text:
ጋዜጣዊ መግለጺ ብዛዕባ 6ይ ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ ኣካል ግ.ሃ.ድ.ኤ.
ፈጻሚ ኣካል ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ካብ ዕለት 23/12 ክሳብ ዕለት 25/12/2014 6ይ ስሩዕ ኣኼብኡ ኣሰላሲሉ። ኣብ ገለ ክፋላት ኣኼባ ፈጻሚ ኣካል፡ ኣቦ መንበር ስክረታርያ ማእከላይ ባይቶ’ውን ተሳቲፉ። ኣኼባ ፈጻሚ ኣካል ግ.ሃ.ድ.ኤ. ብኩለን ቤት ጽሕፈታቱ ዝቐረቡ ናይ ስራሕ ጸብጻባት ብምርኣይን ሓያልን ድኹምን ጎድንታት ስርሑ ብዓሚቝ ገምጊሙ። ካብኡ ብምብጋስ ድማ፡ ናይ ዝመጽእ ናይ ሽዱሽተ ኣዋርሕ መደብ ዕዩ ሓንጺጹ።
ኤርትራ ሃገርና ትሓልፎ ዘላ ፖለቲካዊ ሃለዋትን፡ ህዝብና ኣብ ትሕቲ ምልካዊ ምሕደራ ህ.ግ.ደ.ፍ. ዘሕልፎ ዘሎ ኣስካሕካሒ ኩነታትን፡ ከምኡ’ውን ደምበ ተቓውሞ ኤርትራ ብሓፈሻ፡ ውድብና ድማ ብፍላይ፡ ዝርከበሉ ኩነታት፡ 6ይ ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ ኣካል መዚኑ። ኤርትራ፡ ብሰንኪ ኣዕናዊ ፖሊሲታት ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ. ኣብ ዓሚቝ ቅልውላው ኣብ እትርከበሉን፡ ከም ፍሽልቲ ሃገር፡ ናብ ምብትታን ገጻ ኣብ እተምረሓሉ ዘላ እዋን፡ ኣፍራዪ ሓይሊ ሕብረተሰብና ዝዀነ መንእሰይ፡ ሃገሩ ገዲፉ ናብ ስደት ክውሕዝ ተገዲድሉ ኣብ ዘሎ ወቕቲ፡ ንርከብ ምህላውና ርእዩ። ካብ ውሽጢ ሃገር ዝበጽሐ ጸብጻባት ምርኩስ ብምግባር፡ ኣኼባ ፈጻሚ ኣካል፡ እዚ ኩነታት’ዚ ናበይ ገጹ ክምዕብል ይኽእል ዝብል ምናልባታት ኣቐሚጡን ንኣጋጣጥምኡ ዝምልከት ሓያሎይ ውሳኔታት ኣመሓላሊፉ።
ተቓውሞ ደምበ ነዚ ተኸሲቱ ዘሎ ሓድሽ ፖለቲካዊ ምዕባሌታት ኣብ ግምት ብምውሳድ፡ ቅኑዕ ፖለቲካዊ ርእይቶ ወኒኑን፡ ምስ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ ውጹዕ ህዝብና ተሪር መራኸቢ ድልድል ፈጢሩን፡ ዓቕምታቱ ብሓባር ጠርኒፉ ቃልሱ ከደንፍዕ ኣኼባ ፈጻሚ ኣካል ኣዘኻኺሩ። ኣብዚ መዳይ’ዚ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ከም ሰፊሕ ጽላል ተቓውሞ ሓይልታት ዕዙዝ ተራ ክጻወት ኣኼባ ፈጻሚ ኣካል ጸዊዑ። ህጹጽ ኣኼባ ሃገራዊ ባይቶ ብዓወት ምዝዛሙ ሓጎሱ ብምግላጽ፡ ናብ ዕዉት 2ይ ሃገራዊ ጉባኤ ንምብጻሕ ኣብ ዝካየድ ዕማማት፡ ግ.ሃ.ድ.ኤ. ከም ወትሩ፡ ካብኡ ዝጥለብ ንምምላእ ድሉው ምዃኑ፡ ፈጻሚ ኣካል ደጊሙ ኣረጋጊጹ። ኣብ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ይኹን ካብኡ ወጻኢ ዝርከቡ ኩሎም ሃገራውያን ሓይልታት፡ ዓቕምታት ደምበ ተቓውሞ ብሓባር ንምጽማድ፡ ናይ ምርድዳእን ምልዛብን ሃዋሁ ንምፍጣር፡ ውድብና ግቡእ ጻዕርታት ከካይድ ምዃኑ ብምርግጋጽ፡ ኩሎም ሃገራውያን ሓይልታት ድማ፡ ቅሩቡነቶም ከርእዩ ፈጻሚ ኣካል ጻውዒት ኣቕሪቡ።
ንውሽጣዊ ኩነታት ውድብና ብዝምልከት፡ ካብ ምክያድ 5ይ ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ ኣካል ኣትሒዙ ክሳብ ሕጂ፡ ብመሰረት’ቲ ተወጢኑ ዝነበረ ናይ ስራሕ ቅዲ ዝተኻየዱ ዕማማት ብምምዛን፡ ትካላት ውድብ፡ ግቡእ ስርሖም ንምስልሳል ዘኽእል ሃዋሁ ኣብ ምፍጣር ኩሉ ኣባል ውድብ ዘርኣዮ ዓቢ ኣስተዋጽኦ ኣኼባ ፈጻሚ ኣካል ኣመጕሱ። ዕላማታት ውድብናን ሃገራዊ መርገጻቱን ንምብራህ፡ ኣብ ዝተፈለለየ ሃገራት ዝተኻየደ ጽዑቕ ኣኼባታትን ሰሚናራትን፡ ዕዉት ምንባሩ ብምርኣይ፡ ሕጅ’ውን ብተመሳሳሊ ጻዕቂ ክቕጽል ርእዩ። ቃልስና ናብ ውሽጢ ሃገር ብዝያዳ ንምቕናዕ ኣብ ዝሓለፈ ኣኼባና ተሊምናዮ ዝነበርና ናይ ስራሕ መደባት ብጽቡቕ ከም ዝተሰላሰለ ብምርኣይ፡ ሕጂ’ውን ናይ ምቕጻሉ ኣገዳስነት ብምርኣይ ኣብ ዝመጽእ ብዕቱቡነት ንምዕማሙ፡ 6ይ ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ ኣካል መደባት ሓንጺጹ።
ኤርትራውያን ስደተኛታ ኣብ ኩሉ ቦታታት ዘሕልፍዎ ዘለዉ ጭንቅን መከራን ብዑምቀት ተራእዩ። ዝምልከቶ ኣህጉራዊ ትካላት ሓላፍነቱ ተሰኪሙ፡ ንጉዳይ ሰደተኛታት ኤርትራውያን መፍትሒ ክርከቦ፡ ግቡእ ኣቓልቦ ንክገብር ኣኼባ ፈጻሚ ኣካል ምሕጽንታ ኣቕሪቡ። ኣብ’ዚ መዳይ’ዚ መሪሕነት ውድብ፡ ምስ ዝምልከቶም ኣህጉራውን ዞናውን ትካላት ከካይዶ ዝጸንሐ ርኽክባት ንምቕጻሉን ህጹጽ መዝክራት ንምድላውን መዳባት ስሪዑ።
መንግስትን ህዝብን ኢትዮጵያ ንፍትሓዊ ቃልሲ ህዝብናን ንኤርትራውያን ስደተኛታትን ዝገብርዎ ዘለዉ ኩሉ መደያዊ ሓገዝን ምትሕብባርን ኣኼባ ፈጻሚ ኣካል ሞጎሱ ገሊጹ። ከምኡ’ውን መንግስትን ህዝብን ሱዳን ንስደተኛታትና ንዓሰርተታት ዓመታት ምዕቋቡ ምስጋናና ልዑል ምዃኑ ብምግላጽ፣ ብዝተፈላለዩ ናይ ሰብ ደላሎ ብምትሕብባር ምስ ዝተፈላለዩ ኣካላትን ኣብ ልዕሊ ስደተኛታትና ዝግበር ዘሎ ጭውያን ኢ.ሰብኣዊ ተግባራትን፡ ዝምልከቱ ኣካላት ሱዳን ብግቡእ ክከታተሎ ፈጻሚ ኣካል ጻውዒቱ ኣቕሪቡ።
ፈጻሚ ኣካል፡ ን3ይ ውድባዊ ጉባኤ እተሰናድእ ሽማግለ ብምቛም 6ይ ስሩዕ ኣኼብኡ ብዓወት ዛዚሙ።
“ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ”
ዝኽርን ክብርን ንስዉኣትና !!
6ይ ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ ኣካል ግ.ሃ.ድ.ኤ
25/12/2014
Short URL: https://english.farajat.net/?p=9238


c: text/html

text:
ካልኣይ ኣገዳሲ ሓበሬታ ብጉዳይ ሃገራዊ ጉባኤ
ኣብቲ ብዕለት 4-11-2011 ዘውጻእናዮ ሓበሬታ ኮሚሽን ዕለተ-ጉባኤ ካብቲ ዝተወሰነሉ እዋን ብወርሒ ክናዋሕ ዝጠልብ ደብዳበ ካብ መሪሕነት ኪዳን ከምዝተቀበለ፡ እዚ ጠለብ መሪሕነት ኪዳን ብኮሚሽን ቅቡል ምስዝኸውን ድማ ክመጽእ ዝኽእል መሰናኽላትን ሳዕቤናቱን ኣብሪህና ኔርና።
እቲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ እዋኑ ክፈልጦን ዕዉት ሃገራዊ ጉባኤ ካብ ምክያድ ንኸይሰናኸል ሓላፍነቱ ከልዕልን ነዚ ዝተጠቅሰ ሓበሬታ ኣብ ዝፈለጥናሉ እዋን ሓቢርና ኢና። ነዚ ኩነታት ንምክትታልን ምጽራይን ጻዕርታት ከነካይድ ድሕሪ ምጽናሕ እምብኣር በዚ ኣጋጣሚ ነቲ ተረኺቡ ዘሎ ዕንቅፋት ብኸመይ ክንገጥሞ ከምዝግባእ ብሰልፊ ጉባኤ ኤርትራ – ስትራተጊ ዓዲ እዚ ሓሳብ ይቀርብ ኣሎ።
ብመሰረት ውሳነ ሃገራዊ ዋዕላን ውሳን ኮሚሽንን ሃገራዊ ጉባኤን፡ ሃገራዊ ጉባኤ ካብ 22-31 ኦክቶበር 2011 ከምዝካየድ ብዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ እዩ፡ እንተኾነ ነቲ ኣቀዲምና ዝገለጽናዮ ዘረጋግጽ ፍጻመ ቅድሚ ኣርባዕተ መዓልታት ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ ፖልቶክ ኮሚሽነራት፡ ዕለተ-ጉባኤ ኣብ ኣፉን ዕርበቱን ኣብ ዝበጽሓሉ እዋን ብወርሒ ከምዝደናጎይ ተሓቢሮም ኣለዉ።
ሃገራት ሰንዓ ነዚ ብዙሕ ምድላዋት እተገብርሉ ጉባኤ ንምክያድ ኩሉ ዓይነት ምትሕግጋዝ ጌሮምልና እዮም። እምብኣር እቲ ብወገን ፈጻሚት ሽማግለ ክውሰድ ዝነበሮ ቅኑዕ ውሳነ ነዚ ዝተገብረልና ምድግጋፍ ሃገራት ሰንዓ ብምምስጋን ዝተዋህቦም ታሪኻዊ ሓላፍነት ኣብ ግብሪ ምውዓል ማለት ብመሰረት ውሳነ ሃገራዊ ዋዕላ (ሃገራዊ ጉባኤ ኣብ ውሽጢ ዓመት ክግበር ከምዘለዎ ብምውሳኑ) ከምኡ ድማ ብመሰርት ኣኼባ ኮሚሽን (ሃገራዊ ጉባኤ ካብ 22-31 ኦክቶበር 2011 ክካየድ ድሮ ውሳነ ብምሕላፉ ብመሰረት እዚ ውሳነ ድማ ብዙሕ ክፋል ሕብረተሰብ ኤርትራ በዚ ዝተጠቅሰ ዕለት ጉባኤ ንምስታፍ ድሮ ኣብ ምሽብሻብ ብምህላዉ) ጉባኤ ብዝተወሰነሉ ዕለት ክካየድ ይግባእ። ክስሓት ዘይብሉ ድማ ስልጣን ኮሚሽን ክሳብ ዕለት ጉባኤ ድኣምበር ኲንኡ ዝኸይድ ከምዘይኮነ እዩ። በተወሳኺ እዚ ሃገራዊ ጉባኤ ሃገራውነቱ፣ ሕጋውነቱ፣ ደሞክራስያውነቱን ህዝባውነቱን ዝረጋገጽ ነቶም ካብ ዝተፈላለየ ቀጸላታት ሕብረተስብና ዝተምርጹ ወከልቲ ከምዝሳተፉ ብምግባር ድኣምበር ንተሳታፍነቶም ዝዕንቅፍ ውሳነታት ብምውሳድ ኣይኮነን። እንተኾነ ፈጻሚ ሽማግለ ዕለተ-ጉባኤ ብሓደ ወርሒ ክናዋሕ ኣብ ዝወሰነሉ መድረኽ እዞም ዝስዕቡ ሕቶታት ምልዓል ግድነት ይኸውን፡
– ሃገራት ሰንዓ ሃገራዊ ጉባኤ ከነካይድ ኣድላዪ ምትሕብባርን ሓገዛትን ወፍዮምልና እዮም፡ እሞ ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ዕለተ-ጉባኤ ክቅየር ካብ ተደልየ ነዚ ሰፊሕ ክፋል ሕብረተሰብና ኣብ ምውሳእ ኣድላዪ ወጻኢታት ኣብ ምግባርን ሃገራት ሰንዓ ዳግማይ ክተሓባበሩና ርግጸኛታት ዲና?
– ጉባኤ ካብ ዝተመደበሉ ዕለት ምስግጋር ንጉዳይ ሕጋውነቱ ዝጸሉ ኣይከውንን ዶ?
– እቲ ብዙሕ ዝተጨርሓሉ ውሕስነት ደሞክራስያውነትን ህዝባውነትን ጉባኤ ኣብ ግምት ብምእታው፡ እዚ ንበርገሳውያን ማሕበራት፣ ወከልቲ ኣባላት ኪዳንን ካብ ኪዳን ወጻኢ ዘለዋ ውድባትን፣ ወከልቲ መንእሰያት፣ ደቂ ኣንስትዮ፣ ስደተኛታት ወዘተ ብሰንኪ ምልዋጥ ዕለተ-ጉባኤን ዝስዕቦ ምስንኻላትን ከይተኻፈለ ምስ ዝተርፍ ሕቶ ሕጋውነት፣ ደሞክራስያውነትን ህዝባውነትን ሃገራዊ ጉባኤ ከመይ ክኸውን እዩ? እዞም ብህዝቢ ዝተምርጹ ዜጋታት ከይተኻፈሉ ምስዝተርፉኸ እንታይ ዓይነት ጉባኤ ደኣ እዩ ክካየድ?
– ሕጊ ንምትካል ንቃለስ ኣሎና ክንብል እንከሎና ኸ ብመጀመርያ ንሕና ብሕጊ እንምእዘዝ ምኻና ንህዝብና ብግብሪ ከነርኢ ኣይግብኣናንዶ?
እዞም ሕቶታት ድሕሪ ምቅራብ በቶም ኣብዚ መድረኽ ክንገብሮ ዝግባእ ሃገራዊ ጉዳያት እንተሎ እዞም ዝስዕቡ እዮም፡
– ኩሉኹም ናይ ምርጻ ወከልቲ ብዛዕባ ሓላፍነት ወሲድኩም ዘካየድኩሞ ስራሓትኩም ንህዝቢ ብዘይ ውዓል ሕደር ክትሕብሩ ይግባእ።
– ኣብ ጉባኤ ንምስታፍ ትኬት ቆሪጽኩም ኣብ ምድላው ዘለኹም ወከልቲ ከቢድ ሃገራዊ ሓላፍነት ተሰኪምኩም ኣለኹም እሞ፡ በዚ ተረኺቡ ዘሎ ጸገማት ከይትዓናቀፍኩም በቲ ድሮ ተመዲቡ ዘሎ ዕለተ-ጉባኤ ኣብ ዕለቱን ቦትኡን ተረኺብኩም ነዚ ኣጓኒፉ ዘሎ ዕንቅፋታት ፍታሕ ከትናድዩ ድልዋት ዲኹም? እዚ ምስዝኸውን ኣብዚ ድሮ ዝተመደበ ዕለተ-ጉባኤ (22-31 ኦክቶበር 2011) ከምትሳተፉ ንህዝቢ ብመንገዲ ኢንተርነት ከተፍልጡ ይግባእ።
ህዝቢ ዘንበረልና ሕድሪ ኣብ መዓልብኡ ንምብጻሕ ታሪኻዊ ሓላፍነትና ንሰከም!!
ኣብዚ መሪር እዋን ሃረርታ ህዝብና ንምርዋይ ነፍሲ ወከፍና ሓላፍነትና ነልዕል!!
ከም ቆጸራና ዕለት 22 ኦክቶበር ተራኺብና ብዘይ ውዓል ሕደር ዕዮ ቤትና ነጻፍፍ!!
ሰልፊ ጉባኤ ኤርትራ – ስትራተጊ ዓዲ
ዕለት 10-11-2011
Short URL: https://english.farajat.net/?p=5916

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣባል ላዕለዋይ ኣመራርሓ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ/ህውሓት/ ዝነበሩ ኣቶ ዛዲግ ኣብርሃ ካብ ኣባልነት ህውሓት ንምልቃቕ ኣዲስ ኣበባ ናብ ዝርከብ ቤት ፅሕፈት ፍሉይ ዞባ ኣዲስ ኣበባ ብዓል ሓሙሽተ ገፅ ደብዳበ ኣቕሪቦም።
ካብቲ ውድብ መልቀቒ ምኽንያቶም ክገልፁ ከለው መራሕቲ ህውሓት ብቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ኣሕመድን ምኽትሎም ኣቶ ደመቀ መኮነንን ንዝምራሕ ለውጢ ይቃወምዎ ከምዘለው ከም ሓደ ምኽንያት ገሊፆም። ‘’ዝመፃእኽሉ ማሕበረሰብ ናይ መንነት ሕቶ ብምልዓሉ ብማእሰርቲ፣ምንክልባትን መቕተልትን ይምለሰሉ ስለዘሎ ነዚ ተሰኪመ ንምቕፃል ሕልናይ ኣይፈቅድን’’ ክብሉ እውን ወሲኾም ሓቢሮም።
ኣብ ቤት ፅሕፈት ህውሓት ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ገጠር ኣቶ ነጋ ኣሰፋ ኣብ ዝሃብዎ መልሲ ግን ኣቶ ዛዲግ እዞም ሕቶታት ኣብ ዝኾነ ይኹን መድረኻት ኣልዒሎምዎም ኣይፈልጡን ኢሎም።
ኣቶ ዛዲግ ኣብ ዝሓለፈ መበል 13 ጉባኤ ህውሓት ንማእኸላይ ኮምቴ ተፀሪሖም ከምዝነበሩ ብምዝኽኻር ኣቶ ዛዲግ ዝለዓለ ናይ ስልጣን ድሌት ከምዘለዎም ካብ ጉባኤተኛታት ብዘጋጠሞም ተቓውሞ ከምዝተረፉ ብምሓብር ኣብ እዋን እቲ ምፅራሕ ግን ንሶም ኣብ ህውሓት እቲ ዝበሉዎም ፀገማት ወይ ኣፈላላያት ስለዘለኒ ክምረፅ ድልየት የብለይን ኢሎም ኣብ ክንዲ ምቅዋም ህውሓት ተካይዶም ንዘላ ለውጥታት ብምድጋፍ ክምረፁ ከምዝተኸራኸሩ ገሊፆም።
ህውሓት ናይ ለውጢ ዕንቅፋት እዩ ንዝብል እውን ቅድሚ ኩሉ ለውጢ ከምዘድሊ ዝገምገመን ክሳብ ናይ ኣመራርሓ ለውጢ ዘምፅአን ህውሓት እዩ ኢሎም ኣቶ ነጋ።


text:
ሕጊ ሕሙማትPatientlagen - tigrinja
ሕጊ ሕሙማት ንዓኻ ከም ሕሙም መጠን ኪኸውን’ዩ ተደንጊጉ። ንስኻ ብዛዕባ ሕማምካ ሓበሬታ ክትረክብን እንታይ ዓይነት ሕክምና ከም ዘሎን ኣብኡ ተገሊጹ’ሎ። ስለዚ ንስኻ’ውን ብወገንካ ኣብ እትረኽቦ ሕክምና ክትውስን ትኽእል ኢኻ ማለት’ዩ። እቲ ዘድልየካ ሕክምና ኣበይ ከም እትመርጾ’ውን ክትፈልጥ ትኽእል።
ንስኻ መን ምዃንካ: እንታይ ድሕረባይታ ኣሎካ ብዘየገድስ
ንስኻ መን ምዃንካ: እንታይ ድሕረባይታ ኣሎካ ብዘየገድስ: ሰራሕተኛታት ኣገልግሎት ሕክምና ነቲ ዘድልየካ ሓበሬታ ኪህቡኻ ኣለዎም። እዚ ማለት ከኣ: ንኣብነት ሕክምናዊ ምርመራ ብኸመይ ከም ዚትግበር ክትርዳእ ኣስተርጓሚ ወይ ጽሑፋዊ ሓበሬታ ኬድልየካ ይኽእል ማለት'ዩ።
እቲ ሓበሬታ ምስ ኵነታትካን ምስ ዕድላትካን ዚሳነ ኪኸውን ኣለዎ። እዚ ኸኣ: ንስኻ ርድኢት ኪህልወካን ኣብ እትረኽቦ ሕክምና ተሳታፊ ክትከውንን ኣገዳሲ'ዩ። ማዕረ ክንደይ ንጡፍ ክትከውን እትውስን ንስኻ ኢኻ፤ ይኹን'ምበር፡ እንታይ ከም እትደሊ ክትዛረብ ኵሉሳዕ ዕድል ኣሎካ።
ኣየኖት ኣማራጽታትን ዕድላትን ከም ዘሎዉኻ ምስ ተረድኣካ: ፍቓድካ ክትህብ ወይ ብኻልእ ኣገባብ ምቕባልካ ክትገልጽ ትኽእል ኢኻ። ነቲ ዚቐርበልካ ኣገልግሎት ሕክምና ኣይፋልን ክትብል'ውን ትኽእል ኢኻ። ንሓደ ዓይነት ሕክምና ሕራይ ኢልካ ፍቓድካ እንተሃብካ'ውን ሓሳብካ ክትቅይር ትኽእል ኢኻ።
ቈልዑ'ውን ርእይቶኦም ኪገልጹ ዕድል ኪወሃቦም ኣለዎ። እቲ ኣገልግሎት ዚወሃቦ ቈልዓ ብዕድመ ንኡስ እንተ ኾይኑ: ምስ ወላዲ ብምትሕብባር ኪትግበር ይኽእል'ዩ፤ ይዅን'ምበር ቈልዓ ዕድመ እንዳወሰኸ ኣብ ዚኸደሉ ጊዜ: ኣብቲ ዚግበረሉ ሕክምና ተሳቲፉ ኪውስን ኣገዳሲ ይኸውን። ቈልዑ ኣብ ዚግበረሎም ሕክምና ብንጡፍ ኪሳተፉን ኪውስኑን ምእንቲ: እቲ ሓበሬታ ኪርድኦም'ውን ኣገዳሲ'ዩ።
እቲ ሓበሬታ ንምንታይ ዚምልከት ኪኸውን ይኽእል፧
ብዛዕባ'ዞም ዚስዕቡ ሓበሬታ ትረክብ:-
- ኵነታት ጥዕናኻ
- ኣብ ምርመራ: ክንክንን ሕክምናን ዜገልግሉ ኣየኖት ኣገባባት ከም ዘለዉ
- ኣየኖት ሓገዝቲ መጋበሪያታት ከም ዘለዉ
- ኣገልግሎት ጥዕና መዓስ ከም ዚወሃብካ ኪህልወካ ዚኽእል ትጽቢታት
- እቲ ዚወሃበካ ሕክምናን ክንክንን እንታይ ውጽኢት ኪህልዎ ትጽቢት ከም ዚግበረሉ
- ሕልኽልኻትን ጎድናውያን ሳዕቤናትን ኬምጽኡ ዚኽእሉ እንታይ ዝዓይነቶም ሓደጋታት ከም ዘለዉ
- እቲ ዘድልየካ ድሕረ-ክንክን ብኸመይ ከም ዚትግበር
- ሕማምን መጕዳእትን ንምክልኻል ኣየኖት ኣገባባት ከም ዘለዉ
- ብመገዲ ውሕስነት ካሳ ኣቢልካ ኣብ ሃገራት ኢኮነሚያዊ ከባቢ (EES-land) ወይ ኣብ ስዊዘርላንድ ብዛዕባ ዚሕተት ኣገልግሎት ሕክምና ተወሳኺ ሓበሬታ ናይ ምርካብ ኣኽእሎ
ስሕት ኢሉ: መቕርብካ ብዛዕባ ሕክምናኻ ሓበሬታ ኪረኽቡ ኬድልዮም ይኽእል'ዩ። ብምኽንያት ሕጊ ስትረት (sekretessen): ንስኻ ብኣካል ኣብ እትርከበሉ ወይ ፍቓድካ ኣብ ዚሃብካሉ ወቕቲ ጥራይ እዮም ግን ኪሕበሩ ዚኽእሉ።
ኣብ ህጹጽ ኵነታት: ንኣብነት ቀልብኻ ኣጥፊእካ ፍቓድካ ክትህብ ኣብ ዘይትኽእለሉ ህሞት: ህይወትካ ኣብ ሓደጋ ኣብ ዚርከበሉ ወቕቲ ሕክምና ይግበረልካ'ዩ።
ኣብ ምሉእ ሃገር ክፉት ኣገልግሎት ሕክምና ምምራጽ
ኣብ እትቕመጠሉ ምምሕዳር ኣውራጃ (ላንድስቲን) እንታይ ዝዓይነቱ ኣገልግሎት ሕክምና ከም እትረክብን ኣብ ካልእ ቦታ ናይ ሕክምና ምርካብ ኣገልግሎት ዘሎ ኣኽእሎን ሓበሬታ ክትረክብ ኣለካ።
ይዅን’ምበር: ኣብ ዝኾነ ቦታ ሽወደን ክፉት ኣገልግሎት ሕክምና ክትረክብ’ውን ክትክእል ኣለካ። እዚ ማለት ከኣ፡ ንምርመራ ወይ ምብጻሕ ሓኪም ክትገብር ዝኾነ ክሊኒክ (vårdcentral) ወይ ፍሉይ ክእለት ዚሓትት ክፉት ኣገልግሎት ሕክምና (specialistvårdsmottagning) ክትመርጽ ትኽእል ኢኻ ማለት’ዩ። ካብ ፍሉይ ክእለት ዚሓትት ክፉት ኣገልግሎት ሕክምና፡ ከም መጥባሕቲ ኢድን መጥባሕቲ ዓጽሚ ዓይንን ከም ኣብነት ምጥቃስ ይከኣል።
እቲ ኣገልግሎት ሕክምና ብላንድስቲን ዚምወል ክሳዕ ዝኾነ እቲ ሕክምና ዚህብ ትካል መንግስታዊ ይዅን ብሕታዊ ኣገዳስነት የብሉን።
ተመዝጊብካ ኣገልግሎት ሕክምና እትረኽበሉ ክሊኒክ ምምራጽ ስሕት ኢሉ ብ ”ሊስትኒን” (listning) ይፍለጥ። ይዅን’ምበር: ኣብ ምሉእ ሽወደን ናብ ዝኾነ ክሊኒክ ክትከይድ ኣኽእሎ ኣሎካ። ኣብ ሓደ ክሊኒክ ምስ ሓኪም ቀዋሚ ርክብ ክትገብር ክትመርጽ’ውን ትኽእል ኢኻ።
ኣብ ካልእ ላንድስቲን ዚርከብ ዞባዊ ሆስፒታል’ውን ክብ ዝበለ ክእለት ዚሓትት ክፉት ኣገልግሎት ሕክምና: ንኣብነት ክትትል ሕክምና መንሽሮ: ክትገብር’ውን ክትመርጽ ትኽእል ኢኻ።
ሕክምናዊ ጠለብካ’ዩ እቲ ወሳኒ
ኣብ ካልእ ላንድስቲን ኣገልግሎት ሕክምና ኣብ እትሓተሉ ወቕቲ: መዓስ ሕክምና ከም ዚግበረልካ ዚውስን እቲ ሕክምናዊ ጠለብካ’ዩ። ሕክምናዊ ጠለብካ ኸኣ ብሓኪም’ዩ ዚግምገም። ልክዕ ከምቶም ኣብቲ ሕክምና ትሓተሉ ዘለኻ ላንድስቲን ተመዝጊቦም ዚቕመጡ: ፍላይ ዘይብሉ ክፉት ሕክምና ኢኻ ትረክብ። እዚ ማለት ከኣ: ንኣብነት ልክዕ ከምቶም ክፉት ሕክምና ዚሓቱ ካልኦት ሕሙማት: ሓደ ዓይነት ክፍሊት ሕክምና ኢኻ ትኸፍል ማለት’ዩ። ኣብ ካልእ ላንድስቲን ሕክምና ኣብ እትመርጸሉ ወቕቲ: ንጕዕዞን ንመካየድኻን ዚኸውን ወጻኢ ባዕልኻ ኢኻ ትኸፍሎ።
ካብ ካልእ ላንድስቲን ዝመጸ ሕሙም: ኣብቲ ዚመርጾ ላንድስቲን ውሕስነት ኣገልግሎት ሕክምና (vårdgarantin) የብሉን።
ሓድሽ ሕክምናዊ ግምገማ
ንህይወት ዜስግእ ወይ ፍሉይ ዝኾነ ጽንኩር ሕማም ወይ መጕዳእቲ እንተሎካ: እሞ ክብድ ዝበለ ሕክምናዊ ውሳነ ክትውስን እንተ ኾይንካ: ሓድሽ ሕክምናዊ ግምገማ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ። እዚ ግምገማ ኸኣ ኣብቲ ንስኻ እትቕመጦ ወይ ኣብ ካልእ ላንድስቲን ዚርከብ ካልእ ሓኪም ይገብሮ።
ወጻእታት ሕክምናዊ ግምገማ እቲ ዝተመዝገብካሉ ላንድስቲን ይኸፍሎ።
ኣድላይነት ረሚስ ኪፈላለ ይኽእል'ዩ
ኣብቲ ሕክምና እትሓተሉ ላንድስቲን: ፍሉይ ክእለት ዘድልዮ ክፉት ሕክምና ንምርካብ ግድን መተሓላለፊ ወረቐት (ረሚስ) ዘድሊ እንተ ኾይኑ: ካብቲ ዝተመዝገብካሉ ክሊኒክ ግድን ረሚስ ኬድልየካ'ዩ።
እንተ ዘይዓጊብካ
ኣብ ዚግበረልካ ሕክምና ተሳትፎ ከም ዘይብልካ ኮይኑ እንተ ተሰሚዑካ: ወይ ብኻልእ መልክዕ ኣብቲ ዚግበረልካ ሕክምና ዕግበት እንተ ዘይብልካ: ኪሕግዘካ ዚኽእል ኣብ ኵላተን ላንድስቲን ዚርከብ ኮሚቴ ሕሙማት (patientnämnd) ኣሎ። ንኣብነት: ኮሚቴ ሕሙማት ምስ ሓላፍነት ዘሎዎም ሰራሕተኛታት ሕክምና ኣራኺቡ ንዘጋጠመካ ብኸመይ ከተፍልጥ ከም ትኽእል ሓበሬታ ኣብ ምርካብ ኪሕግዘካ ይኽእል'ዩ።


text:
ቢሮ ሓለዋ ጥዕና እቲ ክልል ትግራይ ኣብ ሕብረተሰብ ብዘሎ ሸለልተኝነትን መንግስታዊ ኣብያተ ዕዮ ድማ ጠመተ ገይሮም ብዘይምስርሖም ቑፅሪ ብኮረና ቫይረስ ዝተታሕዙ ሰባት ይውስኽ ኣሎ ኢሉ::
ኣብ ዝሓለፉ 14 መዓልታት ጥራሕ በቲ ቫይረስ ልዕሊ 1500 ሰባት ተለኺፎም::
ኣብቲ ክልል ክሳብ ሐዚ 2527 ብቫይረስ ኮሮና ዝተታሕዙ ሰባት ምምዝጋቦም’ውን ተሓቢሩ’ሎ::
ቢሮ ጥዕና ክልል ትግራይ ሎሚ ዓርቢ ብዘውፀኦ ውፅኢት ምርመራ ቫይረስ ኮሮና ከምዘመላኽቶ ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓት ዝተኻየደ ምርመራ 133 ሰባት ቫይረስ ኮረና ተረኺብዎም::
ዛጊድ ልዕሊ 38 ሽሕ ሰባት ምርመራ ተኻይድሎም 2527 በቲ ቫይረስ ዝተለኸፉ ምምዝጋቦም ተረጋጊፁ::
ሓበሬታ እቲ ቢሮ ከምዘመላኽቶ ኣብ ውሽጢ 4 ኣዋርሕ በቲ ቫይረስ ዝተጠቕዑ ሰባት ቑፅሪ ከባቢ 1000 ዝነበረ ኮይኑ ካብ ባሕቲ ነሓሰ ጀሚሩ ግን ለበዳ እቲ ቫይረስ እናተጋደደ ይመፅእ ብምህላዉ ኣብ ውሽጢ 14 መዓልታት በቲ ቫይረስ ልዕሊ 1500 ሰባት ተለኺፎም::
በቲ ቫይረስ ኣብ ክልል ትግራይ ህይወት 15 ሰባት እውን ሓሊፉ ኣሎ::
ምክትል ሓላፊ እቲ ቢሮ ዶክተር ርእየ ኢሳያስ ለበዳ እቲ ቫይረስ ይጋደድ ዘሎ ግንዛበ ኣብ ሕብረተሰብ ዋላ እንተሃለወ ብኣግባቡ ብዘይምጥንቃቕን መንግስታዊ ኣብያተ ዕዮ እውን ግቡእ ጠመተ ሂቦም ብዘይምስርሖም እዩ ኢሎም::
ብተወሳኺ በቲ ቫይረስ ዝተትሓዙ ሰባት ቑፅሮም ይውስኽ ዘሎ ናይ ምምርማር ዓቕሚ እቲ ክልል ብምውሳኹ እዩ ክብሉ ተዛሪቦም::
ኣብ ትግራይ በቲ ቫይረስ ካብ ዝተትሓዙ ሰባት 1105 ሰባት ድሒኖም ካብ ገዝኦም ከምዝተፋነዉ እውን ተሓቢሩ ኣሎ::


text:
ናይ ዓለምና ቁፅሪ ሓደ ኮኸብ ተፃዋታይ ኩዕሶ እግሪ ኣርጀንቲናዊ ልዮነል ሜስይ፣ ኣብ ሃገራዊት ጋንታ ተሰሊፈ ፅዋዕ ከምፅእ ስለዘይካኣልኩ ምስ'ታ ጋንታ ኮይነ ኣይፃወትን ኢሉ።
ሜስይ ናብ'ዚ ውሳነ'ዚ ዝበቅዐ፣ ጋንትኡ ትማሊ ኣንፃር ቺሊ ናብ ፅዋዕ መን ዓተረ በቂዓ ድሕሪ ምስዓራ'ዩ። ኣብ'ቲ ናይ ትማሊ ግጥም ፅዋዕ መን ዓተረ ክልቲኤን ጋንታታት ኣብ ስሩዕ ጊዜ ግጥም ክሳዓዓራ ስለዘይካኣላ፣ ናብ ፍፁም ቅላዕ መቕፃዕቲ ኣትየን'የ።
ካብ ተሰለፍቲ ኣርጀንቲና ቀዲሙ ዝተሰርዐ ሌዮነል ሜስይ ኣምኪንዋ'ዩ። ጋንትኡ ድማ 4 ን 2 ተሳዒራ። ብድሕሪ ስዕረት ጋንትኡ ሌዮነል ሚሰይ ስሚዕታዊ ማህሰይቲ ከምዝወረዶ ካብ ገፁ ምንባብ ይካኣል ነይሩ። 'ደጊም ምስ ጋንታ ኣርጀንቲና ኣይስለፍን'ውን' ኢሉ'ሎ። ሓቁ ድዩ ኣይኮነን ግና ጊዜ ዝፈርዶ'ዩ ዝኸውን።
ጋንታ ኣርጀንቲና ኣብ ግጥማት ኮፓ ኣሜሪካ ንካልእይ ጊዜ'ያ ብጋንታ ቺሊ ኣተኸታታሊ ትሳዓር ዘላ። ዓሚ'ውን ጋንታ ቺሊ ንኣርጀንቲና ከምዝሳዓረት ዝዝከር'ዩ።


text:
ንኡስ ጨንፈር ከለንን ከባቢኣን ሃድኤ ሕድሪ ዕላዊ ወርሓዊ ኣኼብኡ ኣካይዱ
ኣባላት ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ሕድሪ ንኡስ ጨንፈር ከለንን ከባቢኣን ዕላዊ ወርሓዊ ኣኼብኡ ብዕለት 17. 06. 2018 ኣካይዱ።
ዕላዊ ወርሓዊ ኣኼባ ብኣቦ መምበር ንኡስ ጨንፈር ብእንቋዕ ብደሓን መጻእኩም ድሕሪ ምኽፋት ካብ መሪሕነት ውድብ ዝተላእከ ሓበሬታታትን መምርሕን ንኣኼበኛ ሓቢሩ።
ናይ ስራሕ መደባትን ጸብጻባትን፡ ከምኡ ውን ብዛዕባ ህሉው ኩነታት ዓለምናን ከባቢናን ብሓፈሻ ብዛዕባ ምንቅስቃሳትን ተበግሶታትን ውድብና ከኣ ብፍላይ ተመያይጡ። ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ሕድሪ ካብ ጉባኤኡ ጀሚሩ ነቲ ብመትከል ምስ ኩለን ውድባትን ሰልፍታትን ተቃውሞ ደምበ ብምርኻብ ዘሰላስሎ ዘሎ ወፍሪ ሓድነት ብምንኣድ፡ ንኡስ ጨንፈር ከለንን ከባቢኣን ነዚ ቅዱስ ተበግሶ ንምዕዋቱ ካብኡ ዘድሊ ኩሉ ክገብር ቅሩብ ምኳኑ ኣስሚሩሉ።
ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፍጸም ዘሎ ገደብ ዘይብሉ ሰብኣውን ደሞክራስያውን ግህሰት መሪርዎም፡ ሰላምን ቅሳነትን ንምርካብ እግሮም ናብ ዝመረሖም ተሰዲዶም ካብቶም ውጻእ ምዓት ዕድል ጌሮም ንሃገረ ጀርመን ከባቢ ከለን አትዮም ንዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት ንምሕጋዝ ኩሉ ኣባል ውድብ ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ሕድሪ ዝገብሮ ዘሎ ተወፋይነት ብምንኣድ፡ ሕጂ ውን ከይሰልከኹም ብዝያዳ ግዜኹምን ጉልበትኩምን ከይበቀቅኩም ነዞም ስደተኛታት የሕዋትናን ኣሓትናን ክንሕግዞም ደጊመ ሓደራ እብል ክብል ኣቦ መምበር ንኡስ ጨንፈር ከለንን ከባቢኣን ኣተሓሳሲቡ።
ብዝተፈላለዩ ኣባላት ንዝቀረበ ለበዋታትን ጠቃሚ ሓሳባትን ድሕሪ ምስማዕ ስሩዕ ወርሓዊ ኣኼባ ብጽቡቅ ከምዝተዛዘመ ካብቲ ቦታ ዝመጸና ሓበሬታ ኣረጋጊጹ።
ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ!!
ዝኽርን ክብርን ንሰማዕታት ኤርትራ!!
ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ሕድሪ ክፍሊ ዜናን ባህልን
Short URL: https://english.farajat.net/?p=11061


