text:
ስትራቴጂ ኣልቦነት …by ገብረስላሴ
ኦህዴን ይኹን ብኣዴን ዝገብሩዎ ዘለዉ ምንቅስቓስ መሪሕነት እህወዴግ ጨቢጥካስ እቲ ኣብ ኢህወዴግ ተፈጢሩ ዘሎ ናይ መሪሕነት ቦሻዕ ንምሕካምን ኣብዛ ሃገር እወንታዊ ለውጢ ንምምፃእ ተዝኸውን ግርም ነይሩ። ናይ ክልቲኦም ተበገሶ ናብኡ ዝወስድ ከምዘይኮነ ግን ግልጺን ግልጺን እዩ። ህዝቢ ብብሄሩ ፈሊኻ ናጨፍጨፍካ ንኢህወዴግ መሪሖም ንዛ ሃገር ናብ ዝሓሸ ኩነታት ክወስዱዋ ድሌት ኣለዎም ኢሉ ዝጥርጥር እንተሃሊዩ ካብ ድቃሱ ይተስእ። እምበኣርከስ እቲ ዝግበር ዘሎ ጉያ ጉያ በይንኻ ዓብላሊ ፖለቲካዊ ሓይሊ ኮይንካ ንምውፅእ እዩ። ንዙይ ንምስኻዕ ድማ ንቲ ናይ ትግራይ ልዕልና ኣረጋጊጹ ኢሎም ዝኸሱዎ ዘለዉ ህወሓት ምስ ህዝቡ ምንብርካኽን ህዝቢን ውድብን’ውን ንምፍታሕን ከም ቀንዲ ውራይ ተታሒዙ ኣሎ። ህወሓት ከ እንታይ ይገብር ኣሎ?
መልሱ ዋላ ሓንቲ እዩ። ካሊእ ተሪፉ ኣብ ልዕሊ ተጋሩ ንዝበጽሕ ጥቅዓት እኳስ ድምጹ ከስምዕ ኣይደለየን ጥራይ ዘይኮነስ ንዘስምዑውን ብጸቢብነት ክኸስስ ከም ዝሓገየ ርኢና ኢና። ድምፅና ክነስምዕ ንዝበሉ´ውን ኣይፋልኩምን ኢሉ ወታሃደር በቲኑ ዊዒሉ። ኣዚዩ ዘሕዝንን ዘፍርሕን ጸረ ዴሞክርሲያዊ ባህሪ። ዓሚ ኣብ ህዝቢ እምባስነይቲን ካልኦት ኸባቢታትን ዝተርኣየ ጸረ ህዝቢ ተግባር ተደጊሙ። ብናይ ባዕሎም ሕዱር ቂምን ፅልእን ምኽንያት ህወሓት ካብ ህዝቢ ትግራይ መሊኦም ከፋትሑዋ ለይትን ቀትሪን ዝቃለሱ ዘለዉ ሓይሊታት ባዕላ ህወሓት ብትገብረሎም ዘላ ዘይተሓሰበ (inadvertently) ሓገዝ (ከም ውድብን ክልላዊ መንስግስቲን ዘሎ ማእለያ ዘይብሎም ድኽመታት) ኣቢሎም ዕላምኦም ዝሳኸዐሎም ዘሎ ይመስል። እወ፣ ሕምቀታት ህወሓት ዝገልፅ ብዙሕ ነገር ኣሎ። እቲ ባዕሉ ህወሓት ዝደጋግሞም ድኽመታት ገዲፍና እቶም ዝኸፍኡ ግን ክልተን መሰረታዊ ናይ ስትራቴጂ ጉዳይ ምዃኖም ምዝኽኻር የድሊ።
፩ይ፦ ኣባል ኢህኣዴግ ዝኾኑ ውድባት ኣብ ነዊሕ ከይዲ ኣብ ሓደ ዓይነት ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባን ቑመናን መጠንን ከምዘይጸንሑ ገሚቱ ንዙይ ዝምጥን ምድላው ዘይምግባሩ እዩ። ንዛ ሃገር ንድሕሪት ክምልሱ ዝቃለሱና ጸረ ልምዓትን ክራይ ኣካብትን ሓይሊታት ኣለዉ ኢሉ ዝኣምን ሓደ ገዛኢ ውድብ ንቲ ወድዓዊ ኩነታት ዝምጥኑ ዓቕሚ ዘለዎም ተፅዕኖ ፈጠርቲ ሙሁራት ናብ መሪሕነት ኣምፂእካ እቲ መድረኽ ዝጠልቦ ምንቅስቓስን ስርዓትን ዘይምፍጣሩ፣ ከም ገዛኢ ውድብ´ውን ኣድላይነት ስተርቴጂክ ኣመራርሓ ክህብ ዝኽእል መሪሕነት ምውናን ካብ ልቢ ኣሚንካ ኣብ ክንዲ ምስራሕ ኣብ ናይ ሓዊ ምጥፋእ ስራሕቲ ተጸሚድካ ምንባር ከም ሳዕቤኑ ንቲ ንሪኦ ዘለና ኣዚዩ ዘሰክፍ ኩነታት ወሊዱ። እቲ ዝገርም ሎሚ ኣብ ኣሓት ውድባት ንሪኦ ዘለና ፀረ ህዝቢ ተግባራትን ሕመቓትን ድንገት ሀዚ ዝተፈጠሩ ዘይኮኑስ ካብ ዓንተውኡ ግልጺ ኮይኖም ዝርእዩ ዝነበሩ እዮም። ከምቲ ዝፍለጥ ኣብ ናይ 1993 ዓ/ም ተሃድሶ ናይ ብኣዴን መፃኢ ኣካይዳ ጉርሒን ሽርሒን ዝተመልኦ ምንባሩ ግልፂ እዩ ነይሩ። ብሓደ ወገን ኣብቲ ዘጋጠመ ናይ ህወሓት ክፍፍል ብኣዴን ኣሉታዊ ተራ ከም ዝነበሮ፣ ብቲ ካልእ ድማ ኣብ ውድቡ’ውን ዝበስበሱ ኣባላት መሪሕነት ተይተንከፈ ከምዝሓለፈ ዝፍለጥ ኮይኑ ንቲ ኣብ ክፍፍል እዋን ሲዒሩ ዝወፅአ ሓይሊ ህወሓት ደጋፊ ኮይኑ ብምቕራቡ ምኽንያት ናይ ብኣዴን ውሽጣዊ ምብስባስ ሸለል ኢልካ ምሕላፍ ተመሪጹ እዩ። ኣብ ከይዲ፣ ብፍላይ ድማ ድሕሪ ሞት ጠ/ሚ መለስ ዜናዊ ግን ብኣዴን ንርእሱ ንሓይሊ ትምክሕቲ ኢዱ ሂቡስ ከም ኦህዴድ ዝበለ ውድብ’ውን ለኪሙ ኣካል ናይቲ ሽርሕን ዓመፅን ክገብሮ በቒዑ ኣሎ። ከም ንቡር እንተኾይኑ ጭቡጥ ኩነታትካ በቢእዋኑ ምግንዛብ ፖለቲካዊ ኣንፈትካ ብንፁር ንምቕማጥን ንቲ ኩነታት ዝምጥን ስራሕቲ ኣብ እዋኑ ክትሰርሕን ዝሕግዘካ ኮይኑ ሽግር እንትፍጠር ድማ ዝሓሸ ፍታሕ ንምርካብ ጥጡሕ ባይታ ይፈጥረልካ እዩ። ህወሓት ኣብዚ ፈጺሙ ኣይሰርሐን እንተበልና እቲ ሓቂ ምግሃድ ጥራይ እዩ ዝኸውን።
፪ይን ዝዓበየን ጌጋ፦ ህወሓት መን ሒዙ እዩ ኣብ ስልጣን (ብክልልን ብሃገርን ብርኪ) ክቕፅል ዝሓስብ ዝብል ካብ ስነ ሓሳባዊን ፕሮፓጋንዳዊን ቃላት ዝሓለፈ ብጭቡጥ ክምልሶ ኣይተርኣየን። ህወሓት ከም ውድብ ኣብ ዱልድል መሠረት ክትቕፅል ዘኽእላ ዝነበረ ህዝቢ ትግራይን ክልላን ክንዲ እቲ ዝድለን ዝግባእን ዘይምምዕባላ ገዚፍ ውድቀት እዩ። ከምቲ ዝፍለጥ ልዕሊ 40 ሚኢታዊ ህዝብና ኣብ ሴፍቲኔይ ዝነብር፣ ብዓሰርተታት ኣሻሓት ኣብ ዳስ ዝመሃሩ ህፃናትን ብሕፅረት ማይ ጠቓዕ ዝበላ ከተማታትን ዝወነነ፣ ዝለዓለ ስራሕ ስእነት፣ ፍልሰትን ስደትን ዘለዎ፣ ነጋዳይን ሙሁርን ዝሃድሞ፣ ኣብ መወዳእታ ዘይብሉ ኣይ ሰላም ኣይኲናት ኩነታት ተኣሲሩ ዝነብር ህዝቢ፣ ቐሊል ዘይበሃል ግዕዝይና፣ ጸረ ዴሞክራሲ ባህሪን ብዘሰክፍ ኩነታት ናዓበየ ዝኸደሉ፣ ስእነት ሰናይ ምምሕዳርን ካልእ መዓት ሽግራትን ዘለዎ ክልል እዩ ዘለና። ህወሓት እቲ ኣብ ዕጥቃዊ ቓልሲ እዋን ዝነበረ ዘስደምም ዋሕዚ ህዝባዊ ድጋፍን ናይ ኣተሓሳስባ ሓድነትን ደጀኑ ብኹለመደያዊ ልምዓት ንምጥንኻር ብዘይ ምጥቃሙ ምኽንያት እቲ ዳርጋ ካብ ምልኣተ ህዝቢ ዝውሕዝ ዝነበረ ድጋፍ ኣዚዩ ከምተሸርሸረ ግልጺ እዩ። ብዛዕባ ህወሓትን ንሱ ዝመርሖ ክልላዊ መንግስቲን ብጀካ መረረት ዝስማዕ እወንታዊ ነገር ዳርጋ ናሃሰሰ ይኸይድ ኣሎ እንተይልና ሓቂ ጥራይ እዩ ዝኸውን። እዚ ዘይተግሃደሉ ሰብ እንተሎ ነብሱ እዩ ዘዐሹ ዘሎ።
እቲ ሓቂ ከምዚ እዩ፦ ገሌኦም መራሕትና ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዓሪዶም ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ንኻልኦት ከምዝጭነቑ ንምርኣይ ፪፮ ዓመት ላሕ ኢሎም ግን ዘበርከትኩምዎ ኩሉ ከም ጥፍኣትን ከም ፀረ ኢትዮጵያን ፈላለይቲን ተቖጺሮም። ዘሕዝን! ገሊኦም ድማ ትግራይ ከም ዘይትትንከፍ ሓራ መሬት ቆጺሮም ኣብ ኔትውርክን ምጉጅጃልን ናይ ሓሶት ጸብፃባት ኣብ ምፅሓፍን ተጸሚዶም እቲ ኣብ ዕጥቃዊ ቓልሲ ኣብነታዊ ዝነበረ ረዚን ህዝቢን ክልሉን ብልምዓትን ሰናይ ስርዓትን ድሕሪት ኣትሪፎምዎ። እሞ ድማ እቲ ትግራይ ዝውረየላ ልምዓት ሓሶት ምዃኑ ንምርግጋፅ ከንፈር ብምጣጥ ዝሓዝኑልና በፃሕቲ ዓዲ ዓመት ዓመት ክጋብዙ ክትርኢ የደንጽወካ።
መራሕትና ከመይ ከም ዝሓስቡ እንድዒ እምበር እቲ ንፖለቲካዊ ስልጣን ቐንዲ ፍልፍል ዝኾነካ ደጀንካ ብኹለመዳይ እንተተዳኺሙ ከይድካ ከይድካ ጠጠው ወይ ንድሕሪት ምምላስውን ከምዘሎ ግልጺ እዩ። እምበርከስ ትግራይን ህዝባን ብኹለመዳይ (ኢንዱስትሪ፣ ንግዲ፣ ሳይንስን ቴክኖሎጂን፣ ዘበናዊ ሕርሻን ፍልፍል ሙሁር ናይ ሰብ ሓይሊን) ኣልምዒኻ ድኽነት ብወሳናይ መልክዑ ዘጥፍአን ነቕ ዘይብል ቑጠባዊ ዓቕሚ ዘወነንን ክልል እንተዝፈጥሩ ከም ውድብ ጥራይ ዘይኮነስ ከም ህዝቢ ኣብዛ ሃገር ፖለቲካ ናይ ምውጋይን ፅልዋ ናይ ምፍጣርን ሓይልና ዝለዓለ ምገበሮ። ዘይምዕዳል ኮይኑ ድሕሪ 26 ዓመት’ውን ኣብቲ ዝተገለጸ ዓይነት ሽግር ስለንርከብ ከም ህዝቢን ክልላዊ መንግስቲን ንኹሉ ዓይነት ሽርሒ ጥቕዓትን ዝተቓላዕና ኮይና ንርከብ። እዚ ወዲ’ዚ ኣርሒቑ ዘይሓስብን ምድላው ዘይገብርን መሪሕነት ከመይ መሪሑና ክንብሎ?! ክመይስ ፖለቲከኛ ክንብሎ?! ስትራቴጂ ኣልቦነት ዝብሉዎ ከምዚ እዩ።
እሞ ክግበሩ ኣለዎም ናብ ዝብሎም ጉዳያት ካልእ ጊዜ ምለሰኩም።


c: text/html

text:
ቀዳማይ ክፋል
ሓዱሽ ኣዋጅ ቁፅሪ 715/2003 ዓ/ም ጡሮታ ሰራሕተኛታት መንግስትን ውልቀ ትካላትን ካብ ሓምለ 2003 ዓ/ም ጀሚሩ ብደረጃ ሃገር ኣብ ስራሕ ውዒሉ እዩ። ንምዃኑ እዚ ኣዋጅ ምውፃእ ንምንታይ ኣድልዩ? እዚ ኣዋጅ ምውፃእ ዘድለየሉ ምኽንያት ኣመልኪቱ ኣብ መእተዊ ናይቲ ኣዋጅ ተደንጊጉ ዘሎ ሓሳብ ከም ዘመላኽቶ፣ ˝ስርዓት ማሕበራዊ ውሕስና ብምግፋሕ ዜጋታት በቢ ደረጅኡ ተጠቀምቲ ክኾኑ ምግባር” ዝብል ፖሊሲ ቁጠባ ሃገርና ተግባራዊ ንምግባር እዩ። ብተወሳኺ ስርዓት ማሕበራዊ ውሕስና ምግፋሕን ተጠናኺሩ ምቕፃልን ድማ ንማሕበራዊ ፍትሒ፣ ሰላም፣ ምንካይ ድኽነትን ምርግጋፅ ልምዓትን ርኡይ ግደ ስለዘለዎ ሰራሕተኛታት መንግስትን ውልቀ ትካላትን ትልሚ ጡሮታ ክህልዎም ኣድላይ ኮይኑ ስለዝተረኸበ እዩ።
ሃገርና ተኸታሊት ስርዓት ነፃ ቁጠባ እንትትኸውን ሕብረተሰብ ሃገራዊ ቁጠባ ብቕልጡፍ ክዓብየሉ እዩ ዝደሊ። ሓደ ቁጠባዊ ኣተሓሳስባን ተግባርን ዘለዎ ማሕበረሰብ ንምህናፅ እውን ድልየት ኣለዎ። ናይዚ መርኣዪ ንንግድን ኢንቨስትመንትን ምችው ኩነታት ምፍጣር ብጣዕሚ ኣድላይን ወሳንን ዝኾነ ሰላም ብዘላቕነት ንምህናፅ ብሄር፣ ብሄረሰባትን ህዝብታትን ኢትዮጵያ ቆሪፆም ዝተልዓሉ ምዃኖም ኣብ ሕገ መንግስቲ ሃገርና ተደንጊጉ እዩ። እዚ ምትሕብባር ብሄር፣ ብሄረሰባትን ህዝብታትን ኢትዮጵያ ሓበራዊ ረብሓ ምምዕባል መሰረት ዝገበረ እንትኸውን እዚ ድልየት ተግባራዊ ዝገብሩ ዝተፈላለዩ ድንጋገታት ኣብ ሕገ-መንግስቲ ፌዴራላዊ ዲሞክራስያዊ ሪፐብሊክ ኢትዮጵያ ብግልፂ ተቐሚጦም ኣለዉ።
ካብ ውሽጢ እቶም ድንጋገታት፣ ˝ዝኾነ ኢትዮጵያዊ ኣብ ዝኾነ ይኹን ምንቅስቓስ ቁጠባ ናይ ምውፋር መሰል ኣለዎ” ዝብል ሓዲኡ እዩ። ከምኡ እውን ˝ኩሉ ኢትዮጵያዊ ዜጋ ስርሑን ሞይኡን ክመርፅ መሰል ኣለዎ” ዝብል ይርከቦ። ይኹን እምበር ካብቶም ዝምረፁ ስራሕቲ ንግዲ ዘይኮኑ ስራሕቲ ሞያን ንግድ ምህላዎም እውን ክፍለጥ ይግባእ። ንግድን ኢንቨስትመንትን ብነፃ ዕዳጋ ዝምርሑ እንትኾኑ ሓላፍነት መንግስቲ ምችው ኩነታት ምፍጣርን ኣብ ቁፅፅር መራሒ ምዃንን እዩ። ካብቶም ምችው ኩነታት ዝፈጠረሎም መንገድታት ሓደን ቀንድን ንንግድን ኢንቨስትመንትን ኣድለይቲ ዝኾኑ መሰረተ ልምዓታት ምህናፅን ምምላእን ይኸውን።
ነዚ ሕገ መንግስታዊ ድንጋገ ተግባራዊ ምግባር ካብ ውሽጢ ዝውሰዱ ስጉምትታት ዕድል ስራሕ ዜጋታት ንምፍጣር ዘኽእል መደብ ምውፃእ ሓደ ኣካል ፖሊሲ መንግስቲ እዩ። ሰብ ሃፍቲ ፍርያት ንምዕባይ ምስ ዘበርክትዎ ግደ ዝመጣጠን ንባዕልቶም መሰል ምርካብ ኣታዊ ዘለዎም ምዃኑ ኣብቲ ፖሊሲ ቁጠባ ተቐሚጡ እዩ። ምስዚ ጎድና ጎድኒ ስራሕቶም እንተሳልጡ ተቖፂሮም ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት እውን ተጠቀምቲ ናይዚ ዕድል ክኾኑ ግድን ይብል። ኣዋጅ ጡሮታ ሰራሕተኛታት መንግስትን ትካላት ውልቀን ኣድላይ ዝኾነሉ ምኽንያት እውን ካብዚ ብምብጋስ እዩ።
ካልእ ኣዋጅ ጡሮታ ሰራሕተኛታት መንግስትን ውልቀ ትካላትን መበገሲ ዝገብሮ ዓለም ለኻዊ ድንጋገታት ሰብኣዊ መሰል እዩ። ዓለም ለኸ ድንጋገታት ውድብ ሕቡራት መንግስታት ከምኡ እውን ድንጋገታት ሕገ-መንግስቲ ፌደራላዊት ዴሞክራስያዊ ሪፐብሊክ ኢትዮጵያ ተቐሚጡ ከም ዘሎ፣ ሰባት ብዘርኦም፣ ፆተኦም፣ ሃይማኖቶም፣ ፖለቲካዊ እምነቶም መሰረት ብምግባር ዝኾነ ዓይነት ኣፈላላይ ክግበረሎም ከም ዘይግባእ እዩ። እዚ ድማ ደቂ ሰባት ኣብ ስራሕ ቦታ ክህልዎም ዝግባእ ክብሪ ብዝግባእ ክሕለወሎም ከምዘለዎ የመላኽት።
እዚ መሰረታዊ መትከል “ጉልበት ሰብ ሸቐጥ ኣይኮነን” ብዝብል ኣበሃህላ ምግላፅ ይከኣል። ኣብ ልዕሊ እዚ ካብ ነፃ ቁጠባ ዝርከብ ረብሓ ሰራሕተኛታት ፍትሓዊ ዝኾነ ብፅሒት ምእንታን ክረኽቡ እዚ መሰረታዊ መትከል ምኽባር ኣድላይ እዩ። ብተወሳኺ ደቂ ሰባት ነፃ ምዃኖም ኣመልኪቶም ዝተደንገጉ ድንጋገታት ክጠሓሱ ከም ዘይብሎም የረድእ። ኣብ ስርዓት ነፃ ዕዳጋ ደቂ ሰባት ክለምዑን ነፃ ኮይኖም ውሕስና መሰል ነፃነት ምዝውዋር ክረኽቡን ዘኽእል እዩ። እዚ ድማ ንምጥንኻርን ዕብየትን ነፃ ቁጠባ ዝለዓለ ግደ የበርክት።
ኣዋጅ ጡሮታ ሰራሕተኛታት መንግስትን ውልቀ ትካላትን ብዋናነት ጠመተን ትኹረትን ዝገብር ከምቲ ሽሙ ዝሕብሮ ኣብ ኣስራሕትን ሰራሕተኛታትን እዩ። ኣብዞም ክልተ ወገናት መንግስቲ እውን ጣልቃ ዝኣትወሉ ጉዳይ ኣሎ። ምእንተ ሰላም ኢሉ ኩነታቶም ብሕጊ ክድንገግ ይገብር። ብተወሳኺ ከምቲ ቅድም ክብል ዝተገለፀ መንግስቲ ስራሕቲ ኢንቨስትመንትን ንግድን ንምስላጥ ህንፀት መሰረተ ልምዓት ይዝርግሕ። ኣስራሕትን ሰራሕተኛታትን ግዘኦም ኣብ ነገርን ህውከትን ከየሕልፉ ስሉጥ ግልጋሎት ፍትሒ ክረኽቡ ባይታ የመቻቹ። ሕግታት ኣስራሕትን ሰራሕተኛታትን ብባህሪኦም ማሕበራውን ቁጠባውን ዕብየት ከምፅኡ ዝኽእሉ ኣካላት እዮም። እዚኦም ተዋዲዶም ክሰርሕሉ ዝኽእሉ ሰላም እንትህሉ ብርክት ዝበሉ ትካላት ልምዓት ይህነፁ። ልምዓት ኢንዱስትሪ ይጋፋሕ፤ ፍልጠትን ዓቕምን ሰራሕተኛታት እውን ይምዕብል። ሰራሕተኛታት ውሕስና ስራሕ ይረኽቡ፤ ብኡኡ ልክዕ ድማ ንዜጋታት ሰፊሕ ዕድል ስራሕ ይፍጠር። ብተወሳኺ ኣስራሕትን ሰራሕተኛታትን እቲ ሓደ ረብሓ እቲ ካልእ እናደገፈ ሓበራዊ ረብሐኦም ዘማዕብሉሉ ዕድል የስፍሕ።
ኣብ ክሊ እዚ፣ ኣስራሕትን ሰራሕተኛታትን ሓበራዊ ረብሓ ከም ዘለዎም ኩሉ ጎንፂ ረብሓ ምፍጣሩ ዘይተርፍ እዩ። እዚ ስልጡን ብዝኾነ ኣገባብ ብስምምዕነት እንተዘይተፈቲሑ ድማ ሰላም ይጠፍእ። በዚ ድማ ይትረፍ ናብ ውድድር ዓለም ለኸ ነፃ ዕዳጋ ምእታው ካብ ዕዳጋ ውሽጢ ዓዲ ናይ ምውፃእ ዕድል እውን የጋጥም። እዚ ከዓ ናይ ሓባር ውድቀት የስዕብ። ስለዝኾነ ኣስራሒ ኮነ ሰራሕተኛ ብሓባር ተረዳዲኦም ምስራሕ የድልዮም። ካብቲ ስራሕ ዝርከብ መኽሰብ ቁጠባ ሓቢሮም ይማቐሉ። ሰራሕተኛ ፀዓራይነቱን ዓቕሙን ብዝበለፀ ብምዕባይ ዝበለፀ መፍረዪ ዝኾነሉ ኣገባብ ምድላይ ይግባእ። ኣብ ክሊ ስራሕ ዝፍጠሩ ዘይምርድዳኣት ብዝሰልጠነ ኣገባብ ብምፍታሕ ማሕበራዊ ፍትሒ ክዓስል ምግባር ግድነት ይኸውን።
ካብዚብምብጋስ ሕገ-መንግስቲ ፌዴራላዊ ዲሞክ ራስያዊ ሪፐብሊክ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓንቀፃቱ ንሰራሕተኛታትን ኣስራሕትን ዝምልከቱ ድንጋገታት ሕጊ ሒዙ ይርከብ። እቶም መሰላት ኣብ ውሱናት ረብሓታት ዝተሓፀሩ ዘይኮኑስ ብሓፈሻ መሰል ሰብኣውነት ኣካቲቱ ዝሓዘ እዩ። እቲ ሕገ-መንግስቲ ኣብ ኣስራሕትን ሰራሕተኛታትን ኣመልኪቱ ካብ ዝሓዞም መሰረታዊ ጉዳያት ድማ ጡሮታ ሰራሕተኛታት መንግስትን ውልቀ ትካላትን እዩ።
ተፈፃምነት ኣዋጅ ጡሮታ ሰራሕተኛታት መንግስትን ውልቀ ትካላትን
እዚ ኣዋጅ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያዊ ዜግነት ዘለዎም ሰራሕተኛታት መንግስትን ውልቀ ትካላትን ዝፍፀም ምዃኑ የቕምጥ። ትርጉም ኣዋጅ 715/2003 ዓ/ም ከም ዘመላኽቶ፣ ውልቀ ትካል ማለት ኣብ ንግዲ፣ ኢንዱስትሪ፣ ሕርሻ፣ ህንፃ፣ ማሕበራዊ ግልጋሎት ወይ ካልእ ተመሳሳሊ ስራሕ ሕጋዊ ኮይኖም ዝተጣየሹ ትካላት እዮም። ብተወሳኺ ሰራሕተኛታት ቖፂሮም መሃያ እናኸፈሉ ዘስርሑ ውልቀ ትካላት ወይ ውልቀ ሰባት እንትኸውን ትካላት ምግባረ ሰናይን ማሕበራትን ከም ዘይሓውስ ተቐሚጡ እዩ። ትርጉም ውልቀ ትካል እዚ ካብ ኮነ በዚ ኣዋጅ ዝመሓደሩ ውልቀ ትካላት እንመን ከም ዝኾኑ ክንርኢ።
በዚ ኣዋጅ ዝመሓደሩ ውልቀ ትካላት፣ እዚ ኣዋጅ ኣብ ስራሕ ቅድሚ ምውዓሉ ተጣይሾም ሽፋን ፕሮቪደንት ፈንድ ወይ ጡሮታ ዘይነበሮም ቀዋሚ ሰራሕተኛ ቖፂሮም ከስርሑ ዝፀንሑ ውልቀ ትካላት እዮም። ከምኡ እውን እዚ ኣዋጅ ጡሮታ ድሕሪ ኣብ ስራሕ ምውዓሉ ዝተጣየሹ ዝኾነ ይኹን ቀዋሚ ሰራሕተኛ ቖፂሮም ዘስርሑ ውልቀ ትካላት በዚ ዝመሓደሩ ምዃኖም በቲ ኣዋጅ ተነፂሩ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ እዚ ኣዋጅ ኣብ ስራሕ ቅድሚ ምውዓሉ ሽፋን ፕሮቪደንት ፈንድ ዝነበሮም ሰራሕተኛታት ብሽፋን ጡሮታ ውልቀ ትካል ንክኸውን እንትስማዕምዑ በዚ ኣዋጅ ዝመሓደሩ ውልቀ ትካላት ክኾኑ ይኽእሉ። እዚ ንትካላት ዝምልከት ሽፋን ኮይኑ ኣብዚ ከምዚ ዝበለ ትካል ብቐዋምነት ተቖፂሮም ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት በዚ ኣዋጅ ጡሮታ ዝሽፈኑ ወይ ዝመሓደሩ ከምዝኾኑ እቲ ኣዋጅ ብግልፂ ይድንግግ። ኣብ ዝቅፅል ካልኣይ ክፋል መደብና ድማ “ፕሮቪደንት ፈንድ”ን እዋን ሽግግርን ዝብል ዛዕባ ሒዝናልኩም ክንቀርብ ኢና።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣብ ዝሓለፈ (2 ለካቲት 2014) ብዛዕባ ፊደላት-ግእዝ ተዳህሲሱ፣ ንሎሚ ከኣ ብዛዕባ ቃላትን እታው መዝገበ ቃላትን ኪዝተ እዩ።
ቃላት ኣኻኺብካ ሓረግ፡ ምሉእ-ሓሳብ፡ ሕጡበ-ጽሑፍን ድርሰትን ብምስራሕ ጽሑፋዊ ሓሳባትካ ስለ እትገልጽ ንሓባራዊ ርድኢት ትርጕም ቃላት ንጹር ኪኸውን ኣድላዪ እዩ። ከምኡ’ውን እቶም ቃላት ኣብ ምሉእ-ሓሳብ ኪኣትዉ እንከለዉ ብእሩም ረባሕታኦም [1]፡ ብዝውክልዎም ፊደላትን ሆህያትን ኪጸሓፉ ይግባእ። ትርጉም ቃላትን ኣጸሓሕፋኦምን ኣብ መዝገበ-ቓላት ይርከብ።
መዝገበ-ቓላት፡ ትርጕም ቃላት ሓደ ቋንቋ ዚህብን ብፊደላዊ መስርዕ ዚዝርዝርን መጽሓፍ እዩ። እታው መዝገበ-ቓላት ካብ እቲ መባእታ- (ሱር-) ቃል ኪጅምር ይግባእ። ኣብ ምዝርዛር እታው መዝገበ-ቓላት ትግርኛ ብመስርዕ ያታዊ-ፊደል ምምዝጋብ (ብ”ሀ” ምጅማር) ልሙድ እዩ። እቲ ልሙድ ወይ ብሩህ ዘይኮነ ግን መባእታ-ቃል ንጹር ዘይምዃኑ እዩ (ኣብ ዚመጽእ ኣብ ትሕቲ “ሰዋስው” ዚድህሰሱ – ቦዝ-ዓንቀጽ፡ ሱር-ግሲ፡ ኣርእስቲ-ግሲ፡ ዚበሃሉ ኪጥቀሱ እዮም)። መባእታ-ቃል እታው መዝገበ-ቓላት ረባሕታ ዘይብሉ እንተኾነ ተመራጺ እዩ። እዚ ግን ናቱ ጸገም ኣለዎ። ንኣብነት ሓደ ግሲ ጾታ/ግዜ/ቍጽሪ ዘይፈሊ ዚኸውን ስማዊ ቅድመ-ጥብቆ፡ “ም”፡ ምስ ዚልቀቦ እዩ (ምብላዕ፡ ምስታይ፡ ምኻድ፡ …) ። ሳዕቤኑ ግን ንዝበዝሑ ግሲታት ብ “ም” ከምዝጅምሩ ስለ ዝገብሮም ኣብ ምንዳይ እታው ቃል ቀሊል ኣይክኸውንን እዩ።
ኪዳነማርያም ዘርእዝጊ (2008) ‘ብሓዲስ ብልሓት’ ኢሉ ዘቕረቦ መስርዕ-ፊደልን ንእታው መዝገበ-ቓላት ዝተጠቕመሉ ኣገባብን ንእቲ እተደልየ ሸቶ ኣይመዝገበን። ንፊደላት ትግርኛ ካብ’ቲ ያታዊ ኣሰራርዓ ብምቕያር ብቐሊል ኪጽናዕን እታው መዝገበ-ቓላት ብቕልጡፍ ኪርከብን ኢሉ ዘቕረቦ ምኽንያታት፡ ካብ ብዝሒ ገጻት እተላዕለን እታዋት ብረባሕታኦም ብምስፋሮምን ብቐሊል ኪርከቡ ኣይተኻእሉን። ብዝያዳኳ መሊሱ ሓላሊኽዎ። ኪዳነማርያም ዘርእዝጊ ዝተጠቕመሉ እታው ‘ብመባእታ’-ቃል ጥራይ ዘይኮነስ እንኮላይ ብረባሕታኡ ስለ ዝኾነ፡ ቍጽሪ እታው ካብ መጠን ንላዕሊ በዚሑ። ትርጕም ቃል ንምርካብ ዘየድሊ ኮለል ወሲኹ። ንኣብነት፡ “ሰተየ” ዚብል ግሲን ረባሕታኡን ካብ ሓሙሽተ ንላዕሊ ዝተፈላለይ እታው ሒዙ ይርከብ – መስተዪ፡ ምስታይ፡ ሰተየ፡ ሰታዪ፡ ሰታይ፡ ተሰትየ፡ ኣስተየ። ቅድመ-ጥብቆታት፡ “መ፡ ም፡ ተ፡ ኣ፡ …”፡ ከምኡ’ውን ዝተፈላለዩ ድሕረ-ጥብቆ ረባሕታት ኣብ ኩሎም ግሲታት ኪኣትዉ እንተ ኮይኖም፡ እታው ቃላት ብውሑዱ ካብ ሸውዓተ ዕጽፊ ንላዕሊ ኪኸውን እዩ። ብዙሕ ገጻት ዝሓቘፉ መዝገበ-ቓላት (ቋንቋኦምን ብዝሒ ፊደሎም ብዘየገድስ) እታዎም ንምርካብ ዚቃለለሉ ብመጀመርያ ፊደሎም ዕልባት ብምስራሕ እዩ።
ብኣንጻሩ ተክአ ተስፋይ (1999) ዝተጠቐመሉ ኣገባብ፡ ፊደል ብያታዊ መስርዕ ኮይኑ መባእታዊ እታው ቃል ከኣ ብ”ሱር-ግሲ” (በልዐ፡ ሰተየ፡ …) ጀሚሩ ረባሕታኡ፡ ብምጡን፡ ኣብ ሕቝፊ እቲ ሱር-ግሲ የስፍር (ምሉእ ረባሕታ ግሲታት ትግርኛ ርእሱ ዝኸኣለ ፍሉይ መጽሓፍ ኪኸውን ይምረጽ)። እዚ ልሙድ ሱር-ግሲ ተባዕታይ ጾታ ኮይኑ “በልዐት”፡ “ሰተየት”፡ … እውን ተምዓራራዪ መባእታ-ቃል እዩ። ተክአ ተስፋይ፡ ንመበቈል ቃላት እውን ይጠቅስ እዩ። ኣብ’ዚ ኪጽቀጠሉ ዚግባእ፡ ካብ ካልእ ቋንቋ (ብፊደል ግእዝ ዝጽሕፋ) እተወርሱን ናብ ትግርኛ ዝረዓሙን ቃላት ኣብ መዝገበ-ቓላት ክኣትዉ እንከለው መበቈሎም ምጥቃስ ኣድላዪ እዩ። ምጥቃስ ጥራይ ዘኮነስ ኪጸሓፉ እንከለዉ በቲ መበቈላዊ ኣጸሓሕፋኦም ኪጸሓፉ ይግባእ። ንኣብነት፡ እታው ግሲ “ሰርዐ” ንምግላጽ መበቈሉ ካብ ግእዝ ኢልካ በቲ ልሳነ-ግእዝ ኣጸሓሕፋኡ፡ ብ “ሠርዐ” ይጸሓፍ። እዚ ምጥቃስ መበቈላዊ ቃል ንኹለን ዘለቀሓ ቋንቋታት ይምልከት። ካብ ብግእዝ ዘይጽሕፋ ቋንቋታት ንእተለቅሐ ቃል ግን ብትግርኛ እንተ ተጻሕፈ ይምረጽ። እቲ እታው መዝገበ-ቓላት፡ ቍንቍኛ ፍሉይ ከባቢ ዝሓዘለ ቃልን ላህጃን መለለዪ እንተ’ሎዎ፡ ከምኡ’ውን ሓደ ቃል ኣብ ትግርኛ፡ ኣብ ኣየናይ ዓመት ወይ እዋን ኪዝውተር ከም ዝጀመረ ይጠቐስ። ምኽንያታት ምጥቃስ መበቈል፡ ቍንቍኛን እዋንን ቃላት ንከም ታሪኽን ምዕባለ ቋንቋ ንምፍላጥን ንጻረ ትርጉም ቃል ንምሕላውን ዝኣመሰሉ ሓለፋታት ኬገልግል ይኽእል።
ከም’ዚ ኣብ ላዕሊ ዝተራእየ፡ ክሳዕ ሕጂ ዝፈረዩ መዝገበ-ቓላት ትግርኛ ብሓልዮትን ጻዕሪን ውልቀ-ሰባት እዮም። ምሒር ኪኢላ እኳ እንተኾነ፡ ብውልቀሰብ ዚዘላሰል ዕቃበ መዝገበ-ቓላት ምሉእን ነባሪን ኣይኸውንን። ኣብ መዝገበ-ቓላት ዚሰፍሩ ቃላት ከም ኣካል ቋንቋ መጠን ዚበልዩ፡ ዚሕደሱ፡ ዚቀያይሩ፡ ዚወሰኹን ዚንከዩን ህያው እዮም። ንእዚ ምቅይያራት ኪዕቅብ፡ ኪመምምን እዋናዊ ኪገብር ዚኽእል፡ ብጻዕሪን ብዕደመን ውልቀ-ሰብ ዘይድረት፡ ኣብ ውሱን ግዜ ብቐጻሊ ዝጋባእ፡ ትካል ወይ ጉብኤ ምስ ዚህሉ እዩ።
—
[1] ረባሕታ ዚብል ቃል ካብ ግሲ “ረብሐ” ዝነቐለ ኮይኑ ትርጉሙ፡ ሰዋስውኣዊ-ረባሕታ ሓደ ቃል ብቍጽሪ (ንጽል/ብዙሕ)፡ ብጾታ (ኣንስታይ/ተባዕታይ፡ ‘ግኡዝ’)፡ ብእዋን/ግዜ (ሕሉፍ፡ ቅዱም፡ ህልው፡ ትንቢት …)፡ ብኣካል (ቀዳማይ/ካልኣይ/ሳልሳይ)ን ብተግባርን ዘርእዮ ለውጢ ዜመልክት ስም እዩ። ኣብ ጽሑፍ፡ ንእዚ ተጠቒሱ ዘሎ ሰዋስውኣዊ ለውጢታት ንምጥቃስ እቲ “ረባሕታ” ዚብል ከም ስነ-ቃል ከምዘለዎ ይተዓቀብ። ንኣብነት፡ ቅጽል “ብጫ” ጾታዊ ረባሕታ የብሉን ምባል ይምረጽ፡ ኣብ ክንዲ ቅጽል “ብጫ” ብጾታ ኣይረብሕን (ኣሉታዊ ረብሐ) ምባል። ኣራብሓ ወይ ኣረባብሓ ግሲ ኣብ ክንዲ ምባል ረባሕታ-ግሲ ምባል ይምረጽ።
መዘክር፤ ኣብ’ዚ ብፍላጥ “መዝገበ-ቓላት”ን “መዝገበ ቃላት”ን ተባሂሉ ተጻሒፉ ኣሎ። እዚ ከኣ ትግባረ “ቀ/ቐ” ንምቅላሕ እዩ። ኣብ ኣርእስቲ ዝተወከሱ መጽሓፍቲ ሰፊሩ ዘሎ ኣጸሓሕፋ ግን ደረስቲ ከም ዝጸሓፍዎ እዩ።
ውከሳ-ጽሑፍ
ተክአ ተስፋይ። (1999)። ዘመናዊ መዝገበ ቓላት ትግርኛ። ኣስመራ፤ ኣሓተምቲ ሕድሪ።
ኪዳነማርያም ዘርእዝጊ (ዶክተር)። (2008)። ዘመናዊ መዝገበ ቓላት ብሓዲስ ብልሓት፤ ሱርበተኽ ብዝኾነ ኣገባብ ብደራሲኡ ተማሂዙ ዝተዳለወ መዝገበ ቓላት ትግርኛ ብትግርኛ። ኣስመራ፤ ቤት ማሕተም ፍራንቸስካና።
ኣብ ዝቕጽል ቅድሚ ሓፈሻዊ ብዛዕባ ሰውስው ትግርኛ ምዝታይ ብዛዕባ ኣደማምጻ ኪለዓል እዩ።
ኣርኣያ ካሳ
20 ለካቲት 2014


