text:
ኣብ ፈተና ጽቡቕ ተዳሊኻ ክትኣቱ ኣገዳሲ’ዩ፣ ቅድሚ ፈተና ምግባርካ ብዙሕ ልምምዳት ግበር፣ ከምኡ’ውን ነዚ ናይ ቛንቛ ትምህርቲ ቐልጢፍካ ክትጅምሮ ጽቡቅ’ዩ፣ ገለ ጠቐምቲ ምኽርትታት ኣብዚ ክትረክብ ኢኻ።
ምድላው
ጌና ኣብ ናይ coa ቦታ ትነብር ኣለኻ? ብዝተኻእለካ ናይ ቛንቛ ትምህርቲ ክትጅምር ፈትን፣ ንኣብነት ብናይ coa ዝወሃብ ኮርስ፣ ንመራሒ ናይ coa እንታይ ተኽእሎ ኣለካ ኣብዚ ዘለኻዮ ቦታ ሕተቶ።
ፈተናታት
ፈተና ክትገብር ቐሪብካ ኣለኻ? ኣብዚ ታሕቲ ገለ ንኣሽቱ ምኽርታት ክትረክብ ኢኻ.
⇒ ፈተና ክትፍተን ኣብ ግዜኻ ኣመልክት ሓደ ሓደ ግዜ ነዊሕ ክትጽበ ትኽእል ንፈተና ከብቕዓክ ዝኽእል ተማሂርካ ኣለኻ? ፈተና ንኽትገብር ምስ መምህርካ ተዘራርረብ።
⇒ ኣብ ግዜ ፈተና ቕድሚ ሰዓት ተረኸብ፣ ኣቀዲምካ ናይ ሓበሬታ ቦታ ክትሕብር ኣለካ፣ ዳሕራይ ኢኻ ፈተና ምፍታን ትጅምር።
⇒ ወግዓዊ መንነትካ id ኩሉ ግዜ ምሳኻ ተማልኣዮ።
⇒ ኣይትሸገር! ክትቐድሕ እንተ ፈቲንካ ካብ ፈተና ክትስጎግ ኢኻ።
⇒ ኣጽንዕ፣ ኣጽንዕ፣ ኣጽንዕ።
ልምምድ ንፈተና ምፍታን
ልምምድ ኣብ ፈተና ተዓዊትካ ክትወጽ ክሕግዘካ’ዩ፣ ኣብዚ ወብሳይት መላመዲታት ክትረክብ ኢኻ።
⇒ Inburgeren.nl
⇒ Taalspot.nl
⇒ Basisexamen inburgering
⇒ Oefenen.nl
⇒ Toetskns
⇒ Knoester
NT2 staatexamen ትገብር ኣለኻ? መለማመዲ ኣብዚ ተወከስ:
⇒ Voorbeeldexamens NT2
⇒ NT2 Taalmenu
ወይ ኣብዚ ናይ ፈይስቡክ ግሩፕ ርአ ንሕቶኻን መለማመዲ ነገራትን:
⇒ Facebookgroep over inburgering
⇒ Facebookgroep Ad Appel
⇒ Holland today
⇒ Dutch4all
ሓደ ሓደ ግዜ ኣብ youtube ርአ፣ ብዙሕ መለማመዲ ፊልምታትን መረጋገጺ ፈተናታትን ክትረክብ ኢኻ።


c: text/html

text:
ማሕበራዊ ንጥፈታት
ኣብዚ ንኣብነት ከም ሓድሽ መጻኢ ናብ ሽወደን ክትገብሮ ትኽእል ቡዙሕ ዝተፈላለየ ዓይነት ንጥፈታት ትዕዘብ።
ርሑው መዋእለ ህጻናት
ናዓኻ ንኣብ ገዛ ምስ ህጻን ትውዕል ርሑው መዋእለ ህጻናት ዝበሃል ኣሎ። ከም ወላዲ ኩሉ ሳዕ ምስ ውላድካ ኮንካ ሓላፍነት ትስከም፡ ካልኦት ስድራቤታትን ህጻናትንንኽትራኸብ ግን ጽቡቕ መገዲ`ዩ፡ እቶም ህጻናት ብሓባር ክጻወቱ ካኣ ጽቡቕ ኣጋጣሚ`ዩ። ብናጻ ኮይኑ ኣቐዲምካ ምምልካት`ውን ኣየድልዮን`ዩ።
ናይ ቋንቋ መራኸቢ ቦታ (Språkcafé)
ኣብ ጽፕርåክቻፍè ተራኺብና ቡን እንዳ ሰተና ናይ ቋንቋ ልምምድን ከም ሓድሽ መጻኢ ኣብዚ ምምሕዳር ከባቢ ሉማ ክትቅመጥ ከመይ ከምዝኾነን ነዋግዕ።
ቴለፎን: ሎማ ኮሙን, 0733-41 14 88
(ምሕዝነት)Vänfamilj
ኣብ ምምሕዳር ከባቢ ሉማ ሓደ መሓዛ ስድራቤት (vänfamilj) ክትረክብ ተኽእሎ ኣሎ። መሓዛ ስድራቤት ዝበሃሉ ውልቀሰባት ኮይኖም ኣብ ናጻ ግዝየኦም ኣብ ቋንቋ ይኹን ሕብረተሰብ ሽወደን ዘድልየካ ኣፍልጦ ክትረክብ ይሕግዙኻ፡ ከምኡ ውን ገለ እዋናት ቡን ወይ ካሊእ ማሕበራዊ ንጥፈታት ምሳኻ ይካፈሉ። ምስ መሓዛ ስድራቤት ክትራኸብ ድሌት እንተ ዳኣ ኣለካ ንናይ መደብ ምትካል እግሪ ተሓጋገዚኻ ክተሓባበረካ ሕተቶ።
Sidansvarig: Felicia Mellgren
Senast uppdaterad: 2017-12-08

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ቁጠባ ዓለም 2019 ከም ናይ 2018 ዝሕቱል ክኸውን ትፅቢት ከምዝግበርን ኣብ 2020 ድማ ዕብየት ከርኢ ተስፋ ከምዝገብርን ዓለምለኸ ትካል ገንዘብ/IMF/ ኣፍሊጡ።
እቲ ትካል ኣብ ዘውፅኦ ፀብፃብ ቁጠባ ዓለም ክዓቢ ተስፋ ዝህቡ ምኽንያታት እንተሃለው እውን ክንድቲ ዝድለይ ከይዓቢ ዝተፈላለዩ ምኽንያታት ኣለው ኢሉ።ምውፃእ ብሪጣንያ ካብ ሕብረት ኣውሮጳ፣ርክብ ንግዲ ኣሜሪካን ቻይናን ከምኡ እውን ቁጠባ ቱርኪን ኣርጀንቲናን ገጢሙዎ ዘሎ ሓደጋ ካብቶም ዘሰክፉ ምክንያታት ገሊኦም እዮም ኢሉ።
ቁጠባ ዓለም ኣብ 2018 ናብ 3.6 ሚእታዊት ክወርድ ከሎ ኣብ 2019 ድማ 3.3 ሚእታዊት ከምዝኸውን ዓለምለኸ ትካል ገንዘብ ይትንበይ።ኣብ 2020 ድማ ናብ 3.6 ሚእታዊት ክምለስ ተኽእሎ ከምዘሎ እቲ ትካል ይገልጽ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ሃገራት ብልሽውና ኣብ ምምካትን ምዕባለ ኣብ ምትብባዕን ናይ ለውጢ ስጉምትታት ክወስዳ ዓለምለኸ ትካል ገንዘብ /IMF/ ክፍፅምኦም ዘለወን ዝበሎ ናይ መፍትሒ ሓሳባት ኣቕሪቡ'ሎ።ኣንፃር ብልሽውና ምግጣም፣ስሉጥ ቁጠባዊ ዕብየት ጥራሕ ዘይኮነስ እቲ ዕብየት ንዝተፈላለዩ ክፋላት ማሕበረሰብ ተጠቃሚ ዝገብር ክኸውንን እቲ ትካል ሎሚ ረቡዕ ኣብ ዘውፅኦ ሪፖርት ይገልፅ።
ቁጠባ ዓለም ገጢሙዎ ዘሎ ብድሆ’ውን ኣብቲ ሪፖርት ዘርዚሩ’ሎ።ለውጢ ሚዛን ስነ ህዝቢ፣ቕልጡፍ ለውጢ ቴክኖሎጂን ኣብ ዙሪያ ዓለም ይርአ ዘሎ ቁጠባዊ ውህደትን ገሊኦም ፈተናታት ክብል’ቲ ትካል ኣፍሊጡ’ሎ።
ዓለምለኸ ትካል ገንዘብ ዓለምለኸ ምትሕብባር ካብ ዘድልዮም ዛዕባታት ድማ ኣንፃር ብልሽውና ዝግበር ግጥምን ኩነታት ለውጢ ኣየርን ገሊኦም እዮም ኢሉ ።
ንሰበስልጣን ካልኦት ሃገራት ብላዕ(ጉቦ) ኣብ ልዕሊ ዝህባ ኩባንያታት ዝውውር ገንዘብ ብዝምልከት መንግስታት ስጉምቲ ክወስዳ እቲ ሪፖርት ጸዊዑ'ሎ።


text:
Science News
1. መሃልየ መህልይ ናይ ሰሎሞን
2. ፍቕርኻ ካብ ወይኒ ይጥዕም እዩ እሞ፡
ብምስዓም ኣፉ ይስዓመኒ።
3. ቅብእኻ ምኡዝ ሽቱ ኣለዎ፡ ስምካ ዝፈሰሰ ቅቢ እዩ፡
ስለዚ ኣዋልድ ይፈትዋኻ።
4. ደድሕሬኻ
Top Stories
ሓደ ግዜ ሓንቲ ሓፍቲ ብዝመጻ ፈተና ኣዚያ ትምረር። ብዛዕባ ኩነታት ኸኣ ኩሉ ግዜ ተግሮምርምን ትሓዝንን። ዝመጻ ጸገምን ፈተናን ከኣ ኩሉ በብሓደ ዘርዚራ ነታ ኣማኒት ኣዲኣ ተዕልላ። ኣዲኣ ኸኣ ኣዚያ ለባም ስለ ዝነበረት ንጓላ ኣጆኪ ኣምላኽ ምሳኺ እንድዩ ዘሎ ኢላ ጥራይ ከተጸናንዓ ወይ ክትድብሳ ኣይፈተወትን። እዛ
እዚ ታሪኽ እዚ ብዛዕባ ሓደ ወትሃደር ኣሜሪካ ካብ ኩናት ቬትናም ናብ ሃገሩ እተመልሰ ዘዘንቱ ታሪኽ እዩ። ካብ ሳንፍራንሲስኮ ንኣቡኡን ንኣዲኡን ቴሌፎን ደወለሎም "ባባ ማማ ናብ ገዛ ክመጽእ እየ ቅድሚኡ ግና ሓደ ሓለፋ ክትገብሩለይ ክሓተኩም እየ። ናብ ገዛ ምሳይ ከምጾ ዝደለኹ ዓርኪ
ኣድያም ጥቓ ራህዋ ኮፍ በለት። በየናይ ክትጅምር ከም ዘላዋ እናሓሰበት ከኣ ዝን በለት። ኣብ መንጎ ክልቴኣተን ከኣ ጸጥታ ሰፈነ። ራህዋ ንኣድያም "ደኺምኪ ኢኺ መስለኒ ደሓን ዋላ ጽባሕ ነዕልል ደቅሲ" ኢላ ነቲ ዝነበረ ጸጥታ ኣፍረሰቶ። ኣድያም "ኖኖ ክሓስብ እየ ጸኒሔ በየን ጀሚረ ነየናይ ሓዲገ ደኣ
ተኽለ ሂፍ እናበለ ማይ ተመናይ በጽሐ። ኣብ ጥቓ ኣፍደገ እታ ኣውቶቡስ ተቐሪቡ ጸኒሑ ኸኣ ወረደ።
"ኣታ እግዚኣሄር ኣምላኽ፣ ሽግረይ ትፈልጦ ኣሎኻ። ጎይታ፣ በጃኻ ንስኻ ነዛ መንገደይ ኣገባግበለይ" ኢሉ ብውሽጡ ጸለየ።
ስለ ምንባር እየ ዝነብር ኔረ እምበር ንዓይ ምንባር ማለት ትርጉም የብሉን፣ ልዕሊ ምውታት ትሕቲ ህያውን ኰይነ ጉዕዞይ ኩሉ ዝመረሕ ዝነብረኩ፣ ካብ ወለደይን ፈተውተይን ንጹል ብምንባረይ ዝስማዓኒ ዝነበረ ጭንቀትን ስቓይን ብቓላት ክገልጾ ዘይክእል ከም ሕጻ ባሕሪ ዝምርዛኑ እምብዛ ከቢድ እዩ፣
ንዝኸበደ ዕዳይ ብሞትካ ኣርሒቕካዮ
ብፍቕርካ ንዓይ ምድሓንካ ገሊጽካዮ
ንድኹም እምነተይ ኣበርቲዕካ መሊስካዮ
ንዝሓመቐት ነፈሰይ ኣትንሲእካ ብተስፋ
ኣምላኽ እዩ እሙን ጓሳይ ገለ እኳ ኣይጐደለንን
ኣብ ምድሪ ዝተራኣየ ንግስነታት ዓለም ገሊኡ የደንቕ ገሊኡ የሕዝን። ዓለም ዝረኣየቶም ነገስታት ገሊኦም ጨካናት ገሊኦም ድኹማት፣ ገሊኦም ሕሱማት ገሊኦም ጥዑማት፣ ገሊኦም ርኹሳት ገሊኦም ልምሉማት፣ ገሊኦም ዕቡዳት ገሊኦም እሩማት እዮም…
1. መሃልየ መህልይ ናይ ሰሎሞን
2. ፍቕርኻ ካብ ወይኒ ይጥዕም እዩ እሞ፡
ብምስዓም ኣፉ ይስዓመኒ።
3. ቅብእኻ ምኡዝ ሽቱ ኣለዎ፡ ስምካ ዝፈሰሰ ቅቢ
ብሃገር። ብልምዲ። ብቋንቋ። ካብ ካልኦት ኣይትፈልዮምን ኢኻ፣
ናይ ባዕሎም ዝነብሩለን ከተማታት የብሎምን፣
ብናይ ባዕሎም ቀቢላዊ ቋንቋ ኣይዛረቡን።
ከም ባርያ ርእሱ ኣሕሰረ
ኣባይ ጽድቂ ኣብኡ ሓጥያት
ተሰኪሙ ከይዱ ናብ ሞት
ንኽህብትም ዝደኸየ
ንኽጸግብ ዝጠመየ
ንኽብርትዕ ዝደኸመ
ንኽባረኽ .....ተረገመ
ንኽጥዕይ ዝሓመመ
ንጸበባይ .....ዝዛዘመ
ንኽዕረቕ ዝተባእሰ
ንኣበሳይ


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ከም ግጽዊ ላቲናዊ ሥርዓተ ኣምልኾ ንሎሚ ዝቀረበ ቀዳማይ ንባብ ብዛዕባ ማይ ኣይኅን ኅሬት ኖኅን ምስንዳእ ጃልባኡን ኣባኦ ከዕቚቦም ዘለዎም ፍጡራትን ዝምልከት ነበረ። ቅዱስነቶም ነዚ ጥፍኣት ማይ ኣይኂ ምስ ናይ ዘመና ኩነታት እንከገናዝብዎ ኣብ መላእ ዓለምና ብኣልማማ ተዘርጊሑ ዘሎ ውግኣትን ሳዕቤኑን ናይ ዘመንና ማይ ኣይኂ ኢሎሞ። ቅዱስነቶም ንክልቲኡ ማዕረ ማዕረ ብምሥራዕ እኳ ደኣ ኣብ’ዚ ዘመንና ዝወርድ ሥቃይ ናይ ብዓጸቦ ጥሜት ዝግረፉን ብዝክትምና ዝሳቀዩን ሕጻናት ከምኡ እውን እቶም ዝከላኸለለሎም ዘይብሎም ጽጉማትን ድኻታትን ነቲ እዚ ኅልቂት እዚ ዘስዕቦ ዋጋ ከምዝኸፍሉ ገሊጾም። ከምቲ እግዚአብሔር ኣቦና ሩሕሩሕ ልቢ ዘለዎ እሞ ወትሩ ብርሕራሔ ዝጥምተናን ዘፍቅረናን ነንሕድሕድና ክናፈቀርን ርሕራሔ ክነዘውትርን ነቶም ኣብ ሥቃይ ዝርከቡ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ኣሕዋትን ኣሓትን ክንኮኖም ሰብኣውን መለኮታውን ርሕሩሕ ልቢ ክህበና ንለምኖ ኢሎም።
እግዚአብሔር ንፍጡሩ እንክምከት ክልተ ስምዒታት ኣለዎ።
ቅዱስነቶም ነቲ ኣብ ኦሪት ዘፍጥረት ብዝርዝር ዝቀረበ ታሪኽ ማይ ኣይኅን ኖኅን ምልስ ይብሉ እሞ ኣብ ቅድሚ መጠን ዝሰኣነ ክፍኣት ደቂሰባት እግዚአብሔር ይጉሂ ክሳብ ኣብ ምፍጣሩ ምጥዓስ እውን ይበጽሕ እሞ ንኩሉ ፍጡር ካብ ገጽ ምድሪ ንክድምስስ ይብገስ። እዚ ስምዒት እዚ ብሓንጎልካ ተሰላስሎ ዘየሎን ዘይጭበጥን ዘይኮነስ እግዚአብሔር ብሓቂ ከምዝጉሂ ከምዝሓዝን እዩ ዘመልክት ኢሎም።
ዘመንና እውን ካብ ዘመነ ጥፍኣት ማይ ኣይኂ ዚሓይሽ ኣይኮነን።
ልቢ ንልቢ ከም ኣቦን ውሉድን ምስ እግዚአብሔር ኣቦና ክንዋሳእ እንተኽእሊና ከምቲ ንሱ ሕማቅ ምስ ረኣየ ብልቡ ዚሓዝን ንሕና እውን ኣብ ቅድሚኡ ምሳኡ ክንሳቀን ክንሓዝንን ክንክእል ኣሎና ዝበሉ ቅዱስነቶም እዚ ግን ብላዕሊ ላዕሊ ዝግበር ምድንጋጽ ዘይኮነስ ብሓቂ ካብ ልቢ ዝነቅል ክኸውን ኣለዎ እንክብሉ ኣብ ዘመንና ንዝረኤ ዓመጻት በብሓደ እናዘርዘሩ ብሓቂ ክንሓዝነሎም ዝግበኣና ናይ ዘመንና ጥፍኣት ማይ ኣይኂ ከምዘሎ ገሊጾም። ሎሚ ኣብ ዓለምና ቈጺርካ ዘይውዳእ ጸገማት ኣሎ ባህርያዊ ሓደጋታት ኣብ ኩሉ ኲርናዓት ዓለም የጋጥም ዝገደደ ከኣ መወዳእታ ዘይትርእየሎም ውግኣት ንድኻታት ንሕጻናት እናኣሳቀዩ ንብዙሓት የሳድዱን የሳቅዩን ኣለው። እቲ ዘገርም ይብሉ ቅዱስነቶም ከምዛ ሠናይ ነገር ንቆልዑት ከረመለ ካብ ሰማይ ከምዘዝንቡ ቦምባታት ኣብ ርእሲ ንጹሓት ብምዝናብ መዓት የዝንቡ ሕዝቢ ይመውት ኢሎም።
ከም ኢየሱስ ንብከ!
ነዚ ኩሉ ጸገማት እናረኣየ ከምዘይረኣየ ኰይኑ ዘሎ ደረቅ ልባትና ናብ ርሕራሔን ድጋጼን ክምለስ ከም ናይ እግዚአብሔር ኣቦና ምስ ውሉድ ኣቦ ምስ ኣሕዋትን ኣሓትን ሓውን ሓፍትን ኰና ክንመላለሰሉ እንኽእል ልቢ ወዲሰብ ክህበና ከምቲ መለኮታዊ ልቡ ክገብረልና ንለምኖ።
ዓ[ ቢ ኅልቂት ማይ ኣይኂ ኣብ ቦታኡ እንከሎ ዓቢ ኅልቂት ናይ ዘመንና ውግኣት ንርእዮን ንሰምዖን ኮይኑ ነዚ ዋጋ ዝኸፍሉ እቶ ዝከላኸለሎም ዘይብሎም ድኹማት ድኽታት ሕጻናት ብሓጺሩ እቶም ክሃድሙ ንቅድሚት ክብሉ ዘይክእሉ እዮም። ነቲ ነዚ እናረኣየ ብዙሕ ዚሓዝን እግዚአብሔር ኣቦና እሞ ንሕሰብ ቅርብ ኢልና ከኣ ‘ጐይታየ እዚ ነገራት ተመልከት ምሕዛንካ ይረደኣኒ እዩ’ እነበልና ንጐይታ ክነጸናንዕ ንፈትን እሞ ‘እወ ጐይታየ ይርደኣካ እየ ምሳኻ እሓዝን ኣሎኹ። እታ ዝኽእላ ጸሎት ብምግባር ከሰንየካ እየ ናይቲ ጸረሠናይታ ዝኾነ ንኩሉ ሥርሓትካ ከዕኑ ዝደሊ ዲያብሎስ ተግባር ምዃኑ ይርደኣኒ እዩ።` እናበልና እዚ ጥፍዓት ክዝሕል ብምልማን ንጐይታ ነጸናንዓዮ እንክብሉ ስብከቶም ዛዘሙ። ]


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ካብ ዕለት 5 ክሳብ ዕለት 7 ግንቦት 2019 ዓ.ም. ኣብ ቡልጋያን ሰሜን መቀዶኒያን ንዘካይድዎ ንመበል 29 ዓለም ሓቆፍ ሓዋርያዊ መገሻኦም ቅድሚ ምቃሎም ክልተ መዓልቲ፥ ሎሚ ዕለት 3 ግንቦት 2019 ዓ.ም. ናብ ቡልጋርያውያን ኣብ ዘመሓላለፍዎ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ፥ እቲ ዘካይድዎ ሓዋያዊ ምብጻሕ ኣሰር ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማውን ዮሓንስ መበል 23 ዝስዕብ ምዃኑ ሓቢሮም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ብእምነትን ሓድነትን ሰላምን ዝተመልከተ ኣሰር ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማውን ኣብ ዝኽሪ ዮሓንስ መበል 23 ዝተነብረ መንፈሳዊ ንግደት፡ ነዞም ክልተ ኣርእስተ ሊቃነ ጳጳሳት ዕለት 27 ሚያዝያ 2014 ዓ.ም. ቅድስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ቅድስና ከምዝኣወጁሎም ዝዝከር ኰይኑ፡
ናብ ቡልጋርያ “ክመጽእ” ንዓይን ንናይ ቀረባ ተሓባበርተይን ናይ እምነትን ሓድነትን ሰላምን ምልክታ ዝተነብሮ መንፈሳዊ ንግደት እዩ፡ መሬትኩም ካብ ጥንቲ ካብቲ እዋን ቀርሎስን መጠዲዮስን ቅዱሳት ኣሕዋት ኣትሒዛ ናይ እምነት መሰኻኽር ስፍራ ዝኸነን፡ ወንጌል ዝዝርኣሉን፡ ፍርያማ ዝዀነን ኣብቲ ጽንኩር ኣዋን እውን ከይተረፈ ፍድፋድ ወንጌላዊ ፍርያማነት ዝረኣየሉ እዩ።
ኤውሮጳ ብኽልተ ሳንቡእ እተተንፍስ ክፍለ ዓለም፥ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ
ቅዱስ ኣቦና ኣብ ዘመሓላለፍዎ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ፡ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ኤውሮጳ እቲ ናጻ ዘውጽእ ናይ ክርስቶስ ሓይሊ ንኸተስተውዕልን ብኽልተ ሳንብእ ንኸተተንፍስን ዝብል ዘቕረብዎ ጻውዒት ዘኪሮም፡ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ካብ ዕለት 23 ግንቦት ክሳብ ዕለት 26 ግንቦት 2002 ዓ.ም. ኣብ ቡልጋርያ ምብጻሕ ዘካየዱ ቀዳማይ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ምዃኖም ክፍለጥ እንከሎ፡
ኣብ ኣሰር ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ምስ ቅዱነቶም ናይ ቡልጋርያ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ ፓትሪያርክ ንኽራኸብ ሓጐስ ይስምዓኒ፡ ብሓባር ኣብ ናይ መላእ ክርስቲያን ናይ ሕውነት ጉዕዞ ንኢየሱስ ጐይታ ንምስዓብ ዘሎ ድላይ ክንገልጽ ኢና
ሓዋርያዊ ልኡኽ ኣብ ቡልጋያን ደሓር ር.ሊ.ጳ. ዮሓንስ መበል 23፡ ናይ እምነትን ሰላምን ሰብ
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ዘመሓላለፍዎ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ ኣብ 1925 ዓ.ም. ኣብ ቡልጋርያ ሓዋርያዊ በጻሒ ከይኖም ዝተላእኩን ደሓር እውን ካብ 1931 ክሳብ 1934 ዓ.ም. ቀዳማይ ሓዋርያዊ ሉኡኽ ኣብ ቡልጋርያ ኰይኖም ዝተላእኩን ኣብ መንጐ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያንን ቡልጋርያን ምትእስሳር ክህሉ ዝገበሩን ደሓር ር.ሊ.ጳ. ኰይኖም ዝተሓርዩ ቅዱስ ዮሓንስ መበል 23 ዘኪሮም፡
ኣብ ቡልጋርያ ዝፍጽሞ መፈሳዊ ንግደት ኣብቲ ንኣስታት ዓሰርተ ዓመታት ከም ሓዋርያዊ ልኡኽ ኣብ ቡልጋያን ምስ ሕዝቢ ቡልጋያ ጽኑዕ ምትእስሳርን ኣኽብሮት ንሕዝብን ሃገርን ቡልጋርያ ዘለዎም ናይ እምነትን ሱታፌን ናይ ሰላም ሰብ ኣብ ዝዀኑ ቅዱስ ዮሓንስ መበል 23 ዝኽሪ ዝጸንዕ እዩ፡ ምእንቲ’ዚ እዩ ድማ ናይቲ ኣብ ቡልጋርያ ዘካይዶ ሓዋርያዊ መገሻ መርሕ ቃል፡ ሰላም ኣብ ምድሪ (ሚር ና ዘምያታ ብቛንቋ ቡልጋርያ) ዝብል ክኸውን ዝሓረኹ፡
ቅዱስነቶም ናይ ምስማዐ ርእየት መልኽቶ፥ ሕዝቢ ቡልጋርያ ኣብ ጸሎቱ ክዝክሮምን እግዚኣብሔር ንቡልጋርያ ሰላምን ምዕባለን ክጽግዋ ንጸልይ እንክብሉ ኣጠቓሊሎም።


text:
ርክባት
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 3 7 2020
ብዛዕባ ናይ መርበብ ሓበሬታ Informationsverige.se ዚምልከት ሕቶታት ምስ ዝህልወካ ናይ ርክብ ሓበሬታ ኣብዚ ትረክብ።
እዛ መርበብ ሓበሬታ ናብ ሽወደን ሓድሽ መጻኢ ንዝኾንካ ብቕልል ዝበለ መገዲ ሓበሬታ ንኽትረክብ ዝተዳለወት እያ። ሽወደን ከም ሃገር ከመይ ከም ትሰርሕ ወይ ንኣብነት ዑቕባ ከመይ ጌርካ ከም ትሓትት ሕቶታት ምስ ዝህልዉኻ ንዝምልከቶ ብዓል መዚ ክትሓትት ይግባእ።
ንሕቶታተይ መን ይምልሰለይ?
ንትሕዝቶ ናይዞም መርበብ ሓበሬታታት ዝምልከት ሕቶታት ወይ ሓሳብት እንተ'ለካ ኾይኑ ወይ ኣብዚ መርበብ ሓበሬታ ተክኒካዊ ጸገማት እንተ ኣጋጢሙካ ምሳና ኣብ Informationsverige.se ርክብ ግበር።
መይል ብቋንቋ እንግሊዘኛን ሽወደንን ጥራሕ ኢና ንምልስ።
ንጉዳይ ዑቕባ፣ ፍልሰት፣ ናይ ስራሕ ፍቓድ፣ ናይ መንበሪ ፍቓድን ካልእን ዝምልከቱ ሕቶታት ንሚግራሹንስቫርከት ክሕተቱ ይግባእ። ኣብ ሽወደን ንኽነብሩ ዘመልክቱ፣ ንኽበጽሑ ዝመጹ፣ ካብ ሃድን ኣምሊጦም ዑቕባ ዝሓቱን ንሽወደናዊ ዜግነት ዘመልክቱን፣ ሚግራሹንስቫርከት ነዞም ዝተጠቕሱ ጉዳያት ዝምርምር መንግስታዊ ትካል እዩ።
ብዛዕባ ስራሕ ምንዳይ፣ ንጥፈታት ምትካል እግርን ካልእን ሕቶታት ምስ ዝህልወካ ንቤት ጽሕፈት ዕዮ ተወከሶም።
ብዛዕባ ሌላ ሕብረተሰብ ንሓደስቲ መጻእቲ ስደተኛታት ወይ ከኣ ቋንቋ ሽወደን ንወጻእተኛታት ተወሳኺ ሓበሬታ እንተደሊኻ ንናትካ ምምሕዳር ተወከስ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ክፍሊት መትከል እግሪን ገንዘብ ዝመጻሉ ዕለትን እንተደሊኻ ንካሳ ውሕስነት ተወከስ።
ንመለለዪ መንነት ቁጽሪ ዝምልከት ሕቶ እንተለካኣ፣ ናይ ውልቂ መረጋገጺ ሰነድ ወይ ከኣ ናይ ነባርነት መዝገብ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ተወከስ።


text:
ካብ መንጎ`ቶም ዝሞቱ ብዙሓት ቆልዑትን ደቀ ኣንስትዮን`ዮም። ሰበ-ስልጣን ብዛዕባ ጠንቂ `ቲ ሓደጋ ዝቐርብ ሕቶ ንጎኒ ይገድፍዎ`ለዉ።
ከንቲባ ዲሪባ ኩማ፡ ምምሕዳሮም ተወሳኺ ህይወት ንኸይጠፍእ ንሰባት ኣብ ምሕጋዝ ኣተኩሩ ከምዘሎ ይገልጹ።
ኣብ ከባቢ`ቲ እንዳ ጎሓፍ፡ መንበሪ ሰሪሓ ትነብር ወርቅነሽ ትብሃል ዜጋ፡ ንመንግስቲ ኣብ መስርሕ ምድሓን ዝሑል ምላሽ ብምሃቡ ትነቅፍ። ናተይ ከባቢ መንግስቲ`ውን ኣይፈሓረለይን-ባዕለይ ገንዘብ ከፊለ`የ ኣፍሒረዮ ትብል።
ሚንስትር ኮምኒኬሽን ኢትዮጵያ ነገሪ ለንጮ፡ በቲ ገና ብሕጂ ዝጻረ ሓደጋ ዝተጎድኡ ሰባት ንምድሓን መንግስቲ ዝከኣሎ ጻዕሪ የካይድ ኣሎ ክብሉ ንድምጺ ኣሜሪካ ቋንቋ ኣምሓርኛ ገሊጾም።
ብርክት ዝበሉ ካብ`ቲ ሓደጋ ዝደሓኑ ሰባት፡ ነቲ እንዳ ጎሓፍ ዘነቓነቖ መንግስቲ`ዩ ብዝብል ንመንግስቲ ተሓታቲ ይገብሩ። ካልኦት ድማ ኣብ`ትሕቲ`ቲ ኸባቢ እንዳ ጎሓፍ ዝስራሕ ዘሎ ህንጸት`ዩ ነቲ ጉሓፍ ክሃምም ጌርዎ ይብሉ።
መበገሲ`ቲ ሓደጋ ብናይ ውሽጥን ወጻእን ሰብ-ሞያ ከምዝጻረ ከንቲባ`ታ ከተማ ኣፍሊጡ`ሎ።
ብኻልእ ወገን፡ መንግስቲ 323 ዝኾኑ ሰባት ካብ ከባቢ እንዳ ጎሓፍ ናብ ውሑስ ቦታ ከምዘልገሶም ኣፍሊጡ`ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ኣፍሪካ ዝተርኣየ ሓፈሻዊ ዕብየት ቁጠባ ድኽነት ኣብ ምንካይ ዝገበሮ ኣስተዋፅኦ ዝተሓተ እዩ ተባሂሉ።ኣብ ኣፍሪካ ኣብ መንጎ ሃብታምን ድኻን ዘሎ ኽፍተት ሰፊሕ ምዃኑ’ውን ተፈሊጡ’ሎ ።ፖለቲካዊ ዘይምርግጋእ እውን ንቑጠባዊ ዕብየት ከምዝሃሰዮ ተገሊፁ።
እዚ ኩነታት ቁጠባ ኣፍሪካ ዝድህስስ ፀብፃብ ዓሽራይ ሕታም እዩ።ኣፍሪካ ኣብ 2008 ኣ/ፈ ዝተርኣየ ናይ ዓለም ፋናንሻዊ ቅልውላው ብኣንፃራዊ ኩነታት እንትምዘን ብዘዕግብ ተዋፂኣቶ ይብል እቲ ፀብፃብ።ብፋልይ ድማ ኣፍሪካ ኣብ 2010 ኣ/ፈ ኢኮኖሚያዊ ምዕባለ ኣርእያ ኣላ ይብል ብምውሳኽ።
ብዛዕባ እቲ ፀብፃብ ትንታነ ዘቕረቡ ኣብ ልምዓት ባንኪ ኣፍሪካ ዝሰርሑ ኣደም ኢልሂራ-ያካ ኣፍሪካ ነቲ ኣብ ቐረባ ዝተርኣየ ቁጠባዊ ቅልውላው ዓለም ከምዝተፃወረቶ ይገልፁ።ብፍላይ ድማ ኣብ ትሕቲ ሰሃራ ዝርከባ ሃገራት ኣፍሪካ ምስ ሃገራት ሰሜን ኣፍሪካ እንትነፃፀር ዝሐሸ ከምዝነበረ ይገልፁ።ምኽንያት ኣብ ሰሜን ኣፍሪካ ብዝነበረ ፖለቲካ ዘይምርግጋእ እዩ ይብሉ ንሶም።
ኮይኑ ግን ይብሉ ብምስዓብ ኣብ ኣፍሪካ ዝተርኣየ ቁጠባዊ ዕብየት ከዐንቅፉ ዝኽእሉ ሓደሽቲ ፖለቲካዊ ኩነታት እናተርኣዩ ምዃኖም ኣደም ይገልፁ።
ሓድሽ ዝተፈጠረ ፖለቲካዊ ተርእዮ ኣብ ኣፍሪካ ከምዝተግሃዱ ምስገለፁ ‘’ኣብ ሰሜን ኣፍሪካ ዝተፈጠረ ፖለቲካዊ ለውጥን ዘይምርግጋእን፡ኣብ ትሕቲ ሰሃራ ኣብ ዝርከባ ብርክት ዝበላ ሃገራት ኣፍሪካ ዝርአ ፖለቲካዊ ከይዲ ኣብ ነዊሕ እዋን ኣብ ዕብየት ቁጠባ ኣሉታዊ ፅልዋ ከስዕብ ይኽእል እዩ።’’ኢሎም።
ኣደም ኢልሂራ-ያካ ካሊእ ዘተኮርሉ ኩነት እቲ ሓፈሻዊ ቁጠባዊ ዕብየት ምስ ምንካይ ድኽነት ዘለዎ ምትእስሳር እዩ።ብኣንፃራዊ መልክዕ ኣብ ኣፍሪካ ዝለዓለ ቁጠባዊ ዕብየት ይርአ ኣሎ እንተተብሃለ’ውን እቲ ምዕባለ ንዝበዝሕ ህዝቢ ዝሓቖፈ ኣይኮነን።ብፍላይ ነቲ መንእሰይ።
እቲ ዓሽራይ ሕታም ዘተኮረሉ ካሊእ ጉዳይ ኣብ መንጎ ኣፍሪካን ቻይና፡ህንዲ፡ብራዚልን፡ኮሪያን ካልኦት ሃገራትን እናዓብየ ዝኸይድ ዘሎ ቁጠባዊ ምትእስሳር እዩ።ኣፍሪካ ክትጥንቀቖ ዝግብኣ ይብል እቲ ፀብፃብ እዚ ሓድሽ ርክብ ንዕኣ ብዝረብሕ መንገዲ ክትፍፅሞ ከምዘለዋ እዩ።


