text:
ሓፈሻዊ ሓበሬታዊ ኣኼባ፡ ኣባላት ሰዲህኤ2020-03-01 10:14:47 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP News Read 1502 times
- font size decrease font size increase font size
ብቤት ጽሕፈት ውደባዊ ጉዳያት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ዝተጸወዐ ሓፈሻዊ ሓበሬታዊ ኣኼባ ኣባላት ብ29 ለካቲት 2020 ተኻይዱ። ብጻይ መንግስተኣብ ኣስመሮም ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ውድባዊ ጉዳያት ኣብዚ ኣኼባ፡ ብሓፈሻ ብዛዕባ ኤርትራውን ዞባውን ምዕባለታት፡ ብፍላይ ከኣ ብዛዕባ ኤርትራዊ ናይ ለውጢ ሓይልታትን ግደ ሰዲህኤን ከምኡ ከኣ ብዛዕባ ምንቅስቓስ ሰዲህኤ ካብ 3ይን ሓድነታውን ጉባአ ንደሓር ሓቢሩ። ኣብዚ ሰፊሕን ዝርዝራውን ሓበሬታዊ መግለጺኡ፡ በብኩርናዑ ይግበር ብዛዕባ ዘሎ ናይ ለውጢ ምልዕዓላትን ኣብ መንጎ ውድባት ዝካየድ ዘሎ ርክባትን ሰፊሕ ዝርዝራዊ ሓበሬታ ኣቕሪቡ።
ኣብዚ ሓበሬታኡ ናይ ሚኖሶታ ተበግሶን ውጽኢታቱን፡ ኣብ መንጐ ተቓወምቲ ውድባት ዝካየድ ዘሎ ልዝብን በጺሕዎ ዘሎ ደረጃን ዝርዝር መብርሂ ሂቡ። ከምኡ’ውን፡ ኣብ ኵሉ ኵርንዓት ዝለዓል ዘሎ ህዝባዊ ምንቅስቓሳት፡ ከም ንቕሎ ኣዴታት፡ ምንቅስቓስ ይኣክል፡ ምቛም ማሕበር ኤርትራውያን ስነ-ኪነታውያን፡ ዋዕላ ኤርትራውያን ደቂኣንስትዮ ዋሺንግተን ዲሲ፡ ማሕበር ኤርትራውያን ንደሞክራስን ሰላምን ኡፕሳላ፡ ንዕምሪ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኤርትራ ኣብ ምሕጻርን ንደምበ ተቓውሞ ኣብ ምሕላይን ዓቢ ኣበርክቶ ክህልዎ ምዃኑ ብምግንዛብ ኵሉ ደላይ ፍትሒ ክድፎን ከተባብዕን ጸዊዑ።
ካብ’ዚ ብምብጋስ፡ ሰዲህኤ ኣብ ዘዝተዓደሞ መድረኻት ብልኡኻቱ ክሳተፍን ሓጋዝን ተቐባልነት ዝነበሮን ሓሳባት ከቕርብን ከም ዝጸንሐን እዚ ጻዕሩ ቀጻላይ ምዃኑን ኣብሪሁ።
ኣብ ጀርመን ዝርከቡ 14 ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ ዘውጽእዎ ሓባራዊ መግለጺ ድማ፡ መርኣያ ናይ’ቲ ሓቢርካ ምስራሕ ዝብል ባህጊ ደለይቲ ፍትሒ ምዃኑ ኣስሚርሉ። ሰዲህኤ ድማ፡ ነቲ ቅዱስ ተበግሶ እናደገፈ፡ ኣብ ኵሉ ሃገራት ዝርከቡ ኤርትራውያን ተቓወምቲ ውድባት ሓቢሮም ዝዋስእሉ ባይታታት ኣብ ምውዳድ ካብኡ ዝጥለብ ምትሕግጋዝ ከበርክት ድልዊ ምዃኑ ኣረጋጊጹ።
ምስዚ ኣተሓሒዙ መሪሕነት ሰዲህኤ፡ ድሕሪ ጉባአ ኣብ ርክብ ምስ መሓዙት ውድባትን ሰልፍታትን፡ ንመደበራት ተለቪዥን ኣሰናን ኤሪሳትን ወሲኽካ፡ ምስ ዝተፈላለየ ሚድያታት ርክባት ኣብ ምክያድን ሰልፋዊ መደባት ኣብ ምሕንጻጽን ምትግባርን ዘካየዶም ጻዕርታት ዘርዚሩ። ኣብ መጻኢ ከኣ ነዚ ኣብ ቅድሜና ዘሎ ብደሆታት ንምምካት ዘብቅዕ ባይታ ንምምድማድ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣባላት ሰዲህኤ ዝርከብዎ ከባብታት ብደረጃ መሪሕነት ጐስጓሳት ናይ ምክያድ መደብ ተታሒዙ ከም ዘሎ ንተሳተፍቲ ሓቢሩ።
ሓው መንግስተኣብ ኣስመሮም ንሃለዋት ጨናፍር ሰዲህኤ፡ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ፡ ኤውሮጳ፡ ኣወስትራልያ፡ እስራኤል፡ ማእከላይ ምብራቕን ኣፍሪቃን ኣብ ከመይ ደረጃ ከም ዘሎ ብዝርዝር ሓቢሩ፡ ኣባላት ሰልፊ ኣብ ኩሉ መዳያት ንጥፈታቶም ብፍላይ ከኣ ሓድሽ ሓይሊ ኣብ ምስታፍ ንከሕይሉ ኣዘኻኺሩ።
ህልዊ ኩነታት ኤርትራ ብዝምልከት ንምርዳእ ናይዚ ቀረባ ግዜ “ኩሉ የለን” ዝሕመረቱ ቃለ-መጠይቕ ዲክታቶር ኢሳያስ ምውካስ እኹል እዩ ኢሉ፡ ኢሳያስ ኩሉቲ ጠንቂ ናይቲ ውድቀትን ድሕረትን ንሱ ክነሱ፡ ዘየለ ምኽንያት እንዳፈጠረ ካብ ተሓታትነት ንምህዳም ንዝገብሮ ፈተነታት ኣቃሊዑ። ኣተሓሒዙ ከኣ ነቲ ኣብ ዞባናን ኣብ ኢትዮጵያን ዝርአ ዘሎ ንዓና እውን ዝጸልወና ምዕባለ ብመንጽር ኤርትራዊ ልኡላውነት ክንመዝኖን ብኡ መሰረት ዝምድናና ክንሰርዕን ከም ዝግበኣና ሓቢሩ።
ድሕሪ’ቲ መበገሲ ሓበሬታዊ መግለጺ፡ መድረኽ ናይ ሕቶን መልስን ምስተኸፍተ ተሳተፍቲ፡ ምምዕባልን ምሕያልን ትካላት ሰልፊ፡ ኣብ ኣገዳስነት ሓቢርካ ኣንጻር ጉጅለ ህግዲፍ ምቅላስን ኣከዋውናኡን፡ ኵነታት ኢትዮጵያን ጽልዋኡ ኣብ ኤርትራዊ ጉዳይን፡ ዝብሉን ዝኣመሰሉን ጉዳያት ዘትከሉ ሕቶታትን ርእይቶታትን ቀሪቦም። ኣብኦም ዝተመርኰሱ መልስታትን ምይይጣትን ድማ ተኻይዶም።
ኣብዚ ኣኼባ፡ ተሳተፍቲ ዝያዳ ካብ ዘጉልሕዎም ርእይቶታት፡ ምቅልጣፍ ምምስራት ብሓባር ዘቃልስ መድረኽ፡ ሰልፋዊ ስርሓት ምሕያል፡ ኣብዚ ኣብ ዞባና ዝርአ ዘሎ ፖለቲካዊ ዕልቕልቕ፡ ኩነታት ኣጽኒዕካ ሰልፍኻ ምንጻር፡ ዝብሉ ይርከብዎም። ኣብ መወዳእታ ተሳተፍቲ ኣኼባ፡ መሪሕነት ዘውጸኦ መደባት ኣብ ምዕዋት ኩሉ ዓይነት ኣበርክቶ ከወፍዩን ግቡኣቶም ክፍጽሙን ቅሩባት ምዃኖም ኣረጋጊጾም።


c: text/html

text:
ሓበሬታ ንኣብ ስቶድቡአንደ (መንእሰያት ቍሩብ ሓገዝ እንዳ ተገብረሎም ዝቕመጥሉ መንበሪ) ዝነብሩ መንእሰያት
እቲ ትነብረሉ ስቶድቡአንድ ከመይ ከም ዝሰርሕ ንምርኣይ ምብጻሕ ክንፍጽም ኢና። እዚ ምብጻሕ ቍጽጽር ይብሃል። ምሳና ክትዘራረብ እንተ ደሊኻ፡ ነቶም ሰራሕተኛታት ክትሕብሮም ወይ ንዓና ምስ መጻእና ክትነግረና ትኽእል ኢኻ። ኣስተርጓሚ ዘድልየካ እንተ ኾይኑ ክንቅርበልካ ንኽእል ኢና።
ስለምንታይኢናነቲትነብረሉስቶድቡአንደንቈጻጸሮዘለና?
ቍጽጽር ሕክምናን ማሕበራዊ ሓልዮትን (IVO) ንስቶድቡአንደ ናይ መንእሰያት ቍጽጽር ክገብረሉ ከም ዘለዎ ኣብ ሕጊ ሰፊሩ ኣሎ። ሓደ ሓደ ግዜ እቶም ሰራሕተኛታት ናይቲ ስቶድቡአንደ ኣቐዲሞም ብዛዕባ እቲ ቍጽጽር ይፈልጡ እዮም። ሓደ ሓደ ግዜ ድማ ዝኾነ ሰብ ከይፈለጠ ንመጽእ።
እዚቍጽጽርለውጢክገብርይኽእልድዩ?
እወ። ነቲ ስቶድቡአንደ ንምርምሮ፡ መታን ነቶም ዘለዎ ሕግታትን መምርሕታትን ክስዕብዎም እዩ። እቲ ኣገዳሲ፡ ንስኹም መንእሰያት ሓደ ውሑስን ድሕነት ዘለዎን መንበሪ ከም ዘለኩም፣ ከም ትስምዑን ዘድልየኩም ሓገዝ ከም ትረኽቡን ምርግጋጽ እዩ። ጌጋ እዩ ወይ ክቕየር የድልዮ ትብሎ ነገር ምስ ዝህሉ ብቐዳምነት ምስቶም ኣብ'ቲ ናትካ ስቶድቡአንደ ዘለዉ ሰራሕተኛታት ወይ ማሕበራዊ ሰራሕተኛ ክትዘራረበሉ ኣለካ። ዘይተሰማዕካ ኾይኑ እንተ ተሰሚዑካ ወይ ውሕስነት እንተ ዘይተሰሚዑካ ግን ምሳና ኣብ IVO ንሰርሕ ክትዛረብ ትኽእል።
ሓታቲ ዑቕባ እንተ ኾንካ እሞ ብዛዕባ ሕቶ ዑቕባኻ ዝምልከት ሕቶ ምስ ዝህልወካ ምስ በዓል መዚ ኢሚግረሽን ተራኸብ። IVO ምስ ናይ ዑቕባ ሕቶ ዝምልከት ኣይሰርሕን እዩ። ኣብ ሽወደን ክትጸንሕ ንኽፍቀደካ ድማ ክጸሉ ኣይክእል እዩ።
ኣብእዋንቍጽጽርእንታይይፍጸም?
ኣብ ነፍስ ወከፍ ቍጽጽር ምስ ሓደ ካብቶም ኣብቲ ስቶድቡአንደ ዝሰርሑ ሰባትን ምስቶም ከዛርቡና ዝደልዩን ተኽእሎ ዘለዎምን መንእሰያት ንራኸብ። ተሰማሚዑካ እንተ'ሎ፣ እቶም ሰራሕተኛታት እቲ ዘድልየካ ሓገዝ ዝህቡኻ እንተ ኾይኖምን ውሑስ ኾይኑ ይስምዓካ እንተ'ሎን ክንፈልጥ ንደሊ ኢና። ኣብ ክንድኡ ሓደ ሓደ ግዜ እቲ ዝርርብ ምሳኹም መንእሰያት ድሕሪ እቲ ቍጽጽር ብተለፎን ክግበር ይከኣል እዩ። ሓደ ሓደ ግዜ ኣብ እዋን ዝርርብ ዝተዛረብናሎም ምስ ኣመሓዳሪ ናይቲ ስቶድቡአንደ ወይ ማሕበራዊ ሰራሕተኛ ክንዘራረቡሉ ንደሊ ኢና።
ድሕሪኡእንታይይፍጸም?
ድሕሪኡ፡ እቶም ሰራሕተኛታት ክልውጥዎ ዘድልዮም ነገር ኣሎ ኢልና እንተ ሓሲብና፡ ነቲ ስቶድቡአንደ ብኸመይ ከም ዝገምገምናዮ ዝገልጽ ውሳነ ንጽሕፍ። እቲ ውሳነ ከም ሓደ ጸብጻብ የገልግል። ጽማቍ ትሕዝቶ ናይ መን እንታይ ኢሉ ከይተነግረ ፡ ንስኻትኩም መንእሰያት ዝሓበርኩሞ እውን ኣለዎ። ኣብቲ ውሳነ ዝተጻሕፈ ናይ ምፍላጥ ወትሩ መሰል ኣለካ። ነቶም ኣብቲ ናትካ ስቶድቡአንደ ዝሰርሑ ሕተቶም።
ምሳናኣብዝኾነግዜተራኸብ
ምሳና ኣብ IVO ዘለና ክትዛረብ እንተ ደሊኻ፡ ቅድሚ ወይ ድሕሪ እቲ ምብጻሕ ነቶም ናትካ ስቶድቡአንደ ዝበጻሕና ክትድውለልና ወይ ኢመይል ክትሰደልና ትኽእል ኢኻ። እቶም ሰራሕተኛታት ተለፎን ቍጽርናን ኣድራሻናን ኣለዎም። ከምኡ'ውን ብዛዕባ መሰላትካ ክትሓትት እንተ ደሊኻ ወይ ኣብ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ወይ ኣገልግሎት ጥዕና ጽቡቕ ዘየለ ነገር ክትሕብር እንተ ደሊኻ ምስ ናይ ቈልዑን መንእሰያትን መስመር ክትራኸብ ትኽእል ኢኻ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ህዝቢትግራይብመሪሕውድቡህዝባዊወያነሓርነትትግራይእናተመርሐኣንፃርፋሽሽታዊስርዓትዝገበሮቃልሲድሕሪብዓወትምዝዛሙኣብዝሓለፉዒስራንሸውዓተንዓመታትድማኣንፃርድኽነትንድሕረትንኣብዝተገበረቓልሲብርክትዝብሉዓወታትከም ዝተመዝገበ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ኣሰፉ ሊላይ ኣገንዚበን።
ህዝቢ ትግራይ ከም ወትሩ ሰላሙ ብምሕላውን መንነቱ ብምኽባርን፣ ነቲ ህይወቱን ኣካሉን ገቢሩ ዘምፀኦ ልምዓታውን ዲሞክራስያውን ህዝባዊ መስመር ከይኹለፍ ኣብ ጎድኒ መንግስቱን ውድቡን ኮይኑ ቃልሱ አሐይሉ ብምንቅስቓስ ሽግ 11 ለካቲት ዓቲሩ ኣብታ ሽኻል ኮይኑ ዓወታት እናዓቀበን ብድሆታት እናመከተን ዘሎ ውድብ ህወሓት ከም ልማዱ ንቕድሚት ክስጉም ሰራሕተኛታት በዓል መዚ ልምዓት እቶት ኣብ ጎኒ ውድቦም ተሰሊፎም ግቡኦም ንኽዋፅኡ መልእኽተን ኣመሓላሊፈን።
ሰራሕተኛታት በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ መበል 45 ዓመት ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ 11 ለካቲት 2012 ዓ/ም እንተኽብሩ ኣብ ሕሉፍ ታሪኽ ዝተወነኑ ጥንካረታትን ሕድሪ ስውኣትን ብምዕቃብ ከም ወትሩ ኣብ መስመርና ብምፅናዕ ክስርሐሉ ከም ዝግባእ ወ/ሮ ኣሰፉ ሊላይ ገሊፀን።
ኣብቲ በዓል ጉዕዞ 45 ዓመት ውድብ ህወሓት ዘዘንትዉ ፅሑፋት ብነባራት ተጋደልቲ ህወሓት ዝቐረበ እንትኸውን ሰራሕተኛታት በዓል መዚ ልምዓት እቶት እውን ከም ቀደሞም ፍፁም ንድሕሪት ኣይንምለስን፣ ኩሉ ተግባራትና ንሃለዋትን ድሕንነትን ህዝብና፣ ውግንና ንህዝብናን መስመርናን ብምባል ኣብ ጎኒ ውድብ ህወሓት ተሰሊፎም ቑጠባዊ ዓቕሚ ትግራይ ንምዕባይ ኣበርቲዖም ከምዝሰርሑ ቃል ኣትዮም።
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ


text:
(ኤፍኤምመቐለ 22/03/2012መንግስቲ ኤርትራ – ሱዳን ከም መድረኽ ሽበራዊ ሸርሕታት ኣብ ዝጸበበሉ እዋን “ቐጠርን ከደምታን” ሻቕሎቶም ይዓርግ ኣሎ ክብል ብመንገዲ ምኒስትሪ ዜና ዘዉፀኦ መግለጺ ፡ ኳታርን መሻርኽታን ንፖለቲካውያን መራሕቲ ተቓወምቲ መንግስቲ ኤርትራን፡ ንመንእሰያት መሳርዖም ብምዉድዳብ ንክነዓዓቡ ክትድግፎምን ከምዘንቀደት ይኸስስ።
ኳታር ኣብ እስላማውያን ተቓወምቲ መንግስቲ ኤርትራ፡ ሃይማኖታዊ ክብርታት ብምዝራእ፣ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ፡ ቀቢላዊ ጽልኢ ብምስራጽ፣ ንኣስላም ኣንጻር ካልኦት ምንዕዓብን ተጻባኢ ዜና ብምጽዓቕን ትሰርሕ ከምዘላ ዝኸሰሰ መንግስቲ ኤርትራ ንግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ዘርኢ ሰነዳትን ቪድዮታትን ብምስናቕ፤ ኣድማታት ንክካየድ ምትብባዕ፣ ነተጒቲ ምውዳድ፣ ቁጠባዊ መሓውር ምዕናው፣ ከምኡ እውን ንኣገደስትን ጸለውትን ሰበስልጣን መንግስቲ ንምቕታል ወጢና ትሰርሕ ከምዘላ መንግስቲ ኤርትራ ከሲሱ ።
ኤርትራ፡ ምስ ቐጠር ዝነበራ ጥቡቕ ዝምድና ብምድሳካል ናብቲ ብስዑድያን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ዝምራሕ ጂኦፖለቲካዊ ቀጽሪ ማእከላይ ምብራቕ ፖለቲካ ኣዘንቢላ ከምዘላ ቢቢሲ ወሲኹ ሓቢሩ።
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኳታር ብወገኑ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ብሚኒስትሪ ዜና ኤርትራ ዝወጸ ንቐጠር ዝኸስስ መግለጺ “ናይ ሓሶት ክሲ” ብምባል ነጺጉዎ።
“ቐጠር ምስ ኣብ ኤርትራ ዘለዉ ጉጅለታት ዋላ ሓደ ርክብ የብላን” ድሕሪ ምባል “በቲ ሃንደበት ዝወጸ መግለጺ ከም ዝተገረመ” ገሊጹ።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ይርአ ዘሎ ናይ ፍትሕን ዴሞክራስን ኣፋፍኖት ንምዕንቃፍ ዝንቀሳቐሱ ሓይልታት መንግስቲ ኣይዕገሶምን ክብሉ ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ኣፍሊጦም።
ንሶም ነዚ ዝበሉ ኣብ ከተማ ባህርዳር ልዕሊ ክልተ ሽሕ ላዕለዎትን ማእኸሎትን ኣባላት ኣመራርሓ ኣብ ዝተሳተፍሉ ኣኼባ ብኣዴን እዮም ።
ብኣዴን ኣገዳሲ ሕቶ ህዝቢ ንምምላስን ዘጋጠሞ ዓቕሚ መሪሕነት ንምፍታሽን ንምትካእን ኣብ ናይቲ ክልል ዋና ከተማ ባህርዳር ቅድመ ጉባኤ ኣብ ምክያድ ይርከብ።
ኣብዚ ንጋዜጠኛታት ዕፁው ኣብዝኾነ ጉባኤ ዝተረኽቡ ቀዳማይ ሚንስተር ኣብይ ኣሕመድ ብፅሑፍ ኣብዝተዘርግሐ መግለፂኦም ሕቶታት ፍትሕን ዴሞክራስን ንምምላስ ብሃገርለኸ ደረጃ ዝተርኣየ ኣፋፍኖት ፍትሕን ዴሞክራስን ንምዝራግ ዝንቀሳቐሱ ሓይልታት ድሕሪ ሕዚ መንግስቲ ኣይዕገሶምን እዩ ኢሎም ።
ይርኣዩ ዘለው ለውጥታት ስዒቦም መብዛሕትኡ ብሄር ተኮር ዝኾኑ መጥቓዕትታት ኣብ ልዕሊ ሰባት ዝፍፀም መጥቓዕቲ እናወሰኹ ምምፅኦም ናይቲ ህዝቢ ሰላም፣ነፃነትን ናይ ምንባር ውሕስነትን ካብ መሰረቱ የናውፅዎ ብምህላዎም ድሕሪ ሎሚ መንግስቲ ከምዚኦም ንዝኣመሰሉ ተግባራት ፈፂሙ ኣይዕገስን እዩ ክብሉ ቀዳማይ ሚንስተር ኣብይ ኣሕመድ ገሊፆም።


text:
ወግዓዊ መግለጺ ምንቅስቃስ መንእሰያት ኤርትራ ንሓርነት
ኣብ መፋርቅ 2018 ከም መንእሰያት መጠን፡ካብ ዜተፈላለየ ከተማታትን መዓስከር ስዯተኛታት ሱዲንን ህዜብናን
ሃገርናን ንምዴሓን ሃገራዊ ሓላፍነት ተሰኪምና ብግብሪ ክንፍጽም ዴሊ ምቕርራብ ገይርና፡ ጎነጻዊ ኣገባብ
ቓልሲ ከነካይዴ ግዜያዊት መሪሕነት መሪጽና ከምዜነበርና ንህዜብና ብወግዓዊ መግለጺ ከምዜሓበርና ናይ
ትማሊ ተኩሮ እዩ። ማዕረ ማዕሪኡ እዉን ወትሃዯራውን ፖለቲካውን ተሞኩሮ ለዎም ሙኩራት ሓርበኛት
ኣሕዋትና ክሕግዘና ጻውዒት ኣቕሪብና ነይርና። ኣብ እዙ ሕጂ እዋን ከም ውዴብ ሕጋውነት ኣልቢስና
ምንቅስቃስ መንእሰያት ኤርትራ ንሓርነት
ዜብል መጸውዒ ስም መሪጽና ጎነጻዊ ኣገባብ ቓልስና ብግብሪ ከነካይዴ ተዯሊና ከምለና ንህዜብና ከነብስር
ክብርን ሓበንን ይስምዓና።
ዕላማ ቓልስና ኣንጻር ዱክታቶርያዊ ስርዓት ኢሰያስ፡ ሰልፊ ህግዯፍን ንዜኽተሉዎ ይዯሞክራስያዊ ኣትሓሳስባን
ይፍትሓዊ ምምሕዲሮም ተቓሊስና፡ ብምርጫ ህዜብን ብውዴዴር ፖለቲካዊ ሰልፍታት ዜሰጋገር ዯሞክራስያዊት
ኤርትራ ንምህናጽ ተወዲዱብና ክንቓለስ ጸኒሕና ኢና። እቲ ውሽጣዊ ኩነታት ናይ ሃገርናን ኣብ ሞንጎ ኤርትራን
ኢትዮጶያን ዜተጀመረ ዜርርብ ናይ ሰላም ብፍላይ መዙና፡ ህዜቢ ኤርትራ ኣብ ጉዲያ ሃገሩ ክህልዎ ዜነበሮ ወሳኒ
ተሳታፍነት ግለለ እዩ። ናይ ሰላም ስምምዕ ንህዜቢ ከየማኸሩ ብውልቒ ዴሌት ኢሰያስን ህግዯፍ ጥራይ ዜካየዴ
ሎ ግሉጽነት ዜጎዯሎ፡ እቶም ናይ ሰላም ስምምዓት ሚስጥራውያን ኮይኖም ንገለ ነጥብታት ጥራይ ብጥቕሉሉ
ዜግለጹ ንፖለቲካዊ መኽሰብ ዜዜርግሑ፡ መብዚሕትትኦም ዛናታት ብናይ ኢትዮጵያ ማዕከናት ዜፍነዉ እዮም።
እዙ ይሕጋዊ ኣካይዲን ናይ ሰላም ስምምዕን ንህዜብን ንሉኡላውነትን ኤርትራ ጽባሕ ናብ ሓዯገኛ ጎዯናን ከቢዴ
ዕንወትን ከምምርሕ ምልክታቱ ብግብሪ ንዕቦ ኣለና እዩ።
ከም መንእሰያት መጠን ንሎ ኩነታት ሃገርና ኣዕሙቕና ስለዜገምጋምናዮ፡ ክነካይድ መዱብናዮ ለና ጎነጻዊ ኣገባብ
ቓልሲ ንምሕያል ኣቐዱምና ዜጀመርናዮ ስርርዕ ሓዯ ዯረጃ ንቕዴሚት ሰጉምና ኣለና። ካብ ዜሰራዕናዮ መዯብ እቲ
ቐዲምነት ዜወሃቦ ምስ ኩሎም ዯለይቲ ፍትሒ ተራኺብና ሓዴነትና ከነዯልዴል ኣብ ዯሞክራስያዊ ጽምድ ኣቲና
ልዜብ ከነካይዴ ወሲና ኣለና። ምስ ካልኦት መቓልስትና ኣሓት ውዴባት ኣንጻር ገባቲ ስርዓት ኤርትራ ኣዴማዒ
ቓልሲ ንምክያዴ ተማኺርና፡ ኣብቶም ሰማምዑና ዕላማታት ቐዲምነት ሰሪዕና ሓቢርና ክንቓለስ ዓቕምታትና
ዜጠራነፈሉ ኣገባብ ቓልሲ ከነወሃህዴ ከምዜግብኣና ተገንዙብና። ኣቐዱምና ተወዱብና ቕሩብነትና ኣረጋጊጽና
ግዜያዊት መሪሕነት መሪጽና ስለዜነበርና፡ ብዕጥቓዊ ኣገባብ ሓርነታዊ ቓልሲ ከነካይዴ ናብ ግብራዊ ስጉምቲ
ምርሕ ዕላማን እስትራተጅን ኣገባብ ቓልስን ሓንጺጽና ክንቓለስ ከም ኣቦወንበር ኢብራሂም ዑመር፡ከም ምክትል
ኣቦወንበርን ሓላፊ ወተሃዯራዊ ጉዲያት ዴማ ትክለ ሃብተገርግሽ ብኣጠቃላሊ 13 ኣባላት ለዋ መሪሕነት መሪጽና
ኣለና።
ኦ ህዜቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ሎካ
ሃገርናን ህዜብናን ንምዴሓን ይጽንሓለይ ይበሃለሉ ኣዜዩ ህጹጽ ሃገራዊ ጉዲይ ዜገበሮ ኣብ ሓዯገኛን ኩነታትን
ንሓርነታዊ ቓልሲ እዉን ኣዜዩ ፈታኒ ግዛን ከምለና ካብ ኩልና ዜተኸወለ ኣይኮነን። ኣብ ዱያስፖራ ዜርከቡ
ዯለይቲ ለውጢ በብወገንኩም ከይተሓለልኩም ክትቓለሱ ብምጽናሕኩም ንሰምዖን ንከታተሎን ስለዜኾና ክብሪን
ምስጋናን ከምዜግብኣኹም ለና ርእይቶን መርገጽን ክንገልጸልኩም ግቡእና እዩ። ተሪፉና ሎ መስርሕ ግና
ሓይልና ምውህሃዴ ስለዜኾነብወገና ሓዴነትና ንምዴልዲል ምስ ኣሓት ውዴባትን ምስ ኩሎም ዯለይቲ ለውጥን
eyml2017@yahoo.com
ተኸባቢርና ኣብ ጽምድ ዯምኮራስያዊ ተ ክንኣቱ፡ ሓቢርና ንሰርሓሉ ኣገባብ ቓልሲ ክህልወና ቕሩባት ከምዜኾና
ነረጋግጽ። ብወገን ፖለቲካዊ ሓይልታት፡ ዕጥቓዊ ቓልሲ ካይዲ ውዴባትን ኣብ ኩሉ የለዉ ዴምጺ ብዘሓትን
እዉን ተመሳሳሊ ኣወንታዊ ስጉምቲ ወሲዴኩም ኣብ ዯሞክራስያዊ ጽምድን ልዜብን ክንኣቱ ክትዕደምና፡ ቓልስና
ኣዴማዕን ቕልጡፍን ንምግባሩ ሓቢርና ንቓለሰሉ ባይታ ምጥጣሕ ከምዴሊ የወላውል እምነት ከምለና በዙ
ኣጋጣሚ ክንሕብርን ክንጽውዕን ግዳታ ከምለና ብዕግበት ንቕበሎ ጉዲይ እዩ።
ህዜብና ብወገኑ መንእሰያት ኣብ ዕጥቓዊ ቓልሲ ክጽንበሩና ንጽውዕ። ዜተረፈ ዯላይ ለውጢ ብሞራል ከተባብዓና
ንጎነጻዊ ኣገባብ ቓልሲ ንምዕዋት ኩሉ ዴሊ ዓይነታውን ዓቐናውን ሓገዜን ንቓልስና ማዕብል ሃናጺ ምኽርን
ክህበና ልዑል ተስፋን እምነትን ከምለና እናገልጽና ሓገዜ ንምርካብ ህዜባዊ ጻውዒትና ብቕሉዕ ነቕርብ ኣለና።
ኦ ህዜብን ሰራዊትን ኤርትራ
ኣብ ሃገር ትርከቡ ህዜብና ብጠቕላል፡ እቶም ብረት ዓጢቕኩም ለኹም ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራ ብፍላይ፡
ገባትን ዱክታቶርን ኢሰያስን ህግዯፍን ንጥፍኣት ወለድታት ህዜብን ንዕንወት ሃገርን ክኸደዎን ክወስደዎን ዜጸንሑ
ይሕጋዊ ተግባርን ምግሃስ ሰብኣውን ዯሞክራስያውን መሰላት ካብ ዓይኒ ዓራት ከምዜበሃል ካብ ዓይኒ ህዜብና
ዜተኸወለ ኣይነበረን። ግዛ ንኹሉ ስለቓልዕ እቲ ናይ መወዲእታ ዕላምኦም ክፍጽሙ ሰይጣናዊ ሕልሞም ጋህዱ
ክገብሩ ብሽፋን ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ዜካየዴ ሎ ይሕጋዊ ስጉምቲ ከም ጸሓይ ቐትሪ ዯሚቑ ዋላ ነቲ
ዜጠራጠር ዜነበረ ዜተጋህዯሉ ግዛ ከምዜበጻሕና ኣብ ባይታ ኤርትራን ኣብ ዝባናን ዜተመስከረ ኮይኑ ኣሎ። ገባቲ
ስርዓት ኢሰያስን ህግዯፍን ካብዙ ንላዕሊ ግዛ እንተተዋሂቡዎም እዉን ሕልሞም ጋህዱ ዜገበርሉ ዕዴል ገፊሕ
ስለዜኾነ ከም ህዜብን ወለድን ንመንነትናን ንልኡላውነትና ዜፈጥሮ ሓዯጋ ጽባሕ ተጣዒስካ ዜምለስ ኣይኮነን።
ስለዙ ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራ ብፍላይ ዓጢቕካዮ ለኻ ብረት ንክብሪ ሉላውነት መታን ከውሕስ፡ ኣብ ጎኒ
ህዜብኻ ተሰሊፍካ ብረትካ ኣንጻር ጥፋት ህዜብናን ሃገርና ንዜተሰለፉ ገባትን ኣዕናውን ስርዓት ኢሰያስን ህግዯፍ
ከተቕንዖኦ መዴረኽን ታሪኽን ይጠልበካ ከምሎ ተገንዙብካ ንዴሕነት ህዜብን ሃገርን ክትስለፍ ህዜባዊ ምልዖኣል
ክትገብር ንጽውዕ።
ህዜብና ብጸጥታውን ፍርሕን ብፖለቲካዊ ምፍልላይን ኣብ ነንሕዴሕዴካ ከይትተኣማመን ዜነዜሕዎ ከፋፋሊ
መርዙ ክትፍውስ፡ ንሃገራዊ ረብሓ ንሰብኣውን ዛግነታውን ክብሪኻን ከተረጋግጽን ወለድታትካ ከተውሕስን
ዜሓለፈ ይኣክል ሎምስ መሰለይ ከኽብር ግዙኡ ኣኺሉ እዩ ኢልካ ናብ ህዜባዊ ማዕበል ከተምርሕ ንጽውዕ።
እቲ ኣብ ባይታ ሎ ሓቕነትን እቲ ግዛ ዜጠልቦ ለውጥን ይንዋሕ ይሕጸር፡ ይውሕዴ ይብዚሕ ዋጋ ተከፊሉዎ
ዲግማይ ሓርነት ክረጋገጽ ግዴነት ከምዜኾነ ዜእምቱ ናይ ለውጢ ሃዋሁው ንዕብ ስለለና፡ ነዙ ጽቡዕ ኣጋጣሚ
ብግቡእ ክንጥቐመሉ ናይ ኩልና ዯለይቲ ለውጢ ቕኑዕ ልቦናን ሓላፍነታውን ስጉምቲ ከምዴሊ ንኣምን።
ምንቅስቃስ መንእሰያት ኤርትራ ንሓርነት።
02.01.2019
ቤጽሕፈት ም. መ. ኤ. ን
eyml2017@yahoo.com
Short URL: https://english.farajat.net/?p=11242


