text:
ሚኒስተራትና ምምሕዳራ’ውን ባጀታ’ውን ስልጣን የብሎምን፡- መልሲ ንመስከረም
ብተወልደብርሃን ገብረ
ሀ) መእተዊ
መጀመርያ ብዛዕባ ፍልልያት መንግስትን ሃገርን (ማለት ደውላ) ከብርህ ባህ ይብለኒ። ምኽንያቱ ንብዙሓት ዜጋታት ካብ ዘጋጊ ነገር ፍልልያት እዞም ሓደ ዝመስሉ ግን ካኣ በበይኖም ቃላት ስለ ዝኾኑ። እቲ ሃገር ወይ ደውላ ዝብል ኣምር (1) ብኣህጉራዊ ዉዑላት ዝፍለጥ መሬታዊ ግዝኣት ወይ ሓድነት (2) ህዝቢ (3) ልኣላውነትን (4) መንግስትን ዝብሉ ቃላትን ኣምራትን ኣለዉዎ። ስለዚ መንግስቲ ዝብል ኣምር ሓደ ክፋል ናይ ሃገር ኮይኑ ትካል ኢዩ። ከም ኣካል ሃገር መንግስቲ መሳርሒ ሓደ ሃገር ኢዩ። ብመንገዲ መንግስቲ ሕግታት፡ ፖሊሲታትን መምርሕታትን ይሕንጸጹን ይትግበሩን። መንግስቲ ዝብል ኣምር ኣብ ዉሽጡ ሰለስተ ኣገደስቲ ኣካላት ኣለዉዎ ማለት፡- (1) ሓጋጊ (2) ፈጻሚ (3) ፍርዳዊ ኣካላት። ኣብ ሓደ ሕብረተ-ሰብ ብፍላይ ድማ ንድሕሪት ተመሊስና ንሕብረተ-ሰብ ኤርትራ እንተ ተዓዚብና እዞም ሰለስተ ኣካላት መንግስቲ ብጭቡጥ ንረኽቦም ኢና። ሓጋጊ ኣሎ። ፈራዲ ኣሎ። ፈጻሚ’ውን ከምኡ። ምናልባት ናይ ቃላት ፍልልያት ከደናግረና ይኽእል ይኸውን። እቲ ሓጋጊ ዝብል ቃል ብመጋባእያ፡ ነቲ ፈራዲ ዝብል ቃል ብሽማግለታት፡ ነቲ ፈጻሚ ዝብል ቃል ካኣ ብምምሕዳር ወይ ኣማሓደርቲ ክንቅይሮ ንኽእል ኢና። እዚ ኣገባብ ምሕደራዚ ሕብረተሰብና ቅድሚ ዘመናዊት ሃገር ዝብል ኣምር ነይሩ ማለት’ውን ኢዩ።
እቲ ዝገርም ንዘመናዊት ሃገር (modern state) ዝፈጠረ ውዑል፡ ዉዑል ዌስትፈሊያ ኢዩ። እዚ ዉዑል’ዚ ኣብ 1648 ዓ/ም ንደማዊ ውግእ ሰሜናዊ ክፋል ኤሮጳ መኸተምታ ዝገበረ ስምምዕ ኢዩ። ቅድሚ 1648 ኣብ ዝነበረ እዋን ኣብ ሰሜናዊ ኤሮጳ (ንብርጣንያ ወሲኽካ ማለት’ዩ)፡ ዝለዓለ ስልጣን ዝነበራ ወንጌላዊት ቤተ-ክርስትያን ኢያ። እተን ተኸተልቲ እምነት ወንጌላዊት ቤተ-ክርስትያን ዝነበራ ሃገራት ካብቲ ደማዊ ኲናት ንምውጻእ ተሓድሶ ዝብል ኣምር ብምትእትታው ንስልጣን’ታ ቤተ-ክርስቲያን ብወግዒ ከም ዘይፈልጠኦ ይእውጃ። ዋላኳ ክርስትና ናብ ኤሮጳ ዝኣተወሉ ኣብ ቀዳማይ ክፍለ ዘመን ምዃኑ ዝእመነሉ እንተ ኾነ፡ ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ኤሮጳ ክስፋሕፋሕ ዝጀመረ ግን ኣብ 8ይን 12ን ዘመናት ምዃኑ ኢዩ ዝሕበር። ኣብ ሃገርና ክርስትና ካብ 3-4ይ ክፍለ ዘመናት፡ ምስልምና ድማ ኣብ መጀመርታ 7ይ ክፍለ ዘመን ከም ዝኣተዉ ተደጋጊሙ ዝግለጽ ሓቂ ኢዩ። ዘይከም ኣብ ኤሮጳ ግን ህዝብና ብሲቪላዊ ሕግን ስርዓትን ኢዩ ዝማሓደር ዝነበረ። ልክዕ ኢዩ፡ ህዝብና ኣብ እምነቱ ዓቃባዊ ኢዩ። ኮይኑ ግን ሃይማኖት ብዘይካ ንእምነት ኣብ ዝምልከቱ ጉዳያት፡ ቤተ-ክርስቲያን ትኹን መስጊድ ኣብ ሲቪላዊ ይኹን ገበናዊ ጉዳያት ኣቴን ከማሓድራ ተራኤን ኣይፈልጣን ኢየን።
እዚ ሎሚ ምዕራባውያን ዝምክሕሉ ስርዓተ መንግስትን ስርዓተ ዲሞክራስን እምባኣር መሰረቱ ናትና ኢዩ ነይሩ። እቲ ፍልልይ ቀዳሞት ዳሕሮዎት፡ ዳሕሮዎት ካኣ ቀዳሞት ምዃን ጥራሕ ኢዩ። እዚ ናይ ምዕራባዊ ዓለም ስርዓተ-ዲሞክራሲ ኣባና ኣይሰርሕን’ዩ እንዳ ተባሃለ ዝንገረሉ እምባኣር መሰረት የብሉን። ብቐንዱ እዞም ኣቐዲመ ዝጠቐስኩዎም ሰለስተ (3) ኣካላት መንግስቲ በቲ ሓደ ናይ ስራሕ ክፍፍል ኮይኑ በቲ ካልእ ካኣ ትሓታትነትን ግሉጽነትን ብምሕያል ንጽጋታት ሃገር ብማዕረ ተጠቃምነት ንምርግጋጽ ዘገልግል ኣገባብ’ውን ኢዩ። ሓደ ኣካል ባዕሉ ሕጊ ዘውጽእ፡ ባዕሉ ዝፈርድን ባዕሉ ዘፈጽምን እንተ ኾይኑ ተሓታትነትን ግሉጽነትን የሎን ማለት ኢዩ። ካብኡ ናብኡ ኣብ ውሽጢ እቲ ፈጻሚ ወይ ተግባሪ ኣካል ዝባሃል ካብ ተራ ኣካላት እቲ ፈጻሚ ኣካል መንግስቲ ንላዕሊ ታራ ውልቀ-ሰብ ዝዓዝዝ እንተ’ዳኣ ኮይኑ እቲ ፈጻሚ ኣካል’ውን ሽግር ኣሎዎ ማለት ኢዩ።
ሃገራዊ ባይቶ የብልናን። ነጻ-ፍራዳዊ ኣካል’ውን ከምኡ። እቲ ፈጻሚ ዝባሃል’ውን ብውልቀ-ሰብ ወይ ሰባት ዝተባሕተ ኢዩ። ኩልና ከም ንፈልጦ ፈጻሚ ኣካል መንግስቲ ዝባሃል ነገር ኣሎ። እዚ ኣካል’ዚ ኣካላት ኣለዉዎ። ንሶም እቶም ኣካላት፡- ሚኒስትሪታት፡ ኮሚሽናት፡ ክፍላትን ምምሕዳራትን ኢዮም። እዞም ኣካላት ፈጻሚ ኣካል መንግስቲ ብሕጊ ዝተገደበ ስልጣንን ሓላፍነትን ሃሊዩዎም ተሓታትነቶም ንፕረዚደንት ኢዩ። ብሕጊ ዝተዋሃቦም ስልጣንን ሓላፍነትን መሰረት ስረሖምን ሓላፍነቶምን እንተ ዘይ ዓሚሞም ካኣ እቲ ፕረዚደንት ካብ ሓላፍነቶም ክውግዶም ስልጣን ኣሎዎ። ምኽንያቱ ናይ ኣሰራርሓ ኣገባብ ስለ ዝኾነን ኣብ መወዳእታ ድማ እቲ ፕረዚደንት ብእኩብ ናይቲ ፈጻሚ ኣካል መንግስቲ ርእሲ ስለ ዝኾነ ሓላፍነቱ ክዋጻእ ናይ ግድን ስለ ዝኾነን ኢዩ። እቲ ሕቶ’ባኣር እቲ ዝሸሞም ፕረዚደንት ክሳብ ክንደይ ዝ ኣክል ምምሕዳራ’ውን ባጀታውን ስልጣን ሂብዎም ዝብል ኢዩ። ምምሕዳራ’ውን ባጀታውን ስልጣን እንተ ዘይሂብዎም ሓላፍነቶም ብግቡእ ከሰላስሉ ኣይክእሉን ኢዮም። መልሰይ ንመስከረም እምባኣር ካብዚ ሓቂ’ዚ ኢዩ ዝብገስ።
ለ) ኣካላት መንግስትን ኣካላት ፈጻሚ ኣካል መንግስትን ሕጋዊ ሰብነት ዘለወን ክኾና ይግባእ
- ሕጋዊ ሰብነት ኣካላት መንግስቲ ብሓፈሻ
ስልጣንን ሓላፍነትን ኣካላት መንግስቲ ብቁዋም ኢዩ ዝውሰን። ንኣብነት ንቁዋም 1997 እንተ ወሲድና ስልጣንን ሓላፍነትን ሃገራዊ ባይቶ፡ ፈጻምን ፍርዳውን ኣካላት ተገዲቡ ንርእዮ። እዚ ስልጣንን ገደብ ሓላፍነትን ሰለስተ ኣገደስቲ ኣካላት መንግስቲ ካብ 31 ክሳብ 53 ኣብ ዘለዉ ዓንቀጻት ክንረኽቦ ንኽእል። ኣብ ባይታ ግን ብዘይካ እቲ ፈጻኢ ኣካል መንግስቲ ዝባሃል እቶም ሃገራዊ ባይቶን ፍርዳዊ ኣካላትን ዝባሃሉ ኣካላት የሎውን። ስለዚ እቲ ብፕረዚደንት ኢሳያስ ዝምራሕ ፈጻሚ ኣካል መንግስቲ ብሓፈሻ ንመንም ተሓታቲ ኣይኮነን ማለት ኢዩ።
- ኣካላት ፈጻሚ ኣካል መንግስቲ ብፍላይ
ኣካላት ፈጻሚ ኣካል መንግስቲ ማለት ሚኒስትሪታት፡ ኮሚሽናት፡ ክፍልታትን ካላኦትን ብሕጊ ዝቖማን ሕጋዊ ሰብነት ዘለወን ኣካላት ኢየን። እዚ ሕጋዊ ሰብነት ዝብል ቃል ብሕጊ ስረሐን የካይዳ፡ ካብ ሕጊ ወጻኢ ምስ ዝኸዳ ድማ ብሕጊ ይኽሰሳን ይሕተታን ማለት ኢዩ። እዚ ግን ኣብ ነጻ ሕጋዊ ኣሰራርሓ ኣብ ዘሎዎ ባይታ ጥራሕ ኢዩ። እዘን ኣካላት ፈጻሚ ኣካል መንግስቲ ኩለን ተሓታትነተን ናብቲ ብፕረዚደንት ዝምራሕ ፈጻሚ ኣካል መንግስቲ ኢዩ። መራሕቲ እዘን ኣካላት ፈጻሚ ኣካል መንግስቲ ብሕርያ ፕረዚደንት ባይቶ የጽድቐሉ። እዚ ኣብ ንቡር ኣሰራርሓ መንግስቲ ማለት ኢዩ። በዚ ሕጂ ኣብ ሃገርና ዘሎ ኩነታት ግን ትርጉም የብሉን። ነዚ ከይኮነ ኣይተርፍን ሚኒስተር ክሽየም ይኹን ክእለ ዘይንሰምዕ።
ሐ) ሕጋዊ ስልጣን ኣካላት ፈጻሚ ኣካል መንግስቲ ብኽልሰ-ሓሳብን ግብርን ካባይ ኢዩ?
ኣካላት ፈጻሚ ኣካል መንግስቲ ብኽልሰ-ሓሳብ ደረጃ ካብ ቁዋምን ሃገራዊ ባይቶን ኢዩ። ምኽንያቱ ኣካላት ፈጻሚ ኣካል መንግስቲ ብኣዋጃት ይቑማ’ምበር ዘይሩ ዘይሩስ ስልጣነንን ሓላፍነተንን ከም ግቡእ ካብ ቁዋም ኢዩ። እዚ ህላወ’ዚ ኣብ ሃገርና ከም ዘየሎ ኩሉ ዝፈልጦ ሓቂ ኢዩ። ብግብሪ ስልጣንን ሓላፍነትን እዘን ኣካላት ፈጻሚ ኣካል መንግስቲ ካብ ፕረዚደንት ኢዩ። ፕረዚደንት ክሸይም ይኹን ከባርር ዘይተገደበ ስልጣን ኣሎዎ። ክህልዎ’ውን ዘይግባእ ኣይኮነን። ስለዚ ባዕሉ ንዝሸሞ ሚኒስተር ይኹን ካልእ ኣብ ስራሕ ይኹን ኣብ ኣሰራርሓ ጌጋ ወይ ጉድለት ምስ ዝፍጸም ዝሕተተሉ ባዕሉ እቲ ፕረሲደንት እምበር እቲ ሽሞኛ ኣይኮነን። እቲ ሽሞኛ ብዓቕሚ ጉድለት ዝሕተት እንተ ኾይኑ ስለምንታይ እቲ ፕረዚደንት ዓቕሚ ዘሎዎ ሰብ ኣብቲ ቦታ ዘየቐመጠ ኢልና ክንሓትት እምበር ፕረዚደንት መሳርሕቲ ሲኢኑ ኢልና ንፕረዚደንት ሓራ ከነውጽእ ሓላፍነታውን ሰብ-ኣውን ኣይመስለንን። ሓደ ብዓል ስልጣን ካብ ካልእ ባዓል ስልጣን ብዓቅሚ ይኹን ክእለት ክፍለ ይኽእል ይኸውን። ንስለ ሓቂ ግን ካብዞም ሚኒስተራት ኣዚዮም ብቅዓት ዘሎዎምን ወረ ብስትራተጂካዊ ዓይኒ ኣዚዮም ብሉጻት ሰባት ኣለዉዎም እንተ ተባህለ ምግናን ኣይኮነን። እቲ ሽግር ውልቃዊ ብቅዓትን ወይ ዓቅምን ትካልዊ ኣዓቅምን ዝተፈላለዩ ምዃኖም ካብ ዘይምርዳእ ዝብገስ ኢዩ ባሃላይ ኢየ።
መ) ፍልልያት ውልቃውን ትካልውን ዓቕምታት
ሚኒሰተራት ኤርትራ ውልቃዊ ዓቅሚ ይጎድሎም ኢዩ ዝብል ግምት የብለይን። እኳ’ዳኣ ባኣንጻሩ ኢዩ። ሓደ ሚኒስትሪ ይኹን ኮሚሽን ወይ ክፍሊ ፈጻሚ ኣካል መንግስቲ ክቐውም እንከሎ ምስኡ ጉዳይ ዕላማ፡ ስልጣንን ሓልፍነትን እዞም ካላት ፈጻሚት ኣካል መንግስቲ ሓቢሩ ዝለዓል ኣርእስቲ ኢዩ። ብኻልእ ሸነኽ ዕላማ፡ ስልጣንን ሓላፍነትን ሓደ ሚኒስሪ እንታይ ኢዩ? ስልጣን፡ ሓላፍነትን ግቡኣትን ሚኒስተር’ከ? ኢልና ክንሓትት ዘሎና ኮይኑ ይስማዓኒ። ብዘይካ’ዚ ሚኒስትሪታትን ሚኒስተራትን ሓላፍነቶም ብስርዓት ንኸሰላስሉ’ኸ ብስብ-ኣዊ፡ ንዋታውን ባጀታውን ጸጋታት ክድርዑ ኣይግባእን ዲዩ? ስልጣንን ሓላፍነትን ንሚኒስትሪታትን ሚኒስተራትን ብወግዒ ሂብካ ኣብ ኣባይታ በዞም ኣቐዲመ ዝጠቐስኩዎም ሰብ-ኣዊ፡ ንዋታውን ባጀታውን ጸጋታት በቲ ሓደ፡ በቲ ካልእ ድማ ስልጣን ብምምሕዳራ’ውን ባጀታውን እንተ ዘይተሰኒዩ እቲ ሚኒስተር ድላዩ ዓቕሚ ይሃልዎ ከተግብሮ ዝኽእል ነገር የሎን። ሚኒስትሪታት ሰብ-ኣዊ፡ ንዋታውን ባጀታውን ጸጋታት ስለ ዘይብለን ዓቕመን ዝተለመሰ ኢዩ። ንዓመታ ክትሳኣ ኢየን ኢልካ’ውን ዝሕሰብ ኣይመስለንን። ምኽንያቱ ሃገር ብቑጠባ ስለ ዝለመሰት እዘን ሚኒስትሪታት ይኹና ምምሕዳራት ባጀታዊ ስርዓት ስለ ዘይብለን።
ስለዚ እቲ ሚኒስትሪ ክንዮ ስም ዝኸይድ ትርጉም የብሉን። እቲ ሚኒስተር’ውን ከምኡ። ከምቲ ኩሉ ጊዜ ዝብሎ ኣብቲ ሃገር ሕሉፍ ድኽነት ኣሎ። ቁጠባዊ ዕቤት ሃገርና ክዳሃኽን ክምሽምሽን ኢዩ ጸኒሑን ዘሎን። በዚ ምኽንያት ጸጋታት ሃገር ብፍላይ ኪኢላዊ ዓቕሚ-ሰብን እቲ ብርጂዋ (ባዓል ጸጋ) ዝባሃል ተባሕጒጉ ስለ ዝኾነ ኣታውታት መንግስቲ ድማ ምስኡ። ስለዚ መንግስቲ ኣታውታት ስለ ዘይብሉ በጀታዊ ስርዓት ክህልዎ ኣይኮነን። ንምንታይ ስሩዕ በጀታዊ ስርዓት ዘየሎ ንዝብል ሕቶ ህዝቢ ክሳብ ሎሚ ክዋሃብ ዝጸንሐ ምኽንያት “ንሃገራዊ ድሕንነት ተባሂሉ ኢዩ’ምበር ስርዓተ ባጀት ኣሎና ኢዩ” ዝብል። ካብ ሓቂ ዝረሓቐ መልሲ ኢዩ። ንወትሃደራውን ጸጥታውን እትስለዖ በጀት ብዝተወሰነ ደረጃ ቅሉዕ ዘይምግባር ይምረጽ ይኸውን። ንሱውን እንተ ኾነ ካብ ዓይኒ ጸላኢ ዝኽወል ኣይኮነን። ስለዚ ሚኒስትሪታት ይኹና ሚኒስተራት ዝግባእ ምምሕዳራ’ውን ባጀታውን ዕጥቂ ሒዘን ክንቀሳቐስሉ ዝኽእልሉ ባይታ የልቦን። ነዚ ንምፍዋስ ተባሂሉ ንሃገራዊ ጉዳይ ኣጽቢብካ ጉዳይ ምምሕዳራ’ውን ባጀታውን ስልጣን ተጠቓሊሉ ኣብቲ ግንባር ንኽወድቕ ግድነት ኢዩ ነይሩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ ሃብቲ ሃገር በጻብዕቲ ዝቁጸሩ ውልቀ-ሰባት የማሓድርዎ ኣሎዉ።
ሰ) እቲ ኣገዳሲ ሕቶ እምባኣር ክሳብ መዓስ ብኸምዚ መንገዲ?
ከምቲ ኣብ ሕብረተ-ስብና ወዳ ነዲኡ “ኣደ ኣበይ ኢና ክንድቅስ” ኢሉ ምስ ሓተታ “ኣቦኻ ኣብ ዘደቀሱና” ኢላቶ ዝባሃል፡ ፕረዚደንት ኢሳያስ ክሳብ ንዜጋታቱ ኩሉ ዓቕሞም ተጠቂሞም ኣብ ሃገሮም ከውፍሩ ዘየፍቀደ ንሱ ሰላም ኣይረክብ፡ ህዝብን ሃገርን ድማ ኣይክርህዎምን ኢዩ። ኣጉል ምኽንያት ትርጉም የብሉን። ሎሚ ሓቂ ጠፊኡ ካብ ብምስልና ብምስሊ ካለኦት ክንምድር ይቐለና። ዓዲ ብዓቕምና ትምዕብልን ትውንጨፍን ኣላ ክብሃል ንሰምዕ ኢና። ነቲ ስርናይ ካብ ሓሰር ከይነፈዩ ንሕና ሓገዝ ናይ ካሎኦት ኣይንጽበን ኢና ንሰርሖ ዘሎና ብውሽጣዊ ዓቅምና ኢዩ ክብሉ’ውን ንሰምዕ ኢና። እዚ ብምፍላጥ ወይ ብዘይ ምፍላጥ ክኸውን ይኽእል። ነቶም እንዳ ፈለጡ ንህዝብን ሃገርን ዝብድሉ ይኣክል ምባል ግን ጊዚኡ ይመስለኒ።
ሃገር ብውሽጣዊ ዓቕሚ ለውጢ ክትገብር መን ይጸልኦ? እቲ ሓቂ ግን ባኣንጻሩ ኢዩ። ከም ኤርትራዊ ብሓሶትን ብእንታይ ገደሰንን ንመንግስቲ የሐጉስ ኢዩ ዝበልናዮ ቃላት ክንመርጽን ምስልና ገዲፍና ምስሊ ዘይ ንኣምነሉ ክንጉልበብ ንረአ’ውን ዉሑዳት ኣይኮናን። ብፍላይ እቶም ሕብርታት ቀለም ንፈልጥ ኢና እንብል ዜጋታት ካሎኦት ዝብሉዎ ክንደግም ንርአ ኣሎና። ንመንግስቲ ዝድግፉ ወይ ዝሕግዙ ዘሎዉ ይመስሎም ይኸውን። መንግስቲ ምድጋፍን ምሕጋዝን ኣምበይ ምስ ተጸለአን። ንመንግስቲ እንዳ ደገፍካን እንዳ ሓገዝካን ንመንግስቲ ኣይትንቀፍ ዝብል ስነ-ሞጎት ግን ኣብ ኤርትራ ጥራሕ ከይኮውን ዘጠራጥር ኢዩ።
ንምዃኑ መንግስቲ ኤርትራ ስለ ዘይጋገ’ዲዩ? ብእምነተይ እዚ መንግስቲ ጌጋ ጥራሕ ዘይኮነስ ስትራተጂካውያን ጌጋታት ኢዩ ክገብር ጸኒሑን ዘሎን። ንሃገርን ህዝብን ብቑጠባ ረሚስካ እንታይ ዓይነት ሃገራዊ ጸጥታ ኢዩ ክቅጸል ዝድለ ዘሎ? ኤርትራ ሃገራዊ ጸጥታኣ ክዋሓስ እንተ ኾይኑ፡ ጸጥታኣ ዘውሕስ ስትራተጂካዊ ኣጽዋር የድልያ። ቁጠባኣ እንተ ዘይዓቢዩ ብኸመይ ኢያ ነዞም ስትራተጂካውያን ኣጽዋራት ክትሽምቶም? ነዚ ሕቶ ዝህቡኻ መልሲ “ኤርትራ ኣብ ህዝባ’ምበር ኣብ ኣጽዋር ኣይትኣምንን ኢያ” ዝብል ድሑር መልሲ ኢዩ። ካብ ዒራቕ ንዝትኮሰልና’ኸ? ኢልካ ምስ እትሓቶም ካኣ “ከምኡስ ኣይንጽበን ኢና” ዝብል ስንኩፍ መልሲ ይደግሙኻ። እታ ሃገር ቅድም ቀዳድም ሃገራዊ ድሕነታ ከተረጋግጽ ኣሎዋ ዝብሉ ሕጽረት መረዳእታ ሃገራዊ ጸጥታ ዘሎዎም ምሁራት’ውን ኣይተሳኣኑን። ብኸመይ ኢልካ ምስ እትሓቶም መልሲ የብሎምን። እዚ መልስታቶም መንግስቲ ከምኡ ስለ ዝብል ንመንግስቲ የሕጉስ ይኸውን ኢሎም ዝደግሙዎ መልሲ እምበር ካብ ልቦም ኣይመስለንን። ሃገራዊ ጸጥታና ዝዕቀብ ሃገርና ብምሉእ ተሳታፍነት ህዝባ ብቁጠባ ምስ እትምዕብልን ስትራተጂካውያን ኣጽዋራት ክትውንን ምስ እትኽእል ጥራሕ ኢዩ። ስለዚ እዞም ብሽም ሃገር ዝማጻደቑ ዜጋታት ክንዮ ጸቢብነት ካልእ መግለጺ የብሎምን። ንፍተዎ ንጽላኣዮ ስትራተጂካውያን ኣጽዋራት የድልዩና ኢዮም። ንዐዖም ክሽምት ዝኽእል ቁጠባ ሃገር ከነማዕብል ግን ግድነታዊ ኢዩ።
ግቡእ ስሩሑ ዘይ ዘርሕ ውልቀ-ሰብ ይኹን መንግስቲ ነቐፌታ ከም ኣሳሒታ ከም ዝፈርሕ ትንተና ዘድልዮ ጉዳይ ኣይኮነን። ውልቀ-ሰብ እንተ ኾይኑ፡ ንድኽመቱ ንምሽፋን ዝጥቀመሉ ሜላ ምቅብጣር፡ መጉባዕባዕን ምልምማጽን ኢዮም። መንግስቲ እንተ ኾይኑ ድማ ፕሮፖጋንዳ መተካእታ ድኽመቱ ገይሩ ኢዩ ዝሰርሓሉ። ምኽንያቱ ኣብ ባይታ ዝረአ እንተ ዘይ ሰሪሑ ኣብ ፕሮፖጋንዳ ክደፍእ ኣሎዎ። ሃገር ብቁጠባ እንዳ ተረመሰት ተኣምራት ይስራሕ ከም ዘሎ ኣምሲልካ ንህዝብን ንዓለምን ምጽማም ክንዮ ፕሮፖጋንዳ ካልእ ትርጉም የብሉን። ንኣብነት ማዕከናት ዜና መንግስቲ ኤርትራ ዝፍንወኦ ዜናታት እንተ ሪኢና ብዘይ ምግናን ልዕሊ 90% ኣብ ኣናእሽቱ ነገራት ኢዩ። ዓዲ እገለ ናይ ጽሬት ወፈራ ኣካይዳ ዓዲ እገለ ደጊማ ዝብል ኢኩም ትሰምዑ። ኣገደስቲ ሃገራውያን ፖሊሲታትን ትግባረኦምን ኣልዒልካ ምዝታይን ጉድለታት ኣለሊኻ ተሓታትነት ብዘለዎ መንገዲ ምትግባር ዝባሃል ነገር የሎን። ብዛዕባ 80% ጽሩይ ኣገልግሎት ማይ ዘይረኸባ ዓድታት ገዲፈን ብዛዕባ እተን 20% ጽሩይ ማይ ዝረኸባ ዓድታት ይልፍልፋ። ሽግርን ጸገምን ከም ጸብጻብ ኣይንሰማዕን ኢዩ። ነታ ዘላ ሽግር ወይ ጸገም (ንኣብነት-ሽግር ጽሩይ ማይ) ብጸብጻብ መልክዕ ኣይጽብጽባን ኢየን። ሓንቲ ዓዲ ማይ እንተ ኣቲላ ግን “ኣብ ዓዲ እገለ ሽግር ጽሩይ ዝስተ ማይ ተፈቲሑ። ነበርቲ ንመንግስቲ ኣመስጊኖም” ዝብሉ ጸብጻባት ግን ኩሉ ጊዜ ንሰምዕ ኢና። ህዝቢ ጽሩይ ማይ ሲኢኑ ኣማሪሩ ዝብሉ ዜናታት ኣይስምዑን ኢዮም። ምኽንያቱ እታ ናይ ፕሮፖጋንዳ ሶፍት-ዌር ንሽግር ህዝቢ ዝኸውን መጽሓፊ ቦታ የብላን።
ረ) መልሲ ንመስከረም
መስከረም ህዝቢ ዝሓቶም ሕቶታት ወይ ዝብሎም ዛዕባታት ኢዩ ዘልዕል ዘሎ። መስከረም “መሳርሕቲ ሲኢኑ’ምበር ፕረዚደንት ኢሳያስ’ሲ ዝከኣሎ ይገብር ኣሎ” ዝብል ኣባሃሃላ መስከረም ዝፈጠሮ ኣባሃሃላ ኣይኮነን። ህዝቢ ከምኡ ይብል ኣሎ’ዲዩ ኣይብልን ሓቢርና ንመልሶ። ምናልባት ክንደየናይ ናይ ህዝብና ኢዩ፡ በዚ ኣባሃሃላ ዝርዕም ኣይፈልጥን። ብርግጸኛነት ንምዝራብ እቲ ኣብ ዓዲ ዘሎ ህዝቢ ናይ ሽግሩ ጠንቂ መሪሕነት ፕረዚደንት ኢሳያስ ምዃኑ ኢዩ ዝፈልጥ። ሓለፍቲ መንግስቲ ብዘይ ሰናይ ድልየት ፕረዚደንት ኢሳያስ ቢሮ ኣልዒሎም ክታሞም ከንብሩ ዝኽእሉ ምምሕዳራዊ ይኹን ባጀታዊ ስልጣን ከም ዘይብሎም ንመብዛሕቱ ካብ ህዝብና ዝተሰወረ ኣይኮነን። ንኣብነት-ህዝቢ ብጉዳይ ቪዛ ከማርር ይስማዕ ኢዩ። ሕጊ ኢሚግረሽን ከም ነፋሒቶ ካብ ንጉሆ ናብ ምሸት ኢዩ ዝቕየር። ምድኑጓያት ንቡር ኢዩ። ምኽንያቱ ሕቶ ቪዛ ቅድም ናብ ቤት-ጽሕፈት-ፕረዚደንት ክኸይድ ስለ ዘሎዎ ኢዩ። ሓላፊ ኢሚግረሽን ዝርዝር ኣስማት ሓተቲ ቪዛ ካብ ቤት-ጽሕፈት ፕርረዚደንት ከይመጸሉ ኣይፍርምን ኢዩ። ስለዚ ህዝቢ ዘማርር ዘሎ በቲ ፕረዚደንት እምበር ብሓላፊ ወይ ሰራሕተኛታት ኢሚግረሽን ኣይኮነን። ምኽንያቱ ጠንቂ እዚ ምድኑጓያት ፕረዚደንት ባዕሉ ምዃኑ ህዝብና ዘይፈልጥ ኣይኮነን። ንምጥቅላል፡-
- ዓቅሚ ሚንስተራት ኤርትራ ኣብ ሕቶ ምልክት ዝኣቱ ኣይኮነ። ግን ምምሕዳራውን ባጀታውን ስልጣን የብሎምን። ምምሕዳራ’ውን ባጀታ’ውን ስልጣን ዘይብሉ ሓላፊ ብከመይ መንገዲ ሓላፍነቱ ክዋጻእ ከም ዝኽእል ንዓይ ክርዳኣኒ ኣይክእልን ኢዩ። ስለዚ ብወገነይ ንሚኒስተራት ይኹን ካሎኦት ኣማሓደርቲ ተሓተቲ ክገብሮም የጸግመኒ ኢዩ። ምኽንያት’ውን የብለይን።
- ሚንስተራት ይኹኑ ኣማሓደርቲ ስልጣን የብሎምን። ንህዝባዊ ርክባትን ንኣህጉራዊ ዲፕሎምስን ተባሂለን ዝተዶኮና ሚኒስትሪታት እምበር ንሃገራዊ – ቁጠባዊ፡ ማሕበራውን ፖለቲካውን ዕማማት ንምስልሳል ተባሂለን ዝቖማ ኣይኮናን። ኣብ ኤርትራ እኩብ መሪሕነት (collective leadership) ዝባሃል ነገር የሎን። ነንሓንሳብ መንን እንታይን ይምልከቶን እንታይ’ከ ኣይምልከቶን ዝፍለጥ ነገር የሎን። ኩላትና ከም እንፈልጦ ኣብ ዝኸድናዮ ቤት-ጽሕፈት “ንኹስቶ በሎ ወይ በላ” ዝብል ኣሰልቻዊ መልስታት’ዶ ኣይኮነን ኢዩ ዝንገረና። በዚ መልስታት ሓለፍቲ መንግስቲ ኣሎ ኢለ ኣይኣምንን።
- ንምዃኑ ክንዮ ወርሓዊ ደሞዝን ድሩት ናይ ቤት ጽሕፈት መሳርሕታትን እንታይ ባጀት ስለ ዘለዎን ኢየን ሚኒስትሪታት ኣድማዒ ስራሕን ኣገልግሎታትን ክህባ ዝድለ ዘሎ። ዝእከብ ግብሪ መንግስቲ የሎን። ካብ ምንታይ ክእከብ? ኤርትራውያን ንመንግስታት ሱዳን፡ ደቡብ ሱዳን፡ ዩጋንዳ፡ ኣንጎላን ካለኦትን ግብሪ ይኸፍሉ ኣሎዉ። ስለምንታይ? ሃገሮም ናይ ወፍሪ ሃገር ስለ ዘይኮነት ኢዩ። ሓደ ዝተማህረ ዜጋ ኣብ ሓደ ማዕከን ራዲዮ “ኤርትራ መንእሰያታት ገዲፎማ እንተ ወጺኦም ብኸመይ ኢያ ክትዓቢ?” ኢሉ ምስ እተሓተ፡- “ኤርትራውያን ንፉዓት ስለ ዝኾኑ ካብ ሃገሮም ምስ ወጽኡ ዓዶም ስለ ዘይርስዑ ነታ ሃገር ጽቡቕ ኢዩ” ኢሉ ከይሓፈረ ክምልስ ሰሚዔ ኣለኹ። ብኣባሃህልኡ ካብ ሃገሮም እንተ ወጽኡ ይሓይሽ ኢዩ ዝብለና ዘሎ። ብሓቂ ሰብ ዲዩ እንስሳ ኣይፈልጥን። ንፉዓት ኮይኖም ንሱዳናትን ዩጋንዳታትን እንተ ኾኑ ንኤርትራ እንታይ ይብጻሓ?። ሓደ ዜጋ ንስድርኡ $100 ወይ $200 ኣብ ርብዒ ዓመት ስለ ዝለኣኸ ኤርትራ ተጠቃሚት ኢያ ምባል ብዘይካ ድንቁርና ካልእ መግለጺ እንተ ሃሊዩዎ ካባኹም ክሰምዕ’ሞ መአረምታ ክሰደልኩም።
ስለዚ ዝኸበርካ መስከረም፡- ሚኒስተራት ኤርትራ ምምሕዳራዊ ይኹን ባጀታዊ ስልጣን ስለ ዘይብሎም ተሓተቲ ክንገብሮም ብሕልና ኾነ ብሞራል ጽቡቕ ኣይኮነን። እንተ ብዓቅሚ ይኹን ብተወፋይነት ግን ሰናፋት ኣይኮኑን። ስለምንታይ ንፕረዚደንት ከማሓይሽ ጸቕጢ ዘይገብርሉ ክባሃል’ውን ንሰምዕ ኢና። ኮይኑ ግን እቶም ካብ መጀመርታ ጸቕጢ ክገብሩሉ ዝፈተኑ ሓርበኛታት ሎሚ ኣበይ ኣሎዉ? እቲ ዝሕዝን ከም ህዝቢ ጠሊምናዮም ኢና። ብዛዕብኦም ዝተነገረና ከም ሓቂ ወሲድና ኣብ ዘይንፈልጦ ጉዳይ ኣቲና ጽቡቕ ገበሮም ዝበልና’ውን ንህሉ ኢና። ስለዚ ፍትሒ ከም ቃል እንተ ዘይኮይኑ ብግብሪ ሪሒቓ ዘላ ኮይኑ ይስማዓኒ።
የቐንየለይ!