text:
ኣገዳሲ ሓበሬታ2020-01-14 18:06:16 Written by ምምሕዳር ማሕበር Published in ጽሑፋት ትግርኛ Read 779 times
- font size decrease font size increase font size
ሰብ ሕልናን ገበርቲ ቅዱስ ተግባርን ዝኾኑ ተቐማጦ ኣብ ከተማ ሉዛን ሃገረ ስዊዘርላንድ፡ ሎሚውን ከምቲ ወርትግ ዝውፍይዎ ብርኩትን ተደጋጋሚ ሰናይ ኣስተዋጽኦም ንጀጋኑ ውጉኣት ሓርነት ኤርትራ መደበር ከሰላ ሃገረ ሱዳን ከም ዝሰደዱ በዚ ኣጋጣሚ ብፍሉዩነት ኣመስጊና ንኣመስገንቲ ክንገልጸሎም ንፈቱ።
ገበርቲ ሰናይ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስናዮ ብርኩት ወፈያ እንሆ ድማ ሎሚ 2.200.00 ( ክልተ ሽሕን ክልተ ሚእቲን ዶላር ኣመሪካ) ተስዲዱ ኣብ ኢድ መደበር ከሰላ ከም ዝበጽሔ ነበስረኩም።
እዞም ብርሑቕ ዝኣመኑ ምሉእ ዕግበትን ርሕራሔን ዘለዎም ደቂ ሰባት ብዘይ ምቁራጽ ዘወፍዩ ዘለዉ ገበርቲ ሰናይ ንሕና ማሕበር ኣካለ ጽጉማን ኤርትራ ብስምናን፡ ብስምቶም ንልዕሊ ኣርብዓ ዓመታት ብጽሓይን ደሮናን ምስ ኩሉ ዝተፈላለየ ዓይነት ሕማምን ዝሳቐዩ ዘለዉ ብጾትን ኣሕዋትን ኮይና፡ ነቲ ከይሰልክዩ ብምድግጋም ዘወፍዝዎ ዘለዉ ሓገዝ ብፍሉይነት ክብ ዝበለ ምስጋናና ነቕርበሎም።
ምምሕዳር ማሕበር ኣካለ ጽጉማን ኤርትራ
ሃገረ ፈረንሳ


text:
24 ግንቦት ሉኣላዊነት ሃገር ዝተረጋገፀላ ዕለት ስለዝኾነት ዕግበት ይስመዓኒ፣20 ዓመት ናይ ንድሕሪት ጉዕዞ ድማ ሓዘን ከምዝፈጠረሉ ይገልፅ ኣቶ መስፍን ሓጎስ።
ኣንፃር እቶም መቃልስትኻ ዝነበሩ ሎሚ ክትቃለስ ከለኻ እንታይ ይስማዓካ ንዝብል ሕቶ ክምልስ ከሎ፣ኣንፃር እቶም ዝጠለሙ ኣብ ጎድኒ ህዝቢ ኤርትራ ምህላወይ የሐጉሰኒ'ዩ ኢሉ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ንመንግስቲ ኤርትራ ንምግልባጥ ሓድሽ ፖሊሲ ኣውፂኤ'ለኹ ምባሉ እንታይ ሪኢቶ ኣለካ ዝብል ሕቶ ዝቀረበሉ ኣቶ መስፍን ሓጎስ፣ፖሊሲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ግልፂ ኣይኮነን እንተኾነ ኣብ ኤርትራ ናይ ስርዓት ለውጢ ባዕሉ ብቀጥታ ከምፅእ'የ ዝብል ዘይኮነስ ንተቃወምቲ ብምሕጋዝ ከምዝትግብሮ'የ ተረዲኤ ዘለኹ።ሓገዝ ካብ ዚመፀ ይምፃእ ብዘየግድስ ለውጢ ክነምፅእ'ዩ ዕላማና ይብል ኣቶ መስፍን ሓጎስ።
ኣቶ መስፍን ሓጎስ ብዛዕባ 24 ግንቦት መዓልቲ ናፅነት ኤርትራ ስምዒቱ ይገልፅ
ሕውስዋስ ስምዒት እዩ ዝፈጥረለይ ይብል
24 ግንቦት ሉኣላዊነት ሃገር ዝተረጋገፀላ ዕለት ስለዝኾነት ዕግበት ይስመዓኒ፣20 ዓመት ናይ ንድሕሪት ጉዕዞ ድማ ሓዘን ከምዝፈጠረሉ ይገልፅ ኣቶ መስፍን ሓጎስ።


text:
Radio Erena: 11 June 2020
ስልጣኑ ክሓድግ ክልተ ኣዋርሕ ዝተረፎ ፕረዚደንት ብሩንዲ፣ ፒየር ንኩሪንዚዛ፣ ብኮረና ቫይረስ ከምዝሞተ ተሓቢሩ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ዝተኻየደ ሃገራዊ ምርጫ ዘይተሳተፈ ፕረዚደንት ብሩንዲ፣ ስልጣኑ ብወግዒ ከየሰጋገረ’ዩ ብ8ሰነ ብሃንደበት ከምዝሞተ ተሓቢሩ።
እቲ ፕረዚደንት ብሃንደበት ሓሚሙ ናብ ሆስፒታል ድሕሪ ምኻዱ፣ ሓደ ለይቲ ሓዲሩ’ዩ ሞይቱ።
ጠንቂ ሞቱ፣ ልቡ ብሃንደበት ደው ስለዝበለት ምዃኑ እኳ መንግስታዊ ማዕከን ዜና እንተጠቐሰ፣ እቲ ፕረዚደንት ብኮረና ቫይረስ ከምዝተለኽፈ ድሒሩ ዝወጽእ ዘሎ ሓበሬታ ይእንፍት።
እቲ ወዲ 55 ዓመት ፕረዚደንት፣ ስልጣኑ ኣብ ምርጫ ንዝተዓወተ ኤቫሪስት ኢንዳይሽምየ ኣብ ወርሒ ነሓሰ ብወግዒ ከረክብ’ዩ መደብ ተሰሪዑ።
እንተኾነ ሃንደባታዊ ሞት እቲ ካብ 2005 ኣትሒዙ ን15 ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ ፕረዚደንት ፒየር፣ ናይ ስልጣን ቁርቁስ ከየለዓዕል ተሰጊኡ ኣሎ።
ብመሰረት ቅዋማ እታ ሃገር፣ ዝተመርጸ ፕረዚደንት ስልጣን ክሳብ ዝርከብ፣ ፕረዚደንት ሃገራዊ ባይቶ ከም ግዝያዊ መራሒ እታ ሃገር ኮይኑ ከገልግል’ዩ።
ብሩንዲ፣ ንነዊሕ ዓመታት ብኵናት ሓድሕድ ዝተሓመሰት፣ ኣብ ዞባ ዓበይቲ ቀላያት እትርከብ ንእሽቶ ሃገር’ያ።
===========


text:
Radio Erena: 13 February 2020
ኣብ ርእሰ ምምሕዳር ፑንትላንድ፣ ዓይሻ ኤልያስ ዓደን ንዝተባህለት ጓል 12 ዓመት ቆልዓ፣ ጾታዊ ዓመጽ ድሕሪ ምፍጻም ዝቐተሉዋ ክልተ መንእሰያት ትማሊ 12 ለካቲት ብሞት ተቐጺዖም።
እቶም ዓብዲፋታሕ ዓብዲራሕማን ዎርሰመን ዓብዲሻክር መሓመድ ዲገን ዝተባህሉ ክልተ መንእሰያት፣ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ወርሒ ለካቲት፣ ከተማ ጋልካዮ፣ ኣብ ዕዳጋ ንዝረኸቡዋ ቆልዓ ጨውዮም ብምውሳድ፣ ዓሚጾም ከምዝቐተሉዋ’ዩ ቤት ፍርዲ ኣረጋጊጹ።
ንሞት ድሕሪ ምፍራዶም፣ ወላዲኣ ንዓይሻ፣ ብኸመይ ክቕተሉ ከምዝደሊ ክውስን ድሕሪ ዝተዋህቦ ሓላፍነት፣ እቶም ንህጻን ጓሉ ዓሚጾም ዝቐተሉ ክልተ መንእሰያት ክርሸኑ’ዩ መሪጹ።
ብመሰረት ምርጫኡ ድማ ትማሊ ሰኑይ 12 ለካቲት፣ ኣብ ማእከል ከተማ ቦሳሶ፣ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ተረሽኖም።
ነቲ ምርሻን ብኣካል ካብ ዝተዓዘቡ ሓደ ኣቦኣ ንዓይሻ ኮይኑ፣ ህይወቶም ከምዝሓለፈ ከረጋግጽ ዕድል ከምዝተዋህቦ’ውን ማዕከናት ዜና ካብታ ርእሰ ምምሕዳር ገሊጸን።
ብተመሳሳሊ ገበን ዝተኸሰሰ ሳልሳዮም’ውን ድሕሪ 10 መዓልታት ተመሳሳሊ ዕጫ ክበጽሖ ከምዝኽእል’ዩ ዝንገር ዘሎ።
ሞት እዛ ጓል 12 ዓመት ቆልዓ፣ ኣብታ ርእሰ ምምሕዳር ሓያል ቁጠዐ ፈጢሩ፣ ንኣስታት ሓደ ዓመት ፍትሒ ንዓይሻ ዝብል ህዝባዊ ጎስጓስ’ዩ ክካየደሉ’ዩ ጸኒሑ።


text:
Radio Erena: 02 June 2020
ሕብረት ኤውሮጳ፣ ብሰንኪ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ንዘጋጠመ ናይ መነባብሮ ጸገማት ንምፍታሕ፣ ንኣርባዕተ ሃገራት ቀርኒ ሃገራት ኣፍሪቃ ናይ 105.5 ሚልዮን ኤውሮ ሰብኣዊ ሓገዝ ኣበርኪቱ።
እቲ ሕብረት፣- ንሶማል 48 ሚልዮን ኤውሮ፣ ንኢትዮጵያ 42 ሚልዮን ኤውሮ፣ ንኬንያ 15 ሚልዮን ኤውሮ ንጂቡቲ ድማ ኣስታት ፍርቂ ሚልዮን ኤውሮ ዝውዕል ሰብኣዊ ሓገዝ ከምዘበርከተ ዝሓለፈ ቅንያት’ዩ ብወግዒ ኣፍሊጡ።
እንተኾነ፣ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንዝርከባ ኤርትራን ሱዳንን ካብዚ ሰብኣዊ ሓገዝ ዝገለለሉ ምኽንያት ኣይተነጸረን።
እቲ ሕብረት ኣቐዲሙ፣ ብመንገዲ ውድብ መግብን ሕርሻን ካልእ ሰብኣዊ ፕሮጀክታትን ኣቢሉ፣ ኣብዚ ዞባ ብሰንኪ ወራር ዕስለ ኣንበጣ ንዝሰዓበ ጉድኣት ዝውዕል 33 ሚልዮን ኤውሮ ከምዝሓገዘ ኣብ ወግዓዊ መርበብ ሓበሬትኡ ሰፊሩ ኣሎ።
ሕብረት ኤውሮጳ፣ መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ድሕሪ ዝጀመርዎ ርክብ፣ ካብ ወደባት ኤርትራ ክሳብ ኢትዮጵያ ዝዝርጋሕ ናይ ቅጥራን ጽርግያ ንኽህነጽ፣ ናይ 10ታት ሚልዮን ኤውሮ ምምዋሉ ካብ ሓያሎ ኣባላት ፓርላማኡ ተቓውሞ ገጢምዎ’ዩ።
ሓያሎ ፖለቲከኛታት ኤውርጳ፣ መንግስቲ ኤርትራ፣ ምስ ኢትዮጵያ ርክብ ደኣ ይጀምር’ምበር፣ ኣብ ገዛእ ዜጋታቱ ዝፍጽሞ ግፍዕታት፣ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን ካልእ በደላትን ይቕጽል ብምህላዉ፣ ልምዓታዊ ሓገዝ ክብርከተሉ የብሉን ዝብል መርገጺ ኣለዎም።
=========


text:
Radio Erena: 24 November 2019
ርእሰ ከተማ ደቡብ ሱዳን ጁባ፣ ንመጀመሪያ እዋና ሓይሊ ኤለክትሪክ ረኺባ።
ኣብቲ ብዕለት 22 ሕዳር ዝተኻየደ ናይ ጽምብል ስነስርዓት፣ ፕረዚደንት ሳልቫኪር ኣብ ዘስመዖ መደረ፣ ኲናት ብምብቅዑ፣ ናይ ዳግመ ህንጻ እዋን እዩ ድሕሪ ምባል እዚ ሓድሽ መርበብ ሓይሊ ኤለክትሪክ ከተማ ጁባ መጀመሪ ኮይኑ፣ እታ ሃገር 100 ሜጋዋት ጸዓት ዘመንጩ ሓይሊ ኤለክትሪክ ንምቛም ኣብ መስርሕ ከምዘላ ገሊጹ።
ኣብዚ ሓድሽ ፕሮጀክት፣ ‘እዝራ ግሩፕ’ ዝተባህለ ኤርትራዊ ትካል ናይ 289 ሚልዮን ዶላር ወፍሪ ኣካዪዱ ከምዘሎ ኣብቲ ኣጋጣሚ ተገሊጹ።
ደቡብ ሱዳን ድሕሪ ናጽነታ፣ ናይ ገዛእ ርእሳ ምንጪ ጸዓት ከተቕውም እኳ እንተፈተነት ክሳብ’ዚ እዋን’ዚ ከይተዓወተት እያ ጸኒሓ። በዚ ምኽንያት ኣብ ከተማ ጁባ ዝርከባ መንግስታዊ ይኹና ናይ ውልቂ ትካላት ነናይ ገዛእ ርእሰን ጀነሬተር እየን ክጥቀማ ጸኒሐን።
በዚ ዝዝርጋሕ ዘሎ ሓድሽ ምንጪ ሓይሊ ኤለክትሪክ፣ ነቲ ካብ ብዝሒ ጀነሬተራት ክስዕብ ዝጸንሐ ብከላ ኣየር ከወግድ ትጽቢት ከምዝግበረሉ፣ ፕረዚደንት ሳልቫኪር ብተወሳኺ ገሊጹ።
ኣብዚ ጸዓት ኤለክትሪክ ወፍሪ ዘካዪድ ዘሎ ትካል እዝራ፣ ብክልተ ኤርትራውያን ኣሕዋት ብ1986 ኣብ ኢትዮጵያ ዝተመስረተ ኮይኑ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ደቡብ ሱዳን ቤት ጽሕፈት ከፊቱ ይርከብ።
ኣካያዲ እቲ ትካል ኣብ ዝሃቦ ቃል እቲ ሓይሊ ኤለክትሪክ ስርሑ ኣብ ዝጅምረሉ፣ ክሳብ 70 ሽሕ ዝበጽሓ ስድራቤታት ከተማ ጁባ ኣገልግሎት ክረኽባ ምዃነን ገሊጹ።
ፕሮጀክት ሓይሊ ኤለክትሪክ ደቡብ ሱዳን ንምትግባር፣ ባንክ ልምዓት ኣፍሪቃ 38 ሚልዮን ዶላር ከወፊ እንከሎ ኤርትራዊ ትካል እዝራ ከኣ 289 ሚልዮን ዶላር ኣውፊሩ ይርከብ።


text:
ኣብ ኣፍሪካ ንHIV/AIDS ንምክልኻል ዝተገብረፁ ምንቅስቓሳት ዝለዓለ ውፅኢት ምምዝጋቦ ዋና ዳይረክተር ትካል ኤዲስ ሕቡራት መንግስታት ገሊፆም።ኣብ ኤዲስን ብፆታዊ ርክብ ዝመሓላለፉን ሕማማት ዘተኮረ ዓለምለኸ ጉባኤ ትማሊ ኣብ ኣዲስ ኣበባ እንትኽፈት ዝተዛረቡ እቶም ዋና ዳይረክተ ሚሼል ስድቤ ንዝተረኸቡ ውፅኢታት ናይ ኣሜሪካ ፕሬዝዳንት ንዝነበሩ ጆርጅ ዳብሊው ቡሽ ክምስገኑ ከምዘለዎም እውን ገሊፆም።
ሕማም HIV/AIDS ከም ሓዱሽ ሕማም ካብዝፍለጥ ቅድሚ 30 ዓመታት ጀሚሩ ኣፍሪካ 24 ሚሊዮን ዜጋታት በቲ ሕማም ስኢና እያ።ብኤዲስን ብፆታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ኣብ ኣፍሪካ ዝብል ዓለምለኸ ጉባኤ ወይ ICASA ትማሊ ኣብ ኣዲስ ኣበባ እንትኽፈት እዞም ፈተናታት ኣብምምካት ዝተገብሩ ፃዕርታትን ዝተረኸቡ ውፃኢታትን ተዘሪቡሉ።
ዋና ዳይረክተር ትካል ኤዲስ ሕቡራት መንግስታት ሚሼል ሲዲቤ ከምዝበልዎ ብፍላይ ዝሓለፉ ሒደት ዓመታት ንHIV/AIDS ብምክልኻል ዝለዓለ ውፅኢት ዝተርአየሎም እዮም ኢሎም።
ስድቤ ከምዚ ኢሎም ኣለው።’’ ኣብ ኣፍሪካ ንእነካይዶ ናይ ምክልኻል ፃዕሪ ከምዘይሰርሕ ይነግሩና ከምዝነበሩ ምዝካር የድልየና።ሎሚ ግን እዞም ሰባት እዚኦም ምግጋዮም ኣረጋጊፅኩም ኣለኹም።ሎሚ ልዕሊ 6.8 ሚሊዮን ዝኾኑ ሰባት እቲ ሕክምና እናተኸታተሉ እዮም። ‘’
እቶም ዋና ዳይረክተር ኣብቲ ትማሊ ሰንበት ዝተኸፈተ ጉባኤ ንዝተረኸቡ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ጆርጅ ቡሽን ብዝተመዝገበ ውፅኢት ኣመስጊኖምዎም።ምሕካም ከምዝክኣል ኩሉ ኣብዘይኣመነሉ እዋን ናይ ህፁፅ እዋን ናይ ኤዲስ ፕሮግራም ረድኤት ብምሕንፃፅ ንዝወሰንዎ ውሳነ ንፕሬዝዳንት ቡሽ ክነምስግኖም ይግባእ ኢሎም።
ቅድሚ ሒደት ዓመታት ን HIV/AIDS ንምክልኻል ከም መርአያ ይቑፀራ ዝነበራ ክልተ ሃገራት ዩጋንዳን ሴኔጋልን ኣብዚ ሕዚ እዋን ናይቲ ቫይረስ ምስፍሕፋሕ ኣብዘለዎ ጠጠው ንኽብል ዝገበራ 32 ናይ ኣፍሪካ ሃገራት ከምዘለዋ እቶም ዋና ዳይረክተር ሓቢሮም።
ኣብቲ ጉባኤ መደረ ዘስምዑ ናይ ቀደም ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ቡሽ ናይ ህፁፅ እዋን ናይ ኤዲስ ፕሮግራም ረድኤት ፔፕፋር ዝተመስረተሉ ከይዲ ኣረዲኦም።ሎሚ ካብ 30 ሃገራት ንላዕሊ ንዝርከቡ ፕሮግራማት ፀረ ኤዲስ ከምዝሕግዝን ሳላ ናይ ኣሜሪካ ሓገዝን ናይ ኣጋራትን ጠንካራ ፃዕርታት ኣብዝሓለፉ 10 ዓመታት ልዕሊ 450 ሽሕ ህፃናት ካብ HIV ነፃ ኾይኖም ተወሊዶም ኣለው’ውን ኢሎም።
ቀዳማይ ምንስቴር ኢትዮጵያ ኣቶ መለስ ዜናዊ ኣብዝሓለፉ ዓመታት ኣፍሪካ ንኤዲስ ንምውጋእ ብመንፅር ዝሃበቶም ምላሽ ኣብ ኩሎም ግንባራት ጭቡጥ ውፅኢታት ተረኺቦም ኣለው ኢሎም።ብምቕፃል እቲ ቫይረስ ካብ ኣደ ናብ ቆልዓ ንኸይመሓላለፍ ብዝግባእ ንምክልኻል ምኽኣሉ ሎሚ ክዕወት ዝኽእል ዕላማ እዩ።ብሚሊዮን ዝቑፀሩ ኣፍሪካዊያን ናይ ፀረ HIV መድሓኒት እናስረኸቡ እዮም ኢሎም።
ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ኣብዘረብኦም ንናይ ኣሜሪካ ፕሬዝዳንት ናይ ህፁፅ ሓገዝ ናይ ኤዲስ ፕሮግራም ፔፕፋር ተጋብራዊነት ኣብ ናይትማሊ መኽፈቲ ጉባኤ ንዝትረኸቡ ጆርጅ ቡሽ ኣመስጊኖምዎም።ፕሬዝዳንት ቡሽ ንዝሃብዎ ኣመራርሓ’ውን ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ዜናዊ ሽልማት ኣበርኪቶምሎም።


text:
ኣብቲ ውድድር 18 ናይ ዓበይቲ፡ 25 ድማ ናይ ትሕቲ-ዕድመ ጋንታታት ዝተሳተፋ ክኾና ኸለዋ፡ ንዋንጫ ዝተጋጠማ ጋንታ ባልቲሞር ፈንቅል ምስ መነሶታ ቀይሕ ባሕሪ እየን ነይረን። ባልቲሞር- ፈንቅል ድማ ሻምፒዮን 25 እዮቤልዩ ብምዃን ተዓዋቲት ጋንታ ኾይና`ላ።
ኤርትራውያን ማሕበረ-ኮም ኣትላንታ፡ ኣብ እዋን መኽፈቲ`ቲ ፈስቲቫል ዘቕረብዎ ምድላው ካብቶም ዝሓለፉ ዓመታት ብልጽ ዝበለ ከምዝነበረ ዝገለጸ ፕረዚደንት ፈደረሽን ኣቶ ብርሃነ ገረዝጊሄር፡ እቲ ምርኢት ንትሽዓተ ብሔራት ኤርትራ ዘንጸባርቕ፡ ናይ መንእሰያት ሳዕስዒትን፡ ናይ ዓበይቲ ባህላዊ ኣከዳድናን ኻልእን ዘጠቓልለ ከምዝነበረ ሓቢሩ።
ብኻልእ ወገን፡ ፈጻሚ-ኮሚቴ ፈደረሽን ስፖርት ኤርትራውያን ሰሜን ኣመሪካ ስልጣኑ ንሓድሽ መሪሕነት ከምዘረከበ ኣቶ ብርሃነ ሓቢሩ`ሎ፡፡ በዚ መሰረት ሓዲሽ ፕረዚደንት ኾይኑ ዝተመዘዘ ኣቶ ዮሴፍ መብራህቱ ካብ ጋንታ ሳንታ ክላራ፡ ተሓዚ ገንዘብ ድማ ኣቶ ኣብርሃም ኣርኣያ ካብ ጋንታ ሰላም ኣትላንታ ዝርከብዎም ሾብዓተ ኣባላት ተመሪጾም ኣለዉ።
ንምሉእ ትሕዝቶ ቃለ-መጠይቕ ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቕ


text:
4. ነባቤ መለኮት (ታኦጎሎስ)፦ ንነገረ መለኮት ካብ ካልኦት ሐዋርያት ብዝበለጸን ኣብዚኁን ኣስፊሑን ኣዕሚቑን ኣርቂቑን ብምምሃሩ ‘ነባቤ መለኮት’ ተባህለ።
5. ኣቡቀለምሲስ፦ ናይ ግሪኽ ቃል ኮይኑ በዓል ራእይ ማለት እዩ። ንዝኃለፈን ንዝመጽእን ብራእይ ስለዝተገልጸሉ “ዮሓንስ ኣቡቀለምሲስ” ተባህለ።
6. ቁጹረ ገጽ፦ በቲ ብዕለተ ዓርብ ዝረኣዮ መከራ መስቀል ጐይታና ገጹ ብኃዘን ተጨማዲዱ ይነብር ስለዝነበረ እዚ ስም’ዚ ተዋህቦ።
* ሃገሩ (ዓዱ)፦ ንቕዱስ ዮሐንስ ዓዱ ኣብ ዞባ ገሊላ እዩ። ምስ ኃዉ ቅዱስ ያዕቆብን፡ ኣቦኡ ዘብዴዎስን ዓሣ ብምግፋፍ ይናበር ነበረ። ኣዲኡ ካብተን 36 ቅዱሳን ኣንስቲ ሓንቲ እያ።
ቅዱስ ዮሐንስ ኣብ ጊዜ መከራ ጐይታና ከይሃደመ፡ ክሳዕ እግሪ መስቀል ዝሰዓቦ ሐዋርያ እዩ። ብዕለተ ዓርብ ንዝርአዮ መከራ ጐይታ እናዘከረ ዝተረፈ ዕድሜኡ ብንብዓት ፈጺሙ እዩ። ንሐዋርያውነት ኪጽዋዕ ከሎ ኣብ ዕድመ መንእሰይ እዩ ነይሩ። ን99 ዓመታት ዝኣክል ድማ ኣብዚ ምድሪ እዚ ነይሩ።
* ቅዱስ ዮሓንስን ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያምን
ሐዋርያ ቅዱስ ዮሐንስ ክሳዕ እግረ መስቀል ብምስዓቡ ንሕዝበ ክርስቲያን ወኪሉ ንኣደነት ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ጐይታና ተቐቢሉ እዩ። (ዮሐ. 19፡25-27) ንእኣ ክሕልዋ ሓደራ ስለዝተዋህበ ኣርኂቑ ንስብከት ከይከደ ምስኣ ነበረ። ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ ቅዱስ ዮሐንስ ንልዕሊ 15 ዓመት ዝኣክል ምስ ተቐመጠት ኣብ 49 ዓ.ም. ዓሪፋ።
* ሀገረ ስብከት
ወንጌላዊ ዮሐንስ ድኅሪ ዕረፍቲ እመ ብርሃን ናብ ንእሽቶ ኤስያ ኸይዱ መሃረ። ቀንዲ መንበሩ ኣብ ኤፌሶን ብምግባር፡ ብፍላይ በቲ ዘመን እቲ ካብ ኤውሮጳ ናብ ማእከላይ ምሥራቕ ብዝወስድ መንገዲ ብዝተደኮኑ ሓደስቲ ኸተማታት እናተዛወረ ኣብያተ ክርስቲያን ብምሕናፅን ጳጳሳት ብምሻምን ብርሃን ወንጌል ኣብርሀ።
ኣብ መወዳእታ ድማ ኣብ ዘመን’ቲ ብጭካነኡ ዝፍለጥ ንጉሥ ድምጥያኖስ (81-96 ዓ.ም.) ወንጌል ብምምሃሩ ብመምለኽቲ ጣዖት ተኸሲሱ፡ ንፍርዲ ድኅሪ ምቕራቡ ብዝፈልሐ ውዑይ ማይ ተሳቕዩ፡ ኣብ ደሴት ፍጥሞ ክሕየር ተፈርደ። ነቲ ራእዩ ዝረኣዮን ዝጸሓፎን’ውን ኣብዚ ቦታ እዚ ኮይኑ እዩ። ኣብ 96 ዓ.ም. ድምጥያኖስ ምስ ተቐትለ፡ ቅዱስ ዮሐንስ ካብ ደሴት ፍጥሞ ተመሊሱ ወንጌሉን ንሠለስተ መልእኽታቱን ከም ዝጸሓፎ ይንገር።
* ቅዱስ ዮሓንስን መጻሕፍቱን
ቅዱስ ዮሐንስ ኣብ ሓዲሽ ኪዳን ኃሙሽተ መጻሕፍቲ ኣለውዎ። ንሳቶም ድማ፦
ዓይነት መጽሓፍ ብዝኂ
1. ወንጌል 1
2. መልእኽታት 3
3. ራእይ 1
ድምር 5
ሐዋርያ ቅዱስ ዮሐንስ ደድኅሪ ቅዱስ ጳውሎስ ንሓዲሽ ኪዳን ብዙኅ መጻሕፍቲ ብምብርካት መበል 2ይ ደረጃ ዝኃዘ እዩ።
* ወንጌል ዮሐንስ
ወንጌል ዮሐንስ በቲ ኂዝዎ ዘሎ ብዝኂ ምዕራፋትን ቍጽርታትን 3ይ ደረጃ ኂዙ ይርከብ፦ 21 ምዕራፋት ኪህልዎ ኸሎ 866 ቍጽርታት ሓቝፉ ይርከብ።
ቅዱስ ዮሐንስ ዝጸሓፎ ወንጌል ብኣጸሓሕፋኡ ኣብ ነገረ መለኮት ዘተኮረ ትኅዝቶ ስለዘለዎ፡ ካብቶም ካልኦት ሠለስተ ወንጌል ዝተፈልየ እዩ። ቅዱስ ዮሐንስ፡ ብዝያዳ ኣብ ቀዳማዊ ልደት ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብምትኳር ብዘይ ኣደ ካብ ናይ ባህርይ ኣቦኡ ምውላዱን ማዕርነቱን ንኪገልጽ “ቀዳሚሁ ቃል ውእቱ . . . / ብመጀመርታ ቓል ነበረ፡ እቲ ቓል ድማ ኣብ ኣምላኽ ነበረ፡ እቲ ቓል’ውን ኣምላኽ ነበረ . . .” እናበለ ኣብ ምሥጢረ መለኮት ጠሊቑ ብምእታው ብተመስጦ ኪጽሕፍ ጀመረ። ኣብዚ ጊዜ’ዚ መልኣኽ እግዚአብሔር ንባሕሪ ኤሽያን ብቕራፍ እንቋቑሖ ናብ ንቑጽ ምድሪ ክጭንጉዕ ይርኢ። ቅዱስ ዮሐንስ በዚ ተደኒቑ፡ “ከመይ ኢልካ ነዚ ባሕሪ ብቅራፍ እንቋቑሖ ጨንጉዕካ ከተንጽፎ ትህቅን ኣሎካ፡” ብምባል ሓተቶ። እቲ መልአክ ድማ “ኣነስ እኳ ንፍጡር እየ! ንስካ ግና ተመራሚርካ ዘይብጻሕ ባህርየ መለኮት ክትምርምር ትሃልክ’ዶ ኣየሎካ፡” ክብል መለሰሉ። ብኡ ንብኡ ቅዱስ ዮሐንስ ወንጌላዊ ኣብ ምሥጢረ ሥላሴ ጠሊቕካ ምትንታን ገዲፉ “ካብ እግዚአብሔር ዝተላእከ ሓደ ዮሐንስ ዝስሙ ሰብአይ ነበረ . . .” ብምባል ካልእ ፍጻሜ ክጽሕፍ ጀመረ።
* ቀዳመይቲ መልእኽቲ ዮሐንስ
ቅዱስ ዮሐንስ ኣብ ከባቢ 96 ዓ.ም. እታ ቀዳመይቲ መልእክቱ ጸሓፈ። ምክንያተ ጽሕፈቱ ድማ ንሱ ተኣሲሩ ከሎ፡ ነዚ ኵነታት እዚ ተጠቒሞም መናፍቓን ናይ ኑፋቄ ትምህርቲ ኣብ ንእሽቶ እስያ ስለዝዘርግሑ እዩ። ገለ ካብቲ ናይ ኑፋቄያዊ ትምህርትታቶም፦
- ትንሣኤ ምውታን የልቦን
- ብነቢብ (ብምዝራብ)፡ ብገቢር (ብግብሪ) ንዝግበር ኃጢአት እምበር፡ ነቲ ብሐልዮ (ብሓሳብ) ዝሥራሕ ኃጢአት እግዚአብሔር ኣይፈልጦን እዩ።
- ድኅሪ ጥምቀት ሠናይ ግብሪ ኣየድልን እዩ።
- ወዘይመስሎ
በዚ መሠረት እዚ ቅዱስ ዮሐንስ ካብ ደሴት ፍጥሞ ምስ ተመልሰ፡ ነዚ ዝተነዝሐ ትምህርቲ ክሕደት መልሲ ንኺኸውን ኢሉ ነዛ መልእኽቲ’ዚአ ጽሓፈሎም።
* ካልአይቲ መልእኽቲ ዮሐንስ
ኣብ ሓንቲ ካብ ደሴት ኤሽያን እትነብር ቀለብ እናተሰፍረላ ንደቂ ነገሥታት ብሞግዚትነት እትዕቢ ሓንቲ ሮምና እትብሃል ሰበይቲ ነበረት። ቅዱስ ዮሐንስን ወዲ መዝሙሩ ኣብሮኮሮስን ኣብዛ ደሴት’ዚአ ወንጌል ንምምሃር መእተዊ መንገዲ እናደለዩ ኸለው፡ “ናይ ኣቦ፡ ሮምና ባሮት ኢና ነይርና። ንብዙኅ ዓመታት ጠፊእና ነይርና፡ ሕጂ ግና መጺእና ኣሎና” እናበሉ ወረ ነዝሑ። ውዳሴ ከንቱ ዘጥቅዓ ሮምና ናብ ቤታ ወሲዳ ንቅዱስ ዮሐንስ ፈላጺ ዕንፀይቲ፡ ንኣብሮኮሮስ ድማ ወራዲ ማይ ገይራ ሥራሕ ቈጸረቶም።
ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ፡ ካብቶም ብሞግዚትነት እተዕብዮም ቈልዑ ንሓደ ኂዛ ናብ ቤት ጣዖት ክትኣቱ እንከላ ምስኣ ቅዱስ ዮሐንስን ቅዱስ ኣብሮኮሮስን ምስ ኣተዉ ናይቲ ቤት ኣቑሑ ሕውስውስን ሕምስምስን በለ። እቲ ሮምና ኂዛቶ ዝኣተወት ቘልዓ’ውን ብስንባደ ሞተ። ሮምና ካብ ዓቐን ንላዕሊ ብሕርቃን ነዲዳ፡ “እዚ ዅሉ ዝኾነ ብሰንክኹም እዩ” ኢላ ቀጥቀጠቶም። ቅዱስ ዮሓንስ ድማ ‘እንተደለኺ ኣተንሥኡለይ ዘይትብልና’ ምስ በላ ‘ናይ ሕጂ ይብእስ። ካብ መዓስ እዩ’ኸ ሰብ ካብ ሞት ዝተንሥእ፤” ብምባል ደጊማ ከትከተቶም። ንሳቶም ግና ተኣምራት ዝገብርሉ ጊዜ ስለዝበጽሐ፡ ጸሎት ገይሮም ነቲ ቘልዓ ኣተንሥእዎ። በዚ ዝተገረመት ሮምና፡ ብምሉእ ልባ ኣሚና ተጠምቀት። ብኡ ንብኡ ኣብ ቤታ ጉባኤ ምእመናን ተመሥረተት። ንሮምና ድማ ናይቲ ጉባኤ እመ ምኔት ገበርዋ። እታ ጉባኤ’ውን እናጸንዐትን እናሰፍሐትን ከደት።
ቅዱስ ዮሐንስ ኣብ ደሴት ፍጥሞ ተኣሢሩ ኣብ ዝነበረሉ ጊዜ፡ መናፍቓን ብዘስለኹዎ ትምህርቲ ኽሕደት ኣብ ቤት ሮምና ዝነበረት ጉባኤ ኣብ ምክፍፋል በጽሐት። ነዚ ዝሰምዐ ቅዱስ ዮሐንስ ኣብ ከባቢ 96 ዓ.ም. ነዛ መልእኽቲ እዚአ ንሮምና ጸሓፈላ። ኣብዛ መልእክቲ እዚአ ቅዱስ ዮሐንስ “ነቲ ናይ ቀደም ናብራ ዘኪራ፡ ነዚ ኣጋጢሙ ዘሎ መከራ ክትርስዖ” ይመኽራ። እዚ ዓቢይ ሐዋርያ እዚ ንሮምና በቲ ናይ ቅድም ዝጽውዓ ዝነበረ፦ “እመ ቤተይ” እናበለ ብትሕትና ይጽውዓ። (ሠለስት ሓዲሳት ገጽ 304-305)
* ሣልሰይቲ መልእኽቲ ቅዱስ ዮሐንስ
ቅዱስ ዮሐንስ ነዛ መልእኽቲ እዚአ ኣብ ከባቢ 96 ዓ.ም. ከም ዝጸሓፋ ይንገር። ነቶም ብምኽንያት ስደት ከርተት ዝብሉ ዝነበሩ ሕዝበ ክርስቲያን ኣብ ቤቱ ዝቕበል ዝነበረ ጋይዮስ ዝተባህለ ለዋህን ቡሩኽን ሰብአይ ዝጸሓፎ እዩ። ነዚ ሠናይ ተግባር ናይ ጋይዮስ ዝሰምዐ ቅዱስ ዮሐንስ ኣብዚ ናይ መከራ እዋን ከምዚ ዓይነት ሰብ ምርካቡ እናኣመስገነን እናኣተባብዐን ነዛ መልእኽቲ እዚአ ጸሓፈሉ።
* ራእይ ዮሐንስ
ቅዱስ ዮሐንስ ኣብ ደሴት ፍጥሞ ኣብ ጸቢብ በዓቲ ን7ተ ዓመት (88-96 ዓ.ም.) ተሓይሩ ኣብ ዝነበረሉ ጊዜ ዝረኣዮ ራእይ እዩ።
ፍጥሞ ካብ ንእሽቶ እስያ እትርከብ ኣብ ዘመነ ንግሥነት ሮማ፡ ኣምልኮ ጣዖት ኣይንቕበልን ዝበሉ ዝሕየሩላ ደሴት እያ ነይራ።
ቅዱስ ዮሐንስ ወንጌላዊ ኣብ ደሴት ፍጥሞ ተኣሲሩ ኣብ ዝነበረሉ ጊዜ፡ ከም ካልኦት ኣኅዋቱ ሐዋርያት፡ እናተንቀሳቐሰ ብዘይምምሃሩ ይኃዝንን ይጉህን ስለዝነበረ እግዚአብሔር ነዚ ዝበለጸ ምሥጢር ገለጸሉ።
ኣቡቀለምሲስ ቅዱስ ዮሐንስ ብዝያዳ ነዚ ራእይ እዚ ዝጸሐፎ ኣብቲ ዘመን’ቲ ዮናናውያ ተባሂለን ዝጽውዓ ሾብዓተ ኸተማታት ንእሽቶ እስያ ንዝነበሩ ሊቃነ ጳጳሳት እዩ። ኣብ\ዚ መጽሓፍ’ዚ ‘መላእኽቲ’ ተባሂሎም ዘለዉ እዞም መራሕቲ ኣብያተ ክርስቲያን እዮም።
* ቅዱስ ዮሐንስን ሥእሊ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስን
ንሥእሊ ጐይታና፡ ምንጪ ካብ ዝኾኑ ሓደ ቅዱስ ዮሐንስ ዝሠኣሎ እዩ። ጐይታና ኣብ ዝተሰቕለሉ ዘመን ንጉሥ ሮማ ዝነበረ ጢባርዮስ ቄሣር ሕሙም ውላድ ስለዝነበሮ፡ ናይ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ግብረ ምድኃን እናሰምዐ በዓል ጲላጦስ ንዝጸሓፍሉ መልእኽቲ እናኣንበበ “ናብቲ መቓብር ናይ’ዚ ርኅሩኅ ንወደይ ወሲዱ ዘሕውየለይ መን እዩ፡” እናበለ ይምነ ነበረ። ትምኒቱ ሠሚሩ ንወዱ ወሲዶም ኣብ ልዕሊ መቓብር ጐይታና ምስ ኣቐመጥዎ ካብ ሕማሙ ምስ ተፈወሰሉ፡ ንጐይታ ዘለዎ ፍቕሪ ንምግላጽ ንሥእሊ ጐይታና ዝሥእለሉ እናደለየ ኸሎ ንዮሐንስ ወልደ ነጐድጓድ ረኸቦ እሞ ልክዕ ከምቲ ዓርቢ ስቕለት ዝርአዮ ገይሩ ሥኢሉ ሃቦ።
* ናይ መወዳእታ ዘመን ቅዱስ ዮሐንስ
ቅዱስ ዮሐንስ ካብ ኵሎም ሐዋርያት ዝነውሐ ዕድመ (ከባቢ 99 ዓመት) ኣብ ምድሪ ዝጸንሐ ሐዋርያ እዩ። ካብ ሐዋርያት ኣቐዲሙ ዝዓረፈ ዓቢይ ኃው ቅዱስ ያዕቆብ ኪኸውን ከሎ፡ ካብ ሐዋርያት መወዳእታ ኻብዚ ዓለም እዚ ዝተፈልየ ድማ ቅዱስ ዮሐንስ ወንጌላዊ እዩ።
ቅዱስ ዮሐንስ ኣብ መወዳእታ ዘመኑ፡ ነቶም ደድኅሪኡ እናሰዓቡ ምፍላይ ዝኣበይዎ ደቀ መዛሙርቱ ናብ ግዳም ልኢኹ ተሠወረ። እቶም ደቀ መዛሙርቱ ምስ ተመልሱ መቖሚያኡ፡ ነጸላኡን መጽሓፍን እንተዘይኮይኑ ኻልእ ከምዘይጸንሖም መጻሕፍቲ ቤተ ክርስቲያን ይገልጹ እዮም።
ኣቐዲሙ ጐይታና ብዝኣተወሉ ቃል ኪዳን ከም በዓል ኤልያስን ሄኖክን ንሞት ከይርኣየ 4 ጥሪ ናብ ብሔረ ሕያዋን ዝተወሰደ ቅዱስ ሐዋርያ እዩ።
ጸሎቱን በረከቱን ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን፡ ኣሜን!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር፡ አሜን!