text:
ንባባት፡ ፩ቆሮ 1:10-13፥ ይሁ 1፡14-ፍ፥ ግ.ሓ. 13፡44-14: 4፥ ማቴ. 4፡12-23። ስብከት፡ “ትሴብሖ ኢየሩሳሌም ለእግዚአብሔር፥ ወሰብሕዮ ለአምላክኪ ጽዮን፥ እስመ አጽንዓ መናግስተ ኆኀትኪ።” “ኦ ኢየሩሳሌም ንእግዚአብሔር አመስግንዮ፥ ኦ ጽዮን ንአምላኽኪ ወድስዮ፥ ከመይ ንሱ ንመሃርሃር መዓጹኺ ዜጽንዕ፥ ንህዝብኺ ዚባርኾም እዩ”(መዝ.147፡12)።
አብ ሓደ ዝንገር ታሪኽ ሓንቲ ጎርዞ ጓል ብብርቱዕ ቍሪ እናአንቀጥቀጠት ብጎደና ክትከይድ እንከላ ጽቡቕ ድሙቅ መብራህቲ ቤተ ክርስትያንን ጥዑም ድምጺ መዝሙርን ሰሚዓ አላገሰት እሞ ቅዳሴን መዛሙርን እናሰምዐት በቲ ጽቡቕ ሙቐት ደስ ኢልዋ እና አስተንተነት እንከላ ካህን አብ ስብከቶም አነ ብርሃን ዓለም እየ ዝብል መሰረት ገሮም ክሰብኩ ሰምዐት። ቅዳሴ ምስ ተወድአ በቲ አርእስቲ እናተደነቐት አብቶም ዝሰበኹ ካህን ቅርብ ኢላ አብ ስብከትኩም አነ ብርሃን ዓለም እየ ዲኹም ዝበልኩም እናበለት ሓቲታቶም። እቶም ካህን ከምኡ አይ ኮንኩን ዝበልኩ ጓለይ ክርስቶስ እዩ ብርሃን ዓለም አነ ካብቲ መብርሃትታት ሓደ እየ እናበሉ መለሱላ። እዛ ጽግምቲ ጎርዞ ጓል ግን አብኦም አተኲራ እናጠመተት ከምዚ በለቶም እሞ አባቴ መብራህቲ እንተ ኾንኩም ድአ አብቲ መሽጎራጉር ጸልማት ዝኾነ ቦታና/ዓድና ዘይትመጽኡ እሞ ዘይተብርሁልና ኢላቶም ይብሃል።
ክርስትያን ከምቲ እቶም ካህን ዝበልዎ መብራህቲ ኮና አብ ዝተፈላለየ ጸልማት ንዝነብሩ ክነብርህ እዩ ጸዋዕታና። ክርስቶስ ብርሃንኩም አብ ኩሉ ይብራህ እናበለ ንነፍስወከፍና አብዚ እንነብሮ ዓለም ብርሃን ኮና ሓቂ ፍትሒ ሰላም ክነንግስ ሕሩያት ገሩና።
ካብ ማቴዎስ ወንጌላዊ ዝሰማዕናዮ ምስቲ ቅድሚ 800 ዓመት ብኢሳያስ ነብዩ ዝተባህለ አሰማሚዑ ይዛረበና (ኢሳ 8፡23-9፡3)። ማቴዎስ ነዚ ብቐጥታ ይጠቕሶ እዚ ኸአ እቲ መሲሓዊ ትጽቢት ብዓወት አብ ኢየሱስ ክርስቶስ ከም ዝተፈጸም ንኽገልጽ ዝገብሮ እዩ። ንሱ እቲ ብኢሳያስ ነብይ ዝተባህለ ኩሉ አብኡ ዝተፈጸመ እዩ፥ ቤተ ክርስትያን ነዚ ናይ ኢሳያስ ትንቢት ከም መቀራረቢ ስብከት ኢየሱስ ጌራ ተቕርበልና።
ክልተ ቃላት አብ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ ተደጋጊመን ንረኽበን ንሳተን ከአ ብርሃንን ሓድነትን። አብ ትንቢት ኢሳያስ አቐዲሙ ቀጺሉ አብ ወንጌል ማቴዎስ ብአምሳል ብዛዕባ መብራህቲ፥ አብ ጸልማት ከም ዝበርህ፥ ተስፋ ከም ዝህብ፥ ነጻነትን ሓጎስን ከም ዘውርድ፥ ካብ ተጽዕኖ ነጻ ከም ዝገብር፥ ወይ ካብ ማእሰርቲ ነጻ ከም ዝገብር ይነግር። እግዚአብሔር ብኢየሱስ ክርስቶስ እቲ ንጸልማት ካብ ዓለም ዝቕንጥጥ ንኹሎም ደቂ ሰብ ከድሕን ድላዩ እዩ። ኢየሱስ ብርሃን አብ ዓለም ዘንጸባርቕ ኮይኑ ዝሕድስ ተስፋ፥ ሓጎስ፥ ሕድገትን ሰላምን የምጽአላ። አብ ቀዳመይቲ ንባብ ካብ ፩ቆሮ ቅ. ጳውሎስ ሓደ ልብን ሓደ ሓሳብን ኴንኩምውን ክትሠምሩ እምበር ምፍልላይ ከይህልወኩም አማጽነኩም አሎኹ እናበለ አብ መንግኦም ንዘሎ ዘይምርድዳእ ክአልይዎ እናተማሕጸነ ሓድነትን አብ ነነድሕዶም ከምኡ ተገዳስነት ብቀዳምነት ክሰርዑ ይነግሮም።
አብ ኢሳ 8፡23-9:3 ከምኡ ማቴዎስ ወንጌላዊ ጠቒስዎ ዘሎ መሲሓዊ ዝኾነ ትንቢት ይነግረና እዚ ኸአ ምድሪ ዛብሎንን ምድሪ ንፍታሌምን መገዲ ባሕሪ ማዕዶ ዮርዳኖስ አሕዛብ ዝነብሩሉ ገሊላ አብ ጸልማት ዝነብር ሕዝቢ ዓቢይ ብርሃን ረአየ ነቶም አብ ጸልማት ዚነብር ህዝቢ ዓቢይ ብርሃን ረአየ ይብለና። ዛብሎንን ንፍታሊን ክልተ ካብቶም ቀንዲ 12 ነገደ እስራኤል ብእያሱ ክቕመጥወን ዝወሰኔነን አብ ሰሜናዊ ክፍሊ እቲ ሃገር ዝርከባ እየን። ዛብሎን ሰሜናዊ ምዕራብ ገሊላ ንፍታሌም ከአ ሰሜናዊ ምስራቕ። አብ 800 ዓ.ም. መጀመርያ አብ ትሕቲ ቍጽጽር አሲርያን መግዛእት ዝወደቓ ተቐማጥኦን ንስደት ተወሲዶም ካብቶም ዝጠፍኡ ዓለታት እስራኤል እዮም። ንቡዙሕ ዓመታት እዚ ቦታ አረመናዊ ገሊላ ብዝብል ይጽዋዕ ነሩ። ብዙሓት ካብ ነብያት ቦታ ሞት ይብልዎ ነሮም። ኢሳያስ ግን ብአንጻሩ ራእይ ተስፋ ዘልኦ ገሩ የቕርቦ እዚ ኸአ ብመንጽር እቲ አምላኽ ክገብሮ ዘለዎ ብምርአይ እዩ። አብ ትንቢቱ እቲ ሕማቕ መሬት ክቕየር እዩ፥ ብርሃንን ሰላምን ክመጽኦ እዩ ይብል። እዚ ትንቢት ነቲ ልዕሊ ኩሉን ቀንዲ አርአያ ኩሉ ዝኾነ ንጉሥ አብ ኵሉ ዘምጽኦ ሓጎስ እዩ ዘመልክት።
ማቴዎስ ወንጌላዊ ነዚ ክትርጉም እንከሎ እቲ መስሕ ካብኡ ክመጽእ እዩ። ኢየሱስ ናይ እቲ ትንቢት ምልአት እዩ። እዚ እተን ቀዳሞት ግዝአታት አብ ትሕቲ አሲርያውያን ዝወደቓ መጀመርያ ምሉእ ብርሃን ተልእኮ ክርስቶስ ክርእያ እየን ዝብል ፍሉይ ነገር አልኦ።
ናይ ሎሚ ወንጌል ምጅማር ተልእኮ ኢየሱስ ይነግረና። ማቴዎስ ዮሓንስ መጥምቕ ብሄሮዱስ አንጢጳስ ምስ ተአስረ ተልእኮኡ አብቂዑ ድሕሪኡ ድምጹ እውን አይተሰምዐን። ኢየሱስ ከምቲ ብነብያት ተባሂሉ ዝነበረ ንዓደብኡ ሓዲጉ ናብ ገሊላ አብ ቅፍርናሆም አልጊሱ ስብከቱ ጀሚሩ። ወላ እኳ ዝርዝር ሓበረታ ብዛዕባ ማእሰርቲ ዮሓንስ መጥምቕ አይውሃበና ኢየሱስ ነቲ ንሱ ዝጀመሮ ተልእኮ አብ ፍጻሜ ከብጽሕ እዩ መጺኡ እዚ ኸአ ተልእኮኡ አብ መንግስቲ አምላኽ እዩ።
ሀ. አብ ጸልማት ዚነብር ሕዝቢ ዓቢይ ብርሃን ረአየ።
ቅ. ማቴዎስ ኢየሱስ ንናዝሬት ኃዲጉ አብ ምድሪ ዛብሎንን ንፍታሌምን አብ ጥቓ ባሕሪ ናብ ዘላ ቅፍርናሆም መጺኡ ከም ዝተቐመጠ ይነግረና። እዚ ዘዘኻኽሮ እቲ ብኢሳያስ ነብይ ተባሂሉ ዝነበረ ትንቢት አብ ኢየሱስ ከም ዝተፈጸመ ንምሕባር እዩ።
እዚ ኸአ ኢየሱስ ናይ እቶም አብ ጸልማት ዝነብሩ ዝነበሩ ብርሃኖም ከም ዝኾነ እዩ። አብ ትንቢት ኢሳያስን አብ ወንጌል ማቴዎስን እንረኽቦ ጽሑፍ ነቲ አብ ስርዓተ ሉጡርግያና አብ ጊዜ ልደት እነንብቦ ንባባትን እንፍጽሞ ስርዓተ ዋዜማን ጸሎታትን ጸልይዎ ንረኽቦ። ብርሃን መጽአ ውስተ ዓለም እናበልና ንጽሊ።
ቅፍርናሆም ኢየሱስ አብአ ስብከቱ ክጅምር እትስሕብ ዓዲ አይነበረትን ምኽንያቱ ገጠርን ብዙሕ ዘይማዕበለት እያ ነራ። ኩሉ ጊዜ ዕግርግር ዝበዝሓ ወላ አይሁድ እውን ሕጎም ብምሕላው ዘይፍለጡላ እያ ነራ። እዚ ኹሉ ከሎ ግን እቲ ብርሃን ዓለም አብ ገሊላ አብዛ ንእሽቶይ ከተማ ኢየሱስ እቲ መስሕ አገልግሎቱ ጀሚሩ።
ለ. መንግሥተ ሰማይ ቀሪባ እያ እሞ ተነስሑ።
እዚ እዩ እቲ ቀንዲ አርእስቲ ስብከቱ አብ ጊዜ ምጅማር ተልእኮኡ። ከም ቅ. ዮሓንስ መጥምቕ ተነስሑ ዝብል ቃል እዩ አብ መጀመርያ ዘተምብሆ እዚ ኸአ ከም ቀጻልነት ተልእኮም ዝሕብር እዩ። ዮሓንስ ንምጽአት መስሕ እናተነስሑ ክቀራረቡ ክነግር እንከሎ ኢየሱስ ግን መንሥተ ሰማይ ቀሪባ እያ እሞ ተነስሑ ይብሎም። ንስሓ መልሲ ነፍሲ ወከፍና ንመጸዋዕታ ኢየሱስ እዩ። ብዙሕ ጊዜ ተነሳሕ ዝብል አብ ዝሓለፈ ጊዜ ንዝገበርካዮ ጌጋ ምጥዓስ ወይ እቕረታ ምሕታት እዩ ዘስምዕ። ኢየሱስ ዝሓቶ ግን ልዕሊዑ ዝኸይድ እዩ። እቲ መጸዋዕታ አብ ዝሓለፈ ኃጢአት ምጥዓስን ንኸይትደግሞ ቃል ምእታውን አይኮነን። መገድኻ ካብ ሕጂን ንድሕሪ ሕጅን ክትቅይር ዝጽውዕ እዩ። ነዚ ዝሰማማዕ ቃል ግሪኽ metanoia ዝብል እዩ፥ ትርጉሙ ኸአ ቅጽበታዊ ለውጢ አብ አተሓሳስባ ናይ ሓደ ሰብ፥ ንሕይወት ጨሪሽካ ብኻልእ መገዲ ርኢኻ ምኽአል እዩ። ነዚ ዓይነት ሕይወት ክንክተል እንከሎና ጥራሕ እዩ አባላት ናይ እዚ መንግሥቲ እንኸውን ሽዑ አብ ሕይወትና ብመንፈስ አምላኽ ተማሪኽና ውጽኢት ዘለዎ ሕይወት እንነብር። ንነገራት ከምቲ አምላኽ ዝርእዮም ገርና ክንርኢ ንጅምር እሞ ብመጠኑ ጠባያትና ክልወጥ ይጅምር።
መንግሥተ ሰማይ ዝብል ዘደናግር ቃል ክኸውን ይኽእል እዩ። ንብዙሓት መንግስተ ሰማይ አብ ላዕሊ ዝርከብ ድሕሪ ሞት ጽቡቅ እንተ ገበርና እንኸዶ እዩ። ከምኡ መንግሥቲ ክንብል ከሎና አብዚ ዓለም ብሓደ ንጉሥ ዝግዛእ ከስምዕ ይኽእል። ብሓቂ ክንርእዮ እንከሎና አብቲ ስልጣን ንሓደ ክገዝእ ዝዋሃቦ እዩ ዘስምዕ። አብቲ መንግስት ምህላው ክብል እንከሎ አብ ሓደ ውሱን ቦታ አይ ኮነን ዘስምዕ ወላ እውን አብዚ ሕይወት ወይ አብ ዝመጽእ ይኹን። አብ ዝሃለ ሃልዩ እቲ ሓደ ዝነብሮ ሕይወት አብ ትሕቲ ፈቃር ንጉሥን አባታዊ ስልጣን አምላኽን ምንባር እዩ። አብ ፍቕሪ መሰረት ገርካ እትፈጥሮ ርክብ ምስ አምላኽን ጎይታን እዩ፥ ከምኡ አብ ጽቡቕ ኩነታት ከም ሓቂ፥ ፍቕሪ፥ ርሕራሐ፥ ፍትሒ፥ ነጻነትን ሰላምን ብግብሪ ክትነብሮን እንከሎኻ ዝርአየሉ ኩነት እዩ።
ሐ. አነ ገፈፍቲ ሰብ ክገብረኩም እየ ንዑ ስዓቡኒ።
ኢየሱስ ተልእኮኡ ምስ ጀመረ ሓደ ካብቲ ብቀዳምነት ዝገበሮ ምስኡ ኾይኖም አብ ተልእኮኡን ስርሑን ዝሳተፉ ሓዋርያት/አርድእት ምሕራይ እዩ። ንሶም ፈሪሳውያን ወይ ጸሓፍቲ ወይ እውን ምሁራት ሰባት ወይ እውን ዓቢ ተራ አብ ሕብረተሰብ ዘልኦም አይኮኑን እንታይ ድአ ገፈፍቲ ዓሣ ምናልባት እውን ዘይተማህሩ እዮም። አብዚ እንርእዮ እቲ መጸዋዕታ አብ ስራሕ እንከለዉን ብኢየሱስ ምጅማሩን ፍሉይ ትርጉም አልኦ። ኢየሱስ ብርግጽ አብ ስራሕ እንከለዉ ይዕዘቦም ነሩ እዩ። አብ ምስባኽ መንግስቲ አምላኽ ሓገዝቲ ከምዘድልይዎ ይፈልጥ ነሩ እዩ ስለዚ ነዞም ዓይኑ ዘንበረሎም ሓርዩ።
ወንጌላውያን ሉቃስን ዮሓንስ ሓዋርያት ቅድሚ ንኢየሱስ ምኽታሎም ብዛዕባ ኢየሱስ ብዝያዳ ክፈልጡን ክርድኡን ጊዜ ከምዘድለዮም ክገልጹ እንከለዉ አብ ማቴዎስ ግን ከምኡ አይ ኮነን። ኢየሱስ በብክልተ ብሓንሳብ ዝነበሩ ገፈፍቲ ዓሣ ብቐጥታ ክስዕብዎ ጸዊዕዎም፥ ስምዖን (ድሓር ጴጥሮስ) ምስ እንድርያስ ሓዉ፥ ያዕቆብን ምስ ዮሓንስ ሓዉ ብሓንሳብ እንከለዉ ክስዕብዎ ጸውዖም። ብዘይካ ንዑ ስዓቡኒ ገፈፍቲ ሰብ ክገብረኩም እየ ዝብል እንተ ዘይኮይኑ ንእኡ ምስዓብ እንታይ ምዃኑ ዝገልጽ፥ አበይ ከም ዝኸዱን እንታይ ከም ዝገብሩን ወላ ሓንቲ አይነገሮምን። ማቴዎስ ብዛዕባ እዚ ነገራት አይግደስን እዩ። ንማቴዎስ ዝግድሶ ኢየሱስ ተልእኮኡ ክጅምር ከም ዝኾነ እሞ አብ ተልእኮኡ ሓገዝቲ ከም ዘድልይዎ እሞ ንሱ እቲ ዝዓበየ መብራህቲ ንህዝቢ ዘብርህ ከም ዝኾነ ምግባር እዩ።
እዞም አርባዕተ ቀዳሞት አርድእት ንመጸዋዕታ ኢየሱስ ከመይ ገሮም መሊሶሞ። ብቃላት ማቴዎስ ብኡብኡ መርበቦም ኃዲጎም ሰዓብዎ ይብለና። ወላ እኳ ብዛዕባ ኢየሱስ አቕዲሞም ዝፈልጥዎ አይንበሮም አብኡ ምሉእ እምነት ገሮም ንኹሉ ንድሕሪት ሓዲጎም መርበቦም ስድርኦምን ወለዶምን አበይ ከምዝኸዱ ከይፈለጡ ስዒቦሞ። ኢየሱስ ንርእሱ ካብ ናዝሬት ስድርኡን ዓዱን ምእንቲ ተልእኮኡ ክፍጽም ክሓድግ እንከሎ ፈጺምዎ እዩ። ካብ ሕጂ ንድሓር ሕይወቶም እንታይ ከም ዝረኽቡን ዝዕቅቡን ዘይኮነ ነሕዋቶም ከገልግሉ ብፍላይ ነቶም ጽጉማት እዩ።
መጸዋዕታ ንኢየሱስ ምኽታል ዝፈጥሮ ርክብ አብ መንጎ እቶም አርድእቲ ሕጂ ዘለውዎን አብ መጻኢ ዝኾንዎን እዩ። ኢየሱስ ገፈፍቲ ሰብ ከምዝኾኑ ይነግሮም። እቲ መዓልታዊ አብ ጸልማት ዝገብርዎ ዝነበሩ ምግፋፍ ዓሣ ዓሚቕ ትርጉም ወሲዱ ንሰብኡትን አንስትን ካብ ጸልማት ኃጢአት ምውጻእ እዩ። ዓላምኡ ነቶም ንምጽአት መንግስተ ሰማይ ዝጽበዩ ዝነበሩ አብ ሓደ ምጥርናፍ እዩ። እዞም ሕሩያት ሰባት አብቲ ኢየሱስ ወፊርዎ ዘሎ አገልግሎት ይጽመዱ ንሱ ኸአ አብ ምምሃር ምስባኽን ምሕዋይን ነቶም አብ መንግስቲ አምላኽ አብ ምንዳይ ንዘለዉ ይሕግዝ። ንግዚኡ ኢየሱስ ብርሃን ናይ እቶም አብ ጸልማት ዝነብሩ ዝሕጎሱሉ እዩ ግን ድሕሪ ሓጺር እዋን ነቶም አርድእቱ ንስኻትኩም ብርሃን ዓለም ኢኹም ክብሎም እዩ፥ እዚ ኸአ እዩ ምኽንያት ዝሓረዮም።
አብ ቀዳመይቲ ንባባ ናብ ፩ቆሮ. ቅ. ጳውሎስ ንሰብ ቆሮንቶስ አብ መንግኦም ንዘሎ ፍልልይ ክአልዩ፥ ሓደ ልብን ሓደ ሓሳብን ክኾኑ ይነግሮም። አብ መንግኦም አነ ናይ ጳውሎስ አነባ ናይ አጵሎስ አነባ ናይ ከፋ እናበሉ አብ ክንዲ መልእኽቲ ወንጌል ዝወስዱ ይመቓቐሉ ነሮም። አብዚ ጊዜ አብ ቆሮንጦስ አርባዕተ ዝተፈላለያ አብያተ ክርስትያን ነረን አብ መንግአን ውድድር ስለ ዝነበረ ጳውሎስ አብ መንግኦም ዝፍጠር ምምቕቓል ወይ ናይ እምነት ፍልልይ ከይፍጠር አጥቢቝ የጠንቅቖም። ሓንቲ ቤተ ክርስትያን ክርስቶስ ጥራሕ ክትህሉ ኡግባእ፥ ኢየሱስ ክርስቶስ ጥራሕ እዩ ሓደ አካል፥ ዝሓመመ፥ ዝሞተን ምእንቲ ኩሉ ዝተንሥአ እቲ ብስሙ ኩሎም ዝተጠምቁ ክመቓቐል አይ ክእልን እዩ።
መደምደምታ፡
ንኢየሱስ ክንክተል ዝተጸዋዕና ኢና። ኩነታትና ብዘየገድስ ወይ እውን ንንመነባብሮ እንታይ ከም እንገብር ብዘየገድስ መልእኽቲ ወንጌል አብ ኩሉ ክነበጽሕ ዝክአለና ክንገብር ብፍላይ አብቶም ምሳና አብ ጥቓና ምሳና ዝሰርሑ መዓልቲ መዓልቲ እንረኽቦም ግዱዳት ኢና። ስለዚ ነፍሲ ወከፍና አብ ምዝርጋሕ ቃል ወንጌል እነበርክቶ ግደ አሎና።
አብ ጥምቀትና ብርሃን ክርስቶስ ተቐቢልና ሽዑ ንሓዋርያነት ተጸዊዕና። በዚ ኸአ ንብርሃን ክርስቶስ አባና ከንጸባርቕ እሞ ካልኦት ከም ዝርእዩ ክንገብር መብጽዓ አቲና። ነዚ ክንገብር ግን መጀመርያ ነቲ አባና ዘሎ ጸልማት፥ ንአይ ይጥዓመኒ፥ ድኽመታት፥ ዝተጎዳእናዮን አብ ስሳዕን አብ ስልጣንን ዘሎና ህርፋን ክንአሊ ይግብአና። እዚ እናገበርና እንከሎና ነቲ ብርሃን አብ ካልኦት ከምዝመጽእ ክንገብሮ ኢና። ኢየሱስ ከም ዓቢ መብራህቲ ኮይኑ አባና እንተ መጸ ንሕና እውን ንአሽቱ መብራህቲ ንኻልኦት ክንከውን ኢና። አብ ዓለም ዘሎ ጸልማት ከአ ብቐጻሊ ክንቅንጥጥ ኢና። ብኸምዚ ሕይወትና እንተ መራሕና ኢና ተኸተልቲ ክርስቶስ ክንብሃል እንኽእል።
አብ ግብሪ ከም እንዕዘቦ መብራህትና ብሰንኪ ምምቕቓል፥ ወገነይ ወገንካ ወይ አብ ውሽጥና ባእስን ዕግርግርን ጽልእን ክነእቱ እንከሎና እቲ ብርሃን ክነምጽእ ዝበልናዮ ወይ ብርሃን ክንከውን ዝበልናዮ ይመቓቐልን ይብተንን። ስለዚ ሓደ ልቢ ሓደ ዓላማን ኮና ሓድነትን ሰላምን አብ መንጎና ነማዕብል። ነቲ ኢየሱስ ዝሃበና ዕድመ ተቐቢልና በቲ እንነብሮ ሕይወት ንኻልኦት ንስበኮም። እግዚአብሔር ብርሃነይን መድኃኔይን እዩ፥ ሎሚ እውን ናተይን ናትኩምን ክኸውን ይደሊ እዩ፥ እዚ እዩ እቲ ሰናይ ዘና ሎሚ በዚ ብሩኽ ሰንበት እንሰምዖ።
እሞ ብርሃን ክርስቶስ ተቐቢልና ንኻልኦት ብርሃን እንኾነሉ ጸጋን ክእለትን ይዓድለና።
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ


