text:
ኣቀዲመ ሰላም ኣምላኽን ጸጋ መድሓኒና የሱስ ክርስቶስን ንኹላህኩም ቅዱሳን ይኹን ይብል!
ኣቅደም ኣቢለ ኣብ ትሕቲ እዛ ሕጂ ዘቅርባ ዘለኹ መልእኽቲ ፖስት ዝገበርኩዋ ናይ ''ኢትዮጵያ ውያን ወንጌላውያን ኣብያተክርስትያናት'' ንናይ ሓቂ ትምህርትን ንናይ ሓሶት ትምህርትን ንዘለዎም መርገጽ ኣብ ወርሒ መጋቢት22, 2017, ዘውጽእዎ መግለጺ ሼር ገይረ ኣለኹ። ብፍላይ ነዚ ጽሑፍ እዚ ሼር ዝገበርኩሉ ንጽል ዕላማ፡ ንሕና ካብ ሀገረ ኤርትራ ዝዀንና ህዝቢ ኣምላኽ፡ ካብዚ ነገር እዚ እንታይ ጽቡቅ ትምህርቲ ኪንወስድ ንኽእል ብዝብል ሰናይ ሕሊና ጥራይ እየ። ''መምሃሪ ኣይግበርካ መምሃሪ ነይኽላእካ'' ከም እተባህለ እዩ!
እምብባር ኣብዚ ጽሑፍ እዚ ከቅርቦ ደሊየ ዘለኹ ጻውዒት ምሕጽንታ ምስቲ እዞም ኢትዮጵያውያን ኣሕዋትና ነቲ ኣብ ምድሮም ንዘሎ ህዝቢ ኣምላኽ ወዲቅዎ ዘሎ መግደራ ንምምካት ዝወሰድዎ ኣገዳሲ ተበግሶ ዝተኣሳሰር እዩ።
ቅድሚኡ ግና ነቲ ከቅርቦ ደሊየ ዘለኹ ጻውዒት ምሕጽንታ መእተውን ጽኑዕ ባይታን/ground/ ዝዀነ ሓደ መሰረታዊ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ሓቂ ኪዛረብ።
ካብቲ ጎይታና የሱስ ክርስቶስ ኣብ መስቀል ዚፈጸሞ፡ ዘለኣለማዊ ሓቂ ሓደ፡ ሓድነት እቲ ብሞቱን ትንሳኤኡን ዚፈጠሮ ሓደ ሓድሽ ሰብ እዩ።
''ብርእሱ ዕርቂ እናገበረ፡ ካብዞም ክልተ ሓደ ሓድሽ ሰብ ምእንቲ ኺፈጥር፡ ነቲ ጽልኢ፡ ንሱ ኸኣ ሕጊ ትእዛዝ ብስርዓት፡ ብስጋኡ ስዒሩ፡'' (ኤፌሶን 2፡15)
እቲ ኣብዚ ክፍሊ እዚ ''ሓደ ሓድሽ ሰብ'' ተባሂሉ ተጸዊዑ ዘሎ፡ እቲ ''ኣብኡስ ጽርኣውን ኣይሁዳውን፡ ግዝረትን ዘይግዝረትን፡ ባርባን ስኪትን፡ ባርያን ጭዋን'' ዜየልቦ፡ እንታይ ደኣ ''ክርስቶስ ኵሉን ኣብ ኵሉን'' ዝዀነ ማሕበሩ እያ።
''ንስኻትኩም፡ ነቲ ኣረጊት ሰብ ምስ ግብሩ ቐንጢጥኩም፡ ከምቲ ምስሊ እቲ ዝፈጠሮ ጌርኩም፡ ነቲ ንፍልጠት ዚሕደስ ሓድሽ ሰብ ዝለበስኩም፡ ንሓድሕድኩም ኣይትተሓሳሰዉ። ክርስቶስ ኵሉን ኣብ ኵሉን እዩ እምበር፡ ኣብኡስ ጽርኣውን ኣይሁዳውን፡ ግዝረትን ዘይግዝረትን፡ ባርባን ስኪትን፡ ባርያን ጭዋን የልቦን።'' (ቈሎሴ 3:9-11)
''ንኣይሁድ ኰነ ንጽርኣውያን፡ ወይስ ንማሕበር ኣምላኽ ኰነ መዓንቀፊ ኣይትኹኑ።'' (1ይ ቈረንቶስ 10፡31)
ጐይታና የሱስ ኣብ መስቀል ቅድሚ ምሟቱን ኣብ ሳልሳይ መዓልቲ ንሞት ስዒሩ ቅድሚ ምትንስኡን፡ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ኣብ ገጽ ምድሪ ንዝነበሩ ደቂ ሰባት ኩሎም (=ንህዝቢ ዓለም ኩሉ) ኣብ ክልተ ዓበይቲ ጉጅለ ወይ ምድብ (Category) ይመቅሎ ነይሩ።
1ይ) ኣህዛብ (እዚ ኣብ ቈረንቶስ10 ጽር ኣውያን ተባሂሉ ዘሎ ኣብ ኤፌሶን 2፡11-15 ኣህዛብ እዩ ዝብሎ)
2ይ) ኣይሁድ
ኣብቲ መጀምርታት ሓድሽ ኪዳን ግና ብናይ መስቀል ሞትን ትንሳኤ ጐይታ የሱስ ክርሶትስን ሓደ ሳይሳይ ምድብ (New & 3rd Category) ዝዀነ ፍሉይን ሓድሽ ህዝብን ተፈጥሩ! እዚ ሳልይ ምድብ ዝዀነ ህዝቢ እዚ እቲ ሓደ ሓድሽ ሰብ ወይ ድማ ኤክለሲያ ኣምላኽ ተባሂሉ ተጸዊዑ!
እምባኣር ሎሚ ካብ ሞትን ትንሳኤ ጐይታ የሱስ ክርስቶስ ንነጀውም ጀምርካ ማለት እዩ ኣብ ዓለም ሰለተ ምድብ ህዝቢ ኣሎ፡
1ይ) ኣህዛብ
2ይ) ኣይሁድ
3ይ) ኤክለሲያ ኣምላኽ
ኣብዚ ብሞትን ትንሳኤ ጐይታና መድሓኒና የሱስ ክርስቶስ እተፈጥረ ሓደ ሓድሽ ሰብ፡ እዚ ማለት እታ ናይ ኣምላኽ ኤክለሲያ (=ማሕበር ህያው ኣምላኽ---1ይ ጢሞቴዎስ 3፡15) ፡ ''ክርስቶስ ኵሉን ኣብ ኵሉን እዩ እምበር፡ ኣብኡስ ጽርኣውን ኣይሁዳውን፡ ግዝረትን ዘይግዝረትን፡ ባርባን ስኪትን፡ ባርያን ጭዋን የልቦን።''!
ሓድሽ ኪዳን ነዚ ማሕበር (=ኤክለሲያ) ዝብል ቃል ብኽልተ መልክዕ ይጠቅሶ፡ ብናይ ንጽል ቁጽርን ብናይ ብዙሕ ቁጽርን። እዚ ማለት ''ማሕበር'' ይብል። ''ማሕበራት'' ድማ ይብል።
እንታይ እዩ ፍልልዩን ምትእስሳሩን!?
እታ ማሕበር ክርስቶስ ክልተ መልክዕ ወይ ድማ ገጽ/two aspects) ኣለዋ። ክርስቶስ ክልተ እተፈላለያ ማሕበራት የብሉን ፈጺሙ። ማሕበሩ ሓንቲ ጥራይ እያ። እዛ ሓንቲ ማሕበር እዚኣ ግና ክልተ ገጻት ወይ ክለተ መልክዕ ኣለዋ። ንሱ ከኣ ኣድማሳዊ መልክዕን ዞባዊ መልክዕን ይባሃል።
ኣድማሳዊ መልክዕ እታ ማሕበር ኣምላኽ
እቲ ኣድማሳዊ መልክዕ እታ ማሕበር ኣምላኽ፡ ካብ መዓልቲ ጰንጠ ቈስጠ( በዓል ሓምሳ---ግብሪ ሃዋሪያት2፡1-4) ኣትሒዙ ንዝነበሩ ኩሎም ኣመንቲ፡ ኪሳዕ ዳግም ምጽኣት ጎይታ የሱስ ንዝድሕኑ ኩሎም ኣመንቲ ኣጠቃሊላ ዝሓቘፈት ኣብ ሰማይን ኣብ ምሉእ ኣድማስን ሓንቲ ጥራይ ዝዀነት ማሕበር እያ፡፡ እዛ ማሕበር እዚኣ ኣብ ሓደ እዋን ኣብ ሓደ ስፍራ ኪትእከብ ኣይትኽእልን እያ ብጀካ ኣብታ እትመጽእ ዓለም! ነዛ ማሕበር እዚኣ ሓድሽ ኪዳን እታ ሓንቲ ስጋ ክርስቶስ ኢሉ ድማ ይጽዋዓ።
ግብራዊ መልክዕን መግለጽን እታ ሓንቲ ኣድማሳዊ ማሕበር ኣምላኽ => እተን ዞባዊ ማሕበራት ኣምላኽ
እታ ሓንቲ ጥራይ ሰማያዊ ማሕበር ክርስቶስ ግብራዊ መልክዕን ግብራዊ መግለጽን ኣለዋ። ግብራዊ መልክዓን መግለጺኣን ድማ፡ ኣብ ኣየር፣ ኣብ ወርሒ፣ ኣብ ጸሓይ፣ ወይ ኣብቶም ካልኦት ፕላኔታት ዘይኰነስ ኣብተን ከተማታት ምድሪ እዩ። ኣብ ምሉእ ሓድሽ ኪዳን ኣብ ሓንቲ ከተማ ሓንቲ ማሕበር ኣምላኽ ጥራይ ኢና እንረክብ። ከተማ እቲ ፍሉይ ዶብ/ቀጽሪ/ ወይ ዞባዊ መዕቀኒ እታ ሓንቲ ዞባዊት ማሕበር ኣምላኽ እዩ ማለት እዩ። ክርስቶስ ከም ዘይምቀል (1ይ ቈረንቶስ 1:13)፡ እታ ዞባዊት ማሕበር ኣምላኽ ድማ ብጀካ ብጀኦግራፊያዊ ኣቀማምጣ፡ ብኻልእ ብዋላ ሓደ ምኽንያት ኣይትመቃቀልን ኣይትፈላለን ኣይትከፋፈልን እያ።
እተን ኣብ ከከተማኡ ሓሓንቲ ማሕበር ጥራይ ኰይነን ዚቘማን ዝግለጻን ዞባውያን ማሕበራት ኣምላኽ፡ ንሳተን እተን ግብራዊ መልክዕን ግብራዊ መግለጽን እታ ሓንቲ ኣድማሳዊ ማሕበር ኣምላኽ እየን። እታ ኣድማሳዊ ማሕበር ኣምላኽ፡ ኣብ ሰማይ ሓንቲ ከም ዝዀነት፣ ከም ዘይትምቀልን ከም ዘይትፈላለን ኩሉ፡ ልክዕ ከምኡ ድማ እዛ ማሕበር እዚኣ ኣብ ከከተማኡ ሓንቲ ማሕበር ጥራይ ኰይና እያ እትግለጽ። ከተማ ግብራዊ መግለጺኣ፡ግብራዊ መልክዓ እዩ። ስለ ዝዀነ ድማ ከተማ ከባቢያዊ መዕቀኒ ስፍሓታን መዕቀቢ ሓድነታን እዩ። እተን ናይ ሓድሽ ኪዳን ማሕበራት ብኸተማ ጥራይ ደኣ እምበር፡ ብዓሌት፣ ብሕብሪ ቈርበት፣ ብሃገር፣ ብቛንቋ፣ ብዶክትሪን፣ ብእተፈላለዩ ምህሮታት፣ ብዓይነት ቅዲ መርሕነት፣ ብናይ መራሕቲ ወይ ዓየይቲ ወገናዊነት፣ ወዘተ ኣይተፈላለያን ፈጺመን።
ኣነ ብውልቀይ ብምሉእ ሕልናይ፣ ብምሉእ ልበይ፣ ብኹሉ ነፍሰይን ብኹሉ ሓይለይን ነዚ ፈጺሙ ዘይልወጥ ክርስቶሳዊን ሃዋሪያዊ ሓቂ እዚ ጥራይ እየ ኣርጊጸ ዝኣዝምንን ኣነጺረ ዝምህርን።
ዋላ እኳ ነዚ ሓቂ እዚ ሰዓቢ ክርስቶስ እየ ዝብል ኩሉ ይኣምኖ፣ ይቅበሎን ይትግብሮን እዩ ኢለ እንተ ዘይኣመንኩ፡ ኩሉ ሰብ ኪኣምኖ፣ ኪቅበሎን ኪእዘዞን ዘለዎ ዘይልወጥ ሰማያዊ ሓቂ ከም ዝዀነ ግና ኣይጠራጠርን እየ።
ነዚ ዘይልወጥ ክርስቶሳዊ ሓቂ እዚ ብዘይ ውልውል ኣብ ዝእዘዝ ወለዶ፡ ዝኸውን ፍሉይ ሰማያዊ በረኸት ድማ ኣሎ።
1ይ) እተን ኣብ ከከተማኡ ዘለዋ ዘቦዊ ማሕበራት ኣምላኽ ናብቲ ኣምላኽ ዝደልዮን ዝሓንጸጾን ሰማያዊ ዕቤት ገጸን ይውንጨፋን ይሰብራን! እወ፡ እተን ኣብ ከከተማኡ ዘለዋ ዘቦዊ ማሕበራት ኣምላኽ ናብቲ ኣምላኽ ቅድሚ ምስራት ዓለም ዝደልዮን ዝሓንጸጾን ሰማያዊ ዕቤት ገጸን ዝውንጨፋን ሰይረን ዚኣትዋን፡ ነቲ ሰማያዊ መለኮታዊ ሓድነት እቲ ''ሓደ ሓድሽ ሰብ'' ተጠንቂቀን ምስ ዚሕልወኦን ዚዕቅበኦን ጥራይ እዩ። (ብዛዕባዚ ዮሃንስ 17 ብጥንቃቄ ኣንብብ) ኣብቲ እቲ መለኮታዊ፣ ሰማያዊ፣ ክርስቶሳዊ ሓድነት ኣብ ዘይብሉ ህዝቢ ኣምላኽ፡ ኣብኡ እቲ ኣምላኻዊ ሰማያዊ ዕቤት የለን ፈጺሙ፡ እንታይ ዳኣ ይህሉ? ''በቲ ኻብቲ ብምጥባር ሰብን ንምፍሓስ ስሕተት ዚኸውን ተንኰልን ዚመጽእ ናይ ትምህርቲ ዅሉ ንፋስ ንየው ነጀው'' ዝድፋእ ኣብ ደረጃ መንፈሳዊ ህጻንነት/ቁልዕነት/ እተሓጸረ ህይወት ዝሓዘ ህዝቢ!
''ድሕሪ ሕጂ ንሕና በቲ ኻብቲ ብምጥባር ሰብን ንምፍሓስ ስሕተት ዚኸውን ተንኰልን ዚመጽእ ናይ ትምህርቲ ዅሉ ንፋስ ንየው ነጀው እንድፋእን እንኽብከብን ቈልዑ ምእንቲ ኸይንኸውንሲ፡ ብፍቕሪ ንሓቂ እናሰዓብና፡ ናብቲ ርእሲ ዝዀነ ክርስቶስ ንዕበ።'' (ኤፌሶን 4፡14-15)
2ይ ) እቲ ኣምላኽ ከምቲ ናይ ጥንቲ ፍልጠቱ ዝመኸሮ መለኮታዊ ሰማያዊ ምዕባይ ኣብ ዘለወን ዞባውያን ማሕበራት ኣምላኽ፡ እቶም ኩሎም ዓየይቲ ሓሶትን እቲ ናይ ሓሶት ምህሮታቶምን ስፍራ ይስእን! ናይ ሓሶት ዓየይትን ናይ ሓሶት ምህሮታትን ብነጻነት ኣብ እተፈነወሉ ክርስትና ሕብረተ ሰብ፡ ከምቲ ኣምላኽ ዝመኸሮ ዚዓይነቱ መንፈሳዊ ዕቤት ኣሎ ኢልካ ምሕሳብ የዋህነት ጥራይ እዩ።
ሓደ ምሉእ ኰይኑ እተወልደ ህጻን ናብ እኹል ሰብኣይ ገጹ ዝዓቢ፡ ጥዑይን እተመጣጠነ ዓይነት መግቢ ብግቡእ እናተመገበ ኣብ ስቱርን ዘይተበከለ ኣከባብን ዝነብር እንተዳ ኰይኑ ጥራይ እዩ። ክልቲኡ እዩ ብማዕረ ዘድልዮ፡ ኩሉ ሳዕ ጥዑይ እተመጣጠነ መግቢ የድልዮ፡ ብማዕረ'ዚ ድማ ጥዑይ ኣየር ዘለዎ፣ ተጓዳእቲ ቫይረስ፣ባክተሪያ ዘይብሉ ዘይተበከለ ከባቢ የድልዮ!
ልክዕ ከምኡ ድማ ኣብ ሓንቲ ከተማ እተወልደት፣ እተተኽለትን ዝቘመትን ሓንቲ ዞባዊት ማሕበር ኣምላኽ፡ እቲ ሕዋስ ዘይብሉ ጽሩይ ትምህርቲ ሃዋሪያት ጥራይ ዘይኰነስ ብናይ ሓሶት ዓየይትን እተፈላለየ ምህሮታቶምን ዘይሓድሽ ኪዳናዊ ልምምዶምን ዘይትበከለ ኣትሞስፈር/ሃዋህው፣ ኣየር፣ ከባቢ፣ ጠፈር/ ኰላይ እዩ ዘድልያ!
''ኵላትና ናብ ሕብረት እምነት፡ ናብ ፍልጠት ወዲ ኣምላኽ፡ ናብ እኹል ሰብኣይ፡ ናብ ልክዕ ምልኣት ብጽሕና ክርስቶስ ክሳዕ እንበጽሕ፡ እቶም ቅዱሳን ነቲ ግብሪ ኣገልግሎት ንምህናጽ ስጋ ክርስቶስ ምሉኣት ምእንቲ ኪዀኑ ኢሉ፡ ንሱ ገሊኦም ሃዋርያት ገሊኦም ድማ ነብያት፡ ገሊኦም ከኣ ወንጌላውያን፡ ገሊኦምውን ጓሶትን መምህራንን ኪዀኑ ሃበ። ድሕሪ ሕጂ ንሕና በቲ ኻብቲ ብምጥባር ሰብን ንምፍሓስ ስሕተት ዚኸውን ተንኰልን ዚመጽእ ናይ ትምህርቲ ዅሉ ንፋስ ንየው ነጀው እንድፋእን እንኽብከብን ቈልዑ ምእንቲ ኸይንኸውንሲ፡ ብፍቕሪ ንሓቂ እናሰዓብና፡ ናብቲ ርእሲ ዝዀነ ክርስቶስ ንዕበ። ብዘሎ እቲ ስጋ ብደገፍ እቲ መመላገቢኡ እናተታሓሐዘን እናተኣሳሰረን፡ ብመጠን እቲ ነንኽፍሉ እተመደበሉ ግብሪ ብፍቕሪ ምእንቲ ኺህነጽሲ፡ ካብ ክርስቶስ እዩ ምዕባይ ዚረክብ።'' (ኤፌሶን 4፡11-16)
ኣብ ምሉእ ኢትዮጵያ ብሚሊዮናት ዝቁጸሩ ዝደሓኑ ''ወንጌላውያን'' ተባሂሎም ዝፍለጡ ኣመንቲ ኣለዉ። ስለቲ ኣዚዩ ብዙሕ ዝቁጽሩ ካብ ጣኦታቱ ተመሊሱ ብክርስቶስ ወዲ ህያው ኣምላኽ ዝኣመነ ህዝቢ ኣምላኽ፡ ነቲ ብምሕረት ሃብታም ዝዀነ ኣምላኽ ዕዙዝን ዘየቋርጽን ምስጋና ይብጻሓዮ። ይኹን ደኣ እምበር ብዛዕባ ልምምዳትና ባዕሊና ኣብ ርእስና ትኽክል ምእንቲ ኪንፈረድ፡ ብዕምቈት መጽሓፍ ቅዱሳዊ ዝዀነ ግምገማ ኪንገብር ይግባኣና እዩ። ኣይኰነን ዓለም ኪትፈረድ ከላ ፍርድና ኪበዝሕ እዩ።
ኣብቲ ኣብ ምድሪ እትዮጵያ ብክርስቶስ ኣሚኑ ዘሎ ክርስትያን ሕብረተሰብ፡ እቲ ኣምላኽ ኣብ ጥንቲ ቅድሚ ምስራት ዓለም ዝመኸሮ ዓይነት ዕቤት ኣሎዶ!? ብዘየ ወላውል መገዲ እቲ መልሲ፡ ያ ኣይፋል ዝብል እዩ!
ስለ ምንታይ? እቲ ምኽንያት ንጹርን ብሩህን እዩ!
1ይ) ኣብቶም ኣብ ምድሪ ኢትዮጵያ ዘለዉ ድሑናት ኩሎም እታ ኣብ ምሉእ ሓድሽ ኪዳን ተገሊጻ ዘላ፡ ኣብ ላዕሊ ድማ ብንጹር ዘቅረብኩዎ፡ ሃዋሪያዊ ሓድነት ስለ ዘየለ!
2ይ) ዓየይቲ ሓሶትን ናይ ሓሶት ምህሮታቶምን ብነጻነትን ማንም ያዕ ከይበሎምን ብጽኑዕ ከይመጐቶን ንነዊሕ ዓመታት ከም ድላዮም ኪዕንድሩ ስለ ዝጸንሑ።
ብዛዕባ እዚ ነገር እዚ ፡ምስ ሓደ ከም ዝኸማይ ብናይ ጎይታን ቤት ኣምላኽን ጓሂኡ ዚዓዘዘ ክቡር ሓው ኣቀድሚ ኣቢለ ይዛረብ ነበርኩ። ንሱ ድማ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈለይ፡ ''Bold decision by ethiopian evalglical Churches. Though it is good decision, but they took years to come to this decision.... ኣብዚ እዋን እዚ ናይ ኢትዮጵያ ማሕበር ብሰንኪ እዚ ግዕዙይ ትምህርትን ካልእ ዘይግቡእ ናይ መንፈስ ቁዱስ ኣጠቓቕማን ኣብ ከቢድ ውድቀት ወዲቓ ትርከብ ኣላ። ናይ ኢኤርትራ ማሕበር ድማ ኣንፈታ ናብኡ ኣቢላ ድሮ ኣትያ ኣላ።ንባዕሉ እቲ ሕብረት ከምዚ ዛመሰለ እምነት ንዘለዎም እዩ ሓቒፉ ዘሎ።...ብዙሓት ኣብ ጽፍሒ ኣገልግሎት ተቐሚጦም ዘለዉ ኣሕዋት ዋላ ብቐረባ ዝፈልጦም ክንዮ መጓሰኦም ኣብ ንሓድሕዶም ዘሎ ሕብረት ወይ ድማ ክሓከካ ሕኸኸኒ ዘገድሶም ሙኻኑ እዩ።''
ህጹጽ ጻውዒት ምሕጽንታ
ንናይ ኤርትራውያን ወንጌላውያን ማሕበራት ኩለንን ኣብ ጸፍሒ መሪሕነት ንዘለዉ ኩሎምን፡ብኣኽብሮት እዚ ዝስዕብ ኪብል ይፈቱ፡
ቅድም ኣብዚ ህይወት እዚ ንሓጺር ጊዜ ጥራይ ከም እንነብር ደኣ እምበር ንኹሉ ጊዜ ነበርቲ ከም ዘይኰና፣ ካብዛ ህይወት ኢዚኣ ምስ ሓለፍና ድማ ብዛዕባ እቲ ብስጋ ከሎና ዝገበርናዮ ኩሉ ኣብ ቅድሚ እቲ ዘፍርህ ጐይታ ጸብጻብ እንህብ ሰባት ከም ዝዀና፡ ንርእሰይ ኰላይ ሓዊሰ ንነፍሲ ወከፍና ከዘኻክር እፈቱ።
ብምቅጻል፡ እንተዀነ እንተዀነ፡ ናብቲ ኣብ ላዕሊ ብንጹር ኣቀሚጠዮ ዘለኹ ሰማያዊ ዘይልወጥ ክርስቶሳዊ ሓድነት እታ ናይ ሓቂ ማሕበር ኣምላኽ ብዘይ ምውልዋል ቀልጢፍና ንመለስ።
ኣምላኽ ብጐይታና የሱስ ክርስቶስ ምእንቲ ኪኸብር፡ ነቲ ንዓመታት ዘዕፈርናዮን ናይ እተፈላለየ ሕንፍሽፍ፣ዕግርግር፣ ሕልኽላኽ ፣ ድብልቕልቕ (Confusion) ግዳይ ዝገበርና ፍልልይታትና ንድሕሪት ደርቢና ናብ ዞም ዝስዕቡ ሓድሽ ኪዳናዊ ዘይልወጡ ሓቂታት ንመለስ።
1ይ) ናብቲ ሓድሽ ኪዳናዊ ሓድነት፡ (ዮሃንስ 17 ፣ ኤፌሶን2፡15 ፣ ኤፌሶን 4፡4-16)። ንሱ ከኣ ሓድነት እቲ ሓደ ሓድሽ ሰብ፡፡ እዚ ማለት ኣብ ንሕድሕዳ ናይ ዶክትሪን፣ ናይ ምህሮ፣ ናይ ዓይነት ቅዲ ምምሕዳር፣ ናይ ቛንቋ፣ ናይ ወገን፣ ምፍልላይ ዘይብላ ሓንቲ ማሕበር ኣብ ሓንቲ ከተማ፡ ናብ ዝብል ጽሩይ ሓድሽ ኪዳናዊ ክርስቶሳዊ ሓቂ ቀልጢፍና ንመለስ!
2ይ) ናብቲ ሓድሽ ኪዳናዊ ራእይ፡፡ (ማቴዎስ 16፡18 ፣ ግብ.26፡19 ፣ ኤፌሶን 2:19-3፡1-6) እዚ ማለት ኣሕቢርካ ምህናጽ እታ ከተማ ዚዶባ/ዚቀጽራ/ ሓንቲ ማሕበር ኣምላኽ ናብ ዝብል ጽሩይ ሓድሽ ኪዳናዊ ክርስቶሳዊ ሓቂ ቀልጢፍና ንመለስ!
3ይ) ናብቲ ሓድሽ ኪዳናዊ መሪሕነት፡፡ (ግብ.14፡23 ፣ግብ. 20፡17-32) እዚ ማለት ኣብ ትሕቲ ሓንቲ መሪሕነት እትመሓደር ከተማ ዚቀጽራ ሓንቲ ማሕበር ኣምላኽ ናብ ዝብል ጽሩይ ሓድሽ ኪዳናዊ ክርስቶሳዊ ሓቂ ቀልጢፍና ንመለስ!
4ይ ) ሓድሽ ኪዳናዊ ትምህርቲ። (ዮሃንስ 7፡16-18 ፣ ግብ.2፡42 ፣ ሮሜ 16፡17-18) እዚ ማለት እታ ካብ ክርስቶስ ብምልኣት እተቀበልዋ እሞ ክሳዕ መወዳእታ ብዓቢዪ እሙንነት ዚሓለውዋ እሞ እታ ከተማ ዚቀጽራ ሓንቲ ማሕበር ኣምላኽ ኣብ ከም ሓደ ሰብ ኰይና ኣብ ትሕቲኣ እትጓሰ እንኮ ትምህርቲ ሃዋርያት ቀልጥፍና ንመለስ!
ኣብዚ ዘመን እዚ ዘሎና እሞ ንሕና እቶም ናይ ሓቂ ሰዓብቲ ክርስቶስ ኢና እንብል ሰባት ማለት እዩ፡ ብውሕዱ ክልተ ዓበይቲ ጉድለታት ተረኺቡና ኣሎ።
1ይ) ቀዳምይ በቶም ኣብ ምሉእ ሓድሽ ኪዳን ዘለዉ ኣውራ ዝዀኑ ሰማያዊ መለኮታዊ ሓቂታት ሓደ ኪነስና፡ ንሕና ግና ካብ ድንቁርና ድዩ ዋላስ ካልእ ኣይፈልጥን ብናእሽቱ ነገራት ብምፍልላይናን፡ ርጉም ሃዳኒ ከም ዘጋጠመን ደቂ ዛግራ ፋሕጭርንጋሕ ብምባልናን!
ናይ ፈሪሳውያን ውድቀት እዚ እዩ ነይሩ። ነቲ ኣብ ሕጊ ዘሎ ኣውራ ነገር ምስቲ ኣብ ሕጊ ዘሎ ናኣሽቱ ነገራት ኣዛቢዖሞ!
''ኣቱም ግቡዛት ጸሓፍትን ፈሪሳውያንን፡ ካብ ጨና ኣዳም፡ ካብ ሽላን፡ ካብ ካሙን ዕሽር ተውጽኡ፡ እቲ ኣብ ሕጊ ዘሎ ኣውራ ነገር፡ ፍርዲ፡ ምሕረት፡ እምነት ግና ትሐድጉ አሎኹም እሞ፡ ወይለኹም። እዚ ምግባር እቲውን ዘይምሕዳግ ይግባእ። ኣቱም ቃርማ እተጽርዩ፡ ገመል ከኣ እትውሕጡ ዕዉራት መራሕቲ።'' (ማቴዎስ 23፡23-24)
ሓቂ ኪንዛረብ እንተዳኣ ኰይኑ፡ ንሕና ነቲ ''ክርስቶስ ዶ ተመቂሉ እዩ?'' (1ይ ቈረ.1፡13) ዝብል ዓቢዪ ሰማያዊ ደወል ጸማም እዝኒ ሂብና፣ እዚ ዘይባል ምፍልላይ ኣብ ንሕድሕድና፣ ሻራን፣ ወገናዊነትን ወዘተ ...ኪንድዚ ዝግዝፎም ዓበይቲ ሓጢኣታት ዊሕጥና፡ ''ብዕሽርና እሙናት ኪንከውን ኣሎና! ኣሕዋተየ፡ ገንዘብ ኣምላኽ ኣይንስረቅ! እዚ ዓቢዪ ሓጢኣት እዩ" ወዘተ እናበልና፡ ኪንዲ ቃርማ ንዝዀኑ ሓጢኣታት መጢጥና መጣጢና ኪንዲ ግመል ኪሳዕ ዝዀኑ ዝወጣጠርና ወለዶ ኢና! እዚ ከኣ ፈሪሳዊነት፡ ማለት ዓቢዪ ዕሮት እዩ!
''ከምቲ ብሓንቲ ተስፋ ጽውዓኹም እተጸዋዕኩም ድማ፡ ሓደ ስጋን ሓደ መንፈስን እዩ፡ ሓደ ጐይታ፡ ሓንቲ እምነት፡ ሓንቲ ጥምቀት፡ እቲ ልዕሊ ዅሉን ብዅሉን ኣብ ኵሉን ዘሎ ሓደ ኣምላኽን ኣቦ ዅሉን ንሱ እዩ።'' (ኤፌሶን 4፡4-6)
ኣብዚ ሸውዓተ ዓበይትን ዘይልወጡን መለኮታዊ ረቛሒታት ሓድነት እቲ ፍሉይ ሰማያዊ ህዝቢ ኣምላኽ ተዘርዚሮምልና እነዉ!
1. ሓንቲ ተስፋ
2. ሓደ ስጋ
3. ሓደ መንፈስ
4. ሓደ ጐይታ፡
5. ሓንቲ እምነት፡
6. ሓንቲ ጥምቀት፡
7. እቲ ልዕሊ ዅሉን ብዅሉን ኣብ ኵሉን ዘሎ ሓደ ኣምላኽን ኣቦ ዅሉን!
እምባኣር በዞም ሸውዓተ ዓበይቲ ሓቂታት እዚኣቶም ሓደ ካብ ኰንና፡ ነቶም ፈላልዮምና ዘለዉ ዛዕባታት ምልስ ኢልና ንመለከቶም እሞ፡ በዞም ነገራት እዚኣቶም ንህዝቢ ክርስቶስ ኪሳዕ ኪንድዚ እንመቃቅሎ ነዞም ነገራት እዚኣቶም ነኺስና ምሓዝና ኣዚዩ ከሕፍረና እዩ።
2ይ ) እቲ ካልኣይ ጉድለትና ፡ ነቶም ኣብ ሓድሽ ኪዳን ኣውራ ዝዀኑ ሓቂታት ዘዛብዕን ዝሰባብርን፣ ነቲ እንኮ ሓድሽ ኪዳናዊ ትምህርቲ ዝብርዝን ዘበላሹን፡ እተፈላለየን ካብቲ ናይ ኢዛቤል ዘይፍለን ምህሮታት ስቅ ኢልና ብምርኣይና እዩ!
''ግናኸ ኣሕዋተየ፡ ነቶም ካብቲ እተመሃርኩምዎ ምህሮ ምፍልላይን መዓንቀፍን ዚገብሩ ኽትዕዘብዎም፡ እምዕደኩም ኣሎኹ። እቶም ከምዚኣቶም ዝበሉ ንኸብዶም እምበር፡ ንጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣየገልግልዎን፡ ብጥዑም ዘረባን ምርቓን ልቢ እቶም ገርህታት የስሕቱ እዮም እሞ፡ ካባታቶም ኣግልሱ።'' (ሮሜ 16፡17-18)
እዚ ኣብዚ ኪትዕዘብዎም ዝብል ዘሎ ቃል፡ ብእንግሊዘኛ ''Mark'' እዩ ዝብል። ብግሪክ ''skopeō'' እዩ ዝብል። ትርጉሙ ድማ፡ ምልክት ግበሩሎም ማለት እዩ!
(to look at, observe, contemplate ፣to mark፣ to fix one's eyes upon, direct one's attention to, any one፣ to look to, take heed to thyself)
ጳውሎስ ነዚ ቃል እዚ ንኽልቲኡ ንኣዎንታውን ኣሉታውን ኣመልኪቱ እዩ ተዛሪብሉ። ኣብዚ ኣብ ሮሜ ነቶም ናይ ሓሶትን ጠበርቲ ዓየይቲ ኣመልክቲ፡ ኣብ ፊሊጲ ግና በቲ ኣዎንታዊ መልክዑ ጠቂስዎ ኣሎ።
''ኣሕዋተየ፡ ንኣይ ምሰሉ፡ ከምቲ ንሕና ኣርኣያ ዝዀንናኩም፡ ኣብቶም ከምኡ ኢሎም ዚመላለሱ ኣስተብህሉ።'' (ፊሊጲ 3፡17)
ኣብዚ እዛ ''ኣስተብህሉ'' እትብል ዘላ ቃል እያ! ኣብቶም ብትኽክልን ንክርስቶስ ብምምሳል ዝመላለሱ ኣስተብህሉ!
''ግናኸ ነታ፡ ነብዪት እየ፡ እናበለትሲ ነቶም ኣገልገልተይ ኪምንዝሩን ንጣኦታት እተሰውኤ ኺበልዑን እትምህሮምን እተስሕቶምን ዘላ ኢዛቤል፡ ነታ ሰበይቲ እቲኣ ስቕ ኢልካ ምርኣይካ ረኺበልካ አሎኹ። '' (ራእይ 2፡20)
እህ ህ ህ ህ! ህምምምምም! ''ነታ ሰበይቲ እቲኣ ስቕ ኢልካ ምርኣይካ ረኺበልካ አሎኹ''!!!
ኣብ ፈቀድኡ ሽንጥሮታትን ከቢድ ምድራዊ መከራን ስደትን ክርስቶስ ዝረኸበ መንእሰይ ወለዶ፡ ሎሚ ብእተፈላለየ ምኽንያት ኣብ ናይ ድያብሎስ መጻወድያ ተጠሊፉ ይወድቅ ኣሎ።
1ይ) እቲ ጥዑይ ትምህርቲ ብግቡእ ዝመገቦ ስለ ዘይረኸበ ግዳይ እተፈላለየን ዘመናዊን ምህሮታት ሓሶት ይኸውን ኣሎ።
2ይ ) ብዛዕባ እዚ ጉዳይ እዚ ብፍላይ ካብቶም ኣብ ጸፍሒ መሪሕነት ዘለኹም ኣካላት ንጹር ዝዀነን ተሪር ሓበራዊ መርገጽ ብዛዕባ እዚ ነገር እዚ ካባኻትኩም ይሰምዕ ስለ ዘየሎ፡ ኣየናዩ እዩ እቲ ምህሮ ሓቂ፡ ኣየናዩ እዩኸ እቲ ምህሮ ሓሶት ርግጽ ኰይኑ ኪመሚ ኣዚዩ ጨኒቅዎ ኣሎ።
እዚ ከም ክሲ ኣይትቁጸርዎ፡ ኩላህኩም ከም ሓደ ሰብ ከምኡ ኢኹም ማለትናውን ኣይኰንናን፡ ግን ቡዙሓት ኣሕዋት ብዛዕባ እቲ ግብረ መልስኹም ዘለዎም ሚዛን ከንጸባርቁ ከለዉ፡"መብዛሕትኹም ኣሕዋትና እንድዮም! እቲ ትምህርቶም እሞ እንታይ ብዙሕ ዘሰክፍ ገይጋ ኣለዎ ድዩ!? ወዘተ '' ከም እትብሉ እዩ። ገለኹም እምውን ነቲ ግጉይ ትምህርቶም ዋላ ሓደ ተቛውሞ ከየርኣኹም ምስኦም ሓቢርኩም እተገልግሉን ትገላገሉን ኢኹም ፡፡ እዚ ከምዚ ዚዓይነቱ መርገጽኩም እዚ ድማ ንብዙሓት ይጐድእ ኣሎ!
እዚከ ንገላትያ 2፡ 11-21 ከዘኻኽረኩም!
''ኬፋ ናብ ኣንጾክያ ምስ መጸ ግና፡ ተኸሲሱ ነበረ እሞ፡ ገጽ ንገጽ ተቓወምክዎ። ገለ ሰባት ካብ ያእቆብ ከይመጹ፡ ምስ ኣህዛብ ሐቢሩ ይበልዕ ነበረ፡ ምስ መጹ ግና፡ ንሰብ ግዝረት ፈሪሁ ኣግለሰ፡ ርእሱውን ፈለየ። እቶም ዝተረፉ ኣይሁድውን ምስኡ ተገበዙ፡ በርናባስ እኳ በቲ ግብዝንኦም ክሳዕ ዚሰሐብ ኰነ። ከምቲ ሓቂ ወንጌል ብቕንዕና ዘይምምልላሶም ምስ ርኤኹ ግና፡ ንጴጥሮስ ኣብ ቅድሚ ዅላቶም በልክዎ፡ ንስኻ፡ ኣይሁዳዊ ኽነስኻ፡ ብናይ ኣይሁድ ዘይኰነስ ብንብረት ኣህዛብ ካብ እትህሉ፡ ከመይ ኢልካ ደኣ ነቶም ኣህዛብ ብንብረት ኣይሁድ ኪህልዉ ብግዲ ትብሎም አሎኻ፡ ንሕና ዓሌትና ኣይሁድ ኢና፡ ካብቶም ሓጥኣን ኣህዛብ ኣይኰንናን። ሰብ ብእምነት ብኢየሱስ ክርስቶስ እምበር፡ ብግብሪ ሕጊ ኸም ዘይጸድቕ ካብ ፈለጥና ግና፡ ኵሉ ስጋ ብግብሪ ሕጊ ዘይጸድቕ ስለ ዝዀነ፡ ንሕና ኸኣ ብግብሪ ሕጊ ዘይኰነስ ብእምነት ብክርስቶስ ምእንቲ ኽንጸድቕ ብክርስቶስ ኢየሱስ ኣመንና። ግናኸ ንሕና ብክርስቶስ ክንጸድቕ እናደሌና፡ ንርእስና ሓጥኣን ኴንና ኻብ ተረኸብና፡ እምብኣርሲ ክርስቶስዶ ኣገልጋሊ ሓጥኣት እዩ፧ ያእ ኣይፋሉን። ነቲ ዘፍረስክዎስ ከም ብሓድሽ እንተ ነደቕክዎ፡ ኣበሰኛ ምዃነይ ኤርኢ አሎኹ። ኣነስ ንኣምላኽ ብህይወት ምእንቲ ኽነብር፡ ካብ ሕግስ ብሕጊ ሞትኩ። ምስ ክርስቶስ ተሰቐልኩ። ግናኸ ክርስቶስ እዩ ኣባይ ዚነብር ዘሎ እምበር፡ ደጊም ኣነ ኣይኰንኩን ዝነብር ዘሎኹ። እዚ ሕጂ ብስጋ ዝነብሮ ዘሎኹ ድማ፡ ብእምነት በቲ ዘፍቀረኒ ምእንታይውን ነፍሱ ዘሕለፈለይ ወዲ ኣምላኽ እየ ዝነብር ዘሎኹ። ጽድቂ ብሕጊ እንተ ዚኸውን፡ እምብኣርከ ክርስቶስ ንኸንቱ እዩ ዝሞተ፡ ኣነስ ጸጋ ኣምላኽ ኣይንዕቕን እየ።''
ንምንታይ ጳውሎስ ንጰጥሮስ ስቅ ኢሉ ዘይረኣዮ!? ከም ሓቂ ምስዚ ሕጂ ኣብ ማእከልና ብድፍረት ዝመሃር ዘሎ፡ ትምህርቲ ''ዘይንቡር ጸጋ'' እሞ ኸኣ ብብዙሓት ኣገልገልቲ ስቅ ኢሉ ዝረኤ ዘሎ፡ ምስቲ ጰጥሮስ ዝገበሮ ምግባዝ ተነጻጺሩ ፍልልዩ ናይ ሰማይን ናይ ምድር እዩ! እዚ ሕጂ ዝመሃር ዘሎ መንሽሮ ዝዀነ ትምህርቲ ሓሶት ይኸፍእ! ግናኸ ስቅ ኢልኩም ትሪእዎ ኣለኹም!
ዓገብ! ዓገብ! ዓገብ!
እዚ ከምዚ ዓይነት መርገጽ ኸኣ ነቶም ዚጋገዩ ዘለዉ ኣይጠቅሞም! ነቶም ኪጋገዩ ዘይደሉ ግናኸኣ ንጹር ኣፍልጦ ዘይብሎም ኣይጠቅም!
ኣሕዋትካ ደኣ ይኹኑ እምበር፡ እታ ናይ ሓቂ ፍቅሪ እኮ ነሕዋታ ትገንሕን ነቲ ገይጋኦም ድማ ኣበርቲዓ ትቃወምን እያ! ንገይጋን ንሓቂን ሓቚፋ እትኸይድ ሓቀኛ ፍቅሪ የላን።
እቲ ናይ ሓቂ ፍቅሪ፡ ኣምላኽ ባዕሉ እዩ። ኣብ ኣምላኽ ድማ ጸልማት የለን። ኩሉ ጊዜ ጸልማት፣ ሕንፍሽፍሽን፣ሕልኽልኽ፣ ዕግርግርን ድብልቕልቕን ኣብ ዘሎዎ ኣምላኽ ብርሃን ይኹን እዩ ዝብል! ቃሉ ብሓይልን ብስልጣንን ይለቅቅን ይእውጅን ማለት እዩ! ኣብ መንጎ ብርሃንን ጸልማትን ድማ ፍጹም ምፍድልላይ ይኸውን ማለት እዩ!
ሎሚ ኣብ ቅድሚ ኣዕንትኹምን ኣእዛንኹምን ካብ ትምህርቲ ሃዋሪያት ፈጺሙ እተፈልየ ብዙሕ ዝዓይነቱ ትምህርትታት ይመሃር ኣሎ!
''ናይ ቃል እምነት ምንቅስቃስ (Word Of faith movement)'' ተባሂሎም ዝፍለጡ መማህራንን ኣመንትን፡ ካብ ዝምህርዎ ዘይመጽሓፍ ቅዱሳዊ ትምህርትታት ገለ ገለ እዚ ዚስዕብ እዩ፦
1. ''ሰብ መንፈስ እዩ፡ ነፍሲ ኣላቶ ኣብ ስጋ ይነብር ዝብሉ፣ ኣምላኽ መንፈስ እዩ፣ ንሕናውን መንፈስ ኢና፡ ስለዚ ከኣ ኣምላኽ ኢና ዝብሉ!
2. ንሕናን ክርስቶስን ሓደ ኢና፡ ከምቲ ክርስቶስ ናብ ኣቦ ዚኣተዎ ንሕናውን እቶም ዳግም እተወልድና ብዘይ ክርስቶስ ናብ ኣቦ ኪናቱ ንኽእል ኢና ዝብል፣/ ሓደ ሰብ ከም ዝበሎ፡ ''We are sons of God because of and through the Son of God, and any attempt to insist that we are sons of God in the same manner as the Son of God—thus appealing to have access to God directly apart from the Son of God—is a doctrine of the devil that began in the Garden.''
3. ብንጹርን ብድፍረትን ማለት እዩ፡ ከምቲ ክርስቶስ ብስጋ እተገልጸ ኣምላኽ ዝነበረ፣ እቲ ቀዳማይ ኣዳምውን ብስጋ እተገልጸ ኣምላኽ እዩ ነይሩ፡ ንሕናውን ልክዕ ከም ኡ ብስጋ እተገልጽና ኣምላኻት ኢና ዝብሉ፣ ከምቲ ክርስቶስ ''ኣነ፣ ኣነ፣ኣነ I AM, I AM, I AM ....'' ዝብል ኣነውን "ኣነ! ኣነ!ኣነ እየ!' ዝብሉ ብዓቢዪ ድፍረቶም፣
4. ክርስቶስ ኣብ መስቀል ሰይጢኑ እዩ ዝብል፣ ንሕና እንተዳኣ ዘይፍቅናሉ፡ ኣምላኽ ኣብ ምድሪ ዋላ ሓንቲ ኪገብር ኣይክእልን እዩ ዝብሉ፣ ናህና እምነት ከም ናይ ኣምላኽ ዓይነት እምነት ስለ ዝዀነ ዚሰኣኖ ነገር የለን ዝብሉ፣
5. ኣብ ክንዲ ኣብ ተቀራኒ ጾታ ዝግበር ናይ ሓጢኣት ልምምድ፡ ማለት ኣመንዝራነትን ዝሙትን፣ ኣብ ተመሳሳሊ ጾታ ዝግበር ግብሪ ሰዶማዊነት፣ ቅድሚ መርዓ ዝግበር ስጋዊ ርክብ፣ ፍትሕን ተደጋጋሚ ዝዀነ መርዓን ዝኹኑኑን ነቶም ኣመንቲ ዘጠንቅቁን፡ ንሕና መንፈስ ኢና፡ ሰለዚ ከኣ ብስጋ ዝግበር ሓጢኣት ጸገም የብሉን፡፡ ስጋና ዝገብሮ ደኣ እምበር ንሕና እንገብሮ ኢሎም ብግልጺ ዝኽሕዱ፣
6. እቲ ናይ ክርስቶስ ናይ መስቀል ሞት ንሓጢኣት እኹል ኣይኰነን፡ ሰለዚ ከኣ ምድሓንና ንምፍጻም ኣብ ሲኦል ወሪዱ ኪስቀ ነይሩዎ ዝብሉ፣
7. ድሕሪ መስቀል እግዚኣብሄር ካብ ቁጣዓኡ ኩሉ ዚሒሉ እዩ። ሰለዚ ኸኣ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ዋላ ሓደ ኣይቁጣዕን እዩ፣ ንዋላ ሓደ ኣይፈርድን ኣይቀትልን እዩ ዝብሉ፣
8. ሓጢኣት ገርካ እንተዳ መጺካ እግዚኣብሄር ብቁጣዓ ዘይኰነስ ''ፍሽኽ'' ኢሉ እዩ ዝቅበለካ ኢሎም ኣብ ኣደባባይ ዝምህሩ፣
9. ሎሚ ኣምላኽ ንደግም እተወልዱ ኩሎም ዝገበሩ ዓይነት ሓጢኣት እንተገበሩ ዝባላዕ ሓዊ ኣይኰነን ኢሎም ኣብ መልእኽቲ እብራውያን ንዘሎ ንኣመንቲ እተዋህበ ንጽሩ መለኮታዊ መጠንቀቅታት ዝኽሕዱ (እብራውያን 10፡26-31 ፣ 12፡25-29)
10. ሞት ሃናንያን ሰጲራን 1ይ) ናይ ገዛእ ርእሶም ጉድለት፣ 2ይ) ናይ ሰይጣን ኢድ ኣለዎ፣ 3ይ) ናይ ጰጥሮስ ኢድ ኣለዎ፡ እንተዘይኰነ ኣምላኽ ኣይቀተሎምን ኣብ ሓድሽ ኪዳን ዘሎ ኣምላኽ ስለ ዘይቀትል ዝብል ምህሮ ደፋራት፣ (ግብሪ ህዋሪያት 5፡1-11)
11. ኣብ ግብሪ ሃዋሪያት ንዘሎ ሓቂ ዝኽሕዱ! ከምዚ ዝብል!
''ነታ ደሴት ብዘላ ኽሳዕ ጳፎስ ምስ ዞርዋ ኸኣ፡ ሓደ ጠንቋሊ፡ ነብዪ ሓሶት፡ ባርኢየሱስ ዝስሙ ኣይሁዳዊ ሰብኣይ ረኸቡ። ንሱ ምስቲ ምስለኔ፡ ስርግዮስ ጳውሎስ ኣስተውዓሊ ሰብኣይ፡ ይነብር ነበረ። ንሱውን ቃል ኣምላኽ ኪሰምዕ ደልዩ፡ ንሳውልን ንበርናባስን ናብኡ ጸውዖም። ግናኸ ኤልማስ ጠንቋሊ፡ስሙ ኸምኡ ይትርጐም እዩ እሞ፡ነቲ ምስለኔ ኻብ ምእማን ኪመልሶ ደልዩ ተቓወሞም። እቲ ጳውሎስ እተሰምየ ሳውል ግና፡ መንፈስ ቅዱስ መሊእዎ፡ ጠመቶ እሞ፡ ኣታ፡ ኲሉ ተንኰልን ኲሉ ኽፍኣትን ዝመልኣካ ወዲ ድያብሎስ፡ ጻላእ ኲሉ ጽድቂ፡ ነቲ ቕኑዕ መገዲ እግዚኣብሄር ካብ ምጥዋይሲ ካንዶ ኣይትዐርፍን ኢኻ፧ ሕጂ ኸኣ እንሃ፡ ኢድ ጐይታ ኣብ ልዕሌኻ እያ፡ ክትዐውር፡ ክሳዕ ጊዜኡውን ጸሓይ ኣይክትርእን ኢኻ፡ በሎ። ብኡብኡ ኸኣ ጣቓን ጸልማትን ወደቖ፡ ኣብዝን ኣብትን እናተመላለሰ ኸኣ፡ ብኢዱ ሒዙ ዚመርሖ ደለየ። ሽዑ እቲ ምስለኔ ነቲ ዝዀነ ርእዩ፡ ብምህሮ ጐይታ ተገሪሙ ኣመነ።'' (ግብሪ ሃዋሪያት 13፡6-12)
''እተሰምየ ሳውል ግና፡ መንፈስ ቅዱስ መሊእዎ፡ ጠመቶ እሞ፡ ኣታ፡ ኲሉ ተንኰልን ኲሉ ኽፍኣትን ዝመልኣካ ወዲ ድያብሎስ፡ ጻላእ ኲሉ ጽድቂ፡ ነቲ ቕኑዕ መገዲ እግዚኣብሄር ካብ ምጥዋይሲ ካንዶ ኣይትዐርፍን ኢኻ፧ ሕጂ ኸኣ እንሃ፡ ኢድ ጐይታ ኣብ ልዕሌኻ እያ፡ ክትዐውር፡ ክሳዕ ጊዜኡውን ጸሓይ ኣይክትርእን ኢኻ፡ በሎ። ብኡብኡ ኸኣ ጣቓን ጸልማትን ወደቖ፡ ኣብዝን ኣብትን እናተመላለሰ ኸኣ፡ ብኢዱ ሒዙ ዚመርሖ ደለየ''
ነዚ ኣብዚ ሳውል መንፈስ ኣምላኽ መሊእዎን ኢድ ጐይታ እነሆ ኣብ ልዕሌኻ ዝበሎ ቃል ዝሕዱ!
ነቶም ኣብ 1ይ ቈረንቶስ 11፡28-31 ንዘለዉ፡ ብዙሓት ድኹማት፣ ዝሓመሙን ዝደቀሱን (ብስጋ ዝሞቱ) ኣምላኽ ኣይኰነን ከምኡ ገይሩዎም ኢሎም ዝኽሕዱ፣
12. ቅድሚ መስቀል ንእተማህረ ኣብቲ ኣርባዕተ ወንጌላት ንዘሎ መሰረታዊ ሓድሽ ኪዳናዊ ትምህርቲ ጎይታና የሱስ ክርስቶስ፡ ብድፍረት ብሉይ ኪዳን እዩ ስለዚ ከኣ ንኣና ንናይ ሓድሽ ኪዳን ኣመንቲ ኣይምልከትን እዩ ዝብሉ፣
13. ናይ መጽሓፍ ቁድስ ላዕለዋይነት ስልጣን ምሉእ ብምሉእ ዘይቅበሉ፣ ንናይ ክርስቶስ ፍጹም ኣምላኽነትን ፍጹም ሰብነትን፣ ፈጺሙ ብዘይነጻጸል፣ ብዘይመቃቀል፣ ብዘይለዋወጥ፣ ብዘይትሓዋወስ ሓድነት ምንባሩ ዝኽሕዱን ዝበራርዙን ትምህርትታት፣
14. ካልኦት ነዚኦም መሰልቲ መማህራንን ሰበኽትንውን ሓድሽ ኪዳናዊ ኣግባቡ ብዝሰሓተ ናይ መንፈስ ቅዱስ ወህበታት ዘጭበርብሩ፣ ንውህበታት መንፈስ ቅዱስ ገንዘብ ናይ መርከቢ መገዲ ንግዲ ዝጥቀምሎም፣ እተቀብኤ ሳሙና፣ እተቀብኤ ዘይቲ፣ እተቀብኤ ሽጎማኖ፣ እተቀብኤ ማይ፣ እተቀብኤ ጨርቂ፣ ወዘተ እናበሉ ብድፍረት ዝሽቅጡ ንምድሪ ክርስትና ይመልእዋ ኣለዉ።
እሞ እዚ እና ረኣኻን እናሰማዕካንሲ ስቅ ይባሃል!?
''ከምቲ ንህዝቄል እተባህለሉ፡ ኰነ ድማ፣ ኣብ መወዳእታ ሾብዓተ መዓልቲ ኸኣ ከምዚ ዚብል ቃል እግዚኣብሄር መጸኒ፣ ኣታ ወዲ ሰብ፣ ኣብ ቤት እስራኤል ሓላዊ ገይረካ ኣሎኹ። ካብ ኣፈይ ቃል ስማዕ እሞ፣ ኣብ ክንዳይ ኴንካ ምዐዶም። ኣነ ነቲ ረሲእ፣ ሞት ክትመውት ኢኻ፣ ምስ በልክዎ፣ እንተ ዘይመዐድካዮ፣ ካብ መገዲ ረሲእነቱ ተመሊሱ ነፍሱ ኽትድሕን፣ እንተ ዘይተዛረብካዮን እንተ ዘይመዐድካዮንሲ፣ እቲ ረሲእ ብሓጢኣቱ ኺመውት እዩ፣ ደሙ ግና ካብ ኢድካ ኽደልዮ እየ። ግናኸ ነቲ ረሲእ እንተ መዐድካዮ፣ ንሱ ኸኣ ካብ ረሲእነቱን ካብ መገዲ ረሲእነቱን እንተ ዘይተመልሰ፣ ንሱ ብሓጢኣቱ ኺመውት እዩ፣ ንስኻ ግና ነፍስኻ ኣድሓንካ። ጻድቕ ካብ ጽድቁ እንተ ተመልሰ፣ ሓጢኣት ከኣ እንተ ገበረ፣ መዓንቀፊ ኣብ ቅድሚኡ እንተ ኣንበርኩሉ፣ ኪመውት እዩ። ስለ ዘይመዐድካዮ፣ ብሓጢኣቱ ኺመውት፣ እቲ ዝገበሮ ጽድቂ ድማ ኣይኪዝክርን እዩ። ደሙ ግና ካብ ኢድካ ኽደልዮ እየ። ንስኻ ግና፣ እቲ ጻድቕ ሓጢኣት ከይገብር ነቲ ጻድቕ እንተ መዐድካዮ እሞ ንሱ ሓጢኣት እንተ ዘይገበረ፣ ምዕዶ ስለ እተቐበለ ብሓቂ ብህይወት ኪነብር እዩ፣ ንስኻውን ነፍስኻ ተድሕን።'' (ህዝቅኤል 3፡16-21)
''ከምዚ ዚብል ቃል እግዚኣብሄር ድማ መጸኒ፣ ኣታ ወዲ ሰብ፣ ንደቂ ህዝብካ ተዛረቦም በሎምውን፣ ኣነ ሰይፊ ናብ ሃገር እንተ ኣምጻእኩ፣ ህዝቢ እታ ሃገር ከኣ ካባታቶም ሓደ ሰብኣይ ሓላዊ ኪዀኖም እንተ ኣመዘዝዎ፣ ንሱ ኸኣ ሰይፊ ናብታ ሃገር ኪመጽእ እንተ ረኣየ እሞ፣ መለኸት እንተ ነፍሔ፣ ነቶም ህዝቢ ኸኣ እንተ ኣጠንቀቖም፣ ሓደ ነቲ ደሃይ መለኸት ሰሚዑ እንተ ዘይተጠንቀቐ፣ ሰይፊ መጺኡ ኸኣ እንተ መንከሎ፣ ደሙ ኣብ ርእሱ ኪኸውን እዩ።ደሃይ መለኸት ሰሚዑስ ኣይተጠንቀቐን እሞ፣ ደሙ ኣብ ርእሱ ኪኸውን እዩ። እንተ ዚጥንቀቕሲ፣ ንነፍሱ መድሐና ነይሩ። እቲ ሓላዊ ግና ሰይፊ ኺመጽእ ከሎ እንተ ረኣየ፣ መለኸት ድማ እንተ ዘይነፍሔ፣ ነቶም ህዝቢ ኸኣ እንተ ዘየጠንቀቖም፣ ሰይፊ መጺኡውን ንሓደ ኻባታቶም እንተ መንከሎ፣ ንሱ ብሰሪ ኣበሳኡ ይውሰድ፣ ደሙ ግና ካብ ኢድ እቲ ሓላዊ እየ ዝደልዮ። እምበኣርሲ፣ ኣታ ወዲ ሰብ፣ ኣብ ቤት እስራኤል ሓላዊ ገይረ ኣቝመካ እየ፣ ነቲ ቓል ካብ ኣፈይ ስማዕ እሞ ኣብ ክንዳይ ኴንካ ኣጠንቅቆም። ኣነ ነቲ ረሲእ፣ ኣታ ረሲእ፣ ብርግጽ ክትመውት ኢኻ፣ እንተ በልክዎ፣ ኢልካ ኺጥንቀቕ፣ እንተ ዘይተዛረብካዮ፣ እዚ ረሲእ ብሰሪ ረሲእነቱ ኺመውት እዩ፣ ደሙ ግና ካብ ኢድካ እየ ዝደልዮ።ግናኸ ነቲ ረሲእ ካብ መገዱ ኺምለስ እንተ ኣጠንቀቕካዮ፣ ንሱ ኸኣ ካብ መገዱ እንተ ዘይተመልሰ፣ ንሱ ንሰሪ ረሲእነቱ ኺመውት እዩ፣ ንስኻ ግና ንነፍስኻ ኣድሓንካያ። ኣታ ወዲ ሰብ፣ ንቤት እስራኤል፣ ንስኻትኩምሲ፣ ኣበሳናን ሓጢኣትናን ኣብ ርእስና እዩ፣ ንሕና ኸኣ ብሰሩ ንሕለል ኣሎና። ከመይ ጌርና ደኣ ብህይወት ክንነብር ኢና∶ ኢልኩም ትብሉ ኣሎኹም፣ በሎም።ኣነ ህያው እየ፣ ይብል እግዚኣብሄር ኣምላኽ፣ ረሲእ ካብ መገዱ ኺምለስ እሞ ብህይወት ኪነብር እምበር፣ ብሞት ረሲእ ባህ ኣይብለንን እዩ። ኣቱም ቤት እስራኤል፣ ስለምንታይ እትሞቱ∶ ካብቲ እኩይ መገድኹም ተመለሱ፣ ተመለሱ፣ በሎም። ኣታ ወዲ ሰብ፣ ንደቂ ህዝብኻ በሎም፣ ጽድቂ እቲ ጻድቕ በታ ንሱ ዚእብሰላ መዓልቲ ኣይኬድሕኖን እዩ። ረሲእነት እቲ ረሲእ ከኣ፣ በታ ኻብ ርሲእነት ዚምለሰላ መዓልቲ ኣይኬውድቖን እዩ። እቲ ጻድቕሲ በታ ዚእብሰላ መዓልቲ በቲ ጻድቁ ብህይወት ኣይኪነብርን እዩ።ነቲ ጻድቕ፣ ብርግጽ ብህይወት ክትነብር ኢኻ እንተ በልክዎ፣ ንሱ ኸኣ ብጽድቂ ተኣሚኑ እንተ ኣበሰ፣ ንሱ ብሰሪ እቲ ዝገበሮ ኣበሳኡ ኺመውት እዩ እምበር፣ እቲ ዅሉ ጽድቁ ኣይኪዝከረሉን እዩ። ነቲ ረሲእ ድማ፣ ብርግጽ ሞት ክትመውት ኢኻ፣ እንተ በልክዎ፣ ንሱ ኸኣ ካብ ሓጢኣቱ እንተ ተመልሰ፣ ፍርድን ጽድቅንውን እንተ ገበረ፣ ረሲእስ ታሕዚ እንተ መለሰ፣ ዝዘመቶ እንተ ኸሐሰ፣ ግፍዒ ኸይገበረ ብሕጋጋት ህይወት እንተ ተመላለሰ፣ ንሱ ርግጽ ብህይወት ኪነብር፣ ኣይኪመውትን ከኣ እዩ። እቲ ዝገበሮ ዘበለ ዅሉ ሓጢኣቱ ኣይኪዝከረሉን። ፍርድን ጽድቅን ገይሩ እዩ እሞ፣ ርግጽ ብህይወት ኪነብር እዩ።ደቂ ህዝብኻ ኸኣ፣ መገዲ እግዚኣብሄር ቅኑዕ ኣይኰነን፣ ይብሉ ኣለዉ። ግናኸ ኣይቅኑዕሲ መገዲ ርእሶም ደኣ እዩ። ጻድቕ ካብ ጽድቁ እንተ ተመልሰ፣ ዓመጻ ኸኣ እንተ ገበረ ብሰራ ኺመውት እዩ።ረሲእውን ካብ ረሲእነቱ እንተ ተመልሰ፣ ፍርድን ጽድቅን ድማ እንተ ገበረ፣ ሳላኤን ብህይወት ኪነብር እዩ። ንስኻትኩምሲ፣ መገዲ እግዚኣብሄር ቅኑዕ ኣይኰነን፣ ትብሉ ኣሎኹም። ኣቱም ቤት እስራኤል፣ ንነፍሲ ወከፍኩም ከከም መገድኹም ክፈርደኩም እየ።'' (ህዝቅኤል 33፡1-20)
ኣብ ቤት እስራኤል ሓላዊ ገይረካ ኣለኹ እሞ ኣብ ክንዳይ ኰንካ ኣጠንቅቆም መዓድም፡ ዝብል ሓሳብ ኣብዚ መጽሓፍ እዚ ክልተ ጊዜ ተጠቂሱ ኣሎ!
''ኣታ ወዲ ሰብ፣ ኣብ ቤት እስራኤል ሓላዊ ገይረካ ኣሎኹ። ካብ ኣፈይ ቃል ስማዕ እሞ፣ ኣብ ክንዳይ ኴንካ ምዐዶም።'' (ህዝ.3፡17)
''ኣታ ወዲ ሰብ፣ ኣብ ቤት እስራኤል ሓላዊ ገይረ ኣቝመካ እየ፣ ነቲ ቓል ካብ ኣፈይ ስማዕ እሞ ኣብ ክንዳይ ኴንካ ኣጠንቅቆም'' (ህዝ.33፡7)
እሞ ኣቱም ኣብዚ ህዝቢ ሓበሻ ኣብ ጸፍሒ መሪሕነት ተቀሚጥኩም ዘለኹም፡ ንስኻትኩም እኮ ሓለውቲ ኢኹም! እሞ ኣበይ ደኣ ኣሎ ሓለዋኹም?
ምናልባት እዚ ሓደ ከደናግር ዝደሊ ሰብ ''እዚ ብሉይ ኪዳን እዩ! ንኣና ንናይ ሓድሽ ኪዳን ኣመንቲ ኣይምልከትን እዩ!'' ይብለኩም ይኸውን!
ሕራይ ጸገም የለን ! ዋላ ሓደ ኪምጉቶ ዘይክእል ናይ ሓድሽ ኪዳን ቃል ኪበኩም እየ። ብእኡ ድማ ንህዝቅ ኤል እተባህለ ንሕጂውን ከም ዘመልክቲ ርግጽ ኪንከውን ኢና።
''ካብ ሚሊጦስ ናብ ኤፌሶን ልኢኹ፡ ነቶም ሽማግሌታት ማሕበር ናብኡ ጸውዖም። ናብኡ ምስ መጹ ኸኣ በሎም፡ ካብታ ናብ እስያ ዝኣቶኹላ ቐዳመይቲ መዓልቲ ጀሚሩ ዂሉ ጊዜ ምሳኻትኩም ከመይ ከምዝነበርኩ፡ ንስኻትኩም ትፈልጡ ኢኹም። ብዂሉ ትሕትናን ብብዙሕ ንብዓትን ብውዲት ኣይሁድ ብዝበጽሓኒ ፈተናን ንጐይታ ኸመይ ገይረ ኸም ዘገልገልክዎ፡ንኣይሁድን ንጽርኣውያንን ብንስሓ ናብ ኣምላኽ ኪምለሱ ብጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ከኣ ኪኣምኑ እናመስከርኩ፡ ዚጠቅም ዘበለ እናሰበኽኩልኩም ኣብ ዋዕላ ዀነ ኣብ ቤት ኰነ ምምሃርኩም ከቶ ኣየብኰርኩን።ሕጂ ግና እንሆ፡ ኣነ ብመንፈስ ተኣሲረ ናብ ኢየሩሳሌም እኸይድ ኣሎኹ፡ ብዘይ እታ፡ መንፈስ ቅዱስ፡ ማእሰርትን ጸበባን ኪጸንሓካ እዩ፡ እናበለ ኣብ ከከተማኡ ዚምስክረለይ ዘሎ እንተ ዘይኰይናስ፡ ኣብ ኢየሩሳሌም እንታይ ከም ዚረኽበኒ ኣይፈልጥን እየ። ጒያይን ብጐይታና ኢየሱስ እተቐበልክዋ መልእኽተይን ክፍጽም፡ ወንጌል ጸጋ ኣምላኽ እናመስከርኩ ህይወተይውን ብኣይሲ ኸም ክብርቲ ገይረ ኣይርእያን እየ።ሕጂ ድማ እንሆ፡ ንስኻትኩም ኲላትኩም፡ እናዞርኩ መንግስቲ ኣምላኽ ዝሰበኽኩልኩም፡ ደጊም ገጸይ ከም ዘይትርእዩ፡ እፈልጥ ኣሎኹ። ኲሉ ምኽሪ ኣምላኽ ነገርኩኹም እምበር፡ ዘትረፍኩልኩም የብለይን እሞ፡ ካብ ደም ኲልኻትኩም ንጹህ ምዃነይ ሎሚ መዓልቲ እምስክረልኩም ኣሎኹ። ስለዚ ንርእስኹምን ነታ ብገዛእ ደሙ ዘጥረያ ማሕበር ጐይታን ክትጓስዩ፡ መንፈስ ቅዱስ ኤጲስቆጶሳት ገይሩ ኣብኣ ዝሸመኩም ኲሉ መጓሰ ሐልዉ። ኣነ ምስ ኣግለስኩ፡ ነቲ መጓሰ ዘይንሕፉ እኩያት ተዃሉ ኸም ዚኣትዉኹም፡ እፈልጥ ኣሎኹ። ንደቀ መዛሙርቲ ደድሕሪኦም ምእንቲ ኺስሕቡ፡ ቄናን ነገር ዚምህሩ ኻባኻትኩም ኪትንስኡ እዮም።ስለዚ ሰለስተ ዓመት ምሉእ ለይትን መዓልትን ብንብዓት ንነፍሲ ወከፍኩም ምምዓድ ከም ዘየብኰርኩ፡ እናዘከርኩም ንቕሑ። ሕጂ ድማ ንኣምላኽን ነቲ ኺሀንጸኩምን ምስ ኲላቶም ቅዱሳን ኬረስትየኩምን ዚኽእል ቃል ጸጋኡን ኤማሕጽነኩም ኣሎኹ።'' (ግብሪ ሃዋሪያት 20፡17-32)
እዞም ናይ ኢትዮጵያ ወንጌላውያን ኣብያተ ክርስትያናት፡ እታ እንኮ ራእይ፣ ናብቲ ሓድሽ ኪዳናዊ ሃዋሪዊ ሓድነት፣ ሓድሽ ኪዳናዊ ብዙሓዊ መርሒነትን እታ እንኮ ትምህርቲ ሃዋርያት እተምጽኦ መለኮታዊ ስርዑነት (Divine Order) ምሉእ ብምሉእ ተመሊሶም ኣለዉ፣ ብግሪ ድማ ፕራክቲስ ይገብሩዎ/ይብርሉ ኣለዉ/ እኳ እንተ ዘይበልና ፣ እዚ ከምዚ ዓይነት ሕጂ ወሲኖሞ ዘለዉ ውሳኔውን ኣብቲ ግቡእ እዋኑን ናብቲ ህዝቢ ኣምላኽ ብዙሕ መግደራ ከይወረደ ከሎን፡ ከይተደናጐዩን እዮም ወሲኖሞ እኳ እንተዘይበልና፡ ኣብ መወዳእታ ግና ኣብ ከምዚ ዓይነት ተባዕን ንጹርን ውሳኔ ምብጽሖም ኣገዳሲን መሃርን እዩ እሞ፡ ሃየ before it is too late, ንሕናውን ንመሃር! ''ንጽቡቕ ነገር ምቅና ጽቡቕ እዩ'' ዝብል ጽሕፍ ስለ ዝዀነ! (ገላትያ 4፡18)
ብክርስቶስ ሓውኩም ኣሼር!
ህጹጽ ጻውዒት ምሕጽንታ፡ ወገን ሓቂ ንዝዀና ንናይ ኤርትራ ወንጌላውያን ማሕበራት ኩላተንን መራሕተንን
Tools
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