text:
ደሞክራሲያዊ ፓርቲ ኦሮሞ ኣብ ከተማ ናዝሬት ኣብ ዝገበሮ ህጹጽ ውድባዊ ጉባኤ፡ ኣብ ኣወዳድባን ሕጊ-ስሪትን`ቲ ሓዲሽ ፓርቲ ብሰፊሑ ድሕሪ ምዝታይ ናብ`ቲ ውሁድ ፓርቲ ክጽንበር ምውሳኑ ኣፍሊጡ`ሎ።
ነቲ ውህደት ኣመልኪቱ ኣባል ማእከላይ ኮሚቴ ኦዴፓ ኣቶ ካሳሁን ጎፌ፡ ብዛዕባ`ቲ ሓዲሽ ዝቐውም ፓርቲ ሰፊሕ ክትዕን ዘተን ምክያዱ`ውን ንመንግስታዊ መሓ ሓቢሩ`ሎ።
ብተመሳሳሊ፡ ገዛኢ ፓርቲ ኣምሓራ ኣዴፓ`ውን ኣብ ከተማ ባህርዳር ኣብ ዘካይዶ ዘሎ ህጹጽ ውድባዊ ኣኼባ፡ ናብ ብልጽግና ፓርቲ ክጽንበር ወሲኑ`ሎ።
ሓዲሽ ዝተመስረተ ብልጽግና ፓርቲ፡ ናይ ጽልኢ ፓለቲካን ዝተዛብዐ ትካላዊ መሰረትን ንኸይነግስ ዕዙዝ ተራ ከምዝህልዎ`ውን ኣፍሊጡ`ሎ።
ኣቦ-መንበር ኣዴፓ ኣቶ ደመቀ መኮነን፡ ደሞክራሲያዊ ፓርቲ ኣምሓራ፡ ናብ`ቲ ውሁድ ፓርቲ ክጽንበር ከሎ፡ ንዝሓለፈ ታሪኹ ንምፍራስ ዘይኮነን፡ ዝነበርዎ ሓያል ጎንታት ንቀጻሊ ስንቂ ጌሩ ንምቕጻል` ምዃኑ ተዛሪቡ።


text:
ኣብ ክልል ኣምሓራ ዞባ ምዕራብ ጎንደር ከባቢ መተማ ህውከት ተፈጢሩ፤ ህይወት ሰብ ጠፊኡ፤ሰባት ካብ መንበሪኦም ተመዛቢሎም ኣለው።ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ትግራይን ብሄረሰብ ቅማንትን ዘተኮረ መጥቓዕቲ እንተኾነ እውን እቲ ዝኸፍአ ግን ኣብ ልዕል ተጋሩ እዩ ይብሉ ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረቦም ነበርቲ ምዕራብ ጎንደር።ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ነቲ መጥቓዕቲ ብምኹናን ናይ ክልል ኣምሓራ ላዕለዎት ሓለፍቲ ውልቀ ሰባት ኩነታት ንክርበሽ ኣመራርሓ ዝሃቡ ስለ ዝኾኑ ናብ ሕጊ ክቐርቡ ይግባእ ክብል ትርር ዝበለ መግለጺ ኣውፂኡ’ሎ።ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ሎሚ ኣብዘውፅኦ መግለፂ ድማ ኣርባዕተ ሰባት ከምዝተቐትሉ ብምሕባር ዝተሰምዖ ሓዘን ገሊፁ’ሎ።
ብቕድሚ ትማሊ ሶሉስ ድሕሪ ስዓት ኣብ ከተማ መተማ መጥቓዕቲ ከምዝጀመረ ዝገለፀ ወናኒ ናይ መስተ ግሮሶሪ ብሃንደበት ብሰንኪ ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ንህይወቱ ሃዲሙ ኣብ ወታደራዊ ካምፕ ከምዘዕቖበን ብፅባሒቱ ናብ ሱዳን ከምዝኣተወን ገሊፁ።ንብረቱ ከምዝተዘረፈን ከምዝተቓፀለን ሓቢሩ’ሎ።
ንብረቱ ከምዝተቓፀሎ ዝገለፀ ካልእ ወናኒ ሹቕ ኣብ ከተማ መተማ ዝተረፉ ኣባላት ስድርኡ ኣውፅኡና ይብሉኒ ኣለው፤መውፅኢ ግን የለን ኢሉ። "ዜጋታትና ኣባሪሮምና ሃገርና ዘይኮነት ሱዳን ድማ ብፅቡቕ ተቐቢሎምና’’ ክብል ገሊፁዎ።
መቃ ኣብዝብሃል ከባቢ ምዕራብ ጎንደር ነባሪ ዝኾኑን መሳርሕትና ኣስቴር ምስጋናው ዘዘራረበቶምን ኣቶ ሙሉጌታ እሸቱ ናይ ዘርኢ ምጥፋእ ገበን ይፍጸም ኣሎ ይብሉ።
ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ኢትዮጵያ መንነት መሰረት ዝገበረ ንተጋሩ ሓዊሱ ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ዝተፈላለዩ ብሄረ-ሰባት መጥቓዕቲ ተፈፂሙ ኣብ ልዕሊ ህይወትን ንብረትን ጉድኣት ምብፃሕ ልሙድ ዜና ከምዝኾነ ይገልፅ። "ብፍላይ ኣብ ክልል ኣምሓራ ካብ 2008 ዓ.ም ጀሚሩ ኣብ ልዕሊ ህይወትን ንብረትን ተጋሩ ዝበፅሐ ጉድኣት ከቢድን ብተደጋጋሚ ሕገ-መንግስታዊ ጥሕሰት እናተፈፀመን ይርከብ፡፡’’እቲ መግለፂ ብምቕጻል ሳላ ፃዕሪ በብከባቢኡ ዝርከብ ህዝቢ እምበር ዝኸፍአ ጉዱኣት ክበፅሕ ምኽኣለ ነይሩ ይብል።
ናብ ክልል ትግራይ ዝወስዱ መንገድታት መዕፃው ሓዊሱ ዝተፈላለዩ ኣጀንዳታት እናተቐረፁ ሰላምን ድሕነትን ህዝቢ ትግራይ ንምዝራብ ዘየቋርፅ ወፍሪ ቀፂሉ’ሎ ኢሉ ዝኸሰሰ መግለፂ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ናይዚ መቐፀልታ ዝኾነ ግፍዒ ኣብ መተማን ካልኦት ከባቢታትን ተፈፂሙ ይብል።
ክልል ትግራይ ኣብዞም ሽግር ዝተፈጥረሎም ከባቢታት ላዕለዎት ሓለፍቲ ዝኾኑ ውልቀሰባት ክልል ኣምሓራ እቲ ዕግርግር ንክፍጠር ኣመራርሓ ስለዝሃቡ ናብ ሕጊ ክቐርቡ ይግባእ ኢሉ’ሎ።ክልል ኣምሓራን ፌደራል መንግስትን ንሕገ መንግስቲ ይጥሕሱ ኣብ ልዕሊ ዘለው ሕጋዊ ስጉምቲ ክወስዱ እውን ፀዊዑ’ሎ ።
ናይ ኣምሓራ ክልላዊ መንግስቲ ኣማሲዩ ኣብዘውፅኦ መግለፂ ኣብ መተማን ሽንፋን ብዝተፈጥረ ግጭት ናይ ኣርባዕተ ሰባት ህይወት ምጥፍኡ ሓቢሩ’ሎ።ብሰንኪ እቲ ግጭት ጉድኣት ንዝወረዶም ከምዝሓዘነ ዝገለፀ እቲ መግለፂ እቲ ኣጋጣሚ ብምጥቃም እቲ ግጭት ህዝቢ ምስ ህዝቢ ብምምሳል ካብዚ ትርፊ ንምርካብ ዝግበር ፈተነ ፈረ ኣልቦ እዩ ክብል ጠቒሱዎ’ሎ።
ዛጊድ ዝወረደ ንብረት ዝተመዛበለን ህዝቢ ክንደይ ከምዝኾነ ዝተሓተቱ ሓላፊ ፖሊስ ኮሚሽን እቲ ክልል ኮሚሽነር ዘለኣለም ነዚ ዘፃሪ ጉጅለ ናብቲ ከባቢ ስለዝተልኣኸ ኣብ ውሽጢ ክልተ መዓልታት ዝተፃረየ ሓበሬታ ክነቕርብ ኢና ኢሎም።ነገራት ናብ ንቡር ምምላሶም እውን ሓቢሮም ኣለው።
ኣብ ዝሓለፉ ሰሙን ኣብ ወረዳ ቋራ ከተማ ጎለጎ መንነት መሰረት ዝገበረ መጥቓዕቲ ምፍፃሙ ይዝከር።ቅድሚ ክልተ ዓመታት እውን ኣሽሓት ተወለድቲ ትግራይ ካብ መተማን ከባቢኡን ናብ ሱዳን ሃዲሞም ነይሮም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ማሕበር ኤርትራውያን-ኣመሪካውያን ኣብ ኣትላንታ ጆርጅያ ንምሕዳስን ንምስፋሕን ኣብ ኣትላንታ ኣብ ዘካየዱዎ ገንዘብ ናይ ምውጻእ ምሸት ልዕሊ 63 ሽሕ ዶላር ኣዋጺኦም፣ ህቡብ ድምጻዊ ወዲ ትኳቦ ድማ ድሙቕ ምርኢት ኣቕሪቡ።
ማሕበር ኤርትራውያን-ኣመሪካውያን ኣብ ኣትላንታ ጆርጅያ ንምሕዳስን ንምስፋሕን ብ ቐዳም 26 ሚያዝያ ኣብ ኣትላንታ ኣብ ዝተኻየደ ልዕሊ 500 ኤርትራውያን ተቐማጦ ኣትላንታ ጆርጅያ ዝተሳተፉዎ ማዕከን ገንዘብ ናይ ምስሳን (ናይ Fundraising Raising) ዕዉት ምሸት ልዕሊ 63 ሽሕ ዶላር ገንዘብ
ማሕበር ኤርትራውያን-ኣመሪካውያን ኣብ ኣትላንታ ጆርጅያ ንምሕዳስን ንምስፋሕን ብ ቐዳም 26 ሚያዝያ ኣብ ኣትላንታ ኣብ ዝተኻየደ ልዕሊ 500 ኤርትራውያን ተቐማጦ ኣትላንታ ጆርጅያ ዝተሳተፉዎ ማዕከን ገንዘብ ናይ ምስሳን (ናይ Fundraising Raising) ዕዉት ምሸት ልዕሊ 63 ሽሕ ዶላር ገንዘብ ክዋጻእ ከሎ፣ ህቡብ ድምጻዊ ወዲ ትኳቦ ከኣ ድሙቕ ምርኢት ከምዘቕረበ ምንጭታት ኣሰና ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።
ተሳታፍነት ኤርትራውያን ተቐማጦ ኣትላንታ ጆርጅያ ኣብቲ ኣጋጣሚ ካብ ትጽቢት ኣዳላወቲ ንላዕሊ ኮይኑ፣ መጽንሒ መካይን (Parking) ጸቢቡዎም ክሳተፉ ዕድል ዘይረኸቡ ከምዘለዉ እቲ ሓበሬታ የመልክት።
ብመሰረት ‘ቲ ሓበሬታ፣ ኤርትራውያን ኣመሪካውያን ተቐማጦ ኣትላንታ ጆርጅያ ፖለቲካዊ ፍልልያቶም ብዘየገድስ ብስኒት ኣብቲ ኣጋጣሚ ምምሳዮም ኣብ ብዙሕ ምትእኽኻብ ኤርትራውያን ዘየጋጥም ኣብነታዊ ተመክሮ ከምዝነበረ፣ ብፍላይ ድማ እቶም ኣብ ናይ ካልኣይ ደረጃ ክሊ ዕድመ ዘለዉ ተማሃሮ ካብ ካልእ ጽልዋታት ነጻ ኮይኖም ርእሶም ክኢሎም ኣብ ዝወደቡዎ ጸወታ ኩዕሶ ሰኪዐት ክነጥፉ ምርኣይ ንወለዶም ተስፋ ዝሃበ፣ ነቲ ኣጋጣሚ ተወሳኺ ድምቀት ወሰኸሉ ፍጻሜ እዩ ነይሩ።


text:
ካናዳ ቆንስላዊ ኣገልግሎት ተጠቒሙ ንኤርትራውያን ንምክልኻል ሃገር ከዋጽኡ ንዝጎስጎሰ ዲፕሎማት ኤርትራ ተባርር
ቶሮንቶ--ሓደ ኤርትራዊ ዲፕሎማት ኣብ ቶሮንቶ ንኣህጉራዊ እገዳ ብምጥሓስ ንጨቓኒ ስርዓትን ሰራዊቱን ገንዘብ ከዋጽእ ስለዝሓዘቶ ካብ ሃገር ከተባርር ከምዝወሰነት ገሊጻ። መንግስቲ ካናዳ ብዝገበሮ መርመራ ሰመረ ገብረማርያም ዑቕባሚካኤል ዝተባህለ ቆንስል ካብ ኤርትራውያን ተቐማጦ ካናዳ ገንዘብ ክሽምጥጥ ከምዝጸንሐ ድሕሪ
ቶሮንቶ–ሓደ ኤርትራዊ ዲፕሎማት ኣብ ቶሮንቶ ንኣህጉራዊ እገዳ ብምጥሓስ ንጨቓኒ ስርዓትን ሰራዊቱን ገንዘብ ከዋጽእ ስለዝሓዘቶ ካብ ሃገር ከተባርር ከምዝወሰነት ገሊጻ።
መንግስቲ ካናዳ ብዝገበሮ መርመራ ሰመረ ገብረማርያም ዑቕባሚካኤል ዝተባህለ ቆንስል ካብ ኤርትራውያን ተቐማጦ ካናዳ ገንዘብ ክሽምጥጥ ከምዝጸንሐ ድሕሪ ምርግጋጽ ሎሚ ረቡዕ ንሃገሩ ክኸይድ ከምዝተኣዘዘ ተፈሊጡ።
ስርዓት ኤርትራ ንከም ኣልሸባብ ዝኣመሰሉ ምስ ኣልቃዒዳ ምትእስሳር ዘለዎም ዕጡቓት ብምድጋፉ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ልዕሊ እቲ ስርዓት እገዳ ስለዝወሰነ ነቲ ስርዓት ገንዘብ ምውጻእ ዘይሕጋዊ ኢዩ።እቲ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ጆን በይርድ ካናዳ ንጠቕላሊ ቆንስል ሰመረ መዝነቱ ብምንጻግ(person non grata) ንምጥራዙ ብዝቐልጠፈ ዝትግበር ስጉምቲ ከምዝወሰደት ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ሓቢሩ።
ሰመረ ሰነ 5(ድሕሪ ሰሙን) ፍርቂ መዓልቲ ካብ ካናዳ ክወጽእ ኣለዎ።ከምዚ ጉዳያት ልሙድ ብምኻኑ መንግስት ካናዳ ብዛዕባ ምጥራዙ ዝርዝር ሓበሬታ ኣይሃበን።ካናዳ ንኤርትራ ኣህጉራዊ እገዳን ሕጊ ካናዳን ከተኽብር ብተደጋጋሚ ክትሕብር ከምዝጸንሐት ገሊጻ።
ሚስተር በይርድ ናይ ሎሚ ተግባር ካብ ቃላት ንላዕሊ ገላጺ ዩ ክብል ተዛሪቡ።
ዘይሕጋዊ ምሽምጣጥ ገንዘብ፡ ካናዳ ከምዘይትጻወሮ እቲ ጥርዝያ ንስርዓት ኤርትራ መልእኽቲ ዘመሓላልፍ ኢዩ።
ጉዳያት ወጻኢ ካናዳ ንኤርትራ ብዲፕሎማስያዊ መገዲ ክህቦ ድሕሪ ዝጸንሐ መጠንቀቕታ ከምዝሰዓበ ድማ ተገሊጹ።እንተኾነ እቲ ቆንስል ካብ ኤርትራውያን 2ሚእታዊት ካብ ደሞዞምን ከምኡ እውን ካብ 300-500 ዶላር ንሰራዊት ከዋጽኡን ከገድድ ከምዝጸንሐ ቅድሚ ክልተ ቅነ ናሽናል ፖስት ኣቃሊዑ።
ኤርትራውያን ካናዳውያን እቲ ኣገባብ ምእካብ ገንዘብ ዘይሕጋዊ ኢዩ ብምባል ካብ ነዊሕ ኣትሒዞም ክጠርዑ ከምዝጸንሑ ተፈሊጡ።ጉጅለ ሰብኣዊ መሰል ኤርትራውያን ካናዳውያን ኣብዚ ቀረባ ጊዘ ነቲ ሸምጠጣ ገንዘብ ብዝምልከት ነቲ ኣቐዲሙ ናቱ ምክትታል ክገብር ዝጸንሐ ፖስትን ንጉዳያት ወጻኢን ሓዲሽ መረጋገጺ ከምዘረከበ ተመልኪቱ።


text:
ናብ ተስፋንኪኤል ገራህቱ፣ እንታይ ኢለ ቅጽል ከም ዝህበካ እኳ ኣይፈለጥኩን። ኣቶ ከይብለካ ናይ ኣቶታት ስራሕ ኣይትሰርሕን ዘለኻ። ኣብ ክንዲ ንደቀባት ኣኪብካ ብዛዕባ ሃገርን ህዝቢት ትመያየጥ፣ ንጽባሕ ንጉሆ ዘጣዕሰካ ሰብኣዊ ሕልናኻ ዘይቅበሎን ብታሪኽ ዘሕትተካን ተግባር ትገብር ከም ዘለኻ ፍለጥ። ጎረቤትካ ኮይነ መዚነካ’ሞ ከም ሓሰር ንፋይ ፈዃስካ ረኺበከ።ኣብዛ ኮሪዕና ዝተወለድናላ ኤርትራ መዕለቢ ንዘይብሎም: ብናይ መንነት ቅልውላውን ንዝሕመሱ ከም በዓል ሓድሽ ለገሰ ዝተባህሉ እኽብካብ በጋሚንዶታት ብምእካብካ፤ ከምኡ’ውን ኣምባሳደር ከይብለካ ብዘይካ 2% ገንዘብ ምውጻእ ምንም ናይ ዲፕሎማሲ ስራሕ ዘይትሰርሕ ብምዃንካ እየ። ስለዚ (ዓው ኢልካ ኣይትዛረብ እዝኒ ኣለዎ ገረብ) ከም ዝበሉዎ እቶም ለባማትን ለዋሃትን ኣቦታትና፣ እቲ ንዓይ ንምጽራፍ ኢልካ ንበዓል ሓድሽ ለገሰ ጸዊዕካ ዝገበርካዮ ናይ ጸርፊ ዕድመን ውራይን ሰሚዐዮ እየ። ምስ ሓድሽ ለገሰ ዝኣከብካዮምን ዝኣከብካየንን እንታይ ከም ዝበሉን ዝበላን ብዕለቱ በጺኡኒ ኢዩ። ሎሚ ኣብ ዓቕሊ ጽበት ህግደፍ ኣብ ዘለናሉ ግዜ ናይ ገለ ወይጦታት ብዙሕ ውረድ ደይብን ተኣንጎት ተሸብሸብን ክንርኢ ኢና።
ሓደ ካብቶም ዕምሪ ሓለቕኡ ኢሰያስ ንከናውሕ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ /ለንደን/ ከም ኳደረ ተላኢኹ ንሰባት ዘደናግር ዘሎ ነፋሒቶ ተስፋንኪኤል ገራህቱ ኢዩ። እዚ እሙን ወኪል ናይ ጥፍኣት ሓዋርያ ኢሳያስ ዝኾነ ኳደረ ብዕለት 19 ሰነ 2011 ንተኸተልቱ ጸዊዑ ኣኼባ ገይሩ ነበረ። ብዛዕባ እቲ ኣኼባን ዝነበረ ዝርርብን፣ ተራን ርእይቶን ናይቶም ተኻፈልቲ ከይተረፈ ኣብ መርበባት ኢንተርነት ተጻሒፉስ ንንባብ በቒዑ ኢዩ። ኣብዚ እቲ ክውስኸሉ ዝደለኹ ግን ብፍላይ ንዓይ ንሃብተማርያም ኣብርሃ ዝምልከት ብባዓል ሓድሽ ወዲ ኣይተ ለገሰ ዘረባ ስለዝነበረስ፣ ነቶም ተዛረብቲን ኣካቢኦምን ገለ ወስ ከብል ብዝብል እየ እዛ ንእሽቶ ጽሕፍቲ ናብ ደቀባት ኤርትራ ክዝርግሓ መሪጸ። ኣብቲ ናይ ዱሮ መዓልቲ ሰማእታት መአከቢ ዝተባህለ ኣጀንዳ ብዛዕባ ጉዳይ እገዳ ባይቶ ጸጥታን ምእካብ 2% ዝምልከት ምንባሩ ኣቐዲምና ሰሚዕና ኔርና ኢና።
እንተኾነ ንዓይ ንምጽራፍ ካብ ዝነበረካ ድጉል ባህጊ ተበጊስካ ብኣፈኛኻ ሓድሽ ለገሰ ክትብሎ ዝደለኻ ኢልካዮ ኢኻ። ወዮ ደኣ ብግዳም ግዳምካ ኮይንካ፣ ኣይ ካብ ታሪኽ ኣይ ካብ እምነት ናይታ ዝተወለድካላ ዓድኻ ሕምብርቲ ሓዲግ መዲግ ኮንካ’ምበር፤ ቀደም ዘበን ሓደ ካብቶም ለባማትን ጭዋታትን ደቂ ሕምብርቲ ኣቶ ኣባይ ተስፈ ዝተባህለ ወደባት ሕምብርቲ; ሓንጣል ዝተባህለ ወዱ ብሰብ ተቐቲሉ ከም ዝነበረ ከዘንትወልካ። እቲ ቀታሊ ተላኢኹ ደኣ እምበር ምንም ጽልኢን ቅርሕንትን ኣይነበሮን። ሓደ ከምዚ ከማኻ መታለሊ ኳደረ ግን ነቲ መስኪን ሰብ ንክቐትል ሰሓሒሉ ለኣኾ። ሰብኣይ በዓል ሕምብርቲ ሓንጣል ወዱ ምስ ተቐትሎ ኣብ ቀብሪ ከምዚ ክብል ኣልቂሱ ነይሩ ኢዩ’ሞ እስከ ጽን በል።
“ሓንጣል ወደይ መን ኢዩ ዝቐተሎ፣
ሓደ ለጒሙ ኣቐበሎ
እቲ መስኪናይ ተኲሱ ቀተሎ
እንተ ነቲ ገርሂ ኣምላኽ ይምሓሮ
ነቲ ርጉም ግን ኣራግሙኒ ቀባሮ፣ ኢሉ ኣልቀሰ።
እቲ ስርሑ ዘይገድፍ ሰማያዊ ሓይሊ ኣምላኽ ድማ ነቲ ገርሀኛ ልቕሶ ተገንዘበ። ወያ ተንኮለኛ ጥይት ለጒሙ ዘቐበለ ከኣ ኣብ መረብ ኣረና ዝተባህለ ቦታ ጭማራ ኣብ ሑጻ ተኺሉ ክዘልል ክብል ብልሒ ጭማር ናብ ከብዱ ኣትያ ቀተለቶ። በዚ ድማ ኣቶ ኣባይ ተስፈ በቲ ኣምላኽ ዘርኣዮ ተኣምር ንማርያም ሕምብርቲ ብዕራይ ወፈየላ። ስለዚ ነዊሕ ኣብ ዘይኮነ ግዜ ንስኻ ኣንታ ንሰባት እናሰሓልካ ንዑ ደኣ “ደገፍቲ ወያነ፣ ሰዓብቲ ወያነ” እንበልኩም ጽረፉ እናበልካን ንሰባት ናብ ጽልኢ ትሸሞም ዘለኻ ኳደረ ከምቲ በዓል ሕምብርቲ ዓድኻ ጭማራ ህዝቢ ኤርትር ናብ ከብድኻ ከም ትሽመም ካብ ሎሚ ተገንዘብ።
ኣብቲ ናይ ዕለት 19 ሰነ ዝነበረ ትያትሮ ብዘይካ እቲ ሓደ ግዜ ዓደይ ሓሊቦ፣ ጸኒሑ ከኣ ተኺሎ እናበለ ብቅልውላው መንነት ክሕመስ ዝነብር፤ ሎሚ እውን ካልእ ዓዲ ኣብ ዑና ዓንዶም ኣጸግዑኒ ዝብል ዘሎ ኣፈኛኻ ሓድሽ፣ ካብ ዓዲ እንግሊዝ ብሓሶት ናይ ዓይኒ ስንክልና ኣመኽንዩ ገንዘብ ሓራም ዝበልዕ ዘሎ ኢዩ። ሓድሽ ናይ ዓይኒ ስንክልና ኣለኒ እናበለ ቀትሪ ናብ ሓኪም ብምርኩስን ኣስተርጓሚን ኢዩ ዝኸይድ። ለይቲ ናብ ጓይላ ህግደፍ ክኸይድ ከሎ ክኣ ብከበሮ ኢዩ። እዚ ናይ ኣእምሮ ስንክልና ዘለዎ፣ መበቆል ትውልዱ ትግራዋይ ክነሱ ንሓቀኛ መንነቱ ሓቢኡ ንኣሕዋቱን ወገኑን ትግራዎት ክጸርፍ ይነብር ኣሎ። ከምታ ኣብ ክሳዳ ናይ ህግደፍ ቃጭል ኣሲርካላ ዝነበርካ ኣብ ክንዲ በስመ ኣብ ንግሆን ምሸትን ‘ወያነ…ወያነ’ ትብል ዝነበርት ጅሮም ዝተባህለት መሳርሒትካ ዝነበረት’ሞ ቅድሚ ሰለስተ ወርሒ ካብዛ ዓለም ብሞት ዝተፈልት፡ እነሆ ሓድሽ ለገሰ እውን ክሳብ ኣሰራ ዝስዕብ ናታ ወራስ ዓራት ኮይኑ ብስም “ወያነ” እናበለ ይጸርፍ ኣሎ።
እዚ ንቤት ጽሕፈትካ መኸወሊ ገይሩ ዝጸርፍ ዘሎ ውርደትኛ ሰብ ምዃኑ ኣብ ከተማ ለንደን ዝነብር ኩሉ ኤርትራዊ ዝፈልጦ ሓቂ ኢዩ። ኣብቲ ኣኼባኻ ንዓይ ንምጽላም “ሃብተምርያም ኣብርሃ ዝተባህለ 40 ሽሕ ዶላር ከውህበካ ንዓ ምሳና ኩን ኢሉኒ” ክብል ከም ዝተዛረበ ሰሚዐዮ። ኣቤት ጻዕዳ ሓሶት፣ ኣይኮነንዶ ብ40 ሽሕሲ ሓድሽ ወዲ ለገሰ ኣርባዕተ ዶላር እውን ዘይተውጽእ ምዃንካስ ኣብ ሙሉእ ዓዲ እንግሊዝ ዘሎ ሰብ ይፈልጠካ ኢዩ። እቲ ሃብተማርያምን ወያነን እናበለ ደጋጊሙ ዘቕረቦ ዘረባ ድማ ንዓይ የኹርዓኒ እምበር ኣየሕፍረንን ኢዩ፣ እቲ ምንታይ ኣጻርካን ኣንጻር እቲ ጉሒላ መራሒኻ ብክሬም ምልካይ መልክዑ ዝኾሓሕል ዘሎ ኢሰያስን ንክቃለስ ጀጋኑ ደቂ ትግራይ ብምርካበይ ኣዝዩ ኢዩ ዘሐብነኒ።
ነተን ምንም ንቕሓት ዘይብለን በዓል ሂወትን ዕንሹ (ሓብታ ንኣመሓዳሪት ከተማ ባጽዕ ፋና ተስፋማርያም) ዝተባህለትን ደቀንስትዮ መጫፍርቲ ምግባርካ ንዓይ ንሃገራዊ ሰብ ኣይገርመንን። እቲ ልቢን ወረጃነትን ዝጎደሎ ኣበሃህልአን ከኣ ንሰማዒ ዝግደፍ እምበር ኣነ ዝገልጾ ኣይኮነን። እዘን ኣተዓባብያ ዝበደለን ወይዘራዝር ህግደፍ ወዮ ደኣ ባህሊን ወረጀነትን ቀዳሞት ኣዴታተን ንየው ኢለንኦ’ምበር፣ እተን ለወሃት ኣዴታትሲ ንዝሓመመ ይበጽሓ፣ ንዝሓዘነ የጸናንዓ፣ ንዝጠመየ ይዕንግላ ወ.ዘ.ተ… ኢየን ዝነበራ። “ኣብ ዝኾነ ናይ ተቓወምቲ ጉዳያት ከይንካፈል፣ ኣብ መርዓታቶም ጸጉርና ኣይንቆነን፣ ኣንይትሓነን ከምኡ ድማ ኣብ ሓዘኖም ኣይንካፈል ኣይንብከ” ዝብል ዓሻ ዘረባ ዘሕፍር ኢዩ። እዚ ኣበሃህላ እዚ ኣብ ስነ ምግባር ኤርትራውያን ኣይነበረን ሎሚ እውን የለን። ከምዚ ዝኣመሰለ ኣብ ሓምሳታት ብልኡኻት ማሕበር ኣንድነት ተፈጺሙ ኢዩ። ሎሚ ከኣ ዝገደደ ብናይ ልቕብቃብ ፈትሊ ዝባኖም ክልግቡ ህርድግ ዝብሉ ከም በዓል ሓድሽ ለገሰ ይድገም ኣሎ። ቅድሜና ዝነበሩ ጀጋኑ ኤርትራውያን ብጸርፊን ሽምጠጣን ተዋሪዶም ነይሮም ኢዮም። እንተኾነ ህዝቢ ይስዕር እምበር ተሰኒፉ ስለዘይፈልጥ ኣብቲ ተባዕ ህዝቢ ኤርትራ ዘካየዶ ሃገራዊ ቃልሲ ክምስከር ይከኣል ኢዩ። ኣብ ልዕሊ በዓል ራእሲ ተሰማ፣ ሸኽ ኢብራሂም ሱልጣን ዓሊ፣ ወልደኣብ ወልደማርያም፣ ዓብደል ቃድር ከቢረ ወ.ዘ.ተ… ዝወርድ ዝነበረ ዘለፋታት ንዝክሮ ኢና።
ራእሲ ተሰማ በዓል ማዕረባ
ምስ ኣስላም ሳሆ ገይሩ ዘረባ
ምስ ኢትዮጵያ ግን ኣብዩ ዘረባ
ቆጽሊ ሓበነ ቆጽሊ ሓበነ
ቅራፍ ሽጉርቲ ቅራፍ ናይ ሽጉርቲ
ንተሰማ ዝወለደት ጓል ሕድርትና ሓንቲ
ይበሃል ከም ዝነበረ ከዘንትወልካ እደሊ። ከምኡ ድማ ንሃገራዊ ሸኽ ኢብራሂም ሱልጣን ዓሊ እቶም መናሸውቲን ከም በዓል ሓድሽ ለገሰ በጋሙንዶታትን ልኡኻት ማሕበር ኣንድነት ከምዚ ቢሎም ገጠሙሎም፦
ኢብራሂም ሱልጣን ወዲ ዓረብ
ብጉዳይ ኤርትራ ኣይትዛረብ
ኢብራሂም ሱልጣን መን ኢኻ
ዘይ ሱዳን ኢዩ ዓድኻ … ወ.ዘ.ተ
እናበሉ ኣብ ዘዕገርግርሉ ዝነበሩሉ እዋን፣ እቶም ሓርበኛታት ብፈኸራን ገዓሮን በጋሚንዶታት ክምህ ከይበሉ ኢዮም ተቓሊሶም እሞ፣ ሎሚ እውን ኣነ ሃብተማርያም ወደባት ኤርትራ በዚ ዝገበርካዮ ናይ በጋሚንዶታትን ብቅልውላው መንነት ዝተሓመሱ ሰባትን ቅጭጭ ኣይብለንን ኢዩ። ሃገራዊ ሰብ ንነብሱ ሓደ ግዜ እንተደኣ ወፍዩዋ ካልኣይ ምርጫ የብሉን’ሞ ኣነ’ውን ንህዝበይን ሃገረይን ቀደም እየ ተወፍየ። ቀዳሞት ሓርበኛታት ስለ ፍትሒ ቢሎም ኣብ ዝቃለስሉ ዝነበሩሉ እዋን፣ ጸርፊን ባጫን ጥራይ ዘይኮነስ ብጥይትን ቦምባን፣ ብበትሪን ስሚን ከይተረፈ ተፈቲኖምን ተሳሒቶምን ኢዮም። ታሪኽ ሓርበኛ ወልደኣብ ወልደማርያምን ዓብደልቃድር ከቢረን ህያው ምስክር ኢዩ። እቶም ቀዳሞት ወይጦታት፦
ወልደኣብ ወልደማርያም ዓዲ ግደፍ
ከም ዓብደልቃር ብጥይት ከይትቕዘፍ
ከም ወዲ ከቢረ ብምንሽር ከትቕዘፍ
እናበሉ ብልሒን ኣንፈትን ተቓለስቲ ንምጥፋእ ዘይፈተኑ ኣይኮነን።
ኣብ መዕጸዊ ናይ ሎሚ ጽሑፈይ ነቶም መጻኢ ዕድል ህዝቢ ኤርትራ ንምጽልማት ናይ ሓይሊ ኣቡኦም ዝስርሑ ዘለዉ መራሕቲ ህግደፍን መራሒኦም ኢሰያስን ብምድጋፍ መከራ ህዝቢ ተኻዕብቱ ዘለኹም ደቀባት መንገድኹም ንክትቅይሩ ሃገራዊ ምኽረይ ክልግሰልኩም እደሊ። ኣነን ከማይ ዝበሉ ተቓለስቲን ሎሚ እውን ሃገራዊ ግቡእና ንገብር ኣብ ዘለናሉ ግዜ፣ ኣዕናዊ ተራኹም ናብ ወለዶታት ንምምሕልላፍ መዛግብትና መመሊሱ ይመልእ ከም ዘሎ ከዘኻኽረኩም እመርጽ።
ዓወት ንተቓላሳይ ህዝቢ ኤርትራ
ውድቀት ንስርዓት ህግደፍ


text:
ቀ/ሚ ኃይለማርያም ደሳለኝ ‘መንግስቲ ምስ ህዝቢ ተሓባቢሩ ንሓይልታት ፀረ ሰላም ዘየዳግም ስጉምቲ ኣብ ምውሳድ ከምዝርከብ’ ገሊጾም። ኣብ ገለ ዞባታት ኦሮምያን ሰሜናዊ ጎንደርን ኣብ ዝተላዕሉ ግጭት፣ ኢድ ሓይልታት ጸረ ሰላም ከምዘለዎ’ውን እቶም ቀ/ሚ ሓቢሮም።
ማስተር ፕላን ኣዲሳበባን ጎረባብታ ዞባታት ኦሮምያን፣ ብደረጃ ረቂቅን ብልዝብ ህዝቢ ክማሓየሽ ዝኽእልን፣ ደገፍ ህዝቢ ዘይብሉ እንተኾይኑ ከይትግበር ይኽእል’ዩ ኢሎም ኣቶ ኃይለማርያም።
እቲ ጉዳይ ከም’ዚ ኮይኑ እናሃለወ እቲ ኣብ ገለ ከባቢታት ኦሮምያን ሰሜን ጎንደርን ዝተወለዐ ህውከት ብሓይልታት ጸረ ሰላም’ዩ ኢሎም።
ንሕቶ ህዝቢ ቅማንት ስዒቡ ኣብ ሞንጎ ንብሄራትን ብሄረ-ሰባትን ክልል ኣምሓራ ንምግጫው ዝተወለዐ ህውከት’ውን ኢድ ሓይልታት ጸረ ሰላም ኣለዎ ኢሎም እቶም ቀ/ሚ።
‘ሓይልታት ጥፍኣት ብቅድሚትን ድሕሪትን እናመርሑ ብርክት ንዝበሉ ንብረት ህዝቢን መንግስቲን ከምዘባርዑ ንፈልጥ ኢና። ዕጡቃት’ውን ንኣባላት ፀጥታን ካልኦት ኣባላት ማሕበረ-ሰብን ቀቲሎምን ጎዲኦምን’ዮም። እዚ ነገር’ዚ ፈፂሙ፣ፈፂሙ ክቅፅል ኣይኽእልን። መንግስቲ ንሕጊን ሕገ-መንግስታዊ ስርዓትን ክሕሉን፣እዚ ሕቶ ህላውና ዝኾነ ከኽብርን ሓላፍነቱ ክዋፃእን ይግባእ። ክህውኽ ንዝደሊ ሓይሊ ምስ ህዝቢ ኮይንና ንሕጋዊ ስጉምቲ ብዘይምሕረት ንወስድ ምኻና በዚ ኣጋጣሚ መልእኽቲ ከሕልፍ ይደሊ’ በሉ እቶም ቀ/ሚ።
መንግስቲ፣ ኣብ ልዕሊ ንኢትዮጵያ ንምህዋኽ ዒላማኦም ንዝገበሩ ሓይልታት ጸረ ሰላም ተሪር ስጉምቲ ከምዝውሰድ’ውን ቀ/ሚ ኃይለማርያም ጠቂሶም’ለው።
እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፣ ምምሕዳር ኣዲሳበባ ሎሚ ኣብ ዝዘርገሖ መግለፂ ‘ቤት ፅሕፈት ማስተር ፕላን ኣዲሳበባን ዞባታት ኦሮምያን፣ ካብ ዓሚ ጀሚሩ ስርሑ ከምዘቋረፀ’ ገሊፁ’ሎ። እቲ ውጥን ድጋፍ ህዝቢ ዘይረክብ እንተኾይኑ ኣይትግበርን ንዝብል መርገፂ ክልላዊ መንግስቲ ኦሮምያ ደጊሙ’ሎ ምምሕዳር ኣዲሳበባ።


