text:
ምምሕዳር ትራምፕ ብዛዕባ ግድብ ዓብዪ ህዳሴ ንምዝርራብ ንሚንስትራት ጉዳያት ግብፂ፣ኢትዮጵያን ሱዳንን ናብ ዋሽንግተን ከምዝዓደሞም ተፈሊጡ።ግብፂ ነቲ ዕድመ ተቐቢላቶ’ላ።
እቲ ብናይ ኣሜሪካ ሚንስትር ገንዘብ ስቲቨን ምኑቺን 21 ጥቅምቲ 2019 ዝተጻሓፈን ኣብ ኢድ ድምጺ ኣሜሪካ ዝኣተወን ደብዳቤ ንሰለስቲአን ሃገራትን ፕረዚደንት ባንኪ ዓለም ዴቪድ ማልፓስን ዝተፅሓፈ እዩ።
ብ5 ቢሊዮን ዶላር ይህነፅ ዘሎ ግድብ ዓብዪ ህዳሴ 70 ሚእታዊት ተዛዚሙ’ሎ።100 ሚሊዮን ህዝቢ ንዘለዋ ኢትዮጵያ ኣዚዩ ዘድልያ ሓይሊ ኤለክትሪክ ከማልአላ ትደሊ።
ካይሮ እቲ ግድብ ብቕልጡፍ እንተመሊኡ ካብ ናይል እትረኽቦ ማይ ክቕንስ ይኽእል እዩ ዝብል ስግኣት ኣለዋ።
ናይ ግብፂ ፕረዚደንት ዓብደል ፋታሕ አልሲሲ ኣብ ስምምዕ ከይተበፅሐ እቲ ግድብ ከምዘይምላእ ካብ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ መረጋገፂ ይደልዩ።
ንልዝብ ክልቲኦም ሃገራት ድማ ናይ ወጻኢ መንጎኛ ንነዊሕ እዋን ክትሓትት ዝፀንሐት ግብፂ 6 ሕዳር 2019 ኣብዝካየድ ልዝብ ክትሳተፍ ንዝቐረበላ ዕድመ ተቐቢላ’ላ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ኒው ዮርክ ኣብዝተኻየደ ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት ሃገራት ብሰንኪ ዓብዪ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ዝተፈጥረ ግጭት ክሽምግሉ ናይ ግብፂ ፕረዚደንት ንፕረ. ትራሞፕ ከምዝሓተቱዎም ሓደ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ምምሕዳር ትራምፕ ኣረጋጊፁ’ሎ።
ካይሮ ነቲ ኩነታት ከም ጉዳይ ሃገራዊ ድሕነት ገይራ ጌራ ትርእዮ።ናይ ግብፂ ደገፍቲ መንግስቲ ሚዲያታት ወታደራዊ ስጉምቲ ክውሰድ ክፅውዑ ፀኒሖም እዮም።
ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣብ ቀረባ ንፓርላማ ሃገሮም ኣብዝሃብዎ ርእይቶ ምስ ግብፂ ዘሎ ደውታ ክፍታሕ ዝኽእል ብልዝብ ጥራሕ ምዃኑን ናብ ኲናት ዘእትው እንተኾይኑ ግን ሃገሮም ሚሊዮናት ክተሰልፍ ትኽእል እያ ክብሉ ኣጠንቂቖም።
ምምሕዳር ትራምፕ ክሽምግሉ ንምኑቺን ምሻሞም ቅድም ኢሉ ሒዙዎ ዝነበረ ብቐጥታ ናይ ዘይምእታው ዝብል ፖሊሲኦም ዝቕይር እዩ።
ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ምስ አልሲሲ ድሕሪ ምርኻቦም ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ ናይ ወፃኢ ኣካላት ዝዋስእሉ ፖለቲካዊ ሽምግላ ከምዝቕበሉ ገሊፆም ኣለው።ኢትዮጵያ ቅድሚ ሎሚ እቲ ልዝብ ኣብ ሰለስቲአን ሃገራት ክድረት ኣለዎ ዝብል ዝነበራ መርገፂ ዝለወጠት ትመስል።ግብፂ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ባንኪ ዓለም ኣብቲ ሽምግልና ክኣትው ንዘቕበቶ ፃውዒት ኢትዮጵያ ነፂጋቶ ነይራ።


c: text/html

text:
ሕዱርን ዘይመትከላዉን ሕልሞም ንምስኻዕ መዝረ ፈጢሮም ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዘይዛረየ ጀኖሳይድ ንዝፍፅሙ ዘለዉ ፀላእቲ ህዝቢ ትግራይ ዝኮኑ ፋሽስታውያንን ወረርትን ሓይልታት ህዝቢ ትግራይ ብፍላይ ድማ መንእሰይ ትግራይ ብዝሰመረ ሓዲነቱ ተወዲቡ ክቃለሶም ከምዝግባእ ሰብ ሞያ ጋዜጠኝነት ትግራይ ገሊፆም፡፡ እቶም ሰብ ሞያ መንእሰይ ትግራይ ታሪኽን መንነትን ኣያታቱ ብዝግባእ ተረዲኡ መሰረታዊ ረብሓታት ህዝቢ ትግራይ ከረጋግፅን ህላወ ህዝቡ ዉሑስ ኣብ ምግባር ዘካይዶ ዘሎ ቓልሲ ኣጠናኺሩ ክቕፅለሉ ይግባእ ክብሉ ድማ ሓቢሮም፡፡
ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝፍፀም ዘሎ ገበን ጀኖሳይድ ደመኛታት ፀላእቲ ህዝቢ ትግራይ ኣብ ሕሉፍ ታሪኾም እናፈፀምዎ ዝመፁ ድኣምበር ሓዱሽ ከምዘይኾነ ዝገለፁ እቶም ሰብ ሞያ ጋዜጠኝነት ህዝቢ ትግራይ ብዘካይዶ ዘሎ ስሙር ቃልስን ዘመዝግቦም ዘሎ ዓወታትን ህላውኡ ከረጋግፅ ከምዝግባእ ወሲኾም ሓቢሮም፡፡ ብታሪኻዊ ባህጎም ዝይሳነዩን መትከላዊ ርክብ ዘይብሎምን ጉጅለ ፋሽስታውያንን ወረርትን ሓይልታት ህዝቢ ትግራይ ከም ህዝቢ ንምፅናት ዘራይ ፀዊዖም ዝፍፅምዎ ዘለዉ ገበን ጀኖሳይድ ህዝቢ ትግራይ ብዘካይዶ ዘሎ ዝተዋደደ ቃልሲ ከምዝስዕሮም ፈሊጡ ቃልሱ ኣጠናኪሩ ክቕፅለሉ ይግባእ ኢሎም ጋዜጠኛታትን ሰብ ሞያ ጋዜጠኝነትን ትግራይ፡፡
ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ሉኣላውነት ህዝቢ ኤርትራ ነፃነት ኤርትራ ንዘይቕበሉ ገበቲ ሓይሊ ኣምሓራ ኣሕሊፉ ዝሃበን ክሳብ ስልጣኑ ዝጨበጠ ንኤርትራ ኣብ ዝኾነ እዋን ንምህጋርን ኣሕሊፉ ንምሻጥን ሰጋእ ዘይብል ዕሉል ከዳዕ ከምዝኾነ ነባራት ጋዜጠኛታትን ሰብ ሞያ ጋዜጠኝነትን ትግራይ ገሊፆም፡፡ህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ ድማ መንእሰይ ኤርትራ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ሃገረ ኤርትራ ንውልቀ ስልጣኑ ክብል ንገበቲ ሓይሊ ኣምሓራ ይሸጣ ከምዘሎ ተረዲኦም ዓዶም ከድሕኑ ከምዝግባእ እዉን ሓቢሮም፡፡
ብኣሸናፊ ዳርጌ

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣብ ትግራይ ዝኣተወ ዕስለ ኣንበጣ ንምክልኻል ህዝቢ ልዑል ምርብራብ የካይድ ኣሎ
ብክልል ዓፋር ኣቢሉ ኣብ መዋስንቲ እቲ ክልል ናብ ዝነበረ ደቡብ ትግራይ ራያ ዓዘቦ ዝኣተወ ዕስለ ኣንበጣ በረኻ፡ ሎምዓልቲ ኣብ እንደርታን ክልተኣውላዕሎን በፂሑ።
ከባቢ መቐለን እንደርታን
ኣብ ከተማ መቐለ ዝርክቡ ሰራሕተኛታት መንግስቲ፡ ተምሃሮን ፍሉይ ሓይሊ ፖሊስ ትግራይን ነቲ ኣብ መቐለ ከባቢ መሰቦ ዝዓረፈ ኣንበጣ ይከላኸሉ ኣለዉ።
ኣብ መሰቦ ዝባን ሓሪና ዘሎ ዝነቐፀ ኣእኻል ከይጥቃዕ ጥንቃቐ ይግበር'ሎ።
መድሓኒት ትነፅግ ኣውሮፕላን ኣብ መቐለ መዕርፎ ነፈርቲ ኣሉላ ኣባነጋ ከምእትርከብ ዝገለፁ ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ቢሮ ሕርሻን ልምዓት ገጠርን ትግራይ ኣይተ ሚክኤለ ምሩፅ: መድሓኒት ኣብ ዘራእቲ ንምንፃግ ኣብ ልዕሊ ሰብን ጥሪትን ሓደጋ ከየብፅሕ ተሰጊኡ'ሎ ኢሎም።
ሓረስቶት ጣብያ መሰቦ ቁሸት ሓረና: ኣይተ ንጉስ ኣድሃና:ኣይተ ገብረኪሮስ ሓጎስን ኣይተ ገብረኪዳኑን ኣእኻል ኣብ እዋን ስለዝነቐፀን ብቕልጡፍ ስለዝዓፀዱን ካብቲ ሓደጋ ኣምሊጡ እዩ ይብሉ።
ኮይኑ ግና ኣብቲ ከባቢ ገና ዘይነቐፀ ግራት ጣፍ:ሰበረን ዓተርን ስለዘሎ ከይጥቅዓ ግቡእ ምክልኻል ክግበር ኣለዎ።
መንኣሰይ ገብረኣነንያ ገብረኪሮስን ግርማይ ካሕሳይን ኣእኻሎም ካብ ኣንበጣ ንምድሓን ዝሓለፈ ሰኑይ ዝዓፀድዎ ስገም ሎምዓልቲ የኽይድዎ ኣለዉ። ገብረኪሮስ "ካብ ኣንበጣስ ኣምሊጥና ኢና" ይብል።
ኣባላት ፍሉይ ሓይሊ ፖሊስ ትግራይ'ውን ዕስለ ኣንበጣ ኣብ ምክልኻል ኣብ ጎኒ ህዝቢ ደው ኢሎም ይሰርሑ ኣለዉ። ሎምዓልቲ ንጉሆ ኣብ መሰቦ ቁሸት ሓረና ጠያይቲ ከይተረፈ እናተኮሱ ክከላኸሉ ኣርፊዶም።
ኣይተ ሚክኤል ምሩፅ ሎሚ ወጋሕታ መድሓኒት ነፂግና ኢና ይብሉ፤ ሓረስቶት ቁሸት ሓረና ግና መድሓኒት እንትነፅጉ ኣይረኣናን ኢሎም።
ነቲ ካብ ህዝቢ ዝቐርብ ዘሎ ነቐፌታ እንትምልሱ: "መድሓኒት ቀትሪ እንትንፀግ ስለዘይረኣዩ እዮም መድሓኒት ኣይንፀግን ዘሎ ዝብሉ ዘለዉ: እምበር መድሓኒት ወጋሕታ ሰዓት 10 ኣትሒዙ ይንፀግ ኣሎ" ኢሎም።ንህዝቢ ዘተሓባብርን ዝመርሕን ዘሎ በብደረጅኡ ዘሎ ኣመራሓ መንግስቲ ከምዝኾነ ክፍለጥ ከምዘለዎ'ውን ሓቢሮም።
እቲ ዕስለ ኣብ ዝባን መሰቦ ብሓይሊ ንፋስ እናተደፈአ ናብ ኣንፈት ክልተኣውላዕሎ የምርሕ'ሎ።
ብርክት ዝበሉ ሰባት፡ ኣብ ካልኦት ከባቢታት ትግራይ ዝርከቡ ሓረስቶት፡ ዝነቐፀ ኣእኻሎም ብእዋኑ ክዓፅዱን ክኹልስሱን ይምዕዱ።
ኩነታት ወረዳ ራያ ዓዘቦ
ኣብ ብርክት ዝበላ ጣብያታት ገጠር ኣትዩ ዝነበረ ዕስለ ኣንበጣ በረኻ: ሎምዓልቲ ብዘይካ ኣብ ክልተ ጣብያታት ራያ ዓዘቦ ካብ ካልኦት ከምዝወፀአ ተገሊፁ'ሎ።
ምክትል ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ሕርሻን ልምዓት ገጠርን እቲ ወረዳ ኣይተ ማናዬ ጌታሁን ንቢቢሲ ከምዝገለፅዎ: ሎምዓልቲ ንጉሆ ኣብ ጣብያ ማሩ ብኣውሮፕላን መድሓኒት ተነፂጉ'ዩ።
ኮይኑ ግና እኹል ምድላው ከይተገበረ ስለዝተጀመረ ዘንጊዑ ከምዝተነፀገ ተዛሪቦም።
"ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ጣብያ ማሩ ዓሊቡ ዝሓደረ ዕስለ ኣንበጣ ናብ ጣብያ ኢርባ ኣትዩ'ሎ" ኢሎም።
መናእሰይ መቐለን ዓዲግራትን ብፍላይ ደገፍቲ ጋንታታት ኩዕሶ እግሪ መቐለ ሰብዓ እንደርታን ወልዋሎን ቀዳመሰንበት ናብ ራያዓዘቦን ሕንጣሎ ወጀራትን ወፊሮም፡ ንሓረስቶት ከምዝሓገዙ ይዝከር።
ክልተኣውላዕሎ
ኣብ ክልተኣውላዕሎ ዝበፀሐ ዕስለ ኣንበጣ ድማ ብሓይሊ ህዝቢ ከምዝተመከተ ተገሊጹ። ብርክት ዝበለ ህዝቢ ከተማ ውቕሮ ወፂኡ ልዑል ተሳትፎ ኣርእዩ።
እቲ ዕስለ ንኣንፈት ሓውዜን ስለዘምረሐ ህዝቢን ኣመራርሓን ዞባ ምብራቕ ኣብ ልዑል ክትትልን ምርብራብን ይርከቡ።
ኣባላት ሰራዊት ምክልኻል ሃገር እውን ኣብ ወረዳ ክልተኣውላዕሎ ጣብያ ኣይናለም ምስ ህዝቢ ኮይኖም ኣብ ምክልኻል ኣንበጣ ኣርፊዶም።
መንግስቲ ክልል ትግራይ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ፡ ንዓፂድ ዝበፅሐ እኽሊ ብእዋኑ ክዕጸድ፣ ዝተዓፀደ ድማ ዓውዲ ክኣትው ዝመዓደ ክኸውን ከሎ፤ "እኽሊ ሓረስታይና ናብ ቆፎ ክሳብ ዝኣቱ" ኩሉ ክፋል ሕብረተሰብ ንሓረስታይ ኣብ ምሕጋዝ ክወፍር ጸዊዑ።
ኣብ ትግራይ ዝርከቡ ፖለቲካዊ ውድባት ዓረና ትግራይ፣ ሳልሳይ ወያነን ባይቶና ዓባይ ትግራይን ኣባላቶም ናብ ወረዳታት ራያ ዓዘቦ፣ ሕንጣሎ ወጀራት፣ እንደርታን ክልተኣውላዕሎ ኣውፊሮም: ኣብ ምምካት ዕስለ ኣንበጣ ግደኦም የበርክቱ ኣለዉ።
ዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ብወገኖም ኣብ ፌስቡክ ኣብ ዝኸፈትዎ ውልቀ 'ፔጅ' ትማሊ ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ: ንቶም ናብ ራያን እንደርታን ዝወፈሩ መናእሰይ ዘልዎም ልዑል ክብርን ናእዳን ምግላፆም ይዝከር።
ካብ ከተማታት ዓድዋን ኣኽሱምን ብኣውቶቡስ ተሳፊሮም ዝተበገሱ መናእሰይ: ኣብ ራያ ዓዘቦን ኣለማጣን ንዝዓሰለ ኣንበጣ ብምምካት እጃሞም ከወፍዩ ኣብዚ ሕዚ እዋን ተንቤን ዓብዪ ዓዲ ከምዝበፅሑ ሓደ ካብቶም መናእሰይ ተኣምራት ጥበቡ ንቢቢሲ ተዛሪቡ'ሎ።


text:
ኣሜሪካ ፣ እንግሊዝን ሕብረት ኣውሮፓን ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ኣፅዋርን ፋይናንሳዊ ደገፍን ከይረክብ ክሰርሓ ከምዝግባእ ነባር ዲፕሎማት ኣሜሪካ ስቲቭ ኤንደርሰን ፀዊዖም፡፡ ኣሜሪካ ዘርቀቐቶም ሕግታት ኤስ – 3199ን ኤችኣር – 6600ን ኣብ ኢትዮጵያ ሰላም ክፍጠር ዝሕግዙ ማዕቐባት ብምዃኖም ብህፁፅ ተግባራዊ ክኾኑ እቶም ነባር ዲፕሎማት ምዒዶም፡፡ስቲቭ ኤንደርሰን ካብ 1993-2001 ኣቆፃፅራ ኣውሮፓ ኣባል ትካል ድሕንነት ኣሜሪካን ዳይሬክተር ምክልኻል ሰራዊት እታ ሃገርን ዝነበሩ እዮም፡፡
ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ህዝቢ ትግራይ ንምፅናት ብዘካየዶ ወራር ኣብ ሰብን ንብረትን ከቢድ ዕንወት ዘስዓበ ከምዝኾነን ኣብዚ ቀረባ እዋን ድማ ሰብኣዊ ሓገዝ ናብ ህዝቢ ትግራይ ብዘይገደብ ንኽበፅሕን ዘላቒ ዝኾነ ሰላም ንኽፍጠርን እቲ ሓይሊ ጥፍኣት ግዝያዊ ስምምዕነት ተፃብኦ ደው ከብል ምውሳኑ ብዕሊ ምስ ኣፍለጠ ማሕበረሰብ ዓለም ተስፋ ገይሩ ምንባሩ እቶም ዲፕሎማት ኣሜሪካ ኣዘኻኺሮም፡፡ኮይኑ ግና ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ንይምሰል ኣብዚ እቶ ዘይትብሎ ውሱን ሰብኣዊ ሓገዝ ክሓልፍ ካብ ምፍቃድ ወፃኢ ከካይዶ ዝፀንሐ ዕፅዋን ክባን ኣጠናኺሩ ይቕፅለሉ ምህላዉ ስቲቭ ኤንደርሰን ገሊፆም፡፡
ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ብዝፈፀሞ ገበን ጀኖሳይድ ኣይኣክልን ኢልዎ ሕዚ እውን ብሽም ሰላም ንዓለም እንዳታለለ ንዳግማይ ጥፍኣት ሰራዊቱ ብኣንፈት ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን የፀግዕ ምህላዉ እቶም ሙሁር ወሲኾም ገሊፆም፡፡ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ደው ኢሉ ንኹሉ ዘሳተፈ ሃገራዊ ልዝብ ንኽካየድ ዘኽእል ኣሜሪካ ዘርቀቐቶም ሕግታት ኤስ – 3199ን ኤችኣር – 6600ን ኣብያተ ምኽሪ እታ ሃገር ከፅድቕዎም ከም ዝግባእን ፕረዚደንት ጆባይደን ድማ ብህፁፅ ተግባራዊ ክኾኑ መሪሕነቶም ከዕርፉ እቶም ነበር ዲፕሎማት ኣሜሪካ ሓቲቶም፡፡
እቲ ጉጅለ ጥፍኣት ኣፅዋርን ፋይናንሳዊ ሓገዝን ከይረክብ ኣሜሪካ ፣ እንግሊዝን ሕብረት ኣውሮፓን ደው ከብለኦ ስቲቭ ኤንደርሰን ብምፅዋዕ ህይወት ንፁሃት ሰባት ንኽጠፍእ ይገብራ ዝነበራ ሰብ ኣልባ ነፈርቲ ሕቡራት ዓረብ ኢምሬትስን ቱርክን ብዕድጊት ወይ ብውህብቶ ንከይረክብ ድማ ኣሜሪካን ሕብረት ኣውሮፓን ብህፁፅ ደው ከብለኦ ይግባእ ኢሎም፡፡ ሰብኣዊ ሓገዝ ናብ ትግራይ ንኽኣቱ ማሕበረሰብ ዓለም ምስ ሕብረት ኣፍሪካ ኮይኑ ፅዕንቶ ክገብር እቶም ነባር ዲፕሎማት ፀዊዖም፡፡
ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ዳግም ንትግራይ ዝወርር እንተኾይኑ ክዕወት ኣይኽእልን ዝበሉ ነባር ዲፕሎማት ስቲቭ ኮይኑ ግና ዳግም ብሰማይ ኮነ ብምድሪ ዘካይዶ ወራር እንድሕር ሃልዩ ኣብ ሃገራዊ ኮነ ዓለምለኻዊ ዲፕሎማስያዊ ስራሕቲ ደገፍ ከይግበረሉ ኣሜሪካ፣ ሕብረት ኣውሮፓን ሕብረት ኣፍሪካን ክሰርሓ ይግባእ ኢሎም፡፡ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ምስ መሻርኽቱ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ህዝቢ ትግራይ ጀኖሳይድ ከምዝፈፀሙን ሕዚ እውን ነቲ ገበን ኣጠናኺሮም ይቕፅልሉ ከምዘለዉ እቶም ዲፕሎማት ሓቢሮም፡፡
ብገ/መስቀል ኪሮስ


text:
ኣነ ተኸንሺበ እየ፣ ብኸመይ ሓገዝ ክረክብ ይኽእል?Jag är könsstympad, hur kan jag få hjälp? - tigrinska
ሕቶ
ኣነ ተኸንሺበ እየ፣ ብኸመይ ሓገዝ ክረክብ ይኽእል? ዝተኸንሸበት ኦፐሬሽን ክትገብር ትኽእል እያ ዝብል ዘረባ ሰሚዐ ኣለኹ። ኦፐሬሽን እንተ’ጌረ ወለደይ ክፈልጡ ኣለዎም ድዩ? ጓል፡ 17 ዓመታ።
ምላሽ
ጽብቕ ሓገዝ ክትረኽቢ ትኽእሊ ኢኺ። እዚ ሓገዝ ካብ ungdomsmottagning፣ ክፍሊ ክንክን ደቂ ኣንስትዮ ወይ ማእከል ክንክን ጥዕና ክትረኽቢ ትኽእሊ። ተመሃሪት እንተ ኾንኪ ነርስ ናይ ቤት ትምህርቲ ክትዘራረቢ ትኽእሊ ኢኺ።
ንዓኺ ዝተገረዝኪ ዝርእያ ፍሉያት ክሊኒካት ኣለዋ፣ AMEL-mottagningen ኣብ ስቶኮልም፡ ከምኡ’ውን Vulvamottagningen ኣብ Angered። ኣብ ዝኾነ ቦታ ናይዚ ሃገር ከምትነብሪ ብዘየገድስ ናብኡ ክትከዲ ትኽእሊ ኢኺ። ሓገዝ ኣካላትን ስነ ኣእምሮኣዊ ስምዒታትን ክትረኽቢ ድማ ትኽእሊ።
ልክዕ ኣለኺ፡ እንተ ኣድልዩን እንተደሊኽን ኦፐሬሽን ክትገብሪ ትኽእሊ ኢኺ። ኦፐሬሽን ንቓንዛ ዝገብር በሰላ ክኣልዮ ወይ ምሻንን ጽግያትን ምእንቲ ክቐልል ንብልዕቲ ክኸፍቶ ይኽእል። ኦፐሬሽን ጾታዊ ርክብ ምግባር ወይ ምድሳት ትጽገሚ እንተ ኾንኪ’ውን ክሕግዝ ይኽእል እዩ። ሓገዝ ክትረኽቢ ከለኺ ዝያዳ ሓበሬታ ይወሃበኪ።
እንተ ዘይደሊኺ ምስ ወለድኺ ምዝርራብ ኣይድልየክን እዩ። ንሶም ከይፈለጡ ሓገዝ ክትረኽብን ኦፐሬሽን ክትገብርን ትኽእሊ ኢኺ።
እንተ ኣድልዩኪ ኵሉ ግዜ ናይ ኣስተርጓማይ ሓገዝ ክግበረልኪ ይኽእሊ እዩ።


text:
camera_altFoto: Shutterstock
ሕጋዊ መዳያት
አችኣይቪ ዘለዎ ሰብ ገለ መሰላትን ግዴታታትን ኣሎዎ። ብመሰረት ሕጋጋት ምክልኻል ተመሓላለፍቲ ሕማማት ንአችኣይቪ ዝግበረሉ ሕክምናታት ብምሉኡ ኣብ ኖርወይ ብነጻ ስለዝኾነ ርእሰ-ብጽሒት ውን ኣይትኸፍለሉን ኢኻ። ኣብ ገሊኡ ኣጋጣሚታት ከማን ኣብ ሓኪም ስኒ ተውጽኦም ወጻኢታት ክምለሱልካ ይኽእሉ እዮም።
scheduleOppdatert: 23.07.2021
createForfatter: Sekretariatet
labelEmner: jus
አችኣይቪ ከምዘለካ ናይ ምሕባር ግዴታ የብልካን። ኮይኑ ከብቅዕ ንሓኪም ብግሉጽነት ክትሕብሮ ኢና ነማኽረካ። መታን እቲ ሓኪም ጥዕናኻ ብጽቡቕ ኣገባብ ክከታተሎ ክበቅዕ፡ ከምኡውን ካልእ ዝግበረልካ ሕክምናታት ንፈውሲ አችኣይቪ ዝጸሉ ከይከውን ክሕልወልካ ክበቅዕ ናይ ተሓካሚኡ አችኣይቪ ክፈልጦ ኣገዳሲ እዩ።
ገበናዊ ሕጊ ዓንቀጽ 237 ከበድቲ ሕማማት ኣብ መንጎ ሰባት ንኸይመሓላለፍ ዝቕይድ ዓንቀጽ እዩ። ኣብዚ ዓንቀጽ ምትሕልላፍ ሕማም ዝብል ተገሊጹ ኣሎ፡ ግን እቶም በዚ ዓንቀጽ ዝቕየዱ ኩነታት እቲ ሕማም ንኽመሓላለፍ ክውንነታዊ ስግኣት ዘሕድሩ እዮም። ንካልእ ሰብ ንአችኣይቪ ምቅላዕ በዚ ዓንቀጽ እዚ ክቕየድ ዝኽእል እኳ እንተኾነ ብዙሕ ሕድገታት ዝግበረሎም ኩነታት ግን ኣሎዉ።
- ዕዉት ሕክምና ክሳብ ዝተገብረልካ ንካልኦት ሰባት ከተመሓላልፍ ብጭራሹ ዝኾነ ተኽእሎ የለን። ጾታዊ ርከብ ክፍጸም ከሎ ንኸይመሓላለፍ ንምክልኻል ዝተኻእለካ ክሳብ ዝገበርካ ካብ መቕጻዕቲ ነጻ ኢኻ። እዚ ማለት አችኣይቪ ዘለዎም ሰባት ሕክምና ይግበረሎም ክሳብ ዝሃለወ ወይ ኮንዶም ክሳብ ዝተጠቐሙ ክቕጽዑ ኣይክእሉን እዮም።
- እቲ መፋጽምቲ ጾታዊ ርክብ ኣቐዲሙ ናይ ምትሕልላፍ ተኽእሎታት ከምዘሎ እንዳፈለጠ ብምርጭኡ እንተደኣ ፍቓዱ ብምሃብ ኣብቲ ኩነታት ተሳቲፉ እቲ አችኣይቪ ዘለዎ ሰብ ስለዘመሓላለፈሉ ወይ ንምትሕልላፍ ስለዘቃለዖ ክቕጻዕ ኣይክእልን እዩ። እዚ ማለት ናይ ምሕባር ግዴታ ኣለካ ማለት ኣይኮነን፡ እንታይ ደኣ እቲ ምሳኻ ጾታዊ ርክብ ዝፍጽም ዘሎ ሰብ ተሓቢሩዎ ከሎ ክነሱ ብፍታዉ ‘’ንኽሓልፎ ዘሎ ተኽእሎታት ንነፍሱ ከቃልዓ’’ እንተደኣ መሪጹ እቲ አችኣይቪ ዘለዎ ሰብ ክቕጻዕ ኣይክእልን እዩ። እንተደኣ እቲ አችኣይቪ ዘለዎ ሰብ ሕክምና ዘይግበረሉ ሃልዩ ኮይኑ፡ ከምኡውን ንኸይመሓላለፍ ካልኦት ኣድለይቲ ዝበሃሉ ስጉምትታት እንተዘይ ኣተኣታትዩ ግን ነቲ ምስኡ ጾታዊ ርክብ ዝፍጽም ሰብ ከይሓበሮ እንተደኣ ተሪፉ ይሕለፎ ኣይሕለፎ ብዘየገድስ ከቕጽዕ ይኽእል እዩ።
- ኣመንዝራታትን ብመርፍእ ዝውግኡ ውሉፋት ዕጸ-ፋርስን እንተደኣ ኣመሓላሊፎም፡ ከምኡውን ካብ ኣደ ናብ ውላድ ዝመሓላለፍ ካብ መቕጻዕቲ ነጻ እዮም።
Les også
schedule31.12.2021
→ ውሑስ ክታበት ኮቪድ 19
ክታበት ኮቪድ-19፣ ኤች/ኣይ/ቪ (HIV) ንዘለዎም ሰባት ክወሃብ ውሑስ ምዃኑ፣ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት “ትካል መጽናዕቲ ኤይድስ“ -ው/ሕ/ሃ/ት/መ/ኤ-(UNAIDS) ኣፍሊጡ ኣሎ። ኣብ ኖርወይ ዘለዉ ናይ ተላገብቲ ሕማማት ሓካይም፣ ነዚ ደጊፎሞ ኣለዉ። ነቶም ኤች/ኣይ/ቪ ዘለዎም ድማ፣ ነቶም ክታበታት ክወስዱዎም የተባብዕዎም።
schedule21.12.2021
→ ኣብ ሆስፒታል ኦስሎ ተገልገልቲ ምኽሪ እትረኽበሎም ሰዓታት ለውጢ ተጌሩ ኣሎ።
እቲ ኣብ ኦስሎ ዩኒቨርሲቲ ሆስፒታል ዝርከብ ማእከል ናይ ተመላለስቲ ሕሙማት ክሊኒክ ረኽሳዊ ሕማማት፣ ሰራሕተኛታቱ ብከላ -ምሕማም- ኮሮናዊ ለበዳ፣ ስለዘጋጠሞም ነዚዝስዕብ ለውጥታት ምግባሩ ይሕብር ኣሎ።


text:
ምኽትል ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ሓላፊ ጉዳይ ኣፍሪቃ ቲቦር ናጅ፡ ብሚንስተር ወጻኢ ጉዳያት ኤርትራ ዑስማን ሳልሕ ዝምራሕ ጉጅለ ልኡኽ ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ተቐቢሉ ከምዘዘራረቦ ብወግዓዊ ትዊተሩ ኣብ ዝለኣኾ መልእኽቲ ኣፍሊጡ።
ቲቦር ናጅ ኣብ`ቲ መልእኽቱ፡ ኤርትራ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላም፡ ጸጥታን ብልጽግናን ኣብ ምስፋሕ ኣገዳሲ ተራ ኣለዋ ኢሉ።
ኣተሓሒዙ፡ እቲ ኣብ`ቲ ዞባ ዝቕጽል ዘሎ ለውጢ፡ ንህዝቢ ኤርትራን ኪነዉን ርግኣትን ዕድላትን ከምጽእ ይኽእል`ዩ ኢሉ።
ሚንስተር ወጻኢ ጉዳያት ዑስማን ሳልሕ ምስ ሓላፊ ጉዳይ ኣፍሪቃ ቲቦር ናጅ ኣብ ዋሽንግተን ምርኻቡ ኣቐድም ኣቢሉ ኣብ ኒው ዮርክ ኣብ ዝተኻየደ ሓፈሻዊ ዋዕላ ሕቡራት ሃገራት ብምስታፍ ዝሓለፈ ቀዳም ነቲ ጉባኤ መደረ ከምዘስምዐ ይፍለጥ።
ሚንስተር ዑስማን ኣብ`ቲ መደርኡ፡ ህዝቢ ኤርትራ ማዕቀብ ክልዓለሉ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንዝወረዶ በደል`ውን ካሕሳ ከምዝሓትት ኣፍሊጡ ኔሩ።


text:
ሰራዊት ኢትዮዽያን ኤርትራን ተላቲሞም፣ብውሑድ ሓደ ሽሕ ሰራዊት ክልቲኤን ሃገራት ከምዝተወግኡን ድምፂ ተኹሲ ከምዝሰምዑን ሓደ ምስክር ገሊፆም።ብካልእ ዜና፣እቲ ካብ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ይዝረበሉ ዘሎ ግጭት ኢትዮዽያን ኤርትራን ሓቅነት ዘይብሉ ምኻኑ ኣማሓዳሪ ታሕታይ ኣድያቦ ካብ ባድመ ገሊፆም።
ኣብ ሰሜናዊ ምዕራብ ኢትዮዽያ ሰራዊት ኢትዮዽያን ኤርትራን ተዋጊኦም ኣስታት ሽሕ ወትሃደራት ከምዝቆሰሉ ብዓይነይ ሪኤ ዝበሉ ሰብ ገሊፆም።
መንነቶም ክግለፀሎም ዘይደለዩን ኣብ ስራሕ ህንፃ‘ዩ ዝዋፈር ዝበሉ እቶም ምስክር ”ኣብ ሕክምና ዝኣተው ልዕሊ ሽሕ ዝኾኑ ኣለው።ናይና ጥራሕ ዘይኮኑስ ወትሃደራት ሻዕቢያ‘ውን‘ዮም ይሕከሙ ዘለው” ኢሎም።
ብዝተኣሳሰረ ዜና፣ሰራዊት ኢትዮዽያ ሕነ’ቶም ኣብ ወርቂ ንምእራይ ተዋፊሮም ዝነበሩን ናብ ኤርትራ ተሓፊሶም ዝተባሃሉን ኢትዮዽያዊያን፣ኣብ መዓልቲ ናፅነት ኤርትራ፣ዶብ ሰጊሩ ኣብ ምዕራባዊ ግንባር ከባቢ ባድመ፣ መጥቃዕቲ ከምዝፈፀመ፣ንምንጭታት ምንስቴር ምክልኻል ኢትዮዽያ ዝጠቀሰት ሓንቲ ጋዜጣ ገሊፃ።
መሳርሕትና ሄኖክ ሰማግዝሄር ዘዘራረቦም ኣባል ኣመራርሓ መድረክ ኣቶ ገብሩ ኣስራት፣ብዛዕባ‘ቲ ምስ ሻዕቢያ ዝተካየደ ውግእ ፅፁይ ሓበሬታ የብልናን።ሓደ ሓደ ሰባት ግና፣ኣብ‘ቲ ከባቢ ድምፂ ተኲሲን ውግእን ይስማዕ ከምዝነበረን፣ዝተቀትሉን ዝተማረኹን ከምዘለው ድማ ካብ ሚድያታት ፈሊጥና‘ለና ኢሎም።
መንግስቲ ኢትዮዽያ ብዛዕባ‘ቲ መጥቃዕቲ ዝሃቦ ወግዓዊ መግለፂ ዛጊድ የለን።ምንስትር ዜና ኤርትራ ኣቶ ዓሊ ዓብዱ፣ብዛዕባ‘ቲ ዜና ተሓቲቶም ’ዝህቦ ሪኢቶ የብለይን’ ኢሎም።
ሰራዊት ኢትዮጵያን ኤርትራን ተዋጊኦም'ዶ? ዝብል ሕቶ ኣሳሓሓቢ ኮይኑ
'ክሳብ ሽሕ ጉድኣት ብዓይነይ ሪኤ'፣'ተኹሲ ዝባሃል የለን' ዝብሉ ሪኢቶታት'ውን ኣለው
ሰራዊት ኢትዮዽያን ኤርትራን ተላቲሞም፣ብውሑድ ሓደ ሽሕ ሰራዊት ክልቲኤን ሃገራት ከምዝተወግኡን ድምፂ ተኹሲ ከምዝሰምዑን ሓደ ምስክር ገሊፆም።ብካልእ ዜና፣እቲ ካብ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ይዝረበሉ ዘሎ ግጭት ኢትዮዽያን ኤርትራን ሓቅነት ዘይብሉ ምኻኑ ኣማሓዳሪ ታሕታይ ኣድያቦ ካብ ባድመ ገሊፆም።


text:
ስዑዲ ዓረብ ነቲ ኣብ ልዕሊ ቐጠር ኣንቢራቶ ዝጸንሓት ናይ ምድርን ባሕርን እገዳታት ኣልዒላ ዳግም ክትከፍቶ ምዃና ኩዌት ሓቢራ።እዚ ስጉምቲ ቅድሚ እቲ ሎሚ ሰሉስ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዝካየድ ዋዕላ ወሽመጥ ዓረብ’ዩ ዝኸውን ዘሎ።ብመሰረት ሓበሬታ በዓል ስልጣን ኣሜሪካ፡ ክልቲኣን ሃገራት ነቲ ዘይምስምማዕ ዘኽትም ስምምዕ ክፈራረማ ምዃነን ኣፍሊጡ።ቅድሚ ሰለስተ ዓመትን ፈረቃን ቐጠር ንግብረ …ዝተረፈ ኣንብቡ
ሓድሽ
ኣብ መንጎ ኢትዮጵያ፣ ሱዳንን ግብጽን ክቕጽል ተወጢኑ ዝነበረ ዘተ ኣጠቓቕማ ናይል፣ ሱዳን ካብ ምስታፍ ስለዝቦኸረት ተሰሪዙ።
ኣብ መንጎ ኢትዮጵያ፣ ሱዳንን ግብጽን ክቕጽል ተወጢኑ ዝነበረ ዘተ ኣጠቓቕማ ናይል፣ ሱዳን ካብ ምስታፍ ስለዝቦኸረት ተሰሪዙ።ኣብቲ ን3ን 4ን ጥሪ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክካየድ ዝተወጠነ ዘተ፣ ወኪልቲ ግብጺ፣ ኢትዮጵያን ሕብረት ኣፍሪቃን እኳ እንተተረኽቡ፣ ወኪሉ ሱዳን ግና ብዘይዝኾነ ቅድመ ሓበሬታ ኣይተረኽበን። ሱዳን ካብዚ ዘተ ዝቦኸረትሉ ምኽንያት ኣይተፈልጠን ።ሱዳንን ኢትዮጵያን ኣብዚ እዋን’ዚ ብሰንኪ’ቲ …ዝተረፈ ኣንብቡ
ቃልሲ ደምበ ተቓውሞ ካበይ ናበይ’ዩ?” ኣብ ዝብል ምስ ኣቦ ወንበር ባይቶ ውድብ ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ ኣቶ ኢዮብ የማነ’
ብ14 ሕዳር ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ኣስመራ ሚሳይላት ዓሊቡ.
ከም መቐጸልታ ናይቲ ትማሊ ዓርቢ 13 ሕዳር፣ ኣብ ዶባት ናብ ዝርከባ ቁሸታት ዝጀመረ ደብዳብ፣ ብ14 ሕዳር ድሕሪ ቀትሪ’ውን ኣብ ኣስመራ ሚሳይላት ዓሊቡ። ዛጊት ክልተ ሚሳይላት ኣብ ከባቢ ሓይሊ ኣየር ከምዝዓለበ ክረጋግጸ እንከሎ፣ ተወሳኺ ደብዳብ ክስዕብ’ዩ ካብ ዝብል ስግኣት ህዝቢ ተረቢሹ ምህላዉ ምጭታትና ይሕብሩ። ድምጺ ክልተ ሚሳይላት’ውን ከምዝተሰምዐ ዝጠቐሱ ምንጭታት ኤርትራ፣ …ዝተረፈ ኣንብቡ


