብ ሰለስተ ዞባታትን ትካላት ጥዕናን ተዘዋዊሩ ከምዝተዓዘበን ብደረጃ ዓለም ክሳብ 2030 ዓ.ም ክትግበር ተወጢኑ ዘሎ ሸቶታት ነባሪ ምዕባለን ኣተገባብርኡን ኣመልኪቱ ምስ ዝተፈላላዩ ሚኒስትራትን ሓለፍቲ ኣህጉራውያን ትካላትን ተራኺቡ ከምዝተዘራረበን ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ሓላፊ ክፍሊ ፖሊሲን ውጥንን ምምዕባል ዓቕሚ ሰብን ዶክተር ብርሃነ ደብሩ ምስ ድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መጠይቕ ገሊጹ።
ሚኒስትሪ ጥዕና ኤርትራ ሸፈነ ጥዕና ንምስፋሕ ካብ 2017-2021 ከተግብሮ ወጢንዎ ኣብ ዘሎ ናይ ሓሙሽተ ዓመታት መርሓ ስራሕ ንምግምጋም ዝዓለመ ዓውደ ዘተ ተኻይዱሉን ሃናጺ ሓሳባት ከምዝተዋህበን ዶክተር ብርሃነ ደብሩ ኣረዲኡ።
ኣብ መወዳእታ እታ ጉጅለ ሸቶታት ነባሪ ምዕባል ክዕወት ኩለን ዝምልከተን መንግስታውያንን ኣህጉራውያን ትካላት ብሓባር ክሰርሓ ከምዝግባእ ኣስሚራትሉ።


text:
በብቑሩብ ደስ ዝብለካ ሞያ ምምዕባል፣
ምስ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ወይ ፕላት ፎርም(Plateform)፣
እንታይ ኢዩ?
እትመልክዎ ሞያ ንምምሃዝ ከም ናትኩም ዓቐን ቅልጣፈ፣ ኣብ ውሽጢ 4 ኣዋርሕ ዝቐጸለ ምክትታልን ዎርክሾባትን ከምኡ እውን ናይ ቋንቋ ፈረንሳ ናይ ምምዕባል ብቕዓትን ተደሪብዎ ብ ሓገዝ ናይ ዝተፈላለዩ ሰባት ተሓዊስዎ። ኣብ ሓደ ናይድልዱል ዝኾነ ስልጠና ምስ እትምርሑ ምግባር።
ኣቲ ዝቕጽል ደረጃ ድማ ካብ 8 ኣዋርሕ ክሳብ ክልተ ዓመት ዝጸንሕ ፣ናይ ማሕበራዊ ክትትል እዩ።
ንመን ኢዩ ፧
ካብ 12 ክሳብ 24 ኣዋርሕ፣
ዕለት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጻኽም\ሉ\ላ ወይ ዝኣተኽም\ሉ\ላ
ካብ 12 ክሳብ 24 ኣዋርሕ፣
ዕለት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጻኽም\ሉ\ላ ወይ ዝኣተኽም\ሉ\ላ
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ክእለት ቋንቋ ፈረንሳይኩም ብዘየገድስ መጺኹም ርኸቡናን ተጸምብሩናን።
መደብና ንኹሉ ክፉት እዩ። ብዘየገድስ ደረጃ ብቕዓት ፈረንሳኹም፣ እቲ ዘገድስ ተበግሰኹም እዩ!
መዓልታዊ ንጥፈትኩም ብብቕሩብ ንምስልሳል፣
ዘይትኽእልዎ ነገር ኣይክንሓትተኩምን ኢና፣ ኣብ ድሌትኩም ዝምርኮስ ፣ ክትገብርዎ እትኽእሉን ፣ ብተውህቦኹምን እዩ ዝሰላሰል። ነቲ ክትመርሕዎ እትኽሉ ህይወት ዝምጥን።
ሓደ ናይ ወለንታውዊ ማሕበር ምውህሃዱ ምእንቲ ክትከስብሉ።
ከምኡ እውን፣ደቀንስትዮ ንምትብባዕን መጻኢአን ምጥጣሕን ምምዕባል፣
ተውህቦኹም ንምዕባይ፣
ትካልና ፕላት ፎርም ነቲ ሞያታትኩም ክብሪ ብምሃብ ውልቃዊ ዝኾነ ናይ ስራሕ ልምድታትኩምን ተመኩሮታትኩምን ንምስናይን ምሕጋዝን ጽቡቕ መደብ ኣዳልዩልኩም ኣሎ።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ናብዚ መደብ ንኸትምዝገቡ ከነሰን የኩም ኢና።
ናይ ማሕበራዊ ሂዘትኩም ተሓጋገዝትኹም ማለት ኣሲስታንት ሶሻልኩም፣ ኣቢልና ነቲ ሓበሬታ ከም እንለዋወጥ ግበሩ።
ናብቲ መደባት ብኸመይ ከም እትጽምበሩ ክንነግረኩም ኢና።ዝቕጽል ሓበሬታ ብኦኦም ክመጸኩም እዩ፣ መደባት ናይ ስልጠና።
ኣብቲ ናይ ቃለ መሕትት መዓልቲ ብኣካል ተረኸቡ።
ምስ ሓለፍቲ እቲ መደብ ፣ ብዛዕባ መደብኩም፣ ተበግሶኹምን ኣመልኪትኩም ተዘራረቡ።


text:
ዳይረክተር ጀነራል ውድብ ጥዕና ዓለም ንምዃን ካብ ዝተወዳደሩን ናብ ዛዛሚ ምርጫ ዝቀረቡን 3 ሕጹያት ሓደ ኢትዮጵያዊ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ኮይኖም።
ሚኒስትር ጥዕናን ምንስትር ወጻኢን ኢትዮጵያ ዝነበሩ ዶ/ር ቴድሮስ ፣ ናብ’ዚ ደረጃ’ዚ ዝበቅዑ ፈላማይ ኣፍሪቃዊ እዮም። ንሶም ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ ሪኢቶ ‘ሃገራዊን ኣህጉራዊን ተመክሮ ዝወንንኩ ሕጹይ ስለዝኾንኩ ኣነ’የ ናብ’ቲ ሓላፍነት’ቲ ክበቅዕ ዝግባኣኒ’ በሉ።
ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ዳይረክተር ጀነራል ውድብ ጥዕና ዓለም ንምዃን ካብ ዝቀረቡ ክልተ ካልኦት ሕጹያት ጸቢብ ብልጫ ኣለዎም። ንሰለስቲኦም ሕጹያት ዝመርሐ ቦርድ ውድብ ጥዕና ዓለም፣ ንዶ/ር ቴድሮስ ሰላሳ ድምጺ፣ ንፓኪስታናዊት ሳንያ ኒሽታር 28 ድምጺ፣ ንእንግሊዛዊ ዴቪድ ናባሮ 18 ድምጺ ሂቡ’ሎ።
ዝተሓተ ድምጺ ዝረኸቡ ዴቪድ ናባሮ፣ ኣብ ውድብ ጥዕና ዓለም ዝሰርሑን ኣብ ውግእ ጸረ ኢቦላን ኢቭያን ኢንፍሉዌንዛን መሪሕ ተራ ዝነበሮምን’ዮም።
ፓኪስታናዊት ሓኪም ሕማም ልቢ ሳንያ ኒሽታር፣ ኣብ ውሽጢን ወጻኢን መንግስታዊ ሓላፍነት ዘገልገላ ሰብ’የን። ኣብ ውድብ ጥዕና ዓለም’ውን ክትግብሮ ዝኽእል ብልጫይ ይብላ ንሰን፣ ነቲ ዘይፈልጦ ነገር ዝፈልጥ ምዃነይ’ዩ በላ። ስራሕቲ ንክፍጸሙ መታን ቅኑዕ መልሲ ንምርካብ ክንዲ ዝካኣለኒ ክጽዕር’የ፣ ክፍጽሞ’የ’ውን በላ።


text:
ኢትዮዽያ ብቀዳማይ ምንስትር መለስ ዜናዊን ኢህወደግን ትምራሕ ፈዴራላዊት ሪፐብሊክ ምኻና ዝጠቅስ ሪፖርት ምንስቴር ወፃኢ ኣሜሪካ፣ ኣብ‘ቲ 547 መናብር ዘለዎ ፓርላማ እቲ 545 ብኢህወዴግ ዝተታሓዘ‘ዩ ይብል።
መንግስቲ ኢትዮዽያን ወከልቱን፣ዓሚ ፖለቲካዊ ቅትለት ንምፍፃሞም ዝሕብር ሪፖርት የለን።ሁማን ራይት ዋች ግና፣ኣብ እዋን ፕሮግራም ሰፈራ ብጠንቂ ዝተፈፀመ መውቃዕቲ ሓሙሽተ ሰባት ሞይቶም ኢሉ‘ሎ።
መንቀሊኡ ፖለቲካ ዝኾነ ምስዋር ኣብ‘ታ ዝሓለፈት ዓመት ኣይተኸሰተን። ሓይልታት ፀጥታ ንኣባላት ተቃወምቲ ንዘይተወሰነ ጊዜ ከምዝኣሰሩ ዝሕብሩ እሙናት ሪፖርታት ኣለው።
ዛዕባ ምሕረት ኣብ ዝገለፀሉ ገፅ ድማ፣ካብ ግዳያት ቀይሕ ራዕዲ ዝቀረበ ተቃውሞ ኣብ ቦትኡ እናሃለወ፣መንግስቲ ኢትዮዽያ ን23 ብሞት ንክቅፅዑ ዝተበየኖም ሰበ-ስልጣን ደርግ፣ፍርዶም ናብ ሙሉእ ዕድመ ማእሰርቲ ነክዩ። ተኣሲሮም ዝነበሩ 16 ሰበ-ስልጣን ነበር ክፍትሑ ገይሩ‘ዩ።
ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት ብዝምልከት፣ኢትዮዽያ 290,304 ስደተኛታት ተታኣናግድ‘ላ።ኣስታት 185 ሽሕ ሶማልያውያን፣ኣስታት 55 ሽሕ ኤርትራውያን፣ኣስታት 46 ሽሕ ሱዳናዊያን‘ዮም።ኤርትራውያን ስደተኛታት ሓተቲ ዕቁባ፣ወርሓዊ ክሳብ ሓደ ሽሕ ናብ ኢትዮዽያ ይኣትው ኣለው ይብል ትካል ስዱዳት ሕቡራት ሃገራት።ብዘይካ‘ዚ ካብ ካምፕ ወፃኢ ምንባር ዝብል ፖሊስ መንግስቲ ኢትዮዽያ፣ሎም-ዘበን‘ውን ቀፂሉ‘ሎ። ስደተኛታት ንክሰርሑ ግና ኣይፍቀደሎምን።
ንኻልኦት ጉዳያት ሰብኣዊ መሰላት`ውን ዝጠቓቐሰ ምሉእ ጸብጻብ ሚንስትሪ ወጻኢ ኣመሪካ ንምስማዕ ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቑ፡


text:
ጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብኸመይ ከም እትጽሊ ኽምህረካ ይኽእል እዩ
ልክዕ ከምቲ ናይ ውሉዱ ድሌታትን ተውህቦታትን ዝፈልጥን፣ ፍጹም ውህበት ክቕበሉ ከለዉ ድማ ኣብ ገጽ ደቁ ሓጐስ ክርኢ ባህ ዝብሎ ወላዲ ፡ ናይ እግዚኣብሄር ልቢ ንዓኻ እውን ከምኡ እዩ ። ህይወትካ ብዘይጠቅም ጭንቀት ከተባኽን ኣየድልየካን እዩ ። የግዳስ ፡ ኣብቲ ኣምላኽ ከም ዝሓልየልካን ንደቁ ኺባርኾም ከም ዝፈቱን ዝገልጽ ቀሊል ፍልጠት ክትነብር ትኽእል ኢኻ ጸሎት ብድሌታትካን ባህግታትካን ኣብኡ ትኣምን ምኻንካ ዘርኢ ናብ እግዚኣብሄር ዘቅርብ መገዲ ኢዩ። ኵሉ እቲ ክትገብሮ ዘሎካ ነገር ክትሓትት ጥራይ ኢዩ።
ምሳኻ ዝጽሊ ሰብ ትደሊዶ ?
ብዛዕባ እዚ ዛንታ ዝያዳ ከተንብብን መጽሓፍ ቅዱስ ኽትረክብን ትደሊዶ ?
ጸጋኡ ኣባና ዓብዪ እዩ እሞ፣ ሓቂ እግዚኣብሄር ድማ ንዘለአለም ይነብር እዩ። ሃሌሉያ።
መዝሙር ዳዊት 117:2
ነዚ ኣካፍል


text:
March 21, 2021
ድሕሪ ካልኣይን ሓድነታውን ጉባኤ ዝተራእየ – ዓቢ ኣገዳስነት ዝነበሮ ፍጻመ፡ ምድምሳስ ናይ’ቲ ኣብ ግንባር ናቕፋ ዝነበረ ‘ናደው እዝ” እዩ። እዚ ሓይሊ’ዚ፡ ንትሽዓተ ዓመታት መመላእታ ጸላኢ ክትንከፍ ዘይክእል ዕርዲ’ዩ እናበለ ክምከ ሓሉ ዝጸንሐ እዩ። ህዝባዊ ሰራዊት ካብ ዕለት17 ክሳብ 19 መጋቢት ኣንጻሩ ብዘካየዶ በርቃዊ መጥቃዕቲ ግን፡ ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓታት ከምዘይነበረ ኮይኑ። መደበሩ ዝነበረት ከተማ ኣፍዓበት ከኣ ሓራ ኮይና። ካብቲ ኣብኡ ዓሪዱ ዝነበረ 20 ሽሕ ዝኸውን ሰራዊት ድማ፡ እቲ 18 ሽሕ ኣብ መንጎ ምሩኽ፡ ምዉትን ቁሱልን ኮይኑ። ንመጀመርያ ግዜ እውን፡ ምስኡ ተሰሊፎም ካብ ዝነበሩ ሶቬታውያን መኮንናት – ሰለስተ፡ ማለት ክልተ ኮሎኔላትን ሓደ ሓለቓ ሚእትን ተማሪኾም። ኣብ ‘ናደው እዝ’ ዝነበረ ንብረት ጸላኢ፡ እንተላይ ቢ.ኤም 21 ወንጨፍቲ ሮኬታትን ናይ 130 ሚሊ ሜተር መዳፍዕን ንብረት ሰውራና ኮይኑ።


text:
ትምህርቲ ድሕነት እትመሃር፣ ብእኡ ምእንቲ ክትድሕን ኣይኮንነን። ግናኸ፣ ሓንሳእ ወንጌል ሰሚዕካ፣ ምድሓን ብክርስቶስ የሱስ ብምእማን ጥራይ ከም ዚርከብ ምስ ኣመንካ፣ ሽዑ ንጐይታ የሱስ ከም ጎይታኻን ብብሕትኻ መድሓኒኻን ከም ዝኾነ ምስተቐበልካዮ ድሒንካ ኢኻ። እዚ ድማ፣ ብምኽንያት ብደም ክርስቶስ እተገብረ ምስ ኣምላኽ ኪዳን ኣሎካ። እዚ፣ ዘይፈርስ ዘለኣለማዊ ኪዳን እዩ። ኣብ ወንጌል ዮሃንስ 10፣6 “እቲ ደገ ኣባጊዕ ኣነ እየ” ዚብል ቃል ንረክብ። ብሓቂ እቲ ምስ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ነቲ ብደም ክርስቶስ ዚግበር ኪዳን ዝገበረ፣ በዚ ደገ ዝኾነ ክርስቶስ ኪኣትው መሰል ኣለዎ።
እዛ ናይ "ትምህርቲ ምድሓን" እዞም ዝስዕቡ ሸውዓተ ትምህርትታት ዝሓዘት እያ።
1ይ ትምህርቲ ፣ መጽሓፍ ቅደስ
2ይ ትምህርቲ ፣ ህሊወ እግዘኣብሄር ብኸመይ ንፈሌጥ፧
3ይ ትምህርቲ ፣ ሰብ
4ይ ትምህርቲ፣ ምስ ክርስቶስ ምምሌሊስ
5ይ ትምህርቲ፣ ጥምቀት ብማይ
6ይ ትምህርቲ፣ ምሌኣት መንፈስ ቅደስ
7ይ ትምህርቲ፣ ኣገሌግልት


text:
ኣሜሪካዊ ዳኛ ስደተኛታት፣ነቲ ኣብ እዋን ኲናት ላይቤርያ ገበን ቅትለትን ምልመላ ህፃናትን ዝተኸሰሰ ላይቤርያዊ ናብ ሃገሩ ንክባረር ወሲኖም።
ስሳን ክልተን ዓመት ዝዕድሚኡ ጂኦርጅ ቦለይ፣ናብ ላይቤርያ ዝጥረዝ ዘሎ ድሕሪ ቅድሚ 4 ዓመት ዝፀደቀን ንትሕቲ ዕድመ ዝኸተበ ወገን ክሕተት ኣለዎ ዝብል ሕጊ’ዩ።ኣብ‘ዚ ተግባር‘ዚ ዝተዋፈረ ዝኾነ ወፃእተኛ ካብ ኣሜሪካ ክጥረዝ ኣለዎ ይብል እቲ ሕጊ።
ጂኦርጅ ቦለይ፣መራሒ ናይ‘ቲ ቤት ምኽሪ ሰላም ላይቤርያ ተባሂሉ ይፅዋዕ ዝነበረ ጉጅለ’ዩ።
ዓቃቢ-ሕጊ ዘቅረቦ ክሲ፣ቦለይ ይመርሖ ዝነበረ ጉጅለ፣ኣብ ቴስዓታት ንምሩኻት ብሓዊ ኣንዲዶም ወዲእዎም’ዩ ይብል።
ሰበ-ስልጣን ኣሜሪካ፣ዩ-ስ መዕቆቢ ስደተኛታትን ብሰላም ዝነብሩላን ሃገር‘ያ።እንተኾነ ገፋዕቲ ኣብ ጥቃ እቶም ፈሪሖም ሃዲሞም ዝመፁ ሰባት ክነብሩ ኣይግባእን በሉ።
ብቅትለትን ምልመላ ህፃናትን ዝተከሰሰ ላይበርያዊ ካብ ኣሜሪካ ክጥረዝ እዩ
ኣብ ጥቃ ሃዲሞም ዝመፁ ላይበርያዊያን ክነብር የብሉን ይብሉ ሰበ-ስልጣን
ኣሜሪካዊ ዳኛ ስደተኛታት፣ነቲ ኣብ እዋን ኲናት ላይቤርያ ገበን ቅትለትን ምልመላ ህፃናትን ዝተኸሰሰ ላይቤርያዊ ናብ ሃገሩ ንክባረር ወሲኖም።


text:
ሎሚ ዓመት፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ብወፍሪ ተመሃሮ ንልምዓት ዝተሰላሰለ መደባት ምዕቃብ ማይን ሓመድን ዕዉት ምንባሩ፡ ብ5 ሕዳር ኣብ ከተማ ከረን ኣብ ዝተኻየደ ገምጋም ተሓቢሩ።
ሓለፍቲ ሚኒስትሪ ትምህርቲ፡ ሃገራውያን ማሕበራትን ካልኦትን ኣብ ዝተረኽቡ ርክብ፡ ወኪል ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዞባ ዓንሰባ ኣቶ መሓመድ-ዑመር ዓብደላ፡ ዘሎ ሓያል ጐድኒ ብምዕቃብን ኣብ መስርሕ ዝተራእየ ድኽመታት ብምልላይን ንዝመጽእ ዓመት ዝያዳ ኣድማዒ ስራሕ ንምምዕማም እኹል ምድላዋት ንምግባር፡ ተራ ኣካላት መንግስትን ግንባርን ክዓዝዝ ኣዘኻኺሩ።
ኣብ ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዞባ ዓንሰባ ሓላፊ ወፍሪ ተመሃሮ ንልምዓት መምህር ክፍለ ሰለሙን ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፡ እቲ መደብ ካብ 10 ሓምለ ክሳብ 13 ነሓሰ ኣብ ትሸዓተ ንኡሳን ዞባታትን 46 ነቚጣታትን ከም እተተግበረ ብምሕባር፡ ዝተዓመ ስራሕ ብመንጽር ዝነበረ ውጥን ኣድማዒ ምንባሩ፡ ንዝበለጸ ውጽኢት ግና ዝያዳ ውህደትን ዓጸፋ ጻዕሪን ክግበር ኣተሓሳሲቡ።
እቲ ወፍሪ፡ ኣብ ምስራሕ ከትሪታትን ዛላታትን፡ ምጽጋን ጽርግያታት፡ ምስራሕ ጋቢዮናት፡ ምግራብ፡ ጽሬት ከባቢ፡ ከምኡ’ውን ምእካብ ግብሪ ተለቭዥን ዝኣመሰሉ ንጥፈታት ዘጠቓለለ ኮይኑ፡ ልዕሊ 34 ሽሕ ፈልሲታት ገረብ ከም እተተኽለ፡ ካብቲ ዝቐረበ ጸብጻብ ንምፍላጥ ተኻኢሉ።


text:
ኣብ ሶማል ዝናብ ዘይህልወለን ተወሰኽቲ ክልተ ወቅቲ ክህልዋ ትጽቢት ከምዘሎን እዚ ኸኣ ምስቲ ዘሎ ኣብ ታሪኽ ዘይተራእየ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ዘጥቅዓ ደርቂ ተደሚሩ ንዝመጻ ክልተ ዓመታት ክፍጠር ንዝኽእል ዓጸቦ ንምግታእ ብዉሑዱ ሓደ ቢልዮን ዶላር ብህጹጽ ከምዘድልይ ናይ ሕቡራት ሃገራት ሓላፊ ሰብኣዊ ጉዳያት ማርቲን ግርፊስ አፍሊጦም።
ኣብ ዋና ከተማ ሶማል ሞቃዲሾ ኮይኖም ዝተዛረቡ ግሪፊስ ከምቲ ናይ 2016ን 2017ን ዝተገብረ ንምውጋዱ እንተዘይተኻኢሉ ኣብ ሶማል ካብ ዝመጽእ ወርሒ ጥቅምቲ ክሳብ ወርሒ ሕዳር ዓጸቦ ክኸውን እዩ ኢሎም።
ግሪፊስ " ብኮሚቴ ገምጋሚ ኩነታት ዓጸቦ ብኸምዚ ብርኪ ኣዝዩ ጥንቃቀ ዝተመልኦ ዝርዝር ኩነታት ዝተገምገመ እዚ ብደረጃ ዓለም ፈላማይ እዩ። ከምቲ ትማሊ ኣብ ጋዜጣዊ መግለጺ ዝበልክዎ ናይ መወዳእታ መጠንቀቅታ ዓጸቦ'ዩ" ኢሎም።
መርበብ ስርዓተ ቅድመ መጠንቀቅታ ዓጸቦ ዩሴ.ኤ.ኣይ.ዲ ዝተመስረተ ኾይኑ ሰብኣዊ ረድኤት ብእዋኑ እንተዘይበጺሑ ኣብ መወዳእታ እዚ ዓመት ኣብ
ሰለስተ ከባቢታት ሶማል ዓጸቦ ክኸውን እዩ ክብል ኣጠንቂቁ።


