text:
ቅድሚ ሓደ ወርሒ ኣቢሉ ናይ ጀነራል ፍሊጶስ ወልደየውሃንስ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ኤርትራ ቀንዲ ተሓባባሪት ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ከም ዝተታሕዘት ግዱሳት ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም። እታ ናይ ስርቂ ተሓባባሪቱ ጥራይ ዘይኮነት ውሽማኡ ተባሂላ’ውን እትሕመ እቶም ምንጭታት ስማ ክጠቕሱ ዘይደለዩ ወይዘሮ ዝተታሕዘት ኣስታት 45 ኪሎ ወርቅን 500 ሺሕ ሓድሽ ናቕፋን ናይቲ ጀነራል ሒዛ ናብ ዱባይ ክትገሽ እንከላ እያ።
እቶም ምንጭታት ከም ዝብልዎ እዛ ሰበይቲ ቅድሚ ሕጂ እውን ኣብዚ ተግባርዚ ተዋፊራ ናይቲ ጀነራል ተቓባሊት ሌባ ምንባራ ትሕመ እያ። ብፍላይ ኣብቲ ዝተታሕዘትሉ ዕለት ነቲ መንገዲ ስርቂ ንምጥጣሕን ናይ መፈተሺ ኤለክትሮኒካዊ መፈተሺ ከም ዘይሰርሕ ንምግባርን ብትእዛዝ ጀነራል ፍሊጶስ ሓይሊ ኤለክትሪክ ናይቲ መዓርፎ ነፈርቲ ኣቋሪጹ ነይሩ። እንተኾነ ኣብቲ ስራሕ ተመዲቦም ዝነበሩ፡ በቲ ሓደ ወገን ብዛዕባ እታ ሰበይቲ ሓበሬታ ዝነበሮም፡ በቲ ካልእ ድማ ምስ ምቁራጽ ሓይሊ ኤለክትሪን ጥርጠራ ስለ ዝሓደሮም፡ ብዝገበርዎ ጐርጓር እቲ ወርቅን ናቕፋን ተረኺቡ።
ድሕሪኡ እቶም ዝሓዝዋ ኣባላት ሃገራዊ ድሕነት ናብ ዝምልከቶ ጸብጻብ ምስ ገበሩ’ሞ ጀነራል ፍሊጶስ ሰሚዑ ኣብቲ ንሱ ብመንገዲ ወዲ ከበደ ዝበሃል ኣዛዚ ኣቢሉ ዝቆጻጸሮ ቤት ማእሰርቲ ዓዲ ኣብዮቱ ክትእሰር ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ ነይሩ። ከምዚ ዝገበረሉ ምኽንያት ድማ እቲ ጉዳይ ከይተወዓውዐ ንዓኣ ፈቲሒ ንምድፋኑ ንክጥዕሞ እዩ።
እንተኾነ ነቲ ጉዳይ ዝሓዝዎ ኣባላት ሃገራዊ ድሕነት እቲ ጉዳይ ናብቲ ንሕና እነመሓድሮ ቤት ማእሰርቲ እምበር ናብቲ እቲ ጀነራል ከም ድላዩ ዝገብረሉ ቤት ማእሰርቲ ዓዲ ኣብየቶ ኣይንሰድድን ስለ ዝበሉ ምስሕሓብ ተፈጢሩ፡ ናብ ዲክታቶር ኢሳይያስ ስለ ዝበጸሐ እታ ጥርጥርቲ ናብ ዓዲ ኣብየቶ ዘይኮነስ ናብቲ ኣብ ከተም ኣስመራ ኣብ ስዉር ቦታ ዝርከብ ክፍሊ ምርመራ ሃገራዊ ድሕነት ከም ዝተላእከት ክፍለጥ ተካኢሉ። እዚ ኣጋታሚ ነቲ ክብ ለጠቕ ክብል ዝጸንሐ ዝምድና ኢሳይያስን ፍሊጶስ ኣብ ሓደ ከውድቖ እዩ ዝብሉ ብዙሓት እዮም።
እዚ ከምዚሉ እንከሎ፡ ኣብዚ ዋላ እቶም ዓበይቲ ትካላት ዘንቀሳቕሱ ዝበሃሉ ኣካላት፡ ካብ 20 ሺሕ ናቕፋ ንላዕሊ ብጥረ ገንዘብ ኣብ ዘየንቀሳቕስሉ ግዜ ፍርቂ ሚልዮን ናቕፋ ናብ ደገ ክወጽእ ምትሓዙ ነብሱ ዝኸኣለ መዛረቢ ኮይኑ ኣሎ። ብዙሓት ከም ዝግምትዎ እዚ ሓድሽ ናቕፋ ኣብ ደገ ናብ ዶላር ክቕየር ተሓሲቡ ዝነበረ እዩ ዝብል ናይ ብዙሓት ግምት እዩ።
ጀነራል ፍሊጶስ ቅድሚ ሕጂ’ውን ኣብ ወርቅን ካልእ ዘይሕጋዊ ንግድን ብክቱር ከም ዝዋሳእ ክግለጽ ጸኒሑ እዩ።


c: text/html

text:
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ህይወት ሰባት ይቕይር
‘የሆዋ ኣይረስዓንን’
ዓመተ ልደት፦ 1922
መበቈል ሃገር፦ ስጳኛ
ታሪኽ፦ መምህር ሃይማኖታዊ ትምህርቲ
ሕሉፍ ህይወተይ፦
ኣብ ሰሜናዊ ስጳኛ ኣብ እትርከብ ቢልባኦ እትብሃል ከተማ፡ ማእከላይ መነባብሮ ኣብ ዝነበሮ ኸባቢ እየ ተወሊደ። ካብ ኣርባዕተ ውሉዳት፡ ካልአይቲ እየ ነይረ። ስድራ ቤትና ውፉያት ካቶሊክ እዮም ነይሮም፣ በብመዓልቱ ድማ ናብ ቅዳሴ እኸይድ ነይረ። ጓል 23 ዓመት ከለኹ፡ መምህር ኰይነ፣ ንስራሐይ እፈትዎ ስለ ዝነበርኩ፡ ን40 ዓመት ምሂረ እየ። ካብቲ ዝምህሮ ዝነበርኩ ርእሰ ነገራት፡ ብዛዕባ እምነት ካቶሊክ ምምሃር እየ ዝፈቱ ነይረ፣ ምሸት ምሸት ከኣ፡ ነተን ንፈለማ እዋን ቅዱስ ቍርባን ዚወስዳ ደቂ ኣንስትዮ፡ ሃይማኖታዊ ትምህርቲ እምህረን ነይረ።
ካብ ዝምርዖ ድሕሪ 12 ዓመት፡ ሰብኣየይ ስለ ዝሞተ፡ ምስተን ኣርባዕተ ደቀይ ተሪፈ። ሽዑ ጓል 33 ዓመት እየ ነይረ። ካብቲ ናይ ካቶሊክ እምነተይ ምጽንናዕ ክረክብ እኳ እንተ ጸዓርኩ፡ ዘይተመለሰለይ ሕቶታት ግና ነይሩ እዩ። ‘ክርስቶስ ንኺብጀወና ኢሉ እንተ ሞይቱ፡ ደቂ ሰብ ስለምንታይ እዮም ዚሞቱ ዘለዉ፧ ጻድቃን ናብ ሰማይ ዚኸዱ እንተ ዀይኖም፡ ስለምንታይ ኢና መንግስቲ ኣምላኽ ክትመጽእ እንጽሊ፧’ ዚብል ሕቶታት የተሓሳስበኒ ነይሩ። ልዕሊ ዅሉ ግና፡ ‘ኣምላኽ ምስ ሞትና ዚፈርደና እንተ ዀይኑ፡ ንናይ መወዳእታ ፍርዲ ኻብ ሰማይ፡ ካብ ቦታ ንስሓ፡ ወይ ካብ ገሃነም ኣብ ቅድሚኡ እንቐርብ ስለምንታይ ኢና፧’ እትብል ሕቶ ተጨንቐኒ ነይራ።
ንገሊኦም ኣቕሽሽቲ፡ ነታ ሕቶ ሓቲተዮም እየ። ሓደ ኻባታቶም፡ “እንድዒ። ነቲ ኣቡን ሕተትዮ። ክሳዕ ክንድቲ ግና ኣገዳሲ ኣይኰነን። ኣብ ኣምላኽ ትኣምኒ እንዲኺ ሓቀይ፧ በቃ ነቲ ጕዳይ ሕደግዮ” ኢሉኒ። ኣነ ግና መልሲ ኻብ ምድላይ ዓዲ ኣይወዓልኩን። ጸኒሑ፡ ብኣመንቲ ጀስዊትን ጰንጠቈስጠን ግኖስቶስን ኣብ ዚቐርብ ትምህርቲ ተኻፊለ እየ። ይኹን እምበር፡ ንሕቶታተይ ዜዕግብ መልሲ ዝሃበኒ ኣይነበረን።
መጽሓፍ ቅዱስ ንህይወተይ ዝቐየረሉ መገዲ፦
ኣብ 60ታት ዕድመይ ከለኹ፡ ሓንቲ ጓል ሸውዓተ ዓመት ተመሃሪት፡ ናብ ኣኼባ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ክኸይድ ዓደመትኒ። ነቲ ኣብኡ ዝረኣኽዎን ዝሰማዕክዎን ድማ ፈትየዮ እየ፣ ኰይኑ ግና፡ ብስራሕ ትሕዝቲ ስለ ዝነበርኩ፡ ኣብቲ እዋን እቲ ምስ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ብዙሕ ርክብ ኣይነበረንን። ይኹን እምበር፡ ድሕሪ ኽልተ ዓመት፡ እቶም ናይ የሆዋ መሰኻኽር ዝዀኑ ኹዋንን ሚታን ዝስሞም ሰብ ሓዳር፡ ናብ ቤተይ መጺኦም። ንሰለስተ ወርሒ ድማ፡ ብሕቶን መልስን ዓሚቝ ምይይጥ ጌርና፣ ድሕሪኡ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ጀሚረ።
ንነፍሲ ወከፍ መጽናዕቲ፡ ብሃንቀውታ እየ ዝጽበዮ ነይረ። እቲ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ዚምህርዎ ትምህርቲ፡ ሓቂ እንተ ዀይኑ ንምርግጋጽ፡ ንዅሉ ትምህርትታት ብሰለስተ ትርጕማት መጽሓፍ ቅዱስ ተጠቒመ ብዕምቈት ምርምር እገብረሉ ነይረ። ነዊሕ ከይጸናሕኩ ድማ፡ ክሳዕ ክንደይ ብሃይማኖት ተደናጊረ ኸም ዝነበርኩ ተረዲኡኒ። እቲ ኣብ መንጎ ናይ ቀደም እምነተይን ኣብ መንጎ እቲ ኻብ መጽሓፍ ቅዱስ ዝመሃሮ ዝነበርኩ ትምህርትን ዝነበረ ዓብዪ ፍልልይ፡ ኣመና ኣሰምቢዱኒ እዩ። እቲ ልክዕ ከም ነዊሕ ሱር ዘለዎ ኦም ዝነበረ ዝኣምነሉ ዝነበርኩ ነገራት ኪምሖ ኸሎ ድማ፡ ኣመና እዩ ኸቢዱኒ።
መዝገብ ከም ዝረኸብኩ እፈልጥ ነይረ እየ
ድሕርዚ፡ እቲ ኻልኣይ ሰብኣየይ ብምኽንያት ከቢድ ሕማም ኣብ ዝሞተሉ እዋን፡ ካብ ስራሐይ ጡረታ ስለ ዝወጻእኩ፡ ንግዜኡ ኻብ ቢልባኦ ናብ ካልእ ቦታ ኸይደ። ኹዋንን ሚታን እውን ግዒዞም ነይሮም። እቲ ዜሕዝን ድማ፡ እቲ ዝገብሮ ዝነበርኩ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ተቛሪጹ። ብውሽጠይ ግና፡ ክቡር መዝገብ ከም ዝረኸብኩ እፈልጥ ነይረ እየ። ፈጺመ ድማ ኣይረሳዕክዎን።
ዳርጋ 20 ዓመት ጸኒሑ፡ ጓል 82 ዓመት ምስ ኰንኩ፡ ኹዋንን ሚታን ናብ ቢልባኦ መጺኦም በጺሖምኒ። እንደገና ብምርኻብና ኣዝየ እየ ተሓጒሰ። የሆዋ ኸም ዘይረስዓኒ ድማ ተገንዚበ፣ ንመጽናዕተይ ከኣ ቀጺለዮ። ኹዋንን ሚታን፡ ንገሊኡ ሕቶታት ብተደጋጋሚ እሓትቶም እኳ እንተ ነበርኩ፡ ብትዕግስቲ እዮም ዚምልሱለይ ነይሮም። ምስቲ ናይ ቀደም እምነተይ ንዝነበረኒ ስምዒታዊ ርክብ ንምብታኽ፡ ነቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ሓሳብ ብተደጋጋሚ ኽመሃሮ የድልየኒ ነይሩ። ብዘይካዚ፡ ንፈተውተይን ንስድራ ቤተይን ብዛዕባ እቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ሓቂ ምእንቲ ኽገልጸሎም፡ ዕጥቕቲ ክኸውን እደሊ ነይረ።
ከምታ ኣብ መበል 87 ዕድመይ እተጠመቕኩላ መዓልቲ ገይረ ተሓጒሰ ኣይፈልጥን እየ። እቲ ስነ ስርዓት ጥምቀት፡ ኣብ ዓብዪ ኣኼባ ናይ የሆዋ መሰኻኽር እዩ ተገይሩ። ሓደ ክርስትያን ሽማግለ ድማ፡ ብፍላይ ኣብቶም ተጠመቕቲ ዘተኰረ፡ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተመስረተ መደረ ኣቕሪቡ ነይሩ። ነቲ መደረ ምስ ሰማዕኩ፡ በኽየ እየ። የሆዋ ብቐጥታ ንዓይ ዚዛረበኒ ዘሎ ዀይኑ እዩ ተሰሚዑኒ። ድሕሪ ጥምቀት፡ ብዙሓት ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ ዋላ እውን እቶም ዘይፈልጡኒ፡ መጺኦም ‘እንቋዕ ሓጐሰኪ’ ኢሎምኒ እዮም።
ዝረኸብክዎ ጥቕሚ፦
የሱስ ክርስቶስ “መገዲ” ምዃኑ፡ ካብ ቀደመይ እፈልጥ ነይረ እየ። (ዮሃንስ 14:6) ኰይኑ ግና፡ እቲ ዝገበርክዎ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ፡ የሱስ ናብ የሆዋ ዚወስድ መገዲ ኸም ዝዀነ ንኽፈልጥ ሓጊዙኒ እዩ። ሕጂ ናብቲ ፍቑር ኣቦይን ዓርከይን ዝዀነ ኣምላኽ ክጽሊ እኽእል እየ። ነታ ንየሆዋ ቕረቦ * ዘርእስታ መጽሓፍ ምንባበይ፡ ንህይወተይ ለዊጥዎ እዩ። ኣብ ፈለማ፡ ምሉእ ለይቲ ኣንቢበ ወዲአያ። የሆዋ ብሓቂ መሓሪ ምዃኑ ምፍላጠይ ንልበይ ተንኪፍዎ እዩ።
ነቲ ሃይማኖታዊ ሓቂ ንምርካብ ዝገበርክዎ ጻዕሪ ምልስ ኢለ ኽሓስቦ ኸለኹ፡ ነቲ፡ “ብቐጻሊ ለምኑ እሞ፡ ኪውሃበኩም እዩ፣ ብቐጻሊ ድለዩ እሞ፡ ክትረኽቡ ኢኹም፣ ብቐጻሊ ዃሕኵሑ እሞ፡ ኪኽፈተልኩም እዩ” ዚብል ቃላት የሱስ እዩ ዜዘክረኒ። (ማቴዎስ 7:7) ነቲ ንነዊሕ እዋን ዘናድዮ ዝነበርኩ መልሲ ስለ ዝረኸብክዎ፡ ንኻልኦት ብዛዕባኡ ብምንጋር ሓጐስ እረክብ ኣለኹ።
ሕጂ ጓል 90 ዓመት እኳ እንተ ዀንኩ፡ ብመንፈሳዊ መዳይ ግና ገና ጐርዞ እየ ዘለኹ። ነፍሲ ወከፍ ኣብ ኣዳራሽ መንግስቲ ኣምላኽ ዝካፈሎ ኣኼባ፡ ክቡር ፍልጠት ዝረኽበሉን ምስ ኣሕዋተይን ኣሓተይን ዝዀነሉን ኣጋጣሚ ስለ ዝዀነ፡ ንዓይ ፍሉይ እዩ። ኣብታ ገነት እትኸውን ምድሪ እንደገና መምህር ክኸውን እናፍቕ እየ። (ራእይ 21:3, 4) ብፍላይ ግና፡ ነቲ እቶም ዘፍቅሮም ሰባት ዚትንስኡሉን ንዓታቶም ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ሓቂ ንምምሃር ኣጋጣሚ ዝረኽበሉን እዋን፡ ብሃንቀውታ እየ ዝጽበዮ። (ግብሪ ሃዋርያት 24:15) የሆዋ ኣብ ግዜ እርጋነይ ክቡር ህያብ ከም ዝሃበኒ ንኽነግሮም፡ ኣዝየ እየ ተሃንጥየ ዘለኹ።
^ ሕ.ጽ. 15 ብናይ የሆዋ መሰኻኽር እተሓትመት።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ጳውሎስን ጢሞቴዎስን ባሮት የሱስ ክርስቶስ ናብቶም ኣብ ፊልጲ ብክርስቶስ የሱስ ዘለዉ ዅላቶም ቅዱሳን፡ ምስ ኤጲስቆጶሳትን ዲያቆናትን፡
ካብ እግዚኣብሄር ኣቦናን ካብ ጐይታና የሱስ ክርስቶስን ጸጋን ሰላምን ምሳኻትኩም ይኹን።
ብዝዘከርኩኹም ዘበለ ጊዜ ኣብ ኵሉ ጸሎተይ ምእንቲ ዅላኩም ብሓጐስ ጸሎት እናገበርኩ፡ ኵሉ ሳዕ ንኣምላኸይ ኤመስግን ኣሎኹ።
ብዝዘከርኩኹም ዘበለ ጊዜ ኣብ ኵሉ ጸሎተይ ምእንቲ ዅላኩም ብሓጐስ ጸሎት እናገበርኩ፡ ኵሉ ሳዕ ንኣምላኸይ ኤመስግን ኣሎኹ።
ስለቲ ሕብረትኩም ንምስፋሕ ወንጌል ካብታ ቐዳመይቲ መዓልቲ ኽሳዕ ሕጂ፡
እቲ ኣባኻትኩም ሰናይ ግብሪ ዝጀመረ ኸኣ፡ ንሱ ኽሳዕ እታ መዓልቲ የሱስ ክርስቶስ ከም ዚፍጽሞ፡ እዚ ተረዲኤዮ ኣሎኹ።
ብመቐውሔይ ኰነ ብናይ ወንጌል ምምጽራይን ምጽናዕን ኵላትኩም ብጸጋ መማቕልተይ ስለ ዝዀንኩም፡ ኣብ ልበይ ስለ ዘሎኹም፡ ምእንቲ ዅላትኩም እዚ ኽሐስብ ቅኑዕ እዩ።
ብለውሃት ክርስቶስ የሱስ ንዅላትኩም ከመይ ገይረ ኸም ዝናፍቐኩም፡ ኣምላኽ ምስክረይ እዩ።
ንኽብሪ ኣምላኽን ምስጋናኡን እቲ ብየሱስ ክርስቶስ ዚርከብ ፍረ ጽድቂ መሊእኩም፡ ክሳዕ እታ መዓልቲ ክርስቶስ መዓንቀፊ ዜብሎምን ንጹሃትን ምእንቲ ኽትኰኑ፡ እቲ ዚሐይሽ ክትምርምሩ፡ እቲ ፍቕርኹምውን ብፍልጠት ብምስትውዓል ዘበለ ዅሉን ኣዝዩ እናበዝሔ ኪኸይድ፡ እዚ እልምን አሎኹ።
ግናኸ፡ ኣሕዋተየ፡ እቲ ዝበጽሓኒ መከራ ንምስፋሕ ወንጌል ኣዝዩ ኸም ዝጠቐመ፡ ክትፈልጡ እደሊ ኣሎኹ።
እቲ ማእሰርተይ ብክርስቶስ ምዃኑ ኣብ ብዘሎ ሰፈር ዘብዔኛታትን ኣብ ኵላቶም ካልኦትን ተገልጸ።
ዚበዝሑ ኻብቶም ኣሕዋት ድማ በቲ ማእሰርተይ ኣብ ጐይታ ጸኒዖም፡ ብዘይ ፍርሃት ቃል ኣምላክ ንምንጋር ኣዝዮም ደፈሩ።
ገሊኦም ብቕንእን ባእስን፡ ገሊኦም ግና ብጽቡቕ ፍቓድ ንክርስቶስ ይሰብክዎ ኣለዉ።
እቶም ሓደ ወገን ንጥብቅነት ወንጌል ከም እተመደብኩ ፈሊጦም ብፍቕሪ ይሰብኩ፡
እቶም ሓደ ወገን ግና ኣብ ርእሲ ማእሰርተይ ጸበባ ኬምጹኡለይ ሐሲቦም፡ ብቕንዕና ዘኰነስ፡ ብሻራ ንክርስቶስ ይሰብክዎ አለዉ።
እንታይ ደኣ እዩ ፧ እንተ ብምኽንያት እንተ ብሓቂ፡ ብዝዀነ ዀይኑስ ክርስቶስ ይስበኽ አሎ እሞ፡ በዚ እሕጐስ ኣሎኹ ኽሕጐስውን እየ።
እዚ ድማ ብጸሎትኩምን ብደገፍ መንፈስ የሱስ ክርስቶስን ንምድሓነይ ከም ዚኸውን፡ እፈልጥ አሎኹ።
ንኣይ ህይወተይ ክርስቶስ እዩ፡ ሙማተይውን ረብሓይ እዩ እሞ፡ ከምቲ ሃረርታይን ተስፋይን ብገለ ኸይሐፍር፡ ከምቲ ዅሉ ሳዕ ሕጂውን ብትብዓት ደኣ፡ ብህይወት እንተ ዀይኑ ወይስ ብሞት፡ ክርስቶስ ብስጋይ ኪኸብር እዩ።
እቲ ብስጋ ምንባረይ፡ እዚ ፍረ ዕዮይ እንተ ዀይኑ፡ ኣየናይ ከም ዝሐሪ፡ ኣይፈልጥን እየ።
በዘን ክልተ እዚኣተን እጭነቕ አሎኹ፡ ንኣይ ኣዝዩ ዚሐይሽ እዩ እሞ፡ ክፋኖ ምስ ክርስቶስውን ክነብር ሃረርታ አሎኒ።
ግናኸ እቲ ብስጋ ምጽናሕ ምእንታኻትኩም ኣዝዩ ዜድሊ እዩ።
ከም ብሓድሽ ናባኻትኩም ብምምላሰይ እቲ ትምክሕትኩም ብክርስቶስ የሱስ ኣባይ ምእንቲ ኺዓዝዝ፡ እዚ ድማ ንናይ እምነትኩም ምዕባይን ሓጐስን ከም ዝጸንሕ ተረዲኤ፡ ምስ ኵላትኩም ከኣ ከም ዝነብር፡ እፈልጥ አሎኹ።
ካብቶም ተጻረርቲ ብሓደ ነገር እኳ ኸይሰምበድኩም፡ እዚ ንኣታቶም ንጥፍኣት፡ ንኣኻትኩም ግና ንምድሓን ምልክት እዩ፡ እዚ ኸኣ ካብ ኣምላኽ እዩ፡ መጺኤ ኽርእየኩም እንተ ዀይነ ወይስ ከየሎኹ፡ ስለ እምነት ወንጌል ብሓንቲ ነፍሲ ምሳይ እናተጋደልኩም፡ ብሓደ መንፈስ ቀጥ ኢልኩም ከም እትቘሙ ምእንቲ ኽሰምዕ፡ ሓንትስ ንብረትኩም ንወንጌል ክርስቶስ ዚበቅዕ ጥራይ ይኹን።
እቲ ኣባይ ዝርኤኹምዎ ሕጂውን ኣባይ እትሰምዕዎ ዘሎኹም ገድሊ፡ ከምኡ ዝበለ እናበጽሓኩም፡ ሳላ ክርስቶስ ምእንታኡ መከራ ድማ ክትጸግቡ እምበር፡ ብእኡ ኽትኣምኑ ጥራይ ኣይኰነን ጸጋ ተውሂብኩም ዘሎ።