text:
ሱዳን ልኡኽ ምብራቕ ሱዳን ናብ ኤርትራ ከይሰግር ከልኪላ2022-08-06 17:16:49 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP News Read 429 times
- font size decrease font size increase font size
ሰብ መዚ ሱዳን፡ ብ5 ነሃሰ 2022 ፖለቲካዊ መራሕትን ዓበይቲ ዓድን ምብራቕ ሱዳን ዝርከብዎ ልኡኽ፡ ናብ ጐረቤት ሃገር ኤርትራ ክሰግር እንከሎ ከም ዝኸልከልዎ ሱዳን ትሪቡን ኣፍሊጣ።
እቶም ናብ ኤርትራ ከይከዱ ዝተኸልከሉ ኣባላት ናይቲ ልኡኽ፡ ኣብቲ ዲክታተር ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝምውሎ እሞ፡ ብዛዕባቲ ኣብ ምብራቕ ሱዳን ዘሎ ንጸጥታ እቲ ከባቢ ብኣሉታ ዝጸልዎ ቀቢላዊ ቅልውላዋት ዝምልከት ንምዝርራብ ዝተወጠነ ርክብ ንምስታፍ ዝተጸውዑ እዮም። እቲ ዜና ከም ዝሓበሮ፡ ስርዓት ህግደፍ ነቶም ኣብ ስምምዕ ሰላም ጁባ ዝፈረሙን ኣባላት ግንባር ሰውራ ሱዳንን ግና ኣይዓደሞምን።
ኣብቲ ናብ ኤርትራ ዘስግር ላፋ ዝተባህለ መቆጻጸሪ ዶብ ምምሕዳር ከሰላ ዝርከቡ ኣባላት ፖሊስ ሱዳን፡ እቶም ናብ ኤርትራ ዘቕንዑ ዝነበሩ ኣባላት እቲ ልኡኽ፡ ንክሓልፉ ዘፍቅድ ዕላዊ መምርሒ ከምዘይበጸሖም ሓቢሮም። እዞም ብመሬት ናብ ኤርትራ ዝተበገሱ 112 ኣባላት እቲ ልኡኽ ኣብ ፓስፖርቶም መሕለፊ ቪዛ ከምዘይነበሮም እውን ካብቲ ዜና ተፈሊጡ።
እቲ ናብ ኤርትራ ክሰግር እንከሎ ኣብ ዶብ ዝተኸልከለ ልኡኽ፡ ፖለቲከኛታት፡ መራሕቲ ቀቢልን ዓበይቲ ዓድን ዝርከብዎ እዩ። ካብ ኣባላት እቲ ልኡኽ፡ መሓመድ ኣልኣሚን ተሪክ ቅድሚ ኣብ ሱዳን ብ2021 ዕልዋ መንግስቲ ምፍጻሙ ኣብ ምብራቕ ሱዳን ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት ዝመርሕ ዝነበረ መራሒ ቀቢላ ሃደንደዋ ሓደ እዩ። ብዘይካኡ ኣብቲ ዝወደቐ መንግስቲ ሱዳን ምክትል ፕረሲደንት ዝነበረ፡ ምስ መንግስቲ ሱዳን ውዕል ሰላም 2006 ዝኸተመ መራሒ ግንባር ምብራቕ ሱዳን ሙሳ መሓመድ ኣሕመድ፡ መራሒ መኒዓምር ዓሊ መሓመድ ዳኪልን ኣብ ስምምዕ ጁባ ዘይፈረመ መራሒ ህዝባዊ ግንባር ንናጽነትን ፍትሕን ኣልኣሚን ዳውድን እውን ከም ዝርከብዎ ኣብቲ ዜና ተጠቒሱ። ሱዳን ኣል ኣኽባር ዝተባህለት ማዕከን እውን ነቲ ፍጻመ ኣረጋጊጻቶ።
ምምሕዳር ህግደፍ ዶብ ሰጊሩ ኢድ ብምእታው፡ ኣብ መንጎ ቀቢላታት ሃደንደዋን ብኒዓምርን ዘሎ ፍልልያት በብግዜኡ ብምብላሕ፡ ኣብ ምምሕዳራት ቀይሕ ባሕርን ከሰላን ምብራቕ ሱዳን ህውከት ብምግዳድ፡ ናይታ ሃገር ሰላም ክዘርግ ከም ዝጸንሐ ዝዝከር እዩ።


text:
ድሕሪ ናይ ልዕሊ ሓደ ዓመት ግጭት ፌደራል መንግስትን ሓይልታት ትግራይን ሕዚ እቲ ውግእ ኣብ ውሽጢ ትግራይ ዳርጋ የለን።ንናይ ትግራይ ኣባያን መጥቓዕትታት ግብረ መልሲ ንምሃብ ስቪላት ዓርሰምክልኻል ኣብ ዝፈጠርሉ ጎረቤ ት ክልል ዓፋር ግን እቲ ግጭት ቀፂሉ ኣሎ።ኣብ ከተማ ኣፍዴራ እቲ ቀንዲ ሆስፒታል ብዝቖሰሉ ሰባት ተፃቢቡ ኣሎ።
ዓይሻ ኑር ኣብ ክልል ዓፋር ከተማ ኣብዓላ ዝርከብ ገዝኣ ብከቢድ ብረት ክውቃዕ ከሎ ንብዓል ቤታን ሸሞንተ ደቆምን ቁርሲ ኣብ ምድላው ነይራ።
እቲ ፍንጀራ ንወዲ 10 ዓመት ኑር ዳርሳ እግሩ ኣቑሲሉዎ፣ወዲ ትሽዓተ ዓመት ጣሂር ዳርሳ ድማ ገፁ ተቓፂሉ።ዓይሻ ኑር ዝቖሰሉ ደቃ ናብ ዱብቲ ሆስፒታል ክትወስዶም ክኢላ ስድርኣ ግን ተፈላሊዩ።ዓይሻ ‘’ህይወትና ንምድሓን ኣብዚ ኣለና፤እቲ ኩነታት ግን ንስድራና ሓደገኛ እዩ።ብህይወት ይሃልው ኣይሃልው ኣይንፈልጥን’’ ትብል።
እቲ ሆስፒታል ብቕልጡፍ ብዝዓበየ ውግእ ክፍልታቱ ብቁሱላት ብምምልኡ ቤተ ንባቡ ወይ ላይብረሪኡ ንመደቀሲ ቑሱላት ይጥቀመሉ ኣሎ።
ዋና ፈፃሚ ስራሕ ሆስፒታል ዱብቲ ዶክተር ሓሰን ዓደን ‘’ኣካሎም ዝተቐደዱ፣ኣብ ከብዶም ዝቖሰሉ፣ገለ ድማ ኣብ ርእሶም ዝተወቕዑ፣ከቢድ ናይ ኣእምሮ መቑሰልቲ ዘጋጠሞም ሕሙማት ኣለውና።ብሰንኪ እቲ ፈንጀራ ኣእዳዎምን ኣእጋሮምን ዝተቖረፁ ቆልዑ እውን ኣለውና’’ ይብል።
ዶክተር ሓሰን ካብቲ ኵናት ይሃድሙ ከምዝነበሩንሓደጋ መኪና ከምዘጋጠመን ኣስታት ሽዱሽተ ሰባት ሞይቶም ዕድለኛታት ዝኾኑ ድማ ብህይወት ተሪፎም ናብ ሆስፒታል ኣምፂኢናዮም ይብል።
ኩነታት ሆስፒታል ግን ትሑት እዩ።ሕፅረት ኣልጋ፣ናይ ሕክምና ቀረባትን ማይን ኣድላይ መጥባሕትታት ከይገብሩ ይኽልክሎም ኣሎ።ሪፖርተርና ቪንሲየስ ኣሲስ እቲ ሆስፒታል ከምዚ ኣብቲ ክልል ዋና ሆስፒታል ምዃኑን 150 ዓራት ኣለዎ፤ግን ኣብዚ ሕዚ እዋን 250 ተሓክመቲ ኣለዎ ይብል።
ሓይልታት ትግራይ ኣብቲ ብማዕድን ሃፍታም ዝኾነ ክልል መጥቓዕቲ ምስፈነው ኣብ ክልል ዓፋር እቲ ውግእ ኣብ ጥሪ እዩ ገዲዱዎ ቀፂሉ።ኣብኡ ዝነብሩ ስቪላት ስኣን ሓገዝ መንግስቲ ቅሬቶም የስምዑ ኣለው።


text:
በቲ ኣብ ቱኒዝያ ጀሚሩ፡ ብግብጺ ቀጺሉ፡ ኣብ ሊብያ ተጓሃሂሩ ንምልካውያን ስርዓታት ዝሰሃሎም ዘሎ ህዝባዊ ተቓውሞ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ከቢድ ሻቕሎት ወዲቑ ዘሎ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ኤርትራ ኣብነታዊ ጽልዋ ኣስዒቡ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ተመሳሳሊ ተበግሶ ከይወስድ መታን ንኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ብሓድሽ መብጽዓታት ንምሕባል ሓዱሽ ጎስጓስ ከካይድ መደብ ኣውጺኡ ንምትግባሪ ተበጊሱ ከምዘሎ እሙናት ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ኦ! ጅግና ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ!
ካብ ጀነራል ክሳብ ኮፕራል፣ ተጋዳላይን ኣባል ሃገራዊ ኣገልግሎትን፤ ብዝተፈላለየ ማዕረግን ሓላፍነትን ኣብ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ንዕድመ ውልቀ መላኺ ኢሳይያስ ኣብ ምድልዳልን፣ ስቅያት ገዛእ ርእስኻን ህዝብኻን ኣብ ምንዋሕን ብዘይ ድሌትካ ተዕወንውን ዘለኻ ጅግና ኤርትራዊ!
ንስኻ ዲኻ ወዲ ኣፈወርቂ ኣማንካቱ ዎን ንሕና ብዘይ ደሞዝ ኣርባዕተ ዓመት ክንሸቂ ፈሪድኩምና ንስኹም ኣብ ቪኢላታት ኤሪትርያ ትቕመጡ ኣበይ ሃሎ እቲ ናይ ህዝባዊ ስልጣን ናይ ህዝቢ ድተባህለ ኣይትሓፍሩን ባዕልኩም ጠላማት ከሓድቲ ዎ ንሰብ ካሓዲ ትብልዎ ሕጂ ተራኪብና ኣለና ከም’ዛ ንሕና ብቁሪ ንሕለባ ደለና ኣብ’ዚኣ ምሳና ቁሪ ክትሕለብ ኢካ ሾዑ ስልጣን ጥዑም ምዃኑ ይረደኣኩም ናይ ህዝቢ ተሓስቡ፣
ሰራዊት ጽዒና፡ ካብ ተሰነይ ተበጊሳ ናብ ኣስመራ ትጓዓዝ ዝነበረት ዓባይ መኪና ኣብ ሓጋዝ ብነታጕ ድሕሪ ምቅጻላ ኣብኣ ካብ ዝነበሩ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል 30 ክሞቱ ከለዉ፡ ብርክት ዝበሉ ከምዝቖሰሉ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ኣስታት 150 ኣባላት ዝሓዘት ኣሃዱ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ምስ መራሕ ሓይላ ዝሓለፈ ሰኑይ 31 ነሓሰ ብምሉኣ ሱዳን ኣትያ ኢዳ ከምዝሃበት ምንጭታት ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።
ተስፉ ዘውደ
ከምቲ ኣብ ራብዓይ ክፋል ዝገልጽክዎ እተን መካይን ዕላምአን ንፖርት-ሱዳን ኣትየን ኣብቲ ናይ ምብራቓዊ ሱዳን ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ረድኤት ክህባ ኢዩ ተመዲቡ ዝነበረ። ካብ ወደብ ላስፐዝያ ንኣለክሳንድርያ ኣተና። እቲ ኩሉ ዝጽዕነት ናይተን መካይን ንስደተኛታት ስለ ዝኾነ ብስምምዕ ግብጽን ሱዳን ንኩላህና በዚ ጉዳይ ዝትዋፈርና ናይ ዲፕሎማሲ ቪዛ ተወሃበና። ንዓይ ዓቢ ናይ ህላወ ዋሕስ ነበረ። እዚ እውን ኣብቲ ዘካይዶ ምንቅስቓሳት መጥቃዕቲ ክወርደኒ ስለ ዝኽእል ብወገን ጀርመናውያን ተሪር ስጉምቲ ክወስዱ ዝድርኽ ኩነታት ተፈጢሩ ኣሎ ማለት ኢዩ።
ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ነቲ ስርዓት ህግደፍ 88 ዓድታት ብሓይሊ ንምፍንቓል ዘውጽኦ ኣዕናዊ መደብ ኣብ ጎድኒ ህዝቦም ኮይኖም ክቃወሙዎ ጀሚሮም ከምዘለዉ ምንጭታትና ሓቢሮም።
ሓይልታት ጸጥታ ህግደፍ ምስ ገለ ሰበስልጣን ሱዳን ብምትሕብባር ብ ክልተ ጥሪ 2009 ካብ ካርቱም፡ ከላክላ ጉባ ካብ ዝተባህለ ቦታ ንሓደ ማሕሙድ መሓመድ ንስሙ ዜጋ ከምዝጨወዩ ምንጭታት ካብቲ ቦታ ቦታ ሓቢሮም።
ኣብ ዞባ ደቡብ ኣብ መስርዕ ተቓውሞ ጸኒዖም ዘለዉ ጀጋኑ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፡ ነቶም ገንዘብ ዘይከፈልኩም ተባሂሎም ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ መንግስቲ ተቐይዶም ዝጸንሑ 618 ወለድን ስድራቤታትን ብሓይሊ ብረት ነጻ ከምዘምጽኡዎም ምንጭታትና ካብቲ ከባቢ ሓቢሮም።


text:
ስራሕ ኣብ ሞያ መኻይንን ተሽከርከርቲን ንምርካብ
ምስ ሲነኦ SINEO
እንታይ ኢዩ?
SINEO ሓደ ትካል ናይ Bourgogne Franche-Comt ኮይኑ ምስ 3 ምስ ኣብ ዲጆን Dijon ዶለ, Doleን ከምኡውን Besançon ዘለዋ ሰለስተ ክታላት ተሓባቢሩ ይሰርሕ።
እቲ ትካል ን ሰራሕተኛታት ኣብ ኣብ ምድላው ምጽባብቅ መኻይን ትቖጽር
እቲ ንጥፈታት ናይቲ ትካል ፣ድማ ምጽራይ እተን መኻይን ብ ኢድ ግን ብዘይ ፣ ማይ እንታይ ደኣ 100% biodégradables ን ብ microfibresዝበሃል ኣሰራርሓ፣ ኣገልግሎት ይህብ።
ንመን ኢዩ ፧
ዞባ\ ዴባርትሞ
ናይ መምርሒ ፍቓድ ፐርሚB ምህላው
ካብ 7 àክሳብ 24 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
ናይ መምርሒ ፍቓድ ፐርሚB ምህላው
ካብ 7 àክሳብ 24 ኣዋርሕ
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ሰራሕተኛታት ንምዃን
ከምኡ እውን ኣብ ምውዳኣእታ ብ ቐዋምነት ክትቁጸኡ እውን ተኽእሎ ኣሎ እንተደኣ ኮንትራት ናይ (CDDI).ሓሊፍኩም
ኣብ ዓውደስራሕ ተሽከርከርቲ ንምስራሕ ።
እቶም ሰራሕተኛታት ክስልጥኑ ብከመይ ነቲ ስተጠቕሰ ስራሕ ከም ዝዓምዎ
ናይ ውልቃዊ ናይ ስራሕ ህይወት ንምህናጽ
ሓደ ካብ ዓላማታት ናይዚ ትካል ፣ኣብ ምህናጽ ናይ ውልቂ መደባትኩም ምስልጣን እዩ። .ሓደ ንጹር ዝኾነ ጥቡርን ዘስርሕ መደብ ስራሕ ናይ ህወትኩም ኣብ ዝተፈላላየ ጽፍሒ ንምስናይን ኣብ ተግባር ንምውዓልን እዩ።
ሓደ ቀዋሚ ስራሕ እትረኽብሉ ኣጋጣሚ
ሓደ ካብ እቲ ዕላማ ናይ ትካልና ድማ ፣ን እብ ዝተፈላለዩ ዓውዲ ዘለዉ ግን ከኣብ ብዝተፈላለየ ምኽንያት ካብ ስራሕ ተዓንቂጾም ዘለዉ ኣብ ስራሕ ብምስኳዕ ተረባሕቲ ንምግባሮምን ከምኡ ውን ንኽወሃሃዱ ምጽዓርን እዩ። እዚ ተግባራዊ ዝኾነሉ ድማ ከም ከም ሰራሕተኛታት ብምቑጻርን፣ ኣብ ሓደ ንቡር መርስሕ ናይ ስራሕ ንምእታዎምን እዩ። .
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ርከቡና
ንኽትረኽቡና ምስ እትደልዩ ፣ ኣድራሻና (ኢመይልናን ቴለፎንናይ ) ኣብ ታሕቲ ዘሎ ካርታ ርኸብዎ


text:
ብዛዕባ ኮምፑተር ምጽናዕ ወይ ኮርስ ምውሳድ
ምስ ኣብ F@ce au Numérique
ብዛዕባ ኮምፑተር ምጽናዕ
እንታይ ኢዩ?
እቲ Club FACE ናት Grand Besançon ሓደ ብዛዕባ ኢተርኔት ወይ ዲጂታል ዓለም ፍሉይ ስልጠና መአብ ን ስደተኛታታ ኣዳልዩልኩም ኣሎ።
እቲ ዕላማ ናይቲ መደብ ድማ
- ን ኮምፑተርን ወይ ታብሌት ኣጠቓቕመኣ ምፍላጥ
- ናይ ምምሕዳር ነገራት ዘገልግልኹም ኣጠቓቕማ ኢክንተርነት መሰረታዊን ኣገዳሲ ነገር ፍልጠት ምፍላጥ።
i ኣገዳሲ ሓበሬታ ኣብዚ ክፍለጥ ዘለዎ እቶም ተሳተፍቲ እቲ መደብ፣ኣብ ቋንቋ ፈረንሳ ድማ ክሳተፉ እዮም
ንመን ኢዩ ፧
ናይ ስደተኛ Titre de séjour / ወይ signataire CRI ወይ እውን / CAI ክህልወኩም ኣለዎ።
ን 6 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
25 - Doubs
ናይ ስደተኛ Titre de séjour / ወይ signataire CRI ወይ እውን / CAI ክህልወኩም ኣለዎ።
ን 6 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
25 - Doubs
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ጠቐምቲ ናይ ኣኢንተርነት ነገራት ምፍላጥ
እዚ መደብ እዚ፣ ከመይ ጌርካ ስካን ብምግባር ዶክሜንትታት ምስዳድ ከም እትኽእል እውን ዝምህር እዩ።
ከምኡ እውን ታብሌት ብ ሕስር ዝበለ ዋጋ ከም እትገዝኡ ምሕጋዝ
ኣብቲ ናይ ሓባር ናይ ጽንሖት ናይ ስልጠና መደብ። ነፍስወከፍ ተሳታፋይ ፣ ምእንቲ ብግቡእ ነቲ ስልጠና ክከታተል ሓንቲ ታብሌትን፣ ምስ ናይ ኢንተርነት 4 ጂጋ ዘለዋ ክወሃቦ እዩ። እቲ ክለብ Club FACE ናይ Grand Besançon ፣ ኣብ መወዳእታ ነተን ታብሌታት ን ተቐምቲ ብ ስማዊ ክፍሊት ንሰልጠንቲ ክገድፈሎም እዩ።
ናይ ውልቂ ዝምህር ሰብ ሓገዝ ንምርካብ መታን ክትክእሉ
ዝኾነ ስደተኛ ብውልቂ ንዝተፈላለየ ምዕባሌኡ ምውህሃዱን ኣሰናይነት ክረክብ እዩ።
ጉዳያት ኣብ ኦን ላይን ብኸመይ ከም እተሳልጦ ምፍላጥ
እቶም ስደተኛታት ን መሰረታዊ ኣፍልጦ ኣብ ኢንተርነት፣ ከምኡ እውን ብኸመይ ጉዳይካ ኣብ መስመር ወይ ብ ኦን ላይን ተሳልጥ፣ ናይ ባንኪ ሕሳብካ ትከታተል። ብ ኢመይል ክትራኸብ ምኽኣል፣ ናይ ስራሕ ምድላይ ምድላይ ካልእን ነገር ምጥቓም ምእንቲ ክኽእሉ ይሕገዙ።
ኣብ ኢንተርነትን ብሓፈሻ ኮሞፑተር ብሞያ ክትሰርሕ ምኽኣል
. ናብሲ ወከፍ ተጠቓማይ ፣ ኣብቲ ዓውዲ ተመክሮ ምስ ዘለዎም ሰባት ፣ ናይ ስልጠና ምርካብ ዕድል ይረክብ።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ርኸቡና
ን ወይዘሮ Madame M'Barek : c.mbarek@fondationface.org
ወይ ድማ ብ ቴልፎን 06 15 32 55 32 ደውሉልና


text:
መራሕቲ ገዛኢ ቤት ምኽሪ ሱዳን ምስ ተቓወምቲ’ታ ሃገር ሎሚ ሶኑይ ኣብ ከተማ ጁባ ብምርኻብ ኣብታ ሃገር ንዝረአዩ ዝተፈላለዩ ግጭታት ደው ንምባልን ነታ ሃገር ካብ ናይ ኣሜሪካ ዝርዝር ግብረ ሽበራ ዝምውላ ሃገራት ንምውጻእ ተዘራሪቦም።
መራሕቲ ቤት ምኽሪ መሰጋገሪ መንግስቲ ሱዳን ምስ ተቓወምቲ ሰላም ምፍጣር ቀንዲ ቀዳምነት’ቲ መንግስቲ ምኳኑ ገሊጾም ኣለው።
ሱዳን ካብ ናይ ኣሜሪካ ዝርዝር ግብረ ሽበራ ዝምውላ ሃገራት ክትወጽእ ብዘይምክኣላ ልቓሕ ካብ ዓለምለኸ ትካል ገንዘብን ባንኪ ዓለምን ካብ ምርኻብ ከምኡ'ውን ልቓሕ ናይ ምድምሳስ ዕድል ስኢና ምጽንሓ ይፍለጥ።
ሎሚ ኣብ ከተማ ጁባ ዝኣተው አባል ቤት ምኽሪ ሉአላዊነት ሱዳን መሃመድ ሓምዳን ዲያሎ ብዛዕባ’ቲ ልዝብ ዘለዎም ኣወንታዊ ተስፋ ገሊጾም ኣለው።
“ነቲ ልዝብ ብኽፉት ልቢ ክንጅምሮ ኣለና ብዛዕባ ሰላም ኣብ ሱዳን ምስፋን ዝብል ዕላማ ድማ ውፉያት ኢና” ኢሎም።
ኣብቲ ኣብ ደቡብ ሱዳን ከተማ ጁባ ዝካየድ ዘሎ ልዝብ ሰላም ካብ ዝተፈላለዩ ክፍልታት ሱዳን ዝመጹ መራሕቲ ተቓወምቲ ውድባት ይሳተፉ ምህላው’ውን ተገሊጹ’ሎ።
ኣብቲ ልዝብ ቀ/ሚ ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ፡ፕረዚደንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫኬር፡ፕረዚደንት ኡጋንዳ ዩወሪ ሙሰቨኒን ቀ/ሚ ግብጺ ሙስጠፋ ከማል ምስታፎም ተፈሊጡ'ሎ።


text:
ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ኩነታት ኣየር ኤል ኒኖ ዝተፈጥረ ድርቂ ንዝተጠቕዑ ንምሕጋዝ ካብ እትልግሶ ናይ 97 ሚሊዮን ዶላር ህጹጽ ሓገዝ ብተወሳኺ ምስ ዝምዕብሉ ኩነታት ምላሽ ንምሃብ እውን ቅርብቲ እያ ኢለን ሓንቲ ላዕለዋይ ሓላፊት USIAD።
ኣብ USIAD ዳይረክተር ቤት ጽሕፈት ምግቢ ንሰላም ምብራቓዊ፣ ማእኸላይን ደቡባዊ ኣፍሪካን ራቸል ግራንት ኣብዝሃብኦ መግለጺ እቲ ሓገዝ ንተሓገዝቲ ዝውሃብ ብቐጥታ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ከይኮነስ መንግስታዊ ብዘይኮኑ መሻርኽቲ ትካላት እዩ ኢለን።
ንሰን ብተወሳኺ 'ኣብ ኢትዮጵያ ኩነታት ዓጸቦ ክፍጠር እዩ ኢልና ኣይንጽበን።ሎሚ ኣብ ባይታ ዝርከቡ መሻርኽትና ጥራሕ ከይኮኑስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ይወስዶ ብዘሎ ውጽኢታዊ ምላሽ ንሳቶምን ማሕበረሰብ ዓለምን ብዝግባእ ተዳሊዮምን ግብረ መልሲ ይህቡ እዮም ዘለው።ስለዚ ኣብ ኢትዮጵያ ዓጸቦ ክፍጠር እዩ ኢልና ኣይንጽበን እየን' ኢለን።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
Radio Erena: 25 October 2020
ኣፍሪካ ማዕድንን ጸዓትን ዝተባህለ ኣውስትራልያዊ ጉጅለ፣ ኣብ ኤርትራ ዕደናዊ ንጥፈታት ንዘካዪድ ዘሎ ኩባንያ ዳናካሊ ንሽልማት ሓጽዩዎ።
እቲ ጉጅለ፣ ናይ 2020 ዓመተ ምህረት፣ ጸለውቲ መራሕቲ ምዕባለ ኣብ ኣፍሪቃ ብምባል ንሸሞንተ ኣውስትራልያውያን ትካላት ንሕጹይነት ኣብ ዘቕረበሉ፣ ዕደናዊ ትካል ዳናካሊ ዝበለጸ ፈጠራዊ ምህዞታት፣ ብሉጽ ናይ ስራሕ ሃዋሁ ምፍጣርን ተበግሶታት ምዕባለ ምፍጣርን ኣብ ዝብሉ መለክዒታት እዩ ተረቚሑ ዘሎ።
ኣካያዲ ስራሕ’ቲ ጉጅለ ቢል ዊትሃም ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ኣብ ቀረባ መጻኢ ዕድላት ትምህርቲ፣ ስራሕን ጥዕናን ኣብ ምፍጣር ጻዕርታት ንዘርኣያ ትካላት ዝወሃብ ሽልማት፣ ኣብዚ እዋን ኮቪድ 19 እውን ብዘይዕንቅፋት ይካየድ ምህላዉ ገሊጹ።
ኩባንያ ዕደና ዳናካሊ ምስቲ ብመንግስቲ ኤርትራ ዝውነን ትካል ኤናምኮ ብምሽራኽ እዩ ንጥፈታት ዕደና ዘካዪድ።
ኣብ ኤርትራ ኣብ ዕደናዊ ስራሓት ተመዲቦም ክሰርሑ ዝጸንሑ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ እቲ ናይ ዕደና ቦታታት፣ ንጥዕና ወዲ ሰብ ውሕስነት ከምዘይብሉ በብእዋኑ ክገልጹ ጸኒሖም እዮም።
===================


text:
ናይ ኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሓድነት መደረኽ ዝሓለፈ ሰንበት 28 ሓምለ 2005 ዓ/ም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣዳራሽ ሓይሊ መብራህቲ ኣብ ዝፀውዖ ህዝባዊ ኣኼባ ኣባል ኣመራርሓ እቲ ፓርቲ ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ ኢህወዴግ ንዝሓለፉ 22 ዓመታት ሰብኣውን ዴሞክራዊያን መሰላት ዜጋታት ኣየኽበረን ኢሎም።
ዶ/ር ነጋሶ ህዝቢ መሰሉ ንኽግበረሉ ስልዝሓተተ ንማእሰርቲ፣ንመውቃዕትን ንሞትን ተቓሊዑ ክብሉ ናይ ኣዋሳ፣ምርጫ 1997 ዓ/ ም ስዒቡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝጠፍአ ህይወትን ካልኦትን ከም ኣብነት ጠቒሶም።ኣብ ቀረባ እውን ዜጋታት መሰሎም ስለዝሓተቱ ኣብ ማእሰርቲ ይርከቡ ኣለው ኢሎም ዶ/ር ነጋሶ።
መንግስቲ ኣብ ጉዳይ ሃይማኖት ጣልቃ ይኣቲ’ሎ፤ንዓመታት ካብ ዝነብሩሎም ከባቢታት ንሰባት የመዛብል ኣሎ ኢሎም ብምውሳኽ።’’ናይ ሃይማኖት ፀገም ኣሎ፤ጣልቃ ምእታው ኣሎ፤በዚ ምኽንያት ድማ ነገራት ካብ ኢድ እናወፁ እዮም።ሓደገኛ እዩ።ብሃይማኖት ዝመፅእ ሽግር ብቐሊሉ ጠጠው ክብል ኣይኽእልን።’’
ዶ/ር ነጋሶ ብምቕፃል መንግስቲ ንዜጋታት ካብ መጥቓዕቲ ዝሕልው ከይኮኑስ ንመጥቓዕቲ ዘሳጥሑ ሕግታት እናውፅአ ከምዝርከብ ብምግላፅ ሕጊ ፀረ ሽብር፣ናይ ማሕበራትን ረድኤትን ትካላት ሕጊ፣ናይ ፕሬስ ሕግን ዝኣመሰሉ ከም ኣብነት ጠቒሶም ዶ/ር ነጋሶ።
እዞም ሕግታት እዚኦም ይኹን ኣብቲ ሕገ መንግስቲ ዝርከቡ ኣሰሓሐብቲ ሕግታት ክመሓየሹ ወይ ክውገዱ በዞም ሕግታት ተፈሪዱዎም ዝተኣሰሩ ድማ ንኽፍትሑ ሓቲቶም።እዚኦም ከይተፈትሑ እንድሕር ተሪፎም ኢትዮጵያ ከም ሃገር ምቕፃላ ኣብ ሕቶ ክኣቲ እዩ ኢሎም።
መንግስቲ ግን ነዞም ዝቐረቡ ኽስታት ብተደጋጋሚ ይነፅጎም።ካብ 1995 ዓ/ም ጀሚሩ ኣብ ስራሕ ዝርከብ ሕገ መንግስቲ ብዝኾነ ይኹን መዕቀኒ ዴሞክራሲያዊ ከምዝኾነን መንግስቲ ኣብ ጉዳይ ሃይማኖት ሃይማኖት ድማ ኣብ ጉዳያት ፖለቲካን መንግስትን ከምዘይኣትው ኣጥቢቑ ይከራኸር።
ፀረ ሽብር ሕግን ናይ ማሕበራትን ረድኤትን ሕግን ድማ ናይ ዜጋታት መሰልን ረብሓን ንምሕላው ዝወፁ እምበር ንፖለቲካዊ መራሕቲ፣ጋዜጠኛታት ወይ ንካልኦት ዜጋታት ንምዕፋን ዝወፁ ኣይኮኑን ክብል መንግስቲ ይከራኸር።


text:
ዶናልድ ትራምፕ ሎሚ ምሸት ወግዓዊ ሕጹይ ሰልፊ ሪፖብሊካውያን ኣብ ሓፈሻዊ ምርጫ ፕረዚደንት ኣመሪካ ኮይኑ ክወዳደር ተመሪጹ።
ኣብቲ ኣብ ክሊቭላንድ ኦሃዮ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ዋዕላ ሰልፊ ሪፖብሊካውያን ካብ ሪፖብሊካውያን ተወከልቲ ነቲ ወግዓዊ ሕጹይ ኮይኑ ከወዳድሮ ዘኽእልነጥቢ ብምርካቡዩ ሕጹይነቱ ወግዓውነት ከልብሶ ክኢሉ።
ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ዝቕጽል ዝተረፈ ግዜ ክሳብ ምርጫ ፕረዚደንትነት ኣንጻር ሕጽይቲ ሰልፊ ደሞክራስያውያን ዝኾነት ሄላሪ ክሊንተን ክወዳደርዩ።
ኣብቲ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ሕዳር ዝካየድ ሓፈሻዊ ምርጫ ኣብ ልዕሊ ሄላሪ ክሊንተን ክዕወት ኣለዎ ፕረዚደንት ኣመሪካ ኮይኑ ክምረጽ።
ሰልፊ ደሞክራስያውያን ኣብ ዝመጽእ ሰሙን ተመሳሳሊ ዋዕላ ብምክያድ ንሕጹይነት ሄላሪ ክሊንተን ወግዓውነት ከልብሶዩ።
በዚ ድማ ዶናልድ ትራምፕን ሄላሪ ክሊንተንን ኣብ ሓፈሻዊ ምርጫ ፕረዚደንትነት ተጸሚዶም ክወዳደሩ እዮም።
ምንያ ኣፈወርቂ ዘዳለወቶ ተወሳኺ ጸብጻብ ድማ ከምዝስዕብ ቀሪቡ ኣሎ።


text:
ምግራመይ ካብዚ እዩ ዝጅምር። ይሁዳ ንየሱስ ኣሕሊፉ ክህቦ ምስ መኸረ፣ ናብ ፈርሳውያንን ጸሓፍትን መጺኡ ተዛረቦም። ዓስቢ ዕይኡ ድማ ዋጋ ተመንሉ። ይሁዳ ድማ ብመጠን እቲ ዋጋ ምስ ተሰማምዐ፣ ንየሱስ ከትሕዞ ምቹእ ግዜ ይደለ ነበረ። ይሁዳ ምቹእ ግዜ ዘይረኸበ፣ የሱስ ዝተሓዘሉ ግዜ ስለ ዘይበጽሐ ጥራይ እዩ። ኩሉ ኣብ ግዜ ኣምላኽ ድኣ እምበር፣ ሰይጣን ኣብ ዝደለዮ ግዜ ስለ ዘይፍጸም እዩ። እንተዝኸውን ነይሩ፣ የሱስ ገና ካብ ማህጸን ከይወጸ ሰይጣን ክቀትሎ ፈቲኑ እዩ። እ/ሔር ብዓል ስልጣን ምኻኑ ነዚ ወለዶ መታን ክግለጽ፣ እ/ሔር ኣይፈቀደሉን። የሱስ ገዛእ ርእሱ ንመስዋእቲ ሓጢኣት ኣኽሉፉ ዝህበሉ ግዜ ምስ መጸ ከኣ፣ ይሁዳ ንፈርሳውያንን ጸሓፍትን ከምዚ ክብል ምልክት ኣቦም፣ "እቲ ኣነ ዝስዕሞ ንሱ እዩ እሞ ንዕኡ ሓዝዎ"። የሱስ ገዛእ ርእሱ ብጸሎት ነቲ ኩሉ ዝኽእል ምስ ኣዕቆበ፣ ይሁዳ ምስቶም ጭፍራ ናብ ጌተሰማንየ መጸ። ናብ የሱስ ቀሪቡ ድማ፣ "መምህር ከመይ ኢኻ ኢሉ ሰዓሞ"። የሱስ ግና ኣይትቅረበኒ ኣይበሎን። የግዳስ ከምዚ ክብል ኣዝዩ ዕሙቅ ዝበለ ዘረባ ተዛረቦ፣ "ዓርከይ ብምንታይ ነገር መጻኻ" (ማቴ26፣50)። ድሕሪዚ ድማ ገዛ ርእሱ ንውርደትን ስቃይን ሞትን ኣሕሊፉ ሃበ።
ይሁዳ ንሰለስተ ዓመትን ፈረቃን ምስ የሱስ በሊዑን ሰትዩን፣ ምስ የሱስ ድማ ተመላሊሱ’ዩ። ካብ የሱስ ተማሂሩ እዩ። ካብታ የሱስ ዝጽውዖ ግዜ ኣትሒዙ ካብኡ ኣይተፈለየን። ስለዚ ኩሉ ምእታውን ምውጻእን የሱስ ይፈልጥ ነበረ። ሓደ ግዜ ግና ሰይጣን ብጉርሑ ነቲ ግሩህ ሓሳቡ ከበላሽዎ ስለ ዝጀመረ፣ ብሕማቅ ሓቀና ምስ የሱስ ክኣቱን ክወጽእን ጀሚሩ። ዝገብሮን ዝሓስቦን በቲ እኩይ ክዝወር ስለ ዝጀመረ፣ ካብ ገርህነት ርሒቁ። ስለዚ ንየሱስ ክዛረቦን ክሓቶን ከሎ ብጉርሒ እዩ ዝነበረ። ንየሱስ ክተናዀለሉ ካብ ዝጅምር ግዜ ኣቁጺሩ እዩ። ዝሓቶ ዘበለ ንኹጎድኦ እዩ ነይሩ። ዝፈለጦ ዘበለ ነቶም ገለ ጌጋ እንተረኸብሉ ዝጸናወትዎ ዝነበሩ ግቡዛት ፈርሳውያን መገዲ ንሙኻን እዩ። እቲ ዘገርም ግና የሱስ ከምኡ ምኻኑ እናፈለጠ ክነሱ፣ ኣብ ይሁዳ ዝነበሮ ኣቀራርባ ኣጠማምታን ፈጺሙ ኣይተቀየረን። ይሁዳ ብሓሳብ ሰይጣን የዒንቱ ተሰዊረን ስለ ዝነበራ፣ ዝሓስቦን ዝኸዶ ዝነብረ ኣካይዳ ካብ የሱስ ዝተሰወረ ይመስሎ ነበረ። ዝኸዶ ዝነበረ ጎደና፣ ጎደና ውርደትን ጥፍኣትን ምኻኑ ምስትውዓል ተሳኢንዎ። ንኽብሪ ኣምላኽ ገዛእ ርእሶም ዝሃቡ ምጽራር ስርሑ ኰይኑ ነበረ (ዮሃ12)። ንኸትሕዞ: ኣእሕሊፉ ንኽህቦ ንየሱስ ኣበይ ከም ዘምሲ ምስ ሓተቶ፣ የሱስ ግርሑን ተንኰሉን ይፈልጦ እኳ እንተነበረ ንምንጋሩ ሰገጥ ኣይበለን። ይሁዳ ንጉድኣት፣ ዓርኪ መሲሉ ቀሪቡ። ብልቡ እናተቃጸዎ ክነሱ፣ ፍሽሕ ይብል ነበረ። ዝበልዓሉ ጻሕሊ ክሰብር ምኻኑ እናፈለጠ፣ ኣብ ናይ ፍቅሪ መኣዲ ብድፍረት ተቀሚጡ። የሱስ ግና እናፈለጠ ከም ዘይፈለጠ፣ እናርኣየ ከም አይረኣየ ስቅ ኢሉ ይዕገስ ነበረ። ስለምታይ ግን?
ይሁዳ ንየሱስ የሕሉፉ ንኽህቦ ስሙ እናጸውዐ “ሰዓሞ”። የሱስ ዝኸውን ዝነበረ ይፈልጥ ነበረ። እናፈለጠ ድማ ንይሁዳ “ዓርክይ” በሎ። ከም ሰብ የሱስ ዝሕጭጭ ወይውን ኣሽሙር ዝዛረብ ኣይመስለንን። “ዓርከይ” ክብሎ ከሎ ይሁዳ ዓርኩ ስለ ዝዀነ እዩ። የሱስ ቀረባይ መማኽርተይ ዝብሎ፣ ልቡ ዘውድቀሉ ዓርኩ ጌሩ ይቆጽሮ ስለ ዝነብረ “ዓርከይ” በሎ። ንስቃይን ንውርደትን ኣሕሊፉ እናሃቦ ክነሱ፣ “ዓርከይ” ምባሉ ኣዝዩ ዘደናግር እዩ። ብፍላይ እኳ ንጴጥሮስ ዝበሎ ምልስ ኢልና ክንዝክር ምስ እንፍትን፣ ብሓቂ ንሓሳብካ ዘቃውስ እዩ። የሱስ ክሳቀን ክመውትን ምኻኑ ንደቀ መዛምርቱ ምስ ነገሮም፣ ጴጥሮስ ካብ ሓልዩት ዝተላዕለ፣ “ጎይታይ ይባልህካ፣ እዝስ ኣይውረድካ” በሎ (ማቴ16፣21-23)። የሱስ ናብኡ ግልጽ ኢሉ “ሰይጣን” ካብይ ረሓቅ። ነቲ ካብ ፍቅርን ሓልዮትን ተበጊሱ ይባልህካ ዝበሎ፣ “ሰይጣን”፣ ነቲ ብጉርሒ ብተንኰል ተበጊሱ ኸትሕዞ ዝመጸ ግና “ዓርከይ” ምባሉ ኣዝዩ ዘሕስብ እዩ። ብሓቂ ስጊንጢር ይመስል። ንኣእምሮ ሰብ ዘደናግር እዩ። እምበርከ የሱስ ምስ ኣእምርኡ ምንባሩ ክትሓትት ይገብረካ። የሱስ ዝዓሸወ ይመስል። ዕሽነት ምዕጋሱ ግና ጸጋ ኣምላኽ እዩ። ግን ስለምታይ?
ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝጠቀስክዎ የሱስ ዝገብሮ ዝነበረ ብመንጽር እቲ ካብ ኣምላኽ ዝተቀበሎ ፍቃድ እዩ። ናብ ፍቃድ ኣብኡ ዘቅርቦን ዘበለ፣ ንየሱስ ዓርኩ እዩ። ኣንተ ብፍላጥ ወይስ ብዘይፍላጥ፣ ኣብ ይሁዳን ጴጥሮስን ዝዀነ ድማ እዚ እዩ ነይሩ። የሱስ ናብዚ ምድሪ ዝመጸ፣ ምእንቲ ደቂ ሰባት ገዛእ ርእሱ ንመስዋእቲ ምምጣው እዩ። ንዝጠፍአ ውሉድ ኣዳም፣ ብሞቱ ንምምላስ እዩ። ናብዚ ዕላማ ኣቢሉ ዘቅርቦ፣ ንየሱስ ፈታዊኡ እዩ። ብዘየገድስ እንተ ብጽቡቅ ብግሩህ ሓሳብ፣ ወይስ ንሕማቅ ብዝተበላሸወ ሕልና፣ የሱስ ዓርከይ ኢሉ ክስዕሞ ኣይተሸገረን። ዋላ እዃ ካብ ሓልዮት ይኹን፣ ጴጥሮስ ዝተዛረቦን ዝመኸሮን ምኽሪ፣ ካብ ሓሳብ ኣምላኽ ዘውጽእን ዘርሕቅን ስለ ዝነብረ፣ ኣሜን ኣይበሎን። ደሓን ካብ ፍቅሪ ዝተላዕለ እዩ ኢሉ ጎስይዎ ክሓልፍ ኣይደለይን። ከም ቆፍኡ ዝተተንከየ ንህቢ ደኣ፣ “ሰይጣን” በሎ። ናይ ሰብ እምበር ናይ ኣምላኽ ኣይትሓስን ኢኻ ብምባል ከም ዘይተቀበሎ ብግልጺ ተዛረቦ። ነቲ ጥቅሚ ርእሱ ደሪኽዎ ዝመጸ ይሁዳ ግና፣ “ዓርከይ” በሎ። ምኽንያቱ ፍቃድ ኣምላኽ ንኽፍጸም መገዲ ስለ ዝዀነ። ዋላ እኳ ብተንኰል ዝተበገሰ እንተነበረ፣ መፈጸምታኡ ግና ንየሱስ ናብ ፍቃድ ኣምላኽ ዘቅርብ ስለ ዝነበረ፣ ብውሽጡ ኣይተመረረን። “ዓርከይ” ብምባል ክስዕሞ ኣይተሸገረን። ምርዳእ ፍቃድ ኣምላኽ፣ ንየሱስ ሓራ ገይርዎ።
እዚ ድማ ንየሱስ ፍሉይ ይገብሮ። ንሕናውን ኣሰሩ ክንስዕብ ይድለየና። ሓው/ሓፍቲ ዝብሃል ገዛእ ርእሱ ቀቲሉ፣ ንፍቃድ ኣምላክ ፈጺሙ ዝተዋህበ እንተዘይኰይኑ፣ ልቡ ብኽፍኣትን ብጉርሕን ክምላእ ይኽእል እዩ። መጋብሮ ሰይጣን ብምዃን ድማ ምኽንያት መከራ ክኸውን ይኽእል እዩ። ሰብ ንጥቅሙ መጋብሮ ክገብረካ፣ ብጉርሑ ውሽጥኻ ክፍትሽ ምፍታኑ ብሓቂ ስቅ ኢልካ ክትሓልፎ ይኸብድ እዩ። ኣብ ውግእ ዝወዓለ ይንገርካ እዩ ነገሩ። ዝኣመንካዮ ክጠልመካ፣ ዝተጎንጎንካዮ ሻምቡቆ ክዀነካ ጥዑም ተመኩሮ ኣይኰነን። ግና ብኣምላኽ በቲ ጸጋ ዝህበና ኩሉ ይከኣል እዩ። ደሓር ከኣ፣ ፍቃድን ዕላማ ኣምላኽ ንኽፍጸም እንተኰይኑ፣ “ኣሜን” ጥራይ ክተርፎ ኣለዎ።፣) ነዚ ኩነት ግና ክንቅይሮ ኣብ ኢድና ኣይኰነን። ሓደ ነገር ግና ኣሎ ክንገብሮ ንኽእል። ኣጠማምታና ከንቅይር። ኩሉ ብምንጽር ሓሳብ ኣምላኽ እንተሪናዮ ካብ ብዙሕ ሓዘንን መስበርትን፣ ጽልእን ቅርሕንትን ክንድሕን ንኽእል ኢና። እዚ ድማ እቲ ዮስየፍ ነሕዋቱ ዝበሎም ይሰማማዕ፣ “ንስኻትኩም ንኽፉይ ሓሳብኩም፣ ኣምላኽ ግና ከምዚ ኰይኑዎ ዘሎ ንብዙሓት መታን ከድሕን ንጽቡቀይ ሓሰበ” ብምባል ሕነ ክፈዲ ኣይድለየን ወይውን ብውሽጡ ኣይተመረረን። እዚ ድማ ናይ ሓቂ ጸጋ እዩ። ተቢዕና ድማ “ነቶም ንኣምላኽ ዘፍቅሩ ከም ምኽሩ ድማ ዝተጸውዑ ኩሉ ኩሉ ንሰናይ ይድግፎም እዩ” ክንብል ንኽእል ኢና።


