text:
ብፁዓን ጳጳሳት፡ ሓድሽ ታቦት ቅድስት ሥላሴ ኣብ ከተማ በንገላ ሃገረ ኣንጎላ ኣእትዮም!
ልኡካነ ቅዱስ ሲኖዶስ ዝኾኑ ብፁዓን ኣቦታት ብፁዕ ኣቡነ ሉቃስ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስን ብፁዕ ኣቡነ ጴጥሮስ ጳጳስ ሃገረ ስብከት ማእከልን ኣብ ሃገረ ኣንጎላ ዝጀመርዎ ሓዋርያዊ ተልእኮ ብምቕጻል ሓድሽ ታቦት ቅድስት ሥላሴ ኣብ ከተማ በንገላ ሃገረ ኣንጎላ ኣእትዮም!
ብፁዓን ኣቦታት፡ ኣብታ ካብ ከተማ ልዋንዳ ኣስታት 500 ኪሎ ሜተር ርኂቓ እትርከብ ልዕሊ 400 ኤርትራውያን ምእመናንን ምእመናትን ዝቕመጥዋ ከተማ በንገላ ኣብ ዝኣተዉሉ ጊዜ፥ ውሉደ ክህነትን ምእመናንን ምእመናትን ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ሰንበትን ንዘለዎም መንፈሳዊ ጽምኣትን ኣባታዊ ናፍቆትን ብዝገልጽ ኣቀባብላ ብምዕሩግ ሰልፍን ዕምባታት እናነጸጉ ብዕልልታን ጣቒዕትን ብኣዝየን ብዙኃት መካይን እናዓጀቡን ብኽብሪ ተቐቢሎሞም።
ንጽባሒቱ ቀዳም ዕለት 25 ግንቦት 2010 ዓ.ም. (02/06/2018 ዓ.ም.ፈ.) ዝግባእ ስብሐተ እግዚአብሔር ምስ በጽሐን ብብፁዓን ኣቦታት ሥርዓተ ተቀብኦ ምስ ተፈጸመን ሓድሽ ታቦት ቅድስት ሥላሴ ብኽብሪ ኣትዩ።
ሰንበት ዕለት 26 ግንቦት 2010 ዓ.ም. (03/06/2018 ዓ.ም.ፈ.) ብመሪሕነት ብፁዕ ኣቡነ ጴጥሮስ ጸሎተ ቅዳሴ ክሳዕ ሰዓት 8:00 ተሠሪዑ። ብምቕጻል ብፁዕ ኣቡነ ሉቃስ ኣብ ዝሃብዎ ትምህርትን ቃለ ምዕዳንን ቡራኬን፥ “ ድኅሪ ገድልን ጽንዓትን ትዕግሥትን ኣብዚ ደረጃ’ዚ ምብጻሕኩም ‘እንቋዕ ሓጐሰኩም” ድኅሪ ምባል፡ ብዛዕባ ትርጕም ታቦትን ኣገልግሎቱን ከምኡ’ውን ኣገልገልቱን ተገልገልቱን ክነብርዎ ዝግባእ መንፈሳዊ ሕይወትን ክገብርዎ ዝግባእ ሥነ ምግባርን ምሂሮም።
ኣብ መወዳእታ ናይ ሓባር ጸሎት ጸሎተ ምህላ ተገይሩ ብኣቦታት ሥርየት ምስ ተዋህበ ሂቡ ናይቲ በዓል ፍጻሜ ኮነ።
ብፁዓን ኣቦታት ኣብ ሀገረ ኣንጎላ ብዝፍጽምዎ ዘለዉ ሓዋርያዊ ተልእኾ፡ ኣቐዲሞም ቅድሚ ሰሙን ብዕለት 19 ግንቦት 2010 ዓ.ም. (27/05/2018 ዓ.ም.ፈ.) ኣብ ከተማ ልዋንዳ ሓድሽ ሕንፃ ቅድስት ማርያም ቤተ ክርስቲያን ከምዝመረቑ ይዝከር።