text:
ብ2013 እተኸለሰ ትርጉም ሓዳስ ዓለም
መጽሓፍ ቅዱስ—ትርጉም ሓዳስ ዓለም ብተደጋጋሚ ተኸሊሱ እዩ፣ ብ2013 እተገብረ ኽለሳ ግና ኣዝዩ ሰፊሕ እዩ ነይሩ። ንኣብነት፡ እቲ ሕጂ ኣብ ናይ እንግሊዝኛ ትርጉም ዚርከብ ቃላት፡ ካብቲ ዝሓለፈ ብ10 ሚእታዊት ነክዩ ኣሎ። ገሊኡ ኣገዳሲ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ቓላት ድማ ተኸሊሱ ኣሎ። ገሊኡ ምዕራፋት ብመልክዕ ግጥሚ ሰፊሩ ኣሎ፣ ኣብቲ ስሩዕ ሕታም እውን ንመነጸሪ ዚኸውን እግረ ጽሑፋት ተወሲኹሉ ኣሎ። ንዅሉ እቲ ለውጥታት ኣብዛ ዓንቀጽ እዚኣ ኽንገልጾ ዘይንኽእል እኳ እንተ ዀንና፡ ገለ ኻብቲ ቐንዲ ምትዕርራያት ግና ንርአ።
ኣየናይ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ቓላት ተቐዪሩ፧ ኣብዛ ኣቐዲማ ዘላ ዓንቀጽ ተገሊጹ ኸም ዘሎ፡ “ሲኦል፡” “ሃደስ፡” “ነፍሲ” ዚብል ቃላት ተኸሊሱ ኣሎ። ብተወሳኺ እውን ሓያሎ ኻልእ ቃላት ተዓርዩ ኣሎ።
ንኣብነት፡ እታ ንስቕለት እተመልክት ቃል እንግሊዝኛ፡ ብዛዕባ እቲ የሱስ እተቐትለሉ መገዲ ምእንቲ ኸይተጋጊ ተባሂሉ ምትዕርራይ ተገይሩላ ኣሎ። (ማቴ. 20:19፣ 27:31) እታ “ንውርምና” እትብል ቃል ድማ፡ ነቲ ብግሪኽኛ ዝሓዘቶ ናይ ንዕቀት ኣመለኻኽታ እትሓቍፍ ከም እትኸውን ጌርካ እያ ተመሪጻ። እታ “ዓቕሊ” ተባሂላ እትትርጐም ዘላ ቓል ከኣ፡ ካብቲ ቕድም ዝነበረቶ ኼደናግር ዚኽእል ናይ እንግሊዝኛ ቓል ምምሕያሽ ተገይሩላ ኣሎ። ሓንቲ ኣቐዲማ “ጓይላ” ብዚብል ዚዕየየላ ዝነበረ እተደናግር ዝነበረት ቃል እውን፡ “ፈንጠዝያ” ወይ “ቀይዲ በተኽ ድግስ” ብዚብል ሎሚ ንዘለዉ ብንጹር ዚርድኦም ቃላት ተተኪኣ ኣላ። (ገላ. 5:19-22) ኣቐዲምካ “ፍቕራዊ ለውሃት” ዚብሃል ዝነበረ እውን፡ “ብተኣማንነት ዚርአ ፍቕሪ” ብዚብል ነቲ ሓሳብ ብልክዕ ዜመሓላልፍ ቃላት ተተኪኡ ኣሎ። እዚ ድማ ብዙሕ ሳዕ ምስ “ተኣማንነት” ብምዝማድ ዚዕየየሉ ኪኸውን ከሎ፡ ነታ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ቓል ሒዛቶ ዘላ መልእኽቲ ብዚግባእ የመሓላልፎ እዩ።—መዝ. 36:5፣ 89:1።
ገሊኡ ብሕደ ዓይነት ቃል ዚትርጐም ዝነበረ እውን፡ ከከም እቲ ኣሰዃዅዓኡ ኸም ዚትርጐም ተገይሩ ኣሎ። ንኣብነት፡ እታ ንዘይተወሰነ ግዜ ብዜመልክት ቃላት እንግሊዝኛ እትትርጐም ዝነበረት ዖህላም እትብል ናይ እብራይስጢ ቓል፡ “ዘለኣለም” ዚብል ትርጉም እውን ኪህልዋ ይኽእል እዩ። እዚ ኸከም ኣሰዃዅዓኡ ናይ ምትርጓም ኣሰራርሓ፡ ኣብ ከም መዝሙር 90:2ን ሚክያስ 5:2ን እንታይ ጽልዋ ኺህልዎ ኸም ዚኽእል ከተነጻጽሮ ትኽእል ኢኻ።
እተን “ዘርኢ” ተባሂለን ዚትርጐማ ናይ እብራይስጥን ናይ ግሪኽኛን ቃላት ብዙሕ ግዜ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ይርከባ እየን፣ ምስ ሕርሻ እተተሓሓዘ ዘርእን ንውሉድ ዜመልክት ዘርእን ኰይነን ድማ የገልግላ እየን። ዝሓለፈ ብእንግሊዝኛ ዝወጸ ሕታማት ትርጉም ሓዳስ ዓለም ነታ “ዘርኢ” እትብል ቃል፡ እንተላይ ኣብ ዘፍጥረት 3:15 ብስሩዕ ይጥቀመላ ነይሩ። ኰይኑ ግና፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን እታ “ዘርኢ” እትብል ቃል ንውሉድ ከም እተመልክት ኰይና ኣብ እንግሊዝኛ ስለ ዘይትዝውተር፡ ኣብዚ እተኸለሰ ትርጉም እዚ ኣብ ዘፍጥረት 3:15ን ምስኣ ኣብ ዚዛመድ ፍቕድታትን ምትዕርራያት ተገይሩ ኣሎ። (ዘፍ. 22:17, 18፣ ራእ. 12:17) ኣብ ካልእ ቦታታት ከኣ ከከም ኣሰዃዅዓኡ ተተርጒሙ ኣሎ።—ዘፍ. 1:11፣ መዝ. 22:30፣ ኢሳ. 57:3።
ገሊኡ ቓል ብቓሉ ዝነበረ ትርጉም ስለምንታይ ተዓርዩ፧ ኣብ መመላእታ ሀ1 እዚ ብ2013 እተኸለሰ ትርጉም፡ ሓደ ጽቡቕ ትርጉም ኬማልኦ ዘለዎ ነገር ኪገልጽ ከሎ፡ “ቃል ብቓሉ ምትርጓም ንሓሳባቱ ዚጠውዮ ወይ ዚዓብጦ እንተ ዀይኑ፡ ነቲ እቲ ቓል ወይ ሓረግ ሒዝዎ ዘሎ ቕኑዕ ሓሳብ የመሓላልፍ” ይብል። ቍንቍኛ በዅሪ ቛንቋ ብኻልእ ቋንቋታት ትርጉም ዚህብ እንተ ዀይኑ፡ ቃል ብቓሉ እዩ ዚትርጐም። ነዚ ስርዓት እዚ ብምስዓብ፡ ኣብ ራእይ 2:23 ‘ልቢ ዚምርምር’ ዚብል ቃላት፡ ብብዙሕ ቋንቋታት ትርጉሙ ርዱእ እዩ። እቲ ‘ዀላሊት ዚምርምር’ ዚብል ሓሳብ ግና ብቐሊሉ ርዱእ ብዘይምዃኑ፡ ኣብቲ እተኸለሰ ትርጉም ‘ውሽጣዊ ሓሳብ ዚምርምር’ ብዚብል ነቲ በዅሪ መልእኽቲ ዜንጸባርቕ ቃላት ተቐዪሩ ኣሎ። ብተመሳሳሊ፡ ኣብ ዘዳግም 32:14 ዚርከብ ቃል ብቓሉ ምስ ዚውሰድ “ስብሒ ዅሊት ስርናይ” ዚብል ቍንቍኛ፡ “ብሉጽ ስርናይ” ብዚብል ዝነጸረ መገዲ ተተርጒሙ ኣሎ። ብዘይካዚ እውን፡ ኣብ መብዛሕትኡ ቛንቋታት “ኣነ ኸናፍረይ ዘይግዙር እየ” ኻብ ምባል፡ “ኣነ ወታእ እየ” ምባል ይቐልል።—ዘጸ. 6:12።
“ኣወዳት እስራኤል፡” “ኣቦ ዘይብሎም ኣወዳት” ዚብል ዝነበረ ቓላት፡ “እስራኤላውያን፡” “ኣቦ ዘይብሎም፡” ወይ “ዘኽታማት” ብዚብል እተተክአ ስለምንታይ እዩ፧ ኣብ እብራይስጢ፡ ንተባዕታይ ወይ ንኣንስተይቲ ጾታ ዜመልክት እተፈላለየ መጸውዒታት ኣሎ። ይኹን እምበር፡ ገሊኡ ንተባዕታይ ጾታ ዜመልክት ቃላት፡ ንኽልቲኡ ተባዕትዮን ኣንስትዮን ጾታታት እዩ ዜመልክት። ንኣብነት፡ ኣብ ከባቢ ገሊኡ ፍቕድታት ዘሎ ሓሳባት፡ እቲ ብእንግሊዝኛ “ኣወዳት እስራኤል” ዚብል ዝነበረ ቓል ንሰብኡትን ንኣንስትን ከም ዜጠቓልል ይሕብር እዩ፣ ስለዚ፡ እዚ ቓላት እዚ መብዛሕትኡ ግዜ፡ “እስራኤላውያን” ተባሂሉ ኣብዚ ግዜና ዝውቱር ብዝዀነ ቓል ተተርጒሙ ኣሎ።—ዘጸ. 1:7፣ 35:29፣ 2 ነገ. 8:12።
ብተመሳሳሊ፡ እታ ብእብራይስጢ ንተባዕታይ ጾታ ጥራይ እተመልክት “ኣወዳት” እትብል ቃል፡ ኣብ ዝሓለፈ ሕታማት ትርጉም ሓዳስ ዓለም ኣብ ዘፍጥረት 3:16 “ደቂ” ተባሂላ ተተርጒማ ነይራ እያ። ኣብ ዘጸኣት 22:24 ግና፡ እታ ቓል እቲኣ ሕጂ ምስ ተኸለሰት፡ “ደቅኹም [ብእብራይስጢ፡ “ኣወዳትኩም”] ከኣ ዘኽታማት ይዀኑ” ተባሂላ ኣላ። ነዚ ስርዓት እዚ ኣብ ግብሪ ብምውዓል፡ “ኣቦ ዘይብሉ ወዲ” ዝነበረ ናብ “ዘኽታም” ወይ “ኣቦ ዘይብሉ” ተቐዪሩ ኣሎ። (ዘዳ. 10:18፣ እዮ. 6:27) እዚ ድማ ምስቲ ናብ ግሪኽኛ እተተርጐመ ትርጉም ሰብዓ ሊቃናት ይመሳሰል እዩ። እዚ ኸኣ ነቲ ኣብ መክብብ 12:1 ዝነበረ “ብመዓልትታት ጕብዝናኻ” ዚብል ቃላት፡ “ብመዓልትታት ንእስነትካ” ናብ ዚብል ቃላት ከም ዚቕየር ገይርዎ እዩ።
ትርጉም መብዛሕትኡ ግስታት እብራይስጢ ኸም ዚቐልል እተገብረ ስለምንታይ እዩ፧ ኣብ እብራይስጢ ዚርከብ ክልተ ቐንዲ ዓይነት ግሲ፡ እቲ ንቐጻሊ ተግባር ዜመልክት ግስን እቲ ንውዱእ ተግባር ዜመልክት ግስን እዩ። ዝሓለፈ ሕታማት ትርጉም ሓዳስ ዓለም ነቲ ንቐጻሊ ወይ ንተደጋጋሚ ተግባር ዜመልክት ግስታት እብራይስጢ፡ ንዕኡ ብዜንጸባርቕ ግስታትን ሓጋዚ ግስታትን ገይሩ ይትርጕሞ ነይሩ እዩ። * ነቲ ንውዱእ ተግባር ዜመልክት ግስታት ንምሕባር ድማ ከም “ብርግጽ” ዝኣመሰለ ቓላት የእቱ ነይሩ።
ኣብቲ ብ2013 እተኸለሰ ግና፡ ከምዚ ዝበለ ሓጋዚ ግስታት ተኣልዩ፡ ኣብቲ ትርጉም ዚውስኸሉ ቦታታት ጥራይ እውን ተሰዂዑ ኣሎ። ንኣብነት፡ ነቲ “ብርሃን ይኹን” ዚብል ቃላት ብተደጋጋሚ ኸም ዝበሎ ምጕላሑ ዜየድሊ ብምዃኑ፡ ኣብቲ እተኸለሰ ትርጉም እቲ “በለ” ዚብል ግሲ ንቐጻሊ ኸም ዜመልክት ጌርካ ኣይሰፈረን። (ዘፍ. 1:3) ኰይኑ ግና፡ የሆዋ ንኣዳም ኣብ ዘፍጥረት 3:9 ብተደጋጋሚ ኸም ዝጸውዖ ዚሕብር ነገር ስለ ዘሎ፡ “ደጋጊሙ ጸውዖ” ተባሂሉ ጐሊሑ ኣሎ። ብሓፈሻኡ፡ ግስታት ኣብቲ ተግባር ደኣ እምበር ኣብቲ ዘይውዱእ ወይ ውዱእ መዳይ ግሲ እብራይስጢ ብዘይምትኳሩ፡ ብዝቐለለ መገዲ ተተርጒሙ ኣሎ። እዚ ኸኣ ነቲ ኣብ ጽሑፍ እብራይስጢ ዘሎ ሓጺርን ንጹርን ዘረባ ንምንጽብራቕ ሓጊዙ እዩ።
መብዛሕትኡ ምዕራፋት ብመልክዕ ግጥሚ ሰፊሩ ዘሎ ስለምንታይ እዩ፧ መብዛሕትኡ ኽፋል መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣብ በዅሪ ጽሑፍ ብመልክዕ ግጥሚ እዩ ተጻሒፉ ነይሩ። ኣብ ዘመናዊ ቛንቛታት፡ ግጥሚ መብዛሕትኡ ግዜ በቲ ኣብ ናይ መጠረሽታ መስመር ቃላቱ ዚርከብ ስኒት ድምጺ እዩ ዚልለ፣ ኣገዳሲ ረቛሒታት ግጥሚ እብራይስጢ ግና ምስስሉን ንጽጽሩን እዩ። ኣብ ግጥሚ እብራይስጢ ረምታ ኸም ዚህሉ ዚግበር፡ ኣብ ቃላት ስኒት ድምጺ ኸም ዚመጽእ ብምግባር ዘይኰነስ፡ ብስነ መጐታዊ ኣሰራርዓ ሓሳባት እዩ።
ዝሓለፈ ሕታማት ትርጉም ሓዳስ ዓለም ንእዮብን ንመዝሙርን ኪዝመር ወይ ኪድገም ተባሂሉ ኸም እተዳለወ ብዚሕብር መልክዕ ኣዳልይዎ ነይሩ። እዚ መልክዕ እዚ ነቲ ግጥማዊ ኣሰራርዓኡ የጕልሕ፡ ንምዝካሩ እውን ዝቐለለ ይገብሮ እዩ። ኣብቲ ብ2013 እተኸለሰ ትርጉም፡ ምሳሌን መሃልየ መሃልይን ሓያሎ ምዕራፋት ትንቢታዊ መጻሕፍትን፡ ግጥማዊ መልክዕ ከም ዘለዎ ንምሕባር፡ ነቲ ምስስልን ንጽጽርን እውን ንምጕላሕ ብዜኽእል መልክዕ ተዳልዩ ኣሎ። ንኣብነት፡ ኣብ ኢሳይያስ 24:2፡ ኵለን እተን መስመራት፡ ንጽጽር ሒዘን ኣለዋ፣ ሓንቲ ኣብታ ኻልእ እናተሃንጻ ብምኻደን ድማ፡ ካብ ፍርዲ ኣምላኽ ሓደ እኳ ኸም ዘየምልጥ የጕልሓ። ሓደ ኣንባቢ ነቲ ኸምዚ ዝኣመሰለ ጽሑፍ ብመልክዕ ግጥሚ ኸም እተዳለወ ምልላዩ፡ እቲ ጸሓፊ ስቕ ኢሉ ይደጋግም ዘይምንባሩ፡ ኣብ ክንዳኡስ፡ ንመልእኽቲ ኣምላኽ ንምጕላሕ ግጥማዊ ተክኒክ ይጥቀም ምንባሩ ኼስተውዕል የኽእሎ።
ኣብ መንጎ ግጥሚ ዘይኰነን ግጥሚ ዝዀነን ጽሑፍ እብራይስጢ ዘሎ ፍልልይ ንጹር ከይከውን ይኽእል እዩ፣ ስለዚ፡ ትርጉማት መጽሓፍ ቅዱስ ከም ግጥሚ ገይሩ ኣብ ዘቕርቦ መዳያት ፍልልያት ኣሎ። ተርጐምቲ ዚገብርዎ ውሳነ፡ ኣየናይ ክፋል ከም ግጥሚ ጌርካ ኸም ዚሕተም ኣብ ምውሳን ይጸሉ እዩ። ገሊኡ ዘይግጥማዊ ዀይኑ ዝሰፈረ ጽሑፍ፡ ኬመሓላልፎ ዝደለየ ነጥቢ ንምጕላሕ ግጥማዊ ቓላት ኪህልዎ፡ ማለት ስእላዊ ቛንቋን ጣቋን ምስስልን ብብዝሒ ኺጥቀም ይኽእል እዩ።
እቲ ትሕዝቶ ዚብሃል ክፋል፡ ነቶም ኣብ ጥንታዊ ግጥሚ መሃልየ መሃልይ ዚርከቡ ብዙሕ ሳዕ ዚቀያየሩ ተዛረብቲ ንምልላይ ይሕግዝ እዩ።
ኣብ ኢደ ጽሑፋት በዅሪ ቛንቋ እተገብረ መጽናዕቲ ነቲ ኽለሳ ብኸመይ ጸልይዎ፧ እቲ ናይ ፈለማ ትርጉም ሓዳስ ዓለም ኣብ ጽሑፍ እብራይስጢ ማሶራውያንን ኣብቲ ብዌስትኮትን ሆርትን እተዳለወ ኣኽቢርካ ዚርአ ጽሑፍ ግሪኽኛን እተመስረተ እዩ ነይሩ። ኣብ ጥንታዊ ኢደ ጽሑፋት መጽሓፍ ቅዱስ እተገብረ መጽናዕቲ ኸኣ ካብ ምምዕባል ብዘይምቍራጹ፡ ገሊኡ ፍቕድታት መጽሓፍ ቅዱስ ብዝያዳ ኺበርህ ክኢሉ እዩ። ካብ ጥቕላላት ምዉት ባሕሪ እተቐድሐ ቕዳሓት ሕጂ ኺርከብ ይከኣል እዩ። ኣብ ተወሳኺ ኢደ ጽሑፋት ግሪኽኛ እውን መጽናዕቲ ተገይሩ ኣሎ። መብዛሕትኡ እዋናዊ መርትዖታት ኢደ ጽሑፋት ኣብ ኮምፕዩተር ኣትዩ ምህላዉ፡ ኣብ መንጎ ኢደ ጽሑፋት ዘሎ ፍልልይ ብቐሊሉ ንምርካብ፡ ኣየናይ ጽሑፍ እብራይስጢ ወይ ግሪኽኛ ድማ ብዝያዳ ደገፍ ከም ዘለዎ ንምውሳን ዝቐለለ ገይርዎ ኣሎ። ኮሚተ ትርጉም መጽሓፍ ቅዱስ ሓዳስ ዓለም በዚ ምዕባለታት እዚ ተጠቒሙ ንገሊኡ ፍቕድታት መጽናዕቲ ገይሩሉ እዩ፣ እዚ እውን ገለ ለውጥታት ኣስዒቡ እዩ።
ንኣብነት፡ ኣብ 2 ሳሙኤል 13:21፡ እቲ ብግሪኽኛ እተዳለወ ትርጉም ሰብዓ ሊቃናት፡ “ወዱ ኣምኖን በዅሩ ብምንባሩ ይፈትዎ ስለ ዝነበረ ግና፡ ኬጕህዮ ኣይደለየን” ዚብል ሓሳብ ኣለዎ። እዚ ግና ኣብ ጽሑፍ ማሶራውያን ስለ ዘይርከብ፡ ኣብቲ ኣቐዲሙ ዝነበረ ሕታማት ትርጉም ሓዳስ ዓለም ኣይኣተወን ነይሩ። ይኹን እምበር፡ ጥቕላላት ምዉት ባሕሪ ነዚ ቓላት እዚ ሒዙ ብምህላዉ፡ ኣብቲ ብ2013 እተኸለሰ ትርጉም ኣትዩ ኣሎ። ብተመሳሳሊ ምኽንያት ድማ፡ ስም ኣምላኽ ኣብ መጽሓፍ ቀዳማይ ሳሙኤል ሓሙሽተ ሳዕ ኣብ ዝነበሮ ቦታ ተመሊሱ ኣትዩ ኣሎ። ኣብ ግሪኽኛ እተገብረ መጽናዕቲ እውን፡ ኣብ ማቴዎስ 21:29-31 ዘሎ መስርዕ ሓሳባት ከም ዚቕየር ገይሩ እዩ። ስለዚ፡ ገሊኡ ለውጥታት ኪመጽእ ዝኸኣለ፡ ኣብ ሓደ መበቈላዊ ጽሑፍ ግሪኽኛ ተመርኲስካ ጥራይ ኣብ ክንዲ ምዕያይ፡ ንኢደ ጽሑፋዊ መርትዖ ኣብ ዘለዎ ኽብደት ተመርኲስካ ስለ እተዓይየ እዩ።
እዚ እተጠቕሰ ለውጥታት እዚ፡ ካብቲ ኣብ ትርጉም ሓዳስ ዓለም እተገብረ ለውጥታት ሒደት ጥራይ እዩ፣ እዚ ድማ ንሓያሎ ሰባት ነቲ ኻብ ኣምላኽ እተዋህበ ህያብ ብዝያዳ ተነባብን ርዱእን ገይሩሎም እዩ።
^ ሕ.ጽ. 10 ኣብ ትርጉም ሓዳስ ዓለም—ምስ መወከሲኡ፡ ኣብ መመላእታ ጽሑፍ 3ሐ፡ “ቀጻሊ ተግባር ዜመልክት ግስታት እብራይስጢ” ኣብ ትሕቲ ዚብል ኣርእስቲ ርአ።


text:
ንቓል የሆዋ ኣዚኻ ተኽብሮ ዲኻ፧
“ቃል ኣምላኽ ክትቅበልዎ ኸለኹም፡ . . . ከምቲ ብሓቂ ዝዀኖ፡ ከም ቃል ኣምላኽ ጌርኩም ኢኹም ተቐቢልኩምዎ።”—1 ተሰ. 2:13።
መዝሙር፦ 37, 48
1-3. ኣብ መንጎ ኤዎድያን ስንጥኬን ዝነበረ ጸገም እንታይ እዩ ነይሩ ኪኸውን ዚኽእል፧ ከምዚ ዓይነት ጸገም ኪውገድ ዚኽእልከ ብኸመይ እዩ፧ (ኣብ መእተዊ ዘላ ስእሊ ርአ።)
ኣገልገልቲ የሆዋ ነቲ ቓል ኣምላኽ ዝዀነ መጽሓፍ ቅዱስ ኣኽቢሮም እዮም ዚርእይዎ። ኵላትና ዘይፍጹማት ስለ ዝዀንና ድማ፡ ሓድሓደ እዋን ቅዱስ ጽሑፋዊ ምኽሪ ይውሃበና እዩ። እሞኸ ነዚ እንታይ ምላሽ ኢና እንህበሉ፧ ነተን ኣብ ቀዳማይ ዘመን ዝነበራ ኤዎድያን ስንጥኬን ከም ኣብነት ንርአ። ኣብ መንጎ እዘን ክልተ ቕቡኣት ኣሓት ከቢድ ጸገም ተላዒሉ ነበረ። እቲ ጸገም እንታይ እዩ ነይሩ፧ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባኡ ኣይነግረናን እዩ። ከም ምሳሌ ኪዀነና ግና እዚ ዚስዕብ ከም እተፈጸመ ጌርና እስከ ንሕሰብ።
2 ኤዎድያ ንእተወሰኑ ኣሕዋትን ኣሓትን ናብ ቤታ ዓዲማቶም ነይራ ንበል። ስንጥኬ ግና ኣይተዓደመትን፣ እቶም ኣሕዋት ባህ ዜብል ግዜ ኸም ዘሕለፉ ድማ ሰምዐት። ሽዑ፡ ስንጥኬ፡ ‘ስለምንታይ እያ ኤዎድያ ዘይዓደመትኒ፧ መሓዙትዶ ኣይኰንናን፧’ ኢላ ትኸውን። ከም እተኸድዐት ስለ እተሰምዓ ኸኣ፡ ንኤዎድያ ኽትጥርጥራ ጀመረት። ስለዚ፡ ኣብ ቤታ ንኻልኦት ኣሕዋትን ኣሓትን ዓደመቶም፣ ንኤዎድያ ግና ኣይዓደመታን። እቲ ኣብ መንጎ ኤዎድያን ስንጥኬን እተላዕለ ባእሲ፡ ንሰላም እታ ጉባኤ ኺዘርግ ይኽእል ነይሩ እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ እቲ ውጽኢት ዘይነግረና እኳ እንተ ዀነ፡ እዘን ኣሓት እዚአን ነቲ ሃዋርያ ጳውሎስ ዝሃበን ፍቕራዊ ምኽሪ ጽቡቕ ምላሽ ሂበናሉ ኪዀና ይኽእላ እየን።—ፊል. 4:2, 3።
3 ሎሚ እውን ኣብ ጉባኤታት ህዝቢ የሆዋ ተመሳሳሊ ዅነታት ኪልዓል ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፡ ኣብቲ ቓል ኣምላኽ ዝዀነ መጽሓፍ ቅዱስ ንዚርከብ ምኽሪ ኣብ ግብሪ ምስ እነውዕሎ ግና ነዚ ጸገማት እዚ ኽንፈትሖ ወይ ከነውግዶ ንኽእል ኢና። ንቓል የሆዋ ኣዚና ነኽብሮ እንተ ዄንና ድማ፡ ምስቲ ዚህበና መምርሒታት ተሰማሚዕና ኽንመላለስ ኢና።—መዝ. 27:11።
ቃል ኣምላኽን ስምዒታት ደቂ ሰብን
4, 5. መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ስምዒትና ምቍጽጻር እንታይ ምኽሪ እዩ ዚህበና፧
4 ከም እተነዓቕና ወይ ከም እተበደልና ዀይኑ እንተ ተሰሚዑና፡ ስምዒታትና ምቍጽጻር ኪኸብደና ይኽእል እዩ። ብሰንኪ ዓሌትና፡ ሕብሪ ቘርበትና፡ ወይ ካልእ ኣካላዊ ትርኢትና እንተ ተገፊዕና ኣዚና ኽንጕሂ ንኽእል ኢና። እዚ ግፍዒ እዚ ዝበጽሓና ብሓደ ኣማኒ ዝዀነ ብጻይና እንተ ዀይኑ እሞ ኸኣ ክሳዕ ክንደይ ኰን እዩ ዜጕሂ! ቃል ኣምላኽ ከምዚ ንዝኣመሰለ ብሰንኪ ዘይፍጽምና ዚርአ ሕማቕ ባህርይ ንምስናፉ ዜኽእለና ምኽሪ ይህበና ድዩ፧
5 የሆዋ፡ ሰባት ስምዒታቶም እንተ ዘይተቘጻጺሮም እንታይ ኬጋጥም ከም ዚኽእል ይፈልጥ እዩ። እንተ ሓሪቕና ወይ እንተ ተቘጢዕና፡ ደሓር እንጥዓሰሉ ነገር ክንዛረብ ወይ ክንገብር ንኽእል ኢና። ነቲ መጽሓፍ ቅዱስ፡ መንፈስና ኽንገትእን ንዅራ ኸይንህወኽን ዚህበና ምኽሪ ኣብ ግብሪ ምውዓሉሲ ኽሳዕ ክንደይ ጥበባዊ ዀን እዩ! (ምሳሌ 16:32፣ መክብብ 7:9 ኣንብብ።) ኵላትና ብቐሊሉ ተነቀፍቲ ኸይንኸውንን ዝያዳ ይቕረ ኽንብልን ጻዕሪ ኽንገብር ከም ዘሎና ፍሉጥ እዩ። የሆዋን የሱስን ንበደል ምሕዳግ ኣርዚኖም እዮም ዚርእይዎ። (ማቴ. 6:14, 15) እሞኸ፡ ዝያዳ ይቕረ ኽትብል ወይ ስምዒትካ ኽትቈጻጸር የድልየካ ደዀን ይኸውን፧
6. ከይንምረር ክንጥንቀቕ ዘሎና ስለምንታይ ኢና፧
6 መብዛሕትኡ ግዜ፡ ስምዒቶም ዘይቈጻጸሩ ሰባት ይምረሩ እዮም። በዚ ምኽንያት እዚ ድማ፡ ካልኦት ኪቐርብዎም ኣይደልዩን ይዀኑ። ዚምረር ሰብ ኣብ ጉባኤ ሕማቕ ጽልዋ ኺገብር ይኽእል እዩ። ምረቱ ወይ ጽልኡ ኺሓብእ ዚኽእል እኳ እንተ ዀነ፡ እቲ ኣብ ልቡ ዘድበየ ኣሉታዊ ሓሳባት፡ “ኣብ ጉባኤ ኪቕላዕ እዩ።” (ምሳ. 26:24-26) ሽማግለታት ነዚ ሰብ እዚ፡ ምረትን ጽልእን ቂምን ኣብ ውድብ ኣምላኽ ቦታ ኸም ዘይብሉ ምእንቲ ኺፈልጥ ኪሕግዝዎ ይኽእሉ እዮም። እቲ ብዋጋ ዘይሽነን ቃል የሆዋ ድማ ብዛዕባ እዚ ንጹር መምርሒ ይህብ እዩ። (ዘሌ. 19:17, 18፣ ሮሜ 3:11-18) እሞኸ ምስዚ መምርሒታት እዚ ትሰማማዕ ዲኻ፧
ብኸመይ ከም እንምራሕ ኣይንረስዕ
7, 8. (ሀ) የሆዋ ንምድራዊ ኽፋል ውድቡ ዚመርሖ ዘሎ ብኸመይ እዩ፧ (ለ) ገለ ኻብቲ ኣብ ቃል ኣምላኽ ዘሎ መምርሒታት እንታይ እዩ፧ ክንእዘዞ ዘሎናኸ ስለምንታይ ኢና፧
7 የሆዋ ኣብታ ምድራዊ ኽፋል ውድቡ ንዘለዉ ህዝቡ በቲ ኣብ ትሕቲ እቲ “ርእሲ ጉባኤ” ዝዀነ ክርስቶስ ዘሎ “እሙንን ኣስተውዓልን ባርያ” ገይሩ ይመርሖምን ይምግቦምን እዩ። (ማቴ. 24:45-47፣ ኤፌ. 5:23) እዚ ባርያ እዚ፡ ከምቲ ኣብ ቀዳማይ ዘመን ዝነበረ ኣመሓዳሪ ኣካል ነቲ ብድራኸ መንፈስ ኣምላኽ እተጻሕፈ ቓል ወይ መልእኽቲ ይቕበሎን ኣኽቢሩ ይርእዮን እዩ። (1 ተሰሎንቄ 2:13 ኣንብብ።) ገለ ኻብቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እንረኽቦ ንጥቕምና ተባሂሉ እተጻሕፈ መምርሒታት እንታይ እዩ፧
8 መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣብ ኣኼባታት ኣዘውቲርና ኽንእከብ ይእዝዘና እዩ። (እብ. 10:24, 25) ኵላትና ብሓደ ዓይነት ሰረተ እምነት ክንምራሕ ድማ የተባብዓና እዩ። (1 ቈረ. 1:10) ቃል ኣምላኽ ንመንግስቲ ኣምላኽ ኣብ ህይወትና ቐዳምነት ክንህባ እውን ይነግረና እዩ። (ማቴ. 6:33) ብዘይካዚ፡ ኣብ በቤትን ሰብ ኣብ ዝበዝሖ ቦታታትን ብዘይ ወግዓዊ መገድን ክንሰብኽ ሓላፍነትን ፍሉይ መሰልን ከም ዘሎና ቕዱሳት ጽሑፋት የጕልሕ እዩ። (ማቴ. 28:19, 20፣ ግብ. 5:42፣ 17:17፣ 20:20) ቃል ኣምላኽ ንሽማግለታት፡ ንውድቡ ንጽህቲ ገይሮም ኪሕዝዋ ይእዝዞም እዩ። (1 ቈረ. 5:1-5, 13፣ 1 ጢሞ. 5:19-21) ኵሎም ኣባላት ውድቡ ኣካላውን መንፈሳውን ንጽህናኦም ኪሕልዉ እውን ይእዝዝ እዩ።—2 ቈረ. 7:1።
9. ንቓል ኣምላኽ ክንርድኦ ዚሕግዘና እንኮ መትረብ እንታይ እዩ፧
9 ገሊኦም ሰባት ንመጽሓፍ ቅዱስ ዜብርሃሎም ሰብ ከም ዘየድልዮም ኰይኑ ይስምዖም እዩ። ይኹን እምበር፡ የሱስ መንፈሳዊ ምግቢ ንምሃብ ኪጥቀመሉ ዝሸሞ እንኮ መትረብ እቲ ‘እሙን ባርያ’ ጥራይ እዩ። ካብ 1919 ኣትሒዙ፡ እቲ ኽብሪ ዝለበሰ የሱስ ክርስቶስ፡ ሰዓብቱ ንቓል ኣምላኽ ኪርድእዎን ንመምርሒታቱ ኺስዕቡን ምእንቲ ኺሕግዞም ነቲ ባርያ እቲ ይጥቀም ኣሎ። ንሕና ኸኣ ነቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ መምርሒታት ብምሕላው፡ ኣብ ጉባኤ ንጽህናን ሰላምን ሓድነትን ከነስፍን ንኽእል ኢና። እምበኣር፡ ነፍሲ ወከፍና፡ ‘ነቲ ሎሚ የሱስ ዚጥቀመሉ ዘሎ መትረብ እሙን ድየ፧’ ኢልና ንርእስና ንሕተታ።
ሰረገላ የሆዋ ትግስግስ ኣላ!
10. ኣብ መጽሓፍ ህዝቅኤል፡ ሰማያዊ ኽፋል ውድብ የሆዋ ብኸመይ ተገሊጹ ኣሎ፧
10 ቃል የሆዋ ብዛዕባ ሰማያዊ ኽፋል ውድቡ ይገልጸልና እዩ። ንኣብነት፡ ነብዪ ህዝቅኤል ብዛዕባ እቲ ብሰማያዊ ሰረገላ እተወከለ ሰማያዊ ኽፋል ውድብ ኣምላኽ ራእይ ርእዩ እዩ። (ህዝ. 1:4-28) ነዛ ሰረገላ እዚኣ እተወጥሓ የሆዋ እዩ፣ መንፈሱ ናብ ዝመርሖ ድማ እያ እትኸይድ። እቲ ምድራዊ ኽፋል ውድብ ኣምላኽ ከኣ በቲ ሰማያዊ ኽፋል እዩ ዚምራሕ። እታ ሰረገላ ድማ ትግስግስ ኣላ! ኣብ ዝሓለፈ ዓሰርተ ዓመት ብዛዕባ እተገብረ ሓያሎ ውድባዊ ለውጥታት እሞ ሕሰብ፣ ነዚ ለውጥታት እዚ ዚመርሖ የሆዋ ባዕሉ እዩ። ድሕሪ ቐረባ እዋን፡ ክርስቶስን እቶም ቅዱሳት መላእኽትን ነዛ እክይቲ ዓለም እዚኣ ኼጥፍእዋ እዮም። ሰረገላ የሆዋ ድማ ልዑላውነት ኣምላኽ ንምርግጋጽን ስሙ ንምቕዳስን ትግስግስ እያ ዘላ!
11, 12. ገለ ኻብቲ ውድብ የሆዋ እትዓምሞ ዘላ ዕማማት እንታይ እዩ፧
11 ኣብዘን ዳሕሮት መዓልትታት እዚአን ምድራዊ ኽፋል ውድብ ኣምላኽ ብዛዕባ ዚዓምሞ ዘሎ ነገራት እሞ ሕሰብ። ዕዮ ህንጸት ከም ኣብነት ንርአ። ኣብ ዎርዊክ፡ ኒው ዮርክ፡ ሕ.መ.ኣ ሓድሽ ቀንዲ ቤት ጽሕፈት ናይ የሆዋ መሰኻኽር ንምህናጽ ኣማእታት ሰራሕተኛታት ዓይዮም እዮም። ኣብ መላእ ዓለም ዘለዉ ብኣሽሓት ዚቝጸሩ ወለንተኛታት ድማ፡ ኣብ ትሕቲ መሪሕነት ክፍሊ ንድፍን ህንጸትን ኰይኖም ሓደስቲ ኣዳራሻት መንግስቲ ኣምላኽ ንምህናጽን ኣብያተ ጽሕፈት ጨንፈር ንምስፋሕን ይተግሁ ኣለዉ። ነዞም ከይሰልከዩ ኣብዚ ፕሮጀክትታት ህንጸት እዚ ዚዓይዩ ሓያሎ ኣሕዋትሲ ኽሳዕ ክንደይ ኰን ኢና እነማስዎም! የሆዋ ነቶም ነዚ ፕሮጀክትታት ህንጸት እዚ ብትሕትናን ብተኣማንነትን ኪምዉሉ ዚጽዕሩ ኣብ መላእ ምድሪ ዘለዉ ኣወጅቲ መንግስቲ ኣምላኽ ከም ዚባርኾም እውን ክንርስዕ የብልናን።—ሉቃ. 21:1-4።
12 ትምህርቲ። ብዛዕባ እቲ መለኮታዊ ትምህርቲ ዜስፋሕፍሕ ሓያሎ ኣብያተ ትምህርቲ እሞ ሕሰብ። (ኢሳ. 2:2, 3) ቤት ትምህርቲ ኣገልግሎት ፈለምቲ፡ ቤት ትምህርቲ ወንጌላውያን መንግስቲ ኣምላኽ፡ ቤት ትምህርቲ ጊልዓድ፡ ቤት ትምህርቲ ኣተውቲ ቤት-ኤል፡ ቤት ትምህርቲ ገየሽቲ ሓለውትን ኣንስቶምን፡ ቤት ትምህርቲ ሽማግለታት ጉባኤ፡ ቤት ትምህርቲ ኣገልግሎት መንግስቲ ኣምላኽ፡ ቤት ትምህርቲ ኣባላት ኮሚተ ጨንፈርን ኣንስቶምን ዚብሃል ኣብያተ ትምህርቲ ኣሎና። የሆዋ ንህዝቡ ኺምህር ክሳዕ ክንደይ ኰን እዩ ባህ ዚብሎ! እቲ jw.org ዚብሃል ወብ ሳይትና እውን ትምህርታት መጽሓፍ ቅዱስ የስፋሕፍሕ እዩ፣ ኣብኡ ኸኣ ብኣማእታት ቋንቋታት ጽሑፋት ኪርከብ ይከኣል እዩ። እቲ ወብ ሳይት እቲ፡ ንቘልዑን ንስድራ ቤታትን ዚኸውን ፍሉይ ክፋልን ዜናታት ዝሓዘ ኽፋልን ኣለዎ። እሞኸ ኣብ ኣገልግሎትን ኣብ ኣምልኾ ስድራ ቤትካን jw.org ትጥቀም ዲኻ፧
ንየሆዋ እሙን ኩን፡ ንውድቡ ድማ ደግፍ
13. ከም እሙናት ኣምለኽቲ የሆዋ መጠን እንታይ ሓላፍነት እዩ ዘሎና፧
13 ኣባል ውድብ የሆዋ ምዃንሲ ኸመይ ዝበለ በረኸት ኰን እዩ! ሕግታትን ስርዓታትን ኣምላኽ ስለ ዝፈለጥና፡ ቅኑዕ ዘበለ ኽንገብርን ንልዑላውነቱ ኽንድግፍን ሓላፍነት ኣሎና። ኣብ ዓለም ዝርጋን የስፋሕፍሕ እኳ እንተሎ፡ ንሕና ግና ከም የሆዋ ‘ኽፍኣት ክንጸልእ’ ኣሎና። (መዝ. 97:10) ከምቶም ፍርሃት ኣምላኽ ዘይብሎም ሰባት፡ ‘ንጽቡቕ ክፉእ፡ ንኽፉእ ከኣ ጽቡቕ’ ኣይንብልን ኢና። (ኢሳ. 5:20) ንኣምላኽ ከነሐጕሶ ስለ እንደሊ፡ ኣካላውን ስነ ምግባራውን መንፈሳውን ንጽህናና ኽንሕሉ ንጽዕር ኢና። (1 ቈረ. 6:9-11) ንየሆዋ ነፍቅሮ ኢና፡ ብእኡ ድማ ንእመን ኢና። ኣብቲ ኽቡር መጽሓፉ ብንጹር ንእተጻሕፈ ስርዓታት ብምሕላው እውን ተኣማንነትና ኸነርኢ ንደሊ ኢና። ኣብ ቤት፡ ኣብ ጉባኤ፡ ኣብ ስራሕ፡ ኣብ ቤት ትምህርቲ፡ ኰታስ ኣብ ኵሉ ናብራና ምስዚ ስርዓታት እዚ ተሰማሚዕና ንምምልላስ ዝከኣለና ዘበለ ንገብር ኢና። (ምሳ. 15:3) ንኣምላኽ እሙናት ከም ዝዀንና ኸነርእየሉ እንኽእል ካልእ መገድታት እስከ ንርአ።
14. ክርስትያናት ወለዲ ንኣምላኽ እሙናት ኪዀኑ ዚኽእሉ ብኸመይ እዮም፧
14 ኣተዓባብያ ቘልዑ። ክርስትያናት ወለዲ ንደቆም ብቓል ኣምላኽ ብምስልጣን ንየሆዋ እሙናት ይዀኑ እዮም። ፍርሃት ኣምላኽ ዘለዎም ወለዲ፡ ብዛዕባ ኣተዓባብያ ውሉድ ዘለዎም ኣረኣእያ ብባህሊ ኣይጽሎን እዩ። ኣብ ክርስትያናዊት ቤት፡ መንፈስ ዓለም ተቐባልነት የብሉን። (ኤፌ. 2:2) ሓደ እተጠምቀ ክርስትያን ኣቦ፡ ‘ኣብ ሃገርና ኣንስቲ እየን ንደቀን ዚምህራ’ ኢሉ ኣይሓስብን እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ እዚ፡ “ኣቱም ኣቦታት . . . ንውሉዳትኩም ብተግሳጽን ብምዕዶን የሆዋ ደኣ ኣዕብይዎም” ኢሉ ብንጹር ይእዝዝ እዩ። (ኤፌ. 6:4) ፍርሃት ኣምላኽ ዘለዎም ኣቦታትን ኣዴታትን ውሉዳቶም ከምቲ ኺዓቢ ኸሎ የሆዋ ምስኡ ዝነበረ ሳሙኤል ኪዀኑሎም እዮም ዚደልዩ።—1 ሳሙ. 3:19።
15. ዓበይቲ ውሳነታት ክንገብር ከለና ንኣምላኽ እሙናት ከም ዝዀንና ኸነርኢ እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
15 ውሳነታት ምግባር። ኣብ ህይወትና ዓበይቲ ውሳነታት ክንገብር ከለና፡ ካብ ቃል ኣምላኽን ካብ ውድቡን ሓገዝ ክንረክብ ብምጽዓር ንኣምላኽ እሙናት ከም ዝዀንና ኸነርኢ ንኽእል ኢና። ከምኡ ምግባርና ኽሳዕ ክንደይ ኣገዳሲ ምዃኑ ንምብራህ፡ ንሓያሎ ወለዲ ብዛዕባ ዚትንክፍ ሓደ ጕዳይ እስከ ንርአ። ገሊኦም ስደተኛታት ወለዲ ኣብታ እተሰደዱላ ሃገር ሰሪሖም ገንዘብ ምእንቲ ኺእክቡ ንሕጻናት ደቆም ናብ ቤተ ሰቦም ይልእክዎም እዮም። እዚ ብሕታዊ ውሳነ እኳ እንተ ዀነ፡ ኣምላኽ በቲ እንገብሮ ውሳነታት ተሓተትቲ ኸም ዚገብረና ግና ክንርስዕ የብልናን። (ሮሜ 14:12 ኣንብብ።) ምኽሪ መጽሓፍ ቅዱስ ከየናደና ንስድራ ቤትናን ንመነባብሮናን ዚምልከት ኣገዳሲ ውሳነታት ክንገብርሲ ጥበባዊ ድዩ፧ ጥበባዊ ኣይኰነን! ስጕምትና ኸነቕንዕ ስለ ዘይንኽእል፡ ሓገዝ እቲ ሰማያዊ ኣቦና የድልየና እዩ።—ኤር. 10:23።
16. ሓንቲ ኣደ ውሉድ ምስ ወለደት እንታይ ውሳነ ኽትገብር እዩ ኣድልይዋ ነይሩ፧ ቅኑዕ ውሳነ ኽትገብር ዝሓገዛኸ እንታይ እዩ፧
16 ሓንቲ ኣብ ወጻኢ ሃገር ክትነብር ከላ ወዲ ዝወለደት ሰበይቲ፡ ንወዳ እንዳ ሓሙታ ምእንቲ ኪከናኸንዎ ናብ ሃገራ ኽትሰዶ ሓሲባ ነበረት። ኣብቲ ዝወለደትሉ እዋን ግና፡ ሓንቲ ናይ የሆዋ ምስክር ምስኣ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ክትገብር ጀመረት። ጽቡቕ ዕቤት ምስ ገበረት ከኣ፡ ንወዳ ንኣምላኽ ዜምልኽ ውሉድ ገይራ ኸተዕቢ ኣምላኽ ሓላፍነት ከም ዝሃባ ፈለጠት። (መዝ. 127:3፣ ምሳ. 22:6) እታ ሰበይቲ፡ ከምቲ ቕዱሳት ጽሑፋት ክንገብሮ ዚነግረና፡ ልባ ኣብ ቅድሚ የሆዋ ኣፍሰሰት። (መዝ. 62:7, 8) ነታ መጽሓፍ ቅዱስ እትምህራ ሓብቲ ድማ ናይ ልባ ነገረታ፡ ንኻልኦት ኣባላት ጉባኤ እውን ኣዘራረበቶም። ቤተ ሰባ ንወዳ ናብ እንዳ ሓሙታ ኽትሰዶ ጸቕጢ እኳ እንተ ገበሩላ፡ ከምኡ ኽትገብር ቅኑዕ ከም ዘይኰነ ደምደመት። ሰብኣያ ድማ በቲ ንሳን ወዳን ካብ ጉባኤ ዝረኸብዎ ዕቝባ ስለ እተገረመ፡ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ኪግበረሉ ፍቓደኛ ዀነ፡ ምስ ሰበይቱን ወዱን ድማ ኣብ ኣኼባታት ኪእከብ ጀመረ። እዛ ኣደ እዚኣ፡ የሆዋ ነቲ ኻብ ልባ ዝጸለየቶ ጸሎት ከም ዝመለሰላ ዀይኑ እተሰምዓዶ ይመስለካ፧ እወ፡ ከምኡ እዩ ተሰሚዑዋ።
17. ብዛዕባ ተምሃሮ መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ መምርሒ እዩ ተዋሂቡና፧
17 መምርሒ ምስዓብ። ንኣምላኽ እሙናት ከም ዝዀንና ኸነርእየሉ እንኽእል ኣገዳሲ መገዲ፡ ካብ ውድቡ እንቕበሎ መምርሒ ብምስዓብ እዩ። ንኣብነት፡ ብዛዕባ ተምሃሮ መጽሓፍ ቅዱስና እተዋህበና ሓሳባት ንርአ። ንሓደ ሰብ በታ መጽሓፍ ቅዱስ ብሓቂ እንታይ እዩ ዚምህር፧ ዘርእስታ መጽሓፍ ናይ ብሕቲ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ክንገብረሉ ምስ ጀመርና፡ ኵሉ ሳዕ ደድሕሪ መጽናዕቲ ሒደት ደቓይቕ መዲብና ነቲ ተምሃራይ ናብ ውድብ ኣምላኽ ክንመርሖ ኸም ዚግብኣና ተመኺርና ኔርና። ነታ ኣብ ኣዳራሽ መንግስቲ ኣምላኽ እንታይ እዩ ዚግበር፧ ዘርእስታ ቪድዮን ነታ ሎሚ ፍቓድ የሆዋ ዚገብሩ ዘለዉ መን እዮም፧ ዘርእስታ ብሮሹርን ተጠቒምና ኸምኡ ኽንገብር ንኽእል ኢና። ዕቤት ንዚገብር ተምሃራይ ነታ መጽሓፍ ቅዱስ ዚምህር እትብሃል መጽሓፍ እንተ ወዲእናሉ፡ ምስ ተጠምቀ እውን እንተ ዀነ፡ ነታ “ንርእስኹም ብፍቕሪ ኣምላኽ ሓልውዋ” ዘርእስታ መጽሓፍ ከነጽንዖ ተመኺርና ኢና። ውድብ የሆዋ ነዚ መምርሒ እዚ ዝሃበ፡ ሓደስቲ ደቀ መዛሙርቲ ‘ብእምነት ምእንቲ ኺጸንዑ’ እዩ። (ቈሎ. 2:7) እሞኸ ነዚ ውድብ የሆዋ ዝሃበና ምኽሪ እዚ ንስዕቦዶ ኣለና፧
18, 19. ገለ ኻብቲ ንየሆዋ እነማስወሉ ምኽንያታት እንታይ እዩ፧
18 ንየሆዋ እነማስወሉ ብዙሕ ምኽንያታት ኣሎና! ብዘይ ብእኡ ኽንነብር ኰነ ኽንወሳወስ ስለ ዘይንኽእል፡ ህይወትና ናቱ እያ። (ግብ. 17:27, 28) ክቡር ህያብ፡ ማለት ቃሉ መጽሓፍ ቅዱስ እውን ሂቡና እዩ። ከምቶም ኣብ ተሰሎንቄ ዝነበሩ ክርስትያናት ነቲ እተነግሮም መልእኽቲ ኸም ቃል ኣምላኽ ገይሮም እተቐበልዎ፡ ንሕና እውን ንመልእኽቲ መጽሓፍ ቅዱስ ከም ቃል ኣምላኽ ጌርና ብኣኽብሮት ንቕበሎ ኢና።—1 ተሰ. 2:13።
19 ሳላ ቓል ኣምላኽ፡ ናብ የሆዋ ቐሪብና ኢና፡ ንሱ እውን ናባና ቐሪቡ እዩ። (ያእ. 4:8) ኣባላት ውድቡ ኽንከውን ድማ ፍሉይ መሰል ሂቡና እዩ። ነዚ በረኸት እዝስ ክሳዕ ክንደይ ኰን ኢና እነማስወሉ! ሓደ ኻብቶም ጸሓፍቲ መጽሓፍ መዝሙር፡ “ብተኣማንነት ዜርእዮ ፍቕሩ ንዘለኣለም ይነብር እዩ፡ ንሱ ድማ ሕያዋይ እዩ እሞ፡ ንየሆዋ ኣመስግንዎ” ኢሉ ብምዝማር ነዚ ባህ ብዜብል መገዲ ገሊጽዎ እዩ። (መዝ. 136:1) ኣብ መዝሙር 136፡ እቲ “ብተኣማንነት ዜርእዮ ፍቕሩ ንዘለኣለም ይነብር እዩ” ዚብል ኣዝማች ዕስራን ሽዱሽተ ሳዕ ንረኽቦ ኢና። ንየሆዋን ንውድቡን እሙናት ምስ እንኸውን ንዘለኣለም ስለ እንነብር፡ ሓቅነት እዘን ልቢ ዚትንክፋ ቓላት ክንርኢ ኢና!