c: text/html

text:
ኣብ ኢትዮጵያ ተኣሲሮም ዝርከቡ ክልተ ስዊዲናዊያን ጋዜጠኛታት ንምፍታሕ ዝካየድ ዘሎ ድርድር ኣብ ናይ መወዳእታ ጠርዙ ከምዝበፅሐ ሓደ ላዕለዋይ ዲፕሎማሰኛ ኣውሮፓ ትማሊ ረቡዕ ኣፍሊጦም።
ኣባል ፓርላማ ሕብረት ኣውሮፓን ናይ ቀደም ምንስቴር ወፃኢ ቤልጀምን ዝኾነ ሉዊ ሚሸል ሲዊዲናዊያን ጋዜጠኛታት ማርቲን ሽብየን ዮሃን ፒርሰንን ኣብ ውሽጢ ማዕልታት ክፍትሑ ከምዝኽእልይ ዘለዎም ተስፋ ገሊፆም።ንሶም ህፁፅ መዕልቦ ክወሃቦ ትፅቢት ይገብሩ ተስፋ’ውን ኣለዎም።
እቶም ክልተ ሰባት ብዘይ ሕጋዊ መንገዲ ናብ ኢትዮጵያ ብምእታዎምን ኣሸባሪ ተባሂሉ ንዝተመደበ ሓደ ዓማፂ ጉጅለ ብምሕጋዝን ኽስታት ሓደ ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ታሕሳስ ፍርዲ ምሃቡ ይዝከር።
ሚሸል ከምዝበልዎ እቶም ጋዜጠኛታት ንምፍታሕ ብዛዕባ ዝከኣለሉ ምስ ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ዜናዊ ኣወንታዊ ምይይጥ ምክያዶም ሓቢሮም።እቶም ነባር ዲፕሎማሰኛ ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ምስ ቀዳማይ ምንስቴር ሲዊዲን ፍረድሪክ ረይንፈልት ብዛዕባ ሱማሊያ ኣብዝተኻየደ ናይ ለንደን ዓለምለኸ ኮንፈረንስ ብዘካየድዎ ጎናዊ ዝርርብ ከምዝተተባብዑ ገሊፆም።
ሚሸል እቶም ጋዜጠኛታት ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ተኣሲሮምሉ ኣብዝርከቡ ቤት ማእሰርቲ ብምብፃሕ ትማሊ ረቡዕ ንኽሪኡዎም ከምዝተፈቐደሎምን ከምዝረአይዎምን ሓቢሮም።እቶም እሱራት ብዘለውሉ ኩነታትን ብዝተስምዕም ጥዕሳን ከምዝተደነቑ’ውን ወሲኾም ገሊፆም ኣለው።ከምዚ ብምባል’’ቅድሚ ኩሉ እዞም ክልተ ጋዜጠኛታት ዓብይ ጌጋ ምፍፃሞም፡ከምኡ ምግባሮም እውን ከምዝተጠዓሱ፡ይቕሬታ ንምሕታት ቅሩባት ምዃኖም፡ንሓዋሩ እዚ ጌጋ ከምዘይደግሙን ካብዚ ከምዝተምሃሩን ንዓይ ገሊፆምለይ እዮም።’’