c: text/html

text:
መንበሪ-ገዛ
ንመንበሪ-ገዛ፡ ብዝምልከት ኣብ ከተማ እስከርሹንድ፡ ዝተፈላለየ ኣማራጺታት ኣለኩም። ንኣብነት፡ ዝካረ-ኣባይቲ፡ ዝግዛእ፡ ቪላታት ኣብ ማእከል ከተማ ይኹን ካብ ከተማ ወጻኢ፡ ክትረኽቡ ትኽእሉ። እቲ መንበሪ-ኣባይቲ፡ ነዊሕ ዘገበረ ህንጻታት ወይን ውን ዘመናዊ ክኸውን ይኽእል። ምስ ምምሕዳር ከተማ ኣስከርሹንድ ዝጥርነፋ ንኡሳን ዓዲታት፡ ሃማር፡ ኦልስሃማር፡ ሮነስህይታ፡ ዚንክግሩቫን፡ ኦመባሪ ከምኡ ውን ኦስብሩ የጠቓልላ። ካብዚኣተን ኣዝየን ንእስ ዝበላ ምስቲ ምምሕዳር ዝጥርነፋ ዓዲታት ውን ኣለዋ። ንሳተን ከኣ፡ ኤስታቡ፡ ኮርባሪ፡ ሌርቤክ፡ ማሬዳም፡ ኺለበሪ፡ ስናቭሉንዳ፡ ሴናን ኒዳለንን የጠቓልላ።
ኣብ ከተማ እስከርሹንድ እታ ዝዓበየት ትካል ክራይ-ኣባይቲ፡ እታ ብምምሕዳር ናይቲ ከተማ እትውነን ትካል ኮይና፡
ኣስከርሹንድ-ቦስቴደር፡ ተባሂላ ትጽዋዕ። እዛ ትካል እዚኣ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ናይቲ ምምሕዳር፡ ብርክት ዝበለ ዝካረ ኣባይቲ ትውንንን ተመሓድርን። ናይ መንበሪ-ገዛ ሪጋ ክትገብሩ ምስ እትደልዩ ወይ ውን ነጻ ዝካረ ኣባይቲ ኣውጺኦም ምስ ዝህልዉ ንምርኣይን፡ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ናይ’ዛ ትካል ኣቲኹም ክትርእዩ ትኽእሉ። ብዜካ’ዛ ብምምሕዳር ከተማ እትውነን ትካል፡ ካልእ ብርክት ዝበላ ናይ ግሊ ትካላት ክራይ-ኣባይቲ ውን ኣለዋ። ንዝርዝር ናይ’ዘን ትካላት፡ ኣብ
መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ፡ ትረኽብዎ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ከተማ ኣስከርሹንድ ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ነባሮ ኣለዉ። ገለ ንምጥቃስ፡ ዓረበኛ፡ እንግሊዝኛ፡ ፈረንሳይ፡ ዳሪ (ቋንቋ-ኢራን)፡ ትግርኛ ከምኡ ውን ኢራነኛ፡ ይርከብዎም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ከተማ ኣስከርሹንድ፡ ኣብ መዳያት ስፖርት፡ ሃይማኖታዊ-ዛዕባታትን ስድራ-ቤታዊ መዳያትን ዝነጥፋ ብርክት ዝበላ ማሕበራት ይርከባ። ኣብ’ዚ ከተማ’ዚ ብርክት ዝበላ፡ ኣብያተ-ክርስትያናት፡ ሃይማኖታዊ ሰበኻታት ውይ ምትእኽኻባትን ማሕበራትን ይርከባ። ካብተን ኣብዚ ከተማ’ዚ ብንጥፈት ዝዋስኣ ማሕበራትን ምትእኽኻባትን፡ ቤት-ክርስትያን ሽወደን፡ቤተ-ክርስትያን ፒንግስ፡ ቤት-ክርስትያን ምስዮናውያን ብርክት ዝበላ ነጻ ኣብያተ-ክርስትያናትን ይርከባ። መስጊድ ብቐረባ፡ ኣብታ 5 ማይል ርሒቓ እትርከብ ከተማ ኦረብሮ፡ ይርከብ። ኣብዚ ከተማ’ዚ ብተወሳኺ፡ ብርክት ዝበላ ኣብ መዳይ ስፖርታዊ-ንጥፈታት ዝውስኣ ማሕበራት ውን ኣለዋ። ኣብቲ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ዝርከብ፡
መዝገብ-ማሕበራት ብምእታው ዝርዝር ናይ’ዘን ማሕበራት ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ከተማ ኣስከርሹንድ፡ ብርክት ዝበላ ቡቲካት፡ ድኳናት መዓልታዊ ኣስቤዛ፡ እንዳ-ሻሂታትን ቤት-መግቢታትን ይርከባ። ንብረት፡ ክዳውንቲ ወይ ኣቍሑ-ገዛ፡ ብሕሱር ክትገዝኡ ምስ እትደልዩ ውን ብርክት ዝበላ ድኳናት ዘገልገለ-ንብረት ከም ቀይሕ-መስቀል፡ ሎፒስን ይርከባ። ኣብ
መርበብ-ሓበሬታ ቀይሕ-መስቀል ብምእታው፡ ተወሳኺ ሓበሬታ ከተንብቡ ትኽእሉ። ሓድሽ ንብረት ክትገዝኡ ምስ እትደልዩ ውን፡ ሕሙሽተ ማይል ተጋዒዝኩም ናብ ከተማ ኦረብሩ ኣብ ዝርከብ ድኳን ንብረት (ኢኪያ) ብምኻድ ክትገዝኡ ትኽእሉ።
ኣብ ማእከል ከተማ ኣስከርሹንድ፡ ብዝተፈላለየ ቋንቋታት ዝተዳለወ መጻሕፍትን መጽሄታትን ዝርከባ፡ ቤት-ንባብ ኣላ። ናብቲ ቤት-ንባብ ኣብ እትዛወሩሉ እዋን ውን፡ ነተን ኣብኡ ዝርከባ ኮምፕዩተራት ክትጥቐሙለን ትኽእሉ። ኣብ አዳይ ስፖርት ክትነጥፉ ምስ እትደልዩ ውን፡ ብርክት ዝበላ ስፖርታዊ ንጥፈታት ዝአንግዳ ማሕበራት ኣለዋ። ንኣብነት፡ ኩዕሶ-እግሪ፡ ኢነባንዲ፡ ምግላብ-ኣፍራስ ወዘተ..። ብዜካ’ዚ ክልተ ማእከላት ስፖርታዊ ንጥፈታት ውን ኣለዋ። መሐንበሲ ወይ ውን ማእከል ጸወታ-በረድ፡ ኣብታ ክልተን-ፈረቓን ማይል ርሒቓ እትርከብ ከተማ ሃልስበሪ፡ ኣለኩም።
ከተማ ኣስከርሹንድ፡ ኣብ ጥቓ’ቲ ኣብ ሽወደን ብዕብየቱ ካልኣይ ዝኾነ ባሕሪ-ቬተርን፡ ተደኲና ትርከብ። ኣብዚ ባሕሪ’ዚ ብነጻ ስናራ ወይ ካልእ መግፈፊ ተጠቂምኩም፡ ዓሳ ክትገፉ ትኽእሉ። ኣብ ከባቢ ናይ’ዛ ከተማ ውን እቲ ብቲቨደን ዝፈለጥ ዓቢ ጫካ ኣሎ። ኣብዚ ጫካ’ዚ፡ ፍሩታታት-ዘገዳም ወይ ው ቃንጥሻ ክትቅንጥቡ ትኽእሉ።
ቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣርበትስፎርመድሊንገን) ኣብታ ከተማ ቤት-ጽሕፈት ኣለዎ። ኣብያተ-ጽሕፈታት በዓል-መዚ ቀረጽ (ስካተቨርከት) ከምኡ ውን ማዕከን ማሕበራዊ-ውሕስነት (ፎርሸክሪንካሳን) ግን ብቐረባ ኣብ ኦረብሩ ይርከቡ። ኣብ ከተማ ኣስከርሹንድ፡ ብምምሕዳር ከተማ ዝእለ፡
ማእከል-ስድራ-ቤታት፡ ኣሎ። እዚ ማእከል’ዚ፡ መኣዲ-ርክብ ወለድን ህጻናትን ኮይኑ፡ ኣብዚ ብምምጻእ ንጥዕናን ቅሳነትን ደቕኹም ዝምልከት ዝየፈላለየ ጠቓሚ ነገራት ክትካፈሉ ትኽእሉ።
ኣብ ኣስከርሹንድ፡ ብዝተፈላለያ ኣብያተ-ክርስትያናት ዝምእከል፡ ኣብ መዳይ ስድራ-ቤታት ዘትኮረ ዝተፈላለየ፡ ንጥፈታት ኣሎ። ንኣብነት፡ ኣብ
ክሎካርባከን፡ ነቶም ካብ 7 ዓመት ንላዕሊ ዝዕድሚኦም ህጻናት ዝምልከት ንጥፈታት ይካየድ። ኣብ
ቤተ-ክርስትያን ኤኩሜንያ ውን መድብ ትምህርቲ ቋንቋ ሽውደን ንዓበይቲ፡ ኣብ ቤትክርስትያን-ኤሊም ከኣ፡ ዝተፈላለየ ጸወታታት ህጻናት ይካየድ።
ኣ.ቢ.ኤፍ (ማሕበር ህንጸት ሰራሕተኛታት) ብወገኑ፡ ዝተፈላለዩ ናይ ትምህርቲ መደባት፡ ናይ ትምህርቲ-ዓንኬላትን ካልእ ንጥፈታት፡ ይሰርዕ። ተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ
መርብብ-ሓበሬታ ናይ’ዚ ትካል ክትረኽቡ ትኽእሉ። ኣድራሻ ቁጽሪ-ስልኪ ናይ ሓለፍቲ መስርሕ ምውህሃድ ኣብ ሕብረተ-ሰብ ውን፡ ኣብ
መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ፡ ክትረኽብዎ ትኽእሉ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ከተማ ኣስከርሹንድ፡ ብርክት ዝበላ መንግስታውን፡ ሓንቲ ብማሕበር-ወለዲ እትእለን መውዓሊ-ህጻናት ኣለዋ። እዚ ማእከል መውዓሊ-ህጻናት ነቶም ሓደ ዓመት ዝመልኡ ኮይኑ፡ ክሳብ 6 ዓመት ዝመልኡ ኣብኡ ይጸንሑ። ንውላድኩም፡ ኣብ መውዓሊ-ህጻናት ቦታ ክወሃቦ ምስ እትደልዩ፡ ብኣርባዕተ ወርሒ ኣቐዲሙኩም ከትመልክቱ ኣለኩም። እቲ ንምምልካት እትጥቀሙሉ ቅጥዒ፡ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ፡ ትረኽብዎ።
ኣብ ኣክሰርሹንድ ዝርከባ ኣብያተ-ክርስትያናት፡ ንህጻናትን ወለድን ዝሓቁፍ ዝተፈላለየ ንጥፈታት የዳልዋ። ብምምሕዳር ከተማ ዝእለ፡
ማእከል-ስድራ-ቤታትን ክፉት መውዓሊ-ህጻናትን ውን ኣብዛ ከተማ ኣሎ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
መባእታዊ-ደረጃ ትምህርቲ ኣብ ሽወደን፡ ክሳብ ታሽዓይ ክፍሊ ኮይኑ፡ ንኹሉ ኸኣ፡ ግዴታ እዩ። ዓመተ-ትምህርቲ፡ ኣብ ክልተ ዝምቀል ኮይኑ፡ እቲ ሓደ ኣብ መስከረም ክጅምር እንከሎ እቲ ካልኣይ ክፋል ከኣ፡ ኣብ ከባቢ የካቲት ኣቢሉ ይጅምር። ኩሎም ተመሃሮ ቅድሚ ቀዳማይ-ክፍሊ ምምሃር ምጅማሮም፡ ኣዚለ ክፍሊ ክመሃሩ ይኽእሉ። እዚ ነቶም 6 ዓመት ዝመልኡ ህጻናት ዝምልከት ኮይኑ፡ ወለንታዊ እዩ።
ኣብ ከተማ ኣስከርሹንድ፡ 7 ናይ መባእታዊ-ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ፡
ሓንቲ ናይ ላዕለዋይ-ደርጃ ክትከውን እንከላ እታ ካልኣይቲ ከኣ፡ ናይ መባእታዊ-ደረጃ፡ እዘን ድሒረን ዝተጠቕሳ ክልተ ኣብያተ-ትምህርታት ኣብ ሕምብርቲ ናይታ ከተማ ዝርከባ ክኾና እንከለዋ፡ እዝተን ዝተረፋ ኸኣ፡ ኣብ ካልእ ዓዲታት ወይ ከባቢታት ናይቲ ከተማ፡ ይርከባ። እዘን ኣብያተ ትምህርታን ርሕቀተን ካብ ማእከል ከተማ ኣሰርሹንድ ብዝምልከት ከምዚ ይመስል፡ ኦመበሪ 9.3 ኪሎ-ሜተር፡ ሮነስሂታ 14.5፡ ስናቭሉንዳ 11.4፡ ኦስብሩ 19.1 ከምኡ ውን ሃማር 12.2 ኪሎ-ሜተር ርሒቐን ይርከባ።
ብቐረባ እትርከብ ናይ ካልኣይ-ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ኣሌ-ስኩላን ኮይና፡ 2.5 ማይል ርሒቓ ኣብ ከተማ ኣሃልስበሪ፡ ትርከብ።
ዕድላት ትምህርቲ
መድብ
ትምህርቲ-ዓበይቲ ከምኡ ውን
ትምርህቲ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ (ኤስ-ኤፍ.ኢ)፡ ኣብ ከተማ ሃልስበሪ ይወሃብ። ኣብ መንጎ ከተማታት ሃልስበሪን ኣስከርሹንድን ውን ስሉጥ ናይ መጎዓዝያ ኣገልግሎት ኣሎ። ዩኒቨርስቲ፡ ብቐረባ ኣብ ከተማ
ኦረብሩ ትርከብ። ናይ ትምህርቲ መደብ ምስ ዝህልወኩም ንቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣርበትስፎርመድሊንገን) ክትወከሱ ትኽእሉ። ኣብ ምምሕዳር-ከተማ ዝሰርሑ ሓለፍቲ ክፍሊ ምውህሃድ ኣብ ሕብረተ-ሰብ፡ ንሕብረተ-ሰብ ሽወደን ዝምልከት ንሓደስቲ ዝወሃብ ትምህርቲ የዳልዉ።
ኣገልጎት ጥዕና
ሓፈሻዊ-ሕክምና፡ ክፍሊ-ጥዕና ኣዴታትን ህጻናትን ከምኡ ውን ህዝባዊ ክሊኒክ-ስኒ (ፎልክ-ታንድቮርደን) ኣብ ሕምብርቲ ከተማ ኣስከርሹንድ ይርከብ። ብዜካ’ዚ ናይ ግሊ ክሊኒካት-ስኒን ሓካይም-ስኒ ውን ኣለዉ። ብቐረባ ዝርከብ ህጹጽ ሕክምናዊ ረዴት እትረኽቡሉ ሕክምና፡ ኣብታ 3 ማይል ርሒቓ እትርከብ ከተማ ኩምላ፡ ይርከብ። እቶም መኪና ዘይብልኩም፡
ህጹጽ መኪና መጎዓዝያ-ሕሙማን፡ ብምጥላብ ናብ ክፍሊ ህጹጽ ሕክምናዊ ረድኤት ኩምላ ወይ ኦረብሩ ክትከዱ ትኽእሉ። ዓቢ ሆስፒታል፡ ብቐረባ ኣብ ከተማ ኦረብሩ ይርከብ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ መንግስታዊ ትካላት ኣብ ዝግበር ርኽክባት ተርጓሚ ክቍጸረልኩም ይኽእል። ሰራሕተኛታት ምምሕዳር ኣስከርሹንድ ብመንገዲ’ቲ ኣብ ኦረብሩ ዝርከብ ትካል ትርጉም፡ ተርጎምቲ ይቆጽሩ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ምምሕዳር ከተማ ኣስከርሹንድ፡ ብርክት ዝበላ ነኣሽቱ ዓዲታት ዝጥርንፍ እኳ እንተኾነ፡ ካብን ናብን እዘን ዓዲታት ንምጉዕዓዝ ግን ደሓን ዝኾነ፡ ናይ ኣውቶቡሳት መጎዓዝያ ኣገልግሎት ኣሎ። ብኣውቶቡስ ውን ካብዚ ከተማ ናብ ካልኦት ዓበይቲ ከተማታት፡ ከም ሙታላን ኦረብሩን፡ ክትከዱ ትኽእሉ። ትካል መጎዓዝያ ኣውራጃ ኦረብሩ፡ ኣብ መንጎ ካብን ናብን ኦረብሩን ኣስከርሹንድስ፡ ብስሩዕ ዝመላለሳ መስመር-ኣውቶቡሳት ኣለዎ።
ብባቡር ክትጎዓዙ ምስ እትደልዩ፡ ዝቐረበ መውፈሪ-ባቡራት ኣብ ከተማ ሃልስበሪ ይርከብ። ኣብ ትካል መጎዓዝያ ባቡራት ማለት
ኤስ.ጀይ፡ ብምእታው፡ ትኬት ንምቍራጽን ሰዓታት-ንቕሎ ንምርኣይን ዝምልከት፡ ዝርዝር ሓበሬታ፡ ክትረኽቡ ትኽእሉ። ካብ ሃልስበሪ ናብ ኣሰርሹንድ ብቐሊሉ ክትከዱ ትኽእሉ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
(ብጋዜጠኛ ገብረእግዝኣብሄር ተኽለሚካኤል ዝቐረበ)
ሰባት ሓደ ነገር ንሰምዕ ወይ ንርኢ እሞ ካብኡ ውሳነ ዘድልዮ እንተኾይኑ ዝመስለና ንገብር፡፡ ዝሰማዕናዮ ወይ ዝረኣናዮ ኩሉ ነገር ከምዘለዎ ቅቡል ጌርና ከይንኸይድ ዝቕይድ ኣካል ኣለና፡፡ ሕልና፡፡ ዘይምስምማዕ፡፡ ስለዚ ነቲ መብዛሕትኡ ሰብ “ሓቂ እዩ” ዝብሎ ኣምር ኣነ ዘይክሰማመዓሉ እኽእል እየ ማለት እዩ፡፡ ካብኡ ናዓይ ከምዝመሰለኒ ክትርጉሞ እኽእል፡፡ ስለዚ ሰብ ነንዕኡ ተቐቢልዎ ተኣማሚኑ ዝምስርቶ ስምምዕ ደኣ እምበር ሓቅን ሓሶትን ዝበሃል ነገር የለን ማለት እዩ፡፡ ከምዝመስለኒ ስለዝኸድ እየ እምበኣር “ከምዝመስለኒ” ኢለ ክፅሕግር ባዕለይ ወሲነ ባዕለይ ዝተባዕኹ፡፡ ሰዓቡኒ፣ ዘይክትሰማምዑኒ ግን ትኽእሉ ኢኹም ጥራሕ ዘይኮነስ “ዘይክትሰማምዑኒ ኣለኩም” እውን እንበር ፡፡ ከምዝመስለኩም ዳኣ ኣይዞኹም፡፡ ዓለም ብኣንፃራዊ ተፃብኦታት እያ ሚዛና ሓልያ ጠጠው ትብል ታይ ግድኹም፡፡ ከምዝመስለኩም …
ናይ ሎሚ “ከምዝመስለኒየይ” ኣብ ኪነ-ጥበብ ትግርኛ ዘተኮረት ክትከውን እያ፡፡ ብዙሓት ሰባት ብዛዕባ ምድካም ኪነ-ጥበብ ትግርኛ ኣመልኪቶም እንትብይኑ ምስ ዝተፈላለየ ምኽኒታት ከተሓሕዝዎ እዕዘብ እየ፡፡ ከምዝመስሎም፡፡ “ትግራዋይ ናይ ምንባብ ባህሊ የብሉን”፣ “ሙዚቃ ኣይፈልጥን”፣ “ንስነ-ጥበበ ፍቕርን ግዜን የብሉን”፣ “ኣብ ቶኽሲ እንበር ኣብ ያታን ስነቓልን እምብዛ ኣይኮነን ትግራዋይ”፣ “ደርፍስ ናይ ኤርትራ ተሰማዕኻ እምበር!”፣ “ፊልምስ ኣምሓሩ ስርሕዎ በሎም እምበር!”፣ ወዘተ… ወዘተ… ወዘተ… ይብሉ፡፡ ከምዝመስሎም፡፡ …መሲልዎም እንዳኣሉ ክበሃል ምስሰምዑ ከም ቦቃል ሃህ ኢሎም ኣዕዚሮማ፡፡
እንተ ኣነ ነዞም ዝተደርደሩ ምኽኒታት ፀማም እዝኒ እዩ ዘለኒ፡፡ (ከምዘመስለኒ፡፡) ኣብቲ ምድካም ስነ-ጥበብ ዝቃወም ኣይኮንኩን፡፡ እወ ናህና ድኽም ይብል (ሕጂ)፡፡ ኣነ ዘይስማዕመዓሉ እቲ ንዕኡ ስዒቡ ዝወሃብ ምኽንያት እዩ፡፡
ኣብዛ ዓለም ኣብ ትሻዓተ ወርሕናን ኣብ ጥራይ ዝባንናን እንፍጠር ደቂ ሰባት ንዝኾነ ዓይነት ተመኩሮን ትምህርትን ማዕረ ቀረቤታ ኣሎና በሃላይ እየ፡፡ ወይ ከዓ ካብቶም እናተበሃሉኒ ዝነበሩ ነዚ እኣምን፡፡ (ከምዘመስለኒ፡፡) ሕዚ ንዝህልወና ፅባቐ ኮነ ዕቤት መንነት እቲ ወሳኒ ግን እቲ ዝመፃእናሉን እቲ ደው ኢልናሉ ዘለናን መንገዲ እዩ፡፡ “ስለዘይነበረና ክህልወና ኣይኽእልን” እናበልኩ ኣይኮንኩን፡፡ ንኽህልወና ኣብ እነካይዶ ጻዕሪ ግን ሓጋዚ ምኾነና፡፡ ስለዚ ኣመፃፅኣናን ዘለና ባይታን እንታይ ይመስል ምባል ከድልየና እዩ፡፡
ኣብ ካና ወይ ከውሒ ዝተዘርአን ኣብ ባዕኸል ወይ ዋልካ ዝተዘርአን እኽሊ ማዕረ ዓይነት ምህርቲ ክህብ ተፈጥሮኣዊ እውን ሳይነሳዊ እውን ኣይኮነን፡፡ “ሑሕ” እናተባህለ ብስግኣትን ፍርሕን ዝዓበየ ቆልዓ ክንዲ እቲ ኣብ ሰናይ ናይ ምርድዳእ ባህሊ ዘለዎ ስድራ ቤት ዝባፀሐ ቆልዓ “ተራዳዳኣይ” ክኸውን ኣይኽእልን እሞ፡፡ ስለዚ ኣብ ሞንጎናን ኣብ ሞንጎ ጎረባብቲ ኣሓትናን ዘሎ ኣፈላላይ ብቕዓት ጥበብ ንምልካዕ ረቛሒታት ምቕማጥ ሚዛናውነት ክህልወና ዝሕግዝ እመስለኒ፡፡ እስኪ ከምኡ ክንገብር፡፡
#ሀ፡- #ዝፀነሐ ምእሙእ (ምቹው) ኩነታት
=========================
ሓቂ ንዘራረብ እንተተባሂሉ ካብ ቀረባ እዋን ጀሚሩ (ብፍላይ ድሕሪ ዓወት) ዝፀናሕናሉን ዘለናሉን ባይታ ንዕቤት ኪነ-ጥበብና ጥጡሕ ኣይነበረን፤ ኣይኮነን፡፡
ወድ ሰብ ምስተወለደ ቶሎ ኢሉ ኣብ ከባቢኡ ዘሎ ነገር ይመልኽ፡፡ ህፃውንቲ እንግሊዝ ኮነ ብራዚል እንትውለዱ እብ ከባቢኦም ፅቡቕ ናይ ሰፖርት መድረኽ ስለዝፀንሖም ኣብቲ ዓውዲ ንክፅንበሩ ዝደፋፍእዎምን ዝሕግዝዎምን ሃዋህዋት ብዙሓት እዮም፡፡ ህዝቢ ትግራይ ብደርባውያን ገዛእቲ ዕለታዊ ናብርኡ ምድፋእ ስኢኑ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፤ ኣብ ኣስመራ ዝነብር ዝነበረ ህዝቢ ግን ኣብ እዋን ጣልያን ምስ በዓል ቫዮሊታትን ጊታራትን ወይ እውን ምስ ፓስቲኒታትን ባኒታትን ተላልዩ ኔሩ፡፡ ጣልያን ኣብቲ እዋን ኣብ ኤርትራ ጭላንጭል ሙዚቃን ትምህርትን ሰኲዑ ስለዝነበረ (ዋላ ክሳብ ራብዓይ ክፍሊ ጥራሕን ኣብ ከባቢ ኣስመራ ጥራሕ ዝተሓፅረን ይንበር) ከም መንገዲ ናብ ዝተመሓየሸ ጥበብ እንተተሰጋገሩ ዘገርም ኣይክኸውንን፡፡ ስለዚ ኣብቲ ካልእ መግለፂ ክብሪ ከይኣተና ዋላ ብበዓል ጣልያን እናተገዝኡ “ኣብ ኣፋፍኖት ኪነ-ጥበብ ቀዲሞምና ክስጉሙ ኣኽኢሉዎም ኔሩ እዩ” ክንብል ንኽእል ኢና፡፡
ትግራይ ኣብቲ እዋን ኣብ ሓለዋ ሃገር ተፀሚዳ ስለዝነበረት ኣሽንባይ ዶ ዘመናውነትን ዕቤትን ክትላመድ ዝነበርዋ ሓድግታትን ባህልታትን ዝቆራመዱ ባዕዳውን ደርባውን ገዛእቲ ንድሕሪት ኣንሸራቲቶማ እዮም ምባል ይከኣል፡፡ እሞ ሕዚ ዘለና ተጋሩ እንታይ እናረኣና ዓቢና? እንተኢልና ብቐጥታ “ኲናት” ወይ “ውግእ” እኳ እንተዘይበልና እዚኣቶመ ዝወለድዎም መፃብባት ግን ምስ ኪነ-ጥበብ ወለድና ከይንሳለ ወይ ጥብቕ ኢልና ከይንሕዞም ገይሩና ኔሩ እዩ ክንብል ግን ንኽእል፤ (“ከምዝመስለኒየይ” ኣብ ሓሳብኩም፡፡)
እቲ “ትግራዋይስ ኣብ ቶኽሲ እንበር ኣብ ያታን ስነቓልን እምብዛ ኣይኮነን” ዝበሃል ስያመ ስቕ ኢሉ ዝተለጠፈልና ስም ኣይኮነን፡፡ ዕድመ ልክዕና ሃገር ክንሕሉ ምስ ቱርኪ፣ ጣልያን እንግሊዝ፣ ድርቡሽ፣ ደርጊ ወዘተ ኣብ ኲናት ኢና ነቢርና፡፡ ህፃናት ኮይንና ዝንገረና ፅውፅዋይን ዛንታን ኣብ ሓቦን ህልኽን ወለድና ዝተተርኣሰ ታሪኽ ጅግንነት እዩ፡፡ ድሕሪ ብዙሕ መከራ ተረኺቡ ኣብ ዘሎ ሰላም ኮይኖም ንባዕሎም እግሪ ክተኽሉ ጥሪምሪም ዝብሉ ሙዚቀኛታት እንበር በቲ ዓውዲ መምሃራን ክኾኑ ዝኽእሉ ሰብ ሞያ ኣይብልናን፡፡ እዚ ስለዝኾነ ሕዚ ካብ ናብ ዛንታን ጥበብን ናብ ደፋርነትን ተባዕነትን ዝመዝን መግለፂ (ንግዝይኡ እዩ) እንተተወሃበና ዝገርም ኣይክኸውንን፡፡
#ለ፡- #ፖሊሲ ወይ ጠመተ እታ ዓዲ
===================
ኣብዚ ካልእ ክረአ ዘለዎ በዓል ክልተ ነጥቢ ዛዕባ ክህልወና እዩ፡፡
እቲ ሓደ ፖሊስናን መንግስትናን ንስነ-ጥበብ ዝህቦ ጠመተ ከመይ ዝበለ እዩ? ዝብል ይኸውን፡፡ ከምቲ ዝፍለጥ ኪነ-ጥበብና ኣብ እዋን ዕጥቃዊ ቃልሲ ሰማይ ዓሪጉ ምንባሩ ዝዝከር እዩ፡፡ ኣብቲ እዋን ካብ ናይ ኤርትራ ስነ-ጥበብ ክበልፅ ተዘይኮይኑ ብኹለ መዳይ ዘይነኣኣስ ምዕባለ ኔርዎ፡፡ እቲ ምንታይ እቲ ጥበብ ሽዑ ዝወሃቦ ዝነበረ ቦታ ልዑል ስለዝነበረ፡፡ ካልእስ ይትረፍ ባዶ ሓደ (01) ተባሂላ ኣብ ዝተሰምየት ኪነት ገድሊ ዝነበሩ ኣባላት ኣድላዪ ኣብ ዝኾነሉ እዋን ናብ ኲናት ከይኣትዉ ምክልኻል ዝግበረሎም ምንባሩ፤ እቲ ጥበብን ጥበበኛታትን ነቲ ቃልሲ ክንደየናይ ኣድለይቲ ምንባሮምን ከም ብሌን ዓይኒ ይሕለዉን ምንባሮም ዘርኢ እዩ፡፡ ምኽንያቱ ኣብቲ እዋን ሓንቲ ደርፊ ንባዕላ ኣብቲ ወፍሪ ዓብዪ ኣስተዋፅኦ ስለዝነበራ እቲ መንግስቲ ሓራ መሬት ብተጠንቀቕ ይሕዛን ይከናኸናን፡፡ ውዱብ ቀልቢ ዝሃበቶ እዚ ሞያ እቲ ህዝቢ እውን ስረሐይ ኢሉ ይስዕቦ፣ ይከታተሎ፣ የኽብሮ ኔሩ፡፡ እቲ ሞያ ድማ ሳላ ዕቱብ ጠመተ እናሓደረ ይኹላዕ ኔሩ፡፡ (ሎሚ መንግስቲ ካብዚ ጉዳይ ኢዱ ካብ ዘልዕል ፀኒሑ ኣሎ፤ ኣርባዕተ ነጥቢ፡፡)
መንግስቲ ትኹረት ዘይሃቦን ምንፃፍ ዘይገበረሉን ዓውዲ ከመይ ከምዝዓኑ ኣብዚ ሓፂር ግዜ ዝረአ ዘሎ ትንሰአ ስነ ጥበብ ትግራይን ምንቁልቋል ጥበብ ኤርትራን ተዓዘቡ፡፡ ኣብ እዋን ገድሊ ህወሓትን ተሓኤን ዝድረፉን ዝህቆቑን ዘነበሩ ጥበባት ትግርኛ ኣይሰናነፉን፡፡ ድሕሪ ዓወት ዝተወሰነ ምስተሳለና ግን ኣካይደኦም ነንበይኑ ኮይኑ፡፡ መንግስትና ቀልቡ ናብ ካልእ ኣብ ልዕሊ ምግባሩ ፌደራላዊ ኩነታት ሃገርና ንኣጠቓቕማ፣ ትኹረት፣ ቀዳምነት ቋንቋናን መወከስናን ሚዛን ኣስኢንዎ፡፡ (ብዛዕባ ፌደራል ኩነታት ኣብ ታሕቲ ክምለሶ አየ) እንተ “ኤርትራዊ ትግርኛ” ግን ብዓብላልነት ቀፂሉ፡፡ እቶም ኣብ በረኻ ነቲ ጥበብ ዘዐንበቡ ስነ ጥበባውያን ነቲ ሓዱሽ ወለዶ ክሳብ ዘሰጋግርዎ ብስሩዕ መንግስቲ ብምሉእ ሓላፍነት ቀፂልሉ፡፡
ወረ ብዙሕ ዋላ ኣይርበሐዮም እንበር ናይ ኤርትራ ነፃነት ምኽንያት ገይሩ ዓመት ምሉእ ብመንግስቲ ዝስረሐሉ ሃልኪ ፕሮፖጋንዳ፤ ከም በዓል ኣልኣሚንን ኣብራርን ለዓት ጥበቦም ናብ በዓል የማነ ባርያን በረከት መንግስትኣብን ኣስጊረሞ ጥራሕ ዘይኮነስ ከም በዓል ሄለን በርሀን ወዲ ትኹልን (ክንደይ እሞ ክንብሎም) ዝኣመሳሰሉ በረኻውያን ነቲ ናይ ከተማ ህይወት እውን ብዝወቀበ ጥበብ ከለምልምዎ ክኢሎም፡፡ እዚ ከዓ እቲ ፍኖተ ጥበብ ከይበታተኽ ኣኽኢሉ ጥራሕ ዘይኮነስ ንኸም በዓል ኣብረሃም ዝኣመሳሰሉ ኣፍሪቃውያን ከዋኽብቲ ከፍሪ ክኢሉ፡፡ ምኽንያቱ ሓላፍነት ወሲዱ ዝሰርሓሉ ባዕሉ እቲ መንግስቲ እዩ፡፡ (ትፈልጡ ዲኹም ካብ ዓመታዊ በጀት ህዝቢ ኤርትራ ዳርጋ እቲ ልዕሊ ፍርቂ ንኣወሃሃዲት በዓላት ሽማግለ ተሰሊዑ ኣብ ስራሕቲ ስነ ጥበብ ኣብ ባሕቲ መስከረም ፈሰስ ከምዝግበር፡፡ ንባሕቲ መስከረም መዓልቲ ነፃነት ምድላዋቶም ዘቕርቡ ስነ ጥበባውያን ከ ዓመት ምሉእ ኣብ ትሕቲ ፍቓድን ጎስጓስን መንግስቲ ተዓፅዮም ከምዝሰርሑ ኸ ትፈልጡ ዶ፡፡) ኢሳያስ ደበሳይ ተዓዋቲ ራይሞክ ዝኾነሉ ምኽንያት ባዕሉ ካብ ዝሃቦ ቃለ መሕትት ዝወሰድክዎ እዩ፡፡
ኢሳያስ ደበሳይ ኣብቲ ዓመት ምስ ጉጅለ ባህሊ ዞባ ዓነሰባ ንውድድር ኣስመራ ከይዱ፡፡ እታ ጉጅለኦም እኳ እንተወደቐት “ካባኻትኩም ክእለት ዘለዎም ሓደ ድምፃውን ሓደ ተዋሳእን ግን ረኺብና ኣሎና” ኢሎም ንበዓል ኢሳያስ ኣትሪፈምዎም፡፡ ንቐፃሊ ዓመት ንባሕቲ መስከረም ዝቐርብ ግጥምን ዜማን ሂበምዎ ድማ ትምህርቱ ኣቋሪፁ ሰለስተ ወረሒ ተዓፅዩ፡፡ እዚ ልክዕ ከምቲ ኣብ ሜዳ ዝግበር ዝነበረ ምዃኑ እዩ፡፡ ኣበበ ኣርኣያ ሓደ ግዜ ዝበለና ክውስኽ፡፡ “ሓሳብ ይመፅእ፤ ግጥሚ ፀሓፍቲ ይፅሕፉ እሞ እታ ዝሐሸት ተወሲዳ ንኹልና ይወሃበና፡፡ ደሓር እቲ ኣፀቢቑ ዝመለኻን ዝተወሃሃደቶን ይደርፋ፡፡ ዝበለና ኣብ ባህሊ ማእኸል ዩኒቨርስቲ ኣዲስ ኣበባ ዝነበርኩም ተመሃሮ ኣይትርስዕዎን፡፡ ከምኡ ስለ ዝነበረ እውን እዩ ደርፍታት ገድልና መብዛሕትኦም ደራሲ ግጥሞምን ዜመኦመን ቅሉዕን ፍሉጥን ዘይኮነ፡፡ ጉጅለኣዊ ስራሕ እዩ ነይሩ፡፡ ካብቶም መግለፂ ጥንካረ ጥበብ ከዓ እቲ ቀንድን ሓደን ጉጅለኣዊ ፃዕሪ ዝሓትት ስለዝኾነ እዩ፡፡
እዚ እንበኣር ኣባና ሎሚ የለን፡፡ ኣብ ትግራይ እቲ ዘሕዝን ዝኾነ ዓይነት ውዳበ የለን፡፡ ዓመታዊ ወድድርን ፌስቲቫልን እውን የለን፡፡ ከምቲ ኣብ ኩዕሶ አግሪ ኣብ Grass Root ምስራሕ ዘድሊ ጥበበኛታት እውን ካብ ህፃንነቶም ክኹስኮሱ ስለዘለዎም መድረኻት ወሰንቲ እዮም፡፡ እዚ ኣብ ምግባር ሓላፍነት መንግስቲ እዩ፡፡ ውዳበታት ክህልወኦ ይግባእ፡፡ እተን ዘስሕቓኒ ማሕበር ባህሊ ትግራይን ማሕበር ከየንትን እንታይ ከምዝገብራ ኣይርደአንን፡፡ ንባዕለን ባህሊ የብለንን እንተተባህለ የኽይድ እዩ፡፡ ሎሚ ሕድ ሕድ ኣርቲስት ኣብ ትግራይ ብፅፍሩን ብፃዕሩን እዩ ዝከራኸር፡፡ “ወይ ነፃ ዕዳጋ!!!!!” ጥበብስ ያኢ ምሻጥ ብሽኩቲ ኮይናስ “ኣብ ነፃ ዕዳጋ ጉየዪ¡¡¡¡” ተባሂላ ተሰዲዳ!!! ብዝኾነ ከምዚ ኢሎም ዝወፁ ንፉዓት ተጋሩ ከየንቲ ስለዘለዉ እየ እቲ ኣብ መእተዊ ዝተቐመጠ “ትግራዋይ ናይ ምንባብ ባህሊ የብሉን”፣ “ሙዚቃ ኣይፈልጥን”፣ “ንስነ-ጥበበ ፍቕርን ግዜን የብሉን”፣ “ኣብ ቶኽሲ እንበር ኣብ ያታን ስነቓልን እምብዛ ኣይኮነን ትግራዋይ”፣ “ደርፍስ ናይ ኤርትራ ተሰማዕኻ እምበር!”፣ “ፊልምስ ኣምሓሩ ስርሕዎ በሎም እምበር!”፣ ዝብል ኣበሃህላ ዝኹርኮሐኒ ፤ ዘይቅበሎ እውን፡፡
እቲ ካልእ ንጥበብ ትግራይ ቀርቂሩ ዘሓዞ ኣጸጋሚ ኩነታት፣ ፌደራላዊ “ስይስተም” ምሕደራ ሃገርና ዝወለዶ ዘይትዕድልቲ ጌረ ከቐምጥ እደፍር እየ፡፡ ፌደራላዊ ስርዓትና ንሃላዋትናን ንቁጠባዊ ዕብየትናን መማረጺ ዘይርከቦ ፖሊሲ እኳ እንተኾነ፤ ኣብ ዕብየትን ዕቀባን ካልኦት ቋንቃታትን ባህልታትን ግና ክንዲ ኣምሓርኛ ክረብሖም ኣይኽእልን፡፡ ምኽንያቱ ከመ “ኦፊሻል” መረዳድኢ ጌርና እንጥቀመሉ ቋንቋ ኣምሓርኛ ኣብ ቋንቋ ትግርኛ ዘውርዶ ዘሎ ጽልዋ ኣብ ከባቢ መቐለና ዝዝረብ ቋንቋ ትግርኛ መርኣይ እኹል መርተዖ እዩ፡፡ ካብዚ ወፃእ እቲ ብጣዕሚ ዓብዩ ዘሎ ኪነ ጥበብ ኣምሓርኛ ንመናእሰያትና ብትግርኛ ጥበብ ምስራሕ ዘይከኣል ክሳብ ዝመስሎም፤ እቲ ሃገራዊ ቋንቋ ኣብ ክንዲ ሓጋዚ ዝኸውን ዓብላላይ ጥራሕ ኮይኑ ምቕፃሉ ካልእ ሃሰያ ኮይኑ ጸኒሑ ኣሎ፡፡ ካልእስ ይትረፍ “ኣነ ብኣምሓርኛ እየ ተዋሳኣይ ክኸውን ዝደሊ” ዝብሉ መንነታዊ ውንዘዐ (Identity confusion )ዘለዎም ተጋሩ ክፍጠሩ እውን ገይሩ አዩ፡፡
እንተ ኣምሓርኛ ካብቲ ሃገር በቀል ተዛራቢኡ ካልኦት ክልላት እውን ስለዘማዕብለኦ (ልክዕ ከምቲ ዓለም ለኻዊ ክብሪ ዝተጎናጸፈ ቋንቋ ኢንግሊሽ) ሃገራዊ ምዕባለ ክጎናጸፈ በቒዑ አዩ፡፡ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ትግርኛ እውን ሓንፋጺ ዘይብሉ ቋንቋ ስራሕን ቋንቋ መንግስትን ስለዝኾነ ዓርሓ ትሸዓቲኦም ቋንቋታትን ብሔራትን ኤርትራ ክኸውን ክኢሉ ኣሎ፡፡ ጥበብ ከዓ ካብ ቋንቋ እዩ ዝብገስ፡፡ ኩሎም ጥበባት ብቛንቋ ዝግለጹ ክሳብ ዝኾኑ፤ ንኣጠቓቕማ ቋንቋ ዘይግደስ ሕ/ሰብ ንጥበብ ዘለዎ ትኩርነት እምብዛ ኣይኸውንን አሞ፡፡
ስለዚ “ደርፍስ ናይ ኤርትራ ተሰማዕኻ እምበር!”፣ “ፊልምስ ኣምሓሩ ስርሕዎ በሎም እምበር!”፣ ዝበሃል ዘሎ ንሕና ትግራዎት ከምኡ ምግባር ስለዘይንኽእል ዘይኮነስ፤ እቲ ባይታ ነቶም ኤርትራ ዶ ኣምሓሩ ዶ ዝበሃሉ ዘለው ኣሓት ምእሙእ ኮይኑ ስለዝፀነሐ እዩ እየ ዝብል፡፡ ስለዚ እቶም ኣብ ላዕሊ ዘልዐልክዎም ኩነታት እንተተመዓራርዮም ንሕና እውን ናብቲ ብርኪ ንሱ ዘይንበፅሐሉ ምኽንያት ኣይክህሉን፡፡ ድሮ እኳ ኣብ ሙዚቃ ትግርኛ ከበሮኦም ጥራሕ ንኣእዛን እዞም ኣምሓሩ ዶ ኤርትራዎት ትብልዎም ዘይኮነስ ንኣህዛብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ይስሕቦም ኣሎ፡፡ ኣብ ምውህሃድ ሙዚቃ ልዕሊ ዞም ኣካላት ንውንጨፍ ኣሎና፡፡ ዋላ ኣወሳስዳ ስእልን ኣተሓሕዛ ባህልን ስዕስዒትን እውን ከምኡ፡፡ እዚኣ ኣብተን ንገጥመን ዘለና መልእኽቲ ዘይብለን ግጥምታት ምምሕያሽ እንተኣምፂእና ታሪኽ ብታሪኽ ክሰዓር ግድን እዩ፡፡
(እቶም ዝተረፉ “ከምዝመስለኒታተይ. . .” ካልእ ኢዜ ክምለሶም እየ፡፡ ንስኻትኩም እትሮቕሑዎም ካልኦት ዝመስልኹም “ዝመስለኒታት” (ምክንያታት ምድካም ጥበብ ትግርኛን ትግራይን) እንተለኩም እውን ክትውስኹ በሪ ርሑው እዩ፡፡)