text:
...ንምንታይከ ነቲ ህያው ኣብ ማእከል ምዉታት ትደልያኦ አሎኽን፡ (ሉቃ.24:5)
ክርስቶስ ተንሲ እዩ። ከምቲ እቲ መልኣኽ ነተን ኣንስቲ ዝበለን ንሱ ኣብ ማእከል ምውታን ኣይርከብን እዩ። ንሱ ኣብ ማእከል ህያዋን እዩ ዝርከብ። ህያዋን ክብል ከሎ እንታይ ማለት እዩ? ቃል ኣምላኽ ንሕና ብበደልና ምውታት ዝነበርና ኣምላኽ ብክርስቶስ ህያዋን ከም ዝገበረና ይነግረና (ኤፌሶን 2:5)። ስለዚ ንሕና ካብ ሞት ናብ ህይወት እተሰጋገርና እንተዀንና ክርስቶስ ምሳና ኣሎ ማለት እዩ።
ነዚ ህይወት ዝሃበና ጐይታ እንታይ ውሬታ ኢና ክንመልሰሉ እንኽእል? ጳውሎስ ነቲ ክርስቶስ ዝገበረሉ ውሬታ ብዝኾነ መገዲ፡ ብሞት ይኹን ብህይወት፡ ንኽኸፍል ድልው እዩ ኔሩ። ናብ የሩሳሌም ከይዱ ከይእሰር ክመኽርዎ እንከለዉ እንታይ ኢሉ ከም ዝመለሰ ንርአ፡ “ሽዑ ጳውሎስ፡ ኣቱም እትበኽዩን ንልበይ እትሰብሩን፡ እንታይ ትገብሩ ኣሎኹም፧ ኣነ ምእንቲ ስም ጐይታና የሱስ ኣብ የሩሳሌም ንሙማት ድማ እምበር፡ ንማእሰርቲ ጥራይ እኳ ኣይኰንኩን ተዳልየ ዘሎኹ፡ ኢሉ መለሰሎም።” ግብ.21:13። ኣብ ካልእ ስፍራ ድማ ጳውሎስ ከምዚ ይብል፡ “ድሕሪ ሕጂ እቶም ዘለዉ ነቲ ምእንታኦም ዝሞተን ዝተንስኤን እምበር፡ ንርእሶም እምንቲ ኸይነብሩ፡ ንሱ ኣብ ክንዲ ዅላቶም ሞተ።” 1ቈረ.5:15። ካብዘን ክልተ ጥቕሲ ከነስተውዕሎም ከሎና ክልተ ነገራት ኣለዎ። እቲ ቀዳማይ፡ እዛ ተውሂባትና ዘላ ህይወት ስሌኡ ክትመውት ድልውቲ ክንገብራ ከምዘሎና ክኸውን ከሎ እቲ ካልኣይ ድማ እዛ ተውሂባትና ዘላ ህይወት ስሌኡ ክትነብር ከም ዝግብኣ ምስትውዓል እዩ። እዚ እዩ ድማ እቲ ብሞት ይኹን ብህይወት ንዕኡ ምንባር ማለት። ከም ብዓል ጳውሎስን ካልኦት ሰማእትን ስሌኡ ናይ ምሟት ዕድል ንብዙሓት እተዋህበ ኣይኮነን። እቲ ምንባር ግና ንኩላትና እተዓደለ እዩ’ሞ ውሬታኡ ንምምላስ ነፍሲ-ወከፍ ካልኢት ህይወትና ንዕኡ እናኽበርናን ትንሳኤኡ እናኣወጅናንዶ ንነብር ኣሎና?
ጸሎት: ዎ’ኣምላኽ ብሞት ወድኻ ህይወት ስለዝሃብካኒ ብትንሳኤኡ ድማ ጽድቅኻ ስለ ዘልበስካኒ ኤመስግነካ ኣለኹ። ነፍሲ ወከፍ ካሊኢት ህይወተይ ንዓኻ ክነብርን ክሳዕ ሞት እውን ንስምካ እሙን ክኸውንን ቃል እኣቱ ኣለኹ እሞ ነንመዓልቲ ዝኸውን ጸጋ ሃበኒ። ብስም የሱስ ኣሜን!


text:
ሓይልታት መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ንሓደ ወዲ 17 ዓመት ኣብ ፀሓይ ዓራርቦ ከምዝቐተሉዎ ዓለምለኸ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ሁማን ራይትስ ዎች ገሊፁ።ኣማኑኤል ወንድሙ ኣብ ኣደባባይ ምርሻኑ ኣብታ ሃገር ሓይልታት ፀጥታ ዝፍፀምዎ በደል ተሓተቲ ዘይምዃኖም ዝሕብር እዩ ኢሉ ኣሎ።
ሁማን ራይትስ ዎች ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያ ንዝወፀ ቪዲዮ ብምጥቓስ 11 ግንቦት 2021 ሓይልታት መንግስቲ ኣብ ከተማ ደምቢዶሎ ንኣማኑኤል ሒዞም ብምቕጣቃጥ ኣብቲ ዕለት ኣብ ኣደባባይ ረሺኖምዎ ይብል ።
ብኻልእ ወገን እቲ ተግባር ምፍፃሙ ዝገለፁ ምኽትል ሓላፊ ፀጥታ ኢንስፐክተር ኣሕመድ ያስን ኣብ ልዕሊ ኣማኑኤል ዝተወስደ ስጉምቲ ብምርግጋፅ ‘'ሲሳይ ፊዳ ንዝተባህለ ጋዜጠኛ ቶኲሶም ብምቕታል ካብ መንጎ ዝተርጠሩ ምዃኑ ባዕሉ ኣረጋጊፁልና እዩ’’ኢሎም ኣለው።
ወላዲ ኣቡኡ ንኣማኑኤል ኣቶ ወንድሙ ከበደ ግን ውላዶም ፖሊስ ዝበሎ ገበን ፈፂሙ ኢሎም ከምዘይኣምኑ ብምግላፅ "ወደይ ብገበን ዝጥርጠር እንተዝኸውን እውን ካብ ዝቕተል ኣብ ቅድሚ ዳኛ ክቐርብ ነይሩዎ’’ኢሎም።
ምኽትል ሓላፊ ፖሊስ ዞባ ቀሌም ወለጋ ኢንስፔክተር ኣሕመድ ያሲን ግን ካብ ፖሊስ ከምልጥ ኣብ ዝፈተነሉ እዋን እዩ ተቐቲሉ ኢሎም።
ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣብ ከተማ ደምቢዶሎ ኣማኑኤል ወንድሙ ብዘይፍርዲ ዝተቐትለሉ ኣገባብ ኣተሓሳሲቡኒ ክብል ብምሕባር ተፃሪዩ ስጉምቲ ክውሰድ ዘተሓሳስብ መግለፂ ኣብቲ እዋን ኣውፂኡ ነይሩ።


text:
ግብፃዊያን ድምፆም ንኽህቡ ብዝፅውዑ ፅሑፋት ዝተሸፈና መኻይን ኣብ ጎደናትታ ስዊስዝ ካናልን ኢስማይሊያን ሕገ መንግስታዊ ረፈረንደም ንኽካይድ ኣብዝፅውዕ ምርኢት ጥሩምባ ይነፍሓ።ሰባት ድምፆም ንኽህቡ ደገፍቲ መሰጋገሪ መንግስቲ ኣበርቲዖም እናደፍኡ እዮም።
ወግዓዊ ዘይኮኑ መለክዒታት ብመሰረት ዝበልቶም Sky News Arabia ዝተብሃለት ቻነል ኣብ ናይ ትማሊ ሰሉስ ፈላማይ ምሃብ ድምፂ ኣብ ዓበይቲ ከተማታት ግብፂ ካይሮን ኣሌግዛንደሪያን 46 ሚእታዊ ድምፂ ሂቡ’ሎ።ኣብ ካልኦት ከተማታት ብመሰረት እታ ናይ ቴሌቪዥን ቻናል ኣብ ዳሚየታ 50 ሚእታዊ፣ኣብ ሻርቂያ 40 ሚእታዊ፣ኣብ ኣሱት፣ጋርቢያን ኢስማኢሊያን ድማ 35 ሚእታዊ ኣድሚፁ’ሎ።ፁኑዕ ትሕዝቶታት እስላማዊ ሕውነት ኣብ ዝኾና ከተማታት ሉክሰርን ሰሜን ሲናይን ግን ትሑት ምዃኑ ተፈሊጡ’ሎ።
መንግስታዊ ቴሌቪዥን ግብፅን ፍሉጣት ደገፍቲ መንግስትን ዝኾነ ናይ ሳተላይት ቻነላት ግብፃዊያን ‘’እወ’’ ኢሎም ንኸድምፁ ዝፅውዕ መልእኽቲ የሕልፋ።ንዝታገደ እሳላማዊ ሕውነት ዝድግፋ መብዛሕቲአን ናይ ሳተላይት ቻነላት ተዓፂየን ኣለዋ።Al Jazeera Direct ግን መጠን ከድምፅ ናይ ዝወፀ ህዝቢ ውሑድ እዩ ክትብል ፀብፂባ’ላ።እስላማዊ ሕውነትን ካልኦት ዝተወሰኑ ፓርትትታን ህዝቢ ነቲ ምርጫ ክሕሰሞ ፀዊዖም ኣለው።
ናይ ግብፂ ናይ ስግግር ቀዳማይ ምንስቴር ሓዘም ኤል-ቤብላዊ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ቁፅሪ ከድምፃ ዝወፃ ደቂ ኣንስትዮ ካብ ደቂ ተባዒትዮ ዝበዝሓ እየን።90 ሚሊዮን ካብ ዝፅጋዕ ህዝቢ ግብፂ 52 ሚሊዮን ከድምፅ ዝኽእል እዩ።ቀዳማይ ምንስቴር በብላዊ በቲ ዝወፀ መጠን ህዝቢ ዕጉብ እዮም።
ኣብቲ ፈላማይ ማዕልቲ ቁፅሪ ኣድመፅቲ ደቂ ኣንስትዮን ብዕድመ ዝደፍኡን ዝለዓለ እዩ።ኣብዝተኻየደ መባእታዊ መፅናዕቲ 55 ሚእታዊ ደቂ ኣንስትዮን 45 ድማ ደቂ ተባዕቲዮን ኣድሚፆም ኣለው ኢሎም ንሶም።እቲ ህዝቢ ብከምዚ ምውፅኡ ግብፃዊያን መፃኢ ዕድል ሃገሮም ኣብ ኢዶም ከእትው ምድላዮም ንዓለም ንምርኣይ እዩ ኢሎም ኣስዒቦም።
እቲ ሕገ መንግስታዊ ረፈረንደም ተቐባልነት እንተድኣ ሪኺቡ ሓድሽ ፕሬዝዳንታውን ፓርላመንታውን ምርጫ ክካየድ እዩ።
ፀጥታ ንምጥንኻር ፖሊስን ወታደርን እታ ሃገር ኣብ ምሉእ እታ ሃገር ተዋፊሮም ኣለው።ኣብ ናይ ትማሊ ሰሉስ ምሃብ ድምፂ ኣብ መንጎ ደገፍትን ተቓወምትን መሓመድ ሞርሲ ብዝተልዓለ ግጭት ልዕሊ 10 ሰባት ተቐቲሎም።
እቲ ሓድሽ ሕገ መንግስቲ ኣብ እዋን ፕሬዝዳንትነት መሓመድ ሞርሲ ኣብ 2012 ኣ/ፈ ንዝፀደቐ ቻርተር ዝትክእ እዩ።ንእስላማዊ ቛንቛ ፍሒቑ፣ንደቂ ኣንስትዮ ብዙሕ ነፃነት ሰራዊት እታ ሃገር ድማ ስልጣኑ ዘጠናኽርን እውን እዩ።


text:
ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ፣ ከም ኤርትራን ሰሜን ኮርያን ዝኣመሰላ ከቢድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ዝፍጸመለን ሃገራት እገዳ ክግበረለን ኣተሓሳሲቡ።
ባራክ ኦባማ ንኤርትራን ሰሜን ኮርያን ብምጥቃስ እገዳ ክውሰነለን ዝተማሕጸነ፣ ኣብቲ ዘይሕጋዊ መሸጣ ደቂሰብ ንኸብቕዕ ዝጽውዕ ናይ ክሊንተን ኣህጉራዊ ተበግሶ ኣብ ዘስምዖ ቃል’ዩ።
ከምዝፍለጥ ኣቐዲማ፣ ሂላሪ ክሊንተን ነቶም ኣብ ሲናይ ተጨውዮም ንዝነበሩ ግዳያት እቲ መጭይወይቲ ንዝኾኑን ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን መዳርግቲ ዘይብሉ ሰብኣዊ ሓገዝ እትበርክት ንዘላ ኤርትራዊት ሲስተር ዓዘዘት ኪዳነ፣ ስለቲ ርህራሄን ሰብኣውነትን ዝመልኦ ኣበርክእቶኣ ናይ ክብሪ ሽልማት ከምዝሃበታ ኣይርሳዕን።
ሲኤንኤን ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ’ውን፣ በዚ ዝዓበየ ዛዕባ ሰብኣዊ መሰላት ዓለምና ኮይኑ ዘሎ ቆልዑን ነፍሰጾራትን ዘጠቃለለ መሸጣ ደቂ ኣዳም፣ ኤርትራ ብቐዳምነት’ያ ተጠቒሳ።
ማዕከናት ዜና ዓለምን እህጉራውያን ትካላት ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ከምኡ ድማ ከም ባራክ ኦባማ ዝኣመሰሉ መራሕቲ ሃገራት ዓለም፣ ብዛዕባ’ዚ ንኤርትራውያን ዓቢ ጸገም ኮይንዎም ዘሎ ጉዳይ መሸጣ ደቒ ኣዳም ወግሐ ጸብሐ እንዳተዛረብሉ፣ መንግስቲ ኤርትራ ግና ከም ኣርእስቲ’ውን ኣልዕሊልዎ ኣይፈልጥን።
ብመሰረት ጸብጻብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ፣ ሓደ ሓደ ኣዘዝቲ ሰራዊት ኤርትራ ኣብዚ ካብ ኤርትራ ጀሚሩ ክሳብ ሲናይ ተዘርጊሑ ዘሎ መሸጣ ደቂ ኣዳም ኢድ ከምዘለዎም ይጥቀስ።
ኣብ እስራኤል ግብጺ ሱዳንን ኣብ ውሽጢ ኤርትራን ዝርከቡ ሓያሎ ደላሎን ኣሰጋገርቲ ገንዘብ’ውን ኣብዚ ንህዝቢ ኤርትራ ዘሳቒ ዘሎ ከቢድ ገበን ይሳተፉ ምህላዎም ብመርትዖ ዝተረጋገጸ’ዩ።
ካብ መዓስከራት ሱዳንን ውሽጢ ኤርትራን ዝተጨውዩ ኣማኢት ቆልዑን ደቂንስትዮን ዝርከብዎም ኤርትራውያን ኣብ ሲናይ ግዳያት ሞት፣ ስንክልናን ጾታዊ ዓመጽን ይኾኑ ምህላዎም ጸብጻባት የመልክቱ።
‘ከም ኤርትራን ሰሜን ኮርያን ዝኣመሰላ ሃገራት እገዳ ክግበረለን ኣለዎ’ ባራክ ኦባማ
ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ፣ ከም ኤርትራን ሰሜን ኮርያን ዝኣመሰላ ከቢድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ዝፍጸመለን ሃገራት እገዳ ክግበረለን ኣተሓሳሲቡ።


text:
Sunne
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 11 12 2020
ሱነ ኣብ ቬርምላንድ ትርከብ ደስ ዘብል ተፈጥሮን ሃብታም ባህልን ተቐበልቲ ኣጋይሽ ሰባት ዝነብሩላን ቦታ እያ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ13,286
ስፍሓት መሬት1,448 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Torsby 37 ኪሜ
- Karlstad 67 ኪሜ
- Oslo 205 ኪሜ
"ልብና ኣብ ሱነ - ብሓባር ነንሕድሕድና ንተሓጋገዝ፡ Med hjärtat i Sunne – tillsammans hjälper vi varann"፡ መን ምዃንካ ወይ ካበይ ከም ዝመጻእካ ብዘየገድስ ርክብ ኣብ መንጎ ሰባት ዝፈጥር ሓደ ሰፊሕ ናይ ነበርቲ ሱነ ናይ ርክብ መርበብ እዩ። ወለንተኛታት ሓይልታት ንሱነ ኮሙን ናይ ኵሉ ሰብ ማዕረ ክብሪ ትሑዝ ከም ዝኾነን ብዝያዳ ተቐባሊት ጋሻ ከም ትኸውንን የበርክቱ።
መንበሪ-ገዛ
ምሉእ ጥዕና ክህልወካ ወይ ውን ክስመዓካ፡ እትነብረሉ ገዛ ኣዝዩ ምቹእ ክኸውን ኣለዎ። ኣብ ከተማ ሱነ ብርክት ዝበለ ዝካረ ኣባይቲ፡ ቪላታት ከምኡ ውን ዝሽየጥ ገዛውቲ፡ ይርከብ። ኣብ ከተማ ሱነ ገዛ ክትካረዩ ንእትደልዩ፡ ኣብዚ ዝስዕብ መርበብ-ሓበሬታ እኹል ሓበሬታ ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ኣብ ሱነ፡ እታ ዝበዝሐ ክራይ ኣባይቲ ዘለዋ ብምምሕዳር ከተማ እትወነን ትካል ሱነ-ቡስቴደር ተባሂላ ትጽዋዕ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ከተማ ሱነ፡ ብቋንቋ ኢራን ዝወሃብ ናይ ቋንቋ-ኣደ ትምርህቲ ኣሎ። ብቋንቋታት ዓረበኛ፡ ፊንላንድ፡ ራሻን ፈረንሳይን ውን ተመሳሳሊ ትምህርቲ ይወሃብ።
ኣብ ኣብያተ-ትምህርታት ናይቲ ከተማ፡ ካብ ኣዚለ ክፍሊ ክሳብ ኣብ ናይ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ ኣብ ዝወሃብ ኣብያተ ትምህርታት፡ ናይ ቋንቋ-ኣደ ትምህርቲ በዘን ዝስዕባ ቋንቋታት ይወሃብ፡ ኣልባንያ፡ ዓረበኛ፡ ደንማርክ፡ ዳሪ፡ እንግሊዘኛ፡ ፍሊፒን፡ ፊንላንድ፡ ፈረንሳይ፡ ሆላንድ፡ ቻይና፡ ኩርዲ፡ ሌትላንድ፡ ሊትወንያ፡ ማንዳሪን፡ ኖርወይ፡ ፓሽቱ፡ ኢራን፡ ፖርትጓል፡ ሩማንያ፡ ራሻ፡ ሶማለኛ፡ ስፓኛ፡ ታይ፡ ቱርኪ፡ ጀርመንን ጾሳን።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ከተማ ሱነ፡ 120 ዝተፈላለያ ንጡፋት ማሕበራት ኣለዋ። ኣብቲ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ሱነ ዝርከብ መዝገብ-ማሕበራት ብምእታው፡ ተወሳኺ ዝርዝራት ትረኽቡ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ማእከል ወይ ሕምብርቲ ከተማ ሱነ፡ መቐበሊ ምምሕዳር ከተማ፡ ቤት-ንባብ፡ ቤት-ጽሕፈት ማሕበራዊ-ጉዳያት፡ ክፍሊ ዕዳጋ-ስራሕ፡ ፋርማሲ፡ ሲነማ፡ ቤተ-ክርስትያን፡ ብኣርቲፊሻል-ሳዕሪ ዝወቀበ ሜዳ-ኩዕሶ፡ ህንጻ ስፖርታዊ ንጥፈታት፡ ህንጻ ጸወታታት-በረድ ከምኡ ውን ዕጹው ሜዳ ወይ መጻወቲ ኩዕሶ፡ ማእከል ስፖርታዊ ንጥፈታት፡ ሜዳታት ቴንስን ጎልፍን፡ ማእከል ኣካላዊ ምንቅስቓስ፡ ማእከል ሳውና፡ ኣብያተ-መግብን እንዳ-ሻሂታት፡ እንዳ-ቐምቃማይን ኣስታት 90 ዝኾና ድኳናትን፡ ይርከባ።
ድኳናት ሃምስተርቡኣን ዩቨለንን፡ ብሕሱር ዋጋ ዝሽየጥ ዘገልገለ-ንብረት፡ ክዳውንትን ካልእን ይሸጣ።
ኣብ ከተማ ሱነ፡ ኣስታት 850 ትካላትን፡ ኣስታት 120 ንጡፋት ማሕበራትን ይርከባ። እዘን ማሕበራት እዚኣተን ንህወት ከተማ ሱነ ኣብ ምምዕራግ ወሳኒ ተራ ይጻወታ።
ኣብ እዋን ክረምትን እዋን በረድን፡ ከተማ ሱነ ብርክት ዝበሉ በጻሕቲ ይመጽኡዋ። እዞም በጻሕቲ እዚኣቶም፡ ተሳተፍቲ ኮንፈረንሳትን በጻሕትን ይርከብዎም። እብ ከተማ ሱነ ዝርከባ ሆቴላት ኣስታት 1000 ዝኾኑ ሰባት ናይ ምእንጋድ ዓቕምታት ኣለወን። ቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣርበትስፎርመድሊንገን) ኣብ ከተማ ሱነ ክህሉ እንከሎ፡ ቤት-ጽሕፈት ማዕከን ማሕበራዊ-ውሕስነት (ፎርሸክሪንግስካሳን) ከኣ፡ ኣብ ከተማ ካርልስታድ ኣገልግሎት ዝህበሉ ቤት-ጽሕፈት ኣለዎ። ኣብዚ ኣብ ካርልስታድ ዝርከብ ቤት-ጽሕፈት ብምኻድ፡ ንፎርሸክሪንግስ-ካሳ፡ በዓል-መዚ ቀረጽ (ስካተ-ቨርከት) ወይ ውን በዓል-መዚ ጡረታ ዝምልከት ጉዳይ ምስ ዝህልወኩም፡ ኬድኩም ክትሓቱ ትኽእሉ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ከተማ ሱነ፡ 13 ኣብያተ-ትምህርትን ብርክት ዝበላ፡ ነቶም ካብ 1 ክሳብ 5 ዓመት ዝዕድሚኦም ህጻናት ዘአንግዳ፡ ማእከላት መውዓሊ-ህጻናትን ኣለዋ። ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ሱነ ብምእታው ተወሳኺ ነዚ ዝምልከት ሓበሬታ ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ማእከል-ስድራቤታት፡ ቆልዑ ምስ ካልኦት ቆልዑ ወለዲ ውን ምስ ካልኦት ወለዲ ዝራኸቡሉ ማእከል እዩ። እዚ ማእከል ስድራ-ቤታት ብምትሕብባር ክፍልታት ጥዕና ኣዴታት ህጻናትን፡ ክፉት ቤት-ትምህርቲ ህጻናት ቤት-ጽሕፈት ማሕበራዊ-ጉዳያትን፡ ዝእለ ማእከል እዩ። ኣብዚ ማእከል'ዚ፡ ክፉት መውዓሊ-ህጻናትን ናይ ህጻናት ካፌን ከም ዝእንገድ ይግበር።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ከተማ ሱነ፡ 9 ኣብያተ-ትምህርታት ኣለዋ። እዘን ኣብየተ-ትምህርታት ካብ ኣዚለ ክፍሊ ክሳብ ሻዱሻይ ክፍሊ ትምርህቲ ዘአንግዳ፡ 2 ናይ ማእከላይ ደረጃን ሞያዊ ትምህርትን፡ ሓንቲ ናይ ላዕለዋይ ደረጃ ትምርህቲ ይርከብአን። ብዜካ እተን ብመንግስቲ ዝውነና፡ ሓንቲ ኣብ ተፈጥሮን ከባቢን ዘትኮረ ትምርህቲ እትህብ ነጻ ናይ ግሊ ቤት-ትምህርትን፡ ሞያዊ ትምርህቲ ኣብ ምሃብ እትነጥፍ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርትን፡ ይርከባ።
ኣብ ማእከል ከተማ ሱነ ናይ ካልኣይ ደርጃ ኣብያተ ትምህርትታት ብሮቢ ከምኡ ውን ቤት-ትምህርቲ ሶድራ-ቪከንን ይርከባ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኩሉ ነባሪ ከተማ ሱነ፡ ልክዕ ከም ሽወደናውያን ማዕረ ናይ ትምህርቲ ዕድላት ኣለዎም። መሰል ክንክን ወይ መውዓሊ-ህጻናት፡ መባእታዊ ቤት-ትምህርቲ፡ ናይ ማእከላይ-ደረጃ ትምህርቲ ወይ ውን ፍሉይ ኣብያተ-ትምህርቲ፡ ንኹሎም ሓደስቲ ነባሮ፡ ስድራ ዘይብሎም ትሕቲ-ዕድመ ህጻናት፡ ፍቓድ ዘይብሎምን ሓተቲ ዑቕባን ብማዕረ ክግልገሉሉ መሰል ኣለዎም።
ኣብ ከተማ ሱነ ሰፊሕ ናይ ትምህርቲ ዕድላት ኣሎ። ማእከል-ትምህርቲ ላር-ሰንትሩም፡ ምስ ድልየታትኩም ዝሳነ፡ ኣብቲ ከተማ ይኹን ካብኡ ወጻኢ ዝወሃብ ትምህርቲ ኣብ ምምራጽ ክተሓባበርኩም ይኽእል። ኣብ ከተማ ሱነ፡ ሞያዊ ናይ ላዕለዋይ ደረጃ ቤት-ትምህርቲ፡ ኣላ።
ኣብ ከተማ ሱነ፡ ኣብ ዝመጻእኩሞ እዋን ክትጽንበርዎ እትኽእሉ፡ ናይ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ (ኤስ.ኤፍ.ኢ) መደብ ትምህርቲ ኣሎ። ሓደ ሰብ፡ ናይ ሽወደን ውልቃዊ መለለዪ-ቁጽሪ (ፐርሹን-ናምበር) ድሕሪ ምውሳዱ፡ ቀልጢፉ ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ ምምሃር ክጅምር ይኽእል እዩ። ተመሃሮ፡ ንትምህርታዊ ድሕረ-ባይትኦም ኣብ ግምት ብዘእተወ ኣገባብ፡ ንትምህርታዊ-መርሓ ምንስትሪ ትምህርቲ ሃገረ ሽወደን፡ ምርኩስ ብምጋብር ከም ዝመሃሩ ይግበር። ትምህርቲ ቋንቋ ካብ መፋርቕ ነሓሰ ክሳብ መወዳእታ ሰነ ኣብ ዘሎ ግዜ፡ ኣብ ሰሙን፡ 15 ሰዓታት የጠቓልል። ዝኾነ ተመሃራይ፡ ንዕኡ ዝምልከት ውልቃዊ ውጥን-ትምህርቲ፡ ከም ዝንደፈሉ ይግበር። ጻዕቂ ኣመሃህራ ምስ ዓቕምታት ተመሃራይ ከም ዝሳነ ይግበር።
ኣብቲ ዝወሃብ ኣይ ቋንቋ ሽወድን ትምህርቲ፡ ንሕብረተ-ሰብ ሽወደን ዝምልከት ትምህርቲ ከም ዝወስዱ ይግበር። እዚ ኽኣ፡ ንኣብነት፡ ውሕስነት-ወለዲ፡ ስርዓተ-ትምህርቲ፡ ኣገልግሎት-ጥዕና፡ ምቅጻል ትምህርትን ዝድህስስ ትምህርቲ ከም ዝወሃቦም ይግበር። ከም ሳልሳይ ኣንፈት ትምህርቲ ቋንቋ፡ ሞያዊ ኣንፈት ዘለዎ ናይ ቋንቋ ሽወደን ናይ ምምሃር ዕድላት ውን ኣሎ። ቋንቋ ሽወደን ነቶም ኣብ መዳይ ምሕብሓብ ሕሙማትን ኣረገውትን ክሰርሑ ዝደልዩ ሰባት፡ ከም ሓደ ሞያዊ ኣንፈት ዘለዎ ናይ ቋንቋ ሽወደን ትምህርቲ መደብ፡ ከም ኣብነት ክጥቀስ ይከኣል።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ከተማ ሱነ፡ ሓፈሻዊ ማእከል-ጥዕና፡ ማእከል-ጥዕና ኣዴታት፡ ማእከል-ጥዕና ህጻናትን ማእከል ስድራ-ቤታትን ይርከብ።
ኣብ ከተማ ሱነ፡ ብርክት ዝበሉ ሓካይም-ስኒ ኣለዉ። ህዝባዊ ሕክምና-ስኒ (ፎልክ-ታንድቮርደን)፡ ግላዊ ክሊኒካት ሂልመር-ሳምወልሶን ከምኡ ውን ታንድ-ሄልሳን ኢ ሱነን ውን ኣብቲ ከተማ ኣለዉ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ መንግስታዊ ምምሕዳራዊ ትካላት ኣብ ዝግበር ርኽክባት፡ ተርጓሚ ክቍጸረልኩም መሰል ኣለኩም። ንኣብነት፡ ኣብ እዋን ምምዳብ ህጻናት ኣብ ቤት-ትምህርቲ፡ ዝርርብ ውጽኢት ትምህርትን፡ ተርጓሚ ክቍጸረልኩም ይኽእል። ኣብ መብዛሕታኡ ኣጋጣሚታት፡ ተርጓሚ ብዝተፈላላየ ቋንቋታት ብቐሊሉ ብተሌፎን ክቍጸር ይኽእል። ኩሎም ካልእ ቋንቋ-ኣደ ዘለዎም ተመሃሮ፡ ናይ ትምህርቲ-ውጥን፡ ብቋንቍኦም ከም ዝዳለወሎም ይግበር።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ናብ ከተማ ሱነ ብኣውቶቡስ፡ ባቡር ወይ ውን ብመኪና ክምጻእ ይከኣል። እቲ ንምሉእ ኣውሮጳ ዘራኽብ ጽርግያ ቁጽሪ-45 ንከተማ ሱነ ተጎዝጒዝዋ ይርከብ። ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ኣገልግሎት መጎዓዝያ ናይቲ ዞባ (ቫርምላንድስ-ትራፊክ) ዝርዝር ሰዓታት ንቅሎ ባቡርን ኣውቶቡሳትን፡ ክትረኽቡ ትኽእሉ። ናብ ካልእ ዓበይቲ ከተማታት ኣውሮጳ ክትገሹ ምስ እትሓስቡ፡ በቲ ናብ ዝተፈላለያ ኣንፈታት ዝተኣሳስረኩም ናይ ባቡር-መስመር ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ኤስ-ጀይ ብምእታው ክትርእይዎ ትኽእሉ። ትካል መጎዓዝያ ስወቡስ፡ ካብ ካርልስታድ ናብ ስቶክሆልም፡ ኦስሎን ኮፐንሃገንን ዝኽእይድ ስሩዕ መስመር መጎዓዝያ ኣውቶቡስ ኣለዎ። እዚ ትካል'ዚ ክሳብ ጀርመንን ሆላንድስ ዝኸይድ መስመር መጎዓዝያ ኣውቶቡሳት ውን ኣለዎ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣስታት 950 ሰባት፡ ብስራሕ ምኽንያት መዓልታዊ ናብ ሱነ ይመላለሱ። ኣስታት 1500 ዝኾኑ ከኣ ብስራሕ ምኽንያት ናብተን ኣብቲ ከባቢ ዝርከባ ከተማታት ብፍላይ ናብታ ዝቐረበት ዓባይ ከተማ ዝኾነት፡ ካርልስታድ፡ መዓልታዊ እንዳተመላለሱ ይሰርሑ። ናብ ካርልስታድ ብባቡር ኣስታት 50 ደቓይቕ ኣቢሉ ይወስድ። ብዙሓት ዓበይቲ ወሃብቲ-ስራሕ ኣብ ከተማ ካርልስታድ ኣለዉ፣ ናይ ካርልስታድ ኮሙን፡ ዞባ ቬርምላንድ፡ ካርልስታድ ዩኒቨርስቲ፡ ሜትሶ፡ ኮንሱም ቬርምላንድ፡ ትዬቶ፡ ፖስተን፡ ኖቢና ሽወደን፡ በዓል-መዚ ቀረጽ (ስካተቨርከት)፡ ቴልያ-ሶኔራ፡ ካሬማ ኤልድረ-ኦምሶሪን፡ ገለ ካብቶም ኣብ ከተማ ካርልስታድ ዝርከቡ ዓበይቲ-ወሃብቲ ስራሕ እዮም። ኣብ ቶሽቢ ካብ ዝርከቡ ዓበይቲ ወሃብቲ-ስራሕ፡ ሆስፒታል ቶሽቢ ኣብ ኣርቪካ ካብ ዝርከቡ ከኣ፡ ኣርቪካ-ቡስታድ ኣበ፡ ኣርቪካ ሞንታጅ ኣበ፡ ኣርቪካ-ስሚደ፡ ኣርቪካ ፋብሪከን፡ ሙኤልቨን ኤዳነ-ሶገን፡ ኢንዱስትሩ-ሱፖርትን ይርከብዎም። ካልኦት ኣብቲ ከባቢ ዝርከባ ከተማታት'ውን ሺልን ሙንክፎሽ ክጥቀሳ ይኽእላ።