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Radio Erena: 07 July 2019
መንግስቲ ኤርትራ ዘካዪዶ ዘሎ ምግሃስ ኩሉ ዓይነት መሰላት ደው ክሳብ ዘብል፣ ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝቖመት መርማሪት ጉጅለ ስርሓ ክትቅጽል ኣለዋ ክብል ህዩማን ራይትስ ዎች ኣተሓሳሲቡ።
እቲ ኣህጉራዊ ትካል ኣብ ስሩዕ ዋዕላ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ዘቕረቦ መተሓሳሰቢ፣ እቲ ባይቶ ንመንግስቲ ኤርትራ ከም ኣባል ምቕባሉ፣ መንግስቲ ኤርትራ ብጌጋ ተረዲኡዎ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
ኣባል ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ምዃን ንኩሉ ሕግታትን መትከላትን’ቲ ባይቶ ምቕባል ከምዝኾነ ድሕሪ ምዝኽኻር እቲ ኣህጉራዊ ትካል፣ እንተኾነ መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ዘካዪዶ ዘሎ ምግሃስ መሰላት ዓለም ከምዘይረኣየቶ፣ ወይከኣ ከምዝደገፈቶ መሲሉ ይቐርብ ከምዘሎ ገሊጹ።
ኣብ ጀኔቫ ይካየድ ኣብ ዘሎ ዋዕላ ሰብኣዊ መሰላት፣ ኤርትራ ሓንቲ ካብተን ቆላሕታ ተዋሂቡወን ዘለዋ ሃገራት ኮይና፣ ዋላ ድሕሪ ስምምዕ ሰላም ምስ ኢትዮጵያ፣ እቲ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ዜጋታቱ ዘካዪዶ ዘሎ ግፍዒ ብሰፊሑ ይቕጽሎ ከምዘሎ ተገሊጹ’ዩ።
ኣብቲ ዋዕላ ዝሳተፉ ዘለዉ ኤርትራውያን ተጣበቕቲ መሰላት እውን፣ ነዚ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፍጸም ዘሎ ምግሃስ ኩሉ ዓይነት መሰላት መግለጺታትን መርትዖታትን ብምቕራብ ንተጋባእቲ መብርሂታት ሂቦም እዮም።
ፍልይቲ ልእኽቲ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ ብወገና፣ ነዚ ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ኣብ ልዕሊ ኣመንቲ ዝተፈላለየ ሃይማኖታት ዝተወስደ ስጉምቲን፣ ምህጋር ትካላት ጥዕና ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንን ከም ኣብነት ብምጥቃስ፣ ድሕሪ ስምምዕ ሰላም ምስ ኢትዮጵያ ኩሉ ጸገማት ህዝቢ ኤርትራ ክፍታሕ’ዩ ኢሉ ክኣምን ንዝጸንሐ ዝበዝሐ ክፋል ማሕበረሰብ ዓለም፣ ማይ ዓሚኹ ክተርፍ ከምዝገበሮ ገሊጻ።
ወኪል መንግስቲ ኤርትራ፣ ከም ወትሩ ንኩሉ ዝቐረበ ክስታት ብምንጻግ ንመንግስቲ ኤርትራ ንምጽላም ዝተኣልመ ውዲት’ዩ ክብል ምላሽ ሂቡሉ’ዩ።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 21 ታሕሳስ 2019 ዓ.ም. ሮማ ናብ ዝርከብ ላዕለዋይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ፒሎ ኣልበርተሊ ምብጻሕ ኣካይዶም ምስ ተመሃሮን መምሃራንን ተራኺቦም ምስቶም ተመሃሮ ብሕቶን መልስን ዝተሰነየ ቃለ ምዕዳን ከምዝለገሱ ሎ ሶርቫቶረ ሮማኖ እተሰምየ ናይ ቅድስቲ መንበር ዕለታዊ ጋዜጣ ኣብ ናይ ዕለት 22 ታሕሳስ 2019 ዓ.ም. ሕትመቱ ከምዘነበበ ክፍለጥ እንከሎ፡
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ካብቶም ተመሃሮ ሓንቲ ኤሊዮኖራ እበሃል ቢላ ገዛእ ርእሳ ምስ ኣላለየት፡ ቅዱስነቶም ኣብ ቀረባ እዋን ናይ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ በይናውነት (ጽምዋ/ብሕትውና) ብዝብል ኣርእስቲ ዝተሓትመ መጽሓፍ ንንበባ ክምዝበቕዔን ቅዱስነትኩም ብሓቂ በይንኹም ኢኻም፡ በይናውነት ይስምዓኩም? ኣንሕና መእሰያት ኣብ ጉርዝውና እዋን ስለ ዝስምዓና ብሕትውና እንታይ ትብሉ? ቢላ ንዘቕረብትሎም ሕቶ እንክምልሱ፡
እቲ ዝጠቐስክዮ መጽሓፍ ኣይፈልጦንን ኣየንበብክዎን እውን፡ ብዛዕባ ብሕትውናይ እንታይ ዝብል ምዃኑ ዝፈልጦ የብለይን ስለዚህ ብዛዕባ እታ መጽሓፍ ዝብሎ ኣይክህልወንን እዩ፡ ምስ ገዛእ ርእስኺ እትራኸብሉ ግዜ ኣድላዪ እዩ፡ ብዘይ መንጐይናን ብዘይ ካልእ ሰብን፡ እግዚኣብሔር ይመስገን በይናውነት ተሰሚዑኒ ኣፈልጥን፡ ይኹን ደኣ እምበር ኣብ ዓለም ብዙሕ ብሕትውናን በይናውነትን ኣሎ፡ … ምስ ሕልናና እንራኸበሉን ምስ ሕይወትና እንጸባጸበሉ ግዜ ኣድላዪ እዩ። … ቅዙን ዝገብር ብሕትውና ጐዳኢ እዩ፡ ቅንእን ቅርሕንትን ክህልወካ ዝገብር ብሕትውና፡ … እዚ ዓይነት ብሕትውና’ዚ ከምዘይብልኵም እምነተይ እዩ፡ ምስ ገዛእ ርእስኻ እተመያየጠሉ ብሕትውና ኣገዳሲ እዩ፡ ….
ሳራ እበሃል፡ ቅዱስነትኵም፡ ንዝገሮ ሰናይ ነገር ሞሳ ኣብ ምጽባይ ዘሕድረለይ ሻቕሎትን ስቓይን፡ ሞሳን ኣፍልጦን ዘይረኽበሉ ልግስና፡ ገለ ዘይጽበይ ውፉይ ፍቕሪ ይብጻሕ ትብሉ ዶ? ዘይጽበይ ፍቕሪ ኣሎ ትብሉ ዶ?
ስለ ሕቶኺ የቐንየለይ! ኣብ ፍቕሪ ናይ ምጽባይ ሓደጋ ኣሎ፡ ዘይጽበይ ፍቕሪ ምንባር ከቢድ እዩ፡ እትጽበዮ ረብሓ ዘይብሉ ፍቕሪ ምንባር ከቢድ እዩ፡ … ክንፍጽሞ ዝግብኣና ምፍቓር ጥራሕ እዩ፡ ስለ ፍቕሪ ምፍቓር፡ ስለ ደቃቶም ላዕልን ታሕትን ዝብሉ ወለዲ ሕስብ እሞ ነብል፡ ኵሉ ስለ ምፍቓሮም እዩ፡ ስለ ብዕድመ ዝደፍኡ ወለዶም ላዕልን ታሕትን ዝብሉ፡ ምእንቲ ብጾቶም ዝሳቐዩን፡ ሕይወትካ ክሳብ ኣሕሊካ ምሃብ ዝብል፡ … ካብ ኢጐነት ዘላቕቕ ፍቕሪ ጥራሕ እዩ፡ … እቲ ዘቕረብክለይ ሕቶ ኣባኺ ገለ ዘጨንቐኪ ነገር ስለ ዘሎ ይኸውን፡ ኣትፍጽሞ ሰናይ ምፍላጥ የድሊ እዩ፡ እዚ ግን ክፍለጠለይ ዘይብል ምፍላጥ እዩ ክኸውን ዘለዎ፡ ብቋንቋ ስፓንሽ፡ ‘ኣነ፡ ገዛእ ርእሰይ፡ ምስ ገዛእ ርእሰይ፡ ንገዛ ርእሰይ (ንዓይ)’ ዝብል ንኻልእ ቦታ ዘይብልካ ናይ ምዃን ኵነት ዝገልጽ ሓሳብ ኣላ፡ እዚ ርእሰ ምእኩልነት እዩ፡ ኢጐነት እዩ፡ … እዞም ከምዚ ዓይነት ሰባት ኣብ ሕይወቶም ሰናይ ዝረሓቆም እዮም ዝዀኑ፡ … ስለዚህ ንኻልእ ጽን ኣብ ምባል ጐደና ምርኻብ የድሊ፡ … ሓሳብ ንሓሳብ ምልውዋጥ። ገሊኣቶም ካልእ እናተዛረቦም ገና ዝብሎ ዘሎ ከይወድኤ መልሲ ንምሃብ ህዉኻት ዝዀኑ፡ እትብሎ ዘየወድኡ፡ ኣነ ክዛረብ ጥራሕ ዝብሉ፡ እዚ ከምዚ ኩነት ስልክይና ይፈጥር፡ ፍቕሪ መስዋዕትነት ዝሓትት እዩ፡ …
ሰላም ቅዱስ ኣቦና፡ ፍራንቸስኮ እበሃል፡ ንስኹም መምህር ኣብ ዝነበርኵምሉ እዋን፡ እንታይ ዓይነት ወስታን ኣጠማምታን ነይርኵም ኣብ ልዕሊ እቶም ካልእ እምነት ዝነበሮም ተመሃሮ እውን?
ሰላም ቅዱስነትኵም ዳሚያኖ እበሃል፡ ሓደ ኢኣማኒ ናባኹም መጽኡ ክኣምን ዝገብሮ ኣመክንዮ ምስ ዝሓተኩም እታይ እዩ መልስኹም?
ድሕሪ እቶም ዓበይቲ ክልተ ውግእ ዓለም፡ ኣብ ናይ ኣርጀቲና ማሕበረሰብ ብዙሕ ለውጢ ጭቡጥ ኰይኑ እዩ፡ ስደተይናታ ካብ ኤውሮጳ ድዩ ካብ ካልእ ክፍሊ ዓለም ብዙሓት ናብ ኣጀቲና ተሰዲዶም እዮም፡ ካብ ጠቕላላ ብዝሒ ሕዝቢ ኣርጀንቲና እቲ ኣርብዓ ሚእታዊ ዝሽፍን ኢጣሊያዊ መጸውዕ ሽም ስድራ ዘለዎ እዩ፡ ስዒቦም ካብ ፖላንድን ሩሲያን ካብ ሃገራት ዓረብን ዝመጹ ኣለዉ፡ ስለዚህ ሕዝቢ ኣርጀንቲና ዝተሓናፍፈጸ እዩ።
ኣብ ናይ መንግስቲ ቤት ትምህርቲ እየ ተማሂረ፡ ብእምነትን ብመበቆል ሃገርን ካብ ዝተፈላለና ኢና ዝነበርና፡ … ብሓባር ንመሃርን ብሓባር ንጻወትን፡ … ኵላትና ደቂ እግዚኣብሔር ኢና፡ ኣብ ኣርጀቲና ብጀካ ነቶም ንሶም ዝስዕብዎ ንኻልእ ሃይማኖት ዝስዕብ ዘይቕበል ፍክሊ ሕብረተሰብ ነይሩ እዩ፡ እዚ ብዙሕ ዘይፍተወኒ ወገን እዩ ዝነበረ፡ ወይ ምስጢረ ጥምቀት ተቐበል ወይ ተሰየፍ ዝብሉ ነይሮ እዮም፡ ነቶም ከምኦም ዘይንሓስብ ክርስቲያን እውን ጸቕጢ ክገብሩ ይፍትኑ ነይሮም እዮም፡ ዘሕፍር እዩ። … ኣመጻጽኣይን ኣተዓባብያይን ምስ ኩሉ ሕዉስ ንኽኸውን ደጊፉኒ እዩ፡ እዚ እቲ ተራ ኣነባብራ ሕይወት እዩ ክኸውን ዘለዎ ብዘይ ኣፋላላይ፡
ዳሚያኖ ንዘቕረቦ ሕቶ … ንሓደ ኢኣማኒ ንኸተእምኖ ዝግበር ጻዕሪ ኣየድልን እዩ፡ ክእምኖ ዝብል ብጋሴ ዘይምግባር፡ ቀዳማይ ንኸትእምኖ እትገብሮ ስጉምቲ እዩ፡ እቲ ቀዳማይ ስጉምቲ ክኸውን ዘለዎ ንሱ እዩ፡ እምነትን ሕይወትን ብስኒት ምንባር እዩ ዘገድስ፡ እቲ ናተይ ክርስቲያን ምዃን ዝነብሮ ቃልን ሕይወትን ዘጣመረ ሕይወት እዩ ኣብቲ ዘይኣምን ሰብ ሕቶ ክኸውን ዘለዎ፡ ብዛዕባ እምነትይ ንኽፈልጥ ዘነቓቕሖ፡ ሰዓቢ ክርስቶስ ኣየ ቢሉ ናይ ካልእ እምነት ንኸስድዕ ዝፍትን ሰዓቢ ክርስቶስ ኣይኰነን፡ ቤተ ክርስቲያን ኣስዳዒት እምነት ወይ ሃይማኖት ኣይኰነትን፡ በነዲክቶስ መበል 16 ቤተ ክርስቲያን እትዓብይ ብግብረ ምስዳዕ ዘይኰነ ብማራኽነታ እዩ ከምዝበልዎ፡ …
ሰላም፡ ኣሊቸ እበሃል፡ ናተይ ሕቶ … ቅድሚ ምድቃስኩም ኣብ ኣእምሮዅም ዝመጻኵም ሓሳብ እንታይ እዩ፡ ብዙሕ ግዜ ብዛዕባ ሕልሚ ትዛረቡ፡ እትሓልሙ ኩኑ ትብሉ፡ ካብ ናይ ትምህርትን መጽናዕትን ሓላፍነት ወጻኢ ..
ሰላም ቅዱስነቶም ፍራንቸስኮ እበሃል፡ ኣብ ቀረባ እዋን ብዛዕባ መምህርኩም ኣባ ሚገል ፊዮሪቶ ተዛሪብኵም ነይርኩም፡ ኣብ ሕይወት መምህር ኣድላዪ እዩ ትብሉ ዶ? ብዙሓት መምሃራን ኣለዉና ምስኣቶም ዘሎና ርክብ ግና ብዙሕ እዋን ዝበለጸ እዩ ክትብሎ ዝከኣል ኣይኰነን…
ቅድሚ ምድቃሰይ ዝሓስቦ? ገለ ገለ እዋን ንምሕሳብ እውን ግዜ የብልካን ቀልጢፍካ ትድቅስ፡ … ድኻም ስለ ዝስምዓ፡ ድኻም ስለ ዝጸቕጠካ። ምስ ልበይ እጸባጸብ .. ዘጓነፈኒ ኵሉ ምልስ ቢለ አስተንትን፡ … ስለ ኵሉ ነገር ነቲ ናይ ሕይወት እግዚኣብሔር አመስግን፡ ኩለተናኻ ጽን ምባል፡ ናይ ሕልና መርመራን፡ ናይ ልቢ መርመራን፡ እቲ ካልእ ምሕላምን ምጽዋትን ዝብል እዩ፡ ሕልምታትካ ክንየው ከተማዕድው ዝድርኹ እያቶም፡ ዘይብጻሕ ዘይምሕላም፡ ዘይብጻሕ ምሕላም ስቓይ እዩ ዘሕድረልካ፡ ምጽዋት ናብ ተወፋይነት ይመርሕ። … ጸዋታን ምጽዋትን ንግድ ክኸውን እንከሎ እዩ ዘሕዝን፡ ከምቲ ሎሚ ኣብ እግሪ ኵዑሶን ካልእ ዓይነት ስፖርትን እንርእዮ፡ ሓደ ሰብ ዝጻወት ክጻወት ስለ ዝደልን ባህ ስለ ዝብሎን እዩ ክኸውን ዘለዎ፡ … ወለዲ ምስ ደቃቶም ዝጻወትሉ ግዜ ክህልዎም ኣገዳሲ እዩ … ውላድካ ብጽቡቕ ምዕባይ ዝዓበየ ጥበብ እዩ …
… ሓደ መዓልቲ ሰዓቢ ይህልወኒ ይኸውን፡ እዚ መምህር ክኸውን ካብ ዝብል ሓሳብ ንላዕሊ እዩ፡ ስለምንታይ ኣብነት ምዃን ስለ ዝሓትት፡ ሓናጽያን ካብ መምሃራን ንላዕሊ እያቶም፡ ኣብ ሕይወትና ሓንጽቲ ምርካብ ትዕድልቲ እዩ፡ ሓናጺ ኣብነት ምዃን ይሕትት …
ቅዱስነትኵም ሰላም፡ ኤማኑኤለ እበሃል፡ … ናብ በዓለ ልደት ናብቲ ናይ ምውላድን ሰላም ኣብ መንጐ ኣሕዛብን ናብ ዝዀነ በዓል ንቀራረብ ኣሎና፡ ሎሚ ንናይ ካልኦት ጸጥታን ደሕንነትን ንዝብል ዕላማ ካልኦት ንምቕታል ኣብ ዝብል ዕዮ ዝዋፈሩ ሰባት ክህልዉን ኣብዚ ዓይነት ስራሕ ሰባት ምውፋር ቅኑዕ ዶ ይመስለኵም? ካልእ ንምቕታል ስንድው ምዃን ዝብል ዓይነት ስራሕ ኣብ ቅኑዕን ፍትሓውን ዓለም እዚ ዓይነት ስራሕ ኣይመድለየን?
ሕግን ስርዓትን ክኽበር ንዝብል ዕላማ ዝዋፈሩ ሰባት፡ በዚ ስራሕ እዚ ዝመሓደሩ እያቶም፡ ውግእ ቅኑዕ ዘብሎ ምኽንያት የልቦን፡ ኣብ ሶርያ ዘሎ ኩነት ሕስብ እሞ ነብል፡ ኣብ የመንን ካልኦት ከባቢ ዓለምን፡ ሎሚ (ዕለት 21 ታሕሳስ 2019 ዓ.ም.) ምስ ናይ ውዱብ ሕቡራት መንስታት ዓለም ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ ተራኺበን ምስኦም ብሓባር ናይ ሰላም መልእኽቲ ብምስማዐ ርእየት ኣመሓላሊፈ፡ ቅኑዕን ፍትሓውን ዓለም ምቕታልን ምቅትታል ዘይብሉ እዩ፡ … ኣብ ከምዚ ዓይነት ሰላም ምንባር መሰልን ክብርን እዩ!
የቐንየለይ ርሑስ በዓለ ልደትን ሰናይ ሓድሽ ዓመትን እመነየልኩም ቢሎም ተፋንዮም።


text:
ጎብለል ቅንያት ዝኽሪ መበል 29 ዓመት ነጻነትን፡ደበስ ህዝቢ ኤርትራን፡
ጎብለል ቅንያት ዝኽሪ መበል 29 ዓመት ነጻነትን፡ደበስ ህዝቢ ኤርትራን፡
ሕብረተ ሰብ ዓለም ኮነ፡ህዝብና ብዝወረዶ ኣዝዩ ሓደገኛ ለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስ ካብ ግዜ ንግዜ ዘተኣታተዎ ሻቅሎት እንዳሃለወ፡ ልዕሊ ኩሉ ከኣ ነቲ ኣብ ትሕቲ ምልካዊ ዝግረፍ ጭቁን ፡ብሰንኪ ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ተገዲዱ ኣብ ስደት ጎረባብቲ ሃገራት ዝርከብ ህዝቡን ወገኑን፡ ድሕነት ክሓስብ ግዜ ኣይወሰደሉን። ደላይ ፍትሒ ዝኾነ ህዝብና ፖለቲካውያን ሓይልታት ሲቪካውያን ማሕበራት ውልቀ ሰባት መራሕቲ ሃይማኖት፡ ሙሁራት፡ ኤርትራዊ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዝሓትን፡ ብርሑቅን ቀረባን፡ ኣንጻር ተላባዒ ሕማም ኮሮና ቫይረስ፡ ኣንጻር ተግባራት መላኺ ስርዓት ህግዲፍ መደባት ሰሪዖም ብዝተፈላልየ መኣዝን ንህዝብና ሓበሬታን ኣስተምህሮን ከመሓላልፉ፡ ግብራዊ መልሲ ክህቡ ዝወሰድዎ ቅጽበታዊ መልሲ ታሪኻዊ’ዩ።
ሕማም ሞት መናብርቲ ደቂ ሰባት ይኹኑ ደኣ’ምበር ንብዙሓት ኣህዛብ ጉድኣት ዘስዓበ ለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስ ዝገድፎ ኣሰር ቀሊል ብዘይምዃኑ ኣብ ውሽጢ ሃገር ንዝርከብ ንዘሎን፡ ኣብ ዝተፈላልየ ኵርንዓት ዓለም ተሰዲዱ ንዝርከብ ህዝብና ካብ ሻቅሎት ገዛእ ነፍሱን ክሓስብ ዓዲ ኣይወዓለን። ንሙሉእ ዓለም ሓድሽ ተርእዮ ዝኾነ ለበዳ ሕማም ምስ ሞትን ሕየትን ገጽ ንገጽ ኣብ ዝፋጠጠሉ፡ ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ንድሕነቶምን ድሕነት ህዝቦምን ክንዮ’ዚ ኣሉታዊ ሓደጋ ዝኸደ ኣተሓሳስባትን ኣረኣእያታት ተስፋታት ዝሓቆፈ ሕቶ ፍታሓዊ ምሕደራ ንደሞክራስን ሰላምን ዝመለሰ፡ ብፖለቲካውያን ሓይልታት፡ ሲቪካዊ ማሕበራት፡ ነባራት ተጋደልቲ፡ ደቂ ኣንስትዮ፡ መንእሰያት ኣብ ኣገባብ መስርዕ ተቃውሞታት፡ መደብ ወፍሪ ቃልሲ ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ዘርኣዮ ትብዓት መበል 29 ዓመት ዝኽሪ ነጻነት ኤርትራ ብፍሉይ ክብሪ ኣቓልቦ ሂቡ ዘቓለሖ ደበስ ህዝብና ነይሩ ክበሃል ዘይክእል ኣይኮነን። ደላይ ፍትሒ ህዝብና ሎሚ በጺሕዎ ዘሎ ደረጃ ነቲ ንምወዳእታ ዝኸዶ ጉዕዞ ቃልሲ መሰረት ቅዋማዊት ፍትሓዊት ኤርትራ ኣብ ቀዳማይ፡ ካልኣይ ሳልሳይ ወለዶ ዘይብተኽ ኣሰር ታሪኻዊ ምትእስሳር እንዳሓያለ እንዳተረረን ክመጽእ ምጽንሑ መበል 29 ዓመት ዝኽሪ በዓል ነጻነት ኣግሂድዎ ኣሎ።
ካብ ዝሓለፈ ነዊሕ ዓመታት፡ 2020 ዓ.ም ፍሉይ ታሪኻዊ ፖለቲካዊ ተርእዮ ደላይ ፍትሒ ዝኾነ ህዝብና ኣብ ኤርትራ ፍትሕን ሕግን፡ ሰላምን ራህዋን፡ መሰልን ክብርን ሰባት ክነግስ ኣብ ሓደ ቃል ጸኒዑ ብቆራጽነት ወሲኑ ዝተላዕለላ ታሪኻዊት ዓመት’ያ። ኣብ’ዚ ንኣስታት ሰለስተ መዓልቲ ዝተካየደ ምድላዋትን ጽምብል መበል 29 መዓልቲ ነጻነት ኤርትራ ንሓድነታዊ ኣረኣእያ ሓይልታት፡ ንስጡም ኣሰራርሓን ንቅድሚት ዝደፍእን ዝጉስጉስን ኮይኑ ድልውነቱ ዝገልጽ ብስለት ዘለዎ ትንተናን ሓሳብን ዘሰነየ፡ ገና ንዝቅጽል መዓልታት ክንሰምዖ ንሃረርታ ንጽበዮ ብሕጽረት ግዜ ንድሕሪት ተወንዚፉ ዘሎ ተዘሪቡ ዘይውዳእ ወርቃዊ ተሞክሮታት ከይዱ ከይዱ ከም’ቲ ልዕል ክብል ዝተጠቕሰ ንሓድነት ዘተባብዕ ጐሃርሃር ይብል ኣሎ። እዚ ወርቃዊ ታሪኻዊ ተሞክሮታት ከኣ ብግብሪ ተሰንዩ ንመላኺ ስርዓት ህግዲፍ ብህዝባዊ ምሕደራ ክትክኦ ትጽቢት ዝገብረሉ ደላይ ፍትሒ ህዝብና ብልዑል ሓላፍነት ክናብዮ፡ ካብ’ቲ ብስንኪ ስርዓት ህግዲፍ ወዲቕዎ ዝጸንሐ ጸብሪ ተሲኡ፡ ሓመዱ ነጊፉ ዳግማይ ኣብ ከምኡ ኩነታት ከይወድቅ ንሙሉእ ትንሳኤ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ዋልታ ኮይኑ ካብ ሓደጋ ከጽልሎ፡ ከም’ዚ ኣብ ዝኽሪ መበል 29 ዓመት ነጻነት ኤርትራ ዝተራእየ ተበግሶ፡ ተበግሶ መዓልታዊ ዕማምና ኣንጻር ህግዲፍ ኮይኑ ክጽል ብመርኣያ ሃገራዊ ዕላማታት ውሓደለ ምስ ኩሎም ፖለቲካውያን ሓይልታት ሲቪክ ማሕበራትን ውልቀ ሰባትን ተሰሊፉ ንህዝብና ብሙሉእ ሓርነት ክድበስ ክቃለስ ብውሳኔታት ጉባኤኡ ማሕላ ዝኣተወሉ ኣብ’ዚ ታሪኻዊ መድረኽ ጻዊዒት ድሕነት ሃገር ብግብሪ ክሰርሓሉ ዝርከብ’ውን’ዩ። ቃና ሓድነት ህዝብና ደደጋጊሙ ኣብ ዝቃላሓሉ ዘሎ እዋን መወድእትኡ ክውን ክገብሮ ዘኽእል ተስፋታት ርሑቕ ዘይምኳኑ ከኣ፡ ንነዊሕ ዓመታት ክኸይድ ዝጸንሐ ዝተነጻጸለ ቃልሲ ኣብ ሓደ መኣዲ ቀሪቡ ብሓድነቱ ክጽንበል ዘርእዮ ተስፋታት፡ ህዝቢ ክሓብር ክደጋገፍ ንነባሪ ነጻነት ኤርትራ ድርዕን ሓይል ዕርድ ንምዃን እዩ።
ዘለኣለማዊ ክብርን ዝኽሪን ስውኣትና
ነጻነት ኤርትራ ንዘለኣለም ተከቢሩ ክነብር’ዩ
ዜናን ሓበሬታን ውሓደለ
25 ግንቦት 2020


text:
ክንክን እንተ ደሊኻ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 3 9 2018
ብዙሓት ዝተፈላለያ ዓይነት ክንክን ክትደልየለን ትኽእል ክሊኒካት ኣለዋ። ኣብዛ ገጽ እዚኣ ነቶም ዘለዉኻ ጸገማትን ድልየታትን ልክዕ ክንክን ንምርካብ ሓገዝ ትረክብ።
-
ወረቐት መንነትካ ተማላኣዮ
ክንክን ክትደሊ ወይ መድሃኒት ከተውጽእ ከለኻ ወረቐት መንነትካ ከድልየካ እዩ።
ሓታት ዕቝባ ኣብ ሽወደን እንተ ዄንካ፡ ክንክን ክትደሊ ከለኻ ናትካ ኤልኤምኣ-ካርድ ምሳኻ ክትማልኦ ኣሎካ። ከምኡ'ውን ካብ ቤት መድሃኒት መድሃኒት ከተውጽእ ከለካ እቲ ናትካ ኤልኤምኣ-ካርድ ከተርኢ ኣሎካ። እቲ ናትካ ኤልኤምኣ-ካርድ ክትወሃቦ እንተ ዘይኣርኪቡ፡ ዕቝባ ናይ ዝሓተትካሉ ቅብሊት ከተርኢ ኣሎካ።
-
ግዴታ ምዕቃብ ምስጢር ናይ ሰራሕተኛታት ክንክን
ኣብ ሽወደን ኵሎም ሰራሕተኛታት ክንክን ግዴታ ምዕቃብ ምስጢር ኣለዎም። እዚ፡ ብዘይ ናትካ ፍቓድ ንኻልኦት ሰባት ብዛዕባኻ ነገራት ክነግሩ ኣይፍቀዶምን ማለት እዩ። ብኣገልግሎት ሕክምና ተመዚዞም ዝሰርሑ ኣስተርጐምቲ እውን ግዴታ ምዕቃብ ምስጢር ኣለዎም። ዋላ እቶም ኣብ ቤት መድሃኒት ዝሰርሑ እውን ግዴታ ምዕቃብ ምስጢር ኣለዎም።
-
ምትርጓም ናብ ካልኦት ቋንቋታት
ጽቡቕ ሽወደንኛ ዘይትዛረብ እንተ ዄንካ፡ ምስ ሰራሕተኛታት ሕክምና ክትራኸብ ከለኻ ካብ ሓደ ኣስተርጓሚ ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
-
ስእልታት ምስ ሰራሕተኛታት ሕክምና ንኽትዛረብ
እቶም ሰራሕተኛታት ሕክምና እንታይ ከም ዝብሉ ዘለዉ ክትርዳእ ከምኡ'ውን እቶም ሰራሕተኛታት ሕክምና እንታይ ከም ትብል ዘለኻ ክርድኦም ኣገዳሲ እዩ። ምስ ሰራሕተኛታት ሕክምና ክትራኸብ ከለኻ ክትጥቀመሎም ትኽእል ስእልታት ኣለዉ።
تطبيق مع الترجمة
ብቑዕ ሕክምና ርኸብ
ናብ 1177 ቮርድጋይደን ደውል
ሕክምና ትደሊ ከም ዘሎካ ርግጸኛ እንተ ዘይኴንካ ናብ 1177 ቮርድጋይደን ክትድውል ትኽእል ኢኻ። እቲ ቍጽሪ ተለፎን 1177 እዩ። ሽዑ ምስ ሓንቲ ብዛዕባ እቲ ጸገማትካ ምኽሪ ክትህበካ እትኽእል ኣላዪት ሕሙማት ክትዛረብ ኢኻ። ከምኡ'ውን እታ ኣላዪት ሕሙማት ኣበይ ብቑዕ ሕክምና ክትረክብ ከም ትኽእል ሓበሬታ ክትህበካ እያ። ናብ 1177 ቮርድጋይደን ለይትን መዓልትን ኣብ ዝኾነ ሰዓት ክትድውል ትኽእል ኢኻ።
ምስ ማእከል ክንክን ጥዕና ተራኸብ
እንተ ሓሚምካ ወይ ገለ ጸገም ኣለካ ኾይኑ መብዛሕትኡ ግዜ መጀመርታ ምስ ማእከል ክንክን ጥዕና ኢኻ ርክብ ክትገብር ዘለካ። ኣብኡ ናይ መብዛሕትኡ ነገራት ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ከምኡ'ውን ኣእምሮኣዊ ሕማቕ ይስምዓካ እንተ ኣሎ ኾይኑ ምስ ማእከል ክንክን ጥዕና ርክብ ክትገብር ትኽእል ኢኻ። እቶም ማእከል ክንክን ጥዕና ምስ ናይ ስነ-ኣእምሮ ክሊኒካት ክትራኸብ ክሕግዙኻ ይኽእሉ እዮም።
ኣብ መርበብ ሓበሬታ 1177 ቮርድጋይደን፡ ኣብ ምሉእ ሃገር ናይ ዘለዋ ማእከል ክንክን ጥዕና ናይ ርክብ ሓበሬታን ናይ ስራሕ ሰዓታትን ኣሎ። ኣብኡ ናይ ካልኦት ዓይነት ክሊኒካትን ናይ ፍሉይ ክእለት ሕክምናን ሓበሬታ እውን ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ናብ ቅበላ ህጹጹ ረድኤት ተጓዓዝ
ንስኻ ወይ ካልእ ሰብ ብብርቱዕ እንተ ሓሚምኩም ወይ ብኸቢድ ተጐዲእኩም፡ ካብ ሓደ ናይ ህጹጹ ረድኤት መቐበሊ ሓገዝ ክትሓቱ ኣሎኩም። እቲ መቐበሊ ህጹጽ ረድኤት ኣብ ሓደ ሆስፒታል ዝርከብ ኾይኑ ኵለን መዓልታት፡ ዓመት ምሉእ ለይትን መዓልትን ክፉት እዩ።
ንስኻ ወይ ካልእ ሰብ ስነ ኣእምሮኣዊ ሕማቕ እንተ ኣለኹም ኾንኩምን ብቑልጡፍ ሓገዝ ዘድልየኩም ኾይኑን፡ ናብ ሓደ ናይ ስነ-ኣእምሮ ክሊኒክ መቐበሊ ህጹጽ ረድኤት ክትከዱ ኣለኩም።
ናብ ናይ ህጹጽ ቍጽሪ ተለፎን 112 ደውል
ህጹጹ ኵነትን ናይ ሓደ ሰብ ሂወት ኣብ ሓደጋ ዘእቱን እንተ ኾይኑ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 112 ክትድውል ኣሎካ። ሽዑ ብቑልጡፍ ሓገዝን ናብ ቅበላ ህጹጹ ረድኤት ትወስድ ኣምቡላንስን ትረክብ። ኣብ ቍጽሪ ተለፎን 112 ምስ ኣምቡላንስ፡ ፖሊስን መጥፋእቲ ሓዊን ክትራከብ ትኽእል።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ዳግማይ ትንሳኤ – 2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ዮሓ.20:26-ፍ
- ኣስተንትኖ
ምጽጢረ ፋሲካ፤ ክልተ ገጽታ አለዎ። ሓደ ክርስቶስ ብሞቱ ካብ ኅጢአት ሓራ የውጻአና፤ በቲ ሓደ ድማ ናይታ ሓዳስ ሕይወት መንገዲ ይኸፍተልና። ድኅሪ ሾመንተ መዓልቲ ኸአ እቶም ደቂ መዛሙርቱ ከም ብሓዲሽ አብ ውሽጢ ቤት እንከለዉ፤ ኢየሱስ አብ ማእከሎም ተረኺቡ “ ሰላም ንዓታትኩም ይኹን ይብሎም” ሓዋሪያት ብፍርህን ጋህን ተአኪቦም አንከለዉ አብ መንጎኦም ተረኺቡ ሰላም ንዓታትኩም ይኹን አንዳበለ ዓቢ ብስራት የስምዖም። ምኽንያቱ አብ ፍርሂ .. አብ ጥርጥርን ወዲቆሙሉ አብ ዝነበሩ ግዜ ጎይታና ኢየሱ ክርስቶስ አብ መንጎኦም ይርክርብ ከጸናንዖም። ነቲ ስጋብ መጨረሻ ዓለም ኣነ ምሳካትኩም ኣለኹ ዝበሎ ቃል ይትግብር። ክስቀል፡ ክመውት፡ ክቅበር፡ ዝረአዩዎ ክርስቶስ አብዚ ግዜ አዚ ግና አብ መእንጎኦም ሕያው ኮይኑ ይርከብ፤ ክርኢዎ፡ ክትንክፍዎ፡ ምስኡ ክበልዑን ክሰትዩን የፍቅድ። ሉቃስ ንሳቶም ከአ መንፈስ ዝረአዩ መሲሊዎም ሰንበዱ ይብለና።
ሰላም ንዓታትኩም ይኹን “ ከምቲ አቦ ንዓይ ዝለአኸኒ አነውን ንዓታትኩም እልእከኩም አለኹ” ይብሎም። መንፈስ ቅዱስ ተቀበሉ ይብሎም። ኣብ ዕንጨይቲ ስተሰቕለ ርጉም ይኹን ዚብል ጽሑፍ ከም ዘሎ፥ ክርስቶስ ኣብ ክንዳና መርገም ብምኻን ካብ ሕጊ መርገም ኣድሓነና። እዚ ኸኣ እቲ በረኸት ኣብርሃም ብኽርስቶስ ኢየሱስ ኣብ ኣሕዛብ ምእንቲ ኺወርድ፡ ንሕና ከኣ ብእምነት፡ ተስፋ መንፈስ ቅዱስ ምእንቲ ኽንቅበል ኢዩ። ገላ 3፡12-14 እቲ ዝተንሰአ ክርስቶስ እምበአር ካብ ሓጢአትና ነጻ ብምግባር ነቲ ብሓጢአቱ ተአሲሩ ዝነበረ መንፈሳዊነትና ብሞቱን ትንሣኤኡን ነጻ ብምግባር፦ ናብ ፍቅሪ ጸዋዓና፡ ሓደሽቲ ፍጥረት ገበረና፡ ንምስክርነት ቡቁዓት ንኽንከውን እንደገና ብደሙን ትንሤኡን ወለደና ።
ደቂ ሰባት ግና ብዙሕ ግዜ ከምቶም ካብ ኢየሩሳሌም ናብ ኤማውስ ዝጋዓዙ ዝነበሩ ሓዋሪያት ዘጋጠመ … ነቲ አብ ጉዑዞኦም ተጸንቢሩ ዝነበረ ክርስቶስ፤ ከለሊዩዎ ዘይከአሉ፤ እቲ ዝተንሥአ ክርስቶስ አብ ግዑዞ ሕይወትና ምሳና ክጋዓዝ ከሎ ከይነለልዮ አዕንቲና ተደፊኑ ይርከብ። ነቲ ምሳና ዝጋዓዝ ክርስቶስ ከይንርእዮ፡ ከይነለልዮ ዝዕንቁጹና ቡዛሓት ኢያቶም። ንሳቶም ከአ ናይዚ ዓለም ነገራት ኢዩም።
ክርስቶስ ነዞም ሓዋሪያት እዚኦም … እቲ ነብያት ብዝተዛረብዎ ኹሉ ንምእማን ልቦም ዝደንጎየ ዓያሱ፡ ክርስቶስ ነዚ ሓሳረ መከራ እዚ ኪቅበል እሞ ናብ ክብሪ ኽአቱ ናይ ግዲ ደይኮነን? ብዘይ ምእማኖምን ትሪ ልቦምን ከአ ክዝልፎም ተረኽበ።
ሰላም ንዓኻትኩም ይኹን .. አብ ሕይወትና ሰላም የምጽእ፡ እቲ ንሕና እንጽበዮ፡ እቲ ንዓና ጥራይ ዘርብሕ ሰላም ዘይኮነ እቲ ሓቀኛ ሰላም ፤ናብቲ ሓቀኛ መሰረት ሰላም፡ እርቂ ምስ እግዚአብሔር አቦ – አሕዋትና አሓትና .. ይአውጅ።
ንጎይታ እምበር ሪኢናዮ“ አሰር ኢቲ ሽንካር አብ አእዳው እንተ ዘይረአኹ፤ አጻብዓይ ድማ አብቲ ዝተሽነከሮ እንተ ዘየእቶኹ፡ አብ ጎድኑውን ኢደይ እንተ ዘይእቶኹስ አይአምንን ኢየ” ቶማስ ነቲ ምስክርነት አሕዋቱ አይቅበሊን። ሎሚ ቶማስ ከምትማሊ ንነፍሲ ወከፍና ዝውክል ሰብ ወይ ሓዋሪያ ኢዩ። ብፍላይ ነቶም አብዚ ናይዚ ዓለም ፍልጠትን፤ ሃብትን፤ ክእለት ዘረባን፤ ክብርን እንአምንን እነቀድምን፡ ነቶም ብፍልጠትና፤ ብኽእለትና ዝያዳ ንክርስቶስ ዝፈለጥናዮ፤ እንገልግሎ ዝመስለና ሰባት፡ ነቶም ምስክርነት ናይ አሕዋት ዘይንቅበል ሰባት።
ቶማስ “ ጎይታይን አምላኸይን” ስለዝረ አኻኒ ኢኻ ዝአመንካ፡ እቶም ከይረአዩ ዚአመኑ ግን ብጹዕን እዮም፡ ስለዚ ሎሚ ንዓናውን ነዚ ሓቂ ኢዚ ክንቅበልን ክንአምንን ንዕደም። ክርስቶስ አብ መስቀል ከምዝሞተን አብ ሳልሳይ መዓልቲ ከምዝተሰአን ክንአምንን ክንምስክርን። ክርስቶስ አብ መዓልታዊ ሕይወትና ከም መድሕና፣ ምሥጢር ሓጎስና ክንቅበሎን ክነብሮን።
ጴጥሮስ አብ ቀዳማይ ምዕራፍ ጽሑፉ አብ ፍቕዲ 8 ከምዚ ይብል። ከይረአኹምዎ ተፍቅርዎ፡ ሕጂውን ከይረአኽምዎ ብእኡ ትአምኑ አሎኹም፡ ነቲ ናይ እምነትኩም መደምደምታ ዝኾነ ድኅነት ነብስኹም ምስ ተቀበልኩም ከአ ብኺንገር ዘይከአል ክቡር ሓጎስ ትሕጎሱ አሎኹም። ኣብ ንርእሰይ ይጥዓመኒ ዘድሃበ ሰብኣዊ ዝኾነ እምነት ጥራይ ከይነድህብ። ከም ኣመንቲ ብክርስቶስ ዝተረኽበ ጽድቂ ለቢስና ክንከይድ እንከለና – ንገዛእ ርእስና ኣይኮናንን እንነብር እንታይ ድኣ ቤተ መቕደስ መንፈስ ቅዱስ ብምዃን – ናብቲ መንፈስ ኣምላኽ ዝመርሓካ ነገራት እናፈጸምና ንእግዚኣብሔር ክብሪ ብምሃብ እዩ። ኢየሱሱ ድማ አብዚ መጽሓፍ ኢዚ ዘይተጻሕፈ ብዙሕ ተአምራት አብ ቅድሚ ደቂ መዛሙርቱ ገበረ። ግናኸ ኢየሱስ ንሱ ክርስቶስ ወዲ አምላኽ ከምዝኾነ ምእንቲ ኽትአምኑ፡ አሚንኩምውን ብስሙ ሕይወት ምእንቲ ክትረኽቡ እዩ አዚ ዝተጻሕፈ።
ማርያም በቲ እግዝኣብሔር ዝገበረላ ዓቢይ ነገር ኣዚያ ትሕጐስ’ሞ ንኣምላኽ ከተመስግንን ክትውድስን ትርከብ። ትሕትነኣ ጐሊሑ ዚርኤ በቲ ዝኣመነቶ – ቀቅድሚኡ ኤልሳቤጥ ክትንእዶ ዚጸንሐት ከይተታለለት – እግዝኣብሔር ዓበይቲ ነገራት ኣብኣ ብምፍጻሙ ተመስግኖ – ንሕናውን በቲ ንዝተገብረልና ጸጋ ብምምስጋን፡ ነቲ እግዚአብሔር ብዝተፈላለየ መገዲ ብቃላቱ እንክበጽሓና ክንቅበሎ ክን አምኖ ን ዕደም።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
Abba Hagos Tesfagabir
.