text:
ሓንቲ ሽማግለ ህዝቢ ንሃገራዊ ጉባኤ – ስዊዝ፡ በቶም ካብ ከተማታት በርን ፡ ኒው-ሻተል፡ ሶሎቱን፡ ኣራው፡ ቮ(Vaud)፡ ጀነቭ፡ ባዝል፡ ዙሪክ፡ ሉዘርን፡ ሽዋይዝ፡ ሉጋኖን ፍሪቡርግን ዝመጹ፡ ኣብ ተቓዉሞ ደንበ ዘለዉ ኤርትራዉያን፡ ብ 27 ለካቲት 2011 ቖይማ። ኣብዚ ኣኼባ’ዚ፡ እቶም ዝበዝሑ ተሳተፍቲ መንእሰያት እዮም ነይሮም።
እቲ ትማሊ ኣብ ትሕቲ “ንቕሎ ንሓድሽ ሓርነት” ዝብል ቴማ ዝጀመረ፡ 2ይ ጉባኤ ዓለምለኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ ሎሚውን ብርሱን ሃዋሁ ቀጺሉ ውዒሉ።
ሎም መዓልቲ መጋቢት 11 2011፡ ዓለምለኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ ካልኣይ ዓመታዊ ጉባኤኡ ኣብ ትሕቲ “ንቕሎ ንሓድሽ ሓርነት” ዝብል ቴማ ኣብ ከተማ ላስ ቬጋስ ብክብ ዝበለ ድምቀት ተኸፊቱ።
እቲ ብስም ማሕበር መንእሰያት ዝፍለጥ http://www.ypfdj.com/ ናይ መበል ሻብዓይ ዓመት ጉባኤኡ ንሚያዝያ 2011 ኣብ ኖርወይ ንኽገብር እሻባሸብ ከም ዘሎ፡ ርጉጽ ሓበሬታ ዘለዎም ምንጭታትና ሓቢሮም፡፡
ሽማግለ ንሃገራዊ ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ናይ ዝሓለፈ ክልተ ኣዋርሕ መደብ ስርሑ ድሕሪ ምግምጋም ህዝባዊ ኣኼባ ንምጽዋዕ መደባቱ ሰሪኦዑ ኣብ ምንጣፍ ይርከብ።
ትማሊ ቀዳም ታሕሳስ 18/2010 ካብ ሰዓት 2፡00 – ክሳብ 6፡30 ድ፡ቀ ኩሉ ደላይ ፍትሕን ሰላምን ዝኾነ ኤርትራዊ ኣብ ኮሎምቦስን ሲንሲናትን ካልኦት ንኣሽቱ ከተማታት ኦሃዮን ዝነብር ነቲ ሓያል ቁርን በረድን ተጻዊሩ ብጉዳይ ሃገሩ ክዝቲ ምዕባለ ኮሚሽን ክከታተልን ንመጻኢ ጉዕዞኡ ሓሳቡ ከፍስስን ብኣዝዩ ዘሐብን ቁጽሪ ንርባዕተ ሰዓት ዝኣክል ክዝቲ ዉዒሉ ።
ድሕሪ ናይ ዝሓለፈ ሓምለ 2010 ዋዕላ ፣ ደላይ ለውጢ ኤርትራዊ ብጉዳይ ተመዲቡ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤ ክዝቲ በብዓዱ ኣኼባታት የካይድ ኣሎ።
ዝሓለፈ ቀዳም ሕዳር 20 ጥቅምቲ 2010 ኣባላት ኮሚሽን ንሃገራዊ ዋዕላ ንህዝቢ ቦስቶንን ከባብን ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዶም።
ከምቲ ኣብ ኩሉ ኩርንዓት ዓለም ዝካየድ ዘሎ መደባት ህዝባዊ ኣኼባታት ብኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራሲያዊ ለዉጢ፣ ኣብ ኦታዋ ዋና ከተማ ካናዳ ብዕለት 6 ሕዳር 2010 ዓ.ም፣ ዕዉት ኣኼባ ብኣባል ኮምሽን ኣቶ ክብሮም ደብሩ ተኻይዱ።
ኣዋሃሃዲት ሽማግለ ስቱትጋርትን ከባቢኡን በቲ ኣቐዲማ ብኣባላትኮምሽ ሃገራዊ ጉባኤ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ብጉዳይ ጠቕላላውጽኢት ሃገራዊ ዋዕላን፣
በቲ ለባማትን ከኢላታትን ሃገራዉያን ባይታ ዘተ ዘጣጥሑልና ተጠቒምና ኣሰር ናታቶም ሒዝና ይሓይሽ እንብሎ ኣካይዳ እዋናዊ ቃልሲ ክንዝቲ ኣብዚ ምብቃዕና ሓጎስ ኩልና ምኻኑ ንኣምን ።
ዝኽበርኩም ኣሰናዳእቲ መስራቲ ጉባኤ ማሕበር ኣካለ ስንኵላት ቺካጎ ሰሜን ኣሜሪካ፡ ሎሚ ነቲ ኣብ ሓጺር ግዜ፡ ግን ነዊሕ ጉዕዞ ዝኸደ፡ ከቢድ ስርሓት ዝተዓመመሉ፡ ዓብይ ሃገራዊ ሓላፍነት ዝተሰከመ፡ ብቀረባ ነቶም ንማሕበር ኣካለ ስንኵላት ኤርትራ ንምሕጋዝ ማሕበር ንምትካል ከይተሓለሉ ዝጸዓሩ ብፍላይ
ፍሉይ ጉባኤ! “እቶም ቀንዲ እዋናውያንን በዳህትን ዛዕባታት ኤርትራ” ኣብዚ ጉባኤ ብፍሉይን ንኣታሓሳስባና ብዝብድህን ኣገባብ ክቐርቡ ስለዝኾኑ፥ ተኻፈልቱ ንኽትኮኑ ስድሪ ብኽብሪ ትዕድመኩም። ዕምቖት ዘለዎ ትንተናን፡ ክትዕን፡ ፍልጠት ዝመልኦ መግለጽን ክቕርብ እዩ።
ካብ ህጹጽ ጉባኤ ናይ መስከረም 2007 ንነጀው ዝቐረቡ ጸብጻብ ስርሓትን ቁጠባዊ ትሕዝቶ ሰልፍን ብጉባኤ ምስጸደቐ፡ ጉባኤ ኣብ`ዞም ዝስዕቡ ሰነዳት ሰለፊ ምምሕያሽ ጌሩ።
ንስዋኣትናን ብሂወት ንዘለናን ወኪሎም ኣብነት ኮይኖሙና ዘለዉ ብስም 3ይ ጉባኤ ክብርን ሞጎስን ይብጽሓዮም።
ኤህም ጨንፈር ሰሜን ኣመሪካን ካናዳን ሳልሳይ ዓመታዊ ጉባኤኡ ብዓወት ብዕለት 5ተ ሓምለ 2008 ኣብ ዋሽንግቶን ዲሲ ኣቃኒዑ።
ሳልሳይ ጉባኤ ሰደኤ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሓምለ 2008 ኣብ ሃገር ጀርመን ኪካየድ ምዃኑ ንኹሉ ብኩነታት ሰደኤ ክግደስ ዝጸንሔ ዜጋ ክንሕብር ንፈቱ።
ቃል ኣቦ-መንበር ተጋ. ኣድሓኖም ገብረማርያም ኣብ 2ይ ውድባዊ ጉባኤ ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ !!
ሰሚናር ኣብ ስቶክሆልም – ብሰልፊ ደሞክራሲ ኤርትራ፡ (ኣካል ህጹጽ ጉባኤ ናይ መስከረም 2007 ): ኣርእስቲ ዘተ፡ ቅልውላው ኤርትራን፡ ግደ ፖለቲካውያን ሓይልታትን ! (ህግደፍን፡ ተቓወምትን)
ሰልፊ ደሞክራሲ ኤርትራ(ሰደኤ)፡ ብሰንኪ ገለ ክፋል መሪሕነቱ ዝወሰዶ ውሳነ ሰልፊ ንኢትዮጵያ ብምእታው ዘጋጠሞ ዉሽጣዊ ቅልውላው ንምፍታሕ ዝጸውዖ ህጹጽ ጉብኤ ብዓወት ዛዚሙ፡፡ ኣብዚ ብዕለት 21-22 መስከረም ኣብ ሃገረ ጀርመን ከተማ ፍራንክፈርት፡ ካብ ጀርመን፡ ስዊድን፡ ስዊዘርላንድ ዝመጹ ልኡኻት ብኣካል ክሳተፉ እንከለው፡ ካብ ኣመሪካ፡ ደቡብ ኣፍሪቃን ብመልኽትታቶም ደገፎም ኣረጋጊጾም፡፡ (ስእላዊ መግለጺ ጉባኤ You Tube ኣብ ታሕቲ ተመልከቱ)
ኣባላት ኤምዲሰመውን ነቲ ኩሉ ኣብ ሃገርና ሰፊኑ ዝርከብ ዓመጽን ጎነጽን ወጊድ ኢልኩም፣ ነዛ ካልኣይቲ፣ ምርጫ ክብረት፣ ርትዒ፣ ሰላም፣ ሃገራዊ ዕርቂ፣ ብልጽግና፣ ሕድሕዳዊ ምክብባር ብምምራጽ ትቃለሱ ብምህላውኩም፣ ህዝብኹም ተሓቢኑልኩም ከምዘሎ፣ ንሕና እዞም እንፈልጥን ኣብ መንጎኡ እንርከብ ውልቀ ሰባት ንምስክር ኣሎና። ኣጆኹም ኣጆና
ኣብ ኤርትራ ፍትሕን ዴሞክራስን ንኽሰፍን፡ ነቲ ንህዝብና ዓፊኑ ሒዙ ዘሎ ሕጊ ኣልቦ ስርዓት ህግደፍ ብዴሞክራሳዊ ኣገባብ ንምልዋጥ እትገብሮዎ ዘተይተሓለለ ቃልሲ ብልቢ ንንእድ፡፡ ካብ ፓልቶክ (Paltak), ..ኣዳራሽ ” Eritrean room for strong and united opposition “
ሰደኤ ጨንፈር ጀርመን ንህሉዊ ጸገማት ሰልፊ ደሞክራሲ እትፈትሕን ህጹጽ ጉባኤ ንምክያድ እተሳልጥን ፡መሰጋገሪት ኮሚተ ብምምራጽ ኣኼባኡ ብዓወት ኣቃኒዑ።


text:
ጅግና ሓርበኛ ኢዮብ ብስራት ኣብ ልብና ንዘልኣለም ክትነብር ኢኻ
ሓርበኛ ተጋዳላይ ኢዮብ ብስራት ድሮ ካብ ዝስዋእ 6 ዓመታት እነሆ ሓሊፉ። ብጻይ ኢዮብ ብዕለት 24 ታሕሳስ 2009 ኢዩ ተሰዊኡ፡ ብዕለት 07 ጥሪ 2010 ከኣ ብብጾቱን ፈተውቱን ከምኡ’ውን ብኣማእት ዝቝጸሩ ሃገራውያንን ተዓጂቡ ብዓቢ ስነ ስርዓትን ዝተፈነወላ ዕለት ኢያ።
ብጻይ ኢዮብ፣ ካብ ግዜ ንእሰነቱ ኣትሒዙ ክሳብ ዕለተ መስዋእቱ፣ ልዑል ፍቕሪ ህዝቡን ሃገሩን ተዓጢቑ፣ ንነብሰይ ይጥዓመኒ ከይበለ፣ ኣብ ቃልስና ሓደ ካብ’ቶም ልሉይ ግደ ዘበርከቱ ጀጋኑ ሓርበኛታት ሃገርና ኢዩ። ግደን ታሪኽን እዚ ምቕሉል ተቓላሳይ ንድሕሪት ምልስ ኢልና ክንግምግም እንከሎና: ውድብና ግ.ሃ.ድ.ኤ ዘይትካእ ዓቢ ኣብነታዊ ተቓላሳይ ከም ዝኸሰረ ንርኢ ። እዚ ዓቢ ክሳራ እዚ ግን አብ ውድብና ጥራሕ ተሓጺሩ ዝተርፍ ዘይኮነስ፡ መንጸብረቅትኡ አብ መላእ ደምበ ተቓውሞን ብዓቢኡ ድማ ኤርትራ ሃገርናን ህዝባን ዓቢ ምኩር ሃገራዊ ተቓላሳይ ከም ዝኸሰረት ብዙሓት ሃገራውያን ዝሰማምዕሉ ጉዳያ ኢዩ ዝብል እምነት ኣሎና። ብጻይ ኢዩብን ካልኦት ጀጋኑ ስዉኣትና ዘበርከትዎ ልዑል ሃገራዊ ኣስተዋጽኦ ንወሎዶታት ተዘኪሩ ክነበር ምዃኑ ፈጺምና ኣይንጠራጠርን።
ጀጋኑ ስዉኣትና ዝተቓለሱሎም ዕላማታትን ራኢታትን ናብ ሸቶኦም ንክበጽሑ መብጻዓ ኩሉ አባል ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ምዃኑ ብምርግጋጽ፡ ነዚ መብጻዓ እዚ አብ ማዕርፍኡ ንምብጻሕ ሓያል ቃልሲ ዝጠልበና ምዃኑ ርዱእ’ኳ እንተኾነ፡ ኣብ’ዚ ዘለናዮ ዝተሓላለኸ ናይ ቃልሲ ህሞት ግን፡ ከም ኢዮብ ብስራት ዝኣመሰሉ ሓድነታውያን መራሕቲ ክፍለዩኻ ግን ነቲ እተካይዶ ቃልሲ ክሳብ ክንደየናይ ከቢድ ከም ዝገብሮ ንኩሉ ተቓላሳይ ብሩህ ኢዩ።
ቅሰን ኩቡር ብጻይናን ኣብነታዊ መራሒናን ኢዮብ ብስራት፣ ብጾትካ ብዙሕ መጻወድያታትን ውዲትን ሰጊሮም፣ ኣብ’ቲ እስኻን ኩሎም መትከላውያን ብጾትካን ዝተኸልኩሞ ዕላማታት ቀጥ ኢሎም ምእንቲ “ድሕነት ህዝብን ሃገርን” ከይተሓለሉ ይረባረቡ ኣለዉ። ነቲ ብሓባር ዝተላምናዮ ሃገራዊ ዕላማታት ኣብ መዓርፍኡ ከነብጽሖ ምዃንና ድማ መብጻዓና እነሆ ነሐድስ ። ብኣካል’ኳ እንተ ተፈለኻና፡ እቲ ዝገበርካዮ ልዑል ሃገራዊ ኣስተዋጽኦ ንዘልኣለም ተዘኪሩ ክነብር ኢዩ።
ክብርን ዝኽርን ንኹሎም ጀጋኑ ስዉአት !!
“ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ”
ፈጻሚ ኣካል ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ
ዕለት፡ 24-12-2015
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10046


text:
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ስልጣን ካብ ዝመጽእ ጀሚሩ በብእዋኑ እናሻሕከረ ክመጽእ ዝጸንሐ ፖለቲካዊ ኩነታት ኢትዮጵያ፡ ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ሕዳር ናብ ዝለዓለ ጥርዙ በጺሑ ክሳብ ኣብ ብረታዊ ጎንጺ ተበጺሑ ኣሎ። በዚ ኣጋጣሚ ውድብ ኤስደለ ከም ፈታዊ ህዝቢ ኢትዮጵያ መጠን ዝተሰመዓና ዓሚቕ ሓዘን እናገለጽና ከም ደለይቲ ሰላምን ሰናይ ጉርብትናን ከኣ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን ኩነታት ነንሕድሕዱ ብሓውን ዓረርን ክጣፋእ ረብሓ የብልናን እሞ ፖለቲካዊ ፍልልያቶም ብሰላማዊ መንገዲ ክፈትሑ ምሕጽንታና ነቕርብ።
እዚ ኣብ ኢትዮጵያ ተኸሲቱ ዘሎ ኲናት ሕድሕድ ብቐንዱ ንኢትዮጵያውያን ዝምልከት ሕማቕ ኣጋጣሚ እኳ እንተኾነ፡ ናይቲ ብዘይካ ኣብ ህውከት ኣብ ሰላም ክነብር ዘይክእል ርእሰ ፋሺሽቲ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ግሉጽ ኢድ ኣእታውነት እውን እናሓዘንና ንርኢ ኣለና። ብክፋእን ቅርሕንትን ዝተላዕጠጠ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ‘ጸወታ ተወዲኡ” (Game Over!”) ዝብል ሕልሙ ህያው ክገብር ኣብ ልዕሊ ልዑላዊት ኢትዮጵያን ብሄራታን ኢድ እናኣእተወ ሓዊ ወሊዑ ኣሎ። በዚ እኩይ ውዲት ስርዓት ህግደፍ ህዝቢ ኤርትራ ተገዲዱ ናብ ኲናት ዝኣትወሉ ኣጋጣሚ እውን ዕጹው ኣይመስልን እሞ ብዓንተብኡ ንሙሉእ ህዝቢ ኤርትራ እዚ ዝስዕብ ህጹጽ መልእኽቲ ከነመሓላልፍ ንደሊ።
ዝኸበርካ ኣብ ውሽጥን ወጻእን እትርከብ ህዝቢ ኤርትራ! ናይ’ዚ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ዝርአ ዘሎ ኲናት ቀንዲ መሳወሪ እቲ ንሰላሳ ዓመታት ድከትካ ዘስተየካ ባዕሉ ስልጣን ዝተቖጻጸረ ፋሺሽቲ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ስለ ዝኾነ ሕጂውን ኣብ ዘይምልከተካ ኲናት ከእትወካ እቶም ዝርካቦም ኣብ ውሽጢ ዓዲ ተሪፎም ዘለዉ መንእሰያት ክገፍፍ ከምዝቐነየ ተዓዚብና ኣለና። ንሕና ኤርትራውያን ዘዝዓኾኸ ኣብ ድፋዓት ብጥይት ክምንጠል ዝተፈረድና ኣይኮንናን። እቲ ጽቡቕናን ክብረትናን ዘይወሓጠሉ ዘራጊቶ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ሓንሳብን ንሓዋሩን ካብ ስራሕ ደው ከም ዝብል እንተዘይጌርና ኣብ ሃገርና ይኹን ኣብ ጎረባብትና ሰላም ዝበሃል ነገር ክመጽእ ይኽእል እዩ ኢልና ኣይንርእን። ሓይልታት ምክልካል ሃገርና ኤርትራ ብረትካ ኣንጻር እቲ ወግሐ ጸብሐ ኣብ ኲናት እናደቕደቐ ብሩህ መጻኢ ዕድል ከይህልወካ ዝገብር ሰሎ ሰርዓት ህግደፍ ኣቕንዓዮ። ኣብ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ታሪኻዊ ተራኻ ተጻወት። ኢሰያስ ኣፈወርቅን መጋብርቲ እከዩን ደመኛታት ጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ እዮም።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣሕመድ ምስ’ዚ ደመኛ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ ዝኾነ ፋሺሽታዊ መራሒ ግሉጽ ዘይኮነ ውዕላት እናኣተወ ንሉዑላውነት ኤርትራን ህዝባን ዝፈታትን ተርእዮታትን በጨቕታታትን ንርኢ ኣሎና። ምስ ድምጺ ህዝቢ ኤርትራ ዝረገጸን መባእታዊ ሰብኣዊ መሰላት ህዝቢ ኤርትራ ዝገሃሰን ኢሰያስ ኣፈወርቂ ዝግበር ስምምዓት ንረብሓ ኤርትራን ህዝባን ክኸውን ከምዘይክእል እምነትና እዩ። ሎሚ ንስርዓት ህግደፍ ዝድግፍ ኣካል ስቓይን መከራን ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ምንዋሕ ዓቢ ተራ ስለ ዝህልዎ ኣብ መስርዕ ጸላኢ ዝስራዕ ምዃኑ ዘማትእ ኣይኮነን። እዚ ንሰምዖን ንሪኦን ዘለና እናጎልሐ ዝኸይድ ዘሎ ምልክታት እውን ልዑላውነትና ንሓደጋ ዘሳጥሕ ምዃኑ እዩ። ሕጂ ኣብዚ ዉዑይ ኩነታት ድማ ኢሰያስ ኣፍወርቂ ኣብ ጎድኒ ፈደራላዊ መንግስቲ ኮይኑ ጸረ ህዝቢ ትግራይን መሪሕ ውድቡን ደው ምባሉ ኣትሪርና ንኹንኖ ጉዳይ እዩ።
ህዝቢ ትግራይን መሪሕ ውድቡን ኣብ ልዑላውነት ህዝቢ ኤርትራ ንሓደ መዓልቲ እውን ተወላዊሎም ኣይፈልጡን። ምእንቲ ሃገራዊ ነጻነት ህዝቢ ኤርትራ ዝኸፈልዎ መስዋእቲ እውን ኣብ ታሪኽ ህያው ኮይኑ ክነብር እዩ። ንሕና’ውን ህዝቢ ትግራይ ብደሙን ኣዕጽምቱን ዘረጋገጾ ብሔራዊ መሰሉ ክኽበረሉ ኣብ ዝገብሮ ህዝባዊ ቃልሲ ኣብ ጎድኑ ምህላውና ከነረጋግጽ ንደሊ። ብሓፈሽኡ ከኣ ህዝቢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ካብ ኲናትን መከራን ሓለፋ ዝኸፈለ ስለ ዝኾነ ደጊም ውግእን ወረ ውግእን ይኣክል። ፍልልያትና ክንፈትሕ እውን እንተዘይከኣልና ብሰላማዊ መንገዲ ንምምሕዳሩ ልቦና ከነጥሪ ይግባእ ንብል።
ኲናትን ህልቂትን ይኣክል
ሰላምን ርግኣትን ንውጹዓት ህዝብታት
ዝኽርን ክብርን ንሰማእታትና
ፈጻሚ ቤት ጽሕፍተ ኤስደለ - 7 ሕዳር 2020


text:
ብዛዕባ ኣርት ላብ ግኔስታ
ክሳዕ 2019 ኣብዚ ከባቢ ዝርከቡ ሓደስቲ መጻእተኛታትን ሽወደናውያን መንእሰያትን ብስርሓት ስነጥበብን ኣብዚ ኣብ ከባቢ ግኔስታ ዝነጥፉ ሲቪላዊ ሕብረተሰብን ብሓባር ብምዃን ባህላዊ ንጥፈታት ዘካይድ፡ ሞመንቱም ግኔስታ ዝበሃል ሓደ ፕሮጀክት፡ ከነካይድ ኢና። አብ ጥበብ ተገዳስነት ዘለካ እንተኾንካን ወይ ከአ ብገለ መገዲ ክትሳተፍ ድሌት ዘለካ እንተኾንካን፡ ደሃይና ግበር!
ኣብ ዓውደ ኣዋርሕና (ብቛንቃታት ሽወደንን እንግሊዝኛን ጥራይ) ምርኢት እነካይደሎም እዋናት፡ እንጅምረሉን እንዓጽወሉን ሰዓታት፡ ከምኡን እንታይ ነካይድ ከምዘለና ዝሕብር ክትርኢ ትኽእል።
መእተዊ፡ ወትሩ ካብ ክፍሊት ነጻ እዩ።
ኣድራሻ: Art Lab Gnesta, Bryggerihuset, Bryggargränd 4, 646 31 Gnesta
እንረኽበኩም ሰባት
ሲግነ ዮሃንስሰን
ኢ-መይል signe.johannessen@artlabgnesta.se, ተለፎን 070 877 63 85
ኤሪክ ሮረን
ኢ-መይል erik.roren@artlabgnesta.se, ተለፎን 070 421 93 38
ኣርት ላብ ግኔስታ፡ ሓደ ኣብ ሞንጎ ጥበብን ሕብረተሰብን ክህሉ ብዛዕባ ዝኽእል፡ ፈተነ መላግቦ ዝኾነ ቦታ እዩ።
ኣብ መንጎ ጥበብን ስነ-ጥበባውያንን ርክብ ንኽህሉ ባይታ ነጣጥሕ፡ ኣብ ሞንጎ እቶም ኣብዚ ከባቢ ዝነብሩ ሕብረተሰብ፡ ኣብያተ ትምህርቲ፡ ከምኡ’ውን ምስ ጥበብ ወይ ምስ ሕቶታት ሕብረተሰብ ምስ ዝዓዩ፡ ዞባዊ፡ ሃገራ’ውን ዓለምለኻ’ውን። ኣብቲ ኣብ ግኔስታ ዝርከብ ናይ ቀደም ቤተቡን፡ ኣብቲ ስቱዲዮ፡ መኣከቢ ኣዳራሽን መርኣዪ ኣዳራሽን ዝርከበሉ ቦታ ኣብኡ ኢና ዘለና።
ምርኢታት፡ ዓውደ መጽናዕቲ፡ ሕትመታት፡ ዝርርብን ገለ ካልእ ንጥፈታትን ኣብ ውሽጢ እዚ ዘለናዮ ቤት ይኹን ኣብ ካልኦት ወግዓውያን ኣባይቲ ከምኡውን ኣብ ናይ መሻርኽትና አደራሻት ንገብር። አብቲ ናትና መደብ፡ ስነ-ጥበበውያን ዓዲምና፡ እዚ ዘመንን ብድሆታቱን ብዝምልከት ነቲ ዝግበር ዝርርባት ነዳዲ ዝውስኽ፡ ሓድሽ ጥበብ ክመራመሩን ክምህዙን ንገብር።
እቲ ናይ ምርኢታት መደብ፡ ብስርሓት እቶም ዕዱማት ስነጥበባውያን ዝምእከል ኮይኑ፡ ካብቶም ቀወምቲ ነበርቲ ህዝቢ ግኔስታ ብምብጋስን ንናይ ደገ’ውን ግቡእ ቈላሕታ ብምግባርን ኢና ማእከል ፍርያት፡ ኣቀራርባን ዘተን ኴንና እነገልግል።


text:
አብ ኢትዮጵያ ድርቂ ምስተኸሰተ ዕለታዊ ህጹጽ ረድኤት ኣብ ምቕራብ የተኩር ዝነበረ ኣሰራርሓ ናብ ዝተማልአ ናይ ሓደጋ ምኽልኻል ስራሕን ኣመራርሓ ምስግጋር ኣድላዩ ምዃኑ ቤት ምኽሪ ሚኒስትራት ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።
ቤት ምኽሪ ሚኒስትራት ኢትዮጵያ ኣብዚ ሰሙን'ዚ ኣብዘካየዶ ህጹጽ ኣኼባ ዝተዋደደ፣ኣብ ተሓታትነት ዝተመስረተን ዘይምእኹል ናይ ኣሰራርሓ ስርዓትን ብምዝርጋሕ ቅድሚ ሓደጋ፣ኣብ እዋን ሓደጋን ድሕሪ ሓደጋን ክውሰዱ ዘለዎም ስጉምትታት ኣብ እዋኑን ብዝተማልአን ምውሳድ ከምዘድሊ ኣፍሊጡ።
እቲ ትካል ዝምስረተሉ ዋና ምኽንያት ክበጽሕ ንዝኽእል ጉድኣት ኣብ ምጉዳልን ንዝምልከቶም ኣካላት ንምስታፍን ምዃኑ'ቲ ቤት-ምኽሪ ሓቢሩ።
እቲ ቤት ምኽሪ ከምዝገለጾ ክሳብ ሎሚ ዝነበረ ኣሰራርሓ ብዋናነት ሓደጋ ድርቂ ምስተፈጥረ ናይ ህጹጽ እዋን ረድኤት ብምቕራብ ህይወት ኣብ ምድሓን ዘተኮረ ነይሩ።እዚ ዝጸንሐ ኣሰራርሓ ናብ ዝተማልአ ናይ ሓደጋ ምኽልኻል ስርዓት ኣመራርሓ ምስግጋር እዋኑ ስለዝኾነ እዩ ይብል መግለጺ ቤት ምኽሪ ሚኒስትራት ኢትዮጵያ። እቲ ዝተመስረተ ትካል ብኮሚሽነር ዝምራሕ ምዃኑ'ውን ተፈሊጡ'ሎ።
ናይ በልጊ ዝናብ ብምጥፍኡን ኤል ኒኞ ብዘስዓቦ ድርቂ ምኽንያት ኣብ ኢትዮጵያ ህጹጽ ረድኤት ናይ ዘድልዮም ሰባት 8.2 ሚሊዮን በጺሑ’ሎ፤እዚ ኣሃዝ ክውስኽ ከምዝኽእል እውን ይግመት።


text:
Radio Erena: 29 April 2018
መንግስቲ ኤርትራ ናብ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ሕብረት ኣፍሪቃ ዘቕረቦ ጸብጻብ ግዚኡ ዝሓለፎን ካብ ሓቂ ዝረሓቐን’ዩ ክብሉ ሓያሎ ኣህጉራውያን ተጣበቕቲ መሰላት ከሲሶም።
ኤርትራ ዳግማይ ኣባል ‘ቻርተር ኣፍሪቃ 1999’ ካብ እትኸውን ኣትሒዙ ን17 ዓመታት ዝደንጎየ እዚ ብመንግስቲ ኤርትራ ዝቐረበ ጸብጻብ፣ ምስቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ ፍጹም ዘይራኸብ’ዩ ክብሉ’ዮም እቶም ኣህጉራውያን ትካላት ዝኸሱ።
ህዩማን ራይትስ ዎች ኣብ ዘቕረቦ ጽሑፍ፣ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ እንዳንቆልቆለ እምበር ዝተመሓየሸ ነገር የለን ድሕሪ ምባል፣ ብሰንኪ መንግስቲ ኤርትራ ዝወሰዶ ደረቕ መንገዲ፣ ኣብታ ሃገር ኣትኻ ብጭቡጥ ንምዕዛብ ኣይተኻእለን ኢሉ። ዝበዝሐ ሓበሬታ ኣኪቡዎ ዘሎ ነታ ሃገር ራሕሪሑ ካብ ዝስደድ ዘሎ ዜጋኣ ምዃኑ’ውን ኣመልኪቱ።
ጋዜጠኛታት ብዘይዶብ ብወገኑ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ ብዘይሕግን ፍርድን ንዓመታት ተቐዪዶም ዘለዉ ጋዜጠኛታት ኤርትራ፣ ቤተሰቦም’ውን ገና ደሃይ ዘይብሎም ተዳጊጒኖም ከምዘለዉ ድሕሪ ምግላጽ፣ እቲ ብወከልቲ መንግስቲ ኤርትራ ዝቐርብ ዘሎ ጸብጻብ ንሓቅነት ዝኽሕድን ንኩነታት ኤርትራ ዘይውክልን’ዩ ክብል ገሊጹዎ።
ኣብዚ ንመበል 62 ግዜ ዝካየድ ዘሎ ዋዕላ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ሕብረት ኣፍሪቃ ዝሳተፍ ዘሎ ሓልዮት ንሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ብወገኑ፣ መንግስቲ ኤርትራ ጸብጻቡ ንምቕራብ ን17 ዓመታት ምድንጓዩ ንርእሱ ዘልዕሎ ሕቶታት ብዙሕ’ዩ ድሕሪ ምባል፣ ንዓመታት ዝኣክል ዲክታቶራዊ ሓይሉ ንምርግጋጽ ኣብ ዘካየዶ ሕሱም ምልኪ ተጸሚዱ፣ ኩነታት ሰብኣዊ መሰል ህዝቡ ዕሽሽ ኢሉ ድሕሪ ምጽናሕ ሕጂ ፖለቲካዊ መኽሰብ ንምርካብ ኢሉ ነዚ ምስ ክዉንነት ዘይራኸብ ጸብጻብ ኣቕሪቡ ክብል ይገልጽ።
ዋዕላ ኮሚሽን ኣፍሪቃ ኣብ ሰብኣዊ መሰላት ክሳብ 30 ሚያዝያ ኣብ ሞውሪታንያ ክቕጽል’ዩ።
=====================


text:
ኣድልዎ፣ዘርኣውነት፣ንእስላም ምፍራሕ ወይ ምፅላእን (ኢስላሞፎብያ) ፀረ-ሴማዊነትን ኣብ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕ/ሃ ካብ ዝዝተየሎም ጉዳያት ገሊኦም እዮም።እቲ ን4 ሰሙናት ዝፀንሕ ኣኼባ ዝጅምር ላዕለዎት ሰበስልጣን ሃገራዊ ረብሓን ዓለምለኸ ሻቐሎትን ዝምልከቱ ዛዕባታት ንኣርባዕተ ማዕልትታት ኣኼባ ብምክያድ እዩ።
ናይ ሕቡራት መንግስታት ዋና ፀሓፊ ባን ኪሙን ካብ ኒው ዮርክ ኣብ ዘስምዕዎ ናይ ቪዲዮ መልኽእቲ ኣብ ብዙሓት ኽፋላት ዓለም እናብኣሰ ይቕፅል ዘሎ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ንምውጋድ ሃገራት ዝክኣለን ክገብራ ኣለወን ኢሎም።
‘’ዓለም ኣድልዎን ዘይማዕርነታውነትን ከምኡ እውን ናዕበኛ ሽበራን ዝኣመሰሉ ከብድቲ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ኣጋጢሙዋ’ሎ’’ ምስ በሉ ባን ኪሙን ብምስዓብ ‘’ፈላማ ከምዚኦምን ካልኦትን በደላት ከይፍፀሙ ብዙሕ ምስራሕ ሓባራዊ ብድሆና ክኸውን ኣለዎ’’ኢሎም።ኣብ ሶሪያ ዝተፈፀሙ ምጥሓሳት ሰብኣዊ መሰላትን ዝበፅሑ ሰብኣዊውን ፖለቲካውን መቕዘፍትን ብፃዕርታት ሕቡራት መንግስታት ክውገዱ ምኽኣሉ ነይሮም ኢሎም።
ግጭት ሶሪያ ሓምሻይ ዓመቱ ሒዙ’ሎ።ልዕሊ 200 ሽሕ ሶሪያዊያን ከምዝተቐተሉ ሕቡራት መንግስታት ይግምት።ኣርባዕተ ሚሊዮን ሶሪያውያን እውን ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ተዓቒቦም ይርከቡ።
ናይ ሕቡራት መንግስታት ሰብኣዊ መሰላት ላዕለዋይ ኮሚሽነር ዘይድ ራኣድ ኣል-ሑሴን ነቲ ቤት ምኽሪ ኣብዝኸፍትሉ እዋን ሃገራት ኣብ ክንዲ ሰብኣዊ መሰላት ዜጋታተን ናይ ባዕለን ረብሓታት ከምዘቐድማ ነቒፎም።
እቶም ላዕለዋይ ኮሚሽነር ብምውሳኽ ሓላፍነት መንግስታት መሰል ህዝቦም ምምንጣል ከይኮነስ ምሕላው ሰብኣዊ መሰላት ህዝቦም ክኸውን ኣለዎ ኢሎም።
ኣብዚ ናይ 4 ሰሙናት ጉባኤ እቲ ቤት ምኽሪ ብዛዕባ ሶሪያ፣ኤርትራን ናይ 2014 ኣ/ፈ ግጭት ወሽመጥ ጋዛን ዝምልከት ብነፃ ዘፃሪ ኣካል ዝቐርብ ፀብፃብ ክሰምዕ እዩ።
ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ዒራቕ፣ሰሜን ኮሪያ፣ኢራን፣በርማ፣ሪፓብሊክ ማኽአላይ ኣፍሪካ፣ኣይቮሪ ኮስትን ማሊን እውን እቲ ጉባኤ ካብ ዝዝተየለን ሃገራት ገሊአን እየን።


text:
ኣባላት ጸጥታ ሱዳን፣ ኣብ ዘይሕጋዊ ምሽራፍ ናይ ወጻኢ ባጤራ ተዋፊሮም ንዝበልዎም ክልተ ኤርትራውያን ኣብ ቀይዲ ከምዘእተዉ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብ ካርቱም ሓቢሮም።
እቶም ኣብ ዘይሕጋዊ ምሽራፍ ናይ ወጻኢ ባጤራ ተዋፊሮም ጸኒሖም ተባሂሎም ብጥርጣረ ኣብ ቀይዲ ኣትዮም ዘለዉ ስዒድ ነባይን ዓዚዝን ብዝብል ስም ዝፍለጡ ክልተ ኤርትራውያን ምስ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ካርቱም ጥቡቕ ቅርበት ዝነበሮም ምዃኑ’ውን እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ብዘይካ’ዚ ኣባላት ጸጥታን ስለያን ሱዳን ብተመሳሳሊ ክሲ ዝጠርጠሮም ኣስታት 20 ዝኾኑ ሰባት ኣብ ቀይዲ ከምዘእተዉ’ውን ይሕበር ኣሎ።
ሱዳን ትሪቡን ኣቕሪብዎ ብዘሎ ሓበሬታ’ውን ኣባላት ጸጥታን ስለያን ሱዳን፣ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ብጸሊም ዕዳጋ ከሽርፉ ጸኒሖም ንዝበልዎም ልዕሊ 10 ዝኾኑ ሰባት ብሰምበት 24 ለካቲት ኣብ ቀይዲ ከምዘእተዉ ኣረጋጊጹ ኣሎ።
መብዋሕዲ ናይ ወጻኢ ባጤራ ኣብ ከቢድ መዋጥር ዝርከብ መንግስቲ ሱዳን ኣቐዲሙ’ውን ናብ ኤርትራ ዝገሹ ሱዳናውያን በጻሕቲ ሃገራት፣ ሒዞሞ ዝኸዱ ናይ ዶላርን ኤሮን ገንዘብ ካብ ሓደ ሽሕ ከይሓልፍ ዝኽልክል ኣዋጅ ከምዘውጽአ ኣይርሳዕን።
ብዘይካ’ዚ’ውን ዘይሕጋውያን ነጋዶ፣ ነዳድን ካልእ ሃለኽቲ ነገራትን ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ካብ ሱዳን ናብ ኤርትራ እናእተዉ ንቁጠባ ሱዳን ይሃስዩ ኣለዉ ክብል መንግስቲ ሱዳን የማርር ምህላዉ ይፍለጥ።
ኣብ ሱዳን ኣብዚ እዋን’ዚ ሓደ ዶላር ኣብ ባንክን ሕጋዊ ናይ ሸርፊ ትካላትን 4.4 ፓውንድ ሱዳን ክሽረፍ እንከሎ፣ ኣብ ጸሊም ዕዳጋ ግና ንሓደ ዶላር ካብ 7.7 ክሳብ 10 ፓውንድ ሱዳን ይሽረፍ ምህላዉ ጸብጻባት እታ ሃገር የመልክቱ።
መንግስቲ ሱዳን፣ ብዙሕ ክፋል ናይ ወጻኢ ሸርፊ እታ ሃገር ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ናብ ኤርትራ ይግዕዝ ኣሎ ዝብል ስግኣት ከምዘለዎ በብእዋኑ ብሬድዮ ኤረና ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።


