text:
ኣብ ትግራይ ኵናት ስዒቡ ኣብ ማሕበራውን ቁጠባውን እቲ ክልል ከቢድ ዕንወት ወሪዱ እዩ።ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ብዞባ ደቡብ ትግራይ ኣብ ዘኣተወሉ እዋን ኣብ ጎልጎል ራያ ናይ ዝሰርሑ ብርክት ዝበሉ ኢንቨስተራት ከምዝተወረረን ከምዝዓነወን ዘዘራርብናዮም ሰብ ሃፍቲ ይገልፁ።ምሉእ ብምሉ ንብረቶም ከምዝዓነወ ምስ ዝገለፁልና ክልተ ኢንቨስተራት ቃለ ምልልስ ኣካይድና ኣለና።ፌደራል መንግስቲ ንዚኦም ንምሕጋዝ ዝጀመሮ ምንቅስቓስን መልሲ ሓላፊ ጊዚያዊ ቢሮ ንግዲ መልሲ ፌደራል መንግስትን ክልል ትግራይን እውን ሒዝና ኣለና።ገብረ ገብረመድህን እዩ ኣዋዲዱዎ ናብኡ ከሕልፈኩም።
ብ1.5 ቢሊዮን ብር ካፒታል ዝንቀሳቐስን ብሃለቃ መጎስ ንጉሰ ዝውነንን ዘመናዊ ሕርሻ ምሉእ ብምሉ ከምዝተወረረን ከምዝዓነወን ይገልፅ ሃለቃ መጎስ።42 ዓመት ዝዕድሚኡ ሃለቃ መጎስ ኣብ ራያ ኣብ ሆቴል ሓዊሱ ኣብ ኣብ ሰፊሕ ኢንቨስትመንት ዝወፈረ ዕውት ኢንቨስተር እዩ።
ኣብ ወረዳ ራያ ዓዘቦ ካብ ከተማ መኾኒ ብኣንፈት ደቡባዊ ምብባዊ ምብራቕ 15 ኪሎ ሜትር ሪሑቑ ኣብ ዝርከብ ፍሉይ ሽሙ ፋጫጋማ ‘’ሃለቃ መጎስ Commerical Ranch’’ ብዝብል ዝፅዋዕ ናይ 1.5 ቢሊዮን ብር ዘመናዊን ዓብይን ናይ ሕርሻ ኢንቨስትመንት ኣለዎ።
ሃለቃ መጎስ ዘመናዊ ኩለ መዳይ ሕርሻ ዝሓስብን ዝፍፅምን እዩ።እቲ Commerical Ranch ብዙሕ መዳይ ዘለዎዓውዲ እዩ።መራብሒ ኢንስሳት፣ዘመናዊ ፍሪያትፀባ ከም ቺስ፣ ክሬም፣ርግኦ፣ኣብ ትግራይ ብሕታዊት ፋብሪካ ዝኾነ ፋብሪ ቀለብ ኢንስሳት መኖ፣ምህጣር\ምድላብ\ ኣብዑር፣ሕርሻ፣ወዘተ ዘጠቓለለ እዩ።
ኣብ ትግራይ ብዝተፈጥረ ግጭት ዝሓለፈ ሕዳር 2013 ዓ\ም ሓይልታት ምኽልኻል ፌደራል ናብቲ ከባቢ ኣብ ዝመፅኡ ግዜ ግን ኩሉ ነገር ከምዘይነበረ ኮይኑ።
ብፍላይ ግን ቅድሚ ትሽዓተ ኣዋርሕ ብሰለተ ካርጎ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ 495 መልኣት ኣላሕም ካብ ሆላንድ ናብ መቐለከምዘግዓዘን እተን 236 ወሊደን እተን ዝተረፋ ድማ ኣብ መወዳእታ እዚ ወርሒክወልዳ ትፅቢት ይግበር ከምዝነበረን ይገልፅ።።
እተን ከፍቲ ብ1.5 ሚሊዮን ዶላር ዝተግዝኣ ክኾና ከለዋ ንሰለስተ ካርጎ ነፈርቲ መጎዓዚያ መንገዲኣየር ኢትዮጵያ21 ሚሊዮን ብር ከምዝኸፈለ ይገልፅ።ደሊቦም ናብ ወፃኢ ክልኣኹ ይዳለው ዝነበሩ 376 ኣብዑር እውን እዮም ተወሪሮም።ናይ ሑመራ ዓሌት ከፍቲ ንምድቓል ዝተዳለዋ ልዕሊ 30ከፍቲ እውን ነይረን።ብጠቕላላ ልዕሊ 1,137 ክፍቲ፣ኣምራኹትን ኣቡዕርን ወሪሮምዎ። ትሽዓተ ትራክተራት ወሲዶምዎ፣ኣብ 139 ሄክትራ ዝተዘርአ ምህርቲ ኣጥፊኦምዎ፣ ገልበጥቲ መኪና፣ዶዘር፣ኤክስካቫተር፣ሓዊሱ ብዙሕ ማሽነራት እዩ ዓኒዩን ተዘሪፉን።’'ኩሉ ነገር ስለዝዓነወን ዝተወረረን እቲ ራንች ናብ ስራሕ ንምምላስ ኣፀጋሚ እዩ’'ይብል።
ናይ ሃለቃ መጎስ Commerical Ranch ኣብቲ ከባቢ ዓብይ ናይ ስራሕ ዕድል ፈጢሩ ነይሩ።ሰለስተ ወፃእተኛታትን ሸውዓተ ዶክተራት ሓካይም ኢንስሳን ሓዊሱ 280 ስሩዓት ሰራሕተኛታት ነይሩዎ።ካብቲ ዝወሓደ 120 ሰብ ክሳብ 200 ሰብ ናይቲ ከባቢ ማዕልታዊ ተቖፂሮም ይሰርሑ ነይሮም ብመሰረት ሃለቃ መጎስ።
ካሊእ ንብረቱ ዝዓነወን ዝተዘረፈን ዘመናዊ ሕርሻ Savana Farming PLCን AJJ Dairy Farming Production እዩ።
ናይዚ ዘመናዊ ሕርሻ ወነንቲ ካብ ዝኾኑ ሓደ ኣቶ ኣበራ ጣሰው እዮም።ነባርነቶም ኣብ ኣዲስ ኣበባ እዩ።ብዛዕባ ዝተዘረፈ ንብረት ብከምዚ ይገልፁዎም።
ናይቲ ኩባኒያ መጠን ኢንቨስትመንት 319 ሚሊዮን ብር ከምዝኾነ ኣቶ ኣበራ ጣሰው ይገልፁ።ኣብ 457 ሄክታር መሬት ዝነበረ ዝተፈላለይ ተኽልታት፣ፍሪያት፣ 150 ናይ ፈረንጂ ከፍቲ ሸውዓተ ትራክተራትን ካልኦት መካይንን ቆርቆሮ ከይተረፈ ኩሉ ንብረት ምውሳደንከምዝተወረረ፤እተን እንስሳት ተፃዒነን ናብ ቆቦን ወልዲያን ምውሳደን ከምዝሰምዑን ገሊፆም።እቲ ኩባኒያ ስራሕ ኣብ ምፍጣር ነቲ ከባቢ ይህቦ ዝነበረ ረብሓ ዝለዓለ ምንባሩ ሓቢሮም።
ፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብዚ ዝሓለፈ ዝሓለፈ ዓርቢ 16 ታሕሳስ 2013 ዓ\ም ኣብ ትግራይ ንዝርከቡ ኢንቨስተራት ሓደ ናይ ምኽክር መድረኽ ኣዳሊዩ ነይሩ።
ኣብ ምንስቴር ንግዲን ኢንዱስትሪን ዳይረክተር ዳይረክቶሬት ዓለባን\ጨርቃ ጨርቅን\ ቆርበትን ኣቶ ዘሪሁን ኣበበእቲ ኣኼባ ብሓፈሻ‘’ናብ ስርሖም ክምለሱ ዘኽእል እኹል ቅድመ ኩነት ንምክያድ ዝተዳለወ ናይ ምኽክር መድረኽ እዩ’’ ኢሎም።
ግዚያዊ ሓላፊ ቢሮ ንግዲ፣ኢንዱቱሪን ከተማ ልምዓትን ክልል ትግራይ ኣቶ ዮሴፍ ተስፋይ እቲ ዝወረደ ጉድኣት ብዝምልከት ቅልጢፍ ዳህሳስ ይካየድ ኣሎ ኢሎም።
ኣብ ጎልጎል ራያ ጥራሕ ናይ ኣስታት 19 ኢንቨስተራት ናይ ቢሊዮናት ብር ዝግመት ንብረት ዓንዩ።ተመሪፁ ይጥቃዕ ዝነበረ ብዝመስል ኣገባብ ናይ ኩሎም ኢቨስተራት ንብረት ክዓኒ ከሎ ኣብቲ ከባቢ ዝርከቡ ክልተ ናይ ወፃኢ ኩባኒያታት ግን ኣይተጠቕዑን ብመሰረት ካብቲ ከባቢ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ።


c: text/html

text:
ያእቆብ በይኑ ኣብ ዝተረፈሉ ቦታ እዩ ብኣምላኽ ተባሪኹ። ንኹሎም ኣሕሊፉ በይኑ ተሪፉ (ዘፍ.32፣24)። ኣብ መበል 20 ክፍለ ዘመን ዘለዉ ኣመንቲ ምስ ኣምላኽ በይኖም ዝኾኑሉ ጊዜ ክረኽቡ ኣዝዩ እዩ ዝኸብዶም። መንፈስ ናይዚ ህዉኽ-ዘመን ንመብዛሕትና ስለ ዝኣተወና ቀጻሊ ብስራሕ ትሑዛት ኢና። ሽግርና ኣብ ኣመልና ወይ ባህልና ኣይኮነን፣ እንታይ ደኣ ኣብ ቀዳምነታትና እዩ። የሱስ ብዛዕባ ንሓደ ኣማኒ ዘድልዮ ኣገዳሲ ነገር ክዛረብ ከሎ ኣብ እግሩ (እግሪ የሱስ) ኮይንካ ቃሉ ምስማዕ ምዃኑ ጠቒሱ ኣሎ (ሉቃ.10፣42)።
- ምስ ኣምላኽ በይኑ ምትራፉ፣
ሎሚ ግን ነዚ ስለ ዘይንኣምኖን ንቃል የሱስ ሸለል ስለ ዝበልናዮን ብኣዕናዊ ሳዕቤናት ናይ ዘይምእዛዝና ንሽገር ኣሎና። ኩሉ ጊዜ ብስራሕን ብዝተፈላለዩ ንጥፈታትን ትሑዛት እንተኾንናን ብጾምን ጸሎትን ምስ ኣምላኽ በይንና ምዃን እንተ ዘይተለማሚድናን ነቲ ብዙሓት ከም ዓቢ ነገር ዝጀሃሩሉ ምድራዊ ነገራት እምበር ነቲ ሓቀኛ ሓይሊን በረኸትን ኣምላኽ ክንረኽቦ ኣይንኽእልን ኢና።
- ብኣምላኽ ምስባሩ፣
ያእቆብ ኣብቲ ብኣምላኽ ብምልኣት ዝተሰብረሉ ቦታ እዩ ተባሪኹ። ኣብ ጰኒኤል ሓደ ሰብኣይ ምስ ያእቆብ ተቓሊሱ። ኣምላኽ ንዕስራ ዓመታት ምስ ያእቆብ ተቓሊሱ እዩ፣ ያእቆብ ግን ኣይተሳዕረን። ኣምላኽ ኩሉ ንሱ ኢዱ ዘንበረሉ ነገራት (ክሳዕ ክንደይ ብምስትውዓልን መደብን ይገብሮ ምንባሩ ብዘየገድስ) ከም ዝበላሸዎ ከርእዮ ፈቲኑ። ያእቆብ ግን ገና ደረቐኛ ኔሩ። ኣብ መወዳእታ ኣምላኽ ንያእቆብ ምሕኩልቱ ቆጺዎ (ዘፍ.32፣25)። ምሕኩልቲ እቲ ዝሓየለ ክፋል ኣካላት ሰብ እዩ፣ ኣምላኽ ከኣ ንእኡ ቆጺዎ። ኣምላኽ እምበኣር ነቲ ዝበርትዐ ነጥብታት ህይወትና ክሕምሽሾ ይደሊ።
- ንኣምላኽ ምጽምኡ፣
ያእቆብ ኣብቲ ንኣምላኽ ብምሉእ ልቡ ዝደለየሉ ቦታ እዩ ተባሪኹ። ኣብኡ "ከይባረኽካንስ ኣይሓድገካን እየ፣" (ዘፍ.32፣36) ኢሉ። ኣምላኽ ነዘን ቃላት እዚኣተን ክሰምዕ ዕስራ ዓመታት ተጸብዩ እዩ። እቲ ምሉእ ህይወቱ ብኹርነት፣ ኣንስቲ፣ ገንዘብን ጥሪትን ከሳድድን ክደሊን ዝጸንሐ ሰብኣይ ኣብ መወዳእታ ንኣምላኽ ደልይዎ። እዚ ከኣ እቲ ኣምላኽ ኣብ ህይወት ያእቆብ ክገብሮ ዝደሊ ዝነበረ ነገር እዩ።
- ምስ ኣምላኽ ብቅንዕና ምዝራቡ፣
ያእቆብ ኣብቲ ምስ ኣምላኽ ብቅንዕና ዝተዘራረበሉ ቦታ'ዩ ተባሪኹ። ኣምላኽ "እንታይ እዩ ስምካ?" ኢሉ ሓቲትዎ። ቅድሚ ዕስራ ዓመታት ኣቦኡ ተመሳሳሊ ሕቶ ምስ ሓተቶ "ኤሳው እየ" (ዘፍ.27፣19) ኢሉ'ዩ መሊሱ። ሕጂ ግን ብቅንዕና "ያእቆብ" (ዘፍ.32፣27) ኢሉ መሊሱ። ብካልእ ኣበሃህላ "ጎይታ ኣነ እቲ መታለሊ፣ መንጣሊ፣ ዋጋ ዕዳጋ ዝገብር ሰብ እየ" ኢሉ። ሕጂ ጉርሒ ወይ ሸፈጥ ዘይብሉ ኮይኑ። ኣምላኽ ከኣ ባሪኽዎ። ኣምላኽ እምበኣር ኣብቲ ቅኑዕ ዝኾነሉን ምምሳል ዘቋረጸሉን ኣብቲ "ጎይታ ኣነ ግቡዝ እየ፣ ዘሕፍር ነገርን ዘይኮንካዮ ምምሳልን ኣብ ህይወተይ ኣሎ" ዝበለሉን ቦታ ባሪኽዎ። ሰብ ካብ ውሽጢ ልቡ ከምዚ ክብል እንተኾይኑ ብሓቂ ክስበር ኣለዎ። ብምሉእ ልብና ቅኑዓት፣ ንጹሃትን ክፉታትን እንተኾንና ንበረኸት ኣምላኽ ኣብ ህይወትና ደረት ኣይክህልዎን እዩ።
ያእቆብ ዝተባረኸሉ ኣርባዕተ ምኽንያታት
Tools
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ሃማደኤ ጨንፈር ዞባ ዓንሰባ፡ ኣብ 2017 ንዘሰላሰሎም ንጥፈታት ብምግምጋም፡ ናይ 2018 ውጥን ስራሕ ሓንጺጹ።
ኣብ’ቲ ካብ ኩለን ንኡሳን ዞባታት ዝተወከላ ኣባላት ዝተረኽባሉ ኣኼባ፡ ኣብ ፖለቲካዊ ውዳበ ደሓን ዝኾነ ንጥፈታት ከምእተኻየደ ክግለጽ እንከሎ፡ ውዳበታት ንምስፋሕን ንምድንፋዕን ብዝበለጸ ክስራሕ፡ ጥዕናን ዕብየትን ደቂ-ኣንስትዮ ንምርግጋጽ ድማ ኣብ ትምህርትን ምግታእ ሃሳዪ ልምድታትን ብዝለዓለ ክድፋእ ኣብ ምርድዳእ ተበጺሑ።
ንኡሳን ዞባታት ኣስማጥን ሃበሮን ናጻ ካብ ምኽንሻብ ደቂ-ኣንስትዮ ምእዋጀን፡ ንጻዕሪ ማሕበር ብሓፈሻ ንቕሓት ሕብረተ-ሰብ ድማ ብፍላይ ዘርኢ ምዃኑ ድማ ተገሊጹ።
ብዘይካ’ዚ፡ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ትምህርቲ ክስጒማ ዝግበር ምትብባዕ እወታዊ ለውጢ የምጽእ ከምዘሎ፡ ኣብ ዝቐረቡ ጸብጻባት በሪሁ።
ኣብ መዛዘሚ ኣኼባ፡ ሓላፊት ሃማደኤ ዞባ ዓንሰባ ወይዘሮ ኣምና ሓሰን፡ ንደቂ- ኣንስትዮ ዘማዕብሉ መደባት ምስራዕን ምትግባርን ካብ ቀንዲ መደባት ማሕበር ምዃኑ ጠቒሳ፡ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ማሕበረ-ቊጠባውን ፖለቲካውን ገስጋስ ሃገር ግቡእ ንጥፈታተን ከረጋግጻን ኣንጻር ድሑር ልምድታት ብዝተፈላለየ መልክዕ ክቃለሳን ኣዘኻኺራ።


text:
ኣፈኛ ፈደራላዊት ሪፖብሊክ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣቶ ኣሕመድ ሽደ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ኢትዮጵያ ላዕለዋይ ሓምለ 15 ከምዝኽፈት ሓቢሩ።
ኣፈኛ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ዝሓበረ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ክኸውን እንከሎ፤ ኣብ ርእሰ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብን ካብ 1998 ተዓጽዩ ዝጸንሐን ኤምባሲ ኤርትራ ምስ መገሻ ፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ዳግም ከምዝኽፈትን እዩ ተሓቢሩ።
ንናይ ትዊተር መልእኽቲ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ብምጥቃስ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ: ክልቲኤን ሃገራት ታሪኻዊ ሽርክነተን ብምሕዳስ ኣብ ጎደና ብልጽግናን ምርግጋእን ተኣሳሲረን ይስጉማ ምህላወን ኣፍሊጡ።
ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ጽባሕ ቀዳም ኣትሒዙ ዑደት ዝገብር ብፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ዝተመርሐ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ: ኣብ ሃዋሳ ዝርከብ ኢንዱስትርያዊ ፓርክ ከምዝበጽሕውን ንሓበሬታ መንግስታዊ መራኸቢ ፋና ብምጥቃስ ሮይተርስ ብተወሳኺ ገሊጹ።


text:
መዓልቲ ነጻነት
መዓልቲ ነጻነት
ኣቡ ያረድ
ህዝቢ ኤርትራ ኣብ መዋእል ብረታዊ ገድሉ ዘማዕደዋ ነጻነት ነቲ ዝኸፈለላ ዋጋ ዝግበኣ መዘና ዘይብላ ዝዓዘዘት ናይ መሬትን ሰብን ክብሪ ምዃና ዩ ዝርኢ ነሩ። ይኹን እምበር
ካብ 1991 ክሳብ ዚ ናይ መበል 29 ዓመት ጽንብል ልኡላውነት ኤርትራ ካልኣይ ዕላማ ገድሊ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ሰብ ሓርነት ኣብ ዝበዀረሉ ኩነት ዩ ክሓልፍ ጸኒሑን ዘሎን። ኩሉ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብሓደ ውድብ ከም ዝተዓመ ቀጺሉ ድማ ናይ ምግባት ባህሪ ከም መርሆ ናብ ሓደ ጉጅለ ከይተደረተ ኳ ደኣ ኪንኡ ናብ ክሊ ሓደ ውልቀ መራሒ እናጸበበ ከም ዝቅጽል ኮይኑ ኣሎ ። ከም ሳዕቤኑ ኤርትራ ናይ ሓደ ፖሊቲካዊ ውድብ ውድብ ህዝባዊ ግንባር ድማ ናይ ሓደ ባእታ ኣይኮኑን ብዝብል ለውጢ ካብ ውሽጢ ክረጋገጽ ዝነበረ ትጽቢት በኒኑ ድሕሪ ብዙሕ መስርሕ ምትላል ብዛዕባ ደሞክራሲ ዝሓስብ ኣብ ወርሒ ደዪቡ ንክደልያ ተገሊጹ። ንለውጢ ክድርኹ ዝፈተኑ ለባማት ሃገራውያን ተቀንጺሎም ተኣሲሮም ተባሪሮም። ናይ ለውጢ ጠላባት ከይሕይል ኤርትራ ከም ሕሱም ናይ ውግእን ስደትን ናይ ኩሉ ተግባራት ጉጅለ ህግደፍ ባይታ ኮይና። ብኣፉን ኣጽፋሩን ቁስልታቱን ደም ኣሽሓት ንጹሃት ዜጋታት ዝዛሪ ኣረመን ውልቀ መላኺ ንምእላይ ብሰላማዊ ኣገባብ ምዝታይ ምምይያጥ ኣብ ዝተፈተነሉ ካብ ሰብኣዊ ሕልና ጥሮሖም ዝተረፉ ተጻረፍቲ ኣሰርቲ ቀንጸልቲ ኤርትራዊ ክብሪ ዘይብሎም ንኹሉ ሕሉፍ ጸዓት ገድሊ ከም ስራሕ ሓደ ውልቀ ባእታ ዝገልጹ ባህርያት እናሻዕ ሳሪሮም። ርኹስ ባህሪ ዲክተተር ካብ ላዕሊ ንታሕቲ ወሪዱ ንጎኒ ኣስፋሕፊሑ ናብ መሳኪን ስድራቤታት ኣቲዩ ኤርትራዊ ክብርታት ተደዊኑ። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ሃለዋት ንመበል 29 ዓመት ዘኽበር ጽንብል ነጻነት መሬት ኤርትራ በቲ ሓደ ሰነኽ ሃገርና ኣብ ካርታ ዓለም ነጻ ልኡላዊት ሃገር ብምዃና ኤርትራዊ ሃገር ኣሎኒ ኢሉ ክብሪ ክስሞዖ ከሎ በቲ ካልእ ሸነኽ ድማ ህልው ስርዓት ህግደፍ ገሃነብ እሳት ኰይንዎ ክቅተልን ክእሰርን ክስደድን ከሎ ሓዘን ይፈራረቆ። ምኽንያት ናይዚ እምበኣር ስለዝተቃለስና ኣይኮናንን ከምዚ ኰና የግዳስ ሃገራዊ ዕርቂ ስለዘየረጋገጽና ኢና ኣደዳ ኣረመን ኰና። ስለዚ መበል 29 ዓመት ጽምብል ነጻነት ኤርትራ ናይ ተራ ዝኽሪ ሳዕስዒትን ናይ ዝሓለፈ ታሪኽ ናይ ምትንታን ኣጋጣሚ ጥራይ ኣይኮነንን። የግዳስ ካብ ምጅማር ገድልና ኣትሒዝና ነየናይ ዕላማታት ከነረጋግጽ ተበጎስና እንታይ ከ ኣረጋጊጽናን ተሪፉናን ስለምንታይ ኣብ ዚ ሕሱም ሃለዋት ንነብር ኣሎና ኢልና ሃገራዊ ዕርቂ ብምርግጋጽ ንሓርነትና እንብገሰሉ ኣጋጣሚ ኢዩ።
ሎሚ ዝኾነ ፖሊቲካዊ ሓይሊ ተቃዋሚ ኢየ ምባሉን ብዛዕባ ደሞክራሲ ምትንታኑን መደብ ዕዩኡ ምግላጹን ጥራይ እኹል ናይ ሃገርና ጸገም ፍታሕ ዝኸውን ፖሊቲካዊ ኣጀንዳ ከምዘይወነነ ክፈልጥ ኣለዎ። የግዳስ ካብ ጉጅለ ህግደፍ ብምንታይ ከምዝፍለን ንባዕሉ ንምንታይ ተቃዋምን ምዃኑ ክምርምር ኣልርዎ። ጉጅለ ህግደፍ ኣነ በይነይ ኢሉ ንፍጹም ሓደነት ወይ ንናይ ብዙሕነት ሓደነት ስለዝነጸገ ኢዩ መላኺ ቀታሊ…….ወዘተ መለለዪ ተዋሂብዎ ከዕኑ ዝርከብ ዘሎ። ብመንጽር ዚ ነፍሲ ወከፍ ተቃዋሚ ሓይሊ ጉጅለ ባእታ ኸኣ ነዚ ማእከልን ቀንድን ትርጉም ደሞክራሲ ዝኾነ ሓድነት ብተግባር እንተዘይሰሪሑ ፖሊቲክኡ ሃልኪ ጥራይ ከም ዝኸውን ተመኩሮና ኣረጋጊጽዎ ከም ዘሎ ሞ ህዝቢ ከዓስሎ ከም ዘይክእል ክግንዘብ ይግባእ። እቲ ዝስዕብ ሓደጋ ድማ ንማንም ንጹር ኢዩ። ስለዚ እቲ በኺሩ ዝርከብ ፍታሕ ኩሉ ኤርትራዊ ተሳትፍኡ ዘረጋገጸሉ ሓባራዊ ጽላል ዩ። ትርጉም ሓድነት ጥፍኣት ዲክታቶርነት ኢዩ። ምእንትኡ ሓባራዊ ተበግሶ የድሊ።
ነጻ ኤርትራ ንዘለኣልም ትንበር
ክብርን መጎስን ንሰማእታት ኤርትራ
ኣቡ ያረድ
ቅዋም ዝስከም መሰረት፡ሓያል ሓድነት፡ ሓላፍነት ዝስከም ህዝቢ የድልዮ !
ቅዋም ዝስከም መሰረት፡ሓያል ሓድነት፡ ሓላፍነት ዝስከም ህዝቢ የድልዮ ! ኣብ ሓንቲ ሃገር ደሞክራሲያዊ ቅዋም ልዕሊ ኩሉ ቀዳምነት ክወሃቦ ዝግባእ መሰረት ሰላምን ራህዋን፡ስልጣን ዕብየት ተርእዮ’ዩ። መሪሕ ቅዋም ምንዳፍ፡ ቅዋም ምትካል ማለት ከኣ ንባዕሉ ዝስከምዎ ኣዕኑድ፡ ኣህዛብ ሓንቲ ሃገር ክሰማምዕሉ ዘለዎምን ክስከምዎ ዘለዎም ግድነታዊ ሓላፍነት ምስ ዝመዓራረይ’ዩ። ብጻልጣእኡ ግድነት ክህልወና ኣለዎ ብዝብል መስርሕ፡ መቆሚ ዘይብሉ ቅዋም ምንዳፍ
ርሑስ በዓል ዒድ ኣል ፈጥር፡ ምስ ሰላምታ ቲቪ ሰነድ ኤርትራ
እንሻ ኣላህ ሰላም ግል ትምጻእ ዎ ኣድና ንኣተ፡ ምስል ሻዓብና ሕኩመትና ሕኩመት ኣማን ሕኩመት ሰላም ውሕደት ንወደ።


text:
ኢጣልያ ስደተኛታት ኣብ ክንዲ ሊብያን ማእከላይ ባሕሪን ብምቁራጽ ሓደገኛ ጉዕዞ ብምፍጻም ኢጣልያ ምብጻሕ ብሕጋዊ መንገዲ ናብ ሃገራ ዝአትውሉ መንገዲ ብምድላው 139 ስደተኛታት ካብ መዓስከር ስደተኛታት ኢትዮጵያ ሎሚ ረቡዕ ተቐቢላ’ላ።
እቶም ስደተኛታት ኣብ ክልል ትግራይ ካብ ዝርከብ መዓስከር ስደተኛታት ናብ ኢጣልያ ዝኸዱ ኮይኖም 62 ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ከምዝርከብዎም’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ነብያት ገብረ እግዚኣብሄር ሓንቲ ካብቶም ስደተኛታት ኮይና “ ንህይወተይ ኣብ ሓደጋ ዘእትው ተደጋጋሚ ፈተናታት አኻይደ’የ። ዳግማይ ብሊብያ አቢለ ኣውሮጳ ናብ ምብጻሕ ፈተነ አየካይድን። ሕጂ ንክሓስቦ ዘጸግመኒ ኣብ አካላተይን ኣእምሮይን በሰላ ዝገድፍ ፍጻሜታት አጋጢሞኒ እዮም።ስለዚ ዳግማይ ብሊብያ አቢለ አውሮጳ ንምብጻሕ ኣይፍትንን” ትብል።
ጠዓመ ሃይለበርሳ ምስ ኣርባዕተ ደቁ ንኢጣልያ ዝመጸ ኮይኑ ኣብቲ መዓስከር ስደተኛታት ን10 ዓመታት ከምዝጸንሓ ይገልጽ።
“ካብ ሃገረይ ወጺኣ ናብ መዓስከር ስደተኛታት ቅድሚ 10 ዓመታት እየ መጺኣ። ካብቲ መዓስከር ክወጽእ ኮነ ካልእ ተስፋ ኣይነበረንን ስለዚ ምስጋነይ ንመንግስቲ ኢጣልያን ናይ ኢጣልያ ካቶሊክ ጉጅለታትን የብጽሕ” ኢሉ።
ካብ የካቲት 2016 ጀሚሩ ኣስታት 1,627 ስደተኛታት በዚ መንገዲ ኣብ ኢጣልያ ምጥያሶም ይፍለጥ።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኣምሓራ ከተማ ወልዲያ ኣብ ሃይማኖታዊ ብዓል ጥምቀት ብሰንኪ ዝተልዓለ ግጭት ሸውዓተ ሰባት ከምዝተቐትሉን በዝሖም ዘይተፈልጠ ከምዝቖሰሉን መንግስቲ ገሊፁ’ሎ።ካብዚ ብተወሳኺ ኣብ ልዕሊ ንብረት ጉድኣት ከምዝወረደ ናይቲ ክልል መንግስቲ፣ተቓዋሚ ውድብ ሓድነት መላእ ኢትዮጵያን ነበርትን ገሊፆም ኣለው።ዝዓነወን ዝተወረረን ንብረት ናይ ተጋሩ ምዃኑ እውን ንብረቶም ዝዓነዎምን ዝተዘርፎምን ገሊፆምልና ኣለው።
ንብረቶም ንኽልተ ግዜ ዝዓነዎምን ኣቶ ሃይላይ ንጉሰ ወልደማሪያም ኣብታ ከተማ ን30 ዓመታት ከምዝነበሩ ይገልፁ።ጋንታታት ከተማ መቐለን ከተማ ወልዲያን ኣብ ዝተጋጠማሉ 24 ሓዳር 2010 ዓ/ም ብሰንኪ ዝተልዓለ ዕግርግር ሆቴሎም ከምዝዓነዎምን 3,000,000 ብር ዝግመት ንብረት ከምዝተዘረፉን ዝገለፁ ንሶም ኣብዚ ናይ ቅድሚ ሰለስተ ማዕልታት ብዝነበረ ህውከት ድማ መንበሪ ገዝኦም ከምዝተቓፀለ ይገልፁ።እቲ ዕግርግር ምስተልዓለ ሃዲሞም ከተማ መቐለ ከምዝኣተው እውን ሓቢሮም ኣለው።
መንግስቲ እቲ ህዝቢ እንታይ ይሓትት ከምዘሎ ክርዳእን ክምልስን ከምኡ እውን ንመናእይ ስራሕ ክፈጥርን ኣለዎ ይብሉ ኣቶ ሃይላይ።
ካሊእ መሸጢ ክዳን ሽቑ ከምዝተወረሮ ዝገልፅ እውን እንዳ እንፈልጦም ኣምሓሩ ተሓቢእና ንርከብ ይብል።
ዝርዝሩ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ክትጽንበሮም እትኽእል ብዙሓት ኣገደስቲ ትካላት ኣለዉ።
ገለ ካብ ግዜኻ ብምዉፋይ ጠቃሚ ዝኾነ ነገር ተኻፈል!
ክትሰርሖ ደስ ዝብለካ ነገር እንታይ ኢዩ፧ ነቲ ደስ ዝብለካ ነገር ምስ ካልኦት ሰባት ኣብ ናይ ንመኽሰብ-ዘይሰርሕ ትካል ኮይንካ ክትሰርሕ’ዶ ተደሊ፧ ኣብ ትካላት ንሰባት ክትፈልጥን፡ መሓዙት ከተጥርን ትኽእል ኢኻ። ሓድሽቲ ነገራት ከኣ ክትፈልጥ ትኽእል። ፍልጠትካ እንዳ ኣዕበኻ ተሞክሮ ክትእክብን ኣብ ናይ ሞያዊ ህይወትካ፡ ምዝንጋዕን ዕለታዊ ናብራን ዝሕግዙኻ ሰባት ከኣ ክትላለ ትኽእል።
ማዕረ ክንደይ ሓጋዚት ምዃነይ ክኸዉን ክምዝኽእል ዝተረደኣኒ፡ ብትካል ረዲኤት ህዝቢ ኖርወይ (Norsk Folkehjelp) ምስተቆጸርኩ ኢዩ።
ንመኽሰብ ዘይሰርሓ ትካላት
ኣብ ኖርወይ ዳርጋ 100,000 ዝኾና ናይ ንመኽሰብ ዘይሰርሓ ትካላት ኣለዋ። ኣብዘን ንመኽሰብ ዘይሰርሓ ትካላት፡ ንሕና ኣብቶም ዘገዱስና ነገራት ንተሓጋገዝ። እዚ ሓቢርካ ምዝማር፡ ንቆልዑ ናይ ትያትር መደብ ምድላው፡ ንድሕነት ኣከባቢ ምስራሕ ወይ ኣብ ወልፊ ንዘለዉ ሰባት ምሕጋዝን ካልእን የጠቃልል።
ወለተኝነት ማለት ካብ ግዜኻ ወፊኻ ንሓደ ዕላማ ወይ ማሕበረ ኮም ብዘይ ክፍሊት ምሕጋዝ ማለት ኢዩ። ልዕሊ 60% ካብ ኖርወይ ዘሎ ህዝቢ፡ ዓብይ ኮነ ንእሽቶ፡ ኣብ ዉሽጢ ሓደ ዓመት ብወለንታ ይሰርሕ ኢዩ። እዚ ዓይነት ጻዕርታት ነዘን ንመኽሰብ ዘይሰራሓ ትካላት ኣገደስቲ ኣካል ናይ ሕብረተሰብ ኖርወይ ጌርወን ይርከብ፡ በዚ ምኽንያት ከኣ በኣሽሓት ዝቁጸራ ንኣሽቱን ዓበይቲ ማሕበረ ኮማት ናይ ቢልዮናት ሃብቲ ከመጭዋ ክኢለን ኣለዋ።
ብሓቂ፡ ዘይጠቅም ወይ ኣዝዩ ከቢድ ዝበሃል ስራሕ ዘየልን ኮይኑ’ዩ ዝስመዓኒ። ኩሉ ዓይነት ስራሕ ክግበር’ዩ ዘለዎ፡ ሆትዶግ ምኽሻን ይኹን ኬክ ምስራሕ ወይ ጉሓፍ ምእካብ ወይ ምጽርራይ ካልእ ዝኾነ።
ክትጽንበር ትኽእል ኢኻ!
ናይ ወለንታ ስራሕ ንኩሉ ክፉት ኢዩ! ብዉልቂ ወይ ከኣ ምስ ካልኦት ምስ መሓዙትን ወይ ቤተሰብ ምስታፍ ይከኣል። ኣብ እትሳተፈሉ እዋን፡ ምስ ካልኦት ተመሳሳሊ ተገዳስነት ዘለዎም ሰባት ኢኻ እትሰርሕ። እዚ ድማ ንዕላማ’ቲ ትካል ኣብ ምዕዋት ተበርክትን፡ ንካልኦት ከኣ ዓቅሚ ትኾኖምን፡ ነቲ ትነብረሉ ሕብረተሰብ ከኣ ትጸልዎን ኣለኻ።
ብኸመይ ክሳተፍ ይኽእል፧
-
ንኣባላትና ዝኾና ትካላት ድለየን
ልዕሊ 300 ዝኾና ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝኣክል ናይ ዉሽጢ ሃገር ኮማትን ማሕበራትን ዝሓቁፋ ትካላት ኣለዋና። ንዓኻ ዝምስጠካ እንተሃልዩ ተመከት!
-
ኣብ Frivillig.no ተመዝጊቡ ዘሎ ስራሓት ደለ
Frivillig.no ካብ መላእ ኖርወይ ዘሎ ናይ ወለንታዊ ስራሕን ትካላትን መዝገብ ዘቅርብ ኢዩ። ኣብ Frivillig.no ትካላት ሓደስቲ ወለንተኛታት ይቆጽራ። ብዙሓት ሰባት ዝደልይዎ ንጥፈታትን ትካላትን ኣብ Frivillig.no ኢዮም ዝረኽቡ። እዚ ኣገልግሎት ነጻ ኮይኑ ዝኾነ ወለንተኛ ክኸውን ዘደሊ ከኣ ክጥቀመሉ ይኽእል ኢዩ። እተን ንመኽሰብ ዘይሰርሓ ትካላት ብመገዲ Frivillig.no ንብዙሓታ ሰባት ክረኽባ ይኽእላ ኢየን። ብዙሓት መንእሰያትን ካብ ዉሑዳን ሕብረተሰብ ዝመጹ ሰባትን ን Frivillig.no. ዝጥቀሙ ኣለዉ።
ክንደይ ክፍሊት የድሊ፧
እዘን ንመኽሰብ ዘይሰርሓ ትካላት ብነጻ ወይ ብትሑት ክፍሊት ክትሳተፎ እትኽእል ንጥፈትታ ኣለወን። ኣብ ገለ ትካላት ንክትሳተፍ ንብረት ዘድልየሉ እዋን ኣሎ ንኣብነት ናይ ስፖርት ወይ ባንድ ንጥፈታት ምስዝኸዉን። እዞም ከምዚኦም ዓይነት ንብረታት ብነጻ ካብቲ ትካል ወይ ካብ ናይ ክራይ ማእክለ ክትረኽቦም ይከኣል። መብዛሕትኡ ግዜ፡ ኣባል ናይቲ ትካል ክትከዉን ምስ እትደሊ፡ ናይ ኣባልነት ክፍሊት ክህሉ ይኽእል። መብዛሕትኦም ትካላት ኣሕዋት ምስ ዝህልወካ ብዝጎደለ ዋጋ ይህቡኻ ኢዮም። ብዘይካ’ዚ ምስ ክፍሊት ዝተሓሓዝ ደገፋት ምግባር ዘኽእል ኣገባባት’ዉን ኣሎ። ነዞም ኣገባባት ብዝምልከት ንኣብ ከባቢኻ ዘሎ ምምሕዳር ተወከስ።
ናይ ፕላስቲክ ብራኳታት፡ መግፈፊ መሳርሒ፡ መግፈፊ ዓሳ፡ ናይ ዓሳ ሕርሻ ገመድ፡ ሴድያታ፡ ስሪንጋ፡ መጽረይ እዝኒ፡ ካብ ናይ ኩዕሶ ሜዳ ዝወጸ ጥሑን ጎማ፡ ጫማታትን ክዳዉንትን። እቲ ንረኽቦ ነገር መወዳእታ የብሉን።
ብወለንታ ምስታፍካ እንታይ ትረክብ፧
ኣብ ንመኽሰብ ዘይሰርሓ ትካላት ብምስታፍካ ምስቲ ሕበረትሰበ ክትጽንበር ይኽእለካ፡ ሓድሽ ዝምድናታት፡ ፍልጠት፡ ተሞክሮን ኣገዳሲ ተዘክሮ ከተትርፍ የኽእለካ። ብዉሕዱ፡ ክንድቲ ዝለገስካዮ ክትቅበል ኢኻ!
ስለዚ፡ ነዚ ትካል ንነኣሽቱን መንእሰያትን ንክሕግዝ እየ ጀሚረዮ ንሳቶም ከም ስደተኛታት ናብ ኖርወይ ዝመጹ ኢዮም። ምኽንያቱ ኣነ ብኸምኡ እየ ምስቲ ሕብረተሰብ ክወሃሃድ ክኢለ።
ወለንተኝነት ንኖርወይ እንታይ ትርጉም ኣለዎ፧
ወለንታዊ ስራሕ ኣገዳሲ ክብሪ ናይ ህዝቢ ኖርወይ ኮይኑ፡ ንነዊሕ እዋን ከኣ ዝጸንሐ ኢዩ። እተን ንመኽሰብ ዘይሰርሓ ትካላ ፈለምቲ ናይቲ ኖርወይ እትጥቀመሉ ዘላ ሞዴል ማሕበራዊ ድሕነትን ምዕባለ ናይ ዴሞክራስናን እየን። ንምኽባር መሰል ኩሉ ሰብ ዝጣበቓ፡ ምዕቓብ ባህልን ተፈጥሮን ዝሰርሓ፡ ንህጻናት፡ መንእሰያትን ዓበይትን ጽቡቅ ናይ መዘናግዒ ንጥፈታትን ዘዳልዋ፡ ንሕሙማትን ኣረጋዉያንን ኣብ ምንክብኻብ ዝነጥፋ ብዙሓት ትካላት ኣለዋ።
ብዙሓት ሓገዝ ዝደልዩ ሰባት ኣለዉ ኣለዉ፡ ኣነ ከኣ ኣብ ከምኡ ዝበለ ነገራት ክሳተፍ ድልየት ሓዲሩኒ።
Frivillighet Norge እንታይ ኢዩ፧
Frivillighet Norge ንልዕሊ 300 ዝኾና ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝኣክል ናይ ዉሽጢ ሃገር ኮማትን ማሕበራትን ዘለወን ንመኽሰብ ዘይሰርሓ ትካላት ዝሓቁፍ ትካል ኢዩ። ካብተን ዝነኣሳ ክሳብ እተን ዝዓበያ ኣብዚ ምሳና ክትረኽብወን ኢኹም። ንዝርዝር ኩለን ኣባላትና ተመልከቱ።
ስራሕና ንወለንታዊ ኣበርክቶ ዝዕባየ ስፍራ ምፍጣር ኢዩ። እዚ ማልተ፡
- ስልጠናታት ምሃብን ነተን ንመኽሰብ ዘይሰርሓ ትካላት ዝእከባሉ ቦታ ምድላዉን
- እቲ ናይ ወለንታዊ ስራሕ ዓዉዲ ዝሓሸ ገንዘባዉን ፖለቲካዉን ሃዋሁ ንክረክብ ምስራሕን ኢዩ።