text:
ትምህርቲ 23
ጽሑፋትና ዚጸሓፍን ዚትርጐምን ብኸመይ እዩ፧
“ንዅሎም ኣህዛብን ነገዳትን ቋንቋታትን ህዝብታትን” “ብስራት” ንምብሳር ዚከኣለና ዘበለ ምእንቲ ኽንገብር፡ ብልዕሊ 700 ቛንቋታት ጽሑፋት ነዳሉ ኢና። (ራእይ 14:6) ነዚ በዳሂ ዕዮ እዚ ብኸመይ ኢና እንፍጽሞ፧ ብሓገዝ እቶም ኣብ መላእ ዓለም ዚርከቡ ጸሓፍትን ልዕሊ 3,300 ዚዀኑ ተርጐምትን ኢና እዚ ኽንገብር ክኢልና፣ ኵሎም ከኣ ናይ የሆዋ መሰኻኽር እዮም።
እቲ በዅሪ ጽሑፍ ብእንግሊዝኛ ይዳሎ። ኣመሓዳሪ ኣካል ንንጥፈታት እቲ ኣብ ቀንዲ ቤት ጽሕፈትና ዚርከብ ክፍሊ ጽሕፈት ይከታተል። ክፍሊ ጽሕፈት ድማ፡ ነቲ እቶም ኣብ ቀንዲ ቤት ጽሕፈትን ኣብ ገሊአን ኣብያተ ጽሕፈት ጨንፈርን ዜገልግሉ ጸሓፍቲ ዚዓይዎ ዕዮ የተሓባብር። ኣባላት ክፍሊ ጽሕፈት እተፈላለየ ድሕረ ባይታ ዘለዎም ምዃኖም፡ እተፈላለየ ባህሊ ንዘለዎም ሰባት ዚትንክፍ ጽሑፋት ከነዳሉ ሓጊዙና እዩ፣ በዚ ኸምዚ ኸኣ ጽሑፋትና ዓለምለኻዊ ትሕዝቶ ኺህልዎ ኽኢሉ እዩ።
እቲ ጽሑፍ ናብ ተርጐምቲ ይለኣኽ። እቲ ጽሑፍ ምስ ተሰናደወን ምስ ጸደቐን፡ ብኤሌክትሮኒካዊ መገዲ ኣብ መላእ ዓለም ናብ ዘለዉ ጕጅለታት ተርጐምቲ ይለኣኽ፣ ንሳቶም ከኣ ነቲ ጽሑፍ ተርጒሞም ይእርምዎን የጽፍፍዎን። ንትርጕም እቲ ብእንግሊዝኛ እተጻሕፈ ጽሑፍ ምሉእ ብምሉእ ብቛንቋኦም ዜመሓላልፍ “ቅኑዕን ቃላት ሓቅን” ኪሓርዩ እዮም ዚጽዕሩ።—መክብብ 12:10።
ኮምፕዩተር ነቲ መስርሕ የቀላጥፎ። ኮምፕዩተር ናይ ጸሓፍትን ተርጐምትን ስራሕ ኪሰርሕ ኣይክእልን እዩ። ይኹን እምበር፡ ኣብ ኮምፕዩተር ዚርከብ መዝገበ ቓላትን ካልእ ንትርጕምን ንምርምርን ዚሕግዝ ናውትን ነቲ ስራሕ ኬቀላጥፎ ይኽእል እዩ። ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ ማልቲላንጐጅ ኤሌክትሮኒክ ፓብሊሽንግ ሲስተም (መፕስ) ዚብሃል ናይ ኮምፕዩተር ፕሮግራም ኣዳልዮም ኣለዉ። እዚ ፕሮግራም እዚ፡ ብኣማእታት ዚቝጸር ቋንቋታት ክትጽሕፈሉን ንጽሑፍ ምስ ስእሊ ጌርካ ኸተሰናድዎን ጽሑፋት ንሕትመት ከተዳሉን ይሕግዝ።
ሒደት ኣሽሓት ሰባት ብዚዛረብዎ ቛንቋታት እውን ከይተረፈ ጽሑፋት ከነዳሉ ጻዕሪ እንገብር ስለምንታይ ኢና፧ ምኽንያቱ፡ “ኵሉ ዓይነት ሰብ ኪድሕንን ናብ ልክዕ ፍልጠት ሓቂ ኺመጽእን” ፍቓድ የሆዋ እዩ።—1 ጢሞቴዎስ 2:3, 4።
ጽሑፋትና ብኸመይ ይጸሓፍ፧
ጽሑፋትና ብብዙሕ ቋንቋታት እንትርጕሞ ስለምንታይ ኢና፧
ዝያዳ ፍለጥ
ብብዙሕ ቋንቋታት ዚዝመር መዝሙር
ግጥምታት መዝሙር ናብ ብዙሕ ቋንቋታት ምትርጓም ዘለዎ ብድሆታት ኣንብብ።


text:
ብ10 ሓምለ ብውዕዉዕ ናይ መኸተ መንፈስ ዝተኸፍተ መበል 14 ዓመት ፈቲቫል ኤርትራውያን ነበርቲ ሆላንድ፡ ብልዑል ሱታፌ ዜጋታት – ዝተፈላለየ ኣዘናጋዕን መሃሪን መደባት ይቕጽል ኣሎ።
ኣብቲ ብላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲን ግንባርን ጸሓፊ ህግደፍ ኣቶ ኣልኣሚን መሓመድ-ስዒድ ብወግዒ ዝተኸፍተ ፈስቲቫል፡ ኣቦ-መንበር ሃገራዊ በዓላትን ፈስቲቫልን ኤርትራ ኣብ ሆላንድ ኣቶ ሰለሙን ዮሴፍ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ናይ ሎሚ ዘበን ፈስቲቫል፡ መንእሰያት ከም ተሳተፍቲ ጥራሕ ዘይኮኑ ከም ወደብትን ቀለስቲን ኮይኖም ብምስታፎም፡ ቀጻልነቱ ብዝደመቐ ዝተዋሕሰ ዓመታዊ ሃገራዊ ምትእኽኻብ ምዃኑ ዘረጋገጸ ከምዝኾነ ኣብሪሁ።
ቈንስል ኤርትራ ኣብ ሆላንድ ኣቶ ሰለሙን መሓሪ ብወገኑ፡ ንኹሎም ተሳተፍቲ “እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም” ድሕሪ ምባል፡ መንእሰያት ንቕሓቶም ክብ ኣቢሎም ንምዕዋት ሃገራዊ መደባት ውዳቤኦምን ዕጥቆምን ከደልድሉ ፈቲቫል ኤርትራውያን ነበርቲ ሆላንድ፡ ብልዑል ሱታፌ ይቕጽል ብምዝኽኻር፡ ኣብዚ መዳይ’ዚ ተራ ወለዲ ክብ ክብል ጸዊዑ። ኣብ’ቲ ፈስቲቫል፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፡ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ሕብረት ኤውሮጳ ኣቶ ነጋሲ ካሳ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ዝተፈላለየ ሃገራት ኤውሮጳ ዝርከቡ ቈንስላት ኤርትራን ካልኦት ዕድመ ዝተገብረሎም ኣጋይሽን ተረኺቦም ነይሮም።
ካብ ኤርትራ ዝኸደት ጉጅለ ባህሊ ሶይራን ኣብ ሆላንድ እትርከብ ጉጅለ ባህሊ ኤርትራውያን ድማ ድሙቕ ባህላዊ መደባት ብምቕራብ ንተሳተፍቲ ከምዘዘናግዓ፡ እቲ ሓበሬታ ኣረዲኡ።