text:
ሚኒስተር ፍትሒ ውልቀ መላኺ ስርዓት ኢሳይያስ: ኣብዛ ቅዋም ዘይብላን መሰል ሰብ ዝርገጸላን ኤርትራ: ስርዓተ ሕጊ ክነግስን ህዝቢ ጉዳያቱ ኣብ ኮማዊ ኣብያተ ፍርዲ ከሳልጥን ከምዝግባእ ገሊጻ።
ስማዊ መዓርግ ሚኒስተር ፍትሒ ዘለዋ ፎዝያ ሃሽም: ኣብዛ ብምግሃስ ሰብኣዊ መሰልን ምልካዊ ምሕደራን ናይ ኣፍሪቃ ሰሜን ኮርያ ቅጽል ስም ተዋሂብዋ ዘሎን ቅዋማዊ መንግስቲ ኣብ ዘይብላን መሰል ሰብ ዝግሃሰላን ኤርትራ: ፍትሒ ክነግስን ህዝቢ ኣብ ኮማዊ አብያተ
ስማዊ መዓርግ ሚኒስተር ፍትሒ ዘለዋ ፎዝያ ሃሽም: ኣብዛ ብምግሃስ ሰብኣዊ መሰልን ምልካዊ ምሕደራን ናይ ኣፍሪቃ ሰሜን ኮርያ ቅጽል ስም ተዋሂብዋ ዘሎን ቅዋማዊ መንግስቲ ኣብ ዘይብላን መሰል ሰብ ዝግሃሰላን ኤርትራ: ፍትሒ ክነግስን ህዝቢ ኣብ ኮማዊ አብያተ ፍርዲ ጉዳያቱ ከሳልጥን ከምዘለዎ: ንተቀማጦ ኣስመራን ንኣባላት መበል 32 ሃገራዊ ኣገልገሎትን መግለጺ ሂባ።
ሚኒስተር ፎዝያ: ዕላማ ኮማዊ ቤት ፍርዲ ተሳታፍነት ህዝቢ ንምርግጋጽን ብቑዓት ፈታሕቲ ግርጭታትን ኣለይቲ ጉዳያትን ሸምገልቲ ንምምራጽ ምዃኑ ሓቢራ። ንሳ ብተወሳኺ: ነቶም ካብ ወለዶምን ማሙቅ ገዝኦምን ተነጺሎምን ካብ ስደት ተሪፎም ኣብ ገደብ ግዜ ዘይብሉ ግዱድ ውትህድርና ተቆሪኖም ዘለዉን ተዓለምቲ: መንእሰያት ኣብ ምዕቃብ ክብርታት ሕብረተሰብ ኤርትራ ልዑል ተራ ክጻወቱን ብሞያ ክምዕብሉን ኣተሓሳሲባ።
ዘኽፋኣላን ዘጸብቀላን ዘይትፈልጥን ሕልና ዘይብላን ሚኒስተር ፎዝያ: ነቶም ፍትሒ ይንገስ: ቅዋማዊ መንግስቲ ይተኸል: ሃገራዊ ምርጫ ይካየድ: ህዝቢ ኤርትራ ወናንን ወሳንን ጉዳያቱ ከኸውን ስልጣን ይወሃቦ: ሃገራዊ ኣገልግሎት ገደብ ግዜ ይገበረሉ: ኢሎም ድምጾም ዘስምዑ ዜጋታት ብዘይ ፍርዲ ንዓመታት ብስርዓት ኢሳይያስ ተኣሲሮም ዝሳቐዩ ዘለዉ ዜጋታት: ፍትሒ ክረኽቡ ብሒም ኢላ ዘይተዛረበት: ብዛዕባ ምምስራት ኮማዊ ጉዳያት ምምዳራ ዘነውር’ዩ።
ሕብረተሰብ ኤርትራ: ባዕሉ ዘርቀቆን ኣብ ማሕበራዊ ህይወቱን ዕለታዊ ንጥፈታቱን ዝመሓደረሉን ዝዳነየሉን ሕግታት’ኳ እንተነበሮ: ስርዓት ህግደፍ ዝዝውሮን ንስለያዊ መዓላ ዝጥቀመሉን ኣሰራርሓ ብምተካእ: ነቲ ህዝብና ንዘመናት ዝግልገለሉ ዝነበረ ሕግታት ኣዕንይዎ ኢዩ። እዚ ሚኒስተር ፎዝያ ከም ጽቡቕ ባህልን ፈታሒ ጸገማትን ኣምሲላ ተቀናጅዎ ዘላ ኮማዊ ኣብያተ ፍርዲ: ደያኑ ናይቲ ኣብያተ ፍርዲ ብኣማሓደርቲ ስለዝምረጹ: ስለዝእዘዙን ብቅዓት ስለዘይብሎምን: ኣብ ዝወሃብ ብይን ብዙሕ ጸገማት ከምዝፍጠርን ኣብ ህዝቢ ሕንፍሽፍሽ ከምዝርአን: ኣብቲ ጉዳይ ፍልጠት ዘለዎም ሓቢሮም።
ነቲ ኣብ 1997 ዝተነድፈን ኣብ ተግባር ክውዕል ዝነበሮን ቅዋም ኤርትራ: ንውልቀ መላኺ ኢሳያስ ከም ድሌቱ ከይዕንድር ስለዝቆጻጸሮ: ኢሳያስ ቅዋም ዝብሃል የለን ሞይቱ ኢዩ ኢሉ ከምዘጎሓፎ ዝዝከር ኢየ።
እቲ መሰረታዊ ጉዳይ ብቅዋም ምምእዛዝን ስልጣንካ ንህዝቢ ምርካብን ንጉደኒ ገዲፍካ: ን27 ዓመታት ብዛዕባ ኣገዳስነት ኮማዊ ቤት ፍርዲ ምምዳር ድማ: ህዝቢ ንምድንጋርን ስልጣንካ ንምቅጻል ኣብ ጓል መንገዲ ግዜኻ ምሕላፍን ኢዩ።
ሚኒስተር ፎዝያ: ብዛዕባ ኣሰራርሓ ፍትሒ እንዶ ስለዘይብላን ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍ ካብ ዝህባ መደብ ወጻኢ: ብናጽነት ክትሰርሕ ዕድል ስለዘይውሃባን: ተግባሪት ሰንካም ፖሊሲታት መላኺ ኢሳያስ እምበር ተጣባቂት ፍትሒ ኣይኮነትን።
ሚኒስተር ፎዝያ: ከም ዓስቢ ጥልመታን እሺ ኢላ ንኢሳያስ ምምእዛዛን ድማ: መዘናታታን መሳርሕታን: ክእሰሩ: ካብ መዝነቶም ክባረሩ: ክድስክሉ: ክስደዱን ካብ ሓደ ስራሕ ናብ ካልእ ሰራሕ ክከላበቱን እንከለው: ንሳ ግን ን25 ዓመታት ካብቲ ስማዊ ስልጣና ኣይተተንከፈትን።
ሚኒስተር ፍትሒ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ፎዝያ ሃሺም ንኮማዊ ቤትፍርዲ ብዝምልከት ኣብ ኤርትራ እተካይዶ ዘላ ኣኼባታት፡ ምስ ምሕዳስ ርክብ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ፖለቲካዊ ለውጢ ክመጽእ ዘሕደሮ ትጽቢት ብዘይምምልኡ ክቑጣዕ ጀሚሩ ንዘሎ ህዝቢ ኣጉል ናይ ለውጢ ስምዒት ብምሕዳር ንምዝሕሓሉ ዝግበር ዘሎ ፕሮፖጋንዳዊ ዕላማ ዘለዎ ምንቅስቓስ ምዃኑ “ውን ክፍለጥ ይግባእ።
ኣብ ርእሲ `ዚ፡ ነቲ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ቅዋም ኤርትራ ከይትግበር ኣጊዱ፡ ነጻ ላዕለዋይ ቤትፍርዲ ከይህሉ ዓንቂጹ፡ ዜጋታት ብዘይፍርዲ ዝእሰሩሉ ኣማኢት ኣብያተ ማእሰርቲ ኣባዚሑ ኣብ ሃገርና ዘንገሶ ፋሉላዊ ምሕደራ ተኸቲሎም እቶም ከም መሳፍንቲ ኲናት (ዎር ሎርድስ) ኮይኖም ዝንቀሳቀሱ ኣዘዝቲ ሰራዊትን ትካላት ጸጥታን በብወግኖም ኣብ ዝኸፈቱዎ ኣባያተ ማእሰርቲ ህዝቢ እናሳቐዩ፡ ብዛዕባ ኮማዊ ፍርድን ሕግን ምዝራብ እንጣጢዕ ንዘርእ ኣለና ምዃኑ ህዝቢ ኤርትራ ድሮ ተገንዚቡዎ ኣሎ።
ኣብ ኤርትራ ፍትሒ ክነገስ እንተደኣ ኮይኑ ቅድሚ ኹሉ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ፈሪሱ ኣብ ልዕልና ሕጊ ዝኣምን ሕጋዊ ቅዋማዊ ስርዓት ክትከል ኣለዎ።


text:
ፈጻሚ ኣካል ሃገራዊ ኮምሽን መድረኽ ልዝብን ዘተን ኣዳልዩ
“መፍትሒ ጸገማትና ልዝብን ዘተን እዩ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ፈጻሚ ኣካል ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዘዳልዎ ኣኬባ ብ30 ጥቅምቲ 2011 ኣብ ዋና ከተማ ኢትዮጵያ አዲስ አበባ ተካይዱ፡፡ አብዚ ዘተ ኣባላት መሪሕነታት ናይ ዕስራን ሰለስተን ፖሎቲካዊ ውድባትን ሸሞንተ ካብ ኣባላት በርጌሳዊ ማሕበራትን ከምዝተሳተፉን ዕውት መድረኽ ልዝብን ዘተን ምንባሩን ካብቲ ኣዳራሽ ዝተረኽበ ሓበሬታ ኣረዲኡ። ኣቦ መንበር ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ሓው እምሃ ደመኒኮ ነቲ መድረኽ ክኸፍት ከሎ፡ ክህልውና ዝኽእሉ ጸገማት ንምፍታሕን ሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋትን መድረኽ ልዝብን ዘተን ኣገዳሲ ረቋሒታት ምዃኑ ብድሕሪ ምግላጽ፡ እዚ ኮምሽን ከፊትዎ ዘሎ ናይ ዘተ መድርኸ ሓደ ካብቲ ቅድመ ምድላው ክወሰድ ከም ዝግባእ ኣረዲኡ። ብተወሳኺ’ውን ዕላማ ናይዚ መድረኽ’ዚ መላእ ተሻረኽቲ ሃገራዊ ጉባኤ ነዚ ረዚንን ታሪኻውን ዕማም’ዚ ንምዕዋት ክጻወትዎ ዝግባእ ኣገዳሲ ተራ ንምድህሳስ ምዃኑ ኣብሪሁ።
ኣጀንዳታት ናይቲ ኣኼባ፡
1. ትዕዝብቲ ኣብ ቅድመ ሃገራዊ ጉባኤ ንዘሎ ምድህሳስ
2. ትጽቢትና ካብ ሃገራዊ ጉባኤ
3. ራእይና ተራ ፖሎቲካዊ ውድባት ኣብ ምዕዋት ሃገራዊ ጉባኤ
4. ራእይና ካብ ሃገራዊ ጉባኤ ዝምዘዝ ኣካል
5. ርእይቶና ብዛዓባ ተሳትፎን ተራን በርጌሳዊ ማሕበራትን ኣብ ሃገራዊ ጉባኤ
6. ድሕረ ሃገራዊ ጉባኤ ትጽቢትናን ተራ ተቓውሞ
7. ዝምድና ፖሎቲካዊ ወድባትን በርጌሳዊ ማሕበራትን ኩሎም ስብ ብርክን
ተሳተፍቲ ነቲ መድረኽ ልዝብን ዘተን ብኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ምድላዉን፡ ኤርትራዊ ብኤርትራዊ ናይ ዘተ መድረኽ ሙካኑ ብጣዕሚ ክተባባዕ ዝግብኦ ባህሊ ምዃኑን፡ ንቲ ዘተ መድረኽ ንዘዳለወ ፈጻሚ ኣካል ናእድኦም ብድሕሪ ምርግጋጽ፡ ክቅጽል ከም ዘለዎ ገለጹ። ነዚ ሃገራዊ ጉባኤ’ዚ ንምዕዋት ከኣ ኣብ ልዕሊ’ቲ ልዝብን ዘተን ኩሉ-መዳያዊ መንፈሳውን ስነ-ኣእምራውን ምድላው ብምግባር ተሳትፎ መላእ ሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጢ ኣገዳሲ ምዃኑ ኣረድኡ። ሓድነት ሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጢ ብምርግጋጽ ከኣ፡ ህዝብን ሃገርን ካብ ሓደጋ ብርሰት ንምድሓን ንስርዓት ህግደፍ ምውጋድ መድረኻዊ ዕማም ምዃኑ ተረዳድኡ። ስለዝኾነ ከኣ ነቲ ኣብ ቅድሜና ተገቲሩ ዘሎ ገዚፍ ዕማም ብምዕዋት፡ ድሌታት ህዝብና ንምምላእን ሰናይ ባህግታትና ንምርዋይን ሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋት፡ ካብቲ ኣብ ቅድሜና ዘሎ ቓራና መገዲ ብዓወት ንኸንስግሮ ፡ ብኩሉ ዓቕምታትና ክንሰርሕ ታሪኻዊ ሓላፍነትና የገድደና ክብሉ ኣረጋገጹ።
ፖሎቲካዊ ውድባትን በርጌሳዊ ማሕበራትን ክልቲኦም ኣካላት ዕላማታቶም ኣብ ኤርትራ ተግባራዊ ከይገብሩ ብገባቲ ስርዓት ህግደፍ ዝተኣገዱ፡ ሓባራዊ ጸላኢ ከም ዘለዎም ብምስትውዓል፡ ነዚ ጸላኢ’ዚ ንምእላይ ከኣ ሃገራዊ ጉባኤ ብምዕዋት ፍትሓዊትን ደሞክራስያዊትን ኤርትራ ንምርግጋጽ፡ ኣብ ሓደ ባቡር ቃልሲ ክጓዓዙ ዘለዎ ተዳላይነት ናብ ሓባራዊ ምርድዳእ በጽሑ። ገለ ካብተሳተፍቲ ንትጽቢታቶም ካብ ሃገራዊ ጉባኤ ብዝተፍላልይ መልክዕ ገሊጾሞም፡ ገለ ካባአቶም ከኣ፡-
1. ንህልው ኩነታት ህዝብን ሃገርን ኤርትራ፡ ድልይት ህዝቢን ሕቶ ዲሞክራሲያዊ ሓይልታትን ኣብ ግምት ዘኣትወን፡ ሕቶ ሓድነትን ዘመለሰ እንትኮይኑ
2. ሓደ ንጽርን ንኩሉ ዝእኽብን ፖሎቲካዊ ቻርተር ኣጽዲቑ ምስ ዝወጽእ
3. ኣገዳሲ ሓባራዊ ፖሎቲካዊ ውሳኔታትን፡ ኩሉ ዝምእዘዘሉ ሕገ-ህንጻ ሒዙ ምስ ዝወጽእን
4. ብዕግበትን ምርድዳእን ሓደ ሓባራዊ መሪሕነትን፡ ሓደ ጽላል (ግንባር) ሒዙ ምስ ዝወጽእ ዓቢ ዓወት ምዃኑ ገሊጾም።
እቲ ብፈጻሚ ኣካል ኮምሽን ዝተዳለወ መድረኽ ልዝብን ዘተን ንልዕሊ ሸዋዓተ ሰዓት ዝወሰደ ሃገራዊ መንፈስ ዝዓሰሎ ሓላፍነትን ክመያየጥ ምውዓሉ ካብ ተሳተፍቲ ኣኼባ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ የረድእ። ልዝብን ዘተን ንሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋት ዘለዎ ረቋሒታት ብምርዳእ፡ ነቲ ብፈጻሚ ኣካል ኮምሽን ዝተወሰደ ኣውንታዊ ተበግሶ ንምቅጻልን ነዚ ኣገዳሲ ዕማም’ዚ ብዓሚቕን ዕቱብን መንገዲ ንምፍጻምን ኣኼበኛታት ኣብዚቀልጠፈ እዋን ካብ መላእ ተሳተፍቲ ዘተ ኮሚቴ ልዝብን ዘተን ንምምዛዝ ንአርባዓተ ኣሕዋት ሓላፍነት ኣሰኪሙ እቲ ኣኼባ ብዓወት ምዝዝሙ ካብቲ ኣዳራሽ ዝመጸና ሓበሬታ ገሊጹ።
ዓወት ንሃገራዊ ጉባኤ!!
ዝኽርን ክብርን ንስውኣትና!!
ሽማግለ ዜናን ሓበሬታን
ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ
31 ጥቅምቲ 2011
WWW.ENCDC.COM
Short URL: https://english.farajat.net/?p=6184


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከባ ናይ ገዛ መኻይን በብተራ ጥራይ ክንቀሳቐሳ ዝእዝዝ መምርሒ ኣውጺኡ። ብመሰረት`ቲ መምርሒ ኣብ ምክልኻል ኮቪድ 19 መታን ክሕግዝ፥ ናይ ሰሌዳ ቁጽረን ብጎደሎ ዝውድእ ሎሚ፥ ብምሉእ ቁጽሪ ዝውድእ ድማ ጽባሕ እናበላ ክንቀሳቐሳ ተፈቒዱለን ኣሎ።
ብኻልእ ወገን ድማ ካብ ኣዲስ ኣበባ ወጻኢ ኣብ ዝንቀሳቐሳ ኣውቶቡሳት`ውን ብምኽንያት ቫይረስ ኮሮና ናይ ምንካይ ለውጢ ከምዝተገብረ ተፈሊጡ`ሎ።
ብኻልእ ዜና ካብ ሃገራት ማእከላይ ምብራቕ ከምዝመጸን ካብ መወሸቢ ቦታ ከምዝሃደመን ዝዛረብ ሰብ ኣብ ደቡብ ወሎ ከባቢ ሃርቡ ኢዱ ንፖሊስ ከምዝሃበ ይግለጽ ኣሎ።
እቲ ውልቀሰብ ኣብ መወሸቢ ቦታ ምጽንሑ ዘረጋግጽ መረዳእታ ከምዘይተረኽበ ግን ቤት ጽሕፈት ሓለዋ ጥዕና`ቲ ዞባ ይገልጽ። እቲ ውልቀሰብ ካብ መወሸቢ ቦታ ሃዲሙ ኣብቲ ኸባቢ ተሓቢኡ`ሎ ዝብል ዜና ንብዙሓት ሰባት ፍርሕን ስንባደን ኣስዒቡ ከምዝነበረ` ንምፍላጥ ተኻኢሉ`ሎ።
ነበርቲ ከተማ ባህርዳር ድማ ህዝቢ ኣብ ምትግባር መምርሕታት ምክልኻል ቫይረስ ኮሮና ብዙሕ ይተርፎ`ሎ ኢሎም-። ትማሊ ሰንበት ኣብ ዝነበረ በዓል ፋሲካ፡ ገለ ሓጹራት ምስተላዕለ ህዝቢ ዘርኣዮ ምንቅስቓሳት ንዕኡ ዘመስክር`ዩ ዝበሉ ነበርቲ ባህርዳር- ካልኦት ድማ ነቲ ዘሎ ክፍተት ንምምላእ መንግስቲ ኣስተምህሮታት ክጽዕቕ ይግባእ ኢሎም።
ኣብ ምብራቕ ኢትዮጵያ ከተማ ድሬዳዋ ድማ ክልተ ሰባት ካብ ኮሮናቫይረስ ሓውዮም ናብ ገዝኦም ተፋንዮም- ካልኦት ሰለስተ ድማ ዝተታሕዙ ተረኺቦም- እቶም ዝተረኽቦም ሰለስተ ሰባት ካብ ጅቡቲ ተመሊሶም ኣብ መወሸቢ ቦታ ዝጸንሑ`ዮም፥ ካብ ጅቡቲ ተመሊሶም ኣብ መወሸቢ ቦታ ዝርከቡ 574 ሰባት ውጽኢት መርመራ ይጽበዩ ምህላዎም’ውን ተፈሊጡ’ሎ። ካብ ጅቡቲ ብዘይሕጊ ዝሰግሩ ንምቁጽጻር ኣጸጋሚ ኮይኑ ከምዘለዉ`ውን ክፍሊ ጥዕና ድሬዳዋ ወሲኹ ኣፍሊጡ`ሎ።


text:
ኣብ 2016 ፕረዚደንታዊ ምርጫ ዝተዓወቱ ዶናልድ ጄይ ትራምፕ ኣብ ኣፍሪቃ ዝኽተልዎ ፖሊሲ መሰረቱ እንታይ ክኸውን ከምዝኽእል ካብ ግምት ዝሓለፈ ቅኑዕ መልሲ ምርካብ ኣይካኣልን። ምኽንያቱ እቶም ተመራጻይ ፕረዚደንት ኣብ እዋን ወፍሪ ምርጫ ብዛዕብኡ ዝተዛረብዎ ነገር ስለዘየለ።
እንተኾነ ፖሊሲ ወጻኢ ኣብ ዘብርህሎም መድረኻት መቃናት ፖሊሲ ወጻኢ ንግዲ፣ ሃገራዊ ድሕነት ዝጸልው ውግእ ግብረ ሸበራ፣ ኢምግረሽንን ካልኦትን ከምዝኾኑ ይጠቅሱ ነይሮም።
ኣጋይሽ መደብ ህዝቢ ካብ ሞንጎ ዝኾነን ኣብ ወፍሪ ንትራምፕ ምረጹ ተወዲቡ ይንቀሳቀስ ዝነበረን ኣቶ ላባን ስዩም 'ኣፍሪቃ ብውሱን ጎኑ ኣብ ንግዲን ቁጠባን ከምኡውን ኣብ ውግእ ግብረ ሸበራ ትኹረት ምምሕዳር ዶናልድ ትራምፕ ክትረክብ'ያ' ይብል።
ካልእ ጋሻና ኣቶ ሃብታይ ዕቁባዝጊ ብወገኑ 'ፖሊሲ ወጻኢ ዴሞክራሲያዊያንን ሪፐብሊካዊያንን፣ ኣብ ረብሓ ኣሜሪካ ዘመእከለ ስለዝኾን፣ ብዙሕ ለውጢ ኣይንሪኤሉን' በለ።


text:
ሎሚ ሓሙስ ጥቅምቲ 26,2017 ዓ.ም. ኣብ ዝተኻየደ ዳግማይ ምርጫ ኬንያ ጎነጽ ኣብ መንጎ ፖሊስን ነቲ ምርጫ ዝቃወሙ ምልዓሉ፡ብዝሒ ተቓወምቲ ኣብ ዝርከቡለን ከባቢ ዝርከቡ መድመጺ ኑቕጣታት ከይተኸፈቱ ምውዓሎም ተሓቢሩ’ሎ።
ሓላፊ ኮሚሽን ምርጫ እታ ሃገር ዋፉላ ቸቡካቲ ብዝሒ ተቓወምቲ ኣብ ዝርኸቡለን ኣርባዕተ ክፍለ ግዝኣታት ሆማ ሄይ፡ኪስምዩ፡ሚጎሪን ሲያን ብሰንኪ ኩነታት ጸጥታ እቲ ዳግማይ ምርጫ ንቀዳም 28 ጥቅምቲ ምትሕልላፉ ገሊጾም።
ኣብቲ ሎሚ ኣብ መንጎ ተቓወምቲን ፖሊስ ኣብ ኪስምዩ ዝተላዕለ ግጭት ሓደ ሰብ ምሟቱ ስዒቡ ጎነጽ ምልዓሉ’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ኣብታ ክፍለ ግዝኣት ዝርከቡ መድመጺ ኑቕጣታት ተዓጽዮም ምውዓሎምን ሰበ ስልጣን ምርጫ’ውን ከምዘይተረኽቡ ክፍለጥ ተኻኢሉ’ሎ።
ብተመሳሳሊ ኣብ ኪብረ ዝተካየደ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ፖሊስ ሰልፈኛታት ንምብታን ዘንብዕ ጋዝ ምጥቓሙ፡ ትሑት አታዊ ዘለዎም ዝነብርሉ ከባቢ ናይ ዋና ከተማ ናይሮቢ’ውን ፖሊስ ኣብ መድመጺ ኑቕጣታት መኸላኸሊ ምቕማጦም ተገሊጹ’ሎ።
መራሒ ተቓዋሚ ፓርቲ ራይላ ኦዲንጋ ኣብ ድሮ እቲ ምርጫ ፓርቲኡ ነቲ ምርጫ ብምቕዋም ናብ ናይ ተቓውሞ ምንቅንስቃስ ከምዝተቐየረ ኣፍሊጡ’ሎ።


text:
ቃል ቀዳማይ ሚኒስተር ኢጣልያ: ሲኞር ጁዜፐ ኮንተ: ኣብ ኣስመራ ዝተገብረሉ ናይ ምሳሕ እንግዶት ዘስምዖ
ክቡር ፕረሲደንት፡ ኣብ’ዚ ምህላወይ ዓቢ ክብርን ልዑል ባህታን’ዩ ዝፈጥረለይ። ነቲ ዝገበርካለይ ናይ ምሳሕ እንግዶትን፡ እቲ ንዓይን ንብጾተይ ዝተዋህበና ምዉቕ ኣቀባብላን ከመስግን እደሊ። ሎሚ ኣብ’ዛ ብንእሽቶ ሮማ “ፒኮላ ሮማ” እትፍለጥ ከተማ ኣስመራ ምህላወይ፡ ልዑል ፍስሃ ይስማዓኒ። ምኽንያቱ፡ ዝዀነ ኢጣልያዊ ኣብ’ዛ ምጭውቲ ከተማ ምስኣተወ፡ ልክዕ ከም ኣብ ቤቱ ዘሎ ኰይኑ ስለ ዝስመዖ። ከተማ ኣስመራ ዓሚ ኣብ መዝገብ ዩኔስኮ ብምስፋራ፡ ብዘይ መጠን ዕግበት ፈጢሩልና’ዩ። ኣብ ቀዳሞት 10ታት ዓመታት ዝሓለፈ መበል 20 ክ/ዘ ኢጣልያዊያን ስነጥበበኛታትን ቀረጽትን ኣብ’ዛ ፍልይቲ ቦታ ምዃና ኣፍልጦ ዝረኸበት ከተማ ኣስመራ ናጻ ኰይኖም፡ ኣደነቕቲ ሓሳባትን ምህዞታትን ኣብ ባይታ ከተግብሮ ኪኢሎም’ዮም። እቲ ውጺኢት ድማ ኣብ ቅድሚ ዓይኒ ኩሉ ሰብ ይረአ ኣሎ።
ክቡር ፕረሲደንት፡ ኤርትራን ኢጣልያን ንኽልቲኡ ህዝቢታትናን ሃገራትናን ክሳብ ሕጂ ጠሚሩ ዘሎ ናይ ሓባር ድሕረ-ባይታ ይውንና’የን። ብሓቂ’ውን ኤርትራ ክሳብ ሕጂ ኣብ ልብን ኣእምሮን ብዙሓት ኢጣልያዊያን ዜጋታት ሰፊራ ኣላ። ስለ’ዚ፡ ነቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንዝነበረ ትራጅድያዊ ታሪኽ ብዕዉት መስርሕ ሰላም ብምዕራፍኩም፡ ዮሃና ክብል ባህታ ይፈጥረለይ። ሎሚ፡ ንሕና ነቲ ሓዲሽ እወታዊ ለውጢ ንድግፎ ኢና። ንቀርኒ ኣፍሪቃን ክንየኡን ሓዲሽ መድረኽ ሰላምን ብልጽግናን ዘምጽእ ብምዃኑ። ኢጣልያ ንመስርሕ ሰላም ብምሉእ ሓይላ ትድግፎ’ያ። ንምሉእ ትግባረ ቀጥዒታት ስምምዕ ሰላም ንምፍጻም ድማ፡ ዘድሊ ደገፍ ንምሃብ ቅርብቲ’ያ። ኣብ መላእ’ዚ ዞባ ኣብ መዳይ ምድንፋዕ ወፍሪ፡ ናይ ሓባር መደባት፡ መደባት ትምህርቲ፡ ተክኒካዊን ሞያዊን ስልጠናታትን ፖሎቲካዊ ዘተን ዘለና ተራ ንምጽዋት ድልዋት ኢና። ብተወሳኺ’ውን፡ ኣብ ብራስለስ ዝርከብ ቤት-ጽሕፈት ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ምስ ኤርትራ ፖለቲካዊ ዝርርብ ብምኽፋት ዓሚቝ ምትሕብባር ንምፍጣር ክንዘራረብ ጽኑዕ ድልየት ኣለና።
ኣብ ኒውዮርክ ብዛዕባ ምልዓል እገዳ ኣብ ሓደ ስምምዕ ክንበጽሕ ተስፋ ኣለና። ኤርትራ ምስ ኣህጉራዊ ማሕበረ-ሰብ ሓዲሽ ናይ ዝምድና ምዕራፍ ክትከፍትን፡ ናይ ወጻኢ ወፍሪ ከተሐይልን።
ክቡር ፕረሲደንት፡ ኣብ’ዚ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ዓሲሉዎ ዘሎ ዘይቅህም ብርሃን መስርሕ ሰላም፡ መጻኢ ኤርትራ ኣዝዩ ትስፉው’ዩ። ንዓኻን ንመላእ ህዝቢ ኤርትራን ሓዲሽ ናይ ሰላምን ብልጽግናን ዘመን እምነየልኩም።


text:
ንነዊሕ እዋን ትጽቢት ዝተገብረሉ አብ ጉዳይ ግጭት ደቡብ ሱዳን ዝተኻየደ ናይ ሕብረት ኣፍሪካ መርማሪ ኮምሽን ጸብጻብ ወጺኡ።መንግስቲ ደቡብ ሱዳንን እሙናት ዕጡቓት ናይ ቀደም ምኽትል ፕሬዝዳንት ሪያክ ማቻርን ምስ ገበናት ኲናት ዝዳረጉ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ፈጺሞም’ዮም ይብል እቲ ጸብጻብ።
ብመሰረት እቲ ፀብፃብ ካብ ዝተፈጸሙ መግሃስትታት ቅትለት፣መስቀይቲ፣ጭካነን ኢሰብኣዊ ዝኾኑ ኣተሓሕዛን፣መጭወይቲ፣ጾታዊ ዓመጽ ይርከቡዎም።
ምጽናት ዘርኢ ተፈጺሙ ዝብል እምነት ግን የብሉን እቲ ኮሚሽን።ኣብ ክልቲኡ ወገን ነቲ መግሃስቲ ፈጺሞም ተባሂሎም ዝለዓለ ሓላፈነት ናይ ዝሽከሙ ተጠርጠርቲ መንነት እውን እቲ ኮሚሽን ኣለሊዩ’ሎ።
ብወገን ተቓዋሚ ግን ዋና ፀሓፊ ሰራዊት ደቡብ ሱዳን /SPLA/ ዝኾኑ ኣምባሳደር ኢዘኬል ሎል ጋትኮዝ እቲ ጸብጻብ ንዕጡቓቶም ዘስግኦም ኣይኮነን ኢሎም።
ርእይቶ ሰበስልጣን መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ግን ኣይተረኽበን።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
“ሴቭ ዘ ችልድረን” ዝተባህለ ዘይመንግስታዊ ትካል ካብ ማእኸላይ ባሕሪ ዘድሓኖም 320 ስደተኛታት ነሓሰ 4,2017 ዓ.ም ናብ ወደባይት ከተማ ኦጉስቶ ኢጣልያ ምእታዎም ተገሊጹ።
ነቲ ስርሒት ህይወት አድሕን ዘካየደ ትካል “ሴቭ ዘ ችልድረን” ሸሞንተ ሬሳታት ምርኻቡ’ውን ኣፍሊጡ።
መብዛሕትኦም እቶም ስደተኛታት ካብ ኤርትራ ምኳኖም ብምሕባር 50 ትሕቲ ዕድመ ህጻናትን ብዙሓት ነፍሰ ጾር ደቂ ኣንስትዮ ከምዝርኸብዎም ወሃቢት ቃል ሴቭ ዘ ችልድረን ጆቫን ዲ በነዲቶ ገሊጸን። ንሰን ብተወሳኺ ገለ ካብቶም ስደተኛታት ምልክታት ጎነጽን በሰላ ስቅያትን ከምዘለዎም’ውን ሓቢረን።
ሓለዋ ባሕሪ ኢጣልያ ነቲ ስርሒት ህይወት ኣድሕን ዘካየደትን ሉቨንታ ዝተባህለት መርከብ ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግግጋር ሰባት ትተሓጋገዝ እያ ብዝብል ነታ መርከብ ምቁጽጻሮም ገሊጾም።
መራኸቢ ብዙሃን ኢጣልያ አቐዲሞም አባላት ፖሊስ ናብታ መርከብ ከምዝለኹን ብቪድዮ ዝተሰነደ ምርመራ ምክያዶም ክገልጹ ከለው ወሃቢት ቃል ሴቭ ዘ ችልድረን ግን እቶም ኣብ ጸብጻብ መራኸቢ ብዙሃን ኢጣልያ ዝተጠቐሱ ሰባት አባላት እቲ ትካል ከምዘይኮኑ እንተኾነ ብወናኒ እታ መርከብ ዝኾነ ትካል ዝተቆጽሩ አባላት ጸጥታ ምኳኖም ትገልጽ።
እታ መርከብ ብናይ ጀርመን ሓገዝ ወሃቢ ትካል ከምትውነን’ውን ተፈሊጡ’ሎ።


text:
Radio Erene: 04 August 2020
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኣብዚ ዝሓለፈ ወርሒ ብሰንኪ ቅትለት ድምጻዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ኣብ ዝተጎሃሃረ ግጭት፣ ኣስታት 9 ሽሕ ሰባት ካብ መነባብርኦም ከምዝተፈናቐሉ፣ ንቤት ጽሕፈት ምትሕብባር ሰብኣዊ ጉዳያት ሕቡራት ሃገራት ብምጥቃስ ኣገልግሎት ዜና ቻይና፣ ሺንሁዋ ሓቢሩ።
እቶም ካብ መነባብርኦም ዝተመዛበሉ ሰባት ኣብ ክልል ኦሮሞያ ኮይኖም፣ እቲ ናዕቢ ኣብቲ ዞባ ሰብኣዊ ሓገዛት ንምብጻሕ ዓንቒፉ ከምዝወርሐ እቲ ጸብጻብ ጠቒሱ።
ምስኡ ተተሓሒዙ፣ መርመራ ኮረና ቫይረስ ኣብቲ ዞባ ከምዝተሰናኸለ ተሓቢሩ።
ንቕትለት ድምጻዊ ኦሮሞ ሃጫሉ ሁንዴሳ ስዒቡ ኣብ ዝተጎሃሃረ ግጭት ልዕሊ 239 ሰባት ክቕትለኡ እንከለዉ፣ ኣስታት 10 ሽሕ ድማ ከምዝተኣስሩ ሺንሁዋ ካብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዘመሓላለፎ ጸብጻብ ገሊጹ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ካብ ዝኣሰሮም ኣሽሓት ዜጋታት እታ ሃገር፣ ጋዜጠኛታት፣ ነጠፍተኛታት፣ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን መራሕቲ ፖለቲካዊ ሰልፍታትን ፖለቲከኛታትን ይርከብዎም።
===============


text:
Radio Erena: 28 July 2017
ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ስደተኛታት ንዝነጥፉ ዘለው ውልቀ ሰባት ይኩኑ ጉጅለታት ንምህዳን፣ ኢጣልያ ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ናብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ክትልእኽ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ናይቲ ብሕቡራት ሃገራት ተቐባልነት ዝረኸበ መንግስቲ ሊብያ፣ ፋይዝ ኣል ሲራጅ ሓቲቱ።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ናብ መንግስቲ ኢጣልያ ኣብ ዝልኣኾ ደብዳቤ፣ ሓይሊ ባሕሪ ኢጣልያ ነቲ ኣብ ሓለዋን ምቁጽጻር ስደተኛታት ዝጸዓና ጃላቡን ተዋፊሩ ዘሎ ሓይሊ ባሕሪ ሊብያ ቴክኒካዊ ሓገዝ ክህብ ከምዝጸውዐ ንቀዳማይ ሚኒስተር ኢጣልያ ፓሎ ጀንቲሎኒ ብምጥቃስ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ሓቢሩ።
ኢጣልያ ግብራዊ መልሲ እንተሂባ፣ ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝካየድ ዘሎ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ስደተኛታት ንምግታእ እወታዊ ውጽኢት ክህልዎ ምዃኑ ቀዳማይ ሚኒስተር ሊብያ ኣብ ዝለኣኾ ደብዳቤ ጠቒሱ።
ኢጣልያ ዝመራሒተን ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ፣ ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ስደተኛታት ንምህዳንን ኣብ ምስግጋር ስደተኛታት ዝነጥፋ ጀላቡ ንምዕናውን፣ ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ስርሒታት ከካይዳ ምዃነን ቅድሚ ክልተ ዓመታት ሓቢረን እኳ እንተነበራ፣ ኣብ ግብሪ ግና ከይሰርሓሉ እየን ጸኒሐን።
መንግስቲ ሊብያ ነዚ ጻውዒት ዘቕርብ ዘሎ፣ ኣብዚ ሓለፈ ሰሙን ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ናይ 10ታት ሰባት ሬሳ ድሕሪ ምርካቡን ልዕሊ 130 ሰባት ድማ ካብ ናይ ምጥሓል ሓደጋ ድሕሪ ምድሓኑን’ዩ።
ሕብረት ኤውሮጳ ነቲ ኢጣልያ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ እተካይዶ ዘላ፣ “ብሶፍያ” ዝፍለጥ ህይወት ስደተኛታት ናይ ምድሓን ስርሒት፣ ንተወሳኺ 18 ኣዋርሕ ክትቕጽሎ፣ ናይ ኣስታት ፍርቂ ቢልዮን ዶላር ባጀት ሰሊዑላ ምህላዉ ይግለጽ።


text:
ጉባኤ ሰብኣዊ መሰላት/ሰመጉ/ ዘውፅኦ መግለፂ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ንፋስ ስልኪ ላፍቶ ክፍለ ከተማ ኣብ ዝርከብ ጣቢያ ቀርሳን ኮንቶማን ዘካየዶ መፅናዕቲ መልዐሊ ዝገበረ እዩ።
ነበርቲ እቲ ከባቢ ካብ 1976 ዓ/ም ጀሚሮም ካብ ዝተፈላለዩ ክልላት ብምምፃእ ካብ ሓረስቶት ገዛውቲ ብምዕዳግ ዝተጣየሹ ምዃኖም ሓቢሩ’ሎ እቲ መገልፂ።በዝሖም ድማ ካብ ሽዱሽተ ሽሕ ክሳብ ሸውዓተ ሽሕ ከምዝነበረን ሕጋዊ ንክኾኑ ዝተፈላለዩ ኣካላት ምምሕዳር ቃል ክኣትውሎም ከምዝፀንሑን ሓቢሩ’ሎ።
ኣብቲ ከባቢ ኣብዝተኻየደ ስርግሐ መሰረተ ልምዓት’ውን ምስ መንግስቲ ብሓባር ክንቀሳቐሱ ፀኒሖም እዮም ይብል እቲ መግለፂ።ንመዘርግሒ ሓይሊ መብራህቲ እቶም ነበርቲ ሓደ ሚሊዮንን 500 ሽሕን ቕርሺ ከምዘዋፅኡን መንግስቲ ብወገኑ 144 ሽሕ ቕርሺ ሂቡዎም ከምዝነበረን እቲ መገልፂ ብኣብነት ሓቢሩ።
እቲ ሓቂ እዚ እናሃለወ ናይዞም ነበርቲ ገዛውቲ ዘይሕጋዊ ብዝብል እኹል ናይ ምድላው ግዜ ከይተውሃቦምን ንብረቶም’ዃ ምንዳይ ኣብዘይኽእልሉን ኩነታት ከምዝተፈፀመ ሓቢሩ።
ክንዲዚ ዝኣክል ገዛ ኣብ ሓፂር ግዜ ብኣካልት መንግስቲ ብሓይልን ብወፍርን ምፍራሱ ምጥሓስ ሰብኣዊ መሰላት እዩ ኢሎም ኣቶ እንዳልካቸው።
ነፍሰ ፁራት ሓዊሱ ህፃውንትን ኣረጋዊያንን ብዘይካ እኹል ስነ ልቦናውን ኣካላውን ምድላው ኣብ ማይዳ ወዲቖም ኣለው ዝበሉ እቶም ዳይረክተር ‘’ነዞም ሰባት እዚኦም ግዚያዊ ረድኤት ንምቕራብ ዝደለዩ ትካላት ረድኤት ማሕበር ቀይሕ መስቀል ኢትዮጵያ ሓዊሱ ንኽየሕግዙዎም ተኸልኪሎም እዮም።’’
ገዛውቶም ዝፈረሱዎም በምልክዕ ተቓውሞ ብሰላማዊ ሰልፊ ንምግላፅ ዝገበርዎ ፈተነ’ውን ብሓይሊ ተዓፊኑ እዩ ዝበሉ እቶም ዳይረክተር ጥርዓኖም ንዝምልከቶም ኣካላት መንግስቲ ንምቕራብ ዝገበርዎ ፃዕሪ ብሓይሊ ፖሊስ ከምዝተበተነ ሓቢሮም።
ዘይሕጋዊ ህንፀት ክፍፀም ከሎ ብግዕዝይና ስቕ ኢሎም ዝረኣዩ ስበስልጣን መንግስቲ ምንባሮም ኣባል ፓርላማን መራሒ ተቓዋሚ ፓርቲ መድረኽን ኣቶ ግርማ ሰይፉ ንቐዳማይ ምንስቴር ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኣብ ፓርላማ ሓቲቶምዎም ነይሮም።
ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ እቶም ኣባይቲ ዝፈረሱ ዘይሕጋዊያን ብምዃኖም እዩ ክብሉ መልሲ ሂቦም እዮም።ብግዕዝንይና ዘይሕጋዊ ህንፀት ንኽፍፀም ዝፈቐዱ ሰበስልጣን መንግስቲ ምህላዎም መርትዖ እንድሕሪ ቀሪቡ ነቲ ጉዳይ ብውልቆም እውን ከምዝከታተልዎም ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ኣረጋጊፆም ኣለው።
ሰመጉ ናይዚ መግለፂ እዚ ቅዳሕ ንቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ምንስቴር፣ንቤት ፅሕፈት ኣፈ ጉባኤን ንኻልኦት ኣካላትን ምልኣኹ ገሊፁ’ሎ።