text:
ለምለም ገብረ ዮሃንስን ትርሓስ ገብረ ዮሃንስን ቅድሚ ሎሚ ኣብ መደብ መናእሰይ ምቕራበን ይዝከር። ሳእኒ ወልዊለንን ሰፍየንን ክሳብ ደረጃ ዩኒኒቨርሲቲ እንትመሃራ ዝረኣዩ ብርክት ዝበሉ ሰባት የተባብዑወንን በብዓቕሞም ይሕግዙወንን ምንባሮም እውን ይዝክራን የመስግናን።
ብፍላይ ኣብ ኣመሪካ ዝርከብ ኣይተ ካሕሳይ ኣረቂ ፈተወቲ ዓዶምን ህዝቦምን ኣተሓባቢሩ ዝለኣኸለን ገንዘብ ኣብ ናብራ ስድረአን ዓብዪ ሓገዝ ምፍጣሩ ብምግላፅ ንደቂ ዓደን ዘለዎን ክብሪ ገሊፀን እየን። በቲ ዝተላኣኸ ገንዘብ ዘበናዊ መሳርሒ ውፅኢት ዕንፀይቲ ብምዕዳግ ንእሽተይ ሓወን ሚኪኤለ ገብረዮሃንስ ናይ ገዛእ ርእሱ ስራሕ ከፊቱ ውፅኢታዊ ብምዃን ንወለዱን ኣሓቱን ይረድእ ምህላዉ ይገልፃ።
ለምለም ዓሚ ምስ ተመረቐት ኣብዚ ሰሙን'ዚ ቃል ኪዳን ኣሲራ'ላ፤ ትርሓስ ድማ ተመሪቓ፤ ስድራ እንዳ ገብረ ዮሃንስ ሓጐስ ተጸምቢሉ ቀንዩ። ለምለምን ትርሓስን "ዝዘራእናዮ ዓፂድና ኣለና" ይብላ
ዩኒቨርሲታት መቐለ፣ዓዲ ግራትን ኣክሱምን ኣብ ቀረባ እዋን ልዕሊ 13 ሽሕ ተምሃሮ ብቐዳማይን ካልኣይን ዲግሪ ከምዘመረቓ ይዝከር።
ኣብ ስነ ስርዓት መርዓ ለምለምን ምረቓ ትርሓስ ዝተረኸበ ግርማይ ገብሩ ንናይ ሎሚ መዓልቲ መደብ መናእሰይ ኣጋይሹ ገይሩ ዓዲምዎን ኣሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኤርትራ ኣብ`ዚ ወርሒ`ዚ መበል 25 ዓመት ናጽነት ብሩራዊ ኢዮበልዩ ተኽብር`ላ። ነዚ ዝሓለፈ 25 ዓመታት ንምግምጋም ካብ ዝሓለፈ ዓርቢ ዝቐጸለ፡ ምስ ሰለስተ ካብ ፖለቲካዊ ጸግዒ ናጻ`ዮም ኢልና ዝሓሰብናዮም ኤርትራውያን ዝተኻየደ መደብ ሎሚ ክዛዘም'ዩ።
ኣቶ ቀለታ ኪዳነ ብዙሓት ዝተፈላለዩ ንመንግስትን ንተቓወምትን ዝነቕፉ ጽሑፋት ብምዝርጋሕ ዝፍለጥ ኣብ ቃልሲ ንናጽነት ኤርትራ ዝተሳተፈ`ዩ።
ኣቶ ዓብዱራሕማን ሰይድ ድማ ንገድሊ ኤርትራ ብቐረባ እናተኸታተለ ዝዓበየን ኣብ`ዚ ሕጂ ንመሰል ስደተኛታት ዝሕለቕን`ዩ። ክልቲኦም ካብ ዓዲ እንግሊዝ`ዮም።
ሳልሳዮም ኣቶ በርሀ በላይ ክሳብ ናጽነት ዝተጋደለን ኣብ`ዚ እዋን ኣብ ኖርወይ ዝርከብን ናጻ ርእይቶ ዘለዎ ዜጋ`ዩ።
ካብ`ቲ ደው ዘበልናዮ፡ ለውጢ ካብ ውሽጢ`ዶ ካብ ደገ ንዝብል ሓሳብ፡ ኣቶ ዓብደራሕማን ሰይድ ይቕጽል።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣምሮት ዓብደላ ትበሃል። ትካል ተበግሶ ማይክሮፎስት ንኣፍሪቃ ኣብ ዝከፈቶ ጨንፈር ኣፍሪቃ ዳይሬክተር’ቲ ጨንፈር ኮይና ኣብ ጥቅምቲ, 2015 ተመዚዛ። ኣምሮት ቅድሚ ነዚ መዝነት ምምዛዛ ኣብቲ ትካል ሓድሽ ነገር ንዝምህዙን ዝስንዑን ሰባት እቲ ትካል ንዝህቦን ዝስልዖን ናይ ገንዘብ ሓገዝ ኣብ ምምሕዳሩ ንሰለስተ ዓመታት ከም ዝሰርሓት ትገልጽ። ነዚ መዝነት ብኸመይ ከምተመርጸት ድማ ብከምዚ ዝስዕብ ተረድእ።
‘ብርግጽ እዚ ፍሉይ ነገር ሰርሐ’የ አብዚ በጺሐ ክብል ይከብደኒ’ዩ። እንተኮነ ግን እቲ ትካል ኣብ ዝሰርሖን ዕላማ እቲ ትካል ዝኾነ ልምዓትን ዕብየት ቴክኖሎጂ ንመንእሰያትን ኣብ ዝብል ዓውድታትን ንምስፋሕ’ቲ ተበግሶ’ቲ ትካል ኣብ ዝካይዶ ጻዕርታት’ውን ብዙሕ ስራሕ ሰሪሕና ኢና። እቲ ስራሕ’ውን ዕውት ኮይኑ ተረኺቡ’ዩ ። ኣነ’ውን ኣብዚ መዳይ ዘለኒ እምነት ክብ ዝበለ’ዩ። እዚ ምናልባት ነቲ ሓላፍነት ንምርኻብ ካብ ዝሓገዘ ረቋሒታት ሓደ ክኸውን ይክእል’ዩ።’
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሰብ ኣልቦ ነፋሪት/ድሮን/ ኣሜሪካ ኣብ ሶማል ትማሊ ሶሉስ ብዝፈፀመቶ መጥቓዕቲ ሰለስተ ዕጡቓት ኣል-ሸባብ ከምዝተቐትሉ ናይ ኣሜርካ ኣፍሪቃ እዚ(ኣፍሪኮም) ገሊፁ።
ኣብቲ ካብ ሞቓድሾ 75 ኪሎ ሜትር ርሒቑ ኣብዝርከብ ቦታ ብዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ድሮን ኣብ ልዕሊ ሲቪላት ጉድኣት ከምዘይበፅሐ እቲ ወታደራዊ መግለፂ ይሕብር።
ብመሰረት ኣፍሪኮም ኣባላት ኣል-ሸባብ ወታደራት ሕብረት ኣፍሪቃ ይንቀሳቐስሉ ዝነበረ ከባቢ መጥቓዕቲ ንምፍፃም ይዳለው ነይሮም ይብል።
ብኻልእ ናይ ሶማል ዜና ንኢትዮጵያ ተመሓላሊፉ ዝተወሃበ ኣባል መሪሕነት ግንባር ሓርነት ኦጋዴን/ONLF/ ኣሸባሪን ነቲ ዞባ ስግኣትን ነይሩ ክብል መንግስቲ ሶማል ተኸላኺሉ።
ሓደ ካብ መራሕቲ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ንኢትዮጵያ ተመሓላሊፉ ምውሃቡ ስግኣት ፀጥታ ንምውጋድ ዝተወስደ ሕጋዊ ስጉምቲ እዩ ኢሉዎ’ሎ።
ኣባል ፈፃሚ ስራሕ ኦብነግ ዓብዲኻሪም ሸኽ ሙሴ ኣብ ዋና ከተማ ሞቓድሾ ይነብር ከምዝነበረን 23 ነሓሰ 2017ዓ.ም. ብሓይልታት ፀጥታ ሶማል ኣብ ቁፅፅር ድሕሪ ምውዓሉ ንኢትዮጵያ ተመሓላሊፉ ተዋሂቡ።


text:
ፖሊስን ወታደራትን ኬንያ ካብ ሕዳር 2011 ክሳብ ለካቲት 2012 ኣብዘሎ እዋን ንኣማእቲ ዓሌት ሱምሊያን ስደተኛታት ሱማሊያን ብመግረፍትን ካልኦት ምንክልባታትን ከምዝጋፍዕዎም Human Rights Watch ዝተብሃለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣፍሊጡ።እቶም ተፈፂሞም ዝተብሃሉ በደላት ኬንያ ኣብ ውሽጢ ሱምሊያ ናይ ዘካየደቶ ወታደራዊ ምትእትታው ምስ ኣል-ሸባብ ርክብ ዘለዎም ኣኽረርቲ ዝወሰድዎ ምፍዳይ ሒነ እዩ።
Human Rights Watch ኣብ ዝተብሃለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ንጉዳይ ምብራቕ ኣፍሪካ ዝከታተላ ኒኢላ ጎሻል ኣብ ናይሮቢ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብኦ መግለፂ ኣብ ክንዲ ንሓልታት ፀጥታ ኬንያ ዒላማ ኣብ ልዕሊ ዝገበሩ ውልቀ ሰባት ኣድላይ ምፅራይን ምርመራን ክገብሩ ሓይልታት ፀጥታ ኬንያ ኣብ ሰሜን ምብራቕ ኬንያ ንዝርከቡ ዓሌት ሱማሊያ ንዝረኸብዎ ብዘይ ኣፈላላይ ይኣስሩን ይብድሉን ኢለን።
እቲ ተሓላቒ መሰላት ፆታዊ ምድፋር፡ፈተነታት ወሲባዊ መጥቓዕትታት፡ምዝራፍን ምዕናውን ንብረት ምፍፃሞ ምስናዱ ሓቢሩ’ሎ።ከም መብርሂ ጎሻል ኢሰብኣዊ ኣተሓሕዛ ብዓይነን ከምዝረአያ ሓቢረን።
ምኽትል ወሃቢ ቃል ፖሊስ ኬንያ ቻርለስ ኦዊኖ ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃል እቲ ነቐፌታ ሃናፂ’ዃ እንተኾነ ተበዲልና በሃልቲ ሻቐሎቶም ኣብ ክናዲ ናብ ትካላር ተሓለቕቲ መሰላት ናብ ፖሊስ ከቕርቡ ኣለዎም ኢሎም።


text:
ሰኔት ኣሜሪካ ፕረዝዳንት ጆ ባይደን ንሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ክኾኑ ንዝሓፀዩዎም ኣንቶኒ ብሊንከን ኣፅዲቑሎም።ብሊንከን ናይታ ሃገር ላዕለዋይ ዲፕሎማት ብምዃን ኣብ ዙሪያ ዓለም ምስ ብርክት ዝበሉ ብድሆታት ክገጥሙ እዮም።
ሰኔት 78 ብ22 ብዝኾነ ዘይሻራዊ ድምፂ ትማሊ ሰሉስ መዝነቶም ምስ ኣረጋገፀሎም ኣንቶኒ ብሊንከን መበል 71 ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ኮይኖም ኣለው።
ብሊንከን ከም ሓዱሽ ኣንፈት ‘"ቀዳምነት ንኣሜሪካ’' ዝብል ፖሊሲ ወፃኢ ምምሕዳር ትራምፕ ብዙሓት ዴሞክራት ብሓጎስ ተቐቢሎምዎም ኣለው።
መራሒ ሰኔት ቻክ ሹመር ‘"ሚስተር ብሊንከን መሰላት ሃገራዊ ድሕንነት ኣሜሪካ ኣብ ዓለምለኸ መድረኽ ዳግም ንምስፋንን ናይ ኣሜሪካ ሓይሊ ዲፕሎማሲ ንምርግጋፅን ትኽክለኛ ሰብ እዮም’' ኢሎምዎም።
ብሊንከን ኣብ ካፒቶል ሂልን ኣብ እዋን ምምሕዳር ኦባማ ምኽትል ሚንስትር ወፃኢ ጉዳያት ብምዃንን ኣብ ፖሊሲ ወፃኢ ናይ ዓሰርተታት ዓመታት ተመኩሮ ዝወነኑ እዮም።
ሪፓብሊካዊ ሰኔተር ራንድ ፖል ግን ሓዱሽ ፖሊሲ ኣይንፅበይን ይብሉ:: "ሚስተር ብሊንከን ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ ወታደራዊ ምትእትታው ንክህልው ንዕስራ ዓመታት ብምሉእ ዝደፍኡ ስለዝኾነ ሓዱሽ ፖሊስ ክንረክብ ኢና ኢልና ንርእስና ኣይነተዓሳሹ’’ ኢሎም።
ካልኦት ሪፓብሊካዊያን ሰኔተራት ግን ነቲ ሕፀ ደጊፎምዎ ኣለው።
ብሊንከን ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ሕፅኦም ንምርግጋፅ ኣብ ሰኔት ይካየድ ኣብ ዝነበረ ሕቶን መልስን ርክብ ኣሜሪካን ቻይናን ዝምልከት "ንቻይና ብፅኑዕ መርገፂና ምቕራብ ክንጅምር ኣለና።ብድኹም ክኸውን የብሉን’’ ምስ በሉ ‘’እቲ ፅቡቕ ዜና ድማ ከምኡ ናይ ምግባር ዓቕምና ኣብ ትሕቲ ቁፅፅርና ምዃኑ እዩ"ኢሎም።


text:
ኣብ ሓፈሻዊ ዋዕላ ሕ/መ ንፈለማ ጊዜ መደረ ዘስምዑ ምኽትል ቀ/ሚ ኢትዮዽያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ጉዳይ ለውጢ ኩነታት ኣየር፣ፀጥታን ምርግጋእን ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ሶማልያ፣ደቡብ ሱዳንን ሱዳንን እስራኤልን ፍልስጤማውያንን ከምኡውን ውግእ ፀረ-ፈጠርቲ ራዕዲ ጠቂሶም።
ኢትዮዽያ ኣብ ምርግጋፅ ሰላም ምስ ኢጋድ ሓቢራ ትዕወት ከምዘላ ዝጠቀሱ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣እቲ ካልኣይ ንኢትዮዽያ ዘገድሳ መደብ ምስ ለውጢ ኣየር ተደሪቡ ዝኽሰት ሓደጋ ደርቂ ምኻኑ ጠቂሶም።
ብዛዕባ ኣፍሪቃ ክዛረቡ ከለው፣ኣፍሪቃ ከምተመፅዋቲት ኣህጉር ክትራኣይ የብላን፣ኣፍሪቃ ወናኒት ሰፊሕ ተፈጥሮኣዊ ፀጋታት፣ሓይሊ ሰብን ክእለትን እያ።ስለዚ ኣፍሪቃ ንፀጋታታ ንክትምዝምዝ፣ናይ ቱሪዝም፣ኢንቨስትመንት፣ ስግግር ቴክኖሎጂን ኣብ ውድብ ንግዲ ዓለም ግቡእ ሓገዝ ክግበረላ ፀዊዖም።
ምክትል ቀ/ሚ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ናብ ሓፈሻዊ ዋዕላ ሕ/መ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ፣ናይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ቀንዲ ፀገማት ሰላምን ህድኣትን‘ዮም ኢሎም ነይሮም።ተንተንቲ ግና ምሩፅ ምሕደራ፣ሰብኣዊ መሰላትን ዴሞክራስን ዘይምንጋሶም‘ዩ ይብሉ።
"ቅድሚ ኩሉ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ፀገም ፀጥታን ምርግጋእን ከምዘሎ ዘጠራጥር ኣይኮነን።ጉዳይ ሶማልያ ፀገም ዓለም ኮይኑ‘ሎ።ምስ ደቡብ ሱዳን ናፃ ምውፃእ፣ሓቢሩ ፀገም ኮርዶፋን ብሉ ናይልን፣ከምኡውን መንግስቲ ኤርትራ ኣብ‘ዚ ዞባ‘ዚ ይፈጥሮ ዘሎ ፀገም ንፁር‘ዩ።ቃፊር ሕ/መ ኣብ ዘውፀኦ ሪፖርት፣መንግስቲ ኤርትራ ካብ ካምፓላ ክሳብ ናይሮቢ፣ደቡብ ሱዳንን ጂቡቲን ከምኡውን ኣብ ሶማልያ ንኣል-ሸባብ ይድግፍ፣ንኣዲስ- ኣበባ ከምባቅዳድ ከምስላ ፈተነ ከምዝገበረ ጠቂሱ‘ዩ" ኢሎም።
ዋሲኾም "ብዛዕባ ዴሞክራስን ሰናይ ምሕደራን ብዛዕባ ናይ ኢትዮዽያ ክዛረብ እንተኾይነ ናይ ኢትዮዽያ ህንፀት ዴሞክራሲ ይምዕብል አሎ።እቲ ህንፀት ተጀሚሩ‘ሎ ክቅፅል‘ውን‘ዩ።ምኽንያቱ ኢትዮዽያ ኣልቦ-ዴሞክራሲ ኮይኑ ክትረጋጋእን ክትቅፅልን ትኽእል ሃገር ኣይኮነትን።ምሩፅ ምሕደራ‘ውን እንተኾነ ውሱን ፀገም ኣለዎ።ግን እናተማሓየሸ‘ዩ ይመፅእ ዘሎ" ይብሉ።
ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣብ መደረ ሕ/መ፣ኣብ ውግእ ፀረ-ግብረ-ሸበራ ዝተፈላለየ ሚዛን ኣብ ጥቅሚ ይውዕል‘ሎ ኢሎም ነይሮም።እንታይ ክብሉ እዮም ደልዮም? ኢልናዮም ክምልሱ ከለው ”ኣብ ሓደ እዋን ኢትዮዽያ ነቲ ሎሚ ኣል-ሸባብ ዝባሃል ናይ ቀደም ኣል-ኢትሃድ እንተኺኢላ ትድምስስ እንተዘይኪኢላ ትከላኸል ኣብ ዝነበረትሉ እዋን ንሃገራዊ ድሕነታ ሓደጋ‘ዮም ኢላ ጉጅለ ፈጣሪ ራዕዲ ክትብል ከላ ሰማዒ ኣይረኸበትን፣ ዳሓር ግና እዞም ውድባት ካብ ኢትዮዽያ ሓሊፎም ንሃብታማት ሃገራት ምጥቃዕ ምስጀመሩ ፈጠርቲ ራዕዲ ክባሃሉ ጀሚሮም ኢሎም።
"ቅድሚ ኩሉ ሕጊ ፀረ-ፈጠራ-ራዕዲ፣ንፈጠርቲ ራዕዲ‘ምበር ንተቃወምቲ ተባሂሉ ኣይኮነን ወፂኡ።ህዝብታት ሓንቲ ሃገር ብሰላም ወፂኦም ብሰላም ክምለሱ መንግስቲ ሓላፍነት ኣለዎ፣ኣብ ኢትዮዽያ ዝወፀ ሕጊ ምስ‘ቲ ኣብ ካልኦት ሃገራት ዝወፀ ሕጊ ፀረ-ፈጠራ-ራዕዲ ዝመሳሰል‘ዩ።ኣብ ካልኦት ሃገራት ዝወፅእ ሕጊ ክትግበር፣ንሕና ዘውፃእናዮ ስለዝኾነ ግና ዘይትግበር ገይርካ ምርኣይ ግቡእ ኣይኮነን" ይብሉ።
"ዒላማ ሕጊ ፈጠራ ራዕዲ ኢትዮዽያ፣ሰላም‘ታ ሃገር ንምሕላው፣ልምዓትና ንከይተዓናቀፍን ፈጠራ ራዕዲ ንምክልኻልን ደራኺ‘ዩ።ስለዚ ብሕጋዊ ኣገባብ ክንቀሳቀስ ዝመረፀ ተቃዋሚ፣እዚ ሕጊ‘ዚ ኣይምልከቶን፣ነገር ግን ኣብ ሕቁፊ ተቃወምቲ ተከዊሎም፣ምስ ፈጠርቲ ራዕዲ ርክብ ዘለዎምን ናብ ስራሕ ዝዋፈርን ወገን ኣሎ እንተኾይኑ ግና፣ብሕጊ ክሕተት‘ዩ፣ቃወምቲ ምስ ፈጠራ ራዕዲ ርክብ ዘለዎም ሰባት ካብ ሞንጎኦም ፀሪጎም ከውፅኡ ኣለዎም።ካብኡ ሓሊፎም ክሰግኡ ኣይግባእን" ኢሎም።
ንኢትዮጵያ ሰላምን ምርግጋእን ቀንዲ ዕማማ'ዩ ኢሎም ም/ቀ/ሚ ሃይለማርያም ደሳለኝ
- በትረ ስልጣን
ኣብ ሕቁፊ ተቃወምቲ ተከዊሎም፣ምስ ፈጠርቲ ራዕዲ ርክብ ዘለዎም ብሕጊ ጸረ-ፈጠራ ራዕዲ ክሕተቱ`ዮም ኢሎም
ኣብ ሓፈሻዊ ዋዕላ ሕ/መ ንፈለማ ጊዜ መደረ ዘስምዑ ምኽትል ቀ/ሚ ኢትዮዽያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ጉዳይ ለውጢ ኩነታት ኣየር፣ፀጥታን ምርግጋእን ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ሶማልያ፣ደቡብ ሱዳንን ሱዳንን እስራኤልን ፍልስጤማውያንን ከምኡውን ውግእ ፀረ-ፈጠርቲ ራዕዲ ጠቂሶም።


text:
ምብጻሕ ናብ ክሊኒክ ነፍሰ ጾራትን ሓራሳትን (barnmorskemottagningen)Besök på barnmorskemottagningen - tigrinska
ነፍሰ ጾር ከለኺ ናብ ሓደ ክሊኒክ ነፍሰ ጾራትን ሓራሳት ክትበጽሒ ትኽእሊ ኢኺ። እቲ ምብጻሕ ንስኽን እቲ ኣብ ከብድኺ ዘሎ ህጻንን ጥዕናኹም ከመይ ከም ዘሎ ንምምርማር እዩ። ቅድሚ ሕርሲ ንኽትቀራረቢ ምኽርን ሓገዝን ክትረኽቢ ኢኺ። እቲ ምብጻሕ ንዓኺ ካብ ክፍሊት ናጻ እዩ።
ነፍሰ ጾር ምዃንኪ ምስ ፈለጥኪ ሽዑንሽዑ ምስ ሓደ ክሊኒክ ነፍሰ ጾራትን ሓራሳትን ርክብ ግበሪ።
ኣብዚ ክሊኒካት ነፍሰ ጾራትን ሓራሳትን ክትረኽቢ ትኽእሊ። እቲ ገጽ ብሽወደንኛ እዩ።
ኣብቲ ምብጻሕ እንታይ ኢኻ ትገብር?
ኣብቲ ክሊኒክ ነፍሰ ጾራትን ሓራሳትን ምስ ሓንቲ መሕረሲት (barnmorska) ክትራከቢ ኢኺ። እዚ ዝስዕብ ኣብነታት ናይቲ ክትዛረበሉ ትኽእላ እዩ፦
- ጥዕናኺ ከመይ ከም ዘለኺ።
- ቅድሚ ሕጂ ጥንሲ ሒዝኪ ትፈልጢ እንተ ዄንኪ።
- ገለ ሕማማት እንተ ኣለኪ ወይ እንተ ነይሩኪ ኮይኑ።
- ብዛዕባ እቲ ጥንሲ ክህልወኪ ዝኽእል ሓሳባት።
- ነፍሰ ጾር ኣብ ዘለኹሉ ግዜ ጽቡቕ መግቢ ኣየናይ ምዃኑ።
- ኣብ እዋን ጥንስኺ ግዜ ከመይ ገርኪ ከም ትንቀሳቐስን ምውስዋስ ኣካላት ትገብርን።
- ትምባኾ፡ ኣልኮላዊ መስተ፡ ዕጸ ፋርስን መድሃኒትን ከመይ ገይሩ ነቲ ህጻን ክትንክፎ ከም ዝኽእል.
- ብዛዕባ ቅድሚ እቲ ህጻን ምውላዱን ምጥባውን ክህልወኪ ዝኽእል ሓሳባት።
ከምኡ’ውን ብዛዕባ ዝተፈላለዩ መርመራታት ጥንስን ዕብየት ኣብ ማህጸን ዘሎ ህጻንን ዝምልከት ሓበሬታ ክትረኽቢ ኢኺ። ከምዚ ዝኣመሰሉ ዓይነት መርመራታት ”ምንጻር ጥዕና ናጽላ” ተባሂሎም ይጽውዑ።
ብተወሳኺ መርመራ ደም ክትገድፍን ክትምርመሪን ትኽእሊ ኢኺ።
እተን ሰራሕተኛታት ምስጢር ናይ ምዕቃብ ግዴታ ኣለወን
ኵሉ ኣብ ክንክን ጥዕና ዝሰርሕ ሰብ ምስጢር ናይ ምዕቃብ ግዴታ ኣለዎ። ዝኾነ ሰብ ብዛዕባ ናብ ክሊኒክ ነፍሰ ጾራትን ሓራሳትን ምብጻሕኪ ንኻልኦት ዘይምልከቶም ሰባት ክነግር ኣይፍቀዶን እዩ።
እቲ ምብጻሕ ኣብ ከክንደይ እዩ ክግበር?
ኣብ እዋን ጥንሲ ካብ ሽዱሽተ ክሳብ ዓሰርተ ግዜ ናብ መሕረሲት ምብጻሕ ዝውቱር እዩ። ክሳብ ክንደይ ግዜ ዝኣክል ምብጻሕ ከም ዘድሊ ግን ካብ ሰብ ናብ ሰብ ክፈላለ ይኽእል እዩ።
ኣብ መወዳእታ ናይቲ ጥንሲ ኣብ መንጎ እቲ ምብጻሕ ዘሎ ግዜ እና ሓጸረ ይኸይድ።
መርመራታትን ምክትታልን
ኣብቲ ግዜ ምብጻሕ እታ መሕረሲት መርመራታት ወሲዳ መርመራታት ተካይድ። እዚ ንስኽን እቲ ኣብ ከብድኺ ዘሎ ህጻን ጥዕናኹም ከመይ ከም ዘሎ ንምፍላጥ እዩ።
መርመራ ደምን ሽንቲ ምግዳፍ ልሙድ እዩ።
እታ መሕረሲት መብዛሕትኡ ግዜ ነዚ ዝስዕብ እውን ትከታተሎ እያ፦
- ጸቕጢ ደምኪ ክንደይ ከም ዘሎ።
- ክብደትኪ ክንደይ ከም ዘሎ።
- ዕብየት ማህጸንኪ ከመይ ከም ዘሎ።
- ምንቅስቃስ ናይቲ ህጻን።
- ህርመት ልቢ ናይቲ ህጻን ከመይ ከም ዘሎ።
ናትኪ ሓበሬታ ኣብ ሓደ መዝገብ ሕክምና ይእከብ እዩ
እታ መሕረሲት ነቲ ኣገደስቲ ነገራት ብዛዕባ ጥንስኺ ኣብ ሓደ ዲጂታላዊ መዝገብ ትጽሕፎ እያ። ኣብ ትሓርስሉ እዋን እተን ኣብ ክፍሊ መወልዳን ዝሰርሓ ሰርሕተኛታት ንመዝገብኪ የንብብኦ እየን።
ርክባት ንወለዲ
ክሊኒክ ነፍሰ ጾራትን ሓራሳትን ነቶም ወለዲ ንሙዃን ዝጽበዩ ዘለዉ ርክባት የዳልዉ እዮም። ኣብኡ ምስ ካልኦት ወለዲ ንሙዃን ዝጽበዩ ዘለዉ እውን ክትራኸብ ትኽእል።
ኣብቲ ርክባት ሓበሬታን ምኽርን ትረክብ። መብዛሕትኡ ግዜ ብዛዕባ ሕርሲ፡ ኣብቲ እዋን ሕርሲ ክወሃብ ዝኽእል መህድእ ቃንዛ መድሃኒት፡ እቲ ሓድሽ ዝተወልደ ህጻንን ምጥባውን ትዘራረብ።
ተወሳኺ ደገፍ ክትረኽቢ ትኽእሊ ኢኺ
ተሻቒልኪ ወይ ቅድሚ እቲ ሕርሲ ፈሪሕኪ እንታ ኣለኺ ዄንኪ ተወሳኺ ሓገዝ ክትረኽቢ ትኽእሊ ኢኺ።
ዘሻቕለኪ ነገራት ምስ ዝህሉ ነታ መሕረሲት ንገሪያ ኢኺ። ዝኾነ ነገር ክኸውን ይኽእል እዩ።
ገሊኤን ናብ ፍሉይ ክንክን ጥዕና ኣዴታት ምኻድ የድልየን እዩ (specialistmödravården)።
ሓደ ሓደ ሕማማት ወይ ጸገማት ዘለኪ ምስ እትኾኒ፡ ናብ ሓደ ፍሉይ ክንክን ጥዕና ኣዴታት ዝብሃል ምኻድ ከድልየኪ ይኽእል እዩ።
ምናልባት ናብኡ ምኻድ ዘድልየኪ እንተ ኾይኑ እታ ኣብ ክሊኒክ ነፍሰ ጾራትን ሓራሳትን ትሰርሕ መሕረሲት ወይ ሓኪም ክሕብሩኺ እዮም።
ኣስተርጓሚ ክግበረልኪ ይኽእል እዩ
ሽወደንኛ ዘይትዛረቢ ምስ ትኾኒ ናብ ክንክን ጥዕና ኣብ ትኸድሉ ግዜ ናይ ኣስተርጓሚ ሓገዝ ክትረኽቢ ትኽእሊ ኢኺ። ቆጸራ ናይ ምብጻሕኪ ክትሕዚ ከለኺ ናይ ቋንቋ ኣስተርጓሚ ከም ዘድልየኪ ሓብሪ።
ዳግመ ምብጻሕ ናብ ክሊኒክ ነፍሰ ጾራትን ሓራሳትን
ድሕሪ ሕርሲ ናብ ክሊኒክ ነፍሰ ጾራትን ሓራሳትን ዳግመ ምብጻሕ ክትገብሪ ኢኺ። እቲ ዳግመ ምብጻሕ ድሕሪ ካብ 2 ክሳብ 16 ሰሙናት ይግበር።
ኣብቲ ዳግመ ምብጻሕ ብዛዕባ ሕርስን ምጥባውን ክትዘራረባ ኢኽን።
እታ መሕረሲት ናይ ማህጸን መርመራ ክትገብረልኪ እያ። ከምኡ’ውን ካብ ሓድሽ ጥንሲ መከላከሊ ዘድልየኪ እንተ ኾይኑ ከተልዕለልኪ እያ።
ሓያለ ዳግመ ምብጻሕ ምግባር ከድልየኪ ይኽእል እዩ።


text:
ፌደራል ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ ብሽበራ ተኸሲሶም ንዝነበሩ ፀሓፍቲ መርበብ ኢንተርኔት/ብሎገራት/ ብዘይካ ሓደ ንኹሎም ብነፃ ብምስንባት ካብ ማእሰርቲ ንኽፍትሑ ኣዚዙ።
ዓቃቢ ሕጊ ብሓባርን ብውልቅን ፈፂሞምዎም ዝበሎም ገበናት ዝዝርዝሩ ናይ ሰብ፣ናይ ሰነድን ናይ ድምፅን ምእስልን መርትዖታት ናብቲ ቤት ፍርዲ ኣቕሪቡ ነይሩ።እቲ ቤት ፍርዲ ነዚ ምስ ሰምዐ ዓቃቢ ሕጊ ከምቲ ዘቕረቦ ኽሲ ተጠርጠርቲ ፈፂሞምዎ ዝበሎም ተግባራት ገበን ምፍፃሞም ዘረጋግፅ ዝቐረበ መርትዖ የለን ክብል ተኸሰስቲ ምክልኻል ከየድለዮም ብነፃ ክሰናበቱ ብሓደ ድምፂ ወሲኑ’ሎ።
ካብ ጠበቓታት ተኸሰስቲ ሓደ ዝኾኑ ኣቶ ኣምሃ መኮነን እዚ ናይ ሎማዕንቲ ውሳነ ቤት ፍርዲ ኣብ ኣጠቓቕማ ሓሳብካ ብነፃ ምግላፅ ንሓዋሩ ንዝለዓሉ ሽግራት ፅቡቕ ኣብነት ክኸውን ይእኽል እዩ ይብሉ።
በፈቃዱ ሃይሉ ዝተብሃለ ተኸሳሲ ግን ካብ ፀረ-ሽብር ኣዋጅ ወፃኢ ብስሩዕ ናይ ገበን ሕጊ ንኽከላኸል ቤት ፍርዲ ወሲኑ’ሎ።ብዛዕባ እዚ ሪኢቶ ዝሃቡ ኣቶ ኣምሃ መኮነን በፈቃዱ ሃይሉ ኣብ ውሽጢ ሃገር ኣብ ግብፂ ከምዝተርኣየ ህዝባዊ ዓመፅ ዘለዓዕል ፅሑፍ ምውፅኡ ንፖሊስ ሂቡዎ ብዝተብሃለ ናይ እምነት ቃል ጉዳዩ ብስሩዕ ናይ ገበን መቕፅዒ ሕጊ መከላኸሊ ንከቕርብ ኣዚዙ’ሎ ኢሎም።
ጉዳያ ኣብዘየላትሉ ክርአ ዝፀንሐት ሶሊያና ሽመልስ ሓዊሱ ናትናኤል ፈለቀ፣ኣጥናፉ ብርሃኔን ኣቤል ዋበላን ብነፃ ተሰናቢቶም ኣለው።ብነፃ ዝተሰናበቱ ሎማዕንቲ ክፍትሑ ቤት ፍርዲ ኣዚዙ’ሎ።


text:
Uncategorized
ሳወት፦ሓይልታት ናፅነት ዘይውከልሉ ዘተ ተቐባልነት የብሉን!
ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ገና ካብ ብጉሓቱ ነይሩ፡ ኣብ መንጎ ስርዓት ኢትዮጵያን ህወሓትን ክካየድ ዝተብሃለ ድርድር፡ ብውፅኢቱ ‘ኣብ ጥፍኣት ትግራይ ኢትዮጵያ ናይ ምድሓን ዘተ ክኸውን እዩ’ ብምባል ተቓውምኡ ዝገለፀ። እዚ ኣብ ክልቲኦም ኢትዮጵያ ናይ ምድሓንን ምቕፃልን ባህጊ ዘለዎም ሓይልታት ክሳለጥ ዝተብሃለ ዘተ ከምቲ ልሙድ ብሄራዊ ረብሓ ትግራይ ዘሀግር ካብ ምዃን ዝሓልፍ ኣይኾነን ዝብል ቅዋም ከምዝወሰደ ድማ ዝፍለጥ እዩ። ውድብና ‘ንትግራይ ዝውክል ኣነ ጥራይ እየ’ ዝብል ዕቡይን ብሄራዊ ረብሓ ትግራይ ዝሃስይን ኣከያይዳ ህወሓት፡ ትኽክል ከምዘይኾነ ብምኽንያት ኣደጊፉ ከምዝሞገተን መፍትሕታት ከምዝሓበረን ድማ ናይ ቀረባ ግዘ ተዘክሮና እዩ። ትግራይ ኣብዚ ድርድር ብህወሓት ጥራይ ምውካላ ዝህቦም ብልጫ ዝፈልጡ ታሪኻዊ ፀላእትና ድማ ምስ ህወሓት ጥራይ ብምዝታይ፡ ብጥይት ዘይረኸብዎ ዓወት ዘተ ብዝብል ምስምስ ተጠቒሞም ረብሓታቶም ከረጋግፁ ምድላዋቶም ምውግጋን ካብ ዝፍልሙ ቀንዮምሉ ኣለው። ይመላእ-ይፈፀም ሕብረት ኣፍሪካ ሻራዊነቱ ንኢትዮጵያ ምግባሩ ከይኣክል፡ ንስርዓት ሻዕቢያ እውን ኣካል እቲ ድርድር ክኸውን ዕድመ ኣቕሪብሉ ኣሎ። እዚ ኩነት ዓቕሚ ምድርዳር ትግራይ ክንደየናይ ከምዝወረደ ዘርኢ ኾይኑ ዕፃ ትግራይ ካብ ኢድና ይወፅእ ከምዘሎ እውን ዘመላኽት እዩ። እቲ ንዘተ ክቕመጥ እዩ ዝተብሃለ ሓይሊ ትግራይ፡ ኣብታ ረብሓ ትግራይ ጎዝዩ እውን ከድሕና ዝሸባሸበላ ዘሎ ኢትዮጵያ ትበሃል ዓዲ ክህልዎ ኣብ ዝኽእል ናይ ስልጣን ትሕዝቶን ድልድልን እንተይኾነስ ረብሓ ትግራይ ማእኸል ዝገብር ዘተ ከካይድ እዩ ዝብል ትስፍው እንተልዩ፡ እቲ ‘በይነይ እየ ዝደራደር’ ኢሉ ዝሓንገደ ህወሓት ዘለዎ ፖለቲካዊ እምነት ዘየስተብሀለ እዩ ዝኸውን።ሳልሳይ ወያነ ትግራይ እቲ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ፅንተት ምስ ዝፈፀመ ሓይሊ ኢትዮጵያ ክግበር ዝኽእል ዘተ፡ ገና ካብ ብኣግኡ ነይሩ ባህግን ብሄራዊ ረብሓን ትግራይ እምበር ሕገመንግስቲ ኢትዮጵያ መሰረት ዝገበረ ዘተ ክኸውን የብሉን ኢሉ ዝሞገተ። እንተኾነ ግን ብወገን ህወሓት
ይኹን ስርዓት ኢትዮጵያ እቲ ንትግራይ ብኹለመዳይ ዘድቅቕን ዝፈረሰን ሕገመንግስቲ ማእኸል ዝገብር ዘተ ከካይዱ ቅዋም ከምዝወሰዱ በብገፆም ይዛረቡ ኣለው። ሕገመንግስቲ መሰረት ዝገበረ ዘተ ይካየድ ምባል ማለት፡ ብሓፂሩ እቶም ህዝቢ ትግራይ ደም ደቁ ከፊሉን ተፈጥሯዊ መሰሉ ተጠቒሙን ምእንተ ህላውኡ ዘቖሞም ትካላት ክፈርሱ ፍቓድ ምሃብ ማለት ኮይኑ፤ ብተወሳኺ ህወሓት፡ ባህጊ ህዝብናን ሰራዊትናን ዝኾነ ናፅነት ትግራይ ብምህጋር፤ ኩሉ ዓይነት ግፍዒ መመሊሳ ንዝፈፀመትልና ኢትዮጵያ ከድሕን ይሸባሸብ ከምዘሎ ብቕሉዕ ዘርኢ እዩ። ካብ ብሄራዊ ረብሓ ትግራይ ንምቕፃል ስልጣኑ ቀዳምነት ሂቡ ዝለዓል ኣተሓሳስባ ህወሓት ብውፅኢቱን ሳዕቤኑን እንትዕቀን ኣብ ድርድር ፅቡቕ ታሪኽ(record) የብሉን። ነዚ እዩ ድማ ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ባህጊን ረብሓን ህዝቢ ትግራይ ኣረኪዝካ ንዝግበር ድርድር ወጊድ! ዝብል ዘሎ። ሕገመንግስቲ መሰረት ገይሩን ህወሓት ብሕታዊ ወኪል ህዝቢ ትግራይ ብምግባር ክካየድ እዩ ዝበሃል ዘሎ ድርድር እዋናውን ዘላቕን ፀገማት ትግራይና ከምዘይፈትሕ ብምርዳእ፡ ምልኣተ ህዝብና ድርድራት ኹሎም ረብሓን ባህጊን ህዝብና መሰረት ዝገበሩ ክኾኑ፣ ከምኡ ድማ እቲ ድርድር ብተሳትፎ ኩሎም ዓቕምታት ትግራይ እምበር ብድልየት እቲ ጥርኑፍ ዓቕሚ ህዝብናን ሓይልታት ምክልኻል ትግራይን ብተደጋጋሚ ዘባኽን ዘሎ ሓደ ውድብ ጥራይ ዝግናሕ ከይኾን ቃልስን ድፍኢትን ክገብር ንፅውዕ።
መደራደሪ ዓቕምታትና ሓደብሓደ እናደርበየ፣ ብቐሊሉ ናብ መፃወቲ ሜዳ ፀላኢ ዝኣቱን ሸብረኽ እናበለ ንኺሳራ ካብ ዝዳረገናን ሓይሊን ኣተሓሳስባን ህወሓት፡ ኩሉ ዓቕሚ ትግራይ ዝእክብ፣ ክሳራታትና ዝምልስን መፃኢና ኣብ ንፁር ዕላማ ዝስርትን ፖለቲካዊ ምትዕርራያት ብዝፈጠሮ ብሄራዊ ሓይሊ መፍትሒ ክርከብ ከምዝከኣል ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ደጋጊሙ ገሊፁ እዩ። ሐዚ እውን ህዝቢ ትግራይ ኣብ ኲናት ዘርኢ ምፅናት ከምዘሎ ዝፍለጥ ኮይኑ፤ ህዝብና ከም ወትሩ ብሄራዊ ስምረቱን ሓድነቱን ኣስጢሙ ናፅነት ንዝጥምት ኹለመዳያዊ ቃልሲ ዓርሱ ድልዊ ክገብር ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ይፅውዕ።
ነሓሰ 5/ 2014 ኣ/ግ
መቐለ፣ ትግራይ