text:
ቅዱስ ኣቦና እናተዘዋወሩ ምስ ህሙማን ቅድሚ ምርኻቦም ነቶም ሰብ ሙያ ክንክን ጥዕናን ሰራሕተይናታትን ሓኻይምን ህያው ናይ ሕይወት ጩቡጥ ግብረ ምክንኻን ነቶም ገዛእ ርእሶም ናይ ምክልኻል ዓቕምን ብቕዓትን ንዘይብሎም ፍሉዩ ቆላሕታ ዝገብር ሓልዮት ዝዓሰሎ ምሕረት መሰኻኽር ኩኑ ዝብል ለበዋ ዘማእከለ ቃለ ምዕዳን ከምዝለገሱ ልእኽቲ ጋዜጠይን ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ረዲዮ ጃዳ ኣኵይሊኖ ሓቢረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ህሙማንን ኣካለ ስንኵላንን ኣብ ስቓዮም ምስናይን ቀረባ ምዃንን ብቐዳምነት ኣገዳሲ እዩ፡ … ድኻታትን ሕሙማንን ዝተነጸሉን ሓላፋ ምባል …
ናይ ጐይታ ኣደኣዊ ወጅሂ
ኣብ ዝዀነ ይዅን ኩነትን ኣርካንን ሕይወት ምእንጋድ፡ እዚ ናይ ዝዀነ ይኹን ቤት ሕክምና ቀዳማይ ዕማማ እዩ፡ እዚ ንገዛእ ርእሱ ናይ ጐይታ ኣደኣዊ ወጅሂ ንኽስትውዓልን ክስትንተንን ዝድግፍ እዩ ከምዝበሉ ዝሓበራ ኣኵይሊኖ ኣስዒበን፡ ቅድሚ ቅዱስነቶም ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን ናይ እንቋዕ ደሓን መጻእኵም መደረ ዘስምዑ ናይቲ ቤት ሕክምና ዋና ኣመሓዳሪ ታኒን ኢንትራጉምቶርንቻይ፡ እቲ ቤት ሕክምና ኣብ 1891 ዓ.ም. ከምዝቖመን ኣብ 1898 ዓ.ም. ንማሕበር ደናግል ቅዱስ ጳውሎስ ዘሻትረስ ሓላፍነት ዝተወሃበ ምዃኑ ኣዘኻኺሮም፥ ብጽሞናን ሓሴትን ብዝዓሰሎ መንፈስ ዘገልግላ ከምዝዀናን እዚ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ካብ ዝብገስ እነሆ መበል 120 ዓመት የቑጽር ኣሎ ቢሎም፡ እቲ ቤት ሕክምና ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያ ኣብ ኣባይቲ ሕክምና እተካይዶ ውፉይ ኣገልግሎትን ሓልዮትን ናይ ደቂ ሰባት ናይ መሰልን ክብርን ማዕርነትን ዝምስከረሉ ስፍራ እዩ ከምዝበሉ ገሊጸን፡
ሓዋርያት ተልእዀ ወንጌል
ቅዱስ ኣቦና ኣብ ዘስምዕዎ ቃለ ምዕዳን፡ ወንጌል ማቴዎስ ፡ እቲ ንሓደ ኻብዞም ዝነኣሱ ኣሕዋተይ ዝገበርኩምዎ ንኣይ ከምዝገበርኩምዎ ብሓቂ እብለኩም ኣልኹ (ምዕ. 24,40) ዝብል ጠቒሶም፡
ኣብ ተመክሮ ግብረ ሰናይ ንሕና ክርስቲያን ሓዋርያት ተልእዀ ወንጌል ንኽንከውን ጥራሕ ዘይኰነ ነቲ ዝተጸዋዕናሉ ተልእዀን ጸዋዕታና ኣብ እንነብረሉ ተቕዋማትናን ንናይ ክርስቶስ ትምህርቲ እሙናት ንኽንከውን እውን እዩ
ሰብኣዊ ክብሪ
ክንየው ካብቲ ዝነኣድ ሙያውን ተግባራውን ስነ ሕክምናውን ኣገልግሎት ኣባይቲ ሕክምና ናይ ምሕረት ስራሕ ዝፍጸመሉ ከምዝዀነ ቅዱስነቶም ከብርሁ እንከለዉ፡
ኣገልግሎት ክንክን ጥዕና ኣብ ዝተወሰነ ሙያውን ግብራውን ኣገልግሎት ዝተሓጽረ ጥራሕ ዘይኰነ ክንየው ዝብል፡ ሕይወት ብኹሉን ኣብ ኩሉን ደረጃታቱ ምእንጋድ ዝብል እዩ፡ … ፍሉይ ምሕረትን ሓልዮትን ዝንበረሉን ፍቕሪ ንናይ ኵሉ ሰብኣዊ ፍጥረት ክብሪ ዝብልን እዩ …
ኣረጋውያንን ምንእሰያትን ተኣፈፍትን
ሓዋርያትን ልኡካነ ወንጌል ምዃን፡ ንእትራኸቦም ህሙማን ሓደ ብሓደ ብስሞ ምልላይ፡ ብርግጽ እዚ ዘድክም እውን እንተዀነ ከምቲ ጐይታ ንነፍሲ ወክፍና ብስምና ዝፈልጠናን ዝጽውዓናን ዘፍቕረናን፡ ንህሙማን ምእላይ ማለት ግብረኣውን ሞያውን ኣገልግሎት ምቕራብ ጥራሕ ዘይኰነ ምስናይን ቀረባ ኣብ ምዃንን ዝብል ሕንጸት እውን ዝሓትት ምዃኑ ክሕብሩ እንከለዉ፡
ናይ ክንክን ጥዕና ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ምምዕባልን ምስፋሕን፡ እዚ ኸኣ በቶም ኣብ ኣባይቲ ሕክምና ብዘገልግሉ ዝፍጸም ጥራሕ ዘይኰነ ኵሎም ኣባላት ማሕበረሰብ እውን ብወገኖም ናይቲ ናይ ጥዕና ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ተዋሳእቲ ክዀኑ ዝሓትት እዩ፡ ንኣረጋውያንን መንእሰያትን ንተኣፈፍትን ክፍሊ ሕብረተሰብ ሓላይ ምዃን ዝሓትት እዩ
ከምዝበሉ ኣፍሊጠን።
ዘሕውይ ናይ ክርስቶስ ፍቕሪ
ብዙሓት ኣብ ዝተፈላለየ ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ጭቡጥ ተግባር ሓልዮት ዝረኸቡን ዝድገፉን ካብ ስቓዮም ክትንስኡ ቅርበትን ድጋፍን ዝረኽቡ ብዙሓት ከምዘለዉ ክገልጹ እንከለዉ፡
እቲ ኣብ ኣባይቲ ሕክምና ዝቐርብ ናይ ክንክን ጥዕና ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ወትሩ ንዅሉ ንዝሳቐይ ሰብ ቀረባ ብምዃን ዘገልግልን ዘሕውን ናይ ክርስቶስ ፍቕሪ መግለጺ ናይ ዝዀነ ናብ እትብል ካብ ገዛእ ርእሳ ናይ እትወጽእ ቤተ ክርስቲያን ሰንደቓዊ ምልክታ እዩ፡
ናይ ኢየሱስ ናይ ስቓይ ግዓር
ሕማም ይብሉ ቅዱስነቶም፡ ዓበይቲ ናይ ሕይወት ሕቶታት ዘቕርብ እዩ፡ እቲ ቀዳማይ ኣብ ቅድሚ ሕማም ዝንብሮ መልሰ ግብሪ፡ እምቢታን ጭንቀትን ጽምዋን ዝብሉ ምዃኖም ጠቂሶም፡
ናይ ስቓይ ገዓር … ኢየሱስ ኣብ ስቓዩ ናቱ ገይርዎ እዩ፡ ኣብቲ ናይድኻታት ገዓር ክንሓብር ንደልይ እንተድኣ ኰይንና ብጸሎት ኣብቲ ናቱ ገዓር ንሕበር፡ ኣብ ናይ ኢየሱስ ስቓይ ምስ እንሓብር እቲ ናቱ ንስቓይና ቀረባ ኣብ ምዃን ዘሎ ብርታዔ ነስተውዕልን ንዓትርን፡ እዚ ኣብቲ ናቱ ሕይወትን መስዋዕትን ገዛእ ርእስና ከነራኽብ ዝዕድም ኵነት እዩ።
ሓልዮት ማርያም
ናይቲ ጥቓና ዝዀነን ዘሰንይነና ናይ ጐይታ ምጽንናዕ ንኽንራኸብ መታን ብፍላይ ኣብ እዋን ስቓይን ሕማምን ኣብ እዋን ዝዀነ ይኹን ተኣፋፍነትን፡ ንናይ ማርያም ሓልዮት ገዛእ ርእስና ነወክፍ፡ ንሳ ምስቲ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ምስ ዝግለጽ ወዳ ከተራኽበና እያ፡ ቢሎም ቃለ ምዕዳኖም ዛዚሞም፡ ነቲ ቤት ሕክምና ሕጻነ ኢየሱስ ናይ ዝተሓቖፈት ቅዱስ ምስሊ ማርያም ለጊሶም ከምእተፋነዉ ጃዳ ኣክይሊኖ ሓቢረን።


text:
ሓው ዮሴፍ ሒደት ይኸውን ‘ምበር ኣንቢበ ኢየ ውሑድ መዓልታት ይኸውን ‘ምበር ኣዝዮም ዘድንቖም በላሕትን ፈላጣትን ሰባት ብተመስጦ ክዛረቡን ክምድሩን ከስተምህሩን ሰሚዐ ኢየ በቲ ይኹን በቲ ግን ኩሉ እቲ ጣቛ እቲ ቛንቛ መሰረቱ ህዝቢ ኢዩ ሕምረት ናይ’ቲ ምግዳል
ብመጀመርያ ነቶም ብዘይ ምስልካይ ንድርሰት ምቅንጃው ገድሊ ሓው ኣቶ ዮሴፍ ገብሪህይወት ነቢቦም ብብቕዓትን ክእለትን ዝመለሱ ብፍላይ ከኣ ሓው ሳልሕ ዮኑስ በቲ ሓው ኣቶ ዮሴፍ ገብሪህይወት ንነብሱ ከም ውጺኢት ምዕራባዊ ዓለም ወሲዱ ህላዌ መንነቱ ብምኽሓድ ልዕሊ እቶም ዋናታት ቛንቛ እንግሊዝ ዋና ብምዃን ኣብ መርበባት ሓቤረታ ኤርትራውያን ዱድ ዝብለሉ ዝነበረ ቛንቛ እንግሊዝ ዕድመን ጥዕናን ይሃቦ
ዮሴፍ ገብሪሂወት ዚተባህለ ምሁር ኤርትራዊ ብዕለት ለይቲ 3 ሚያዝያ 2010 አብ ፓልቶክ „ኤርትራዊ ኣደራሽ ንሓያልነትን ሓድነትን ተቓወምቲ“ ዚተባህለ ቀሪቡ፣ መብርሂ ንናይ ቅድሚ ሕጂ ጽሑፋቱን፣ ብዛዕባ ንፖለቲካዊ መጻብቦ ኤርትራ ኢሉ ዘማዕድዎ ፍታሕን ከብርህ ሐዲሩ። የግዳስ ሓው ዮሴፍ ከምቲ አብ ጽሑፋቱ ዘልመደና – ንኣብነት ከምቲ አብ ምቅንጃው ገድሊ ዚአመሰሉ ጽሑፋት- ብዙሕ ኣኻብሕ ታሪኽናን ጕዕዞ ገድልናን‘ኳ እንተአናጠጠ አብ መወዳእታስ ንኤርትራ ዚኸውን (ኤርትራዊ) ፍታሕ አየቕረበን።
ናብ ኸበርካ ሓውና ምናሴ ዮሴፍ:
ሎሚ ህዝቢ ኤሪትራ አብ ክልተ ተከፋፊሉሉ አብ ዘሎ እዋን ጸግኢ ናይ ደግፍቲ ስርዓት ኢሰያስ ወሲድካ አብቲ ብደግፍቲ ዲክታቶር ኢሰያስ ዝፍኖ ናይ ረድዮ መደብ ምስ ሓደ ብጻይካ ” ብስጋ ሓውኻ ” ቀሪብካ ሓቂ ክትደፍንን ነቲ ነውራምን ሕማቕን ተግባራ ናይ ደገፍቲ ኢሰያስ ክትሸፋፍንን ብጋዜጣታት ሽወደን ንዘይተባህለን ንዘይተጻሕፈን ከምዝተባህለን ከምዝተጻሕፈን አምሲልካ መልስን ትንታኔን ክትህብ ምፍታንካ ንብዙሓት ኤሪትራውያን ዘሕዘነን ዘቆጠዔን ስለዝኾነ ነቲ ዝበልካዮ ሓደ ብሓደ ብፍላይ ነቶም ክትዛረብ ከለኻ ዘይሰሙዑካን ክሰምዑኻ ዕድል ንዘይረኸቡን ከነብርሃሎም ክንፍትን ኢና::
ነቲ ምቅንጃው ገድሊ ብዝብል ኣርእስቲ፡ ንገድልን ታሪኹን ኣካፊኡ ንኤርትራዊ መንነትን ናጽነትን ክድምስስ ዝፈተነ ጸሓፋይ ንምቅንጃው ዘቕረቡዎ ጽሑፍ ዘይፍትሓዊ ኮይኑ ረኺበዮ። ብኤለትሮኒካዊ ጋዜጣ ዝተዘርግሐ ኤለትሮኒካዊ ሓሶት ‘ዩ እንተበልኩዎ ‘ውን ኣየጋነንኩን።
ምጽብባቕ ገድሊ ዘይኮነ፡ በንጻሩ ኣብ ክንዲ ተወፋይነት በለጽ ምንጋሱ እዩ ቀንዲ ሽግርና።


text:
መበል 45 ዝኽሪ ዓመት ጥይት ጅግንነት ሕጂ’ውን እቲ ፍታሕ ብብረት እዩ
ወርሒ መስከረም ኣብ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ትፍለጠሉ ቀንዲ ነጥቢ ምጅማር ብረታዊ ቓልሲ ብሓርበኛ ሓምድ እድሪስ ዓዋተን ብጾቱን እዩ። ስለዝኽነ ድማ ዲሞክራሲያዊ ጉዕዞና ንግምግመሉን መጻኢና እንእምተሉ ነጻ ካብ ጨኳኒ ዲክታቶርነት ሓርነት ውልቀ ዜጋ እነረጋግጸሉን ማእከል ናይ ሃገራዊ ታሪኽና ዝኾነት ወርሒ እያ ።
ብተወሳኺ ኣብ’ዚ ወርሒ’ዚ ኣብ ልዕሊ’ቶም ሂወቶም ምእንታና በጃ ዝኸፈሉ ጀጋኑ ስውኣት ዘሎና መብጸዓን ኣኽብሮትን ዲሞካራሲያዊ ሕብረተሰብ ንምህናጽ ነቲ እሶም ዝጀመርዎ ቃልሲ ንመሰልን ክብርን ህዝብና ተላዒልና እንቃለሰሉ ኣጋጣሚዩ ። ዝኽሪ መበል 45 ዓመት ምጅማር ብረተዊ ቓልሲ ህዝብና ዝኸፈአ ሓደገኛ ኩነታት እናንጸላለዎ እንከሎ ስለቲ ዝኽሪ ጥራይ ተዘኪራ ውዒላ ።እቲ ንመሰሉ ንፍርቂ ዘመን ዝተቓለሰ ህዝቢ ሎሚ ኣደዳ ጥሜትን ምብትታንን ማአሰርትን ጥፋትን ህልቂትን ኮይኑ ይርከብ ።
እዚ ኩሉ ተደማሚሩ ከኣ እቲ ኣብ መስከረም ዝተሰንቀ ሓቦ ድርዒ ወስኹ ንፍትሒ ከበግስ ናይ ኩሉ ኤርትራዊ ሃገራዊ ሓላፍነትን ግቡእን እዩ ።እዚ ኣብ ኤርትራ ዝንጸላሉ ዘሎ ሓደጋ ካብቲ ቅድሚ 45 ዓመት ዓመጽ ንምልዓል ዝደረኸ ኩነት ዝከፈአ ምዃኑ ሓተታ ዘይድልዮ ግሉጽ ብምኻኑ፡ እታ ናይ ዓዋተ ጥይት ዳግም እትትኮሰሉ ግዜ ሕጂ እዩ። እዚ ኣብ ኤርትራ ዓስኪሩ ዘሎ ጭፍራ ህግደፍ ኣብ ስነሞጎት ሓይሊ ዝኣምን ብግሁድ ንዝተቃወምዎ ጥራይ ዘይኮንስ ዝተፈልየ ሓሳብ ንዘለዎም ሃገራውያን ብዝተፈላለየ መንገዲ ዝጽንት ዘሎ ስርዓት ስለዝኾነን፡ ንሃገርናን ህዝብናን ካብዚ ዝኸፍእ ጸበባ ከጋጥሞ ስለዘይክእልን ምእንቲ ድሕነት ሃገርን ህዝብን ነዚ ናይ ዓዋሉ ግጅለ በቲ ዝርድኦ እንኮ ኣማራጺ ጎነጽ ክንምልሰሉ እዋኑ ዝጠልቦ እዩ። ስለዚ ኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን ነቲ ዝሓጸርን ኣማራጺ ዘይብሉ ምርጫን ክወስድን ነቲ ዝሓለፈ ክልተ መስከረማት ሒዝዎ ዝጸነሐ ፍታሕ ዘየምጸአ መርገጺ ካብ ዝተለኮተ ማዕጾ ምልማን ንሰላም ወጺኡ፡ ምስ ግዜ ዝኸይድ ስቓይ ህዝቢ ዘሕጽር ቃልሱ ምስ ምጥቃም ሓይሊ ምስዘዋሃህዶ ጥርሕ እዩ።
ኣብዚ ህጂ እዋን ህዝብና ዘሕልፎ ዘሎ ሕማቕ ሂወት ጸብጺብካ ዝውዳእ ኣይኮነን ንኽሉ’ቲ ብስርዓት ህግደፍ ዝፍጸም ዘሎ ቅትለት ጃምላዊ ማኣሰርቲ ጥሜየት ድንቁርና ሕማም ወዘተ ንጎኒ ገዲፍና፡ ሓልፍነት ሃገርን ህዝብን ክስከም ዝግበኦ መንእሰይ ብስም ኣግልግሎት ኣብ ውትህድርና ከምዝጽመድ ብምግባር ድሕሪ ናጽነት ጉልበቱ ብባርነት መደልደሊ ስርዓት ህግደፍ ኮይኑ ኣሎ። ካብ’ዚ ናይ ባርነት ሂወት ንምምላጥ መንእሰይ ዝፈትዋ ሃገሩ ራሕሪሑ ናብ ዝሰለጦ ይሃድም ኣሎ። እቶም ካብ መጻወድያታት ህግደፍ ኣምሊጦም ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ዝበጽሑ መናሰያት ዉሕስነት ሂወትን ተስፋን ሰለዘይረኸቡ ሂወቶም ንሓደጋ ኣወፍዮም ናብ ምሉእ ዓለም ይበታተኑ ኣለዉ። ካብዚኦም ብሂወትም ኣብ ናይ ግዚኡ መዕረፊ ዝበጽሑን ኣብ ኣብያተ ማኣሰርትታት ናይተን ዝኣተውለን ሃገራት ዝሳቐዩ ዘለውን ብሂወትም ብምህላዎም እቶም ዕድለኛታት እዮም። ኣበይ ከምዝኣተዉ ዘይፍለጡን ምድረበዳታት ሳህራን ባሕርታትን ቀላያት ዝውሕጦም ዘሎ መንእሰያት ምስእትጽብጽብ ብሓቂ ሃገርን ህዝብን ይጥፍኡ ምህላዎም ዘይካትዕ ኮይኑ ትረኽቦ። ነዚ ኩነታት’ዚ ዝፈጠረ ናይ ዓዋሉ ስርዓት ብገበን ዝሕተት ኣብርእሲ ምዃኑ ብሓይሊ ክእለ’ምበር ከም’ቲ ናይ መብዛሕትኡ ደላይ ጽቡቕ ሃገራዊ ጉዳይና በቲ ንበር ናይ ሰላም መንገዲ ክሰጋገር ከምዘይካኣል ተረጋጊጹ እዩ።
መፍትሒ ናይዚ ኩሉ ጸበባ ምእላይ ናይቲ ሰርዓት እዩ። ኣዚ ዝጠፍእ ዘሎ መንእሰይ ድማ ዋናን በዓል ጉዳይን ናይቲ ዝካየድ ዘሎ ናይ ተቃውሞ ምንቅስቃስ ኮይኑ ንኽሳተፍ ምቹእ ባይታ ኣይጸነሖን። በተን ከም መሰጋገሪ ዝጥቀሙለን ዘለዉ ሃገራት ዘጋጥሞም ዘሎ እዚ ዘይበሃል ግፍዕታት ንምክልኻል ወይ ንምቅላል ብተቓወምቲ ሓይልታት ሚዛን ክወሃቦ ዝኽእል ስራሓት ተኻይዱ ክትብል ዝድፈር እይኮነን። ሓደ ክንጸር ዝግብኦ ነገር እንተሃልዩ ደንበ ተቓውሞ እምነት ናይ መንአያት ረኺቡ ኣብ ምሕጻር ዕድመ ዲክታቶር ከሰልፎም ኣይከኣለን ፡ እዚ ኸኣ ስጋብ ሕጂ ዘይተፈወሰ ሕማም ኮይኑ ኣብ ምንዋሕ ዕድመ ዲክታቶራያዊ ስርዓት ዓቢ ግደ ይጻወት ኣሎ።
በዚ ሓንቲ ካብተን ብሕማቕ ታሪኽ ናይ ህዝብና ትዝከር ዘላ ሃገር ሊብያ እያ። መንግስቲ ሊብያ ምስ ሰርዓት ህግደፍ ብዘለዎ ዝምድና መንእሰያትና ኣብ ምእሳርን ንኣደዳ ማኣሰርትን መቕተልትን ኣሕሊፍካ ብምሃብ ኣብ ኣከይ ተግባራት ይሳተፍ እሎ። ሂወት ናይዞም መንእሰያት ንምድሓንን እካል ናይቲ ቃልሲ ኮይኖም ተርኦም ንኽጻወቱን ተቓወምቲ ውድባት ብዓቢኡ ድማ መሪሕነት ኪዳን ኣበርቲዑ ክሰርሓሉ ዝግበኦ መሰረታውን ኣዋናውን ጠለብ እዩ። ሐደ ካብቲ ናይዚ ኣዋን ኣሻቃሊ ኩነታት መንእሰያት ነቲ ብመንግስቲ ሊብያ ነቶም ተኣሲሮም ዘለዉ መንእሰያት ንሰርዓት ኣስመራ አሕሊፍካ ንምሃብ ዝግበር ዘሎ ውዲት ንምድሓኖም ናብ መራሒ ሊብያ ሙዓመር ኣልቓዛፊ ምሕጽንታ ምቕራብ ሃገራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ክጓየየሉ ዝግበኦ ህጸጽ ግዳይ እዩ።
ስርዓት ህግደፍ ኣብ ሃገራት ዓረብን ገለ ሃገራት ኤውረጳን ተሰዲዱ ንዝነብር ዘሎ ህዝብና ናይ መንበሪ ፍቓድ ሰንዳቶም ምስ ናይ ኤርትራ ፓስፖርት ስለዝተእሳሰር ኣብ ግዜ ምሕዳስን መገሻታትን ከም ቀንዲ ሚንጪ ናይ እቶቱ ብምራኣይ ብቶም ብኮራብሽን ዝመሽመሹ ዲፕሎማቱ ጌሩ ዓቅሎም ከጽብበሎምን ከፈራርሖምን እንከሎ፡ ሽግራት ኣብ ዘጋጥሞም ግዜ ግልጽ ኢሉ ከምዘይሪእዮም አብነት ንምጥቃስ፡ ኣብ ሊባኖስ ዝርከቡ ኤርትራውያን ብመንገዲ ኤንባሲ ግብሪ እናተወሰደሎም ኣብዚ ዝሓለፈ ወርሒ ብሰንኪ እቲ ዝነበረ ግጭት ሓገዝ እናደለዩ ዝተገብረሎም ሓገዝ ከምዘየለ ኣዩ።
መበል 45 ዝኽረ ዓመት ብረታዊ ቃልሲ ኣብ ንዝክረሉ ኣዋን ኣብ ተዘክሮታትና ዝቕልቀል ኣወንታዊ ተራ ህዝቢን መንግስትን ሱዳን እዩ። ይኹን እምበር ሓሓሊፉ ስርዓታት ሱዳን ንግዝያዊ ሃገራዊ ጥቕሞም ክብሉ ነቲ ኣሚኑ ተዓቂቡ ዘሎ ህዝብን ናይ ተቓውሞ ውድባትን ጽቕጥታት ክገብሩን ከጋፍዑን ይራኣዩ ኣዮም። መበል 45 ዝኽሪ ዓመት ድማ ነዚ ትምስከር ዘላ ትመስል። ስርዓት ህግደፍ ኣብ ምዝራግ ሰላም ሃገር ሱዳን ታሪኽ ዘይርሰዖ ተራ ከምዘይተጻወተ ሎሚ ካብ’ቲ ኣትይዎ ዘሎ ዓለማዊ ተነጽሎን ቁጠባዊ ውድቀትን መስተንፈሲ ንምርካብ ኣብ ሽግር ሱዳን ሸምጋሊ ተመሲሉ ናይቶም ሒዝዎም ዝጸነሐ ናይ ደቂ ምብራቕ ሱዳን ጠለባት ዋና ኮይኑ ይጣላዓሉ ኣሎ። በቲ ካልእ ሸነኽ ከኣ መንግስቲ ሱዳን ንስርዓት ህግደፍ ንምጥባር ነቶም ምእንቲ ዲሞክራሲን ፍትሕን ዝቃለሱ ዘለዉ ውድባት ኣቐዲሙ ንዝተመደበ ጉባኤታትን ኣኼባታትን ንኽይካየድ ከልኪሉ። እዚ ኣብ ግምት ምስዝኣቱ ኣገባብ ቃልሲ ናብ ዝለዓለ ክሰጋገርን ሓያል ዲፕሎማስያዊ ስራሓት ክካየድ ይጥለብ ከምዘሎ ድምበ ተቓውሞ ክዝንግዕ የብሉን።
ሰፊሕ ሃገራዊ ዋዕላ ንምክያድ ውጥናት ካብዝውጽን ብዝሓት ካብ ዝዛረቡሉን ነዊሕ ኮይኑ እዩ። እዚ ዋዕላ’ዚ ንኹሎም ተቓወምቲ ውድባት፡ ዘይፖለቲካውያን ማሕበራት፡ ደቂኣንስትዮ፡ መራሕቲ ሃይማኖት፡ አገደስቲ ዉልቀሰባት፡ መንእሰያት፡ ትካላት ነጻ ፕረስ ዘሳትፍ ኮይኑ ክዳሎን፡ ንዘለና ሃገራዊ ሽግራት ዘትዩ ንእዋናዊ ኣግባብ ኣታሓሕዛ ቃልሲ ዝስእል ዋዕላ ክካየድ ኣለዎ። ኣዚ መደብ’ዚ ብሃገራዊ ምሕዝነት ከም ቀንዲ መደብ ተወሲዱ ይዘረበሉ እምበር ከይተትግበረ ናብ ኪዳን ተመሓላሊፉ እዩ። ከነታት ህዝብናን ሃገርናን እናሓደረ ናብ ጥፍእት የምርሕ ስለዘሎ ሃገራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን መደምደምታ ክገብረሉ ይሕተት ኣሎ።
ክብሪን ህያውነትን ንንጹሃት ሰማእታትና
ውድቀት ንዲክታቶርያዊ ስርዓት
ዓወት ንውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ
ፈረጀት
Sep 2006
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2494


text:
Eritrean Movement For Democracy and Human Rights
ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንዲሞክራስን ሰብኣዊ መሰላትን
الحركة ا ريترية للديمقراطية وحقوق ا نسان
About EMDHR
Eritrean Movement for Democracy and Human Right (EMDHR) is an autonomous and non-profit civic movement. It is independent of any government, political affiliation, economic interest or religion. It is founded in December 2003 by Eritreans in the Republic of South Africa in response to the absence of civil and democratic rights of citizens and lack of rule of law in Eritrea. The EMDHR believes that a sustainable democracy, rule of law and respect of human and democratic rights can only be achieved through non-violent, indigenous and positive reform based on full comprehension, awareness and participation of the general public. It mobilize Eritreans join their efforts in order to realize their dreams of sustainable democracy and lasting peace in Eritrea and the Horn of Africa.
VISION
The vision of EMDHR is a free, justice, democratic, peaceful and prosperous Eritrea that values and protects the rights and equality of its citizens and everyone who lives in it.
MISSION
The mission of EMDHR is to defend and promote the values of human rights, as established in relevant international instruments and covenants, and advance democratic change, rule of law, and constitutionalism in Eritrea with the ultimate aim of building a society in which citizens exercise their basic rights and live in peace, dignity and prosperity.
VALUES AND PRINCIPLES
The EMDHR adheres to the following values and principles in all its activities:
• Constructive criticism
• Fairness
• Justice
• Transparency
• Equality and equity
• Accountability and responsibility
• Respect and tolerance
• Self-reliance and solidarity
• Non-violence
OBJECTIVES
The principal objectives of EMDHR are to:
-
Advance the establishment of constitutional democratic dispensation in Eritrea through non-violent means; stand for the protection of the fundamental rights of Eritrean citizens, such as the freedom of conscience, expression, association and assembly;
-
Advocate for the release of all Eritrean prisoners of conscience, document and litigate any abuse of human rights or crimes against humanity perpetrated by governments, organizations, individuals and others;
-
Mobilize all Eritreans to take agency in effecting democratic change in their country; organize peaceful protest demonstration and civil disobedience; Mobilize Eritreans living inside and outside of Eritrea for the accomplishment of the Movement’s mission;
-
Initiate and conduct public dialogues, discussions and debates on relevant issues to advance public education about all aspects of democratic rights and systems; publish important research papers on democracy and human rights with the aim of promoting peace and reconciliation in Eritrea;
-
Closely follow and collaborate with other Eritrean organizations to advocate the safety and security of Eritreans all over the world;
-
Assist Eritreans outside the country with legal asylum processes, education opportunities, and access and provisions of other social services;
-
Establish relations with national and international organizations, governments, non-Governmental Organizations, and prominent individuals in order to mobilize support to accomplish the mission of the Movement.
-
Promote the establishment of associations such as women, youth, and business, professional and social groups; promote cultural values of Eritrean communities in exile.
ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንዲሞክራሲን ሰብኣዊ መሰላትን (ኤምዲሰመ) ዕላማኡን
1. መእተዊ
እዚ ንኹሎም ግዱሳት ኤርትራውያን ምስ ዕላማን መንነትን ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንዲሞክራሲን ሰብኣዊ መሰላትን (ኤምዲሰመ) ብምልላይን ኣፍልጦኦም ብምዕባይን ኣብቲ ኣብ ሃገርና ፍትሒን ዲሞክራሲን ንምትካል ዝግበር ቃልሲ ዜግነታዊን ሰብኣውን ሓላፍነቶም ብምስካም ተሳትፍኦም ከዕዝዙ ዝጽውዕ ብማእከላይ ቤት-ጽሕፈት ኤምዲሰመ እተዳለወ ሓጺር ጽሑፍ እዩ።
2. ታሪኽን ኣመዓባብላን ኤምዲሰመ
ኤምዲሰመ ግዱሳት ኤርትራውያን ተማሀሮ ዩኒቨርሲቲ ዝነበሩን ስደተኛታትን ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ነቲ ድሕሪ 18 መስከረም 2001 ኣብ ኤርትራ እናገደደ ዝመጸ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ንምቅዋም ብወግዒ ኣብ 2004 ዝተመስረተ ማሕበር ኮይኑ፡ ኣብ መንግስቲ ደቡብ ኣፍሪቃ ሕጋዊ ተፈላጥነት ዝረኸበ ምንቅስቓስ እዩ።
3. ራእይ ኤምዲሰመ
ራእይ ኤምዲሰመ፡ ናጻ፡ ፍትሓዊት፡ ዲሞክራሲያዊት፡ ሰላም ዝዓሰላን፡ ብልጽግትን፡ ናይ ዜጋታታን ኣብኣ ዝነብር ኩሉን ክብርን መሰልን ዝሕለወላ ኤርትራ እዩ።
4. ተልእኾ ኤምዲሰመ
ተልእኾ ኤምዲሰመ፡ ነቶም ኣድማሳዊ ተቐባልነት ዘለዎምን ኣብ ኣህጉራዊ ውዕላትን ሕጋጋትን ዝሰፈሩ ክብርታት ሰብኣዊ መሰላት ምጥባቕ፡ ኣብ ኤርትራ ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ተረጋጊጹ፡ ግዝኣተ-ሕጊ ነጊሱ፡ ቅዋማዊ ፖለቲካዊ ስርዓት ክምስረት ምቅላስ፡ ከምኡውን መሰሉ ዝተሓለወ ብሰላምን ክብረትን ብልጽግናን ዝነብር ንቑሕን ሓያልን ሕብረተሰብ ምህናጽ እዩ።
5. ቀንዲ መትከላትን ክብርታትን ኤምዲሰመ
ኤምዲሰመ ኣብ ኩሉ ንጥፈታቱ ነዞም ኣብ ታሕቲ ተጠቒሶም ዘለዉ ቀንዲ መትከላትን ክብርታትን ይምእዘዝ፡
-
ሃናጺ ነቐፌታ
-
ርትዒ
-
ፍትሒ
-
ግሉጽነት
-
ማዕርነት
-
ተሓታትነትን ሓላፍነትን
-
ምክብባርን ተጻዋርነትን
-
ርእሰ ምርኮሳን ምትሕግጋዝን
-
ዘይጐነጻውነት
6. ዕላማታት ኤምዲሰመ
ቀንዲ ዕላማታት ኤምዲሰመ እዞም ዝስዕቡ እዮም፡
-
ኣብ ኤርትራ ቅዋማዊ ፖለቲካዊ ሰርዓት ንምትካል ብዘይ ጐነጻዊ ኣገባብ ምቅላስ
-
ንኽብሪ ናይ ዜጋታት መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላት፡ ከምኡውን ናይ ሕልና፡ ናይ ምዝራብ፡ ናይ ምእካብን ማሕበራት ናይ ምቛምን ናጽነታት ደው ምባል
-
ኩሎም ኤርትራውያን ናይ ሕልና እሱራት ክፍትሑ ምጥባቕ
-
ብመንግስታት፡ ውድባትን ውልቀሰባትን ዝፍጸም ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን ኢሰብኣዊ ገበናትን ምስናድን ንገበነኛታት ኣብ ፍርዲ ምቕራብን
-
ኩሉ ኤርትራዊ ነቲ ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ንምምጻኢ ዝግበር ቃልሲ ክሳተፎን ክውንኖን ምውህሃድ
-
ናይ ተቓውሞ ሰላማዊ ሰልፍታትን ህዝባዊ ኣብያታትን ምውዳብ
-
ተልእኾ ኤምዲሰመ ንምዕዋት ኣብ ውሽጥን ኣብ ስደትን ዘሎ ኤርትራዊ ምውህሃድ
-
ኣፍልጦ ህዝቢ ብዛዕባ ዲሞክራሲያዊ ስርዓትን መሰላትን ንምዕባይ ኣብ ኣገደስቲ ጉዳያት ዝርርብ፡ ዘተን፡ ክትዕን ምክያድ
-
ዲሞክራሲን ምኽባር ሰብኣዊ መሰላትን ዘስፍሑ፡ ዕርቅን ሰላምን ኣብ ኤርትራ ክነግስ ዘተባብዑ መጽናዕታዊ ጽሑፋት ምሕታም
-
ጸጥታን ድሕነትን ኣብ ኩሉ ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያን ንምክትታልን ንምጥባቕን ምስ ኤርትራውያን ውድባትን በርጌሳውያን ማሕበራትን ሓቢርካ ምስራሕ
-
ኣብ ስደት ዘለዉ ኤርትራውያን ዕቑባ ክዋሃቦም ክኢላዊ ሓገዝ ምግባርን፡ ናይ ትምህርቲ ዕድላትን ካልእ ማሕበራዊ ኣገልግሎታትን ምእንቲ ክረኽቡ ምሕጋዝን
-
ኤርትራውያን ኣብ መዓልታዊ ሂወቶም ዘጋጥሞም ሽግራት ክፈትሑ ዘኽእሎምን ንሓዋሩ ዘሐይሎምን ኣብ ፍልጠት ዝተሞርኮሰ ሓበሬታ፡ ሞያዊ ምኽርን፡ ሓገዝን ምሃብ
-
ኣካል ኤርትራዊ ማሕበረኮማት ብሙኻን ንትንሳኤ ባህላዊን ሞራላዊን ስነምግባር ኣገዳሲ ተራ ምጽዋት
-
ተልእኾ ኤምዲሰመ ንኽዕወት ዘኽእል ደገፍ ንምርካብ ምስ ሃገራውያን፡ ኣህጉራውያን፡ ዘይመንግስታዊ ውድባት፡ መንግስታትን ፍሉጣት ውልቀሰባትን ዝምድና ምምስራት
7. ኣባል ኤምዲሰመ ሙዃንን ረብሓኡን
እቲ ዝዓበየ ረብሓ ኣባልነት ኤምዲሰመ ኣብቲ ንመሰል፡ ክብረት፡ ፍትሒን ናጽነትን ውጹዕ ህዝብኻን ሃገርካን ዝግበር ቃልሲ ተሳቲፍካ እጃምካ ብምብርካትካ እትርኽቦ ሕልናዊን ሞራላዊን ዕግበት እዩ። እዚ ማለት ዝኾነ ዓቕሚ ኣዳም ዝበጸሐ ኤርትራዊ ብዘይ ናይ ዓሌት፡ ጾታ፡ ወገንን፡ እምነትን ኣፋላላይ፡ ንራእይ፡ ተልእኾ፡ ዕላማታትን መትከላትን ኤምዲሰመ ዝኣምን ፡ ከምኡውን ብቅዋም ኤምዲሰመ ተማእዚዙ ዝኸይድ ሰብ ክፉት እዩ። እቲ ካልኣይ ረብሕኡ ድማ፡ ከምቲ ካብ ዝምስረት ጀሚሩ ዝህቦ ዝነበረ፡ ንዝኾነ አባል ኣድላዩ ዝኾነ ንድሕነቱን ምዕባሌኡን ዝምልከት ሓገዝ ዓቕሚ ኤምዲሰመ ብዝፈቕዶ መሰረት ይረክብ። ኤምዲሰመ ካብ ዝምስረት ኣትሒዙ ንብዙሓት ሓተትቲ ዑቕባ፡ ኣባላቱ ኮነ ካልኦት ኤርትራውያን፡ ዓቕሙ ብዝፍቐዶ ዘድልዮም ሓገዝ ጌሩን ይገብርን ኣሎ፡፡ ብፍላይ ከኣ ምስ ዑቕባ ምሕታት ዝተኣሳሰሩ ኣድለይቲ ዶኮመንትታት ኣብ ምድላውን፡ ናይ ይግባይ ሕቶታት ንምምላስ ኣድላዩ ሓገዝ ይገብርን፡ ምስ ሃገራውያንን ኣህጉራውያን ማሕበራት ብምትሕብባር ናይ ሕጋዊ ጥብቅና ሓገዛት ክረኽቡ ይጽዕርን።
8. ሓላፍነት ኣባላት ኤምዲሰመ
ሓላፍነት ኣባል ኤምዲሰመ ራእይ፡ ተልእኾ፡ ዕላማታት ኤምዲሰመ ንምዕዋት ኣብ ኩሉ ንጥፈታት ምንቅስቓስ ወሳኒ ተራ ምጽዋት፡ ወርሓዊ ክፍሊት ምኽፋል፡ ኣብ ኣኼባታት ምስታፍን፡ ንኽብሪ ምንቅሰቓስን መትከላቱን ምሕላው የጠቓልል።
9. ብኸመይ ክትሳተፍ/ፊ ትኽእል/ሊ
-
ብፍልጠት
-
ብሞያ
-
ብገንዘብን ንዋትን
10. ህልው ኩነታት ህዝብን ሃገርን ኤርትራ
ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ ናይ 20 ዓመት ሰላማዊ ፖለቲካዊ ቃልሲን ሃልኪን (1940-1960) ከምኡውን ድሕሪ ናይ 30 ዓመታት መሪር ብረታዊ ተጋድሎን (1961-1991) ኣንጻር ባዕዳውያን ገዛእቲ ተቓሊሱ ክቡር ዋጋ ከፊሉ ዝረኸቦ ሰብኣዊ ናጽነትን ክብረትን ተመንዚዑ፡ ራህዋ ከየስተማቐረ ኣብ ዳግማይን ዝመረረን ጭቆና ኣትዩ ይርከብ ኣሎ። ህዝቢ ኤርትራ ካብ ኩሉ ዘበነ መግዛእትታት ብዝኸፍአ ይእሰር፡ ይቕተልን ይሳቐን ኣሎ። ሃገርና ድማ ሃገር ለባማትን ወራዙትን ከምዘይነበረት ሎሚ ሕጊ ኣልቦ ኾይና ናይ ድሕረትን ውድቅት መመሰሊት ኮይና ትርከብ። ብሰንኪ ግፍዐኛ ባህሪን ተግባራትን እዚ ስልጣን ሒዙ ዘሎ ዘይሕጋዊ ስርዓት፡ ህዝብና ብኸቢድ ጥምየትን ሕጽረት መሰረታውያን ኣገልግሎታትን መሳለጥያታትን ካብ ዝኾነ ግዜ ብዝኸፍአ ይሳቐ ኣሎ። ሎሚ ኣብ ኤርትራ ዝብላዕ እኽሊ ካብ ዓቐን ንላዕሊ ከቢሩ፡ ኤለትሪክ ንሰሙናት እንዳ ተቛረጸ፡ ዝስተ ማይ ተሳኢኑ፡ ሆስፒታላት ብሕጽረት ኣፋውስ ተጨናኒቑ፡ ሕሙማት ሰኣን ኣፋውስ ይሞቱ ኣሎዉ። ካብ ኩሉ ዝኸፍአ ኩሎም መናእሰይ ኤርትራ ብሰንኪ ኣብ ልዕሊኦም ዝወርድ ዘሎ ተስፋ ዘቑርጽ መሪር ኩነታት ካብ ሃገሮም ሃጽ ኢሎም ይስደዱ ኣለው። ብኣማኢት ዝቑጸሩ ዕሸላት ደቂ ሃገር ኣብ በረኻታት ሳሃራ ብጽኢ ይሞቱን ኣብ ቀላያት ሚዲትራኒያን ይጥሕሉን ኣለው። ካልኦት ድማ ግዳያት ጭውያ ኮይኖም፡ ኩሊቶም እንዳተሸጠ ኣብ ምድረበዳ ሲና ብበደዊን ይሳቐዩ ኣለዉ። ኣብዚ እዋንዚ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ከቢድ ናይ ሞትን ሂወትን ኩነታት ተቐርቂሩ ለይትን መዓልትን ንፈጣሩኡ ፍትሒን ራህዋን ከምጽኣሉ እናተማህለለ ኣብ ኣብ ዝጻዓረሉ ዘሎ እዋን፡ ኩሉ ሕልና ዘለዎ ኤርትራዊ ዓቕሙ ብምውህሃድ ዝከኣሎ ዘበለ ብምብርካት ነዚ ዘስካሕክሕ ኩነታት ንምኽታምን ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ንምርግጋጽን ሞራላዊን ትውልዳውን ሓላፍነቱ ኣብ ምስካም ይርከብ። ንስኻ/ኺ እውን ብዓቕምኻ/ኺ እጃምካ/ኪ ከተበርክት/ቲ ትዕደም/ሚ ኣሎኻ/ኺ።
ኩላትና ብሓባር፡ ይኣክል ጭቆና፡ ይኣክል ስቓይ፡ ይኣክል ድኽነት፡ ይኣክል ምረት፡ ይኣክል ኣገልግሎት፡ ይኣክል ባርነት፡ ይኣክል ስደት ብምባል ንለዓል!!
ቃልስና፡ ንናጽነት፡ ሓርነት፡ መሰል፡ ፍትሒ፡ ማዕረነት፡ ዲሞክራሲ፡ ክብረት፡ ሰላምን ብልጽግናን እዩ!!
ፍትሒን ራህዋን ንዉጹዕ ህዝቢ ኤርትራ!