c: text/html

text:
ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ብፕረዚደንት ኢሳያስን ስድራቤቱን ዝውነን ከምኡ እውን ኣቶ ሓጎስ ገብርህይወት ዝቆጻጸሮ ሚልዮናት ዶላርን ጥረ ወርቂን ካብ ቀጠር ናብ ቻይናን ደቡብ ኣፍሪቃን ንምግዓዙ ፈተነ የካይድ ኣሎ።
ብዕለት 12 ሓምለ ብኣቶ ሓጎስ ገብርህይወት ዝምራሕ ልኡኽ ኣብ ሃገራዊ ባንክ ቀጠር ማለት Qatar National Bank ንዝርከብ ገንዘብ ንምግዓዝ ፈተነ ከምዘካየደ ተፈሊጡ። ይኹን ግን እቲ ናይ ሓደ መዓልቲ ዑደት ብዘይፍረ ከምዝተዛዘመ ዝገለጹ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ፤ እቲ ዘተ ኣብ ኤርትራ ምስ ዝርከብ ኤምባሲ ቀጠር ይቕጽል ምህላዉ ተፈሊጡ።
ኤምባሲ ቀጠር ኣብ ኤርትራ ብዛዕባ እቲ መንግስቲ ኤርትራ ናብ ቻይናን ደቡብ ኣፍሪቃን ክሰጋገር ዝሓቶ ዘሎ ገንዘብን ጥረ ወርቅን ካብ ሃገሩ መምርሒ ክሳብ ዝመጾ ዝኾነ መልሲ ክህብ ከምዘይክእልን እቲ ጉዳይ ልዕሊ ዓቕሚ ቤትጽሕፈቱ ሙኻኑን ሓቢሩ ኣሎ።
ምስዚ ብዝተኣሳሰር ዜና መንግስቲ ኤርትራ እቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ጅቡትን ዘሎ ዶብ ኣብ ክንዲ ብወተሃደራት ኣፍሪቃዊ ሕብረት ወተሃደራት ቀጠር ክሕዝዎ ተማሕጺኑ ምህላዉ ተፈሊጡ ኣሎ።
ብመርገጺ ኤርትራ ኣብ ጉዳይ ምስሕሓብ ሃገራት ወሽመጥ ዝተቕጠዐ መንግስቲ ቀጠር፤ እቲ ናይ ሽምግልና ሓላፍነቱ ኣውሪዱ ንባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ከረክቦ ከምዝወሰነን፤ድሕሪ ሕጂ ንኤርትራ ኣብ ዝምልከት ጉዳይ ኢዱ ከእቱ ፍቓደኛ ከምዘይኮነን ሓቢሩ ኣሎ።
ምስዚ ኣብዝተኣሳሰር ዜና ኤምባሲ ሃገረ ኤርትራ ኣብ ቀጠር ነቶም ምስ ህግደፍ ጥቡቕ ርክባት ዘለዎም ፈልዩ ገንዘብኩምን ንብረትኩምን ከምቲ ኤርትራውያን ተቐማጦ ኣዲስ ኣበባ ዝኾንዎ ከይኮነኩም ተቐላጢፍኩም ናብ ካልእ ሃገር ኣግዕዝዎ ዝብል ሓበሬታ ይህቦም ምህላዉ ተፈሊጡ። እቲ ኤምባሲ ኣብቲ ብመንገዲ ዋህዮታቱ ዝዝርግሖ ዘሎ ሓበሬታ፤ እቲ ናይ ኤርትራን ቀጠርን ዝምድና ኣሉታዊ ምዕባለታት ክሕዝ ስለዝኽእል ብምስጢር ገንዘብኩምን ንብረትኩምን ከተውጽኡ ንላበወኩም ዝብል ምኽሪ ይህብ ከምዘሎ ምንጭታትና ካብ ዶሓ ሓቢሮም።ብዘይካ እዚ ኣብ ኤምባሲ ኤርትራ ወኪል ህግደፍ ኮይኑ ዝንቀሳቐስ ሰብ ነቶም ታክሲ ዝዝውሩን ኣብ ናይ ህንጻ ስረሓት ዝሰርሑን ኤርትራውያን ጽባሕ ንግሆ ዝኾነ እንተኣጋጢሙ ንኣባላት ህግደፍ ዝኾኑ ጥራይ ኢና ንሕግዝ፤ ስለዚ ኣባልነት ህግደፍ ክትምዝገቡ ብኣግኡ ነዘኻኽር ዝብል ጎስጓስ የካይድ ምህላዉ ተፈሊጡ።
ከምዝፍለጥ መንግስቲ ሃገረ ቀጠር ካብቲ ብሽምግልና ሒዝዎ ዝነበረ ዶባት ጅቡትን ኤርትራን ድሕሪ ምልቃቑ ኣብ ከባቢ ዶባት ጅቡትን ኤርትራን ጽዑቕ ወተሃደራዊ ምንቅስቓስ ይረአ ምህላዉ ይሕበር።
ቅድሚ ሰሙን ብወገን መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ከባቢ ኣቦን ክሊማን ዝነበራ ኣሃዱታት ብዕለት 30 ሰነ 2016 ናብ ከባቢ ራሓይታ ከምዝተቐየራ ኣብ ዜናታትና ከምዝተሓበረ ዝዝከር ኮይኑ እተን ናይ መካናይዝድ ኣሃዱታት በራጊድ ዝገበረኦ ምቅይያርን ምንቅስቓስን ኣሃዱታተን ድሕሪ እቲ ምስ ምውጻእ ሰራዊት ቀጠር ዝተኸሰተ ምዕባለታት ዝተኣሳሰር ኢዩ ተባሂሉ ከምዝግመት ምንጭታት ካብ ምብራቓዊ እዚ ሓቢሮም።
ብዘይካ እዚ ከበድቲ ኣጽዋርን ኣጋር ሰራዊትን ናብ ከባቢታት ረሓይታ ክጽጋዕ ከምዝቐነየ ምንጭታትና ሓቢሮም ምንባሮም ዝዝከር ኮይኑ ኣቐዲሙ ነቲ ናይ ቀጠር ቦጦሎኒ ሒዛቶ ዝነበረት ዕርድታት ዝተከአ መካናይዝድ እውን ዝያዳ ናብ ዱሜራ ይጽጋዕ ምህላዉ ይፍለጥ። መንግስቲ ጅቡቲ ብመንገዲ ኢጋድን ኣፍሪቃዊ ሕብረትን ብቐጠር ተታሒዙ ዝነበረ መሬት ብመንግስቲ ኤርትራ ተታሒዙ ክብል ብቐጻሊ ስምዕታ የስምዕ ምህላዊ ኣብ ዜናታት ዓለም ክግለጽ ጸኒሑ ኣሎ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ሓልዮት ይሃሉኻ
ኩሉ ተቐማጣይ ሓልዮት ከርኢ ይግባእ። ሓልዮት ምህላው ብፍላይ ካብ ሰዓት 10 ምሸት ክሳዕ 7 ንግሆ ኣዳላዪ እዩ። ንጎረቤትካ ንኸይትርብሽ ከምዚ ኢልካ ሕሰብ፤
- ኣብቲ ኣስካላ ጸጥታ ይሃሉ። ኣብኡ ምጕያይን ምጽዋትን ማዕጾ ገም ምባልን ይርብሽ እዩ። ነቶም ኣብ ገዛኻ ዘለዉ ኣጋይሽውን ንጎረቤት ከይርብሹ ኣጠንቅቆም
- ናይ ቲቪን ራድዮን ኮምፕዩተርን ድምጺ ኣህድኣዮ
- ብድሕሪ ሰዓት 20.00 ኣብ መንደቕ ኣይትዅዓት መስማር ኣይትውጋእ
- ፌስታ ምግባር ጽቡቕኳ ንተኾነ፤ ኣቕዲምካ ግን ንጎረባብትኻ ሓቢርካዮም ምጽናሕ። እቲ ጽቡቕ ልምዲ፤ እቲ ግዜ እናለየተ ክኸይድ ከሎ፤ ነቲ ድምጺ ሙዚቃ ድማ እናኣጕደልካ ምኻድ ዚብል እዩ።
ብሽክለታን ዓረብያ-ቆልዑን ዝዓበየ ጸገም ኣብ ግዜ ባርዕ
ንሓደጋ ባርዕ ንምክልኻል፤ ከብሒታት፡ መንሸታትሒ፡ ብሽክለታታት ወይ ዓረብያ-ቆልዑ፤ ኣብቲ መእተዊ ኣስካላታት ኣይተቐምጥ። ነቶም ሰራሕተኛታት ጽሬት ውን ከጸጋሞም ስለ ዚኽእል።
ፓራቦልን ኣንቴናን
ፓራቦልን ኣንቴናን ክትሰቅል ምስ ትደሊ፤ ካብቲ ኣካራዪ-ህንጻ ፍቓድ ክትረክብ የድልየካ። ዋላ ኣብ ናትካ ባልኮኒ ወይ መስኮትካ ውን እንተኾነ፤ ፍቓድ ምርካብ የድሊ እዩ።
መምርሒ ባልኮኒ
ኣብ ባልኮኒ እተንጠልጥሎ መትከሊ ዕንባባታት፤ ብወገን ውሽጢ ብግቡእ ክገጣጠም ከም ዘድሊ ሕሰበሉ። ንጎረባብትኻ ብምሕሳብን፤ ንሓደጋ ሓዊ ውን ስለ ዘቃልዕን፤ ኣብ ባልኮኒ ኴንካ ስጋ ምጥባስ ብዙሕ ግዜ ክልኩል እዩ።
ኣተሓሕዛ መደርበዪ ጐሓፍን - መምለሲ-ጐሓፍን
ኣብ መደርበዪን መእከቢ ጎሓፍ ክፍሊታት፣ ሽግር መታን ከይፍጠር፤ ቅድሚ ምጕሓፍካ ኩሉ ግዜ፤ ነቲ ጎማ ብግቡእ ጌርካ እሰሮ። ንምቾት ናይ ኩሉ ሰብ ክትብል፤ ኣብ ኣፍ-ደጌኻ ዋላ ኳ ንሓጺር ግዜ ይኹን፤ ጎማታት ጐሓፍ ኣይተንብር። ከም ከብሒታት ዝኣመሰለ ገዘፍቲ ጐሓፋት፤ ናብቲ ናይ ኮሙን ማእከል መምለሲ-ጐሓፋት ኬድካ ምለሶ።
ዝያዳ ሓበሬታ ብዛዕባ ኣተኣላልያ ጉሓፍን ዳግማይ ምጥቃም ጋዜጣታት ወረቓቕትን ካርቶናትን ብዝያዳ ኣምብብ
እንስሳታት-ዘቤት
ኣብ ደገ ዝዘዋወሩ ናይ ገዛ እንስሳታት ምስ ዚህልዉኻ፤ ንናይ ሓባር ምቾትን ንድሕነቶምን ክትብል፤ ክተስተውዕሎ ዘሎካ ጉዳያት ኣሎ። ኣብቲ መእተዊ ኣስካላታት እንስሳ ክፍኖ የብሉን፤ ኣኽላባት ድማ ኣብ ደገ ኣሲርካ ክተዛውሮም የድሊ። ኣብ ውሽጢ ገዛን ኣብ ከባቢኡን ከየርስሑ ምጥንቃቕ ናትካ ሓላፍነት እዩ። (ብፍላይ ኣብቲ ቆልዑ ዝጻወቱሉ ቦታትት)። ኩሉ ግዜ ናይ ቀልቀሎም መአከቢ ጎማ ተጠቐም። ብናይ ጽርየት ምኽንያት፤ ንኣዕዋፍ ብባልኮኒ ወይ ብመስኮት ወይ ኣብ ምድሪ፤ ክትምግብ ኣይፍቀድን እዩ። ምኽንያቱ ድማ እቲ መግቢ ብቐሊሉ ኣናጹን ካልኦት እንስሳታትን ስለ ዚዕድም እዩ።
ናይ ሓባር ቦታታት
እቲ ደምበ ናይ ኩሎም ናይቲ ከባቢ ነበርቲ፤ መራኸቢ ቦታን ናይ ቆልዑ መጻወቲ ቦታን እዩ። ስለ ዝኾነ ድማ፤ እቲ ደምበታት ካብ ማኪናታት ነጻ ቦታ ክኸውን የድሊ። ብርግጽ ውን ብዛዕባ ኣትክልቲን ካልእ ናይ ሓባር መሳርሒታትን፤ ኩሉ ሰብ ክጥንቀቐሉን፤ ነቲ ኣብ ደምበታት ዚርከብ መእከበታት ጐሓፍ ክጥቀመሉ ዘለዎ ነገር ምዃኑን እዩ። ገለ ዝተሰብረ ነገር ምስ ተስተብህል፤ ምስቲ ናይ ዓመውል ቤትጽሕፈት ርክብ ግበር።
ኣብ ቤትሕጽቦ ዘገልግል ሕጊ
እቲ ቤትሕጽቦ ንስኻን ጐረባብትኻን ብሓባር እትጥቀሙሉን ሓላፍነት ትሰከሙሉን ንብረት እዩ! እዚ ማለት ድማ፤ ነቲ ቤትሕጽቦ ምስ ተጠቐምካ፤ ባዕልኻ አጸራሪኻ ድማ ትኸይድ። ከምቲ ንዓኻ ኮይኑ ክጸንሓካ እትደልዮ፤ ነቲ ቤትሕጽቦ ጽሩይን ሓድሽን ጌርካ ክትገድፎ ይግባእ።


text:
ንስኻ ዑቕባ ሓቲትካ፡ ብጊዜ ዝተደረተ መቐመጢ ፍቓድ ረኺብካ፡ ኣብ ምስራሕ እትርከብ ዘሎኻ
Du som har sökt asyl och som har fått ett tidsbegränsat uppehållstillstånd och arbetar – tigrinska
ዑቕባ ንምርካብ ሓቲትካ፡ ብጊዜ ዝተደረተ መቐመጢ ፍቓድ ዝረኸብካ ሰብ፤ ነፍስኻ ባዕልኻ ክትናቢ ትኽእል ምስ ትኸውን፡ ኣብ ገለ ኩነታት ቀዋሚ መቕመጢ ፍቓድ ክወሃበካ ይኽእል እዩ። ቅድሚ እቲ ብጊዜ ዝተደረተ መቐመጢ ፍቓድካ ምውዳቑ፤ ናይ መናውሒ ምልክታ ክተቕርብ፡ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ቀዋሚ ዝዀነ መቐመጢ መታን ክወሃበካ ግን፤ እቲ ስራሕ ሂቡካ ዘሎ ኩባንያ፡ ስራሕ ከም ዝቖጸረካ፡ ናብ ቤትስልጣን ግብሪ (Skatteverket) ከመልክተካ ይግባእ። እቲ ስራሕ ምቝጻርካ ድማ፤ ቅድሚ እቲ ብጊዜ ዝተደረተ ፍቓድካ ምውዳቑ፤ ዝተጀመረ ክኸውን ይግባእ።
ዑቕባ ንምርካብ ሓቲትካ፡ ብጊዜ ዝተደረተ ፍቓድ ዝረኸብካ ሰብ፡ ስራሕ ንኽትሰርሕ መሰል ኣሎካ። እዚ ድማ፡ ንዓኻ ብፍሉይ ምኽንያት ወይ ተነቃፊ ኩነታት ወይ ነቲ ካብ ሃገር ናይ ምስጓጕካ ምዕጋቱ ምኽንያት፤ ብጊዜ ዝተደረተ ፍቓድ ተዋሂቡካ ዘሎ ሰብ ውን ዘገልግል እዩ። ቅድሚ እቲ ብጊዜ ዝተደረተ መቐመጢ ፍቓድካ ምውዳቑ፡ ናይ መናውሒ ምልክታ ኣቕሪብካ ዄንካ፤ ክሳብ’ቲ ሚግራሾንስቨርከት ውሳኔ ዚህበካ ጊዜ፤ ስራሕ ምስራሕካ ክትቅጽል መሰል ኣሎካ። ንኹሉ ነቲ ጠለባት ዘማላእካ ኴንካ ምስ ትርከብ፤ ቀዋሚ ዝዀነ ፍቓድ ክወሃበካ እዩ።
እቲ ቆጺሩካ ዘሎ ኩባንያ፡ ናብ ቤትስልጣን ግብሪ (Skatteverket) ከመልክት ይግብኦ
ንስኻ ስራሕ ክትጅምር ከሎኻ፡ እቲ ቆጺሩካ ዘሎ ኩባንያ፡ ናብ ቤት ስልጣን ግብሪ (Skatteverket) ከመልክት ይግብኦ። ነዚ ምልክታ’ዚ ድማ፡ እቲ ቆጺሩካ ዘሎ ኩባንያ፡ ስምካን፡ ኣድራሻኻን ዝተቖጸርካሉ ጊዜን ዘሎዎ፡ ሓደ ቅጥዒ ብምምላእ ይገብሮ። ንስኻ ቀዋሚ ዝዀነ መቐመጢ ፍቓድ ንኽወሃበካ፤ ቅድሚ እቲ ብጊዜ ዝተደረተ መቐመጢ ፍቓድካ ምውዳቑ፡ ስራሕ ምስራሕ ዝጀመርካ ክትከውን ይግብኣካ። ከምኡ ውን፡ እቲ ብጊዜ ዝተደረተ መቐመጢ ፍቓድካ ቅድሚ ምውዳቑ፤ እቲ ቆጺሩካ ዘሎ ኩባንያ፡ ስራሕ ቆጺሩካ ከም ዘሎ፡ ናብ ቤትስልጣን ግብሪ ዘመልከተካ ክትከውን ይግባእ።
እቲ ስራሕ ቆጺሩካ ዘሎ ኩባንያ፡ ስራሕ ቆጺሩካ ከም ዘሎ ንምምልካት፡ ነዚ ዚስዕብ ”Underrättelse – Anställning av utlänning SKV 1160” ዝተባህለ ቅጥዒ (ኦርኒክ) መሊኡ፤ ናብ ቤት ስልጣን ግብሪ ከቕርብ ይግባእ።
እቲ ዚምላእ ቅጥዒን ካልእ ተወሳኺ ሓበሬታን፡ ኣብቲ ናይ ቤትስልጣን ግብሪ ኣድራሻ ኢንተርነት ኣቲኻ ርኸቦ (ብቛንቋ ሽወደን ጥራይ ዝተጻሕፈ)
መቐመጢ ፍቓድ ንኽክትረክብ ምልክታ ዝቐረበልካ ክትከውን የድሊ
እቲ ስራሕ ዝቖጸረካ ኩባንያ፡ ስራሕ ከም ዝቖጸራ ናብ ቤትስልጣን ግብሪ (Skatteverket) ኣብ ጊዚኡ ምልክታ ምስ ዘየቕርብ ግን፡ ሚግራሾንስቨርከት ቀዋሚ መቐመጢ ፍቓድ ኣይክህበካን እዩ። ዋላኳ ነቶም ፍቓድ ከውህቡኻ ዚኽእሉ ካልኦት ጠለባት ዘማላእካ ኩን።
ቀዋሚ ምቐመጢ ፍቓድ ንምርካብ ክማልኡ ዘሎዎም ጠለባት
ቀዋሚ መቐመጢ ፍቓድ ንምርካብ ዕድል ዘውህቡኻ ጠለባት እዞም ዚስዕቡ እዮም፡-
- ብመሰረት እቲ ጊዚያዊ ሕጊ፡ ብጊዜ ዝተደረተ መቕመጢ ፍቓድ ዘሎካ ሰብ ምስ ትኸውን
- ነፍስኻ ባዕልኻ ንምንባይ፡ እኹል ዝዀነ ናይ ገንዘብ እቶት ምስ ዚህልወካ (ካብ ዝተፈላለዩ ኩባንያታት ዝረኸብካዮ እቶታት ወይ ካብ ናይ ገዛእ ርእስኻ ኩባንያ ዝረኸብካዮ እቶታት ክትድምሮ ትኽእል ኢኻ)
- እቲ ናይ ስራሕ መቝጸርቲ ውዕልካ፤ እንተ ተሓተ ብደረጃ ናይቲ ሽወደናዊ ሓባራዊ ስምምዕ (svenska kollektivavtal) ዝተገብረ ወይ ምስቲ ጨንፈር-ስራሕ ወይ ሞያ ዝጥቀመሉ ኣወሃህባ ደሞዝ ዝመጣጠን ምስ ዚኸውን እዩ። ኣብቲ ናይ ስራሕ መቕጸርቲ ጠለብ፡ ብጀካ እቲ ዚኽፈልካ ደሞዝ፡ እቲ ናይ ውሕስነታትካ ኩነታት ውን ኣብኡ እትዊ እዩ
- ንስኻ ቀዋሚ ስራሕ ዘሎካ ወይ ብውሑዱ ናይ ክልተ ዓመት ናይ ስራሕ ምቝጻር ስምምዕ ዘሎካ ክትከውን የድሊ
- እቲ ስራሕ ቆጺሩካ ዘሎ ኩባንያ፡ እንተ ደንጐየ ኣብታ ብጊዜ ዝተደረተ ፍቓድካ እትወድቀላ ዕለት፤ ስራሕ ቆጺሩካ ከም ዘሎ፡ ናብ ቤት ስልጣን ግብሪ (Skatteverket) ዘመልከተካ ምስ ዚኸውን
- እቲ ትሰርሓሉ ሞያ ዝጠልቦ ምስ ዚኸውን፤ ነቲ ስራሕ’ቲ ንምስራሕ፡ ፍሉይ ሊቸንሳ ወይ ምስክር ወረቐት ወይ ፍቓድ ከም ዘሎካ ክተርኢ የድሊ
- ዕድሜኻ ትሕቲ 25 ዓመት ምስ ዚኸውን፤ ነቲ ዝጀመርካዮ ናይ ጂምናስዩም ትምህርትኻ ከም ዘማላእካ ወይ ውን ኣብ ወጻኢ ሃገር ምስኡ ዝመጣጠን ደረጃ ትምህርቲ ከም ዘሎካ ክተርኢ የድሊ
- እቲ ዝተቖጸርካሉ ስራሕ፡ ብናይ መንግስቲ ሓገዝ ገንዘብ ዝተደጐመ ክኸውን የብሉን። ንኣብነት ከም ”መጀመሪ-ስራሕ” (instegsjobb) ክኸውን የብሉን።
ኣብዚ ኣቲኻ ብዛዕባ’ቶም፡ እቲ ስራሕ ዝቖጸረካ ኩባንያ ከማልኦም ዘሎዎ ጠለባት፡ ብዝበለጸ ኣንብብ (እዚ ሓበሬታ’ዚ ብሽወደንኛን ብእንግሊዝኛን ጥራይ ተጻሒፉ ይርከብ)።
ናይ ገዛእ ርእስኻ ኩባንያ ተካይድ ምስ ትኸውን
ናይ ገዛእ ርእስኻ ኩባንያ ምስ ዝህልወካ፡ ነታ ኩባንያኻ ክተመሓድረሉ እትኽእልን፡ እንተ ወሓደ ንኽልተ ዓመት ነፍስኻ ክትናብየሉ እትኽእል፡ እኹል ገንዘብ ከም ዘሎካ ክተርኢ ይግባእ።
ኣብዚ ኣቲኻ፡ ከም ወናኒ ኩባንያ ኴንካ መቐመጢ ፍቓድ ንኽወሃበካ፡ ክተማልኦም ዘሎካ ጠለባት፡ ብዝበለጸ ኣንብብ። (እዚ ሓበሬታ’ዚ ብሽወደንኛን ብእንግሊዝኛን ጥራይ ተጻሒፉ ይርከብ)።
ቅድሚ መቐመጢ ፍቓድካ ምውዳቑ ምልክታ ኣቕርብ
ቅድሚ’ቲ ብጊዜ ዝተደረተ መቐመጢ ፍቓድካ ምውዳቑ ናይ መናውሒ ምልክታ ክተቕርብ፡ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ካብ ሰለስተ ወርሒ ዝነውሐ ጊዜ ኣቐዲምካ ምልክታ ምቕራብ ግን ኣየድልየካን እዩ። እቲ ብጊዜ ዝተደረተ መቐመጢ ፍቓድካ ቅድሚ ምውዳቑ፤ ናይ መናውሒ ምልክታ ምስ ዘይተቕርብ ግን፤ ኣብቲ ውሳኔ ክሳዕ ዝመጸካ እትጽበየሉ ጊዜ፡ ስራሕ ክትሰርሕ መሰል የብልካን። ካብቶም ዝወሃቡኻ ካልኦት ረብሓታት ውን፡ ክትክልከል እትኽእለሉ ኩነታት ኣሎ። ንኣብነት፡ ናይ እግሪ መትከሊ ሓገዝ ክትክልከል፡ ናይ ትምህርቲ ሓገዝ ገንዘብ ክትክልከል፡ ናይ ወላዲነት ገንዘብ ምኽልካል ክኸውን ይኽእል እዩ።
ሚግራሾንስቨርከት እንተ ቐልጠፈ፡ ሓደ መዓልቲ ብድሕሪቲ ብጊዜ ዝተደረተ መቐመጢ ፍቓድካ ምውዳቑ፤ ናይ ቀዋሚ ፍቓድ ውሳኔ ክህብ ይኽእል እዩ።
እንተ ደኣ ንስኻ፡ ብምኽንያት ኩነታት ስራሕ ወይ ምውናን ኩባንያ፡ ነቶም ቀዋሚ ፍቓድ ንምርካብ ዘድልዩ ጠለባት ዘይተማልኦም ኴንካ፤ ገና ውን ዑቕባ ዘድልየካ ሰብ ኴንካ ምስ ትርከብ፤ እቲ ብጊዜ ዝተደረተ መቐመጢ ፍቓድካ ክናውሓልካ ይኽእል እዩ።
ኣብዚ ኣቲኻ፡ ብምኽንያት ናይ ዑቕባ ኣድላይነት፡ ፍቓድካ ንኽናውሓልካ ብኸመይ ምልክታ ክተቕርብ ከም ትኽእል፡ ብዝበለጸ ኣንብብ


text:
By Viviana Amanuel June 11, 2012
ኣብ ሓደ ዓዲ፣ ሓንቲ ለባም ሰበይቲ ይነብራ ነበራ። ኩሉ ሳዕ ድማ ንቆልዑ፣” ደቐይ ብዙሕ ኣይትስሓቑ፣ መጠኑ ከይትበኽዩ” ይብላኦም ነበራ። ንዘስተውዓለ፣ ብልክዕ ሓቐን እየን። ብኽያት እንተልዩ ብእኡ መንጽር ድማ ህላወ ስሓቕ ውሑስ ይኸውን። ብተመሳሳሊ ድማ፣ ኣብ ብዙሕ ስሓቕ እንተሃልዩ መጠኑ ብኽያት ኪህሉ ግድን እዩ። እትምንታይ’ሲ ስሓቕን ብኽያትን ክልተ ጫፋት ክነሱ ግን ከኣ ዘይነጻጸል፣ ናይ ሓንቲ ሳንቲም ክልተ ገጽ ስለዝኾነ። ስሓቕ፣ ብዘይ ብኽያት፣ ወይ ወን ሓዘን ብዘይ ሓጎስ ትርጉምን ጣዕምን ህይወት ከተስተማቕ ስለዘየኽእል።
ዝወጠንናዮ እንተዘይ ሰሊጡና ንሓርቕን ኣስናና ንሕርቕምን። ምርቓም ኣስናና ድማ፣ ሓዪ ከም ዝስምዓናን ስሚዒታውያንን ንኽንኸውን ይድርኸና። ብእኡ መንጽር፣ ናብ ሕማቕ ኣንፊ ንሳለ። ዓቕሚ ኣብ እንረኽበሉ እዋን ድማ ተሃና( ተሃን ሓርቖትና) ከነውጽእ ንደሊ ሳዕቤኑ ድማ ይኸፍእ።
ኣብ ውሽጥና ሓርቖት እንተነጊሱ፣ ብዙሕ መግቢ ንጠልብን ነህልኽን። እትምንታይ’ሲ ምሕርቓም ኣስናና ንምፉኻስ፣ ምውስዋስ ስለዘድልየና፣ መግቢ ድማ ክንበልዕ ግዲ ይኾነና። ብተመሳሳሊ ብዙሕ ኒኮቲን (ሽጋራ፣ ንዕኡ ዝመስል) ነትኽኽ፣ ካብ ዓቅሊ ጽበት ዝነቐለ ብዙሕ ንዛረብ፣ እቲ ንዛረቦ ኣብ ስምዒት ዝተመርኮሰን ካብ ሓቂ ዝርሐቐን ክኸውን ይኽእል’ዩ። ኾይኑ ግን እቲ ዝወጠንናዮ ውጥን ብኻልኦት ተቐባልነት ምስ ዝስእን ንሓርቕ፣ ኣስናና ንሕርቕም፣ ብምዝራብና’ወን ፍታሕ ኪከውንን ከምጽእ ኣይኽእልን’ዩ። ግዳ ተዛረብ ተዛረብ ዝብል ወኒ ኣብ ውሽጥና ስለዝነገሰ፣ ስቕ ኢልና ንዛረብ።
ኣብ ግዜ ሓርቓን፣ ረጢብና፣ ክንዛረብን ነገራት ብዘእምንን ተጨባጥን ክንገልጽን፣ ንዝተሓረመና ተኽእሎታት ከነስተውዕልን ዘሎ ተኽእሎ ውሑድ’ዩ፣ ክንዲ ዝኾነ፣ ብዝተኻእለና፣ ካብቲ ጠንቒ ናይዚ ኹሉ ኩነት ዝኾነ ግልል ምባልን፣ ትም ምባል ተመራጺ’ዩ። ወይወን ገዛእ ርእስና ንምዕራፍ፣ በይንና ብሙዃን ኣምሪርና ምብኻይ እንኮ ምርጫ’ዩ።
ጸቕጢ ኣብ ዝስምዓና እዋን፣ ኹሉ ነብስና ናብ ስምዒት ይሰጋገር፣ ስምዒታውያን ንኸውን። ሻቡ በኺና ንብዓት እንተዘይ ኣንጢብና፣ ኣዒንትና በርበረ ይመስልን ርግኣትና ትሽፍትን። ኣምሪርኻ፣ ብሓቐኛ ስምዒት ምብኻይን ምንባዕን ግን፣ ሓርቖትና የፋኹስን ኣዒንትና ድም ምስራብ ገዲፉ፣ ብሩህን ንጽሁን ንሙዃን ሓጋዚ ተራ ኣለዎ።
“ንምንታይ’ዩ ደቒ ኣንስትዮ ኣዒንተን፣ ብሩህን ንጽሁን ተፈታውን ዝኾነሉ “ኢልና ሓቲትና ወይ ወን ኣስተውዒልና’ዶ ንፈልጥ?
ነስተውዕል’ሞ፣ ካልእ ሕቡእ ሚስጥር የብሉን። ዝኾነ ስምዒተን ብንብዓት ስለ ዝገልጻኦ’የን። ንብዓት ድማ፣ ን ኣዒንትና፣ ብሩህን ንጽሁን ንኽኸውን ኣገዳሲ ባእታ’ዩ።
ናይ ደቒ ተባዕትዮ ግን ብኣንጻሩ እዩ። እትምንታይ’ሲ ኣባታዊ ትምክሕቲ ስለዘሎ፣ ኣይበኽዩን፣ ንብዓት” ቒዕ” ኣየብሉን።
ሕብረተሰብና’ ቆልዓ ክበኺ እንተደኣ ርእዮም፣” ኣታ እንታይ ረኺቡካ፣ ከም ሰበይቲ፣ ሰበይታይ” ኢሎም ነተብብዖ ኣሎና ኢሎም የቆናጽብዎ። እዚ ኣበሃህላ ግን ትርጉም ዘለዎ ኣይኾነን፣ ብዙሕ ብኽያት፣ ብዙሕ ሃጎስ ወይ ወን ንብዓት ን ኣዒንትና፣ ተፈታውን ንጽሁን ብሩህን ፣ከም ዝገብሮ ካብ ዘይምርዳእ ኪኸውን ጥራይ’ዩ ኺኸውን ዝኽእል’ምበር እንተንፈልጦ’ስ ከምኡ ኣምበ ምበልናን።
ንዘርክ፣ እንተዘይ በኺና፣ ካብ ልቢ እንተዘይ ነቢዕና፣ በንጻሩ፣ ካብ ልቢ ክንሕጎስን ክንስሕቕን፣ ሓጎስና፣ ብልቢ ከነስተማቕርን ዘሎ ተኽእሎ ውሑድ’ዩ።
ቆልዑ’ሞ ነቕልበሎም ክነብዑ፣ እንተጸኒሖም፣ ድሕሪ ቅሩብ ግዜ ከኣ መጠን’ቲ ኣምሪሮም ክነብዕዎ ዝጸንሑ ይስሕቑን ይድሰቱን’ሞ ንግረም። ግና’ኸ ንሱ’ዩ እቲ ሓቒ ህይወት ፣ትርጉም ክልተ ጫፋት’ያ።


text:
ናይ ኣባይቲ ምምሕዳር ወኪል - ኣሰራርሕኡ
ኣብ ምምሕዳር ወኪል ኣባይቲ (Bostadsförmedlingen)፡ ኣብ ከባቢ ስቶክሆልም ንክራይ ዝኸውን ነጻ ገዛውቲ ንምርካብ ክትሓትት ትኽእል። እቲ መንበሪ ገዛውቲ ብመሰረት እተሰርዓሉ ግዜ መስርዕ እዩ ዝወሃብ። ንመንበሪ ገዛውቲ ንኽትሓትት፡ ኣብ ናይ ኣባይቲ ሪጋ ክትምዝገብ ይግብኣካ።
ንናይ ኣባይቲ መርከቢ መስርዕ መን ክምዝገብ ይኽእል?፧
ዝኾነ ሰብ 18 ዕድመ ዝገበረ ወይ ድማ ልዕሊኡ፡ ከምኡ ድማ ናይ ሽወደን ቁጽሪ ወረቐት (Personnummer) መንነት ዘለዎ፡ ናይ መስርዕ ቁጽሪ (Samordningsnummer) ድማ ዘለዎ ንኽምዝገብ ጸገም የብሉን። ኣበይ ትነብር ወይ ድማ ኣበይ ትነብር ኔርካ ዘገድስ ኣይኮነን። ልክዕ ድሕዚ ምምዝጋብካ፡ ናይ መስርዕ ግዜኻ ምቑጻር ይጅምር። ድሕርዚ፡ ኣብቲ ኣባይቲ ናይ ምሕታት ምድላይን መስርሕ ትጅምር። ኣብቲ ኣባይቲ ንኽትነብር ንዓመት ክሳዕ 200 SEK ይበጽሕ። ምስ ተመዝገብካ፡ ብዛዕባ ዓመታዊ ክፍሊት ሓበሬታ ክንሰደልካ ኢና።
ዝተፈላለዩ መንበሪ ኣባይቲ
ምሳና ንእተፈላለዩ ዓይነታት ናይ መንበርን ኣድራሻታትን ክትሓቱ ትኽእሉ ኢኹም። ኣብ ዩኒቨሲቲ ኮነ ኮለጃት ወይ ድማ ናይ ሞያ ትምህርታት ትመሃሩ እንተሊኹም፡ ናይ ተማሃሮ መንበሪ ኣባይቲ ክትሓቱ ትኽእሉ ኢኹም። እቶም ኣብ ክሊ ዕድመ 18 ክሳዕ 25 ዘለኹም መንእሰያት፡ ናይ መንእሰያት መንበር ኣባይቲ ክትሓቱ ትኽእሉ ኢኹም። እቶም ካብ ክሊ ዕድመ 55 ወይ ድማ ንላዕሊ ዘለኹም ድማ፡ብፍሉይ ብዓበይቲ ተባሂሉ ክንክን እተገብረሉ ኣባይቲ ከኣ ንህብ። ንሓጸርቲ ኮንትራክታት፡ ንግዝያዊ ዝኾነ ኣባይቲ ሪጋኹም እናተጸበኹም እንከለኹም ውን ይህብ።
ብቕልጡፍ ንመንበሪ ኣባይቲ ሕተቱ
ባዕልኹም ኣብ ገጻት መርበብ ሓበሬታና፡ ኣብ መንበሪ ኣባይቲ ዘለኩም ተገዳስነትን ክተፍልጡናን ንኽትሓቱን ትኽእሉ ኢኹም። ኣብ መወዓውዕዒና ብዛዕባ እቲ ኣባይትታት፡ ዝርዝር ሓበሬታ ክትረኽቡ ትኽእሉ ኢኹም። ኣብ ነፍስወከፍ መወዓውዕዒ፡ እቶም ወነንቲ ኣባይቲ ንተኻረይቲ ገዝኦም ዘቕርብዎ ቅጥዕታት ተጠቒሱ ኣሎ። ኣብቲ መወዓውዒታት፡ ንዘሎካ ድሌታት ንምምላእ ክትምዝገብ ኢኻ። ድሌታትካ ንምምላእ ንክትምዝገብ፡ መጀምርታ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ክትኣቱ ኣሎካ ኩሉ ግዜ ክርሳዕ ዘይብሉ ነገር፡ መጠን ትግሃትካ ኣብ ኣባይቲ ብዝለዓለሉ መጠን፡ ኢዩ ኣባይቲ ናይ ምርካብ ዕድልካ ዝዓቢ።
መንበር ኣባይቲ ንምርካብ ክንደይ ዝኸውን ግዜ ይወስድ?፧
ኣብ ስቶክሆልም ናይ መንበር ኣባይቲ ሕጽረታት ስለ ዘሎ፡ ብኣና ኣቢልካ ገዛ ክሳዕ እትረክብ ክትጽበ ኢኻ። ቀልጢፍካ መንበር ኣባይቲ ንኽትረክብ ኣብዞም ዝስዕቡ ነጥብታት ከም በዓል፥ ኣበይ ክትነብር ትደሊ፡ ክንደይ ዝኾኑ ሰባት ኣብቲ ቦታ ንኽነብሩ ድሌት ኣለዎምን ማዕረ ክንደይ ኢኻ’ኸ ክራይ ንኽትከፍል ተዳሊኻ ዘሎኻ ዝኣመሰሉ እተመርኮሰ እዩ።
ዝበዝሑ ሰባት መንበር ኣባይቲ ናይ ንምርካብ ዝጽበይዎ ግዜ ካብ 7 ክሳዕ 11 ዓመታት ኣቢሉ ይበጽሕ፡ ግን ከኣ ካብዚ ተጠቒሱ ዘሎ ግዜ ወይ ክነውሕ ወይ ድማ ክሓጽር ይኽእል እዩ። ብሓፈሻ ኣብ ማእከል ናይ ከተማ እተደኮነ ወይ ድማ ጥቓ ሓውሲ ከተማታት መንበር ኣባይቲ ምስ እትደሊ፡ ካብ ኣብ ስቶክሆልም ወጻኢ ርሒቑ ዝርከባ መንበር ኣባይቲ ዝነውሐ ግዜ ትጽበ ማለት’ዩ።