text:
ኢጣልያ ካብ ማእከላይ ባሕሪ ዝደሓኑ 177 ስደተኛታት ጽዒና ሎሚ ሶሉስ ኣብ ወደባት ሲሲሊ ዝኣተወት መርከብ ከይትራገፍ ከልኪላ።
እቶም ስደተኛታት ቅድሚ ሓሙሽተ መዓልታት ካብ ማእከላይ ባሕሪ ዝደሓኑ ክኾኑ ከለው ነቶም ስደተኛታት ዝሓዘት መርከብ ትማሊ ሶኑይ ምሸት ኣብ ወደብ ካታንያ ምእታዋ እንተኾነ ኢጣልያ ከይትራገፍ ምክልኻላ ተሓቢሩ’ሎ።
ሚንስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ኢጣልያ ማትዮ ሳልቪኒ እቶም ስደተኛታት ክራገፉ ትእዛዝ ብዘይምሕላፉ እታ መርከብ ከምዘይተራገፈት፡ ሃገራት ሕብረት ኣውሮጳ ነቶም ስደተኛታት ከምዝቕበላ ከየረጋገጹ እታ መርከብ ከምዘይትራገፍ ሚንስተር ማትዮ ሳልቪኒ ገሊጾም ኣለው።
ኮሚሽን ሕብረት ኣውሮጳ ብወገኑ ነቲ ካብ ኢጣልያ ዝቐረበ ጠለብ ንምምላእን ነቶም ስደተኛታት ንምቕባልን ምስ መፍትሒ ንምንዳይን አጋር ሃገራት ይሰርሕ ከምዘሎ ገሊጹ’ሎ።
ወሃቢ ቃል ትካል ግብረ ሰናይ 'ሴቭ ዘ ችልድረን" ጂ ዮቫኒ ደ በንዴቶ እቲ ኩነታት “ዘይሰብኣዊ’ዩ” ክብሉ ገሊጾም ኣለው።
ሓለዋ ባሕሪ ኢጣልያ ህጹጽ ናይ ህክምና ሓገዝ ንዘደልዮም 13 ስደተኛታት ካብታ መርከብ ዘግዓዙ ክኮኑ ከለው ብሰንኪ ኣብ መንጎ ኢጣልያን ማልታን ዘሎ ምፍጣጥ እታ መርከብ ኣብ ዓለምለኻዊ ማያት ከምዘላ ይግለጽ ኣሎ።


text:
Radio Erena: 15 November 2019
ምምሕዳር ትራምፕ ምስ ደቡብ ሱዳን ዘለዎ ዝምድና ዳግመ ገምጋም ክገብረሉ ምዃኑ ኣፍሊጡ።
እቲ ምምሕዳር፣ ብ13 ሕዳር ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ክልትኢም ውገናት ደቡብ ሱዳን፣ ናይ ልፍንቲ መንግስቲ ከቑሙ ብዘይምኽኣሎም ዝተሰምዖ ዘይዕጋበት ብምግላጽ፣ ንዝጸንሖ ዝምድና ዳግመ ገምጋም ክገብር ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ደቡብ ሱዳን፣ ን12 ሕዳር ክቐውም ዝተመደበ ናይ ልፍንቲ መንግስቲ ብስምምዕ ፕረዚደንትን ሳልቫ ኪርን መራሒ ተቓወምቲን ሬክ ማቻርን፣ ብሰለስተ ኣዋርሕን 10 መዓልታትን ክናዋሕ ወሲኖም።
እቲ ብመንጎኝነት ፕረዚደንት ኡጋንዳ፣ ዩዌሪ ሙሴቬኒ ዝተበጽሐ ምርድዳእ፣ ደገፍ ሕቡራት ሃገራት ክረክብ እንከሎ፣ ኣመሪካ ግና ንጹር ተቓውማኣ ኣስሚዓ ኣላ።
ዞባዊ ውድብ ኢጋድን ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ንሕቡራት ሃገራት ብምድጋፍ ነቲ ምንዋሕ ከምዘይቃወሙ ዝግመት እኳ እንተኾነ፣ በብወገኖም ዝሃብዎ ወግዓዊ መግለጺ ግና የለን።
ምንዋሕ ምቛም ናይ ልፍንቲ መንግስቲ፣ ንጸጥታን ካልእን ዝምልከቱ ኣብ ግብሪ ዘይወዓሉ ቅድመ ኩነታት፣ ዝያዳ ምርድዳእን ስምምዓትን ክብጽሓሎም ዕድል ዝህብ ምዃኑ ወሃቢ ቃል ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ።
ኣመሪካ፣ ብመሰረት እቲ ኣቐዲሙ ዝተበጽሐ ስምምዕ፣ ናይ ልፍንቲ መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ኣብ 12 ሕዳር ክቐውም እንተዘይክኢሉ፣ ኣብ ልዕሊ እታ ሃገር እገዳ ከተጽንዕ ምዃና ኣጠንቂቓ’ያ።
=====================


text:
“ንኹሉ ገግዚኡ ኣለዎ” ዝብል ኣበሃህላ ልሙድ እዩ። እቲ ቁም ነገሩ ግና ኣብ ምርዳእ ዕምቅቱ እዩ። ግዜ ኩሉ እዩ። ብግዜ ዘይምለስን ዘግለጽን ነገር ዳርጋ የልቦን። ግዜ ናይ ኩሉ መልሲ እዩ እኳ እንተዘይበልና፣ ብጊዜ ግና ዘይምለስ ዳርጋ የልቦን። እ/ሔር’ውን ጊዜኳ ዘይምልከቶ ክነሱ፣ ኩሉ ኣብ “ጊዜ” ይገብሮ። ዝዀነ ነገር መቀረት ዝህልዎ’ውን “ኣብ ግዚኡ” ክግበርን ክንገርን ከሎ እዩ። "ሰብ ብምላሽ ኣፉ ይሕጎስ፣ እወ፣ ብጊዜኡ ዝተነግረ ቃል ጽቡቅ እዩ" ምሳ15፣23 ይብል። መሊሱ'ውን "ብግቡእ ጊዜ እተዘርበ ቃል ከም ቀለቤት ወርቅን ከም ስልማት ጽሩይ ወርቅን እዩ" ይብል። ብግዚኡ ዘይተነግረ ብስራት፣ ዋዛ፣ መልእኽቲ፣ መቀረቱ የጥፍእ እዩ። እዚ ዝተረድአ ሰለሞን ድማ፣ ኣብ ውሽጢ ሓጽር ጽሕፉ፣ 30 ሳዕ ዝኸውን “ግዜ” ክብል ተዛሪቡ። “ንኹሉ ገጊዜኡ ኣለዎ” ኢሉ ድማ ይጅምር። ናይዚ ጥቅሲ ምርዳእ ድማ ንሰብ ካብ ተስፋ ምቁራጽን ምንዋጽን የድሕኖ።
ንድለ ኣይንድለ ንኹሉ “ገጊዜኡ” ኣለዎ። ንምውላድ ግዜ ኣለዎ። ንሙማት ድማ ግዜ ኣለዎ። ንሓዘን ግዜ ኣለዎ፣ ንሓጎስ’ውን ግዜ ኣለዎ። ሰብ ካብዚ ክልተ ዝተፈራረቀ ናይ ህይወት ተመክሮ ከምልጥ ኣይክእልን እዩ። ሃብታም ኰነ ድኻ፣ ምሁር ኰነ ዘይተማህረ፣ ዕጻኡ ሓደ እዩ። ሰብ ብዘየገድስ መንፈሳዊ ብጽሕናኡን ተመኩርኡን፣ ካብዚ ናይ “ግዜ” ተመክሮ ኣየምልጥን እዩ። “ጸልማት ድሕሪ ወጋሕታ፣ ወጋሕታ ድሕሪ ጸልማት” ክኸውን ናይ “ጊዜ” ሕጊ እዩ። እዚ ድማ ኣብ ድሌትናን ዊንታናን ዝተወሰነ ኣይኰነን። እ/ሔር ንኖህ ዝኣተወሉ ተስፋ’ውን፣ “ክረምትን ሓጋይን፣ መዓልትን ለይትን ኣየቋርጽን” ዝብል እይ። እዚ ድማ ኣብ “ጊዜ” ዝከናወን መሰረታዊ ሓቂ እዩ።
ንጉስ ሰለሙን ኣብ 3ይ ምዕራፍ፣ 24 ዝኣክል ተቃራኒ ሓሳባት ተዛሪቡ ኣሎ። 14 ኣሊታዊ ክዀኑ ከለዉ፣ እቶም ዝተረፉ 14 ድማ ኣውንታዊ ነገራት እዮም። ሓሳቡ ክጅምር ከሎ ድማ፣ “ንምውላድ ግዜ ኣለዎ፣ ንሙማት ድማ ግዜ ኣለዎ” ይብል። እዚ ንማንም ዘይክወሎን ዘይስወሮን ሓቂ እዩ። ከምቲ ንድኻ ከምኡ ድማ ንሃብታም ዕጻኦም ሓደ እዩ። ንምሁር ኰነ ዘይተማህረ፣ ንክቡራት ኰነ ንዝተረስዑ ሓደ መገዲ ኣለዎም። ከምቲ እቲ ሓደ ዝውለድ እሞ ጊዚኡ ሓልዩ ዝመውት፣ ንኹሉ ከምኡ ይበጽሖ። ኣብ መንጎ ድሕሪ ምውላድን ቅድሚ ምማትን ዘሎ ናይ ህይወት ጉዕዞ፣ ዝፍጸም ፍጸሜታት ድማ ታእላው የብሉን። ናይ ሓጎስ ጊዜ ኣሎ፣ ከምኡ ድማ ናይ ሓዘን ጊዜ። ናይ ምብካይ ጊዜ ኣሎ፣ ናይ እልልትን ሳዕስዒት ጊዜ ድማ ኣሎ። ኩሉ ድማ ኣብ ገጊዜኡ ይኸውን። ስለዚ ነዚ ኣብ ጉዕዞ ህይወት ዝለዋወጥ ተመክሮ ተረዲእና፣ ንለውጢ ድልዋት ክንከውን፣ ነዚ ሓቂ ፈቲና ክንቅበሎ፣ ጥዕና ዘልዎ ኣጠማምታ ክህልወና ንስነ ኣእምሮኣዊ ጥዕናና ጽቡቅ እዩ። ልዕሊ ክሉ ድማ ብእምነት ምንባር፣ ኣብ ኣምላኽ ምዕራፍ ክንመሃር ዓቢ መኽሰብ ኣለዎ።
እዚ ኩሉ ተቃራኒ ነገራት ማለት ምውላድን ሙማትን፣ ሓጎስን ሓዘንን፣ ምህላውን ምስኣንን ኣብ ግዚኡ ዝኸውን እንተኰይኑ፣ ኢድና ኣጣሚርና ወለሓደ ከይገበርና ስቅ ንበል ማለትና ድዩ? ያእ ኣይፋሉን። ንሓሳብ እቲ ጸሓፋይ ዝወሰደ ካልእ ዝዓሞቀ ሓሳብ ጸኒሑ ይጠቅስ። እዚ ሓሳብ ድማ ሰብ ምንም ከይገበረ ስቅ ክብል ዘየኽእል ምርዳእ እዩ። ንሱ ድማ እቲ ኣብ ልቢ ሰብ ዝተቀመጠ “ዘልኣለማውነት” እዩ። እዚ ኣብ ውሽጥና ዝተነብረ "ዘልኣለማውነት" ካብዚ ከም ሰፍኢ ዝገላበጥ ህይወት ሓሊፍና፣ ናብ ካልእ ከነማዕዱ ንልብና ይቅስቅሶ። ዋላ እኳ ኣብ ጉዕዞ ህይወት ዝኸውን ምሉእ ብምሉእ ክንርድኦ ዓቅሚ ዝውሕደና እንተዀነ፣ ነዚ ጊዚያዊ ዝዀነ ዝለዋወጥ ህይወት ወነንቲ ከም ዘይኰንና ውሽጣዊ ምርዳእ ስለ ዘብቁል፣ ካብዚ ህይወት ሓሊፉ ንዝዓበየ ክንመጣጠር ኣብ ውሽጥና ዘየዕርፍ ምስቁርቃር ኣሎ። እዚ ቃንዛን ሓጎስን ዝፈጥር ተመክሮታት፣ ናብቲ ዘይነቃነቅ "ዘልኣለማውነት" ክንጥምትን ከነማዕዱን ይቀስበና። "ካብዚ ዝሓሸ ካልእ ህይወት ክህሉ ኣለዎ" ዝብል ሕቶ ኣብ ውሽጥና የለዓዕል። ንልብና ካብዚ ዝርአ ግዝያዊ ነገር ሓሊፉ፣ ነቲ ዘይርአ ንዘልኣለም ዝነብር ህይወት ከማዕዱ ይድርዀ። ከምቲ ሃውርያ ጳውሎስ ዝበሎ ድማ ውሽጥና ነቲ ዝርአ ዘይኰነ፣ ነቲ ዘይርአ ንኽጥምት ይድርዀ (2ቆሮ4)።
ናይዚ ቁም ነገር ከኣ፣ ኣብ ዝተፈላለየ ናይ ህይወት መድረኽ፣ ልብና በቲ ልዑል ፈጣሪ ተኣሚኑ፣ ንምምላኽ ሓይሊ መታን ክረክብ እዩ። ዝነበረ ክጠፍእ ካብ የዒንቲ ክስወር ከሎ፣ ዝመልአ ክጎድልን ክውሕድን ከሎ፣ ዘይናወጽ፣ ጽኑዕ ልቢ ክህልወና ዓቢ ጸጋ እዩ። ኣብ ጊዜ ምውላድን ሓጎስን ንምምስጋን ኰነ ውሬታ ንምምላስ ቀሊል እዩ። ከምኡ ድማ ኣብ ጊዜ ሞትን ሓዘንን ንኣምላኽ ንምምስጋን ሓይሊ ክህልወና እዚ ምርዳእ ክህልወና ኣለዎ። ሃዋርያ ጳውሎስ ስለቶም ዝደቀሱ ንሰብ ተሰሎንቄ ከጸናንዖም ክፍትን ከሎ፣ ነቲ ድሕሪ ሞት ዘሎ "ዘልኣለማውነት" እናኣዘከረ፣ "በዘን ቃላት ተጸናንዑ" በሎም። (1ተሰ4፣18) ሃብትና ኣብቲ ዘልኣለማዊ ዝዀነ፣ ሰራቂ ዘይረኽቦ ክንገብር ብልብና እንተመኺርና፣ እዚ ምድራዊ ፍጻሜ ንልብና ኣይዝውሮን እዩ። እዚ ሕጂ ዘሎ ጽባሕ ኣይክህሉን እዩ። መጀመርታ ዘለዎ ኩሉ መወዳእታ ድማ ኣለዎ። ሰብ ዕጻኡ ከም ኩሉ ፍጡር መታን ከይከውን፣ ዝተንፈጨሓሉ ክውሒ ካብቲ "ዘልኣለማዊ" ዝዀነ ኣምላኽ ከም ዝዀነ ክዝክር ኣለዎ። እዚ ምርዳእ ንሰብ ሓሳቡን ድሌቱን ናይ ላዕሊ ክገብር ይገብሮ (ቆሎ3፣1-3)። ብሓልዮት ናይዛ ዓለምን ጓሂኣን መታን ከይጠላለፍ ድማ ንልብና ካብዚ ምድራዊ ነገር ሓሊፉ፣ ሰማያዊ ነገር ክመጣጠር ይደፍኦ። እዚ ዝተርድአ ሃዋርያ ጳውሎስ ድማ ብኢድ ዘይተሃንጸት፣ ካብ ኣምላኽ ዝዀነት ሓዳስ የሩሳሌም እናተጸበየ፣ ሓንሳብ ይደፋነቅ፣ እንሓንሳብ ድማ የስቆርቁር ከም ዝነበረ ይነግረና (2ቆሮ5፣1-5)። እዚ ምድፍናቅን ምስቁርቃርን ዝተፈራረቆ ህይወት ድማ ኣብ ውሽጢ ኩሉ ሰብ ዘሎ "ዘልኣለማውነት" እዩ።
ኩሉ ገግዚኡ ምህላዉ ጥራይ ዘይኰነ፣ ኩሉ ኣብ ጊዚኡ ዝሰርሖን ዘስልጦን መደብ ኣለዎ። ኩሉ ኣብ ጊዚኡ ከም ዝኸውን ምፍላጥ ጥራይ ኣኻሊ ኣይኰነን። ኩሉ ኣብ ግዜ ዝኸውን ድማ ብምደብ እዩ ዝብል ምርዳእ ክህልወና ኣለዎ። ንዝተቀበሎ ወጋሕታ ኰነ ለይቲ ዘስልጦ ዕላማ ኣለዎ።ጊዜ ዝናም ኰነ ጊዜ ጸሓይን ሃሩርን ዘስልጦ ኣለዎ። “እ/ሔር ኩሉ ንምዱብ ነገር (ዕላማ)፣ ንረሲእ ድማ ንመዓልቲ ሕሰም ፈጠሮ” ይብል (ምሳ16፣4)። ገለን ኣብ ህይወት ዝኸውን ትርጉም ዘይህብ፣ ዘስልጦ ዘይብሉ ዝመስል ብዙሕ እዩ። ኣብ ህይወት ዝኸውን ንምቅባሉ ከቢድ ዝዀነ ኣሎ። እንተተዓጊስና እሞ ግዜ እንተሂናዮ፣ ምስ ግዜ ዝግልሃልና ነገር ኣሎ። ህይወት ሰልፊ እዩ። (እዮ7፣1) ፈጺሙ ዘይርደኣና፣ መልሲ ክንረኽበሉ ንደሊ ናይ ህይወት ሕንቅልል ሕንቅሊተይ ብሁሕ እዩ። ኣብ ህይወት ዝገጥምን ዝኸውንን ኣይቁጸርን እዩ። መበገሲኡን መወዳእቱን ዝፍለጥን ዘይፍለጥን ከም ዘሎ ንሰብ ክንገሮ ኣየድልን እዩ። ገሌና ልብና ብእምነት ክነብር እናነገረና፣ ሓሳብና ተናዊጹ ምርዳእ ስለ ዝኣበየና፣ ንምቅባሉ ዝሽግረና ክንደይ ክንብሎ። ፍጥረትናን ናይ ምርዳእና ደረት ከምኡ ምኻኑ ግና ነቲ “ኩሉ ንምዱብ ነገር ፈጠሮ” ዝብል ሓቂ ክስዕሮ ኣክእልን እዩ። ገለን ኣብ ህይወት ዝገጠሞ ምርዳእ ኣብይዎ ስለ ዝኸበዶ፣ ክሳብ ኣምላኽ የልቦን ናብ ምባል ዝበጽሐ ኣሎ። ኣምላኽ ንልቡ ይምለስ። ከምኡ ዝበለ ግብረ መልሲ ግና ንሽግርና የጋድዶ እምበር ንደልዮ ናይ ኣእምሮ ዕረፍቲ ኣይህበናን እዩ። ገለን ከኣ ነቲ ከም ብርቱዕ ማዕበል ዝዓፍር ሓሳቡ መታን ከዕርፍ ናብ መስተን ካልእ ልምድታትን ዝኣተወ ብዙሕ እዩ። ካብ ምርዳእ ንልዓሊ ዝዀነ ሰላም ኣምላኽ፣ ነቲ ዓቅሙ ሒደት ዝዀነ ሓሳብናን ልብናን እንተዘይሓልይዎ (ፊሊ4፣7-8)፣ በቲ ኣብ ጉዕዞ ህይወት ዝገጥመና ብዙሕ ሕቶ ዝፈጥር ተመኩሮ ተስፋ ክንቆርጽ ኢና።
ኣምላኽ ነቲ ካብ መጀምርታ ክሳብ መወዳእት ዝኸውን መታን ከይንፈልጦ ኢሉ፣ “ንዘልኣለማውነት ኣብ ልቢ ሰብ ኣቀሚጥዎ”። ኣብ ጉዕዞ ህይወት እንሓቶ ብዙሕ ሕቶታት ኣሎ። ንምታይ ተወሊደ? ንምንታይ ኣብዚ ኣለኹ? ስለምንታይ ብኸምዚ ዓብየ? ምናልባት ናይ ወዲ 90 ዓመት ኣማውታ ክርድኣና ዘይንደሊ ንኸውን፣ ቅድሚ ግዚኡ ንዝሞተ ነፍቅሮ መቅርብና ግና ስለምንታ ኢልና ክንሓትት ንደሊ ኢና። ገሌና ብጥጡሕ ዝዀነ ኣተዓባብያ ዘይዓበና፣ ናብራና ኩሉ ገድሊ ዝዀነ ኣለና። ንምንታይ ኰይኑ ክርድኣና ከቢድ እዩ። ገለን ብወለዲ ተዓሚጹ፣ ተግፊዑ ዝዓበየ ኣሎ። ተመርዑ ዝተፋተሐ፣ ሰበይቱ ወይ’ውን ሰብኣያ ዝሰኣነት ብዙሓት እዮም። ውሉዱ ገና ከዝጸገቦ፣ ፍሪኡ ከይረኣየ ካብዛ ምድሪ ብሞት ዝተፈልዮ ታእላው የብሉን። ካብቲ ኣዝዩ ከቢድ ዝገብሮ ድማ፣ "ንምንታይ ከምኡ ኰይኑ" ንዝብል ሕቶ መልሲ ዘይንረኽበሉ ምዃና እዩ። እዚ ከቢድ ምስጢር ድማ ካብዚ ዝርአ ህይወት ሓሊፍና፣ ነቲ ዘይርአን ዝበለጸን ህይወት ከነማዕዱ መታን ኢሉ፣ ፈጣሪ “ንዘልኣለማውነት” ኣብ ልብና ኣምቢርዎ።
ስለምታይ ኰነ ፈጣሪ ከምዚ ዝበለ “ጸልማት” ኣብ ህይወት ሰብ ክኸውን ኣፍቂዱ? ንዝብል ሕቶ ካልእ ዝዓበየ ሕቶ ክንሓትት ይገብረና። ስለምንታይ ኣብ ህይወተይ ከምዚ ክኸውን የፍቅድ? ኢልና ክንሓትት ይቀስበና። ኩሉ ኣብ ጊዜኡን ንምዱብ ነገር ተፈጢሩ ክነሱ፣ ካብ ሓሳብና ዝተሰወረ ግና ብዙሕ እዩ። ኣብ ልቢ ሰብ “ንዘልኣለም” ዝተሰወረ ነገር ኣቀሚጡ። ግን ስለምንታይ? እዚ ምስዋር እዚ ኣብ ልቢ ሰብ “ናይ ዘልኣለማውነት” ሃንቀውታ ስለ ዘለዓዕልን፣ ሰብ ድማ ብእምነት ኣብ እ/ሔር ተወኪሉ መታን ክነብርን እዩ። ኩሉ ኣብ ህይወት ዝኸውን ኽርድኣና እንተዝኽእል፣ ንፈጣሪ ምድላይ ገዲፍና፣ እቲ ኣብ ልቢ ሰብ ዝተቀመጠ "ዘልኣለማውነት" ናይ ምምዕዳው ሃንቀውታና ምበነነ። ብዙሕ ዘይርድኣና፣ ክርድኣና ዘይክእል ነገራት ስለ ዘሎ፣ ከምኡ ድማ ብእምነት ናይ ምንባርና ዓቅምና የግፍሖ። እዚ ድማ ኣብ ህይወትና ዘይናወጽ ዕረፍትን ይፈጥር። “ነቲ ዝርእዮ ተስፋ ዝገብር ብእምነት ዘይተፈተነ እዩ" ዝበሎ ሃውርያ ጳውሎስ ድማ ክንምርምሮ ይገብረና።
ብዛዕባ ጽባሕ ንእ/ሔር ምእማን ብጽእና እዩ። ናይ መጽሓፍ መክብብ 3ይ ምዕራፍ መልእኽቲ ድማ እዚ እዩ። ዘይምፍላጥና መርገም ኣይኰነን። ብቅልል ዝበለ ፍጥረትና ከምኡ እዩ። መልሲ ከም ዘይብልና ስለ ንፈልጥ፣ እንኰ ምርጫና ኣብ ኣምላኽ ምዕራፍ፣ ንዕኡ ምእማን እዩ ዝኸውን። ነቲ ክንፈልጦ ዘይንኽእል ክንፈልጦ ኢልና ስግር ባሕሪ ክንከይድ ኢልና ጊዜናን ጉልበትናን ኣይነጥፍእ። ካብዚ ኩሉ ዝተፈራረቀ ህይወት ተገላጊልና፣ ዘይጠፍእን ስቃይ ዘይብሉን “ዘልኣለማውነት” ንኽንወርስ ልቢና የስቆርቁር ምህላዉ ናይ ኣምላኽ ስርሕ እዩ። ኩሉ ዝፈልጥን ንኹሉ ድማ ዘመሓድርን ሓይሉን ስልጣኑን ድማ ዘይድረት፣ ካብዚ ዝርአ ፍጥረት ዘይኰነ፣ ዝዓበየ ሓይሊ ክህሉ ክኽእል ኣለዎ ዝብል ሓሳብ ንልብና ይቅስቅሶ ኣሎ። ኩሉ ነቅርቦ መግለጺ ምሉእ ስለ ዘይከውን፣ ንእ/ሔር ብምእማን ክንውድእ፣ ናይ ምእማን ዓቅምና ክሰፍሕ ይገብሮ ኣሎ። ከምቲ እዮብ ዝበሎ፣ ዘረባ ዕሽነት ካብ ምዝራብ ከኣ ይኽልክለና።
ከምቲ ቖልዓ ጽብቁን ሕማቅን ካብ ዘይምፍላጡ ዝተላዕለ ኣብ ወለዱ ዝውከል፣ ከምኡ ድማ ልብና ኣብቲ ዘልኣለማዊ ኣምላኽ ክውከል ይሓባብሎ ኣሎ። ንጉስ ዳዊት ውን ኣብ ህይወቱ ዝኸውን ዝነበረ ስለ ዘይተረድኦ፣ “ከምቲ ጡብ ዝሓደገ ህጻን፣ ከምኡ ንነፍሰይ ኣብ ውሽጠይ ስቅ ኣበልክዋ” ይብል። መዝ131። ንሕጻን ጡብ ከተግድፎ ጥዑም ተመክሮ ኣይኰነን። ብዙሕ ቀጨውጨው ክብል ድማ ይገብሮ። እንተዀነ ግና ካብ ወለዱ ሓሊፉ ናብ ካልእ ከም ዘይከይድ ስለ ዝፈልጥ፣ ኣብ ኣጥባት ኣዲኡ ተመሊሱ ይዓርፍ። ኣብ ኣፍ ልባ ድማ ይሃድእ። ንሕና’ውን ኣብ ህወትና ዝዀነ እኳ ኣንተዘይተርድኣና፣ ብእምነት ኣብ ሕቁፊ ኣምላኽ ንልብና ከነህድእ ሓይሊ ንረክብ። እዚ ማለት “እቲ ኣብ ልቢ ሰብ ዝተቀመጠ ዘልኣለማውነት” ንሰብ ኩሉ ግዜ ንእ/ሔር ኣብ ሓሳቡ ንከቋጽሮ ይገብሮ። ካብኡ ሓሊፉውን፣ ካብዚ ህይወት ሓሊፉ ካልእ ንዘልኣለም ዝነብር ከም ዘሎ ክርዳእ ስለ ዝጅም፣ መፈጸምታኡ መታን ከጸብቅ፣ ካብ ርኽሰትን ስጋዊ ትምኒትን ተፈልዩ፣ ብፍርሃት ኣምላኽ ንኽነብር ምርጫኡ ይገብር።