text:
ኣብተን ማርሴሉስ ኣብ ውሽጢ ካታኮምብ ዝጸነሓለን ውሑዳት ሳምንታት ሓያለይ ሰባት መዕቆቢ ንኽረኽቡ ሃዲሞም ናብተን በዓትታት ክኣትዉ ጀመሩ። ቅድሚ ሕጂ ክንድዚ ዝኣክል ህዝቢ ኣብ ውሽጢ ካታኮምብ ተኣኻኺቦም ኣይፈልጡን ነበሩ። መብዛሕትኡ ግዜ ሰበስልጣን ሮማ ካብቶም ክርስትያናት ነቶም ቀንዲ ዝበሃሉ እንዳመረጹ እዮም ዘሳድዱ ነይሮም።እዚ ናይ ሕጂ ስደት ግና ክርስትያን ብዝብል ስም ንዝጽውዑ ኩሎም ንምጥፋእ ዝዓለመ ነበረ። ስለዚ ድማ ህጻናት ይኹኑ ኣረጋውያን፣ ደቂ-ተባዕትዮ ይኹኑ ደቂ-ኣንስትዮ፣ ድኻ ይኹን ሃብታም ከይፈለዩ ንኹሎም ከሳድድዎም ጀመሩ። ክሳዕ እዛ ናይ ሕጂ ስደት ዘተለዓለትላ እዋን ምስታ ከተማ ዝነበሮም ርክብ ብመጠኑ ዕዉት ነበረ። እቶም ኣብ ልዕሊ እተን በዓትታት ኣብታ ከተማ ናይ ምንባር ዕድል ዘጋጠሞም ክርስትያናት ነቶም ኣብ ውሽጢ ካታኮምብ ዝነብሩ ዝነበሩ ናይ እምነት ኣሕዋቶም ዝተፈላለዩ ሓገዛት ብምግባር ይረድእዎም ነበሩ። ሕጂ ግና ብሰንክ'ዚ ዝተለዓለ ስደት እቶም ቅድም ዝረድእዎም ዝነበሩ ክርስትያናት ቤቶምን ሃብቶምን እንዳሓደጉ ኣብ ውሽጢ ካታኮምብ ክዕቆቡ ተገደዱ። እቶም ንኻልኦት ዝረድኡ ዝነበሩ ኩሎም ድማ ተመሊሶም ንባዕሎም ኢድ ሰብ ዝጸባበዩ ኮኑ።
ስደትን መከራን
ፍቓድ ኣምላኽ እናገበርኩም፣ ነታ ተስፋ ምእንቲ ክትረኽብዋስ፣ ትዕግስቲ የድልየኩም እዩ።
እቲ ስደትን መከራን እንዳተጓሃሃረ ከደ።
ትርጉም ብቐሺ እምባየ ሃብተዝጊ
ዝኾነ ኮይኑ፣ እቲ ዝነበርዎ ኩነታት ፈጺሙ ተስፋ ዘቑርጽ ኣይነበረን። እቶም ክርስትያናት፣ ኣብ ሮማ ዝነብሩ ብዙሓት ክርስትያን ዘይኮኑ ፈተውትን ናይ ስጋ ኣዝማድን ነይረሞም። ንሳቶም ከኣ ብዝተኸኣሎም መጠን ነቶም ክርስትያናት ንምሕጋዝ ይጽዕሩ ነበሩ። ዝኾነ ይኹን ሓድሽ ተርእዮ ከጋጥም ከሎ፣ ነቲ ኩነታት ብዘይ ሻራ ክዕዘቡ ዝደልዩ ብዙሓት ሰባት'ውን ኣብ ሮማ ነይሮም። እዚኣቶም ከኣ ብዙሓት ክርስትያናት ኣዝማድን ፈተውትን ነይረሞም። በቲ ዝወርዶም ዝነበረ መከራ ከኣ ነቶም ክርስትያናት ይድንግጹሎም ነይሮም። ዋላ'ኳ ክርስትያን ንምዃን እንተዘይወሰኑ፣ ነቶም ክርስትያናት ብጾቶም ንምሕጋዝ ግና ድሉዋት ነበሩ። ብኻልእ ሸነኽ ክረአ ከሎ ግና ነቶም ጣኦታት እቲ ዝግባእ መስዋእቲ ብምቕራብን ኣብ ፈቐዶ ኣብያተ መቕደስ ብምስላምን ነቲ ናይ ቀደም እምነት ዝነበሮም እሙንነት የርእዩ ነበሩ። ክርስትያናት ከኣ ንዕለታዊ መግቦም፣ ኢድ ናይ ከምዚኣቶም ዝኣመሰሉ ሰባት ምርኣይ ግዲ ኮኖም።
ጸልማት ለይቲ ጉልባብ ብምግባር ናብታ ከተማ ዝገብርዎ ዝነበሩ ስንቂ ናይ ምድላይ ጉዕዞ ዓቢ ሓደጋ ዘሰዕብ ከምዝኾነ ቅድም ኢሉ ተገሊጹ እዩ። እንተኾነ ግና ነዚ ዕዮ'ዚ ዝፍጽሙ ተባዓት ዝኾኑ ሰባት ካብ መንጎ እቶም ክርስትያናት ከቶ ተሳኢኖም ኣይፈልጡን ነበሩ።ማርሴሉስ'ውን ኣብዚ ሓደገኛ ዕዮ ብምስታፍ ናይ እምነት ኣሕዋቱ ጸገም ንኸቓልል ዝነበሮ ድሉውነት ካብ ምግላጽ ዓዲ ኣይወዓለን። ኣብ ናይ ውትህድርና ዘመኑ፣ ናብ ዓቢ ናይ ክብሪ ደረጃ ዘብጸሖ ቆራጽነትን ጅግንነትን ኣብ ግዜ መከራ'ውን ቀንዲ ኣጽዋር ኮኖ። ቁጽሪ ናይቶም በብመዓልቱ ዝቕተሉ ክርስትያናት ኣዝዩ ብዙሕ ነበረ። ነዚኣቶም ካበየ ቦትኡ ደሊኻ ብምምጻእ ኣብ ውሽጢ ካትኮምብ ብኽብሪ ከምዝቕበሩ ምግባር ከኣ ናይ ክርስትያናት ዕዮ ነበረ። እዚ ዕዮዚ ንምፍጻም ግና ብዙሕ ኣጸጋሚ ኣይነበረን፣ ከመይሲ እቶም ሬሳ ሰማእታት ንኽቐብሩ ዝተመደቡ ሰራሕተኛታት፣ ስርሖም ምእንቲ ክቃለለሎም እቶም ክርስትያናት መጺኦም ናይ ኣዝማዶም ሬሳ ክወስዱ ከለዉ ርእዮም ከም ዘይረኣዩ ትም ይብልዎም ስለዝነበሩ እዩ።
ካብ ዕለታት ሓንቲ መዓልቲ ካብቶም ኣብ ጥቓ ጎደና ኣፒያ ኣንቲካ ዝነብሩ ዝነበሩ ክርስትያናት ክልተ ተታሒዞም ከምዝተቐትሉ ተሰምዐ። ማርሴሉስ ከኣ ሓደ ካልእ ሰብ ኣኸቲሉ ሬሳኦም ንኸምጽኦ ቆረጸ። መንእሰይ ፖሊዮ'ውን ገለገለ ነገራት ክሕግዞም ተባሂሉ ምስኦም ከደ። ናብ ቀጽሪ እታ ከተማ መስ በጽሑ ከኣ ጸሓይ ዓረበቶም እሞ ብኡብኡ ከባቢኦም ጸላም ወረሶ። ድሕሪ ቅሩብ ግዜ ግና ወርሒ ስለዝወጸት ንመንገዶም ዝኸውን ብርሃና ለገሰት። በቲ ጸልማት፣ መንገዲ እንዳቋረጹ ናብ ኮሎሲዩም በጽሑ። እዚ ዓቢ ሜዳ ስፖርት፣ ማእለያ ዘይብሎም ክርስትያናት ዝሃለቕሉ ምዃኑ ኣቐዲሙ ተገሊጹ እዩ። ናይቲ ህንጻ ግርማን ዕቤትን ከኣ ምስ ስልጣን ናይቶም ዘስርሕዎ ቄሳራት ዝዳረግ ነበረ። ብዙሓት ሓለውቲ ደገ ብድሕር'ቲ ብሓጺን ዝተሰርሐ ማዕጾታት ደው ኢሎም ብትግሃት ይሕልዉ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ መእተዊ ደገ ከኣ ናይ ጥዋፍ መብራህቲ ይበርህ ነበረ።እቶም ዘብዔኛታት፣ ማርሴሉስን ብጾቱን ዝመጹሉ ጉዳይ ምስ ፈለጡ ናብ ውሽጢ ብምእታው ናብቲ ሜዳ ንኽስዕብዎም ኣዘዝዎም። ኣብ ማእከል እቲ ሜዳ ከኣ ንሮማውያን ከሐጉሱ ናይ ዝተጨፍጨፉ ክርስትያናት ሬሳ ተኾሚሩ ነበረ። ናይ መብዛሕትኡ ሬሳ ኩነታት ዘስካሕክሕ ኣብ ልዕሊ ምንባሩ ናይ መን ምኻኑ ንኽትፈልዮ'ውን ዘጸግም ነበረ። ድሕሪ ብዙሕ ድኻም ከኣ ናይቶም ዝደልይዎም ዝነበሩ ሰባት ሬሳ ስለዝረኸቡ ነቶም ሬሳታት ኣብ ክሻ ብምእታዉ ንኽወስድዎም ክዳለዉ ጀመሩ።ማርሴሉስ የማነ ጸጋም እናተዘዋወረ ኩነታት ናይቲ ሜዳ ስፖርት ተዓዘበ። ናይቲ ህንጻ ግርማ ዘፍርህ ኮይኑ ብዝሒ ናይቶም ኮፍ መበሊታት ከኣ መቑጸሪ ዘይብሉ ነበረ። ነቲ ከም ከውታ ለይቲ ዝጸልመተ ህንጻ ክዕዘብ ከሎ ድማ ኣብኡ ተዋሒጡ ዝተርፍ መሰሎ። ኣብ ልቡ ድማ ከምዚ ዝብል ሓሳብ መጾ "ኣነኸ ኣብዚኣ ቦታ ስለ መድሓኒየይ ህይወተይ ዝስውኣላ መዓልቲ መዓስ ኮን ትኸውን? እቲኣ መዓልቲ ክትመጽእ ከላ ኣብ እምነተይ ጸኒዐ ይርከብዶ ይኸውን? ኦ ጎይታ የሱስ በታ መዓልቲ እቲኣ ክጸንዕ ርድኣኒ።"ወርሒ ካብ ትወጽእ ብዙሕ ስለዘይገበረት እቲ ሜዳ ገና ብርሃን ኣይረኸበን ነበረ። እቲ ሬሳ ናይ ምድላይ መስርሕ'ውን ካብቶም ዘብዐኛታት ብዝተለቕሕዎ ናይ ጥዋፍ መብራህቲ እዩ ተኻይዱ።ማርሴሉስ ብሃንደበት ካብተን ዝተዓጸዋ በዓትታት ናይቲ ህንጻ፣ ናይ ሓደ ሰብኣይ ድምጺ ከቃልሕ ከሎ ሰመዐ። ጸጥታ ናይቲ ለይቲ፣ ንናይቲ ሰብኣይ ድምጺ ካብ መጠን ንላዕሊ ንጹር ገይርዎ ነበረ። ካብ ልሳን እቲ ሰብኣይ ዝወጻ ዝነበራ ቃላት ከኣ እዘን ዝስዕባ እየን፣
እቲ ለይትን መዓልትን
ኣብ ቅድሚ ኣምላኽና ዝኸሶም ዝነበረ፣
እቲ ከሳስ ኣሕዋትና ተደርብዩ እዩ እሞ፣
ሕጂ ምድሓን፣ ስልጣንን መንግስትን፣
ናይ ኣምላኽና ኮይኑ፣ ምልኪ ከኣ ናይቲ ቅቡኡ እዩ።
ንሳቶምውን ሳላ ደም እቲ ገንሸልን፣
ሳላ እቲ ቃል ምስክሮምን ሰዓርዎ፣
ንህይወቶምውን ክሳዕ ሞት ኣየፍቀርዋን።
ማርሴሉስ ከኣ ንብጻዩ "እዚ ሰብኣይ መን ይበሃል?" ክብል ሓተቶ።
ብጻዩ ከኣ "ብዛዕብኡ ብዙሕ ኣይትጨነቕ። ንሱ ሓውና ሲና እዩ። ብሰንኪ ዝወረዶ ጓሂ ኣእምሮኡ ዝተናወጸ እዩ። እዚ ስደትን መከራን ክጅምር ከሎ ንሓደ ወዱ ሒዞም ብሓዊ ኣቃጺሎም ቀቲሎሞ። ብድሕር'ዚ ከኣ ኣብ ኩሉ ቦታታት እንዳኸደ ኣብ ልዕሊ ሮማውያን ናይ ፍርዲ ቃላት ካብ ምውጻእ ኣዕሪፉ ኣይፈልጥን እዩ። ንሶም'ውን ቀደም ሸለል ይብልዎ ነይሮም። ሎሚ ግና ከምዚ ትርእዮ ዘለኻ ሒዞሞ ኣለዉ" ክብል መለሰሉ።
"እሱር እዩ ማለት ድዩ?"
"እወ!"
እቲ ዘፍርህ ድምጺ ናይ ሲና ደጊሙ ኣቃለሐ፣
ዎ ቅዱስን ሓቀኛን ጎይታ፣
ክሳዕ መዓስ ኢኻ ዘይትፈርድ፣
ነቶም ኣብ ምድሪ ዘለዉኸ
ክሳዕ መኣዝ ኢኻ ሕነ ደምና ዘይትፈድዮም።
"እዚ እቲ ኣብ ኩርባ ካፒቶሊን ርእየዮ ዝነበርኩ ሰብኣይዶ ይኸውን?"
"እወ፣ ከይኮነ ኣይተርፍን እዩ። ኣብዛ ከተማ ንሱ ዘይበጽሓ ቦታ የላን። ክሳዕ ቤተ መንግስቲ እንዳኸደ እዩ ናይ ፍርዲ ቃላት ዝዛረብ።"
"ካብዚ ቦታ ቀልጢፍና ንውጻእ
ክሻኦም ኣብ መንኩቦም ተሰኪሞም ናብቲ መውጽኢ ደገ ገጾም ብቕልጡፍ ከዱ። እቶም ሓለውቲ ደገ ቑሩብ ኣዘራሪቦም ንኽወጹ ኣፍቀዱሎም። ናብ ደገ ምስ ወጹ ከምዚ ዝብል ድምጺ ናይ ሲና ተሰምዐ፣
እታ ዓባይ ባቢሎን ወዲቓ፣ ወዲቓ፣
ማሕደር ኣጋንንትን
ሰፈር ኩሎም ርኹሳት መናፍስትን
ሰፈር ርኹስን ዘፈንፍን ዝበለ ኹሉ ዑፍን ኮይና።
ህዝበይ ካብኣ ተፈለዩ።
ካብ ኮሎሲዩም ክሳዕ ዝርሕቁ ሓንቲ ቃል ከየተንፈሱ ጉዕዞኦም ቀጸሉ። ብድሕር'ዚ ማርሴሉስ ከምዚ ብምባል ዘረባ ጀመረ፣
"ኣብቲ ውሽጢ ሒዞም ዘትርፉና መሲሉኒ ብጣዕሚ ፈሪሀ ነይረ።"
እቲ ብጻዩ ከኣ "ፍርሃትካ ምኽኑይ እዩ። ከመይሲ፣ ሓደ ካብቶም ሓለውቲ ደገ ዊን እንተዝብሎ ኣብኡ ሒዙ ከትርፈና ይኽእል ነይሩ። ስለዚ፣ ከምዚ ዓይነት ዕማም ክንፍጽም ከለና ዝኾነ ዓይነት ሓደጋ ከጋጥመና ከምዝኽእል ክንፈልጥ ኣለና። ኣብ ዝኾነ ሰዓት ንሙማት ዝተዳለና ክንከውን ይግብኣና። ጎይታ ንቕሑ ኢሉ ዝኣዘዘና ቃል'ውን ክንርስዖ የብልናን። ካብዛ ዓለም እንፍለየላ ሰዓት ክትመጽእ ከላ "ድሉው ኣለኹ" ክንብል ይግብኣና" በሎ።
"እወ፣ ጎይታ'ውን ኣብ ዓለም ከለና ብዙሕ መከራ ከምዘጋጥመና ገሊጹልና እዩ።"
"ብርግጽ! እንተኾነ ግና ጎይታ ከምኡ ኢሉ ጥራይ ኣይገደፈናን፣ "ኣጆኹም ኣነ ንዓለም ስዒረያ እየ፣ ኣብቲ ኣነ ዘለኽዎ ንስኻትኩም'ውን ኣብኡ ክትመጹ ኢኹም" ዝበለና ቃል ክንሓስብ ከለና ልብና ብሓጎስ ይምላእ። ብረድኤቱ ከኣ ንሞት ክንስዕር ንኽእል ኢና። ስቓይ እዚ ዘመን'ዚ ነቲ ኣባና ክግለጽ ዝመጽእ ዘሎ ክብሪ ከምዘይመዓራረዮ ይስምዓኒ ኣሎ።"ብኸምዚ መልክዕ በቲ ህያው ዝኾነ ቃል ኣምላኽ እንዳተጸናንዑ ጉዕዞኦም ዛዚሞም ብሰላም ናብቲ ዝሓሰብዎ ቦታ በጽሑ። ኣብኡ ምስ በጽሑ ድማ ስለቲ ዝተገበረሎም ሓለዋ ንኣምላኽ ኣመስገኑ። ድሕሪ ቅሩብ መዓልታት፣ ማርሴሉስ ስንቂ ክደሊ ንበይኑ ናብ ገዛ ናይ ሓደ ናይ ክርስትያናት ፈታዊ ዝኾነ ሰብኣይ ከደ። ናይቲ ሰብኣይ መንበሪ ካብ ቀጽሪ ናይታ ከተማ ውጽእ ኢሉ ኣብ ጥቓ ጎደና ኣፒያ ኣንቲካ ዝርከብ ኮይኑ እቲ ሰብኣይ'ውን ንክርስትያናት ብዙሕ ሓገዝ ዝገበረ ነበረ። ማርሴሉስ ከኣ ንስንቂ ዝኸውን መግቢ ምስ ረኸበ ሓበሬታ ክሓታትት ጀመረ።
እቲ ሰብኣይ ከኣ ከምዚ በሎ "ሕማቕ ወረ ይናፈስ ኣሎ። ሓደ ካብ መኳንንቲ ቄሳር ናብ ሃይማኖት ክርስትና ብምቕያሩ ቄሳር ኣዝዩ ተቖጢዑ ኣሎ። ካብዚ ዝተለዓለ ድማ ኣብ ቦታ ናይቲ ክርስትያን ዝኾነ ሓለቓ ሰራዊት ካልእ ሰብ ብምሻም ንክርስትያናት ሃዲኑ ንኽሕዞም ጽኑዕ ዝኾነ ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ ኣሎ ይበሃል። በብመዓልቱ ከኣ ንክርስትያናት እንዳሓዙ ናብ ቤት ማእሰርቲ ይድርብይዎም ኣለዉ። ዋላ ሓደ ሰብ ካብ ቑጠዐኦም ከምልጥ ኣይከኣለን።"
"ንክርስትያናት እንዳሃደነ ንኽሕዝ ተሸይሙ ዘሎ ሓለቓ ሰራዊት መን ምዃኑ ትፈልጥዶ?"
"እወ! ሉኩሉስ ዝበሃል እዩ።"
"ሉኩሉስ? ዘገርም እዩ! ቅድሚ ሕጂ፣ ሉኩሉስ በሊሕን ሓያልን ሰብ ምዃኑ ሰሚዐ ነይረ።"
"እወ፣ ከምኡ እዩ ዝበሃል። ዝኾነ ኮይኑ፣ እቲ ዝናፈስ ዘሎ ወረ ንክርስትያናት ባህ ዘብል ኣይኮነን። ናይዚ ኩሉ ጠንቂ ድማ ናይቲ ሓለቓ ሰራዊት ክርስትያን ምዃን እዩ። ቄሳር ኣዝዩ ተቖጢዑ ኣሎ። ንእኡ ሒዙ ንዝመጸ ከኣ ዓቢ ሽልማት ተዳልዩ ኣሎ ዝብል ወረ ኣሎ። ኣጋጣሚ እንተረኺብካዮ ኣጠንቅቆ ኢኻ። ኣብ ካታኮምብ ተሓቢኡ ከምዘሎ ሰሚዐ ኣለኹ።"
"እወ፣ ኣብኡ ከይተሓብአ ኣይተርፍን እዩ። ንክርስትያናት ካልእ እንታይ መሕብኢ ኣልዎም ኢልካ ኢኻ።"
"እቲ ወረ ኣዝዩ ዘፍርህ እዩ ዘሎ። ብጣዕሚ ክትጥንቀቑ ኣለኩም።"
"ካብ ሓደ ግዜ ንላዕሊ ክቐትሉና ኣይክእሉን እዮም።
"ናትኩም ክርስትያናት ድፍረትን ቆራጽነትን ወትሩ ይደንቀኒ እዩ። ምስጢርኩም ኣብ ልብኹም ጌርኩም ንማለቱ ጥራይ ናይ ቄሳር ኣዋጅ እንተኣኽበርኩም እንታይ ኣለዎ? ባዕልኹም ንምንታይ ሞት ትጽውዑ?"
"መድሓኒና ስሌና ክብል ሞይቱ እዩ፣ ንሕና'ውን ስሌኡ ክንመውት ድሉዋት ኢና። ከምቲ ንሱ ስለቶም ናቱ ክብል ዝሞተ፣ ንሕና'ውን ናቱ ኣሰር ብምስዓብ ስለ ኣሕዋትና ንኽንመውት ቆሪጽና ኣለና።"
"ንስኹም ክርስትያናት እተገርሙ ፍጡራት ኢኹም።"
ማርሴሉስ ከኣ ካብቲ ሰብኣይ ተሰናቢቱ ምስ ወጸ እቲ ዝሰምዖ ወረ ኣእምሮኡ ከጨንቖ ጀመረ። ኣብ ጉዕዞኡ ድማ ከምዚ እናበለ ክሓስብ ጀመረ "ለካስ ኣብ ክንዳይ ተተኪኡ ዘሎ ሉኩሉስ እዩ! ሕጂኸ ብዛዕባይ እንታይ ዓይነት ኣረኣእያ ይህልዎ ይኸውን? ከም ክርስትያን ጥራይዶ ይርእየኒ ይኸውን ዋላስ እንኮላይ ከም ዓርኩ? ነዚ ንምርግጋጽ ብዙሕ ግዜ ኣይክወስደለይን እዩ። መቸስ ኣብ ኢዱ ዝወድቀላ መዓልቲ ከመይ ኢለ እድነቕ እኸውን? ብዘይክኡ መቸስ ዝሕዘኒ የለን። ከም ድላዩ እንተገበረ ክሓርቕ የብለይን፣ ከመይሲ ንሱ ወተሃደር ስለዝኾነ ግድን ዝተኣዘዞ ክፍጽም ኣለዎ። ናይ ውትህድርና ግቡኡ ንዓይ ከም ናይ መንግስቲ ጸላኢ ንኽርእየኒ የገድዶ እዩ። ብልቡ ይፈትወኒ ካብኡ ሓሊፉ'ውን ይድንግጸለይ ይኸውን፣ እንተኾነ ግና እዚ ኩሉ ናይ ውትህድርና ጉቡኡ ካብ ምፍጻም ክዓግቶ ኣይክእልን እዩ። ንዓይ ሒዙ ንዘምጽአ ሽልማት ክወሃቦ እዩ ተባሂሉ እንተተኣዊጁ ኮይኑ ንዓይ ንምሓዝ ዝገብሮ ጻዕሪ ልዑል ክኸውን ኣለዎ። እቲ ግዜ ቀሪቡ እዩ እሞ ተዳልየ ክጸባበ ኣለኒ።"
ከምዚ ኢሉ ብልቡ እንዳሓሰበ ብጎደና ኣፒያ ኣንቲካ ገይሩ ጉዕዝኡ ቀጸለ። ብሓሳብ ተዋሒጡ ናብዝን ናብትን እናበለ ክግስግስ ከሎ፣ ከይሓሰቦ ሰባት እክብ ኢሎም ደው ኣብ ዝበሉሉ ኩርናዕ ስለዝበጽሐ እቶም ሰባት ኣኽቢቦም ደው ኣበልዎ።
ካብ ማእከሎም ሓደ "ክሳዕ ክንድዚ ምቕልጣፍ ኣየድልን እዩ። ንምዃኑ መን ትበሃል? ናበይከ ትኸይድ ኣለኻ?" በሎ።
ማርሴሉስ ከኣ ብቑጠዐ "ካብ ቅድመይ ተኣለ" ብምባል ነቲ ሰብ ደፍኦ። ኩሉ ኩነታቱ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ልዕሊ ሰባት ስልጣን ከምዝነበሮ ብግልጺ ይረአ ነበረ።
እቶም ሰባት ከኣ በቲ ዝሰምዕዎ ናይ ስልጣን ቃል ኣዝዮም ተሰናበዱ። ናብ ድሕሪት ገጾም'ውን ከድሓርሕሩ ጀመሩ። እቲ ከም መራሒኦም ኮይኑ ንማርሴሉስ ዝተዛረቦ ሰብ ግና ደጊሙ "መን ምዃንካ እንተዘይነጊርካና በዚ ክትሓልፍ ኣይትኽእልን ኢኻ" በሎ።
ማርሴሉስ ከኣ "ካብ ቅድመይ ተኣለ እብለካ ኣለኹ። ንዓይ ኣይተፈልጠንን ማለት ድዩ? ኣነ ካብ ናይ ቄሳር ኣዘዝቲ ሰራዊት ሓደ እየ" በሎ
ሽዑ ኩሎም ተሰናቢዶም መንገዲ ከፈትሉ እሞ ማርሴሉስ ከኣ ጉዕዝኡ ቀጸለ። ቅሩብ ስጉምትታት ምስ ከደ ግና ካብ መንጎኦም ከምዚ ዝብል ድምጺ ሰመዐ፣
"ማርሴሉስ እቲ ክርስትያን እዩ! ከየምልጥ ሓዝዎ!" ኩሎም ኣብ ዘዘለዉዎ ኮይኖም ኣውያቶም ደርጉሕዎ።
ማርሴሉስ ከኣ ግዜ ከየጥፈአ ነቲ ተሰኪምዎ ዝነበረ ስንቂ ናብቲ ደርብዩ ናብ ሓንቲ መዕጸፊት ኣንጎሎ ገጹ ጎየየ። ኩሎም ከኣ ሰዓብዎ።
ማርሴሉስ እግረይ ኣውጽእኒ ብምባል የማነ ጸጋም እናቋረጸ ናብቲ ቲበር ዝበሃል ፈለግ ገጹ ኣምረሐ። ብጉያኡ ድማ ነቶም ኣሳደድቱ ብርሑቕ ርሕቀት ፈልይዎም ተመርቀፈ። ናብቲ ፈለግ ምስ በጸሐ ከኣ ተወርዊሩ ብምእታው ናብ ስግር ማዕዶ ክሕንብስ ጀመረ። እቶም ኣሳደድቱ'ውን ናብ ገምገም እቲ ሩባ እኳ እንተበጽሑ ካብኡ ንላዕሊ ክሰግሩ ግና ኣይደፈሩን።
To read the previous chapters please click the following links
ትርጉም ብቐሺ እምባየ ሃብተዝጊ
ሰማእታት ካታኮምብ (8ይ ክፋል)
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ሕ/ሰብ ካብ ሕማም ዓሶ ዓርሱ ክከላኸል ፃውዒት ቀሪቡ
መቐለ 07 ሕዳር 2012 ዓ.ም(ድምፂ ወያነ) ሕ/ሰብ ዝተዓደሎ ዛንዜራ ብዝግባእ ሒዙ ክጥቀመሉን፣ ኣብ ከባቢኡ ዝርከቡ ጠንቅታት መራብሒ ጣንጡ ዝኾነ ቦታታት ክንክን ብምግባር፣ ለበዳ ሕማም ዓሶ ክኸላኸል፣ ቤት ፅሕፈት ሓለዋ ጥዕና ወረዳ ሓውዜን ፀዊዑ።
ኪኢላ ምክልኻልን ምቁፅፃርን ሕማማት ወረዳ ሓውዜን ኣይተ ሙዑዝ በርሀ ዎ፣ 16 ጣብያታት ወረዳ ሓውዜን ብሕማም ዓሶ ተጠቃዕቲ ከምዝኾና ብምሕባር፣ ኣብዘን ጣብያታት ዝርከብ ሕ/ሰብ በቲ ሕማም ከይጥቃዕ ዝተፋላለየ ስራሕቲ ምክልኻል ይስርሑ ከምዘለዉ ሓቢሮም።
ዛጊድ ልዕሊ 61 ሽሕ ዛንዜራ ከምዝተዓደለ ዝሓበሩ ኣይተ ሙዑዝ፣ ንሕ/ሰብ ኣብ ኣጠቓቕማን ኣተሓሕዛን ዛንዜራን፣ ኣብ ምክልኻልን ምቁፅፃርን ሕማምዓሶ ዝጠመቱ ስልጠናታት በብጣብይኡን ኣብዝተረኸ በኣጋጣምን እናተውሃበ ከምዘሎ ኣፍሊጦም።
ሕ/ሰብ ዝተዓደሎ ዛንዜራ ኣብ መዓልኡ ክውዕል ኣብ ምግባር ክፍተት ከምዘሎ ዝገለፁ ኣይተ ሙዑዝ፣ እዚ ፍፁም ጌጋ ምኻኑን ሕ/ሰብ ዝተዓደሎ ዛንዜራ ብዝግባእ ሒዙ ክጥቀመሉን፣ ኣብ ከባቢኡ ዝርከቡ ጀቕጀቓት ብምድፋን፣ ሳዕርታት ብምዕፃድ፣ ሆረየታት ብምዝራግን ሰብሞያ ጥዕና ዝህብዎ ሓበሬታ ብምትግባርን ዓርሱ ካብ ለበዳ ሕማም ዓሶ ንኽከላኸል እቲ ቤት ፅሕፈት ፀዊዑ ኣሎ።


text:
ሕድሪ ብግብሪ!
ንሰማእታትና ክንሰርሓሎም እንኽእል ነባሪ ሓወልቲ ፡ ልዕልና ሕጊ ዝሰፈና ቅዋማዊት ኤርትራ ምትካል እዩ!
ከመይ ቀኒኺ ሃገረይ!
ሃገረይ! ብለግሲ ደም ዝጸደቕኪ ህያብ ሰማእታት ኢኺ `ሞ፡ ሰራውርኪ ተሰሚሙ ቆጽልኺ ከይሓርር፡ ብመሪር ቃንዛ፡ ንብዓትኪ ተጸሚቑ ከይውዳእ፡ ዝሰትኽዮ ደም ፈርዩ ብደቂ ስዉኣትኪ ክንዲ ዝብላዕ፡ ኣሰር ንብዓትኪ ነዚዑ ተመሊሱ ናብ መሬት ከይፈስስ፡ ኣብ መወዳእታ ኣብ ልዕሊ ቀንዲ ሱርኪ ተረኲምሽኪ ዘርእኺ ንሓዋሩ ከይበርስ፡ ሕድርኺ ባኺኑ ባህግኺ ከይመክን እሻቐል ኣለኹ `ሞ፡ ከም መቐጸልታ ናይቲ ምሸትን ንጉሆን፡ ክድቅስ ክትንስእ ደሃይኪ ንምፍላጥ ዘዘውትሮ ዕለታዊ ጸሎት፡ ኣብ ወርሒ ዝኽሪ ሰማእታት፡ ኣብ ዛ ወርሒ ሰነ ዳግም፡ ከመይ ቀኒኺ ሃገረይ ክብለኪ ፍቐድለይ።
ከመይ ቀኒኺ ሃገረይ!
ነዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት፡ እቲ ብቓልሲ ዓሰርተታት ኣሽሓት ሓርበኛታት ኤርትራውያን ዝተረጋገጸ ናጽነትኪ ብጥልመት ከሓድያን ኣጒሉ፡ ኣኽብሮት ናጽነትን ኩነኔ ባርነትን ከክንደይ ሚታዊት ከምዝግብአን ክመዝን እናተጻገምኩ፡ ኣብ ውሽጢ ኣካላተይ ዝተፈጥረ ቃጸሎ ስምዒት፡ ማዕረ`ቲ ምልክን ስደትን ዝኣጎደለይ ኲናት እናቃጸለኒ፡ ንሓጎሰይ ጓሂ ዓብሊሉዎ ብሰንፈላል እየ ሓሊፈዮ።
ካብኡ ናብኡ፡ እዚ ናይ ወርሒ ግንቦት፡ ናይ ወቕቲ ናጽነት ነውጺ፡ ነቲ ብጽንኩር ኩነታት ዝላደየ ኣካላተይ ዓቕሚ ነብሱ `ዩ። ንምረት ዕረ-ባርነት መዓር ናጽነት ቀሚሰ ነብሰይ እናደዓዓስኩ፡ ኣብታ እትቕጽል ዓመት፡ ህዝበይ፡ `ግን፡ እንታይ `ሞ`፡ ዘይብላ፡ ዘይተፈራረቐት ናጽነት ከስተማቕር እናተተስፈኹ ምጒዓዝ ኣየቃረጽኩን።
ካብኡ ንላዕሊ ንጽንዓተይ ኣብ ከብድ ፈተነ ዘእትዎ ቅልውላው `ግን ሕልናዊ ቃንዛ ወርሒ ሰነ፡ ዝኽሪ ሰማእታት ኤርትራ እዩ።
እወ፡ ንኽብደት ቅንያት ናጽነት ዝኽእለሉ ምኽንያት፡ ነቶም ንናጽነትና ዘባኸኑዎ መጋበርያ ጉጅለን መጽነቲ ጎይትኦምን ወቒሰ፡ ነብሰይ ዕሽሽ ስለዝብላ ክኸውን ይኽእል`ዩ ። ኣብ ወርሒ ሰነ ግን፡ ነብሰይ ዕሽሽ ናይ ምባል ፍርቂ ይኹን ርብዒ ሓርነት የብለይን። ኪኖኡ፡ ዘፍረኹዎ ረሲዐ ኣብ ዘጥፋእኩዎ ስለዘተኩር፡ ብሕልናይ ምስ ነብሰይ ኣብ ጽዕጹዕ ውልቃዊ ኲናት ስለዝገጥም፡ ምስ ደመይ መርዚ ዝዘውር ዘሎ ኮይኑ እናተሰመዓኒ `የ 29 ዓመታት ኣቚጺረ።
ኣቤት `ባ እቲ ነብስኻ ዓውደ-ኲናት ኮይኑ፡ ተኳሲ ንስኻ፡ ደማዪ ባዕልኻ ኴንካ እተካይዶ ውሽጣዊ ኲናት ክመርር! ውግእ ሕድሕድ ኣዝዩ መሪር `ዩ ይብሃል`ዩ `ሞ፡ ኲናት ምስ ነብስኻስ መዳርግቲ የብሉን!
ስለምንታይ እየ ግን፡ ንሃገረይን ህዝበይን ሓራ ክገብር ክንዲ ዝተቓለስኩን ዝተወፈኹን፡ ኣምሳያ ህይወት መስዋእቲ ክንዲ ዝሓረኹ ንርእሰይ ዝተሳቐ? ሓርነት ካብ ነብሰይ ዶ ኣይኮነን ክጅምር ዘለዎ? ኣሽንባይ ዶ ሓደ ውልቀሰብ ሓደ ወለዶ `ውን ኣብ ዘመኑ ክገብሮ ዝኽእል እጃም ድሩት ምዃኑ ኣሚነ ንነብሰይ ዘየናሕስየላ? ከም ዓለመይ ዘይከውን? እዚኣቶም ፡ ገለ ካብቶም ነቲ ውሽጣዊ ኲናት ዘጻዕጽዑዎ ሕቶታት እዮም።
ካብ ማንም ንላዕሊ ንልበይ ስለዝፈልጥን ስለዝኣምንን ደኣ ንነብሰይ ወኪለ ይዛረብ ኣለኹ `ምበር፡ ኩሉ`ቲ ኣብ ግዜ ቃልሲ ነብሱ ንመስዋእቲ መኒኑ ብዕድሉ ካብ መስዋእቲ ዝተረፈ፡ ኣብ እዋን ናጽነት፡ ህርፋን ናይቶም ንዓመታት ዝተፈልዮም ስድራቤቱ ተጻዊሩ ብቕብጸት ናይቶም ምእንቲ ሃገር ንሓዋሩ ካብ ዓለም ዝተሰወሩ ብጾቱ ዝነብዐ፡ መስዋእቶም እቲ ሰብ ኣብ ዓለም ክኸፍሎ ዝኽእል ዝለዓለ ዋጋ ምዃኑ ኣሚኑ፡ ህላዊኡ ጥልመት ከይከውን ነብሱ ዝሓተተ ሓቀኛ ኤርትራዊ ተጋዳላይ ስምዒቱ ካብ ስምዒተይ ይኹን ካብ ስምዒት ናይቲ ሕድሪ ሰማእታት ኤርትራ ብግቡእ ዝተቐበለ ከምዘይፍለ ፍሉጥ እዩ።
ስለዚ ሃገረይ፡ ድሕሪ 29 ዓመታት ናጽነት፡ ዕድመ መስዋእቲ ናይቶም ከይፈረዩ ዝሓረሩ መንእሰያት፡ ካብ መዋእል ህይወቶም እናዓበየ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ንስኺ ዘይምዕባይኪ፡ ዘይምውርዛይኪ፡ ዘይምልባምኪ፡ በንጻሩ ምንኣስኪ፡ ምፍኳስኪ፡ ምሕሳርኪ፡ ነቲ ቀቢሩ ዝኣተወ ይኹን ሕድሪ ዝተቐበለ፡ ሞት ህሉዋት እዩ። ሞት ህሉዋት ካብ ሞት ምዉታት ዝኸፍአ ምዃኑ መቸም ፍላስፋ ዘድልዮ ግድል ኣይኮነን። ሞት ንሙውት፡ ከም ምብርባር ዘይብሉ ነዊሕ ድቃስ ዕረፍቲ `ዩ። ከም ኢሳይያስ ንዝኣመሰሉ ብህሉዋቶም ዝሞቱ፡ ህዝቢ የለኹምን እንክብሎም፡ ህላዊኦም ከእምኑዎ ኣብ መስኮት ቴለቭዥን ዝቕልቀሉ ሰባት ግን፡ ሞቶም 10 ሞት፡ ዘይውዳእ ቃንዛ እዩ።
ሃገረይ፡ 10 ሞት ዝብል ከለኹ፡ ኣጋንኖ ከይቁጸረለይ፡ ብምቕሉል መንገዲ ከረድኣኪ ደልየ `ምበር፡ ግደ ሓቅስ፡ ሞቱ 29 ሓጥያትና ድማ ማዕሪኡ `ዩ።
ከመይ ዝብል ለባም፡ ልብኺ `ሞ ጽን ይበል፡ ምኽንያቱ ክእምትለኪ። ነዞም ዝሓለፉ 29 ዓመታት፡ እቲ ብኡ ንብኡ ሕድሪ ሰማእታት ኤርትራ ዝኸድዐ ጠላም ስርዓት ካብ ጽባሕ ናጽነት 1992 ኣትሒዙ ክሳብ `ዛ ሒዝናያ ዘለና ዓመት 2020 መዓልቲ ናጽነት መጸት ዝጨርሖም ጭርሖታት እንተስተባሂልክሎም፡ ብዓል ኣፍ እምበር ብዓል ጣፍ ከምዘይኮነ፡ መልሓሱ ተነጺፉ ዝሓድር ፍሹል ስርዓት ምዃኑ መሊሱ ክበርሃልኪ እዩ።
ተመልከትለይ፡
1992/ ንዕማም ዳግመ ህንጻ ከም ጉዕዞ ሓርነት ብትብዓት ክንዛዝሞ ኢና!
1993/ ሕጂ `ውን ዕላማና ብልጽግትን ስልጥንትን ሃገር ምህናጽ እዩ!
1994/ ከም ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ኣብ ዳግመ ህንጻ ተኣምር ንስራሕ!
1995/ ሎሚ `ውን ከም ትማሊ ጽንዓትን ስራሕን!
1996/ ከም ተኣምር ናጽነት ቅያ ልምዓት ክንሰርሕ ኢና!
1997/ ንጹር ራእይ ጽኑዕ መብጽዓ!
1998/ ከም ተኣምር ናጽነት ቅያ ልምዓት!
1999/ ብዘይ ሃገር ክብረት የለን!
2000/ መዓልቲ ናጽነት መዓልቲ ጽንዓትን መኸተን!
2001/ ወትሩ ዓወት ንሓፋሽ!
2002/ ብጉሳት ንወፍሪ ዋርሳይ ይከኣሎ!
2003/ ሓይልና ኣብ ልምዓት ንኹሉ ድሉዋት!
2004/ ጥሙራት ኣብ ማሕላ ሓንቲ ሰንደቕ!
2005/ ልደት፡ ሰብኣዊ ክብረትን ቁጠባዊ ሓርነትን!
2006/ ስራሕ፡ ክብረት ዝህብ ክብሪ!
2007/ ወፍሪ ሎሚ፡ ራህዋ መጻኢ!
2008/ መኸተና ዋሕስ ናጽነትናን ዕቤትናን!
2009/ ናጻ መስመርና ዋሕስ ልምዓት!
2010/ ብስራሕ ንመክት ንገስግስ!
2011/ ውሁድ ቅኒት ንሃገራዊ ክብረት!
2012/ ናጽነትና ክብረትና!
2013/ መኸተ ዕርድና፡ ስራሕ ክብርና!
2014/ ንርሁው ጽባሕ፡ ሎሚ ንስራሕ!
2015/ ልምዓት ብጽንዓት!
2016 / ርብዒ ዘመን ኣብ መኸተን ልምዓትን!
2017/ ብርሃን ንደርማስ ምዕባለ!
2018/ ራኢ ብዕዮ!
2019/ ጽንዓት ብጽንዓት ንልምዓት!
2020/ ንምክት ንስጉም!
ሃገረይ፡ ብሰልሚ ውድቀቱ ተዋሒጥኪ፡ ጥልመቱ ዒቕ ኢሉኪ ትነብሪ ብምህላውኪ፡ ነዚ ከተንብቦ ጥራይ ኳ ጋዳ ዝኾነካ ብድርብ ምልከት ስምዒት ዝተወቀጠ ኣሰልቻዊ ጭርሖታቱ ሓደ ብሓደ ምትንታኑ፡ ከም ንቐባሪ ምርዳእ፡ መባኸኒ ግዜ እዩ። ካብዞም 29 ጭርሖታት ሓንቲ `ኳ ኣብ ግብሪ ከምዘየውዓለ፡ ከም ቃላቱ ኣብ ተግባር፡ ኣመት ራእን ሕልምን ኤርትራ ከምዘይብሉ፡ ዕዮኡ ልምዓትን ስራሕን ዘይኮነ ዕንወትን ጥፍኣትን ምዃኑ፡ ጽንዓት ሃገርና ኤርትራ ኣፍሪሱ፡ ክብረት ኤርትራውያን ከምዘሕሰረ፡ መልሓሱ ተነጺፉ ዝነበር ኣርሓ ጭርሖ ምዃኑ ኣነን ንስኽን፡ ንሕናን ንሶምን ሚእቲ ካብ ሚእቲ እንሰማማዓሉ ሓቂ እዩ።
እዚ እዋን፡ ከምቲ ናይ ዘበን ገድሊ፡ ኢሳይያስን ዓሻኽሩን፡ ከም ድሙ ቀልቀሎም እናቐበሩ፡ ንእኩይ ተግባሮም ብምስጢራውነት ብምምኽናይ፡ ንጹህ ተጋዳላይ ነቲ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ራእይ-ናጽነት እንተዘይኮይኑ፡ ነቲ ኣብ ትሕቲ `ቲ ቅዱስ ዕላማ ዝጸፈዩዎ ርኹስ ውዲት ግበታ ስልጣንን ውልቀመላኽነትን ከየስተብሃለ መስዋእቱ ሰጋእ ከይበለ ከቐጽሉ ዝኸኣሉሉ እዋን ስለዘይኮነ፡ ኣብዚ ከም ደርሆ ነናሻዕ እናጻሕተርካ ሑጻን እኽልን ዝፍለየሉ ዘበን፡ እቲ ዓይንን እዝንን ዘለዎ ጥራይ ዘይኮነ፡ እቲ እናሰምዐ ክድቅስ ሕልናኡ ዘፍቀደሉ ኤርትራዊ ከይተረፈ ዝተፈልየ መረዳእታ ክህልዎ ኣይክእልን `ዩ።
እንተዓመጽቲ እንተ ግዳያት፡ እንተ ተበለጽቲ እንተ ውጹዓት፡ ነዞም ኣብ ልዕሊ መሬት ብህይወት እንነበር ዘለና፡ ገሌና ንኽሓዶ ገሌና ንኾንኖ ብዘየገድስ፡ ነዚ ሓቂ`ዚ ብዕሽሽታ እንተርኢናዮ ዕድኡ ቀሊል ክመስል ይኽእል ይኸውን። እዚ ጥልመትን ክድዓትን ዝመልአ ክዉንነት`ዚ፡ ሓደ ቀጸላ መሬት ፍሒርና ኣብ ልዕሊ እንረኽቦ ዝተረበበ ነፍሰ-ሰማእታት ኤርትራ ተደኲኑ ከምዘሎ ምስ እነስተንትኖ ግን፡ መጻኢ ወለዶ ኤርትራ ኣብ ዘይወዓሉሉ ውግእ ኣስዒርናዮ ከምዘለና፡ ሕድሪ ስዉኣትና ብምጥላምና ጥራይ ዘይኮነ ዕድል መጻኢ ወለዶታት ብምብኻንና ይቕረ ዘይብሃሎ ድርብ ገበን ንፍጽም ከምዘለና ክንግንዘብ ይግባእ። በዚ ኸኣ `ዩ፡ እቲ ናይ ህሉዋን-ሞት ዋናታቱ ኳ እንተለዉዎ፡ ንዓና `ውን ሓጥያት ዘይምሕረና።
መን ይፈልጥ፡ ምናልባት፡ ኣብዚ ዝሓለፈ ኣዋርሕ፡ እቲ ብውሑዱ፡ ክንውለድ ንጥምቀት ክንመወት ንፍትሓት ግድን እንኸዶ ኣብያተ እምነትና `ኳ ስኢናዮ ምጽናሕና ንገዛእ ርእሱ መግናሕቲ ልዑል ፈጣሪ ንወለዶና ክኸውን ይኽእል እዩ። እቲ መግናሕቲ ናብ መቕጻዕቲ ከይሰግር ግዜ ምሂሩና እንተኾይኑ ግዳ፡ ምስናይ ጽንኩርነቱ ከም ኣውንታዊ ፈተነ ምተቐበልናዮ።
ናይቶም መሳርሕን ተለኣኣኽትን ምልኪ ንጎኒ ገዲፍና፡ ሕድገትን ስቕታን `ውን ከቢድ ዕዳ ዘኽፍል በደል ምዃኑ ክርድኣና ኣለዎ። ቃጸሎ ምውላዕ ጥራይ ዘይኮነ ቃጸሎ ዘይምጥፋእ `ውን ኣብ ብርሰትን ዕንወትን ተሓታትነት ከምዘስዕብ መጠን፡ ጥልመት ሕድሪ ሰማእታትና ኮነ ብኽነት መጻኢ ዕድል ወለዶና፡ ብናይ ሓባር ወፍሪ ዝፍጸም ዘሎ ሃገር-ለኸ ኣልማማ ጥፍኣት እዩ።
እምብኣር ሃገረይ፡ እዚ ሓባራዊ ወፍሪ ጥፍኣት ናብ ሓባራዊ ወፍሪ ልምዓት ዝቕየር፡ ጥልመት ሰማእታትና ተቐልቢሱ ህዝብና ዝከሓስ፡ ብጭርሖ ዘይኮነስ፡ ሕድሪ ብግብሪ ምስ ዝፍጸም እዩ። ብርግጽ፡ እዘን ብጓንጓ ጭርሖታት ጸሚመን ዝሓለፋ 29 ዓመታት ባኺነን እየን። ኣብዘን ዝሓለፋ 29 ዓመታት ካብዚ ዘሎ መንግስቲ መንግስቲ እንተዘይህልወኪ ካብዚ ዘለኽዮ ድምሱስ ሃለዋት ኣብ ዝሓሸ ደረጃ ምሃለኺ። ብርግስ፡ ውድቀት ናይዚ ስርዓት፡ መሬት ሰርሲሩ ውሽጢ ዝኣተወ ብምዃኑ፡ ካብ ዜሮ ንታሕቲ ብኣሉታ ጥራይ እዩ ክዕቀን ዝከኣል።
ሃገረይ፡ እቲ ውልቀመላኺ፡ ገባቲ፡ ብሓቲ፡ መጽነቲ፡ በላዕተኛ ስርዓት ትሕቲ መሬት ወሪዱ ቁሊሕሊሕ እናበለ፡ ህሉው-ምዉት ኮይኑ ስለዝተቐብረ ግን ህዝብና መልሕቕ ምልኪ ፈንጢሱ ጸምበለል ክብል ኣይክእልን`ዩ፡ ሕድሪ ሰማእታትና ንሓዋሩ ባኺኑ ክነበር `ዩ ማለት ኣይኮነን። በቲ ናይ ስዉኣት መንፈስ ደጊምና እንተደኣ ኣስተንፊስና፡ ማዕሪኦም እንተደኣ ተወፊና፡ ትንሳኤኺ ዳግማይ ዘይነበስረሉ ምኽንያት ከቶ የልቦን።
ሓድነትና ዓቂብና ብናይ ሓባር ናዕታ ምልካዊ ስርዓት ብምዕናው፡ ኣብ ክንድኡ ሰላምን ፍትሕን ራህዋን ዘለዎ፡ መሰል ዜጋታት ዝሕሉ፡ ተሳታፍነቶም ኣብ ኩሉ መዳያት ህይወት ዘውሕስ፡ ብድሌት ህዝቢ ዝግዛእ፡ ልዕልና ሕጊ ዘኽብር ስርዓተ-ምሕደራ እንተኣጣይስና፡ ትንሳኤን ሕውየትን ሃገርና ግድን ክረጋገጽ እዩ።
እቶም ኣብ መስዋእቲ ብጾት፡ ኣብ ውልቀመላኽነት ጸላእቲ ዝተቐየርና ኣሕዋት፡ ብዳንነት ሕድሪ ተዓሪቕና እንደገና ብጾት ልምዓትን ህንጸትን ክንከውን ኢና፡ እቶም ብነፋሳት ጀላቡ ዝተሰዱ መንእሰያት ብጥጡሓት መራኽብ ተመሊሶም ሞተር ምዕባለን ስልጣኔን ሃገር ክኾኑ እዮም። ሃብቲ ሃገር ናይ ህዝቢ፡ ህዝቢ ድማ ናይ ሃገር ክኸውን እዩ።
ሰማእታትና፡ ነቲ ዝኸበረ ዋጋ ዝኸፈሉ፡ መጻኢት ኤርትራ ካብ ውልቀ-ህይወቶም ጥራይ ዘይኮነ፡ ካብ እኩብ-ህይወቶም `ውን ክትዓቢ መብጽዓን እምነትን ስለዝነበሮም እዩ። ንሕና ከም ኤርትራውያን ድማ፡ ነቲ ምልኪ ዝደምሰሶ ምስሊ ኤርትራ ክንቅበል ዘይኮነ፡ ነቲ ስዉኣትና ዝሃቡና ሕድሪ ብምፍጻም፡ መብጽዓኦም ህያው ናይ ምግባር ግዴታን ሓላፍነትን ኣለና።
እወ፡ ንሰማእታትና ክንሰርሓሎም እንኽእል ነባሪ ሓወልቲ ፡ ልዕልና ሕጊ ዝሰፈና ቅዋማዊት ኤርትራ ምትካል እዩ! ቅዋማዊት ኤርትራ ድማ፡ ውቅያኖስ ዘይዓምቋ፡ ጠፈር ዘይርሕቃ ሃገር ክትከውን እያ!
ምልኪ ይፍረስ፡ ሕጊ ይንገስ!
ሰማእታትና ወትሩ ብግብሪ ይዘከሩ!
ኣማኑኤል ኢያሱ
07 ሰነ 2020