text:
ብ ጉጅለ ተጸናጸንቲ እከይ ወዲታት፣
ክቡራት ተኸታተልቲ ጽሑፋትና፥ ኣብ’ዚ ናይ ሎሚ መበል 5ይ ክፋል ኢልና እነውጽኦ ዘለና ጽሑፍ፡ ብቐደም ተኸተል ክንከይድ ዝግበኣና’ዃ እንተነበረ፡ ምስ’ቲ ካብ ብዙሓት ተኸታተልቲ ጽሑፋትና ዝመጸና ዘሎ መልእኽትን ሓበሬታን ሪኢቶን ምርኩስ ብምግባር፡ ኣብ ልዕሊ ከሰተ ጠዓመ ኣኮሎም (ወጅሀይ) ዝንዛሕ ዘሎ ጸለመታትን፡ ብስርዓት ወያነ ናይ ዝተኻየደ ፈተነ ጭውያን ቅትለንትን ብምትእስሳር፡ ኣብ’ዚ ናይ ሎሚ መደብ 5ይ ክፋል ጽሑፍና፡ ነቲ ናይ ቅደም ተኸተል ኣገባብ ጢሒስና፡ ኣብ ጥብቆ ቁጽሪ 4 ክቐርብ ዝግብኦ ዝነበረ መርትዖ ሰነድ፡ ኣብ’ዚ ናይ ሎሚ ጽሑፍና ከነቅርቦ ኢና።
መሰረት ናይ’ቲ ጽሑፍ ከኣ፥- ከሰተ ጠዓመ ኣኮሎም (ወጅሀይ)፡ ከመይ ኢሉ ካብ ቤት ማእሰርቲ በቲ ፈጺምዎ ተባሂሉ ዝተኸሰሰሉ ሰባት ብዘይ ሕጊ ኣብ ምስግጋርን ምሻጥን ( Human Traffcking and Smuggling ) ምስ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ፡ ሓደ ካብኣቶም ብርጋዴር ጀነራል ተኽለ ክፍላይ (ማንጁስ) ሓቢርካ ትሰርሕ ነይርካ ኢሉ ንዝቐረበሉ ክሲ፡ ነጻ ናይ ዝተለቐቐሉ ናይ ቤት ፍርዲ ሰነድ፡ ጽሩይ ቅዳሕ ሰነድ ኩሉ ኤርትራዊ ብግቡእ ክርድኦ ብማለት ከኣ፡ ካብ’ቲ መበቆላዊ ሰነድ ቅዳሕ ሰነድ ብቛንቛ ኣምሓርኛ፡ ናብ ቛንቛ ትግርኛ ኣተርጉምና ንዝርግሖ ኣለና።
እቲ ብቛንቛ ኣምሓርኛ ዝቐርብ ዘሎ መበቆላዊ 38 ገጽ ዝሓዘ፡ ምስ ነፍስ ወከፍ መርትዖኡ ዝተሰነየ ክኸውን እንከሎ፡ እቲ ትርጉም ቛንቛ ትግርኛ ኸኣ፡ ምስ መበቆላዊ መርትዖ ናይ’ቲ ሰነድ፡ ኣብ 39 ገጽ ቀሪቡ ኣሎ። ብድምር ኣብ’ዚ ናይ ሎሚ ጽሑፍና፥ ንዘለና ሰነዳዊ መርትዖ ብዝምልከት ብኽልተ ቛንቛታት ኣምሓርኛን ትግርኛን፡ ኣብ 79 ገጻት ሒዝናልኩም ቀሪብና ኣለና። ብጽሞና ክትነብዎ ኸኣ ነተሓሳስብ።
– – – – –


text:
ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕን መነሓንሕቶም ጆ ባይደንን ንፈለማ ግዜ ትማሊ ምሸት ገፅ ንገፅ ብምርኻብ ርሱንን ምድምማፅ ዝርሓቖን ክትዕ ኣካይዶም።
ትራምፕ ብተደጋጋሚ ንባይደንን ንመመያየጢ ናይቲ ክትዕ ክሪስ ዋለስን ኣብ ማእኸል እናቋረፁ ይዛረቡ ነይሮም።ክልቲኦም ተነሓናሕቲ ብተደጋጋሚ ነንሕድ ሕዶም እናቋረፁ ይዛረቡ ስለዝበሩ ስርዓት ኣልቦን ፍኑውን ክትዕ ነይሩ።ኣብ ከተማ ክሊቭላንድ ኦሃዮ ኣብ ዝርከብ Case Western Reseve University ዝተኻየደ ክትዕ 90 ደቓይቕ ዝወሰደ ነይሩ።
መራሕቲ ናይቲ መድረኽ ብተደጋጋሚ ‘’በጃኹም ኣዛርቡዎም’’ ክብል ንትራምፕ ይግስፆም ነይሩ።ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ‘’ኣታ ሰብኣይ ኣፍካ ዕፆ’’ ክብሉ ባይደን ንትራምፕ ተዛሪቦምዎም።
ኣብቲ ክትዕ ጉዳያት ኮሮናቫይረስ፣ዘርእን ዓመፅን፣ ትራምፕ ኣብ 2016ን 2017 ሕድ ሕድ ዓመት 750 ዶላር ጥራሕ ዓመታዊ ናይ ፌደራል ግብሪ ከፊሎም ዝብሉ ዛዕባታት ተላዒሎም ኣለው።


text:
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን! ደሓንዶ ሓዲርኩም!
ካብ ቅልውላው ለበዳ ንክንውጽእ ክንፍወስ የድሊ ነንሕድሕድና ከኣ ክንፈዋወስ ኣሎና። እወ ክንፈውስን ነንሕድሕድና ክንፈዋወስን ኣሎና። ነቶም ንድኹማት ክፍሊ ሕብረተሰብና ሕሙማትን ሽማግለታትን ዝኣልዩ ክንድግፎም የድሊ። ብዘሕዝን መልክዑ ግን ንሽማግለታት ኣግልል ኣቢልካ ምግዳፍ ንበይኖም ምጥንጣኖም ኣሎ። እዚ ብጣዕሚ ሕማቅ እዩ። ነዞም ድኹማትን ሕሙማትን ሽማግለታትን ክፍሊ ሕብረተሰብና ዝናብዩን ዝፍውሱን ዘገልግሉን ብቋንቋ እስጳኛ ክዊዳዶረስ ይበሃሉ ሽሕ’ኳ ብዙሕ ግዜ ዝግብኦም ኣፍልጦን ደሞዝን ዘይቅበሉ እንተኾኑ ኣብ ናይ ሎሚ ሕብረተሰብና መሠረታዊ ኣበርክቶ ኣሎዎም። ሓልዮትን ነንሕድሕድካ ምእላይንከስ ናይ ሰብኣውነትና ወርቃዊ ሕጊ ኰይኑ ምሳኡ ጥዕናን ተስፋን ሒዙ ይጐዓዝ (ላውዳቶ ሲ 70)። ንዝሓመመ ምእላይ ንጽጉም ምርዳእ በይኑ ንዘሎ ምርዳእ እዚ ሃብቲ ሰብኣውነት ኰይኑ ናይ ክርስትና እውን እዩ።
እዚ ሓልዮት እዚ ናብታ ሓባራዊት ቤትና ዝበልናያ መሬትን ንነፍሲወከፍ ፍጡርን እውን ክነርእዮ ኣሎና። ኩሉ ፍጥረታት ኣብ ነንሕድሕዶም ዝተጠናነጉ እዮም (ላውዳቶ ሲ 137-8)። ጥዕናና ኣብ ናብራ ናይዛ ክንከናኸና ዝተዋህበትና ዓለም ሕይወት ብዙሕነት ይውሰን (ዘፍ 2.15)። ነዚ ውህበት እዚ ምምዝማዝከስ ዓቢ ሓጢኣት ኰይኑ ይጐድኣና የሕምመና እውን (ላውዳቶ ሲ 8,66)። ዝበለጸ ክታበት ጸረ ታህዋስያን ናይዚ ምዝመዛ ሓባራዊት ቤትና ከስ ኰፍ ኢልካ ምስትንታን እዩ (ላ.ሲ 85,214)። እንተኾነ ከመይ ማለት ነዚ ሕማም እዚ ክታበት ዘይርከቦ! ነዛ ናይ ሓባር ገዛና በይና ከይንገድፋ ዝግበርዶ የለን! ነዛ ናይ ሓባር ገዛና ከይንከናኸን ዓጊቱ ሒዙና ንዘሎና ሕማም ዝኸውን ክታበትዶ ይህሉ! እወ ኣሎ! ኣስተንትኖ ከኣ ይበሃል። ‘ነቲ እግዚአብሔር ዝፈጠሮ ሠናይ ነገር ንክተደንቅን ዋጋ ንክትህቦን ሓንሳእ ደው እንተዘይቢልካ ንዝኾነ ነገር ብዘይ ምንም ወቀሳ ሕልና ክትምዝምዞን ናይ ጥቅሚ ነገር ገርካ ክትፍርጆን ባዕዲ ነገር ኣይኮነን (ላ.ሲ 215)። ኣብ እንጥቀመሎም ነገራት ‘ተጠቂምካ ደርቢ’ ዝብል ሕማቅ ልማድ ኣሎ። እንተ እቲ ዀይኑ እንተ እዚ ክንጥንቀቀሉ ዘሎና እዛ ሓባራዊት ቤትና እንብላ ፍጥረት ብምልእታ ናይ ጥቅሚ ምንጪ ሃብቲ ጥራይ ኣይኮነትን። ነፍሲወከፍ ፍጥረት ነናቶም ዋጋን ትርጉምን ኣለዎም ከምቲ ሓዲስ ትምህርተ ክርስቶስ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ቁ.339 ዝብሎ ከኣ ‘በብመንገዶም ጩራ ናይቲ ዘለዓለማዊ ዝኾነ ጥበብን ሕያውነትን እግዚአብሔር የንጸባርቁ’። እዚ ክቡር ዋጋን ነጸብራቅ መለኮታዊ ብርሃንን ክንረኽቦ ክንድህስሶ ክንክእል ኣሎና! ንክንረኽቦ ጸጥ ክንብል ጽን ኢልና ክንሰምዕን ክነስተንትንን የድሊ። ኣስተንትኖ ንነፍስና እውን ካብ ዝኾነ ሕማም ክፍውሳ ይኽእል እዩ።
ብዘይ ኣስተንትኖ ንግደ ደቂሰባት ሰማይ ሰማይ ዝሰቅል እሞ ፍጹም መለኽቲ ናይ ኩሎም ፍጥረታት ገሩ ዘቅርብ ንወዲሰብ ማእከል ኣብ ዝገበረ ዘይሚዛናውን ትዕቢት ዝዓብለሎን ኩነት ንወድቅ። ኣነ ዝብል ኣምር ንኩሉ ይዕብልል። ነቲ ኣብ ቅዱስ መጽሓፍ ዘሎ ታሪኽ ፍጥረት ቄናን ትርጓሜ ብምሃብ ነዚ ንምድርና ክሳብ ዓቅላ ዝጸባ ናብ ምምዝማዛ ዘብጸሐ ግጉይ ኣመለኻኽታት ኣስዕሪርዎ። ንፍጥረት ምምዝማዝ እዚ እዩ እቲ ሓጢኣት። ቦታ እግዚአብሔር ዝሓዝና እንክንመስል ማእከል ኩሉ ዝኾና ኰይኑ ይስመዓና እሞ ንውህደት መደብ ኣምላኽ ዝኾነ ውህደት ፍጡር ነዕኑ። ነቲ ሓለውቲ ሕይወት ኰና ንክንከናኸን ሓደራ ዝተባሃልናዮ ረሲዕና ኣዕነውታ ንኸውን። ርግጽ እዩ ንክነብርን ንክንምዕብልን ንመሬት ክንሰርሓ ኣሎና። እንተኾነ ሥራሕ ማለት ምዝመዛ ማለት ኣይኮነን ወትሩ ንመሬት ዝሓሊ እዩ ክኸውን ዘለዎ። ትሓርስ ትከላኸል ከኣ ትሰርሕ ትሓሊ ከኣ ወዘተ። ዝተዋህበና ተልእኮኸስ እዚ እዩ (ዘፍ 2.15)። ነታ ሃንጐፋይ ኢልና እትቅበልና ሓባራዊት ገዛና ከይሓለና ብንዋታዊ ነገር ጥራይ ክንምዕብል ኣሎና ኢልና ክንሓንስብ የብልናን። ድኻታትናን ኣደና መሬትን በቲ ኣብ ዕንወት ኣብ ልዕሊ ዕንወት ዝዕድም ኣብ ልዕሊኦም እንፍጽሞ በደልን ፍትሒ ምጒዳልን ይቊዝሙ ኣለው። ካባና ለውጢ ልቢ ይጽበዩ ኣለው! ኣካያዳና ለዊጥና ንመሬትናን ንኩሉ ፍጡርን ክንሓሊ ይጽበዩና ኣለው።
ስለዚኸስ ንጉዳይ ኣስተንትኖ ዳግም ምብርባሩ ግዲ እዩ። እዚ ማለት ንመሬትን ፍጥረት ኩሉን ከም ውህበት እግዚአብሔር እምበር ንጥቅሚ ነፍሰወከፍና ክንምዝምዞም ዝተውህቡና ገርካ ዘይምምልካት እዩ። ንግላዊ ረብሐይ ኣይኮነን። እንክነስተንትንከስ ኣብ ካልኦትን ተፈጥሮን ክንዮ ጥቅሞም ዓቢ ነገር ንግንዘብ። እቲ ሕመረት ከስ እዚ እዩ ብምስትንታን ክንዮ ረብሓ ነገራት ምስጋር! ንሠናይ ነገር ምስትንታን ምምዝማዝ ኣይኮነን! ኣስተንትኖ ነጻ ህያብ ኣምላኽ እዩ። ነቲ ካብ እግዚአብሔር ዝተዓደልዎ ውሳጣዊ ዋጋኦም ንርዳእ። ብዙሓት መንፈሳውያን መማህራን ከምዘምሃርዎ ሰማይ መሬት ባሕሪ ኮታስ ፍጥረት ኩሉ ነዛ መሠረታዊት ወይውን ምሥጢራዊት ሓይሊ ተኽእሎ ይውንኑ ንሳ ከኣ ናብ እግዚአብሔር ተብጽሕ እሞ ምስ ፍጡር ኩሉ ውህደት ከምዝህልወና ትገብር። ንኣብነት ቅዱስ ኢግናጽዮስ ዘለዮላ ኣብ ፍጻሜ መንፈሳዊ ሱባኤታቱ ነታ ‘ናብ ፍቅሪ ንክትበጽሕ ኣስተንትን’ እትብል ትእዛዙ ክፍጽሙ ይዕድም ነበረ። እዚ ማለት ከኣ እግዚአብሔር ንፍጡራቱ ከመይ ብዝበለ ኣጠማምታ ከምዝምልከቶምን ከመይ ኢሉ ምሳኦምን ብኣኦምን ከዝሕጐስን ብምስትንታን እግዚአብሔር ከመይ ቢሉ ብነጻነትን ብዝጸጋን ንፍጡራቱ ክፍቅርን ክከናኸንን ምሳኦም ከምዘሎ ክግለጸልካ እዩ ይብል።
እታ ናብ ሓልዮት እትወስደና ኣስተንትኖኸስ ኣካል ናቱ ኰንካ ኣብኡ ከይሰጠምካ ብላዕሊ ላዕሊ ብደገ ደገ ከም ናይ መጽናዕቲ ነገር ምምልካት ጥራይ ኣይኮነን። ንሕና ኣብ ውሽጢ ባህርይ ወይውን ተፈጥሮ ኣሎና ኣካል ናቱ ኢና። ናቱ ናይ ፍጡር ኩሉ ኣባል ምዃና ብምግንዛብ ካብ ውሽጥኻ ብምብጋስ ማንም ተዓዛብን ንክትምዝምዝ ጥራይ ዝመጻእካን ዘይኮነ ንጡፋት ተዋሳእቲ ብምዃን ካብ ሕልናኻ ብምብጋስ እዩ ዝግበር። በዚ ኣገባብ እዚ ዘስተንትን በቲ ዝርእዮ ጥራይ ኣይኮነን ዝድነቅ እንታይ ደኣ ኣካል ናይዚ ጽባቄ ኰይኑ ንክሕልዋን ንክከላኸለላን ከምዝተጸውዒ ከኣ ይስቈሮ። ኣብዚ ክንርስዖ ዘይብልና ጉዳይ ኣሎ! ንባህሪ ተፈጥሮን ፍጥረታትን ከስተንትን ዘይክእል ንሰባት ከም ዘውለውን ብዘለዎም ውህበትን ምስትንታን ኣይፈልጥን ማለት እዩ። ንተፈጥሮ ንክምዝምዝ ዝነብር ከኣ ንሰባት እውን ብምምዝማዝ ባሮቱ ገርዎም ይነብር። እዚ ዓውለማዊ ሕጊ እዩ። ንስኻ ንተፈጥሮ ክተስተንትን እንተዘይክኢልካ ብዛዕባ ከማኻ ሰባትን ጽባቄኦምን ብዛዕባ ሓውኻ ብዛዕባ ሓፍትኻ ክተስተንትን ከቢድ እዩ። እዚ ንኩልና እዩ ዝምልከት።
ኣስተንቲኑ ዝኽእል ከስ ነቲ ንጥዕና ዝጐድእን ዕንወት ዘስዕብን ነገራት ንክልውጥ ብቀሊሉ ናብ ተግባር ይብገስ። ነዛ ሓባራዊት ቤትናን ንዝኸማና ሰባትን ኣኽብሮት ዘረጋግጽ ሓዲስ ቁጠባዊ ዕብየት ዘረጋግጽ ሞደል ንምብርካት ሓደስቲ ልማዳት ምህርትን ምህላኽን ንምድንፋዕ ኣብ ምኲስኳስ ይነጥፍ። ኣብ ተግባር ዝተዋፈረ ኣስተንትኖ ሓላዊ ኣከባቢ ንምዃን ይደናደን! እዚ ብጥእዕሚ ጽቡቅ እዩ። ነፍስወከፍና ሓላዊ ኣከባቢኡ ሓላዊ ንጽሕና ኣከባቢኡ ንኸውን። በዚ ካብ ውሉድ ወለዶ ክመሓላለፍ ንዝመጾ ጥበብን ዘመናት ዘቁጸረ ባህልን ምስ ሓደስቲ ፍልጠትን ተክኒክን ብምግንዛብ ናብራና ወትሩ ምስ ተፈጥሮ ተደጋጊፉ ዝኸይድ ክሳብ ዝኸውን ይቃለስ።
ኣብ መወዳእታኸስ ኣስትንትኖን ሓልዮትን! ነቲ ንሕና ደቂሰባት ምስ ፍጡር ክህልወና ንዘለዎ ርክብ ከመዓራርን ክእርምን ዘኽእል መንገዲ ከመላኽቱልና ዝኽእሉ ክልተ መንገድታትከስ ኣስትንትኖን ሓልዮትን እየን። ብዙሕ ግዜ ኣብ መንጎናን መንጎ ተፈጥሮን ዘሎ ርክብ ናይ ጸላእቲ ርክብ ይመስል ከመይ ንጥቅሚ ገዛእ ርእሰይ ቢለ ንተፈጥሮ እንከዕኑ ንመኽሰበይ ኢለ ንተፈጥሮ እንክምዝምዝ ነዚ የምስል። ክንርስዕ ዘይብልና ግን ከምዚ ምግባር ክቡር ዋጋ የኽፍል እዩ። ንምስላ እስጳኛውያን ኣይንረስዕ ‘እዝጊ ወትሩ ይምሕር ንሕና ደቂ ሰባት ስሕት ኢልና ተፈጥሮ ግን ፈጺሙ ኣይምሕርን እዩ’ ይብል። ሎሚ ጋዜጣ እንከንብብ ኣብ ኣንታርክቲክ ጥቃ ኣሙንድሰን ዝበሃል ባሕሪ ዝርከባ ክልተ ዓበይቲ ጎቦታት በረድ ክወድቃ ጠልጠል ይብላ ኣለዋ እዚ ከኣ ከቢድ ሳዕቤን ከምጽእ እዩ ዝብል ኣንቢበ። ስለምንታይ እንተቢልና ንከባቢና ሸለል ስለዝበልና ንሓባራዊ ቤትና ምክንኻን ስለዝኣበና ሙቀት ከባቢ ብምንሃሩ እዩ። ምስ ተፈጥሮ ሕውነታዊ ርክብ እንተዝህልወና ምስዛ ናይ ሓባር ገዛና ሕውነታው ርክብ እንተዝህልወና ናይ ተፈጥሮን ሓባራዊ ገዛናን ሓለውቲ ምኾና ናይ ሕይወትን መጻኢ ተስፋን ሓለውቲ ምኾና ነርና። ነቲ እግዚአብሔር ዝዓደለና ውርሻ መጻኢ ወለዶ ንክጥቀመሉ ንሓልዎ። ምናልባት ሓደ ካባኹም `ደሓን ኣባቴዋ ኣይትሸገሩ ባዕለይ ኣሎኹሉ’ ክብለኒ ክደናደን ይኽእል። እንተኾነ ሓደ ንፉዕ ጀርመናዊ ሊቅ ንባበ መለኮት ከንሻ ቦንሆፈር ዝበሃል ‘እቲ ግድል ንስኻ ባዕልኻ ከመይ ከም እትዋጽኦ ዘይኮነ ንመጻኢ ወለዶ እተውርሶ ውርሻ ሕይወት እንታይ እዩ! ንደቅና ንሕሰበሎም! ንደቂ ደቅና ንሕሰበሎም እንተ ደኣ ንሕና ንፍጥረት ኩሉ መዝሚዝናዮ ንዓታቶም እንታይ ክነውርሶም ኢና’ ይብል ነበረ። ስለዚ ነዛ ጐዳና እዚኣ ንስዓብ እሞ ናይዛ ሓባራዊት ገዛና ሓለውቲ ኰና ብሓቂ ሓለውቲ ሕይወትን ተስፋን ንኹን! ቦንሆፈር ከም ሓሳበይ እቶም ዝስዕቡና ወለዶ ምእንቲ ክጥቀሙሉ ነቲ እግዚአብሔር ሓደራ ዝሃበና ውርሻና ንዓቅብ። ኣብዚ ቅጅል ዝብሉኒ ኩልና ሰብ ዕዳኦም ኩልና መበቆላውያን ደቂኣባት እዮም። ሰብዕዳኦም ጥራይ ዘይኮነ ነቲ ዝገበርናዮ ሕሰም ምእንቲ ክንክሕስ ንስሓ እውን ዘድልየና ምበልኩ። እዞም ሰባት እዚኦም ብዙሕ ነገር ዓቂቦምልና ጸኒሖም። ማዕረ ማዕረኡ ከኣ እዞም ሰባት እዚኦም ንመሬታቶም ምስ ዘለዎ ባህርያውን ባህላውን ሃብታት ንክዕቅቡ ንክሕግዙ ዝነጥፉ ምንቅስቃሳት ማሕበራት ሕዝባዊ ጉጅለታት እሓስብ። እዘን ክፍልታት ሕብረተሰብ እዚኤን ብዙሕ ተቀባልነት የብለንን ሓንሳእ ሓንሳእ ይክለከላ ከመይ ገንዘብ ኣየምጸኣን እንተኾነ እዞም ሰባት እዚኦም ናይ ሓልዮት ሰውራ ክንብሎ እንኽእል ሰላማዊ ሰውራ ንምግባር ኣበርክቶ ኣለወን። ንክንከናኸን ነስተንትን! ንክንዕቅብ ነስተንትን! ንገዛእ ርእስናስ ይኹን ንተፈጥሮ ንደቅናስ ይኹን ንደቂ ደቅና ከምኡ እውን ንመጻኢ ንዓቅብ። ንክትከናኸንን ንክትዕቅብን ምስትንታንከስ ንመጻኢ ወለዶ ሓደ ውርሻ ምግዳፍ እዩ።
ነዚጉዳይ እዚ ንማንም ክንውክል ኣይንኽእልን! ናይ ነፍሲወከፍ ዘመደ ኣዳም ዕዮ ገዛ ስለዝኾነ ግድነት ናይ ገሊኦም ሓላፍነት ጥራይ ገርካ ምጥማት ኣይግባእን። ነፍሲወከፍና ንእግዚአብሔር ስለፍጡራቱ እናወደሰን እናኣስተንተነን እናተኸላኸለን ናይዛ ሓባራዊት ቤትና ሓላዊ ክኸውን ይኽእል ክኸውን እውን ኣለዎ። እግዚአብሔር ይሃበለይ።


text:
ምንስቴር ወፃኢ ኣሜሪካ ዓሚ ሕዳር ኣውፂእዎ ንዝነበረ መጠንቀቂ መገሻ ናብ ኤርትራ እንደገና ሓዲስዎ።ኣሜሪካውያን ናብ ኤርትራ ንከይኸዱ‘ውን ምዒዱ‘ሎ።ሰበ-ስልጣን ኤርትራ ናይ መውፅኢ ቪዛ ክህብዎም ሰለይኽእሉ፣ኣሜሪካውያን ናብ ኤርትራ ንከይኣትው ምንስቴር ወፃኢ ኣሜሪካ መጠንቀቂ መገሻ ኣውፂኡ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ንምንቅስቃስ ወፃእተኛታት ደሪቱዎ‘ሎ።ካብ ኣስመራ 25 ኪ/ሜ ርሒቁ ዝጓዓዝ ዝኾነ ወፃእተኛ፣ቅድሚ ዓሰርተ መዓልቲ ሕቶ ከቅርብ ኣለዎ።ናብ ምፅዋዕን ከረንን መብዛሕትኡ ጊዜ ፈቃድ ይዋሃብ‘ዩ።ናብ ጥቃ ዶብን ብዲፕሎማታት ዘይዝውተሩን ከባቢታት ግና ፈቃድ ኣይርከብን።
ስለዚ ኤምባሲ ኣሜሪካ፣ካብ ኣስመራ ወፃኢ ቆንፅላዊ ኣገልግሎት ንምሃብ ኣይኽእልን።
ቆንፅላዊ ቤት ፅሕፈት ኣሜሪካ፣ኣብ ኣሜሪካ ዝተወለዱ ፓስፖርት ኣሜሪካ ዝሓዙ ዜጋታት‘ውን እንተኾኑ ናብ ኤርትራ መእተዊ ቪዛ ድሕሪ ምርካቦን ናብ ኤርትራ ምስኣተውን ካብ ኤርትራ ክንወፅእ ደሊና ኣለና ኢሎም ቪዛ ምስሓተቱ ከምዝተከልከሉ ኣረጋጊፁ‘ሎ።
መንግስቲ ኤርትራ ንኣሜሪካውያን ክኣስር ከሎ ንመንግስቲ ኣሜሪካ ዜጋታቱ ከምዝኣሰረ ኣይገልፅን።ብሕልፊ‘ቶም ድርብ ዜግነት ዝሓዙ።
ኣሜሪካውያን ኣብ ወደባትን ደሴታትን ኤርትራ ንከይኣትው ይምከሩ።ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ፀገም ክትራን ባሕሪ ምስ ቀፀለ‘ዩ።
ነዚ መጠንቀቂ መገሻ‘ዚ ዕሽሽ ኢሎም ናብ ኤርትራ ክገይሹ ዝወሰኑ ኣሜሪካውያን፣ቅድሚ ኩሉ ቪዛ ካብ ኤርትራ ክረኽቡ ይግባእ።ገየሽቲ ካብ‘ቲ ዝተፈቀደሎም ጊዜ ንላዕሊ ኣብ ኤርትራ ንከይፀንሑ‘ውን ነዘኻኽር።


text:
Radio Erena: 04 November 2020
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ጂቡቲ፣ ማሕሙድ ዓሊ የሱፍ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ጂቡቲ ኣብ ኢትዮጵያ ህጹጽ ምብጻሕ የካይድ ኣሎ።
ዕላማ እቲ ልኡኽ፣ ኣብ መንጎ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ተወሊዑ ንዘሎ ግጭት ንምህዳእን፣ ንክልቲኦም ወገናት ናብ ዘተ ንምምላሶምን ዝዓለመ ምዃኑ ዲፕሎማሰኛታት ኣሚቶም።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፣ ኣብይ ኣሕመድ፣ ህወሓት ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ልዕሊ ዝርከብ እዚ ሰሜን መጥቃዕቲ ፈጺሙ ብምባል፣ ኵናት ድሕሪ ምእዋጁ’ዩ፣ ልኡኽ ጂቡቲ፣ ሎሚ 4 ሕዳር፣ ወጋሕታ ብህጹጽ ናብ ኣዲስ ኣበባ ኣምሪሑ።
እቲ ልኡኽ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጽኢ ኢትዮጵያ ኣቶ ገዱ ኣንዳርጋቸው፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይን ካልኦትን ክዘራረብ ምዃኑ ተፈሊጡ ኣሎ።
ኢትዮጵያ፣ ልዕሊ 90% ናይ ወደብ ኣገልግሎታት ኣብ ጂቡቲ’ያ ትምርኮስ።
ኣብ መንጎ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ንዝተጓሃሃረ ወጥሪ ንምህዳእ፣ ሕብረት ኤውሮጳ ዝርከቦም ዝተፈላለዩ ኣህጉራዊን ዞባውን ውድባትን ሃገራትን እማመታት የቕርቡ ኣለዉ።
መንግስቲ ኤርትራ ብኣንጻሩ፣ ኣብ ልዕሊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ጸቕጢ ንምፍጣር፣ ኣብ ሓያሎ ከባቢታት ዶብ፣ ሰራዊት ናይ ምንቅስቓስ ተበግሶታት የርኢ ምህላዉ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ይጠቕሱ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ሰራዊት ኢትዮጵያ፣ ኣብ ክልል ትግራይ፣ ስርዓተ-ሕጊ ናይ ምንጋስ ስጉምታት ይወስድ ምህላዉ ፈደራላዊ መንግስቲ ኣፍሊጡ።
ብዛዕባ’ቲ ዝውሰድ ዘሎ ስጉምታት ግና ብዝርዝር ኣይገለጸን።
ይኹን’ምበር ኣብ ክልል ትግራይ ናይ ህጹጽ እዋን ብምእዋጅ፣ ኣገልግሎታት ኢንተርነትን ቴሌፎንን ከምዝቛረጽ ጌሩ ኣሎ።
ኣገልግሎታት ባንክን ኤሌክትሪክ’ውን ደው ምባሉ ተሓቢሩ።
ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ብወገኑ፣ ካብን ናብ ትግራይ ዝካየድ ዝነበረ በረራታት ይኹን ህዝባዊ መጓዓዝያ ደው ከምዘበለ ብምርግጋጽ፣ ብክሊ ኣየሩ ዝካየድ በረራታት ኣጊዱ ኣሎ።
ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ብወገኑ፣ ብዛዕባ’ቲ ብሰራዊት ፈደራላዊ መንግስቲ ይውሰድ ኣሎ ዝበሎ ስጉምታት ይኹን ዝተዋህቦ ግብረ መልሲ፣ ብዝርዝር ኣየፍለጠን።
===============


text:
ሱዳን ምስ ካልኦት ካልኦት ሓሙሽተ ሃገራት ማለት ምስ ሶርያ ሊብያ ሶማል ኢራንን የመንን ኣብ ዝርዝር መዝገብ እገዳ በጻሕቲ ሃገራት እስላም ምምሕዳር ትራምፕ ኣትያ ድሕሪ ምጽናሕ: ትማሊ ሰንበት ኣብ ዝወጸ ሓድሽ ዝርዝር ግን ካብቲ መዝገብ ከምዝወጸት ተሓቢሩ።
ቀንዲ ምኽን ያት መልዓሊ ሱዳን ብወግዒኳ እንተዘይተገልጸ እቲ መዝገብ ንካልኦት ሰለስተ ሃገራት ማለት ቨንዝወላ ሰሜን ኮርያን ኣፍሪቃዊት ሃገር ጫድን ሓዊሱ ከምዝወጸ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ዛህራ ቢሉ ዝተባህለት ቆንስል ርክባት ኣመሪካውያን እስላም እዚ ሓድሽ ዝወጸ እገዳ ካብቲ ኣቐዲሙ ዝወጸ ዝሓይሽ ከምዘይኮነ እያ ትገልጽ።
እዚ እገዳዚ ብዝተፈላለየ ፍርዳዊ ውሳነታት ክናዋሕን ክጓተትን ድሕሪ ምጽናሕ ንሰለስተ ወርሒ ዝተኣወጀ ግዝያዊ እገዳ ኣብ ዘብቅዓሉ እዚ ሓድሽ እገዳ ተግባራዊ ክኸውን ዩ ተመሓላሊፉ።
እዚ ሓድሽ እገዳዚ ንኽንደይ ከምዝጸንሐ ኣይገልጽን እዩ።