text:
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ካርልስታድ መንበሪ ቤት ትደሊዶ? ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ናይ ኪራይ ኣባይቲ ቤትጽሕፈትን ናይ ኣባይቲ ወነንትን ዝርዝር ኣኪብና ኣሎና።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ዓረብ፡ ዳሪ፡ ኩርድ/ሶራኒ፡ ሶማሊን ፋርስን።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብቲ ደብተር ማሕበራት ብዛዕባ ውሱናት ማሕበራት ክትደሊ ትኽእል። ኣብቲ ከባቢ ኣየነይቲ ማሕበር ንጥፍቲ ምዃና ድማ ሓበሬታ ትረክብ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ሶላረቱርን ናይ ካርልስታድ ዝዓበየ ሰከንድሃንድ ቡቲክ እዩ። ኣብኡ ንገዛ ዝኸውን ዘገልገለ ኣቕሑ ትረክብ። ኣብኡ ካብ ዚርከብ ኣቕሑ ንምጥቃስ፤ ኣቕሑ ገዛ፡ መጻሕፍቲ፡ ኤለክትሮኒክ፡ መሳርሒ፡ ስእልታት፡ ናይ ክሽነ ኣቕሑን ክዳውንትን። ካብኡ ክትዕድግ ከሎኻ ነቲ ኣከባቢውን ኣስተዋጽኦ ትገብረሉ ኣሎኻ ማለት እዩ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ውላድካ ሓደ ዓመት ምስ መልአን ንስኻ ድማ ትመሃር ወይ ትሰርሕ እንተ ኾንካ፡ ቤትትምህርቲ ህጻናትን ናይ ስድራቤት መውዓልን ቀሪብናልካ ኣሎና። ውላድካ ስለስተ ዓመት ምስ መልአ ድማ እቲ ኮምዩን ኣብ ሰሙን 15 ዘይክፈሎ ሰዓታት ይውፍየልካ። እዚ፡ ህዝባዊ ቤትትምህርቲ ህጻናት ይብሃል።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ካርልስታድ ንስኻ ከም ወላድን ከምኡውን ውላድካ ብሓደ ኴንኩም ነቲ ውላድ ዚሰማምዖ መባእታ ቤትትምህርቲ ክትመርጹ ትኽእሉ። ኣብ ከባቢኻ ዘሎ ወይ ካልእ ቤትትምርህቲ ክትመርጽ ትኽእል። ኣብ ካርልስታድ ኣስታት 30 መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣሎ። መብዛሕትኡ ድማ በቲ ኮምዩን ይመሓደር። ይኹንምበር ሓያሎ ብሕታዊ ኣብያተትምህርቲ ድማ ኣሎ። ውላድካ ኣብ 6 ዓመት ዕድመኡ መባእታ ቤትትምህርቲ ኪጅምር መሰል ኣለዎ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብቲ ኣብ ካርልስታድ-ሃማሮ ናይ ዓበይቲ ኮሙናዊ ትምህርቲ፡ ናይ መባእታን ካልኣይ ደረጃን ኮርሳት፡ ናይ ሞያ ኮርሳት፡ ሽወደን ንወጻእተኛታት (SFI) ከምኡውን ፍሉይ ስልጠና ንዓበይቲ ክትወስድ ትኽእል።
ናይ ሞያ ኮለጅ ድሕሪ ካልኣይ ደረጃ ዘሎ ትምህርቲ እዩ። ኣብኡ ቅድን ስፌትን ክትመሃር ትኽእል። ተዮሪ ምስ ግብሪ እተኣሳሰረ እዩ፡ መብዛሕትኡ እቲ ትምህርቲ ድማ እናሰራሕካ ተምሃር ዚብል መደብ ኣለዎ (LIA)። ኩሉ ናይ ሞያ ኮለጅ ትምህርቲ ኣይክፈሎን እዩ፡ ንስኻ ድማ ካብ CSN ገንዘባዊ ሓገዝ ክትረክብ መሰል ኣሎካ።
ኣገልጎት ጥዕና
ምስ ማእከል ክንክንን ካልእ ክሊኒካትን ክትራኸብ ምስ እትደሊ ን1177s webbplats ተወከስ። Hitta ዝብል ጸቒጥካ ድለ። ከምኡውን ብመገዲ Mina vårdkontakterናብቲ ወብሳይት ክትኣቱ ትኽእል። ኣብቲ ሓበሬታ ናይ ወረዳ ቤትምኽሪ ቨርምላንድ፡ ቆጸራ ክትገብርን፡ ናይ መድሃኒት ትእዛዝ ከተሐድስን ኣፋውስካ ክትርእን ትኽእል።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ኣብ ቶልክሰንትራለን ተርጓማይ ክትእዝዝ ትኽእል፡ ንሕና ድማ ነቲ ናይ ትርጉም ትእዛዝ ነመሓላልፎ። ኣባና 205 ምዝጉባት ተርጎምቲ ኣለዉ፡ 135 ቋንቋታት ድማ ይመልኩ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ቭርምላንድስ ትራፊክ ብምዝውታር ብሓባር ኴንካ ኣከባቢ ክትዕቅብ ትኽእል! ኣብዚ፡ ነቲ መገሻኻ ክትደልዮ፡ ሰሌዳ ሰዓታት ክትሓትም ብዛዕባ መስመራትና ድማ ክትፈልጥ ትኽእል። ካብ A ክሳዕ Ö ከይሓልፈካ!
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
Regionfakta.com ብዛዕባቲ ወረዳ ጽቡቕ ስእሊ ይህብ። ናይ Regionfakta.com ስታቲስቲክስ ንዞባዊ ምዕባለ ብሰበስልጣን ይዝውተር፡ ከምኡውን ብኹሉ ተገዳሳይ፡ ማስመድያ፡ ኣብያተትምህርትን ኮለጃትን።


text:
ቤት ጽሕፈት ቅዱስ ሲኖዶስ ቃለ ቡራኬ ርእሰ ዓውደ ዓመት ቅዱስ ዮሓንስ ሂቡ!
“ ኣብ ቀረባ ውሽጢ ሃገርን፡ ኣብ ርሑቕ ወፃኢ ሃገራትን ዘለኹም ሕዝበ እግዚአብሔር፣ ብምኽንያት ሕማም ኣብ ሆስፒታላት ዘሎኹም፥ ኣብ ልምዓትን ምክልኻል ሃገርን ዘሎኹም ብሓፈሻ ኵልኹም ሥድራ እግዚኣብሔር፡ ናብ ርእሰ ዓውደ ዓመት ቅዱስ ዮሓንስ ኣብጺሑ፡ እንቋዕ ካብ ዘመነ ማርቆስ ናብ ዘመነ ሉቃስ 2011 ዓ.ም. ብሰላም ኣሰጋገረና! ” ብምባል ቃለ ቡራኬ ዝጀመሩ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስ ብፁዕ ኣቡነ ሉቃስ፡ “ ናብዚ ክቡር ዕለት’ዚ “እንቋዕ ኣሰጋገረና” ጥራሕ ምባል ኣኻሊ ስለዘይኮነ ምስኡ ኃቢሩ’ውን ሕይወትናን ኣረጊት ኣተሓሳስባናን ናብ ሠናይ ኣተሓሳስባን ሓድሽ ሕይወትን ክሰጋገር ይግባእ።” ኢሎም።
ቀጺሎም “ከምቲ እቲ ቅዱስ ቃል “ ኣኅዋት ብሓደ ኃቢሮም ኪነብሩስ ሠናይን ጥዑምን እዩ” ዝብል ኣብ መንጎ መንግሥታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ብሥራተ ሰላም ተሰሚዑ ናብ ጉዕዞ ልምዓት የቕንዕ ምህላዉ ምስዚ ጠለለት ክራማት ተሓዊሱ እዚ እንኣትዎ ዘሎና ዘመነ ሉቃስ ምስ ብሩህ ተስፋን ሰላምን እዩ እሞ ነዚ ሰላም’ዚ ፍጹም ክገብረልናን ጽንዕቲ ኢዱ ከንብረሉን ንእግዚአብሔር ኣበርቲዕና ክንልምኖ ይግባእ” ኢሎም። ኣብ መወዳእታ ድማ እዚ ኣብ ቅድሜና ዘሎ ዓመት፦ ዕርቀ ሰላም ዝነግሠሉ፣ ዝረኃቑ ዝቐርብሉ፡ ዝተበኣሱ ዝዕረቕሉ፡ ሃይማኖት ዝጸንዓሉ፡ ሥነ ምግባር ዝዓብየሉ፡ . . . ብሓፈሻ ዓመተ ሰላምን ፍቕርን ክኾነልና ናይ ልዑል እግዚኣብሔር ቅዱስ ፍቓድ ይኹነልና። “ ብምባል ቃለ ቡራኬኦም ዛዚሞም።


text:
እቲ ናይ ሎማዕንቲ ሓሙስ ፍንጀራ ኣብ ሞቓድሾ ኣብ ዝርከብ ጥቓ ዋና ቤት ፅሕፈት ሃገራዊ ፀጥታን ትካል ስለያን እዩ ተፈፂሙ።
ናይቲ ከባቢ ኮምሽነር ኣብዱላሂ ሑሴን ሓሳን መጥቓዕቲ ኣብ ዝተፈፀሞ ቦታ ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብዎ መግለፂ ዕላማ እቲ መጥቓዕቲ ኣብ ቤት ምግቢ ይድረሩ ዝነበሩ ሰባት እዮም ኢሎም።ብምስዓብ ’’ ቅድሚ እቲ ቤት ምግቢ ነታ መኪና ብምንታግ ንንፁሃን ሰባት እዮም ቀቲሎም’’ኢሎም።
ካሊእ ናይቲ ከባቢ ኮምሽነር እውን ኣብ ውሽጢ እቲ ቤት ምግቢ ብዙሓት ሬሳታትን ዝቖሰሉን ብምንባሮም መን ስቪል መን ወታደር ምዃኑ ንምዝራብ ኣፀጋሚ ነይሩ ኢሎም።
ኣኽራሪ ጉጅለ ኣል-ሸባብ ንሓልታት ፀጥታ ዒላማ ዝገበረ ነይሩ ክብል ሓላፍነት ወሲድሉ’ሎ።
እቲ ምስ ኣል-ቃይዳ ምትእስሳር ዘለዎ ጉጅለ ኣብ ዝሓለፈ ዘሙን ንልዕሊ 17 ሰባት ዝቐተለ ኣብ ፕሬዝዳንታዊ ቤተ መንግስቲ ዝተፈፀመ ምጥቓዕቲ ሓዊሱ ሓል ሓሊፉ ኣብታ ከተማ መጥቓዕቲ ክፍፅም ፀኒሑ’ሎ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ሥዕለ አድኅኖ
ንሊቀ ነቢያት ሙሴ ኣብ ደብተራ ኦሪት ሥዕለ ኪሩቤል ኪገብር ዚኣዘዞ ባዕሉ እግዚአብሔር። (ዘፍ. 25፥19)። ኣብ ሰማያት መንበረ እግዚአብሔር ዚፆሩ ኪሩቤል፡ ኣብቲ እግዚአብሔር ብጸጋ ዝኃድረሉ ደብተራ ኦሪት ክሥኣሉ ፍቓዱ ኮነ።
ኣብታ ንመጀመርታ ጊዜ ብኢድ ሰሎሞን ዝተሓንፀት ቤት መቅደስ’ውን ሥዕለ ኪሩቤልን ዕንባባታትን ከም ዚነበረ ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ተጻሒፉ ንረኽቦ። (1ይ ነገ. 7 ፣ ውዳሴ ማርያም ዘሰንበት መቅደስ)
ናይ ሎሚ ቤተ ክርስቲያንና ድማ ፈለግ ቀዳሞት አበውን ነቢያትን ተኸቲላ ኣብ ስብከት ሐዋርያት ተሠሪታ ትኸይድ ብምህላዋ፡ ነዚ ትምህርቲ እዚ ኂዛ ትርከብ ኣላ። ከም’ቲ ሰማያዊት መንግሥተ እግዚአብሔር ብቅዱሳን መሊኣ ዘላ፡ እዛ ምድራዊት ቤተ መንግሥቲ እግዚአብሔር ዝኾነት ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ድማ ንልቢ ምእመናን ናብ ኣምልኮተ እግዚአብሔር ናብ ኅብረት ቅዱሳን ከማዕድዉ ንምምሃር፣ ብቅዱሳት ሥዕላት መሊኣ ትርከብ።
ኣብ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና፡ ሥዕለ ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ ፍቁር ወዳ ኣብ ጥቓ ታቦት ይቕመጥ’ዩ። እዚ ድማ ከም’ቲ ኪሩቤል ኣብ ሰማይ ዚፆርዎ፣ እግዝእትነ ማርያም’ውን ትሽዓተ ወርኅን ኃሙሽተ መዓልትን ኣብ ማኅፀና ስለዝተሰከመቶ፣ በዚ ምሳሌ ኾይኑ ኣሎ።
ቅዱሳት ሥዕላት ሥርዓተ ኣምልኾ ንምፍጻምን ንትምህርትን ስለዘገልግሉ፣ ኣብ ትምህርተ ሃይማኖትን ሥርዐተ ቤተ ክርስቲያንን ተመርኲሶም ዝተሣዕሉ ናይ ቤተ ክርስቲያን ሓቀኛ እምነትን መንነትን ዝገልጹ መንፈሳውያን እዮም።
ከም’ቲ ቅዱስ እግዚአብሔር ንሊቀ ነቢያት ሙሴ ኣብ ደብተራ ኦሪት ከቐምጦ ዝኣዘዞ፡ ሎሚ’ውን ዝሥኣልሉን ተሣኢሎም ዝቕመጥሉን ዝስቀልሉን ኣብ ቤተ ክርስቲያን ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ካልእ ክቡርን ብቑዕን ቦታ’ውን እዩ።
ቅዱሳት ኣሣዕል፡ ገባርያነ ተአምራት ብምዃኖም ካብ መከራ ዘናግፉ፡ ሕሙማን ዝፍውሱ . . . እዮም። ኣብነት ናይዚ ድማ ሥዕለ ኣድኅኖ (ሥዕለ ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ ፍቁር ወዳ) ኣብ ጼደንያ ቤተ ማርታ ዝተገብረ እዩ። እቲ ሥዕሊ ሥጋ ለበስ ዝመስልን ካብኡ ወዝ ዘይቲ ይወፅእን ነበረ። ካብዚ ዘይቲ እዚ ዝተቕብኡ ድማ ካብ ሕማሞም ይሓውዩ ነበሩ። (መጽሓፈ ስንክሳርን 10 መስከረም)
ስለዚ፡ ካብ ደብተራ ኦሪት ክሳዕ ሕጂ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን፣ ናይ ቅዱሳት ሥዕላት ዓቐኖምን መልክዖምን ምልክታቶን ሕብሮምን መንፈሳውን ሃይማኖታውን መልእኽቲ ዘለዎም ብምዃኖም ፍሉይ ክብሮምን ጥበቦምን ሓልዮም ይርከቡ ኣለዉ፣ ክሳዕ ምጽኣት’ውን ክርከቡ እዮም።
ስብሐት ለእግዚአብሔር ልዑል፣
ወለወላዲቱ ማርያም ድንግል፣
ወለመስቀሉ ክቡር ወኃያል።


text:
ኤርትራዊ ኮለነል፣ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ሩስያ ብዋንነት ካዝና ጠያይቲ ተኣሲሩ
Radio Erena: 30 May 2018
ናይ ኮለነል ማዕረግ ከምዘለዎ ዝተገልጸ ሓደ ኣባል ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፣ ኣብ ሩስያ ብዋንነት ካዝና ጠያይቲ ተታሒዙ መርመራ ይካየደሉ ከምዘሎ ማዕከን ዜና ሩስያ ገሊጹ።
'ክሪምያ ሩስያ' ዝተባህለ ማዕከን ዜና ንምንጭታት ፖሊስ ብምጥቃስ ብ28 ግንቦት ኣብ ዘቕረቦ ሓበሬታ፣ እቲ ኤርትራዊ ኮለነል ናብ ሩስያ፣ ዝኣተወሉ ምኽንያት ኣብ ምርኢት ሄሊኮፕተራት ንምስታፍ ኮይኑ፣ ሓደ ሓደ ውዕላት'ውን ንምኽታም'ዩ።
እንተኾነ ኣብ ሩስያ ዝነበሮ ጻንሖት ዛዚሙ፣ ናብ ዱባይ ኣብ ዝምለሰሉ ዝነበረ ዕለት፣ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ሞስኮ ኣብ ዝተገብረሉ ፈተሻ ሓደ ካዝና ናይ ሽጉጥ ተረኺብዎም።
እቲ ስሙ ዘይተጠቕሰ ኮለነል ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፣ እታ ኣብ ሳንጥኡ ዝተረኽበት ካዝና ጠያይቲ፣ ቅያር ናይታ ኣብ ኤርትራ ኣብ ገዝኡ ዝገደፋ ሽጉጡ ከምዝኾነትን ብወዝቢ ኣብ ሳንጥኡ ተረሲዓ ናብ ሩስያ ከምዝተማልኣን'ዩ ዘመልክት።
ይኹን'ምበር ካብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ክሳብ መዓርፎ ነፈርቲ ሞስኮ ከይተረኽበት ብቀሊሉ ክትሓልፍ ዝኸኣለትሉ ምንገዲ ኣይተነጸረን።
ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ ማእሰርቲ ዘሎ እቲ ኮለነል፣ ክሲ ተመስሪትሉ ጉዳዮ ኣብ ምጽራይ ይርከብ።
======================