text:
መንእሰይ ማለት ኩላትና ከም እንፈጦ ናይ ሓንቲ ሃገር ዓንዲ ሕቖ ከም ዝኾነ ኩላትና እንፈልጦ ሓቒ እዩ። መንእሰይ ክንብል እንከሎና ካብ 18 ክሳብ 40 ዘሎ ዕድመ ዘጠቓልል እዩ። ስለዚ መንእሰይ ናይ ሓንቲ ሃገር ዓንዲ ሕቆ እዩ እንድ ሕሪ ኢልና ሓደ ኣፍራይን ጡዑይን መንእሰይ ከነፍሪ ኣሎና። እምበኣር ናይ ሓንቲ ሃገር ቀንዲ መሰረት ሃብታ መንእሰይ እዩ።
ሓንቲ ሃገር ጥዑይ መንእሰይ እንተ ዘይብላ ናይታ ሃገር ምዕባለ ኮነ መጻኢ ተስፋኣ ዝጸልመተ እዩ። ስለዚ ኸኣ እዩ ብዘሎ ሕብረተሰብን መንግስትን ኣብ መንእሰይ ዘተኩር። ስለዚ ሓንቲ ሃገር ምዕብልትን ሃብታምን ሃገር ከብላ ዝኽእል መንእሰይ እዩ። እሞኸ ደኣ ከመይ ጌራና ኢና ጥዑይ ምዕቡል መንእሰይ ከነፍሪ ንኽእል?
ጥዑይ መንእሰይ ከነፍሪ እንተ ኾይና መጀመርታ ጥዑይ ስድራ ቤት ካልኣይ ድማ ጥዑይ ሕብረተሰብ ሳልሳይ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ዝገብሮ ኣተሓሕዛን ዝህቦ ትምህርትታትን እዩ። ንኣብነት ክልሳውን ግብራውን ዝኮነ ትምህርትታት ብምሃብን ከምኡ ድማ ንመንእሰያት ከምዕብልን ከደንፎዖን ዝኽእል ተወሰኽቲ ነገራት ብምሃብ እዩ።
1 ጥዑይ ስድር ቤት
ሓደ መንእስይ መንእሰይ ቅድሚ ምዃኑ ብናይ ቁልዕነት ዕድመ ክሓልፍ ናይ ግድን እዩ። ስለዚ ሓደ ጥዑይ መንእሰይ ከነፍሪ እንተ ኾይና ብግዜ ቁልዕነቱ ብኹሉ ተኾስኪሱ ዝዓብየ ክኸውን ከሎ ኣዩ። ኣብ መጽሓፍ ምሳሌ 22።26 ከምዚ ኢሉ ይምህረና "ንቖልዓ እታ ክከደላ ዝግብኦ መንገዲ ኣልምዶ ኣሞ ምስ ኣርገ ካባኣ ኣይከልግስን እዩ" ንዉላድ ወይ ንቖልዓ ክኸደላ ዝግባኦ መንገዲ ኣላምዶ ክብል ከሎ መሃሮ ክኸደሉ ዝግባእ መንግዲ ኣርእዮ ማለቱ እዩ። ስለዚ መንእስይ ቆልዓ ኮይኮነ ብቖልዕኡ ተኾስኪሱ ክኸደሉ ዝግብኦ መንገዲ ፈሊጡ ክዓቢ ከሎ እዩ። ካብቲ ክኸደሉ ዝግብኦ መንገዲ
ሀ ምስ እግዚኣብሄር ዘለዎ ርክብ
ለ ወላዲ ምስ ዉላዶም ዘለዎም ርክብ
ሐ ምስ ሕብረተሰብ ዘለዎ ርክብ
መ መንግስቲ ምስ መንእሰያት ዘለዎ ርክብ እዩ
ሀ ምስ እግዚኣብሄር ዘለዎ ርክብ።-
መንእሰይ ጥበበኛን ህርኩትን ተበላሓትን ክኸውን ከም ዘለዎ ሓቂ እዩ። እንተ ኾነ ግን መንእሰይ ጥበበኛ ኩን ወይ ከምዚ ኹን ኢልካዮ ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ጥበብ ካብ ብዝሒ ተመክሮ ወይ ብዝሒ ዓመታት ዝመጽእ ኣይመስለንን ብተመክሮ ወይ ብብዝሒ ዓመታት ጥበብ ዝርከብ እንተ ዝከውንሲ ሃገራት ኣፍሪቃ ኤስያ ካብ መጀመርታ ፍጥረት ዓለም ኔረን እየን እሞ ኣዚየን ጥበበኛታት ምኾና ኔረን። ንኣብነት ኣብ ኣፍሪቃ ገለ ምዕራባውያን ከም ዝብልዎ ትምህርቲ ካብ ዝኣቱ ካብ 100 ዓመት ኣይበልጽን እዩ። እቲ ሓቂ ግና ከምኡ ዘይኮነ ትምህርቲ ኣብ ኣፍሪቃ ቅድሚ 2000 ዓመታት ኔሩ እዩ። መጽሓፍ ቁዱስ እውን ኣብ ግብሪ ሃዋርያት ምዕራፍ 8 ብዛዕባ እቲ ስሉብ ኢትዮጵያው መጽሓፍ ኢሰያስ እንዳንበብ ይኸይድ ከም ዝነበረ ይነግረና እዩ። እዚ ኸኣ ኣብ ኣፍሪቓ ድሮ ትምህርቲ ከም ዘነበረ የረጋግጸልና እዩ። እዚ ኮይኑ ከብቅዕ ግና ክንምዕብልን ክንጎይን ኣይከኣልናን ኣቲ ምኽንያት ከኣ ንኣምላኽ ብፍጹም ልብና ከምቲ ዝግብኣና ስለ ዘይሰዓብናዮ ጥራይ እዩ። ግና እቲ ፉጹም ዝኾነ እግዚኣብሄር ክትፈልጦን ክትስዕቦን ክትጅምር ከሎኻ እቲ ንጥበበኛታት ጥበብ ዝህብ ኣምላኽ ጥበብ ይህብ እዩ።
ኣብ መጽሓፍ እዮብ ምዕራፍ 32።9 "ዓበይቲ ኣይኮኑን ጠቢባን ዝኾኑ ሽማግሌታት እውን ኣይኮኑን ንቑኑዕ ዘስተውዕሉ" ይብለና። ዕድመ ወይ ተመክሮ ነቲ ትፈልጦ ኣጸቢቕካ ክትለማመዶ ይገብረካ እዩ። ጥበብ ግና ካብ ላዕሊ ካብ ኣምላኽ እዩ ዝመጽእ። ጥበብ ኣብ መጽሕፍ ቁዱስ ብዝተፈላለየ መንገዲ ይገልጾ እዩ። ምድራዊ ጥበብ። ሰማያዊ ጥበብ እናደበለ ዝተፈላለየ ጥበብ ከምዘሎ ይምህረና እዩ። ነዚ ኹሉ ዝህብ እግዚኣብሄር እዩ። እግዚኣብሄር ንሰብ ክፈጥሮ ከሎ ንምድሪ ክዓያን ክሕልዋን እዩ ዝኣዘዞ እግዚኣብሄር ድማ ንምድሪ ክሰርሓ ክብሎ ከሎ ምስኡ ድማ ጥበብ ሂብዎ እዩ። ንኣብነት ሙሴ ነታ ድንካን ኣምላኽ ክሰርሓ ምስ ተነግሮ እግዚኣብሄር ድማ ንህዝቡ ንቤት መቕደስ ዝዓዩ ጀጋኑ ጥበብ ኣብ ልቦም የሕዲሩ። ዘጸኣት 36። 1-6።
እቲ ኹሉ ጥበብ ዝህብ እምበኣር ኣምላኽ እዩ። ኣብ መጽሓፍ ዳኒኤል 2።20 ከምዚ ይብለና "ዳኒኤል ድማ ከምዚ ኢሉ ተዛረበ ጥበብን ስልጣንን ናቱ እዩ እሞ ስም ኣምላኽ ካብ ዘልኣለም ንዘልኣለም ይባረኽ" እሞ ደኣ ጥበብ ካብ ኣምላኽ ካብ ኮነ መንእሰይ ጥበብ ከመይ ጌሩ እዩ ካብ ኣምላኽ ክረክብ ዝኽእል። ምስ ኣምላኽ ጥቡቕ ዝኾነ ርክብን ምሕዝነትን ክምስርት ኣለዎ።
እቶም ቀንዲ ንመንእሰይ ብህጻኑ ከሎ ንኣምላኽ ክፈልጥዎን ክምህርዎን ክሕግዝዎ ዘለዎም ግና ወልዲ እዮም። እግዚኣብሄር ንውልድካ ክትምህሮ ከም ዘለካ ይነግረና እዩ። ከምዚ ከኣ ይብልና "እግዚኣብሄር ከኣ እቲ ብዛዕባ ኣብርሃም ዝተዛረቦ ከምጻሉ ንሱ ድማ ብድሕሪኡን ንቤቱን ንደቁን መገዲ እግዚኣብሄር ክሕልዉን ጽድቅን ፍርድን ከኣ ክገብሩን ምእንቲ ክእዝዞም ፈለጥክዎም በለ" ዘፍጥረት 18።19። ስለዚ መንእሰይ ብቓል እግዚኣብሄር ተኾስኪሱ ዝዓበየ ክኸውን ኣለዎ። እግዚኣብሄር ንዉልድካ ክትምህሮ ከም ዘለካ ይነግረና እዩ ክትምህሮ ከኣ ሓላፍነትካ ጥራይ ዘይኮነስ ግዴታኻ እውን ኣዩ።
ኣብ ሃገርና ግን ክንደየኖት እዮም ወለዲ ንደቆም ብቓል ኣምላኽ ሚሂሮም ዘዕብይዎም? ሓደ ኣቦ ወይ ኣደ ንደቆም ቃል ኣምላኽን ፍርሓት ኣምላኽን ከስተምህርዎም ካብ ኣምላኽ ሓላፍነት ከም ዝተቐበሉ ዝፈልጡ? እቲ መልሲ ንወለዲ ንሓድጎ። ኣነ ግና ከም ዝመስለኒ ኣብ ሃገርና ወለዲ ንደቆም ከምዚ ዓይነት ፍልጠት ዘመሓላልፍሎም ኣዚዮም ዉሑዳት እዮም። ናይዚ ጠንቂ ምኽንያት እንታይ እዩ እንተ በልና ወለድና ባዕሎም ነዚ ዕድል እዚ ዝረኸብዎ ኣይመስለንን። ስለዚ እዩ ኣብ ሃገርና ብቓል ኣምላኻዊ ፍልጠት ኣዚና ዝደሓርና ይመስለኒ።
መንእሰይ ናይ ሓንቲ ሃገር ዓንዲ ሕቖ እዩ እንድሕር ኢልና ብቓል ኣምላኽ ዘይሓለፈ እንተ ኾይኑ ኣቲ ርክብ ምስ እግዚኣብሄር ክሳብ ክንድዚ ስለ ዘይኮነ ተበላሓትን ጥዑይን መንእሰይ ንምርካብ ከሸግረና እዩ። ከመይሲ ምንጪ ኩሉ ጥበብ እግዚኣብሄር ስለ ዝኾነ።
መገዲ እግዚኣብሄር ምስዓብ ኩሉ ሰብ ጹቡቕ ምዃኑ ዝኽሕዶ ዘሎ ኣይመስለንን የግዳስ ብእኡ ጌርና ናብ በረኸት ፍልጠት ምዕባለ ጥበብ ብዓቢኡ ድማ ናይ ዘልኣለም ህይወት ንረክብ ምኻና ዝዝንግዕዎ ብዙሓት ኣለዉ። ስለምንታይሲ ንእግዚኣኣብሄር ምስዓብና ከም ሓደ ቤት ትምህርቲ ስነ ምግባር ወይ ጠባይ መኣረሚ ወይ ካብ ወልፍታት መከላኸሊ ጌርም ይወስድዎ። ገለ ገለ እውን ከም ናይ ድኹማት ስራሕ ዘይፈትዉ ሰነፋት ጌሮም ዝርእይዎ ዉሑዳት ኣይኮኑን። እዚ ኹሉ በረኸትን ጥበብን ኣብ እግዚኣብሄር ምጽጋዕን ምምልላስን ከም ዘምጽእ ግና ክፈልጡ ይግብኦም።
ኣብ መጽሓፍ ቁዱስ እንተ ሪኢናዮ ነቶም ህዝቢ ኣምላኽ ዝመርሕዎም ዝነበሩ ብፖሎቲካዊ ብኢኮኖሚያዊ ብፍትሒ ፈረድቲ ተባላሕቲ ዝነበሩ ብቓል ኣምላኽ ዝዓበዩ ንእግዚኣኣብሄር ብፉጹም ልቦም ዝስዕብዎ ዝነበሩ እዮም። ንኣብነት ክንጠቅስ ሙሴ እያሱ ነቢይ ሳሚኤል ዳዊት ካህናትን ለዋውያንን እዮም ዝነበሩ። ካብዚኣቶም ንኣብነት ሓደ ክንወስድ። እስከ ብዛዕባ ነቢይ ሳሜኤል ንርኣ። ሳሚኤል ህይወት ታሪኹ ቅድም ኢልና እንተ ሪኢናዮ ካብ ዓሌት ኤፍሬም እዩ ዝነበረ። 1ሳሜ 1።1 ብዛዕባ ሕግን ስርዓትን ነዚ ነገድ እዚ ምንም ዝተዋህበ ኣይነበረን። ማለተይ ሕግን ስርዓትን ከስተምህሩ ንንገድ ለዊ ወይ ካህናት እዮም ዝነበሩ።
ኣብ ዘመን መሳፍንቲ እንተ ሪኢና ግን እቶም ካህናት ንህዝቢ ኣምላኽ ክመርሑ ሓላፍነት ዝነበርም ሰባት ነቲ ሕጊ እግዚኣብሄር ሸለል ኢሎሞ ነበሩ። እግዚኣብሄር ግና ከም ቃሉ ዝነብር ሰብ እንተ ረኺቡ ሚስጥሩ ነቶም ዝፈርህዎ ብምሉኡ ልቦም ዝስዕብዎ ይገልጸሎም እዩ። እምበኣር ነቢይ ሳሚኤል ንእግዚኣኣብሄር ኣምላኽ ካብ ንእስነቱ ኣትሒዙ ብምሉእ ልቡ ዝሰዓቦ ነቢይ ዝነበረ። ኣታዓባቢዩኡ ድማ ብቓል ኣምላኽ ኣብ ቤት ኣምላኽ ዝዓበየ እዩ ኔሩ። ሳሚኤል ግና ኣብ ታሪኽ እስራኤል እቲ ዓቢ ኣበርክቶን ተራን ዝተጻወተ ሰብ እዩ ኔሩ። ገለ ካብቲ ንሱ ዝገበሮ ንምጥቃስ ከኣ
- ሳሚኤል ናይ ሃገር እስራኤል ሕግን ስርዓትን ዘቖመ ነበረ። 1ሳሜ 10።25
- ሳሚኤል ንህዝቢ እስራኤል ምስ እግዚኣኣብሄር ኣምልኽ ዘተዓረቖም ነቢይ ነበረ። 1ሳሜ 7።3-6
- ሳሚኤል ኣብ እስራኤል ይፈርድ ነብረ። 1ሳሜ 7።15-16
- ሳሚኤል ንውግእ እስራኤል መሪሑ ተማሪኸን ዝነበራ ከተማታት ዘምለሰ ነቢይ ነበረ። 1ሳሜ 7።11-12
- ሳሚኤል ካብ ዘመነ መሳፍንቲ ንእስራኤል ናብ ዘመን ነገስተ ዘቖመ ነቢይ ነበረ። 1ሳሜ 15።1
እምበኣርሲ ኣሕዋተይ እዚ ኹሉ ነቢይ ሳሚኤል ክገብር ዘብቀዖ እንታይ ስለ ዝኾነ እዩ? እቲ መልሲ ርዱኡ ኣዩ ምስ እግዝIኣኣብሄር ኣምላኽ ጹቡቕ ሕብረት ስለ ዝነበሮ እዩ። ስለዚ ሓደ መንእሰይ ተሰካሚ ቤተሰብን ሃገርን ሕብረትሰብን ክኸውን እንተ ኾይኑ ቀዳምነት ሕብረት ምስ መንፈስ ቁዱስ ሕብረት ምስ ቃል ኣምልኽ ዘለዎ ክኸውን ኣለዎ። ኣብዚ ከምዚ ዓይነት ደረጃ ክበጽሕ ከኣ ወለዲ ዓቢ ሓላፍነት ኣለዎ።
ለ ወለዲ ምስ ውላዶም ዘለዎም ርክብ
ሓደ መንእሰይ ጥዑይን መሃርን ተባላሓትን ክኸውን እንተ ኾይኑ ወለዲ ኣብዚ ዓቢ ተራ ኣለዎም። ኣብ ሃገርና ሓደ ጹቡቕ ልምዲ ኣሎና። ሓደ ኣቦ ንዉሉዱ ዘለዎ ዘበለ እዩ ዘውርሶ። ካብዚ ድማ እቲ ውላድ ካብ ናይ ኣብኡ ነገር ብዙሑ እዩ ዝወርስ። ሓደ ኣቦ መካኒክ እንተ ኾይኑ እቲ ወዱ ድማ ምስ ኣብኡ ስለ ዝውዕል ናይ ኣብኡ ጥበብ ይወርሶ እዩ። ኣዚ በቲ ሓደ ጎኒ ሰናይ እኳ እንተ ኾነ መንእሰይ ግን ክእለት ጥራይ ኣይኮነን ክወርስ ዘለዎ። እዚ ናይ ሎሚ ህጻን ናይ ጽባሕ መንእሰይ ድሕሪ ጽባሕ ከኣ መራሒ ስድራቤት ሕብረትሰብ ሃገር ስለ ዝኸዉን ብኹሉ ሙሉኡ ዝኾነ መንእሰይ ክንሃንጽ እንተ ኾይና ብድሲቢሊንን ብሞራላውን መንፈሳውን ብኹሉ ምእዙዙ ኮይኑ ክዓቢ ኣለዎ። ነዚ ድማ ኢና ወለዲ ኣብ ልዕሊ ደቆም ዓቢ ሓላፍነት ኣለዎም ንብል ዘሎና።
ሓደ መንእሰይ ወናኒ ክእለት ክኸውን ይኽእል እዩ እንተኾነ ካብ ስነ ስርዓት ወጻኢ ዝከይድ እንተ ኾይኑ ግና ኣዚ ዓቢ ጸገም እዩ። እዚ ድማ ናይ ወለዲ ጸገም እዩ። ኣብ ሃገርና ሓደ ጉግይ ምስላ ኣሎ። ንሱ ከኣ ከምዚ ይብል "ኣግዚኣብሄር ባዕሉ ቀጺዑ ይሃብካ ንሕና እሞ እንታይ ክንገብር ክንዲ ሰብ ኮይኑ" ይብሉኻ እዚ ግና ካብ ሓላፍነት ንምህዳም እዩ ወይ ከኣ ሓላፍነትካ ብዝግባእ ዘይምፍላጥ ኣዩ። ብርግጽ እግዚኣብሄር ንህዝቡ ወይ ንዉሉዱ ዘይቀጽዕ ኣይኮነን ይቐጽዕ እዩ። እዚ ግና ናይ እግዚኣኣብሄር ሓላፍነት ዘይኮነስ ናይ ወለዲ ሓላፍነት እዩ። ኣብ መጽሓፍ ምሳሌ "ንቖልዓ ብሻብጥ እንተ ገረፍካዮ ኣይመውትን እዩ እሞ ብዘይመቅጻዕቲ ኣይትግደፎ ብሻቦጥ ትገርፍ እሞ ንነፍሱ ካብ ሲኦል ተድሕኖ" ምሳሌ 23።13 ሓደ ወላዲ ንሓደ ዉሉዱ ካብ ግዜ ንእስነቱ ጅሚሩ ብጉቡኡ እንዳ ቐጽዐ እንተ ዘይኣዕቢዎ ምስ ዓበየ እግዚኣኣብሄር ቀጺዑ ይሃብካ ማለት ቁኑዕ ኮይኑ ኣይስማዓንን እዩ። ኣቦታት ክምስሉ ከለዉ "ቆልዓ ብንእሱ ቆርበት ብርሕሱ" ይብሉ።
መንእሰይ ድማ ካብ ግዜ ንእስነቱ ተቐጺዑ እንተ ዘይዓቢዩ ምስ ዓበየ እግዚኣብሄር ቀጺዑ ይሃብካ ማለት ጌጋ እዩ። ከምቲ ተኽሊ ምስ ተትኽለት ቀኒና እንድሕር ዓብያ ገርብ ምስ ኮነት ትኽ ክትብል ዘይትኽእል ከምኡ ከኣ መንእሰይ ብግዜ ሕጻንነቱ ከሎ ተኾስኪሱ እንተ ዘይዓብዩ ምስ ዓበይ ንኽእረም ኢልካ ዝግበር ዘይግባእ ጸቕጥን ምፍርራህን ዘይከዉን እዩ።
ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ከምዚ ዝብል ኣሎ "እቲ ከም ንዉሉዱ ገይሩ ወደየ እግዚኣብሄር ነቲ ዘፍቅሮ ይቕጽዖ እዩ እሞ እቲ ዝቕብሎ ዘብለ ዉሉድ እውን ይገርፎ ስለዚ ቕጽዓት ጎይታ ኣይትንዓቕ እንተ ገንሓካ እውን ሕልናኻ ኣይተዕርብ ኢሉ ዝዛረበኩም ዘሎ ምዕዶ ረሲዕኩምዎ ኣለኹም ቕጽዓት እንተ ተዓገስኩም ኣምላኽ ከም ዉሉዱ ጌሩ ይርእየኩም እዩ ኣቦ ዘይቀጽዖ እንታዋይ ዉሉድ እዩ ብዘይታ ኩሎም ዝሓብሩላ ቕጽዓት እንተ ኰንኩም ግና ደቓሉ እምበር ዉሉድ ኣይኮንኩምን ኣብ ርእሲ እዚውን ዝቐጽዑና ኣቦታት ስጋና ካብ ዝነብሩ እሞ ካብ እንሓፎሮም ብህይወት ምእንቲ ክነብርሲ ነቲ ኣቦ መናፍስቲ ኣዚና ክንእዘዞ ዶ ኣይግብኣንን ኣዩ? እቲኣቶምሲ ንቑሩብ መዓልቲ ከም ተራእዮም ጌሮም ቀጽዑና ንሱ ግና ካብ ቅድስንኡ ምእንቲ ክንማቐል ኢሉ ንጥቕምና እዩ ዝቐጽዓን" እብ 12።6-10።
ስለዚ ኣሕዋተየ እግዚኣብሄር ንዘፍቅሮ ይቐጽዖ ኣዩ። ኣግዚኣኣብሄር ግና ተማቐልቲ ቅድስናኡ ምእንቲ ክንከውን ኣዩ ዝቐጽዓና። ውልድና ግና ንስጋ ኣዮም ዝቐጽዑና። ኣዚ ማለት ድማ ኣብ ዓለም ስጋብ ዘልና ከመይ ጌርና ከም እንመልለስ እዮም ዘርእዩና እዚ ኸኣ ምድራዊ ሓላፍነት ወለዲ እዩ። እምበኣርሲ ቅጽዓት ጎይታን ቕጽዓት ኣቦታት ብስጋ ዝወልዱና ርኢና ኣሎና። እቲ ሳልሳይ ቅጾዓት ገሊጽዎ ዘሎ ከምዚ ኢሉ ብዘይ እታ ኩሎም ዝሓብሩላ ክጽዓት እንተ ኰይንኩም ደቓሉ ኣምበር ውሉድ ኣይኮንኩምን። ዝብላ ዘሎ እዚ ንሰይጣንን ንመልኣኽቱን ሰዓብቱን ዝተዳለወ ቕጽዕኣት እዩ። እዚ ኸኣ ናይ ዘልኣኣለም ሞት ወይ ንይ ዘላኣለም ገህንም እሳት እዩ እምበኣር ቅጽዓት ክበሃል ከሎ ቅጽዓት እግዚኣብሄር ኣቦ ቕጽዓት ናይ ስጋ ኣቦታት ዘሎ ፍልልይ ተረዲእኩምኒ ክትኮኑ ተስፋ ይገብር።
ሎሚ ኣብ ዓለምና ብዙሕ መሰል ደቂ ሰባት ተባሂለን ዝጽውዓ ትካላት ኣለዋ። ንኣብነት ሰብኣዊ መሰል ደቀ ኣንስትዮ መሰል ህጻናት... ወዘተ ኣለዋ። እዚእን ትካላት ገለ ጡዑይ ነገራት ክህልወን ይኽእል እዩ። መሰል ህጻናት ዝብል ግና ኣብቲ ስርሑን ኣካይድኡን ጥልቕ ኢላካ እንተ ሪኢኻዮ ምስ ቃል እግዚኣብሄር ዝጻረረ ነገር ኣለዎ። ንሱ ኸኣ ካብቲ ዘስፈሮ ዓንቀጽ ሓደ ህጻን ከይህረም ዝብል እዩ።
ብፍላይ ኣብ ምዕራባውያን ሃገራት ህጻን መጀመርያ ነገር ዝመሃሮ ነገር እንተ ሃልዩ ኣብኡ ወይ ኣዲኡ ምስ ዝቐጽዕዎ ናይ ፖሊስ ቁጽሪ ተሌፎን ተማሂሩ ፖሊስ ጸዊዑ ኣብኡ ወይ ኣዲኡ ክአስር መሰል ኣለዎ። ኣብ መጽሓፍ ቁዱስና እንተ ሪኢና ሕጻን ተቐጺዑ ክዓቢ ይምህረና እዩ። ንቆልዓ ሻቦጥ ጹቡቕ እዩ ኢሉ ይምህረና። ኣብ ሰብኣዊ መሰል ህጻናት እንተ ሪኢና ግና ህጻን ንኸይህረም ኣብቲ ዓንቀጹ ኣስፊርዎ ኣሎ። ኣቦታትና ክምስሉ ከለዉ "ዘበነ ግርምቢጥሲ ማይ ንዓቐብ" ከም ዝብሉ ሰብኣዊ መስለ ህጻናት ከኣ ከምኡ ኮይኑ ዘሎ ይመስለኒ።
ሎሚ ዓለም እቲ ቐንዲ መሰረት ዝኾነ መንእሰይ ኣብ ክንዲ ብቖልዕኡ ኸሎ ዝእረም ምስ ዓበየ ንኽእረም ኢልካ ዝግበር ብዙሕ ጻዕርታት ከንቱ እዩ። ሎሚ ንመንእሰይ ተባሂሉ መኣረሚ ጠባይ ኮለጃት ክኽፈት ክትርኢ ከለኻ ነቲ መንእሰይ ግብረ ኣይትግበር ኢልካ ትእዛዛትን መሚሪሒታትን ምሃብ ናብ ዝገደደ ምንጽርጻርን ጭንቀትን የእትዎ ኣሎ።
ሰብ ብተፈጥርኡ ድኹም ስለ ዝኾነ ኣሽንካይ ትእዛዝ ሰብ ክሕሉስ እቲ ቑዱስ ዝኾነ ትእዛዝ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ክሕልዎ ኣይከኣለን። ኣብ መጽሕፍ ግብሪ ሃዋርያት ኣብ 15።10-11 ከምዚ ይብለና "እምበእርስከ ሕጂ ነቲ ኣቦታትናን ንሕናን ክንጸሮ ዘይከኣለና ኣርዑት ኣብ ክሳድ ደቀ መዛሙርቲ ብምንባርኩም ስለምንታይ ንኣምላኽ ትፍትንዎ ንሕናስ ከማታቶም ብጸጋ ብጎይታና የሱስ ከም እንድሕን እንኣምን ኣሎና"። ሰብ ንሰብ ግበር ኣይትገበር ኢሉ ከስምዖ ኣይክእልን እዩ።
ናይ ሰብ ትእዛዝ ገለ ዉሑድ ሰናይ ክኸውን ይኽእል እዩ። ገለ ዉሑድ ድማ ነቲ ሓደ ዝጠቅም ነቲ ሓደ ዝጐድእ እውን ክከውን ይኽእል እዩ። ናይ ኣግዚኣብሄር ኣምላኽና ግን ኩሉ ንሰናይና ዝተዳለወ እዩ ዝነበረ። ንኣብነት እግዚኣብሄር ኣምላኽና ንኣዳም ካብታ ጹቡቕን ኩፉእን እተፈልጥ እሞ ኣይትብላዕ ኢሉ ኣዚዝዎ ካብኣ ምስ ዝብልዕ ድማ መዓልቲ ሞት ከም ዝመውት ነጊርዎ። እዚ ትእዛዝ እዚ እንተ ሪኢናዮ ምንም ዝኸብድ ወይ ጾር ኣይነበረን ማለተይ ግበር ኣይትግበር ዝብል ትእዛዝ ኣይኮነን ግና እታ ኦሞ ንኣዳም ከተስሕትውን ዝተገብረት ኣይኮነትን። እቲ ኣብ ገነት ኤደን ዝነበረ ፍረ ኦም ኣዳም ከም ድላዩ ክጥቀመሉ ተዋሂብዎ ኔሩ። ሰብ ግና ብተፈጥርኡ ስለ ዝዓመጸ ካብ ኣምላኽ ዓልዩ። ኣምላኽ ግና ብዝዓለዎ ክኸይድ ስቕ ኢሉ ኣይሓደጎን ንወዱ የሱሱ ክርስቶስ ሊኢኹ ንሰብ ትእዛዙ ክፍጽመሉ ዝኽእል ጸጋ ሂብዎ።
ሰብ ንሰብ ከዕርዮ ኣይክእልን እዩ። ሎሚ ግና ሓደ ተስፋ ንዓለም ንነግራ ኣሎና እቲ ንሰብ ዘይተኽእሎ ንኣምላኽ ይከኣሎ እዩ እሞ ካብ መጀመርታውን እግዚኣብሄር ባዕሉ ሰራሒና ስለ ዝኾነ ባዕሉ ከዕርየና ይኽእል እዩ። ካብ ናይ ጠባይ መኣረሚ ኮሌጅ ናብ ቤት እግዚኣብሄር ምምጻእ ይበልጽ። ንሱ ድማ ከዐርየና እዩ።
ኣብ ሃገርና ሓደ ምስላ ኣሎ ንሱ ከኣ ከምዚ ይብል "መዕበይኡ ዝበደሎ ወላዲ" ወለዲ ንውልዶም ብኽልተ ነገራት እዮም ዝብድልዎም። እቲ ቐዳማይ ወለዲ ንውላዶም ከይቀጽዑ ከዕብይዎም ከለዉ እዩ። እቲ ካልኣይ ድማ ኣብ ልዕሊ ውላዶም ዘርእይዎ ዘይሃስስ ናይ ኣእምሮ በሰላ ኣትሓሕዛ ኣቀጻጽዓ እዩ። ኣብ ሃገርና ብዙሓት ኣለዉ ንወለዶም ክዝክሩ ከለዉ ዝራገሙን ዘስካሕኩሑን ስለዚ ድማ እዩ እግዚኣብሄር ኣቦ እዩ ኢልካ ንኸተረድእ ንሓንሳብ ዘሸግረና።
ኣብ ዓለም ብዙሓት ኣቦታት ኣለዉ ካብዚኣቶም ብዙሓት ኣቦታት ገሊኦም ሰኽራማት ገሊኦም ተጻረፍቲ ዘመውቲ ተባእስቲ ወዘተ... ከም ዚኣቶም ዝኣመሰሉ ኣቦታት እሞ ዉሉድ እንተ ኣለውዎም እግዚኣብሄር ኣቦ እዩ ኢልካ ከተርድኦም ኣሸጋሪ እዩ። ስለምንታሲ ሓደ ኣቦ ናይ ኣቦ ፍቕሪ እንተ ዘይብሉ ኣቦ ንምባል የሸግር እዩ። ከምኡ እውን ሓንቲ ኣደ ናይ ኣደ ፍቕሪ እንተ ዘይብላ ኣደ እያ ንምባል ዘሸግር እዩ። ሓደ ዉሉድ ናይ ኣቦ ናይ ኣደ ፍቕሪ እንተ ዘይብሉ ንናይ እግዚኣብሄር ፍቕሪ ንኽርድኦ ብዙሕ እዩ ዝወስደሉ። ከምዚኣቶም ዝኣምሰሉ ኣቦትት ኣብ ልዕሊ ደቆም ዘርእይዎ ሕማቕ ኣካይዳ ተግባራትን ነቲ ሁርኩትን ተበልሓትን ክኸውን እንጽበዮ መንእሰይ ዘይሃስስ በሰላ ገዲፍካ ከም ዘይሰርሕ ይገብሮ።
ሰብ ሞራሉ ክትንከፍ ከሎ ሓንቲ ነገር ክገብር ኣይክእልን እዩ። ኩሉ ጊዜ ኣሉታዊ ስለ ዝሐስብ ራእይ ዘይብሉ ሰብ እዩ ዝኸውን። ሎሚ ኣብ ሃገርና ብሰንኪ ፍትሕ ወለዲ ዘይስንምግባር ኣካይዳ ወለዲ ኣብ ልዕሊ ህጻናትን መንእሰያትን ዝወርድ በደል ክንደይ እዩ። ሰብ ከምቲ እግዚኣኣብሄር ዝብሎ ዘይነብር እንተ ኾይኑ ህይወቱን ህይወት ስድርኡን ኩሉ ጊዜ ዝተባላሸወ እዩ። ገለ ወለዲ ኣብ ልዕሊ ውላዶም ዘርእይዎ ቅጽዓት ዶብ ዝሓልፎ ከቢድ ይኸውን እዚ ድማ ነቲ መንእሰይ ሕልንኡ ከዕርብ ይገብሮ። ኣብ ኢፌሶን 6።4 "ኣቱም ኣቦታት ነቶም ዉሉድኩም ብናይ ጎይታ ተግሳጽን ምዕዶን ደኣ ኣዕብይዎም እንበር ኣይትኾርይዎም" ወሲኹ እውን ኣብ ቆሎሴ 3።21 "ኣቱም ኣቦታት ሕልንኦም ከይዓርብ ነቶም ዉሉድኩም ኣይተኾርይዎም ይብለና" ሰብ ንዉሉዱ ከመይ ክርእዮ ብኸመይ ጌሩ ይግስጾ መጽሓፍ ቁዱስ እቲ ኣገባብ ይምህረና እዩ።
ገለ ገለ ሕሉፋት ወለዲ ግና ንደቆም ብምፍርራህን ብምድሃልን ካብ ሓደ ወለዲ ዘይትጽበዮ ኣነዋሪ ጸርፍታት መርገም ካብ መጽሓፍ ቁዱሳዊ ወጻኢ ዝኾነ ተግሳጽ ይግስጽዎም። ሹዑ ንኣቦኦም ከም ኣቦ ዘይኮነ ንኣዲኤም ከም ኣደ ዘይኮነት ከም ጨካንት ዝርእይዎም። ወለዶም ክርእዩ ከልዉ ዝሃድሙን ክፈርሁን ኢኻ ትርእዮም። እዚ ኹሉ ግና ኣብ ልዕሊ መንእሰይ እቲ ካብ ስድርኡ ክረኽቦ ዝግብኦ ፍቕሪ ከይረኸቦ ይዓቢ። መቐረት ስድራ ቤት ዘይፈልጥ ይኸውን። ስለዚ ወላዲ ንዉሉዱ ብኽልተ ነግር ይብድሎ። ሓደ ካብ ጉቡኡ ንላዕሊ ኣቐጻጽዓ እቲ ካልእ ድማ ከይቀጽዐ ከዕብይዎ ከለዉ እዩ።
ሐ ምስ ሕብረተሰብ ዘለዎ ርክብ
ስድራ ቤት ሓንቲ ጉጅለ ናይ ሕብረተሰብ እያ ሕብረተሰብ ድማ ሓደ ጉጅለ ናይ ሓንቲ ሃገር ወይ ህዝቢ እዩ። ሓደ መንእሰይ ከኣ ካብ ቤትሰብ ናብ ሕብረትሰብ ኣዩ ዝቀላቐል። ሕብረትሰብ ብዙሕ ጠብያትን ዝተፈላለየ ልምድን ዝተፈላለየ ፍልጠትን ዘልዎ ኣዩ። መንእሰይ ከኣ ናብ ሕብረተሰብ ክንጽንበር ክጅምር ከሎ ዝተፍልልየ ነገራት ዝመሃርሉ እዩ። ኣብ ቃል ኣምላኽ ከምዚ ይብለና "ኣይትታለሉ ሕማቕ ዕርክነት ንጽቡቕ ልማድ የበላሽዎ" 1ቆሮ 15።33።
ሓደ መንእሰይ ካብ ስድር ቤቱ ዝተፈላለዩ ብህሪ እዩ ዝወርስ። ነዚ ሒዝዎ ዝመጸ ጹቡቅ ይኹን ሕማቕ ባህሪ ናብቲ ከባቢኡ ዘሎዉ መንእሰያት ከንጸባርቖ ናይ ግድን እዩ። መንእሰይ ብብህሪኡ ዉዕይ ስለ ዝኾነ ንኩሉ ነገር ክፈልጥ ስለ ዝደሊ ጹቡቕ ይኹን ሕማቕ ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ዓቢ ጽልዋ ስለ ዘለዎ ሕብረትሰብ ኣብ ከብቢኦም ንዘለው መንእሰያት ብምኽርን ማዕዳን ከዐርይውምን ክመኽርዎምን ኣለዎም።
ብዓቢኡ ኣብዚ ግና ዓቢ ተራ ክትጻወት እትኽእል ቤተ ክርስትያን ኣያቤተ ክርስትያን ኣብ ውሽጢ ሕብረትሰብ ስለ ዘላ ቀንዲ ሓላፍነት ወሲዳ ንመንእሰያታ ክትምህርን ክትከታተልን ኣለዋ። ኣብ መጽሓፍ ቁድስና ብዙሓት ኣገልገልቲ ኣምላኽ ዝነብሩ መብዛሕትኦም መንእስያት ኣዮም። መንእሰይ ኣብ መንግስቲ ይኹን ቤተ ክርስትያን ሕብረተሰብ እቲ ዓቢ ተራ ዘልዎ ንሳ እያ። ብፍላይ ከኣ መዕበይቲ ኣቦታት ሕብረተሰብ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ዝገብርዎ ኣወንታዊ ኣተሓባሕባን ኣተሓሕዛን ኣብ መንእሰያት ዓቢ ግደ ኣለዎ። ሃዋርያ ጳውሎስ ኣብ ትሕቲኡ ብዙሓት መንእሰያት ይሓቁፍ ኔሩ። ንኣብነት ጢሜጥዎስ ነቲ መንፈሳዊ ሕድሪ ኣረኪብዎ። ሕድሪ ጥርይ ዘይኮን ኣርኪብዎ ብኹሉ ነገር ፍቱን ዓይዪ ክኸውን ሚህርዎን መንገዲ እውን ኣላሚድዎ ዓቢ ሓላፍነት ኣሰኪምዎ።
ከምኡ ከኣ ኣብ መጽሓፍ ቅድስ 2ነገስት 11 እንተ ሪኢና ብዛዕባ ሓደ ካህን ዮያዳ ዝተባህለ ሰብ ንህዝቢ ኣምላኽ መራሒ ዝኸውን ብኹሉ ትምህርቲ የዕብዩ መራሒ ሃገረ ከም ዝገበሮ መጽሓፍ ቁድስ ይነግረና።
ሎሚ ነቲ ኣብ ሕብረተሰብ ተበላሹ ዘሎ ርክብ መንእሰያትን ሕብረተሰብን ቤተ ክርስትያን ሓላፍነት ወሲዳ ብደገፍ መንፈስ ቁዱስ ከተዕርዮ ኣለዋ። ቤተ ክርስትያን ንመንእሰያት ከመይ ጌርም እዮም ኣብ ዓለም ብቅድስና ዝመላለሱ? ሳዕቤን ሕማቅ ሕብርት ጉድኣቱ ኣንታይ ምኻኑ ብዝግባእ ከተፍልጦም ኣለዋ። ከመይ ተበልና እዞም ናይ ሎሚ መንእሰያት መራሕቲ ቤተ ክርስትይን ስለ ዝኮኑ። ሎሚ ኣብ ቤት ኣምላኽ ዓለማውነት ኣመሓዳድራን ዓለማውነት ፋሽንን ዝተኣታቶ ዘሎ ኣንታይ እዩ ጠንቁ እንተ ኢልን መንእሰያት ምስ ዓለማውነት ዘለዎም ሕብርት እዩ ዝገልጽ።
ሎሚ ኣብ ቤት ኣምላክ ከምቲ ዓለማውይን ዝኸድዎ ቅዲ ፋሽን ንመንእሰያ ከምኡ ክገብሩ ዝድርኾም ዘሎ ምስ ዓለም ዘሎና ርክብ እዩ ዝገልጽ። እግዚኣብሄር ኣምላኽ ንህዝቢ ኣምላኽ ከጠንቅቖም ከሎ ከምዚ ኢሎም ነበረ። ምስታቶም ኣይትዋሰቡ ኣማልኽቶም ኣይተምልኹ። ኣብ ትንቢት ኢሰያስ መሊሱ ምዕራፍ 52።11 "ረሓቑ ረሓቑ ካብዚ ዉጹ ርኹስ ኣይትተንኪዩ። ኣቱም ኣቕሑ እግዚኣብሄር እቲ ጸሩ ካብ ማእከሎም ዉጹ ንጽሁ" ኣብዚ ጹሑፍ እዚ ረሓቑ ረሓቑ ክብለና ከሎ ካብ ምንታይ ኢና ክንርሕቕ ዘሎና? ካብቲ ኣብ ዓለም ዝግበር ሩኹስ ነገራትን ዶ ኣይኮነን? ንዓለም ምፍቓርሲ ንኣምልኽ ጽልኢ ዶ ኣይኮነን? ሎሚ ዓለማውነት ኣብ ቤት ኣምላኽ ክኣቱ ዘይኮነስ ቤት ኣምላኽ ነቲ ሰናይ ነገር ንዓለም ከተርኢ ደኣ እምበር ዓለም ንቤት ኣምላኽ ክትጸልዋ የብላን። ስለዚ ቤት ክርስትይን ኣብ ተራ መንእሰያት ዝዓበየ ተራ ኣለዋ።
መንግስቲ ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ዝገብሮ ኣተሓሕዛ
ጥዑይ መንእሰይ ንምፍራይ ናይ ወለዲ ሕብረተሰብን ውህደት ናይ መንግስን ሓላፍነትን እዩ። ኣብ ዓለም ዘለዉን ዝነብሩን ዝተፈልለዩ መራሕትን ሰበ ስልጣንን ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ዘለዎም ኣተሓሳስባ ጹቡቕ ኣኳ እንተ ኾን ገለ ገለ ምትዕርራይን ምክትታልን ክገብርሉ ዝግብኦም ኣሎ። ብዙሕ ግዜ ንመንእሰይ ተባሂሉ ዝቕውም ክላባት መምሃሪ ዘይኮነስ ቡዝሕ ግዜ መዐወልን መበላሸውን ኮይኑ ኢኻ ትርእዮ። መንእሰያት ኣብዚ ክለብ እዚ ካብ ስነ ምግባር ወጻኢ ዝኾነ ግብርታት ክፍጹሙ ኢኻ እትዕዘብ። ስለዚ ኩሉ ንመንእሰይ ተባሂሉ ዝቐውም ትካላት ማህበራት መሰርቱ ኩሉ መንፈሳውን ሞራላውን እንተ ዘይኮይኑ ጉድኣቱ ዓቢ ጥፍኣቱ ኸኣ መዘና ኣልቦ እዩ ዝኸውን።
መንግስቲ ንመንእሰያት ክዓብይሉ ዝኽእሉ ባይታ ክፈጥር ሓልፍነት ኣለዎ። ሓላፍነት መንግስቲ ኸኣ መሪሕነቱ ንመንእሰይ ወለዶ ብዝግብእ ምትሕልላፍ እዩ። ኣዚ እንተ ዘይኮይኑ ኣብቲ ሃገር ስነ ሞራልውን ኢኮኖሚያውን ማሕበራውን ቅልውላው ክመጽእ ናይ ግድን እዩ።
እምበኣር ንሓደ መንእሰይ ጥዑይን ኣፍራይን ክኸውን እንተ ኾይኑ ናይ ወለዲ ሕብረተሰብን መንግስቲ ሓላፍነት ክወስዱ ከም ዘለዎም ሪኢና ኣሎና። መንእሰይከ ምስ እዞም ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስናዮም እንታይ ግደ ኣለዎ? ወይ ኣቲ ዝተባልሸወ ነገር ከምይ ጌሩ ከዕርዮ ኣለዎ? ዝብል ንመልከት
1 መንእሰይ ምስ ወለዱ ክኾኖ ዘለዎ
መንእሰይ ናይ ኣተዓባብያ በደል ኣንተ ኣጋጥሞ እቲ ክረኽቦ ዝግባኦ ፍቕሪ ትምህርቲ ስነ ምግባር... ወዘተ ብዘይ ምርካቡ ዕድሉ ተበላሹ ማለት ኣይኮንን። እኳ ደኣ ብዙሕ ነገራት ተማሂሩ ነቲ ንሱ ዘጋጠሞ ሽግር በዲሁ ዓቢ መምህር ክኸውን ይኽእል እዩ። ከመይሲ ብብዙሕ ነገር ተፍቲኑ ተሞኪሩ ስለ ዝኾነ። ነዚ ኩሉ በዲሁ ክሓልፈሉ ዝክእል መንገድን ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ከኣ ክመርሖ ዝኽእል ቃል ኣምላኽ ኣለዎ።
ኣብ መዙሙር ዳዊት 119። "ቃልካ ሓለፋ መምሃራን ኣለበመኒ" ወሲኹ እውን "ጎበዝ ንመገዱ ብምንታይ የንጽሃ ከም ቃልካ ንነፍሱ ብምጥንቃቕ እዩ" መዝ 119።9። እዚ ከምዚ ዚዓይነቱ ተስፋ ካብ ዝህልወና መንእሰይ ኩሉ ወጽዓታቱ ሓዲጉ ብቓል ኣምላኻዊ መምርሒ ንነፍሱ ክመርሓ ክጅምር ከሎ እቲ ዝተበላሸወ ነገር ተዓርዩ ንኹሉ ሰብ ምሃሪ ክኸውን ይኽእል እዩ። ነዞም ናይ ኣተዓባብያ ሽግር ዘጋጠሞም መንእሰያት ድማ ከስተምህሮምን ክሕግዞምን ይኽእል ኣዩ።
መንእሰይ እቲ ቐዳማይ ንነፍሱ ዝህንጸሉ ከም ቃል ኣምላኽ ክነብር ከሎ ጥራይ እዩ። ንምሳሌ ኣብ ቃል ኣምላኽ እቲ ቐዳማይ ተስፋ ኣንቢርዎ ዘሎ ኣብ ኤፌሶን 6።1-2 "ኣቱም ዉሉድ እዚ ቑኑዕ እዩ እሞ ንወለድኹም ብጎይታ ተኣዘዝዎም ኣቦኻን ኣዴኻን ኣኽብር ጹቡቕ ክኾነልካ ኣብ ምድር እውን ዕድሜኻ ክነውሕ ኣዚ ተስፋ ዘለዎ ቐዳማይ ትእዛዝ እዩ። ጎበዝ ንነፍሱ ዝሃንጸሉ ከም ቃል ኣምላኽ እንተ ኔሩ እዩ። እቲ ቐዳማይ ከኣ ምስ ወለዱ ዘለዎ ርክብ ብኣኽብሮትን ብተማእዛዝነትን ክኸውን ከሎ ጥራይ እዩ። እዚ ምስ ገበረ ከኣ እቲ ቐዳማይ ኣብ ምድሪ ጹቡቕ ይኾነሉ እቲ ኻልኣይ በረኸትን ዕድሚኡን ይነውሕ እዚ ተስፋ እዚ ኣቦ ወይ ኣደ ዝሃብዎ ዘይኮነስ እግዚኣብሄር ባዕሉ ስለ ዝተዛረቦ እዩ።
ሎሚ መንእሰያት ከምቲ ቃል ኣምላኽ ዝብሎ ንወለዶም ዝእዘዙስ ክንደይ እዮም? ሎሚ ኣብ ምድሪ ምክንዋን ዝኣብዮ ዘሎ መንእሰይ ርእሱ ክምርምር ኣለዎ እቲ ተስፋ ዝሃቦ እግዚኣብሄር ጹቡቕ ክኾነልካ ኣብ ምድሪ ኣቦኻን ኣዴኻን ኣኽብር ዝብሎ ክዝክሮ ኣለዎ።
ሰብ ከምቲ ጎይታ ዝብሎ ዘይነብር እንተ ኾይኑ ኣብ መርገም ምህላዉ ክፈልጥ ኣለዎ። ከመይሲ ቃል እግዚኣብሄር ካብ ዝሓልፍ ሰማይን ምድርን ክሓልፍ ስለ ዝቐልል። ቃሉ ድማ መገዲ በረኸትን መገዲ መርገምን ይምህረና እዩ። ንጉስ ዳዊት ነዚ ስለ ዝተረደኣ እዩ "ጎበዝ ንመገዱ ብምንታይ የንጽሃ ከም ቃልካ ንነፍሱ ብምጥንቃቕ እዩ" መዝ 119።9 ኢልዎ ዘሎ። እግዚኣኣብሄር ኣምላኽና ንወለድና ብጹቡቕ መንገዲ እንዳምሃሩ ከዕብዩና እኳ እንተ ኣዘዞም ንሕና ድማ ንወለድና ክንእዘዝን ክንፈርሆምን ከነኽብሮም ኣዚዙና ኣሎ።
ብሕልፊ ኣብ ቡሉይ ኪዳን እንተ ርኢና ዉሉድ ምስ ወለዶም ክህልዎም ዘለዎም ርክብ ከመይ ብጥንቃቐን ብፍርሓትን ክኸውን ከም ዘለዎን ናይ በረኸትን መርገምን መገዲ ምዃኑ ኢና እንምልከት።
ንኣብነት
•· "ንኣብኡ ወይ ነኣዲኡ ዝወቕዔ ሞት ይሙት ዘጻኣት" 21።15
•· "ንኣብኡ ወይ ነኣዲኡ ዝረገመ ሞት ይሙት ዘጻኣት" 21።17
•· "ንሓደ ሰብ ህልኸኛን ዓመጸኛን ቃል ኣብኡን ቃል ኣዲኡን ዘይሰምዕ ወዲ እንተ ኣለዎ እንተ ቐጽዕዎ ድማ ዘይእዘዞም ኣቡኡን ኣዲኡን ሒዞም ናብ ዓበይቲ እታ ኸተማኡን ናብ ደገ ቦትኡን የውጽእዎ ነቶም ዓበይቲ እታ ኸተምኡ እዚ ወድና ህልኸኛን ዓመጸኛን እዩ ንቓልና ኣይሰምዕን ህሩፍን ሰካርን እዩ ኸኣ ይብልዎ። ኩሎም ሰብ እታ ኸተማኡ ብዳርባ እምኒ ይቕተልዎ ይሙት ኸኣ ኩፉኡ ዘበልስ ካብ ማእከልካ ኣርሕቆ ብዘሎ እስራኤል ከኣ ሰሚዑ ክፈርህ እዩ" ዘዳ 21።18-21
ሓደ መንእሰይ ተቐጺዑ ዘይሰምዕ ሰካርን ሁሩፍን እንተ ኾይኑ ብመሰረት ቡሉይ ኪዳን ክመውት ኣለዎ። ኩሎም ዓበይቲ ኸኣ ነዚ ምስ መርመሩ ካብ ማእከል ሕብረትሰብን ስድርኡን ክእለ ሳዕቤን ከየምጸ ከሎ ከም ዝመውት ይግበር ኔሩ። ነዚ ኹሉ ዝረኣየ ሰብ ድማ ክፈርህ ይጅምር እሞ ንወለዱ ኸኣ ከም ብዝግባእ ይእዘዘ ኔሩ። ሎሚ መንእሰያት ነዚ ቓል ኣዚ ብግቡእ ዝርድእዎ ክንደይ እዮም? ክንደይ ከ እዮም ንወለዶም ዝጻረፉ ዘይእዘዙ ዘለዉ? ሳዕቤን ናይዚ ኩሉ ኸኣ መርገምን ሞትን ይኸውን። ቃል ኣግዚኣብሄር ንኣቦናን ንኣዴናን ከነኽብር ይእዝዘና እዩ።
ኣብ መጽሓፍ ምሳሌ 23።22 "ነቲ ዝወለደካ ኣቦኻ ስምዓዮ ኣዴኻ ምስ ኣረገት ኣይትንዓቓ" ኢሉ ይእዝዘና እዩ።
ብርግጽ ቃል እግዚኣብሄር ንወለድና ክንእዘዞም እኳ እንተ ኣዘዘና ንወለድና ንእዘዞም ግና ከም ቃል እግዚኣብሄር እምበር ኣንጻር ቃል ኣምላኽ ምስ ዝኸውን ክንኣቢ መሰልና እዩ። ከመይሲ ካብ ንዓይ ነብኡን ነዲኡን ዘፍቅር ንዓይ ኣይበቅዕን እዩ ዝብል ትኹል ዝኾነ ናይ መድሓኒና የሱስ ክርስቶስ ቃል ኣሎና። ብርግጽ እዚ ሓሳብ ኣዚ እንተ ሪኢናዮ ኣቦኻን ኣዴኻን ኣይተፍቅር ማለቱ ኣይኮነን። እቲ ሓሳብ እንተ ኣስተውዕልናዮ ግና ካብ ቃል ኣምላኽ ወጻእን ኣንጻር ቃል ኣምላኽን ክእዝዙና ከለዉ ክነጽጎ እዩ ዘምህረና ዘሎ። እቲ ቀዳማይ ክፍርሃን ክንእዘዞን ዘሎና ኣግዚኣብሄር ኣምላኽ ስለ ዝኾነ እዩ። ስለዚ ንወለድና ከነኽብሮምን ክንእዘዞምን ከነፍቅሮምን ክንሓልየሎምን ሓላፍነትና እዩ።
2 መንእሰይ ምስ ሕብረተሰብ ክኾኖ ዘለዎ
ሕብረተሰብ ክበሃል ከሎ መንእሰይ ሕጻናት ሽማግሌታት ኣቦታት ኣዴታት ዝሓቖፈ እዩ። ኣብ ሃገርና ሓደ ጹቡቕ ባህሊ ኣሎና። ዓቢ ሰብ ነኽብር ኢና። ንኣብነት ኣብ ኣውቶብሳት ንዓበይቲ ንዝተጸገሙ ሰባት ክመጹ ከለዉ ብድድ ኢልና ኮፍ ነብሎም ኢና። እዚ ድማ ባህልና ኮይኑ ይስምዓና።
መጽሓፍ ቁዱስ እውን ኣብ ዘለዋውያን 19።32 "ኣብ ቅድሚ ሸያብ ተንስእ ንገጽ ኣረጋዊ ድማ ኣኽብር ንኣምላኽ ፍርሃዮ ኣነ እግዚኣብሄር እየ"። መንእሰይ ኣብ ሕብረተሰብ ዓቢ ግደ ዘልዎ እዩ። እታ ቐዳመይቲ ቤተክርስትያን እንተ ርኢናያ ኩሎም መንእሰያታ ከም ዝነበሩ ንዝክር ኢና። እዞም ናይ ሎሚ ኣቦታት ኢልና ንጽዎዖም ኩሎም ንእግዚኣብሄር ብንእስንቶም ከለዉ ዘገልገሉ እዮም። ነቲ ባህሊ ኣይሁድ ጣኦታት ኣህዛብ ጢሒሶም ነዚ ሎሚ ዘሎ ወለዶ ወንጌል ብዝግባእ ኣማሓላሊፎምልናስ እንሆ እኳ ንሕና በረኸተን ምድሓንን ረኺብና።
ሓይሊ መንእሰይ ኣበይ ክኸውን ከም ዘለዎ መንእሰይ ከስተውዕሎ ኣለዎ። ነቲ ናይ ኣቦታትና ወንጌል ከመይ ጌርና ኣብ ሕብረተሰብን ከም ነብጽሖ ነቲ ኣብ ሃገርና ኣጋጢሙ ዘሎ ኢኮኖሚ ስደት ካልእ ተወሳኺ ጸገማት በዲሁ ኣብ ሕብረትሰብ ዓቢ ለውጢ ከምጽእ ከም ዝኽእል ፈሊጡን ኣስተውዒሉን ብዓቢ መንፈሳዊ ሓይሊ ክሰርሕ ኣለዎ። ኣብ ዘመናት ኩሉ ታሪኽ ናይ ዓለምና እንተ ሪኢና መጽሓፍ ቁዱስ እውን ከም ዝምህረና እቲ ለውጢ ዘምጹ ኩሎምቶም መንእሰያት ከም ዝነበሩ ይምህረና እዩ። ስለዚ መንእሰይ ነዚ ኹሉ ተረዲኡ ሓደ ተኣምራታዊ ዝኾነ ሓይሊ ኣብ ህዝብና ከምጽእ ሓላፍነት ኣለዎ።
3 መንእሰይ ምስ መንግስቲ ዘለዎ ርክብ
"ኣብ ሃገር ረሲኣን እንተ በዚሑ ሃገር ትጠፍእ ጻድቃን እንተ በዝሑ ሃገር ትለምዕ" ምሳሌ ኣብ ሃገር እስራኤል እንተ ሪኢና እቶም ነገስታት ካብ እግዚኣብሄር ምምላኽ ክእለዩ ከለዉ ኣብታ ሃገር ጥሜት ስደት ኩናት ባርነት ይኸውን ነበረ። እቶም ነገስታት እቲኣ ሃገር ምስ እግዚኣኣብሄር ኣምላኽ ጹቡቕ ሕብረት ክገብሩ ክጅምሩ ከለዉ ኣባታ ሃገር በረኸትን ሰላምን ይኸውን ነበረ። ግዝኣቶም ድማ ክሳብ ጫፍ ምድሪ የስፋሕፍሕ ነበረ።
መንግስቲ ክብሃል ከሎ ኣካል ህዝቢ እዩ። ነቲ ህዝቢ መሪሑ ድማ ኣባታ ሃገር ዘሎ ኹሉ ንጥፈታት የካይድ። መንግስቲ ንጥፈታት ኣብታ ሃገር ከካይድ እንተ ኾይኑ እሙናት ሰባት ክረክብ ኣለዎ። እምበኣር ሎሚ ክርስትይን ስጋብ ክንደይ ኢና ነዚ ተረዲእና ምስ መንግስቲ ኮይና ክንዓዪ ክንጅምር ከሎና ነቲ ዝተባላሸወ ነገር ከን ዕርዮ ከም እንኽእል እንፈልጥ? እቲ ቦታ ረሲኣን ክቕመጥሉ ከለዉ ክሳብ ክንደይ ኣብ ሃገር ዕንወትን ብልሽውናን ዝበዝሕ?
እቲ ብጽድቂ ዝተመልኣ መንእሰይ ነዚ ቦታ እዚ ከም ዳንኤል ኣኣስቴር ዮሴፍ ከይኑ ክቕመጦ ኣበርቲዑ ክጽሊ ይግባእ። መንእሰይ ኣኣብ ፖሎቲካዊ ማሕበራዊ ኢኮኖሚይዊ መዳይት ጽልዉኡን ተርኡን ዓቢ ምኻኑ ተገንዚቡ ነዚ ነገር እዚ ኣዚዩ ክነቅሕን ክጽልን ኣለዎ። "እቲ ንኣምላኹ ዝፈልጥ ህዝቢ ግና ክብርትዕን ክገብርን እዩ" ዳኒ 11።32
መንእሰይን ሕብረተሰብን
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
Mölndal
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 21 11 2019
ሞልንዳል ብተፈጥሮን ብባህልን ሃብታም እያ። ብጽቡቕ ዝተሃንጸ ኣገልግሎትን መራኸቢታትን፡ ከምኡ’ውን ቀረብ ናይ እተፈላለየ መዘናግዕን ንግድን ኣሎዋ። ኣብ ሞልንዳል ንኹሉ ጽፍሒ ዕድመ ዝኸውን ነገራት ኣሎ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ68,402
ስፍሓት መሬት146 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Göteborg 10 ኪሜ
- Borås 65 ኪሜ
- Varberg 68 ኪሜ
- Jönköping 148 ኪሜ
- Köpenhamn 308 ኪሜ
ክቫርንብይን ኣብ እዋን ሃህላዊ ለይቲ።
ናይ ሞልንዳል ሓጺር ቅርበት ናብ ጐረቤታ ዝኾነት ኮሙን ዮተቦሪ፡ ሓንቲ ዓባይ ከተማ ጥራይ ንእትህቦ ንጥፈታት ንምርካብ ተኽእሎ ኣሎ።
መንበሪ-ገዛ
መብዛሕትኦም ተቐመጥቲ ሞልንዳል ኣብ ከተማ ሞልንዳል፡ ኮላረድን ሊንዱመንን እዮም ዚቕመጡ። ዳርጋ ክልተ ሲሶ ናይቲ መንበሪ ኣባይቲ፡ ነኣሽቱ ገዛውትን ኮንዶሚንዩምን እዩ። ሓደ ሲሶ ጥራይ እዩ ዚካረ ገዛውቲ። ውሑድ ሓድሽ ዝስራሕ ገዛውቲ ምስቲ ሞልንዳል ንኽትቅመጣ ጽብቕቲ ምዃና ተሓዊሱ ጥርሑ መንበሪ ኣባይቲ ተደለይቲ ይገብሮም። መብዛሕትኦም ኣብ ሞልንዳል ዚሰርሑ ሰባት፡ ካብ ካልኦት ኮሙናት ዝመላለሱ እዮም።
ናይ ሞልንዳል ዝዓበያ ክራይ ኣባይቲ ሞልንዳልቡስቴደር (Mölndalsbostäder) ከምኡ'ውን ፎርቡ (Förbo) እየን። ሞልንዳልስቡስታደር ኣባል ናይቲ ኣብ ብዙሓት ኮምዩናት ከባቢ ዮተቦሪ መንበሪ ኣባይቲ ዘራኽብ ቡፕላትስ ዮተቦሪ (Boplats Göteborg) እዩ። ሞልንዳል ግን ናታ መራኸብቲ ኣባይቲ የብላን። ሪጋ ንምሓዝ ከመይ ከም ትገብር ንምፍላጥ ባዕልካ ምስቶም ወነንቲ ኣባይትን ኣካረይትን ርክብ ክትገብር ኣሎካ። ኣድራሻታት ብመገዲ ኤኒሮ (Eniro) ክትረኽቦ ትኽእል ኢኻ።
ብዛዕባ መንበሪ ኣብዚ ኮሙን ብዝያዳ ኣንብብ።
-
ናይ ሓበሬታ ካርታ
ኣብቲ ካርታ እንታይ ኪረኣይ ከም እትደሊ ምረጽ
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ብዘይካ ቋንቋታት ስካንዲነቭያንን ካልኦት ዓበይቲ ኤውሮጳዊ ቋንቋታትን፡ እቶም ብብዝሒ ዚዝረቡ ቋንቋታት ሶራኒ፡ ዓረብኛ፡ ዳሪ፡ ፋርስኛን ሶማልኛን እዮም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ሞልንዳል ብዛዕብኣን ብመገዲ ናይ ሞልንዳል ናይ ማሕበራት መዝገብ ሓበሬታ ክትረኽበለን ትኽእል ኣስታት 300 ማሕበራት ኣለዋ። ቍጽሪ ናይ ወጻእተኛታት ማሕበር ውሑድ እዩ፡ ግን እተኦም ዝዓበዩ ናይ ወጻእተኛታት ጕጅለታት ኣብ ዮተቦሪ ናይ ማሕበራት ንጥፈታት ኣለዎም። ከምኡ'ውን ኣብ ዮተቦሪ ብዙሓት ምስ እምነት እተተሓሓዛ ማሕበራትን ማሕበራት እምነትን ተወኪለን ኣለዋ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ጥቓ ሞልንዳል ሰንትሩም ቤትጽሕፈት ማሕበረሰብን ቤትጽሕፈት ዕዮን ይርከብ። ምስ ትካል መድህንን ቤትጽሕፈት ቀረጽን ብኣካል ክትረኸብ ምስ እትደሊ ናብ ዮተቦሪ ኪድ። ኣብ መልንዳል ሓበሬታ ስደተኛታት/ናይ ቋንቋ ዓርኪ ከምኡ ውን ናይ ቋንቋ ካፌ ሽወደናውያን፣ ሓደስቲ መጻእቲ ወጻእተኛታትን ስደተኛታትን ንምርኻብ ይሕግዝ።
ነቶም ናብ ባህሊ ዚግደሱ ሓያሎ ኣብያተንባብ፡ ኩልቱር ሁሰት ሞላን ምስ ሲነማን ሞልንዳል ቤተመዝክርን ከምኡውን ብግዜ ሓጋይ ትያትር ዚስርሓሉ ጉነቡ ግንቢ ኣሎ። ስፖርት ክትርኢ ወይ ክትሳተፍ ምስ እትደሊ ኣብቲ ኮምዩን ብዙሕ ናይ ስፖርት መሳለጥያታት ኣሎ። መብዛሕትኡ ኣብቲ ናይ ኦቢ ከተማ ዞና ይርከብ። ኣብኡ ናይ ምውስዋስን መሐበስን ቦታታት ኣሎ። ኣብ ሞልንዳል ነቶም ደጋዊ ዙረት ዚፈትዉ ብዙሕ ቦታታት ኣሎ።
ነቶም ናብ ባህሊ ዚግደሱ ሓያሎ ኣብያተንባብ፣ ባህላዊ ማእከል መላን ምስ ሲነማ፣ መልንዳል ቤተመዝክርን ከምኡውን ብግዜ ሓጋይ ትያትር ዚስርሓሉ ጉነቡ ህንጻ ኣሎ። ስፖርት ክትርኢ ወይ ክትሳተፍ ምስ እትደሊ ኣብቲ ኮምዩን ብዙሕ ናይ ስፖርት መሳለጥያታት ኣሎ። መብዛሕትኡ ኣብቲ ናይ ኦቢ ከተማ ዞና ይርከብ። ኣብኡ ናይ ምውስዋስን መሐበስን ቦታታት ኣሎ። ኣብ ሞልንዳል ነቶም ደጋዊ ዙረት ዚፈትዉ ብዙሕ ቦታታት ኣሎ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኩሉ ብዛዕባ ኮሙናላውን ብሕታውን ሓልዮት ቈልዑ ክትፈልጦ ዘድልየካ ኣብቲ ናይ ከተማ ሞልንዳል መርበብ ሓበሬታ Förskola och barnomsorg och Familjedaghem, dagbarnvårdare ክትረኽቦ ትኽእል ኢኻ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ብዛዕባ ኮሙናውያን ኣብያተትምህርቲ ኣብቲ ናይ ከተማ ሞልንዳል ወብሳይት መባእታ ኣብያተትምህርቲ ከምኡውን ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ክትረኽቦ ትኽእል። ኣብ ማእከል ሞልንዳል፡ ሞንተሶሪስኩላን ክቫርዩለት ብሕታዊ ቤትትምህርቲ ህጻናት ንትምህርታዊ ዓመት F-9 ኣሎ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኮሙናዊ ትምህርቲ ንዓበይቲ ብእተፈላለየ መልክዕ ይወሃብ፡ ንኣብነት ሽወደን ንወጻእተኛታት። ዝለዓለ ትምህርቲ ምስ እትደሊ ናብ ዮተቦሪ ወይ ቡሮስ ኪድ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ሞልንዳል ናይ ሞንዳል ሆስፒታል ኣሎ። ንሱ ክፋል ናይቲ ሳህልግረንስካ ዩኒቭርሲታዊ ሆስፒታል (SU)እዩ። SU ነቶም ተቐማጦ ከባቢ ዮተቦርይ ዘገልግል ናይ ወረዳ ሆስፒታል እዩ። ንሱ ኣብ መዲሲንን ስነ-ኣእምሮን እዩ ዚነጥፍ። SU ንንግስቲ ሲልቭያ ናይ ህጻናትን መንእሰያትን ሆስፒታል ይጥርንፍ። ንህጹጽ ሕክምና ናብቲ ክፋል SU ዝኾነ ነቲ ሕማምካ ዚፍውስ ተወከስ።
ሞልንዳል ኣብ Västra Götalandsregionens offentliga primärvård, Närhälsanዘሎ እተፈለየ ሕክምናታት ኣለዋ። ኣብቲ ናታ ወብሳይት ኣቲኻ ነቲ ዘድልየካ ክፍሊ-ክንክን ድለዮ። ውሑዳት ብሕታውያን ክሊኒካትውን ኣለዋ። ክንክን ስኒ ብህዝባዊ ናይ ስኒ ክሊኒክ መልክዕን ብብሕታዊ መልክዕን ኣሎ። ነዚ ከኣ ኣብ eniro.se ትረኽቦ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ ገለ ምስ ሞልንዳል ከተማ ዚሰርሑ ትካላት ምስ እትራኸብ እንታይ ይብሃልን ይጸሓፍን ከም ዘሎ ንኽትፈልጥ መሰል ኣሎካ። ነዚ ድማ ተርጓማይ የድሊ። ናይ ምስማዕን ምዝራብን ስንክልና ምስ ዚህልወካውን ከይተረፈ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ቨስትራፊክ ነቲ ናይ መላእ ዮታላንድ ሓባራዊ ጕዕዞ የካይዶ። ሞልንዳል ኣብ ውሽጢ ከተማን ኣብተን ናይ ከባቢ ኮምዩናትን ኣብ ኩላ ሃገርን ዘገልግል ግሩም ናይ ጕዕዞ መስመራት ኣለዋ። ናይ ሞልንዳል መነሃርያ ንኣውቶቡሳትን ንናይ ከተማ ባቡራትን ፐንደልቶግን ማእከላይ ነቝጣ እዩ። እቲ ንደቡብ ናብ ኮፐንሃገን ዚኸይድ ባቡር ኣብኡ ኣብ መዓልቲ ብዙሕ ግዜ ደው ይብል።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብቲ ናይ ከተማ ሞልንዳል ወብሳይት፡ ኣብ ትሕቲ ሰብ ዋኒን ዚብል ኣርእስቲ፡ ኣብ ሞልንዳል ዋኒን ንምጅማር እንታይ ከም ዘድየካ ሓበሬታ ኣሎ። ከተማ ሞልንዳልዓባይ ወሃቢት ስራሕ እያ። 5000 ሰራሕተኛታት ኣለዉዋ። ብመገዲ Volontär i Mölndalጌርካ ምስቶም ሰብዋኒን ብወለንታኻ ክትራኸብ ትኽእል።