text:
ንእሽቶይ ዓዲ መቐነይ ነይትስእን ከምዝብሉዎ፤ ሰብ ዲያስፖራ ኤርትራውያን መቐነይ ረኺብና ቀኒና ብሰንኪ ሓንቲ ባንዴራ ብሓደ ኤርትራዊ ምቅጻላ ምኽንያት። እቶም ንዙረት ወይ ዕብዳን ዓዲ ምስ ከዱ’ሞ፤ ኣሸበሸብ ወያኔ ኣብ ከባቢ ጾሮና ወይ ከባቢ ባድመ መጥቃዕቲ ጀሚራ እንድሕር ሰሚዖም ናይ መምለሲ ኣየር ቲኬቶም ኣተዓራርዮም ካብ ኤርትራ ክህድሙ ከም ፍሊት ዝተነፍሓሉ ሃመማ መውጽኢ ቀዳዳት ሃሰው ዝብሉ አምሰሉታት ባንዴራና ተቓጺላ ኢሎም ንብዓት ሓርገጽ ምንባዖም ዘገርም ኣይኮነን። እቲ ዘገርም እዚ ደምበ ተቓውሞ ንሰለ ማሕበራዊ ፍትሕን ንልዕልና ሕግን ደው ኢለ ኣለኹ ዝብል ካብ ሓደ ጽውጽዋይ ናብ ካልእ ሓሸውየ ክነጥር ጊዜ ይዓርቦ ምህላው እዩ።
እዛ ሕጂ ንህዝብን መንግስት ኤርትራ ወኪላ ኣብ ፍቖዶ ው.ሕ.ሃን ሓድነት ኣፍሪቃን ካልእን ተሰቒላ ዘላ ባንዴራ ናይ ኢሰያስ ወይ ናይ ህግደፍ እያ ዝብል ርእይቶ አብ ዝሓለፉ እዋናት ተላዒሉ ለባማትን ሙኩራትን ተቓለስቲ ነቲ ሕቶ ብደቂቕ ርእዮምን መርሚሮምን፤ ጉዳይና ጉዳይ ጨርቅን ሕብርን ዘይኮነስ ጉዳይ ዲሞክራስን ፍትሕን እዩ። ነዚ ሕቶ ናይ ባንዴራ ዝምልስ ኣካል ድማ ካብ ህዝቢ ናብ ህዝቢ ዝተመርጸ ሕጋዊ ዲሞክራስያዊ ብወከልት ህዝቢ ዝቖመ ቅዋማዊ መንግስቲ እዩ ኢሎም ሰናይ መዕለቢ ካብ ዝገብሩሉ ነዊሕ እዋን ኮይኑ። እቶም ናጽነት ዓዶም ክርእዩ ማዕጾ ዝተረገጦም ገዳይም ተቓለስቲ ልቢ ኣዕብዮም ንኹሉ ሓቆፍ ቃልሲ መታን ክህልወና ነቲ መሪር ግናኸ ወሳኒ መድርኸ ኣሜን ኢሎም ተቐቢሎም ቃልሲ ንሓርነት ኣብ ሕጋዊ ቦትኡ ስጋብ ዝበጽሕ ክልቲኤን ባንዴራታት ማዕረ ንማዕረ ክስቀላ ዝበጽሕዎ ስምምዕ እውን አዝዩ ደስ ዘብል ውሳኔ ኔሩ።
እቶም ነዚ ገዲም ወለዶ 40ታት 50ታት 60ታትን ምስዚ ሓድሽ ወለዶ 70ታት 80ታትን 90ታትን ከነላግቦ ዝተበገስና እውን ነዚ ቁዱስ ሓሳባት ኣቦታትናን ኣዴታትናን ተቐቢልና ነቶም ዝፈላልዩና ርእይቶታት ዕሽሽ ኢልና ናብቶም ዘቀራርቡና ጉዳያት ጸቒጥና ክንሰርሕ መሪጽና። ነዘን ክልተ ባንዴራታት ድማ ኣብ እንገብሮ ኣኼባታትን ሰልፍታትን ተሰኪምናየን ብዘይ ዋላ ሓደ ጸገም ክንጉዓዝ ጀሚርና። አብዚ ቀረባ እዋን ግና ኣይግድን ሓደ ሓደ ሰማያዊት ባንዴራ ኣውሊዕ ልዕሊ ሰቦም ትብጽሖም ዝመስሎም ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብኹሉ ሸነኻቱ ክርእዩ ዘይክእሉ ካብ ዘመነ ሓራካን ጀብሃ ዓባይን ኣርሒቖም ክሓስቡ ዘይክእሉ ጸበብቲ ሕሉፋት ነዚ እንትርፎ ስምዒት ካልእ ንቕሓት ኮነ ርድኢት ክውንን ህልዊ ኩነታት ኤርትራ ዘየፍቀዱሉ ብወፍሪ ባርነት ህግደፍ ዝተዳኸመ መንእሰይ ተጠቂሞም ፈላላዩ መርዚ ኣብ ምንዛሕን ስቓይ ህዝብና ኣብ ምንዋሕን ይርከቡ። ንተቓለስቲ ደቂ ሃገር ሽርሕታት ኣዋዲድካ ካብ ቃልሲ ንምውራድ ዝተገብረ ከንቱ ፈተነ ዘስዓቦ ዕንወት ከይሓወየ ሕጂ ካብ ሰብ ይውረድ ናብ ባንዴራ ትውረድ ምብጻሕና ኣዝዩ ዘሕዝን እዩ። እዚ ዘለናዮ ዘመን ትንፋስ ዘይህብ ህዝብን ሃገርን እተድሕነሉ ቀራና እዋን እምበር ነቲ ጊዜኡ ዘሕለፈ ሕንቅል ሕንቅሊተይ ጀብሃን ሻዕብያን እነቃንየሉ ጊዜ ኣይኮነን።
እዛ እዋናዊት ባንዴራ ኤርትራ ከመይ ኣቢላ እያ ባንዴራ ኢሰያስን ህግደፍን ትኸውን ?
እዛ ባንዴራ መቦቆላ ናይ ህ.ግ ኣርማ ምዃኑ ርዱእ እዩ። ህ.ግ ድማ ህዝቢ ኤርትራ ሙሩጻት ደቁ ከፊሉ ናጻ ክወጽእ እንከሎ መሪሕ ተራ ዝተጻወተ ውድብ ምዃኑ ክርሳዕ የብሉን። ብዘይ ምግናን ኣብ ናጽነት ቀረበ ቀረበ ዝበሃለሉ ዝነበረ እዋን ዳርጋ ኩሉ ኤርትራዊ ብኹሉ ዓቕምታቱ ኣካል ህ.ግ ኮይኑ ስለዝተቓለሰ እምበር ህ.ግ በይኑ ኮይኑ ናጽነት ኤርትራ ከውሕስ ምንም ዓቕሚ ኣይምሃለዎን። ተጋደልቲ ተ.ሓ.ኤ እውን እንተኾኑ ነቲ ሕሉፍ ጽልእን ቅርሕንትን ንጎድኒ ገዲፎም ጸሓይና መሊኣ ንኽትበርቕ ከካብ ዝነበርዎ ሃገረ ስደት ኣብ ጎድኒ ህ.ግ ምስላፎምን ምስውኦምን እዚ ግንባር እዚ ናይ ኩሉ ኤርትራዊ ግምባር እምበር፤ ናይ ኢሰያስን ናይቶም ጊዜ ዘይተርክቦም ዝመስሎም በብእዋኑ ዝብሉዑን ዝእሰሩን ዘለው ኣገልገልቲ ኢሰያስ ዝነበሩን ዘለውን ፈጻሚትን ማእከላይ ሽማግለን ግንባር ኣይነበረን። እሞ እዛ ባንዴራ እዚአ ካብ ህዝቢ መንዚዕካ ንውልቀሰብን ንመዳኸርቱን ራሕሪሓካያ ምኻድ ተሰዓርነት ጥራይ እዩ ዝኸውን። ነዛ ኣእላፍ ጀጋኑ ዝወደቑላ ባንዴራ ጽባሕ ንግሆ ምቕያራ ብሓፋሽ እንተተመርጸ ድማ ብኽብሪ ክትወርድ እዩ ዝግብኣ እምበር፤ “ሕነ ቀራናት ንጓዕማማት” ዝዓይነቱ ምቅጻል ትርጉም ኣይህልዎን።
እዛ ባንዴራ ዕላዊት ካብ ትኸውን ጀሚሩ ክንደይ ታሪኻዊ ፍጻመታት ብሰንኪ ተረኽቦታትን ዓንዳሪ ኣካይዳ ኢሰያስን ኣጋጢሙና እዩ። ንኣብነት ጠንቁ ብዘየገድስ ኵናት ምስ የመን ብሰንኪ ደሴታት ዙቑር ሓኒሽ፡ ኵናት ምስ ሃገረ ሱዳን፡ ዶባዊ ኵናት ምስ ኢትዮጵያን ጁቡትን ተኻይዱ እዩ። እዚኦም ኵናታት ዋላ ኢሰያስ ይወልዓዮም ብዘየገድስ እቶም በጃ ህዝብን ሃገርን ዝተሰውኡ ደቂ ሃዝቢ ናይ ህዝቢ እመበር ናይ ኢሰያስ ስውኣት ኢልካ ምምዳቦም ፖለቲካዊ ተልሜደንንነት እዩ ክበሃል ዝከአል። ንምንታይከ ነቶም ስድራ እዞም ስውኣት ክትንክፍ ዝኽእል ተኣፋፊ ሕቶ አምጺእና ቁስሊ እዞም ኣቦታትን ኣዴታትን ንጎድእ። ነቲ ኵናት ደው ከብልዎ ወይ ክቃወሙዎ ዝነበሮም እቶም ሓላፍነት ናይ ህዝቢ ተሰኪሞም ክንሶም ኢሰያስ ስረኦም ዘፍትሖም ስማውያን ሚኒስተራትን ጀነራላትን እምበር እቶም ብዘይ ኣፍልጦ ሃገር ተወሪራ ተባሂሎም ኩቡር ዋጋ ዝኸፈሉ ስውኣት ኣይኮኑን። እሞ እዞም ስውኣት ክቕበሩ እንከለው ዝለበስዋ ባንዴራ ናይ ህዝቢ ዶ ዋላስ ናይ ኢሰያስን ህግደፍን።
እቶም ኣብ ታሪኽና ንዘንተ እለት እንዝክሮም ከም ኣቦና ወልደኣብ ወልደማርያምን ዑመር ሃኪቶን ዝኣመሰሉ ተቓለስቲ ክቕበሩ ከለው ቃሬዛኦም ዝሸፈነ ባንዴራ ከመይ ዘይባንዴራና? ድሕሪ ናጽነት እንተኾነ እውን ክንደይ ሓቀኛታትን ፈተውቲ ህዝብን ደቂ ሃገር ዝኾኑ ተጋደልትን ፍሉጣት ስነጥበበኛታትን ሬሳኦም ምስ ዘሰነይት ባንዴራ እንታይ ጽልኢ ኣለና? ኣትሌታትና ንመቃዳድምቶም ራሕሪሖም ብዓወት እንክኣትው ክብርናን ዝናናን ሓፍ እንከብሉ ዘምበልብሉዋ ባንዴራስ ንመን ኢኹም ክትህብዋ ደሊኹም? ነቲ ኤርትራን ህዝባን ንመጻኢ ክህሉው ዘይደሊ በላዕ ሰብ ኢሰያስ? እንድዒ ጌጋ ደአ ይኽለኣለይ እምበር ኢሰያስ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ንላዕሊ ንደምሒትን አርበኞች ግንቦት ሰባትን ዝፈቱ ካብዛ እዋናዊት ባንዴራና ንላዕሊ ነታ ቀጠልያ ብጫ ቀይሕ ዝሕብራ ባንዴራ ኢትዮጵያ ዘለዎ ፍቕሪ ዝዓቢ ኮይኑ እዩ ዝስመዓኒ።
ትርጉም እዋናዊት ባንዴራ ኤርትራ
ትርጉም እዋናዊት ባንዴራ ኤርትራ እንድሕር ብዕምቆት ካብ ስሚዒት ወጺና ርኢናዮ ካብታ ናይ ፈደረሽን ባንዴራ ዘይንእስ ትርጉም ዝሓዘለ እዩ። ንጸጋታት ባሕርና፡ ንዝኸፈልናዮ መስዋእቲ፡ ንእንምነዮ ልምዓትን ብሩህ መጻእን ዝሓዘለት ባንዴራ እንታይ ኣበሳ ኣለዋ እንትርፎ መራሕቲ ህግደፍ ዘውርዱልና ዘለው ኣደራዕ። እዚ ክብል ከለኹ ምስ ኣውሊዕ ባንዴራና ምንም ዘጻልእ ጉዳይ የብለይን ምስ’ዛ ባንዴራ ኣቦታተይ ኣባሓጎታተይ። ድሕሪ ናጽነት ንሳ ቀጺላ ኔራ እንትትኸውን እውን ደስ ምስ በለኒ ኔሩ ካብዚ ሕጂ ንሰምዖ ዘለና ዘይተደልየ ገልታዕታዕ ከማን ምደሓንና ኔርና። የግዳስ ንሳ ካብ እትወርድን ካብ እትትካእን ርብዒ ዘመን ተቖጺሩ እዛ ሓዳሽ ባንዴራ ካብ እትመጽእ ጥራይ ሚልዮናት ኣእላፍ ተወሊዶምሲ ዓብዮም ከማን። እሞ ሕጂ ልዕሊ 80% ኤርትራዊ ብዛዕባ እታ ዝሓለፈት ባንዴራ ምንም ዝጭበጥ ኣፍልጦ ዘይብሉ ክንሱ ኣውሊዕ እንዳበልካ ምጉስጓስ ምስ ምንታይ ክቑጸር ይከኣል። እንድሕር አውሊዕ ክትምለስ ተደልዩ እውን መርሓባ ኢልና ክንቅበላ እንታይ ጸገም ኣለዎ ጥራይ ህዝቢ ይምረጻ እምበር። እሞ እዚ ካብ ኮነ እቲ ሓቂ ንምንታይ ኢኹም ዘይትገድፍዎ ነዚ ህዝቢ ካብ ወግሐ ጸብሐ ፋላላዩ ነገራት እንዳምጻኹም ነቲ ባይታ ዘቢጡ ዘሎ ምትእምማን ቃልስን ደቂ ሃገርን መሊስኩም ትሕቲ ባይታ ትቐብርዎ።
ሓደ ካብቲ ዝቐርብ ብዛዕባ እዛ እዋናዊት ባንዴራ ርእይቶ እንታይ ዝብል’ዩ፤ ኣክንዲ ቀጠልያ አውሊዕ ዝሓረረት ብጫ ዝሕብራ ኣውሊዕ ዝሓዘት እያ ዝብል ምስ ሰማዕኩ ከይገረመኒ ኣይተረፈን። እዋይ ኣንታ እንታይ እዩ ወሪዱና ክትብል ትግደድ። ባንዴራ ዓለማት ከይድካ ክትርእይ ድማ ትግደድ። ባንዴራ ኣልጀርያ ቀይሕ ወርሒ፡ ባንዴራ ጋና ጸሊም ኮኾብ፡ ባንዴራ ካናዳ ቀይሕ ቆጽሊ ተሰሊመን ምስ ረኣኻየን ደቂ ዓድና እንታይ ምስ በሉ ዜጋታት ናይዘን ሃገራት እንተዝኾኑ ትብል። ቀይሕ ወርሒ ወይ ጸሊም ኮኾብ ዝብሉዎ የለን ኢሎም ዶ ምስ ሞገቱ? ወያ ንነብሳ ኮይና ነዓና ከማን ስርናይ ሊኢኻ ዘዕበየትና ካናዳኸ ቀጠልያ ሰዊት ስርናይ እምበር ቀይሕ ቆጽሊ ኣይግበአን ኢሎም ኣብ ፈይስ ቡክ ኵናት ከይጅምሩ’ውን ትፈርሃሎም።
ዊዒልና ሓዲርና ፍቕሪ እዩ ዝስዕር
ደገፍቲ ህግደፍ ብፍላይ ድማ እቶም ካብ ሓሙሽተ ሜትሮ ኣርሒቖም ክሓስቡ ዘይክእሉ በሃማት ስሕዋትን ነዛ ባንዴራ ኣብ ቆቢዕ፡ ክራቫታ፡ ካሚቻ፡ ዙርያ፡ ነጸላ፡ ሻርባ፡ ጽላል ወዘተ ኣስፊሮም ከምታ አመሎም ከኹድዱ እንተራናዮም ዋላ’ኳ ንግዜኡ ብልጭ እንተበልና ብዙሕ ክንግደሰሎም የብልናን። ንሶም እኮ ካባና ዝገደዱ ኣንጻር ሕልንኦም ዝቃለሱ ውሽጦም ሑሩራት እዮም። እንድሕር ከይተሓለልና ፍቕሪ ኣርእናዮም ናብና ዝመጹሉ መዓልቲ ርሑቕ ኣይኮነን። ባንዴራ ምቅጻል ድማ ነቲ ኣብ መንጎ ደገፍትን ተቓወምትን ዘሎ ቅርሕንቲ ከጋድድ እምበር ምንም ካልእ ረብሓ የብሉን። ነዛ ባንዴራ ድማ ንስኻ ኣንታ ደላይ ለውጢ ምስ መዛኑኻን ብጾትካን ኢኻ ኣብ ፍቖዶ በረኻን ጣሻን ወዲቕካላ። ትማሊ ትማሊ ንክረምቲ ናብ ኤርትራ ክመጹ ከለው በለስ ኢልካ ትጽውዖም ዝነበርካ ናይ ትርፊ ጊዜ ሃገራውያን ብምንም መለክዒ ነዛ ባንዴራኻ ክግብቱ ኣይበቕዑን እዮም። ሰማያዊት ኣውሊዕ ባንዴራኻ ሕድሪ ስለ ዘጽናዕካ፤ እዛ እዋናዊት እውን ባንዴራኻ ብኣኣ ጠቕሊልካ ብጾትካ ስለዝቐበርካ። እንታይ ገደሰካ ብጨርቂ ብሽፎን ትዛረብ። ትማሊ ትማሊ ወርሒ ሰነ ብድምጽኻ ንተልአቪቭን ጀነቫን ዘንቀጥቀጥካ ውጻእ መዓት ከመይ ጌረ ንበድኒ ህግደፍ ይቐብር ኢልካ ሕሰብ እምበር፤ ከም ሽንቲ ግመል ጨርቂ ትንደድ አይትንደድ ክትብል ጊዜኻ ከተዕርብ ኣየምሕረልካን እዩ። ህዝብና ዘድልዮ ዘሎ ንኢሰያስን ጭፍርኡን ዘቃጽል ተባዕ ሃገራዊ እምበር ጨርቂ ኣቃጺልካ ዝመጽእ ለውጢ እንተዝህሉ፤ ኣዴታትናን ኣደ ዓባየታትናን ዝርካበን ሽፎን ኣኪበን ሓዊ ሮኪዔን ቃል ቃል አቢለን ከምታ ንናጽነት ሕጂ’ውን ቀደም ሓራ መውጽኣና ኔረን።
ሰሎሙን ገብረእየሱስ
ኦክላንድ ካሊፎርንያ


text:
ሓረስታይ ኪዳኑ ግርማይ ሓደ ካብቶም ማእኸል ምርምር ሕርሻ ኽሊ ትግራይ ኣብ ተግባራዊ ምርምር ዘሳትፎም ዘለዉ ተመራመርቲ ሓረስቶት እዮም
ማእኸል ምርምር ሕርሻ ትግራይ ካብ ውሽጥን ወፃእን ሃገር ዝረኸቦም ውፅኢታት ቴክኖሎጂ ብቕንዕና ብምቕባልን እቶት ዘሰስኑ መይላታትን ብምትግባር ኣብ ወረዳ ሓውዜን ጣብያ ደብረ ብርሃን ኣብነታዊ ሓረስታይ ምዃኖም ኣረጋፆም ኣለዉ፡፡
ተመራማራይ ሓረስታይ ኪዳኑ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ኣየርላንድ ኣብ ዝተኻየደ ዓለም ለኸ ዋዕላ ተግባራዊ ምርምር ተሳቲፎም እዮም፡፡ ኣብቲ ዋዕላ ምስ ተወከልቲ ለሴቶን ማላውን ከምኡ’ውን ምስ ካብ ካልኦት ሃገራት ዝመፁ ሓረስቶት ተመኩሮ ተለዋዊጦም እዮም፡፡
ሓረስታይ ኪዳኑ ዓመታዊ እቶት ብምርካብ ውሕስና መግቢ ስድረኦም ብተግባር ዘረጋገፁ ሓሙሽተ ደቆም ኣምሂሮም ናብ ዝላዓለ ደረጃ ስራሕ ዘሰጋገሩ ህርኩት ገባር እዮም፡፡
ብዋናነት ኣብ ፍርያት ድንሽን ሽኮር ድንሽን፣ ኮሚደረን ሽጉርትን፣ ስርናይን ስገምን፣ ትሩንጕን ኣራንሽን፣ ንህብን ምሩፃት ዓሌት ከፍትን ኣድሂቦም ይሰርሑን ሓደሽቲ መይላታት ሕርሻ ግብራዊ ይገብሩን ኣለዉ፡፡


text:
ክፍሊ ሃገራዊ ድሕነትን ነተን በብምምሕደር ከባቢአን ዝምልምለንን ዘዉፍረንን ብዋህዮታት ዝፍለጣ ደቂ ኣንስትዮ ንነበርቲ ከባቢአን ልዕሊ ካልእ እዋን ከጽነዓን ከስደዓን ተነጊሩወን ከምዘሎ ወኪል ድምጺ መድረኽ ካብ ከተማ ኣስመራ ኣረዲኡ።
ድሕሪ’ቲ ኣብ ራብዓይቲ ሰሙን ናይ ወርሒ መጋቢት 2016 ሓላፊ ሃገራዊ ድሕነት ብርጋደር ጀነራል ኣብራሃ ክሳ ተረኺቡሉ ብፕረዚደንት ኢሳያስ ዝተኻየደን መደባት ስራሕ ዝተዋህበሉን ምስጢራዊ ኣኼባ እዩ እዚ ስለያዊ ንጥፈታት ክኸርር ዝጽዉዕ ትእዛዝ ዝመሓላለፍ ዘሎ።
ኣብ’ቲ ምስጢራዊ ኣኼባ፥ ኣብ ውሽጥን ወጻኢን ክካየድ ዝጸንሐ ስለያዊ ንጥፈታት ከምቲ ዝድለ ኽሕይል ብዘይምጽንሑ ደምበ ተቛውሞ ብኹሉ ሸነኻቱ ተርኒዑ ከምዘሎ፥ ቅድሚ ምጽንባል ብሩራዊ ኢዮቤል መዓልቲ ናጽነት ድማ ነዚ ደምበ ንምውዳቕ ኩሉዓይነታዊ ስጒምትታት ክትግበር እዩ ብፕረዚደንት ኢሳያስ መምርሒ ተዋሂቡ።
እዚ ብክፍሊ ሃገራዊ ድሕነት ንዋሂዮታት ተዋሂቡ ዘሎ ትእዛዝ እምበኣር ኣካል ናይቲ ብፕረዚደንት ኢሳያስ ኣብ’ቲ መደባት ስራሕ ዝቐረበ ከምዝኾነ ዝጠቐሰ ወኪልና፥ ኣብ ሃገራት ወጻኢ ንዝይሕል ዘሎ ምንቅስቓስ ደለይቲ ፍትሒን ፖለቲካውያን ሓይልታትን ንምቕታል እዉን በቲ ክፍሊ ኪካየድ ዝጸንሐ ንጥፈታት ዓቕሚ ሰብን መሳርሒ ገንዘብን ተወሲኹሉ ንኽቀላጠፍ ጻዕርታት ተጀሚሩ ከምዘሎ ኣገንዚቡ።
እዘን በቢምምሕዳር ከባቢአን ተወዲበን ካብ ክፍሊ ሃገራዊ ድሕነት ንዝወሃበን ስራሕ ዝዓማ ዋሂዮታት ፥ ህዝቢ ኣብ ዝመጽእ ዘሎ ጽምብል ናጽነት ኩሉ ገዲፉ ክዋሳእን ደገፉ ንመንግስቲ ዓጸፋ ከመስክርን ንምድፋኡ ዝተፈላለዩ ሜላታት የተግብራ ኣለዋ ጥራይ ዘይኮነ፥ ኣብ ከባቢአን ናይ ዝርከቡ ነበርቲ ደገፍን ፖለቲካዊ ኣረኣዪያን እንዳመዘና ጸብጻበን ናብ ክፍሊ ሃገራዊ ድሕነት ብቐጻሊ እየን ዘሕልፋ።
እዚ ብውሑዳት ዋህዮታት ደቀንስትዮ ዝፍጸም ዘሎ ናይ ምጽንጻን ተግባራት ኣካል ናይቲ ተመሳሳሊ ስለያዊ ስራሓት ኮይኑ ኣብ ዝመጽእ እዋን ብኻልኦት ውዳበታት ስለያ ህግደፍ ማለት ንኡስ ዞባታት ግንባር መንእሰያት ሰራሕተኛታት መንግስቲ ናይ ወጻኢ ጨናፍር ህግደፍ ወዘተ ከነቕርብ ኢና።


text:
ካብ 3 ክሳብ 5 ሓምለ ኣብ ከተማ ጊሰን ብውዕውዕ ሃገራዊ መንፈስ ዝተኻየደ መበል 19 ፈስቲቫል ኤርትራውያን ነበርቲ ጀርመን፡ ንጥምረትን ሓድነትን ህዝቢ ኤርትራ ብዘንጸባርቕ ምዕሩግ ኣገባብ ከምእተዛዘመ፡ ካብ’ቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣመልኪቱ። እቲ “ልምዓት ብጽንዓት” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ብጸሓፊ ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራስን ፍትሕን ኣቶ ኣልኣሚን መሓመድ-ስዒድ ዝተኸፍተ ፈስቲቫል፡ ሰሚናር ብዛዕባ ህልው ኩነታት ሃገርን ተራ ዜጋታት ኣብ መደባት መኸተን ልምዓትን፡ ንቈልዑን ዓበይትን ዝምልከት መደባት፡ ከምኡ’ውን ካብ ኤርትራ ዝኸዱን ኣብ ጀርመን ዝርከቡን ህቡባት ስነ-ጥበባውያን ዘቕርብዎ ባህላዊ መሰናድኦታት ዘጠቓለለ’ዩ ነይሩ። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ንተሳተፍቲ ኣብ ዝገበሮ ሰሚናር፡ ንህልው ኩነታት ሃገር ብመንጽር ዞባውን ዓለማውን ምዕባለታት፡ ከምኡ’ውን ኣንጻር ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ዝካየዱ ዘለው ተጻብኦታትን ተራ ዜጋታት ኣብ ምምካቶምን ኣመልኪቱ ሰፊሕ መግለጺ ሂቡ። ንኤርትራ ብወተሃደራዊ መገዲ ንምንብርካኻ ዝተኻየደ ፈተነ ብጽኑዕ ሓድነትን ሓያል መኸተን ህዝቢ ኤርትራን ሓይልታት ምክልኻሉን ፍረ- ኣልቦ ምስ ኮነ፡ ሕብርታት ዝቐያይሩ ዝተፈላለዩ ቊጠባውን ፖለቲካውን ሽርሕታት ክካየዱ ምጽንሖም ዘነጸረ ሚኒስተር ዑስማን፡ እንተኾነ ግን
እዚ’ውን ነቲ ህላወን ክብርን ሪሙ ልዕሊ ማንም ዝሰርዕ ህዝቢ ዝብድህ ከምዘይኮነ ኣብሪሁ። ብጉልባብ “ሰብኣዊ መሰላት” ንኤርትራ ንምጽላማ ኣብ ቀረባ ግዜ ንዝተጠጀአ ውዲት ኣመልኪቱ ድማ፡ ሚኒስተር ዑስማን ሳልሕ፡ እቲ ውዲት ብመሰረቱ መሰረት ዘይብሉን ሕቡእ ኣጀንዳ ዘለዎን ምዃኑ ንህዝቢ ኤርትራን ዓለምን ብሩህ ከምዝኾነ ብምጥቃስ፡ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ዝርከብ ህዝቢ ኤርትራ ብዘርእዮ ዘሎ መኸተ ከምዝፈሽል ኣረጋጊጹ። ሚኒስተር ዑስማን ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ዝካየዱ ተጻብኦታት ሕጂ’ውን ሕብሮም ደኣ ይቕየር’ምበር ዘቋርጹ ከምዘይኮኑ ብምሕባር፡ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ዝርከብ ኤርትራዊ ንቕሓቱ ብምብራኽን ውዳቤኡ ብምውርጻጽን ዓጸፌታ ክምልሰሎም ከምዝግባእ ኣገንዚቡ።


text:
ሃገራትን ህዝብታትን
ናብ ሊክተንሽታይን እተገብረ ምብጻሕ
ኣብ ዓለም ሓንቲ ኻብተን ዝነኣሳ ሃገራት እያ። እዛ ኣብ ኣኽራን ኣልፕ እትርከብ ሃገር፡ ምስ ስዊዘርላንድን ኦስትርያን እያ እትዳወብ። ኣብ ዝሓለፈ ዘመናት፡ ሰልታውያንን ሪሽያውያንን ሮማውያንን ኣለማናውያንን ኣብዚ ኸባቢ ይነብሩ ነይሮም እዮም። ሎሚ ድማ፡ ዳርጋ ኽልተ ሲሶ ዚኸውን ህዝቢ ሊክተንሽታይን፡ ዘርኢ እቶም ቅድሚ ኣስታት 1,500 ዓመት ኣብቲ ኸባቢ ዝሰፈሩ ኣለማናውያን እዮም።
ወግዓዊ ቛንቋ ሊክተንሽታይን ጀርመንኛ እኳ እንተ ዀነ፡ ኣብ እተፈላለየ ኣቝሻት እተፈላለየ ላህጃታት ይዝረብ እዩ። ኣብታ ሃገር ባህላዊ ዝዀነ ምግቢ፡ ቱዊርካ ረበል ዚብሃል ካብ ዕፉን ዚስራሕ ምግብን ካስክኖፐፈል ዚብሃል ጅብና (ፎርማጆ) ዝበዝሖ ፓስታን እዩ።
ናብታ ዓዲ ምብጻሕ ዚገብሩ በጻሕቲ፡ ብበረድ እተሸፈነ ኣኽራንን ሓምላይ ሽንጥሮታትን ስፍራታት ኣታኽልቲ ወይንን እተፈላለየ ዓይነት ኣትክልትን ኪርእዩ ይኽእሉ እዮም። ንኣብነት፡ ኣብዛ ኣብ ኣልፕ እትርከብ ኣዝያ ንእሽቶ ሃገር ዳርጋ 50 ዓይነት ተኽሊ ኦርኪድ ኪርከብ ይከኣል እዩ። ሊክተንሽታይን ኣብያተ መዘክራትን ኣዳራሻት ትያትራትን ወይኒ ዚዳለወሉ ቦታታትን እውን ኣለዋ። በዚ ምኽንያት እዚ ድማ፡ ኣብ ሓጋይ ኰነ ኣብ ክረምቲ በጻሕቲ ይመጹ እዮም።
ናይ የሆዋ መሰኻኽር ካብ 1920ታት ኣትሒዞም፡ ኣብ ሊክተንሽታይን ዕዮ ስብከቶም የካይዱ ኣለዉ። ኣብዚ እዋን እዚ ድማ፡ ንደቂ ዓድን ንበጻሕትን መልእኽቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዚምህሩ ኣስታት 90 ዝዀኑ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኣብታ ሃገር ኣለዉ።


text:
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ባህልን ቋንቋ ትግርኛን ንምዕባይን ፀሓፍቲ ንምትብባዕን ዓሊማ፣ ሰላሳን ኣርባዕተን ዝተፈላለዩ ዓይነታት መፃሕፍቲ ኣብ መላእ ትግራይ ንዝርከባ ኣብያተ ትምህርትን ኣብያተ ንባብ ህዝብን ዝሓገዘት 19 ሚያዝያ 2007 ዓ.ም እዩ።
እዞም ኣብ ምዕባለ ባህልን ቋንቋን ዓብዪ ለውጢ ከምፅኡ ዝኽእሉ መፃሕፍቲ፣ ኣብ ዞባ መቐለ ንዝርከባ ኣብያተ ትምህርትን ቤተ መፃሕፍቲ ህዝብን ድሕሪ ምሃብ ናብ ኩለን ወረዳታት ከምዝከፋፈል ኣብ ማልት ሓላፊ ኬዝ ቲም ትግበራ ልምዓታዊ ፕሮግራም ኣይተ ተወልደ ገ/መድህን ሓቢሮም።
ንሸውዓቴና ክፍላተ ከተማን ክልተ ኣብያተ መፃሕፍቲ ህዝብን ሕድ ሕድና ዝተውሃበና ከክልተ ሚእትን ኣርባዓን መፃሕፍቲ፣ ፅርየት ትምህርቲ ንምርግጋፅ ኣብ ንገብሮ ፃዕሪ ልዑል ኣስተዋፅኦ ዝገብር ‘ዩ ብምባል መደረ ዘስምዑ ተወካሊ ክፍላተ ከተማ ዞባ መቐለ ሓላፊ ክፍሊ ትምህርቲ ክፍለ ከተማ ዓይደር ኣይተ ኣብርሃም ገብረ ፃድቕ እዮም።
ኣይተ ኣብርሃም ነቲ ሓገዝ ምስተቐበሉ ኣብ ዘስምዑዎ መደረ፣ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ቅድሚ ሀዚ’ውን ተመሳሳሊ ሓገዝ መፃሕፍቲ ምግባራ ብምዝኽኻር፣ ማልት ትገብሮ ዘላ ሓገዝ ብቐሊሉ ዘይርአን ብፍላይ ንተምሃሮናን ደረስትናን ዘተባብዕ ልዑል ሓገዝ ስለዝኾነ፣ ኣዚና ኢና ነመስግን ኢሎም።
ንደረስትን ፀሓፍትን ብምውካል መደረ ዘስምዑ ኣይተ ነጋ ዘርኡ ድማ “ቀጥተኛ ወገን ህዝቢ ዝኾነት ማልት ትገብሮ ዘላ ኩለመዳይ ኣበርክቶ ኩላትና ነስተማቕሮ ጉዳይ እዩ፤ ንሕና ደረስትን ፀሓፍትን መፃሕፍቲ ፅሒፍና ሰኣን ዘሐትመልናን ዝዕድገናን ብዙሕ ፀገም ኣሕሊፍና ኢና ድሕሪ ምባል፣ ማልት ፀገምና ተገንዚባ ክንፅሕፍን ክንደርስን ብምትብባዓ ታሕጓስና ልዑል ምዃኑ እናሓበርኩ፣ እዛ ናብ መላእ ትግራይ ፍልጠት ትዝርግሕ ሓረስታይ ማእገርናን ፅላልናን ዝኾነት ማሕበር ክንሕብሕባ ይግባእ” ክብሉ ገሊፆም።
ኣብ ዓለምለኸ ቤት ፅሕፈት ማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣብ ዝተኻየደ ስነ ስርዓት ርኽክብ ተረኺቦም ንተወከልቲ ክፍላተ ከተማ መፃሕፍቲ ዘረከቡ፣ ዳይረክተር ዳይረክቶሬት ኮሚኒኬሽንን ርክብ ህዝብን ማልት ኣይተ ወልደስላሴ ረታ እዮም።
ኣይተ ወልደስላሰ ሽዑ ኣብዘስምዑዎ መደረ፦ ማልት ኣባላታ ብዝልግሱዎ ሃፍቲ ዝተፈላለየ ማሕበረ ቁጠባዊ ፀገማት ህዝባ ንምፍታሕ ቀንዲ ጠመተኣ ፅርየት ትምህርቲ ኣብዘረጋግፁ ስራሕቲ ጌራ ኣብ ምንቅስቓስ ከምትርከብን፣ ብፍላይ ካብ 2005 ዓ.ም ጀሚራ ብትግርኛ ዝፅሕፉ ፀሓፍቲ ምብርታዕ ከም መደብ ሒዛ ኣብ ምትግባር ከምትርከብ ሓቢሮም።
እዚ ሓገዝ መፃሕፍቲ ንቕድሚት ‘ውን ኣበርቲዓ ከምትቕፅለሉ ዝገለፁ ኣይተ ወልደስላሰ፣ በዞም ናይ ቡዙሓት ደረስቲ ፍልጠት ዝተፅሓፉ መፃሕፍቲ ተምሃሮ ትግራይ ባህሊ፣ ታሪክ፣ ቋንቋን መንነቶምን ፈሊጦም ክዓብዩ ዘይነዓቕ ኣበርክቶ ከምዘለዎ ብምግላፅ፣ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣባላታ ክስስኑ ተጋሩ ፅሓፍቲ ክእለትን ሙያኹምን ተጠቒምኩም ክትሰርሑ እፅውዕ ኢሎም።
Click here to see more Photos...