text:
ኩነታት ኣብ መዓስከር ሸገራብ ናይ ዘለው ስደተኛታት ንምፍላጥ፡ ብ 22 ግንቦት 2018 ናብቲ መዓስከር ተንቀሳቒሰ ኔረ። ኣብቲ መዓስከር ምስ ኣተኹ ትኽ ኢለ ናብቲ መቐበሊ ቦታ፡ ማለት ሓደስቲ ስደተኛታት ዝሰፍርዎ ኣባይቲ ኬይደ። ኣባኡ ናይ ግድን ክትሓባበሩካ እንተ ኾይኖም ስም ጠቂስካ ክስቶ ደልየ ክትብል ኣለካ። ኣብ ሓንቲ ገዛ ካብ 6 ክሳብ 8 ሰባት ኢዮም ዝሰፍሩ። ኣብ ሓንቲ ካብተን ገዛውቲ ቕርብ ኢለ ካብቶም ካብ ወለዶምን ቤት ትምህርቶምን ክርሕቁ ዘይግብኦም ኣብ ከባቢ 14ን 16ን ዓመት ክሊ ዕድመ ዝርከቡ ነኣሽቱ ቁልዑት ሰላም ኢለዮም። ኣብ ፈለማ ሱዳናዊ ግዲ መሲለዮም ዝሕል እሎም ሰላም ኢሎምኒ። ምኽንያቱ ምስቶም ኣብቲ ከባቢ ዝርከቡ ብቋንቋ ክረዳድኡ ስለዘይክእሉ ዘራክቦምን ዘረዳድኦምን ብዙሕ የለን። ሰላም ኢለ በታ ንሶም ዝዛረብዋ ቖንቓ ትግርኛ ተዛሪበዮም። ቅርብ ኢሎም ብፍሱህ ገጽ ሰላም ኢሎምኒ። ዝያዳ ቅሩብ ክፈክሶም ዑመር እባሃል ካብ ኤርትራ ኢኹም ሓቂ ኢለ ሓቲተዮም። እወ ዝብል መልሲ ሂቡ እቲ ካብኦም ብቁመት ሕጽር ዝብልን ዝነኣሰ ዝመስልን።
“ደቂ ከረን ኣለዉ ምሳክም፧ ሰሚር ዝባሃል ወዲ ከረን ደለየ ኔረ፧” ኢለዮም ዝያዳ ንክቀርቡኒ። “ደቂ ከረን ይህልዉ ኢዮም ንሕና ግን ሰለስተና ደቂ ኣስመራ ኢና፡ ኣብዚ ገዛና ግና ካብ ዓንሰባ ክልተ ወዲ ኣለዉ ምስና ካብ ከረን ድዮም ካብ ካልእ ቦታ ኣይፈለጥና፡ ንሕና ውን ሓደስቲ ስለዝኾና ክሳብ ሕጂ ኣይተላለና!” ኢሉ እቲ ሓደ። ንካልኦት ክሓቱ ክሕግዙኒ ላዕልን ታሕትን ኢሎም። ኣነ ከኣ እቲ ዕላማ ምስኦም ንምዕላል ስለዝነበረ ቐስ ኢልና ክንረክቦ ንክእል ኢለ ኩነታቶም ክሓቶም ጀሚረ። ምስኦም ከኣ ብዛዓባ ኣመጻጽኦምን እዋናዊ መነባብረኦምን ዕላል ጀሚርና። ኣብቲ ገዛ ካልኦት መጺኦምና ዕላልና ቀጸልና። ዘዝመጽአ ከኣ ሰሚር ወዲ ከረን ትፈልጥዶ ዝብል ሕቶ ትቐርበሉ ካብቶም ምሳይ ዝነበሩ ቁልዑት። ሰሚር ወዲ ከረን ዝፈልጥ ግን ኣይተረክበን። ኣነ ውን ሰሚር መእተዊ ገዛ ክኮነለይ ኢለ ሓቲተዮም።
ብዝኮነ ናይ ሰሚር ጎኒ ገዲፈ ኩነታት ናይቶም ኣብቲ መዓስከር ዝነበሩ ሓደስትን ገዳይምን ስደተኛታት ኣተኩረ። ኣብቲ መዓስከር እቶም ዝበዝሑ ብዘይ ምግናን ትሕተ ዕድመ ኢዮም። ካብ ክልቲኡ ጾታ ብፍላይ ካብ ደቂ ተባዕትዮ ከምቲ ኣብ መእተዊ ኢለያ ዘለኹ ዝበዝሑ ካብ 14ን ክሳብ 17ን ውሑዳት ከኣ ዕብይ ዝበሉ መንእሰያትን ኣለዉ። እቶም ዓበይቲ ገሊኦም ቅድሚ ኣርባዕተ ሓምሽተ ዓመታት ዝመጽኡ ኮይኖም፡ ገሊኦም ከኣ ሕጂ ሓደሽተ ካብ ኣሃዱታቶም ኣምሊጦም ዝመጽኡ ኢዮም። እቶም ትሕተ ዕድመ ኣብ ክልተ ጉጅለ ክንመቕሎም ንኽእል። እቶም ዝበዝሑ በዓላቶም እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ስለዘይተጻወሩ ዝመጽኡ ኮይኖም፡ ገሊኦም ከኣ ምስ ወለዶም ዝተሰዱ ኢዮም።
ካብ ናይ አወዳት ክሳብ ናይ ኣዋልድ ዘሎ ከባቢታት ምስቶም መጀመርያ ዝረከብክዎም ሰለስተ ደቂ ተንቀሳቒስና። ቊጽሪ ደቂ-ተባዕትዮ ካብ ደቅኣንስትዮ ዝበዝሕ ይመስል።ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ውን ትሕተ ዕድመ ኣለዋ ግን ብዝሓት ኣይኮናን። ኩላቶም ኣብ ዕላሎም ሓንቲ ኢያ ዘረባኦም፡ ካብቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ዘይውዳእ ውትህድርና ኢዮም ተሰዲዶም። ስደት ውን ከምታ ዝጸበይዋ ዝነበሩ ከምዘይኮነትን ይዛረቡ። ዝኾነ ሰብ ካብ ኤርትራ ኽወጽእ እንከሎ ናብ ሳልሳይ ሃገር ማለት ሃገራት ምዕራብ ፡ ብፍላይ ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ክበጽሕ እዩ ዕላማኡ። ኣብዚ ግን ናብ ሳልሳይ ሃገር ክትሰግር ዘሎ መሰናኽላት ቀሊል ኣይኮነን። ሱዳን ውን ከም ቀደማ የላን። ምስ ሃገራት ኢውሮጳ ኣትያቶ ብዘላ ስምምዕ መሰረት፡ ነቶም ብዘይ ሕጊ ብባሕሪ ናብ ኤውሮጳን ኢስራኤልን ክስደዱ ዝደልዩ ስደተኛታት ኩሉ መንገደታት ዓጺያትሎም እያ። ብፍላይ ኣብ ሸገራብ ዘለዉ ስደተኛታት ቀደም ዝከፈሉ ከፊሎም ንኻርቱም ይጋዓዙ ነይሮም። ሎሚ ግን ኣይ ከምቀደምን። እዚኦም ኣብ ሸገራብ ዘለው ስደተኛታት፡ ብፍላይ እቶም ትሕተ ዕድመ ተስፋ ከምዝቀረጹ በቲ ኣዘራርበኦም ይርደኣካ። ኣብ መዓስከር ሸገራብ ንዓመታት ዝተቀመጡ ስለዘለዉ ብሕጋዊ መንገዲ ከምዘይወጽኡ ይፈልጡ ኢዮም። ብታህሪብ ከኣ ከም ቀደሙ የለን። ምስ ምውዳቅ ባጤራ ሱዳን ምስ ምኽባር ሃለኽቲ ነገራት ኣብ መላእ ሱዳን ብሓፈሻ ኣብ መዕእስከራት ስደተኛታት ድማ ብፍላይ ምንባር ዘይከኣል ኮይኑ ኣሎ።
ኣብዚ እዋን ካብ ሱዳን ናብ ሊብያን ግብጺን ክሰግር ዝተረክበ ስደተኛ መንግስቲ ሱዳን ብዘይ ንሕስያ ናብ ሃገሩ ይጥርዞ ኣሎ። ኣብዚ ዘዛርብ ሕጂ ናይ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ኢዩ። ናይ ካልኦት ሃገራት ንኣብነት ካብ ኢትዮጵያ ዝተሰዱ ወላ ናብ ሃገሮም እንተ ተጠሪዞም ኣብ ሂወቶምን መጻኢ ዕድሎም ወላ ሓንቲ ኣይኣጋጥሞምን ኢዩ። ኤርትራዊያን ስደተኛታት ግን ኣብ ኢድ መንግስቲ ኤርትራ እንተ ኣቲዮም እቲ ጸገም ንኩሉ ብሩህ ኢዩ። ኣብቲ መዓስከር ካብ ብዝሓት ስደተኛታት ዝሰምዓክዎ ዘረባ፡ ካብዚ መዓስከር እንተ ወጽእና ካርቱም ንብጻሕ እሞ ደሓር ዕድልና ንርኢ ዝብል ጥራይ ኢዩ። ኣብ ኸርቱም ዘሎ ጸገም ኣየቕልብሉን እዮም።። ኣብኡ ዘሎ ጽገም መነባብሮን ፡ ኣሕዋቶም ምስ ኣባላት ጸጥታን ፖሊስን ዝሕልፍዎ ዘለው ሽግርን እንተ ዝርእዩ ቅሩብ ኣብቲ መዓስከር ትዕግስቲ ምገበሩ ኔሮም።
እዚ ከምዚ ኢሎ እንከሎ ምስቲ ኣብ ኤርትራ ኣጋጢሙ ዘሎ ጥሜት፡ ኣብ ከባቢ ዶባት ዝርከባ ሓያሎ ስድራቤታት ናብ ጎሮባብት ሃገራት ይስደዳ ከምዘለዋ ካብ ብዙሕ ምንጭታት ክንፍልጥ ክኢልና። ብፍላይ እተን ናብ ሱዳን ዝስደዳ ዘለዋ ስድራቤታት ዝበዝሓ ናብ መዓስከራት ወዲ ሸሪፋይን ሸገራብን ክኣትዋ ኣይመርጻን እየን። ምኽንያቱ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ፡ ሎሚ ኣብ ሱዳን እቲ መነባብሮ ዝከፈኤ ኢዩ ዘሎ። ስለዚ እቲ ኣማራጺ ካብ ኣብ መዓስከር ኣብ ዝኮነ ቦታ ኩንካ ስራሕ ምንዳይ ኢዩ። ብፍላይ ዞባታት ከሰላን ቀይሕ ባሕሪ ካብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕባሕርን ጋሻ-ባርካን ዝመጽኣ ኤርትራውያን ስድራቤታት ብብዝሒ ይረኣዩለን ኣለው።
ከም ሳዕቤን ናይ’ዚ ኣሰካፊ ዋሕዚ ፡ ኣብ ልዕሊ እተን ዶባት ዝሰግራ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብኣሃዱታት ሓለዋ ዶባት መንግስቲ ኤርትራ ዝውሰዱ ብረታዊ መጥቃዕትታት ይዛይዱ ምህላዎም ይንገር። ከም ኣብነት ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ እዋን ፡ ሓንት 6 ዝኣባላታ ካብ ከባቢ ተሰነይ ተበጊሳ ዶብ ከሰላ ምስ ቀረበት ኣብ ሓለዋ ዝነበሩ ሰራዊት መንግስቲ ኤርትራ ስለዝርኣይዋ ንክሕዝዋ ፈቲኖም። እቶም ኣቦን ኣደን ምስ አርባዕተ ደቆም ተቐላጢፎም ከይኣርከብዎም ከለዉ ናብ መሬት ሱዳን ስለዝተጸገዑ ፡ እቶም ኣባላት ሓለዋ ብድሕሪት ኣርኪቦም ቶክሲ ስለዝኸፈቱሎም እታ ኣደ ሂወታ ክትስእን ከላ ፡ ኣቦ ምስ ኣርባዕተ ደቁ ብሰላም ከሰላ ኣቲዩ።
እተን ናብ መዓስከር ሸገራብ ክኣትዉ ዝግደዱ ተዛረብቲ ትግርኛ ጥራይ ኢዮም። ስለዚ ሎሚ ሸገራብ ብትሕተ ዕድመን ስድራቤታትን ኢያ ኣለቕሊቓ ዘላ። ኣብ ኸርቱም እንተ ርኢና ውን እቶም ብዝሒ ትሕተ ዕድመ ኤርትራውያን ስደተኛታት ጎሊሑ ይረአ ኣሎ። ስለዚ ካብ ኤርትራ ብሰንኪ እቲ ኣጋጢሙ ዘሎ ማሕበራዊ መነባብሮን እቲ መንግስቲ ዝክተሎ ግጉይ ምሕደራን፡ ኤርትራዊያን ኣብ መዓስከራትን ከተመታትን ሱዳን ሕማቅ መነባብሮ ይሓልፉ ኣለዉ።
ምስ’ዚ ኣብ ዝዛመድ ሓበሬታ፡ ኣብ መዓሳክር ስደተኛታት ሸገራብን እም ጉርጉርን ብሰንኪ ኣብ ሱዳን ኣጋጢሙ ዘሎ ሕጽረት ነዳዲ ዝስተ ማይ ተሳኢኑ ኣሎ። እቲ ኣብ ሸገራብ ዝነበራ ጨንጓዕቲ ማይ ብሰንኪ ስእነት ነዳዲ ካብ ስራሕ ጠጠው ኢለን አለዋ። ስደተኛታት ከኣ ካብቲ ብባሕሪ ዝፍለጥ ኣብ ከባቢ ናይቲ መዓስከር ዝርከብ ቐላይ ንሓንቲ ጀሪካን 5 ጀኒ ማለት ንሓደ ጆዝ ብ 10 ጀኒ ገዚኦም ይሰትዩ ኣለዉ። ከምዚፍለጥ ሱዳን ኣብዚ እዋን ሃሩር ኢዩ፡ ምስቲ ዘሎ ኩነታት ኣየር ኣብ መዓስከራት ማይ እንተ ተሳኢኑ መነባብሮ ከምዝብእስ ፍሉጥ ኢዩ። እዚ ንሓደ ጆዝ ማለት 2 ጀሪካን ካብ ካሮታት ዝስተ ዘሎ ማይ ምስ ምኽባር ዋጋ ኣብ ጥዕና ውን ጸገም ከመጽእ ከምዝክእል ሰብ ሞያ ጥዕና ይዛረቡ። ቅድሚ ሕጂ ኣብ መፋርቕ 2017 ኣብ መዓስከር እምጉርጉር ዘጋጠመ ተመሳሳሊ ጸገም ጥዕና ሓያሎ ስደተኛታት እቲ መዓስከር በኪሉ ብሰንኩ ዝተኸስቱ ሕማማት ናብ ካልኦት መዓስከራት ክላባዕ ተራእዩ እዩ።
ሕጂ ውን ኣብ ክልእቲኡ መዓስከራት ኣብ ሸገራብን እም ጉርጉርን ሽግር ዝስተ ማይ ኣጋጢሙ ኣሎ። ብፍላይ ኣብ ሸገራብ ካብቲ ውሕስነት ዘይብሉ ቐላይ ማለት ባሕሪ ይሰትዩ ስለዘለዉ ኣብ ጥዕናኦም ጸገም ከየጋጥም ይፍራሕ። ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ሸገራብ ዘለዉ ስደተኛታት ገለኦም ሐደሽቲ ስለዝኮኑ ምስቲ ስእነት ማይ ኣብ ሽግር ወዲቆም ይርከቡ።
ስደተኛታት ነዚ ገጢምዎም ዘሎ ሽግር ክፈትሕ ዝሓትዎ ውን የለን። ኣብኡ ዘለዉ ሓለፍቲ ስደተኛታት ካብ ኮር ክሳብ UNHCR መልሶም ሓደ ኢዩ፡ “እቲ ሽግር ስእነት ነዳዲ’ዩ!” ዝብል መልሲ።