text:
Radio Erena: 14 February 2018
ፕረዚደንት ላይበርያ ነበር ኤሊን ሰርሊፍ ጆንሰን፣ ብምሕደራ መንግስቲ ንዝወሃብ ሽልማት ኢብርራሂም ሞ ተዓዊታ።
እዛ ኣብ ታሪኽ ኣህጉር ኣፍሪቃ ናይ ፈለማ ጓለነስተይቲ ፕረዚደንት ዝኾነ ኤሊን፣ ነዚ 5 ሚልዮን ዶላር ግንዖ ዘለዎ ሽልማት ኢብራሂም ሞ ክትዕወት ዝበቕዐት፣ ብምርጫ ተዓዊታ ኣብ ስልጣን ድሕሪ ምጽንሓ፣ ብመሰረት ቅዋም ሃገራ ናይ ስልጣን ናይ ግዜ ገደባ ምስ ኣቦቀዐ፣ ስልጣና ካብ ተቓዋሚ ሰልፊ ብምርጫ ንዝተዓወተ ተጻዋታይ ኩዕሶ እግሪ ነበር ጆርጅ ዎያ ብሰላም ከተሰጋግር ብምኽኣላ’ዩ።
ኤለን ሰርሊፍ ጆንሰን፣ ን12 ዓመታት ኣብ ስልጣን ኣብ ዝጸንሓትሉ ዓመታት ኣብ ከም ብልሽውና ዝኣመሰሉ ብድሆታት ምሕደራ መንግስቲ እኳ እንተገጠሙዋ፣ ብኵናት ሓድሕድ ንነዊሕ ዓመታት ዝተሓመሰት ላይበርያ፣ ናብ ዝሓሸ ጎደና ርግኣት ክትመርሓ ምኽኣላ ሽልማት ኢብራህም ሞ ከምዝግብኣ ሓያሎ ተንተንቲ ይሰማምዑ።
ኣፍሪቃ፣ ሓንሳእ ኣብ ስልጣን ምስ ደየቡ ወይ ብሞት ወይ ከኣ ብወትሃደራዊ ዕልዋ ጥራይ ካብ ስልጣን ብዝእለዩ መራሕቲ ተጎቢኣ ዘስተብሃለ፣ ሃብታም ወናኒ ማእከል መራኸቢታት ሱዳናዊ ብሪጣንያዊ ኢብራሂም ሞ፣ ስልጣኑ ብሰላም ንዘሰጋገሩ መራሕቲ 5 ሚልዮን ዶላር ግንዖ ዘለዎ ሽልማት ንኽህብ ከምዝወሰነ ይዝከር።
ብመሰረት ሕግታት ሽልማት ኢብራሂም ሞ፣ ንተዓወትቲ 5 ሚልዮን ዶላር ኣብ 10 ዓመታት ተኸፋፊሉ ክወሃቦም እንከሎ፣ ብድሕሪኡ ድማ ክሳብ ብህይወት ዘለው ዝቕጽል ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት 200 ሽሕ ዶላር ተወሳኺ ህያብ ይብርከተሎም።
እቲ ኣብ ምሕደራ መንግስቲ ብቁዓት ንዝተባህሉ መራሕቲ ዝወሃብ ሽልማት ኢብራሂም ሞ ኣብ 2007 ካብ ዝጅመር ዛጊት ኣብዚ 11 ዓመታት ንሓሙሽተ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ጥራይ’ዩ ተዋሂቡ ዘሎ።
ነዚ ሽልማት እዚ ዝበቅዑ፣ ኣብ 2007 መራሒ ሞዛምቢክ ነበር፣ ጃኪም ቺሳኖ፣ ኣብ 2008 መራሒ ቦትስዋና ነበር ፌስቱስ ሞጋኤ፣ ኣብ 2011 መራሒ ኬፕ ቨርደ ነበር ፔድሮ ቨሮና ፒረስ፣ ኣብ 2014 መራሒ ናሚብያ ነበር ሂፊኪፑንየ ፖሃምባ ኣብ 2018 ድማ ፕረዚደንት ላይበርያ ነበር ኤለን ሰርሊፍ ጆንሶን’ዮም።
ብሕሉፍ ህርፋን ስልጣንን ብልሽውናን ዝተቖማጥዑ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ምስቲ እታ ሃገር ዘሎ ናይ ድሕረትን ድኽነትን ተደሚሩ፣ ምስሊ እዛ ኣህጉር ተደዊኑ ምህላዉ ዝፍለጥ’ዩ።
ኣብ ኣፍሪቃ ንዝነውሐ ዓመታት ኣብ ስልጣን ተቐሚጦም፣ ዴሞክርስያውን ውሑስን ምስግጋር መንግስቲ ንኸየተግብሩ ሓንጊዶም ካብ ዘለዉ ሸሞንተ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ሓደ ፕረዚደንት ኤርትራ ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ’ዩ።
==========================