text:
ኣብ ሂወት ክርስትና መከራ ዘይተርፍ እዩ። (ብሓው ዛክ ፑነን ዝተጽሓፈby zac poonen) ኣብ መጽሓፍ ዳንኤል ቃል ኣምላክ ከምዚ ይብለና፥"እቶም ጠቢባን ህዝቢ ኸኣ ንብዙሓት ኪምህሩ እዮም፣ ግናኸ ንቕሩብ ጊዜ ብሰይፍን ብሃልሃልታ ብምርኮን ብበዝባዝን ኪወድቁ እዮም። ( ዳንኤል 11=33) ኣብ መወዳእታ ግዜ ናይ እግዚኣብሄር ሰባት መጥቃዕቲ ከም ዝወርዶም ከም ዝእሰሩን፥ከም ዝቕተሉን ቃል ኣምላኻ ይነግረና ሓቀኛ ኣገልገልቲ ኣምላኽ ኩሉ ግዜ መከራ ይረኽብ እዮም።
ያዕቆብ ብሄሮድስ ተቐቲሉ እዩ(ግብ 12=2) መልኣኽ መጺዩ ኣየናጎፎን :ኣቤል ተቐቲሉ እዩ: ነብሲ ወከፍ ናይ ቡሉይ ኪዳን ነቢይ ብመከራ እዩ ሓሊፉ "ካብ ነብያትከ ኣቦታትኩም ዘይሰጐጒዎ መን እዩ ነቶም ብዛዕባ ምምጻእ እቲ ጻድቕ ኣቐዲሞም ዘበሰሩ ድማ ቐተልዎም ሕጂው ንስኻትኩም ኣሕሊፍኩም ወሃብቱን ቀተልቱን ኮንኩም (ግብ 7=52)። ዮውሃንስ መጥመቕ ተሰይፉ እዩ፥ጎይታና የሱስውን ተሰቒሉ እዩ፤ እስቲፋኖስ ብዳርባ እምኒ ተቐቲሉ እዩ፥ጳውሎስ ተስይፉ እዩ ፥ታሪኽ ከም ዝነግረና ጴጥሮስውን ኣብ መወዳእታ ተሰቒሉ እዩ፥ ዝኾነ መልኣኽ ከድሕኖም ኣይመጸን፥ክሳብ እንፈልጦ ክሎም ሃዋርያት ብዘይካ ዮውሃንስ ኩሎም ተቐቲሎም እዮም።
መጽሓፍ ቁዱስ ቅድሚ የሱስ ምምጽኡ ብንጹር ቤትክርስትያን በቲ ዓቢ መከራ ከም እትሓልፍ ይነግረና፥ቡዙሓት ብሉጻት ናይ ኣምላክ ቁዱሳን ኣብዚ ናይ ዓቢ መከራ ግዜ ክቕተሉ እዮም "ምስቶም ቅዱሳት ውግእ ኪገብርን ኪስዕሮምን ከኣ ተዋህቦ። ኣብ ልዕሊ ዅላቶም ዓሌታትን ህዝብን ቋንቋታትን ኣህዛብን ድማ ምልኪ ተዋህቦ" (ራኢ 13=7)።ኣብዚ ዘመንዚ እውን ኣብ ኮምኒስት ሃገራት ገለ ናይ ጎይታ ቡሉጻት ቁዱሳን ተቐቲሎም እዮም።
መደብ እግዚኣብሄር ንነብሲ ወከፍ ሰብ ዝተፈላለየ እዩ፥ግናኸ ሓደ ነገር ርጉጽ እዩ ኣብዛ ምድሪ ንኣምላኻ ክብሪ ምሃብ ጥራይ እንተ ኾይኑ ድሌታትካ ከም ፍቓዱ ክትመላለስ እንተ ኾይኑ ሓሳብካ እቲ ጎይታ ኣባኻ ክዓዮ ዝመደበ ከይወዳእካ ኣይትመውትን ኢኻ።
እቶም መንፈሳዊ ምርዳእ ዘለዎም ኣብዚ ናይ መወዳእታ ምዓልታት ሚንስትሪ ዕዮ ጎይታ ክህልወም እዩ፥ "እቶም ጠቢባን ህዝቢ ኸኣ ንብዙሓት ኪምህሩ እዮም፣ ........"(ዳን 11=33) ።
በቲ ሓደ ወገን ድማ ኣብዚ መወዳእታ ግዜ "እግዚኣብሄር ዚጸልኤን ሹድሽተ ነገር ኣየን ኤረ ነፍሱ እምብዛ እትፍንፍነንሲ ሾብዓተ እየን ትዕቢተኛ ዓይኒ ሓሳዊት መልሓስ ንጹህ ደም ዜፍስሳ ኣእዳው እኩይ ምኽሪ እትፍሕስ ልቢ፡ እኩይ ነገር ናብ ዘበለ ዚቕልጥፋ ኣእጋር ሓሶት ዚዛረብ ሓሳዊ ምስክር፡ ኣብ መንጎ ኣሕዋት ባእሲ ዚዘርእ። ወደየ፡ ንትእዛዝ ኣቦኻ ሐልዎ፡ ንሕጊ ወላዲትካ ኸኣ ኣይትሕደጎ" (ምሳ 6=16-19) ንሕና ንኸምዚኦም ዝበሉ ሰባት ኣይንብኣስን ኢና፥ምስ ሰይጣን ጥራይ እዩ ቅልስና ፥ንቶም ተቋወምትና ንእግዚኣብሄር ጥራይ ንሕደገሉ ንሱ ንቲ ጉዳይ ኪሕዞ እዩ።
ቅድሚ ብዙሕ ዓመታት ብዝኾነ ጉዳይ ምስ ሰብ ከይብኣስ ወሲነ እየ በዚ ውሳኔይ ተጣዒሰ ኣፈልጥን፥ ዝኾነ ሰብ ምሳይ ክብኣስ እንተመጺኡ ስቕ ይብል ወይ ድማ ተንሰኤ ይኸይድ።ሰባት ብደብዳቤ እንተ ኸሲሶምኒ መልሲ ኣህቦምን እየ፥ነኸምዚኦም ሰባት ምምላስ ፍጹም ግዜ ምብኻን እዩ፥ ምሕረት ጥራይ ይገብረሎም በይኖም ጥራይ ይሓድጎም፥ኣተኩረይ ኩሉ ዓቕምታተይ ምስ ስይጣን ንምቅላስ እዩ፥ኣምላኻ ንቶም ወኪላት ከሰስቲ ባዕሉ ንቲ ጉዳይ ክምዝሕዞ ተገንዚበዮ እየ፥ ሕነ ምፍዳይ ናይ ኣምላኻ ጥራይ እዩ። (ሮሜ12=19)።
ኣብ መጽሓፍ ዳንኤል ቃል ኣምላክ ብዙሓት ኣብዚ ናይ መከራ ግዜ ግቡዛት ከም ዝኾኑ የነግረና "ምስ ወደቑ ኸኣ ብቕሩብ ረድኤት ኪርድኡ እዮም፣ ግናኸ ብዙሓት ብግብዝና ኺሐብርዎም እዮም" (ዳን 11=34) ቡዙሓት ኣብ ማዕከል ቤተክርስትያን ከም ብሙሉእ ልቦም ንጎይታ ከም ዘፍቅርዎ ይዋስኡ፥ቡዙሕ ርእሶም ከም ዝፈርዱን፥ ፥ብዛዕባ መስቀል ምልዓል ቡዙህ ወ.ዘ.ተ ይዛረቡ፥ ግናኸ ኣብ ማእከል ዓለማውያን የዕሩኽቶም ፥ዘይተለወጡ ኣዝማዶም ናይ ሰብ ክብሪ ይደልዩ ብእኦም ተቐባልነት ኪረኽቡ ድማ ይሰርሑን ይዛረቡን።
ቡዙሓት ኣመንቲ ኣሎዉ ሱር ናይ ምረት ዘለዎም ንኻልኡት ኣብ ቤተክርስትያን እዉን ዘርክሱ(እብ12=13)፥ ግናኸ ኣምላኻ ንኽሎም ይዕገሶም ኣሎ በዚ ምኽንያት እዩ ክሳብ ሕጂ ኣብ ቤተክርስትያን ዘለዉ እንተ ዘይተነሲሖም ኣብ ሙዱብ ግዜ ክቃልዑ እዮም፣በዚ ድማ ክወድቁ እዮም ከምቶም ቅድምኤም ዝወደቑ።
ኣምላኻ እንተድኣ ፈሊጥናዮ ኣብ ፍቕሪ ክንስረትን ድማ ደው ክንብል ኢና "ክርስቶስ ኣብ ልብኹም ብእምነት ምእንቲ ኺሐድር ኣብ ፍቕሪ ሱር ሰዲድኩምን ተሰሪትኩምን" (ኤፌ3=17) ኣብ ቤትክርስትያንውን እቲ መሰረት ከመኡ፥ካልኦት እንተ ጸልኡና፥ እንጠለሙና፥ካብ ገዛ እውን እንተውጹና ምሕረት ክንገብረሎም ኢና ከንፍቅሮም ካልእ ዕድል እተረኸቡ ከነግልግሎም ኢና።ዕድላት ከርከብ ከሎ ክንጭብጦን ክንባርኾም ኢና፥ዝኾነ እንተኾነ ክፉኣት ክግብራን ኣይክእልን እዩ። ናይ ሓደ ሰብ ክፉእ ባህሪ ክፉኣት ዚገብረና እንተድኣ ኾይኑ ከምቲ ሰብ ኣገልጋሊ ሰይጣን ኮይና ኣለና ማለት እዩ።
ኣብ መወዳእታ ምዓልታት እቶም ኣርሒቖም ዝሓስቡ ከይተረፈ ከም ዝወድቁ ቃል ኣምላክ ይዛረብ "እዝስ በቲ ምዱብ ጊዜ እዩ ዚኸውን እሞ፣ ካብቶም ጠቢባን ሓያሎ ኽሳዕ ዘመን መወዳእታ ምእንቲ ኪዅልዖምን ኬጽርዮምን ኬጻዕድዎምንሲ፣ ኪወድቁ እዮም" (ዳን 11=35) ፥ነገር ግን ርእሶም እንተ ኣትሓቱ፥ርእሶም እተፈረዱ በዚ ተስፋ ኣሎዎም ክኹሉዑ፥ ክጸርዩ፥ ክጽዕድዉ ይኽእሉ እዮም።እቶም ንርእሶም ዘይፈርዱ ኣብ ኢድ ሰይጣን ክወድቁ እዮም ዋላኳ ኣብ ሓደ እዋን ኣርሒቆም ዝሓስቡን፥ መገዲ እግዛብሄር ዝፈልጡ እንተነበሩ።
ሎሚ ምዓልቲ ጸጋ እዩ እቶም ዝንስሑ፥ ርእሶም ዝፈርዱ፥ናብ ዝልዓለ መፈሳዊ ብራኸ ክበጽሑ እዮም፥ግናኸ ብመገዲ ብርሃንን ብቕንዕና ክንመላለስ ኣሎና፥እቲ ምኹላዕን ምጽዕዳውን ክሳብ መወዳእታ ግዜ ክቕጽል እዩ "...... ካብቶም ጠቢባን ሓያሎ ኽሳዕ ዘመን መወዳእታ ምእንቲ ኪዅልዖምን ኬጽርዮምን ኬጻዕድዎምንሲ፣ ኪወድቁ እዮም" (ዳን 11=35) እምብኣር ኣምላኻ ንመደቡ ንዓና ናብ ምስሊ ክርስቶስ እናለወጠ ክፍጽሞ ይኽእል እዩ፥ስለዚ ኣብዚ ናይ ምድሪ ሂወትና ቀሊል ግዜ ክህልወና ትጽቢት ክህልወና የብሉን ጎይታን የሱስ ክሳብ ዝመጽእ፥ኣብ ዓለም ቀጻሊ መከራ ኣሎና።
ትርጉም ዮሴፍ ደስታ
Translated by Yosief Desta
ኣብ ሂወት ክርስትና መከራ ዘይተርፍ እዩ !
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ፀሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ፓሮሊን፡ ኣቨኒረ ናይ እተሰምየ ናይ ኢጣሊያ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ዕለታዊ ጋዜጣ ዕለት 29 ሰነ 2019 ዓ.ም. ኣብ ዘካየዶ ናይቲ ጋዜጣ ዓውደ በዓል ኣብ ዝተሳፍሉ ፍጻሜ ካብ ጋዜጠይናት ብዛዕባ እታ ኣብ ከባቢ ባሕሪ ኢጣሊያ ደሴት ላምፐዱሳ ስደተይናታት ካብ ሓደጋ ሞት ብምድሓን ኣሳፊራ ኣብ ኢጣሊያ ዑቕባ ንኽረኽቡ ኣብ ጀርመን ናይ ዝርከብ ሓለዋ ባሕሪ ናይ እተሰምየ ኣድሕን ሕይወት ናይ ዘይመንግስታዊ ግብረ ሰናይ ማሕበር መርከብ ናብ ላምፐዱዛ ናይ ኢጣሊያ ወደብ ንኽትኣትው ፍቓድ ከይረኸበት ኣብ ከባቢ ላፐዱሳ ባሕሪ መዲትራኒያ መዓልታት ከምዘሕለፈት ክፍለጥ እንከሎ፡ ይዅን ደኣ እምበር ናብቲ ወደብ ላምፐዱዛ ንኽትኣትው ፍቓድ ከይተወሃበ ናብቲ ወደብ ላምፐዱዛ ንኸይትኣትው ብናይ ኢጣሊያ ናይ ዶባት ባሕሪ ሓለዋ ጸጥታ መርከብ ተኸቢባ እውን ትሕለው እውን እንተነበረት ብዘይ ፍቓድ ላምፐዱዛ ወደብ ከምዝኣተወትን ብዛዕባ እዚ ዝምልከት ንዝቐረበሎም ሕቶ እንክምልሱ፡ እቲ ዘገድስ ሕይወት ምድሓን እዩ፡ እቲ ዝመርሕ ዋልታዊ ኮኾብ ሰብኣዊ ሕይወት ምድሓን ዝብል እዩ፡ ካልእ ኩሉ ብኻልኣይ ደረጃ እዩ ዝቕመጥ ኢሎም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ካብ ዓርቢ ናብ ቀዳም ዘውግሕ ለይቲ ዕለት 29 ሰነ 2019 ዓ.ም. እተን ናይታ መርከብ ኣዛዚት ቅድሚ 16 መዓልቲ ነቶም ስደተይናታት ካብ ሓደጋ ምጥሓል ኣድሒነን ኣብ ከባብ ላምፐዱዛ ናብ ወደብ ናይ መእተዊ ፈቓድ ክሓታ ድሕሪ ምጽናሕ ነቶም 40 ስደተይናታት ሒዘን ብዘይ ፍቓድ ናብ ወደብ ላምፔዱዛ ከቕርባ እንከለዋ ብናይ ኢጣሊያ ናይ ዶብ ሓለዋ ጸጥታ መርከብ ንኸይኣትዋ ተኸልኪለን ከብቅዓ ፍቓድ ከይረኸባ ናብ ወደብ ላምፐዱዛ ከምዝኣተዋን እታ መርከብ ኣብ ባሕሪ ንቀጻሊ መዓልታት እንተትጸንህ ብሓቂ ካብቶም ስደተይናታት ገሊኣቶም ርእሰ ቕትለት ከይፍጽሙ ዝብል ፍርሒ ከምዝነበረንን ነዚ ኵሉ ኣብ ግምት ብምእታው ብዘይ ፍቓድ ላምፐዱዛ ክኣትዋ ክምእተገዳ ናይታ መርከብ ኣዛዚት ካሮላ ራኸተ ብዘይ ፍቓድ ድሕሪ 16 ወደብ ላምፐዱዛ ኣትየን።
ወደብ ላምፐዱዛ ምስ ኣተዋ ንሓይሊ ጸጥታ ብዘይ ፍቓድ ወደብ ኢጣሊያ ብምእታወንን ምስታ ዝኸልከለተን መርካብ እውን ዳርጋ ናይ ምግጫው ሓደጋ ከጋጥም ዝኽእል ከምዝነበረን ናይ ኢጣልያ ወሰናስን ባሕሪ ሓላውትን ስደተይናታትን ንሓደጋ ሞት ኣቃሊዔን ብዝብን ክሲ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዝኣተዋን፡ ንሰን ነዚ ዅሉ በዲሀን ናብ ወደብ ላምፐዱዛ ንኽኣትዋ ዘገደደን ደህንነት ናይቶም ስደተይናታት ሕይወት ምዃኑ ክሕብራ እንከለዋል፡ ነዚ ኵሉ ብምሕሳብ ብፁዕ ካርዲናል ፓሮሊን ሓገዝን ምትሕብባርን ከይጐድል ጻውዒት ኣቕሪቦም፡ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ ወጻኢ ርክባዊ ስነ ሜላ ብቕዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝምራሕ ወንጌላውነት ዝብል ወንጌል ዝነብር እዩ፡ ኣብ ዓበይቲ ናይ ሰብኣዊ ዕሴታት መሰረት ንምዕያይ ዝመረሕ፡ ምዃኑ ኣብሪሆም፡ ምትሕብባርን ምእንጋድን ከይጐድል ሓደራ እንክብሉ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ዛዚሞም።


text:
ኣብ ክፍለ ግዝኣት ሜሪላንድ ዝመደበሩ `ኤሪ-ስታር` ዝተባህለ ናይ ቆልዑትን መንእሰያትን ስፖርታዊ ክለብ፡ ከምኡ ድማ ኣብ ቨርጂንያ ዝመዓስከሩ `ዛራ` ዝተባህለ ክለብ ስፖርት፡ ምስ ኣብ ኣትላንታ ትርከብ `ሬድ-ሲ ኣትላንታ` ዝተባህለት ክለብ ፡ ክረምታዊ ስፖርታዊ ግጥማት ንምክያድ ናብ ኣትላንታ ይጉዓዙ ኣለዉ።
“ልዕሊ ሸውዓተ ኣውቶቡሳት መሊእና ካብ ከባቢ ዋሺንግተን ዲሲ ድሕሪ ሰሙን ናብ ኣትላንታ ንጉዓዝ ኣለና” ይብሉ፡ ሓለፍቲ ኤሪ-ስታርን ዛራን ጸጋይ ዓንድማርያምን ዳንኤል ብርሃነን።
እቲ ዝመጽእ ሰሙን ካብ ስነ 19 ,2019 ጀሚሩ ኣብ ኣትላንታ ዝካየድ ውድድራት፡ ምስ`ቲ ድሕሪኡ ድሕሪ 10 መዓልታት ኣብ ሚነሶታ ዝካየድ ፈስቲቫል ፈደረሽን ስፖርት ኤርትራውያን ሰሜን ኣሜሪካ ብኸመይ ይቃዶ ዝብል ሕቶ`ውን ተላዒሉ`ሎ፡-
ምስ ኤርሚያስ ብስራት(ክለብ ሬድ-ሲ ኣትላንታ)፡ ጸጋይ ዓንድማርያም(ኤሪ-ስታር-ሜሪላንድ): ዳንኤል ብርሃነ(ክለብ ዛራ ቨርጂንያ) ዝተኻየድ ቃለ-መጠይቕ ቐዳማይይ ክፋል ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Radio Erena: April 4, 2014
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ መዓስከራት ስደተኛታት ዝጸንሑ ኣማኢት ኤርትራውያን፣ ተስፋ ብምቑራጽ ናብ ሱዳን ይሰግሩ ከምዘለው ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብ ማይ ዓይኒ ደጊሞም ኣረጋጊጾም።
መስርሕ ምጥያስ ስደተኛታት ብምድንጓዩ ከምኡ ድማ ኣብ መዓስከራት ስደተኛታት ኢትዮጵያ ብሰንኪ ዘሎ ዘይቕርዑይ ምሕደራ፣ ኣብቲ መዓስከራት ተዓቝቦም ዝጸንሑ ኣምኢት ኤርትራውያን ናብ ሱዳን ይውሕዙ ምህላዎም እቶም ምንጭታት ኣረዲኦም።
ሱዳን ምስጋር’ውን ውሕስነት ዘይብሉ እኳ እንተኾነ፣ መብዛሕትኦም እቶም ናብ ሱዳን ዝሰግሩ ዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት፣ ናብ ሳልሳይቲ ሃገር ናይ ምጥያስ መስርሕ ተስፋ ስለዘቑረጾም፣ ብመንገዲ ሊብያ ማእከላይ ባሕሪ ብምስንጣቕ ሃገራት ኤውሮጳ ንምስጋር ንነዊሕ ጉዕዞ ብምሕላን’ዮም።
መዓስከራት ኢትዮጵያ፣ ካብ ናይ ሱዳን ብተዛማዲ ዝሓሸ ጸጥታን ውሕስነትን ዘለዎ እኳ እንተኾነ፣ ኣብቲ መዓስከር ንሓያሎ ዓመታት ዝጸንሑ ኤርትራውያን ግንንንና ብምምሕዳር እቲ መዓስከር ብቐጻሊ ከማርሩ ጸኒሖም’ዮም።
ብፍላይ ድሕሪ’ቲ ኣብ መዓስከራት ማይ ዓይኒን ዓዲ ሓሩሽን ዝተኻየደ ተቃውሞታት፣ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብእኩብ ናብ ሱድን ከምዝሰገሩ ኣይርሳዕን።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ኣብ መዓስከር ዓዲ ሓሩሽ ናይ ዝተኻየደ ናይ ተቃውሞ ሰልፊ ወዲብኩም ተባሂሎም ንክልተ ዓመትን ኣርባዕተ ወርሕን ክእሰሩ ዝተፈርዱ ኤርትራውያን ስደተኛታት፣ ምሕረት ተጌርሎም ከምዝተፋነዉ፣ ይግለጽ ኣሎ። ሬድዮ ኤረና ገና ነቲ ሓበሬታ ኣብ ምጽራዩ’ያ ትርከብ።
============================


text:
ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣብ ዝርከብ መወሸቢ ማእከላት ሎሚ 1 ጥቅምቲ ብዝተገብረ ናይ ላቦራቶሪ መርመራታት፡ 6 ዜጋታት ብኮሮና ቫይረስ ምልካፎም ተረጋጊጹ’ሎ።
እዞም ዜጋታት፡ 2 ኣብ መወሸቢ ማእከል ሽላሎ፡ 1 ኣብ መወሸቢ ማእከል ኣዲባራ፡ 1 ኣብ መወሸቢ ማእከል ሙኩቲ፡ 1 ኣብ መወሸቢ ማእከል ጎልጅ፡ 1 ድማ ኣብ መወሸቢ ማእከል ኡምሓጀር ተዓቚቦም ዝጸንሑ’ዮም።
ብምልኦም ድማ፡ ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ ሳምንታት ብፍኑው ካብ ሱዳንን ኢትዮጵያን ዝተመልሱ ምዃኖም ተፈሊጡ’ሎ።
እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ እቲ ቫይረስ ተረኺብዎም ኣብ ሆስፒታላት ጋሽ-ባርካን ደቡብን ተዓቚቦም ሕክምናዊ ክንክን ክግበረሎም ዝጸንሑ 12 ዜጋታት፡ ሓውዮም ነናብ ቤቶም ተፋንዮም ኣለዉ።
እቶም ዜጋታት፡ 2 ኣብ ዞባ ደቡብ፡ 10 ድማ ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣብ ዝርከብ ሆስፒታላት ተዓቚቦም ዝጸንሑ’ዮም።
በዚ መሰረት፡ ኣብ ኤርትራ ጠቕላላ ቊጽሪ ብኮሮና ቫይረስ ዝተለኽፉ ዜጋታት፡ ክሳብ ሎሚ 381 በጺሑ’ሎ። 353 ካብ’ዚኦም ብዝተገብረሎም ሕክምናዊ ክንክን ሓውዮም ካብ ሆስፒታል ክፋነዉ ከለዉ፡ 28 ድማ ኣብ ሆስፒታላት ተዓቚቦም ይርከቡ።
ሚኒስትሪ ጥዕና
1 ጥቅምቲ 2020


text:
ኣማን ብኣማን ሕብሪ ዘይብሉ ሰብ፣፣
ብኢሳያስ ኣስፍሃ
27-01-2011
ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ሓደ ፈታውየይ ስልኪ ደዊሉ ኣብታ ንህግደፍን ኮራኹሮምን ጥራሕ እተተኣናግድ መርበብ ሓበሬታ መስከረም ኔት ብዛዕባይ ብሓደ   ጸጋዝኣብ ገብረጊዮርጊስ ዝተባህለ ግለ-ሰብ ብቋንቋ እንግሊዘኛ ኣብ ዘስፈሮ ጽሑፉ ከምዝጠቐሰኒ ምስ ሓበረኒ ነቲ ጽሑፉ ብጽሞና ኣምቢበዮ ናይ ብሓቂ ክኣ ገሪሙኒ፣፣
http://www.meskerem.net/Let%20us%20salute%20the%20Eritrean%20People.pdf
ዝኸበርኩም ተኸታተልቲ ሰላም ኣይረሳዕኩን፣ ከመይ ኣለኹም? ብድሕሪ እቲ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ብስንኪ ዘጋጠመ ናይ ሰ.ደ.ህ.ኤ ቅልውላውን ካብኡ ዝተበገሰ ናይ ኢንተርነት ምምልላስን ኣብቂዑ፣ ዝዓዘዘኒ ነገር እንተነይሩ፣ ኣብ ውራይ ምሕያል ሰልፍና ምጽማድ ጥራሕ ኢዩ፣፣ ከም ውጺኢቱ ክኣ ከምቲ ብመገዲ መራኸቢ ብዙሃን ዝተገልጸ ተዓዊትናሉስ ኣብ ዘተኣማምን ባይታ ረጊጽና ከምዘለና በዚ ኣጋጣሚ ንኹሉ ጽቡቕና ዝምነ እናሓበርኩ፣ ናብቲ ዘበገሰኒ ጉዳይ ክምለስ ግን፣ ሕጂ’ውን ንሕናን ክንሰርሕ ንደሊ በዚ እንከ   እብሉ ብሃሎ እነሀልኩም ናጤባ ብሓደ ነገረኛ ዶክቶር ኢየ ብሃሊ’ሞ ተኸታተሉኒ፣፣
ቅድሚ ዓሰርተ ክልተ ዓመት ኣቢሉ ኣብ ሃገር ሆላንድ እዚ መዛረቢ ኮይኑ ዘሎ ሰብ ጸጋዝኣብ ገብረጊዮርጊስ ወዝቢ ብኣካል ምስ ርኣኽዎ፣ ንሓደ ዓርከይ ተጋዳላይ ተ.ሓ.ኤ ነበር እዋእ! ኣንታ እዚ ሰብ እዚ ጌጋ ድኣ ይኽልኣለይ እምበር ኣብ ናይ ተ.ሓ.ኤ-ሰውራዊ ባይቶ ናይ ዝገበርዎ ፌስቲቫል ቪዲዮ ክምድር ዝርኣኽዎ እመስለኒ፣፣ ናይ ብሓቂ ክኣ ኣብ ኣዘራርብኡ ጥቅዉ ይመስል’ሞ ኣባል መሪሕነት ናይቲ ውድብ ድዩ ኢለ ምስ ሓተትክዎ፣ ክርትም ኢሉ ድሕሪ ምስሓቕ   እንተኣዕሊሉ መንግስትና ክብል ዘይጽግሞ ሕብሪ-ኣልቦ ፍጥረት’ዩ> ክብል መንነቱ ገሊጹለይ ሽዑ ይዝከረኒ እሞ! ነፋሒቶ ዘይንብሎ ኢለዮ፣፣ ኣማን ብኣማን ክኣ ሕብሪ ዘይብሉ ነፋሒቶ።
ጸጋዝኣብ ገብረጊዮርጊስ ኣብ ጽሑፉ ንብዙሓት ሸነኻት እኳ ጸሎሎ ቀቢኡ እንተሎ ካልኦም ዓዚዝዎም ሸለል እንተዘይ ኢሎሞ ንኽምልስሉ ዝሰንፉ ኣይመስለን፣፣ እንተ ናብቲ ንዓይ ዝምልከት ጸለመን ጠቐነን ኣድሂበ ክምልስ እንተኾይነ ግን ንሱ ኣብ ጽሑፉ ኢሳያስ ኣስፍሃ ኢልዎ ዝበሎን ኣነ ዝበልክዎን ኣብ ቅድሚ ልዕሊ 100 ዝኾኑ ኤርትራውያን ዜጋታት ዝተኣከብሉ ኣጋጣሚ ስለዝነበረ ዝበልክዎ ነገር ቃል ብቓሉ እዚ ዝስዕብ ኢዩ፣፣   ዝብል’ዩ፣፣ እቲ ሓቂ ግን ብኣንጻሩ እቲ ብገመል ዝምሰል ንሕና ኢና እቶም ብመገዲ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ኣቢልና ድሕነት ኤርትራ ከነረጋግጽ ንጽዕት ዘለና፣፣ እንተ’ቶም ዝነብሑ ኣኽላባት ግን ንሱ እቲ ስርዓትን ንዕኡ ዝመስሉን ኢዩም፣፣> ኢየ ዝበልኩ ሓሶት! እንተበልካ አግብእ! እዚ ኩሉ ልዕሊ ሚኢቲ ዝኸውን ኤርትራዊ ክኣ ምስክረይ’ዩ፣፣
ካልእ ካብቲ ጽቡሕን ዘይጽቡሕን ሓዋዊስካ ኣብ ውሽጢ’ቲ ልኡላውነት ዝብል ናይ ተበለጽትን መደናገርትን ብዓቲ ተሓቢኢካ ዘቕረብካዮ ጸለመ እዛ ሕጂ ብስማን ክብራን ትወራዘ ዘለኻ ኤርትራ ኣብ ምምጽኣ ንስኻ ኣብ ፈቐዶ ሃገራት ምዕራብ ዘወን እናበልካ ከለኻ እንተ ኣነ ግን ኣንጉዕ ዕድመ ንእስነተይ ዘብለኽሉ ናጽነትን ልኡላውነትን ምዃኑ ዘንጊዕካ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ከም ዝዓሰበትንን ንሃገር ኣሕሊፈ ንኽህብ ብገንዘብ ከምዝቖጸረትንን’ውን ጠቒስካ ኣለኻ`ሞ መታን ንህዝቢ ንጹር ክኸውን ብጭብጢ ኣሰኒኻ ክንደይ ዝኣክል ምዃኑ ክትሕብር’ዶ ምኽኣልካ?፣፣ እንተዘይኮነ ከምቲ ኣመልካ ምስ ወልደኢየሱስ ዓማር ስለ ዝቐነኻ ጥራሕ ንዕኡን ጃንድኡን ከተሐጉስ ትብሎን ትልኣኾን እንተሃሊኻ ግን ካብቲ ጽኑዕ ተገላባጢ ሕማምካ ምሕረት የውርደልካ፣ እናበልኩ ሓንቲ ንእግረ መንገደይ ከዘኻኽረካ ዝደልያ ግን እቶም ብጥይት ዝጠፍኡ ብዙሓት ኢዮም፣፣ እንተ እቶም ከምዝኸማኻ ብመልሓሶም ዝጠፍኡ ግን ኣዝዮም ኣዝዮም ማእለያ የብሎምን’ሞ ተጠንቀቕ ንዓኻ ክሕሸካ፣፣
መደምደምታ፣-
ዝኸበርካ ኣቶ ጸጋዝኣብ ከምቲ ኣቐዲመ ዝጠቐስክዎ ብዛዕባይ ዘለካ ነገር ሕጂ’ውን ኣብ ክንዲ ብበለካ ለኽዓካ ጭብጥታት ኣሰኒኻ እንተትቐርብ ይምረጽ፣ እንተዘየሎ ምክብባር ጽቡቕ እመስለኒ፣፣ ካብኡ ሓሊፉ ግን ኣነ’ውን ብዛዕባኻ ይትረፍ ኣብ ፖሎቲካዊ ኣጠማምታኻን ተገላባጥነትካን እንተላይ እቲ ግብረ-ገብነት ዝጎደሎ ኣካይዳኻን ኣብ ማሕበራዊ ጉዕዞኻ ምስ ማሕበረ-ሰብ ኤርትራውያን ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ብሓፈሻ ብፍላይ ክኣ ምስ ደቅኻን ስድራ-ቤትካን ዘለካ ብልሹው ኣነባብራን ብሕጊ ምስኦም ንኸይትራኸብ ዝተኣገድካዮን ከይተረፈ ካብ ምግላጽ ድሕር ኣይምበልኩን እንተኾነ ግን ኣብ ደረጃኻ ምውራድ ስለዝኸውን ኪኖ   ምባል ሓሊፈ ዝብሎ እንተለኒ ካብ ኣብ ዝኾነን ዘይኮነን ግዜኻ ተጥፍእ ነታ ዘይኮንካያ ክንስኻ ዶክቶር ኢየ እናበልካ ተደናግረላን ክትጽውዓላ እትሓልማን እትብህጋን መዓርግ ዶክቶርነት ብግብሪ ተማሂርካን ሰሪሕካን እንተትውድኣ ምሓሸካ፣ እንተዘየሎ ንስኻን መሰልትኻን መዳህርቲ ናይ እንዳ ወልደኢየሱስ ዓማር ስለዝኾንኩምስ ያእዪ ዓስብኹም ኮይኑ ንገሌኹም   ንገሌኹም   እንተ ጸውዑኹምን እንተ ሰየምኹምን ፈይዳ ዝህልዎ ኣይኮነን፣፣ እቲ ምንታይ ሽመትን መዓርግን ካብ ብወስለተለት ብጻዕርን ቃልስን ጥራሕ ስለ ዝርከብ ፣፣
ሓይልና ንምሸቱ’ዩ!
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2085


text:
ዮናስ ስዩም - ከተማ ቫቲካን
ኣብ ዝሓለፈ መደባትና ከምዝገልጽናዮ ንሕብረት ኤውሮጳ ሕመረት ዝገበረ ብቀንዱ ግን ብዓለም ለኸ ደረጃ ንብዙሓት መራሕትን ሊቃውንትን ተመኲሮ ንምልውዋጥ ዓመት ዓመት ዝግበር ርክብ ሪሚኒ መራሕቲ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን እውን ከከም ኣድላይነቱ ቃሎም ስለዝህቡ ኣብ ዝሓለፈ ናይ ሃገረ ጣልያን ረኪበ ጳጳሳት ኣቦመንበር ዝኾኑ ብፁዕ ሊቀ ጳጳስ ኣቡነ ባሰቲ ዝሃብዎ ቃል ኣቅሪብናልኩም ነርና። ሎሚ ኸኣ ናይ ቅድስት መንበር ጸሓፊ ርክብ ምስ መንግሥታት ብፁዕ ሊቀ ጳጳሳት ኣቡነ ፖል ሪቻርድ ጋላገር ንሃገራውነትን ምቅባል ካልኦትን ብዝምልከት ኣብ ጉባኤ ሪሚኒ ትማሊ ዘቅረብዎ ሓሳብን ምስ ረድዮ ቫቲካን ናይ ዝገበርዎ ቃለ ምልልስ ጽማቚን ነቅርበልኩም።
ሕብረት ኤውሮጳ ይብሉ ብፁዕነቶም ‘ሕብረት ኤውሮጳ፡ ኣብ መጻኢ ክኽሰቱ ንዝኽእሉ ብድሆታት ጠሚታ፡ ንዘለዋ ንሰብ ማእከል ዝገበረ መሰረታውያን ክብርታት፡ ማለት ከም ጉዳይ ስደተይናታትን ምዕቃብ ተፈጥሮንን ዝኣመሰሉ ዓበይትን ጸለውትን ዛዕባታት ብዝበለጸ ክዕቀቡ ከምዝግባእ’ ድሕሪ ገሊጾም፡ ነቶም ኣብዚ ግዜና ሓሓሊፍካ ዝረኣዩ ናይ መጠኖም ዝሓለፉ ስምዒታት ልዑላውነት፡ ናብ ምዕጻውን ምንጻልን ከምዘምርሑ ተረድእና፡ ትኽክለይና ዝኾነ ምትዕርራይ ክግበረሎም ከምዘለዎ ተማሕጺኖም። ብዘይካ’ዚ ትማሊ ኣጋ ምሸት ኣብ`ቲ ጉባኤ፡ ኤውሮጳ ካብ 1979-2019ዓምፈ፡ ኣብ መሰልን ግዴታን ናይ ወድሰብ ክትከተሎ ዝጸንሐት ኣካይዳ ኣመልኪቶም ሓሳቦም ከምዝሃቡ ተፈሊጡ።
ኣብ ኤውሮጳ ዘሎ ቅልውላው
ብፁዕ ኣቡነ ጋላገር፡ ንናይ ግዜና ፖሎቲካ ናይ ኤውሮጳ ኣመልኪቶም፡ ‘ምምቕቓል ፖሎቲካ ማለት፡ ህላውነት ወድ-ሰብ ምምቕቓል’ ማለት ኮይኑ፡ ከም ሳዕቤኑ ከኣ፡ ከም ብሕትውና፡ ውልቃውነት፡ ቅልውላው ስድራቤት፡ ዓሌታውነት፡ ቅኑዕ ስነ-ምግባራዊ ሓሳብ ምጉዳል ዝኣመሰሉ ተጻይ ሓድነትን ፍቅርን ደቂሰባት ዝቐንዑ ክስተታት ከምዘፍሪ፡ ካብ’ዚ ብኸፊሉ ኣብ ኣብ ዓለምን ኣብ ኤውሮጳን፡ ካብ መንነታዊ ቅልውላው ዝመንጨዉ ከም ቁጠባውን፡ ዓለም ለኻዊ ፖሎቲካን፡ ምንእኣስ ሓባራዊ ባጤራ ኤውሮን፡ ስምምዓት ብረክሲት ማለት ምንጻል ዓባይ ብሪጣንያ ካብ ሕብረት ኤውሮጳ ከምኡ’ውን ኣብ ጉዳይ ስደተይናታት ዘለዎም ኣተሓሳስባታትን ንብዙሓት ምክንያት ምምቕቓል ኮይኑ ከምዘሎ ንዕዘቦ ዘሎና ሓቂ ኢዩ፡ ከም ዝበሉ ተገሊጹ።
ጉዳይ ስደት
ብጽዕነቶም ንጉዳይ ስደተይናታት ኣመልኪቶም፡ ናብ’ቲ መሪሕ ሓሳብ ናይ’ቲ ጉባኤን፡ ናብ ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ.ፍራንቸስኮስ ኣቐዲሞም ዝበልዎ ሓሳብን ይምለሱ’ሞ፡ ‘ኣብ’ቲ ብምስሊ ናይ’ቲ ኣዝዩ ምሥርጢራውን ምንጪ ኩሉ ጽቡቕን ዝኾነ ኣምላኽ ዝተፈጥረ ሰብ መሰረት ዝገበረን፡ ኣብ ቅኑዕ ባህሊ ዝተሰረተን ንጹር ፖሎቲካዊ ራኢ ምሕናጽ የድሊ’ ድሕሪ`ሎም፡ ምስካልኦት ክግበሩ ንዝግብኦም ርክባት ኣመልኪቶም ከኣ፡ ምስ ካልኦት፡ ብፍላይ ምስ ኣብ ሽገር ዘለዉን፡ ሓገዝ ዘድልዮምን ሰባት፡ ሓድነትን ምትሕግጋዝን ምግባር ሕርየት ዘይኮነ ግዴታ ኢዩ ኢሎም።
ብፁዕ ኣቡነ ጋላገር ኣስዒቦም፡ ንምቕባልን ምእንጋድን ስደተይናታት ኣመልኪቶም፡ ንስደተይናታት ብኽብሪ ብምቕባል፡ ኣብ’ቲ ሓድሽ ሕብረተሰብ ክወሃሃዱን ስራሕ ክረኽቡን፡ ስድራቤት ክምስርቱን፡ መጻኢኦም ከውሕሱን ዘኽእሎም ሃዋህው ምርካብ መሰሎም ከምዝኾነ ብሓደ ወገን፡ እቶም ስደተይናታት ኣብ’ቲ ዝኣትውዎ ሓድሽ ሕብረተሰብ፡ ብምዕጻው ዘይኮነ ብክፉት መንፈስን ብሓላፍነትን ክዋስኡ፡ ግዴትኦም ከምዝኾነ ክፈልጡ ከምዘለዎም ክግበር በቲ ካልእ ወገን፡ ክስርሓሉ ይግባእ ኢሎም።
ቃለ ምልልስ ምስ ረድዮ ቫቲካን
ብፁዕነቶም ብዛዕባ እቲ ዝሃብዎ ኣስተምህሮን ሓፈሻዊ ርእይቶኦም ብዛዕባ ሕብረት ኤውሮጳን መላእ ዓለምናን ጋዜጠኛ ረድዮ ቫቲካን ሓቲትዎም። ንዝቀረበሎም ሓጸርቲ ሕቶታትን ዝሃብዎ መልሲ ብከምዚ ዚስዕብ ነቅርበልኩም።
ኣብ መጀመርያ ዝቐረበ ሕቶ ‘ንጉዳይ ኤውሮጳ ኣመልኪትኩም፡ ብዛዕባ ኤውሮጳ ኣብ መጠኑ ዝሓለፈ ልዑላውነትን፡ ኣብ መንጎ ሕዛባውያን ተቍዋማትን ሕዝብን ዘሎ ርክብ እንታይ ክትብሉና ትኽእሉ፧ ንዝብል እንክምልሱ ‘ታሪኻዊ ኣመጻጽኣ ናይ ዝበዝሐ ክፋል ኤውሮጳ ምስ ንዕዘብ፣ ብዙሕ ሓባርዊ ታሪኻትን ተመኩሮታትን ብሓባር ዝተጓዓዝናዮም ከምዘለዉን፡ እቲ ኤውርጳ ዝብል ቃል ንባዕሉ ንኹላትና ኣብ`ዚ ቦታ እንርከብን፡ መብዛሕትና ክርስትያናዊ እምነት እንኽተል ሕዝቢ ዘጠቓለለ ብርእሱ ሓደ ዓቢ ክብሪ፡ ከምዝኾነ መጠን፡ ካብ ድሕሪ ናይ ክልተ ኲናታት ዓለም ተመኩሮታት ጀሚሮም፡ ንሰላምን ምዕባለን ናይ ኩሉ ኣብ’ዚ ቦታ ዝነብር ሕዝቢ ዘውሕስ ሓባራዊ ስምምዓት ከዝኸተሙን፡ ክሳብ’ዚ እዋን’ዚ ምስ ብዙሕ ብድሆታት ይክተልዎ ከምዘለዉን’ ገሊጾም።
ስዒቡ ዝቐረበ ሕቶ ‘ኣብ`ዚ ግዜ’ዚ ስለምንታይ’ዩ ኣብ ኤውሮጳ ብዛዕባ መሰል’ምበር ብዛዕባ ግቡእ ዘይዝረብ፧’ ንዝብል ሕቶ ንምምላስ ‘ብርግጽ ቅኑዕ ትዕዝብቲ’ዩ! ኩልና ንዕዘቦ ከምዘሎና፡ ሰባት ብዛዕባ መሰልና እምበር፡ ብዛዕባ ክንገብሮ ዝግባኣና ግዴታ ኣይንዛረብን፡ እዚ ኩሉ ሰብ ካብ ሓላፍነት ምውሳድ ይሃድም ከምዘሎ ዘመልክት ኮይኑ፡ ነቲ ክልተ ገጻት ናይ ሓንቲ ሳንቲም ዝኾነ፡ ክነጻጸል ዘይግብኦ መሰልን ግዴታን፡ ብግቡእ ካብ ዘይምርዳእን ምሓዝን ዝሰዓበ፡ ሚዛን ዘይብሉ ኣካይዳ ከምዘሎ ዘረድእ እዩ። ከም ውጽኢቱ’ውን ኣብ ብዙሓት ሰባት ቊጠዐን ሽግርን ከምዘለዓዕል ተረዲእና፡ ነዞም ክልተ ነገራት ብሚዛን ክንሕልዎም ይግባእ’ ኢሎም።
ቀጺሉ ዝሰዓበ ሕቶ ‘ሎሚ ኣብ`ዚ ግዜና፡ ፖሎቲከይናታት ብዛዕባ መጠኑ ዝሓለፈ ልዑላውነት ሓያል ሞጎተ ከምዘሎ፡ ንዕዘቦ ዘሎና ሓቂ ኮይኑ፡ ዝኾነት ሃገር ልዑላውነት ከምዘለዋን ከመይ ዓይነት ልዑላውነት ከምዝኾነን’ዶ ምገለጽኩምልና፧’ ንዝብል ሕቶ ንምምላስ ‘እወ! ብዙሕ ግዜ ብዛዕባ ልዑላውነት ይዝረብ እዩ፡ ብርግጽ ዝኾነት ሃገር ልዑላውነት ኣለዋ፡ ማንም ሰብ’ውን ከሕድጋ ዝኽእል ኣይኮነን። ኮይኑ ግን ብዛዕባ ልዑላውነት ዝምቡዕ ዝኾነ ርድኢት ኣሎ፡፡ ንሱ ከኣ ንልዑላውነት ብኣጋንኖ ብምቕራብ ዘይትርጉሙ ምሃብ እዩ። ልዑላውነት ንጽቡቕ ናይ ሕዝቢ ካብ ምዃን ሓሊፉ፡ ክጎድኦም ናብ ዝኽእል ትርጉም ካብ ምሃብ ምሕላው የድሊ፡፡ እዚ ድማ ንሓንቲ ሃገር ኣብ ገዛእ ርእሳ ጥራሕ ብምዕጻው ናብ ተነጽሎ ብምምራሕ፡ ነቲ ሕዝባ ምስ ኣብ ካልኦት ሃገራት ዘለዉ ሕዝቢ ብምርኻብ ክረብሕዎ ዝግባእ ምኽልካልን ካብ ንኹሉ ዘሕብሩ ክብርታት ምንጻልን ከምዘስዕብ ተረዲእና፡ ካብ`ዚ ወጺና ነቲ ቅኑዕ ርድኢት ናይ ልዑላውነት ክንክተል ይግባእ’ ብምባል መሊሶም።
ስዒቡ ዝቐረበ ሕቶ ‘ብፁዕ ኣቡነ ጋላገር! ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ብዛዕባ ኤውሮጳ ክዝረብ ከሎ፡ ነቶም ናይ ምሁራትን ፖሎቲካውያን ተቝኣማት’ምበር ነቶም ተራ ሕዝቢ ዘጠቓለለ ኤውሮጳ ከምዘይኮነ ይዝረብ`ዩ’ም ብወገንኩም’ከ እንታይ ትብሉ፧’ ዝብል ሕቶ ንምምላስ ‘እዚ ኣርእስቲ’ዚ ኣዝዩ ሰፊሕን ሓፈሻዊ ሓሳብን ኮይኑ፡ ኣብቶም ዝግበሩ ውሳኔታት ዝንጸባርቑን ዕጋበት ዘይህቡን ተርእይዮታት ከምዝርኣዩ ብምግላጽ፡ ኣብ ዝሓለፉ ቀረባ ግዝያት ብዝሓለፉ ውሳኔታት፡ ብዙሓት ተቝማት ቅሬትኤን ከምዝገለጻ ዝዝከር ኮይኑ፡ ኩሎም እቶም ዘይተሓጎሳሎም ውሳኔታት ቅኑዓት ኔሮም ማለት ዘይኮነስ፡ ብሓፈሽኡ ኣብ መንጎ ተራ ሕዝብን ፖሎቲካውያን ተቍማትን ዓቢ ጋግ ከምዘሎ ተረዲኦም፡ ፍልልያቶም ንምጽባብ እቶም ፖሎቲካውያን ተቝማት ናብ ሕዝቢ ክቐርቡን ንሕዝቢ ክሰምዑን፡ ሽግራት ሕዝቢ ብግቡእ ድሕሪ ኣምቢቦምን ተረዲኦምን ናብ ውሳኔ ክሓልፉ የድሊ’ ብምባል ከምዝመለሱ ተገሊጹ።
ኣብ መወዳእታ ዝቐረበ ሕቶ ‘ቤተክርስትያን ኣብ ቅኑዕ ኣካይዳ ናይ ኤውሮጳ ብከመይ ክትሳተፍ ትኽእል፧’ ዝብል ንምምላስ ንሕና ቤተክርስትያን ይብሉ ብጽዕነቶም ‘ቤተክርስትያን ንሃገራውነት ዘኣንግድ ራኢ የብልናን፡ ቤተክርስትያን ንፍቕሪ ናይ መበቆል ዓዲ፡ መበቆል ሕዝብን ባህልን፡ ከምኡ’ውን ቋንቋ ክዕቀቡ ኢያ ተተባዕ። ኣብ ተኸተልቲ ካቶሊካዊ ሃይማኖትን ካልኦት ክርስትያንን፡ ካብ እምነቶም ዝወረስዎ፡ ምስ ካልኦት ክፉት ናይ ምዃን መንፈስ እንክህሉ፡ ኣብ ኩሎም ባህልታት ናይ ደቂ ሰባት ካብ’ቶም ዝፈላልዩና ዘሕብሩና ነገራት ከምዝበዝሑ ከነስተውዕል ይግባእ’ ድሕሪ`ሎም፡ ‘ዕላማ ናይ’ዚ ኣብ ሪሚኒ እነካይዶ ዘሎና ጉባኤ’ውን፡ ነቲ ቅድስነቶም ኣቐዲሞም ‘ናይ ምርኻብ ባህሊ ክንሓንጽ ኣሎና’ ዝበሉና ኣብ ግብሪ ንምውዓልን፡ ኣብ ካልኦት ዘሎና ኣመለኻኽታ ከነስፍሕን ዝዓለመ ከምዝኾነ’ ብምሕባር ቃለ-ምልልሶም ዝዚሞም።