text:
ናባና ንምምጻእ
ኣብዚ ኣድለይቲ ሓበሬታት ንኽትፈልጥዎ እትደልዩ ናባና ምስእትመጹ ትረኽቡ፤ ወይ ብኢንተርነት ኣብ ቀረባ ሕክምና ምስእትራኸቡና።
ቆጸራ ሓዝ
ቆጸራ ናብ እቲ እትቕመጦ ቦታ መቐበሊ ብስልኪ ወይ ብኢንተርነት ብናይ መቐበሊ ክፍሊ ክትሕዝ ትኽእል። ገሊኣተን መቐበሊ ክፍሊ ሕክምናታት ብዘይ ቆጸራ ክትመጽእ (ድሮፕ ኢን) ትኽእል። ኣብ መቐበሊ ክፍሊ ሕክምና ዝርከብ ኢንተርነት ጌረካ ብኸመይ ኣገባብ ርክብ ከምአትገብር ትረክብ።
ኣብ ዝተዋህበካ ቆጸራ ክትመጽእ ከም ዘይትኽእል ብቕድሚ 24 ሰዓት ትሕብር
ኣብቲ ዝተዋህበካ ቆጸራ ክትመጽእ ከም ዘይትኽእል ብቕድሚ 24 ሰዓት ትሕብር። ምስ መቐበሊ ክፍሊ ሕክምና ብስልኪ ወይ ብ1177 ሓባሪ ናይ ኢንተርነት ጌርካ ተመልክት።
እንተድኣ ኣብ ዝተዋህበካ ቆጸራ ከይሓበርካና ምስዘይትመጽእ፤ ስለዘይመጻእካ ከም ኣብ ቆጸራኻ መጺእካ ክትከፍሎ ዘለካ ገንዘብ ትኸፍል። ኣብ ዝተዋህበካ ቆጸራ ከይሓበርካና ምስዘይትመጽእ ዋላ ዘይክፈሎ እንተኾነ 100 ክሩኑር ትኸፍል።
ርክብ ብኣገባብ ኢንተርነት ትገብር
ኩሎም ናይ ቀረባ ክፍሊ ሕክምናታት ብ1177 ልጉባት እየን፤ ቮርድ ጋይደን ኢንተርነት ስራሕ ጌርካ ርክብ ምስ መቐበሊ ክፍሊ ሕክምና፤ ከምዘይትመጽእን/ቆጸራ ምቕያርን ፤ ወይ ድማ ንናይ ሓኪም ወረቐትካ ከተሕድስ ትኽእል። ዝተፈላለያ መቐበሊ ክፍሊ ሕክምና ዝተፈላለየ ሓገዛት ይህባ። ስራሕ ኢንተርርነት ኣብ ነብሲ ወከፍ መቐበሊ ክፍሊ ሕክምና ኢንተርነት ትረክብ።
ኩሉ ግዜ መንነት ወረቐት ሒዝካ ትመጽእ
ናብ ቀረባ ክፍሊ ሕክምና ምስትመጽእ ኩሉ ግዜ መንነት ወረቐት ሒዝካ ምምጻእ ኣለካ። ምእንቲ ናይ ንሙም ቅሳነትን ክንክንን ንኽንህብን፤ ንስኻ ምዃንካ ንምርግጋጽን። መንነትካ ብፍቓድ መዘወሪ መኪና፤ፓስፖርት ወይ ካልእ መንነት ወረቐት ከተርኢ ትኽእል።
ክፍሊት ናይ ሕማም
ኣብ መብዛሕትአን ክፍሊ ሕክምና ናይ ሕማም ክፍሊት ትኸፍል። ብዝተኻእለ መጠን ብካርድ ክትከፍል ኢና እንደሊ፤ እንተድኣ ብካርድ ክትከፍል ዘይትኽእል ኮንካ ብፋክቱራ ወይ ብጥረ ገንዘብ ትኸፍል። ዕድሜኻ ካብ 85 ዓመት ንላዕሊ ምስዝኸውን ኩሉ ምብጻሕ ናብ ሕክምና ብነጻ ይግበረልካ።
ሀግኮሰትናድስ ኩርት (ካርድ ብዙሕ ስለዝኸፈልካ ዝፍቀድ ናይ ነጻ ካርድ) ናባና ክትመጽእ እንከላኻ ሒዝካዮ ትመጽእ።


text:
ኣክሰደ ኣ ላ ክልቹር ዳን ማ ቪል, ኣብ ከተማ ናተይ ናብ ናይ ባህሊ ምብጻሕ
ምስ ክልቹር ክ ኮር ባህሊ ናይ ልቢ 95
እንታይ ኢዩ?
ማሕበር ግብረ ሰናይ ኣሲሶሽን ኩልቹር ድ ኮር 95 ንተቐማጦ ድ ቫል ድ ዋስ ንጥፈታት ናይ ባህሊ ን ስፖርትን ተቅርብ::
- ምርኢት
-ቺናማ
-ጸወታታት ኩዕሶን ቮሊቮልን
-ምብጻዕ ናይ ቱሪዝም ቦታታት
- ምሕንባስ
ምፍላጡ ኣገዳሲ! ኣብዚ ንጥፈታት ንምስታፍ ፣ ጠለብኩም ኣብዚ ዝስዕብ ናይ ኢንተሬት ሊንክ ብምጥዋቕ ተመዝገቡኣብዚ
ንመን ኢዩ ፧
ዞባ\ ዴባርትሞ
95 - Val-d'Oise
ዞባ\ ዴባርትሞ
95 - Val-d'Oise
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ባህሊ ናይ ሃገረ ፈረንሳይ ምድህሳስ
ምድህሳስ ምዕዛብ ብብዝሒ ዝተፈላለዩ ዓይነት ባህሊ፣ ስፖርት፣ ሲነማ ፣ ምርኢት፣ ሙዚቃን ካልእን ነገራትን
ኣብ ቃንቃ ፈረንሳይ ምምዕባል
ሓደሽቲ ቃላት ምምሃር ምስ ካልኦት ሰባት ብቃንቃ ፈረንሳይ ምዕላል ::
ብውልቃዊ ፣ ብሓባር ፣ ወይ ምስ ስድራቤታዊ ምዝንጋዕ
ካብ መንበሪ ገዛ ናብ ደገ ወጺኻ ምዝንጋዕን ምክፋላን ::
ምዝናይ
ስምዒት ናይ ደስታ ምርካብ፣ ነጻ ሙኻን ፣ ምስ ካልእ ምርኻብ ::
ምስልጣን
ምክፋት ፣ ምስልጣን፣ ምምሃር ::


text:
ቋንቋ ፈረንሳ ምጽናዕ፣
ምስ ኣብ ምስ ሜዞን ዱ ባ ቤልቪል ዝተባህለ ናይ መሰልትጠኒ ማእከል"Les ateliers de la Maison du Bas Belleville"፣
እንታይ ኢዩ?
ኣብዚ (4ክሳብ 6 ሰዓታት ኣብ ሰሙን ) ዝወስድ ፣ ኣብ ምርድዳእ ቋንቋ ፈረንሳ ንምሕጋዝ ዝዓለም መደብ እዚ፣ ተሳተፍቲ A1.1, A1 ወይ A2 ደረጃታት ይወስዱ።
ንመን ኢዩ ፧
ኣብ 8 ኣዋርሕ፣
ዞባ\ ዴባርትሞ
75 - Paris
ኣብ 8 ኣዋርሕ፣
ዞባ\ ዴባርትሞ
75 - Paris
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
መሰረታዊ ኣፍልጦ ኣብ ቋንቋ ፈረንሳ ንኽህልወኩም፣
ናትና መደብ ትምህርቲ ናይ ቋንቋ ፈረንሳ ፣ መሰረታዊ ኣፍልጦ ኣብ ቋንቋ ፈረንሳ ንኽህልወኩም ፣ ምስ ካልእ ሰብ ንኽትረዳዳኡ ምእንቲ ክትክእሉ፣ ፈተናታት ናይ DILF (A1.1)ወይ DELF (A1 ወይ ውን A2 ብዓወት ንኽትሓልፉ ይሕግዝ።
ምፍላጥ ማሕበረሰብ ፈረንሳይ፣
ናይ ትምህርቲ መደባትና፣ ማሕበረሰብ ፈረንሳ ንኽትፈልጡ ኣብ ምሕጋዝ ጥራይ ዘይኮነስ፣ መሰላትኩም ኣብ ፈረንሳ ንምፍላጥ እውን ይሕግዝ እዩ።
ምስታፍ ኣብ ባህላዊ መደባት፣
ጎኒ ጎኒ ምስታፍ ኣብ ኣፍልጦ ቋንቋን፣ መሰላትኩም ኣብ ፈረንሳን፣ ብተወሳኺ እውን ኣብ ዝተፈላለየ ስነጥበባዊን ባህላዊን መዳባት ከም እትሳተፉ እውን ይገብር።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ተመዝገቡ!
ናብ ኣኖሽካ ኮሙሽያን "Anouchka COMUSHIAN" ኢልኩም በዚ ናይ መርበብ ሓበሬታ መልእኽቲ መቐበልን መጽሓፍን ኣድራሻና ማለት ኢመይል ተጠቒምኩም መልኽቲ ጸሓፉልና: linguistique.belleville@groupe-sos.org
- ቁጽሪ ስልክና ወይ ቴለፎንና እውን እነሆ : 06 42 59 45 17


text:
ናይ ምምሕዳራዊ ጉዳያት ኣብ ምስላጥ ሓገዝ ምርካብ
ምስ ለ ሰርቪሰ ኣጊር le service AGIR
እንታይ ኢዩ?
እቲ ኣገልግሎት ናይ ሓባራዊ ኣሰናይነት፣ ናይ (AGIR) ሓገዝ ኣብ ምሕደራ፣ ክኢላታት ሞያውያንን ሓገዝ ምሃብ ክኸውን እንከሎ።
ዓላምኡ ድማ፣ ንምውህሃድ ስደተኛታት ኣብ ሕብረተሰብ ፈረንሳ እዩ።
ከነሰንየኩም ንኽእል ኣብ
- ኣብ ምምሕዳራዊ ጉዳይት ከም እኒ መዝገባ፣ ናይ ደቕኹም ኣብ ትምህርቲን ንጥፈታት
- ኣብ ምድላይ ገዛ
- ናይ ስራሕ ፣ ስልጠናታት ቋንቋ ንምምላኽ ምሕጋዝ
- ሓደ ናይ ስራሕ ልምዲ ንምጥራይ ዘኽእል፣ ዕድልን ስራሕን ምርካብ
i ምፍላጡ ኣገዳሲ
ን 6 ኣዋርሕ ዝጸንሕ ፣ ከከም ኣድላይነቱ ኣብ ዙርያ ምምሕዳር ሓገዝ ኣብ ምሃብ እንጸንሖ (ኣቲ ዝለዓለ፣).ወግዓዊን ብ ፌርማ ዝጸደቐን ይኸውን
ንመን ኢዩ ፧
6 ካብ 12 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
88 - Vosges
6 ካብ 12 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
88 - Vosges
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ኣብ ሓፈሻዊ ናይ ምምሕዳር ጉዳያት ሓገዝ ምርካብ
ቀጥዒ ምምላእ,፣ ጠለብ ናይቲ ደብዳቤ ተረዲእካ ግቡእ መስርሕ ምኽታት እቲ ቤትጽሕፈታት ( ካድCAF, ኣኦፊ OFII, ፕረፈችቱረ Préfecture, OFPRA, CNDA, ናይ ገዛ Assurance maladie ናይ ሕክምና መሰል ...)
ቋንቋ ፈረንሳ ምምሃር
ን ክም መዝገባ ፣ ማእከል ሓበቤታ ወይ ሓደ ፣ ማሕበር ፣ ዕላምኡ ብ ቋንቋ ብ ፈረንሳ `ምምዕባል እዩ
ቅልጡፍ ን ስራሕ ምድላይ
- ኣገልግሎት፣ ብ ፖለምፕልዋ ዝ`ወል ናይ (Pôle Emploi, Missions Locales, AFPA, GRETA, ተሓባርቲን ...)ምርካብ
- ከምኡ ውን ምስ Face Vosges (ዝተተርነፉ ማሕበራት FAIR) ይሰርሕ
ኣብ ናይ ቆልዑ ትምህርቲ ምሕጋዝ
- ኣቭ ትምህርቲ መዝገባ፣ ,ናይ ፈረንሳ መሕበረሰብ ኣነባብራ ምግላጽ(OEPRE : መታን ክዕወቱ ን ደቆም ንምሕጋዝ ዝተበሰሰ)
- ኣብ እዋን ዕረፍቲ ናይ ትህምርቲ ንጥፈታ ናይ ምዝንጋዕ ንኽሳተፉ ምኽኣል
- ምሕጋዝ፣ ኣቭ ዝተፈላላዩ ደረጃ ንዘለዉ (ምሕላው፣ ካብ ትምህርቲ ምምጻእ፣ , ኣብትምህርቲ ምሕጋዝ, MAM ወዘተ...)
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
1)እዚ መሰል ይግበኣኩም እንተኾኑ ምፍላጥ
ን ኣገልግሎትናይ AGIR, ንኽትሕገዙ እዚ ዝስዕብ ኩናታት ክህልወኩም ኣለዎ
- ን ኣገልግሎትና ንኽትረብሕሉ (ናይ ስደተኛ ካርድ ምህላው፣ , ወይ ናይ ቑዕባ ወረቐት ክህልወኩም ኣለዎ, )
- ኣብ ሓደ ፍሉጥ ዝኾነ መንበሪ ፣ኣብ እዋን ምሕታት ዑቕባ፣ ኣብ ገለ ማሕበራት ምዝጉባት ክትኮኑ ኣለኩም
2) ን ኣሲስታንት ሶሻልሙም ሕተቱ
ን ዘሰንይኹም ኣሲስታን ሶሻል ። መታን ከሐግዝኡም aኣብ ኣገልግሎት ናይ AGIR. ክትምዝገቡ ሕተትዎም