text:
ወ/ሮ ክብራ ከበደ ኣብ ክልል ትግራይ ከባቢ ዓዲግራት ወረዳ ጉሎመኸዳ እያ ተወሊዳ ዓብያ። ቀዳማይን ካልኣይን ብርኪ ትምህርታ ኣብ ኢትዮጵያ ተማሂራ። ናብ ዩኒቨርሲቲ ብምእታው ድማ ቀዳማይ ዲግሪ ረኺባ። ካብኡ ናብ ወፃኢ ሃገር ብምኻድ ብኣተሓሕዛ ሃብቲ ተፈጥሮ ማስተርስ ዲግሪ ረኺባ። ናብ ኢትዮጵያ ተመሊሳ ድማ ስራሕ ጀሚራ። እንተኾነ ብዙሕ ከይፀነሐት ፀገም ጥዕና ኣጋጢሙዋ። እንታይነት እቲ ዝሓዛ ሕማም ግን ብቐሊሉ ክፍለጥ ኣይከኣለን ነይሩ። ናብ ኣመሪካ ከይዳ ብዝተገበረላ ምርመራ ወይዘሮ ክብራ ፓርኪንሰን ብዝበሃል ሕማም ከምዝተትሓዘት ተነጊሩዋ። ፓርኪንሰን ብስም ብዙሕ ዝፍለጥ ሕማም እኳ እንተዘይኮነ ኣብ ኢትዮጵያ ብዙሓት ሰባት ዘጥቅዕ ዘሎ ሕማም እዩ። ፓርኪንሰን ነቲ ሕማም ብዝረኸቦ ዶክተር ስም ዝፅዋዕ ኮይኑ ንምንቅስቓስ ኣካላት ዝቆፃፀር ኣብ ርእስና ዝርከብ ዶፓሚን ዝበሃል ባእታ ዋሕዲ ዘስዕቦ ፀገም እዩ። ሕማም ፓርኪንሰን ኣካላትና ከይንቆፃፀር ይገብር፣ ናይ ምዝራብን ምርኣይን ፀገም የስዕብ። በዓልቲ ሓዳርን ኣደ ክልተ ቖልዑትን ዝኾነት ወይዘሮ ክብራ ከበደ በዚ ሕማም ካብ ትተሓዝ 23 ዓመታት ዘቑፀረት ኮይና፣ ከምኣ በዚ ሕማም ንዝሳቐዩ ወገናት ንምሕጋዝ ቅድሚ 11 ዓመት ትካል መሐገዚ ሕሙማት ፓርኪንሰን ኣጣይሻ እያ። እቲ ዘጣየሸቶ ትካል ድማ ኣብዚ ሕጂ እዋን ን700 ዝኾኑ ሰባት እናሓገዘ ይርከብ። ወይዘሮ ክብራ ከበደ በዚ ኣብነታዊ ስራሓ ናይ 2014 ዓ.ም 'የበጎ ሰው' ሽልማት ረኺባ ኣላ።
ዕላል ምስ መስራቲት ማእከል ሓገዝ ሕማም ፓርኪንሰን ወ/ሮ ክብራ ከበደ
ኣዲስ ኣበባ —


text:
Radio Erena: 20 July 2015
“ክሓተካ እንዶ ባሕሪ?”
“ስለምንታይ’ዩ ከርስኻ ዘይጸግብ?”
“ክሳብ ሕጂ ዝወሓጥካዮ ስጋን ዝሰተኻዮ ደም ኣይኣኽለካን ድዩ?”
ቁጠዐይ ምቁጽጻር እንዳሰኣንክሉ’የ። ባሕሪ ንነድረይ ዓጸፌታ ከይምልሰለይ እናፈራሕኩ ከኣ።
‘ወሓይዝ ኩሉ ናብ ባሕሪ’ዩ ዝፈስስ፣ ባሕሪ ግና ከቶ ኣይመልእን፣” ጠቢብ ሰለሙን’ውን ዘኪረ። ሰለሙን ንሰብን ባሕርን ብስስዐ’ዩ ኣዛሚድዎ። እንተ ኣነ ብምብታይ ከምዘዛምዶ ጨኒቑኒ ኣሎ።
ትንፋሰይ ውሒጠ፣ ብስቕታ ክዕዘቦ መሪጸ። ንሱ’ውን ብዘይካ’ቲ ሓንሓኒ ማዕበሉ፣ ክርድኦ ዝኽእል ድምጺ ኣየድሃየን። ምጥምማት ኣየዕረፍናን። ፊት ንፊት ክጠማመቶ እናስግኣነ ስለዝመጸ፣ 20 ስጉምቲ ዝኣክል ካብ እግሩ ርሒቐ ረፋዕ ክብል ወሰንኩ።
ገና ዝባነይ ከይመለስኩ፣
“ባሕሪ ዝበልካ ንስኻ ዲኻ?” ጎርዳዕ ድምጺ ሰማዕኩ።
“እንታ’ዚ ባሕሪ ግዲ ናይ ሓቂ ክዛረብ’ዩ፣” ፍርሒ እናወሓጠኒ ግምጥል ኢለ ተዓዘብክዎ።
“እወ ንዓኻ’የ፣ ንዓይ ንባሕሪ ከማኻ ፈራሓት ኣይዝንጥሉንን’ዮም፣” ሃዳዲ ድምጺ ተደግመ።
ጸሓይ ምረታ ዝዕቐን ኣይኮነን። ምስዚኹሉ ግና ብዝባነይ ዛሕሊ ዝሓቖፈ ቀጢን ረሃጽ ተሰምዓኒ።
ኣብ ገምገም እዚ ባሕሪ በይነይ ምህላወይ ኣፍርሃኒ። ክረምቲ ክነሱ ዝዛነ ሰብ ኣይነበረን። ሰብ እንተዝህሉ ተመነኹ። ዘፍርህን ዘትብዕን ሰብ’ዩ መስለኒ።
“እዝነይ’ዩ፣ ካብ ሓንጎለይ ዝወሓዘ ሓሳባት፣ እዝነይ ከድምጾ ክኢሉ፣” ንነብሰይ ከእምና ደለኹ።
“ማይ፣ ንፋስ፣ ሓዊ እቶም ዝሓየሉ ኣካላት ተፈጥሮ ምዃኖም ኣይስሕቶን’የ። መን ኮይነ’ ሞ አነ ንባሕሪ ክዝንጥል። ግና ባሕሪ ኣይዛረብን’ዩ፣ እዝነይ’ዩ፣” ደጊመ ሓሰብኩ።
ዋላ’ኳ ፍርሒ እንተወሓጠኒ፣ ክዛረብ እንተዝሰምዖ ግና ተመነኹ።
“ትሰምዖ ዶ የለኻን? ይዛረብ እንድዩ ዘሎ እንታይ ኮይንካ ትፈርሕ፣” ሕልናይ ወቐሰ።
ተፍጥሮ ምዝንጣለይ ወዲ 12 ዓመት ቆልዓ ኮይነ፣ ምስ ወላዲተይ ካብ ዓዲ ዃላ፣ መራጉዝ ዓዲ ጉንፋይ ናብ ዝተባህለት ንእሽቶ ቁሸት ብመንገዲ ፍክያ ጨቖምጠ ዝተጓዓዝናላ መዓልቲ ዘከርኩ። ሓደ ሩባ እናኽንሰግር፣ ኣብ ከባቢና በግራብ ዝተሸፈነ ሓቒቕ ማይ ዝፍልፍል ከውሒ ረኸብና። ወላዲተይ ማይ ቅድሚ ምቕዳሓ፣ ‘መዓላትክን’ ክትብል ኣድሃየት።
ሰበ ዘየለ ክነሱ፣ መዓላትክን ምባላ እናገረመኒ፣ “ኣደይ ምስ መን ደኣ ትዛረቢ?” ሓተትኩ።
“የሕዋትና’የን፣ ዋላ’ኳ ንሕና ክንርእየን እንተዘይክኣልና ዝወደይ ንሰን ይርእያና ኣለዋ፣” መሰለተ ኣብ ደንደስ ሓደ ከውሒ ዝጸንሐ መቕድሒ ማይ ምዃኑ ዘፍልጥ ታኒካ እናልዓለት። ‘መርቲ’ ዝብል ጽሑፍ ዘለዎ ብጫ ናይ ማርማላታ ታኒካ’ዩ። ብዙሕ ዘገልገለ ምዃኑ ዘመላኽት፣ ዝተጨፋለቐን ዝመረተ ከፈፉ ንትርኢት ከኣ ነበሮ።
ድሕሪ’ዚ እዋን’ዚ ዛንታ ደቂ’ሕድርትና ካብ ኣእምሮይ ከይተፈልየ ንሓያሎ ዓመታት ምሳይ ጸኒሑ’ዩ። ሎሚ ግና ብፍልጠትን ዕድመን ዝዓበኹም ኮይኑ ግዲ ተሰሚዑኒ፣ ንዘይርእዮን ዘይሰምዖን መዓልካ-ሓደርካ ምባል ኣየገደሰንን።
ኣብ ፊተይ ፈጢጡ ዝጠማመተኒ ባሕሪ ግና ዝእንኡ ሰሚዐ ኣለኹ። ወላዲተይ ሓደ ሰብ’ውን ክትውሕጥ ንዘይትኽእል በግራብ ዝተሸፈነት ንእሽቶ ፈልፋሊት ቦታ ‘መዓላትክን’ ካበለት፣ ነዚ ኣእላፍ ዝወሓጠ ባሕሪ ደኣ’ሞ መን ኮይነ ክዝንጥሎ።
“መዓልካ ባሕሪ፣ ኣንታ ባሕሪ፣ ዝናኻ ሰሚዒ ኣለኹ። ባሕረኛታት የምልኹኻ፣ ገሊኦም’ውን ይሰግዱልካ፣ ሓይልኻ ንሓያላት ምርዓድ ምዃኑ’የ ዝፈልጥ፣” ፍርሕ ትብዕ እናበልኩ፣ ብዝተቆራረጸ ልሳን ዘድሃኽዎ ነበረ።
ዓለም ብኣንስታይ ጾታ እናተጸውዐት፣ ባሕሪ ግና ስለምንታይ ተባዕታይ ጾታ ከምዝተዋህቦ እናሕሰበኒ’ዩ።
“ገሊኦም ሲ ‘ባ ይንዕቑኒ’ዮም፣ ቀላይ ማይ ኣንበሳ እንድየ ዝመስሎም፣” ሓውሲ ምስትምሳል’ዩ።
“ከም ውቅያኖስ ሱናሚ ከልዕል እኳ እንተዘይክኣልኩ፣ ካብቲ እትሃድምሉ ዘለኹም ጸገምን መከራን ዝሕይል ምዃነይ ክትርድኣለይ ምደለኹ፣ ፈርዖን ምስ ሰራዊቱ ዝውሕጥ ምዃነይ ኣይንበብካን ዲኻ፣” ባሕሪ ላዕልን ታሕትን እናተሰራሰረን። ብዙሕ ዓፈረ። ዘይወሓጠኒ ኣንጸርጸረ። ምስ ኣኻውሕ ተላግዐ።
ባሕሪ፣ ንቀላይ ማይ ኣንበሳ ከነኣእሶ እኳ እንተደለየ፣ ቀላይ ማይ ኣንበሳ’ውን ካብ መን ንኢሰ ግዲ ኮይኑ፣ ሓይሎ ቆልዑ ኣኽርያ ውሒጡ’ዩ።
ካልድ፣ ከም ዓቢን ንእሱን ኣሕዋት መታዓቢተይ’ዩ። ንወላዲኡ ዓብዱሰመንድ ዘይፈልጥ ኣኽርያዊ እንተሎ ሒደት’ዩ። ኻልድ ካብ ብስሙ ንላዕሊ ወዲ ዓብሴ ማለት ወዲ ዓብዱሰመድ’ዩ ዝጽዋዕን ዝፍለጥን።
ምስ መዛንኡ ደቂ ኣኽርያ ኣብ ቀይላይ ማይ ኣንበሳ ምሕንባስ ዝተላመደሉ ግዜ እዝክሮ’የ። ከምዝሐንበሰ ከይፍለጥ’ሞ፣ ወላዲቱ ራሕማ ተቖጢዓ ከይትገንሖ፣ ዝፋሕሸወ ገጹ ብሽንቲ’ዩ ዝሓጽቦ። ብምሕንባስ ንዝፋሕሸወ ገጾ ብሽንቲ ምውልዋሉ ደቂ ኣኽርያ ዘዘውትርዎ መጌጺ ነበሪ።
ቀላይ ማይ’ንበሳ ሓያሎ እዋን ዝተመላለስክዎ እኳ እንተኾነ፣ ካብ ፍርሒ ወላዲተይ ዝነቐለ፣ ምሕንባስ ክለማመድ ኣይከኣልኩን። ንዝሕንብሱ መተዓቢቲ ክዳውንቲ ምሓዝ ቀዳማይ ነበርኩ።
ማይ’ንበሳ ክኢላታት ሓንበስቲ ምፍራዩ ዓወት፣ ዮናስ፣ ወዲ ቀሺ፣ ሰሌ፣ ሓሜ፣ ወዲ ስቲፍን ካልኦትን ደቂ ኣኽርያ ምስክር’ዮም።
ማይ’ንበሳ እናሰራሰረ ኣቀባጢሩ ዘዕበዮም መናእሰይ ኣኽርያ ውሑዳት ኣይኮነን።
“ማይ’ንበሳ መሲለዮም ደፊሮሙኒ” ምሕንሓኑ ኣየዕረፈን ባሕሪ።
ረፋድ ሰዓት 9፣06’ዩ ዘሎ። ጸሓይ ምስ ምሉእ ሓይላ ከቲታ ኣላ። ኣብ ዞባ ሲቺልያ ናይ ኢጣልያ ሳልስቲ ኣቑጺረ ኣለኹ።
ተማሃራይ ጂኦግራፊ ሻድሻይ ክፍሊ ኣብ ዝነበርክሉ፣ ኢጣልያ ኣብ ካርታ ዓለም ብቀሊሉ ከለልያ ዘኽኣለኒ ‘ጫማ ኣባ-ጦር’ ዝመስል ቅርጻ’ዩ። ዝበዝሐ ሰብ እኳ ምስ ፑት ጫማ’ዩ ዘመሳስላ። ዞባ ሲቺልያ ድማ ኣብ ቅድሚ’ቲ ፑት ዝተነብረ መዐንቐፊ እምኒ’ያ ትመስል።
ብቁጠባ ካብ ዝተሃስየ ዞባታት ኢጣልያ- ሲቺልያ ቀዳመይቲ’ያ። ሲቺልያ ብናይ ማፍያ ፊልምታት ኣብ ኣምእሮ ሓያሎ ሰባት’ውን ተቀሪጻ’ያ።
ጊዶ ንዝተባህለ ኢጣልያዊ ኣራይ ሓጺነ መጺን ዘርከብክሙሉ ዕባያት ኣኽርያ፣ ንሲቺልያ ብጊዶ ትዝክርዋ ትኾኑ። ጊዶ ነኽላቡ ዝኸውን ኣዕጽምትን ሓጺነ መጺንን ጸይሩ ብማዕዶ እናኽመጽእ፣ ቆልዑ ኣኽርያ ‘ቺቺልያኖ’ እናበሉ ክሳብ ድርኩኺት ቤቱ ከሰንይዎ ሕጂ ኮይኑ ይርኣየኒ ኣሎ። ካልድ’ውን ንጊዶ ቆልዓ ኮይኑ ኣርኪብሉ’ዩ።
ጊዶ በለስ እናኽበልዕ ፍሉይ ትርኢት ኣካፍታ ኣፍ ነበሮ። ሸቓጦ በለስ ኣብ ዝነበርናሉ፣ በለስ ካብ ክገዝኣልና ንላዕሊ፣ በለስ ክኹልስ ክንርእዮ ዝያዳ ባህታ ይፈጥረልና ነበረ። ጊዶ ድሕሪ ሞቱ ሬስኡ ናብ ሲቺልያ ከምዝኸደ’ዩ ዝውረየሉ። ሬስኡ ኣበይ ዓሪፉ ዝፈልጥ የለን። ምናልባት ኣብ ካታንያ’ዩ ዝኸውን። ካታንያ ኣብ ዞባ ሲቺልያ እታ ዝዓበየት ከተማ’ያ።
ንጉሰ ሃይለስላሴ ንኤርትራ ምስ ጸንበራ፣ ዝበዝሑ ካብቶም ካብ ኤርትራ ዝተሰጉ ኢጣልያውያን ኣብ ካታንያ’ዮም ተጣይሶም።
ካብ እምባ ኤትና ዝተተፍአ ዛራ ማይ ንካታንያ ሰንጢቑ’ዩ ዝሓልፍ። ዝዓመረ ኣውራ ጎደናኣ፣ ጎደና ኤትና እንተተባህለ እምበር ሓቑ’ዩ። ጎደናታት ጂዮቫኒ ዲ ፕሪማ ናብ ቸንትራለ ማዕርፎ ኣውቶቡስን ባቡርን ዝወስድ ወሽመጥ ጎደናታት እዚ ኣውራ ጎደና’ዩ። ኣብ ዚ ጎደና’ዚ ብፍሉይ እትዕዞ ጸበብቲ ንኣሽቱ ጎደናታት ይርከብ። መብዝሕቱ ዝኣረገን ዝፈራረሰን ህንጻታት’ዩ። ሰብ ዝነብሮ’ውን ኣይመስልን። ‘ሳን በሪሎ’ ወይ ከኣ ከባቢ ቀይሕ መብራህቲ ተባሂሉ’ዩ ዝፍለጥ። መናብር ዘውጽኣ ናይ መዓልትን ለይትን ፋይቶት እንተዘይኑ ካልእ ተወር ዝብል ሰብ ኣይርአን። እንተተንቀሳቀሰ’ውን ንዕዳጋ’ዩ ዝኸውን ግዲ’ለን፣ ዋጋ ከይነገራ ኣየሕልፋኻን።
ኣብ ከባቢ ሳን በሪሎ ዝርከብ ጎደና ፒስቶነ፣ ብክልተ ኢትዮጵያውያን መንእሰያት ተመሪሐ’የ ከይደዮ። ብዘይካ ሓደ ሰብ ካልእ ከሕልፍ ዝኽእል ኣይኮነን። ጉዕዞና ተመራሪሕና’ዩ ኔሩ። ኣብ መንጎ’ዚ ትርኢቱ ዘፍርህ ህንጻታት ኤርትራውያን ክንበሩ ይኽእሉ’ዮም ዝብል ግምት ኣየሕደርኩን። ኣብ ሓደ ካብዚ ህንጻታት ብዝኣተኹ ግምተይ ዘፍርስ ትዕዝቢ ጸንሓኒ። ናብ ሮማ፣ ሚላኖን ካልኦት ሃገራት ንኽሰግሩ ገንዘብ ክሕወለሎም ዝጽበዩ ኣርባዕተ ኣወዳትን ሓንቲ ጓልን ነበሩ። ዋና ገዛ መን ምዃኑ ንምግማቱ ኣየጸግምን። ሺሻ እናትኸኸ ተዛንዩ’ዩ ዘውግዕ። ናብ ካታንያ ዝመጻእክሉ ዕላማ ብዝፈለጠ ክኸደሉ ተመንዩ ይኽውን’ዩ። ኣብታ ብትክን ሻቕሎትን ተዓብዒባ ዝነበረት ቤት ዘጽንሕ’ውን ስለዘይነበረኒ፣ ዘድልየኒ ተዓዚበ ወጻእኩ።
ፊት ቸንትራለ ኣብ ዘላ ቤት ሻሂ ቦታ ሒዘ ኣለኹ። ጸሓይ 37 ዲግሪ’ያ ውዒላ። ብረሃጽ ንዝወሓዘ ፈሳሲ ንምትካእ ‘ሰልሳ ሊሞነ’ ኣዚዘ። ‘ሰልሳ ሊሞነ’ ብጽሟቕ ለሚንን ቅሩብ ጨውን ዝተበለዘት ዝሕልቲ ማይጋዝ’ያ። ኣብ ካትንያ እንተዘይኮይኑ ኣብ ሮማን ሚላኖን ዝዝውተር ዓይነት መስተ ኣይኮነን። ብሰንኪ ሙቐት ካብ ዝስዕብ ነቕጺ ኣካላት ‘ኮልፖ ዲ ሶለ’ ንምክልኻል ሓጋዚ’ዩ።
ካታንያ ሕውስዋስ ባጽዕን ኣስመራን ኮይና ተሰሚዓትኒ። መብራህቲ ትራፊክ ዝወሓዳ ከተማ’ያ። ጽርግያ ንምስጋር ብጥንቓቐ’ዩ።
ፊት ንፊተይ ኣብ ትሕቲ ገረብ ኣብ መናጽፎም ዝተረዓቱ ቆልዓ ሰበይቲ ብዙሓት’ዮም። መብዛሕቶም ኤርትራውያን። ዜጋታት ኢትዮጵያን ሶማልን’ውን በብጉጅልኦም ይርኣዩ። ሲቺልያ ካብ ዝኣቱ ሓድሽ ትርኢት ኣይኮነን።
ኣብ ጎነኦም ዝርከብ መንጫዕጫዕታ፣ ጠሊ ፈጢርሎም’ዩ። ንዘይፈልጥዎ መጻኢ ይጽበዩ ምህላዎም ካብ ፊቶም ይንበብ። ቅድሚ 10 ዓመታት ኣቢሉ ይኸውን ጎፍ ዝበለትኒ ፍልስፍናዊ ልቢ ወለድ ኣየርላንዳዊ ሳሙኤል በከት ‘ንጎዶት ምጽባይ’ ኣዘኻኺሩኒ። ንዘይትፈልጦ ምጽባይ ከቢድ’ዩ።
ቴሌፎነይ ካብ ዝጠሓልክሉ ዓሙቕ ትጽቢት ከተውጽኣኒ ምኽኣላ ሩፍታ ፈጠረለይ። ኣንቋዓ ኣስተንፊሰ። ብውሕዱ ሎሚ ምሸት ዝጽበዮ ፈሊጠ ኣለኹ።
ኣብርሃ ተወልደ ካብ ዝዓበየሉ ከባቢ ዕዳጋ ዓርቢ ካብ ዝርሕቕ ክልተ ሲሶ ካብ ዕድሚኡ ኣቑጺርሉ ኣሎ። ኣብ ሲቺልያ 40 ዓመታት’ዩ ተቀሚጡ። ብፍላይ’ኳ ኣብ ካታንያ። መተዓቢቱ ካብ ኣብርሃ ንላዕሊ ብድሪቶ’ዮም ዝፈልጥዎ። ኣብርሃ ኣብ ጎደናታት ካታንያ ንዝከላብቱ ኤርትራውያን ይሕግዝ ኣሎ ዝብል ወረ ሰሚዐ’የ ቆጸራ ሒዘሉ። ካብ ዝተቛጸርናሉ ሓደ ሰዓትን ርብዒን ደንጕዩ’ዩ በጺሑኒ። ካብ ስራሕ ምስ ምምጽኡ ኣይሓዝክሉን።
ዕባይ ከባቢ ዕዳጋ ዓርቢ ምዃኑ ዘንጸባርቑ ዋዛን ዕላላትን መሊኦሞ’ዮም። ካብ ዝፍልዮ ርብዒ ዘመን ንዘቑጸረ ገዛውቱ ሓደ ብሓደ’ዩ ዝዝክር። ዕላላት ኣኽርያን ዕዳጋ ዓርብን ተላዒሉ፣ ካብ ኣውራ ጉዳይና ከይንወጻእ’ሞ ግዜና ከይባኽን ሻቕሎት ሓደሪኒ። ኣብርሃ’ውን ውራዩ ዝርስዕ ኣይነበረን። ስደተኛታት ይሓድርሉ’ዮም ናብ ዝበሎ ከባቢታት እናተዘዋወረ ሃለዋቶም ምጥያቕ ቀጸለ። ጸሓይ ኣብ ምዕራባ’ያ።
“ትማሊ ዝኣተወት መርከብ ኣላ’ሞ ሓደሽቲ ቆልዑ መጺኦም ይህልዉ’ዮም፣” ሽጋራ እናወለዐ’ዩ።
ምስ ጥሙይ ከብዶም ከይሓድሩ፣ ኣውራ ድማ ግዳያት ደላሎን ኣሰጋገርቲን ከይኮኑ ከንቕሖም ዝገብሮ ጻዕርታት ይርኣየካ።
ሓያሎ ቆልዑ፣ ኣዴታት፣ መናሰያት ናብ ካታንያ ወሓዙ። ሓደስቲ ውጻእ ባሕሪ ምዃኖም ወጅሆም ይምስክረሎም’ዩ። መግቢ፣ ግዝያዊ ሕክምና መሕጸብ ሰብነት ዝረኽብሉ ቦታ ንኸርእዮም ላዕልን ታሕትን ምባሉ ቀጸለ። ካሜራይን መቕረጺት ድምጸይን ኣዋዲደ ኣብ ጉዳየይ ኣተኹ።
ነገር’ያ ኣጋጣሚ ሓደ ካብ ዝተወከስክዎም ሰለስተ ቆልዑ ስም ኣብኡ ካልድ ነበረ። ምስ ዛንታ ካልድ መታን ክኸደለይ’ውን ካልድ ክብሎ’የ መሪጸ። ንሱ’ውን ኣይተቓወመን። ካብ ጊንዳዕን ዓዲዃላን ዝነቐሉ’ዮም። ኣብ ሊብያ ኣብ መዝርዓ ተላልዮም ድማ ካብ ሓንቲ ማህጸን ከምዝወጹ መናቱ ክፈላለዩ ኣይደለዩን። ቆልዑ’ዮም።
ካብ መዓስከር ‘ካራ ሚኒዮ’ ናብ ናይ ቆልዑ ማእከል ከይውሰዱ፣ ዕድሚኦም ኣዕብዮም’ዮም ተመዝጊቦም። ገጾም ርእዩ ንዝመዝን ቅኑዕ ፈራዲ ግና ካብ 14 ዝሓልፉ ኣይኮኑን።
“ካብ ካታንያ ናብ ኢኹም ክትከዱ?” ንኹሎም ዘቕረብኩዋ ዛዛሚት ሕቶ’ያ።
“ናብ ዝኾነ፣” ዝሃቡኒ መልሲ ነበረ።
ብውሕዱ ናብ ሓንቲ ሰሜን ኤውሮጳዊት ሃገር ማለቶም’ዮም። ናብ ዝኾነ ኣንቂዱ ዝተበገሰ ኻልድ ፣ ደም ብዝሰረባ ኣዒንቱ፣ እናሰረቀ እንተዘይኮይኑ፣ ኣትኪሉ ኣይጥምትን’ዩ።
ኣብርሃ ንገሊኦም ኣብ ሓኪም ይትርጉመሎም፣ ንገሊጾም ክዳውንትን ጫማን ይዕቕኖም ነበረ። ስርሑ እናመንጎወ ከኣ ናባና ይሕወስ።
“እዞም እትሪርእዮም ዘለኻ ቆልዑ፣ ሰሪሕና ስድራና ክንሕግዝ እናበሉ ዕድሚኦም ኣዕብዮም እናመዝገቡ በቃ ምስማዕ ኣብዮሙና” ንሓንቲ ቆልዓ ምስ ዶክተር ዝነበራ ርክብ ተርጕሙ ድሕሪ ምውጽኡ ዝበለኒ’ዩ።
“እወ እንታይ ደኣ ጾር ስድራ እንድዮም ተሰኪሞም፣ ጸገም’ዩ፣” በልክዎ።
ናበይ ክኸዱ ከምዝደልዩ’ውን ብንጹር ዘይፈልጡ ምዃኖም እናተገረምኩ’የ ኣዕሊለዮ ንኣብርሃ።
“ቅድሚ ዝኣገረ ግና ናብ ሮማ ወይ ሚላኖ ክበጽሑ ኣለዎም፣ ድሕሪኡ ከኣ ከም ሰቦም፣” ጥራይ’ዩ መሊሱለይ።
ኣብርሃ ንልዕሊ 13 ዓመታት ብወለንትኡ ዝነጠፈሉ ሰናይ ተግባር’ዩ። ብዙሕ ተሞክሮ ስደትን ስደተኛታትን ኣብ ሓንጎሉ ሰኒዱ ኣሎ።
ከባቢ ፍርቂ ለይቲ ክይኑ ኣሎ። ኣንጊሀ ናብ ኣግሪጀንቶ ጉዕዞ ኣለኒ። ኣብርሃ’ውን ኣንጊሁ ስራሕ’ዩ። ኣብ ፊት ቸንትራለ ናብ ዝሓደጋ መኪናኡ ኣምራሕና። ግደ ሓቂ ሮታመ’ያ ምባላ ይቐልል። ንሱ’ውን ብዙሕ ግምት ዝህባ ኣይኮነን።
“ካብ ብእግሪኻ ሲ ናብቲ ናብቲ መበሊት ትኸውን’ያ።” እናበለ’ዩ ኣነኣኢስዎ።
ፊያት ኡኖ ዝዓይነታ ኣረጊት መኪና፣ ብውሽጠይ ዋንኣ ድማ ኣፉ መሊኡ ክንሓምያ ከምዝጸናሕና ግዲ ነብሳ ነጊሩዋ፣ ምትንሳእ ኣበየት። ኣብርሃ ከነኣእሳ እኳ እንተጸንሐ፣ ኣብ ቅድሚ ጋሻ ከተዋርዶ ግና ኣይተጸበያን። መኪና ትሪፍ ትሪፍ እናበለት ኣቕበጸት። ሕንከት እናተሰምዖ፣ ከንጸርጽረላ ጀመረ።
“ባትሪ’ያ ወዲኣ፣ ገለ ወሊዐ ከይደ ኣለኹ ማላት’ዩ፣” ሓሰብ።
ብዛዕባ መኪና ዘሎኒ ኣፍሊጦ እቲ ዝወሓደ’ዩ። ንምናልባት ግና ደፊእና ከነተንስኣ ንኽእል እንተኾና ሓቲተ’ዮ። ካብ ተሞክሮ ደፊእካ ዝትንስኣ መካይን ናጻ ቀረጽ ዝተመሃርክዎ’ዩ ዝኸውን። ኣብርሃ’ውን ምስ ሓሳበይ ተሰማምዐ። ዝሕግዙና ሰባት ናብ ምድላይ ኣቋመተ።
ዝነበርናዮ ከባቢ ቀዋሚ መጽለሊ ዘይብሎም ስደተኛታት ብብዝሒ ዝሓድርሉ ስለዝኾነ፣ መኪና ዘዳፍኦ ሰብ ከምዘይስእን ርግጽ ኮነ። ካብ ማዕዶ’ውን ብእኩብ ዝመጹ ቆልዑ ርኣና። ኣቐዲምና ዝረኸብናዮም ካልድ ዝርከቦም ቆልዑ’ዮም።
“ዘንደቀይ ኣይደቀስክንን ዲኺን? ንዕነ በላ ኣዳፍኣኒ፣” ነቶም ቆልዑ ብኣንስታይ ጾታ እናጸወዕ።
እቶም ቆልዑ’ውን “ኣቦይ ኣብርሃ መኪናኻ ድያ?” እናበሉ ንምድፋእ ኢደይ ኢድካ ክብሉ ተዳለዉ። ኣብርሃ ሓደ ነገር ዘኪሩ፣- “ጽንሓስ ከ በለ፣”
ድሕሪ ጋቢና መኪና ከፊቱ ክፈታተሽ ጀመረ። ገለ ናይ ቴክኒክ ኣቑሑ ዝደሊ’ዩ ዝመስል። ገዚፊ ሳንጣ ኣውጺኡ ድማ፣
“ኣብዚ’ሎ ዝኣኻኸብክዎ ሓደስቲ ክዳውንቲ’ሞ ዘዝኣኽለኪን ውሰዳ፣” ኢሉ ነቲ ሳንጣ ናብቶም ቆልዑ ኣሕለፎ።
ቆልዑ ዓዓቐኖም ክሳብ ዝፈላልዩ፣ ኣብራሃ ንገዛ እትበጽሖ ሽጋራ ወለዐ። ዝጥቕለል ሽጋራ’ዩ ዘትክኽ።
መኪና ተደፊኣ ተሰራሰረት። ምሰ’ብርሃ ናይ መወዳእታ ሰላምታ ተለዋዊጥና ተፋነና። መኪና’ውን ሓንጊዳ ከምዘይምሰየት ተሓንበበት። ካብ ትርኢታ ተግባራ ዝዓቢ መኪና ኣብርሃ ድሪቶ።
+++++++++++++++++++
ረፋድ ሰዓት 10 ካብ ከተማ ካታንያ ናብ ኣግሪጀንቶ እተምርሕ ኣቶቡስ ተሳፊረ፣ ኣብ ድሕሪት ካብ ዘለዋ መናብር ናብ ገምገም ባሕሪ እተጠምት ጸጋመይቲ መንበር መሪጸ። ብዙሕ ተሳፋሪ የብላን።
20 ዝኮኑ ሲቺልያኖ በብጽምዲ ፋሕ ኢሎም መናብሮም ሓዙ። ኣዝማድ ጊዶ ክኮኑ ይኽእሉ’ዮም ሓሰብኩ። ንስቺልያ ምስ ጊዶ ምትሕሓዘ ብውሽጠይ እናስሓቀኒ’ዩ። እናተገምጠሉ እንተጠመቱኒ ከም ንቡር ክቕበሎ ኣቐዲመ ወሲነ’የ። ድሕሪ ናይ 2ሰዓታት ጉዕዞ ኣግሪጀንቶ ናብ እትብሃል ንእሽቶ ከተማ በጻሕና። ስም እታ ከተማ ዝሕብር ምልክት ስለዘይርኣኹ፣ ቅድሚ ምውራደይ ከረጋግጽ፣ “ኣግሪጀንቶ ኣብዚ ድዩ? ሓቲተ ብቋንቋ እንግሊዝ።
እንግሊዝኛ ከምዘይዛረቡ ከረድኡኒ ተጋደሉ። መለመኒ ማይ ንእትበቅዕ ናይ ቋንቋ ፈረንሳ ፍልጠይ ናብ ዕዳጋ ከውርዳ ተገዲደ። ክልተ ካብቶም ሲቺልያኖ፣ ቋንቋ ፈረንሳ ብመጠኑ ከምዝኽእሉ ሓበሩኒ። መቓብር ናይቶም ኣብ ባሕሪ ዝጠሓሉ ዝርከበሉ ቦታ ኣበይ ከምዝርከብ’ውን ደርጎስጎስ እናልኩ ሐቲተ።
ገጾም ብድንጋጸ ከምዝተመልአ ይንበብ። “ቤተ ሰብ ኣለካ’ድዩ ኣብኡ፣’ ሓንቲ ዕድመ ዝደፍኣ ኣደ’የን። ዝጎረፈ ኣስናነን ንመንከሰንን ግርጻነን ዝጸደፈ’ዩ ኣምሲልዎ። ዝዓጠረ ቆርበት ገጸን ድማ ብስነጠበባዊ ዝተቐብኣ ስእሊ’ዩ ኣምሲሉወን።
“እወ ኩሎም ቤተ ሰበይ’ዮም፣” በልኩወን ጓሂ እናተሰምዐኒ።
መንገዶም ብማዕዶ ናብ እትርአ ናይ ጥንቲ ቤት ክርስትያን ነበረ’ሞ፣ እናመርሑኒ ተጓዓዙ። በእዳዎም ናብቲ ናይ ኣግሪጀንቶ መካነ መቓብር ዝወስድ መንገዲ ኣመላኺቶም ተፋነወኑ።
ምትሕብባሮም ኣምስጊነ ናብ ጸጋም ዘውስድ መንገዲ ሒዘ ቁሩብ ከይሰጎምኩ፣ ካምቻኡ ክሳብ እጅገ ኢዱ ዝሰብሰበ ድልድሉ ሰብኣይ ብማዕዶ ተዓዘብኩ።
“ጀርዲነሪ’ዩ ዝኸውን” ብልበይ’የ። ሰላም ጥራይ ኢለዮ ከኣ መንገደይ ክቕጽል ወሰንኩ። ተጠራጢረ ድማ ክሓቶ ተመልስኩ።
መቓብር ባሕሪ ኣበይ ከምዝርከብ ብግድል ሓተትኩ። ክርድኣኒ ኣይከኣለን። ኣቐዲሙ ብዝተሓበረኒ፣ ናብ ፖርቶ ኢምፐዶክለ ዝወስድ መንገዲ ንየማን ሓዲገ ናብ መካነ መቓብር ‘ፒያኖ ጋታ’ ክቕጽል ወሰንኩ።
ፊት ንፊተይ ጋህስታትን መቓብራትን ይርአ። ኣስማትን የብሉን። ኣብ ገሊኡ ምልክት መስቐል ይርአ። ገሊ ዝኾነ ምልክት’ውን የብሉን። ‘ኢሚግራቶ’ ዝብል ጽሑፍ ምስ ዓመተ ምሕረት ብብዝሒ ይንበብ። ስደተኛ ማለት’ዩ ብቋንቋ ጣልያን። ስም ናይዞም በብእዋኑ ኣብ ባሕሪ ዝጠሓሉ ደቂ ሰብ፣ ኣብ ሓንቲ ቃል’ያ ተጠሚራ- ኢሚግራቶ።
ኣብ ሓንቲ ዝመረጽኩዋ ናይ ጋህሲ መንደቕ ተጸጊዐ ከዕርፍ ወሰንኩ።። ጸሓይ’ውን ስለዝነበረ ከውሊ ካብ ጸሓይ እንተረኸብኩ።
ዝብሎ የብለይን። ነቲ መናድቕ ደጋጊመ ኮለልክዎ። እንታይ ትርጉምዩ ክህበኒ ኣይፈለጥኩን። መቓብር ባሕሪ’ዩ። ባሕሪ’ውን መቓብር’ዩ። ጥልቀቱ መዓሙቕ። ባሕርን መቓብርን ፍልልዮም ክሳብ ክርድኣኒ ዘይክእል ደንቆርኩ። ከርሲ ላምፔዱሳ-ኣግሪጅጀንቶ ዝበዝሐ ሬሳ ኤርትራውያን ዝዓዓረፈሉ ወጻኢ ሃገር’ዩ ዝኸውን።
“ካልድ ትሰምዓኒ ዶ ኣለኻ?” ያ! ወዲ ዓብሴ ነብሲ፣ ካብ ማይ’ንበሳ ሲ ኣብ ላምፔዱሳ ከተዕርፍ መሪጽካ! ዶስ ህይወት’ያ መሪጻትልካ….ራሕማ’ኮ ናፊቓትካያ ዘላ…..ጸኒዓ እኳ ዘየፋነወትካ…”
ሊብያ ቅድሚ ምብጋሱ፣ ነዛ ዓይኑ ንምርኣይ ክሳብ ካርቱም ከምዝሃለኸት፣ ኣብ ናይ መወዳእታ ዕላልና ብፌስቡክ ከውግዓኒ ኣይርስዖን። ናይ ህይወት መርከብ ናብ ርሑቕ መገሻ ሒዛቶ ከምዝነቐለተ ነብሳ’ዩ ነጊሩዋ ዝኸውን።
‘ቦንጆርኖ’ ዝብል ድምጺ ብዝባነይ እንተዘይሰምዐ ምናልባት ናብ ጥልቐት መቓብርን ባሕርን ተነቑተ ገለስ ምረኸብኩ። እንታዋይ’ዩ ኣይፈለጥኩን። ምስጢር ባሕርን መቓብርን ብዕምቖት ዝፈልጥ ኮይኑ ተሰምዓኒ። ክሓቶ ተደናዲነ። ግን ከኣ ነዛ ደቒቕ እዚኣ ሲ ካብ ምስ ህሉዋት ምስ ምውታት ምውጋዕ ትበልጸኒ።
ህሉዋት መን’ዮም? ምውታትከ? ኣነ ኣለኹ ድየ ሞይተ? መልሲ የብለይን።
ባሕሪ ምዕፋሩ እናገደደ ይመጽእ ምህላዉ ካብ ማዕዶ ይስማዕ። ምልክት ምልኣቱ’ዩ። ክህድደኒ ዝደለየ ኮይኑ ተሰምዓኒ፣ ንዝዓረፉ ኣይትረብሽ ክብለኒ ዝደለየ።
“ኣንታ ባሕሪ…”
“ኦይ! ይቕሬታ፣ ሓደርካ ባሕሪ?”
ወጋሕታ ተንሲአ ኣብ ደንደሱ ዓሪፈ’የ። ሓደርካ ግና ኣይበልክዎን’ሞ ከይቕየመለይ ፈራሕኩ። ስልጣኑ ፈሪሐ ደኣ ሓደርካ በልክዎ እምበር፣ ውሽጠይ ሲ ኣመና’የ ጸሊእዎ።
ራሕማ ማዕረ ክንደይ ክትጸልኦ ከም እትኽእል ኣሰላሰልኩ። ምጽላእን ምፍታውን ዓቐን እንተለዎ፣ ናይ መወዳእታ መዐቐኒ ጸሊኣቶ ኣላ ንባሕሪ።
ካብ ኣኽርያ ናብ ኣግሪጀንቶ እንተትበጽሕ ምስ ባሕሪን መቓብርን ምመጎተት።
“ካብ ሌባ ተቐባል ልባ እኳ ዝብሃል፣ ክልቲኦም ሓደ’ዮም፣” ከተንጸርጽር ርኣኹዋ።
ዕላል ምስ ካልድ ከምዘይለቀኒ ይርድኣኒ ኣሎ። ኣማስያይ ናብ ሮማ ክምለስ ስለዘለኒ ግና፣ ግንብንብ እናበለኒ ኣእጋረይ ናብ ቸንትራለ ኣግሪጀንቶ ሰጎማ።
ኣግሪጀንቶ ኣውቶቡስ ክጽበ ዘባኸንክዎ ግዜ ኣብ መካነ መቓብር ፒያኖ ጋታ ምስ ካልድ እንተዘውግዓሉ ሓሰብኩ። ተጸባያይ ርቡጽ ኮይነ’የምበር ኣውቶቡስ ኣብ ሰዓታ’ያ መጺኣ። ገና ከይተበግሰት’የ ኣብ መንበረይ ተገምሲሰ። ካታንያ ምብጻሕና ደርጓዕጓዕ ናይ ተሳፈርቲ’ዩ ኣበራቢሩኒ። ኣብ ድቓሰይ እንታይ ሓሲበ። ወልሓንቲ ኣይሓሰብኩን። ድኻም ናብ ለጥ ዝበለ መዓሙቕ ድቃስ’ዩ ወሲዱኒ።
“ሞትን ድቃስን እንታይ’ዩ ፍልልዮም። መልኣኽቲ ስለምንታይ ዘይሞቱ? ይድቅሱ ዶ ኸ? ብሰንኪ ናይ ሓደ ኣዳም ጌጋ ሞት መጺኡ። ቅድሚ ኣዳም ሊቀ መላእኽቲ ዶ ኣይኮነን ጌጋ ዝፈጸመ። ምዃን መላእኽቲ ኣካል የብሎምን። ኣካል ዘይብሉ ከኣ ኣይመውትን’ዩ። ሞት ማለት ምፍልላይ ነፍስን ኣካልን’ዩ። ነፍሲ ካብ ኣካል ድሕሪ ምፍላያ’ውን ምንባራ ትቕጽል’ያ። እንታይ ዓይነት ምንባር? እንድዒ? ብዝኾነ ነፍሲ ካልድ ትነብር ኣላ። ካልድ ምንባር ይቕጽል ኣሎ። እሞ ሞት ደኣ ኣበይ ኣሎ ሓይልኻ፣” ሄሌናውን ሰሜቲካውን ፍልስፍናታት ተሓናፊጹ ኣብ ርእሰይ ዑደት ፈጠረ። ንሞት ከነኣእሶ ደለኹ። ሓይሉ ንምርኣይ ህልኽ ከይሕዞ ከኣ ፈራሕኩ። ህልኽ ንዘለካ ኩሉ ክሳብ ዝጠፍእ’ውን ዝሓግድ ኣይኮነን።
+++++++++++++
ጉዕዞ ናብ ሮማ ይጽበየኒ ኣሎ።
ድሕሪ’ቲ ካብ ኣስመራ ብኬሩ ናብ ሳዋ ብናይ ጽዕነት መኪና ዝተጓዓዝክዎ ናይ 1996 ጉዕዞ’ይ እቲ ዝነውሐ’ዩ። ሳዋ ከብጽሓና ዝተላእከ መራሕ ኤነትረ፣ መኣዝኑ ኣጥፊኡ። ሳዋ ኣብ ካልኣይ መዓልቲ በጺሕና። መራሕቲ መካይን መንገዲ ይጠፍኦም ምዃኑ ንመጀመርያ እዋነይ ሽዑ’የ ፈሊጠ። ካብ ካታንያ ናብ ሮማ ከብጽሓና ዝተበገሱ መራሕቲ ኣውቶቡስ መንገዲ ከይጠፍኦም’ሞ ናብ ጥራብሎስ ከይመልሱና ኣይተሻቀልኩን። ካልድ’ውን ኣይተሻቐለን። ባሕሪ ኣሎ ቅድሜና። ለካ ባሕሪ ይጠቕም’ዩ።
ኣማስያኣ ካብ ካታንያ ዝተበገሳ ኣውቶቡሳት ክልተ ነበራ። ኣብ ቅድሚኤን ሲቺልያ ሮማ ተጻሒፉወን ይንበብ። ዝበዝሐ ቁጽሪ ተሳፋርየን ብባሕሪ ዝሳገመ ስደተኛ ነበረ። መራሕቲ ኣውቶቡስ መጀመርያ ንደቀባት ድሕሪኡ ከኣ ንስደተኛ ትኬቱ እናረኣዩ በቦትኦም ኣትሓዙ።
ካልድን ክልተ ብጾቱን ኣብታ ኣብ ጎንና ዝነበርት ኣውቶቡስ ክሳፈሩ ርኣኹ። ተደፋፊአ ብምውራድ ንመራሒ እታ ኣውቶቡስ ኣብዛ ካልኣይቲ ኣውቶቡስ ከምዝመርጽ ሓበርክዎ። ዝበዝሑ ስደተኛታት ዝጸዓነት ነበረ’ሞ ብዘይእምቢታ ኣሕለፈኒ።
ጎኒ ካልድ ዝነበረት መንበር ካልእ ሰብ ተቐሚጡዋ ነበረ። ኣባል ሰራዊት ኣግኣዚ ዝነበረ ኢትዮጵያዊ መንእሰይ’ዩ። መንበር ክቕይረኒ ሓቲተ ኣብ ጎኒ ካልድ ኮፍ በልኩ።
12 ሰዓታት ጉዕዞ ብኣውቶቡስ፣ ዘሕዝን ዘስሕቕን ዕላላት ካልድን ብጾቱን ተቛስይዎ ብዙሕ ኣየድከመንን።
ካብ ሲሲልያ ናብ ካላብርያ ዘስግር 3 ኪሎሜተር ዝርሕቀቱ ባሕሪ፣ ብመርከብ ኢና ሰጊርና’ዩ። ጽርግያ ኣስመራ ባጽዕ ብምህንዳስ ዝድነቀላ ኢጣልያ 3 ኪሎመተር ጥራይ ዝርሕቐቱ ንዞባታት ሲቺያን ካላብርያን ዝፈላለየ ባሕሪ ብድልድል ከተራኽብ ዘይምኽኣላ፣ ብዙሕ ዝተረፋ ከምዘሎ’የ ገምጊመ።
ሓቲተ ዝረኸብክዎ ምላሽ ግና ካልእ ኮይኑ ጸንሓኒ። እቲ ከባቢ ብምንቕጥቓጥ ምድሪ ስለዝፍራሕ፣ ባሕሪ ዝስንጥቕ ድልድል ምህናጹ፣ ኣዋጺኢ ኣይኮነን ዝብል ነበረ። ዓለምና በጺሓቶ ምስ ዘላ ምዕባለ ኣዛሚደ፣ ዝተዋህበኒ መልሲ ኣየዕገበንን። ግን ከኣ ክቕበሎ ወሲነ።
ተሳፊርናላ ዘሎና ኣውቶቡስ ብባሕሪ ክትሰግር ናብ መርከብ ብዝደየበት፣ ናይ 20 ደቓይቕ ዕረፍቲ ተዋህበ። ተሳፋራይ ካብ ኣውቶቡስ ወሪዱ ኣብ ውሽጢ’ታ ተመላላሲት መርከብ ሸናዕ በለ። ኣውቶቡስ ካብ መርከብ ወሪዳ ጉዕዞኣ ቀጸለት። ብድሕሪት ዝጸንሐ ተሓጋጋዚ ኣውቲስታ ብሃንደበት “ማንካ ኡኖ” ክብል ጨርሐ።
ሓደ ተሳፋሪ ኣብ ከተማ መሲና ኣብ መርከብ ጠፊኡ ኣሎ ተባህለ። ኣውቶቡስ ደው ክትብል ተገደደት። ድሕሬና ትስዕብ ዝነበረት ኣውቶቡስ ኣብ መሰጋገሪት መርከብ ጠፊኡ ንዝተባህለ ኤርትራዊ ሒዛ ኣርከበት። መራሕ መኪናን ተሓጋጋዚኡን ብቋንቋ ጣልያን ብሁልን ዘይብሁልን ተዛረቡ። ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያን’ውን በብቛንቋኦም ብዙሕ ዋዕ ዋዕ በሉ። ኣውቶቡስ ዕዳጋ መሰለት። ዋዕዋዕ ንምስናድ መቕረጺት ድምጸይ ድልውቲ ገብርኩ።
ብቋንቋ ጣልያን ዝዝረብ ዝነበረ ንምትርጓሙ ኣብ ማዕዶ ናብ ዝነበረ ሲቺልያኖ መንእሰይ ኣምሪሐ። መራሕቲ መካይን ዜጋታት ሮማንያ ኮይኖም ብዝተሰባበረ ጣልያንኛ ንስደተኛታት ይጻረፉ ምንባሮም ብዝተሰባበረ እንግሊዝኛ ከረድኣኒ ፈተነ።
ስለምንታይ ነቲ ድምጺ ይቐርጾ ምህላወይ ሓተተ ኢጣልያዊ መንእሰይ። ዕላማ ዑደት ብዝነገርክዎ ከኣ ሮማ ክሳብ ንበጽሕ፣ ኣብ ብዙሕ ኣርእስታት ከነውግዕ ከኣልና። ዞባ ሲሲልያን ካላብርያን ብድልድል ዘይተራኽበሉ ምኽንያት ብሰንኪ ስግኣት ምንቕጥቓጥ ምድሪ ምዃኑ ዘረድኣኒ’ውን እዚ ሲቺልያኖ ነበረ። ስሙ ጃኮመ ነበረ። ኣብ ኣስመራ ጡብ ዝፈርየሉ ዝነበረ እንዳ ጃኮመ እትዝክሩ፣ ምናልባት ወዲ ወዱ ክኸውን ይኽእል’ዩ።
+++++++++++++
መንበረ ቄሳር ናብ ዝኾነት ሮማ ኣንጊህና ተራገፍና።
ጉዕዞኦም ካብ ካታንያ ክከታተሎ ዝመረጽኩ ካልድን ሰለስተ ብጾቱን ናብ ዝኸድዎ ስኢኖም ዕንይንይን በሉ። ኣብ መዓርፎ ኣውቶቡስ ‘ትቡርቲና’ ምህላዎም’ውን ኣይፈለጡን። ስደተኛታት ኣብ መዓርፎ ኣውቶቡሳትን ባቡራትን ዝተኣኻኸቡ ምዃኖም ግና ኣይዘንግዑን። ስደተኛ’ዩ ዝመስል ንዝበልዎ ካብ ምሕታት ኣየቛረጹን። ብዝግያውነት መግብን መጽለልን ዝረኽብሉ ቴንዳታትን ኣዳራሻትን ካብ ዘለውዎ ከባቢ ርሑቕ ከምዘይኮነ ተነግሮም። ክስዕቦም ወሲነ። ጸጸኒሐ ስእሊን ድምጽን ምቕራጸይ ኣይሓደሶምን።
ኣብ ሕምብርቲ ሮማ፣ ብልምዲ ‘እንዳዳኒኤል’ ተባሂሉ ኣብ ዝጽዋዕ ትካል ግብረ ሰናይ ቁርሲ ኣርኪቦም ኣለዉ። መግቢ ተሰሪዕካ’ዩ ዝውሰድ። ኣይተጋየሹን። በዒንቶም ካታንያን ሮማ መንበረ ቄሳርን ፍልልይ የብለንን። ኩለን ኢጣልያ’የን። ባር ሓበሻ’ውን ኣብ ጎኒ’ዚ ትካል ግብረ ሰናይ’ያ ትርከብ። ገንዘብ ብቕልጡፍ ክሕወለሎም ዝኸኣሉ ስደተኛታት፣ ቅድሚ ቀጻሊ ጉዕዞ ኣብዛ ባር እዚኣ’ዮም ዝዘናግዑ።
ዓምር ኣድም ኣብ 2003 ካብ ኤርትራ ዝወጸ ኣባል ሚኒስተሪ ዜና ነበር’ዩ። ብወለንትኡ ኣብ ሮማ ኣብ ግብረ ሰናይ’ዩ ዝነጥፍ። ሮማ ዘላቶ ኩነታት ክሕብረኒ ኣቐዲመ’የ ቆጸራ ሒዘ።
ክረምቲ ምስ ምዃኑ፣ በጻሕቲ ሃገር፣ ንጉስ ቄሳር ዝዓረፈሉ ግንቢ፣ ባዚሊካን ኮለስየምን ክዕዘቡ ላዕልን ታሕትን ክብሉ ልብኻ’ዮም ዝህውጹ። 20ደቃይቕ ብእግሪ ናብ ማእከል እታ ከተማ ዘምርሐ በጻሕ ሃገር ካልእ ምስሊ ሮማ’ዩ ዝዕዘብ። ብቴንዳታት ዝቖመ መዓስከር ስደተኛታት ማይ ዓይኒ ኣምሲሉዋ ይርአ ንሮማ። በጻሒ ሃገር ኣይኮንኩን ግና ኣቃልቦይ ስሒቡ። ሞያዊ ሰኣላይ’ውን ኣይኮንኩን። ንሰነድ ዝኸውን ኣሳእል ኣልዓልኩ።
ቀየስቲ ጉዕዘይ ካልድን ክልተ ብጾቱን’ዮም። ካብ ሮማ ብቀጥታ ብመንገዲ ፓሪስ ናብ ካልእ ዝስገረሉ መንገዲ ኣብ ምጽናዕ’ዮ ሓዲገዮም። ወሰንቲ ክኢላታት ካርታ ሰምሰርቲ’ዮም። ካልድ ምስ ብጾቱን ፣ዝጽወር ሳንጣን ለቆታን የብሎምን። ካልድ ካብታ ዝገደፍክዎ ቦታ ርሒቑ ከምዘይከይድ ኣጽኒዐ ኣለኹ።
++++++++++++++++
ዓምር ኣብ መንበሪ ገዝኡ ኣኳርየም ናይ ዓሳን ኣብ ጋብያ ዝተታሕዛ ጨራሩን ምህላዉ ኣድነቕዎ። ዝኾነ ዓይነት እንስሳ ዘቤት ክውንን ዓቕሊ የብለይን። ዓምር ለውሃቱ ንሰብ ጥራይ ከምዘይኮነ ኣብ ዓሳን ጨራሩን’ውን ተዓዚበዮ ኣለኹ። ጭውነት ሰብ ኣብ ተፈጥሮ ንዘለዎ ኣመለኻኽታ’ዩ ዝምዘን።
ዝተረፈ ምሸት ኣብ ሕሜት ኢና ኣሕሊፍናዮ። ኣባላት እንዳ ዜና ነበር ምስ ምዃና ዘይሓመናዮ ኣባል እንዳዜና ዳርጋ ኣይነበረን። ብፍላይ እኳ ነቶም ኣረገውቲ።
ምስ ዘሎኒ ድኻም መንገዲ እንተሓጸረለይ፣ ሮማ – ሚላኖ ብባቡር ክኸዶ’የ መሪጸ። ካልድ ምስ ክልተ ብጾቱ ገንዘብ ክሕወለሎም ስለዘይክኣለ ንዝተወሰነ እዋን ኣብ ሮማ ክጸንሑ’ዮም። ክሳብ መዓስ ኣይፈለጡን። ንጎዶት ምጽባይ’ዩ።
ሚላኖ ምስ ናፖልዮንን ካልኦት ሰብ ዝናን ዝተተሓሓዘ ታሪኽ ከምዘለዋ ክውረየላ ሰሚዐ ኣለኹ።
ፌስቲቫል ክከታተል ዝተላእከ ጋዜጠኛ ሚኒስትሪ ዜና’የ ዘኪረ። ኣብ ሚላኖ ኣብ ጎደናታት ብዛዕባ ዝረኸቦም ኤርትራውያን መናእሰይ፣ ዓዘራ’ዩ ዝዛረብ። ፓስፖርትን ቪዛ ተዋሂብዎ ናብ ኤውሮጳ ምምጽኡ ኣምሳያ ናይቲ ንመንግስቲ ምእዙዝ ምዃኑ ኣይዝንግዖን’ዩ። ፓስፖርት ምውናንን ብዘይገደብ ምንቕስቓስን መሰሉ ምዃኑ በዚ ናይ ሓለፋ ፓስፖርት ተዛንዩ ግዲ ኮይኑ ጨሪሹ ኣየልዓሎን።
“መናእሰይ ኣብ ሚላኖ ተደርብዮም’ዮም ዘለዉ፣ ብኽብረቶም ኣብ ዓዶም ምሐሾም፣” ምባሉ ኣይተረፈን። ስለምንታይ ዝብል ግዙፍ ሕቶ’ውን ጎስዩዎ’ዮ። እንተልዓሎ’ውን ገግለቱ ደኣ’ምበር ጽራዩ ሲ ፈሪሕዎ። ደሓር ከኣ ስኽራን መዓስ ጥዑም ኮይኑ። ጽራይ ምጭላጥ ስኽራን’ዩ ዘስዕብ። ሰኽራም ከኣ ናይ ልቡ’ዩ ዝዛረብ።
ሚላኖ ካብ ትዕዝብቲ’ዚ መንእሰይ ብዝተፈልየ ጦብላሕታ’የ መዝጊበላ።
“ጓሳ ከም ዘይብሎም ኣባጊዕ ፋሕ ኢሎም ርኣየዮም’ሞ ደንገጸሎም፣” ዘዕበየነ ፍልስፍና’ዩ። ካብ ሃይማኖት ምባሉ ፍልስፍና እንተቐለለኒ ኣይትሓዙለይ።
ጥንታዊ ቦታ ፖርታ ቬነዝያ ብዙሩያኡ ብምጽወታ ዝዕንገሉ ኤርትራውያን ብፍላይ ትሕቲ ዕድመ መሊኦም’ዮም። ኣብያተ መግብን ባራትን ሓበሻ ዝበዝሖ ከባቢ ሚላኖ ካብዚ ቦታ’ዚ ርሑቕ ኣይኮነን። ብዝሒ ዘለዎም ካልኦት’ውን ኣብ ሚላን ቸንትራለ መዓርፎ ባቡር፣ ኣብ ኩርንዓት ተጎንብዮም ትዕዘብ። ዕድል ነንዝረኸብኩ ከዘራርቦም’የ ዝፍትን። ካሜራን መቕረጺ ድምጽን ፍቑድ ኣይኮነን። ብውሕዱ ሎሚ ምሽት ናብ ፓሪስ ዝብገስ እንተሎ ንምፍላጥ’የ። ግርህ ኢሉ ዝምልስ የለን። ሓቆም ከኣ፣ መን ጉሒላ መን ቶኽላ ከመይ ይፍለጥ።
ኣውቶቡሳትን ባቡራትን ዝብገሳሉ ሰዓታት ኣጽኒዕካ ሓዲኡ ምውሳን ዝሓሸ ኣማሪጺ’ዩ። ብለይቲ ናብ ፓሪስ እትጓዓዝ ባቡር ናይ መወዳእታ ምርጫይ ኮነት።
ባጎኒ 17፣ መደቀሲ ዓራት 65’ያ በጺሓትኒ። ሽዱሽተ ሰባት ኣብ እትሕዝ ክፍሊ ናብ ኢድ የማን ኣብ ላዕሊ እትርከብ ዓራት’ያ። ሽዱሽተ ሰባት ክትሕዝ ዝነበራ ክፍሊ ኣርባዕተ ጥራይ’ዮም ተረኺቦም።
ኣዝመራ ካብ ኣዲስ ኣበባ ብቢዝነስ ዝመጸት ኢትዮጵያዊት’ያ። ናይ መወዳእታ መዓልቦኣ ኣምስተርዳም ኮይኑ ብፓሪስ ክትሓልፍ’ዩ ትኬት ተቖሪጹላ። ኣብ ሆላንድ “ኤርትራዊት’የ” ኢላ ዑቕባ ክትሓትት’ያ። መሰነይታ ሰነድ ዝኾና ናታን ናይ ወላዲታን ናይ ኤርትራ ግዝያዊ መንነት ወርቀትን ካልእ ሰነዳትን ሒዛ’ያ። ክንድኡ ዝሓደሰ ናይ ኤርትራ ግዝያዊ መንነት ወረቀት ክርኢ ቦኽሪ ዓይነ’ዩ። ዝተሰነዐ ምዃኑ የፍልጥ’ዩ።
ቢንያም ኣብ ኢጣልያ ነዊሕ ዝገበረ’ዩ። ናብራ ኢጣልያ ኣሰልክይዎ ፈረንሳ እንተሓሸ ኣንጄ ኣብ ዝተባህለ ቦታ ዝርከቡ መቕርቦ’ዮም ዓዲሞሞ። ሃገራት ቆራሪጹ ቆጵሮስ ዝበጽሐ ኔፓላዊ ድማ፣ ብናይ ቆጵሮስ መንበሪ ፍቓድ ናብ ፓሪስ ንምእታው ዝፍትን ዘሎ’ዩ።
ኣርባዕተ ባጎኒታት ናይታ ባቡር ብስደተኛታት ዝተጎብአ’ዩ። ብየማነ ጸጋምና ዝርከባ ክፍልታት ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ምህላዎም ዕላላቶም ኣፍሊጡና ኣሎ።
ሰዓት 11፣ 05 ናይ ምሸት ዝተበገሰ ባቡር ብማእከላይ ፍጥነት ሰዓት 2 ለይቲ ኣብ ዶብ ፈረንሳ በጺሑ። ሞተር ኣጥፊኡ ጸጥ በለ።
ባጎንታት፣ ፓስፖርት ብዝሓቱ ፈረንሳውያን ሓለዋ ዶባት ተናወጸ። ለይቲ መዓጹ እናደሰቕካ መንቀሳቐስ ክሕተት ሓድሽ ተሞክሮ ኣይነበረን። ተሳፋርቲ ባጎንታት 15፣ 16፣ 17ን 18ሸበድበድ በሉ። ካሜራይን መቕረጺት ድምጽን ኣዋዲደ ኣለኹ። ንሓለዋይ ዶባት ፈረንሳ ባህ ኣየበሎምን። ዝተሓናፈጸ ቋንቋታት ፈረንሳ፣ እንግሊዝ፣ ትግርኛ፣ ኣምሓርኛን ካልኦትን ግንቢ ባበል ኣምሰልዎ።።
ካሜራን መቕረጺ ድምጸይን በሪሀን ዝተዓዘበ ኣባል ፖሊስ ፈረንሳ ተመጣጢሩ መንዝዐን። ዘርጣጥ ጨምጫም የዒንቲ’ዩ። ፈረንሳዊ ኣይመስልን። ንብረተይ ክመልሰለይ ዘቕረብክዎ ምጉት ፋይዳ ኣይነበሮን።
ኣርባዕተ ባጎኒታት ዳርጋ ጥርሐን ተረፋ። ኣዝመራ፣ ብሻቕሎትን ነዊሕ ጉዕዞን ንኣስታት 24 ሰዓታት ኣይደቐሰትን። ካብ ኣዲስ ኣበባ ብቢዝነስ ዝተዋህባ ሸንገን ቪዛ ከተኣማምና ኣይከኣለን። ቢንያም’ውን እንተተገደደ ናብ ኢጣልያ ይምለስ ግዲ’ሉ ብዙሕ ግምት ኣይሃቦን። ክልቲኦም ጉዕዞም ናብ ፓሪስ ክቕጽሉ ከምዝኽእሉ ተሓበሮም። ሩፍታ ተሰምዖም። ኣዝመራ ከም ቆልዓ ጸጥ ኢላ ደቒሳ። ቢንያም ምልክት ቅሳነት፣ ርዝን ዝበለ ምሕርናኽ ኣስመዐ።
ድምጺ ባቡር እንደገና ክሕንሕን ተሰምዐ።
ብጓለነስተይቲ ዝተመርሑ ኣባላት ፖሊስ ናብ ክፍልና መጹ። ስለምንታይ ብካሜራን መቕረጽ ድምጽን ይስንድ ምህላወይ ሓተቱ። ዕላማ ምቕራጸይ ሓቢረ። ብዘይፍቓድ ምስኣል ኮነ ድምጺ ምቕራጽ ብሕጊ ከምዘቕጽዕ ኣፈራርሑ። ዝሰኣልክዎ ነገር ከይህሉ’ውን ከረጋግጹ ደለዩ። ሒደት ኣሳእል ደምሰሱ። ጸላማት ስለዝነበረ ግና ዝጠቕም ስእሊ ኣይነበረን።
ፖሊስ ፈረንሳ ዘርኣይዎ ታህዲድ ዘየቖጥዓኒ ኣይኮነን። ዝመስለኒ ክምልስን ክሓትትን ዕድል ምሃቦም ከኣ ኣደዓዓሰኒ። መሰልካን ግቡእካን’ውን ይኹን ምስ ፖሊስ ምምልላስ ማዕረ ምስ ፈጣሪ ምድፋር፣ ሓጢኣት ምዃኑ ካብ ዝንገረላ፣ ኤርትራ ዝተባህለት ዓዲ ከምዝመጻእኩ ክነግሮም ምደለኹ- ንፖሊስ ፈረንሳ። ምዃን ከኣ ካልኦም ይኣኽሎም። ኤርትራ ብስደት ድቃስ ከሊኣቶም ኣላ። ንሶም’ውን ንስደተኛ ድቃስ ከሊኦሞ ኣለዉ። ሰደተኛ ኣይደቀሰ፣ ንሶም…።
ተሓንባቢ ባቡር ናይ መወዳእታ ጉዕዞኡ ንምፍጻም ይሕንሕን ኣሎ።
ፓሪስ ክበጽሕ ተሃንጠኹ። ንውሕ ካብ ዝበለ መገሻ ናብ ኣስመራ ክምለስ ዝስምዓኒ ዓይነት’ዩ። ናይ ስደት ቤተይ ለሚደያ ኣለኹ ማለት’ዩ። ለካ ኩሉ ይልመድ’ዩ። ህይወት ከምኡ’ያ።
C’est la vie!
ዕባይ ኣኽርያ ካብ ፓሪስ
20 ሓምለ 2015
=================================