text:
ብድሕሪት ይስዕቡ ዘለው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ካብ ወዶም ንፕሬዝዳንታዊ ሕፁይ ጆ ባይደንኣብ ቀረባ ወፂኡ ዝተብሃለን ነቲ ውድ ድር ክቕይር ዝኽእልን ናይ ኢሜይል መልእኽትታት ኣስጢሞም ሒዞም ኣለው።ኣብ እዋን ፕሬዝዳናዊ ምርጫ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ጥቅምቲ ዝወፅእ October Surprise‘’ናይ ጥቅምቲ ሃንደበት’’ ብዝብል ዝፅዋዕ ኣጋጣሚ ኣሎ።እዚ ናይ ሎሚ ምስቶም ሕሉፋት ናይ ጥቅምቲ ሃንደበታት ወይገረምቲ ኣጋጣሚታት ከመይ ምንፅፃር ይ ክኣል?
ኣብዚ ጥቅምቲ ወፍሪ ምርጫ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ውላድ ዴሞክራት ፕሬዝዳንታዊ ሕፁይ ጆ ባይደን ናይ ዝኾነ ናይ ሃንተር ባይደን እዮም ዝተብሃሉ ዘይተረጋገፁ ኢሜይላት ኣውፂኡ ኣሎ።እቶም ኢሜይላት ሃንተር በሪስማ ካብ ዝተብሃለ ናይ ዩክሬይን ኩባኒያ ፀዓት ኣብ እዋን ናይ ኦባማ ስልጣን ዋይት ሃውስ ምኽትል ካብ ዝነበሩ ኣብኡ ሓለፋ ጥቕሚ ንምርካብ ገንዘብ ተኸፊሉዎ ክኸውን ይኽእል ዝብል ዝሓዘ እዩ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብዝተኻየደ ክትዕ ትራምፕ ንባይደን በቲ ኣሰሓሓቢ ጉዳይ ከምዚ ብምባል ወጢሮምዎም ነይሮም ‘’እቶም ኢሜይላት፣እቶም ንስኻን ስድራኻን ዝጠሓልኩምሉ ናይ ገንዘብ ጉዳይዝዛረቡ ኣሰቀቕቲ ኢሜይላት።ጆ ! ገሊኦም ክፍፀሙ ከለው ምኽትል ፕሬዝዳንት ኢኻ ነይርኻ’’ ኢሎምዎም።
ባይደን ንቶም ክስታት ብልሽውና ናይ መመለጢ ምስምስ እዩ ክብሉ ነፂጎምዎ። ‘’እዚ ትርጉም ዘይብሉ ዘረባ ዘቕርብ ዘሎ ብምኽኒያት እዩ።ምኽኒያት ኣለዎ።ኣብ ጭቡጥ ዛዕባታት ኣድሂቡ ክዛረብ ስለ ዘይደሊ እዩ’’ ኢሎም።
እቲ ምርጫ ብዝቐረበ ናይ ትራምፕ ወፍሪ ምርጫ ጠመተኡ ኣብ ሃንተር ባይደን ገይሩ ኣሎ።ኣብ ራይስ ዩኒቨርስቲ ፕሮፌሰር ፖለቲካዊ ሳይንስ ማርክ ጆንስ ግዜ የለን ይብል።
ናይ ጥቅምቲ ሃንደበት October Surprise ዝብልኣበሃህላ ወይ ቃል ኣብ 1980 ኣ\ፈ እዩ ተፈጢሩ።ኣብቲ እዋን ፕሬዝዳንት ዝነበሩ ጂሚ ካርተር ቅድሚ ምርጫ ኣብ ኢራን ተጨውዮም ዝነበሩ ኣሜሪካዊያን ንምፍታሕ ልዝብ ንምክያድ ዘካየድዎ ምስጢራዊ ፃዕሪ እዩ።ኣብ መወዳእታ እቲ ልዝብ ፈሺሉ ሮናልድ ሬገን ተዓዊቶም።
ትራምፕ ምስ ናይ ዴሞክራት ሂላሪ ክልንቴን ኣብ ዝገጠምሉ ኣብ 2016 ኣ\ፈ ክልተ ናይ ጥቅምቲ ሃንደበታት ነይሮም።ትራምፕ ብዛዕባ ደቂ ኣንስትዮ ዝሃብዎ ብዕሉግ ሪኢቶታትን ናይ ፌደራል ቢሮምርመራ FBI ሂላሪ ክልንቴር ብምስጥሪ ክዕቀብ ዝተመደበ ሓበሬታ ንምልእኣኽ ናይ ውልቂ ኢሜይለን ምጥቃመን ብዝምልከት ዳግም ንምምርማር ምውሳኑ ዝምልከቱ ነይሮም።
ኣብ ጆርጅ ዋሽንግተን ዩኒቨርስቲ ፕሮፌሰር ፖለቲካዊ ሳይንስ ላራ ብራውን ኣብ ልዕሊ ጆ ባይደን ዝቐረቡ ክስታት ናይ ጆ ባይደን ሕፀን ፕሬዝዳንት ናይ ምዃን ተኽእሎን ኣብ ፀገም ከውድቑዎ ናብ ዘኽእል ደረጃ ክብ ኣይበለን ይብላ።
ናይዚ ዓመት ናይ ጥቅምቲ ሃንደበት ትራምፕ ኣብ መጀመሪያ እዚ ወርሒ ብኮሮናቫይረስምሕማሞምን እቶም ፕሬዝዳንት ለበዳ ኮሮናቫይረስ ይንኪ ኣሎ ክብሉ ንነዊሕ እዋን ሒዞምዎ ዝጉዓዙ ዘለው መርገፂን እዮም።


text:
‘’ ዕርቅን ፍትሒን ፡ መዋጽእ ንመጻኢ”
‘’ ዕርቅን ፍትሒን ፡ መዋጽእ ንመጻኢ”
ብዕለት 23/01/2021 ኣብ ስኒትና መርበብ ፡ ሓደ ዓቢ ኣርእስቲ “ ዕርቅን ፍትሒን ፡ መዋጽእ ንመጻኢ!! ዝብል ኣርእስቲ ኣልዒሉ፣
ምስ ተኻፈልቲ ስኒትና መርበብ ፣ ሙሁራት ሰብ-ተሞክሮን ዜጋታትና ፡ኣቶ ጳውሎስ ተስፋጊዮርግስ ኣቕራቢ መደብ፡ዶር. ኣማኑ
ኤል ገብረመድህን ኣማእካሊ፡ ዶር. ኣዳነ ገብረመስቀል፣ ዶር. ሳልሕ ጅምዕ ፡ ኣቶ ዳዊት ገብረመስቀል(Panelist) ተሳተፍቲ ናይ
ዘተ፤ ምኽንያቱ ዝሓለፈ እዋናት ናብዚ ዓቢን፣ከም ሂወት እንጽበዮ እንደልዮን ዕርቅን ፍትሒን ዝዓለመ መደብ ንምቅርራብ በቢ
ወገኖም ብዝተፋላለየ ኣርእስቲ መደባቶም ኣቕሪቦም ከም ዝነበሩ፡ ኣቶ ጳውሎስ ኣብ ዘቕረቦ መደሩ፣ብጽማራዊ መገዲ ኣቕሪብዎ
እዩ። እዚ ስለ ዝኾነ ነቶም ዝቐርቡ ዝነበሩ ዝተፋላለዩ ሕቶታት ኣብ ርእሲ ናይ ኣቶ ጳውሎስ መብርሂ ይህቡ ነይሮም።
ኩቡራት ተኻታተልቲ መርበባት (ወይብ ሳት)፣ ከም ዝተረዳእክዎ፣ ዝበጻሕካዮ ብቕዓተ ትምህርቲ ዑዙዝ ኣድህቦን ተገዳስነት
ዘሕድር ምዃኑ፡ኣብቲ ዝግበር ዝነበረ ዓውደ ዘተ፡ ስለ ዝተረዳእኩ፣ ኣነ እዉን ዶክተርነት ናይ እንጅነር ሲቪል ምዃነይ ሰውነተይ
ከላሊ፤ ኣድህቦ ምእንቲ ክረክብ እምበር መዓርግ ትምህርቲ መምዘኒ ናይ ደቂ ሰባት ዘይኮነስ ኣብ ሕብረተስ እተበርክቶን እትህቦን
ጠቕሚ ምዃኑ ኣዝዩ እዩ ዝርዳኣኒ፡፡ ብዝኾነ ኣነ ዶር. እንጂነር ፍትዊ ክፍለ ይብሃል፡፡
ኩብራት የሕዋትን ኣሓትን ፡ ኣነ ኩሉ ግዜ ሓሳበይ ከቕርብ ከለኹ ብዓይኒ(critc) ሃያሳይ፡ኮይነ ክቐርብ’ዩ ደስ ዝብለኒ። ምኽንያቱ
ጹፉፍን እርሙን ስርሓት ንኽማላእ ተኻታተሊ፣ህየሳዊ(ነቐፌታዊ) ሰባት ኣብ ሞንጎኻ ምስ ዝህልዉ፡ኢለ ንሰውነተይ ስለ
ዘእመንክዋ፤ እዚ መገዲ መሪጸ፡፡
ኩቡራት የሕዋትን ኣሓትን ፡ ኣብቲ ቀንዲ ኣርእስቲ ብ-ዓይኒ ሃያሳይ ክኣቱ፡እቲ ኣጋባብ ባይታ መራኸቢ ቡዙሃን(ZOOM) ክጅምር፡
ብዙሕ ግዜ ይቓራረጽን ይዕጾን ይኽፈትን ብምንባሩ፣ንዓይን ንኸምዚ ከማይ ተኻፋሊ ብጉቡእ ክትስዕቦ ወይ ክትካታተሎ ኣጸጋሚ
ከም ዝነበር ይሕብር፡፡ ስለዚ ዝሓሸን ዘይቛረጽን መራኸቢ ቡዙሃን እንተ ዝጥቀም ምስ ተመርጸ ይብል፡፡
ዶር. ኣማኔል ገብረመድህን ኣላዛቢ(moderator) ምስ ቡዙሓት ተሓባበርቱ ንዘተ መኣዲ ይመርሑ ነይሮም። ኣጋባብ ናይ ኣላዛቢ
ብወገነይ ብጉቡእ መሪሕዎ ኣይብልን፡፡ ምኽንያቱ ነቶም ክሓቱ ተዳልዮም ዝነበሩ፡ቅድሚ ሕትኦም ምቅራቦም፣ ’’እንተ-ደኣ ካብ
ኣረስቲ ወጺእኩምን፣ ካብ ሕቶ ናብ ርእይቶ ኣቲኹሙን ጠጠው ከብለኩም እየ “ ፡ ዝብል መጠንቀቕታ ኣቕሪቡ፡፡
ዝመጸኒ ሓሳብ ንሓታቲ ብኸምዚ ኣጋባብ ቅረብ-ዶ ይብሃል እዩ ? ንዓይ ገሪሙኒ፡ ብዝርዳኣኒን ተሞክረይን ገደብ ናይ ሕቶ ንኣብነት
2.00 3.00 4.00 ደቒቕ ናይ ሕቶ‹ ከምኡ ናይቲ መልሲ ዝህብውን እንተኾነ ገደብ 10/15 ደቒቕ ተባሂሉ ግዚያዊ ምምሕዳር
ኣጋባብ(ሕጊ) ክህሉ ይካኣል። ስልዚ ንሕጊ ትምእዘዝ ኣላዛቢ ክኣ ኣኽባር ሕጊ ኮይኑ የዋሃህድ ዝብል ራኢ ኣሎኒ። ስለዚ ናጽነት
ናይ ሓታታይን ዋሃብ መልስን ይኸብር፡፡ብወገነይ እዚ ዓይነት ዝተከተለ ኣጋባብ ኣይነበረን፡፡
ንዓይ ዝበጽሓኒ ዕጫ፡ሚክሮፎን ከፊተ፣ብጹሑፍ ክሓትት ኣቕሪበ ኣለኹ እሞ አስተብሁሉለይ እንተ በልኩ፡ ተግሳጽ ዝተሓወሶ፣
ካብ ተሓባባሪ ኣላዛቢ ጎይትኦም መብራህቱ ፣ ኣስቁጥ ዛዓይነቱ ኢድካ ሓፍ ኣብል ዘይትኽእሎ እንተ ኮንካ…. ዘስምዕ ሃንደበታዊ
ኣዛራርባ ተደርቡይለይ።እዋእ ንዕርቅን ፍትሒን ዶ ኣይኮነን እዚ ባይታ ዘተ ? እታ ናይ ኣላዛቢ ተጻዋራይን ኣላያይን ኮንካ ሰላም
ምንጋስ ካብዚ ኣኸባ-ዶ ኣይኮነትን ትጅምር …ወዘተ ሓሳባት ይቃላቐሉኻ !! ገሪሙኒ፡ ብዝኮነ ኣብ ዓውዲ ዘተ ክኽፈት ከሎ፡ እቲ
እርሙን ትሑቱን ኣቃራርባ ካብቶም ነቲ መኣዲ ዘተ ዘካይዱ እዩ ክጅመር ዝነበሮ፡፡
ስለምንታይሲ ነቲ ብህርፋን ብድልየት ካብ ተኻፋሊ ናብ ተሳታፊ ክሳገር ዝህቅን፣ኣቐዲምካ እግረ እግሩ ምቕርሳም ኮይኑ ስለ
ተሰማዓኒ፣ነዚ ስኽፍታይ ከይ ሓበርኩ ክሓልፍ ኣይደለኹን። ምስ ሙሉእ ኣኽብሮት ን-ኣዳለውቲ መኣዲ ዘተ፡፡ ብድሕሪኡ ኢደይ
ሓፍ ካብ ምባል ኣየቋረጽኩን ዝጸዋዓኒ ሰብ ግን ኣይነበረን ብ-ግለ እዉን ንገለ ተሓባበርቲ ሓቢረ መልሲ ኣይረኸብኩን፡፡ ደጊመ
ካብ ከምዚ ዓይነት ምሕደራ ክትእረሙ ይላቦ፡፡
እቲ ን-ዓይ ዘገደስኒ ዝነበረን ዘሎን፡ ነቲ ኣርእስቲ ዝተላዕለ መኣዲ ዘተ፡ዕርቅን ፍትሒን፡ መዋጽእ ንመጻኢ !! ኣገዳስነቱ ነቲ ቀንዲ
ሓሳብ፣ድሕሪ ምውዳቕ ማፍያ ደስቡጣ ስርዓተ ኢሳያስን ጉጁሉኡን፡ብኸመይ ምስግጋር ይግበር፣ ፍትሒ ዲሞክራሲ ልእላውነሕጊ ሰላም፣ስኒት፣ሃገራዊ ውህደትን፣ዕርቅን ኣብ ህዝብና ብከመይ ይስስኑ? ዝብሉ ወኸሳታት ክልዓሉ ዘለዎም ሕቶታትን፣መልሲ
ንምርካብ ክጻዓርን ባህርያዊ እዩ ፡፡
ብሰንኪ ጉዕዞ ብረታዊ ቃልስናን ዝፈጦሮ፣ ቅርሕንትን፣ቂሚን፣ ገበነታትን፣ቀንጸላታትን፣ውግእ ሓድሕድን፣ ስጋብ ምስ ወያነ
ብምትሕብባር፡ን-ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ፡ካብ ሜዳ ኤርትራ ክወጽእን፣ እዝን ከምዝን ዝበለ ዓበይቲ ገበናት ዝፈጠሮ ቁስልን
ብቐሊል ዘይርሳዕ ይኹን እምበር፤ ዝግምገመሉን ሰብ ገበን ኣብ ቅድሚ ሕጊ ዝቐርብሉን ጉቡእ ፍርዲ ዝውሰደሉን፡ንዕኡ ዝኸዉን
24.01.2021
ባይታ ስጋብ ዝህሉ፣ሕጂ ክግበር ዘለዎ ብናይ ሓባር ቃልሲ፣ነዚ ዘሎ ማፍያ ደስቡጣ ኢሳያስን ጉጅሉኡን ካብሱሩ ክምሓው
ክኸዉን ዝግባእ።
ብሰንኪ እዚ ገባቲ ኣግላሊ ዘማቲ ፈላላይ ስርዓት ኢሳያስ ኣብ ህዝብና ክፈላሊን ነሕድሕዱ ከይቃዶን፣ኣብ ሞንጉኡ ጽልኢ
ክሓድርን፣ብሃይማኖትን ሕብረተሳባዊ ምርሕሓቕን ዘይምትእምማንን ክፍጠር፡ዝጸዓሮን ዝጽዕሮ ዘሎ ፍሉጥ ኮይኑ፡ህዝብና ነዚ
ፈጺሙ ዘይቅቦሎን ዘይትርጉሞን ምዃኑ ታሪኹ ዝምስክረሉ ኮይኑ፣ ጻዕሪ ናይዚ ሰይጣናዊ ስርዓተ ኢሳያስ ግን ኣይከቛርጽን እዩ።
እዚ ብምርዳእ ዜጋታትና ከስተውዕልን ክፈልጥን መኣዲ ዘተታት እና ኸፈትና ናይ ፍትሕን ዕርቅን መገዲ ጸሪግና ክንጸንሕ ዝብል
ብሓቂ ዝንኣድ ተበግሶ እዩ፡፡
እዚ ተበግሶ ስለ ዝገደሰኒ ዋላኳ ኣብተን ቀዳሞት ኣስተምህሮታት ኣይካፈል’ምበር፡ናብዛ ደምዳሚት መኣዲ ዘተ፣ዘብጽሑ
ብምልኣቶም ዝሳተፍዎ፡ ክካፈልን ብሕቶ ይኹን ብርእይቶ ክሳተፍን ኢለ እየ ተበጊሰ፤ኮይኑ ግን ባይታ ዘይምርካበይ ብሓቂ
ኣታሓሳሲቡኒ፤ ይኹን’ምበር ብጽምዋ ክካታተል ፈቲነ እየ፡፡
ከምቲ ኣብ መእተዊ ዝጠቐስክዎ ጸገም ናይ (zoom) ብዙሕ እዩ ነይሩ። ምስ’ቲ ዘጓንፍ ዝነበረ ተክኒካዊ ጸገማት ሙሁራትና በቢ
ተራ ንዝመጽእ ዝነበረ ሕቶ መሊሶም ፡ ንዓይ ኣዕጋቢ ኣይነበረን ዝብል ግምት እዩ ዞሎኒ፡፡
ካብ ኣርእስቲ ክጅምር፡ ዕርቅን ፍትሕን፡ መዋጽእ ንመጻኢ!! ፡ ቀዳማይ ሕቶይ ፍትሒ ዶ ይቕድም ዕርቂ ? እዚ ሕቶ ብተዳጋጋሚ
ይቐርብ ነይሩ ። መልሲ ብቐዳምነት ዕርቂ ምኽንያቱ ሰላም ክህልወካ ዕርቂ ክትገብር ስለ ዘሎካስ፤ ዝብል ብፍላይ ብ-ዶር. ሳልሕ
ጅምዕ ይጽቀጠሉ ነይሩ።
እቶም ካልኦት ሙሁራት’ዉን ክልቲኡ ተማላላኣይ ወይ ተተካክኣይ እዩ ዝዓይነቱ ክኸዉን ከሎ፡ ገሊኦም ንፍትሒ ብቐዳምነት
ይሰርዕዎ፣ገሊኦም ክኣ ማዕረ ማዕረ የቕምጥዋ ከም ዝነበሩ ብዓቕመይ ክርዳእ ኪኢለ።
ዶር. ኣዳነ ገብረመስቀል ዕርቂ ሓደ መስርሕ ንሓቢርካ ክትነብር ዝጠቅም ብምዃኑን ብቐጻሊ ዝምዕብል ምዃኑ ብቡሩህ ኣቕሪብዎ።
ኣብነት ኣብ ጀርመን እቲ ናሲዝም ዝገበሮ ገበናት፣ስጋብ ሕጂ ዘይቀሃመን ዓመት ብ-ዓመት ተዘክሮ ከቢሩ ዝውዕለሉ ናይ ሾዋ
ቅዝፈት ተባሂሉ ብዓለም ዝዝከርን ዝከብርን ማዓልቲ፡ሰፊሕ ሰሚናርት ይካየድ ምዃኑ ኩላትና እንፈልጦ ጉዳይ እዩ፡፡
እዚ ተዘክሮ ዝካየደሉ ምኽንያት፣ከምኡ ዘኣመሰለ ከይድገምን፣ እቶም ተረፍ ናይ ናሲዝም ስነሓሳብ ዝኽተሉ፣ከም ዱጉል ሓዊ ፡
ውልዕ ጥፍእ ዝብል ዘሎ፣ ጌና ዘይጠፍአ ምንቅስቓስ፡ንህዝቦም ክጥንቀቑን ኣብ ዘይወጽእ ደልሃመት ናዚ-ፋሽዝም ከያኣትዉን
ቀጻሊ ናይ ዕርቅን ሰላምን ኣብ መዘክር ታሪኽ ዝተሞርኮስ፡ ዘተን ሰሚናራት ይካየድ ምዃኑ ኩላትና እንፈልጦ እዩ ዝመስል
መግለጺ ብምሃቡ ናተይ ተቐባልነት ረኺቡ። ብወገነይ ዝውስኸሉ እንተ ሃልዩ ናይ ጥልያን ፋሽዝም፣ ናይ ጃፓን ግዝኣተ
ዲክታተርነት ዝምድና ምስ ናዚዝም ፡ ኣብ ሃገር ጥልያን ይኹን ጃፓን ቀጻሊ መስርሕ ዕርቅን ዓበይቲ ሰሚናራትን ኣብ ትምህርቲ
እዉን ናይቲ እዋንቲ ታሪኽ ብጉቡእ እዩ ዝካየድ።
ብዛዕባ ፍትሒ ዝተደርሰ መጻሕፍቲ፣ ዝዝነሩ ታሪኻት፡ዝዝመሩ ቅኔ(Poem)፣ ቁጽሮም ብጣዕሚ ቡዙሓት እዮም። እዞም
ሊቃውንቲ ንፍትሒ ልዕሊ ኩሉ እዮም ዠቐመጥዋ። ኣብ ፍትሒ ዝተሞርኮሰ ቁዋም ፣ ምሕደራ ቁጠባዊ ፣ማሕበራዊ ስርዓታት
ክህሉ ከሎ፣ሰላምን ውህደትን ሲኒትን ክስስን ዝኽእልን ዝቐልልን እዮም ዝብሉ።ስለዚ ዕርቂ፣ሲኒት፣ውህደት፣ሰላም፣ግዝኣተ-ሕጊ፡
ኣብ ዲሞክራስያዊ ስርዓት መበጊሲኦም ካብ ፍትሒ ዝመበቆሎም ምዃኖም እየ ዝርዳእ።
ዓበይቲ ተማራመርቲ ክዛረቡ ከለዉ፣ፍትሒ ምስ ተፈጥራዊ ነገራት የዛምድዎ፡፡ ወዲሰብ ካብ ተፈጥራዊ ተጻብእታት ንክካላኸል
ሂወቱ ውሕስነት ክረክብን ምእንቲ፡ ምስ ከሙኡ ዝኣመሰሉ ፍጥረተ ሰብ ሓቢሩ ክነብር ግድነት ነይርዎ ። ብሓባር ምንባር ኣጋባብ
ክሕዝን፣ መስርዕ ዝሓዘ ማሕበራዊ ናብራ ክህሉ ምእንቲ፡ዝጥርንፎን ዝኣልዮምን፣መስመር ዘትሕዝ መባእታዊ ዝኾነ ግዝኣተ ሕጊ
ክህልዎም ኣገዳሲ እዩ ነይሩ። እዚ ዘቕምዎ መሰረታዊን መባእታዊን ግዝኣተ-ሕጊ፤ካብ ባህርያት ተፈጥሮ ዝተቐድሐ ደኣምበር፣ደቂ
ሰባት ባዕላቶም ዝማሃዝዎ ከምዘየለ በቢ ዓይነቶም ስነ-ፍልጠተኛታት ኣራጋጊጾሞ እዮም። ‘’ ዋላ ሓደ ነገር ክፍጠር ዝካኣል የለን፡
እንታይ ደኣ ክልወጥ(ክስናዕ) ጥራይ እዩ ዝካኣል” ኣንቱዋን ላውረንት ዶ ላቩዋዘር ፈረንሳዊ ዝበሎ ፣ድሕሪ 100 ዓመት ኣልበር
አንስታይን ዝደገሞ ይዝከር ። ምህዞ ቅዳሕ ተፈጥሮ ምዃኑ ብጉቡእ እዮም ዝርድኡ።
ብዛዕባ ፍትሒ ብዙሕ ክጻሓፍን ክትዛረብን ይካኣል ነይሩ፤ ግናኸ ኣብዛ እዋን’ዚ ናዓና ዘገድሰና፣ ከመይ ገርና ፍትሒ ክትነግስን፡
ዕርቅን ሰላምን ክርከብን፣ ዝብል ኣርእስትና ከይረሳዕና ናብኡ ከነድህብ እዩ ዝምረጽ፡፡
ሙሁራትና ካብ ኣቶ ጳውሎስ ተስፋግዮርግስ ኣቕራቢ ምስ’ቶም ቀሪቦም ዝነበሩ ተሓባበርቲ (ተሳተፍቲ) ናይ ዘተ፡ሰፊሕ መብርሂ
ናይ ዓለምን ብፍላይ ናይ ደቡብ ኣፍሪቃን፣ሩዋንዳን፣ደቡብ ሱዳን፣ ካልኦትን ዘካየደኦ ናይ ዕርቂ መስርሕን ፣ ዘጓኖፎም ጸገማትን
ጌና’ዉን ዘይተፈትሐ ኮይኑ ዝርኣይዎ በቢዓይነቱ ምኽንያታት፣ብፍላይ ብ-ኣቶ ጳውሎስ፡ ምኽንያት መሬት ዘስዓቦ መሰረታዊ
ጸገም፡ እቶም ወነንቲ መረትን ርእሰማልን ዝውንንዎ ቤት-ዕዮታት ኮታ ሙዑርዩን ማሕበራዊ ፍትሒ ስለ ዘይተኸተለ፤መስርሕ
ዕርቂ ከምቲ እተደለዮን፣ እተጸበዮን ክካናወን ኣይተኻእለን፤ ዝብል ስነሞጎት ዘቕረበ ኮይኑ ተረዲኡኒ/ና።
24.01.2021
እቶም ተሓባበርቲ ዘቕርብዎ ዝነበሩ ትዕዝብቲ፡ ናይተን ዝተፋላለያ ሃገረት ብምግንዛብ፡ ውሕጅ ከይመጸ መገዲ ውሕጅ ጽረግ
ዝዓይነቱ፣ እዚ ነዘን ሃገራት ተጓኒፍወን ዘሎ ማሕበራዊን ፖሎቲካዉን ቁጠባዉን ዘይውሕሉል ናብራ፣ ጠንቁ እቲ ዝተኸትልኦ
መስርሕ ዕርቒ ክኸዉን ይኽእል፣ ምኽንያቱ መሰረታዊ ማሕበራዊን ባህላዉን ታሪኻዉን ኣቃዋውማ ሕብረተሰበን ጡሉቕ
መጽናዕትን ኣብኡ ዝተሞርኮሰ ፍታሕ ስለ ዘይተርኽቦ ክኸዉን ይኽእል። ዝብል በቢ ወገኖም ክትንቱን መብርሂ ክህቡን ኪኢሎም።
ነዚ ዓይነት ከቕርቡ ከለዉ ንጉዳይና ዘርኢ ምስቲ ናይዘን ዝጠቕስወን ዝነበሩ ሃገራት ብምዝማድ ፍታሕ፡ ሕጂ ቅድሚ ምውዳቕ’ዚ
ደስቡጣ ስርዓት፣ ዘተ ዕርቂ ኣጋባቡ ሒዙ ኩለን ኣብ ደምበ ፍትሒ ዝዋስኣ ዘለዋ ባይታ ዘተ ዕርቅን፡ ሓቢርካ ትሰርሓሉ መደባት
ክፍጠር ኣለዎ። ዝብል መግለጺ ዝሃቡ ኮይኑ ተረዲኡኒ/ና።
እቲ ኣብ ብረታዊ ገድልና ዘጓነፈ ገበናት ብምዝካር፣ ንሱ ገዲፍዎ ዘሎ በሰላን ስምብራትን ዘይ-ሓወየ ቁስሊን፡ ብተወሳኺ በዚ
ማፍያዊ ደስቡጣ ስርዓተ ኢስያስ ጉጅሉኡን ፈጢርዎ ዘሎ ምርሕሓቕ፣ ዓለታዉን ሃይማኖታዊ ፍልልይን ምጉዝዛይን፡ዝተሞርኮሰ
ስግኣትን ፣ ከስዕቦ ዝኽእል ጉድኣታት ተገንዚብካ ክርከብ ዘለዎ፡ናይ ፍትሕን ዕርቅን ምድህሳስን ጹኑዕ መጽናዕቲን፣ ሰፊሕ ንኹሉ
ዘሳትፍ፡ መኣዲ ዘተ፣ኮንፈረንስ ፡ሰሚናራት፣ ክካየድን ኩሉ መራኸቢ ቡዙሃን ናብዚ ዘድሃበ ሃገራዊ ዘተ ፣ግዲኤን ክበርክታን
ስርሕይ ኢለን ክሕዞኦ ከም ዘለወን መብሪሂታት ይዋሃብ ነይሩ፡፡
ልክዕ ክንዛተየሉን ክንቅረበሉን ከም ዘሎና ንሕና’ውን እንብህጎን እንደልዮን ጥራይ ዘይኮነስ፣እቲ መሰረታዊን ክርሰ ስርሓትና
ክኸዉን ከም ዘለዎ እንኣምነሉ ጉዳይ እዩ፡፡
እቲ ንዓና ዘተሓሳሰበና ግን፣ ኣብነታት ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ሩዋንዳ፣ደቡብ-ሱዳን …ወዘተ ምስ እዚ ናትና ዘሎ ጸገማትን ክኸዉን
ዝኽእል ህሞትን ቂር ከብለናን ከተሓሳስበናን፣ ጥርጠራ ክሓድረና ዝኻኣለ ፡፡
እዘን ኣብ ላዕሊ ተጠቒሰን ዘለዋ ሃገራትን ካልኦት’ዉን ክውሰኻ ይኽእላ፡ ዝበዝሓ ጸገማተን ዓለታዊ ሽግር ዝፈጠሮ ውግእ
ሓድሕድን ህልቀት ህዝበንን ፣ ምስ ናይ ህዝብና ክናጻጸርን ክዛመድን ይኽእል-ዶ ? ዝብል ሕቶ እዩ።
ያታትናን ታሪኽናን ከም ዝምህሮ፡ኣብ ህዝብታትና ይኹን ኣብዛ ሕጂ ሃገረ ኤርትራ ኢላ ትጻዋዕ ዘላ ጥንታዊት ሃገረ ምድረ ባሕሪ፡
ናይ ዓልየት ይኹን እምነታት(ሃይማኖት) ግጭት ከምዘይነበርን ዘዮሎን እዩ ዝትረኽን ዝባሃልን፡፡ ዋላ’ኳ ባዕዳውያን ገዛእቲ ኣብ
ውሽጢ ማሕበረሰብና እናሰለኹ ኣብ ነንሕድሕድ ክፋላለዩና እንተፈተኑ፡ዘውጽእዎ ስትራተጂ ክዕወትሉ ከም ዘይካኣሉ ኢና
እንፈልጦ ፡፡
ሓደ ኢጣልያዊ ( Ruffillo Perini) ሩፊሎ ፐሪኒ፣ካርቶግራፈኛ ዝጻሓፎ መጽሓፍ፡ መረብ ምላሽ ዘርእስቱ፡ ህዝቢ ምድረ ባሕሪ
ብናይ ገዛእ ርእሶም ግዝኣተ-ሕጊን፣ ብዝሕነቶም ብሓድነቶምን፣ተዋሃሂድካ ምንባርን ዘጥረይዎ ሃብታም ማሕበራዊ ሂወት፡
ንመዕራባውያን (ንኦቺደንት) ከቕንእን ስጋብ ክምህርን ዝኽእል፣ዝብል ጥልቕ ዝበለ ስነሞጎት እዩ ዘቕርብ፡፡
ሲዒብና እነመልክቶ፡ ኣብ ትሕቲ ውሕስነት ሃገረ ዓባይ ብርጣንያ ኮሎና ፣ ብወኪላ ኣቢላ ኤርትራ ኣብ ክልተ ክትምቀል፣ ዝብል
እማመ ናብ ሕቡራት ሃገራት ዓለም ዝቀረበ፡ ቅጽሪ ወይ ሰልፊ ናጽነት( Eritrean Blok for Independence) ብምቛም፡እምቢ
ኣይንምቀልን ከም ዝበሉን፡ ቀዳማይ ስዉእ ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ኣቦና ሸኽ ዓብደልቃድር ከቢረ፣ ናብ ሑቡራት ሃገራት
ንምቅዋም እማመ መንግሲቲ እንግሊዝ ክቃረረቡ ከለዉ ብ-ኣንድነታውያን ( ዑሱባት መንግስቲ ኢትዮጵያ) ከም ተቐትሉ ዝዝከር
እዩ፡፡
ብዓቢኡ ፈደረሽን ምስ ኢትዮጵያ ብዘይ ድልየት ህዝብና ምእንቲ ከይማቓቀል ተገዲዱ ከምተቐበሎ ኩሉ ግዜ እንዛረበሉ ጉዳይ
እዩ።
ብቀሊሉ ሓድነቱ ዘይሰብር ህዝብና፣ዋላ ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልስና ዝተኸስተ ምፍልላይ ፡ክልተ ሃገራውያን ውድባት ዘስዓቦ ውግእ
ሓድሕድ፤ ጠጠው ንምባል፡ናይ ጸላኢ ዕርዲ ከይፈርሐ ሰጊሩ፣ ኣብ ገጠራት ኤርትራ ብምኻድ፣ሽማግለ ዕርቂ ኣውጺኡ፡ ብዙሕ
ጻዕሪ ከም ዘካየደ ናይ ቀረባ ታሪኽና ዝምስክሮ እዩ፡፡
እቲ ጸማም እዝኒ ዝሃበን፣ንዕርቂ ቁሩብ ዘይነበራ፣እተን ክልተ ሃገራውያን ውድባት ክኾና ከለዋ፡ብፍላይ ሽርሕን ተንኮልን ናይዚ
ሕጂ ኣብ ስልጣን ተወጢሑ ዘሎ፡ንህዝብና ኣብ ዲቕ ዝበለ ደልሃመትን ጸገማትን፣ስጋብ ልእላውነት ሃገር ምጥሓስ ተበጺሑ ኣብ
ተኣፋፊን ኣስጋእን እዋን ምህላውና፡ኩላትና እንሳማማዓሉ ጉዳይ ምዃኑ ዝስሓት ኣይመስለናን ፡፡
ስለዚ ካብ ናይ ካልኦት ሃገራት ኣብነታት ሃሰስ ምባል ንኣፍልጦ’ኳ ጹቡቕን ኣገዳስን እኳ እንተኾነ፡ እቲ ሙርኩስን ቀንዲ ክንሰርሓሉ
ዞሎና፡ ናይ ኣቦታትና ታሪኽን ብምብጋስ፣ እምነት ኣብቲ ለባምን ሃብታምን ተሞክሮን ተሞርኲስና፣ንስግኣትና ዝዓርፈሉን ፡ እቶም
ዓገብ ክባሃሉ ዘለዎም፡እዞም ብሽም ዲሞክራስያዊ ስርርዕ ተወዲብና ንሃገርና ምድሓንን ሓድነት ህዝብን ዝብሉ ዘለዉ እዩ።
እታ ብቐዳምነት ከቐመጥዋ ዘለዎም፡ ልእላውነት ሃገር፡ሓድነት ህዝቢ፡ ኮይኑ ብሃገራዊ መልክዕ፣ንኹሉ ደቂ ሃገር ዝሓቊፍ ናይ
ሓባር ጽላልን ሓቢርካ እትሰርሓሉ መደባት ክስንዱን ክሰርሑን ፣ህዝቢ ማእከል ዝገብር ዓይነት ፖለቲካ ክካይዱ ከም ዘለዎም፣
ዓገብ ክንብል እዩ ዝግባእ ፡፡
24.01.2021
እቲ ሕማም ናይዞም ንውድብ፡ ካብ መስርሕ ሓሊፉ ከም መንነት ዝርእይዎን፣ ናተይ ናቱን እንበልካ ኣብ ዘይውዳእ መስርሕ ዘተ
ን-30 ዓመታት ዝተኻየደን ዝካየድ ዘሎን፣ መዕረፊ ክግበረሉ፡ ኣብ ታሪኽ’ዉን መን’ዩ ንመገዲ ፍትሕን ዕርቅን ቀይዱ ሒዝዎ
ዝብል ወኸሳ ሓላፍነቱ ክስከሙ ምዃኖም፣ ከነዛኻኽሮም ቁኑዕ ኮይኑ ይርኣየና ፡፡
ብዝኾነ ብወገና ነባሪ ቀጻሊ ብዛዕባ፣ ፍትሒ ኣብኡ ዝተሞርኮሰ ውህደት፣ሲኒት፣ሰላም፣ዕርቂ ዝብሉ ሓረጋታት ዝካየደሉ ዓውደ
ዘተ፣ሰሚናር፣ዋዕላ እና ተቐረበ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ንኹሎም እቶም ናይ ውድባት ጉኑናት (élite) ቀሪቦም ግብራዊ ውሳኔ ክወስዱ
ከም ዘሎዎምን ጸቕጢ ክግበረሎምን፡ ድሕነት ሃገርን ህዝብን ቅድሚ ውድቦም ምዃኑ ብግልጺ ብትሪ ክንገረሎም ዘድሊ
ይመስለና፡፡
ሎሚ ግብራዊ ድኣምበር ተስፋ ወሃቢ ዝና ኣይኮነን ዝድለ ዘሎ።
ከም ውጥን ከነቕርቦ እንደሊ ከምቲ ያታትና ወይ ታሪኽና ዝምህረና ፡ሓንንቲ ቆዋሚት ሽማግለ ዕርቂ፡ብ-ዓበይቲ ደቂ ሃገር፣ሰብ
ተምክሮ ፣ሙሁራት ኣካላትን፣ ሓለፍቲ እምነታትን፣ ኣብ ምድያ ዝዋስኡ፣ደቂ ኣንስትዮን መንእሰያትን ዝሓወሰ ክትቐዉም።
ንኹለን ኣብ ደምበ ፍትሒ ዝዋሳኣ፣ውድባትን ህዝባውያንን ሲቪካውያን ምንቅስቓሳት ብምርካብ፡መገዲ ውህደት ክሕዙን፣እቲ
ቀይዱ ሒዙና ዘሎ ጉድኣታት፣ጉዕዞ ብረታዊ ቃልስናን፡ እዚ ማፍያዊ ደስቡጣ ዝገበሮን ዝገብሮ ዘሎ እንግምግመሉ፤ዘድሊ ስጉምቲ
ኣብ ፍትሒ ዝተሞርኮሰ ውሳኔ ዝውሰደሉ ስጋብ እንበጽሕ፣ ኩሉ ኣሎ እንብሎ ጉዳያት ተወንዚፉ፣ሕጂ ነዚ እንኮ ጸላኢ ህዝቢ
ኤርትራ ኢሳያስን ጉጅልኡን ካብ ስሮም ክምሓዉ፣ሓቢርና ክንቃልስ ክግበር እተቃራርብ ሽማግለ ተድሊ ኣላ ዝብል እማመ እዩ
ኢና ንብል፡፡
እዛ ሽማግለ በቶም ናይ ምድያ ኣባላታ ኣቢላ ጸጋሚ፣ዓንቃፊ ንምቅርራብን፣ሓባራዊ መደበ ስርሓት ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ከተጋልጾምን
ህዝቢ ክፈልጦም ምግባር፣ንዘካይድዎ ስርሓት ኣሳላጢ ክኸዉን ይኽእል። ጉሉጽነት ዋና መስርሕ ክኽተሉ እዩ ዝግባእ፡፡
ንሎሚ ኣብዚ ጠጠው ንብል
ኣዳለውቲ ፍትዊ ክፍለ ምስ ብዙ ቡቱኞሊ