text:
ሰብ ዋና ምህዞ ፍልጠቶም ኣትሒዞም ልቓሕ ንክረኽቡ ይሰራሕ ኣሎ።
መቐለ 03 ሓምለ 2011(ድምፂ ወያነ) ሰብ ዋና ፈጠራ ፍልጠቶም ብመልክዕ ንብረት ብምትሓዝ ኣገልግሎት ልቓሕ ክረኽቡ እናተሰርሐ ምዃኑ ቤት ፅሕፈት ኣእምራዊ ንብረት ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።
ዋና ዴይሬክተር እቲ ቤት ፅሕፈት ኣይተ ኤርሚያስ ሃይለማርያም ከምዝገለፅዎ ሰብ ሞያ ፈጠራ ፍልጠቶም ብምምዝጋብ ካብ ባንኪታት ልቓሕ ብምርካብ ክሰርሕሉ ዘኽእል ኣሰራርሓ ንምጅማር ፃዕሪ እናተገበረ እዩ ኢሎም።
ከም ገሊፃ እቶም ዳይሬክተር እቲ ቤት ፅሕፈት 38 ሃገራት ብኣባልነት ዝሓዘን ማእኸሉ ሙኒክ ምስ ዝገበረን ቤት ፅሕፈት ዓለም ለኻዊ ፓተንት ብምትሕብባር እናሰርሐ ከም ዝርከብን ሰብ ሞያ ፈጠራ ንምትብባዕ ልቓሕ ክመቻቸወሎም ዘኽእል ሰምምዕነት ድማ ከም ዝተፈራረሙ እዩ ተሓቢሩ ዘሎ።
ኣብ በጀት ዓመት 2011 ዓ/ም ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ዝተመዝገቡ 3 ሽሕን 245 ተገልገልቲ እቶም 1 ሽሕን 980 ዝኾኑ ዜጋታት ወፃኢ ምዃኖም ዝተሓበረ እንትኾን ብብርኪ ዓለም ካብ ዝቐረቡ 3 ነጥቢ 1 ሚልየን ሕቶታት መሰል ፈጠራ እቶም 1 ነጥቢ 9 ሚልዮን ዝኾኑ ብቻይናውያን ዝቀረቡ ምዃኖም ፀብፃብ ኢዜኣ ኣመልኪቱ።


text:
Date: Thursday, 23 May 2019
"ኤርትራዉያን ነበርቲ ዓባይ ብርጣኒያ ደገፎም ንህዝብን መንግስትን ኤርትራን ሓይልታት ምክልካሉ ገሊጾምን ዩሃና ኢሎም"
ኤርትራዉታን ነበርቲ ዓባይ ብሪጣኒያ ሎሚ 23 ግንቦት 2019 ኢንባሲ ሃገረ ኤርትራ ኣብ ዝርከበሉ ጎደና ኣቦታት ሓያሎ ኣዴታት መንእስያት ባህላዊን ያታውን ኣልባሳት ብምልባስ ተረኪቦም ኣብቲ ፥ ን12 ስዓታት ዝውዓለ መደብ ፥ ንመንግስትን ህዝቢ ኤርትራን ፥ ሓይልታት ምክልካሉን ደገፎምን ሞጎሶምን ፥ ሓበኖምን ገሊጾም።
ኣብቲ ሎሚ 23 ግንቦት ኣብ ኣብ ከተማ ለንደን ፥ ኣብ ኣፍደገ ኢንባሲ ሃገረ ኤርትራ ፥ ኣብ ዓባይ ብሪጣኒያን ኣየርላንድን ፤ ካብ ስዓት 9፥00 ቅድሚ ቀትሪ - 6፥00 ምሸት ዝተካየደ መደብ።
ኤርትራዊያን ነበርቲ ዓባይ ብሪጣኒያ ናብ ህዝብን መንግስትን ሓይልታት ምክልካልን ፥ ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእክቲ ፥ ሳላ ጸኒዕኩም ዘጽናዕኩሙና ፥ ሃገር ኣዊሒስኩም ፥ ናብ ልንዓትን ህንጸትን ቡሩሕ መጻእን ሰላምን ቅሳነትን ኣብጺሕኩሙና ኢኩም እሞ - መብጽዓና ንቅያ ልምዓትን ህንጸትን ሃገር እንሕድሰሉን ኣጋጣሚ ብሙኳኑ ፥ ናይ ልምዓት ጉዕዞና ብጽንዓት ተደሪዑ ፥ ኣብ ልምዓትን ህንጸትን ተኣምራታዊ ቅያ ከም ንሰርሕን ፥ ኣብ ጎኒ ህዝብን መንግስትን ሓይልታት ምክልካልን ደው ብምባል ካባና ዝጥለብ ኩሉ ከነማልእ ከም ትማሊ ሎሚ ውን ድልዋት ከም ዘለናን - ኣብዛ ብሓበንን ዓወትን ፥ ሓራ መስመርና ኣብ ዝተደርዓሉ ንጽንብላ ዘሎና ፥ መበል 28 ዓመት ናጽነት ፥ ጽንዓት ብጽንዓት - ንልምዓት - መብጽዓና ንሕድስ ኢሎምን ፥ ብጽሑፍ ንኣምባሳደር ሃገረ ኢርትራ ኣብ ዓባይ ብሪጣኒያን ኣየርላንድን ንኩቡር ፥ ኣንባሳደር እስቲፋኖስ ሃብተማሪያም ብተወከልቶም ኣረኪቦም።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ኤርትራዊያን ነበርቲ ዓባይ ብሪጣኒያ ከተማታት -
* ለንደን
* ማንችስተር
* በርሚንግሃም
* ሸፊልድ
* ኖቲንግሃም
* ሊድስ
* ኮቨንተሪ
* ኒውካስል
ካብ 18 ግንቦት - 25 ግንቦት 2019 ንመበል 28 ዓመት ጽንብል ዝክሪ ናጽነት ፥ ጽንዓት ብጽንዓት - ንልምዓት ብውዕውዕ ሃገራዊ መንፈስ ጸንቢሎምን ይጽንብሉን ኣለው። ኤርትራዊያን ተሳተፍቲ ጽንብል ፥ ሳላ መርሕ ውድብ ህዝባዊ ግንባርን መንግስትን ኮሪዕና ፥መበል 28 ዓመት ናጽነት ድማ - ኣብ ፉሉይ ታሪካዊ ኣጋጣምን ሰላም ይጽንበል ብምሕላው ረዚን ሓላፍነት ዘሰክመና ብምኩኑ ንኩሉ ዓወታት ተረኪቡ ዘሎ ሰላም ኣብ ምዕቃቡ ኣብ ጎኒ ህዝብን መንግስትን ብሙኳን ኣበርቲዖም ከም ዝሰርሑ ገሊጾም።


text:
ቐዳማይ ክፋል! ኢቫን ቫሲሊየቪች ሞይሲየቭ (ብሕጽር ዝበለ ኣጸዋውዓ ወይ ሳጓ ድማ ቫንያ) ብ1952፣ ቮሎንቲሮቭካ ኣብ ዝተበሃለት ሓንቲ ቁሸት ናይ ግዝኣት ሞልዳቪያ (ኣብቲ እዋንቲ ኣካል ሕብረት ሶቭየት ዝነበረት) ካብ ኣመንቲ ስድራቤት ተወሊዱ። ኣብ ሕዳር 1970 ድማ ከም ኩሉ ዜጋ ሕብረት ሶቭየት፣ ናይ ክልተ ዓመት ሃገራዊ ኣገልግሎቱ ንምፍጻም ናብ ሰራዊት ሕብረት ሶቭየት ተጸንቢሩ። ካብታ ናብ ሰራዊት ዝተጸንበረላ ሰዓት ጀሚሩ ድማ ብሰንኪ እምነቱ ካብ ዝተፈላለዩ ኣዘዝቲ ሰራዊትን ናይ ፖለቲካ መምሃራንን ከቢድ ዝኾነ ስደት ከጋጥሞ ጀመረ።
ቫንያ እምነቱ ንክሓድግ ብዝተፈላለዩ መስገድላትን ብኸቢድ ጸበባን እኳ እንተሓለፈ ንሱ ግና ኣብ እምነቱ ጸንዐ። ኣብ መወዳእታ ድማ ሓምለ 16/1972 ገና ወዲ ዕስራ ዓመት መንእሰይ ከሎ፣ እምነቱ ብሓይሊ ንከኽሕድዎ ክቕጥቅጥዎ ከለዉ ብሰንኪ ዝወረዶ ከቢድ ማህሰይቲ፣ ክሳብ ሞት እሙን ብምዃን ናይ ህይወት መስዋእቲ ከፊሉ ካብዛ ዓለም ሓሊፉ። ድሕሪ ሞቱ፣ መንግስቲ ሕብረት ሶቭየት “ኣብ ባሕሪ ጥሒሉ ሞይቱ” ዝብል መግለጺ እኳ እንተሃበ፣ ሬሳኡ ብክኢላታት ኣብ ዝተመርመረሉ ግዜ ግና ኣብ ከባቢ ልቡ ሽዱሽተ ግዜ ብስሕለት ተወጊኡ፣ ርእሱ ኣብ ክልተ ቦታ ተፈጊኡ፣ ኣእጋሩን ሕቖኡን ብኸቢድ ተቐጥቂጡ፣ ኣብ ኣፍልቡ ድማ ብሓዊ ነዲዱ ተረኽበ። ስለዚ ድማ፣ ሞት ቫንያ ኮነ ኢልካ ብዝተገብረ ጎነጽ ዝስዓበ እምበር ኣብ ባሕሪ ብምጥሓሉ ዝሰዐበ ከም ዘይነበረ እቶም ሬስኡ ዝመርመሩ ክኢላታት ከይተረፉ ብግልጺ ሓበሩ። እዚ ዝስዕብ ምስክርነት እምበኣር፣ ቫንያ ቅድሚ ሙማቱ ቅድሚ ክልተ ወርሒ ኣቢሉ ኣብ ግንቦት 02-12/1972 ብዕረፍቲ ናብ ዓዱ መጺኡ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ኣብታ ኣብ ዓዱ እትርከብ ንእሽቶ ናይ ባፕቲስት ቤተክርስትያን ኣብ ማእከል ጉባኤ ዝሃቦ ናይ ምስክርነት ቃል ኮይኑ፣ ዤሉዋክ ብዝተበሃለ ሓደ ሓው ኣብ ቴፕ ተሰኒዱ ዝጸነሐ እዩ።
ኣብ ኣሃዱአይ ምስ በጻሕኩ፣ ዝጽልየሉ ቦታ ከናዲ ጀመርኩ። ክሳብ ሰዓት ዓሰርተ ቅ.ቀ. ነጻ ዝኾነት ሓንቲ ክፍሊ ከም ዘላ ድማ ኣስተውዓልኩ። ኣብ ግዜ ቀትሪ ሓደ መኮንን ኣብኣ ይሰርሕ እኳ እንተነበረ ንሱ ክሳዕ ዝመጽእ ግና፣ ኣብ ሰዓታት ንግሆ ነታ ክፍሊ ዝጥቀመላ ዋላ ሓደ ሰብ ኣይነበረን።ፊስካ ናይ ወተሃደራት ሰዓት ሽዱሽተ ናይ ንግሆ እያ ትንፋሕ። ስለዚ ኣነ ክዳውንተይ ተኸዲነ ክሳዕ ግዜ ቁርሲ ዝኣክል ንኽጽሊ ናብታ ክፍሊ ከድኩ። እቶም ወተሃደራት ኣካላቶም ድሕሪ ምውስዋስ፣ ኣብ ወተሃደራዊ ሰልፊ ተሳተፉ። ኣነ ግና ንኽልተ ሰዓታት ጸሌኹ። ኣብ ገለ እዋናት ክጽሊ ከለኹ ሰዓተይ ስለዘይርኢ ናብ ቁርሲ ደንጕየ ዝምጻእኩሉ ግዜ’ውን ኔሩ።ብኸምዚ ድማ ክልተ ኣዋርሕ ሓለፋ። ብድሕርዚ ግና ንጎይታይ ዘለኒ እሙንነት ዝፍትን ነገረ ኣጋጠመኒ። እግዚኣብሄር ከኣ እንታይ ክገብር ከም ዘለኒ ኣርኣየኒ። ኣብ ወጋሕታ፣ ሰዓት ሓሙሽተ ተንሲአ ክሳዕ ሰዓት ትሽዓተ ናይ ንግሆ ጸሌኹ። ሰዓት ትሽዓተ ምስ ኮነ፣ ናብቲ ወተሃደራዊ ሰልፊ ንኽጽነበር ብታህዋኽ ከድኩ። ኣብኡ ምስ በጻሕኩ ኩላቶም ደልዮም ስኢኖምኒስ ክጽበዩኒ ጸንሑኒ። ጸብጻብ ምኽንያት መደንጎይአይ ከኣ ነቲ ተረኛ መኮንን ከም ዝህብ ተገብረ። ንሱ፣ ኣነ ኣማኒ ከም ዝኾንኩ ድሮ ኣቐዲሙ ተሓቢሩ ነበረ። እቲ ሜጀር ናብቲ ወተሃደራዊ ሰልፊ ንኽጽንበር ኣዘዘኒ እሞ፣ ክቕጻዕ ምዃነይ ድማ ሓበረኒ። ክልቴና ከኣ ዘረባና ኣብቲ ሜዳ ቀጸልናዮ።
እቶም ወተሃደራት፣ ወተሃደራዊ ታዕሊም ይወስዱ እኳ እንተነበሩ ኣነ ግና ምስቲ መኮነን ብዛዕባ ካልእ ጉዳይ እዛረብ ነበርኩ። ንሱ እምነትይ ንኽሓድግ እዩ ደልዩኒ። ናብተን ባራካታትና (ገዛውቲ ናይ ወተሃደራት) ምስ ተመለስና ናብቲ ተረኛ መኮነን ወሰዱኒ እሞ ኣብኡ ብዙሓት መኮንናት ኮይኖም ተዛረቡኒ። ኣብ መወዳእታ ድማ መቕጻዕቲ ወሰኑለይ። መቕጻዕተይ ከኣ ምሉእ ለይቲ ክሰርሕ ነበረ። ስርሐይ፣ ብሓጎስ እናዘመርኩን እናጸሌኹን ተታሓሓዝክዎ። እቶም ወተሃደራት፣ ወተሃደራዊ ታዕሊም ክወስዱ ከለዉ ንዓይ ግና ምድሪ-ቤት ናይተን ባራካታት ከም ዝሓጽብ ገበሩኒ። እተን ባራካታት ሰፋሕቲ እየን። ብሳምናን ስኮፓን ጌረ ድማ ሓጸብክወን። ንዝኣዘዙኒ ኩሉ ብዘይተቓውሞ፣ ብሓጎስ ተቐበልክዎ። እቶም መኮንናት ድማ ነዚ ኣስተውዓሉሉ። ስለዚ፣ ልክዕ ክሓጽብ ምስ ጀመርኩ ሓደ ድሕሪ ሓደ ክጽውዑኒ ጀመሩ። ኣብ መወዳእታ ድማ ናብቲ ዝለዓለ ኣዛዚ፣ ማለት ኣዛዚ ክፍለ-ሰራዊት ተጸዊዐ ከድኩ። ኣብኡ ድማ ምክትል ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ረኸበኒ እሞ ንሰለስተ ሰዓታት ዝኽውን ተዘራረብና። ኣብቲ መጀመርታ ዓው ኢሉ ክጭድር እኳ እንተጀመረ ጸኒሑ ግና ኣቋረጾ።
ገለ ቁሩብ ቃላት ክዛረብዶ መፍቀድካለይ?” ክብል ሓተትክዎ። ንሱ ድማ ድሮ ሓሳበይ ቀይረ ዘለኹን ዝተቐበልክዎን መሲልዎ ኣፍቀደለይ። ኣነ ከኣ “ንኸንቱ ኢኻ እትጭድር ዘለኻ፣ ብምጭዳርካ ገለ እኳ ክተሰንብደኒ ኣይትኽእልን ኢኻ።” በልክዎ። ብድሕሪዚ ክልተ መንበር ብምምጻእ ኮፍ ንኽብል ዓደመኒ። ከምቲ ናይ መጀመርያ እናጨደረ ምዝራብ’ውን ገደፎ። ኣብ መወዳእታ ድማ ዋላ ሓንቲ ዝግበር ከም ዘየለ ስለ ዝኣመነ ገዲፉነ ከደ።ብድሕርዚ ናብ ካልእ ኣሃዱ ተቐየርኩ። ኣብኡ ድማ ሓደ ኮሎኔል ንምሉእ መዓልቲ ተዛረበኒ። ድሕሪ ዕስራ መዓልቲ ከኣ 500 ኪ/ሜ ናይ ትምህርቲ ምምራሕ መኪና ርሕቀት ስለዝሸፈና፣ ማለት ምምራሕ መኪና ስለዝመሃሩና ናብ ከተማ ከርች ሰደዱና።
ኣብኡ ድማ ክፍትኑኒ ጀመሩ። ኣብታ ናይ መጀመርታ ፈተና፣ ንሓሙሽተ መዓልታት ዋላ ሓንቲ ዝብላዕ ኣይሃቡንን። “ሓሚምካዶ ትፈልጥ?” ክብሉ ሓተቱኒ። ኣነ ከኣ “ኣይፋሉን፣ ውሽጢ ናይ ሆስፒታል እንታይ ከም ዝመስል እኳ ርእየዮ ኣይፈልጥን” ክብል መለስኩሎም። ኣብተን ሓሙሽተ መዓልታት ምናልባት ክሓምም እዩ ኢሎም ተጸብዮምኒ ኔሮም ይኾኑ፣ ኣነ ግና ኣይሓመምኩን። እታ ቀዳመይቲ መዓልቲ ብዘይ ገለ ጸገም ሓለፈት፣ እተን ዝተረፋ መዓልታት’ውን ከምኡ። ክብሪ ንኣምላኽ ይኹን!! ስለዝጸሌኹ ኣይሓመምኩን። ናይ ራጂ መርመራ ገብሩለይ፣ ሕማም ዝበሃል ከኣ ኣይተረኽበንን። ስለዚ ነጻ ገደፉኒ። እቶም መኮንናት ብዛዕባዚ ምስ ፈለጡ “መግቢ ይብላዕ ንግደፎ፣ እንተዘይኮይኑ ግና፣ ብጥሜት ምስ ዝመውት፣ ኣብ ዓይኒ ጥርጣረ ክንእቱ ኢና” በሉ። ኣብተን ሓሙሽተ መዓልታት፣ ኣብ ወተሃደራዊ ታዕሊም ይኹን፣ ኣብቲ ናይ ምረሻ ደርፊ (ክምርሹ ከለዉ ዝደርፍዎ ደርፊ) ኣይተሳተፍኩን።ብድሕርዚ ብኻልእ ኣገባብ ፈተኑኒ። ግዜ ሓጋይ፣ ማለት እቲ ቆራሪ ወቕቲ ድሮ ኣትዩ ነበረ። ኣብ ደገ በረድ ኮይኑ፣ እቲ ዛሕሊ ድማ -30 ዲግሪ ሰንትግረይድ ትሕቲ ዜሮ ነበረ። እቶም ወተሃደራት ኣብተን ባራካታት እዮም ዝድቅሱ ኔሮም። ንዓይ ግና ናብ ደገ ኣውጺኦም ናይ ግዜ ክረምቲ (ናይ ግዜ ሙቐት) ወተሃደራዊ ክዳውንተይ ማለት ሓንቲ ጃኬት፣ ስረ፣ ቡት ጫማን ቆቢዕን ጥራይ ተኸዲነ በቲ ቀዝሒ ንሓሙሽተ ሰዓታት ኣብ ደገ ንክኸውን ኣዘዙኒ። ኣብ ደገ ኣብቲ ጎደና ጥራይ ይጽናሕ እምበር እተን ሓሙሽተ ሰዓታት ብኸመይ የሕልፈን ንዕኦም ብዙሕ ዘገድስ ኣይነበረን። ኣነ ግና እቲ ግዜ ይሕጸር ይንዋሕ ብዘየገድስ እጽሊ ነበርኩ። ብድሕርዚ ጸዊዖም “ሕጂኸ ሓሲብካሉዶ?” ክብሉ ሓትቱኒ። ኣብ እምቢታይ ጸኒዐ ከም ዘለኹ ምስ ረኣዩ ድማ እቲ መቕጻዕቲ ቀጸልዎ። እቶም መኮንናት ወጺኦም ኣብቲ ጎደና ካብ ዓሰርተ ክሳብ ዕስራ ደቓይቕ ደው ክብሉ ከለው ካብቲ ቀዝሒ ዝተላዕለ የንፈጥፍጡ ነበሩ። ኣነ ግና እቲ ቁሪ ይስምዓኒ ኣይነበረን። ኣብ ከምዚ ዓይነት ቀዝሒ ዋላ ሓንቲ ከም ዘይኮንኩ ምስ ረኣዩ ድማ ገረሞም። ኣብ ገለ እዋናት፣ ንምሉእ ለይቲ ኣብቲ ደገ ወጺአ ይሓድር ኔረ ጥራይ ዘይኮነስ ንተኸታተልቲ ለይትታት’ውን ከምኡ ኢለ ይሓድር ነበርኩ። እዚ ፈተና ንኽልተ ሰሙን ቀጸለ።
ኣብ በረድ ድሕሪ ምፍታነይ፣ በታ ቀዳመይቲ ለይቲ፣ ምስቶም ወተሃደራት ኣብቲ ባራካ ንኽድቅስ ምስ ኣፍቀዱለይ፣ ሰዓት ዓሰርተ ናይ ምሸት ክዳውንተይ ኣወጻጺአ ደቀስኩ። ኣነ ድሮ ደቂሰ ነበርኩ እቶም ወትሃደራት’ውን ከምኡ። ሃንደበት፣ መልኣኽ ተረኣየኒ እሞ “ቫንያ፣ ተንስእ!” በለኒ። ሕልሚ ዝርኢ ዘለኹ መሰለኒ። ከመይ ኢለ ክዳውንተይ ከም ዝተኸደንኩ እኳ እንተዘይተረድኣኒ ካብ ድቃሰይ ተንሳእኩ። ብድሕርዚ ምስኡ ንላዕሊ ገጸይ በረርኩ። ብማዕጾ ወይ ብመስኮት ዘይኮነስ ናሕሲ ናይቲ ባራካ ኣብ ቅድሜና ተኸፍተልና እሞ ብኡ በሪርና ናብ ካልእ ፕላኔት ከድና። እቲ መልኣኽ “ኣብዛ ፕላኔት፣ ነገራት ከመይ ከም ዝኾኑ ዋላ ሓንቲ ኣፍልጦ ስለዘይብልካ ደድሕረይ ሰዓበኒ” በለኒ። ኣነ ድማ ሕራይ ብምባል ሰዓብክዎ። ብልዕሊ ሓደ ብሳዕሪ ዝተሸፈነ ሰፊሕ ቦታ ጌርና ናብ ሓደ ዛራ በጻሕና። እቲ መልኣኽ ነቲ ዛራ ተሳገሮ፣ ኣነ ግና ፈሪሀ ደው በልኩ። “እንታይ ኬንካ ትፈርህ?" ክብል ሓተተኒ። ኣነ ድማ “ኣትማን” ክብል መለስክሉ። “ኣይትፍራህ፣ ምሳይ ኢኻ ዘለኻ። ኣብዚ ከምቲ ናይ ምድሪ ኣይኮነን። ኣብዚ ኣትማን ዝበሃሉ የለዉን” በለኒ። ደድሕሪኡ ድማ ተሳገርኩ። ኣብኡ ንሃዋርያ ዮሃንስ ኣርኣየኒ። ንሱ ናባይ በሪሩ ድሕሪ ምምጻእ፣ በቲ መልኣኽ ጌሩ ህይወት ኣብዛ ፕላኔት ከመይ ከም ዝኾነ ነገረኒ። ኣብዛ ፕላኔት፣ ዋላ’ኳ ጸሓይ እንተዘይርኤኹ፣ ካብቲ ምድሪ ብግዜ መዓልቲ እትበርሆ ንላዕሊ ግና በሪሃ ነበረት። ድሕሪ ዮሃንስ፣ እቲ መልኣኽ ንነብዩ ዳዊት ኣርኣየኒ። ብድሕሪ ዳዊት ንሙሴ፣ ድሕሪ ሙሴ ድማ ንነብዩ ዳንኤል። ኣነ ምስኦም ኣይተዘራረብኩን። እቲ መልኣኽ ምስኦም ይዛረብ እሞ እቲ ዝብልዎ ድማ ንዓይ ይነግረኒ ነበረ።
ንነዊሕ ምስ ተጓዓዝና፣ እቲ መልኣኽ “ነዊሕ መንገዲ ስለዝተጓዓዝና ደኺምካ ኣለኻ” ብምባል ኣብ ትሕቲ ሓንቲ ዓባይ ገረብ ኮፍ ኢልና የዕረፍና። “እታ ሰመያዊት ከተማ፣ እታ ሓዳስ የሩሳሌም፣ ከርእየካ ምፈተኹ ኔረ። እንተኾነ ግና ብርግጽ ከምታ ዘላታ እንተርኢኻያ ብህይወት ክትነብር ኣይትኽእልን ኢኻ። ኣብ ምድሪ ገና ብዙሕ ዕዮ ተሪፉካ ኣሎ። ስለዚ ናብ ካልእ ፕላኔት ክንበርር ኢና እሞ ኣብኡ ከኣ ብርሃን ናይዛ ከተማ ጥራይ ከርእየካ እየ። እዚ ከኣ ብህይወት ከለኻ ሓዳስ የሩሳሌም ከም ዘላ ምእንቲ ክትፈልጥ እዩ” በለኒ። ናብታ ካልእ ፕላኔት ከኣ በረርና። በረኽቲ ኣኽራናት ርኤኹ። ኣብ መንጎ እቲ ኣኽራናት ድማ ዓሚቕ ስንጭሮ ነበረ። እቲ መልኣኽ ናብዚ ስንጭሮ ኣወረደኒ እሞ “ናብ ላዕሊ ገጽካ ጠምት እሞ እቲ ብርሃን ክትርኦዮ ኢኻ” በለኒ። ምስ ጠመትኩ ከኣ፣ ካብ ናይ ጸሓይ ብርሃን ይኹን ካብ ናይ ኤለትሪክ መልሓሚ (ሳልዳትርሺ) ዝወጽእ ብርሃን ኣዝዩ ዝደምቕ ብርሃን ርኤኹ። ብርግጽ ኣዒንተይ ክዓውራ እየን ኢለ እኳ እንተሓሰብኩ እቲ መልኣኽ ግና “ረአ ኣጆኻ፣ ዋላ ሕንቲ ኣይክትከውንን ኢኻ” ስለዝበለኒ ርኤኹ። ብድሕርዚ እቲ መልኣኽ “ናብ መድሪ እትምለሰሉ ግዜ ኣኺሉ” በለኒ እሞ በሪርና ተመለስና። ናሕሲ ናይቲ ባራካ ተመቒሉ ኣብቲ ምድሪቤት ክንዓልብ ከለና ይዝከረኒ። እቲ መልኣኻ ብሓደ ሸነኽ ናይቲ ዓራት ደው በለ፣ ኣነ ድማ በቲ ሓደ ሸነኽ ናይቲ ዓራት። ኣብዚኣ ቅጽበት፣ “ውጻእ ተሰራዕ” ዝብል ድምጺ ናይቲ ተረኛ መኮነን ተሰምዐ። እቲ መብራህትታት’ውን በርሀ፣ ኣብዚኣ ቅጽበት ድማ እቲ መልኣኽ ተሰወረኒ። ናብ ዓራተይ ጠመትኩ፣ ተነጺፉ ነበረ። ናብ ገዛእ ርእሰይ ድማ ረኤኹ፣ ክዳውንተይ ተኸዲነ ነበርኩ። እቲ መልኣኽ ዘርኣየኒ ኩሉ ድማ ኣጸቢቐ እዝክሮ ነበርኩ።
እቲ ካብ ኦሎኔሽታ እትበሃል ዓዲ፣ ኣብ ግዝኣት ሱቮሮቭስክይ ናይ ሞልዳቪያ ዝመጸ ጎረቤተይ ተንሲኡ “ለይቲ ኣበይ ኔርካ?” ክብል ሓተተኒ። ኣነ ድማ “ንስኻ ክትድቕስ ከለኻ፣ ኣነውን ክዳውንተይ ኣውጺአ ከም ዝደቀስኩዶ ኣይትዝክሮን ኢኻ” ክብል መለስክሉ። “ብርግጽ ምሳይ ኣብ ሓንቲ ሰዓት ከም ዝደቀስካ እፈልጥ እየ። እንተኾነ ግና ድሕሪ ሰዓት ሰልስተ ናይ ወጋሕታ ናብ ገለ ተሰዊርካ። መሊቕካ ናብ ከተማ ኬድካ ኔርካ ዲኻ?” በለኒ። ኣነ ድማ “እስከ ንዓናይ ነቲ ተረኛ መኮንን ንሕተቶ” በልክዎ። እቲ ተረኛ መኮንን ከኣ “ለይቲ ዝወጸ ዋላ ሓደ ሰብ ኣይነበረን። ኣነ ኣብቲ ማዕጾ እየ ደው ኢለ ኔረ” ክብል መለሰልና። ብድሕርዚ፣ ነቲ ጎረቤተይ ብዛዕባቲ ምስቲ መልኣኽ ዝገበርናዮ በረራ እንተነገርክዎ’ኳ ንሱ ግና ኣይኣመነንን። ንኽልተ መዓልታት ዝኸውን ኣብ ፍሉይ ስምዒት ስለዝነበርኩ፣ ብርግጽ ኣብ ምድሪ ድየ ዝነብር ኔረ ዋላስ ኣይነበርኩን፣ ኣይርድኣንን ነበረ። ምስ መኪናይ ብግቡእ እሰርሕ ነበርኩ። ብዛዕባቲ ኣብ ከባቢአይ ዝፍጸም ኩሉ ነገራትውን ንቑሕ ነበርኩ። እንተኾነ ግና ኣብ ምድሪ ምህላወይ ኣይኣምንን ነበርኩ። ምስ መልኣኽ ናብ መንግስተ ሰማያት ብዛዕባ ናይ ምብጽሐይ ወረ ከኣ ኣብ ምሉእ ኣሃዱ ተዘርግሐ። እቶም ወተሃደራውያን መኮንናት ከኣ ቀልጢፎም ክተሓሓዙኒ ጀመሩ። ኣብ መዓልቲ ካብ ዓሰርተ ሓሙሽተ ክሳብ ዕስራ ግዜ ዝኸውን ናብ ዝተፈላለየ ኣብያተ ጽሕፈታት ጸውዑኒ። ኣነ ግና ብርግጽ ኣምላኽ ምሳይ ስለዝነበረ ዓወት ይስመዓኒ ነበረ።
ጉዳየይ ኣብ ወተሃደራዊ ኣሃዱ ከተማ ከርች ምስ ተጻፈፈ፣ ኣብ ጥሪ 1971፣ ኣብ ውሽጢ ባቡር ኣብ ሓንቲ ፍልይቲ ናይ እሱራት ክፍሊ (ባጎኒ) ጽዒኖም ናብ ስቨርድሎቭስክ ሰደዱኒ። ኣብኡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ፣ ኣብ ፍልይቲ ካሜራ ቁ.1 ኣእተውኒ። ካብኡ ድማ ብፍሉይ ንኸሳቕዩኒ ናብ ሓሙሽተ ፍሉያት ክፍልታት ኣሰጋገሩኒ።
እታ ቀዳመይቲ ክፍሊ፣ ንእዲ መሳሊ መደቀሲ ኔርዋ።
እታ ካልኣይቲ ክፍሊ፣ ጸባብ ኮይና፣ ኣብኣ ደው ክብልን ኣብ ኮፍ መበሊ ድማ ኮፍ ክብልን እኽእል ንበርኩ።
እታ ሳልሰይቲ ክፍሊ፣ ብላዕሊ (ብናሕሲ) ብዘይምቁራጽ ዝሑል ማይ ተንጥብ ኮይና፣ ኣብኣ’ውን ደው ክብል እኽእል ነበርኩ።
እታ ራብዓይቲ ክፍሊ፣ ኣዝያ ቆራሪት ናይ መዝሓሊት ክፍሊ ኮይና፣ እቲ መዝሓሊ ዝኾነ መንደቓ ድማ ክሳብ መወዳእታ ዓቐኑ ዝሒሉ ነበረ።
እታ ሓምሸይቲ ክፍሊ፣ ንኣካላት ብጸቕጢ (Pressure) ዘሳቕዩላ መሳቐዪት ክፍሊ ኮይና፣ ንዓይ ኣብኡ ኣእትዮም ንኣካላተይ ብኣየር ብምውጣር ከም ዝጭበጥ ገበርዎ። በብቕሩብ ጸቕጢ ናይቲ ኣየር ብምብርታዕ ጸጸኒሖም “ጽቡቕ፣ ሕጂ እንተሓሰብካሉ ይሕሸካ። እንተዘይኮይኑ ግና ኣብዚ ንሸውዓተ ዓመታት ክትጸንሕ ኢኻ” ይብሉኒ ነበሩ። ኣነ ድማ “ፍቓድ ኣምላኽ እንተኾይኑ፣ ኣብዚ ንሸውዓተ ዓመታት ክጸንሕ እየ። እንተዘይኮይኑ ግና እዚ ስቓይ ጽባሕ ደው ክብል እዩ” በልክዎም። እዚ ኩነታት ብኸምዚ ንዓሰርተ ክልተ መዓልታት ቀጸለ። ብድሕሪኡ ናብ ከርች መለሱኒ።
ትርጉም ብገብረዝግኣቢሄር ብርሃነ
ስለ እምነቱ ብሰማእትነት ዝሓለፈ ወተሃደር ሩስያ
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
መበል 12 ፈስቲቫል ስፖርት ኤርትራ ካይዘርስላውተርን-ጀርመን ብዉዕዉዕ መንፈስ ተኻይዱ
መበል 12 ፈስቲቫል ስፖርት ኤርትራ ካይዘርስላውተርን-ጀርመን ብዉዕዉዕ መንፈስ ተኻይዱ | 08.09.2018
ፈስቲቫል ስፖርት ኤርትራ ካይዘርስላውተርን–ጀርመን፡ ብዕለት 08 መስከረም 2018 ‘‘ ስፖርት ኤርትራ ይዓምብብ ‘‘ ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ፡ ህጻናት፡ መንእሰያት፡ ዓበይትን ወለድን ኣብ ዝተረኸብሉ፡ ኣብ ከተማ ካይዘርስላውተርን (ጀርመን) ብዉዕዉዕ ስፖርታውን ሃገራውን መንፈስ ተኻይዱ።
ኣብዚ ብምኽንያት ባሕቲ መስከረም ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዓመት ሓደ ግዜ ዝካየድ ስፖርታዊ ውድድር፡ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኤውሮጳ ዝመጻ ጋንታታት ተሳቲፈን ነይረን። ብተወሳኺ ብርክት ዝበሉ መንእሰያት ዝተሳተፍዎን ናይ ምውርራስ መንፈስ ዝነበሮን እዩ ነይሩ።
ኣብዚ ብልዑል ስፖርታዊ መንፈስ ዝተኻየደ ውድድራት፡ ናይ ዓበይትን መንእሰያትን ጋንታታት ተሳቲፈንኦ።
ከምቲ ልሙድ ድማ ካብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ዝመጹ ገዳይም ስፖርታውያን ኣብቲ ቦታ ተረኺቦም ውዒሎም።
ኣብቲ ዝተኻየደ ውድድር ኲዕሶ እግሪ ድማ . . .
ዕውታት ኮይነን ብምውጻእ ካብ ኣሳናዳኢት ኮሚቴን ገዳይም ስፖርታዉያንን ሽልማት ተዓዲለን።
ከምኡ `ውን ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ኣብዚ ስፖርታዊ ፈስቲቫል ዕዙዝ ኣበርክቶ ንዝገበሩ ምስክር ወርቀት ተዓድሎም። ብፍላይ ድማ ንሃማደኤ ከተማ ካይዘርስላውተርንን ጋንታ ሓድነት ኤርትራ ፍራንክፈርትን ብዝገበርዎ ልዑል ኣበርክቶ ካብ ኮሚቴ ስፖርት ፍሉይ ምስጋና ቀሪብሎም።
ቀጺሉ፡ ተሳተፍቲ ኣብቲ ንዝኽሪ ባሕቲ መስከረም ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝተዳለወ ጽምብል ተረኺቦም፡ ቃል ኣሰናዳኢት ኮሚቴ ድሕሪ ምስማዕ፡ ኣብ ኤርትራ ሃገራዊ ኣገልግሎት ፈጺሙ ዝተመልሰ መንእሰይ ቴድሮስ ጎይትኦም ኣብ ዝሃቦ ሓጺር መግለጺ፡ ኣበርክቶ መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ምውሓስ ሃገር ዓቢ ቦታ ዝሕዝ ዝና ምዃኑን ኣብ መስርሕ ምህናጽ ሃገር ድማ ንሕድሪ ሰማእታት ተኸቲሉ ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ አእጃሙ ከበርክት ከምዘለዎን ኣስሚሩሉ። ስፖርታዊ ንጥፈታት ኤርትራ ክዕምብብ ተራኦም ዘበርክቱ ንዘለዉ ድሕሪ ምምስጋን፡ ቀጻልነቱ ውሑስ መታን ክኸዉን፡ ብዝለዓለ ደረጃ ተወዲቡ ንወለዶታት ክቕጽል ከምዘለዎ ተማሕጺኑ።
ቀጺሉ ወጋሕ ትበል ለይቲ ባህላዊ ጸወታ ተኻይዱ፡ ብክብ ዝበለ ድምቀትን ውዕዉዕ ሃገራዊ መንፈስን ድማ ተዛዚሙ።
ፌስቲቫል ስፖርት ኤርትራውያን ካይዘርስላውተርን ጀርመን ን12 ዓመታት ብቀጻሊ ክካየድ ዝጸንሐ ንዓበይትን መንእሰያትን ዘራኽብ ስፖርታዊ ንጥፈታት እዩ ። ዕላማኡ ድማ ንገዳይም ስፖርታውያን ጠርኒፍካ ተሞክሮታትን ታሪኽን ስፖርት ኤርትራ ናብ ሓድሽ ወለዶ ብምስግጋር፡ ኣብዚ ዘለናዮ ክፍለ-ዘመን ተወዳደርቲ ክኾኑ ዝኽእሉ ስፖርታውያን መልሚልካ፡ ሓያል ኤርትራዊ ስፖርታዊ ኮም ምምስራት እዩ።
ፌስቲቫል ስፖርት ኤርትራውያን ካይዘርስላውተርን ጀርመን፡ ብኮሚቴ ስፖርት ተወዲቡ፡ ብምትሕብባር ኣብ ከተማ ካይዘርስላውተርን ዝርከቡ ኤርትራውያን ዜጋታትን ጋንታ ሓድነት ፍራንክፈርትን እዩ ዝካየድ።
ኮሚቴ ፈስቲቫል ስፖርት ካይዘርስላውተርን-ጀርመን
08/09-2018


text:
ልዕሊ 100 ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ሎሚ ረቡዕ ካብ ሞሮኮ ሓጹር ስጳኛ ሰጊሮም ምእታዎም ወሃቢ ቃል ፖሊስ’ታ ሃገር ሓቢሮም።
ካብቲ ቦታ ዝተረኽበ ምስልታት እቶም ስደተኛታት ናብ ግዝያዊ መዕቆቢ ስደተኛታት ኣብ ዝኣተውሉ ናይ ሓጎስ ጭርሖታት የስምዑ ከምዝነበሩን መብዛሕትኦም ነቲ ሓጹር ክሰግሩ ከለው መሓውራቶም ዝቆሰለን ዝደመየን ምዃኑ ተገሊጹ’ሎ።
ኣብዚ ዓመት’ዚ ጥራይ ልዕሊ 3,800 ስደተኛታት ንዶብ ሞሮኮን ብምስጋር ናብ ስጳኛ ምእታዎም ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ዝገለጸ ኽከውን ከሎ እዚ ቁጽሪ ሓደ ሲሶ ናይቶም ናብታ ሃገር ዝ ኣተወ ስደተኛታት ምዃኖም ብሓፈሻ ካብ ወርሒ ጥሪ ክሳብ ሓምለ እዚ ዓመት’ዚ ኣስታት 27,600 ስደተኛታት ብባሕሪን መሬትን ናብ ስጳኛ ምእታዎም እቲ ትካል ወሲኹ የረድእ።
ካብቶም ትማሊ ናብ ስጳኛ ዝኣተው ልዕሊ 100 ስደተኛታት 5 ከቢድ መቁሰልቲ ዘጋጠሞም ክኾኑ ከለው 7 አባላት ፖሊስ ድማ ካብቶም ስደተኛታት ብዝተደርበየ ነገራት ከምዝቖሰሉ ፖሊስ’ታ ሃገር ገሊጹ።