text:
ፖለቲካዊ መርገጻትን ፕሮግራምን ምንቅስቓስ ኤርትራውያን ንደሞክራስያዊ ምሕደራ (ኤ.ም.ዴ.ም.)
መቕድም፡
ኣብ ዓለምና ዓቢ ግሎባዊ ቍጠባዊ ምንጋዕ (ቅልውላው) ኣብ ዝርኣየሉ እዋን ኤርትራ ሃገርና ኣብ ምንታይ ኲነታት ከም እትርከብ ንዝከታተል ዘበለ ኩሉ ንምግምጋሙ ከቢድ ኣይመስለናን። ኣብ ትሕቲ ዝዀነ-ይኹን ጸቢብ ኩነታት ጻዕረኛ ህዝብና ንኽነብር ዓቕሚ ሓጺሩዎን ኣማሪሩን ዘይፈልጥ፡ ሎሚ ብምኽንያት መሪር ዲክታቶርያዊ ቀይዲ መነባብርኡ ጥራይ ዘይኮነስ ዘዂርዕ መንፈሳዊ ሂወቱን ባህላዊ ሰረቱን እንዳተጠቕዐን እንዳሃሰሰን ይኸይድ ብምህላዉ፡ ብተሪር ስምረታዊ ሰውራ ዘረጋገጾ መንነት ሃገራውነቱ ኣብ ቦትኡ ንምምላስን ናብ ዝማዕበለ ደረጃ ንምስግጋርን ብዘይካ ብስምረት ከም ቀደሙ ኣንጻር ዝዀነ-ይኹን መድረኻዊ ቀዳማይ ጸላኢኡ ምቅላስ ካልእ ኣማራጺ መተካእታ ከም ዘይብሉ ነቕ ዘይብል እምነትና ምዃኑ ንሕብር።
ዲክታቶርያዊ ስርዓት ካብ ስግር ዝመጸ ይኹን ካብ ከብድኻ ዝተወልደ መለለይኡ ኣብ መንጎ ህዝብን ኣመሓዳድርኡን ዘሎ ዝምድና ዘይተቓዳዊ ስለዝገብር ኢዩ። ዝምድና ብልጽግናን ሰላምን ክንዲ ዝኸውን ናብ ዝምድና ጨቋንን ተጨቋንን ይቕየር’ሞ ህዝቢ ብፖሊቲካ፡ ብቍጠባ፡ ብማሕበራዊ ናብራ (ባህሉን ሰብኣዊ መሰላቱን) ተጋሂሱ ኣብ ሕስረትን ዓጸባን ስደትን ይወድቕ። ነዚ ሓቂ’ዚ ብዝመሳሰል ሃገርና ኤርትራ ድሕሪ ነጻነት ከጓንፈና’ዩ ኣብዘይበልናዮ ፖለቲካውን ማሕበራውን ቍጠባውን ዓዘቕቲ ኣትያ ትርከብ።
ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ኣፍ ህዝብና ዓጽዩ ንመላእ ሃገር ናብ ዓባይ ቤት ማእሰርቲ ብምቕያር፡ ብስም ወፍሪ ዋርሳይ ይከኣሎ ንኹሉ ክሰርሕ ዝኽእል ዘበለ ዜጋ ከም ባርነት ክግመት ብዝከአል ኣገባብ ነጻ ጒልበት ውጹዕ ህዝብና ይምዝምዝ ኣሎ። እዚ “ካብ” እምበር “ክሳብ” ዘይብሉ ናይ ኣስገዳድ ኣገልግሎት ገዛ ብዙሓት ስድራ ቤታት ዓጽዩ ኣደራሽ መጋበርያ ህግደፍ ዝኸፈተ፡ ስጋን ኣዕጽምትን መንእስያትና ኣማህሚኑ ክሳድ ኣሕሉቝ ህግደፍ ዘሰወደ፡ ሞራል ህዝብና ባይታ ክዘብጥ ዝገበረ ተርእዮ ኰይኑ፡ ብሰንኩ መንእሰይ ኤርትራ ኣብ ህንጻ ሃገሩ ክንዲ ዝሳተፍ ብጎረርኡ ተታሒዙ መፍትሒ ኣብ ዝሰኣነሉ እዋን፡ ነታ ዘፍቅራ ሃገሩን ዘፍቅሮ ህዝቡን ራሕሪሑ እግሩ ናብ ዝመርሖ ኣደዳ ፈቖዶ ስደትን ኣብኡ ዘሎ ሓሳረ-መከራን ይበታተን ኣሎ።
ብጠቕላላ ህዝብና፡ ወላድ መኻን፡ ርኹብ በተኽ ዝዀነሉ ናይ ግፍዒ ዘበን ኢና በጺሕና። ብምኽንያት እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ውሽጣዊ ግፍዕታትን ጒርብትናውን ኣህጉራውን ቀጥዒ-ኣልቦ ዝምድናታትን ህግደፍ፡ እታ ንራህዋን ሰላምን ህዝብና ዝተሰውኣላ ኤርትራ ሃገርና ምስ ዝቐረበን ዝረሓቐን ዞናውን ኣህጉራውን ርኽክባታ ከምዝበታተኽ ኰይኑ ኣሎ። እምበኣር ሃገርና ኤርትራ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣስጋኢ ኩነታት ስለ እትርከብ፡ ንዝተዛናብዐ ሃለዋት ሃገርናን ህዝብናን ናብ ባህርያዊ ቦትኡን መንገዲ ግስጋሰን ንምምላስ ነቲ ቦዂሩ ዘሎ ምስጢር ምልላይ ከድልየና ኢዩ።
ህዝቢ ኤርትራ መን ከም ምዃኑ ጸላኢኡ ኣጸቢቑ ይፈልጥ ኢዩ። ብታሪኽ ዘረጋገጸ ሓያል ህዝቢ ምዃኑ’ውን ዘማትእ ኣይኮነን። ሕቶ ውደባ ክምልስ ብዘይምኽኣሉ ግን ሓሳረ-መከራ ከም ዝቕጽል ይኸውን ኣሎ። ንሕና ነዚ እማመ እዚ ንዝርግሕ ዘለና ናብ ናይ ተግባር መምርሕን ተግባራዊ ስጒምትን ዝሰጋገር ሕቶ ውደባ ኣይተመለሰን ብሃልቲ ኢና ጥራይ ዘይኮነስ ምስ ክምልሱ ዝኽእሉ ዝክኣል ዘበለ እጃምና ከነበርክት ዝተበገስና ምንቅስቓስ ኢና።
እማመና ንተበግሶና ክገልጽ ከሎ ካብቲ ቅድሚ ሕጂ ዘጸንሐን ዘሎን ኣገባብ ኣቀላልሳ ደምበ ተቓውሞ ብሓፈሻ ብፍላይ ክኣ “ምሕዝነተ-ኪዳን” ዝተፈልየ ኢዩ። እዚ ድማ ባህሪ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኣስመራ ብዝግባእ ስለ-እንርዳእ፡ ንሓደ መሰረታዊ ኣባይ (ጸላኢ) ዝዀነ መላኺ ስርዓት መሰረታዊ ተቓውሞ ክገጥሞ ስለዝግባእ፡ ንዘይምሕረካ ኣይተናሕሲ ዝብል መርገጽ ክህልወና ኸሎ፡ ብናይ ሓባር ፖለቲካዊ ኣመራርሓ ዝግዛእ ናይ ሓባር ናይ ተቓውሞ ሰራዊት ብምህናጽ ነዚ ዓማጺ ስርዓት’ዚ ሱር-ሰራውሩ ከምዝብተኽ ምግባር ይከኣል ምዃኑን ህዝቢ ኤርትራ ድማ ንዕኡ ዝበቅዕ ሓይሊ ካብ ከርሱ ከም ቀደሙ ከፍሪ ከምዝኽእልን እንኣምንን ተበጊስና ዘለናን ምንቅስቓስ ኢና።
እምንቶና ዓቕሚ ሓያል ህዝብና ብዘየማትእ ፍልስፍናዊ ተረድኦ ባህሪ ናይ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ምስ ዘለልን ኣብ ትሕቲ ንጹር ዕላማ ምስ ዝውደብን ጥራይ ኢዩ ኣብ ረብሓ ህዝቢ ዝውዕል ንጹር ሐገዝ ዝረሓቐን ዝቐረበን ዝረክብ። ናይ ለውጢ ጒዕዞና ክኣ ትርጉም ከም ዝህልዎ ዝኸውን። ብዝተረፈ ንጹር ዕላማን ውደባን ዘይጸውዖ ግዳማዊ ሓገዝ ዕግበት “መራሕቲ ውድባት” እምበር ዕግበት ህዝቢ ክምልስ ከምዘይክእል ኣብ ካልእ ከይከድና ኣብ ተመክሮ ደንበ ተቓውሞ ብግቡእ ከነንብቦ ክኢልና ኢና።
ደንበ ተቓውሞ ብፍላይ ከኣ “ኪዳን” ነዚ ተንጠልጢሉ ዘሎ ሕቶ ህዝቢ ንዓመታት ክምልሶ ብዘይ ምኽኣሉ ዘሕዝን እኳ እንተዀነ፡ ሞጎተና ኣብኡ ክሕጸር ኣለዎ ማለት ከምዘይኮነ ነዚ እማመ’ዚ እንዝርግሕ ዘለና ምንቅስቓስ ኣትሪርና ክንእምት ንፈቱ። “ኪዳን” ብናይ ሰላማዊ ኣገባብ ዝብል ክንፉ እንዳወገነ ክኸይድ ከሎ፡ ብናይ ሓይሊ ዝብል ክንፉ ኣብ ፋሕ ጭንግራሕን ብሕታዊ ላዕልን ታሕትን ተወሲኑ ስለ ዝርከብ ክልቲኡ ክንፍታት ምስ ኣድማዒ ኣገጣጥማ ጸረ-መላኺ ስርዓትን ባህርያቱን ዘይምክት ኣብ ትንዕታ ዝዕገት ምስ ትጽቢትናን ትጽቢት ህዝቢ ኤርትራን ዘይቃዶ ብምዃኑ ንባህሪ መንገዲ ምንቅስቓስና ፍልይ ዝበለ ክገብሮ ክኢሉ ኣሎ። እዚ ብምዃኑ ድማ፡ ብዛዕባ “ኪዳን” ጥራይ ምዝራብ ብዛዕባ ሕጽረታት ጥራይ ክትዛረብ ምንባር ዘየዋጽእ ጠጠው ኰይኑ ስለዝረኣናዮ ናብቲ ዝመረጽናዮ ኣገባብ ቃልሲ ክንሓልፍ ኢና።
ምንቅስቓስና ብዝነውሐን ብዝሓጸረን መልክዑ ካብ ዝተፈላለየ ውደባታት ዝተዋህለሉ ንዂነታት ሃገርና ብግቡእ ዝተኸታተሉን ዝተቓለሱን ገና’ውን ዝቃለሱ ዘለዉን ምኩራት ተበገስቲ ዝሓቜፈ ኢዩ። ኣካላት ምንቅስቓስና ብውዱብ ይኹን ብዘይውዱብ መልክዓት ኣብ ዝቐደመን ዝደሓረን ዝተዋስኡን ካብ ምቅላስ ብዓቕሞም ዘየዕረፉን ኢዮም። እዚ ክንብል ከለና ግን ምንቅስቓስና ካብ ውሑዳት ናብ ብዙሓት ብመስርሕ ዝመጸን ኣብ መስርሕ ዕብየት ክኣ ዝርከብን’ምበር ብሃንደበት (spontaneously) ዝተወልደ ስለዘይኰነ ሰንሰለታዊ ታሪኹ ክዝንጋዕ የብሉን።
ገለ ንንጹር ኣወዳድባ ካብ ዝዕንቀፉ ረቛሒታት፦
- ሃይማኖታውን ብሄራውን ፍልልያትና ብደረጃ ሃገራዊ ሓድነትና ኣብ ግምት ብምእታው ክንርድኦን ከነተኣሳስሮን ዘይምኽኣልና፡ ማለት ንእምነትናን ንብሄራዊ መሰልናን ዝጓዕጸጸ ስርዓት ክንኣሊ ኣብ እንቃለሰሉ እዋን፡ ብሕታዊ እንታይነትና ንናይ ሓባርን ቀዳማይን ሽቶና ክጓትቶ ዕድል ክንህቦ ምዝንጋዕናን ዘይምግንዛብናን
- መኽሰባትን ክሳራታትን ሰውራ ኤርትራ ብምልኣትን ብዕምቈትን ዘይምፍታግናን ኣሰራርሓ ሃገርና ብመንጽር ሕብረ-ብሄራዊ ሂደቱ ዘይምግምጋምናን፡ ካብ ዳየሊክቲካዊ ተረድኦ ናብ መካኒካዊ ተረድኦ ምድሃብናን፡ ንረብሓታት ጠለባትን ዝተፈላለያ ብሄራትና ብደቂቕ ዘይምጽናዕናን
- ኣጀማምራን ኣፈጻጽማን ተጋድሎና (መኽሰቡን ክሳርኡን) ንኹላትና ዝምልከትን ብኹላትና ዝውነንን ምዃኑ ምዝንጋዕ፡ ብሓጺሩ ታሪኽ ድምር ኣሉታውን እወንታውን ሓቅታት ምዃኑ ዘይምግንዛብ፡ ኣብ ዝኣረገ ፍልስፍና ጀብሃን ሻዕብያን ተሓጺርና ኣብ ምጥቕቓዕ ምብላይና
- ስርዓት ህግደፍ ብዝተራቐቐ ስልቲታት ኣብ ውሽጢ መዓልታዊ ህይወት ሕብረተሰብናን፡ ክሳብ ኣብ ውሽጢ ተቓውሞ ደምበውን ከይተረፈ ዘተኣታተዎም ወገናዊ ማሕለኻታት ክንበታትኽ ዘይምኽኣልናን ካብ ናይ ሓባር ሃገራዊ ረብሓ ወጻኢ ኣብ ተዋጠጥ ምንባርናን
- ስርዓት ህግደፍ ዝጻሕተሮ ውዲታዊ ዶባዊ ውግእ ኣብ ክንዲ ወድዓዊ ሚዛን ኣንቢርና፡ ብትሪ ምቅዋም፡ ብጸቢብ ሃገራዊ ስምዒት ተደፊንና ንጒርብትናዊ ተጻብኦታት ብቅርሕንታዊ ዓይኒ ብምጥማት ህግደፍ ክግልገለሉን ክምዝምዞን ዕድል ምሃብናን እዚ ድማ ንቃልስታትና ናይ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ዓቢ ዕንቅፋት ስለዝፈጠረሉን
- ካብ ዘይብቕዓታዊ ኣመራርሓ ደንበ ተቓውሞ ዝነቐለ፡ ፍርሂ መጻኢ ዕድል ህዝብና ንሓድሽ ለውጢ ንምቕባል ቅሩባት ንምዃን ምምታእና
- ብዓቢኡ ድማ ተዓራቕን ዘይተዓራቕን ግርጭት ኣብ ግምት ብምእታው ንባህሪ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍን ኣተዓባብይኡን ብዘይምርዳእ ኣብ ኣገባብ ኣፈታትሕኡ ብምድንጋር፡ ብሰላምዶ ብጎነጽ ኣብ ዝብሉ ሜላታት ከነንሳፍፍ ምንባርናን ብሕጽረት ንጹር ኣወዳድባ ዝኣክል ኣብ ቀቢጸ-ተስፋነት ምዝዛውናን ወዘተ… ኢዩ ንብል።
እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰን ልዕሊኡን ምኽንያት ብምግባር ኣገባብ ኣተሃላልዋና ክነቓነቕን ክሕቆንን ከድሊ ኢዩ። ነዚ ክውንነት’ዚ ንምልዋጥ ክኣ ኣብ ብምልኡ ናይ ቃልሲ ህይወት ደንበ ተቓውሞ ዝተወደበ ይኹን ዘይተወደበ ናይ ለውጢ ወፈራ ከም ዝባራዕ ብምግባር ናብ ተግባራዊ መደብ ዕዮ ዘደይብ ኣወዳድባ ክንሰጋገር ክንበቅዕ ኣለና። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኲነታት እቲ ምርጫ ብዙሕ ስለዘይኮነ፡ ወይ ብሓድሽ ኣወዳድባ ናብ ተግባራዊ ኣሰራርሓ ከምትኣቱ ምግባር’ዩ፡ ወይ ክኣ ብፖሊቲካዊ ኣላሽነት ተሳዒርካ ባህርያዊ ሞት ምጽባይ ክኸውን ኢዩ።
ከም ምርጫ ምንቅስቓስና አብ ነግ-ፈረግ (fear of the unknown) ተቐይዱ ካብ ምንባር ንሓድሽ ውደባ ብሓድሽ መንፈስን ኒሕን ተቐቢሉዎ ኣሎ። እዚ ኣወዳድባ’ዚ ኣብ ምንቅስቓስና ንዝብገሱ ዘለዉ ኣካላት ጥራይ ዘይኮነ ንኹሉን አብ ኩሉን ኣብ ከም’ዚ ንሕና ዝመዘንናዮ አተሃላልዋ ዝርከብ ቅሙጥ ሓይሊ (potential) ዝምልከት ስለዝዀነ ኩሉ ወሳንን ኣድማዕን ተበግሶ ክወስድ ዝጽወዓሉ መድረኻዊ ጠለብ ኢዩ።
ደምዳሚ መርገጻት፦
ብሕጂ ዝድለ ኣወዳድባ ኣብቲ ውድባት ደንበ ተቓውሞ ብስክፍክፍ ወይ ብምፍርራህ ከሰላስልኦ ዘይክኣላ መዳያት ተባዕ ውሳኔን ስጒምትን ዝውሰዶ ኢዩ።
- ቀንዲ ዕላማና፡ ስርዓት ህግደፍ ካብ ሱሩ ነቒልካ ስርዓታዊ ለውጢ ምትካእ ስለ ዝኾነ፡ ስትራተጂን ስልትን ክሰማማዕ ከም ዘለዎ ምግባር ኢዩ። ስትራተጂ ምንቅስቓስና ዲሞክራሲያዊ ስርዓተ-ምሕደራ ክኽውን ከሎ ኣገባብ ቃልስና ካኣ ኣብዚ እምነት’ዚ ዝጥመሩ ሓይልታት ብምውህሃድ ብናይ ሓባር ፖለቲካዊ ርእሲ ዝውጃህ ናይ ሓባር ናይ ሓይሊ ትካል መስሪትካ ናብ ተግባር ምስግጋር ኢዩ። (ብናይ ተግባር መምርሒ ናብ ተግባር)።
- ኣብ ሓያሎይ ኣብ “ኪዳን” ዝርከባ ኣብ ዕጥቃዊ ኣገባብ ንኣምንን ንምርሽን ኣለና ዝብላን ከምኡ’ውን ብሰላማዊ ኣገባብ ዝኣምና ግንከ ኣብ ተመዝማዚ ግዜ ብረታዊ ክንፊ ከማዕብላ ተኽእሎ ዘለወንን ውድባት፡ ሃገራዊ ተለላይነት ዘየማልእ ናይ ዳንጋይ ዳንጋኻ ስጒምቲ ኣብ መጻኢት ኤርትራ (ኣብ ዝኽሰት ናይ ስልጣን ባዶነት)፡ አብ ስክፍታ ዘእቱ ኣሰራርሓ፡ ብምንቅስቓስና ቅቡል ኣይኮነን ጥራይ ዘይኮነስ ምስ ስልትና መሰረታዊ ፍልልይ ከም ዘለዎ ኢና እንምዝግብ። እዘን ውድባት እዚኣተን ነቲ ኣብ ውሽጢ ህዝቢ ኣሎ ዝብልኦ ማሕበረ ፖለቲካዊ ፍልልያት ብግሉጽን ዕቱብን መንገዲታት ኣብ ጠረጰዛ ኣውሪደን ብምክታዕ ከጻብብኦን ኣብ ምፍትሑ ድማ እዎንታዊ ተራ ክጻወታን ኣጥቢቕና ንጽውዕ።
- ካብ’ዚ ብምብጋስ እምበኣር፡ ብናይ ሓባር ናይ ምልመላ ትካል ዝተሃንጸ፡ ብሓባራዊ ኮማንድ ዝተማእከለ ናይ ተቓውሞ ሰራዊት ኣዋፊርካ ንዕድመ መላኺ ስርዓት ህግደፍ ክንዲ ምሕጻር፡ ብዘይቅቡል ምኽንያታትን ትሕቲ ስምረታዊ ሃገራዊ መኸተ ዝዕቀን ኣረኣእያን ሒዝካ ነንፋንጣኻ ምዂብላል፡ ዘየዐውትን መጻኢ ትጽቢታቱ ከኣ ምስ መላኺ ጠባያት ዝተኣሳሰረ ስለዝዀነ ብምንቅስቓስና ብመትከል ይኹን ብተግባር ተቐባልነት የብሉን።
ሕቶ መሰላት ሃይማኖትን ብሄራትን፡
ሃይማኖታዊ ነጻነት ብቕዋም ሃገር ክወሓስ ዘለዎ መሰረታዊ መሰል አርትራዊ ዜጋ ኢዩ። ሕቶ ሃይማኖት ይኹን ሕቶ ብሄር ምስ ሃገራዊ ሓድነትናን ህሉው ስተራተጂያዊ ዕላማናን ክተኣሳሰር ኣለዎ። ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ዘይተኸለት ሃገር ዝዀነ ይኹን ናይ መሰል ሕቶ ክትምልስ ኣይትኽእልን ኢያ። ይትረፍዶ ሕቶ እምነትን ሕቶ ብሄርን ክምለስሲ፡ ወድ-ሰብ ወፊሩ ንምእታው’ውን ጨኒቑዎ ምህላዉ ንመን ይጠፍኦ? ስለዚ ብመትከል ንዝነኣሰን ዝዓበየን መሰላት ክንኣምነሉ ከለና ከም ምንቅስቓስ መጠን ግዴናን ዘይግዴናን እዋኑን ዘይእዋኑን ቀደምትነት ኣብ ግምት ብምእታው፡ ብተግባር ነቲ ዕማም ድሕሪ ዕንወት ስርዓት ህግደፍ ንዝትከል ዲሞክራሲያዊ ስርዓተ-ባይቶ ኤርትራ ክግደፍ ስለዝግባእ ንዘልዓልዎ ሓይልታት ብሕታዊ ፕሮግራሞም ክኽበር ኣለዎ ኢልና ንኣምን። ብዝተረፈ ከምቲ ኣቦታትና ዝብልዎ ላም ፍርቂ ጎድና ስለዘይትሃጥር ውጹዕ ሃይማኖትን ብሄርን ሒዝካ ቀሲንካ ስለ ዘይትነብር ነጻን ዲሞክራሲያዊት ሃገርን ኣላትኒ ክብሃል ኣይክኣልን።
ሕቶ ምሕደራ ብዝምልከት፡
ብወገንና ኣብ መጽናዕቲ ዝተመርኮሰ ዘይምእኩል ኣገባብ ምሕደራ ዝብል እምነት ኣለና። ንሱ ኰይኑ ወይ ካልእ መተካእትኡ ግን ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዘቐመጥናዮ ነፍሲ ወከፍ ኣጀንዳ ውልቀ-ውድባት ክኽበር ስለዝግብኦ እማሜታት ነታ መጻኢት ዲሞክራሲያዊት ባይቶ ሃገርና ክቐርብ ኣለዎ ንብል። መሰል ህዝቢ ኤርትራ ከነኽብር ስለ ዝግባእ፡ መጻኢ ደሞክራስያዊ ባይቶ ህዝቢ ኤርትራ እቲ ሓደ ዝዓበየ ነዚ ሕቶ’ዚ ንምፍትሑ ዝዕጠቐሉ ትካል ክኸውን ኢዩ። ናይ ሕጂ ቃልስና ክኣ ነዝን ወዲ ኸምዝን ንምምችቻእ እንተዘይኰይኑ ትርጒም ክስእን ኢዩ። ሕጊ እንዳባ ዘጠቓለለ (ዝተሰነደ)፡ ታሪኻዊ መበገሲ ዘለዎ፡ ምስ ትሕዝቶ መሬት ዝተኣሳሰረ ድዉብ ኣውራጃዊ ኣመሓዳድራና ግን መጀመርያ ኣብ ቦትኡ ክምለስ ኣለዎ።
ሕቶ ውነና መሬት ብዝምልከት፡
መሬት መሰረታውን ዓብላልን ቍጠባዊ ሰረት ናይ ህልውቲ ኤርትራ ስለዝዀነ ኣብ መንግስታዊ ግበታ ክኣቱ ምልካዊ ኣሰራርሓ ብምዃኑ ምስ ምልካዊ ስዕረት ይስዓር። ኩሉ ናይ መሬት ጒዳይ ብስርዓት ህግደፍ ዝተሰልዐ ውዱቕን ዘይሕጋውን ኢዩ። መሬት ዓዲ ናብ ዓዲ ብሕታዊ መሬት ክኣ ናብ ዋንኡ ተመሊሱ፡ ብዓል መሬት ብመሬቱ ብዓል ንዋይ (ገንዘብ) ክኣ ብንዋዩ ብዕግበትን ብምክብባርን ኣብ ነጻ ዕዳጋ ተራኺቦም ይዋገዩን ትሕዝቶኦም ይለዋወጡን። ህዝቢ ኣዘናቢልካ፡ ዳግመ ምጥያስ (Resettlement) ናብ ሕድሕዳዊ ጎነጽ ዝዕድም ፖሊሲታት ስርዓት ህግደፍ ኣትሪርና ንዅንኖ። ህዝቢ ኸኣ ነዚ እከይ ፖሊሲታት እዚ ብንቕሓት ክምክቶን ነባሪ ሓድሕዳዊ ምክብባሩ ክሕሉን ነማሕጽን።
መንግሰትን ተርኡን፡
ዲሞክራሲያዊ መንግስቲ ኤርትራ፡ ናይ ሃገር ባህርያዊ ሃብትን ንልምዓትን መገሃጫን (Pastural) ዝሕዛእ መሬትን ኣብ ስነፍልጠታዊ መጽናዕቲ ተመርኵሱ ዲሞክራሲያዊ ሃገራዊ ባይቶ ብዘጽደቖ መሰረት ይቆጻጸር፡ የማዕብል፡ ፍረ እትዋት ድማ ንምምሕዳራት ኤርትራ ከም ኣድላይነቱ ብምምዕርራይ (Proportional distribution) የከፋፍል። መንግስቲ ነቲ ገና ዘይተመዝመዘ ዘሎ መገሃጫዊ ቁጠባ (Pastural economy) ጠመተ ክግበረሉን ይግባእ
ሕቶ ልኡላውነት፦
ኤርትራ ብደም ስዉኣት ዝፈረየት ልኡላዊት ሃገር ከም ምዃና መጠን ዶባታን ወደባታን መሬታን ባሕራን ንዕኡ ዝውንን ህዝባን ንዘልኣለም ዝተኸብረ ይኸውን። ህልዊ ይኹን ክመጽእ ንዝኽእል ንልኡላወነት ዝትንክፍ መጎተ ብሰላማዊ መኸተ እምበር ብብረታዊ ጠመተ ኣይንርእዮን። ንዕኡ ዝትንክፍ መጻኢት ዲሞክራሲያዊት ሃገርና ዝኸተመትሉ ውዕላት መሰረት ብምግባር ድማ ንዓለም ለኻዊ ትካላዊ ውሳኔታት ነኽብርን ንምእዘዝን::
ሕቶ ደቀ-ኣንሰትዮ፡
ደቀ’ንስትዮ ፍርቂ ሓይሊ ናይ ደሞክራስያዊ ለውጢ ጒዕዞናን ምዕብልንኡን ከም ምዃነን መጠን፡ ንሳተን ዘይተሳተፍኦ መኸተ ክዕወት ይትረፍ ስድሪ ከስጒም ከምዘይክእል ስለ እንኣምን ንተሳትፎአን ዘይሕለል ጻዕሪ ክካየድ ከም ዝግባእ ንኣምን።
ሕቶ መንእሰያት፡
መንእሰያት ተረከብቲ ደሞክራስያን ምዕብልንኡን ከም ምዃኖም መጠን፡ ክንብገስ ከለና ንተሳትፍኦም ብዝልዓለ እምንቶን ጻዕርን ንጠልቦን መጸዋዕታና ነቕርብን።
ሕቶ ስደተኛታት፡
ብዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍን ብተኻታተልቲ ገዛእቲ ስርዓታት ኢትዮጵያን ተገፊዑ ናብርኡ ተመዛቢሉ ናብ ፈቖድኡ ኣብ ስደት ዝከላበት ዘሎ ህዝብና፡ ናብታ ዝፈትዋ ሃገሩን ዓዱን መሬቱን ተመሊሱ ሂወቱ ክመርሕን ኣካል ምዕባሌ ሃገሩ ክኸውንን ዝክኣል ዘበለ ጻዕርታት ክካየድ ደው ንብለሉ። ስደተኛታት ኤርትራውያን ኣብ ምሕራር ሃገርና ዝተጻወትዎ ተራ እናኣሞገስና ሕጂ ኣብ መደበራት ስደተኛታት ዘሕልፍዎ ዘለዉ ከርፋሕ ናብራ ከምዘሕዝነናን ላዕለዋይ ኮምሽነር ሕቡራት መንግስታት ዓለምን (ላ.ኮ.ሕ.መ.ዓ/UNHCR) ካልኦት ገበርቲ ሰናይ ማሕበራትን ከኣ ዝግብኦም ጠለባት ክልግሱሎም ክንጽውዕ ምዃና ነፍልጥ።
ጒዳይ ኣብ ትሕቲ መላኺ ስርዓት ዝርከብ ናይ ኤርትራ ናይ ምክልኻል ሰራዊት፦
ኣብ ትሕቲ ስርዓት ህግደፍ ዝርከብ ትካል ንስርዓት ህግደፍ ዘገልግል ምዃኑ ዘካትዕ ኣይኮነን። ብክውንነት ኣቃውምኡ ግን በስገዳድ ከም ምዃኑ መጠን፡ ብመትከል ከም ጭቁን ከነለልዮ ከለና፡ ብተክኒካዊ ኣተሃላልውኡ ግን ኣብ ኣገልግሎት መላኺ ስርዓት ህግደፍ ስለዝውዕል፡ ነዚ ቅሙጥ ሓይሊ ናይ ለውጢ፡ ናብ ባህርያዊ ቦትኡ መሳርሒ ዲሞክራስያዊ ምዕባለን ተጣባቒ ናይ ቅዋማዊት ሃገርን ንምዃን ክበቅዕ ክንቃለስ ኢና። ምንቅስቓስና ንደም ብመለሳ ስለዘይርእዮ፡ ደም ዝዀነ ይኹን ውጹዕ ህዝቢ ከም ደም ውጹዕ ህዝብና ክብሪ ከም ዘለዎ ይኣምን። ንክንፍታት ዓማጺ መላኺ ስርዓት መሳርሒ ዝዀነ ኣዋፋሪ ሸነኻቱ ግን ብንሕስያ ኣይክጥመቱን ጥራይ ዘይኮነስ እዋኑ ብዝበጽሐ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ቀሪቦም ብሕጊ ክሕተቱ ምዃኖም ንኣምን። መን ንመን ይሃርሞ ንዝብል ዘንባዕ ሕቶ ግን፡ ግፍዒ መላኺ ስርዓት ኣብ ልዕሊ ውጹዕ ህዝቢ ክወርድ ከሎ፡ ውጹዕ ህዝቢ መልሲ ክህብ ግዴታ ኢዩ ብማለት ንሓልፎ።
ናይ ቃልሲ መነሃርያና (መደበርና)፡
መንሃርያና ሃገርና ኤርትራ ኢዩ። ኲነታት ጸጥታ መኸተና ኣብ ግምት ብምእታው ግን ካብ ዝዀነ ንዓወትና ዝምነን ብመትከልን ብተግባራዊ ደገፍን ዝተሓባበረና ኲርንዓት ከባቢ ይርሓቕ ይቕረብ ክንጥቀም ኢና።
ሚዛንና ኣብ ሰላማዊ ኣገባብ ቃልሲ፦
ስርዓት ህግደፍ ብሰላማዊ መንገዲ ስልጣን ንህዝቢ ከረክብ ዝሰምዕ እዝኒ ከምዘይብሉ ጽኑዕ እምነትና ኢዩ። ሰላማዊ ኣገባብ ቃልሲ ብመትከል ኣይንዂንኖን ኢና። ብተግባር ግን ምስ ባህርያት ውልቀ-መላኺ ስርዓትን ዝተሓልፈ ፈተነታትን፡ ፍሉይነት ምዕባሌ ነፍሲ-ወከፍ ሃገርን ከም ጭብጢ ብምውሳድ ኣብ ውሳኔ ክብጻሕ ኣለዎ። ኣብ ክውንነትና እዚ ዝተጠቕሰ ረቛሒታት ኣብ ግምት ብምእታው ክትርጎም ስለ ዘይክኣል ምርጫ ምንቅስቓስና ኣይኮነን።
ብዛዕባ ብሰላማዊ ኣገባብ ቃልሲ ዝጥቀሙ ሓይልታት፦
ምንቅስቓስና ንዘይተጻብኡዎ ኣይጻባእን ኢዩ። ካብ ብምስጢር ብግህዶ ምምራጾም፡ ብግሉጽነት ዝንበብ ምርጭኦም ኢዩ። ምስ ግፍዐኛን ብተሓታትነት ህዝባዊ ክሲ ዝጽበዮ ዘሎን ስርዓት ህግደፍ፡ ኩሉ ናይ ሰላም ኣፍ-ደገ ዝዓጸወን ሰላማዊ ኣገባብ ቃልሲ ከም ዝጽንቀቕ ዝገበረን ብቐጥታ ጸዊዖም ክሳብ ዘይተሻረኹ፡ ግን ብድንድል ተራኺብና ክንቃለስ ጸገም የብልናን።
ብዛዕባ ዞባዊ ምውህሃድ:
ብባይቶ ኣህዛብ ናይተን ዝምልከተን ሃገራት ዝተወሰነ ከም መሳርሒ ናይ ሕድ-ሕድ ምርድዳእን፡ ምብልጻግን ሓያል ሰንሰለት ናይ ሓባራዊ ጸጥታ ምፍጣርን ክንግልገለሉ ብመትከል ተቐባልነት ኣለዎ። እንተዀነ ግን ኣብ ትሕቲ ምልካዊ ግፍዒ እትርከብ፡ ቅዋማዊ ምሕደራ ዝተነፍጋ፡ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ንምትካል ኣብ ቃልሲ እተርከብ ሃገር ሒዝካ ንኽትርጎም ሕልሚ ስለዝዀነ፡ ብቐዳምነት ናይ ኣሰራርዓ ዕማም ክርአ ከሎ፡ ነታ ብሕጂ እትውለድ ዲሞክራሲያዊት ኤርትራ ዝጽበ ኢዩ ንብል።
ብዛዕባ መንግስቲ ኣብ ስደት:
መንግስቲ ኣብ ግዳማዊ ዓለም ክእወጅ ይክኣል ኢዩ። እንተዀነ ግን ንዕኡ ዝኸውን ምድሪቤት ከየጣጣሕካ ሰማዒ እዝኒ ክረክብ ኣይክእልን ኢዩ።ትርጒም ናይ መንግስቲ ኣብ ስደት ምእዋጅ ተፈላጥነትን ግዳማዊ ፖሊሲን ሓገዝን ብምውህላል መተካእታ ናይቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ መላኺ ስርዓት ንምዃን ንወጻኢ ዓለም ከም ዝኣምኑኻን ከም ዝቕበሉኻን ዝተሓባበሩኻን ንምግባር ኢዩ። ኣዋጅ ብዘይ ትሕዝቶ ግን መትሓዚ የብሉን። ኣብ ኣኼባ’ምበር ኣብ ኣሰራርሓ ዘይራኸብ ደምበ ተቓውሞ ሒዝካ ኣዋጅ ናብ ሃዋህው ምድርባይ ትርጒም ኣይሕለቦን ኢዩ። እዚ’ውን ቅድም እንታይ ክንምድምድ ኣለና ዝርዳእ በሊሕ ኣእምሮ ዝጠልብ ኢዩ ንብል።
ብዛዕባ ሃገራዊ ዕርቂ
ትርጒም ሃገራዊ ዕርቂ ብተረድኦና ምምዕርራይ ናብራ ህዝቢ ደቂ ሃገር ኢዩ። እዚ ድማ መሰልን ዕድልን ናይ ዕብየትን ምዕብልናን ንሓደ ዝቐርቦ ንሓደ ክኣ ዝርሕቆ ከይከውን ምትኽኻል ማለት ኢዩ። ብተግባር ክርአ ከሎ፦ ዝርግሐ ናይ ትምህርታዊ፡ ጥዕናዊ፡ ቍጠባዊ (ናይ ስራሕ ዕድላት)፡ ጸጋታት ሃገር ብመንጽር ረብሓታት ህዝቢ ከም ዝከፋፈልን ዝተኻኸልን ኣብ ርእሲ ምግባር፡ ብፖሊቲካዊ ሸነኹ ድማ ምምሕዳራዊ ስልጣን ብዲሞክራሲያዊ መዐቀኒኡ ነፍሲ-ወከፍ ክንፊ ናይቲ ህዝቢ በዝምድናዊ ኣዘራርባ ክዓግበሉ ክርአ ከሎ ማለት ኢዩ።
ሃገራዊ ዕርቂ ምትዕራቕ መራሕቲ ማለት ኣይኮንን። ሃገራዊ ዕርቅን ፖለቲካውን ዘይፖለቲካውን ውደባታት ምትዕራቕን ፈላሊኻ ክርአ ዘለዎ ክልተ ዝዛመድ እምበር ብሓደ ዝምዘን ኣምር ኣይኮነን። ንመረዳእታ ዝኣክል እቲ ኩሉ ግዜ ዝዝረበሉ ሃገራዊ ዋዕላ ብብቕዓት ምስ ዝሰላሰል ጥጡሕ ቅድመ- ኲነታዊ ባይታ ናይ መጻኢ መንግስትን ብኡ ጌሩ ድማ ሃገራዊ ዕርቅን ክኸውን ይኽእል።
ምስትውዓል ዘድልዮ ነጥቢ ምስ ዝህሉ መራሕቲ ተዓሪቖም’ውን ኣብ ናይ ጭቆና ስልጣን ኮፍ ክብሉ ከም ዝኽእሉ ኣብ ታሪኽ ተራእዩ ኢዩ። ግን መሰረት ዘለዎ (ኣብ ናይ ሓባር ዕላማ ዝተጸግዐ) ዕርቂ ናይ መራሕቲ ደሞክራሲያዊ ቅዋምን ካብኡ ዝውለድ ዲሞክራሲያዊ መንግስትን ግዝኣተ- ሕግን ፍትሕን ብምምስራት መተዓየይ ናይ ሃገራዊ ዕርቂ ከም ዝዀውን ነቕ ዘይብል እምነትና ኢዩ። ናይ ርሑቕ ዕላማና ድማ ነዚ ኣምር’ዚ ኣብ ግብሪ ንምተርጓም እምበር ካልእ ሕልሚ የብሉን።
ብዛዕባ ወተሃደራዊ ኢድ ኣእታውነት:
ምንቅስቓስና ኣብ ጒዳይ ሃገርና ንወተሃደራዊ ኢድ ኣእታውነት ኣይኣምነሉን ጥራይ ዘይኮነስ ኣትሪሩ ይቃወሞ። እዚ ኣረኣእያ’ዚ ብደረጃ ሃገርና ጥራይ ዘይኰነስ ኣህጉራዊ እምነትና’ውን ካብኡ ከም ዘይፍለ ነነጽር። ኣበሃህላና ኣብ ነጻ መትከልና ዝተመርኮሰ ምስ ማተሪያላውን (ነገራዊ) ፖለቲካውን ናይ ፖሊሲ ምትሕግጋዝን ታዕሊማውን (Training) ክተሓናፈጽ የብሉን። ደሞክራሲያዊ ፍረ ዝቕንጠባ ተኽሊ ኣብ ዝምልከታ ነፍሲ-ወከፍ ሃገር ቦቝላ ትዓቢ ክትከውን ኣለዋ።
ፖሊቲካዊ ፕሮግራም
ስም፡ ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንዴሞክራስያዊ ምሕደራ
ኣርማ፦ ንመትከልናን ዕላማናን ዘንጸባርቕ
ዕላዊ ልሳን:ዌብ ፡ ተለዓል.ኮም ፡ انتفض Teleaal.com
ዕላማና፦ ብኽቡር መስዋእቲ ዝተረጋገጸ ነጻነት ሃገርና ኣዕቍብና፡ ደሞክራሲያዊ ሓድነታ ዘረጋገጸት ልኡላዊት ቅዋማዊት ኤርትራ ምህናጽ ቀንዲ ዕላማና ክኸውን ከሎ፡ ነዚ ንምግባር ግን ንኽብሪ ህዝብና ዝገሃሰን ንልኡላውነት መሬትና ከም ፍረ ዋጋ ደም ህዝብና ዘይቆጸረን፡ ንደም ህዝብናን መሬትናን ናብ ቃሕ ዝበሎ ናይ ስልጣኑ መናውሒ መተዓይዬ ብምግባር: ናብ ቀጻሊ ደም ምፍሳስ ዝመረሸን ግፍዐና መላኺ ስርዓት ህግደፍ ካብ ሱሩ ምምሓው ከም መሰጋገሪ ዕማምና ክውሰድ ኢዩ።
ዕላማና ሕብረ ሰልፋዊ ናይ ስልጣን ውድድር ዘፍቅድ ክኸውን ከሎ፡ መተዓየይኡ ደሞክራሲያዊ ኣሰራርሓ ኢዩ።
ዴሞክራሲ፦ ዴሞክራሲያዊ ኣሰራርሓና ብደረቑ ብብዙሓት ምምእዛዝ ዘይኮነስ ኩሉ ኲርንዓዊ ጠመተ ዘለዎ እናሳዕ ዝምዕብል ክኸውን ንኣምን፡፡ እዚ ማለት ንኣገልግሎት ብዙሓት ጥራይ ዘይኮነስ ውሑዳት’ውን መሰሎም ዝኽበረሉ ውሕስነት ዘጠቓለለ ክኸውን ብመትከል ንኣምነሉ ኣብ ግብሪ ክኣ እንቃለሰሉ እምንቶ እዩ።
ዴሞክራሲያዊ ግዴታ፦
- ምእዙዝነት ውሑዳት ኣብ ትሕቲ ብዙሓት ምእማን
- ውሳኔታት ብኣብዝሃ ድምጺ ህዝቢ ምኽባር
- መርሆ ነጻን ሰላማውን ናይ ስልጣን ውድድርን ምቅብባልን ምዕቃብ
- ብዓቢኡ ኣብ ትሕቲ ሃገራዊ ህዝባዊ ቅዋም ኣገልጋልን ተገልጋልን ምዃን ድሉውነት ምርኣይ
ዴሞክራሲያዊ መሰል፦
- ዝዀነ ይኹን ተቓውሞ ህዝባዊ ቅዋም ብዘፍቅዶ መሰረት መሰል ሰላማዊ ሰልፊ ብምዝውታር ጠለባቱን ወጽዕኡን ንመንግስትን ህዝብን ምምልካት
- ነጻነት ምእካብን ምጽሓፍን ምዝራብን
- ነጻነት ካብ ቦታ ናብ ቦታ ምንቅስቓስን ምስራሕን
- መሰል ሃይማኖታዊ እምነታት
- ናይ ምእካብ መሰል
- መሰል ምምራጽን ተመራጽነትን (ፖሊቲካዊ ውድድር)
- ተፍትሽ ይኹን ማእሰርቲ ካብ ውሳኔ ቤት ፍርዲ ወጻኢ ከይዝውተር ምርግጋጽ
- ዝውተራን ውሕስነትን ጾታዊ ማዕርነት
- ውሕስነትን መሰልን ጥብቅና ንዝኾነ ይኹን ክሱስ ወይ እሱር
- መሰልን ውሕስነትን ዜጋ ብሕጋዊ መንገዲ ሰሪሑ ንብረት ከጥርን ከራብሕን
- መሰልን ህላወን ምንቅስቓስን ነጻ-ፕረስ (ብሕታዊ ጋዜጣ፡ሬድዮ፡ቲቪ) ወዘተ… ክህሉን መድያ ኣብ ትሕቲ መንግስታዊ ግበታ ከይኣቱን ምርግጋጽ
ፍትሓዊ ትካል፦ ግዴታን ግቡእን ከም ሚዛኑ ኣብ ኣገልግሎት ህዝቢ ምእንቲ ክውዕል ካብ ሻራ መንግስቲ ሓራ ዝዀነ ኣብ ዲሞክራስያዊ ቅዋም ሃገር ዝጸደቐ ነጻነቱ ዝሓለወ ናይ ሕግን ፍትሕን (ቤት ፍርዲ) ትካል ክህሉ እምነትናን ቃልስናን ኢዩ።
መሰል ብሄራት ብዝምልከት፦ ኣሰራርሓ ሃገርና ብሄራውን ሕብረ-ብሃራውን ከም ምዃኑ መጠን ኣብ ኩሉ መዳያዊ ምዕባሌታት ማለት ፖሊቲካዊ፡ ቍጠባዊ ማሕበራዊ ማዕርነታዊ ተሳትፎን ተገልጋልነትን ክህሉ ንኣምን። ፍሉይ ጠለባት ብሄራት ኣብ ሃገራዊ ዲሞክራስያዊ ባይቶ ይቐርብን ፍታሕ ይናደየሉን። ማዕርነታዊ ዝርግሐ ሃብቲ ሃገር ብመጽናዕቲ ህዝባዊ ባይቶ ኣብ ግብሪ ይውዕል።
መሰል ሃይማኖታዊ እምነታት፦ መሰል ሃይማኖት ዝተኸብረን ካብ መንግስታዊ ምትእትታው ናጻ ኰይኑ ድማ ናይ ባዕሉ ሚስጢራዊ ትሕዝቶ ስለዘለዎ ንኣባላቱ ዝምልከት ጒዳይ ምዃኑ ንኣምን።
ቍጠባዊ መዳይ፦
- ኣብ ትሕቲ መላኺ ስርዓት ዝተገበተ ንብረት ሃገርን ህዝብን ከከም ዝምልከቶ ናብ ዲሞክራስያዊ መንግስትን ዋናታቱ ህዝብን ይምለስ
- ቍጠባዊ ፖሊሲ ሃገር ነጻ ዕዳጋን ውድድርን ዘፍቅድ ኰይኑ ብመጽናዕቲ ዝጸደቐ ብሕጊ ድማ ገደብ (Regulation) ከም ኣድላይነቱ ይህልዎ። ብተወሳኺ መንግስቲ ብናይ ወጻኢ ፖሊሲ ኣቢሉ ኣብ መንጎ መንግስታትን ኣህጉራዊ ትካላትን ዝግበር ፍሰ-ማል (Foreign investment) ሕጋዊ ፍቓድ ይኽትምን የውሕስን
- ንሃገራውያን ወነንቲ ሃብቲ ዘበራትዕን ሰራሕተኛታት ደቂ ሃገር ዘፍርን ከባብያዊ ብከላ ዘይፍኑ ምስ ጥዕና ሸቃሎን ሰፊሕ ህዝብን ዘይጋጮ ፍሰ-ማል (Investment) ምትብባዕ
- ንመጠነ እትዋት ኣፍረይቲ ኣብ ግምት ብምእታው ደያቢ ቀረጽ (Progressive tax) ከም ዝህሉ ምግባር
ማሕበራዊ ጒዳያት፦ ዲሞክራሲያዊ ግንቢ ምእንቲ ክንደቕ ብውሕዱ እዞም ዝስዕቡ ትካላት ክህልዉ ኢዮም፦
- ትምህርታዊ ትካላት
- ውሕስነት ሰእነተ ስራሕን ጥሮታን
- ትካላት ውሕስነት ኣረጋውያን
- ጉዳይ ሓርበኛታት
- መንግስታውን ዘይመንግስታውን ናይ ረድኤት ትካላት
- ጥዕናዊ ትካላት
- ስፖርታውን ባህላውን ትካላት
- መእለይ ጥቑዓት ደቀ-ኣንስትዮን መንእሰያትን
- ክንክን ረድኤት ህጻውንቲ (ቆልዑ)
- ምስረታ ናይ ሞያ ማሕበራት .
ጸጥታዊ ጒዳያት፦ ፖሊስን ናይ ምክልኻል ሓይልታትን ሓለዋ ህዝቦም’ምበር መፈራራህቲ ህዝቢ ከምዘይኰኑ ብመትከልን ተግባርን ምእንቲ ኣብ ኣእመሮ ህዝቢ ክሰፍር፡ ዕላምኦም ዝፈልጥሉ መበገሲ ትምህርታዊ ደረጃን ናይ ንቕሓት ስንቅን ክህልዎም ኢዩ። መለክዒታት (Standard) ክህሉ ድማ ኣዝዩ ኣገዳሲ ኢዩ።
- ጒዳይ ፖሊስን ኣተሃናንጽኦምን (ትምህርታዊ መበገሲኦም)
- ጒዳይ ምክልኻል ሓይልታትን (ሃገራዊ ሰራዊት) ኣተሃናንጽኦምን
- ጒዳይ ሃገራዊ ሓለዋን (National Guard) ምልመላን
- ጒዳይ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ ወተሃደራዊ ዕዘት ጥራይ ከየትኴረ ብዓቢኡ ኩሉ ሜዳያት ሞያ ዘጠቓለለ ብዕግበታውን ኣፍራይን መጽናዕቲ ዝተሰነየ ይኽውን።
ናይ ወጻኢ ፖሊሲ፦ ብፍላይ ኣብ ዘለናሉ (contemporary) ኣህጉራዊ ቁጠባ ዓለም፡ ዝዀነት ትኹን ሃገር ተነጺላ ክትምዕብል ስለዘይክኣል፡ ኣብ ሓድሕድ ረብሓ ዝተመርኰሰ፡ ተቓዳዊ ዝዀነ ፖለቲካውን ቍጠባውን ማሕበራውን ባህላውን ወዘተ…እስስራትን ዝምድናታትን ክትገብርን ከተማዕብልን የድሊ።
እዚ ስለ ዝዀነ ምንቅስቓስና ዝኣምነሉ ናይ ወጻኢ ፖሊሲ፦
- ካብ ኢድ ኣእታውነት ነጻ (Non Intervention) ዝዀነ ናብ ግስጋሰ ዘምርሕ ኣብ ሰላማውን ሓድሕድ ምክብባርን ዝተመርኰሰ ዝምድና ምፍጣር
- ኣብ ዓለምና ሰላምን ብልጽግናን ምእንቲ ክዓስል፡ ኣብ ትሕቲ ዞናውን ኣህጉራውን ትካላትን ዝሐቝፎ ውዕላትን ምእዙዝነት ምርኣይ
መገንዘቢ፦ ምንቅስቓስና ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንደሞክራስያዊ ምሕደራ (ኤ.ም.ዴ.ም.) ብጽሙቝ ዝበለ ኣቀራርባ ነዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ እምንቶታት ኣብ ግብሪ ንምውዓል ተበጊሱ ኣሎ። ዕግበትና ህዝባዊ ተሳትፎ ምስ ዝስሕብ ጥራይ ኢዩ ዝዕወት። ከም መተዓየይ ግን ካብ ኩሉ ምኣዝናት ደንበ ተቓውሞ ሓገዝን ምትእስሳርን ክረክብ መጸዋዕታና ነቕርብ። ምስ ከማና ዝኣመሰለ እምነት ዘዕቆቡ ውዱባትን ዘይውዱባትን ናይ ለውጢ ሓይልታት ሓቢርና ኣብ መዓርፎ ዓወት ክንበጽሕ’ውን ተወሳኺ ዕግበትና ስለዝዀነ ድልውነትና ኣቐዲምና ንዝርግሕ። እዚ እምነት’ዚ ስለ ዘለና ድማ ሰነድና መሰረተ-ሓሳቡ ማለት ዕላምኡ ከይስሓተ፡ ብውሳኔ ኣባላቱ ንምዕብልናን ምምሕያሽን ክፉት ኢዩ። “ክለሳ-ሓሳብ ናብ ተግባር ምስ ተቐየረት ነገራዊ ሓይሊ ትኸውን”። ከምቲ ናይ ፖሊተካ ሊቃውንቲ ዝብልዎ ድማ ምእንቲ ኣብቲ ቅኑዕ ገጽ ናይ ታሪኽ ክንምዝገብ ንረብሓ ህዝቢ ደው ክንብል ይግብኣና። አብ ትሕቲ ንጹር ዕላማን ውዱብ ኣቀላልሳን ህግደፋዊ ጽቕጠት ናብ ህዝባዊ ዓወት ክልወጥ ኢዩ።
ዓወት ንጅግና ህዝቢ ኤርትራ!
ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንዴሞክራስያዊ ምሕደራ (ኤ.ም.ዴ.ም.)
ግንቦት 8-10, 2009
Short URL: https://english.farajat.net/?p=874