text:
ረጃ መነባብሮን ዓይነት ህይወትን ናይ ኩሉ ህዝቢ፡ ወይ’ውን ብውሑዱ ናይቲ ዝበዝሐ ህዝቢ ክቕየር እንተኾይኑ፡ ቁጠባ ክዓቢ ክኽእል ኣለዎ። ኩሉ ፕሮግራማት ቁጠባዊ ዕቤት ከኣ ነዚ ዕላማ’ዚ ክወቅዕ ኢሉ እዩ ዝመጽእ። እቲ ገስጋስ ናይቶም ዝትግበሩ ፕሮግራማት ቁጠባዊ ዕቤት ክሳብ ክንደይ ናይ ዝሰፍሐ ህዝቢ ደረጃ መነባብሮን ዓይነት ህይወትን ይቕይር ግን ዳይናሚካዊ ስለዝኾነ፡ ኣብ ሓደ ስጉሚ ወይ ብሓጺር ግዜ ዝጭበጥ ነገር ኣይኮነን – በብንእሽቶ እዩ ዝውህለል። በዚ ይኹን በቲ ግን፡ ስጉምኻ ይዕበ ይንኣስ ክትልክዖ ክትክእል ኣለካ። እዚ ማለት፡ በብእዋኑ ዝተዓየ ስርሓት ብግቡእ ክግምገም ኣለዎ ማለት እዩ። ብውልቂ ይኹን ብደረጃ ሃገር፡ ዝሓለፈ ስርሓት ምግምጋም፡ ቅኑዕ ስእሊ ናይቲ ብልክዕ ዝተሰላሰለ ስርሓት ክትረክብን ዝቕጽል ዕማማትካ ብንጹር ክትሕንጽጽን ወሳኒ ብምዃኑ፡ ንባዕሉ ሓደ ካብ ልምዓታዊ ንጥፈታት እዩ። ኣብ ዝሓለፈ እዋን ኣብ ዞባታት ደቡብን ማእከልን ዝተኻየዱ ናይ ገምጋም ኣኼባታት፡ ንሓፈሻዊ ስርሓት ናይ 2012 ኣጕሊሖም ዘርኣዩ ነይሮም። ኣብ ዞባ ማእከል ኣብዛ ቅድሚ ወርሒ ዝዛዘምናያ ዓመት ሳላ’ቲ ዝተኣታተወ ዘመናዊ ኣገባብን መሳርሒታትን ሕርሻ እኹል ምህርቲ ከምእተሓፍሰ ብተደጋጋሚ ክዝረብ ጸኒሑ ኣሎ። ኣብዚ ዞባ’ዚ ቅድሚ ምትእትታው ዘመናዊ ስርዓተ ሕርሻ ካብ ሓደ ሄክታር 10 ኩንታል እኽሊ ጥራይ ክሕፈስ ምጽንሑ ከይተዘከረ ክሕለፍ ዘይብሉ ነጥቢ ኮይኑ፡ ዓሚ ግን ካብ ሓደ ሄክታር ክሳብ 50 ኩንታል ምህርቲ ክሕፈስ ዞባታት ደቡብን ማእከልን ኣብ 2012 ምኽኣሉ፡ ብቴክኖሎጂ ዝተሓገዘ ኣገባብ ሕርሻ ከይተጠቐምካ ምእኩት ሕርሻዊ እቶት ምርካብ ዘይከኣል ምዃኑ እግረ-መንገዱ ዘዘኻኽር ውጽኢት እዩ ነይሩ። ብፍላይ ኣብ ንኣብያተ ሕብስትን ፋብሪካታት ፓስታን ዘገልግሉ ኣርባዕተ ዓይነታት ስርናይ፡ ካብ ኣዝዩ ንኡስ መሬት ዘተባብዕ ስፍሪ እዩ ተሓፊሱ። ከም ኣካል ናይቲ ብደረጃ ሃገር ዝተኻየደ ናይ ምግራብ ስርሓት፡ ኣብ ዞባ ማእከል ኣብ 390 ሄክታር 1.3 ሚልዮን ፈልሲ ኣግራብ ተተኺሉ። እዚ ጎድኒ ጎድኒ’ቲ ዲጋታት ናይ ምስራሕን መስኖኣዊ ሕርሻ ናይ ምስፋሕን ክካየድ ዝሓገየ ዕማም ዝተሰላሰለ እዩ ነይሩ። ሓላፊ ጨንፈር ሚኒስትሪ ሕርሻ ዞባ ማእከል ኢንጂነር ኣብርሃም ዳኒኤል ከምዝሓበሮ፡ እተን ኣብ እምበይቶን ዓዲ በነይን ዝተሃንጻ ክልተ ዲጋታት 80 ሄክታር መሬት ናይ ምልማዕ ዓቕሚ ኣለወን። ማዕረ ማዕሪኡ ኣብ 120 ብመስኖ ዝለምዕ መሬት ዘመናዊ ሕርሻዊ ትሕተ-ቅርጺ ተዋዲዱ ኣሎ። ማዕረ ማዕረን ከም ኣካል ናይዚ ልምዓታዊ ስርሓት፡ ናይ 100 ሚልዮን ናቕፋ ናይ ማሕበራዊ ድሕነት ስርሓት ተኻዪዶም እዮም። ምሕጋዝ ስድራ ቤታት ስዉኣት፡ ምክንኻን ዘኽታማት፡ ከምኡ’ውን ንስንኩላንን ጽጉማት ወገናትን ገንዘባዊ ሓገዛ ምግባር፡ ከምኡ’ውን ምቕራብ ናውቲ ትምህርቲ ንጽጉማት ተማሃሮ ከኣ ገለ ካብቶም ወጻኢታት ዝሓተቱ ናይቲ ዓመት ስርሓት ነይሮም። ኣብ ዞባ ደቡብ እውን ብተመሳሳሊ፡ ኣብ 2012 ጥራይ ልዕሊ 100 ሚልዮን ናቕፋ ወጻኢ ዝሓተቱ ሕርሻዊ ንጥፈታት ተኻዪዶም። ውጽኢት ናይዞም ስርሓት እዚኣቶም ኣዝዩ ዝተባብዕ ምዃኑ ድማ እዩ ሓላፊ ጨንፈር ሚኒስትሪ ሕርሻ ናይቲ ዞባ ኣቶ ባህታ ቴድሮስ ዝገልጽ። ምስራሕ ዲጋታት፡ ምግራብን ምልማዕ መግቢ እንስሳ ንምፍራይ ዝተዳለዉ ግራውትን ገለ ካብቶም ኣብ 2012 ዝተወጠኑን ዝተተግበሩን ዕማማት እዮም ነይሮም። ምስቲ ውሁድ ናይ ምግራብ መደብ ተኣሳሲሩ፡ ኣብ ዞባ ደቡብ 1.7 ሚልዮን ፈልሲ ኣግራብ ክትከሉ እንከለዉ፡ 87 ሚእታዊት ካብኡ ኣብ ጽቡቕ ደረጃ ይርከብ። ብማሕበራት ኣፍረይቲ ውጽኢት ጸባ ብዝተኻየደ ጻዕሪ ድማ፡ ሓፈሻዊ ምህርቶም ካብ ናይቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ዓመት ብ12 ሚእታዊ ክብ ክብል ክኢሉ። ፍርያት ኣሕምልትን ፍረታትን እውን ናይ 16 ሚእታዊት ዕብየት ኣርእዩ። ኣብ ምፍራይ ደርሁ ብዝተኻየደ ዕቱብ ስራሕ፡ 33 ሚእታዊት ናይ ምህርቲ ዕብየት ተመዝጊቡ። ኣብ መንደፈራ ኣብ ዝተኻየደ ገምጋማዊ ኣኼባ ተረኺቡ ሚኒስተር ሕርሻ ኣቶ ኣረፋይነ በርሀ ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ ብሓፈሻ ኣብቲ ዞባ ኣብ 2012 ኣብ ዝተፈላለዩ ሕርሻዊ ስርሓት ዝተረኽበ ውጽኢት ዘተባብዕ ምዃኑ ብምምልካት፡ “እቲ ንፈተነ ተባሂሉ ንውሱናት ኣብነታውያን ሓረስቶት ዝተዓደለ ምሩጽ ኣዝርእቲ ስርናይ፡ ናይ ብሓቂ ኣብነታዊ ነይሩ” ኢሉ። ብሓፈሻ ክረአ እንከሎ፡ ኣብ ዞባ ደቡብ ኣብ ትሕተ-ቅርጺ፡ ምውዳድ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ዝህቡ ትካላት፡ ሕርሻን ካልእ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዝተመዝገበ ውጽኢት፡ ዘተባብዕን ንቕድሚት ዝደፍእን ምዃኑ እዩ ኣብቲ ኣኼባ ተገምጊሙ። ኣብዚ ጀሚርናዮ ዘለና ዓመት ብዝያዳ ናህሪ ክቕጽል ምዃኑ ድማ ኣብቲ ውጥን ተነጺሩ ኣሎ። ናይ መወዳእታ መዓልቦ እኳ እንተዘይኮነ፡ ኣብ ዞባታት ደቡብን ማእከልን ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዝተጨበጠ ውጽኢት ስራሕ ኣገዳስነቱ ዕዙዝ እዩ – ንባዕሉ እቲ ውጽኢት ጥራይ ዘይኮነ እንተላይ ገዲፍዎ ዝሓልፍ ተመኩሮን ኣብ ናይ ስራሕ መንፈስ ዝውስኾ ጸዓትን። ኣብ ዝኾነ ዓውዲ ዝምዝገብ ምዕባለ መቸም በብናቱ ኣሳጉማ እንድዩ ዝግዛእ – ገለ ኣዝዩ ቅልጡፍ ክኸውን እንከሎ ገለ ግን ዘገምታዊ እዩ። ህይወት ናይ ዜጋታት ንምቕያር ዘንቀደ ልምዓታዊ ጉዕዞ ብባህርይኡ ዘገምታዊ እዩ። እቲ ዘዝሓለፈ ጉዕዞ ኣብቲ ቀጻሊ እናዐበየ ዝኸይድ ሕምባበ ስለዝውስኽ ግን እቲ ዘገምታ ንዝተወሰነ መድረኽ ጥራይ እዩ ዝኸይድ።
Advertisements


text:
ኣብ ዝሓለፈ (1 ታሕሳስ 2013)። “ቅሩብነት ዕቱብ ተሳትፎ ወላዲ ከም ውሁብ ተወሲዱ፡ መሳለጥያ-ትምህርቲ ብኸመይ ኪርከብ ይከኣል፧” ዚብል (ዝይብል) ከም ዚድህሰስ ተጠቒሱ ነይሩ። ከምኡ’ውን ዕድመን ዓቕሚን ቈልዓ ዝሓለወ ስርዓተ-ትምህርቲ፡ ናውቲ-ትምህርቲን ኣምሃህራን ኣካል መሳለጥያ ትምህርቲ ምዃኖም ተጠቒሶም ነይሮም። ድህሰሳኦም እንሆ፤
ስርዓተ-ትምህርቲ፤ ብኪኢላታት ዝተጻሕፈ፡ ንዕድመ፡ ንከባቢን ንሕብረተሰብን ኣብ ግምት ኣእትዩ ዚዳሎ ሰነድ ትምህርቲ ኮይኑ እቲ ዝበለጸን ቀንዲን እዩ። እዚ ምስ ዘይርከብ፡ እቲ ቈልዓ ዚምሃረሉ ስርዓተ-ትምህርቲ፡ ንክፍሊ-ትምህርቱ ተወኪስካ ቅዳሕ ምውሳድ (ምሳድ)። ነቲ ቅዳሕ ምስ ባህሊን ልምድን ወላዲ ከምዝቃዶ ጌርካ ምትርጓም።
ናውቲ-ትምህርቲ፤ ብዝተወደበን ብክኢላታትን፡ ነቲ ስርዓተ-ትምህርቲ ተኸቲሉ፡ ዚዳሎ ጽሑፋትን መሳለጥያትን ምርካብ እቲ ዝበለጸ እዩ። እዚ ምስ ዘይርከብ፡ እቲ ቈልዓ ካብ ቤት-ትምህርቱ ሒዝዎ ዝመጽእ ዕለታዊ መምሃሪ ንባህሊን ልምድን ትግርኛ ኣብ ግምት ኣእቲኻ ምትርጓም። ንኢንተርነት ዳህሲስካ፡ ዝረብሕ ምውሳድ። እዚ ኪብሃል እንከሎ ግን ክእለት ምትርጓም ከምኡን ኣድላዪ መሳለጥያ ይሓትት፣ ‘ወለንተኛ’፡ ተራ ማሕበረ-ኮማት፡ ውልቀሰባትን ክኢላታትን ኣብዚ መዳይ ዕዙዝ ይኸውን። ሕመረት እዚ ዝተጠቕሰ ዓቕሚ-ሰብ ሰብ ግን ወለዲ እዩም፡ ብዘይክኦም ውጺኢታዊ ኣይከውንን።
ቦታ-ትምህርቲ፤ ብመንግስቲ ኮነ ብኮም ዝተወደበ ምእኩል ቦታ እቲ ተመራጺ ቤት ትምህርቲ እዩ። እዚ ምስ ዘይርከብ፡ ኣብ ቤት ምምሃር ይከኣል። ኣብ’ዚ ኪጽቀጠሉ ዘለዎ፡ ዋላ እቲ ምእኩል ቦታ እንተ ተረኽበ፡ እቲ ኣብ ቤት ዚካየድ ብዝኾነ ምኽኒት ክተርፍ ከም ዘይብሉ እዩ።
ስርዓተ-ትምህርቲ፡ ናውቲ-ትምህርቲን ቦታ-ትምህርትን ምስ ተታሕዘኸ ከመይ ጌርካ ትምህር፧
እዚ ኣብ ላዕሊ ዝቐረበ ሕትቶ ኣብ ዝቕጽል ኪደህሰስ እዩ።
–ኣርኣያ ካሳ


text:
ካብ ዕውት ጉባኤ ሃዋሳ ሕጂ’ኸ ናበይ?
መጀመርያ ህዝቢ ኤርትራ እንቋዕ ኣሓጎሰካ፡ እንቋዕ ከኣ ኣሓጎሰና ክብል እፈቱ። እዚ ዓወት’ዚ ብርግጽ ንውጹዕ ሀዝቢ ኤርትራ ዮሃና ንህግደፋውያን ድማ መርድእ ኢዩ። እወ! ሕጂ’ውን ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ እንድሕሪ ተኣኪቡ ከምቲ ጸላእቱ ዝምነይዎ ዘይኮነስ ከይተሰማምዐ ኣይወጽእን ኢዩ። እወ! ንመጀመርያ ንሙሉእ ህዝቢ ኤርትራ ኣይወክል እምበር ብከፊል ብህዝቢ ዝተመርጸ ኤርትራዊ ባይቶ ቆይሙ። ዲሞክራስያውያን ተቓለስቲ እንቋዕ ደስ በለኩም። ሽሕኳ ህግደፋውያንን ሰዓብቶምን ከም ኣመሎም ነታ ጻዕዳ ሓቂ ከጸልምዋ እንተ ፈተኑ፡ ሓቂ ሓቂ ኢዩ። ዓወት ከኣ ዓወት ኢዩ።
ዕውት ጉባአ ሃዋሳ መቐጸልታ ዋዕላ ሃቃቂ ኢዩ። ኣብ ዋዕላ ሃቃቂ ዝተተለመ ኣብ ጉባአ ሃዋሳ ተዛዚሙ።ዘገርም ኢዩ ህግደፋውያንን መሰላቶምን፡ ዓሚ ከመዚ ሕጂ ባዕልና ሰራሕቲ ቅያ ዋዕላ ሃቃቂ ጠጠው ኢልና ከሎና ዘይሐንኩ ንሓቂ ክቐብሩ “ዋዕላ ኣዲስ-ኣበባ ፈሺሉ ኢዩ” ክብሉ ጀሚሮም ነይሮም። የዎ ድኣ ሓቂ ዘይፈትዉ ኰይኖም’ምበር እቲ ሓቅስ ውጽኢት ዋዕላ ኣዲሰ ኣበባስ ጉባአ ሃዋሳ ምኻኑ ዘይምርዳኦም ኢዩ።
ካሊእ ኣገዳሲ ነጥቢ ንዕውት ጉባአ ሃዋሳ ጥጡሕ ባይታ ዘበርከተ፡ እቲ ኣብ ኣዲሰ ኣበባ ኣብ ጊዮን ዝተገበረ ናይ ኤርትራውያን መሁራትን ሰብ-ሞያን ኣኼባ ኢዩ። ኣብዚ ኣኼባ’ዚ ዝተሳተፈ አኼበኛ ብዓይነቱ ብስለት ሰለ ዝነበሮ፡ ከም ቢሄራውን ሃይማኖታውን ዝኣመሰሉ ዓበይቲ ሃገራዊ ጠቀስ ሕቶታት ተኻቲዑ መዕለቢ ገይሩሎም ኢዩ። ኣብዚ ሰሚናር’ዚ ዝተሳተፉ መብዛሕትኦም ኣብ ጉባአ ዝተሳተፉ ስለ ዘነበሩ፡ እዚ ንጉባአ ሃዋሳ ኣፍደገን መፍትሕን ፈጢሩሉ ኢዩ። ሽሕኳ እዚ ኣኼባ’ዚ ብኤርትራውያን ዝተኻየድ እንተ ነበረ፡ ብተበግሶን ሓገዝን መንግስቲ ኢትዮጵያ ስለ ዝነበረ፡”ዝገበረልካ ወይ ግበረሉ ወይ ድማ ንገረሉ” ከምዝበሃል፡ ብወገነይ ንመንግሰቲ ኢትዮጵያ ብፍላይ ድማ ንሓው ሚኒሰተር በረኸት ሲምኦንን ሓው ጀነራል መስፍንን ምስጋና ይግብኦም። ካሊእ እንብሎኩም የብልናን። ከምቲ ባህላዊ ኣባሃህላ ግን ህዝቢ ኤርትራ ምስ ሓለፈሉ ኣብ ካሕሳኹም የውዕሎ።
ክቡራት ኣንበብቲ! በሉ ሕጂ ናብ ጉባአ ሃዋሳ ምልስ ክብል ፍቐዱለይ? ዛጊድ ብዛዕባ ዕውት ጉባአ ሃዋሳ ብዙሕ ኢዩ ተጻሒፉ። ብፍላይ ንጉባአ ሃዋሳ ዝምልከት በቲ ውሩይ ጸሓፊናን ኣማሓዳሪ ወብ-ሳይት ዓዋተ ዳት ኮምን ሳልሕ ቃዲ “A Congress By The Hawassa Lake” ዝብል ዘቕረቦ እኹል ኢዩ። ብዘደንቕ ኣቀራርባ ኢዩ ገሊጽዎ።ካብኡ ንላዕሊ ከቕርብ ኣይህቅንን። ኣነ’ውን ንሳልሕ ንመጀርያ ግዜ ብኣካል ዝረኣኹዎ ኣብዚ ጉባአ’ዚ ኢዩ። ርግጽ ሳልሕ ናይ ቀረባ ናይ ቃልሲ ብጻየይ ኢዩ። ኣነ’ውን ብዓቕመይ መሰረት ዓዋተ ካብ ዝጀመር ማለት ካብ 2000 ዓ.ም. ጀሚረ ናይ’ዚ ወብ-ሳይት’ዚ ኣበርካቲ ከንሰይ ምስ ሳልሕ ብኣካል ተራኺብና ኣይንፈልጥን። ከምኡ’ውን ካልኦት ዘይሕለል ቃልሲ ዘካይዱ ዘለው ተቓወምቲ ወብ-ሳይታትና፡ ኣሰና፤ ኣሰማሪኖ፡ ቶጎሩባ ወ.ዘ.ተ. ከየመስገንክዎም ክሓልፍ ኣይደልን። ኩሎም መቃለሲ ዘመናዊ መሳርያና ብምዃን ዕርድናን ኣጽዋርናን ኢዮም።
ከምቲ ተደጋጊሙ ዝተገልጸ፡ ተሳተፍቲ ጉባአ ሃዋሳ ካብ ኩሉ ክፍልታት ዓለም ዋጋ ናይ ነፈርቲ ቲከቶምን ስንቆም ኪኢሎም ኢዮም መጺኦም። ልዕሊ ኩሉ ግን ዘርኣይዎ ተገዳስነትን ሓላፍነትን ኣዝዩ ዘኹርዕ ነበረ። መብዛሕትኦም ገለ ንሓደ ሰሙን ኣቐዲሞም ኢዮም መጺኦም። ኣነ ንባዕለይ በመንግስቲ ሆላንድ ዝተዳለወ ስራሕ ስለ ዝነበረኒ ኣብ ኣዲሰ ኣበባ ኢየ ጸኒሔ። ተሳተፍቲ ጉባአ ኣብ ዝዓረፍሉ ሆተላት ምስ ተራኸቡ፡ ደኺምና ከይበሉ፡ ሽዑ ንሽዑ ብዛዕባ እቲ ዝጽብዮም ዝነበረ ከቢድ ሃገራዊ ጉዳይ ክዛተዩን ክመያየጡን ጀመሩ። ሓደ ግዜ ንጉባአ ጌና ገለ ሰሙን ክተርፎ እንከሎ፡ ሓደ ካብ ኣውስትራልያ ዝተወከለ ብጻይ፡ ናብቲ ዝሰርሓሉ ዘሎኹ ዩኒቨርስቲ ደዊሉ “ኣድሓኖም ኣብቲ እትሰርሓሉ ዘሎኻ ገለ ኣደራሽ ክትረኽበልና ትኽእል” ክብል ሓተተኒ። ኣነ ድማ “ንምነታይ ዝኸውን ኣደራሽ?” ክብል መሊሰ ሓተትክዎ። “ብዛዕባ ጉባአና እንመያየጠሉ” በለኒ። ኣብቲ ግዜ’ቲ ነጻ ኣደራሽ ስለ ዘይነበረ ክረኽበሉ ኣይከኣልኩን። ጥራይ ”ስጋዕ ክንደይ ኢዮም ሽዑ ንሽዑ ኣትዮም ከነዕርፍ ከይበሉ ብሃገራዊ ሓላፍነት ተዋሒጦም” ብምባል ሞራለይ ኣዝዩ ሓፍ በለ። ኣብቲ ዝጽበየና ዝነበረ ጉባአ’ውን ከም እንዕወት ኣይተጠራጠርኩን።
መዓልቲ ጉባአ ንባዕላ ክትብል ኣኸለት። ጉዕዞ ተጀመረ። እዚ ጉዕዞ’ዚ ነዊሕ ናይ ሓርነትን ፍትሕን ጉዕዞ ኢለ ሰየምኩዎ። ከምቲ ዝተገልጸ፡ ጉባአ ዝግበረሉ ቦታ ብዘይካ ናይ ኢትዮጵያ ክፍሊ ጽጥታ ዝፈልጦ ሰብ ኣይነበረን። መእከቢ ቦታ፡ ክራወን ሆተል ዝበሃል ነበረ። ዘበናዊ አውቶቡሳት ኣብቲ ቦታ ተዳለዋ። ጸጥታዊ ሸነኻት እውን ጽኑዕ ነበረ። በቢ ዞባ ኣውቶቡሳት ተመደበልና። ገለ ብግምት 15 አውቶቡሳት ነበራ። ኣነ ዲሒረ ስለ ዝመጻኹ ኣብቲ መደበይ ናይ ኤውሮጳ ዘይኮነስ ኣብ ናይ ዝተረፉ ሕውስዋስ አውቶቡሰ ተሳፈርኩ። ጉዕዞ ንቃሊቲ ገጽና ኣምራሕና። ኣነ ኣብቲ ናይ ዓሚ ዋዕላ ዝተገበረሉ ሃቃቂ ዩኒቨርስቲ ይኸውን ዝብል ግምት ነይሩኒ። ነገር ግን ሃቃቂ ምስ ሓለፍናዮ “እምበኣር ኣብቲ ከባቢ ደበረ ዘይቲ ኢዩ ዝኸውን” በልና። ንሱውን ምስ ሓለፍናዮ፡”እምበኣር ጉባአና ኣብ ኣዳማ (ናዘረት) ኢዩ” በልና። እንኾነ ግን ኣብ ሞጆ ምስ በጻሕና አታ ብፈደራል ፖሊስ እትምራሕ ዝነበረት ቀዳመይቲ ኣውቶቡሰ ንየማን ምስ ተጥውየት፡ ንሃዋሳ ምዃና ኣረጋገጽና።
መንገዲ ሃዋሳ ሰጥ ዝበለ ጎልጎል ኢዩ። በሸነኽ ጸጋምና እቶም ውሩያት ቃላያት ላንጋኖ ይኽተሉና ነበሩ። እቲ ነቓዕ ሽንጥሮ(Rift Valley) ተባሂሉ ዝጽዋዕ ካብዚ ዝጀመረ ኢዩ። እዚ መሬት’ዚ በተፈጥሮ ለምለም ኢዩ። ሓንሳብ በቲ ተፈጥሮ መሬት እናተደነቕና፡ ሓንሳብ ብዛዕባ ጉዳይ ሃገርና ብሓሳብ ተዋሒጥና ንጓዓዝ ነበርና። ብየማነይ ሓው ሲቪል ኢንጂኔር ነጋሲ ኣስገዶም፡ ብጸጋመይ ድማ ናይ ሕጊ ምሁር መስፍን ፍትዊ፡ ኣማኺሎሚኒ፡ ኣብ ጉባአና ከጋጥሙና ዝኽእሉ ጸገማት ደጋጊምና ንመያየጥ ነበርና።
ኣብ መጨረሻ ኣብታ እትደለ ዝነበረት ከተማ ሃዋሳ ኣተና። እቲ ግዜ ኣሰታት ሰዓት ኣርባዕተ ናይ ኣጋምሸት ነበረ፡፤ ሃዋሳ ሓንቲ ምጭውቲ ከተማ ኢያ። እዛ ከተማ’ዚ ኣብዚ እዋን’ዚ ርእሲ ከተማ ናይ ደቡብ ኣህዛብ (ደቡብ ህዝቦች) ኢያ። ከምቲ ኣገላልጻ ናይቲ ዞባ(ክልል) ፕረሲደንት፡ ኣብዛ ዞባ’ዚኣ 56 ቢሄራት ይረከባ። ቁጽሪ ተቐማጦ ድማ ኣስታት 17 ሚሊዮን ይኾኑ። ከሎም ድማ በሰላም ብማዕረ ይነብሩ። እቲ ህዝቢ ብየማንን ጸጋምን ኮይኑ ናይ እንቋዕ ደሓን መጻኹም ምልክት የርኢ ነበረ። ጸጥታ ኣዝዩ ጽኑዕ ነበረ። ኩሉን እተን ኣለዋ ዝበሃላ ሆቴላት ብፈደራል ፖሊስ ተኸቢበን ነበራ፡፤ ሽዑ ብዘይ ገለ ስራሕ ኣዕሪፍና ሓደርና፡፤ ቀጺሉ’ውን ንክልተ መዓልቲ ዝኣክል ስጋብ እቲ ናይ ይሕለፍ መንነት ዝዳሎ ዕላዊ ኣኼባ ኣይነበረን። እንተኾነ ግን ተሳታፋይ ጉባአ ብሙሉኡ ዘይስሩዕ ኣኼባታት ብምክያድ ዝኣክል ዘተ የካይድ ነበረ። እዚ ዘረድኣካ ስጋዕ ክንደይ ተሳተፍቲ ጉባአ ሃገራዊ ሓላፍነት ከም ዝነበሮም ዘረድኣካ ኢዩ፡፤ ኣብ ሳልሳይ መዓልቲ እቲ ስሩዕ ጉባአ ተጀመረ። ካብ ኩሉ ክፍሊ ዓለማት ዝተወከሉ ሃገራውያን ኣብ ሓንቲ ዓባይ ኣዳራሽ ተኣከብና። ምስሊ ኤርትራን ህዝባን ኣብታ ኣዳራሽ የንጸባርቕ ነበረ። ምስ ብዙሕነት ባህልናን መልክዕናን ሓደ ናይ ሓባር ናይ ቀረባን ርሑቚን ዓላማ ነበረና። ነብስ ወከፍና ብስርዓት ህግደፍ ዝተጠቕዐ ቈስሊ ኢና ሒዝና መጺና። እንተ ኾነ ግን ናይ ሓባር መድሃኒት ከነናድየሉ ጥራይ ምዃና ተገንዘብና። ሰለዚ እቲ ናይ ሓጺር ናይ ሓባር ዓላማና እቲ ጉባአ ምዕዋት ነበረ። ብርግጽ እቲ ዝነበረና ምርጫ ብዝኾነ ኣገባብ ነቲ ጉባአ ምዕዋት ጥራይ ኢዩ ነይሩ። እቲ ናይ ነዊሕ ዓላማ ድማ በዚ ጉባአ’ዚ ኣቢልና ኩልና ብሓባር ብማዕረነት እንነብረላ ሓንቲ ዲሞክራስያዊትን ፍትሓዊትን ስርዓት ምህናጽ ኢዩ። ኣስታት 600 ዝኣክል ህዝቢ ኣኪብካ ብዛዕባ ን20 ዓመታት ብዲክታተርነት ዝተጠቕዐ ህዝቢ ምዝታይ ቀሊል ኣይኮነን። ነብስወከፍ ተሳታፊ ግፍዑን ጭቆናኡን ብሕርቃን ስሚዒቱ ዝገልጸሉ ኩነታት ኢዩ ነይሩ። ስለዚ እቲ ናይ መጀመርያ ማዓልቲ ክትዕ ከቢድ ኢዩ ነይሩ። ኰይኑ ግን ኣብቲ ናይ ፈለማ መዓልቲ በታ ዝነበረት ኮሚሸን ኣቢልና ኣጀንዳና ሰራዕና። ቀጺልና’ውን ናይ ኮሚሸን ጸብጻባት ኣሕለፍና።ኣብ ቀጻሊ መዓልቲ ጉባአኛ ኣብ 7 ጉጅለታት ተኸፋፊሉ ነቲ በኮሚሸን ዝቐረበ ቻርተርን ሓባሪ መንገድን() ውሽጣዊ ሕግን ንሓደ መዓልተን ፈረቓን ዝኣክል ብደቂቕ ተኻቲዑ ናብ ጠቕላሊ ጉባአኛ ኣቕረቦ። ነታ ዝቐረበት ንድፊ ግዝያዊት ቅዋም ግን ዳርጋ ኩለን ጉጅለታት፡ “ጉባአ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ቅዋም ከጽድቕ ስልጣን የብሉን” ብዝብል ኣረኣእያ፡ እቲ ባይቶ ኣብቲ መድረኹ ምስ በጽሐ ከም መወከሲ ሰነድ ክጥቀመላ የኽእል ኢሉ ሓሊፍዋ። አብ መጨረሻ እቲ ከርሰ-ነገር ናይቲ ጉባአ ኣብ ናይ ሓባር ኣረኣእያን ፕሮግራምን ስለ ዝኾነ፡ ጉባአ ነቲ 7 ጉጅለታት ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ ዝተኻተዓሉ ምስ ኣጽደቐ፡ ጉባአኛ ሓጎሱ ኪቆጻጸር ኣይከኣለን። ብዕልልታን ጠቓዒትን ኣዳራሽ ነቕነቕ በለ። ኣብ ጠጥቓኻ ዝነበረ ሰብ ሓሓኒቕካ ምስዓም ኮነ። ሰሚራ ካብ አሜሪካ ዝመጸት ካብ ታሕጓስ ዝተላዕለ እናበኸየት ነስገደት ዘሊላ ክትስዕማ ምስ ረኣና፡ መብዛሕትና ካብ ስሚዒት ዝተላዕለ ኣዒንትና ብንብዓት ይሽፈኑ ነበሩ። እዚ ክብል እንተ ኣጋኒነዮ ኣብኡ ዝነበርኩም ምስክረይ ኢኹም። ቀጺሉ ነቲ ዝሓለፈ ውሳኔታት ተተግብር 127 ዝኣባላታ ሓንቲ ሃገራዊ ባይቶ ተመርጸ ት። ነዚ ኢዮም እምበኣር ደገፍቲ ህግደፍን መሰከረማውያንን ገለ ነቓዕ እንተረኸቡ ከጸልሙ ስጋብ ሕጂ ሃሰስ ዝብሉ ዘለው። ግን ስለምንታይ? “ጉባአ ፈሺሉ” መታን ክብሉ። ሰለ ምንታይ ፍሽለት ሓደ ሃገራዊ ጉባአ ይምነዩ ? ኣይርድኣንን!!
እሞ ሕጂ’ኸ ካብ ዕውት ጉባአ ሃዋሳ ናበይ?
ቀንዲ መሰረታዊ ዓወት ጉባአ ሃዋሳ፡ ሓደ ሃገራዊ ባይቶ ምቛም ጥራይ ኣይኮነን። እቲ ቀንዲ ከርሰ-ነገር ናይ ሓባር መደብ ዕዮ ወይ ፕሮገራም ምጽዳቕ ኢዩ። እዚ ናይ ሓባር ፕሮገራም’ዚ ሓደ ጥርኑፍ ናይ ሓባር መሪሕነት(ባይቶ)ይጽበዮ። እዚ ናይ ሓባር መሪሕነት ናይ ሓባር ስራሓት ከካይድ ይሳማማዕ። ልክዕ ከምቲ ኣብ ደመዳሚ ኣዋጅ ዝተጠቕስ እዘን ዝስዕባ መደባት ይሰርዕ፡
- ናይ ሓባር ፖሊቲካዊ ቃልሲ ከካይድ
- ናይ ሓባር ዜናዊ መደብ ክሰርዕ
- ካብ ውድባውን ሰልፋውን ነጻ ዝኾነ ሃገራዊ ሰራዊተ ክሃንጽ
- ናይ ሓባር ቁጠባ ከካይድ
- ናይ ሓባር ዲፕሎማስያዊ ስራሓት ከካይድ
አዞም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሱ ናይ ሓባር ዕማማት ብዕቱብ ምስ ዝስርሑ፡
– ተቓዋሚ ደምበ ኣብ ህዝቡ ብምምርኳስ ብሸነኽ ቁጠባ ነብሱ ዝኻኣለ ይኸውን
– ካብ ወጻኢ ብቐሊሉ ፖለቲካውን ነገራውን ደገፍ ክረክብ ይኽእል
– ኣብ ትሕቲ ስርዓት ህግደፍ ዘሎ ሰራዊት ኣብ ጎደኒ ህዝቡ ይስለፍ
– መጨረሻ ድማ ስርዓት ህግደፍ ካብ ህዝቢ ይንጸልን ይደክምን
እቲ ቀንዲ ስተራጂ ንተቓዋሚ ደንበ ከሕይሎ ዝኽእል፡ ጠርናፈን ውደባን ህዝቢ ኢዩ። ህዝቢ ብኸመይ ይውደብ መሰረታዊ ሕቶ ኢዩ። ፈጻሚት ሽማገለ ሃጋራዊ ባይቶ እቲ ቀንዲ ስራሓታ ኣብዚ ዘተኮረ ክኸውን ኣለዎ። ኣነ ከም ዝመስለኒ እቲ ሐጂ ዘሎ ናይ ውድባትን ሰልፍታትን ውደባ ከም ዘለዎ ይኸይድ። እቶም ካብ 5 ኣባላት ዘይበዝሑ ዝሓቖፉ ውድባትን ሰልፍታትን ብሕልናኦም ኣብ ሓደ እንተ ዝጠራናፉ ሓይሽ
ይመስለኒ። ኪዳን ኣብ ትሕቲ ሃገራዊ ባይቶ ከመይ ክጓዓዝ ኢዩ ዝብል ሕቶ፡ ኣባለት ኪዳን ኣብ ህዝባዊ ሓልዮት ዝተመረኮሰ እንተ ዝዝትዩ ምሓሸ ይመስለኒ። ኣብ ውድባትን ሰልፍታትን ሲቪካዊ ማሕበራትን ከምኡ ድማ ኣብ ማሕበር መንእሰን ደቀነስትዮን ዘይተወደበ ህዝቢ፡ ማለት ኣብ መንጎ ስርዓት ህግደፍን ደምበ ታቓውሞን ኣብ ሃዋህውን ጠልጠል ኢሉ ዘሎ ህዝቢ ናይ ኣወዳድባ መካኒዝም ክድለየሉ ኣለዎ። እቲ ቅንዲ ነገር ፈጻሚት ሽማገለ ሃጋራዊ ባይቶ፡ ህዝቢ ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ከተላዓዕልን ክትጥርንፍን እንተ ኮይና፡ ከምቲ ኮሚሸን ዝጀመረቶ ኣባላት ሃገራዊ ጉባአ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ፡ በቢዝቐመጥሉ ሃገርን በቢቅርጸ-ውደባኦምን ክትምዝግብ ኣለዋ። ናይ ነብሲ ወከፍ ኣባል ፋይል ክትሕዝ ኣለዋ። መካየዲ ስራሓትውን ኣብ ውጽኢት ኣባልነት ዝተመረኮሰ ክኸውን ኣለዎ። በዚ መልክዕ አዚ ኢዩ ተቓወሚ ደምበ ሓያል ክኽውን ዝኽእል።
ኣብ መደምደምታ ክብሎ ዝደሊ፡ ህዝቢ ኤርትራ ንሓደ ፍርቂ-ክፍለ-ዘመን ተቓሊሱ ውጽት ቃልሱ ግን ጭቆናን ባርነትን ኮየኑ። ዝወለዶም ደቁ ኣብ ክንዲ ጽቡቚ ትምህርትን ሰናይ ናብራን ኣብ ፎቖዶ ምድረበዳ ናይ ውሽጢ ኣካላቶም ክሽየጥ ዝተረኣሉ ግዜ ኢዩ። ደገፍቲ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ጥራሕ ማዓኮሮም ክፍክሩ ሎሚ ኤርትራዊ ዘጋ እቲ ዝሓሰረን ተቐባሊ ሽግር ዝኾነን ኢዩ ኮኑ ዘሎ። ህግደፋውያንን መሰላቶምን ወዮ ድኣ ኣይሰምዑናን እምበር ንሕናስ አቲ ሓሰቂ ምነገርናዮም። ኣጻብዕቶም ኣብ ክንዲ ናብ ተቓወምቲ ሓይልታት ዘመልክቱ ናብቲ ቀታሊኦምን ኣሳሪኦምን ስርዓት ህግደፍ እንተ ዘመልክቱ ምሓሸ። ብዛዕባ ዲሞክራሲ ዝምለከት ንተቓወምቲ ክወቕስዎም ይፍትኑ። ህልም ዘበለ ሽፍታ ዲክታተር ሓቚፍካ በዛዕባ ዲሞክራሲ ክተዛረብ ዘሕፍር ኢዩ። በሉስ’ከ ሰማ ዝሃገርኩም ካብቲ ዲክታቶር ስርዓት ህግደፍ ዘቖሞ ባይቶ በዲሞክራሲያዊ ኣገባብ ዝቖመ ሃገራዊ ኤርትራዊ ባይቶ ‘ዶ ኣይሓሽን? ዋላ’ኳ ንሙሉእ ህዝቢ ኤርትራ ተዘይወከለ ካብቲ ተቓወምቲ ሓይልታት ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ ኢዩ ቆይሙ። ብዓይኒ ሕጋውነት እውን ካብቲ ሽፍታ ስርዓት ህግደፍ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ዝያዳ ሕጋውነት ኣለዎ።
ብዝኾነ፡ ኣነ ለበዋ ኣለኒ። ለበዋይ ንመንእሰያትና ኢዩ። ኣብ ቱኒሰያን ግብጽን ሊብያን ዝተኻይደ ሰውራ፡ መንእሰያት ናይ ‘ዘን ሃገራት አዚኣትን እንተዘይካፈልዎ ነይሮም እቲ ሰውራ ኣይምተዓወተን። ኣብ ህዝቡኹም ዝወርድ ዘሎ ግፍዒ ኣበቲ ዝለዓለ ጥርዚ ኢዩ በጺሑ። ግፍዕታት ስርዓት ህግደፍ ኣብ ነብስኩም ሪኢኹምዎ ኢኹም። እዚ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ክዕወትን ዘይከዕወትን ኣብ ኢድኩም ኢዩ። ኣቦታትትኩም ወይ ንጽቡቚ ወይ ንሕማቕ ዘበነ ትውልዶም ዳረጋ ሓሊፉ ኢዩ። ሕጂ ናተኩም ታራ ኢዩ።
በጋጣሚ እዋኑ ግዜ ልደትን ናይ ምዕራባውያን ሓድሽ ዓመትን ስለ ዝኾነ፡ ነቶም ኣመንቲ ክርሰትና ርሑስ ልደት ንሙሉእ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ካብቲ ወሪድዎ ዘሎ ስቓይ ዘብቃዓሉን ናይ ስላምን ራህዋን 2012 ክኾነሉ እመነ።
Comments: a.fitwi1993@kpnmail.com