text:
ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ንፍርቂ ምህርቲ ነዳዲ ስዑዲ ዓረብ ደው ዘበለ ናይ ድሮን ወይ ሰብ ኣልቦ ነፋሪት መጥቓዕቲ ኢራን ኢድ የብለይን ምባላ ከምዝጠራጠሩ ሎሚ ሶኑይ ገሊፆም።
ፕረ. ትራምፕ ብትዊተር ኣብ ዘመሓላለፉዎ መልእኽቲ “ኢራን ቅድሚ ሎሚ ንናይ ኣሜሪካ ድሮን(ሰብ ኣልቦ ነፋሪት) ወቒዓ ምስ ኣውደቐት ኣብ ናይ ኣየር ግዝኣተይ ስለዝኣተወት እየ ወቒዐያ ኢላ።ግን ናብ ግዝኣታ ኣይተፀግዐትን ነይራ።ዓብዩ ሓሶት ምዃኑ እናተፈለጠ ኣብኡ ንቕፅል ኢሎም።ሕጂ ድማ ኣብ ናይ ስዑዲ ዓረብ መጥቓዕቲ ኣይውዓልናሉን ይብሉ ኣለው።ክንርኢ ኢና’’ ክብሉ ፅሒፎም።
ወታደራዊ ወሃቢ ቃል ስዑዲ ኣብቲ መጥቓዕቲ ናይ ኢራን ኣፅዋራት ኣብ ጥቕሚ ምውዓሎም መባእታዊ ውፅኢት ሓቢሩ’ሎ ኢሎም።
ብኢራን ዝሕገዙ ዓመፅቲ ሑቲ ንመዓልታዊ ምህርቲ ነዳዲ ስዑዲ ዓረብ ብ5.7 ሚሊዮን በርሚል ክጎድል ዝገበረ መጥቓዕቲ ፈፃሚኡ ኣነ እየ ክብል ሓላፍነት ወሲዱ’ሎ።ናይ ኣሜሪካ ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ማይክ ፖምፒዮ ግን ነቲ መጥቓዕቲ ተሓታቲት ኢራን እያ ኢሎም።
መራኸቢ ብዙሃን ኢራን እቲ መጥቓዕቲ ካብ ደቡብ ዒራቕ ከምዝተፈፀመ ፀብፂበን ኣለዋ።ብሰንኪ እዚ መጥቓዕቲ ዋጋ ነዳዲ ዓለም ወሲኹ’ሎ።


text:
May 3, 2021
ዝሑል ኲናትን ስምብራታቱን ከም ድሕረ-ባይታ ኣቐሚጥካ፣ ኣብቂዑ ካብ ዝተባህለሉ ሰዓት፡ ኣብዘን ኣስታት 30 ዓመታት፣ ንቐርኒ-ኣፍሪቃ ተኸሲቱ ዝነበረ ዓቢ ትስፉው ዕድላት ዘይሃስስ ዝኽሪታት’ዩ። ነቲ ዕድላት ናብ ዘላቒ ርግኣትን ልምዓትን ንምድራኽ፣ ሃገራትን ህዝቢታትን ቀርኒ-ኣፍሪቃ ኣበጊሶሞ ዝነበሩ፣ ሓባራዊ ናይ ምምልላእን ምትሕግጋዝን (complementarity/cooperation) ጉዕዞ ዝኽሪታት’ውን፡ ህያው’ዩ። ሕጂ ድሕሪ 30 ዓመታት ግን፣ ብኣንጻር’ቲ ባህጊን ተበግሶታትን፣ ቀርኒ_ኣፍሪቃ ዝርከቦ/ዘለወሉ ህሉው ኩነታት/ ቅልውላዋት፡ ካብ ዝተሓሳስብ ንላዕሊ’ዩ። . . . ስለምንታይ? ሸቶታት ርግኣትን ልምዓትን፡ ምስ ግዜ ዝውንዘፍን ዝበሊን ስለዘይኰነ፣ መጻኢ ጉዕዞ ከኣ፡ ወጻኢ ካብ ስምዒታዊ ጸቢብ ንባብ ሳዕቤናት፡ ንጠንቂታት ናይቲ ህሉው፡ ብወድዓውነት መርሚሩ ርእየት ከነጽር ስለዝግባእ፣ ናይ 3 ዓሱራት (decades) መዛግብቲ ምግንጻል እዋናዊ እዩ። ናይቲ ምዕባለታት ተዋሳእቲ፡ ዓለማውያንን ዞባውያንን ዘቤታውያንን ጸለውቲ ባእታታት ዝገበሩዎ ኣበርክቶ፡ ከከም ሚዛኑ ምርኣይ ከኣ ግድን’ዩ። ምስ ምኽታም ዝሑል ኲናት፣ ወሰንቲ ቀጸላታት ሓይሊታት ኣመሪካ፡


text:
ኣልኮሆል፡ ዕጸፋርስ፡ ሓይሊ ዝህቡ መድሃኒት፡ ትምባኾን ቁማርን ኣኤንደተኤስ (ANDTS)
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 21 1 2020
ናይ ሂወት ኣመላት ኣብ ጥዕናና ዓቢ ኣገዳስነት ዘለዎም ኣመላት እዮም። ሽጋር ምትካኽ፣ ኣልኮላዊ መስተን ናርኮቲክን ንሕማም ከቃልዓካ ይኽእል እዩ። ብገንዘብ ምጥላዕ እውን ናብ ጸገማትን ሕማምን ከምርሕ ይኽእል እዩ።
-
ትምባኾ
ትምባኾ ትሕዝቶ ናይ ብዙሓት መርዛማት ንጥረ-ነገራት ኣሎዎ። ካልእ ገዲፍካ እቲ ኣብ ፍርያት ትምባኾ ዝርከብ ወልፊ ዘትሕዝ ንጥረ-ነገር ኒኮቲን። ትምባኾ ኣብ ስኑስ (ወዲ ዓካር)፣ ሽጋራ፣ ሲጋርን ሺሻን እውን ኣሎ። ኤለክትሮናዊ ሽጋራ መብዛሕትኡ ግዜ ትሕዝቶ ናይ ኒኮቲን ኣለዎም።
ሽጋራ ምትካኽ ብዙሓት ሕማማት ንኽሕዙኻ ዘሎ ተኽእሎ የዕብዮን ሰባት ቅድሚ ግዚኦም ከም ዝሞቱ ይገብርን እዩ። ኣዝማ መንሹሮ፣ ናይ ሳምቡእ ሕማማት፣ ሕማማት ልብን ሰራውር ደምን ከምኡ'ውን ቁስሊ ከስዓ ኣብነታት ናይ ሽጋራ ከስዕቦም ዝኽእል መጕዳእትታት እዮም። ብቐሊሉ ወልፊ ናይ ኒኮቲን ክሕዘካ ይኽእል እዩ። ወልፊ፡ ኣካላት ገለ ነገር ምርካብ ይለምድ እሞ ከም እንደገና ክረኽቦ ይደሊ ማለት እዩ። ናይ ኒኮቲን ወልፊ ሒዙካ እንተ ኾይኑ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ክትገድፎ ከቢድ ክኸውን ይኽእል እዩ።
ስኑስ (ወዲ ዓኻር) ኣብ ትሕቲ ከንፈርካ ተእትዎ ትምባኾ እዩ። ስኑስ ጕድኣትን ሕማማትን ኣብ ኣፍካ ከምጽኣልካ ይኽእልን መንሹሮ ከስዕብ ይኽእል እዩ።
ኤለክትሮናዊ ሽጋራ ብሓደ ትሕዝቶ ናይ ዝተፈላለዩ መጥዓሚ ንጥረ-ነገራትን ከሚካላትን ዘለዎ ፈሳሲ ዝሓዘ መትሓዚ ዝቖመ እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ኒኮቲን ኣብኡ ይኣቱ እዩ ብኣንጻሩ ትምባኾ ግን ኣይኣቱን እዩ። ኤለክትሮናዊ ሽጋራ ምትካኽ ንጥዕናኻ ክጎድኦ ይኽእል እዩ። ከምኡ'ውን ናብ ናይ ትምባኾ ሽጋራ ምትካኽ ናይ ምስግጋር ሓደጋ እውን ኣሎዎ።
ኣብ ሺሻ መጥዓሚ ዝተገብሮ ትምባኾ ወይ ትሕዝቶ ናይ ጥረ-ሽኮር፣ ተወሰኽቲ ቀመማትን መመቀርን ዘለዎ ብዙሕ ትኺ ተትክኽ። ጥረ ሽኮር ትሕዝቶ ናይ ትምባኾ ወይ ኒኮቲን የብሉን። ሽሕ'ኳ ዝፈኾሰ ጨናን መቐረትን ይሃልዎ፡ እቲ ትኺ ልክዕ ከም ናይ ትምባኾ ትኺ ትሕዝቶ ናይ ካርቦን ሞኖክሳይድን መንሽሮ ዘስዕብ ንጥረ-ነገራትን ኣሎዎ።
ምስ ዘትክኽ ዘሎ ሰብ ኣብ ሓደ ክፍሊ እንተ ኣሎኻ ዄንካ ነቲ ትኪ ናብ ውሽጥኻ ተተንፍሶ ኢኻ። እዚ ልኡም ምትካኽ ይብሃልን ልክዕ ነቲ ዘትክኽ ዘሎ ሰብ ዝሕዝዎ ሕማማት ድማ ከም ዝሕዘካ ክገብር ይኽእልን እዩ።
ናይ ትምባኾ ወይ ኒኮቲን ትሕዝቶ ዘለዎም ፍርያት ንኻብ 18 ዓመት ንታሕቲ ዕድመኦም ሰባት ክሽየጥ ኣይፍቀድን እዩ። እዚ ሕጊ ንመንእሰያት ንኽከላኸለሎም ዝወጸ እዩ። ኣብ ቤት መግቢ፣ ካፈታት፣ ናይ ስራሕ ቦታታት፣ ኣብ ኣፍ ደገ ሆስፒታል፣ መእተዊታት፣ ናይ ቤት ትምህርቲ መጻወቲ ቦታታት፣ ናይ ስፖርት ቦታታት፣ ናይ መጻወቲ ቦታታት፣ መዕርፎ ኣውቶቡሳትን ኣብ መድረኽ ባቡርን ሽጋራ ምትካኽ ክልኩል እዩ።
ክትረኽቦ ትኽእል ሓገዝ ኣሎ
ሽጋራ ምትኻኽ ወይ ስኑስ ምውሳድ ክትገድፎ እንተ ደሊኻ፡ ካብቲ ናትካ ማእከል ክንክን ጥዕና ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ኵሉ ግዜ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 1177 ደዊልካ ምኽሪ ብዛዕባ ክንክን ሕማም ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
መስመር ሽጋራ ግደፎ (Sluta Röka-linjen) - ብዛዕባ ትምባኾ ካብ ሰራሕተኛታት ብናጻ ብተለፎን ምኽሪ ትረኽበሉ ሓደ ዝያዳ ሓበሬታ ዘለዎ መርበብ ሓበሬታ። ሽጋራ ወይ ስኑስ ንግዳፍ ሓገዝ እንተ ደሊኻ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 020-84 00 00 ደውል።
-
ኣልኮላዊ መስተ
ኣልኮል ኣብ ብዙሓት ዝተፈላለዩ መስተታት ኣሎ፡ ንኣብነት ኣብ ቢራ፣ ጽማቝ ቱፋሕ፣ ነቢትን ኣልኮላዊ መስተን ኣሎ። ኣልኮል ንኣካላት ሳዕበን ዘለዎ ሓደ መርዚ እዩ። ብዙሕ ኣልኮላዊ መስተ ምስታይ ንዝኾነ ሰብ ጽቡቕ ኣይኮነን። ግን ብዙሕ ምስታይ ንመንእሰያት ብዝያዳ ሓደገኛ እዩ። ሰብ ክሳብ 25 ዓመት ዝመልእ ሓንጎሉ ይዓቢ ወይ ይምዕብል እዩ። ስለዚ እዮም መንእሰያት ብኣልኮላዊ መስተ ብቐሊሉ ክጕድኡ ዝኽእሉ። ከምኡ'ውን ኣብ ንኡስ ዒድምኦም ኣልኮላዊ መስተ ክሰትዩ ዝጀመሩ ሰባት፡ ወልፊ ንኽሕዞም ዝዓበየ ተኽእሎ እዩ ዘሎ።
ኣብ ሽወደን ኵሎም ትሕቲ 18 ዓመት ዝኾኑ ሰባት ከም ቈልዓ እዮም ዝሕሰቡ። ንቈልዑን መንእሰያትን ካብ ሓደጋ ወይ ጕድኣት ንምድሓን ንኣልኮላዊ መስተ ዝምልከት ሕጊታት ኣሎዉ።
- ኣብ ቤት መግቢ ወይ ባር ኣልኮላዊ መስተ ንምስታይ ናይ ግድን እንተ ወሓደ 18 ዓመት ዝመላእካ ክትከውን ኣሎካ።
- ኣብ ሲስተምቡላገት (Systembolaget)ኣልኮላዊ መስተ ንኽትዕድግ ናይ ግድን እንተ ወሓደ 20 ዓመት ዝመላእካ ክትከውን ኣሎካ።
- ሓደ ዓቢ ሰብ ንሓደ ካብ 20 ዓመት ዝንእስ ሰብ ኣልኮላዊ መስተ ክገዝኣሉ ወይ ክህቦ ዘይሕጋዊ እዩ።
ክትረኽቦ ትኽእል ሓገዝ ኣሎ
ባዕልኻ ናይ ኣልኮል ጸገም እንተ ኣለካ ኾይኑ ወይ ብሓደ ዓርክኻ ወይ ምሓዛኻ ትሻቐል እንተ ኣለኻ ዄንካ፡ ምስ ጥዕና ተምሃራይ ኣብ ቤት ትምህርቲ፣ ምስ ክሊኒክ መንእሰያት ወይ ማእከል ክንክን ጥዕና ክትራኸብ ትኽእል ኢኻ። ኵሉ ግዜ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 1177 ደዊልካ ምኽሪ ብዛዕባ ክንክን ሕማም ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ናትካ ወይ ናይ ካልእ ሰብ ናይ ኣልኮል ኣመላት የተሓሳስበካ እንተ ኣሎ ኾይኑ ናብ ኣልኮሆልሊንየን (Alkohollinjen) እውን ክትድውል ትኽእል ኢኻ። ኣብኡ ምስ ዝተማህሩ ኣማኸርቲ ክትዛረብ ትኽእል። ናብ ኣልኮሆልሊንየን ብናጻን ብስመ-ስውር (anonymt) ክትድውል ትኽእል ኢኻ። ብስመ-ስውር (anonymt) ምድዋል፡ መን ምዃንካ ምንጋር ኣየድልየካን ማለት እዩ። ብቝጽሪ ተለፎን 020-844 448 ናብ ኣልኮሆልሊንየን (Alkohollinjen) ድውል።
ንዓኻ ብዕደመ ንእሽተይ ዝኾንካ ሓደ ብሪስ- ናይ ቈልዑ መሰል ኣብዚ ሕብረተ ሰብ ዝበሃል ውድብ ኣሎ። ምስ ሓደ ኣማኻሪ ንኽትዛረብ ናብ ብሪስ (BRIS) ክትድውል፣ ኢ-መይል ክትሰድድ ወይ ብኮምፕዩተር ከተዕልል (chatta) ትኽእል ኢኻ። ኣይክፈሎን እዩ ስመ-ስውር (ስምካ ከይነገርካ) እውን ክትከውን ትኽእል ኢኻ። ናብ ብሪስ (BRIS) ብቝጽሪ ተለፎን 116 111 ደውል።
ብዛዕባ ሓደ ኣዚዩ ዝሰኸረ ሰብ ተሻቒልካ እንተ ኣሎኻ ዄንካ፡
- ምስ ሓደ ዓቢ ሰብ ተራኸብ
- ብቝጽሪ ተለፎን 1177 ምስ እቲ ምኽሪ ብዛዕባ ክንክን ሕማም ዝህብ ተራከብ
- ምስ ፖሊስ ተራኸብ
- ናብ ሓደ ሆስፒታል ኪድ
- እቲ ሰብ ሃለዋቱ እንተ ኣጥፊኡ ኾይኑ ናብ 112 ደውል
ብዛዕባ ኣልኮላዊ መስተ ብዝያዳ ክትፈልጥ እንተ ደሊኻ፡ ነዘን ዝስዕባ መርበብ ሓበሬታ ክትበጽሓን ትኽእል ኢኻ፡
-
ናርኮቲካ
ኣብ ሽወደን ኵሉ ዓይነት ናርኮቲካ ክልኩል እዩ። ድሮጋ ሓደ ሓደ ግዜ ኣብ ክንዲ ናርኮቲካ ዝጥቀም ካልእ ቃል እዩ። ብዙሓት ዝተፈላለዩ ዓይነት ድሮጋ ኣሎዉ፡ ንኣብነት ከም ኣምፈታሚን፣ ኮከይን፣ ሄሮይንን ካናቢስን። ጫት እውን ከም ናርኮቲካ እዩ ዝቝጸር። ከም ናርኮቲካ ዝምደቡ መድሃኒት እውን ኣሎዉ። እዚኦም ብመሰረት ናይ ሓኪም ትእዛዝ ጥራይ ክውሰዱ ዘለዎም እዮም።
ካናቢስ (ሓሽሽን ማሪዋናን) እቲ ብብዝሒ ዝዝውተር ናርኮቲካ ኣብ ሽወደን እዩ። ምጥቃም ካናቢስ ከም ኣብ ቤት ትምህርቲ፣ ምቅይያር ናይ ኣዕሩኽትን ግርጭት ኣብ ገዛን ዝኣመሰሉ ብዙሓት ማሕበራዊ ጸገማት ከስዕብ ይኽእል እዩ ። ሓንጎል ብካናቢስ ይትንከፍ እዩ። እዚ ድማ ናብ ሓሳባት ፋሕ ምባልን ከይሓሰብካ ምምላስን ከምርሕ ይኽእል እዩ። ከምኡ'ውን ኣብ ቀረባ ግዜ ዘጋጠመ ንምዝካሩ ብዝያዳ ዝኸበደ ይገብሮን ሓድሽ ነገር ንምምሃር የኽብዶን እዩ።
ናርካቲካ ወልፊ ዘትሕዝ እዩ። ናርኮቲካ ትጥቀም እንተ ዄንካ መብዛሕትኡ ግዜ ንኽትገድፎ ከቢድ እዩ። ነቲ ድሮጋ ብዙሕ ግዜ ወይ ብብዝሒ ትወስዶ እንተ ዂንካ፡ ወልፊ ንኽሕዘካ ዝዓበየ ተኽእሎ ኣሎ። ወልፊ እንተ ሒዙካ መብዛሕትኡ ግዜ ናብ ሕክምናውን ማሕበራውን ጸገማት ከምርሕ ይኽእል እዩ።
ሓይሊ ዝህብ መድሃኒት ምጥቃም (Doping) ብዛዕባ ንናይ ጭዋዳታት ሓይልን ብርታዓን ንኽዓቢ ንሆርሞን መሸባሸቢ ብዘይ ግቡእ ምጥቃም እዩ። ኣብ ሽወደን ሓይሊ ዝህብ መድሃኒት ምጥቃም (Doping)ክልኩል እዩ። ምጥቃም ኣናቦሊክ ኣንድሮጂን ስትሮይድስ (AAS)፡ ኣብነት ምጥቃም ናይ ሓይሊ ዝህብ መድሃኒት እዩ። ኣናቦሊክ ኣንድሮጂን ስትሮይድስ ዝጥቀም ሰብ መብዛሕትኡ ግዜ ከም ብርቱዕ ፈጸጋ፣ ምልውዋጥ ጠባይ፣ ልምሰት፣ ጸገም ፍርያምነትን ከበድቲ ናይ ልብን ሰራውርን ሕማማት ዝኣመሰሉ ጐድናውያን ሳዕቤናት ይገብረሎም እዩ።
ክትረኽቦ ትኽእል ሓገዝ ኣሎ
ባዕልኻ ናይ ናርኮቲካ ጸገም እንተ ኣለካ ኾይኑ ወይ ብሓደ ዓርክኻ ወይ ምሓዛኻ ትሻቐል እንተ ኣለኻ ዄንካ፡ ምስ ጥዕና ተምሃራይ ኣብ ቤት ትምህርቲ፣ ምስ ክሊኒክ መንእሰያት ወይ ማእከል ክንክን ጥዕና ክትራኸብ ትኽእል ኢኻ። ኵሉ ግዜ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 1177 ደዊልካ ምኽሪ ብዛዕባ ክንክን ሕማም ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
Cannabishjälpen ንዓኻ ካናቢስ ምጥቃም ክትገድፎ ትደሊ ሞያዊ ሓገዝን ፍወሳን ወይ ንዓኻ መቕርብ ዝኾንካ ሓገዝ ዝህብ ሓደ መርበብ ሓበሬታ እዩ።
ኣናቦሊክ ኣንድሮጂን ስትሮይድስ ትጥቀም እንተ ዄንካ፡ ኣብ ተረኛ ናይ ሓይሊ ዝህብ መድሃኒት ዝጥቀሙ፣ Dopingjouren ሓገዝን ደገፍን ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ብዛዕባ ናይ ካልእ ሰብ ምጥቃም ናይ ሓይሊ ዝብህ መድሃኒት ትሻቐል እንተ ዄንካ እውን ምስ ተረኛ ናይ ሓይሊ ዝህብ መድሃኒት ዝጥቀሙ፣ Dopingjouren ክትራኸብ ትኽእል ኢኻ። ብቝጽሪ ተለፎን 020–546 987 ናብቲ ተረኛ ናይ ሓይሊ ዝህብ መድሃኒት ዝጥቀሙ፣ Dopingjouren ናይ ምኽሪ ብተለፎን ብስመ-ስዉር ክትድውል ትኽእል ኢኻ። ብስመ-ስውር (anonymt) ምድዋል፡ መን ምዃንካ ምንጋር ኣየድልየካን ማለት እዩ።
ንዓኻ ብዕደመ ንእሽተይ ዝኾንካ ሓደ ብሪስ- ናይ ቈልዑ መሰል ኣብዚ ሕብረተ ሰብ ዝበሃል ውድብ ኣሎ። ምስ ሓደ ኣማኻሪ ንኽትዛረብ ናብ ብሪስ (BRIS) ክትድውል፣ ኢ-መይል ክትሰድድ ወይ ብኮምፕዩተር ከተዕልል (chatta) ትኽእል ኢኻ። ኣይክፈሎን እዩ ስመ-ስውር (ስምካ ከይነገርካ) እውን ክትከውን ትኽእል ኢኻ። ናብ ብሪስ (BRIS) ብቝጽሪ ተለፎን 116 111 ደውል።
ብዛዕባ ናርኮቲካ ብዝያዳ ክትፈልጥ እንተ ደሊኻ፡ ነዘን ዝስዕባ መርበብ ሓበሬታ ክትበጽሓን ትኽእል ኢኻ፡
-
ብገንዘብ ጠላዕ ምጽዋት
ናይ ጠላዕ ምጽዋት ጸገም እንተ ኣሎካ ኾይኑ፡ ክንደይ ገንዘብ ከም ዘሎካን ክንደይ ግዜ ብገንዘብ ጠላዕ ኣብ ምጽዋት ከም ተጥፍእን ክትቈጻጸሮ ይኸብደካ ማለት እዩ። ናይ ጠላዕ ምጽዋት ጸገም ንዝምድና፣ ቍጠባን ጥዕናን ክጎድኦም ይኽእል እዩ። እቲ ጸገም ነቶም ብዙሕ ዝጻወቱ፣ ግን ንስድርኦም፣ የዕሩኽቶምን ነቲ ሕብረተ ሰብ እውን ይብዛሕ ይውሓድ የጥቅዖም እዩ።
ብዙሕ ምጥላዕ ናብ ስነ ኣእምሮኣዊ ሕማም ከም ሻቕሎት፣ ጭንቀት፣ ጓሂን ሓሳባት ነብሰ ቅትለትን ከምርሕ ይኽእል እዩ። ናይ ጠላዕ ምጽዋት ጸገም ቍጠባዊ ሳዕቤናት ኣሎዎ። ናይ ጠላዕ ምጽዋት ጸገም ዘለዎም ሰባት፡ ፋክቱራ ምኽፋል የጸግሞን፣ ኣብ ምዝገባ ዘይተኸፍለ ዕዳ ይኣትዉ ከምኡ'ውን መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ብዙሕ ዕዳ ይኣትዉ።
ክትረኽቦ ትኽእል ሓገዝ ኣሎ
ንስኻ ባዕልኻ ወይ ገለ ትፈልጦ ሰብ ናይ ጠላዕ ምጽዋት ጸገም ኣለኩም ድዩ? ናይ ጠላዕ ምጽዋት ልምድታትካ ክትቅይሮ እንተ ደልኻ ካብ ማእከል ክንክን ጥዕና ወይ ኣገልግሎት ማሕበራዊ ጕዳያት ሓገዝን ምኽርን ክትሓትት ትኽእል ኢኻ። ኵሉ ግዜ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 1177 ደዊልካ ምኽሪ ብዛዕባ ክንክን ሕማም ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
Stödlinjen ናይ ጠላዕ ምጽዋት ጸገም ንዘለዎም ሰባት ደገፍን ሓገዝን ዘወፊ ሓደ መርበብ ሓበሬታ እዩ። ዘመድ ናይ ጠላዕ ምጽዋት ጸገም ዘለዎ ሰባት እውን ካብ Stödlinjen ሓገዝ ክረክብ ይኽእል እዩ። መን ምኳንካ ከይነገርካ ናብ Stödlinjen ብቝጽሪ ተለፎን 020–819 100 ደዊልካ ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ብስመ-ስውር (anonymt) ምድዋል፡ መን ምዃንካ ምንጋር ኣየድልየካን ማለት እዩ።
ኣብ መርበብ ሓበሬታ Spelpaus.se ኣብቶም ምዝገባ ዝሓቱ ኣብ ሽወደን ብገንዘብ ጠላዕ ከጻውቱ ፍቓድ ዘለዎም ናይ ጠላዕ ትካላት ከም ዘይትኣቱ ክትገብር ትኽእል ኢኻ።


text:
ንምዕራብ ኣንፊቶም ዝተበገሱ ስደተኛታት ኣብ ቀንዲ ጣቢያ ባቡር ቡዳፔስት ሃንጋርይ ተኣኪቦም ኣለው። ናበይ ከምዘምርሑ ግና ኣይፈልጡን። ሓለፍቲ’ቲ መንገዲ ባቡር ንኣገልግሎት ባቡር ዓፅዮምዎ።
ሃንጋርይ ነቲ ቅልውላው ዝሓዘትሉ ኣገባብ ቅኑዕ’ዩ ኢሎም ኣብ በሩስለስ ምስ ሰበ-ስልጣን ኣውሮጳ ዝመኸሩ ቀ/ሚ ቪክቶር ኦርባን።
28 ኣባላት ዝሓዘ ኣውሮጳዊ ሕብረት፣ ውግእን ድኽነትን ካብ ዘጥቀዐን ሃገራት ማእከላይ ምብራቅን ኣፍሪቃን ንዝተሰደዱ ልዕሊ 320,000 ሰባት ንምቕባል ይቃለሳ ኣለዋ።ሎም-ዘበን ጥራሕ ኣስታት 800,000 ስደተኛታት ክትቅበል’ያ ትባሃል ጀርመን፣ካልኦት ሃገራት ኣውሮጳ ንከሐግዛኣ ተማሕፂና’ያ።
ብዝተኣሳሰረ ዜና ሚንስቲራት ወፃኢ ጣልያን፣ ፈረንሳይን ጀርመንን፣ተሪር ግብረ መልሲ ቅልውላው ስደተኛታት ንክዋሃብ ንዝፅውዕ ሰነድ ከቲሞምሉ ኣለው።28 ሃገራት ዝኣባላቱ ሕብረት ኣውሮጳ ድሕሪ 11 መዓልታት፣ህፁፅ ኣኼባ ንክካየድ ወሲኑ’ሎ።


text:
Radio Erena: 02 December 2018
ኤርትራ መሪሕነት ናይቲ ብካርቱም ፕሮሰስ ዝፍለጥ ዝምድና ሕብረት ኤውሮጳን ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃን ክትርከብ’ያ።
ምንጭታት ዜና ካብ ኤውሮጳዊ ሕብረት ከምዝሓበሩዎ፣ ነቲ ኣብ መጀመሪያ ኣዋርሕ 2019 ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ምትሕልላፍ ስልጣን፣ ሓያሎ ተጣበቕቲ መሰላትን ዲፕሎማሰኛታትን ድሮ ተቓውሞታቶም ኣስሚዖም ኣለዉ።
ኣባላት ካርቱም ፕሮሰስ፣ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ደቡብ ሱዳንን ሱዳንን ክኾና እንከለዋ፣ ከም ቱኒዝያን ኬንያን ዝኣመሰላ ሃገራት ከኣ ናይ ተዓዛቢ ወንበር ኣለወን።
እቲ ኣብ መንጎ ሕብረት ኤውሮጳን እዘን ብብዝሒ ስደተኛታት ዘፍርያ ሃገራትን ዝካየድ ምትሕብባር፣ ስደተኛታት ምብራቕ ኣፍሪቃ ናብ ኤውሮጳ ካብ ምስጋር ዝኽልክል መስመራት ንምዕጻው ዝተፈላለየ ፕሮጀክታት ዝምውል እዩ።
ገለ ካብቲ ፕሮጀክታት፣ ንኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ሊብያ ስልጠናን ሎጂስቲክን ብምምዋል፣ ማእከላይ ባሕሪ ክስንጥቑ ንዝህቅኑ ስደተኛታት ምግታእ፣ ንሰራዊትን ጸጥታን ሱዳን ስልጠና ብምሃብ ዶባት ምሕላው ይርከቦም።
መንግስቲ ኤርትራ ቀንዲ ምኽንያት ናይቶም ሃገሮም ገዲፎም ዝስደዱ ዘለዉ ዜጋታቱ ክነሱ፣ ከምዚ ዓይነት ምትእኽኻብ ክመርሕ፣ ኣብ ሰብኣዊ መሰላት ዜጋታት’ዘን ሃገራት ምሽክዕላል’ዩ ክብሉ’ዮም ሓያሎ ወገናት ነዚ መደብ’ዚ ዝቃወምዎ ዘለዉ።
ብተወሳኺ፣ ገለ ሰበስልጣናት ኤርትራ ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂሰብ ብቐጥታን ብተዘዋዋሪን ኢድ ከምዘለዎም ብመርትዖ ዝተረጋገጸ ጉዳይ ስለዝኾነ፣ መንግስቲ ኤርትራ ነቶም ዑቕባ ዝደልዩ ስደተኛታት ኣብ ሓደጋ ምእታው’ዩ ክብሉ ተቓውሞታቶም ገሊጾም ኣለዉ።
ኣብ ዶብ ሱዳንን ሊብያን ዝንቀሳቐስ ብጃንጃዊድ ዝፍለጥ ዕጡቕ ሓይሊ፣ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ግፍዒ ከውርድ ዝጸንሐ እኳ እንተኾነ፣ ንሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ሓበሬታ ብምሃብን ስደተኛታት ብምግታእን ይተሓባበር’ዩ ተባሂሉ ብሃገራት ኤውሮጳ ብኣዎንታ እዩ ዝግለጽ።
===================


text:
ዓለማዊ ባንክ ጽልዋታት ክሊማዊ ለውጢ ንምውጋድ ኣብ ዝተሓንጸጹ ኣህጒራዊ ስትራተጂታት እጃሙ ከበርክት ከም ዘለዎ ተሓቢሩ።
በዚ መሰረት፡ እቲ ባንክ ኣብ ነዳድን ከሰልን ኣተኲሩ ንዝገብሮ ወፍሪ በብቊሩብ ከቋርጾ፡ ድሕሪ ግዜ ከኣ ምስ ነዳድን ከሰልን ኣብ ዝተሓሓዙ ወፍርታት ጠቕሊሉ ክቚጠብ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ኤውሮጳዊ ሕብረት ጸዊዖም።
ብመሰረት ብረቡዕ 24 ለካቲት 2021 ካብ ሰበ ስልጣን ኤውሮጳዊ ሕብረት ናብቲ ባንክ ዝተሰደ ሽድሽተ ገጽ ዘለዎ ደብዳበ፡ በቲ ባንክ ኣብ ምንካይ ናብ ጠፈር ዝፍኖ መርዛማት ጋዛት ዝውሰዱ ዘለዉ ተበግሶታት ዝነኣድ ምዃኑ ድሕሪ ምሕባር፡ እቲ ዓለማዊ ባንክ ካብኡ ንላዕሊ ተርኡ ክጻወት ኣተሓሳሲቦም።
እቶም ሰበ ስልጣን ኣብ ሞዛምቢክ ምስ ዕደና ጋዝ ተታሓሒዙ ብዓለማዊ ባንክ ዝተኣተወ ወፍሪ ከም ኣብነት ብምጥቃስ፡ ካብ ተማሳሰልቲ ወፍርታት ብምቊጣብ፡ ኣብ ምንካይ ንጠፈር ዝትፍኡ ጋዛት ዘተኮረ ወፍርታት ከድህብ ወሳኒ ምዃኑ ይሕብሩ።


text:
Radio Erena: 24 April 2018
ባይቶ ፈረንሳ፣ ንሓያሎ ሰሙናት ከካትዕ ዝጸንሐ ሓድሽ ሕጊ ስደተኛታት ኣጽዲቑ።
እቲ ንዋሕዚ ስደተኛታት ዝገትአን ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ንዘይብሎም ከኣ በስገዳድ ንምጥራዝን ዘኽእል ሓድሽ ሕጊ፣ ኣብ ግብሪ ንኽውዕል ናይ 228 ኣባላት ባይቶ ናይ ደገፍ ድምጺ ብምርካብ’ዩ ጸዲቑ ዘሎ።
ኣብቲ 60 ሰዓታት ዝወሰደ ዘተን ክትዕን ኣባላት ባይቶ 139 ክቃወምዎ እንከለዉ 24 ድምጺ ካብ ምሃብ ተቖጢቦም።
ብመሰረት ‘ቲ ጸዲቑ ዘሎ ሓድሽ ሕጊ፣ ሕቶ ፖለቲካዊ ዑቕባ ዘቕረቡ ስደተኛታት፣ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ኣዋርሕ መልሲ ክወሃቦም፣ እቶም ዝተነጽጉ ድማ ናብ ሃገሮም ክስጎጉ ዝብል ነጥቢ ይርከቦ።
ብዘይካ’ዚ፣ ካብ ፈረንሳ ክወጹ ዝተነግሮም ‘ሞ ካብ ዝተፈቕደሎም ግዜ ንላዕሊ ኣብታ ሃገር ዝጸንሑ ስደተኛታት ብፖሊስ ተታሒዚም፣ ክሳብ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ኣብ ግዝያዊ ቤት ማእሰርቲ ክጸንሑን ብድሕሪኡ’ውን ብግዴታ ናብ ዓዶም ክጥረዙን ዝፈቅድ’ዩ።
ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዘይብሎም ወጻእተኛታት ናብ ሃገሮም ክምለሱ እንተሓቲቶም፣ መንግስቲ ፈረንሳ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ብምግባር ነናብ ዓዶም ከፋንዎም ከምዝኽእል’ዩ ዝገልጽ።
እዚ ብሰኑይ 23 ሚያዝያ ጸዲቑ ዘሎ ሕጊ ስደተኛታት ብጸገማውያን ፖለቲካውያን ሰልፍታትን ብተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን፣ “ኣረሜናዊ ሕጊ” እናተባህለ ይውቀስ ኣሎ።
ፈረንሳ፣ ካብ 2015 ኣትሒዛ፣ ብመንገዲ ኢጣልያ ንዝመጹ ስደተኛታት ንምግታእ ዶባታ ብሰራዊት ዓጽያ ትርከብ።
ኣብ ፈረንሳ፣ ዓመታዊ ዑቕባ ካብ ዝሓቱ ልዕሊ 60 ሽሕ ስደተኛታት፣ መብዛሕቶም ዜጋታት ኤርትራን ብስም ኤርትራውያን ዑቕባ ዝሓተቱ ዜጋታት ኢትዮጵያን ሱዳንን ዝርከብዎም ኣስታት 15 ሽሕ ስደተኛታት ፖለቲካዊ ዑቕባ ክትህብ ምጽንሓ ጸብጻባት ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት የመልክቱ።
ብዘይካ’ዚ፣ ናብዛ ድሕሪ ጀርመን ኣብ ኤውሮጳ ብቁጠባ ዝሓየለት ምዃና ዝንገረላ ሃገር፣ ዓመታዊ፣ ኣማኢት ኣሽሓት ናይ ቁጠባ ስደተኛታት ብዘይሕጋዊ መንገዲ ብምእታው ብዘይ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ እናሰርሑ ከምዝነብሩ እቲ ጸብጻብ ብተወሳኺ ይጠቅስ።
======================


text:
ሎሚ ዝተዘኸረ ዓለምለኸ መዓልቲ ኤይድስ ኣንፃር እቲ ቫይረስ ዝካየድ ወፍሪ ዓለምለኸ ሓገዝ ኣብ ዝጉደለሉ፣ዝምደብ ገንዘብ’ውን እናውሓደ ይመፅእ ከምዘሎ ኣብ ዝዝረበሉ እዋን እዩ ዝኽበር ዘሎ ስለዚ ሃገራትን ዝምልከቶም ወገናትን እቲ ጠመተ ንክቕፅል ኣብ ምትሕስሳብ ይርከቡ።
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተፈላለዩ ቦታታት ዝርኣይ መልእኽትታት ካብ ኤች.ኣይ.ቪ. ነፃ ዝኾነ ወለዶ ንምፍጣር ሎሚ እውን ጠመተ ንክቕፅሉ ዝፅውዑ እዮም።
ንዝተፈላለዩ ክፋላት ሕብረተሰብ ኣብ ተንቀሳቓሲ ቴሌፎን ሓፂር ናይ ፅሑፍ መልእኽቲ ዘመሓለለፉ ናይ ኢትዮጵያ ፕሬዝዳንት ዶ/ር ሙላቱ ተሾመ እውን ነዚ መልእኽቲ ኣስሚሮምሉ ኣለው።
ኣብ ኢትዮጵያ ዝርግሐ ኤች.ኣይ.ቪ.ቫይረስ ካብቶም ዝሓለፉ ዓመታት ብምንፅፃር ዝወሓደ ምዃኑ መረዳእታታት ይሕብሩ።ኣብ ምንቅስቓስ ፀረ ኤች.ኣይ.ቪ ቀንዲ መሻርኽቲ ኢትዮጵያ ዝኾነ ናይ ኣሜሪካ ዓለምለኸ ናይ ልምዓት ረድኤት ንዝሓለፉ 15 ዓመታት ዝተፈላለዩ ሓገዛት ምብርካቱ ገሊፁ’ሎ።
ብምኽንያት ዓለምለኸ መዓልቲ ኤይድስ ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረቦም ናይቲ ትካል ናይ ኤች.ኣይ.ቪ. ፕሮግራም ምኽትል ኣተሓባባሪ ኣቶ ሳምሶን ኦሊ ንዩኤስኣይዲ ሓዊሱ ዓለምለኸ ኣጋራት ንፀረ ኤች.ኣይ.ቪ. ዝህቡዎ ሓገዝ ይንኪ’ሎ ንዝብል ኣይቅበሉዎን።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ኣብ ዕዳጋ ቶጎጓ ትግራይ ትማሊ ሶሉስ ደብዳብ ነፈርቲ ተፈፂሙ: ሰላማዊያ ሰባት ኣቁሲሉን ቀቲሉንን ብዝብል ፀብፃብ ኣዝየ ተረቢሸ ክብሉ በዓል ስልጣን ሕቡራት ሃገራትሎሚ ረቡዕ ገሊጾም።
ብዘይካ'ዚ፣ ዕጡቃት ሓይልታት ንመንገዲ ዓጽዮም ኣምቡላንስ ንዝተጎድኡ ግዳያት ናብ ማእከላት ሕክምና ንከይሓልፉ ምኽልካሎም’ውንምሒር ከምዘጨነቆምን ሓላፊ ኣተሓባባሪ ሰብኣዊ ጉዳያትን ህጹጽ ሓገዛትን ራምሽ ራያኒንግሃም ኣፍሊጦም።
ኩሎም ተዋጋእቲ ሓይልታት ኣብ ትሕቲ ዓለምለኸ ሕጊ ንዝተነጸሩ መምርሒታት ንከኽብሩ፣ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊያን ሰባት ደብዳብ ምፍጻም ብሃውሪ ምጥቃዕን ክልኩል ከምዝኾነ፣ ኣብ እዋን ወትሃደራዊ ስርሒት ኣብ ልዕሊ ሰላማዊያን ሰባት ጉድኣት ንከየጋጥም ክሰርሑን፣ ዝቆሰሉ ሰባት ምሉእን ብዘይምድንጓይን ሕክምና ንክረኽቡን ክሕግዙ ጸዊዖም።
ሰበ ስልጣን ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ’ቲ ዝተፈጸመ ደብዳብ ነፈርቲን ዝተጎድኡ ናብ ሕክምና ስለምንታይ ንከይሓልፉ ከምዝተኸልከሉን፣ ምሉእን ውጽኢታዊን መርመራ ንከካይዱን ንዓለምለኻዊ ሕጊ ዝጣሓሱ ናብ ፍርዲ ንከቅርቡን ፀዊዕም።