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ጥሪ – 30.2018
አቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ……………
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ሉቃ. 2፡41-ፍ
- አስተንትኖ
እንሆ ድማ ካብ አሰርተው ክልተ ዓመት ደም ዝፈሳ ዝነበረ ሰበይቲ ምዛ ዕባ ኢየሱስ ምስ ሰም ዓት ክዳኑ ጥራይ እንተ ተንከኩ ኽሓዊ እየ ኢላ፥ ብ ማ እከል እቶም ሕዝቢ ኃሊፋ‹ ብድኅሪ ኡመጺአ ክዳኑ ተንከየት። እቲ ዝፈሳ ዝነበረ ደማ ኸአ ብቕጽበት ደው በለ። ካብ ሕማማ ከምዝሓወየት ድማ ተፈለጣ። ኢየሱስ ከአ ሽዑ ካብኡ ሓይሊ ከም ዝወጸ ፈሊጡ መን እዩ ክዳነይ ዝተንከፈ፧ በለ። ደቂ መዛሙርቱ ድማ “ ሕዝቢ ኺደፋፋእ ትሪኢ አሎኻ ፥ ተመሊስካ ግና “ መን እዩ ዝተንከፈኒ፡” ትብል አሎኻ” በልዎ። እታ ሰበይቲ ግና እቲ አብ አ ዝኾነ ስለ ዝፈለጠት ብፍርሃት ራዕራዕ እናበለት መጺአ ሰገደትሉ፥ ጋለይ፥ እምነትኪ እያ ዘድኃነትኪ፥ ብሰላም ኪዲ፥ ካብ ሕማምኪውን ሕወዪ” በላ።
ክርስቶስ አምላኽና ናብዚ ዓለም ዝመጸ ወዲ ሰብ ብምልአት ብንብስን ብስጋን ንክፍውሶ ኢዩ ፡፤ ። ንሓኪምሲ ሕሙማት እምበር ጥዑያት አየድልይዎን እዮም፡ አነ ኸአ ንኃጥአን እምበር ንጻድቃን ኽጽውዕ አይመጻኹን”ን እናበለ ሕማማት ክፍውስን ኃጢአት ክሓድግን ንርእዮ። አብዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ ከአ እዚ ሓቂ እዚ አብዞም ክልተ ሰባት ዝተገብረ ተአምራታት ተገሊጹ ንረኽቦ።. ኢያኢሮስ ሓደ ኻብቶም መራሕቲ ቤት ጸሎት አይሁድናብ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ቀሪቡ አብ እግሩ ተደፊኡ “ ጋለይ ክትመውት ቀሪባ አላ እሞ፡ ምእንቲ ሓውያ ሕይወት ክትረክብሲ መጺኻ ኢድካ አንብረላ” እናበለ ክልምኖ እምነቱ ኽገልጽ ይርከብ። ሓውያ ሕይወት ምእንቲ ክትረክብ ፡. .ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ከምቲ አቀዲምና ዝበልናዮ ናብዚ ዓለም ዝመጸ ነፍሲ ወከፍና ሕይወት ንክነርክብ ኢዩ፡ ነፍሲ ወከፍና ክንሓዊ ክንፍወስ ኢዩ። ጸሎት አመንቱ ዝሰምዕ አምላኽ፡ ምሕረት ሕውየት ዝህብን ዝፈቱን አምላኽ – ነቲ ዕድመ ናይ መራሒ ኢያኢሮስ ጸሎት ተቀቢሉ ጉዑዞዑ ናብ ቤቱ ይጅምር። አብቲ መንገዲ ግና ካልእ ዓቢ ተአምር ክፍጽም ይርከብ። እንሆ ድማ ካብ አሰርተው ክልተ ዓመት ደም ዝፈሳ ዝነበረ ሰበይቲ ምዛዕባ ኢየሱስ ምስ ሰምዐዓት ክዳኑ ጥራይ እንተ ተንከኩ ኽሓዊ እየ ብዝብል እምነት ብድኅሪኡ መጺአ ክዳኑ ተንከየት። አብ ቅድሚኡ ክትቐርብ እካ አይደፈረትን – ክዳኑ ጥራይ እንተ ተንከኩ ይአኽለኒ” ብዝብል እምነት ክዳኑ ክትንክፍ ትርከብ። አብ ቅድሚኡ ብሓሳብን ብግብርን እምነታ ትገልጽ። ንሕና ሎሚ ናያዛ ሰበይቲ እምነት አብነት ተማሂርና፡ ነቲ ዝፍውስ ዝምሕር አምላኽ አብ ሕይወትና ክንትንኪፎ ብእመንት አብኡ ክንቀርብ ይግበአና።
እቲ ዝፈሳ ዝነበረ ደማ ኸአ ብቕጽበት ደው በለ። ካብ ሕማማ ከምዝሓወየት ድማ ተፈለጣ። ኢየሱስ ከአ ሽዑ ካብኡ ሓይሊ ከም ዝወጸ ፈሊጡ – ተጠው ብምባል መን እዩ ክዳነይ ዝተንከፈ፧ ኢሉ ክሓትት ይርከብ። እታ ሰበይቲ ግና እቲ አብአ ዝኾነ ስለ ዝፈለጠት ብፍርሃት ራዕራዕ እናበለት መጺአ ሰገደትሉ፥ በቲ ስግደታ ምስጋናአ ገለጸትሉ፡ ጋለይ፥ እምነትኪ እያ ዘድኃነትኪ፥ ብሰላም ኪዲ፥ ካብ ሕማምኪውን ሕወዪ” እናበለ ከአ ዘሕጉስ ዜና የስም።
ስለዚ ካብዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ ተበጊስና ንእግዚአብሔር አምላኽና ብዓይኒ እመንት ክንቀርቦ፡ ክነምልኾ ክንሰገደሉ ይ ድመና። ንሱ ዘሕዊ ሃይሊ ከምዘለዎ ይምህረና። ሎሚውን ብዓይኒ እምነት ክንትንክፎ፡ ይዕድመና። ካብቲ ኩሉ ሕማምና ክነጸሕ ምሕረት ዓምላኽ ክንቅበል አብ ቅድሚ ኡ ብትሕትና ክንሰግድ ይንጽዋዕ። እመንተይ ምስ ናይዞም ክልተ ተአምራት ዝተገብረሎም አብነታውያን ፍጡራት ከወዳድሮ ይጽዋዕ። ንሕና ብ እምነትና ኢና ደቂ እግዚአብሔር ምኻና ንምስክር። እምነት ኢያ ሓድነት ምስ ክርስቶስ እትፈጥረልና – ሕይወት እትህበና ንዓኡ ከም እንመስል እትገብረናሞ መ ዓልትና ን ዕ ኡ እናሰተንተና ኩሉ ድኻምነትና ህማምና ሃጢ አትና ንኽፍውሰና አንጊህና ናብ ኡ ንቕረብ። ጋለይ፥ ወደይ እምነትኪ/ካ እያ ዘድኃነትኪ/ካ፥ እናበለ ብሰላሙን ሓጎሱን ክመልአና ኢዩ።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ኣባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
Radio Erena: 13 June 2017
ኢትዮጵያ፣ ንህጹጽ እዋን ዝተቐረበ መግቢ ድሕሪ ሓደ ወርሒ ክውዳእ ምዃኑ ብምትሕስሳብ፣ ገበርቲ ሰናይ ህጹጽ ረዲኤት ከበርክታ ጸዊዓ።
እታ ሃገር፣ ናይ ሓደ ወርሒ ህጹጽ መግቢ ጥራይ ከምዘለዋ ብምዝኽኻር፣ ቅልጡፍ ግብረ መልሲ ሃገራትን ትካላት ግብረ ሰናይን እንተዘይረኺባ ኣስታት 7.8 ሚልዮን ህዝባ ግዳይ ክኸውን ምዃኑ ገሊጻ።
ኣንጸላልዩዋ ንዘሎ ናይ ደርቂ ሓደጋ ንምምካት ልዕሊ ርብዒ ቢልዮን ዶላር ሰሊዓ ዝነበረት ኢትዮጵያ፣ እቲ ዝሰልዓቶ ባጀት እኹል ከምዘይኮነ ኣቐዲማ ክትሕብር ጸኒሓ’ያ።
ለገስቲ ሃገራትን ማሕበራት ግብረ ሰናይን ብዝሃብኦ ረድኤት ተደሚሩ፣ እታ ሃገር ተኸሲቱ ካብ ዝነበረ ዘሰክፍ ሓደጋ ደርቂ ክትድሕን እኳ እንተኸኣለት፣ ድሕሪ ሓደ ወርሒ’ውን ናብቲ ሻቕሎት ትምለስ ከምዘላ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝመደበሮም ኣህጉራውያን ትካላት የመልክቱ።
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ሓያሎ ከባቢታት ኦሮምያን ሶማልን ኣብዚ ዓመት እዚ ብዝተኸስተ ደርቂ 10ታት ኣሽሓት ከብትን ጤለ በጊዕን ከምዝሞታ በብእዋኑ ክግለጽ እንከሎ፣ ኣብ ሰብ ዝበጽሐ ሓደጋ ሞት ግና ኣይተሓበረን።
ኣብ ልምዓታዊ መደባት ግዙፍ ምንቅስቓስ እትገብር ዘላ ኢትዮጵያ፣ ብሰንኪ’ቲ ንዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ጸልዩ ዘሎ ሓደጋ ደርቂ፣ ብቐዳምነት ተጠቒዐን ካብ ዘለዋ ሃገራት’ያ።
======================


text:
“ንኣኻ መንእሰይ … ተንስእ ኣብለካ ኣለዀ”፥ ዝብል ኣርእስቲ መርሕ ገይሮም ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 5 ሚያዝያ 2020 ዓ.ም. በቢ ዓመቱ ምስ በዓለ ሆሳዕና ተተሓሒዙ ብሰበኻ ደረጃ ንዝበዓል ዓለም ሓቆፍ ብሔራዊ መዓልቲ መንእሰያት መልኽቲ ከምዘመሓላለፉን፡ ኣብዚ ለምዘበን ዝበዓል መበል 35 ብሔራዊ መዓልቲ መንእሰያት፡ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ መንእሰይ ወለዶ ንሕይወት መጻእተይና ኰይኑ ካብ ምንባር ተቖጢቡ ናይ ሰናይን ጽቡቕን ኵሉ ቀንደይና ተዋሳኢ ክኸውንን፡ ንዓለምን ንቤተ ክርስቲያንን ግብሩምን ጽቡቕን ዝዀነ ተግባር ክፍጽምን የተባብዑ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ነገራት ኵሉ ብርሑቕ ዝምልከተካ ገርካ ንኽትነብር ዝድርኽን ፍጻሜታት ኵሉ ርሕቕ ቢልካ ብናይ ኢድ ተለፎን እናሰኣልካ እትርእዮን ኣባኻ ቡቕባቔን ሓልዮትን ንኸይበራበር ዝገብር ኣገባብ፡ ብሓባር ግና ኣብ ብሕትውና ዝዀነ ዓይነት ኣብ ማሕበራዊ መረብት ኣብ ዝንበር ምናባዊ ማሕበረሰብ ምዃን ኣወግዱ፡ ብዘይ ምጥማት እትርእዮ፡ ብዘይ ምስትውዓል እትምልከቱ፡ ኢየሱስ ነቲ ሕዝቢ ረኣዮን ራሕራሓሉን ደንገጸሉን … ካብዚ ዓይነት ምንባር ዘርሕቕ መገዲ ንመእሰይ ወለዶ ናይ ሓሴት መገዲ ተመሲሉ ይቐርበሉ፡ ስለዚህ ካብዚ ተምሳል ሓሴት ግና በይናውነትን ጭንቀት ካብ ዝፈጥር መገዲ ኵሉ ንኽእለዩ ይምዕዱ።
ትኵር ጠመተ
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ብምኽንያት ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ናይ ሰበኻታት - ብሔራዊ ሓቆፍ መዓልቲ መንእሰያት ድሕሪ እቲ ዛዕባ መንእሰያት ኣብ 2018 ዓ.ም. ዝመኸረ ሲኖዶስ ዝደረስዎ ክርስቶስ ህያው እዩ ዘርእስቱ ቃለ ምዕዳን ድህረ ሲኖዶስ ኣማእኪሎምን ነቲ በቢ ክልተ ዓመት ዝካየድ ዓለም ሓቆፍ ቅነ መንእሰያት ኣብ 2022 ዓ.ም. ኣብ ሊስቦና ንኽካየድ ዝወሰንዎ መደብ እናሓሰቡ፡ ጸልማትን መጻወዲያታትን ብምልላይ ናብ ናይ ሕይወት ብርሃን ነኸብሉን እዚ ከኣ በቲ ካብ ምውዳቕካ ዘተስኣካ ብኢየሱስ ክርስቶስ ከም እተፈቐርካ ካብ ምስትውዓል ምዃኑ ኣብሪሆም፡ ነቲ ኣብ ሉቃስ ወንጌል ምዕ. 7 ካብ ፍቕዲ 11-17 ኢየሱስ ወዲ ሓንቲ መበለት ካብ ሞት ከም ዘተንስአ ዘዘንትው ታሪኽ ጠቒሶም፡ ውሑዳት ሰባት ነቲ ዝሞተ ወዲ መበለት ናይን ተሰኮኪሞም ንኽቐብርዎ ኣናተጓዕዙ እንከለዉ ይርእይ፥ “ኢየሱስ ነቶም ቀባሮ ጉዕዞኦም ከይኰለፍ ናብኦም ይቐርብ፡ ቀረባኦም ይኸውን - ኣተኵይሩ ድማ ኩነታቶም ይጥምት፡ ናይታ ወዳ ዝሞታ ኣደ ቓንዛን መሪር ሓዘንን ተመልከተን ራሕርሓላን”።
ናይ ሕይወት ስቓይ
ኣጠማምታይ ከመይ እዩ? ብጥንቁቓትን ትኵራትን የዕንተይ ድየ ዝጥምት፡ ወይ ከኣ ኣብ ናይ ኢድ ተለፎነይ ዘሎ ዘድሓንክዎን ኣብ ማሕበራዊ መረብት ተክለ ሰብነት ኣድራሻይ ከም ዘሎ ኣሳል ብቕልጡፍ እናገንጸልኩ ከምዝትምቶ ዓይነት ኣጠማምጣ እየ ዝርእይ” ብዝብል ሓሳብ ቅዱስነቶም ናይ መንእሰያት ዕለታዊ ሕይወትን ኵነትን ብዕምቆት ይትንክፉ። ብዙሓት እክንዲ ዝነብሩ፡ ገዛእ ርእሶም ንምንባር ይሓድጉን ርሕቕ ኢሎም ይነብሩን፡ ብዝብል ሓሳብ ጭቡጥ ኩነት ሞት፡ ኣካላውን መንፈሳውን ስምዒታውን ማሕበራውን ሞት ጠቒሶም፡ … ሕይወት ንኸነብጽሕ እንታይ ክንገርብ ኣሎና? ብቕዛነት ተጸቒጦም “ተስፋ ኣጥፊኦም ዝሞቱ - ኣብ ኣፍኣውን ግዳማውን ምንባር ዝኣርጕ - ደረት ኣልቦ ብዝዀነ ተመክሮ ገዛእ ርእሶም ንሓደጋ ዘቃልዑ ብዙሓት መንእሰያት ኣለዉ፡ ብተረፍ መረፍ ዝዓግቡ፡ ገንዘብ ጥራሕ ዝሓስቡን ገዛእ ርእሶም ንኸደላድሉ ሸበድበድ ዝብሉ፡ ብዘጓንፎም ግላዊ ውድቀት ዝሳቐዩን፡ … እዚ ናብ ስቓይን ናብ ስልክይናን ኣብ ሕይወት ምርብራብን እናበለ ናብ ጓህን ጭንቀትን የበጽሕ።
ቀረባ ናይ ምዃን ክብሪ
ኣብ ቅድሚ እዚ ዓይነት ጉዕዞ ውሳጣዊ ሞት፡ ኢየሱስ ናይ ሕይወት ጐደና ይሕብረና፡ … ንኻልኦት ክፉት ናይ ምዃንን ብፍላይ ነቶም ኣብ ጸገም ዘለዉን ዝብል ፍኖት፡ “ኣብ ቅድሚ እታ ወዳ ዝሞታ መበለት ሓሳርን መከራን ብዘይ ሕይወት ንዝተረፈ ወዳን” ኢየሱስ ዝነብሮ ኩነት፡ ናይታ ኣደ ስቓይ ናቱ ምግባር እዩ፡ ናይታ ኣደ ስቓይ ናቱ ይኸውን፡ ናይቲ ዝሞተ ወዳ ሞት ኢየሱስ ናቱ ይገብሮ”፡ እቲ ወንጌል ዘቕርበላ ዝጊንጢር ዝዀነ ሓቂ ንሱ እዩ፥ ክቡራት መንእሰያት “ምስ ዝነብዕ እትነብዑ እንተድኣ ኰይኖንኵም ሓጐስ እንታይ ማለት ክትፈልጡ ኢኻትኵም” ከምቲ ኢየሱስ ነታ ወዳ ዝሞታ ሰበይቲ ቀረባ ዝዀና ንስኻትኵም ቀረባ ምዃን ምስ እትፈልጡን እትነብሩን ከምቲ ሞይቱን ንሕይወት ዝተመልሰን ንስኻትኵም እውን ካብ ሞት ናብ ሕይወት ክትሰጋገሩ ኢኻትኵም”።
ዳግም ህያው ዝገብር ቃል
ናይ ኢየሱስ ቃል ነቲ ኵሉ ምኽንያታዊ ዝበሃል ቃል ሰገር እዩ፡ … ነቲ ኣብዛ ዓለም ኵሉ ጸገማትን ሽግራትን ዝፈትሑ ተኣምራውያን ቃላት እናተባህሉ ዝንገሩ፡ “ኣብ ገዛእ ርእስኻ ተኣማመን ኣብ ውሽጥኻ ዘሎ ብቕዓት ጥራሕ ኣለልይ ( … ) ዝብሉ ቃላትን ምኽርታትን፡ እዚኣቶም ተራ ቃላት እያቶም፡ ናይ ኢየሱስ ቃላት ግና ልዑልን ዘለኣለማውን እዩ፡ መለኰታውን ፈጣርን ኣብቲ ሕይወት ዝጠፈኣሉ ሕይወት ዝውልዕ፡ ርክብ እምበር ልክዕ ከምቲ ነፍሲ ወከፍ መንእሰይ ዝተራኽበ ግና ንበይኑ ዘንብር ዓይነት ተራኽቦነት ዘይኰነ ቢሎም ኢየሱስ ነቲ ሞይቱ ዝነበረ መንእሰይ ተንስእ እንክብሉ ዝተዛረቦ ቃል ጠቒሶም፡ መንእሰያት ተንስኡ፡ ተንስእ ማለት ሕለም ማለት እውን እዩ፡ ስግኣት ኣይትፍራሕ ማለት እውም እዩ፡ ዓለም ንምቕያር ኣይትፍራሕ ማለት እዩ፡ ድላይካ ኣበራብር፡ … ።
ገዛእ ርእስኹም ኣስምዑ
“ኢየሱስ ንገዛእ ርእሱ ዘገድሶ፡ ከምቲ ስራሕካ ግብረ ዝበሃል፡ ዝምልከተኒ ጥራሕ ዝብል ነይሩ እንተዝኸውን፡ ንወዲ እታ መበለት ካብ ሞት ኣምበይመተንሰኦን” እንክብል ሓደ መንእሰይ ዝበሎ ዛንታ ዘኪሮም፡ መንእሰያት እንታይ እዩ ሓንቀውታዅምን ሕልምታትኵምን ዝብል ሕቶ ኣቕሪቦም፡ ሓንቀውታዅምን ሕልምታትኩምን ኣለሊኹም ንዓለምን ቤተ ክርስቲያንን ኣቕርብዎ፡ ንኻልኦት መንእሰያት እውን፡ ኣብ መንፈስዊ መዳይ ጽባቔን ስነ ጥበባውን ማሕበራውን ዝዀነ፡ ብናይ ትውልዲ ቋንቋይ ሃጋን ሊዮ! እብለኩም ትርጉሙ ኸኣ ድምጽዅም ኣስምዑ፡ እንክብሉ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ኣጠቓሊሎም።


text:
ኣብ ፊሊፒንስ ትእምንርቲ ብጋሴ ታሪኽ ክርስትና ተባሂሉ ዝንገረሉ ቅዱስ ምስሊ ሕጻነ ኢየሱስ ዝተነበረሉ ማኒላ ኣብ ዝርከብ ቤተ ክርስቲያን ብዝተኸሰ ባርዕ ሓዊ ምኽንያት ከም ዝዓነወ ልእኽቲ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ሊዛ ዘንጋሪኒ ሓቢረን፡ እቲ ዝዓነወ ቅዱስ ምስሊ ሕጻነ ኢየሱስ ኣብ ፊሊፒስ ኣዚዩ ዝኽበርን ተወላዲ ፖርቱጋል ዳህሳሲ ፈርዲናንዶ ማጂላኖ ንናይታ ጥርኑፋት ደሴታት ፊሊፒንስ ቀዳሞት ካቶሊክ ማህበረሰብ ዝሃብዎ ገጸ በረኸት እውን ከምዝኾነን ኣብ ናይ ክርስትና ታሪኽ ዓቢይ ስፍራ ዘለዎ እውን ምዃኑ የዘኻኽራ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
እቲ ቅዱስ ምስሊ ከምዝባደመ ምስ ተሰምዐ ኣብ መላእ ፊሊፒንስ ዓቢይ ጓህን ብርቱዕ ስንባደን ከምዝፈጠረን ናብቲ እቲ ቅዱስ ምስሊ ናብ ዝተነብረሉ ስፍራ በቢ ዓመቱ ኣብ ወርሒ ጥሪ ናይ መወዳእታ ሰሙን ብሚሊዮናት ዝቑጸሩ ምእመናንን ሕዝብን መንፈሳዊ ንግደት ፈጺሞም ኣብቲ እቲ ቅዱስ ምስሊ ዘምረሔ መንፍሳዊ ዑደት ይሳተፉ ከምዝነበሩን ኣብ ናይ ፊሊፒንስ ክርስቲያናዊ ባህሊ ምስ ዕለት 9 ጥሪ ዝበዓለ በዓለ ጸሊም ናዝራዊ ዓቢይ ስፍራ ዘለዎ ዓቢይ መንፈሳዊ በዓል ምዃኑ ዘንጋሪኒ ናይ ይፊሊፒንስ ብጹዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ናይ ዜና ኣገልግሎት ናይ ማኒላ ሓዋርያዊ መስተናብር ብጹዕ ኣቡነ ብሮደሪክ ፓቢሎ ዝሃብዎ መግለጺ ዘመላኸተ ምንጪ ዜና ጠቒሰን ክሕብራ እንከለዋ፡ ብጹዕነቶም ናብቲ ዝዓነወ ቤተ ክርስቲያን ምብጻሕ ኣካይዶምን ምእንቲ ዳግማይ ሕንጸት እታ ቤተ ክርስቲያን ኩሉ ከከም ዓቕሙ ክተሓባበር ተላብዮም ኩሉ ኣብ ጸሎት ክሓብር ጻውዒት ከምዘቕረቡን ናይ ማኒላ ክፍለ ክተማ ቤት ምኽሪ ኣብቲ መደብ ዳግማይ ሕንጸት ብዅለ መዳይ ክዋሳእ ምዃኑ ከምዘፍለጠ እውን ዘንጋሪኒ ይሕብራ።
ናይቲ ዝዓነወ ቤተ ክርስቲያን ቆሞስ ኣባ ሳንይ ደ ክላሮ እቲ ቅዱስ ቁርባን ዝተነብሮ ቅዱስ ሳጹን ብዕጽዉ ምስቲ ዝተነብሮ ቅዱስ ቁርባን ከምእተረኽበን እዚ ኸኣ ምኽንያት ተስፋን ጽንዓት እዩ ቢሎም፡ ምእመናን ብሓባር ብዘለዎም ዓቕምን ብዝከኣሎምን ኣብ ዳግማይ ሕንጸት ቤተ ክርስቲያኖም ክሓብሩ እውን ጸውዒት የቕርቡ። እቲ ቅዱስ ምስሊ ሕጻነ ኢየሱስ ኣብ 1521 ዓ.ም. ካብ ዳህሳሲ ፈርዲናንዶ ማጀላኖ ንናይ ቸቡ ንግስቲ ገጸ በረኸት ዝተወሃበ ከምዝኾነን ኣብ ማክታን ተኸሲቱ ድሕሪ ዝነበረ ባርዕ ሓዊ ስዒቡ ጠፊኡን ኣብ 17 ክፍለ ዘመን ኣብታ ዕለት 13 ሓምለ 2020 ዓ.ም. ብባርዕ ሓዊ ዝባደመት ቤተ ክርስቲያን ተሓኒጽሉ ኣብ ዝነበረ ስፍራ ከምእትረኸበን ሕዝቢ ፊሊፒንስ ተኣምራዊ ቅዱስ ምስሊ ሕጻነ ኢየሱስ ቢሉ ከምዝጽውዖ እውን ዘንጋሪኒ ገሊጸን እታ ቤተ ክርስቲያን ዳግም ኣብቲ ተኣምራዊ ስፍራ ክሕነጽ ናይ ኵሉ ድላይ ምዃኑ እውን የመላኽታ።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ዓፋር ሰባት እናተዓፈኑ ይእሰሩ ኣለው ይብል ዝበፅሐና ሓበሬታ ካብ ቤልጁም ዳይሬክተር ናይ ዓፋር ማእኸል ሓበሬታ ኣቶ ኣካዲር ኢብራሂም ብዛዕባ ምዕፋን እቶም ሰባት ከምዚ ይብሉ።
“ኣብኡ ዘሎ ኩነታት መዓልታዊ ይከታተሎ እየ።እቶም መናእሰይ ኣብኡ ዘካይድዎ ነገር ብኢሜይል ይኹን ብፎቶ ነቲ ምንቅስቓስ በብእዋኑ የፍልጡኒ እዮም።”
ኣቶ ኣካዲር ካብ ቤልጁም ብኢሜይል ኣብዝለኣኹዎ ፅሑፍ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ጀሚሩ ኣብ ክልል ዓፋር ዩኒቨርስቲ ሰመራ ዝተለዓለ ዓመፅ ናብ ካልኦት 32 ወረዳታት ከምዝተጋፍሐ ይሕብር።
ናይ ዩኒቨርስቲ ሰመራ ሓላፊ ውዳበ ሓይሊ ሰብ ኣቶ ሳሌህ ረሺድ ቅድሚ ሓሙሽተ ወርሒ ተዓፊኖም ከምዝተወስዱ፣ኣብዚ ሰዓት እዚ ኣበይ ከምዘለው ከምዘይፍለጥን መምህር ናይቲ ዪኒቨርስቲ ምዃኖም ዝገለፁን ሽሞም ክግለጽ ዘይደለዩን ተዛሪቦም ኣለው።
“ቅድሚ ሓሙሽተ ወርሒ ሓላፊ ውዳበ ሓይሊ ሰብ ዩኒቨርስቲ ሰመራ ዝነበሩ ኣቶ ራሺድ ሳሊሕ ኣብ መዓልቲ ብሄርን ብሄረሰባትን ንሕክምና ካብ ጅቡቲ ኣብ ዝተመለስሉ ተዓፊኖም ከምዝተወሰዱ እዩ ዘለና ሓበሬታ።ክሳብ ሕጂ ኣበይ ከምዝኣተው ኣይፍለጥን።”
መን ከምዝኣሰሮም ዝተሓተቱ እዞም መምህር ምዃኖም ዝገለፁ ሰብ ግምትና ህውሓት ናይ ዝመርሖ መንግስቲ ደሕንነትን ብኣብዴፓ ከምዝተሰወረ እዩ ዘለና ሓበሬታ ኢሎም።
እቲ መንእሰይ ዘልዕሎም ብዙሓት ሕቶታት ዝልዓሉ እንተኾኑ እውን ዝምልስ ኣካል የለን ኢሎም ብምውሳኽ።
ምስዚ ተቓውሞ ብዝተኣሳሰረ ሓደ ተማሃራይን ኣባል ፖሊስ ናይቲ ዩኒቨርስቲን ከምዝተኣሰሩ ካልኦት ሰራሕተኛታት መንግስቲ ድማ ካብ ፖሊስ ናይ ትድለዩ ኣለኹም ዝብል ትእዛዝ ዝበፅሖም ከምዘለው እዞም ሽሞም ክግለፀሎም ዘይደለዩ መምህር እየ ዝበሉ ንድምጺ ኣሜሪካ ክፍሊ ኣምሓርኛ ገሊፆም።
ካብ ሰበስልጣን እቲ ክልል መልሲ ንምርካብ ዝተገብረ ፃዕሪ ኣይሰለጠን።


text:
ኣብ ዞባታት ጋሽ-ባርካ፡ ማእከል፡ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪን ደቡብን ኣብ ዝርከብ መወሸቢ ማእከላትን ክፍልታት ተመላለስቲ ሕሙማትን ሎሚ 8 ጥሪ ብዝተገብረ ናይ ላቦራቶሪ መርመራታት፡ 111 ዜጋታት ብኮሮና ቫይረስ ምልካፎም ተረጋጊጹ።
ካብ’ዚኦም፡ 69 ካብ መወሸቢ ማእከላት ዞባ ጋሽ-ባርካ ማለት 40 ካብ ኣዲባራ፡ 11 ካብ ተሰነይ፡ 11 ካብ ባረንቱ፡ 2 ካብ ኦምሓጀር፡ 2 ካብ ጎልጅ፡ 2 ካብ ዓሊ-ግድር፡ ሓደ ድማ ካብ ሃይኮታ፣ 35 ካብ መወሸቢ ማእከላትን ክፍልታት ተመላለስቲ ሕሙማትን ዞባ ማእከል፣ 6 ካብ መወሸቢ ማእከላት ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ማለት 3 ካብ እማህሚመ፡ 2 ካብ ጋሕቴላይ፡ ሓደ ድማ ካብ ጊንዳዕ፣ ከምኡ’ውን ሓደ ካብ መንደፈራ – ዞባ ደቡብ እዮም።
እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ 38 ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ፡ 25 ድማ ኣብ ዞባ ማእከል – ብጠቕላላ 63 ኣብ ሆስፒታላት ተዓቚቦም ዘድሊ ክንክን ክግበረሎም ዝጸንሑ ዜጋታት፡ ሓውዮም ነናብ ቤቶም ክፋነዉ እንከለዉ፡ ክንክን ክግበረሎም ካብ ካብ ዝጸንሑ፡ ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ – ወዲ 60ን ወዲ 55ን ዓመት፣ ኣብ ዞባ ደቡብ ድማ ወዲ 50 ዓመት – ብጠቕላላ 3 ዜጋታት ብሞት ተፈልዮም ኣለዉ።
በዚ መሰረት፡ ጠቕላላ ቊጽሪ ብኮሮና ቫይረስ ዝተለኽፉ ዜጋታት፡ ክሳብ ሎሚ 1556 በጺሑ’ሎ። 803 ካብ’ዚኦም ሓውዮም ዝተፋነዉ፡ 6 ብሞት ዝተፈልዩ፡ 747 ድማ ገና ኣብ ሆስፒታላት ተዓቚቦም ዝርከቡ’ዮም።
ሚኒስትሪ ጥዕና
08 ጥሪ 2021


text:
Radio Erena: 22 April 2019
ኢትዮጵያን ፈረንሳን፣ ምቛም ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ ናብ ትግባረ ዝሰጋገረሉ መድረኽ ብዝምልከት ከምዝተዘራረባ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ኣዛዚ ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ ጀነራል ኪንዱ ገዙ ተገኝ ዝምርሖ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ልኡኽ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ቅነ ናብ ፈረንሳ ብምብጻሕ፣ ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ ክውንኖ ብዛዕባ ዝግባእ ዓይነት ንብረትን ዓቕሚ ሰብን ብዝምልከት ተመያይጦም።
ኢትዮጵያ፣ ብሓገዝ ፈረንሳ፣ ሓይሊ ባሕሪ ንምቛም ምሽብሻብ ካብ እትጅምረሉ፣ ብጀነራል ክንዱ ዝምራሕ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ልኡኽ እታ ሃገር ናብ ፈረንሳ ምብጻሕ ከካይድ እዚ ንኻልኣይ ግዜኡ’ዩ።
እቲ ወትሃደራዊ ልኡኽ፣ ኣብ ጅቡቲ ኣብ ዝርከብ መዓስከር ሓይሊ ባሕሪ ፈረንሳ ብምብጻሕ ተመሳሳሊ ምይይጣት ከምዘካየደ’ውን ይፍለጥ።
ኣዛዚ ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ ብዘይካ’ዚ ኣብ መጀመርያ ዕለታት ናይዚ ወርሒ ምስ ኣዛዚ ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ፣ ኣብ ክሊ ማያት ኤውሮጳን ኣፍሪቃን፣ ኣድሚራል ጄምስ ፎጎ፣ ብምርኻብ፣ ምቛም ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያን ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ቀይሕ ባሕሪን ዝህልዎ ጽልዋን ተዘራሪቡ’ዩ።
ኢትዮጵያ ብሓገዝ ፈረንሳ እተቖሙ ዘላ ሓይሊ ባሕሪ፣ ኣበይ ከምዝድኮን ዛጊት ብወግዒ ኣየፍለጠትን።
ፕረዚደንት ጅቡቲ ምስ ሓንቲ ካብ ዓብየቲ መጽሔታት ፈረንሳ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቅ፣ እቲ ሓይሊ ባሕሪ ኣብ ባጽዕ ከምዝቐውም’ዩ ኣቃሊዑ።
እንተኾነ፣ ካድራት ህግደፍ፣ ኣብ ዘካይድዎ ዘለዉ ናይ ጎስጓስን ዘመተን ሰሚናራት፣ ኢትዮጵያ እተቑሞ ሓይሊ ባሕሪ ኣብ ኤርትራ ከምዘይከውን ይገልጹ።