text:
ኣብ ሰንዳፋ ልዕሊ 160 ሰባት ብሓይልታት ፀጥታ ተታሒዞም ናብ ሆለታ ከምዝተወስዱን ሓደ ወዲ 15 ዓመት ከምዝተቐትለን ነበርቲ ገሊፆም ኣለው።ነቲ መንእሰይ ቀቲሉ ዝተባህለ በዓል ስልጣን ግን ኣይቀተልኩን ኢሎም ኣለው።
ኣብ ወለጋ ጊምቢ ሓይልታት ፀጥታ መንግስቲ ህዝቢ ንከይንቀሳቐስ ኣጊዶም ኣለው ተባሂሉ።
ብዛዕባ ናይ ሎሚ መዓልቲ ውዕሎ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ከባቢታት ኦሮሚያን ዝተሓተቱ ምኽትል ኣቦ መንበር ናይ ኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ ኣቶ ሙላቱ ገመቹ ብወገኖም ከምዚ ኢሎም።
“ኣብዚ ሰዓት ኣብ ማእኸል ኣዲስ ኣበባ ዝፍተፈፀመ ነገር የለን።ትማሊ እውን ሰላም እዩ ነይሩ።ካብ ኣዲስ ኣበባ ከባቢ ቡራዩ ግን ኣሸዋ ሜዳ ኣብ ዝብሃል ከባቢ ሓደ ሰብ ከምዝተቐትለ ሪፖርት በፂሑና’ሎ።ህዝቢ ኸኣ ተቓውምኡ ቀፂሉ’ሎ።አባይቲ ንግዲ ምዕጻዎምን ዕግርግር ከምዘሎን እዩ።”
እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ ኣብ ፍሉይ ዞባ ክልል ኦሮምያ ከተማ ሰንዳፋ ልዕሊ 160 ሰባት ናብ ሆለታ ከምዝተወስዱን ከምኡ እውን ፊጣ ጉቴ ሙለታ ዝተባህለ ወዲ 15 ዓመት ብሓላፊ ፀጥታ ከምዝተቐትለ ነበርቲ እቲ ከባቢ ሓቢሮም።
ሓላፊ ፀጥታ ግን ነቲ መንእሰይ ኣይቀተልኩን ኢሎም።ኣብ ዞባ ወለጋ ከተማ ግንቢ ሓይልታት መንግስቲ እቲ ህዝቢ ከይንቀሳቐስ ምኽልካሎምን መንእሰያት ድማ እቲ ሓይሊ ካብታ ከተማ ለቒቑ ክወፅእ ከምዝሓተቱዎን ነበርቲ ተዛሪቦም ኣለው።
ኣዛዚ ፖሊስ እታ ከተማ ኮማንደር ሲሞኔ ግን ኣብታ ከተማ ናይ ንግዲ ትካላት ዝዓፅውን ኣገልግሎት መጓዓዝያ ምሃብ ዘቋረፁ ሓይልታት ፀረ ሰላም ኣለው ኢሎም።
ብዝተኣሳሰረ ዜና ኣብ ቢሸፍቱ ኣብ በዓል ኢረቻ ብሓይልታት መንግስቲ ተፈፂሙ ንዝበሉዎ ቕትለት ብምኹናን ናይ ዓፋር ህዝባዊ ፓርቲን ግንባር ሓርነት ኦጋዴንን መግለፂ ኣውፂኦም።
ምስዚ ብዝተአሳሰር ኣብ ኢትዮጵያ ተልእኾ ሕብረት ኣውሮፓ ኣብ ኢረቻ ዓመታዊ በዓል ኣብ ህይወት ሰብ ዝበፅሐ ሞት ከምዘሕዘኖ ብምግላፅ ንስድራ ግዳያት ፅንዓት ተመኒዩ።
ኣብ ኢትዮጵያ ዕረቀ ሰላም ንኽካይድን ብተወሳኺ ድማ ንናይ ህዝቢ ሕቶታት ከይዲ ምሃብ መፍትሒ ክጅመር ከምዘለዎ ፀዊዑ’ሎ።
ኣብዚ ኣፀጋሚ እዋን ንኢትዮጵያን ጠቕላላ ህዝባን ንምሕጋዝ ድልዊ ምዃኑን ሕብረት ኣውሮፓ ገሊፁ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኽኣል።


text:
Berg
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 16 12 2019
ባርይ ኣብ ወረዳ የምትላንድ ትርከብ። ስቬንስታቪክ ርእሲ ከተማ ናይቲ ከባቢ ኮይና ኣስታት 1000 ተቐማጦ ኣለዉዋ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ7,150
ስፍሓት መሬት6,145 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Östersund 65 ኪሜ
- Sundsvall 195 ኪሜ
- Stockholm 490 ኪሜ
ኣብ ስቨንስታቪክን ካልኦት ንእስ ዝበላ ከባቢታት ኩሉ ንርሁው ህይወት ዘገልግል ነገራት ኣሎ። ንኣብነት: ኣብያተትምህርቲ: ድኳናት: መዋእለ ህጻናት ማእከላት ጥዕና ወዘተ. ናይቲ ወረዳ ሆስፒታልን ዕዳጋን ኣብ ኦስተርሹንድ ይርከብ። ናይ ደገ ህይወት ንጥፈታትት ንዝደልዩ ብዙሕ ተኽእሎ ኣሎ። ናይ ባርይ ኮምዩን ማሕበራውን ባህላውን ዋኒናውን ህይወት ይርከቦ።
መንበሪ-ገዛ
ኣብቲ ኮምዩን ክልተ መደቀስን ካብኡ ዚበዝሕ ናይ ስድራቢት ናይ ኪራይ ኣፓርትመንት ኣሎ። እቲ ናይቲ ኮምዩን ናይ መንበሪ ኣባይቲ ቤትጽሕፈት ባርይስ ሂረስሁስ ይብሃል፣ ከምኡ ውን ናይ ብሕቲ ትካል ኣባይቲ ኑርድሩስ ፋስቲግሀተር ዝውንኖም መንበሪ ኣባይቲ እውን ይርከቡ።
-
ናይ ሓበሬታ ካርታ
ኣብቲ ካርታ እንታይ ኪረኣይ ከም እትደሊ ምረጽ
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ብብዝሒ ዚዝረብ ቋንቋ: ዓረብ: ሶማሊ: ትግርኛ: ፋርስ: ታይላድን ሩስያን እዩ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
"ሃድን ኣብ ዓበይቲ ጫካታት፣ ሰብ ኣብ ዘይነብሮ ከባቢታት ጎቦታትን። መራኽብ፣ እግሪ ጉዕዞ ጫካ፣ ኣብ ጎላጉልን ጎቦታትን፣ ንጥፈታት በረድ፣ ፈረስን እንስሳን ባህልታት ምምሕዳር ባርይ እዮም። ኣብ ሓጋይ ይኹን ክረምቲ ካብ ጫካ ናብ ርሑቕ ሰብ ዘይነብሮም ከባቢታት ዝወስድ መንገዲ። ኣብ ተፈጥሮ ዝርከቡ ወሓዝቲ፣ ቀላያትን እኩባት ማያትን ቀጥታ ካብቲ ምንጪ ዝስተዩ ማያት እዮም።
"
ንምምሕዳር ባርይ ማሕበራዊ ሂወት ኣገዳሲ እዩ ስለዚ ከኣ ኣብዘን ነጻ/ኣታዊ ዘይብለን ማሕበራት ምትብባዕ ኣገዳሲ ዝኸውን። ማሕበራዊ ሂወትን ኣብ ደገ ዝግበር ንጥፈታትን ኣብ ስሩዕ ጥዕና ሕብረተሰብ ኣዎንታዊ ጽልዋ ኣለዎ። ኣብ ባርይ ዝርከባ መብዛሕትአን ኣብ ደገ ዝግበሩ ንጥፈታት ስዋሰኣ እየን። ምምሕዳር ባርይ ሃብታም ተፈጥሮ ዓሳ ዝርከብዎ ማያት፣ ንኣሽቱ እኩባት ማያትን ወሓዝቲ ማያትን ይርከብዎ።
ባህላውን ማሕበራውን ሂወት ሓደ ኣገዳሲ ጉዳይ ሕብረተሰብና እዩ ኣብ ኩሉ ከባቢና ከኣ ይንጸባረቕ። ኩሉ ክነጥፈለን ዝኽእል 300 ምዝጉባት ማሕበራት ከኣ ኣለዋ።
ኣብዚ ኮሙን ምስ ቤተ ክርስትያን ሽወደን ዝተኣሳሰራ ብዙሓት ዝተፈላለያ ሰበኻታት ኣለዋ።
ኣብያተ ክርስትያን ኣብ ብዙሕ ዝተፈላለየ ከባቢታት ናይዚ ኮሙን ኣሎ። ኣብ ስቨንስታቪክ ናይ ሽወደን ሚስዮናዊ ቤተ ክርስትያን ዝኾነት ሓንቲ ቤተ ክርስትያን ኣላ። እቲ ዝቐረበ መስጊድ ኣብ ኦስተርሱንድ እዩ ዝርከብ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ማእከል ከተማ: ኢካ: ቤትንባብ: ቤትጽሕፈት ዕዮ: ማሕበራዊ ቤትጽሕፈት: ናይ እተዘውተረ ክዳውንቲ ድኳን ኣሎ። ኣብ ነኣሽቱ ከተማታት ድማ ናይ መግቢ ድኳናትን ኣብያተንባብን ይርከብ።
ፊልም ብዛዕባ ኣደናቂ ናይ በርይ ኮምዩን ተመልከት
ፊልም ብዛዕባ ትርኢት ካብ ናይ በርይ ኮምዩን ተመልከት
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብቲ ኮምዩን ብዙሕ ናይ ህጻናት ቤትትምህርቲ ኣሎ። ንኣብነት፤ ኣብ ስቨንስታቪክ: ሃኮስ: ሚርቪከን: ኦሳርና: ረታንን ስቱርሸ/ዩንግዳለን። ኣብ ስቨንስታቪክ ናይ ፍየልዪምናስየት ወይ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ኣሎ: ኣብኡ ድማ እተፈላለየ ትምህርቲ ኪምረጽ ይከኣል።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣብ ስቨንስታቪክ፡ ህኮስ፡ሚርቪከን፡ ኦሳርና፡ ሮታንን ስቱርሾ/ዩንግዳለን ይርከብ። ኣብ ስቨንስታቪክ እተፈላለየ ኣካይዳ ዘለዎ ፍየልዪምናስየት እውን ኣሎ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ስቨንስታቪክ: ኤስኤፍኢ: ምልላይ ምስ ሕብረተሰብ: ትምህርቲ ንዓበይቲ: ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ: ኮምቩክስ ይርከብ። ብዛዕባ ናይ ዓበይቲ ቤትትምህርቲ ኣብ ናይቲ ኮምዩን መርበብ ኢንተርነት ተወከስ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብቲ ኮምዩን ክልተ እንዳ ስኒ ኣሎ: ሓደ ኣብ ስቨንታቪክ ሓደ ድማ ኣብ ሚርቪከን። ኣብዚ ቦታዚውን ሓኪምን ነርስን BVC, MVC ናይ ምውስዋስ ኣካላት ዘለዎ ማእከል ጥዕና ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ኣድላዪ ኮይኑ ምስ ዚርከብ እቲ ኮምዩን ብተለፎንን ብኣካልን ዚትርጉም ተርጓማይ ይጥቀም እዩ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ትራፊክ ወረዳ ንመብዛሕትኡ ቦታታት ናይቲ ኮምዩን የገልግል። ካብ ረታን ኦርሳና: ስቨንስታቪክን ሃኮስን ናይቲ ከባቢ ባቡር ምጕዓዝ ይከኣል። ብናይ ከባቢ ባቡር መዓልታዊ ብሞራ ጌርካ ናብ ስቶክሆልም ምኻድ ይከኣል።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
"ኣብ ምምሕዳር ባርይ ዝርከቡ መብዛሕትኦም ስራሓት ብርክት ዝበሉ ዓውደ ስራሓት ዝርከብዎም ኣብ ንእስ ዝበሉ ናይ ብሕቲ ትካላት እዮም። ካልኦት ዕብይ ዝበሉ ትካላት ቱሪዝም፣ ዕንጨይቲ፣ ፋብሪካን ንግድን እውን ኣለዉ። ቁጽሪ ኣብ ሕርሻን ዕንጨይትን/ኣግራብን ዝነጥፉ ምስ ዝተረፈ ሃገረ ሽወደን ክወዳደር ከሎ ልዑል እዩ። ቁጽሪ በጻሕቲ ምምሕዳር እናወሰኸ ስለዝመጸ ቁጽሪ ምስ ቱሪዝም ዝተሓሓዝ ናይ ስራሕ ዕድላት እውን ይውስኽ እዩ። 25 ሚእታዊት ዕድላት ስራሕ ናይ ምምሕዳር እዩ መብዛሕቶም ሰራሕተኛታት ድማ ኣብ ሕክምና፣ ክንክን፣ ኣብያተ ትምህርትን ክንክን ህጻናትን ይነጥፉ። ኣብ ቱሪዝም ቀጻሊ ምቹእ ምዕባለት ኣሎ ቁጽሪ በጻሕቲ ምምሕዳርና ውን ዓቢ እዩ።
"


text:
1 ሳሙኤል ድማ ንሳኦል፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቡ እስራኤል ንጉስ ክትከውን፡ ክቐብኣካ እግዚኣብሄር ንኣይ ለአኸኒ። ሕጂ ኸኣ ነቲ ደሃይ ቃል እግዚኣብሄር ስማዕ።
2 እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት ከምዚ ይብል አሎ፡ ንእስራኤል፡ ካብ ግብጺ ኺድይብ ከሎ፡ እቲ ኣማሌቅ ኣብ መገዲ ጸኒሑ ዝገበሮ ዘኪረዮ አሎኹ።
3 ሕጂ ኺድ እሞ ንኣማሌቅ ተዋግኣዮ፡ ዘለዎ ዘበለ ዅሉ ድማ ፈጺምካ ኣጥፍኣዮ፡ ኣይትንሓፎ፡ ግናኸ ካብ ሰብኣይ ክሳዕ ሰበይቲ፡ ካብ ቈልዓ ኽሳዕ ሕጻን፡ ካብ ብዕራይ ክሳዕ በጊዕ፡ ካብ ገመል ክሳዕ ኣድጊ ቕተል።
4 ሽዑ ሳኦል ነቶም ህዝቢ ኣኽቲቱ ኣብ ጥላኢም ቈጸሮም፡ ክልተ ሚእቲ ሽሕ ኣጋር፡ ሰብ ይሁዳ ኸኣ ዓሰርተ ሽሕ ኰኑ።
5 ሳኦል ድማ ናብ ከተማ ኣማሌቅ መጸ፡ ኣብ ለሰ ኸኣ ድብቕ ገበረ።
6 ሳኦል ድማ ንቄናውያን፡ ንስኻ ንዅሎም ደቂ እስራኤል ካብ ግብጺ ኺድይቡ ኸለዉ፡ ምሕረት ጌርካሎም ኢኻ እሞ፡ ምሳታቶም ከየጥፍኣኩምሲ ኺዱ፡ ካብ ማእከል ኣማሌቃውያን ተፈሊኹም ውረዱ፡ በሎም። ቄናውያን ከኣ ካብ ማእከል ኣማሌቃውያን ኣግለሱ።
7 ሳኦል ድማ ንኣማሌቃውያን ካብ ሓዊላ ኽሳዕ እታ ኣብ መንጽር ግብጺ ዘላ ሹር ሰዐሮም።
8 ንኣጋግ ንጉስ ኣማሌቃውያን ከኣ ብህይወቱ ሓዞ፡ ንብዘሎ እቲ ህዝቢውን ብስሕለት ሴፍ ፈጺሙ ኣጥፍኦ።
9 ሳኦልን እቲ ህዝብን ግና ንኣጋግን ነተን ዝበለጻ ኣባጊዕን ኣሓን ክልተ ወለድ ዘበላ እንስሳን ገነሽልን ጽቡቕ ዘበለ ዅሉን ኬጥፍእዎ ኣይፈተዉን እሞ፡ ነሐፍዎ፡ እቲ ንዑቕን ዘይጠቅምን እንስሳ ግና ፈጺሞም ኣጥፍእዎ።
10-11 ሽዑ፡ ሳኦል ካብ ምስዓበይ ተመሊሱ ዘረባይ ስለ ዘይፈጸመ፡ ንእኡ ብምንጋሰይ እጠዐስ አሎኹ፡ ዚብል ቃል እግዚኣብሄር ናብ ሳሙኤል መጸ። እዚ ንሳሙኤል ኣጕሃዮ እሞ፡ ለይቲ ብምልእታ ናብ እግዚኣብሄር ተማህለለ።
12 ሳሙኤል ድማ ንሳኦል ንግሆ ኺራኸቦ ኢሉ፡ ኣንጊሁ ተንስኤ። ሽዑ ኸኣ ንሳሙኤል፡ ሳኦል ናብ ቀርሜሎስ መጺኡ አሎ፡ እንሆ ድማ፡ ንእኡ ዚኸውን ሓወልቲ ኣቚሙ፡ ዞይሩ ድማ ተሳጊሩ፡ ናብ ጊልጋል ከኣ ወሪዱ አሎ፡ ኢሎም ነገርዎ።
13 ሳሙኤል ድማ ናብ ሳኦል መጸ። ሳኦል ከኣ፡ ንስኻ ብእግዚኣብሄር ብሩኽ ኩን፡ ኣነ ቃል እግዚኣብሄር ፈጺመ እየ፡ በሎ።
14 ሳሙኤል ግና፡ እዚ ኣባጊዕ ቤዕ ኪብላን ኣሓ እምባሕ ኪብላን ናቋኤን ብእዝነይ ዝሰምዖ ዘሎኹ ደኣ እንታይ እዩ፧ በለ።
15 ሳኦል ድማ፡ እቶም ህዝቢ ኻብ ኣማሌቃውያን ዘምጽእወን፡ ካብተን ኣባጊዕን ኣሓን ዝጸበቓ ንእግዚኣብሄር ኣምላኽካ ምእንቲ ኺስውእወን ኢሎም ዝነሐፍወን እየን፡ ነተን ዝተረፋ ግና ፈጺምና ኣጥፊእናየን ኢና፡ በለ።
16 ሽዑ ሳሙኤል ንሳኦል፡ እግዚኣብሄር ሎሚ ለይቲ እተዛረበኒ ኽነግረካስ ጽናሕ፡ በሎ። ንሱ ኸኣ፡ ተዛረብ፡ በሎ።
17 ሳሙኤል ድማ፡ ንስኻ ኣብ ዓይንኻ ንእሽቶ ኸሎኻ፡ ንስኻ ሓለቓ ነገዳት እስራኤልዶ ኣይኰንካን፡ እግዚኣብሄር ድማ ኣብ ልዕሊ እስራኤል ንጉስ ክትከውን ቀብኣካ።
18 እግዚኣብሄር ከኣ፡ ኪድ፡ ነቶም ሓጥኣን፡ ንኣማሌቃውያን፡ ፈጺምካ ኣጥፍኣዮም፡ ክሳዕ ዚውድኡ ድማ ተዋግኣዮም፡ ኢሉ ንመገዲ ሰደደካ።
19 ስለምንታይ ኢኻ ደሃይ እግዚኣብሄር ዘይሰማዕካ፧ ስለምንታይከ ናብቲ እተዘምተ ተወርዊርካ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ክፉእ ዝገበርካ፧ በለ።
20 ሳኦል ድማ ንሳሙኤል፡ ደሃይ እግዚኣብሄር ሰሚዔስ በታ እግዚኣብሄር ዝለአኸኒ መገዲ ኸይደ፡ ንኣጋግ ንጉስ ኣማሌቅ ኣምጺኤዮ አሎኹ፡ ንኣማሌቃውያንውን ፈጺመ ኣጥፊኤዮም።
21 ግናኸ እቲ ህዝቢ ኻብተን እተዘምታ ኣባጊዕን ኣሓን ካብቲ ሕሩም ዘዝጸበቐ ንእግዚኣብሄር ኣምላኽካ ኣብ ጊልጋል ኪስውኣሉ ኢሉ ወሰደን፡ በሎ።
22 ሳሙኤል ከኣ፡ ንእግዚኣብሄርሲ ዚሐርር መስዋእትን መስዋእቲ ሕሩድን ከም ምስማዕ ደሃይ እግዚኣብሄር ገይሩዶ የሐጕሶ እዩ፧ እንሆ፡ ምስማዕ ካብ መስዋእቲ፡ ጽን ምባል ድማ ካብ ስብሒ ደዓውል ይበልጽ።
23 ዕልወትሲ ሓጢኣት ጥንቍልና እዩ፡ ህልኽ ከኣ ምምላኽ ጣኦትን ትራፊምን እዩ። ንቓል እግዚኣብሄር ስለ ዝነዐቕካዮ፡ ንሱ ኸኣ ከይትነግስ ነዐቐካ፡ በለ።
24 ሳኦል ድማ ንሳሙኤል፡ ነቶም ህዝቢ ፈሪሄ ቃሎም ስለ እተአዘዝኩ፡ ንትእዛዝ እግዚኣብሄርን ንዘረባኻን ሐሊፈ እየ እሞ፡ ሐጣእኩ።
25 ሕጂ ድማ በጃኻ ሓጢኣተይ ይቕረ በለለይ፡ ንእግዚኣብሄር ክሰግድ ከኣ ምሳይ ተመለስ፡ በሎ።
26 ሳሙኤል ንሳኦል፡ ቃል እግዚኣብሄር ስለ ዝነዐቕካ፡ እግዚኣብሄር ከኣ ኣብ እስራኤል ከይትነግስ ንዒቑካ እዩ እሞ፡ ምሳኻ ኣይምለስን እየ፡ በሎ።
27 ሳሙኤል ኪኸይድ ገጹ ምስ መለሰ፡ ንሱ ኸኣ ጫፍ ክዳኑ ኣጽኑዑ ሐዘ እሞ፡ ተቐደ።
28 ሳሙኤል ድማ፡ እግዚኣብሄር ሎሚ መንግስቲ እስራኤል ካባኻ ቐዲዱ፡ ካባኻ ንዚሐይሽ ብጻይካ ሀቦ።
29 እቲ ጽንዓት እስራኤልሲ ከይጥዐስ ሰብ ኣይኰነን እሞ፡ ኣይሕሱን ኣይጥዐስን ከኣ፡ በሎ።
30 ንሱ ድማ፡ ሓጣእኩ፡ ሕጂ በጃኻ ኣብ ቅድሚ ዓበይቲ ህዝበይን ኣብ ቅድሚ እስራኤልን ኣኽብረኒ፡ ንእግዚኣብሄር ኣምላኽ ኽሰግድሲ ምሳይ ተመለስ፡ በሎ።
31 ሽዑ ሳሙኤል ደድሕሪ ሳኦል ተመለሰ፡ ሳኦል ከኣ ንእግዚኣብሄር ሰገደሉ።
32 ሳሙኤል ድማ፡ ንኣጋግ ንጉስ ኣማሌቅ ኣምጽኡለይ፡ በለ። ኣጋግ ከኣ ተሐጒሱ ናብኡ መጸ። ኣጋግ ድማ፡ ምሪ ሞትሲ ርግጽ ሐሊፉ እዩ፡ በለ።
33 ሳሙኤል ከኣ፡ ሴፍካ ነንስቲ ውሉድ ዜብለን ከም ዝገበረተን፡ ከምኡ ኸኣ ኣዴኻ ኣብ መንጎ ኣንስቲ ውሉድ ዜብላ ትኹን፡ በለ። ሳሙኤል ድማ ንኣጋግ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ኣብ ጊልጋል ቈራረጾ።
34 ሳሙኤል ከኣ ናብ ራማ ኸደ፡ ሳኦልውን ናብ ቤቱ ናብ ጊብዓ ናይ ሳኦል ደየበ።
35 ሳሙኤል ብዛዕባ ሳኦል ይጕሂ ነበረ እሞ፡ ሳሙኤል ክሳዕ መዓልቲ ሞቱ መሊሱ ንሳኦል ኪርኢ ኢሉ ኣይከደን። እግዚኣብሄር ድማ ንሳኦል ኣብ ልዕሊ እስራኤል ስለ ዘንገሶ ተጣዕሰ።
Result not found!
No valid results were found for your search. Try refining your search using the above form.
Search again using the above filed or click blow button to see Bible book name list...


text:
ተመዝገብ
ኣብታ ስራሕ ኣልቦ ዝኾንካላ ፋልመይቲ መዓልቲ፡ ኤ--መንነት (e-legitimation) ተጠቂምካ ኣብ መርበብ ሓበሬታና ብምእታው ተመዝገብ። ንኽፍሊት ኣ-ካሳ ብቐጥታ ኣመልክት፡ ናይ መደብ ምውጻእ ዝርርብ ንምግባር ምስ መራኸቢ ስራሕ ቈጸራ ሓዝ።
ከምዚ ጌርካ ትምዝገብ
መዓስ እየ ክምዝገብ ዘለኒ?
እንተ ደንጐየ፡ ኣብታ ስራሕ-ኣልቦ ዝዀንካላ ናይ መጀመርታ መዓልቲ ምሳና ምዝጉብ ክትከውን ኣገዳሲ እዩ። ሽዑ እቲ ኣ-ካሳ ካብታ ናይ መጀመርታ ስራሕ ኣልቦ ዝዀንካላ ዕለት ናይ ክፍሊት መሰልካ ኪግምግሙ ይኽእሉ።
ኣብታ ስራሕ ኣልቦ ዝኾንካላ መጀመርታ መዓልቲ ኣባና ክትምዝገብ ከለኻን ንጡፍ ደላይ-ስራሕን እንተ ዄንካን፡ ካልእ ብዓል መዚ ወይ ኮሙን ንናይ ክፍሊት መሰልካ ገምጋም ኪገብር ይኽእል’ዩ። ንኣብነት ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ብዛዕባ እቲ ናትካ መተካእታ ደሞዝ ሕማም ዘውህብ እቶት (sjukpenningpenninggrundande inkomst, SGI) ክውስኑ ይኽእሉ።
ኵሎም ክትመልኦም ትኽእል ሓበሬታታት ምልኣዮም። ብዝያዳ ክንፈልጥ እንተ ኽኢልና ብዝያዳ ብዝቐልጠፈ ክንሕግዘካ ንኽእል።
ከመይ ጌይረ እየ ዝምዝገብ?
- በቲ ናትካ ኤ-መንነት (e-legitimation) ጌርካ እቶ። (ንኣብነት ብmobilt bank-id” ኪኸውን ይኽእል’ዩ)።
- ኣብ arbetsformedlingen.se ዝኾነ ሕሳብ ዘይብልካ እንተ ዄንካ፡ መጀመርታ ናይ ግድን ናትካ ሓበሬታታት ምልኣዮምን ሓደ ሕሳብ ክፈትን።
- ሕሳብ ምስ ከፈትካን ናትካ ኤ-መንነት (e-legitimation) ጌርካ ምስ ኣተካን፡ ስራሕ ኣልቦ ምዃንካ ከተመልክት ክትጅምር ትኽእል ኢኻ።
- ንኣብነት ከም ትምህርቲ፡ ናይ ቅድሚ ሕጂ ስራሕ፡ ክእለታት፡ ነየኖት ዓይነት ስራሓት ከም ትደሊ ዝኣመሰሉ ሓበሬታታት ክትመልእ ኢኻ።
- ክትምዝገብ ከለኻ፡ ምስ ሓደ መራኸቢ ስራሕ ናይ መደብ ምውጻእ ዝርርብ ንምግባር ቈጸራ ክትሕዝ ኣለካ። ኣብ ውሽጢ 3 ወርሒ ስራሕ ወይ ትምህርቲ ክትጅምር ምዃንካ ድሮ ሕጂ ፈሊጥካ ኣለኻ ዲኻ? ከምኡ እንተ ኾይኑ ኣብቲ ንህቦ ዲጂታላዊ ኣገልግሎት ጥራይ ኢኻ ትካፈል። ናይ መደብ ምውጻእ ዝርርብ ንምግባር ቈጸራ ምሓዝን ምስ መራኸቢ ስራሕ ምርኻብን እውን ኣየድልየካን እዩ።
ኤ- መንነት (e-legitimation) ዘይብልካ እንተ ዄንካ
ኮምፕዩተር ወይ ዘመናዊት ሞባይል ተሌፎን (smart mobiltelefon) ዘይብልካ እንተ ዄንካ ናባና መጺእካ ንሓንቲ ካብተን ኮምፕዩተራትና ክትጥቀም ትኽእል ኢኻ።
ንኣ-ካሳ ኣመልክት
ኣ-ካሳ ስራሕ ኣልቦ ኣብ ዘለኻሉ እዋን ክወሃበካ ዝኽእል ገንዘብ እዩ። ብዝሒ ክኽፈለካ ዝኽእል ገንዘብ፡ ንኣብነት ኣብ ቅድሚ ሕጂ ኽንደይ ዝኸውን ከም ዝሰራሕካን ማሕበርተኛ ናይ ሓደ ኣ-ካሳ እንተ ዄንካን ዝተሞርኮሰ እዩ።
ምስ ናትካ ኣ-ካሳ ተራኸብን ንኽፍሊት ኣመልክትን። እዚ ኣብቲ ናትካ ናይ ኣ-ካሳ መርበብ ሓበሬታ ብምእታው ብቐሊሉ ክትገብሮ ትኽእል ኢኻ።
ናይ ዝኾነ ኣ-ካሳ ማሕበርተኛ እንተ ዘይኴንካ፡ ጌና ሓደ ሓደ ክፍሊታት ንኽትረክብ ዕድል ኣሎካ።
ቅድሚ እቲ ናይ መደብ ምውጻእ ዝግበር ዝርርብ ተቐራረብ
ገና ክትምዝገብ ከለኻ፡ ምስ ሓደ መራኸቢ ስራሕ ናይ መደብ ምውጻእ ዝርርብ ንምግባር ቈጸራ ክትሕዝ ኣለካ። ኣብ ውሽጢ 3 ወርሒ ስራሕ ወይ ትምህርቲ ክትጅምር ምዃንካ ድሮ ሕጂ ፈሊጥካ ኣለኻ ዲኻ? ከምኡ እንተ ኾይኑ ኣብቲ ንህቦ ዲጂታላዊ ኣገልግሎት ጥራይ ኢኻ ትካፈል። ናይ መደብ ምውጻእ ዝርርብ ንምግባር ቈጸራ ምሓዝን ምስ መራኸቢ ስራሕ ምርኻብን እውን ኣየድልየካን እዩ።
ቅድሚ እቲ ኣኼባ እንተ ተቐራረብካን ባዕልኻ መደብ ከተውጽእ እንተ ጀመርካን ጽቡቕ እዩ። ሽዑ እቲ ኣኼባ ብዝያዳ ኣድማዒ ይኸውን። ንኣብነት እዚ ዝስዕብ ክትገብር ትኽእል ኢኻ፤
- ነቲ ናትካ ትምህርታውን ሞያውን ሓጺር ድሕረ-ባይታ (cv) ደጊምካ ክትርእዮን ከተሓድሶን
- እንታይ ክትሰርሕ ከም ትደሊ ክትሓስበሉ።
ኣብቲ ናይ መደብ ምውጻእ ዝርርብ እንታይ እዩ ክግበር?
እቲ ቐዳመይ ምሳና ዝግበር ኣኼባ፡ እንተ ነውሐ 30 ደቓይቕ ዝወስድ ናይ መደብ ምውጻእ ዝርርብ እዩ። ኣብቲ ኣኼባ ንስኻን ሓደ መራኸቢ ስራሕን ካብ ብዙሕ ውሑድ ነዚ ዝስዕብ ክትርእይዎ ኢኹም፤
- ክእለታትካ
- ነየኖት ስራሓት ከም ትደሊ
- ካባና ኣየናይ ሓገዝ ክትረክብ ከም ትኽእል
- ኣብ ሸቶኻ ንኽትበጽሕ ከመይ ክትገብር ከም ዘሎካ።
ሕቶታትን መልስን
ምሳኻትኩም ንምርኻብ ቈጸራ ዝሕዝ ወይ ዝስርዝ ከመይ ገይረ’የ?
ምሳና ንምርኻብ ቈጸራ ክትሕዝ ወይ ክትስርዝ ምስ ትደሊ፡ ፈለማ ተደሃየና።
ቈጸራ ርክብካ ምስ ትዝንገዖ ወይ ኣብ’ቲ ተባህለ ሰዓት ክትሳተፍ ከም ዘይትኽእል ምሕባር ምስ ትርሰዖ፡ ነቲ ዝወሃበካ ክፍሊት(መልዕሎ) ክጸልዎ ይኽእል’ዩ።
ብዘይ ኤ-መንነት(e-legitimation) ክምዝገብ ይከኣል’ድዩ?
ወላ’ኳ ኣብ ውሽጢ እዘን ዝሓለፋ ክልተ ዓመታት ኣባና ምዝጉብ እንተነበርካ፡ ኣገልግሎት መርበብና ግን ክትጥቀመልኩ ኣይከኣልካን? ከምኡ እንተኾይኑ፡ ኣብ’ታ ስራ-ኣልቦኛ ዝኾንካያ ቀዳመይቲ መዓልቲ፡ ደላዪ ስራሕ ኾይንካ ዳግማይ መታን ክትምዝገብ ንማዕከን- ተሌፎና(ቬክሰል) ክትድውል ትኽእል ኢኻ።
ኣገልግሎት መርበብና ክትጥቀመሉ ምስ ዘይትኽእል እሞ’ኸኣ ኣብ ውሽጢ እዘን ዝሓለፋ ክልተ ዓመታት ኣባና ምዝጉብ እንተ ዘይነይርካ፡ ከም ደላዪ ስራሕ ንኽትምዝገብ ኣብ ሓንቲ ቤት ጽሕፈትና መጺኻ ርኸበና። መጺኻ ክትበጽሓና እንከለኻ፡ መንነትካ ምሳኻ ሒዝካዮ ክትመጽእ ከም ዘለካ ኣይትዘንግዕ።
ዝርገሐ ለበዳ ቫይረስ ኮረና ንምንካይ፡ ንግዚኡ ብተሌፎን ጌርካ ናይ ምምዝጋብ ተኽእሎ ኣሎ።
ቅድሚ እታ ስራሕ-ኣልቦኛ ዝኾንኩላ ቀዳመይቲ መዓልቲ፡ ክምዝገብ እኽእልዶ?
እወ, ቅድሚ ስራሕ-ኣልቦኛ ምዃንካ ክትምዝገብ ትኽእል ኢኻ፡ ግን ክሳብ’ታ ስራሕ-ኣልቦኛ ትኾነላ ቀዳመይቲ መዓልቲ እንተ ተጸበካ ዝሓሸ’ዩ።
መካነ-መርበብና ገይርካ እንተ ተመዝጊብካን ኣብ ትመጽእ ሓንቲ መዓልቲ ድማ ኣብ መድህን ስራሕ-ኣልቦነት( a-kassa) ከተመልክት ድሌት እንተለካ፡ ኣብ’ታ ከተመልክተላ ትደልያ መዓልቲ፡ ብተሌፎን ወይ ብቻት ክትደሃየና ትኽእል ኢኻ። ብኣካል ኣብ ሓንቲ ቤ/ጽና መጺኻ ተመዝጊብካ እንተ ነይርካ፡ ብተሌፎን ንኽትምዝገብ ናብ ማዕከን-ተሌፎና(ቬክሰል) ደውል።
ስራሕ-ኣልቦንነት ኣብ መድህን ስራሕ-ኣልቦነት፡ ብኸመይ አመልክት?
ኤ-መንነት ተጠቂምካ ኣብ መካነ-መርበብና ክትምዝገብ ከለኻ፡ ብሓባር ምስኡ ድማ መድህን ስራሕ-ኣልቦነት( a-kassa) ከትመልክት ድሌት ከም ዘለካ ሓብር። ድሕረኡ ኣብ መካነ-መርበብ ናይ’ታ ትምልከተካ መድህን ስራሕ-ኣልቦነት( a-kassa) ኣቲኻ ነቶም ዝጥለቡ ሓበሬታታት ምልኣዮም።
ድሮ ኣብ መድህን ስራሕ-ኣልቦነት( a-kassa) ምዝጉብን ዘመልከትካን እንተነይርካ ግን ንዝኾነ እዋን ብሰንኪ ስራሕ ወይ ሕማም፡ ደው ኣቢልካዮ እንተ ነይርካ፡ ብተሌፎን ወይ ብቻት ክትደሃየና ኣለካ። ድሕሪኡ ንሕና ነቲ ናትካ መድህን ስራሕ-ኣልቦነት( a-kassa) ዳግም ደላዪ ስራሕ ከም ምዃንካ ንሕብሮ።
ሰረት ክፍሊት-ሕማም ዝኾነ ኣታዊ ማለት እንታይ ማለት’ዩ( SGI)?
SGI ማለት ሰረት ክፍሊት-ሕማም ዝኾነት ኣታዊ ማለት’ዩ። ቤ/ጽ ማሕበራዊ መድህን(ፈርሸክሪን ካሳን) ክንደይ SGI ከም ዝግበኣካ ይቕምሮ። ምስ ትሓምም ወይ ዕረፍቲ-ወላዲ ምስ ትወስድ ንኣብነት፡ ነቲ ዝወሃበካ ብዝሒ ገንዘብ ዝውስኖ SGI እዩ።
ብዛዕባ SGIን ንዕኡ ኣብ ዝተፈላለየ ዂነታት ብኸመይ ክትዕቅቦ ከም ትኽእል ናትካ ሕቶታታት እንተለካ ቤ/ጽ ማሕበራዊ መድህን (ፈርሸክሪን ካሳን) ተደሃዮ።
መሰናበቲ-ደሞዝ ምስ ተቐበልኩ እንታይ የጋጥም?
kassa) ድማ ተመልክት።መድህን ስራሕ-ኣልቦነት( a-kassa) ድማ ካበነይቲ መዓልቲ ጀሚሩ ሓገዝ ከም ዝወሃብ ይቕምር(ሒሳብ ይገብር)። መድህን ስራሕ-ኣልቦነት( a-kassa) መሰናበቲ-ደሞዝ ከም ደሞዝ ናይ ስራሕ’ዩ ዝሓስቦ።
መዓስ ከም ተመዝገብካ ነቲ ሰረት ክፍሊት-ሕማም ዝኾነ ኣታዊ( SGI) ስለ ዝጸልዎ፡ ብዛዕባኡ ሓበሬታ እንተ ደሊኻ ንቤ/ጽ ማሕበራዊ መድህን(ፈርሸክሪን ካሳን) ተደሃዮ።
መሰናበቲ-ደሞዝ እንዳወሰድካ ከሎኻ ከም ደላዪ-ስራሕ ድማ እንተ ተመዝጊብካ፡ ነጢፍካ ስራሕ ከተናዲ’ውን ይግበኣካ’ዩ። እዚ ማለት፡ ስራሕ ብቐጻሊ ከተናዲ ኣለካን ንጥፈታዊ ጸብጻብ ድማ ወርሓዊ ከተቕርብ ኣለካ።
መጠንቀቕታ ምስንባት ወይ ካብ ስራሕ እንተ ተሰናቢተ ክሓስቦ ዘለኒ እንታይ’ዩ?
ኲሎም መጠንቀቕታ ምስንባት ዝወሃቦም ካብ ስራሕ ክሰናበቱ እዮም ማለት ኣይኮነን፡ ግን ምናልባት ካብ ስራሕ እሰናበት እኸውን ኢልካ ምድላው ግን ጽቡቕ’ዩ።
ናይ ምስንባት ደረት-ግዜኻ ንኣብነት ክንደይ ምዃኑ ፈትሾ። ምናልባት ስራሕ ኣልቦኛ እንተ ኾይንካ፡ ተዳሊኻ ምእንቲ ክትጸንሕ፡ ዝርዝር ተመኲሮኻን(cv) ውልቃዊ ደብዳቤኻን(personligt brev) ጽሒፍካ ኣዳልዎም።
ስራሕ ኣልቦኛ ምስ ትኸውን፡ ኣብ’ታ መጀመርያ ስራሕ ኣልቦኛ ዝኾንካያ መዓልቲ ኣባና ተመዝገብ። ነቲ ምምዝጋብ ብዝቐለለ ተከናውኖ ኣብ’ዚ ኣብ መካነ-መርበብና’ዩ።
ተመዝጊበ ምዃነይ ብኸመይ ክርእዮ እኽእል?
ተመዝጊብካ ምዃንካ ወይ ዘይምዃንካ ርግጸኛ ክትከውን ምስ ዘይትኽእል፥ በቲ ናትካ “ኤ-መንነት” (e-legitimation)፡ ኣብቲ ”Mina sidor” ኣቲኻ ክትይርእዮ ትኽእል ኢኻ። ኣብ ”ቤትስልጣን መራኸብቲ ስራሕ” (Arbetsförmedlingen) ተመዝጊብካ እንተ ዄንካ፥ ኣብ ትሕቲ እቲ ስምካ ”Min inskrivning” ጽሑፍ ክትርኢ ኢኻ። እንተ ደኣ ”Skriv in dig” ዚብል ጽሑፍ ኣሎዎ ኰይኑ፥ ኣይተመዝገብካን ዘሎኻ ማለት’ዩ።
ዝተመዝገብኩ ምዃነይ ብኸመይ ምስክር-ወረቐት ክረክብ እኽእል?
ምሳና ዝተመዝገብካ ምዃንካ፡ ባዕልኻ ምስክር-ወረቐት ጽሒፍካ ክተወጽእ ትኽእል ኢኻ። በቲ ናትካ ”ኤ-መንነት” (e-legitimation) ጌርካ፡ ኣብቲ ”Mina sidor” ከም ትኣቱ (Logga) ግበር፥ ቀጺልካ ናብቲ "Visa/ändra mina uppgifter" ዚብል ኪድ። ነቲ "Dokument och intyg" ዚብል ምስ መረጽካዮ፥ ብ ”PDF-format” ዝተቐርጸ፥ ክትርእዮ ወይ ክትጽሕፎ ትኽእል ”ፋይል” ኪመጸልካ’ዩ።
ኣበየናይ ናይ ”ስራሕ-ኣልቦነት ካሳ” (a-kassa) ኣባል ምዃነይ፥ ኣብቲ ዝተመዝገብኩሉ ጊዜ ኣይመላእኩዎን እየ። ሕጂ እንታይ ክገብርዩ ዚግብኣኒ?
ኣብቲ ናትና ”ኣድራሻ-ኢንተርነት” (webbplats) ኣብ ዝተመዝገብካሉ ጊዜ፥ ናብ ”ስራሕ-ኣልቦነት ካሳ” (a-kassa) ተመልክት ከም ዘሎኻ ምስ ዘይትገልጽ፥ ክትድውለልና ትኽእል ኢኻ። ንሕና ድማ ደዊልና ነቲ ናትካ ”ስራሕ-ኣልቦነት ካሳ” ክንሕብሮ ኢና። እንተ ደኣ ኣብ ሓደ ምብጻሕ ዝገበርካሉ ጊዜ ተመዝጊብካ ዄንካ ግን፥ ከም ብሓድሽ መጺእካ ብጽሓና’ሞ፥ ነቲ ”ስራሕ-ኣልቦነት ካሳ” (a-kassan) መልእኽቲ ክንሰደሉ ኢና። እቲ ኣብ ”ስራሕ-ኣልቦነት ካሳ” (a-kassan) ከም ዝተመዝገብካሉ ዚቝጸር ዕለት፥ ካብታ ንመንነትካ ብምሃብ ንዓና ዝደወልካልና ወይ መጺእካ ዝበጻሕካና ዕለት እዩ።