text:
ጉዳይ ስደትን ስደተኛታትን ኤርትራውያን፡ ጣቋ ዘየብሉ ምኽንያትን መረረን
ብተወልደብርሃን ገብረ
ጠንቅታት ስደት ኤርትራውያን
ድሕሪ ኲናት ኢትዮ-ኤርትራ ማለት ድሕሪ 2000 ዓመተ ምህረት ህዝብና ብሓፈሻ መንእሰያትና ድማ ብፍላይ ናብ ስደት ከምርሑ ጸኒሖምን ኣሎዉን። እዚ ፍልሰት ኤርትራውያን ሎሚ ኣብ ዓለም ካብ ዘለዉ ዓበይቲ ኣዘራረብቲ ኣርእስታት ዳርጋ ን16 ዓመታት ሓደን ቀንድን ኮይኑ ኣሎ። እቲ ዝገርም እዚ ፍልሰት ካብ ሓንቲ ሰላም ኣለዋ እንዳ ተባህለት ዝንገረላ ሃገር ምዃኑ ኢዩ። ማለት ኣንጻራዊ ሰላም። ምናልባት ብዛዕባ ኤርትራን ሰላምን ክዝረብ እንከሎ ዝተፈላለየ ሪኢቶ ከም ዘሎ ይርዳኣኒ። ሓፈሻዊ ኣረኣኣያ ዓለምና ኣብ ጉዳይ ሰላም ምስ ኲናትን ዉሽጣዊ ዘይምርግጋእን ብምትእስሳር ኢዩ ዝግለጽ። ሓደ ዜጋ ብሰንኪ ኲናት ንገዛእ ርእሱን ስድርኡን ንምድሓን ካብ ሓገሩን መረበቱን ሓዲሙ ኣብ ሳልሳይ ሃገር ዑቕባ ክሓትት ይኽእል። ብሓፈሻ ግን ጠንቂ ስደት፡- ኲናትን ውሽጣዊ ዘይ ምርግጋእን፡ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባውን ክሊማውን ኢዮም።
እቲ ፖለቲካዊ ስደት ኩላትና ከም እንፈልጦ ጠንቁ ፖለቲካዊ ምልኪ ኢዩ። ሰብ ብሰንኪ ፖለቲካዊ እምነቱ ወይ ዝንባለኡ ብሰላም ኣብ ሃገሩ ክነብር ዘይክእል እንተ ኾይኑ ካብ ሞትን ማእሰርትን ኣምሊጡ ብሰላም ክነብረሉ ናብ ዝኽእል ሃገር ክስደድ ይግደድ። ካልእ ፖለቲካዊ ጠንቂ ስደት ሰብ ብምኽንያት እምነቱ ወይ ድማ ዓሌቱ ግፍዒ ዝወርዶ እንተ ኾይኑ እዚ’ውን ምርጫ ስለ ዘይብሉ እምነቱን ብዓሌቱን ዓቂቡ ሰላም ናብ ዝረኽበሉ ሃገር ክስደድ ይግደድ። ንኣብነት- ብዙሓት ኤርትራውያን ኣመንቲ ክርስትና ዝኾኑ ወንጌላውያንን እምነት መሰኻኽር ጆሆባ ምጥቃስ ይከኣል። ካለኦት እምነታት እውን ኣይተጸለዉን ንምባል ኣይኮነን። ደረጃታት ይህልዎ እምበር ብሰንኪ እምነቱ ዘይተ ኻላበተ ቤተ-እምነት ኣሎ ዝብል እምነት’ውን የብለይን። ምኽንያቱ መንግስቲ ኢዱ ዘየእተወሉ ቤተ-እምነት ስለ ዘየሎ።
እቲ ካልእ ኣካራኻሪ ጉዳይ ቁጠባዊ ስደት ፖለቲካዊ ዲዩ ኣይኮነን ዝብል ኢዩ። ቁጠባዊ ስደት ብዙሕ ትርጉም ክወሃቦ ዝኽእል እኳ እንተ ኾነ ፖለቲካዊ ትሕዝቶ ግን ኣሎዎ። ቁጠባዊ ዕድላት ኣብ ዘይብሉ ሃገር ዜጋታት ዕድል እንተ ረኺቦም ክስደዱ ይግደዱ ኢዮም። ብዓለማዊ ኣጠማምታ ቁጠባዊ ስደት ፖለቲካዊ ኣይኮነን። በዚ ምኽንያት ተቐበልቲ መንግስታት ብሕጋዊ መንገዲ ንዘይ ኣተዉ ዜጋታት ካልእ ሃገር ቁጠባዊ ዑቕባ ክህቡ ኣይግደዱን ኢዮም። ብቐንዱ ግን ቁጠባዊ ስደት ኣብ መንጎ ሰራሕተኛን ኣስራሕን ኣቐዲሙ ብዝግበር ስምምዕ ስራሕ ዝውሰን ኢዩ። ልክዕ ኢዩ፡ መንግስታት’ውን ንድሕነት ሰራሕተኛታት ብፍላይ ድማ ናይ ጉልባት ሰራሕተኛታት ድሕነት ንምሕላው ኣህጉራዊ ዉዕል ዕዮ ብዝሓቶም ረቛሒታት መሰረት ክልተ-ኣዊ ስምምዓት ዝፈራረምሉ መትከላት ኣሎዉ ኢዮም።
ጣቋ ዘይብሉ ፖሊሲ
ዝተፈላለየ ሪኢቶ ዘሎዎም ኤርትራውያን ከም ዘሎዉ ይርዳኣኒ። ደረቕ ሪኢቶ ደረቕ ኢዩ። ምስ ደረቕ ሪኢቶ ክትካራኸር ዝከኣል ኣይኮነን። ብእምነተይ ግን ቁጠባዊ ስደት ኤርትራውያን ፖለቲካዊ ትሕዝቶ ኣሎዎ። እዚ ክብል እንከለኹ ብሰንኪ ፖለቲካዊ መርገጺታቶምን ሃይማኖታዊ እምነቶምን ዝስደዱ የለዉን ኣይኮንኩን ዝብል ዘለኹ። ኣቐዲመ’ውን ገሊጸዮ ኢየ። ኣብ ሃገርና ዘሎ መንግስቲ ንዜጋታቱ ቁጠባዊ ዕድላት ዘየፍቅድ ኢዩ ዝብል እምነት ጥራሕ ዘይኮነ ዘሎኒ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ’ውን ኢዩ። መንግስቲ ኤርትራ ይኹን ካድራቱ ስደት ኤርትራውያን ፖለቲካዊ ወይ ካልእ ዘይኮነስ ቁጠባዊ ኢዩ ኢሎም ኢዮም ዝኣምኑ። ናይዚ መረጋገጺ ኣብዚ ብምዝርዛር ከሰልችወኩም ኣይደልን። ምኽንያቱ ባዕልኹም ክትረኽብዎ ትኽእሉ ኢኹም ዝብል እምነት ስለ ዘሎኒ።
እቲ ከም ምኽንያት ስደት ዝቐርብ “ኣይ ሰላም ኣይ ኲናት” ዝብል ዝለመድናዮ ዘረባ ኢዩ። ሓደ ካብቲ ዘሸግረና ደረቕ ሓሳብ ወይ ሪኢቶ ካኣ እዚ ኢዩ። ኣብ “ኣይ ሰላም ኣይ ኲናት” ስለ ዘሎና ብዝብል ደረቕ ስነ-ሓሳብ ንዜጋታትካ ን20 ዓመታት ኩሉ ቁጠባዊ ዕድላት ምሕራም ብዝኾነ ይኹን መንገዲ ምኹኑይ ኣይኮነን። በዚ ምኽንያት መንግስቲ ይኹን ሰልፊ ንኹሉ ቁጠባዊ ሂወት ሃገርና ብሒትዎ ጥራሕ ዘይኮነስ እንተላይ ዓፊኑዎ ኣሎ። ንሓደ ዜጋ ን20 ዓመታት ወይ ልዕሊኡ ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት ብዘይ ደሞዝ ወይ ካሕሳ ክትሕዞ ስነ-ሞጎት “ኣይ ሰላም ኣይ ኲናት” ሕጋዊ ወይ ፍትሓዊ ኣይገብሮን ኢዩ። ኣብ “ኣይ ሰላም ኣይ ኣብ ኲናት” ስለ ዘሎና 20 ዓመት ይውሰድ 40 ዓመታት ንሱ ኢዩ ፖሊሲና እንዳ በልካ ክትማጎት ምፍታን ቁቡል ኣይኮነን።
ልቢ ዘሎዎ የስተውዕል። ብሓቂ “ኣይ ሰላም ኣይ ኲናት” ዝፈጠሮ ቁጠባዊ ሽግር እንተ ኾይኑ እቲ ንሃገር ክከላኸል ዝኽእል ሓይሊ’ዶ ኣይኮነን ሃገር ራሕሪሑ ዝስደድ ዘሎ? ስለዚ “ኣይ ሰላም ኣይ ኲናት” ምኽንያት ኣይኮነን። ክኸውን እውን ኣይክእልን ኢዩ። መንግስቲ ኩነተ “ኣይ ሰላም ኣይ ኲናት” ዘሻቕሎ ኔሩ እንተ ዝኸውን ብቐዳምነት ስደት መንእሰያት መሻቐሎ ኔሩ። ስለ ዘይኮነ ግን ኣየሻቐሎን። ብእምነተይ ፖሊሲ መንግስቲ ኤርትራ ዝሰልከዮ ወይ ዝሓሰሞ እንተ ሃሊዩ ይውጻእ ኢዩ። ቋንቋ ንምጽባቕ ሃገርን ህዝብን ክንከፍል ኣይግባኣናን ኢዩ። እዚ ሓደ ጣቋ መሪሕነት ኤርትራ ኢዩ።
ድኻ መንግስቲ እምበር ድኻ ሃገር የሎን። ቁጠባዊ ፍልልያት ሃገራት ፍልልያት ቁጠባዊ ምሕደራ ኢዩ። ሳላ ቴክኖሎጂያዊ ምዕባለ ሎሚ ሃገራት ቁጠበአን ብዓመታት ዘይኮነ ብኣዋርሕ እንዳ መዘና ኢየን ኣንፈት ዘትሕዘኦ። ንሕና ከም ሃገር ኣይኮነን ውርሓዊ ወይ ዓመታዊ ሚዛን ቁጠባና ክንፋልጥ ኣብ 20 ዓመታት እውን ናበይ ገጽና ንኸይድ ኣሎና ኣይንፈልጥን ኢና። ንፈልጥ ኔርና እንተ ንኸውን ሃገርና ንድሕሪት ህዝብና ድማ ንድኽነት ኣምበይ ምተቓልዑን ኔሮም። ቁጠባዊ ሃገር ንምምሕያሽ ካብ 5 ዓመት ንላዕሊ ኣይወስድን ኢዩ። ኣብ 5 ዓመታት ካብ ሓደ ብርኪ ናብ ካልእ ብርኪ ክትሰጋገር ዘይትኽእል እንተ ኾይንካ ድኽነት ከም ልሙድ ይውሰድ ባህሊ ድማ ይኸውን። ሎሚ ብድኽነት ዝሓፍር መንግስቲ ይኹን ህዝቢ የብላናን። ካብዚ ንላዕሊ ዘስደምም ወረ የልቦን። ሎሚ ምኽንያታት ክንድርድር ይቐልል ካብ መፍትሒታት ንሽግርና።
ጣቋ ዘይብሉ መረረ ስደት ንበይኑ እኹል ኣይኮነን
እቲ ካልኣይ ጣቋ እዚ ዝስዕብ ኢዩ። ንኤርትራውያን ተጣበቕቲ ሰብ-ኣዊ መሰላትን ፖለቲካዊ ጊጂለታትን ዝምልከት ጣቋ ዘየብሉ መረረ። ጣቋ ዝብል ቃል – ናይ ኣዘራርባ ወይ ኣጸሓሕፋ ጥበብ ወይ ድማ ናይ መደረ ጥበብን ኽእለትን የንጸባርቕ። ኣብ ሕብረተ-ሰብና ጣቋ ዘይብሉ ዘረባ እንክባሃል ንሰማዒዑ ደስ ዘይብል ወይ ብትሕዝትኡ ትርጉም ዘይህብ ዘረባ ኢዩ። ጣቋ ዘለዎ ዘረባ ወይ ጽሑፍ እንተ ኾይኑ ካኣ ጣቋ ዘለዎን ትርጉም ዝህብን ክሳዓብ ዘሎዎን ኢዩ። ብቛንቋ እንግሊዝ “mere rhetoric and rhetoric” ክባሃል ይኽእል። ብዋሕዚ ስደት ዘየማርር ኣሎ ኢልና ክንዛረብ ዝከኣል ኣይመስለንን። ዋላ እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ መንግስቲ የማርር ኢዩ። መንግሲት የማርር፡ ስድራ-ቤታት የማርራ፡ ተጣበቕቲ ሰብ-ኣዊ መሰላት የማርሩ፡ ተቀበልቲ መንግስታት’ውን የማርሩ። ይኹን እምበር ኩሎም እዞም ዘማርሩ ንስደት ዘተባብዑ ኢዮም።
ብዛዕባ መረረ መንግስቲ ኤርትራ ብዝተወሰነ ጠቂሰዮ ኣሎኹ። መረረ መንግስቲ ኤርትራ ንኣህጉራዊ ማሕበረ-ሰብን መንግስታትን ኢዩ። ክንዲ ኣባ ጂጎይ ዝኸውን መረረ ስለ ዝኾነ ነባ-ጂጎይ ክገድፎ። መረረ ስድራ-ቤታት ምስ ድሕነት ዝስደዱ ክፋል ስድረአን ብቐጥታ ስለ ዝተኣሳሰር ባህሪያዊ ኢዩ። መረረ ኣህጉራዊ ማሕበረ-ሰብ ገሊኡ ብሰብ-ኣውነት ገሊኡ ብሽርሒ ስለ ዝኾነ ካብ ቁጽጽርና ወጻኢ ኢዩ። እቲ ብስም ኤርትራዊ ሰብ-ኣዊ መሰላትን ብደምበ ተቓዉሞን ዝስማዕ መረረ ግን ጣቋ ዘሎዎ ኮይኑ ኣይስማዓንን። ኣብ ኤርትራና ንስደት ዝዕድም ብዙሕ ነገራት ከም ዘሎ ሓቢረ ኣሎኹ። ስደት ግን ሃብት ሃገር ጥራሕ ኣይኮነን ዝብሕጉግ ዘሎ። ማእለያ ዘይብሉ ሂወት ዜጋታት የኽፍልን ብሰንኩ ድማ ስድራ-ቤታት ንዝኽትምናን ንዝኸፍአ ድኽነትን ሕሰምን ተቃሊዐንን ይቃላዓ ኣለዋን። ዜሩ ዜሩ ሃገርና ካብ ዓንኬል ድኽነት ክሳብ ዘይወጸት ስደት እሞ ካኣ ዘይ ዉሑስ ስደት ደው ክብል ኣይኮነን። ስዳራ-ቤታት ንስደት ክተባብዓ ነባራዊ ኢዩ። ምኽንያቱ ሕሰም መነባብሮ ኣሎ። ብኸመይ ዳኣ ስደት ክንኪ ወይ ደው ክብል ይኽእል?
ነቶም ኣቐዲመ ዝጠቐስኩዎም ደፋእቲ ነባራዊ ምኽንያታት ስደት ክንኪ ኢልካ ምሕሳብ ዳርጋ ዝከኣል ኣይኮነን። ምኽንያቱ ስርዓት ኤርትራ ኣብ ቁጠባዊ ይኹን ኣብ ሰብ-ኣዊ መሰላት ምምሕያሽ ክገብር ዘሎ ተኽእሎ ካብ ጊዜ ናብ ጊዜ ተስፋ ዘይብሉ እንዳ ኾነ ይኸይድ ኣሎ። መንግስቲ ፖሊሲታቱ ክቅይር ስለ ዘይደለየ ግን ንሕና እቶም ብሰብ-ኣዊ መሰላት ንግደስ ባሃልቲ ከምቲ መንግስቲ ኣብ ሓደን ዘይቅየር ሪኢቶ ከም ጎቦ ተወጢሕና ክንነብር ግቡእ ኣይኮነን። እተን ዑቑባ ዝሃባ ሃገራት’ውን ብዝተወሰነ ደረጃ ፖሊሲታተን ዳግመ ክለሳ ክገብራሉ ይረኣያ ኣሎዋ። ስለዚ ነዚ ክለሳታት ፖሊሲ ሃገራት ምዕራብ ኣብ ጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ክንድግፎን ከነተባብዖን ኣሎና። ነቶም ደፋኢ ኩነታት ጥራሕ እንዳ ጠመትና ነቲ ሳሓቢ ምኽንያት ዕሽሽ ስለ ዝበልናዮ እቲ ማዓልታዊ ንሰምዖ ዘሎና ዜና ህልቂት ዜጋታትና ኢዩ። ደሚርና ኣጉዲልና እንተ ሪኢናዮ ኣብዚ ዝሓለፈ 16 ዓመታት ወይ ልዕሊኡ ዝጠፍአ ሂወት ዜጋታት ዘሰምብድ ከምዝኾነ ንስሕቶ ኣይመስለንን። ኣይኮነን ግን ንሕናውን ኣካል ናይቲ ስሕበት ስደት ኢና።
እቲ ብሕሰም መነባብሮ ዘማርር ዘሎ ዜጋ ኣብ ክንዲ ንመሰሉ ካብ ውሽጢ ዝቃለስን ካብ ዉሽጢ ንለውጢ ጸቕጢ ክገብር ነተባብዖ ባኣንጻሩ ንኽስደድ ነተባብዕ ኣሎና። እቲ ዝገርም ስደት መንእሰያት ንስርዓት ኤርትራ ዘዳኽሞ ዝመስሎም ዝተወደቡን ዘይተወደቡን ዜጋታት ምህላዎም ኢዩ። እዚ ጉጉይ መረዳእታ ኢዩ። ሓደ ስርዓት ናይ ስራሕ ዕድላት ክፈጥር ዘይክእል ወይ ዘይደሊ እንተ ኾይኑ ስደት ዜጋታት ዕረፍቲ ዝህብ ካልእ ምርጫ ኢዩ። ስለዚ ነዚ ምርጫ’ዚ ኢና ነተባብዕ ዘሎና።
ንምጥቅላል – እንተ ዳኣ ብቅንዕና ንሃገርናን ህዝብናን ንሓስብ ኮይና ወይ’ውን ዘገድሰና ኮይኑ ነቶም ብፍኑው ዕቑባ ዝህቡ ዘሎዉ መንግስታትን ሃገራትን ኤሮፓ ዳግም ክኽልስዎን ንናይ ፖለቲካን ብሰንኪ ሃይማኖታዊ እምነቶም ዝስደዱን ኤርትራውያን ጥራሕ ዕቑባ ክህቡ ጸቕጢ ክንገብረሎም ይግባእ። ካልእ ከይ ጠቐስኩዎ ክሓልፍ ዘይደሊ ንቐንዲ ናብራ ህዝቢ ጎሲኻ ኣብ ፖለቲካ ጥራሕ ምድሃብ ንባዕሉ ኣጸጋሚ ኢዩ። ብሕሰም ናብራ ዝሳቐ ዘሎ ህዝቢ ሽግርካ ኣብዛሓ ሰልፍታት ስለ ዘየሎ ኢዩ እንዳ በልካ ከተጽምሞ ዝከኣል ኣይኮነን። ቑጠባዊ ሕሰም ህዝቢ ንምምሕያሽ ኣብዝሓ ሰልፊ ዝሓትት ኣይኮነን። እቲ ህዝቢ ዕላማ ቁጠባዊ ራህዋ እንተ ረኺቡ ነቲ ስርዓት ክድግፎ ይኽእል ኢዩ ዝብል እምነት እንተ ሃሊና ግና ብዋጋ ህዝቢ ኣብ ስልጣን ምምጻእ ኢዩ ዘስምዕ።


text:
ኢትዮጵያ ምስ ቻይና ዘለዋ ርክብ መጠነ ሰፊሕ ናብ ዝኾነ ስልታዊ ሽርክና ምስግጋሩ ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ። ወሃቢ ቃል እቲ ሚኒስትሪ ናይ ክልቲአን ሃገራት ርክብ ናብ ስልታዊ ርክብ ምስግጋሩ ምስ ምምራፅ ዶናልድ ትራምፕ ዘራኽብ የብሉን ኢሎም ኣለው።
ዝፀንሐ ስጡም ርክባት ኢትዮጵያን ቻይናን ናብ ዝለዓለ ደረጃ ምዕባዩ ዝተገልፀ ኣብ ቀረባ ዝተፈራረምኦ ስምምዕ ስዒቡ እዩ።
ሎሚ ሓሙስ መግለፂ ዝሃቡ ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኣቶ መለስ ኣለም ኣብ ቀረባ ኣብ ቤጂንግ ዝተኻየደ ኣኼባ ብቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ዝተመርሐ ልኡኽ ምስታፉን ካብዚ ዑደትን ኣኼባን ዝተረዳእናዮ ቻይና ፅንዕቲ መሓዛ ምዃናን እዩ ኢሎም።
“ቻይና ኣብ ዝኾነ ይኹን እዋን ምስ ህዝብን መንግስትን ኢትዮጵያ ደው ከምትብል ኣረጋጊፃ’ላ።እዚ ርክብ ኣብ ቀረባ ናብ ሓያልን መጠነ ሰፊሕን ስትራተጂያዊ ኣጋርነት ምዕባዩ ርክብ ክልቲአን ሃገራት ንኩሉ መዳይን ኣብ ምትእምማን ዝተመስረተን ምዃኑ ዘረጋግፅ እዩ።”
ኢትዮጵያ ኣብ ዝተፈላለዩ መዳያት ምስ ቻይና ዘለዋ ርክብ ደረጃ ብደረጃ እናዓበየ ምምፅኡ ካብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ዝተረኸብ ሓበሬታ ይሕብር።
ኣብ 2004 ዓ.ም 357 ሚሊዮን ዶላር ዝነበረ ናይ ንግዲ መጠን ኣብ 2015 ዓ.ም 6.37 ቢሊዮን ዶላር በፂሑ’ሎ።በብዓመቱ ብማእኸላይ ብ22.2 ሚእታዊት እናዓበየ ምምፅኡ እቲ ሓበሬታ ይገልፅ።ቻይናዊያን ሰብሃብቲ ኣብ 624 ፕሮጀክትታት 3.86 ቢሊዮን ዶላር ናይ ገንዘብ ወፍሪ ይገብሩ ከምዘለው ሓቢሩ’ሎ።
ኢትዮጵያ ብቻይናን ብካልኦት ሃገራት ኤስያን ብድምሩ ብ77 ሃገራት ኣብ 2012 ዓ.ም ዝተጣየሸ ናይ ኤስያ መሰረተ ልምዓት ኢንቨስትመንት ባንኪ ኣባል ምዃና ‘ውን ይገልፅ።እቲ ባንኪ ኣብ መሰረተ ልምዓት ንዝቐርቡ ፕሮጀክትታት ሓገዝ ገንዘብ ይህብ።ኢትዮጵያ ኣባል ናይዚ ባንኪ ዝኾነት ቅድሚ 18 መዓልታት ምዃኑ ተሓቢሩ’ሎ።
ርክባት ኢትዮጵያን ቻይናን ይሕይል ከምዘሎ ዝተገልፀ ናይ ኣሜሪካ ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ኣፍሪቃ ከምኡ እውን ኣብ ኢትዮጵያ ዝስዕብዎ ፖሊሲ ኣብዘይነፀረሉ እዋን እዩ።
ወሃቢ ቃል ኣቶ መለስ ግን ምሕያል ርክባት ቻይናን ኢትዮጵያን ኣብ ከይዲ እናዓበየ ዝመፀ እምበር ምስ ምርጫ ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ዝራኸብ ኣይኮነን ይብሉ።
“ርክባት ኢትዮጵያን ቻይናን ነዊሕ እዋን ዘቑፀረ እዩ።ኣብ ኣሜሪካ ምርጫ ዝተኻየደ ግን ቅድሚ ልዕሊ ሓደ ሚእቲ መዓልታት እዩ።እዚ ርክብ ናብ መጠነ ሰፊሕ ስትራተጂያዊ ሽርክና ክሰጋገር ከሎ ኣብ ኣሜሪካ ምስ ዝተኻየደ ምርጫ ዘራኽብ የብሉን።ኢትዮጵያን ቻይናን ሓባራዊ ዝኾኑ ረብሓታት ኣለወን።”
ኢትዮጵያ ምስ ኣሜሪካ ኣዚዩ ፅኑዕ ዝኾነ ርክብ ኣለዋ።ኣብ ቀረባ ሚኒስትር ወፃኢ ጉዳያት ኢትዮጵያ ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁ ኣብ ኣሜሪካ ኣብዝበፅሕሉ እዋን ምስ ላዕለዎት ሰበስልጣን እታ ሃገር፣ምስ ኣቦ መንበር ኮሚቴ ጉዳያት ወፃኢ ኮንግረስ፣ጎኒ ንጎኒ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት ሃገራት ምስ ሚኒስትር ወፃኢ ጉዳያት ኣሜሪካ ሬክስ ቲለርሰን ኣብ ዝተራኸብሉ እዋን ዘረጋገፁዎ ኢትዮጵያን ኣሜሪካን ናይ ሓባር ረብሓ ዘለወን ምዃኑን ርክበን እውን ፅኑዕ ምዃኑን እዩ።
ኢትዮጵያን ቻይናን ወግዓዊ ዲፕሎማሲያዊ ርክብ ዝመስረታ ኣብ 1970 ዓ.ም. ምዃኑ መረዳእታታት ይሕብሩ።


text:
ለበዋን መደምደምታን
ዝኸበርኩም ሬድዮ መድረኽ
ኣብ ዝሓለፈ ጽሑፍና፡ ኣብ ዝገበርናዮ ገምጋም ብሙሙርኳስ፡ ኣብቶም ንሃገራውነት ዘምዝኑ ዓበይቲ ሃገራዊ ጉዳያት ዘለኩም ሉዓላዊ መርገጺታት፡ ናጽነት መስመርኩም ኣብ ምሕላው ዝተኸተልኩሞ ኣገባብን ብልጫታቱን፡ ለውጢ ካብ ውሽጢ ከምዝመጽእ ምእማንኩምን ኣብ ልዕሊ እቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ኮይኑ ለውጢ ንምምጻእ ዝቃለስ ዘሎ ባእታታት ዲሞክራሲ ዘለኩም ኣኽብሮት ዘለዎ ልዑል ተቐባልነትን፡ ዘተቓለሉ ብርክት ዝበሉ ነጥብታት ዘርዚርና ነይርና። ዝቕጽል ጽሑፍ 3ይን ናይ መወዳእታን ክፋል ኢዩ።
10) ዜናታትኩም ኣብ መቓን (context) ሃገራዊ ዛዕባ ኣእትዉዎ። ሓደ ሓደ እዋን ዜናታትን ሓተታን ኣብ ውሽጢ ዝሰፍሐ ስእሊ እንተዘይተራእዮም ሰባት ንምርደኦም የጸግም ኢዩ። ቀሊልን ናይ ሎሚን ኣብነት ክንህበኩም።
እዚ ጽሑፍ ነዳልወሉ ኣብ ዘሎና እዋን ማለት ትማሊ 6/09/2017 ናይ ምሸት ሰዓት 11.30 በዓልቲ ቤቱ ንፕረዚደንት ኢሳያስ ሓሚማ ናብ ሆስፒታል ሓይሊ ኣየር ኢናል መጺኣስ፡ ብሪጋደር ጀነራል ዶክተር ሃይለ ምሕጹን፡ ኮለነል ዶክተር ኤፍረም ዝርከብዎ ጉጅለ ሓካይምን ክኢላታትን ክሳብ ወጋሕታ ላዕልን ታሕትን ክብሉ ሓዲሮም። ወይዘሮ ሳባ ኣቐዲማ እውን ኣብ ወርሒ ሓምለ ናብ ዱበይ ብምኻድ ፍሉይ ሕክምናዊ ክንክን ኪግበረላ ጸኒሑ ኣሎ።
ደቃ እውን በብእዋኑ ናብ ወጻኢ እንዳተላእኩ ኣዚዩ ከቢድ ወጻኢታት ዝግበሮ ሕክምናን ዑደትን ይግበረሎም። እዚ ብኣንጻር እቲ ደቂ ኣእላፍ ሰባት ኣብ ኣብያተማእሰርቲ ተደርብዮም፡ ብስቅያትን ስነኣእሙሮኣዊ ጸቕጥታትን እንዳነበሩ፡ ዘጋጥሞም ዘሎ ሽግር ኢዩ።
ከም ኣደ፡ ከም ዜጋ ብዛዕባ እዚ ስቓይ ቅንጣብ ስምዒት ዘይብላ ሙኻኑ ኢዩ እቲ ነቲ ዜና ዜና ዝገብሮ። ወዱ ንፕረዚደንት ኣብ ባራት እንዳኸደ ‘ኣቦይ ብዘምጸኣልኩም ናጽነት ጸጊብኩም’ ኢሉ ከዕግብርግር ከሎ ኣብ ዜጋታት ዝፈጥሮ ስምዒት ኢዩ እቲ ሽግር እምበር ብዛዕባ ሓደ ቆልዓ ዝዛረቦ ብደዐ ንምግዳስ ኣይኮነን።
እቲ ስድራቤት ብስቓይ ካልኦት ቅንጣብ እውን ትኹን ምድንጋጽ ዘይብሉ፡ ኣሰር ናይ ፕረዚደንት ሳዲዝም ዝኽተል ምህላዉ ኢዩ እቲ መቓን ናይቲ ዜና ከተኩሮ ዘለዎ እምበር፡ ከም ሰባት ስድራ ፕረዚደንት ይኹኑ ኣይኹኑ ብዘይገድስ ክሕከሙን ክንክን ኪግበረሎም ዝግባእን ዘይሕከኽ መሰሎምን ኢዩ።
በዓልቲ ቤት ፕረዚደንት ኣብ ኢናይልን ወጻኢን ፍሉይ ክንክን ክግበረላ ከሎ፡ ኣብ ተመሳሳሊ ዕለት ኣብ ሃይኮታን ጎሉጅን ህጻናትን ሽማግለታትን ዝርከቦም ልዕሊ 60 ሰባት ORS ስኢኖም ብሕማም ሸሮኽ ይሞቱ ኣለዉ። ብርክት ዝበሉ ተወለድቲ ብሄረ ኩናማ ዓድታቶም ሰኣን ጽሩይ ዝስተ ማይ ለበዳ ሸሮኽ ኣትዩዎ ኣሎ።
ኣብቲ ዝደርበይዎም ቴንዳታት ሃይኮታ ንፋስ ኣውሎ መጺኡ ስለዝበታተኖ እቶም፡ ግዳያት ኣብ ጎልጎል ተዛሕዚሖም ኣለዉ።መንግስቲ ኤርትራ ድማ እቲ ሕማም ብምስጢር ክተሓዝ ብምእዛዝ፡ ማዕከናት ዜና ናይ ቅዱስ ዮሃንስ ድግሳት ክፍንዋ ይእዝዝ ኣሎ። ስለዚ እንልእኮ ሓበሬታ በዚ ኩርናዕ ክረአ ኢና እንደልዮ
11) ሬድዮ መድረኽ እተምጸኦም ኣርእስታት፡ እትህቦ ሓበሬታ ነቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ኩርነዓት ሃገር፡ ኣብ ኣብያተ ጽሕፈት መንግስቲ፡ ዝህሉ ናይ ዘተ ነጥብታት ዝሰርዕ ኮይኑ ኣሎ። ሰባት ንኻልኦት ምንጭታት ብጋህዲ እንዳጠቐሱ ንሬድዮ መድረኽ ግን ብሽፉኑ ከምዚ ተባሂሉ ሰሚዕካዶ ብዝብል ኣገባብ ኢዮም ዝዛረቡሉ።
ኩሎም ኣካላት መንግስቲ ንትሕዝቶታታ መወከሲ ከምዝገብርዎን ከምዝከታተልዋ ርጉጽ ኢዩ። ይኹን ግን ክጠቕስዋ ኣመና ኢዮም ዝጥንቐቁ ምኽንያቱ እታ ሬድዮ፡ ከም መደበር ሬድዮ ዘይኮነስ ከም መተካእታ ፖለቲካዊ ውድብ ስለእትረአ ኢዩ። ንሬድዮ መድረኽ ምጥቃስ ማለት ኣባል ናይ ሓደ መተካእታ መንግስቲ ኪኸውን ዝኽእል ሓይሊ ከም ሙኻን ኢዩ ዝረአ ብሃገራዊ ድሕነት።
እዚ እንህቦ ዘሎና ገምጋም ንምንኣድ ወይ ንምትዕብባይ ኣይኮነን፡ እንታይ ደኣ ለውጢ ኣብ ምምጻእ እትጻወትዎ ተራ ካብቲ ንስኹም እትግምትዎ ንላዕሊ ኣመና ዕዙዝ ሙኻኑ ንምዝኽኻር ስለዚ ድማ ተታሒዙ ዘሎ በሪኽ ዓይነት ክዕቀብን ዝያዳ ክልዕልን ክትጽዕሩ መታን ኢዩ።
ኣብ ምሕላዉ ሓድነት፡ ኣብ ምዕቃብ ሃልሃልታ ሽግ ለውጢ፡ ኣብ ምፍጣር ትስፉው ሃዋህው፡ ኣብ ምምላስ ክብርታት ህዝባዊ ግንባር፡ ኣብ ምውዳን ተቓውሞን ሉዓላውነትን፡ ኣብ ምውሓስ ልሙጽ ለውጢ፡ ኣብ ምኽባር ሰማእታትን ጻውዒት ንኽብሪ ሕድሮምን፡ እተካይድዎ ምንቅስቓስን እትህብዎ መርሓን ዝዓበየ ሓይልኹም ኢዩ።
ምናልባት እንተበራህናስ ዘይ ኣዚና ንእሽቶ ብርሃን ኢና ትብሉ ትኾኑ፡ ኣብ ድቕድቕ ጸልማት ወላ እታ ዝነኣሰት ብርሃን እትህቦ ብርሃን ገዚፍ ሙኻኑ ዘይምዝንጋዕ።
እዛ ሃገር ከምቲ ብዙሓት ዘይፈልጡና ዝብልዎ ተስፋ ዘይብላ ሃገር ኣይኮነትን። ተስፋኣ ምሉእ ኢዩ፡ ለውጢ ድማ ግድን ኪረጋገጽ ኢዩ።
እዛ ሃገር ከምቲ ብዙሓት ዘይፈልጡና ዝግምትዎ፡ ምብትታን ከጋጥማ ኣይኮነን። ውሑስን ዕግርግር ዘይብሉን፡ ጥምረትናን ሉዓላውነትናን ዘይገድዕ ለውጢ ኪረጋገጽ ሙኻኑ ኩሉ ሰብ ክፈልጥ ይግባእ።
እቶም ቀደም ዘቆናጽቡ፡ዘነኣእሱ ዝነበሩ ሰባት ከይተረፉ ሎሚ ኣብ ለውጢ ክኣምኑን ኣብ መስመር ብዙሓት ክርዕሙን ጀሚሮም ኣለዉ። ህዝቢ ኤርትራ ምርጭኡ ምእላይ እዚ ዘሎ መንግስቲ ሙኻኑ ብዝተፈላለዩ ምልክታት ይግብጾ ኣሎ። ቀሊል ኣብነት ንምሃብኩም ክልተ ከም ረፈረንዱም ክቁጸር ዝኽእል ኣብዚ ቅንያት ዘጋጠሙ ኣብነታት ክንህበኩም።
እቲ ቀዳማይ ኣብ ቀብሪ ናይቲ ኣብ ማእሰርቲ ካርቸሊ ማሲኑ ዝተሰወአ ሓላፊ ተለኮሚኒከሽን ዝነበረ ተጋዳላይ ሰለሙን ዝተራእየ ዋሕዚ ሰብ ኢዩ። ንሰለሙን ዘይፈልጥዎ ከይተረፉ ኣሽሓት ሰባት ናብ ቀብሪ ብምምጻእ ካብ ብፍርሂ ኣብ ትሕቲ ባርነት ሙሟት፡ ብትብዓት ኣብ ትሕቲ ስቓይ ክስዋእ ምምራጹ ዝድግፍ፡ነቲ ዓማጺን ኣሳሪኡን ድማ ዝኹንን መልእኽቲ ኣሕሊፎም።
እቲ ካልኣይ ኣብነት ፕረዚደንት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ዝነበረ ጠዓመ በየነ ኣብ ዝገበሮ መርዓ ዝተራእየ ተሳታፍነት ኢዩ። ኣብቲ መርዓ ኣሽሓት ሰባት ከይተዓደሙ እውን ናብቲ ድግስ መጺኦም። ዕላመኦም መርዓ ምስታፍን ወረቐት ዕድመ ንምጽሓፍን ኣይነበረን፡ እንታይ ደኣ ነቲ ብኽብረቱ፡ ብጽሬት መስመሩ፡ ብንጽህንኡ፡ በቲ ዘይጠልምን ዘይሰድዕን ባህርያቱ ዝፍለጥ ጠዓመ በየነ ብምድጋፍ ብኣንጻሩ ነቶም ንዓሰርተታት ዓመታት ደው ዘበልዎ ዓመጽቱ ንሙኹናን ኢዩ።
እዚ ተርእዮ ከም ዘይወግዓዊ ረፈረንድም ኣብ መንጎ ፍትሕን ዓመጽን ተባሂሉ ክውሰድ ዝኽእል ኢዩ።
ኣብ መወዳእታ ከምቲ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ጽሑፍና ዝተማሓጸንናዮ፡ ርእይቶታትን ለበዋታትን ምስማዕ፡ ጌጋታትኩም ብትብዓት ምእማንን ምእራምን መርኣያ ናይቲ ጀሚርኩሞ ዘለኹም ንደረጃ ናይ መራኸቢ ብዙሃን ዘደይብ ኣገባብ ስለዝኾነ ሽሕኳ ካባና ናባና እንተኾነ ምስጋናና ንገልጽ።
ብወገና በብእዋኑ ዘድሊ ሓበሬታ ምልኣኽ ክንቅጽሎ ሙኻና ነረጋግጽ። ከምቲ ደጋጊምና ዝበልናዮ ቦታኹም ኣብ ውሽጢ ሃገር ኣዚዩ ዓዚዙ ስለዘሎ፡ ማዕረቲ ተዋሂቡኩም ዘሎ ክብረት ዝዳረግ ዓይነትን ብቕዓትን ከተረጋግጹ ንጽውዕ።
ክብረት ንሰማእታት፡ ልዕልና ንሕጊ!


text:
ክርስትያናዊ ህይወት
መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ክትመርሕ ከለካ ኸተወግዶ ዘሎካ ጌጋታት
ብዙሕ ምዝራብ፦ ንዅሉ ነገራት ክትገልጾ ዘለካ ዀይኑ ኣይሰማዕካ። የሱስ ሕቶታት ብምጥቃም ሰባት ኪሓስቡን ኣብ ቅኑዕ መደምደምታ ኺበጽሑን ይሕግዞም ነበረ። (ማቴ 17:24-27) ሕቶታት ምሕታት ነቲ መጽናዕቲ ሕያው ይገብሮ፣ ተምሃራይካ እንታይ ከም እተረድአን እንታይ ከም ዚኣምንን ክትውስን እውን ይሕግዘካ እዩ። (be 253 ¶2-3) ሕቶ ምስ ሓተትካ፡ ብትዕግስቲ መልሲ ተጸበ። እቲ ተምሃራይ ጌጋ መልሲ እንተ መሊሱ፡ ነቲ ቕኑዕ መልሲ ባዕልኻ ኣብ ክንዲ እትነግሮ፡ ተወሳኺ ሕቶታት ብምሕታት ኣብ ልክዕ መደምደምታ ኺበጽሕ ሓግዞ። (be 237 ¶1–238 ¶1) እቲ ተምሃራይ ሓድሽ ሓሳብ ኪቕበል ብዚኽእለሉ ፍጥነት ተዛረብ።—be 230 ¶4።
እተሓላለኸ ምግባር፦ ብዛዕባ እቲ ርእሰ ነገር እትፈልጦ ዘበለ ዅሉ ኻብ ምንጋር ተቘጠብ። (ዮሃ 16:12) ኣብቲ ቐንዲ ነጥቢ እቲ ሕጡብ ጽሑፍ ኣተኵር። (be 226 ¶4-5) ዝርዝር ነገራት፡ ባህ ዜብል እውን እንተ ዀነ፡ ነቲ ቐንዲ ነጥብታት ኪዓብጦ ይኽእል እዩ። (be 235 ¶3) እቲ ተምሃራይ ነቲ ቐንዲ ነጥቢ እንተ ተረዲእዎ፡ ናብቲ ዚቕጽል ሕጡብ ጽሑፍ ስገር።
ነቲ ጽሑፍ ምሽፋን ጥራይ፦ ዕላማና፡ ልቢ ምትንካፍ እምበር ጽሑፍ ምሽፋን ኣይኰነን። (ሉቃ 24:32) ኣብቲ ትምህርቲ ንዘሎ ቐንዲ ጥቕስታት ብምጕላሕ ነቲ ቓል ኣምላኽ ዘለዎ ሓይሊ ዕየየሉ። (2ቈረ 10:4፣ እብ 4:12፣ be 144 ¶1-3) ቀሊል ምሳሌታት ተጠቐም። (be 245 ¶2-4) ናይቲ ተምሃራይ ብሕታዊ ጸገማትን እምነታትን ኣብ ግምት ኣእቱ፣ ነቲ ትምህርቲ ድማ ንዕኡ ብዚሰማማዕ መገዲ ኣቕርቦ። ከምዚ ዚስዕብ ኢልካ ክትሓትቶ ትኽእል ኢኻ፦ “ብዛዕባ እቲ እትምሃሮ ዘለኻ ኸመይ ይስምዓካ፧” “እዚ ብዛዕባ የሆዋ እንታይ ይምህረና፧” “ነዚ ምኽሪ እዚ ምትግባር፡ እንታይ ጥቕሚ ዘለዎ ይመስለካ፧”—be 238 ¶2-4፣ 259 ¶1።


text:
በቲ ብዙሕ ዘይፍለጥን ዘይልሙድን ገና መድሃኒት ብዘይተረኽቦ ባህርያዊ ዕብየት ኣካል ዝገትእ ጅማት ብዘልምስ ሕማም ዝተጠቕዔ እንግሊዛዊ ወዲ 10 ወርሒ ሕጻን ቻርሊ ጋርድ ካብቲ ሕማም ክላቕቖ ወይ ድማ ክፍውሶ ዘኽእል ምንም ዓይነት መድሃኒት ስለ ዘየለ ብናይ ሕክምና መጋበርያ ክሳብ ብሕይወት ዘሎ ንምጽናሕ ዝወሃቦ ዘሎ ክንክን ጥዕና ስቓዩ ዘናውሕ እዩ ብዝብል ምኽንያት ብሰላም ክዓርፍ ዝወሃቦ ክንክን ጥዕና ንኽቋረጽ ውሳኔ ዝተመሓላለፈ እውን እንተዀነ ወለዱ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ነዚ ሕማም ዝፍውስ ብይኸውን ገና ኣብ ሙከራ ብዘሎ ናይ ክንክን ጥዕና ሜላ ክሕገዝ ዘለዎም ድላይ ከምዝገለጹን እዚ ድላዮም’ዚ ድማ ትግቡር ንኽኸውን ዘብቅዕ ግብረ ገባውን ኤኮኖሚያውን ሓገዝ ይቐርበሎም ከምዘሎ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ሰርጆ ቸንቶፋንቲ ካብ ዘመሓላለፍዎ ጸብጻብ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ንወለዲ ቻርሊ ጋርድ ቅርበቶምን ጸሎትምን ብምርግጋጽ ክሳብ መወዳእታ ሕጻን ቻርሊ ብክንክን ጥዕና ክድገፍ ዝብል ወለዱ ዘቕረብዎ ድላይ ክኽበርን ክሳብ ባህርያዊ ሞት ክንክን ጥዕና ክወሃቦ ሓደራ ከምዝበሉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ሓላፊ ግረግ ቡርከ ዕለት 2 ሓምለ 2017 ዓ.ም. ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ከምዝሓበሩ ዝገለጹ ልኡኽ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ቸንቶፋንቲ ኣስዒቦም፥ ሓንጐል ናይቲ ሕጻን እዚዩ ስለ ዝተጐድኤ ንዝዀነ ዓይነት ድራኸ እውን ዘይምልስ ብምዃኑ ስቓዩ ካብ ምንዋሕ ዝወሃቦ ክንክን ጥዕና ምቁራጽን ንኽዓርፍ ምሕዳግ ዝብል ናይ ሓኻይም ውሳኔ ዘይኰነ ድላይ ወለዱ ክኽበር መታን ዝተፈላለዩ ምትሕብባራት ይውሕዝ ከምዘሎን ሮማ ዝርከብ ሕጻነ ኢየሱስ ቤት ሕክምና ዋላ’ኳ እቲ ሕማም ፈውሲ ገና ዘይተረኸበሉ እንተዀነ ክሳብ ብባህርያዊ ሞት ዝገላገል ብኹለ መዳይ ንምስናይ ፈቓደይና ከምዝዀነ ከፍልጥ እንከሎ እቲ ብሕይወት ክጸንሕ ዝገብሮ ዘሎ ብመጋበሪያ ሕክምና ዝተደገፈ ዝወሃቦ ዘሎ ናይ ምትንፋስ ደገፍ እንተተቛረጸ ዝሓሸ እዩ ዝብል ውሳኔ ሓኻይም ንግዚኡ ዘይተተግበረ ክኸውን እንከሎ፡ ቅዱስ ኣቦና ዝሓለፈ ዓርቢ ዕለት 30 ሰነ 2017 ዓ.ም. ትዊተር ብእተሰምየ ናይ ማሕበራዊ መረብት ብዘሎ ኣድራሻኦም “ሰብኣዊ ሕይወት ብፍላይ ድማ ዝቖሰለን ብዝተፈላለየ ሕማም ዝተጠቕዔ ሕይወት ምክንኻን ። እዚ እግዚኣብሔር ንሰብኣዊ ፍጥረት ዝሃቦ ናይ ፍቕሪ ሓላፍነት እዩ” ዝብል መልእኽቲ ፈኒዮም ከምዝነበሩ ቸንቶፋንቲ ይሕብሩ።
ዕለት 2 ሓምለ 2017 ዓ.ም. ናይ ኢጣሊያ ብፁዓን ጳጳሳት ጉባኤ ናይ ክንክን ጥዕናን ሰብ ሙያ ክንክን ጥዕናን ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ሓልዮ ድርገት ሓላፊ ኣባ ካርሚነ ኣሪቸ እቲ ናይ ቅድስቲ መንበር ቤት ሕክምና ሕጻን ኢየሱስ ንቻርሊ ተቐቢሉ ክሳብ ባህርያዊ ሞት ንኸሰንዮ መታን ንምእንጋዱ ፍቓደይና ምዃኑ ዘኪሮም፥ ድላይ ወለዲ ቻርሊ ዘይኰነ ድላይን ውሳኔን መንግስቲ ንምፍጻም ዝግበር ዘሎ ፈተና ተቐባልነት ዘይብሉ ነጻነት ወለዲ ዝግህስ ተግባር እዩ። ውላዶም ዝከኣል ክንክን ጥዕና ከርክብ ዘቕረብዎ ዘለዎ ጻውዒት ተሰማዕነት ረኺቡ ክትግበር ተስፋ እገብር ከምዝበሉ ዝገለጹ ልኡኽ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ቸንቶፋንቲ ኣስዒቦም በዚ ቻርሊ ዝሓዞ ሕማም ዝተጠቕዑ ሰባት ኣብ መላእ ዓለም ብጠቕላላ 16 ከምዝዀኑ ብዛዕባ እዚ ዓይነት ሕማም ዝተወሃቡ መጽናዕታዊ ጸብጻባት ተወኪሶም እንከመልክቱ ኩለን ሃይማኖታት እውን ስለ ሕጻን ቻርሊ መደብ ጸሎት የካይዳ ከምዘለዋ ኣፍሊጦም።