text:
ሰበስልጣን ሶማሊላንድ ኣብታ ንርእሳ ርእሳ ዘግለለት ሪፓብሊክ ሶማሊላንድ ዓፀቦ የንጸላልዎ ከምዘሎ ይገልፁ ኣለው።ብሰንኪ’ዚ ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ሰባት ምሟቶምን ኣብ ምብራቓዊ ዞባ ድማ መብዛሕቲአን እንስሳት ዘጥፍአን ሕሱም ድርቂ ምክንያት ፕሮግራማት ልምዓት ደው ኣቢሎም’ለው።
ምኽትል ፕረዝደንት ሶማሊላንድ ዓብዲራሕማን ዓብዱላሂ ሰይሊሲ ኣብ ምብራቓዊ ክፋል እታ ሃገር ድርቂ እናብኣሰ ይኽየድ ስለዘሎ ሓደጋ ዓፀቦ ዝለዓለ ስግኣት ኮይኑ’ሎ ኢሎም።
“ናብ ዓፀቦ ተፀጊዕና ኣለና።ብናትና ገምጋምን ብገምጋም ትካላት ረድኤትን ኣብ ዞባታት ምብራቓዊ ሶማሊላንድ ዓፀቦ ክእወጅ ምቅርራብ ይግበር ኣሎ።ምኽንያቱ ትፅቢት ዝገበርናሉ እዋናዊ ዝናብ ስለዘይጀመረ ሕፅረት ማይ ኣጋጢሙ ሰባት እንስሳቶም ይስእኑ ኣለው” ኢሎም።
እቶም ምኽትል ፕሬዝዳንት ቁጠባ እታ ሃገር ብሰንኪ ድርቂ ኣዚዩ ስለዝተሃሰየ ነቲ ኣጋጢሙ ዘሎ ሓደጋ ንምምካት ኣዚዩ ሒደት ፀጋታት ከምዘሎ ወሲኾም ገሊፆም ።
ምኽትል ፕረዝደንት ሶማሊላንድ ዓብዲራሕማን ዓብዱላሂ በጀት ንምቁፅፃርን እቲ ቕልውላው እንተድኣ ብኢሱ ናይ ልምዓት ፕሮግራማት ደው ንምባልን ወሲና ኣለና ምስ በሉ ኣስዒቦም ‘ብሰንኪ ድርቂ ብዙሓት ሰባት ክሞቱ እዮም ዝብል ስግኣት ስለዘሎ ህንፀት ልምዓታዊ ፕሮጀክትታት ደው ንምባል ወሲና ኣለና።ብሰንኪ ድርቅን ስዑዲ ዓረብ ኣብ ልዕሊ እንልእኸን እንስሳት ማዕቐብ ስለዝገበረትን በጀትና ተተንኪፉ እዩ’’ ኢሎም።
ስለዝኾነ ድማ ገንዘብ ናብ ስራሃቲ ኣድሕን ህይወት ንምውዳብ ወሲና ኣለና ኢሎም።
ነበርቲ ብወገኖም ቅድሚ ሎሚ ከምዚ ዝበለ ድርቂ ኣጋጢሙና ኣይፈልጥን ይብሉ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ጋዜጠኛ ሰናይ ገብረመድህን ንስርዓት ህግደፍ ብምርሕራሕ ናብ ኢትዮጵያ ኣትዩ።
ኣብ ሚኒስትሪ ዜና ን14 ዓመት ዝገልገለ ጋዜጠኛ ሰናይ ገብረመድህን ንስርዓት ህግደፍ ብርሕራሕ ናብ ኢትዮጵያ ከምዝኣተወ ካብ ቴለቪዥን ኢትዮጵያ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ኣረዲኡ። ጋዜጠኛ ሰናይ ኣብ 1998 ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኵናት ምስ ተባርዐ ካብቶም ፈለማ ናብ ኤርትራ
ኣብ ሚኒስትሪ ዜና ን14 ዓመት ዝገልገለ ጋዜጠኛ ሰናይ ገብረመድህን ንስርዓት ህግደፍ ብርሕራሕ ናብ ኢትዮጵያ ከምዝኣተወ ካብ ቴለቪዥን ኢትዮጵያ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ኣረዲኡ።
ጋዜጠኛ ሰናይ ኣብ 1998 ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኵናት ምስ ተባርዐ ካብቶም ፈለማ ናብ ኤርትራ ዝተሰጎጉ ኤርትራውያን ግዳያት እዩ። እንሆ ድማ ሕጂ፡ ብሰንኪ ዕመጸጻ ዲክታተርያዊ ስርዓት ህግደፍ ናብታ ዝተሰጎጎላ ሃገር ተመሊሱ።
ንሱ ኣብ ቴለቭዥን ኢትዮጵያ ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ ማዕከናት ዜና ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ኤርትራ ንዘሎ መከራን ዕንወትን ከዊሉ ናይ ዓለም ከክፉኡ ዜናታት ኣራርዩ ብምውራይ፡ ኤርትራ ካብ ዓለም ዝበለጸት ኣምሲሉ ንህዝቢ ኤርትራ ንምድንጋር ካብ ክዉንነት ርሒቑ ክልፍልፍ ከምዝነብር ኣገንዚቡ።
ባህርያት ዲክታተርያዊ ስርዓት ህግደፍ ናጽነት ምግላጽ ሓሳብን ፕረስን ከምዘየፍቅድ ብምምልካት ድማ፡ ስርዓት ህግደፍ፡ ንኹሎም’ቶም ኣንፈት ኤርትራ ንምቅናዕ ዝመኸሩዎን ዝነቀፉዎን መሳርሒ ወጻኢ ሃገራት ኢሉ ብማእሰርቲ የሳቕዮም ምህላዉ ኣረዲኡ።
ኣቐድም ኣቢሉ፡ ንስርዓት ህግደፍ ዝራሕረሐ ጋዜጠኛ ኣማኑኤል ማህደረ ‘ውን ብተመሳሳሊ፡ ንፍሽለት ማዕከናት ዜና ህግደፍን እቲ ስርዓት ብቐንዱን ከምዘቃለዐ ይፍለጥ።


text:
ዕዉት አኼባ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ኣብ ከተማ ሮቶርዳም – ሆላንድ
ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ – ጨንፈር ሆላንድ ዳግማይ ስርርዕ ድሕሪ ምክያድ፡ ህልዊ ኩነታት ሃገርናን ተቓውሞ ደምበን፡ ከምኡ’ውን ውድብ ዝሓለፎ ቅልውላው ንምብራህን፡ ንገለ ኣገደስቲ ሃገራውያን ባእታታት ብምዕዳም ብቀዳም ዕለት 19-07-2014 ምርድዳእን ምትዕግጋብን ዝሰፈኖ ዕውት ኣኼባ ኣካይዱ። ኣብቲ ኣኼባ ዝተለዕለ ቀንዲ ኣጀንዳ እዞም ዝስዕቡ’ዮም ነይሮም፡-
- ብዛዕባ ዝሓለፈ ጉባኤ ውድብናን፡ ተረድኦና ብዛዕባ ለውጢን ዝበሃል ኣምርን፣
- ኣገባብን ስርዕIትን ዝሰሓተ ምትሕንፋጽ ሰራዊትናን ምስ ሰራዊት ምደፍአን፣
- ሓድነት ውድብና ንምዕቓብ ብመሪሕነትን መሰረታትን መሓዙት ውድባትን ዝተኻየዱ ጻዕርታት፣
- ህጹጽ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶና፡ ኣድላይነቱን ሕጋውነቱን፣
- መርገጽ ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይና ኣብዚ ግዜ’ዚ፣
- ስትራተጃዊ ምልማላን መዐቀንን መሪሕነት፣
ብዛዕባ’ዞም ኣብ ላዕሊ ተዘርዚሮም ዘለዉ ኣርእስትታት፡ ብዓበይቲ ካድራትን መሪሕነት ጨንፈርን ሰፊሕ ገለጻ ድሕሪ ምሃብ፡ መድረኽ ሕቶን መልስን ተኸፍተ። ገለ ካብ’ቶም ዝቐረቡ ሕቶታት፡
- ጸረ ስምረት ኢኹም ይብልኹም፡ ነዚ ብኸመይ ትምልስዎ?
ጉዕዞና ብጉዳይ ስምረት ኣብ ዘሓለፈ ግዜያት ከመይ ከመዝነበረን ከቢድ ዋጋ ዝኸፈልናሉ ጉዳይ ምዃኑን ብመርትዖን ጨብጥን ዝተሰነየ ወድዓዊ ትንተና ድሕሪ ምቕራብ፡ እዚ ካባና ዝተፈንጨለ ጉጅለ እዚ ኣባሃህላ’ዚ ንመሸቀጢ ዝጥቀመሉ ጉዳይ ምዃኑ ንተሳተፍቲ ኣኼባ ሰፊሕ መብርሂ ቀሪቡ። እዚ ኣበሃህላ’ዚ ነቲ በዛ ጉጅለ’ዚኣ ዝተፈጸመ ጥሕሰት ሕግን ስርዒትን ከምኡ’ውን ኣገባባ ዝሰሓተ ስምምዓት ምግባርን ዳርጋ ብኹሉ ኣባላ ውድብን ብዝላዓለ ቍጽሪ ኣባላት መሪሕነት ስለ ዝተነጽገን ዝተቓለዐን፡ ንድኽመታትካ ንምሽፋን ተባሂሉ ዝተመህዘ ምዃኑ ብተወሳኺ በሪሁ።
- እቲ ሽግር ኣብ ውድብኩም ምጥፍፋእ ገንዘብ ስለ ዝሳዕረረ ኢዩ ይብሉ፡ ነዚ ብኸመይ ትምልስዎ?
እዚ ሕቶ’ዚ ልክዕ ዓሚ ኣቦ መንበር ነበር ዑቅባዝጊ ድቡብ ምስ መጸ ከም ጨንፈር ሓቲትናዮ፡ ንሱ ከኣ፡ “ ኣነ’ኳ ምጥፍፋእ ነይሩ ኣይብልን ኢየ፡ የግዳስ ምምሕደራዊ ጉድለታት ነይሩ ጥራሕ ኢየ ክብል ዝኽእል። ምኽንያቱ፡ ኣብ ግዜ አሰናዳዊት ሽማግለ፡ ካብ ጃብር ኣሕመድ 104 ሽሕ ብር ከም ተቀበልኩን ሰነድ ናይ ቅብሊት ስለ ዘይሓተተኒ ውን ተገሪመ ይብል” ክብል ኣብ ቅድሚ ኩሎም ኣባላት መሊሱ ከብቅዕ፡ ሎሚ ግን ተጠውዩ ምጥፍፋእ ነይሩ ምባል’ያ ጥራሕ ተዋጸኣኒ ብምባል፡ ክጕስጉስ ንርእዮ ኣለና። ብወገን አውዲት ምቍጽጻር ውድብ’ውን እንተኾነ፡ ምሕደራዊ ጉድለታት እምበር ምጥፍፋእ ገንዘብ ከም ዘይነበረ ኣረጋጊጻ ኢያ።
ተሳተፍቲ ኣኼባ፡ ሓቅታት ንኽተብርሁልና ምዕዳምኩም ቡዙሕ ከየመስገና ክንሓልፍ አይንደልን ብምባል ብለበወታትን ንብድሕሪ ሕጂ ቀጻሊ ኣኼባታት ብሓድሽ ኣርእስቲ ንኽንራኸብ ኣብ ሓባራዊ ምርድዳእ ተበጺሑ። ኣካየድቲ ኣኼባ ብወገኖም ኣብ ዝመጽእ ግዜ ዝሰፍሐ ህዝቢ ዝሳተፎ ክፉት ህዝባዊ ኣኼባ ከካይዱ ምዃኖም ቃል ብምእታው፡ ኣኼባ ሮተርዳም ብዓወት ተዛዚሙ።
ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኹሉ
ግ.ሃ.ድ.ኤ. ጨንፈር ሆላንድ
20-07-2014
Short URL: https://english.farajat.net/?p=8717


text:
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 20 11 2019
ኣብ ፋልሾፒን ነቶም ኣብ ዞባና ፍሉያት ዝኾኑ ክብርታት ነጕልሖም ኢና። በቶም ናይ መጋሊዝ ባህልና፣ ጽቡቓት መራኸቢታት፣ ዘደንቕ ቅርጺ መሬትናን ናይ መግቢ ባህልናን ኩሩዓት ኢና።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ33,150
ስፍሓት መሬት1,045 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Jönköping 64 ኪሜ
- Göteborg 121 ኪሜ
- Stockholm 362 ኪሜ
ንሕና ናይ ቺታስሎው፡ ናይቲ ኣህጉራዊ መርበብ ነኣሽቱ ከተማታት፡ ኣባል ኢና። ነቶም ልዑል ደረጃ ዘለዎም ጥረ ነገራትን ፍርያትን ናይ ኣከባቢና ንሕልዎምን፡ ሚዛናውን ውሁድን ንዝኾነ ዘላቒ ምዕባለ ድማ ንሰርሕን። ናይ ፋልሾፒን ኮሙን ራኢ " እቲ ጽቡቕ ሂወት" እዩ።
መንበሪ-ገዛ
በቲ መንበሪ ቤትካ ደስ ምባል ንኽብሪ ህይወት ኣገዳሲ እዩ። ናብ ፎልሾፒን ኣብ ምግዓዝ ዲኻ ዘሎኻ ወይ ከኣ ሓድሽ መንበሪ ቤት ዲኻ ትደሊ ዘሎኻ? ዝኾነ መንበሪ ድዩ ዚሰማምዓካ ወይስ ፍሉይ መቐመጢ ኢኻ እትደሊ?
ኣብ ፋልሾፒን እቲ ዝዓበየ ክራይ ኣባይቲ ዘመሓድርን ዝድልልን፡ እቲ ኮሙናላዊ ትካል ኣባይቲ ፋልሾፒንግስ ህይረስቡስቴደር ኣበ (Falköpings Hyresbostäder AB) እዩ። ሰነተ ፋስቲግሀተር አበ (Senäte Fastigheter AB) ካልእ ዝዓበየ ትካል ደላሊ ክራይ ኣባይቲ እዩ።
ኣካረይቲ ትካላትን መንበሪ ገዛውትን ርኸብ
-
ናይ ሓበሬታ ካርታ
ኣብቲ ካርታ እንታይ ኪረኣይ ከም እትደሊ ምረጽ
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ'ዚ ከተማ'ዚ፡ ብርክት ዝበሉ ተዛረብቲ ካልኦት ቋንቋታት ዝኾኑ ነባሮ ይርከቡ። ንተወሳኺ ሓበሬታ፡ ንክፍሊ ምቕባል ሓደስቲ ስደተኛታት ትወከሱ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ'ዚ ከተማ'ዚ፡ ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ዝነጥፋ ብርክት ዝበላ ማሕበራት ይርከባ። ንኣብነት፡ ማሕበራት ስፖርታዊ-ንጥፈታት፡ ባህላዊ ማሕበራት፡ ኣብያተ-ክርስትያናት ምትእሳሳራተንን። ኣብቲ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ዝርከብ መዝገብ-ማሕበራት ብምእታው ምስ ዝምባሌታትኩም ዝሳነያ ማሕበራት ክትደልዩ ትኽእሉ።
ብዛዕባ ማሕበራዊ ሂወት ኣብ እዚ ኮሙን ብዝያዳ ኣንብብ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ፎልሾፒን ኮምዩን ኣብቲ ኣብ ቅዱስ ሲግፍሪድ መገዲ ዚርከብ ናይቲ ኮምዩን ቤትንባብ ናይ ከተማ ምምሕዳር ቤትጽሕፈት ኪተክል መደብ ኣለዎ። ንሱ ክፉት መራኸቢ ቦታ ኪኸውን እዩ። ኣብኡ ንሓፈሻዊ ሕቶታት መልሲ ትረኽበሉ፡ ርእይቶኻ ትህብ፡ ናብ ካልእ ሰበስልጣንን ማሕበራትን ትኸይድ፡ ከምኡውን ብዛዕባ ዝቐለለ ኣገባባት ትሓትት። ሓበሬታ ብእተፈላለየ ቋንቋታት ኣሎ። እቲ ኮምዩን ምስ ካልኦት ማሕበራት ኮይኑ እተፈላለየ ኣስተምህሮታት፡ ምርኢትን ባህላዊ ኣኼባታትን የዳሉ።
ኣብ ናይ ፎልሾፒን ሰንትሩም ናይ ጥንቲ ክፍሊ ከተማን ድኳናትን ትረክብ። ኣብቲ ከባቢ ከተማ፡ ሱፐርማርከታት ኣሎ። ኣብቲ ከተማ ቤትጽሕፈት ዕዮ፡ መድህን ድርጅት፡ ቤትጽሕፈት ቀረጽን ማሕበራዊ ኦፊስን ኣሎ።
ናይ ፐንተኮስት ሰከንድሃንድ ድኳን ከም መራኸብን መዐደግን ቡን መስተይን ቦታ ኮይኑ የገልግል።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ፎልሾፒን ነቲ ደረጃ መደበኛን ናይ ህጻናትን ትምህርቲ ከምኡን ናይ ዕረፍቲ ቦታ ክብ ከነብሎ ንጽዕር። ኩሎም ህጻናት ነቲ ዘድልዮም ደገፍ ናይ ምርካብ መሰል ኣለዎም። ብሓድሽ ተክኒክ እተሰነየ ምዕቡል ኣመሃህራ ኪህልወና ንደሊ።
ኣብ ፎልሾፒን 30 ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣለዋ፡ 16 ካብአን ኣብ ከተማታት፡ 14 ከኣ ኣብ ገጠራት እየን ዚርከባ። ካብተን 10 ብብሕቲ ዝመሓደራ ኣብያተትምህርቲ ህጻናት፡ 6 ኣብ ከተማታት፡ 4 ከኣ ኣብ ገጠራት ይርከባ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ፎልሾፒን ኮምዩን 18 እተፈላለየ መደባት ዘለወን መባእታ ኣብያተትምህርቲ፡ 6 ናይ ከተማ ኣብያተትምህርትን 12 ናይ ገጠር ኣብያተትምህርትን ኣለዋ። እቲ ኦለበርይስዪምናሴት ዚብሃል ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ብቮሊቦልን ኵዕሶን መዝሙርን ናይ ቤትትምህርቲ መጽሔት፡ ተሽከርካቲ ምልማጽን፡ ወርቅምስራሕን ከምኡውን ናይ መንእሰያት ዋኒናዊ ንጥፈትን፡ ሽልማት ረኺቡ እዩ። በቲ ናይ ኮምዩንና ናይ ሙዚቃ ቤትትምህርቲ እውን ንሕበን ኢና።
ነቶም ካብ 6 ዓመት ክሳዕ ካልኣይ ደረጃ ዘለዉ መንእሰያት ናይ መንእሰያት ገዛ ዚብሃል መራኸቢ ኣሎ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ለርሰንተር - ንስራሕ ብዚምልከት - ሓድሽ ዕድላት ንምህላውን ሓድሽ መገዲ ንምርኣይን ብዙሕ ምርጫታት ኣሎ። ኣብኡ ብዛዕባ ዩኒቨርሲታትን ኮለጃትን ናይ ኮሚሽን ስልጠና፡ ናይ ሞያ ስልጠና፡ ትምህርቲ ንዓበይቲ፡ ዪርከስቩክስን ሰርቩክስን ሓበሬታ ክትረክብ ትኽእል። ኣብ ለርሰንተር ኣብ ደስ ዘብል ናይ ስራሕ ሃዋህው፡ ሽወደን ንስደተኛታት (ኤስኤፍኢ) ይወሃብ። ብመገዲ ወብሳይት ከተመልክት ትኽእል!
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ'ዚ ከተማ'ዚ፡ ተጠቀምቲ ናይ ዝተፈላለየ ናይ ጥዕናዊ--ኣገልግሎታትን ክንክን ክትኮኑ ትኽእሉ። ኣብዚ ከተማ፡ ሓፈሻዊ ሕክምና፡ ማእከል-ጥዕና ህጻናት፡ ኣዴታት (ነፍሰ-ጾራት) ከምኡ ውን ክሊኒክ-ስኒ፡ ይርከብ። ሕክምናዊ ክንክን ምስ እትደልዩ፡ ናበይ ክትከዱ ከም ዘለኩምን ካልእ ንጥዕናዊ-ክንክን ዝምልከት ዝርዝራት፡ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ትረኽብዎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ መንግስታዊ ወይ ውን ምምሕዳራዊ ትካላት ናይቲ ከተማ ኣብ እትገብርዎ ርኽክባት፡ ንኣብነት ኣብ ምምሕዳር ከተማ፡ ሕክምና ወዘተ..ናይ ቋንቋ ሽወደን ሕጽረት ምስ ዝህልወኩም፡ ተርጓሚ ክቍጸረልኩም ይኽእል። ተርጓሚ ኣቐዲሙ በቲ ዝምልከቶ መግስታዊ-ኣካል ከም ዝቍጸር ይግበር።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ'ዚ ከተማ'ዚ ስሉጥ ኣግልጎሎት መጎዓዝያ ኣሎ። ንሰዓታት ንቕሎን ናይ መጎዓዝያ ኣማራጺታትን ብዝምልከት፡ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ብምእታው ክትረኽብዎ ትኽእሉ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
እቲ ኮምዩን ከም ወሃብ ስራሕን ቁጠባዊ ምዕባለን ኣብቲ ናይ ፎልሾፒን ኮምዩን ስራሕን ዋኒንን ዓቢ ተራ ኣለዎ።
ኣብዚ ብዛዕባቲ ከም ወሃብ ስራሕ፡ ጥርሑ ቦታታትን ናይ ኢንዱስትሪ ሰፈርን ኮይኑ ዚነጥፍ ኮምዩን ውልቃዊ ዋኒን ንምጅማር ይኹን፡ ንናይ መንእሰያትን ሓደስቲ መጻእትን ከምኡውን ናይ ስራሕ ስልጠናን ብዚምልከት ሓበሬታ ክትረክብ ትኽእል። ከምኡውን ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ናይ ዋኒናት ደብተር፡ ብዛዕባ ዋኒናት ክትደሊ ትኽእል።


text:
መግለጺ ሓዘን
መስዋእቲ ሃገራዊ መራሒ ተጋ/ሸክ ሓምድ ሳልሕ ቱርኪ (ኣቡ ማጅድ)
መራሒ ተጋዳላይ ሸኽ ሓምድ ሳልሕ ቱርኪ (ኣቡ ማጅድ) ንነዊሕ ግዜ ብዝሓደሮ ሕማምን ዘስዓበሉ ድኻምን ብ08 ጥቅምቲ 2014 ኣብ ከተማ ካርቱም ሃገረ-ሱዳን ካብዚ ዓለም ብመስዋእቲ ብምፍላዩ ዝተሰማዓና መሪር ሓዘን ንገልጽ።
ስውእ ተጋዳላይ ሓምድ ሳልሕ ቱርኪ ካብቶም ብንኡስ ዕድሚኡ ኣብ መፋርቕ 60ታት ኣብ ሃገራዊ ሓርነታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ ተሰሊፉ፡ ሃገራዊ ነጻነት ንምርግጋጽ ኣንጻር ባዕዳዊ መግዛእቲ ዝተቃለሰ ሓርበኛ’ዩ ነይሩ። ብድሕሪ ምርግጋጽ ነጻነት ኤርትራ’ውን እንተኾነ፡ ድኻሙ ከይጸብጸበ ምእንቲ ፍትሓዊ ሕቶ ህዝቢ ኤርትራ ንምፍታሕ ዕድመ ሂወቱ፡ ፍልጠቱ፡ ተሞክሮኡ፡ ከይበቐቐ ወይ ከተሓለለ ብጽንዓትን ተወፋይነትን ክሳብ ዕለተ መስዋእቱ ክቃለስ ዝጸንሐ’ዩ። ስውእ ሓምድ ሳልሕ ቱርኪ ኣብ ስኒትን ሓባራዊ ሃገራዊ ዕዮን ዝኣምን ዝነበረ፡ ኣብ ምምስራትን ጉዕዞን ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ልሉይ እጃሙ ዝበርከተ ሃገራዊ ባእታ’ዩ።
በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ነቲ ስውእ ሓርበኛ ተጋዳላይ ሸኽ ሓምድ ሳልሕ ቱርኪ ዝተሰውኣሉ ቅዱስ ዕላማታት ባህግታትን ህዝቢ ኤርትራ፡ ሕቶ ሰላምን ደሞክራስን ማሕበራዊ ፍትሕን ክውን ንምግባር፡ ኩሎም ሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጢ ካብ ሕሉፍ ተመክሮታቶም ሃንጺ ትምህርቲ ብምውሳድ፡ ፍልልዮም ብምጽባብን ሓድነቶም ብምድልዳልን ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ደሞክራስያዊ ቃልሲ ኣውንታዊ ተራኦም ከዕዝዙን ኣበርቲዖም ክቃለሱን ኤርትራዊ ዲሞክራያዊ ኪዳን ናይ ቃልሲ መጸዋዕትኡ የቕርብ።
ኣብ መወዳእታ ከኣ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ከምቶም ኩሎም ንኤርትራን ህዝባን ክቡር ዋጋ ዝኸፈሉ ጀጋኑ ስውኣት፡ ብስንኪ’ቲ ኢ-ሰብኣዊ ፖሊስታት ምልካዊ ስርዓት ህግደፉ ኣብ ሃገሮም ሬሳኦም ንቡር ሓመድ ከይለብስ ዝተነፍጉ፡ ንስውእ ተጋዳላይ ሸኽ ሓምድ ሳልሕ ቱርኪ ተመሳሳሊ ዕጫ ብምግጣሙ ዝተሰመዓና ከቢድ ጓሂ እናገለጽና፡ ንስድራ-ቤቱ፡ ንመሪሕነትን መሰረታትን እስላማዊ ሰልፊ ኤርትራ ንፍትሕን ልምዓትን ብፍላይ ከምኡ’ውን ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ብሓፈሻ ጽንዓት ይሃብኩም እናበለ፡ ንጅግና ስውእ ተጋዳላይ ሸኽ ሓምድ ሳልሕ ቱርኪ ከኣ መንግስተ ሰማያት የዋርሶ ይብል።
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን
09 ጥቅምቲ 2014
Short URL: https://english.farajat.net/?p=8969


text:
መበል 29 ዓመት ዝኽሪ ነጻነት ኤርትራ ክኽበር ፍረ መስዋእቲ ብጽሒት ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ’ዩ፡
መበል 29 ዓመት ዝኽሪ ነጻነት ኤርትራ ክኽበር ፍረ መስዋእቲ ብጽሒት ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ’ዩ፡
ርእሰ ዓንቐጽ
ውሓደለ
ነጻነት ኤርትራ ክዝከር ግደ ብጽሒት ወይ ሪም ነፍሲ ወከፍ ኤርትራዊ ዜጋ’ዩ። ኤርትራ ሃገር ነጻ ስለ ዝኾነ ከኣ፡ ኣብ ነጻ ኤርትራ ፍትሒ ክነግስ፡ ቅዋም ክትከል፡ ዶባት ክሕንጸጽ ንሓትት። ነጻነት ዘይብሉ ህዝቢ ኣብ ጥራሕ ጎልጎል ፍትሒ ቅዋም፡ ባይቶ፡ ንጹር ዶባት ከመይ ቢሉ ክሓትት ይኽእል እሞ እዞም ወትሩ ከም ሕቶ ዝቀርቡ ዓበይቲ ሃገራዊ ጉዳያት ዝሕብርዎ ምልክታት እንተሃልዩ፡ ብመስዋእቲ ዝተረኽበ መሰረታት ታሪኽ ነጻነት ኤርትራ’ዩ።
ኤርትራ ሃገርና ድሕሪ ነዊሕን መሪርን ተጋድሎ፡ ብመስዋእቲ ደቃ ብ24 ግንቦት 1991 ነጻነት ለቢሳ። ኣብ ኣህጉራዊ ሕብረተ ሰብ ዓለም ብፍላይ ዞባ ቀኒ ኣፍሪቃ ከኣ ሓድሽ ምዕራፍ ታሪኽ ተሰኒዱ። ህዝቢ ኤርትራ ከም ካልኦት ነጻን ሓራን ዝኾኑ ኣህዛብ ዓለም፡ ብዘይቅድመ ኩነት መሰል ርእሳ ውሳኔኡ ክኽበረሉ፡ መጻኢ ዕድሉ ባዕሉ ክውስን ሓቲቱ። ሰላማዊ ፖለቲካዊ ቃልሲ ኣካይዱ። ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ግን ከም’ቲ ዝግባእ መልሲ ኣይረኸበን። ህዝቢ ኤርትራ ኣብ መስርሕ ፖለቲካዊ ቃልሲ ዘዕወቶ ኣገዳስን ነባርን ምስ ድሌት ነጻነቱ ዝኽይድ ዓብይ ጉዳይ ሕቶ ሃገራዊ ሓድነትን ንቅሓት ወኒኑ’ዩ። ህዝብና ሃገራዊ ፖለቲካዊ ንቅሓት ተዓጢቁ ከኣ ንነውሕ ዓመታት ኣንጻር ማእለያ ዘይብሉ ኣነ ዝበለ ጸላኢ ዘውዳዊ ስርዓት ንጉስ ሃያለስላሴን፡ ወታሃደራዊ ደርግን ንቅድሚ ክስጉም ገይርዎ’ዩ። ምስ’ቲ ኣብ መጀመሪያ 50ታት ይኹን፡ ድሕሪ ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎ ንነጻነት ዝተራእየ ዘይከሓድ ውረድ ደይብ፡ ኣሉታዊ መድረኻት ህዝብና ጉዳይ ነጻነቱ ኣብ ሽቶኡ ክበጽሕ ካብ ቃልሱ በዅሩ ዓዲ ኣይወዓለን። እኳ ደኣ ኣብ’ቲ ዝካየድ ዝነበረ ቃልሲ ዓወደ ውግኣትን፡ ገድላዊ ዕማማትን ንምትግባር መስተንክር ቅያ ብዝመልኦ ታሪኽ ጅግንነት ኤርትራውያን መስዋእቲ ተኸፊሉ። ኣብ’ዚ መኣዲ ወፊር ታሪኻዊ ተጋድሎ ንነጻነት ኤርትራ ኩሉ እጃሙ ኣበርኪቱ ሓሊፉ እዩ። መዓልቲ ነጻነት ምእንቲ እዚ ዝተኸፈለ ክቡር መስዋእቲ ጀጋኑና፡ ምእንቲ ክብሪ ህዝብን ሃገርን ንዝክሮ።
ነጻነት ኤርትራ፡ ነቲ ክቡር ዋጋ መስዋእቲ ዝኸፈለ ህዝቢ፡ ሓድነታ፡ራህዋኣ፡ሰላማ፡ ሕግን ፍትሕን፡ ዕብየታ ድማዓ ዝምነ ዝሓልም ጥራሕ ዘይኮነ ክሳብ’ዚ ዕለት’ዚ ብግብሪ ንዝሰርሕን ንዝቃለስን ዘሎ ብጽሒቱን ሪሙን’ያ። ህዝብና ደሙን ዓጽሙን ከስኪሱ ዝተረከቦ ነጻነት ሕጂ’ውን ከም’ቲ ነጻነት ንምምጻእ ዝተቃለሶ፡ ንዝዓቐቦ ታሪኻዊት ነጻነቱ ንምክልኻል ከኣ ዕርዲ ኮይኑ ብሓይሊ ሓድነቱ ሓርነትን ማሕበራዊ ፍትሒ ከፍረየሉ ሓቢሩ ጠጠው ክብል ግድነት’ዩ።
ሎሚ ከኣ ከም መቀጸልታ ኣብ መላእ ዓለም ዝርከብ ጅግና ደላይ ፍትሒ ዝኾነ ህዝብና፡ ፍትሒ ይንገስ፡ ቅዋም ይተግበር ዶብ ይተሓንጸጽ፡ እሱራት ይፈትሑ ክብል እንከሎ መሰረት ነጻነት ክድርዕ፡ ከሕይሎን ከደልድሎን ክጸንዕን’ዩ።
ብርግጽ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ 29 ዓመታት ህዝብና ዝሓለፎን ዝሓልፎ ዘሎን ጽንኩር ናብራ ሂወት ከይዘከርካ ክሕለፍ ዘይከኣል’ኳ እንተዘይኮነስ፡” ንቀባራይ ምርዳኣ” ከይኸውን፡ ብዓብዩ ጅግና ደላይ ፍትሒ ዝኾነ ህዝብና፡ ፖለቲካውያን ሓይልታት ኤርትራ፡ ሲቪካውያን ማሕበራት፡ ሙሁራትን መራሕቲ ሃይማኖታት ዓበይቲ ዓዲ ግፍዕታቶም ጸይሮም ንፍትሒ ይቃለሱ ምህላዎም ዘሕፍልፎ መልእክቲ ኣለዎ። ኣብ ዝሃለኻ ሃሉ ንነጻነት ሃገርካ ዕርዲ ምዃን ትርጉሙ ንሱ’ዩ።
ኣብ’ዚ ንርከበሉ ሓድገኛ እዋን ንዓለምና ኣዳኺሙ ዘሎ ለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስ፡ ኣብ ሃገርና ንዝኸይድ ዘሎ ግፍዕታት ዝያዳ ግፍዕታት ዝውስኸሉ’ምበር መዋጽኢ ዘይርከበሉ መድረኽ፡ ንድሕነት ህዝብን ሃገርን ዘይጭርሕ ደላይ ፍትሒ ህዝብና ሓደ’ኳ የለን። እዚ ከኣ ጽቡቕ ኣንፈት ኩሉ ኣብ ፍትሒ ዝኣምን፡ ኣብ ሓደ ባይታ ዘተን ምርድዳእን ኣቢሉ ሓድነቱ ዓቒቡ ምስ ነጻነቱ ክስራዕ ሙሉእነት ክህልዎ ክገብር ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ክውን ንምግባር ርሑቕ ኣይኸውንን’ዩ።
ዘለኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ንስውኣትና
ነጻነት ኤርትራ ንዘለኣለም ይንበር
ዓወት ንተቃላሳይ ህዝቢ ኤርትራ
ዜናን ሓበሬታን ውሓደለ
23 ግንቦት 2020


text:
ኣብ 332 ዓ.ም. ኣባ ሰላማ ከሣቴ ብርሃን ካብ ግብጺ ሥልጣነ ክህነት ተቐቢሉ ብማርሳ ተኽላይ ኣቢሉ ናብ ደብረ ሲና ኣትዩ እዩ። ትምህርተ ክርስትና ሰቢኹ፡ ንመጀመርታ ጊዜ ጥምቀተ ክርስትና ዝፈጸመሉን ሥርዓተ ቍርባን ዝሠርዓሉን ቦታ እዩ። ነገሥታት ኣብርሃን ኣጽብሃን (ኤዛናን ሴዛናን) ካብ ኣክሱም ናብዚ ገዳም ብምምጻእ ተጠሚቖም ቆሪቦም እዮም።
ኣብ 474 ዓ.ም. - 478 ዓ.ም. ኣባ ዮሓኒ ምስ ብዙኃት መነኮሳት ብዙኅ ታቦት ኂዙ ካብ ምድረ ግብጺ ናብ ሃገርና ብምምጻእ፡ ነቲ ብስም ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዘምጽኦ ታቦት ኣብ ዘመኑ ብዝነበረ ጳጳስ ኣባ ናሆም ኣባሪኹ ኣብ ደብረ ሲና ኣብዛ ሕጂ ዘላ ቤተ ክርስቲያን ኣእትዩ ከም ገዳም ገደማ። ናይዚ ገዳም ሥርዓተ ጳጉሚስ ማኅበር ሓድነት ዝመሥረተ ኣባ ዮሓኒ ኣብዛ ጐይታ ኣብ ጊዜ ስደቱ ብኢዱ ዝዳኅሰሳ ብኢድ ሰብ ዘይተሓንፀት መሠረት ዘይብላ ቤተ ክርስቲያን ኪጽሊ ኸሎ ኣብ 21 ግንቦት ቅድስት ድንግል ማርያም ንመላእኽትን ጻድቃንን ሰማዕታትን ኣኺታላ ካብ ፀሓይ ትበርህ ኮይና ብራእይ ስለዝተገልጸትሉ ነዛ ዕለት’ዚኣ ብኣምሳል ደብረ ምጥማቅ በዓለ ማርያም ክብዕል ጀመረ። ከምኡ’ውን ኣብ 20 ሰኔ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ሰማይ ወሪዱ ምስ ዓሠርተው ክልተ ሓዋርያትን ቅዱስ እስጢፋኖስን ቅዱስ ቍርባን ኪሠርዕ ስለ ዝረኣዮ 20 ሰኔ ሕንፀተ ቤታ፡ 21 ሰኔ ድማ ቅዳሴ ቤታ ከምዝበዓል ኮነ። በዚ መሠረት ከኣ ዓመት መጽአ ገዳም ደብረ ሲና ኣብ ዓመት ክልተ ጊዜ 21 ግንቦት ከምኡ’ውን 21 ሰኔ ብዓቢይ ድምቀት ይብዕል።
ኣብ ገዳም ደብረ ሲና፡ ብዙኃን ቅዱሳን ኣቦታት መናንያን ብብሕትውናን ሱባኤን ይነብሩ እኳ እንተነበሩ፡ ኣብ ከባቢ 454 ዓ.ም. ተስዓቱ ቅዱሳን ኣብ መንጽር ደብረ ሲና ብወገን ሰሜን ፍሉይ ስሙ ኣግዒሮ ኣብ ዝበሃል ብብሕትውና ተቐሚጦም ከለዉ ኣብዛ ናይ ሕጂ በዓቲ ቤተ ክርስቲያን ዓምዲ ብርሃን ተተኺሉ ረኣዩ፣ ቅድስት ድንግል ማርያም’ውን ተገልጸትሎም። በዚ መሠረት ምስቲ ሙሴ ኣብ ደብረ ሲና ዝረኣዮ ራእይን ምስ እግዚአብሔር ቃል ንቃል ዝተዛረረበሉን ብምምሳል ነዚ ገዳም ሲሓት ዝበሃል ዝነበረ ‘ደብረ ሲና’ ኢሎም ሰመይዎ። (ዘፀ. 3፡2-6)
ቤተ ክርስቲያን ገዳም ደብረ ሲና ከም ደብተራ ሙሴ ብፍቓድ እግዚአብሔር ዝተገብረ መቕደሱን ቅድሳቱን ብኢድ ሰብ ዘይተሐንፀ መሠረት ዘይብሉ ዓቢይ እምኒ ካብ ጥንቲ ጀሚሩ የገልግል እኳ እንተ ነበረ፡ ንኣገልግሎት ማኅሌት ጥራይ ብወገን ምዕራብ ምስቲ በዓቲ ለጊቡ ብ1951 ዓ.ም. ዝተሓንፀ ዘመናዊ ሕንፃ ከምዘሎ ይፍለጥ።
ኵሉ ሕዝበ ክርስቲያን መንፈሳዊ ኣገልግሎት ኪረክብን ሃይማኖት ኪሰፍሕን ኪምዕብልን ብዝብል ቅኑዕ ሕሊና፡ ብሓልዮት ገዳም ደብረ ሲና ተጣኒፀን መንፈሳዊ ኣገልግሎት ዘበርክታ ዘለዋ ኣብያተ ክርስቲያናት ብዙኃት እየን።
ኣብ ከባቢ እዚ ቤተ ክርስቲያን’ዚ፡ ‘ወለንሳ’ ተባሂሉ ዚጽዋዕ ብታሕቲ በዓቲ ብላዕሊ ድማ ሰጣሕ ሜዳ ዝኾነ ዓቢይ ደንጐላ(ዓረ) ኣሎ። ኣብ ጊዜ ክብረ በዓል ውላድ ዝሰኣና ኣደታት “በዓልቲ ወለንሳ ኃዳጊት ኣበሳ” እናበላ ዚዝምራሉ ዚውድሳሉ በዓቲ እዩ። ኣብ ልዕሊ በዓቲ ወለንሳ ክልተ ዓበይቲ ኣጋንእ እምኒ ብተፈጥሮ ዝተሠርሑ ስለዘለው ድማ በዓል ማርያም ግንቦትን በዓለ ማርያም ሰኔን ኣብዞም ዝተጠቕሱ ናይ እምኒ ኣጋንእ ስዋ ተዳልዩ ንሕዝቢ ይዕደል።
ኣብ ክብረ በዓል ገዳም ደብረ ሲና ካብ ርኁቕን ቀረባን ዝተፈላለየ ቦታታት ብእግሪ ኮነ ብመኪና ዝመጽአ ሕዝቢ፡ በረኸት እግዚአብሔር ይረክብን ፍቕሪ ክብርቲ ወላዲተ ኣምላኽ ይገልጽን። ኣብዚ ቦታ ዘይተረኽቡ’ውን ኣብ ዘዘለውዎ ኾይኖም ብሕሊናኦም ተመሲጦም ዚዝክርዎ ክቡር በዓል እዩ።
እግዚአብሔር ኣምላኽና ካብዚ ናይዚ ዕለት እዚ በረኸት የሳትፈና!
ጸሎታን ልመናኣን ናይ እግዝእትና ማርያም ንዅሉ ዓለም ካብ መዓት ወዳ ይሓልዎም!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመቀሉ ክቡር!