text:
ኤርትራ ነጻ መራኸቢ ብዙሃን ዘይብላ እንኮ ኣፍሪቃዊት ሃገር ብምዃና ኣዝያ ተወጺዓ ከምዘላ IREX ዝተባህለ ኣህጉራዊ መጽናዕታዊ ትካል ገሊጹ።
IREX ዝተባህለ ኣህጉራዊ መጽናዕታዊ ትካል፡ ኣብ መራኸቢ ብዙሃን ኣተኵሩ ኣብ ዘዳለዎ ናይ 2007 ጸብጻብ (Media Sustainability Index – 2007) ፡ ኤርትራ ነጻ መራኸቢ ብዙሃን ዘይብላ እንኮ ኣፍሪቃዊት ሃገር ብምዃና፡ ህዝባ ሚዛናዊ ሓበሬታ ኣብ ምርካብ ኮነ ናጽነት ሓሳብካ ምግላጽ ኣብ ምስትምቓር ኣዝዩ ተወጺዑ ከምዘሎ ብመርትዖ ዝተሰነየ መረዳእታ ኣቕሪቡ።
IREX ዝተባህለ ኣህጉራዊ መጽናዕታዊ ትካል፡ ኣብ መራኸቢ ብዙሃን ኣተኵሩ ኣብ ዘዳለዎ ናይ 2007 ጸብጻብ (Media Sustainability Index – 2007) ፡ ኤርትራ ነጻ መራኸቢ ብዙሃን ዘይብላ እንኮ ኣፍሪቃዊት ሃገር ብምዃና፡ ህዝባ ሚዛናዊ ሓበሬታ ኣብ ምርካብ ኮነ ናጽነት ሓሳብካ ምግላጽ ኣብ ምስትምቓር ኣዝዩ ተወጺዑ ከምዘሎ ብመርትዖ ዝተሰነየ መረዳእታ ኣቕሪቡ።


text:
ኣብ ከተማ መንደፈራ፡ ብ7 ለካቲት ኣብ ድሕነት ትራፊክ ብሓፈሻ ዝቐንዐ ዘተ ተኻዪዱ።
ሓላፊ ፖሊስ ትራፊክ ዞባ ደቡብ ሜጀር ሃብተ ገብሩ፡ ኣብ ህይወትን ንብረትን ዝወርድ ዘሎ ክሳራታት ንምግታእ፡ መራሕቲ መካይን ዘይሓላፍነታዊ ኣመራርሓ ከወግዱን ሕግታት ትራፊክ ብግቡእ ከኽብሩን ከምዝግባእ ኣስሚሩሉ።
ብደረጃ ዞባ፡ ኣብ 2017 ልዕሊ 9,500 ጥሕሰት ሕጊ ከም እተፈጸመን 429 ሓደጋታት ከምዘጋጠመን፡ ከም ሳዕቤኑ ድማ 13 ሰባት ከም ዝሞቱን 105 ከቢድን ፈኲስን ኣካላዊ ጉድኣት ከምዝወረዶምን ዝሓበረ መጀር ሃብተ፡ ኣብ ንብረት ዝወረደ ዕንወት ልዕሊ 6.4 ሚልዮን ናቕፋ ከምዝግመት ገሊጹ።
ንድሕነት ተሳፈርቲ ኣብ ግምት ዘየእቱ፡ ካብ ስስዐን ህርፋንን ዝነቐለ ብመራሕቲ ናይተን ኣብ ህዝባዊ መጓዓዝያ ዝተመደባ መካይን ብተደጋጋሚ ዝርአ – ካብ ዓቐን ንላዕሊ ምጽዓን ክእረም ዘለዎ ምዃኑ እውን ኣገንዚቡ።
ዘይሕጋዊ ኣካይዳ ተጠቀምቲ ብሽክለታ፡ ንሓደጋ ካብ ዘቃልዕ ዘሎ ጥሕሰት ሕጊ ትራፊክ ምዃኑ ዝጠቐሱ ተሳተፍቲ፡ መሐበሪ ሰሌዳን ምልክታት ትራፊክን ዘይብሎም ጎደናታት ከተማ መንደፈራን፡ ብትሕቲ ዕድመ ዝምርሓ ዓረብያታትን ኣቓልቦ ክግበረሎም ተላብዮም።
ኣብ መዛዘሚ ኣኼባ፡ ሓላፊ መጓዓዝያ ምድሪ ዞባ ደቡብ ኣቶ መሓሪ ሃብተ፡ መራሕቲ መካይን ንጠንቅን ሳዕቤናትን ሓደጋታት ብምግንዛብ፡ ድሕነት ከቐድሙን ጥዕና መካይኖም ብግቡእ ክፍትሹን ተማሕጺኑ።


text:
ኣብ ኮሌጅ መሰልጠኒ መምህራን ኮተቤ ኣዲስ ኣበባ ሓላፊ ክፍሊ ጂኦግራፊን ተሓጋጋዚ ፕሮፈሰርን ኣቶ ብርሃኑ በላቸው ግና፣እዚ ፅቡቅ ምዕባለ‘ዩ፣ማዕፆ ዓፂኻ ካብ ምፍርራሕን ካብ ምጉብዕባዕን ተመራፃይ‘ዩ” ይብሉ።
ንሶም ወሲኾም ”ከም‘ቲ ግቡእ፣ኢትዮዽያ ነቲ ጉዳይ ናብ ቤት ፍርዲ እንተትወስዶ እዩ ተመራፃይ ነይሩ።ምኽንያቱ መራሕቲ ግብፂ ኣብ ኣደባባይን ብግልፂን ንኢትዮዽያ ክንሕምሳ ኢና፣ኣድላዪ እንተኾይኑ‘ውን ብነፈርቲ ክንድብድባ ኢና እናተባሃለ ምፍርራሕ ዝተቃለሐሉ ኩነታት ስለዘሎ ንሕና ናብ ቤት ፍርዲ እንተንኸይድ መምሐረልና“ይብሉ ኣቶ ብርሃኑ።
ኣብ‘ዚ ዝሓለፈ ሰሙን ዝፀደቀ ሓድሽ ሕገ-መንግስቲ ግብፂ ዋንነትን ኣጠቃቅማን ማይ ናይል/ኣባይ ከም‘ቲ ዝፀንሖ ክቅፅል ኣለዎ ዝብል ዓንቀፅ ዝሓዘ‘ዩ።
ኣቶ ብርሃኑ በላቸው ”ግብፃውያን ካብ መግዛእቲ ናፃ ወፂና ኢና እናበሉ ተገልቢጦም ብመግዛእታዊ ሕጊታት ክንማሓደር ይግባእ ክብሉ ከለው ከምመጠን ፖለቲከኛታት ክሓፍሩ‘ዩ ዝግባኦም“ ዝብል መልሲ ይህቡ።


text:
ሰበር ዜና
••••••••••
ፀላኢ ንተኸታታሊ 4 መዓልትታት ብኹሉ ኣንፈት ሰፊሕ ናይ ነፈርቲ፣ ድሮን፣ ከቢድ ብረት ደብዳብን ውሱን ናይ ኣጋር ሰራዊት ምንቅስቓስን እናገበረ ድሕሪ ምቕናይ ሎሚ 01 ጥቅምቲ 2014 ዓ.ም ወጋሕታ ብኹሉ ኣንፈት ማለት ገርገራ፣ ወገል ጤና፣ ወርጌሳ፣ ብሓደ ከባቢ ዓፋር ሰፊሕ መጥቃዕቲ ጀሚሩ ኣሎ።
ፀላኢ ጀሚርዎ ዘሎ መጥቃዕቲ በዝሒ ሰብ ኣኽቲቱን ኣለኒ ዝብሎ ናይ ምድርን ሰማይን ዓቕሙ ተጠቒሙ እንተኾይኑሉ ኣብ ሓፂር ጊዜ ናብ ትግራይ ተመሊሱ ብርሰት ህዝቢ ትግራይ ንመወዳእታ ጊዜ ክፍፅም፣እንተዘይኮይኑሉ ድማ እቲ ዓውደ ኲናት ናብ ትግራይ ክመልሶ ሓሲቡ ዘካይዶ ዘሎ ወፍሪ እዩ።
ውልቀ መላኺ ፋሽሽቲ ኣብይ ቅድም ኢሉ እውን ንመድመቒ ንግስንኡ ዝኸውን ዓወት ንኽረክብ ሰፊሕ ወፍሪ ክገብር ፀኒሑ እዩ። እንተኾነ ግና ጅግና ሰራዊትና ብዝወሰዶን ክገብሮ ዝፀንሐን ዕዉት ፀረ መጥቃዕቲ ፀላኢ ኣብ ዘለዎ ተኾርምዩ ክፀንሕ ገይርዎ እዩ።
ድሕሪ እዚ እውን ተመሳሳሊ ወፍሪ ንኽገብር ምድላው ይገብር ከምዝፀንሐ ብዙሕ ዝተኸወለ ተግባር ኣይነበረን። ጅግና ሰራዊትና ንዚ ብጥንቃቐ እናተኸታተለ ፀኒሑ እዩ። ብምዃኑ ፀላኢ ጀሚሩዎ ዘሎ መጥቃዕቲ ብዘተኣማምን ብርኪ ንምምካት ኣብ ዝኽእለሉ ምሉእ ብቕዓትን ድልውነትን ኣሎ። ውፅኢቱ እውን ካብቲ ሕሉፍ ብዝበለፀ ስዕረቶም ክሰፍሕን ክዓሙቕን ካብ ምዃን ሓሊፉ ካሊእ ዘምፅኦ ሓድሽ ነገር ፍፁም ከምዘይህሉ ወታሃደራዊ ኮማንድ ሰራዊት ትግራይ ኣረጋጊፁ።
ትግራይ ትስዕር !!
ወታሃደራዊ ኮማንድ ሰራዊት ትግራይ
ቢሮ ርክብ ህዝብን መንግስትን ትግራይ
01 ጥቅምቲ 2014 ዓ/ም
መቐለ


text:
ድሕሪ ምእላይ ፕረዚደንት ዑመር ኣልበሽር ነታ ሃገር ዝመርሑ ዘለው ወታሃደራዊ መራሕቲ ሱዳን ሲቪላዊ መንግስቲ ብቕልጡፍ ናይ ምምስራት ዕላማ ከምዘለዎም ትማሊ ሶኑይ ገሊጾም። ወሃቢ ቃል ቤት ምኽሪ ወታሃደራዊ መሰጋገሪ ሌተናል ጀነራል ሸምሸዲን ኪባሺ ትማሊ ሶኑይ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ኣብ መንጎ ሓይልታት ፖለቲካን ማሕበራዊ ጉጅለታት’ታ ሃገር ልዝብ ይካየድ ከምዘሎ ገሊጾም።
ንሶም ነዚ መግለጺ ዝሃቡ ወታሃደራዊ መራሕቲ ነቲ ኮፍ ናይ ምባል ኣድማ ዘካየዱ ዘለው ተቓወምቲ'ታ ሃገር ዝተዓጸወ መንገድታት ክኽፈት ትእዛዝ ድሕሪ ምሃቦም ኣብ መንጎ ተቓወምቲን ወታሃደራዊ መራሕቲ’ታ ሃገርን ውጥረት ኣብ ዝዓረገሉ እዋን እዩ።
ካብ ሚያዝያ 6 ጀሚሮም ኣብ ኣፍደገ ዋና ቤት ጽሕፈት ሚንስትሪ ምክልካል ኮፍ ናይ ምባል ኣድማ ዘካየዱ ዘለው ተቓወምቲ ሲቪላዊ ምምሕዳር ኣብታ ሃገር ብቕልጡፍ ክምስረት ዝጠልቡ እዮም።


text:
Gnosjö
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 5 10 2020
ግኖሸ ኮምዩን ኣብ ምዕራብ ክፍሊ ስሞላንድ ይርከብ።እቲ ኮምዩን ሕምብርቲ ናይቲ ኣብ ሽወደን ሓያል ናይ ኢንዱስትሪ ዞባ ዝኾነ ግኖርሸ እዩ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ9,794
ስፍሓት መሬት450 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Jönköping 73 ኪሜ
- Borås 80 ኪሜ
- Halmstad 111 ኪሜ
ናይቲ ከባቢ ከተማ ግኖሸይ ብሃል፡ ኣስታት 4500 ነባሮ ከኣ ኣለዉዎ። ብዘይ ካግኖሸ፡ሽድሽተ ነኣሽቱ ከተማታት ኣለዋ። 2000 ካብቶም ነበርቲ ናይቲኮምዩን ኣብገጠር ይቕመጡ።እቲ ገጠር ብቐላይን ዱርን ዝመልአ እዩ።ኣብቲ ደቡባዊ ምብራቕ ክፍሊናይቲ ኮምዩን ስቱረሞሰ ዚብሃል ሃገራዊመናፈሻ ኣሎ፡ ኣብኡ ኣብ ሽወደን ዝዓበያ ናይ ባሕሪ ኣዕዋፍንኣለዋ።
መንበሪ-ገዛ
እቲ ዝዓበየ ናይቲ ኮምዩን ኣካራዪ ገዛ የርንበራረንፋስቲግሀት ይብሃል።ኣብዚ ትካልዚ ሪጋ ክትሕዝ እንተደ ሊኻን ብዛዕባ ዝካረገዛውቲ ሓበሬታ እንተደሊኻን ኣብቲ የርንበራረን መርበብ ክትድሊ ትኽእል ኢኻ።
ኣብ ግኖሸ ኮምዩን ብዙሓት ገዛ ዘካርዩ ናይ ብሕቲ ወነንቲ ገዛውቲ ኣለዉ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብኡ እተፈላዩ ጉጅለታት ቋንቋ ኣለዉ። እቲኮምዩን ካብ ነዊሕጀሚሩ ካብ ምሉእ ዓለምዝመጹ ስደተኛታት ኣለዉዎ። ካብቶም ብብዝሒ ዚዝረቡ ቋንቋታትእዞም ዚስዕቡእዮም፣ቪየትናም፡ቻይና፡ ሰርቦክሮዋት፡ ቦስንያ፡ ፊንላንድ፡ቺለ፡ ፖላንድ፡ ሩመንያ፡ዳንማርክ፡ሶማሊንዓረብን።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ግኖሸ ዓቢናይ ማሕበራት ንጥፈት ኣሎ።ዝበዝሓ ግን ናይ ሃይማኖትን ስፖርትን ማሕበራት እየን፡ግን ናይ ረብሓ ማሕበራት እውን ኣለዋ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ግኖሸ እተፈላለየናይ ኣገልግሎት ትካላት ኣለዋ፡ ከም ማእከል ጥዕና፡ ቤትጽሕፈት ዕዮ፡ ሕክምና ስኒ፡ መሸጣ መስተ፡ ግሮሰሪ፡ ፋርማሲ፡ናይ ክዳውንቲ ድኳናት፡ናይ መጸባበቕን ገጸበረከትን ድኳናት፡ ሰከንድሃንድ ድኳን፡ ባንካ፡ ቤትንባብ፡ ሲነማ፡ መዘናግዒቦታ፡ እንዳበንዚና፡ እንዳኬክን ቤትመግብን።
ኣብዚ፡ናይ መሐምበስን ስፖርትን ኣደራሽ ምስ መዘናግዒኡ፡ናይ ስፖርት መሳርሒታት ወዘተ ኣሎ።ኣብ ጥቃ ቀላያት ብዙሕ ናይ መሐም በሲቦታታት ኣሎ።እቲ ስቱረሞሰ እተባህለ ሃገራዊ መናፈሻን እቲ ሃይሻፓራል እተባህለ ፓርክን ዓበይቲ ናይ ቱሪስት መስሕብ እዮም።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብተን እተፈላለያ ናይቲ ኮምዩን ዞናታት ንደቂ 1-5 ዝዕድመኦም ዘገልግላ ኩሉኩሉ16 ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣለዋ።ሰለስተ ካባታተንብኻልእ ኣካል ዝካየዳፍሉያት ኣብያተትምህርቲ ህጻናት እየን።ነቶም ካብ 6-12 ዝዕድመኦምን ወለዶምዚሰርሑንንሳቶም ድማ ኣላዪነት ዚደልዩን ህጻናትናይ ዕረፍቲ ገዛ ኣሎ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብቲ ኮምዩን ሽድሽተ መባእታን ሓደ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተትምህርትን (16-18 ዕድመ) ኣሎ። እቶም ኣብ ገዝኦም ሽወደን ዘይዛረቡ ህጻናት ብቛንቋ ኣደኦም ትምህርቲ ይወሃቦም እዩ።እዚ ንኣታቶም ንቛንቋኦም ከማዕብሉን ብዛዕባ ባህሎም ኪፈልጡን ይሕግዞም።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ግኖሸ ኮምዩን ትምህርቲ ንዓበይቲ ዚብል ፕሮግራም ኣሎ።ንሱ ብመገዲ መሰረታውንካልኣይደረጃውን ከምኡውን ብሽወደን ንወጻእተኛታት ዚብል መልክዕ ይወሃብ።
ነቶም ኣብዚ ዘይተወልዱን መሰረታዊ ኣፍልጦ ቋንቋ ሽወደን ኪህሉዎም ዝደልዩን ተቐማጦ ኮምዩንና ኣብቲ ሓፈሻውን ሞያውን ዝኾነ ናይ ኤስኤፍኢ ስልጠና ኪሳተፉ ንዕድም።ድሕሪ ኤስኤፍኢ ቅሩብጸኒሑ እቲ ናይ ቋንቋ ትምህርቲ ገለ ሳብጀክት እውን ይሕወሶ እዩ፡ከም ማተማቲክ፡ ማሕበራዊ ፍልጠት፡ከምኡውን ኣብ ውሽጢ መሰረታዊ ናይ ዓበይቲ ትምህርቲ ዚካየድ ናይ ምድላው ኮርሳት፡ከም ንኣብነት ምድላው ምዝዋር ማኪና፡ሞያን ናይ ስራሕ ባህልን ምልላይ ምስ ሕብረተሰብን።እቲ ትምህርቲ መብዛሕትኡ ግዜ ብመዓልቲ እዩ ዚወሃብ፡ግን እቲ ኤስኢፍኢ ምሸት እውን ይወሃብ እዩ።
እቲ ዝቐረበ ኮለጅ ኣብ ዮንሾፒንግን ቡሩስን እዩ ዘሎ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ግኖሸ ማእከል ጥዕና፡ ናይ ኣደታትን ህጻናትን ማእከላት ጥዕና ኣሎ። እቲ ዝቐረበ ሆስፒታል ኣብ ቨርናሞ (30 ኪ/መ) ይርከብ። ንክንክን ስኒ ብዚምልከት ናይቲ ወረዳ 'ህዝባዊ ሕክምና ስንን' ብሕታዊ ሕክምና ስንን ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ኣብ ግኖሸ ኮምዩን ን50 ቋንቋታት ዚትርጉም ኣገልግሎት ትርጉም ኣሎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብቲ ኮምዩን ብባስን ብባቡርን ምጕዓዝ ቀሊል እዩ። እተን ናብ ኩስት ዝኸዳ ባቡራት ብመንጎ ዮተቦሪን ካልማር/ካርስክሩናን ይሓልፋ። ንሳተን ኣብ ግኖሸ ደው ይብላ። ኣብ ኣልቨስታ ናብ ስቶክሆልምን ማልመ/ሾፐንሃም ዘላግብ መራኸቢታት ኣሎ። እተን ናይቲ ወረዳ ኣውቶቡሳት ነቲ ኮምዩን የገልግላ። እቲ ዝዓበየ መስመር ኣውቶቡስ 201 እዩ። ንሱ ንዪስላቨድ-ግኖሸ-ሂለርስቶርፕ-ቨርናሞ የራኽብ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ግኖሸ ኮምዩን ዋኒናት ዝመልኦ ኮምዩን እዩ። ዝበዝሓ ዋኒናት ነኣሽቱን ናይ ስድራቤትን እየን። ግን ዓበይቲ ከኣ ኣለዋ። እታ ዝዓበየት ወሃቢት ስራሕ ባዕላ እታ ናይ ግኖሸ ኮምዩን እያ። ንሳ ኣስታት 900 ሰራሕተኛታት ኣለውዋ። ካልኦት ዓበይቲ ዋኒናት ከኣ እዘን ዚስዕባ እየን፣ Brännehylte Handels AB, Thule Sweden AB, Garo AB, Troax AB ከምኡውን Hillerstorps Trä AB.


text:
Norrtälje
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 7 12 2020
ኖርተልየ ኮምዩን ናይ ሮስላገን ሕምብርቲ እያ። ኣብዚ ግሩም ከተማ፡ ክፉት መሬትን ኣደናቂ እኩባት ደሴትን ትረክብ። ኣብ ኖርታልየ 11 000 ደሴታትን 57 000 ተቐማጦን ኣለዉ። ኣብ ግዜ ክረምቲ ድማ ቍጽርና ብኽልተ ዕጽፊ ይውስኽ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ62,830
ስፍሓት መሬት6,030 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Uppsala 69 ኪሜ
- Stockholm 71 ኪሜ
- Gävle 175 ኪሜ
ንኖርተልየ ካብ ከተማ ስቶክሆልም መገዲ ሰዓት እዩ፡ ንኡፕሳላን ንኣርላንዳን ድማ ቀረባ እዩ። ኣባና፡ ዕቤትን ተስፋን ይርከብ። ኣብዚ ኣባና፡ ዕቤትን ናይ መጻኢ ግዜ ተስፋን ትረክብ።
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ኖርታልየ ኮምዩን ብሕታውን ኮሙናውን ትካል ክራይ ኣባይቲ ኣሎ። እቲ ኮሙናዊ ትካል ክራይ ኣባይቲ Roslagsbostäder AB እቲ ዝዓበየ ናይ መንበሪ ኣባይቲ ኣመሓዳሪ እዩ፡ ኣብ እተፈላለየ ክፋላት ናይቲ ኮምዩን ድማ መንበሪ ኣባይቲ ኣለዎ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ኖርታልየ ኮምዩን እተፈላለየ ቋንቋታት ይዝረብ፡ ምኽንያቱ ድማ እቲ ኮምዩን ካብ ነዊሕ ግዜ ናይ ስደተኛታት መቐበሊ ስለ ዝነበሮ እዩ። ገለ ካብቲ ቋንቋታት ንምጥቃስ፤ ዓረብ፡ ትግርኛ፡ ሶማሊን ዳሪን።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ኖርታልየ ኮምዩን 200 ማሕበራት ዝሓቖፈ ሰፊሕን ንጡፍን ማሕበራዊ ናብራ ኣሎ። ኣብቲ ናይ ማሕበራት ደብተርና ብዛዕባተን ማሕበራት ሓበሬታ ኣሎ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ሰንትራል ኖርታልየ arbetsförmedlingen ቤትጽሕፈት ዕዮ ኣሎ። ኣብኡ ድማ ኣብ ናይ ሓባር ቦታ ኮይኑ፡ ናይ መድህን ትካል፡ ናይ ጥሮታ በዓልስልጣንን ናይ ቀረጽ ቤትጽሕፈትን ኣገልግሎት ኣብያተጽሕፈት ኣሎ። ኣብኡ ግሮሰሪታትን ፋርማስን ካፈታትን ኣብያተመግብን ሲነማን ካልእ እተፈላለየ ድኳናትን ኣሎ።
ኣብ ከባቢቲ ኮምዩን ዓሰርተ ኣብያተንባብ፡ ኣብ ኖርታልየን ሪምቦን ሃልስታቪክ ድማ መሐምበሲ ኣሎ።
እቶም እተፈላለየ ሕቶታት ዘለዎም ሓደስቲ መጻእቲ ናብቲ ኣብ መቐበሊ ስደተኛታት ኖርታልየ ዘሎ ድሮፕ ኢን Drop-in መጺኦም ሕቶታቶም ብምቕራብ ሓገዝ ኪረኽቡ ይኽእሉ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ናይ ኖርታልየ ኮምዩን ንጥፈታት ቤትትምህርቲ ህጻናት ንካብ 0-5 ዕድመ ዘለዎም ህጻናት ይቕበል። እቲ ንጥፈታት ከም ቤትትምህርቲ ህጻናት፡መውዓሊ ስድራቤት፡ ምሸታዊ መቐበልን ክፉት ቤትትምህርቲ ህጻናትን ኮይኑ ይሰርሕ። ኣባና 66 ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣለዉ። ኣብ ኩሉ ቦታን ኣብ ኩሉ ነኣሽቱ ከተማታትን ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣሎና።
ኣባና ኩሎም ስድራቤታት ምስቶም ደቂ 0-6 ዝዕድመኦም ደቆም ዕዱማት ዝኾኑሉ ሓያሎ ክፉታት ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣሎ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኩሎም ዕድመኦም 6-16 ዝኾኑ ህጻናት ናብ መባእታ ቤትትምህርቲ ይኸዱ። እቲ ንጥፈት ብመልክዕ መደበኛ ቤትትምህርቲ፡ ናይ ዕረፍቲ ቤትን ናይ ዕረፍቲ ኣጸደን ይካየድ። ኣባና 35 መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣለዉ፡ ኣብ ኩሉ ሰፈራት ድማ ኣብያተትምህርቲ ኣሎ።
ኣብ ሎማርስኩላን፡ ሮስላግስኩላን፡ ሎንግሾስኩላንን ሮደንዪምናስየት፡ ናብቶም ሓደስቲ መጻእቲ ዝኾኑ ህጻናትን መንእሰያትን ዝዓለመ ናይ ቋንቋ መእተዊ ኮርስ ኣሎ።
ኣብቲ ኮምዩን ኣርባዕተ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተትምህርቲ ኣሎ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ናይ ኖርታልየ ኮሙናዊ ትምህርቲ ንዓበይቲ፡ ነቶም ሽወደን ቋንቋ ኣደኦም ዘይኮነ ብዛዕባ ቋንቋ ሽወደን ማሕበረሰብን መሰረታዊ ትምህርቲ ኪወሃቦም እዩ። ኣብ ኖርታልየ ኮምዩን ብመገዲ Norrtälje Kommunala Vuxenutbildning (NKV) ከምኡውን ብ Campus Roslagen ትምህርቲ ንዓበይቲ ኪወሃቦም እዩ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ኖርታልየ ኮምዩን ካብ ማእከል ጥዕና ጀሚሩ ክሳዕ ናይ ህጻናት ክሊኒክን ናይ ህጹጽ ረድኤት መቐበልን ይርከብ።
ሕክምና ስኒ ኣብ ኩሉ ቦታታት ናይቲ ኮምዩን ይርከብ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ መንግስታዊ ወይ ውን ምምሕዳራዊ ትካላት ናይቲ ከተማ ኣብ እትገብርዎ ርኽክባት፡ ንኣብነት ኣብ ምምሕዳር ከተማ፡ ሕክምና ወዘተ..ናይ ቋንቋ ሽወደን ሕጽረት ምስ ዝህልወኩም፡ ተርጓሚ ክቍጸረልኩም ይኽእል። ተርጓሚ ኣቐዲሙ በቲ ዝምልከቶ መግስታዊ-ኣካል ከም ዝቍጸር ይግበር።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ'ዚ ከተማ'ዚ ስሉጥ ኣግልጎሎት መጎዓዝያ ኣሎ። ንሰዓታት ንቕሎን ናይ መጎዓዝያ ኣማራጺታትን ብዝምልከት፡ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ብምእታው ክትረኽብዎ ትኽእሉ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
እቲ ናይቲ ኮምዩን ዝዓበየ ወሃብ ስራሕ Vårdbolaget Tiohundra ከምኡውን ባዕሉ እቲ ኮምዩን እዩ።


text:
ሸሀድ ከንተባይ ( ከንተያይ) ዑቚባሚካኤል ወድ ከንተባይ ተስፋሚካኤል ቤት ( ኣብረሄታይ )
ቀደም ሞቱ ሑድ ደቃይቅ።
እብ ሙሴ በኪት። (6/8/2019)
(ምን እንክር ድማን (የማን) እት ሰልፍ ለልትረኤ ከንተባይ ዕቑባሚካኤል ቱ ንኡሽ እንደ ሀላ )
ኣዪ ነፈር ቃደም ሞቱ ክምላ ናይ ድያነት እምነቱ ሸሀድ ናቅም ። ዎ ናይ ዲያነት እምነት ለኢኣለቡ በዐል ስያሰት ገኣ ምን ገብእ ህቱማ ናዩ ሸሀድ ናቅም ። መሰለን ክስተናይ ገአ ምን ገብእ ምን ክታብ ቅዱስ ጣቅስ ዎ እስለማይ ጋአ ምን ገብእ ምን ቁርኣን ጣቅስ ። ዎ በዐል ስያሰት ገአ ምን ገብእ “ እናሸንፋለን፥ ክንዕወት ኢና ፥እግል ንትዐወት ቱ፥ ለቶቅኖግን ፥ (ብሊን) ትሩዶከበ ፥( ኩናማ) ልብል።
ካ ከንተባይ ዑቚባሚካኤልማ እላ ለተሌ ጥቅስ እንደ ናቅማ ሓቆሁ ዓራፋ ። ዎ ህታ ክእና ትብል፥ “ እግልዬ ሓዮትቼ ክርስቶስቱ ዎሞት ራብሓዬ ቱ “ ንኣይሲ ሕይወተይ ክርስቶስ እዩ ሞት ድማኒ ረብሓይ ኢዩ “ ዎ እላ ክም ቤላ ዓራፋ ። እላ ጭረመት ታሪክ እንደ ሐትመት ዎክ ጠብዓት እት መአንበቲ ወርሕ ጥሪ ሰነት 1946 ዓመት ምሕረት ላኣፍጋራታ ጋዜጣ ( ሃድጋይት) “ ኤርትራ ሰሙናዊ ጋዜጣ “( Eritrean weekly news) እት ኤርትራ ዲብ ዘበን እዳረት ዎክ ሕክም እንጊሊዝ እት ክል መከለሲ ሳምን ፈግር ለዐለት ታ። ዎ ናይላ ጋዜጣ ኤዲተር ለዐላ ኣቶ ወልደኣብ ወልደማርያም ዎ ናይ ዓረበኛ ኣቶ ማሕሙድ ኢራብዕ ዐላ። እሊ ጋዜጣ እሊ ለታኣንባታ እቱ ወክድ ወርሕ ጥሪ ሰነት 1942 እብ ፈረንጂ ቱ ።
እት ገበየ ምህሮ እግል ልግባእ እልና እሊ ጋዜጣ እሊ ለኣትሓዛ እቡ ሰበብ ሕክም እንጊሊዝ ገቢል ኤርትራ ኖስ ኖሱ እብ ዓዋዲሁ ዎስርዕ ዎ እብ ሰበት ምህሮ ዎ ሰኒ ጣባይዕ ሌጣ እግል ልህደግ ሰበት ሓዜት ቱ ። ምን እሊ ዎኬን ሕክም እንጊሊዝ እት ላናሽዕ (እናወቀሰ ) እግል ኢልክተብ ሙኑዕ ዎክ ክልኩል ዐላ። ሓር ላቱ ሕክም እንጊሊዝ ክም ትቃንጣጣ ሰሙናዊ ጋዜጣ ኣባጣላ( ኣቛሪጹ ) ከእሊ ለተሌ ጋዜጣታት እግል ልትሓተም ኣንባታ ።
(1)ደሀይ ኤርትራ ( 2) ሓንቲ ኤርትራ ( 3) ሰውት ኣልኤርትርያ (ዓረብ) (4) ኣንድነትን ምዕባለን (5) ኢትዮጵያ ( 6 ) ዘመን ( 7) Quotidiano Eritreo ( 8) Veritas et Vita ናይ ህግያ ጢላን ( ጥልያን ) ።
“ ብዛዕባ ካልኣይ ቀብሪ ከንቲባ ዑቚባሚካኤል ከንቲባ ተስፋሚካኤል
ናይ መንሳዕ ቤት ኣብረሀ ( ኣብረሄ ) ምስለኔ ዝነበሩ” ልብል ለጋዜጣ
“ናይ ከንቲባ ዑቚባሚካኤል ወዲ ከንቲባ ተስፋሚካኤል ናይ መንሳዕ ቤት አብረሀ ( ኣብረሄ ማለቱ እዩ )ሹመኛ ዝነበሩ ዓብይን ሕያዋይን ሰብ ካልኣይ ቀብሪ ብ 26 ጥሪ 1946 ዓመተ ምሕረት ኣብ ገለብ ክግበር ከም እተመደበ ብሓዎም ብባሻይ ሀብተማርያምን ብወዶም ብከንቲባ በኺት ( በኪት ማለቱ እዩ) ዑቚባሚካኤል ይንገር ኣሎ ። ንሕና እው’ን ብሰሙናዊ ጋዜጣ ጌርና ነስምዖ ኣሎና ።
ከንቲባ ዑቚባሚካኤል ከም ብዙሓት ሹማምንትን ዓለም ዓለመኛ ደላይ ሃይሃይ እንተ ዝነብሩ እዞም ሎሚ ናይ ኣብኦም መዓርግን መዝነትን ተቐቢሎም ዘለዉ ወዶም ከንቲባ በኺትን ሓወቦኦምን ድማ ከምዞም ናይዚ ጊዜ’ዚ ሰባት ደለይቲ ሓበንን ወረን እንተ ዝኾኑ በዛ መዓልቲ እዚኣ ማለት ንካልኣይ ቀብሪ ተመዲባ ዘላ መዓልቲ ከመይ ዝበለ ኣኼባን ዓጀብን ምተረኣየ ነይሩ ።ግናኸ እቶም ዝዓረፉ ዓብይ ሰብ ኮኑ ከምኡ ድማ እዞም ክቡራት ወዶምን ሓዎምን እቲ ዘይሓልፍ ቅውም ነገር ዘለዎ ነገርሲ እቲ ሓደ ሰብ ገና ብሕይወቱ ኸሎ ስለ ኣሕዋቱን ሕዝቡን ዝገበሮ ጽቡቅ ግብርን ደግነትን ድኣ እምበር እቲ ብድሕሪ ሞቱ ምእንትኡ ዝግበር ነገራትስ ነባሪ ዝኾነ ቅዉም ነገር ከም ዘይብሉ ኣዳላዲሎም ዝፈልጡን እተረዳኡን ስለ ዝኾነ ብግቡኡን ብመንፈሳዊ መንገዲ መዲቦሞ ስለ ዘለዉ ደስ ዜብል እዩ ። ከንቲባ ዑቚባሚካኤል ገና ብሕይወቶም ከለዉ ክልቴ ዓበይቲ ምልክት ወይ መለዮ ነበሮኦም ፤ ንሳተን ከኣ ብሃይማኖትካን ጸኒዕካን መዊቕካን ምንባርን ብሓቕን ብፍትሕን ሕዝብኻ ሙጉሳይን እየን ።እተን ከምኦም ዝበለ ዓብይን ሹመኛን ሰብ ከጥሪየን ዚግባእ ከኣ እዘን ብሉጻት ህያባት ኢዚኣተን ኢየን። ክቡር ከንቲባ ዑቚባሚካኤል ኪዓርፉ ኸለዉ “ ንኣይሲ ሕይወት ክርስቶስ እዩ ሞት ድማ ረብሓይ እዩ” ቢሎም ዓረፉ ።
በዛ ካልኣይቲ ቀብሮም ክውዕለላ ተመዲባ ዘላ መዓልቲ እዚኦም ብዙሓት ደቅ ደጋ ወይስ ደቅ ከበሳ ምንም እኳ ብዓይኒ ስጋ ኪጽንበሩ ዘይኽእሉ እንተ ኾኑ ብልብን ብሓሳብን ተኻፈልቲ ኮይኖም ከም ዝውዕሉ ርግጽ እዩ ።ስለ’ዚውን እቲ ናብ ኩሉ ሰፈራት ንምእታውን ንምብጻሕን ገለ’ዃ ዘይጽግሞ ሰሙናዊ ጋዜጣ ናይቶም ክጽንበሩ ዘይክእሉ ሰባት ልኡኽ ኮይኑስ ውሽጣዊ ፍቕሮምን ሕብረቶንም ይገልጽ ንክቡር ከንቲባ በኺትን ንክቡር ባሻይ ሃብተማርያም ድማ ዝኸበረ ሰላምታኦም የበርክተሎም ኣሎ ። እዞም ሎሚ ናይ ኣቦኦም መዚ ተቐቢሎም ዘለዉ ከንቲባ በኺት ዑቚባሚካኤል ምንም እንኳ ብዕድሚኦም ንእሽተይ እንተኾኑ ብፍልጠትን ብአምሮንሲ ሽማግለ ኮይኖም እዮም ዝሕሰቡ’ሞ ብጊዜ ጓሂ ኾነ ብጊዜ ሓጐስ ካብቲ ካብ ንእስነቶም ጀሚሮም ክኽተልዎም ኪእዘዝዎን ጀሚሮም ዘለዉ ኣምላኽ ረድኤት ከምዝረኽቡ ርግጽ እዩ። እምበኣርከስ ነቶም ኣብዚ ካልኣይ ቀብሪ እዚ ኪጽንበሩ ክእለትዘለዋቶም ሰባት እታ መዓልቲ ብቀዳም 26 ጥሪ 1946 ከም እትውዕል እንደገና እናኣዘኻከርኩ ኣብዚ ዓብይ ሓዘን እዚ ተኻፋሊ ከም ዝኾንኩ ብትሕትና እገልጽ ኣለኹ ( ካብ ሓዘንተኛታት ሐደ ) ” እት ልብል ሰሙናዊ ጋዜጣ ክቱቡ ደምዳማ። ከእላ ጭረመት ታሪክ ( a piece of history) ናይ ከንተባይ ዑቚባሚካኤል 73 ሰነት ዎክ ሖል ወደት።
ረኤይ ናዬ ።
እሊ ክቱብ እሊ ለካትባ ኣቶ ወልደኣብ ወልደማርያም እንደይ ገኣ ኢተርፍ እብል እግልሚ ምን ትብሎ “ ናብ ክሉ ሰፈራት ንምእታውን ንምብጻሕን ገለ’ዃ ዘይጽግሞ ሰሙናዊ ጋዜጣ ናይቶም ኪጽንበሩ ዘይክእሉ ሰባት ልኡኽ ኮይኑስ “ ይብል “ ንሕና እው’ን ብሰሙናዊ ጋዜጣ ጌርና ነስምዖ ኣሎና “ እዚ ቓላት እዚ ካብቲ ኣሰናዳዊ ናይቲ ጋዜጣ ክወጽእ ዝግበኦ ቓል እዩ በቲ ዘሎኒ ናይ ጋዜጠኛነት ተመኩሮ ማለተይ እዬ ።
ዎ ባሻይ ሃብተማርያም ሀየኒ እግል ባሻይ ትማርያም ( ዎሐር ቀኝአዝማች ትማርያም በሀለቱቱ ) ከክምላ ቀደም አዜ እቤሎ ታሪክ ናይላ ሓልፋ ለለስእል ዎላተርጅም ቱ ።