text:
ክቡራትን ክቡራንን
“እንቛዕ ብደሓን መጻእኩም እናበልኩ ቅድም ቢሎም ንኣኻትኩም ተጋባእያን ወኪሎም ዘረባ ንዘስምዑ ስለ ጳጳሳዊ ረድኤታዊ ተቛም ምእተ ኣመት ኣቦ መንበር ክቡር መንበር ዶሚንጎ ሱግራንየ ቢከል ንዘቕረቡለይ ሰላምታ አመስግን። ምትሕልላይን ምርድዳእን ከም ኣማራጺ ኣገባብ ዝገብር ሓድሽ ኬይዲ ኤኮኖምን ንግድን ንምፍጣርን ከም ሓሳብ ነቲ ካብ ምዕባለ እደ ጥበብን ነቲ ምብኻን ከም ልማድ ዝገብር ዘሎ ባህልን ድኻታት ዝዝንግዕን ገዛእ ርእሶም ናይ ምክልኻል ብቕዓትን ዓቕምን ዘይብሎም ዝንዕቕን (ይሰባሕ ዓዋዲ መልእኽቲ ፍድቕዲ 16) ከይዲ ንዘስዕብ ዘሎ እዋናዊ ዓለም ንምቕራብ እተካይድዎ ስነ ምርምራዊ መጽናዕትን ብዓውደ መጽናዕቲ ኣቢልክም እተብርህዎ ሓሳብ ብሓቂ ዝነኣድ እዩ”።
ብዙሓት ነገራት ክመሓየሹ ዝኽእሉ ምዃኖም ክሳብ እንኣምን ሰብኣዊ ስድራ ቤት ኣብ ድልያ ናይ ሓባር ተቐባልነት ዘለዎን ተማላእን ንማንም ዘይንጽል መደብ ምዕባለ ንምርግጋጽ ብዙሕ ዝጽዕሩ ከምዘለዉን (ከማሁ ፍቕዲ 13 ረአ) ኣብ መልእኽቶም ዝጠቐሱ ቅዱስ ኣቦና … ኣስዒቦም እቲ ረድኤታዊ ተቛም ምእተ ኣመት ኣብ ንግዳውን ቁጠባውን ምንቅስቓሳትን ዓውድታትን ብናይ ቤተ ክርስቲያን ናይ ማሕበራዊ ስልጣናዊ ትምህርቲ መሰረት ተደጊፉ ዘቕርቦ ንቝሕ ኣማራጺ ሓሳብ ንሕንጸት ዝነኣድን ድኑቕን እዩ ኢሎም።
“… ምሉእ ሰብኣዊ ምዕባለ ንምንቕቓሕ ዘተን ናይ ሕዝብታት መሰረታዊ ድላይን ኣስተንፍሶን ብምእንጋድን ንድኻታት ጽን ብምባልን ድኻታት ካብቲ ብድላዮም ዘይኰነ ተገዲዶም ዝወደቕሉ ትሕቲ ሰኣዊነት ዝዀነ መነባብሮ ንምሕራር ዘብቅዕ ተበጻሕን ኣብ ግብሪ ንምውዓል ብዘብቅዕ ራእይ ምምራሕ ዝብል ሓሳብ ኣብቲ ናይቲ ዘካየድክምዎ ዓውደ መጽናዕቲ ናይ ፍጻሜ ሰነድ ተመልኪቱ ኣሎ፡ እዚ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ዓቕምን ብቕዓትን ሰብን ጸጋታትን ሃብትን ኩሉ ብምጥርናፍ ድኻታት ቀንደይና ተዋሳእትን ተጠቐምትን ዝገብር ንናይ ኩሉ ሰብኣዊ ፍጥረት ረብሓ ዘተኰረ መስርሕ ዘለዎ ኣድላይነት ብምምልካት ሰብ ትካላትን ናይ ዕዮ ማሕበረሰብ ዓበይትን ነኣሽቱን ትካላትን ዘተባብዕን በዚ መገዲ’ዚ ማሕበራዊ ተነጽሎ ዘወግድ ንጡፍ ናይ ምትሕብባርን ምድግጋፍን ባህሊ ንምቛም እዩ”።
በዚ ዓይነት ኣመለኻኽታን ከይድን ኣብ ከርሲ ማሕበርሰብን ኣብ ናይ ኤኮኖምን ንግድ ዓለምን ሕይወት ምሃብ ዝከእላ ምዃኑ ኣብሪሆም፡
“እቲ ዓውደ መጽናዕቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ዝርአይ ዘሎ ስእነት ስራሕ ንምፍታሕን እቲ ሓድሽ እደ ጥበባዊ ሰውራ ዘስዕቦም ሕቶታት ብምእንጋድ ዕደ ጥበባዊ ሰውራ ናብ ኩሉ ዝርጉሕ ክኸውን ዝድግፍ መገዲ እውን ብምሕባር … ናይ ኣባይቲ ስድራ እዋናውን መጻእን ዓበይቲ ሕቶታት ብምስትውዓል ከምቲ እቲ ዛዕባ ኣባይቲ ስድራ ዝዘተየ ናይ ካቶሊካዊት ብፁዓን ጳጳሳት ሲኖዶስ ዘመልከቶ ናይ ስራሕ ኤኮኖሚ ዝፈጥሮም ጸገማት ኣብ ኣባይቲ ስድራ ዓቢይ ተጽእኖ ከምዘለዎን ኣባይቲ ስድራ ዝድግፍን ኣብ ማሕበራዊ ሕይወት ዘዋስኦ ዕድላት (ናይ ፍቕሪ ሓሴት ሓዋርያዊ ምዕዳን ፍቕዲ 44 ርአ) ንምፍጣር ዘመልክቶ መገዲ በቲ ብወንጌል ብርሃን ዝምራሕ ብናይ ቤተ ክርስቲያን ናይ ማሕበራዊ ስልጣናዊ ትምህርቲ መሰረት ዘቕርቦ ሓሳብ ቅኑዕን ብሉጽን ናጻን ስሙርን ዓለም ንምፍጣር ዝድግፍ እዩ”
ዝበሉ ቅዱስ ኣቦና መልእኽቶም፥ “ስራሕኩም ስልጡ ክኸውን እናተመነኹ ቡራኬ እግዚኣብሔር ኣባካትኹም ኣብ ኣባይቲ ስድራኹምን ዕዮኹምን ኣብ መላእ ኣባላት ረድኤታዊ ተቛም ምእተ ኣመትን ክወርድ እምሕጸን እክብሉ ዝለገስዎ ስልጣናዊ ምዕዳን ከምዘጠቓለሉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተን መግለጺ ኣፍሊጡ።


text:
ሰንዓ ፎርም (ኢትዮጵያ) …. “ሕቡእ ህያብ ንህግደፍ'' አብ ውራይና መበል 37 ሕታም ዝወጸት ጽሕፍቲ፡
1ይ. ክፋል ....... !!
ብቸርነት ተስፋዝጊ ኣዲስ ኣበባ ኢትዮጵያ!!!
አብ ደንበ ተቃውሞና ንኪዳን ወይ ንባይቶ እንተዘኪርካ “ሰንዓ ፎርም” ከይበልካ ክትሓልፍ አይትኽእልን፡ “ሰንዓ ፎርም” አካል ደንበ ተቃውሞና ኮይኑ እዩ ዝስመዓካ፡ አረ ማዛጋጃቤት ደንበ ተቃውሞና እዩ እንተበልካ ዘሰክፍ እውን አይኮነን። ምኽንያቱ መን አሎ ብመሽረብ ሰንዓ ፎርም ዘይሓለፈ᎒ መን ከ አሎ ንቢያሳ (ቤት ጽሕፈት አዲስ አበባ) ኬይዱ ኢዱ ዘይነስአ᎒ አብይ ድዩ እቲ ኖቅጣ መመዝገቢ ሓዲሽ ውድብ᎒ እዚ አብ ሰንዓ ዝተሰነዐ “ኢትዮ’የመሱዳ” (ሰንዓ ፎርም) ብወገነይ አማሲኡ “ሕቡእ ህያብ” ንህግደፍ ኮይኑ አሎ በሃላይ እየ። “የመንን ሱዳንን” አብተን ብደቂ መታሕት ዝተዓብለላ ተቃወምቲ ውድባት ርሑቅ ዝአመተ ረብሓ ስለ ዘለወንን፡ በቲ ምኩሕ ከበሳዊ ዕብለላ ዘልዎ ሻዕብያ ስለ ዝተረበሻን፡ ኢትዮጵያ ከአ ብሰንኪ ውግእ ባድመ ዝወለዖ መርገጽ አንጻር ሻዕብያን ንጀኦ ፖለቲክ ኢትዮጵያ ዘኽብራን ፖለቲካውን ማሕበራውን ዝምድናታት ክልቲኡ ሃገራት ዘደልድላን ተቃወምቲ ውድባት ኤርትራ ምፍጣርን ተደማሚሩ፡ ደንበ ተቃውሞ ንለውጢ ክሕይልን አንጻር ሻዕብያ መታን ከትክልን ሰለስቲኤን ሃገራት ነቲ ነናትን ጸገማት ምስ ሻዕብያ ዘለወን ውግእ ባድመ፡ ዴሴታት ሓኒሽ፡ ተቃውሞ ሴሜን ሱዳንን (Blue Nile State) ዝፈጠሮ ልዝብ አብ የመን “ንሰንዓ ፎርም” ወሊዱ። አቀድም አቢሉ ግን፡ ድሕሪ ሃገራዊ ናጽነትና ነተን ምእንቲ ሃገራዊ ናጽነት ዝቃለሳ ዝነበራ ውድባት (ናይ ሎሚ ደንበ ተቃውሞና) ብግዝያዊ መንግስቲ ኤርትራ ምስ መሓውራት ጸጥታን ሰራዊትን መንግስቲ ሱዳን ተሓባቢሩ፡ ሓዲሽ ወፍሪ ምጭዋይን ምድማይን ምስ አጋጠመን ከም መተካእታ ናይ መቃለሲ ባይታ ንኢትዮጵያ መሪጸን ምስ መጻ፡ አብዚ እውን ቁሩብ ትንፋስ ከይረኸባ አደዳ መጭወይትን ማእሰርትን ቅንጸላን ኮይነን ገሊአን ፈጺመን ዝጠፍአን ገለን ተመናኒሀን ዝተበታተናን ገለን ዓቅመን ዓቍረን ዝተሓብአን ኮይነን ድሕሪ ምጽናሕ፡ ብፍላይ መንግስቲ ኢትዮጵያን ሱዳንን ነተን ንሻዕብያ አቀድም አቢለን የሕሊፈን ዝሃብአን ውድባት አአብ ዘለውኦ እንዳደለያ ጠቢረንን ጠባቢረንን ሓመደን ነጊፈንን ነጋጊፈንን ክእክብአን ጀመራ። እዘን ውድባት ግን እወ ምስ ድርብ ቁጠዐዐን (ተጓንፎ 1980-1981 ተጓንፎ 1992-1995) ተስፋ ከይቆረጻ ንኢትዮጵያ ተመለሳ። ነዚ ዘስተብሃለትን አቀዲማ እትፈልጥን ኢተዮጵያ ግን ነዘን ውድባት ከም መስተ ማቅር እንበር ናታ ውድባት ክተፈጥር አብ ዝለዓለ ምድላው እያ ነይራ። እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ናይ ሰንዓ ልዝብ ከም ሓዲሽ ተርእዮ ንደንበ ተቃውሞና ደበኽ በሎ፡ እዘን ምስ ቁጠዐዐን ንኢትዮጵያ ዝተመለሳ ውድባት ከአ ካብ መስተ ማቅር ምዃነን ሓሊፉ ብሰንኪ ርሑቅ ዝጠመተ ራኢ ሱዳንን የመንን ፍሕትሕት ክብላ ጀመራ። ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ሰንዓ ፎርም ብርዱእ ምኽንያት (ሱዳንን የመንን ምስ መንግስቲ ሻዕብያ ዝምድነአን ስለ ዘማሓየሻ) ንኢትዮጵያ አተወ። የመንን ሱዳንን አበገስኦ እንበር፡ ውዕልን ሕድርን ከይበላ ሕቆአን እየን ሂበንኦ፡ ሰንዓ ፎርም አማሲኡ አብ እንግድዓ ኢትዮጵያ ተሰጢሑ ተረፈ። ብርግጽ ነዚ አብ አስመራ ዘሎ አተሓሳስባ ህግደፍ ሲዒርና ሓዳስ ኤርትራ ክንተክል፡ ጥበብን ሜላን ዘድልዮን ሚዛናዊ ምዕርዩነት ዝቀየሰ መትከልን፡ ንኤርትራ ምስ ነብሳን ጎረባብታን ዘታዓርቅ ርሑቅ ዝአመተ ሰላማዊ ስትራተጂካዊ መርሖን ሒዝና እዩ ናብታ እንደልያ ኤርትራ ክንክይድ ዝድለ ዘሎ። እንበአር ንስንዓ ፎርም ዝጽበያ ዝነበረ ዕዮ ቀሊል አይነበረን! አንጻር ሻዕብያ ንዝኾና ተቃወምቲ ውድባት ምስሳይ ጥራይ አይነበረን፡ ናይ መቃለሲ ባይታ ምሃብ ጥራይ አይኮነን፡ ጽላል ምርካብ ጥራይ እውን መን በለ፡ ብዛዕባ ንጽባሕ ኤርትራ ሓሲብካ ንለውጢ ንኺድ ጥራይ ኢለካ ዝሱጒም መገዲ እውን አይኮነን፡ እንታይ ሒዘን እየን ዝኸዳ ዘለዋ እዩ እቲ አገዳሲ፡ ፖለቲካውን፡ ማሕበራውን፡ባህልታትናን፡ እምነታትናን፡ ዛንታታትናን ከይተረፈ አብቲ መገዲ ምሳና አለዉ።
ሰንዓ ፎርም ግን ነዚ ኩሉ አብ ግምት ከየእተወት፡ ተአማሚና አቅልል አቢላን መራሒትና ኮይና ምሳና ንገዛና ክትከይድ እያ ወሲና። እቲ ዓቢ ጸገም ናይ መጀመርያ ብድሆ ዘጋጠማ እንበአር አብዚ እነሀ። ዘገርም እዩ! ነዚ መገዲ ገዛና ሓባሪትና ክትከውን እያ ወሲና። እዚ መገዲ ካባኹም ንላዕሊ አነ ስለ ዝፈልጦ ንዑ በዚ አብሉ እያ ትብለና ዘላ፡ አየናይ ፖለቲካዊ ንዋት እዩ ንገዛና ዘእትወና᎒ ካባኹም ንላዕሊ አነ እየ ዝፈልጦ እያ ትብለና ዘላ፡ ወሃብን ተቀባልን፡ መራሒትን ተመራሕትን፡ አዛዚትን ተአዘዝትን፡ ኮይና ክንከይድ መረጸትልና። ብአግኡ እቲ መገዲ ከይተጀመረ ተወደአ። ደንበ ተቃውሞና ገሊኡ ዝተሰንዐ፡ ገሊኡ ዝተአከበ፡ ገሊኡ ከይአመነ ምስ ኩርኡ ደው በለ። አብ ናይ ሓባር ራኢ ዘትከለ ምሕዝነት ፈጢራ አብ ክንዲ ምስጋም፡ በዚ ዕጹው መገዲ እናፈለጠት ክትከይድ ምምራጻ አዝዩ ዘሰክፍ እዩ። ደንበ ተቃውሞና አብ ዕጹው መገዲ ደው ኢሉ ከም ዘሎ እናፈለጠ ንመን እዩ ዝጽበ ዘሎ ዘይምፍላጠይ የተሓሳስበኒ እዩ። ብዓቢኡ ከአ እቲ ናይ ርሑቅን ቀረባን መርገጽ ሰንዓ ፎርም ንዓይ ንጹር አይኮነን። እንታይ እያ ትደሊ ዘላ ካባና እዚ እውን ንዓይ ፍሉጥ የሎን። አብ ደንበ ተቃውሞና ዘሎ ሰብአዊ ሃበቲ ናይ ቃለሲ ተመክሮን ድሕረ ባይታን ትምህርትን ሞያን ስቅ ኢልካ አቃሊልካ ዝርአ ጉዳይ አይኮነን፡ ነዚ ወዲብካን አማእዚንካን አድማዒ ለውጢ ከተምጽእ ከም ዝከአል ኩልና እናፈለጥና፡ አየናይ “አልቦ ሞራላዊ ሞቅሕ” እዩ አሳሲሩና ዘሎ ግን ፍጹም ክርድአኒ ይኽእል የሎን። ምልስ ኢለ አብ ዝሓለፉ 15 ዓመታት ሕቡእ ህያብ ንህግደፍ እዮም ዝበልክዎም አዝዮም ዘይተጸንዑ ሓጸርቲ ምርጫታት ትርፍን ኩልፍን እናበሉ ንቃልስና ዝሓንኮሩ ክዝክር ከለኹ የስደምመኒ እዮም! እስከ ንርአ ጉባኤ አዋሳን ደብረ ዘይትን ….! ክብደት ማዕቀብ አብ ርእሲ መንግስቲ ኤርትራ ዝተጻዕነሉን፡ ኤርትራ ዲፕሎማስያዊ መልሲ አብ ምሃብ ቆጢባ አብ ስቅታ ዝአተወትሉን፡ ኢትዮጵያ አብ ዝሓሸ ጸላዊ ግደ ትጻወት ዝነበረትሉን፡ ዘሕዝን ተጓንፎ ውግእ ባድመን ምምቅቃል ሻዕብያን ዝተራአየሉን፡ ዘይፍትሓዊ ስጉምትታት መንግስቲ ኤርትራ ዘኸተሎን፡ አይሰላም አይ ወግእን እስተራቴጂ ምስ ተወሰኾ ዝተፈጥረ ዋሕዚ ስደትን፡ ሕብረተ ሰብ ዓለም አንጻር ኤርትራ ዝነበረሉ ግዜን ገለን ንኪድ ቦታና ንድለ አናበለ ዝጎየሉ ዝነበረ እዋንን ስምዒትን ናህርን ተደሚርዎ፡ አብ ርእሲ እተን ነባራት ተቃወምቲ ውድባት ዘይተአደነ ቁጽሪ ተሳታፊ ዓዲምካ በቲ ክሳብ ሎሚ ክርዳአኒ ዘይክእል ዘሎ ቅጥዒ አተዓዳድማ፡ 3 ሽሕ ከፊልካ ከም ውድብ ክትሳተፍ ትኽእል ኢኻ ዝብል ንሰማዒኡ ዘሰንበደ አብ ታሪኽ ደንበ ተቃውሞና ዋላ ንጨና አዳም ሸቲትናዮም ዘይንፈልጥ፡ ሰሰለስተ ሽሕ ሒዞም ሪጋ ዝሓዙ ልዕሊ 30 ውድባት ዝተጫጨሓሉ ተጓንፎን፡(አረ 3 ሽሕ ሒዙ ከም ውድብ ክምዝገብ ካልአይ ሰብ ዝሰአነ ነይሩ እዩ) መዓስከር ስደተኛታት ወከልቶም ሰዲዶም ከብቅዑ አራ (ቤት ጽሕፈት ስደተኛታት) ግን ንመን ከም ዝውክሉ ዘይፍለጡ ካባና ድዮም ዋላስ ከማና ዘይተረዳአናዮም ልዕሊ 40 ሰብ ዘሳተፈትሉ ጉባኤ፡ አብ ፖለቲካውን ማሕበራውን ታሪኽ ሃገርና ንለውጢ ዝደሊ ሓዲሽ ነጥቢ መቀይሮ ዝመስል ዋዕላ ጉባኤ አዋሳ ኮነ። ውጽኢት እዚ ጉባኤ ከመይ ነበረ፧ ብወገን ተቃወምቲ ውድባት ብመጀመርያ ሓደ አብ ልዕሊ ሓደ ኩሉ ልዕሊ ኩሉ ክኸውን እዩ ፈተኑ፡ ካልአይ አብ ሞንጎ ነባራት ውድባትን ሲቪክ ማሕበራትን ዘይእውጅ ንሕንሕ ተራእዩ፡ ብፍላይ ብወገን ሲቪክ እዞም ነባራት ውድባት ስለ ዘይከአልኦ ናይ ምምራሕ ግደ ናዓና ከረክቡና አለዎም ዝብል ነበረ። ሳልሳይ ክሳብ ሎሚ ስንብራት ዘለዎ አብ ውሽጢ ጽላል ኪዳን ከቢድ ግጭት ፈጢሩን አማሲኡ ገለ ውድባት ካብ ኪዳን ዝሰሓባሉ ኩነት ተራእየ፡ ራብዓይ ከአ አብ ሞንጎ አባላት ጽላል ኪዳንን ካብ ኪዳን ወጻእን ዝነበረ ሓሳባውን ስልጣናውን ምፍሕፋሕ ተራእዩ፡ ብውጽኢቱ ከአ ገለ ክብደት ዘለዎም ውድባት ከይተሓጎሱ ካብ አዋሳ ተመሊሱ። ብወገን ሰንዓ ፎርም፡ ናብዚ ጉባኤ ሒዛቶ ዝመጸት ሓሳብ ብዝተኻእለ መጠን ብዙሕ ሰብ አሳቲፍካ አብ መወዳእታ ንሳ ዝደለየቶም ሰባት ተመሪጾም ቅድሚት ክመጹ እዩ። ከምኡ ግን አይከደን። እንታይ ከምእትደሊ እያ ትፈልጥ ኔይራ እነበር ንመን አኪባ ተዐውቶ ግን ከይፈልጠት እያ ንአዋሳ ዝኸደት። አማሲኡ ከአ ከይተሓጎሰት ካብ አዋሳ ተመለሰት። ዘይምሕጓሳ ከአ አብ ባይታ ብኸምዚ ዝስዕብ ገለጸቶ። ቀዳማይ አባላት ጽላል ኪዳን ንአዋሳ ክኸዱ ከለው ድሕሪ ጉባኤ አዋሳ ጽላሎም (ኪዳን) ብርዱእ ምኽንያት ክፈርስ መዃኑ እዮም ዝፈልጡ ዝነበሩ፡ ምኽንያቱ አብ ልዕሊ ሓደ ጽላል ካልእ ጽላል ስለ ዘየድሊ፡ ካብ አዋሳ ግን ከየፍረስዎ እዮም ዝተመለሱ ብድሕሪኡ ከአ ሰንዓ ፎርም እዚ ኪዳን ንኸይፈርስ አተባበዐቶም። ብተግባር ዘየድልን ክልተ ጽላል ኮነ። ካልአይ ንባይቶ በጀካ ዶሞዝ ካልእ መንቀሳቀሲ ባጀት ዘይምሃብን ነብሱ ኪኢሉ ክንቀሳቀስ ዘይምፍቃድን (ዝኾነ ስጉሚ ብድልየት ሰንዓ ፎርም ስለ ዝውሰን)፡ ብዓቢኡ ከአ እቲ ይስላዕ እዩ ዝበሃል ባጀት፡ ንገለ ውድባት ዓቅሚ ዘይብለን ክንሰን ክሳብ አኺሉ ዝተርፈን፡ ገለን ምስ ዓቅመን እንከለዎ ንጨናኳ ዘይሓልፈን አዩ ተገይሩ። .... ይቅጽል...!!
ሰንዓ ፎርም…. “ሕቡእ ህያብ” ንህግደፍ


text:
እቶም ኣብ ሊብያ ዝነበሩ መብዛሕትኦም ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ዝኾኑ 1,500 ሰደተኛታት ብገንዘብ ብዘስግራ ጀላቡ ጌሮም ሰገሮም።
ካብዚአቶም እቶም 1,200 ዝኾኑ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ምኻኖም ኣባ ሙሴ ዘርአይ መስራቲ ኤጀንሲያ ሓበሻ ንስደተኛታት ዝሕግዝ ማሕበር ካብ ሮማ ጣልያን ሓቢሮም።
እቶም ሰደተኛታት ናብ ኤውሮጳ ናብ ዘስግር ውቅያኖስ ኣብ ዝአትውሉ ብሓገዝ'ቶም ኣብቲ ከባቢ ዝርከቡ ሓይልታት ባሕሪ ጣልያን ከምኡ'ውን ሓይሊ ኔቶ ናብ ጣልያን ከምዝአተዉ ኣባ ሙሴ ዘርአይ ካብ ሮማ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብዎ ሓፂር ቃለ-መጠይቅ ገሊፆም።
ገለ'ውን ብሓገዝ ሓይልታት ባሕሪ ማልታ ናብ ማልታ ዝአተው ከም ዘለው ዝገለፁ ኣባ ሙሴ ግን ከአ ካብ ሊብያ 335 ሰባት አሳፊር ተበጊሳ'ያ ዝተባህለት ሓንቲ ጀልባን ካልእ 68 ሰባት ዝሓዘት ጀልባ ዛጊድ ደሃይ ከምዘይብለን ተዛሪቦም፡ ኣብ ቀረባ ኩነታትን ክፍለጥ ተስፈኦም ገሊፆም።


text:
ኣብ ዜድልየኒ እዋን፡ ተስፋ ረኺበ
ብሃንደበት ብገጸይ ተደፊአ፡ ኣብ ልዕሊ ማይ ጸምበለል ክብል ጀመርኩ። ቅንዕ ኢለ ኸስተንፍስ እኳ እንተ ፈተንኩ፡ ጭዋዳታት ክሳደይ ምንቅስቓስ ኣበየኒ። ኣዝየ ስለ ዝፈራህኩ፡ ክግምጠል ፈተንኩ፣ ኣእዳወይን ኣእጋረይን ግና ዕጭ ሓንፈፈ። ሳናቡአይ ብማይ ኪመልእ ጀመረ። ኣብታ ብ1991 ዝነበረት ምውቕቲ መዓልቲ ድማ፡ ህይወተይ ምሉእ ብምሉእ ተቐየረ።
ኣብ ከተማ ሰረንች እየ ተወሊደ፣ ኣብታ ቲሰለዳን እትብሃል ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ሃንጋሪ እትርከብ ቍሸት ድማ ዓበኹ። ኣብ ሰነ 1991 ኣነን ኣዕሩኸይን ናብ ሓደ ኣብ ሩባ ቲሳ ዚርከብ ዘይንፈልጦ ቦታ ኸድና። እቲ ሩባ ዓሚቝ ስለ ዝመሰለኒ፡ ዘሊለ ኣተኹ። ዓብዪ ጌጋ እየ ገይረ። ብሰንኩ ኸኣ፡ ኣብ ክሳደይ ዚርከብ ሰለስተ ዓጽሚ ዓንዲ ሕቘይ ተሰብረ፣ ዕትብቲ ዓንዲ ሕቘይ እውን ተጐድአ። ሓደ ኻብቶም ኣዕሩኸይ፡ ክንቀሳቐስ ከም ዘይከኣልኩ ምስ ረኣየ፡ ተጠንቂቑ ኻብቲ ሩባ ኣውጽኣኒ።
ሃለዋተይ ምሉእ ብምሉእ ስለ ዘየጥፋእኩ፡ ገለ ኸቢድ ጕድኣት ከም ዘጋጠመኒ ፈለጥኩ። ሓደ ሰብ ናብ ህጹጽ ረድኤት ስለ ዝደወለ፡ ሄሊኮፕተር መጺኣ ናብ ሆስፒታል ወሰደትኒ፣ ኣብኡ ኸኣ፡ ዝያዳ ጕድኣት ምእንቲ ኸየጋጥመኒ፡ ሓካይም ኣብ ዓንዲ ሕቘይ መጥባሕቲ ገበሩለይ። ጸኒሐ ናብታ ርእሰ ኸተማ ሃንጋሪ ዝዀነት ቡዳፐስት ብምግዓዝ፡ ጥዕናይ ኣብ ዝከታተለሉ ትካል ክነብር ጀመርኩ። ንሰለስተ ወርሒ ብዝባነይ ጥራይ እየ ዝድቅስ ነይረ። ርእሰይ ከንቀሳቕስ እኽእል እኳ እንተ ነበርኩ፡ ካብ መንኵበይ ንታሕቲ ንዘሎ ጭዋዳታተይ ግና ክቈጻጸሮ ኣይክእልን እየ ነይረ። ወዲ 20 ዓመት ክነሰይ፡ ምሉእ ብምሉእ ኣብ ካልኦት እየ ዝምርኰስ ነይረ። እዚ ተስፋ ስለ ዘቝረጸኒ ድማ፡ ክመውት እደሊ ነበርኩ።
ኣብ መወዳእታኡ ናብ ቤተይ ምስ ተመለስኩ፡ ወለደይ ንዓይ ምእንቲ ኺከናኸኑኒ፡ ስልጠና ወሰዱ። ኰይኑ ግና፡ ብኣካላዊ ዀነ ብስምዒታዊ መዳይ ኣዝዩ ስለ ዝኸበዶም፡ ድሕሪ ሓደ ዓመት፡ ጭንቀት ሓዘኒ። ኣብቲ እዋን እቲ ዝረኸብክዎ ሞያዊ ምኽሪ፡ ብዛዕባ ስንክልናይ ዘሎኒ ኣረኣእያ ንክቕይር ሓገዘኒ።
ብዘይካዚ፡ ብዛዕባ ህይወት ኣዕሚቘ ኽሓስብ ጀመርኩ። ‘ዕላማ ህይወት እንታይ እዩ፧ እዚ ዜሕዝን ፍጻመ እዚ ዘጋጠመኒ ስለምንታይ እዩ፧’ ኢለ እሓትት ነበርኩ። መልሲ ምእንቲ ኽረክብ፡ መጽሔታትን መጻሕፍትን ኣንበብኩ። መጽሓፍ ቅዱስ እውን ከንብብ ፈቲነ እኳ እንተ ነበርኩ፡ ንኽርድኦ ኣዝዩ ስለ ዝኸበደኒ፡ ንንባበይ ኣቋረጽክዎ። ንሓደ ቐሺ እውን ኣዘራሪበዮ ነይረ እየ፣ መልሱ ግና ዋላ ሓንቲ ኼዕግበኒ ኣይከኣለን።
ድሕሪኡ፡ ብ1994 ክልተ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ንኣቦይ ኪበጽሕዎ መጹ፣ ንሱ ድማ ንዓይ ኬዘራርቡኒ ሓተቶም። ኣምላኽ ንምድሪ ገነት ንምግባር፡ ንሕማምን ንመከራን ድማ ንምጥፋእ ዕላማ ኸም ዘለዎ ኺነግሩኒ ኸለዉ፡ ጽን ኢለ ሰማዕክዎም። እቲ ዝነገሩኒ ነገራት ባህ ዜብል እኳ እንተ ነበረ፡ ኣጠራጠረኒ። ንመጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዚሕግዛ ኽልተ መጽሓፍ ግና ተቐበልክዎም። ነተን መጻሕፍቲ ምስ ኣንበብክወን፡ እቶም ናይ የሆዋ መሰኻኽር መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ንኺመርሑለይ ሓተቱኒ፣ ኣነ ኸኣ “ሕራይ” በልክዎም። ንኽጽሊ እውን ኣተባብዑኒ።
ኣምላኽ ብዛዕባይ ብሓቂ ኸም ዚግደስ ኣመንኩ
ኣብቲ እንገብሮ ዝነበርና ምይይጥ፡ ነቲ ዝነበረኒ ብዙሕ ሕቶታት ካብ መጽሓፍ ቅዱስ መልሲ ረኸብኩሉ። ኣምላኽ ብዛዕባይ ብሓቂ ኸም ዚግደስ እውን ኣመንኩ። ኣብ መወዳእታኡ ድማ፡ ንኽልተ ዓመት መጽሓፍ ቅዱስ ምስ ኣጽናዕኩ፡ ብ13 መስከረም 1997 ኣብ ቤተይ ኣብ ዚርከብ ባስካ ተጠመቕኩ። ኣብ ህይወተይ ኣዝየ እተሓጐስኩላ መዓልቲ እያ ነይራ።
ብ2007 ናብቲ ኣብ ቡዳፐስት ዚርከብ መእለዪ ስንኩላን ጠቕሊለ ገዓዝኩ። በዚ ኸምዚ ድማ ንኻልኦት ሰባት ብዛዕባ እቲ እተመሃርክዎ ዜደንቕ ነገራት ንኽነግሮም ዜኽእለኒ ብዙሕ ኣጋጣሚታት ረኸብኩ። ጽቡቕ ኵነታት ኣየር ኪህሉ ኸሎ እሞ ኸኣ፡ በታ ብመንከሰይ ዝቈጻጸራ ብሞተር እትሰርሕ ፍልይቲ ብሽክለታ ስንኩላን ገይረ ናብ ደገ ብምውጻእ፡ ምስ ሰባት እዘራረብ እየ።
ሓንቲ ኣብ ጉባኤና ዘላ ስድራ ቤት ሳላ ዝገበረትለይ ገንዘባዊ ሓገዝ፡ ንምንቅስቓስ ርእሰይ እተለሊ ላፕቶፕ ኮምፕዩተር ክዕድግ ከኣልኩ። እዛ ኮምፕዩተር እዚኣ፡ ብኢንተርነት ኣቢለ ናብ ሰባት ተሌፎን ንኽድውል ትሕግዝኒ እያ፣ ብዘይካዚ፡ ነቶም ኣባላት ጉባኤና ናብ ቤቶም ከይዶም ክረኽብዎም ዘይከኣሉ ሰብ ቤት፡ በታ ኮምፕዩተረይ ገይረ ደብዳበ እጽሕፈሎም እየ። በዚ መገዲ እዚ ንኻልኦት ምሕጋዘይ፡ ነቲ ናይ ምዝራብ ክእለተይ ኣዝዩ ኣመሓይሽዎን ብዛዕባ ገዛእ ርእሰይ ካብ መጠን ንላዕሊ ንኸይጭነቕ ሓጊዙንን እዩ።
ኣብ ክርስትያናዊ ኣኼባታት እውን ክእከብ እኽእል እየ። ኣብ ኣዳራሽ መንግስቲ ኣምላኽ ክበጽሕ ከለኹ፡ መንፈሳውያን ኣሕዋተይ ኣብታ ብሽክለታ ስንኩላን ከለኹ ናብቲ ኣብ ቀዳማይ ደርቢ ዚርከብ መአከቢ ብጥንቃቐ ተሰኪሞም ይወስዱኒ። እቲ ኣኼባ እናተኻየደ ኸሎ፡ ሰማዕቲ ሓሳብ ንኺህቡ ምስ ተዓደሙ፡ እቲ ኣብ ጥቓይ ዘሎ ሓው ኣብ ክንዳይ ኢዱ ሓፍ የብለለይ። ሓሳብ ክህብ ከለኹ ድማ፡ መጽሓፍ ቅዱሰይ ወይ ጽሑፋተይ ይሕዘለይ።
ኵሉ ሳዕ ቃንዛ ስለ ዚስምዓኒ፡ ዳርጋ ዅሉ ነገር ካልእ ሰብ እዩ ዚገብረለይ። በዚ ምኽንያት እዚ ድማ፡ ሓድሓደ ሳዕ ስምዒተይ ይጕዳእ እዩ። እቲ ምስ የሆዋ ኣምላኽ ዘሎኒ ዕርክነት ግና የጸናንዓኒ እዩ፣ ብዛዕባ እቲ ዜጨንቐኒ ነገራት ኽነግሮ ኸለኹ ኸም ዚሰምዓኒ እፈልጥ እየ። በብመዓልቱ ዝገብሮ ንባብ መጽሓፍ ቅዱስ ኰነ መንፈሳውያን ኣሕዋተይን ኣሓተይን፡ ምንጪ ብርታዐ እዮም ዚዀኑኒ። ዕርክነቶምን ስምዒታዊ ደገፎምን ምእንታይ ኢሎም ዜቕርብዎ ጸሎትን፡ ኣእምሮኣውን ስምዒታውን ሚዛነይ ንኽሕሉ ይሕግዘኒ እዩ።
የሆዋ ኣብ ዜድልየኒ እዋን ኣጸናኒዑኒ እዩ። ኣብ ሓዳስ ዓለም ፍጹም ጥዕና ኸም ዚህልወኒ ዚገልጽ ተስፋ እውን ሂቡኒ እዩ። ስለዚ፡ ነቲ ብእግረይ ‘ዝዛወረሉን ዝሰራሰረሉን፡’ ንየሆዋ ድማ ስለታ እተደንቕ ፍቕሩን ለውሃቱን ‘ዝውድሰሉ’ እዋን ብሃንቀውታ እየ ዝጽበዮ።—ግብሪ ሃዋርያት 3:6-9።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ከምቲ ልሙድ ዘነግህ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ቅድስቲ ማርታ ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ቤተ ጸሎት ዘዕርግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ብምቕጻል ዕለት 23 ጥሪ 2017 ዓ.ም. ብላቲን ስርዓት ካብ መልእኽቲ ናብ ዕብራውያን ምዕ. 9 ፍቕዲ 15ን ካብ 24-28 ካብ ወንጌል ማርቆስ ምዕ. 3 ካብ ፍቕዲ 22-30 ዝተወስዱ ቅዱሳት ምንባባት ኣሞርኵይዞም እቲ ዓበይቲ ገባሬ መስተንክር ናይ ክርስቶስ ክህነት ሓደ ጊዜ ንሓዋሩ ስለ ስርየት ሓጢኣት ገዛእ ርእሱ በጃ ዀነ፡ ኣብ መንጐናን እግዚኣብሔርን መንጐይና ኰነ፡ ንምድሓን እቶም ዝጽበይዎ ካልኣይ ጊዜ ክግለጽ እዩ ዝብልን እቶም ሰለስተ ናይ ክርስቶስ ክህነት ደረጃታት ዘማእከለ ስብከት ከምዝለገሱ ልእኽቲ ጋዜጤይና ራዲዮ ቫታካን ደቦራ ዶኒኒ ሓቢረን።
ይቕረ ዘይበሃል ሓጢኣት መንፈስ ቅዱስ ምርካስ እዩ። ናይ ክርስቶስ ክህነት እቲ እግዚኣብሔር ምስ ሰብ ዝኣተዎ ናይ ሓድሽ ቃል ኪዳን መጐይና ብመስዋዕትነትን ብዳግም ምጽኣትን ዝግለጽ እዩ። እቲ ዘደንቕ ክህነት ክርስቶስ ከምቲ መዝሙረ ዳዊት ዝብሎ ንጐይታ ብሓድሽ መዝሙር ክንውድስ ዝድርኽ እዩ ዝበሉ ቅዱስ ኣቦና ናይ ክርስቶስ ክህነት ሰለስተ ደረጃታት ኣለዎ ዝበልዎ ሓሳብ እንክትንትኑ፥
እቲ ቐዳማይ ክህነት፥ ገዛእ ርእሱ መስዋዕቲ ዝገብር ንምድሓን እቶም ዝጽበይዎ ናብ ጐይታ ንኽወስዶም ካልኣይ ጊዜ ዝግለጽ ዝብል እዩ፡ ብመጀመሪያ ደረጃ ድሕነት እዩ። እታ ቐዳመይቲ ኪዳን ደም ምራኹትን ድቤላታትን በቢ ዓመቱ ናብ እግዚኣብሔር ምውፋይ ዝብል እዩ። ስለዚህ ካህናት ደም ካልእ ሒዞም እዮም ናብ መቕደስ ዝኣትዉ ዝነበሩ። ክርስቶስ ሓድሽ ኪዳን ናይ ገዛእ ርእሱ ደም ሒዙ ሓደ ጊዜ ንሓዋሩ ዘለኣለማዊ ድሕነት ኰይኑ ናብታ ቤተ መቕደስ ኣተወ። ብናይ ገዛእ ራእሱ ተወፋይነትን በጃ ምዃንን ናብ ኣብ የብጽሓና በዚ መስዋዕቲ’ዚ ኣቢሉ ነቲ ጠፊኡ ዝነበረ ውሁድ ቅንይት ናይ ተፈጥሮን ፍጥረትን ዳግም ይሰርዕ።
እቲ ካልእይ ደረጃ ድማ ስሌና ዝጽልይ መንጐይናና ኣብ ቅድሚ ኣብ ምዃኑ ዝገልጽን እዚ መጐይናነትን’ዚ ዝነብር ክህነት እዩ። ኣንሕና ንኽርስቶስ እንክንጽልይ ንሱ ናብ እግዚኣብሔር ስሌና ይጽልይ፡ ስሌናን ስለ ነፍሲ ወከፍና ይጽልይ። ኣብ ቅድሚ ኣብ ሕያው ክርስቶስ ወትሩ ስሌና ናብ ኣብኡ ይጽልይ። ቀጻሊ ጸሎተ ክርስቶስ ስሌና ኣብ ቅድሚ ኣብ።
እቲ ሳልሳይ ደረጃ ድማ ምስ ሓጢኣት ርክብ ዘይብሉ ንሱ ኸኣ ንምድሓን እቶም ዚጽበይው ምግላጽ እዩ። ዳግማይ ምጽኣት ድማ ኩሉ ናብ ኣቦ ንምውሳድ ዝብል ትርጉም ዘለዎ እዩ፡ እቲ ቀዳማይ ሓንሳብ ንሓዋሩ ንሕድገት ሓጢኣት መስዋዕት ዝኸውን ክህነት ክኸውን እንከሎ እቲ ካልእይ: ዳግማይ ምጽኣቱ ንኣና ናብ ኣብኡ ክወስደና ዝብል እይ። ኰይኑ ግና ኣብዚ ከነስተውዕሎ ዝግብኣና እቲ ክመሓር ዘይከኣል ሓጢኣት ከምዘሎ እዩ። መንፈስ ቅዱስ ምርካስን ንመንፈስ ቅዱስ ምጽራፍ ይቕረ ዘይብሉ ሓጢኣት ምዃኑ እዩ። ባዕሉ ኢየሱስ ዝበሎ እዩ ንሱ ዝበሎ ብምዃኑ ድማ ዘይዕጸፍን ዘይደናገርን ሓቂ እዩ። እዚ ሓጢኣት’ዚ ዘለዓለማዊ ኵነኔ የስዕብ። ጐይታ ኩሉ ሓጢኣትና ይቕረ ዝብል እዩ። ንመንፈስ ቅዱስ ዝጻረፍ ግና ንዘልዓለም ውጉዝ እዩ።
ዘይህደግ ሓጢኣት፥ ንመንፈስ ቅዱስ ምጽራፍ
ቅዱስ ኣቦና ነዚ ዘይህደግ ሓጢኣት ዝብል ሓቂ እንክትንትኑ ናብቲ ናይ ኢየሱስ ቅቡእነት ኣተኵይሮም ኣብ ማሕጸን ቅድስቲ ድንግል ማርያም ብመፈስ ቅዱስ ተቐብአ። ኣብ ምስጢረ ክህነት እዚ ቅብኣት መንፈስ ቅዱስ እዩ ክውን ዝኸውን። ኢየሱስ ከምቲ ሊቀ ካህን ናይ መንፈስ ቅዱስ ቅቡእ እዩ። ናይ ማርያም ኣካል ብናይ መንፈስ ቅዱስ ስራሕ ተቐብኤ፡ ስለዚህ መንፈስ ቅዱስ ምጽራፍ ወይ ከኣ ምርካስ ነቲ መሰረት ድሕነት ዳግማይ ፍጥረትን ናይ ክርስቶስ ክህነትን ዝዀነ ናይ እግዚኣብሔር ፍቕሪ እዩ ዝጸርፍን ዘርክስን።
እግዚኣብሔር መሓሪ እዩ እናበልና ዘይምሓር ሓጢኣት ኣሎ ክንብል ብሓቂ የሰንብድ። እቲ ናይ እግዚኣብሔር ዘይመሓርነት ናይ ሰብ ዘይተመሓርነት ድላይ ማለት እዩ ዝገልጽ እምበር እግዚኣብሔር ስለ ዘይምሕር ኣይኰነን። ሰብ ባዕሉ ንኽመሓር ክደልይ ከምዘለዎ እዩ ዘስምዕ። ስለዚህ ንመፈስ ቅዱስ ምጽራፍ ክመሓር ኣይደልን ምባል ማለት እዩ። እምበር እግዚኣብሔር ዘይምሕር ስለ ዝዀነ ኣይኰነን። ክትምሓር ዘይምድላይን ንምሕረት እግዚኣብሔር ገዛእ ርእስኻ ዘይምፍቃድ እዩ። እዚ እዩ ምጽራፍ ንመንፈስ ቅዱስ ዝበሃል። ንኽትመሓር ዘይምድላይ። ነቲ ብመንፈስ ቅዱስ ዝተቐብኤ ናይ ኢየሱስ ክህነት በጃ ዝኸውን መስዋዕቲ (ፍቕሪ) እምቢ ምባል እዩ።
ኣብ ቅድሚ መስተንክራዊ ናይ ክርስቶስ ክህነት ልባትና ኣይንዕጸው
ቅዱስ ኣቦና ስብከቶም እንከጠቓልሉ፥ ናይ ክርስቶስ መስተንክራውን ዘደንቕን ክህነት ምልስ ቢሎም እንክገልጹ፥ እግዚኣብሔር መሓሪ እዩ እቲ ዘይሕደግ ሓጢኣት እግዚኣብሔር መሓሪ ብዘምዃኑ ኣይኰነን እንታይ ደኣ ልብኻ ካብ ምዕጻውን ንምሕረት ኣግዚኣብሔር ልባኻ ምዕጻው ማለት እዩ። ነቲ ናይ ኢየሱስ ክርስቶስ እጹብ ዝዀነ ምሕረት ኣይደልን ምባል እዩ።
ሎሚ ኣብዛ ህያው ዝዀነላ መበረ ታቦት ገዛእ ርእሱ ስለ ድሕነት ኵሉ የቕርብን እቲ ኣብ ዳግማይ ምጽኣት ዝግለጽ ክህነቱ ዝኩር እዩ። ዝተፈጸመን ዝመጽእን ክህነት ኢየሱስ ዝኩር እዩ። ኣብቲ ኣቦና ኣብ ሰማይ እትነብር ዝብል ጸሎት ናይ ክርስቶስ ክህነት ይግለጽ ምጽኣት መንስግቱን ክብሩን ንጽልይ። ልብና ንኸይንዓጽው ጐይታ ጸጋኻ ሃበና ንበሎ። ልባትና ነቲ ናይ ጐይታ እጽብ ክህነት ከይንዓጽው ጸጋኻ ሃበና ንበል ከምዝበሉ ዶኒኒ ኣፍሊጠን።