text:
መዓልቲ ስዉኣትን ትርጉማን
ንዝኽሪ ስዉኣትና ብሐደ ሐቢርና ክንጽንብል ዘብቃዐና ልዑል ኣምላኽ መጎስ እብጻሐዮ፡፡ ዘለአለማዊ ክብርን ዝኽርን ድማ ንስዉኣትና! ድሕሪ ምባለይ፡ ዕዙዝ ሰላምታይ ንዅልኻትኩም ተሳተፍቲ እዚ ኣኼባ፣ እወ ልባዊ ሰላምታይ ንዅልኻትኩምን
ንዝኽሪ ስዉኣትና ብሐደ ሐቢርና ክንጽንብል ዘብቃዐና ልዑል ኣምላኽ መጎስ እብጻሐዮ፡፡ ዘለአለማዊ ክብርን ዝኽርን ድማ ንስዉኣትና! ድሕሪ ምባለይ፡ ዕዙዝ ሰላምታይ ንዅልኻትኩም ተሳተፍቲ እዚ ኣኼባ፣ እወ ልባዊ ሰላምታይ ንዅልኻትኩምን ንዅልኻትክን ተሳተፍቲ እዚ ብጸሎትን ብብድሆን እንዝክሮ ክቡር መዐልቲ አቕርብ፡፡
ብምቕጻል ከአ ከም መእተውን ታሪኻዊ ድሕረ-ባይታን ነዚ ዛዕባ፣ ማለት ነዚ መስዋእቲ ዚብል ኣምር ከብርህ ክፍትን’የ እሞ ኣቓልቦኹምን ጽቡቕ ፍቓድኩምን ከይፍለየኒ ብትሕትና እሐትት፡፡
መስዋእትነትን ትርጕሙን፦
መስዋእትነት ማለት እምበአር፣ ደቂ ሰባት ንእምነቶም ወይ ንዕግበቶም ከዐውቱ ዚኸፍልዎ ናይ ህይወት ተወፋይነት ዘጠቓሊል ኣምር ኢዩ፡፡ አመጻጽአ ናይ’ዚ ኣምር ከአ ኣመንቲ ንሃይማኖታዊ እምነታቶም ክዝርግሑ ወይ’ውን ብሰንኪ ምእመናን ጽንዓት አብ ሃይማኖታቶም ምርአዮም ብጸላእቲ ምስ ዚቕተሉ፣ ድሕሪ ደጊም ብሰዓብቶምን ብጾቶምን አብቲ ሃይማኖት ዚዀኑ ናይ እምነት አሕዋቶም/አሓቶም፣ ንክብርን መጎስን ናይዞም ዚተጠቕሱ፣ ማለት ናይቶም ንጻማ እምነቶም ብህይወት ዚሐለፉ ምእመናን ዚተዋህበ ልዑል ቃል ኢዩ፡፡ ምስ ምሕላፍ ግዜ አብ መስርሕ፣ ማለት አብ ታሪኻዊ ጕዕዞ ኸአ እዚ ኣምር’ዚ እንቶላይ ነቶም ንምድራዊ ዕላማታት ከዐውቱ ምእንቲ ህዝቦም በጃ ዚሐለፉ ናይ ፖለቲካ ሰባት’ውን ከጠቓሊል ጀሚሩ፡፡ ብቋንቋ ትግርኛ ከአ ዋላ’ኳ ክልቲኡ ኣምራት ተወራራሲ እንተመሰለ፤ ነቶም ምእመናን ሃይማኖት ምናልባት እቲ ሰማእታት ዚብል ቃል፣ ነቶም ምእንቲ ምርግጋጽ ፖለቲካዊ መትከላት ዚሐለፉ ከአ እቲ ስዉኣት ዚብል ኣምር ፈላሊና እንተተገልገልናሎም ምስጢራቶም ዝያዳ ንጹርነት ምሀለዎም፡፡ ብዝዀነ ሕጂን አብዚን ሒዝናዮ ዘሎና ዛዕባ ጕዳይ ዚኽሪ ስዉኣት ሰውራ ኤርትራ ኢዩ፡፡ እሞ አብኡ አቢለ ከሕልፈኩም ፍቐዱለይ፡፡
አብ ሰውራ ኤርትራ ህዝብና ከም ስዉአት ደቁ መጠን አብ መዐሙቕ ልቡን አብ ዓንዲ-ታሪኹን ዚዝከሩ ስዉኣት እቶም ንልዕላውነት ኤርትራን ንዕላማታት ህዝባዊ ናጽነትን እናተዋደቑ ብህይወት ዚሐለፉ ደቁ ኢዮም፡፡ ይኹን ድኣምበር ንስዉኣትና እንዝክሮምሲ ምእንቲ ራህዋ ህዝቦም ዚለዐለ ዋጋ ማለት ህይወቶም ብምኽፋሎም ጥራይ አይኮነን፡፡ የግዳስ ንኵሉ ዚተቓለስናሉ ዕላማታትን – ሓድነትና ናብቲ ዕላማታትን – ዘውሐሱ (ስኑዳት መሰኻኽር) ስለ ዚዀኑ’ውን ኢዩ፡፡ መዐልቲ ስዉኣት ከአ ናይ ምሕዛንን ምስትምሳልን መዐልቲ አይኮነን፡፡ የግዳስ ክንተሐሳሰበሉን ክንሐስበሉን ዘሎና ወትሩ ንቕድሚት ዚውጥጠና ረዚን መዐልቲ’ዩ፡፡ ንዘይተማልአን አብ መንጎ ዚተቐጽየን ዕላማታት እንብድሀሉ ናይ ቀጻልነትን ጽንዐትን ታሪኻዊ መዐልቲ’ዩ፡፡ ንሕና ጌና አበይ አሎና? ህዝብናኸ እንታይ ዚዓይነቱ ህይወት የሕልፍ አሎ? እንፍትሸሉ ግርማ ዚዐሰሎ መዐልቲ-ስዉኣት’ዩ ክኸውን ዘለዎ፡፡
እሞ ሎሚ’ውን ከም ትማሊ ኤርትራና ንምድሐን ኩሉ ብንቁሕ ጥበብ ዚከአለና ምብልሓት ክንገብር ግዜ ዳግም ይሐተና’ሎ፡፡ ዛጊት ንኤርትራ ዚበዝሕ ዜጋአ ካብ ዚግባእን ዚመስልን ንላዕሊ ደምዩላን ሰሪሑላን’ዩ፡፡ ቀንዲ ከአ ክሳዕ ክንድቲ ስለ ዚኸፈልና ድማ’ዩ አብ ፍርቂ ጕዕዞ ስሬና ክዘልቕ ዘይግባእ፡፡ ብዘይ ስጥመትና ምኽንያት ዛሕ ኢሉ ዚተረፈ ዕማማት አሎ፡፡ ብሰንኪ ስኒትን ምክብባርን ምጕዳሉ ዚተኸፍለ ጻዕርን ድኻምን ሸቶኡ አይወቕዐን፡፡ ምስ ቃልስና ዚመጣጠር ውጽኢት ብዘይምርካብናን ብፍሬኡ ሕቡናት ብዘይምዃናን ተስፋ-ቊርጸት ሰፊኑ አሎ፡፡ ዓወት ዚለመደ ሰብና ሎሚ ትጽቢት በዚሕዎ ተነቃፊ ኰይኑ’ሎ፡፡ ብሰንኪ እዚታት ከአ እንሆ ህልኽን ምጕጅጃልን ተኸሲቱ፤ ኤርትራ አብ ሙስቁል ጎደና አላ፡፡ እዚ ከአ ብመንፈሱ ይኹን ብቓሉ ራኢ ስዉአትናን ገዳይም ተጋደልትናን ከቶ አይነበረን፡፡
ጕዳይ ሃገራዊ ሓድነት፦
ህዝቢ ኤርትራ አብ ዛዕባ ሃገራዊ ሓድነትን ስምረትን ንውድባትና ደጊሙ ደጋጊሙ ዚሀበን ሕድሪ ሓድነተን አዕቍበን ሓድነቱ ከዕቊባሉ ኢዩ ዚነበረ፡፡ ካብ ምስክርሲ ዋና ብኸናፍር ከም ዚበሀል ከአ፣ አኼባታት ወከ-ዛግርን ሃዘጋን ናይ 1974/75 ከምኡ ናይ 1976/1977 ዋዕላታት እንዳባ ከም ዋዕላ መቐረካ፣ ዋዕላ ዓዲ ገብራይ፣ ዋዕላ ዓዲ-ፈለስቲ፣ ኣኼባ ዓላ፣ ኣኼባ ዓሸራ፣ ክሳዕ’ቲ አብ አጋ መወዳእትኡ ኣቦታት ካብ ጋሽን ባርካን ዚተጸምበርዊ ኣኼባ ደራቡሽ ክንዝክር ይከአል፡፡ ውድባት ግና ዋላ ካብ ፈለማኡ ነዚ ውዕለት’ዚ ከማልአ አይተረኽባን፡፡ ሓድነት ምዕቋብ ክበሀል ከሎኸ እንታይ ማለት’ዩ? ንውልቃዊ ወይ ጕጅላዊ ወይ ውድባዊ ዚግበር ናይ ተናጹል ህልኽን ኮለልን ተሪፉ፣ ሃገራዊ ዕማም ብቀዳምነት ብምስራዕ ንሓባራዊ ዕብየት ምጽዓድ ማለት ኢዩ፡፡ ንአብነት ከምዚ ንነብረሉ ዘሎና እዋን ሃገር አብ ትሕቲ ፍጹም ምልኪ-ህግደፋውያን ካን ናብ ዓባይ-ማሕቡስ አብ ዚተቐየረትሉ ሰዓት ብዘይ ነግ-ፈረግ አብ ሓደ ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር ተጠርኒፍካ ምብዳህ ጥራይ ኢዩ ክርአ ዚግባእ፡፡ ብመሰረቱ ኤርትራ ድሩት ዓቕምን ቊጽሪ ህዝብን ዘለዋ ንእሽቶይ ዓዲ’ያ፡፡ አብ ክንዲ ዓቕምኻ ምጥርናፍ ብቀጻሊ ዓቕሚ ህዝብን ሃገርን ምብታን ምስ እንታይ ክቚጸር’ዩ፡፡ አብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ መንእሰይ ወይ አብ ወተሃደራዊ መደበራት ህግደፍ ዚተዐስከረ’ዩ ወይ ከአ ትሕቲ መሬት አብ ዘሎ ጎደጕድ ዚተመቚሐ’ዩ፡፡ ስለዚ እቲ ዚዓበየ በታኒ ጸጋ-ሃገር ህልዊ ስርዓት ህግዲፍ ኢዩ፡፡ ማዕረ-ማዕሪኡ ከአ ውድባት ተቓውሞና ንሰዐብተን አረሐሒቐን፣ ኤርትራዊ ሓይሉ ተበታቲኑ ከም ዚተርፍን፡ ነቲ ንሃገር ካብ ጻት ናብ ጻት ሐኒቑ ደቀባት ክነፍግ ዚውዕል ዘሎ ስርዓት ህግዲፍ ክንዲ ብሐደን ሐድነትን ኰይኑ ዚብድህ፣ ናብ ዘይእዋናዊ ውደባታትን ውድባትን የህልኽኦ አለዋ፡፡ ዋላ’ቲ ብተዛማዲ ሓድነታዊ ዚመስል ምትእኽካብ አብ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ብዙሕ ዚኸይድ አይኮነን፡፡ ምኽንያቱ ብቀዳምነት ነንውድብካ ምዕባይ ስለ ዚዐጠን ከአ’ዩ፤ ነበሃህላይ ብአብነት ንምብርሁ ከአ፣ እዚ ናይ ውድባትና አተሃላልዋ አብ ኤዲኪ፡ ከምዚ ፖለቲካ አልዕሎም ከይማናዝዑን ቆልዑቶም ከየሰንብዱን ዚተመሐሐሉ ኣባላት ጀብሃን ሻዕብያን ዚኾኑ ሰብአይን ሰበይትን ክውሰድ ይከአል፡፡ እሞ እዞም ሰብ ሓዳር ሰላም አለዎም፣ ወይ እታ ስድራ ክትስልጥን’ያ ኢልካስ ክሕሰብዶ ይከአል?
ሕቶ ስልጣን፦
ውድባትና ዘፈናፍነን ዘሎ ሕቶ ጕዳይ ስልጣን ኢዩ፡፡ ኣድላይነት ስልጣን ከአ ዚስሓት አይኮነን፤ የግዳስ ሕቶ ስልጣን ምስ ስልጡን ዲሞክራስያዊ ባህሊ ምስ ዘይዛመድ ውጽኢቱ ባዶ ኢዩ፡፡ ቅዋም ብዚፈቕዶ ዲሞክራስያዊ ምቅብባል ስልጣን ክንበጽሖ እነማዕድዎ ኣገባብ ምሕደራ ኢዩ፡፡ እዚ ከአ አብ ባይቶ እንዳቦናን ምስ ምሉእ ተሳታፍነት ህዝብናን ዚግበር ዕዮ’ዩ፡፡ ሎሚ ግና አብ ሐደ ስሙር ሃገራዊ ግንባር ሰሚድካ ምልኪ ካብ ሃገር ምልጋስ ኢዩ ክእክበና ዘሎው ዕላማ፡፡ እዚ ከአ እቲ ዝለዐለን ዲሞክራስያውን ዕላማ አብዚ ሰዓት’ዚ ኢዩ፡፡ ነንበይንኻ ወርቃዊ ዚመስል መትከላት ክትሃቊቕን ክትውቅጥን ምውዓል ፍሬ-ኣልቦ ዚዀነ ኣምስሉ ዘረባ ጥራይ ኢዩ፡፡ ምኽንያቱ ሃንቀውታናን እስትራተጂናን ግብሪ ከሰንዮ ብገለ ኣሃዝ ከም ጭቡጥን ዳይናሚካውን ረቛሒ ክረብሕ ክኽእል አለዎ፡፡ አብ ዘየሎ ሃገር ዚሕሰብ ስልጣን ማለት ብባዶ ረቛሒ እንተረቢሑ ከአ ውጽኢቱ ባዶ-ኣሃዝ ይኸውን አሎ ማለት ኢዩ፡፡ ነቶም ንስልጣን ዚቃለሱ ውድባትና ከአ ብውሱን ቊጽሪ ምኒስትሪ’ኳ አይረብሐሎምን፣ ማለት ብንጹር ንምዝራብ ዚዀነ ዓይነት ጭቡጥ መዝነት አይተሸርፈሎምን ማለት ኢዩ፡፡ እምበአር ዚዀነ ይኹን ሕሳባት አብ ስልጣን ቅድም ናብ ሃገር ብምእታው ወይ ናብኡ ዚዐለመ አገባብ ብምጥቃም ጥራይ ኢዩ ክብጻሕ ዚከአል፡፡ ስለዚ ፍጹም በይናዊ ስልጣን እሞ ኸአ ብአሽሓት ኪሎሜትራት ካብ ሃገር ርሒቕካ ነናይ ጕጅለኻ – ማለት አብ ባዶ ዓዲ ምውድዳር- ብር እንተበልካ ባዶ ሕልሚ ምዃኑ ኩሉ ክግንዘቦ ይግባእ፡፡ ቅድም እቲ ገዛ ይሰራሕ፣ ብድሕርዚ ብቡዙሕነት ናተይ ናትካ እናተበሃልና አብ ትሕቲ ዲሞክራስን ሕግን ብሰላማዊ መንገዲ ንዕብየት ሃገርን ህዝብን ክንወዳደር፡፡
መአዲ ሓድነትን ህግዲፍን፦
ስርዓት ህግደፍ ምልካዊ ስርዓት ኢዩ፡፡ ምልኪ ከአ ድሮ ብእዉጅን ፍቱንን ኣገባቡ ንፍጹም በይናዊ ስልጣን ዚሰርሕ ኢዩ፡፡ በዚ ኸአ መአዲ ሓድነት ንፍጹም ምልኪ አይምልከቶን ኢዩ፡፡ ህግዲፍ ንህዝቢ ኤርትራ ዚብላ ሓንቲ-ዚዐቐና ቊጽሪ ጫማ’ያ ዘላቶ፡፡ ካብዛ ቊጽሪ ጫማ ህግዲፍ ዚዐቢ እግሪ ዘለዎ ወደባት፡ ኤርትራዊ አይኮነን! ንህግዲፍ፡፡ ህዝቢ ባህሉን እምነቱን ክጥቀም፣ ውላዱ ክሐቁፍን ከምህርን፣ ብናጻ አብ ውሽጢ ሃገሩ ክመላለስ፣ ፍረ-ዕዮኡ ብዘይ ምክልባት ክጥቀም … ወዘተ’ኳ ንኤርትራዊ ዜጋ ስርዓት ህግዲፍ አይፍቀደሉን፡፡ አብ ናይ ስደት ዓለምና ዕቚባ አብ ንሐተሉ ብኡብኡ ካብታ ዘስፈሩና ከተማ ናብ ካልእ ክንቀሳቐስ አይፍቀድን፤ ፍቓድ ከነውጽእ ከአ ይህልወና፡፡ አብ ኤርትራ ኸአ ኤርትራዊ ሎሚ ልዕል ኢሉ ክገይሽ አይክእልን፤ ፍቓድ ካብ መንግስቲ ከውጽእ አለዎ፡፡ እሞ ድአ ብዘበነ ህግዲፍ ዜጋታትና አብ ማእከል ዓዶም ዕቚበይናታት’ዶ አይባሃሉን?! ምእንትዚ እምበአር ህግደፍ ክእለ ዘለዎ ፍጥረተ-አራዊት ዚዀነ ስርዓት ኢዩ፡፡
ግደ ህዝቢ፦
ህዝቢ ሓያል ምዃኑ አብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ኣንጻር መግዝእቲ ኢትዮጵያ ተመስኪሩ ኢዩ፡፡ ብተመሰሳሊ’ውን ሓይሊ ህዝቢ አብ ካልእ ሃገራት እናሻዕ ንርእዮ አሎና፡፡ ከም አካል ህዝቢ እምበአር ንሕና’ውን እምቢ ንፍልልይ፤ እወ ንሓድነት! ኢልና ንውድባትናን መራሕትናን ክንግድድ ንኽእል ኢና፡፡ ጭርሖና ዝርዓመ ክንሕንግር ድማ ንጥቕምና ኢዩ፡፡ ብከምዚ ከአ ነቲ ክሳዕ ሎሚ መዕለቢ ዘይረኸብናሉ በበይንኻ ኮለል ክንከርዖ ምኸአልና እመስለኒ፡፡ እቲ ክሉ ዚተኸፍለ መስዋእቲ፣ እቲ ኩሉ ዚዘኽተመ ኤርትራዊ ስድራታት፣ ነቶም ወሊዶምን መልሚሎምን ዘይለአኹ ወለዲ ክንድብስ ብሐደን ሓድነትን ንተስእ፡፡
ዘለኣለማዊ ዝኽርን ክብርን ንስዉኣትና!
እዚ ጽሑፍ’ዚ አብ መዐልቲ ስዉኣት ኤርትራ ብስም
“ኤርትራዊ ማሕበረ-ሰብ ኰለንን ከባቢአን
Eritreischer Sozialverein e.V.
Köln & Umgebung“
አብ Friedenspark
Oberländer Wall, 50678 Köln
ብተክለሰንበት ተኽላይ
ዚቐረበ መደረ ኢዩ፡፡
መዘኻኸሪ፡ እዚ ጽሑፍ‘ዚ ብምኽንያት 20 ሰነ መዓልቲ ስዉኣት ኣብ ከለን ብመደረ መልክዕ ቀሪቡ ዝተላእከልና ክኸውን ከሎ ብምርሳዕ ዝኣክል ኣብ እዋኑ ኣይዘርጋሕናዮን። ብኣጋጣሚ መዓልቲ ስውኣት እኳ እንተተጻሕፈ መልእኽቱ ብምሕላፍ‘ቲ ዕለት ስለዘይጎድል ንዝርግሖ ኣለና። ንጸሓፊኡ ድማ ብምድንጓይና ይቕሬታ ንሓትት።
ኣሰና.ኮም


text:
ውድቀት ህግደፍ፡ ካብ ሰማይ ዝወርድ ማናን ህያብን ኣይኮነን
ኣብ መዋእል ስርዓት ህግደፍ፡ ካብ ኣብ ኤርትራ ዘየለ ህዝባዊ ኣገልግሎትን ክፉእ ነገራትን ምዝርዛር፡ እቲ ዘሎ ቁንጣሮ ኣገልግሎትን ጽቡቅን ምጥቃስ ይቀልል። ንምንታይ’ሲ ኣብ ኤርትራ ሕሰም ህዝብና ዘጋድድ፡ ጋሕማጥን ምልካውን ኣሰራርሓ ቆጺርካ ስለዘይውዳእን እተን ንስርዓት ህግደፍ ሞሳን
ኣብ መዋእል ስርዓት ህግደፍ፡ ካብ ኣብ ኤርትራ ዘየለ ህዝባዊ ኣገልግሎትን ክፉእ ነገራትን ምዝርዛር፡ እቲ ዘሎ ቁንጣሮ ኣገልግሎትን ጽቡቅን ምጥቃስ ይቀልል። ንምንታይ’ሲ ኣብ ኤርትራ ሕሰም ህዝብና ዘጋድድ፡ ጋሕማጥን ምልካውን ኣሰራርሓ ቆጺርካ ስለዘይውዳእን እተን ንስርዓት ህግደፍ ሞሳን ክብርን ዝወሃቦኦ ውሱናት ስለዝኾናን። ብ8 ነሓሰ 2017, ኣብቲ ብ “ብሃገራዊ ድሕነት” ዝፍለጥ ወግዓዊ መርበብ ሓበሬታ ስርዓት ህግደፍ ዝተዘርግሐ ጽሑፍ፡ “እስከ ብጀካ ኤርትራ መን ኣላ ንህዝባ ነጻ ሕክምናን ነጻ ትምህርቲ ካብ ዝተሓተ ስጋብ ዶክተሬት ሓሙሽተ ሳንቲም ከየኽፈለት ትቅርብ” ክብል ሓቲቱ። ዘይሓፍር ድሙስ ገረማርያም ስሙ ከምዝብሃል፡ ኣብ ኤርትራ ናጻ ኣገልግሎት ጥዕናን ትምህርትን ኣሎ የለን፡ ብቅዓቱን ስሉጡነቱን መስካሪ፡ እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ተገልጋሊ ህዝቢ’ዩ። እስኪ ድሓን ንዝጊ ይጥዓሞ ኢልና ኣብ ኤርትራ ናጻ ኣገልግሎት ጥዕናን ትምህርትን ከምዘሎ ጌርና ከም ሓቂ ንርዓሞ’ሞ እቲ ንህዝቢ ኤርትራ ኣብ ህይወቱ ዝተሓረሞን ዝበዝሐን መሰረታውን ጉዳያትን ንመልከት። “ዘዝርኣናዮ የዛርበና በለት ጉብጥሽ” ከምዝብሃል፡ ህግደፍ ኣብ ኤርትራ ናጻ ኣገልግሎት ትምህርትን ጥዕናን ኣሎ ኢልካ ክትዛረብ ዘኽዕበካ፡ ዘጽርፈካን ሓጥያትን ምዃኑ ስለዘይፈልጥ እምበር፡ ኣብ ኤርትራ ናጻን ብቁዕን ኣገልግሎት ጥዕና እንተዝህሉ፡ ብዙሓት ዜጋታት ናብ ሱዳንን ካልኦት ጎረባብቲ ሃገራትን ኣሽሓት ገንዘብ ከፊሎም ክፍወሱ ኣይምተገደዱን። ዓቅምን ጠዋርን ስኢኖም ብሕዱር ሕማምን ጓህን ማሲኖም ኣብ ገዝኦም ዝሞቱን ዝተደነሱን ኣዲኦም ትቁጸሮም። እንተ ብዛዕባ ትምህርቲ ግን፡ ኣብ ኩሉ ከይበጽሐ ናይ ካልኣይ ደረጃ መልቀቂ ፈተና ንምውሳድ፡ ካብ ስድራቤቱን ብተዘማዲ ምቹእ ቤቱን ተነጺሉ ኣብ ትሕቲ ጽኑዕ ወተሃደራዊ ሕግታትን መዓስከርን ስለዝነብር፡ ትምህርቲ ወዲኡ ብዘይ ስራሕ ቀንፈዘው ዝብል ስለዝበዝሕ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ኤርትራ ተማሂሩ ስራሕ ክረክብ ህይወቱ ክመርሕ ተስፋ ስለዘይብሉ ናብ ስደት ክመርሕ’ዩ እንኮ ምርጫኡ።
ብኻልእ ሸነኽ ስርዓት ህግደፍ፡ “በይኑ ዝማጎት ዝረትዖ የብሉን” ከምዝብሃል፡ ኣብ ኤርትራ ኣዋጅ እቶ-እቶ፡ ናይ ህዝቢ ናዕቢ፡ ወይ ተቃውሞ ኣንጻር መንግስቲ፡ ጥሜት የለን” ብምባል’ዩ ምስ ኣብ ከባቢና ዘለዋ ሃገራት ብምውድዳር ንነብሱ ዝውድሳን ናይ ጽቡቕ ኣብነት ኣምሲሉ ዘቅርባን። ኣብ ኤርትራ ብወግዒ ዘይተኣወጀን ንዓመታት ዝቀጸለን እዋን፡ እቶ-እቶ’ሎ። ሰባት ኣብ ኣኼባን ጓይላን ኣይተሳተፍኩምን ተባሂሎም፡ ካብ ምጋሽ ዝኽልከሉ፡ ባኒ ዝሕረሙን ዝእሰሩን እንተኾይኖም ካብዚ ዝኸፍእ እቶ-እቶ ኣሎ ድዩ? ስርዓት ህግደፍ መታን ህዝቢ ኤርትራ ብሰላም መነባብሮኡ ከይመርሕ፡ ንኽህሉን ንኽቅጽልን ብቁዕ መመኽነይታ ዘይብሉ ግዱድ መደብ ሃገራዊ ኣገልግሎትት ካብ ዝጅምር ቀሲኑ ኣይሓደረን። ወለዲ ዘዝዓበዩን ዘዝጎብለሉን ደቆም ከምትሕረድ ገንሸል ተወጢጦም ናብ ግንባር ኩናት ክጥበሱ፡ ኣብ ኣጻምእ፡ ቆራርን ዓሳውን ቦታታት ብዘይ ብቁዕ መሳለጥያን ካብ ስድራቤቱ ተነጺሉ መጻኢ ህይወቱ ተኾሊፉን፡ ካብ ቤቱ፡ ካብ ኣብያተ ጸሎት፡ ህዝባዊ በዓላት፡ መርዓን ቀብርን ብሃንደበት ስለዝግፈፍ ኣብ ማሕበራዊ ህይወት ሕብረተሰብ ንጹል’ዩ። ከም ሳዕቤኑ ድማ እቲ ኣብ ሕብረተሰብና ዝነበረ ኣካል መንነትቱ ዝኾነ ባህልታትን ልምድታትን፡ እናሃሰሰን እናተሃድነን ይመጽእ ኣሎ። እስከ እቲ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ዓለም ከማይ ወረጃ የለን ኢሉ ዘቅርቦ ባዶ ዘመተ ገዲፍና፡ ብዛዕባ ኤርትራ ገለ ሓቅታት ወስ ነብል።
ኤርትራ ኣብ ዓለም ብሕግን ቅዋምን ዘይትምእዘዝ፡ ግሉጽነትን ተሓታትነትን ዘይብላን ብሓደ ሰብ ከም ውልቃዊ ንብረት እትውነን ሃገር’ያ፡፡ ኣብ ኤርትራ ሰብ ብዘይ ፍርድን ብዘይ ጠበቃን ንብዙሕ ዓመታት ክእሰር፡ ክቅጥቀጥ ህይወቱ ክትሓልፍ ንቡር’ዩ፡፡ ኤርትራ ሃገራዊ ባጀት ዘይብላን ህዝቢ እንታይ ኣትዩ እንታይ ወጺኡ ክፈልጥ መሰል ዘይብሉን፡ ዋላ ንይምሰል ህዝቢ ወከልቱ ንምሕራይ ምርጫ ዘይግበረላ፡ ደቂሉ ብወሰን ዝወልድ፡ ኣብ ኣብያተ መስተ ዝሰክርን ዝሓቶ ዘይብሉን መላኺ መራሒ መንግስቲ ዘለዋ፡ ህግደፍ ዝውንና ንዕኡ ትውድስ፡ ሓቂ ዘይተንጸባርቅ ሓንቲ መደበር ተለቪዥን ሓንቲ ራድዮን ሓንቲ ጋዜጣን ዘለዋን፡ መንግስቲ ንትካላት ሃይማኖትን ዓቅሚ ሰቡን ኣብ ትሕቲ ምሉእ ምምሕዳሩ ዘእተወን’ዩ፡፡ ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ 30 ዓመታት መሪር ዕጥቃዊ ቃልሲ ኣካይዱን መሪር መስዋእትን ከፊሉ ከብቅዕ ድሕሪ ናጽነት ናብ ስደት’ዩ ዝበታተን ዘሎ፡፡ ኣበራት ስርዓት ህግደፍ ዘርዚርካ ዝውዳእ ኣይኮነን። ስርዓት ህግደፍ ትካላት ጸጥታ፡ መራኸቢ ብዙሓንን ቁጠባዊ ዓቅምን ስለዘለዎ’ዩ ንህዝቢ ኤርትራ ዓምጺጹ ሒዝዎ ዘሎም’በር ህዝቢ ኤርትራ ስለዝፈተዎን ሰናይ ተግባራት ይፍጽም ስለዘሎን ኣይኮነን ዝነብር ዘሎ። ስርዓት ህግደፍ ፉንፉንን ምስሉይን ተግባራቱ ዝኽሽሓሉን ኣብ ታሪኽ ጉሓፍ ዝድርበየሉን እዋን ናይ ግዜ ሕቶ ጥራይ’ዩ። ውድቀት ህግደፍ ዝረጋገጽ ግን ዋጋ ከይተኸፍሎ ካብ ሰማይ ዝወርድ ማናን ህያብን ኣይኮነን። መቁሕ ህግደፍ ንምስባር፡ ክቡር መስዋእትን ጥምረትን እምበር ይሓትት።
ጽላል፡ ካብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ነሓሰ 2017
Subscribe ASSENNA to get Radio Assenna shows on time:


text:
ክብርታት ደላይ ሰላምን ፍትሕን ካበይ ይምንጩ
ደቂ ሰባት ንምንባሮም ኣብ መሰረታዊ ነገር ክሓስቡ፡ ሓሳቦም ክገልጹ፡ መርገጽ ክወስዱ፡ ድሌቶም ክዕወት ክቃለሱ ሙሉእ መሰል ኣለዎም። መሰረታዊ መሰል ሰባት ከኣ ዝኾነ ይኹን ደልዩ
ዝህቦምን ዝከልኦም ዘይኮነስ ሰብኣዊ መሰላቶም’ዩ። ዓለምና እንዳሰልጠነት፡ ህዝባ ፍልጠንት ተሞክሮን ዝረኽበሉ፡ ርክባቱን ዝምድናታቱን ዘደልድለሉ ዕድላት እንዳበዝሐን እንዳሰፍሐ ብዝኸደ መጠን ፍልልያት ከኣ ሰማይ ዓረገ።
እዚ ኩሉ ካብ’ቲ ድሌትን ሕልምን ደቂ ሰባት መሰረታዊ መሰላቱ ንምርግጋጽ ዝነቐለ’ዩ።
ሰብ መሰሉ ተኸቢርሉ ንመሰላቱ ቆይሙሉ ዘሎ ሕግን ስርዓትን ኣቢሉ ንዕላማታቱ ከዕውት ዝመርጾም ኣገባብ ኣካይዳ፡ኣተሓሳስባ መስሩሑን ምስኡ ዝተእሳሰረ’ዩ። ኣብ’ዚ መዳይ ከኣ ሓደ ዕላማ ወይ ምዕረፊ ዘለዎ ጉዳይ ብዝተፈላልየ ውዳበን መልክዕን ኣተሓሳስባ ይስለፍ።
እዚ ከኣ ካብ’ዚ ክቡርን ዘይጋሃስ መሰል ዝተበገሰ’ዩ።
ሰባት መሰላቶም ዝተሓለወሉ ኣቕዋም ወይ መሰረተ ሕጊ ንሓደ ንበይኑ ፍሉይ ኣተሓሳስባ ዘለዎ ወገን ብፍሉይ ዘገልግል ክሳብ ዘይኮነ መሰል ብዘይሓላፍ ዘላፍ ንኩሉ ብማዕረ ከቢድ ሓላፍነት ዘሰክም’ዩ።
ንፍሉይ ሓይሊ ወይ ሓሳብ ጥራሕ ዘግልግል መሰል ክህሉ ኣይክእልን እንተሃለወ ከኣ ውዱቕ፡ብዓመጽን ምልክን ዝካየድ ጥራሕ’ዩ ክኸውን ዝኽእል።
ነዚ ሓደኣዊ መሰል ዝከላኸል ተሞክሮ ኣብ ህዝብና እንተሎ ምሕደራ ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ’ዩ።
ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ንዕላማታቱ ክውን ንምግባር ንኩሉ ኣብ ከባቢኡ ዘሎ ኣተሓሳስባ፡ ኣገባብ፡ ውዳበ፡ ፍልልያት፡ ብዙሕነት ወጊዱ ጥራሕ ዘይኮነ ብቃጻን ጽልእን፡ ከይዱ ከይዱስ ብሓይሊ ዝኣስርን ዝቅጥቅጥን ምልካዊ ባህርይ ዘለዎ’ዩ።
መሰላት ሰባት ክረጋገጹ ክዕወቱን ብማዕረ፡ ብደሞክራሲ መሰል ንዘፍቀደ ህዝባዊ ሕጊ ወይ ቅዋም ተማእዚዝካ ምኻድ’ዩ። በዚ ምኽንያት ከኣ’ዩ ንመሰልካ ትኸፍሎ ዋጋን ትወስዶ ሓላፍነት ዓብይን ከቢድን ዝኸውን። መሰልካ ክሕሎ፡ መሰልካ ክኽበር ተሰጊሮም ክሓሉፉ ዘይግባእ ብሕጊ መሰል ካልኦት ምኽባር ኣካል’ቲ ንመሰልካ ንምርግጋጽ ክትኸዶ ዘሎካ ግቡእ’ዩ።
መሰል ብዘይ ግቡእን ግደታን ኣይሰርሕን’ዩ። መሰል ብዘይምክብባርን ሓልዮትን ኣይሰርሕን’ዩ።
እቶም ክኽበሩ ኣለዎም ዝብሃሉ መሰላት ዜጋታት እንታይ ክመስሉ ይኽእሉ፡ ኣብ ዝተፈላልየ ሃገራት ብዝተፈላልየ ተሞክሮታት ህላወን ዝቆመ ክህልዉ ስለ ዝኽእሉ ኣብ’ቲ ዜጋታት ሓንቲ ሃገር ብማዕረ ኣብ ሕጊ ብዘስፈርዎ መሰል ብዝምልከት ክኸውን ይኽእል።
ግን ንሱ ጥራሕ ኣኻሊ ኣይኮነን፡ ብሕጊ ምቕያድን ጽልእን ቅርሕንትን ወጊድካ’ ምበር። ሕጊ ወይ ቅዋም ንስለ ዝተሓንጸጸ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ነቲ ተተኺሉ ዘሎ ሕጊ ብቅንዕና፡ ብግሉጽነት ልዕሊ ኩሉ ከኣ ኣብ ምክብባር ዝተሞርኮሰ ሓባራዊ ስርሓት ዝተጸምደ መደባት ዘዘውትር ኣብ መወዳእታ ከም ሓንቲ ማዕዶ ዝተጠርነፈ ሓያል ስጡም ሓድነት ዘለዎ ሃገር ህዝቢ ምስ ዝህልዎ’ዩ።
ክብረታት ወይ ምክብባር ሓደ ህዝቢ ከኣ ካብ’ዚ ዓይነት ኣካይዳ ዝፍልፍልን ዝምንጩን ይኸውን። ሓደ ባእታ ማሕበር፡ ሰልፊ ወይ ውድብ ምንጪ ክብርታቶም፡ ካብ’ቲ ንሳቶም ዘለዎም ኣረኣእያ ኣተሓሳስባ መሰረትን መበገስን ዝርእይዎ’ኳ እንተኾነ፡ ልዕሊ ኩሉ ካብ’ቲ ካልኦት ፍልይ ዝበለ ኣተሓሳስባ ዘለዎም ብጾቶም ዘርእይዎ ኣኽብሮትን ኣተሓሕዛን ዝምድናታትን ተግባራዊ ሚዛኑ’ዩ ዝዕቐን።
እዚ ኣብ ዝኾነሉ ከኣ ዓጸፋ ክብርን ሓይልን ተቀባልነትን ክረኽበሉ ዘኽእሎም ዓብይ ስትራጂካውን ሜላውን ኣተሓሕዛ መሰል ማለት’ዩ።
ምንጭታት ፈልፋሊ ክብርታት ህዝብና ኣብ እንካን ሃባን፡ ዘተን ልዝብን፡ ቅንዕናን ግሉጽነትን፡ ማዕርነት ተሳታፍነት፡ ከይተገዳዳዕካ ብምድግጋፍ ኣብ ተካይዶ ሓባራዊ ስርሓት ዝተመስረተ ፍሉይ መርኣያ ክኸውን ይግባእ።
ኣብ ኩሉ ደላይ ፍትሕን ሰላምን ዝኾነ ህዝቢ ኤርትራ ክህሉ ዝኽእል ኣተሓሳስባ ከኣ ምስ ኩሉ ፍልልያቱ፡
ክሰርሕ ክኽእል ንዘተዋህቦ መሰል መሰል ዜጋታቱ ዘይሃስን ኣብ ሓደጋ ዘይእቱን፡
ዘቀራርብ ኣብ ሓባራዊ ስርሓት ከጽምድ ዝኽእል ሓድሽ ሓድነታዊ ኩነታት ዝፈጥር ኣረኣእያታት ዝተዓብለለ ምስ ዝከውን ጥራሕ’ዩ።
መሰለይ ምስ’ቲ ካልእ መሰላት ብኸመይ ተኸቢራ ክትዓቢ ክትስስን ትኽእል ስትራተጂካዊ ጠመተን ራእይ ኣተሓሳስባ ዘይብሉ ክህሉ ኣይክእልን፡ እሞ እዚ እንተሃልዩ ከኣ’ዩ ካብ ምልካዊ ኣተሓሳስባ ክፈልየና ዝኽእልን ንምልኪ ክንስዕሮ ህዝባዊ መንግስቲ ክትከል ንብሎ።
ግን እዚ ኣተሓሳባ ኣሎ ድዩ? ዘየልቦ እንተኾነ’ኸ ከመይ ንግበር ዝብል ቀንዲ መበገሲ’ዚ ሒዝናዮ ዘሎና ኣርእስቲ’ዩ።
ምንባር፡እምነት፡ምሕሳብ፡ ምጽሓፍ ወዘተ ወዘተ ጽንፊ መሰረታዊ መሰል ክብሪ ደቂ ሰባት ኣብ ኤርትራ ከም ዜጋታት ካብ ዝተባህለ ብድሕሪኡ ከመጽእ ዝኽእል መሰላት ብዓሌት፡
ብሃይማኖት፡ ብኣውራጃ፡ ብወለዶታት ከፋፊልካ ዝረአ ኣይኮነን። እዚ ዓይነት ኣተሓሳባ ክውገድ ይግባእ። ሓደ ዜጋ ብዓሌቱ፡ ብእምነቱ ብመርገጹ ወዘተ ክኾርዕ የብሉን ኣይኮነን፡ እምነቱ፡ ማሕበራዊ ይኹን ብሄራዊ ኣቛውምኡ መርገጹ ምስ’ቲ ካልእ ካብ ናቱ ፍሉይ ዝበለ መሰላት ከመይ ተቓድዩ ብሓባር ክሰርሕ ክግበሮ ይሓስብን ይሰርሕን’ዩ እቲ ሕቶ።
ኣብ’ዚ ደረጃ እንተተበጺሑ ከኣ ሓባራዊ ስርሓት ምድግጋፍን ብዓብዩ ምክብባር ግብራዊ መልሲ ረኺቡ ንምልኪ ንምእላይ ኣብ ስራሕ ይዋፈር፡
ዕድመ ስቓይ ህዝብን ዕድመ ምልካዊ ስርዓት ከም ዝሓጽር ይገብር፡ ውህደት ሓድነት ሰላም ራህዋ ንምርግጋእ መንገዲ ይፈጥር።
ምክብባር ብክልተ መንገዲ ከዕውተና ይኽእል። ቀዳማይ ነቲ መሰል ኣብ ማእከል ካልኦት መሰላት ዘዋስእ ተቐባልነት ዝርከበሉ ዘኽእል ክኸውን’ንከሎ፡ በቲ ካልኣይ መዳይ ዝድምናታት መሰል ዝሓቁፎ ዕብየቱን ስፍሓቱን ክዓቢ ይኽእል። ምትሕግጋዝ ይበዝሕ ሓድነት ይድልድ ዓወት ይቅልጥፍ፡ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ይረጋገጽ።
ዜና ሓበሬታን
ሰዲህኤ
1 መስከረም 2018
Short URL: https://english.farajat.net/?p=11136