text:
ኣብ ቃዛ ዝተኸፍተ ወትሃደራዊ ወፍሪ ንውሕ ንዝበለ ጊዜ ክቅፅል‘ዩ ኢሎም ቀ/ሚ ቤንያሚን ኔታንያሁ፣በዝሒ ብነፈርቲ ውግእን ታንክታትን እስራኤል ሎሚ ዝተቀትሉ ፍልስጤማውያን ድማ ኣስታት ሚእቲ ምብፅሑ ተገሊፁ።
እንተኾነ እቲ ግጭት ቅድሚ ሰለስተ ሰሙን ካብ ዝተወለዐሉ ንነዘ ኣብ ዘሎ ጊዜ በዝሒ ዝተቀትሉ ፍልስጤማውያን ልዕሊ 1,100 ከምዝኾነ ሰበ-ስልጣን ፍልስጤም ሓቢሮም።
ነፈርቲ ውግእ ብጠንቂ ዝፈፀመኦ ደብዳብ ኣብ ቃዛ፣ንእንኮ ምንጪ መብራህቲ ዝነበረ ጀነሬተር ከምዝወቅዓን፣እተን ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓታት ናይ ሰለስተ ሰዓት ኣገልግሎት መብራህቲ ይረኽባ ዝነበራ ከተማታት ከምዝተለከማን ዝረኸብናዮ ዜና ገሊፁ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ቀ/ሚ ቤንያሚን ኔታንያሁ ብመሰረት ዝሃብዎ መግለፂ፣ ሃማስ ሮኬታት ናብ እስራኤል ዝትኩሰሎም ጎዳጉዲ ክሳብ ዘይተደምሰሱ ሃገሮም ነቲ ወፍሪ ከምዝተይትኾልፎ ኣፍሊጦም።
ብዝተኣሳሰረ ዜና፣እስራኤል ኣብ ቃዛ ጅምላዊ ህልቂት ትፍፅም‘ያ ዘላ ኢሎም ወቂሶም መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ኣያቶላ ዓሊ ከሚኒ።ስለዚ ኢሎም ንሶም፣እስላማዊ ዓለም ንህዝቢ ፍልስጤም ንከዕጥቅ ፀዊዖም።


text:
ቊጠባዊ ደገፍ ንወለዲ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 19 10 2018
ቆልዑ ዘሎዉዎም ወለዲ፣ ካብ ቤት ጽሕፈት ትካል ውሕስነት፡ ማለት 'ፎርሼክሪንካሳ'፡ 'ሓገዝ ክራይ-ገዛ (bostadsbidrag)'፡ 'መተካእታ ደሞዝ ወላዲ (föräldrapenning)'፡ 'መናበዪ ደገፍ (underhållsstöd)' ከምኡ‘ውን 'ሓገዝ ክንክን (vårdbidrag)' ክወስዱ ይኽእሉ‘ዮም።
ኣቦ ንውላዱ ካብ መውዓል ህጻናት የምጽኦ። ስእሊ: Colourbox
ኲላተን ኣብ ሽወደን ቆልዑ ዘለዉወን ስድራቤታት፡ 'ሓገዝ ቆልዑ' (barnbidrag) ይወስዳ'የን። 'ሓገዝ ክራይ-ገዛ'፡ ትሑት እቶትን ልዑል ወጻኢታት ክራይን ንዘሎዎም ይውሃብ። 'ሓገዝ ክንክን'፡ ስንኩል ቆልዓ ንዘሎወን ስድራቤታት ይኽፈል። ዝተፋታሕካ ምስ እትኸውን፡ እሞ ድማ ደቅኻ ምሳኻ ምስ ዝነብሩ፡ መጻምድኻ ነቲ ቀለብ ቆልዓ ይኸፍሎ። እዚ ክፍሊት'ዚ፡ ነቲ ናይቲ ቖልዓ ወጻኢታት ይሽፍኖ። እቲ መጻምድኻ ምስ ዘይከፍል ወይ ድማ ኣዚዩ ትሑት እቶት ምስ ዝህሉዎ፡ ካብ 'ትካል ውሕስነት'፡ ማለት ፎርሸክሪንካሳን፡ ገንዘብ ትወስድ። እዚ ድማ፡ መናበዪ ይብሃል።
ውሕስነት ወለዲ (Föräldraförsäkringen)
ነቶም ዝሰርሑ ወለዲ፡ ደቆም ንምእላይ ዕረፍቲ ንኽወስዱ ዘቃልለሎም ወይ ዝሕግዞም፡ 'ውሕስነት-ወለዲ (Föräldraförsäkringen)' እዩ። 'መተካእታ ደሞዝ ዕረፍቲ-ወላዲ (Föräldrapenning)' ብማዕከን ውሕስነት፡ ማለት ፎርሼክሪንካሳን፡ ነቶም ቆልዓ ንምእላይ ገዛ ዝውዕሉ ወለዲ ዝኽፈል ቊጠባዊ ሓገዝ እዩ።
ሰብኡት ይኹኑ ኣንስቲ፡ ምስ ውላዶም ኣብ ገዛ ንምውዓል፡ ካብ ስራሕን ትምህርትን ዕረፍቲ ክወስዱ ምርኣይ ልሙድ እዩ። ብብዝሒ ዘዕርፋ ግን፡ ደቂ ኣንስትዮ እየን። ሰብኣይን ሰበይትን ንዕረፍቲ ውሕስነት ወለዲ ብማዕረ ንኽማቐሉዎ ንምትብባዕ ካብ ዝብል ሓሳብ፡ እቲ ሓደ ወላዲ ግድን ክወስዶም ዘሎዎ ናብ ካልእ ክሰጋገሩ ዘይክእሉ ምዓልታት ኣሎዉዎ።
መተካእታ ደሞዝ ወላዲ ን480 መዓልታት ክትወስድ ትኽእል ኢኻ። ኣብ'ተን ቀዳሞት 390 መዓልታት፡ 80% ናይ ደሞዝካ ትወስድ። ኣብ'ተን ዝተረፋ 90 መዓልታት ድማ፡ 180 ክሮኖር ንመዓልቲ ትወስድ።
ስራሕ ዘይብሎም፡ ወይ ከኣ፡ ትሑት እቶት ዘሎዎም ወለዲ፡ ን480 መዓልታት፡ ንመዓልቲ 250 ክሮኖር ክወስዱ መሰል ኣሎዎም። ኣቦ፡ ብምኽንያት ምውላድ ሓድሽ ማማይ፡ ናይ ስራሕ ዕረፍቲ ወሲዱ ገዛ ኮፍ ክብልን ካብ 'ትካል ውሕስነት'፡ ማለት ፎርሼክሪንካሳን ድማ ን10 መዓልታት ገንዘብ ክኽፈሎን መሰል ኣሎዎ።
ናብ ሽወደን፡ ሓደስቲ መጻእቲ ኮይኖም፡ ቆልዓ ዘሎዎም ምስ ዝኾኑ፡ 'መተካእታ ደሞዝ ዕረፍቲ ወለዲ' ክሓቱ ይኽእሉ'ዮም። እቲ ዝረኽቡዎ ሓገዝ፡ ንዘይፍሉጥ ወይ ንዝተፈላለዩ ምዓልታት፡ ማለት ኣብ ዕድመ ናይቲ ቆልዓ ዝምርኮስ እዩ።
ትሰርሕ ምስ እትኸውንን፡ ውላድካ ድማ፡ ብሕማም ምኽንያት ካብ መውዓሊ ህጻናት ወይ ቤት ትምህርቲ ተሪፉ ኣብ ገዛ እንተ ውዒሉ፡ ንስኻ ድማ ምስኡ እንተ ውዒልካ፡ ደሞዝ ወላዲ ክትወስድ መሰል ኣሎካ። እዚ ግዜያዊ 'መተካእታ ደሞዝ ወላዲ (tillfällig föräldrapenning)' ወይ 'ክንክን ቆልዓ(vård av barn, VAB)' ይብሃል። 80% ናይ ደሞዝካ ድማ ትኽፈል። እንተ ዛየደ ንሓደ ቆልዓ 120 መዓልታት ኣብ ዓመት ክትወስድ ትኽእል።
ዝሓጸረ ናይ ስራሕ ግዜ፡
ቀዳማይ ክፍሊ ዘይወደአ ወይ ትሕቲ 8 ዓመት ዝዕድመኡ ቆልዓ እንተሎካ፡ ንሕጽር ዝበለ ናይ ስራሕ ግዜ መሰል ኣሎካ። እዚ ማለት ከኣ: ኣብ ክንዲ 8 ሰዓታት፡ 6 ሰዓታት ንመዓልቲ ክትሰርሕ ትኽእል ኢኻ ማለት'ዩ።
ውሕስነት ስራሕ (Anställningsskydd)
ወሃብቲ ስራሕ፡ ንስራሕ ዝሓታ ነፍሰ ጾራት: ካብ ካልኦት ፈልዮም ሕምቕ ዝበለ ዕድል ክህቡወን ሕጊ ሽወደን ኣየፍቅድን'ዩ። ብምኽንያት ጥንሲ ሰራሕተኛ ምስጓግ'ውን ክልኩል'ዩ።
ሓገዝ ቆልዓን ሓገዝ ትምህርትን (Barnbidrag och studiebidrag)
ትካል ውሕስነት (Försäkringskassan)፡ ንኹሎም ቆልዑ፡ 'ሓገዝ ቆልዓ(barnbidrag)' ይኸፍል። እታ ፋልመይቲ ሓገዝ ቆልዓ: ሓደ ወርሒ ድሕሪ ምውላዱ፡ ወይ'ውን ሓደ ወርሒ ድሕሪ እቲ ቆልዓ ናብ ሽወደን ምምጽኡ፡ ትኽፈል። ሓገዝ ቆልዓ፡ እቲ ቆልዓ 16 ዓመት ዕድመ ክሳብ ዝበጽሕ ይኽፈል። ወሰኽ ሓገዝ ንዝሰደሩ (flerbarnstillägg): ነቶም ክልተ ወይ ካብኡ ንላዕሊ ቆልዑ ዘለዉዎም ስድራቤታት ይኽፈል። መጠን ናይቲ ዝውሃብ ወሰኽ፡ ኣብ ብዝሒ ቆልዑ'ዩ ዝምርኮስ። ሓገዝ ቆልዓ: ወርሒ ወርሒ ከባቢ ዕለት 20 ይኽፈል። ክልቲኦም ወለዲ፡ ሓባራዊ መጒዚትነት ናይቲ ቖልዓ ወይ ቆልዑ ምስ ዝህሉዎም፡ ነቲ ዝኽፈሎም ሓገዝ-ቆልዓ/ዑ ክማቐሉዎ ኣለዎም። ንሓደ ቖልዓ፡ ነፍሲ ወከፎም ኣብ ወርሒ፡ 625 ክሮነር ይኽፈሎም። ከምዚ ክኸውን ዝኽእል ግን እቲ ቆልዓ 1 መጋቢት 2014 ወይ ውን ድሕሪኡ ዝተወልደ ምስ ዝኸውን እዩ። እቲ ቖልዓ ቅድሚ 1 መጋቢት 2014 ዝተወልደ ምስ ዝኸውን ግን፡ ሓገዝ-ቆልዑ፡ ንወላዲት እዩ ዝኽፈላ። ተሓታቲ ቆልዑ እቲ ሓደ ወላዲ በይኑ ምስ ዝኸውን፡ እቲ ሓገዝ፡ ማለት 1250 ኣብ ወርሒ፡ ንዕኡ/ኣ ይኽፈሎ/ላ። ሓገዝ ቆልዓ ይኹን ወሰኽ ሓገዝ ንዝሰደሩ ግብሪ ኣይክፈሎን'ዩ።
ሓገዝ-ቆልዓ'፡ ውላድኩም 16 ዓመት ክሳብ ዝመልእ ይኽፈል። እቶም 16-20 ዓመት ዝዕድመኦም መንእሰያት፡ ኣብ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ዝምሃሩ ምስ ዝኾኑ ናይ ትምህርቲ-ሓገዝ (studiebidrag) ይውሃቦም። ናይ ትምህርቲ-ሓገዝ፡ ኣብ ወርሒ 1250 ክሮነር ኮይኑ፡ ኣብ'ተን ካብ መስከረም ክሳብ ሰነ ንዘለዋ ዓሰርተ ኣዋርሕ ጥራይ እዩ ዝኽፈል። እዚ ሓገዝ'ዚ እቶም መንእሰያት 20 ዓመት ክሳብ ዝመልኡላ ኣብ ዘላ ቀውዒ ናይ ትምህርቲ ግዜ ጥራይ እዩ ዝውሃብ። ብዙሕ ዘይምኽኑይ ብኩራት ትምህርቲ ዘሎዎ ተማሃራይ፡ ናይ ትምህርቲ-ሓገዝ ናይ ምርካብ መሰሉ ብኣሉታ ክጽሎ ይኽእል'ዩ። እቶም ኣብ ክሊ 16-18 ዓመት ዘለዉ መንእሰያት፡ እዚ ሓገዝ'ዚ ዝወሃቦም ኮይኑ፡ እቲ ገንዘብ ግን ናብ ናይ ወለዶም ሕሳብ'ዩ ዝኣቱ። እቶም መንእሰያት 18 ዓመት ምስ መልኡ ግን፡ በጽሒታት ስለዝቑጸሩ፡ እቲ ሓገዝ ብቐጥታ ንዓኣቶም'ዩ ዝኽፈል። ስድራ ናይቲ ተማሃራይ ትሑት ኣታዊ ዘሎዎም ምስ ዝኾኑ፡ እቲ ተማሃራይ 'ተወሳኺ-ሓገዝ' (extra tillägg) ክረክብ መሰል ኣሎዎ።
ቦርድ ማእከል ትምህርታዊ ደገፍ CSN እዩ ነቲ ናይ ትምህርቲ ሓገዝ ዝኸፍሎ።
እቶም ናይ ወጻኢ ዜግነት ዘሎዎምን ኣብ ካልኣይ ደረጃ ዝምሃሩን፡ ብዛዕባ መባእታዊ መሰል ትምህርታዊ-ሓገዝ ክሓቱ ይግባእ።
ሓገዝ ክራይ-ገዛ፡ ቆልዑ ንዘሎዉወን ስድራቤታት፡
ቆልዑ ዘሎዉወን ስድራቤታት፡ ሓገዝ ክራይ-ገዛ ክሓታ መሰል ኣሎወን። ሓገዝ-ክራይ ገዛ ክትወስድ እንተዄንካ፡ ግድን ኣብ ሽወደን ተመዝጊብካ እትቕመጥ ክትከውን ኣለካ።
ክንደይ ዝመጠኑ ሓገዝ ክራይ-ገዛ ክትወስድ ከምዝግብኣካ ዝውስኖ፡ ቊጽሪ ኣባላት ስድራ እዩ። መጠን ዝኽፈል ክራይ-ገዛን ዘሎካ ኣታውን 'ውን ይውስኖ'ዩ።
እቶትካ ለውጢ ምስ ዘርእይ፡ ንትካል ውሕስነት፡ ማለት 'ፎርሼክሪንካሳ' ክትሕብር ኣገዳሲ እዩ። እንተዘይኮይኑ ዝምለስ ክፍሊት ክህልወካ ይኽእል እዩ።


text:
እታ ፋብሪካ ሓሶት ዝኾነት ትካል ስለላ መርበብ ሰላዪ ኢሰያስ፣ ግንከኣ ብባዶ ሰለስተ እትፍለጥ ትካል ሓሶት፣ ነቶም ማእለያ ዘይብሎም ጀጋኑ ደቀባት ኤርትራ፣ እኳድኣ እቶም ገዳይም ተጋደልትን ላዕለዎት ሓለፍቲ ሰበስልጣን ህግደፍ፣ብትእዛዝ ኢሰያስ ብስሚ ተሰሚሞም ወይ ብመርዚ ተመሪዞም ዝሓለፉ ክንሶም፣ “ገለ ብሃንደበት ሓሚሞም ተሰዊኦም፣ ገሊኣቶም ከኣ፣ ሕማም ልቢ ወሲዳቶም”፣ ወይ ድማ ብሓደጋ መኪና ሞይቶም ኣንዳበለት ኣብዘን ዝሓለፋ28 ዓመታት ክትሕሱ ከሪማን ሓግያን እያ።
ዋዕላ ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንደሞክራስያዊ ለውጢ
https://youtu.be/jpvZ4q6DwtY
ክቡራት ተኻታተልቲ መርበብ ሓበሬታ መርበብ ሓብሬታ ደቀባት ኤርትራ፣ እስከ በሉ፣ ካብቶም ብትእዛዝ ኢሰያስ ብዙሓት ግንከኣ ውሑዳት ካባኣቶም፣ ብመዚ ተመሪዞምን፣ ካብ ማኪና ጸዲፎምን ዝጠፍኡ ደቂ ሃገር፣ ብከምዚ ዝስዕብ ዝርዝር ከነቕርበልኩም።
-ዓሊ ሰይድ ዓብደላ ወጻኢ ጉዳያት ብኣብ ሽጋራ ዝኣቱ መርዚ ተመሪዙ ሞይቱ።
-ሳልሕ መኪ ሚኒስተር ጥዕና ኣብ መግቢ ዝኣተወ ስሚ ተሰሚሙ ሞይቱ።
-ዓንደሚካኤል ኣማሓዳሪ ከተማ ኣስመራ፣ ካብ 4ይ ደርቢ ኣጽዲፎም ቀንጺሎሞ/
-ሰይድ ባረ ኣማሓዳሪ ዞባ ዓንሰባ፣ ኣብ መግቢ ዝኣቱ መርዚ ተመሪዙ ሞይቱ።
-ዓብደላ ዳውድ “ኣልኮሊዛቶ ገባእኮ” ኢሉ ዝደረፈ፣ ተመሪዙ ሞይቱ።
-ዓማር ሼኽ ጋዜጠኛ ዓረብ ብኻራ ዝተቐትለ ኣብ ቃኘው
-ብ/ጄነራል ኣማኑኤል ሃይለ (ሃንጀማ) ኮነ ኢሎም ብመኪና ሓደጋ ከምዝቕንጸል ኮይኑ።
-ቫይናክን ደሱ ተስፋጽዮንን (09) ብመኪና ሓደጋ ከምዝቕንጸል ኮይኑ።
ፈላስፋ ገጣማይን ደaሳይን ዶክቶር ርእሶም (ኣለውና፣ ኣለዋና) ብረቂቕ ውዲት ኣብ ሆስፒታል ተሰሚሙ ሞይቱ።
-ጉጅለ 15 13 11 ዳርጋ ብምልኦም፣ ኣብ ኢራዒሮ ሰመናዊ ባሕሪ ተዳጒኖም ኣለው።
-ጉርጃ
-ቁሱን
– ገሬ ሓላፊ ሰንበል ትካል ሓጺንን ዕንጨይትን
– ኮሎኔል ያቆብ ተኽለኣብ ስለያ ሓ/ባሕሪ
– ኮሎኔል ጊላይ ጋርድ ናይ ፕረዚደንት ኣብ ኣሜሪካ ምስኡ ገይሹ ሬሳ ኮይኑ ዝተመለሰ
– ብ/ጀ ገ/ሂወት ዘሚካኤል /ወድ ሊቀ/
-ስነጥበባዊ ኢሰያስ ጸጋይ
-ስነጥበባዊ የማነ ባርያ ኣብ መስተ ዝኣቱ መርዚ ተመሪዙ ሞይቱ።
-ስነጥበባዊ ኣብርሃም ኣፍወርቂ ኣብ ቀዪሕ ባሕሪ ብጒጅለ ቅንጸላ ሓይሊ ባሕሪ ኣብ ባሕሪ ኣጥሒሎም ትንፋሱ ኣሕሊፎሞ።
ካብ ሃብታማት ሰብ ጸጋ
-ሳምሶም ኣምጻእን ልኣኽን ብጥዪት ተቐንጺሉ።
-መሓመድ ሓጎስ ዋና ፋብሪካ ኦሞ ኣብ መንገዲ ሽ


text:
Radio Erena: 16 August 2018
ሶማል፣ ኣብ መንጎ ኤርትራን ጅቡቲን ንዘሎ ምስሕሓብ ብሰለማዊ መንገዲ ንምፍታሕ ክትሰርሕ ምዃና ንምንጭታት ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ሶማል ብምጥቃስ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ካብ ሞቛድሾ ሓቢረን።
ሎሚ ሓሙስ 16 ነሓሰ ናብ ጅቡቲ ኣትዩ ዘሎ ፕረዚደንት መሓመድ ዓብዱላሂ ፋርማጆ ኣብ ጉዳይ ኤርትራን ሓድሽ ምዕባለተት እቲ ዞባን ብዝምልከት ምስ ፕረዚደንት እስማዒል ዑመር ገለ ክዘራረብ’ዩ።
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብርኣብን፣ ዝተወከለ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ብኢትዮጵያ ኣቢሉ፣ ኣብ ሶማል ዘካየድዎ ናይ ሳልስቲ ዑደት ዛዚሙ ናብ ኣስመራ ኣብ ዝተመልስሉ’ዩ፣ ፕረዚደንት ሶማል ናብ ጅቡቲ ኣምሪሑ።
ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነብረ እገዳ ክልዓል ዝጽውዕ መንግስቲ ሶማል፣ ዝወሰዶ ሃንደበታዊ መርገጺ ንጅቡቲ ስለዘየሓጎሳ፣ ኣብ ሞቛድሾ ንዝርከብ ኣምባሳደር ጅቡቲ ጸዊዓ ከምዘዘራረበት ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
መራሕቲ ሶማልን ጅቡቲን፣ ብዘይካ’ቲ ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ሒዞሞ ዘለዉ ዝተፈላለየ መርገጺታት፣ ኣብ ህሉው ኩነታት ዝምድና ክልትኤን ሃገራት ብዝምልከት ክመያየጡ’ዮም።
ኢትዮጵያ’ውን ኣብ መንጎ ጅቡቲን ኤርትራን ንዘሎ ምስሕሓብ ንምፍታሕ ተበግሶ ወሲዳ ከምዘላ ይፍለጥ።
ቅድሚ ሳልስቲ ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዶ/ር ወርቅነይ ገበየሁ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ጅቡቲ ብምብጻሕ ምስ ፕረዚደንት ዑመር ገለ ተመሳሳሊ ዝርርባት ምክያዱ ይዝከር።
ጅቡቲ፣ ብኤርትራ ዝተወረረ መሬታ ከምዘሎን፣ ኣብቲ ናይ ግንቦት 2008 ኵናት ደሃዮም ዝጠፍኡ ምሩዃታ ሓበሬታ ክወሃባን ብምጥላብ፣ እቲ ጉዳይ ብሕቡራት ሃገራት ክፍታሕ’ያ ትጽውዕ ዘላ።
እንተኾነ ብወገን መንግስቲ ኤርትራ ዝኾነ ምላሽ የለን።
====================


text:
Radio Erena: 24 October 2018
ብሰንኪ ቅትለት ሱዑዳዊ ጋዜጠኛ ጀማል ካሾጊ፣ ሓያሎ ዓበይቲ ሃገራት ኩባንያታተን ዝቦኾራሉ ዋዕላ ወፍሪ ስዑዲ ዓረብ ትማሊ ሰሉስ 23 ጥምቅቲ ኣብ ሪያድ ተኸፊቱ።
እዚ ክሳብ ሓሙስ 25 ጥቅምቲ ዝጸንሐ ኣህጉራዊ ዋዕላ፣ ምስታ ሃገር ግዙፍ ናይ ወፍሪ ርክባት ዝጸንሐ ከም ፈረንሳ፣ ብሪጣንያ፣ ጀርመንን ካልኦት ሃገራትን ከምኡ ድማ ኣብ ነዳዲን ባንክታትን ዘውፍራ ኩባንያታትን ከምዘይሳተፋ ኣቐዲመን ኣረጋጊጸን’የን።
ኣብ ኣመሪካ ዝምቕማጡ ስዑድድድዳዊ ጋዜጠኛ፣ ብጉዳይ ናይ መርዓ ሰነዳት፣ ኣብ ቱርኪ ናብ ዝርከብ ኤምባሲ ስዑዲ ድሕሪ ምእታው፣ ብዘስካሕክሕ ኣገባብ ከምዝተቐትለ’ዩ ዝግለጽ።
ነዚ ናይ ስዑዲ ተግባር ዝተቓወማ ሓያሎ ሃገራትን ኩባንያታትን ድማ፣ ኣብቲ ቢልዮናት ናይ ወፍሪ ዕድላት ንምስሓብ ዘንቀደ ዋዕላ ካብ ምስታፍ ቦኺረን ኣለዋ።
ካብ ስዑዲ ዓረብ ወፍርን ሓገዝን ዝጽበያ ከም ኢትዮጵያን ፓኪስታንን ዝኣመሰላ ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት ግና፣ ጉዳይ ቅትለት ጋዜጠኛ ካሾጊ ብዘየገድስ፣ መራሕተን ኣብቲ ዋዕላ ይሳተፉ ኣለዉ።
=====================


text:
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ኣስመራ ዝርከባ ልዕሊ 180 ትካላት ከምዝዓጸወ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ካብ ትማሊ ሰሉስ 5 ታሕሳስ ኣትሒዙ ብዘይግሉጽ ምኽንያት ኣብ ኣስመራ ሆቴላት፡ ኣብያተ መግብን ካልኦት ወሃብቲ ኣገልግሎታትን ዝርከባአን ልዕሊ 180 ብሕታዊ ትካላት ከምዝዓጸወ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም። ብመሰረት እቲ ክሳብ ሕጂ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ፡ ኣብ
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ካብ ትማሊ ሰሉስ 5 ታሕሳስ ኣትሒዙ ብዘይግሉጽ ምኽንያት ኣብ ኣስመራ ሆቴላት፡ ኣብያተ መግብን ካልኦት ወሃብቲ ኣገልግሎታትን ዝርከባአን ልዕሊ 180 ብሕታዊ ትካላት ከምዝዓጸወ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ብመሰረት እቲ ክሳብ ሕጂ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ፡ ኣብ ሕምብርቲ ከተማ ኣስመራ ዝተደኮና ከም ብዓል፡ ሳቫና ሆቴል፡ ካራቨል፡ ባር ቪቶርያ፡ ኢምፐርያል ሆቴል፡ ጉራዕ ፈርኒቸር፡ ተኽለ ግርማጽየን ፈርኒቸር፡ ባር ኢምፖሮ፡ ማስክ፡ ባር ኣልባ፡ ላዮን ሆቴል፡ ዝርከባአን ሓያለ ትካላት ተዓሺገን ኣለዋ።
እቲ ምልካዊ ስርዓት ካብ ሕጊ-ዕዳጋ ወጻኢ ብሓይሊ ንሸርፊ ባጤራ ናቕፋ ኣዝዩ ከምዝኸብር ድሕሪ ምግባሩ፡ ምንቅስቓስ ንግድ ኤርትራ ሞይቱ እዩ ጸኒሑ። እቲ ተስፋ ዘይቆርጽ ህዝቢ፡ ኣብዚ ሓድሽ ዓመት 2018 ከ ነገራት ይመሓየሽ ደኾን ይኸውን እናበለ ብተስፋ ክጽበ ኣብ ዝጸንሓሉ እዋን ከኣ፡ እቲ ድሮ ብዘይርትዓዊ መንገዲ `ርትዓዊ ድኳናት` ኢሉ ዝኸፈተን ትካላት ተጠቒሙ፡ ናይ ህንጻን ልምዓትን ትካላት ገቢቱ፡ ንብሕታዊ ጽላት ኤርትራ ብምርማስ፡ እቶም ዝርካቦም ታተ ዝብሉ ዝነበሩ ሰብ ንብረት ኤርትራ ናብ ፈቖዶ ሃገራት ኣፍሪቃ ከምዝበታተኑ ገይሩ ዝጸንሐ ስርዓት ህግደፍ፡ ሕጂ ውን ነቲ ናይ ጫካ ሕጊ ደጊሙ ትካላት ብምዕሻግ መሊሱ ቀቲሉዎ ይርከብ።
በዚ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ልዕሊ `ተን ንልዕሊ 60 ዓመታት ኣብ ኣገልግሎት ዝጸንሓ ትካላት ወሲዱዎ ዘሎ ዓምጣሪ ስጉምቲ፡ ኣሽሓት ሰራሕተኛታት ስራሕ ኣልቦ ኮይኖም ክጭነቑ ከለዉ፡ ተገልጋሊ ህዝቢ `ውን ካብኡ ብዘይፍለ ግዳይ ናይዚ ዘይሓላፍነታዊ ስጉምቲ ኮይኑ ከምዘሎ እቶም ምንጭታት የረድኡ።
ብመሰረት `ቲ ሓበሬታ፡ እቲ ስርዓት ነዚ ስጉምቲ `ዚ ወግዓዊ መግለጺ ከይሃበ እዩ ዝወስዶ ዘሎ። እቶም ምስዘን ትካላት እዚኣተን ናይ ቀረባ ርከብ ዘለዎም ከም ባንክን ክፍሊ ቱሪዝምን ዝኣመሰሉ ኣካላት መንግስቲ `ውን ፡ `ካብ ላዕሊ ዝመጸ ትእዛዝ እዩ` ካብ ምባል ሓሊፎም ዝህቡዎ ጭቡጥ ምኽንያት የልቦን።
ከም ሳዕቤን ናይቲ ወግዓዊ መግለጺ ዘይተዋህቦ ናይ ምዕሻግ ስጉምቲ ከኣ፡ ህዝቢ ዘስመስሎ ምኽንያታት እናሃበ ወረ ኣብ ምቅብባል ይርከብ።
ገሊኡ እቲ ሓሳድ ስርዓት ብቕንኢ ዝወሰዶ ዘሎ ስጉምቲ እዩ ኢሉ ከማርር ከሎ፡ በቲ ሓደ ወገን እቶም ጀነራላት ነቲ ኣብ ዓይኖም ዝኣተወ ትካላት ክምንዝዑዎ ስለዝደለዩ ዝወሰዱዎ ስጉምቲ እዩ ይብል። ገሊኡ እቲ ዝርካቡ መንእሰይ ናብ ስደት ክነፍጽ ስለዝደለዩዎ እዩ፡ ክብል ከሎ፡ ኣብ ውሽጢ ዘለዉ ተቓወምቲ ናይቲ ስርዓት ዝኾኑ ሰበስልጣን ህዝቢ ኣንጻር እቲ መንግስቲ ንኸለዓዕሉ ዝወሰዱዎ ስጉምቲ ክኸውን ይኽእል `ዩ ክሳብ ምባል ዝበጽሑ ምህላዎም `ውን እቶም ምንጭታት የገንዝቡ።
ኣብዚ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ሎሚ ቕነ ዝወስዶ ዘሎ ናይ ምዕሻግ ስጉምቲ፡ ነቲ ትእዛዝ ምኽባር ወይ ድማ ንዓመታት ምእሳር ጥራይ እዩ እቲ ምርጫ። እንታይ እዩ እቲ ምኽንያት፡ ስለምንታይ ምዕሻግ ዝብሃል ሕቶ ምቕራብ ኣይከኣልን `ዩ። እዚ ኸኣ `ዩ፡ እቲ ብናይ ጫካ ሕጊ ዝውሰድ ዘሎ ስጉምቲ `ዩ ዘብሎ።
እቲ ቅድሚ ሓያለ ዓመታት፡ ኣብ ህንጻ ተዋፊሮም ንዝነበሩ ኢንጅነራት ብምእሳር ናብ ስደት ከምዘምርሑ ብምግባርን ንህንጻዊ ስርሓት ባዕሉ ብምግባት፡ ድኳናት ሕድሪ ዝብለን ትካላት ከፊቱ ቀረጽ ዘይክፈሎ ሃለኽቲ እናሸጠ ነቶም ናእሽቱ ትካላት ዝነበሮም ርሂጸ በላዓት ብምጥፋእ፡ ኣብ ኤርትራ ብሕታዊ ክፋል ስማዊ ህላወ ጥራይ ከምዝህልዎ ገይሩ ዝጸንሐ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፡ ነዚ ስጉምቲ እዚ ብምውሳድ ንብሕታዊ ጽላት ኣሰር መሰረቱ ከዝጠፍእ ገይሩዎ ምህላዉ ሓልዮት ህዝብን ባህጊ ምዕባለ ሃገርን ከምዘይብሉ ዳግም ዘረጋግጽ እዩ።
Subscribe ASSENNA YouTube to get Radio Assenna shows on time:


text:
Radio Erena: 02 September 2018
ሩስያ ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ናይ ወደብ መኽዘናት ክትሃንጽ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ዝርርብ ከምዘላ፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ’ታ ሃገር ገሊጹ።
ንሱ ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ብዕለት 31 ነሓሰ ድሕሪ ዘካየዶ ርክብ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ንቦታን ግዜን ብዝምልከት ዝርዝራዊ ሓበሬታ’ኳ እንተዘይሃበ፣ መቐጸልታ ናይቲ ሩስያ ምስ ሃገራት ኣፍሪቃ ትምስርቶ ዘላ ሓድሽ ዝምድናታት ምዃኑ’ዩ ገሊጹ።
ሰርጌይ ላቭሮቭ ኣብ መግለጺኡ ምህናጽ’ቲ መኽዘናት፣ ሩስያ ምስ ኤርትራ ክትምስርቶ ንእትደሊ ናይ ንግዲ ዝምድናታት ብፍላይ ከኣ ኣብ ጽላታት ሕርሻን ምህርቲ ዕደናን፣ ንምድልዳል ክሕግዝ’ዩ ከምዝበለ፣ ማዕከናት ዜና ካብ ሞስኮ ኣብ ዝመሓላለፍኦ ሓበሬታ ገሊጸን።
ሩስያ ኣብዘን ዝሓለፋ ሒደት ኣዋርሕ ጥራይ ምስ ማእከላይ ኣፍሪቃ ሪፓብሊክን ግብጽን ኣብ ወተሃደራዊ ምትሕግጋዝ ዝተመርኮሰ ስምምዓት ፈሪማ’ያ።
ሩስያ ኣብ ትሕቲ መዲተራንያን ዝርከባ ሃገራት እተቃልበሉ ዘላ ቀንዲ ዕላማ ኣብ ስልጣን ንዘሎ ፕረዚደንት ሶርያ ብቐረባ ወተሃደራዊ ደገፍ ንምሃብ እዩ ክብሉ’ዮም ወተሃደራውያን ተንተንቲ ዝገልጹ።
እዚ ኣብ ወደባት ዓሰብ ወይ ባጽዕ ክህነጽ ዝሕሰብ ዘሎ ሓድሽ መኽዘናት፣ ኣብ ምሕዳስ ትሕተ ቅርጺ ወደባት፣ መስመራት መጎዓዝያን ካልእ ህንጻታትን ዝግደሱ ሩስያውያን ኣውፈርቲ ክጽምበሩዎ ዓቢ ዕድል ከምዝኸፍት ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርጌይ ላቭሮቭ ይገልጽ።


text:
ቤት ጽሕፈት ኮሚኒኼሽን ክልል ኣምሓራ ኣብ እዋናዊ ጉዳያት ዝሃቦ መግለጺ
ነጻነት፡ ስርዓት አልቦነት ኸአ ውልቐ መላኺነት ከምጽእ ከምዝኽእል እቲ ሕብረተሰብ እናተገንዘበ ብምምጽኡ ልዕልና ሕጊ ክኸበር ሕቶ ይለዓል ኣሎ ክብሉ ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ኮሚኒኬሽን ክልል ኣምሓራ አቶ ንጉሱ ጥላሁን ገሊጾም። ኹሉ ጊዜ ለውጢ ኣብ ዝህልወሉ ላዕልን ታሕትን አሎ ኣብ ለውጢ ድማ ሰለስተ ክፍሊ ሕብረተሰብ ምፍጣሮም ኣይተርፍን። ለውጢ ዝድግፉ፡ነቲ ለውጢ ዝቃወሙን በቲ ለውጢ ዝደናገሩን ክብሉ ወሃቢ ቃል ምምሕዳር ክልል ኣምሓራ አቶ ንጉሱ ጥላሁን አረዲኦም።
ኢፒሶዳት
-
ጥቅምቲ 22, 2020
ኣብ ከተማ ኣክሱም ብምርምር ሓዱሽ ጣፍ ተዳቂሉ
-
-
ጥቅምቲ 20, 2020
ኣብ ኢትዮጵያ ዘጋጠመ ወራር ኣምበጣ
-
-
ጥቅምቲ 17, 2020
ኣቶ ረድኢ ክፍለ(ባሻይ)፥ ወግዒ ብዛዕባ ቀደምን ብዛዕባ ምባልን ምብህሃልን
-
ጥቅምቲ 16, 2020
ዕላል ምስ ዋጣ ኪሮን እምባየ(ወዲ ኩመር)


text:
ዓብይ ግድብ ህዳሴ ማይ ምምላእ ምጅማሩ ንመራኸቢ ብዙሃን ውሽጢ ሃገር ዘረጋገፁ ናይ ኢትዮጵያ ማይ፣መስኖን ኢነርጂን ሚንስትር ኢንጂነር ስለሺ በቀለ ይውህለል ዘሎ ማይ ናይቲ ህንፀት ናይ ተፈጥሮ ኩነት ዝሓለወ ምዃኑ ኣፍሊጦም።
"እቶም ሚንስትር ገሊፆምለይ’’ ክብል ኣገልግሎት ዜና ኣሶሼትድ ፕረስ ሎሚ ረቡዕ ኣብ ዘውፅኦ ፀብፃብ እቲ ኣብ ግድብ ይመልእ ዘሎ ይዘንብ ብዘሎ ከቢድ ዝናብ ናብቲ ሩባ ዝኣትው ማይ እዩ ኢሎም።
ኣብዚ ስዓት ምምላእ ግድብ ብዝምልከት ብሳተላይት ዝርኣዩ ዘለው ምስልታት ትኽክለኛ ምዃኖም እቶም ሚንስትር ገሊፆም ኣለው።
ኢትዮጵያ ተካይዶ ዘላ ልዝብ ንረብሓ ናይ ሎሚ ወለዶ ጥራሕ ዘይኮነስ ንመፃኢ ወለዶ ረብሓ ዝሕሉ ከምዝኾነ ኢንጂነር ስለሺ ገሊፆም።
ኣብ ዙሪያ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ፣ሱዳንን ግብፅን ሓዊሱ ካብ ኬንያ፣ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ኮንጎ፣ማሊ፣ማዳጋስካርን ደቡብ ኣፍሪቃን ዝተዋፅኡ 11 ሰብ ሞያ ዝተሳተፍሉ ኣኼባ ተኻይዱ ኣብ ዝተወሰኑ ነጥብታት ምርድዳእ ምብፅሑ ምሕባሮም ናይ ኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖረሽን ፀብፂቡ ኣሎ።
ናይ ሱዳን ሚንስትር መስኖ ኣል ዳይም ኣብ ዝተባህለ መደብር ኣብ መዓልቲ ናይ 90 ሚሊዮን ኩቢክ ሜትር ማይ ከምዝነከየ ብምግላፀ ናይቲ ግድብ በርታት ምዕፃዎም ዘረጋግፅ እዩ ኢሉ። እዚ ጉዳይ ብተወሳኺ ሱዳን ኣብ ስምምዕ ንምብፃሕ ፃዕርታት ኣብዝቐፀለሉ ዝውሰድ ብሕታዊ ስጉምቲ ከም እትነፅጎ እቶም ናይ ሱዳን ሚንስትር ገሊፆም።እዚ ጉዳይ ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ዝለዓለ ወጥሪ ዘእተወን ገሊኦም ናብ ወታደራዊ ረፅሚ ከየምርሕ ዝሰግእሉን ኮይኑ ካይሮ ብቅፅበት መብርሂ ክውሃባ ሓቲታ ኣላ።


text:
ኣብ ማእከል መቐበሊ ፈደራላዊ መንግስቲ ዝርከብ ትካል ሽቕለት ፈደራላዊ መንግስቲ (Bundesagentur für Arbeit)፡ ንዘለኩም ክኢላዊ ብቕዓትኩም ገምጋም ይገብር እዩ። ብዛዕባ ዘለኩም ትምህርታውን ክኢላውን ዓቕምታት ከምኡውን ኣቐዲምኩም እትሰርሕዎ ዝነበርኩም ስራሕ ብዚምልከት ክትሕተቱ ኢኹም። እቲ ዘለኩም ክኢላዊ ዓቕሚ፡ ኣብ ዕዳጋ ሽቕለት ተደላዪ እንተኾይኑ፡ ቅልጡፍ ምኽሪ ዕዳጋ ሽቕለት ክውሃበኩም እዩ፣ ነቲ ክኢላዊ ዓቕሚ ንምቕባል ድማ ናይ ምኽሪ ግዜ ክውሃበኩም እዩ። እቲ ዘለኩም ክኢላዊ ዓቕሚ፡ ነቲ ዕዳጋ ሽቕለት ከባቢ ዝሓቶ ጠለባት ዜማልእ እንተኾይኑ፡ ኣብቲ ዚምልከቶ ምምሕዳር ከተማ ከምእትምደቡ ኺግበር ይከኣል እዩ።
ብቕዓትን ክእለትን፡ ኣብ መብዛሕቱ ሞያታት የድሊ። ብፍላይ ሞያዊ ስልጠና ዝወሰድኩም እንተዄንኩም ወይ ዲግሪ ዩኒቨርሲቲ እንተልይኩም፡ ኣብ LAE ንዝግበር ገምጋም ብቕዓት ክትርብሕሉ ድማ ይግባእ።


text:
ኣራዊት ስርዓት ህግደፍ ፍልይ ዓይነት ማእሰርቲ ጀሚሩ
ኩላትና ከም እንዝክሮ፡ ዓመት መጸ ኣብዚ ወርሓት’ዚ ስርዓት ህግደፍ ብጉልባብ ፌስቲቫላት ኣመኽንዩ ኤርትራውያን
ኣብ ዝርከቡለን ሃገራት ዓለም እናተንቀሳቐሰ ናይ ዝምታ ወፈራ ዘካይደለን ምዃነን ርዱእ ኮይኑ፡ ነዚ ንምትግባር
ክኣ ካብ ኤርትራ ብዝተላእኩ ስነ-ጥበባውያን ጌሩ ነቲ ጸረ ህዝቢ ተግባራቱ ከም ዘሰላስሎ ዝፍለጥ’ዩ።
በቲ መሳርሒ ህግደፍ ዝኾነ ሃማደኤ ጨንፈር ኤውሮጳ ተዳሊዩ ኣብ ከተማ ለንደን ኣብ ኣይሪሽ-ሰንተር
ንቐዳም 27 መስከረም 2008 ክካየድ ተሓሲቡ ዝነበረ ኣኼባ እቲ ንውልቀመላኺ ስርዓት ናይ ምግባርን ምግልጋልን
እኩይ ዕላምኡ ምስቲ ንምዕንባብ ሰላምን ዲሞክራስን ዘአንግድ መትከላት ኣይሪሽ-ሰንተር ስለዘይቃዶ ነቲ ማእከል
ከይጥቀመሉ ፍቓድ ተኸሊኡ።
ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኤውሮጳ ኣብ ብራስለስ ዝተኣካኸቡ ኣስታት 300 ኤርትራውያን ተቓወምቲ ውድባትን ሲቪካውያን ማሕበራትን ግዱሳት ውልቀሰባትን፡ ግዳያት ግፍዕታት ህግደፍ 18 መስከረም ንምዝካርን ንዲክታቶርያዊ ስርዓት ኤርትራ ብምቅዋምን ኣብ ብራስለስ (በልጁም) ኣብ ፊት ቀንዲ ቤትጽሕፈት ኢውሮጳዊ ሕብረት ውዕዉዕ ናይ ቃልሲ መንፈስ ዝመልኦ ዕዉት ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
ኣሎምኹም ዶ? ደቂ ሃገረይ ኣሎክን?
ግድነትና እዩ! ዝሓለፈን ዘሎን ክንትንትን
ነዚ ድየን? ተሰዊኤን፡ ዛህራን ማመትን
ንምልኪ ዲዮም ወዲቆም፡ ጥዓመን ኢድሪስን
እንታይ ክ ይብሉ? ስንኹላትን ወለድን
ሃገር ምስ ተባሕተት፡ ብዉሑዳት ሞግባዕባዕትን
ኩሉ ዜጋ ነዚ ህሉው ኩነታት ብከመይ ክንምኽቶ ከምዝግባእ ብዕምቘት ድሕሪ ምግምጋሙ፡ ዝግባእ ግብረመልሲ ክህበሉ፡ እንሆ ሃገራዊ ጸዋዒትና ነቕርብ።
ኣንጻር ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ብኤርትራውያን ተቐማጦ ፍራንክፈርት ጀርመን ናይ ዝተኻየደ ሰላማዊ ስልፊ ስእላዊ ምግለጺ
ንሕና ኣሕውትኩምን ኣሓትኩምን ኤርትራውያን ተቀማጦ ሃገረ ስዊደን፣ ብኩነታት ሕዝብና ፡ ኣብ ትሕቲ ማእሰርትን፣
መቅተልትን፣ ምህዳንን ዝርከብ ንግደስ፣ እዛ ሕጽር ዝበለት መልእኽቲ፣ ምዕዶን መለበምን ከነቅርበልኩም ንፈቱ።
ግርም ንምልካዊ ስርዓት ዘይደገፈ ከመይ ዝበለ ስም ከም ዘልብስዎ ንዓና ሓዲሽ ኣይኮነን። እቲ ክመጽእ ዝኽእል
ንሕና እውን ተቐሪብናሉን ክንምክቶን ከምኡውን ክንከፍለሉን ከም ዝኾና ብሩህ ክኸውን ኣለዎ። እዚ ዲክታቶርያዊ
ስርዓት ክሳብ ዝወድቕ ከምኡውን መንግስትን ተቓዋምን ብዲሞክራሲያዊ ቅርጺ ጎድኒ ጎድኒ ኮይኖም ዝሰርሕሉ ሃዋሁ
ክሳብ ዝፍጠር ክንቅጽል ኢና።
ስርዓት ህግደፍ፡ ጠንቁ ብዘይተነጸረ ምኽንያት ኣብ ኣስመራ ዝመደበሮም ብዙሓት ነጋዶ ኣሲሩ ምህላዉ ምንጭታት ይሕብሩ።
ኣብ ሸፊልድ ዓዲ እንግሊዝ ዝቕመጡ ኤርትራውያን ስርዓት ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ንዝዝፍጽሞ ዘሎ ኩሉ መዳያዊ ግህሰት ሰባኣዊ መሰላት ብምቅዋም ብ5 ሚያዝያ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
ኣብ ጉዳይ ሃገሮም ናይ ቀረባ ተዓዘብትን ተካታተልትን ዜጋታት ከም ዝሕብርዎ፡ ጃንዳ ህግደፍ ዘዋፍሮ ሓደ ፖሊቲካዊ ዉዲት ኣሎ። ንሱ አብ ባጽዕ ተጠጂኡ፡ አብ ካርቱም ተጸሚቑ፡ ኣብ ካይሮ ብስም ተወከልቲ 6 ውድባትን ዝብሃሉ ዝግበር ዝርርብ ኢዩ። እዚ ዘብርሆ ከዓ፡ እቲ ንነዊሕ ተመዲቡ ዝነበረ ሓባራዊ ጉባኤ ኪዳን፡ ንዘይተወሰነ ጊዜ ምትሕልላፉን፡ አጽፋር ጃንዳ ህግደፍ ኣብ ውሽጢ ኪዳን ክሳብ ክንደይ ልሒዂ ከም ዘሎ ኢዩ ዝሕብር።
መፈጸምታ ነቲ ብኣባላት ጉጅለ ህግደፍ ክካየድ ዝጸነሔ ናይ ምዝመዛ ወፍሪ ኣብ ዙርያ ወሽመጥ ዓረብ ንዝርከቡ ኤርትራውያን ነቲ ኣብ ከተማ ርያድ ሓፋሽ ህዝቢ ዘፍሸሎ ኣኼቦኦም ንምጽጋን ከመይ? ኣበይ? መዓስ? ምስመን? ንዝብል ሕቶታት መጽናዕቲ ድሕሪ ምውሳዶም (መኸተ) ብዝብል ጭርሖ ተሰምዩ ካብ ደሞዝ ሙሉእ ንላዕሊ ግምት ዝተዋህቦ ወፍሪ ድሕሪ ኣስታት ክልተ ወርሒ ዳግማይ ሓፈሻዊ ኣኼባ ተኣዊጁ ንዕለት 14.03.2008 ኣብ ከተማ ርያድ ብተጽዕኖን ጸቕጥን ናይ ኣምባሳደር ህግደፍ ኣብ ፍርቂ ደሞዝ ከምዝጸደቐ ካብ ውሽጢ ኣኼባ ዝመጸና ሉኡኽ ሓቢሩ።
ዓለም ብዛዕባ መሰል ኣንጭዋን ፈረስን እናሞጎተት፡ ዓለም ዘይትርእዮን ዘይትዛረበሉን ናይ በይንና ዓለም ኣብ ትሕቲ መሬት ፈጢርና ‘ለና።
ስርዓት ህግደፍ ን መንእሰይ ኤርትራ ግዱድ ዕስክርና ነጻ ጉልበት ብምጥቓም መጻኢ ሂወቱ ኣጸልሚቱ ባርያ ናይ ሰበስልጣናት ገርዎ ይርከብ ። ነዚ ግዱድ ዕስክርና ዝመረሮም በሽሓት ዝቑጸሩ መንእሰያት ድማ ብሰንኪ እዚ ስርዓት ዝፈትውዋ ሀገሮም ገዲፎም ካብ ቅድሚ ሕጂ ተራእይዎ ዘይፈልጥ ቑጽሪ ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ይውሕዙ ኣለዉ ።
“ህግደፍ ከም’ዛ ዝወርድ እምበር ዝሳፈር ዘይብላ ኣይቶቡስ ኮይና ተሪፋ ‘ላ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ፊርማታኣ ዝወርደላ ‘ምበር ዝስቀላ ሰብ የልቦን”
ግጥም ደለይቲ ፍትሕን ተጣበቕቲ ዓመጽ ህግደፍን ኣብ ሰያትል ኣመሪካ፡- ሰያትልን ኣስመራን ብርሕቀት ጥራይ ዘይኮነ ብሕግን ናጽነትን ‘ውን ናይ ኣሽሓት ማይላት ፍልልይ ከምዘለወን መሊሱ ዝተረጋገጸሉ ኣጋጣሚ።
ህግደፍ መንደፍ
ዘይብሉ መጽሓፍ
ሕዝ-ግድፍ ሕዝ-ግድፍ፡
ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝመደበሮም ዝተፈላለዩ ኤርትራውያን ተቓወምቲ ውድባት፡ ሲቪካውያን ማሕበራትን ግዱሳት ሃገራውያንን፡ ንውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ንምምካትን ኣብ ኤርትራ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ንምምጻእን ኣብ ሓደ ጽላል ሰሚሮም ዝተወሃሃደ ሓባራዊ ዕማም ከካይዱ ዝሓለፈ ሰሙን ብዝኣተዉዎ ስምምዕ መሰረት፡ ትማሊ 8 ታሕሳስ ኣብ ለንደን ኣብ ቅድሚ’ቲ ብስርዓት ህግደፍ ዝተወደበ ናይ ፕሮፖጋንዳ ኣኼባ ተረኺቦም ዕዉት ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
እቲ ኣብ መንጎ ተቓውሞን ምትላልን ዘሎ ፍልልይ፡ ናይ ሓቅን ሓሶትን፡ ናይ ፍትሕን ዓመጽን ስለዝኾነ፡ እቲ ምስናይ ሞራላዊ ልዕልና እነንጎድጕዶ መቓልሕ፡ ንሕጂ፡ ንህዝብና ብስራት ንህግደፍ ቓንዛ ክኸውን እዩ፡ ውዒሉ ሓዲሩ ኸኣ ጭቡጥ ዓወት ክወልድ እዩ።
ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝመደበሮም ዝተፈላለዩ ኤርትራውያን ተቓወምቲ ውድባት፡ ሲቪካውያን ማሕበራት፡ መደበራት ዜናን ግዱሳት ውልቀሰባትን፡ ሎሚ 2 ሕዳር ኣብ ለንደን ኣብ ዘካየዱዎ ኣኼባ፡ ንውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ንምምካትን ኣብ ኤርትራ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ንምምጻእን ኣብ ሓደ ጽላል ሰሚሮም ዝተወሃሃደ ሓባራዊ ዕማም ከካይዱ ብምሉእ ድምጺ ተሰማሚዖም። ነቲ ብስምረት ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ናይ መኸተ ዕማማቶም እተወሃህድ ሓባራዊ ሽማግለ ‘ውን ኣቝሞም።
ሳላ ህግደፍ ሪጋ ባኒ መሊኡ፡ ባኒ ‘ሞ የልቦን!
ኣስመራ ኣብ ትሕቲ ህግደፍ – ብስእሊ ፡ ካርሸሊ ኣስመራ (ዳስ ሓውያ) መእተዊ እምበር መውጽኢ ዘይብላ ጸላም ብዓቲ ህግደፍ
ናይ ህግደፍ ካድረ፡ እዚ አብ ሃገርና ትርእይዎ ዘለኹም ሽግር ግዝያዊ እዩ። ድሕሪ ናይ ሓሙሽተ ዓመት ፕላንና ኩሉ ኤሪትራዊ ባዕሉ ዝውንኖ ገዛ ክህልዎ እዩ።
ሰልፊ ተቓውሞ ኤርትራውያን ኣብ ፍራንክፈርት (ጀርመን) ብምኽንያት መስከረም 18 መስከረም ዕለተ ጃምላዊ ማእሰርቲ ፖለቲካውያን እሱራትን ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ህግደፍ – ብስእሊ….
ሓላፊ ጨንፈር ህግደፍ ንኡስ ዞባ ኣቑርደት ዝነበረ ኣቶ ነጂብ ኣሕመድ ዝሓለፍ ሰሙን ናብ ሱዳን ብምምላጥ ፖለቲካዊ ዑቕብ ከምዝሓተተ ዖማል ዝተባህለት መርበብ ሓበሬታ ሓቢራ።
ህዝባውያን ከይንብል ሓፊርና
ዝናኹም ተበቲኑ ከምደበና
ባህግና ሃፊፉ ተስፋ ቆሪጽና
ዊንታኹም ከነማልእ ደኺምና::
ሕጂ ግን ኦረማይ! ዝተዓሸናዮ ይኣኽለና። ኤምባሲኹም፣ ህግደፍኩም፣ ፈሲቲቫልኩም ንዓኹም ግበርዎ። ጌጋታትና ክንእርም ኢና። እቲ ፍቕሪ ሃገርና ጌና ምሳና ኣሎ፣ ሕጂውን ኣብቲ ዘምዕረልና ሲቪካዊ ማሕበራት ዲዩ፣ ካልእ ምንቅስቓሳት፣ ኣብዛ ከቢድ መስዋእትን ተጋድሎ ዝተኸፈለላ ሃገርና ኤርትራ፣ ቅዋማዊ ስርዓት ንምትካልን ዴሞክራስን፣ ፍትሕን፣ ርትዕን፣ ሰላምን ንምምጻእ ዝከኣለና ንከነወፊ ምዃና ነረጋግጽ።
ወኪላት ስርዓት ህግደፍ ነዛ ኣብ ዓዓመቱ ዘካይድዋ ፌስቲቫል ንምክያድ ብዙሕ ሸበድበድ ክብሉ ከምዝቀነዩ ዝስሓት ኣይኮነን ፤ እዚ ክገብር ድሕሪ ምቅናዩ ግን ኣሰልጦ ክረክብ ኣይተኻእለን ዓቢ ፍሽለት ከኣ ኣጋጢምዎ ኩሉ መደባት ተሰናኪሉን ፈሺሉን።
50 ኤርትራውያን ተቐማጦ ዓዲ እንግሊዝ፡ ሎሚ 31 ግንቦት ኣብ ኣፍደገ ኤምባሲ ኤርትራ፡ ዓዲ እንግሊዝ፡ ለንደን ተረኺቦም ንማእሰርቲ መእመናን ብመንግስቲ ህግደፍ ዝዅንን ተቓውሞ ከምዘስምዑ ‘ኢንስፓየር መጋዚን’ ገሊጻ።


text:
ሓባራዊ ቃል ጽላል ስ ዊደናዊ -ኤርትራዊ ንደሞክራስያዊ ለውጢ በኣጋጣሚ ዝኽሪ መበል 24 ዓመት
Svensk-eritreansk Samarbetsorganisation för demokratiutveckling ሓባራዊ ቃል ጽላል ስ ዊደናዊ -ኤርትራዊ ንደሞክራስያዊ ለውጢ በኣጋጣሚ ዝኽሪ መበል 24 ዓመት 2015-05-23 በዓል ናጽነት ኤርትራ ዝኸበርኩም ሓይሊ ዕማም መኣዲ ዘተ ኤርትራውያን! ዝኸበርኩም ስነጥበባውያን! ዝኸበርኩም ኣባላት ፖሊቲካውን በርጌሳውን ማሕበራት! ዝኸበርኩም አሕዋትን አሓትን! ዝኸበርኩም ካብ ርሑቅን ቀረባን ዝመጻእኩም ዕዱማት ኣጋይሽ! መጀመርያ ነቶም
Svensk-eritreansk Samarbetsorganisation
för demokratiutveckling
ሓባራዊ ቃል ጽላል ስ ዊደናዊ -ኤርትራዊ ንደሞክራስያዊ ለውጢ
በኣጋጣሚ ዝኽሪ መበል 24 ዓመት
2015-05-23
በዓል ናጽነት ኤርትራ
ዝኸበርኩም ሓይሊ ዕማም መኣዲ ዘተ ኤርትራውያን!
ዝኸበርኩም ስነጥበባውያን!
ዝኸበርኩም ኣባላት ፖሊቲካውን በርጌሳውን ማሕበራት!
ዝኸበርኩም አሕዋትን አሓትን!
ዝኸበርኩም ካብ ርሑቅን ቀረባን ዝመጻእኩም ዕዱማት ኣጋይሽ!
መጀመርያ ነቶም ኣብ ትሕቲ ጭርሖ፣ እምቢ ንምልኪ ኢሎም ስዊደን መሓውር ናይ ምልካዊ ስርዓት ኤርትራ ስለዝኾነት ንመጀመርያ ኡደቶም ናብ ስዊደን ገጾም ክገብሩ ዝወሰኑ ክፍሊ ባህሊ መንእሰያትና ዮሃና ክብሎም ኣፍቅዱለይ። ቀጺለ ድማ ነዚ ሃገራዊ ጽንብል ክውን ዝገበሩ መኣዲ ዘተ ኤርትራውያን ከተማ ስቶክሆልም ነዛ ታሪኻዊት መዓልቲ ብሓባር ከነብዕል ብዝገበሩልና ድልውነትን ተቀባልነትን ብስመይን ብሰም ኩሉኹም ከመስግኖም እፈቱ። ብሕልፊ ድማ ንክልተ ብጾት ናብዚ ናይ ሓባር መኣዲ ንክንበጽሕ ዘቀራረቡና ክልተ ኣሕዋት ዶር ሃብተሚካኤልን ዶር ተስፋይን ምስጋናይ የቅርብ፣ ኣሰዒበ ድማ ንብጾት ኣባላት ጽላል/SESADU በቲ ዘርኣይዎ ልባውን ሓላፍነታውን ነዚ ጽንብል ብሓባር ክነኽብሮ ኢሎም ብምውሳኖም ፍሉይ ምስጋና ብሽምኩም ከቅርበሎም እፈቱ፡
ክቡራንን ክቡራትን ተሳተፍቲ ዝኽሪ መበል 24 ዓመት ናጽነት ኤርትራ!
ልክዕ ኢዩ ፣ ሎሚ መዓልቲ እነኽብሮ ጽንብል ንዕላማታት ሕዝብና ንምዕዋት መዳርግቲ ኣልቦ ቅያን ጅግንነትን ዝፈጸሙ ምእንቲ ነጻነትን፤ ፍትሕን፤ ግዝኣተ ሕግን፤ ሰብኣዊ መሰልን ክቡር ሂወቶም ዝኸፈሉ፤ ኣርዑት ባዕዳዊ መግዛእቲ ብምስባር፤ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሃገሩ ብቅሳነትን፤ ራህዋን ከይተሰከፈ ዝነብረላ ሃገር ህያው ንምግባር በጃ ዝሓለፉ ሕዝብና ንዝከረሉን ንመሃረሉን፣ ብሓደ ሸነኽ ፣ ብካልእ ድማ ስቅያት ሕዝብና ኣብ ሃገርናን ስደት ዝረኽቦ ዘሎ ዘሕዝን ኩነታትና ንምጽንንናዕን ንምድባስን ብሓንሳብ እንጽንብሎ መዓልቲ ኢዩ። ኩልና ከምንዝክሮ ዓሚ ብ2014 ብምኽንያት መበል 23 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ኣርባዕተ ጳጳሳት ካቶሊካዊት በተክርስትያን ኤርትራ ስፊሕ ሓዋርያዊ መልእኽቲ ጠንቂ ስደት ኣብ ኤርትራ ብዝብል ኣምሪሮም ኣተንቢሆምና ነሮም ኢዮም፣ ሓደ ሕዝቢ ኣብ ሃገሩ ማዓር እንተድኣ ሃልይዎ ማዓር ክደሊ ናብ ካልኦት ሃገራት ኣይሰደድን ዝብል መልእኽቶም ክሳብ ሕጂ ሰማዒ ኣዝኒ ኣይረኸበን እንሆ ድማ ኤርትራውያን መቃብሮም ማእከላይ ባሕሪ ኮይኑ፣ግዳይ ነጋዶ ሰብን በቶም ኣብዚ ግዜዚ ብስም ኢስልምና ዝተላዕሉ-ብጥሩፍ ፖሊቲካዊ ሓይሊ ዝፍለጡ ከም እንስሳ ይሕረዱ ኣለዉ። እዚ ምሸት እዚ ነዚ ዝጠፍእ ዘሎ ሕዝብና ከመይ ገርና ነድሕኖ ኢዩ ዝብል ሕቶ ነፍሰወከፍና ክንምልሽሉ ዝሓትት ኣገዳሲ ምሸት ኢዩ፡፤
ክቡራንን ክቡራትን ደለይቲ ሰላም ኤርትራ!
ሎሚ እውን መበል 24 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ከነብዕል ከሎና፤ ምልካዊ ስርዓት ኤርትራ ንሕዝቢ ኤርትራ እቲ ኩሉ እከይ ተግባራቱ ውሒዱዎ ኣባይቲ ዜጋታት ብቡልዶዘር ኣብ ምፍራስ ተዋፊሩ ይርከብ ኣሎ ሕዝቢ ድማ ኣብ ጥራሕ ጐልጐል ተሳጢሑ ኣብ ዘብሎ ጠፊእዎ ፣ እቲ ክሃድም ዝኸኣለ ድማ ንስደት እናምረሔ ኤርትራ ሃገርና ኣብ ደንደስ ናይ ምህላውን ዘምህላውን ኢያ ዘላ፣ ኤርትራ ሕዝባ እናጸነተ፣ መረታን ምንጭታትን ድማ ነቶም ተቃውምቲ ናይ ጐራባብቲ ሃገራት መደበር ታዕሊምን ኣገልግሎት ኮይኑ ሎሚ ሕዝብና ኣብ ትሕቲ ዝሓሰመ ጭቆና ኣብ ዝለወሉ ኩነታት፣ገባቲ ስርዓት ውልቀ-መላኺ እቲ ኣብ የመን ተላዒሉ ዘሎ ኩናት ሓድሕድ ሰለዘፍርሖ ፍሉያት ሉኡኻት እናሰደደ ኣነ ምስ ሑስዪን ዝምድና ዝብሃል የብለይን እናበለ ይጠርዕ ኣሎ፣ ኣነ ምስ ኣልሸባብ ሶምሊያ ርክብ የብለይን እገዳ ኣልዕሉለይ፣ ኣነ ኣንጻር ሑቲ ምስተን ምሕዝነት ሃገራት ኣዕራብ ክሳብ ወተሃደራት ክሰድድ ኢየ ኢሉ ድሮ እኮ ብማዕከናት ዓለም ወተሃደራት ካብ ኤርትራ ይሃርሙና ኣለዉ ዝብል ካብ ሰንዓ ይስማዕ ኣሎ። ብኡ ኣቢሉ ድማ ካብ ተነጽሎ ናይ ኣህጉራዊ ሕብረተሰብ ነጻ ክወጽእን ገለ ገንዘብ ዝረኽበሉ መገድታት ኣብ ምድላይ በቶም ኣገልገልቱ ኣምባሳዶራት ገሩ ላዕልን ታሕትን ይብል ኣሎ።ከምኡ እውን ነቶም ካብኡ ዝሃደሙ ካድራትን ሓለፍትን ናብ ደንበ ተቃውሞ ኤርትራ ከይጽንበሩ ኪኢላታት ካድራት ኣብ ውሽጢ ደንበ ተቃውሞ ኣዋፊሩ ኣሎ፡፤
ክቡራንን ክቡራትን ተቃለስቲ ንደሞክራስያዊ ለውጢ!
ኣብዚ ግዜዚ ምልካዊ ስርዓት ወልዕ-ፓይሮማንያክ ንሕዝቢ ኤርትራ ምንዳድ ከይኣኽሎ ንምሉእ ዞባና ከባእስ ላዕልን ታሕትን ይብል ኣሎ ዕምሪ ስልጣኑ ንምንዋሕ ድማ ከምቲ ንሕዝቢ ኤርትራ ወትሩ ዓመት መጽኤ ብናይ ሓሶት መብጻዓታት ዘታልሎ ከምኡ ድማ ንአህጉራዊ ማሕበረሰብ ንምትላል፣ ንወተሃደራዊ ዕስክርና 18 ወርሒ ክኽውን ኢዩ፣ ድሕሪ ሰለስተ ዓመት ደሞክራስያዊ ስርዓት ክንተክል ኢና፣ ካብ ኤርትራ ዋሕዚ ስደተኛታት ጠጠው ከነብሎ ገንዘብ ሃቡና፣ እናበለ በቶም ዕሉላት ሉኡኻቱ ገሩ ብሓይሊ ይንቐሳቐስ አሎ፡፤
ነዚ ኩሉ እከይ ተግባራቱ ድማ ልዑላውነት ኤርትራ ብዝብል ሽፋን ገሩ ንደገፍቱ ዝኾኑ ኤርትራውያን ርድኡንን ሓግዙንን እናበለ ብሰላማዊ ሰልፍታትን ጉዕዞ ቢሽክለታን ኣብ ዝግዕረሉ ዘሎ ከንቶ ፈተነ ኢና ንርከብ ዘሎና።
ኢ- ሰብአዊ እኩይ ተግባራት ስርዓት ህግደፍ፤ ሕብረተሰብ ዓለም ክጉህየሉን፣ ክዛረበሉን ክሎ፣ እቲ ዘጉሂ ንሕና እቶም ንድሕነት ሕዝብና ንቓለስ ነዚ ናይ ምትላልን ምጥላምን ዝኾነ ናይ ሓሶት ፕሮፓጋንዳ ዘይምፍሻልና ኢዩ፣ በዚ ታሪኻዊ መዓልቲ ነዚ ናይ ሓሶት ጉያ ብናይ ሓቒ ጉያ ነቲ አብ ልዕሊ ህዝብና ዝወርድ ዘሎ ግፍዕታት በዚ ስርዓትዚ ንምፍሻል ቓልስና ከነበራትዕ እምበር ግዜና ኣብ ዘይኣፍራዩ ምንጽጻግን ምትፍናንን ክኸውን ኣይነበሮን፣እዚ መዓልቲዚ መዓልቲ ካብዚ ምትህልላኽ ወጺኢና፣ ንድሕነት ሕዝብና ክንሓብር ዝጽውዕ እምበር ናይ ሳዕሳዒት ጽንብል ኣይኮነን።
ኩቡራትን ኩቡራንን!
ሎሚ ነዚ መዓልቲ እዚ ኣብ እንዝክረሉ ኣጋጣሚ ብዛዕባ ኩነታት ሃገርናን ሕዝብናን ምሕሳብን ምስትንታንን ጥራሕ ዘይኮነ ብተግባር ንኩሉ ካልኣዊ ሕቶታትና ገዲፍና ነዚ ሕዝብና ዘጽንት ዘሎ ውልቀ መላኺ ስርዓትን ካብ ሱሩ ምሒኻ ሕዝቢ ኤርትራ ምድሓን ኢዩ። ኣብ ወጻኢ ንሕዝቢ ኤርትራ ንምድሓን ዝግበር ዘሎ ሕዝባዊ ምልዕዓላትን ናይ መራኸቢ ብዙሓን ወፈራን ሓድነት ተቛወምቲ ውድባትን ሲቪካዊ ማሕበራትን ዝካየድ ዘሎ ናይ ሓባር ስራሓት ኣብ ዲፕሎማስያውን ፖሊቲካውን፣ መራኸቢ ብዙሓን፣ ምስቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዘሎ ተቃውሞ ክስጥምን ክሓብርን በዚ ኣጋጣሚ ከነዘኻኽረኩም ንፈቱ፡፤
እቲ ካብ 2009 ዝተመስረተ ናይ ሓበር ጽላል ፖሊቲካውያንን በርገሳውያንን ውልቀስባትን ኣብ ከተማ ስቶክሆልም በቲ ዝተለሞ መደባት ፖሊቲካውን ሕዝባውን፣ ደፕሎማስያውን፣መራኸቢ ብዙሓንን፣ ዝተዓመ ስራሓት ቀሊል ኣይነበረን።ዝተገብረ ዝምድና እውን እናዓበየ ብምኻዱ፣ምስተን ካልኦት ሰልፍታት ሽወደን ድማ ሓያል ጽልዋ እናሕደረ ይኸይድ ኣሎ። ሎሚ እቲ ብኣፍልጦ ወይ ብዘይ ኣፍልጦ ነቲ ስርዓት ክድግፍ ዝጸንሔ፣ገሊኡ ናብ ደንበ ተቃውሞ እናተጸንበረ ዝተረፈ ድማ ኢዱን ኣፉን ሒዙ ገዝኡ ከምዝተርፍ ይርኤ ኣሎ ውዒሉ ሓዲሩ እዚ እውን ኣብ ደንበ ተቃውሞ ከምዝጽንበር ርግጸኛታት ኢና፡፤ዕላማ ናይ ሓባር ጽላልና ኣብዚ ከይትሓጽረ እዚ ተጀሚሩ ዘሎ ዝምድናታትን ርክባትን ክሕይልን ቀጻልነቱ ክሳብ ዝረጋገጽን ከኣ ኣበርቲዕና ክንሰርሕ ምዃና በዚ ኣጋጣሚ ከነረጋግጸልኩም ንፈቱ። ኮይኑ ግን ክእለትን ዓቕምን ናይ ኵሎም ንድሕነት ሃገርን ህዝብን ዝሰርሑ ዘለዉ ወገናትና ብፍላይ ድማ እቶም ተወዲቦም ዝቃለሱ ፖሊቲካውን በርገሳውን ትካላት እምነት ሕዝቢ ንምኽሳብን ኣህጉራዊ ኣቃልቦ ንኽረኽቡ ሓያልን ድልዱልን ምትሕብባር ከምዝጽበዮም ብዙሕ ጻዕሪ ድማ ከምዝሓትት ከነዘኻኽር ንደሊ።
ክቡራትን ክቡራንን፣
ሎሚ መዓልቲ ከምዚ ኢልና ኵልና ኣብዚ ከባቢ እንርከብ ፖሊቲካውያንን ሲቪካውያንን ማሕበራት ብሓባር ኮንና መዓልቲ ናጽነት ምኽባርና ነዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ጥምረትን ውህደትን ህዝቢ ዘቃላጥፍን ንፍትሓዊ ቃልሲ ህዝብና ናብ ዓወት ገጹ ዘምርሕን ኢዩ እንተበልና ምግናን ኣይኮነን፣ ኩሎም ግዱሳት ኣብ መስርሕ ምጥርናፍ ተቓወምቲ ሓይልታት ዘሎ ሓጎጽጎጽ ከይሰንበዱ ምልጋስ ምልካዊ ስርዓት ቀዳምነት ብምሃብ ኣብ ጐድኒ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝቃለሱ ማሕበራትን ተቓወምቲ ውድባትን ብምስላፍ ሓድነቱ ንምርግጋጽን፣ ንምድልዳሉን ዝዓለመ ተበግሶ ብምውሳድ ክደፉኡሉን ክተሓባበሩን በዚ ታሪኻዊ መዓልቲ ደጊምና ከነዘኻኽር ንፈቱ።
ኣብዚ ግዜዚ ደንበ ተቃውሞ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ኤለክትሮኒካዊ ኢንቲፋዳ ወይ ድማ ኣብ ኤለክትሮኒካዊ ተቃውሞ ጥራሕ ከይተሓጽረ ብኣካል ኣብ ነፍሰ ወክፍ ሃገርን ከተማታትን ዝቅመጥ ናይ ምቅርራብን ምውህሃድን፣ ምምኽኻርን ማእከል ክምስርትን፣ንድሕነት ሕዝቢ ኤርትራ ቀዳምነት ሂቡ ነዚ ኣብ ልዕሊ ሕዝቢ ኤርትራ ኩናትን፣ድኽነትን፣ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን፣ ናይ ሕዝቢ ምጽናት ኣዊጁ ዘሎ ናይ ውሑዳት ስልጣን/ ስርዓት ወልዕ ካብ ሱሩ ምሒኻ ንምድርባይ ነቲ ቀንዲ ስርሑን ዕላማኡን ፈሊጥካ፣ ነቲ ድኹም ጐድኑ እናሃረምካ ነቲ ሓያል ጐድኑ ድማ እናኣፍረስካ ከስርሕ ዝኽእል ስትራተጅያዊ ውጥን ክሉ ሕዝቢ ኤርትራ ዝዓስለሉን ዝኣምነሉን ናይ ሓባር ኮሙኒቲ ምቛም። ቅድሚ ሕጂ ፈቲና ኢና ኢልካ ተስፋ ከይቁረጽካ ክሳብ ትዕውት ምቅላስ እዋናዊ ዕዮ ገዛና ገርና ኣብ ምሉእ ሃገረ ስዊደን ሰፊሕ ኤርትራዊ ኮሙኒቲ ንደሞክራስያ ለውጢ ንምምስራት ከይተሓለልና ክንሰርሕ በዚ ታሪኻዊ መዓልቲ ጻዋዒትና ነቅርብ።
ይኣክል 24 ዓመት ኣብ ባርነት!
እምቢ ንምልኪ እው ንደሞክራሲ!
ዓወት ንደሞክራስያዊ ቃልሲ ሕዝቢ ኤርትራ!
ውድቀት ንምልካዊ ስርዓት!
ዝኽርን ክብርን ንስዉአትና!