text:
ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪቃ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ትማሊ ሰኑይ ንባይቶ ጸጥታ ክዛረብ ከሎ፡ ንቅልውላው ሰሜን ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ፍታሕ ንምምጻእ ዘሎ መስኮት ዕድል ይጸብብ ኣሎ ኢሉ።
ትማሊ ካብ ኣዲስ ኣበባ ኮይኑ ንባይቶ ጸጥታ መብርሂ ዝሃበ ኣባሳንጆ፡ ምስ ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ፡ ምስ መራሕቲ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ፡ ከምኡ`ውን ምስ ገለ መሳርሕቶም ዝኾኑ ጉጅለታት ብንጽል ከምዝተራኸበ ኣፍሊጡ- ወጥሪ ንምህዳእን ዝርርብ ንምጅማርን።
“ ነዚ ኣብቲ ምሉእ ስትራተጂካዊ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ቀጥታዊ ጽልዋ ዘለዎ ግጭት ዝያዳ ንከይንህር ፍታሕ ኣብ ምድላይ ሓባራዊ ስጉምቲ ክውሰድ ዝግብኦ ሕጂ`ዩ" ኢሉ ኦለሸገን ኣባሳንጆ- ፕረሲደንት ናይጀርያ ነበር።
ትማሊ ካብ ኣዲስ ኣበባ ኮይኑ ንባይቶ ጸጥታ መብርሂ ዝሃበ ኣባሳንጆ፡ ምስ ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ፡ ምስ መራሕቲ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ፡ ከምኡ`ውን ምስ ገለ መሳርሕቶም ዝኾኑ ጉጅለታት ብንጽል ከምዝተራኸበ ኣፍሊጡ- ወጥሪ ንምህዳእን ዝርርብ ንምጅማርን።
" ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዘለዉ ኮነ ኣብ ሰሜን ዘለዉ መራሕቲ፡ በብውልቆም ክዛረቡ ከለዉ ፍልልያቶም
ፖለቲካዊ ፍታሕ ከምዝደልዮን ብልዝብ ክፈትሕዎ ከምዝደልዩን ይሰማምዑ`ዮም" ዝበለ ፍሉይ ልኡኽ
ህብረት ኣፍሪቃ፡ እዚ ማለት ንህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብ ምሕጋዝ ብሓባር ክንሰርሕ ዕድል ዝህብ`ዩ- ነቲ
ዝቕጽል ዘሎ ግጭት ኣብ ሞዕራፍን ነባሪ ፍታሕ ኣብ ምድላይን ኢሉ።
ኣባሳንጆ ኣተሓሒዙ ሎሚ ሰሉስ ድማ ናብቲ ህወሓት መጥቃዕቱ ዘስፍሓሉን ኣሸሓት ዘፈናቐለሉን ክልላት
ኣምሓራን ዓፋርን ከምዝበጽሕ ኣፍሊጡ`ሎ፡።
ሓይልታት ትግራይ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ናብ ኣዲስ ኣበባ ንምርሽ ኣለና እታ ከተማ ድማ ኣብ ኣዋርሕ ወይ`ውን
ሰሙናት ኣብ ትሕቴና ክትወድቕ ትኽእል`ያ ኢሎም ኔሮም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ን6ተ ኣዋርሕ ዝጸንሕ ህጹጽ ኣዋጅ እዋን ሓደጋ ብምእዋጅ፡ ነበርቲ ሰፈሮም ክሕልዉ
ጸዊዑ`ዩ።
ጃል ማሮ ኣዛዚ ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞን መሻርኽቲ ህወሓትን ንኣጃንስ ፍራንስ ፕረስ ክዛረብ ከሎ፡ ሰራዊት
ሓርነት ኦሮሞ ንሰለማውያን ሰባት ስግኣት ኣይኮነን፡ ግን ኣቢይን ብልጽግና ፓርቱን ምሉእ ንምሉእ ከልግሱ
ኣለዎም ዕርቂ ንክጅምር ኢሉ።
" ንኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላምን ርጉእን ክንገብሮ ኢና፡ ድሕሪ ስርዓት ኣቢይ ግጭት
ከምዘይህሉ እተኣማመን`የ' ኢሉ።
ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣምባሳደር ኢትዮጵያ፡ ንምዕራባዊ ሚድያታትን ገለ ሃገራትን ንህወሓት ብምትብባዕ
ከሲሱ`ሎ። ' ክሳብ ንሓደ ብህዝቢ ዝተመረጸ መንግስቲ ንምእላይን፡ 112 ሚልየን ህዝቢ ንዘለዋ ሃገር
ንምርባሽን`ዮም ኣጆኹም ዝብሃሉ ዘለዉ ዝበለ ኣምባሳደር ታየ ህዝቀ-ስላሰ ፡ ንጉጅለ ህወሓት ናይ
ኮሚኒኬሽን ኣቑሑት፡ ናይ ሳታላይት ሓበረታ፡ ኣጽዋራት ወላ`ውን ናይ ተዋጋእቲ ሓገዝ ዝግብርሉ ዘለዉ
ወገናት ካብ ተግባርቶም ክቑጠቡ ነተሓሳስብ ኢሉ።
ሓላፊት ፖለቲካ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሮስማሪ ዲካርሎ ብወገና፡ እቲ ግጭት ኣብ ኣዕናዊ ደረጃ በጺሑ
ከምዘሎ ድሕሪ ምጥንቃቕ፡ ቀልጢፉ ደው እንተዘይኢሉ፡ እታ ካብ ኣፍሪቃ ብብዝሒ ህዝቢ ካልአይቲ
ዝኾነት ኣገዳሲት ሃገር ናብ መምለሲ ዘይብሉ ኩናት ሕድሕድ ክትጥሕል`ያ ኢላ።
እቲ ኩናት ንዞባዊ ርግኣት ቀርኒ ኣፍሪቃ የስግእ ከምዘሎ`ውን ሚስስ ዲካርሎ ሓቢራ።
ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣምባሳደር ኣመሪካ ሊንዳ ቶማስ ግሪን ፍልድ ብወገና፡ እቲ ኩናት እናተናውሐ
እንተኸይዱ መንገዲ ሰላም እናተረረ ክኸይድ`ዩ፡ ከምቲ ወኪል ሕብረት ኣፍሪቃ ኣባሳንጆ ዝበሎ፡ መስኮት
ዕድል ውሱን`ዩ ግዜ ከኣ ይጽንቀቕ ኣሎ፡ ስለዚ ኩሎም ወገናት ካብ ጸድፊ ተመሊሶም ንህዝቦም ናብ ሰላም
ክመርሕዎ ብትሪ ከተሓሳስብ እደሊ ኢላ።
ኣተሓሒዛ፡ ኣመሪካ ናብ ሓደ ወገን ዝወገነት`ያ ንዝብል ክስታት ሓሶት`ዩ ኢላ።
“ ብንጹር ክዛረበኩም፡ ብኹሎም ወገናት ዝግበር ጎንጺ ንኹንኖ ኢና፡ ብኩሎም ዝፍጸም ዝኾነ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት ድማ ንኹንኖ ኢና ኢላ" ኣምባሳደር ኣመሪካ።
ኣብ ሕቡራት ሃገራት ፍልይቲ ኣማኻሪት ኣብ ምክልኻል ምጥፋእ ዘርኢ ኣሊስ ደሪቱ ብወገና፡ ዓሌትን
ሃይማኖትን መሰረት ዝገበረ ናይ ጽልኢ ዘረባን ምልዕዓል ጎንጽን ከም ዘሻቐላ ድሕሪ ምግላጽ፡
እዚኦም ኩሎም ንገበናት ግፍዒ ረቛሒታት ክኾኑ ይኽእሉ`ዮም ኢላ።
ካብ ኣባሳንጆ ብተወሳኺ፡ ሓላፊ ሰብኣዊ ረድኤት ሕቡራት ሃገራት ማርቲን ግሪፍት`ውን ኣብ ኢትዮጵያ
ዝገበሮ ናይ 4ተ መዓልታት ዑደት ትማሊ ሰኑይ ዛዚሙ`ሎ።
ኣብ እዋን ዑደቱ ናብ መቐለ ርእሰ ከተማ ትግራይ ተጓዒዙ ኔሩ- ናብቲ በቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ኩነታት ሰብኣዊ ረድኤት ተዓጽይዎ ዘሎ ክልል። ካብ ጥቅምቲ 18 ንድሓር ረድኤት ኣይኣተወን- ልዕሊ 5ተ ሚልየን ህዝቢ ኣብ ሕማቕ ኩነታት ኣሎ ይብል ንሱ።
ግሪፍት ዝሓለፈ ዓርቢ ምስ ኣቢይን ምስ ላዕለዎት ሰበስልጣን ፈደራል መንግስትን ተራኺቡ ኔሩ`ዩ።
ናይ ኣመሪካ ፍሉይ ልኡኽ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ጀፍሪ ፈልትማን`ውን ካብ ዝሓለፈ ሓሙስ ጀሚሩ ኣብቲ ዞባ
ቀንዩ`ሎ-
ብመሰረት ሓበረታ ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ወጻኢ ኣመሪካ ነድ ፕራይስ፡ ጀፍሪ ፈልትማን ኣብዚ ሰዓት`ዚ ኣብ
ኣዲስ ኣበባ`ዩ ዘሎ።


text:
Radio Erena: 23 February 2020
ካብ መላእ ዓለም ዝተኣከቡ ኤርትራውያን ስነጥበባውያን ማሕበር ንምቛም ኣብ ስዊዘርላንድ ዋዕላ ኣካዪዶም።
ኣብዚ ብዓይነቱ ንመጀመሪያ ዝኾነ መስራቲ ኣኼባ ስነጥበባውያን፣ ካብ ዝተፈላለዩ ዕድመን ጾታን፣ ከምኡ’ውን ገዳይምን ሓደስትን ሰብ ሞያ እቲ ዓውዲ ዝተሳተፉዎ ኮይኑ፣ ብዓወት ከምዝተዛዘመ ተገሊጹ።
ኣብ ስደት ዝርከቡ ኤርትራውያን ስነጥበባውያን ቁጽሮም ውሑድ እኳ እንተዘይኮነ፣ በብውልቆም እዮም ክነጥፉ ጸኒሖም። ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ዝወርድ ዘሎ ኩሉ ዓይነት ኣደራዕ መኸተምታ ክግበረሉን፣ ራህዋን ቅሳነትን ክሰፍንን ኩሉ ደላዪ ፍትሒ ሓቢሩ ክቃለስ መሪሕ ተራ ክጻወቱን ግና ብማሕበር ክጥርነፉ ኣድላዪ ከምዝኾነ ተሳተፍቲ ይገልጹ።
ወደብቲ ናይቲ ማሕበር ንሬድዮ ኤረና ኣብ ዝሃቡዎ ቃል፣ ምምስራት ማሕበር ስነጥበባውያን ካብ ዝሕሰብ ክሳብ ኣብ መፈጸምታ ዝበጽሕ ከቢድ ማሕለኻታት ከምዝሰገረ ድሕሪ ምጥቃስ፣ እቶም ስነጥበባውያን ኣብ መላእ ዓለም ፋሕ ኢሎም ምህላዎም ሓደ ካብቲ ጸገማት ምዃኑ ኣብሪሆም።
ኣብቲ ብውዕዉዕ መንፈስ ዝተኻየደ መስራቲ ኣኼባ፣ ቅዋም ማሕበር ንምንዳፍ ሰፊሕ ዘተን ክትዕን ተኻዪዱ። ኣብ መወዳእታ ከኣ ሸውዓተ ዝኣባላታ ፈጻሚት ሽማግለ ተመሪጻ።
ንሕግታትን መምርሒታትን ማሕበር ብዝምልከት ኣብ መንጎ ኣባላት ዝነበረ ናይ ኣረኣእያ ፍልልይ፣ ደሞክራስያዊን ግልጽነትን ብዝዓሰሎ ኣገባብ ክትዓት ብምክያድ፣ ተጋባእቲ ‘ኣብ ፍልልያትና ዘሎ ረብሓ፣ ዝያዳ ፍቕርን ምትሕልላይን ዝፈጥረልና መድረኽ ኮይኑልና’ ብምባል ብሕጂ’ውን በብእዋኑ እንዳተራኸቡ ራእይ ማሕበርን ህዝቢ ካብኦም ዝጽበዮን ንምምላእ ኣበርቲዖም ከምዝሰርሑ ቃል ኣትዮም።
ኣብ መኽፈቲ እቲ ጉባኤ፣ ናይ ክብሪ ዕዱማት ገዳይም ስነጥበባውያንን መማህራንን ኣብራር ዑስማን፣ ተወልደ ረዳን ንጉሰ ሃይለን ኣብ ዝሃብዎ ተመሳሳሊ መልእኽቲ፣ ማሕበር ስነጥበባውያን ምምስራቱ ብልቢ ከምዘሐጎሶም ድሕሪ ምግላጽ፣ ተመኩሮኦምን ኣባታዊ ምኽሮምን ንምልጋስ ወትሩ ድሉዋት ከምዘለዉ ኣፍሊጦም።
ኣብቲ ኣብ ስዊዘርላንድ ዝተኻየደ መስራቲ ማሕበር፣ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ብዝቕመጡ ኤርትራውያን ስነጥበባውያን ዝተዳለዋ ክልተ ሓጸርቲ ድራማታት ክቐርባ እንከለዋ፣ ሓያሎ ግጥምታት እውን ብተሳተፍቲ ቀሪቦም።
ኣብቲ ብዕለት 21 ለካቲት ዝወዓለ ጉባኤ፣ ስሙ ማሕበር ስነጥበባውያን ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ተባሂሉ ክፍለጥ ተሳተፍቲ ብወግዒ ኣጽዲቖም።


text:
Radio Erena: 13 May 2021
ኣብ ሱዳን ዑቕባ ንምሕታት ዝተረፉ 10ታት ኢትዮጵውያን ወትሃደራት ዓቐበቲ ሰላም፣ ናብ መዓስከር ስደተኛታት ከምዝተላእኩ ሰበ ስልጣን ሱዳን ኣረጋጊጾም።
14 ደቂንስትዮ ዝርከብኦም 120 ኢትዮጵያውያን ወትሃደራት፣ ብምሉኦም ተወላዶ ትግራይ ኮይኖም፣ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ንዝፍጸም ዘሎ ዓመጻት ብምስጋእ’ዮም ዑቕባ ንምሕታት ኣብ ሱዳን ተሪፎም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ነቶም ብኽድዓት ዝወቕሶም ዘሎ፣ ንኢትዮጵያ ብምውካል ኣብ ትሕቲ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ሕቡራት ሃገራት ኮይኖም ኣብ ሱዳን ተዋፊሮም ዝጸንሑ ወትሃደራት ክርከቦም ክሓትት ከምዝጸንሐ ይጥቐስ።
እንተኾነ፣ እቶም ወትሃደራት ከም ዝኾኑ ካልእ ሰብ፣ ዑቕባ ናይ ምሕታት መሰል ከምዘለዎምን ጉዳዮም ድማ ክርአ ምዃኑን ብወገን ሱዳንን ሕቡራት ሃገራትን ተመልኪቱ።
ኣስታት 30 ካብዞም ኣብ ዳርፉር ዝተረፉ ኢትዮጵውያን ወትሃደራት፣ ኣብ ዞባ ከሰላ ናብ ዝርከብ መዓስከራ ስደተኛታት ኤል ፋሽር ከምዝተላእኩ ወኪል ላዕለለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ካብቲ ዞባ፣ ኣል ፋትሕ ኢብራሂም መሓመድ ኣረጋጊጹ።
ካልኦት 10ታት’ውን ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ክስዕብዎም ምዃኖም ተፈሊጡ ኣሎ።
ኣብ ደቡብ ሱዳን ዝነበሩ፣ ተወላዶ ትግራይ ዝኾኑ 10ታት ኢትዮጵያን ዓቐብቲ ሰላም’ውን ብተመሳሳሊ ምኽንያት ዑቕባ ንምሕታት ከምዝተረፉ ይዝከር።
ኢትዮጵያ፣ ኣብ ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን፣ ኣብ ትሕቲ ዓቃብ ሰላም ሕቡራት ሃገራት ዝተሓቖፈ ኣስታት 4 ሽሕ ዝግመት ሰራዊት ኣዋፊራ ምጽንሓ ይፍለጥ።
ስእሊ፣- ካብ ኣርካይቭስ ኢንተርነት
=============


text:
Radio Erena: 24 November 2017
ፈረንሳ፣ ኣብ ጉዳይ እቲ ኣብ ሊብያ ዝፍጸም ዘሎ መሸጣ ደቂ ሰብ ብዝምልከት ህጹጽ ኣኼባ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ክካየድ ጠሊባ።
ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮን፣ ነቲ ዝሓለፈ ቅንያት ብመደበር ቴሌቪዥን ሲኤንኤን ዝቐረበ መሸጣ ደቂሰብ ኣብ ሊብያ ዘርኢ መደብ፣ ብወግዒ ድሕሪ ምኹናን፣ ገበን ኣንጻር ሰብኣውነት’ዩ ክብል ገሊጽዎ።
እቲ ፕረዚደንት ነዚ ዝገለጸ፣ ኣብ ሊብያ ንዝፍጸም ዘሎ መሸጣ ስደተኛታት ንምቅዋም፣ ብቀዳም 18 ሕዳር ኣብ ፓሪስ ኣብ ዝርከብ ቀጽሪ ኤምባሲ ሊብያ ሰፊሕ ሰልፊ ድሕሪ ምክያዱ’ዩ።
እቲ ንሓደ ሰብ ክሳብ 400 ዶላር እናተሸጠ ዘርኢ መደብ ድሕሪ ምፍናዉ፣ ኣንጻር እቲ ኣብ ሊብያ ዝካየድ ዘሎ መሸጣ ደቂሰብን ባርነትን ብደረጃ ዓለም ተቓውሞ ኣለዓዒሉ ይርከብ።
ፕረዚደንት ማክሮን ብዛዕባ’ቲ ጉዳይ ብዝምልከት ምስ ፕረዚደንት ሕብረት ኣፍሪቃ ኣልፋ ኮንደ ኣብ ፓሪስ ተራኺቡ’ውን ብመንገዲ ሊብያ ዝካየድ ዘሎ ዋሕዚ ስደተኛታትን ምስኡ ተኣሳሲሩ ዝፍጸም ዘሎ ገበናትን ደው ዝብለሉ መንገዲ ተዘራሪቡ።
እቲ ብጠለብ ፈረንሳ ተጸዊዑ ዘሎ ህጹጽ ኣኼባ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ዝመጽእ ሰሙን ክካየድ ትጽቢት ኣሎ።
ኣብ ሊብያ፣ ኣብ ትሕቲ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ዝተመዝገቡ ኣስታት 40 ሽሕ ሓተቲ ዑቕባ ክህልዉ እንከለዉ፣ ኣስታት ሽዱሽተ ሽሕ ዝተገመተ ብዝሒ ኤርትራውያን ድሕሪ ዜጋታት ሶርያ ኣብ ካልኣይ ደረጃ’ዩ ዝስራዕ።
እንተኾነ፣ ኣብ ትሕቲ’ዚ ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ዘይተመዝገቡ ኣብ መዝርዓታት ተታሒዞም ዝርከቡ ኣማኢት ኤርትራውያን ክህልዉ ከምዝኽእሉ ይግመት።
ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረዝ’ውን ኣቐዲሙ ኣረሜናዊ ተግባር ክብል ገሊጽዎ’ዩ።
እንተኾነ፣ እዚ ኣብ ሊብያ ንስደተኛታት ገጢምዎም ዘሎ መከራታት፣ ውጽኢት ናይቲ ሃገራት ኤውሮጳ ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት ዝኽተልኦ ዘለዋ ፖሊሲ’ዩ ክብሉ ሓያሎ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ይወቕሱ።
====================


text:
እወ፣ ንዜግነት ነባሪ ብሙዃንካ ከተመልክት ትኽእል
መስፈርትታት ፦
እወ፣ ንዜግነት ነባሪ ብሙዃንካ ከተመልክት ትኽእል
መስፈርትታት ፦
ናይ ዜግነት ሕቶ ንምምልካት ነዞም ዝስዕቡ ከተዳሉ ኣድላዪ እዩ፦
ናይ SPID መንነት ምርካብ። ናይ SPID መንነት ብነፃን በቲ ኣጀንስያ ናይ ጥልያን ዲጂታል መርበብ ዝተዘርዘሩ ዝተፈቐደሎም መዳለውቲ ክትረኽቦ ትኽእል (https://www.agid.gov.it/it/piattaforme/spid ) ንምምዝጋብ ዘድልዩ፡ ናይ ኢ መይል ኣድራሻ፣ ናይ ሞባይል ስልኪ ቑጽሪ፣ ዘይወደቐ መንበሪ ፍቓድን ናግብሪ ካርድ ዘለዎ ናይ ሕክምና ካርድ (ኮዲቸ ፊስካለ)።
ሕቶኻ ንምቕራብ ኣብቲ መርበብ እቶ
http://www.libertaciviliimmigrazione.dlci.interno.gov.it/it/servizi-online ብምቕጻል ብ SPID እቶ
ኣብቲ መርበብ ዘለዉ ሕቶታት ብምምላእ ነዞም ዝQህጽሉ ዘነዳት ኣተሓሕዝ፦
ቀጺሉ ሕቶኻ ናብቲ ዘፈጽም ኣካል ምስተለኣኸ ፡ ናብቲ ቤት ጽሕፈት ትቀርበሉ ናይ ቆጸራ መዓልቲ ይልእኩካ፡፡
እወ፣ ናይ መንበሪ ፍቓድካ ብዘየገድስ ብመርዓ ናይ ጥልያን ዜግነት ምርካብ ይከኣል (ዋላ እውን ዑቕባ ሓተኣቲ ወይ ዑቕባ ዝተወሃበካ እንተኾንካ እውን)፦)
መስፈርትታት ፦
ብደምቢ ኣስተውዕል፡ ኣብ ላዕሊ ካብ ዝተጠቐሱ ውዕላት ካብ ሰብኣይን ሰበይትን ዝተወለዱ ወይ ዝዓበዩ ቆልዑ ምስ ዥልዉ ብፍርቂ ይቕንስ ፡፡
ህገር ኣልብ ሰብ (“a-polis ዝብል ካብ ግሪኽ ቋንቋ ዝተወርሰ ከተማ ዘይብሉ) ናይ ዝኾነ ሃገር ዜግነት ዘይብሉ ሰብኣይ ወይ ሰበይቲ ማለት እዩ። ሓደ ሓደ ሃገር ኣልባ ሰባት ናይ ዑቕባ መንበሪ ፍቃድ ዝተወሃቦም ሰባት እዮም፡ ግን ኩሎም ዑቕባ ዝረኸቡ ሃግር ኣልባ እዮም ማለት ኣይኮነን። መብዛሕቶም ሃገር ኣልባ ዝኾኑ ድምበር ኣቋሪጾም ኣይፈልጡን።
ሃገር ኣልባ ሙኳን ብምርጫ ወይ ብናይ ደቂ ሰባት ድልየት ዝኸውን ኣይኮነን። ሃገር ኣልብ ክዀኑሎም ዝኽእሉ ምኽንያታት ፤
ኣብ ዓዲ ጥልያን ሃገር ኣልባ ሙዃንካ ንምርጛጽ ክልተ ኣካይዳ ኣለዉ፡፡
ናይቲ ምምሕድዳር ኣሰራርሓ ሃገር ኣልባ ሙዃኑ ንዝሓተተ ናብ ውሽጢ ሃገር ጉዳይ ሚኒስተር እዞም ዝስዕቡ ሰነዳት ኣተሓሒዙ ደብዳበ ምልኣኽ የካትት ፡
ናይ ወጻኢ ሃገር ሰነዳት እንተለካ ተተርጒሞም ሕጋዊ ከምዝኾኑ ምግባር
እቲ ምምሕዳር ሃገር ኣልባ ሙኳንካ ኣፍልጦ ዝህበካ ከምቲ ሕጊ ዝብሎ ኩሉ ሰነዳት ምስተቕርብ ጥራሕ እዩ።
እቲ መስርሕ ዝውድኦ ማእከላይ ግዜ ፡ ክልተ ዓመት
እቲ ዘቕረብካዮ በቲ ምምሕድ ዳር ተቐባልነት እንተዘይረኺቡ ናብ ቤት ፍርዲ ከትቕርቦ ትኽእል
ናይ ቤት ፍርዲ ከይዲ ጠበቓ ምስ ዝህልወካ ጥራሕ እዩ። ናይ ሕጊ ክፍሊት ከማልእ ዓቕሚ ዘይብሉ ኣመልካቲ ናይ ሕጊ ድጋፍ ስርዓት ንምርካብ ከመልክት ይኽእል፡፡
እቲ ሰነድ ብወገን እቲ ጠበቓ ይቕረብ፡፡
እቲ ሰነድ ናይ ወጽእተኛታት ጉዳይ ንዝምልከቱ ናይ ኢሚግረሽን ጉዳያት ፡ ብዓለም ለካዊ ናይ ዑቕባ ሓለውን ብናይ ኣውሮጳ ሕብረት ነጻ ናይ ደቂ ሰባት ዝውውር ብቕዓት ብዘለዎ ፍሉይ ቤት ፍርዲ ኣብቲ ኣበልካቲ ዝርከቦ ናብ ዘሎ ቦታ ይቐርብ።
ሕጊ ናይ መንበሪ ፍቓድ ናይ ምሃብ ኩነታትት፡ እቲ ኣመልካቲ ኣቐዲሙ መንበሪ ንዝነበሮ ጥራሕ እዩ ዝድግፍ። ኮይኑ ግን ሓደ ሓደ ናይ ፖሊስ ቤት ጽሕፈታትበቲ ናይ ኑው ዮርክ ስምምዕነት ብምኽታልን ናይ ሃገር ኣልባ ስደተኛታት ብዝምልከት ብናይ ሕቡራት መንግስታት ናይ ስደተኛታት መምርሒ መጽሓፍ ዘለዉ ብምርኣይ፡ ሃገር ኣልባ ሙዃኖም ናይ ምጽራይ ኣሰራርሓ እንዳተጸበዩ ሙዃኖም ከርእዩ እንተኺኢሎም ፡ መንበሪ ፍቓድ ይህብዎም።
ኣብ ዓዲ ጥልያን ሃገር ኣልባ ሙዃኖም ኣፍልጦ ንዝተወሃቦም ዜጋታት፡ ትምህርቲ፣ ሕክምና፣ ስራሕን ጡሮታ ናይ ምርካብ ዕድልን ኣለዎም። እዞም ዝቕጽሉ መሰላት እውን ይረኽቡ፦