text:
ኣብ መሰረተ ልምዓት ቴክኖሎጅን ሓይልን ዝተሰርሐ ስራሕቲ ዕውታት ነይሮም
መቐለ ጥሪ 20/2009(ድወት)ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ መሰረተ ልምዓት ቴክኖሎጂ መራኸብን ተሓዳሲ ዕውታት ስራሕቲ ከምዝወገነ ገሊፁ፡፡
ኣብቶም ዝሓለፉ 2 ዓመት 17 ሃገራት ኣፍሪካ ክልል ኣየረን ናፃ ብምግባር ርክበን ከዕብያ ከምዝተገበረ ዝገለፀ እቲ ሕብረት ኣብ መሰረት ልምዓት ጥንኩር መርሃ ግብርን ውፅኢታዊ ፓሊስን ስትራቴጅን ሓንፂፀን ክሰርሓ ከምዝተገበረ ሓቢሩ፡፡
ብመሰረት እዚ ኣብታ ኣህጉር ስሉጥ ፀገማት ዝፃወርን ነዊሕ ዓመት ዘገልግል ዝርግሐ መሰረተ ልምዓት ምውጋን ከምዝተኽኣለ ብምግላፅ ብፍላይ ኣብ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪካ ተግባራዊ እናኾኑ ዝፀንሑ 28 ምስ ሓይሊ ማይ ዘዛመደ ዝተፈላለዩ ፕሮጀክታት ክፍፀሙ ሓገዝ ከምዝተገበረ ኣመልኪቱ፡፡
እዞም ፕሮጀክታት ብቐንዱ ኣብ ሃገራት ኬኒያ፣ ኢትዮጵያ፣ ኮሞሮስ ፣ ጅቡትን ሩዋንዳን እናተሰርሐሎም ይርከብ፡፡
ብኒኒቬቲቭ ተሓዳሲ ሓይሊ ኣፍሪካ ኣቢሉ ሃገራት ኣብ ዓውደ ኢነርጂ ባዮ ቴክኖሎጂ ዝሓሹ ምንቅስቃሳት ከምዝነበሩ ዝገለፁ ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ 2020 ኣፍሪካ ካብቲ ዓውዲ 10ሽሕ ጊጋ ዋት ሓይሊ ምፍራይ ክትኽእል ሃገራት ፃዕሪ ክገብራ ዝስርሑ ስራሕቲ ከምዘለው ድማ ኣብሪሁ፡፡
ኣበ ዓውዲ መጓዓዝያ’ውን እንተኾነ ልምዓት እቲ ዞባ ዘራኸቡ መንገድታትን ዝርግሐ መሰረተ ልምዓት ባቡርን ትኹረት ተዋሂቡ ከምዝተሰርሐሉ እቲ ሕብረት ይገልፅ፡፡


text:
%@LANGUAGE="JAVASCRIPT" CODEPAGE="65001"%>
ኣንጻር ምልኪ ብኣጉኡ ኣይተኻየደን ምባል ነቶም ተባዓት ስለ ህዝቦም ጠጠዉ ዝበሉ ጀጋኑ ክሳብ ሕጂ ኣብ መቑሕ ዘለዉ ገለዉን ዝተሰዉኡን ምዝንጋዕ ይመስል።
እቲ ፈተነ ብበበይኑ ምኽንያታት ይፈሽል ብምንባሩ ግና ነቶም ሰብ ታሪኽን ንሃንቀዉታ ህዝብን ዉሽጦም ሕሩራት ጌሩዩ ሓሚስዎም። ታሪኽ ክደጋገም ንቡር ኣብ ዝኾነሉ ወቕቲ ድማ ሓደ ድሕሪቲ ካልእ ብእብረ ጌጋታት ኣብ ክንዲ ምድጋም መምሃሪ ኣብክንዲ ዝኸዉን እንተላይ እቲ ኣብ ነጻ ዝኾና ሃገራት ዝቃለስ ከይተረፈ ንኢድ ኣእታዉነትን ስለያዊ ስልካን ህግደፍ ማዕጾ እናኸፈተ ባዕሉ ንባዕሉ ክዳኸም ጸኒሑሎ ዛጊትዉን እቲ ፈተነ ዉጥም ቅልቅል ኣይገደፈን ።
ሀ / ከም ተመኩሮ እቲ ናይ ግዜ ረፍረንዱም 1993 ጽፈት ምዉዳብ ዝጎደሎን ዝተጎዛዘየን ናይ ካድረታትን ላዕለዎት ናይ መንግስቲ ሰበ ስልጣናትን ከምዘይናቶም ርእዮም ደገፍ ዝነፈግዎን እንተላይቶም ደንግዮም ኣብ ዘዝተላእኩዎ ሃገራት ዝተረፉ ናይ ሽዑ ካድረታት ናይቲ ስርዓት ኣግዲዖሞን ነቲ ሰይጣናዊ ካባ ዝለበሰ ዉልቀ-ሰብ ካብ ዉድቀቱ ኣድሒኖሞንዮም።
ንሱ በቲ ሸሓጢ ቃላቱን ከዳዕ ባህርያቱን ኣብ ዉሽጢ ኣስመራ(ስታዱዩም) ንመሰረታዊ ዲሞክራሲያዊ ሕቶ መላእ ተጋደልቲ ቀሊልን ሽዑ ንሽዑ ክፍታሕ ዝኽእልን ጌሩ ብምስሉይ ኣቀራርባ ቀሪቡ ካብታ መፈንጠራ ወጺኡ፡ ንንጹሃት ካድረታት ድሕሪ ሰዓታት ብጸጥታኡ ክለቕሞም ከሎ ኩሎምዞም ሕጂ ዝብከየሎምን ህዝቢ ዝሓዝነሎምን ዘሎ ኣፎም ዓቢሶም ብምንባሮምን ኣይፋል ስለዘይበሉን ካብ 5 ዓመት ክሳብ ሕልፈት /ሞት/ ክፈርዶምን ከሕቅቖምን ክኢሉዩ።
ለ/ እቲ ዘይንቡርን ዘይሕሰብን ብብረት ዝተለብለበ ምንቅስቓስ ስንኩላን ማይሓባር ናይ 1994 እዉን እንተኾነ ዝተወደበ ብዘይምንባሩን ካብ ሰብ ሕልና ደገፍ ስለዝተነፍጎን ንኣረሜንነት ትእዛዝ ሚኒስትሪ ዉሽጣዊ ጉዳያት ኣይፋል ዝብል ሓደ ሓርበኛ ካብቲ ሚኒስትሪ ስለዝተሳእነን ቀጺሉዉን ነቶም ሽዑ ዝተሰዉኡ 14 ንጹሃት ተጋደልቲ ቅድም ንሃገራዊ ነጻነት ኣካሎም ዝጎደሉ ሽዑ ንስለ መሰል ደቂ ሰባት ዝተጣበቑ ስለምንታይን ኣብ ምእንቲ እንታይን ኢሉ ዘጻርን ንተጠያቒ ኣብ ፍርዲ ዘቕርብን ሓደ ካብ መላእ ባይቶ ኤርትራ ዘይምርካቡን ኣብ ዓለምና ካብ ዝዝንተዉ ፍሉያትን ኣሕዘንትን ታሪኽ ኮይኑ ምትራፉዩ።
ሐ/ እቲ ብዉልቀ ካድረታት ጀሚሩ ናብ እኩብ ጉጅለታት ዝለሓመ ኣብ ኣብያተ ጽሕፈታት ኢሚግረሽንን ጉምሩክን ( ካብ 1995--ክሳብ 1997 ) ብስልካ ስለያ ህግደፍ ምሕቃቕ ጀጋኑ ገዳይም ተጋደልትን ዓበይቲ ካድረታትን ክሳራ ህዝቢ ኣብ ታሪኽ ቃልሲ ጸረዚ ዉልቀ ምልኪ ብኽብሪ ተሰኒዱሎ።
መ/ እቲ ብመልክዕ ቅርጺ ማሕበር ሸዉዓተ ምውዳባቱ ጀሚሩ ከም ሮማዲ ኣስፋሕፊሑ ዝነበረ ዳርጋ ሰለስተ ርብዒ ላዕለዎት ሓለፍቲ ክፍልታትን ዓበይቲ መራሕቲ መንግስታዊ ትካላትን ዝተሳተፍዎ ጸኒሑ G-15 ዝተሰምየ ፍጥነት ዝጎደሎ መቐይሮ መድረኽ ናይ 2001 ብሳዕቤኑ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዉሽጢ ናይ 30 ዓመታት ናይ ቃልሲ ተሞኩሮ ዘጥረዮም ናይ ሃገር መራሕቱ ዝኸሰረሉን ጸሊም ታሪኽ ናይዚ ዉልቀ-መላኺ ዝተጋህደሉን ዘይሃስስ በሰላን ኣሎ።
ሰ -/ እቲ ኣብ ዲያስፖራ ዝተወደበ ናይ ምሁራት ምንቅስቓስ ቀልጢፉ ኣብ ዉሽጡ ዝነቕዐ ናይ 2001—2002 ብ G-13 ዝፍለጥ ምስ ኩሉ ብቕዓቱ ንስልካ ስለያ ስርዓት ህግደፍ ክምክትን ከለልን ዘይከኣለ ሓድነት ዝጎደሎን ቀልጢፉ ዝበርዓነንከ።
ረ -/ እቲ ብስም ምሕዝነት ዝጀመረን ብብዙሓት ሕማማት ክገማማዕ ዝተራእየን ስም ቀይሩ ኪዳን ዝተጸዉዐን ክርዳድን ስርናይን ሓዊሱ ዝተጋዕዘ ብሰንኪ ቅርሕንትን ዉልቃዊ ምትህልላኻትን ሞራል ህዝቢ ዝረመሰ ነዊሕ ዕድመ ተቓዉሞ ዘለዎ ግና ልሉይን ብቑዕን ተሞክሮ ዘይደለበ ኩሎም ተደሚሮም መከራ ህዝቢ ኣጋዲዶም ዕድመ ምልካዊ ስርዓት ለቂቦምዮም።
ሕጂኸ ኩሎምዞም ጌጋታት እዚኦም ክድገሙድዮም ወይስ ነዚ ሓደ እግሩ ኣብ ጉድጋድ ኣትዩ ዘሎ ሬሳ ስርዓት ከዳግሙ ወይ ከቃብጹ? መንዩ ብቐዳምነት ካብዞም ዓበይቲ ጌጋታት እዚኦም ክምሃርን መድረኽ ዝሓቶ ዕማም ክዓምምን ? ብዘይቀለዓለም እቲ እጅግኡ ሰብሲቡ ተበጊሱ ዘሎ ኮሚሽን ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለዉጢን እቲ ንቕድሚት ዝደፍኦ ዘሎ ዉፉይ ተቓላሳይ ህዝብን ሓላፍነታዊን ታሪኻዉን ፍጻመ ክፍጽሙ ይሕተቱ ኣለዉ።
ኣብ መደምደምታ ኣይትትሃመል ኣይትዘንጋዕ ብልሕኻ ኣብ ልዕሊ ተኻሉ ደቂ ሃገር ኣርእዮ ።ነቓዕ ዝበሃል ዕጾ። ተስፋ ተነቢሩልካሎሞ ስዉኣትካ ደብስ ።ኣብ ዉሽጥኻ ንዝቕልቀሉ ኣስጋእቲ ቀልጢፍካ መሓዎም ። ናህርኻ ወስኸሉ ግዜ ዘሎካ ኣይመስልንዩሞ መንፊትን መኹባዕትን ካብ ኢድካ ኣይትፍለ።
ዓወት ንሃገራዊ ዋዕላ ።
ዉድቀት ንምልካዊ ስርዓት ኣስመራ ።
ሞጎስ ታኺታ ካብ ደምበ ኣለና።
1/2/2011


text:
ሰሎሞን ወዲ ዳዊት ከኣ ኣብ መንግስቱ ጸንዔ። እግዚኣብሄር ኣምላኹ ድማ ምስኡ ነበረ፡ ኣዝዩ ልዕል ኣቢሉ ኸኣ ኣዕበዮ።
ሰሎሞን ድማ ንብዘሎ እስራኤል፡ ንሓላቑ ሽሕን ሚእትን ንፈረድትን ንዂሎም መሳፍንቲ እስራኤልን ዋናታት ማይ ቤት ኣቦታት፡ ተዛረቦም።
እቲ ሙሴ ባርያ እግዚኣብሄር ኣብ በረኻ ዝገበሮ ናይ ኣምላኽ ድንኳን ምርኻብ ኣብኡ ስለ ዝነበረ፡ ሰሎሞን፡ ብዘሎ ማሕበር ከኣ ምስኡ ናብቲ ኣብ ጊብዖን ዘሎ በሪኽ ከዱ።
ግናኸ ዳዊት ኣብ የሩሳሌም ድንኳን ተኺሉሉ ነበረ እሞ፡ ነቲ ታቦት ኣምላኽ ካብ ቂርያት - የረዓም ናብታ ንሱ ዘዳለወትሉ ቦታ ኣደይብዎ ነበረ።
እቲ በሳልኤል፡ ወዲ ኡሪ ወዲ ሁር፡ ዝገበሮ መሰውኢ ኣስራዚ ግና ኣብ ቅድሚ ማሕደር እግዚኣብሄር ነበረ። ሰሎሞንን እታ ማሕበርን ከኣ ኣብኡ ይጥይቑ ነበሩ።
ሰሎሞን ድማ ናብኡ ደዪቡ፡ ኣብቲ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ኣብቲ ድንኳን ምርኻብ ዝነበረ መሰውኢ ኣስራዚ ኣብ ልዕሊኡ ሽሕ ዚሐርር መስዋእቲ ሰውኡ።
ኣምላኽ ከኣ በታ ለይቲ እቲኣ ንሰሎሞን ተራእዮ፡ እንታይ ከም ዝህበካ ለምን፡ ድማ በሎ።
ሰሎሞን ከኣ ንኣምላኽ በሎ፡ ንስኻ ነቦይ ዳዊት ዓብዪ ምሕረት ገበርካሉ፡ ንኣይ ድማ ኣብ ክንዳኡ ኣንገስካኒ።
ዎ እግዚኣብሄር ኣምላኽ፡ ምብዛሑ ኸም ሓመድ ምድሪ ኣብ ዝዀነ ህዝቢ ንስኻ ኣንጊስካኒ ኢኻ እሞ፡ ነቲ ነቦይ ዳዊት ዝነገርካዮ ቓል ሕጂ ፈጽሞ።
ነዚ ዓብዪ ህዝብኻ እዝስ መን ኪፈርዶ ይኽእል፡ እምበኣርሲ ኣብ ቅድሚ እዚ ህዝቢ እዚ ኽወጽእን ክአቱን ጥበብን ፍልጠትን ሀበኒ፡ በለ።
ኣምላኽ ድማ ንሰሎሞን፡ እዚ ኣብ ልብኻ ስለ ዝነበረ፡ ነዚ ኣብ ልዕሊኡ ዘንገስኩኻ ህዝበይ ምፍራድ ምእሻቲ ኽትክእልስ፡ ጥበብን ፍልጠትን ኪውሀበካ ስለ ዝለመንካ እምበር፡ ሃብትን መዛግብትን ክብረትን ወይ ነፍሲ ጸላእትኻ ወይ ነዊሕ ዕድመ ኻብ ዘይለመንካስ፡
ጥበብ ፍልጠትን ተዋሂቡካ ኣሎ። ድማ ቅድሜኻ ንዝዀነ ዘበለ ንጉስ ከምኡ ዝበለ ዘይነበሮ፡ ብድሕሬኻ ዚትንስእ ዘበለውን ከምኡ ዝበለ ዘይረኽቦ፡ ሃብትን መዛግብትን ክብረትን ክህበካ እየ፡ በሎ።
ሰሎሞን ድማ ካብቲ ኣብ ጊብዖን ዝነበረ በሪኽ ካብ ቅድሚ እቲ ድንኳን ምርኻብ ናብ የሩሳሌም መጸ። ኣብ ልዕሊ እስራኤል ከኣ ገዝኤ።
ሰሎሞን ድማ ሰረገላታትን ፈረሰኛታትን አከበ፡ ሽሕን ኣርባዕተ ሚእትን ሰረገላን ዓሰርተው ክልተ ሽሕ ፈረሰኛታትን ነበርዎ። ኣብ ከተማታት ሰረገላን ኣብ የሩሳሌምን ምስ ንጉስ ኣቐመጦም።
እቲ ንጉስ ድማ ኣብ የሩሳሌም ወርቅን ብሩርን ከም እምኒ ገበሮ፡ ንቄድሮስውን ኣብ ቈላ ኸም ዘሎ ሳግላ ዝምብዛሑ ገበሮ።
እቶም ንሰሎሞን ዝነበርዎ ኣፍራስ ከኣ ካብ ግብጺ እዮም ዜምጽእዎ ዝነበሩ፡ ናይ ንጉስ ነጋዶ ብጒዕዞታት፡ ነንጒዕዞ ብዋጋኡ፡ ተቐበልዎም።
ሰሰረገላ ብሹድሽተ ሚእቲ ሲቃል ብሩር፡ ፈፈረስ ከኣ ብሚእትን ሓምሳን ዐዲጎም፡ ካብ ግብጺ ኣምጽኡ፡ ከምኡ ድማ ብኢዶም ንዂሎም ነገስታት ሔታውያንን ንነገሰታት ሶርያን የውጽኡሎም ነበሩ።


text:
ኣብ ኣምቦን ከባቢኡን ምቑፃር ድምፂ ተወዲኡ ግዚያዊ ውፅኢት ተለጢፉ።ብመሰረት ወግዓዊ ዘይኮነ ግዚያዊ ውፅኢ ኣብ ክልል ደቡብ ዝተወዳደሩ ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስ ተሳዒሮም ኣለው።ተቓውምቲ ነቲ ከይዲ እንትኸሱ ገዛኢ ፓርትን ኣፈፀምቲ መረፃን ግን እቲ ምርጫ ብዴሞክራሲያውን ሰላማውን መነግዲ ተዛዚሙ ይብሉ ኣለው።
ኣብ ኣምቦ ንቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ዝተወዳደሩ ናይ መድረኽ ምኽትል ኣቦ መንበር ዶ/ር መረራ ጉዲና እቲ ምርጫ ናይ መንግስትን ምምሕዳርን ጣልቃ ምትእትታው ዝተርኣየሉ እዩ ይብሉ።
ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ገዛኢ ፓርቲ ናይ ኦሮሞ ህዝቢ ዴሞክራሲያዊ ውድብ /ኦህዴው/ ኣብ ኣምቦ ኣቶ ኣሸናፊ ጨመዳ ግን ሰለማውን ዴሞክራሲያውን ዝኾነ ምርጫ እዩ ተኻይዱ ኢሎም።
ፀገም ነይሩ ኢሎም ቅሬታት ዘቕረቡ ተቓወምቲ ትማሊ ይኹን ሎማዕንቲ የለን ክብሉ ንናይ መድረኽ ኽስታት ይምልሱ።
ንመድረክ ወኪሎም ኣብ ሾኔ ዝተወዳደሩ ኣቦ መንበር መድረኽ ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስ ዝተስዓሩ ይመስሉ ብመሰረት ወግዓዊ ዘይኮነ ግዚያዊ ውፅኢት።
ኣብ ቦሎሶ ሶሪ ዝተወዳደሩ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳልኝ ብሰፊሕ ድምፂ ተዓዊቶም ኣለው።ንዝርዝሩ የድምፁ።