text:
ኤርትራዊ፡ “ገ እናበሉኻ ኣይትጋገ”Written by EPDP Information Office
ርእሰ ዓንቀጽ ሰዲህኤ
በብግዜኡ ብዛዕባ ሃገርና ዝዝረብን ዝጸሓፍን ብዙሕ እዩ። ብዙሕ ጥራይ ዘይኮነ ትሕዝተኡ እውን በብዓይነቱ እዩ። ዝሓቖፎ ኣውንታውን ኣሉታውን መልእኽትታት’ውን ኣለዉዎ። ህዝቢ ኤርትራ “እምቢ ንወጽዓን መግዛእትን” ኢሉ፡ ንቃልሲ ምስ ወሰነ፡ ብሓቅነት ሕቶኡ ዝበልጾም፡ ብሰብኣውን ነጋራዊ ዓቕምን ግና ዘይወዳደሮም ሓይልታት ስዒሩ ናጽነቱ ምውሓሱ ካብቲ ብዛዕባ ኤርትራን ህዝባን በሪኹ ዝግለጽ፡ መመሊሱ ዝኹላዕ እምበር፡ ምስ ምንዋሕ ግዜ ዘይሃስስ ኣወንታት እዩ። እዚ ኣውንታዊ ታሪኻዊ ዓሚቕ ነብሱ ዝኸኣለ መግለጺ ዝርዝራትን ምስጢራትን ድማ ኣዝዩ ዓሚቕ እዩ።
ድሕሪ ናጽነት ብዛዕባ ኤርትራ ብዝተፈላለዩ ወገናት ዝዝረቡን ዝጸሓፉን ነቲ ናይ ቅድሚ ናጽነት ኣወንታዊ መልክዕን ትሕዝቶን መሊሶም ዝኹልዑን ዘሕድሱን ክኾኑ መተገበኦም፡ ግና ኣይኮኑን። ሕሉፍ ሓሊፎም ንዝሓለፈ ኣውንታ ዝድውኑን ንድሕሪት ዝመልሱን ምዃኖም ድማ የሕዝን። ስለዚ ድሕሪ ናጽነት ብዛዕባ ኤርትራ ዝዝረብ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ክንዲ ዝሕበን ርእሱ ከድንን ብዘገድድ ኣሉታታት ዝተዓብለለ እዩ። እቲ ናይ ታሪኽ ኣጋጣሚ ኮይኑ፡ በኹሪ ናጽነት ኤርትራ ዝተረከበ ኤርትራዊ ጉጅለ፡ ዝኣተዎ ቃል ኪዳንን ሕድርን ሰማእታት ዘይምኽባሩ፡ ህዝቢ ኤርትራ ክቡር ዋጋ ከፊሉ ከብቅዕ ብዋጋ መስዋእቱ ክረኽቦ ዝተጸበዮ ጸጋታት ዘምርካቡ፡ በብግዜኡ ንዘቕረቦም ኩለ-መዳያዊ ሕቶታት መልሲ ዘይምርካቡን ናይ ግዜ ቃልሲ ቁጠባዊ ቁስሉ ዘሕውየሉ ኩነታት ዘይምፍጣሩን ኤርትራ ብኣሉታ ንክትግለጽ ካብ ዝደረኹ መምዘንታት ንኣብነት ዝጥቀሱ ነይሮም ጌና’ውን ኣለዉ። እዚ ዘይተጸበዮ ዕንቅፋታት ዘጋጠሞ ህዝቢ ኤርትራ፡ ሃገሩ ናይ ምህናጽ ዓቕምን ቅሩብነትን ሓጺርዎ ዘይኮነ፡ ብሰንኪ ዘየናሕሲ ጭቆና ናይቲ ሕሱም ኤርትራዊ ጉጅለ ምዃኑ ከኣ፡ ነቲ ኣዛራብነት ዝያዳ ኣዛራቢ ገይርዎ። እዚ ተርእዮ ኣሉታዊ ኣንፈት ዘመልክት ጥራይ ዘይኮነ፡ “ኤርትራዊ፡ ገ እናበሉኻ ኣይትጋገ” ዝሕመረቱ መልእኽቲ ዘመሓላለፈ’ውን እዩ። ህዝቢ ኤርትራኸ ካብ ቅድም ጀሚሩ ነቲ መልእኽቲ ግቡእ ኣቓልቦዶ ሂብዎ? ንዝብል ግና ህልዊ ኩነታትና መስካሪ እዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ከምቲ ” ሓደ ከይበልካ ክልተ ኣይባሃልንዩ” ኢሉ ዝምስሎ፡ ብናይ ድሕሪ ናጽነት ኩነታቱኳ ቅሱን እንተዘይነበረን ጌና ሎሚ’ውን እንተዘይኮነን፡ በቲ ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ብደሙ ደሓር ድማ ብረፈረንደም ብ99.83 ሚእታዊት ናይ “እወ ንናጽነት” ድምጹ ኣብ ድልዱል ባይታ ዝሰረቶ ልኡላውነቱስ ስኽፍታ ኣይነበሮን። በዚ ስለ ዝደዓዓስ ከኣ ነቲ ድሕሪኡ ክመጽእ ዝነበሮ ራህዋ፡ ሰላምን ዕቤትን እምብዛ ኣይተሃወኸሉን፡ ቀልጢፉ መጻኢኡ ኣየማዕደወን። ነዚ ናይ ህዝብና ሓላፍነታዊ ሓልዮትን ልቢ ምዕባይን ብህግደፍን መራሕቱን ክብርን ክብደትን ኣይተዋህቦን። ሕሉፍሓሊፉ ህግደፍ ብህዝቢ ኤርትራ እናዕሸኻዕለለ፡ “ዘይትግበር ቃል እናኣተኻ ኣብ ስልጣን ምቕጻል ይከኣል እዩ” ዝብል ሓደገኛ ስኽራንን ትዕቢትን ሓደሮ። እንተኾነ ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ ዝተወሰነ ግዜ እቲ ጉጅለ በዓል ደሓኑ ከም ዘይኮነ ክርዳእ በቒዑ እዩ። እነሆ ከኣ ህግደፍ ብዝኾነ መንገዲ ክሸፋፍኖ ብዘይክእል ደረጃ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ቀጻሊ ዓወቱ ዘይተርፍ ቃልሲ ይርከብ።
ኩነታት ሃገርና “ይሓይሽ እንተበልናዮስ ዝገደደ” ኮይኑ፡ ብ2018 ኣብ መንጎ ኢሳያስ ኣፈወርቅን ኣብይ ኣሕመድን ዕርከነት ተፈጢሩ። እቲ እዋን “ኣብ ኢትዮጵያ ለውጢ መጺኡ” ዝብል ዛዕባ ኣብ ኩሉ ኩርነዓት ዓለም ከይተረፈ ኣዛራቢ ዝኾነሉ እዩ ነይሩ። ኣወንታዊ መልእኽቲ ናይቲ ለውጢ ኣብ ኢትዮጵያ ከይተደረተ፡ ናብ ኤርትራ እውን ጽልዋ ከሕድር እዩ ዝብል ድማ፡ ናይ ብዙሓት ግምት ኮይኑ ቀሪቡ። ብግብሪ ግና እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝተኸስተ ለውጢ ኣይኮነንዶ ኣብ ኤርትራ ጽልዋ ከሕድር፡ ነብሱ ክኢሉ ናይ ምቕጻሉ ዕድል ጸልሚቱ፡ ካብ ዲክታተር ኢሳያስ ጀሚርካ፡ መፍቶ ጸረ ለውጥን ህዝብን ወገናት ኮይኑ ይሰሓግ ኣሎ። ሎሚ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርአ ዘሎ ፖለቲካዊ ነውጺ ከኣ ነዚ ዘርኢ እዩ። እቲ ዘሕዝን ብኣንጻሩ እቲ ኣብ ኤርትራ ሱር ሰዲዱ ዝጸንሐ ናይ ምምሕዳር ክፋእ ናብ ኢትዮጵያ እውን ምልሓሙ እዩ። ኣብ ኢትዮጵያ ውግእ ናይ ጸገማት መፍትሒ ጌርካ ብምውሳድ፡ ህልቂት ህይወት ብዙሓትን ቁጠባዊ ቅልውላውን ምዕዳም ናይዚ ኣብነት እዩ። ቀጻሊ ውግእ ብዘኸተሎ ኢትዮጵያውያን ተገፊፎም ናብ ውግእ ክኣትዉ ይግደዱ ምህላዎም እውን ካልእ ንኢትዮጵያ ምስ ኤርትራ ዘመሳስላ ዘሎ እዩ። ስለዚ ኢሳያስ ህውከትን ምልክን ኣብ ኤርትራ ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ከባቢና’ውን ክትግበር ዝተማህዘሉ ፖሊሲኡ ዳርጋ ክንድቲ ዝደለዮ ክበሃል ብዝከኣል ኣብ ኢትዮጵያ ኣዕዊትዎ እዩ።
ካብ ኣሉታዊ ሳዕቤናት መርህ-ኣልቦ ሽርክነት መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ኢድ ኣእታውነት ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ውግእ ትግራይን ሃንዳሲ ብጽሒት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብቲ ውግእን ብቐዳምነት ዝጥቀስ እዩ። ነዚ ምኽንያት ብምግባር፡ ገለ ወገናት ከም ዝግምትዎ ኣብዚ እዋንዚ ዳርጋ ሓደ ሲሶ ካብ ሰራዊት ኢትዮጵያ ምስ ዕጥቁ ናብ ኤርትራ ኣትዩ’ሎ። ናይዚ ሰራዊትንዚ ብኽንድዚ ብዝሕን ኣጽዋርን ምእታው፡ ንትግራይ ብወገን ኤርትራ ንምውራር ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ልዕሊ ልኡላውነት ኤርትራ ዘኸትሎ ዝተደጐለ ሓደጋ ከይህሉ’ውን ናይ ብዙሓት ስግኣት እዩ። ካብቲ ዲክታተር ኢሳያስ ኣብ ፈቐዶ ኣዳራሻትን ኣደባባያትን ኢትዮጵያ ኣቐዲሙ ዘስመዖ ዝነበረ፡ ናይ ሃገር መራሒ ክትብሎ ዘሕፍር መደረታቱ፡ ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ንመራሒ ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ “ድሕሪ ሕጂ ንስኻ ኢኻ ትመርሓና፡ ኣነ ድማ ኣብ ጐንኻ ኣለኹ፡ እዚ ዝብሎ ዘለኹ ንቃለዓለም ዘይኮነ ካብ ልበይ ሓሲበሉ እየ። ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ክልተ ህዝቢ እዩ ዝብሉ ነቲ ሓቅን ታሪኽን ዘየፈልጡ እዮም” ዝበሎ፡ ምስዚ ሎሚ ንከታተሎ ዘለና ኣራግጽ ኣእላፍ ወተሃደራት ኢትዮጵያ ተደሚሩ፡ ስግኣት ኣብ ልዕሊ ስግኣት ዝድርዕ እዩ። እዚ ስግኣትዚ ዝሓደሮም ኤርትራውያን ከኣ ከምቲ “ኣእትወኒ እምበር ውጸለይሲ የዳዲ” ዝበሃል፡ ምስቲ ኣብ ሓምሳታት ናብ ኤርትራ ብምስምስ ምስ ዝኣተወ፡ ክሳብ ብቅልጽም ኤርትራውያን ዝድምሰስ ዘይወጸ፡ 2ይ ክፍለ ሰራዊት (ሁለተኛ ክፍለ ጦር) ዝበሃል ዝነበረ ሓይሊ ኢትዮጵያ የመሳስልዎ። እዚ እዩ ከኣ እቲ “ኤርትራዊ፡ “ገ እናበሉኻ ዶ፡ ትጋገ” ዘብለና ዘሎ። ነዚ ኣብ ኤርትራ ዝረአ ዘሎ ኣራግጽ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣቐሚጦም፡ “ትግራይ ኣብ ኤርትራ እንተ ኣትያ ኣይክትወጸልናን እያ?” ዝብል ስግኣት ዝሓደሮም ኤርትራውያን፡ ቅድም “እቲ ኣትዩ ዘሎ ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ ሃገርና ከም ዝወጽእከ እንታይ ውሕስነት ኣለና?” ዝብል ሕቶ ክምልሱ መተገበኦም።
ቀጻሊ ኣዕናዊ ደብዳብ ነፈርቲ ኣብ ትግራይWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
እዚ ካብቲ ኣብ ትግራይ ዝፍጸም ዘሎ ቀጻሊ ደብዳባት ነፍርቲ ሓደ ናይ ዓዲ ዳዕሮ
ድሕርቲ ኣብ ትግራይ ዳግማይ ውግእ ምብርዑ ዝተኻየደ ቀጻሊ ደብዳባት ነፈርቲ፡ ብ28 መስከረም 2022 እቲ ኣብ ከተማ ዓዲ ዳዕሮ ዝተፈጸም ኣዝዩ ዘስካሕክሕን ዓብይ ዕንወት ዘስዓበን ምንባሩ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ይሕብራ ኣለዋ።
እተን ኣብ ዓዲ ዳዕሮ ዝደብደባ ነፈርቲ ናይ ኢትዮጵያ ዘይኮናስ፡ ናይ ኤርትራ እየን ዝብል ሓበሬታኳ እንተሎ፡ ናይ መነኦም ምዃነን ብዘየገድስ እቲ ተግባርን ዘስዓቦ ህልቂትን ግን ኩኑን እዩ። ሬድዮ ኤረና ኣብ ኤርትራ ዘለዉ ምንጭታታ ብምጥቃስ፡ ቅድሚ ሕጂ ካብ ኤርትራ ዝነቐላ ነፈርቲ ውግእ 4ተ ግዜ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ትግራይ ከም ዝደብደባ ሓቢራ’ላ።
በዚ ብኣህጉራዊ ትካላት ከይተረፈ ዝተኾነነ ደብዳብ ኣብ ዓዲ ዳዕሮን ካለኦት ከተማታት ትግራይን ኣብ ዝተፈላለየ ደረጃ ዕድመ ዝርከቡ፡ ብሰንክቲ ውግእ ካብ ኣባይቶም ተመዛቢሎም ኣብ ግዝያዊ መዕቆብታት ኣጽሊሎም ዘለዉ ከይተረፉ፡ ብዙሓት ሰባት ከም ዝሞቱን ከም ዝሰንከሉን ክፍለጥ እንከሎ፡ መንበሪ ኣባይትን ወሃብቲ ኣገልግሎት ትካላትን ይዓንዉ ኣለዉ።
ህግደፍ እውን ብወግዒ ብምሉእ ዓቕሙ ዝተሳተፎ ውግእ መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልል ትግራይን ብ25 ነሃሰ 2022 ዳግማይ ካብ ዝጅመር ንደሓር፡ ኣብ ትግራይ ከተማታት፡ መቐለ፡ ሽረ፡ ኣላማጣ፡ መኾኒ፡ ዋጃ፡ ሸራሮ፡ ማይጸብሪ፡ ዓድዋ፡ ውቕሮን ኣጉላዕን ወሲኽካ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ብተደጋጋሚ ብነፈርትን ድሮናትን ይድብድባ ኣለዋ። ከተማ ዓዲ ግራት ድማ ብወገን ኤርትራ ብዝድርበ ከቢድ ብረት ግዳይ ኮይና ጸኒሓ። በዚ ደብዳባት ነፈርትን ከበድቲ ብረትን ዝሞቱ ሰባት ምስቲ ውግእ ምትእስሳር ዘየብሎም ሲቪል ምዃኖም ብዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ክግለጽ ዝጸንሐ እዩ። ኣብ ርእሲዚ እቲ ቀንዲ ታርጌት ኮይኑ ዝዓኑ ዘሎ ትካላት፡ ትምህርቲ፡ ሕክምና፡ ማእከላት መዕደሊ ረዲአትን ወሃብቲ ኣገልግሎታትን እዩ። ብዘይካዚ ዝተፈላለዩ ትካላት ኣብያተ-እምነት’ውን ግዳያት ኮይኖም ኣለዉ።
እዚ ካብቲ ውግእ ዝካየደሉ ቦታታት ወጻኢ፡ ወተሃደራዊ ኣብ ዘይኮኑ ዕላማታት ዘተኮረ ደብዳባት ነፈርቲ፡ ድሮናትን ከበድቲ ብረትን፡ ኣብ ልዕሊቲ ናይ መጀመርያ ረዲአት ሕክምናኳ ክረክብ ዘይክእል ህዝቢ ዝፍጸም ዘሎ ብምዃኑ ክኹነን ዝግበኦ ሰብኣዊ ህልቂትን ትካላቱን እዩ።
ህዝቢ ኤርትራ እንታይ ምስ ረኸበ “ኩራዕ - ተሓበን” ዝብል ኣዘራርባ፡ ንበሃማት ጥራሕ እዩ።Written by ክፍላይ ተኪአ
ዝኸበርካ ህዝቢ ኤርትራ፡ “ኩራዕ - ተሓበን” ዝብል ኣዘራርባ ተኸቲለ ሓሳባተይ ክጽሕፍ እንከለኹ፡ ብመጠኑ ሕልናዊ ዕረፍቲ ይህበኒ። ኣነ ከም ሰብ ንዘሎ ኩነታት ሃገረይን ሕብረተ-ሰበይን፡ ኣብ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባዊ ማሕራዊ ብዓቢኡ ከኣ፡ እቲ ኣብ ሂወት ሓደ ሕብረተሰብ፡ እቲ ቀንዲ መሰረታዊ ንኩሉ ትካላት መኣዝን ዘትሕዝን ዘመሓድርን ቅዋማዊ ሕጊ’ዩ እብል። እዚ ከይገበርካ፡ “ተሓበን - ኩራዕ” ምባል፡ ንቡር መነባብሮ ከይረኣኻ ን30 ዓመታት ኣብ ሓደ ሕብረተሰብን ሃገርን ዝኾንካ መሪር መስዋእቲ ዝኸፈልካ፡ ልቦና ዝመልኦ ሕጊ እንዳባ ዝጸንሓካ መግዛእቲ ጥልያን እንግሊዝ ኢትዮጵያ ከም ዘለዎ ዝተቐበሉዎ ኮይኑ፥ ግን ካብ ነጻነት ክሳብ ሕጂ ሓጋግን-ፈጻምን-ፈራድን ብዘይብሉ እቲ ስርዓት ብከርፋሕ መነባብሮ መሰልካን ክብርኻን ንሕስያ ዘይብሉ ረጊጹ ክሳብ ሕጂ ይኸይድ ኣሎ። ንመን’ዩ “ተሓበን-ኩራዕ” ዝብል ዘሎ? ኣነ ከም ሓሳብ ኣቕራቢ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣበየናይ ኩነታት ኣሎ፡ እቶም ከምኡ ዝብሉ ዘለዉ ኣበየናይ ዘበን ከም ዘለዉ ዝፈልጡ ኣይመስለንን።
ዝኸበርካ ህዝቢ ኤርትራ፡ መሰልካን ክብርኻን እናተረገጽካ፡ ብቃላት ክነግሩኻ እሞኸኣ ንኣኻ/ኺ ኤርትራዊ/ት ብስቕታ ትኸይድ ኣሎኻ። እዚ ንሰማዒ ዘገርም’ዩ። ስማዕ ኤርትራዊ፡ ንስኻ ሰብ ኢኻ ኣእምሮ ብኣምላኽ ዝተዋህበካ፡እንስሳታት ናይ ባዕሎም ሕጊ ከም ዘለዎም ትፈልጥ ኢኻ። ሕጂ’ውን ደጋጊመ ንስኻ ሰብ ሓሙሽተ ህዋሳት ዘሎካ ኢኻ። ኣብ መበል 21 ክፍለዘመን እትነብር ዘሎኻ፡ ከምቲ ኣህዛብ ናይ ካልእ ክፍለዓለም ማዕረ ማዕሪኡ ክንከይድ ዝነበሮ ብዘይምኻድና፡ እዚ ከኣ በቲ ስርዓት ኣብ ዓዘቕቲ ድኽነት ዓጸባን ጥምየትን ጸልማትን ጽምኣትን ስደትን ፋሕፋሕን (ምብትታንን)፡ መንእሰይ ኣብ ክንዲ ብትምህርቲ ዝጸግቡ እቲ መወዳእታ ዘይብሉ ዕስክርና ዕድመ ንእስነቶም ክሳብ ዘብሊ መጻኢ ራኢ ዘይብሉ ጸልማት ስለ ዝኾኖም፡ ንስደት ክውሕዙ ንዓለም ዘገርም ምዕራፍ ታሪኽ መዛረቢ ኮይኑ ዘሎ’ዩ። እዚ ከኣ ከም ሰብ ከም ኤርትራዊ ብዙሕ የተሓሳስበኒ።
ንሕና ኤርትራውያን ፈሊጥና ዲና ከይፈለጥና ዘድሊ ዘየድሊ ኣብ ርእሲ መንእሰያት ደቅና ብዙሕ ተዛሪብና። ኣንቱም ሰባት፡ ሰባት ኢኹም፡ ወዲ ሰብ ይኹን ዝኾነ ነገር መወዳእታ ኣለዎ። ወዲሰብ ኣብ ሂወቱ ኩሉ ግዜ ለውጢ’ዩ ዝደሊ። ኮይኑ ግን ሓሲቦም ብዘይምዝራቦም ንነብሶም ኣበይ ከም ዘለዉ ኣቐሚጦም፡ እቲ ዘገርም ዘረብኦም ኣብ ልዕሊ መንእሰይ ደቅና እቲ ሃገር ዘውሓሰ ንባዕሎም ኣብ ስደት እናተቐመጡ እንታይ ክገብሩ መጺኦም ዓዲ ገዲፎም፡ ከዳዓት ብምባል፥ ነዚ ኩሉ ሓደጋታት ከጓንፎም ከሎ መን ምጽኡ ኢሉዎም እናበሉ ሃየንታ ዘለዎ ዘረባታት ይዛረቡ።
ኣነ ከም ጸሓፋይ ሓሳብ ኣቕራቢ፡ እዞም ሰባት እዚኦም ጽባሕ ንግሆ ደኒኖም ከም ዝኸዱ ኣይጠራጠርን። ጽባሕ ንግሆ’ውን ደቆም ክሓቱዎም ምዃኖም ኣይጠራጠርን፡ መልሲ’ውን ዝረኽቡሉ ኣይመስለንን። ወትሩ ድማ ሕልንኦም ክወቕሶም’ዩ። ኣብዚ ከይጠቐስኩዎ ክሓልፍ ዘይደሊ፡ ለባማት ኣቦታትና መራሕቲ ሃይማኖት፡ ሓውኻ ኣበይ ኣሎ? ሓብትኻ ኣበይ ኣላ? ክብሉ እንከለዉ፡ እቲ ጥፍኣት ሰሃራን ምድረበዳን ምጥላቕ ኣብ ባሕርን ስለ ዝረኣዩዎ፡ መልእኽቲ ናብ ህዝቢ ኤርትራ ኣመሓላሊፎም። ሕጂኸ መንእሰይ ወድኻ መንእሰይ ጓልካ ኣብ ዘይምልከቶም ኲናት ይጠፍኡ ኣለዉ።
ስማዕ ዝኸበርካ ኤርትራዊ፡ ኣዴታት ሶማላውያን ደቅና ኣበይ ኣለዉ ደቅና ኣምጽኡልና ዝብል ሕቶን ሰላማዊ ሰልፍን ብዘይዕርፍቲ ብምክያድ መንግስቲ ኣለዊጠን፡ ገና ሕቶአን ስለ ዘይተመለሰ እቲ ሓድሽ መንግስቲ ላዕልን ታሕትን ይብል ኣሎ። ስለዚ ኣዴታት ኣቦታት ኤርትራ ብሓፈሻ ድማ ህዝቢ ኤርትራ፡ ካብዚ እንታይ ትመሃር? ታሪኽ ስራሕ ዋልታ ደቅኻ፡ ዋልታ ደቅና ክንከውን አማሕጽነካ። እቲ ስርዓት ኩሉ ኣብ ኣፍካ ኢሉካ’ዩ።
ዝኸበርካ ኤርትራዊ፡ ኣብዚ ዝሓለፈ ናይ ፈስቲቫል እዋን ንለባም ዘተሓሳሰበ ኣገራሚ ተርእዮ ተራእዩ። እቲ ሓደ ካብኡ፡ ኣብ መንጎ ፈስቲቫላውያንን ብርጌድ ንሓመዱን’ዩ። ኣነ ከም ጸሓፍን ሓሳብ ኣቕራብን ክጥምቶ እንከለኹ፡ ብዛዕባ እቲ ጎነጽ ብህድኣት ክፍታሕ ዝነበሮ ክንሱ ኣብ ጎነጽ በጺሑ። እቲ ሕቶ ዝቐረበ ናብ ዝምልከቶም ከተማታት፡ እዚ ዝግበር ፈስቲቫል ጽልኢ ዘጐሃህርን ምንእኣስ ሕብረተሰብን ስለ ዝኾነ፡ ሓደጋ ናቱ ከቢድ’ዩ። ስለዚ ንሕና ብሕጊ ንሓትት ኣሎና ንከቋርጽ፡ ዝብል’ዩ ነይሩ። እዚ ሕቶ’ዚ ብወገን ኣመሓደርቲ ከተማ ጀርመን ቅቡልነት ኣይነበሮን። ኣመሓደርቲ እቲ ከተማ ድሕሪ ሕጋዊ ሕቶ ዝግበር ነገር ክርድኡ ነይሩዎም በሃላይ’የ።
ኣነ ከም ጸሓፍን ሓሳብ ኣቕራብን፡ ንምንታይ ኣብ ጎነጽ ዝእቶ፡ እዚ ዘሕፍር’ዩ፡ ስለዚ ሕጊ ንኹሉ ወሳኒ ስለዝኾነ እንታይ ዘሰሓሕብ ነይሩዎ፡ እቲ ጸገምከ ኣበ’ዩ ነይሩ ንዝብል ሕቶ፥ ብመጀመርታ በቶም መንእሰያት፡ ኣብ ዓዲ ሕጊ ስለ ዘሎና፡ ሕጊ ድማ ልዕሊ ኩሉ ምዃኑ ስለ ንፈልጥ፡ ኣቐዲምና እዚ ፈስቲቫል እዚ ንከይግበር ብሕጊ ንሕተት ብምባል ሕጋዊ ሕቶ ከም ዝቐረበ ዝፍለጥ’ዩ። እንተኾነ ምምሕዳር ከተማ ጀርመን ነቲ ፈስቲቫል ደው ኣቢሉ ገና ከሎ እቲ ጎንጺ ከይመጸ ክኣልዮ ዝነበሮ ኮነ ክገብሮ ዝነበሮ ምድላዋት ስለ ዘይገበረ’ዩ እቲ ጎነጽ ተፈጢሩ በሃላይ’የ። ስለዚ ጠንቂ እቲ ጎነጽ ሰዓብቲ ህግደፍን ምምሕዳር ናይቲ ከተማ ጀርመንን እዮም በሃላይ’የ።
ሰላምን ራህዋን ንህዝቢ ኤርትራ
ብክፍላይ ተኪአ
ጀርመን
ኣብ ኣስመራ ጸልማት ዝጉልባቡ ክትራን ይገድድ ኣሎWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣብ ከተማ ኣስመራ ብሰንኪ ተኸታታሊ ምቁራጽ ሓይሊ መበራህቲ ጸልማት ስለ ዝወረሳ ብስዉር ዝካየድ ዘሎ ስርቅን ዝምታን ይገድድ ከም ዘሎ ሬድዮ ኤረና/ Radio Erena ምንጭታታ ብምጥቃስ ኣብ ናይ 26 መስከረም 2022 ዜናኣ ኣቃሊዓ። እቲ ክትራን ቀንዲ ኣብ ደገ ኣብ ጽምዋ ቦታታት ዝፈጸም ኮይኑ፡ ብፍላይ ካብዚ ቀረባ ግዜ ጀሚሩ ለይቲለቲ ሰረቕቲ ናይ ገዛውቲ መዓጹ እንዳሰበሩ ንብረት ይዘምቱ ከም ዘለዉ እቲ ዜና ብተወሳኺ ገሊጹ።
ዝተፈጸመ ገበናት ካብ ምምዝጋብን ምጽብጻብን ሓሊፉ ናይ ምክልኻሉ ዘይከኣለ ፖሊስ ከተማ ኣስመራ ህዝቢ በብከባቢኡ ንገዛእ ርእሱ ንክሕሉ ተደጋጋሚ መጸዋዕታታት የቕርብሉ ኣለዉ። እንተኾነ ዝተዓጥቁ ኣባላት ፖሊስ ዘይተቖጻጸሮም ሰረቕቲ ዕድመ ዝደፍኡ ሽማግለታት ክከላኸልዎም ዝከኣል ኣይኮነን።
ኣደዳ ሕጽረት ዝስተ ማይ፡ ኤለክትሪክን ካለኦት መሰረታዊ ቀረባትን ካብ ዝኸውን ነዊሕ ግዜ ዘሕለፈ ህዝቢ ከተማ ኣስመራ፡ ኣብዚ እዋንዚ ድማ ንህላውናኡ ዘስግኦ ዝርቅን ዝምታን ተወሲኽዎ ኣብ ዝለዓለ ሻቕሎት ከም ዝርከብ ካብቲ ዜና ክፍለጥ ተኻኢሉ።
እቶም ምንጭታት ሬድዮ ኤረና፡ ኣብ ከምዚ ሎሚ መንእሰያታ ገለን ብግዱድ ውትህድርና ገለን ድማ ብስደት ተፍልዮማ ዋና ኣብ ዝሰኣነት ውቅብቲ ከተማ ኣስመራ፡ ክትራንን ዝተፈላለዩ ገበናትን ተወሲኽዎ ክጋደድ ግድን ምዃኑ’ውን ጠቒሶም። ኢጣልያዊ ናይ ህንጻ ጥበብ ዝረኣየላ ዝነበረት “ኣስመራ ጻዕዳ” ሎሚ ሰኣን ዋና ትዓኑ ምህላዋ ከይኣኽላ ኣደዳ ገበንን ንናይ ግዳም ሓይልታት ናይ ውግእ መዋፈሪት ትኸውን ምህላዋ ኣዝዩ ከም ዘሕዝን እቶም ምንጭታት ዓሚቕ ስኽፍታኦም ኣስፊሮም።
ባህግና Bahgna 85፣ ምውጣጥን ምምጣጥን ጫፋት ንረብሓና ዲዩ ንረብሓ ህግዲፍ? ዜንታት ሃገርናን ከባቢናን 25092022Written by Bahgna Media
Media
ዜናዊ ጸብጻብ ምዝዛም ሰሚናር ኣባላት ሰዲህኤWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ብተኸታታሊ ሰለስተ መዓልታት ክካየድ ዝቐነየ ሰሚናር መላእ ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ተዛዚሙ። እቲ ሰሚናር ኣብቲ ዝተኸፍተሉ ዕለት 23 መስከረም 2022 ብዛዕባ ሰልፋዊ ዕቤትን ምድልዳል ሓድነትን እዩ ተመያይጡ። ቀጺሉ ድማ በቲ ተታሒዙ ዝነበረ መደብ መሰረት ኣብተን ቀጸልቲ ክልተ መዓልታት ብዛዕባ፡ “ፖሊሲ ኣህጉራዊ ዝምድናታት ሰዲህኤን ሓድነትን ሓባራዊ ዕዮን ደምበ ተቓውሞ ኤርትራን” ብሰፊሑ ተመያይጡ።
ሰሚናር ንፖሊሲ ኣህጉራዊ ዝምድናታት ሰዲህኤ ዝምልከት፡ በቲ ኣቐዲሙ ዝቐረብ ጽሑፍ ብ24 መስከረም 2022 ብሰፊሑ ተዛትይሉ። ቅድሚ ናብቲ ዝርዝር ምይይጥ ምእታዉ ብዛዕባ’ቲ መመያየጢ ሰነድ ዝተዳለወሉ ኣገባብን ኣብኡ ዝሰፈሩ ቀንዲ ቀንዲ ነጥብታትን፡ ብጠርናፊ ናይታ ነቲ ሰነድ ዘዳለወት ሽማግለ ብጻይ ብርሃነ ደበሱ ሓላፊ ወጻኢ ጉዳያት ሰልፊ፡ መበገሲ ሓሳብ ቀሪቡ። እቲ ሰነድ ብመንጽርቲ ኣብ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮን ቅዋምን ሰዲህኤ ሰፊሩ ዘሎ መትከላት ዝተቓነዩ ጉዳያት ዝሓዘ እዩ። ካብቶም ኣብቲ ሰነድ ዝሰፈሩ ቀንዲ ነጥብታት፡ ናይ ወጻኢ ዝምድና፡ ኣህጉራዊ ዝምድና፡ ህዝባዊ ዲፕሎማስን ዝግበር ዝምድና ዝምስረተሉ መትከላትን ዝብሉ ይርከብዎም።
ተሳተፍቲ ሰሚናር ኣብቲ ሰነድ ዝሰፈሩ ሓሳባት መሰረት ብምግባር፡ ዝተፈላለዩ ሕቶታት ኣልዒሎም’ ነቲ ሰነድ ዘህብትሙ ሓሳባት’ውን ኣቕሪቦም። ዝሓለፈ ተመኩሮታት ብምዝካር ኣብ መስርሕ ዝምድና ፍሉይ ጥንቃቐን ቆላሕታን የድልዮም ዝበልዎም ሓሳባት’ውን ኣዘኻኺሮም። ብሓፈሻ ምስ ኩሎም ወገናት ብፍላይ ድማ ምስ ጐረባብትና ዝግበር ዝምድናታት ኣብ ከመይ ደረጃ ከም ዝርከብን ብኸመይ ክቕጽል ከም ዝግበኦን ኣብ ዝምልከት ድማ ተሳተፍቲ ዝተፈላለዩ ርኢቶታት ኣቕሪቦም።
ህልዊ ኩነታት ከባብና መሰረት ብምግባር ኣብ ዝገበሮ ዳህሳስ፡ ሰሚናር ኣተሓሕዛ ሰልፍና ንዝምድና ምስቲ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ዝምልከት ሰፊሕ ግዜ ዝወሰደ ዝርርብ ኣካይዱ። ኣብዚ እዋናውን ተሃዋስን ዛዕባዚ መሰረታዊ ፖሊሲ ዝምድና ሰዲህኤን ብትካላቱ ክውሰኑ ዝጸንሑ ውሳነታትን ዘይጻረሩ ዝተፈላለዩ ናይ ኣተሓሕዛ ሓሳባት ቀሪቦም። እዚ ጉዳይዚ ናይ ትግራይ ወይ ናይ ኢትዮጵያ እዩ ኢልካ ዝሕለፍ ታራ ናይ ጉርብትና ኣጀንዳ ዘይኮነ፡ ሳዕቤኑ ንኤርትራን ህዝባን ሓደገኛ ስለ ዝኾነን ኣብቲ ዝካየድ ዘሎ ውግእ መንእሰያት ኤርትራ ይቕዘፉን ንብረት ኤርትራ ይዓኑን ስለ ዘሎ፡ ኤርትራዊ ረብሓን ልኡላውነትን ብዘማእከለን ንፖሊሲ ኣህጉራዊ ዝምድናኡ ብዝዓቀበን፡ ኣብቲ ህግደፍ ንምስዓር ዝግበር ቃልሲ ግደ ሰዲህኤ ክረጋገጽ ከም ዝግበኦ ተንጸባሪቑ።
ምስዚ ብዝተተሓሓዘ ኣብዚ እዋንዚ ብኣሸሓት ዝግመት ሰራዊት ኢትዮጵያ ናብ ኤርትራ ዝኣትወሉ ዘሎ ምኽንያት፡ ብወገን ኤርትራ ኣቢሉ ምስ ህግደፍ ሓቢሩ ሓይልታት ትግራይ ንምውጋእ ጥራይ ዘይኮነ፡ ንልኡላውነት ኤርትራ እውን ኣስጋኢ ምዃኑ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ተሳተፍቲ ሰሚናር ነቲ ተግባር ኮኒነምዎ። እቲ ኣብ ዝሓለፈ ኣርባዕተ ዓመታት ጉጅለ ህግደፍ ምስ ኢትዮጵያዊ ሰልፊ ብልጽግና ከካይዶ ዝጸንሐ ዘይግሉጽን ዘይትካላውን ኣካይዳ ምስዚ ኣብዚ እዋንዚ ዝረአ ዘሎ ምዕባለ ነቲ ኩነታት ብመንጽር ኤርትራዊ ልኡላውነት ዝያዳ ኣስጋእን ሓደገኛን ከም ዝገብሮ’ውን ሰሚናር ስኽፍታኡ ኣቃሊሑ። ሰሚናር ኣባላት ሰዲህኤ፡ ኣብ መወዳእታ መዓልቲ 25 መስከረም 2022 ድማ “ሓድነትን ሓባራዊ ዕዮን ደምበ ተቓውሞ ኤርትራን” ኣብ ዝብል ናይ መወዳእታ ሰነድ ተመያይጡ። ቅድሚ ናብቲ ዝርዝር ምይይጥ ምእታው ናይታ ነቲ ሰነድ ዘዳለወ ሽማግለ ጠርናፊ፡ ኣቦመንበር ተስፋይ ወልደሚካኤል (ደጊጋ)፡ ኣብቲ ሰነድ ንዝሰፈሩ ኣገዳስቲ ነጥብታት፡ ብጽሒት ሰዲህኤ ኣብ መስርሕ ሓድነትን ኣድላይነት ሓባራዊ ዕዮን ብምጉላሕ መእተዊ ሓሳብ ኣቕሪቡ። ኣብ መብርሂኡ ሓባራዊ ዕዮ ንሰዲህኤ መሰረታዊ ብምዃኑ ከከም ምስ ውድባት ዘለዎ ናይ ኣረኣእያ ቅርበት ብደረጃታት ከም ዝሰርዖ ኣብሪሁ።
ተሳተፍቲ ሰሚናር ሰዲህኤ ክሳብ ሕጂ ብዛዕባ ዝገበሮም ናይ ሓድነት ጻዕርታት ዘኪሮም፡ እንተኾነ ብመንጽርቲ ዝተኻየደ ጻዕርን ዝወሰዶ ግዜን ክሳብ ሕጂ ዘዕግብ ውጽኢት ስለ ዘይተረኽቦ፡ ኣብ መጻኢ ዝግበር ሓድነታዊ ጻዕሪ ነዚ ዝሓለፈ ተመኩሮ ኣብ ግምት ዘእተወ ክኸውን መዚኖም። በብግዜኡ ይምስረታ ምስ ዘለዋ ሓደስቲ ኣንጻር ህግደፍ ዝስለፋ፡ ኤርትራዊ ውዳበታትን ምንቅስቓሳትን’ውን ዝተጸንዐን ጥንቁቕን ርክባት ክግበር ሰሚናር ካብ ዝተገደሰሎም ዛዕባታት ሓደ እዩ።
ኣብ ምዝዛም ሰሚናር፡ ተሳተፍቲ ናብ መሪሕነት ዝተፈላለዩ ለበዋታት ኣቕሪቦም። ኣቦመንበር ሰዲህኤ ብጻይ ተስፋይ ወልደሚካኤል ድማ፡ “ኣብ ቅድሜና ዘለዉ ብድሆታት ንምስዓር፡ ሰልፋዊ ሓድነት መተካእታ ዘየብሉ ናይ ዓወት ምስጢርና ብምዃኑ፡ ሓሳባካ ናይ ምግላጽ ናጽነትና ህያው ኮይኑ፡ ንሓድነትና ከም ናይ ዓይንና ብሌን ክንሕልዋ ግድን እዩ” ኢሉ። ተሳተፍቲ ሰሚናር ንዘርኣይዎ ተሳትፎን ምክትታልን ከኣ ንኢዱ።
ሰሚናር ኣባላት ሰዲህኤ ተኸፊቱWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
መሰረታትን መሪሕነትን ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ዝተሳተፍዎ ሰሚናር ብ23 መስከረም 2022 ተጀሚሩ። ኣብ መኽፈቲ እቲ ሰሚናር ብጻይ ተስፋይ ወልደሚካኤ (ደጊጋ) መሰረታት ሰዲህኤ ከም መቐጸልታ ናይቲ ዘይስልኪ ተወፉይነቶም፡ መጸዋዕታ ኣኽቢሮም ኣብዚ ሰሚናር ምስታፎም ኣመስጊኑ። ናይቲ ብኣካልን ብዙምን ዝካየድ ሰሚናር ኣቕጣጫ፡ ኣድህቦን መድረኻዊ ኣገዳስነትን እንታይ ምዃኡ ኣብሪሁ። ኣስዒቡ ድማ ነቶም ሰሚናር ዝዛረበሎም ዛዕባታት ዘርዚሩ።
እዚ ሰሚናር ንሰለስተ ተኸታተልቲ መዓልታት ዝካየድ ኮይኑ፡ ኣብቲ መስርሕ፡ ሰለስተ ኣቐዲሞም ብሽማግለታት ተጸኒዖም ዝተዳለዉ፡ ሰለስተ ሰነዳት ክቐርቡ እዮም። እቶም ሰነዳት፡ “ሰልፋዊ ዕቤትን ምድልዳል ሓድነትን፡ ፖሊሲ ወጻኢ ዝምድናታት ሰዲህኤን ኣገዳስነት ሓድነት ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራን” ዝብሉ እዮም።
እዚ ሰሚናር ኣብ ዝተኸፍተሉ እሞ ዝያዳ 7 ሰዓታት ዝቐጸለሉ ናይ ቀዳማይ መዓልቲ መደብ ብዛዕባ’ቲ “ሰልፋዊ ዕቤትን ምድልዳል ሓድነትን፡” ዝብል ጽሑፍ ምይይጥ ተኻይዱ። ኣብዚ ናይ 23 መስከረም 2022 ክፋል ሰሚናር፡ ናይታ ነቲ ሰነድ ኣጽኒዓ ዘቕረበት ሽማግለ ኣቦመንበር ብጻይ ፍሰሃየ ሓጐስ፡ ብዛዕባቲ ኣቐዲሙ ንኣባላት ተዘርጊሑ ዝጸንሐ መጽናዕታዊ ጽሑፍ ናይ ምይይጥ መበገሲ መብርሂ ሂቡ።
ኣብዚ ናይ ቀዳማይ መዓልቲ ርክብ ኣብ ዝተኻየደ ምይይጥ ተሳተፍቲ ሰሚናር፡ ንሓያልን ድኹምን ጐድንታት ሰልፊ፡ ኣብ መጻኢ ብሰልፊ ክዕመሙ ዝግበኦም፡ ምድልዳል ሓድነት ሰልፍን ብሰልፊ ዝወሃብ ኩለ-መዳያዊ ኣገልግሎትን ኣብ ዝብሉ ኣገደስቲ ዛዕባታት ሰፊሕን ዝርዝራውን ምይይጥ ተኻይዱ።
Dimtsi Harnnet Kassel 22.09.2022Written by Dimtsi Harnnet
ምውጣጥ ጫፋት ንረብሓ መን?Written by EPDP Information Office
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ኣብዚ እዋንዚ ብሓፈሻ ኣብ ዓለምና፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ዞባና ቀጻሊ ሓደስቲ ፖለቲካዊ ምዕባለታት ይረኣዩ ኣለዉ። እዚ ምዕባለታት ዘስዓቦ ሓደስቲ ፖለቲካዊ ኣሰላልፋታትን ዝምድናታትን እውን ንዕዘብ ኣለና። ካብቶም ምዕባለታት ዘኸትሉ ዘለዉ ኣሰላልፋታት፡ ሩሲያ ኣንጻር ዩክረይን፡ ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣንጻር ትግራይን ኣብ መንጎ ቻይናን ታይዋንን ዘሎ ምትፍናን፡ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ሱዳን ዝረኤ ዘሎ ምስሕሓብን ካለኦት ናብ ውግእ ዘይማዕበሉ ምትፍናናትን ከም ኣብነት ዝጥቀሱ እዮም። እዞም ዝተጠቕሱ ተሰለፍቲ በበይኖም ዝቖሙ ዘይኮኑ፡ ብግሁድ ይኹን ብሕቡእ ዘዕጥቑን ዘስንቑን “ኣለናልካ” በሃልቲ ኣለዉዎም። በዚ መሰረት ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ዝፍጠር ፖለቲካዊ ምስሕሓብ ኣብቶም ውሱናት ቅድሚት ዝስለፉ ተሰሓሓብትን ተዋጋእትን፡ ዝድረት ዘይኮነ ነዊሕ ሰራውር ዘለዎ እዩ።
ኤርትራን ኤርትራውያንን ከም ኣካል ሕብረትሰብ ዓለም፡ ካብዚ ጽልዋን ኣሰላልፋን ወጻኢ ኣይኮናን። ጉጅለ ህግደፍ ድሮ ከም መቐጸልታ ናይቲ ኣብ ኤርትራ ክኽተሎ ዝጸንሐን ዘሎን፡ ዘይሕገመንግስታዊ፡ ዘይህዝባዊ፡ ዘይብዙሕነታውን ዘይደሞክራስያውን ፖሊሲኡምስቶም ኣንጻር፡ ዩክረይን፡ ታይዋንን ትግራይ ገለን ዘፈራርሑ ገለን ከኣ የራጉደለይ’ዩ ብዝብል ዝወሩ ዘለዉ ናይ ባህሪ መሓዝቱ ክለኣኾም ቅሩብ ኮይኑ ኣዳዕዲዑ ተሰሊፉ ኣሎ። ማእከላይ ስሕበት መምረጺ መዛምድቲ ህግደፍ፡ ህልዊ ጸገም ህዝቢ ኤርትራን መጻኢ መፍትሒኡን ኣብ ግምት ዘእተወ ዘይኮነ፡ ኣብ ስልጣን ምቕጻሉን ዘይምቕጻሉን ቅድሚት ዝሰርዕ እዩ። እዚ ኣሰላልፋዚ ከቢድ ዝሳዕቤንን ብቐሊሉ ዘይሓዊ ስንብራትን ዝገድፍ እዩ። እቲ ጉጅለ ነዚ ስጉምትታት ክወስድ እንከሎ፡ ህዝቢ ኤርትራ ዘይፈልጦ ምዃኑ ድማ ክሳብ ክንደይ መበገሲኡ ካብ ባህጊ ህዝብና ዝረሓቐን ዝተመስጠረን ምዃኑ ዘርኢ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ሕልሚ ህግደፍ ንኤርትራን ህዝባን ዕድመ ልክዑ ኣብ ምድሃኾም ጥራይ ዝድረት ዘይኮነ፡ ናይ ዞባና ተሰማዕን ጐብለልን ናይ ምዃኑ ምህሙን ተስፋ እውን ዝቐበጾ ኣይመስልን።
እቲ ጉጅለ ነዚ ረብሓን ድሌትን ህዝቢ ኤርትራ ዝጓሰየ ኣሰላልፋ ክመርጽ እንከሎ ዝተኸተሎ ስልቲ፡ ሕሉፍ ተሓላቒ ሃገርን ልኡላውነታን መሲልካ ምቕራብ እዩ። “ኤርትራዊ ልኡላውነት ብዘይካይ ዘውሕሶ የለን” ዝብል ዝኣረገ ኣዳህላልነቱ እውን ቀጻሊ ኣሎ። ማዕረ ማዕረዚ ግዳ ቀዳማይ ገሃስን ኣሕሊፉ ወሃብን ልኡላውነት ኤርትራ ንሱ ምዃኑ ክሓብኦ ዘይከኣለ ንመጻኢ እውን ዘይክእል ባህሪኡ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ካብ ኩሉ መሰረታዊ ዲሞክራስያውን ሰብኣውን መሰላት ከም ዝሕረም ኣብ ርእሲ ምግባሩ፡ ኣብ ውግእ ኢትዮጵያ ደይ-መደይ ኢሉ ኢድ ምእታው፡ ምስቶም ጌና ኣብ ናጽነትና ሕቶ ምልዓል ዘየቋረጹ ኢትዮጵያዊ ሓይልታት ናይ ቀረባ ዝምድና ምምስራቱን ኤርትራ ናይ ኢትዮጵያ ሰራዊት መዕንደሪት ከም እትኸውን ምግባሩን ከኣ ኤርትራዊ ሓልዮትን ተሓታትነትን ዘይብሉ ባህርያቱ ዘርኢ እዩ። ኣእሚኑ ዘይኮነ፡ ኣሰናቢዱን ኣደናጊሩን ደጋፊ ንምርካብ ድማ፡ ሎሚ ምስኡ ንዘይተሰለፈ ኤርትራዊ ከመዮ “ወዮ ናታስ ንሓማታ” ዝበሃል፡ ከም ንልኡላውነት ኣሕሊፉ ዝሃበ ኣምሲሉ ክቕርቦ ይፍትን ኣሎ። ንኤርትራ ኣደዳ ኣራግጽ ናይ ግዳም ሓይልታት ክትከውን ዘፍቐደ ኣካል፡ ተሓላቒ ልኡላውነት ክኸውን ከኣ ብቕዓትን ሞራልን የብሉን። በዚ ሽፈጡ ተዓሽዮም፡ ልኡላውነት ሃገር ዝሕልዉ ዘለዉ መሲልዎም፡ ምስዚ ብክብሪ ህዝቢ ዝጣላዕ ጉጅለ ተሰሊፎም ዘጣቕዑ፡ ሰብኣዊ ልኡላውነቶም ኣሕሊፎም ዝሃቡ፡ ጐሓላሉ ምርኣይ ከኣ ቃልስና ጌና ዝተሓላለኸን ግቡእ መስርዑ ዘይሓዘን ምዃኑ ዘርኢ እዩ።
ክሳብዚ ቀረባ ዓመታት ኤርትራዊ ናይ ለውጢ ሓይልታት ንሰማመዓሉ ካብ ዝነበርና ዛዕባታት ሓደ፡ ብሰንኪ ብሓባር ዘይምስራሕና ግዳይ ከፋፋሊ ህርፋን ህግደፍ ምዃና እዩ። ካብዚ ንምውጻእ ከኣ ናይ ኣተሓሳስባ ብዙሕነትና ዓቂብና፡ ብምጽውዋርን ምክእኣልን ተገዚእናን ኣርሒቕና ብምርኣይን ንህግደፍ ዘሕምሞ ኣድማዒ ዓቕሚ ምፍጣር ክንቃለሰሎም ካብ ዝጸንሕና ዓበይትን ወሰንትን ዕማማትና ሓደ እዩ። ህግደፍ ብኣንጻሩ ነዚ ሕልሙ ዘምክን ምቅርራብ ሓይልታት ለውጢ፡ እንተ ኽኢሉ ናብ ረብሓኡ ከውዕሎ፡ እንንተዘይክኢሉ ከኣ በታቲኑ ዘርሞዘርሞ ክገብሮ ክጽዕት ጸኒሑ። ብሓፈሻ ነቲ ዝተኸስተ ሓድሽ ኣሰላልፋ፡ ብፍላይ ከኣ ንተረኽቦ ውግእ ኢትዮጵያን ክልል ትግራይን መርወዪ ህርፋኑ ክጥቀመሉ ስምዒታት ኣነሃሂሩ። ኤርትራዊ ናይ ለውጢ ሓይልታት ነዚ ሓድሽ ኣሰላልፋን ክስተትን ተኸቲሉ ሒዝዎ ክጐዓዝ ዝጸንሐ ፍልልያት ኤርትራዊ ናይ ሓባር ዕማሙ ንድሕሪት ብዘይመልስ ከመሓድሮ ይግበኦ ነይሩ። ብግብሪ ግና ከም ዘይበቐዖን ኣብ ክንድኡ ኣብ ናይ ጫፋት ምውጣጥ ምእታዉን መርኣያ ድኽመቱ እዩ።
እቲ ዝገርም፡ ዝተበተነ ዓቕምኻ ኣማእኪልካ ብሓባር ምቅላስ ኣገዳሲ ምዃኑ ክጭርሑ ዝጸንሑ ኣካላት ከይተረፉ፡ ከካብቲ ዝተጸግዕዎ ጫፋት ተመሊሶም ማእከላይ መፍትሒ ክረኽቡ ዘይምኽኣሎምን ኣብ ተመዓዳዲኻ ምፍርራድን ምንእኣስን ምውዳቖም እዩ። እዚ ኣብ ክንዲ ብመትከል እካን ሃባን፡ ከክንድቲ ክትከዶ ዝግበኣካ ርሕቀት ኬድካ ኣብ ማእከል ምርኻብን ኣተሓሳስባ ምትዕራቕን ኣብ ዘዘለኻዮ ኮይንካ “እዛ እምባይ መን ይወርሳ” ምብህሃል ብዘይካ ንህግደፍ ንኻልእ ዘርብሕ ኣይኮነን። እቲ ዘገርም ከኣ ካብቲ፡ “ህግደፍ ብየናይ ኣገባብ ይወገድ፡ ድሕሪ ህግደፍ ብኸመይ ብህዝቢ ናብ ዝተመርጸ መንግስቲ ንሰጋገር፡ ብኸመይከ ሕገመንግስቲ ነዲፍና ነጽድቕ” ኣብ ዝኣመሰሉ ኣገደስቲ ዛዕባታት ዝጸንሓና፡ ብሓልዮትን ህዝባዊ ሓላፍነትን ክመሓደር ዝኽእል ፍልልይ፡ ኣብ “ብኸመይ ምስ ቃልሲ ጐረቤት ህዝቢ ትግራይ ንዛመድ?” ዝብል ዘረሓሕቕ ጫፋት ተጸሚድና ኣለና። ከምቲ ንቃወሞ ዘለና ናይ ኢሳያስ ኣገባብ ንኤርትራዊ ዘቤታዊ ጉዳይካ ኣቐሚጥካ ናብ ደገ ምምዕዳው ይብርኽ ኣሎ። ያኢ እቲ “ምስ ሰራዊትና” ወይ “ምስ ሓይልታት ትግራይ” ዝብል ናይ ምቅርራብ ኣንፈት ዘየብሉ ዝመስል ጫፋት ቅኑዕ መርገጻት ተባሂሉስ፡ እቲ “ነዚ ሓደገኛ ጫፋት ኣወጊድና፡ ፍልልያትና ኣጻቢብና ኣብ ማእከላይ መፍትሒ ንራኸብ” ዝብል ሓላፍነታዊ ማእዝን ክሳብ “ናይ በለጽ ምርጫ” ዝብል “ሓባል በልያ ከይትቕድመኪ” ዝዓይነቱ ስግንጢር ድምጽታት እውን ይስማዕ እዩ።
ካብዚ ክልተ ጫፋት “ወይከ ንቕንቕ” ምባል፡ ውሕሉል ኮነ ምቕሉል ኣተሓሕዛ ጉዳያት ኣይኮነን። ነቲ ዝጸንሓና ናይ ዘይምትእምማን ነቓዕ፡ውን መሊሱ ዘጋድዶ እዩ። ኣብ ከምዚ ኩነታት “ሓድነት ሓይልታት ለውጢ ዓቕሚ እዩ” ኢልካ ምጭራሕ ጥራይ ትርጉም የብሉን። እዚ ክሳብ ዘይተቐየረ ንህግደፍ ስዒርና ሕቶ ህዝብና ንምምላስ ዝወስዶ ግዜ ሓጺር ኣይክኸውንን እዩ። ነዚ እንዳተረዳእካ ጫፋት ምውጣጥን ምምጣጥን ድማ፡ መፍቶ ህግደፍ ካብ ምዃን ሓሊፉ፡ ካልእ ትርጉም የብሉን። መፍቶ ህደፍ ምዃን ብኡ ንብኡ ንህዝብና ምብዳል’ዩ እሞ ነናብ ልብና ተመሊስና ብጽሞና ንሕሰብ።
ክልል ትግራይ፡ ብኤርትራን ኢትዮጵያን ሓድሽ ውግእ ከም ዝተኸፍታ ከሲሳWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ናብ 20 መስከረም 2022 ኣብ ዘውግሕ፡ ብሓይልታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ሓድሽ ውግእ ከም ዝተኸፍተ ከሲሱ። በቲ ዝወጸ ሓበሬታ መሰረት እቲ ውግእ ዝተኸፍተሉ ከባቢ ካብ ሩባ ተከዘ ክሳብ ወረዳ ኢሮብ ኣብ ዘሎ ዶባት ኤርትራን ትግራይ ኮይኑ፡ ማይ ኩሕሊ፡ ዝባን ገደና፡ ዓዲ ኣውዓላ፡ ራማ፡ ጸሮናን ዛላንበሳን ድማ ብፍላይ ተጠቒሶን።
ኣብዚ ሓድሽ ውግእ፡ ናይ ኢትዮጵያ ክልተ እዝታትን ሰለስተ ናይ ኮማንዶ ክፍለ ሰራዊታትን ፍሉይ ሓይልን ፋኖን ክልል ኣምሓራን ምስ ሓይልታት ኤርትራ ተሰሊፎም ከም ዘለዉ ተጠቒሱ። ኤርትራ ኣቐዲማ ዑቑር ሰራዊታ ንክኸትት ጸዊዓ እያ። ኣብ ዝሓለፉ መዓልታት ሰራዊት ኢትዮጵያ ብብዝሒ ናብ ኤርትራ ከም ዝተጓዕዘ ብዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ክግለጽ ጸኒሑ እዩ። ብወገን ኤርትራን ኢትዮጵያን ነቲ ብክልል ትግራይ ዝቐረበ ክሲ ብዝምልከት ብወግዒ ዝተባህለ የለን።
እዚ ከምዚሉ እንከሎ፡ ፍሉይ ልኡኽ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሕቡራት መንግስታት ኣሚሪካ፡ ማይክ ሃመር ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ሰላም ጻዕሪ ክገብሩ ጸኒሖም ናብ ሃገሮም ምስተመለሱ ጋዜጣዊ መግለጺ ሂቦም። ኣብ መግለጺኦም ሰራዊት ኤርትራ ዶብ ሰጊሩ ናብ ትግራይ ከም ዝኣተወ ክከታተልዎ ከም ዝጸንሑ ሓቢሮም። ነቲ ተግባር ከም ዝዀነንዎ ምግላጾም ድማ ሮይተርስ ሓቢራ። ኩሎም ኣብ ውግእ ኢትዮጵያ ተዋሳእቲ ናይ ወጻኢ ሓይልታት፡ ሓድነት ኢትዮጵያ ከኽብሩን ኩነታት ካብ ምግዳድ ክቑጠቡን ይግበኦም ከም ዝበሉ እውን ሮይተርስ ጠቒሱ።
More...
ካናዳን ብሪታንያን፡ ዜጋታተን ኣብ ኤርትራ ምንቅስቓሶም ክድርቱ ኣጠንቂቐንWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ካናዳን ብሪታንያን ኣብ ኤርትራ ዘለዉ ዜጋታተን ብጸጥታዊ ምኽንያት ምንቅስቓሳቶም ክድርቱን ግቡእ ጥንቃቐ ክገብሩን ከም ከም ዝመዓዳ ካብ ሮይተርን ኤ ኤፍ ፒን ካብ ዝተረኽበ ሓበሬታ ተፈሊጡ። እዘን ሃገራት ናብዚ ስጉምቲ ዘብጸሓ እቲ ቅድሚ ሕጂ ንናይ ብዙሓት ዜጋታት ምምዝባልን ሞትን ጠንቂ ዝኾነ ውግእ ኣብ መንጎ መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልል ትግራይን ዳግማይ ምብርዑን ኤርትራ ድማ ዜጋታታ ናብ ዓውዲ ውግእ ንክኸቱ ኣጥቢቓ ተገድድ ምህላዋ ምዃኑ እቲ ዜና ሓቢሩ።
እቲ ካብ መንግስቲ ካናዳ ብ15 መስከረም 2022 ዝወጸ ምኽርን መጠንቀቕታን ኣብ ኤርትራ ዝርከቡ ዜጋታቱ፡ ኣብ ርእሲ ምንቅስቓሳቶም ምድራት ብመራኸብቲ ብዙሃን ዝወሃብ ሓበሬታ ብቐጻሊ ክከታተሉ ኣዘኻኺርዎም።
ምስዚ ብዝተተሓሓዘ፡ ኣብ ኣስመራ ኣብ ሓለዋ ኣብያተ-ጽሕፈት ሕቡራት ሃገራትን ኤምባሲታትን ተቖጺሮም ዝሰርሑ ዘለዉ ኤርትራውያን፡ በቲ ወጺኡ ዘሎ ክተት ካብ ዝረሖም ወጺኦም ናብ ዓውዲ ውግእ ከይውሰዱ ስግኣት ከም ዘለዎም፡ ሓደ ስሞም ዘይተጠቕሰ ዲፕሎማት ቀርኒ ኣፍሪቃ ከም ዝገለጽሉ ሮይተርስ ሓቢሩ። ሮይተርስ ኣስዒቡ ሓደ ኣብ ወጻኢ ዝነብር ኤርትራዊ፡ ክልተ ኣብ ኤርትራ ዝርከቡ ኣዝማዱ ናብ ውግእ ንክኸቱ ከም ዝተጸውዑን እንተዘይከቲቶም ግና ኣባይቶም ክውረስ ከም ዝኽእልን ከም ዝተሓበረ ጠቒሱሉ።
እቲ ካብ ብሪታንያ ዝተዘርሐ ተመሳሳሊ መጠንቀቕታ ብ14 መስከረም 2022 ዝወጸ ምዃኑ እቲ ማዕከናት ዜና ኣፍሊጠን። ክልቲአን ሃገራት ኣድላይ ኣብ ዝኾነሉ፡ ተወሰኽቲ ሓጸርቲ ናይ ጥንቃቐ መልእኽቲ ከስዕባ ከም ዝኽእላ ነንዜጋታተን ኣብፍሊጠን።
ኤርትራ ሓንቲ ካብተን ተሪር ናይ ሓባሬታ ዕጽዋ ዝካየደን ሃገራት ብምዃና ነዚ ብዝምልከት ድምጻ ከም ዘይተሰምዐ ኤ ኤፍ ፒ ኣቃሊዑ።
ኤርትራ ኣብቲ መጀመርታኳ ብተደጋጋሚ ትኽሕድ እንተነበረት፡ ካብ ወርሒ ሕዳር 2020 ጀሚራ፡ ኣብ ጐኒ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብምስላፍ ናብቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየደ ዘሎ ኣዕናዊ ውግእ ሓይልታታ ከም ዘሰለፈት ክልቲኦም ማዕከናት ዜና ጠቒሶም።
ግደ ደረስቲ ኣባላት ሰዲህኤ፡ ኣብ ምስናድ ታሪኽ ኤርትራን ቃልስታታWritten by ቤት ጽሕፈት ማሕበራዊ ጉዳያት ሰዲህኤ
ቀጺሉ ዝቐርብ መግለጺ፡ ነዚ ኣብ መዘከሪ ገጽ (ፖስተር) ሰፊሩ ዘሎ ስእልታት ናይ ዝተደርሱ መጻሕፍቲ ሓጺር መብርሂ ንምሃብ እዩ። ምሉእ ትሕዝቶ መጻሕፍቲ ንምፍላጥ፣ ገንጺልካ ብምንባብ ዝብጻሕ ምዃኑ ርዱእ’ዩ። ይኹን’ምበር ሓጺር መላለዪ ሓበሬታ፡ ማለት ብዛዕባ ደረስቱን ዕላማ መልእኽቲ መጻሕፍትን ዝእምት ሓበሬታ ኢና ከነስፍር።
ኣድላይነት ምስናድ ታሪኽ እንርድኦ ኣምር ስለዝዀነ፡ ኣብ ምዕቡላት ሃገራትን ሕብረተ-ሰባትን፣ ታሪኽ ተሰኒዱ ንመወከስን ሓበሬታን ይዕቆር፤ ንውሉድ ወለዶ ድማ ይመሓላለፍ። ነዚ ዕማም’ዚ ዝትግብራ ድማ ትካላትን ዝሰልጠኑ ሰብ ሞያን ክህልዉ ይግባእ። ታሪኽ ሃገርና፣ ዘሕለፎ ሰንሰለታዊ መግዛእቲ፣ ንሓርነቱ ዘካየዶ ቃልስታትን ዝኸፈሎ መስዋእትን ብግቡእ ተሰኒዱ ንህሉዋትን ቀጻሊ ወለዶታትን ክመሓላለፍ ይግባእ። ኣብ ሃገርናን ታሪኽ ጉዕዞ ቃልስናን ግን ዝተጠቕሱ ትካላትን ሰብ ሞያን ኣይነበሩን። ነቲ ሃጓፍ’ቲ ዝመልኡ ብተበግሶኦም፣ ወለንትኦም፣ ጻዕርታቶምን ወርቃዊ ጊዜኦምን ብነጻ ወፍዮም፤ ኣገዳሲ ሰነዳት ብመጻሕፍቲ ኣሕቲሞም ናብ ኣንበብቲ ዝዘርግሑ ብዙሓት’ዮም። ታሪኽና ብግዱሳትን ወለንተኛታትን እዩ ክስነድ ጸኒሑን ዘሎን። ስለዝኾነ ድማ ብሓያለ ኤርትራውያን ብሓፈሻ፣ ብኣባላት ሰደህኤ ድማ ብፍላይ ሓያለ መጻሕፍቲ ተዳልዮም ተዘርጊሖም እዮም።
ኣብዚ ፖስተር) ተጠርኒፉ ቀሪቡ ዘሎ መጻሕፍቲ፡ ብግዱሳት ውልቀ ተቓለስትን ጉጅለታትን፡ ኣብ ተጋድሎና ንናጽነት ዝተኻየደ ቃልሲ፣ ገለን ዓጢቖም ኣብ ሜዳ ገለን ድማ ኣብ ድያስፖራ ዝተኻየደ ህዝባውያን ማሕበራት ተወዲቦም፡ ፖሊቲካዊ፣ ዲፕሎማስያውን ቁጠባውን ግዲኦም ዘበርከቱ፣ ከምኡ’ውን ስርዓት ምልኪ ብምውጋድ ቅዋማውን ደሞክራስያውን ስርዓት ንምትካል ዝቃለሱ ዘለዉ የጠቓልል። መብዝሕትኦም ደረስቲ ነቲ ብኣካል ዝተሳተፍዎ ተሞክሮ ፍጻሜታት ናይቲ ታሪኽ፣ ተዘክሮታቶምን ናይ ገዛእ ርእሶም ኣበርክቶታትን ከም ናይ ዓይኒ ምስክር ብምዃን ሰኒዶም ዘቕረቡ እዮም። ምሉእ ታሪኽ ብዝውዓሉ ጥራይ ዝቐርብ ክኸውን ኣይክእልን፡ ምኽንያቱ ደረስቲ ኣብ ኵሉ’ቲ ፍጻሜታት ዝተኻየደሉ ቦታን ዕለትን ብኣካል ክነብሩ ስለዘይክእሉ፡ ስለዚ ካብ መወከስታት በርቢሮም፣ ሓበሬታ ካብ ሓቀኛ ምንጭታቱ፡ በብዕለቱን ተዋሳእቱን ሰኒዶም ከቕርቡ፣ መጽናዕትን ፍተሻን ካብ ታሪኻዊ መወከስታት ኣካይዶም ዝሰነዱ’ውን ይርከብዎም።
ኣብ መዘከሪ ገጽ (ፖስተር) ሰፊሮም ዘለዉ መጻሕፍቲ፣ ብኣብ ሰዲህኤ ዘለዉን ዝነበሩን ኣባላት ዝተደርሱ እዮም። ብሕጂ ተደሪሶም ዝወጹ ሓደስቲ መጻሕፍቲ፣ ንዐኦም ዝወሰኸ ሓድሽ ፖስተር ክዳሎ ምዃኑ’ውን ንሕብር። በዚ ኣጋጣሚ፣ ስነጽሑፍን ስነዳን ንምምዕባል፣ ናይ ደረስቲ ማሕበር ብዝተወደበ መልክዕ ክምስረት ነተባብዕን ንጽውዕን።
ብሓልዮት ቤት ጽሕፈት ማሕበራዊ ጉዳያት ሰዲህኤ
ሶማልያ ወተሃደራታ ካብ ኤርትራ ንምምላስ ሓገዝ ኣሜሪካ ሓቲታWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ፕረሲደንት ሶማልያ ሓሰን ሼኽ ማሕሙድ፡ ወተሃደራቶም ካብ ኤርትራ ንምምላስ ሕቡራት መንግስታት ኣሚሪካ ክትሕግዞም ከም ዝሓተቱ ጋረው ኦንላይን/ GAROWM.ONLINE ዝተባህለት መርበብ ሓበሬታ ብ15 መስከረም 2022 ኣብ ዘውጸኣቶ ዜና ሓቢራ። እቶም ሶማሊያዊ ፕረሲደንት ነዚ ሕቶ ናብ ላዕለዎት ሓለፍቲ ዘቕረቡ ኣብ ኣሜሪካ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ኣብ ዘካየድሉ እዩ። እቲ ዜና ከም ዝገለጾ እዞም 5 ሺሕ ሶማላውያን ወተሃደራት ናብ ኤርትራ ብምስጢር ዝተላእኩ ፕረሲደንት ማሕሙድ ፋርማጆ ኣብ ስልጣን ኣብ ዝነበርሉ ብ2019 እዩ።
እቲ ዜና ከም ዝጠቐሶ እዞም ወተሃደራት ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝጸንሑ፡ ብግቡእ ዝተዓለሙ ጥራይ ዘይኮኑ፡ ኣንጻር ፈጣሪ ራዕዲ ጉጅለ ኣልሸባብ ናይ ምቅላስ ሓያል ፍናንን ቅሩብነትን ዘለዎም ምዃኑ በቲ ዜና ተገሊጹ። ኣብቲ ዝተላእክሉ ግዜ እዞም ናይ ሎሚ ፕረሲደንት ሶማልያ ሓሰን ሼኽ ማሕሙድ ወሲኽካ፡ ኣብቲ ግዜቲ ፕረሲደንት ሶማልያ ንዝነበሩ ማሕሙድ ፎርማጆ ነቶም መንእሰያት ናብ ኤርትራ ብምልኣኾም ይቃወምዎም ነይሮም። ኢሳያስ ኣፈወርቂ ነዞም ወተሃደራት ክመልሶምኳ ቃል ኣትዩ እንተነበረ፡ ሓድሽ መንግስቲ ሶማልያ ኣንጻር ፈጣር ራዕዲ ጉጅለ ኣልሸባብ ሓያል ቃልሲ ናይ ምክያድ መደብ ከም ዘለዎ ምስ ኣረጋገጸ ግና ሓሳቡ ቀይሩ ከም ዝሓንገደ እቲ ዜና ሓቢሩ።
እቲ ዜና ኢሳያስ ኣፈወርቂ ካሳብዚ ቀረባ ግዜ ምስ ፈጣሪ ራዕዲ ጉጅለ ኣልሸባብ ይተሓጋገዝ ከም ዝነበረ ተቒሱ፡ ኣብዚ እዋንዚ መንግስቲ ሶማሊያ ነቶም ኣብ ቃልሲ ኣንጻር ኣልሸባብ ክሕግዝዎ ዝኽእሉ ወተሃደራት ንምምላስ ሓያል ጻዕሪ ይገብር ከም ዘሎን ናይ ኣሚሪካ ሓገዝ እንተተወሲኽዎ ክዕወት ተስፋ ከም ዘለዎን ገልጹ። ሰብ መዚ ኣሚሪካ እውን ነቶም ወተሃደራት ናብ ሃገሮም ንምላስ ክተሓጋገዘ ቅሩባት ምዃኖም ከም ዘረጋግጹ ኣፍሊጡ።
ፕረሲደንት ሓሰን ሸኽ ማሕሙድ ምስተመረጹ ናብ ኤርትራ ከይዶም፡ ምስቶም ኣብ ዝተፈላለዩ ወተሃደራዊ መደበራት ኤርትራ ጅሆ ተታሒዞም ዘለዉ ሶማላውያን ከም ዝረኸብዎም እቲ ዜና ተጠቒሱ። እቶም ፕረሲደንት ናብ ሃገሮም ክምለሱ እዮም ዝበል ተስፋ ስለ ዝነበሮም፡ ነቶም ቅድሚ ምርጫ ደቆም ክምለስሎም ዝሓቱ ዝነበሩ ቤተሰብ እቶም ወተሃደራት ምስ ደቆም ከም ዝራኸቡን ክሳብ ሽዑ ናይ ተለፎን ርክብ መስመር ከም ዝኸፍትሎምን ቃል ኣትየምሎም ከም ዝነበሩ፡ እንተኾነ ብሰንኪ ናይ ኢሳያስ እምቢታ ክዕወት ከይዘይከኣለን ሓቢሩ።
እዞም ሶማላውያን ወተሃደራት ኣብቲ መጀመርያ ብምስጢር ናብ ኳታር ኢኹም ተባሂሎም ካብ ሃገሮም ከም ዝተወስዱን ብዘይፈልጥዎ መንገዲ ናብ ኤርትራ ከም ዝተወሰዱን ኣቐዲሙ ክሕበር ጸኒሑ እዩ። ብባይቶ ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት ተመዚዞም ጉዳይ ሰብኣዊ መሰል ኤርትራ ዝከታተሉ ዘለዉ ሱዳናዊ ኮሚሽነር፡ ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ እዞም ሶማላውያን ኣብ ውግእ ትግራይ ተሳቲፎም ነይሮም ዝብል ጸብጻብ ከም ዘቕረቡ ዝዝከር እዩ።
ኣብዚ እዋንዚ ዓመጸኛ ምምሕዳር ህግደፍ፡ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ኢዱ ኣእትዩ ይዋጋእ ኣሎ። ኣብ ጉዳይ ምብራቕ ሱዳን ኢዱ ከእቱ ብዙሕ ፈተነታት ከካይድ ጸኒሑን ኣሎን። እነሆ ኣብዚ ሶማልያ ምስ ኣሚሪካ ተሰማሚዓ ኣንጻር ፈጣሪ ራዕዲ ጉጅለ ኣልሸባብ ቃልሲ ኣብ እተካይደሉ መድረኽ ከኣ ሰራዊታ ጀሆ ሒዙ ህውከት ይጽሕትር ኣሎ።