text:
ኣብ ኢንዶኖዥያ እምባታት ባሊ ልዑል ተኽእሎ ምጥፋእ እሳረ ጎመራ ብምህላው ኣብቲ ከባቢ ዝነብሩ 50,000 ሰባት ካብቲ ቦታ ምግዓዞም ተሓቢሩ።
ብመሰረት ሓበሬታ ወሃቢ ቃል ናይ እዋን ሓደጋ ኤጄንሲ እታ ሃገር ካብቲ ከባቢ ዝገዓዙ ሰባት ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት እታ ደሴት ምዕቋቦምን ገለ’ውን ናብ ካልእ ደሴታት ምዕቋቦም ሓቢሮም።
ቁጽሪ ካብቲ ቦታ ዝግዕዙ ሰባት ካብ ዓርቢ ጀሚሩ ብኣርባዕተ ዕጽፊ ምውሳኹ ዝተገልጸ ኽከውን ከሎ እቲ እምባ ኣብ 50 ዓመታት ንመጀመርያ ጊዜ እሳተ ጎመራ ክተፍእ ከምዝኽእል ሰብ ሞያ ይግምቱ።
ሰበ ስልጣን እታ ሃገር ኣብ ከባቢ እቲ እምባ ንዝንቀሳቀሱ በጻሕቲ ሃገር ኣብ 12 ኪ.ሜ ርሕቐት እቲ እምባ ከይንቀሳቀሱ ዝዓዘዙ ኽኮኑ ከለው እቲ እምባ ኣብ 1963 -1964 ዓ.ም ብዝተፍኦ እሳተ ጎመራ ኣስታት 1,100 ሰባት ምሟቶምን ካልኦት ብኣማኢት ዝቑጸሩ ምቁሳሎም ይዝኸር።


text:
ኣብ ከተማ ኪጋሊ ሩዋንዳ ኣብ ዝተኻየደ መበል 14 ውድድር ሻምፒዮና ኣፍሪቃ ዝተዓወተትን ሻምፕዮና ኣፍሪቃ 2018 ዓ.ም ዝኾነትን ሃገራዊ ጋንታ ብሽክለታ ኤርትራ ሎሚ 21 ለካቲት ኣብ ኣስመራ ኣብ ዝኣተውሉ ድሙቕ ኣቀባብላ ተጌሩ'ላ ኣሎ።ፕረዚዳንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ እውን ኣብ ቤተ መንግስቲ ተቐቢሎም ኣተባቢዖምዎም ።
ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣብ ዘስምዖ ቃል ንተቐዳደምትን ኣስልጠንትን ዮሃና ድሕሪ ምባል ኣብ ኤርትራ ዘሎ ናይ መንእሰያት ናይ ስፖርት ዓቕሚ ዓቢ ከምዝኾነን ብዝግባእ እንተተስሪሑሉ ከኣ ብደረጃ ዓለም ዓበይቲ ዓወታት ክምዝገብ ከምዝኽእል ብምግላጽ ዝምልከቶም ኣካላት ብውህደት ክሰርሑ ድሕሪ ምልባው ንነፍስ ወከፍ ተቐዳዳማይ መተባብዒ 1,000 ዶላር ከምዝወሃቦም ገሊጹ።
ኣብቲ ካብ 14-18 ለካቲት 2018 ኣብ ሩዋንዳ ዝተኻየደ ሻምፒዮን ቅድድም ብሽክለታ ኣፍሪቃ ዝተሳተፈት ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ 10 ወርቂ፡5 ብሩር፡5 ነሓስ ብድምር 20 መዳልያታት ብምርካብ’ያ ንሻሙናይ ግዜኣ ሻምፖዮን ኣፍሪቃ 2018 ክትከውን ክኢላ።
ኣብ ናይ ክሮኖሜተር ውድድር ክልተ ኣሕዋት ሞሳና ደበሳይን መኽሰብ ደበሳይን ከካብ ምድቦም ናይ ወርቂ መዳልያ ብምሽላሞም ፍሉይ ታሪክ ሰኒዶም።


text:
ላዕለዋይ ቤት ምኽሪ ኢትዮዽያ፣ኣብ ልዕሊ ኣቶ ኣንዱዓለም ኣራጌ ንዝቀረበ ክሲ ንምስማዕ ካልእ ቆፀራ ሂቡ።ብዝተኣሳሰረ ዜና፣ኣብ ልዕሊ ተኸሰስቲ ዝፍፀም ዘሎ ተግባር፣ንሰብኣዊ መሰላት ዝጣሓሰ‘ዩ ክብሉ ከሲሶም መድረክ።
ናይ ፓርቲ ኣንድነት ምክትል ሊቀ-መንበርን ሓላፊ ርክብ ህዝቢን ዝነበሩ ኣቶ ኣንዱዓለም ኣራጌ ሓዊስካ ካብ ሞንጎ ዝተኸሰሱ 24 ሰባት ናብ‘ቲ ቤት-ፍርዲ ዝቀረቡ 8 ተኸሰስቲ ጥራሕ‘ዮም።
ካብ ታሽዓይ ክሳብ 24 ዝተጠቅሱ ተኸሰስቲ ብጋዜጣ መፀዋዕታ ቀሪብሎም እንተኾይኑ ዳኛ ንዓቃቢ-ሕጊ ሓቲቶም፣ዓቃቢ-ሕጊ እወ ዝብል ምላሽ ሂቡ‘ሎ።
ጠበቃ ኣቶ ኣንዱዓለም ኣራጌ፣ኣቶ ናትናኤል መኮንንን ኣቶ እስክንድር ነጋን ኣቶ ደርበው ተመስገን ቀሪቦም ነይሮም።ካልኦት ጠበቃ ንክዋሃቦም ዝሓተቱ ተኸሰስቲ‘ውን ናብ ቅድሚ ዳኛ ቀሪቦም‘ለው።
ሻምናይ ተኸሳሲ ኣቶ ኣንዱዓለም ኣያሌው፣መንግስቲ ጠበቃ ንክምድበሎም ሓቲቶም‘ለው።ኣቶ ክንፈሚካኤል ደበበ ዝተባሃሉ ሓምሻይ ተኸሳሲ ግና፣ መንግስቲ ባዕሉ ከሲሱ፣ባዕሉ ጠበቃ ክምድበለይ ኣይሓትትን።ናይ ባዕለይ ጠበቃ ንክረክብ እኹል ጊዜ ስለዘይነበረኒ፣ቤት ፍርዲ ሓደ ሰሙን ዕድል ይሃበኒ ክብሉ ሓቲቶም።
ኣቶ ደርበው ተመስገን ብወገኖም፣ምስ ዓሚሎም ተራኺቦም ንክዘራረቡ ጊዜ ስለዘይረኸቡ ተወሳኺ ጊዜ ይዋሃበኒ ክብሉ ሓቲቶም።እቲ ቤት-ፍርዲ ጠበቃ ዘይሓዙ ተኸሰስቲ ምስ ጠበቃኦም ንክቀርቡ ወሲኑ‘ሎ።ቆፀራ ን13 ሕዳር 2004 ሂቡ‘ሎ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ዛጊድ ዝተራኣዩ መስርሓት ብምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ዝልለ‘ዩ፣እናማረርካ ምንባር እኹል ኣይኮነን‘ውን ኢሎም ኣቦ-መንበር ፓርቲ ኣንድነት ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ።
“ኣሰራርሓኦም ንሰብኣዊ መሰላት ዝግህስ‘ዩ።ስለዚ ነዚ መንግስቲ‘ዚ ስቅ ኢልና ክንሪኦ የብልናን።ካብኡ ሓሊፍካ ክኽሰስ ኣለዎ።እዚ መንግስቲ‘ዚ ኣብ ዓለም ለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ክኽሰስ ኣለዎ” ይብሉ ዶ/ር ነጋሶ።
ዓቃቢ-ሕጊ ኢትዮዽያ ን24 ሰባት ብገበን ፈጠራ ራዕዲን ክሕደትን ዝሓለፈ ሰሙን ምኽሳሱ ዝዝከር‘ዩ።እንተኾነ ትሕዝቶ‘ቲ ክሲ ኣብ ቤት ፍርዲ ተነቢቡ፣ካብ ተኸሰስቲ መልሲ ኣይተሰምዐን ዘሎ።ኣብ ዝመፅእ መዓልቲ ቆፀራ ክሳለጥ‘ዩ ዝብል ትፅቢት ኣሎ።
ውዕሎ ቤት-ፍርዲ መራሕቲ ተቃወምቲን ጋዜጠኛን ኣብ ኢትዮጵያ
መራሒ ኣንድነት ብኣተሓሕዛ እቶም እሱራት ንመንግስቲ ይነቅፉ
ላዕለዋይ ቤት ምኽሪ ኢትዮዽያ፣ኣብ ልዕሊ ኣቶ ኣንዱዓለም ኣራጌ ንዝቀረበ ክሲ ንምስማዕ ካልእ ቆፀራ ሂቡ።ብዝተኣሳሰረ ዜና፣ኣብ ልዕሊ ተኸሰስቲ ዝፍፀም ዘሎ ተግባር፣ንሰብኣዊ መሰላት ዝጣሓሰ‘ዩ ክብሉ ከሲሶም መድረክ።


text:
“ፍቕረይ ወደይ ተማሂርካ ምስ ወዳእካ እንታይ ኢኻ ትገዝኣለይ?” ” ንዓኽን ጥራይ ድዩ ንዓይ ሲ ክገዝኣለይ እንድዩ ዝወደይ መዓረይ” ዓባየይን ኣደይ ለተድንግል ሰይቲ ሓወብኡ ነቦይ ትምህርቲ ክጅምር እንከለኹ ዝብላኒ ዝነበራ እዩ። ኣነ ኣይወዳእኩን ንሰን ውን ኣይተጸበያንን፡ ዓዲ እዝግሄረን ከይደን።
” ክመሃሩ እናደለዩ እዚ ትምህርቲ ዝኣብዮም እኮ ምሳኻ ትርእዮም ኣለኻ፡ ክፉት ርእሲ ሂቡካ እንከሎስ ዘይትመሃር ንዓኻ ኮይንካ ንኻልእ ትኸውን፡ እዚ ሕጂ ዝብለካ ዘለኹ ጽባሕ ክንዲ ሰብ ምስ ኣኸልካ ኣጸቢቑ ክርደኣካ እዩ፡ ሃገር ናይ ዝተማህሩ እያ ክትከውን” መምህር ግርማይ ከም ወላድን ዓርክን ኮፍ ኣቢሉኒ ተላዚቡኒ። ወዲ 16 ዓመት እንከለኹ እዩ።
” እሞ እዚ ዓዲ ጸሊእካዮ እንተኾይንካ ኣስመራ ኮይንካ ተመሃር፡ 100 ቕርሺ ንወርሒ ተቖራጺ ክገብረልካ እየ መሐሸሺኻ፡፡ መስሓቕ ሰብ ኣይትግበረና። ጽባሕ ንጉሆ ክንዲ ሰብ ምስ ኣኸልካ ከጣዕሰካ እዩ እዚ ሕጂ ትገብሮ ዘለኻ።” ኣቦይ ብመግናሕትን ምስግዳድን ምስ ተሓለሎ ዝበለኒ እዩ። ኣደይ ውን “ስምዓና እንዶ ዝወደይ” ብዘስምዕ ዓይኒ ትጥምተኒ ኔራ። ከምቲ ዝበልዎ እንተፈተኑ እኳ ኣስመራ ኮይንካ ምምሃር ውን ዝምእምኣኒ ኮይኑ ኣይጸንሐን።
መምህር ኣብርሃም(ኣቦይ ትግርኛ)፡ ሞኬ (ናይ ታሪኽ መምህርና)፡ መምህር መዝገብ (በታ ቆራጽ ኢዱ ርእሰይ እናደራረዘ)፡ ካልኦት ፈተውትን ኣዝማድን፡ ንብሩህ መጻእየይ ኣብ ትምህርቲ ኣመልኪቶም ክመሃር ምዒዶምኒ። ኣነ ኣይተመሃርኩን፡ እቲ ንሳቶም ዝሓለምዎን ዝተመነይዎን መጻኢ ውን ብሂወቶም እንከለዉ ኣይመጸን ጥራይ ዘይኮነ እቲ ዝነብርዎ ዝነበሩ ውን ሕጂ የለን።
ነዚ ዘለኹዎ ሂወት ስደት፡ በዚ ዘለኒ ክገጥሞ ዝኽእል እኳ እንተኾንኩ፡ ግን ክመሃር እየ። ነቲ ዝተመነዩለይ ደረጃ ውን ክበጽሖ እየ። ገሊኦም ይርእይዎ ይኾኑ። ነቲ ዝተመነዩለይ ሂወት እነብሮ ዶ ኣይነብሮን ግን እንድዒ፡፡ ድሮ እኳ ብዙሕ ካብቲ ክነብሮ ዘለንስ ሓሊፉ ኣሎ።
ሎሚ፡ ቅድሚ 16 ዓመት ክጅምሮ ዝነበረኒ ትምህርቲ ጀሚረ ኣለኹ። ድሕሪ 19 ዓመት ናብ ቤት ትምህርቲ ተመሊሰ ማለት እዩ። ንገሊኡ ብስሩዕ ንገሊኡ በቋራጭ፡ እቲ በቲ ስሩዕ መሳልል ናይ ዓድና ክበጽሖ ዝነበረኒ፡ ኣብ ዝሓጸረ ክበጽሖ እየ። እንተሓጸረ 5 እንተነውሐ 7 ዓመት ክወስደለይ እዩ። ሽዑ “ዝተማህረ” ክበሃል እየ።
ሕጂ ዘተሓሳስበኒ ዘሎ፡ ክሳብ ሽዑ ኣብ ፈይስቡክ ለውጢ ከይመጽእ እዩ። ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ ኣብ ፈይስቡክ ለውጢ እንተመጺኡ፡ እቲ “ምሁር” ምዃነይ ክምስክረለይ ዝኽእል ዝተሓላለኸ እንግሊዘኛይ ኣበይ ክጽሕፎ እየ?


text:
ኣርእስቲ ግጥሚ፣ ተዝካር
ገጣሚ፡ ቦኽረ ገብረየሱስ
ድራማዊ ትረኻ ተኸቲሎም ዝህነጹ ግጥምታት ዝፈጥርዎ ስእለ-ኣእምሮን ተምሳጥን ዝለዓለ ሓይሊ ኣለዎ ዝብል እምንቶ ኣለኒ። ብዙሓት ካብቶም ኣብ ሜዳ (ሰውራ ኤርትራ) ፈርዮም፡ ብሙዚቃ ተሰንዮም ዝቐርቡ ግጥምታት ዝፈጠርዎ ስእለ-ኣእምሮ፡ ኣብ ዝሓለፍናዮ ኣጋጣሚታት ብዋዛን ቁምነገርን ክንደጋግሞም ምርኣይ ከኣ ሓደ ህያው ኣብነት እዩ።ምናልባት ብድምጽን ስእልን ተሰንዮም ስለዝቐርቡ ዝያዳ ተዘከርትን ጸለውትን ክኾኑ ጌርዎም ክኸውን ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር ናብ ጽሑፍ ቀይርካ እንክርኣዩ ውን ልዑል ሓይሊ ፈጠራ ስእለ-ኣእምሮ ከምዘለዎምስ ዘይከሓድ እዩ። ብጽሑፍ ጥራይ ዝቐርብ ድራማዊ ትረኻ ዝሓዘ ግጥሚ፡ ብዘይሓገዝ ድምጽን ተንቀሳቓሲ ምስልን ስእለ-ኣእምሮ ንኽፈጥር ኣብ ነባቢኡ ስለዝምርኮስ፡ ገጣሚ ነዚ ተረዲኡ ብዝከኣሎ ግጥሙ ንጹራት ገጸባህርያትን ምከናን፡ መንጽረ ትረኻን ቋንቋን ተጠቒሙ ከቕርቦ ትጽቢት ይግበር።
ብንውሓቶምን ድራማዊ ቅዲ ዝኽተል ዝንተዋኦምን(ኣቃውማኦም) ዝልለዩ ግጥምታት ቦኽረ፡ ኣብዛሕኡ ኣብ ማሕበራዊ ክውንነት(social realism) ኣተኲሮም ዝህነጹ፡ ሓንሳብ ምስ ተነቡ ቅልጡፍ ጦብላሕታ ዘሕድሩ ግጥምታት እዮም ክብል እደፍር። ከም ግጥሚ ብዓይንኻ ርእይ ኣቢልካ፡ ብሰንኪ ንውሓቶም ንምንባቦም ዘይድፈሩ ይኹኑ እምበር፡ እንተጀሚርካዮም ድሮ ኣብ መወዳእታ ነግሒ በጺሕካን ዛንታ ዛዚምካን ምህላውካ ዝነግሩ፡ ማግነታዊ ስሕበት ዝፈጥር ዝንተዋ እዩ ዘለዎም። እዚ ከኣ፡ ሓደ እዋን ቦኽረ ባዕሉ ንነዋሕቲ ግጥምታት ኣመልኪቱ፡ ” ነዊሕ ግጥሚ ንብሎ ውን ኮ ዋሕዙን ወዙን ዓቂቡ ዝጓዓዝ እንተዀይኑ፡ ከጸልለናን ልዕሊ እቲ ሓጺር ንብሎ ክሓጽረናን ኣብ ዋሕዙ ኣጥሒሉ ከዕብደናን ይኽእል እዩ” ዝበሎ ብተግባር ከምዝሰርሓሉ የርኢ።
ብድምጽን ምንቅስቓስን ሓደ ገጸ-ባህሪ፡ ክልተ ቀጥታውያን ተዋሳእቲ ኣካታቲታ ምህላዋ እትነግር ግጥሚ “ተዝካር”፡ ኣመለኻኽታን ፍልልይን ኣብ ፍቕሪ ክልተ ደረጃታት ዕድመ’ያ ተርኢ። ክልተ፡ ውዑይ ዕድመ ንእስነት ወዲኡ ኣብ ደረጃ ርግኣት (maturity) ዝበጽሐን ዕድመ ቁልዕነት ወዲኡ ዝዂትት ዘሎ መንእሰይን፡ ዝፍጠር ግርጭትን ተገባብሮኡን’ያ ከተርኢ እትፍትን።
ብዓብላልነት ድምጽን ተግባርን እቲ ቀንዲ ገጸ-ባህሪ ኣቢላ፡ ሓደ ዛንታ እናነገረት ካልእ ዝካወን ዘሎ ዛንታ ተርኢ። ኣብ ውሽጢ ዛንታ ዝፍጠር ካልእ ዛንታ፡ መብዛሕትኡ እዋን ብምልሰት(flashback) ክኸውን እንከሎ እኳ ዝያዳ ህያውነት ዝለብስ እንተኾነ፡ እዛ ግጥሚግን ቀጥታዊ ዝንተዋ እያ ትኽተል። እዚ ከኣ ገጣሚ ህየላዊ ሜላ ንምንጽብራቕ ኮነ ኢሉ ዝገብሮ ክኸውን ከምዝኽእል እግምት።
ዛንታ እዛ ግጥሚ፡ ኣብ ውሽጥኻ፡ ጠባያት ፈጢርካ፡ ባህርያቶም፡ መልክዖምን ተግባራቶምን እናተራእየካ፡ ብዘይፍርድን ድፍኢትን ገጣሚ፡ ኣብ ገዛእ ርእስኻ(ምስትምቓርካ) ብምምርኳስ፡ ጸግዕን ተደናጋጽነትን ክህልወካ ዘኽእል ሓያል ውሽጣዊ ረምታ(ዕርፈተ ሓሳብ)ን ናዕታን፡ ዝፈጥሮ ስእለ ኣእምሮ (imaginary) ከሕድር ዝኽእል እዩ። ዜማ እናፈጠረ ዝሰርጽን ጸኒሑ ዝዝከረን ግዳማዊ ረምታን ናዕታን ኣለዋ ክትብል ግን ዘድፍር ኣይኮነን። ኣብዚ ከኣ፡ ገጣሚ፡ ሓያል ምስሊ(imagery) ዝፈጥር ዛንታን ኣዘናትዋን እምበር፡ ብውሕልነት ቃላትን መስመራትን (words and lines) ኣብ ዝፍጠር እሞ ጸኒሑ ተዘካሪ ዝኸውን ለካታት(idiomatic expression) ከምዘይሰርሐ የርኢ። ነዚ ሓያል ምስሊ ክፈጥር ዝኸኣለ ኣገባብ ኣዘናትዋ፡ ብለካታት ኣሰንይዎ ኔሩ እንተዝኸውን ክንድምንታይ ጽባቐ ክፍጠር ምተኻእለ ግን ዘወናውን እዩ።
ግምገማዊ ጽሕፎይ እምበኣር ኣብ ሰለስተ ደሚቖም ዝተራእዩኒ ኣወንታውያን ረቛሒታትን ዝተራእየኒ ንኣሽቱ ጉድለታትን ኣተኲሩ ከርኢ ክፍትን እዩ።
1፡ ገጸ-ባህርያት
ምስሊ ክልተ ሕድሕዶም ዝተተፋነኑ ሰባት ንምርኣይ ኣብ ሓንቲ መስርመርን ሰለስተ ቃላትን ከተርኢ ዝበቕዐት ግጥሚ፡ ምስኣ ብቐጥታ እያ ኣብ ህንጡይነት ተእትወካ።
(ዋይ ብገለ ተቐዘፍ) ትብል ብውሽጡ ዘድመጻ ነግሒ ቅድሚኡ ኣብ ሓያል ነድሪ ዘለዎ ክርክር ምጽንሖም እያ ትምስክር። እንደገና ንቓል መዛርብቱ ብሓውሲ ትሕቲ መልሓሱ ደጊሙ “ቅዙፈይ’ያ” ምባሉ ውን ካልእ ድሙቕ ስእሊ ነቲ ቀዲሙ ዝጸሖም ነዳር ምልልስ እዩ። ኣብዛ ቃል፡ ንዝጸንሖም ምልልስ ጥራይ ዘይኮነ፡ ዕድመን ደረጃ ኣተሓሳስባን መዛርብቱ ውን ኣላልዩና እዩ። ኣብ ውዑይ ዕድመን ዘመናዊ ቋንቋ ኣብ ምጥቃምን ዘሎ መንእሰይ ምዃኑ።
“ኣንታ ጽቡቕ ወዲ” ብዕድመ ከምዝዓብዮን ዝረግአ ኣተሓስባን ከምዘለዎ ምስ ነብሱ ንምልላይ እተኽእል ነግሒ እያ። ብዛዕባ መን እዮም ዝዛረቡ ዘለዉ?
“ንዓይ ከኣ ሕጽይተይ’ያ።” ቀዲሙ ዓርኩ ምዃና ካብ መዛርብቱ ከምዝተነግሮ ክሕብር እዩ ነዛ ነግሒ ኣምጺእዋ። ዛዕባ ዝርርቦም ኮይና ዘላ ባእታ ከኣ እባ ኣላልዩና። ኣብ ኣርባዕተ ነግሕታት፡ ዛዕባ ዝርርቦም፡ ኩነታት ዕድሚኦም፡ ባህርያቶም፡ ዘለዉዎ ኩነተ ኣእምሮ ክንርኢ ክኢልና። ሓደ ድራማዊ ዝንተዋ ዝኽተል ትርኢት፡ ገጸ-ባህርያቱን ኩነታቶምን ንምርኣይ ዝጥቀመሉ ቅርጡው መእተዊ ኣካቲታ ምህላዋ እምበኣር ሓደ ርኡይ ብልጫኣ እዩ።
2፡ ተምሳጥን ስእለ-ኣእምሮን፡
“ሓይሊ ስእለ ኣእምሮ (visual mind) ኣብ ስነ ጽሑፍ ብፍላይ ኣብ ግጥሚ ንምንጽብራቕ፡ ፈጠራ ገጣሚ ወሳኒ እዩ። ኣብ ምፍጣር ስእለ ኣእምሮ ምውካል ብቃላት ሓያል ስራሕን ጥበብን ይሓትት። ሓሳባት ስእለ ኣእምሮ ብጽሑፍ ከመይ ውሂዶምን ተራእዮምን ምርኣይን ምልላይን ወሳኒ ተራ ይጻወት። ናይ ስእለ ኣእምሮ (The Imagination of mind) ሓሳባት ብቃላት ምስ ተወቕረ እቲ ወዝን ሓሳብን ብዝኣምን ጥበብ ዶ ተኸናዊኑ? ናብ ክውንነታዊ ሓቂ ዝቐረበ ዶ እመስል? ስእለ ኣእምሮ ነዚኦም መሊሱ ጽባቔኡ እንተሪኡና እቲ ዝተፈጥረ ጥበብ ናይ ብሓቂ ጥበብ ተሰሪሑ እዩ ክንብል ንኽእል።” ይብል Ralph Waldo Emerson ኣብቲ “Poetry and Imagination” ዝብል ኣብ 1872 ዝጸሓፎ ነዊሕ ጽሑፉ።
ግጥሚ “ተዝካር” በዚ መንጽር እንክሪኣ፡ ሓይሊ ኣዘናትዋ እቲ ዝርአ ገጸ-ባህሪ ነቲ ዘይርአ ገጸ-ባህሪ ክንሪኦ የኽእለና ጥራይ ዘይኮነ፡ ሓይሊ እቲ ዛንታን፡ እቲ ድራማዊ ዝርርብ ተኸቲሉ ዝወርድ ዋሕዚን፡ ነቲ ዘየለናሉ ሂወት ክልቲኦም ክንስእሎን ኣባና ዝወረደ ኮይኑ ክስመዓናን ዘኽእል ኮይኑ እስመዓኒ። ሂወት እቶም ክልተ ንኣሽቱ መንእሰያት (ዓርኩ ዝምንጠል ዘሎን ዓርኩ ነበር ባዕላን) እንታይ ይመስል ክትርኢ ኣይትጽገምን። ኣታዊ ዘይብሎምን ገና ኣብ ናብያ ስድራቤት ዝምርኮሱን ምዃኖም ንምግንዛብ ድማ፡
“ተቓጢብካ ድዩ መናጢልካ
ኬክን ካፑቺኖን ትጋብዛ ምንባርካ፤” ክብሎ ከሎ ይሰኣለካ። ሂወት ናይ ኩሎም ኣታዊ ዘይብሎም ንኣሽቱ መንእሰያት ዓለም ከምኡ ኣይኹን እምበር፡ እቲ ኣብ ትሑት መነባብሮ ዝነብር መንእሰይ ሳልሳይ ዓለም ንፍቕሪ ዝኸፍሎ ዋጋን ብሰንኪ ንመዛወሪ እኳ ዝኸውን ገንዘብ ዘይምርካቡ ዝዂለፎ ፍቕራዊ ሂወትን ውን ክትስእል ትኽእል። ኣብ ውልቃዊ ባህርኻ ዝምርኮስ ከም ድንጋጸ፡ ሕርቃን፡ ካልእ ምስኡ ተኣሳሲሩ ዝኸይድ ጦብላሕታዊ ስምዒት ክስመዓካ ከኣ ንቡር ይኸውን።
ብዓይኒ ቁጡብነት ቃላት እንተሪእናዮ ውን ብኽልተ ነግሕታት ጥራይ ንኸምዚ ዓይነት ጦብላሕታዊ ስምዒትን ስእለ ኣእምሮን ክፈጥር ምኽኣሉ ካልእ ተወሳኺ ብልጫ እዛ ግጥሚ እዩ።
3፡ ፈጠራ መንጽረ ትረኻን ጽባቐኡን፥
መትኒ ጽባቐ እዛ ግጥሚ ኮይኑ ዘሎን ንተዘካርነታ ልዑል ግደ ዝጻወትን ሜላ ትረኻ እዩ። እዚ ህየላዊን ባጫን(satrical and irony) ዝመለለይኡ ኣገባብ ትረኻ፡ ነቶም ገጸ ባህርያት ናብ ልዝበት ኣምጺኡ፡ ብረቂቕ ብልሓት ግዳ ተበላጽነት እቲ ሓደ ወገን እና’ርኣየ እዩ ወዝ እዛ ግጥሚ ዘድምቖ።
ህየላ ወይ ምጸት ምስ ባጫ ወይ ሕጫጨ ኣዝዩ ዝተቐራረበ ኮይኑ፡ ጸሓፍቲ፡ ንውልቀ-ሰብ፡ ሕብረተ-ሰብ ይኹን ስርዓታትን እምነታትን ብኣሽሙራዊ መንገዲ ግን ከኣ፡ ብሓውሲ መስሓቕ፡ ነውሩ ዘቃልዕ፡ ጉድለቱ ዝነግር፡ ዕሽነቱ ይኹን ስግንጢርነቱ ወይ ካልእ ኣሉታዊ ባህሩ፡ ብኣዘንጋዕን ኣዘናጋዕን ሜላ ዝነግርን ዘርእን፡ ኣብ ውሽጢ ውስጠ-ዘ (metaphor) ኮይኑ ዝዓዪ ባእታ እዩ። ሕጫጨ(irony) ድማ፡ ርሕቀትን ርቀትን ናይቲ ዝድመጽ (ዝጸሓፍ) ዘሎ፡ ምስ ከሕልፎ ዝደለየ መልእኽቲ ዝህሉ ፍልልይ ዘርኢ ሜላ እዩ።
ክልቲኦም፡ ኣብቲ ዛዕባ(ዛንታ) ብምምርኳስ፡ ነባቢ ወይ ሰማዒ ንትርጉም እቲ ህየለ ወይ ሕጫጨ ክርድኦ ወይ ክግምቶ የኽእሉ። ኣብ ያታውያን ቅኔታት ትግርኛ ግኑናት ዝኾኑ ሜላታት ይኹኑ እምበር ኣብ ዘመናዊ ግጥምታትናስ ብዙሕ ዝውቱራት ኣይመስለንን።
እዚ ሜላ እዚ ኣብዛ ግጥሚ ብኣዝዩ ረቂቕ ኣገባብ ኣትዩ ኢና ንረኽቦ። ሰለስተ ነገራት ንምንጽብራቕ ከኣ ደሚቑ ይርአ። ቀንዲ ገጸ ባህሪ ንነብሱ ኣምሲሉ ዝገብሮ ገለጻ ሓደ ጉሉሕ ተርእዮ እዩ፡፡ እዛ ትስዕብ ማይቤት ምስ እንምልከት፡ ምስሊ መዛርብቱ እዩ ቅጅል ኢሉ ዝረኣየና። እቲ ኣብ ምህናጽ ገጸ ባህርያት፡ እቲ ሓደ ገጸ ባህሪ ዝኾነ ምንቅስቓስ ከይገበረ ብዝንተዋ እቲ ቀንዲ ገጸ ባህሪ ጥራይ ህላውነቱ ንፈልጥ ዝበልናዮ ውን ኣብዚ ዝያዳ ጎሊሑ ይርአ።
“ቅድሚ ዓመታት’ዩ
’ዛ ዕስራ’ኳ ረገጽኩ’ይረገጽኩ
ከም’ዚ ከማኻ ንእሽቶ ከለኹ
ከም’ዚ….
ኣብ ክንደይ ዓቕመይ
ኣብ ክንደይ ትርኢተይ፤
ኣብ ክንደይ ምትሓዙ
ጸጕረይ እጥቕልሎ
ፍሒሰ ፈሓሒሰ ዝባን ቅንፍዝ አምስሎ፤
ድንን ’ተይሉ
ብኸፊል ዝስጣሕ ኣዕውዲ-መዓዃዅሩ
ዕርቃኑ ክኸድኑ
ጸሓይን ንፋስን ዝቀዳደሙሉ፤
ሓላፍ-መገዲ ረርእዩ ዝንዕቆ
በትኪ’የ ኔረልካ – ወዛል መዓጥቖ!” ኣብዛ ማይቤት፡ ቀንዲ ገጸ-ባህሪ ብዛዕባ ነብሱ ይዛረብ ከምዘሎ ንኸምስል፡
“”ቅድሚ ዓመታት’ዩ
’ዛ ዕስራ’ኳ ረገጽኩ’ይረገጽኩ
ከም’ዚ ከማኻ ንእሽቶ ከለኹ” እኳ እንተበለ፡ በታ ብሓውሲ ትሕቲ መልሓሱ ትድመጽ “ከምዚ……” ትብል ቃል ግን እቲ ቀንዲ ክብሎ ዝደለየ ብዛዕባ መዛርብቱ እዩ ዝዛረብ። ኣብዚ ከኣ እዩ ህየላ እዛ ግጥሚ ቀዳማይ ስርሑ ዝጅምር።
ኣብ ዝቕጽል ማይቤት፡ ንፍቕራዊ ሂወት ምስ ናይ ቀደም ኣፍቃሪቱ ዝገልጽ ዘሎ እናመሰለ፡ ሕጂ ውን “ቅድም እሞ ስሬኻ ዓጢቕካ ከኣል፡ ሰብኣይ ከኣ እኸል ብድሕሪኡ ብዛዕባ ፍቕርን ጓልን ተርክበሉ ኢኻ” ዘስምዕ መልእኽቱ፡ ብኸምዚ የሕልፍ።
“ሽዑ ሓንቲ መማህርተይ
ዝዓብደላ – ኣመና ዘፍቅራ፤
ቅልጽማ ብኢደይ ዓቲረ
ስረይ ከይመልቈኒ ኣእጋረይ ገቲረ
ሸናዕ እንክብለልካ ኣብ’ቲ ጐደና
ይመስለኒ ነይሩ ኣነ’ምበሳ
ሕዛእተይ ድማ ንሳ።”
ካብቲ ኣቐዲሙ ምስሉ ንምንጋር ዝገብሮ ዝጸንሐ ገለጻታት ቀልጢፉ ንምውጻእን ሕጂ ውን ነቲ ዝርርብ ህድኣት ንምስፋንን ግዳ፡ “ሽዑ ሓንቲ መማህርተይ ነይራ” ኢሉ ይጅምር። እዛ ማይቤት እዚኣ ንቐንዲ ገጸ-ባህሪ ሓያል ሸሓጢ ምዃኑ ካብ ዘርእያ ነግሕታት ውን እያ። ድምጺ ንምምጣጥን ሕብሪ ቃላቱ ዝያዳ ንምንጻርን ምልክት ምምጣጥ ድምጺ(……) ድሕሪ “ሽዑ” እንተዝጥቀም ግዳ ዝያዳ ምስሊ ምሃበ።
ካልእ ቃንዛ መዛርብቱ ብምርኣይ ዝፈጥረሉ ዕግበት ንምርኣይን ዝያዳ ንምቕንዛዉን ዝገብሮ ኣረሳሳኒ ብልሓት እዩ።
“ስምዒተይ በቲ
“ሰዓማ፣ ሕቖፋ….ኣብላ” ይብለኒ
በቲ ድማ
ወዝቢ፣ ቀልጢፋ ትረግፍ ይመስለኒ።
ሓልዮት ማለት ከምኡ መሲሉኒ
ከም ስብሕቲ ለሚን
መላእ ኣካላታ
ገላቢጠ ’ናደራረዝኩዋ
ፍረ ጥብ ከየበለት
ደም ወዲኣ ከይትጥምቡቐኒ፤
ምክንኻን ማለት ንሱ መሲሉኒ
ካብ ገበታ ሽኰር
ከም’ቲ ዓንኳር ሽኰር
ከናፍራ ፈልየ ክመጽዎ’ንክመጽዎ፣
ሓድ-ሓደ ሳዕ ውን ናጽላ ተቐይረ
ከንፈር መሲሉኒ
ጡባ ’ንክሰሃሎ ንቝት ኢለ፣
በቲ’ምቅሩኒ
በቲ የሻቕሉኒ
ኣብ ሓዲድ መልሓሰይ ተጣሒኖም ሕቕቕ ከይብሉኒ፤
እና ተጣበብኩዋ
ንዘልኣለም ከመይ ተናብረኒ፤
ግዲ መዝሚዙኒ
ግዲ ቐቢጹኒ
ብዓቢኡ ፍቕሪ ሓቒቑኒ
ኣብ ኢደይ ሞይቱኒ።”
ኣብዛ ማይቤት፡ ኩሉ ዓይነት ሜላ ተጠቒሙ ከተሃራርፎን፡ ምናልባት ምስታ ኣፍቃሪቱ ይገብሮ ኔሩ ኢሉ ዝገመቶ ነገራት እናጠቐሰ ክሕጭጨሉን እዩ ዝርአ። ኣብ ነቕዲ ነድርን ንዕቀትን እናርኣየ ዝጀመረን ብተግባር ውን ጓል መንጢሉ ዓብላልነቱ ዘረጋገጸን፡ ከምኡ ውን ብንዕቀት ምስሉ እናርኣዮን፡ ሕሉፍ ዛንታ ፍቕራዊ ሂወቱ ብኸምዚ ሰናእናእ ዝብል ድምጺ ክጸውየሉ ኢልካ ምሕሳብ ዘይመጎታዊ እዩ። ግዳ ምስቲ ቐዲሙ ከርእዮ ዝጸንሐ ነገራት ብምውህሃድ፡ ብኣህራፊ ቋንቋ ቃንዛ ክፈጥረሉን፡ ጌርዎ ክኸውን ይኽእል እዩ ብዝበሎ ተኽእሎታት ህርፍርፎቱ ሰማይ ኣብጺሑ ክሕጭጨሉን ንባዕሉ ብናይ ዓወት መንፈስ ክድሰትን ኢሉ ዝገብሮ እዩ። እቲ ኣቐዲመ ዝበልኩዎ ክፉእ ባህርያቱ ከኣ ኣጸቢቑ ይንጸባረቕ። ኣብ ፈለማ ዝፈጠርካዮም ገጸ-ባህርያት ምስሎምን ባህሮምን ከይረሳዕካ እኳ ድኣ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ተግባሮም እናደመቐ ክመጽእ ዘኽእል ዋሕዚ እዛ ዛንታ እምበኣር ወሃ ዘበለ ክብሎ እደፍር። ኣብ መንጎ ዘረባኡ ልዝበት ምፍጣርን ምሉእ ብምሉእ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሩ ከምዘሎ ንምርኣይን ዝጥቀመሎም ሜላታት ውን ገለ ካብቶም ሸሓጢ ባህርያቱ ከንጸባርቑ ዝኽእሉ ተግባራት ኮይኖም እስምዑኒ።
“በጃኻ….ትም ኢልካ’ዩ።
ፍቕሪ ግን እንታይ’ዩ!?” ነዘን መስመራት እንተተምልኪትናየን ከኣ ሓድሽ ዘረባ ንምፍጣርን ኣብ ምንታይ ክሃርም ከምዘለዎ ንምንጻርን ከምዝተጠቕመለን ክንግንዘብ ንኽእል። እዛ ግጥሚ ድራማዊ ባህራ ክትዕቅብ እንተኾይና ውን ኣብ መንጎ እቲ ቀንዲ ዘረባ ዝኣትዉ ጓል መንገዲ ዝመስሉ ግን ከኣ ህያውነት ዘልብሱ ሜላታት ክትጥቀም ንቡር እዩ። ገይራቶ ክኣ።
“ንስኻትኩም ከ’ባ ገለ ፈቲንኩም ዶ?
ማለተይሲ….ዓራት ተማቒልኩም ትፈልጡ ዶ?
ፐፐፐፐእ!…..’ሔውው
ይትረፈኒ ወደይ – ግደፎ።” ኣብዛ ማይቤት ብልክዕ ክሃርሞ ዝደለየ ኩርናዕ ዕላሎም፡ እኳ ዘይንጹር እንተሎ ምልስ ኢልካ ንዝቐደመ ዝርርቦም ብምርኣይን ድሮ ኣብ ሕጸ በጺሑ ብምህላዉን ዝሓተሉ ዘሎ ሕቶ ናይ ባዕሉ ርጉጽ መልሲ ክህልዎ ጽቡይ እዩ። ዓራት ኣይበጽሑን። እንታይ ደኣ ኣሕተቶ? ሕጂ ውን እቲ ባጫዊ ባህሩ ንምንጽብራቕን ኣሽሙራዊ ንዕቀቱ ኣርእዩ ንምርዋይ ጥራይ እዩ።
ካብቲ ምጸታዊ (satrical) ሜላኡ ከይወጸ፡ ግዳ ካልእ ልዙብ ኩርናዕ ቀይሩ፡ ናይ ቀደም ኣፍቃሪቱ ዝበለቶ ኣምሲሉ፡
ብድሕሪኡ’ብለካ
ሕጹያ ርእየ ክርሕቀላ
ክተላልየኒ ክንደይ ተጋዲላ።” እናበለ ክርሕቀሉን ተንከስ ኢሉ ከይቀርባን ይነግሮ እሞ፡ አረ እንተኽኢሉስ ፈጺሙ ካብቲ ከባቢ ክጠፍእ የተባብዖ። “ድሕሪ መርዓ ምቑጻር እንታይ ኣሎካ ዘጸቢ!” ንምባል ዶ ይኸውን ወይስ ብሓቂ ከምኡ ጌሩ፡ ብሰንኪ ኣብ ምከና ዘሎ ድኽመት ክረጋገጽ ዘይከኣል እኳ እንተኾነ፡ ብልክዕ ግን ሓደ መልእኽቲ ኣሕሊፉ ኣሎ። “ኣብ ትበጽሖ የብልካን ተወዲኡ እዩ ጉዳይ” ዝብል መልእኽቲ። ነዚ ከድምቕ ዝኽእል ኣብዘን ነግሕታት ዝግለጽ ዘረባ እዩ።
“ስለዚ….ኣለካ ምሽ
ንዓኻ ዶ ጠፊኡካ
ከም’ቲ ትግጥሞ…..በቃ ተበሊዕካ።” ብምባል ሓይሉ የርእዮን ይንየተሉን።
ኣብ ላዕሊ እቲ ዝርአ ገጸ-ባህሪ ነቲ ዘይርአ ገጸ-ባህሪ ክንርእዮ ይገብረና ኢለ ነይረ። እዛ ማይቤት እዚኣ ድሕሪ እታ ኣብ ነቕዲ ዘላ “ኣንታ ጽቡቕ ወዲ” ትብል ነግሒ ዝደመቐት ማይቤት እያ። ክዛረብ ይኹን ክበኪ ዘይንሪኦ ክንስና
‘ኣይትብከ’ታ’ጆኻ፣ ቸድ!” ስለዝበለን፡ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ዋሕዝን ተገባብሮን ውን ነዛ ነግሒ ተኣማኒት ስለዝገብራን፡ ሓደ ሕርቃንን ተስፋ ምቚራጽን ተሓዋዊሱ ዘንብዖ መንእሰይ ክንስእል ኣይንጽገምን። ቀንዲ ገጸ-ባህሪ ነቲ ክፉእ ሸውሃቱ ንምዕጋብ ውን ኣይዘንግዐን። ሕጂ ውን ሓላዪ እናመሰለ በቲ ህየላዊ ሜላኡ፡
“ዕምት ኢልካ’ኮ ትወሓጥያ ሓቂ።
ግዳ መርዓ ከይትተርፍ – ክጽበየካ’የ
ንዓኣ ውን “ብኽብሪ ዓድምዮ” ክብላ’የ።” ይብሎ።
ብሓፈሻ ግጥሚ “ተዝካር” ኣብ ምፍጣር ገጸ ባህርያትን ንጹር ተረኣይነቶምን፡ ፈጠራ ተምሳጥን ስእለ-ኣእምሮን፡ ተገባብሮ ከም ቀንዲ መረጻ ትረኻኣ ዝገበረቶ ባእታ ህየለ(satire)፡ ዋሕዝን ንዕኡ ዘሰኒ ድልድላትን ኣብ ምህናጽ ዕዉት ስራሕ ዝረኣኹላ ግጥሚ እያ። ከም ምድብ ዝሓዘቶ ድራማዊ ትረኻ ኣብ ዝበዝሐ ሸነኹ ብግቡእ ኣንጸባሪቓቶ ክብል እውን እደፍር።
ይኹን እምበር ምስ ኩሎም ብልጫታታ ድሙቓት ሃጓፋት ውን ዝርኣየላ ግጥሚ እያ። ገለ ካብኣቶም፡
ምከና፡ (setting)፥
ሓደ ድራማዊ ትረኻ፡ ዝኽተል ዛንታ (ብጽሑፍ ዝቐርብ ይኹን ብምርኢት ወይ ብድምጺ)፡ ዛንትኡ ዘካይደሉ መድረኽን ወቕትን ክህልዎ ንቡር እዩ ጥራይ ዘይኮነ ግዴታ ውን እዩ። ርዝነትን ተኣማንነትን ዛንታ፡ ተረኣይነት ገጸ-ባህርያትን ኩነታቶምን፡ ህያውነት ንኽለብስ ምከና ዝጻወቶ ተራ ቀሊል ኣይኮነን። ግጥሚ “ተዝካር” ነዚ ከም ኣምር ውን ዝዘከረቶ ኣይትመስልን።
“መርዓኣ ተቘጺሩ ሰሚዐ
ነቢዐ….ነቢዐ….ነቢዐ፣
ሓሓሲብካ፣ ዘዘኪርካ ብስጭት ጸሊአ
ድሮ’ቲ መርዓ
ካብ’ቲ ከባቢ ሃጽ ኢለ ጠፊአ
እነኹልካ ክሳብ ሎሚ ጠፊአ
ሓዘነይ ረሲዐ
አዘንቱ ኰሪዐ።” ክብል እንከሎ ካበይ ናበይ ከምዝጠፍአን ሕጂ ኣበይ እዩ ዘሎ ክትፈልጥ ኣይትኽእልን። ምስ ተመሳሳሊ ባህሊ ዘለዎ መንእሰይ ይዛረብ ከምዘሎ ኣብ ግምት ኣእቲኻ ኣብ ስደት ዘሎ ክትብል ዘድፍር ኣይኮነን። እቲ “ተቓጢብካ ድዩ መናጢልካ” ዝብል ዘረባ ኣብ ዓዶም ዝነብሩ መንእሰያት ዝጥቀምሉ ሕብሪ ቋንቋ እምበር ናይ ዘርሓቑ ኣይኮነን። ካበይ ደኣ እዩ ናበይ ጠፊኡ? ካብ ከተማ ናብ ከተማ? እንድዒ። ክትግምት ጥራይ ኢኻ ትኽእል። ምከና ዘይምህናጹ ዝፈጠሮ ሃጓፍ ምዃኑ ግን ብሩህ እዩ።
ካልእ ምከና ዘይምህላዉ ውን እቲ ድራማዊ ትረኻ ወዝን ህያውነትን ይጎድሎ እዩ። ብቐሊል መንገዲ እዞም ተዋሳእቲ ኣበይ ቦታን ሰዓትን (ግዝያት)፡ ኮፍ ኢሎም ድዮም እናኸዱ ዝሓዝዎ ኣለዎም ዶ ጥራይ ኢዶም፥ ንጉሆ፡ ቀትሪ ድዩ ኣጋምሸት ከተርእየና ምኸኣለት እሞ ወዝን ህያውነትን ምወሰኸት። ከም፡ ስተ እባ፡ ብላዕ እባ፡ ጸሓይ እኮ በርቲዓ፡ ከምዚ ቁሪ ናይ ሕጂ፡ ከም ጽባቐ እዛ ትሪኣ ዘለኻ ወርሒ፡ ከምዛ ትሃትፍ ዘላ ዘላ ጸሓይ ………… ወዘተ ተጠቒሙ ከማልኦ ምኸኣለ።
ስእነት ቅኔ ዝፈጥሩ ነግሕታት፥
ኣብ ጽባቐ ቃላትን ውህደቶም ምስ ሓሳብን ተሰሪቱ ኣብ ነግሕታት ዝፍጠር “ለካ” (idiom)፡ ብዘይካቲ ኣብ ግጥሚ ዝፈጥሮ ላዛን ጽባቐን፡ እቲ ግጥሚ ኣብ ኣእምሮ ነባቢ ሕዱር ቦታ ከውሕስ እውን ይሕግዝ እዩ። እዚ ዓይነት ሜላ ንምፍጣር፡ ኣብቲ ትጽሕፈሉ ዘለኻ ቋንቋ ዝህልወካ ልዑል ምልከት፡ ኣብ ባህሊ እቲ ትጽሕፈሉ ዘለኻ ሕብረተ ሰብ ዝህልወካ ዓሚቚ ኣፍልጦ፡ ከምኡ ውን ቃላት ኣብ ገዛእ ርእሶም ብምትሕንፋጽ (ብምምስራሕ) ትፈጥሮ ባዕለ-ትርጉምን ወሳኒ እዩ። ኣብ ኣጠቓቕማ ቃላት፡ መለሳታት ምንዳይ ውን ሓደ ካብቲ ነቲ ልክዕ ቅኔ ክትረኽቦ ዝሕግዝ ሜላ እዩ።
በዚ መንጽር እንክሪኣ እዛ ግጥሚ፡ ብድኽነት ቅኔን ለካን ክግምግማ እኽእል። ተዘካርነታን ጽባቐኣን ከኣ በቲ ኣብ ውሽጢ ዛንታ ዘሎ ውሽጣዊ (ሓሳባዊ) ረምታን ናዕታን ደኣ እምበር፡ በቲ ኣብ ግዳም(ቅርጻ) ዝርአ ጽባቐ ቃላት ዝፈጥሮ ነግሕታትን ቅኔኡን ሲ ክንደየናይ። ከምቲ ዘርኣየቶ ብቕዓት ንፈጠራ ስእለ ኣእምሮን ተምሳጥን ዝኾኑ ውሽጣዊ ረምታን ናዕታን ኣብ ግዳማዊ ጽባቐ ውን ኣተኲራ ተስሪሓ እንተትነብር፡ ምልኣት ጽባቐኣ ኣዝዩ ምተፈልየ።
ድኻም ውድዓውነት ኣብ ጉዳይ ጾታ፡
ተኣማንነትን ህያውነትን ሓደ ስነ-ጽሑፋዊ ፍርያት ብብዙሕ ክልካዕ ዝኽእል እኳ እንተኾነ፡ ንገጸ-ባህርያቱ ሰብነት ኣብ ምልባስን ንውዱዕ ተርእዮ ብውሕልነት ብምንጽብራቕን ግን ዝያዳ ዝደምቕ እመስለኒ። ሰብነትን ውድዓውነትን ዝብል ኣምር ንባዕሉ ነዊሕን ዓሚቚን ብምዃኑ ግዳ ንሕጂ ምስዛ ግጥሚ ብምትእስሳር ጥራይ ክርእዮ።
እዛ ግጥሚ፡ ክልተ ብቐጥታ ዝዋስኡ ገጸ-ባህርያት ዝሓዘት ኮይና፡ ዛዕባ እዞም ገጸ-ባህርያት ጓል ኣንስተይቲ እያ። ሰብ ከምኦም ክንሳ ግዳ፡ ኣብ ዝርርቦም ልክዕ ከም ሓንቲ ኣቕሓ፡ ኣልዒሎም እዮም ክዛረቡ ዝረኣዩ። ኣምር ፍቕሪ፡ ኣወዳት ጥራይ ብዘማእዝንዎ መንገዲ እምበር፡ ደቂ ኣንስትዮ ምንም ተራ ከምዘይብለን ጌሮም የቕርብዎ። ኣብ ጉዳይ ጀንደር (ጾታዊ ኣድልዎን ካልእን) ኣትየ ክዛረብ ኣይክእልን። ዕላማ ጽሑፈይ ስለዘይኮነ። ኣብ ህያውነት ዛንታ እዛ ግጥሚ ግን ፍጹም መቐረትን ተኣማንነትን ዘጥፍእ እዩ። “ንሳተን ከ ኣይውስናን ድየን? ከም ድሌቶም ድየን ዝገብርዎን?” ዝብል ሕቶ ብምልዓል ከኣ ካብ ሓደ ህያው መቐረታ ክትወጽእ ትኽእል። ወዝን ላዛን እዛ ግጥሚ ውን ይጎድል።
ፍቕረይ የማን