text:
%@LANGUAGE="JAVASCRIPT" CODEPAGE="65001"%>
ኣለና
ህዝቢ ኤርትራ ብሰንኪ ጨፍጫፊ ስታሊናዊ ሜላ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ንበይኑ ኣብ ውሻጠ ገዝኡ’ምበር ኣብ ጽርግያ ኮይኑ ዓው ኢሉ ንክዛረብ ኣይተዓደለን።
ኢሳይያስ ንመብዛሕትኦም እዞም ናይ ሎሚ ላዕለዎት መኮንናቱን ናብ ደገ ብዓቢ ምስጢር ዝለኣኾም ሰባትን ኣብቲ ከቢድ ገበኑ ከም ዝካፈሉ ስለዝገበረ፤ ክሳብ ናይ መወዳእታ ብሓደ ኢዮም ክጠፍኡ። “ብባሊቃ ዝሸገጉ መኮንናት ኢሳይያስ እቲ ናይ ቀደም ኤርትራዊ ደሞምሲ ኣሎ’ዶ?” ዝብል ትሒም-ትሒም ህዝብና ካብ ነዊሕ ዓመታት ከቃልሖ ጸኒሑ ኢዩ። ኣብዘን ዝሓለፋ 10 ዓመታት ባርባራዊ ግፍዕታት እዚ ስርዓት፣ ህዝብና ብተስፋ ኣብ ዝጽበየሉ ዘሎ ግዜ፣ “…እዚ ርጉም ኢሳይያስ፣ ኣይከርምን ኢዩ!...ሎሚ ሓጋይ ኣኺሉዎ ኢዩ። ክሳብ መስቀል…ክሳብ ሸሃር ሮማዳን ኣይክጸንሕን ኢዩ… ወ.ዘተ…” ክበሃል ከም ዝጸንሐ ኩላትና እንፈልጦ ሓቂ ኢዩ። ንውድቀቱ መን ዘይጸለየ…መን’ከ ዘይነብዐን ዘይተማህለለን!
‘ኢሳይያስ ኣኺሉዎ ኢዩ’ ዝበሃለሉ ሰዓት ግን ሕጂ ኢዩ። እቲ ትንቢት ብዙሓት ዜጋታትና ሎሚ ጋህዲ ክኸውን ኢዩ። ልኡኽ ጥፍኣት’ምበር ናይ ሰላም ባህጊ ናፊቑ ዘይፈልጥ ኢሳይያስ፣ ሎሚ’ውን ምስ ጎረቤት ሱዳን ምትኹታዂ ጀማሚሩ ከም ዘሎ ንሰምዕ ኣሎና። ኣሽካዕላል ንጎረባብቲ ግን ኣኺሉ’ዩ። ናይ ኲናት ሓሙኽሽቲ’ምበር ናይ ሰላም ቡቕሊ ክርኢ ዘይደሊ ኢሳይያስ’ምበኣር ውድቀቱ ዘበስር ናይ መወዳእታ ነጋሪት ኢዩ ዘስመዓና ዘሎ።
ኢሳይያስ ከም ቁርዲድን ትዃንን ደም ሰብ እናሰተየ ዝነብር፣ ወኪል ጣኦታትን ኣባ ጓይላ ናይ ምትሃት ጭራሕ-ምራሕን ኢዩ። ኢሳይያስ መስፈሪ ዘይርከቦ ገበታ መርገም ዝተሰከመ ፍጡር ኢዩ። ኣብ ዓለምና እቲ ዝኸበረ ፍጡር ወዲ ሰብ ኢዩ። ኣይኮነን ዝብል ኣሎ ድዩ? ስለዝኾነ ድማ ኣብ ታሪኻዊ ጉዕዞ: ወድ-ሰብ ምቕታል እቲ ዝዓበየ ገበን ንክኸውን ማሕበራዊ ግዴታ ኮነ።
ኣብቲ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንምስጢራቱ ቀቢሩዎ ዝጓዓዘሉ ዝነበረ ግዜ፣ ኢድ ዝሓወሱ ክፍረዱ ድዮም ክመሓሩ ንህዝቢ ኤርትራ ኢዩ ዝግደፍ’ምበር፣ ዝኾነ ሰብ ‘መዓለሽ’ ናይ ምባል መሰል የብሉን። ገበናት ኢሳይያስን ሰብ ኪዳኑን ካብ ዕለት ምስላፉ ክሳብ’ዚ ግዜ’ዚ ኩሉ ሰብ ዘዝፈልጦ ክዝርዝር ሃገራዊ ግዴታ ምዃኑ ክስቆረና ይግባእ። ሃገራዊ ጻውዒት ድማ ይቐርብ ኣሎ። ክንዮ’ዚ ግን ኣብ ዝርዝር ኣይንእቶ፣ ደጊም ነዚ ጽሑፋት’ውን ካብዚ ኣይትቐጽል ምባሎም፤ ‘ዘይኩርምትኻ ሑጻ እንተትቑርጥመሉ’ ዝበሃል ልቦና ዘለዎ ምስላ ወለዲ ምዝካር ጥራይ ይኣክል።
በብቑሩብ እቶም ሰብ ድጉል ዕላማታትን ሰብ ኪዳኑ ንኢሳይያስን፣ ኣብ መቑሎ ከም ዝተነስነሰ እንጣጢዕ ጠራዕራዕ ክብሉ ምጅማሮም ኣየገርምን ኢዩ። ቃላት ደርዲርካ ንሰባት ምእማን ግዚኡ ሓሊፉ ኢዩ። ‘ተቓወምቲ ኢና፣ ኣንጻር ኢሳይያስ ኢና’ ምባል ካብቲ ንህዝብና ዝጸዓነ ደናጉላ እንኮ እምኒ ዝፍንቅል’ውን ኣይኮነን። እቶም ተቓወምቲ መሰል ካብ ኢሳይያስ ብጥንቃቐ ዝተላእኩ ሃሱሳት፣ ኣንጻር ህግደፍ ብዝምልከት እንታይ ክዛረቡ ከም ዝግባእ ተማዒዶም ዝተላእኩ ኢዮም። ‘’…ውልቀ-ምልካዊ፣ ማፍያዊ፣ ዓንዳሪ፣” ምባል ያኢ ተቓዋማይ ተቖጺሩስ ኣሽካዕላል ጸወታ! ስለዚ ሎሚ እታ መራር ሓቂ ካብ ጉድጓድ ክትወጽእ እንከላ፤ ዝዓከሰ ቦምባ እንተደርበዩ ዘገርም ኣይኮነን።
ንኺድ!...ኢሳይያስ ግን ንመዋእሉ ደም ንጹሃት እናሰተየ ክነብር ኣይክእልን ኢዩ። ሎሚ ነቲ ዝሰተዮ ደምና ዘጉስዓሉ ግዜ በጺሑ ኣሎ። ጉዳይ ኢሳይያስን ህግደፍን ተወዲኡ ኢዩ። “…ክሳብ መወዳእታ ጥይትን ሰብን ተዋግኡ፣ ኣነ ድማ ከም ሃጸይ ቴዎድሮስ ሽጉጠይ ሰትየ ክስዋእ እየ” ዝበለ መንግስቱ ሃይለማርያም፤ ንሰራዊቱን ደገፍቱን ናብ ሓዊ ኣእትዩ ናብ ዚምባብወ ኢዩ ዝሃደመ። እዞም ናይ ብርዒ ኣናብር ኣብ ቅድሚ’ቲ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ዘለዓዕሎ ዘሎ ዓርሞ ደው ዝብሉ እንተኾይኖም ከኣ ክንርኢ ኢና።
ንሕና ኤርትራውያን ዘይተወድአ ጉዳይ ኣሎና። ነዚ ንዕስራ ዓመታት ኣብ ዘይግበኦ መንበር ዝተቐመጠ ወኪል ዲያብሎስ ዝፈጠሮ ምብትታን ህዝቢ ብኣውራጃ፣ ሃይማኖትን ብሄርን ናብ ንቡር ክንመልሶ ንሕተት ኣሎና። ሎሚ ክንዮ ሰላማዊ ቃልሲ፣ ክንዮ ሰላማዊ ሰልፍታትን ፓል ቶክን ክንጥምት ይግባእ። ሓደ-ሓደ መድረኽ ፖለቲካ ዘየድልየሉ ሰዓታት ከም ዘሎ ኣብ ግዜ ህግደፍ ብንጹር ይርአ ኣሎ። ለካ ሓቁ ኢዩ ነይሩ ኣብ 1975 ገዲም ተጋዳላይ ኣቦና መሓመድ ዑመር /ኣቡ ጥያራ/ “ፖለቲካ በትሪ ሕማቓት ኢያ” ዝበለ፣ ምስ ሎሚ ይሰማማዕ።
እቲ ናጽነት ንምርግጋጽ ዝተኸፍለ ሓሽከት ህይወት ደቂ ኤርትራ፣ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ መስተርሆት ክፈጥር’ምበር ኣብ ክሳዱ መስገደል ንክኣስር ኣይኮነን ፍንጫሕ መሰንገልኡ ዝወፈየ። ልዕሊ 65 ሽሕ ሂወት ዝኸፈለ ህዝቢ ኤርትራ ከምዚ ክፍደ ንመስደምም ኢዩ። ኣብ ኤርትራ ነስፍ-ወከፍ ስድራ-ቤት ካብ 1-5 ሂወት ሞባእ ንናጽነት ከፊላ ኢያ። ካብቶም መስርዕ ዝኾኑ ናብ ሜዳ ዝተሰለፉ ኣሕዋት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ግን ብጥይት ዝተተንከፈ’ውን ኣይነበሮምን። ከምታ ዝወጽኡዋ ከኣ ኣብ ሜዳ ተመርዕዮምን ተፋርዮምን ብሰላም ናብ ኣዲኦም ኣዳነሽ ተመሊሶም።
እዚ ሎሚ ዝረኣየና ዘሎ ብሰላም ምእታው ደቀቦይ ኣፈወርቂ ቀሊል ይመስል። ግን ኢሳይያስ ኣብ ሜዳ ንነብሱ ጥራይ ኣይኮነን ካብ ሞት ዝሕልዋ ዝነበረ። እንከላይ ንኣሕዋቱ’ውን ሓልዩዎም፣ ኣብቲ ኣደራራስ ብቦምባ ዝነበረሉ ርሱን ጥምጥም ንከይኣትዉ ተኸላኺሉሎም’ምበር ንበይኖም መልኣከ-ሞት ኣይፈንፈኖምን። ህዝቢ ኤርትራ ‘ምስ ሕሱም ኣይትቑጸር ስንቅኻ፣ ቅድም ተሰከመን ደሓር ከኣ በርኩተን ይብለካ’ ከም ዝበሃል፤ ምስ ሕሱም ተላፊንና ንሕና ሰብ ጽሕፍቶ።
ህዝቢ ኤርትራ ኣብቲ መጀመርያ ንናጽነቱ ኢሉ ብዕጥቂ ብረት ንምምካት ክብገስ እንከሎ “ናጽነትኩም ንምርካብ 65 ሽሕ ሰባት ክትከፍሉ ኢኹም” ዝብል ነቢይ እንተዝነግሮስ እንታይ’ኮን ምመለሰ እዚ ህዝቢ? እስከ ብመንጽር ናይታ ዕንዱን ሕንጢትን ተሰኪማ ብሰላም ንገዝኣ ዝኣተወት ስድራ-ቤት ኣፈወርቂ ኣብርሃም፤ ናይ ክልተ ፈጺመን ዝጸነታ ስድራ ቤታት ኣብነት ንርአ፦
ደም ሰማእታት ንከንቱ ተዃዕዩ ኣይተርፍን ኢዩ። ኣብ ሜዳ ኤርትራ ብዘይካ’ቲ ካብ ኣፈ-ሙዝ ጸላኢ ብዝወጸ ጠያይት፤ ብጥይት ኢሳይያስ ዝተረሸኑ ጀጋኑ ኤርትራውያን ውሑዳት ኣይነበሩን። ኣብዚ ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ ኢለ ዝጽሕፈሉ ዘለኹ ኣርእስቲ፣ ንሕና ሰብ ደም ኢሳይያስ ስለዝኾንና ሕነና ክንፈዲ ክንብገሰሉ ዝግባኣና ግዜ ሎሚ ኢዩ። በዓል ደም ፈጺሙ ክድቅስ ኣይክእልን ኢዩ። ምኽንያቱ ብገንዘብ፣ ወርቂን ኣልማዝን ዘይኮነስ ብህይወት ዝእወዶ ዕዳ ስለዘለዎ። ስለዚ ክሳውዲ ጀጋኑ ከም ንዳእቲ ስምስም ዝቖርጽ ዝነበረ ሰብ ፍርዱ ካብ ህዝቢ ክሳብ ንሰምዕ ዝግ ኢልና ምጽባይ ከድልየና ኢዩ።
ኢሳይያስ ዕድመ ስልጣኑ ንምንዋሕ ሓደስቲ ሓለፍቲን ሓድሽ ኣወዳድባን ኢዩ ዝፈቱ። እዚ ድማ ካብ ሜዳ ብስም /ተኽሊጥ/ ዝጥቀመሉ ዝነበረ ብልሓት ኢዩ። ሎሚ ዝና ሜጀር ጀነራላት ባይታ ዘቢጡ ኣብ ዘለወሉ ግዜ፣ እሙናት ኣዕሩኽቲ ኢሳይያስ ዘለዉ ብ/ር ጀነራላትን ኮሎኔላትን ኢዮም። ብግልባጡ ከኣ ዝና ሓለፍቲ ፖለቲካ ከም በዓል ዘምህረት ዮሃንስ ኣንቆልቊሉ፣ እቶም ኣብ መመዓልቲ ንመልሓሶም ወቒሮም ዝትንስኡ ከም በዓል ኣሕፈሮም ተወልደ መምህር ኣብ ቤት ትምህርቲ ካድረታት ናቕፋ ዘሎ ብኢሳይያስ ግዝያዊ መስተፋቕር ረኺቦም ኣለዉ። ግርንቢጥ ስርዓተ-ህግደፍ ከምዚ ኢዩ።
ብጊሓቱ ዘርኢ ክርዳድ ዝተለመ ኢሳይያስ’ምበኣር ክሳብ ዕለተ ሞቱ ኣንጻር ኤርትራውያን ዝለጎማ ምንሽር ንዜጋታት ካብ ምቕንጻል ደው ከብላ ኣይኮነን። ሎሚ ኣብዚ ንሞት ርብዒ ጎደል በጺሑሉ ዘሎ ግዜ፣ ህግደፍ ከኣ ንክቕበር ቋሬጣ ኣብ ዝእዘዘሉ ዘሎ ወቕቲ ኣእዳውና ኣጣሚርና ተዓዘብቲ ጥራይ እንተድኣ ኮይንና ጽባሕ ኣሕሕሕ! ኢልና ዘይንመልሶ ዕድል ወለዶና ቁልቁል ዝኣፉ ንደፍኦ ከም ዘለና ጌርና ንርኣዮ። ኢሳይያስ ካብ ሰብዓታት ክሳብ ሎሚ ንዝፈጸሞም ገበናት ብዘይ ደገፍ ናይ ካልኦት ኣይነበረን። እታ ምሐ ንዕርክነትን ዝምድናታትን እናነፈየት ናብ መንፍፊት ምስ ኣሕለፈቶ ሎሚ እቶም ናይ መወዳእታ ሰብ ዕላማ ኣብዛ ዝኣረገት መንፊት ተኣኻኺቦም ኣለዉ።
ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ጽሑፈይ ከም ዝገለጽኩዎ ዕርክነትን ኪዳንን ኢሳይያስን ፊሊጶስን ክንርኢ ምዃንና ኣብ ትጽቢት ከም ዝጸናሕና እዝክር። ናብ ውጹእ ምልኪ ሜ/ር ጀነራል ፊሊጶስ ‘ነቐዘ’ ኣብ እንምለሰሉ ግዜ ድማ ብዙሓት ኣብነታት ክቐርቡ ይኽእሉ’ዮም። እቲ ኣብ ረብሓ ዝተሰረተ ዝምድንኦም ካብ ምቕንጻል ኢብራሂም ዓፋ ከም ዝጀመረ ድማ ርኢናዮ ኢና።
ዕርክነቶም ብዶላር ኢዩ። ብድሕሪ ምድምሳስ ግንባር ሰሜናዊ ምብራቕ ሳሕል ናይ ሽዑ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት ናይ ሎሚ ጀነራላት፣ ካብ ዝተደምሰሰ መዓስከራት ጸላኢ እልቢ ዘይነበሮ ገንዘብ ክድልቡ ጀሚሮም ኢዮም። ፊሊጶስ ወልደዮሃንስ ኣብ ወርሒ ጥሪ 1990 ብኢሳይያስ ተመሪጹ ናብ ደቡባዊ ምዕራብ ኢትዮጵያ ክፍለ ሃገር ወለጋ፣ ኣሶሳ ኣብ ዝተባህለ ቦታ ሰራዊት መሪሑ ተላእከ። ኣብ ኣሶሳ ናይ ወርቂ ዕደና ስራሓት ብናይ ደገ ኣውፈርቲ ይካየድ ከም ዝነበረን፣ ሓውሲ ፕሮሰስ ዝተገብረሉ ኣብ ኮንተይነራት ዝተኣከበ ሃብታም ሓመድ ወርቂን ልዕሊ 30,000 ኩንታል ጽሩይ ቡን ተኸዚኑ ከም ዝነበረን ኢሳይያስ ብስለያ በጺሑዎ ነበረ።
ንሰራዊት መሪሑ ብከሰላ ዝኣተወ ፊሊጶስ፣ ምስ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ሱዳን ብጉዳይ ሰራዊት ጆን ጋራንግ /SPLA/ ብዝተገብረ ምርድዳእ ኣብ ሓጺር መዓልታት ናብ ኣሶሳ ኣትዩ በርቃዊ መጥቃዕቲ ድሕሪ ምግባሩ ብቕጽበት ናብ ኤርትራ ተመልሰ’ሞ፣ ካብ ውግእ ናብ ውግእ ድማ ኣብቲ ብስርሒት ፈንቅል ዝፍለጥ ምሕራር ከተማ ባጽዕ ኣርከበ። ካብ ኣሶሳ ዝተረኽበ ወርቂን ቡንን ከኣ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ተረከቦ። ብድሕሪ ምሕራር ከተማ ባጽዕ፣ ኣብ ደቡባዊ ግንባር ዝነበረ ፊሊጶስ ወልደዮሃንስ፣ ነቲ ንምስካሙ ዝኸበዶ ገንዘብን ወርቂን ሽዑ ኣብ ዓዲ ጥልያን ንዝነበረት ሓብቱ ጸዊዑ ኣብ ዓዲ ቀይሕ ረኸባ። እቲ ዘገርም ሓብቱ ድሕሪ ኣስታት 18 ዓመታት ንሓዋ ፊሊጶስ ረኺባ ኣይ ሰሙን ኣይ ሳልስቲ ሓንቲ ለይቲ ጥራይ ምስኡ ሓዲራ ንጽባሒቱ ናብ ሱዳን ተበገሰት።
ፍልይቲ ቶዮታ ምስ እሙን ኣውቲስታ ተዳልያ፣ ምስጢራዊ ባልጃታት ጽዒና ካብ ዓዲ ቀይሕ ቀጥታ ብዘይ ዕረፍቲ ናብ ካርቱም ኣብጺሓታ ተመልሰት። እታ መኪና ንሓብቲ ፊሊጶስ ካርቱም ንከተብጽሓ ኢሳይያስ ኣይፈልጥን ነይሩ ምባል ግርህነት ኢዩ። ምኽንያቱ ንመኪናን ኣውቲስታኣን መሕለፊ /ተስሪሕ/ ክግበረሎም እንተኾይኑ ብዘይ ኣፍልጦ ኢሳይያስ ኣይከውንን ኢዩ። እምበኣርከስ ምእካብ ገንዘብ ሰብ ጽሮራን፣ ሞባእ ሂወት ምኽፋል ዜጋታት ንናጽነትን ማዕረ-ማዕረ ኣብ ዝኸደሉ ዝነበረ ዓመታት፤ ኢሳይያስ ዘይባረኾን ዘይተኻፈሎን ረብሓ ኣይነበረን።
ኣብ ኣሶሳ ዝነበረ ፍሉይ ተርእዮ መስዋእቲ ገዲምን ሓላፊ ኣሃዱ ኮማንዶን ዝነበረ ተጋዳላይ መኮነን ተኽለ /ጉብጣን/ ኢዩ። ኣብ ኣሶሳ ናብ ግድን ክቕንጸል ዝነበሮ መኮነን /ጉብጣን/ ድማ ብመደብ ኢሳይያስን ብትእዛዝ ፊሊጶስ ተቐንጸለ። ኣገባብ ቅንጸላ መኮነን ተኽለ ኣብ ዝቕጽል ግዜ ክቐርብ ኢዩ። ሰባት ብምቕንጻል ንኢሳይያስ ደስ ዘበለን ከም በዓል ርባዕን መሰለስን ካብ ዘዝተረኽበ ዶላራትን ንብረትን መማቕልቱ ዝኾነ ሜ/ር ጀነራል ፊሊጶስ ወልደዮሃንስ’ምበኣር ቃሕ ዝበሎ ክገብርን ክእዝዝን ሓቁ ኢዩ።
ኣብ 2002 ሓደ መዓልቲ ኢሳይያስ ኣብ ከተማ ኣቑርደት ናይ ኣባላት ባይቶ መመረቕታ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፣ ምስ ፊሊጶስ ክልቲኦም ጥቓ-ጥቓ ኮፍ ኢሎም ነበሩ። እቲ ኣብ ስርሒት ዞባ ክልተ ከም ሪፖርተር ኮይኑ ዝሰርሕ ዝነበረ ምኩር ጋዜጠኛ ኣቡበከር ዓብደል ኣወል ብዘይ ኣፍልጦ ሜ/ር ጀነራል ፊሊጶስ፣ ብምርድዳእ ሙስጣፋ ኑር-ሑሴንን ቤት ጽሕፈት ኢሳይያስን ናብ ምምሕዳር ዞባ ጋሽ ባርካ ተቐይሩ ነበረ። ኣብቲ ምምራቕ ባይቶ ተረኺቡ ብካሜራ እናሰኣለ ሞያዊ ስርሑ ኣብ ዝጀመረሉ ግዜ፣ ኣብ ቅድሚ’ቲ እኩብ ህዝቢን ኢሳይያስን፦
“ንዓስከ ወተሃደር! ነቲ ካሜራ ዝስእል ዘሎ ሰብ ሒዝካ እሰሮ። ሕጂ ከኣ ናብ ባረንቱ ፕሪማ ካንትየሪ ኣብ ዘሎ ተሓድሶ ውሰዶ” ኢሉ ኣዘዞ። ኩሉ ሰብ ኣቕባሕብሐ፣ ኢሳይያስ ኣብ እዝኒ ፊሊጶስ ጽግዕ ኢሉ፦ “እቲ ምእሳር ብድሕሪ ኣኼባ ይኹነልካ። ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ጽቡቕ ኣይኮነን፣ ሕጂ ግደፎ ስርሑ ይስራሕ” በሎ። ብብድዐ ዝሰኸረ ሜ/ር ጀነራል ፊሊጶስ ግን ዓው ኢሉ “ኖ! ከምዚ ዝበሃል ዘረባ የለን። ወተሃደር ዝተኣዘዝካዮ ግበር! ኪድ ቀልጥፍ እሰሮ። ሕጂ ሙስጥፋ ከይዱ የውጽኣዮ” በለ። ኣቡበከር ዓብደል ኣወል ድማ ኣብ ፕሪማ ካንትየሪ ንልዕሊ ሓደ ዓመት ተኣስረ። በዓልቲ ቤቱ ከምቲ የማነ ባርያ ንቤት ማእሰርቲ ደርግ ብኣብነት ዘናቢል ዝደረፈሉ፤ በዓልቲ ቤቱ ንኣቡበከር ድማ ጽቡቓት ዘናቢል ኮሎኲና ሒዛ ናብ ቤት ማእሰርቲ ስርሒት ዞባ ሓደ ብምምልላስ ላሕ በለት።
ሜ/ር ጀነራል ፊሊጶስ ወልደዮሃንስ ነቲ ምስ ጉጅለ 15 ተዳናጋጻይ ኢዩ ተባሂሉ ዝጥርጠር ዝነበረ ተጋዳላይ ገርጊስ ግርማይ /ሸኽ ዛይድ/ ሰብ ልኢኹ ብወተሃደራዊት መኪና /ኦራል/ ንክጭፍቖ ኣዘዘ። ገርጊስ ግርማይ ካብ ከረን ናብ ኣስመራ ብመኪንኡ ኣብ ዝተበገሰሉ ግዜ፣ ኦራል ደድሕሪኡ እናተወንጨፈት፣ ንሱ ድማ ብመስትያት እናተዓዘባ ኣብ ዝጎየሉ ዝነበረ ግዜ፤ ኣብ ቢንቶ ሓሊብ መንተል ኣርኪባ ሃረመቶ። መኪና ተጨፍሊቓ ክትድርበ እንከላ፣ ገርጊስ ግርማይ ብወዝቢ ደሓነ። እቲ ዘገርም ፊሊጶስ ምድሓኑ ምስ ፈለጠ፣ ናይ ሞት ትእዛዝ ከም ዘየመሓላለፈ፣ ግድን ናባይ ኣምጽእዎ ኢሉ ኣብ ሆስፒታል ወሲዱ ኣሐከሞ።
ተጋዳላይ ገርጊስ /ሸኽ ዛይድ/ ሓንሳብ ኣማሓዳሪ ንኡስ ዞባ ዓዲ ተከለዛን፣ ጸኒሑ ምድስካልን ዕንክሊልን ክብል ምስ ጸንሐ፤ ሎሚ ኢሳይያስ ኣማሓዳሪ ዞባ ዓንሰባ ንክኸውን መዘሎ። ብድሕሪ ናጽነት ብመኪና ተጨፍሊቖም ዝተቐትሉ ብዙሓት ኢዮም። ስለዚ ኢሳይያስ ክሳብ ዘሎ ቅንጸላ ዜጋታት ኣብ በረኻ ብጥይት፣ ኣብ ከተማ ብመካይንን ካልእ ኣገባብን ኣይከቋርጽን ኢዩ።
ስርዓት ህግደፍ ዝተበጣጠሰ፣ባንዴራ ዝተኸለ ናይ ሸፋቱ መንግስቲ ኢዩ። ኣብ መንጎ ጀነራላት ህግደፍ ብዝነበረን ዘሎን ኣዝዩ ምትህልላኽ ዝተሓወሶ ወጥሪ፣ ሓንቲ መዓልቲ ቶግ ምባል ከም ዘይተርፍ ዘጠራጥር ኣይኮነን። ምኽንያቱ ሎሚ ኢሳይያስን ኩላቶም ሓለፍቲ ህግደፍን መህደሚኦም ኣዋዲዶም ኢዮም። ኣብ ወርሒ መስከረም 2007 ዝነበረ ምቅትታል ነጋዶ ፍቕረን ሳምሶም ወዲ ቀሺን /ሲቪል ጀነራል/ ሓደ ንጹር ኣብነት ኢዩ። እቲ ብደገ ናይ ገንዘብ ህልኽን ምስሕሓብን ጥራይ ዝመስል ዝነበረ ወጥሪ ብውሽጢ ዝተደጎለ ሓደገኛ ፈንጂ ነይሩዎ ኢዩ። ኢሳይያስ ነቲ ተደጒሉ ዝነበረ ፈንጂ ይፈልጦ ስለዝነበረ ኢዩ ከኣ ምስ ኣብርሃም ወዱ ናብ ኣየር-ፖርት ብዘይ ሕጋዊ መንገዲ /ብኣፍ ደገ ኣየር ፎርስ/ ኣትዩ ናብ ካርቱም ብምስጢር ከይዱ ኣብ ሓደ ሆቴል ንዓሰርተ መዓልታት ተሓቢኡ ዝቐነየ። ወላ’ኳ ኣብቲ ግዜ’ቲ ብዙሓት ናይ ዜና ማዕከናት ኣቃሊሐንኦ እንተነበራ፣ እቲ ጉዳይ ከምዚ ኢዩ ዝነበረ።
ምትህልላኽ ኣብ መንጎ ሜ/ር ጀነራል ገረዝግሄርን /ውጩ/ ሜ/ር ጀነራል ፊሊጶስን ካብ 1994 ዝጀመረ ኢዩ። እቲ ባእሲ ኢሳይያስ ዘሳወሮ’ኳ እንተነበረ፣ ኣብ 1998-2000-2002 ንክልቲኦም ክዓርቕ ክሳብ ናብ ገዝኡ ረድዮ መሪናዮ ወሲዱ ቡን እናተቐልወ ዝወሰዶ ተንኮለኛ ተበግሶ ኣይሰመረን። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ከኣ ኣብቲ ብረብሓ ዝተጠናነገ ህልኽ ሜ/ር ጀነራል ተኽላይ ሃብተስላሴ ተሓወሶ። ግርጭት ጀነራላት እናዓበየ ከደ።
ኣብ መንጎ’ዞም ጀነራላት ዘሎ ጽልኢ ኣዝዩ ጸሊሙ ኢዩ፣ ኣቦ ፊሊጶስ ዓሪፎም ሓዘን ኣብ ቀሓውታ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፣ ካብ ኢሳይያስ ክሳብ ተራ ሰባት ኮፍ መበሊ ክሳብ ዝጸብብ ንቴንዳታት መሊኦሞ ኣብ ዝነበሩሉ ግዜ፣ ውጩ ኣይተቐልቀለን። ከምኡ’ውን ወዱ ንውጩ ኣብ ዝሞተሉን ኣዲኡ ወ/ሮ ኢታይ ኣብ ዝዓረፋሉን ግዜ ፊሊጲስ ተወዝ ኣይበለን። ኣብ እንዳ ሓዘን፣ ንሓዘንተኛታት ‘ጽንዓት ይሃብኩም’ እናበልካ ብተርታ ሰላም ምባል ባህሊ ኢዩ። ኣብ ከምኡ ዓይነት ኣጋጣሚ ኣብ ዝራኸቡሉ ግዜ፣ ወላ ኣብ መንጎ እኩብ ሰብ ክልቲኦም ሰላም ኣይበሃሃሉን ኢዮም።
ኣብ መንጎ ኢሳይያስን ሜ/ር ጀነራል ሃይለ ሳሙኤልን /ቻይና/ ኣብ ስሉሳዊ ኣኼባ ባጽዕ 2000 ዓ.ም. ብጉዳይ ምዝላቕ ካብ ዓሰብ መበገሲኡ፤ ምስ ኢሳይያስ ክሳብ ሎሚ ኣብ ምትፍናን ይርከቡ። “ስለምንታይ ካብ ዓሰብ ኣዝልቑ ኢልካ ኣዚዝካ?” ተባሂሉ ኣብ ዝተሓተተሉ ግዜ ኢሳይያስ፤ “ኣይኣዘዝኩን ሓሶት ኢዩ” በለ። ሜ/ር ጀነራል ሃይለ ሳሙኤል ግን ንኢሳይያስ ክሰትሮ ኣይደለየን። ነታ ናይ መልእኽቲ ሰነድ ካብ ፋይሉ መሰስ ኣቡሉ ኣውጽኣ’ሞ ፊደል ብፊደል ኣንበበሎም። ኣብቲ ኢሳይያስ ዳርጋ እሱር ዝነበረሉ ኣኼባ ባጽዕ፣ ሜ/ር ጀነራል ብርሃነ ገረዝግሄር “እዚ ኤርትራውያን ኣዴታት ዝወፈይኦ ወርቂ ስለምንታይ ኣብ ኢድ ሓጎስ ክሻ ይተሓዝ? ስልማት ኣሓትናን ኣዴታትናን ስለዝኾነ ከኣ ከተረክበና ይግባእ” ክብል እንከሎ፤ ጀነራል ዑቕበ ኣብርሃ “ኣነ ጀነራል ተባሂለ ኣብ ሚኒስትሪ ምክልኻል ኣብ ዝተመደብኩሉ ግዜ፣ ስለምንታይ ኢኻ ኢሳይያስ ጸብጻብካን ጠለባትካን ብዝምልከት ርክበይ ምስ ሓጎስ ክሻ ንክኸውን ኣዚዝካ?” ኢሉ ሓተተ።
ብዙሓት ኣገደስቲ ሕቶታት ከም ጉዳይ ቅዋም፣ ሕቶ ረድኤት፣ ጉዳይ ኲናት ባድመ፣ ጉዳይ ሰላም ምስ ጎረባብቲ ወ.ዘ.ተ… ኣቕሪቦሙሉ ነበሩ። ካብ መዋጥር መምሎቒ ክረክብ ዝነበሮ ጉዳመኛ ኢሳይያስ፣ ‘ብዛዕባ’ዚ ትዛረብዎ ዘለኹም ወግዓዊ መግለጺ ንህዝቢ ንግበረሉ’ሞ፤ ንኹሉ ጉዳያት ከከም ደረጅኡ ንፍትሓዮ’ ኢሉ ካብ መጻብቦ ኣምለጠ። ኢሳይያስ ካብ ብዙሓት መጻብቦታት ብምውጻእ ኣዝዩ ዝተሞከረ ሰብ ምዃኑ ኣይገመቱን። ካብ ጉዳይ ‘’መንካዕ’’ 1973፣ ካብ ጉዳይ ኣድማ ተጋደልቲ 1993።
ውድድርን ህልኽን ጀነራላት ህግደፍ መመሊሱ ደኣ ቀጸለ’ምበር፣ ደው ኣይበለን። ረብሓ ብሓባር ከም ነጋዶ እማቐሉ፣ ናይ መን ገንዘብ ይበዝሕ እናበሉ ሓቢሮም ዝግምግሙ ጀነራላት ኢሳይያስ ናብቲ ብጥሜት ዝሳቐ ዘሎን ጀለምታ ንብዓቱ ዝወድአን ህዝቢ ኤርትራ ክጥምቱን ዝከኣል ኣይኮነን። ብሪጋደር ጀነራል ተኽለ ክፍላይ /ማንጁስ/ በቲ ካብ ምንቅስቓስ ቢጃን ምስ ሓላፊ ምንቅስቓስ ራሻይዳ /መብሩክ/ ተጸጋጊዑ ዘዋህለሎ ዶላራት ከይኣክል፣ ‘ርሕስቲ ኣንጭዋ ኣብ ልዕሊ ጉድጓዳ ቅሚጦ ይስራሓላ’ ከም ዝበሃል፤ ኣብ ኦምሓጀር ከባቢ ሩባ ተከዘ፣ ኣይተርፍ ኣብ ዝተባህለ ቦታ ልዕሊ መሬት ወጺኡ ዝተረኽበ ቅሚጦ ወርቂ ምስ ተቖጻጸሮ ሓያል ተወዳዳራይ ኮይኑ ተቐልቀለ። ዝኾነ ጀነራል ንዝረኸቦ ገንዘብ፣ ወርቂን ካልእ ክቡር ነገራትን ብጋህዲ ምስ ኢሳይያስ ይማቐሎ።
ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኩነታት ኢዩ እምበኣር ኣብ 2007 ወጥሪ ናብ ዝለዓለ ጥርዙ ዝደየበ። ሜ/ር ጀነራል ውጩ እቲ ካብ ኩላቶም ጀነራላት ዝተሓተ ርእሰ-ማል ዘለዎ ክኸውን ከሎ፣ ሜ/ር ጀነራል ፊሊጶስ ወልደዮሃንስ ቀዳማይ፣ ብ/ር ጀነራል ተኽለ ክፍላይ ከኣ ካልኣይ ሰብ ኮነ። ኣብቲ ዶላራት ንምኽዕባት ዝነበረ ውድድር ውጩ ምስ ኮሚሽነር ፖሊስ ኤርትራ ብ/ር ጀነራል ኣብርሃም ዓንዶም /ዓፋን/ ኮይኑ፤ ፍቕረ ዝተባህለ ነጋዳይ ናብ መርመራ ንክቐርብ ምስ ሜ/ር ጀነራል ተኽላይ ዝሰሓሓብ ዝነበረ። ኣብቲ ፍቕረ ኣብ ሒደት ዓመታት ዘዋህለሎ ኣስታት 600 ሚልዮን ናቕፋ ርእሰ-ማል ሰብ ብርኪ ዝነበሩ ፊሊጶስን ተኽላይን ኢዮም። ኩሉ ኣብ ሳዋ ዝተሰርሐ ገዛውቲን ሃንገራትን ንብረት ዘቕርብ ዝነበር ከኣ ፍቕረ ነበረ።
ስለዚ ውጩ ንፊሊጶስ ከረኻኽበሉ እንተኾይኑ፣ ናይ ግድን ፍቕረ ናብ ሕጊ ክቐርብ ነይሩዎ። ፍቕረ ብኢድ ተኽላይ ሃብተስላሰ ኢዩ ናብ ኮሚሽነር ፖሊስ ኤርትራ ብ/ር ጀነራል ኣብርሃም ዓንዶም “ብሕድሪ” ተዋሂቡ። “ባዕልኻ ሓቲትካ ኣብ ውሽጢ ክልተ መዓልታት ኣረክበኒ” ድማ በሎ። ፍቕረ ኣብ ወንጀል መርመራ ካልኣይ መደበር ፖሊስ ንመርማሪ ሌ/ኮ ኢሳይያስ ዮሴፍ ምስ ተዋህበ ድማ፣ ኣብ ካልኣይ ለይቲ ነብሱ ቀቲሉ ተባሂሉ ደርሆ ጻሕቲራ ብእትረኽቦ ሽጣራ ንምጥባር፤ ወለዲ ካብ ደቀምሓረ ተላእከሎም። ናይ ኣማውትኡ መርመራ ሕክምና ብዝምልከት ከኣ፣ ኣብ ሆስፒታል ሓሊበት ምስ ዝነበሩ ሓካይም ተመሻጢሮም “ባዕሉ ተሓኒቑ ከም ዝሞተ ተረጋጊጹ” ዝብል ዝተፈብረከ ሰነድ ዱሮ ተዳልዩ ነበረ።
ቤተ-ሰብ ፍቕረ ናብ ኮሚሽነር ፖሊስ ኤርትራ ማ/ቤ/ጽ ኣጂፕ ቀሪቦም። “እነሆ እምበኣር ወድኹም ኣብ ውሽጢ ቤትማእሰርቲ ነብሱ ቀቲሉ ጸኒሑ። እነሆ ከኣ ናይ ሆስፒታል ሰነድ፣ ጽንዓት ይሃብኩም፣ ንሕና ከኣ ብክብ ዝበለ ክብሪ ንምቕባሩ ኩሉ ዘድሊ ዘበለ ክንገብር ኢና።” ዝብል ስግንጢር ዘረባ ተዋህቦም። እንተኾነ ጀነራላት ፊሊጶስን ተኽላይን ኣማውታ ፍቕረ ስለዘይሰሓትዎ፣ ንስድራ ቤት መዋቲ ሬሳ ንከይወስዱ ብዝሃቡዎም ሓበሬታ መሰረት፣ ስድራ ቤት “ሎሚ ይኹን ጽባሕ ሬሳ ኣይንወስድን ኢና። ክሳብ ሓቀኛ ኣማውታ ወድና እንፈልጥ ድማ ምንም እንዛረቦ ጉዳይ የለን” በሉ። ነገር መመሊሱ ኣብ ዝሽንከረሉ ዝነበረ ሰዓታት፣ ንኣማውታ ፍቕረ ዝከታተል ፍሉይ ሰብ ኮሎኔል ስምኦን ገብረድንግል ብኢሳይያስ ተረቚሐ።
እቲ ጉድ ንከይክሻሕ ድማ ሜ/ር ጀነራል ውጩን ብሪ/ጀ ኣብርሃም ዓንዶምን ምስ ዝለዓሉ ደገፍቶም ኣብ ቀላሚጦሳት ማይ ስርዋ /መንገዲ እምባደርሆ/ ምስጢራዊ ኣኼባ ገበሩ። እቲ ጉዳይ መታን ከይቃላዕ ንምሸቱ ንኮሎኔል ስምኦን ምቕንጻል ናይ ሃታ-ሃታ መደባት ተሓንጺጹ፣ ዘይተጸንዐ ናይ ቅትለት ፈተነ ተኻየደ። ስምኦም ኣይሞተን፣ ብህጹጽ ናብ ሆስፒታል ኣየር-ፖርት ተወሲዱ ከኣ ደሓነ። ኣብቲ ናይ ሸበድበድ ግዜ ሓቁ ኢዩ ኢሳይያስ ምስ ወዱ ብምስጢር ክሃድም። ምኽንያቱ ምስቲ ጉዳይ ዝተተሓሓዘ ዕቢ ስርሒት ተዋዲዱ ነይሩ ኢዩ።
ስዉር ዕልዋ ተዋዲዱ ኢዩ። ኣብ ውሽጢ ኣስመራ ዝነበራ ናይ ከተማ ናይ ሓለዋ ኣሃዱታት ምክልኻል ብትእዛዝ ብ/ር ጀነራል ኣብርሃም ዓፋን ናብ ወገን ዓዲ ንፋስን ኩርባ እምበይቶን ከም ዝወጻ ተገብረ። ክልተ ካብ ስርሒት ዞባ ክልተ /ናይ ውጩ እዚ ዝነበረ/ ብምስጢር ናብ ከባቢ ኣስመራ ዝተጸግዓ ፍሉያት ኣሃዱታት ከኣ ኣብ ጣሻታት ሩባ ማይ ስርዋ ኣድብየን ወዓላ። ስምኦን ካብ ሞት ምስ ኣምለጠ፣ ጃልባ በዓል ውጩን ኣብርሃም ዓፋንን ተገልበጠት። ሽዑ ውጩ ንእሙናቱ ኣብ ዝገበሮ ምስጢራዊ ርክብ፦ “እምባኣር ሕጂ ጉዳይ በርዒና ኢያ። ሕጂ ሰብኣይ ኣኽላባቱ ገይሩ ቾፕ! ክብለና ኢዩ፣ ስለዚ ኩሉኹም ሰስንኹም ስሓሉ” በሎም
ፊሊጶስ ብዝለዐለ ጥንቃቐ ተንቀሳቐሰ፣ ሬሳ ፍቕረ ናብ ሆስፒታል ኦሮታ ተላኢኹ ተመርመረ። “ሬሳ ኣብ ክሳዱ ናይ ማሕነቕቲ ዝመስል ናይ ገመድ ሕርሓር ኣለዎ። ኣብ ኣፍ ልቡን ቅልጽሙን ግን ሓያል ማህረምቲ ከም ዝጓነፎ ተዓዚብና።” ዝብል ጸብጻብ ሆስፒታል ኦሮታ ከኣ፣ እቲ ሞት ማሕነቕቲ ዘይኮነስ ቀጥቂጦም ከም ዝቐተሉዎ፣ ደሓር ንከምስሉ ገመድ ኣብ ክሳዱ ገይሮም ነብሱ ከም ዝሓነቐ ኣብ ክሳዱ ሓርሒሮሞ። ሽዑ ፊሊጶስ ቅልጡፍ ትእዛዝ ከመሓላልፍ ጀመረ።
ናይ ፍቕረ ናይ ቀብሪ ስነ-ስርዓት ኣብ መቓብር ሓርበኛታት ተገብረ። ኣብ ካልኣይ መደበር ፖሊስ ዝነበረ መርማሪ ኢሳይያስ ዮሴፍን መሳርሕቱን ድማ ብፊሊጶስ ተኣሲሮም ናብ ኮንተይነራት ተዳጎኑ። ስራሕ ግን ኣይተወድአን ነይሩ። ምኽንያቱ እቲ መተሃላልኽቲ ፍቕረ ዝነበረ ንበዓል ውጩን ኣብርሃም ዓፋንን ኣያታት ሒዙ ዝነበረ ሳምሶም ወዲ ቀሺ ኣበይ ኣተወ? ተባሂሉ ምልእቲ ኣስመራን ከባቢኣን ብተፍትሽ ዓቕለን ጸበበን። ክሕብእ ወይ ከማኽር ይኽእል ኢዩ ተባሂ ዝተጠርጠረ ኩሉ ተኣስረ፣ ሃለቃ በርሀ በዓል ዓዲ ያዕቆብ’ውን ሽዑ ኢዩ ተኣሲሩ። ኣብቲ ጽንኩር ግዜ በዓል ውጩ ንሳምሶም ብዝኾነ መንገዲ ብወገን ሱዳን ይኹን ወገን ኢትዮጵያ ከህድምዎ ስለዝነበሮም፣ ካብቲ ተሓቢኡሉ ዝነበረ እንዳ ኮርያ ኣምሊቖም ምስ ክልተ መካይንን ሰልስተ ሓደስቲ ክላሽናትን ክልተ ሸጓጉጥን ካብ ኣስመራ ኣውጽእዎ።
ኣብቲ ስራሕ ብዝለዓለ ተገዳስነት ዝጓየ ዝነበረ ሰብኣይ ሓብቱ ንፍቕረ ኮሎኔል ሸገግ፤ ፍቕረ ካብ ብሎኮ ኣስመራ ምስ ወጸ ካብ ውጩ “…ኣንታ ሸገግ እዚ ወዲ ኣብ ኣስመራ ተሓቢኡ ቀንዩ፣ እነሀልካ ሕጂ ከም ዝወጸ ሓበሬታ ረኺበ ኣለኹ። ስለዚ ቅድሚ ርብዒ ሰዓት ኣብ ጋሕቴላይ ተራእዩ ስለዘሎ፣ ሃየ ቀልጢፍኩም ንባጽዕ ተጓየዩ” ዝብል መልእኽቲ ኣመሓላለፈሉ። ውጩ እቲ ኣብ ወተሃደራዊ ስርሒት ዝጥቀመሉ ዝነበረ ‘ንሰሜን ኣምሲልካ ንደቡብ’ ዝብል ስልቲ፤ ኣብ ስርሒት ሳምሶን ኣይሰርሐን።
ዱሮ ሳምሶም ካብ ኣስመራ ወጺኡ ኢዩ። ንከተማ መንደፈራ ሓሊፉ ከም ንፋስ እናተሓምበቡ ከባቢ ዓረዛ ከም ዝበጽሑ ከኣ ተረጋገጸ። ፊሊጶስ ምስ ተኽላይ ሃብተስላሰ ተዘራሪቡ ብህጹጽ ሸውዓተ ፍሉያት ኮማንዶ ብሄሊኮፕተር ገይሮም ንማይ ድማ ሓሊፎም ኣብ ዓዲ ደንጀን ወሎ ወሪዶም ዓረዱሎም። ንሳምሶም ብዘይካ ሞት ዝተረፎ ምርጫ ስለዘይነበረ ድማ ናብታ ብዙሕ ግዜ ዝመላለሳ ዝነበረ ደብሪ ኣላጊሱ ተዓቑበ። ነቲ ኣብ ከባቢ ዝነበረ ሰራዊት ተሓቢሩዎ ሰዝነበረ ግን፣ ሳምሶምን ምስኡ ዝነበሩ ኣሰነይቱን ምስ ሓደ ፋላሲ ናይቲ ገዳምን ተቐትሉ።
ብድሕሪ ሞት ሳምሶም ፊሊጶስ ናብ ኩላተን ኣሃዱታት ምክልኻልን ፖሊስን ልኡኻቱ እናሰደደ ንዝተጠርጠሩ ሰባት ቀፈደ። ኢዱ ናብ ውሽጢ ቤት ጽሕፈት ኢሳይያስ ብምእታው ከኣ ንኣንበሳጅር ኣደስከሎ። “ኣብቲ ቤት ጽሕፈት ካብ ፕረዚደንት ንታሕቲ ዘለዉ ሰባት ከደስክሎምን ክኣስሮምን እኽእል እየ” ኢሉ ድማ ፈከረ። እቲ ካብ 2001 ኣብ ውሽጢ ህግደፍን ጀነራላቱን ዝተቐብረ ጓህሪ ዛጊት ኣይጠፍአን ዘሎ።
ኣዛዚ ስርሒት ዞባ ሓሙሽተ /ማእከል/ ዝነበረ ውጩ ናብ እዚ ስርሒት ዞባ ክልተ /ባረንቱ/ ክቕየር እንከሎ ምስ ኢሳይያስ ብዛዕባ ኣመዳድባ መራሕቲ ክፍላተ-ሰራዊትን ብርጌዳትን ብዙሕ ህልኽን ምስሕሓብን ተፈጢሩ ነይሩ ኢዩ። ኣብ መወዳእት ግን ውጩ ነቶም ዝደልዮም ኣዘዝቲ ሰራዊት ከም በዓል ብ/ር ጀነራል ሚኪኤል ዮሃንስን ካልኦትን ሒዙዎም ናብ ባርካ ወረደ። እታ ንእሱራት ዒራ-ዒሮ ትሕሉ ዝነበረት ኣሃዱ ድማ፤ ብናይ ሌ/ኮ ሳፔቶ ዝተባህለ ሰብ ኣሃዱ ተተክአት።
እዚ ኢዩ’ምበኣር ሓቀኛ ምስሊ ኢሳይያስን ስርዓቱን። ብኣፍ ህዝባዊ ግንባር…ጅግና ህዝቢ…ምዑት ተጋዳላይ… ይከኣሎ!...ዋርሳይ ወራሲ!... ዓወት ንሓፋሽ!!
ነቲ ግፍዒ፣ ማሕበራዊ ፍትሒ… ነቲ ድኽነትን ዓጸቦን፣ ልምዓት… ነቲ ህንጡይ ወተሃደራዊ ዕንደራ፣ ወፍሪ… ነቲ ባዶ ደራጃ፣ ዘተኣማምን ባይታ… ገረውረው ንዝበለ ቆፋፉና፣ እኹል መግቢ…ንዝኽትምና ሕጻናት፣ ሕንቁቕ ኣተዓባብያ… ዋእ! ጠገለ ዘይርከቦ ጥዑም ቃላትን፤ ጠገለ ዘይርከቦ እከይ ተግባራትን ምንጽጻር የድልየና ኣሎ።
ልሳን ካልእ ትዛረብ፣ ኢድ ንዝተጠርጠሩ ኤርትራውያን ትደሊ፣ ካራ ድማ ክሳድ ዜጋታትና ናብ ምቑራጽ ንግሆን ምሸትን ትሰሓል። እዚ ኢዩ እቲ ጸወታ ጠላዕ ኢሳይያስ እምበኣር። ነዚ ጠላዕ’ዚ ከም ፉንቲን ጆከርን ኮይኖም ኣብ ውሽጢ ውድባትን ሰልፊታትን ካብ ኢሳይያስ ዝተዋህቦም መልእኽቲ ዝፍጽሙ ዘለዉ ሰብ ኪዳኑ፣ ጸብጻባቶም ካብ ኤውሮጳ ናብ ካምፖ-ቦሎ ከም ዝለኣኽ ኣይተሰወረን። ካብ ኣዒንቲ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ከምልጡ ማለት ድማ ዘበት’ዩ! ይኣክል…ሎሚ ትማሊ ኣይኮነን። ተኸታታሊ ጽሑፍ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’ ክቕጽል ኢዩ።
ገና ዘይተጋለጹ ዘለዉ ሕቡኣን ህግደፍ፤ ናይ ጥፍኣት ልኡኻት’ውን ብደቂ ህዝቢ ክቕልዑ ኢዮም። ንፋስ መንጠሊ ከም ዝኣተዎ ቆጽሊ ቀውዒ ሽዋሕዋሕ ኢሎም ክሳብ ዝወድቁ ከኣ ኣይክንገድፎምን ኢና’ሞ፣ ኣንቱም ነባሕቲ ተዃሉ ካብ ሎሚ ቅበጹ። ደም ደቂ ኤርትራ ኢኹም ትሰትዩ ኔርኩም’ሞ፣ ሎሚ ደምኩም ይጭኖኹም። ንገበናት መስፍን ሓጎስ ዝከላኸል ጠበቓ /መሓሚ/፤ ብቐጥታ ንገበናት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝከላኸል ዘሎ ሰብ ኢዩ።
ጠበቓን ጠበቕን ርእሶም እናነቕነቑ ይነብሩ ከም ዝበሃል ከኣ፣ ምንቕናቕ ርእሲ ጠበቓታት ኢሳይያስን ሰብ ብርኩን ኣየገርመናን። ጠበቓ መስፍን፣ ንድሕሪት ተመሊሱ እንተዝጥምት፣ ህጓጉያ መሸላ ይሕሉ ከም ዘሎ ምተገብዘበ። ሎሚ እቲ ፈረስ ብቕድሚት ኣሎ፣ ሰረጋላ ከኣ ብድሕሪት! ገበናትን ጉዳትን መስፍንን ካልኦትን ገና ክወጽኡ ኢዮም። ንሱ ካብ ሰብዓታት ንዝተገብሩ ገበናት ሜዳ፣ ብድሕሪ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዋና ተሓታቲ ኢዩ። ሎሚ ዘመን ሚለንየም’ምበር ግዜ ጲላጦስ ኣይኮነን!
ብድሕሪ ናጽነት ኣብ ሚኒስትሪ ምክልኻልን ኣብ ዝተፈላለዩ ጽፍሕታትን ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፣ ወተሃደራዊ መዓስከር ሳዋ ቆይሙ፣ ንሱ ኣባል ፈጻሚት ሽማግለ ዘለወሉ ሰልፊ ህግደፍ ተመስሪታ፣ ስንኩላን ማይ-ሓባር ተረሺኖም፣ ሃገርና ኤርትራ ብዞባታት ተበታቲና… ሃገራዊ ቅዋም ኤርትራ ናብ እንዳ ጎሓፍ ተደርብዩ! ኲናት ባድመ ብመደብ ኢሳይያስ ተባሪዑ ወ.ዘ.ተ…መስፍን ኣበይ ነይሩ? ስለዚ ብኣበሃህላ ተሓለቕቲ፣ ሎሚ መስፍን ተቓላሳይን ኣብ ጎድኒ’ዚ ደም ዝነብዕ ዘሎ ህዝቢ ደው ኢሉ ኣሎ እንተኾይኑ፤ ጉጅለ 15 ኣድሓርሓርቲን ተንበርከኽቲን ነይሮም ማለት’ዩ።
ምእሳር ጉጅለ 15 ዕለት 18 መስከረም 2001 ዝተወሰነ’ዶ ይመስለኩ? ግርም ሓልዮት!!! ሕማም ተረኺቡስ ሰኣን ማእሲ ከም ዝበሃል፣ መስፍን ሓጎስ ሓሚሙ ንሕክምና ናብ ወጻኢ! ሸሪፎ፣ ጴጥሮስ፣ ብርሃነ፣ ዑቕበ፣ ድሩዕ፣ በራኺ፣ ጀርማኖ…ወዲ ከክያ…ሓመድ ሕምድ ወ.ዘ.ተ… ከኣ ናብ ዒራ-ዒሮ! ንሕና ግሩሃት! እዚ’ኳ ክውሕደና። ሎሚ ግን ይኣክል ንበል’ሞ፤ ኣብ ናይ ጽባሕ ሰላማዊትን ዲሞክራስያዊትን ኤርትራ የብጽሓና። እቲ ከውታ ዝነበረ ለይቲ ኤርትራውያን፣ ባና ብርሃን ይገብር ኣሎ። እቲ ብሕልፈት ኣራግጽ ደቢኑ ዝነበረ ናይ ቃልሲ ጎደናና ከኣ፣ ሕጂ ብንጹር ይርአ ኣሎ። እስከ ንሕሰብ! “ኣንጻር ኩሉ” ዝተገብረ ቃልሲ መን ሰሚዑ ይፈልጥ? ኣንጻር ህግደፍ፣ ኣንጻር ወያነ፣ ኣንጻር ሃገራዊ ዋዕላ፣ ኣንጻር ጎነጻዊ ምእላይ ንኢሳይያስ፣ ኣንጻር ሰልፊታት ኤርትራ፣ ወ.ዘ.ተ…
ክቡራንን ክቡራትን ኤርትራውያን! ኣብ መበል 11 ክፋል፣ ብተመሳሳሊ ንስርዓት ህግደፍ ዝፍልጽ ጽሑፍ ሒዘ ክመጽኣኩም እየ። ሎሚ ኣንጻር ኢሳይያስ ከም ዛርቲ ዘጉርዕ ህዝባዊ ማዕበል ይመጽእ ኣሎ። መን’ዩ ኣንጻሩ ደው ክብል? ኣንጻር ንጉስ ሃይለስላሰን ኣንጻር ንጉስ ሻህ መሓመድ ራዛ ባህላቪን ዝተንስአ ህዝባዊ ማዕበል መን’ዩ ዝዓገቶ? ክሳብ ሕጂ ቀሪቡ ዘሎ ጽሑፍ ድማ ካፋ’ምበር መሾምቦባ ኣይጀመረን። ብዙሓት ዘዝፈልጥዎ ገበናት ምስ ጸሓፉ ድማ፣ ኣብቲ ማይ ኣይሂ የራኽበና።
ኣለና! ከም ነጎዳ ሓጋይ፣ ድምጺ ዕቡሳት’ዩ።
ኣለኺ+ኣለኻ+ኣለኽን+ኣለኹም= ኣለና።
ናባይ እትልእኩዎ ሓበሬታ፣ መአረምታን ለበዋን ድማ በዚ ዝስዕብ ኣድራሻይ ንክትሰዱለይ ብትሕትና እሕብር።
http://www.jeberti.com/index.php?option=com_content&view=article&id=928:2010-11-19-01-01-49&catid=36:arabic
alenakoena@gmail.com This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it
ክሳብ ሽዑ ከኣ ሰናይ ቅነ
ሞት ክናና ንኢሳይያስ!
ይቕጽል…