text:
ንብሕታዊ ውሳነታትካ ብጥበብ ግበሮ
“ብምሉእ ልብኻ ብእግዚኣብሄር ተአመን፡ ኣብ ልቦናኻ ኣይትጸጋዕ።”—ምሳ. 3:5።
1, 2. ውሳነታት ምግባር ትፈቱዶ፧ ብዛዕባ ገሊኡ ውሳነታትካኸ ኸመይ ይስምዓካ፧
በብመዓልቱ እተፈላለየ ዓይነት ውሳነታት ንገብር ኢና። ውሳነታት ብዛዕባ ምግባር እንታይ ይስምዓካ፧ ገሊኦም ሰባት፡ ንዅሉ ነገር ባዕላቶም ኪውስንዎ እዮም ዚደልዩ። ከምኡ ምግባር መሰሎም ከም ዝዀነ ስለ ዚኣምኑ፡ ዝዀነ ይኹን ሰብ ኪውስነሎም ኣይደልዩን እዮም። ገሊኦም ሰባት ግና፡ ኣገዳሲ ውሳነታት ምግባር ኣመና የፍርሆም እዩ። በዚ ምኽንያት እዚ ኸኣ መጻሕፍቲ የንብቡ ወይ ንኽኢላታት የማኽሩ እዮም፣ ነቲ ውሳነ ንምግባር ዜድልዮም ምኽሪ ንምርካብ ድማ ብዙሕ ገንዘብ የውጽኡ እዮም።
2 መብዛሕትና ኣብ መንጎ እቶም ኣብ ላዕሊ እተጠቕሱ ዓይነት ሰባት ኢና እንርከብ። ንሕና ኽንውስኖ ዘይንኽእል ካብ ቍጽጽርና ንላዕሊ ዝዀነ ነገራት ከም ዘሎ ንፈልጥ እኳ እንተ ዀንና፡ ኣብ መብዛሕትኡ መዳያት ህይወትና ግና፡ ኣብ ብሕታዊ ምርጫታትና ተመርኲስና ኽንውስን ንኽእል ኢና። (ገላ. 6:5) ይኹን እምበር፡ እንገብሮ ውሳነታት፡ ጥበባዊ ወይ ጠቓሚ ዚኸውን፡ ኵሉ ሳዕ ከም ዘይኰነ ንፈልጥ ኢና።
3. ውሳነታት ንምግባር ዚሕግዘና እንታይ መምርሒታት ኣሎ፧ ውሳነታት ምግባር ኵሉ ሳዕ ቀሊል ዘይኰነ ግና ስለምንታይ እዩ፧
3 የሆዋ ኸም ኣገልገልቱ መጠን፡ ነቲ ኣብ ህይወትና ዜጋጥመና ኣገዳሲ ጕዳያት ዚምልከት ንጹር መምርሒታት ስለ ዝሃበና፡ ክንሕጐስ ንኽእል ኢና። ነዚ መምርሒታት እዚ እንተ ስዒብናዮ፡ ንየሆዋ ዜሐጕስን ንዓና ዚጠቅምን ውሳነታት ክንገብር ከም እንኽእል ንፈልጥ ኢና። ኰይኑ ግና፡ ኣብ ቃል ኣምላኽ ብንጹር ዘይተገልጸ ጕዳያትን ኵነታትን የጋጥመና ይኸውን። እሞኸ ብኸመይ ኢና ኽንውስን እንኽእል፧ ንኣብነት፡ ክንሰርቕ ከም ዘይብልና ንፈልጥ ኢና። (ኤፌ. 4:28) ይኹን እምበር፡ ስርቂ እንታይ እዩ ዜጠቓልል፧ ዋጋ እቲ እተሰርቀ ኣቕሓ፡ እተሰርቀሉ ምኽንያት፡ ወይ ከኣ ካልእ ነገራት ድዩ ዚውስኖ፧ ንጹር መምርሒ ኣብ ዘይንረኽበሉ እዋን፡ ብኸመይ ኢና ኽንውስን እንኽእል፧ ከምኡ ንምግባርከ እንታይ ኪሕግዘና ይኽእል፧
ብልብምና ወስን
4. ውሳነ ዜድልዮ ጕዳይ ኬጋጥመና ኸሎ፡ እንታይ ምኽሪ እዩ ኺውሃበና ዚኽእል፧
4 ንሓደ ኣማኒ ዝዀነ ብጻይና፡ ኣገዳሲ ውሳነ ኽንገብር ምዃንና ምስ ነገርናዮ፡ ብልብምና ኽንውስን ይነግረና ይኸውን። እዚ ኸኣ ጽቡቕ ምኽሪ እዩ። ከመይሲ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ሃወኽ ኪመክር ከሎ፡ “እቲ ዚህወኽ ዘበለ ግና ናብ ስእነት ጥራይ ይህወኽ” ይብል እዩ። (ምሳ. 21:5) ኰይኑ ግና፡ ብልብምና ምውሳን ኪብሃል ከሎ እንታይ ማለት እዩ፧ ግዜ ወሲድና ብዛዕባ እቲ ዅነታት ኣጸቢቕና ኽንሓስብን ሚዛናውያን ክንከውንን ብምስትውዓል ክንውስንን ኣሎና ማለት ጥራይ ድዩ፧ እዚ እተጠቕሰ ረቛሒታት፡ ጽቡቕ ውሳነ ንምግባር ሓጋዚ እኳ እንተ ዀነ፡ ልብምና ግና ካብኡ ንላዕሊ እዩ ዜጠቓልል።—ሮሜ 12:3፣ 1 ጴጥ. 4:7።
5. ብተፈጥሮና ፍጹም ልብምና ዘይብልና ስለምንታይ ኢና፧
5 ኵላትና ፍጹም ልብምና ሃልዩና ኣይኰንናን ተወሊድና። ስለምንታይ፧ ኵላትና ሓጥኣንን ዘይፍጹማትን ስለ ዝዀንና፡ ብኣካላውን ብኣእምሮኣውን መዳይ ፍጹማት ኣይኰንናን። (መዝ. 51:5፣ ሮሜ 3:23) ብዘይካዚ፡ መብዛሕትና ኻብቶም ሰይጣን ሓሳቦም ‘ዘዖሮም’ ስለ ዝነበርና፡ ብዛዕባ የሆዋን ብዛዕባ ስርዓታት ጽድቁን ኣይንፈልጥን ኢና ኔርና። (2 ቈረ. 4:4፣ ቲቶ. 3:3) ስለዚ፡ ኣብቲ ጽቡቕን ርትዓውን ኰይኑ እተሰምዓና ጥራይ ተመርኲስና ንውስን እንተ ዄንና፡ ዋላ እውን ነቲ ጕዳይ ኣጸቢቕና እንተ ሓሰብናሉ፡ ገዛእ ርእስና ጥራይ ኢና እነታልል።—ምሳ. 14:12።
6. ልብምና ንኸነጥሪ እንታይ ኪሕግዘና ይኽእል፧
6 ንሕና ፍጹም ጥዕናን ኣተሓሳስባን ዘይብልና እኳ እንተ ዀንና፡ እቲ ሰማያዊ ኣቦና ዝዀነ የሆዋ ግና ብዅሉ መዳያት ፍጹም እዩ። (ዘዳ. 32:4) እቲ ዜሐጕስ ድማ፡ ኣእምሮና ንኽንሕድስን ልብምና ንኸነጥርን እንኽእለሉ መገዲ ኸፊቱልና ኣሎ። (2 ጢሞቴዎስ 1:7 ኣንብብ።) ከም ክርስትያናት መጠን፡ ኣመዛዚንና ኽንሓስብን ምስኡ ዚሳነ ስጕምቲ ኽንወስድን ኣሎና። ብዘይካዚ፡ ንሓሳብናን ንስምዒትናን ክንቈጻጸሮ፡ ንሓሳብን ንስምዒትን ንተግባርን የሆዋ ድማ ክንቀድሖ ኣሎና።
7, 8. ጸቕጢ ወይ ጸገም እናኣጋጠመ ኽነሱ፡ ብኸመይ ብልብምና ኽትውስን ከም ዚከኣል ዚሕብር ተመክሮ ኣዘንቱ።
7 ሓደ ኣብነት እስከ ንርአ። ገሊኦም ስደተኛታት፡ ኣብ ስራሖም ብምትኳር ገንዘብ ምእንቲ ኺረኽቡ፡ ቈልዓ ምስ ወለዱ ቐልጢፎም ናብ ኣዝማዶም ይልእክዎ። * ሓንቲ ኣብ ወጻኢ ሃገር እትነብር ሰበይቲ፡ ባህ ዜብል ወዲ ወለደት። ኣብ ከባቢ እዋን ሕርሳ ድማ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብምጅማር፡ ጽቡቕ መንፈሳዊ ዕቤት ገበረት። ፈተውታን ኣዝማዳን ግና፡ ንዓኣን ንሰብኣያን ነቲ ሕጻን ናብ ኣቦሓጎኡን እኖሓጎኡን ንኺልእክዎ ጸቕጢ ገበሩሎም። ይኹን እምበር፡ እታ ሰበይቲ፡ ከም ወላዲት መጠን፡ ኣምላኽ ንውሉዳ ናይ ምዕባይ ሓላፍነት ንዓኣ ኸም ዝሃባ፡ ካብቲ መጽናዕታ ተማሂራ ነበረት። (መዝ. 127:3፣ ኤፌ. 6:4) እሞኸ ነቲ ብዙሓት ሰባት ከም ርትዓዊ ገይሮም ዚርእይዎ ልምዲ ድያ ኽትስዕብ ዘለዋ፧ ወይስ ነቲ ዜጋጥማ ገንዘባዊ ጸገምን ነቐፌታን ተጻዊራ፡ ነቲ ኻብ መጽሓፍ ቅዱስ እተማህረቶ ትምህርቲ እያ ኽትስዕብ ዘለዋ፧ ንስኻ እንተ ትኸውን እንታይ ምገበርካ፧
8 እታ ሰበይቲ ብሰንኪ እቲ ጸቕጢ ስለ እተጨነቐት፡ መምርሒ ደልያ፡ ልባ ናብ የሆዋ ኣፍሰሰት። ነታ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ እትመርሓላ ሓብትን ንኻልኦት ኣባላት ጉባኤኣን ምስ ኣማኸረቶም ድማ፡ የሆዋ ብዛዕባ እቲ ጕዳይ እንታይ ኣረኣእያ ኸም ዘለዎ ተገንዘበት። ሕጻናት ኣብተን ዝቕረጹለን ዓመታት ካብ ወለዶም ኪፍለዩ ኸለዉ ብዛዕባ ኼጋጥሞም ዚኽእል ስምዒታዊ ጕድኣት እውን ኣርዚና ሓሰበት። ነቲ ጕዳይ ብዓይኒ ቕዱሳት ጽሑፋት ምስ መርመረቶ ድማ፡ ነቲ ሕጻን ናብ ኣቦሓጎኡን እኖሓጎኡን ምልኣኽ ቅኑዕ ከም ዘይኰነ ወሰነት። ሰብኣያ፡ ነቲ ኣባላት ጉባኤ ሰበይቱ ዚገብርዎ ዝነበሩ ሓገዝ ምስ ተዓዘበ፡ ከምኡውን እቲ ሕጻን ክሳዕ ክንደይ ሕጉስን ጥዑይን ምዃኑ ምስ ረኣየ፡ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ኪገብር ተሰማምዐ፣ ምስ ሰበይቱ ድማ ኣብ ኣኼባታት ኪእከብ ጀመረ።
9, 10. ብልብምና ምውሳን እንታይ ማለት እዩ፧ ብኸመይከ ኢና ኸምኡ ኽንገብር እንኽእል፧
9 እዚ ሓደ ኣብነት እኳ እንተ ዀነ፡ ብልብምና ምውሳን ኪብሃል ከሎ፡ ብኣተሓሳስባና፡ ብኣተሓሳስባ ኻልኦት ሰባት፡ ወይ ከኣ ብዝጠዓመና መገዲ ንውስን ማለት ከም ዘይኰነ ዚሕብር እዩ። እቲ ዘይፍጹም ኣእምሮናን ልብናን፡ ምስ ሓንቲ ኣመና እትቕልጥፍ ወይ ኣመና እትድንጒ ሰዓት ኪመሳሰል ይኽእል እዩ። ብእኣ ንምራሕ እንተ ዄንና፡ ከቢድ ጸገም ኬጋጥመና ይኽእል እዩ። (ኤር. 17:9) ስለዚ፡ ንኣእምሮናን ንልብናን በቲ ዜተኣማምን ስርዓታት ኣምላኽ ክንመርሖ ኣሎና።—ኢሳይያስ 55:8, 9 ኣንብብ።
10 በዚ ምኽንያት እዚ እዩ መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ብምሉእ ልብኻ ብእግዚኣብሄር ተአመን፡ ኣብ ልቦናኻ ኣይትጸጋዕ፡ ኣብ ኵሉ መገድኻ ንእኡ ሕሰብ፡ ንሱ ኸኣ ኣኻይዳኻ ኬቕንዕ እዩ” ኢሉ ዚመኽረና። (ምሳ. 3:5, 6) ነታ፡ “ኣብ ልቦናኻ ኣይትጸጋዕ” እትብል ሓረግ እሞ ኣስተብህለላ። ደድሕሪኣ፡ “ንእኡ [ማለት ንየሆዋ] ሕሰብ” ዚብል ሓረግ ኣሎ። የሆዋ ጥራይ እዩ ፍጹም ልብምና ዘለዎ። ስለዚ፡ ዝዀነ ይኹን ውሳነ ኼጋጥመና ኸሎ፡ ኣረኣእያ ኣምላኽ ንምፍላጥ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ምርምር ክንገብር ኣሎና። ድሕሪኡ፡ ኣብኡ ተመርኲስና ንውስን። ስለዚ እምበኣር፡ ብልብምና ኽንውስን እንተ ደሊና፡ ንሓሳብ የሆዋ ኽንቀድሖ ኣሎና።
ንልቦናኻ ኣላምዶ
11. ጽቡቕ ውሳነ ንኽንገብር ዜኽእለና ቐንዲ ረቛሒ እንታይ እዩ፧
11 ብኸመይ ጥበባዊ ውሳነታት ከም እትገብር ምፍላጥን ምትግባሩን ቀሊል ኣይኰነን። እዚ ብሕልፊ ነቶም ኣብ ቀረባ እዋን ናብ ሓቂ ዝመጹ ወይ ከኣ ነቶም ናብ መንፈሳዊ ብስለት ንምብጻሕ ዕቤት ዚገብሩ ዘለዉ ኪኸብዶም ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፡ እዞም ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ብመንፈሳዊ መዳይ ሕጻናት ከም ዝዀኑ ጌርካ እተገልጹ ሰባት፡ ናይ ሓቂ ዕቤት ኪገብሩ ይኽእሉ እዮም። ሓደ ሕጻን ብኸመይ ታተ እናበለ እግሪ ኸም ዚተክል እስከ ንርአ። በብቝሩብ እናሰጐመን ብተደጋጋሚ ኸምኡ እናገበረን እዩ ብእግሪ ምኻድ ዚለምድ። እቶም ብኸመይ ጥበባዊ ውሳነታት ኪገብሩ ኸም ዚኽእሉ ዚምሃሩ ዘለዉ ብመንፈሳዊ መዳይ ሕጻን ዝዀኑ ሰባት እውን፡ ተመሳሳሊ ነገር እዮም ዚገብሩ። ሃዋርያ ጳውሎስ ንብሱላት ሰባት ኪገልጾም ከሎ፡ “ቅኑዕን ጌጋን ንምፍላይ ብተመክሮ ልቦናኦም ዘላመዱ” ኸም ዝበለ ዘክር። እተን “ብተመክሮ”ን “ዘላመዱ”ን ዚብላ ቓላት፡ ቀጻልን ተደጋጋምን ጻዕሪ ኸም ዜድሊ ዚሕብራ እየን። ስለዚ እምበኣር፡ እቶም ኣብ ቀረባ እዋን ናብ ሓቂ ዝመጹ ሓደስቲ ሰባት፡ ቀጻልን ተደጋጋምን ጻዕሪ ኺገብሩ ኣለዎም።—እብራውያን 5:13, 14 ኣንብብ።
12. ነቲ ጥበባዊ ውሳነታት ናይ ምግባር ክእለትና ኸነማዕብሎ እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
12 ከምቲ ኣቐዲሙ እተጠቕሰ፡ በብመዓልቱ ዓበይትን ንኣሽቱን ውሳነታት ክንገብር ኣሎና። ሓደ መጽናዕቲ ኸም ዝሓበሮ፡ ካብቲ እንወስዶ ስጕምቲ ልዕሊ 40 ሚእታዊት ዚኸውን፡ ኣቐዲምና ሓሲብና ዘይኰነስ፡ ብልምዲ ኢና እንገብሮ። ንኣብነት፡ ንግሆ ንግሆ እንታይ ክትክደን ከም ዘሎካ ትውስን ኢኻ። ኰይኑ ግና፡ ነዚ ጕዳይ እዚ ኸም ንእሽቶ ጕዳይ ጌርካ ትርእዮ ትኸውን፣ ብሕልፊ ተሃዊኽካ እንተ ኣሊኻ ድማ፡ ብዙሕ ከይሓሰብካ ትውስን ትኸውን። ኰይኑ ግና፡ እቲ እትኽደኖ ኽዳን ምስቲ ኸም ኣገልጋሊ የሆዋ መጠን ዘሎካ ግደ ዚሰማማዕ እንተ ዀይኑ ኽትሓስብ ኣገዳሲ እዩ። (2 ቈረ. 6:3, 4) ክዳውንቲ ኽትዕድግ ከለኻ፡ ብዛዕባ ቕድን ፋሽንን ትሓስብ ትኸውን፣ ኰይኑ ግና፡ ምዕሩግን ዋጋኡ ዜዋጽኣካን ምዃኑኸ ትሓስብ ዲኻ፧ ኣብዚ መዳይ እዚ እትገብሮ ቕኑዕ ምርጫታት፡ ንልቦናኻ ኼላምዶ እዩ፣ እዚ ኸኣ፡ ኣብ ከቢድ ጕዳያት እውን እንተ ዀነ፡ ቅኑዕ ውሳነታት ንኽትገብር ኪሕግዘካ እዩ።—ሉቃ. 16:10፣ 1 ቈረ. 10:31።
ቅኑዕ ዘበለ ናይ ምግባር ሓቦ ይሃሉኻ
13. ነቲ ዝገበርናዮ ውሳነ ንምትግባር እንታይ እዩ ዜድልየና፧
13 ቅኑዕ ውሳነ ምግባርን ጸኒዕካ ንውሳነኻ ምትግባርን ክልተ እተፈላለየ ነገራት እዩ። ንኣብነት፡ ገሊኦም ሰባት፡ ንምትካኽ ሽጋራ ኼቋርጽዎ እኳ እንተ ደለዩ፡ እኹል ሓቦ ስለ ዘይብሎም፡ ኣይዕወቱን እዮም። ነቲ ኺገብርዎ ዚደልዩ ነገር ንምፍጻም ኒሕ የድልዮም እዩ። ገሊኦም ሰባት፡ ንሓቦ ምስ ጭዋዳ የመሳስልዎ እዮም። ብዝያዳ ብእተጠቐምናሉ መጠን፡ ብዝያዳ እናደልደለ እዩ ዚኸይድ። ስሕት ኢልና ጥራይ ንጥቀመሉ እንተ ዄንና ግና፡ ኪደክም ወይ ኪማስን ይኽእል እዩ። ነቲ ኣብ ውሳነና ንምጽናዕን ንምትግባርን ዜድልየና ሓቦ ኸነማዕብሎ እንኽእል ደኣ እሞ ብኸመይ ኢና፧ ኣብ የሆዋ ምውካል ኪሕግዘና ይኽእል እዩ።—ፊልጲ 2:13 ኣንብብ።
14. ጳውሎስ ነቲ ኺገብሮ ኸም ዚግባእ ዚፈልጦ ነገራት ንኺገብሮ ሓቦ ዝረኸበ ስለምንታይ እዩ፧
14 ጳውሎስ ቅኑዕ ዘበለ ምግባር ቀሊል ከም ዘይኰነ ተመኪርዎ እዩ። ሓደ እዋን፡ “ድሌት ደኣ ኣሎኒ እምበር፡ ሰናይ ክገብር ክእለት የብለይን” ኢሉ ጓሂኡ ገለጸ። ነቲ ኺገብሮ ዚደሊ ወይ ከኣ ኪገብሮ ዘለዎ ነገር ይፈልጦ እኳ እንተ ነበረ፡ ሓድሓደ ግዜ ግና ኪትግብሮ ኣይክእልን እዩ ነይሩ። “ብውሽጠይሲ በቲ ሕጊ ኣምላኽ ባህ ይብለኒ እዩ፣ ግናኸ፡ ኣብ ኣካላተይ ምስ ሕጊ ኣእምሮይ ዚዋጋእን ናብቲ ኣብ ኣካላተይ ዘሎ ሕጊ ሓጢኣት ኣቢሉ ዚማርኸንን ካልእ ሕጊ እርኢ ኣለኹ” በለ። እሞኸ ዅነታቱ ተስፋ ዘይብሉ ድዩ ነይሩ፧ ኣይፋሉን። “ኣምላኽ ብየሱስ ክርስቶስ ጐይታና ይመስገን!” በለ። (ሮሜ 7:18, 22-25) ኣብ ካልእ ቦታ ድማ፡ “በቲ ሓይሊ ዚህበኒ ንዅሉ እኽእሎ እየ” ኢሉ ጸሓፈ።—ፊል. 4:13።
15. ቈራጽ ስጕምቲ ምውሳድን ዘይምውሳድን እንታይ ጽልዋ እዩ ኺህልዎ ዚኽእል፧
15 ብንጹር እምበኣር፡ ንኣምላኽ ንምሕጓስ፡ ቈራጽ ስጕምቲ ኽንወስድ ኣሎና። ነቲ ኤልያስ ንኣምለኽቲ በዓልን ነቶም ከሓድቲ እስራኤላውያንን ኣብ ከረን ቀርሜሎስ ዝበሎም ዘክር፣ ንሱ፡ “ክሳዕ መኣዝ ኢኹም ናብ ክልቲኡ ወገን እትሕንክሱ፧ እግዚኣብሄር እንተ ዀይኑ ኣምላኽ፡ ደድሕሪኡ ስዐቡ፡ በዓል እንተ ደአ ዀይኑ ኸኣ ንእኡ ስዐቡ” በሎም። (1 ነገ. 18:21) እስራኤላውያን እንታይ ኪገብሩ ኸም ዝነበሮም ይፈልጡ እኳ እንተ ነበሩ፡ ይወላወሉን ኣብ ክልተ ወገን ‘ይሕንክሱን’ ነበሩ። ብኣንጻሩ ግና ዓመታት ኣቐዲሙ፡ እያሱ ሰናይ ኣብነት ገደፈ፣ ንእስራኤላውያን ድማ፡ “ንእግዚኣብሄር ምግልጋል ክፉእ ኰይኑ እንተ ተራእየኩምሲ ንመን ከም እተገልግሉ፡ . . . ሎሚ ሕረዩ። ኣነን ቤተይን ግና ንእግዚኣብሄር ኢና እነገልግል” በሎም። (እያ. 24:15) ውጽኢቱኸ እንታይ ኰነ፧ እያሱን እቶም ምስኡ ዝጠበቑን ሰባት፡ ናብ ምድሪ ተስፋ፡ ማለት ናብታ “ጸባን መዓርን እተውሕዝ ምድሪ” ብምእታው ተባረኹ።—እያ. 5:6።
ጥበባዊ ውሳነታት ብምግባር ተባረኽ
16, 17. ምስ ፍቓድ ኣምላኽ ዚሳነ ውሳነ ምግባር ብዛዕባ ዘለዎ ጥቕሚ ዜርኢ ኣብነት ሃብ።
16 ዘመናዊ ኣብነት እስከ ንርአ። ኣብ ቀረባ እዋን እተጠምቀ ሓደ ሓውናን ሰበይቱን፡ ሰለስተ ንኣሽቱ ውሉዳት ኣለውዎም። ሓደ መዓልቲ፡ ነቲ ሓውና መሳርሕቱ፡ ዝለዓለ ደሞዝ ናብ ዚኸፍሎምን ዝያዳ ጥቕሚ ናብ ዚረኽቡሉን ካልእ ትካል ኪቕይሩ ሓሳብ ኣቕረበሉ። እቲ ሓውና ነቲ ጕዳይ ብጸሎት ሓሰበሉ። ኣብዚ ሕጂ ዘለዎ ትካል ብዙሕ ደሞዝ ዘይክፈሎ እኳ እንተ ዀነ፡ ቀዳመ ሰናብቲ ስለ ዘይሰርሕ፡ ኣብ ኣኼባታት ኪእከብን ምስ ስድራ ቤቱ ኣብ ኣገልግሎት ኪካፈልን ይኽእል እዩ፣ ኣብ ፈለማ እውን ብኸምኡ እዩ ነቲ ስራሕ መሪጽዎ። ሕጂ ግና ስራሕ እንተ ቐዪሩ፡ ቀዳመ ሰናብቲ ዘይሰርሓሉ እዋን ርሑቕ ከም ዚኸውን ተገንዘበ። ንስኻ እንተ ትኸውን እንታይ ምገበርካ፧
17 እቲ ሓውና፡ ንመንፈሳዊ ጥቕምታት ምስቲ ዚረኽቦ ልዑል ኣታዊ ምስ ኣነጻጸሮ፡ ስራሕ ንኸይቅይር ወሰነ። እሞኸ ውሳነኡ ኣጣዒስዎዶ፧ ከቶ ኣየጠዓሶን። ንዕኡን ንስድራ ቤቱን፡ ካብ ዝለዓለ ደሞዝ ንላዕሊ፡ መንፈሳዊ በረኸት ዚጠቕሞም ኰይኑ እዩ ዚስምዖ። እታ ጓል ዓሰርተ ዓመት ዝዀነት በዅሪ ጓሎም፡ ንዓታቶምን ንኣሕዋትን ንኣሓትን ንየሆዋን ኣዝያ ኸም እተፍቅሮም ንዕኡን ንሰበይቱን ምስ ነገረቶም፡ ኣዝዮም ተሓጐሱ። ህይወታ ንየሆዋ ወፍያ ኽትጥመቕ ከም እትደሊ ድማ ሓበረቶም። ነቲ ሓውና ጓሉ፡ ነቲ ኣቦኣ ንኣምልኾ የሆዋ ኣብ ህይወቱ ቐዳምነት ብምሃብ ዝሓደጎ ሰናይ ኣብነት ክሳዕ ክንደይ ኰን እያ እተማስወሉ!
18. በብመዓልቱ ንብሕታዊ ውሳነታትና ብጥበብ ክንገብሮ ዘሎና ስለምንታይ ኢና፧
18 እቲ ዝዓበየ ሙሴ ዝዀነ የሱስ ክርስቶስ፡ ነቶም ናይ ሓቂ ኣምለኽቲ የሆዋ ኣብዛ ኸም በረኻ ዝዀነት ናይ ሰይጣን ዓለም ንነዊሕ ዓመታት ኪመርሖም ጸኒሑ እዩ። ከም ዝዓበየ እያሱ መጠን ድማ፡ ነዚ ብልሹው ስርዓት ኬጥፍኦን ንሰዓብቱ ናብታ ጽድቂ ዚነብረላ ሓዳስ ዓለም ኬእትዎምን ተዳልዩ እዩ ዘሎ። (2 ጴጥ. 3:13) ስለዚ፡ ሕጂ ናብቲ ናይ ቀደም ኣተሓሳስባን ልምድታትን ስርዓታትን ባህግታትን እንምለሰሉ እዋን ኣይኰነን። የግዳስ፡ ፍቓድ ኣምላኽ እንታይ ምዃኑ ብዝያዳ እነስተውዕለሉ እዋን እዩ። (ሮሜ 12:2፣ 2 ቈረ. 13:5) እቲ በብመዓልቱ እንገብሮ ውሳነታትን ምርጫታትን፡ ነቲ ኣምላኽ ዚህቦ ናይ ዘለኣለም በረኸት እንበቅዕ ዓይነት ሰባት ምዃንና ዜርኢ ኪኸውን ኣለዎ።—እብራውያን 10:38, 39።
^ ሕ.ጽ. 7 ከምኡ ዚግበረሉ ኻልእ ምኽንያት፡ እቶም ኣቦሓጎታትን እኖሓጎታትን ነቶም ደቂ ደቆም ንፈተውቶምን ንኣዝማዶምን ብምርኣይ ንኺጅሃሩ እዩ።