text:
ከመይ ቀኒኹም ክቡራት ተኸታተልቲ!
ፈለማ ንልዕሊ ሓደ ወርሒ ስለሰዝተፈለኽኹም ይቕሬታ ይሓትት፡፡ ኣብ ዝተፈላለየ ኹርናዓት ዓለም ኮይንኩም ድሃይ ዝሓተትኹምንን ሻቕሎትኩም ዝገለጽኩምለይ ዜጋታት ልዑል ምስጋናን ኣኽብሮትን ይብጻሕኹም፡፡
ብዝኾነ ዝጠፋእኩሉ ምኽንያት ከምቶም ገለ ዑሱባት ዝብልዎ “ሓለንጋ ሰውራ. . .” ኣርኪባትኒ ወይ ድማ ካብ ቃልሲ ስለዝተፈለኹ ዘይኮነስ ብናይ ውልቂ ምኽንያት እዩ፡፡ ብወገነይ ሓርነታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ንዓመታት ወይ ድማ ንኣዋርሕ ተዋዓዊዑ ዝቅህም ዘይኮነስ ብቐጻልነት ብሓባራዊ ትብዓትን ተወፋይነትን ናብ ዓወት ዝወስድ ነዊሕ መስርሕ ምዃኑ ስለዝኣምን ክሳብ እታ ንትምነያ ዲሞክራሲያዊት ሃገር እንፈጥር ካብዚ መስርሕ ብዝኾነ ምኽንያት ክእለ ኣይደልን፡፡
ጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ ከይትኣለዩ ድነ ጥልመትን ጥፍኣትን ከይተቐንጠጠ ዘቋርጾ ቃልሲ የልቦን፡፡ እታ ቀደም ንፈልጣ “ሓለንጊ ሰውራ. . . “ ድማ ጥልመት ሳዕሪሩ ህዝቢን መንግስትን ከብድን ሕቆን ምስኮነ ቀደም ተበቲኻ እያ፡፡ እቲ ዝገርም ግን ዕሱባት ሰዓብቲ ህግደፍ ሕጂውን ብሓለንጊ ሰውራ ከጉባዕብዑን ህዝቢ ከፈራርሁን ምርኣይና እዩ፡፡
ብምስምስ “እስላማዊ ጥሩፍነት. . .” ተሳቢቡ ንመብዛሕትኡ ህዝቢ ኤርትራ “ሚስጥር” ኮይኑ ዝጸንሐ ጉዳይ ስርሒት ፈርቶ ዝምልከት ሓበሬታ ብክልተ ክፋላት ኣቕሪበልኩም ምንባረይ ዝዝከር እዩ፡፡ ንህልው ኩነታት ተሳተፍቲ ስርሒት ፈርቶን ዝርዝር ኣፈጻጽምኡን ዝምልከት ሓበሬታ ኣብ ሳልሳይ ክፋል ኣብ ቀረባ ከቕርበልኩም እየ፡፡ ንሎሚ ግን ድሕሪ ቃለ መሕተት ፕረሲደንት ኢሳይያስ ኣብ ውሽጢ ሃገርና ዝተርኣዩ እዋናዊ ኩነታት ዝምልከት ገለ ሓበሬታ ይፍንወልኩም፡፡
ከምትተዓዘብኩሞ ኣቦጓይላ ጥፍኣት ኢሳይያስ ን25 ዓመታት ዝሰርሖ ተዋስኦ ብመጽብዓታትን ሓደስቲ ሜላታትን ተሰንዩ ሎሚ ውን ከይሓነኸ ደጊምዎ እዩ፡፡ ወረ! ሎሚዘበንሲ ኣብ ኢሮጳ እቲ ዝልዓለ ቁጠባ ዝሃነጸት ንመራሒት ሃገረ ጀርመን ኣንጌላ መርክል ከይሓፈረ ክዘልፍን ክነቕፍን ሰሚዕናዮ፡፡ ኣታ ሎምስ መን ክሓፍረሉ እዩ?. . . ዓሚ “ብጋዓት ምሸላ” ሎምዘበን ድማ ብኣንጌላ መርክል ዝተሰነዩ ትንታነታት ኣቦጓይላና እናሓደረ ክንደየናይ እንዳፈኾሰ ምምጽኡን ፡እታ ዝተረፈት ናይ መወዳእታ እስትንፋሱ እንዳተንፈሰ ንምኳኑ እኹል መርኣያ እዩ፡፡ ንብዙሓት ተኸታተልቲ ኣዝዩ ዘስሓቐን ዘደንጸወን ቃለ መሕትት 2017፡ ሓዲግዎ ዝሓለፈ መልዕኽቲ እንተሎ ኢሳይያስ ዝተረፈ ዕድሚዑ ከምት ልሙድ ብመጽብዓ ክሕልፎ ምምራጹን ኣብ ናይ መወዳእታ ድርኹኺት ዕርበት ምብጽሑን እዩ፡፡ ኣብ ትሕዝቶታት ቃለ መሕትት ኢሳይያስ ኩሉ ስለዝተዓዘቦ ብዙሕ ክዛረብ ኣይደልን ድሕሪ ቃለ መሕተትን ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ዝተርኣዩ ህዝብና ክፈልጦም ዝግብኦም ጉዳያት ዝምልከት ገለ ክብለኩም፡፡
ሀ. ሓዱሽ ውጥን ምሕያል ግንባር
ኢሳይያስ ከምቲ ኣብ ቃለ መሕተት ዘተምብሆ ኣብ 2017፡ ካብ ዝተትሓዙ “ዓበይቲ መደባት“ ሓደ “ምሕያል ግንባርን ምጥያስ መኸተ ግንባራትን” ዝብል መደብ እዩ፡፡ ኣብ ባጽዕ ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ ካቢኔ ሚኒስትራት ውን፡ ኢሳይያስ ሰፊሕ መግለጺ ካብ ዝሀበሎም ጉዳያት ሓደ እዚ መደብ ኮይኑ “ብዝተፈላለየ ዘቤታዊን ግዳማዊን ጸገማት ንኣስታት 23 ዓመታት ኣብ ሰንከልከል ዝጸንሐ ህግደፍ ከም ብሓዱሽ ንምሕያል ሓደስቲ እስትራቴጂካዊ መደባት ብምትእትታው ብዓቕሚ ሰብ ብትሕዝቶን ብቕርጺን ብምሕያል ቀጻልነቱ ምርግጋጽ ዝብል ዕላማ ዘለዎ እዩ፡፡
ኢሳይያስ ኣብ 2017 ብውሕዱ ካብ ዘርኣዮም ሓደስቲ ባህርታት ሓደ ንገለ ጸገማቱ ብዘይ ንጹር ኣገባብ ምእማን ኮይኑ ኣብ ኣኼባ ካቢኔ ሚኒስትራት እውን ጎኒ ንጎኒ ምጽራፍ ንሚኒስትራት ብግልጺ “ህግደፍ ዝብሃል ውድብ የለን፡ ህግደፍ ፈሪሱ እዩ፡ ህግደፍ ስማዊ ካብ ዝኸውን ዓመታት ኣቑጺሩ እዩ፡ ስሩዕ ኣኼባን ውድን ባይቶን ዘየብሉ ውዳቤ ኣይሰርሕን፡፡” ክብል ተሰሚዑ እዩ፡፡
ኣብ መወዳእታ ኢሳይያስ ንህግደፍ ከምብሓዱሽ ንምህናጽ መደባት ከምታሓንጸጸ ብምትንታን ብኣወዳድብኡ ቅርጹን ኪኢላዊ ዓቕሚ ሰቡን ዝተፈለየ ሓዱሽ ሰልፊ ክንሃንጽ ኢና ኢሉ ተዛሪቡ እዩ፡፡ ኣብቲ ኣኼባ ዝተሳተፉ ሚኒስትራት ብድፍረት ተቓውሞ ዋላ ኣየስምዑ እምበር ዳርጋ ኩሎም ተደርቢሾም ኔሮም፡፡
ንኣስታት 23 ዓመታት ኩሉ መሓውራት ሰልፊ ብሒቱ ከምድላዩ ክእዝዞን ከደስክሎን ዝጸንሐ ሰልፊ ሕጂ ሓዱሽ ውዳቤ ንምንታይ ኣድለዮ? ዝዓይነቶም ስምዒታት ኣብቶም ተኣከብቲ ተርኣዮም እዮም፡፡ ድሕሪ ኣኼባ ካቢኔ ሚኒስትራት ‘ውን እቲ ሓበሬታ እንዳለሓዂ ካብ ማዕኸላይ ቤት ጽሕፈት ክሳብ ሓለፍቲ ንዑሳን ዞባታት ህግደፍ ተባጺሑ መዘራረቢ ኮይኑ ኣሎ፡፡
ምስ ዝኾነ ሓላፊ ከይዘተየ ኣብ ቃለ መሕተትን ኣኼባ ካቢኔ ሚኒስትራትን ኢሳይያስ ዘልዓሎ “መደብ ሓዱሽ ውዳቤ ህግደፍ” ገና በኣግኡ “እዛ ብርኩታ እምኒ ኣላታ” ከምዝብሃል ኣብ መንጎ እቶም ላዕለዎት ሓለፍቲ ምትፍናን ፈጢሩ እዚ ሰብኣይ “ሕጂ ክኣ ብውዳቤ ኣሳቢቡ ንገሌና ክበልዕ ይሓስብ ኣሎ” ይብሉ ኣለው፡፡ ብፍላይ እቶም ኣርባዕተ ገባብል ሓለፍቲ ህግደፍ ነቲ ሓዱሽ መደብ ናይ ምንጻግ ዝንባለታት የርእዩ ኣለው፡፡ ጀነራል ስብሓት ኤፍሬም እውን ምስኣቶም ክጸጋጋዕን “23 ዓመታት ኣበይ ዝነበርና ሰባት ኢና ሕጂ ሓዱሽ ህግደፍ ክንፈጥር?” ክብል ይስማዕ ኣሎ፡፡ የማነ ገብረኣብ (ማንኪ)፡ ሓጎስ ገብረሂወት(ክሻ)ን ዘምህረት የውሃንስን ንሓደስቲ መደባት ኢሳይያስ ከም ኣብ ሓይልታት ምክልኻል ዝትግበሩ መደባት ተኽሊጥን ድስከላን ዓይነት ቆጺሮም “ከየርክበልና” ብምባል የዕዘምዝሙ ኣለው፡፡
ብሓጺሩ ዝርዝር ትሕዝትኡን ኣፈጻጽምኡን ብዙሕ ዘይተነገረሉ “መደብ ምሕዳስ ሰልፍ ህግደፍ ኣብ መንጎ ኢሳይያስን እሙናቱን ዝነበረ ሃጓፍ ብምግፋሕ ብኣግኡ ናብ ምትፍናንን ምስሕሓብን ክዛርዩ ይገብሮም ኣሎ፡፡
ለ. እዋናዊ ኩነታት ጀነራል ስብሓት ኢፍሬም
ኣብ መራኽቦ ብዙሃን ጎስጓሳትን ውልቃዊ መነባብሩኡን ኣዝዩ ጥንቑቕን በሊሕን ዝመስል ጀነራል ስብሓት ኢፍሬም፡ ከምቲ መብዛሕትና ንፈልጦ ኣብ ቅድሚ ኢሳይያስ ግን ሞራሉ ክኸድዖን ሸበድበድ ክብል ዝርአ ምስሉይ ሓላፊ እዩ፡፡ ንስብሓት ኢፍሬም ዝምልከት ብሰነዳት ዝተሰነየ ሰፊሕ ሓበሬታ ኣብዚ ዓመት ብዘውጻኽዎ ናይ ጊዜ ሰደቓ መሰረት ኣብ ጊዚኡ ዘቕርበልኩም ኮይኑ ንሎሚ ግን ንእዋናዊን ዘይልሙድ ተርእዮታት ጀነራል ስብሓት ዝምልከት ሓደ ሓበሬታ ስለዘሎ ከቕርበልኩም፡፡
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ብኢሳይያስ ካብ ዝተወጠኑ መደባት “ምሕዳስ ግንባርን ምጥያስ መኸተ ግንባራትን” ንዝብል መደብ ብዘይልሙድ ኣገባብ ስብሓት ኣብ ምቕዋም ይርከብ፡፡ ብመሰረት ትንተናታት ኢሳያስ፡ መደብ ምጥያስ መኸተ ግንባራት ብኹሎም ኣካላት መንግስቲን ብመሓውራት ጸጥታን ዝትግበር መቐጸልታ ኣንጻር ውሽጣውያን ተበለጽትን ግዳማዊ ብድሆታትን ኮይኑ ንመላእ ሃገር ናብ ኣርባዕተ ግንባራት ብምኽፋል ካብ ሓበሬታ ምእካብ ክሳብ ተግባራዊ ስጉምትታት ዝወስድ ሓደ ምእኹል ሓይሊ ዕማም ምጥያስ እዩ፡፡
ብዙሕ ብዘይተነጸረ ምኽንያት ነዚ መደብ ገና በኣግኡ ብወግዒ ዝቃወም ዘሎ ሓላፊ ጀነራል ስብሓት ኢፍሬም እዩ፡፡ ጀነራል ስብሓት ኣብ ሓደ ኣኼባ “መላእ ሃገር ዘንቐሳቕስን ሕንፍሽፍሽ ዘስዕብ ሓደስቲ ውዳቤታት ካብ ምፍጣር ነቲ ዝነበረ መስርሕ ዝተወሰነ ምትዕርራይ ብምግባር Status quo ምሕላው ከምዘዋጽእ” ብምሕባር “ኣብዛ ሃገር ብፍላይ ኣብ ፖለቲካዊ ኣቃውማ ሓዱሽ ነገር ንምምጻእ ጊዜ ሓሊፍዎ እዩ፡ ኣብ ፖለቲካዊ ውዳቤ ሱር በተኽ ምትዕርራይ ምግባር ነብስኻ ምብላዕ (self cannibalism) እዩ እንዳበለ ምስዝመስልዎ ሓለፍቲ ይዘራረብ ኣሎ፡፡ ብተወሳኺ “እዚ ሰብኣይ ነታ ዝተረፈትና ዕድመ ብሰላም ከይነሕልፋ ኣብ ኣጋ እርጋና ይተነኻኽፈና ኣሎ፡ ኣኼባ ከይገበረ ዝምቡዕ ውሳነታት ይውስን ኣሎ” እንዳበለ ይዛረብ ኣሎ፡፡
ብምስልይነቱን ምህዝኡን ዝልለ ስብሓት፡ ዝሓለፈ ሰሙን ድሕሪ ቃለ መሕተት ኢሳይያስ ምስ ገለ መቅርቡ ኣብ ዝገበሮ ርክባት “ክትትግብሮን ከይትትግብሮን ከይፈለጥካ ብኢድ ዋኒንካ ኣብ መራኽቦ ብዙሃን ተሃንዲድካ ምዝራብ ጌጋ እዩ፡ ትማል ቅዋም ክንነድፍ ኢና ኢልና ተገራጫዊ መግለጽታት ሂብና ሎሚ ድማ ተገምጢልና ካልእ ምዝራብ ንሓለፍትን ንህዝብን ምድንጋር እዩ፡ ናይ ልምዓት ዞባታት ኢልና ኣዊጅና፡ ውጽኢት ከይተጸባጸብናን ሒሳብና ከይገበርናን፡ ሕጂ ድማ መኸተ ግንባራት ዝብል ሓሳብ ይመጽእ ኣሎ፡፡ መኸተ እንዳበልና ንህዝቢ ኣብ ኩናትን ወረ ኩናትን ሸሚምና ዲና ኽንነብር? ንኩናት ዝድርኹ መደባት ክንሕንጽጽ የብልናን፡፡ ጸላእትና ዘቤታዊ ዕዮታቶም ይፍጽሙ ኣለው፡፡ ንሕና ኣብ መኸተ ክሳብ መዓስ?” ኢሉ ተዛሪቡ እዩ፡፡
ብመንጸር ተኣማንነቱን ምስሉይነቱን ከምኡ ‘ውን ብዘፍሸሎም ገለ ገለ ምንቕስቓሳት ከም ሳክቲዝም፡ ኣብ ልዕሊ ስብሓት ዘለኒ እምነት ኣዝዩ ድሩት እዩ፡፡ ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ስብሓት ብድፍረት ዝገልጾም ዘለው ሓሳባትን ብጭቅ ዝብሉ ዘይተለመዱ ወረታት ውጽኢቶም እንታይ ከምዝኸውን ብሓባር ክንዕዘብ ካብ ዝብል ብመልክዕ እዋናዊ ዛዕባ ኣቕሪበልኩም ኣለኹ፡፡
ሐ. ብምኽንያት ሓዱሽ “ወሰኽ ደሞዝ” ፈኸም ዝብሉ ዘለው ምትፍናናት
ብዙሕ ተጎስጊስሉን ተሃውቲትሉን ከብቅዕ፡ ብሽም ወሰኽ ደሞዝ ዝተጋሃደ ምቕናስ ደሞዝ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል፡ ሕጂ ውን ኣብ ሓይልታት እቲ ዝዓበየ መዘራረቢ ኣጀንዳ ኮይኑ ኣሎ፡፡ ስምዒት ሰራዊት ዝያዳ እንዳተላብዐ ንላዕለዎት ሓለፍቲ እውን ክጸሉ ኣብ ዝጀመረሉ ኣብዚ እዋን እዚ፡ ንርኢቶታት ሓለፍቲ ክፍላተ ሰራዊት ነጺጉ ኢሳይያስ ኣብ መርገጺኡ ሰጢሙ “ሕጂውን እቲ ዝወጸ ኣዋጅ ብዘይ ቅድመ ኩነት ክትግበር” ከምዘለዎ ብምእዛዙ እታ ናይ 272 ናቕፋ ደሞዝ ትወሃብ ኣላ፡፡ ዳርጋ ኩሎም ኣዘዝቲ ክፍላተ ሰራዊት ኣብ ዝኣከብዎ ወርሓዊ ሓበሬታ ምዕዝምዛማት ሰራዊት “ኣባላት ሓ/ም/ኤ በቲ ዝተገበረ ወሰኽ ከምዝተቖጥዑ ብምግላጽ ንሕና ካብ ላዕሊ ዘዝመጸና መጽብዓ ናብ ታሕቲ እንዳውረድና ሕጂ ዘይንምልሶም ሕቶታት ይበዝሐና ኣሎ፡፡ ሰራዊት በብዕለቱ ፋሕ ይብለና ኣሎ፡፡” ኢሎም ገሊጾም ኢዮም፡፡
ኣብ ሜካናይዝድ ኣሃዱታት ( ብፍላይ ኣብ ክፍለ ሰራዊት 46ን 49ን) ድማ ካብ ማእከልነት ቦጦሎኒ ንላዕሊ ኣብ ዘለው ሓለፍቲ፡ ዝተሰምዐ ርኢቶ “እዚ ሓዱሽ ወሰኽ ደሞዝ ብሓደ ወገን ኣብ መኸተ ኣለና እንዳተበሃለ ውሽጢ ውሽጢ ግን ሰራዊት ፋሕ ክብልን ክበታተንን ዝወጸ መምርሒ እዩ” ዝብል እዩ፡፡ ሓደ ኣዛዚ ብርጌድ ርስራሽ ሌተናል ኮሎኔል (ሽሙ ክገልጾ ዘይደሊ) “እዚ ሓዱሽ ወሰኽ ደሞዝ ሰራዊት ንኽበታተን ዝተሃቀነ መቐጸልታ ናይ 1994/95 ሽርሒ መደብ ምጥያስ እዩ። ከምቲ ብ5000 – 10000 ‘ብር ‘ ብምዕዳል እቶም ምስ ሞራሎምን ፍናኖምን ዝነበሩ በላሕቲ ሓለፍቲ ብሽም ምጥያስ ፡ክበታተኑን ስኒ ኣልቦ ክኾኑን ዝተገበረ፡ ሕጂ ኣብዚ ዘበነ ውራ ውራ ውን ዘይተርፍ ተቃውሞታት ንምትዕንቓፍ፡ ንምትህድዳእን ኣንፈት ሰራዊት ብምጥምዛዝ ንኽበታተን ዝተተግበረ ስውር ሽርሒ እዩ ክብል ገሊጹ እዩ ” ብምባል ገሊጹ፡፡
መደብ ሓዱሽ ወሰኽ ደሞዝ ኣብ መንጎ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ግንባራት ውን ናብ ክልተ ተናሓነሕቲ ጉጅለታት ዘዛርዮም ምትፍናን ፈጢሩ ኣሎ፡፡ ብሓደ ወገን “ንዓመታት ዝተደጎለ ማሕበራዊን ቁጠባዊን ሕቶታት ሰራዊት ዝዓብስ ልዑል ወሰኽ ደሞዝ ክግበር ምዃኑ ንሰራዊት ክንሕብር ጸኒሕና ልዑል ትጽቢት ጌርና መንግስቲ ኣሽኪዕና ዝብሉ ብበዓል ጀነራል ስብሓት፡ ሜጀር ጀነራል ሃይለ ሳሙኤል (ቻይና) ፡ ብር/ጀነራል ተኽለ ክፍላይ (ማንጁስ)፡ ብር/ጀነራል ፍጹም ገብረህይወትን መብዛሕትኦም ኣዘዝቲ ክፍላተ ሰራዊታት ዝርከብዎ ኮይኑ ብኻልእ ወገን ድማ “እዛ ሃገር ኣብ መኸተ እያ ዘላ መንግስቲ ዘውርዶ መምርሒን ትእዛዝን ብዘይ ቅድመ ኩነት ክንትግብሮ ይግባእ” ዝብሉ ብዓል ጀነራል ፊሊጶስ፡ ብር/ጀነራል ሓዱሽ ኢፍሬም፡ ኮሎኔል ሓረጎት ፍርዙን (ኣዛዚ ክ/ሰራዊት 22)ን ብርሃነ ኤልያስ (ኣዛዚ ክፍለ ሰራዊት 525 ኮይኑ ዝተመዘ) ዝርከብዎ ጉጅለ እዩ፡፡ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣዝዩ ተባራዒ እዋናዊ ሃዋሁ ዝጣሓለ ሓ/ም/ኤ ብዘስደምም ኣገባብ ኣባላቱ ካብ ተራ ክሳብ ሓለፍቲ ካብ መሳርዑ ክሃድምን ክስደድን ይርአ ኣሎ፡፡
መ. ብቤት ጽሕፈት ፕረሲደንት ጎስጓስ ክግበረሎም ዝተመረጹ “እዋናዊ ልምዓታዊ” መደባት
ዓመት ዓመት ህዝቢ ብተስፋ ዘጻንሑ፡ ዕምሪ ስልጣን ዘናውሑ ዝተጀመሩ መደባት ልምዓት እንዳርአኻ፡ ጎስጓሳት ዝግበረሎም መደባት ምውራድ ዘይስልክዮ ቤት ጽሕፈት ፕረሲደንት ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ እውን ጎኒ ንጎኒ ጽምብላት ስርሒት ፈንቅል ብኹለን ሚዲያታት ልዑል ትኹረት ተገይሩለን ጎስጓሳት ክግበረሎም ዝግብኦም ዝበሎም “ልምዓታዊ መደባት” ንዳይሬክተር ቤት ጽሕፈት ፕረሲደንትን ሚኒስትሪ ዜናን የማነ ገብረመስቀል መደባት ዓዲልዎ እዩ፡፡ እዞም መደባት ምስ ትሕዝቶታቶም ዝስዕቡ እዮም፡፡
- መንገዲ ኣየር ማሳዋ (MASSAWA air ways):
ሃገርና ብኹሉ ዓይነት ትሕቲ ቅርፂ ክትምዕብልን ክትህነጽን ዝጸልእ ዜጋ የልቦን፡፡ ዘዝተጀመረ ትሕቲ ቅርጺ ከይተዛዘመ ኣብ ሚዲያ ብምቅራብ፡ ዘተሓተ ጽፈት ዘለዎም (Substandard) ስርሓት ትሕቲ ቅርጺ ከም ዓበይቲ መደባት ብመስራዕ ዕምሪ ስልጣን ንምንዋሕ ምጉስጓስ ዝሓለፉ 25 ዓመታት ብአቦጓይላ ዝተመሃዘ ናይ ጎስጓስ ስትራቴጂ እዮ፡፡ ከምቲ ልሙድ ድማ ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ብሰማያዊ ሕብር ዝተለኸያ ካብ ቻይና ዝመጻ ነፈርቲ ብሽም “MASSAWA air ways” ሓያሎ ጎስጓሳት ይካየደለን ኣሎ፡፡
ድሕሪ መገዲ ኣየር ኤርትራ ዝተሃንጹ መንገዲ ኣየራት ሃገራት ኣፍሪካ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ በጺሐን ወነንቲ Boeing and Air busን ኣብ ዝኾናሉ እዋን፡ መንገዲ ኣየር ኤርትራ ግን ሙሉእ ብሙሉእ በዓቅሚ ሰብን ውሽጣዊ ትሕዝቶን ካብ ዝድስክል ዓመታት ኣቁጺሩ እዩ፡፡ ካልእ ይትረፍ ምስ መንገዲ ኣየር ኤርትራ ስምምዕ ከቲመን ዝነበራ ሃገራት (ቀጠር፡የመን፡ ጀርመን) ኮንትራተን ኣፍሪሰን፡ ባዕሉ ፕ/ት ናይ ካልኦት ሃገራት ነፈርቲ ተኻርዩ ኣብ ዝገሸሉ ደረጃ በጺሕና ኢና፡፡ እታ ዝተመካሕናላ Boeing 767 ንግስቲ ንህቢ ’ውን ጠጠው ካብ ትብል ዓመታት ኣቁጺራ እያ፡፡ ኣገልግሎት መንገዲ ኣየር ንባዕሉ ንኢሳይያስ “ርእሲ ሕማም” ኮይንዎ ከምዝነበረ ኣነ ባዕለይ ብቀረባ ዝፈልጦ’ዩ፡፡ ኣብ 2013 መንገዲ ኣየር ኤርትራ ዳርጋ ሙሉእ ብሙሉእ ክድስክል ምስተቓረበ ኢሳይያስ ንሓጎስ ክሻ ኣማኺሩ ዝተሓተ ጽሬትን ዋጋን ዘለዎን ነፈርቲ ክዕድግ ሓበሮ፡፡
እምበኣር ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ልዑል ጎስጓስ ዝተገበረለን ታሪኽ MA-60 ነፈርቲ ብሓጺሩ ከምዝስዕብ እዩ፡፡
ካብ xi’an air craft industrial corporation ዝተብሃለ ናይ ቻይና ትካል ዝኣተዋ 3 ነፈርቲ ኮይነን 2 MA-60 ዝብሃላ ብጠቕላላ 60 ሰብ ናይ ምጽዓን ዓቕሚ ዘለዎን ከምኡውን ሓንቲ Xi’an Y-7 እትብሃል ክሳብ 27 ሰብ ናይ ምጽዓን ዓቅሚ ዘለዋ እያ፡፡ እታ ሳልሰይቲ እቲ ኣፍራይ ብናጻ ከም ህያብ ዝወሰኻ እያ፡፡
እዘን ነፈርቲ ብዘይ ኣፍልጦ አቬሽንን መንገዲ ኣየርን ምስኣተዋ ንኣስታት 3 ዓመታት ኣብ ባጽዕ ጠጠው ኢለን ጸኒሐን እየን፡፡ ዳርጋ ኩሎም ምስ መንገዲ ኣየር ኤርትራ ተሻሪኾም ዝሰርሑ ዝነበሩ መንገዲ ኣየራት ሓደ ብሓደ ምስወጹ ኢሳይያስ 12 ኣባላት ሓይሊ ኣየር ናብ ቻይና ተላኢኾም ስልጠና ኽወስዱ ብምግባር እተን ነፈርቲ ስራሕ ኽጅምራ ኣዚዙ፡፡ ናብ ቻይና ተላኢኾም ናይ 6 ወርሒ ስልጠና ዝወሰዱ ኣብረርቲ ነፈርቲ ውግእን ቴክኒሻናትን ዝስዕቡ እዮም፡
ሜጀር ዮናታን ኣብርሃ
ሜጀር እዮብ ስእላይ
ሜጀር ኢሳይያስ ብርሃነ
ሜጀር ዮናስ ወልዳይ
ተለንተ መንደር ኣብርሃ ከምኡውን
ካፕቴን ሙሴ ዝተብሃሉ ኣብረርትን ፒናስ ነጋሽ፡ ፍጹም ሓድጉ፡ ኣሚነ ፍስሃየን ኣሌክስን ዝተብሃሉ ቴክኒሻናት እዮም፡፡
ነዞም ሰልጠንቲ ክከታተሉን ነተን ነፈርቲ ኣብ ባጽዕ ክኣልዩ ዝተመዘዙ ሓለፍቲ ኮሎኔል ፍጹም በላይን ሜጀር ተወልደ ኢሳቕን ዝተብሃሉ ኣባላት ሓይሊ ኣየር እዩም፡፡ ካብ ኣመጻጽእአን ጀሚሩ ጸገም ዘይተፈለየን እዘን ነፈርቲ ብዓለም ለኸ ሕግታት ኣዝዩ ዝተሓተ ደረጃ ዝተውሃበን ኣብ ልዕሊ ምኳነን
FAA (USA) ን EASA (Europe) ደረጃ ዘይተውሃበን ማለት ኣብ ኣሜሪካን ኤሮጳን ክበራ ዘይተፈቐደለን
ኢንሹራንሽ ዘይተገበረለን ማለት ነተን ነፈርቲ ይኹን ንተጓዓዝቲ ሓደጋ ምስዘጋጥም ዝኾነ ዓይነት ኢንሹራንስ ዘይኽፈለን
ኣብ ኣውስትራሊያ፡ ኒውዝላንድ ብዝበጽሐ ሓደጋ ከይበራ ዝተኸልከላ እየን፡፡
እምበኣር እዘን ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ጸገማት ዝተሰከማ ነፈርቲ እዩ ኣቦጓይላ ኢሳይያስ ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ልዑል ጎስጓስ ክግበረለን ብምእዛዙ ኣብ ኩለን ሚዲያታት ክንጸምም ዝቐነና፡፡
ዝኸበርኩም ተኸታተልቲ!
. . . . . . . ድሕሪ ንሓደ ወርሒ ምጥፋአይ ዘቅረብክዋ እዋናዊ ሓበሬታ ብዝተፈላለዩ መልክዕ ንቆሓትኩም ኣብ ምብራኽ ገለ ኣበርክቶ ከምዝህልዎ እኣምን፡፡ ገና ብኣግኡ ብህግደፋዊ ተዋስኦታት ዝፈለመት ሓዳስ ዓመት 2017 ፡ከምቲ ልሙድ ብብእዋኑ ዝካየዱ ተዋስኦታት ኣቦጓይላ ኣነ ውን እግሪ እግሪ እንዳስዓብኩ ብመልክዕ “እዋናዊ ዘዓባ” ከቅርበልኩም እየ፡፡ በዚ አጋጣሚ በቐጻልነት ከይተሓላለኹም እዋናዊ ሓበሬታታት እተስንቑኒ ሓለፍትን ግዱሳት ዜጋታት ከመስግን እፈቱ፡፡
ኣብ ቀጻሊ ብሰነዳት ዝተሰነየ ህልው ኩነታት ተሳተፍቲ ስርሒትን 3ይ ክፋል “ዛንታ ስርሒት ፎርቶ” ከቅርበልኩም’የ፡፡ ወዳሓንኩም!!