text:
ታና በሲግዲረዲ ዖነዲ ሩኹ
መዘኻኸሪ፣ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ብትግርኛን/ዓረብን ተርጉምና ክንዝርጋሓ’ና።
ሓይሳን ብሊን ቚር እና ሽፍሽፋ ንር ኤደራ ናንሲ ዪና ለበኪል እንኩርኖሉ ፋነይነዲንና ኒ ስጙሲ ጠለቕነሊ። ክቱብት ላሪ ነቀስድጝኒ ጃብስነኩንልኩም። ኮዶ ናትካ ስጙድ ሓመድነኩንሉ/ላ። ላኹክ ኒ ወረበድ ሰሄራዂ ከተቦ ፈስሮና ናጝር ድምኖ ናንሲ ሻኽኖ ወቐርነኩንኩም። እና ምጨት ኒን ከተብነጝር ታና እስጝነግር ግን ንእቢራኹ እማ ከተብነስ ባርጋ። ንግርጛ ታኒዃ ሺረላ።
ጃብራ ያ ኒንጝን ሽፍሽፋ፣
ኢናሓን ኒኪ 46 አመራ ጃብ፡ ኩከወል ኣኽላ ኩ ኣባይሊ ተምነተግራኽ፡ ቃንሺ ቱጛኒውሰና ኪዲግሲ ጉርጉርዶ ጎደና ጃብ ለኸድ ሓውሲራኹሰና፡ ህጀን ሃይሊስላሰሩ ይናከውሲ ራሕመት እንጋ አዋይንድ ጢየይዲ ላኸዲሲ ረመጭነትሎም፡ እና ኒኪ ኣኻኹሰና ሹግ ለበከድ አልብዱ፡ ዕልል ዩ እሩጝድ እንሳኽሶ ይቁምሽሽድ ኩሪትሮ ተርሲኽ። ሸፍሸፊያ ጀረበንኽር ኣጫብዕ ዩ ኣቅሹን እደውሰና ውልቅና ጉሹኽ። ደኣም ኒኪ ደንቢራ ወንተሮ፡ እና ላከቲና እንገት ዕባብድ ድደው ይናከውሲ አልብዱ፡ እንይዕልድ ቋለውሲ ጂጚስትያ ጀረቢነዲን ግን።
ኣን ኡዃርሳኽ አጀርበብትል ግን። እና ዲገ ኒኒ ጊት በሀሊንድ ከለብሲሮ ህንብረሪ ኣክረንኽር፡ ትክስረ ንሪ አርእስትራኽ፡ ድገር አወይስኻ እንጀሓይ ኒቃብሎትል ውሪ ድገር ሱቀይሲኻ ትሪው ይስተው ጊትድ ግን። እና ጊት ነን ገብራ እንቶ ወረርጊንላ፡ ጃር እንቀይሊ ተከወውላ ተከክ። ግርጋ 5 አርባ ፋጂኺሪትል 1970 ኣባይድ ሓውይሩ ደኣም፡ እንሰራገይሶ እርገው ልጝንንትት ባርህሊ ለወትስራሲክ፡ ድገትልድ ፈኽ ትዳ ጊታ ዕልልሲ ዓፈኖ፡ ናልድ ሸለክዩ እርገው ዓቅ እምንድ እሩጝ ተኩ እርጉኽ።
እና ወክት ኒል ኣን 8 አመሪኽ እርጋኽር ኣኽሪ የኩን። ኒኩንንቲ ወሸቀዲ ቂራ ሰረና እንገትዲ፡ ከደን ከራይሊ ገንጅኑ ክንኹን። ናድካ አወይስኻ ንብረት ሓውይነዲን፡ ትግር ኣካን ገእዮና እርጉኽ። እን ሰልፋ ኡናርሊ ልጝንትት ሓውየሲ ናትክ ጅልውነክ ይሰነንዲ ቋልኑሎም እርግንኹን። ድገ ሕውዮ ሲዀር ኳሪልግን ተከኩለ፡ ብክስታኑኽድ ይኖ
ፈላሲት ኖርተር መስክብ እርጋኽሊ ገእይኖሰና፡ ጀን ግናይሩራይ ላኸድ አረቢተንኽር
ፈላሲት ኖርተር መስክብ እርጋኽሊ ገእይኖሰና፡ ጀን ግናይሩራይ ላኸድ አረቢተንኽር ከርተጊ ዲኹና። ኒኣዓንቀይልኻ ሳንስዕስሮ ሱክሮ እርጋኽ መኮታ ላኻ ደቅብ እርጊነዲንሉ ቀፍጥንሶ ገ ዲኹና። አዋኹድ ሓረሮ እርጋኽሲ ያዕይኖ ብትናሲክ ቁንኹን። ኒደንቢ ወንተተርነክ ድጙስትራሲ ኒልድ አወክስንኹን። ደክነክ ደክነክኽር ላኸድ ሓረሮ ከብተው አርልድ ዲሪውሰና ለከምነክ ይና አፍፈል ማልኑ ድመን ሺባ ሀደው ይኑ እርግንኹን፡ ውራ ሀበጋኽ ወክት በዳን።
ዕባብድ ንክማ እማ አመሪ እንትኖ ዲሂስድነና ይኑ፡ መደት ከባ አብስን ሽብዎና እርገት ትክሰ አልብደኩን፡፡ ከው ናርሕዲ ዓፈጁ ቀላቅል ኣኽራሲክ እግርና ተርሲንሰና፥ እና ሁመት ኒል ይገና ኣን ይቁርዲ ይገነስከውሊ ፈርሐን ኪደኩለ ይሮ፡ ይግምልድ ኣኽን፡ ይለበከዲክ እንከለውሲ ይሻን ይኽርድቁርልድ ሲረ፡ ይሰልፋ ልጁእ አጀርበብትልድ ፈርሐን ኣኽራሲ ጭልግልግድ ተርይንኹን። ተራኽበት ይና ሸንገብል ባርኖ እስላም አርፋኹድ ገምኖ አለቀሽ ወረበስ ዱጝስነ ወዓየንታ ሕውጭትል ኳራ ፈቲና። ብራ ይን አርእናኽ ገብሪቶና፡ ወራቶክ ዲረና ይኑ፡ መሓባርሲ ኒዓቅ ሽለክዩ ዳድኖ ደክኖ፡ በሲግዲረት ይናላውል መኻልትኑ ጉብርኹድ ከረሸምኖ ፈርሐን ዐርንኹን። ብራ እክክም እሰ ኢርግነዲ፡ ኣዳሚንዱኽራ ነየቶ ውልቃኽ ቋለላ።
ይና ሊጝር ኳሪል፡ እስላምዲ ኪስታንዲ ብኪስታንሊ ቱኖ ናዲንሰና ጃርሊ ሺወውኹር፡ ጉሂሲ ስሩ እርግውኽር ቋልኹን። ፈለዳ ኣናሲዮኻ፡ እንታ ጊናቲትዲ እንታ በሀሊንዲ፡ ሀድራእ ያ፡ እንታ ጃርሊ ሺዋ የክኽር፡ ከው ምርወት እሲሮ ካቡ እርጉኽ። እና ወክት ኒል ጥየይ ኣባዩ፡ ይነከው ብሲግዲሪውሊ ከፍከፍሱ እርጉኽ። ደሀይ ጥጥየዩኽ ድዶሰና፡ ኩርጚ ተሊል ብሲግዲሪልድ እግርዶ፡ ሰባ ንርጎድጉኽሲኻ ናንድ ሻኽሮ፡ ንርግሮብኻ ብርድ ጀለጥሶ፡ ይና ከው ናኾርክ ድድኑኽ ይሮ ዋዕይሩ፡ ንርሰረነዲ ንርምጭጫዲ ይገሸል ዲማ ቋልስተኩለ። ንርሹቲ ገዓርዶ ከውሲ ስርሲረሪ ሕርመቲት ምኽሪየላ ግረስሊ።
ኣማቅረብ ኳራ ለቦሰና፡ ኣንኳ (5) ጪዋ ላት ቂር ሺራኽሲክ ለብኑኽር ጉኑኽር፡ ፈርሐንትልድ ወሰበንስረኽሲ ዳድኖ፡ ጨበልቁምሲ ከረሸምኖ፡ ሓሸለሲ ከረን ጉራቢሲ ዐርንኹን። ቂራ ደርብ ጊናቲትድ ገሪኽዲክ ተቃኽግን። ግርክ ሺራኽሲክ በክስታንሊ አልኮተትኑ እርግኖ፡ ገንጀዲ ፊዃዲ ጀረብነንኽር፡ ይናከውሰነክ ክሪልድ ዓጭጭስኖ ናው ዳድናኽሲክ ዳድኖ ቀሰብስንኹን፡፡ ላድ ላዶንትክኻ ቅልስጝዲ ህርግትዲ በዕሮለ፡ ይነልድ ሺርዮ ላኻ ደይደያኹሰና ቋልስቱለ እርጉኽ። ኣንጫ ላኸስ ቋልደናኹማ የክ ወንቀረንኻ፡ ማኸልትግሉ ትምይሮ ፈሪ ያኽ ውንትሳ እዉስቱለ እርገት አልብደኩን። ደክረክ ደክረክኻ ቂራ በዳን እኻሩና እርጉኽ፡ ሕያይት ክርዶ ምሽምሽረሪርሰና። ወረድ እንሰከር መደትሊ፡ ማልዲ ከውዲ ገሪ ኣካናተል ኣባይ ናንድ ደድው ገሪው ግን። አብኻ አብ ከተ፡ ዕልኻ
ዕልሲ፡ ቅልሲጝድ ትዳ ፈና ዋንቱ ጉራቢስ ይተኒትል ዐርንኹን። ይተኒ ይን ተክነውሲ
ቋልዶሰና፡ አሸሻኹድ ሻሂ ቡልኩድሮ ባኒዲ እስረ ጀባእ ይቲና። ቀሽቀሸው ሸብንኻ አርእግናኽርኻ፡ ሻሂ ሀደራእ ይራሲኪና ንጃብክ ታምግነው ባኒት ቆጠፍነክ ይና አብል እስነዲ፡ ጥየይ ኣባዩ ዖኒል ክፍክፍሲነዲ ላት ኣኹኽ። በኻኺልድ በኻኻ ኮስቶና፡ እስነውስክ አርእንብነ ዋንትኑ፡ ከው ናርሕዲ ዓፈጀው ቋልኖሰና፡ ናዲ ሕበርስነ ዕሸሽልድ ይነገሽ ሱግ ኣኽራሲክ ህረብርንኹን። ለፈክ ተኮስትራሲ ጋግኒኹን። ከዋ ብጅኽ እርጊነዲን አውኒ አውዲ ዋንተት ፈረጋኽ ኣዳም እርጉኽ ተከለለ፡ ወረድ ይዲ ይሹግረሪዲ ይና ከውልድ ሲርነ፡ ኣንጃብራ ጋጙ እርገውዲ እርግኒነዲን። ለጘርክኽር ሱግ ገእይግኒር ጃብ ዲድስትጝኒኹን። ይሻኒ አውድ ፈረደት አርኢጊ፡ እን ሲዲኮ መስከብል ኣኽራሲክ ኢግረውዲ ተታለዮ ናዲ ዓይብርኹን።
ብሊና ንኻ አሪ ጋብ አርኢጋኽር ኢሰውስክ አርእምበ ዋንቱ፡ ይቱትል ስረና ተርሲኹን። ሰልፍኻ ይግነዲ ይሻንዲትልድ ሲርነድ፡ ተለይዶኻ እን ይሹግረሪ አውድ ፈርደት ደለይድና ብነድ ኣካን ገእዮለ ዋንቱ፡ እንሲዲኮ ምስግድሊ ቱኖ ያለጢፍ የውዲ ሕበርሰ፡ ጂሊዊነክ ኢን ምስግድ ነበክል ታውና አረበድ ጀርበብሶ እርጋኽሲ/ህንባኽሲ ሰለሙንኻ ሰለሙ፡ ጃርሊ ሽዉኑኻ ጋብሲ አርእምብነድ ጭልሕም ዩ ውራ እሰት አርእምብስተለ እርጉኽ።
እን በረድሰና ቡቅቱ እርግው ጥየይ ኣባዩ፡ ይነከው ዖኒውሲ ጨነትዶሰና ናደሀይ ድዶ ላሪ ቃስጋኹሰና ተኪኽ። ዖነኻ ንርቁራ ብርዲ ከዓስዲት ሽሽብርዶ፡ ዋኒግረሰና ኣኽቲ። እና ወክት ኒል ቂልስጝዲ ከኣርዲሲ ትዳ ፈለ ኢርገንኽር፡ ይገነዲ ይሻን ንርዲ ከብተውዲ፡ ኒሰና ኮዶ እን ይልድ ድድረሪ ይሹግረሪዲክ አወየውቶክ ዋንቲድና ዮ፡ ሀባኽሲክ አርእምበ ዓቅም ስረኒኽ ካያ ኣኹን። ሲዲኮው ናዘሪበትል ዓይብርኖ እርግናኽርሲ፡ ድስስ በሀሊኒድ ሩዝ ጊስኖ ኩባየት ሻሂርኹድ ሸቀኒነክ ኡኑኹና። ይከውሰና ናት አብል ኢሰ፡ ዕልል ብስቶሰና፡ ኩርጚ ተሊል ይቱ ሲዲኮኽልድ ዕሸሽ ኣኽራሲክ ወንተሩ፡ ይተኒዲ ይገነዲ ኒሰና ኮዶ ይአግዲ እን ፊንጢር በረኽሱራኽ ኣካንሲ ደክ ዮሰና ከልብርንኹለ። ይገና ግርክ ሺራኽሲክ ለጛ ንርቁር ድድኖላ ስርዱ እርጊነዲን ንርገሽ ደወዎንሶ፡ ንሪ ኣኽጊረሪርሰና ተክሩ ዲቲል። ኣሃን ያደራ እንትሩኽማ ይሮ ንርሕቁፍስነዲ፡ ንርዓንቀይሊ ስረነድ ይፈጠሽነዲ ላዂ ኣኹኽ።
እኺሪር ደፍኢዲስኖ ደንቢ፡ ኩሻኒኻ አዊል ዋንትረ ይሮ ውንቀርዶሰና፡ ይውንትሳ ከንዶ ያኽ እርጉኽ፡ ወረድ ይልድ አውን ሲርደት አርኣኽ እርጊለለ። ዎይኽር ጃር፡ እና ዩቅረት ንርዳንሰና ናዕሲለ፡ ኩል ዓይብሮ ህንበኩን የሱስ ይሮ ንርእሩጝ ሸለትሮ ደንቢ፡ የአግቲ ፈሪ ሱግ ኣኽራሲክ ውሪ ጎፍይተሪካ ውሪ ይኸ ሓላልኹረዲ ዲተሪካ ይሮ ሰብዲቲሉ። ይገነዲ ይተኒዲኻ ይት አድኖ ልጝንሊ ዐርንኹን። ጉራብድ ፋሕይኖ ኣማቅረብ እክብስነንኽር
ይሹግረሪ ደሀይ ብና ገሪኽዲክ አሰስድኹና። ናኸነ አልኮተትኑ ለጛ ሰዓት ደንቢ ይአግ
ይሻኒት አዶ ልጝንሊ ጠበሽ ይኽ። ይገነር ተምነትሰና ግርዋ ላኽ ንርቱ ድድረሪት ቋሎሰና፡ ኒልጝንሊ ዓቅዲ ሻንከዲት ኡዎ፡ ሰረን ሓዳይስ ሰሶላ ንርሲረኒልድ ትምሲኹላ፡፡ ኣማቅረብ ምስግድሊ ሰለይሶ ደንቢ ንርናንድ ሻኾላ፡ ሱግሊ ጅልዉ የአግዲ ጎፍይስትጚኑኽ። እንሲን ኒኒድ እንዓይብዶላ እርጋኽሉድ፡ ጃር አማነትሰና የአግሊ ካርቲ። ኒቲክ ጂጊስትነ ደንብኻ፡ ናጃርሲ ሓመዱኑ ስሪስቲጚኑኽ።
ንኪር ይሽፍሻፍ በሓርልድ ጭልፋ ይስታኽ መሰልሰና፡ እን ይሽጉድ ቋላኽሲ አሊብዲሰና መታን ግራ፡ ዳንታ በሲግዲረዲ ዖነዲሩኽ፡ ይልድ እን ኪሪልድ ከብተው ደገሙኑ አውስኮት ተቃኽዲ መረራኽዲ እርገት ናደሀይ ሰምዓኽግን። ውሪኽ ደኣም እና ለጘትረጝንታትል (70 ታተል) ኣኻኽ ዓምጭ፡ ይና ምንጭላሎትሰና ፈርናኽልክ ተታለይኹና? የዋ እምን እምንድ ፈርናኽልክ ይናመአኮቱኽሰና፡ ምኺርኖሉ ውሪ ባርኖ ፈርኖሉ ገረስኒ። ላድ ላዶንትክ ናመውዒዲ ናጨነትነዲ ንኪ ኣኻኹሰና ቋልስተኩካ። ይና ከው ድክስናኽሲ ኣኽን፡ እና ሓማሮግሶ ህንባኽ ይናመደትሲ ቋላኹድ፡ ሽፍሻፍድ እንድቢል ገምድኖኽር፡ አብድ ጋቢኖኽር ጀረብዳኽ ወክት ኣኾ አረርርሰክ። ወክት ደኮ ደንቢ ወንተርላ፡፡ ይናአመታትኽር ወሸቂሰና ትብብልሶ ላመንፍዒት እንገት ደክስኖሉ ኣክነን፡ ጊሚላ ሽኽሰና ደንቢራ ጀሓክና ካየግን። ይናኽሲ ይን ካየግን ሰርገይድኖሉ ገረስናኽ። ብራ ክስሮና ኣከት፡ ይናሳዳዲ ይናማኻለዲ ቶተይሰጋኽ ኣኽሮ ሻኽ። ንኪኻ ስጙትልድ ቂብሊስኖ መኻልትነኩን፡ አመሪኻ ታኽቲስኖ ህንብናኽልድክ ይነኮል ውንተርኖ ኣኽንነዲን፡ በሲግዲረዲ ዖነዲር ስጙድ ክብ ያክ ክኒር ልጝን ውሪ ዩኒቨርሲቲ ከደምነንሎም አውስኮት ትክያኽ እኽርድ። ይና ወረቢል ዲማ አልብርሱኑ መንደርትድኖ ኣከነን፡ ይና ቁርሊ ድደጋኽ ሓለገት ደክስኖ ወጀበኩና። ላት ውልቅነንኻ ገረስተጋኽ እላ።
በሲግዲረዲ ዖነዲትል ጨነቶው ዲማ ይናለብኪል አልብርሱኑ መንደርትኒናው። ይነድኻ እና ህንባ መታክልሲክ ደክኖ፡ መጋርሕሊ ትክ ደገምናኽር ሀቢን ይነት።
ግርጋ 6 አርባ ታሕሳስሪ 2016
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10544


text:
Radio Erena: 06 September 2016
ናብ ብሪጣንያ ንምስጋር ኣብ ወደባዊት ከተማ ካሌ፣ ዝተኣኻኸቡ ስደተኛታት ዘቖምዎ ዘይሕጋዊ መዓስከር ክፈርስ ዝጽውዕ ሰፊሕ ሰለማዊ ሰልፊ ተኻይዱ።
እቲ ብሓርስቶት፣ መራሕቲ ዓበይቲ መካይንን ካልኦት ኣንጻር ስደተኛታት ሕሉፍ ጽልኢ ዘለዎም የመናውያን ወገናትን ኣብ ካሌ ዝተወደብ ሰለማዊ ሰልፊ ዝሓለፈ ሰሙን ንሳልስቲ ድሕሪ ምክያዱ፣ ኣብዚ ሰሙን’ዚ’ውን ክቕጽል ምዃኑ ወደብቱ ይገልጹ።
መራሕቲ ዓብይቲ ናይ ጽዕነት መካይን’ውን፣ ተቓምኦም ኣንጻር ስደተኛታት ንምግላጽ ነቲ ምስ ብሪጣንያ ዘራኽብ ኣውራ ጎደና ካብ ትማሊ ኣትሒዞም ዓጽዮሞ ከምዝወዓሉ ማዕከናት ዜና ፈረንሳ ሓቢረን።
ካብ የማናዊ ሰልፊ ዝኾነ ኣመሓዳሪት ከተማ ካሌ ናታሻ ቡሸር ንተቓውሞ እቶም ሰለፈናታት ብምድጋፍ ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፣ ኣስታት 10 ሽሕ ዝኮኑ ስደተኛታት ብዘይሕጋዊ መንገዲ መኦኣስከር ኣቝሞም ከምዘለዉ ብምምልካት፣ መንግስቲ ንምፍራሱ ተሪር ስጉምቲ እንተዘይወሲዱ፣ ከቢድ ሳዕቤን ከምዝህልዎ ኣጠንቒቓ።
ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት ፈረንሳ በርናርድ ካሳኖቭ በንጻሩ፣ ኣማሓዳሪት ከተማ ካሌ ዝሃበቶ ቁጽሪ ዝተጋነነ ምዃኑ ብምጥቃስ፣ መንግስቲ ኣብ ካሌ ንዝርከቡ 6900 ስደተኛታት ናብ ውሑስ ቦታ ንምግዓዞም ተደጋጋሚ ጻዕርታት የካይድ ምህላዉ ሓቢሩ።
ሓያሎ ፖለቲከኛታት ፈረንሳ ከኣ፣ ኣብ ካሌ ዘሎ ምትእክኻብ ስደተኛታት ጠንቑ ብሪጣንያ ስለዝኾነት፣ ፈረንሳ ነቲ ምስታ ሃገር ዝኸተመቶ ውዕል ብምፍራስ፣ ንካሌ ክፉት ክትገድፎ’ዮም ዝጽዎዑ።
ኣብ ካሌ፣ ናብ ብሪጣንያ ንምስጋር ዝሓለኑ መብዛሕቶም ዜጋታት ሶርያ፣ ኣፍጋኒስታን፣ ሱዳን፣ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝርከብዎም ኣስታት 6900 ስደተኛታት ግዝያዊ ቴንዳታት ብምዝርጋሕ ተኣኻኺቦም ከምዘለዉ ጸብጻብ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ፈረንሳ የመልክት።
============================


text:
Radio Erena: 31 August 2017
መንግስቲ ሶማል ምስ ቀጠር ዘለዎ ዝምድና ክበትኽ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ዲፕሎማስያዊ ጸቕጢ ይቕጽልኦ ከምዘለዋ መርበብ ሓበሬታ ጋልፍ ታይምስ ገሊጹ።
ብመሰረት እቲ መርበብ ሓበሬታ ኣቕሪብዎ ዘሎ ጸብጻብ፣ እዘን ክልተ ሃገራት መንግስቲ ሶማል ኣብ ደምበአን ንኽጽንበር ልዕሊ 80 ሚልዮን ዶላር መቑሽሽ ሰሊዐናሉ ኣለዋ።
መንግስቲ ሶማል፣ ነዚ ካብ ሓያሎ ኣዋርሕ ኣትሒዙ ተሰሊዑ ዘሎ መቑሽሽ ብምጉሳይ፣ ምስ ቀጠር ዝጸንሖ ጥቡቕ ዝምድና ከምዘይበትኽ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ደጊሙ ምርግጋጹ’ውን ተሓቢሩ።
ፕረዚንት ሶማል መሐመድ ዓብዱላሂ ፋርማጆ በንጻሩ፣ እቲ ኣብ መንጎ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ተኸሲቱ ዘሎ ምክፍፋል ከብቅዕ፣ ዲፕሎማስያዊ ዘተ እቲ እንኮ ኣመራጺ ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ካብ ዝርከባ ሃገራት፣ ኤርትራን ጅቡትን ጸግዒ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ክሕዛ እንከለዋ፣ ሱዳን፣ ሶማልን ኢትዮጵያን ግና ዛጊት ናይ ዝኾነ ይኹን ወገን ኣሓዛን።
ጅቡቲ ምስ ቀጠር ዝነበራ ዝምድና ምሉእ ብምሉእ ክትበትኽ እንከላ፣ ኤርትራ ከኣ ምስ ቀጠር ዝጸንሓ ዲፕሎማስያዊ ርክብ ናብ ዝተሓተ ደርጅኡ ብምውራድ፣ ብደረጃ ኣምባሳደራት ዝነበረ ርክባ ናብ ደረጃ ቀዳማይ ጸሓፊ ኣውሪዳቶ ምህላዋ ዲፕሎማሰኛታት የረጋግጹ።