text:
SATURDAY, APRIL 7, 2012
ሆሳእና
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን!
ቁጽሪ 8 ሆሳእና መጋቢት ፴/8 (2004/2012) ዓ.ም
ኣምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር ጾምና ይባርኸልና!
ትሕዝቶ፡ ሆሳእና ሰናይ ንባብ
ሆሳእና ኣብ ኣርያም
። ሉቃ.13፣-31-35።
ሆሳእና፡ ሻሙናይ ሰንበት ሆሳእና ይበሃል። እዚ ስም ዝረኸበሉ ምኽንያት ኣብ ዕለት ሰንበትን ዋዜማኡን ዝዝመር ጾመ ዱጓ > ናይ ሆሣእና ቃል ብተደጋጋሚ እንዳተጠቕሰ ስለዝዝመር እዩ። እዚ ከኣ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ እንዳተመስገነን እንዳተዘመረሉን ኣብ ልዕሊ ኣድጊን ጻዕብ ኣድጊን ተወጢሒ ካብ ከባቢ ደብረዘይቲ ናብ ኢዮርሳሌም ከተማ ብኽብሪ ዝኣተወሉ ኩነታት እንዳተረኸ ስለዝዝመር ብምዃኑን፡ ከምኡ ከኣ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ብጐይትነቱ ክብሪ ብውዳሴን ቅዳሴን ሆሳእና ኣብ ኣርያም እንዳተባህለሉ ብኣፈ ዓበይቲን ህጻናትን ዋላውን ኣእማን ከይተረፉ ልሳን ኣውጺኦም እንዳመስገንዎ ኣብ ልዕሊ ኣድጊን ገልገላ ኣድግን ተወጢሑ ናብ ኢዮርሳሌም ምእታው ስለዝገልጽ እዩ። ማቴ 21፡1-17። ማር. 1-10። ሉቃ. 19፡29-38። ዮሓ. 12፡12-15። ዘካ. 9፡13። 2ይነገ. 9፡13። መዝ. 117(118)፡25-26። ኢሳ.56፡7። ኤር. 7፡12። መዝ.8፡2። እዚኣቶም ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ክፍልታት ብዛዕባ ሆሳእና ዝተነግረ ትንቢትን ተፈጻምነቱን ይነግሩና።
ሆሳእና ኣብ ኣርያም
ሆሳእና
ዮሓ.12፣15 ,  ተባሂሉ ከም ዝተጻሕፈ ኣምላኽናን ጐይታናን መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ጻዕብ ኣድጊ ተወጢሑ መጸ። ጐይታናን መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ቅድሚ ምምጽኡ 1400 ዓመታት ኣቀዲሙ እግዚአብሔር ብእምነት ኣብርሃም ናይ ቃልኪዳን ሕዝቡ ዝገብሮም እስራኤላውያን ካብቲ ጽኑዕ ባርነት ኣውጺኡ መዓልቲ ብደመና ለይቲ ብዓምደ ብርሃን እንዳመርሐ ኣብታ ናይ መራኸቢት ድንኳን ሓዲሩ እሱ ንጉሦም ኮይኑ ንሶም ድማ ህዝቡ ኮይኖም ኣብቲ ምድረበዳ እንዳመርሐ ናብ ናይ ተስፋ ምድሪ (ምድረ ርስቲ) ከንኣን ኣእቲዎም። እስራኤላውያን ግና ምድራዊ ንጉሥ ብምድላይ ንንጉሦም እግዚአብሔር ብምግዳፍ ንእግዚአብሔር በደሉ። ኣብ ምድሪ ብዘላ ናይ መንግሥቱ መርኣያን ኣብነትን ንክኾኑ ዝመረጾም ህዝቢ ምድራዊ ንጉሥ ደልዮም። እቲ ምልኩዕ ዝኾነ ሳኦል’ውን እስራኤል ዝመረጽዎ ምድራዊ ንጉሥ ግዳማዊ ክብሪ ዘለዉ ንጉሥ ምዃኑ ጥራሕ ኮይኑ ተረፈ። እግዚአብሔር ግና ካብዛ ዓለም ዘይኮነት ብሰብ ዝሰርሖ መመልክዒ ዘይመልክዐት፣ ናይ ትሕትናን ፍቕርን ምስጋናን ዝኾነት መንግሥቲ ከርእዮም ምእንቲ ካብ ኣሕዋቱ ዝነኣሰ በዓል በገና ዘማራይ ቅዱስ ዳዊት ወዲ እሰይ መሪጹ። ናይ ዳዊት መንግሥቲ ዋላ እንተሓለፈት  መዝ.132፣11። ዝበሎ ቃልኪዳን ግን ኣይሓለፈን ። ስለዚ ብኣምኽነቱ ናይ ዘልዓለም ናይ ነገሥታት ንጉሥ ዝኾነ ወልደ እግዚአብሔር ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ዘርኢ ዳዊት ሰብ ምስ ኮነ ተስፋ ኣበው ተስፋ ዳዊት ተፈጺሙ። ብመለኮታዊ ሥልጣኑ ኣብ ናይ እግዚአብሔር እሪና ዘሎ ወልደ እግዚአብሔር ወዲ ዳዊት ኮይኑ ትንቢት ተፈጺሙ። ስለዚ እዩ ከኣ መልኣኩ ቅዱስ ገብርኤል ንኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ከበሥራ ከሎ   ብምባል ናይ ትንቢት ፍጻሜ ኣበሲሩ። ሉቃ.1፣26-38።
ንጉሥነ ክርስቶስ
ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ክውለድ ከሎ ሰብአ ሰገል   ማቴ.2፣2። ብምባል ንጉሥነቱ ገሊጾም እዮም። ኮይኑ ግና ብምድራዊ ክብሪ ዘጊጸ ዘይኮነ ኣብ ናይ መብሎዒ ማል ዝደቀሰ፣ ብጓሶትን ግዑዛን እንስሳ ዘቤት ዝተኸበበ ትሑት ንጉሥ እዩ። መንግሥቱ ምድራዊት ዘይኮነት ዘልዓለማዊት ካብ ሰማያት ስለዝኾነት መላእኽቲ ብዝማሬ ኣመስገንዎ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ዘልዓለማዊ ንጉሥ፣ንጉሠ ነገሥት እዩ። እዚኣ መንግሥቱ ምድራዊ ክብሪ ዘይኮነት ብትሕትናን ፍቅርን ዝማዕረገት ሰማያዊት ስለዝኾነት ብሓሳቦም ምድራውያን ዝኾኑ ሰባት ክፈልጥዋ ኣይከኣሉን። ስለዚ እታ ናይ ቆጸራ መዓልቲ ምሰ በጽሐት ሰማያዊትን መንፈሳዊትን መንግሥቱ ኣብ ልዕሊ ጻዕብ ኣድጊ ተወጢሑ ገሊጽዋ።   ዮሓ.12፣13። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ቤት ኣልኣዛር ኣብ ቢታንያ ናይ መጨረሻ ድራር ድሕሪ ምብልዑ ንሓዋርያት ሊኢኹ ጻዕብ ኣድጊ ኣምጺኡ ኣብ ልዕሊኣ ተቀሚጡ ናብ ኢዮርሳሌም ኣተወ። ኣብቲ እዋን’ውን እዞም ዝስዕቡ ተገሊጾም፣-
1.መንግሥቱ ናይ ትሕትናን ናይ ፍቓድን ምዃና
ኣድጊ ካብ ኩሉ እንስሳ ዘይተፍርሕ እያ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ’ውን ከም ናይ ነገሥታት ሥርዓት ብዝኸበረ ሠረገላን ፈረስን ዘይኮነ ኣብ ጻዕብ ኣድጊ ተወጢሑ ናብ ኢዮርሳሌም ምእታዉ መንግሥቱ ናይ ትሕትና ምዃኑ ኩሉ ሰብ ተገዲዱን ፈሪሑን ዘይኮነ ብፍቓዱ ዝኣትዎ ምዃኑ ንኸረድእን ንኸርእይን እዩ። ኣብ ልዕሊ ኣድጊ ተወጢሕካ ንሰብ ጎይኻ ንምሓዝ እንኳን ኣይከኣልን እዩ። እዚ ኣጋጣሚ ወዝቢ ዝመጸ ዘይኮነ ነብያት ብትንቢት ዝተዛረብሉን ኣብ ጉዕዞ ነገረ ድኅነት ብእግዚአብሔር ዝተሓስበ እዩ። ነብዩ ዘካርያስ > ዘካ.9፣9። ብምባል ገሊጽዎ እዩ።
2. ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተገልጸሉ ዕላማ ንድኅነት እምበር ንኽብሪ ዘይምዃኑ
እስራኤላውያን በዓለ ፋሲካ ቅድሚ ምኽባሮም ኣቀዲሞም ቅድሚ ሓሙሽተ መዓልቲ ኣብዚ ዕለት ንበዓል ፋሲካ ዝኸውን ገንሸል ሒዞም ናብ ኢዮርሳሌም ይኣትዉ ኔሮም። ዘጻ.12፣1-36። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብቲ ዕለት ናብ ኢዮርሳሌም ምምጽኡ ናይ መንግሥቱ ምሥጢር ብመስቀልን ብፍቕሪ መሥዋእትነት፣ ዝገልጽ ናይ እግዚአብሔር በጊዕ ምዃኑ ንኸረድእ እዩ። ስለዚ ከኣ እዩ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቅሰ ናይ ዘካርያስ ትንቢት >ዝብል ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንጉሥ ኮይኑ ናብ ኢዮርሳሌም ምእታዉ ንኽምስገን ሓሲቡ ዘይኮነ ክቕበልዎ ምእንቲ ንዓለም ከድኅን ዝመጸ ንጉሥ እሱ ምዃኑ ኣብ ኣደባባይ ንኽእውጅ እዩ። ስለዚ እዩ ከኣ ምስጋና ካብ ኣፈ ህጻናት ዝተቀበለ፣ ህጻናት ንኹሉ ስለዝቅበሉ። ነዚ እዩ ከኣ  ዝበለ።ሉቃ.18፣17። ናይ ድኅነት ተስፋ ዝተነግረሎም እስራኤል ኣብ ዘይተቀበልዎ እዋን፣ ዝመጻላ ዕላማ እዚ ስለዝነበረ ብዛዕብኦም ከኣ ከምዚ ኢሉ በኸየ።  ሉቃ.19፣41። ዝመጻሉ ዕላማ ንዓለም ሰላም ዝህብ ምስ ( ንእግዚአብሔርን ሰብን ዘተዓርቅ)፣ መድኅን ንጉሠ ሰላም፣ በጊዕ ፋሲካና ምዃኑ ንኽእውጅ እዩ ኔሩ ኣብ ዘይተቀበልዎ እዋን ግና በኸየሎም።
ማለት እዩ። መድኅን ምዃኑ ክቅበልዎ ይግባእ ኔሩ ግና ኣይተቀበልዎን። ንጉሥን መድኃኒን ምዃኑ ምግላጹ፣ መንግሥቱ ናይ ፍቕሪ ምዃና ዙፋኑውን መስቀል ምዃኑ ንምግላጽ እዩ። እቲ በጊዕ   ራእ.19፣13-16።
ናይ ሆሳእና ኣከባብራ ኣብ ቅድስቲ ቤተክርስቲያና
ቅድስቲ ቤተክርስቲያና በዓለ ሆሳእና ብዓቢ ድምቀትን ክብርን እያ ተኽብሮ። ኣከባብራና ከኣ ከም ኣይሁድ፣ ሰንበት ሆሳእና ብእግዚአብሔር ስም ዝመጸት ናይ ኣቦና ዳዊት መንግሥቲ ዝተባረኸት እያ። ሆሳእና ኣብ ኣርያም ድሕሪ ምባሎም ኣብ ዕለት ዓርቢ   ብምባል ዘይኮነ ስጋብ መጨረሻ ምስ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ብምዃን እዩ። እዚ ከኣ ብተግባር ዝርኣዩ መንፈሳዊ ሥርዓት ቤተክርስቲያና ምስክር ኮይኖም ዝግለጹ እዮም ። እሶም ከኣ እዞም ዝስዕቡ እዮም፣-
ዑደት
ብናይ ቤተክርስቲያና ሥርዓት መሠረት ንግሆ ዕለተ ሆሳእና ቅዳሴ ቅድሚ ምእታዉ ዑደት ይግበር። እቲ ዑደት’ውን ካብ ቤተመቅደስ ተጀሚሩ፣ ብኣርባዕተ ኆኃተ (ማዕጾ) ቤተክርስቲያን ምስባክ እንዳተሰበከ ወንጌል እንዳተነበበ ድሕሪ ምዛር ኣብ መጨረሻ ካህናትን ዲያቆናትን ናብ ቤተ መቅደሱ ምስ ተመልሱ ይውዳእ። እቲ ዑደት ዲያቆናት መስቀልን ስእለ ማርያም ሒዞም ፣ ካህን ማእጠንት እንዳዓጠነ ይመርሕዎ።
እዚ ዑደት ናይ ቤተክርስቲያን ዘልዓለማዊ ጉዕዞኣ እዩ። ናይ ቤተክርስቲያን ጉዕዞ ካብ እግዚአብሔር ይጅምር። ክርስትና ናይ እግዚአብሔር ጅማሪ እምበር ናይ ሰብ ኣይኮነን። በዚ ምኽንያት እዚ ዑደት ካብ መሰውኢ ይጅምር፣ መሰውኢ ሰማያዊ ስለዝኾነ። ናይዚ ናይ ቤተክርስቲያን ጉዕዞ መራሒ ንህዝቡ ናብ እግዚአብሔር መሪሑ ዘብጽሐ ሊቀ ካህናት ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። ስለዚ ካህን ዕጣን እንዳዓጠነ ይመርሕ። እዚ ጉዕዞ መከራ ዘለዎ እቲ መገዱ ዋላ ጸቢብ እንተኾነ ብደስታ (ብሓጎስ) ዝተመልአ እዩ። ሰለዚ ዲያቆን መስቀል ክሕዝ ህዝቢ ድማ ይዝምሩ። ደስታን መስቀልን ብሓንሳብ ንምግላጽ እዩ። ናይዚ ጉዕዞ ፍጹም ኣብነት ድማ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም እያ። ክልቲኡ ስለ ተርእይ። ብሓደ ወገን   ስለዝኾነ ብኻልእ ወገን ድማ   ኢላ ዘሚራ እያ። ዑደት ብወገን ምዕራብ ኆኃተ (ማዕጾ) (በቲ ቀንዲ ማዕጾ) ምጅማሩን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኆኃተ (ማዕጾ) ደው ምባሎምን ናይ ዘልዓለም ኆኃተ (ማዕጾ) ምኽፋቶምን ሰማያውያን ናይ ጉዕዞና ( ናይ ማኅበርና ) ተኻፈልቲ ምዃኖም ንምሕባር እዩ።
ኣብ መጨረሻ ዑደት ካህናት ናብ ቤተመቅደስ ምስ ኣተዉ ይፍጸም። ናይ ክርስትና ጉዕዞና ምስ እግዚአብሔር ሓቢርና ንዘልዓለም ብምንባር ምፍጻሙ የርእየና። በዚ ጉዕዝኣ ቤተክርክስቲያን ስጋብ መጨረሻ ምስ ክርስቶስ ዝጸንዕ ዘልዓለማዊ ጉዕዝኣ ትነግር።
ቅዳሴ
ድሕሪ ዑደት ቅዳሴ ይቅጽል። ኣብ ቅዳሴ’ውን ናይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ቅዱስ ሥጋኡን ክቡር ደሙን ንቅበል በዚ ከኣ ምስ ክርስቶስ ዘለና ዘየቋርጽ ሓድነትና ንገልጽ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ናብ ኢዮርሳሌም ክኣቱ ከሎ   ሉቃ.18፣31። ከምዚበለና ናይ ኢዮርሳሌም ጉዕዞኡ ናብ ሞት ዝተገብረ ጉዕዞ እዩ ኔሩ። ስለዚ ብሥጋ ወደሙ ምስ ክርስቶስ ሓደ ዝኾና ምእመናን ምስኡ ናብ ሞት ንኸይድ።
ፍትሓት
ድሕሪ ቅዳሴ ፍትሓት ይግበር። እዚ ከኣ ንኽሉ ህዝቢ እዩ። ሓደ ሓደ ሰባት እዚ ፍትሓት ምናልባት ኣብዚ ሰሙን ዝሞቱ እንድሕር ሃልዮም ንዕዖም እዩ ዝግበር ተባሂሉ ይዛረብ እዩ። ኮይኑ ግና እዚ ፍትሓት ንኹሎም ክርስቲያን’ውን እዩ። ኣብዚ ሰሙን ናይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ሞትን ትንሣኤን ምሕሳብ ጥራሕ ዘይኮነ ሓቢርና ሞቱን ትንሣኤኡን ንካፈል ኢና። ሰብነትና ብጸሎትን ብስግደትን ንዓለማዊ ፍቃድና ኩሉ ቀቲልና ብናቱ ትንሣኤ፣ ትንሣኤ ልቦና ንትንሥእ። እዚ ከኣ ከምቲ ንመነኮሳት ዝግበረሎም ፍትሓት ዓይነት ማለት እዩ። መነኮሳት ክምንኩሱ ከለዉ ነዚኣ ዓለም ዝመቱ ምዃኖም ናይ ክርስቶስ መስቀል ምስካሞም ንምርኣይ ናይ ሙታን ጸሎት ከም ዝግበረሎም፣ ምእመናን’ውን ናይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ መስቀል ብምስካም መከራ ብምቅባል ንዓለም ክሞቱ ብምውሳን ቤተክርስቲያን ናይ ሙታን ጸሎት ትገብር። በዚ’ውን ሓቢርና ናብ ሞቱ ንስዕቦ።
(For those who do not have Geez, please check on this link) HOSAENA
ወስብሓት ለእግዚአብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር።
አዘክሪ ድንግል at 9:01 AM
Share
‹
›
Home
View web version
ERITREAN ORTHODOX TEWAHIDO CHURCH
Kana Zegelila
አዘክሪ ድንግል
Powered by Blogger.


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ኣብ ከባቢ ዓዲ ሓሎ ዝርከቡ ወነንቲ ጀራዲን ሸውዓተ ዓድታት፣ ጀራዲኖም ንመንግስቲ ከረክቡ ይእዘዙ
Radio Erena: 04 January 2018
ኣብ ከባቢ ዓዲ ሓሎ ዝርከቡ ወነንቲ ጀራዲን ሸውዓተ ዓድታት፣ ጀራዲኖም ንመንግስቲ ከረክቡ ከምዝተኣዘዙ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
እቶም ወነንቲ፣ ንሓያሎ ዓመታት ከካይድዎ ዝጸንሑ ጀራዲን ንመንግስቲ ከረክቡ ተኣዚዞም ጥራይ ዘይኮነ፣ ሓደ ሽሕ ናቕፋ ወርሓዊ ደሞዝ እናተኸፍሎም ኣብቲ ብመንግስቲ ተመንዚዑ ዝመሓደር ዘሎ ጀራዲን ክሰርሑ ይግደዱ ከምዘለዉ እቶም ምንጭታት ብተወሳኺ ጠቒሶም።
ኣብ ዩጋንዳ ዝርከቡ ኤርትራውያን፣ኣስታት 20 ሚልዮን ዶላር ወፍሪ ከምዘለዎም ተሓቢሩ
Radio Erena: 04 January 2018
ኣብ ኡጋንዳ ዝነብሩ ኤርትራውያን ነጋዶን ኣውፈርትን ክሳብ መወዳእታ 2016 ኣብ ዝነበረ ግዜ ኣስታት 20 ሚልዮን ዶላር ወፍሪ ከምዘለዎም በዓል መዚ ወፍሪ ኡጋንዳ ኣፍሊጡ።
እቲ መንግስታዊ ትካል ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ ወፍሪ ኤርትራውያን ኣብ ኡጋንዳ ኣብ 2013 ዓመት ምሕረት 1.7 ሚልዮን ዶላር ጥራይ ከምዝነበረ ብምዝኽካር፣ ኣብ ዝቐጸለ ሓደ ዓመት እቲ ወፍሪ ብዕጽፊ ብምዝያድ 4.2 ሚልዮን ዶላር ከምዝበጽሐ ኣረዲኡ።
ኣብ 2014፣ ኣስታት 10 ሚልዮን ዶላር ዝተገመተ ን17 ኤርትራውያን ኣውፈርቲ ናይ ንግዲ ፍቓድ ከምዝሃበ ዝሓበረ በዓል መዚ ወፍሪ ኡጋንዳ፣ እዚ ድማ ኣብዘን ዝሓለፋ ሓሙሽተ ዓመታት እቲ ዝበዝሐ ምንባሩ ኣገንዚቡ።
ቀ.ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኩሎም ናይ ፖለቲካ እሱራት ክፍትሑ ምዃኖም ገሊጹ
Radio Erena: 04 January 2018
ኢትዮጵያ፣ ኩሎም ናይ ፖለቲካ እሱራት ክትፈትሕ ምዃና ንመግለጺ ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ብምጥቃስ ቢቢሲ ሓቢራ።
ብመሰረት መግለጺ ቢቢሲ፣ ኢትዮጵያ ነቲ ሓደ ካብቲ ናይ ፖለቲካ እሱራት ዝተሓዝሉ ኣብያተ ማእሰርቲ ክትዓጽዎ'ያ።
ኣብ ክንድኡ፣ ኣህጉራዊ መምዘኒታት ዘማልአ ሓድሽ ቤት ማእሰርቲ ክህነጽ ምዃኑ ዝሓበረ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ እዚ ኢትዮጵያ ትወስዶ ዘላ ተበግሶ፣ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ናይ ተቓወምቲ ሓይልታት ፖለቲካ ዘተ ንምትብባዕ ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ኣሽሓት ናይ ፖለቲካ እሱራት ከምዘለዋ ብተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ክትውቀስ ዝጸንሐት ኢትዮጵያ፣ ነቲ ክሲ ክትነጽጎ ድሕሪ ምጽናሕ'ያ ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ኩሎም ናይ ፖለቲካ እሱራት ክፍትሑ ምዃኖም ዘመልክት ዘሎ።
ከሰላ፣ ብዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰብ ተታሒዞም ዝጸንሑ 95 ኤርትራውያን ናጻ ወጺኦም
Radio Erena: 03 January 2018
ኣብ ከሰላ፣ ከባቢ ጊርባ፣ ብኣሰጋገርቲ ደቂ ሰብ ተታሒዞም ዝጸንሑ 95 ኤርትራውያን ናጻ ከምዝወጹ ምንጭታት ዜና ካብቲ ከባቢ ሓቢሮም።
እቶም ኣብ ምብራቕ ሱዳን ተታሒዞም ዝጸንሑ ኤርትራውያን፣ ፖሊስ ምብራቕ ሱዳን ድሕሪ ዘካየድዎ ስርሒት ናጻ ከምዝወጹ ኣዛዚ ፖሊስ እቲ ዞባ ብርጋደር ጀነራል ዓብደላ ኣልሳይግ ገሊጹ።
ንሱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ፖሊስ ኣብቲ ዘካየዶ ስርሒት ምስቶም ንስደተኛታት ጅሆ ሒዞም ዝነበሩ ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰብ ቶኽሲ ከምዝኸፈቱ ብምርግጋጽ፣ ኣብቲ ናይ ቶኽሲ ምልውዋጥ ኣብ ሰብ ዝበጽሐ ጉድኣት ከምዘየለ ሓቢሩ።
ሱዳንን ስዑዲ ዓረብን ብዛዕባ ህሉው ኩነታት የመንን ዞባ ወሽመጥን ዘትየን
Radio Erena: 03 January 2018
ሱዳንን ስዑዲ ዓረብን ብዛዕባ ህሉው ኩነታት የመንን ዞባ ወሽመጥን ከምዝዘተያ ማዕከናት ዜና ዓረብ ሓቢረን።
ብምክትል ሚኒስተር ምክልኻል መሓመድ ቢን ዓብዱላህ ዝምራሕ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ልኡኽ ስዑዲ ዓረብ ብ30 ታሕሳስ ኣብ ካርቱም ኣብ ዘካየዶ ምብጻሕ፣ ምስ ፕረዚደንት በሺርን ሚኒስተር ምክልኻል ሱዳን ጀነራል ዓዋድ ኢብ ዖውፍ ኣብ ዘካየዶ ርክብ'ዩ ብዛዕባ ወትሃደራውን ጸጥታውን ኩነታት የመን ዝዘተየ።
ኣስታት ሓደ ሽሕ ሰራዊታ ኣብ ጎኒ'ቲ ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ሓይልታት ልፍንቲ ወሽመጥ ዓረብ፣ ኣብ የመን ኣዋፊራ እትርከብ ሱዳን፣ ሰራዊታ ካብ የመን ከምዘይትስሕብን ኣብ ጎኒ'ቲ ብስዑዲ ዝምራሕ ልፍንቲ ደው ኢላ ክትቅጽል ምዃናን ኣብቲ ኣጋጣሚ ኣረጋጊጻ።


text:
ብሓደጋ ውሕጅን ሓድሽ ብዘጋጠመ ደርቅን ኣብ 2017 ዓ.ም 5.6 ሚልዮን ኢትዮጵያዊያን ናይ ህጹጽ ጊዜ ረድኤት መግቢ ከምዘድልዮም መንግስቲ ኢትዮጵያን መሻርኽቱን ገሊጾም።
ካብቶም ተሓገዝቲ መብዛሕትኦም አርባሕቲ ከብቲ ምዃኖም ዝገለጹ ኮሚሽነር ሃገራዊ ስራሕ ስግኣት ኣቶ ምትኩ ካሳ 948 ሚሊዮን ዶላር ከምዘድልይ ሓቢሮም'ለው።
መንግስቲ ኢትዮጵያን መሻርኽቱን ሎሚ ኣብ ዘውጽእዎ መግለጺ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳርን ታሕሳስን ንሰለስተ ሰሙናት ዝተኻየደ ግምገማ እቶት ቀውዒ መበገሲ ዝገበረ ሰነድ፡ ኣብዚ ግምገማ ናይ ፈደራል ሚኒስተር ኣብያተ ዕዮ ናይ ክልል ጨንፈራት ኣብያተ ዕዮ ሕቡራት ሃገራት ለገስቲ ሃገራትን ዘይመንግስታዊ ትካላት ከምዝተኻፈለ ኣብቲ ሰነድ ተገሊጹ’ሎ።
እቲ መግለጺ ካብዞም ዝተጠቅሱ አካላት ዝተዋጽኡ 230 ዝኾኑ ወከልቲ ኣብ ትሸዓተ ክልላት ዝርኸቡ ዝተሃስዩ ከባቢታት በጺሖም ይብል።
ውጽኢት ግምገማ ዝገለጹ ኣቶ ምትኩ ካሳ ኮሚሽነር ሃገራዊ ስራሕ ስግኣት ቁጽሪ ተሓገዝቲ ካብ ናይ ዝሓለፈ ዓመት እንተነከየ’ዃ ፈጺሙ ኣይተወገደን ኢሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ርሑስ በዓል ልደተ ክርስቶስን ሓድሽ ዓመት 2018ን ይግበረልና
ርሑስ በዓል ልደተ ክርስቶስን
ሓድሽ ዓመት 2018ን ይግበረልና !!
ብኣጋጣሚ በዓላት ልደተ ክርስቶስን፣ ሓድሽ ዓመት 2018ን ፣ ንኹላትኩም ምእንቲ ፍትሕን ዲሞክራስያዊ ለውጥን ትቃለሱ ዘለኹም ኤርትውያን ሓርበኛታትን ስድራቤትኩምን፣ ከምኡ‘ውን ንመላእ ህዝብናን፣ ምስ ኩሎም ኣመንቲ ክርስትና ኣብ ዓለምን፣ እንቋዕ ናብ`ዚ ክቡር በዓል‘ዚ ኣብጻሓና ብምባል፣ ርሑስ በዓላት ክገብሮን፣ ኣብ ሃገርና ድማ ዘመነ ሰላምን ቅሳነትን ራህዋን ንክሰፍንን፣ ዝመጽእ ዘሎ በዓላትና ከኣ ምልኪ ለጊሱ ፍትሕን ዲሞክራስን ነጊሱ ኣብ ዝሓሸ ኩነታት ከነብዕሎ፣ ፈጻሚ ኣካል ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ልባዊ ምንዮቱ የመሓላልፍ።
ዓመተ ፍቕርን ሰላምን ስኒትን ይግበረልና !!
ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ !!
24 መስከረም 2018