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
በዓለ ሥእል ዘጼዴንያ
ብመሠረት ትምህርቲ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ካብ ቅዱሳት ኣሣእል ብዙኅን ዓቢይን ጥቕሚ ይርከብ። ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ዝርከቡ ትምህርትታትን ታሪኻትን ብሥእላዊ ኣገላልጻ ብዝሓፀረ መንገዲ ምርዳእ ይከኣል። ናይ ጐይታና ልደቱን ጥምቀቱን ስቕለቱን ትንሣኤኡን ዕርገቱን ብሥእሊ ገይርካ ምግላጽ፡ ናይ ጐይታና ወንጌለ መንግሥት ድኅነት ዓለም ምስባኽን ምምሃርን እዩ። ኣሣእል ጐይታ፡ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም፡ ቅዱሳን መላእክት፡ ቅዱሳን ሰባትን ቅዱስ መስቀልን ኣብ ቤተ ክርስቲያን፡ ቤተ ጸሎት፡ ቤትካ፡ ቅዱሳት መጻሕፍት ምሥኣል ኣብቲ በዓል ቤት ሥእሊ ዘሎካ ክብርን ፍቕርን ንምግላጽ፡ንምስትንታንን ንምዝካርን ከምኡ’ውን ካብቲ በዓለ ቤት ሥእሊ ረድኤትን በረኸትን ንምልማንን ምምኅጻንን እዩ።
ኣብ ቅድሚ ቅዱሳት ኣሣእል ኴንካ ምጽላይን፡ ናይ ጸጋን ክብርን ስግደት፡ ኣስተብርኮን ኣድንኖ ርእስን ምቕራብ ከም ዝግባእ ቤተ ክርስቲያንና ትምህር።
ንቅዱሳት ኣሥእል ምኽባር ጸጋን ረድኤትን ከምዘውህብ፡ ኣብ ተኣምረ ማርያምን መጽሓፈ ስንክሳርን (10 መስከረም) ዝተጻሕፈ ታሪኽ ብቑዕ ኣብነት እዩ። ጼዴንያ ኣብ ትበሃል ሃገር ሓንቲ ማርታ ዝስማ ሃብታም መበለት ነበረት። ማርታ፡ ነቲ ‘ምንተ ይበቍዖ ለሰብእ ለእመ ኵሎ ዓለመ ረብኀ ወነፍሶ ኀጕለ’ (ማቴ. 16፡26)ዝብል ኣምላኻዊ ቓል ንምትግባር ገንዘባ ኣብ ጽድቂ ተውዕለሉ መንገዲ ሓሰበት። ቤቶም መዕረፊ ኣጋይሽ ዝገበሩ ንሥሉስ ቅዱስ ዘአንገደ ኣቦና ኣብርሃም፣ ንኽልተ መላእኽቲ ዘኅደረ ኣቦና ሎጥ ከምኡ’ውን ንጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ንምቕባል ብቕዕቲ ኾይና ዝተረኽበት ማርታ ኃውቲ ኣልኣዛር ዘከረት። በዚ ኸኣ መዕረፊ ኣጋይሽ ኣሕኒፃ ብትግሃትን ፍቕርን ትቕበል ነበረት። ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ፡ ነቶም ኣብ ቤታ ዝኃደሩ ናብ ኢየሩሳሌም ዝኸይድን ሥእለ እግዝእትነ ማርያም ገዚኡ ዘምጽኣላን እንተሎ ብንብዓት ሓተተቶም። ሓደ ካብቶም ኣጋይሽ፡ ኣባ ቴዎድሮስ ዝበሃል መነኮስ በቲ ኣብ እግዝእትነ ማርያም ዘለዋ ፍቕሪ ተመሲጡ፡ ‘ኣነ ኸይደ ገዚአ ከምጽኣልኪ እየ፡ ምስ ተመለስኩ ኸኣ ክንዲ’ቲ ዝገዛእክዎ ትኸፍልኒ’ በላ። ንሳ ድማ እግሩ እናሰዓመት ኣምሪራ ተማኅፀነቶ። ንጽባሒቱ ኣባ ቴዎድሮስ ናብ ኢየሩሳሌም ከይዱ፡ ኣብቲ ዝደለዮ ቦታ ምስ በጽሐ ሥእለ እግዝእትነ ማርያም ገዝአ። “ወይእቲ ሥእል ትትበሀል ሉቃስ ወንጌላዊ ዘሠኣላ/ እታ ሥእሊ ድማ ወንጌላዊ ሉቃስ ዝሠኣላ እያ ትበሃል” ኣባ ቴዎድሮስ ነዛ ሥእሊ’ዚኣ ኂዙ መንገዱ ናብ ጼዴንያ ኣቕንዐ።
ኣብ መንገዲ ኸሎ ሃንደበት ኣንበሳ እናጠሓረ ናብኡ ገጹ መጽአ። ኣብ ፍርህን ስንባደን ከሎ ግና እታ ምስኡ ዝነበረት ሥእለ እግዝእትነ ማርያም ሾብዓተ ኢድ ካብ ድምፂ ኣንበሳ ዝብትርዕ ድምፂ ኣስመዐት እሞ እቲ ኣንበሳ ሰንቢዱ ሃደመ። ካብኡ ኅልፍ ምስ በለ’ውን ምስራቕን ምቕታልን ዝልማዶም ሸፋቱ ዓገትዎ እሞ ዳግማይ ካብታ ሥእሊ ብርቱዕ ድምፂ ወፂኡ ነቶም ሸፋቱ ኣህደሞም። ኣባ ቴዎድሮስ ነዚ ዘደንቕ ተኣምራት ምስ ረኣየን ምስ ሰምዐን፡ ‘እዛ ሥእሊ’ዚኣ ንኣይ ረዳኢት ክትኮነኒ ናብ ሃገረይ ምድረ ኣግዓዚ ክወስዳ ኣሎኒ’ ኢሉ ናብ ሃገረ ጼዴንያ ትወስዶ ገዲፉ ናብ ሃገሩ ትወስዶ መርከብ ተሰቕለ። እታ ዝተሰቕላ መርከብ ኣብ ማእከል ባሕሪ ምስ በጽሐት፡ ንፋሰ ኣውሎ ማዕበል እናገፍዐ ናብ ሃገረ ጼዴንያ ኣብጽሓ። ሽዑ ኣባ ቴዎድሮስ ንማርታ ከይነገራ ኣብ ቤታ ኃደረ። ንጽብሒቱ እቶም ኵሎም ነጋዶ ብሓንሳብ ኃዲሮም ነናብ ዓዶም ወፂኦም ኪኸዱ ኸለዉ ንኣባ ቴዎድሮስ ግና መውፅኢ ማዕጾ ጠፊእዎ ተመልሰ። ማርታ ብኸምዚ ንሠለስተ መዓልቲ ክመላለስ ምስ ረኣየቶ ‘እንታይ ኮይንካ ኢኻ፡ ደኃን ዲኻ፧’ ምስ በለቶ፡ ኣባ ቴዎድሮስ ድማ ብኅፍረት ‘ሥእለ እግዝእትነ ማርያም ገዚአ ከምጽኣልኪ ዝተማኅጸንክኒ ኣነ እየ’ በላ። ኵሉ’ቲ እታ ሥዕሊ ካብ ዝገዝኣ ጀሚራ ዝገበረቶ ተኣምራት ነጊሩ ሃባ። ንሳ ድማ ብሓጐስን ምስጋናን ስግደትን ተቐቢላ ብኽብሪ ኣንቢራ፡ ለይትን መዓልትን ብየማንን ጸጋምን ቀንዴል ተብርሃላ ነበረት። እታ ሥእሊ ሥጋ ለበስ ትመስልን ካብታ ሥዕሊ ወዝ ዘይቲ ይወፅእን ነበረ። ካብዚ ዘይቲ እዚ ዝተቕብኡ ድማ ካብ ሕማሞም ይሓውዩ ነበሩ።
ኣብ ኵሉ ዓለም ብ10 መስከረም ሥዕለ እግዝእትነ ማርያም ናብ ቤት ማርታ ከም ዝመጽአት ምስ ተሰምዐ፡ እዛ ዕለት’ዚኣ ብሊቃነ ጳጳሳት ክትብዓል ተሠርዐት።
ሰላም ለሥእልኪ ሶበ ጸለየት ማርታ፡
ዘአጽነነት ርእሳ ከመ ትትመጠው ስእለታ፡
ምክሐ ታዴዎስ አንቲ ወሞገሰ ቶማስ ስሙየ መንታ፡
አመ ኢታድኅን እም ወለታ ወአመ ታገብእ ምድር ማኅፀንታ፡
ይኩነኒ ጸሎትኪ ሐገፋ ወወልታ።
ጸሎታ ወበረከታ ወምሕረተ ፍቁር ወልዳ ያድኅነነ እመከራ ሥጋ ወነፍስ ለዓለመ ዓለም።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
“ቤት ምኽሪ እቲ ቤት ፍርዲ ደቡብ ኣፍሪቃ ፕረዝደንት ዑመር ኣል በሽር ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዘይምእታዋ ንትእዛዝን ጠለብን እቲ ቤት ፍርዲ ምጥሓስ’ዩ” ክብሉ ዳኛ ኩኖ ትራስፋሰር ገሊጾም።
ቤት ፍርዲ ነዚ ጉዳይ ናብ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣየመሓላለፎን።
ቤት ፍርድታት እታ ሃገር መንግስቲ ደቡብ ኣፍሪቃ ንፕረዝደንት ዑመር ኣል በሽር ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዘይምእታው ምንቃፎም ዝዝከር ኮይኑ ነቲ ጉዳይ ናብ ሕቡራት ሃገራት ምትሕልላፋ ብዙሕ ውጽኢት ከምዘይህልዎ’ውን ይገልጽ።
ትካል ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣምንስቲ ኢንተርናሽናል ግን እቲ ውሳኔ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ፕረዝደንት ዑመር ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ካብ ምእታው ዝከላከሎም አካል ዘይምህላዉን ካልኦት ሃገራት’ውን ነቲ ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብነት ካብ ምክታል ዝከላኸል’ዩ ይብል።
ኣብቲ ትካል ዳይሬክተር ክፍሊ ምርምር ኣፍሪቃ ናጽነት በላይ “ሰበ ስልጣን ደቡብ ኣፍሪቃ ንውሳኔ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ዘይምትግባሮም ግዳያት ፍትሒ ናይ ምርካብ ዕድሎም ምምንዛዕ’ዩ። ኣብዚ ሕጂ እዋን እቲ ኣገዳሲ ጉዳይ እዚ ዘሕፍር ኣጋጣሚ ዳግማይ ከይድገም’ዩ” ይብሉ።
ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ፕረዝደንት ኣል በሽር ብክስታት ምጥፋእ ዘርኢ፡ ብገበን ኩናትን ገበን አንጻር ሰብኣዊነት ብምኽሳስ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ክኣትው ኣዚዙ’ሎ ንሶም ግን ነቲ ክስታት ይነጽጉ።