text:
ብፁዕ ወቅዱስ ኣቡነ #ማትያስ ቀዳማዊ ፓትርያርክ ርእሰ ሊቃነ #ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ ሊቀ ጳጳስ #ዘአክሱም ወዕጨጌ ዘመንበረ ተክለሃይማኖት ወዲሰብ ብሕይወቱ እናሃለወ ከም ዕንፀይቲ ብሓዊ ምቅፃል ካብ ሃይማኖትን ባህልን ወፃኢ ዝኾነ ኣፀያፊ ናይ ሰይጣን ተግባር እዩ ብምባሎም ዝበፀሖም ዘሎ ፀለመ፣ ምፍርራሕ፣ ፀቅጥን ተቃውሞን ኣግባብነት ዘይብሉ ስለ ዝኾነ እቲ ብቅዱስነቶም ዝተውሃበ መልእኽቲ ንድግፍ ኢና።” ክብሉ ሊቀ ጳጳስ ሃገረ ስብከት ዞባ መቐለ ብፁዕ ኣቡነ ኢሳይያስ ገሊፆም፡፡
ሊቀ ጳጳስ ሀገረ ስብከት ዞባ መቐለ ብፁዕ ኣቡነ ኢሳይያስ ናይ ላዕለዎት ሓለፍትን ሰራሕተኛታትን ሃገረ ስብከት መቐለን ላዕለዎት ሓለፍትን ሰራሕተኛታትን ወረዳ ቤተ ክህነት ኣመሓደርቲ 44 ገዳማትን ኣድባራትን፤ ጠቅላላ መገልገልቲ ሰራሕተኛታትን ኣባላትን ቤት ትምህርቲ ሰንበት ሓድነት መቐለን መልእኽቲ ብፁዕ ወቅዱስ ኣቡነ ማትያስ ቀዳማዊ ፓትርያርክ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ ሊቀ ጳጳስ ዘአክሱም ወዕጨጌ ዘመንበረ ተክለሃይማኖት ንዝሃብዎ መግለፂ ኣመልኪቶም መግለፂ ቅዋም ኣውፂኦም፡፡ ንሕና ልዕል ኢሉ ኣድራሻና ዝተገለፀ ኣካላት መጋቢት 19/2014 ዓ/ም ብሓባር ብምዃን ኣኼባ ኣካይድና።
መኣከቢና ምክንያት ድማ ኣብ ልዕሊ እዛ ናይ ሃይማኖት ፤ናይ ስልጣነ፤ናይ ማዕርነት፤ ናይ ታሪክን ቅርስን መሰረት ዝኾነት ትግራይን ተጋሩን ካብ ጥቅምቲ 24/ 2013 ዓ/ም ጀሚሩ ክሳብ ሐዚ ዝካየድ ዘሎ ዘይዛሪ ዘርኢ ህዝቢ ትግራይ ምጥፋእ ጆኖሳይድ፤ ናቱ መቐፀልታ ዝኾነ እውን ካብቱ ዘይዛሪ ጆኖሳይድ ዝተረፈ ህዝቢ ትግራይ ሰኣን እኽልን መድሓኒትን ብጥሜትን ብሕማምን ንክሃልቅ ተገይሩሉ ኣሎ፡፡ ብ4ተ መኣዝን ዕፀዋን ከበባን ከምኡ ድማ ለካቲት 24/2014 ዓ/ም ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉሙዝ ዞባ መተከል ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ትግራይ ዝተፈፀመ ናይ ጭካነ ጫፍ ብዝኾነ መንገዲ ወዲሰብ ብሕይወቱ እናሃለወ ብሓዊ ምቅፃል ተግባር ንምኩናንን ብፁዕ ወቅዱስ አቦና ኣቡነ ማትያስ ቀዳማዊ ፓትርያርክ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ ሊቀ ጳጳስ ዘአክሱም ወዕጨጌ ዘመንበረ ተክለሃማኖት ወዲሰብ ብሕይወቱ እናሃለወ ከም ዕንፀይቲ ብሓዊ ምቅፃል ካብ ሃይማኖትን ባህልን ወፃኢ ዝኾነ ኣፀያፊ ተግባር ሰይጣን እዩ ብምባሎም ዝበፀሖም ዘሎ ፀለመ፤ ምፍርራሕ፤ ፀቅጥን ተቃውሞን ኣግባብነት ዘይብሉ ስለ ዝኾነ እቱ ብቅዱስነቶም ዝተውሃበ መልእኽቲ (መግለፂ )ንምድጋፍን እዩ።
ብፁዕ ወቅዱስ ኣቡነ ማትያስ ቀዳማዊ ፓትርያርክ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ ሊቀ ጳጳስ ዘኣክሱም ወዕጨጌ ዘመንበረ ተክለሃይማኖት ቅድሚ 3ተ ዓመት ጀሚሮም እቲ ዝግበር ዝነበረ ናይ ምፍልላይን ምፅልእላእን ጎሰጓስ ጎዳኢ ምዃኑን ንህዝብን ንሃገርን ከም ዘይጠቅምን እናስተምሃሩን ኣብ ሶማሌን ኣብ ዝተፈላለዩ ክልላትን ኢትዮጵያ ብሄር መሰረት ዝገበረ ሰብ ምፍንቃል፣ ምቅታልን ንብረት ምዝራፍን ጠጠው ይበል እናበሉ ንብዓት ዓይኖም እንተይቀረየ እናፍሰሱ እቲ ሕማቅ ተግባር እናኾነኑ ነይሮም፤ ሰማዒ ግን ኣየረኸቡን።
ካብ ወርሒ ጥቅምቲ 2013 ዓ/ም ጀሚሩ ህዝቢ ትግራይ ንምጥፋእ ተባሂሉ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝተኣወጀ ዘርኢ ምጥፋእ ጆኖሳይድ ኲናት ድማ ህዝብና ህዝቢ ትግራይ ዝበደሎን ዘጥፈኦን ዘየለ ኣብ ዓዱ ኾይኑ ድኽነት ንከጥፍእ ለይትን ቀትርን እናሰርሐ እናሃለወ ብዘይ ሓሰቦን ብዘይተፀበዮን ብድንገት ካብ ታሪክ ዓለም ፍሉይ ብዝኾነ መንገዲ ወዲሰብ ክፍፅሞ ይኽእል እዩ ኢልኻ ብፍፁም ዘይግመት፣ ንምግላፁ ብጣዕሚ ብዘደንግፅን ብዘሐዝንን መልኪዑ ብመሪሕነት መንግስቲ ኢትዮጵያ ወታደራት ባዕዳዊ ሃገር ብምዕዳም ወረርቲ ሓይሊ ወታደራት ብልፅግና፤ ትምክሕተኛታትን ገበትን ሓይሊ ኣምሓራን ወታደራት ውልቀ መላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቅን ኣብ ዓለም ዘሎ ናይ ጦር መሳርሒ ድሮን ሓዊሱ ኩሉ ኣኪቦም ብምምፃእ ህዝቢ ትግራይ ካብ መረበቱ ክፈናቃል፤ናይ ባዕሉን ናይ እንስስኡን መንበሪ ዝኾነ ገዛ ክቃፀል፤ ንምግብን ንመጎዓዓዝያን ዘገልግልዎ እንስሳቱ ምቅታልን ምጉሓልን ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣነስትዮ ኣሕዋትናን እኖታትናን ከምኡ እውን ትሕቲ ዕድመ ህፃናትን ኣረጋውያንን መነኮሳት ሓዊሱ ብዕስለ (ብጉጅለ) ኣፀያፍን ኣሰቃቂን ብዝኾነ መልክዑ ፆታዊ ጥቅዓት ምፍፃም ፤ምቅታል፤ቀቲልካ ንከይቅበር ንኣዋርሕ ንክፀንሕ ገይርኻ ቀለብ ኣራዊት ንክኸውንን ብሓዊ ንክቃፀልን ምግባር ፤ሕይወት ወዲስብ ከም እንስሳ ናብ ገደል ምድርባይ ፤ብጀትን ብናይ ኣዕራብ ድሮናትን ሰለማዊ ህዝቢ ኣብ ዘለዎ ቦታ ተጨፍጪፋ እዩ።
ኣብያተ ክርስቲያና እውን ናይዙ ግፍዒ እዙይ ግዳይ ኾይነን ብኸቢድ ብረት፤ ብጀትን ብድሮንን ተወቂዐን ፈሪሰን ፤ኣገልገልትን ዝነበሩ ካህናትን ዲያቆናትን ተሓሪዶም፤ መስሕብ ቱሪስት ዝኾኑ ንዋየ ቅድሳትን ቅርስታተንን ድማ ብዞም ኣረሜናውያን ወታደራት ተጉሒሎም፤ ተዘሪፎም፤ተቃፂሎም፤ ዝተከበሩ ገዳማትናን ኣድባራትናን እውን ተደፊሮምን ተራኺሶምን እዮም።
ብጠቅላላ ህዝቢ ትግራይ ኣየድለየናን፤ ምስ ህዝቢ ትግራይ ካብ ምንባር ምስ ሰይጣን ምንባር ይሕሸና፤ ህዝቢ ትግራይ እንተሞይቱ እውን ታሪኹ ኣብ ትሕቲ መሬት ክርከብ የብሉን፤ ቅርሱ፣ ንብረቱን መሬቱን ጥራሕ እዩ ዘድልየና ኢሎም ብኩሉ ዓይነት ዘይዛሪ ተግባር ጆኖሳይድ ፈፂሞምሉን እናፈፀምሉን ይርከቡ።
ብፁዕ ወቅዱስ ኣቦና ኣቡነ ማትያስ ቀዳማዊ ፓትርያርክ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ ሊቀ ጳጳስ ዘኣክሱም ወዕጨጌ ዘመንበረ ተክለሃይማኖት ነዚ ግፍዕን በደልን ኣመልኪቶም ድምፆም ከየስምዑ ድማ ተዓፊኖም ፀኒሖም፤ ብዝረኸብዎ ዕድል ተጠቂሞም እውን ኣብ መላእ ኢትዮጵያ ብፍላይ ድማ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝበፅሕ ዘሎ ዘርኢ ምጥፋእ ኣግባብነት የብሉን እናበሉ ነታ ሰላማዊት ቅድስት ቤተክርስቲያን ወኪሎም ዝሃብዎ መግለፂ ዝተወሰኑ ሊቃነ ጳጳሳት ኢትዮጵያ ኢና በሃልትን ናይታ ቅድስት ቤተክርስቲያና ኩነታት ብኣግባቡ ዘይፈልጡ ዲያቆናት ኢና በሃልትን ኣብ ወፃእን ኣብ ውሸጢ ዓድን ኾይኖም እቱ ናይ ቅዱስ ፓትርያርክ መልእኽቲ ንሕገ ቤተክርስቲያንን ንቅዱስ ሲኖዶስን ኣይውክልን ኢሎም ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝኻየድ ዘሎ ጆኖሳይድ ተጠናኺሩ ክቅፅል ንምግባር ድምፂ ተቃውሞ ኣስሚዖም እዮም።
ብተወሳኺ እዞም ገለ ሰባት ሃይማኖት ጉልባብ ገይሮም ኣብ ናይ ፖሎቲካ ወንበር ተቐሚጦም ናይ ፅልእን ምፍልላይን ፋብሪካ ኾይኖም ለይትን ቀትርን በብግዚኡ ብዘመሓላልፍዎ ዘለው እኩይ ተግባር ምክንያት እውን እቲ ካብ ጆኖሳይድ ዝተረፈ ህዝብና ሰኣን እኽሊ ብጥሜት፤ ሰኣን መድሓኒት ድማ ብሕማም ክሳቀን ክመውትን ምእንቲ ብ4ተ መኣዝን ዕፅዋን ከበባን ክፍፀመሉ ኪኢሉ እዩ።
ለካቲት 24/ 2014 ዓ/ም ኣብ ቤንሻንጉል ጉሙዝ ዞባ መተከል ሰብ ብሕይወቱ ናብ ሓዊ ኣእቲኻ ምቅፃል ናይ ኣረሜናዊነት ስራሕ ምዃኑ ብፁዕ ወቅዱስ ቅዱስ አቦና ኣጥቢቆም ኣብ ዝኮነንሉ እዋን ድማ ሐዚ ውን እቶም ሙሉእ ሕይወቶም ናይ ክሕደትን ጥፍኣትን ዝኮኑ ሓደ እግሮም ኣብ ፖሎቲካ ሓደ እግሮም እውን ኣብ ሃይማኖት ኣለና እናበሉ ዓዲ ዘፍርሱ ዘለው ውልቀ ሰባት ንቶም ብሕገ ቤተክርስቲያን መሰረት ዝተሸሙ ንልዕሊ 9ተ ዓመት ናይ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ፓትርያርክ ኾይኖም ዝመርሑ ዘለው፤ ቅድስቲ ቤተክርስቲያና ካብ መዓርገ ዲቁና ክሳብ ፓትርያሪክነት ዘብፀሐቶምን ዘኽበረቶምን ንሶም እውን ንቅድስተ ቤተ ክርስቲያና ቀነኖኣ፤ ትውፊታ፤ ሕጋ፤ ስርዓታ፤ ብዝግባእ ኣኽቢሮም ዝመርሑ ዘለው ቅዱስ ኣቦና ብድፍረት ቤተክርስቲያን ኣይፈልጥዋን ኢሎም እንትናገሩ ንሰምዕ ኣለና፤ እዞም ሰባት እዚኦም እውን ካብቶም ሃልዎተ እግዚኣብሔር ዝረስዑ ሰባት ስለ ዝኾኑ እቱ ዝብልዎ ዘለው ይትረፍ እምነት ክርስትና ተኸታሊ እየ ዝብል ሰብ ካብ ዝኾነ ይኹን ኣካል ዘይሕሎ ኣፀያፊ ተግባርን መላእ ማሕበረሰብ ዓለም ዘይቅበሎ ልዕሊ ጭካነ ዝኾነ ናይ ሰይጣንን ናይ ክሕደትን ስራሕ እዩ።
ንዙይ መሰረት ገይሩ ድማ ሀገረ ስብከትና ምስ መሓውሩ ብምዃን ዘርኢ ህዝቢ ትግራይ ንምጥፋእ ዝግበር ዘሎ ዘይዛሪ ጆኖሳይድ ማሕበረ ሰብ ዓለምን ኩሉ ዝምልከቶ ኣካልን ሪኡ መፍትሒ ይግበረልና እናበለ በቢግዙኡ መግለፂ ቅዋም እናውፀአን ነቲ ካብ ሕጊ ወፃኢ ዝፍፀም ዘሎ በደል እናውገዘን (እናኮነነን) ዝመፀ እንትኾን ነቲ እናተፈፀመ ዝመፀ ዘይዛሪ ጀኖሳይድ መቐፀልታ እውን ወዲ ሰብ ብሕይወቱ ከም ዕንፀይቲ ብሓዊ ንክቃፀል ምግባሮም መሪር ሓዘን ስለ ዝተሰመዐና ንምኩናንን ብፁዕ ወቅዱስ ኣቦና ኣቡነ ማትያስ ቀዳማዊ ፓትርያርክ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ ሊቀ ጳጳስ ዘኣክሱም ወዕጨጌ ዘመንበረ ተክለሃይማኖት ሕይወት ወድ ሰብ ብሓዊ ምቅፃል ኣፀያፍን ሰይጣናዊ ተግባርን እዩ ኢሎም ምቅዋሞም ክምስገኑ እናተገበኦም ብግልባጡ ኣብ ልዕሊኦም ዝበፅሕ ዘሎ ፀቅጢ፤ ምፍርራሕ፤ ፀለመን ተቃውሞን ጠጠው ክብል ኣለዎ ኢልና ንምቁዋምን ናይ ቅዱስነቶም መልእኽቲ እንድግፎ ምዃና ዝገልፅ መግለፂ ቅዋም ኣውፅኢና ኣለና።
- ለካቲት 24/ 2014 ዓ/ም ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ዞባ መተከል ንቡዙሕ ዓመት ናብራ መስሪቶም ይቅመጡ ኣብ ልዕሊ ዝነበሩ ተወለድቲ ትግራይ ምንም ዘጥፍእዎ ጥፍኣት ኣብ ዘይለን ደሞምን ዓፅሞምን ናይ ትግራይ ብምዃኑ ጥራሕ ይቅር መሰል ወድ ሰብ መሰል እንስሳትን እፅዋትን እውን ኣብ ዝተኸበረሉ ኣብ 21 ክፍለ ዘመን ይቅር ሃይማኖት ኣለዋ ኣብ እትባሃል ሃገር ዝርከብ ህዝቢ ዝኾነ ይኹን ሰብ እውን ክፍፅሞን ክሓስቦን ይኽእል እዩ ኢልኻ ብፍፅም ዘይግመት፤ ይቅር ወዲ ሰብ ኣራዊት እውን እንተኾነ ኣብ ልዕሊ ከምኡ ዝመሰለ ዓይነት ፍጥረት ክፍፅሞ ዘይኽእል፤ ሃይማኖትን ባህልን መሰረት ዘይገበረን ልዕሊ ጭካነ ብዝኾነ ኣሰራርሓ ብሄርን ዘርእን ብምፍላይ ከምቲ ኣብ ትግራይ ኣትዮም ዝፈፀምዎ ተግባር ሐዚ ውን ናቱ መቐፀልታ ብሕይወቶም እናሃለው ከም ዕንፀይቲ ብሓዊ ንክቃፀሉ ምግባሮም መሪር ሓዘን ከም ዝተሰመዐና እናገለፅና እዚ ተገይሩ ዘሎ ናይ ሰይጣንን ኣረሜናዊን ተግባር ድማ ኣጥቢቅና ንኩንኖን ነውግዞን ኣለና።
- ወድ ሰብ ኣብ ሃገሩ ብሕይወቱ ሰሪሑ ናይ ምንባር ዕድል ሲኢኑ ኢትዮጵያ ማለት ኣብዚ ሐዚ እዋን ንኹሉ ዜጋኣን ብፍላይ ድማ ንተወለድቲ ትግራይን ተጋሩን ከም ሲኦል ኾይና ብቀትሪ መዓልቲ ሰብ ብሕይወቱ እናሃለወ ብሓዊ እተቃፅል ሃገር ኾይና ስለ ዘላ ዝምልከተኩም ኣብ ኣፍሪካ ፤ኣብ ኣውሮፓን ኣብ ኣሜሪካን ዘለኹም ተጣበቅቲ ሕጊ መሰል ደቂ ሰባት ጉዳዩ ብዝግባእ ሪኢኹም እቱ ካብ መጀመርያ ጀሚሩ ክሳብ ሐዚ ኣብ ልዕሊ ትግራይን ተጋሩን ዝፈፀም ዘሎ ዘይዛሪ ጆኖሳይድ ብስሙ ጆኖሳይድ ተባሂሉ ንክፅዋዕ ንክትገብሩልናን ንዚ ኣረሜናዊን ሰይጣናውን ተግባር ዝፈፀሙ ኣካላት እውን ብዝፈፀምዎ ገበን ናብ ሕጊ ቀሪቦም ተሓተቲ ንክኾኑን ብዘለኩም ሓላፍነት ካባኹም ዝድለ ኹሉ ንክትገብሩ ብስም መሰል ደቂ ሰባት ንምሕፀን ።
- ሕብረት ኣብያተ ክርስቲያን ዓለም ናይ ኢትዮጵያ ዜጋ ብፍላይ ድማ ተወለድቲ ትግራይ ኣብ ዓዶም ብሕይወት ናይ ምንባር መሰል ተኸሊኦም ብሓዊ እናተቐፀሉ ይሓልቁ ስለ ዘለው እቲ ኣብ ልዕሊ ደቂ ሰባት ዝፍፀም ዘሎ ሰይጣናዊ ተግባር ብህፁፅ ጠጠው ንክብልን ፍታሕ ንክግበረሉን ናይ ባዕልኹም ተራ ንክትዋፅኡ ብስም ፈጣሪ ንልምን።
- መራሕቲ ዓለምን ኣፍሪካን ተወለድቲ ትግራይ ንልዕሊ 3ተ ዓመት ኣብ ኢትዮጵያ ኣይትነብሩን ተባሂሎም በብግዚኡ እናተኣሰሩ፤ እናተቐተሉን እናተሓረዱን እንተኾኑ ብተወሳኺ ድማ እዞም ወረርቲ ሓይልታት ቅድም ኢሉ ኣብ ትግራይ ኣትዮም ዝፈፀምዎ ናይ ወድ ሰብ ሕይወት ብሓዊ ምቅፃል ተግባር ሐዚ እውን ናቱ መቐፀልታ ለካቲት 24/2014 ዓ/ም ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ዞባ መተከል ኣብ ልዕሊ ንፁሃት ተጋሩ ዝፈፀምዎ ተሰሚዑን ተራእዩን ዘይፈልጥ ጫፍ ዝወፀ ጭካነ ዝተመልኦ ብሓዊ ምቅፃል ተግባር ፤ንድሕሪ ሐዚ እውን ክፍፀም ዘይግባእ ሰይጣናውን ኣረሜናውን ተግባር ስለ ዝኾነ ኹሉ ህዝቢ ዓለም ንክኩንኖን ንከውገዞን ንክትገብሩልናን ብህፁፅ ጠጠው ንክተብሉልናን ንምሕፀን።
- እዚ ልዕሊ ጭካነ ዝኾነ ሰይጣናዊ ተግባር እዙይ ንክፍፀም እናበራታትዑ ዝመፁ ምስቱ ናይ ሃይማኖትን መሰረት ዝኾነን ብኣርኣያ ስላሴ ዝተፈጠረን ህዝቢ ትግራይ ካብ ምንባር ምስ ሰይጣን ምንባር የሐሸና እናበሉ ናይ ሃይማኖት ሕጊን ስርዓትን ዘይኽተሉን ናይ ሃይማኖት ስራሕ ዘይሰርሑን ሃይማኖት ጉልባብ ገይሮም ብስም ሃይማኖት ዝሽቅጡን ዘጭበርብሩን ብናይ ሃይማኖት ስም እናተፀውዑ ናይ ሃይማኖት ክዳን ተኸዲኖም ኣብ ናይ ፖሎቲካ ወንበር ተቐሚጦም ዘለው ዝተወሰኑ ሊቃነ ጳጳሳት ኢትዮጵያን ከም እኒ ናይ ክህነት መሰረት ዘይብሉ ዲያቆን እየ በሃሊ ዳንኤል ክብረትን ንዙ ናይ ወዲ ሰብ ሕይወት ብሓዊ ምቅፃል ተግባር ብዋናነት ባረኽትን ሰብ ጉዳይን ስለ ዝኾኑ ነታ ቅድስትን ንፅህትን ዝኮነት ቤተ ክርስቲያና ዘይውክሉ ምዃኖምን ንዝፈፀምዎ ተግባር ገበን እውን ብዝምልከቶ ኣካል ኣብ ሕጊ ቀሪቦም ተሓተቲ ንክኾኑን ፃውዒትና እናቅረብና እዙይ ዘይግበር እንተኾይኑ ድማ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝፈፀምዎን ዝፍፅምዎ ዘለውን ምፅናት ዘርኢ ስራሕ ጆኖሳይድ ህዝቢ ትግራይ ኣብ ዝኾነ ይኹን እዋን ተሓተቲ ከም ዝገብሮም ኣጥቢቅና ነፍልጥ።
- ብፁዕ ወቅዱስ ኣቦና ኣቡነ ማትያስ ቀዳማዊ ፓትርያርክ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ ሊቀ ጳጳስ ዘኣክሱም ወዕጨጌ ዘመንበረ ተክለሃይማኖት ለካቲት 24/2014 ዓ/ም ኣብ ቤንሻንጉል ጉሙዝ ዞባ መተከል ሰብ ብሕይወቱ ናብ ሓዊ ኣእቲኻ ምቅፃል ዝተፈፀመ ተግባር ናይ ሰይጣንን ኣረሜናዊነትን ስራሕ ምዃኑ ኣጥቢቆም ኣብ ዝኾነንሉ እዋን እቶም ሙሉእ ሕይወቶም ኣብ ክሕደትን ኣብ ጥፍኣትን ዝኾነን ሓደ እግሮም ኣብ ፖሎቲካ ሓደ እግሮም እውን ኣብ ሃይማኖት ኮይኖም ዓዲ ዘተራምሱ ዘለው ግለ ሰባት ንቶም ብሕገ ቤተክርስቲያን መሰረት ዝተሸሙ ንልዕሊ 9ተ ዓመት ናይ ኢትዮጵያ ፓትርያርክ ኾይኖም ዝመርሑ ዘለው ቅዱስ ኣቦና ቅድስቲ ቤተክርስቲያና ድማ ካብ መዓርገ ዲቁና ክሳብ ፓትርያርክነት ዘብፀሐቶምን ዘኽበረቶምን ንሶም እውን ናይ ቅድስት ቤተ ክርስቲያና ቀኖና፤ ዶግማ፤ ትውፊት፤ ሕግን ስርዓትን ብዝግባእ ኣኽቢሮም ዝመርሑ ዘለው ቅዱስ ኣቦና ብድፍረት ቤተክርስቲያን ኣይፈልጥዋን ኢሎም ዝናገሩ ዘለው ግለ ሰባት እቲ ዝብልዎ ዘለው ሓሳብ ካብ ሰብኣውነት ወፃኢ ዝኾነ ናይ ክሕደት ቃልን ኢሉ እውን ንቅዱስ ኣቦና ዘይምጥንን ዘይገልፅን ተግባር ስለ ዝኾነ ብትረት ኣጥቢቅና ንቃዎሞ ኣለና ።ናይ ቅዱስ አቦና መልእኽቲ (መግለፂ) ድማ ይበል ዘብልን ትክክለኛን ስለ ዝኾነ ብሙሉእ ድምፂ ንድግፎ ኢና።
- ኣብ ኢትዮጵያን ኣብ መላእ ዓለምን ዝርከቡ ናይ ትግራይ ተወለድቲ ካህናትን ምእመናንን ቅድሚ ሐዚ ኣብ ዝግልገሉሉን ዘገልግሉሉን ዝነበረ ቤተክርስቲያን (ቦታ) ንከይግልገሉ (ንከይነብሩ) ብመራሕቲ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ኢትዮጵያ ዝግበረሎም ዘሎ ክልኸላ ኮነ ምንግልታዕ በፍፁም ካብ ናይ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርቲያን ኣማኒ ትፅቢት ዘይግበር ስራሕ ስለ ዝኾነ ጠጠው ንክብልን ብሕብረት ኣብያተ ክርስቲያን ዓለም ድማ እቲ ኣብ ልዕሊኦም ዝፍፀም ዘሎ በደልን ግፍዕን ደው ንክብል ትሕብብር ንክግበረልና ንፅውዕ።
- ብፁዕ ወቅዱስ ኣቦና ኣቡነ ማትያስ ቀዳማዊ ፓትርያርክ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ ሊቀ ጳጳስ ዘኣክሱም ወዕጨጌ ዘመንበረ ተክለሃይማኖት መላእ ተኸታሊ እምነት ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ኢትዮጵያ የመሓዱሩኒ ኢሉ ብሙሉእ ድምፂ ዝመረፆምን ማሕበረ ሰብ ዓለም ዝፈልጦምን ቀኖናን ስርዓትን ቅድስት ቤተክርስቲያን ብዝግባእ ሓልዮም ዝመርሑ ዘለው ቅዱስ ኣቦና ሕግን ስርዓትን ቅድስት ቤተክርስቲያና ብዝእዝዞ መሰረት ብዘለዎም ላዕለዋይ ሓላፍነት ንህዝቦምን ንቅድስት ቤተክርስቲያኖምን ብነፃነት ንከይየማሓድሩን ንከይመርሑን ተወላዲ ትግራይ ብምዃኖም ጥራሕ ኣብ ልዕሊኦም ዝግበር ዘሎ ፀለመ፤ ዓፈናን ፀቅጥን ጠጠው ንክብል ተቃውሞና እናስማዕና ብሕብረት ኣብያተ ክርስቲያን ዓለም እውን እቲ ኣብ ልዕሊ ቅዱስ ኣቦና ዝግባር ዘሎ ፀለመ፤ ዓፈናን ፀቅጥን ኩሉ ዓይነት በደልን ግፍዕን ደው ንክብልን መፍትሒ ንክግበረሉን ፃውዒትና ነቅርብ።
- ኣብ መላእ ዓለም እትርከቡ ተወለድቲ ትግራይ ሊቃውንተ ቤተክርስቲያንን ዲያስፖራ ትግራይን ከምኡ እውን ፈተውቲ ህዝቢ ትግራይ ኣብዙ ሐዚ እዋን ትግራዋይ ኣብ ዓዱ ምንባር ተኸሊኡ ምንም ዝበደሎ ዘየለ ብቀትሪ መዓልቲ ብሕይወቱ ከም ዕንፀይቲ ብሓዊ እናተቃፀለ ፤ ብ4ተ መኣዝን ተኸቢቡን ተዓፅዩን እናሞተ ካብ ሞት ዝተረፈ ድማ ብጥሜትን ብሕማምን እናተሳቀየ ስለ ዘሎ በብዘለክምዎ ኾይንኹም እቲ ዝፍፀመሉ ዘሎ ገበንን ግፍዕን ጠጠው ክብል፤ መላእ ማሕበረ ሰብ ዓለም ክፈልጦን መፍትሒ ክግበረሉን እትገብርዎ ዘለኹም ርብርብ ብጣዕሚ ዝናኣድን ዝምስገንን ስለ ዝኾነ ሐዚ እውን ጉዳዩ ናይ መወዳእታ ዕልባት ክሳብ ዝረክብ ኣጠናኺርኹም ክትቅፅልሉ ብስም ቅድስት ቤተክርስቲያና ፃውዒትና ነቅርብ።
- ኣብ መወዳእታ ካብ ጥቅምቲ 24/ 2013 ዓ/ም ጀሚሩ ክሳብ ሐዚ እቲ ኣብ ልዕሊ ክልል ትግራይን ተጋሩን ዝፍፀም ዘሎ ኩሉ ዓይነት ዘይዛሪ ጆኖሳይድ ገበን ብገለልተኛ (ብዘይሸራዊ) ክፃረ፤ ነቲ ገበን ዝፈፀሙ ኣካላት እውን ናብ ሕጊ ንክቐርቡ፤ እቲ ሐዚ ተገይሩ ዘሎ ንዘይተወሰነ እዋን ብክልቲኡ ወገን ቶኹሲ ጠጠው ምባል ተፈፃምነት ክህልዎ ብ4ተ መኣዝን ዝተገበረልና ዕፅዋን ክባን ክኽፈት፤ ናብ ትግራይ ካብ ሓገዝ እኽሊ ጀሚሩ ኩሉ ዓይነት ዘድሊ ኣቅርቦት ንከአቱ ፤ ብቐፃልነት ድማ ጉዳዩ ብቱ ተጀሚሩ ዘሎ መንገዲ ሰላም መሰረት ብምምይይጥ ኣብ ጠረጴዛ ዙርያ ክፍታሕ ከም እንድግፎ እናገለፅና፤ ናይ ዓለም ነገስታትን ናይ ኣፍሪካ መራሕትን እውን ፍሉይ ቆላሕታ ንክገብሩሉን ዝምልከቶም ኣካላት ንምምይይጥ ቁሩባት ንክኾኑን ብስም እግዚኣብሔር ኣምላክ ፃውዒትና እናቅረብና እዚ በዓል 10 ነጥቢ መግለፂ ቅዋም ኣውፅኢና ኣለና።
ወስብሐት ለእግዚኣብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር
መቐለ (ትግራይ) መጋቢት 19/2014 ዓ/ም