text:
ጸሊም መዝገብ ወይጦታት ስርዓት ህግደፍ ይገንጸል ! 3ይ ጸብጻብ
ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ጸብጻባት ኣሰና ‘ጸሊም-መዝገብ ወይጦታት ህግደፍ’፡ እቲ ዲክታተርያዊ ስርዓት፡ ነቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ከም ዝርከብ ህዝብና ብቐጥታ ክቋጻጸሮ ዘይክእል ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ተሰዲዱ ዝነብር ህዝቢ ኤርትራ ሰላምን ቅሳነትን ረኺቡ፡ ብሓድነትን ስኒትን እናነበረ፡ ተወዲቡን ተሓባቢሩን ሃገሩ ካብ ዕንወት ንምድሓን ንዲሞራስያዊ ለውጢ መታን ከይቃለስ፡ ወይጦታቱ ኣዋፊሩ ብሃሱሳዊ ውዲታት ይበታትኖ ከምዘሎ ብጭብጢ ኣሰኒና ገሊጽናልኩም።
ሎሚ ድማ ከም መብጽዓና፡ ከም መቐጸልታ ናይቲ ኣብ ዝሓለፈ ጸብጻብ ንድሕረባይትኡን ጽዩቕ ተልእኾኡን ኣመልኪትና ዘቕረብናልኩም ሰነድ ምስክርነት፡ እቲ መጋበርያ እኩይ ውዲት ስርዓት ህግደፍ ኮይኑ ዝተዓስበ ኣብ ኦክላንድ፡ ካሊፎርንያ ዝነበር ‘ኣፍዑት’ ብዝብል ምስጢራዊ ኮድ ዝፍለጥ ዕሉል ወይጦ፡ ኣብ ልዕሊ ንጹሃት ኤርትራውያን ዜጋታት ንዝፈጸሞ፡ ምንጭታት ኣሰና ካብ ውሽጢ ኤርትራ ዝለኣኹዎ ገበናቱ ነቕርበልኩም።
ምኪኤለ ተስፋጼን፡‘ኣፍዑት’ ኣብ ኦክላንድን ከባቢኣን፡ በይ ኤርያ፡ ዝለዓለ ሃሱሳዊ መዝነት ዘለዎ ዕሉል ወይጦ ኮይኑ፡ ኣብ ትሕቲኡ ብዙሓት ዕሱባት ኣለዉዎ።
ክሳብ’ዚ እዋን’ዚ፡ ካብቲ ሃሱሳዊ ስርሓት ዘካይደሉ ከቢቢ ኦክላንድ፡ በይ ኤርያን፡ 17 ደቀንስትዮ ናይ ዝርከባኦም 88 ንጹሃት ኤርትራውያን ኣስማት፡ ምስቲ ስርዓት ዝጻረር ኣረኣእያን መርገጽን ኣለዎም ብዝብል ጸለመ፡ ኣብ ኣስመራ ናብ ዝርከብ ቤትጽሕፈት ምክትታል ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ኤርትራውያን ኣመሓላሊፉ ኣሎ። ብመሰረት’ቲ ንሱ ዘመሓላለፎ ስለያዊ ጸብጻብ ከኣ፡ 9 (ትሽዓተ) ንጹሃት ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ኣስመራ፡ ጋሕቴላይ፡ ከምኡ ‘ውን መዕጢር ኣብ ዝርከብ ኣብያተ-ማእሰርቲ ስርዓት ህግደፍ ተዳጕኖም ይሳቐዩ ኣለዉ።
እቲ ንርእሱ ቀረምቲ ዶላራት ኣዋፊሩ ኣብ ዘይሕጋዊ ምትሕልላፍ ገንዘብ ዝነጥፍ ስርዓት ህግደፍ፡ ብመንገዲ ምኪኤለ (ኣፍዑት) ዝረኸቦ ጸብጻብ መሰረት፡ ካብ ቁጽጽሩ ወጻኢ በብውልቆም ካብ ኣመሪካ ናብ ኤርትራ ዶላራት ናይ ዘመሓላልፉ ሰባት ዝርዝር ኣስማትን መንነትን ኣብ ‘ብላክ-ሊስት’ ኣእትዩ ይከታተሎም ከምዘሎን፡ ኣብ ዝመረጾ ግዜ ስጉምቲ ክወስደሎም ምዃኑን ተፈሊጡ ኣሎ።
ብዘይካ’ዚ ጸብጻብ ምኪኤል ኣፍዑት ዘጠቓልሎ ኣገዳሲ ዕማም፡ ናይቶም ንስርዓት ህግደፍ ጸሊኦም ወይ ተቓዊሞም ብዝተፈላለየ ኣገባብን መኣዝንን፡ ማለት ብመክሲኮ ወይ ብኤውሮጳ ናብ ኦክላንድ፡ በይ-ኤርያ ዝኣትዉ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ (Asylum Seekers) ፡ ኣወጻጽኣኦም ካብ ኤርትራ፡ መንነቶምን ኩነታት ቤተሰቦም፡ ህሉው ኣድራሽኦምን ርክባቶምን ብዝርዝር ኣጽኒዑ፡ ናብ ቤትጽሕፈት ምክትታል ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ኤርትራውያን፡ ናብ ኣስመራ ምትሕልላፍ እዩ።
ምኪኤል ኣፍዑት፡ ሕልናኡ ዝጸንቀቐ፡ ብገበናት ስርዓት ህግደፍ ዝተጫማለቐ ዕሉል ወይጦ ምዃኑ መሊሱ ዘነጽር ተግባሩ፡ ነቲ ከም ኣገልጋሊ ቤተክርስትያን ተመሲሉ ብምትላል ዝሓዞ መዝነት ሕሳብ ኤርቶዶክሳዊ ቤተክርስትያን ኦክላንድ፡ ሃሱሳዊ ተልእኾኡ ንምፍጻም ብዘይፈሪሃ እዝግኣቢሄር ኣብ ስለያዊ መዓላ ይጥቀመሉ ምህላዉ እዩ። ንሱ ነቲ ኤርትራውያን ሰዓብቲ ኦቶዶክሳዊት ቤተክርስትያን ኦክላንድ ንኣምላኽን ቤተክርስትያኖምን ኣሚኖም፡ ንዝተፈላለየ መንፈሳዊ ኣገልግሎት፡ ነቲ ሰበኻ ጉባኤ ዘረከቡዎ ስእልታትን ኣድራእሻን ዝርከቦ ብእምነት ዝተዋህበ ሓበሬታ ሰሪቑ፡ መሰነይታ ስለያዊ ጸብጻቡ ገይሩ ናብ ቤትጽሕፈት ምክትታል ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ኤርትራውያን፡ ናብ ኣስመራ ይልእኽ ከምዝነበረ ይፍለጥ።
ምኪኤለ ኣፍዑት ግን፡ ዕማሙ ናብ ቤት ጽሕፈት ምክልትታል ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ኤርትራውያን ጸብጻብ ኣብ ምትሕልላፍ ዝተሓጽረ ኣይኮነን። ካብኡ ዝቕበሎ ጸብጻብ ‘ውን ኣለዎ። ንሱ ኣብ ኦክላንድ፡ በይ ኤርያ ናይ ዝነብሩ ንስርዓት ህግደፍ ራሕሪሖም ዝመጹ፡ እሞ ኸኣ ኣንጻር ህግደፍ መርገጺ ዝወሰዱ ተጋደልቲ ነበር ኤርትራውያን፡ ኣድራሻኦምን ኩነታቶምን ብምጽራይ ናብ ኣስመራ ብዘመሓላልፎ ጸብጻብ መሰረት፡ ካብ ስርዓት ህግደፍ፡ ንገድላዊ ታሪኽ ህይወቶም ዝምልከት፡ መዝነቶም ከምኡ ‘ውን ዕጡቓት (ሰብ ብረት) ምንባሮም ዝገልጽ ደቂቕ ጸብጻብ ይቕበል ‘ሞ፡ ‘ክገብሩ ይኽእሉ እዮም’ ኢሉ ምስ ዝኣመነሎም ደገፍቲ ናይቲ ስርዓት ተማኺሩ፡ ብዝተፈላለየ መንገዲ፡ እቲ ሓበሬታ ናብ ትካላት መንግስቲ ኣመሪካ ብፍላይ ከኣ ናብ Homeland Security ከምዝበጽሕ ይገብር። እዚ ኸኣ፡ ነቲ ኣብ መንግስቲ ኣመሪካ ዘሎ፡ ምስ ግብረሽበራዊ ንጥፈታት ተኣሳሲሩ ዝማዕበለ ስክፍታን ስግኣትን ብምምዝማዝ፡ ኣብ ሕቶ መስርሕ ዑቕባ ‘ቶም ተጋደልቲ ዕንቅፋት ብምፍጣር፡ ጉዳዮም ከምዝዳናጔ ወይ ከኣ ንሓዋሩ መሰል ዑቕባ ከምዝኽልኡ ብምግባር፡ ህይወቶም ኣጎላጕል ኮይኑ ኣንጻር እቲ ስርዓት ቀሲኖም ብኣድማዕነት መታን ከይቃለሱ ንምሕላኾም፡ ስርዓት ህግደፍ ዝኣለሞ ስዉር ውዲት እዩ።
ምኪኤል ተስፋጼን (ኣፍዑት)፡ ብሓምለ 2010 ኣስመራ በጺሑ ምስ ተመልሰ፡ ኣብዚ ኩሉ ዕማማት ክሕግዙኒ ይኽእሉ ‘ዮም ዝበሎም፡ ኣብ ናይ ህግደፍ ዋዕዋዕታ ዘይረእዩ ከም ናይቱ ባህርያት ዘለዎም 11 ስልሕማት መልሚሉ፡ ኣስማቶም ንቤትጽሕፈት ምክትታል ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ኤርትራውያን፡ ናብ ኣስመራ ኣመሓላሊፉ። ካብዞም 11 እቶም 2 ኣዝዩ ዝተኣማመነሎም እዮም። ልክዕ ከምኡ መራሕቲ ታክሲ ኮይኖም ምስኡ መዓልታዊ ጥቡቕ ርክብ ኣለዎም። ሃሱሳዊ ሕጸኦም ቅቡል ኮይኑ ኸኣ፡ ስለያዊ ኮድ ጥራይ ይጽበዩ ኣለዉ።
ሓደ ካብ ኩሉ ክትዛረቦ ‘ውን ስግድግድ ዘብለካ ግብረ-እከይን ገበንን ምኪኤል ኣፍዑትን እቲ ስርዓትን ግን፡ ነቲ ህግደፍ ዕድመ ስልጣኑ ንምንዋሕ ብስዉር ዝንቀሳቐሰሉ ሜላ ከፋፊልካ ግዛእን ምዝራግ ሓድነት ህዝቢ ኤርትራን ከተግብር፡ ዕሱብ ገንዘብን ብሕታዊ ጠቕምን ክኸውን ዓይኑ ከይሓሰየ ምቕራቡ እዩ። እዚ እከይ ተግባር’ዚ ብንጹር ኣብ ኣተሓሕዛ ሃሱሳዊ ጸብጻቡ ንረኽቦ።
ስለያዊ ትካል ህግደፍ፡ ቤትጽሕፈት ምክትታል ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ኤርትራውያን ብዝሃቦ መምርሒ መሰረት፡ ነቲ ሓደ ክፋል ጸብጻቡ በዚ ዝስዕብ መንገዲ እዩ ዘዋድዶ። ከበሳ ንዝመበቆሎም ኤርትራውያን ዝምልከት ጸብጻብ ከመሓላልፍ ከሎ ንኣብነት፡ ብሕብርታት ዝተፈልየ ሰለስተ ክፋላት (categories) ኣለዎ። ብኣተሓሕዛ ጸብጻብ ምኪኤል ኣፍዑት መሰረት፡ ብጫ ሕብሪ ንሓማሴን፡ ቀይሕ ሕብሪ ንኣከለጉዛይ፡ ቀጠልያ ኸኣ ንሰራየ ይውክል። እቲ ሓደ ሕብሪ ንገዛእ ርእሱ ከኣ ጥዑይን ብላይን ተባሂሉ ብድምቀቱ ኣብ ክልተ ይኽፈል። ጥዑይ (ድሙቕ) ብጫ እንተኾይኑ ሓማሴናይ ደጋፊ ‘መንግስቲ’ ህግደፍ፡ ብላይ (ሃሳስ) ብጫ እንተኾይኑ ኸኣ ተቓዋማይ ሓማሴናይ ማለት እዩ። በዚ ኣገባብ’’ዚ ኸኣ፡ ብፍላይ እቶም ፍሉጣት ተቓወምቲ ‘መንግስቲ’ ህግደፍ ስድራቤቶም ማለት ሰብኣይን ሰበይትን ከከም መበቆሎም ብሕብሪ ተወኪሎም ኣብ መዝገብ ኣፍዑትን ቤትጽሕፈት ምክትታል ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ኤርትራውያን ይተሓዙ። ካብዚ መጽናዕቲ’ዚ ብምብጋስ ከኣ፡ ስለ ድሕነት እቲ ርኹስ ስልጣን ስርዓት ህግደፍ ካብ ስድራቤት ጀሚርካ ንሕብረተሰብ ብዓድን ዓውድን ናይ ምፍልላይ እኩይ ዘመተ ብዝተፈላለየ ሜላን ብልሓትን ይካየድ።
ንሚኪኤል ተስፋጽዮን (ኣፍዑት) ምስቲ ማፍያዊ ስርዓት ህግደፍ ክሳብ ክንድዚ ኣተኣማሚኑ፡ ኣብ ዕምቆት እከይ-ተግባር ‘ቲ ስርዓት ኣጥሒሉ፡ ብዋጋ ንጹሃት ኤርትራውያብ ብገበናት ክጨማለቕ ዝደረኾን ዘተኣሳስሮን ምኽንያት ግን እንታይ እዩ?
ምኪኤል ተስፋጼን (ኣፍዑት) ኣብ መፋርቕ 1990ታት ኣብ ኣስመራ እናተቐመጠ፡ ኣብ ሲቪል ኣቭየሽን፡ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ፡ ከም ህዝባዊ መሳለጥያ እናሰርሐ ከሎ ኣትሒዙ ‘ዩ ሰላዪ ህግደፍ (under cover) ኮይኑ ዝዓዪ ነይሩ። ሽዑ ምኪኤል ተስፋጼን ‘ኣፍዑት’፡ ንሓንቲ ጓል 14 ዓመት፡ መሰል ብሕትውናኣ (Privacy) ንምኽባር ክንብል ስማ ክንዕቅቦ ዝመረጽና ትሕቲ ዕድመ ጓል ገዛ-ባንዳ ዓሚጹ (ተጋሲሱ) ተኣሲሩ ነይሩ። ይኹን’ምበር ኣብ ውሽጢ 7 (ሸውዓተ) ሰዓታት ካብ ቤት ማእሰርቲ ወጺኡ፡ በቲ ብሃሱስነት ዘገልግሎ ዝነበረ ስለያዊ ትካል ህግደፍ ምሉእ ናይ ቪዛ ምትሕግጋዝ ተገይሩሉ፡ ን’ቫኬሽን’ ዝኸይድ ዘሎ ኣምሲልካ ብቕጽበት ናብ ኣመሪካ ተሰዲዱ። ኣብ ኣመሪካ ኸኣ ከም ስደተኛ ዑቕባ ሓቲቱ።
እዚ ኹሉ ዓመታት ኣብ ኣመሪካ ተሰቲሩ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ዘተኣማምን ናይ ኣመሪካ ወረቐት ምስ ረኸበ፡ ብስለያዊ ስርሑ ምስተኣማመነን ብስርዓት ህግደፍ ውሕስነት ምስ ተገብረሉን፡ ሎሚ ዘበን ሓምለ (2010) ናብ ኣስመራ ይኸይድ። ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ፡ ዝቕበሉዎ ፍሉያት ሰባት ይጸንሑዎ ‘ሞ፡ ምስ ብዓልቲ ቤቱን ደቁን ሓለቓ ሚእቲ ደርግ ዝነበረ ኣቡኡን ከይተፈተሸን ከይተሓተተን ኣስመራ ይኣቱ።
በቲ ኣብ ልዕሊ ‘ታ ኣቦኣ ደሓር ኣብ 3ይ ወራር ዝተሰውአ፡ ትሕቲ ዕድመ ጓሎም ዝፈጸሞ ዓመጽ ከይቀሰኑ ክጸናጸኑ ዝጸንሑ ስድራቤት ግን፡ ኣብ ኣስመራ ከምዝተራእየ ፈሊጦም ይከታተሉዎ። ነቲ ተቐቢሩ ዝጸንሐ ጉዳይ ኣልዒሎም ከኣ፡ ኣብ ቀይዲ መታን ክኣቱ ናብ ፖሊስ የመልክቱ። በንጻሩ ግን፡ (ኣስማቶም ብዝርዝር ምሳና ዘሎ ግን ስለ መሰል ብሕትውና እታ ግዳይ ዝዓቀብናዮ) ነቲ ጉዳይ ዝከታተሉ ዝነበሩ ኣዲኣን ኣኮኣን፡ ኣምሳያ ‘ቲ ዕሉል ገበነኛ ምኪኤል ኣፍዑት፡ ኣብ ቤትማእሰርቲ ተዳጕኖም። ነዚ ጉዳይ’ዚ ፈጺሞም ከየልዕሉዎን ከይዛረቡሉን ጽኑዕ መጠንቀቕታን ምፍርራሕን ተገይሩሎም ከኣ ካብ ቤትማእሰርቲ ወጺኦም።
እዚ ንግዚኡ ግድያትን ሕግን ዘየረኻኽበሉ፡ ኣብ ክፉእ ዘበን ህዝቢ ኤርትራ ጣዕሚ ዝረኸበ ዕሉል ገበነኛን ወይጦን ግን፡ ከም ሞሳ ሃሱሳዊ ስርሓቱ፡ ናይ መንግስቲ ገዛ ክወሃብ ምዃኑ መብጽዓ ተገይሩሉስ፡ ብኣካል ነቲ ናይ መብጽዓ ገዝኡ በጺሑ ርእዩዎ።
ንስርዓትን ህግደፍን ምኪኤል ኣፍዑትን ዘተኣሳስሮም ናይ ሓባር ረቛሒ እምብኣር፡ ናይ ደም ስልጣን ንምዕቃብ ናይ ደም ገንዘብ ዝኽፈሎ፡ ስስዐ፡ ዓመጽ፡ ግፍዒ፡ ጭካኔ ዝመልአ ማፍያዊ ተግባራቶም እዩ። ስርዓት ህግደፍ፡ ነቲ ‘ኣነ ኣብ ስልጣን እተዘየለኹ ሃገርን ህዝብን ኣይሃልዉ፡ ኣነ እየ ሃገር፡ ድሕረይ ሳዕሪ ኣይትብቆላ’ ኢሉ፡ ብዝኾነ ዋጋ፡ ረሳሕ ስልጣኑ ንምዕቃብ ዘለዎ ዘይቅዱስ ድሌት ንምርዋይ፡ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ብዙሓት ኣፍዑታት ኣዋፊሩ ክሰርሕ ከሎ፡ እቶም ካብ ኣፍዑት ዝኸፍኡ ኣፍዑት፡ ሕልና ኣልቦ ወይጦታት ከኣ፡ ህይወት ንጹሃት ኣጥፊኦም ህይወት ከስተማቕሩ ብዘይሕፍረት ይህቅኑ። ደም ንጹሃት ግን ካብ ከውሒ ክፍልፍል ‘ውን ኣይጽግሞን እዩ። ገና፡ እቶም ‘ዝርእየና የልቦን’ ኢሎም ደም ንጹሃት ዝስትዩ ዘለዉ ካልኦት ኣፍዑታት ከኣ፡ ብድምጺ ውጹዓት ክቃልዑን ክሓፍሩን ክዋረዱን እዮም። ኣብ ከባቢኦም ዘሎ ብድሕነት ሃገርን ህዝብን ዝግደስ ኤርትራዊ ኸኣ፡ ኪኖ ‘ቲ ሕፍረትን ውርደትን ተነጽሎን ዘውርደሎም ሕልናዊ መቕጻዕቲ፡ ብሕጊ ክሕተቱ ዕቱብ ጻዕሪ ከካይድ ከኣ ግዴታ ኣለዎ። ፍትሒ ኣብ ልዕሊ ዓመጽ ናይ ግድን ክትዕወት እያ።
ክወግሕ እዩ !