text:
ንደቡብ ሱዳን ዘዳውባ 9-ጎረባብቲ ሃገራት ብቀጥታ ኾነ ብተዘዋዋሪ በቲ ናይ ዓሰርተታት ዓመታት ኹናት ሕድሕድ ተተንኪፈን’የን ፣ ስለዚ ዘላቅነቱ ገና ንመፃኢ ዝርአ’ዃ እንተኾነ፡ በዚ ረፈረንደምን ውፅኢቱን እቲ ዞባ ሰላም ክረክብ ይኽእል’ዩ ክብል ኣማኑኤል ዓንደብርሃን -ኣብ ዩኒቨርስቲ መነሶታ፡ ፉል ብራይት ሪሰርች ፌለው ተዛሪቡ።
ካልአይ ጋሻ መደብ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ኣቶ ብስራት ከበደ- ምሁር ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ካብ ፊነክስ ኣሪዞና- ብወገኑ ብሪፈረንዶም ምፍላይ ዘላቂ መፍትሒ’ዃ እንተዘይኾነ፡ ግን ካብ ኾነ ክልቲኦም ወገናት ንዕብየቶም ብሓባር ክሰርሑ ኣለዎም ኢሉ። ኣብቲ ከባቢ ሰላም ዲሞክራስን ፍትሕን ንኽዓስል’ዩ እቲ ዓብይ ነገር ክሰራሕ ዘለዎ፣ምምቃል ብዙሕ ነገር ኣይኮነን ተመሊሰን’ዉን ሓደ ዝኾናሉ ኩነታት ክፍጠር ይኽእል’ዩ`ውን ይብል።
ደቡብ ሱዳናውያን ሎም ቅነ ረፈረንዶም ኣካይዶም’ለው። ነፃ ሃገር ናይ ምኻኖም ጉዳይ ዘይተርፍ ኾይኑ ይርአ’ሎ። ንምሉእ ትሕዝቶ ንምልክት ድምጺ ጠውቕ