text:
ምዕራፍ 109
ንተጻረርቱ ዀነኖም
ማቴዎስ 22:41–23:24 ማርቆስ 12:35-40 ሉቃስ 20:41-47
ክርስቶስ ወዲ መን እዩ፧
የሱስ ነቶም ግቡዛት ተጻረርቱ ኣቃልዖም
እቶም ተጻረርቲ ንየሱስ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ኼሕፍርዎ ወይ ብዘረባኡ ጠሊፎም ናብ ሮማውያን ኣሕሊፎም ኪህብዎ ኣይከኣሉን። (ሉቃስ 20:20) ብ11 ኒሳን ኣብ ቤተ መቕደስ ከለዉ ኸኣ፡ ናይ ሓቂ መንነቱ ንምግላጽ፡ “ብዛዕባ ክርስቶስ እንታይ ይመስለኩም፧ ወዲ መንከ እዩ፧” ኢሉ ሓተቶም። (ማቴዎስ 22:42) ክርስቶስ ወይ መሲሕ ካብ መስመር ወለዶ ዳዊት ምዃኑ ኣጸቢቑ ይፍለጥ ነይሩ እዩ። ስለዚ፡ ንሳቶም ከምኡ ኢሎም መለሱሉ።—ማቴዎስ 9:27፣ 12:23፣ ዮሃንስ 7:42።
የሱስ ድማ፡ “ከመይ ኢሉ ደኣ እዩ ዳዊት ብመንፈስ ተመሪሑ፡ ‘ጐይታይ’ ዚብሎ፧ ከመይሲ፡ ከምዚ ኢሉ እዩ፦ ‘የሆዋ ንጐይታይ፡ “ንጸላእትኻ ኣብ ትሕቲ እግርኻ ኽሳዕ ዝገብሮም፡ ኣብ የማነይ ተቐመጥ” በሎ።’ እሞ ደኣ፡ ዳዊት፡ ‘ጐይታይ’ ካብ ዚብሎ፡ ከመይ ኢሉ ወዱ ይኸውን፧” ኢሉ ሓተቶም።—ማቴዎስ 22:43-45።
እቶም ፈሪሳውያን፡ ወዲ ዳዊት ዝዀነ ሰብ መጺኡ ኻብ ግዝኣት ሮማውያን ሓራ ኼውጽኦም ይጽበዩ ብምንባሮም፡ ኣጽቀጡ። የሱስ ግና ነቲ ኻብቲ ኣብ መዝሙር 110:1, 2 ዚርከብ ቃላት ዳዊት ብምጥቃስ፡ እቲ መሲሕ ሰብኣዊ ገዛኢ ጥራይ ከም ዘይከውን መረጋገጺ ኣቕረበ። እቲ መሲሕ፡ ጐይታ ዳዊት ምዃኑ፡ ኣብ የማን ኣምላኽ ምስ ተቐመጠ ኸኣ፡ ንስልጣኑ ኸም ዚጥቀመሉ ገለጸ። የሱስ በዚ ምላሹ ንተጻረርቱ ኣፎም ኣትሓዞም።
ደቀ መዛሙርቱን ብዙሓት ካልኦትን እውን ይሰምዑ ነበሩ። ድሕርዚ፡ የሱስ ንዓታቶም ብዛዕባ ጸሓፍትን ፈሪሳውያንን ኣጠንቀቖም። እቶም ሰባት እቲኦም ሕጊ ኣምላኽ ንምምሃር “ኣብ መንበር ሙሴ ተቐሚጦም” ነበሩ። የሱስ ድማ ንሰማዕቱ፡ “ዚብሉኹም ኵሉ ግበሩን ሓልዉን፣ ግናኸ፡ ይብሉ ደኣ እምበር፡ ዚብልዎ ኣይገብሩን እዮም እሞ፡ ከም ግብሮም ኣይትግበሩ” በሎም።—ማቴዎስ 23:2, 3።
የሱስ ቀጺሉ፡ “ክታባቶም የግፍሑ” ብምባል ሓደ ኻብቲ ግብዝናኦም ዚርኣየሉ መዳያት ገለጸ። ገሊኦም ኣይሁድ ኣብ ግምባሮም ወይ ኣብ ኢዶም ነቲ ሓጺር ጥቕስታት እቲ ሕጊ ዝሓዘ ኽታባት ይኣስሩ ነበሩ። ፈሪሳውያን ከኣ ነቲ ሕጊ ቕንኣት ከም ዘለዎም ምእንቲ ኼምስሉ፡ ነዚ ኽታባት እዚ የግፍሕዎ ነበሩ። “ዘፈር ክዳውንቶም እውን የንውሑ” ነበሩ። እስራኤላውያን ኣብ ክዳውንቶም ኣዝፋር ኪገብሩ ተኣዚዞም ነበሩ፣ ፈሪሳውያን ግና ዝነውሐ ዘፈር እዩ ነይርዎም። (ዘሁልቍ 15:38-40) ነዚ ዅሉ ድማ፡ “ብሰብ ምእንቲ ኺርኣዩ” ይገብርዎ ነበሩ።—ማቴዎስ 23:5።
ደቀ መዛሙርቲ የሱስ እውን እንተ ዀኑ ምርኡያት ንምዃን ትምኒት ኪሓድሮም ይኽእል ነይሩ እዩ፣ ስለዚ፡ ንዓታቶም ከምዚ ኢሉ መዓዶም፦ “መምህርኩም ሓደ እዩ እሞ፡ መምህር ኣይትበሃሉ፣ ንስኻትኩምሲ ዅላትኩም ኣሕዋት ኢኹም። ኣቦኹም እውን ሓደ፡ ንሱ ድማ ሰማያዊ እዩ እሞ፡ ኣብ ምድሪ ንሓደ እኳ ኣቦይ ኣይትበሉ። መራሒኹም ሓደ፡ ንሱ ኸኣ ክርስቶስ እዩ እሞ፡ መራሕቲ እውን ኣይትበሃሉ።” እሞ ደኣ እቶም ደቀ መዛሙርቲ ብዛዕባ ርእሶም እንታይ ኣረኣእያ ኺህልዎም ይግባእ፧ የሱስ ቀጺሉ፡ “እቲ ኻባኻትኩም ዝዓበየስ፡ ኣገልጋሊኹም ይኹን። ርእሱ ዜልዕል ዘበለ ኺትሕት፡ ርእሱ ዜትሕት ዘበለ ኸኣ ኪልዕል እዩ” በሎም።—ማቴዎስ 23:8-12።
የሱስ ቀጺሉ ነቶም ግቡዛት ጸሓፍትን ፈሪሳውያንን ብተኸታታሊ ወይለኹም እናበለ ኸምዚ ኢሉ ዀነኖም፦ “ኣቱም ግቡዛት ጸሓፍትን ፈሪሳውያንን፡ መንግስተ ሰማያት ንሰባት ትዓጽዉሎም፣ ንስኻትኩም ባዕላትኩም ኣይትኣትዉን፡ ነቶም ኪኣትዉ ዚደልዩ እውን ኣይትፈቕዱሎምን ኢኹም እሞ፡ ወይለኹም።”—ማቴዎስ 23:13።
ፈሪሳውያን ነቲ የሆዋ ዝያዳ ኣገዳሲ ገይሩ ዚርእዮ ዝነበረ ነገራት ኣኽቢሮም ኣይርእዩን እዮም ነይሮም፣ እዚ ኸኣ ኣብቲ ባዕሎም ሓደ ኻብ ሓደ ኣብሊጾም ብምርኣይ ዜውጽእዎ ዝነበረ ስርዓት ይርአ ነይሩ እዩ። የሱስ ከኣ ብሰንኪ እዚ ዀኒንዎም እዩ። ንኣብነት፡ “ብቤተ መቕደስ ዚምሕል፡ ግዴታ የብሉን፣ ብወርቂ ቤተ መቕደስ ዚምሕል ግና፡ ግዴታ ኣለዎ” ይብሉ ነበሩ። በዚ ኸምዚ፡ ካብቲ መንፈሳዊ ኣገዳስነት ዘለዎ ቦታ ኣምልኾ የሆዋ፡ ኣብቲ ኣብ ቤተ መቕደስ ዚርከብ ወርቂ ኣትኵሮ ብምግባር ብስነ ምግባር ዕዉራት ምዃኖም የርእዩ ነበሩ። ‘ነቲ ኣብ ሕጊ ዘሎ ዝኸበደ ነገር፡ ማለት ፍትሕን ምሕረትን ተኣማንነትን ከኣ ሸለል ይብሉ ነበሩ።’—ማቴዎስ 23:16, 23፣ ሉቃስ 11:42።
ድሕርዚ፡ የሱስ ንፈሪሳውያን፡ “ኣቱም ካብ መስተኹም ቃርማ እተጻርዩ፡ ገመል ከኣ እትውሕጡ፡ ዕዉራት መራሕቲ!” በሎም። (ማቴዎስ 23:24) ቃርማ ርኹስ ጌርካ ይርአ ብምንባሩ፡ ካብ ወይኖም የጻርይዎ ነበሩ። ነቲ ኣብ ሕጊ ዘሎ ዝኸበደ ነገር ሸለል ምባሎም ግና፡ ምስቲ ርኹስ ዝዀነ ገመል ምውሓጥ ኪመሳሰል ይኽእል እዩ።—ዘሌዋውያን 11:4, 21-24።


text:
ምዕራፍ 104
ኣይሁድ ድምጺ ኣምላኽ ምስ ሰምዑ፡ ኣሚኖምዶ፧
ብዙሓት ድምጺ ኣምላኽ ሰምዑ
መሰረት ፍርዲ
ብሰኑይ 10 ኒሳን የሱስ ኣብ ቤተ መቕደስ ከሎ፡ ብዛዕባ እቲ ዚቐርብ ዝነበረ ሞቱ ተዛረበ። ስም ኣምላኽ ብኸመይ ከም ዚጽሎ ስለ ዘተሓሳሰቦ፡ “ኣቦ፡ ንስምካ ኣኽብሮ” በለ። ሽዑ፡ ካብ ሰማይ፡ “ኣኽቢረዮ እየ፡ ከም ብሓድሽ እውን ከኽብሮ እየ” ዚብል ብርቱዕ ድምጺ መጸ።—ዮሃንስ 12:27, 28።
እቶም ኣብኡ ደው ኢሎም ዝነበሩ ሰባት ተገረሙ። ገሊኦም ነጕዲ ዝሰምዑ መሰሎም። ካልኦት ከኣ፡ “መልኣኽ ተዛሪብዎ” በሉ። (ዮሃንስ 12:29) ኰይኑ ግና፡ ንየሆዋ እዮም ኪዛረብ ሰሚዖምዎ! ምስ የሱስ ብእተተሓሓዘ፡ ሰባት ድምጺ ኣምላኽ ዝሰምዑ ድማ፡ እዚ ናይ መጀመርታ ኣይነበረን።
ሰለስተ ዓመትን መንፈቕን ኣቐዲሙ፡ የሱስ ኣብ እተጠምቀሉ እዋን፡ ኣምላኽ ብዛዕባኡ፡ “ዝሰምሮ ፍቑር ወደይ እዚ እዩ” ኺብል ከሎ ዮሃንስ መጥምቕ ሰሚዑ ነይሩ እዩ። ድሕርዚ፡ ድሕሪ ፋስጋ 32 ድ.ክ.፡ የሱስ ኣብ ቅድሚ ያእቆብን ዮሃንስን ጴጥሮስን ትርኢቱ ተለዊጡ እዩ። እቶም ሰለስተ ሰብኡት ከኣ፡ “ዝሰምሮ ፍቑር ወደይ እዚ እዩ። ንዕኡ ስምዕዎ” ዚብል ድምጺ ኣምላኽ ሰሚዖም እዮም። (ማቴዎስ 3:17፣ 17:5) እዚ ኣብ መእተዊ እተጠቕሰ ኣጋጣሚ ሳልሳይ ሳዕ ኪኸውን ከሎ፡ ኣብቲ ግዜ እቲ ድምጺ የሆዋ ብብዙሓት እዩ ተሰሚዑ።
የሱስ ከኣ፡ “እዚ ድምጺ እዚ ምእንታኹም እዩ ዝመጸ እምበር፡ ምእንታይ ኣይኰነን” በለ። (ዮሃንስ 12:30) ብሓቂ ወዲ ኣምላኽ፡ እቲ ብትንቢት እተነግረሉ መሲሕ ምዃኑ ዜረጋግጽ እዩ ነይሩ።
ብዘይካዚ፡ የሱስ ብተኣማንነት እተመላለሶ ህይወት፡ ደቂ ሰብ ብኸመይ ኪነብሩ ኸም ዚግባእ ኣብነት ይኸውን፡ እቲ ገዛኢ እዛ ዓለም ዝዀነ ሰይጣን ድያብሎስ ኪፍረድ ከም ዘለዎ ድማ የረጋግጽ እዩ። የሱስ ድማ፡ “ፍርዲ እዛ ዓለም እዚኣ ሕጂ ኣኺሉ፣ ገዛኢ እዛ ዓለም እዚኣ ሕጂ ንወጻኢ ኺድርበ እዩ” በለ። እቲ ዚቐርብ ዝነበረ ሞት የሱስ፡ ስዕረቱ ዘይኰነስ፡ ዓወቱ እዩ ዀይኑ። ብኸመይ፧ “ኣነ እውን ምስ ተሰቐልኩ፡ ንዅሉ ዓይነት ሰብ ናባይ ክስሕቦ እየ” ኢሉ ገለጸ። (ዮሃንስ 12:31, 32) በቲ ተሰቒሉ ዚሞቶ ሞት ኣቢሉ፡ ንኻልኦት ናብኡ ስሒቡ፡ በዚ ኸምዚ ድማ መገዲ ናይ ዘለኣለም ህይወት ከፊቱ እዩ።
እቶም ህዝቢ ድማ ከም ምላሽ እቲ የሱስ “ምስ ተሰቐልኩ” ኢሉ እተዛረቦ ዘረባ፡ “ንሕናስ ክርስቶስ ንዘለኣለም ከም ዚነብር ደኣ ኻብ ሕጊ ሰሚዕና ኔርና። ከመይ ኢልካ ደኣ ኢኻ፡ ወዲ ሰብ ኪስቀል ይግብኦ እትብል ዘለኻ፧ እዚ ወዲ ሰብ እዚኸ መን እዩ፧” በልዎ። (ዮሃንስ 12:34) ብዙሕ መርትዖ እኳ እንተ ቐረበሎም፡ ድምጺ ኣምላኽ እውን ከይተረፈ እንተ ሰምዑ፡ መብዛሕትኦም ንየሱስ እቲ ናይ ሓቂ ወዲ ሰብ፡ እቲ እተተስፈወሉ መሲሕ ምዃኑ ኣይኣመኑን።
የሱስ ከምቲ ኣቐዲሙ ዝገበሮ፡ ንሱ “ብርሃን” ምዃኑ ተዛረበ። (ዮሃንስ 8:12፣ 9:5) ነቶም ህዝቢ ኸኣ፡ “ንቝሩብ ግዜ ብርሃን ኣብ መንጎኹም ኪጸንሕ እዩ። ጸልማት ከይውሕጠኩምሲ፡ ብርሃን ከሎኩም ተመላለሱ፣ . . . ደቂ ብርሃን ምእንቲ ኽትኰኑስ፡ ብርሃን ከሎኩም፡ ብብርሃን እመኑ” ኢሉ ተማሕጸኖም። (ዮሃንስ 12:35, 36) ድሕርዚ፡ ኒሳን 10 ዚሞተላ መዓልቲ ብዘይምዃና፡ ካብቲ ቦታ ተኣልየ። ብመዓልቲ ፋስጋ 14 ኒሳን እዩ ኣብ ጕንዲ ‘ኺስቀል’ ዝነበሮ።—ገላትያ 3:13።
ንኣገልግሎት የሱስ ምልስ ኢልና ኽንርእዮ ኸለና፡ ኣይሁድ ዘይምእማኖም ፍጻመ ትንቢት ምንባሩ ንጹር እዩ። ከይምለሱ እሞ ኸይሓውዩስ፡ ኣዒንቲ እቲ ህዝቢ ኸም ዚዕውር፡ ልቦም እውን ከም ዚድንዝዝ፡ ኢሳይያስ ተነብዩ ነይሩ እዩ። (ኢሳይያስ 6:10፣ ዮሃንስ 12:40) እወ፡ መብዛሕትኦም ኣይሁድ ነቲ የሱስ፡ እተተስፈወሉ መድሓንን መገዲ ህይወትን ምዃኑ ዚሕብር መርትዖ ብንቕጽና ኣይተቐበልዎን።
ኣብቲ ግዜ እቲ፡ ኒቆዲሞስን ዮሴፍ ብዓል ኣርማትያስን ብዙሓት ኣሕሉቕን ብየሱስ “ኣመኑ።” ኰይኑ ግና፡ ብእምነት ስጕምቲ ወሲዶምዶ፡ ወይስ ካብ ምኵራብ ከይስጐጉ ኢሎም ወይ ‘ናይ ሰብ ክብሪ ብዝያዳ ብምፍታዎም’ ስጕምቲ ኸይወሰዱ ተሪፎም፧—ዮሃንስ 12:42, 43።
የሱስ ብእኡ ምእማን ማለት እንታይ ከም ዜጠቓልል ባዕሉ ኺገልጽ ከሎ፡ “እቲ ብኣይ ዚኣምን፡ በቲ ዝለኣኸኒ እውን እምበር፡ ብኣይ ጥራይ ኣይኰነን ዚኣምን፣ እቲ ንዓይ ዚርኢ ኸኣ፡ ነቲ ዝለኣኸኒ እውን ይርእዮ” በለ። እቲ ኣምላኽ ንየሱስ ዝሃቦ እሞ የሱስ ዝመሃሮ ሓቅታት ኣዝዩ ኣገዳሲ ብምዃኑ፡ የሱስ፡ “እቲ ዚንዕቀንን ንቓለይ ዘይቅበልን ዚፈርዶ ኣለዎ። እቲ እተዛረብክዎ ቓል እዩ በታ ዳሕረይቲ መዓልቲ ዚፈርዶ” በለ።—ዮሃንስ 12:44, 45, 48።
ድሕርዚ፡ የሱስ፡ “እቲ ዝለኣኸኒ ኣቦ ባዕሉ ደኣ እንታይ ከም ዝብልን እንታይ ከም ዝዛረብን ሂቡኒ እምበር፡ ካብ ርእሰይ ኣይዛረብን እየ። ትእዛዙ ናይ ዘለኣለም ህይወት ማለት ምዃና እውን እፈልጥ እየ” ኢሉ ደምደመ። (ዮሃንስ 12:49, 50) ደሙ ምእንቲ እቶም ብእኡ ዚኣምኑ ሰባት መስዋእቲ ዀይኑ ድሕሪ ሓጺር ግዜ ኸም ዚፈስስ ይፈልጥ ነይሩ እዩ።—ሮሜ 5:8, 9።


text:
ተኣምረ ማርያም ኣብ ደብረ ምጥማቕ (3ይ ክፋል)
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!
ተኣምረ ማርያም ኣብ ደብረ ምጥማቕ (3ይ ክፋል)
ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ ክርስቲያን ንጉስ ኣፍሪንጊ፡ ንጉስ ሮምን ሶርያን ሜሮንን ከም ልማዶም በዓል ከኽብሩ ኣብ ደብረ ምጥማቕ ኣብ ዝተሰርሐት ኣብ ውሽጢ ቤተክርስቲያን ተኣኪቦም ከለዉ እግዚእትነ ማርያም ኣብ ደብረ ቁስቋም ክትግለጸሎም ከላ”እገለ ዝባሃል ሰማእት ወይ ጻድቕ ወይ ነቢይ፡ ዝደለይዎም ኣዕርኽቶምን ኣዝማዶምን ከይተረፈ ኣምጽእልና” ኢሎም ናብኣ ይልምኑ ነበሩ።ድንግል ማርያም ድማ ዝለመንዋ ከም ቅጽበት ዓይኒ ተምጸኣሎም ነበረት። ሓደ ሊቀጳጳሳት ካብ ያዕቆባውያን ነቶም ዝተኣከቡ “ሎሚ ማዓልቲ ንኣቦና ኣዳምን ኣዴና ሄዋንን መሰረት ናይ ኩሉ ፍጥረት ሰብ ንሳቶም ስለ ዝኾኑ ነዕኦም ከተምጻኣልና ጸሎት ግበሩ” በሎም። ሊቀ ጳጳስ ድማ ዓይኑ ንሰማይ ጠሚቱ ኣእዳዉ ዘርጊሑ ብጥቡእ ልቢ፡ “ብኽልተ ወገን ድንግል ዝኾንኪ ንዝለመንናኪ ሰማዒት፡ ይቕረ ባሃሊት፡ ኦ! ብርክት እመቤተይ ቅድስት ድንግል ማርያም እልምነኪ ኣለኹ። ንዝለመኑኺ ዘይትኸልኢ ብምሕረትኪ ኣሚነ ኣለኹ እሞ ኣብዚ ዝተኣከቡ ህዝብኺ ኩሎም ንኣቦና ኣዳምን ኣዴና ህይዋንን እንተተርእየና መኣኸለና ኢሎም ከተርእይዮም ይልምኑ ኣለዉ” በለ። እቲ ሊቀ ጳጳስ ንቅድስት ድንግል ማርያም ከምዚ ኢሉ ምስ ለመና ኣዳምን ሄዋንን ኣምጻኣትሎም። ንዕኦም ጥራሕ ዘይኮነት እውን ንኣብራሃም፡ ይስሓቕ፡ ያዕቆብ’ውን ኣምጻኣትሎም። ከምኡ’ውን ዓሰርተ ሓሙሽተ ነበያትን ዓሰርተ ክልተ ሓዋርያትን ንጉስ ዳዊት ምስ መሰንቁኡን ድማ ናይ መንፈስ ዝናር ተዓጢቖም መጽኡ። ንኣዳምን ሄዋንን ተገሊጾም ምስ ረኣይዎም፡ እቶም ኣብኡ ተኣኪቦም ዝነበሩ ህዝቢ ኩሎም “ንስኻትኩም ኢኹም ናይ ልዑል ሕጊ ጥሒስኩም ናይ እግዚኣብሔር ትእዛዝ ኣፍሪስኩም ዕጸ በለስ ብምብላዕኩም ካብ ገነት ተድላ ዘውጻእኩምና”፧ በልዎም። “ኦ! ኣዳም ናይ ሞት ፍርዲ ዘምጻእካልና እንታይ ኢና ጌርናካ፧ ኦ! ኣዳም ማህደረ ህይወት ገነት ኣቲና ክንሪኣ ዘይገደፍካና እንታይ ኢና ጌርናካ፧ ኦ! ሄዋን ካብ ዘይተኣዘዘልኪ ዕጸ በለስ በሊዕኪ ብዕዳ ዘትሓዝክና እንታይ ኢና ጌርናኪ” በሉ። ሽዑ ኣዳምን ሄዋንን ርእሶም ኣድነኑ ካብ ኣዒንቶም ድማ ንብዓት ኣንጠብጠበ። እግዝእትነ ማርያም ግን ብሉምሉማት ኣጻብዕታ ንብዓቶም ደረዘትሎም። ኣብቲ ግዜ’ቲ ካብ ላዕሊ ካብ’ቲ ጉሉላት ቤተክርስቲያን “ኣቱም ህዝበ ክርስቲያን ኣብልዕሊ ኣዳምን ሄዋንን ኣብ ልዕሊ ወለድኹም ከምዚ ክትብሉ ኣይትኽእሉን፡ ንሳቶም ጉንዲ ናይ ፍጥረት ደቂ ሰባት ክኾኑ ከለዉ ንስኻትኩም ድማ ናይታ ገረብ ጨናፍር ኢኹም። ካልእ ከኣ መጽሓፍ ንወለድኻ ናይ ነቐፋን ጽልእን ቃል ኣይትዛረብ ኢዩ ዝብል” ዝብል ቃል ወጸ። ሽዑ ኣብቶም ኣብቲ ቤተክርስቲያን ደብረ ምጥማቕ ዝተኣከቡ ህዝቢ ዓቢ ስንባደን ፍርሕን ኮነ። ብግንባሮም ፍግም ኢሎም ድማ ወድቑ። “ኦ! ኣዳምን ሄዋንን ድፍረት ኢዩ እምበር ንዓኻትኩም ክንነቅፍ ኣይግባእን ኢዩ። ኦ! ኣዳምን ሄዋንን ንስኻትኩም’ሲ ብናይ ጎይታ ደም ናብ ናይ ቀደም ርስትኹም ኣቲኹም ኢኹም። ብሓደ ወድኹም ንዝኣመንና ንዓና ድማ ርስትና ምሳኹም ይኽፈለና።በኣማን ኣርኣያኹም ኣምሳልኩም ኢና በሉ።
“ኦ ኩሉ እትሰምዒ ቅድስት ድንግል ማርያም፡ ሰላምታ ንዓኺ ይግባእ፡ ናባኺ ምስ ለመንና ናይ ደቂ ሰባት ናይ መጀምርያ ፍጥረት ኣዳምን ሄዋንን ኣርኢኽና ኢኺ። ስለዚ ነኽብረክን ንውድሰክን ብሓቂ ኣብ ልዕሊ ኩሉ፡ ኩሉ ዝከኣለኪ ኢኺ” እና በሉ ከመስግንዋ ጀመሩ። ድሕሪ’ዚ እግዝእትነ ቅድስት ድንግል ማርያም ነቶም ኣብ ደብረ ምጥማቕ ዝተኣከቡ ህዝቢ ባሪኻ ምስቶም ቅዱሳን ብዓቢ ኽብሪ ናብ ሰማያት ዓረገት። ንሳቶም ከኣ ንእግዚኣብሔር ኣምላኽ ንዝወለደት ብነብስን ብስጋን ድንግል ዝኾነት ክብርት ብጽእት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም እና ኣመስገኑ ብሓጎስ ነናብ ቤቶም ተመልሱ።
ጸሎታን በረከታን ምሕረት ናይ ፍቑር ወዳን ንዘለኣለም ምሳና ይኹን ኣሜን!
ስብሃት ለእግዚኣብ
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክብር
ኣሜን!
ምንጪ፦ ተኣምረ ማርያም
ይቕጽል፥


text:
ስነስርዓት ቀብሪ ኣማል (ሳምያ) ኣሕመዲን፡ ኣምና ማሕሙድ ኢድሪስ፡ ህጻን ኣማያ ትኩእ ኣሕመዲን
ብምኽንያት ኣብ ዕለት 14/06/2017 ኣብ ግረንፈል ህንጻ (Grenfell Tower) ዘጋጠመ ናይ ባርዕ ሓደጋ ህይወተን ዘሕለፋ ኣሕዋትናን ደቅናን፡ ድሕሪ ክቱር ሓዘንን ትጽቢትን ዘሰነየን ሰለስተ መረርቲ ኣዋርሕ፡ ሬሳታተን ተለልዩ ተዋሂቡና። ብቐዳምነት፡ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያን ካብ ዝተፈላለያ ሃገራትን፡
ብምኽንያት ኣብ ዕለት 14/06/2017 ኣብ ግረንፈል ህንጻ (Grenfell Tower) ዘጋጠመ ናይ ባርዕ ሓደጋ ህይወተን ዘሕለፋ ኣሕዋትናን ደቅናን፡ ድሕሪ ክቱር ሓዘንን ትጽቢትን ዘሰነየን ሰለስተ መረርቲ ኣዋርሕ፡ ሬሳታተን ተለልዩ ተዋሂቡና። ብቐዳምነት፡ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያን ካብ ዝተፈላለያ ሃገራትን፡ ብኣካል ኣብ መንጎና ተረኺብኩም ኮነ ብመልእኽትታትኩም፡ ሕሰምናን ሓዘናን ንምፍዃስን ንምጽንናዕን ብዘይ ምስልካይ ኣጆኹም ዝበልኩምና ኩሉኹም፡ ልዑል ምስጋናና ተቐበሉ።


text:
ግብጺ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጅ ኣናዊሓ
Radio Erena: 11 Januray 2018
ግብጺ፣ ንልዕሊ ትሽዓተ ኣዋርሕ ኣጽኒዓቶ ዘላ ናይ ህጽጹጽ እዋን ኣዋጅ ንተወሳኺ ሰለስተ ኣዋርሕ ኣናዊሓ።
እታ ሃገር፣ ኣብ ቤተክርስትያን ድሕሪ ዘጋጠመ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ምኽንያት ብምግባር ኣብ ሚያዝያ 2017 ዝኣወጀቶ ናይ ህጹጽ እዋን፣ ንተወሳኺ ሰለስተ ኣዋርሕ ተናውሕ ዘላ፣ ሃገራዊ ምርጫ ንምክያድ ኣብ እትዳለወሉ ዘላ እዋን'ዩ።
ኣብ ወርሒ መጋቢት 2018 ኣብ ዝካየድ ሃገራዊ ምርጫ፣ ፕረዚደንት ዓብደልፈታሕ ኣልሲሲ ክወዳደር ምዃኑ ዝሓበሩ ተንተንቲ ፖለቲካ ግብጺ፣፣ ኣብቲ ንሱ ክዕወተሉ ምዃኑ ብኣግኡ ዝንግረሉ ዘሎ ምርጫ ናዕብን ዕግርግርን ንኸይልዓል፣ እቲ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጅ ክናዋሕ ከምዝተደልየ የረድኡ።
ግብጺ፣ ኣብ ኣብያተ ክርስትያን ድሕሪ ዝተኻየደ ተደጋጋሚ መጥቃዕታት፣ ናይ ህጹጽ እዋን ከምዝኣወጀት ዝዝከር ኮይኑ፣ ብመሰረት እቲ እዋጅ፣ ፖሊስን ሓይልታት ጸጥታን ብናዕብን ሽበራን ንዝጠርጠርዎ ዝኾነ ሰብ ብዘይ ውሳኔ ቤት ፍርዲ ናይ ምእሳር ሓላፍነት ተዋሂብዎም ኣሎ።
ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ኣዛዚ ግብጺ ዝነበረ ዓብደልፈታሕ ኣልሲሲ፣ ብህዝቢ ንዝተመርጸ ፕረዚደንት መሓመድ ሙርሲ ኣብ 2013 ብወትሃደራዊ ዕልዋ ካብ ስልጣን ድሕሪ ምእላዩ፣ ኣብ 2014 ኣብ ዘካየዶ ምርጫ ከምዝተዓወተ ይዝከር።
====================


text:
ንስድራ ቤት | ኣተዓባብያ ውሉዳት
ንውሉድካ ብዛዕባ እቲ ብሞባይል ዚለኣኽ ብዕሉግ ነገራት ብኸመይ ከም እተዘራርቦ
ጸገም
ብሞባይል ብዕሉግ ነገራት ምልኣኽ፡ ኣብ መንእሰያት ልሙድ ኰይኑ ኸም ዘሎ ምስ ሰማዕካ፡ ‘ውሉደይከ ኸምኡ ይገብር ደዀን ይኸውን፧’ ኢልካ ትሓስብ ትኸውን።
ምስ ውሉድካ ብዛዕባ እዚ ጕዳይ እዚ ኽትዘራረቡ ኣሎኩም፣ ብኸመይ፧ ኣቐዲምና፡ ገሊኦም መንእሰያት ብሞባይሎም ገይሮም ብዕሉግ ነገራት ዚለኣኣኹሉ ምኽንያትን እዚ ንዓኻ ኼተሓሳስበካ ዘለዎ ስለምንታይ ምዃኑን ንርአ። *
እቲ ጸገም ዜጋጥመሉ ምኽንያት
ገሊኦም መንእሰያት፡ ምስ ሓደ ዚፈትውዎ ሰብ ንኺኳሸሙ ኢሎም፡ ምስ ጾታዊ ነገራት ዚተሓሓዝ ንጹር መልእኽትታት ይልእኩ።
ሓንቲ ጓል፡ ብሰንኪ ጸቕጢ ሓደ ወዲ፡ ጥራሕ ነብሳ ኸላ ዜርኢ ስእሊ ትልእኽ ትኸውን።
ሓደ ወዲ፡ ንኣዕሩኹ ንምዝንጋዕ ወይ ከኣ ምስ ሓንቲ ጓል ምስ ተፈላለዩ ሕነ ንምፍዳይ፡ ጥራሕ ነብሳ ኸላ ዜርኢ ስእሊ ንብዙሓት ሰባት ይልእኽ ይኸውን።
እቲ ጕዳይ ዝዀነ ይኹን ብዘየገድስ፡ ሓደ ሞባይል ዘለዎ መንእሰይ፡ ኣብ ብዙሕ ጸገም ኪወድቕ ይኽእል እዩ። እታ ሳይበርሰይፍ እትብሃል መጽሓፍ፡ “ኣብ ሞባይልካ ሓንቲ ነገር ብምጽቃጥ ጥራይ፡ ህይወትካ ንዘለኣለም ኪልወጥ ይኽእል እዩ” በለት።
ብዙሓት ሰባት፡ ሓንቲ ስእሊ ኣብ ኢንተርነት እንተ ኣትያ፡ ለኣኺኣ ነታ ስእሊ ኺቈጻጸሮ ኸም ዘይክእል ኣይግንዘቡን እዮም። ፈደራላዊ መርመራ ኣመሪካ (ኤፍ.ቢ.ኣይ.) ዘውጸኦ መግለጺ ኸም ዝሓበሮ፡ ሓደ እዋን ሓንቲ ጓል 18 ዓመት ጐርዞ፡ “ብሞባይላ ገይራ ንዓርካ ዝለኣኸትሉ ጥራሕ ነብሳ ኸላ ዜርኢ ስእሊ፡ ብኣማእታት ንዚቝጸሩ መንእሰያት መማህርታ እውን ምስ ተላእከ፡ ርእሰ ቕትለት ፈጸመት። እቶም ነታ ስእሊ ዜመሓላልፍዋ ዝነበሩ ተመሃሮ፡ ነታ ጓል ኣሸጊሮምዋ ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም።”
ብሞባይል ዚለኣኽ ብዕሉግ ነገራት፡ ሕጋዊ ጕዳያት እውን የበግስ እዩ። ንኣብነት፡ ኣብ ገሊኡ ቦታታት፡ ትሕቲ ዕድመ ዝዀኑ መንእሰያት፡ ንመዛኑኦም ምስ ጾታዊ ነገራት ዚተሓሓዝ ንጹር ስእልታት ስለ ዝለኣኹሎም፡ ብስእለ ጽዩፍ ቈልዑ ተኸሲሶም እዮም፣ ከም ፈጸምቲ ጾታዊ ገበን ድማ ተመዝጊቦም እዮም። ስምካ ኣብቲ ውሉድካ ሞባይል ኪዕድግ ከሎ ዝገበሮ ውዕል እንተ ኣልዩ፡ ወይ ንውሉድካ ብሞባይሉ ብዕሉግ ነገራት ንኸይልእኽ እንተ ዘይከልኪልካዮ፡ ከም ወላዲኡ መጠን ተሓታቲ ኽትከውን ትኽእል ኢኻ።
ክትገብሮ እትኽእል ነገራት
ንጹር ስርዓታት ኣውጽእ። ነቲ ውሉድካ ንሞባይሉ ዚጥቀመሉ መገዲ ምሉእ ብምሉእ ክትቈጻጸሮ እኳ እንተ ዘይከኣልካ፡ ነቲ ዘውጻእካዮ ስርዓታትን ንሳዕቤናቱን ከም ዚፈልጦ ግና ኽትገብር ትኽእል ኢኻ። ብዘይካዚ፡ ከም ወላዲ መጠን፡ ንሞባይል ውሉድካ ናይ ምቍጽጻር መሰል ከም ዘሎካ ኣይትረስዕ።—ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ፦ ኤፌሶን 6:1።
ንውሉድካ ብዛዕባ እቲ ጸገም ንኺሓስብ ሓግዞ። ከምዚ ኽትብሎ ትኽእል ኢኻ፦ “ብሞባይል ብዛዕባ ዚለኣኽ ብዕሉግ ነገራት፡ እተፈላለየ ርእይቶ እዩ ዘሎ። ንዓኻኸ እንታይ ይመስለካ፧” “እንታይ ዓይነት ስእልታት እዩ ኸም ዘይግቡእ ጌርካ ዚቝጸር፧” “ኣብ ገሊኡ ቦታታት፡ ሓደ ትሕቲ ዕድመ ዝዀነ መንእሰይ፡ ጥራሕ ነብሱ ናይ ዘሎ ትሕቲ ዕድመ ዝዀነ መንእሰይ ዜርኢ ስእሊ እንተ ልኢኹ፡ ብሕጊ ኸም ገበን እዩ ዚቝጸር። እዝስ ክሳዕ ክንድቲ ሕማቕዶ ይመስለካ፧” “ብሞባይል ዚለኣኽ ብዕሉግ ነገራት፡ ብስነ ምግባር ጌጋ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧” ንሓሳባት ውሉድካ ጽን ኢልካ ስምዓዮ፣ ብሞባይል ዚለኣኽ ነገራት ብዛዕባ ዜምጽኦ መዘዝ ንኺሓስብ ከኣ ሓግዞ።—ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ፦ እብራውያን 5:14።
ብሞባይል ዚለኣኽ ነገራት ብዛዕባ ዜምጽኦ መዘዝ ሕሰብ
ብምሳሌ ኣረድኣዮ። ንጓልካ ኸምዚ ኽትብላ ትኽእል ኢኻ፦ “ሓደ ወዲ ንሓንቲ ጓል፡ ብሞባይላ ገይራ ብዕሉግ ነገራት ክትልእኸሉ ኣገዲድዋ ንበል። እንታይ እያ ኽትገብር ዘለዋ፧ ምስኡ ዘለዋ ርክብ ምእንቲ ኸይቋረጽ፡ ከምቲ ዝበላ ድያ ኽትገብር ዘለዋ፧ ክትኣብዮ ግናኸ ምስኡ ኽትኳሸም ድዩ ዘለዋ፧ ነቲ ርክቦም ከተቋርጾ ድዩ ዘለዋ፧ ወይስ ንዓብዪ ሰብ እያ ኽትነግር ዘለዋ፧” ንጓልካ፡ ብዛዕባ እቲ ጕዳይ ንኽትሓስብ ሓግዛ። ንወድኻ እውን ብተመሳሳሊ መገዲ ኸተረድኦ ትኽእል ኢኻ።—ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ፦ ገላትያ 6:7።
ጽቡቕ ስም ብዛዕባ ዘለዎ ጥቕሚ ንኺሓስብ ሓግዞ። ከምዚ ኢልካ ሕተቶ፦ ‘ጽቡቕ ስም ክሳዕ ክንደይ እዩ ዜገድሰካ፧ ብምንታይ ዓይነት ጠባይ ኢኻ ኽትፍለጥ እትደሊ፧ ናብ ካልእ ሰብ ዘይግቡእ ስእሊ ብምልኣኽ እንተ ኣሕፊርካዮ፡ እንታይ ምተሰምዓካ፧ ቅኑዕ ንምግባር ኣብ መትከልካ እንተ ትጸንዕከ እንታይ ዚስምዓካ ይመስለካ፧’ ንውሉድካ፡ ‘ሰናይ ሕልና ንኺህልዎ’ ሓግዞ።—1 ጴጥሮስ 3:16።
ኣብነት ኩን። መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣምላኻዊት ጥበብ፡ ንጽህትን ዘይግብዝትን ምዃና ይገልጽ እዩ። (ያእቆብ 3:17) እቲ እትስዕቦ ስነ ምግባራዊ ስርዓታት ነዚ ዜንጸባርቕ ድዩ፧ እታ ሳይበርሰይፍ ዘርእስታ መጽሓፍ፡ “ንሕና ንባዕልና ነቲ ኸም ጽዩፍ ወይ ዘይሕጋዊ ጌርካ ዚቝጸር ስእልታትን ወብ ሳይታትን ብዘይምርኣይ፡ ሰናይ ኣብነት ክንከውን ኣሎና” በለት።
^ ሕ.ጽ. 5 ብሞባይል ዚለኣኽ ብዕሉግ ነገራት፡ ምስ ጾታዊ ነገራት ዚተሓሓዝ ንጹር መልእኽትታት፡ ስእልታት፡ ወይ ቪድዮታት የጠቓልል። ዝያዳ ሓበሬታ እንተ ደሊኻ፡ ናብቲ jw.org ዚብሃል ወብ ሳይት ኣቲኻ፡ ነታ፡ “Young People Ask—What Should I Know About Sexting?” ዘርእስታ ዓንቀጽ ርአ።—ብእንግሊዝኛ ዚርከብ። ኣብ ትሕቲ BIBLE TEACHINGS > TEENAGERS ርአ።