text:
እቶም ክልተ ናይ ሰለባታት ምኽሪ ግልጋሎት ማእኸላት ብእቲ ናይ NRW ግዝኣት ዝተሓገዙ እዮም- ብBack Up ን OBR እውን- ብኣክራሪነት፣ ዘርኣዊነት ወይ ካልኦት ዓይነት ኣይ ኣድልዎን ምግላልን ጥቕዓታት ሰለባታት ንዝኾኑ ሰባት ምኽሪን ሓገዝን ይህብ። ዝተጎድኡ ሰባት ብዛዕባ ዘጋጠሞም ነገር ክዛረቡ ቦታ ይህቡን ብእቲ ጥቕዓት ዝመፆሞ ሳዕቤን ክርስዑን ፅቡቕ ዝኾነ ኣረኣእያ ንክህልዎ ይሕግዙን። እዚ ግልጋሎት ኣብ ብቐጥታ ጥቕዓት ዝበፀሖም ሰባት፣ ቤተሰባት፣ መሓዙት፣ ፍቕረኛታትን ኣብ እቲ ጥቕዓት ግዘ ዝነበሩ ምስክራትን እዩ ዕላማኡ ዝገብር።
- ንኣብነት፣ ኣብ ድሌትን እንታይ ከምዘድሊን መሰረት ብምግባር፣ እቲ ሓገዝ እዞም ዝስዕቡ ከካትት ይኽእል:
- ሕጋዊ ሕቶታት ዘካትት ሓበሬታ
- ግላዊ ሓገዝ ምስ ፖሊስ ኣብ ዝህሉ ቃለ መሕትትን ምስ እቶም ምምሕዳር ኣብ ዝህሉ ከይዲን
- ምስክር ናይ ምድላይ ወይ ሕጋዊ ሓገዝ ናይ ምሃብ ሓገዝ
- ብዛዕባ ምፍርራሕ ዝምልከቱ መፅናዕቲታት
- ኣብ ናይ ሕክምናን ናይ መድሓኒት ሓገዝን ማእኸላይ ብምኻን
- ናይ ፍርዲ ቤት ምድላዋት ናይ ምግባርን ናይ ምክትታልን ሐገዛት
- ምስ ሚድያ ከመይ ከዘራረብ ከምዘለዎን ብዛዕባ እቲ ኬዝ ብዝምልከት ምስ ካልኦት ናይ ህዝባዊ ስራሕቲ ዝህልዎ ርክብን ምኽሪ ምሃብ
- ዕንወት ኣብ ናይ ዘጋጠሞም ንክምዝገብ ምሕጋዝ
- ኣብ ናይ ሓድነት ከይዲ ንክኣቱ ምምካር
እዚ ዕላማን ነዚ ሓገዝ እዘ መሰረት ዝገበሩ ኩሎም ቅደም ሰዓባትን ብእቲ ዝምከቶ ሰብእዮም ዝቐርቡ። እዞም ግልጋሎታት ካብ ክፍሊት ነፃ፣ ምስጢራውያን፣ ኣብ ሕቶ ግዘ ዘይፍለጡን ብዓርሶም ብዘይ ምንም ፀብጻብ ዝሰርሑ ኣካላት እዮም። እዚ ናይ ምምኻር ስራሕ እዚ ተንቀሳቓሲ እዩ እቲ ተጎዳኢ ሰብ ኣብ ዝመረፆ ቦታ ድማ እዩ ዝካየድ።
ርክብ:
Back Up – Beratung für Opfer rechtsextremer und rassistischer Gewalt
Königswall 36
44137 Dortmund
Tel: 02 31 / 53 20 09 41
Fax: 02 31 / 53 20 09 44
http://backup-nrw.org
Opferberatung Rheinland (OBR) – Beratung und Unterstützung für Betroffene rechtsextremer und rassistischer Gewalt
c/o IDA-NRW
Volmerswerther Str. 20
40221 Düsseldorf
Tel: 02 11 / 15 92 55 66
Fax: 02 11 / 15 92 55 69
www.opferberatung-rheinland.de


text:
ሥነ ሥርዓት ጸሎተ ፍትሓትን ምፍናው ሬሳን ጳጳስ ብፁዕ ኣቦና ኣቡነ ማርቆስ ኣብ ከተማ ሎንደን ተፈጺሙ!
ሥነ ሥርዓት ፍትሓትን ምፍናው ሬሳን ጳጳስብፁዕ ኣቦና ኣቡነ ማርቆስ ረቡዕ 19 ሚያዝያ 2017 ኣብ ከተማ ሎንደን ዝተፈላለዩ ዕዱማት፡ ብፁዕ አቡነ ኣንጌሎስ ናይ ኮፕቲክ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያ ናይ ዓባይ ብሪጣንያ ጳጳስ፡ ብፁዕ አቡነ ኣትናቴዎስ ናይ ሶርያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያ ናይ ዓባይ ብሪጣንያ ሊቀ ጳጳስ፡ ኣቶ እስቲፋኖስ ሃ/ማርያም ኣምባሳደር ሃገረ ኤርትራ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያን ኣየርላንድን፡ ካብ ናይ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ኣብያተ ክርስቲያን ዝመጹ ቆሞስ፥ ካብ ዝተፈላለያ ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ኣብያተ ክርስቲያን ዝመጹ ብርክት ዝበሉ ሊቃውንቲ፥ ካህናትን ዲያቆናትን ምእመናን ኣብ ዝተረኽብሉ ብክብ ዝበለ መንፈሳዊ ሥርዓት ተፈጺሙ።
ብመሠረት ዝወፀ መርሐ ግብር ኣብታ ብፁዕ ኣቦና አቡነ ማርቆስ ካብ ዝመሥረትወን ኣብያተ ክርስቲያን ሓንቲ ዝኾነት ደብረ ሣህል ቅዱስ ሚካኤልን አቡነ አረጋዊን ካብ ሰዓት 3 ወጋሕታ ስብሐተ እግዚአብሔርን ሥርዓተ ቅዳሴን ብሊቃውንቲ ቤተ ክርስቲያን ካህናትን ምስ ተፈጸመ፡ ሬሳ ብፁዕ ኣቦና አቡነ ማርቆስ ብብርክት ዝበሉ ለባስያን ውሉደ ክህነት ተሰንዩ ናብቲ ንዕዱማት ከአንግድ ተዳልዩ ዝነበረ ዓቢይ ቤተ ክርስቲያን ምስ በጽሐ ድማ ሥነ ሥርዓት ጸሎተ ፍትሓትን ምፍናው ሬሳን ብብፁዓን ኣቦታትን ሊቃውንትን ካህናትን ምእመናን ብምግባር እቲ መርሐ ግብር ተፈጸመ ።
ኣብ ሥነ ሥርዓት ቀብሪ ንምስታፍ ድማ፡ ካብ ካህናት፡ ኣባላት ሰበካ ጉባኤ፡ ኣባላት ፈለገ ሰላም ቤት ትምህርት ሰንበት፡ ምእመናንን ምእመናትን ዝርከብዎም ልኡኻት ሬሳ ኣሰንዮም ናብ ኤርትራ ተጓዒዞም ኣለዉ።


text:
ስርዓት ህግደፍ ዘብቅዓሉ እዋን ይኣክል ከምዘሎ ዘርእዩ ብዙሓት ምልክታት ኣብዚ ዝሓለፈ ሰሙናት ብብዝሒ ይኽሰቱ ኣለዉ። መንግስቲ ኤርትራ ሰብኣዊ መሰላት ከምዘይግህስ ዝምስክሩ ቕጥዕታት፡ ዝተፈትሑ ፖለቲካውያን እሱራት መሲሎም ምስጋናኦም ነቲ ኣሲርዎም ዝነበረ ስርዓት ዝገልጹ ሃሱሳት፡ ምውሳኽ ደሞዝ ከምዝተገብረ ዝገልጽ ናይ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኢንተርነት ዘመተ፡ ካብ ኤውሮጳዊ ሕብረት ንዝተመደበ ረድኤት ንምርካብ ዝገበሮ ክፉት ዘመተን መግለጺ ታሕጓስን ውልቀ መላኺና ኣብ ምቕዛፍ ንጹሃት የመናውያን ብዝተጻወቶ ተራ ኣብ ታቤላ ስእሉ ተሰቒሉ ተባሂሉ ዝተገበረ ናይ በሃማት ዳንኬራ ውሑዳት ምልክታት ምኽታም ስርዓት ህግደፍ’ዮም።
ኣብ መወዳእታ 2015 ብመርማሪት ኮሚሽን ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ንዝቐርብ ጸብጻባት ዝኽሕድ ቅጥዕታት ናብ ኤምባሲታት ብምዝርጋሕ ብለመናን ብምፍርራሕን ዜጋታት ክመልእዎ ይጽዕር ኣሎ። እቲ መርማሪ ኮሚሽን ኣብ ኤርትራ ከም ገበናት ኣንጻር መላእ ዓሌት ደቂሰብ ክቝጸር ዝኽእል ግህሰታት ክብርን ድሕነትን ዜጋታት ይፍጸም ከምዘሎ እንተገሊጹ፡ እቲ ምልካዊ ስርዓት ብቕልጡፍ ሓቂ ወይ ሓሶት ምዃኑ ክገልጽ ይግብኦ። እቲ ዝተጋለጸ ግህሰታት ሓቂ እንተዀይኑ፡ እቲ ስርዓት ክእለ ወይውን ብቕልጡፍ ርኡይን ተጨባጥን ለውጢ ኸምጽእ ይግብኦ። ነቲ ዝቐረበ ኣማኢት ገጻት ዘለዎ ጸብጻብን ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ንዓመታት ዝሓለፎ መከራን ይኽሕድ እንተዀይኑ ኸኣ፡ እቲ መርማሪ ኮሚሽን ዝርከቦም ነጻ ዝዀኑ ዝተፈላለዩ ወገናት ኣብ ሃገር እናተዘዋወሩ ነቲ ዝጥቀስ ኩነታት ክምርምርዎ ከፍቅድን ምሉእ ምትሕብባር ክገብርን ይግብኦ።
ስርዓት ህግደፍ፡ ነታ ኣብ ሃገር ኣትያ ነቲ ዝተባህለ ግህሰታት ከይትምርምር ዝኸልከላ ኮሚሽን፡ ነቶም ንልዕሊ 14 ዓመታት ናብ ስደት ዝወሓዙ ኣማኢት ኣሽሓት ኤርትራውያን ብምሕታት ንዝረኸበቶ ሓበሬታ ጠርኒፋ ጸብጻባ ምስኣቕረበት፡እቲ ዓማጺ ተዓመጽና እናበለ የእዊ ኣሎ። ህግደፍ ዝሕባእ ማእለያ ዘይብሉ ጉድ እንተዘይብሉ ነጻ መርመርቲ ኣካላት ኣብ ሃገር ክኣትዉን ክዕዘቡን ዘኸልክል የብሉን። ህግደፍ ንዝጨበጦም ንኣሽቱ ዓወታት ንባዕዳውያን ናይ ምርኣይ ልዑል ባህግን ልምድን ዘለዎ ጉጅለ’ዩ። ማዕከናት ዜና ህግደፍ፡ ኣብ ርእሰኸተማ ጥራይ ክዛወሩ ንዝተፈቕደሎም በጻሕቲ ሃገር እናኣዛረባ፡ ወጻእተኛታት ብርግኣትን ጽባቕን ከተማ ኣስመራ ከምዝድነቑ ኣጋዊሐን ኣይጸግባሉን’የን። ነዚ ካብ ባህሊ ኤርትራዊ ሕብረተሰብ ዝብገስ ርግኣትን፡ ነቲ ዝወሰኹሉ ዘይብሎም እኳ ደኣ ፍሒሮምን ኣእሪጎምን ዝደወንዎ ኣብ ቦትኡ ዝጸንሖም ጽባቐ ከተማ ኣስመራን ክንድዚ ዝምክሑሉ እንተዀይኖም፡ ባዕሎም ዝዓመምዎ ንእሽቶ ጽቡቕ እንተዝርከብ ንዝደለየን ዘይደለየን እናዕደሙ ከርእዩ ካልእ ስርሖም ምረስዑ ኔሮም። ይትረፍ መርማሪት ኮሚሽን ግህሰት መሰላት፡ ንተራ በጻሕቲ ሃገር ካብ ርእሰኸተማ ክወጹ ዝኽልክል ህግደፍ፡ ሃገር ብምልእታ ዘይብቕዓቱን ዓመጻቱን ዘጋልጽ ጉድ መሊኣ ኸምዘላ ስለዝፈልጡ ዝወሰንዎ’ዩ።
ቀዳማይ ጸላኢ ህግደፍ ልዕልና ሕጊዩ። ነጻ ኣካል ዘይሻራዊ መርመራ ፍርዳዊ መስርሕ ጭብጥታት ክሲ ትካላዊ ኣካይዳ ዓለማውን ሃገራውን ሕግታት ወዘተ ከም ኣምር ጓና ከም ኣሰራርሓ ድማ ጸላእቲ ውልቀምልኪ ስለዝኾኑ ከም ዓንዴል እዮም ዝመርዎ ነቲ ስርዓት።
ብመሰረቱ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት መርማሪት ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ክትቀውም ዝተደልየሉ መኽንያት፡ ነቲ መናብርቲ ኤርትራውያን ኰይኑ ዘሎ ዛንታታት ግፍዒ ብነጻ ዝዀነ ደጋዊ ኣካል ንምርግጋጹ’ዩ። ህግደፍ ዝሕባእ የብለይን እናበለ ነታ ኮሚሽን ናብ ኤርትራዊ ምእታው ከሊኡ፡ ነቶም ስለዝተበደሉ በቲ ዓለማዊ ውድብ ጉዳዮም ክምርመረሎም ዝተደልየ ዜጋታት ከምዘይተበደሉ ኽምስክሩሉ ይልምኖምን ይሓቶምን ኣሎ። እዚ ስጉምቲ’ዚ ፍጹም ዝረኸሰ ስነምግባራዊ ሕልና ህግደፍ ዘግህድ መጋድድቲ ሕሉፍ በደላት’ዩ። እዚ ህግደፍ ኣበጊስዎ ዘሎ ግዱድ ዘመተ ምስክርነት ሓሶት ንመርማሪት ኮሚሽን ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ዝደመቐ መረጋገጺ ግዝኣት ፍርህን ግህሰት ኩሎም ሰብኣዊ ኽብርታትን ድሕነታትን’ዩ። ህግደፍ በዚ ዝገብሮ ዘሎ ዜጋታት ኣብ ወጻኢ ከይተረፈ ኣገዲድካ እዚ ዝንተዘይገርኩም ኣብ ሃገር ዘለዉ ስድራቤትኩም ክንጎድእ ኢና ዝብል መፈራርሂ ንመርማሪት ኮሚሽን ዝያዳ መርተዖ ዝህብ እዩ። ኣብ ወጻኢ ካብቲ ጨካን ኣእዳዉ ርሒቖም ንዘለዉ ዜጋታት ከምዚ ዝገበረ ኣብቲ ዜጋታቲ ቆርጢሙ ዝውሕጥ መንጋግኡ ዘለዉ መሳኪን ዜጋታት እንታይ ኑሮ የሕልፉ ኣለዉ ንዓለም ድሙቕ ምስክር እዩ።
ነዚ ኣንጻር ገዛእ ርእሶም ዝምስክሩሉ ቅጥዕታት እንተመሊኦሞ፡ ኣብተን ንኣማኢት ኣሽሓት ኤርትራውያን ዑቕባ ሂበን ዘለዋ ሃገራት ዘለዉ ኤርትራውያን ነተን ሃገራት ቀሊል መፍትሒ ንጸገም ብዝሒ ስደተኛታት ክዀነን’ዩ። እተን ንኤርትራውያን ስደተኛታት ፖለቲካዊ ዑቕባ ዝሓታ ዘለዋ ሃገራት፡ ንኹሎም’ቶም መንግስቲ ኤርትራ ፍትሓዊ ምዃኑን ኣብ ሃገር በደላት ከምዘይፍጽምን ዝገልጹ ስደተኛታት፡ ብዘይወዓል ሕደር ናብቲ ብኽታሞም ዘረጋገጽዎ ሰላም፡ ፍትሕን ራህዋን ዝመልአ ሃገሮም ክመልስኦም’የን። ውድብ ሕቡራት ሃገራት ይኹን ዞባውያን ውድባትን ጸለውቲ መንግስታትን እቶም ንበዳሊኦም ዝውድሱ ዝብልዎ ብዘየገድስ ነቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ውሁብ ኩነት ክኽሕድኦ ኣይክእላን’የን። እንተዀነ ግና ነቶም ብኽታሞም ንስርዓት ህግደፍ ኣድናቖቶም ዝገልጹሉ ኤርትራውያን ዜጋታት ጸገም ብመሰረት ቃሎም ጸገም ስለዘይብሎም ናብ ሃገሮም ክመልስኦም ክግደዳ’የን። ምስ ብዝሒ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣረኣእየን፡ ነቶም ኣብተን ሃገራት ነዊሕ ዝጸንሑ፡ ቅድሚ’ዚ ናይዚ እዋን ዋሕዚ ስደተኛታት ኣብተን ሃገራት ዝኣተዉ’ውን፡ ብዛዕባ ፍትሓውነት ስርዓት ህግደፍ ብሓሶት ምስዝምስክሩ ናብቲ ፍትሒ ኣለዎ ዝብልዎ ሃገር ክሰጕኦም ክግደዳ’የን። እቲ ብፍላይ ኣብ ሃገራት ኤውሮጳን ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ናብ ፖለቲካዊ ጉዳያት’ተን ሃገራት ዝኣቱ ዘሎ ጉዳይ ብዝሒ ስደተኛታት ብርቱዕ ጠመተ ይወሃቦ ስለዘሎ፡ ንሕበረተሰባተን ከህድኣ ሰፊሕን ኣጠቓላልን ስጉምትታት ክወስዳ ዝግደዳሉ ግዜ’የን ዝኣትዋ ዘለዋ። ንኣህጉራዊ ዝምድናታትን ንስመንን ክብላ ንዘይደለይኦም ስደተኛታት ክቕበላ ነብሰን ይግድዳ’ኳ እንተለዋ፡ ነቶም ዑቕባ ንምርካብ ዘቕረብዎ ጉዳያት ሓሶት ምዃኑ ዝገልጹ ናብ ሃገሮም ከግዕዝኦም ኩሉ ቅቡል መኽንያታት ክዀነለን’ዩ።
ህግደፍ ንህዝቡ ንዒቑ ካብ ኩሎም ዞባውያንን ኣህጉራውያንን ኣካላት ምስረሓቐ፡ ደንቆሮ ትምክሕቱ ክቐትሎ ከምዝዀነ ሎሚ ይረኣዮ ኣሎ። ስለዚ ድማ፡ ንህዝቢ ንምጥባር ዝከኣሎ ዘበለ መደባት ኣውጺኡ ይሰርሕ ኣሎ። እንተዀነ፡ ኣብዚ ክመውት ዝቐርበሉ ዘሎ፡ ንመላእ ህዝቢ ክሕሱ ዝሓተሉ ዘሎ ናይ ሞት ግዜኡ ኸይተረፈ፡ እቲ ዘካይዶ ዓመጻት ይውስኽ ኣሎ። ቁጽሪ ዝእሰሩን ዝቕተሉን ይውስኽ፡ ህዝቢ ብስም ምቕያር ባጤራ ገንዘቡ ተመንጢሉ ይጠሚ፡ መንእሰያት ተማሃሮ ኣብ መዓስከር ሳዋ ብሓለፍቲ ይዕመጻ፡ መንእሰያት ሃገሮም ክገድፉ ኣስገርቲ ህግደፍ ኣሽሓት ዶላር ተቐቢሎም ናብ ነጋዶ ሰብ ይሸጥዎም፡ ኤምባሲታት ነቶም ዜግነቶም ዝኽሕድኦም ፈርሙልና ይብልኦም፡ ኣረጋውያን ብረት ተሰኪሞም ኣብ ቀዝሒ ቑርን ኣብ ነዲ ጸሓይን ይካላበቱ ሃገር ብውሳነ ናይ ሓደ ፊን ዝበሎ ዝገብር ዘይርጉእ ኣእምሮ ዝውንን ሰብኣይ ብዝወስዶም ውሳኔታት ኣብ ኩናት ስግር ባሕሪ ትኣቱ ኤርትራውያን ድማ ኣብዘይ ጉዳዮም ይሞቱ ኣለዉ።
ብሰንኪ ግፍዕታት ህግደፍ ዝተሰደዱ ኤርትራውያን፡ ነቲ ቀታሊኦምን ቀታሊ ኣሕዋቶምን ዝዀነ ህግደፍ እናወደሱ ብጽቡቕ ክምስክሩሉ ዘይኰነ፡ ነቶም ካልኦት ኣብ ስደት ምስኦም ዝነብሩ ብኣምልኾ ህግደፍ ዝዓወሩ’ውን ከንቅሕዎም ክሳዕ ዝከኣሎም ክሰርሑ ይግባእ። ህግደፍ ኣብ ዜጋታት ኣብ ሃገር ከይነብሩ ኸልኪሉ፡ ኣብ ስደት እናርከበ ኣብኡ ዝነብርዎ ናብራ ከኽፍእ ብመገዲ ኤምባሲታቱ ዜጋታቱ ይሃድን ኣሎ። ዜጋታት ነዚ ፍጹም ንዕቀት ህዝቢ ኤርትራ ዘበገሶ ኣሰራርሓ ብንጥፈት ተበጊሶም ከፍሽልዎ ይግባእ። ኣብቲ ገና ዝቕጽል ዘሎ መጽናዕቲ መርማሪት ኮሚተ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት እንተላይ እዚ ናይ ሕጂ ምግዳድ ምምላእ ቅጥዕታት ዝርከቦ ኩሉ ዝወረዶም በደል ከቕርቡ ይግባእ። ንህዝቢ ሰጒጉ፡ ንሃገር ኣዕንዩ ክነብር ዝደሊ ስርዓት ውልቀመላኺ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ክንቀትለኩም ሓግዙና ክብሎ ኣይክእልን’ዩ። እዚ ምምላእ ቅጥዕታት ምስክርነት ሓሶት ክመልእ ዝተሓተተ ዘበለ ዜጋ፡ ነቲ ስርዓት ውልቀመላኺ እዚ ሕቶ ብምሕታቱ ዝግሃሶ ኽብሪ ከምዘይድገም ንምርግጋጽ፡ ናብ መርማሪት ኮሚተ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ብኣካል ይኹን ብደብዳቤ እናቐረበ፡ ኩሉ ዝፈልጦ ዘበለ ግፍዕታት ከመዝግብ ኣለዎ።


text:
ተኣምረ ማርያም ኣብ ደብረ ምጥማቕ (4ይ ክፋል)
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣህዱ ኣምላክ ኣሜን!
ብናይ ክርስቶስ ኣምላኽነት ዘይኣመኑ ንደብረ ምጥማቕ ከፍርስዋ ከም ዝተማኸሩ
ብዘመን ኣልሸሪፍ ዝተባህለ ከሓዲ ንጉስ ምስሪ እስክንድርያ ኣብ ዝተባህለት ሃገር ኣባ ዮሓንስ ሊቀ ጳጳስ ኣብ ዝተሸመሉ ዘመን ኣብ ልዕሊ ቤተክርስቲያን ስደት ኮነ።ኣብቲ ግዜቲ ከኣ ኣብ ሰንደፋ ዘለዉ ብክርስትና ዘይኣመኑ ሰባት ይእከቡ ነበሩ። ኣብ ኣልማህላ ኣብ ደብረ ምጥማቕ ከለዉ ብምኽሪ ሰይጣን ኣቦኦም “እዛ ማዓልቲ እዚኣ ንጽበያ ማዓልቲ ኢያ” ኢሎም ክፉእ ምኽሪ ተማኸሩ። ንጉስና ኣፍርስዋ ኢሉ ምእንቲ ክእዝዝ ናይዛ ንህዝብና ተስሕት ዘላ ቤተክርስቲያን ክንነግሮ ናብ ንጉስ ኣልኣሽሪፍ ንኺድ ተበሃሃሉ። “ሽዑ ካብኣ ዕረፍቲ ክንረክብ ኢና፡ ቅድሚ ሕጂ ኣባ ሚካኤል ኤጲስቆጶስ ዝተሸመላ መንበረ ሽመቱ ስለ ዝኾነት ከይነፍርሳ ከልኪሉና ኔሩ ኢዩ” ኢሎም ናብ ንጉስ ኣልኣሽረፍ ከዱ። “ኦ! ጎይታና ብዘመንካ ሃይማኖት ቀኒዓ ኣላ ህዝብና ብእምነትና ጸኒዖም ይኸዱ ኣለዉ። ብእምነትካ ቀናኢ ምዃንካ ፈሊጥና ክንነግረካ መጺእና ኣሎና። ኣብ ሃገረ ሰንደፍ ደብረ ምጥማቕ እትባሃል ብሽም ማርያም ዝተሰርሐት ሓንቲ ቤተክርስቲያን ኣላ፡ ኣብኣ ድማ ኣብ ወርሒ ግንቦት በብዓመቱ ሓሙሽተ መዓልቲ ምስ ማሕበር መላእክት ማርያም እትበሃል ትግለጸሎም ኣላ። በዚ ነግር እዚ ህዝብና ኩሎም ስሒቶም። ካብ ህዝብና ድማ ብክርስትና ሃይማኖት ይኣምኑ ኣለዉ። ሚካኤል ዝባሃል ኤጲስቆጶስ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ ብትምህርቱ ብምትላል ብዙሕ ህዝቢ ኣስሒቱ ኢዩ። ማርያም ዝብልዋ ብግልጺ ምስ ተራእየት ድማ ናብ ሃይማኖቱ ኣእትዩ ክርስቲያን ገይርዎም። ናብ እምነቱን ናብ ሕጉን ኣእትይዎም ብድሕሪኡ ዝኾነ ግን ኣይንፈልጥን” በልዎ። ንጉስ ድማ ነዚ ምስ ሰመዐ “እዚ ንህዝብና ዘስሕት ኤጲስቆጶስ ኣሎዶ፧” ኢሉ ሓተቶም።ንሳቶም ድማ ናብ ንጉስ ኢትዮጵያ ተላኢኹ ስለ ዝኸደ ሕጂ የለን ኢሎም መለስሉ። እቲ ንጉስ ከኣ “ሎሚ እንተዝነብር ብህይወቱ ከሎ ኣብ ሓዊ መእተኽዎ ነይረ” በለ። ደጊሙ ከኣ “ማርያም ዝብልዋኸ ኣብ ውሽጢ ቤተክርስቲያን ብሓቂ ድያ ትግለጽ፧” ኢሉ ሓተቶም። እወ ትግለጽ ኢያ እትግለጽ ድማ ምስ ክንፊ ዘለዎም መላእኽቲ እምበር በይና ኣይኮነትን። ካልኣይ’ውን ኣብ ኣፍራስ ዝተወጥሑ፡ ክርስቲያን ሰማእታት ዝብልዎም ሰባት፡ ይመጹ እሞ ካብ ኣፍራሶም ወሪዶም ንማርያም ዝብልዋ ኣብ ትሕቲ እግራ ይሰግዱ። ብርሃናውያን መላእኽቲ እውን ንሕና እና ረኣናዮም ናብኣ ይሰግዱ። እቶም ክርስቲያን ከኣ እንተለመንዋ ቅድሚ ብዙሕ እዋን ዝሞቱ ኣዝማዶም ከይተረፈ ተርእዮም ኢያ። ክርስቲያን ድማ በቲ ናይ ቀደም መልክዖም ክፈልጥዎም ይልምንዋ። ሚካኤል ዝባሃል ኤጲስቆጶስ ኣብ ዝነበረሉ ድማ መንዲል ደርብያትሉ ኢያ። እሱ ከኣ ነቶም ህዝቡ ንኣምላኽ ዝወለደት ብነብስን ስጋን ድንግል ዝኾነት ንክብርት እግዝእትነ ማርያም ዝደርበኹምላ መንዲል ኣሎ ድዩ በሎም፡ ንሳቶም ድማ የሎን በልዎ። እሱ ግን ብመስቀል ክሳብ ዘምሕሎም ኣይኣመኖምን። ብድሕሪኡ ንሕና እንዳ ረአና ኤጲስቆጶስ ኣባ ሚካኤል፡ ነታ መንዲል ንበረኸት ክትኮኖም ንኹሎም ኣካፈሎም።ህዝብና ድማ በዚ ነገር እዚ ይስሕቱ ኣለዉ ምስ ክርስቲያን እውን ይሓብሩ ኣለዉ።ሕጂ ከኣ ኦ! ንጉስ ካብቲ ትገብሮ ዘላ ተኣምር ምእንቲ ከነዕርፍ ነዛ ቤተክርስቲያን ንኸፍርስዋ ኣዝዝ” በልዎ። “እዛ ቤተክርስቲያን እዚኣ እንተዘይ ፈሪሳ ግን ኣብ መንግስትኻ ብሕጊ እስልምና ጸኒዑ ዝነብር የሎን” በልዎ። ንጉስ ምስሪ ኣልኣሽረፍ ድማ ነዚ ነገር እዚ ሰሚዑ ተደነቐ። ንኣምላኽ ዝወለደት ብነብስን ብስጋን ድንግል ዝኾነት ናይ ቅድስት እግዝእትነ ማርያም ተኣምር ምእንቲ ክግለጽ ንጉስ ግብጺ ፎርኦን ልቡ ከም ዘትረረ ንሱ’ውን ልቡ ኣትረረ። ንቅድስት ቤተ ክርስቲያን ንኸፍርስዋ እውን ኣዘዘ። ነቶም ሰዓብቲ ሰይጣን ዝኾኑ ሰባት ንኸፍርስዋ ለኣኸ።እቶም ህዝበ ክርስቲያን እውን ነዚ ምስ ሰምዑ፡ ምስ ሊቀ ጳጳሳት ኣቡነ ዮሓንስ ብዙሕ ሓዘኑ። ክፉእ ምኽሮም እንተሓደጉ ብምባል ውን ነቶም ከፍርሱ ዝመጹ ብዙሕ ገንዘብ ንኽህብዎም ኣተስፈውዎም። ንሳቶም ግን ሰይጣናዊ ቅንኣት ኣብ ልቦም ስለ ዝመለአ ኣበዩ ቀልጢፎም ድማ ኣፍረስዋ። ንጽዮን ምስ ኣፍረስዋ ክርስቲያን ድማ እዛ ናይ ድሕነትና ሃገር ጽዮን ከመይ ኢላ ፈሪሳ ኢሎም ኣልቀሱላ።”እግዚኣብሔር ንጽዮን ከመይ ኢሉ ኣጥፈኣ” ኢሉ ነቢይ ኢሳይያስ ዝተነበዮ ናባኺ በጺሑ፧ ነቢይ ሚልኪያስ’ውን “በኣኹም ምኽንያት ንጽዮን ከም ግራት ንቤቱ ድማ ከም ዱር ክሓርስዋ ኢዮም” ዝበሎ ተፈጸመ። እቶም ህዝቢ ድማ ብምፍራሳ ኣዝዮም በኸዩ። “ናይ ድንግል ማርያም ቤት፡ መሕደሪ እግዚኣብሔር ብሓቂ ብብዝሒ ሓጢኣትና ፈሪስኪ” እናበሉ ኣልቀሱ። በታ ንቤተክርስቲያን ዘፍረሱላ ዕለት ብነብስን ብስጋን ድንግል ዝኮነት ክብርት እግዝእትነ ማርያም ነቲ ካሓዲ ንጉስን ነቶም ንቤተክርስቲያን ከፍርስዋ ዝተማኸሩ መኳንንትን ንኹሎም ብሓንቲ ሰዓት “ብሓይልና ብጽንዓት ቅልጽምና ናይ ማርያም ቤተክርስቲያን ኣፍሪስናያ ኣይትበሉ” ኢላ ብሕልሚ ተራእየቶም። “ብሓጢኣት ህዝበይ ኢየ ኣብ ኢድኩም ዘውደቕክዋ” ድማ በለቶም። እግዚኣብሔር ንቅድስት ሃገረ ኢዮሩሳሌም “ናብ ኢድ ንጉስ ባቢሎን ናቡከደነጾር ኣሕሊፈ ሂበያ” ከም ዝበለ፡ ሕጂ’ውን ኣብ ከባቢኹም ንዘለዉ ኣህዛብ መዛረቢ ክሳብ ትኾኑ በዛ ዕለት እዚኣ ኣብ ልዕሌኹም ሓይለይ ከም ዝገልጽ ፍለጡ በለቶም። ንጽባሒቱ ናይ ቤተመንግስቲ ዓበይትን መኳንንትን ኩሎም ተኣኪቦም ብሓደ ቃል እቲ ዝረኣይዎ ራእይ ተዛረቡ። እቲ ንጉስ’ውን “ኣነ’ውን ከምኡ ሕልሚ ሪኤ” በሎም። በቲ ዝረኣይዎ ራእይ ድማ ተደነቑ። ሽዑ እቲ ከሓዲ ንጉስ ምስ መኳንንቱ ዓበደ ከም ኣኽላባት ድማ ነንሕድሕዶም ክናኸሱ ጀመሩ። መሊሱ እቲ ንጉስ ነታ ሃገር ምእንቲ ከንድድዋ ወተሃደራት ለኣኸ።ድሕሪ’ዚ ምስኩሎም መኳንንቱ መስሓቕን መላገጽን ኮይኑ ብኽፉእ ኣማውታ ሞተ።
ብድህሪ’ዚ እቶም ህዝበ ክርስቲያን ምስ ሊቀጳጳሳት ኣባ ዮሓንስ ተኣኪቦም ናብ ንጉስ ዘርኣያዕቆብ ከምዚ ኢሎም መልእኽቲ ለኣኹ።
“ኦ! ጎይታናን ንጉስናን! ናይ እግዚኣብሔር ቤት መቕደስ ኣደ ገዳማት ፈልፋሊት ጸባን ማዓርን፡ ናይ ክርስቲያን ናይ ክብሪ ሽልማቶም ዝኾነት ቦታ ደብረ ብጥማቕ ብሓጢኣትና ከም ዝፈረሰት ፍለጥ። ሎሚ መውፈሪ ኣብዑርን ኣባጊዕን ኮይና ኣላ።ስለዚ ዝተፈተኹም ምእመናን ህዝበ እግዚኣብሔር ክብርና ስለ ዝጠፈአ ኣልቅሱልና። በኣጥባታ ንዘዕበየትና፡ ብጨና ማኣዛኣ ንዘምኣዘትና ምእንቲ ኣዴና ጽዮን ኢልኩም ኣልቅሱልና። ሕጂ ግና ዘኽታማት ክንከውን ገዲፋትና። መፍቀረ እግዚኣብሔር ንጉስና ዘርኣያዕቆብ ድማ ነዚ ምስ ሰመዐ ፈጺሙ ሓዘነ። ንወዲ ኣባ ሚካኤል ጊዮርጊስ ድማ ኣእትዩ “ኣቦና እንቋዕ ኣይሃለወ ጥፍኣት ናይ ደብረ ምጥማቕ እንቋዕ ኣይረኣየ፡ ኣይሰመዐ” በሎ። መጽሓፍ ከምዝብሎ ከኣ ደሓር ግን ብዘመኑ ሓቅን ሰላም ኮነ። ብድሕሪ’ዚ ካብ ኣቦና ሊቀጳጳሳት ኣባ ዮሓንስ ዝመጸ መልእኽቲ ኣንብብ በሎ። ጊዮርግስ ድማ መጽሓፍ ተቐቢሉ ኣንበበ። ካብ ህጻንነቱ ጀሚሩ ብሓጎስን ፍቕርን በጥባታ ዝዓበየላ ጥፍኣት ደብረ ምጥማቕ ዝነግር ምስ ረኸበ መሪር ብኽያት በኸየ። ብድሕሪ’ዚ ሃይማኖቱ ዝቐነዐ ሓለቓ ነገስታት ንጉስና ዘርኣያዕቆብ፡ ነቢይ እዝራ “ናዘዝዋ ንጽዮን” ከም ዝበለ ከጸናንዖ ጀመረ። ከም’ኡ ድማ “ኩሉ ሓዘንካን ብኽያትካን ገዲፍካ ብዝረኸበካ መከራ ትዕግስተኛ ኩን እግዚኣብሔር ትምኒተይ እንተፈጺሙለይ ደብረ ምጥማቕ ክትረኽባ ኢኻ” ኢሉ ኣጸናንዖ። ንጉስና ዘርኣ ያዕቆብ ንሕና ሕጂ “በኣምሳል ደብረምጥማቕ ቤተክርስቲያን ክንሃንጽ”ኢና በለ። ብድሕሪ’ዚ ብቅኑዕ ተበግሶ ቤተክርስቲያን ሰርሐ።ደብረምጥማቕ ኢሉ ድማ ሰመያ። ካብታ ቀዳመይቲ ናይታ ዳሕረወይቲ ቤት ሽልማታ ይበልጽ ዝበሎ ቃል ነቢይ ተፈጸመ።
ሽዑ ንጉስና “ኢዮሩሳሌም ምስ ከምኣ ዝበላ ኣህጉር ዝተሓንጸት ሃገር እያ ዝበሎ ቃል ነቢይ ዳዊት በጽሐ” በለ። ደጊሙ ከኣ “ካብ ሕጂ ብጥፍኣታ እሰይ! እሰይ! ዝበለ ኣረሜን ክሓፍር ኢዩ” በለ።
ንኣምላኽ ዝወለደት ብነብስን ብስጋን ድንግል ዝኾነት ንክብርት እግዝእትነ ማርያም ካብ ኩለን ኣንስቲ ፈልዩ ዝመረጻ ማህደር ወልድ ፈልፋሊት ህይወት ዝገበራ፡ ንናይ ኣማልኽቲ ኣምላኽ ንእግዚኣብሔር ኣብ ምስጋና ይግባእ። ብዘይ ሓጢኣት ስጋኣ ለቢሱ ንዝተዋህደ ወዱ ምስጋና ይግባእ። ንመላእኽቲ ዘይተዋህቦም ብድንግልና ነብስን ስጋን ዘጽናዓ መንፈስ ቅዱስ ምስጋና ይግባእ።
ጸሎታን በረኸታን ምሳና ይኹን ኣሜን።
ስብሃት ለእግዚኣብሔር!
ለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር ኣሜን!!
ምንጪ፦ ተኣምረ ማርያም