text:
ብዛዕባቨርምድኦ
ኣብ ቨርምድኦ: ካብ ምሉእ ሽወደን ዚበዝሓ ደሴታት: ሓውሲ-ደሴታትን: ከውሓውያን ደሴታትን ኣለዋ። ቨርምድኦ ካብ ውሽጢ ክሳብ ደገ ምስ እኩባት ደሴታት ስቶክሆልም ክትጽብጸብ ትኽእል። ነዝን: ህዝባዊ መጓዓዝያ ካብ ስቶክሆልም 20 ደቓይቕ ጥራይ ስለ ዚወስድን ድማ ንብዙሓት ናብ ቨርምድኦ ኪግዕዙ ምኽንያት ይኾኖም። ብሚእታዊ እንተ ርኢናዮ: ኣብ’ዘን ዝሓለፋ 30 ዓመታት: ቨርምድኦ ኮሙን እታ ካብ ኮሙናት ሽወደን ዝዛየደ ምውሳኽ ህዝቢ ዝተራእየላ ኮሙን’ያ።
እዚ ምዕባለ’ዚ: ኣብ ከባቢ ማእከል ታሪኸ-ኢንዱስትርያዊ ቦታታት ጉስታቭስበሪ: ሰሓብትን ፍሉያትን መንበሪ ቦታታት ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ከም ዚህነጹ ጌሩ’ሎ። ክሳብ 2025 ዓ. ም. ብጠቕላላ 2300 ሓደስቲ ገዛውቲ ኪህነጹ’ዮም።
ሎሚ ኣብ ቨርምድኦ ካብ 39000 ዚዛይዱ ተቐማጦ ኣለዉ። እዚ ብዝሒ ህዝቢ’ዚ: ኣብ’ዞም ዚመጹ 15 ዓመታት ብ 10000 ኪውስኽ ትጽቢት ይግበረሉ።
ናብ ቨርምድኦ ብቐሊሉ ብመኪና: ብኣውቶቡስ ወይ ብጃልባ ክትጎዓዝ ትኽእል። ካብ ከተማ ስቶክሆልም ኣውቶቡስ ቍጽሪ 222 ወሲድካ ኢኻ ናብ ቨርምድኦ ትመጽእ። እቲ መንገዲ ኣብ’ቲ ትራፊክ ጃልባታት ዚራኸበሉ ስታቭስነስ ቪንተርሃምን (Stavsnäs Vinterhamn) ዚበሃል ቦታ ይውዳእ።
ናብ ቨርምድኦ ዚኸዳ ኣውቶቡሳት ኣብ ስቶክሆልም ካብ ዚርከብ ስሉሰን ዚበሃል ቦታ ይነቕላ። ቍጽረን ከኣ ብ4 ይጅምር። ኣውቶቡስ ጌርካ ናብ ዚበዝሑ ብመሬት ኪብጽሑ ዚኽእሉ ቦታታት ክትከይድ ትኽእል።
SL - ትራፊክ ኣውቶቡሳት
Waxholmsbolaget - ትራፊክ ጃላቡ
ሓበሬታ ቱሪስት
ስዊድን አብ ቤት ማዘጋጃታትን ክልላዊ ቤት ምኽሪታትን (County Councils) ዝተኸፋፈለት እያ፡፡ እዚኦም፤ ሓላፍነታት መንግስቲ ስዊድን ዘይኮኑ ዋኒናትን ንጥፈታትን ህዝባዊ ረብሓ ይፍፅሙ፡፡ ሕጊ ከባብያዊ ምምሕዳር፤ እቶም ቤት ማዘጋጃታትን ክልላዊ ቤት ምኽሪታትን (County Councils) ክገብርዎ ዝግብኦምን ዘይግብኦምን ይቆፃፀር፡፡ አብ ስዊድን 290 ቤት ማዘጋጃታት አለዉ፡፡ ቬርምዶ ካብአቶም ሓንቲ እንትትኾን 39 000 ተቐማጦ አለውዋ፡፡ ስቶክሆልም እታ ዝዓበየት እንትትኾን 900 000 ተቐማጦ አለውዋ፡፡ እታ ማእኸለወይቲ ቁፅሪ ዘለዋ እትበሃል ቤትማዘጋጃ ኸባቢ 15 000 ተቐማጦ አለውዋ፡፡
እቲ ቤት ማዘጋጃ ከባብያዊ በዓል ስልጣን እዩ፡፡ አብ ስዊድን ዘለዋ እተን ዝዓበያ ከተማታትን ቤት ማዘጋጃታትን ኩሉሻብ ንባዕለን ከተማ እናበላ ይፅወዓ፡፡
አብነታት ቤት ማዘጋጃታት ሓላፍነት ዝወስዱሎም ዘፈራት ቀፂሎም አለዉ፡
– አፀደ ህፃናትን ናይ ትሸዓተ ዓመት ግዴታዊ አብያተትምህርቲን
– ላዕለዎት ካልአይ ብርኪ አብያተ ትምህርቲ
– ምሕብሓብ አረጋውያን
– ምሕብሓብ ጉዱኣት ኣካል
– ሓገዝ ፅገና
– ቤተ ንባብ
– ፕላንን ህንፃን
– ሓለዋ ከባቢን ጥዕናን
– ማይ
– ምውጋድ ረሳሕ ፈሳሲ
– ምፅራይ ጎደና
– ጉሓፍ
– ግልጋሎት ግዘ ሓደጋን ምድሓንን
ካብዚ ብተወሳኺ፤ እቲ ቤት ማዘጋጃ ንረብሓን ልምዓትን ሕብረተሰብ ካልኦት ስራሕቲ ይሰርሕ፡፡
ምስ መብዛሕቲአን ካልኦት ሃገራት እንትነፃፀር ከባብያዊ ዓርሰ ምምሕዳር አብ ስዊድን ምዕቡል እዩ - ሕድሕድ ቤት ማዘጋጃ ብዛዕባ ናይ ዓርሱ ንጥፈታት ንክውስን ዓብዪ ናፅነት አለዎ፡፡
መንግስቲ፤ ቤት ማዘጋጃታት ክንዲ ዝተኽአለ መጠን ብዛዕባ ናይ ዓርሶም ንጥፈታት ንክውስኑ ይደልዮም፡፡ ብኻሊእ ወገን፤ መንግስቲ ነቶም ቤት ማዘጋጃታት ዘመሓድሩ ሕግታት ይውስን፡፡
መጠን ከባብያዊ ግብሪ ናይ ምውሳንን ግብሪ ናይ ምእካብን መሰል አብ ስርዓተ ምሕደራ እቲ ጠቓሚ ኩነታት እዩ፡፡ ናይ ቤት ማዘጋጃታት ዋና ፍልፍል አታዊ፤ ዳርጋ 60 ምኢታዊ፤ ካብ ከባብያዊ ግብሪ ዝርከብ እዩ፡፡ ስለዝኾነ፤ ናይ ቤት ማዘጋጃታት እቲ ሓደ ወሳኒ ዕዮ ንተቐማጦ ናይ ስራሕ ዕድል ምፍጣር እዩ፡፡ አቶም አብቲ ቤት ማዘጋጃ ዝተመዝገቡ ወይ ንብረት ዝውንኑ ተቐማጦ፤ አባላቱ እዮም፡፡
ህዝቢ ምምሕዳራዊ ሰነዳት ናይ ምርካብ መትከል፤ ንኹሎም ዜጋታት ሰዊድንን ወፃእተኛታትን ካብ ህዝባውን ምምሕዳራውን ሰነዳት ክርብሑን ክሳተፉን መሰል ይህቦም፡፡ ሕድሕድ አባል ናይቲ ቤት ማዘጋጃ ብምምሕዳራዊ ቤት ፍርዲ ክልል (County Administrative Court) ዝርአዩ ውሳነታት ሕጋውነት ናይ ምርካብ መሰል ውን አለዎ፡፡
አብ ቤት ማዘጋጃታት ዝርከብ ከባብያዊ ዴሞክራሲ ጠቓሚ አካል ዴሞክራሲ ስዊድን እዩ፡፡ ሕድሕድ ቤት ማዘጋጃ፤ ወኪላት ፖለቲካዊ ፓርቲታት ዘለውዎ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ከተማ (City Council Assembly) አለወን፡፡ እቲ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ከተማ (City Council Assembly) ን ፈፃሚ ኮሜቴ (City Executive Committee)ን ንካልኦት ኮሚቴታትን ይስይም፡፡
ጠቕላላ ምርጫ ፓርላማ፤ጉባኤ ቤት ምኽሪ ከተማ (City Council Assembly)ን ቤት ምኽሪ ክልል (County Council)ን በብ አርባዕተ ዓመቱ ብተመሳሳሊ መዓልቲ ይካየድ፡፡
ምምሕዳር ኮሙን ዚኽፈተሉ ሰዓታት ካብ ሰኑይ-ረቡዕ ሰዓት 8-17: ሓሙስ ካብ ሰዓት 8-19: ዓርቢ ኸኣ ካብ ሰዓት 8-13 እዩ።
ቨርምድኦ ኮሙን
ስልኪ:- 08-570 470 00
ፋክስ:- 08-57048305
ኣድራሻ ቡስጣ:- 134 81 Gustavsberg
ኣድራሻ ምምሕዳር ኮሙን:- Skogsbovägen 9-11, Gustavsberg
ኣድራሻ ኢ-መይል ኮሙን:- varmdo.kommun@varmdo.se
ሽወደንኛ ንወጻእተኛታት - ኣብ ማእከል ጉስታቭስበሪ ኣብ ቨርምድኦ ዚርከብ ቤ/ጽ ካስ Centrum för arbete och studier (CAS)።
ቤ/ጽ ካስ CAS: ስልኪ:- 08/570 483 31
ጊዜ ስልኪ:- ሰኑይ - ዓርቢ: ሰዓት 08.00 -11.30 ኣድራሻ:- Skärgårdsvägen 7, 134 30 Gustavsberg.
ቤ/ጽመራኸብቲ-ስራሕ (Arbetsförmedlingen) ኣብቨርምድኦ ሰዓታት ስራሕ:- ሰኑይ - ዓርቢ: ሰዓት 8.00-16.30 ኣድራሻ:- Skärgårdsvägen 7, Gustavsberg
ውሕስነት ካሳ ንስድራ ቈልዑ: ንሕሙማትን ምግደራ ንዘለዎም ሓገዝ ኣብ ምሃብ ሓላፍነት ይወስድ። ብተወሳኺ’ውን ጥሮታ: ውሕስነት ወላድን ሓገዝ ክራይ-ገዛን ይከፍል።
ስልኪ:- 0771 524 524
አብዚ፤ ብዛዕባ ሓገዝ ተምሃራይ ሰዊድን ብዝተፈላለዩ ቋንቋታት ሓፈሻዊ ሓበሬታ ክትረክብ ትኽእል፡፡
እዚ መካነ-መርበብ’ዚ ነቶም ኣብ ቀረባ እዋን መንበሪ ፍቓድ ዝወሰዱ ኣብ ኣውራጃ ስቶክሆልም ዚቕመጡ ዚምልከት’ዩ። እዚ መካነ-መርበብ ነቶም ማሕበረሰብ ሽወደን ብኸመይ ከም ዚሰርሕ ኪፈልጡ ሓበሬታ ዚደልዩን: ኣብ ዝተፈላለዩ ጕዳያት ኣበይ ሓገዝ ከም ዚረኽቡን ዘርኢ ሓባር-መንገዲ’ዩ።
እዚ መካነ-መርበብ’ዚ ኣብ ሽወደን ጋሻ ምዃን ከመይ ከም ዚኾነ ዚነግር’ዩ። ኣብ ሽወደን ሓድሽ ገሻ ከለኻ ግድን ክትሓስበሎም ዘድልየካ ነገራት ኣለዉ። ኣብ ቤ/ጽ ግምጃ-ሃገር (ስካተቨርከት) ምምዝጋብ የድልየካ። ኣብ ሽወደን ካብ ዚርከብ ማሕበራዊ ስርዓተ-ውሕስነት ክትካፈል ክትክእል’ውን ኣብ ቤ/ጽ ውሕስነት ካሳ ክትምዝገብ ኣለካ።
ቤ/ጽ ኣማኸርቲ ኣቝሑ ሃልኪ (Konsumentrådgivningen) ኣብ ዝተፈላለዩ ንሃልኪ ዚምልከቱ ሕቶታት ይሕግዘካ። ኣቕሓ ዕድጊ ኣብ ትገብረሉ እዋን እንተ ኣታሊሎምኻ: ወይ ንዝዓደግካዮ ኣቕሓ ክትመልስ እንተ ደሊኻ: ከምኡ’ውን እቲ ዚግበር ውዕል ኪርድኣካ ካብ ኣማኸርቲ ሃልኪ ደገፍ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ኣብ ቨርምድኦ ክትቅመጥ ኣገዳሲ ሓበሬታ ንምርካብ ነዞም ዚስዕቡ ተወከስ:-
ንስዊድን ሓዱሽ እንተኾይንካ፤ ግልጋሎት ስራሕ ስዊድን (Swedish Employment Service) ስራሕ ንክትረክብን ብቐፃሊ ንክህልወካን ዝተፈላለዩ ዕድላት ከቕርበልካ ይኽእል፡፡
Sfi (ስዊድንኛ ን ስደተኛታት) አፍ መፍትሒ ቋንቆኦም ካብ ስዊድንኛ ወፃኢ ንዝኾኑ ዓበይቲ (ዝአኸሉ) ስደተኛታት ዝወሃብ መሰረታዊ ትምህርቲ ቋንቋ ስዊድንኛ እዩ፡፡
ነዚ ትምህርቲ ስዊድንኛ ን ስደተኛታት፤ አብ ቬርምዶ ወይ ናካ ዝተመዝገብካ እንተደአ ኾይንካ አብ CAS (ማእኸል ስራሕን ትምህርቲን) ክትመሃሮ ትኽእል፡፡ እዚ ትምህርቲ፤ አርባዕተ ዝተፈላለዩ ኮርስታት ዝሓዘ እዩ፡ A፣ B፣ Cን Dን፡፡ በየናይ ኮርስ ከምእትጅምር ብዘለካ ድሕረባይታ ትምህርቲን ብዘለካ ክእለት ቋንቋ ስዊድንኛን እዩ ዝውሰን፡፡ ንSfi D እንትትዛዝም፤ ብዝተፈላለዩ ደረጃታት ስዊድንኛ ከም ቋንቋ ወፃኢ ምምሃር ክትቅፅል ትኽእል ኢኻ፡፡ ከምኡ ውን፤ ናይ ቋንቋ ስዊድንኛ ትምህርትኻ ምስ ካልኦት ኮርስታት ክተጣምሮ ትኽእል፡፡ አብ CAS (ማእኸል ስራሕን ትምህርቲን) Sfi እንትትመሃር፡
– ውልቃዊ ስርዓተ ትምህርቲ ትረክብ – ብቐጥታ ትምህርትኻ ትጅምር – ብመዓልታዊ ወይ ምሸታዊ ትመሃር – ስዊድንኛ ምርዳእ፣ ምንባብ፣ ምዝራብን ምፅሓፍን ትመሃር – ብዛዕባ ሕብረተሰብ ስዊድን ጠቓሚ ሓበሬታ ትረክብ – መሰረታዊ ክእለት ኮምፒዩተር ትረክብ – ሓፈሻዊ ብቕዓትካ ዘርኢ ፖርቶፎልዮ ክእለት ትፅሕፍ
ኣብ ቨርምድኦ ኣብ ትምህርቲ ኤሰፊ (ሽወደንኛ ንወጻእተኛታት) ክትጅምር: ኣብ ቨርምድኦ ኮሙን ዝተጸሓፍካን: እተን ናይ መወዳእታ ኣርባዕተ ኣሃዛት መለለዪ ቍጽሪ መንነት (ፐርሾንኑመር) ዝወሰድካን ክትከውን ኣለካ።
ንትምህርቲ ኤሰፊ ብቐጻሊ ምዝገባ ነካይድ። ምስ መማህራን ውልቃዊ መደብ ትምህርቲ ክትገብር ናብ ማእከል ጉስታቭስበሪ ኣብ ቨርምድኦ ዚርከብ ቤ/ጽ ካስ Centrum för arbete och studier (CAS) ደዊልካ ቈጸራ ሓዝ።
ቤ/ጽ ካስ (CAS): ስልኪ:- 08/570 483 31
ሰዓታትስልኪ:- ሰኑይ - ዓርቢ: ሰዓት 08.00 -11.30 ኣድራሻ:- Skärgårdsvägen 7, 134 30 Gustavsberg.
ሓድሽ ዝገዓዝካ እንተ ኾይንካ: ኣብ ቨርምድኦ ከም ዝተመዝገብካ ዘርኢ ምስክር ልደት (ፐርሾንበቪስ) ተማላእ። ኣብ ካልእ ኮሙን ተመሃራይ ኤሰፊ እንተ ኔርካ’ውን ምስክር ወረቐትካ ምስኻ ተማልኣዮ።
ኣብያተ ትምህርቲ ሽወደን - ሃገራዊ ወኪል ትምህርቲ (Skolverket)። ኣብያተ ትምህርቲ ሽወደን ብኸመይ ከም ዚሰርሓ ኣብ’ዚ ተወሳኺ ሓበሬታ ትረክብ። (ሌንክ)
ላዕላይ ደረጃ ትምህርቲ - Högskoleverket
ኣብ ሽወደን ክትቅመጥ ዘድሊ መንበሪ ፍቓድ - ከመይ ጌርካ መንበሪ ፍቓድ: ፍቓድ ስራሕ: ዕቝባ ወይ ዜግነት ከም ትሓትት ተወሳኺ ሓበሬታ ክትረክብ ንቦርድ ሚግረሽን (Migrationsverket) ተወከስ።
ቨርምድኦ ኮሙን: ከከም ኣድላይነቱ: ንስራሕን ትምህርትን ወለዲ ወይ ድሌት ቈልዓ ኣብ ግምት ብምእታው: ንዅላቶም ካብ 1-6 ዓመት ዝዕድመኦም ቈልዑ ንጥፈት ትምህርቲ የበርክት። ሓልዮት ትምህርቲ ቈልዑ ንዅላቶም እቶም ክሳብ 12 ዓመት ዝዕደመኦም ቈልዑ ይምልከት (ቤ/ት ህጻናት: መባእታዊ ቤ/ት: ፍሉይ ቤ/ት)። ቨርምድኦ ኮሙን ነቶም ወለዶም ዚሰርሑ ወይ ዚመሃሩ ቈልዑን ነቶም ትምህርቲ ዘድልዮምን ንጥፈት ትምህርቲ ይህብ።
ቤ/ት ህጻናት ቈልዑ 6 ዓመት ምስ መልኡ ዚወሃብ ግዴታዊ ዘይኮነ ዓይነት ትምህርቲ እዩ። ትምህርቲ ህጻናት በተን ኣብ’ታ ኮሙን ዘለዋ መባእታውያን ኣብያተ ትምህርቲ’ዩ ዚካየድ።
ምልክታ ክንክን ቈልዓ ብመካነ-መርበብ ኮሙን ምእታው ይከኣል’ዩ። ንኢ-መይል barnomsorgsfragor@varmdo.se ተጠቒምካ ወይ ብቝጽሪ ስልኪ 08-570 482 28 ደዊልካ ምሕታት’ውን ይከኣል’ዩ።
ኣብ ቨርምድኦ ኮሙን ዓሰርተ ሰለስተ ኮሙናውያንን ኣርባዕተ ብሕታውያንን ኣብያተ ትምህርቲ ኣለዋ። እቶም ካብ 6-15 ዓመት ዝዕድመኦም ደቂ ዘለዎም ወለዲ: ደቈም ኣበየኖት ኣብያተ ትምህርቲ ከም ዚመሃሩ ኪመርጹ ዕድል ኣለዎም። እዚ ግን ነቲ ዘሎ ናጻ ቦታ ኣብ ግምት ኣእቲኻ ማለት’ዩ።
መባእታዊ ቤት ትምህርቲ ንዅላቶም ካብ 7-16 ዓመት ዝዕድመኦም ቈልዑ ግዴታዊ’ዩ። ኣብ መባእታውያን ኣብያተ ትምህርቲ ዚወሃብ ትምህርቲ: ንዅላቶም ተመሃሮ:ኣብ ማሕበራዊ መነባብሮ ኪሳተፉ ዘድልዮም ፍልጠትን ብቕዓትን ኪህቦምን: ንቐጻሊ ትምህርቲ መሰረት ኪኾኖምን ተባሂሉ’ዩ ዚወሃብ። ኣብ ትምህርቲ ጸገም ንዘለዎም ተመሃሮ ፍሉይ ሓገዝ ይወሃብ። ቤት ትምህርቲ ካብ ክፍሊት ናጻ’ዩ፣ ንሓደ-ሓደ ዘድሊ ነገራት ግን መጠኑ ውሕድ ዝበለ ገንዘብ ምኽፋል ኬድሊ ይኽእል’ዩ። ትሕዝቶ ትምህርቲ: ብስርዓተ-ትምህርትን ንዝተፈላለዩ ዓይነታት ትምህርቲ ብዚወጽእ መደብን ይምራሕ። ውልቃዊ ግምገማ ምዕባለን (Individuella utvecklingsplaner) ጽሑፋዊ መምዘንን (skriftliga omdömen) ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ዓመተ-ትምህርቲ ይወሃብ። ካብ 8ይ ክፍሊ ድማ ነጥቢ ትምህርቲ ይወሃብ።
ኵላቶም መባእታዊ ትምህርቲ ዝፈጸሙ ሽወደናውያን መንእሰያት: ሰለስተ ዓመት ዚወስድ ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ኪወሃቦም መሰል ኣለዎም። ትምህርት ካልኣይ ደረጃ ንሙያዊ ስራሕ: ንቀጻሊ ትምህርቲ: ንውልቃዊ ምዕባለን ንንጡፍ ተሳትፎ ማሕበራዊ ናብራ መሰረት የንብር። ኣብ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ን3 ዓመት ዚቕጽላ 18 ፕሮግራማት ትምህርቲ ምምራጽ ይከኣል።
ዕላማ ኣብ መባእታዊ ቤት ትምህርቲ ዚወሃብ ትምህርቲ ቋንቋ’ደ: ካልእ ቋንቋ’ደ ዘለዎ እንተ ወሓደ ሓደ ወላዲ ንዘለዎም ተመሃሮ ወይ ርዑማት ቈልዑ (adoptivbarn): ምስ ካልኦት ኮይኖም ኣብ ትምህርቲ ቋንቋ’ዲኦም ዘለዎም ፍልጠት ኬማዕልብሉ ዕድል ምሃብ’ዩ።
ንትምህርቲ ቋንቋ’ደ ዚምከቱ ሕቶታት ናብ:- Linda Grönlund ስልኪ:- 070-4130426 linda.gronlund@varmdo.se
ዘለካ ብቕዓት ትምህርቲ ኣብ ሽወደን ብኸመይ ከም ተምዝን ሓገዝ ክትረክብ ምስ’ዚ ዚስዕብ ርክብ ግበር:-
ኣብ ማእከል ጉስታቭስበሪ ኣብ ቨርምድኦ ዚርከብ ቤ/ጽ ካስ Centrum för arbete och studier (CAS)
ቤ/ጽ ካስ CAS: ስልኪ:- 08/570 483 31
ጊዜ ስልኪ:- ሰኑይ - ዓርቢ: ሰዓት 08.00 -11.30 ኣድራሻ:- Skärgårdsvägen 7, 134 30 Gustavsberg.
ሽወደንኛ ንወጻእተኛታት (ኤሰፊ) Svenska för invandrare (SFI)
ዕማም ማሕበራዊ ኣገልግሎት: ብምኽንያት ኣካላዊ ምግደራ: ማሕበራውን ቍጠባውን ጸገም ሓገዝ ንዘድልዮም ሰባት ኣገልግሎትን ደገፍን ምሃብ’ዩ። እዚ ዚወሃብ ደገፍ: ንትሕዞ: ዕድላትን ድላይን ውልቃውያን ሰባት ኣብ ግምት ብምእታው’ዩ መልክዕ ዚሕዝ።
ድሕሪ ሰዓታት ስራሕ ህጹጽ ጕዳይ ዘለዎ ምስ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ቨርምድኦ ኮሙን ርክብ ኪገብር ይኽእል’ዩ:-
ስልኪ ብቐትሪ:- 08-570 470 00። ስልኪ ምሸትን ቀዳመ-ሰንበትን:- 08-570 307 20።
ኣገልግሎትደቀንስትዮናካቨርምድኦ
ንኣካላውን ስነ-ኣእምሮኣውን በደል ዝተቓላዕክን ደቀንስትዮ ይሕግዝን ደገፍ ይህብን።
ስልኪ:- 08-601 95 72: ኢ-መይል:- nackavarmdo.kvinnojour@telia.com
ስልኪ ብቐትሪ:- 08-570 485 66። ስልኪ ምሸትን ቀዳመ-ሰንበትን:- 08-570 307 20
ክፍሊ ክንክን ኣረጋውያን: ልዕሊ 65 ዓመት ንዝዕድመኦም ዚወሃብ ዝተፈላለየ መልክዕ ዝሓዘ ክንክንን ኣገልግሎትን ኣብ ምቕራብ ሓላፍነት ይወስድ። እቲ ዕላማ: ለይትን ቀትርን: ንኣረጋውያን ሓልዮትን ክንክን ብምሃብ ዋላ’ ኳ እንተ ሓመሙን እንተ ተመግደሩን ኣብ ገዛእ ገዝኦም ኪቕመጡ እዩ። ብተወሳኺ’ውን ነቶም ዓብይን ሰፊሕን ክንክን ስለ ዜድልዮም ኣብ ገዝኦም ኪቕመጡ ዘይክእሉ ፍሉይ መንበሪ የበርክት።
ናብ ሽወደን ብዘይ ወላዲ ዚመጹ ቈልዑ ዚውክሎም ብዓል-ሕድሪ የድልዮም። ብዓል ሕድሪ ምምዛዝ ናይ ኮሚቴ ሕድሪ (överförmyndarnämnden) ዕማም’ዩ። ዕማም ብዓል-ሕድሪ/ኣመሓዳሪ ከኣ መሰላት ቈልዓ ምክልኻል’ዩ። ንኣብነት ኣብ ትካላት መንግስቲ ኣብ ዚግበር ምልክታታትን ይግባይን: ነቲ ቈልዓ ምውካል ዚርኢ ኪኸውን ይኽእል።
Dela:


text:
እቲ ካብ መራኽብ ኲናት ኣሜሪካ ዝተኻየደ ደብዳብ ተወንጫፊ ሚሳይላት: ግብረ መልሲ ነቲ ብመንግስቲ ሶርያ ኣብ ልዕሊ ተቓወምቲ ሓይልታት እታ ሃገር ኣብ ዝቆጻጸርዎ ቦታታት ዝተኻየደ መጥቓዕቲ ኬሚካላዊ ኣጽዋር ምኳኑ ሰበ ስልጣን ኣሜሪካ ሓቢሮም።
እቲ መጥቓዕቲ ብትእዛዝ ፕረዝደንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ ዝተፈጸመ ምኳኑ’ውን ተፈሊጡ’ሎ። ፕረዝደንት ትራምፕ ነቲ ትእዛዝ ኣብ ዝሃብሉ: እዚ ንናይ ኣሜሪካ ሃገራዊ ጸጥታ ኣገዳሲ’ዩ ኢሎም።
ሓይልታት መንግስቲ ፕረዚደንት ሶርያ ባሻር ኣል ኣሳድ ቅድሚ ሒደት መዓልታት ብዝፈጸምዎ ከሚካላዊ መጥቃዕቲ ኣስታት 100 ሲቪል ሰባት ምቕታሉ ይዝከር። እዚ ድማ ኣብ ልዕሊ ሶርያ ካብ ሓያሎ ሃገራት ክኹነን ኣኽኢልዎዩ።
ቁጽሪ ኣብ ምብራቓዊ ማእከላይ ባሕሪ ካብ ዝተደኮና ክልተ መራኽብ ኩናት ኣመሪካ ዝተወንጨፈ ቶምሃውክ ዝተባህለ ሚሳይላት 59 ከምዝኾነ ድማ ብተወሳኺ ተሓቢሩ። እቲ መጥቃዕቲ ኣብ ሰዓታት ወጋሕታ ማለት 4:40 ናይቲ ከባቢ ዝተፈጸመ ምንባሩውን ተገሊጹ ኣሎ።


text:
Date: Sunday, 30 September 2018
ብሳላሓዲን ዓሊ
መስከረም ዕለት 29, 2018 ዓም ፈረንጂ
መጽሓፍ ሃምድ እድሪስ ዓዋተ 1915-1962፡ ታሪኽ-ህይወት ናይቲ ኣብ ሓባራዊ ዝኽሪ ኤርትራውያን ትእምርቲ ሃገራዊ ጅግንነት ዝዀነን ኣብ ኤርትራ ብረታዊ ቃልሲ ዝጀመረን ሓምድ እድሪስ ዓዋተ እተዘንቱ መጽሓፍ ኰይና፡ ውጽኢት ናይቲ ን35 ዓመታት ዝተካየደ ዝተኻየደ ንማሕበራዊ፡ ወተሃደራዊትን ፓለቲካዊን ተመኲሮ ሓምድ ዝምልከት ትሕዝቶ ዘጠቓልልት ፈላሚት ውጽኢት ዓሚቚን ዕቱብን መጽናዕቲ እያ። ኣብዛ መጽሓፍ፡ ታሪኽ-ህይወት ሓምድ ኣብ 12 ምዕራፍትን ሓደ ድሕረ-ጽሑፍን ዝተዘርዘረ ኮይኑ፡ ካብ ስድራቤታዊ ድሕረባይታኡ፡ ተወሊዱ ዝዓበየሉ ማሕበራዊ ከባቢ፡ ኣብ ዕስክርና ጣልያን ንዘሕፍለፎ ውግኣትን ዘጥረዮ ወተሃደራዊ ተምኲሮን፡ ኣብ 1940ታት ኣብ ኤርትራ ግኑን ዝነበረ ሽፍትነት ዝተጸንበረሉ ኲነታትን፡ ብምሕረት ናብ ሰላማዊ ህይወት ክሳብ ዝምለስ ዝፈጸሞም ተግባራትን ብዝርዝር ቀሪቡ`ሎ። ኣብ ግዜ ፈደረሽን ከም ሓረስታይ ኰይኑ ዘሕለፎ ህይወት ብሓጺር ብምዝንታው ድማ፡ ንመስርሕ ኣጀማምራ ብረታዊ ቃልሲ ብመንገዲ ህይወት ሓምድ ተዘንተ።ጸሓፊ ንታሪኽ-ህይወት ሓምድ እድሪስ ዓወተ ብምጽናዕ፡ ክምልሶም ዘንቀደ ሕቶታት ኣብ መቕድም ብኸምዚ ዝስዕብ ኣስፊሩዎም ኣሎ።.......................
.........ምንባብ ቀጽል