text:
Breaking News:ኣቐዲማ ዝተጨውየት ነፋሪት ንምምላስ ናብ ስዑዲ ዝተላእከት ኤርትራዊት ፓይሎት ራህዋ ገብረክስቶስ ንርእሳ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዑቕባ ሓቲታ፡ ህግደፍ ብምትላል ክምለሳ ይከራኸር ኣሎ።
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፡ ነታ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት፡ ካፕቴን ዮናስ ወልደኣብ ከምኡ ‘ውን መኮነን ደበሳይ ዝተባህሉ ክልተ መራሕታ (ፓይሎታት) ዝጨወዩዋ ሞ፡ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዑቕባ ድሕሪ ምሕታቶም ንሓያለ ኣዋርሕ ኣብ ስዑዲ ዓረብ እትርከብ IAI 1125 ዝዓይነታ
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፡ ነታ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት፡ ካፕቴን ዮናስ ወልደኣብ ከምኡ ‘ውን መኮነን ደበሳይ ዝተባህሉ ክልተ መራሕታ (ፓይሎታት) ዝጨወዩዋ ሞ፡ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዑቕባ ድሕሪ ምሕታቶም ንሓያለ ኣዋርሕ ኣብ ስዑዲ ዓረብ እትርከብ IAI 1125 ዝዓይነታ ናይ VIP ነፋሪት ናብ ኤርትራ ክትመልሳ ዝለኣኻ፡ ራህዋ ገብረክርስቶስ ዝተባህለት ፓይሎት፡ ዝተዋህባ ተልእኾ ግዲፋ፡ ንስርዓት ህግደፍ ብምርሕራሕ ንርእሳ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ፖለቲካዊ ዑቕባ ስለዝሓተተት፡ ስርዓት ህግደፍ ልኡኻት ሰዲዱ ናብ ኤርትራ ክምለሳ ዝተፈላለየ ውዲታት የካይድ ከምዘሎ እሙናት ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ፓይሎት ራህዋ ገብረክርስቶስ ኣብ ጀዛን፡ ኣብ መደበር ፖሊስ ክትርከብ ከላ፡ ኣምባሳደር ህግደፍ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ኣብቲ ቦታ ተረኺቡ፡ “ ደሞዝ እዩ ውሒዱዋ፡ ካልእ ጸገም የብላን፡ ደሞዝ ክንውስኻ ኢና” ኢሉ ንሰበስልጣን ስዑዲ ብምትላል ናብ ኤርትራ ክመልሳ ይከራኸር ከምዘሎ ኣብዚ ሰዓት’ዚ ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣረዲኡ ሎ።
እታ ጓል 34 ዓመት ምኵርቲ ፓይሎት ሓይሊ ኣየር ኤርትራ ዝኾነት ራህዋ ገብረክርስቶስ፡ ነታ ቀዲማ ዝተጨውየት ነፋሪት ንምምላስ፡ ምስ ካልኦት ሰለስተ ፕይሎታት ትማሊ ናብ ጀዛን ድሕሪ ምጕዓዛ ኣብ ናይ ዜሮ ሰዓት ዑቕባ ሓቲታ። ኣቲ መደብ ድማ፡ ንሳ ካልእይ ርእሳ ነታ ኣብኡ ዝጸንሐት፡ እቶም ክልተ ብጾታ ድማ ነታ ትማሊ ዝተጓዕዙላ ነፋሪት ሒዞም ክምለሱ ድማ እዩ ነይሩ እቲ መደብ።
ስለዚ፡ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ኣትርከቡ ኤርትራውያንን መሓዙት ኤርትራን፡ ተጣበቕቲ መሰል ወዲ ሰብን፡ ራህዋ ናብ ኤርትራ ተመሊሳ ከይትሳቐ መታን ንድሕነታ ኣድላዪ ጻዕሪ ክትገብሩ ነተሓሳስብ።
ጉዳይ ራህዋ፡ ናይ ሰብኣዊ መሰላት ሕቶ እዩ። ድሮ ውን ኣብ ፖሊስ ስዑዲ ዓረብ ንምለሳ ነጽንሓያ ዝብል ናይ ሓሳባት ምምቕቓል ከምዘሎ ተፈሊጡ ኣሎ። ስለዚ፡ ኣብ እዛ ኤርትራዊት ዜጋ ኣብ ሓደጋ ህግደፍ ከይወደቐት፡ በብዓቕምኹም፡ ነዚ ሓበሬታ’ዚ ናብ ክሕግዙዋ ዝኽእሉ ኣድለይቲ ማሕበራትን መንግስታትን ብህጹጽ ከተብጽሑዎ ድማ ንምህጸን።
ነዚ ብዚምልከት ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ኣብ ቀጻሊ ከነቕርበልኩም ኢና።


text:
ዕለት 13 መጋቢት 2013 ዓ.ም. ሕርየት ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ንዓለምን ንመላእ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ካብ ሰገነት ቅዱስ ጴጥሮስ ባሲሊካ ዘበሰሩን ምስ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ዘተ ሓልዮ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ብፁዕ ካርዲናል ዣን ልዊስ ታውራን ኣብ መበል 75 ዓመት ዕድሜኦም ብሕማም መትኒ ንነዊሕ ዓመታት ብሕክምና ክድገፉ ድሕሪ ምጽናሕ ዕለት 5 ሓምለ 2018 ዓ.ም. ካብዚ ዓለም ብሞት ከምእተፈልዩ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ሓቢሩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ምስ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ዘተ ዘነቓቕሕ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበርን Camerlengo - ናይ ቅድስቲ መንበር ንብረት ኣመሓዳርን ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ክሳብ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ እትሓርይ ብግዚያዊ ናይ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ሓዋርያዊ ሓላፍነት ተረኺቦም ብፁዓን ካርዲናላት ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስን ንኽሓርዩ ብሑት ኣኼባ ዝጽውዕን ከምኡ እውን ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ንኽዀኑ ዝተሓርዩ ር.ሊ.ጳ. ረኺብና ቢሎም ምስ መላእ ዓለም ምእመናንን ሕዝብን መላእ ዓለምን ዘላልዩ ዲያቆን ካርዲናል ሓዋርያዊ ስልጣን ዝነበሮም ብፁዕ ካርዲናል ዣን ልዊስ ታውራን ኣብ መበል 75 ዓመት ዕድሜኦም ዕለት 5 ሓምለ 2018 ዓ.ም. ድሕሪ ቐትሪ ከምዝዓረፉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ የመልክት።
ኣብ ወርሒ ሚያዝያ 2018 ዓ.ም. ኣብ ሱዕዲ ዓረብ ሓዋርያዊ ምብጻሕ ኣካይዶም ምስ ናይታ ሃገር ላዕለዎት ናይ መንግስትን ናይ ሃይማኖትን ኣካላት ተራኺቦም ኣብ ዘስምዕዎ ዘረባ፥ እቲ ዓቢይ ስግዓት ንዅልና ናይ ስልጣነታት ግርጭት ዘይኰነስ ናይ ድንቁርናን ኣኽራርነትን ግርጭት እዩ፡ ስለዚህ ዝተፈላለያ ሃይማኖታትን ባህልታትን ክቀራረባን ክላለያን ኣገዳሲ እዩ፡ መጻኢ ኣብ ሕንጸትን ካብ ሕንጸትን እዩ፡ ማሕበረ ክርስቲያን ውሁዳን ኣብ ዝዀኑለን ሃገራት ካልኣይ ደረጃ ዜጋ ኰይኑ ከይስምዖም ዝብል ሓሳብ ከምዘስመሩሉ ይዝከር።
ኣብ ወርሒ ሕዳር 2017 ዓ.ም. ከባቢ ሲናይ ኣብ ልዕሊ መስጊድ ዝተፈጸመ ግብረ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃብዎ ቃለ መሕትት፥ ንዘተን ሰላምን ነጻነትን ዝኣመተ ናይ ሓባር ርክብ ኣብ መንጐ ሰብ ጽቡቕ ድላይ ኣገዳሲ እዩ እንክብሉ ገሊጾም ከምዝነበሩን፡ በቲ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ እውን ንመላእ ሰዓብቲ ሃይማኖት ምስልምና ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ሃይማኖት መጋበርያ ሰላም እዩ ዝብል ሓሳብ ከምዘቃልሑ ዝዝከር ክኸውን እንከሎ፥
ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ 2017 ዓ.ም. ንሰዓብቲ ሃይማኖት ሂንዱ ብምኽንያት በዓል ዲፓቫሊ ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ኣብ መንጐ ክርስቲያንን ሂንዱን ምክብባር ክህሉ ሓደራ ቢሎም፡ እቲ ኣብ ዓለም ዝረአይ ዓመጽ ካብ ዘይምክብባርን ምቅብባልን ዝነቐለ እዩ ከምዝበሉ ክፍለጥ እንከሎ፡ ንቡድሃ ሃይማኖት ሰዓብቲ እውን ብምኽንያት በዓል ቨሳክሕ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሚያዝያ 2018 ዓ.ም. ንናይ ግልጽነትን ሕጋውነትን ባህሊ ኩለን ሃይማኖታት ብሓባር ኣብ ጸረ ምግባረ ብልሽውና ክተግሃ ጻውዒት ከምዘቕረቡ ይዝከር።
ብፁዕ ካርዲናል ታውራን ዕለት 5 ምያዝያ 1943 ዓ.ም. ኣብ ፈረንሳ ተወሊዶም ትምህርቶም ምስ ኣጠናቐቑ ናይ ቦርዶውክስ ሰበኻ ዓቢይ ዘርኣ ክህነት ተመሃራይ ኰይኖም ናብቲ ኣብ ሮማ ዝርከብ ናይ ፈረንሳ ጳጳሳዊ ተቕዋም ዘርኣ ክህነት ተላኢኾም ኣብ ጳጳሳዊ ግረጐሪያና መንበረ ጥበብ ናይ ቲዮሎጊያን ፍልስፍናን ትምህርቶም ምስ ኣጠናቐቑ ብፍልስፍና ቲዮሎጊያን ሊቕነት ኣመስኪሮምን ካብ 1964 ክሳብ 1965 ዓ.ም. ብናይ ሃገሮም ፈረንሳ ሕጊ መሰረት ከም ማንም ዜጋ ንኣገልግሎት ውትህድርና ተላኢኾም ኣብ ሊባኖስ ኣብ ናይ ምትሕብባር ባህሊ ፈረንሳ ጉዳይ ብመምህርነት ብምግልጋል ሃገራዊ ግዴታኦም ከምዝፈጸሙ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ሓቢሩ።
ዕለት 20 መስከረም 1969 ዓ.ም. ክህነት ተቐቢሎም ኣብ ቦርደውክስ ናይ ቅድስቲ ኤውላሊያ ቤተ ክርስቲያን ቆሞስ ኰይኖም ኣብ ምግልጋል እንከለዉ ኣብ ቶሎሳ ካቶሊካዊ ተቕዋም ናይ ሕገ ቀኖና ትምህርቶም ኣጠናቒቖም፡ ኣብ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ ስነ ርክባዊ ሜላ ንኸገልግሉ ንሮማ ተጸዊዖም ጳጳሳዊ ቤተ ክርስቲያናዊ ተቕዋም ብምእታው ብስነ ሜላዊ ርክብ ተመሪቖምን ኣብ ጳጳሳዊ ግረጐሪያና መንበረ ጥበብ ብሕገ ቀኖና ሊቕነት ከምዘመዝከሩ እውን ዝሓበረ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣስዒቡ፥ ኣብ 1975 ዓ.ም. ኣብ ዶመኒካን ረፓብሊክ ኣብ ናይ ቅድስቲ መንበር ሓዋርያዊ ልኡኽ ቤት ጽሕፈት ተመዲቦም ክሳብ 1979 ዓ.ም. ከምዘገልገሉን ካብኡ ናብ ሊባኖስ ተላኢኾም ኣብ ተመሳሳሊ ቤት ጽሕፈት ሓዋርያዊ ወኪል ቅድስት መንበር ክሳብ 1983 ዓ.ም. ከምዘገልገሉን ናብ ሃገረ ቫቲካን ተመሊሶም ኣብ ናይ ቤተ ክርስቲያን ቤት ምኽሪ ወግዓዊ ርክባት ተመዲቦምን ካብ 1984 ክሳብ 1988 ዓ.ም. ኣብ ሕብረት ኤውሮጳ ናይ ደሕንነትን ምትሕብባር ቤት ምኽሪ ተመዲሞም ዘገልገሉ እዮም።
ኣብ 1988 ዓ.ም. ናይ ቤተ ክርስትያን ወግዓዊ ኣገልግሎት ርክባት ምኽትል ዋና ጸሓፊ ኰይኖም ተሰምዮም፡ ዕለት 1 ታሕሳስ 1990 ዓ.ም ናይ ተልፕተ ስዩም ጳጳስን ብዝብል መጸውዕ ሊቀ ጳጳስ ተሸይሞምን ዕለት 6 ጥሪ 1991 ዓ.ም. ማዕርገ ሊቀ ጵጵስና ኣብ ባዚሊካ ቅዱስ ጴጥሮስ ካብ ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ተቐበሉ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓለም ሓቆፍ ጉባኤታት ጉጅለ ልኡካን ቅድስቲ መንበር መሪሖም ከምእተሳተፉን ዕለት 21 ጥቅምቲ 2003 ዓ.ም. ብቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ካርዲናል ተሰምዮም ናይ ቅድስቲ ቤተ ክርስቲያን ቤተ መዝገብን ቤተ ንባብን ሓላፊ ከይኖም ከምእተሰዩን ዕለት 25 ሰነ 2007 ዓ.ም. ምስ ዝተፈላለያ ሃይማንኖታት ናይ ሓባር ዘተ ዘነቓቕሕ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ተሰምዮም ክሳብ ዝዓረፉላ እዋን ናይዚ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ኰይኖም ኣገልገሉ።


text:
ኣብ ምጽባይ ከሎኻ
Medan du väntar – tigrinska
እዚ ሓበሬታዚ ነቶም ኣብ ሽወደን ዕቝባ ሓቲቶም ከለዉ ግን ጌና መልሲ ዘይመጾም ሰባት ይምልከት
- አማርኛ (amhariska)
- العربية (arabiska)
- Azərbaycanca (azerbajdzjanska)
- ب ه سۆرانی (sorani)
- English (engelska)
- Español (spanska)
- پارسی (persiska)
- Français (franska)
- Bosanski, hrvatski, srpski (kroatiska)
- Հայերեն (armeniska)
- Kurmancî (kurmandji)
- MoHroл xэл (mongoliska)
- يه دری (dari)
- پښتو (pashto)
- Arlijan (romani arli)
- Pycckий (ryska)
- Af soomaali (somaliska)
- Shqip (albanska)
- Swedish (svenska)
- Oʻzbek (uzbekiska)
ኣብዚ ብዛዕባ ናይ ዕቝባ ሕቶ ምስ ኣቕረብካ እንታይ ከም ዚካየድን ብዛዕባ ከም ስደተኛ ኣብ ስራሕን ትምህርትን መንበሪ ቤትን ክንክንን ጥዕናን ገንዘባዊ ሓገዝን ዚህልወካ መሰላትን ከተንብብ ትኽእል።
ነቲ ንዑቕባኻ ዚግበረልካ ምርመራ ምጽባይ
ናብቲ ብዛዕባ ዑቕባኻ ዚግበረልካ ምርመራ ክሳዕ ትመጽእ፤ ነዊሕ ጊዜ ክወስድ ይኽእል እዩ። ሽዑ ድማ ስለምንታይ ናብ ሽወደን ዑቕባ ክትሓትት ከም ዝመጻእካ፡ እንታይ ከም ዘጋጠመካ፡ ናብ ሃገርካ እንተ ተመለስካኸ እንታይ ከጋጥመኒ ይኽእል ኢልካ ከም ትኣምን፡ ኣስፊሕካ ክተዘንቱ ኢኻ። እቲ ናይ ምጽባይ ጊዜ፡ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ክፈላለ ይኽእል እዩ።
ቅድሚ እቲ ውሳኔ ምቕባልካ፡ ናብ ብዙሕ ርክባት መጸዋዕታ ክልኣኸልካ እዩ። ስለዚ ድማ፡ ናብቲ ምግራሾንስቨርከት ዝገበረልካ ቆጸራታት፡ ናብኡ ከም ትርከብ ግበር ኢኻ። ሓድሽ ቆጸራ ክንገብር፡ ናይ ጊዜ ሕጽረት ስለ ዘሎና፤ ካልኣይ ጊዜ ቆጸራ ክንገብረልካ እንተ ደኣ ተገዲድና፡ ነቲ ናይ ዑቕባኻ ውሳኔ ዝወስዶ ጊዜ፡ ንቕድሚት ክመጦ ይኽእል እዩ።
ኣድራሻኻ ሓብረና
እንተደኣ ግዒዝካ፡ ኣብቲ ናይ ምርመራኻ ጊዜ ምስ በጽሐ ወይ ንኻልእ ቆጸራታት ክንረኽበካ መታን ክንክእል፤ እቲ ሓድሽ ኣድራሻኻ ንሚግራሾንስቨርከት ክትሕብረና ይግባእ። ካብ ሚግራሾንስቨርከት ዝመጸካ ሓበሬታ መታን ከየምልጠካ ድማ፤ ነቲ ኢ-መይልካ ብቐጻሊ ኣንብቦ።
ንኣኻ ከም ሓታቲ ዕቝባ ኪሕግዙኻ ዚኽእሉ ውድባት
ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል Amnesty International
ናይ ሰደተኛታትን ናይ ዕቝባ ኮሚተን ቤትምኽሪ Flyktinggruppernas och asylkommittéernas riksråd
ናይ ሓተትቲ ዕቝባን ስደተኛታትን ቤትጽሕፈት ወሃብ ምኽሪ Rådgivningsbyrån för asylsökande och flyktingar
ናይ ሽወደን ቀዪሕ መስቀል ንጉዱኣት ውግእን ንግፉዓትን ዚከናኸን ማእከል Svenska Röda Korsets behandlingscenter för krigsskadade och torterade
ሽወደናዊት ቤትክርስትያን Svenska kyrkan
ሓበሬታ ብዛዕባ ሕብረተሰብ ሃገረ-ሽወደን ብዝተፈላለዩ ቋንቋታት ኣብ መኽፈት ንሓደስቲመጻእተኛታት ክርከብ ይከኣል።


text:
ኣብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ዳይሬክተር ሚድያን ህዝባዊ ርክብን አቶ መሓመድ ሰይድ ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከብ ኤምባሲ ኣሜሪካ ዝወጸ መግለጺ ግብረ መልሲን መርገጺ መንግስቶምን ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጾም አለው።
ነቲ መግለጺ ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኣመልኪቶም ምላሽ ክህቡ ዝተሓቱ ኣብ ፈደራላዊ መንግስታዊ ጉዳያት ዳይሬክተር ሚድያን ህዝባዊ ርክብን አቶ መሓመድ ሰይድ ኣብ ተዳወብቲ ወረዳታት ክልላት ኦሮምያን ሶማልያን ዝተፈጥረ ግጭት ኣብ ህይወት፡ አካል ሰባት ከምኡ’ውን ኣብ ንብረት ጉድኣት ከምዘውረደ መንግስቲ ተኸታታሊ ሓበሬታ ንህዝቢ ክህብ ጸኒሑ ድሕሪ ምባል በመንግስቲ ተገይሩ ዝበልዎ ተወሳኺ ህዝቢ ከይፈናቀል ጥቡቕ ክትትልን ደገፍን ይገብር አሎ። ብካልእ ወገን ኸአ ንተመዛበልቲ ዘድሊ ደገፍ መግቢን ሕክምና ሓዊሱ ሓገዝ ይህብ ኣሎ።
ጸጥታ ኣብ ምርግጋእ’ውን ፈደራላዊ ሓይሊ ጸጥታ ኣብቲ ከባቢ ገፊሕ ቁጽጽር ይገብር’ሎ ኢሎም።
ምምሕዳር ክልቲኡ ክልላት’ውን ሃናጺ ግደ ይገብሩ’ለው ንዝቆሰሉ’ውን ሕክምና ዝረኽብሉን መንገዲ የዳልው አሎ ኢሎም።


text:
- Other languages
ኣእምሮኣዊ ሕንፍሽፍሽ
ምልክታት ሕማም ኣእምሮኣዊ ሕንፍሽፍሽ ዘለዎ ሰብ፡ ግዳይ ሕማም ኣእምሮ ይኸውንን ኩነተ-ኣእምሮኡ ውን ተገላባጣይ ይኸውን። እዚ ሕማም`ዚ፡ ድንግርግር ዝፈጥርን ዘየላቡን ኮይኑ ዝኾነ ፍወሳዊ ስጉምታት ምስ ዘይንወስድ ከኣ፡ ከቢድ ሳዕቤናት ከኸትለልና ይኽእል። ግዳይ ናይዚ ሕማም ከኣ ናብ ኣገልግሎት ክንክን ጥዕና ከይዱ ሓገዝ ክረክብ ይኽእል እዩ።
ኣእምሮኣዊ ሕንፍሽፍሽ (schizoaffektivt syndrom) እንታይ እዩ?
ኣእምሮኣዊ ሕንፍሽፍሽ ንማእከላይ ዓይነት ምምስቓል-ኣእምሮን ወፈፍታ ጭንቀት ይመሳሰል። ኪደት ናይቲ ሕማም ወትሩ ወቕታይ ወይ ጸጸኒሑ ዝቕልቀል፡ ንኪደት ሕማም ወፈፍታ ጭንቀት ዝመሳሰል ኮይኑ፡ ሓንሳብ ምሕዋይ መሊስካ ኸኣ ምሕማም ዘጠቓለለ እዩ።
ምልክታት ናይዚ ሕማም፡ ከም ቃዝኖት፡ ንቡር ዘይኮነ ውዕዉዕ ስምዒትን ከቢድ ሽቕሎትን፡ ንምልክታት ሕማም ውፈፍታ ጭንቀት ዝመሳሰል እዩ። እዚ ሕማም`ዚ፡ ንሕማም ምምስቓል-ኣእምሮ ዘዘኻኽሩ ምልክታት ከም መትሓዚ ዘይብሉ ዓጀውጀውን ምህትፍታፍን ውን የርኢ እዩ። መለለይቲታት ናይዚ ሕማም ቅጽበታውያንን ዘየላብዉን ኮይኖም ንነብሰ-ቕትለት ደፋፍኡ ስምዒታት ውን ከለዓዕሉ ይኽእሉ።
እዚ ሕማም ንህይወተይ ብኸመይ ይጸልዎ?
እቲ ሕማም ኣብ ዝወረና ግዜ፡ ኣእምሮና ከም ልሙድ ይሓምም። እቶም ቅጽበታውያን ምልክታት ናይዚ ሕማም፡ መድሃኒታዊ ፍወሳን ኣብ ሕክምና ደቂስካ ምፍዋስን፡ ዋላ ንሓጺር ግዜ ይኹን፡ ኣገዳሲ ይገብርዎ። እቲ ሕማም ንኣዋርሕ ዝጸንሕ ኮይኑ ገለ መድሃኒታት ምውሳድ ከኣ ውጽኢታዊ ኮይኑ ንረኽቦ። እቲ ግዳይ ዳግማይ ናብ ንቡር ህይወቱ ክመለስ ምእንቲ ካብ ዝብል፡ እቲ ዝወሃብ መድሃኒታት ነቲ ሕማም ከም እንደገና ከይቕልቀል ዘሎ ተኽእሎታት ዝንኪ እዩ።
ኲነታተይ ክመሓየሽ ይኽእል`ዶ?
ኪደት ናይዚ ሕማም ሕንፍሽፍሽ ዘእትወልናን ንነብሰ-ርድኢትና ውን ከቢድ በሰላታት ዝገድፍን እዩ። እቲ ኣገዳሲ ዝኾነ ግን እዚ ሕማም ኣብ በይንኻ ዝወረደ ጥራይ ከምዘይኮነ ምፍላጥን ውጽኢታዊ ዝኾነ ሕክምናዊ ግዳፍ ክትረክብ ከምእትኽእልን ምፍላጥ እዩ። እቲ ግዳይ ብዛዕባ`ዚ ሕማም ዘለዎ ኣፍልጦ ምስ ዘዕቢ፡ ኣብ ዕለታዊ ህይወቱ ነቲ ሕማም ንምእላዩ ኣየጸግሞን እዩ።
ባዕልኹም ወይ ውን ቤተ-ሰብኩም ምልክታት ሕማም ኣእምሮ ወይ ውን ኩነተ-ኣእምሮኡ ተለዋዋጢ ይኸውን ኣሎ ኢልኩም ምስ እትጥርጥሩ፡ ሕክምናዊ ሓገዝ ሕተቱ። ነቲ ዘጋጠመካ ባዕልኻ ክትፍውሶ ወይ ዕሽሽ ኢልካዮ ክትሓልፍ ምምራጽ፡ ነቲ ግዳይን ኣብ ከባቢኡ ዘለዉን ሰባት ሓደጋ ዘስዕብ ክኸውን ይኽእል እዩ። ሓገዝ ንምርካብ ናብ ማእከል-ጥዕና፡ ማእከል መቐበሊ መንእሰያት ውይ ውን ማእከል ሲካትሪያዊ ክንክን ንኣባጽሕ ኣምርሑ።
መስርሕ ምንጻር ሕማምን ፍወሳን
ዝስመዓኩም ምልክታት መሰረት ጌርካ መንነት ናይቲ ሕማም ከተነጽር ናይ ምፍታን መስርሕ ኣጸጋምን ነዊሕ ግዜ ዝወስድን ክኸውን ይኽእል። ንመስርሕ ምንጻር ናይቲ ሕማም ኣዝዩ ዝተሓላለኸ ዝገብሮ ቀንዲ ጸገም፡ መለለዪታት ሕማም ኣእምሮኣዊ ሕንፍሽፍሽን ምምስቓል-ኣእምሮን ክትፈልዮም ኣጸጋሚ ስለዝኾነ እዩ። ሕማም ምምስቓል-ኣእምሮ ነዚ ሕማም ዝመሳሰል ምልክታት ኣለዎ ኮይኑ፡ ኣገባብ ኣፈዋውስኡ ግን ካብዚ ሕማም ፍልይ ዝበለ እዩ።
መንነት ናይቲ ምልክታት ሕማም ምስ ተነጸረ፡ እቲ ዝግበር ፍወሳ ጸረ ሕማም ኣእምሮ ዝኾኑ መድሃኒታትን ንኩነተ-ኣእምሮ ውን ዘረጋጋእ መድሃኒታት፡ ከም ሊቲዩም፡ የጠቓልል። እዚ ፍወሳታት ነቲ ሕማም ንምህዳእ ውጽኢታዊ እዩ ጥራይ ዘይኮነስ፡ እቲ ግዳይ ዳግማይ ኣብ ተመሳሳሊ ኲነታት ክወድቕ ዘሎ ተኽእሎታት ውን ይንክዮ እዩ። ምኽንያቱ እዚ ሕማም ወትሩ ነባርን ነዊሕ ዝጸንሕን ስለዝኾነ። ድጋፍ ዘስንቕ ዝርርብን ፊዝዮተራፕን ብዛዕባ እቲ ሕማም ዘለካ መረዳእታ ዘዕብን ንምእላዩ ውን ዝሕግዝን እዩ።