text:
Radio Erena: 08 April 2020
ቻይና፣ ንሃገራት ኣፍሪቃ ጽዒናተን ዘላ ውህሉል ዕዳ ከተቃልል ሚኒስተር ፋይናንስ ጋና ኬን ኦፎሪ ኣታ ሓቲቱ።
ንኮሚተ ልምዓት ኣፍሪቃ ዝውከለት ጋና ነዚ ጻውዒት ተቕርብ ዘላ፣ ሃገራት ኣፍሪቃ ብሰኪ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ናብ ከቢድ ቁጠባዊ ውድቀት ክሽመማ ከምዝኽእላ ብምምልካት’ያ።
ብዝሒ ግዳያት ኮረና ቫይረስ ኣብ ኣፍሪቃ ምስ ናይ ካልኦት ክፍሊ ዓለማት ክነጻጸር እንከሎ ኣዝዩ ትሑት እኳ እንተኾነ፣ እዘን ሃገራት ብዘለወን ዓቕሚ ግና ነቲ ለበዳ ብኣግኡ ንምምካት ተጸጊመን ይርከባ።
ምንጪ እቲ ሕማም ዝኾነት ቻይና፣ ሃገራት ኣፍሪቃ በቲ ለበዳ ኣብ ሓደጋ ከምዘለዋ እኳ እንተኣመነተ፣ በብእዋኑ ዘለቀሓተን ቢልዮናት ዕዳ ክትስርዘላን ከምእትኽእል ግና ዝኾነት ኣንፈት ኣይሃበትን።
ቻይና ኣብዚ ጉዳይ እዚ ብምትኳር ምስ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪቃ ብተናጸል ርክባት ክተካይድ ምዃና ግና ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ኣፍሊጡ ኣሎ።
ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ብመልክዕ ፊናንስያዊ ልቃሕን ምወላ ናይ ልምዓት ፕሮጀክታትን 140 ቢልዮን ዶላር ውህሉል ዕዳ ካብ ቻይና ኣለወን።
ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ድማ ቻይና ካብዘን ሃገራት 8 ቢልዮን ዶላር ክኽፈላ’ያ ትሓትት።
እንተኾነ ኣብዚ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ንምምካትን ብሰንኩ ንዝዓኑ ቁጠባ ንምሕዋይን ኣስታት 100 ቢልዮን ዶላር ሓገዝ ዝሓታሉ ዘለዋ እዋን፣ ንቻይና ዕዳኣ ክኸፍልኣ ከምዘይክእላ’ዩ ሚኒስተር ፋይናንስ ጋና ዘረድእ።
ባንክ ዓለም፣ ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘብን ሃብታማ ሃገራትን፣ ኣፍሪቃ ንዘለዋ ውህሉል ዕዳ ክስርዛላ ቀዳማይ ሚኒስርተር ኢትዮጵያ፣ ኣብህይ ኣሕመድ ብወግዒ ከምዝሓተተ ዝዝከር’ዩ።
ሰነዳት ባንክ ዓለም ከምዘመልክቶ፣ ኣብ ትሕቲ ሰሃራ ካብ ዝርከባ ሃገራት ኣፍሪቃ ዕዳ ዘይብላ ሃገር የላን።
================


text:
Browsing Category
ዓለም ለኻዊ ዜናታት
ቻይና ኲናት ከምዘይትፈርሕ ዢ ጂምፒንግ ገሊፆም
ኣዲስ ኣበባ፣ 13 ጥቅምቲ፣ 2013 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ፕዚዳንት ቻይና ዢ ጂምፒንግ ሃገሮም ኲናት ከምዘይትፈርሕን ኣብ ሉኣላዊነት፣ ድሕንነትን ልምዓትን ዘለዋ ድሌት ትሑት ተገይሩ ክረአ ከምዘይትፈቅድን ገሊፆም። እቶም ፕሬዚዳንት ጦር ቻይና ናብ ኲናት ኮሪያ ዝኣተወሉ መበለ 70 ዓመት ምኅንያት ብምግባር…
ኢራን ንመረፅቲ ፓርቲ ዴሞክራት ዘፈራርሑ ኢሜይላት ከምዝለኣኸት ትካል ስለያ ኣሜሪካ ገሊፁ
ኣዲስ ኣበባ ፣ 12 ጥቅምቲ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ኢራን ንመረፅቲ ፓርቲ ዴሞክራት ዘፈራርሑ መልእኽታት (ኢሜይል) ምልኣኻ ሰበ መዚ ሃገራዊ ድሕነት ኣመሪካ(ኤፍ ቢ ኣይ) ገሊፆም። እቶም መልእኽታት ካብ ሕሉፍ የማናዊ ደገፍቲ ትራምፕ ዝተልኣኹ ዝመስሉ'ኳ እንተኾኑ፥ ነዚ መልእኽቲታት ዝሰደደቶ ግን…
ትራምፕ ኣብ ቻይና ባንኪ ኣካውንት ኣለዎም ተባሂሉ
ኣዲስ ኣበባ፣ 11 ጥቅምቲ፣ 2013 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ንቻይና ብምውቃስ ዝፍለጡ ፕሬዚዳንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኣብታ ሃገር ባንኪ ኣካውንት ከምዘለዎም ተገሊፁ። ከም ፀብፃብ ኒዮርክ ታይምስ እንተኾይኑ፥ እቶም ፕሬዚዳንት ሒሳብ ደፍተር ባንኪ ከምዘለዎም ኣሚኖም። እቲ ሒሳብ ደፍተር፥ ኣብ ትሕቲ…
ሱዳን ካብ መዝገብ ግብረ ራዕዲ ንምውፃእ ዓሊማ 335 ሚልየን ዶላር ካሕሳ ናብ ኣሜሪካ ከምዝለኣኸት ተገሊፁ
ኣዲስ ኣበባ ፣ 10 ጥቅምቲ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ሱዳን ካብ መዝገብ ግብረ ራዕዲ ንምውፃእ ዓሊማ 335 ሚልየን ዶላር ካሕሳ ናብ ኣሜሪካ ከምዝለኣኸት ተገሊፁ። ሱዳን ነዚ ዝፈፀመትሉ ምኽኒያት፥ እታ ሃገር እንተደኣ ካሕሳ 335 ሚልየን ዶላር ከፊላ ካብ’ቲ ንግብረ ራዕዲ ድጋፍ ካብ ዝገብራ ሃገራት…
ኣብ ኬንያ ዝውስኽ ዘሎ መልከፍቲ ቫይረስኮሮና ናብ ደግሲ እቲ ለበዳ ከምርሓ ይኽእል እዩ ተባሂሉ
ኣዲስ ኣበባ ፣ 9 ጥቅምቲ፣ 2013 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ሚኒስቴር ጥዕና ኬንያ ኣብታ ሃገር ዝውስኽ ዘሎ መልከፍቲ ቫይረስኮሮና ናብ ደግሲ እቲ ለበዳ ከምርሓ ይኽእል እዩ ክብል ስግኣቱ ገሊፁ። ሚኒስትር ጥዕና ሙታይ ካግዌ፥ ቅድም ኢሉ ዝርግሐ ኮቪድ-19 ንምክልኻል ዝውሰዱ ዝነበሩ ስጉምታት ክፎኽሱ…
ኣብ ዓለም ብቫይረስኮሮና ዝተትሓዙ ሰባት ቁፅሮም ካብ 40 ሚሊየን ዛይዱ
ኣዲስ ኣበባ፣ 8 ጥቅምቲ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ኣብ መላእ ዓለም ብቫይረስኮሮና ዝተትሓዙ ሰባት ቁፅሮም ካብ 40 ሚሊየን ከምዝዛየደ ተገሊፁ። ከም ፀብፃብ መርበብ ሓበሬታ ወርልድኦሜትር እንተኾይኑ፥ ኣብ መላእ ዓለም 40 ሚሊየን 38 ሺሕን 606 ሰባት በቲ ቫይረስ ተለኺፎም ኢዮም። ሓደ…
ሕብረት ኣፍሪካ ንምክልኻል ኮቪድ 19 ዝውዕል 300 ሚሊየን ዶላር ከተኣኻኽብ ኢዩ
ኣዲስ ኣበባ፣ 7 ጥቅምቲ፣ 2013 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ሕብረት ኣፍሪካ ንምክልኻል ኮቪድ 19 ዝኸውን 300 ሚሊየን ዶላር ኣሜሪካ ከምዘተኣኻኽብ ኣፍሊጡ። እቲ ገንዘብ 14 ጥቅምቲ ብዌቢናር ኣብ ዝሳለጥ ምድላው ዝእከብ እንትኸውን፥ እቲ ምድላው ብቋንቋታት ዓረብኛ፣ እንግሊዝኛ፣ ፈረንሳይኛን ፖርቹጊዝን…
ፈረንሳይ እናደገሰ ዝመፅአ ዝርገሐ ቫይረስኮሮና ንምዕጋት ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታታ ማዕቐብ ከምተንብር ገሊፃ
ኣዲስ ኣበባ፣ 6 ጥቅም6፣ 2013 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ፈረንሳይ እናደገሰ ዝመፅአ ዝርገሐ ቫይረስኮሮና ንምግታእ፥ ፓሪሲ ሓዊሱ ኣብ ሸሞንተ ከተማታት ካብ ፅባሕ ጀሚራ ማዕቐብ እቶ እቶ ሰዓት ከምትእውጅ ገሊፃ። ኣብ ፈረንሳይ በዝሒ ብቫይረስኮሮና ዝተሓዙ ሰባት እናወሰኸ ምምፅኡ ስዒቡ፥ ጥማሊ ጥራሕ 30…
ፈረንሳይ ብሰንኪ ቫይረስኮሮና ኣብ 9 ከተማታት ሰዓት እቶ እቶ ኣዊጃ
ኣዲስ ኣበባ፣ 5 ጥቅምቲ፣ 2013 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ፕሬዚዳንት ፈረንሳይ ኢማኑኤል ማክሮን ኣብ ፓሪስን ካልኦት ትሸዓተ ከተማታትን ኣብ ሰዓታት ናይ ምሸት ኣዋጅ እቶ እቶ ከምዝተኣወጁ ኣፍሊጦም። ኣዋጅ እቶቶ እታ ሃገር ነቲ ብቑልጡፍ ዝላባዕ ዘሎ ለበዳ ቫይረስኮሮና ንምግታእ ዝዓለመ ዝዓለመ ከምዝኾነ…
ባንኪ ዓለም ንኽታበት ኮቪድ-19 ዕሸል ሃገራት ዝውዕል 12 ቢሊየን ዶላር ኣፅዲቑ
ኣዲስ ኣበባ፣ 4 ጥቅምቲ፣ 2013 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ባንኪ ዓለም ንኽትባት ኮቪድ-19 ዕሸል ሃገራት ዝውዕል 12 ቢሊየን ዶላር ኣፅዲቑ። እቲ ባንኪ ዝገበሮ ሓገዝ ፋይናንስ፥ ክታበት ፀረ ቫይረስ ኮሮና ኣብ ስራሕ እንትውዕል ንኽገዝኣሉን ከከፋፍላሉን ከምኡ እውን ንዜጋታተን ምርመራን ክንክንን ቫይረስኮሮና…


text:
ኣባል ኢህወዴግ ዝኾነ ናይ ኦሮሞ ህዝቢ ዴሞክራሲያዊ ውድብ/ኦህዴው/ ኣብ ውሽጥን ወፃእን ንዝርከቡ ተቓወምቲ ዘቕረቦ ፃውዕቲ ኣወንታዊ፣ግን ክኣ ብጥርጣረ ዝርአ እዩ ክብሉ ዝተፈላለዩ ተቓወምቲ ውድባት ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጾም።
ኦህዴው ኣብ ቀረባ ዘካየዶ ኣኼባ ማእኸላይ ኮሚቴ ስዒቡ ዘውፅኦ መግለፂ ኣብ ውሽጢ ይኹን ኣብ ደገ ናይ ብዙሓት ቐልቢ ስሒቡ’ሎ። ንዝተፈላለዩ ክፋላት ማሕብረሰብ ኢትዮጵያ ኣብ ዘቕረቦ ፃውዒት ኣብ ውሽጥን ወፃእን ዝርከቡ ተቓወምቲ ፓርትታት ሓቢሩ ንምስራሕ ድልየት ኣለዎ ይብል።
ምኽትል ኣቦ መንበር ፈደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ ኣቶ ሙላቱ ገመቹ እቲ መግለፂ ክትግበር ድዩ ኣይኮነን ብፍሉይ ጥርጣረ ከምዝሪኡዎን ግን ክኣ ከምዝቕበሉዎም ሓቢሮም።
ኣቦ ወንበር ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ የሺዋስ ኣሰፋ ኦህዴው ንበይኑ ዝሃቦ መግለፂ ንህዝቢ ዝጠቅምን ተስፋ ዝህብን ኮይኑ ረኺብናዮ ኣለና ኢሎም።
ኣብ ወፃኢ ሃገር ዝርከብ ተቓዋሚ ፓርቲ ናይ ኦሮሞ ግንባር ዴሞክራሲያዊ ውድብ ብዝለዓለ ኣድናቖትን ጥንቃቐን ከምዝቕበሎ ሓቢሩ’ሎ።ምኽትል ኣቦ መንበር መኢኣድ ኣቶ ሙልጌታ ኣበበ ብወገኖም ግብራዊ ይኹን ኣይኹን ንተቓውምቲ ውድባት ፃውዒት ምቕራቡ ፅቡቕ ተበግሶ እዩ ኢሎም።
ኦህዴው ነዊሕ መንገዲ ተጓዒዙ’ሎ ዝበሉ ሓላፊ ጉዳያት ወፃኢን ምኽትል ኣቦ መንበርን ፕሮፌሰር በየን ጴጥሮስ ብወገኖም እቲ መግለፂ ኢህዴው ቅድሚ ሎሚ ካብ ዝሃቦም መግለፅታት፣ትርጉም ዘለዎን ሰናይ ተበግሶን እዩ፤ግን ኸኣ ኣብ ግብሪ ክውዕል ድዩ ዝብል ብጥርጣረ ንሪኦ እዩ ኢሎም ።


text:
Radio Erena: 14 December 2015
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ማእከል ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ኣንዋር መስጊድ ብዓርቢ 11 ታሕሳስ ዘጋጠመ ናይ ቦምብ መጥቃዕቲ ዛጊት ሓላፍነት ዝወሰደሉ ኣካል ከምዘየለ ተሓቢሩ።
እቲ መጥቃዕቲ መን ከምዝፈጸሞ ዛጊት ክፍለጥ ከምዘይክኣለ ዝሓበረ ሚኒስተር ዜና ኢትዮጵያ ኣቶ ጌታቸው ረዳ፣ መንግስቲ ገና ኣብ ምጽራይ ከምዘሎ ኣረዲኡ።
ኣልሸባብ ኣብ ኢትዮጵያ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ከካይድ ምዃኑ ብተደጋጋሚ ዘጠንቕቕ እኳ እንተኾነ፣ እዚ ኣብ ኢትዮጵያ ብዕብየቱ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ዝስራዕ መስጊድ ኣብ ልዕሊ ኣመንቲ እስልምና ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ግና ምስ ኣልሸባብ ምትእስሳር ከምዘይብሉ ሓያሎ ወገናት እታ ሃገር ይሰማምዑ።
ዝተፈላለዩ ተቓወምቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ በንጻሩ፣ እቲ ኣብ መስጊድ ኣንዋር ዝተፈጸመ መጥቓዕቲ፣ ግጭት ንምስዋርን ብኣባላት ስለያ ኢትዮጵያ ዝተፈጸመ ክኸውን ከምዝኽእል ትንታነታቶም ይህብሉ።
እዚ ቦምባ ኢድ ብምድርባይ፣ 24 ሰባት ዘቑሰለ መጥቃዕቲ፣ ተማሃሮ ኦሮሞ ተቓውሞን ናዕብን ኣብ ዘካይድሉ ዘለዉ እዋን’ዩ ተፈጺሙ።
ኣብ 2011 ኣብ ኣንዋር መስጊድ ዝፈለመ ተቓውሞ ኣመንቲ ምስልምና ናብ ሓያሎ ካልኦት ኣባያተ መሳጊድ ድሕሪ ምልሓሙ ኢትዮጵያ፣ ሓይልታት መንግስቲ እታ ሃገር ንሓያሎ ኣመንቲ ምስልምና ምስ ሽበራውን ናዕብን ብምኽሳስ ከምዝቐየዶም ኣይርሳዕን።
===========================