text:
ናይ ኢትዮጵያ ጉባኤ ሰብኣዊ መሰል /ሰመጉ/ ዝተጀመረ ጉዕዞ ለውጢ ንምቕፃል ዝሓለፈ ሽግር ብሕጋዊ ስርዓትን ዕርቅን ምስጋር አማራጺ የብሉን ኢሉ።መንግስቲ ብሰንኪ ግጭት ንዝተመዛበሉ ዜጋታት ዘድልይ ሰብኣዊ ረድኤት ከቕርብን ናብ ዝነበሩዎ መሊሱ ከጣይሶምን ሓቲቱ።
ቅድም ክብል ጉባኤ ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ተባሂሉ ዝፅዋዕ ዝነበረ ጉባኤ ሰብኣዊ መሰላት/ሰመጉ/ መበል 70 ዓመት ዓለምለኸ መዓልቲ ሰብኣዊ መሰላት ምኽንያት ብምግባር ሎሚ ኣብዝሃቦ መግለፂ ንኽልተ ተፃባእቲ ዝበሎም ፍፃመታት ትኹረት ሂቡ’ሎ።
እዚ በዓል ኣብዝኽበረሉ እዋን ኢትዮጵያ ብሓደ ወገን ንምምሕያሽ ሰብኣዊ ኩነታትን ዴሞክራሲያዊ ስርዓትን ዝለዓለ ፃዕሪ ኣብዝግበረሉ፣በቲ ኻልእ ወገን ድማ ነዚ እናተፈታተኖ ዝርከብ ሰፊሕ ሽግራት ኣጋጢሙዋ ይርከብ ይብል።
ኣቦ መንበር ኮሚቴ ፈፃሚ ስራሕ ሰመጉ ኣቶ ኣምሃ መኮነን ኣብ ዝተፈላለዩ ክፋላት እታ ሃገር ብሰንኪ ዝልዓሉ ግጭታት ብዙሓት ዜጋታት ካብ ናይ ንዓመታት ዝነበርሉ ከባቢ ተመዛቢሎም ኣብ ብዙሕ ሽግር ይርከቡ ይብሉ።
“ብሰንኪ ግጭታት ኣብዝተፈላለዩ ከባቢታት ካብ መንበሪኦም ተመዛቢሎም ኣብ ሽግር ንዝርከቡ ዜጋታት መንግስቲ ኣድላይ ሰብኣዊ ረድኤት ክሕግዝን ናብ መነባብርዕም ተመሊሶም ዳግም ናብርኦም ከጣይሱ ኩለ መዳይ ሓገዝ ክገብረሎምን ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ዝወርድ ምምዝባል ነባሪ መፍትሒ ክረኽብ ኣለዎ።”
ኣቶ ኣምሃ መኮነን ቀጺሎም ናይ ሎሚ ዓመት ዓለምለኸ ሰብኣዊ መሰላት ኣብዘኽብረሉ እዋን ሰመጉ ነቲ ብዓል ብዝተፈለየ ኩነታት ንምኽባር ዝሓዞ መደብ ምምሕዳር ኣዲስ ኣበባ ካብ ኣዳራሽ ወፃኢ ኣፍልጦ ንምሃብ ድልዊ ዘይምዃኑ ዝተሰምዖም ቅሬታ እውን ገሊፆም ኣለው ።
ዓለምለኸ መዓልቲ ሰብኣዊ መሰላት ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስቲ ኣብዝተኸብረሉ ኣብ ካልኦት ከባቢታት ኣዲስ ኣበባ እውን ተኸቢሩ ውዒሉ’ሎ።


text:
Radio Erena: 10 November 2019
ኣል ሑቲ ናይ የመን፣ ኣብ ወደባዊት ከተማ ኣልማኻ ብዘካየዶ ናይ ሚሳይል ደብዳብ፣ ብዉሑዱ ሸሞንተ ሰባት ከምዝተቐትሉ ኣፍሊጡ።
ወሃብ ቃል ኣልሑቲ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ በቲ ደብዳብ ሓያሎ ወተሃደራዊ መኽዘናት ስዑዲ ከምዝተቓጸለ የመልክት።
እንተኾነ ማዕከናት ዜና ስዑዲ ዓረብ ብዝህቦኦ ዘለዋ ሓበሬታ፣ ኣልሑቲ ዝወንጨፎም ባለስቲክ ሚሳይላት፣ ብጸረ ሚሳይል ተወቒዖም ከምዝበርዓኑ ይገልጻ። ቀንዲ ዒላማ’ቲ ደብዳብ ከኣ መዓርፎ ነፈርቲ ንጉስ ካልድ ምንባሩ ኣነጺረን።
ወኪል ውድብ ሕቡራት ሃገራት ነዚ ብዝምልከት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ እዚ ብኣልሑቲ ዝተኻየደ ደብዳብ ባለስቲክ ሚሳይል፣ ነቲ ኣፋፍኖት ኣርእዩ ዝጸንሐ ዝርርብ ሰላም ከየጸልምቶ ስግኣት ከምዘለዎ ሓቢሩ።
በቲ ደብዳብ ብውሑዱ 12 ሰባት ቆሲሎም ከምዘለዉ፣ ማዕከን ዜና ኣልጀዚራ የመልክት።
===============


text:
ኣብ ካሊፎርኒያ ብዘጋጠመ ባርዕ ጫካ ኣሽሓት ተመዛቢሎም
ኣብ ካሊፎርኒያ ዘጋጠመ ባርዕ ጫካ፡ ልዕሊ 4 ሽሕ ሄክታር ጫካ ከምዘብረሰን፡ ኣስታት 2000 ሰባት ካብ ቤቶም ንኽመዛበሉ ምኽንያት ከም ዝኾነን፡ ገና'ውን ይቕጽል ምህላዉ ሰብ መዚ ምክልኻል ባርዕ ኣሜሪካ ሓቢሮም።
እቲ ባርዕ፡ ካብ ሸነኽ ደቡብ ዝነፍስ ዘሎ ብርቱዕ ንፋስ ከምዘጋደዶ ውሃቢት ቃል ምክልኻል ባርዕ ኣሜሪካ ሓቢራ።
ኣብ ካሊፎርኒያ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ብዘጋጠመ ተመሳሳሊ ባርዕ ጫካ፡ ኣስታት 100 ሰባት ምሟቶም ዝዝከር እዩ።
እዚ ባርዕ፡ ካብ ከተማ ሳን ፊራንሲስኮ ንሸነኽ ሰሜን 120 ኪሎሜትር ርሒቑ ኣብ ዝርከብ ሶኖማ ኣብ ዝብሃል ቦታ እዩ ኣጋጢሙ።
ኣብቲ ከባቢ፡ ብሰዓት 112 ኪሎ ሜትር ዝጓዓዝ ንፋስ፡ ነቲ ባርዕ ካብ ዘጋድዱ ዘለዉ ምዃኑን፡ ንምሉእ ግዝኣት ካሊፎርንያ ከምዝጸለወን ሰብ መዚ እታ ግዝኣት ንኤፒ ሓቢሮም።
እቲ ንፋስ፡ ዝግ ክብል እኳ ትጽቢት እንተሃለወ፡ ኣብ ቀዳመ ሰንበት ግን ናህሩ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ከምዝቕጽል፡ ሰብ ሞያ ሜትሮሎጂ እቲ ከባቢ ይሕብሩ።
ልዕሊ 2000 ነበርቲ ከተማ ገይሰርቪል ዞባ ሶኖማ፡ ካብ ቤቶም ወጺኦም ኣብ ውሑስ ቦታ ተዓቊቦም ይርከቡ።
ነበርቲ ኣብ ጥቃ ከተማ ገይሰርቪል እትርከብ ከተማ ሄልድስበርግ እውን፡ ክወጽኡ ተሓቢርዎም ኣሎ።
ኣባል ባይቶ ማይክ ማክጉይነር "እቲ ባርዕ ብብርቱዕ ናህሪ ይጕዓዝ ስለዘሎ፡ በጃኹም ካብ ቤትኩም ውጽኡ" ክብል ብትዊተር መልእኽቲ ኣመሓላሊፉ።
ልዕሊ 180,000 ኣባይቲ፡ ነቲ ሓደጋ ንምክልኻል፡ ቀረብ ኤለክትሪክን መስመር ጋዝን ተቋሪጽወን ኣሎ።
ኣብ ምሉእ ሎስ ኣንጀለስ፡ ሳን ቤርናርዲን ቬንቱራ እውን ኤለትሪክ ንክቋረጽ ኣብ ተጠንቐቕ ከም ዘሎ ተሓቢሩ።
ነዚ ባርዕ ጫካ ንምቁጽጻር ብሄሊኮፕተርን ነፋሪትን ዝተሓገዙ ኣስታት 500 ሰራሕተኛታት መጥፋእቲ ሓዊ ተዋፊሮም ኣለዉ።
መበገሲ እቲ ባርዕ ጫካ እንታይ ከምዝኾነ ዛጊት ኣይተፈለጠን ዘሎ።
ኣብ መጀመርታ ናይዚ ወርሒ፡ ኣብ ሰሜን ሎስ ኣንጀሎስ ዘጋጠመ ባርዕ ጫካ ልዕሊ 4700 ኤከር ከቃጽል እንከሎ ኣሽሓት ብዘይ ቤት ንብረት ከምዝተርፉ ገይሩ እዩ።


text:
ኣቶ ጌታቸው ረዳ ሎሚ ምስ ጋዜጠኛታት ወፃኢ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ ምልልስ ኣብ ጎንደር ዝተላዕለ ተቃውሞ ኣምሓራን ውፅኢቱን’ዶ ክገልፁልና ንዝብል ዝቀረበሎም ሕቶ ‘ስለምንታይ ተቃውሞ ኣምሓራ ኢልካ ከምዝገለፅካዮ ኣይርደአንን፣ ምኽንያቱ ተቃውሞ ኣምሓራ ኢልካ ዘረባ ኣይነበርን’ ኢሎም።
‘ሓይልታት መንግስቲ፣ ገበናዊ ተግባራት ዝፈፀሙ ምስ መንግስቲ ኤርትራን ብኣስመራ ዝድገፉን ሓይልታትን ምትእስሳር ዝነበሮምን 6 ሰባት ንምእሳር ናይ ቤት ፍርዲ ትእዛዝ ሒዙ ተንቀሳቂሱ ነይሩ። ፌደራላዊ ሓይሊ፣ ነቶም 4 ክሕዞም ከሎ፣ እቶም ክልተ ግና ተዓጢቆም ስለዝነበሩ ኣብ ልዕሊ ሓይሊ ፀጥታ ተኹሲ ከፊቶም’ዮም’ እውን ይብሉ።
ፀሓፊ ኮሚተ ሕቶ መንነት ወልቃይት ኣቶ ኣደራጀው ቅድሚ ክልተ መዓልቲ ኣብ ዝሃቡና ሪኢቶ ‘መንግስቲ ሓደ ጊዜ 7 ግንቦት’ዮም፣ ገለ እዋን ተላኣኣኽቲ ሻዕቢያ’ዮም፣ ተረፍ መረፍ ደርጊ’ዮም ዝብል ዘሎ፣ ብኣና፣ ብህዝቢ ወልቃይትን ኣምሓራን ተቀባልነት ዘይብሉ’ዩ’ ኢሎም ነይሮም።
ኣቶ ጌታቸው ‘ኣብ’ቲ ኣብ ጎንደር ዝተፈጥረ ህውከት ልዕሊ 5 ኣባላት ፖሊስን ክልተ ሰላማዊ ሰባትን ከምዝተቀትሉ፣ በዝሒ ሓደጋ ዝወረዶም ሰባት ይንህር ከምዘሎን ገሊፆም’ ይብል ኣቀባሊና መለስካቸው ኣምሃ።


text:
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ብምኽንያት ለበዳ ኮረና ቫይረስ ምንቅስቓሳቱ ቀይዱ ከይርኢ ከይሰምዕ ቀይዱሉ ኣብ ዘሎ እዋን፡ ለይቲ ለይቲ ብነፈርቲ ኣምሓራን ኦሮሞን ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ብምርጋፍ፡ ኣብቲ ቦታ ተቐሪበን ብዝጸንሓ ኣውቶቡሳት ጸላም ከደኖ ናብ ገርገራ ገጹ የጎዞም ምህላዉ ምንጭታት ሓቢሮም።
ነዚ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ፡ ነቶም ኣቐዲሙ ናብ ኤርትራ ብተመሳሳሊ መንገዲ ናብ ኤርትራ ዘእተዎም ሶማላውያን ሽፋን ተጠቒሙ፡ ነዚ ቁጽሮም ብልክዕ ዘይፍለጥ ኦሮሞን ኣምሓራን ናብ ኤርትራ ናይ ምግዕዓዝ ሰላሕታ ስርሒት ትተሓሒዙዎ ምህላዉ ህዝቢ ኤርትራ ክነቕሓሉን ክጥንቀቐሉን ከምዝግባእ እቶም ምንጭታት ኣጥቢቖም ኣተሓሳሲቦም።
ምስዚ ኣብ ዝተኣሳሰር ዜና፡ ኣብ ከባቢ ከረን ሓመልማሎ፡ ጀንገሬን ኣብ ዝብሃል ቦታ ገለ ኣምሓሪኛ ገለ ድማ ቋንቋ ሶማል ዝዛረቡ ቁጽሮም ካብ ክልተ ሚኢቲ ንላዕሊ ዝኸዉን ካብ ከባቢ ሚዕጥርን ገርገራን ካልኦት ቦታታት ተዋጽኦም ዝመጹ ሰራዊት ከምዘለዉ `ውን ብኻልእ ወገን ረኸብናዮ ሓበሬታ ኣረዲኡ።
ኣብቲ ከባቢ ዝተዋፈሩሉ ምኽንያት ኢንታይ ምዃኑ ምዃኑ ግን ዝርዝራዊ ሓበሬታ ኣይተረኽበን።
ብኻልእ ወገን፡ ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ መዓልታት ካብ ከተማ ዓሰብ ሰራዊት ኩሉ ካብ ከተማ ጠቕሊሉ ክእለን፡ ኣብያተ ጽሕፈታት ክፍላተ ሰራዊት እውን ክዓጽውን፡ ኣብ 37 ኪ.ሜ ክእከቡን፡ ኣብቲ ከተማ ብዘይካ ፓሊስ ካልእ ኣካል ምክልኻል ከይህሉ ዝብል ትእዛዝ ተዋሂቡ።
እንተኾነ እቲ መምርሒ ብኣዘዝቲ ሰራዊት ከም እተነጽገ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣረዲኡ።
ብዘይካ`ዚ፡ ልኡኻት ስርዓት ኢሳይያስ፡ ኣብ ዞባጋሽ ባርካ፡ ምምሕዳር ቢንቢና፡ ነባራይ ኣሸሺ፡ ኣባል ብሄረ ኩናማ ኣቶ ኢልያስ ኩኪ፡ ልችያ ማሙ እትብሃል ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ፡ ሓሙሻይ ርእሱ፡ ብዕለት 17/06/2020 ወጋሕታ 2:30 ብኣቋጻጽራ ናይ ኤርትራ ጨውዮም ናበይ ከምዘእተዉዎም ክሳብ ሕጂ ክፍለጥ ከምዘይተኻእለ ተፈሊጡ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ፡ ብወዲ ማሓሪ ዝፍለጥ ኣብ ወደብ ባጽዕ ዝሰርሕ ዝነበረ ኣባል ሳልሳይ ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ኣብ ግራር ሆስፒታል ትማሊ ዕለት 20/06/2020 ቀቲሎም ናብ ማይ ደርብዮሞ ከብቅዑ መን `ዩ ከምዚ ገባሪ ብምባል ኣብ ከባቢ ሆስፒታልን ግራርን ወደብ ርእሲ ምድሪን ከጒባዕብዑ ከምዝሓደሩ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ይኹን `ምበር፡ እቲ መንእሰይ ኣቐዲሙ ብጉዳይ ሓንቲ ሰናይት ባህታ ዝተባህለት ሰራሕተኛ “ባር ፍዮሪ” ኣብ ኣፍ ደገ ባጽዕ፡ ጥዋለት፡ ምስ ሓላፊኡ ተባኢሱ ከምዝነበረ፡ እቲ ሓበሬታ ይጠቅስ።