text:
እቲ ኣብ መንጎ ተምሃሮ ካልኣይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ትምህርታዊ ንሕንሕ ብምፍጣር፣ ዝለዓለ ውፅኢት ዘመዝግቡ ተምሃሮ ክስስኑ ንምግባር ዝዓለመ ሽልማት፣ ኣብ ኩለን ዞባታት ኣብ ዝርከባ ካልኣይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ፣ ኣብ 2006ዓ.ም ዓሽራይ ክፍሊ ብሄራዊ ፈተና ወሲዶም ካብ 3.86-4.00 ነጥቢ ንዘመዝገቡ ሓደ ሽሕን ክልተ ሚእትን ሓምሳን ሸሞንተን ተምሃሮን ዕስራን ሓደን ብሉፃት ካልኣይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርትን ዝተውሃበ 'ዩ፡፡
ዕለት 11 ሕዳር 2007 ዓ.ም ኣብ ዞባ ምብራቕ ከተማ ዓዲግራት ኣብ ዝተኻየደ ስነ ስርዓት ሽልማት፣ ኣብታ ዞባ ካብ ዝርከባ ዕስራን ሸውዓተን ካልኣይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ልዑል ውፅኢት ዘመዝገቡ ሓደ ሚእትን ዕስራን ሓሙሽተን ተምሃሮ፣ ብነፍሲ ወከፍ ካብ 500-600 ብር ምስ ወረቐት ምስክር ዝተሸለሙ እንትኾን፣ ካብታ ዞባ ሰለስተ ብሉፃት ካልኣይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ንዝኾና ንፅንስታ ካልኣይ ብርኪ ሓደ ላፕቶፕ፣ ንሓይቂ መስሓል ካልኣይ ብርኪ ዓሰርተ ሽሕ ብር፣ ንውቕሮ ካልኣይ ብርኪ ድማ ሓሙሽተ ሽሕ ብር መተባብዒ ሽልማት ተሸሊመን፡፡
ኣብቲ ስነ ስርዓት ሽልማት ተረኺቦም ንተምሃሮ ዝተዳለወ ሽልማት ዝሃቡ ዋና ኣመሓዳሪ ዞባ ምብራቕ ትግራይ ኣይተ ማሞ ገ/ሄር እንትኾኑ፣ ንተዓወትቲ ኣብያተ ትምህርቲ ዝሸለሙ ድማ ሓላፊ ቢሮ ትምህርቲ ክልልናን ኣባል ቦርድ ማሕበር ልምዓት ትግራይን ኣይተ ጎበዛይ ወልደኣረጋይ እዮም፡፡
ንማሕበር ልምዓት ትግራይ ብምውካል ኣብቲ ቦታ ዝተረኸቡ ኣይተ ተስፋይ ናስር፦''ማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣብ መንጎ ተምሃሮ ንሕንሕ ብምፍጣር ምሁር ሕ/ሰብ ንክህሉ ዓሊማ በቢዓመቱ ትገብሮ ዝነበረት መተባብዒ ሽልማት ንዝተወሰኑ ዓመታት ኣቋሪፃቶ'ኳ እንተነበረት፣ ካብ ሎምዘበን ጀሚሩ በብዓመቱ ምትብባዕ ከምትቕፅለሉ ብምሕባር፣ ተምሃሮ በርቲዖም ክመሃሩን ሓበን ህዝብን ሃገርን ክኾኑ ብምትሕስሳብ ንኹሎም ተሸለምቲ ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን ተምሃሮን ካብ 1ይ-3ይ ንዝወፃ ኣብያተ ትምህርትን እንኳዕ ኣሓጎሰኩም ኢሎም፡፡''
ኣይተ ጎበዛይ ወልደኣረጋይ ድማ ''ማሕበር ልምዓት ትግራይ ዛጊድ ንህዝብን ሃገርን ዘሐብኑ ስራሕቲ ልምዓት እናሰርሐት ምምፅኣን ብፍላይ ንዘፈር ትምህርቲ ልዑል ጠመተ ሂባ ከምትንቀሳቐስን ብምግላፅ፣ ፅሬት ትምህርቲ ክመሓየሽ ትገብሮ ንዘላ ሰናይ ተግባር ብስም ተሸለምቲ ተምሃሮን ኣብያተ ትምህርትን ብምምስጋን ኩሉ ኣብ ጎኒ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ተወዲቡ ነታ ማሕበር ከጠናኽራ ፀዊዖም፡፡''
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ሎም ዘበን ኣብ ኩለን ዞባታት ትግራይ ንዝሽለሙ ንፉዓት ተምሃሮን ኣብያተ ትምህርትን ከባቢ ሓደ ሚልዮን ብር ወፃኢ ከምዝገበረት ተፈሊጡ'ሎ፡፡
Click here to see more photos...


text:
2ይ ደረጃ ቤትትምህርቲ
ንደቂ 16-20
2ይ ደረጃ ቤትትምህርቲ እንታይ እዩ?
ይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ዘይክፍሎን ወለንታውን ቤትትምህርቲ ኮይኑ መንእሰያት መባእታ ቤትትምህርቲ ምስ ወድኡ ዝመርጹዎ እዩ። ንሱ ሃገራዊ ፕሮግራም፡ ናይ መእተዊ ፕሮግራምን ካብቲ ናይ ሃገራዊ ፕሮግራም ቅርጺ ዘልገሰ ፕሮግራምን ዝጠርነፈ እዩ።
ብድምር 18 ሃገራዊ 2ይ ደረጃዊ ፕሮግራማት ኣሎ። ነፍስወከፍ ፕሮግራም ንሰለስተ ዓመታት ይኸይድ።
እቲ እተፈላለየ ናይ 2ይ ደረጃ ፕሮግራም፡ ሞያዊ ፕሮግራም ወይ ከኣ ንኮለጅ ዝቕራርብ ፕሮግራም እዩ።
እቲ ሞያዊ ፕሮግራም ከም ናይ 2ይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ናይ ተልመዴን ስልጠና ኮይኑውን ይካየድ እዩ።
ነቶም ኣብ ሃገራዊ ፕሮግራም ንምስታፍ ብቑዕ ነጥቢ ዘይብሎም ተምሃሮ፡ ሓሙሽተ ናይ መእተዊ ፕሮግራማት ኣሎ። ካብዚኣቶም ናይ 2ይ ደረጃ ዲፕሎማ ዚህቡ ፕሮግራማት የለዉን ግን ናብ ሃገራዊ ፕሮግራም ንኽትሳተፍ ይመርሑኻ።
እቲ ናይ ቋንቋ መእተዊ ናብቶም ኣብ ሽወደን ከም ሓደስቲ ዝኣተዉ መንእሰያት ዝዓለመ እዩ። እቲ ትምህርቲ መታን ነቶም ተምሃሮ ናብ ካልእ ፕሮግራም ወይ ስልጠና ኪሓልፉ፡ ኣብ ቋንቋ ሽወደን እዩ ዘተኩር። እቲ ትምህርቲ ምስቲ ናይቶም ተምሃሮ ፍልጠት ከም ዚሳነ ኮይኑ እዩ ተወጢኑ።
ናይ ሞያ ፕሮግራም
- ናይ ህጻንን-ናይ ዕረፍቲ ግዜ ፕሮግራም
- ናይ ህንጻን ትሕተቅርጽን ፕሮግራም
- ናይ ኤለክትሪክን ጸዓትን ፕሮግራም
- ናይ ጽዕነትን መጎዓዝያን ፕሮግራም
- ናይ ንግድን ምምሕዳርን ፕሮግራም
- ናይ ኢደጥበብ ፕሮግራም
- ናይ ሆቴልን ቱሪዝምን ፕሮግራም
- ናይ ኢንዱስትሪ ተክኒክ ፕሮግራም
- ናይ ተፈጥሮኣዊ ሃብቲ ፕሮግራም
- ናይ ኣብያተመግብን መሸጣ መግብን ፕሮግራም
- VVS- ናይ ዘይንቀሳቐስ ጥሪት ፕሮግራም
- ናይ ጥዕናን ክንክንን ፕሮግራም
ናይ ምድላው ኮለጅ ፕሮግራም
- ፕሮግራም ቁጠባ
- ፕሮግራም ስነጽባቐ
- ፕሮግርም ህዩማኒቲ
- ፕሮግራም ተፈጥሮኣዊ ሳየንስ
- ፕሮግራም ማሕበራዊ ሳየንስ
- ፕሮግራም ተክኒክ
መንዩ ናብ 2ይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ዚኸይድ?
ይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ናብቶም ደቂ 16-20 ዝኾኑ መንእሰያት ዝዓለመ እዩ። ሓደ ሰብ 20 ዓምት ምስ መልአ ኣብቲ ናይ 2ይ ደረጃ ናይ ዓበይቲ ቤትትምህርቲ ኪሳተፍ ይኽእል።
እቶም ብሽወደንን ብሽወደን ከም ካልኣይ ቋንቋን ብእንግሊዝን ብማተማቲክስን ከምኡውን ብኻልእ ሓሙሽተ ሳብጀክትታት መሕለፊ ነጥቢ ዘምጽኡ ተምሃሮ ንሞያዊ ፕሮግራም ብቑዓት እዮም። እቶም ብሽወደንን ብሽወደን ከም ካልኣይ ቋንቋን ብእንግሊዝን ብማተማቲክስን ከምኡውን ብኻልእ ትሽዓተ ሳብጀክትታት መሕለፊ ነጥቢ ዘምጽኡ ተምሃሮ ንመዳለዊ ኮለጅ ፕሮግራም ብቑዓት እዮም።
ምምዳብ ነጥብታት ብኸመይ ይሰርሕ?
ሽድሽተ ደረጃታት ዘለዎ ናይ ነጥቢ መደብ ይዝውተር፤ A, B, C, D, E ከምኡውን F። A-E መሕለፊ ነጥቢ እዩ። F ዘየሕልፍ ነጥቢ እዩ። እቲ ነጥቢ ንነፍስወከፍ እተወደአ ኮርስን ንናይ 2ይ ደርጃ ትምህርተ-ስራሕን ይምደብ። ሓደ ተምሃራይ ኣብ ኩሉ ኮርሳትን ኣብቲ ናይ 2ይ ደረጃ ትምህርተ-ስራሕ ነጥቢ ምስ ዚረክብ፡ ናይ መጠረስታ ወይ መፋነዊ ነጥቢ ይወሃቦ።
ሓደ ተምሃራይ ብዙሕ ብኩራት ምስ ዚህሉዎሞ ነጥቢ ኪውሰነሉ ምስ ዘይክእል፡ ነቲ ፍልጠቱ ምግምጋም ስለ ዘይከኣል ኣብቲ ባጀላ ጋድም ሕንጻጽ (-) ጥራይ ይጸሓፍ። ኣብቲ ፍሉይ መባእታውን ፍሉይ 2ይ ደረጃን ቤትትምህርቲ ግን F ወይ ጋድም ሕንጻጽ ኣይዝውተርን።
ናይ 2ይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ፕሮግራም ምምራጽ
ኣብዚ ፊልም ‘ዚ፤ ብዝያዳ ብዛዕባ 2ይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ክነዘንቱን ሕቶታት ክንምልሽን ኢና።


text:
ሕቶ፡- ከም’ቲ ዝበልካዮ እዚ ምጥፋእ መርሆ ዝበሃል ንኹሉ ውድባት ብማዕረ ዘይምልከቶ ክኸውን ይኸእል’ዩ። ግን ይብል ህዝቢ ኣብ ባይታ መብዛሕቲኡ ስሩዕ ውድባዊ ህይወት ዘየሕልፍ፡ ጸላኢ ብዝገብሮ ሓንሳብ ዝረስን ጸኒሑ ዝዝሕል ኣካይዳ ኣለዎ፡ መደባቱ ኣይትግብርን ዝኣተዎ ቃል ኣብ ተግባር ኣይፍጽምን ተባሂሉ’ዩ ዝዝረብ።
እዋናዊ ዜናታት
- ናይ ሓዘን መግለጺ፣ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ፡
- ደምዳሚ መግለጺ፣ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ-ኣካል፡ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ /ደ.ግ.ሓ.ኤ/
- ቃል ሓዘን ጨንፈር ሽወደን ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ
- ቃል ሓዘን ግንባር ሃገርዊ ድሕነት ኤርትራ/ ሕድሪ ጨንፈር ጀርመን
- ናይ ሓዘን መግለጺ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ-ሕድሪ
- ኤርትራ ካብ 2015 ንነጀው ቀጥታ ተጠቃዒት ናይ’ቲ ብኤል ኒኖ ዝፍለጥ ምዝባዕ ኣየር ኮይና ምጽናሐ ተገሊጹ
- ናይ ሓዘን መግለጺ ብደግሓኤ ዞባ ኤውሮጳ
- ናይ ሐዘን መግለጺ
- ቃል ሓዘን
- መግለጺ ሓዘን፡
- ክልተ ዲፕሎማት ስርዓት ህግደፍ ነቲ ስርዓት ከም ዝራሕርሑ ይግለጽ ኣሎ
- ምስጋና
- ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ ኣብ ዓባይ ብሪጣኒያ ዝተባህለ ማሕበረ ተመስሪቱ
- ኤርትራውያን ተቐማጦ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ሓድሽ ዓመት 2017 ብሓባር ጸንቢሎም
- ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ “ እንዳ ማርያም ” ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ኣድማ ኣካይዶም !!
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 87 guests and no members online
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎ ኣብ ጉዳይ ስደተኛታትን ዓድታት ክኒን ቅኒቶን ዝገበርዎ ንጥፈታት ኣመልኪታ ዝገበረቶ ቃለ-መጠይቕ ሳልሳይን ናይ መወዳእታን ክፋል
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 25 November 2016
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎ ኣብ ጉዳይ ስደተኛታትን
ዓድታት ክኒን ቅኒቶን ዝገበርዎ ንጥፈታት ኣመልኪታ ዝገበረቶ ቃለ-መጠይቕ
ሳልሳይን ናይ መወዳእታን ክፋል
ሕቶ፡- ሕራይ ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎ ናብ ካልእ ፍልይ ዝብለ ሕቶ ከስግረካ፡ ኣብ ዝሓለፈ ግዝያት ብተመሳሳሊ ገይርናዮ ናይ ዝነበርና ሓጺር ቃለ-መጠይቕ ኣብ’ቶም ብስርዓት ህግደፍ ተረሲዖም ኣብ ከቢድ ማሕበራዊ ጸገማት ዝርከቡ ክልተ ዓድታት ክኒን ቅኒቶ፡ ብፍላይ ኣብ ጽሩይ ዝስተ ማይን ቤት ትምህርትን ንዘለዎም ጸገማት ንምፍታሕ ብዓቕምኹም ገለ ክትገብሩ መደብ ከም ዘለኩም ሓቢርካና ነይርካ፡ እዚ ጉዳይ ኣበይ በጺሑ? እቲ ቤት ትምህርቲ ተሰሪሑ ኣገልግሎት ክህብዶ ጀሚሩ፡ እቲ ማይ’ከ ተዃዒቱ ህዝቢ ጽሩይ ማይ ክሰቲ’ዶ ጀሚሩ ብዝዕባ’ዚ
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎ ኣብ ጉዳይ ስደተኛታትን ዓድታት ክኒን ቅኒቶን ዝገበርዎ ንጥፈታት ኣመልኪታ ዝገበረቶ ቃለ-መጠይቕ ካልኣይ ክፈል
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 25 November 2016
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎ ኣብ ጉዳይ ስደተኛታትን ዓድታት ክኒን ቅኒቶን ዝገበርዎ ንጥፈታት ኣመልኪታ ዝገበረቶ ቃለ-መጠይቕ
ካልኣይ ክፈል
ሕቶ፡ ዝያዳ ንምንጻራ ክሳብ ሕጂ ምንጪ ኣታዊኹም ካበይ’ዩ? ንቕድሚ’ከ ምንጪ ኣታዊ ንምርክብ እንታይ ዝሓዝክሞ ዝተፈልየ መደባት ኣሎ?
መልሲ፡- ክሳብ ሕጂ ጭቡጥ ምንጪ ኣታዊና እቲ ኣቐዲመ ዝገለጽክዎ’ዩ። ማለት ፍሉጣት ኣባላት እዚ ማሕበር፡ ግዱሳት ኤርትራውያን
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎ ኣብ ጉዳይ ስደተኛታትን ዓድታት ክኒን ቅኒቶን ዝገበርዎ ንጥፈታት ኣመልኪታ ዝገበረቶ ቃለ-መጠይቕ ቀዳማይ ክፋል
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 23 November 2016
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎ ኣብ ጉዳይ ስደተኛታትን
ዓድታት ክኒን ቅኒቶን ዝገበርዎ ንጥፈታት ኣመልኪታ ዝገበረቶ ቃለ-መጠይቕ
ቀዳማይ ክፋል
ሰላም ዝኸበርኩም ኣንበብቲ፡ ፈነወ ረድዮ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎ ኣብ ክልል ትግራይ ኢትዮጵያ ኣብ ዝርከቡ መዓስከር ስደተኛታት ዝርከቡ ጽጉማት፡ ከምኡ’ውን ኣብ ነበርቲ ዓድታት ክኒኒ ቅኒቶን ዝገበርዎ ምትሕግጋዝ ኣመልኪቱ
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቦ-ምንበር ኦዲት ኮሚሽን ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ መ/ር ኣፈወርቂ ኣብራሃ ዝገበርቶ ቃለ-መጠይቕ፡ ሳልሳይን ናይ መወዳእታን ክፋል
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 16 November 2016
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቦ-ምንበር ኦዲት ኮሚሽን
ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ መ/ር ኣፈወርቂ ኣብራሃ ዝገበርቶ ቃለ-መጠይቕ፡
ሳልሳይን ናይ መወዳእታን ክፋል
ሕቶ፡- ዋላ ከም’ቲ ዝበልካዮ ስለምንታይ ካብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ተፈልዩ ካልእ ሕቶታት ዘልዕል እንተኾነ፡ ግን ከም ተራ ሃገራዊ ሓርበኛዊ ውድብ መጠን ኣብ ውሽጡ ብዙሓት ንጹሃትን ውፉያትን ዝነበርዎ ውድብ’ዩ። ድሙቕ መስተክራዊ ወተሃደራዊ ዓወታት’ውን
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቦ-ምንበር ኦዲት ኮሚሽን ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ መ/ር ኣፈወርቂ ኣብራሃ ዝገበርቶ ቃለ-መጠይቕ፡ ካልኣይ ክፋል
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 11 November 2016
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቦ-ምንበር ኦዲት ኮሚሽን
ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ መ/ር ኣፈወርቂ ኣብራሃ ዝገበርቶ ቃለ-መጠይቕ፡
ካልኣይ ክፋል
ሕቶ፡- ዝኸበርካ መ/ር ኣፈወርቂ መድረኽ ብረታዊ ቃልሲ ተዛዚሙ ኤርትራ ነጻ ሃገር ካብ እትኸውን ልዕሊ ርብዒ ዘመን ተቖጺሩ’ሎ፡ ናይ ትማሊ ሕልምኻን ናይ ሎሚ ጋህድን ብምንጽጻር እንታይ ክትብለና ትኽእል?
መልሲ፡- ናይ ትማሊ ሕልመይ ነጻ ሃገረ ኤርትራ ክርኢ፡ እቲ ህዝቢ ድማ ከም ኩለን ደሞክራስያውያን ሃገራት ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰላት ረኺቡ፡ ከይተሸማቐቐ ብነጻነት ተማሂሩ ተመራሚሩ፡ ሓሪሱ ነጊዱ ናብ’ቲ ዝለዓለ ጎደና ምዕባለ ክምርሽ ምርኣይ’ዩ ነይሩ። ናይ ህዝቢ ኤርትራ ሕልሚ’ውን ካብ’ዚ ወጻኢ ኣይነበረን። እንተኾነ ግን ሕቶ ሓድነትን ፖለቲካዊ ደሞክራስን ብግቡእ ስለ ዘይተመለሰን ብፍላይ ካብ’ቲ
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቦ-ምንበር ኦዲት ኮሚሽን ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ መ/ር ኣፈወርቂ ኣብራሃ ዝገበርቶ ቃለ-መጠይቕ፡ ቀዳማይ ክፋል
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 09 November 2016
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቦ-ምንበር ኦዲት ኮሚሽን
ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ መ/ር ኣፈወርቂ ኣብራሃ ዝገበርቶ ቃለ-መጠይቕ፡
ቀዳማይ ክፋል
ዝኸበርካ ጋሻና ዕድመና ኣኽቢርካ ብምምጻእካ ብስም ክቡራት ሰማዕትና ከመስግነካ እፈቱ። እሞ ከም መእተዊ ምሉእ ስምካን ትነብረሉ ሃገርን ብምግላጽ’ዶ ክንጅምር?
መልሲ፡- የቐኒየለይ፡ ስመይ መ/ር ኣፈውርቂ ኣብራሃ እበሃል። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኢትዮጵያ ድማ እነብር።
ሕቶ፡- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ተሳትፎ ከመይ’ዩ?
መልሲ፡- ከም ኩሉ ኤርትራ ካብ ግዜ ቁልዕነተይ ጀሚሩ ብዝሓደረኒ ሃገራዊ ስምዒት፡ ኣመት ናይ’ቲ ቃልሲ ከጸናጽን ጀሚረ። ሃገራዊ ስምዒተይ እናወሰኸ ናይ ቃልሲ ወነይ እናዓበየ ኣብ ዝመጽኣሉ ከኣ፡ ናብ ሜዳ ወጺአ ኣብ ተጋሎ ሓርነት ኤርትራ ተጸንቢረ።
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 21 June 2016
ክቡራት ኣንበብቲ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤትራ፡ ኣብ ህልዊ ፖለቲካዊ ኩነታት ኤርትራ ዘለዎ ትዕዝብቲ ከካፍለና ምስ ገዲም ተቓላሳይ ኣቶ ረዘነ ኣብራሃ ዝገብርናዮ ቃለ-ማሕትት እነሆ ካብ ድምጺ ናብ ጽሑፍ ገልቢጥና ንዝርገሖ ኣለና። ሰናይ ንባብ።
- Details
- Written by ድ.ሰ.ደ.ኤ.
- Published: 31 May 2015
ኣብ ናይ ሎሚ መድብና ምስ ተጋዳላይ ጀማል ሳልሕ ኣቦ መንበር ኤርትራዊ ዲሞክርሲያዊ ኪዳን ኣብ ሓፈሻዊ ህሉው ኩነታት ሃገርናን፡ ስርዓት ህግደፍን ደምበ ተቃውሞን ብዝምልከት ዝገበርናዮ ቃለ መጠይቕ ነቕርበልኩም።
ቃለ-መጠይቕ፡ ምክትል ኣቦ-መንበርን ሓላፊ ናይ ፖለቲካን ፕሮፖጋንዳ ደግሓኤ ተጋ/ተወልደ ገ/ስላሴ ምስ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ራብዓይን ናይ መወዳእታን ክፋል
- Details
- Written by ድ.ሰ.ደ.ኤ.
- Published: 31 May 2015
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
- መጸዋዕታ ንኣገዳሲ ህዝባዊ ኣኼባ
- ዕድመ መጋቢት 8 2016 ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ ሰሚናር ኣብ ከተማ ስቶክሆልም اجتماع جماھیري مھم في مدینة استوكھلم مظلھ الارتریھ السویدیة لتغییر Important Public Seminar in Stockholm Sweden
- ዕድመ ንሓዲሽ ዓመት አብ ከተማ ኰለን/ጀርመን
ሓተታ-ርእይቶ-መልእኽቲ
- ፖሎቲካ መገለይሲ ቐየስገው፣ ዓውተር ደርብሲ አልግድ (ጥበብድ) ገምድገው ሓሪረትል ለመለም የንቱታት ለቡኑኽር ጉኑዂር መንድርተነኲ።
- ባሕሪ ኤርትራ ጥሙይ ዘየዕንግል፡ ድራር ዓይኒ
- ሰሪሕናን ንሰርሕ ኣለናን በበይኑ’ዩ
- ኣብ እንዳ ህግደፍ ሓተትን ተሓታትን ኩሎም ሓደ
- ካልኦት ዘዝበልዎ እናደገምካ ብተስፋ ካብ ምባር፡ ኣብ መሬትካ ሰቢትካ ናትካ ምግባር
- ነውራም መራሒ፡ ነውራማት ደገፍቲ
- Initiating Ethio- Eritrea Dialogue for Democratic Development
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.
ሰላም 1 Mod Bottom1 sample subtitle goes here
This is the bottom1 module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.
ሓተታታት
-
ብባህጊ፡ ህልቂትን ዕንወትን ዝዕወት ዕላማ የለን!ድ.ሰ.ደ.ኤ. 2015-05-29 16:14:22
-
ኣወንታዊ ውጽኢት ህጹጽ ኣኼባ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ብምዕቃብ፡ መድረኻዊ ዕማማቱ ንምዕዋት ዕቱብ ጻዕርታት ነካይድ።ድ.ሰ.ደ.ኤ. 2015-05-29 19:43:05
-
ወደሳ ንዘይ ግበኦ መንግስቲ ምውዳስ፡ መግለጺ ምጥፋእ ርእሰ ተኣማንነትድ.ሰ.ደ.ኤ. 2015-05-29 19:44:53
-
ንህዝቢ ኤርትራ ሰብኣውን ልምዓታውን ሓገዝ ምግባር ጽቡቕ፡ ግን ብመንን ብኸመይን?ድ.ሰ.ደ.ኤ. 2015-05-29 19:48:03
-
ብዘይ ጸረዩ ናይ ፖለቲካ ዝራባዓት ዝመሓደር ህዝቢ፡ ብኩለንተንኡ ክጽገም ግድን’ዩ።ድ.ሰ.ደ.ኤ. 2015-05-29 19:50:57
ርእይቶታት
-
ኩሉ ኣዒንትናን ዳርባናን ናብ ውልቀ-መላኺ ይኹንድ.ሰ.ደ.ኤ. 2015-05-29 16:17:36
-
ህዝቢ ኤርትራ ክጒሂ፡ ክቑጣዕ ሓቁን መሰሉን’ዩ።ሚርያም በረኸተ-ኣብ 2015-06-02 11:55:13
-
ስደት መፍትሒ ኣይኮነን’ሞ ቃልሲ ምረጽ፡ ኣይፋለይ እንተደኣ ኢልካ ግን፡ እንታይ ዓይነት ስደተኛ ምዃንካ ፍለጥመሓመድ ከድር 2015-06-10 11:05:45
-
ሕማም ደሓር’ዩ።ስዒዳ ሳልሕ ኣዲስ-ኣበባ 2015-06-17 08:33:25
-
ሃገራዊ ሰላም ከይተረጋገጸ ዝኾነ ውጥናት ልምዓት እንተተ ፈተነ’ውን ኣይዕወትንያረድ ተስፋ ብርሃን 2015-06-25 08:02:06
ቃለ መጠይቕ
-
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎ ኣብ ጉዳይ ስደተኛታትን ዓድታት ክኒን ቅኒቶን ዝገበርዎ ንጥፈታት ኣመልኪታ ዝገበረቶ ቃለ-መጠይቕ ቀዳማይ ክፋልድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 2016-11-23 20:03:45
-
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቦ-ምንበር ኦዲት ኮሚሽን ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ መ/ር ኣፈወርቂ ኣብራሃ ዝገበርቶ ቃለ-መጠይቕ፡ ሳልሳይን ናይ መወዳእታን ክፋልድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 2016-11-16 12:34:53
-
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎ ኣብ ጉዳይ ስደተኛታትን ዓድታት ክኒን ቅኒቶን ዝገበርዎ ንጥፈታት ኣመልኪታ ዝገበረቶ ቃለ-መጠይቕ ካልኣይ ክፈልድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 2016-11-25 19:55:37
-
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎ ኣብ ጉዳይ ስደተኛታትን ዓድታት ክኒን ቅኒቶን ዝገበርዎ ንጥፈታት ኣመልኪታ ዝገበረቶ ቃለ-መጠይቕ ሳልሳይን ናይ መወዳእታን ክፋልድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 2016-11-25 20:00:28
-
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቦ-ምንበር ኦዲት ኮሚሽን ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ መ/ር ኣፈወርቂ ኣብራሃ ዝገበርቶ ቃለ-መጠይቕ፡ ካልኣይ ክፋልድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 2016-11-11 23:38:09


text:
በይ ኤርያ ኤርትራውያን ንዲመክራስያዊ ለውጢ ንሓድሽ ዓመት 2017 ብውዕዉዕን ሐድሽ መንፍስን ተቀቢልዋ።እቲ ከምቲ ወትሩ መእተዊ ድሮ ሓድሽ ዓመት ዝገብሮ ናይ ምዝንጋዕ መደቡ ሎሚ ዓመት እውን ዝተፈላለዩ ሙዚቀኛታት ብምድላው ኣማኢት ህዝቢ ዝተሳተፎ ዕዉት ምሸት ኒሩ። በይ ኤርያ ኤርትራውያን ንዲምክራስያዊ ለውጢ ንኩሉ ደላይ ለውጢ ፍልልያቱ ብዘይ የገድስ ኣብ ሓደ ጽላል ብምጥናፍ ኣብ ኤርትራ ሰላምን ማሕበራዊ ፍትሕን ንምንጋስ ዝቅለስ ህዝባዊ ማዕበል እዩ።እዚ ህዝባዊ ምዕበል'ዚ ብህዝቢ ዝተመርጹ 7 ቀወምቲ 2 ዳማ ተጠባበቅቲ ኣባላት ቦርድ ዘለውዎ ህዝባዊ ማዕበል እዩ። በዚ ሕጋዊ ኣስራርሓ እዚ ድማ ወርሓዊ ኣኬባታቱ ርብዓዊ መንፍቃዊን ዓመታውን ገምጋም ሰርሑ ናብ ህዝቢ ብምቅራብ ኣወንታውን ኣሉታውን ጎንታቱ ምስ ህዝቡ ይግምግም። ኣብ ከክልተ ዓመት ድማ ጉባኤኡ ብምድላው ኣባላት ቦርዱ ይቅይር ።
በይ ኤርያ ኣብ ዓመት 5 ህዝባዊ ሃገራውን ባዓላት የዳሉ ። ከከም ኩነታቱ ብምዝንጋዕን ብሰሚናራትን የብ ዕሎም ። በይ ኤርያ ኣብዚ ምንቅስቃስ እዚ ተጠርኒፉ ኣንጻር ዓማጺ ስርዓት ህግደፍ ንለውጢ እጅሙ ከበርክት ንዝደሊ ኩሉ ማዕጽ ኡ ውርትሩ ክፉት ምካኑ ይሕብርን ኩሉ ተሳትፉ ከረጋግጽ ድማ ይጽውዕ።
እንቢ ንምልኪ!!
እወ ንፍትሒ!!
በይ ኤርያ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