text:
እቲ ገበል ነታ ሰበይቲ ኣሳደዳ(ራእ፲፪፡፲፫/12፡13)/ Eti Gebel Neta Sebeyti Asadeda
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!
እቲ ገበል ነታ ሰበይቲ ኣሳደዳ(ራእ፲፪፡፲፫/12፡13)
“ሽዑ እቲ ገበል ናብ ምድሪ ከም ዝተደበየ ምስ ረኣየ፡ ነታ ወዲ ዝወለደት ሰበይቲ ኣሳደዳ። እታ ሰበይቲ ከኣ ካብ ገጽ እቲ ገበል ርሒቓስ፡ ሠለስተ ዓመትን መንፍቕን ብኽንክን ምእንቲ ክትነብር ናብ በረኻ ናብቲ ስፍርኣ ምእንቲ ክትነፍር፡ ናይቲ ዓቢ ንስሪ ክልተ ክንፊ ተዋህባ። እቲ ገበል ድማ ገፊዑ ምእንቲ ክወስዳ፡ ደድኅሪ እታ ሰበይቲ ከም ውሒዝ ዝመሰለ ማይ ብኣፉ ተፋአ። ምድሪ ግና ነታ ሰበይቲ ረድኣታ፡ እታ ምድሪ ኣፋ ከፊታ፡ ነቲ እቲ ገበል ብኣፉ ዝተፍኦ ውሒዝ ሰተየቶ። እቲ ገበል ከኣ በታ ሰበይቲ ተቖጥዐ። ነቶም ትእዛዝ ኣምላኽ ዝሕልዉን፡ ብዛዕባ ኢየሱስ ዝምስክሩን ዝተረፉ ዘርኣ ክዋግኦም ከደ። እቲ ገበል ድማ ኣብቲ ወሰን ባሕሪ ዘሎ ሑጻ ደው በለ።”(ራእ፲፪፡፲፫-፲፰/12፡13-18)
ዲያብሎስ ብቅዱሳን መላእክቲ ምስ ተሳዕረ ገጹ ናብ ኣዳምን ሄዋንን ኢዩ መለሰ። እዚ ከኣ ኣቐዲሙ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ንኣዳምን ንሄዋን ኣኽቢሩ፡ ውልድነት ሂቡ ኣብ ገነት ኣቐመጦም። ንኹሉ ክገዝኡ፡ ካብ ኩሉ ኣብ ገነት ዝርከብ ዘበለ ክበልዑ መሰል ሃቦም። ካብታ ጽቡቕን ሕማቕን እተፍልጥ ኣብ ማእከል ገነት ዘላ ኦም ግና ንኸይ በልዑ ትእዛዝ ተዋሂብዎም ነበረ።
በዚ ከኣ ካብ ማሕበር መላእኽቲ ብድልየቱ ዝተፈልየ፡ ዝነበሮ ስፍራ ዝሓደገ ዲያብሎስ ነቶም ብሰላም እና ተሓጎሱ ትእዛዝ ኣምላኽ ዝሕልዉ ዝነበሩ ኣዳምን ሄዋንን ከስሕቶም ተበገሰ። ኲናቱን ባእሱን ድሕሪ ብቅዱሳን መላእክቲ ምስዓሩ ናብ ኣዳምን ሄዋንን ኣበለ። ከምቲ ዝመደቦ ከኣ ብኽፉእ ምኽሩን ሓሳቡን ኣታሊሉ ዝነበሮም ውልድነት ኣጥፊኦም ናብ ምድሪ ከም ዝስጎጉ ገበሮም። እንተኾነ እግዚኣብሔር መሓሪ ስለ ዝኾነ በቲ ዝገበርዎ ንስሓን ብኽያትን ተስፋ ድሕነት ሃቦም። እዚ ተስፋ ድሕነት እዚ ከኣ ” ካብ ጓል ጓልካ ተወሊደ ከድሕነካ ኢየ” ዝብል ተስፋ ድሕነት ነበረ።
ነዚ ተስፋ ድሕነት እዚ መታን ከይፍጸም ዲያብሎስ ንቕዱሳን ምስዳድ ኣኃዱ ኢሉ ተተሓሓዞ። እዚ ከኣ ናይ ድሕነት ተስፋ ዝሃበ፡ ብዛዕባ ምውላዱ ብኣፍ ነቢያት ዝተዛረበ ኣምላኽ ካብ ቅዱሳን ክውለድ ኢዩ ተባሂሉ ስለ ዝነበረ ኢዩ። እዚ ስለ ዝኾነ ኢዩ ከኣ ብዝተፈላለየ መገድታት ንዓኣቶም ምስዳድ ብኽግለጽ ዘይክእል መገዲ ተግባራዊ ክገብሮ ዝተራእየ።
ነባቤ መለኮት ዮሓንስ ከም ዝገለጾ ዲያብሎስ ነታ ሰበይቲ ምስዳድ ዝጀመረሉ፡ ከምቲ ዝተገልጸ ካብ ክብሩ ምስ ወረደ ኢዩ። እታ ሰበይቲ ተባሂላ ዘላ ቅድስት ድንግል ማርያም ኢያ። ከመይ ኣቐዲም ኣቢሉ እግዚኣብሔር “ኣብ መንጎኻን ኣብ መንጎ እዛ ሰበይትን ኣብ መንጎ ዘርእኻን ኣብ መንጎ ዘርኣን ከኣ ጽልኢ ይተክል ኣለኹ። ንሱ ርእስኻ ክጭፍልቕ ኢዩ ንስኻ ድማ ሸኾንኡ ክትነክስ ኢኻ”(ዘፍ፫፡፲፭/3፡15) ዝብል ቃል ተዛሪቡ ነይሩ ኢዩ። ኣብዚ ከኣ ሰበይቲ ተባሂላ ዘላ ቅድስት ድንግል ማርያም፡ ዘርኣ ተባሂሉ ዘሎ ከኣ ክርስቶስ ኢዩ። ከመይ ካብ ድንግል ማርያም ዝተረኸበ ክርስቶስ ንሱ እቲ ርእሲ ዲያብሎስ ዝጨፍለቐ ስለ ዝኾነ።
ነታ ሰበይቲ ዝተዋህበ ክልተ ክንፍታት ንቅድስት ድንግል ማርያም ናይ ዝተዋህበ ንጽሓ ሥጋን ንጽሓ ነፍስን፡ ድንግልና ሥጋን ድንግልና ሓሳብን ምሳሌ ኢዩ።
“ከም ውሕዝ ዝመሰለ ማይ ብኣፉ ተፍኣ” ተባሂሉ ዘሎ ንቅድስት ቤተ ክርስቲያን ንምጥፋእ ምስ ሓሳዊ መሲሕ ኮይኖም ኣንጻራ ዝለዓሉ ናይ ሰይጣን ሰራዊት ኢዮም።
ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም መዓስ ኢያ ስደት ጀሚራቶ፧
ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ስደት ዝጀመረቶ ጌና ከይተወልደት ኣብ ማህጸን ኣዲኣ እንከላ ኢያ። ኣቦኣን ኣዲኣን(ኢያቄምን ሃናን) ውላድ ስለ ዘይነበሮም፡ ውላድ ክህቦም ናብ እግዚኣብሔር ይልምኑ ነበሩ።እግዚኣብሔር ኣምላኽ ድማ ድሕሪ ብዙሕ ዘመናት ኣብ እርግንኦም ውላድ ሃቦም። ቅድስት ድንግል ማርያም ብ፯/7 ነሓሴ ተጠንሰት፡ ጌና ኣብ ማሕጸን ኣዲኣ ከላ ድማ ተኣምር ትገብር ስለ ዝነበረት ኣይሁዳውያን በቲ ትገብሮ ዝነበት ተኣምራት ቀንኡ። ኢያቄምን ሃናን ካብ ካህናትን ነገስታት ወገንን ስለ ዝኾኑ፡ “ንዓና ብዓል ዳዊትን ሰሎሞንን ሌዋውያንን ተተበራርዮም ገዚኦምና ኢዮም። ሕጂ’ውን እዛ ሃና ጠኒሳቶ ዘላ ኣብ ማሕጸና እንከሎ ተኣምር ካብ ገበረ ገዛኢና መታን ከይከውን ከይተወለደ እንከሎ ብሓዊ ነቃጽላ” ኢሎም ተማኸሩ። ቅዱስ ገብርኤል መልኣኽ ድማ ናብ ኢያቄምን ሃናን መጺኡ “ኣይሁድ ክፉእ ዝኾነ ምኽሪ ሓሲበምልኩም ስለ ዘለዉ ናብ ሊባኖስ ዝበሃል ቦታ ኪዱ” ክብል ነግሮም። ኣብ ስደት ኣብ ጭው ዝበለ በረኻ ድም ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ብሓደ ግንቦት ኣብ ደብረ ሊባኖስ ተወልደት። ኣዴና ሃና ድማ ትበልዖ ስለ ዝሰኣነት ጥጥቖ ቀመሰት። “ትወጽእ መርዓት እም ሊባኖስ– መርዓት ካብ ሊባኖስ ትወጽእ ” ኢሉ ጥበብኛ ሰሎሞን ተነብዩ ስለ ዝነበረ ኣብ ደብረ ሊባኖስ ተወልደት። ኣብ ግዜ ልደት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም እቲ ዝተወልደትሉ ቦታ ኩሉ ብብርሃን ተመልኣ ብድሕሪ’ዚ ናብ ኢየሩሳሌም ተመልሱ። ቅድሚ ምውላዶም ዝኣተውዎ መብጽዓ ሰለዝነበረ ኣብ ሰለስተ ዓመታ ናብ ቤት መቕደስ ከእትውዋ ዝኣተውዎ መብጽዓ ክፍጽሙ ከዱ። ቅዱሳን ሰባት መብጽዕኦም ፍረ ከርሶም ንእግዚኣብሔር እዮም ዝህቡ። ንኣብነት ከም ሃና ኣደ ሳሙኤልን ይፍታሔን መብጽዕኦም ክፍጽሙ ከለዉ ኢና እንርኢ። ንሕና ከኣ መብጽዓና ክንፍጽም ይግብኣና ኢዩ ተበሃሂሎም ከም ቃሎም መብጽዕኦም ፈጸሙ። ብ3/፫ ታሕሳስ ድማ ናብ ቤተ መቕደስ ኣእተውዋ።
ኣብ ቤተ መቕደስ ኮይና ድማ ሰማያዊ መና እና ተመገበት ሰማያዊ ጽዋዕ እና ሰተየት ኣብ ቤተ መቕደስ ትነብር ነበረት። ነቲ ቤት መቕደስ ኣምላኽ ተጽርዮ፡ ሃሪ ወርቂ ድማ ትሰፊ ነበረት። ብኸምዚ ከኣ ብቕድስናን ብንጽህና 12/፲፪ ዓመት ኣብ ቤት መቕደስ ተቐመጠት። ብድሕሪ’ዚ እቶም እኩያት ዝኾኑ ኣይሁድ “ዓቕሚ ሄዋን ስለ ዝኣኸለት ቤት መቕደስና ከይተርክሰልና ትውጻእ” ኢሎም ንካህን ዘካርያስ ሓተትዎ። ካህን ዘካርያስ ድማ እንታይ ከም ዝገብር ናብ እግዚኣብሔር ጸለየ። እግዚኣብሔር ድማ ኣንስቶም ዝሞትኦም ሰብኡት ኣባትር ክእክብ ነገሮ። ካህን ዘካርያስ ድማ ከምኡ ገበረ። ክጽሊ ምስ ሓደረ ድማ በትሪ ናይ ዮሴፍ ጠጢዓ ተረኽበት “እቀባ ለማርያም ህፍርትከ–ንማርያም ሕጽይትኻ ሓልዋ” ዝብል ጽሑፍ ስለ ዝነበራ ክሕልዋ ናብ ዓዱ ናብ ናዝሬት ወሰዳ። ኣብ ዘይ ትፈልጦ ዓዲ ድማ ብስደት ናብ ናዝሬት ከደት።
ኣይሁድ ንድንግል ማርያም ካብ ቤት መቕደስ ንምንታይ ኣሳዲዶማ እንታይ ጉድለት ስለ ዝተረኽባ ኢዩ፧ ንሳ መግባ ሰማያዊ መስትኣ ከኣ ሰማያዊ ምውዓላ ምስ መላእኽቲ ኢዩ ። ሃሪ ወርቂ እንዳሰፈየት ነቲ ቤት መቕደስ ተወቅቦን ተጽርዮን ነበረት ዋላ ሓደ ጉድለት ከይረኸቡላ ዓቕሚ ሄዋን ስለዝኣኸለት ትውጽኣልና ኢሎም መኸሩ። ሎሚ’ውን ከምቲ ኣይሁድ ካብ ቤተ መቕደስ ዘውጽእዋ ንድንግል ማርያም ካብ ልቦም ካብ ቤቶም፡ ካብ ኣዳራሾም ዘውጽእዋ መናፍቓን ብዙሓት ኢዮም። ንኽብራ ዝገልጽ ጽሑፍ ካብ መጽሓፍ እንዳ ፈሓቑ ዘውጽኡ ብዙሓት ኢዮም። እግዚኣብሔር ዘኽበሮም ምቅላል መርገም የምጽእ “ኣብርሃም ዝባረኹኻ ብሩኻት ይኹኑ ዝረገሙኻ ድማ ርጉማት ይኹኑ” ከም ዝበሎ ምስጋና እምበር ነቐፋ ኣይግባእን ኢዩ፡ ምኽንያቱ ንሳ ኣደ ጎይታና ስለ ዝኾነት። ስለዚ ንሕና ደቂ ቅድስት ድንግል ማርያም እንተኾይና ነቲ ቤተ ክርስቲያን ኣምላኽ ክንከናኸኖን ክነጽርዮን ይግባእ። ፍቕራን ጣዕማን ድማ ኩሉ ግዜ ኣብ ልብና ክህሉ ይግባእ።
ቅድስት ድንግል ማርያም ናብ ናዝሬት ምስ ከደት’ውን ብትሕትናን ብጸሎትን ንእግዚኣብሔር ተገልግል ነበረት። እንሆ ድማ ማይ ካብ ዒላ እና ቐድሐት ከላ ሰማያዊ መልኣኽ ናይ ራማ ልዑል ዝኾነ ቅዱስ ገብርኤል ካብ እግዚኣብሔር ”ኦ! ምልእተ ጸጋ ደስ ይበልኪ እግዚኣብሔር ምሳኺ ኢዩ፡ ንስኺ ካብ ኣንስቲ ዝተባረኽኪ ኢኻ “በላ። ንቓሉ ሰሚዓ’ውን ሰንበደት። ንሱ ከኣ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ሞጎስ ረኺብኪ ኢኺ’ሞ ኣይትፍርሂ በላ። ወዲ ክትወልዲ ኢኺ እኳ እንተበላ ንሳ ግና ብሓሳባ ድንግል ስለ ዝኾነት “ምድሪ ብዘይ ዘርኢ ክትፈሪ ሰበይቲ ብዘይ ሰብኣይ ክትወልድ ከመይ ገይሩ ይኹውን” በለቶ። ንእግዚኣብሔር ዝሰኣኖ ነገር የለን ኤልሳቤጥ ዘመድኪ እኳ ካብ እትጠንስ ፮/6ይ ወርሓ እዩ ምስ በላ እቲ ቅዱስ መልኣኽ፡ “ኣነ ባርያ እግዚኣብሔር እየ እሞ ከም ዝበልካኒ ይኹነለይ” በለቶ።
ኣብዚ እንምልከቶ ካብ እግዚኣብሔር ዝተላእከ ቅዱስ ገብርኤል መልኣኽ ምልእተ ጸጋ ክብላ ከሎ ምድራውያን ሰባት ከኣ ምልእተ ጸጋ ኣይኮነትን ሓጢኣት ኣዳም ነይርዋ፡ ደቂ ኣለዉዋ፡ ዝብሉ ብዙሓት ኣለዉ። እሞኸ ዘረባ መናፍቓን’ዶ ዘረባ እቲ ቅዱስ መልኣኽ ንስማዕ፧ ዘረባ መልኣኽ ክንሰምዕ’ዩ ዝሕሸና።
ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ድምጺ መልኣኽ ክንሰምዕ ተንጊሩና ኢዩ’ሞ ንሕና’ውን ምልእተ ጸጋ ክንብላ ይግባእ።ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ነቲ ናይ ብስራት ቃል ምስ ተቐበለቶ ቀልጢፋ ናብ ዝባን ይሁዳ ተበገሰት። ምኽንያት መኸዲኣ ካህን ዘካርያስ ሓሚሙ/ተዓቢሱ ምዝራብ ስኢኑ ስለ ዝበልዋ፡ በቲ ካልኣይ ከኣ ኤልሳቤጥ እታ ዘመድኪ ካብ ትጠንስ ፮/6ይ ወርሓ ኮይኑ ኣሎ ስለ ዝበላ እቲ ዝተነግራ ቃል ሓቅነቱ ክተረጋግጽ ከደት። ንኤልሳቤጥ ድማ ሰላም በለታ። ኤልሳቤጥ ከኣ “ኣደ ጎይታይ ናባይ ክትመጺ ካበይ ኮነለይ ድምጺ ሰላምታኺ ምስ ሰማዕኩ ኣብ ማሕጸነይ ዘሎ ሕጻን ብሓጎስ ተሰራሰረ እቲ ካብ እግዚኣብሔር ዝተነግረኪ ቃል ከም ዝፍጸም ስለ ዝኣመንኪ ብጽእቲ ኢኺ” ኢላ ኣመስገነታ። ኤልሳቤጥ መንፈስ ቅዱስ መልኣ። መንፈስ ቅዱስ ዝመልኦ፡ መንፈስ ቅዱስ ዝመርሖ ንኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ብጽእቲ፡ ንእድቲ እንዳበለ የመስግና። መንፈስ ቅዱስ ዘይመልኦ ሰብ ድማ የቃልላ። ስለዚ ናይ ራማ ልዑል ዝኾነ ሰማያዊ መልኣኽ ቅዱስ ገብርኤል ምልእተ ጸጋ ክብላ ከሎ ካብ ምድሪ ካብ ደቂ ኣዳም ኤልሳቤጥ ብጽእቲ ኢኺ ክትብላ እንከላ ኢና እንርኢ። ክነስተውዕሎ ዘሎና እግዚኣብሔር ዝለኣኾም ንቅድስት ድንግል ማርያም ከመስግንዋ ከለዉ፡ እግዚኣብሔር ዘይለኣኾም ድማ ክብራን ጸጋኣን የቃልልዎ። ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ከምዚ ኢላ ጸለየት “እንሆ ኩሎም ወለዶ ብጽእቲ ክብሉኒ ኢዮም” (ሉቃ፩፡፵፰/1፡48)። እዚ ከኣ ኣነ ብገብርኤልን ብኤልሳቤጥን ጥራይ ተመስጊነ ዝተርፍ ኣይኮንኩን ብሕጂ ኩሎም ዝመጹ ወለዶ ብጽእቲ እንዳ በሉ ምልእተ ጸጋ ኣበር ዘይብላ እናበሉ ከመስግኑኒ ኢዮም በለት።ስለዚ ኣብ ወለዶ ክንጽብጸብ እንተኾይና ክነመስግና ይግባእ፡ እንተዘይ ኣመስጊና ግና ምስ ወለዶ ክንቁጸር ኣይንኽእልን። ምኽንያቱ ከምቲ ኤሳው ብኹሩንኡ ብጸብሒ ዓደስ ገይሩ ስለ ዝሸጠ ስሙ ከይተጸውዐ ክዝለል ከሎ ኢና እንርኢ። ኣምላኽ ኣብርሃም፡ ኣምላኽ ይስሓቅ፡ ኣምላኽ ያዕቆብ ኢልና ኢና ንጽውዕ ኣምላኽ ኤሳው ኢሉ ሓደ እኳ ዝጽዋዕ የለን፡፡ ንሕና ድማ ምስ ወለዶ ክንጽዋዕ እንተኾይና ብጽእቲ ክንብላ ይግባእ’ዩ። ኣብ ማሕጸን ኣዲኡ ኮይኑ ዮሓንስ ከም ዝሰገደላ ንሕና ክንሰግደላ ይግባእ። ካብ ኣቦታትና ከይንተርፍ ድማ ንጠንቀቕ።
ስደት ኣብ ግዜ ልደት
ኣውጊስጦስ ቄሳር ኩሉ ሰብ ኣብ ዓዓዱ ክቑጸር ትእዛዝ ምስ ተመሓላለፈ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ ኣቦና ዮሴፍ ናብ ቤተልሔም ከደት። እትወልደሉ ሰዓት ስለዝኣኸለ ከሕድርዋ ንሰብ ቤተልሔም ሓተተቶም፡ ንሳቶም ግና መዕረፊ ኣጋይሽ ኣይነበሮምን። በዚ ድማ ኣብ መብልዒ ማል ንጎይታ ወለደቶ። ከምቲ ጎይታ ነታ ሳምራዊት ሰበይቲ “እቲ ማይ ኣስትይኒ ዝብለኪ ዘሎ እንተትፈልጥስ ተመሊስኪ ምለመንክዮ ነይርኪ” (ዮሓ ፬፡፲/4፡10) ዝበላ መን ምዃና ኣይፈለጥዋን። ንዓኣን ንወዳን ዝኸውን መሕደሪ ኣይነበሮምን ሰብ ቤተልሔም። ንምዃኑ ንሕና ንዓኣ ዝኸውን ልቢ ኣሎና’ዶ፧ ንመዝሙራ፡ ንስእላ ዝኸውን መሕደሪ ኣብ ገዛና ኣብ ሞባይልና ይህልወና’ዶ ይኸውን፧
እመ ብርሃን ንጎይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለ ዝወለደትልና ሰብን መላእኽትን ኣሕዛብን ህዝብን ብሓባር ዘመሩ። ሰብኣ ሰገል ካብ ርሑቕ ምብራቕ ብኮኾብ ተመሪሖም ናብ ኢየሩሳሌም መጹ። እቲ ኮኾብ ስለ ዝጠፍኦም ድማ ንሄሮድስ እቲ ንጉስ ኣበይ ኢዩ ዝውለድ ኢሎም ሓተትዎ። ንሱ ከኣ ንኣይሁዳውያን ሓቲቱ ኣብ ቤተልሔም ከም ዝውለድ ነገሮም እሞ ከይዶም ድማ መብኦም ኣቕረቡ። ናብ ሄሮድስ ክምለሱ ምስ ሓሰቡ ብኻልእ መንገዲ ክምለሱ እግዚኣብሔር ብሕልሚ ነገሮም። ሄሮድስ ድማ እቶም ሰብ ጥበብ ከም ዘታለልዎ ምስ ፈለጠ ንህጻናት ብምልኦም ክቐትሎም ስለ ዝወሰነ ድንግል ማርያም ድማ ወዳ ሒዛ ናብ ግብጺ ተሰደደት ኣብኡ ድማ ፫/3 ዓመትን ፮/6 ወርሕን(፵፪/42 ኣዋርሕ) ብብዙሕ ስቓይን መከራን ጸንሐት። እንታይ ስለ ዝገበረት እያ ሰይጣን ዘሳደዳ እንተበልና ኣባ ጊዮርግስ ዘጋስጫ ኣብ ኣርጋኖን ዝበሃል መጽሓፎም “ኣደይ ቅድስት ድንግል ማርያም ሰይጣን ከማኺ ገይሩ ዝጸልኦ ዋላ ሓደ እኳ የብሉን ምኽንያቱ ንጎይታ ስለ ዝወለድክልና፡ ካብቲ ዝነበርናዮ መግዛእቲ ናጻ ስለ ዘውጻእክና ይጸልኣኪ ኢዩ” ይብሉ። ስለዚ ሰይጣን ንኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ይጸልኣ ኢዩ ከምኡ ድማ መናፍቓን ይጸልእዋ። ምኽንያቱ ናይ ሰይጣን ሰዓብቲ ስለ ዝኾኑ፡ ካብ እግዚኣብሔር ዝተላእኩ የመስግንዋ ካብ ሰይጣን ዝተላእኩ ከኣ የሳድድዋ ኢዮም።
ስደት ኣብ ግዜ ዕረፍታ
ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ኣብ መበል ፷፬/64 ዓመታ ኣብ ጽርሃጽዮን ምስ ዓረፈት ቅዱሳን ሓዋርያት ገነዝዋ። ርስቲ ናይ ኣቡኣ ኣዲኣን ጌተሰማኒ ስለ ዝነበረ ከኣ ክቐብርዋ እናኸዱ ከለዉ “ወዳ ብሳልሰይቲ መዓልቲ ተንሲኡ ኢሎም ክንደይ ሰባት ኣስሒቶም ኢዮም። ሕጂ ከኣ እዚኣ ክትቅበር ስቕ እንተ ኢልናያ ብሳልሰይቲ መዓልቲ ተንሲኣ ከም ወዳ ክብሉ ኢዮም ስለዚ ብሓዊ ነቃጽላ” ኢሎም ኣይሁድ ተማኸሩ። ታውፈንያስ ዝበሃል ሓያል ሰብኣይ ሒዞም ድማ ተበገሱ። ታውፈንያስ ድማ ብትዕቢት ንዓራታ ሓዘ፡ መልኣኽ እግዚኣብሔር ከኣ ኣእዳዉ ቆረጾ። ብዕሽነተይ ዝገበርክዎ ማሓርኒ ኢሉ ስለ ዝለመነ ኣእዳዉ ናብ ዝነበርኦ ተመልሳ። ናታ ሰባኽን ወዳስን ኮይኑ ድማ ይነብር ነበረ። እግዚኣብሔር ድማ ናብ ገነት ስጋኣ ምስ ዮሓንስ ወስዶ። ድሕሪ ብዙሕ ልመና ድማ ስጋኣ እግዚኣብሔር ስለ ዝሃቦም ቅዱሳን ሓዋርያት ብኽብሪ ቀበርዋ። ንሳ ከኣ ከም ወዳ ብ፫/3ይ መዓልታ ብስልጣን ወዳ ዓረገት። ሰይጣን እምበኣር ኣብ ኣይሁዳውያን ሓዲሩ ክትውለድ፡ ኣብ ቤት መቕደስ ከይትነብር ኣሳደዳ፡ ንጎይታ ክትወልድ ከላ ኣብ ቤተልሔም ካብ ምሕዳር ኣጋይሽ፡ ንጎይታ ድሕሪ ምውላዳ ናብ ግብጺ ኣሳደዳ። ኣብ ግዜ ቀብራ’ውን እቲ ናይ ምስዳድ ተግባራቱ ቀጺልዎ ኢዩ። ሕጂ’ውን ኣብ መናፍቓን ሓዲሩ ሰይጣን የሳድዳ ኣሎ። ብሓሳባት ሰይጣን ተመሪሖም ንቅድስት ድንግል ማርያም ኣብ ምስዳድ ዝተዋፈሩ ሰባት፡ ኣምላከ ቅዱሳን ናብ ልቦም ይምለሶም። ፍቕራን ጣዕማን ኣማላድነታን ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ ኩላትና ይኹን። ንዓኣ ካብ ምስዳድ ይሰውረና።ኣሜን!!!
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!


text:
ብዛዕባ ዝተኣስሩ ፖሊቲካዊ መራሕትን ጋዜጠኛታትን ዝትሓተቱ ኣቶ መለስ፡ ናይ ኣሸበርቲ ውድባት ኣባላት ምዃኖም ዘእመን መረዳእታ ኣለና ኢሎም ብዛዕባ ዝተኣስሩ ፖሊቲካዊ መራሕትን ጋዜጠኛታትን ዝትሓተቱ ኣቶ መለስ፡ ናይ ኣሸበርቲ ውድባት ኣባላት ምዃኖም ዘእመን መረዳእታ ኣለና ኢሎም ብዛዕባ ዝተኣስሩ ፖሊቲካዊ መራሕትን ጋዜጠኛታትን ዝትሓተቱ ኣቶ መለስ፡ ናይ ኣሸበርቲ ውድባት ኣባላት ምዃኖም ዘእመን መረዳእታ ኣለና ኢሎም ብዛዕባ ዝተኣስሩ ፖሊቲካዊ መራሕትን ጋዜጠኛታትን ዝትሓተቱ ኣቶ መለስ፡ ናይ ኣሸበርቲ ውድባት ኣባላት ምዃኖም ዘእመን መረዳእታ ኣለና ኢሎም ብዛዕባ ዝተኣስሩ ፖሊቲካዊ መራሕትን ጋዜጠኛታትን ዝትሓተቱ ኣቶ መለስ፡ ናይ ኣሸበርቲ ውድባት ኣባላት ምዃኖም ዘእመን መረዳእታ ኣለና ኢሎም
ቀ/ም መለስ ሎሚ ኣብ ፓርላማ ዝተረኸቡ፡ ፕረሲደንት ግርማ ወልደጊዮርጊስ ኣብ ዝሃብዎ መደረ ንዝልዓሉ ሕቶታት ምላሽ ንምሃብ`ዩ። ፕረሲደንት ግርማ፡ ኣብ ዘረብኦም፡ ናይ ኤርትራ መንግስቲ ተለኣኣኽቲ ክኾኑ ዝመረጹ ሓደሓደ ናይ ፖሊቲካ መራሕቲ፡ ካብ ዝተጋገየ መንገዲ ርሒቖም ናብ ሕጋዊ ስርዓት ክምለሱ ኣለዎም ኢሎም።
ኣብ`ቲ ባይቶ እንኮ ኣባል ተቓዋሚ ኣቶ ግርማ ሰይፉ ብወገኖም፡”ከምኡ ዓይነት መተሓሳሰቢ ክውሃቦ ዝግብኦ ንባዕሉ ነቲ መንግስቲ`ዩ” ኢሎም።
ንምሉእ ጸብጻብ ኣብ`ዚ ጠውቑ፡


text:
ዓቃቢ ሕጊ ኢትዮጵያ መራሕቲ ተቓወምቲ ዝርከቡዎም ዓሰርተ ሰባት ገበን ሽብር ፈፂሞም ብዝብል ኽሲ ሎማዕንቲ ዓርቢ ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ፌደራል ኸሲሱዎም።
ንኣስታት ኣርባዕተ ኣዋርሕ ተኣሲሮም ብፖሊስ ክምርመራ ዝፀንሑ ኣቶ ሃብታሙ ኣያሌው ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ፓርቲ ሓድነት፣ኣቶ ዳንኤል ሽበሺ ምኽትል ሓላፊ ጉዳያት ውዳበ ፓርቲ ሓድነት፣ኣቶ ኣብርሃ ደስታ ምኽትል ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ፓርቲ ዓረና ትግራይ፣ኣቶ የሺዋስ ኣሰፋ ምኽትል ኣቦ መንበር ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ሰማያዊ ፓርቲ ምስ ካልኦት ሽዱሽተ ተጠርጠርቲ ናይ ሽብር ተግባር ፈፂሞም ክብል ኸሲሱዎም ኣሎ።
ዓቃቢ ሕጊ ኩሎም ተኸሰስቲ ብዝተፈላለየ ደረጃ ፓርላማ ኢትዮጵያ ኣሸባሪ ክብል ምስ ዝመደቦን ግንቦት 7 ምስ ዝተብሃለ ውድብን ብምትሕብባር ናይታ ሃገር ሕገ መንግስትን ሕገ-መንግስታዊ ስራዓትን ብሓይልን ብዓመፅን ንምፍራስ ሽብር ክኣልሙን ክዳለውን ከለው ተረኺቦም ይብል ኣብቲ ኽሲ።
ተጠርጠርቲ ዝተኸሰስሉ ገበን ሽብራ መሰል ዋሕስ ዝኽልክል ስለዝኾነ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኮይኖም ጉዳዮም ንኽከታተሉ ዓቃቢ ሕጊ ነቲ ቤት ፍርዲ ሓቲቱ’ሎ።
ብዘይካ ሓደ ተኸሳሲ ኩሎም ተጠርጠርቲ ብናይ ውልቆም ጠበቓ ክውከሉ ከምዝኽእሉ ነቲ ቤት ፍርዲ ገሊፆም ኣለው።ቤት ፍርዲ ኣብ ናይ ዋሕስ መሰሎም ሪኢቶ ንምሃብ ምስጠበቓታቶም ተማኺሮም ንክቐርቡ ን26 ጥቅምቲ 2007 ዓ/ም ቆፀሮ ሂቡ’ሎ ይብል መለስካቸው ኣምሃ ካብ ኣዲስ ኣበባ ዝለኣኾ ፀብፃብ።
ብኻሊእ ዜና ዩናይትድ ስቴትስ ‘’ሓቂ ዘይኮነስ ሓበሬታ ብምዝርጋ ዓለዓዒልካ’’ ብዝብል ክሲ ሰለስተ ዓመት ማእሰርቲ ዝተፈረዶ ጋዜጠኛ ተመስገን ደሳለኝ ኣዚዩ ኣሻቒሉኒ’ሎ ኢላ።ሓሳብካ ብነፃነት ምግላፅን ናይ ፕረስ ነፃነትን መግለፅታት ዴሞክራሲያዊ ማሕበረሰብ ብምዃኖም ነዞም መሰላት እዚኦም ሓለዋ ምግባር ሓላፍነት ዴሞክራሲያዊ መንግስቲ እዩ ይብል መግለፂ ምንስትሪ ጉዳያት ወፃኢ እዩናይትድ ስቴትስ።
ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መስከረም ምስ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኣብዝተራኸብሉ እዋን ኢትዮጵያ ዘርኣየቶ ኣብ ቁጠባን ዞባዊ ግጭት ኣብ ምፍታሕን ዘርኣየቶ ኣወንታዊ ኣብነት ናብ ስቪል ማሕበረሰብ እውን ክባፃሕ ኣለዎ ክብሉ ምግላፆም እቲ መግለፂ ይሕብር።
ኢትዮጵያ ኣብ ምኽባር ነፃነት ፕረስን ነፃ ዋሕዚ ሓሳባትን ተመሳሳሊ ምዕባለ ክተርኢ ንፅውዕ፤መንግስቲ ኢትዮጵያ እውን ሓሳቦም ናይ ምግላፅ መሰሎም ብምጥቃሞም ዝተኣሰሩ ጋዜጠኛታት ክፈትሕን ደጊምና ንፅውዕ ይብል እቲ መግለፂ።
ብዛዕባ እዚ መልሲ ክህቡ ዝተሓተቱ ወሃቢ ቃል ምንስቴር ዋፃኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ዩናይትድ ስቴትስ ወይ ካልኦት መንግስታት ስለዝበሉ ከይኮነስ ኢትዮጵያ ኩሎም መሰረታዊ መሰላት ዝኽበሩላ ሃገር እያ ኢሎም።
ጋዜጠኛታት ወይ ካሊእ ሰብ ዝኽሰስ ኣብ ኢትዮጵያ ንዝወፀ ሕጊ ብምጥሓሶም እምበር ብካሊእ ኣይኮነን ኢሎም እቶም ኣምባሳደር።