text:
ምስፍሕፋሕ ለበዳ ኮሮናቫይረስ ንምክልኻል ሰባት ካብ ገዛውቶም ከይወፁ ብሰንኪ ዝተነበሩ ትእዛዛት ብሽሾ ህዝቢ ይመልኡ ዝነበሩ ጎደናታት ዓበይቲ ከተማታት ዓለም ሓዊሱ ከምዝተወረረ ጭር ኢሎም ይርከቡ።
ጎደናታት ካብ ትራፊክ መኪናታት ሳሕዮም ይርከቡ።ሰማያት እውን ካብ ኣናእሽቱን ናይ ፅዕነትን መካይናት ዝበንን ጡሽ ከይተበከል ንፁር ወይ ፅሩይ ከምዝኾነ ፀብፃባ ይሕብሩ።
ኣብ ልዕሊ ደበና ዘሎ ትራፊክ ግን ስሩዕን በቲ ዝተቐመጠሉን ይኽየድ ኣሎ ይብል ፀብፃብ መሳርሕትና ኣራሽ ኣራብ ኣሳዲ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ሰለስተ ተመራመርቲ ህዋ ካዛኪስታን ካብ ዝርከብ ማእኸል መወንጨፊ መንኮርኩር ናብ ዓለምለኸ ስፔስ ስቴሽን/ISS/ ተጓዒዞም ነይሮም።ሽዱሽተ ስዓት ዝወደአ ጉዕዞ።
ኣብ መሬት ለበዳ ኮሮናቫይረስ ቅድሚ ምልዓሉ ንዝተጉዓዙን ኣብቲ ማእኸል ዓለምለኸ ህዋን ንዝነበሩን ንምትካእ እዮም ተጓዒዞም።ጀሲካ መይር ሓንቲ ካብቶም ናብ ዓዳ ተመፅእ ዘላ እያ።ንሳ ‘’ኣብቲ ማእኸል ኮይና ኣብ ዝ ሃበቶ ሪኢቶ ኣብ ትሕቴና ኣብ እትርከብ ፕላኔት እዚ ኹሉ ኩነታት ክፍፀም ኣዚዩ ዝገርም እዩ።ክነግረኩም ዝደሊ ግን ካብዚ ዘለኹዎ ክሪኣ ከለኹ መሬት ከም ወትሩ ዝገርም ፅባቐ ኣለዋ።ንስድራይን ኣዕሩኽተይን ሕቑፍ ኣቢለን ኣብ ዝባኖም ጥምጥም ኢለን ሰላምታ ክለዋወጥ ዘይምኽኣለይ ግን ንዓይ ኣፀጋሚ እዩ ክኸውን’’ በለት።
ብምኽንያት ስግኣት ኮቪድ-19 እተን መንኮራኩራት ክድይባን ኣብ መሬት ክዓርፋን ዝነበረ ድሙቕ ኣቀባብላ ህዝቢ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣይነበረን ሕዚ እውን ኣይህሉን።
ሓደ ካብ ISS ዝምለስ ተመራማሪ ህዋ ክሪስ ካሲዲ ብዘይካ ልሙድ ውዕውዕ ድምፂ መሰነይታን ኣቀባብላን ንዕኡ ጋሻ ነገር ከምዝኾኖ ይዛረብ።
ካሲዲን መጕዕዝቱን ናብ መሬት ክምለሱ ከለው እቲ ውዕውዕ ድምፂ ኣይፅበዮም።ኣብ ካዛኪስታን ምስወረዱ ናብ ሁስተን ክመፁ እዮም።


text:
ዝወዓለስ ፥ ኹሉ ደኣ ይለለ
ኣስታት ቅድሚ ዕስራ ዓመት ይኸውን ሓደ ዓርከይ ንክልተ ቤተ-ሰብ ናይ ድራር ዕድመ ገበረልና። ድሕሪ ዝተቀረበ ሽሻይ ምምጋብና ናብ መሕለፊ ጊዜ ዝበልናዮ ወግዒ ኣተና። ከም ኣጋጥሚ እቲ ሳልሳይና ኣዚዩ ተዋዛያይ ብምንባሩ ነቲ ምሸት ዳርጋ ንሱ ተቛጻጺርዎ ኔሩ ክብል ይኽእል።
እዚ ሓው እዚ ብዝሓት ቛንቛታት ናይ ምዝራብ ዓቅሚ ዝነበሮ ስለዝኮነ ካብ ሓደ ዕላል ናብ ብሓደ እናሳገረ ከዋግዕካ ከሎ ኣይምኖን። ዝኾነ ኾይኑ ሎሚ ሓንቲ ካብቲ ናይ ሽዑ ወግዑ ከካፍለኩም።
“ኣቦይ እገለ (ሓጂ) ዝበሃሉ ሰብኣይ፡ ወዲ ዓድና ኢዮም” ይብል። ንሶም ብሃብቲ እዙይ ጎዲሉኒ ዘይብሉ ሰብኣይ ነበሩ። ጥሪቶም ብሓደ ጓሳን ብሓንቲ ጓሎምን ይናበያ ነበራ። ጓሎም ንዓቅሚ ኣዳም ምስ በጽሔት ከኣ፡ ንቡር ኣማሊኦም ኣመርዓውዋ። ኾይኑ ግን፡ ድሕሪ ገለ ጊዜ ምስ ሓዳራ ስለ ዘይተሰማምዔት ተፋቲሓ ናብ ቤታ ተመልሰት። ኣቦይ ሓጂ ደስ ኣይበሎምን።
ድሕሪ ገለ መዓልታት ንጓሎም እገሊት ጓለይ፡ ንዒ’ሞ ናብዚ ክብሉ ጸውዑ። ንሳ ዝገደፈት ገዲፋ ከተፍ በለት። በሊ እገሊት ጓለይ፡ ደጊም ዕረፍቲ ገዛ ይኣክለኪ፡ ገዛ እንተትደልዪ ገዛ ገድፊኪዮ ኣይምመጻእክን፡ ስለዚ ካብ ጽባሕ ንደሓር ናብቲ ንስኺ ኣዚኺ እትኽእልያ ስራሕ ውፈሪ። እዘን ጥሪት ናባኺ ኢየን፡ ሃየ ኣይትሕመቂ ፡ ዛጓለይ። ንሳ ንኣቦኦ ምላሽ ሂባ ስለ ዘይትፈልጥ ከምቀደማ ይሓይሽ እንተኢልካስ ሕራይ በለት፡ ልባ ብሕሩሩ ከኣ ተላዕለት። ነቲ ካልእ ኣማራጺ ዘይነበሮ ስራሕ ናተይ ኢላ ሓዘቶ።
ድሕሪ ነዊሕ ኣዋርሕ ፡ ይባ ባዕሉ ልቢ ኣዕብዩ ሎሚ ክገብሮ ኢዩ ወይ ጽባሕ ክገብሮ ኢዩ እናበለት ትጽበዮ ነገር ነበራ። እንተኾነ ግን ኣቦይ ሓጂ እንተስ ብጉርሒ እንተስ ብሽርሒ ኢደምን እግሮምን ኣጣሚሮም ሱቕ በሉ። ንሳ ንኣቦኣ ደፊራ ክትሕትት ኣይተፈጠረትን። ኣቦኣ ከም ማይን ቑርን ኢያ ትፈርሖም ። እቲ ክትሓቶ ዝደለየት ግን ግዜ ዘይህብ ብምንባሩ ሓደ መዓልቲ ብጎባ-ጎቦ ክትሓትት ፈተነት። በለት ከኣ ይባ! ያይባ ፡-
እዚ ኹሉ ኒን ከሎኻ ( ኒን = ንህቢ )
እምባሕ ከሎኻ
እምቤ’ዕ ከሎኻ
ሜ’እ ከሎኻ
ሓንቲ ጀላቢያ
ንዓይ ንጓልካ
“ሓራም” ኣሎካ
በለት
ኣቦይ ሓጂ፡ ዛጓለይ ኣብ በረኻ እንዳወዓልክስ ጀላቢያ እንታይ ክዓብሰልኪ እዩ ኢለ እንድኣለይ። ጀላብያስ ንዓዲ ውዕል እምበር ንጓል በረኻ እንታይ ይረብሓ ክብሉ መለሱላ። መቸስ ክሳብታ እዋን እቲእ ሕርቃኖም ዝወጸ ኣይመስልን። ምስ ኣቦይ ሓጂ ዘላ ሓቂ ንዓይ ርሕቅቲ ኢያ። ኣነ ምስ ጓል ኣቦይ ሓጂ ኣሎኹ። ፍርዲ ኣቦይ ሓጂ እትድግፉ ከኣ መሰልኩም ኢዩ።
ሕጂ ግን መሲልካስ እንታይ ኣምጻእካ ከይተባሃልኩ ስለ ዘይተርፍ ናብዛ እዋናዊት መቓልሕ ክኣቱ። ሞት ናይዝጊ ክፍሉ ናይዘን ዝሓለፋ ሰሙናት ቀንዲ መዛረቢ ኮይኑ ቀንዩ ኣሎ። ኣነ ካብቲ ብየማን ይኹን ብጸጋም ዝተባህለ ዝውስኸሉ የብለይን። ሪኢቶ ግን ኣሎኒ።
ክልተ ሚትሮ እትወስድ መቓብር መሬት ተበቂቓቶ። ዓሰርተ ትሽዓተ ዓመትን ሹዱሽተ ወርሕን ከም ዘይተጋደለ ማለት ብመሰረት ናብ ቃልሲ ዝተጸንበረሉ ክሳብ ድሮ ናጽነት ዘሎ ጊዜ ፥ “ኢሰያስ እዚ ኩሉ ከሎካ፡ ንክልተ ሚትሮ መቃብር ናይዝጊ ክፍሉ ክትበቅቅ ሓራም ኣሎካ” ተብሂሉ ይውረ ኣሎ። ሓቂ እንተኮይኑ ኣስናኖም ዝድርቅሙ’ውን ኣሎዉ። እታ ርህራሄ ኣርእያ ዘይትፈልጥ ልቦም ኣብ ሎሚ በጺሓ ትርግታ ኣብዚሓ ካብ መስከረም ጀሚራ ክሳብ ኣበይ ። መቸስ ኣደይ ምሕረታውን ከምዚ ምስረኸባ ግዲ ኢየን “ትዓዚብናክን” ዝበላ። እንተ ብዛዕባ ናይዝጊ “ሙውት ኣይክሰስ ሰማይ ኣይሕረስ’ዩ” ። ኣነውን “ሞጎተ ምስ ዝመተ” ቃሕ ኣይብለንን። ግን እዚ ተርእዮ’ዚ ሎሚ ብናይዝጊ ክፍሉ ዝጀመረ ድዩ? እቶም ቅድሚ ሕጂ ዝመቱ ደቂ ኣበይ ድዮም? ኻብቲ ናጽነት ተባሂሉ ዝጽዋዕ ጊዜ ጥራሕ ኣብ ዓድን በረኻን እንተስ ብየማኑ እንተስ ብጸጋሙ ኾፍ ኢሎም ዝረኣዩ ዝነበሩ ብጾቱ ምስ መቱ ንመዘከርታ ክኾኖም ድዮም ምስኡ ወይ ብኾፍ ወይ ብዶው ተሳኢሎም ኔሮም? ዶ’ ዋላስ “ንእመት’ኾ ስድሪ ኣላታ” ዝብል ዘመናዊ መዔቀኒ ሞት መጺኡ። እቲ ፍታሕ ክልተ ሚትሮ ንመቃብር መዋቲ ናይዝጊ ክፍሉ ምርካብ ወይ ምስኣን ኣይመስለንን፡ እንታይደኣ መሰል ኩሉ ዝወዓለስ ይለለ ፥ዝሓለፈ ይኹን ዋላስ ዝተረፈ።
ቕድሚ ጽሑፈይ ምድምዳም ሓደ ሰብ ከምዚ ኢሉ ክምድር ሰሚዔዮ ኔረ። ሓደ እዋን ሰለስተ ዓዲ ኮይኖም ንሃድን ሓንቲ እንስሳ በረኻ ወፊሮም ወዓሉ። እታ ሓንቲ ዓዲ ቑጽራ ዝወሓደ ነበረ። ነታ ዝወፈሩላ እንስሳ ድሕሪ ምቅታሎም ነተን ዓድታት ጀግንነቶም ንምግላጽ ከምዚ ዝስዕብ ፈኸራ እናጨደሩ ዓዲ ክኣትዉ ቐረቡ፡- ኤሕዚ ኣረገነ ፥ ኹሎም ኣረመነ እሕም፥ ቐተልዋ ግዲ እናበሉ ምስ ፈከሩ ሓደ ወዲ ፋሕ ምስኦም ኣብኣ ዝወዓለ ኣንታ ክንደይ ትሓስሙ እንተላይ ፋሕ በሉ በሎም ፍብሃል። ምኹናን መሰል ብሓደ ክትጅምር ትክእል ትኸውን ብሓደ ግን ኣይትውድእን ኢያ ፥ ምልላይ መሰል ከኣ ከምኣ። ስለዚ ኣብ ሕሰም ይኹን ኣብ ጽቡቅ’ስ ምሕላው መሰል ሓደ ምሕላው መሰል ኹሉ ኢዩ’ሞ እንተላይ ፋሕ በሉ!
መረጸ


text:
ኣብ ዋሽንተን ዲሲ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ፥ ንምፍታሕ ብጹእ ውቅዱስ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ዝጽዉዕ ሰለማዊ ሰልፊ ተኻይዱ።
እቲ ኣብ ሃገርና ዘሎ ስርዓት መርኣያ እቲ ኣብ ሃይማኖታዊ ጉዳያት ክገብሮ ዝጸንሐ ምትእትታውን ከካይዶ ዝጸንሐ ዘመተን 3ይ ፓትርያርክ ኦ.ተ.ቤተ ክርስትያን ኤርትራ፡ ብጹእ ወቅዱስ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ሕጋዊ መስርሕ ማዕረጎም ገፊፉ ንልዕሊ 13 ዓመት ኣብ ማሕዩር ከምዘለው ዝፍለጥ እዩ። ነዚ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን ኣብ ሃይማኖታዊ ጉዳያት ዝግበር ጣልቃ ምትእትታውን ህዝቢ ብኹሉ ሸነኻት ክኹንኖን ተቓውምኡ ከስምዕን ጸኒሑ ኣሎ። እምበኣር ከም መቐጸልታ ናቱ ኣፍ ግፉዓትን ዓባሳትን ንኹን ዝብል መሪሕ ጭርሖ ዝሓዘ ንኹሎም ናይ ሕልና እሱራት ክፍትሑ ዝጽውዕ ዓቢ ሰላማዊ ሰልፊ ሎሚ ዓርቢ ዕለት 8 ሕዳር ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ተኻይዱ። ኣብቲ ሰለማዊ ሰልፊ ብዙሓት ኤርትራውያን ከም ዝተሳተፉ ድማ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ። ነቲ ውዕሎ ዝምልከት ብድምጽን ቪድዮን ዝተሰነየ ምሉእ ጽብጻብ ከኣ ኣብ ዝቕጽል ፈነወ ኤሪሳት ክትከታተሉ ንዕድም።


text:
Radio Erena: 07 February 2018
መንግስቲ እስራኤል፣ ንኤርትራውያን ስደተኛታት ብግዴታ ናብ ርዋንዳ ንምጥራዝ ኣሕሊፍዎ ንዘሎ ውሳኔ ንምቅዋም፣ ካብ ሎሚ ሮቡዕ 7 ለካቲት ጀሚሩ ኣብ ሓያሎ ከተማታት ዓለም ሰለማዊ ሰልፊ ክካየድ’ዩ።
እዚ ብኤርትራውያንን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ተወዲቡ ኣብ ኣመሪካ፣ ካናዳ፣ ሃገራት ኤውሮጳ፣ እስራኤልን ኣውስትራልያን ዝካየድ ሰለማዊ ሰልፊ፣ መብዛሕቶም ዜጋታት ኤርትራ ዝኾኑ ስደተኛታት ብዘይድሌቶም ናብ ርዋንዳ ክወጹ ወይ ድማ ንዘይተወሰነ እዋን ክእሰሩ ዝብል ውሳኔ ብምኹናን፣ ርዋንዳ ነዞም ስደተኛታት ከይትቕበል ዝጽውዕ’ዩ።
ነዚ ናይ መንግስቲ እስራኤል ውሳኔ ንምቅዋም፣ ኣሽሓት ምሁራት፣ ሓካይም፣ ጠበቓታት፣ መራሕቲ ሃይማኖትን ካልኦት ኣካላት ማሕበረሰብ ሃገረ እስራኤልን ናይ ጥርዓን ደብዳቤታት ከቕርቡ ምጽንሖም ይፍለጥ።
እስራኤል፣ ዜጋታት ኤርትራን ሱዳንን ዝኮኑ ስደተኛታት ክሳብ መወዳእታ ወርሒ መጋቢት ናብ ሳልሰይቲ ሃገር ክወጹ፣ እንተዘይኮይኑ ድማ ንዘይተወሰነ እዋን ክእሰሩ’ያ ተፈራርሕ ዘላ።
መብዛሕቶም እቶም ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ርዋንዳ ክኸዱ ፍቓደኛታት ብዘይምዃኖም፣ ናይ ማእሰርቲ ዕጫ ይጽበዮም እኳ እንተሎ፣ ሓለፍቲ ኣብያተ ማእሰርቲ እታ ሃገር ግና ንክንድኦም ዝኸውን እሱራት ዝኸውን ቦታ ከምዘየለ ብኣግኡ ክሕብሩ ጸኒሖም።
ኣብ እስራኤል ልዕሊ 27 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታትን ሓተቲ ዑቕባን ይርከቡ።
==========================


text:
Radio Erena: 10 September 2019
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሳምሕ ሹክሪ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ ግብጺ ናብ ሱዳን ምብጻሕ ኣካይዱ።
እቲ ልኡኽ ብሰኑይ 9 መስከረም ካርቱም ኣብ ዝኣተወሉ፣ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ዓብደላ ሓምዶቅ፣ ፕረዚደንት መሰጋገሪ ጀነራል ዓብደልፈታሕ ኣል ቡርሃንን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣስማ መሓመድ ዓብደላን ብምርኻብ፣ ኣብ ህሉው ኩነታት ዝምድና ክልቲኤን ሃገራት ተመያይጡ።
ምስ ስርዓት ኣልበሽር፣ ሓርፋፍ ዝምድና ዝጸንሑ መንግስቲ ግብጺ፣ ምስ ሓድሽ መንግስቲ ሱዳን ሓድሽ መድረኽ ዝምድና ክምስርት ከምዝደሊ’ዩ ዝግለጽ።
ግብጽ ሱዳንን፣ ብዘይካ’ቲ ዋንነት ናይቲ ኣብ ዞባ ሓላይብ ዝርከብ፣ ገማግም ባሕሪ ዘጠቓለለ ሰፊሕ ከባቢታት፣ ብኣጠቓቕማ ናይል’ውን ክስሓሓባ ምጽንሐን ዝፍለጥ’ዩ።
ሓድሽ መንግስቲ ሱዳን፣ ኣብዚ ንዝምድና ክልትኤን ሃገራት ወሳኒ ዝኾነ ጉዳያት እንታይ ዓይነት መርገጺ ከምዝሓዘ ዝተፈልጠ ነገረ እኳ እንተዘየለ፣ ዑደት ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ናብ ካርቱም፣ ኣብዚ ነጥብታት እዚ ዘተኮረ ምዃኑ ዲፕሎማሰኛታት ይጠቕሱ።
ግብጺ፣ ድሕሪ ምዕላው ስርዓት ኣልበሺር፣ ስልጣን ንዝሓዘ ወትሃደራዊ ባይቶ፣ ደገፈን ካብ ዝሃባ ቀዳሞት ሃገራት’ያ።


text:
Radio Erena: 21 August 2018
ኣብ ሱዳን ክስልጥኑ ዝጸንሑ ወትሃደራዊ መኮንናት ቀጠር ከምዝተመረቑ ኣገልግሎት ዜና ቀጠር ሓቢሩ።
እቶም ዝሓለፈ ሰሙን ዝተመረቑ 108 መኮንናት ቀጠር፣ ኣብ ኣጋርን መካናይዝድን ዘተኮረ ፍሉይ ታዕሊም ከምዝወሰዱ እቲ ሓበሬታ ይጠቅስ።
ንልዕሊ ሓደ ዓመንት መንፈቕን ንዝተዋህቦም ጽዑቕ ወትሃደራዊ ስልጠና ዛዚሞም፣ ኣብ ወትሃደራዊ ኣካዳሚ ኡምዱርማን ኣብ ዝተመረቕሉ፣ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ዝርከቦም ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ወትሃደራውያን ኣዘዝቲን ሱዳንን ቀጠርን ተረኺቦም።
ሱዳን፣ ምስ ቀጠር ዘለዋ ዝምድና ክትበትኽ ብስዑዲ ዓረብ ጸቕጢ ይግበረላ ከምዘሎ ይፍለጥ።
እንተኾነ ምስ ቀጠር ንነዊሕ ዓመታት ዝጸንሓ ዝምድና ከምዘይትበትኽ ዘነጸረት ሱዳን፣ ክሳብ ወትሃደራዊ ምትሕግጋዝ ዝኸይድ ርክባት ትቕጽሎ ኣላ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ሱዳንን ቀጠርን ንጸጥታ ኤርትራ ንምዝራግ ይሰርሓ ኣለዋ ክብል ምውቃሱ ኣይርሳዕን።
====================


text:
Radio Erena: 10 August 2018
ፕረዚደንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫኪር ሚያርዲት ፣ ሬክ ማቻር ንዝርከቦም ኩሎም ተቓወምቲ ምሕረት ከምዝኣወጀ መንግስታዊ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ገሊጸን።
እቲ ፕረዚደንት፣ ነዚ ናይ ምሕረት ኣዋጅ፣ ትማሊ 9 ነሓሰ ዘቕረበ፣ ድሕሪ’ቲ ምስ መራሒ ተቓዋሚ ሬክ ማቻርን ካልኦት ጉጅለታትን፣ ምቁራጽ ቶኽሲን ስልጣን ምምቕራሕን ዝርከቦም ስምምዓት ምኽታሞም’ዩ።
ኣብ 2011 ካብ ሱዳን ተፈልያ ናጽነታ ዝኣወጀት ደቡብ ሱዳን፣ ካልኣይ ዓመት ናጽነታ ከይጸንበለት ኣብ ኵናት ሓድሕድ ከምዝተጸምደት ይዝከር።
ኣብ መንጎ ካብ ዓሌት ዲንካ ዝኾነ ፕረዚደንት ሳልቫኪርን ካብ ዓሌት ኑዌር ዝኾነ ምክትሉ ሬክ ማቻርን ዝተወልዐ ግጭት፣ ዓሌታዊ መልክዕ እናሓዘ ክመጽእ ብምጽንሑ፣ 10ታት ኣሽሓት ሰባት ኣህሉቑን ኣስትትታት ሓደ ሚልዮን ህዝቢ ከኣ ኣመዛቢሉን’ዩ።
ክልቲኦም ወገናት ኣብ 2015 ናብ ስምምዕ በጺሖም እኳ እንተነበሩ፣ እቲ ስምምዕ ኣብ ግብሪ ከይወዓለ እንደገና ናብ ግጭት ኣትዮም።
ብመንጎኝነት ኢጋድ ክካየድ ዝጸንሐት ተደጋጋሚ ጻዕርታት ክዕወት ኣይከኣለን።
ይኹን’ምበር ዝሓለፈ ቅንያት ብመንጎኝነት ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ኣብ ዘካየድዎ ዘተ፣ ምቁራጽ ቶዅሲ ክትግበርን ስልጣን ክመቓራሕን ኣብ ዝብሉ ነጥብታት ተሰማሚዖም።
በዚ መሰረት ድማ ሬክ ማቻር ናብ ዝነብሩ መዝነት ምክትል ፕረዚደንት ክምለስ’ዩ።
ነዚ ንምትግባር ድማ’ዩ ፕረዚደንት ሳልቫኪር፣ ንኹሎም ዕጡቓት ተቓወምቲ ናብ ሰለማዊ ናብርኦም ክምለሱ ምሕረት ኣዊጁ ዘሎ።
እዚ ኣብ ደቡብ ሱዳን ተቐልቒሉ ዘሎ ጩራ ሰላም፣ ኣብታ ሃገር ንዝርከቡ ኣማኢት ኤርትራውያን ኣውፈርቲን ነጋዶን ዘተባብዕ ተስፋ ሂብዎም ምህላዉ ነበርቲ ጁባ ንሬድዮ ኤረና ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ ይገልጹ።
======================


text:
UPDATE:መብርሂ ብዛዕባ ‘ታ ብ 28 ሰነ 2014 ካብ ሊብያ ምስ ተበገሰት ደሃይ ኣጥፊኣ ዘላ ጃልባ።
UPDATE: ብዛዕባ ‘ታ ብ 28 ሰነ 2014 ካብ ሊብያ ምስ ተበገሰት ደሃይ ኣጥፊኣ ዘላ ጃልባ። ኣብ’ዚ ሳልስቲ፣ መርድእ ናይ ሓደ ካብቶም ኣብ ሊስታ ደሃይ ዘጥፍኡ ኤርትራውያን፣ ተመዝጊቡ ዝነበረ ሓምደ ዩኤል ከም ኣሰር ናይታ ካብ 28 ሰነ
UPDATE: ብዛዕባ ‘ታ ብ 28 ሰነ 2014 ካብ ሊብያ ምስ ተበገሰት ደሃይ ኣጥፊኣ ዘላ ጃልባ።
ኣብ’ዚ ሳልስቲ፣ መርድእ ናይ ሓደ ካብቶም ኣብ ሊስታ ደሃይ ዘጥፍኡ ኤርትራውያን፣ ተመዝጊቡ ዝነበረ ሓምደ ዩኤል ከም ኣሰር ናይታ ካብ 28 ሰነ ኣትሒዛ ደሃይ ኣጥፊኣ ዝወረሐት፣ ኣፈናዊ ሓበሬታ ሂብናኩም ኔርና። እንተኾነ፣ ሓምደ ዩኤል ኣብ ሓምለ መወዳእታ (28 ሓምለ ኣቢሉ) ካብ ሊብያ ምስ ዝተበገሰት ካልእ ኣስታት 180 ሰባት ሒዛ እናተጓዕዘት ዝጠሓለት ጃልባ ከምዝነበረ ምስ ስድራቤቱ ብምዝርራብ ከነረጋግጾ ክኢልና ኣለና።
ስለ’ዚ እታ ብ 28 ሰነ ምስ ተበገሰት ደሃይ ኣጥፊኣ ዘላ ጃልባ፣ ገና ኣሰራ ኣይተረኽበን።
ቤተሰብ ግዳያትን ተኸታታልትን ኣሰና፣ ሰንፈላልን ጭንቀትን ቤተሰብን ምስ ተዓዘብና፣ ገለ ኣሰር ንምርካብ እንተጠቐመ፣ ንቤተሰብ ክንድግፍ ብምባል ኣስማትን መንነትን ናይቶም ምስታ ብ 28 ሰነ ካብ ሊብያ ተበጊሳ ደሃይ ዘጥፍአት ጃልባ ዝነበሩ ግዳያት ክትሕብሩና ኣተሃሳሲብናኩም ኔርና፣ እንተኾነ፣ እቲ ናይ ጃላቡን ስደተኛታትን ጉዕዞ፣ ሃለዋት ምጥፋእን ምጥሓልን፣ ቀጻልን ተደጋጋሚን ብምዃኑ፣ ጭቡጥ ሓበሬታ ምርካብ ስለዘጸግምን ኣዳናጋሪ ብምዃኑን፣ ብኸምዚ ኣገባብ ኣሰር ምርካብ ቀሊል ከምዘይኮነ ኣስተብሂልናሉ ስለዘለና፣ ነቲ ጀሚርናዮ ጻዕሪ ደው ከነብሎ ተገዲድና ኣለና።
ነቶም ሃለዋት ኣጥፊኦም ዘለዉ ኣሕዋት ኣምላኽ የድሕኖም


text:
Radio Erena: 07 September 2016
ኣሚር ቀጠር ሸኽ ሓማድ ቢን ከሊፋ ኣልታኒን ፕረዚደንት ቻድ እድሪስ ደቢን ሎሚ 7 መስከረም ኣብ ዳርፉር፣ ከተማ ኤልፋሽር ምብጻሕ ክፍጽሙ ምዃኖም ኣመሓደሪ እቲ ዞባ ሓቢሩ።
ብዘይካ’ዚ’ውን ሓያሎ ሰበ ስልጣን ኣህጉራዊ ማሕበረ ሰብ ኣብ ዳርፉር ክበጽሑ ምዃኖም እቲ ኣማሓዳሪ ገሊጹ።
መራሕቲ ቀጠርን ቻድን ኣብ ወርሒ ሓምለ ናብ ዳርፉር ክበጽሑ ምዃኖም ተሓቢሩ እኳ እንተነበረ፣ ብንጹር ብዘይተፈል ምኽንያት እቲ ዑደት ከምዝተሰጋገረ ኣይርሳዕን።
ዕላማ ምብጻሕ ኣሚር ቀጠርን ፕረዚደንት ቻድን ናብ ዳርፉር፣ ንምዝዛም እቲ ኣብ 14 ሓምለ 2011 ኣብ ዶሓ ዝተኸተመ ስምምዕ ሰላም ዳርፉር ንምጽንባል ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ።
እቲ ብመንጎኝነት ኣሚር ቀጠር፣ ኣብመኖ መንግስቲ ሱዳንን ክልተ ዓበይቲ ተቓወምቲ ሓይልታት ዳርፉርን ዝተኸተመ ስምምዕ ሰላም፣ ንግጭት ዳርፉር ናይ መወዳት ፍታሕ ከምጽኣሉ እኳ እንተዘይካኣለ፣ ናብ ተዛማዲ ሰላም ኣሰጋጊርዎ ምህላዉ ይፍለጥ።
ቀጠር ኣብ ሽምግልና ጉዳያት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ኤርትራን ጅቡትን፣ ሱዳን ከምኡ ድማ ሶማል ብዝልዓለ ካብ ዝዋስኣ ሃገራት’ያ።
==============


text:
Radio Erena: 29 September 2017
ን38 ዓመታት ንኣንጎላ ዝመርሐ ፕረዚደንት ጆሴ ኤድዋርዶ ዶ ሳንቶስ፣ ሓድሽ ንዝተመርጸ ፕረዚደንት ዦዋ ሎረንሶ ኣረኪቡ።
ይኹን’ምበር ፕረዚደንት ነበር ኤድዋርዶ ዶ ሳንቶስ፣ ስልጣኑ ሚኒስተር ምክልኻል ንዝነበረን ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ዝተኻየደ ምርጫ ዝተዓወተን ዦዋ ሎረንሶ ቅድሚ ምርካቡ፣ ንዕኡን ስድራቤቱን ውሕስነት ዝህብ ሓድሽ ስርዓተ መንግስቲ ከምዝህሉ ከምዝገበረ ተንተንቲ ፖለቲካ ካብታ ሃገር የረድኡ።
እቶም ተንተንቲ ብዝህብዎ ዘለዉ መግለጺ፣ ብመሰረት እዚ ሓድሽ ስርዓተ መንግስቲ፣ ኤድዋርዶ ዶ ሳንቶስን ስድራቤቱን ብድሕሪ መጋረጃ ብምዃን ነታ ሃገር ክመርሑ’ዮም።
ሓያሎ ኣባላት ስድራቤቱ’ውን ኣብ ኣገደስቲ ጽፍሕታት መንግስቲ ክቕጽሉ ከምዝኽእሉ ይጠቅስ።
ብዘይካ’ዚ’ውን እዚ ሓድሽ ተመሪጹ ዘሎ ፕረዚደንት ነዚ ዝቕጽል 30 ዓመታት ኣዘዝቲ ሰራዊትን ሓለፍቲ ጸጥታን ንኸይመዝዝ ምስቲ ስልጣኑ ዝገድፍ ዘሎ ፕረዚደንት ስምምዕ ከምዝኸተመ ተሓቢሩ።
ይኹን’ምበር ሓድሽ ፕረዚደንት ኣንጎላ፣ ብወግዒ ስልጣን ድሕሪ ምርካቡ፣ ፕረዚደንት ነበረ ኤድዋርዶ ዶ ሳንቶስ ብድሕሪ መጋረጃ ኮይኑ ዘመሓድሮ መንግስቲ ከምዘየሎ ገሊጹ።
ወዲ 75 ዓመት ፕረዚደንት ኣንጎላ ነበር ጆሴ ኤድዋርዶ ዶ ሳንቶስ፣ ኣብ ስልጣን ኣብ ዝጸንሓሉ ዓመታት፣ ካብ ኣታዊ ነዳዲ እታ ሃገር ቢልዮናት ዶላራታ ናብ ናይ ውልቂ ሕሳቡን ሕሳብ ስድራቤታቱን ከምዘሰጋገሮ’ዩ ዝውቀስ።
ቦኽሪ ጓሉ፣ ኢዛቤል ዶ ሳንቶስ፣ ወናኒት 3.5 ቢልዮን ዶላር ዝግመት ወፍሪ ኮይና፣ ካብ ደቂንስትዮ ኣፍሪቃ ብሃብቲ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ከምእትስራዕ መጽሔት ፎርብስ የመልክት።
====================


text:
Radio Erena: 09 June 2019
መገዲ ኣየር ኤርትራ ናይ 73 ሚልዮን ዶላር ውህሉል ዕዳ ከምዘለዎ ተገሊጹ።
ኣህጉራዊ ማሕበር መጎዓዝያ ነፈርቲ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ክሳብ ወርሒ መጋቢት 2019 ኣብ ዝነበረ ግዜ ጥራይ ኤርትራ፣ ብመገዲ ኣየር ንዝረኸበቶ 73 ሚልዮን ዶላር ናይ ኣገልግሎት ዋጋ ናብ ዝምልከተን ሃገራት ከምዘይለኣኸት ኣመልኪቱ።
ብመሰረት እቲ ዝተረኽበ ሓበሬታ፣ መገዲ ኣየራት ግብጺ፣ ቱርኪ፣ ዱባይን ኢትዮጵያን፣ ኣብ ኤርትራ ናይ ዝተቖርጸ ትኬት ዋጋ ከምዘይተመልሰለን እዩ ዘመልክት። ቀንዲ ምኽንያት ናይዚ ከኣ ሃገራዊ ባንክ ኤርትራ ሕጽረት ናይ ወጻኢ ባጤራ ስለዘጋጠሞ’ዩ ክብሉ ምንጭታት ይጠቕሱ።
ከምዝፍለጥ መንገዲ ኣየራት ሉፍታንዛን ቐጠርን፣ ብተመሳሳሊ ምኽንያት ካብን ናብን ኣስመራ ጉዕዞአን ኣቋሪጸን’የን።
ን20 ዓመታት ኣቋሪጹ ድሕሪ ምጽናሕ ኣብ ወርሒ ሓምለ 2018 ዳግማይ ናብ ኣስመራ በረርኡ ዝጀመረ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ብወገኑ፣ ዛጊት ሽዱሽተ ሚልዮን ዶላር ካብ ኤርትራ ዘይተመልሰ ገንዘብ ከምዘለዎ’ዩ ዘመልክት።
ኣካያዲ ስራሕ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ንማዕከናት ዜና ሃገሩ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ናብ ኤርትራ ዝገብሮ በረራ ከምዘየቋርጽን፣ እቲ ዘይተኸፍለ ገንዘብ ከኣ ግዚያዊ ሽግር ሙዃኑ ገሊጹ።
ኣህጉራዊ ማሕበር መጎዓዝያ ነፈርቲ ኣብ ደቡብ ኮርያ ኣብ ዘካየዶ ዓመታዊ ዋዕልኡ፣ ናይ ዝተሸጠ ትኬት ዋጋ ዘይመለሳ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ዚምባብወ 192 ሚልዮን ዶላር፣ ሱዳን 84 ሚልዮን ዶላር፣ ኣልጀሪያ 80 ሚልዮን ዶላር፣ ኣንጎላ 7 ሚልዮን ዶላር፣ ከምኡ’ውን ኤርትራ 73 ሚልዮን ዶላር፣ ብሓፈሽኡ 413 ሚልዮን ዶላር ዘይተኸፍለ ዕዳ ከምዘለወን ኣፍሊጡ።
ኣቦ ወንበር ናይቲ ኣብዚ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተጋበአ ማሕበር፣ ናብ’ዘን ውህሉል ዕዳ ዘለወን ሃገራት ምብጻሕ ብምክያድ ምስ መራሕተን ክዘራረብ ሙዃኑ ሓቢሩ።
ኤርትራ ብሰንኪ እትኽተሎ ዘላ ግዕዙይ ምሕደራ ፖለቲካን ቁጠባን፣ ካብ ዓለም ተነጺላ ኣብ ሕማቕ ደረጃ ከምዘላ በብእዋኑ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።