text:
ድኅነት ሰብ እምበር ጥፍኣት ዘይፈቱ መፍቀሬ ሰብ እግዚአብሔር “ግናኸ ኃጥ ሰብ፡ ነቲ ዝገብሮ ዝነበረ ኃጢኣት ኵሉ ገዲፉ እንተ ተመልሰ ኵሉ ሕግታተይ ከኣ እንተ ሓለወ፡ ቅንዕናን ጽድቅን ድማ እንተ ገበረ፡ ንሱ ኣይኪመውትን እዩ። ብርግጽ ብሕይወት ኪነብር እዩ። ኵሉ ኃጢኣቱ ኺኅደገሉ እዩ። ጽድቂ ስለ ዝገበረ ኸኣ ብሕይወት ኪነብር እዩ። ብሞት ኃጥእ ዝሕጐስ ድዩ መሲሉኩም፧ ኣይፋልን! ፍታወይሲ ኃጥእ ካብ ክፉእ መገዲ ኺምለስ እሞ ብሕይወት ኪነብር እዩ።” ብምባል ካብ ኃጢኣትና ተመሊስና ብመንገዲ ጽድቂ ክንጓዓዝ ይምዕደና። (ሕዝ. 18፡21-23)
ሰብ ብኃጢኣቱ ተጣዒሱ ኃጢኣት ንዘይምግባር ቁርጽ ዝበለ ውሳነ ብምግባር ኃጢኣቱ ምእንቲ ኪድምሰሰሉ ንእግዚአብሔር ብኃዘንን ብብኽያትን ይቕረ በለለይ ምባልን ምሕረት ምልማንን የድሊ። ኃጢኣትካ ንመምህረ ንስሓ ምንጋር ይግባእ። “ኃጢአትየ ነገርኩ ወአበሳየ ኢኀባእኩ/ ንኃጢኣተይ ነገርኩ፡ ንኣበሳይ ውን ኣይኃባእኩን” ከምዝበለ ቅዱስ ዳዊት (መዝ. 31፡4) ነቲ ክንሠርሖ ዘይኃፈርናሉ ኃጢኣት ከይኃባእና ከይነከና ንልብና ተዓዛባይ ምስክር ንልሳንና ኸሳሲ ንእግዚአብሔር ዳኛ ጌርና እናኃዘንናን እናተጣዓስናን ንርእስና ኽንከስስ ኣሎና።
ንስሓ ምስ እግዚአብሔር ንዕረቐሉ ካብ ሞት ናብ ሕይወት ንሰጋገረሉ ረቂቕ ድልድል እዩ። ንምሕረቱ ወሰን ንርኅራኄኡ መጠን ዘይብሉ ኣምላኽና ድኽመትና ስለ ዝፈልጥ ብኃጢኣት ተሰናኺልና ኣብ ንወድቀሉ እዋን ብዛዕባ ኃጢኣትና ተጣዒስና በዲልና ኢና መሓረና ይቕረ በለልና ብምባል ፈሊጥና ብድፍረት፡ ከይፈለጥና ብስሕተት ንዝሠራሕናዮ ኃጢኣት ይቕሬታ ክንሓትት’ሞ ናብኡ ክንምለስ ዝሠርዓልና ሥርዓት ንስሓ እዩ።
ንስሓ ኣብ ዝሙት ባሕሪ ኣትዩ ንዝሕምብስ ዝነበረ ዘማዊ ድንግል፣ ደም ከፍስስ ሰብ ኪሃርም (ክቐትል) ንዝነበረ ሽፍታ ንጹሕ ትገብር ሥርዓት እያ። በቶም ካብ ኃጢኣት ዝምለሱ ሰባት ኣብ ሰማይ ዘለዉ ሠራዊተ መላእክት ከይተረፉ ይሕጐሱ እዮም። “ንስሓ ብዚኣቱ ሓደ ኃጢኣተኛ ኣብ ሰማይ ሓጐስ ይኸውን” (ሉቃ. 15፡7)
ካብ ቤት ኣቦኡ ተፈልዩ ዝነበረ ቘልዓ ናብ ኣቦኡ ምምላሱ፡ ምሳሌ ናይቶም ብምኽንያት ኃጢኣት ካብ እግዚአብሔር ኣቦና ካብ መንበሪና ቤተ ክርስቲያን ንርሕቕ ሕዝበ ክርስቲያን እዩ። (ሉቃ. 15፡11-32) ብንስሓ ናብ እግዚአብሔር ክንምለስ ከሎና ብምኽንያት ኃጢኣት ስኢንናዮ ዝነበርና ጸጋ እግዚአብሔር መሊስና ንጓናጸፎ። ንሥጋኡን ደሙን ንምቕባል ውን ንበቕዕ። ይቕረ በሃሊ ኣምላኽና ብዝገበርናዮ ኃጢኣት ከይንዓቐናን ከይፈንፈነናን ንበደልና ይቕረ ኢሉ ብጸጋኡ ብምሕረቱ ይርእየና። “ኃጢኣትና እንተ ተናዘዝና ንኃጢኣትና ይቕረ ክብለልና ካብ ዓመጻ’ውን ከንጽሓና ዝተኣመነ ጻድቕ እዩ” (1ይ ዮሓ. 1፡9) “እምበኣርስ እግዚአብሔር ንኣሕዛብ ድማ ንሕይወት ዝኸውን ንስሓ ሂብዎም” ከምዝተባህለ (ግብ.ሓዋ. 11፡18) ብምኽንያት ኃጢኣት ምዉታን ንዝኾኑ ኵሎም፡ ሕይወት ምእንቲ ክረኽቡ ንስሓ የድልዮም እዩ።
ከምቲ ንዝሓመመ ሰብ ናብ ሓኪም ከይዱ ሕማሙ ምስ ነገሮ እቲ ሓኪም እቲ ሕሙም ዝነገሮ ሰሚዑን መርሚሩን ንሕማሙ ዘድኅን መድኃኒ ዝህቦ ናብ ካህን ዝኸደ ተነሳሓይ’ውን “ፈሊጡ ብድፍረት ከይፈለጠ ብስሕተት” ዝገበሮ ገሊጹ ምስ ተዛረበ፡ እቲ ካህን ቀኖና ይህቦ። ቀኖና ማለት ንንስሓ ዝወሃብ መቕጻዕቲ ማለት’ዩ። ንኃጢኣቱ ገሊጹ እንድኅሪ ዘይተዛሪቡሉን ዘይተጣዒሱን “ከምቲ ንሕማሙ ዝኃብአ መድኃኒት ኣይርከበሉን’ዩ።” ዝተባህለ ፍጹም ድኅነት ክረክብ ኣይኽእልን’ዩ። ስለዚ ካብ ልቢ ምምላስ ብዝኃለፈ ኃጢኣት ምጥዓስን ነዚ ኻብ ዝኣመሰለ ኃጢኣት ንምሕላው ቁርጽ ዝበለ ሓሳብ ምግባር ንስሓ ይበሃል። ጥበበኛ ሰሎሞን “ንኃጢኣቱ ዝኃብእ ኣይለምዕን ዝናዘዙን ዝገድፉን ግና ምሕረት ይረክቡ” ብምባል ኃጢኣትና ንካህን ምንጋር ከምዝግባእ ኣረዲኡ’ዩ። (ምሳ. 23፡13) ።
ኣገልግሎት ምሥጢረ ንስሓ
ንስሓ ከም ኵሉ ካልእ ምሥጢር ብኣገልግሎት ካህናት ዝፍጸም ምሥጢር እዩ። ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንካህናት ንስሓ ናይ ምቕባልን ኃጢኣት ናይ ምስትስራይን ሥልጣን ከምዝሃቦም ከረጋግጸልና “ኃጢኣቶም ንዝኃደግኩምሎም ይኅደገሎም ንዝኃዝኩምሎም ከኣ ይተኃዘሎም” ኢሉ እዩ (ዮሓ. 20፡23) እዚ ሥልጣን እዚ ከኣ ንሓዋርያት ጥራይ ዘይኮነ ክሳዕ ዕለተ ምጽኣት ንዝሥየሙ ካህናት ዝተነግረ’ዩ። ጐይታ ንሓዋርያቱ “ክሳዕ ፍጻሜ ዓለም ምሳኻትኩም’የ” ምባሉ ነዚ ዘገንዝበና’ዩ። ብጥምቀት ደቂ ሥላሴ ንዝኾንና ብሽሙ ንጽዋዕ ኵልና “እምበኣር ካበይ ከምዝወደቕካ ዘክር ተነሳሕ እንድኅሪ ዘይተነሲሕካ ነቲ ቐዋሚ ቐንዴልካ ኻብቲ ስፍርኡ ከዝብሎ’የ” ኢሉ ጐይታና የተሓሳስበና (ራእ. 2፡5-6) ካህናት ናይ ሕይወት መደያየቢ ኮይኖም ናይ ሕዝቢ ንስሓን ልመናን ናብ እግዚአብሔር፣ ነቲ ናይ እግዚአብሔር ምሕረት ከኣ ናብ ሕዝቢ ዘብጽሑ እዮም። ንዅሉ ብኃጢኣት ዚዕንቀፍ ንስሓ የድልዮ። ብኣንብዐ ንስሓ (ብንስሓ ንብዓት) ምሕጻብ ፍጹም ንጹሕ ይገብር ናይ ንስሓ ጥምቀት ብንብዓት ምሕጻብ’ዩ። ነዚ ኸኣ ነቢይ ዳዊት “ለይቲ ለይቲ ንመደቀስየይ ኣርሕሶ ንመንጸፈይ ብንብዓት ኣጠልቅዮ” ዝበለ። (መዝ. 6:6)
ብንስሓ ዝወሃብ ቀኖና ብመሠረት ሥርዓት ቤተ ክርስቲያን ይፍጸም። እቲ ተነሳሒ ንመምህረ ንስሓ ይነግር። መምህረ ንስሓ ናይ’ቲ ተነሳሒ ዓቕሚ መዚኑ ናይ ጾም፣ ናይ ጸሎት፣ ናይ ስግደት ናይ ምጽዋት መቕጻዕቲ ይህቦ ነዚ ኸኣ ጊዜ ይውሰነሉ። ተነሳሒ ናይ ቀኖና ጊዜ ምስ ተወድአ ናብ መምህረ ንስሓ ተመሊሱ ኸምትእዛዙ ኸምዝፈጸመ ይነግሮ። እቲ ካህን ከኣ ፍትሓት ሂቡ (ናዚዙ) ሥግ2ኣኡን ደሙን ኣቐቢሉ ምስ ምእመናን ክሕወስ ይፈቕደሉ።
ሥርዓት ንስሓ፦ ብኃጢኣት ኣብ ዝወደቕናሉ እዋን ዚፍጸም ብምዃኑ ዚድገም ምሥጢር’ዩ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር፡ አሜን!


text:
ሰሜን ኮርያ ካብ ዓሚ ጀሚራ ኣብ ትሕቲ ጽኑዕ እገዳ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ ትርከብ። እንተኾነ ፕዮንግያን ንኤርትራ ወሲኹ ዕዳጋ ኣጽዋር ኣብ ኣፍሪቃ ረኺባ ከምዘላ ሓድሽ መጽናዕቲ ኣረጋጊጹ።
እታ ግልልቲ ሃገር ናብ ዕዳጋታት ኣፍሪቃ ክትኣቱ ከላ ግና ንከይትፍለጥ ኢላ ዝተፈላለዩ ሜላታት ከምትጥቀም’ውን እቲ ሪፖርት ገሊጹ።
'ሰሜን ኮርያ ኣጽዋራት፣ ወትሃደራዊ ናውቲ፣ ካብ መርየት ናብ ሰማይ ዝውንጨፍ ሚሳይል፣ ራዳራት፣ ሰብ ዝጾሮ ጸረ ሚሳይል፣ ዝተፈላለዩ ዘበናዊ ኣቑሑትን ኣገልግሎታትን ናብ ሃገራት ኣፍሪቃ ትሸይጥ ኣላ' ይብል ኣቦ መንበር ኮሚተ ትግባረ እገዳ ሰሜን ኮርያ ሚስተር ህዩ ግሪፊዝ።
ሚ/ር ግሪፊዝ ብዛዕባ ኤርትራ ክዛረብ ከሎ ’እዚ ኮሚቴ ኣብ 2015, 2016ን ሎሚ ድማ ኣብ 2017 ኣብ ዘቕረቦም ዛዛሚ ሪፖርታት ኤርትራ ተጠቒሳ ኣላ። ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ከመይ ገይሮም ናብ ፒዮንግያን ሰሜን ኮርያ ኣትዮም ምስ’ቲ ስርዓት ከምዝራኸቡ ኣርእዩ’ሎ ይብል።


text:
ልኡኽ ኣወሃሃዲ ሽማግለ ሃዲሓኤ (ENDF) ኣብ ፈስቲቫል ኤርትራ 2012 ንጥፈታት ከካይድ መደብ ኣሎ
ክፍሊ ዜና ሃዲሓኤ
ወከልቲ ናይ’ቲ ብዝሓለፈ ጥቅምቲ ዝቖመ ኣወሃሃዲ ሽማግለ ሃገራዊ ዲሞክራሲያዊ ሓይልታት ኤርትራ (CC/ENDF) ኣብቲ
ካብ 3 ክሳዕ 5 ነሓሰ 2012 ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት ዝካየድ ፈስቲቫል ኤርትራ ተረኺቦም ውዕዉዕ መደባት ምትእስሳር ከካይዱ ምዃኖም
ተገሊጹ።
ኣብ ከባቢ ፈስቲቫል ጉባኤ ናይ’ቲ ምትእስሳር ድሕሪ ምክያዱ: ዓርቢ ድሕሪ ቀትሪ (ዕለት 3 ነሓሰ) ንዂሎም ኣባላት
ሃዲሓኤ ዝጠርነፈ ኮንፈረንስ ክግበር መደብ ወጺኡ። ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (EPDP) ሓደ መስራቲ ኣባል ብምዃኑ: ኲሎም
ኣባላቱ ተኻፈልቲ ናይቲ ኮንፈረንስ ክኾኑ ኢዮም።
ኣቶ ሑመድ ኩሉ: ኣቦ መንበር ናይ ኣወሃሃዲ ሽማግለ ሃዲሓኤ: ሓደ ካብቶም ንጡፋት ተሳተፍቲ ናይ’ቲ ወጺኡ ዘሎ መደባት
ኢዩ። ካልኦት ተሳተፍቲ ከኣ: ሰሜን ኣሜሪካ ዝምቕማጡ ኣቶ ረዘነ ሃብተን: ዓዲ እንግሊዝ ዝምቕማጡ ዓብዱራሕማን አልሰይድን (ቦሃሽም) ይርከብዎም።
ኣብቲ ንጥፈታት ኣወሃሃዲ ሽማግለ ሃዲሓኤ ዝካፈሉ ካብ ኣባላት ሰዲህኤ፡ ኣቶ ወልደሱስ ዓማርን ኣቶ ኣሰፋው በርሀን ይርከብዎም።
ወጺኡ ዘሎ መደባት ከም ዝሕብሮ: ኣወሃሃዲ ሽማግለ ሃዲሓኤ ንሕሉፍ ተመክሮ መዚኑ ሓዲስን ብሓባራዊ ጒዕዞ ኣቢሉ ንቕድሚት
ዝደፍእን መደባት ክትልም ትጽቢት ይግበረሉ ኣሎ። ብመጽናዕቲ እተበጽሔ ሰነዳት ድሕሪ ምጽዳቑ ኣብቲ ንኣባልት ዝግበር ኮንፈረንስ
ክግለጽን ክሰፍሕን ምዃኑ ተሓቢሩ ኣሎ።
ኣቐዲሙ ንህዝቢ ይግለጽ ከም ዝነበረ: ቀንዲ ንዘተኣማምን ዲሞክርሲያዊ ለውጢ ዝጸደቐ መቃለሲ መትከላት ሃዲሓኤ: ብህዝቢ ዝውነን እሞ ህዝቢ ማእከሉ ዝገበረ ሰላማውን
ዲሞክራሲያውን ኣገባብ ቃልሲ ኢዩ። ምቛም ኣወሃሃዲ ሽማግለ ሃዲሓኤ: ንተሞክሮታት ቃልሲ ህዝቢ ኤሪትራን ነቲ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣንጻር ዓሌታዊ ፍልልይ ብሓባር ተቓሊሱ እተዓወተ ስሙር ዲሞክራሲያዊ ግንባር (United
Democratic Front) ዝጠመተ: ከምኡ ከኣ ብናይ ተመሳሳሊ ሓይልታት ቃልሲ ተጸልዩ እተበገሰ ምዃኑ ርዱእ ኢዩ። ኣብ ልዕሊ’ዚ
እውን: ነቲ ዕዉት ዘይነበረ ተመክሮታት ኤርትራዊ ናይ ተቓውሞ ምሕዝነታት ኣብ ግምት ዘእተወ ድህሰሳ ድሕሪ ምክያድ ኢዩ ቈይሙ።
ብእምነት ኣዋሃሃዲ ሽማግለ፡ ኣብ መስርሕ ቃልሲ ዘሎ ሃገራዊ ዲሞክራሲያዊ ሓይልታት ኤርትራ፡ ኣብ መጻኢ መድረኽ ንተቓለስቲ
ባእታታትን፡ ሲቪካውን ፓለቲካውን ሓይልታትን ጠርኒፉ፡ ነቲ ጸኒሕ ኣሉታታት ተቓውሞ ኤርትራ ወጊዱ ብቑዕ መድረኽ ቃልሲ ክኸፍት ኢዩ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=7396


text:
ጥምየት ኣብ ዘጥቅዓ ሶማል ብዙሓት ሰባት ዝሞቱሉ ዘለው ምኽንያት ዓለም ንስቓዮም ተገዳስነት ስለ ዘየርአየ'ዩ ክብል ሕብረት አፍሪቃ አፍሊጡ።
ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ እያን ፒንግ ከምዝበልዎ ጥምየት ሶማል ኣቀዲምካ መጠንቀቅታ ብምሃብ ህይወት ምድሓን እናተኻእለ ብዘየድሊ ህይወት ሰብ የጥፍእ'ሎ ክብሉ ገሊፆም።
ግን ኣብ ቀረባ ኣብ ሞቓድሾ ዝተራእየ ፀጥታዊ ምምሕያሽ ኣብ ሰብአዊን ፀጥታዊን መዳያት ንሓድሽ አንፈት ኣጋጣሚ ሂቡ'ሎ ክብሉ እያን ፒንግ ኣብቲ ንቤት-ምኽሪ ሰላምን ፀጥታን ሕብረት አፍሪቃ ዘቅረብዎ ፀብፃብ ገሊፆም።
ኮሚሽነር ሰላምን ፀጥታን ሕብራት አፍሪቃ ራምታነ ላማራ ብወገኖም ኣብዚ ሰሙን'ዚ ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ አኼባ ባይቶ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ሓዊሱ ሶማል ብዝምልከት ዘሎ ተገዳስነት ከምዘተባብዖም ተዛሪቦም፣ ሕቡራት መንግስታት ነቶም ኣብ ዞባታት ጥምየት ተገዲዖም ዘለው ሶማልያውያን ንምሕጋዝ ሰብአዊ ሓገዛት ዝመሓላለፈሉ መስመር ክፍጠር መሪሕ ግደ ክፍፅም አለዎ ኢሎም።
ብኻልእ ወገን አብ ኢትዮጵያ ናይ ሕቡራት መንግስታት ትካል ስደተኛታት ሓላፊ ርክባት ህዝቢ አቶ ክሱት ገብረእግዙአብሄር ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ አስታት 35-ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝሓዙ 3-መዕቆቢ ስደተኛታት ከምዘለው ገሊፁ።
እቶም ስደተኛታት ከም ፀገም ካብ ዘቅርብዎም ገለ መወዳእታ ዘይብሉ ወታሃደራዊ አገልግሎትን ካልኦት ከበድቲ ምግሃሳት መሰላትን ምኻኑ ዝገለፀ አቶ ክሱት ምስ ደርቂን ጥምየትን ብዝተተሓሓዘ ካብ ኤርትራ ዝተሰዱ'ዶ አለው ንዝብል ሕቶ "ብዙሕ አየስተውዓልናን፡ ኣብቶም ዝመፁ ሰባት'ውን ናይ ጥምየት ምልክት ብዝተፈልየ መልክዕ ዝረአናዮ የለን" ኢሉ።
አስዒቡ እቶም ዳሓር ዝመፁ ዘለው ካብቶም ቅድም ዝመፁ ዝተፈልየ ነገር አይረኣናሎምን ክብል ገሊፁ።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ጥምረት 6 ተቃወምቲ ፓርቲታት ዝኾነ መድረኽ ሎሚ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለፂ ብኽሲ ሽብርተኝነት ዝተአስሩ መራሕቱን ኣባላቱን ጋዜጠኛታትን ክፍትሑ ሓቲቱ።
መድረኽ ብተወሳኺ መንግስቲ ኣብታ ሃገር ዘሎ ጥምየት ጥልቀቱን ስፍሓቱን ደይ መደይ ኢሉ ካብ ማሕበረሰብ ዓለም ሓቢእዎ ክብል ገሊፁ።
መድረኽ ኣብቲ ጋዜጣዊ መግለፂኡ ኣብ ሓደ ሓደ ቀበሌታት ብጥምየት ዝሞቱ ሰባት አለው ኢሉ። ነዚ ኣብ ልዕሊ ዘቃልዑ ናይ አመራርሓ ኣባላቱ ብህዝቢ ንኽፅልኡ ወፍሪ ፕሮፖጋንዳ ይካየድ'ሎ ክብል መድረኽ ይገልፅ።
ኣብ መወዳእታ መድረኽ " ኢህወደግ ኣብ ቤት-ማእሰርቲ ዝዳጎኖም ኣባላት አመራርሓን ኣባላትን ካልኦት ናይ ፖሎቲካ እሱራትን ብዘይ - ገለ ቅድመ - ኹነት ክፈትሑ ፣ ኢሀወደግን መንግስቲን ፡ኣብ ኢትዮጵያ ዝተኸሰተ ደርቂን ጥምየትን መጠኑ ሓቢኡ ሓጋዚ ንምምሳል ዝገብሮ ናይ ምስሉይነት ፃዕሪ ጠጠው አቢሉ እቲ ኽውን ብዘ - ገለ ሕብእብእ ንሕብረተሰብ ዓለም ግልፂ ክገብር ንፅውዕ" ኢሉ'ሎ መድረኽ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ደጋጊሙ ከምዝብሎ ብሰንኪ ደርቂ ዝተኸስተ ፀገም መንግስቲ ዝርእዮ መድረኽ ካብ ዝብሎ ብዝተፈልየ መንገዲ'ዩ ክብል መለስካቸው ሓቢሩ።


text:
ኣብታ ምስ ሜክሲኮ ትዳወብ ክፍለ-ግዝኣት ኣሪዞና ዶናልድ ትራንፕ ድምጺ ኩሎም 58 ወከልቲ ብምርኻብ ዝተዓወቱ ኽኮኑ ኸለው ኣብ ክፍለ-ግዝኣት ዩታ ድማ ሰነተር ቴድ ክሩዝ ድምጺ ኩሎም 40 ወከልቲ ብምርኻብ ተዓዊቶም። ካብ ፓርቲ ሪፖብሊካን ሳልሳይ ተወዳዳሪ ዝኾኑ ኣመሓዳሪ ኦሃዮ ጆን ካሲች ኣብ ክልቲኡ ክፍለ-ግዝኣታት ኣዕጋቢ ድምጺ ኣይረኸቡን።
ብተመሳሳሊ ካብ ዲሞክራትስ ሰነተር በርኒ ሳንደርስ ኣብ ክፍለ-ግዝኣታት ኣይደሆን ዩታን ድምጺ 57 ወከልቲ ብምርኻብ ዝተዓወቱ ኽኮኑ ከለው ጸሓፊት ወጻኢ ጉዳያት ነበር ሂላሪ ክሊንተን ድማ ድምጺ 51 ወከልቲ ብምርኻብ ኣብ ክፍለ-ግዝኣት ኣሪዞና ተዓዊተን። ሽሕ’ዃ ኣብ ክልተ ክፍለ-ግዝኣታት ይተዓወቱ በርኒ ሳንደርስ ንሂላሪ ክሊንተን ከርክቡ ገና ብዙሕ ይተርፎም ‘ዩ ።
ኣብ ፓርቲ ሪፖብሊካን ንፕረዝደንታዊ ምርጫ ንምርቋሕ ተወዳደርቲ ድምጺ 1,237 ወከልቲ ክረክቡ ኣለዎም፡ ዶናልድ ትራንፕ ድማ ክሳብ ሕጂ 60 ሚእታዊት’ዚ ድምጺ ማለት 730 ወከልቲ፡ ቴድ ክሩዝ ድማ 465 ወከልቲ፡ ጆን ካሲች ድማ 143 ወከልቲ ረኺቦም ኣለዉ።
ብተመሳሳሊ ካብ ፓርቲ ደሞክራቲክ ንፕረዝደንታዊ ምርጫ ንምርቋሕ፡ ተወዳደርቲ ድምጺ 2,382 ወከልቲ ክረክቡ ኣለዎም። ኣብዚ ሕጂ እዋን ሂላሪ ክሊንተን 70 ሚእታዊት ናይዚ ዘድልይ ቁጽሪ ወከልቲ ማለት 1,681 ወከልቲ ዝረከባ ክኾና ከለዋ ተቐናቐኒአን በርኒ ሳንደርስ ድማ 927 ድምጺ ወከልቲ ረኺቦም ኣለዉ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ከምዝውስኽ ትጽቢት ንዝግበረሉ ቁጽሪ ተሓጋዛይ ንምርዳእ ኣሜሪካን ካልኦት ኣጋራት ምላሽ ንምሃብ ቅሩባት እዮም ኢለን ኣምባሳደር ኣሜሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ፓትሪሻ ሃስላክ።ንሰን እዚ ዝበላ ምስ ቪኦኤ ኣብዘካየድኦ ቃለ መጠይቕ ክኸውን ኸሎ ኣምባሳደር ፓትሪሻ ሃስላክ ሃገረን ይዛዘም አብ ዘሎ ዓመተ 2015 ኣሜሪካ ናይ 128 ሚሊዮን ዶላር ሓገዝ ክትህብ ምኳና ገሊጸን።
ናይ በልጊ ዝናብ ብምጥፍኡ ምስ ናይ ክረምቲ ክስተት ኤል-ኒኖ ተደሚሩ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ኢትዮጵያ ንድርቂ ተቓሊዖም ኣለው።ህጹጽ ሓገዝ ናይ ዘድልዮም ኢትዮጵያዊያን ቁጽሪ'ውን 8.2 ሚሊዮን በጺሑ’ሎ።ንናይ ድርቂ ሓደጋ ዝተቓልዑ ዜጋታት ይሕግዙ ካብ መንጎ ዘለው ዓለምለኸ ኣጋራት ቀንዲ ዝኾነ ዩናይትድ ስቴትስ ይልዋወጡ ምስ ዘለው ኩነታት ህጹጽ ሓገዝ ትገብር ከምዘላ ትገልጽ አብማሳደር ፓትሪሻ።
'መንግስቲ ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ዓመተ 2015 ንኢትዮጵያዊያን ናይ 128 ሚሊዮን ዶላር ህጹጽ ሓገዝ ኣብ ምሃብ ይርከብ።እዚ ድማ ንዝተከለሰ ናይ ሰብኣዊ ሓገዝ ሰነድ ኣብ ዝሓለፈ ነሓሰ ቅድሚ ምውጽኡ ዝተውሃበ ናይ 42.7 ሚሊዮን ዶላር ከምኡ እውን ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዝቐረበ ሓድሽ ሕቶ ምላሽ ንምሃብ ዝትውሃበ 85.7 ሚሊዮን ዶላር ወሲኹ'ዩ'ኢለን።
ምሉእ ትሕዝቶ ንምስማዕ አብዚ ይኸአል።


text:
Tigrigna / ትግርኛ
ናይ ሲያትል ጎስጓሳት እትምውለሉ ሓድሽ ሜላ!
ኦንላይን ናይ ዲሞክራሲ ቫውቸራትካ ክትቅበል ተመዝገብ።
ዲሞክራሲ ቫውቸረይ ከመይ ገይረ ብኦንላይን ከእትው ይኽእል?
ዲሞክራሲ ቫውቸርካ ንምእታው ነቲ ኦንላይን ፖርታል ጎብንይ፡፡ መለለይ ንምፍጣር ኣብ ድሕሪ እቲ ወረቐት ዲሞክራሲ ቫውቸር ዝርከብ መአንገዲ ኮድ የድልየካ፡፡
ናይ ዲሞክራሲ ቅብሊት እንታይ እዩ?
ናይ ዴሞክራሲ ቅብሊት $25 ዝዋግኦም ወረቐት ምስክር እዮም፣ ናይ ስያትል ነበርቲ ድማ ንናይ ስያትል ከተማ ቤት ምኽሪ፣ ናይ ከተማ ጠበቓ ወይ ከንቲባ ዝወዳደሩ ዘለዉ ተወዳደርቲ ምሕገዝ ይኽእል።
ናይ ስያትል ከተማ ቀፃሊ መረጻ መዓዝ እዩ?
እቲ ቀፃሊ ናይ ስያትል መረፃ ኣብ 2019 እዩ ክካየድ እቶም ሸውዓተ ናይ ከተማ ቤት ምኽሪታት ድማ ብእቲ ናይ ዴሞክ ራሲ ደረሰኝ መደብ (Democracy Voucher Program) ገይሮም ሐገዝ ገንዘብ ምግባር ይኽእሉ ።
ናይ ዲሞክራሲ ካርዲታት ክፍሊት ንነበርቲ ሲያትል ንከባቢያዊ ጎስጓሳት ዝድግፉሉን ኣብ መንግስቶም ዝበለጸ ተሳተፍቲ ዝኾኑሉን ዕድል ይፈጥረሎም። ብተወሳኺ፣ እቲ ናይ ዲሞክራሲ ካርዲ ክፍሊት ፕሮግራም Voucher Program ሕጹያት ጎስጓሶም ብቐሊሉ ክምውሉ የኽእሎም።
ናይ ክፍሊት ካርዲታት ንምቕባል:
- ናይ ሲያትል ነባራይ ክትከውን ኣለካ
- ዕድሜኻ እንተነኣሰ 18 ዓመት ዝገበርካ ክትከውን ኣለካ፣ ከምኡድማ
- ናይ ዩኤስ ዜጋ፣ ተወላዲ ዩኤስ፣ ወይድማ ፍቓድ ቀዋሚ መንበሪ ዘለካ ክትከውን ኣለካ።
ንተሳታፊ ሕጹይ ምርጫ ኣብዚ ዝስዕብ መርበብ ሓበሬታ ርኸቦ www.seattle.gov/democracyvoucher/i-am-a-seattle-resident/2019-participating-candidates
ብዛዕባ'ዚ ሕቶታት ምስ ዝህልወኩም ብቁ. ስልኪ (206) 727-8855 ብምድዋል ተወከሱና።( ናይ ቋንቋ ሓገዝ ኣሎ)።
እዞም ጽሑፋት ኣብ ሕብረተሰብካ ክትጥቀመሎም እንተደሊኻ ከተውርዶም ወይድማ ከተሕትሞም ትኽእል ኢኻ።


text:
ኬንያ ናጽነታ ካብ ትረኽብ ንመጀመርያ ጊዜ ሎሚ ሓሙስ ናብታ ሃገር ዝበጽሑ ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮን ምስ ናይ ኬንያ መዘነኦም ኡሁሩ ኬንያ ኣብ ዝተፈላልየዩ ናይ ብሕቲን ህዝባዊ ናይ ትሕቲ ቅርጺ ፕሮጀክትታት ስምምዕ ፈሪሞም።
እቲ ኣብ መንጎ ናይ ፈረንሳ ኩባንታታት መንግስቲ ኬንያን ዝተበጽሓ 3 ቢልዮን ዩሮ ዝዋግኡ ስምምዕ ካብ ዋና ከተማ ናይሮቢ ናብ ጄሞ ኬንያታ ዓለምለኸ መዓርፎ ነፈርቲ ዝርግሓ ዘለዎ መንገዲ ባቡር ምህናጽ ዝሓወሰ ምኳኑ ተፈሊጡ’ሎ።
ፕረዚደንት ማክሮ ኣብቲ ናይ ኬንያ ዑደቶም ኣብ ዝሃብዎ ቃል ሃገሮም ንህዝቢ ኬንያ ዘርብሕንን ፍትሃዊ ዝኾነ ናይ ንግዲ ዝምድና ከምዝደልዩ ብምግላጽ “እቲ ዝበለጸ ናይ ወፍሪ ዓይነት ነቲ ወፍሪ ትቕበል ሃገር ሉዓላዊነትን ዘኽብርን ነባሪን ምስ ዝኸውን’ዩ” ኢሎም።
ፕረዚደንት ኬንያታ ብወገኖም "ምህናጽ’ቲ መንገዲ ባቡር ንብሚልዮን ዝቑጸሩ ሰባት ህይወት ዝቕይር’ዩ” ድሕሪ ምባል ኣብ 2021 ስራሕ ከምዝጅምር’ውን ኣፍሊጦም።
ብተወሳኺ ፈረንሳ ንሓደ ካብ ዓበይቲ ጎደናታት’ታ ሃገር ንምምሕያሽ ናይ 1.6 ቢልዮን ዩሮ ውዕል ምስ ሰበስልጣን ኬንያ ከምዝተዘራረቡ ተፈሊጡ’ሎ።
ፕረዚደንት ኢማኑኤል ማክሮ ኣቐዲሞም ኣብ ጅቡቲን ኢትዮጵያን ምብጽሖም ይፍለጥ።


text:
ግብጺ ንመራሒ’ታ ብተቓውሞ ትሕመስ ዘላ ሱዳን ዑመር ኣልበሽር ትማሊ ሰንበት ኣብ ዘተአናገደትሉ ንምርግጋእ’ ታ ሃገር ደገፋ ከምትህብ ገሊጻ።
ፕረዚደንት ዑመር ኣልበሸር ምስ ናይ ግብጺ መዘነኦም ፕረዚደንት ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲ ተራኺቦም ኣብ ምሕያል ዝምድናን ምድንፋዕ ቁጠባዊ ዝምድናን ድሕሪ ምዝርራቦም ንምትሕብባር ክልቲኣን ሃገራት ዝምልከት ሓባራዊ ናይ ቴሌቭዥን መግለጺ ሂቦም።
ፕረዚደንት ኢል ሲሲ ኣብ መንጎ ክልቲኣን ሃገራት ዝጸንሓ ታሪኻዊ ዝምድና ንምቕጻል ዘለዎም ድልየት ዝገለጹ ክኾኑ ከለው ፕረዚደንት ዑመር ብወገኖም እቲ ኣብ ሱዳን ኣንጻሮም ዝካየድ ዘሎ ተቓውሞ ከምቲ ዝረአ ከምዘይኾነ ብምግላጽ ንምምሕዳሮም ዘነኣእሱ ናይ ናይ ወጻኢ ሓይልታት ዘልዓልዎ'ዮም ክብሉ'ውን ከሲሶም።
“ገለ ኣሉታዊ ትካላት ንምርግጋእን ጸጥታን’ቲ ዞባ ንምዝራግ ዝሰርሑ ኣለው፤ ጸገም የለን ኣይኮናን ንብል ዘለና እንተኾነ ከምቲ ገለ መሓውራት ዜና ዝገልጽዎ ዓብይ ኣይኮነን ንናይ 2011 ተቓውሞ ሃገራት ዓረብ ኣብ ሱዳን ንምድጋም’ዩ ፈተነኦም” ኢሎም።
ኣብ 1989 ብወታሃደራዊ ዕልዋ ናብ መሪሕነት ዝመጹ ኣልበሸር ለውጢ መሪሕነት ዝመጽእ ብምርጫ ጥራይ ምዃኑ'ውን ሓቢሮም።
ፕረ. ዑመር ኣልበሽር ኣብ 2010 ብምጽናት ዓሌት ዳርፉር ናብ ዓለምለኸ ቤር ፍርዲ ገበን ዝተኸሰሱ ክኾኑ ከለው ዘካየድዎ ዑደት’ ውን ናብ ገለ ሃገራት ዓረብን ኣፍሪቃን ጥራይ ዝተወሰነ ምዃኑ ይፍለጥ።