text:
ብግዕዝይና ተጠርጢሮም ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ካብ መንጎ ዝወዓሉ ሰብ ሃብቲ ምስ ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስቲ ዝጠበቐ ርከብ ነይሩዎም ኢሎም ቀዳማይ ምንስቴር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ።
ኣብ ፓርላማ ብሕታዊ ኣባል ተቓዋሚ ድማ ኢህወዴግ ብሓደ ኢዱ እዩ ዘጣቕዕ ዘሎ ክብሉ እቲ ቓልሲ ብናይ ገዛኢ ፓርቲ ፃዕሪ ጥራሕ ከምዘይዕወት ተዛሪቦም።
ሎማዕንቲ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝተኸፈተ ካልኣይ ስሩዕ ሓፈሻዊ ኣኼባ ሃገርለኸ ጥምረት ፀረ-ግዕዝይና መደረ ዘስምዑ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ንቐፃልነት ኢህወዴግ ዝዘርግሖ ልምዓታዊ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ካብ ዝፈታተኑ ሽግራት ሓደ ግዕዝይና እዩ ኢሎም።
ቀንዲ ጠመተ ቓልሲ ፀረ ግዕዝይና ኣብ ምምሕዳር መሬት፣ምምሕዳር መንግስታዊ ኣታዊ፣ኣብ ዝለዓለ ናይ መንግስቲ ዕድጊትን መሸጣን ኣብ ምምሕዳር ፍትሒን ዝርኣዩ ግዕዙይ ኣሰራርሓታትን ዝፍፀሙ ግዕዝይናን ንክኸውን ተወሲኑ ስትራተጂካዊ ትልሚ ወፃኢሉ እናተሰርሐ ምዃኑ እቶም ቀዳማይ ምንስቴር ሕባኢሮም።
‘’ናይ ሕጊ ናይ ምኽባር ስራሕ ስዒቡ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ካብ ዝውዓሉ ሰብ ሃብቲ ገሊኦም ምስ ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስቲ ከይተረፈ ዝጠበቐ ርክብ ስለዝነበሮም መንግስቲ ኣይደፍሮም ተባሂሉ ክሳብ ምግማት ተበፂሑ ነይሩ’’ዝበሉ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ናይ ከምዚኦም ዝበሉ ሰበስልጣንን ኣከብቲ ኺራይ ሰብ ሃብትን ምትእስሳር ፀረ ልምዓትና ስለዝኾነነ ብፅኑዕ ክንቃለሶ ኢና።
ዝኾነ ይኹን ናይ ስራሕን ናይ መንበሪ ከባቢን ንግዕዙያት ዘይምቺ ምግባር እቲ ሓደ ናይ መቃለሲ መንገዲ እዩ ዝበሉ ኣቶ ሃይለማሪያም ነዚ ድማ ፀረ ግዕዝይና ናይ ህዝቢ ምንቅስቓስ ምፍጣር እዩ ኢሎም።እንተኾነ ናይ ህዝቢ ምንቅስቓስ ተፈጢሩ ክብሃል ስለ ዘይክኣል ኣብ ልዕሊ ዝግበር ዘሎ ምንቅስቓስ ብዝሓሸ ክስራሕ ኣለዎ ክብሉ ገሊፆም።
ብሕታዊ ተቓዋሚ ኣባል ፓርላም ኣቶ ግርማ ሰይፉ እቶም ቀዳማይ ምንስቴር ኣንፃር ግዕዝይና ዘለዎም ድልውነት ምርግጋፆም ሓደ ፅቡቕ ጎኒ ኮይኑ እንተኾነ ሎሚ እውን ኣብ ቓልሲ ፀረ ግዕዝይና ብዓል ዋና ኢህወዴግን ኢህወዴግ ዘጣየሾም መሓውራትን ጥራሕ እዮም ኢሎም ምሕሳቦም ብሓደ ኢድ ምጥቓዕ እዩ ኢሎምዎ ኣለው ኣቶ ግርማ።ናይ ተቓወምቲ ጊደ እውን ክህሊ ኣለዎ ኢሎም።


text:
‘ንመገዲ እግርኻ ብምቕናዕ’ ዕቤት ግበር
ህዝቢ ኣምላኽ ብ537 ቅ.ክ. ካብ ባቢሎን ምስ ወጹ፡ የሆዋ ብዛዕባ እቲ ህዝቡ ናብ የሩሳሌም ዚምለሱሉ መገዲ ይግደስ ስለ ዝነበረ፡ ነቶም ህዝቢ፡ “መገዲ ነቲ ህዝቢ ኣዳልዉሉ፡ ኣጣጥሑ፡ መገዲ ጽርግያ ኣጣጥሑ፡ ኣእማን ጽረጉ” በሎም። (ኢሳ. 62:10) ገሊኦም ኣይሁድ ነቲ የሆዋ ዝበሎም ንምትግባር እንታይ ከም ዝገበሩ እሞ ኣብ ኣእምሮኻ ስኣሎ። እቶም ኣቐዲሞም ዝኸዱ ኣይሁድ፡ መገዲ ኣዳልዮም ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም፣ ምናልባት እውን ነቲ ኣብቲ መገዲ ዝነበረ ጐዳጕዲ መሊኦምዎን ነቲ ሓባጥ ጐባጥ መገዲ ኣጣጢሖምዎን ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም። ከምኡ ሳላ ዝገበሩ ድማ፡ ነቶም ንዓታቶም ስዒቦም ናብ ዓዶም እተመልሱ ኣሕዋቶም ብዙሕ እዮም ሓጊዞምዎም።
ነቲ ኣብ ላዕሊ ዝረኣናዮ ኣብነት፡ ምስቲ ናብ መንፈሳዊ ሸቶታት ዚመርሕ መገዲ ኸነመሳስሎ ንኽእል ኢና። የሆዋ፡ ኵሎም ኣገልገልቱ ኣብቲ ናብ መንፈሳዊ ሸቶታት ዚመርሕ መገዲ ብዘይ ዝዀነ ይኹን ዕንቅፋት ኪመላለሱ እዩ ዚደሊ። ቃሉ፡ “ንመገዲ እግርኻ ኣቕንዓያ፡ ኵሉ ጐደናኻ ምዱብ ይኹን” ኢሉ የተባብዓና እዩ። (ምሳ. 4:26) መንእሰይ ኩን ዓብዪ ብዘየገድስ፡ እዚ እተጠቕሰ ኣምላኻዊ ምኽሪ ጥበባዊ ምዃኑ ኽትግንዘብ ትኽእል ኢኻ።
ጽቡቕ ውሳነታት ብምግባር፡ መገድኻ ኣዳሉ
ገሊኦም ሰባት፡ ብዛዕባ ሓንቲ ጐርዞ፡ “ከምኣ ኣሳልጦ ዝረኸበ የለን፡” ወይ ከኣ ብዛዕባ ሓደ ዀተቴ፡ “ንሱ እኮ ኣዝዩ ንፉዕ እዩ” ኺብሉ ሰሚዕካ ትኸውን ኢኻ። እወ፡ መንእሰያት ብሓፈሻኡ ጽቡቕ ጥዕናን ቅልጡፍ ኣእምሮን ኣሳልጦ ናይ ምርካብ ሓያል ባህግን ኣለዎም። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ሓይሊ ንመንእሰይ ክብረቱ እዩ” ኺብል እምበኣር ሓቁ እዩ። (ምሳ. 20:29) ንተውህቦኡን ንጕልበቱን ኣብ ኣገልግሎት የሆዋ ዜውዕሎ መንእሰይ፡ መንፈሳዊ ሸቶታቱ ኺወቅዕን ናይ ሓቂ ሓጐስ ኪረክብን ይኽእል እዩ።
ከምቲ እትፈልጦ ግና፡ መንእሰያትና ዘለዎም ክእለት ኣብ ዓለም ኣኽቢርካ እዩ ዚርአ። ሓደ መንእሰይ ናይ የሆዋ ምስክር ኣብ ትምህርቱ እንተ ነፊዑ፡ ኣማኸርቲ ቤት ትምህርቲ፡ መምህራን፡ ወይ ከኣ መማህርቱ፡ ኣብዚ ስርዓት ዓለም እዚ ኣሳልጦ ምእንቲ ኺረክብ፡ ናብ ዝለዓለ ትምህርቲ ንኺኣቱ ጸቕጢ ይገብሩሉ ይዀኑ። ወይ ድማ ሓደ መንእሰይ ሓው ወይ ሓብቲ ስፖርታዊ ኽእለት እንተ ኣልይዎ፡ ገሊኦም ኣብቲ ሞያ ዘለዉ ሰባት ነቲ መንእሰይ፡ ናብ ስፖርት ንኺኣቱ ይሓባብልዎ ይዀኑ። ንዓኻኸ ኸምዚ ኣጋጢሙካዶ ይፈልጥ፧ ወይ ከምዚ ዓይነት ጸቕጢ ዘጋጠሞ ሰብ ትፈልጥዶ፧ ሓደ ክርስትያን ጥበባዊ ምርጫ ምእንቲ ኺገብር፡ እንታይ ኪሕግዞ ይኽእል፧
ሓደ ክርስትያን ኣብቲ ዝበለጸ መገዲ ህይወት ምእንቲ ኺጓዓዝ፡ ትምህርትታት መጽሓፍ ቅዱስ ኪሕግዞ ይኽእል እዩ። መክብብ 12:1፡ “ብመዓልትታት ንእስነትካ ንፈጣሪኻ ዘክሮ” ትብል። ንስኻ ወይ መንእሰይ ፈታዊኻ ‘ንፈጣሪኹም ብዝበለጸ መገዲ ኽትዝክርዎ’ እትኽእሉ ብኸመይ ኢኹም፧
ነቲ ኣብ ምዕራብ ኣፍሪቃ ዚነብር ኢሪክ * ዘጋጠሞ ነገር እስከ ኸም ኣብነት ንውሰድ። ኵዕሶ እግሪ ምጽዋት፡ ኣዝዩ እዩ ዚፈቱ። ወዲ 15 ዓመት ከሎ፡ ኣብ ሃገራዊት ጋንታ ኺጻወት ተሓርዩ ነይሩ እዩ። እዚ ኸኣ፡ ድሕሪ ሓጺር እዋን ናብ ኤውሮጳ ኼድካ ፍሉይ ስልጠና ስፖርት ምርካብ፡ ምናልባት እውን ክኢላ ተጻዋቲ ዅዕሶ እግሪ ምዃን ዜጠቓልል እዩ ነይሩ። ኢሪክ ከምኡ እንተ ገይሩ ግና፡ ‘ንፈጣሪኡ ኺዝክሮ’ ዚኽእል ብኸመይ እዩ፧ እዚ ኣብነት እዚ፡ ንዓኻ ዀነ ንመንእሰያት ብጾትካ እንታይ ትምህርቲ እዩ ዚዀነኩም፧
ኢሪክ ገና ኣብ ቤት ትምህርቲ ኸሎ፡ ምስ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኰይኑ መጽሓፍ ቅዱስ ኬጽንዕ ጀመረ። ፈጣሪኡ ንጸገማት ደቂ ሰብ ንሓዋሩ ኸም ዚፈትሖ ድማ ተማህረ። ንግዜኡን ንጕልበቱን፡ ፍቓድ ኣምላኽ ንምፍጻም ኪጥቀመሉ ኣገዳሲ ምዃኑ ኸኣ ተገንዘበ። ነዚ ሓቂ እዚ ስለ እተገንዘበ ድማ፡ ክኢላ ተጻዋቲ ዅዕሶ እግሪ ንምዃን ዚገብሮ ዝነበረ ጻዕሪ ኣቋረጾ። ኣብ ክንዳኡስ፡ ተጠሚቑ ንግዜኡ ኣብ መንፈሳዊ ነገራት ኬውዕሎ ጀመረ። ድሕሪ ግዜ ኸኣ፡ ኣገልጋሊ ጉባኤ ዀነ፣ ጸኒሑ እውን፡ ኣብቲ ንንጽል ኣሕዋት ዚኸውን ቤት ትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ ኪካፈል ጻውዒት ቀረበሉ።
ኢሪክ ንስፖርት ሞያኡ እንተ ዚገብሮ ነይሩ፡ ዝናን ሃብትን ምረኸበ። ኰይኑ ግና፡ ንሓቅነት እቲ፡ “ንሃብታም እቲ ጥሪቱ ጽኑዕ ከተማኡ እዩ፡ ብሓሳቡ ኸኣ ከም ክብ ዝበለ ቀጽሪ እዩ” ዚብል ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ ተረዲእዎ ነይሩ እዩ። (ምሳሌ 18:11) እወ፡ ብሃብቲ ኣቢልካ ዚርከብ ድሕንነት፡ ሕልሚ እዩ። ብዘይካዚ፡ እቶም ደድሕሪ ሃብቲ ዚጐይዩ ሰባት፡ መብዛሕትኡ እዋን ‘ንርእሶም ብብዙሕ ስቓይ እዮም ዚወጋግኡ።’—1 ጢሞ. 6:9, 10።
እቲ ዜሐጕስ፡ ብዙሓት መንእሰያት ናብ ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግሎት ብምእታው፡ ባህታን ቅሳነትን ይረኽቡ ኣለዉ። ኢሪክ፡ “ምስታ ንየሆዋ እተገልግል ዓባይ ‘ጋንታ’ ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልገልቲ እየ ተጸምቢረ። እዛ ጋንታ እዚኣ ዝበለጸት እያ፣ የሆዋ ነታ ናብ ናይ ሓቂ ሓጐስን ኣሳልጦን እትመርሐ እንኮ መገዲ ንኽፈልጣ ስለ ዝሓገዘኒ አመስግኖ እየ” በለ።
ንስኻኸ ኣብ ክንዲ ደድሕሪ ዓለማዊ ሸቶታት እትስዕብ፡ ፈላሚ ብምዃን፡ ‘ጐደናኻ’ ኣብ ቅድሚ የሆዋ ንኸተጽንዕ ስለምንታይ ዘይትጽዕር፧—“ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኽረኽቦ ዘይክእል ጥቕሚ እየ ረኺበ” ዘርእስታ ሳጹን ርአ።
ካብ መገድኻ ዕንቅፋታት ኣወግድ
ሰብ ሓዳር ዝዀኑ ሰብኣይን ሰበይትን፡ ኣብቲ ኣብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ዚርከብ ቤት ጽሕፈት ጨንፈር እናዞሩ ኺርእዩ ኸለዉ፡ እቶም ኣብኡ ዚርከቡ ንየሆዋ ዜገልግሉ ቤት-ኤላውያን፡ ሕጉሳት ምዃኖም ኣስተብሃሉ። እታ ሓብቲ ጸኒሓ፡ “እቲ በብመዓልቱ እንገብሮ ዝነበርና ነገራት፡ እኹል ኰይኑ እዩ ዚስምዓና ነይሩ” ኢላ ጸሓፈት። እቶም ሰብኣይን ሰበይትን፡ ንግዜኦምን ንጕልበቶምን ብዝያዳ ኣብ ኣገልግሎት የሆዋ ኼውዕልዎ ወሰኑ።
እቶም ሰብኣይን ሰበይትን ለውጢ ኺገብሩ ኸቢድዎም ነይሩ እዩ። ሓደ መዓልቲ ግና፡ ነታ ዜንብብዋ ዝነበሩ ጥቕሲ ዕለት ኣስተንተኑላ። እታ ጥቕሲ፡ ዮሃንስ 8:31 እያ ነይራ፣ የሱስ ኣብታ ጥቕሲ፡ “ኣብ ቃለይ እንተ ጸናዕኩም፡ ብሓቂ ደቀ መዛሙርተይ ኢኹም” ኢሉ ኣሎ። እቶም ሰብኣይን ሰበይትን ነዚ ሓሳብ እዚ ኣብ ኣእምሮኦም ብምሓዝ፡ “ንናብራና ቐሊል ንምግባር እንገብሮ ጻዕሪ ረብሓ ኣለዎ” ኢሎም ሓሰቡ። በዚ ምኽንያት እዚ ድማ፡ ነቲ ዓብዪ ቤቶም ሸጥዎ፣ ንገዛእ ርእሶም ካብ ዝዀነ ይኹን ጾር ናጻ ብምግባር ድማ፡ ሓገዝ ናብ ዜድልያ ጉባኤ ገዓዙ። ሕጂ ፈለምቲ ዀይኖም የገልግሉ ኣለዉ፣ ብዘይካዚ፡ ኣብ ህንጸት ኣዳራሽ መንግስቲ ኣምላኽ ይካፈሉ እዮም፣ ኣብ ኣኼባ ኣውራጃ እውን ብወለንታ ይዓይዩ እዮም። እሞኸ እንታይ ይስምዖም፧ “ንናብራና ቐሊል ብምግባርን ነቲ ውድብ የሆዋ ዚህበና ምትብባዕ ኣብ ግብሪ ብምውዓልን ዝረኸብናዮ ሓጐስ ኣዝዩ እዩ ዜደንቐና” በሉ።
ኣብታ ናብ መንፈሳዊ ዕቤት እትወስድ መገዲ ተመላለስ
ሰሎሞን፡ “ኣዒንትኻ ቀኒዔን ይርአያ፡ ቈላሕታኻውን ንቕድሚት ይጠምታ” ኢሉ ጸሓፈ። (ምሳ. 4:25) ልክዕ ከምቲ ንቕድሚት ዜተኵር ዘዋር ማኪና፡ መንፈሳዊ ሸቶታት ንኸይነውጽእን ኣብኡ ንኸይንበጽሕን ካብ ዚዓናቕፈና ነገራት ክንርሕቕ ኣሎና።
እንታይ ሸቶታት ኢኻ ኸተውጽእ እትኽእል፧ ሓደ ጽቡቕ ሸቶ፡ ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግሎት ምጅማር እዩ። ብዘይካዚ፡ ኣብ ጥቓ እቲ ንስኻ እትነብረሉ ቦታ እትርከብ፡ ነቲ ሰፊሕ ክላ ንምሽፋን ሓገዝ ተመክሮ ዘለዎም ሰበኽቲ ኣብ ዜድልያ ጉባኤ ኸተገልግል ትኽእል ኢኻ። ወይ ከኣ ሓው እንተ ዄንካ፡ ኣብ ሓንቲ ብዙሓት ንፉዓት ኣስፋሕቲ ዘለዉዋ፡ ግናኸ ሒደት ሽማግለታትን ኣገልገልቲ ጉባኤን ዘለዉዋ ጉባኤ ኸተገልግል ትኽእል ኢኻ። እሞኸ ኣብዚ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ መዳያት ክትሕግዝ ትኽእልዶ፧ ኣበየናይ መዳይ ክትሕግዝ ከም እትኽእል ምእንቲ ኽትፈልጥ፡ ንምንታይ ንሓላው ወረዳኻ ዘይተዘራርቦ፧ ኣብ ርሑቕ ቦታ ኼድካ ኸተገልግል እንተ ደሊኻ፡ ብዛዕባ እተን ኣብ ርሑቕ ቦታታት ዚርከባ ሓገዝ ዜድልየን ጉባኤታት፡ ሓበሬታ ኽትሓትት ትኽእል ኢኻ። *
ናብቲ ኣብ ኢሳይያስ 62:10 እተጠቕሰ ፍጻመ እስከ ንመለስ። ገሊኦም ኣይሁድ፡ ህዝቢ ኣምላኽ ብዘይ ጸገም ኣብ የሩሳሌም ምእንቲ ኺበጽሑ፡ ነቲ ናብ ዓዶም ዚወስዶም መገዲ ንምጥጣሕን ንምጽራግን ብዙሕ ጽዒሮም ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም። ንስኻ እውን ነቲ ምስ ቅዱስ ኣገልግሎት ዚተሓሓዝ ሸቶታትካ ንምውቃዕ ትጽዕር እንተ ኣሊኻ፡ ተስፋ ኣይትቝረጽ። ብሓገዝ ኣምላኽ ንሸቶታትካ ኽትወቕዖ ኢኻ። ዕንቅፋታት ንምውጋድ ኣብ እትጽዕረሉ እዋን ጥበብ ምእንቲ ኺህበካ፡ ንየሆዋ ብቐጻሊ ለምኖ። የሆዋ ‘ንመገዲ እግርኻ ንኸተቕንዕ’ ብኸመይ ከም ዚሕግዘካ ድማ ክትርኢ ኢኻ።—ምሳ. 4:26።


text:
ብቀዳማይ ሚንስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ ዝተመርሓ ቤት ምኽሪ ሃገራዊ ደሕንነት ሎሚ ቅነ ዝርዝር ውጥን ስርሑ ኣውጺኡ። ሓላፊ’ቲ ቤት ጽሕፈት ሚንስትር መከላኸሊ ሲራጅ ፈጌሳ ኽኮኑ ኸለው ኣብ ሓደ ሓደ ከባቢታት ዝረአዩ ጸገማት ጸጥታ ነባሪ ፍታሕ ንምምጻእ መሓውራት ጸጥታ ፈደራልን ክልል ብጥምረት ምስራሕ ኣድላይ’ዩ ኢሎም።
ኣብ ልዕሊ እዋናዊ ጉዳያት ሃገር ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ምስ መንግስቲ ዝተዘራረቡ ተቓወምቲ ግን ህላወ’ቲ ቤት ምኽሪ ከምዘይፈለጡ ገሊጾም።
እቲ ብቀዳማይ ሚንስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ዝተመርሓ አኼባ ቤት ምኽሪ ሃገራዊ ደሕንነት ሰበ ስልጣን ፈደራልን ክልላትን ኣመራርሓ መሓውራት ጸጥታ’ታ ሃገር ብነባሪነት ምሕላው ብዝብል ዘዳለዎ ዝርዝር ውጥን ስራሕ’ውን ምግላጹ መሓውራት ዜና እታ ሃገር ገሊጸን።
ንመሓውራት ዜና እታ ሃገር መግለጺ ዝሃቡ ሚንስትር ምክልኻልን ሓላፊ’ቲ ቤት ጽሕፈት ቤት ምኽሪ ኣቶ ሲራጅ ፈጌሳ እዮም።