text:
Date: Monday, 09 May 2022
ዓለምና፡ ብኣዝዩ ተሃዋሲን ኣሻቓልን መድረኽ ትሓልፍ ኣላ። ኲናት ዩክረየን ክሳብ ሕጂ ኣብ ህይወት ኣውሪድዎ ዘሎ መቕዘፍቲን ስቓይን፣ ኣብቲ ዞባ ዘለዎ ጽልዋን ብሓፈሻ ኣብ ዓለማዊ ሰላምን ጸጥታን ፈጢሩዎ ዘሎ ወጥሪን ስግኣትን፣ ቁጠባዊን ንግዳዊን ስምብራቱ ብደረጃ ዓለም፣ እምብዛ ከቢድ እዩ።
ዓለማዊ ግድላት መሰረታዊ ፍታሕ ኪርከቦ፡ ነዚ ህልዊ ኩነት ዝወለደ፡ ዕቱብ ኣተኩሮ ዘድልዮ፡ ቀንዲን ጉሉሕን ጸገማት ብሕጽር ዝበለ ምጥቃሱ ኣገዳሲ ይኸውን። ላዕለዋይ ልኡኽ ኤርትራ ዝሓለፈ ቅንያት፡ ኣብ ናይ ሩስያ ዑደቱ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ ዋዕላ፡ ሱር መሰረት ናይቲ ጸገም ብኸምዚ ዝስዕብ ኣነጺሩዎ ነይሩ፦
ምስ ካልኦት ዘይተጠቕሱ ተደማሚሮም፡ ነዚ ዘሎ ሓደገኛ ኩነት ዝፈጠሩ እዮም።
ህዝቢ ኤርትራ፡ ካብቶም ቀዳሞት ናይ እዋን ዝሑል ኲናት ግዳይ’ዩ። ኣብ 1950ታት ምእንቲ ግሎባዊ ረብሓታት ኣመሪካ ተባሂሉ፡ ሕጋዊ መሰሉ ንናጽነት ተመንዚዑ’ዩ። ክሳብ መፋርቕ 1970ታት ከኣ ኣመሪካ ሕጋዊ ሕቶ ህዝቢ ኤርትራ ንምጭፍላቕ፡ ንስርዓት ኢትዮጵያ ገዚፍ ደገፍ ምስናቕ ቀጺላቶ። ድሕሪኡ ኣብ ዝሰዓበ መድረኽ ከኣ፡ መወዳድርቲ ኣመሪካ ዝነበረት ሕብረት-ሶቭየት ኣብ ጎድኒ ስርዓት ኢትዮጵያ ተሰሊፋ ስቓይ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ምንዋሕ እጃማ ኣበርኪታ።
ውድድር ዝሑል ኲናት ንህዝቢ ኤርትራ ከቢድ ዋጋ ኣኽፊልዎ ከብቅዕ፡ ዝሑል ኲናት ድሕሪ ምኽታሙ እውን፡ ህዝቢ ኤርትራ ቀዳመይ ግዳይ፡ ናይቲ እንኮ ቁጠባዊ ዓለም ንምፍጣር ዝተሃንደደ ዓንዳሪ ፖሊሲ ኣመሪካን ናይ መልሕቓት ስትራተጂን እዩ ኮይኑ። ኣብ 1998፡ ስርዓት ወያነ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ወራር ድሕሪ ምእዋጁ፡ ኣመሪካ፡ ኣብ ጎድኒ’ቲ ወራሪ ስርዓት ክትከውን’ያ መሪጻ። እቲ ኲናት ብሓያል መኸተ ህዝቢ ኤርትራ ተሓምሺሹ፡ ጉዳይ ዶብ ሕጋዊ ብይን ምስ ተዋህቦ ከኣ፡ ኣመሪካን መሻርኽታ፡ ባዕሎም ዝኸተምሉ ስምምዕ ኣልጀርስ ብምጥሓስ፡ ግህሰት ኣህጉራዊ ሕጊ ከሳስዩ ተራእዮም።
መርገጺን ርእይቶን ኤርትራ፡ ኣብዚ ህልዊ ዓለማዊ ኩነት እምበኣር፡ ካብዚ መሪር ሕሉፍ ተሞኩሮ ዝብገስ እዩ። ካብ ባህጊን ርእይቶን ዝበዝሕ ህዝቢ ዓለም ኣውራ ህዝብታት ደቡባዊ ግሎብ ድማ ዝፍለ ኣይኮነን። ርግጽ’ዩ እዚ ዘሎ ርቡጽ ዓለማዊ ሃዋህው፡ ናይ መሰጋገሪ መድረኽ ምልክታት ምዃኑ ኣየማትእን። እንተኾነ ናበይ ዝወስድ መሰጋገሪ? ናብ ሓደ ወይ ክልተ ቀጽርኣዊ’ዶ ብዙሕ ቀጽራዊ ዓለማዊ ስርዓት? ንህዝብታት ዓለምና በብዞባኡ’ኸ ብኸመይ ኪጸልዎም ይኽእል?. . . ብዙሓት ሕቶታት ዘበጋግስ’ዩ። ሓደ ፍሉጥ ሓቂ ግን ኣሎ። ህዝቢ ኤርትራ ኮነ ኩሎም ህዝብታት ዓለም፡ ንክልተ-ቐጽራዊ ወይ ንእንኮ-ቐጽራዊ ዓለማዊ ስርዓት ዘብህግ ነገር የብሎምን። ህዝቢ ዓለም ዘገድሶ ናይ ደምበታት ፍቕዲ ዘይኰነ፤ ብቐንዱ ልዑላውነትን ፍትሒን ዝኸብረሉ ሰላምን ዕብየትን ዘውሕስ ዓለማዊ ስርዓት እዩ።
በዚ ምኽንያት ኤርትራ፡ ዓለምና ካብዚ ኣሸጋሪን በዳሂን ኩነታት’ዚ ብዝወሓደ ዕንወት ክትወጽእ፡ እቲ ናብዚ ደረጃ’ዚ ዘምርሐ ግጉይ ፖሊሲታትን ዕንደራን ተኣሪሙ፡ ረብሓ ኩሎም ህዝብታትን ሃገራትን ዘረጋግጽ፡ ምዕሩይ፡ ውዱን፡ ሕጊ ዝማእገሩ፡ ኣህጉራዊ ስርዓትን ስትራተጂያዊ ዝምድናታትን ከምዘድሊ ትኣምን። ናብዚ ደረጃ ንቕሓት’ዚ ንምዕራግ ድማ፡ ሰፊሕን ሓቛፊን ልቦናን ቅንዕናን ማሕበረሰብ ዓለም ይሓትት።
እቲ ሕጂ ዘሎ ናይ ምዕምጻጽን ምኽርዳንን ድሌታት ግን፡ ሓባራዊ ፍኖተ ዕቤትን ብልጽግናን ህዝብታት ዓለም ብምዕንቃጽ፡ ምትፍናንን ዘይምርግጋእን ዝያዳ ብምጉሃር፡ ከቢድ ሓደጋ ዘኸትል’ዩ። ክንዲ ዝኾነ፡ ዓለምና ነዚ ዘሎ ዕብለላን ቁርቁስ ቀጽሪታትን ንሱ ዝፈጥሮ ቅልውላዋትን ኲናትን ሰጊራ፡ ናጽነት ልኡላውያን ሃገራት ብምዕዛዝ፡ ውህደት፡ ምክብባርን ምትሕብባርን ህዝብታት እተረጋግጽ፡ ልዕልና ኣህጉራዊ ሕጊ ዝነገሳ “ናይ ኩሉን ንኹሉን” ርግእቲን ሰላማዊትን ዓለም ክትከውን፣ ንህዝብታት ዓለም ሕርያ ዘይኮነ ግዴታ’ዩ። እንተዘይኮነ፡ በዚ ዘሎ ሓደገኛ ኣካዪዳ፡ ወዲ-ሰብ ውሑስ መጻኢ ክህልዎ ዝሕሰብ ኣይኮነን።


text:
ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኢትዮዽያ፣መንግስቲ ኤርትራ ካብ ስልጣኑ ንክወርድ ዝፀወዐ ሰልፊ ኣብ ኣዲስ ኣበባን ዝተፈላለዩ መዕቆቢ ካምፕታትን ሎሚ ኣካይዶም።እቲ ሰልፊ ምስ‘ቲ መንግስቲ ኢትዮዽያ ናይ ኤርትራ ፖሊሲኡ ቀይረ‘ለኹ ዝበለሉ ጊዜ ተጋጢሙ‘ሎ።
ኩሎም እቶም ኣብ ሆቴል ኣዲስ ኣበባ ሎሚ ረቡዕ ዝተሰለፉ ልዕሊ 6 ሚእቲ ኤርትራዊያን ስደተኛታት “ይኣክል” ዝብል ዝተፃሕፎ ለቢሶም ይራኣዩ።ደጋጊሞም ዘቃልሕዎ ዝነበረ ጭርሖ፣ነቲ ምልካዊ ዝበልዎ ስርዓት ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ንከብቅዕ‘ዩ።
ነቲ ሰልፊ ዘዋደዱ መራሕቲ፣ኣብ ትግራይን ዓፋርን ብሓፈሽኡ ኣብ ኣርባዕተ ማእከላት ስደተኛታት፣ኣስታት ስሳ ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት ንምውዳብ ብቴሌፎን ተራኺብና ኢና ይብሉ።
እቲ ናይ ተቃውሞ ሰልፊ፣ኣካል‘ቲ ኣብ ኢትዮዽያ ዝተጀመረ ሓድሽ ፀቅጢ ኣንፃር 18 ዓመት ዘቁፀረ ስርዓት ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ’ዩ።
ሓደ ካብ‘ቶም ኣዳለውቲ ኣቶ ክብሮም ስብሓቱ፣ንሱ ዝመርሖ ማሕበር ስደተኛታት ከተማ ኤርትራውያን፣ከም‘ቲ ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቅን ዝተላዕለ ሰላማዊ ተቃውሞ ከምዝድግፍ ይዛረብ።
”ዕጡቅ ጉጅለ ኣይኮናን።ዕቁባ ሓተትቲ፣ፖለቲካዊ ስደተኛታት’ምበር።ነቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ንምቅያር ሰላማዊ ኣገባብ ውፅኢታዊ ምኻኑ ካብ’ዚ ዞባና ተማሂርና ኢና” ይብል ኣቶ ክብሮም።
መንግስቲ ኤርትራ ኣብ‘ዚ ቀረባ እዋን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንዝተሳለጠ ኣህጉራዊ ዋዕላ ሕብረት ኣፍሪቃ ንምህዋኽ ፈጠርቲ ራዕዲ ኣዋፊሩለይ‘ዩ ኢላ ድሕሪ ምኽሳሳ ኢትዮዽያ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ መግለፂታት ኣሓይላ‘ላ።ኤርትራ ግና ነቲ ክሲ ኣበርቲዓ ትነፅጎ።
ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ ዝሓለፈ ወርሒ ንጋዜጠኛታት ክገልፁ ከለው፣ፖሊሲ ወፃኢ ኢትዮዽያ ንመንግስቲ ኤርትራ ንምቅያር ዝዓለመ ንጡፍ ፖሊሲ ክኽተል‘ዩ ናብ ዝብል ተቀይሩ‘ሎ ምባሎም ዝዝከር‘ዩ።
ኣብ ጥቃ ዶብ ምስ ኤርትራ ንደባይ ተዋጋእቲ ኤርትራ ማእከል ታዕሊም ተኸፊቱሎም‘ሎ ዝብል ሪፖርት ይስማዕ።ኣቶ ክብሮም ግና ስደተኛታት ይስልጥኑ ኣለው ዝብል ወረ ከምዘይፈልጥ‘ዩ ዝዛረብ።
”መንግስቲ ኢትዮዽያ ይድግፈና ኣሎ እንተኾይኑ፣ኣዕቊቡና፣ነዚ ሰልፊ‘ዚ ንክነካይድ ከምኡውን ኮንፈረንስ ንክነሳልጥ‘ዩ ሓጊዙና።ካብ‘ዚ ዝሓለፈ ግና ነቲ ትብሎ ዘለኻ ማእከል መሰልጠኒ ኣብ ትግራይን ዓፋርን ዝፈልጦ ነገር የለን” ኢሉ ኣቶ ክብሮም።
ኣቶ ክብሮም፣ነቲ “ይኣክል” ዘርእስቱ ሰልፊ ከምዝድፈአሉ‘ዩ ዝዛረብ። እቲ ዘገርም ነገር “ይኣክል” ፀረ መንግስቲ ኢትዮዽያ ዓሊሙ ዝመፅእ ወርሒ ናይ ተቃውሞ ሰልፊ ንክካየድ ኣብ ማሕበራዊ-ሚድያታት ይዝርጋሕ ናይ ዘሎ ወፍሪ መፀውዒ‘ዩ።ግንቦት ኢህወደግ ስልጣን ዝሓዘሉ መበል ዕስራ ዓመት ዝኽበረሉ ወርሒ ምኻኑ ዝዝከር‘ዩ።
ኤርትራውያን ስደተኛታት ፣መንግስቲ አርትራ ካብ ስልጣኑ ንኽወርድ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሰልፊ ኣካይዶም
ኣብ 4ተ ማእከላት ስደተኛታት ኣስታት 60 ሺሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት ንምውዳብ ብተለፎን ተራኺብና ይብሉ ወደብቲ`ቲ ሰልፊ
ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኢትዮዽያ፣መንግስቲ ኤርትራ ካብ ስልጣኑ ንክወርድ ዝፀወዐ ሰልፊ ኣብ ኣዲስ ኣበባን ዝተፈላለዩ መዕቆቢ ካምፕታትን ሎሚ ኣካይዶም።እቲ ሰልፊ ምስ‘ቲ መንግስቲ ኢትዮዽያ ናይ ኤርትራ ፖሊሲኡ ቀይረ‘ለኹ ዝበለሉ ጊዜ ተጋጢሙ‘ሎ።


text:
ናይ ኣፍሪካ ምርጫታት ናብ ህውከት፣ግዕዝይናን ከም ድላይኻ ምግባርን ዘዘምብሉ እዮም።ኣብታ ክፍለ ዓለም ከይዲ ምድማፅ ነፃን ሚዛናውን ንክኸውን ዴሞክራሲያዊ መስርሕ ክጠናኸር ኣለዎ ይብሉ እቶም ክኢላታታ።
ኣብ ያውንደ ኣብዝተዳለወ ኮንፈረንስ ዝተሳተፉ ከም እኒ ኮምሽነር ሃገራዊ ምርጫ ካሜሩን ታምቤ ቲኩ ክርስቶፈር ዝኣመሰሉ ክኢላታት ድሕሪ ምርጫ ኣብ መንጎ ዓሌታት ህውከት ዝተወልዐሉ ናይ 2007 ኣ/ፈ ናይ ኬንያ ፕሬዝዳብታዊ ምርጫ፣ኣብ 2011 ኣ/ፈ ኣብ ዴሞክራሲያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ዝስዓበ ፖለቲካዊ ዘይምርግጋእን ኣብ ኣይቨሪ ኮስት ቅድሚ ሰለሰት ዓመታት ንዝተኻየደ ፕሬዝዳንታዊ ምርጫ ውፅኢቱ ኣይቅበልን ዝበልሉ ቀንዲ መርእያታት እቲ ሽግር እዮም።
ኣብ ኣፍሪካ ክዋደዱ ዝፀንሑ ስርዓት ምርጫታት ኣይሰርሑን ዘለው ምስበሉ ኣስዒቦም ‘’ስለዚ እውን እዩ ልዕሊ 80 ምእታዊ ውፅኢት ምርጫታት ዘሰሓሕቡ ዘለው።ምርጫ ብዝግባእ ኣይተኻየደን፣ተሰሪቑ እዩ ዝብሉ ሰባት ኢኻ ትረክብ።ክንሰርሐሉ ዘለና ጉዳይ እዩ’’ኢሎም።
ደቡብ ኣፍሪካ፣ናምቢያን ሰኔጋልን ብሕገ መንግስቲ ዝተጣየሹን ናይ ምጭብርባር ዕድል ዘትሕቱን ብተነፃፃሪ ፅኑዕ ነፃ ኮምሽናትን ምርጫ ዘለወን ሃገራት እየን ይብሉ ክኢላታት።
ዴሞክራሲያዊ መስርሕ እናዓበየ ኣብዝኸደለን ሃገራት ተኣማኒ ምርጫ ንኽህሊ ዝሰርሕ The International Foundation for Electoral Systems ዝተብሃለ ትካል ኣብ ከይዲ ምርጫ ናይቲ ህዝቢ ኣረኣእያ ቁልፊ ታራ ኣለዎ ይብል።ንሰራሕተኛታት ምርጫ ምስልጣን፣ምውፃእ ሕጊ ምርጫ፣ምዝገባ መረፅቲ፣ናይ ምርጫ ናውቲ ምዝርጋሕን ውፅኢት ብግልፂ ዕላዊ ዝግበረሉን ኩሉ ብግዜ ዝተቐመጠ ስርዓት ምድላዋ ምርጫ ኣብ ቦትኡ ክህሊ ምግባር ማለት እዩ።ዝርዝሩ የድምፁ።


text:
ኣኼባ ኣካየድቲ ክታበት ምብራቕን ደቡብን ሃገራት ኣፍሪቃ ሎሚ 18 መጋቢት/2019 ኣብ ሆቴል ኣስመራ ፓላስ ተኸፊቱ።
ኣብዚ ብናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ህጻናት ኣድሕን (ዩኒሴፍ)ን ውድብ ጥዕና ዓለምን ዝተመወለን ንስለስተ መዓልታት ዝጸንሕ ኣኼባ ዝተፈላለዩ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ቤ/ጽ ወከልትን ሓለፍትን፡ወኪል ውድብ ጥዕና ዓለም፡ላዕለዎት ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ፡ዲፕሎማት፡ካብ 20 ሃገራት ኣፍሪቃ ዝተወከሉ ኣካየድቲ ስራሕ ክታበት ከምኡ’ውን ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ዝመጹ 16 ወከልቲ መሻርኽትን ይሳተፉ ኣለዉ።
ቀንዲ ዕላማ ናይዚ ንፈለማ እዋን ኣብ ኣስመራ ዝካየድ ዘሎ ዓመታዊ ኣኼባ ፡ኣብ መንጎ ኣባል ሃገራት ናይ ስራሕ ተመክሮ ንምልውዋጥን ዓመታዊ ገምጋም ስራሕ ብምግባር ኣብ ዝቕጽል ዓመት ዝትግበሩ መደባት ንምሕንጻጽ ከምዝኾነ ሓደ ካብቶም ኣወሃሃድት ናይቲ ኣኼባ ዝኾነ ሓላፊ መደብ ሸፈነ ክታበት ኤርትራ ኣቶ ቴድሮስ ይሕደጎ ንድምጺ ኣሜሪካ ተዛሪቡ።


text:
ፊሊጲ 3:15–16
ከም መቀጸልታ፡ ኣብቲ ዝሓለፈ ቀዳማይ ክፋል ዝረኣናዮ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ብዛዕባ ብጹሕ ወይ ፍጹም ሰብ ዝብሎ፡ ንሎሚ ድማ ካልኣይ ክፋሉ ንቕጽሎ ኣሎና። ናይቲ ዝሓለፈ ቀዳማይ ክፋል እንታይ ከም ዝዘተናን ዘጽናዕናን ንምርኣይ ዝኣኽል፡ ኣብዚ ብምጥዋቕ ቀዳማይ ክፋል ምንባብ ትኽእሉ።
ከም ሰባት፡ ከም ኣመንቲ ምእመን ክርስትና ድማ፣ ቅድሚ ዝኾነ ተግባር ምውሳንና፡ ቅድሚ ምዝራብና፡ ቅድሚ ዝኾነ ምግባርና፡ ንሓስብ ኢና። እግዚኣብሄር ድማ ነቲ እንሓስቦ ዛዕባ ኮነ እንሓስቦ ነገር ኣዝዩ ይግደሰሉን የገድሶን እዩ። ስለዚ ኣብዛ ሓጻር መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ብጹሕ ክርስትያን፡ ወይ እቲ ብጹሕ/ፍጹም ዝብሃል እንታይ ክሓስብ ከምዝግብኦ፡ ካብ መልእኽቲ ፊሊጲ 3፡15-16 ክንርኢ ኢና።
“እምብኣርሲ ፍጹማት ዘበልና ዅልና እዚ ንሕሰብ ብገለ ነገር ሓሳብኩም ንበይኑ እንተ ዀይኑ ድማ፡ ንእኡውን ኣምላኽ ኪገልጸልኩም እዩ።
እዚ ጥራይ፡ በቲ ዝበጻሕናዮ መጠን ብሓደ መገዲ ንመላለስ።” ፊሊ 3፡15-16
ነዚ ክፍሊ ጽሑፍ ፊሊ 3፡15-16 እንዳ ኣንበብኩምን እንዳ ኣጽናዕኩምን እንከሎኹም ክትሓትዎን ከዘራርበኩም ዝግባእ ሕቶታት ካብዚ ይቅጽል፡
- ብጹሕ ክርስትያን ብዛዕባ እንታይ ዝሓስብ ይመስለካ፧ ሓሳብ ብሱል ሰብ ንክትሓስብ ማዕረ ክንደይ
- ካብ ፊሊ 3፡10-16 ዘሎ ምሉእ ሓሳብ ኣንብብ። ብምሉእ ብርሃን ናይዚ ምሉእ ዓውደ-ንባብ ብምግንዛብን ብምርዳእ፣ ሃዋርያ ጳውሎስ “እዚ ንሕሰብ” ክብል እንከሎ፡ እንታይ ክብል ዝደለየ ይመስለካ፧
- ካልኦት ናብ ብጽሕናን ፍጽምናን ንክበጽሑ፡ ብመሰረት ሃዋርያ ጳውሎስ ገሊጽዎን ኢልዎን ዘሎ ሓሳብ፡ ከመይ ገይርካ እትሕግዝ ይመስለካ፧ ካልኦት’ከ ናብ ብጽሕናን ፍጽምናን ንክትበጽሕ፡ ከመይ ገይሮም ዝሕጉዙኻ ይመስለካ፧
ጠቃሚ ምኽርታትን ተወሳኺ ሓሳባትን
መትከላት ኣናብባ መጽሓፍ ቅዱስ
ትሕትና ዝመልኦ ርትዒ
መጽሓፍ ቅዱስ ከነጽንዕ እንከሎና፣ በሪሁለይ ወይ ተገሊጹለይ ብዝብል ናይ ገዛእ ርእስና ሓሳብ ጥራይ፡ ወይ ድማ ንምሉእ ሓሳብ ናይቲ ቀረባ ዓውደ-ንባብን ምሉእ ሓሳብ መጽሓፍ ቅዱስን ከይሓዝና ምኻድ ኣዝዩ ሓደገኛ እዩ። ኩሉ ግዜ ካልኦት ቅድሜና ዘጽንዑን ንመጽሓፍ ቅዱስ ብብዙሕ መገዲ ዝረኣዩ እንታይ ከምዝበሉ ምርኣይ’ውን ካልእ ሓጋዚ መገዲ እዩ። ግና ብፍጹም ኣብ ናይ ካልኦት ሰባት ሓሳብ ኮነ መጽናዕቲ ምምርዃስ ግና ግቡእ ኣይኮነን። ነቲ መንፈስ ቅዱስ ዝምህረና ምስ ናይ ካልኦት ከነገናዝቦ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። እንተዘይኮይኑ፣ ኣእዛንና ዓጺና ተገሊጹለይ ወይ በሪሁለይ ብምባል ሓደገኛ መንገዲ ምፍታሕ ቃል ኣምላኽ ከይንኽተል ንጠንቀቕ። ምኽንያቱ ሓደ ክፋል መጽሓፍ ቅዱስ ኣንቢብና ዝፈለጥናዮ ፍልጠት፡ ነቲ ካልኦት ዘጽንዕዎ ወይ ኣብ ዘመኖም ኣምላኽ ዝመሃሮምን ዝፈትሕዎ ኣፈታትሓን ከነገናዝብን ትሑትን ተመሃራይን ርቱዕ ልቢ ክህልወና ቅቡል ስለዝኾነ።
በቲ ካልእ ወገኑ ድማ፡ ንናይ ካልኦት ምርዳእ ኮነ ምፍታሕ ቃል ኣምላኽ ሃንጎፋይ ኢልካ ምቕባል፡ ኣብ ገዛእ ርእስና ዘሎና ናይ ምጽናዕ ትብዓት ንኸይህልወና ክጸልወና ዓብዩ ተኽእሎ ኣለዎ። ምኽንያቱ ንሕና፡ ነቲ ባዕልና ዘጽናዕናዮ ከምዘይንኣምኖን፡ ኣብ ናይ ካልኦት ሓሳብን መጽናዕትን ጥራይ ከም እንምርኮስ ገይሩ፣ ነቲ መንፈስ ቅዱስ ብርትዒ ዝምህረናን ዘብርሃልናን ቃል ኣምላኽ ክንነጽጎ’ውን ንኽእል ኢና። ብዙሕ እዋን፡ ዝተፈላለዩ ኣመንቲ ንዝተማህርዎ ቃል ኣምላኽ ካብቲ ዝኣምንዎን ዘገልግሎምን ጓሳ ማሕበር ወይ ዝጥቀምሉ ናይ መጽናዕቲ መጽሓፍቲ ወይ ኣዝዮም ዝኣምንዎ መምህር ቃል ኣምላኽ ዝበሎ እንተዘይኮይኑ፡ ነቲ ካልኦት ዝብልዎ ወይ’ውን ብገዛእ ርእሶም ዘጽንዕዎ ቃል ኣምላኽ ዝኸውን ትብዓት የብሎም።
ስለዚ ከም ሚዛናውነት ዝመስል ስለዘየለ፣ መጀመርታ ባዕልኻ ምጽናዕ፡ ነቲ ዘጽናዕካዮ ድማ ምስ ምሉእ ሓሳብ ኣምላኽ ይሰማማዕ’ዶ ምባል ግቡእ እዩ። ከምኡ’ውን ካልኦት ቅድመይ ዘጽንዕዎ እንታይ ኢሎም ኣለዉ፧ ኢልካ ምሕታትን ብዛዕባ እቲ ተጽንዖ ዘሎኻ ዓውዲ ምፍታሽ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ።
ካብዚ እንብሎ ዘሎና ተበጊስና፡ ካብ ክልተ ጌጋታት ክንሕሎ የኽእለና እዩ። መጀመርታ “ግጉይ” ኮነ “ቅኑዕ” ርትዒ ሒዝና ተነፋሕቲ ወይ ተዛሃርቲ ንኸውን። ንካልእ ተወሳኽን ቀጻልን ምፍታሕ ወይ ብርሃን ቃል ኣምላኽ ዘይንጽበ ዕቡያት ክገብረና ዓቢ ተኽእሎ ኣሎ። ወይ ድማ ዝንቡዕን ዘይንጹርን ርትዒ መሪሑ ናይ ገዛእ ርእስኻ ርትዒ ቃል ኣምላኽ ዘይብልካ ይገብረካ። በዚ ድማ ብዘይካ እቲ ትፈትዎን ትኣምኖን ጓሳን መምህርን ዝበሎ እንተዘይኮይኑ ካልእ ዘይትቅበል ትኸውን።
እቲ ዝሓሸ ኣጠማምታ ኣብ ምንባብን ምጽናዕን መጽሓፍ ቅዱስ ትሕትና ዝመልኦ ርትዒ ምሓዝ እዩ። ማለት ካልእ ነጥበ-ርእየትን ኣጠማምታን ተጠቂምካ ምምዝዛን እዩ። ኣብ ያእቆብ ነታ ናይ ላዕሊ ጥበብ ክገልጽ ካብ ዝተጠቀመሉ ኣባህላ ሓደ “. . . ልእምቲ፡ ሰማዕ፡ . . . “ ያእ 3፡17 ዝብል እዩ። ኣብቲ ናይ እንግሊዘይና ግና ነዛ ሓሳብ “open to reason” ማለት ንካልእ ሓሳብን ምኽንያታውነትን ርትዕን ክፍትቲ፡ ተአቀባሊት ዝብል ሓሳብ ኣለዎ። እዚ ማለት ምናልባት ናትና ምር’ታዕ (ምኽንያታውነት)ን ኩነተ-ርዲኢትን፡ ኣዝዩ ዘይበጽሐ (underdeveloped) ወይ’ውን ጌጋ ክኸውን ይኽእል እዩ። ምኽንያቱ እቲ ዝበለጸን እቲ እንኮን መጽሓፍ ቅዱስ ክፈትሕ ወይ ከም ናይ ስነ-መለኮት እንኮ ቁልፊ ገይርካ እንርእዮ፡ ገዛእ ርእስኻ ክኸውን ስለዝኽእል። በዚ ኣኻይዳ ድማ እቲ ዝኸፍአ ኣዝዩ ኣሸጋርን ስሑትን ምፍታሕ ቃል ኣምላኽ ከምትገብር ርግጸይና ኩን።
ትሕትና ዝመልኦ ርትዒ
ብካልእ ወገን ግና፡ እቲ ፍጹም ሓቅን ዘይምርዳእ ካብ ዓሚቕ ዝኾነ ርትዒ ምርካብ ኣይግድበናን እዩ። ፍጹም መረዳእታ ምህላው ነዚ ዘሎ ኩሉ መምለጢ እዩ። ምንጻግ እቲ ዝበጻሕናዮ ንእሽተይ መረዳእታ ግና ነቲ ድሒሩ ክንበጽሖ እንኽእል መረዳእታ መኸላእታ እዩ ዝኾነና። ኣብ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ትሕትና ምህላው እምበኣር፡ ንነገራት ኣበርቲዕና ከይንኣምኖም ምንጻግ ማለት ኣይኮነን; ኣእዛንና ዓጺና ንዘሎ ምር’ታዕ — ጽቡቕ ኮነ ሕማቕ — ምንጻግ ኣይኮነን፡ እዃ ደኣ ነቲ ዘሎና መረዳእታ ብምብዳህ መረዳእታና ምዕራይን ምጥጣሕን እዩ።
ትሕትና ዝመልኦ ርትዒ ግና ንኣምላኽ ዘኽብርን፣ ኣብ ነገራት መረዳእታ ክህልወና ጥራይ ዘይኮነስ፣ ነቲ ትኹል ቃል ኣምላኽ ክንኣምኖን ምላሽ ክንህብን ይገብረና። ስለዚ እቲ ናይ መጀመርታ ስጉምቲ፡ ነቲ እግዚኣብሄር ዝብሎ ክንኣምኖ እዩ። ብምቕጻል ድማ እምነትና ኣብ ኣምላኽ ብምግባር ነቲ ቃል ክንእዘዞ እዩ።
ኣብ መወዳእታ፣ ከም ክርስትያናት ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ብርትዒ ልቢ ምቛም፡ እግዚኣብሄር ብፍቅሩ ክእርመናን ንሕና ድማ ካልኦት ክንእርምን፡ ብመንፈሱን ብቃሉን ተደጊፍና ርትዒ ክህልወና እዩ።


text:
Radio Erena: 05 September 2018
ኣብ ሊብያ ከባቢ ሓደ ሰሙን ኣቑጺሩ ዘሎ ውግእ ሓድሕድ፣ ኤርትራውያን ኣብ ዝርከብዎም ስደተኛታት ዝተፈላለያ ሃገራት ከቢድ ናይ ህይወት ስግኣት ፈጢሩ ከምዘሎ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ገሊጸን።
ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ክሰግሩ ዝሕልኑ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን በዚ ተኸሲቱ ዘሎ ስርዓተ ኣልቦነትን ሕንፍሽፍሽን ብዘይ ረዳኢ ተሪፎም ብምህላዎም፣ ብተደጋጋሚ ናይ ርድኡና ኣውያት የስምዑ ኣለዉ።
ተጸዋዒ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብሰሉስ 4 መስከረም ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ እቲ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ጉጅለታት ሚሊሻ ተፈጢሩ ዘሎ ውግእ፣ ብፍላይ ኣብቶም ከባቢ 8 ሽሕ ዝኾኑ ስደተኛታት፣ ከቢድ ናይ ህይወት ሓደጋ ኣንጸላልዩ ከምዘሎ ሓቢሩ።
ተጸዋዒ ስደተኛታት ምስ ዓለማዊ ውድብ መግቢን ሚኒስትሪ ውሽጣዊጉዳያት ሊብያን ብምትሕብባር፣ ኣብ ክልተ መዳጎኒ መዓስከራት ንዘለዉ ስደተኛታት መግቢ ከብጽሓሎም’ኳ እንተኸኣለ፣ እቲ ኲናት እንዳበኣሰ ብምምጽኡ፣ ኣብ ኣቡ ሰሊም ንዝርከቡ ስደተኛታት ክበጽሖም ከምዘይከኣለ ኣፍሊጡ።
ሓካይም ብዘይዶብ ብወገኑ፣ ኣብ ሊብያ ዝርከቡ ስደተኛታት መጽለሊ ስኢኖም ጥራይ ዘይኮነ ንህይወቶም ዝፈርሑሉ እዋን ኣጋጢሙ ስለዘሎ፣ ሃገራት ኤውሮጳ ካብ መግለጺታት ዝሓልፍ ግብራዊ ስጉምቲ ክወስዳ ጸዊዑ።
ገለ ካብ’ዞም ኣብ ሊብያ ዝርከቡ ኤርትራውያን ኣብቲ ዝነበርዎ መዓስከራት ዝነበሩ ሓለውቶም ራሕሪሖሞም ስለዝኸዱ፣ ኣብ ጎደናታት ከተማ ትሪፖሊ ተደርብዮም ከምዘለዉ’ዮም ዝገልጹ።
ከምዝፍለጥ ሃገራት ኤውሮጳ ብመንገዲ ኢጣልያ ኣቢለን፣ ንሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ስልጠናታትን ናይ ሎጂስቲክ ሓገዛትን ብምብርካት፣ ማእከላይ ባሕሪ ክሰግሩ ንዝፍትኑ ስደተኛታት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዝኣትዉ ክገብራ ጸኒሐን’የን።
ፈረንሳ፣ ኢጣልያ፣ ብሪጣንያን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ብሓደ መስከረም ኣብ ዘውጸኦኦ ናይ ሓባር መግለጺ፣ እቶም ኣብ ኲናት ተጸሚዶም ዘለዉ ጉጅለታት ሚሊሻ፣ ብቕጽበት ተኹሲ ደው ከብሉ ጸዊዐን።
ኢጣልያ ብወገና ናይዚ ኣብ ሊብያ ተፈጢሩ ዘሎ ውግእ ሓድሕድ፣ ገለ ክፋሉ ፈረንሳ ብሓላፍነት ከም እትሕተተሉ እያ ገሊጻ።
እቶም ኣብ በበይኑ መዓስከራት ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዘይተኣደነ ግፍዕታት ክወርዶም ምጽንሑ በብእዋኑ ክግለጽ እኳ እንተጸንሐ እዚ ሕጂ ተፈጢሩ ዘሎ ውግእ ሓድሕድ ኣስዒቡዎ ዘሎ ስርዓተ ኣልቦነት ግና፣ ንህይወቶም ኣስጊኡ ስለዘሎ፣ ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያን ዝከኣሎም ሓገዝ ክገብሩ ተማሕጺኖም።


text:
camera_altFoto: Adam Niescioruk/Unsplash
Hiv og Covid-19 አችኣይቭን ኮቪድ-19ን
አችኣይቪ ዘለዎ ሰብ ብኮሮና ቫይረስ ክልከፍ ወይ ብኮቪድ-19 ከቢድ ሕማም ክሕዞ ዝተዛየደ ተኽእሎ የብሉን። እንተደኣ ሰውነት ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ትሒቱ( ማለድ ቁጽሪ-CD4 ትሕቲ 200 ኮይኑ) ከምኡውን ካልኦት ከበድቲ ሕማማት ሃልዩካ ነቲ ተኽእሎታት ከዛይዶ ይኽእል እዩ።
scheduleOppdatert: 31.12.2021
createForfatter: Sekretariatet
labelEmner: Hiv og covid-19
ዎርድ ረኽሳዊ ሕማማት እየን ኣብ ሆስፒታላት ኖርወይ መብዛሕትኡ ግዜ ተሓከምቲ ኮሮና ዝሕክሙ፡ ስለዚ ኣብ ገሊኡ እዋናት ስራሕ ኣጸቢቑ ክበዝሖም ይኽእል እዩ። እዚ ነቶም አችኣይቪ ዘለዎም ሰባት ዝግበረሎም ምክትታል ክጸልዎ ይኽእል እዩ፡ ስለዚ ገለ ካብቲ ዝግበረሎም ሕክምናዊ ምክትታል ኣብ ክንዲ ብኣካል ምርካብ ብተለፎን ወይ ዲጂታላዊ ኣገባብ ክትግበር ይከኣል።
ማሕበር ሂቭኖርገ ብዛዕባ አችኣይቪን ኮቪድ-19ን ብዝተፈላለዩ ቋንቋታት ሓበሬታ ኣዳልዮም ኣለዉ።
Les også
schedule31.12.2021
→ ውሑስ ክታበት ኮቪድ 19
ክታበት ኮቪድ-19፣ ኤች/ኣይ/ቪ (HIV) ንዘለዎም ሰባት ክወሃብ ውሑስ ምዃኑ፣ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት “ትካል መጽናዕቲ ኤይድስ“ -ው/ሕ/ሃ/ት/መ/ኤ-(UNAIDS) ኣፍሊጡ ኣሎ። ኣብ ኖርወይ ዘለዉ ናይ ተላገብቲ ሕማማት ሓካይም፣ ነዚ ደጊፎሞ ኣለዉ። ነቶም ኤች/ኣይ/ቪ ዘለዎም ድማ፣ ነቶም ክታበታት ክወስዱዎም የተባብዕዎም።
schedule21.12.2021
→ ኣብ ሆስፒታል ኦስሎ ተገልገልቲ ምኽሪ እትረኽበሎም ሰዓታት ለውጢ ተጌሩ ኣሎ።
እቲ ኣብ ኦስሎ ዩኒቨርሲቲ ሆስፒታል ዝርከብ ማእከል ናይ ተመላለስቲ ሕሙማት ክሊኒክ ረኽሳዊ ሕማማት፣ ሰራሕተኛታቱ ብከላ -ምሕማም- ኮሮናዊ ለበዳ፣ ስለዘጋጠሞም ነዚዝስዕብ ለውጥታት ምግባሩ ይሕብር ኣሎ።


text:
ኣሜሪካ ካብ ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ትምህርቲ፡ሳይንስን ባህልን (ዩኔስኮ) ምውጽኣ ኣፍሊጣ። ኣሜሪካ ነዚ ዘፍለጠት እቲ ትካል “ጸረ እስራኤል” ኣድልዎ ይገብር እዩ ብዝብል ምኳኑ ተፈሊጡ’ሎ።
ወሃቢት ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ሂዘር ኑረት “ እቲ ውሳነ ብቀሊል ዝረአ ኣይኮነን። ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ’ቲ ትካል ብዝጸንሓ ጥረጣረን ለውጢ የድልይ ምኳኑ ክትገልጽ ዝጸንሓት ምኳና ብምግላጽ እንተኾነ ኣድልዎ ጸረ እስራኤል ክቅጽል ጸኒሑ’ዩ” ኢለን።
ንሰን ብተወሳኺ ኣሜሪካ ምስቲ ትካል ዘለዋ ርክብ ብዘይ ኣባልነት ከምትቕጽል’ውን ኣፍሊጠን።
እዚ ውሳኔ ምውጻእ ኣሜሪካ ካብ ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ዩኔስኮ ካብ ታሕሳስ 31,2018 ዓ.ም. ተግባርዊ ከምዝኸውን ተፈሊጡ’ሎ።
ኣሜሪካ ካብ ዩኔስኮ ምውጽኣ ሰዓታት ድሒሩ እስራኤል ካብቲ ናይ ሕ/ሃ ትካል ከምትወጽእ ኣፍሊጣ።
ቀዳማይ ሚንስትር እስራኤል ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት እስራኤል ሃገሩ ካብቲ ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ከምትወጽእ ወግዓዊ ደብዳበ ከቐርብ ኣዚዙ’ሎ።
ዩኔስኮ ብወገኑ በቲ ናይ ኣሜሪካ ውሳኔ ከምዘሕዘኑ ሓቢሩ’ሎ።
ዳይሬክተር እቲ ትካል ኢሪና ቦካቮ ብዛዕባ ውሳኔ ምውጻእ ኣሜሪካ ካብ ዩኔስኮ ኣብ ዝሃብኦ ጋዜጣዊ መግለጺ ከምዚ ኢለን።
“ ከም ናተይ እምነት እዚ ኩሉ ዓመታት ብፍላይ ድማ እዘን ዝሓለፈ ዓመታት ዝነበረ ሓያል ሽርክነት ናይ ሓሶት እዩ ኔሩ ማለት እዩ። እዚ ጉዳይ ንናይ ወጻኢ ጉዳያት ፖሊሲ ኣሜሪካ ብፍላይ ብጠቕላላ ድማ ንፖሊሲ እታ ሃገር አገዳሲ እዩ ዝብል እምነት እዩ ኔሩኒ።። ስለዚ ነዚ ናይ ሎሚ ውሳኔ ዝሕብር ወግዓዊ ደብዳበ ካብ ሚኒስትር ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ ምቕባለይ ዝገልጽ ምስ ዓሙቕ ሓዘን እዩ” ኢለን።
ንሰን ብተወሳኺ ኣሜሪካ ከም ተዓዛቢት ኣብ ጉዳይ እቲ ትካል ተሳትፎኣ ክትቕጽል ፡ ከም ሓንቲ ካብተን መስረቲ እቲ ትካል ብምኳና ናብ ኣባልነት ናይ ምምላስ ዕድል ክወሃብ’ውን ጸዊዓን።
ናብ ኣኼባ ናይ ሕቡራት ሃገራት ቤት ምኽሪ ጸጥታ ዘምርሑ ዝነበሩ ኣምባሳደር ፈረንሳ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ግብረ መልሲ ሃገሩ ካብ ሰበ ስልጣን ፈረንሳ ዝወሃብ ምኳኑ ድሕሪ ምግላጽ ሕቡራት ሃገራት ኣሜሪካ ኣብ ጉዳይ ዓለም ዝአተወቶ ቃል ክተተግብር ኣለዋ ኢሎም።
ኣቐዲማ ኣሜሪካ እቲ ትካል ንፍልስጤም ምሉእ ናይ አባልነት መሰል ብምሃቡ ነቲ ትካል ትህቦ ዝነበረ ሓገዝ ምስራዛ ይፍለጥ።