text:
ዓለምለኸ ውድብ ፍልሰተኛታት /IOM/ ብሰንኪ ክስተት ኤል-ኒኞ ልዕሊ 600 ሽሕ ኢትዮጵያዊያን ምምዝባሎም ኣፍሊጡ።
ናይ ጃፓን ኮርፖረሽን ፓናሶኒክ ብሓይሊ ፅሓይ ዝሰርሑ ኣስታት ክልተ ሽሕ ፋኑሳት ንተመዛበልቲ ሂቡ’ሎ።በዞም ፋኑሳት 36 ሽሕ ተመዛበልቲ ተጠቀምቲ ክኾኑ እዮም።
እቲ ናይ ሓገዝ ርኽኽብ ሎማዕንቲ ሓሙስ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝተፈፀመሉ እዋን ወኪል IOM ኣብ ኢትዮጵያን ሕብረት ኣፍሪካን ዝኾና ሚሲስ ሞሪን ኤቸይን ከምዝሓበርኦ እቲ ትካል ኣብዘካየዶ ዳህሳስ ብሰንኪ ኤል-ኒኞ ካብ ነሓሰ 2014 ክሳብ ግንቦት 2016 ኣ/ፈ ኣስታት 630 ሕሽ ካብ ዝነብርሉ ምምዝባሎም ተረጋጊፁ ኢለን።
ሚሲስ ሞሪን ኤቸይን: "ፓናሶኒክ ዝሓገዞ ፋኑስ መናእሰይ ደቂ ኣንስትዮን ኣዋልድን ለይቲ ኣብዝንቀሳቐሳሉ እዋን ደሕንነተን ኣብ ምሕላው ዝለዓለ ሓገዝ ከምዝገብር እምነትና እዩ ኢለን "።
ኮርፖረሽን ፓናሶኒክ ቅድሚ ሎሚ እውም ንዝተፈላለያ ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃበራት ተመሳኣስሊ ሓገዝ ከምዝሃበ ምኽትል ዳይረክተር እቲ ኮርፖረሽን ሓቢረን።


text:
ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ኢጣልያ ነቶም ኣብ ወደብ ካታንያ ኣብ መርከብ ዘለው 177 ስደተኛታት ክትቕበል ጻውዒት ዘቕረበ ክኸውን ኸሎ ሎሚ ረቡዕ ሰብኣዊን ሕክምናዊን ሓገዝ ንዘድልዎም 29 ትሕቲ ዕድመ ስደተኛታት ካብታ መርከብ ክወርዱ ከምዘፍቐደት ክፍለጥ ተኻኢሉ’ሎ።
እታ ‘ዲኮቲ’ ዝተባህለት 177 ስደተኛታት ዝጸዓነት መርከብ ኣብ ወደብ ካታንያ ካብ ትኣትው ሽዱሽተ መዓልታት ዘቑጸረት እንተኾነት ሚንስተር ውሽጣዊ ጉዳያት ኢጣልያ ሃገራት ሕብረት ኣውሮጳ ነቶም ስደተኛታት ከምዝቕበሉ ከየረጋገጹ ነቶም ስደተኛታት ክራገፉ ብዘይምፍቓዱ ክሳብ ሎሚ ኣብታ መርከብ ምህላዎም ተፈሊጡ’ሎ።
ከም ‘ሴቭ ዘ ችልድረን’ን ‘ሓካይም ብዘይዶብ’ ዝኣመሰላ ዘይመንግስታዊ ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት ነቲ መግለጺ ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካላት ደገፎም ገሊጾም ኣለው።
ሚንስተር ንሓለዋ ባሕሪ’ታ ሃገር ዝቆጻጸር ሚንስትሪ መጉዓዝያ ዳኒሎ ቶኒሊ እቲ ኩነታት ብቅልጡፍ ክፍታሕ ዘለዎም ሰናይ ትምኒት ገሊጾም ኣለው።
ንሶም ሶሉስ ምሸት ምስ ዩሮኒውስ ዝተባህለ ኣገልግሎት ዜና ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መጠይቕ ኣቐዲሙ ሃገራት ሕብረት ኣውሮጳ ናብ ኢጣልያ ዝኣተው ስደተኛታት ንምቕባል ዝኣተውዎ ቃል ከምዘይፈጸሙን ሕጂ ድማ ሃገሮም ከም ፕረዚደንት ፈረንሳን ኢማኑኤል ማርኮን ቻንስለር ጀርመን ኣርገላ መርከንን ዝኣመሰሉ መራሕቲ ሃገራት ነቶም ስደተኛታት ከምዝቕብሉ ከረጋግጹ ከምዝደልዩ ሓቢሮም ኣለው።።


text:
ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስትሪ ኢትዮጵያ፡ ኣብ መጻኢ ምስ ምዕራባውያን ሃገራት ዝሓርፈፈ ዝምድናኡ ንምምሕያሽ ዘወጸኦ መደብ ዝሕብር ልሒኹ ዝወጸ ሰነድ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ይቀባበላሉ ኣለዋ። እቲ ሰነድ ኣብ መበል 12 ገጹ ኣብ ቁጽሪ 4 ኣብ ዘስፈሮ፡ “ምዕራባውያን ሃገራት ምስ ኤርትራ ብዘለወን ኣዝዩ ሓርፋፍ ዝምድና፡ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ውግእ ኢትዮጵያ ምስታፉ፡ ነቲ ኩነታት ከም ዝሓላለኾን፡ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ጸጥታ ኢትዮጵያን ከባብን ኣሉታዊ ግደ ከም ዝነበሮን ብምጥቃስ ክኸስዎ ጸኒሖም። ሰራዊት ኤርትራ ካብ ውግእ ክልል ትግራይ ይውጻእ ዝብል ሓሳብ ብተደጋጋሚ ከቕርብዎ ዝጸንሑ ክኸውን እነከሎ፡ እዚ ነቲ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ምዕራባውያን ሃገራትን ዝነበረ ሓርፋፍ ዝምድና ዝያዳ ኣሕርፊፍዎ እዩ” ይብል።
እቲ 51 ገጻት ዘለዎ ምላቕ ሰነድ ኣተሓሒዙ፡ ኣብ ኣብ ገጽ 15 ቁጽሪ 7፡2 ኣብ ዘስፈሮ ሓሳብ “ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ን20 ዓመታት ዝቐጸለ ናይ ኣይሰላም ኣይውግእ ኩነታት ንምብቃዑ ዝተፈጥረ ዝምድና ኩሎም ወገናት ብኣውንታ ተመልኪተምዎ ነይሮም። ቤት ምኽሪ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከኣ ነዚ ተኸቲሉ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝነበረ እገዳ ከም ዘልዓሎ ዝዝከር እዩ። እንተኾነ መንግስቲ ኤርትራ ድሕሪኡ ዘምጸኦ ናይ ፖሊሲ ለውጢ የለን ብዝብል፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ እውን ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ፖሊሲኡ ክቕይር ተጽዕኖ ክፈጥር ኣይከኣለን ብዝብል ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ቅሬታ ኣሕዲሮም እዮም። ብፍላይ ንፕረሲደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣዝዮም ስለ ዝጸልእዎን ካብ ስልጣኖም ክውገዱ ስለ ዝደልዩን፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ፈደራላዊት ሪፐብሊክ ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ምስኡ ምትዕርራኾምን ሰራዊት ኤርትራ ቀልጢፉ ምሉእ ብምሉእ ካብ ውግእ ትግራይ ብዘይምውጽኡን ዘቖጠዖም ኮይኑ፡ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ንዝነበሮም እምነቶም እውን ፍሒቑዎ እዩ።” ይብል።
ካብዚ ሓሊፉ፡ እቲ ብዛዕባ ኣሉታዊ ተግባራት ኢሳያስ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ክንድቲ ክብሎ ዝግበኦ ኣይበለን ተባሂሉ ብኣንበብቱ ዝንቀፍ ዘሎ ሰነድ፡ “ኢትዮጵያ ምስ ኤርትራ ዝፈጠረቶ ምትእስሳር ብኤውሮጳውያን ተቐባልነት ዘይምርካቡ ቀጻሊ እዩ። እዚ ከኣ ኣብ ቀጻሊ እውን ንርክብ ኢትዮጵያን ሃገራት ኤውሮጳን ብሓርፋፉ ዘቐጽሎ ክኸውን እዩ።” ዝብል ሓሳብ ኣብ መበል 29 ገጹ ቁጽሪ 2 ኣስፊሩ ኣሎ።
ንሕናውን ከም ሰዲህኤ ካብ መጀመርታኡ ኣትሒዝና ነዚ ሕጂ ብሰነድ ደረጃ ዝዝረበሉ ዘሎን ዘስዕቦ ጥፍኣትን ህልቂትን ኣብ ግምት ከየእተና ኣይኮናን ዝምድና ኢትዮጵያን ኢሳያስን ትካላዊ ክኸውንን ግሉጽነት ክህልዎን ካብ ብጊሓቱ ከነመልከት ዝጸናሕና።


text:
ጋዜጣዊ መግለፂ ዋና ኣዛዚ ሰራዊት ትግራይ ተጋዳላይ ታደሰ ወረደ
ጉጅለ ፋሽሽቲ ኣብይ ኣሕመድን ውልቀመላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቅን ትግራይ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ንምእታው ብ3ተ ምዕራፍ ዝፈተንዎ መጠነ ሰፊሕ ጥቃዕቲ ሙሉእ ብሙሉእ ከምዝፈሸለ ዋና ኣዛዚ ሰራዊት...
የትግራይ ሰራዊት ዋና አዛዥ ተጋይ ታዳሰ ወረደ መግለጫ – መስከረም 3, 2015 ዓ/ም
የፋሽስቱ ብዱን እና አምባገነኑ ኢሳያስ ሰራዊት ትግራይን ለመቆጣጠር በ3ቱ ምዕራፍ ያካሄዱት መጠነ ሰፊ ጥቃት ሙሉ በሙሉ መክሸፉን የትግራይ ሰራዊት ዋና አዛዥ ተጋይ ታዳሰ ወረደ...
ደብዳብ ድሮን ጉጅለ ፋሽስቲ ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ ካምፓስ ዓዲ ሓቂ
ጉጅለ ፋሽሽቲ ኣብይ ኣሕመድ ሎሚ ወጋሕታ ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ ካምፓስ ዓዲ ሓቂ ኣብ መሰረተ ልምዓት ትምህርቲን ንብረትን ሰላማውያን ሰባት ን ደብዳብ ድሮን ፈፂሙ፡፡ በቲ...
ኲናት ትግራይ ብዘተ ንምፍታሕ ብኣይተ ጌታቸው ረዳን ጀነራል ፃድቃን ገ/ትንሳኤን ዝምራሕ ጉጅለ ምጥያሹ መንግስቲ...
ክልተ ዓመት ይመልኦ ዘሎ ጀኖሳይዳዊ ኲናት ትግራይ ብዘተ ሰላም መዕለቢ ክረክብ ይግባእ ዝብል ፅኑዕ መርገፂ መንግስቲ ትግራይ ምዃኑ ዘዘኻኸረ ዕላዊ ደብዳበ መንግስቲ ትግራይ፤ ኣብ...
መልእክቲ ሓደሽ ዓመት ፕረዝዳንት መንግስቲ ትግራይ ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል
ዋግ ዋጎ ብርሃን ናብ እንርእየላ ዝለና ሓደሽ ዓመት 2015 ዓ/ም እንኩዕ ኣብፅሐኹም። ህዝባዊ ኲናትና ብዝላዕለ ናህሪ ናብ ምሉእ ዓወት ዝሰጋገለሉ ብርኪ በፂሑ ኣሎ።ሓደሽ ዓመት 2015...
እዋናዊ መግለፂ መንግስቲ ትግራይ!
---- ተኸታታሊ ደብዳብ ከቢድ ብረትን ተወንጫፍን ኣረሜንያዊ መንግስቲ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ስዕረቱ ዘመላኽት እዩ!! መንግስቲ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ አፈወርቂ ብኹሎም ግንባራት ዝኸፈቶምን የካይዶምን...
ስቕያት ተወለድቲ ትግራይ ነበርቲ ኣዲስ ኣበባ
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝነብሩ ደቂ ትግራይ ሕዚ እውን ኣብ ልዕሊኦም ዝወርድ ዘሎ በደልን ግፍዕን ተጠናኺሩ ይቕፅል ምህላዉ ግዳያት ወገናት ገሊፆም፡፡ ካብ ስራሕን መንበሪ ገዝኦምን እናተገፈፉ...
እዋናዊ መግለፂ ዓለም ለኸ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል
---- ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ቤት ምኽሪ ፀጥታ ትኹረት ክገብረሉ ከምዝግባእ ፃውዒት ቐሪቡ፡፡ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኲናት መዝረ ብቕልጡፍ ደው ንክብል...
የትግራይ ህዝብ በፋሽስቱ የአብይ ቡድንና ግብረ አበሮቹ ከታወጀበት የጀኖሳይድ ጦርነት ተላቆ ህልውናውን ከማረረጋጋጥ ያለፈ...
---- የፋሽስቱ ቡድን ከወራረሪ ሃይሎች ጋር በመቀናጀት በትግራይ ህዝብ ላይ ያወጀውን የጀኖሳይድ ጦርነት የተቀረው የኢትዮጵያ ህዝብም በመደገፉ የገዛ ህዝቡን ነፃ ሊያጣው እንደሚችል ነው ግንባሩ ባወጣው...
ካብ መግለፂ ኣባል ሰንተራል ኮማንድ መንግስቲ ትግራይ ኣይተ ጌታቸው ረዳ
- ዝሓልፉ 11 መዓልቲታት ኣብ ትግራይ መስተንክራትን ታሪኽን ዝትመዝገበለን እየን። - ህዝቢ ትግራይ ሐዚ እውን ኣብ ደቅኻ ተኣማመን። - መስርዕ ሰራዊት ከይዛሪ ክንስለፍን ክንኸትትን ይግባእ። - ሰራዊት...