text:
ቤት ንባብ
ቤት ንባብ ንኩሉ ክፉት አዩ።
ናብ ቤት ንባብ ክትመጽእ ትኽእል ዶ ንምንባብን ምልቃሕን መጻሕፍትን ጋዜጣን ብቡዙሓት ዝተፈላለዩ ቓንቓታት ዝተሓትሙ።
ከም ተወሳኺ ኮምፒተር፡ ፊልምን ሙዚቓን ክትልቓሕ ትኽእል ኢኻ። መጻሕፍቲ ምልቓሕ ቓንቓ ሽወደን ንምምላኽን ሓበሬታ ብዛዕባ ሽወደን ንምርካብን ናይ ማንጃ ፍቓድ መጽንዕን ናይ ዛንታታት መጻሕፍቲ ብቕልል ዝበለ ቓላት ዝሕተምን ይጠቕመካ።
ኣብ ቤት ንባብ ሓደ ክፍሊ ንምሓዝ ናይ ግዜ ቕጸራ ትገብር። ኣባላት ቤት ንባብ ክተሓባበሩኻ አዮም። ብዘይ ዝኾነ ክፍሊት ድማ ትግልገለሉ።
ኣብ ቤት ንባብ ሓደ ዝተጠንጠለ ናይ ሓበሬታ ሰሌዳ አንታይ ኣሎ ኣብ ሰደርሃምን ተንብበሉ ብዛዕባ ትያትርን ሙዚቓን ዝሕብር ።
ኣብ ቤት ንባብ መዓልታዊ ብዙሓት ሰባት ይእንገዱ። ብዙሓት ድማ ሓገዝ ካባና ይረኽቡ። ንሕና ብዙሕ ዕማማት ንበጻሕትና ስለ ነአንግድ ነቲ ናይ ኢሚግረሽንን (Migrationsverket) ሲኤስኤንን (CSN) ካልእ ተመሳሳሊ ፎርም ክንመልእ ኣይንኽእልን ኢና። ከም መማህራን ክንከውን ውን ኣይንኽእልን ኢና።
ተወሳኺ ሌንካር
ቤት ንባብ
አንተ ዳ ኣ ኣጥፊእካዮ ወይ ድማ ኣባላሽኻዮ አቲ ዝተለቀሕካዮ መጽሓፍቲ ግድን ባዕልኻ ትኸስሮ።
ብኸምዚ መሰረት ትኸፍል፣: External link, opens in new window.
ናብ ቤት ንባብ በዚ ቁጽሪ ተለፎን ተወከሱ 0270-755 10
ወይ ብ ኢ-መይል (e-post) ክትሰዱ ትኽሉ


text:
ትማሊ ሰሉስ ዝተፀወዐ ህፁፅ ኣኬባ ኣብ ጣልያን ዝተረኽቡ መራሕቲ ሃገራት ጉጅለ 20 ኣብ ኣፍጋኒስተን ከጓንፍ ካብ ዝኽእል ሃንደበታዊ ሓደጋ ንምክልኻል ብቢልዮናት ዝቑፀር ዶላር ሓገዝ ክገብሩ ቃል ኣትዮም ።
ኣብ ኣፍጋኒስታን እዋን ክረምቲ ክኣቱ ይቀራረብ ኣሎ ፣ መጠን ዋዒ ቀኒሱ ይርከብ ። ብሚልዮን ዝቁቑፀሩ ሰባት ህፁፅ ሓገዝ ከምዘድልዮም ትካላት ወሃብቲ ሓገዝ ይገልጹ ኣለው ።
ተወካሊ ትካል ህጻናት ኣድህን ሕ/ሃ ኣብ ኣፍጋኒስታን ሳልም ኣልያናቢ “ከባቢ ሰለስተ ሚልየን ዝፅግዑ ህፃናት ህፁፅ ዝተመጣጠነ መግቢ ከድልዮም ከሎ ካብዚኦም እቶም ሓደ ሚልየን ዝኾኑ ብሕፅረት ዝተመጣጠነ መግቢን ሕክምናን ኣብ ኣዝዩ ዝኸፍአ ኩነታት ዝርከቡ እዮም ” ይብሉ ።
ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣፍጋኒስታን ቁጠባኣ ከተሕውን ሃንደበታዊ ሓደጋታት ንምክልኻል ክሕግዛን ቢልዮናት ዶላር ከምዘድልያ ሓቢሩ ።ኣባል ሃገራት ጉጅለ 20 ኣብ ቅልውላው ኣፍጋኒስታን ንምዝታይ ትማሊ ሰሉስ ብቪድዮ ዝተሓገዘ ህፁፅ ኣኼባ ኣካይዶም ።ኣብቲ ኣ ቀዳማይ ሚኒስተር ጥልያን ማርዮ ድራጊ “እዚ ንፈለማ እዋን እዩ መራሕቲ ንቅ፟ልውላው ኣፍጋኒስታን ሓባራዊ ምላሽ ክህቡ። ኣፍጋኒስታን መዕቆቢት ዓለምለኸ ግብረሽበራውያን ክትከውን ካብ ዘይምድላይ ዘበገሶ ሓባራዊ ስምምዕ ዝፈጠሮ እዩ ።”ኢሎም
ሕብረት ኣውሮጳ 1.2 ቢልየን ዶላር ንኣፍጋኒስታንን ጎረባብቲ ሃገራትን ክህብ ቃል ዝአተወ ኾይኑ እቲ ሓገዝ በቶም ኣብ መሬት ወሪዶም ዝሰርሑ ዘለዉ ዓለምለኸ ትካላት ኣቢሉ ክባፃሕ እዩ ወሲኑ ። ኣሜሪካ ኣብዚ ዓመት ጥራሕ ስጋብ ሕጂ34 ሚልየን ዶላር ቃል ዝኣተወት ኮይና ፕረዚደንት ጆ ባይደን ኣብቲ ኣኼባ ጉጅለ 20 ገንዘባዊ ሓገዝ ንጣሊባን ከይወሃብ ክብሉ ኣተሓሳሲቦም።
መራሒት ጀርመን ቻንስለር ኣንጌላ ማርኬል ብወገነን እቲ ጉጅለ ምልሻ መሰረታዊ መሰል ደቂ አንስትዮን ኣዋልድን ስጋብ ዘክብር ኣፍልጦ ክወሃቦ ኣይግባእን ኢለን ።
“ ብግልፂ እየ ነዚ ዝዛረብ ዘለኹ ምምሕዳር ጣሊባን ንኹሉ ዝሓቆፈ ኣይኮነን ። ንዕዑ እዩ ድማ ንጣሊባን ኣፍልጦ ምሃብ ከም መዘራረቢ ርእሰ ጉዳይ ክኸውን ዘይተደለየ ።ይኹን ድኣምበር ድልየታት እናዓበዩ ምስ ምምፀኦም ክዘራረብሉ ግድንን ኣገዳስን እዩ ።”
ጣሊባን ብወገኑ ትማሊ ሰሉስ ማሕበረሰብ ዓለም ርክባት ናብ ዝነበርዎ ክምለሱ ክገብር ኣለዎ ኢሉ ። ግዝያዊ ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣፍጋኒስታን ኣሚር ካን ሙታኪ “ኩሉ ዓይነት ኣማራፅታት ሓይሊ ተፈቲኑ እዩ ዝተረኽበ ጥቅ፟ሚ ግን የለን ።ብምዃኑ ኣብዚ ሰዓት ኣማራፅታት ዘተን ምርድዳኣትን ክንጥቀም ይግባእ ”ኢሎም::
ናብራ ንተራ ኣፍጋኒስታናውያን ኣዝዩ ከቢድ እዩ ዘሎ ። ልዕሉ ሕፅረት ገንዘብ ኣሎ፣ ብዙሓት ትካላት ንግዲ ተዓፅዮም እዮም ፣እዚ ድማ ስራሕ ንኽጠፍእ ምኽንያት ኮይኑ እዩ ፣ ዝኽፈል መሃያ የለን ፤ ዋጋ መሰረታዊ ሸቀጣ መቀ፟ጥ ብዝለዓለ ናህሪ ወሲኹ እዩ ። እዚ ኹሉ ሳዕቤን ናይቲ ንነዊሕ ዓመታት ክካየድ ዝፀንሐ ውግእን ሓደጋ ድርቅን እዩ ።
ሳልም ኣል ያናቢ ወኪል ዩኒሴፍ ኣብ ኣፍጋኒስታን ኣብዚ እዋን ህፃናትን ኣዴታትን ብስእነት ዝተመጣጠነ መግቢ ኣብ ኣፍ ሞት ይርከቡ ምህላዎምን ዩኒሴፍ ካብ ሰብኣውያን ዝፅበዮ ሓገዝ ካብ ፖለቲካ ነፃ ዝኾነ ህይወት ህፃናትን ኣዴታትን ዝድሕነሉ ኩነታት እዩ። ንዕዑ ስዒቡ ንዝዓበየን ኣሰራርሓታትን ርክባትን ከመይ ክኾኑ ከምዝግባእ ተሞክሮ ክርከብ ይከኣል እዩ ኢሉ ።
ጣሊባንን መራሕቲ ሃገራት ምዕራብ ሓገዛት ረዲኤት ብኸመይ ናብ ኣፍጋኒስታን ይኣቱን ኣብታ ሃገር ዝርከቡ ስደተኛታት ዝወፅሉን ኣገባብ ኣብ ቀጠርይዘራረቡ ኣለዉ። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ መራሕቲ ሃገራት ጉጅለ 20 ኣብ መወዳእታ እዚ ወርሒ ደጊሞም ብኣካል ኣብ ከተማ ሮማ ክራኸቡ እዮም ።


text:
ብወግዒ ዝተገልጸ ቁጽሪ በቲ ሓደጋ ዝሞቱ 113 ኽከውን ኸሎ ነበርቲ ግን ባዕላትና ተወዲብና ኣብ ምድላይ ሬሳታት ንሰርሕ ኣለና ይብሉ ንሶም ብተወሳኺ ብዘለዎም ግምት ቁጽሪ ዝሞቱ ናብ 150 ኽብ ክብል ይክእል’ዩ ክብሉ ንድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሮም።
ሓደ ካብ ነበርቲ “ብሸውዓተ መኻይን ይኩዓት ስለዝነበረ ኣብ ኩለን ምዃን ስለዘይኸአል እምበር ብውሑዱ ብድምር ክሳብ 150 ሬሳታት ወጺኡ ኢልና ንሓስብ” ይብል ።
ብኻልእ ወገን ኣብ ምምሕዳር አዲስ አበባ ካብ ክፍሊ ኮሚኬሽን ወ/ሮ ዳግማዊት ሞገስ መንግስቲ ብኢትዮጵያዊያን ዝተለገሰ ክልተ ሚልዮን ዶላር ጌሩ ነቶም ዝደሓኑ ግዳያት ናብ ካልእ ቦታ ከግዕዞም ይትልም ኣሎ ኢለን።
ኣብ እዋን’ቲ ሓደጋ ሰባት ኣብ ርእሲ ርእሲ ዓራት ደቂሶም ስለዝነበሩ እተን ዶዘራት ክኹዕታ ኸለዋ ዝተቆራረጸ አካላት የውጽኣ ከምዝነበራን እቲ ኩነታት ኣዝዩ ዘስካሕክሕ ከምዝነበረን ካብ መንጎ እቶም አነበርቲ ወሲኾም ኣረድኦም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብዚ ዓመት ናይ በልጊ ዝናብ ዘይምውቅዑን ኣብ እዋን ክረምቲ እውን ትጽቢት ካብዝተገበረሉ ንታሕቲ ብምንባሩን መጠን ተሓጋዚ ብዕጽፊ ከምዝውስኽ ናይ ሕቡራት መንግስታት ሰብኣዊ ሓገዛት OCHA ኣፍሊጡ።
“ጥፍኣት የጋጥም ኣሎ” ዝበለ OCHA ኣብ ዘውጽኦ ሰሙናዊ ጽሑፍ ኣብ ወርሒ ሓምለ 2015 ዓ.ም ዝተመጣጠነ ምግቢ ዘድልዮም ብዝሒ ሰባት አብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ተመሳሳሊ እዋን ካብ ዝነበረ ብ49.5 ሚእታዊ ከምዝወሰኸን ካብ 374 ሽሕ ናብ 700 ሽሕ ክብ ምባሉን ገሊጹ።
ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ነሓሰ ጀሚሩ ቁጽሪ ተሓገዝቲ ናብ 5 ሚሊዮን ከምዝጽጋዕ እውን ይእመን።
ኣብ ውሕስነት ምግቢ ቅድሚ ኩሉ ተጠቃዕቲ ዝኾኑ ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ህጻናት፣ነፍስ ጹርን ዘጥቡዋን ደቂ ኣንስትዮ ናብ መመገቢ ማእኸል እናመጹ ምዃኖምን ናይ መመገቢ ማእኸል ዝተጣየሸለን ክልላት ድማ ዓፋር፣ኣምሓራ፣ኦሮሚያ፣ብሄር፣ብሄረሰባትን ህዝብታትን ደቡብ፣ሱማሊያን ትግራይን እየን።


text:
ትማሊ ሰንበት ዕጡቓት ኣብ ሰሜን ኬንያ ኣብ እትርከብ ከተማ ጋሪሳ ንዝርከቡ ክልተ ኣብያተ ክርስቲያናት ብምጥቓዖም እንተወሓደ 17 ሰባት ምማቶምን ልዕሊ 40 ሰባት ድማ ምቑሳሎምን ተፈሊጡ። ቀዳማይ ምንስቴር ኬንያ ራይላ ኦዲንጋ ነቲ መጥቓዕቲ ኮኒኖምዎ ኣለው።
ምስ ምኽትል ፕሬዝዳንት ኬንያ ካሎንዞ ሙስየካ ብምኻን ኣብ ጋሪሳ ዑደት ዝፍፀሙ ኦዲንጋ ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብዎ መግልፂ ኣብ መንጎ ሙስሊምን ክርስቲያንን ግጭት ንምቕስቃስ ዓሊሙ ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ እዩ ኢሎምዎል።
"ኣብያተ ክርስቲያን መጥቓዕቲ ይፍፀሞም ኣሎ።እዚ ክርስቲያን ኣብ ልዕሊ ሰዓብቲ ምስልምና መጥቓዕቲ ምእንታ ክፅሙ ኣመንቲ ምስልምና መጥቓዕቲ ይፍፀሞም ኣሎ ዝብል ትርጉም ንኽሕዝ እዩ ዝፍተን ዘሎ።ንሕና ካብኦም ንላዕሊ ንፈልጥ ኢና።እዚ ጉዳይ ሃይማኖት ኣይኮነን።እዚ ወታደራትና ኣብ ሱማሊያ ይግስግሱ ስለዘለው ተስፋ ብምቑፃርፅ ብኣሸበርቲ ይውሰድ ዘሎ መጥቓዕቲ እዩ" ክብሉ ተዛሪቦም።
ኣርባዕተ ዑጡቓት ትማሊ ሰንበት ንጉሆ ኣብታ ከተማ ንዝርከብ ኣፍሪካን ኢንላንድ ቸርች ንዝተብሃለ ቤት ክርስቲያን ኣጥቒዖም።እቶም ፈፀምቲ ገፆም ብማስክ ተሽፊኖም ከምዝነበሩ ናይቲ ከባቢ ኣዛዚ ፖሊስ ፊሊፕ ዶሎ ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሮም።ክልተ ናይ ኢድ ቦምብታት እውን ኣብ ጥቕኡ ናብ ዝርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ከምዝደርበዩ ተገሊፁ’ሎ።ካብቶም ዝተቐተሉ ክልተ ፖሊሳት እዮም።
ቅድሚ ሕዚ ኣብ ኬንያ ንዝተፈፀሙ መጥቓዕትታት ሱማሊያዊ ኣኽራሪ ጉጅለ ኣል-ሸባብን ደገፍቱን ይኽሰሱ።


text:
ናይ ሓደ ጊዜ ዕድል! ቃል አምላኽ ከም ዝሕብረና ናይ ሰብ ዕድመ አብዛ ምድሪ ሱሳ ወይ ሰበዓ ተበዝሐ ድማ ሰማንያ ምዃኑ እዩ ዝነግረና:: ናይ ሰብ ምድራዊ ዕድመ ዘመኑ ምስቲ አብቲ ሰመያዊ ናይ አምላኽ መንግሰቲ ዝነብሮ ዘመን ክወዳደረ እንከሎ ብፍጽም ክነጻጸር አይክእልን እዩ::ብሓጺሩ ጊዚያውን ዘልአለማውን እዩ ዝብል ቃል ነቲ ፍልልይ ብዝግባእ ይገልጾ መስለኒ:: "ንስኻትኩም ነቲ ጽባሕ ዚኸውን አይትፈልጡን ኢኹም:: ህይወትኩም ድአ እንታይ እያ? ንቑሩብ ጊዜ ተራእዩስ ደሓር ዝበንን ትኪ ኢኹም:: ጐይታ እነተፈቀዶ ንሕናውን እንተ አሊና እዚ ወይስ እቲ ክነገብር ኢና አብ ክንዲ ምባልሲ ሕጂ ግና ብምጃሃርኩም ትምኩሑ አሎኹም ከምዚ ዝበለ ትምክሕቲ ኽፉእ እዩ" ያቆ 4፣14-16::
ካብዚ ናይ ሃዋርያ ያቆብ አበሃህላ ብዙሕ እንማሃሮን እነስተውዕሎን ነገር አሎ:: እቲ አብዚ ዘሎ ቀንዲ ቁም ነገር ናይ ሰብ ዕድመ ሓጸርቲ ምኻነን ጥራይ ዘይኰነስ ዝውዳአሉ ሰዓትን መዓልትን ዘይንፈልጦ ምዃና እዩ:: ሰባት ንግዚኦም አብ ትዕቢትን ኩፊእ ምሕሳብን ከሕልፍሉ ዝክእሉ እኹል ጊዜ ከም ዘይብሎም ካብዚ ጽሑፍ ክንርዳእ ንኽእል::
እቲ ቐንዲ ዋና ዓላማ አምላኽ ንሰባት አብዛ ምድሪ አብዘን ሓጸርቲ ዘመን ህይወቱ ብሰላም ብሓጐስ ብፍቕሪ ዕድመ ሀይወቱ ንምፍጻም እዩ:: አብ ህይወቱ ትርጉም ዝህቦ ጉሩምን ድንቀን ዝዀነ ናይ ሓዳር ሀያብ ድማ ሂብዎ:: ሰብ አብ ናይ ሓዳር ዓለም ዝጸንሐለን ጊዚያት 20 ተሓለፈ ድማ 30ን40 ዓመታት እየን:: እሞ ድአ አብ'ዘን አምላኽ ንሓደ ጊዜ ወይ ድማ ንሓጺር ጊዜ ክሕጐሰሉ ዝሃቦ ሓዳር ስለምንታይ እዩ ምስ መጻምድቱ ብሰላምነ በፍቕርን ከነብር ዘይክእል?
ሓደ ሰብ ኣብ ባንኪ ናይ ገንዘብ ሕሳብ እንተ ኸፊቱ እሞ ድማ ወለዱ ክዓብየሉ እንተ ደልዩ ናይ ግድን እዩ ኣብ ሕሳቡ ቀጻሊ ገንዘብ ከእቱ ዘለዎ። ብኡ እኳ ድማ እዩ መኽሰቡ ከኻዕብት ዝኽእል። ሓዳር ድማ ልክዕ ከምኡ እዩ። ኣብ ልዕሊ ናይ ሓዳር መጻምድትና እነርእዮ ሓልዮትን ፍቕርን ምግዝዛእን ንዓና ተመሊሱ ዝህበና መኽሰብ ካብቲ ዝሃብናዮ ንላዕሊ ዕጽፊ ኰይኑ እዩ ዝመጸና።
ሓደ ሓደ ሰባት ናይ ባንኪ ሕሳብ ይኸፍቱ እሞ ነቲ ናይ መጣራቐሚ ሕሳብ ወረቐት ጥራይ ሒዞም ኰፍ ይብሉ። እቲ ሓንሳብ ዘቐመጥዎ ገንዘብ ወለዱ ስለ ዘይውስኽ ብዘይመኽሰብ ናይ ባንኪ ሕሳብ ወረቐት ጥራይ ሒዞም ይተርፉ። ልክዕ ከምኡ ኣብ ውሽጢ ሓዳሮም ዝልግስዎን ዘቐምጥዎን ፍቕሪ እንተ ዘየለ ኣብ ነንሕድሕዶም ከኣ ሓልዮት እንተ ዘይኣርእዮም ሓደ ካብቲ ሓደ ዝጽበዮ መኽሰብ ወይ ትርፊ ስለ ዘየለ ሓዳሮም ልክዕ ከምቲ መኽሰብ ወይ ወለድ ዘይብሉ ናይ ባንኪ ሕሳብ ኰይኑ እዩ ዝተርፍ። ዝጠፈሸን ህይወት ዘይብሉን ሓዳር ድማ ኣዚዩ ኣሰልቻውን ኣድካምን ስለ ዝኸውን ምድራዊ ህይወቶም ኩሉ ትርጉም ዘይብሉ ይኸውን። ነዚ ኸኣ እዩ በቲ ዝተዋህቦም ዕድል ተጻዊቶም ክበሃል ዝካኣል።
ሓንቲ ሰብይቲ ክዛረባ ከለዋ "ንሕና ኣንስቲ ኣብ ሓዳርና ናትና ዝዀነ መልክዕ የብልናን ከም መስትያት ኣጉሊሕና እነርእዮ ምስሊ ናይ ሰብኡትና ሃዋህው እዩ። ሰብኡትና ፍቕሪ ከርእዩና ከለዉ፣ ጥዑም ቓላት ምስ ዝዛረቡና፣ ብሩህ ገጽ እንተ ኣርእዮምና፣ ካብ ሓጐስና ዝተላዕለ ኣስናን ጥራይ ዘይኰነ ዝስሕቕሲ ገጽና ከይተረፈ እዩ ከም ጸሓይ ብርሃን ዝበርህ። ኩፉእ ነገር ክንሪኢ ከሎና ግና ከምቲ ደበና ንሰማይ ዝሽፍኖ ልብና ድማ ብሓዘን ይጽልምት። ስለዚ ሰብኡት ብዛዕባ ናይ ኣንስቶም መንነት ክርድኡ ይግባእ" ኢለን ተዛሪበን። ይኹን ኣምበር ሰብኡት ጥራይ ዘይኰኑ ኣንስቲ እውን ከይተረፋ ሓዳረን መታን ዉቅቡን ሕጉስን ክኸውን ክሳተፋ ይግባእ።
ሓዳር ኣብ ዉሽጡ ተቐዲሑ ዘይውዳእ ኩቡር ዝዀነ ሃብቲን ማዕድንን ዘለዎ ናይ ኣምላኽ ቡሉጽ ህያብ እዩ። እዚ ተፍጥራዊ ዝዀነ ሃብቲ ናይ ብሕትኻ ጌርካ ክታሓዝ ዝከኣል ብፍቕሪ ጥራይ እዩ። ፍቕሪ ብዙሕ ኣበሳ እያ ትሽፍን። ፍቕሪ ነቲ ቃልቃል ዝብል ሃልሃልታ ሓዊ እያ ተጥፍእ። ፍቕሪ ንምድረበዳ ተለምልም እያ። ነቲ ሓያል ድማ ትገዝእ እያ። ነቲ ክፍኡ ናብ ሰናይ ነቲ መሪር ድማ ናብ ምቁር ናይ ምቕያር ሓይሊ ዘለዋ መንፈሳዊ መሳሪሒት እያ። ፍቕሪ መሰረት ሓዳር እያ። ፍቕሪ እንተ ዘየለ ሓዳር የለን።
እዚ ንሓደ ጊዜ ጥራይ ዝተዋህበ ዕድል ገነት ወይ ሲኦል ናይ ምግባሩ ሓላፍነት ኣብ ኢድ ሰብኣይን ሰበይትን እዩ ዘሎ። ናይ ሓዳር ዓላማ ኣብ ሸትኡ ክበጽሕ እንተ ተደልዩ ነፍሲ ወከፍ ተጻመድቲ ነናቶም እጃም ከበርክቱ ይግባእ እምበር ተኣምር ክጽበዩ ኣይግብኦምን ከመይሲ ኣብቲ ፍቕሪ ዘለዎ ኣብኡ ኩሉጊዜ ኣምላኽ ኣሎ። ኣብቲ ኣምላኽ ዘለዎ ድማ ኣብኡ ኩሉ ሰናይ ነገር ኣሎ እቲ ሓዳር ድማ ውሕስነት ዘለዎ በረኸትን ሰላምን ዝመልኦ ክኸውን ናይ ግድን ፍቕሪ ክህሉ ኣለዎ። ኣብቲ ፍቕሪ ዘለዎ ኣግዚኣብሄር ኣብኡ ደው ይብል እዩ።
ኣብ ውሽጢ ሓዳር ቀጺሎም ተኻፈልቲ በረኸት ዝዀኑ ካብ ኣብራኽ ክልቲኣቶም ዝወጹ ሕጻናት እዮም። ብኻልእ መዳይ እንተ ርኢናዮ ገለገለ ኣንስቲ ሰብ ሓዳር ካብ ሰብኣየን ኣቢልጸን ዝከናኸንኦምን ፍቕሪ ዘርኢኦምን ንዉልደን እዩ። እዚ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽን ኣብ ቅድሚ ሰብን ብፍጹም ተቐባልነት ዘይብሉ ነገር እዩ። ዉሉድ ፍጹም ዝዀነ ሓጐስን ሰላምን ዝረኽቡ ስለ ዝበልዑ ወይ ስለ ዝተኸድኑ ጥራይ ኣይኰኑን እንታይ ድኣ እቲ ዝበለጸ ዕጋበቶም ናይ ወለዶም ፍጹም ፍቕሪ ምስ ዝረኽቡ ጥራይ እዩ። ነዚ ድማ እዩ ኣቦታት ዉልድኩም ብኣኹም ባህ ክብሎም ምስ እትደልዩ ነዴታቶም ኣፍቅርወን ተባሂሉ ዘሎ።
በዚ ኣጋጣሚ ብዛዕባ ሓደ ቤተሰብ ተልዓልኩ ደስ ይብለኒ። እቲ ሰብኣይ ዝተማህረ ሰሪሑ ዝኣቱ ቤቱ ብዝግባኣ ዘመሓዳድር እዩ ዝነበረ። ሰበይቱ ድማ ስራሕ ዘይነበራ ኣብ ገዛ ከፍ ኢላ ዉሉዳ ተዕቢ እያ ዝነበረት። እዛ ሰበይቲ ካብቲ ሰብኣያ ንናይ ወርሒ ቀለብን ኣስቤዛን ዝሃባ ገንዘብ እናጉደለት መስተ ትሰቲ ነበረት። ድሕሪ ብዙሕ ጊዜ ድማ ግዝእቲ ናይ መስተ ስለ ዝዀነት ኣብ መንጉኣን ሰብኣያን መዓልታዊ ባእስን ጭቕጭቕን ኰነ። ካብዚ ዝተላዕለ ሰብኣያ ንሰበይቱ ዝነበሮ ፍቕሪ ክጐድል ምስምማዕ ክጠፍእ እቶም ዉልዶም ከስተውዕልሉ ጀመሩ። ድሕርዚ ሓደ ጊዜ ወዶም ንኣቡኡ ብሓደ ቁም ነገር ከዕልለካ ደሌየ ስለ ዘለኹ ኢሉ ናብ ሓደ ግልል ዝበለ ቦታ ወሰዶ። ክልቲኣቶም ኰፍ ምስ በሉ ከምዚ ኢሉ ክዛረቦ ጀመረ።" ስማዕ እሞ ኣቦይ" ኣቡኡ ድማ ድላይካ ተዛረብ እዛ ወደይ ክሰምዓካ እየ በሎ። "ኣብ መንጐኻን ኣብ መንጐ ማማን ዘሎ ርክብ ንርእዮ ኣሎና ኢና። ሓቂ እዩ ማማ ገንዘብ ከም ተባኽን ከም ትሰክር ንፈልጥ ኢና። ካብዚ ዝተላዕለ ድማ ኣብ መንጐኹም ፍቕርን ምስምማዕን ከም ዝጠፈኣ ከም ቀደምካ ድማ ትከናኸና ስለ ዘየለኻ ኣብ ናይ ህይወት ኣዴና ምጉስቓል ንርኢ ኣሎና። ንኣዴና ንስኻ እኳ እንተ ጸላእኳያ ንሕና ግና ንፈትዋ ኢና። ንዓኻ እኳ እንተ ዘይጠቐመት ንዓና ግና ትጠቕመና እያ። ክትንዕቓ ኣይንደልን ኢና። ከም ቀደምካ ተኸናኸና ሕሰበላ" በሎ። እቲ ኣቦ ንወዱ ይቅሬታ ሓቲቱ ነቲ ዝወደቐ ሓዳሩ ከተንስእ ስርሐይ ኢሉ ተታሓሓዞ። እዚ ዘርእየና ሰብኣይን ሰበይትን ንዕኦም ጥራይ ዘይኰኑስ ኣብ ህይወት ውሉዶም እውን ከይተረፈ ዓቢ ጽልዋ ከም ዘለዎም ተረዲኦም ንሓድሕዶም ክፋቐሩን ክተሓላለዩን ይግብኦም።
ኣብዛ ምድሪ ብሓጐስ ክነብሩሉ ዝተዋህቦም መድረኽ ብስንኪ ዝተፈጥረ ጌጋ ነቲ መጋረጃ ክዓጽውዋ ዘይኰኑስ ደጋጊሞም እናጻዓሩ ንምሕዳስ ሓዳሮም ክጋደሉ ይግባእ። እዚ ንምግባር ከኣ ካብ ኣምላኽ ዝተቐበልናዮ ሓደራን ሓላፍነትን ምዃኑ ክንርዳኣ ኣሎና። ሓደ ናይ ሓዳር ትርጉም ዝተረደኦም ኣቦ ብዛዕባ ኣብ ልዕሊ ሰበይቶም ዝነበሮም ፍቕሪ ክገልጹ ከለዉ ከምዚ ይብሉ "ሰበይተይ ጥራይ ባህ ይበላ እምበር ንገዛይ እንዳ ከብቲ ተገብርክዎ ግዲ ኣይብለንን እዩ"። ስለዚ እምበኣር እዚ ንሓደ ጊዜ ጥራይ ዝተዋህበና ዕድል በኣገባብ ክንጥቀመሉ ዓቢ ጥበብ እዩ።
ብዝሑን ተባዝሑን
እግዚኣብሄር ንሰብ ከም መልክዑን ከም ስሉን ምስ ፈጠሮ "ብዙሑን ተባዙሑን ንምድሪ ድማ ምልእዋን ግዝእዋን ኢሉ ባረዀም" ዘፍ 1፣28። ሎሚ ንቡዝሕ ሓዳር ምፍራስ ኰይኑ ዘሎን ሰብኣይን ሰበይትን ድማ ሕቖ ንሕቖ ተዋሃሂቦም ክድቅሱ ዝገብር ዘሎ ቀንዲ ምኽንያት ነዚ ብዙሑን ተባዙሑን ዝብል ጥቕሲ ከም ናይ ሕጊ ሜዶንን ፋርስን ጌሮም ብጥርኡ ይወስዶዎ ስለ ዘለዉ እዩ።
ኣዳምን ሄዋንን ክባረኹ ከለዉ ክበዝሑ ጥራይ ዘይዀንስ እንተላይ ንምድሪ ክገዙኡ እዩ። ነታ ዝነበረት ገዛፍ ዓለም ዝገዙኡ ዝነበሩ እቶም ናይ ፈለማ ቤተሰብ ዝነበሩ ሰለስተ ኣወዳትን ሓንቲ ጓልን (ኣብቲ እዋን ክንደይ ኣዋልድ ከምዚ ነበራ ብወግዒ ኣይተገልጸን) ከምዝነበሩ መጽሓፍ ቅዱስ ይገለጸልና። ካብቶም ዝነበሩ ስለስተ ኣወዳት ድማ ኣቤል ብሓዉ ቃየል ከም ዝተቐትለ መጽሓፍ ቁዱስ ይነግረና። እሞ ድኣ ኣዳምን ሄዋንን ምስቶም በጻብዕቲ ዝቑጸሩ ዉሉዶም ኰይኖም ንዓለም መሊኦምን ገዚኦማን ኔሮም ማለት ድዩ?
ኣብርሃም ኣብቲ በይኑ ብዘይ ዉሉድ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ኣምላኽ መጺኡ ከምዚ ኢሉ ባሪኽዎ "እንሆ ኸኣ ቃል እግዚኣብሄር ናብኡ መጸ ከምዚ ድማ በሎ ንግዳም ኣውጺኡ ድማ ንሰማይ ጠምት ምቑጻሮም እትኽእል እንተኰንካ ኰዋኽብቲ ሰማይ ቑጸሮ በሎ ዘርእኻውን ከምኡ ክኸውን እዩ ኣህዛብ ምድሪ ድማ ብኣኻ ክባረኹ እዮም"። ኣብርሃም ከኣ ኣብ መበል ሚኢቲ ዓመቱ ንኢሳቕ ወሊዱ ካልኦት ድማ ካብ ካልእ ዝወለዶም ቁሩባት ዉሉድ ነበርዎ። ስለዚ እግዚኣብሄር ከም ከዋኽብቲ ሰማይ ከብዛሓካ እየ ክብሎ ከሎ እንታይ ማለቱ እዩ?
"ኣምላኽ ድማ ኣነ እቲ ኩሉ ዝኽእል ኣምላኽ እየ ፍረን ብዙሕ ህዝብታት ካባካ ኺመጹ እዮም ነገስታት ከኣ ካብ ሕቖኻ ኪወጹ እዮም" ዘፍ 35፣11 ኢሉ ንያቆብ ተዛረቦ። ያቆብ 12 ዉሉድ ከም ዝነበርዎ ንሳቶም ድማ ካብ ኣርባዕተ ኣንስቲ ዝተወልዱ ምንባሮም መጽሓፍ ቁዱስ ይነግረና። ናይ ያቆብ ቤተሰብ ስፍሓት ዝነበሮ እኳ እንተ ነበረ ንሳቶም ጥራይ ግና ንምድሪ ከገዝእዋ ኣይክእሉን እዮም። ሕዝብን ኣህዛብን ካባኻ ከውጽእ እየ ክብሎ ከሎ፣ ንናይ መጻኢ ተስፋ እዩ ዘመልክት ዝነበረ። እምበኣር ካብዚ ተበጊስና ኣግዚኣብሄር ንኣዳምን ንሄዋንን ብዝሑን ተባዝሑን ክብሎም እንከሎ ንሳቶም ጥራይ ክልተ ቖልዑ ወሊዶም ነዛ ምድሪ ሰብ ብሰብ ክገብርዋ ጥራይ ዘይኰንስ እንታይ ድኣ እቲ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ኣዳም ዘቐመጦ ናይ ዘሪኢ በረኸት በዚሑ ንመጻኢ ምድሪ ብሰብ ተሸፊና ከምዚ ሎሚ ንርእዮ ዘሎና ዘርኢ ሰብ እምብዛ ዓብዩ በቲ ኣምላኽ ንሰብ ዝሃቦ ጥበብ ንምድሪ ከማሕድርዎን ክገዝእዋን ከም ዝኽእሉ ንምሕባር እዩ።
ኣብ ግብሪ ሃዋርያት ምዕራፍ 15 ሓደ ዛንታ ነንብብ። ኣብቲ ጳውሎስን ባርናባስን እናዘሩ ወንጌል ዝምህርሉ ቦታ ገለ ሰባት ነቲ ናይ ጸጋ ወንጌል ናብ ሕጊ እቲ ናይ ናጽነት ወንጌል ድማ ናብ ናይ ሃይማኖታዊ ማእሰርቲ እቲ ናይ ዕረፍቲ ወንጌል ድማ ናብ ናይ ሰቓይን ጭንቀትን እናለወጡ ንሰባት ክግዘሩን ሃይማኖታዊ ናይ ሕጊ ስርዓታት ድማ ክገብሩ ዝምህሩ ሰባት ኔርም።
እዚ ጉዳይ እዚ ድማ ንጳውሎስን ንባርናባስን እምብዛ ስለ ዘተሓሳሰቦም ምኽሪ ንምሕታት ናብቶም ኣብ ዮርሳሌም ዝነበሩ ሽማግሌታት ከዱ ዘጋጠሞም ጸገም ድማ ኩሉ ነገርዎም። እቶም ሕግን ናይ ወንጌል ጸጋን ሓዋዊስካ ምምሃር ንወንጌል ክርስቶስ ሕንቅፋት ምዃኑ ዝተረድኡ ሃዋርያትን ሽማግለታትን ድማ ኣኬባ ጸዉዑ። ብዛዕባ እቲ ኣጋጢሙ ዝነበረ ጉዳይ ድማ ብዕምቀት ድሕሪ ምዝታይ ድማ ኣብ ሓደ ውሳኔ በጽሑ።
"እምብኣርሲኸ ነቲ ኣቦታትናን ንሕናን ክንጸሮ ዘይከኣልና ኣርዑት ኣብ ክሳድ ደቂ መዛሙርቲ ብምንባርኩምሲ ስለምንታይ ንኣምላኽ እትፍትንዎ? ንሕና ከማታትቶም ድኣ ብጸጋ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ከም እንድሕን ንኣምን ኣሎና" ግብ 15፣10-11።
ኣብዚ ጊዜ ድማ ሃዋርያትን እቶም ሽማግለታትን ካብቲ ቤተክርስትያን ዝተመርጹ ሰባት ጌሮም ምስ ጳውሎስን ባርናባስ ክሰድዎም ተሰማምዑ። ንሳቶም ድማ ኣብ መንጐ እቶም ኣሕዋት ሙሩኡያት ንዝነበሩ ሲላስን በርሳብን ነበሩ። "ንሕና ዘይኣዘዝናዮም ገላ ካባታትና ወጺኦም ክትግዘሩን ሕጊ ክትሕልዉን ብቓሎም ከም ዝህውኽኹምን ንልብኹም ከም ዘዕገርጉሩን ስለ ዝሰማዕና ምስ እዞም እነፍቅሮም ባርናባስን ጳውሎስን ምእንቲ ስም ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ህይወቶም ኣሕሊፎም ዝሃቡ ሰባት ናባኻትኩም እንሰዶም ሰባት ክንሓሪ ሰሚርና ብሓደ ኬይና መደብና። ስለዚ ዩዳን ሲላስን ንሳቶም ነዚ ብኣፎም ድማ ኪነግርኹም ሰዲድናልኩም ኣሎና። ብዘይ እቲ ኣተገብኤ ማለት ንጣኦታት ካብ እተሰዊኤ ደምን ካብ ሕንቑን ዝሙትን ደኣ ክትክልከሉ እምበር ገለ ሓለፋ ጾር ኸይንጽዕነኩም ንመንፈስ ቁድስን ንዓና ተራእዩና እዩ እሞ ርእስኹም ካብዚ እንተ ሓለኹም ጹቡቕ ክትረኽቡ ኢኺም። ደሓን ኩኑ።" ግብ 15፣24-29። ብማለት ነቲ ኣጉል ዝዀነ ናይ ሕጊ ትምህርቲ ክቃወምዎ ከለዉ ነንብብ።
ንምዃኑ ሕጊ ማለት ኣንታይ ማለት እዩ? ሕጊ ማለት ሰባት ካብ ድሌትም ወይ ፍቕቃዶም ወጻኢ ዝገብርዎ ሳዕቤን ወይ መቕጻዕቲ ዘለዎ ዘገድድ ሓይሊ እዩ። ሎሚ ኣብ ናይ ጸጋ ዘመን ሰባት ኣሚኖሙሉ ካብ ፍቕሪ ዝተላዕለ ድማ ንናይ ኣምላኽ ፍቕሪ ኢሎም ዝገብርዎ ኩሉ ብናቶም ፍቕድ ስለ ዝገብርዎ ሰላም የምጻሎም ምስ ካልኦት ድማ ሓቢሮም ክነብሩ የኽእሎም።
እቲ ቀንድን መሰረታዊ ዕላማ ናይ ሓዳር እምበኣር ሰባት ዘይተበረዘን ዘይተሓዋወሰን ሓቀኛ ፍቕሪ ኣብ ውሽጢ ሓዳሮም ክለማመዱ እዩ። ፍቕሪ ኣብ ሓዳርና እቲ እንኰ ወሳኒ ነገር እዩ። ኣምላኽ ብሓዳርና ባህ ዝብሎ ንሕና ብሓዳርና ሕጉሳት ምስ እንኸውን ጥራይ እዩ። ዉሉድና ድማ ናይ ፍቕርና ውጺእታት ምስ ዝዀኑ ጥራይ እዮም ኣብ ህይወቶም በረኸትን ሰላምን ክለማመዱ ዝኽእሉ። ገለ ገለ ኣንስቲ ናታተን ስራሕ ቆልዓ ምውላድን ምዕባይን ጥራይ ስለ ዝመስለን ኣብ ዘመነን ናይ ፍቕሪ ጣዕሚ ከይጣዓማ ይሓልፋ። ኣረሓሒቕቃ ምውላድ ቁጽሪ ቤተሰብካ ምውሳን ንጥዕና ዘለዎ ህይወት ንምምራሕ እኳ ኣዚዩ ኣገዳሲ እንተ ዀነ ብሰንኪ ዘሎ ናይ ኣረኣእያ ፍልለይ ግና ቤተክርስትያን ብዛዕባ ናይ ምቁጽጻር ወሊድ ዝምልከት ክሳብ ሕጂ ግልጺ ዝዀነ መምርሒ ወይ ቅዋም የብላን። ነዚ ድማ እዩ ነፍሲ ወከፍ ምእመን ከም ዝኣመነሉን ከም ዝተሰመዖን ክገብር እቲ ማዕጾ ጋህ ኣቢላትሉ ዘላ። እቲ ዘሕዝን ግና እቲ የማኑ ካብ ጸገሙ ዘይፈሊ ኣብ ገጠር ዝነብር ህዝቢ ኣምላኽ እዩ። ምስ ዘሎ ናይ ናህሪ ዋጋታት ተደምሩ እቲ ክልተ ሰለስት ዝወለደ ወላዲ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ነቶም ብዘይ መደብ ዝተወልዱ ቆልዑ ከዕቢ ዘሎ ላዕልን ታሕትን ኣዚዩ ዘሸግርን ከቢድን ካብ ምዃኑ ዝተላዕለ ዉሉድ ምውልድ ክንዲ በረኸት ከም መርገም እናወስዱ ናብርኦም ዝመርሑ ወለዲ ኣዚዮም ማእለያ ዘይብሎም ብዙሓት እዮም። ናብ ሕክምና ኸይዱ እቲ ዝግባእ መምርሕን ማዕዳን ወሲዱ መድሃኒት ከይወስድ እቶም ኦሪታውያን ሕጊ እናምጽኡ ስለ ዘሸግርዎ ናብ ሕክምና ገጹ ቅልቅል ኣይብልን እዩ። ገለ ገለ ድማ ቆሎዑ ምብዛሕ ንዘይተደልየ ሽግርን ድኽነትን ከምዝመርሕ ይዝፈልጡ እዮም እንተዀነ መድሃኒት ከይወስዱ ድማ ሓጥያት ኰይኑ ስለ ዝስምዖም እታ ዘላቶም እንኰ ኣማራጺት እናተናፋፈቑ ክነሶም ንኸይወልዱ መታን ነናቶም ዓራት ምፍላይ እዩ እዚ ድማ ዝገደደ ሓጥያት እዩ።
ካልእ ነዚ ሲዒቡ ዝመጽእ ናይቶም ቆልዑት ወይ ዉሉድ ሕቶ እዩ። እቲ ቆልዓ ከምዕባዩ እዩ ዝዓቢ ዝበሃል ኣበሃህላ ኣብዚ ዘመን እዚ ከም ዘይሰርሕ ቆልዑ ድማ ከምዘይቅበልዎ ኣዚዩ ርዱኡ ኰይኑ ኣሎ። ቆልዑ ዝውለዱ ካብ ፍቓዶም ወጻኢ ብናይ ወልዶም ፍቕድ እዮም። ነዚ ድማ እዮም ወለዲ ናይ ደቆም ሓላፍነታዊ ግዴታ ከም ዘለዎም ዝርድኡ። ስለዚ እቲ ወላዲ ኪኢሉ ኣይኪኢሉ ንውሉዱ ጠለባቶም ከቕርብሉ መሰሎም እዩ።
ኣይንኽእልን ኢና ተበሉ ድማ ወለዲ ክምልስዎ ዘይክእሉ ሕቶ ክሕተቱ እዮም እሱ ድማ " ስለምንታይ እሞ ትወልደኒ" ዝብል እዩ። እዚ ኣገባብ ዘሎዎ ሕቶ ይመስል፣፣ ምኽንያቱ መሰልና ይከበረልና እዮም ዝብሉ ዘለዉ። ዉሉድ እቲ ዝግብኦ እንተ ዘይረኺቡ መሰሉ ድማ እንተ ዘይተሓሊሉ ምውላድ ትርጉምን ጥቕምንን የብሉን ማለት እዩ።
ነዚ ዝምልከት እስከ ብዛዕባ ሓደ ታሪኽ ናይ ሓደ ቤተሰብ ክንርኢ ኢና። ልዕሊ ዓቕሞም ብምውላድ ዝሽገሩ ወለዲ እዮም። እቶም ቖልዑ ተጨቓጪቖም ኣብ ሓንቲ ጸባብ ክፍሊ እዮም ዝቕመጡ። ኣብዛ ቤት እዚኣ ድማ ካብቲ ኩነታት ዝተላዕለ እቶም ሰብኣይን ሰበይትን በበይኖም እዮም ዝድቅሱ ዝነበሩ። እቶም ቆልዑ ምንም እኳ ኣእምሮ ዘይብሎም እንተ መሰሉ ብናብሮኦም ግና እምብዛ እዮም ዝሓዝኑ። እቲ ንቡር ኣይተርፍን ስለ ዝዀነ ከኣ ሓደ ምሸት ሰብኣይ ካብ ዓራቱ ተንሲኡ ናብ ሰብይቱ ቀስ ኢሉ ክኸይድ ጀመረ። እቶም ናብራ እምብዛ ዝመረሮም ቆልዑ ድማ ይበራበሩ። ነቲ ናብ ሰበይቱ ክኸይድ ንዝተበገሰ ኣቦኦም እቲ ዝሓልፍዎ ዘለዉ ምረት እናተራእዮም " ናበይ ኢኻ ትኸይድ ዘለኻ ትድቅስ እንተዀይንካ ዓሪፍካ ደቅስ ንሕና ዊሒድናካስ ሕጂ ድማ ተወሳኺ ቆልዓ ከተምጻልና" ብምባል ብነድሪ ነቦኦም ናብ መደቀሲኡ መለስዎ። ኣብኦም እምብዛ ብምሕፋር ሰላሕ ኢሉ ናብ መደቀሲኡ ከደ።
ልዕሊ ዓቕምኻ ምውላድ ድኽነት ከም ዝዕድም ንፍለጥ፣፣ ምንጻል ጥንጺ እምበር መከላኸሊ ጥንሲ ምውሳድሲ ሓጥያት ከም ዘይኰነ ንረዳእን ንፍለጥን። ካብ ኩሉ ንላዕሊ ግና ሰብኣይን ሰበይትን ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ብግልጺ ክዘራረቡ ይግባእ። ካብኡ ሓሊፉ ምስቶም ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ሓበሬታ ዘለዎም ሰባት ክመኻኸሩን ክሓቱን ኣለዎም። እዚ ኸኣ ሕጉስን ዉቅብን ሓዳር ከሕልፉ ክረድኦም እዩ።
ኣብቲ ኣቐድም ኣቢልና ዝረኣናዮ ክፍልታት ጹሑፍና ብዛዕባ ኣመጻጽኣ ሓዳርን ኣብ ዉሽጡ ዘለዉ በረኸታትን ጣዕሚ ህይወትን ከምኡ ድማ ኣብቲ ግልጽነትን ኣገባብን ዝሰኣነ ሓዳር ዘሎ ሽግርን መሰናኽላትን እንታይ ምዃኑ ክንሪኢ ፈቲና ኣሎና።
ሓዳር እንተ መቂሩ ንቤተሰብ ጥራይ ዘይኰነ ካብኡ ሓሊፉ ናብ ሕብረተሰብን ናብ ሃገርን ወርዱ ምቁር ፍረ ዘምጽእ ብኣንጻሩ ድማ ፍሪኡ እንተ ጠውሊጉን ሓሪሩን ኣብ ሃገርን ሕብረተሰብን ሕንፍሽፍሽን መርገምን ከስዕብ ይኽእል እዩ።
ኣብ ናይ ሓዳር ዘጽንዑ ኣማኸርቲ ተሞርኪሶም ሓደ እትዮጵያዊ ምሁር ብዛዕባ እዚ ጉድይ እዚ ናይ ስባት ትኹረት ናብ ሓዳር ከምጽኡ ፈቲኖም ኣለዉ እቲ ፍረ ሓሳቦም ድማ ከምዚ ዝስዕብ ነበረ። "ሓደ ሰብ ኣብቲ ዝሰርሓሉ ቦታ ዕውት ምስ ዘይከዉን መጀመርያ ክገብሮ ዘሎዎ ኩነታት ሓዳሩ ምፍታሽ እዩ። ከመይሲ ሰብ ዉጺት ናይ ሓዳሩ እዩ ማለት እዩ። ንገዝኡ ድማ እዩ ዝመስል።"
ከምቲ ንሓዳር ወይ ንመርዓ ዕውታት ክገብርዎ ዝክእሉ ባእታታት ወይ ረቓሒታት ዘለዉ ከምኡ ከኣ ብኣንጻሩ ንሓዳር ዘባላሽዉ ወይ ዘዕንዉ ማእለያ ዘይብሎም ሕማማት ከም ዘለዉ ምርዳእ ሰናይ እዩ። ብምቕጻል እምበኣር ኣብ ዝቕጽል ሞዕራፋትና ነዞም ጉዳያት ምስ መፍቲሕታቶም ክንድህስሶም ክንፍትን ኢና።
ናይ ዝሓለፈ ቀዳማይ ክፋል ንምክትታል ኣብ ታሕቲ ዘሎ ሊንክ ተጠቀሙ።
ብዳታን ወዳጁ
ትርጉም ብኤሪዎንጌል
ዉሕስነት ሓዳር 2ይ ክፋል
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ቐፃሊ ስራሕ ምምሕዳር ሲዳማ ምርግጋፅ ሰላምን ህዝብታት ድማ ሓቢሮም ዝነብሩሉን ዝዓብይሉን ምቹእ ኩነታት ምፍጣር እዩ ኢሎም ዋና ኣማሓዳሪ ዞባ ሲዳማ ኣይተ ደስታ ሌዳሞ::
እቶም ዋና ኣማሓዳሪ ሎሚ ሓሙስ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ህዝበ ውሳነ ሲዳማ ኣብ ኢትዮጵያ ንዝተጀመረ ህንፀት ስርዓት ዲሞክራሲ መርኣያ እዩ ኢሎም::
ዋና ኣማሓዳሪ ሲዳማ ኣይተ ደስታ ሌዳሞ ሎሚ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ እቲ ህዝበ ውሳነ ብሰላማዊ መንገዲ ምዝዛሙ ሓቢሮም:: ህዝቢ ሲዳማ ክልል ኮይኑ ክውደብ ንዘመናት ክሓትት ጸኒሑ እዩ: ኮይኑ ግና መራሕቲ ቅድሚ ሐጂ ስለዘይመለስዎ ዋጋ ኣኽፊሉና እዩ ኢሎም:: ብመሪሕነት ቀዳማይ ሚንስትር ዶክተር ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ ኢትዮጵያ ለውጢ ድሕሪ ምምፅኡ ግና ሕቶ ህዝቢ ሲዳማ ክምለስ ክኢሉ እዩ:: እዚ ዕውት ክኸውን ንዝገብሩ ክምስገኑ ይግባእ ኢሎም::
ኣይተ ደስታ እቲ ህዝበ ውሳነ ሰላማዊ: ዲሞክራሲያዊን ፍትሓውን ኮይኑ ተዛዚሙ እዩ: ኣብዚ ዓመት ኣብ ኢትዮጵያ ንዝካየድ ሃገራዊ ምርጫ ድማ ዓብዪ ተመክሮ ክኸውን እዩ ኢሎም:: ኣብዚ ሐጂ እዋን ኣብ ጣብያታት ምርጫ ይልጠፉ ዘለዉ ውፅኢት ከምዘመላኽቶ ዝበዝሕ ህዝቢ ሲዳማ ክልል ክኸውን ከምዝደልይ ዘመላኽት እዩ ዝበሉ ኣመሃዳሪ ሲዳማ፡ ቐፃሊ ስራሕ ምምሕዳር ሲዳማ ምርግጋፅ ሰላምን ብሓባር ናይ ምንባር ባህሊ ምሕያልም ኢዩ ኢሎም::
ኣብ ሲዳማ ዝተኻየደ ህዝበ ውሳነ ኣብ ኢትዮጵያ ንዝተጀመረ ከይዲ ህንፀት ዲሞክራሲ መርኣያ እዩ ክብሉ ኣይተ ደስታ ላዴሞ ወሲኾም ሓቢሮም:: ንሶም ብመሰረት እቲ ዝተኻየደ ህዝበ ውሳነ: ሲዳማ ክልል ኾይኑ ተተወዲቡ ኣብዛ ሃገር ይጣየሽ ብዘሎ ሓዱሽ ውሁድ ውድብ: ብልፅግና ክምራሕ እዩ እውን ኢሎም::