text:
ብሒደት ሰባት ንብዙሓት ምምጋብ
“[የሱስ]ቈሪሱ፡ ንደቀ መዛሙርቱ ዓደሎም፣ ደቀ መዛሙርቱ ኸኣ ነቶም ህዝቢ ሃብዎም።”—ማቴ. 14:19።
1-3. የሱስ ኣብ ከባቢ ቤት-ሳይዳ ንብዙሓት ሰብ ብኸመይ ከም ዝመገበ ግለጽ። (ኣብዛ ገጽ እዚኣ ዘሎ ስእሊ ርአ።)
ነቲ ዅነታት ብኣእምሮኻ ስኣሎ። (ማቴዎስ 14:14-21 ኣንብብ።) እዋኑ፡ ቀቅድሚ እቲ ብ32 ድ.ክ. ዝወዓለ በዓል ፋስጋ እዩ ነይሩ። ብዘይ ኣንስትን ቈልዑን፡ ኣስታት 5,000 ዚዀኑ ሰባት፡ ኣብ ከባቢ እታ ኣብ ሰሜናዊ ገምገም ባሕሪ ገሊላ እትርከብ ቤት-ሳይዳ እትብሃል ቍሸት፡ ኣብ ጽምውቲ ቦታ፡ ምስ የሱስን ምስ ደቀ መዛሙርቱን ተኣኪቦም ነበሩ።
2 የሱስ ነቶም ህዝቢ ምስ ረኣዮም ደንገጸሎም፣ ነቶም ኣብ ማእከሎም ዝነበሩ ሕሙማት ከኣ ኣሕወዮም፡ ብዛዕባ መንግስቲ ኣምላኽ ድማ ሓያሎ ነገራት መሃሮም። ኪመሲ ምስ ጀመረ፡ እቶም ደቀ መዛሙርቲ ንየሱስ፡ ነቶም ህዝቢ፡ ኣብቲ ኸባቢ ናብ ዝነበራ ኣቝሻት ከይዶም ምግቦም ምእንቲ ኺዕድጉ፡ ኬሰናብቶም ተማሕጸንዎ። የሱስ ግና ንደቀ መዛሙርቱ፡ “ንስኻትኩም ዚብላዕ ሃብዎም” በሎም። እቶም ደቀ መዛሙርቲ ሒዞምዎ ዝነበሩ ስንቂ፡ ኣዝዩ ሒደት፡ ማለት ሓሙሽተ እንጌራን ክልተ ዓሳን ጥራይ ስለ ዝነበረ፡ ደንጽይዎም ኪኸውን ኣለዎ።
3 የሱስ ብድንጋጽ ተላዒሉ፡ ተኣምር ገበረ፣ ኣብ ኣርባዕቲኡ ወንጌል እተመዝገበ ተኣምር፡ እዚ ጥራይ እዩ። (ማር. 6:35-44፣ ሉቃ. 9:10-17፣ ዮሃ. 6:1-13) የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ፡ ነቶም ህዝቢ በብሓምሳን በብሚእትን ገይሮም ኣብቲ ለምለም ሳዕሪ ኾፍ ኬብልዎም ኣዘዞም። ባሪኹ ድማ፡ ነቲ እንጌራ ኪቘርሶ፡ ነቲ ዓሳ ድማ ኪመቕሎ ጀመረ። ድሕሪኡ፡ ነቶም ህዝቢ ባዕሉ ኣይሃቦምን፡ ኣብ ክንዳኡስ፡ “ንደቀ መዛሙርቱ ዓደሎም፣ ደቀ መዛሙርቱ ኸኣ ነቶም ህዝቢ ሃብዎም።” ብተኣምራዊ መገዲ፡ ንዅሉ ሰብ ኣኺሉ ዚተርፍ ምግቢ እዩ ተዳልዩ። ሕስብ እሞ ኣብሎ! የሱስ ብሒደት ሰባት፡ ማለት ብደቀ መዛሙርቱ ኣቢሉ፡ ንኣሽሓት ሰባት እዩ መጊቡ። *
4. (ሀ) የሱስ እንታይ ዓይነት ምግቢ ንኺህብ እዩ ብዝያዳ ዚግደስ ነይሩ፧ ስለምንታይከ፧ (ለ) ኣብዛ ዓንቀጽ እዚኣ እንታይ ኢና ኽንመያየጥ፧ ኣብታ እትቕጽልከ፧
4 የሱስ ንሰዓብቱ መንፈሳዊ ምግቢ ንኺህቦም እዩ ብዝያዳ ዚግደስ ነይሩ። ከመይሲ፡ መንፈሳዊ ምግቢ፡ ማለት እቲ ኣብ ቃል ኣምላኽ ዚርከብ ሓቅታት ናብ ናይ ዘለኣለም ህይወት ከም ዚመርሕ ይፈልጥ ነይሩ እዩ። (ዮሃ. 6:26, 27፣ 17:3) ከምቲ ነቶም ህዝቢ ብርሕራሐ ተደሪኹ እንጌራን ዓሳን ዝመገቦም፡ በዚ ባህርይ እዚ ተደሪኹ ንሰዓብቱ ንምምሃር ብዙሕ ሰዓታት ወሲዱ እዩ። (ማር. 6:34) ኰይኑ ግና፡ ኣብ ምድሪ ንሓጺር እዋን ጥራይ ከም ዚጸንሕ፡ ናብ ሰማይ ድማ ከም ዚምለስ ይፈልጥ ነይሩ እዩ። (ማቴ. 16:21፣ ዮሃ. 14:12) ናብ ሰማይ ምስ ዓረገ፡ ነቶም ኣብ ምድሪ ዚነብሩ ሰዓብቱ ብመንፈስ ዚምግቦም ብኸመይ እዩ፧ ከምቲ ቕድሚ ሕጂ ዝገበሮ፡ ብሒደት ሰባት ኣቢሉ እዩ፡ ንብዙሓት ዚምግብ። እቶም ሒደት ግና መን እዮም፧ የሱስ ነቶም ኣብ ቀዳማይ ዘመን ዝነበሩ ብዙሓት ቅቡኣት ሰዓብቱ ንምምጋብ፡ ብኸመይ ሒደት ሰባት ከም እተጠቕመ ንርአ። ኣብታ እትቕጽል ዓንቀጽ ከኣ፡ ‘ነቶም ሎሚ የሱስ ንኺምግቡና ዚጥቀመሎም ዘሎ ሒደት ሰባት ብኸመይ ከነለልዮም ንኽእል፧’ ንእትብል ንነፍሲ ወከፍና እተገድስ ሕቶ ኽንመያየጠላ ኢና።
የሱስ፡ ሒደት መረጸ
5, 6. (ሀ) የሱስ፡ ሰዓብቱ ድሕሪ ሞቱ እውን ብመንፈሳዊ መዳይ ብግቡእ ምእንቲ ኺምገቡ፡ እንታይ ከቢድ ውሳነ እዩ ገይሩ፧ (ለ) የሱስ ንሃዋርያቱ ድሕሪ ሞቱ ኣገዳሲ ሓላፍነት ምእንቲ ኺስከሙ ብኸመይ እዩ ኣዳልይዎም፧
5 ሓደ ሓላፍነት ዚስምዖ ርእሲ ስድራ ቤት፡ ስድራ ቤቱ ድሕሪ ሞቱ እውን ምእንቲ ኺናበዩ፡ ኣቐዲሙ መሰናድዎ ይገብር እዩ። ብተመሳሳሊ፡ እቲ ርእሲ ክርስትያናዊት ጉባኤ ዝዀነ የሱስ፡ ሰዓብቱ ድሕሪ ሞቱ እውን ብመንፈሳዊ መዳይ ምእንቲ ኺናበዩ፡ ኣቐዲሙ መሰናድዎ ገይሩ እዩ። (ኤፌ. 1:22) ንኣብነት፡ ካብቲ ዝሞተሉ እዋን ክልተ ዓመት ኣቐዲሙ፡ ከቢድ ውሳነ ገበረ። ካብቶም ንብዙሓት ንምምጋብ ዚጥቀመሎም ሒደት፡ ነቶም ቀዳሞት መረጾም። ነዚ ብኸመይ ከም ዝገበሮ ንርአ።
6 የሱስ ምሉእ ለይቲ ኺጽሊ ምስ ሓደረ፡ ንደቀ መዛሙርቱ ኣከቦም እሞ፡ ካባታቶም 12 ሃዋርያት ሓረየ። (ሉቃ. 6:12-16) ብድሕሪኡ፡ ንኽልተ ዓመት ዚኣክል፡ ብዝያዳ ምስቶም 12 ብምቅርራብ፡ ብቓልን ብኣብነትን መሃሮም። ኪመሃርዎ ዜድልዮም ብዙሕ ነገራት ከም ዝነበረ ይፈልጥ ነይሩ እዩ። “ደቀ መዛሙርቲ” ተባሂሎም ድማ እዮም ዚጽውዑ ነይሮም። (ማቴ. 11:1፣ 20:17) ጠቓሚ ዝዀነ ብሕታዊ ምኽሪ ለጊሱሎም፡ ኣብ ኣገልግሎት ከኣ ብዙሕ ስልጠና ሂብዎም እዩ። (ማቴ. 10:1-42፣ 20:20-23፣ ሉቃ. 8:1፣ 9:52-55) ነቲ ድሕሪ ሞቱን ናብ ሰማይ ድሕሪ ምዕራጉን ዚስከምዎ ኣገዳሲ ሓላፍነት እዩ ዜዳልዎም ነይሩ ኪኸውን ዘለዎ።
7. የሱስ ብዛዕባ እቲ ንሃዋርያቱ ብቐዳምነት ዜገድሶም ጕዳይ ዚሕብር ኣንፈት ዝሃበ ብኸመይ እዩ፧
7 ሃዋርያት እንታይ ሓላፍነት እዩ ነይርዎም፧ ጰንጠቈስጠ 33 ድ.ክ. እናቐረበ ምስ መጸ፡ ሃዋርያት ‘ሓላውቲ’ ዀይኖም ኪዓይዩ የድልዮም ከም ዝነበረ ፍሉጥ እዩ። (ግብ. 1:20) ብቐዳምነት ዜገድሶም ጕዳይ ግና እንታይ እዩ ነይሩ፧ የሱስ ኣብቲ ደድሕሪ ትንሳኤኡ ምስ ሃዋርያ ጴጥሮስ ዝገበሮ ዝርርብ፡ ነዚ ዚሕብር ኣንፈት ሂቡ ኣሎ። (ዮሃንስ 21:1, 2, 15-17 ኣንብብ።) ኣብ ቅድሚ ገሊኦም ሃዋርያት ኰይኑ ድማ ንጴጥሮስ፡ “ዕያውተይ ኣብልዕ” በሎ። በዚ ኸምዚ፡ ሃዋርያቱ ኻብቶም ንብዙሓት መንፈሳዊ ምግቢ ንኺምግቡ ዚጥቀመሎም ሒደት ከም ዚዀኑ እዩ ዚሕብር ነይሩ። የሱስ፡ በዚ ልቢ ዚትንክፍን ንጹርን መገዲ ገይሩ፡ ብዛዕባ ‘ዕያውቱ’ ወይ ኣባጊዑ ኸመይ ከም ዚስምዖ ሓቢሩ ኣሎ። *
ካብ ጴንጠቆስጠ ንነጀው ንብዙሓት ምምጋብ
8. እቶም ብጰንጠቈስጠ ክርስትያን ዝዀኑ ሓደስቲ ኣመንቲ፡ ነቲ ሽዑ ክርስቶስ ዚጥቀመሉ ዝነበረ መትረብ ብንጹር ከም ዘለለይዎ ዘርኣዩ ብኸመይ እዮም፧
8 እቲ ኻብ ሞት ዝተንስአ ክርስቶስ፡ ካብ 33 ድ.ክ. ጀሚሩ፡ ንሃዋርያቱ፡ ነቶም ካልኦት ቅቡኣት ደቀ መዛሙርቱ ዚምግቡ መትረብ ገይሩ ተጠቒሙሎም እዩ። (ግብሪ ሃዋርያት 2:41, 42 ኣንብብ።) እቶም ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ብመንፈስ ተቐቢኦም ክርስትያናት ዝዀኑ ኣይሁድን ጵሮሰሊትን ነቲ መትረብ እቲ ብንጹር ኣለልዮምዎ እዮም። ስለ ዝዀነ ድማ፡ “ብትምህርቲ ሃዋርያት . . . ጸኒዖም ነበሩ።” እቶም ሓደስቲ ኣመንቲ፡ መንፈሳዊ ምግቢ ንኺረኽቡ ሃረር ይብሉ ነይሮም እዮም፣ ኣበይ ከም ዚረኽብዎ ድማ ይፈልጡ ነይሮም እዮም። ብዛዕባ ቓላትን ተግባራትን የሱስ ዚገልጹሎም፡ ነቲ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዚርከብ ብዛዕባ የሱስ ዚገልጽ ሓሳባት ድማ ዜብርሁሎም፡ ሃዋርያት ከም ዝዀኑ ምሉእ ብምሉእ ይተኣማመኑ ነይሮም እዮም። *—ግብ. 2:22-36።
9. ሃዋርያት ነቲ ንኣባጊዕ የሱስ ንኺምግቡ እተዋህቦም ሓላፍነት ዕሽሽ ከም ዘይበልዎ ብኸመይ ኣርኣዩ፧
9 ሃዋርያት ነቲ ንኣባጊዕ የሱስ ንኺምግቡ እተዋህቦም ሓላፍነት ዕሽሽ ኣይበልዎን። ንኣብነት፡ ኣብታ ሓዳስ ጉባኤ ንእተላዕለ ተኣፋፍን ምክፍፋል ኬምጽእ ዚኽእልን ዝነበረ ጕዳይ ብኸመይ ከም ዝሓዝዎ ነስተብህል። እቲ ዜገርም ድማ፡ እቲ ጕዳይ ብዛዕባ ስጋዊ ምግቢ እዩ ነይሩ። እተን ግሪኽኛ ዝቛንቍአን መበለታት ኣብቲ ዕለታዊ ምዕዳል ምግቢ ሸለል ኪብሃላ ኸለዋ፡ እተን እብራይስጢ ዝቛንቍአን መበለታት ግና ሸለል ኣይተባህላን። ሃዋርያት ነዚ ተኣፋፊ ጕዳይ እዚ ብኸመይ ፈትሕዎ፧ “እቶም ዓሰርተው ክልተ፡” ኣብቲ “ጕዳይ፡” ማለት ኣብቲ ምዕዳል ምግቢ ዚዓይዩ ሸውዓተ ብቑዓት ኣሕዋት ሸሙ። ሃዋርያት—መብዛሕትኦም፡ የሱስ ነቶም ህዝቢ ብተኣምራዊ መገዲ ኺምግቦም ከሎ፡ ኣብ ምዕዳል ምግቢ እጃሞም ኣበርኪቶም ኪዀኑ ዚኽእሉ—መንፈሳዊ ምግቢ ኣብ ምምጋብ ከተኵሩ ዝያዳ ኣገዳስነት ከም ዘለዎ ተረድኡ። ስለዚ፡ ኣብ “ኣገልግሎት እቲ ቓል” ኣተኰሩ።—ግብ. 6:1-6።
10. ክርስቶስ ነቶም ኣብ የሩሳሌም ዝነበሩ ሃዋርያትን ሽማግለታትን ብኸመይ እዩ ተጠቒሙሎም፧
10 ብ49 ድ.ክ. ነቶም ብህይወት ዝነበሩ ሃዋርያት፡ ካልኦት ብቑዓት ሽማግለታት ተወሰኽዎም። (ግብሪ ሃዋርያት 15:1, 2 ኣንብብ።) እቶም “ኣብ የሩሳሌም ዝነበሩ ሃዋርያትን ሽማግለታትን፡” ኣመሓዳሪ ኣካል ኰይኖም ኣገልጊሎም እዮም። ክርስቶስ፡ ርእሲ እታ ጉባኤ ብምዃኑ፡ ነዛ ብብቑዓት ሰብኡት ዝቘመት ንእሽቶ ጕጅለ፡ ንጕዳይ ሰረተ እምነት ንምፍታሕ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ነቲ ብዛዕባ ብስራት መንግስቲ ኣምላኽ ዚውሃብ ስብከት ኰነ ትምህርቲ ንምሕላውን ንምምራሕን እውን ተጠቒሙላ እዩ።—ግብ. 15:6-29፣ 21:17-19፣ ቈሎ. 1:18።
11, 12. (ሀ) የሆዋ ነቲ ወዱ ኣብ ቀዳማይ ዘመን ንዝነበራ ጉባኤታት ንምምጋብ ዚጥቀመሉ ዝነበረ መሰናድዎ ኸም ዝባረኾ ዚሕብር እንታይ እዩ፧ (ለ) እቲ ክርስቶስ መንፈሳዊ ምግቢ ንምምጋብ ዚጥቀመሉ ዝነበረ መትረብ፡ ብንጹር ኪልለ ዚኽእል ዝነበረ ብኸመይ እዩ፧
11 የሆዋ ነቲ ወዱ ኣብ ቀዳማይ ዘመን ንዝነበራ ጉባኤታት ንምምጋብ ዚጥቀመሉ ዝነበረ መሰናድዎ ባሪኽዎ ድዩ፧ እወ፡ ባሪኽዎ እዩ። ብኸመይ ርግጸኛታት ክንከውን ንኽእል፧ መጽሓፍ ግብሪ ሃዋርያት ነዚ ዚስዕብ ጸብጻብ ትህበና፦ “[ሃዋርያ ጳውሎስን መጋይሽቱን] ብኸተማታት ኪሓልፉ ኸለዉ፡ ነቶም ኣብአን ዚነብሩ፡ ነቲ ኣብ የሩሳሌም ዝነበሩ ሃዋርያትን ሽማግለታትን ዝወሰንዎ ትእዛዛት ኪሕልዉ ይነግርዎም ነበሩ። ስለዚ፡ እተን ጉባኤታት ብእምነት ይጸንዓ፡ መዓልቲ መዓልቲ ድማ ብቝጽሪ ይውስኻ ነበራ።” (ግብ. 16:4, 5) እተን ጉባኤታት ኪብልጽጋ ዝኸኣላ፡ ምስቲ ኣብ የሩሳሌም ዝነበረ ኣመሓዳሪ ኣካል ብተኣማንነት ይተሓባበራ ስለ ዝነበራ ምዃኑ ነስተብህል። እዝስ፡ የሆዋ ነቲ ወዱ ንጉባኤታት ንምምጋብ ዚጥቀመሉ ዝነበረ መሰናድዎ ኸም ዝባረኾ ዚሕብር መርትዖዶ ኣይኰነን፧ መንፈሳዊ ብልጽግና ኺርከብ ዚኽእል ብበረኸት የሆዋ ጥራይ ምዃኑ ኣይንረስዕ።—ምሳ. 10:22፣ 1 ቈረ. 3:6, 7።
12 ክሳዕ ሕጂ፡ ብዛዕባ እቲ የሱስ ንሰዓብቱ ንምምጋብ ዚጥቀመሉ መገዲ፡ ማለት ብሒደት ሰባት ንብዙሓት ይምግብ ከም ዝነበረ ርኢና ኣሎና። መንፈሳዊ ምግቢ ንምምጋብ ዚጥቀመሉ ዝነበረ መትረብ፡ ብንጹር ኪልለ ዚኽእል እዩ ነይሩ። ከመይሲ፡ እቶም ቀዳሞት ኣባላት ኣመሓዳሪ ኣካል ዝነበሩ ሃዋርያት፡ ሰማያዊ ድጋፍ ከም ዘለዎም ዚሕብር፡ ዚርአ መርትዖ ኺህቡ ይኽእሉ ነይሮም እዮም። ግብሪ ሃዋርያት 5:12፡ “ኣብ መንጎ እቲ ህዝቢ ድማ ብኢድ ሃዋርያት ብዙሕ ትእምርትታትን ተኣምራትን ይግበር ነበረ” ትብል። * ስለዚ፡ እቶም ሓደስቲ ክርስትያን፡ ‘የሱስ ንኣባጊዑ ንምምጋብ ዚጥቀመሎምሲ መን ኰን እዮም፧’ ኢሎም ዚሓትቱሉ ምኽንያት ኣይነበሮምን። ኣብ መወዳእታታት ቀዳማይ ዘመን ግና፡ ኵነታት ተቐየረ።
ክርዳድ ብዙሕ፡ ስርናይ ከኣ ሒደት ዝነበረሉ እዋን
13, 14. (ሀ) የሱስ ብዛዕባ መጥቃዕቲ እንታይ መጠንቀቕታ እዩ ሂቡ፧ ቃላቱኸ መዓስ እዩ ኺፍጸም ጀሚሩ፧ (ለ) እቲ መጥቃዕቲ ኻበየናይ ክልተ ዅርናዕ እዩ ዚመጽእ ነይሩ፧ (ሓበሬታ ርአ።)
13 የሱስ፡ ንክርስትያናዊት ጉባኤ መጥቃዕቲ ኸም ዜጋጥማ ተንበዩ ነይሩ እዩ። ኣብቲ ብዛዕባ ስርናይን ክርዳድን ዝሃቦ ትንቢታዊ ምሳሌ፡ ስርናይ (ቅቡኣት ክርስትያናት) ኣብ ሓደ ግራት ምስ ተዘርአ፡ ኣብ ልዕሊኡ ኽርዳድ (ናይ ሓሶት ክርስትያናት) ከም ዚዝራእ ኣጠንቂቑ ኸም ዝነበረ ኣይንረስዕ። የሱስ፡ እቶም ጕጅለ፡ ክሳዕ ቀውዒ፡ ማለት ክሳዕ “መደምደምታ ስርዓት ዓለም” ብሓንሳእ ከም ዚዓብዩ እውን ገሊጹ እዩ። (ማቴ. 13:24-30, 36-43) ቃላት የሱስ፡ ነዊሕ ከይጸንሐ ኺፍጸም ጀመረ። *
14 ኣብ ቀዳማይ ዘመን ክሕደት ተቐልቂሉ እኳ እንተ ነበረ፡ እቶም እሙናት ሃዋርያት የሱስ፡ እታ ጉባኤ ብናይ ሓሶት ትምህርትታት ምእንቲ ኸይትብከልን ከይትጽሎን ‘ይኽልክሉ’ ነበሩ። (2 ተሰ. 2:3, 6, 7) እቲ ናይ መወዳእታ ሃዋርያ ምስ ሞተ ግና፡ ክሕደት ሱር ሰዲዱ፡ ኣስፋሕፍሐ፣ ስርናይን ክርዳድን ከኣ ንብዙሕ ዘመናት ብሓንሳእ ዓበየ። ኣብቲ ግዜ እቲ፡ ክርዳድ በዝሐ፡ ስርናይ ከኣ ወሓደ። መንፈሳዊ ምግቢ ዜመሓላልፍ ስሩዕን እተወደበን መትረብ ኣይነበረን። ይኹን እምበር፡ ዚቕየረሉ ግዜ ነይሩ እዩ። ግናኸ፡ መዓስ፧
ብግዜ ቐውዒ፡ መጋቢ መን እዩ፧
15, 16. እቶም ተመሃሮ መጽሓፍ ቅዱስ ብትግሃት ቅዱሳት ጽሑፋት ምጽናዖም እንታይ ፍረ ኣፍርዩ፧ እንታይ ሕቶኸ እዩ ዚብገስ፧
15 እቲ ስርናይን ክርዳድን ብሓንሳእ ዚዓብየሉ እዋን ኪውዳእ ምስ ቀረበ፡ ኣብ ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ሓቂ ሓያል ተገዳስነት ዘለዎም ሰባት ተቐልቀሉ። ብ1870ታት ደለይቲ ሓቂ ዝዀኑ ሒደት ኣባላት ዘለውዋ ጕጅለ ኻብቶም ብኽርዳድ እተመሰሉ ኣባላት ህዝበ ክርስትያን ዝዀኑ ናይ ሓሶት ክርስትያናት ተፈልያ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ከተጽንዕ ጀመረት። እዞም ተመሃሮ መጽሓፍ ቅዱስ ተባሂሎም ዚጽውዑ ቕኑዓት ሰባት፡ ብትሑት ልብን ብሰፊሕ ኣእምሮን ብጥንቃቐን ብጸሎትን ቅዱሳት ጽሑፋት ይምርምሩ ነበሩ።—ማቴ. 11:25።
16 እቶም ተመሃሮ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ብትግሃት ቅዱሳት ጽሑፋት ብምጽናዖም፡ ጽቡቕ ፍረ ረኺቦም እዮም። እዞም እሙናት ሰብኡትን ኣንስትን እዚኦም፡ ጽሑፋት መጽሓፍ ቅዱስ ብምሕታምን ክሳዕ ርሑቕ ቦታታት ብስፍሓት ብምዝርጋሕን ንናይ ሓሶት ሰረተ እምነታት ኣቃሊዖም፡ ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ሓቅታት ድማ ዘርጊሖም እዮም። በዚ ዕዮኦም እዚ ኸኣ መንፈሳዊ ሓቂ ንምርካብ ዚጸምኡን ዚጠምዩን ንዝነበሩ ሓያሎ ሰባት ኣእሚንዎም እዮም። ስለዚ፡ ‘እቶም ቀቅድሚ 1914 ኣብ ዝነበረ ዓመታት ዝነበሩ ተመሃሮ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ክርስቶስ ንኣባጊዑ ንምምጋብ ዚጥቀመሉ መትረብ ድዮም ነይሮም፧’ ዚብል ኣቓልቦና ዚስሕብ ሕቶ ኺብገስ ይኽእል እዩ። መልሱ ድማ፡ ‘ኣይነበሩን’ ዚብል እዩ። ከመይሲ፡ ሽዑ ስርናይን ክርዳድን ብሓንሳእ ይዓቢ እዩ ነይሩ፡ እቲ መንፈሳዊ ምግቢ ዚህብ መትረብ እውን ገና ኣይተዳለወን እዩ ነይሩ። ብዘይካዚ፡ እቶም ብኽርዳድ እተመሰሉ ናይ ሓሶት ክርስትያናት፡ ካብቶም ብስርናይ እተመሰሉ ናይ ሓቂ ክርስትያናት ዚፍለይሉ ግዜ ኣይኣኸለን ነይሩ።
17. ብ1914 እንታይ ኣገዳሲ ምዕባለታት እዩ ኺርአ ጀሚሩ፧
17 ኣብታ ዝሓለፈት ዓንቀጽ ከም እተመሃርናዮ፡ ግዜ ቐውዒ ብ1914 እዩ ጀሚሩ። ኣብታ ዓመት እቲኣ፡ ኣገዳሲ ዝዀነ ሓያሎ ምዕባለታት ኪርአ ጀሚሩ እዩ። የሱስ ነገሰ፡ ዳሕሮት መዓልትታት ከኣ ጀመራ። (ራእ. 11:15) ካብ 1914 ክሳዕ መጀመርታታት 1919 ኣብ ዝነበረ እዋን፡ የሱስ ኣዝዩ ኣገዳስነት ዝነበሮ ዕዮ ንኺዓዪ፡ ማለት ንኺቈጻጸርን ንኼጽርን ንኣቦኡ ኣሰንዩ፡ ናብታ መንፈሳዊት ቤተ መቕደስ ኣተወ። * (ሚል. 3:1-4) ካብቲ ግዜ እቲ፡ ማለት ካብ 1919 ንነጀው ድማ፡ ስርናይ ዚእከበሉ ግዜ ጀመረ። ክርስቶስ፡ መንፈሳዊ ምግቢ ዜመሓላልፍ ሓደ እተወደበ መትረብ ዝሸመሉ ግዜኸ ሽዑ ድዩ ነይሩ፧ እወ፡ ብርግጽ!
18. የሱስ ንመን ከም ዝሸይም እዩ ተንብዩ ነይሩ፧ ኣብቲ እተን ዳሕሮት መዓልታት ዝጀመራሉ እዋንከ እንታይ ኣዝዩ ኣገዳሲ ሕቶ እዩ ተላዒሉ፧
18 የሱስ ኣብቲ ብዛዕባ ግዜ መወዳእታ ዝሃቦ ትንቢት፡ መንፈሳዊ ምግቢ “በብግዜኡ” ዚህብ መትረብ ከም ዝሸይም ተዛሪቡ እዩ። (ማቴ. 24:45-47) ነየናይ መትረብከ እዩ ዚጥቀም፧ ኣብዚ ግዜ እዚ እውን፡ ነቲ ኣብ ቀዳማይ ዘመን እተጠቕመሉ መገዲ ብምስዓብ፡ ብሒደት ሰባት ኣቢሉ እዩ ንብዙሓት ዚምግብ፧ ይኹን እምበር፡ ኣብቲ እተን ዳሕሮት መዓልታት ዝጀመራሉ እዋን፡ እቲ ኣዝዩ ኣገዳሲ ዝነበረ ሕቶ፡ ‘እቶም ሒደት ሰባት መን እዮም፧’ ዚብል እዩ ነይሩ። እዝን ብዛዕባ ትንቢት የሱስ ዝለዓል ካልእ ሕቶታትን ኣብታ እትቕጽል ዓንቀጽ ክንመያየጠሉ ኢና።
^ ሕ.ጽ. 3 ሕጡብ ጽሑፍ 3፦ ኣብ ካልእ ኣጋጣሚ እውን፡ የሱስ ብዘይ ኣንስትን ቈልዑን ን4,000 ሰብኡት ብተኣምራዊ መገዲ ኣብ ዝመገበሉ እዋን፡ ነቲ ምግቢ “ንደቀ መዛሙርቱ ዓደሎም፣ እቶም ደቀ መዛሙርቲ ድማ ነቶም ህዝቢ ሃብዎም።”—ማቴ. 15:32-38።
^ ሕ.ጽ. 7 ሕጡብ ጽሑፍ 7፦ ብግዜ ጴጥሮስ፡ ኵሎም ኣባላት እተን ዚምገባ “ዕያውቲ” ወይ “ኣባጊዕ” ሰማያዊ ተስፋ እዩ ነይርዎም።
^ ሕ.ጽ. 8 ሕጡብ ጽሑፍ 8፦ እቲ ሓደስቲ ኣመንቲ “ብትምህርቲ ሃዋርያት . . . ጸኒዖም ነበሩ” ዚብል ሓሳብ፡ እቶም ሃዋርያት ብስሩዕ ይምህሩ ኸም ዝነበሩ ይሕብር። ገለ ኻብቲ ትምህርትታት ሃዋርያት፡ ኣብቲ ሕጂ ኽፍሊ እቲ ናይ ክርስትያን ቅዱሳት ጽሑፋት ግሪኽኛ ዝዀነ መንፈስ ኣምላኽ ዝነፈሶ መጻሕፍቲ ተመዝጊቡ ኣሎ።
^ ሕ.ጽ. 12 ሕጡብ ጽሑፍ 12፦ ሃዋርያትን ካልኦት ደቀ መዛሙርትን ተኣምራዊ ውህበት መንፈስ ይቕበሉ እኳ እንተ ነበሩ፡ መብዛሕትኡ ግዜ፡ እዚ ተኣምራዊ ውህበት እዚ ንኻልኦት ዚመሓላለፈሎም ዝነበረ ግና ብሃዋርያ ኣቢሉ፡ ወይ ከኣ ንሱ ኣብ ዚህልወሉ እዋን ጥራይ እዩ ዚመስል።—ግብ. 8:14-18፣ 10:44, 45።
^ ሕ.ጽ. 13 ሕጡብ ጽሑፍ 13፦ እቲ ሃዋርያ ጳውሎስ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 20:29, 30 እተዛረቦ ቓላት፡ እታ ጉባኤ ኻብ ክልተ ዅርናዕ፡ መጥቃዕቲ ኸም ዜጋጥማ ይሕብር። ቀዳማይ፡ ናይ ሓሶት ክርስትያናት (“ክርዳድ”) ኣብቶም ናይ ሓቂ ክርስትያናት ከም ‘ዚኣትዉ’። ካልኣይ፡ ገለ ኻብቶም ናይ ሓቂ ክርስትያናት፡ “ቄናን ነገር ዚዛረቡ” ኸሓድቲ ኸም ዚዀኑ።
^ ሕ.ጽ. 17 ሕጡብ ጽሑፍ 17፦ ኣብዛ ሕታም እዚኣ እትርከብ፡ “እንሆ ድማ፡ ኣነ . . . ኵሉ መዓልቲ ምሳኻትኩም እየ” ዘርእስታ ዓንቀጽ፡ ኣብ ገጽ 11፡ ሕጡብ ጽሑፍ 6 ርአ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ገብር ኄር
ኣብ ዓቢይ ጾም ኣብ ዝርከቡ ሸሞንተ ሰናብቲ እታ ሻድሸይቲ ሰንበትን ምስኣ ዘላ ሰሙን ገብርኄር ተባሂላ ትፍለጥ። ጐይታ ሠራዊት እግዚአብሔር ነዛ ኽብርቲ ዕለት ከምቲ ቓሉ እሙናት ኮይና ከነኽብራን ክንነብራን ቅዱስ ፈቓዱ ይኹነልና።
እዛ ሰንበት እዚኣ በዚ ስም እዚ ክትስመ ዝኸኣለት ማኅሌታይ ቅዱስ ያሬድ ኣብ ዝደረሶ ጾመ ድጓ ዚዝመር መዝሙር ብዛዕባ ቅኑዓት ኣገልገልትን፡ ጐይታ ነቶም ቅኑዓት ኣገልገልቲ ድማ “አግብርት ኄራን” እናበለ ዓስቦም ከም ዚህብ ተዘኻኽር ስለዝኾነት እያ። እቲ ዚዝመር መዝሙር’ውን “መኑ ውእቱ ገብርኄር” (መን እዩ እሙን ኣገልጋሊ፧) እናበለ ዚቕጽል እዩ። እቲ መበገሲ ታሪኽ ድማ ጐይታ ንዅሉ ብምስላ ይምህር ከምዝነበረን ካብቶም ትምህርቱ ሓደ ድማ ኣብ ወንጌል ማቴ. 25፡10-30 ዘሎ ታሪኽ እዩ። ብተመሳሳሊ’ውን ኣብ ወንጌል ሉቃ. 19፡12-27 ብካልእ ኣገላልጻ ግና ብስሙር መልእኽቲ ነዚ ምስላ እዚ ይደግመልና።
ጐይታ በዚ ምሳሌያዊ ትምህርቱ ሕድሪ ወንጌል ንኣገልገልቱን ምእመናንን ከምዝሃበን ኣብ ዳግማይ ምጽኣቱ ድማ ብዛዕባ ዝሃቦ መኽሊት ወንጌል ድማ ንዅሉ ከምዝጸባጸብን ከም እቲ ቓሉ ሓልዮም ዘጽንሑሉ እሙናት ኣገልገልቱ ዓስቢ ከምዝህብን ነቶም ዘይሓለዉ ድማ ፍዳ ከምዝጽበዮም ዘመልኽት እዩ። እዚ ትምህርቲ እዚ ድማ ዅሉ ሰብ ከምቲ ጐይታ ዚደልዮ ኾይኑ ተዳልዩን ግቡኡ ፈጺሙ ክጸንሕን ዘተሓሳስብ እዩ።፡ ንዅልና ድማ ኸከም ግብርና ኺፈድየና ዓስቡ ምስኡ ኣሎ።
ጐይታ በዚ ትምህርቱ ንርእሱ ኸም ሓደ በዓል ጸጋ መሲሉ እቲ በዓል ጸጋ ንኻልእ ርሑቕ ዓዲ ኺብገስ ኣብ ዝሓሰበሉ ነቶም ኣገልገልቱ ጸዊዑ ኽሳብ ዚምለስ ምእንቲ ኺዓይዩሉ መኽሊት ከምዝሃቦምን ሕድሪ ከምዝገደፈሎምን ይነግር። በዚ መሠረት እዚ ነቲ ሓደ ኃሙሽተ ነቲ ኻልእ ድማ ኽልተ ነቲ ሣልሳይ ከኣ ሓደ መኽሊት ሃቦም። ድኅሪ ነዊኅ ዘመን ድማ እቲ በዓል ጸጋ ምስተመልሰ ነቶም መኽሊት ዝሃቦም ኣገልገልቱ ጸዊዑ ክጸባጸብ ጀመረ። በዚ መሠረት ድማ እቲ ኃሙሽተ መኽሊት ዝተቐበሊ ወሪዱን ደይቡን ደኺሙ ነተን ሓሙሽተ መኽሊቱ ኃሙሽተ ረቢሑለን ነቲ ጐይታ 10 መኽሊት ኣቕረበ። እቲ ብዓል ክልተ’ውን ከምኡ ኽልተ ረቢሑ ኣርባዕተ ኣቕረበ። እቲ በዓል ሓደ ግና ኣብ ክንዲ ወሪዱን ደይቡን ምርባሕ መኽሊቱ ዝገብር ኣብ ፍርህን ጥርጥርን ክፉእ ሓሳባትን ኣትዩ ነበረ እሞ ጐይታኡ ኪጸባጸቦ ከሎ ዘይተባሎ ጭካነ ጐይታኡ ገሊጹ ነታ ዝተዋህበቶ ከይረብሐ ሓቢኡ ከምዘቐመጣ ገለጸ።
እቲ በዓል ጸጋ’ውን ነቶም መኽሊቶም ረቢሖም ዝጸንሕዎ “ጽቡቕ! ኣታ ሕያዋይ፡ እሙን ኣገልጋሊ! ብሒደት ተኣሚንካ ኢኻ እሞ፡ ኣብ ብዙኅ ክሸመካ እየ፡” እናበለ ብምውዳስ “ናብ ሓጐስ ጐይታኦም” ኪኣትዉ ፈቐደሎም። ነቲ መኽሊቱ ዝቐበረ በዓል ሓደ ግና “ኣታ ኽፉእ ሃካይ ኣገልጋሊ!” ተባሂሉን ነታ ሓንቲ መኽሊቱ ድማ ከም ዘግደፍዎ ኮነ። ብሰንኺ እቲ ኽፉእ ግብሩ ድማ ኣብቲ ብኽይትን ምሕርቃም ኣስናንን ዘለዎ ናይ ወጻኢ ጸልማት ተደርበየ።
ትርጕም’ዚ ምሳሌ ድማ እቲ በዓል ጸጋ ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኪኸውን ከሎ እቶም ዝተፈላለየ መጠን ዘለዎ መኽሊት ዝተዋህቡ ድማ መምህራነ ወንጌል (መምህራነ ንስሓ) ዝኾኑ ስዩማን ኣገልገልቲ ቤተ ክርስቲያን እዮም። እዚ ድማ ኸከም ማዕርጎምን ዝተዋህቦም ጸጋን ከምቲ ዝግብኦም ከገልግሉ ዚግብኦም ካብ ዲያቆናት ክሳብ ሊቃነ ጳጳሳት ንዘለዉ ኣገልገልቲ ይምልከት። ብኻልእ ወገን ድማ ኸከም ዓቕሞም ከገልግሉን ብመንገዲ ቕድስናን ኪመላለሱን ኪመርሑን ኣብነታውያን ኪኾኑን ኣብ 40ን 80ን መዓልቲ ኻብ ኣብራከ መንፈስ ቅዱስ ካብ ማሕፀን ዮርዳኖስ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ንዝተቐበሉ ዅሎም ምእመናን ይምልከት።
እቶም ኣገልገልቲ ቤተ ክርስቲያን ተጊሆምን ነቒሖምን እሙናት ድማ ኾይኖም ንምእመናን ኣባጊዑ ኸውፍሩን ኪሕልዉን ከብዝኁን፡ ስብከተ ወንጌል ከስፉሑ፡ ወዘተረፈ እዮም ነቲ መኽሊት (ሥልጣነ ክህነት) ተቐቢሎም። ስለዚ ድማ ኸምቲ ዚግባእ ዚዓየዩሉን ወሪዶም ደይቦም ደኺሞም ግቡኦም ፈጺሞም ኣብ ጊዜ ጸብጻብ ኣበርኪቶም ንጐይታኦም ዘረክቡ “ኣግብርት ኄራን ወፍቁራን” ተባሂሎም ናብቲ ሓጐስ ጐይታኦም “ንዑ ኀቤየ ብሩካነ አቡየ” ተባሂሎም ዘለዓለማዊ መንግሥቱ ኺኣቱ ዝፍቀደሎምን እዮም። እቶም ንስሙ ጥራይ መኽሊት ተቐቢሎም ምእመናን ዘይጓስዩሉን ኣብ ካልእ ጕዳያቶም ጥራይ ኬድህቡን ዚነብሩ ድማ ሃካያት ግና ብቑዕ መልሲ ስለዘይብሎምን ምኽንያት’ውን ከድኅኖም ስለዘይክእል ናብቲ “ጸልማት” ክድርበዩ እዮም።
ዋና መኽሊት ክርስቶስ ኣምላኽና እዩ። ዋና መኽሊት ድማ ኸም ፍቓዱ ንዝተፈላለዩ ሰባት ዝተፈላለየ ጸጋ ይህብ እዩ። እቶም ቀዳሞት ኽልተ ድማ ንዝተዋህቦም ሕድሪ እሙናት ኮይኖ ኺፍጽምዎን ጽዒሮም ከርብሕዎን ተረኺቦም። ስለዚ ድማ ኣብ ጊዜኡ ዕጽፊ ዓስቢ ረኸቡሉ። ኣገልገልቲ ድማ በቲ ዝተዋህቦም ጸጋ ጸጋኦም ኣለልዮም ንእግዚአብሔር ብትግሃት ከገልግሉ ጽቡቕ ኣብነት ኮይኖም ኪርከቡ ኣለዎም። እቲ ሓደ ናይቲ ኻልእ ኪጥምት ፡ ናቱ ገዲፉ ብ ዘይናቱ ኺኣቱ ዘይኮነስ ንዝተዋህቦ መኽሊት ኣለልዩ ኣብኣ ተጊሁ ኺርከብን ከርብሕን ኣለዎ። ቤተ ክርስቲያንና ዓውዲ ኣገልግሎታ ኣዝዩ ሰፊሕ ስለዝኾነ ኵሎም ደቃ ኸከም መኽሊቶም ተጊሆም ኣርቢሖም ዚርከቡ እንተ ደኣ ኾይኖም ዕብየታን ሕንጸታን ክንርኢ ጊዜ ዚወስድ ኣይኮነን። ግና መኽሊትና ንፈልጦ ዶ፧ ነርብሕ ዶ ኣሎና፧ ወይስ ቀቢርናዮ ኢና፧ መን እዩ ገብርኄር፧ ኵልና ኣካል ክርስቶስ ካብ ኮንናን ኣብዛ መንፈሳዊት ቤት ክንህነጽ’ውን እንተደኣ ኮይንና ኸክለትና ነበርክተላ።
እዚ መኽሊት ንስዩማት ኣገልገልቲ ጥራይ ዝተነግረ ዘይኮነስ ንዅሉ ኣካል ቤተ ክርስቲያን እዩ። ምእመናን’ውን ኣብ ቤተ ክርስቲያን ዘበርክትዎ ዘለዉን ከበርክትዎ ዝግባእን ኣዝዩ ብዙኅ እዩ። ልዕሊ ዅሉ ድማ መንፈሳዊ ፍረ ኣፍርዮም መኽሊቶም ከርብሑን ብሠናይ ግብሪ ንኻልኦት ኣብነት ኪኾኑ ይግብኦም። ኣብ ፍርህን ጥርጥርን ዝምርኮስ ምኽንያት ዚመልኦ ሕይወት ስለዘሎና ኵልና ደቂ ቤተ ክርስቲያን ስለ ኣባጊዕ ክርስቶስ ተንሢዕና ንሥራሕ። ኣይምልከተናን እዩ ኣይንበል። ስለ ቤተ እግዚአብሔር ዝኾነት ቅድስት ቤተ ክርስቲያን እሙናት ኣገልገልቲ ንኹን።
ካብዚ ምስላ እዚ እንመሃሮ ሓደ ድማ ዅሉ ኸከም ጸጋኡ ተጊሑ ከገልግል እዩ። ሓደ ሰብ ብምሉእ ኃይሉን ጕልበቱ ኪሰርሕን ከፍርን እንተ ደኣ ኾይኑ ዅሎም ኣካላቱ ነናቶም ስራሕ ከምቲ ዚግብኦም ኪዓዩ ይግባእ። ዓይኑ ናይ ዓይኒ፡ ኢድ ናይ ኢድ፣ እግሪ ድማ ናይ እግሪ ወዘተርፈ እቲ ሓደ ኣብቲ ኻልእ ዚኣቱ እንተ ደኣ ኮይኑ እንታይ ዓይነት ስራሕ እዩ ኺስራሕ፧ እቲ ሓደ ድማ ስራሕን ኣበርክቶን እቲ ኻልእ ዘቖናጽብን ዝዕንቅፍን ኮይኑ ከመይ ገይሩ እዩ ጥዕና ክርከብ፧ ንዅሉ ዝኣሊ ርእሲ(ኣእምሮ ልቡና) ልዕሊ ዅሉ ንዅሎም ኣካላት ከወሃህድን ከስምርን ይግብኦ።
ሰብ ማዕርግ ዝኾንና ከከም ማዕርግና፡ ምእመናንን ምእመናትን ድማ ኸምቲ ዝተጻሕፈልና ተጊህና ጥራይ መኽሊትና ነርብሕ። ኣብ መዓልቱ ዅሉ ኺገሃድ እዩ። ሰባት ብዚደለይዎ መንገዲ ነቲ ሓቂ ኺኽውልዎ ይፈትኑን ስለ ሓሶት ድማ ይጽዓትን ምኽንያት ይፈጥሩን እታ ፍርዲ ግና ኣብ ኢድ እቲ ርቱዕ ዚፈርድ ኣምላኽ እያ። ንሕና ግቡእና ንዕየ። ኣምላኽ ድማ ኸምቲ ድኹም ግብርና ዘይኮነስ ከምቲ ምሕረቱ ኺርእየን ኣብዚኅና ንለምኖ።
ከም ግብርና ዘይኮነስ ከም ምሕረቱ ድልዋትን ንቑሓትን ኮይንና ኽንርከብ ቅዱስ ፍቓዱ ይኹነልና።
ስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
፱/9 ሰነ ዕረፍቱ ለነቢይ ሳሙኤል/ 9th June the Death Of Prophete Samuel
በስመ ኣብ ወውልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላኽ ኣሜን።
፱/9 ሰነ ዕረፍቱ ለነቢይ ሳሙኤል
በዚ ዕለት እዚ ናይ ቅዱስ እግዚኣብሔር ነቢይ፡ ነቢይ ሳሙኤል ዝዓረፈሉ ዕለት እዩ። ቅዱሳን ብሓፈሻ ንቅዱስ እግዚኣብሔር ኣኽቢሮምን ኣስሚሮምን ስለ ዘነብሩ ካብዚ ዓለም ብኣካለ ስጋ ኣብ ዝፍለይሉ ግዜ “ኣዕሪፎም’’ እምበር ሞይቶም ኣይባህልን እዩ፡ ከመይ ካብ ኩሉ ስጋዊ ናብራ ተፈልዮም ኣብ ሕቑፊ እግዚኣብሔር ዝነብሩ ስለ ዝኾኑ እዩ።
ነቢይ ሳሙኤል እውን ሓደ ካብቶም ንእግዚኣብሔር ኣስሚሮም ዝሓለፉ ቅዱሳን ነቢያት እዩ።
ሳሙኤል ማለት፥ “ካብ እግዚኣብሔር ለሚነ ዝረኸብክዎ” ማለት እዩ (1ሳሙ1፡20)። ካልእ’ውን “ተኣማኒ ካህን” ማለት እዩ። ትውልዱ ካብ ነገደ ኤፍሬም እዩ።
ወለዱ ሕልቃናን ሃናን ይበሃሉ። ኣቡኡ ሕልቃና ካብ ፍናና እትበሃል ሰበይቱ ውላድ ነበርዎ፡ ካብ ሃና ግን ኣይነበሮን። ሃና ውላድ ብምስኣና ኣዝያ ትሓዝን ነበረት። ይኹን እምበር ውላድ ክህባ ንእግዚኣብሔር ኣምላኽ ብምሉእ ተስፋን እምነትን ወትሩ ትልምኖ ነበረት።
ካብ መዓልታት ሓደ መዓልቲ ሃና ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ምርር ዝበለ ጸሎት ኣብጽሐት፡ ብተመስጦ፡ ብምሉእ ሕልና ትጽሊ ስለ ዝነበረት ካህን ኤሊ ክትዛረብ ስለዝረኣያ “ስኽርቲ እያ ግዲ” ክሳዕ ዝብል ኮነ። ሃና ከኣ እቲ ዝጋጠማ ኩሉ ነገር ተንቲና ነገረቶ። ካህን ኤሊ ድማ መሪቑ ኣፋነዋ። ንሳ ከኣ እግዚኣብሔር ውላድ እንተሂብዋ ንዝወለደቶ ውላድ ንእግዚኣብሔር ከተወፍዮ መብጽዓ ኣትያ ከደት።
በዚ ከኣ እግዚኣብሔር ንጸሎታ ሰሚዑ ውላድ ሃባ እሞ “ሳሙኤል” ኢላ ሰመየቶ። እንሆ ሕልቃናን ሃናን ነቲ ዝኣተወዎ መብጽዓ ንምፍጻም ንሳሙኤል ናብ ቤት እግዚኣብሔር፡ ናብ ካህን ኤሊ ወሰድዎ እሞ ናብ ቤቶም ተመልሱ።
ህጻን ሳሙኤል ብጸጋ ኣምላኽ እና ዓበየ ከደ። ኣብ ትሕቲ ካህን ኤሊ እና ተኣለየ ከኣ ምስ ደቂ ካህን ኤሊ ኣብ ቤት መቕደስ ይነብር ነበረ።
በቲ ግዜ እቲ ደቂ ካህን ኤሊ ካብ እግዚኣብሔር ዘርሕቖም ክፉእ ተግባራት ይፍጽሙ ነበሩ። በዚ ነገር እዚ ከኣ ንእግዚኣብሔር ኣሕዘንዎ። እንተኾነ ቅዱስ እግዚኣብሔር ነቲ ዝነበረ ነገራት ነቲ ኣብቲ ዘመን ህጻን ዝነበረ፡ ብመብጽዓ ኣብ ቤተ መቕደስ ዝተረኸበ ሳሙኤል ክነግሮ ፈተወ። “እቲ ዝሓሰብክዎዶ ካብ ኣብርሃም ፈታውየይ ክሓብኦ እየ” ከም ዝበለ ንነቢይ ሳሙኤል እውን ነገሮ። ብሰንኪ ሓጢኣት ደቂ ካህን ኤሊ ‘እስራኤላውያን ብፍልስጤማውያን ከም ዝቕተሉን ታቦት ናይ እግዚኣብሔር ከም እትማረኽን ደቂ ኤሊ ከም ዝሞቱን፡ ኤሊ ብሞት ደቁ ከም ዝጉዳእ እዚ ከኣ ደቅኻ ሞይቶም ኣብ ዝተባህሎ ግዜ ብስንባደ ካብ ወንበሩ ውዲቑ ከም ዝመውት ተነግሮ። እቲ እግዚኣብሔር ዝበሎ ኩሉ ከኣ ተፈጸመ።
እስራኤላውያን ብመስፍንነት ድሕሪ ምምርሖም እንተኾነ ብፍቓዶም ካብ መርሕነት ነቢያትን መስፍንነትን ወጺኦም ብንጉስ ምእንቲ ክመሓደሩ ንነቢይ ሳሙኤል “ንጉስ ግበረልና” እናበሉ ኣጨንቕሉ። እዚ ቅዱስ ናይ እግዚኣብሔር ነቢይ ናብ እግዚኣብሔር ጸለየ እሞ እግዚኣብሔር ጸለቱ ሰሚዑ ግበረሎም ኣብ ዝበሎ ግዜ ነቲ ቀዳማይ ናይ እስራኤል ንጉስ ንሳኦል ቀብኣሎም።
ሳኦል እውን ከም ደቂ ኤሊ ካብ ትእዛዝ ኣምላኽ ስለ ዝወጽአን፡ ነቲ ዘንገሶን ዘኽበሮን ኣምላኽ ስለ ዝነዓቐን፡ እግዚኣብሔር ንንግስነቱ ቀደዳ፡ ኣብ ክንድኡ ከኣ ነቲ ኣብ ጉስነት ዝነበረ ዳዊት፡ ካብ ጉስነት ናብ ንግስነት ኣምጽኦ። ነቢይ ሳሙኤል ድማ ቀብኦ።
ነቢይ ሳሙኤል እምበኣር ብብዙሕ መገድታት ንእስራኤላውያን መርሖም። ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔርን ሰብን ከኣ ኣዝዩ ክቡርን ምስጉንን ነበረ። ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ብዝረኸቦ ጸጋን ሞጎስን፡ እስራኤላውያን ኣብ ዝብድልሉ ዝነበሩ ግዜ ኣብ ክንድኦም ይልምንን ይጽልን ነበረ። እግዚኣብሔር ንቕዱሳኑ ስለ ዘኽብርን፡ ጸሎቶም ስለ ዝሰምዕን፡ ነቢይ ሳሙኤል ብዝገብሮ ዝነበረ ጸሎትን ምህለላን ብዙሕ ግዜ ካብ ሽግርን መከራን የውጽኦም ነይሩ እዩ።
ብዝያዳ ታሪኽ ናይ ነቢይ ሳሙኤል ኣብ መጽሓፈ ሳሙኤል ምምልካት ይከኣል።
እዚ ቅዱስ ናይ እግዚኣብሔር ነቢይ እምበር፡ ንኣምላኹ እግዚኣብሔር ኣስሚሩ፡ ንህዝቡ ብዝተዋህቦ ጸጋ ኣገልጊሉ ብ ፱/9 ሰነ ዓረፈ።
ጸሎትን ረድኤትን ናይ ነቢይ ሳሙኤል ምስ ኩላትና ይኹን።
ኣሜን!
ወስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን።


text:
ኮለጅ ሕርሻ ሓመልማሎ ተመሃሮ ተቐቢሉ ስርሑ ክጅምር ዝግበኦ ኣብ ወርሒ መስከረም እኳ እንተነበረ ብትእዛዝ ፕረዚደንት እቲ ትምህርቲ መዕቖቢን መከናኸኒን 300 ስታላታት ኪኸውን ተወሲኑ።
እቶም ኣብቲ ኮለጅ ዝነበሩ ኣካየድቲ ይኹን ሚኒስተር ሕርሻ ኤርትራ ብዛዕባ እቲ ውሳነ ዝኾነ ኣፍልጦ የብሎምን።
ብዕለት 11 ሓምለ 2017 ኮለጅ ሕርሻ ሓመልማሎ ብ 5 ሚልዮን ዶላር ናይ ሕርሻ ላቦራተሪ ተተኺሉሉ ተባሂሉ በቶም ክዕጾ ሙኻኑ ዝኾነ ሓበሬታ ዘይነበሮምን ዝያዳ ዝምልከቶምን ሓለፍቲ ስነስርዓት ምምራቕ ከምዝተገበረሉ ዝዝከር ኮይኑ፡ ብርክት ዝበሉ እቲ ኮለጅ ብመሪሕነት ብሪጋደር ጀነራል ፍጹም ወዲመምህር ንዝእለያ እስታላ ኪወሃብ ሙኻኑ ዘይፈለጡ ሚኒስተራትን ላዕለዎት ሓለፍቲ ህግደፍን ኣብቲ ‘ስነስርዓት ምምራቕ ላቦራቶሪ’ ከምዝተሳተፉ ተሓቢሩ።
እቶም ኣብቲ ኮለጅ ዝምህሩ ዝነበሩ ክኢላታት ሕርሻን ፕሮፈሰራትን ተመሃሮኦም ሒዞም ኪወጹ ድሕሪ ምእዛዞም፡ ብሪጋደር ጀነራል ፍጹም ወዲ መምህር 300 እስታላታቱ ሒዙ ናብቲ ኮለጅ ክኣቱ ብፕረዚደንት ኢሳያስ ከምእተመዘዘ እቶም ምንጭታት ገሊጾም።
በዚ መሰረት ኣብዚ እዋን እዚ ኮለጅ ሕርሻ ሓመልማሎ ብዲን ኮለጅ ኣቶ ሰመረ ዝመሓደሩ ተመሃሮ ዘይኮነስ፡ ብብሪጋደር ጀነራል ፍጹም ወዲ መምህር ዝመሓደራ እስታላታት ሒዙ ምህላው እቶም ምንጭታት ኣረጋጊጾም።
እቶም ኣሽሓት ተመሃሮ ኮለጅ ሓመልማሎ ኣብዚ እዋን እዚ ናብ ኮለጅ ዓዲቀይሕ ኪግዕዙ ትጽቢት ይግበረሎም ምህላዉ እኳ እንተተሓበረ፡ ኮለጅ ዓዲቀይሕ ንባዕሉ ህንጻዊ ጽገና ይግበረሉ ኣሎ ተባሂሉ ክሳብ ሕጂ ኣገልግሎቱ ከምዘይጀመረ ይሕበር።


text:
ኣብ ንኡስ ዞባ ሃይኮታ፡ ኣብ ምድልዳል መሬት ክረምታዊ ሕርሻ ኣድማዒ ስራሕ ከምዝተዓመ፡ ምምሕዳር’ቲ ንኡስ ዞባ ብ26 ታሕሳስ ምስ ህዝቢ ኣብ ዝገበሮ ርክብ ገሊጹ።
ብመሰረት ኣብ 2017 ዓ.ም. ዝተተግበረ መደብ፡ ኣስታት 6 ሽሕ ነበርቲ ናይ ሕርሻ መሬት ከምዝተዓደሉ፡ እቲ ዕማም ድማ ልዕሊ 93 ሚእታዊት ከምዝተዓወተ፡ ኣካያዲ ስራሕ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ኣረጋይ መብራህቱ ሓቢሩ።
ተሳታፍነት ህዝቢ ኣብ ልምዓታዊ መደባት ንምርግጋጽን ንምድንፋዕን ብዝተሰላሰለ መደብ፡ ነበርቲ ምምሕዳራት ከባቢ ጉርሱብ፡ ፌስኮ፡ ኣለቡን ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ዝነጥፉ ሰራሕተኛታትን፡ ኣብ ፕሮጀክታት ሕርሻ ዓድዑመርን ፌስኮን፡ ከምኡ’ውን ኣብ ጽገና ቢንቶታትን ጽርያታትን ኣድማዒ ወፈራታት ከምዘካየዱ ኣብሪሁ።
ብዘይካ’ዚ፡ ስግረ-ዶባዊ ሕማማት ንምክልኻል ዝተዓመ ስራሕ፡ ከምኡ’ውን ትሑት ተሳታፍነት ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ንምምሕያሽ ዝተገብረ ጎስጓሳዊ ጻዕርታት ብሰፊሑ ተገምጊሙ።
ኣብ መወዳእታ፡ ተሳታፍነት ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ምዕዛዝን ውጽኢት ተመሃሮ ምሕያልን፡ ኣብ ልምዓት ጀራዲን፡ ንጥፈታት ንግድን ህንጸት ኣባይትን ዝርአ ዘሎ ጥሕሰት ሕጊ ንምቊጽጻር ዝተወሃሃደ ስራሕ ምክያድ፡ ኣታውታት ልምዓት ንኡስ ዞባ ክብ ምባል፡ ተመሓለፍቲ ሕማማት ንምግታእ ድማ ኣብ ምብራኽ ንቕሓት ሕብረተሰብ ዘተኰረ ንጥፈታት ምሕያል፡ ኣብ 2018 ዓ.ም. ዝለዓለ ኣተኲሮ ዝወሃቦም ምዃኑ ተገሊጹ።