text:
Radio Erena: 09 May 2016
መንግስቲ ኤርትራ፣ ንምዕራባውያን ዲፕሎማሰኛታት ዝኣተዎ፣ “ሃገራዊ ኣገልግሎት ናብ 18 ኣዋርሕ ከነውርዶ ኢና፣” ዝብል መብጾዓ ከምዘየተግበረ ኣብ ኤርትራ ዑደት ዘካየዱ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ስዊዘርላንድ ነቒፎም።
ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ይመሓየሽ ምህላዉ ዘረጋግጽ መርትዖ ከምዘየለ’ውን ጠቖሶም።
ብመሰረት ጸብጻብ ስዊስ ኢንፎ፣ ሚኒስተር ስደተኛታት ማሪዮ ጋቲከር፣ ንጋዜጣታት እታ ሃገር ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ መንግስቲ ኤርትራ ንሃገራዊ ኣገልግሎት ናብ 18 ኣዋርሕ ከውርዶ ምዃኑ ንምዕራባውያን ዲፕሎማሰኛታት ዝኣተዎ መብጽዓ ጠሊሙ ጥራይ ዘይኮነ፣ ኩነታት ሰበኣዊ መሰላት ንምምሕያሽ ዝወሰዶም ተበግሶታት’ውን ከምዘየለ ኣስሚርሉ።
እቲ ሚኒስተር ኣብ መግለጺኡ ብተወሳኺ፣ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መጋቢት ክልተ ስዊዘርላንዳውያንን ሓደ ጀርመናውን ዘጠቓለለ ጉጅለ ሰበ ስልጣን መንግስታት ስዊዘርላንድ ጀርመንን ኣብ ኤርትራ ናይ ክልተ ቅነ ዑደት ከምዘካየደ ኣረጋጊጹ።
እንተኾነ፣ መንግስቲ ኤርትራ፣ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ንምግምጋም ናብ ኤርትራ ዑደት ንዘካየዱ ሰበ ስልጣን ስዊዘርላንድን ጀርመንን፣ ናብ ኣብያተ ማኣሰርቲን ወትሃደራዊ መዓስከራትን ከይበጽሑ ከምዝኸልከለ ሚኒስተር ጋቲከር ኣፍሊጡ።
እቶም ልኡኻት ኣብቲ ንክልተ ሰሙን ዝጸንሐ ናይ ኤርትራ ዑደቶም ኣብ ከተማታት እናተዘዋወሩ ኣብያተ ትምህርቲ ጥራይ’ዮም ተዓዚቦም።
ብብዝሒ ኤርትራውያን ስደተኛታት እተማርር ዘላ ስዊዘርላንድ፣ ብዛዕባ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት፣ ናይ ግዜ ገደብ ዘይብሉ ግዱድ ወትሃደራዊ ዕስክርናን ካልእ ንኤርትራውያን ናብ ስደት ዝደፋፍኦም ዘሎ ኩነታትን ንምግምጋም’ያ ልኡኻታ ናብ ኤርትራ ሰዲዳ።
ኣቐዲሙ’ውን ብመንግስቲ ዘይተወከሉ፣ ካብ የመናውያን ሰልፍታት ዝኾኑ ኣርባዕተ ኣባላት ፓርላማ እታ ሃገር፣ ቆንስል መንግስቲ ኤርትራ ብዝገበረሎም ዕድመ ናብ ኤርትራ ዑደት ብምክያድ፣ ኣብ ኤርትራ ዝጋነን ጸገም የለን ዝብል ጸብጻብ ምቕራቦም፣ ብትሪ ከምዝተነቕፉ ኣይርሳዕን።
ኣብ ስዊዘርላንድ ኣስታት 28, 500 ኤርትራውያን ክነብሩ እንከለዉ፣ መብዛሕቶም ኣብዘን ዝሃለፈ ኣርባዕተ ዓመታት ፖለቲካዊ ዑቕባ ንምሕታት ናብታ ሃገር ዝኣተዉ’ዮም።
==========================


text:
Radio Erena: 11 February 2020
ኣብ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ኣጋጢሙ ዘሎ ወራር ዕስለ ኣንበጣ፣ ካብ ሃገር ናብ ሃገር እናስፋሕፈሐ ናብ ኡጋንዳ በጺሑ።
እቲ ካብ ኬንያ ሰጊሩ ናብ ኡጋንዳ ኣትዩ ዘሎ ወራር ዕስለ ኣንበጣ፣ ኣሙዳት ናብ ዝተባህለ ዞባ ኣጥቂዑ ከምዘሎ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ኣፍሊጡ።
እቲ ዕስለ ኣንበጣ ከውርዶ ዝኽእል ሓደጋ ንምክልኻል፣ ናይ ኣስታት 4.5 ሚልዮን ዶላር ህጹጽ ባጀት ተዳልዩ ከምዘሎ እቲ ቤት ጽሕፈት ገሊጹ።
መንግስቲ ድሮ ኣብ ምንጻግ ጸረ ኣንበጣ ዝዋፈሩ ሰብ ሞያ ናብቲ ዞባ ልኢኹ ከምዘሎ ዝሓበረ እቲ ቤት ጽሕፈት፣ ምስ ኬንያ ብሓባር ብነፈርቲ ጸረ ኣንበጣ ናይ ምንጻግ መስርሕ ንምውዳድ ዘተ ተጀሚሩ ከምዘሎ ኣረጋጊጹ።
ወራር ዕስለ ኣንበጣ፣ ኣብዚ ሰሙን’ዚ ኣብ ሓያሎ ከባቢታት ኤርትራን ኢትይጵያን’ውን ደጊሙ ክርአ ከምዝኽእል ውድብ መግብ ሕርሻን ሰሙናዊ ዝዝርግሖ ዘሎ መዘኻኸሪ የጠንቅቕ።
እቲ ውድብ፣ በዚ ኣስታት ሰለስተ ወርሑ ኣቝጺሩ ዘሎ ወራር ዕስለ ኣንበጣ ተወሳኺ ዕንወት ከየብጽሕን ንዝተሃስዩ ሓረስቶት ንምሕጋዝ ዝውዕልን ኣስታት 70 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ ካብ ለገስቲ ሓቲቱ ኣሎ።
ሶማልን ፓኪስታንን ብሰንኪ ወራር ዕስለ ኣንበጣ፣ ህጹጽ ሃገራዊ ሓደጋ ምእዋጀን ይፍለጥ።
==============


text:
ኣካላዊን ስነ ኣእምሮኣዊን ሕክምና ንምርካብ
ምስ ሰንተር አኢሰኮ 63 CENTRE ESSOR 63
እንታይ ኢዩ?
ማእከል ESSOR 63 ምስ ስደት አተተሓሓዘ፣ ርኡይ ኣካላዊን ስነ ኣእምሮኣዊን ግዳይ ናይ ኣካላዊ ብ ስቓይ መህረፍቲን ስነኣእምሮኣዊ ማህሰይቲን ዝወረዶም ስደተኛታት፣ ካብ ስቓዮም ንምንጋፍ ዝዓለመ እዩ።
ማእከልና ንኹሉ ሰብ ብዘይ ንኹሉ ሰብ ብዘይ ኣፈላላይ መበቆል ሃገር፣ ጾታይ ይኹን ዕድመ እዩ ኣገልግሎት ዝህብ።
i ምፍላጡ ዘገድስ! :ድማ ብዛዕባ ናይ ቋንቋ ፈረንሳ ክእለትኩም ኣይትሕሰብሉ ምኽንያቱ ፣ ኣስተርጎምቲ ስለ ዘለዉና።
ንመን ኢዩ ፧
ብ ቐጥታ ርኸቡና
ዞባ\ ዴባርትሞ
63 - Puy-de-Dôme
ብ ቐጥታ ርኸቡና
ዞባ\ ዴባርትሞ
63 - Puy-de-Dôme
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ን ሓገዝን ኣሳላይነት
ሃገርካ ምግዳፍ፣ ብዘይ ምድላው፣ ካብ እትፈትዎም ስድድራን መቕርብን ዓርከ መሓዛንምፍላይ ኣዝዩ ኣጸጋሚ እዩ።ኣብ ፈረንሳ ንምእታው ዝተጓዓዝኩሞ መገዲን መስርሕን እውን ገለ እዋን ኣጸጋሚ ክኸውን ይኽእል እዩ። ኣካላዊን ስነ ኣእምሮኣዊ ስቓይ ዝነበሮ እውን ክኸውን ይኽእል እዩ።
ክትዛረብሉ ትደልዩ ትኾኑ፣ ምስ ሰባት ከተካፍልዎ። ህይወት ከም ብሓድሽ ክትፍልሙ ፣ ሓገዝ ትደልዩ ትኾኑ። ኣባላት ማሕበር ESSOR 63 ከአንግድኹምን ክሰምዕኹምን እዮም፣ ምእንቲ እንታይ ከም እትደልዩ ክፈልጡ። ኣብ መሐከሚ ምእከልና ክትእለዩ ኢኹም። እንተደኣ ን ነዊሕ እዋን ክትሕከሙ ደሊኹም እውን ማሕበርና ኣድላዪ ዘበለ ነገር ክገብረልኩም እዩ።
ነቲ ርኽኽብና ዘቕልሉ ኣስተርጎምቲ ንምርካብ።
እንተደኣ እቲ ናይ ቋንቋ ፈረንሳ ደረትኩም ስምዒትኩም ንምግላጽ ዘየኽእለኩም ኮይኑ፣ ብ ቋንቋኹም ኣሰርጎምቲ ኣዳሊና እነሆና።ምስ ሕእካይምና ቆጸራ ንምግባር ፣ብቴለፎን ይኹን ብ ኣካል ምስ እትመጹ እውን ብ ኣስተርጎምቲ፣ ክትስነዩ ትኽእሉ ኢኹም።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ክኢላታት እቲ ዓውዲ፣ ናይ ክሕግዘኩም እዮም ESSOR 63
ናይ ሕክምና፣ ማሕበራዊ ህይወት ወይ ሶሻል ክኢላታትን ፣ወለንተኛታን ክኾኑ ይኽሉ እዮም ሓገዝትኹም።
ነዚ ኣገልግሎት እዚ ንምርካብ ምስ እተልዩ፣ እመይል ናብ centre ESSOR 63 : ብ ኣኣድራሻና ስደዱልናcentreessor63@forumrefugies.org.
Il ብ ኢመይል እውን ፋይል ናይ ኣንፈት መደባትና እቶም ኣባላት centre ESSOR 63 ክስሰዱልኩም ይኽእሉ እዮም ፣ ወይ እውን ምሳይ ብ ቐጥታ ክትራኸቡ ትኽእሉ ኢኹም።
ኣብ ቲ ማሕበር ብ ቐጥታ ብ ምምጻእ ተመዝገቡ ESSOR
ኣብዚ ዝስዕብ ኣድራሻ፣ናይ ESSOR 63, ብ ቴለፎን እውን ኣዛርቡና
04 63 46 89 80 ወይ 06 14 96 71 66.
Le centre ESSOR 63 ኣድራሻና ድማ:
Centre Commercial Croix-Neyrat
"Auchan Nord", 1er étage
Rue du Torpilleur Sirocco
63100 CLERMONT-FERRAND
መጓዓዝያ TRAM A ትራም ኤከምኡ እውን ኣውቶቡስ ቁጽሪ Bus Ligne 22, arrêt "Hauts de Chanturgue". እዩ
ማእከልና ESSOR 63 ኣብ ዝስዕብ እዋን ክፉት እዩ
- ሰሉስ ድሕሪ -ቀትሪ, ኣብ ሰዓት 14h 17h,
- ረቡዕ ካብ ሰዓታት mercredአዝቡዕረ 9h30 ክሳብ 17h
- ሓሙስ ካብ ሰዓታት 9h ክሳብ 17h
ን ኽትእንገዱ
ምስ ተመዝገብኩም፣ ናይ ቆደራ መዓልቲ እወሃበሉም እሞ። ትእንገዱ። jብ ሓፈሻዊ ሓኪምን ፣ን ናይ ሳይኮሎጂ ክኢላን ፣ ከከም ኩነታት ጥዕናኹምን ኩናታትኩምን ናይ ሕክምና ምስርሕ ክትጅምሩ ትኽእሉ።
ብ ቐጻሊ ክትትል ከምኡ እውን ፣ንደገ ሪፈር ክትበሃሉ ምስ ዘድሊ እውን ንሰደኩም
ብ መሰረት ናይ ፈለማ ርኽኽብና ምሳኹም፣ እቲ ዝረኸብኩሞ ሓኪም ብቐጻሊ ክከታተለኩም ድዩ ወይ እውን ኣይፋልን። ኣብ ምርጫኹም እዩ ዝውሰን ፣ ሓኪምኩም ምረጹ።
እንተደኣ ማእከል ESSOR 63 ምስ ድሌታትኩም ዘይከይዱን ፣ ,ከልእ ማኣከላትን ሕክምናታት ንምርኣይ ደሊኹም ብዘይ ጥርጥር ሕተቱ፣
ከምኡ ኣውን ምስ ተመዝገብኩም፣ እቲ ናይ ኽህምና ክትትል ን ኻልእ እዋን ከተሰጋግሩን፣ ኣብ ዝተዳለኹምሉ እዋን ክኸውን ከም ዘለዎ ክትውስኑ ትኽእሉ ኹም። ሽዑ ኣብ ድሉዋት ምስ ኮንኩም ሓደ እዋን። ኣብ ዝተዳለኹምሉ ግዜ ነቲ ማእከል ክትውከስዎ ትኽእሉ ኢኹም፣ ኣብ ዝመረጽኩሞ እዋን ተኣንገዱ!


text:
Radio Erena: 04 September 2019
ኣብ ኤርትራ፣ ኣብ ትሕቲ ሃይማኖታውን ብሕታውን ትካላት ክመሓደራ ዝጸንሓ ኩለን ኣብያተ ትምህርቲ ከምዝተሃገራ ምንጭታት ኤረና ሓቢሮም።
ብመሰረት ነተን ትካላት ዝተዋህበ መምርሒ፣ መንግስቲ ኣቐዲሙ ብዘውጽኦ ኣዋጅ መሰረት፣ እቲ ኣብያተ ትምህርቲ ናብ መንግስቲ ተሰጋጊረን ኣለዋ ዝብል’ዩ።
እተን ኣብያተ ትምህርቲ ከምዝተሃገራ ንኣመሓደርተን ዝተሓበረ፣ ናይ ዓመተ 2019-2020 ስሩዕ ኣካዳምያዊ ትምህርቲ ንምጅማር ምቅርራባት ኣብ ዝግበረሉ ዘሎ ግዜ’ዩ።
በዚ ናይ ምህጋር መስርሕ ተጸልየን ዘለዋ ኣብያተ ትምህርቲ፣ ኣብ ኣስመራ ብቋንቋ ዓረብ እትምህር ጃልያን እንዳ ማርያንምን ክርከብአን እንከለዋ፣ ኣብ ከረን፣ ባረንቱ፣ ደቀምሓረን ካልእ ከተማታት ዝነበራ ኣብያተ ትምህርቲ’ውን ተመሳሳሊ ዕጫ’ዩ በጺሑወን ኣሎ።
እቲ መንግስቲ ኣቐዲሙ፣ ኣብ ልዕሊ ናይ መባእታ ኣብያተ ትምህርቲ ተመሳሳሊ ስጉምቲ ከምዝወሰደ ኣይርሳዕን።
ምስዚ ተተሓሒዙ፣ ተማሃሮ ዲያእ ኣል እስላምያ ናይ ኣኽርያድሕሪ ዘካየድዎ ተቓውሞ፣ ሞት ክልተ ኣቦታትን ሓደ መንእሰይን ዘስዓበ፣ ጃምላዊ ማእሰርቲ ተማሃሮ፣ ወለዲን መማህራንን ከምዝተኻየደ ይፍለጥ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ብካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ዝእለያ ዝነበራ ኩለን ማእከላት ሕክምና፣ ኣቐዲሙ ከምዝሃገረን ይዝከር።
==============


text:
ምቕያር ባጤራን ምድራት ምንቅስቓስ ጥረ ገንዘብን
1- ቀንዲ ዕላማታት ምቕያር ባጤራን ምድራት ምንቅስቓስ ጥረ ገንዘብን፦
1.1 ብጥረ ገንዘብ ዚግበር ወጻኢታት ምጉዳልን ትውጊታት ብባንካዊ መሳለጥያታት ከምዝኸውን ምግባርን፡ እቲ ዕላማ ብጥረ ገንዘብ ዝግበር ትውጊታት ንምድራት’ምበር፡ ንግዳዊ ይኹን ውልቃዊ ንጥፈታት ንምድራት ኣይኮነን። ብቸክን ካልእ ባንካዊ መሳለጥያታትን ዝግበር ትውጊታት ዝኾነ ገደብ የብሉን።
1.2 ኩሎም ብጥረ ገንዘብ ይኹን ብሰነዳት ዚግበሩ ትውጊታት፡ ሕጋውን መንግስታውን ግዴታታት ዘማልኡ ምዃኖም ምርግጋጽ።
2.ብቸክን ባንካዊ መሳለጥያታትን (ካብ ሕሳብ ናብ ሕሳብ ምስግጋር) ዝግበሩ ትውጊታት፦
2.1 ቅድሚ ሕጂ’ውን ከምዝተሓበረ፡ ብዝተኻእለ መጠን ኩሉ ትውጊታት ብቸክን ካልእ ባንካዊ መሳለጥያታትን ክፍጸም’ዩ።
2.2 ዝኾነ ክፍሊት ብቸክ ክግበር ሕጋዊ’ዩ። ዝኾነ ትካል ወይ ውልቀሰብ ምቕያር ባጤራን ምድራት ምንቅስቓስ ጥረ ገንዘብን ዝኾነ መጠን ገንዘብ ብቸክ ክኸፍል መሰሉ’ዩ።
2.3 ዝኾነ ካብ ናቕፋ 3 ሽሕ ንላዕሊ ዝግበር ትውጊት ብቸክ ወይ ብባንክ ጥራይ ይኸውን።
2.4 እዞም ዝስዕቡ ብመንግስታዊ ትካላት ዝወሃቡ ኣገልግሎታትን ቀረባትን ብቸክ ወይ ብባንካዊ ምስግጋር ዝፍጸሙ ይኾኑ፦
• ሚኒስትሪ ፋይናንስ – ክፍሊ ኣታዊ ውሽጢ ሃገርን ክፍሊ ጉምሩክን
• ቴለኮሙኒከሽን፡
• ቀረብ ኤለክትሪክ፡
• ቀረብ ማይ፡
• ኢንሹራንስ
• ክራይ ገዛ
• ድኳናት ሕድሪ
• ካልኦት ብሚኒስትሪታትን ኣካላት መንግስትን ንዝወሃቡ ኣገልግሎታትን ቀረባትን ዝግበር ክፍሊታት።
3. ብቸክ ንምስራሕ ዝግበር ምዕንቃፍ ዘኸትሎ ሓያል ናይ መቕጻዕቲ ስጉምቲ፦
• ክፍሊት ብቸክ ምቕባል ዝኣበየ፡
• ንሓደ ኣቕሓ ወይ ኣገልግሎት ብቸክን ብጥረን ነንበይኑ ዋጋ ዝሃበ፡
• ኣብ ባንክ ሕሳቡ ሚዛን ዘይብሉ ቸክ ጽሒፉ ዝሃበ፡
ብመንግስትን ባንክታትን ተሪር ስጉምትታት – ከቢድ ገንዘባውን ክሳብ ማእሰርትን ምስራዝ ናይ ንግዲ ፍቓድን ዝበጽሕ – መቕጻዕቲ የስዕብ።
4. ከም ንቡር፡ ኣብ ንግዳዊ ንጥፈታት፡ ኩሉ ገንዘባዊ ኣታዊታት ኣብ ባንክ ብምእታው፡ ዘድልየካ ከኣ ካብ ባንክ ብምስሓብ ክካየድ’ዩ ዝግባእ። እዚ ስለዝኾነ፡ ካብ ባንክታት ወጻኢ፡ ትካላት ይኹኑ ውልቀ-ሰባት ዘይምኽኑይ ብዝሒ ጥረ-ገንዘብ ሒዞም ምስ ዝርከቡ ብሕጊ ተሓተትቲ’ዮም።
5. ኩሉ ምሽርራፍ ባጤራ ወጻኢ ናብ ናቕፋ ብሕጋውያን ፊናንስያውያን ትካላት ጥራይ ይፍጸም። ካብዚ ወጻኢ ዝካየድ ምሽርራፍ ብሕጊ ከቢድ መቕጻዕቲ ዘስዕብ’ዩ።
ሃገራዊ ባንክ ኤርትራ
10-02-2016


text:
ናይ ወኪላት ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ኢትዮጵያናብ ምሉእ ሕድ ሕድ ኵናት ቅድሙ ምእታዋ ንግጭት ትግራይ ፖለቲካዊ ፍታሕ ንምምፃእ ግዜ ይፅንቀቕ ኣሎ ኢሎም።እዚ መጠንቀቕታ ዝስማዕ ዘሎ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንሰብኣዊ ረድኤት ብምዕፃው ሰባት ኣብ ክልል ትግራይ ብስኣን ምግብን ነዳዲን ይሳቐዩ ኣብዘለውሉ እዋን እዩ።
ኣብ ዋና ከተማ ክልል ትግራይ መቐለ ናይ ነዳዲ መሸጢ ኖቕጣታት ተዓፅዮም፣ቀረብ ምግቢ ይፅንቀቕን ዋጋ ምግቢ ድማ ሰማይ ዓሪጉ ንምብዙሓት ሰባት ካብ ዓቕሞም ንላዕሊ ከምዝኾነን ነበርቲ ይገልፁ።
ተዋጋእቲ ትግራይ ንኸልተ ከተማታት ደሴን ኮምበልቻን ብምቁፅፃር ናብ ዋና ከተማ ኣዲስ ኣበባ ይግስግሱ ኣብ ዘለውሉ ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ኣሕመድ ህፁፅ ግዜ ኣዊጆም።
ብዛዕባ ማእሰርቲ ብዙሓት ሰራሕተኛታት ሕቡራት መንግስታት ትማሊ ሰሉስ ዝተሓተቱ ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ኔድ ፕራይዝ እንተድኣ ተረጋጊፁ ኣባላት ሰራሕተኛታት ሕቡራት መንግስታት ዓሌታዊ መንነቶም መሰረት ገይሩ ምእሳሮም ብተመሳሳሊ ንኹንኖ ኢሎም።’’ዝተኣሰሩ ተወለድቲ ትግራይ ምዃኖም ካብቲ ሪፖርት ተረዲኢና ኣለና።ኣብ መንነት መሰረት ዝገበረ ምንክልባትን ማእሰርትን ሓይልታት ፀጥታ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብፍፁም ተቐባልነት የብሉን።ማዕርኡ ድማ ምስ ህወሓት ርክብ ብዘለዎም ዕጡቓት ዝፍፀም ናይ ሒነ መጥቓዕቲ ንኹንን፤ኩሎም ወገናት ካብ ከምዚ ዝኣመሰሉ ተግባራት ተኣዲቦም ናይ ሒነ መጥቓዕትታት ጠጠው ከብሉን ንሰብኣዊ መሰላትን ልዕልነት ሕጊን ከኽብሩ ንፅውዕ’’ ኢሎም።
ፕራይስ ፍሉይ ልኡኽ ኣሜሪካ ጀፍሪ ፌልትማን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከምዝርከቡን ኣሜሪካ ንፃዕርታት ላዕለዋይ ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪካ ንቀርኒ ኣፍሪካ ኦሊሰገን ኣባሳንጆ ከም እትድግፍን ገሊፆም።
ኣባሳንጆ ንፖለቲካዊ ፍታሕ ዕድል ኣሎ ግን እቲ መስኮት ይዕፆ እዩ ዘሎ ክብሉ ሶኑይ ንቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ተዛሪቦምዎም።
ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ብቕድሚ ትማሊ ሶኑይ ምስ ናይ ግብፂ ምንስቴር ወፃኢ ካብ ዝተዘራረብሎም ዛዕባታት ኢትዮጵያ ሓንቲ ከምዝነበረት ገሊፆም።
ቅልውላው ኢትዮጵያ ንምርግጋእ መላእ ቀርኒ ኣፍሪካ ኣብ ሓደጋ ኣውዲቑዎ ኣሎ ዝበሉ ብሊንከን ‘’ቶኽሲ ጠጠው ንምባል ናይ ሰላም ልዝብ ብዘይዝኾነ ይኹን ቅድመ ኩነት ክካየድ ኣብቲ ግጭት ይሳተፉ ምስ ዘለው ኩሎም ወገናትን ምስ መሻርኽትናን ፅምዶና ክቕፅ እዩ’’ ኢሎም።
ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ፖፕ ፍራንሲስ ሰንበት ኣብ ኢትዮጵያ ሰላማዊ ናይ ልዝብ መንገዲ ክዓስል ፀሊዮም ኣለው።
‘’ካብ ቀርኒ ኣፍሪካ ይመፅ ዘሎ ዜና ብስኽፍታ እከታተሎ እየ።ብፍላይ ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ንልዕሊ ሓደ ዓመት ይካየድ ብዘሎ ግጭት ዝተጎድኡን ማእለያ ዘይብሉ ግዳያትን ዘስዓበ ከቢድ ሰብኣዊ ቅልውላውን’’ ኢሎም ፖፕ ፍራንሲስ ።
ፕራይስ ኣዲስ ኣበባ ኣብዚ ሕዚ እዋን ዝተረጋግአት እያ ካብ ኣዲስ ኣበባ ክወፁ ዝደልዩ ኣሜሪካዊያን ናይ መጎዓዚያ ነፍርቲ ክሕዙን ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ድማ ኣብዘድሊ ናይ መምለሲ ልቓሕ ከቕርብን እዩ ኢሎም።
ብኻሊእ ዜና ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ን72 ዘወርቲ መካይን ሕቡራት መንግስታት ኣሲሮም።ወሃቢ ቃል ሕቡራት መንግስታት እቶም ዘወርቲ መካይን ንናይ ሕቡራት መንግስታት ፕሮግራም ምግቢ ዓለም ብኮንትራት ይሰርሑ ከምዝነበሩን ኣብ ዋና ከተማ ክልል ዓፋር ሰመራ ከምዝተኣሰሩን ገሊፆም ኣለው።
ወሃቢ ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ለገሰ ቱሉን ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳይ ወፃኢ ዲና ሙፍትን ብዛዕባ እዚ ማእሰርቲ መልሲ ኣይሃቡን ይብል ፀብፃብ ሮይተርስ።


text:
Huddinge
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 13 7 2020
ምምሕዳር ከተማ ሁድንገ፡ ካብ ከተማ ስቶክሆልም ብቐጥታ ንደቡብ ይርከብ። እዚ ምምሕዳር ከተማ’ዚ፡ ካብ ኣውራጃ ስቶክሆልም ካልኣይ ዝዓበየ ምምሕዳር ከተማ ከኣ’ዩ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ113,084
ስፍሓት መሬት140 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Stockholm 15 ኪሜ
- Södertälje 25 ኪሜ
- Norrköping 152 ኪሜ
ምምሕዳር ከተማ ሁዲንገ እቲ ኣብ ዓበይቲ ከተማታት ሳሕቲ ዝርከብ፡ ነጻ ክፉት መሬትን መሳጢ ተፈጥሮኣዊ ከባቢታትን፡ ዝርከቦ ምምሕዳር ከተማ እዩ። ዝተፈላላየ ዩኒቨርስታትን ኣብ ዞባ ስካንድናቭያ ዝዓበየ ማእከል-ዕድጊ ዝኾነ ኩንገንስኩርቫን፡ ኣብቲ ክፋል ናይ'ዚ ምምሕዳር ከባቢ'ዚ ዝኾነ፡ ፍሌምንስበሪ ይርከብ። ምምሕዳር ከተማ ሁዲንገ፡ ብሃገር ደረጃ ክርአ እንከሎ፡ ዝበዝሐ ካልእ መቦቆል ዘለዎም ተቐማጦ ዝርከብዎ፡ ከባቢ እዩ። 1 ካብ 3 ተቐማጦ ናይ'ዚ ምምሕዳር ከተማ'ዚ፡ ተስዲዱ ናብ ሽወደን ዝመጸ ወይ ውን ወለዱ ካብ ሽወደን ወጻኢ ዝተወልዱ እዮም።
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ከተማ ሁዲንገ፡ ነኣሽቱን ዓበይትን መንበሪ-ኣባይቲ ይርከብ። ሰለስተ-ርብዒ መንበሪ ኣባይቲ ኣብዚ ከተማ'ዚ፡ ኣባይቲ-ክራይ እዩ። ኣብዚ ከተማ'ዚ ምንበሪ-ገዛ ንምርካብ ዝግበር መስርዕ ወይ ሪጋ ነዊሕ ግዜ ክወስድ ይኽእል። ምምሕዳር ከተማ ሁዲንገ ባዕሉ ዝውንኖ ትካል ክራይ-ኣባይቲ የብሉን። ነቲ ኣብቲ ከባቢ ዝርከብ ዝካረ-ኣባይቲ ግን ብመንገዲ ትካል ክራይ-ኣባይቲ ከተማ ስቶክሆልም ኣቢሉ ኣብ ምልክታ ከም ዝወጽእ ይገብሮ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ተቐማጦ ከተማ ሁዲንገ፡ ካብ 150 ዝተፈላለያ ሃገራት ዝመጹ እዮም። መብዛሕትኦም ኣብዚ ከተማ ዝነብሩ ካብ ሃገራት ዒራቕ፡ ፊንላንድ፡ ቱርኪ ከምኡ ውን ፖላንድን፡ ተሰዲዶም ዝመጹ እዮም። እቶም ቋንቋ ኣዴታቶም ካልእ ቋንቋ ዝኾነ ህጻናትን መንእሰያትን ከኣ፡ ናይ ቋንቋ-ኣደ ትምህርቲ ከም ዝወሃቦም ይግበር። ኣብዚ እዋን'ዚ፡ ኣብ ከተማ ሁዲንገ ትምህርቲ ቋንቋ-ኣደ ብ 40 ዝተፈላለየ ቋንቋታት ይወሃብ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ሁዲንገ፡ 400 ንጥፋት ማሕበራት ኣለዋ። እዘን ማሕበራት እዚኣተን ነኣሽቱን ዓበይትን ኣባላት ኣለወን። ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ፡ ኣብ መዝገብ-ማሕበራት ኣቲኹም ምስ ዝምባሌታትኩም ዝሳነያ ማሕበራት፡ ክትደልዩ ትኽእሉ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ማሕበራዊ-ኣገልግሎት፡ ማለት፡ ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ፡ ቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣርበትስፎርመድሊንገን፡ ቤት-ጽሕፈት ማሕበራዊ ጉዳያት፡ ቤት-ንባብ ወዘተ ኣብ'ዚ ምምሕዳር ከተማ'ዚ ኣለኩም። ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ከተማ ሁዲንገ፡ ድኳናትን ኣብያተ-መግብን ዝርከቦ ማእከል-ዕድጊ (ሰንትሩም) ኣለኩም። ሓድሽን ዘገልገለን ንብረት ወይ ውን ክዳውንቲ ክትገዝኡ ምስ እትደልዩ፡ ኣብ ቀረባ ኣብ ከባቢኹም ኣለኩም። ኣብ ውሽጢ ሓጽር ግዜ ውን ብባቡር ናብ ስቶክሆልም ብምኻድ ዝሰፍሐ ናይ ዕዳጋ ማእከለት ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ነቶም ካብ 1 ክሳን 5 ዝዕድሚኦም ህጻናት፡ ኣድላዪ ምስ ዝኸውን፡ ናይ መውዓሊ ህጻናት ቦታን ማእከል ክንክን ህጻናትን ኣሎ። ኣብ ከተማ ሁዲንገ ብኣማኢት ዝቍጸራ መንግስታውን ናይ ብሕትን መውዓሊ-ህጻናት ኣለዋ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ከተማ ሁዲንገ ኣስታት 30 ዝኾና ናይ መባእታዊ-ደረጃን 6 ናይ ካልኣይ-ደረጃን ኣብያተ ትምህርታት፡ ኣለዋ። ገሊአን መንግስታውያን ክኾና እንከለዋ ዝተወሰና ከኣ ብሕታውያን እየን። ከም ወለዲ መጠን ንደቕኹም ትምህርቲ ክትመርጹሎም መሰል ኣለኩም።
ሓደስቲ ስደተኛታት ዝኾነ ህጻናት ትምህርቲ ቅድሚ ምጅማሮም፡ ብግቡእ ንኽጅምሩ ተባሂሉ፡ ካብ ትካል ድጋፍ ንሓደስቲ (ሪሱሽ-ሰንትሩም ፎር ኒኣንላንዳ ኢኖም ፎሽኩላ ኦክ ስኩላ) ድጋፍ ይግበረሎም። ንምጅማር ትምህርቲ ናይ ደቕኹም ዝምልከት ሕቶታት ምስ ዝህልወኩም ምስ'ዚ ትካል'ዚ ክትዘራረቡ ኣለኩም።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ከተማ ሁዲንገ፡ ክመሃር ንዝደሊ ሰፊሕ ናይ ትምህርቲ ዕድላት ኣሎ። እቲ ብምምሕዳር ከተማ ዝምእከል፡ ክፍሊ ትምህርቲ ንዓበይቲ ወይ ኣባጽሕ፡ ቩክስ-ሁዲንገ፡ ተባሂሉ ይጽዋዕ። እዚ ማእከል'ዚ፡ ነቶም ትምህርትኹም ከተሓድሱ ወይ ውን ክብ ከተብልዎ ንእትደልዩ ሰባት፡ ዝተፈላለየ ዕድላት ሓቊፉልኩም ይርከብ። እዚ ትምህርታዊ ማእከል'ዚ፡ ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃታት ትምህርቲ ኣለዎ። ብዜካ'ዚ ኣብዚ ትካል'ዚ ውን፡ ቀጥታ ስራሕ ክትረኽቡሉ ትኽእሉ ሞያዊ ትምህርታትን ካልእ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ንምምሃር ዝሕግዘኩም ትምህርታት ውን ኣለዎ።
እቶም ናብ ሽወደን ዝመጻእኩም ሓደስቲ ስደተኛታት ውን ኣብዚ ማእከል-ትምህርቲ'ዚ፡ ኣብ መደብ ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ (ኤስ.ኤፍ.ኢ) ክትሳተፉ ትኽእሉ። ኣብተን ኣብ ፍሌምንስበሪ ዝርከባ ዩኒቨርሲታት (ሶደርቶርን፡ ካሮሊንስካን ኩንግሊጋ ዩኒቨርስትን) ኣስታት 20000 ተመሃሮ ይመሃሩ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ከተማ ሁዲንገ፡ ናይ ዩንቨርስቲ-ህስፒታል ትክረብ። ኣብዛ ሆስፒታል'ዚኣ፡ ህጹጽ ሕክምናዊ ኣገልግሎታት ይወሃብ። ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ከተማ ሁዲንገ፡ ብርክት ዝበላ፡ ነኣሽቱ ጥዕናዊ-ማእከላት ኣለዋ። ኣብቲ ብ 1177 ዝፍለጥ ማእከል ጥዕናዊ-ምኽሪ ብምድዋል ወይ ውን ኣብ መርበብ-ሓበሬታኦም ብምእታው ዝተፈላለየ መልሲ ንሕቶታኩምን ምኽርን ክትረኽቡ ትኽእሉ። ኣብዚ መርበብ-ሓበሬታ'ዚ፡ ንሕክምናዊ ክንክን ኣገልግሎት ጥዕናን ኣብ ኣውራጃ ስቶክሆልም፡ ሰፊሕ ሓበሬታ ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ናይ ቋንቋ ሽወደን ሕጽረት ምስ ዝህልወኩም፡ ምስ መንግስታዊ ትካላት ኣብ እትገብርዎ ርኽክባት ተርጓሚ ክግበረልኩም፡ መሰል ኣለኩም።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ካብን ናብን ከተማ ሂዲንገ ዳርጋ ስሉጥ ኣገልግሎታት መጎዓዝያ ኣሎ ክበሃል ይከኣል። ካብ ሁዲንገ ናብቲ ኣብቲ ከባቢ ዝርከባ ከተማታት ከም ንኣብነት ስቶክሆልም፡ ብባቡራት ወይ ውን ኣውቶቡሳት ዞባ ስቶክሆልም (ኤስኤል) ክትጎዓዙ ትኽእሉ። ኣበየናይ ከባቢ ናይ ከተማ ሁዲንገ ትነብሩ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ናብ ማእከል ከተማ ስቶክሆልም ካብ 15 ክሳብ 20 ደቒቕ ኣቢሉ ይወስድ። ናብ ካልኦት ከተማታት ሽወደን ክትጎዓዙ ምስ እትደልዩ ውን ምስተን ኣብ ፍሌምንስበሪ ጠጠው ዝብላ ባቡራት ኤስ.ጀይ ክትጎዓዙ ትኽእሉ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
እቶም ዝዓበዩ ወሃብቲ-ስራሕ ኣብ ከተማ ሁዲንገ፡ እቲ ኣብ ፍሌምንስበሪ ዝርከብ ኣስታ 6500 ሰራሕተኛታት ዘልዎ ሆስፒታል ካሮሊንስካ፡ ከምኡ ውን እቲ ኣስታት 6000 ሰራሕተኛታት ዘለዎ ምምሕዳር ከተማ ሁዲንገን ይርከብዎም። ብካልኣይ ደረጃ ዝስርዑ ካልኦት ዓበይቲ ወሃብቲ-ስራሕ ካሮሊንስካ ዩኒቨርስቲን ኢኪያን ይርከብዎም። መብዛሕትኦም ተቐማጦ ከተማ ሁዲንገ ኣብተን ኣብ ከባቢ ዝርከባ ከተማታት እንዳተመላለሱ ይሰርሑ።


text:
ቀ/ሚ ኣብይ ኣብ መንጎ ወታሃደራዊ መሪሕነት ሱዳንን ተቓወምቲን ንዝተፈጥረ ውጥረት ንምህዳእ ሎሚ ዓርቢ ካርቱም ኣትዮም ኣለው።
ቀ/ሚ ኣብይ ምስ መራሕቲ መሰጋገሪ ወታሃደራዊ ቤት ምኽሪን ተቓወምቲን ተራኺቦም ከምዝዘራረቡ ተገሊጹ’ሎ።
እዚ ተበግሶ ኢትዮጵያ ኣብታ ሃገር ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዘጋጠመ ድሕሪ ምውዳቕ ፕረዚደንት ኣል በሽር ዘጋጠመ ዝኸፍአ ደም ምፍሳስ ዝተባህለ ግጭት ስዒቡ’ዩ።
ተቓወምቲ ኣብቲ ብሶኑይ ዘጋጠመ ግጭት 113 ሰባት ምሟቶም ክገልጹ ከለው መንግስቲ ግን ቁጽሪ ዝሞቱ 61 ምዃኑ ይገልጽ ኣሎ።
ሕብረት ኣፍሪቃ ብወገኑ ኣብ ሱዳን ሲቪላዊ ምምሕዳር ክሳብ ዝምስረት ሱዳን ካብ ኣባልነት’ቲ ሕብረት አጊዱ’ሎ።
ክልቲኦም ወገናት ሲቪላዊ ምምሕዳር ንምምስራት ዘተ ከካይዱ ዝጸንሑ ኮይኖም እቲ ብሶኑይ ዘጋጠመ ግጭት ግን ልዝብ ደው ክብል ምግዳዱ ይፍለጥ።
ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ሱዳን ዘካየድዎ ናይ ሓደ መዓልቲ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ዛዚሞም ኣብ ዝምለስሉ ዝነበረ እዋን 78 ኣብ ማእሰርቲ ዝነበሩ ኢትዮጵያዊያን ብምፍታሕ ናብ ሃገሮም ሒዞም ምኻዶም ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ሓቢሩ።