text:
ናይሮቢ ኣብ ዝተካየደ ኣኼባ በይነ መንግስታት ምብራቅ ኣፍሪቃ፣ ሓሙሽተ መራሕቲ ማለት ናይ ኢትዮዽያ ቀ/ሚ፣ፕረዚደንታት ኬንያ፣ ኡጋንዳ፣ጂቡቲን ሶማልያን ተሳቲፎም‘ዮም።
ኢጋድ፣ኣብ ደቡብ ሱዳን ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ዘይተዓጥቁ ሰባት ዝፍፀም ፆታዊ ጥቅዓት ቅትለት ዘረፋን ካልኦት ገበናትን ዝኹነን‘ዩ ይብል።ኣብ‘ዚ ገበን‘ዚ ብቀጥታ ይኹን ብተዘዋዋሪ ዝተሳተፈ ድማ ከምዝሕተት የጥንቅቅ።
ልእኽቲ ሕ/ሃ ንጉዳይ ደቡብ ሱዳን ሂልዲ ጆንሰን፣ድሕነት‘ቶም ፅላል ሕ/መ ዝደልዩ ንምርግጋፅ በዝሒ ዓቀብቲ ሰላም ንክውስኽ ኣለዎ ዝብል ውሳነ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕ/ሃ ዝናኣድ‘ዩ ኢለን ወ/ሮ ሂልዲ ጆንሰን።
ዕፃ ድሕሪ ነዊሕ ዘበናት ብርቱዕ ግጭት ዝተመስረተት ደቡብ ሱዳን ዘጠራጥር ኮይኑ ከምዘሎ‘ውን ይዛረባ ወ/ሮ ሂልዲ ጆንሰን።
ብመሰረት ሪፖርት ሕ/ሃ ክሳብ ሎሚ ልዕሊ ሓደ ሽሕ ሰባት ብጠንቂ‘ቲ ህውከት ደቡብ ሱዳን ተቀቲሎም‘ለው።እዚ ግጭት‘ዚ ዝተወለዐ ካብ ነገደ ዲንቃ ዝኾኑ ፕረዚደንት ሳልቫ ኬር ኣንፃር‘ቶም ካብ ነገደ ኑዌር ዝኾኑ ቀንዲ ፖለቲካዊ መነሓንሕቶም ሪኽ ማቻር ክላዓሉ ኣገዲድዎም‘ዩ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ኢትዮዽያውያንን ኤርትራውያንን ተቀማጦ ደቡብ ሱዳን ንብረቶም ስለዝተዘረፈ ባዶ ኢዶም ከምዝተረፉን ህይወቶም ኣብ ሓደጋ ስለዝወደቀ ኣርክቡልና ይብሉ‘ለው።ዛጊድ‘ኳ ሸውዓተ ኢትዮዽያውያን ከምዝተቀትሉ ዘዘራረብናዮም ሰባት ገሊፆም።


text:
ራእይ ህግደፍ ኣብ ግራት ዘይዝራእ፡ ኣብ ንፋስ ተበቲኑ ዝበንን ባዶ ቃላት፡-
መሬት ኤርትራ ካብ ሰራዊት ባዕዳዊ መግዛእቲ ነጻ ዝኾነሉ ዕለት 24 ግንቦት 1991፡ ሎሚ’ውን ከም ዝሓለፉ ዓመታት ኣብ በበይኑ ከባብን በበይኑ ስሚዒታትን ክዝከር ክጽንበል ቀኒዩ። ኣብ በበይኑ ከባቢ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ኩልና ኤርትራዊ ዕለተ ነጻነት ነኽብር ክንስና፡ ሓደ ናብ’ቲ ካልእ ዘይኸደሉ ኣብ በበይኑ ኣዳራሽ፣ በበይኑ ፖለቲካዊ ስምዒት ሕራነን ጭርሖን ጸምቢናያ። ከም ሓቅን ክኸውን ዝነበሮን ዝኽሪ 24 ግንቦት 1991 መዛዘሚ ምዕራፍ ናይ’ቲ ን30 ዓመት ዝተኻየደ ደማዊ ኲናት ብምዃኑ፡ ኩሉ ኤርትራዊ ብዘይ ኣፈላላይ፡ ኣብ ውሑስ ሃገራዊ ሰላም፣ ኣብ ጽላል ህዝባዊ ሃገራዊ ቅዋም ኮይና፡ ብምርጫ ብዝደየበ ህዝባዊ መንግስቲ እናተመራሕና፡ ኣብ ሓደ ኣዳራሽ፡ ሓደ ስምዒት፡ ሓደ ተስፋን ጭርሖን መግለጺ ሓጎስናን ሓድነትናን ሰትን ዕመበባን እናነስነስና ተሓቛቚፍና ከነኽብርና ይግባእ ነይሩ። ሓደ ጉጀለ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ክሕደት ስለ ዝፈጸመ ግን ክኸውን ዝነበሮ ኣይኮነን። ስለዚ ከኣ፡ ደቂ ሓንቲ ሃገር ንሓንቲ ዕለተ ነጻነት ንምዝካር፡ ኣብ በበይኑ ከባቢ፡ በበይኑ ኣዳራሽ፣ በበይኑ ስምዒት፣ በበይኑ ሰንደቕ ዕላማ፣ በበይኑ ጭርሖ ንሕናን ንሳቶምን እናተበሃልና ክንዝክር ግድን ኮይኑ። ጠንቂ ናይ’ዚ ጉጅለ ህግደፍ’ዩ። ብታሪኽ ብሕግን ዝሓተተሉ ከኣ ንሱ’ዩ።
እምነትን ክሕደትን ፈጺሞም ዘይራኸቡ ተጻረርቲ ኣምራት’ዮም። እምነትን ሕልምን ህዝብታት ኤርትራን ናይ ጥልመት ራእዩ ጉጅለ ህግደፍን ከብድን ሕቖን ስለ ዝኾኑ ከኣዩ መበገሲ ናይ’ቲ በበይንኻ ምጽንባል። እዚ ጠላም ጉጅለ፡ ሰብኣዊ መንነቶም ዝሸጡ ኣምለኽቱን ወድዓውያን ተሓባበርቱን ንዕለተ ነጻነት 24 ግንቦት ኣመልኪቶም ክእከቡ፡ ክጉይሉ፡ ክጭርሖ፡ ክምድሩ እንከለው ከምስሉ ከደናግሩ’ዮም። ሕድሪ ጀጋኑ ሰማእታትን ውጉኣት ሓርነትን ብተግባር ይትርጉሙ ከም ዘለው፣ ልዕላውነት ህዝብን መሬትን ኣኽቢሮም ብሕግን ብምርጫ ህዝብን ስልጣን ጨቢጦም፡ ሃገራዊ ሰላም ኣንጊሶም ብደሞክራስያዊ ኣገባብ የመሓድሩ ከም ዘለው ንግሩሃት ንምድንጋርን ገበናቶም ንምሕባእን’ዮም ክጥቀምሉ ዝፍትኑ ዘለው።
ውጹዓት ህዝብታት ኤርትራን ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጥን፡ ንመዓልቲ ነጻነት 24 ግንቦት 1991 ንምበል 27 ዓመት ክዝክሩን ክጽምብሉን እንከለው ግን፡ ንቃልዓል ንይምሰል ዘይኮነ፡ እዛ ዕለት ሰራዊት መግዛእቲ ሓንሳእን ንሓዋሩን ካብ ምድሪ ኤርትራ ዝተወገደላ፡ ህወትን ኣካልን ዝተኸፍላ ክብርቲ ዕለት ምዃና ብልቢ ኣሚኖም’ዮም ዝጽንብልዋ። ውጹዓት ህዝብታት ኤርትራ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጥን ብልቢ ከብዕልዋ እንከለው ከኣ፡ ክልተ ዕላማ ሒዞም’ዮም። በቲ ሓደ ሕሉፍ እናዘከሩ፡ በቲ ካልእ ከኣ ጭቡጥ ዘለውዎ ኩነታትን ከመይነት ኣፈታትሓኡን እናእመቱን እናተዛተዩን’ዮም ዝጽንብልዋ።
ብምኽንያት እዛ ክብርቲ ዕለት ዝእከብሉ ኣደራሽ፡ ሕልፉን መጻእን ወዲኑ ናይ ዝርኢ ዓውደ ዘተን ትምህርትን ‘ምበር ናይ ጎይላን ዳንኬራን መድረኽ ኣይኮነን። ካብ ናይ ህግደፍን ህግደፋዊ መድረኻትን ብኹለንትንኡ ዝተፈልየ’ዩ። ኣረኣእያኦም በይኑ፡ ጭርሖኦም በይኑ፡ ላዛ ኣቀራርባኦም በይኑ’ዩ። ስለ ዝኾነ ከኣ ደቂ-ሓንቲ ሃገር፡ ንሓደ ሃገራዊ በዓል በበይኖም ከብዕሉ ዝገርም ዘይኮነ ባህሪያዊ’ዩ። እቲ ሓደ ስምዒት ህዝቢ ኣረሳሲኑ ንጥፍኣት፡ እቲ ካልእ ከኣ ህዝቢ ኣረዲኡ ኣንቂሑ ወዲቡ ንትንሳአ ሃገር ዓሊሙ ዝሰርሕ ብምዃኑ ዘራኽብ ሰንሰለት የብሎምን።
ልኡላውነት ህዝቢ ደፊርካ፣ ብስም ስውኣት፡ ውጉኣት ሓርነትን ስድራ-ቤቶምን ጉጅላዊ ረብሓ እናኻዕበትካ፣ ህዝቢ ከም ህዝቢ እናበተንካ፣ ልኡላዊ መሬት ንዝተፈላለዩ ባዕዳውያን ሃገራት ኣሕሊፍካ እናሃብካ፣ ደቂ- ስውኣት ሓድጊ ከይገደፉ ኣብ ትርጉም ዘይብሉን ዘይፍትሓውን ኲናት ክሞቱን ስድራ ቤታት ዘርኢ ዘይብለን ክጸንታን እናገበርካ፡ መበል ክንድዚ ዓመት ጽምብል ሃገራዊ ነጻነት የኽብር ኣለኹ፡ ቅሰኑ ሰማእታትና፡ ተሓበኑ ስድራ ሰማእታትና ምባል፡ ድንግርግር ዘየብል ኣሽካዕላል’ዩ። ጉጀለ ህግደፍ፡ ኣመለኽቱን ወድዓውያን ተሓባበርቱን ክሕስው ክጀሃሩ እንከለው ዝኾነ ናይ ሕንከት ምልክት ኣየርእዩን። ስለምንታይ? ነቲ ሓሶት ምጅሃር ምድንጋር ከም ፖለቲካዊ ስነ-ሓሳባዊ ኣማራጺ ናትና ኢሎም ስለ ዝሓዝዎ።
እዚ ጉጅለ ከም ፖለቲካዊ ብቕዓት ዝንየተሉ፡ ፍሬኡ ኣብ ባይታ ዝረአ፡ ህዝቢ ዝምስክረሉን ዝጥቀመሉን ፖለቲካዊ ስነ-ሓሳብን ካብኡ ዝምንጩ ፖሊስን ስትራተጂን ዘይኮነ፡ ልቢ ወለዳዊ ድርሰት’ዩ። ናይ ቃላት መረጻ’ዩ። ፖለቲካዊ ድራማ’ዩ። ኣብ ምምሕያሽ ማሕበራዊ ህይወት ህዝቢ ካብ ዓመት ናብ ዓመት ሓንቲ ከይሰርሑ፡ ኣብ ዘካየድዎ ስማዊ በዓላት በረኣእያን ተግባርን ምስኦም ዘይኸይድ፡ ዘይውክልዎ ዝተመረጸ ቃላት ሒዞም ይቐርቡ። ጭርሖ መበል 27 ዓመት ነጻነት 24 ግንቦት 2018 ንኣብነት፡ “ራእይ ብዕዮ” ዝብል ሒዞም ቀሪቦም። ንዕኡ ዘሰኒ ፖለቲካዊ ኣረኣእያን ተግባርን ከም ዘይብሎም፡ ህዝቢ ንምድንጋር ይብልዎ ከም ዘለው ግን ናይ ዝሓለፉ በዓላትን ኣብኡ ዝተስምዑ ጭርሖታትን ብምዝካርን ብምምስኻርን ክረጋግጽ ይከኣል’ዩ። ራእይ ብዕዮ ጥዑም ፖለቲካዊ ቃል’ዩ። ራእይ ህግደፍ ግን ኣብ ንፋስ ምበር ኣብ ግራት ስለዘይዝራእ ዓየዪ የብሉ ፍረ የብሉ ባዶ ናይ ቃላት ጸወታ’ዩ። ህግደፍ በረኣእያኡ ኮነ ተግባሩ ኣሪጉ’ዩ። ቅቡጽ’ዩ። ድሕሪ ደጊም ካብ ቃላት ጸወታን ብህዝቢ ምሽክዕላልን ሓሊፉ ሓድሽ ሓሳብ ከምጽእ ዝሕሰብ ኣይኮነን።
ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ግን፡ ዝተረኽበ መድረኻት ህዝቢ ኣብ ምንቃሕን ምውዳብ ክጥቀምሉ፡ ፍልልያቶም ከጽብብሉን ከመሓድርሉን ኣለዎምን ይግባእን። ምኽንያቱ፡ ንሃናጺ ሓሳባት ብጸጋ ከተኣናግዱ፡ ሃናጺ ንዘይኮነ ከኣ ብግልጺ ክእርሙ ክገርሑ ኣለዎም። ብሰንኪ ናይ ጥፍኣት ጉጅለ ህግደፍ ንዘጋጠመ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ውድቀት ምኽንያት ብምግባር፡ ኣብ ልዕሊ ክቡር ህይወቶም ዝኸፈሉ ሰማእታትን ፍርቂ ኣካሎም ከፊሎም ኣብ ክንዲ ዝኽብሩ ሓሲሮም ተጸበይቲ ኮይኖም ዘለው ውጉኣት ሓርነት፡ ብገለ ወገናት ዝቐርብ ሓላፍነት ዝጎደሎ ርእይቶታት ብስቕታ ክሕለፍ የብሉን። ብዝኾነ መዕቀኒ ንመዓልቲ ነጻነት 24 ግንቦትን ታሪኻዊነታን ዝሸራርፍ ርእይቶ’ውን ከምኡ። ናይ ኩሉ ተሓታቲ ጉጅለ ህግደፍ ስለዝኾነ፡ እቶም ሃገራዊ ግቡኦም ዝፈጸሙ ጀጋኑን ዕለተ 24 ግንቦት ሓዊስካ ምጽያን ምኹናን ብዝኾነ መዕቀኒ ኣፍራሲ ደኣምበር ሓጋዚ ብዘይምዃኑ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ግቡእ ጠመተ ሂቦም ክሰርሕሉ ይግባእ። ብዝተመርጸ ቃላት ተኸሽኑ ዝቐርብ ራእይ ህግደፍ ዝምልከት ግን፡ ኣብ ግራት ዘይዝራእ፡ ኣብ ንፋስ ተበቲኑ ዝበንን ባዶ ቃላት ምዃኑ ምርዳእ ጽቡቕ’ዩ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 28-05-2018


text:
ንምንብርካኽና ዝተኣልመ ውዲት ሳላ መኸተ ህዝቢ...
ንምንብርካኽና ዝተኣልመ ውዲት ሳላ መኸተ ህዝቢ ኣይሰርሐን
Read the full PDF here
መንግስቲ ኤርትራን ኤውሮጳዊ ሕብረትን ናይ...
መንግስቲ ኤርትራን ኤውሮጳዊ ሕብረትን ናይ ምትሕግጋዝ ውዕል ፈሪሞም
Read the full PDF here
ሚስ ክዩን-ዋ፡ ንርሑቕ ገጠራት ዝግበር ጠመተ...
ሚስ ክዩን-ዋ፡ ንርሑቕ ገጠራት ዝግበር ጠመተ ተመስጦ ከምዝፈጠረላ ገሊጻ
Read the full PDF here
ተሓጋጋዚት ዋና ጸሓፊ ሕ. ሃ. ጥዕናዊ ኣገልግሎት...
ተሓጋጋዚት ዋና ጸሓፊ ሕ. ሃ. ጥዕናዊ
ኣገልግሎት ተዓዚባ
Read the full PDF here
በዓልቲ-ስልጣን ሕቡራት ሃገራት ናይ ስራሕ...
በዓልቲ-ስልጣን ሕቡራት ሃገራት ናይ
ስራሕ ምብጻሕ ትፍጽም
ተሓጋጋዚት ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራትን ምክትል ኣተሓባባሪ ህጹጽ ረድኤትን ሚስ ክዩን-ዋ ካንግ፡ ኣብ ኤርትራ ናይ ክልተ መዓልታት ናይ ስራሕ ምብጻሕ ተካይድ ኣላ። PDF


text:
ኣስታት 40 ኣባላት ባይቶ ካብ ሰልፊ ደሞክራት ኣብ ጉዳይ ምቁጽጻር ሸመተ ዕድጊ ብረት ድምጺ ክወሃብ ንምስግዳድ ኣብ ባይታ ኮፍ ናይ ምባል ተቓውሞ ኣካይዶም።። እዚ ተቓውሞ'ዚ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ባይቶ ኣመሪካ ተበጊሱ ዝነበረ ክኸውን እንከሎ: ኣባላት ሰልፊ ደሞክራት ብፍላይ ድሕሪ ኣብ ፍሎሪዳ ዘጋጠመ ቅትለታዊ ፍጻመ 12 ሰነ: ነቲ ጻውዒት ብምሕዳስ ኣብ ምቁጽጻር ዕድጊ ብረት ስጉምትታት ንኽውሰድዩ ኢሎም።
ኣባል ባይቶ ሰልፊ ደሞክራት ክፍለ ግዝኣት ከነክቲካት ጆን ላርሰን ነዚ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ ኣብዚ ጉዳይዚ ድምጺ ናይ ምሃብ መሰሎም ከምዝተነፍጎምዩ ዝገልጽ።
ኣባላት ባይቶ ሰልፊ ሪፐብሊካውያን ብረት ንምዕዳግ ከትርሩ ይኽእልዩም ዝተባህሉ እማመታት ክቃወሙዎም ምጽንሖምዩ ዝግለጽ። ኣባላት ሰልፊ ደሞክራት ግን ዝሰፍሐ ድሕረ ባይታዊ ፍተሻ ዓደግቲ ብረት ኣብ ሕጊ ክተኣታቶን ግብረሽበራውያንን ሓደገኛ ዝተባህሉ ውልቀሰባትን ድማ ብረት ካብ ምዕዳግ ክኽልከሉን እዮም ዝጠልቡ።
ዝተፈላለዩ መለክዒ ህዝባዊ ርእይቶ ከምዝሕብርዎ መብዛሕትኦም ኣመሪካውያን ምኽኑይ ዝኾነ ምቁጽጻር ዕድጊ ብረት ክህልው ከምዝደልዩን እዚ ድማ ብዘይዝኾነ ኣፈላላይ ዕድጊ ከይፍጸም ዝኽልክል ምዃኑን ይኣምኑ።
ኣባል ባይቶ ሰልፊ ደሞክራት ክፍለ ግዝኣት ጆርጅያ ጆን ለዊስ ብወገኑ ሕጊ ኣብ ምቁጽጻር ብረት ተኣታትዩ ናብ ድምጺ ምውሃብ ክቐርብ ይጽውዑ ምህላዎም ኣፍሊጡ።
ባይቶ ኣመሪካ ኣብ ምእትታው ሕጊ ንቁጽጽር ዕድጊ ብረት ስጉምቲ ዘይምውሳዱ ብቐንዱ ብተጽዕኖ ተሰማዕነት ዘለዎም ደገፍቲ መሸጣ ኣጽዋር ምዃኑ ድማ ይሕበር።
እቲ ብኣባላት ሰልፊ ሪፑብሊካውያን ዝተዓብለለ ባይቶ ኣመሪካ ዝሓለፈ ሰኑይ ኣርባዕተ እማመታት ሕጊ ንምቁጽጻር መሸጣ ብረት ብምቅ ዋም ስዒርዎ። እዚ ድማ መሰረታዊ ቅ ዋማዊ ነጻነት ሸየጥትን ገዛእትን ብረት ዝጥሕስዩ ዝብል ምኽን ያት ተዋሂብዎ።