text:
ክርስትያናዊ ህይወት
ጽልኢ ብመለኮታዊ ትምህርቲ ይስዓር
የሆዋ ኣየዳሉን እዩ። (ግብ 10:34, 35) “ካብ ኵሎም ኣህዛብን ነገዳትን ህዝብታትን ቋንቋታትን” ዝዀኑ ሰባት ይቕበል። (ራእ 7:9) ስለዚ፡ ኣብ ክርስትያናዊት ጉባኤ፡ ጽልኢ ወይ ኣድልዎ ቦታ የብሉን። (ያእ 2:1-4) ሳላ መለኮታዊ ትምህርቲ፡ ባህርያት ሰባት ተቐይሩ ኣብ እንርእየሉ መንፈሳዊ ገነት ንነብር ኣለና። (ኢሳ 11:6-9) ኣብ ልብና ዘሎ ዝዀነ ይኹን ጽልኢ ኻብ ስሩ ንምም ሓው ብትግሃት ንዓዪ እንተ ደኣ ዄንና፡ ንኣምላኽ ከም እንመስሎ ኢና እነርኢ። —ኤፌ 5:1, 2።
ነታ ጆኒን ጊዴዎንን፦ ቀደም ጸላእቲ፡ ሕጂ ኣሕዋት ዘርእስታ ቪድዮ ርኣያ። ድሕሪኡ ነዚ ዚስዕብ ሕቶታት መልሶ፦
ኣድልዎን ጽልእን ብምጥፋእ ዝመጸ፡ መለኮታዊ ትምህርቲ ኻብቲ ሰባት ዚገብርዎ ጻዕሪ ዚበልጽ ስለምንታይ እዩ፧
ብዛዕባ ዓለምለኻዊ ሕውነትና ዜደንቐካ እንታይ እዩ፧
ክርስትያናዊ ሓድነትና ምስ እንዕቅብ፡ የሆዋ ዚኸብር ብኸመይ እዩ፧


text:
ሓሙሻይ ክፋል
መእተዊ፣ ኣብ ሂወት ሓደ ህብረተሰብ ወይ ውዱብ ጉጅለ ምቕልቃል ዝተፈላለየ ሪኢቶታት ጸጋን መሰረት ምዕባለን ናይቲ ሕብረተሰብ ወይ ጉጅለ እዩ። ከምኡ እንተዘይከውን ነይሩ እሞ እዚ ዓለምና በጺሓቶ ዘላ ምዕቡል ኣገባብ ምምሕዳር እምበይ ምተበጽሐን። ነዚ ዝተፈላለየ ሓሳባት ከመሓድር ዝኽእል ሕግታት ምስ ዘይህሉ ድማ፣ በንጻሩ ሓቢርካ ምንባር ኮነ ናይ ሓባርካ ምስራሕ ኣይምሃለወን። ዓወታትውን ኣይምተረኽበን። ምእንቲ ምንታይሲ ነፍሲ ወከፍ ወናኒ ፍሉይ ሪኢቶ ናተይ ሪኢቶ ተቀባልነት ይሃልዊ ክብል፣ ኣብ ምስሕሓብ መነብርና፣ ካብ ዓወታትን ምዕባለን ድማ ምበኾርና። ወይ እውን ብዘይ ሕግን ደሞክራስን ሪኢቶታቶም ናይ ምትግባር ሓይሊ በዘለዎም ባእታታት ክንምራሕ ምነበርና።
ምልኪ ብመሰረቱ ምስ ተሪእዮ ብሕጊ ክግዛእ ፋቓደኛ ዘይኮነ ወተሃደራዊ፣ ቁጠባዊ ወይ ትምህርታዊ ሓይሊ ተዛሚዱ እዩ ዝቕልቀል። ወተሃደራዊ ሓይሊ ንኹሉ ፍሉይ ሪኢቶታት ጨፍሊቁ፣ ንሪኢቶኡ ጥራይ ንምትግባር ወተሃድራዊ ሓይሉ ብምጥቃም፣ ምልካዊ ምሕደራ ይኽተል። ሉዑል ቁጠባዊ ሓይሊ ዘለዎ’ውን ንቁጠባዊ ሕጽረታት ናይ ከባቢኡ መዝሚዙ፣ ንዘይቅቡል ሪኢቶኡ ኣብ ሊዕሊ ድኻ ክፋል ህብረተሰብ ተቀባልነት ከምዝረክብ ክገብር ይኽእል። ኣብ ደሞክራስያዊ ምሕደራ ዘይኣምን ትምህርታዊ ዓቕሚ ዝውንን ድማ፣ ሪኢቶኡ ብብዙሓት ተቀባልነት ምስ ዘይረክብ፣ ናይ ድሕረይ ሳዕሪ ኣይትብቆላ ሜላ ተኸቲሉ፣ ኣነ ዘይሰመዓሉ ባይታስ ዋላ ኣይሃሉ ኣብ ዝብል ጸቢብ ኣተሓሳስባ ኣድሂቡ ይሰርሕ፣ ንኹሉ ናይ ሓባር መደባት ኣብ ምዝራግን ምትዕንቃፍን ድማ ይዋፈር።
እምበኣር ኣብ ሰደህኤ መን እዩ ንቋዋም ሰልፊ ዝጥሕስ ዘሎ ንምብራህ፣ ሲዒቡ ዘሎ ዓናቕጽ ቋዋም ሰልፊ ምስ ምጉት ዶር ገብረ ኣዛሚድና ክንሪኢ እላቦ።
1ይ፣ ንሕጋውነት ናይ ውሳኔታትን መትከላት ደሞክራስን ኣብ ሰደህኤ ብዝምልከት፣
3.11. ኣብ ኵሉ ደረጃታት ሰልፊ፡ ውሳኔታት ብብዝሒ ድምጺ ይጸድቕ፤ ዝበዝሐ ድምጺ ዘይረኸበ ሸነኽ ድማ፡ ብውሳኔ ናይ ብዙሓት ይምእዘዝ፤ ውሑዳት ግቡኦም እናፈጸሙ፡ ኣብ ዘለውዎ ጽፍሒ ርእይቶኦም ብናጻ ክገልጹ መሰሎም ሕልው እዩ፤
እዚ ማለት፣ ኣብ ጉባኤታት ሰልፊ፣ ጉባኤታት ዞባ፣ ጉባኤታት ንኡስ ዞባ፣ ጉባኤታት ጨንፈር፣ ዝጸድቕ ሕግታትን መምሪሕታትን ኮነ ዝምረጽ መሪሕነታት ብብዝሒ ድምጺ ከም ዝጸድቅን ከም ዝምረጽን፣ ዝኾነ ኣብ ጉዕዞ ቃልሲ ዝውሰን ውሳኔታትውን እንተኾነ፣ ብብዝሒ ድምጺ ከም ዝባጻሕ እዩ ዝሕብር። ብብዝሒ ድምጺ ንዝተበጽሐ ውሳኔታት ኣይግዛእን ዝብል ኣባል ሰልፊ ግን፣ ብመሰረቱ ነቲ ሕጋውነት ናይ ሰነዳት ኮነ ናይ መሪሕነታት ከምዘይቅበሎ፣ ወይ እውን ንነፍሱ ሊዕሊ ሕግን ሊዕሊ ብዙሓትን ኣቐሚጡ ከምዘሎ እዩ ዝሕብረካ።
2ይ፣ ንሕጋውነት ናይ መሪሕነቱን ፣ቅዋሙን፣ ንሊዕልና ሕግን (rule of law) ብዝምልከት፣
3.3.ሰዲህኤ ኣብ መትከል ዲሞክራሲ እተሰረተ ሰልፊ እዩ። ቅዋሙን ፕሮግራሙን ኣብ ጉባኤታት ሰልፊ ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ ዝጸደቑ እዮም። መሪሕነቱ ኣብ ጉባኤ ሰልፊ ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ ተመሪጹ ብመሰረት ቁዋም ዝመርሕ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ሰልፊ ተሓታቲ ዝኾነ ኣካል እዩ፣”
ኣብ መትከል ደሞክራሲ እተሰረተ እዩ ክብል ከሎ፣ ድምጺ ብዙሓት ዝርኸበ ሪኢቶ ናይ ትግባረ መሰል ይረክብ፣ ድምጺ ውሑዳት ዝረኽበ ሪኢቶ ግን ክስማዕ መሰል ኣለዎ፣ ትግባረ ግን ኣይረክብን ማለት እዩ። ኣብ ጉባኤታት ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ዝጸደቁ ሰነዳትን ዝተመርጸ መሪሕነትን ክብል ከሎ’ውን ሕጋውያን ሰነዳትን መሪሕነትን ምዃኖም ምስ ምግላጽ፣ ሕጋዊ ስልጣንን ሓይልን ከምዘሎዎም እውን ይሕብር። ብመሰረት ቋውም ሰልፊ ዝመሪሕን፣ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ሰልፊ ተሓታቲ ዝኾነን መሪሕነት ክብል ከሎውን ልዕልና ሕጊ ኣብ ሰደህኤ ሑልው ምዃኑ እዩ ዘብርህ፣ ኡዙይ ድማ፣ ዝኾነ ኣባል ሰልፊ ናይ ቃልሲ ተመኩሮኡ፣ ዝናኡ፣ ደርጃ ትምህርቱ፣ ኣብ ሰልፊ ዘለዎ ናይ ምምራሕ ጽፍሕን ብዘየገድስ፣ ሊዕሊ ሕጊ ሰልፊ ከምዘይስራዕን፣ እኳ ደኣ ብሕጊ ተሓታቲ ከምዝኾነን እዩ ዝገልጽ።
ሕጊ ጢሒሱን ንነፍሱ ልዕሊ ሕጊ ሰሪዑን ከም ቓሕ ዝበሎ ዘመሓድር ዘሎ ስርዓት ኣስመራ ንኽኣሊ እቃለስ ኣሎኹ እንዳበልካ፣ ቋዋም ሰልፊ ንገድላዊ ተመኩሮን፣ ደረጃ ትምህርትን፣ ሞያን፣ ገለ ውልቀ ሰባት ኣብ ግምት ኣትዩ፣ ኣብ ሊዕሊኦም ትግባረ ክህልዎ ኣይነበሮን ኢልካ ምምጓት ግን፣ ወንጮስ እንተ ገልቢጥካዮ’ውን ወንጮ ምዃኑ ኣይተርፎን እዩ፣ ምስ ዝብል ምስላ ዝተኣሳሰር ቃልሲ ምክያድ ማለት እዩ።
3ይ፣ ንመሰል ምኽባር ሪኢቶ ብዝምልከት ቋዋም ሰልፍና ኣብ ዓንቐጽ
3.8. ሰዲህኤ ናጽነት ርእይቶ፡ ሓሳብን ሓበሬታን ምልውዋጥ፡ ኣብ ውሽጢ ሰልፊ ይኹን ኣብ ግዳም ዘኽብር ሰልፊ እዩ፣ ኣብ ውሽጢ ሰልፊ ናጽነት ውልቀሰብ ዝተሓለወ ኮይኑ፡ ኣባላት ሰልፊ ብውድባዊ መስኖታት ኣቢሎም ብሕጋውን ሰላማውን ኣገባብ፡ ርእይቶታቶም፡ ቅሬታቶም ኮነ ሃናጺ ነቐፌትኦም ከቕርቡ መሰሎም ዝተሓለወ እዩ፣
4.3.5 ውድባዊ ቦታ ብዘየገድስ፡ ብኣባላት ኮነ ብመሪሕነታዊ ኣካላት ንዝፍጸሙ ጕድለታትን ጌጋታትን ንምእራም፡ ወይ’ውን ኣብ ልዕሊ ፖሊሲታትን ንጥፈታትን ሰልፊ ዘለዎ ትዕዝብቲ፡ ብውድባዊ መስኖ ኣቢሉ ርእይቶን ሃናጺ ነቐፌታን ከቕርብ መሰል ኣለዎ፤
እዚ ማለት ዝኾነ ሪኢቶ ምንጩን ኣንፈቱን ብዘየገድስ ከም ሪኢቶን ሓሳብን ክብረቱ ዝተሓለወ እዩ፣ ተቀባልነትን ትግባረን ንኽረክብ ግን ናይ ተቀባልነቱ ባይታ እዩ ዝውስኖ። እንተ ደኣ ናይ ብዙሓት ደግፍ ረኺቡ ግብራውነት ይረክብ፣ እንተዘይኮይኑ ግን ናይ ሪኢቶ መሰሉ ይሕሎ። ብብዙሓት ተቀባልነት ዘይረኸበ ፍሉይ ሪኢቶ ኣምጺእካ ተባሂሉ ኣባልነቱ ካብ ሰልፊ ዝተመንጠለ ኣካል የሎን ኣይክህሉን እውን።
ኣባላት ሰልፊ ብውድባዊ መስኖታት ኣቢሎም፣ ብሕጋውን ሰላማውን ኣገባብ ሃናጽን ነቓፍን ሪቶኦም ከቅርቡ ይኽእሉ ክብል ከሎ እውን፣ ሰልፊ ዝጥቐመሉ ናይ ስርሑ ከናለታት ተጠቂምካ፣ ኣብ ውሽጢ ሰልፊ ከከም ኩነታቱ ካብ ታሕቲ ንላዕሊ ካብ ላዕሊ ንታሕቲ ሪኢቶታትካን ሓሳባትካን ተመሓላልፍ ማለት እዩ። ነዚ ኩሉ ሰልፋዊ ሕጋዊ ኣገባብ ነጺግካ ኣባል ሰልፊ እየ እንዳበልካ፣ ናይ ሰልፊ ትካላት ዘይኮኑ መርበብ ሓበረታን ህዝባዊ መራኸቢታትን ተጠቒምካ፣ መሪሕነት ሰደህኤ ልቦና የብሉን፣ ውዕል ጠሊሙ፣ ስምምዕ ሓድነት ኣፍሪሱ፣ ወዘተ እንዳበልካ ምምዳር ግን፣ ዶር ገብረ ኣብ ሊዕልና ሕግን ኣብ መትከላት ደሞክራስን ዘይኣምን ምሁር ኣካል ምዃኑ ጥራይ እዩ ዘብርህ። ንሪኢቶኻ ንዘይተቀበሉን ንዓኻ ንዘይመሰሉን፣ ኣገዳስነት ዘይብሎም ኣካላት፣ ልቦና ዝጎደሎም መሪሕነት፣ ወዘተ እንዳበልካ ምግላጽ ግን ኣብ ሰልፍና ባይታ ከምዘይብሉ እዚ ዓንቀጽ እዚ ይሕብረና።
4ይ፣ ንሕጋዊ ተሓታትነትን ሓላፍነትን ዝተፈላለዩ ጽፍሕታት ኣብ ሰልፊ ብዝምልከት፣
3.10. ታሕተዎት ደረጃታት ሰልፊ፡ ንላዕለዎት ደረጃታት ይምእዘዙ፤ ላዕለዎት መሪሕነታት፡ ንሓሳባትን ለበዋታትን ኣባላት ብዕቱብነት ኣጽኒዖም፡ ግቡእን ፍጡንን መልሲ ይህቡ፤ ይብል።
ቅርጻን ትክላዊ ኣሰራርሓን ሰደህኤ ትኹላዊ (vertical) ኮይኑ ካብ ታሕቲ ንላዕሊ፣ ጨንፈር - ንኡስ ዞባ- ዞባ- ማእከላይ ባይቶ - ጉባኤ ሰልፊ ኢሉ ዝቆመ እዩ። ብመሰረት ናይዚ ዓንቐጽ እዚ ታሕተዎት ኣካላት ብላዕለዎት ኣካላት ክምራሑ፣ ላዕለዎት ኣካላት ድማ ካብ ታሕተዎት ኣካላት ንዝመጸ ሪኢቶ ኮነ ሕቶ ብመሰረት ቋዋም ሰልፊ ክምልሱ ግቡእ እዩ። ብመሰረት ቋዋም ሰልፊ ዝወሃብ መልሲ ንተጸበይቲ መልሲ ኣወንታ ወይ ኣሉታ ክኸውን ይኽእል። ሓቲቱ መልሲ ዘይረኸበ ወይ እውን ዝተዋህቦ መልሲ ብመሰረት ቋዋም ሰልፊ ኣይኮነን ዝበል ኣካል ግን ቕረታኡ ክስምዕን ይግባይ ክብልን መስሉ ሕሉው እዩ።
ብዚሒ ድምጺ ማለት ደሞክራሲ ማለት ኣይኮነን፣ ብገበን ዝተጠርጠረ ክሳብ ብቤት ፍርዲ ዝብየን ገበነኛ እዩ፣ ወዘተ እንዳበልካ ምስ ኣህጉራዊ ተጠቃምነትን ኣተረጓጉማ ሕጊ ዘይሳነ ትርጉምን ምኽኑይነትን (interpretation and justification) እንዳ ኣምጻእካ ክትምጉት ምፍታን ግን ኣብ ክንዲ ብጌጋኻ ምእራምን ብሕጊ ተገዛኢ ምዃንን፣ ዋላ ትንፈር እምበር ጤል እያ ዝብል መሪገጺ ወሲድካ ኣብ ጌጋኻ ምንባር እዩ።
5ይ፣ ንግቡኣት ናይ ኣባል ሰልፊ ኣመልኪቱ
4.4.3 ንሕግታትን መምርሕታትን ሰልፊ ምእዙዝ ይኸውን፤
ኣንጻር ናይዚ ዶር ገብረ ንኹሉ ምምሪሒታትን ሕግታትን ሰልፊ ምጥሓስ ጥራይ ዘይኮነስ ንመሪሕነት ሰልፍውን ክጸርፍን ከነኣእስን ይነብር።
4.4.7 ሓድነት ሰልፊ ይሕሉ፡ ሰልፋዊ ዲሲፕሊን/ሰነ-ሰርዓት የኽብር፡ ምስጢራት ሰልፊ ይዕቅብ፤ ፍሉይ ሓሳባት ወይ ርእይቶ ንዘለዎም ኣባላት፡ ርእይቶኦም የኽብር፣ ዶር ገብረ ግን ፍሉይ ሓሳባት ወይ ሪኢቶ ንዘለዎም ሰባት ከም ኣኽላባት ገይሩ ወይ ከም ዘየድልዩ ክፋል ህዝቢ ኤርትራ ገይሩ ይገልጽ፣ ኣብ ክንዲ ሓድነት ሰልፊ ምሕላው ምፍንጫል ይእውጅ፣
4.4.9 ንሰልፊ ክኸፋፍል ዝኽእል ኩሉ ዓይነት ወስታታት ይከላኸል፤
ዶር ገብረ ግን ኣብ ክንዲ ንሰልፊ ክኸፋፍል ዝኽእል ወስታታት ዝከላኸል፣ ንሰልፊ ክኸፋፍል ንዝዓለመ ወይ ባዕልኹም ቀዲምኩሞም ተፈንጨሉ፣ ዓቕምኹም ምስ ዘፍቅደልኩም ግን ኣብ ኣኼባታት ገጢምኩም በድህዎም ንዝብል ናይ ጸልማት ምኽሪ ከተግብር ድቓስ ለይቲ ሲኢኑ ይርከብ።
6ይ፣ ንምስንባት ኣባልነት ብዝምልከት ዝያዳ ምስ ኣልዒልናዮ ዘሎና ጉዳይ ዝዛመድ ዓናቕጽ፣
4.5.4 ንፖለቲካዊ ፕሮግራም ሰልፍን መትከላቱን ዕላማታቱን ምስ ዝጻረር፤ ንክብሪ ሰልፊ ዝሃሲ መርገጽ ወይ ዘመተ ምስ ዘካይድ፤ ምስጢር ኣሕሊፉ ምስ ዝህብ
4.5.6 ካብ ላዕለዎት ኣካላት ንዝመጸ መምርሒታት ምስ ዝጥሕስ፤
መሪሕነት ሰልፊ ኣብ ሊዕሊ ኣባላት ዝወሰዶ ናይ ኣባልነት ምስሓብ ውሳኔ እንተሎ ድማ፣ ዝኾነ ክማጎት ዝደሊ ኣካል ንቁዋማውነቱ ብመሰረት ናይዚ ዓናቕጽ እዚ እዩ ከረጋግጽ ዘለዎ።
7ይ፣ ኣብ ሊዕሊ ቁዋም ሰልፊ ዝጠሓሰን፣ መምሪሒታት መሪሕነት ዝነጸገን እሞ ንሰልፊ ሓደገኛ ኮይኑ ዝተረኽበ ኣካል ዝውሰዱ ስነ-ስርዓታዊ ስጉምትታት ብምዝምልከት፣
4.7 ስነ-ስርዓታዊ ውሳነታት ብኣባላት ሰልፊ ዝፍጸሙ ጌጋታት፡ ብደረጃታቶም ዝተፈላለዩ ስለዝዀኑ፡ እቲ ዝውሃብ ስነ-ስርዓታዊ መቕጻዕቲ እውን ማዕረ እቲ እተፈጸመ ጌጋ ክኸውን ይግባእ። ከም ሓፈሻዊ መምርሒ ግን፡ ዝፍጸሙ ጌጋታት ንምእራም እንኽተሎም ኣገባባት እዞም ዝስዕቡ ኢዮም፥
4.7.1 ነቐፌታ፤
4.7.2 መጠንቀቕታ፤
4.7.3 ገንዘባዊ መቕጻዕቲ፤
4.7.4 ምውንዛፍ ኣባልነት፤
4.7.5 ምስንባት ኣባልነት፣
ዶር ገብረ ግን እዚ ስጉምትታትዚ ንኹሉ ኣባል ሰልፊ ብማዕረ ዝምልከት ኣይኮነን ኢሉ እዩ ዝማጎት። ምኽንያቲ ነጥቢ-ሞጎተ ናይ ዶር ገብረ ተጋደላይ መስፍን ሓጎስ እምነ መሰረት ናይ ሓድነት ሰልፊ ስለዝኾነ፣ ዝበደለ እንተበደል ኣባልነቱ ክሰሓብ ወይ ክውንዘፍ ኣይነበሮን፣ ስለዚ መሪሕነት ሰልፊ ሕጅውን ኣብ ሊዕሊ መስፍን ሓጎስ ዝወሰዶ ውሳኔ ብዘይ ወዓል ሕደር የልዕሎ ኢሉ ድሕሪ ምሕታት፣ ኣይከውንን ዝብል መልሲ ምስረኽበ እዩ፣ ንምሪሕነት ሰልፊ ኣብ ምውንጃልን፣ ምዝላፍን፣ ምንእኣሰን ወፊሩ ዘሎ።
8ይ፣ ዓንቀጽ 9፡ ትርጉምን ምምሕያሽን ቋዋም ሰልፊ
9.2 ነዚ ቅዋም’ዚ ክቕይር ዝኽእል ጉባኤ ሰልፊ እዩ፤
9.3 ማእከላይ ባይቶ፤ ንዝኾነ ይኹን ኣከራኻሪ ዓንቀጽ ክትርጉም፣ ከብርህ፡ ከነጽር ሓላፍነት ኣለዎ ።
ብሓይሊ ቃል ናይዚ ዓንቐጽ እዚ ንትሕዝቶን መንፈስን ናይ ዝኾነ ኣከራኻሪ ዓንቐጽ ክትርጉም ሕጋዊ ሓላፍነት ዘለዎ ኣካል ማእከላይ ባይቶ ሰልፊ ጥራይ እዩ። ወነንቲ ገድላዊ ተሞክሮ፣ ልዑል ትምህርታዊ መዓርግ ኮነ ካልእ ረቋሒታት ግን ኣብ ምትርጓም ዓናቕጽ ቋዋም ሰልፍና ቦታ የብሎምን።
ለበዋይ ንዶር ገብረ ኮነ ንሰዓብቱ፣ ንረብሓ ህዝብናን ሃገርናን ክንብል ዋላ ሰሚርና ክንሰርሕ እንተዘይ ኪኢልና፣ ፍልልያትና ተቐቢልና፣ ተኸባቢርና በቢ የዐውተናዩ ዝበልናዩ ውዳቤ ተወዲብና ክንቓለስ እውን ተኽእሎ ከምዘሎና ፈሊጥና፣ ኣብኡ ገጽና ኣድሂብና ንኽንሰርሕ እላቦ።
መድሃኔ ሃ/ ኦስሎ


text:
ምዕራፍ 23
የሱስ ኣብ ቅፍርናሆም ዓበይቲ ግብርታት ገበረ
ማቴዎስ 8:14-17 ማርቆስ 1:21-34 ሉቃስ 4:31-41
የሱስ፡ ጋኔን ኣውጽአ
ሓማት ጴጥሮስ ሓወየት
የሱስ ነቶም ኣርባዕተ ደቀ መዛሙርቱ፡ ማለት ንጴጥሮስን ንእንድርያስን ንያእቆብን ንዮሃንስን ገፈፍቲ ሰብ ኪዀኑ ጻውዒት ድሕሪ ምቕራቡ፡ ብሰንበት ኵላቶም ኣብ ቅፍርናሆም ናብ እትርከብ ምኵራብ ከዱ። የሱስ ኣብታ ምኵራብ ኪምህር ጀመረ፣ እቶም ህዝቢ ኸኣ ከምቶም ጸሓፍቶም ዘይኰነስ፡ ከም ሓደ ስልጣን ዘለዎ ገይሩ ይምህሮም ስለ ዝነበረ፡ ብኣመሃህራኡ ተገረሙ።
በታ ሰንበት እቲኣ፡ ጋኔን ዝሓደሮ ሰብ ኣብኡ ነበረ። ንሱ ድማ፡ “ኣታ ናዝሬታዊ የሱስ፡ ምሳኻ እንታይ ኣሎና፧ ከተጥፍኣናዶ መጺእካ፧ መን ምዃንካ ብልክዕ ፈሊጠካ ኣለኹ፣ ናይ ኣምላኽ ቅዱስ ኢኻ!” ኢሉ ጨደረ። የሱስ ግና ነቲ ኣብቲ ሰብኣይ ዝሓደረ ጋኔን፡ “ስቕ በል፡ ካብኡ እውን ውጻእ!” ኢሉ ገንሖ።—ማርቆስ 1:24, 25።
ሽዑ፡ እቲ እኩይ መንፈስ ነቲ ሰብኣይ ናብ ምድሪ ደርብዩ ኣንፈርፈሮን ዓው ኢሉ ጨደረን። ድሕሪኡ ግና፡ “ከይጐድኦ ኻብኡ ወጸ።” (ሉቃስ 4:35) እቶም ኣብታ ምኵራብ ዝነበሩ ሰባት ተደመሙ! “እዚ እንታይ እዩ፧ . . . ንርኹሳት መናፍስቲ ብስልጣን ይእዝዞም፡ ንሳቶም ከኣ ይእዘዝዎ” ድማ ተባሃሃሉ። (ማርቆስ 1:27) እዚ ወረ እዚ ድማ ኣብ ብዘሎ ገሊላ ተዘርግሐ።
የሱስን ደቀ መዛሙርቱን ካብታ ምኵራብ ወጺኦም ናብ ቤት ስምኦን ወይ ጴጥሮስ ከዱ። ኣብኡ ኸኣ ሓማት ጴጥሮስ ብርቱዕ ረስኒ ነበራ። ንየሱስ ድማ ኪረድኣ ለመንዎ። ንሱ ድማ ናብኣ ቐሪቡ ብኢዳ ሒዙ ኣተንስኣ። ብኡብኡ ሓውያ ኸኣ ንየሱስን ንደቀ መዛሙርቱን ኣገልገለቶም፣ ምናልባት እውን ምግቢ እያ ኣዳልያትሎም እትኸውን።
ጸሓይ ክትዓርብ ከላ፡ ዝሓመሙ ሰባት ሒዞም ናብ ቤት ጴጥሮስ መጹ። ኣብ ሓጺር ግዜ፡ ብምልእታ እታ ኸተማ፡ ኣብቲ ኣፍ ደገ ተኣከበት። ስለምንታይ፧ እቶም ህዝቢ ኺሓውዩ ይደልዩ ስለ ዝነበሩ እዮም። “ኵሎም እቶም እተፈላለየ ሕማም ዝሓመሙ ሰባት ዘለውዎም፡ ናብኡ ኣምጽእዎም። ንሱ ድማ ኣብ ነፍሲ ወከፎም ኣእዳዉ ኣንቢሩ ኣሕወዮም።” (ሉቃስ 4:40) እወ፡ ሕማማቶም ብዘይገድስ፡ ከምቲ ብትንቢት እተነግረ፡ የሱስ ረዲእዎም እዩ። (ኢሳይያስ 53:4) ኣጋንንቲ ንዝሓደርዎም እኳ ኣውጺኡሎም እዩ። እቶም እኩያት መናፍስቲ ድማ፡ “ንስኻ ወዲ ኣምላኽ ኢኻ” ኢሎም እናጨደሩ ወጹ። (ሉቃስ 4:41) የሱስ ግና ገንሖም፡ ኪዛረቡ እውን ኣይፈቐደሎምን። ንሱ ክርስቶስ ምዃኑ ይፈልጡ ነበሩ፣ ንናይ ሓቂ ኣምላኽ ከም ዜምልኹ መሲሎም ኪርኣዩ ድማ ኣይደለዮምን።