text:
ኣብ ዝተፈላለየ ዌብሳይታት ክጸሓፍ ዝቐነየ ገና ዝቕጽል ዘሎን ካብ ባሕሪ ብጭልፋ ክብሃል ዝኽእል፡ ግን ከኣ ኣገዳስን ገለ ካብኡ ማይ ዘይጠዓመ ታሪኽ ክነንብቦ ቀኒናን ኣለናን።
ኣብ ዝተፈላለየ ዌብሳይታት ክጸሓፍ ዝቐነየ ገና ዝቕጽል ዘሎን ካብ ባሕሪ ብጭልፋ ክብሃል ዝኽእል፡ ግን ከኣ ኣገዳስን ገለ ካብኡ ማይ ዘይጠዓመ ታሪኽ ክነንብቦ ቀኒናን ኣለናን።
ክቡር ኣንባቢ በዚ ኣርእስቲ እዚ ገይረ ብዙሕ ንኡስ ኣርእስቲ ክጽሕፍ ስለ ዝኾንኩ ንጽሑፈይ ብጽሞና ክትከታተሉ ይላቦ ::
ክቡር ኣንባቢ በዚ ኣርእስቲ እዚ ገይረ ብዙሕ ንኡስ ኣርእስቲ ክጽሕፍ ስለ ዝኾንኩ ንጽሑፈይ ብጽሞና ክትከታተሉ ይላቦ ::
ዝወሰድኩዎ ናይ ካብ ኣቦ መንበርነት ሰልፊ ምእላይ ውሳነ፡ ብሙሉኡ ብውሽጣዊ ኩነታት ዝተጸልወን ዝተደፍአን ኢዩ። ጥሙርን ውሁድን ሰልፊ ሃልዩካ፡ ምስ ካልኦት ሓይሊታት ኣብ ፖለቲካዊ ቃልሲ ምእታው፡ ብካልኦት ክትፍለጥን ንካልኦት ክትፈልጥን ዕድል ዝህብ ኢዩ። ክሳብ ሰላማዊን ዲሞክራሲያዊን ኣገባብ ዝተኸተለን፡ ብሓድሕዳዊ ምክብባር ዝተሰነየን፡ ሓይሊን ጽንዓትን ይህበካ፡ ኣተሓሳስባኻን ፍልጠትካን ከተስፍሕ ይሕግዘካ። ኣብ መወዳእታ ከኣ፡ ካብ ናይ ሓባር ባይታ፡ ወይ ከካብ ናትካ መድረኽ፡ ተበጊስካ ብሓድሕዳዊ ምክብባር ክትሰርሕ የኽእለካ። እዚ፡ ካብ ናይ ፖለቲካዊ ፍልልይ ዝተበገሰ፡ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ውድባት፡ ቃልሲ ምስ ዝህሉ ማለተይ ኢየ። ሓደ፡ ካብ ካልኦት ናጻ ዝኾነ ፖለቲካዊ ውድብ፡ ኣብ ውሽጡ ዝገብሮ ለውጢታት እንተ ሃልዩ፡ ካብ ውሽጣዊ ኩነታት ዝነቐለ ጥራይ ኢዩ።
ሰልፊ ደሞክራሲ ኤርትራ፡ ኣቦ ወንበሩ ዝነበረ መስፍን ሓጎስ ንዘቕረቦ ስልጣን ናይ ምልቃቕ ሕቶ ብምቕባል ንኣቶ ተስፋሚካኤል የውሃንስ ከም ኣቦ ወንበር ሰልፊ ከምዝተከኦ ሎሚ 9 ሚያዝያ 2009 ኣብ ዝለኣኾ ጋዜጣ መግለጺ ሓቢሩ።
ከምዚ መመሊስኩም ከም ከብቲ መጉስዕ ትመልሱ ምኳንኩም እንተንፈልጥ፡ ሳላ ሕሉፍ ታሪኽኩም፡ ብህዝቢ ኤርትራን፡
ኩሎም ሓርበኛታትን “ ዕሉላት “ ስለዝኾንኩም፡ ስምኩም ምጥቃስ፡ ብርግጽ መርብሓና እምበር፡ ኣይምኸሰርናሉን፡ ግን
ብስም ኣቦ መንበርኩም ክንሰምየኩም፡ ውርዙው ጌርና ስለዝረአናዮ ኢዩ።
ቃለ መጠይቕ ምስ መስፍን ሐጎስ — አቦ መንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራ
አቕራቢ ጋዜጠኛ – ወልዱ ሚኪኤል
ኤርትራ ንኣህጉራዊ ዓቃብ ሰላም ካብ መሬታ ክውጽእ ምውሳና፡ ብሕጊ ምኽኑይን ብዲፕሎማሲ ሓጋዚንዶ ነይሩ፡ ወይስ ንናይ ኤርትራ ጉዳይ ሃሳዪ?
ኣህጉራዊ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት፡ ኣብ ኤርትራ ክዕስከር ዝብል ውሳነ፡ ምስ ምሕንጻጽን ኣብ ባይታ ምምልካትን ናይቲ ሓድሽ ውሳነ ዶብ ብምትእስሳር ማለት ኢዩ’ምበር፡ ደረት ንዘይብሉ ግዜ ኣብ ኤርትራ ክጸንሕ ኣይኮነን። ኮሚሽን ዶብ ብይኑ ሂቡ። ኣብ ባይታ ከይተመልከተ እነሆ ዳርጋ ሽዱሽተ ዓመቱ ቀሪቡ። ውሳነ ኮሚሽን ዶብ፡ ኣብ ግዜኡ፡ ኣብ ባይታ ብምሕንጻጽ ተተግቢሩ ነይሩ እንተ ዝኸውን፡ ምስሕሓብ ዶብ ኣብቂዑ ምዀነ ነይሩ። ምስሕሓብ እንተ ኣብቂዑ፡ ዓቃብ ሰላም ክሳብ ሕጂ ዝጸንሓሉ ምኽንያት ኣይምነበረን። ዶብ፡ ኣብ ባይታ ክሳብ ዘይተሓንጸጸ፡ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ኣብ ኤርትራ ክጸንሕ ኣለዎ ማለት ቅኑዕ ኣይመስለንን። በቲ ካልእ መዳይ፡ ሰራዊት ዓቃብ ሰላም ብድሌት ኣኣንጋዲ ሃገር ኢዩ ሰፊሩ። ኣኣንጋዲ ሃገር ኣይደለዮን፡ ይወጽእ። ብምውጻእ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ዝኽተል ሳዕቤን እንተ ሃልዩ፡ ናይቲ ሃገር ሓላፍነት ይኸውን።
ኣቶ መስፍን ሓጎስ፣ ከም ኣቦ መንበር ናይ ሰልፊ ዶምክራሲ ኤርትራ መጠን ምስ መዘናታትካ ዝኾኑ ተቓለስቲ፣ ዝሓለፈ ምፍሕፋሓት ብምርሳዕ፣ እንዳተራዳድእኩም ንክትከዱ፣ ናትካ ተራ መተካእታ ከምዘይህልዎ ፈታዊ ይኹን ጸላኢ ዝኣምነሉ ከምዝኾነ ጥርጥር የብልናን።


text:
ፓርላማ ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ዘሎ ኩነታት ብፍላይ ድማ ናይ ኦሮሚያ ተቓውሞ ብዝምልከት ሓያል ውሳነ ዘድልዮ ሓሳብ ኣብ ቀረባ ኣቕሪቡ እዩ።ናይዚ ውሳነ ቀንዲ ደገፍቲ ድማ ብብዝሒ ኣባላት ኣብቲ ፓርላማ ካልኣይ ደረጃ ዝሓዘ ናይ ሶሻሊስትን ናይ ዴሞክራትን ጉጅለ እዩ።
ኣባላት ልዑኽ ናይዚ ጉጅለ ካብ ዝሓለፈ ረቡዕ ጀሚሮም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዑደት ክፍጽሙ ጸኒሖም ኣለው።
እቲ ጉጅለ ምስ ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ፣ምስ መራሕቲ ተቓወምቲ ፓርትታትን ስቪክ ማሕበራትን ከምኡ እውን ምስ ሰበስልጣን ሕብረት ኣፍሪካ ምዝርራቡ ሎሚ ኣማሲዩ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ ሓቢሩ’ሎ።
ኣብ ጉዳይ ዴሞክራስን ሰብኣዊ መሰላትን ምስ ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ከምዝተዘራረቡ ኣብ ፓርላማ ሕብረት ኣውሮጳ ናይ ሶሻሊስትን ዴሞክራትን ጉጅለ ፕሬዝዳንት ጃያኒ ፒቴላ ገሊጾም።
‘ቀንዲ ስራሕ ቀዳማይ ሚኒስትር ዴሞክራሲ ምርግጋጽ ከምዝኾነ ብጽኑዕ ገሊጸሎም ኣለኹ።ነጻነትን ናይ ሓሳብ ብዙህነትን ምርግጋጽን ዓብዪ መራሒ በዚ ኣንፈት እዩ ዝሰርሕ።እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር በዚ መስመር እዚ ክሰርሑ ሓቲተዮም ኣለኹ።’
ንሶም ብተወሳኪ እቲ ውሳነ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ንዝተኻየደ ተቓውሞ መንግስቲ ካብ መጠን ንላዕሊ ምጥቃሙ ብምንቃፍ፣ዝተኣስሩ ንክፍትሑን ዝተፈጸመ ቕትለት እውን ብነጻ ወገን ክምርመርን ይሓትት።እቲ ጉጅለ ብዛዕባ እቲ ውሳነ ምስ ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ምዝርራቡን ኣወንታዊ ምላሽ ምርካቡን ገሊጾም።
ምስ መራሕቲ ተቓወምቲ ኣብ ዝተራኸብሉ እዋን ፓርላማ ሕብረት ኣውሮጳ ካብ ምዝራብ ዝዘለለ ዝወስዶ ስጉምቲ የለን ዝብል ወቐሳ ከምዝቐረበን እቲ ሓቂ ግን ካብኡ ዝተፈለየን እዩ ይብል እቲ ጉጅለ።
እቲ ጉጅለ ኣብ ጉዳያት ስደት፣ሽበራን ኣብ ካልኦት ጉዳያትን ምስ መራሕቲ ኢትዮጵያን ሰበስልጣን ሕብረት ኣፍሪካን ተዘራሪቡ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ዓመታዊ ነሓሰ 16 ኣዋልድ ትግራይ ዘኽብረኦ በዓል ኣሸንዳ ሃይማኖታዊ መሰረት ኣለዎ፡፡ ኣብ ከተማ መቐለ እንዳ ሚኪኤል ዝነበሩ ሊቀ ሊቃውንቲ ያሬድ ካሳ ብዛዕባ እዚ ይገልፁ፡፡ “ነሓሰ 16 ቅድስት ድንግል ማርያም ናብ ሰማያዊ መንግስቲ ዝዓረገትሉ ዕለት’ዩ፡፡ ምስ ሞተት ኣብ ሳልሳይ ማዓልቲ ከም ወዳ ናብ ሰማይ ዓሪጋ’ያ፡፡ ሻቡ ፃድቃን፣ ሰማእታት፣ ነብያት፣ ሃወርያት፣ ደናግል ቅዱሳን ኣንስቲ ብዕልልታን ዝማሬን ዓጂቦም ሰንዮምዋ፡፡ በዚ ድማ ኣዋልድ ይመከሓላን ይሕበናላን፡፡ ነዚ ንምዝካር ድማ ዓመታዊ ኣሸንዳ ይብላ” ኢሎም፡፡
እቲ ኣሸንዳ ዝብል መፀውዒ ድማ ካብቲ ኣብ ሽምጢ ኣዋልድ ዝእሰር ኣሸንዳ ዝበሃል ገፊሕ ቆፅሊ ወይ ድማ ሳዕሪ ዝተወሰደ ምዃኑ ኣቦና ያሬድ ካሳ ይዛረቡ፡፡
ኣብ ቅንያት ኣሸንዳ ኣዋልድ ናፅነተን ዝእውጃሉን ካብ ወጋሕታ ክሳብ ፀሓይ ዓራርቦ ዝፃወታሉን ዝሕምብጣሉን በዓል’ዩ፡፡
ኣዋልድ ካብ ካልእ እዋን ዝያዳ ብባህላዊ ኣልባሳት ማዕሪገንን ተፈሻሺለን ስለዝቐርባ ድማ “ቆልዓ ኣሸንዳ ሪኢኻ ኣይትታሓፀ” ይባሃል፡፡


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አኃዱ አምላክ አሜን!!!
15 ነሓሰ ዓመታዊ ባዓለ ዕረፍታ እምባ መሪና
ቅድስት እምባመሪና ካብ ክርስትያን ስድራ ዝተወልደት ክትከውን ከላ ኣደኣ ማርያም ትበሃል።ንኡሽተይ ከላ ስለ ዝሞተት ከኣ ምስ ኣቦኣ ዓበየት። ኣቦኣ ኣብ እምነቱ ጽኑዕ ስለ ዝነበረ ዓቅሚ ሄዋን ክሳብ ትበጽሕ ብእምነትን ስርዓትን እንዳመሃረ ብስነ ምግባር ሃኒጹ ኣዕበያ። ድሕሪ እዚ ኣቦኣ ናብራ ዓለም ስለ ዝጸልኦ ንጓሉ ጸዊዑ ናብ ገዳም ክከይድ ከም ዝደለየ ሓበራ። እምባ መሪና ነዚ ምስ ሰምዐት ብዙሕ ሓዘነት ነቦኣ ከኣ ኣነ ውን ምሳካ ናብ ገዳም ክኸይድ ኢየ ድማ በለቶ። ኣቦኣ ድማ ጽቡቕ ኔሩ እንተኮነ እቲ ኣነ ዝከዶ ዘለኩ ገዳም ናይ ደቂ ተባዕትዮ ጥራይ ዝነብሩሉ ገዳም ኢዩ ደቂ ኣንስትዮ ኣያትዋኦን ኢየን በላ። ንሳ ድማ ክትተርፍ ስለ ዘይደለየት ደሓን ጸጉረይ ቆሪጸ ስረ ናይ ወዲ ለቢሰ ክከይድ ኢየ በለቶ። በዚ ተሰማሚዖም ድማ ብሓ
ንሳብ ናብቲ ገዳም ኣምርሑ።ኣብቲ ገዳም ምስ ኣተዉ ብሰናይ ገድሊ ክጋደሉ ጀመሩ ድሕሪ ገለ ዓመታት ከኣ ኣቦኣ ዓረፈ።። ቅድሚ ምዕርፉ ነቶም ኣበ ምኔት ናይቲ ገዳም “እዚ ወደይ ካብዚ ገዳም ከይወጽእ ብሰናይ ገድሊ ክጋደል ተከታተልዎ ኢሉ ሓደራ በሎም” እቶም ኣቦ ከኣ ብጽቡቅ ክካታተልዋ ጀመሩ ። ። ብጽቡቅ እውን ዓበየት። ድሕሪ ገለ ዓመታት እቶም መነኮሳት ናይት ገዳም እዚ መነኮስ እንታይ ኮይኑ ኢዩ ምሳና ዘይለኣክ ንከተማ ኣስቤዛ ዘይወጽእ ክብሉ ጀመሩ። እቶም ኣበምኔት ናይትገዳም ቃል ናይቶም መነኮሳት ንምክባር ናብቲ ከተማ ክልእክዋ ጀመሩ። እቶም መነኮሳት ኣብቲ ከተማ ኣብ ዝከዱሉ ግዜ ዝዕርፉላ ቤት ነበረቶም። ኩሉ ግዜ ኣስቤዛኦም ገዚኦም ኣብታ ቤት ኣዕሪፎም ናብ ገዳሞም ይምለሱ። ካብ መዓልታት ሓደ መዓልቲ እምባመሪና ኣስቤዛ ንምግባር ምስቶም ኣበው መነኮሳት ናብቲ ከተማ ከደት፡ እታ ዝሓድሩላ ቤት ሓንቲ ጓል ነብረቶም እዛ ጎርዞ ምስ ኣብ ጎረቤታ ዝርከብ መንእሰይ ርክብ ጀሚራ ነበረት እሞ እቲ መንእሰይ ከኣ ምናልባት እንተጠኒስኪ እንባመሪና ኢዩ ኣጥኒሱኒ በሊ በላ። ኣንባምሪና ካብ ኩሎም መነኮሳት ዝነኣሰት ስለ ዝነበረት ኢዩ። ድሕሪ ገለ ኣዋርሕ ኣታ ጎርዞ ጥንሳ ክፍለጥ ምስ ጀመረ ኣቦኣ ብሕርቃን መን ኢዩ ኣጥኒሱኪ ብምባል ሓተታ። ንሳ ድማ እቲ መነኮስ እምባመሪና ኢዩ ኣጥኒሱኒ በለቶ። እቲ ሰብኣይ ብጣዕሚ ተናዲዱ ናብቲ ገዳም ከይዱ ነቶም መነኮሳት ክጸርፎም ጀመረ። ኣበምኔት ናይት ገዳም ከኣ ጸርፊ ሰሚዖም እንታይ ኢዩ ጸገምካ ዝወደይ እንታይ ኢዩ ዘጻርፈካ ዘሎ በልዎ፡ ንሱ ከኣ ሓደ ካብዞም መነኮሳት ንጓለይ ኣጥኒሱዋ ብምባል መለሰ፡፡ እቶም ኣቦ ከኣ እሞ ብሰንኪ ሓደስ ነዞም ነዞም ኩሎም ቅዱሳን ትጸርፎም መን ኢዩ ከ እቲ ከሙ ዝገበረ በልዎ። እቲ ኣቦ አታ ጓል ድማ እምባመሪና ኢዩ ብምባል ብሕራቃን መለሰሎም። እቶም ኣቦ እምባ መሪና ክመጽእ ኣዘዙ ናብኡ ድማ መጸት እሞ። ስለምንታይ ከሙ ጌርካ ብምባል ሓተትዋ እሞ ንእስነት እዩ ኣጋግዩኒ ብምባል ድንን ኢላ ብትሕትና ኣብ እግሪ እቶም ኣበምኔት ወደቀት፡ እቶም ኣበምኔት ከምዚ ዝበለ ግብሪ ናይ መንኮሳት ዘይኮነ ዓለማውያን ውን ከምዚ ክገብሩ ኣይፍቀድን ብምባል ካብቲ ገዳም ኣባረርዋ ። ኣብቲ ከባቢ ገዳም ንብሕታ ክትነብር ከኣ ጀመረት። እታ ጥንስቲ ዝነበረት ምስ ሓረሰት ከኣ ኣቦ እታ ጓል ነቲ ሕጻን ሒዙ ናብ እምባመሪና ኣምጸኦ ወድካ ኣዕቢ ኢሉ ከኣ ገዲፉሉ ከደ። ቅድስት እምባ መሪና ወደይ ኣይኮነን ከይበለት ካብቶም ኣብቲ ከባቢ ዝነብሩ ጓሶት ጸባ እንዳለመንት ነቲ ህጻን ኣዕበየቶ። ብከምዚ ከኣ ኣስታት 3 ዓመታት ሓለፈ። ድሕሪ ሰለስተ ዓመት እቶም መነኮሳት እቲ ገዳም ናብቶም ኣበምኔት ከይዶም እምባመሪና ብጌጋኡ ተኣሪሙ ናብ ገዳሙ ክምለስ ኣለዎ ምስ በልዎም ሕራይ ብምባል ናብቲ ገዳም ተመልሰት። ኣብኡ ድማ ከቢድ ስራሕ እንዳ ሰርሐት ከተገልግል ጀመረት። ነቲ ገዳም ኣጽርያ በይና ኣብ ርሑቅ ቦታ ከይዳ እቲ ነቲ ጎሓፍ ትጉሕፎ ነበረት። እቲ ህጻብ ድማ እንዳዓበየን እንዳተማህረን ኣብቲ ገዳም ምሳኣ ይነብር ነበረ። ምንኩስና ኩሉ ተማሂሩ ኣብቲ ገዳም ምስንኩስና ተቀበለ። ኣርባዓ ዓመት ምስ ሓለፈ ቅድስት እምባመሪና ንሰለስተ መዓልቲ ሓሚማ ዓረፈት። እቶም መነኮሳት ደወል ደዊሎም ንክትቅበር ክገንዝዋ ምስ ቀረቡ ጓል ኣንስተይቲ ኮይና ጸንሓቶም እሞ ብጣዕሚ ሰንበዱ ነቶም ኣበምኔት ጸዊዖም ድማ ነገርዎም እቶም ኣበምኔት ብዙሕ ሓዘኑን ኣልቀሱን ብዘይገበረቶ ብዙሕ መቅጻዕትን ቁነናን ሂበያ ኢሎም ኣምሪሮም በከዩ። እቲ ኣቦ እታ ጓል ከኣ ተጸወዐ ሞ ዝኮነ ኩሉ ነገርዎ ብዙሕ ከኣ ሓዘንን ተጣዕሰ። ኣስከረን ናይ ቅድስት እምባምሪና ሕዞም ድማ “ኣቤቱ ይቅረ በልልና” እንዳበሉ ካብ ልቦም ጸለዩ። ካብቲ ሬሳ ናይ ቅድስት እምባመሪና ድማ እግዚኣብሄር ይቅረ ይበለኩም ዝብል ድምጺ ሰምዑ።
ተሓጉሶም ድማ ካብ ሬሳኣ ተባሪኮም ብክብሪ ቀበርዋ፡ ኣብቲ መቃብራ ድማ ብዙሕ ተኣምራት ተገብረ።
እግዚኣብሄር በረከት ናይዛ ቅድስት ኣደ ከካፍለና ቅዱስ ፍቃዱ ይኩን።።።።።።።
ንሕና ከ ከመይ ኢና ርእስና ንመርምር ሰብ ክጸርፈናን ክንእደናን ዝገብርናዮን ዘይገበርናዮን ክብለና ንቅበሎ ዶ ነቲ ሰብ ንበኣሶ። ኣምላክ ቅንዕና ዝሓስብ እግዚኣብሔር ብጸጉኡ ይደግፈና።
ኣሜን ጸሎታ ኣማላድነታ በረኸታ ምስ ኩልና ይኹን ኣሜን!!!
Leave a comment
ስብኃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር ኣሜን!!!


text:
ካብ መቐለ ከባቢ 200 ኪሎ ሜትሮ ተጓዓዝካ እንዳማርያም ሸዊቶም ምስ ረከብካ ንፀጋም ኣስታት ፍርቂ ሰዓት ብእግሪ ተጓዝካ ፃዕራም ምርኣይ ዝተስኣና ጓል ኣንስተይቲ ረኪበ ኣዛራሪበያ ኣለኩ፡፡ ወይዘሮ ሕልፊ ዝበሎ ትበሃል፡፡ ሕልፊ ካብ 1975 ዓ.ም ጀሚራ ክልቲኡ ዓይና ዝሰኣነት አያ፡፡ ምርኣይ ምስኣን ምስ ኣጋጠማ ኢዳን እግራን ኣጣሚራ ኮፍ ኣይበለትን፡፡ ወይ እውን ደቃ ተር ኣቢላ ናብ ምልማን ናብ ፅርግያ ኣይወፅአትን፡፡ እንታይ ድኣ ገይራ?
ፀገም ምስ ኣጋጠሚ ክሰርሕ ኣለኒ ኢለ ወሲነ፡፡ ምስ ስድራይ ተፀጊዐ ክሰርሕ ቆሪፀ፡፡ ንእሽተይ ግራት ምስ ረከብኩ ኣብ ጎና ማይ ሓቂፋ ዘላ ግራተይ ምስኣ ዘይካኣል የለን ኢለ ምልማዕ ጀሚረ፡፡ ቅድሚ 7 ዓማውቲ ህፃውንቲ ደቀይ ኣክቲተ ምልማዕ ጀሚረ ኣይሓመቀንን ድማ ኮሚደረ፣ሽጉርቲ፣ሓምሊ፣ ጉዕ፣ሰላጣን ካልኦት ኣትክልትን ብምትካል ናብራይ ባዕለይ ክመርሕ ኪኢለ፡፡ደቀይ እውን እቲ ዓብይ 10 ክፍሊ በፂሑ ዓድዋ ከይዱ ይመሃር፡ ቀለቡ ክዳኑን ገዛ ክራይን ካብዚ መስኖ ብዘእትዎ እቶት ይሽፍነሉ፡፡ እቶም ካልኦት እውን 8ይ፣5ይን 3ይን ክፍሊ ይመሃሩ ኣለዉ፡፡
ኣብ ስራሕቲ መስኖ ይፃሂ፣ ይኵስኩስ፣ማይ የስቲ ፣ እስቲና ይገጥም፡ ይዓፅድ ዝተርፈኒ ስራሕ የብለይን፡፡ ዝተረፈት ንእሽተይ ግራተይ ንትውፍርት ከይሃብኩ ባዕለይ ይቃለሳ ኣለኩ፡፡ ሳላ ትህኪት ዘይወረሰኒ ዓመታዊ እቶት ንደቀይ ብዘይ ፀገም ምንባርን ምምሃርን ይክእል ኣለኩ፡፡ስለዚ ክሰርሖ እየ እንድሕር ኢልካ ዘይክኣል ነገር የለን፡፡ ስራሕ መክበሪ እዩ፡፡ ፈቀዶ ፀሓይን ቁርን ከርተት እናበልካ ኣብ መነወሪ ልመና ምውፋር ኣየድልን ከምዚ ናተይ ተስፋ ብዘይምቁራፅ ናብ ስራሕ ምውፋር ይበልፅ ትብል ወይዘሮ ሕልፊ ዝበሎ።
ኣይተ ገረችኣል ድማ ሕልፊ ጠንካራ ፃዕራም ናይ ስራሕ ሰብ እያ፡፡ ንዓኣ ዝኣክል የለን፡፡ ካብቶም ዓይነ ብርክን ጉልበትን ዘለና ሰባት ትነፍዕ ህርኩቲ እያ፡፡ ንዓኣ ርእየ ናብ ልምዓት መስኖ ኣትየ ይርባሕ ኣለኩ ብምባል ቃል ምስክርነቱ ገሊፁላ፡፡


text:
ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ሓዊሱ ኣመንቲ ኦርቶዶክሳዊ ቤተ ክርስቲያን ዓለም ልደተ-ክስርቶስ የኽብሩ ኣለው።ርእሰ-ሊቃነ ጳጳሳት ኦርቶዶክሳዊያን ተዋህዶ ቤት ክርስቲያን ኢትዮጵያን ኤርትራን ብምኽንያት ብዓለ ልደት ቡራኼ ምሃቦም ተፈሊጡ’ሎ።
ራብዓይ ፓትሪያሪክ ኦርቶዶክስያዊ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ብፁእ ኣቡነ ዲዮስቆሮስ ንኣመንቲ ልደት ቡራኬ ምሃቦም ኣብ መንግስታዊ መርበብ ሓበሬታ መንግስቲ ኤርትራ ሻባይት ዝወፀ ዜና ይገልፅ።
ኣብ ቤተልሄም፣ካይሮ፣ሞስኮ፣ኪቭን ካልኦት ምብራቓዊ ክርስቲያን ማሕበረሰብን ብመሰረት መፅሓፍ ቅዱስ ንማዕልቲ ልደተ-ክርስቶስ የኽብሩ ኣለው።
7 ጥሪ ብኣቆፃፅራ ጁሊያን ወይ 29 ታሕሳስ ብኣቆፃፅራ ኢትዮጵያ ኣብ ሩሲያ፣ዩክሬይን፣ጆርጂያ፣ማክዶኒያ፣ሞልዶቫ፣ሞንተነግን ሰሪብያን ማዕልቲ ልደተ-ክርስቶት እዩ።ኣብ ሶሪያ፣ግሪክ፣ኣልባኒያ፣ሳይፕረስ፣ፊንላንድን ኣሜሪካን እውን ብኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ይኽበር።
ንኣከባብራን ኣመፃፅኣን በዓል ልደት እየሱስ ክርስቶስ ኣመልኪቱ ግርማይ ገብሩ ምስ መንፈሳዊ ኣቦ ሊቀ-ሊቃንቲ ያሬድ ክሳ ኣከባብራ እቲ በዓል ብዝምልከት ኣዘራሪቡዎም ኣሎ።ኣብዚ የድምፁ።