text:
ሽማግለ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ኢትዮጵያ ዕውት ህዝባዊ ኣኼባ ኣብ መደበር ስደተኛታት ሸመልባ ኣካይዱ
ኣብ ወፍሪ ዝርከብ ሓሙሽተ ኣባላት ብጾት ብርሃነ የማነ፡ ጃምቦ ወልዳይ፡ ስዒድ እስማዒል፡ ኣልበርቶ ኣርዳዲንን ወ/ሮ ለቱ ዑስማንን ዝሓቆፈ ልኡኽ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን፡ ብ04 ግንቦት 2011 ምስ ሽማግለ መደበር ስደተኛታት ሽመልባ፡ ወከልቲ ማሕበራት፡ መራሕቲ ሃይማኖትን ኣባላት ፖሎቲካዊ ውድባትን ተራኺቡ ተልእኽኡ ብድሕሪ ምንጻር፡ ብ05 ግንቦት 2011 መልእኽቲ ኮምሽን ብግቡእ ንምብጻሕ ንቋንቋታት ትግርኛን ኩናማን ዝሰምዑ ብጠቕላላ ልዕሊ 370 ዜጋታት ዘሳተፈ ኣብ ተመሳሳሊ ግዜ ክልተ ዕውት ህዝባዊ ኣኼባታት ምክያዱ ካብቲ ቦታ ዝመጸና ጸብጻብ ሓቢሩ።
ልኡኽ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ኣብዚ ኣኼባታት’ዚ ኣድላይነት ሃገራዊ ዋዕላን ንምዕዋቱ ዝተኻየደ ከቢድ ጻዕርን ሰፊሕ መብርሂታት ኣቕሪቡ። ብተወሳኺ ካብ ዕለት 31 ሓምለ ክሳብ 09 ነሓሰ 2010 ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተጋብአን ካብ ሙሉእ ዓለም 330 ኤርትራውያን ዝተሳተፈን ሃገራዊ ዋዕላ ብኣገደስቲ ፖሎቲካዊ ውሳኔታት፡ ለበዋታትን መጸዋዕታታትን ተጸምቢሉ ብዓወት ምዝዛሙ ኣብሪሁ። ሃገራዊ ዋዕላ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት፡ ሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ክካየድ ምውሳኑ ነዚ ዕማም’ዚ ንምድላውን ንምዕዋትን ዝዓዪ 53 ኣባላት ዝሓቖፈ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ብምቛም፡ ንጥፈታቱ ከካይድ መምርሒታት ምሃቡን ገለጹ።
ብመሰረት እዚ ውሳኔ’ዚ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን፡ ኣብ ጽባሕ ዕዉት ሃገራዊ ዋዕላ ኣብ 1ይ ስሩዕ ኣኼባኡ፡ ውሽጣዊ ሕጊ ብምጽዳቕ፡ ካብ ውሽጡ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ሸውዓተ ኣባላት ዝሓዘ ፈጻሚ ኣካል ምምራጹን ኣብ ኣርባዕተ ወርሓት ዝዓሞም ዓበይቲ መደባት ሓንጺጹ ምውፋሩን ድማ ገለጹ። ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን፡ ካብ 15 ክሳብ 21 መጋቢት 2011 ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ 2ይ ስሩዕ ኣኼባኡ ምስልሳሉ፡ ንሕሉፍ መደባት ብዕምቆት ብምግምጋም ከኣ፡ ኣብ ህዝቢ ወሪዶም ዝዝተየሎም ኣርባዕተ ንድፍታት ኣጻፊፉ ንምይይጥ ኣዳልዩ ምህላዉ እቲ ልኡኽ ሓበሩ። ድሕሪ ምይይጥ ንድፍታት ዝካየድ ምርቛሕ ሕጹያት፡ ምስጢራውን ደሞክራስያውን መስርሕ ምርጫ ከምዝካየድ፡ ኣብ መረጻ ዝረኣዩ ጉድለታት ይኹኑ፡ ዝስምዑ ቅሬታታት ብግቡእ ዘጻርን ውሳኔታት ዝህብን ኣካል ቆይሙ ምህላዉ’ውን ኣሚቱ። ልኡኽ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን፡ ንድፍታት ሃገራዊ ጉባኤ፡ ከም ዓበይቲ ኣጀንዳታት ሃገር መጠን፡ ኩሉ ብዛዕባ ጉዳይ ሃገሩ ዝግደስ ኤርትራዊ ዜጋ ኣረኣእይኡ ብዘየገድስ፡ ክመያየጥ፡ ክሓትት፡ ክቓወምን መተካእታ ሓሳባት ከቕርብን መሰሉ ሕሉው ምዃኑ ገሊጹ።
ድሕሪ ምይይጥ ንድፍታት ምጥቕላሉ፡ ዝኾነ ኤርትራዊ ኣብ ንድፍታት ዝተመያየጠ፡ ኣብ ሃገራዊ ጉባኤ ንምስታፍ ክሕጸ ይኹን ክሓጺ ከምኡ’ውን ክምረጽን ክመርጽን ሙሉእ መሰል ዝህልዎ፡ ኣብ’ቲ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ዘዳለዎ መዝገብ ስሙ ዘስፍርን፡ ተሳትፎኡ ኣብ ኣኼባታት ብዘይ-ምቁራጽ ከረጋግጽ ድልውነት ዘረጋገጸን ጥራሕ ምዃኑ ኣዘኻኸሩ። ብተወሳኺ ሃገራዊ ጉባኤ ኣብ እንግድዓ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ዝኾኑ ኤርትራውያን ዝተጻዕነ ዓቢ ጾር ምዃኑ ብምምልካት ከኣ፡ ስደተኛታት ኤርትራውያን ሽመልባ፡ ሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ንምዕዋት፡ ብኩሉ ዓቕምታቶም እጃሞም ከበርክቱ መጸዋዕታ ኣቕረቡ።
ተሳተፍቲ ኣኼባ፡ ብልኡኽ ዝተዋህቦም ሰፊሕ ሓበሬታ ብጽሞና ድሕሪ ምስማዕ፡ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ኣብ መደበራት ስደተኛታት ከምዚ ዓይነት መብርሂ ንምሃብ ምድንጓዩ ብምእማት ብርክት ዝበሉ ሕቶታት ኣቕረቡ፡፡ ብልኡኽ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ድማ ሰፊሕ መብርሂታት ብድሕሪ ምሃብ ተሳተፍቲ ኣኼባ ኣብ ጎኒ እቲ ዝሰላሰል ዘሎ መስርሕ ደው ብምባል ሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋት ኩሉ ዝኸኣሎም ክገብሩ ምዃኖም ኣረጋገጹ። ኣብ መደምደምታ ከኣ ንዓበይቲ መደባት ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንምስልሳል ምምራጽ ተሓጋገዚ ህዝባዊ ሽማግለ መደበር ሰደተኛታት ሸመልባ ኣብ ዝመጽእ ዘሎ ሰሙን ክካየድ ብምውሳን ኣኼባ ብዓወት ተዛዚሙ።
ልኡኽ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ መደበር ስደተኛታት ሸመልባ ስርሓቱ ብድሕሪ ምዝዛም፡ ንተመሳሳሊ ዕማም ናብ መደበራት ስደተኛታት ኤርትራውያን ማይ ዓይንን ዓዲ ሓርሽን ከምኡ’ውን ኣብ ዩኒቨርስትታት ትግራይ ንዝርኸቡ ተማሃሮ ንምርካብ ጉዕዝኡ ክቅጽል ምዃኑ ኣረዲኡ።
ዓወት ንደሞክራስያዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ!!
ስዕረትን ውድቐትን ንምልካዊ ስርዓት ህግደፍ!!
ዝኽርን ክብርን ንስውኣትና!!
ሽማግለ ዜናን ሓበሬታን- ዞባ ኣፍሪቓ
ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ
10 ግንቦት 2011
Short URL: https://english.farajat.net/?p=4584


text:
ጋዜጣዊ መግለጺ ብጉዳይ ጻውዒት ህጹጽ ኣኼባ ኤ.ሃ.ባ.ደ.ለ.
ጋዜጣዊ መግለጺ ብጉዳይ ጻውዒት ህጹጽ ኣኼባ ኤ.ሃ.ባ.ደ.ለ.
ካብ ዕለት18 ሓምለ ክሳብ 24 ሓምለ 2014 ዝተኻየደ ሓሙሻይ ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት፡ ኤሃባደለ ክንድቲ ኩሎም ደለይቲ ለውጢ ዝተጸበይዎ ኮይኑ ከምዘይጸንሔ ገምጊሙ። ምኽንያት ናይ ከምዚ ዝኣመሰለ ጸገም ድማ እኩብ ድምር ናይ ብዙሓት ረቛሒታት ምዃኑ ኣውን ኣረጋጊጹ። ገለ ካብዞም ዝጸንሑ ጸገማትና እዞም ዝስዕቡ እዮም።
• ካብ ጉባኤ ኣዋሳን ቅድሚኡን ዝነበረ ኩነታት እቶም ባይቶ ዝመስረቱ ፖለቲካዊ ውድባትን ሲቪክ ማሕበራትን፡ ባይቶ ንክምስረት ዝነበረ ጽቡቕ ድሌት እምበር ነቲ ድሕሪ ምምስራቱ ከጋጥም ዝኽእል ብደሆታት ክንድቲ ዝድለ ምድላው ዝተገብረሉ ኣይነበረን።
• ሓደ ካብቲ ሳዕቤን ናይዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ነጥቢ ድማ ሰነዳትና ሙሉእ ብሙሉእ ነቲ ዘለናዮ ናይ ቃልሲ መድረኽ ንከየንጸባርቕ ጌርዎ።
• ኣብ ጉባኤ ኣዋሳ ናብ ዝተፈላለየ ጽፍሒ ናይ ኣመራርሓ ንኽመጹ ዘድሊ መዓቀኒ ብቕዓትን ተወፋይነትን ኣይተገብረሉን። ስለዚ ከኣ ክንዲ ባይቶ ዝኣክል ዓቢ ትካልን ዓቢ ጾርን ኣብ ትሕቲ ውሑዳት ውፉያት ኣካላት ጥራሕ ክምርኮስ ኮይኑ ጸኒሑ።
• ኣብ መንጎ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን መሪሕነት ባይቶን ዘሎ ዝምድና ብሓደ ሸነኽ፡ በቲ ካልእ ሸነኽ ድማ ክልቲኦም መሪሕነታት ዝህልዎም ናይ ስራሕ ምምቕቓል ብዝግባእ ንከይንጸርን ኮይኑ። ናይ ስራሕ ምትእትታው ከኣ ፈጢሩ።
• ሓደ ካብቲ ናይ ስራሕ ምትእትታው ዝፈጠሮ ጸገም እነሆ። በቲ መምርሒና መሰረት ኣሰናዳኢት ሽማግለ ንካላኣይ ሃገራዊ ጉባኤ፡ ብመሪሕነት ባይቶን ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን ድሕሪ ምቛማ ክሳብ ዕለተ ጉባኤ ሓውሲ ነጻ ኮይና ንፈጻሚ ቤት ጥራሕ ክትጽብጽብ ኣብ ክንዲ ዝግባእ መሪሕነት ባይቶ ኣብ ደቂቕን ፍሩይን እናተኣታተወ ከምቲ ዝድለ ንቕድሚት ከምዘይትስጉም ጌሩ ጸንሑ።
• ኣብ ዝሓለፈ ዓመት እዚ ኩሉ ንሓልፎ ዘለና ጸገማት ዝተረድኡ 44 ኣባላት ባይቶ፡ ከምቲ ግቡእ መሪሕነት ባይቶ ኣብ ዕለቱ ባዕሎም ሓሲቦም ስሩዕ ኣኼባ ካብዘይጸውዑ እቲ ሕገ-ህንጻና ዘፍቅዶ ህጹጽ ኣኼባ ናይ ምጽዋዕ መሰል ተጠቒሞም ህጹጽ ኣኼባ ጠሊቦም ኔሮም እዮም። እቲ ህጹጽ ኣኼባ ናይ መጸውዒ ፖለቲካዊ ምኽንያት ግን ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ኣብ ሰነዳትና ዝጸንሔ ድኽመታት ከም ምኽንያት ተጠቂሞም መሪሕነት ባይቶ ንፖለቲካዊ ሕቶ ብህገ-ህንጻ ደው ከብልዎ መሪጾም። ሽግር ኤ.ሃ.ባ.ደ.ለ. መሊሱ ገዲዱ። ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ግን ሽግር ሃገራዊ ባይቶ ካብ ቁጽጽርና ወጻኢ ኮይኑ ኣናኸደ ኣማዕድዩ ክርኢ ኣይመረጸን። ስለዚ ከኣ ብመንገዲ ኣቦ መንበሩ ጌሩ ህጹጽ ኣኼባ ጸዊዑ።
• ብትካላዊ ኣሰራርሓ፡ ብሓደ ዝተወሰነ ጽፍሒ ናይ ሓላፍነት ክፍታሕ ዘይተኻእለ ሽግር በቲ ልዕሊኡ ዘሎ ሕጋዊ መድረኽ ጥራሕ እዩ ክፍታሕ ዝኽእል። ምስ ጉዳይና ኣዛሚድና ድማ ብመሪሕነት ባይቶ ይኹን ብፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ክፍታሕ ዘይተኻእለ ጉዳይ ብኣኼባ ባይቶ ኣቢልካ እዩ ዝፍታሕ። ኣብ ኣኼባ ባይቶ ክንፈትሖ ዘይከኣልና ድማ ኣብ ካላኣይ ጉባኤ ንኽፍታሕ ምቹእ ባይታ ኣንጺፍና ንጸንሕ። እቲ ጸገም ኣብ መንጎ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን ኣብ መንጎ መሪሕነት ባይቶን ጥራሕ ጌርካ ምርኣይን ከም ኣብ ዝተፈለላየ ትካል ዘለና ዘምስል፡ ብመንጎኛታት ተዓረቑ ዝብል ዝቐርብ ዘሎ ርእይቶታት ናይ ደለይቲ ጽቡቕ ተበግሶታት እኳ እንተኾነ፡ ከም ሕጋዊ ትካል መጠን ባይቶና ክኽተሎ ዘለዎ ትካላዊ ኣሰራርሓ ምኽታል ኣማራጺ ዘይብሉ ምዃኑ ክንገልጽ ንደሊ።
• እዞም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሱን ካለኦት ብዙሓት ኣብ ሕጋዊ መድረኽ ጥራሕ ክበሃሉ ዝግበኦም ነጥብታትን ወሲኽኻ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ህጹጽ ኣኼባ ምጽውዑ ሕጋውን ስርዒታውን እዩ። ንሕጋውን ስርዒታውን ጉዳይ ድማ ኣብ ሕጋዊ መድረኽ እምበር ኣብ ፓልቶክ ወጺእካ ዝፍታሕ ኣይከውንን።
• ናይ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትምርጫ፡ መሪሕነት ባይቶ ነዚ ጻውዒት ናቶም ክገብርዎን ባዕሎም ክመርሕዎን እዩ። መሪሕነት ባይቶ ይኹኑ ኩሎም ኣባላት ባይቶ ዝተሰከምዎ ሓላፍነት ብዝግባእ ክዋጽኡ እንተኾይኖም እታ ዝወሓደት ክኸፍልዋ ዝኽእሉ መስዋእትነት ኣብዚ ዝመጽእ ኣኼባ ባይቶ ተሳቲፍካ መፍትሒ ምንዳይ ጥራሕ እዩ። ኣብዚ ኣኼባ ክሳተፍ ዘይደሊ ናይ ገዛእ ርእሱ እምበር ናይ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ምርጫ ኣይኮነን።
ኣብ መደምደምታ፡ ኩሎም እቶም ዘለዉና ጸገማት ኣብዚ እንጽበዮ ዘለና ህጹጽ ኣኼባ ባይቶ ጥራሕ ክፍትሑ እዮም ኢልና ኣይንጽበይን ኢና። እንተወሓደ ግን እዚ ኩሉ ጻዕርታትን ወጻኢታትን ከፊልና እቲ ብድሕሪኡ ንገብሮ ካላኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ዝሓሸን ዝጸፈፈን ኮይኑ ክወጽእን ናይ ምውሳን መድረኽ እምበር ናይ መባኣሲ መድረኽ ከይከውን ክንገብሮ ንኽእል ኢና ዝብል ጽኑዕ እምነት ኣለና። ስለዚ ከኣ ኩሎም ደላይቲ ለውጢ ብሓፈሻ፡ ፖለቲካዊ ውድባትን ሲቪክ ማሕበራትን ከኣ ብፍላይ ነዚ ተረዲኦም ኣብ ጎድኒ ጻውዒት ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ደው ክብሉን ኩሉ መዳያዊ ደገፋቶም ክልግሱን ንጽውዕ። ክሳብ ሕጂ ደገፎም ንዝገለጹ ዞባታት ኤ.ሃ.ባ.ደ.ለ. ሰሜን ኣመሪካ፡ ኣውሮጳ፡ ማኣከላይ ምብራቕ፡ ኣውስትራልያ፡ ሱዳን ከምኡውን ዞባ ኢትዮጵያ ምስጋናና ነቕርብ።
ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት
ኤ.ሃ.ባ.ደ.ለ.
Short URL: https://english.farajat.net/?p=9039


text:
ኣብያተ ሕክምና እስራኤል ንኤርትራውያን ደቂንስትዮ ስደተኛታትን ኣይሁድ ዝመበቖለን ኢትዮጵያውያንን ብፍሉይ ክትዕድሎ ዝጸንሐት መከላኸሊ ጥንሲ፣ ናይ ምምካን ሳዕቤን ዘለዎ ከምዝኾነ ይግለጽ ኣሎ።
ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ብዛዕባ’ዚ ዝቐረብ ዘሎ ጸብጻባት ኣምልኪቶም ኣብ ዝልኣኹልና ተወሳኺ ሓበሬታ፣ ኣብ መጀመርታ ናይዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ኢትዮጵያውያን ሓካይም ኣብ ዘካየድዎ ሕክምናዊ ኣብ እስራኤል ዝርከባ ኢትዮጵያውያንን ኤርትራውያንን ንልዕሊ ሸሞንተ ዓመት ኪጥቀማሉ ዝጸንሓ መከላኸሊ ጥንሲ ኣምካኒ ባእታታት ከም ዝጸንሖ ኣረጋጊጾም።
እዚ ንኢትዮጵውያንን ኤርትራውያንን ጥራይ ኪወሃብ ከም ዝጸንሐ ዝተገልጸ ሓደገኛ ኣምካኒ ባእታ ዘለዎ ናይ መርፍእ ወይ ከኒና መከላኸሊ ጥንሲ ኮነ ኢልካ ዝተገብረ’ዩ ክብሉ’ውን እቶም ኢትዮጵያውያን ሓካይምን ነቲ መጽናዕቲ ዝፈለጠ ህዝቢን መረረኦም ኪገልጹ ቀንዮም ኣለዉ።
እቲ ብላዕለዎት ሓካይምን ሰበ ስልጣንን እስራኤልኾነ ኢልካ ከምዝተፈጸመ ዝግለጽ ዘሎ ኢሰብኣዊን ኢሞራላውን ተግባር፣ ኣብ እስርኤል ናይ ዝነብሩ ኣይሁዳዊ መበቆል ዘለዎም ንሕብረተሰብ ኢትዮጵያን ኤርትራውያን ስደተኛታትን ንኸይውስኽ ከምዝተሃንደሰ’ዩ ዝንገረሉ።
እቲ ኢትዮጵያውያን ንዝመበቆለን ኣይሁዳውያን ማለት ፈላሻ ሙራን ኤርትራውያን ስደተኛታትን ክወሃብ ዝጸንሐ መከላኸሊ ጥንሲ ብዘይካ’ዚ ዘለዎ ናይ ምምካን ሳዕቤን፣ ስነኣምእሮኣዊ ጸቕጥን ተነጽሎም ዘስዕብ ምዃኑ’ውን ነቲ መጽናዕቲ ዘካየዱ ክኢላታት ይገልጹ።
እዚ ሓደገኛ ምዃኑ ንዝገረሉ ዘሎ መድሃኒት፣ ናብ እስራኤል በብእዋኒ ክኣትዋ ዝጸንሐ ኤርትራውያን ደቂንስትዮ ነዚ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ዓመታት ክጥቐማሉ ምጽንሐን ይጠቐስ።
ኣብ ካልእ ተወሳኺ ሕክምናዊ ሓበሬታ፣ ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ቆልዑ ተርእዮታት ሕማም ፖልዮ ይኽሰት ስለዘሎ፣ ትሕቲ ኣርባዕተ ዓመት ዝዕድሚኦም ህጻናት ዘለዎም ስድራቤታት ናብ ዝቐረቦም ሕክምና ብምኻድ ከኽትብዎም ኣዳላወቲ ናይታ ኣብ ኣብ እስራኤል ከተማ ቴልኣቪቭ እትዝርጋሕ ናይ ኤርትራውያን ጋዜጣ መኣዝን ኣዘኻኺሮም።
=================


text:
ሸፈነ ዝሰኣነ ጉዳይ መንእሰያት ህግደፍ
ክቡራት በጻሕቲ መርበብ ሓበሬታ ኣሰና፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፡ “ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ካብ ደገን ውሽጥን ልዕሊ 600 መንእሰያት ኣኪቡ ኣብ ናቕፋ ንሓደ ሰሙን ዘካየዶ ‘ዋዕላ መንእሰያት’ ከምዘይሰለጦ ተፈሊጡ።”ብምባል ኣብ ዘቕረብናዮ ዜና፡ እቲ ኩነታት ከመይ ከምዝነበረ ብሰፊሑ
ክቡራት በጻሕቲ መርበብ ሓበሬታ ኣሰና፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፡ “ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ካብ ደገን ውሽጥን ልዕሊ 600 መንእሰያት ኣኪቡ ኣብ ናቕፋ ንሓደ ሰሙን ዘካየዶ ‘ዋዕላ መንእሰያት’ ከምዘይሰለጦ ተፈሊጡ።”ብምባል ኣብ ዘቕረብናዮ ዜና፡ እቲ ኩነታት ከመይ ከምዝነበረ ብሰፊሑ ዘብርህ ትሕዝቶ ምስ በጽሓና ከነቕርበልኩም ምዃና ሓቢርናኩም ኔርና። እንሆ ድማ፡ እቲ ብግዱሳት ኤርትራውያን ኣሕዋት ካብ ኣስመራ ዝተላእክልና ሓበሬታ። ሰናይ ንባብ።
ሸፈነ ዝሰኣነ ጉዳይ መንእሰያት ህግደፍ
ህግደፋውያን ከምስሉን ህዝቢ ከጋግዩን፡ ገንዘብ ከፊሎም፡ ሺሒሮም ሸሓሒሮም፡ ኣቀባጢሮም፡ ከም ሞቕሽሽ ናይ ጁባ ገንዘብ (Pocket money) ሂቦም፡ ናይ ነፋሪት ቲኬት ከይተረፈ ከፊሎም ‘ንመንእሰያት ትውክሉ ኢኹም’ ኢሎም ዝያዳ 200 መንእሰያት ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ወጻኢ፡ ዝተረፉ ድማ ካብ ሚኒስትሪ ምክልኻልን ዝተፈላለያ ሚኒስትሪታትን ዳርጋ 400 ዝኾኑ መንእሰያት፡ ብጠቕላላ ልዕሊ 600 ዝኾኑ መንእሰያት ዝተሳተፉዎ ጉባኤ ( ኣብ ኣጋ መወዳእታ ወርሒ ታሕሳስ 2011) ኣብ ናቕፋ ወዲቦም። መዳመቒ ጉባኤኦም ድማ፡ ‘ሽልማት ዛግረ’ ዝሽለሙ መንእሰያት ናብኡ ወሲዶም ጉባኤ ከምዝጅመር ገይሮም።
ጉባኤ ኣብ ምጅማሩ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ሓጺር መደረ ኣስመዐ። ድሕሪ መደረ ሽልማት ዛግረ ንዝሽለሙ ተማሃሮ ሽልማት ዓደለ’ሞ፡ ሕቶን መልስን ምስ ፕረዚደንት ተጀመረ። እቲ ሕቶ ህዝቢ ክምልስ ብቕዓት ዘይብሉ ፕረዚደንት ክምልሶ ዘይክእል ከበድቲ ሕቶታት ምስ ቀረቦ ኸኣ፡ ኣብ ግዜ ዕረፍቲ ሻሂ፡ ሂሊኮፕተሩ ኣልዒሉ ናብ ኣስመራኡ ባው ኢሉ ተጸርገፈ።
በዚ መንእሰያት ገረሞምን ደንጸዎምን
እቶም ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣብ ዝርከባ ኤምባሲታት ኤርትራ ከም ጸሓፍትን ኣውቲስታታትን ዝሰርሑ እሙናት ዝብሃሉ መንእሰያትን፡ ደቆም ነቶም ኣብ ዝተፈላለየ ሃገራት ኣብ ዝርከባ ኤምባሲታት ሓለፍቲ ህግደፍ ኮይኖም ዝሰርሑን፡ ኮታ ህግደፍ ‘ናትና እዮም’ ኢሎም ኣብ ኣዳራሽ ናቕፋ ዝኣከቡዎም መንእሰያት፡ ደይናቶም ኮይኖም ደኣ ተረኽቡ።
ኣብቲ ፕረዚደንት ከይከደ ኸሎ ዝተሓተተ ሕቶ፡ ህግደፋውያን ክምልሱዎ ዘይክእሉ ሰፍ ደይብል ከበድትን ተረርትን ሕቶታት’ዩ ቀሪቡ።
በቶም መንእሰያት ካብ ዝቐረበ ሓደ ሓደ ንምጥቃስ፡-
1ይ – ፖለቲካዊ መስመርናን ፕሮግራምናን እንታይ እዩ? ምኽንያቱ፡ ኣብ ደደለናዮ ሃገር ደው ኢልና፡ ምምላስ ስኢንና።
2ይ – ኤርትራ ኣብ ሶማል እንታይ ተራ ኣለዋ? ተራ ወይ ረብሓ እንተለዋ ንገሩና ክንፈልጥን ክንምልስን። ተራ እንተደይብላ ግን ስለምንታይ ኣብኡ ኣቲና? ኣብ ሶማል እንተደየሊና ‘ውን ንገሩና ‘ሞ፡ ኣብ ደለናዮ ሃገራት ሕቶታት ክመጽኣና ከሎ፡ ‘ኣይኣተናን’ ኢልና ክንምልስ።
3ይ – ምርጫ መዓስ እዩ ክካየድ?
4ይ- ጉዳይ ሃገራዊ ኣገልግሎት ከመይ እዩ? ዝብልን ካልኦትን ነይሮም።
ነዚ ክጻወሮ ስለዘይከኣለ ኸኣ’ዩ ፕረዚደንት፡ ብድሕሪኡ ንየማነ ገብረኣብ ኣብ መድረኽ ገዲፉ፡ ብሄሊኮፕተር ሃዲሙ። መድረኽ የማነ ምስ ተረከቦ ‘ውን፡ እቲ ሕቶታት ተሸፊኑ ኣይሓለፈን። ደጊሞም ደኣ ሕቶታቶም ኣቕረቡሉ።
የማነ ድማ ከም ኣመሉ ንገሊኡ ‘እዚ ልዕሊ ዓቕመይ እዩ’ ካብ ምባል ሓሊፉ ብቑዕ መልሲ ክህብ ኣይተረኽበን። እኳ ደኣ ብዛዕባ ምርጫ ምስ ተሓተተ፡ “እዛ ሕቶ እዚኣ ምስ ትሕተት ርእስና ኢና ንሓምም። ኣብ ዝኸድናዮ ሃገር እያ ትጸንሓና። ሕጂ ግን ደሓን ንሓስበላ ኣለና” ኢሉ፡ ክቕሽሾም እዩ ፈቲኑ።
እቲ ተቓውሞ ኣብቶም ናይ ወጻኢ መንእሰያት ጥራይ ኣይተሓጽረን። ካብ ውሽጢ ሃገር ዝመጽኡ መንእሰያት ‘ውን ሕቶታት ምቕራብ ኣይገደፉን። ሃማመተኤ ‘ውን ኣይሰነፉን። ቀደም ግዜ ኮራርምቲ ዘይብላ ማሕበር ትብሃል ከምዘይነበረት፡ ሎሚ ሎሚ ግን ቀቁሩብ ኣስናን ከተብቍል ጀሚራ’ላ።
ሃማመተኤ ዘቕረቡዎ ጽሑፍ ‘ውን ከምዚ ዝብል ነበረ፡-
1ይ- ብመሰረቱ መንእሰያት ሃማመተኤ ከለና መንእሰያት ህግደፍ (YPFDJ) ንምንታይ ኣድለየ?
2ይ – ‘ብድሆታት መንእሰያት ካብ ኣስመራ ክሳብ በረኻታት ሲናይ’ ዝብል መጽናዕታዊ ጽሑፍ ምስ ኣቕረቡ ብኣቶ የማነ ዝተዋህቡዎ መብርሂ ድማ ከምዚ ይብል፡-
ናይታ ቀዳመይቲ ሕቶ፡ “ደሓን ‘ዩ ‘ዚ፡ ኣብ ሽም ኣይትገደሱ። ኩሉ ንሃገራዊ ረብሓ እዩ።” ክብሎም ከሎ፡ ነታ ካልኣይቲ ጽሕፍቲ ግን ፈጺሙ ኣይተቐበላን። ኣየሐጎሰቶን።
“ድሕሪ ሎሚ መንእሰይ ናብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝኸደሉን ዝምለሰሉን ግዜ ፍሉጥ ክኸውን እዩ።” ብምባል ከታልል ‘ኳ እንተፈተነ፡ እቶም መንእሰያት ግን ሕቶታቶም ብምቕጻል፡ ንመልስታቱ ከምዘይተቐበሉዎ ኣግሃዱሉ። ኣብ ጉዳይ ሃገራዊ ኣገልግሎት ቀንዲ ዕንቅፋት መንግስቲ ኮይኑ ከምዘሎ ኸኣ ኣይሓበአን።
ሓደ መንእሰይ ተንሲኡ፡ ንኣቶ የማነ፡ “ኣውራ ኣውራ እዛ ካልኣይቲ ጽሕፍቲ ኣድላይት እያ ምኽንያቱ ነዚ ሽግር’ዚ ቅልጡፍ መፍትሒ እንተዘይተገሩሉ ሓደ ሃንደበታዊ ነትጕ ክትኮስ ይኽእል’ዩ። ስለዚ ቅልጡፍ ፍታሕ ክድለየሉ ኣለዎ” በሎ ‘ሞ፡ ኣቶ የማነ፡ ነቲ መንእሰይ ጸረፎ። ኣብቲ ኣዳራሽ ድማ ምዕዝምዛም ገነነ። ዓብደላ ጃብር ንየማነ ከዝሕሎ ካብ ኣዳራሽ ከምዘውጽኦ ኮይኑ። ወዮ መንእሰይ ድማ ሽዑ ከምዚ በለ፡ “ሓቅኻ ኢኻ ኣቶ የማነ፡ ኣነ ይፈልጠካ እየ፡ ንሳኻ ግን ኣይትፈልጠንን ኢኻ። በንጻሩ፡ ካብ ወጻኢ ሃገር ዝመጹ መንእሰያት ይፈልጡኻ እዮም፡ ንስኻ ‘ውን ትፈልጦም ኢኻ” በሎ።
“እንታይ ማለትካ እዩ?” በለ ኣቶ የማነ። እቲ መንእሰይ “እወ፡ ንዓይ ትፈልጠኒ ዲኻ? ትፈልጠኒ ዶ ንዓይ?” ኢሉ ደጊሙ ሓተቶ። የማነ ድማ፡ “ ኣይፈልጠካን’የ” ኢሉ መለሰሉ።
ቀጺሉ እቲ መንእሰይ፡ “እሞ ነዞም ናይ ወጻኢ መንእሰያት ግን፡ ኣስማቶም ከይተረፈ ኢኻ ትፈልጦም፡ ስለዚ ርክብኩም ምስ ናይ ደገ መንእሰያት እምበር ምስ ናይ ውሽጢ መንእሰያት ኣይጸንሐን። ኣረኣእያኹም ‘ሞ የዐርዩ፡ ሽዑ እቲ ሽግር መንእሰይ ክርድኣኩም” በሎ። በዚ ጉዳይ’ዚ ክታረኹን ክተሃላለኹን ግዜ ሓለፈ።
ኣብ ሳልሳይ መዓልቲ ኣኼባ፡ የማነ ገብረኣብ ዘዳለዎ ጽሑፍ ሂቡ፡ “ከም መግለጽን ውሳኔታትን ኣኼባኹም ነዚ ኢኹም እንተንብቡዎ” በሎም። እቶም መንእሰያት ብምሉኦም በዚ ተገረሙ። “እዚ ደኣ’ሞ ናትኩም ወረቐት እንድዩ፡ ናትና ወረቐት ድማ ኣለና” ምስ በሉ፡ ምትፍናን ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ደየበ።
ኣብ 10 ጉጅለታት ተወዲቦም ርሱን ዘተን ክትዕን ምስ ገበሩ፡ ናትና ዝብሉዎ ወረቐት ምስ ኣቕረቡ። የማነ ነቲ ወረቐት ምስ ረኣዮ ጨጕሩ ክነጺ ቁሩብ ተሪፉዎ፡ ካብ ክቱር ምህንዳድ ኣብ ጸርፍን ዘለፋን ኣተወ።
ካብቲ ብዙሕ ጸርፍን ዘለፋን ግና እታ ተገርም ሓንቲ ቃል ኣላ። ንሳ ድማ፡ “ንስኻትኩም እንኳዕ ንምሉእ መንእሰያት ኤርትራ ትውክሉ ኣይኮንኩም” እትብል እያ። እቶም መንእሰያት ከኣ “ባዕልኻትኩም ወከልቲ ኢኹም ኢልኩም ኣምጺእኩምናሲ፡ ንሕና ደኣ’ሞ እንታይ ፈሊጥና” ኢሎም ተገረሙ።
ብድሕሪ’ዚ እቶም ሰበስልጣን ህግደፍ ገገዲፎሞም ከዱ ‘ሞ፡ እቶም መንእሰያት ኣብኡ ተሪፎም በብውልቆም ጉዳይ ዙረት ናብ ድፋዓት ገይሮም፡ በብጉጅለ እንዳተዛናግዑ ናብ ኣስመራ ተመልሱ። በዚ ኸኣ እቲ ኣብ ኣጋ መወዳእታ ታሕሳስ ዝተገብረ ጉባኤ ሸፈነ ስኢኑ ስጋብ ሎሚ ተዘኪሩ ኣይፈለጥን።
ግዱሳት ካብ ኣስመራ


text:
ሰለስተ ሰበስልጣን ደቡብ ሱዳን ንመንግስቲ ብምኽዳዕ ምስተቓወምቲ ምፅንባሮም ኣፍሊጦም።ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣምባሳደር ደቡብ ሱዳን ዝነበሩ ሉሙምባ ስታንዚላስ ሓዊሱ ዝኸድዑ ሰበስልጣን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብዝሃብዎ መግለፂ ንሃገሮም ንምድሓን ኣብ ዝካየድ ቓልሲ ምሕዋሶም ኣፍሊጦም ኣለው።
ግጭት ደቡብ ሱዳን ንምፍታሕ ልዝብ ሰላም ተጠናኺሩ ዝቐፀለ እንተመሰለ እውን መራሕቲ እታ ሃገር ግን ሎሚ እውን ተኸፋፊሎም ይርከቡ።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣምባሳደር ደቡብ ሱዳን ዝነበሩ ልሙምባ ስትንዚላስ፣ኣባል ሃገራዊ ፓርላማ ሄነሪ ኤድዋርድን ኣብ ክፍለ ግዝኣት ሌክስ ኣዛዚ ግንባር ሓርነት ደቡብ ሱዳን ዝነብሩ ማኩዌር ማንጋርን ብፕሬዝዳንት ሳልቫ ኪር ዝምራሕ መንግስቲ ብውልቀ ምልክነት ብምኽሳስ ምስ መንግስቲ ምስራሕ ይኣኽለና ኢሎም ኣለው።
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብዝሃብዎ መግለፂ እቲ መንግስቲ ንምዝርራብ፣ምኽንያታውነትን ንምምሕያሻት ፖሊሲን ይቃወም እዩ ኢሎምዎ ኣለው።መንግስቲ ሳላቫ ኪር ሕቶ ሰናይ ምሕደራ ንዘልዕል እውን ‘ከም ሃገር ካብ እንምስረት ገና ገና ክልተ ዓመትና እዩ’ ዝብል መልሲ ከምዝህብ ኸሲሶምዎ።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣምባሳደር ደቡብ ሱዳን ዝነበሩ ሉሙምባ ስታንዚላስ ሃገሮም ኣብ ኣፍደገ ውድቀት ከምእትርከብ ብምግላፅ ይኣክል ኢሎም።’’ስቓይ ህዝቢ ጠጠው ንምባል ሓደ ነገር ክትገብር ኣለካ’’ምስ በሉ እቶም ኣምባሳደር ብምቕፃል ‘’ምስ ኩሎም ናይ ቓልሲ ብፆት ምትሕብባር እውን የድሊ እዩ።ናብ ምፍራስ ተምርሕ ናይ ዘላ ሃገር ከቢድ ውድቀት ንርኢ ከምዘለና ኩሎም ብፆትና ኣብ መደምደምታ እናበፅሑ እዮም’’ኢሎም።
ስለዝኾነ ድማ ንሃገሮም ንምድሓን ንዝካየድ ቓልሲ ንምሕጋዝ ኣብ ጎኒ ተቓወምቲ ንምስላፍ ምውሳኖም ሰለስቲኦም ሰበስልጣን ደቡብ ሱዳን ኣፍሊጦም ኣለው።


text:
Radio Erena: 18 April 2019
መንግስቲ ኡጋንዳ፣ ብወትሃደራዊ ዕልዋ ካብ ስልጣኑ ንዝተኣልየ ፕረዚደንት ሱዳን ነበር፣ ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ዑቕባ ክህቦ ከምዝኽእል ኣፍሊጡ።
ጋዜጣ ደይሊ ሞኒተር ናይ ኡጋንዳ፣ ንሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ብምጥቃስ ኣብ ዘቕረበቶ ጸብጻብ፣ ኣል በሺር፣ ኣብ ኡጋንዳ ዑቕባ ንምሕታት ሓሳብ እንተቕሪቡ፣ ፕረዚደንት ዩዌሪ ሙሴቬኒ፣ ጠለባቱ ከማልኣሉ ቅሩብ ከምዘሎ ጠቒሱ።
ፕረዚደንት ኣልበሺር፣ ንጉዳይ ደቡብ ሱዳን ንምፍታሕ ብዝገበሮ ጻዕሪ፣ ኡጋንዳ ዘለዋ ኣኽብሮት እቲ ሚኒስተር ገሊጹ።
ወትሃደራዊ ባይቶ ሱዳን፣ ንፕረዚደንት ነበር ዑመር ኣልበሽር፣ ኣብ ዳርፉር ፈጺምዎ ብዝተባህለ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት፣ ናብ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ከምዘየረክቦ እኳ እንተገለጸ፣ ዑቕባ ንምሕታት ናብ ካልእ ሃገር ክወጽእ ክፈቕደሉ- ክኽልክሎ ግና ኣየነጸረን።
ን30 ዓመታት ንሱዳን ዝመርሐ ዑመር ሓሰን ኣልበሽር፣ ድሕሪ ዝተኻየደሉ ዕልዋ፣ ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ድሕሪ ምጽንሑ፣ ትማሊ 17 ሚያዝያ፣ ኮባር ናብ ዝተባህለ ብጽኑዕ ዝሕሎ ቤት ማእሰርቲ ከምዝተሰጋገረ ምንጭታት ዜና ካብ ካርቱም ሓቢሮም።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ሕብረት ኤውሮጳ ነቲ ወትሃደራዊ ባይቶ ሱዳን፣ ብዕልዋ ጨቢጥዎ ዘሎ ስልጣን ናብ ሲቪላዊ ምምሕዳር ከረክብ ዝብል ብሕብረት ኣፍሪቃ ዝቐረበ ጻውዒት ደገፉ ገሊጹ።
ንክልተ ዓመታት ናይ መሰጋገሪ ስልጣን ክሕዝ ምዃኑ ዝገለጸ ወትሃደራዊ ባይቶ ሱዳን፣ ንወከልቲ ሕብረት ኣፍሪቃ ናብ ካርቱም ምብጻሕ ከካይዱ ዕድመ ኣቕሪቡ እዩ።
ሩስያ፣ ብኣንጻሩ፣ ንስዑዲ ዓረብ፣ ሕቡራት ኢማራትን ግብጽን ብምስዓብ፣ ንወትሃደራዊ ባይቶ ሱዳን ዘለዋ ደገፍ ኣረጋጊጻ።
እንተኾነ ህዝቢ ሱዳን፣ ሓድሽ ሲቪላዊ ስርዓት ክሳብ ዝትከል፣ ተቓውምኡ ክቕጽል ምዃኑ ይጭርሕ ኣሎ።