text:
ዝበዝሐ ክፋል ናይቲ ብሰበስልጣን ካብ ህዝቢ ዝተሰረቐ ገንዘብ ኣብ ስዊዘርላንድ፡ ቻይና፡ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ቆጵሮስ፡ ዱባይ፡ ህንዲ፡ ተቐሚጡ ከምዘሎ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ ገሊጾም።
እቲ ርእሰማል ብዶላርን ብወርቂን ተቐሚጡ ዘሎ ኮይኑ ብዓይነትን ብገንዘብን ኣብ ክልተ ዝተኸፈል ኢዩ። ኢዩ።
እቲ ፕረዚደንት ኢሳያስ ንኩባንያ ነቪሱን ብዓይነት ከምዘለዎ ከቐምጥዎ ዝኣዘዞም 500 ሚልዮን ዶላር ዘውጽእ ጥረ ወርቂ፡ ቅድሚ 2 ዓመት ብ5 ኣባላት ሓለዋ ፕረዚደንት ተሰኒዩ ብፍልይቲ ነፋሪት ናብ ቀጠር ከምዝተላእከ ዝሓበሩ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ፡ እቲ ወርቂ ኣብ ሃገራዊ ባንክ ቀጠር ድሕሪ ምጽንሑ ቅድሚ ሰለስተ ኣዋርሕ ኣቢሉ ናብ ቻይናን ደቡብ ኣፍሪቃን ክግዕዝ ከምዝጀመረ ተሓቢሩ።
እቲ ከም ኣምሳያ ኣገልግሎት ዓሰብን ምውፋር ሰራዊት ኤርትራ ናብ የመንን ካብ ሕቡራታ ኢማራት ዓረብ ዝተረኸበ 500 ሚልዮን ዶላር ዝበጽሕ ገንዘብ ዝበዝሐ ክፋሉ ኣብ Emirates NBD ተቐሚጡ ዘሎ ኮይኑ፡ ብወዱ ንፕረዚደንት ኢሳያስ ኣቶ ኣብረሃም ኢሳያስ ከምዝምሕደር እቶም ምንጭታት ሓቢሮም።
ካብ ቢሻ ዓመታዊ ብጽሒት ኤርትራ ኮይኑ ዝኣቱ 600 ሚልዮን ዶላር ከምኡ እውን ምስ ምክራይ ወደብ ዓሰብን ኣገልግሎት ሓይሊ ባሕርን ካብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝተረኸበ 500 ሚልዮን ዶላር ዝበዝሐ ምንጪ ናይቲ ኣብ ሕሳባት ሰበስልጣን ኣትዩ ዘሎ ገንዘብ ሙኻኑ ይሕበር። ብዘይካ እዚ ምስ ቻይና ዝግበር ዕድጊ ማሺነሪታትን ካብቲ ዕድጊ ዝርከብ እሞ ናብ ሕሳብ ኣቶ ሓጎስ ገብርህይወት ዝኣቱ ኮሚሺንን ካልእ ምንጪ ኣታዊታት ሙኻኑ ይፍለጥ።
ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስቲን ግንባርን፡ ማእከሎት ሓለፍቲ ሚኒስትሪ ምክልኻልን ሓዊስካ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ኣብዚ እዋን እዚ ንድራር እለቱ ብምልኣት ይረኽበሉ ኣብዘየሎ እዋን ክንድዚ ዝኣክል ገንዘብ እሞ ድማ ብኣዚዮም ውሑዳት ሰባትን ስድራቤቶምን ክክስረቕ ኣዚዩ ዘተሓሳስብ ሙኻኑ እቶም ምንጭታት ገሊጾም።
ኤርትራ ብጸጋታት ዝተዓደለት ሃገር ብሙኻና ካብ ማዕድናት ወርቂን ዚንክን ነሓስን፡ ከምኡ እውን ካብ ወደባትን ባሕርን ዝርከብ ኣታዊታት ብሚልዮናት ዝቁጸር ኮይኑ ኣሎ። ኮይኑ ግን እቲ ጸጋታት ናብ ረብሓ ህዝቢ ስለዘይወዓለ ህዝቢ ኤርትራ እቲ መሰረታዊ ጠለባት ናይ ዝስተ ጽሩይ ማይ፡ ቀረብ ኤሌክትሪክን ጋዝን፡ ኣገልግሎት ሕክምና፡ ኣገልግሎት ትምህርቲ ክረክብ ኣይከኣለን ዘሎ።


text:
Date: Saturday, 11 November 2017
ብተስፋማርያም ሓጎስ
ስርዓታት ኢትዮጵያ ኣብ ሕሉፍ ታሪኾም እንትርፎ እታ ኣብ መወዳእታ 19 ክፍለ ዘመን ዝተዓወትዋ ብኲናት ዓድዋ እትፍለጥ ኣብ ልዕሊ ጥልያን ዝተዓወትዋ ኲናት ካልእ በይኖም ብዘይ ናይ ማንም ሓገዝ ብዓወት ዝወጽእዎ ኲናት የሎን። ንነብሶም ካብ ዝኾነ ተጻባኢ ሓይሊ ክከላኸሉ ስለ ዘይክእሉ ኩሉ ግዜ ኣብ ናይ ባዕዲ መንግስታት ምስ ተምበርከኹ እዮም። እዚ ንኢትዮጵያውያን ንምንእኣስ ዘይኮነስ ኣብ ግብሪ ዝረኣናዮን ባዕላቶም ውን ኣብ ታሪኾም ዝመሃሩና ሓቂ እዩ። ኣሕመድ ግራኝ ወዲ ኣዳል ንመላእ ኢትዮጵያ ሓዊ ወሊዑ ንኣብያተ ክርስትያናትን ቅዱሳት መጻሕፍትን ብሓዊ ከቃጽል እንከሎ እቲ ኣብቲ ግዜ እቲ ዝነበረ ንጉስ ሃዲሙ ኣብቲ ብገመድ ተንጠልጢልካ ጥራይ ዝድየብ ገዳም ደብረ ድሞ ደይቡ ብጥምየት ወርቂ ዘንጉ ሸይጡ ክሳብ ዝበልዕ ኮይኑ ኣብ መወዳእታ ንመንግስቲ ፖርቱጋል ክርስትያን በስላም ንጠፍእ ኣለና ርድኡና ብምባል ወተሃደራት ፖርቱጋል ንኣሕመድ ግራኝ ቀቲሎም ኣብታ ሃገር ሰላም ኣንጊሶም። ኣብ 1935 ጥልያን ንኢትዮጵያ ኣብ ሓሙሽተ ዓመት ዘይመልእ ግዜ ንብምልእታ ኢትዮጵያ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽሩ ከእትዋ እንከሎ ሃጸይ ሃይለስላሰ ስድራ ቤቱ ጠርኒፉ ንዓዲ እንግሊዝ ሃዲሙ። ድሕርዚ መንግስቲ እንግሊዝ ንጣልያን ካብ ኢትዮጵያ ሓግሒጉ ብምውጻእ ንሃጸይ ሃይለስላሰ ናብ ዙፋኑ ኮፍ ኣበሎ። ኣብ ዘመነ ደርግ እቲ ምኩሕ ኮሎነል መንግስቱ ሃይለማርያም ንሕና ጸለምቲ ኣናብስ ኣፍሪቃ መንዩ ትኒዕ ዝብለና ይብል ከም ዘይነበረ ሶማልያ ኣብ 1977 ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ንሓደ ሲሶ መሬት ኢትዮጵያ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽራ ኣእተወቶ። ኣዲስ ኣበባ ንኽትኣቱ 100 ኪሜ ጥራይ ምስ ተረፋ ንሞስኮው ብምኻድ ከምቲ ናይ ኣቦታቱ ርድኡና ብምባል ካብ ሶቭየት ሕብረትን ሰዓብታ ምብራቕ ጀርመን፣ ክዩባን ደቡብ የመንን ዓሰርተታት ኣሽሓት ወተሃደራትን ዘይተኣደነ ወተሃደራዊ ክኢላታት ኣማኸርትን ማእለያ ዘይብሎም ዘመናዊ ኣጽዋርን ኣዕጢቓ ንሶማል ካብ ኢትዮጵያ ኣውጽኣታ። እዞም ሻዕብያ ጠፍጢፉ ትንፋስ ኡፍ ኢሉ ናብ ሰብ ቀይሩ ኣብ ዙፋን ጎይተቶም ዘንበሮም ወጣጡ ትግራይ ውን ከምኡ ናብ ኣሜሪካ ተምበርኪኾም ንዓና ንምጥፋእ ማእለያ ዘይብሉ ሰራዊት ኣኽቲቶም ኣብ ውሽጢ ኣርባዕተ መዓልቲ ንዓና ደምሲሶም ንኤርትራ ኣብ ግዝኣቶም ንምምላስ መጠነ ሰፊሕ ኲናት ከፊቶምልና፣ እንተኾነ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ታተ ዝብል ህጻን ክሳብ ብምርኩስ ዝኸይድ ሽማግለ ከም ቆፍኡ ዝተተንከፈ ንህቢ በዓል በትሪ በትሩ በዓል ጎራዴ ጎራዴኡ በዓል ሴፍ ሴፉ ብምልዓል ሆ እናበለ እናዘለ ነቲ ዕሱብ ሰራዊት ቆራሪጹ ቀለብ ኣራዊት ብምግባር ዳግም ጅግንነቱ ንዓለም ብምርኣይ ልኡላውነት ሃገሩ ኣውሓሰ። እወ ኣብዚ ክዝንጋዕ ዘይብሉ ኢትዮጵያ ኣብ ግንባር ኲናት ሰለስተ ርብዒ ሚልዮን ሰራዊት ክንድኡ ድማ ዕቑር ሰራዊት ኣዳልያ ነቲ ውግእ ከፊታቶ። ኣብ መወዳእታ ተለዅሲሳ ምስ ተረፈት ሓድሽ ቅዲ ኲናት እያ ሓንጺጻ፣ ንሱ ድማ ነቲ ፈሪማ ዝኣተወቶ ናይ ሰላም ውዕል ንኣሜሪካን ሰዓብታን ተኣማሚና ብምንጻግ ንኤርትራ ኣብ ኣይሰላም ኣይኲናት ሃዋሁው ሸሚምካ ብቝጠባ ንምርማስን ንመንእሰይ ኤርትራ ኣብ ግንባር ኲናት ተገቲሩ ከም ዝውዕል ንምግባር እዩ። ነዚ ድማ ንኤርትራ ዳግም ንምስዓር ዝከኣል ነቲ ዓንዲ ሕቖ ሃገርን ሓያል ኣብ ግምባር ኲናት ዘይሰዓርን ምዑት መንእሰይ ኤርትራ ኣታሊልካ ሃገሩ ራሕሪሑ ከም ዝወጽእ ምግባር ምስ ወጸ ድማ ግዳይ ሞትን ስቓይን ጌርካ ዘርምዘርሞ ኮይኑ ከም ዝተርፍ ምግባርን ዝብል እዩ ኔሩ።
ኣብዚ ኣጸቢቕና ከነስተብህለሉ ዘለና፣ ኣብዝ እከይ ውጥን እዚ ዝዋስኡ ዘለዉ በዓል መንእዮም ?
1. ነዚ እከይ ውጥን እዚ ሓንጸጽቱ ወያነን ዓንገልቶምን
2. ኣብ ደገ ዘለዉ ቀደም ማዕበል ሰውራ ንደገ ዝሰንደዎም ጎሓፋት ኤርትራውያን
3. ተበለጽትን ከዳዓት ጠለምቲ ሕድሪ ሰማእታት ዝኾኑ ናይ ስልጣን ህርፋን ዘለዎም ሰረቕትን
4. ብኣውራጃዊ ሕማም ዝመሽመሹ ከዳዓት ደቂ ሃገርን
5. ብዓቢኡ ድማ ኣሜሪካን ሰዓብታ ሃገራትን እዮም
እዛ ሓንካስ ጭፍራ ያኢ ብእንጌራ ህዝቢ ኤርትራ ከም ሰብ ጠጠው ኢላ ክትከይድን ህይወታ ከተትርፍ ምኽኣላ ረሲዓ፣ ከምኡ ውን ሳላ ህዝባዊ ግንባር ሰውራኣ ከተደልድል ትንፋስን ዕጥቅን ስንቅን ሓይሊ ኮይንና ኣብ ዝብጻሕ ከም ዘየብጻሕናያ ኣብ ዙፋን ጎይቶታ ኣደልዲላ ኮፍ ምስ በለት ንምጥፋእና መጠነ ሰፊሕ ወራር ምክያዳ ፣ ዓሻስ ቅልጽሙ እንተ ሓበጠስ ዝሓየለ ይመስሎ ከም ዝበሃል ፣ ኣብቲ ባዕላ ዝወልዓቶ ሓዊ ከም ሕሱም ምስ ተለብለበት ሓድሽ ኢላ ዘውጻኣቶ ቅዲ ኲናት ንመንእሰይ ኤርትራ ኣብ መጻወድያ የእቲኻ ምብትታኑን ምጥፋኡን እዩ። መንእሰይ ኤርትራ ወያነን ዓንገልቱን ኣብ ዘጻወድሉ መጻወድያ ኣትዩ ዓሰርተታት ኣሽሓት ኣብ ኢትዮጵያ ምስ ኣተዉ ተሸሚሞም ጠፊኦም፣ ዓሰርተታት ኣሽሓት ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ቀለብ ዓሳ ኮይኖም ኣሽሓት ድማ ኣብ ምድረ በዳ ሲናይ ከም ገንሸል ኣውደ ኣመት ተሓሪዶም ኮላሊቶም ተሸይጡ፣ ኣሽሓት ኣብ ምድረ በዳ ሰሃራ ህይወቶም ብኸንቱ ዓሪባ። ክንደይ ንምዝካሩ ዘስካሕክሕ ግፍዕታት ብደላሎን ሸፋቱን ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ኤርትራ ተፈጺሙ። እዚ መንእሰይ ወለዶ እዚ ፣ እዚ ኹሉ ግፍዕን መከራን ክረክብ ንህዝቢ ኤርትራ መዓንጥኡ እዩ ዘሕርሮ። ልዕሊ ሚእቲ ሽሕ ብሉጻት ጀጋኑ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ፣ ነጻነት ኤርትራ ኣብ ምምጻእን ምውሓስን ዝተኸፍለ መስዋእቲ እዚን ወዲ ከምዝን ኣብ መጻኢ ወለዶ መታን ከይርአ እዩ ኔሩ። መንእሰይ ኤርትራ ሕጂ ውን እንተ ኾነ ነቲ እከይ ውጥን ናይዛ ሓንካስ ጭፍራ ገና ይኣትዎ እዩ ዘሎ ። ዋላ ውን ንኹሉ መሰናክላት ሰጊሩ ኣብ ኤውሮጳ እንተ ኣተወ እንታይ እዩ ክገብር ? ነቲ ህይወት ክገጥሞ ይኽእልዶ ?
መንእሰይ ዝጠፍአ ጠፊኡ እቶም ብህይወት ናብ ኤውሮጳ ዝኣተዉ ውን ካብ ዝብኢ ሃዲሞም ናብ ገረብ ይድይቡ እሞ ኣብቲ ገረብ ከኣ ነብሪ ይጸንሖም ከም ዝበሃል ፣ ኣብ ኤውሮጳ ድማ ቀደም ማዕበል ሰውራ ገሊፉ ንደገ ዝሰንደዎም ናይ ታሪኽ ሓተላ ይጸንሕዎም እሞ መሳፍርቲ ዕሲ መታን ክኾንዎም መሊሶም ናብ ካልእ ገደል የእትውዎም፣ እዚ ድማ ኢሳያስ ከምዚ ጌሩ ሻዕብያ ከምዚ ፈጢሩ እናበሉ መሳርሒ ይጥቀምሎም ኣለዉ። እዞም ጎሓፋት ቀባሪ ዝሰኣኑ ሬሳታት ነቲ መንእሰይ ኮሓልቲ ተመሲለን ኣንቆርቲ ኮይኖሞ ይርከቡ ። እዚ መንእሰይ እዚ ብዛዕባ ሃገርን መንግስትን ዝብሎን ድዛረቦን ንጎድኒ ገዲፍና ብኤርትራውነቱ ክንሕግዞን ክንሕብሕቦን ናይቶም ኤርትራውያን ንኤርትራ ሃገሮም ካብ ዝኾነ ተጻባኢ ኣብ ዝኾነ ይኹን ኩነት ኣለናልኪ ሃገረይ ዝብሉ ሓላፍነት እዩ። ነዚ መንእሰይ እዚ ምሕላይን ምሕብሓብን ንሃገርና ምሕሳብን ምሕብሓብን ምዃኑ ክንፈልጥ ኣለና። እዚ ኣብ ፈቐዶ ኵርናዕ ፋሕ ኢሉ ኣደዳ ስቓይን መከራን ኮይኑ ዘሎ መንእሰይ ሃሙን ቀልቡን ምስ ወለዱ እዩ። ከመይ ጌረ ወለደይ እሕግዝ ኢሉ እዩ ዝጭነቕ ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዘለዋ ማሕበረ ኮማት ዓቕልን ትዕግስትን ዓጢቐን ነቲ እቶም መንእሰያት ብዝዕባ መንግስቲ ድዛረብዎ ሕማቕ ዘረባ ኣቓልቦ ከይሃባ ከመይ ጌረን ነዚ መንእሰይ ኣብቲ ማሕበረ ኮማት ይጽንበሩን ብኡ ኣቢሎም ናብ ልቦም ይምለሱን ጥራይ ከተኩራ ኣለወን። ነዚ መንእሰይ ንሕና ኣብ ልቡ መሊስና ኣብ ጎድኒ መንግስቱን ሃገሩን ደው ከም ዝብል እንተ ዘይጌርና ፣ ጽባሕ ንሃገር ዓቢ ዕንወት ምዃኑ ካብ ሕጂ ክንፈልጥ ኣለና ። ጸላእትና ክወቕዕዎ ዝደለዩ ዕላማ ንመንእሰይ ኣታሊልካ ካብ ሃገሩ ኣውጺእካ ኣደዳ ስቓይን ሞትን ጌሮም ንኸጥፍእዎ እዩ፣ ገና ውን ኣብ ዝኣተዎ ሃገር ደድሕሪኡ እናሰዓቡ ዘርምዘርሞ ንምግባሩ ይሰርሑ እዮም ዘለዉ።
ኤርትራዊ ኣብ ዝሃለወ ይሃሉ ኤርትራዊ እዩ፣ ናቱ ዓወትን ምዕባለን ፣ ንሃገር ዓወትን ምዕባለን እዩ ።
ወያነ ዝምውሎምን ዘዋፈሮምን ከዳዓት ኤርትራውያን ነዞም መንእሰያት ኣብ ዓዘቕቲ ከይሸምዎም ንሕና ቃልስና ከነሐይል ኣለና ። ወያነ ነዞም ግዳዩ ዝገበሮም መንእሰያት ገና ፈጺሙ ንምጥፍኦም ብዝተፈላለየ ተንኮላት ይንቀሳቐስ ከም ዘሎ ፈሊጥና ንሕና ከኣ ነዞም ደቅናን ኣሕዋትናን ዝኾኑ ውጻእ መዓት ደቅናን ኣሕዋትናን ዝኾኑ ንምድሓንን ጽባሕ ሓበን ሃገርን ዓንዲ ሕቖ ሃገርን ክኾኑ ካብዛ ደቒቕ እዚኣ ንስራሕ ንበገስ።
ክብርን ሞገስን ንሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ !!!
ዘለኣለማዊ ዝኽርን ክብርን ንሰማእታትና !!!
ወትሩ ዓወት ንሓፋሽ !!!


text:
4ይ ክፋል፣
ኣብ ናይ ሎሚ (4ይ ክፋል ጽሑፈይ)፡ ከምቲ ኣቀዲመ ዝሓበርኩዎ፣ መቀጸልታ ናይ ጭብጥታት ልቦና ኣብ ቃልሳዊ ጉዕዞ ሰደህኤ ክቅጽል እየ።
ብኣጋጣሚ ናይ ንቅሓት ሕቶ ኮይኑ፣ ጋና ኣነ ክመርሕ ዝኽእል፣ ካብ ካልኦት መወዳድርተይ ዝሓሽኩ፣ ብቑዕን ለባምን ባእታ ስለዝኾንኩ ንዓይ መረጹ፣ ኣብ ምባል ዝበቃዕና ሕብረተሰብ ኣይኮናን። ስለዘይተለምደ ደኣምበር ግን ነውሪ ወይ ብሕጊ ዝተኸልከለ ኮይኑ ኣይኮነን። ይኹን ደኣ’ምበር ብሰልፍና ዝካየድ መረጻታት ወሲኽካ፣ ኣብ ሓያለይ መረጻታት፣ መራጺ ባእታ ንሱ/ሳ ብልቦንኡ፣ ብተወፋይነቱ፣ ብብቅዓቱ፣ ክመሪሕ ይኽእል እዩ ኢሉ እምነት ንዘሕደረሉ/ላ ሰብ ክመርጽ ምሉእ መሰል ኣለዎ፣ ብግብሪ ኸኣ ከምኡ'ዩ። እቲ ዝተረቊሐን ዝተመርጸን ኣካል’ውን ነቲ ዝተዋህቦ እምነት ተቀቢሉ ንመረጽቱ ከገልግል ወይ ብዝተፈላለየ ምኽንያት ክነጽጎ ምሉእ መሰል ኣለዎ። እዚ’ውን ብግብሪ ኣብ ሰልፍና እንጥቀመሉ ምሉእ መሰልና እዩ።
2ይ መትርዖ፣ ነፍሲ ወከፍ ኣባል ናይዚ ውጺእት 2ይ ጉባኤ ሰልፊ ዝኾኑ ማእከላይ ባይቶ ሰልፊ እምበኣር ብናይ ኩሎም ኣባላት ሰልፊ ሚዛንን ምርጫን ንኽመርሕን ከመሓድርን ልቦናን፣ ዓቕምን፣ ተመኩሮን፣ ተወፋይነትን ኣለዎ ተባሂሉ ዝተመርጸን፣ ብኣባላት መላእ ሰልፊ ናይ ምምራሕ ሓደራ ዝተሰከሙን እዮም። እሞ ክቡር ሓው፡ ኣባላት ሰልፊ ብነጻ ድሌቶምን፣ ብርቱዕ ልቦናኦምን ናጻ ደሞክራስያዊ መሰላቶም ተጠቂሞም፣ እዚ ክመርሓናን ከዐውተናን ዓቅምን ልቦናን ኣለዎም ኢሎም፣ ንዝመረጽዎ መሪሕነት፣ ብዘይግብኦ ቃላት ክትገልጾ ከሎኻ፡ ነቶም ዝመርጽዎ መሰረትት እውን ትጸርፍ ምህላዉካ ከመይ ኣይርኣየካን? ወይስ ኣንባቢ ኣየስተብህለሉን በሃሊ ኢኻ? ዋላስ ኣባላት ሰልፊ ከይመመዩ ኣብ ካልኣይ ጉባኤ ማእከላይ ባይቶኦም መሪጾም፣ "ሕጂ'ውን ከይመመዩ ነቲ ዝጽሕፎ ዘሎኹ ከስምዕዎን ክኣምኑንን ኣኻእሎ ኣሎ" ኢልካ ኢኻ? ንስኻ ብውልቅኻ ልቦና ዝተሓረሞ መሪሕነት ኢልካ ክትገልጽ ኣይጸገመካን። ንኻልኦት ከምኡ ኢልካ ከተረድእ ግን እንድዒ። ኣብ ከባቢኻ ንገለ ውሱናት ሰባት በቲ ኣገላልጻኻ ዘስዳዕካዮም ከም ዘሎዉ ተረዲኡና። ካብኡ ወጻኢ ግን ንግሩሃት ኣንበብቲ ንግዚኡ ከይተጋጊ እንበር፣ እቲ ሓቂ እንፈልጦን ንስኻ ዘይትስሕቶን ኢዩ።
ንስኻ’ውን ኣባል ናይዚ ማእከላይ ባይቶ ንኽትከውን ብጨንፈርካን ዞባኻን ጥራይ ዘይኮነ፡ ከምቲ መስርሕ ጉባኤታትና፡ ኣብ ኩሉ ባታታት ዓለም ብዘሎ ኣባል ሰልፊ ተሓጺኻ። ኣብ ከይዲ 2ይ ጉባኤ ድማ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ተመሪጽካ፣ ንተጠባባቅነት ዘብቅዓካ ድምጺ ረኺብካ ከምዝነበካ ዝዝከር እዩ። ኣንተኾነ ብጽሑፍ ብዝሰደካዮ ናይ እብያ መልእኽትኻ፣ ኣባኻ እምነት ኣንቢሮም ንዝመረጹኻ ባእታታትን ሰልፍን ክተገልግል ድሉው ከምዘይኮንካ ኢኻ ሓቢርካ።
ኣብ ዲያስጶራ ኣብ ዝካየድ ናይ ሓርነታዊ ቃልሲ ናይ ምምራሕ ሓላፍነት ምቅባል ማለት'ኮ፣ ናይ ህይወት መስዋእቲ እንተዘይኮነውን፣ ረዚን ዋጋ ዝሓትት ሰኸም ምዃኑ ንኹሉ ብሩህ እዩ። ገንዘብ ዘይትኽፍሎ፣ ክብረትን ናይ ክብሪ ሽመትን ዘይትረኽበሉ፣ ናይ ሓንጎልን ኣካላትን ዕርፍቲ ዘይትረኽበሉ፣ ግዜኻ ንስድራኻ ንምእላይን ኮነ ንምዕባለ ነፍስኻ ከይትጥቀመሉ ዓቢ መኸላእታ እንክንሱ ካብ ረብሓኻ ረብሓ ህዝብኻ ኣቐዲምካ ብምርኣይ፡ ዕረ እንዳ ጠዓመካ ብሕልናኻን ልቦናኻን ተገዲድካ ሕራይ ኢልካ እትቅበሎ ከቢድ ጾር እኮ እዩ።
መንደኣ እዩ እሞ ለባም ኣካል ኣብዚ፣ እቲ ንኹሉ ቃልሲ ዝጠልቦ ዋጋ ክኸፍልን፣ እምነት መረጽቱ ከኽብርን፣ ካብ ረብሓኡ ረብሓ ህዝቡ ኣቀዲሙ ሕራይ ኢሉ ከቢድ ሰኸም ዝተቀበለ ኣካልዶ? ዋላስ እቲ ንውልቃዊ ረብሓኡ ቀዳምነት ሂቡ ንሓላፍነታዊ ሰኽም ዝነጸገን፣ ንእምነት መረጽቱ ዝነፈገን? ሕጅውን ንዘይሓፍርሲ ሕፈሩሉ ከይከውን ነገሩ።
ምናልባት ናይቲ መረጽትኻ ኣምነት ተቀቢልካ ኣባል ናይቲ መሪሕነት እንተትኸውን ነርካ ወይ በቲ "ልቦናኻ" ነቲ ዝተረፈ ኣካል መሪሕነት ክትቅይር ወይ እውን ካብቲ መሪሕነት ልቦና ሸሚትካ ንኽትቅየር ተኽእሎታት ነሩካ። ነስኻ ግን ኣይ ከይትህብ ኣይ ከይትወስድ ካብ ኩሉ ሓንጊድካ ተሪፍካ፣ ኣብ ክንድኡ ድማ ንዓኻ ኮነ፣ ንሰልፊ፣ ከምኡውን ንህዝቢ ኤርትራ ዘየርብሕ መንገዲ ወጢንካ ተበጊስካ።
3ይ መርቲዖ፣ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝገለጽኩዎ ገለ ካብ መዐቀኒታት ልቦና ትዕግስቲ፣ ተጻውርነት፣ ሕድገት፣ ሸለል ምባል እዮም።
ክቡር ዶር ገብረ፣ ንስኻ እኮ ኣብ ገለ ምዕራፍ ጉዕዞና፣ ንሃገራዊ ቁዋም መንግስቲ ኤርትራ 1997 ብዝምልከት ኣብ ዝሃብካዮ ጽሑፋዊ ሪኢቶኻ፣ ነቲ ስምምዕ መላእ ኣባል ብውሕሉል መንገዲ ተወጊኑ ዝነበረ ጒዳይ ጥሒስካ፣ ነቲ ሰነድ እቲ ከም ሕጋዊ ሰነድ ዘይቅበል ውድባትን ወገናትን ኩሉ "ዘይኣገዳሲ ክፋል ሕብረተሰብ ኤርትራ እዩ"ኢልካ ዝገለጽካን ዝደምደምካን ምሁር ባእታ እኮ ኢኻ። እዚ ኣበሃህላዚ ድማ ንመላእ ኣባል ማእከላይ ባይቶ ምስጢር ኣይነበረን።
ብርግጽ እቲ ናይ 1997 ቁዋም ኣብ ግብሪ ውዒሉ እንተዝነብር፣ ኣብዚ ዘሎናዮ ኩነታት ኣይምወድቅናን። ንጉድለታቱን ሕጽረታቱን እውን ኣብ መስሪሕ ምምሕያሹ መመላእናዮ። ነዚ ግን ኣይተዓደልናን። ዝኾነ ዀይኑ ኣብ ደንበ ተቓውሞ ነቲ ምድላዋት ናይቲ ቁዋም ምልኣተ ተሳታፍነት ኩሉ ሸንኻት ብፍላይ ድማ ናይ ሰብ ዝተፈልየ ፖለቲካዊ ኣረኣእያ ጐዲልዎ ነይሩ ዝብሉ ንዝብነበሩ በቲ ናትካ ቃላት ክትገልጾ ኣዝዩ ኣሰካፊ ኢዩ። "ምስታፍካን ዘይምስታፍካን ኣገዳስነት ኣይነበሮን" ክብሃል ዝግብኦ ክፋል ሕብረተሰብን ፖለቲካዊ ሸነኻትን ኣይነበረናን፣ የብልናንውን። ኣገላጻኻን ተረድኦኻን ነቶም ኣብ ምድላው ቁዋም ኤርትራ፡ ብሰንኪ ፍሉይ ፖለቲካዊ ኣረኣእያኦም ወዘተ ናይ ምስታፍ መሰል ዝተነፍጎም ኣባላት ደምበ ተቀውሞ ክሳብ ክንደይ ሃሳዪ ምንባሩ ዘይርኣዮ፣ ጸገም ዘሎዎ ሰብ ጥራይ ክኸውን ኣለዎ። ነዚ መስደመም ዝኾነ ኣገላልጻኻ መሪሕነት ሰልፊ ህዝቢ ኤርትራ ደዲሕሪ ዝሃልል ካብ ምህላል ንድሕነት ሰልፊን ረብሓ ህዝብን ኢሉ እዩ ብትዕግስቲ ተጻዊርዎ ሓሊፉ። ሕጅውን ኣበይ ኣሎ እቲ መወራዘዪ ልቦና?
4ይ መርትዖ፣ እቲ ዝበኣሰ ግን ካብ ቀዳማዩ ዳሕረዋዩ ከም ዝበሃል፣ ኣብ ህዝባዊ ግንባር ተሰሊፉ፣ ብረታዊ ቃልሲ ብምክያድ ኣብ ናጽነት ሃገር ንዝበቅዐ ክፋል ህዝቢ ኤርትራ ብጅግንነት ክትገልጽ፣ ነቲ ዋላኳ ኣብ ናይ መወዳእታ መዓልቲ ዓወት ኣይብቃዕ እንበር፣ ነቲ ኣብ ብረታዊ ገድሊ ህዝቢ ኤርትራ ሰፍ ዘይብል ዋጋ ዝኸፈለን፣ ንመንገዲ ዓወት ዝመድመደን ተቓላሳይ ውድባትን፣ ህዝብን፣ ምዑት ተጋዳላይን ግን በቲ ዘስፈርካዮ ቃላትካ ”ዶላር ዝሽትት ዝነበረ” ኢላክ ክትገልጾ ዘየሕፍር ኣይኮነን። ኣበይ ደኣሎሞ ቅኑዕ ፍርድኻ? ልቦና ምሁር ኣካልና፡ ክቡር ዶር ገብረ?
5ይ መርትዖ፣ ክቡር ዶር ገብረ ሓድነት ሰልፊ ብሓፈሻ ብምእዙዝነትን ትግባረን ናይቲ ኣብ ጉባኤ ሰልፊ ዝጸደቐ ቁዋም ሰልፊ ኮይኑ፣ ክንይኡ ግን ኣብ መንጎ መቓልስትኻ ብእተርእዮ ምክብባር፣ ምክእኣል፣ ሓልዮት፣ ጥዑይ ቃልሳውን ማሕባራውን ዝምድናታት ብምፍጣር እዩ። ንስኻ ግን ይትረፍስ ንሓልዮት ሰልፋዊ ሓድነት ኢልካ ክብሪ መቓልስትኻ ክትሕልውን፣ ንቡር ዝምድናን ርክባትን ክተካይድን፣ ብፍላይ ቅቡል ንዘይኮነ ሪቶታትካ ንዘይተቀበሉ ባእታታት፣ ኣብ ገለ ምዕራፍ ቃልሳዊ ጉዕዞና፣ ናይ ቆልዑት ግድላዊ ጽውጽዋይ ኣምሲልካ ንገለን ከም ኣኽላባት ንገለን ከም ወነንቲ ኣኽላባት ገርካ ዝገለጽካ ምሁር ኣካል እኮ ንስኻ ዶር ገብረ ኢኻ!
እቶም ኣኽላባትን ወነንቶምን ተባሂሎም እተረቚሑ ወገናት’ውን ኩሉም በዚ ምስ ደረጃ ትምህርትኻን ዕድመኻን ዘይከይድ ነውራም ቃላትካ ክትጎድኦም ዝሃቐንካዮም መቃልስትኻ ግን፣ ልቢ ኣዕብዮም ነዚ ኹሉ ተጻዊሮም እዮም -እዝግሄር ይሃቦም! ምሳኻ ቃልሲ ክቅጽሉ ወሲኖም።
እቲ ሕቶ ልቦናኻን ልቦና ናይቶም ሰዓብቲ ኣለዉኒ እትብሎምን ኣበይ ከም ዘሎ ጥራይ እዩ ዘተሓሳስበኒ። ኣብ ኩሉ ኣነ ዝተላለኹዎ ኤርትራዊ ባህልታትና’ውን እንተኾነ፣ ሰባት ንኻልእ ሰብ ለባም እዩ ኢሎም ክገልጹ ሰሚዐ እምበር፣ ኣነ ለባም እየ፣ ኩስቶ/ንሳቶም/ ግን ልቦና የብሎምን፣ ዝብል ኣዘራርባ’ውን ካብ ምሁር ኮነ ካብ ዘይምሁር ሰሚዐ ኣይፈልጥን።
ክቡራት ኣንበብቲ፡ ኣብ ዝቅጽል ጽሑፈይ ካብቲ ብግጉይ መንገዲ እተጠቕሰ ዓናቕጽ ቅዋም ሰደህኤ መብርሂ ዝኸውን ናይ 5ይን ናይ መወዳእታን ክፋል ጽሑፈይ ሒዘ ክሳብ ዝመጸኩም ሰናይ ቅንያት ይምነየልኩም!