text:
መንግስቲ ኣውስትራሊያ፡ ኣብ ናይ ቀጠር መዓርፎ ነፈርቲ ዶሓ፡ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ኣውስትራሊያ ዝተገብረ ፈተሻ፡ ውልቃዊ መሰላት ዝግህስ ከም ዝነበረ ብምግላጽ ኣብ ልዕሊ ቀጠር ስጉምቲ ክወስድ ከም ዝደሊ ኣፍሊጡ።
ኣብ ዝሓለፈ ሳምንታት ኣብ ከተማ ዶሓ ኣብ ዝርከብ መዓርፎ ነፈርቲ ሓድሽ ዝተወልደ ናጽላ ተደርብዩ ከም እተረኽበ ዝሓበሩ ጸብጻባት፡ ሰራሕተኛታት እቲ መዓርፎ ነፈርቲ ኣደ ናይቲ ቈልዓ ንምፍላጥ ክብረት ዝጐደሎ ኣገባብ ገይሮም ኣንስቲ ይፍትሹ ምንባሮም ሓቢሮም።
ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ከም ዝሓበርዎ እተን ደቂ ኣንስትዮ ዕርቃነን ክወጻ እናተገዳዳ ብዘይፍታው ይፍተሻ ምንባረን ገሊጾም።
ኣብቲ እዋን ኣብ መገሻ ኣብ ልዕሊ ዝነበራ 13 ዜጋታት ኣውስትራሊያ ኣብ ተመሳሳሊ ጸገም ብምውዳቐን፡ ሰብ ስልጣን ኣውስትራሊያ “ብዕቱብ ዝረአ ዘየቕስን ኣነዋሪ ጉዳይ” ብምባል ንዝገለጽዎ ኩነታት መልሲ ክትህብ ንቐጠር ምሕታቶም ተፈሊጡ ኣሎ።
ዕድመ ኣብ ግምት ከይኣእተዉ ካብታ ነፋሪት ምስ ኣውረድወን፡ ዝወለደት ንምፍላጥ ክዳውንተን እናቐልዑ ኣብቲ ቃልዕ ጎልጎል ከም ዝፈተሽወን ኣብቲ ቦታ ዝነበረ ሰብ ንምንጭታት ኣውስትራሊያ ሓቢሩ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣውስትራሊያ፡ ማሪስ ፓይን ‘ካብ ቀጠር ዝወሃብ መልሲ ምስ ሰማዕና ዝቕጽል ስጉምቲ ክንውስን ኢና” ከም ዝበለት ጸብጻባት ሓቢሮም።
ሰብ ስልጣን ናይቲ መዓርፎ ነፈርቲ ነቲ ኩነታት ከይከሓዱ፡ ነታ ዝወለደት ንምፍላጥ ኣብ ዝተገብረ ጻዕሪ እተን ዝተፈተሻ ደቂ ኣንስትዮ ክተሓባበራ ተሓቲተን ምንባሮም ገሊጾም።
እቲ ናጽላ ናብ ናይ ክንክን ቦታ ከም እተውስደን ክሳዕ ትማሊ ኣዲኡ ከም ዘይተረኽበትን ጸብጻባት ይሕብሩ።


text:
ቴድሮስ ኣድሓኖም፡ ኣንጻር ኮሮናቫይረስ ዝግበር ዓለማዊ ቃልሲ ዝመርሕ ዘሎ ኢትዮጵያዊ
ኣብዚ ናይ ኮሮናቫይረስ እዋን፡ ንትካል ጥዕና ዓለም ምምራሕ ክንደየናይ ከቢድ ምዃኑ ፍሉጥ እዩ።
ኣዒንቲ መላእ ዓለም፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ እተውጽአን ቃላት ክኾና ከለዋ፣ ዘለው ምዕባለታት ከተብርህ መዓልታዊ ናብ ሚድያ ክትቐርብ፤ እሞ ድማ ለበዳ እቲ ሕማም እናወሰኸ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ እቲ ጸቕጢ ከቢድ እዩ።
ኣብ 70 ሃገራት በጺሑ ዘሎ ኮሮናቫይረስ [ኮቪድ-19] ዘብጽሖ ዘሎ ሳዕቤን ከመይ ክምክቶ ይኽእል ኢልካ ምሕሳብከ፤ ቀሊል ኣይኮነን።
ነዚ ኹሉ ጸቕጥታት ጸይሩ ዝኸይድ ዘሎ፡ ፈላማይ ኣፍሪቃዊ ሓላፊ ውድብ ጥዕና ዓላም፡ ኢትዮጵያዊ ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም እዩ።
ንሱ፡ ቅድሚ ክልተ ዓመትን መንፈቕን ነቲ ትካል ከም ዘመሓይሾን በብዓመቱ ብሚሊዮን ዝቑጸሩ ሰባት ዝቐዝፉ ዘለው ሕማማት ዓሶ፣ ንፍዮ፣ ነድሪ ሳምቡእ ህጻናት ወይ ኤችኣይቪ ኤድስ ከም ዝቃለስን ቃል ኣትዩ ነይሩ።
ትካል ጥዕና ዓለም፡ እዞም ሕማማት ንምክልኻልን ሳዕቤኖም ንምንካይን ኣጽዒቑ ይሰርሕ ኣሎ።
እንተኾነ፡ ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም፡ ፈለማ ኣብ ዲሞክራሲያዊት ሪፐብሊክ ኮንጎ ብዝተኸሰተ ቫይረስ ኢቦላ ተወጢሩ፤ ሕጂ ድማ ብኮቪድ-19።
ክልቲኦም ጉዳያት ጥዕና ሃንደበታዊ ሓደጋታት ጥዕና ህዝቢ ዓለም ምኻኖም ተኣዊጁ'ዩ።
'ምዕሩግን ምቕሉልን'
እዚ ማለት፡ 24 ሰዓት ምቁጽጻር፣ ሰብ ሞያ ጥዕና ምውፋር፣ ናውቲ ሕክምናን መድሓኒትን ምቕራብ፣ መዓልታዊ እዞም ሕማማት ምስ ዝተርኣዩወን ሃገራት ምዝታይ፣ ከመይ ከም ዝምክትኦ ኣንፈት ምሃብ ከምኡ'ውን ነዚ ቀጥታዊ ምላሽ ዝጽበ ጭኑቕ ዓለም ርጡብ ሓበሬታ ምሃብን ትጽቢት ይግበር።
ንወዲ 55 ዓመት ቴድሮስ ዝፈልጥዎ ሰባት፡ "ምዕሩግ" ከምኡ'ውን "ምቕሉል" እናበሉ ይገልጽዎ።።
ዳይሬክተር ጀነራል ትካል ጥዕና ዓለም ምስ ኮነ ንመጀመርታ እዋን ጋዜጣዊ መግለጺ እንትህብ፡ ኣብ ጀኔቫ ዝነበሩ ጋዜጠኛታት ብባህሪኡ ቁሩብ ግር ዝበሎም ይመስሉ ነይሮም።
እናስሓቐ ምእታዉ፣ ብጣዕሚ ብዝተዛነየ መልክዑ ኮፍ ምባሉን፡ ዘረባ ምስ ጀመረ ገለ ሻብ ድማ ድምጹ ዘይስማዕ ምንባሩ እዩ ኣገሪሙሎም።
እዚ ቅድሚኡ ካብ ዝነበረት ማርጋሬት ቻን ዝተፈለየ ባህሪ እዩ።
ሓላፊ ትካል ጥዕና ዓለም ቅድሚ ምዃኑ፡ ሚኒስተር ጥዕናን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻእን ኮይኑ ኣብ ኢትዮጵያ ኣገልጊሉ'ዩ።
'ሓወይ ዝሞተ ብንፍዮ ክኸውን ይኽእል'
ብ1965 ዓ.ም ኣብ ኣስመራ ዝተወልደ ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም፡ ኣብ ትግራይ'ዩ ዓብዩ።
ደራኺ ብሉጻት ስራሕቱ ዝኾነ ተጓንፎ ሞት ንኡሽቶ ሓው'ዩ፤ ኣብቲ እዋን ቆልዓ ኣርባዕተ ዓመት ነይሩ።
ተምሃራይ ምስ ኮነ፡ ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም ሓው ብምኽንያት ንፍዮ ከም ዝሞተ ፈሊጡ።
በዚ ሕማም ዘጋጥም ሞት፡ "ኣይተቐበልኩዎን፤ ሕጂ'ውን ኣይቕበሎን" ከም ዝበለ መጽሄት ታይም ጽሒፉ ነይሩ።
ብተወሳኺ ቖልዓ፡ እኹል ቀረብ ኣብ ዘይብሉ ቦታ ስለ ዝተወልደ ጥራሕ፡ ክትከላኸሎ ብእትኽእል ሕማም ክመውት የብሉን ኢሉ ይኣምን።
"ኩሎም መገዲታት፡ ዓለማዊ ሽፋን ጥዕና ናብ ምርግጋጽ ክመርሑና ይግባእ። እዚ ክሳብ ዘዐውት ድማ ኣየዕርፍን" ክብል ቅድሚ ምምራጹ ንጉባኤ ትካል ጥዕና ዓለም ተዛሪቡ ነይሩ።
ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም፡ ውልቀመላኺ ስርዓት ደርግ ንምድምሳስ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ናይ ዝመርሐ ውድብ ህወሓት ኣባል ነይሩ።
ካብ 2005 ሚኒስትር መንግስቲ ፌደራል ምስ ኮነ፡ ካብ ካልኦት ኣመራርሓን ኣባላትን እቲ ሰልፊ ብዝተፈለየ ዚያዳ ምቕሉልን ተመሓዛይን ንሱ ነይሩ።
ኣብ ኢትዮጵያ፡ ቀረብ ትካል ጥዕና ብምምሕያሹ ናእዳ ኣትሪፍሉ'ዩ።
ኣብቲ እዋን ግን፡ ኣብታ ሃገር ሽሮኽ [ኮሌራ] እንተጋጥም ጋዜጠኛታት ከይጽብጽቡዎ ይገብር ነይሩ ተባሂሉ ይንቀፍ።
'ኣብ ክንዲ ንቻይና ምንቃፍ'
ትካል ጥዕና ዓለም ንምምራሕ ኣብ ዝተኻየደ ጎስጓስ መረጻ፡ ደገፍቲ ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም፡ እቲ ጋዜጠኛታት ብዛዕባ ሽሮኽ ከይጽብጽብ ይገብር ነይሩ ዝበሃል ክሲ ነጺጎምዎ እዮም።
መሪሕነት ቴድሮስ ኣድሓኖም ኣብ ውድብ ጥዕና ዓለም ብዝምልከት ክለዓል ከሎ፤ "መእመናይ" ከምኡ'ውን "ፖለቲካዊ" ባህሪ ኣለዎ እናተባህለ'ውን ይግለጽ።
ዓለምለኻዊ ቅልውላዋት ጥዕና ንምቅላስ፡ ሓበራዊ ስራሕ 194 ኣባል ሃገራት ኣገዳሲ ከምዝኾነ እዩ ዝኣምን።
ኣብ ዲሞክራሲያዊት ሪፐብሊክ ኮንግ ኢቦላ ምስ ተኸሰተ፡ ብተደጋጋሚ ናብታ ሃገር ተጓዒዙ'ዩ። ነቲ ኩነታት ንምዕዛብ ጥራሕ ዘይኮነስ፤ ምስ ኣመራርሓ መንግስቲ እታ ሃገር ንምዝታይ'ውን እዩ።
ክስተት ኮሮናቫይረስ ምስ ተሰምዐ ድማ ናብ ቤጂንግ ንምኻድ ግዜ ኣይወሰደሉን።
"ናቱ ስትራቴጂ፡ ንመንግስቲ እታ ሃገር ኣብ ክንዲ ምንቃፍ ቻይና ናብ ግልጽነትን ዓለምለኻዊ ምትሕብባርን ንክትመጽእ ምእማን'ዩ" ይብል ኣብ ጆርጅታውን ዩንቨርሲቲ፡ ሕጊ ዓለማዊ ጥዕና ዝምህር ፕሮፌሰር ላውረንስ ጎስቲን።
እዚ ግን ፍረ ኣፍርዩ ድዩ?
ገለ ተዓዘብቲ፡ ቻይና ዝርግሐ እቲ ቫይረስ ንምዕጋት ትወስዶ ብዘላ ስጉምቲ ምንኣዱ ኣይተውሓጠሎምን።
ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም ናብ ቤጂንግ ምስ ተጉዓዘ፡ ቻይና "ኣብ ምቁጽጻር ለበዳ ሓድሽ ኣሰራርሓ ኣተኣታትያ" ኢሉ ነይሩ።
ድሕሪ ሒደት መዓልታት ድማ፡ ቻይና እትወስዶ ዘላ ስጉምቲ "ዓለም ንምድላው ግዘ ክትረክብ ገይሩ እዩ" ክብል ኣብ ኮንፈረንስ ሙኒክ ንመራሕቲ ዓለም ተዛሪቡ ነይሩ።
ኣብ ፈለማ እዚ ሕማም ከም ዝተኸሰተ ሓበሬታ ንዝሃቡ ሰብ ሞያ ጥዕና ንዝኣሰረት ቻይና ከምዚኦም ዝበሉ ርኢይቶታት ምሃብ ንተዓዛቢ ቀሊል ኣይኮነን።
ካልእ፡ ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም ኮሮናቫይረስ ዓለማዊ ሓደጋ ምዃኑ ንምእዋጅ ግዘ ብምውሳዱ ይንቀፍ።
ፕሮፌሰር ጎስቲን፡ "ኮሮናቫይረስ ዓለማዊ ሓደጋ ምዃኑ ክእወጅ ካብ ሞንጎ ዝሓተቱ'የ። ከምኡ ምስ በልኩ'ውን እንተኾነ፡ ቁሩብ'ዩ ዘንጊዑ፤ እዚ ድማ ኣብ ዑደት ኮቪድ-19 ጽልዋ ዘሕደረ ኣይመስለንን" ኢሉ።
"ብዙሕ ኣይጭነቕን፤ ግን ድማ እቲ ንቻይና ዝሃቦ ናእዳ ኣብ ነዊሕ እዋን ክብሪ እቲ ሓቂ ክዛረብ ዝግብኦ ሳይንሳዊ ትካል ጥዕና ዓለም ከህስሶ ይኽእል'ዩ"።
መለኽቲን ግልጽነት ዘይብሎምን ስርዓታት ኣብ ምቁጽጻር ለበዳ ምስ ትካል ጥዕና ዓለም ሓቢሮም ክሰርሑ መታን፡ ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም ብፖለቲካዊ መገዲ ጻዕርታት ይገብር እዩ።
እዚ ጻዕርታቱ ብዓይኒ ምዕራባውያን መንግስታት ብጽቡቕ'ዶ ይረኣየሉ ዝብል ሕቶ ኣሎ።
ሓላፊ ትካል ጥዕና ዓለም ኮይኑ ምስ ተሾመ፡ ንፕሬዝደንት ዙምባብወ ሮበርት ሙጋበ "ምዕባይ ሽፋን ሃገራዊ ጥዕናን ምምሕያሽ ኣገልግሎት ጥዕናን ቀንዲ ፖሊሲኡ ስለዝገበረ" ብዝብል ኣምባሳደር ሰናይ ፍቓድ እቲ ትካል ክኸውን ሓጽየዮ ኣለኹ ክብል ሓሳብ ኣቕሪቡ ነይሩ።
መሪሕነት ሙጋበ ኣብ ልዕሊ ዜጋታቱ ጉድኣት ዘብጽሐ'ዩ ዝብል ሰፊሕ ተቓውሞ ካብ መንግስታት ጥራይ ዘይኮነ፡ ካብ ዓለምለኻዊ ትካላት ሰብኣዊ መሰላት ክበጽሖ ምስ ጀመረ ግን፡ ዶክተር ቴድሮስ እቲ ዘቕረቦ ሓሳብ ክተርፍ ተገዲዱ።
እዚ ሓድሽ ቫይረስ፡ ዶክተር ቴድሮስ ንዝህቦም ዘለው ውሳኔታት ሕቶታት ከየልዓለሉ ዓዲ ኣይወዓለን።
ገሊኦም ለበዳ'ዩ ኢሉ ክእውጅ ይደልዩዎ፤ ካልኦት ድማ [ነባራት ሓለፍቲ ስራሕቲ ትካል ጥዕና ዓለም ሓዊሱ] ለበዳ'ዩ ኢልካ ምእዋጅ እዚ ሕማም ንምቁጽጻር እቲ ትካል ኣብ ዝኽተሎ ስትራቴጂ ዘምጽኦ ለውጢ የለን ይብሉ።
ተመራመርቲ ስነ ቫይረስን ኤፒዴሞሎጅን ድማ ኣለው፤ ገሊኦም፡ ትካል ጥዕና ዓለም ሃገራት "ዘየላጢ፣ ብርቱዕ" ስጉምቲ ክወስዳ ዝህቦ ማዕዳ ድኹም'ዩ እንትብሉ፤ ገሊኦም ድማ ካብ ዝግበኦ ንላዕሊ እዩ ዘጋንኖ ዘሎ ይብሉ።።
ዶክተር ማርጋሬት ቻን፡ ኣብ 2010 ዝተከሰተ ጉንፋዕ [ኢንፍሉዌንዛ] ለበዳ'ዩ ኢላ ብምእዋጅ፡ ሃገራት መላይን መድሓኒት ኣብ ምዕዳግ ከጥፍኣ ብዝሃበቶ ማዕዳ ተነቒፋ'ያ።
ድሕሪኡ፡ ኣብ ምዕራብ ኣፍሪቃ ንዝተኸሰተ ምኽንያት ሞት 11 ሽሕ ሰባት ዝኾነ ኢቦላ ኣብ ምምክልኻል ዝሕቱል ስጉምቲ ክትወስድ ተራእዩ። ካብ ጀኔቫ ከይተረፈ ነቐፌታ በጺሑዋ።
ፕሬፌሰር ጎስቲን፡ ዶክተር ቴድሮስ "ምልክት መሪሕነት" ኮይኑ እዩ ኢሉ ይኣምን።
'ጽባሕ የራኽበና'
እዚ ቅልውላው ምቁጽጻር ተኻኢሉ ጠጠው ክሳብ ዝብል፡ ዓወት ዶክተር ቴድሮስ ኮነ እቲ ዝመርሖ ትካል እንታይ እዩ ዝብል ንጹር ኣይኮነን።
ንግዚኡ፡ ሃገራት ነቲ ሕማም ኣብ ምክልኻል፣ ምቁጽጻር፣ ምሕካም፣ ምልላይን ምግታእን ኣበርቲዐን ክሰርሓ ማዕድኡ ክቕጽል'ዩ።
መዓልታዊ ጋዜጣዊ መግለጺ ይህብ። መዓልታዊ ዝዛረበን ቃላት ኣብ መላእ ዓለም ይዝርግሓ።
መዓልታዊ ንዝቐርቡልካ ዘጻድፉ ሕቶታት መልሲ ሒዝካ ክትቐርብ፣ ኩል ግዘ ኣብ ዓይኒ ካሜራ ምዃን ዝፈጥሮ ጸቕጢ እንተሃለወ'ውን፡ ዶክተር ቴድሮስ ህዱእን ተመሓዛይን'ዩ ዘሎ።
ኣብ መዛዘሚ ኩለን ዝዳለዋ መድረኻት ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ሓደ ዓይነት'ዩ፤ ወረቐቱ ይእክብ፣ ይስሕቕ፣ "ጽባሕ የራኽበና" ይብል።


text:
ኣብ ትግራይ ብሰንኪ ይካየድ ዘሎ ኣሰቃቒ ኵናት ህወይቶም ከድሕኑ ናብ ሱዳን ይውሕዙ ዘለው ስደተኛታት ልዕሊ 30 ሽሕ በፂሑ ኣሎ ብመሰረት ናይ ሕቡራት መንግስታት ትካል ስደተኛታት UNHCR።እቶም ስደተኛታት ዝብላዕ ይኹን ዝስተ ከምኡ እውን መፅለልን ሕክምናን ዝብሃል ከምዘይረኽቡ፣ኣደዳ ጥምየትን ዓፀቦን ይኾኑ ከምዘለው ይገልፁ።ዘሕለፉዎ ዝርከቡሉን ኩነታት ኣካፊሎምና ኣለው።
ጉዕሽ ወልደምህረት ይብሃል።ብዓል ሓዳርን ኣቦ ክልተ ቆልዑትን እዩ።ንሱ ንመዋእሉ ዝነበረላ ከተማ ሑመራ 1 ሕዳር 2013 ዓ\ም ካብ ዝተፈለለየ ኣንፈት ከቢድ ብረት ኣብ ልዕሊኣ ክዘንብ ምስ ጀመረ ህወቱ ከድሕን ምስ ስድርኡ ናብ ሱዳን ከምዝሃደመ ይገልፅ።ብኣንፈት ደቡብ ካብ ምክልኻል ሰራዊት ኢትዮጵያ ብኣንፈት ሰሜን ድማ ካብ ኤርትራ ይውንጨፉ ብዝነበሩ ከበድቲ ብረት ኣብ ሕፅኖት ዝነበረት ሓንቲ መርዓትን ሓንቲ ካልእቲ ጓል ኣንስተይትን ከምዝተቐተላ ይገልፅ።ሽዑ ዝቖሰለ ህፃን እውም ምማቱ ድሕሪ ከምዝሰምዐ ይዛረብ።ኣብ ግዚያዊ መዕቖቢ ስደተኛታት ሓምዳይት ሱዳን ምስ ካልኦት ዓሰርተታት ኣሽሓት ስደተኛታት ኣብ ፀገም ከምዝርከብ ይሕብር።
ምሕረትኣብ ገብረሚካኤል ዝብሃል ስደተኛ እውን ብዛዕባ ብዓይነይ ሪኢዮ ዝበሎ ቅትለትን ኣብ ሱዳን ሰሎ ሽግርን ይዛረብ።ንሱ ኣብ ከባቢ ሑመራ ሓሙሽተ ሰባት ብዕጡቓት ክቕተሉ ከለው ብዓይኑ ከምዝርኣየን ሃዲሙ ናብ ምሸላ ኣትዩ ህይወቱ ከምዘድሓነን ይዛረብ።ኣብ ጊዚያዊ መዕቖቢ ስደተኛታት ሓምዳይት ሰብ ብጥምየት ይጉዳእ ከምዘሎ እውን ይሕብር።
ወሃቢ ቃል ናይ ሕቡራት መንግስታት ትካል ስደተኛታት ባባር ባሎች እዚ ኣጋጢሙ ዘሎ ምሉእ ሰብኣዊ ቅልውላው እዩ ኢሎም ብምፅዋዕ ዋሕዚ ስደተኛታት ማዕልታዊ ካብ ትግራይ 4,000 ስደተኛታት ናብ ሱዳን ይኣቲ ኣይሎ ኢሎም።እዚ ግጭት ብቕልጡ ጠጠው ክብል ፀዊዖም ኣለው።