text:
ክሳብ መርዛም ክታበት ኮሮና ንኸትበኩም: ኣብ ገዛኹም ተዓጸኹም ጽንሑ። ድሕር ግን ተሰሪዕኩም መርዚ “ፈውሲ” ኮሮና ክትክተቡ ኢኹም!! እዚ ሕማም ተላባዒ ኮሮናቫይረስ እንዳተባህለ ዝባራዕ ዘሎ ዓለምለኻዊ ፕሮፓጋንዳ, ንህዝቢ ዓለም ንምርዓድ ኣምበር: ሕማም ተላባዒ ኮሮና ዝብሃል የልበን። Revelation 12:9 “….that old serpent, called the Devil, and Satan, which deceiveth the whole world.”God is Perfection in all things. They invert all things: Sickness is health; ugly is beautiful, false is true, injustice is justice, hate is love, misery is bliss, and vice versa.
In order to succeed, this would have to be a strictly stratified society with its rigid caste system, in which those who serve do so willingly and those who rule do so wisely and well in the common interests of all.
Eugenics ካብ ቋንቋ ግሪኽ ዝወጸ ቃል ኮይኑ ጭዋ ወለዶ ብህለትዩ። እዚ ኣምርዚ ብግሪኻዊ ፈልስፋ ፕላቶ ቅድሚ 2400 ዓመታት ዝተጀመረ ነበረ። እዚ ፍልስፍናዚ ብዛዕባ ምጽናዕቲ ዘራእቲ ወይ መበቆል ደቂሰባትን፣ ማሕበራዊን ዝምልከት ትምህርቲ እዩ። እቲ ቀንዲ ጽንሰሓሳብ እዚ ፍልስፍናዚ ድማ ንሕብረተሰብ ተጽዕኖ ዝኾኑ ሰባት፣ ማለት ንሕብረተሰብ ሸኸም ዝኾኑ “undesirable” qualities (termed “negative” eugenics) ሰባት ከም ስንኩላት ወይ ሕሙማት ሰባት ኣልጊስካ፣ ነቶም ጥዑያት ዝኾኑ “desirable” traits (termed “positive” eugenics) ጥራይ ካምዝፋረዩ ምግባር ዝብል ነበረ። እዚ ማለት ድማ ብዝሒ ህዝቢ ምጒዳል እዩ ዓላምኡ።
Platon (Old Greece Πλάtwv Plátōn, Latin Plato; 428/427 BC)
Thomas Robert Malthus ዝተባህለ እንግሊዛዊ ፈላስፋ ብግምት ብ14 ወይ 17 የካቲት 1766 ዓ.ም.ፈ. ኣብ ዎቶን ዱርኪንግ ዝተባህለ ቦት ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ዝተወልደ። ብ29 ታሕሳስ 1834 ዝሞተ እንትግሊዛዊ ፈላስፋ ነበረ። እዚ ሰብዚ ኣብቲ ብግሪኻዊ ፈላስፋ ፕላቶ ዝጀመሮ መጽናዕቲ ወለዶን ዓሌት ወዲሰብ ተመርኲሱ ምርምሩ ጀመረ።
PRINCIPLE OF POPULATION ዝብል መጽሓፉ ድማ ዓለም (መሬት) ብጂኦመትሪ ብትርብዒት ሜተር (ትርብዒት ሜተር) እያ ትዕቀን፣ ወዲሰብ ድማ ብቚጽሪ (mathematics) እዩ ዝዕቀን ካብ ዝብል ኣምር ተበጊሱ: ትንታኔኡ ይጅምር። እቲ ትንታኔኡ ድማ መጎታዊ እዩ ዝነበረ። ስለዚ ኣምብኣር ቶማስ ሮበርት ማልቱስ፣ ኣብቲ ብ1798 ዓ.ም.ፈ. መሰረታዊ መምርሒ ህዝቢ (Essay on the Principle of Population) ዝብል መጽሓፉ ዘዳለዎ ሓተታ፣ ብዝሒ ሓደ ሕብረተሰብ፣ ንቊጠባዊ ምዕባሌ ሓደ ህዝቢ ጠንቂ ቊጠባዊን ማሕበራዊን ክኸውን ስለዝኽእል፣ ክጎድል ኣለዎ::
መኽንያት፣
ንኣብነት፣ ሓንቲ 40 ትርብዒት ሜተር ዝግፍሓታ ገዛ ሓንሳብ ምስተሰረተትን ምስተሃንጸትን፣ ካብቲ ዘላቶ ስፍሓት ኣይትውስኽን እያ። ወድሰብ ግን ከምታ ዕቅንቲ ገዛ ከይተባዝሐ ዘይኮነስ፣ እንዳተፋረየን) እንዳተራብሐን ስለዝኽይድ፣ ቁጽሩ ወይ ብዝሑ እንዳዛየደ እዩ ዝኸይድ። ማለት፣ ክልተ ሰብ ሓዳር (ሰብኣይን ሰብይትን) 4 ቆልዑ እንተድኣ ወሊዶም፣ እቶም 4 ቆሉዑ ድማ እንደገና ምስዓበዩ ኣርባዕተ ቆልዑ ወሊዶም፣ እቲ ብዝሒ ሕብረተ-ሰብ ወይ ህዝቢ መግቢ ወይ ቁጠባ ኣይክኣኽሎን እዩ ይብል። ብማተማቲክስ ፕሮግረስዮን እንዳወሰኸ ስለዝኸይድ: እቲ ቁጠባ ወይ መግቢ ድማ እንዳበዝሐ ክኽይድ ስለዘለዎ፣ ቁጠባዊ ጸገም ክፍጠር እዩ ይብል ቶማስ ሮበር ማልቱስ። ኣብዚ መጎታዊ ኣምርዚ ተመርኲሱ እምብኣር ቶማስ ሮበርት ማልቱስ፣ እታ መሬት ነቲ እንዳተራብሐ ዝቕጽል ሕዝቢ ንሓዋሩ ክትኣኽሎ ስለዘይትኽእል ክጎድል ኣለዎ። ስለዚ እቲ መስርሕ ምጒዳል ድማ ብውግእን፣ ብጥሜትን፣ ብሕማምን ክኸውን ኣለዎ ዝብል ስነሓሳብ ኣዳላወ።
ቻርለስ ሮበርት ዳርዊን ዝተባህለ እንግሊዛዊ ተመራማሪ ስነፍልጠት (ፈላስፋ)ብ12.የካቲት 1809 ዓ.ም.ፈ. ክሳብ 1882 ዓ.ፈ. ዝነብር ዝነበረ: ኣብቲ THE ORIGIN OF SPECISE ዝብል ዘዳለዎ ክልሰሓሳባዊ መጽሓፉ: ከምዚ ዝስዕብ ኢቮሉሽን ቲዮሪ ኣቕሪቡ። ካብቲ ብዙሕ ተመራሚሩ ዘቕሮቦ መጽናዕታዊ ምርምራት ወይ ክልሰሓሳብ ሓደ እቲ ብ1864 ዓ.ም.ፈ. ዘቕረቦ Survival of the Fittest :ከምኡውን ብ1852 ዓ.ም.ፈ. ዘቕረቦ”Theory of population“ ዝብልን ክልሰ-ሓሳብ፣ ምስዚ ዝቐርብ ዘሎ ትሕዝቶ ዓንቀጽ ዝመሳሰል ስለዝኾነ ለሊና ኣውጺኣና ከምዚ ዝስዕብ ክንጠቅስ ኢና።
ብሕጽር ዝበለ እቲ ዝሓየለ ጥራይ እዩ ዝድሕን ይብል። እዚ ማለት ድማ ንኣምነት ኣብ ኣግራብ ጥራይ ዘሎዎ ቦታ ሓንቲ ጂራፍን ሓንቲ በጊዕን ክነብራ ዝኽእላ: እታ ነዊሕ ክሳዳ ጂራፍ ካብቲ ገረብ ቆጽሊ ቀንጢባ ክትጸግብ ከላ: እታ በጊዕ ግን ካብ ነዊሕ ገረብ ኣንጢጣ ቆጽሊ ክትበልዕ ስለዘይትኽእል: ክትነብር ኣይትኽእልን እያ ማለቱ እዩ። ኣብዘ ንነብረላ ዘሎና ዓለም ዝኸይድ ዘሎ መግዛእትን ምሕደራን እንተድኣ ንዕዘቦ ኣሊና፣ ኣብቲ ቻርለስ ዳርዊን ዘዳለዎ ክልሰ ሓሳብ ዝተመርኮሰ መምርሒ ሒዘን እየን ኩለን ሓያላት ዝብሃላ ሃገራት ዓለም ንባህርያዊ ጸጋ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝዘምትኦ ዘለዋ። እወ፣ እቲ ዝሓየለ እዩ ባህርያዊ ጸጋ እቶም ድኹማት ዘሚቱ ሃብቱ ዘደልብ ዘሎ። ሓቂዶ ሓሶት? ንመረዳእታ፣ ሃገራት ኣፍሪቃ ካብ ዘመነ ባርነት ጀሚረን: ክሳብ ኮሎንያል መግዛእቲ፣ ካብ ኮሎንያል መግዛእቲ ጀሚረን ክሳብ ኮሎንያል መግዛእትን፣ ክሳብ ሃጸይነትን ጽዮንነትን፣ ከምኡውን ክሳብ ሎሚ፣ ከምቶም ኢውሮጳውያንን ኣሜሪካውያንን ኣጽዋርን ሓይልን ስለዘይብለን፣ ሃብተን ተጓሕጒሑ ንኤውሮጳን ንኣሜሪካን ዝውሕዝ ዘሎ። ህዝቢ ኣፍሪቃ ድማ ዘይተኣደነ ባህርያዊ ጸጋ ተዓዲሉ ከሎ: ኣጽዋርን ቴክኖሎጂን ስለዘይወነነ፣ ተጸባዪ ኮይኑ ይነብር ኣሎ።
Sir Francis Galton ዝተባህለ እንግሊዛው ተመራማሪ፣ ብ16 የካቲት 1822 ዓ.ም.ፈ. ተወሊዱ: ክሳብ 1911 ዓ.ም.ፈ. ይነብር ነበረ። እቲ ዓውዲ ምርምሩ ድማ፣ ባህርያዊ (Eugenik)፣ ዘርኢ ወድሰብን፣ ጆግራፍን፣ መትሮሎጊን፣ ከምኡውን፣ ኣእምራዊ ክእለንትን (ኢንተለጀንስን)፣ ተውህቦ ፍሉይ ክእለትን ክኸውን ከሎ፣ ብፍላይ ድማ ብዛዕባ ኣፍሪቃ እዩ ዝመራመር ነይሩ። ንሱ ወዲ ሓወቡኡ ንቻርለስ ዳርዊን እዩ ዝነበረ። ተወሳኺ ዝገበሮ መጽናዕቲ ድማ ብዛዕባ ስነ-ኣእምራዊ ምርምር ነበረ። ከምኡውን ብዛዕባ ብልሓትን ልቦናን (Intelligence quotient) ተባላሕነትን (Kreativity) ዓሚቚ ምርምር ዘካየደ ተመራማሪ ነበረ። እቲ ቀንዲ ዓላማ መጽናዕቱ ድማ: ብሉጻት ሰባት ጽዓዱ ምዃኖም ኮይኑ ብስነኣኣምራዊ ሜላ ገርካ ብኸመይንሓደ ሕብረተሰብ ክትቆጻጸሮ ከምትኽእል መጽናዕቱ ዘካየደ ተመራማሪ ነበረ። ኣብዚ በጺሕናዮ ዘሎና ዘመን ስነኣምራዊ ወፍሪ ኣብ ዝልዓለ ጥርዙ በጺሕ ከምዘሎ ክነስተብህል ንኽእል። ብርግጽ እቲ Sir Francis Galton ዝተመራመሮ ብዛዕባ ስነኣምራዊ ትሙርቲ: ንኣዎንታዊ ስራሕ እንተዝውዕል ነይሩ: ኣብ ዓለም ገጂፍ ሓባራዊ ጥቕሚ መምጸኤ ነይሩ። እቶም ነዞም ኩሎም ዘዋፍሩዎም ዝነበሩ ግና እቶም ሕቧኣት ሕይልታት ንዓለም ዝገዝኡዋ ስለዝኾኑ እቲ ኩሉ ካብ ፕላቶ ግሪኻዊ ፈልስፋ ጀሚሩ ክስብ ሎም ዝተኻየድ ምርምርን መጽናዕቲን: ንረብሂኣኦም ጥራይ ውዑሉው ክኢሎም።
Margaret Sanger ዝተባህለት ኣሜሪካዊት ከም ነርስ ኮይና ከተገልግል ድሕሪ ምጽናሓ ብ1942 ዓ.ም.ፈ. ሓደ ምክልኻል ወሊድ ዝብል ማሕበር መስሪታ:: ምክልኻል ወሊድ ክግበር ኣለዎ ድኻታት ክወልዱ የብሎምን ዝብል Planned Parenthood መስረተት። ኣብዝ ጎኒ ጎኒ ፍልስፍናኣ እቶም ጭዋታት ዓሌት ግና ክባዝሑ ኣለዎም ዝብል ፍልስፍና ሒዛ እያ ተበጊሳ። እቲ ተበግሶ ግና ከምቶም ካልኦት ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስናዮም ፈላስፋታት ብድሕሪት ኮይኖም ዘዋፈሩዋ ሕቧኣት ሓይልታት ነይሮምዮም። እቶም ብሉጻት ኢሎም ንነብሶም ዝቕርቡዋን ክነብሩ እቲ ድኻን ክጸንት ቀንዲ ዓላማኦም እዩ።
Thomas John Watson, Sr. ብ17 የካቲት 1874 ኣብ Campbell, New York;ተወሊዱ:: ካብ ስኮትላንድ ብ1840 ዓ.ም.ፈ ንኣሜሪካ ዝተሰደ እንግሊዛዊ ወዲ ስኮትላንድ እዩ ዝነበረ። ብ 19 ሰነ 1956 ዓ.ም.ፈ. ድማ ዓሪፉ። እዚ ሰብዚ ካብ ክሰብ 1956 ዓ.ም.ፈ ኣሜሪካዊ ብዓል ትካል፣ ማለት ማናጀር ትካል ኣይቢኤም (IBM.) እዩ ዝነበረ። ኣብ እዋኑ እቲ ልዑል ኣሜሪካዊ ነጋዳይ ነበረ።
Thomas John Watson, Sr.
Thomas John Watson, Sr. ኣብ ጀርመን ብናዚ ዝተባርዐ 2ይ ኲናት ዐለም: ኣንጻር ፖላንድ ዓቢ ኢድ ዝነበሮ ወናኒ ትካል ኣይቢኤም (IBM.) ዝነበረ እዩ። ኩሎም ጀነራላት ጀርመን ብናዚ ተወንጂሎም ኣብ ቤት ፍርዲ ኑርንበርግ ንሞት ክፍረዱ ከለው Thomas John Watson, Sr. ግን: ቀንዲ ተዋስኣይ ናዚ ክነሱ ብነጻ ንግዲ ትካል (IBM.) ከካይድ ቀጸለ። እዚ ድማ ግሁድ እዩ ብድሕሪ ቶማስ ጆን ዋትሶን ስዉራት ሓይልታት ከምዝነበሩ። ኣብ መወዳእታ ምስ ኣረገ ነቲ ትካል IBM ንወዱ ቶም ዋትሶን ኣውሪሱዎ።
William “Bill“ Henry Gates III ብ 28. Oktober 1955 ኣብ Seattle,California USA ዝተወልደ፣ ኣሜሪካዊ ወናኒ እቲ 110 ቢልዮን US-Dollar ዝግመት ትካል ሚክሮሶፍት እዩ። ስለምንታይ ቢልግይት ወናኒ ማይክሮሶፍት ክኸውን በቒዑ ንዝብል ሕቶ ድማ፣ ቢልገይት ካብ ማይቤት ቶማስ ጆን ዋትሶን ስለዝኾነ፣ ምስጢር ሲስትም ኣይቢኤም ሶፍትዋረ ብቐሊሉ ክረኽቦ ስለዝኸኣለ እዩ። መኽንያቱ ኣዲኡ ወላዲቱ ንቢልገይት ድማ ኣብ ዝልዓለ ጽፍሒ ትካል ኣይቢኤም (IBM) ትሰርሕ ስለዝነበረት ነቲ ምስጢር ንምቕዳሕ ቀሊል ስለዝነበረ እዩ። ቢልገይት እቲ ሲስተም ፕሮግራም ካብ ኣይቢኤም (IBM) ቀዲሑ እዩ ማይክሮሶፍት ሶፍት ዌር ዝምሃዘ። ቢልጌት ኣብዚ እዋንዚ ወናኒ ክሳብ 110 Milliarden US-Dollar ዝግመት ትልካል ሚችሮሶፍት ጥራይ ዘይኮነን፣ ምስ ብዓልቲ ቤቱ ዝውንኖ Bill & Melinda Gates Foundation ዝብሃል ትካል ድማ ኣሎዎ። እዚ ትካልዚ ኣስታት 37 US-Dollar ቢሊዮን ዝግመት ካፒታል ኣሎዎ።
William “Bill“ Henry Gates III ራዛ ናየቡኡ ሓዛ!
Bill Gates’ father, William H. Gates Sr.፣ has long been involved with the Eugenics group Planned Parenthood, a rebranded organization birthed out of the American Eugenics Society. In a 2003 interview with PBS’ Bill Moyers, Bill Gates admitted that his father used to be the head of Planned Parenthood, which was founded on the concept that most human beings are just “reckless breeders” and “human weeds” in need of culling.
ምስ ብዓልቲ ቤቱ Bill & Melinda Gates Foundation ኣስታት 28 ቢልዮን
ዝግመት ይውንኑ። ነዚ ኣብ ቆርበት ዝጠብቕ ኤለክትሮኒክ ቺፕ ድማ ድሮ እታ ቢልጌትን ሮክፈለር ትካል [The Rockefeller Foundation] እያ ተካይዶ ዘላ። ቢል ጌት ካብ ማይቤት ቶማስ ዋትሶን ኣዩ:: ኣቡኡ ንቢልጌት ዊልያም ገይት ድማ ኣክያዲ ስራሕ (ማናጀር) እቲ ማሕበር ወይ ትካል eugenics፣ Planned Parenthood [Pro Familia]። እዚ ትካልዚ ኣብ ካብ 65 ንላዕሊ ዝኾና ሆስፒታላት ኣሜሪካ ብፍላይ ብዛዕባ ጊኖኮሎጂ Gynocology መደብ ስድራቤት ንምቊጽጻር Family Planning፣ መድሃኒ ጾታዊ ርክብ ጸረ ወሊድ መድሃኒት {Sexual Medicine] ፣ ጥኑሳት ምምርማር Pregnancy Tests,sexually, መከላኸሊ ወሊድ ከም ከኒናን ኮንዶምን Contraceptive transferable illnesses ከምኡውን ቆሉዑ ከይተውልዱ ከምዝወርዱ ምግባር and Terminations of pregnancy ኢድ ዝነበሮ ኮይኑ ብፍላይ እኳድኣ እቲ ረቂቕ ውፍሪ ኣብቶ ገርሀኛታት ጸለምቲ ኣሜሪካውያን እዩ ብጻዕቂ ዝካአድ ነይሩ። ኣወ! እዚ ብኣቦ ቢልግይት ዝምራሕ ትካልዚ ኣብ ኣሜሪካ ብዙሓት ቆልዑ ንኸይውለዱ ብመደብ መከላኸሊ ወሊድ ዝዝርግሕ ዝነበረ ማሕበር እዩ። ብሕጽር ዝበለ ንቊጽሪ ህዝቢ ንክጎድል ዓቢ ተራ ዝነበሮ ትካል እዩ። እዚ Planned Parenthood [Pro Familia] ዝብሃል ትካልዚ ኣባል International Planned Parenthood Federation እዩ። እዚ ትካልዚ ከም መኽሰብ ዘይብሉ ማሕበር ተባሂሉ ዝተመስረተ እዩ። እምብኣር ቢል ገይት ካብ ባዶ ተበጊሱ ኣይኮነን ኣብዚ ሎሚ ዝዋናጨፈሉ ዘል ዕዳገ ክትባትን፣ ኤለክትሮኒክ ቺፕን፣ ራዝ ናየቡኡ ሓዛ ኣምበር፣ ባዕሉ ዝመሃዞ ሓደግኛ ትካል ኣይኮነን። ብድሕሪ መጋረጃ ቢልግይት ድማ እቶም ንህዝቢ ዓለም ከም ቅሕ ዝበሎም ከውሕዱዎን ክምንቁሱዎን ዝመደቡ፣ ወነንቲ ነዳዲ በልዚንን ባንክታትን፣ ፋብሪካታት ኣጽዋርን መድሃኒትን ዝውንኑ ስዉራት ማሕበር ጸልማት እዮም። ኣምብኣር ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ውሽጢ ኣሜሪካን ኣብ ኣኼባታት አብ ዓለልምለኽ ኤኮኖሚክ ፎርም ኣኼባታትን ብዙሓት ሃገራትን እንዳተዋናጨፈ ሕዝቢ ዓለም ካብ 7.8 ቢልዮን ኮይኑ ስለዘሎ ክጎድን ኣንተድኣ ኮይኑ ክታበት ክኽተብ ኣሎዎ እንዳበለ ይልፍልፍ ኣሎ። ብፍላይ እኳድኣ ኣብቲ ዓለምለኽ ትካል ጥዕና ዓቢ ተራ ኣለዎ። በዚ ትካልዚ ኣቢሉ ንመላእ ዓለም ዘሎ ሕዝቢ ክታበት ኣንጻር ኮሮና ቫይረስ ክኽተብ ኣሎዎ እንዳበለ ሬክላም ክገብር ዛጊት ጀሚሩ ኣሎ። እቲ ካብ ኩሉ ዝገርም ድማ ኣብዚ እዋንዚ ኮሮናቫይረስ ዝብሃል ተላባዒ ሕማም መጺኡ ኢሎም ንመላእ ዓለም ኣብ ራዕድን ኣብ ሽነራን ኣትያትሉ ዘላ ዓለም፣ ክታበት እዩ ፈውሱ እንዳበለ ቢልጋይት ላዕልን ታሕትን ይብል ኣሎ። እቲ ኣዝዩ ዝገርም ሕዝቢ ዓለም በዚ ሓሶት ዝኾነ ፕሮፓጋንዳ ተዳሂሉ ኣብ ገገዝኡ ተወሺቡ ስለዘሎ ጽባሕ ብጊሓት ክትድሕን ተኸተብ እንተድኣ ተባሂሉ ብዙሕ ህዝቢ ክኽተብ እዩ። ድሕሪኡ እቲ ምጒዳል ብዝሒ ሕዝቢ ዓለም ክጅምር እዩ።
ቢልጌት በዚ ክታበት ኮሮናቫይረስ ተጠቒሙ ንመስኪን ህዝቢ ዓለም ብፍላይ እኳድኣ ንገርሀኛ ህዝቢ ኣፍሪቃ መፈተኒ ክገብሮን፣ በዚ ንግዲዚ ገሩ ካፒታሉ ንኽኻዕብት ዝጓየ ዘሎ ሓደገኛ ላኡኽ መሃንድሳት ሓዲሽ ዓለማዊ ስርዓት እዩ።
ኣብዚ እዋንዚ ብኮሮናቫይረስ ኣምሲልካ ኣብ መላእ ዓለም ልሒሙ ዘሎ ውዲት። በቶም ብመሪሕነት ሄንሪ ኪሲንጀር ዝዓዩ ስዉራት ሓይልታት ዝተፈጥረ ምዃኑ ሰብ ክዝንግዖ የብሉን። ንዓለም ዝገዝኡዋ ዘለው ፕረሲደንትታት ሃገራት ዓለም ዘይኮኑ፣ ብሄንሪ ኪሲንጀር ዝውከሉ ስዉራት ሓይልታት፣ ብጽዮንነትን ሃጸይነትን ዝፍለጡ እዮም። እምብኣር እቶም ኩሎም ፈላስፋታትን ተመራመርትን፣ ካብ ግሪኻዊ ፈላስፋ ፕላቶ ጀሚሩ ክሳብ ሎሚ ዘለው፣ ከም ብዓል ቢል ጌይት (William „Bill“ Henry Gates III) ዘካየዱዎ ምርምርን መጽናዕቲን: እርይ ቁጽር ኣቢሎም ኣብ መደብ ዕዮኦም ሰዂዓም ዝሰርሑሉ ዘለው ንሶም እዮም። እተን ከም ብዓል ቻይናን ሩስያን ኣሜሪካን እንግሊዝን ጀርመንን ፈረንሳን ዘለው መራህቲ ሄንሪ ኪስንጀር ከይመረቖም ኣብ ስልጣን ኣይመጹን እዮም። ኪሲንጀር ድማ እቶም ስዉራት ሓይልታት ጎይቶቱ ዝሃቡዎ መልእኽቲ ጥራይ እዩ ዘበጻጽሕ ኣምበር ባዕሉ ኣይኮነን ዝፍርኾ። ብዙሓት ሊቅውንቲ ከምዘረጋገጹዎ። እዚ ብኮሮና ቫይራስ ገሮም ንመላእ ዓለም ኣብ ራዕድን ሽበራን እጥሒሎሞ ዘለው፣ ብዝረቐቐ ውዲታዊ ሜል ዳርጋ 3ይ ውግእ ዓለም ዝኸደሉ ዘሎ ወፍሪ እዩ። ካብዝ ተበጊሶም ንብዝሒ ህዝቢ ዓለም 6.7 ቢልዮን ንኸጒድሉ እዩ እቲ ቀንዲ ዓላማኣኦም። ብኸመይንሓደ ሕብረተሰብ ክትቆጻጸሮ ከምትኽእል መጽናዕቲ ኣክይዶም ገና ነቲ ኮሮና ቫይረስ እብ ክታበት ኣቃሚሞም ነዚ ኣብ ገገዛኡ ተዕጽዩን ተወሽቡን ዘሎ ህዝቢ ዓለም ንዓ ኮሮና ክይሕዘካ ተኸተብ ክብሉዎ እዮም። ሽዑ ክታበት ዝተኽወትበ ሕዝቢ ክምንቆስ ክጅምር እዩ። እዚዩ እቲ ሕቡእ እጀንዳ ኣምብኣር።xt
William H. Gate Bill
Interview with David Icke regarding covid-19 and Bill Gate. No evidence that Coronavirus srarted in the WUHAN LAB. NO CLAR EVIDENCE THAT COVID-19 IS TRANSMITING FROM PERSON TO PERSON
The implementation of Agenda ID2020 –
2020 at the World Economic Forum (WEF) in Davos – behind very much closed doors, of course. The Gates, GAVI (an association of vaccination-promoting pharmaceuticals), Rockefellers, Rothschilds et al, they are all behind this decision – see below.
After the pandemic has been officially declared, the next step may be – also at the recommendation either by WHO, or individual countries, “force vaccination”, under police and/or military surveillance. Those who refuse may be penalized (fines and / or jail – and force-vaccinated all the same). Source
Malthus would certainly have approved.
Instead of living in a poky high-rise apartment and commuting to work in a crowded train, crammed into a small space with your fellow commuters like sardines, you are now—after depopulation à la Malthus—living in an earthly paradise where you own a spacious mansion by the sea, surrounded by hundreds of acres of lush vegetables gardens and orchards. And once again you will be able to swim in a pristine clean ocean, the “wine-dark sea” of the Ancient Greeks celebrated by Homer a thousand years before Christ.
Ah, happy golden days of the New World Order!
The trouble is, you’re not going to be around to live that dream—life in Utopia when tikkun olam has been accomplished— if they’ve infected you and your family with AIDS or killed you off with compulsory vaccines.
The secret is to survive by being Bill Gates or one of the chosen elite. Not that one billion people will inherit the earth and live an idyllic life thereafter. The bulk of the population, roughly 90 per cent, will be slaves, serving the needs of a powerful oligarchy of the Chosen Ones. In order to succeed, this would have to be a strictly stratified society with its rigid caste system, in which those who serve do so willingly and those who rule do so wisely and well in the common interests of all.
ሄንሪ ኪሲንጀር መንዩ?
ሄንሪ ኣልፍሬድ ኪሲንጀር (Henry Alfred Kissinger) ክውለድ ከሎ ግን ሃይንስ ኣልፍሬድ ኪሲንጀር (Heinz Alfred Kissinger) ዝብሃል፣ ኣብ ሃገር ጀርመን ከባቢ ኑርንበርግ እትርከም ፉርት ዝተባህለት ከተማ ብ27 ግንቦት 1923 ዓ.ም.ፈ. ካብ ሓደ ዩዳዊ ስድራቤት ዝተወልደ ይሁዳዊ እዩ። ዝመጽእ ዘሎ ወርሕ ግንቦት 98 ዕድመ ክመልእ እዩ። እዚ ሰብዚ ኣብቲ መጀመርያ ስራሕ ክጅምር ከሎ ፖለቲካዊን ዲፕሎማትን ከምኡን ጂኣ ፖለቲካዊ ኣማኻሪ ኮይኑ እዩ ኣብ መንግስቲ ኣሜሪካ ጀሚሩ። ጸኒሑ ድማ ምምሕዳር ፕረሲደንት ኒክሶን ን ጀራልድ ፎርድን ከም ኣማኻሪ ሃገራዊ ድሕነት ኮይኑ ተመዚዙ ክሰርሕ ጀሚሩ። እዚ ሰብዚ ከም ስደተኛ ይሁዳዊ ኮይኑ እዩ ካብ ሃገር ጀርመን ብመኽንያት መንግስቲ ኣዶልፍ ሂትለር ብ1938 ዓ.ም.ፈ.ንሕቡራት ሃገራት ኣሜሪካ ተሰዲዱ። ብ1969 ዓ.ም.ፈ. ከም ኣማኻሪ ሃገራዊ ድሕነት ኮይኑ ክሰርሕ ዝጀመረ። ብ1973 ዓ.ም.ፈ. ድማ ልዑል ስልጣን Secretary of State ሴክረታቲ ሃገር ኣሜሪካ ኮይኑ ተሾመ። ኣብቲ መወዳእታ ኲናት ቬትናም ደው ዝበለሉ እዋን ክልተ መወዳድርቱ ካብቲ ውድድር ምስ ኣንሰሓቡ ሄንሪ ኣልፍሬድ ኪሲንጀር ግን ይሁዳዊ ስለዝኾነ ዓለምለኻዊ ኖበል ሰላም ሽልማት ተሸሊሙ። ሄንሪ ኣልፍሬድ ኪሲንጀር ካብ መጀመርያ ጀሚሩ ኣባል ሰልፊ ረፓብሊክ ኣሜሪካ እዩ ዝነበረ።
ንጆን ፎስተር ዱላስ ተኪኡ ድማ ካብ 1969 ክሳብ 1977 ዓ.ም.ፈ. ኣዝዩ ልዑለ ወጻኢ ፖሊሲ መንግስቲ ሕቡራት ሃገራት ኣሜሪካ ነበረ። John Foster Dulles ቅድሚ ሄንሪ ኪሲንጀር፣ ኣብ ምሕደራ ፕረሲደን ደዊት ደ. ኣይዘንሃወር ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስተር መንግስቲ ሕቡራት ሃገራት ኣሜሪካ ዝነበረ እዩ። ብዓልቲ ቤቱ ንጆን ፎስተር ዱላስ ጓል እቲ ወናኒ በልዚን ዓለም ሮክፎለር እያ። እዚ ሰብዚ ኣብ ምውላዕ ኲናት ቬትናምን ዝሑል ኲናት ጸረ ኮሚንስትን ቺናን ሶቭየት ሕብረትን እዝዩ ልዑል ተራ ዝተጻወተ ብዓል ስልጣን ነበረ ብ24 ግንቦት 1959 ድማ ዓ.ም.ፈ. ብዛዕባ ጒድይ ኤርትራ ንዝምልከት ድማ፣ ኣብቲ ጆን ፎስተር ዱለስ ወካሊመንግስቲ ሕቡራት ሃገራት ኣሜሪካ፣ ኣብ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ብ1952 ዓ.ም.ፈ. ከምዚ ዝስዕብ ቬቶ ድምጺ ሃብ፣-
John Foster Dulles
“ብፍትሓዊ ኣመለኻኽታ ድልየት ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ግምት ምኣተወ ነይሩ፣ እንተኾነ ግን፣ ብመኽንያት ስትራተጂካዊ ረብሓ ወይ ኣገዳስነት ኣሜሪካ ኣብ ዞባ ቀይሕ ባሕሪ፣ ኤርትራ ምስ መሓዛና ኢትዮጵያ ክትጽመድ ኣሎዋ” ክብል ውሳኔ ደምደመ። ሄንሪ ኣልፍሬድ ኪሲንጀር እንብኣር ንጆን ፎስተር ዱለስ ዝተለሞ መርግጽ ብዛዕባ ኤርትራ ሒዙ እዩ ገና ዝቕጽል ዘሎ።
ሄንሪ ኣልፍሬድ ኪሲንጀር ምስ መንግስቲ ሶቭየት ሕብረትን፣ ምስ መንግስቲ ቻይናን፣ ኣብ ማእከላይ ምስራቕን፣ ማለት ኣብቲ ኣብ መንጎ ሃገራት ኣዕራብን እስራኤልን፣ ዂናት ዘብቀዓሉ እዋንውን ዓቢ እጃም ዝተጻወተ ሰብ ነበረ። ሽስብቲ መፈንቅለ መንግስቲ ሃገር ቺለውን ዓቢ እጃም ዝተጻወተ ብዓል ስልጣን መንግስቲ ሕቡራት ሃገራት ኣሜሪካ ነበረ። ካብኡ ሓደ ሓደ ጂኦ ፖለቲካል ትካል መስረተ።
ሄንሪ ኣልፍሬድ ኪሲንጀር 1969 ዓ.ም.ፈ. ጀሚሩ ክሳብ ሎም 2020 ገና ንዓለም ዝዝውራ ዘሎ ኣዝዩ ዝልዓለ ብዓል ስልጣን ይሁዳዊ እዩ። ክሲንጀር ብዛዕባ ዲፕሎማስያዊ ታሪኽን፣ (On diplomatic history) ዓለምለኽ ምድናን (Iinternational relations) ዝትሕዝትኦም ደርዘን መጻሕፍቲ ዝደረሰ ሰብ እዩ። ብ1974 ዓ.ም.ፈ. ፕረሲደንት ጂሚ ካርተን ኣብ ስልጣን ዝነበረሉ ግዜ፣ ንጉስ ሃይለስላሴ ካብ ስልጣኑ ወሪዱ ግዝያዊ መንግስቲ ደርጊ ኣብ ስልጣን ዝመጸሉ ዘመን እዩ ዝነበረ። ኣብቲ እዋንቲ ደርጊ ኣብ ስልጣን ምስ መጸ ከማኡውን ዝምድና ምስ ሶቭየት ሕብረት ምስተወዓዓለ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ኣሜሪካ፣ ህጹጽ መጋብኣያ ገበረሞ፣ ኢትዮጳያ ኣብ ኢድ ሶቭየት ሕብረት ስለዝወደቐት፣ ንስቲ ክንወቕዖን ክነዳኽሞን ዝጸናሕና ሰውራ ኤርትራ ሓጊዝና ኤርትራ ሓራ ንኽትውጽእ ክንድግፍ ኣሎና ዝብል ዛዕባ ቀረበ። ሄንሪ ኣልፍሬድ ኪሲንጀር ግን ልዕሊ መንግስቲ ኣሜሪካ ኮይኑ፣ ብፍጹም ኣይከውንን እዩ፣ ኤርትራ ሓራ ክትከውን የብላን፣ መኽናያቱ ድማ ኢትዮጵያ ክርስትያን ሃገር ስለዝኾነት ውዒላ ሓዲራ ክትምለስ እያ፣ ኤርትራ ግን እንድሕሪ ክይዳ ኣይትምለስንያ። ስለዚ ነቲ ውድብ ህዝባዊ ግንባር ሓጊዝና ንደርጊ ከምዝስዕር ክንገብር ንኽእል ኢና። ኣብ መወዳእታ ድማ መሳርሒ ናትና ከምዝኸውን ክሰርሕ ኣሎና ክብል፣ ብቬቶ ድምጹ ንጉዳይ ኤርትራ ንኸይፍታሕ ንባይቶ መንግስቲ ኣሜሪካ ኣእመኖ። ብድሕሪኡ ጀብሃ ከምትውቃዕ ብውሳኔ መንግስቲ ኣሜሪካ ተወሰነ። ሻዕብያን ወያኔን ድማ ብፍላይ ኣገልገልቲ መንግስቲ ኣሜሪካ ብሓፈሻ ድማ ትካል ሃጸይ-መጸይ ንክኾኑ ስለዝተወሰን፣ወያኔን ሻዕብያን ንጀብሃ ምስ ስዓሩዋ፣ ብሓገዝ መንግስቲ ኣሜሪካ ብጂሚ ካርተር ኣቢሉ ረቂቕ ዕጥቅን ስንቅን ተመጽዊቱሎም ንደርጊ ንኽስዕሩዎ በቕዑ። ስለዚ እዚ ኲሉ ውዲት እዚ እምብኣር ብሰንኪ ሄንሪ ኣልፍሬድ ኪሲንጀር እዩ ተፈጺሙ። በዚ መኽንያትዚ ድማ ኤርትራ ክሳብ ሎሚ ኣብዚ ዘላቶ ደልሃመት ተሸኺላ ትርከብ። ስለዚ ጉዳይ ኤርትራ ዝፍታሕ ምስ ሞት ሄንሪ ኣልፍሬድ ኪሲንጀር ጥራይ እዩ ክኸውን። ሄንሪ ኣልፍሬድ ኪሲንጀር ክሳብ ሎሚ ንመንግስቲ ኣሜሪካ ጥራይ ዘይኮነስ ንምሉኣ ዓለም ዝገዝእ ዘሎ ኣዝዩ ሓደገኛ ፍጥረት እዩ። ሎሚ ሄንሪ ኣልፍሬድ ኪሲንጀር እርጋን ተሓላሊፉዎ ንክመውት ሎሚ ጽባሕ ዝብል ዘሎ ወዲ 98 ዓመት ኮይኑ ይርከብ።
በቶም ንዓለም ዝቆጻጸሩዋ ዘለው ስዉራት ሓይልታት፣- ወነንቲ ባጤራ (ባንክታት)፣ ወነንቲ ዓለምለኽ ወርቂን ድያመንድን፣ ወነንቲ ዓለምለኽ መድሃኒትን፣ ወነንቲ ዓለምለኽ ኣጽዋር ውግእን፣ ተላኢኹ ብቅድመ ግንባር ብምስላፍ፣ ንኹሎም ዓበይቲ መራሕት ሃገራት ዓለም እንዳ መኸረን እንዳዘወረን ክሳብ ዝመውት (ድሮ ጽባሕ ግንቦት 98 ዓመት ክመልእ እዩ) ብምርኲስ እንዳኸደ ዝገዝእ ዘሎ ብዓል ዓቢ ብዓል ስልጣን እዩ። ኣብዚ ዘሎናዮ መዋእል ሄንሪ ኣልፍሬድ ኪሲንጀር (Henry Alfred Kissinger) ክሳብ ኣብ ጉድጓድ ዝኣቱ፣ ገና ወኪል ስዉራት ኮይኑ ዘገልግል ዘሎ ብዓል ዓቢ ሓይለ ስልጣን እዩ።
The New World Order?
The lockdown impoverishes both the developed and developing countries and literally destroys national economies.It destabilizes the entire economic landscape. It undermines social institutions including schools and universities. It spearheads small and medium sized enterprises into bankruptcy.
What kind of World awaits us?
A diabolical “New World Order” in the making as suggested by Henry Kissinger? (WSJ Opinion, April 3, 2020):
“The Coronavirus Pandemic Will Forever Alter the World Order”.
Recall Kissinger’s historic 1974 statement: “Depopulation should be the highest priority of US foreign policy towards the Third World.” (1974 National Security Council Memorandum)
The political implications are far-reaching.
What kind of government will we have in the wake of the crisis?
Concluding Remarks
There is a lot of misunderstanding regarding the nature of this crisis.
Several progressive intellectuals are now saying that this crisis constitutues a defeat of neoliberalism. “It opens up a new beginning”.
Some people see it as a “potential turning point”, which opens up an opportunity to “build socialism” or “restore social democracy” in the wake of the lockdown.
The evidence amply confirms that neoliberalism has not been defeated. Quite the opposite.
Global capitalism has consolidated its clutch. Fear and panic prevail. The State is being privatized. The tendency is towards authoritarian forms of government.
These are the issues which we must address.
That historical opportunity to confront the power structures of global capitalism, –including the US-NATO military apparatus– remains to be firmly established in wake of the lockdown.
ሄንሪ ኣልፍሬድ ኪሲንጀር ልዕሊ Donald Trump ኮይኑ እዩ ንመንግስቲ ኣሜሪካ ዝገዝኦ።
Xi Jinping ካብ 2013 ዓ.ም.ፈ. ጀሚሩ ጀነራል ሴክሬታሪ ሰልፊ ኮሚኒስትን፣ ኣቦ-መንበር ማእከላይ ኮሚቴን ወተሃደራዊ ኮሚቴን ሃገር ቻይና ዘሎ እዩ። ሄንሪ ኣልፍሬድ ኪሲንጀር ልዕሊ Xi Jinping ኮይኑ እዩ ንመንግስቲ ቻይኑ ብስዉር ዝገዝኦ።
Watch this Video Henry Kisinger and Ethio-Eritrean Issue
ብ1974 ዓ.ም.ፈ. ፕረሲደንት ጂሚ ካርተን ኣብ ስልጣን ዝነበረሉ ግዜ፣ ንጉስ ሃይለስላሴ ካብ ስልጣኑ ወሪዱ ግዝያዊ መንግስቲ ደርጊ ኣብ ስልጣን ዝመጸሉ ዘመን እዩ ዝነበረ። ኣብቲ እዋንቲ ደርጊ ኣብ ስልጣን ምስ መጸ ከማኡውን ዝምድና ምስ ሶቭየት ሕብረት ምስተወዓዓለ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ኣሜሪካ፣ ህጹጽ መጋብኣያ ገበረሞ፣ ኢትዮጳያ ኣብ ኢድ ሶቭየት ሕብረት ስለዝወደቐት፣ ንስቲ ክንወቕዖን ክነዳኽሞን ዝጸናሕና ሰውራ ኤርትራ ሓጊዝና ኤርትራ ሓራ ንኽትውጽእ ክንድግፍ ኣሎና ዝብል ዛዕባ ቀረበ። ሄንሪ ኣልፍሬድ ኪሲንጀር ግን ልዕሊ መንግስቲ ኣሜሪካ ኮይኑ፣ ብፍጹም ኣይከውንን እዩ፣ ኤርትራ ሓራ ክትከውን የብላን፣ መኽናያቱ ድማ ኢትዮጵያ ክርስትያን ሃገር ስለዝኾነት ውዒላ ሓዲራ ክትምለስ እያ፣ ኤርትራ ግን እንድሕሪ ክይዳ ኣይትምለስንያ። ስለዚ ነቲ ውድብ ህዝባዊ ግንባር ሓጊዝና ንደርጊ ከምዝስዕር ክንገብር ንኽእል ኢና። ኣብ መወዳእታ ድማ መሳርሒ ናትና ከምዝኸውን ክሰርሕ ኣሎና ክብል፣ ብቬቶ ድምጹ ንጉዳይ ኤርትራ ንኸይፍታሕ ንባይቶ መንግስቲ ኣሜሪካ ዘእመነ ልዕል በዓል ስልጣን መንግስቲ ኣሜሪካ እዩ።
ቭላድሚር ፑቲን ፕረሲደንት ሃገር ሩስያ እንተኾነውን ኣብ ትሕቲ ቊጽጽር ሄንሪ ኪሲንጀር እዩ።
ካንስለር ሃገር ጀርመን ኣንጀላ መርከል ድማ እታ ጥቡቕ ርክብ ምስ Henry Kissinger ዘለዋ መራሒት እያ።
ዘስደምም! ገንዘብ ሓይሊ ዝኾነሉ ዘመን ኣርኪብና። Money and power as usual. ሓደ ካብ ሚኣቲ (1%) ካብ 50% ሃብቲ ዓለም ወኒኖም ከብቅዑምሏ ብምሉእ ሃብቲ ዓለም ንምውናን ይዋናጨፉ ኣለው። እዞም ካብ ዘመነ ባርነት ጀሚሮም ክሳብ ዘመን ሓዲሽ ዓለማዊ ሽርዓት ሎሚ ብጺሓቶ ዘላ ዓለምን መንግስታት ኩለን ሃገራት ዓለምን ፈሪሃ እግዚኣቢሔር ኣሎውም ኢልኩምዶ ትግምቱ ? እወ፣ ዋላኳ ነቲ መብዛሕትኡ ንኣምላኽ ዘምልኽ ህዝቢ ዓለም ከምዘየምልኽ ክገብሩዎ ኣእምሮኣኡ ይሓጽቡዎ እንተለው፣ ገና ግን ኣብ ኣምላኽ ዝኣምንን ዘፍቅርን ህዝቢ ይበዝሕ። ኣምላኽ ሓቂዩ! መብዛሕትኡ ህዝቢ ዓለም ከኣ ምስ ኣምላኽ እዩ። መኽንያቱ ኣምላኽ ጥራይ እዩ እቲ ሓቅኛ! ኣብዝ ዘሎናዮ ግዜ ንመላእ ዓለም ብሓሶት ፕሮፓጋንዳ ጌሮም ንመላእ ህዝቢ ዓለም ኣርዒዶሞ ይርከቡ። እዚ ኮሮናቫይረስ ዝብሉዎ ዘለው፣ንወድሰብ ኣርዒዶም ተሰልቢጦም ሕማም ክኸትቡዎ ኢሎም ዝምሃዙዎ እምበር፣ ብዙሓት ሊቃውንቲ ከምዘረገግጹዎ፣ እዚ ኮሮናቫይረስ ዝብሉዎ ዘለው ተላባዒን ሓደገኛን ሕማም ምዃኑ። ክሳብ ሎሚ ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ክኢላታት ሕክምና እየረጋገጹዎን። ብኣንጻሩ ግና ከም ኖርማል ጉንፋዕ ከምዝኾነ ጥራይ እዮም ኣረጋጊጾ። እቲ ውዲት ግና ንህይቢ ዓለም ኣርዒዶም ክበጽሑው ዝደለዩ ብዋጋ ህዝቢ ዓለም ቊጠባዊ ልዕልነት ንክረኽቡ ጥራይ እዩ።
እቲ ኣብ ቅድመ ግንባር ኮይኑ ዕዳጋኡ ከማዕብል ላዕልን ታሕትን ዝብል ዘሎ፣ ቢል ጌይት ክሳብ መርዛም ክታበት ኮሮና ንኸትበኩም: ኣብ ገዛኹም ተዓጸኹም ጽንሑ። ድሕር ግን ተሰሪዕኩም መርዚ “ፈውሲ” ኮሮና ክትክተቡ ኢኹም ይብለና ኣሎ። ስለዚ እዚ ሕማም ተላባዒ ኮሮናቫይረስ እንዳተባህለ ዝባራዕ ዘሎ ዓለምለኻዊ ፕሮፓጋንዳ፣ ውዲት እምበር ሓቂ ስለዘይኮነ፣ ደቂ ሰባት ነዚ ተርዲኦም፣ ንህዝቢ ዓለም ንምርዓድ ኣምበር: ሕማም ተላባዒ ከምዘይኮነ ተረዲኡ፣ ጸላእቱ ድማ እቲ ኮሮንቫይረስ ዘይኮነስ፣ ንሶም እቶም ንባዕሎም ቫይረስ ዝኾኑ፣ ግንከኣ ተላባዒ ቫይረስ መጸካ ኢሎም ዘርዕዱዎ ዘለው ማሕበር ጸልማት፣ ቀንዲ ጸላእቱ ካብ ኮሮናቫይረስ ንላዕሊ ጸላእቱ ከምዝኾኑ ኣለልዩ ክዕንጅል የብሉ። እኳዳ መን ምዃኖም ጸላእቱ ፈሊጡ ክምክት ኣሎዎ ኣምበር፣ ኣብ ገዛኡ ተዓጽዩ ብሓሰውቲ መድየን ዝንገሮ ፕሮፓጋንዳ ክኣምን የብሉን።
ብሓልዮት መረበብ ሓበሬታ ደቀባት ኤርትራ
19.04.2020 ዓ.ም.ፈ.