text:
ህዝባዊ ቃልስና ብቅኑዕ ህዝባዊ ዕላማን፡ ብቑዕ ደሞክራስያዊ ኣመራርሓን’ዩ ዝዕወት፣
ህዝብታት ኤርትራ ብናይ ግዳማውያን ተበራረይቲ ገዛእቲ ስርዓታት ፖለቲካዊ ስልጣንን ቁጠባዊ ረብሓታትን ንምርግጋጽ ክብሉ፣ ካብ ናይ ገዛእ ርእሶም ውሽጣዊ ዕቤትን፡ ብቕዓትን ተኽእሎን ድሌትን ወጻኢ ብዝኾነ ታሪኻዊ ፍጻመ፡ ከም ጥርኑፍ ህዝብን ሃገርን ካብ ዝቖምሉ ታሪኽ ጀሚሮም፡ ደረጅኡን ንጥፈቱን ዝፈላለ እንተዘይኮይኑ፡ ካብ ምቅላስን መስዋእቲ ምኽፋልን፡ ሓሳረ መከረኦም ምርኣይን ዘቛረጽሉ ግዜ ኣይነበረን።
ብፍላይ ካኣ ካብ ጽባሕ ምዝዛም ካልኣይ ኲናት ዓለም፡ ሃገርና ኤርትራ ብስም ፌደረሽን ዝብል ተንኮል /ሽርሒ/ ናይ ሰብ ጠቕምን ሓይልን ዝኾና ገለ መንግስታት ኤውሮጳን ኣሜሪካን፡ ናብ ትሕቲ ምእዙዝዞም ዝነበረ መስፍነ-ንጉሳዊ ስርዓት ኢትዮጵያ ንምውሓጣን ምህሳሳን ካብ ዝተፈርደትሉ ግዜ ጀሚሩ ዝነበረ መስርሕ ሰላማዊ ቃልስን፡ ስዒቡ ካኣ ኣብቲ ካብ 1961-1991 ዝተኻየደ30 ዓመታት ዝወሰደ መስርሕ ዕጥቃዊ ቃልሲ ካኣ ብፍላይ፡ብሃገራውያን ሓርበኛታት ውድባት እናተመርሑ ህዝብታትና ኣንጻር ባዕዳዊ መግዛእቲ ንናጽነት ዘካየድዎ መሪር ቃልስን ዝኸፈልዎ ኩሉ-መዳያዊ መስዋእትን፡ ኣብ ታሪኾምን ታሪኽ ውጹዓት ተቓለስቲ ህዝብታት ዓለምን ብኽብሪ ዝተሰነደ ኣንጸባራቒ ምዕራፍ ናይ ተሪኽ እዩ።
ህዝባዊ ቃልስና ነዚ ኣንጻባራቒ ታሪኽ’ዚ ብቃልሱ ክስንድ እንከሎ ግን፡ እቲ ኩሉ ዝኸፈሎ መስዋእቲ ግድን ክኽፈል፡ እቲ ዝወሰዶ ግዜ’ውን ክንድቲ ዝወሰዶ ክነውሕ ስለ ዝነበሮን ግን ኣይኮነን ተኸፊሉ። እንታይዳኣ፡ ህዝባዊ ቃልስና /ሰውራና/ ንውድዓውን ብዙሕነታውን ክውንነት ናይ ህዝብታትና ብግቡእ ዝገምገመ፡ ናይ ርሑቕን ቀረባን ዕላማታት ኣነጺሩን ኣወሃሂዱንዝቐረጸን፡ኣብ መጻኢ እንታይ ዓይነት ስርዓት ክምስረት ከም ዘለዎ ዘቐመጠ ፖለቲካዊ እስትራተጂ ብሕንጻጽ፡ ህዝባዊ ቃልስና ዝመርሕን ዘቃልስን ብቑዕ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ መሪሕ ውድብ ክውነንን ቃልስና ክጥቀመሉን ብዘይምኽኣሉ ዝባኸነ ግዜን ዝተከፍለ ዘይተደላዪ መስዋእትን ስለ ዝነበረ እዩ።
ምኽንያቱ ህዝባዊ ቃልስና ብዓይኒ ታሪኽ ክረኤ ከሎ፡ ዓወቱ ክድንጒ ይኹን ብዙሕ ክሳራን መስዋእትን ክኸፍል ካብ ዝገበሮ ሓደን ዓብን ምኽንያት፡ ናይ ሃገራዊ ቃልስና ፖለቲካዊ ቅኒት፡ሃገራዊ ነጻነት ንምምጻእ ጥራሕ ኣብ ዝተኮረ ኩሉ-መዳይዊ ንጥፈታት ካብ ምክያድን ብኡምቑራንን ሓሊፉ፡እቲ ወድዓዊ ክውንነት ናይ ህዝብታትና ዝወለዶም ፖለቲካዊ መሪሕነት ውድባትና፡ ካብ ትምክሕታውን ጸቢብን ግንዛበታትን ስነ-ምግባራትን እናተበገሱ፡ ንነብሶም ከም ብሕታውያን ወከልትን መራሕትን ህዝብን ሃገርን ገቢሮም ብምውሳድ፡ ነቶም ናይ ህዝብታትና ወድዓዊ ክውንነት ዝፈጥሮምን ዝሓቚፎምን ፖለቲካዊ ዝምባለታትን እምነታትን ብምኽሓድ፡ ኣብ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ፡ ካብ ሓደ እምነትን ውድብን ምንቅስቓስን ንላዕሊ ክህሉ ከም ዘይብሉን ከም ዘይግባእን ይኣምኑ ስለዝነበሩ እዮም።
ካብዚ ዘይቅኑዕ ፖለቲካዊ እምነት’ዚ ምሓዝ ሓሊፎም፡ኣብ ዓውደ-ተግባር፡ “ሜዳ ኤርትራ ካብ ሓደ ውድብ ንላዕሊ ክጸውር ኣይክእልን እዩ” ዝብል ግጉይ፡ ዘይወድዓውን ዘይስነ-ፍልጠታውን ፖለቲካዊ ውሳነን መደብን ብምሓዝ፡ ንካልኣዊ ፖለቲካዊ ፍልልያት ኣብ ክንዲ ብዘተን ሰላማዊ ኣገባብን መፍትሒ ክረኽቡ ምግባር፡ ብኣንጻሩ መፍትሒኦም ጐነጽን ዓመጽን ምዃኑ ብምእማን ንነፍስ-ወከፍ ፍሉይ ፖለቲካዊ እምነት ዝሓዘ ኣካል (መሰረታዊ ይኹን ዘይመሰረታዊ) ብዘየገድስ፡ ኣብ ዓውደ-ተግባር ብዓመጽን ወተሃደራዊ ረጽምን ንምፍትሑ ውግእ ሕድ-ሕድን ምቅንጻልን ይካየድ ስለ ዝነበረ፡ ኣብቲዓመታት ዝወሰደ ክባኽን ዘይግበኦ ግዜን ክኽፈል ዘይግበኦ ዝነበረተወሳኺ መስዋእትን ህዝባዊ ቃልስና ከም ዝኸፈለ ምፍላጥን ምቕባልን፡ ህልውን መጻእን ወለዶና መታን ሕሉፍ ጉድለታት ናይ ቃልስና ከይደግም ክመሃረሉ ብዓይኒ ታሪኽን መጻእንምጥቓሱን ምዝካሩን ኣድላዪ እዩ ዝኸውን።
ኣብቲ ሕሉፍ መስርሕ ህዝባዊ ቃልስና ክጥቀስ ዘለዎ ነገር እንተሃለወ፡ ኣብ ሜዳ ኤርትራ ተራ ሃገራውያን ውድባትን መሪሕነታትን ጥራሕ ዲዮም ነይሮም?፡ ደሞክራስያዊ ዓላማ ዝሓዙ ደሞክራስያውያን ባእታታት፡ ጉጅለታትን ውድባትን ኣይነበሩን ዲዮም? ዝብል ሕቶ ክለዓል ይካኣል እዩ። መልሱ ብሓጺሩደሞክራስያዊ ዕላማ ዝውነኑ ደሞክራስያውያን ኣካላትን ምንቅስቓሳትን ውድባትን ነይሮም እዮም። እንተኾነ ግን፡እቶም ደሞክራስያውያን ኣካላት እቲኣቶም፡ ኣብቲ ግዜ’ቲኣብ ንኡስ ዓቕምን ደረጃ ዕቤትን ስለ ዝነበሩ፡ ብሰላምን ነጻን ናይ ምቅላስ ዕድልን ተኽእሎን ስለዘይነበሮም፡ ብሓይሊ ክዳኸሙን ክድምሰሱን ይግበር ስለ ዝነበረን፡ ጽልወኦም ኣብቲ ህዝባዊ ቃልሲ ኣዝዩ ንኡስ ስለዝነበረ እዩ።
ብሓጺሩ ናይቲ ግዜ’ቲ መስርሕ ህዝባዊ ቃልስና ፖለቲካዊ ሃዋህው በቶም ሃገራውያን ሓርበኛታት ግን ካኣ ትምሕተኛታት ዘይደሞክራስያውያን መሪሕነታት ውድባት ዝተዓብለለ ስለ ዝነበረ፡ ናይ ደሞክራስያውያን ሓይልታት ተራን ጽልዋን ኣዝዩ ክንእስን ትርጉም ዘለዎን ኣድማዕን ንከይከውንን ገይሩዎ እዩ።እቲ ኩነታት ከምዚ ኢሉ እንከሎ ግን ኣብዚ ከይተጠቕሰ ክስገር ዘይብሉ ነጥቢ እንተሃለወ፡ እቶም ደሞክራስያውያን ሓይልታት ከቢድ መስዋእቲ ከም ዝኸፈሉ ምስትውዓል እዩ። ከምኡ’ውን ኣብቲ ጸቢብን ሕሱምን ግዜ’ቲ ዘበገስዎ /ዝሓዝዎ/ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ዕላማን መስመርን፡ ዋላ’ኳ ኣብ ከድመዓሉ ዝኽእል ደረጃ ዘይበጽሐን ጽልውኡ ዘይሰፍሐን እንተነበረ፡ ብመጠኑ’ውን ይኹን ኣብ ሕሉፍ መስርሕ ህዝባዊ ቃልስና ናይ ገዛእ ርእሱ ውሱን ፖለቲካዊ ጽልዋ ነይሩዎን ኣንቢሩን እዩ።
ስለ ዝነበሮ እዩ ድማ፡ ኣብቲ ካብ ጽባሕ ተራ ሃገራዊ ነጻነትና ኣትሒዙ ብዝተነጸረ መልክዕ እናተኻየደ ዝመጸን ዝቕጽል ዘሎን ህዝባዊ ቃልስና፡ ከም ሓባርን መበገስን ናይ ደሞክራስያዊ ተቓውሞ ብምዃን ዘገልገለን ዘገልግል ዘሎን። ደሞክራስያውያን ሓይልታትና ዘካየድዎ ቃልስን ዝኸፈሉዎ መስዋእትን ዘሕለፉዎ ሓሳረ-መከራን፡ ኣካል-ኣምሳል ናይቲ ህዝብታትና እናኸፈልዎ ዝመጹ መጠን-ኣልቦ መስዋእትን ዝሰነድዎ ወርቃዊ ታሪኽን ስለ ዝኾነ ብዓይኒ ቃልስን ታሪኽን ክዝከር፡ ክኽበርን ክዕቀብን ዝግበኦ ታሪኻዊ ናይ ቃልሲ ኣስተዋጽኦ እዩ ኢልካ ክቕመጥ ዝካኣል እዩ።
መስርሕ ዕጥቃዊ ቃልስና፡ ዝተማለኤ ቅኑዕ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ዕላማታትን ደሞክራስያዊ መሪሕ ውድብ /ሓይልን/ ምቹእ ፖለቲካዊ ደሞክራስያዊ ሃዋህውን ዝበዂሮ ስለዝነበረ እዩ ድማ፡ ውጽኢት ዕጥቃዊ ቃልስና ንኩሉ ናይ ሰላምን ደሞክራስን ልምዓትን ድሌታትን ባህግን ናይ ህዝብታትና ዘምክን፡ ናይ ሃገርና ልኡላውነት ዘርክስ ፖለቲካዊ ኩነታትን ጸረ-ህዝብን ጸረ-ደሞክራስን ዝኾነ ዓመጸኛ መንግስትን ክኽሰት ግድን ዝገበረ።
ሳዕቤን ናይዚ ውድዓውን ታሪኻውን ክስተት’ዚ እዩ ድማ፡ ህዝብታትና ንልዕሊ ርብዒ ዘመን ዝኣክል፡ ሰላምን ምርግጋእን፡ ደሞክራስን፡ ፍትሕን ርትዕን፡ ልምዓትን ምዕባለን ተሓሪሙዎም እናተሳቐዩ፡ ኣብ ሕሉፍ ታሪኾም ኣጋጢሙዎም ዘይፈልጥ ጭቆናን ምዝመዛን ኩሉ-መዳይዊ ኣድልዎን እናወረዶም፡ ካብ ናይ ቀረባን ርሑቕን ፈተውትን መሓዙትን ህዝብታትን ሃገራትን ተገሊሎም ኣብ ናይ ተነጽሎ ቤት-ማእሰርቲ ደሴት ዝኾነት ሃገር ተሓይሮም፡ ኣፍረይትን ወረስቲ ታሪኽን ዝኾኑ ደቆም መዓልቲ መዓልቲ ናብ ስደት ብብዝሒ እናወሓዙ፡ ከም ህዝብን ሃገርን ብናይ ወድቀትን ምብትታንን ሓደጋታት እናተናወጹ፡ ኣብ መንጎ ሞትን ሂወትን ብምዃን ኣብ ምስቓይ ዝርከቡ ዘለዉ።
ኣብዚ ግዜ’ዚ ተወሳኺ ድኽመትን ጸገምን ዝኸውን ዘሎ ፖለቲካዊ ኩነታት ድማ፡ ጸገማትን ስቓያትን ናይ ህዝብታትናን ሃገርናን ህልዊ ብምዃኑ ጥራሕ ኣይኮነን፣ እንታይዳኣ ነዚ ህዝባውን ሃገራውን ጸገማትን ሓደጋን’ዚ ንምፍታሕ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ህዝብን ሃገርን ናይ ምድሓን ቃልሲ፡ ናይ ተቓወምቲ ኣካላትና ብሓፈሻ ዘይብቕዓትን ናይ ቀረባን ርሑቕን ሃገራዊ ዕላማታትን ዕማማትን ኣነጺርካ ብምቕማጥ፡ ሓደን ዝተወሃሃደን ድልዱል ሃገራዊ ግንባር ብምውናን፡ተግባራዊንምግባሮም ኣብ ምቅላስ ዘይምብቃዕ ዝፈጥሮ ዘሎ ኣዝዩ ኣሰካፊ ፖለቲካዊ ብደሆ እዩ።
እዚ ድኽመታት’ዚ ብሓፈሽኡ ንኩሉ ተቓዋሚ ኣካላትና ዝምልከትን በብደረጅኡ ዝብጸሖምን እኳ እንተኾነ፡ ብፍላይ ግን እቶም ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ዕላማታት ዝጨበጡ መሪሕ ተራ ክጻወቱ ዝግበኦምን ትጽቢት ዝግበረሎምንደሞክራስያውያን ውድባት፡ ካብናይ ትምክሕትን ጽበትን ድሑራት ኣራኣእያታትን ንሳቶም ዝፈጥርዎም ዓንቀፍቲ ተግባራትን ምሉእ ብምሉእ ተላቒቖም፡ ብብቕዓት ክቃለሱ ይኽእሉ ብዘይምህላዎም ዝንጸባረቕ ዘሎ ተርእዮ እዩ።
እዚ ማለት ካኣ እቶም ሓደ ዕላማን ተመሳሳሊ መልክዕ ውደባን ዘለዎም ሕብረ-ብሄራውያን ደሞክራስያውያን ውድባት፡ ብመዋሃሃድን መተኣማመንን መስርሕ ቃልሲ ኣቢሎም፡ ናብ ሓደን ዝሰመረን ዝተኣማመን ሓይሊ ብምስግጋር ክቃለሱ ዘይምብቃዕ ብሓደ ገጽ፣በቲ ካልእ ገጽ ድማ ሓደን ተአሳሳልን ዕላማ ዘለዎም ግን ካኣ ብዝተፈላለየ መልክዕ ውደባ ተወዲቦም ዝቃለሱ፡ ኣብ ዝሰማምዕሉ መሰረታዊ ስትራተጂካዊ ዕላማታት ኣትኪሎም ከይተሓናፈጹ ስሙር ስትራተጂካዊ ግንባር ብምምስራት ብብቕዓት ክቃለሱን ከቃልሱን ዘይምብቀዖምን፡ ብኡ መጠን ካብኣቶም ትጽቢት ዝግበረሉ ናይ ቃልሲ ኣስተዋጸአኦም ይንእስ ብምህላዉን እዩ።
ናይዚ ዓንቃፊ ድኽመታት’ዚ መበገሲ ዝኸውን ዘሎ ፖለቲካዊ ጠንቂ ድማ፡ እዞም ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ዕላማን መስመርን ብእምነት ዝሓዙ ሓይልታት እዚኣቶም፡ ካብ ደርባዊ ባህሪኦም ዝብገስ ብቀንዱን፡ ካለኦት ዘይመሰረታውያን ውሱንነታት ናይ ዓቕምን ተሞክሮን ዝተደሞሩዎ ዝብገስ፡ ሓሳብን ተግባርን ኣብ ዓውደ-ተግባር ኣወሃሂድካ ኣብ ምቅላስ ዝፍጠር ዘሎ ፖለቲካዊ ጸገምን እዩ። ናይ ደሞክራስያውያን ሓይልታት ድኽመታት ህልዊ ስለዝኾነ እዩ ድማ፡ ስሙር ደሞክራስያዊ /ስትራተጂያዊ/ ግንባር ብምምስራት ንገዛእ ርእሱ በቒዑ፡ ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባርና ሰፊሕ ተቓላሳይ ዓቕሚ ከሰልፍ ክበቅዕ ይኹን፡ ካብ ዘጋጥምዎ ዝጸንሑን ዘለዉን ጸገማትን ድኽመታትን ተናጊፉ ክቃለስ ንክበቅዕ ናይ ምግባር ኣበርክተኦም እናነኣሰ፡ ንገዛእ ርእሶም’ውን እንተኾነ ውሱንን ዘይማዕባልን ዓቕሚ ብምሓዝ ኣካል ኣምሳል ናይቲ ድኽመታትን ጸገማትን ብምዃን ክዋስኡ ዝረኣዩ ዘለዉ።
ኣብዚ ኣስተብህሎ ክወሃቦ ዘለዎ ነጥቢ እንተሃለወ፡ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ዕላማታት ዝወነኑ ደሞክራስያውያን ውድባት፡ እዚ ዝጥቀስ ዘሎን ካለኦትን ጉድለታት የንጸባርቑ ኣለዉ ማለት፡ ኣብዚ ዝካየድ ዘሎ ህዝባዊ ቃልሲ ይኹን ንመጻኢ ኣበርክቶ የብሎምን፡ ካብ ድኽመታቶም ክማሓየሹ ኣይክእሉን እዮም..ወዘተ ብምባል ዝንጸጉን ተስፋ ናይ ቃልሲ ዝንፎጎምን ኣይኮኑን። ምኽንያቱ ኣብቲ መስርሕ ቃልሲ ንዘለዎም ድኽመታትን ጸገማትን እናገምገሙ፡ ነብሶምን ተሞክሮኦምን እናነቐፉን ካብኡ እናተማህሩን ካብ ዘለዎም ድኽመታት ናይ ምልቓቕ ተኽእሎኦምን ዕድሎምን ዝዓበየን ህልውን ስለ ዝኾነ። እዚ ማለት ግን ንዘለዎም ዝተፈላለየ ድኽመታት ንምውጋድ፡ ቀጻልነት ዘለዎ ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ደሞክራስያዊ ቃልሲ ብቐጻሊ ከካይዱ ምስ ዝበቕዑ ጥራሕ እዩ።
ብተወሳኺ መሰረታዊ ደሞክራስያዊ ለውጢ ክረጋገጽ ዝኣምኑ ዝተወደቡ ይኹኑ ዘይተወደቡ ዝተፈላለዩ ኣካላት ሕብረተ-ሰብናን፡ ሓፋሽ ህዝብታትና ድማ ብቐንዱ፡ ኣብቲ ፖለቲካዊ ድኽመታትን ጸገማትን ናይ ተቓወምቲ ውድባትና ንምፍታሕ /ንምውጋድ/ ክካየድ ዘለዎ ቃልሲ ብሓፈሻ፡ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ዕላማታት ብምጭባጥ ናይ ዝቃለሱ ዘለዉ ውድባት ካኣ ብፍላይ፡ ዘየቋርጽ ፖለቲካዊ ቃልስን ነቐፌታዊ ደገፍንእናገበሩ፡ ኣብቲ ቃልሲ ብዝለዓለ ደረጃ ክሳተፉን ክቃለሱን ከም ዘድሊ ክርሳዕ ዘይብሉ ኣገዳሲ ጉዳይ እዩ።
ቃልስና ብቅኑዕ ህዝባዊ ዕላማን ብቑዕ ደሞክራስያዊ ኣመራርሓን እዩ ዝዕወት፡ ማለት እንታይ ማለት እዩ? ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ዕላማ ይኹን ብቑዕ ፖለቲካዊ መሪሕነት ዘድልይሉ ምኽንያትከ እንታይ እዩ? ዝብሉ ኣገደስቲ ነጥብታት ምርኣይ ኣገዳሲ ስለ ዝኾነ፡ ካብ ዘለኒ ውሱን ዓቕምን ፖለቲካዊ ኣፍልጦን ብምብጋስ ኣሕጽር ኣቢለ ርእይቶይ ክጠቅስ፡-
ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ዕላማ፡ ካብ ባሕርን ወድዕነትን ናይ ህዝቢ ዝምንጩ ፖለቲካዊ እምነት፡ ኣገልግሎቱ ንህዝቢ ዝኾነ፡ ተግባራዊ ፍጻሚኡ ድማ ብህዝቢ ንህዝቢ ውራይ ህዝቢ ዝኾነ፡ ናይ ህዝቢ ወይ ህዝብታት ወድዓዊ ክውንነትን ኩሉ-መዳያዊ ብዙሕነትን ድሌትን ተሳትፎን ወሳንነትን ዝቕበል ፖለቲካዊ ምምሕዳራዊ ፍልስፍና እዩ። ስለዝኾነ ካብዚ ዝተጠቕሰ ባህረን ዕላማን’ዚ ብምብጋስ ንነጻነት ህዝብን ሃገርን፡ ኩሉ መዳያዊ መሰልን ላዕላውነትን ናይ ህዝብን ሃገርን ንምርግጋጽ፡ ምዕቃብን ቀጻልነትን ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ስርዓትን ምዕባለን ካኣ የገልግል።
ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ዕላማን እምነትን ኣብ ተግባር ክውዕልን ክስራሓሉን እንከሎ ድማ፡ ነዞም ልዕል ክብሉ ብመጠኑ ዝተጠቕሱ ፖለቲካዊ ህዝባዊ ዕላማታትን ረብሓታትን ዘገልግል፡ ቅኑዕን ፍትሓውን፡ ንዘላቕን ውሑስን፡ ሰላምን ደሞክራስን ልምዓትን ዘገልግል ስለዝኾነ እዩ ድማ ከም ቅኑዕን ዘዋጽእን ፖለቲካዊ ምምሕዳራዊ መማረጺ ጥበብ ተገይሩ ዝውሰድ። እዚ ቅኑዕን ፍትሓውን ፖለቲካዊ ስነ-ሓሳብ’ዚ ግን ካብ ፖለቲካዊ መስርሕ ምዃን ሓሊፉ፡ ንገዛእ ርእሱ ባዕሉ ኣብ ጠቕሚ ዝውዕልን ደቂ-ሰባት ዝግልገሉልን ባእታ /ነገር/ ኣይኮነን። እንታይ ዳኣ ነዚ ጽቡቕ ባህረን ዕላማን’ዚ፡ ብባህረን እምነትን ዝተቐበለ ኣብ ተግባር ንምውዓሉ ዝቖረጸ /ዝተበገሰ/ ፖለቲካዊ ንቕሓትን ብቕዓትን ዝወነነ ናይ ቀረባን ርሑቕን ስልትን ስትራተጅን ብምሕንጻጽ ተቓሊሱ ዘቃልስ ዝተወደበ ብቑዕ ፖለቲካዊ መሪሕነት ክህሉ ግድንን ኣድላይን እዩ ዝኸውን።
እቲ “ቃልስና ብቅኑዕ ህዝባዊ ዕላማን ብቑዕ ፖለቲካዊ መሪሕነትን ጥራሕ እዩ ዝዕወት” ዝብል እምነት መበገሲኡ’ምበኣር ቃልስና ብዘይ ቅኑዕ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ዕላማን ብቑዕ ደሞክራስያዊ መሪሕነትን ብምልኣት ክዕወትን ውሑስ ኮይኑ ኣብ ረብሓ ህዝብን ሃገርን ክውዕል ስለ ዘይክእል እዩ። ሕሉፍ ዕጥቃዊ ቃልስና ዝተማለአ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ዕላማን ብቑዕ ደሞክራስያዊ ፖለቲካዊ መሪሕነትን ከይወነነ ዘካየዶ ደንበርበርን ሽግርን ዝበዝሖ ቃልሲ እምበኣር ናይዚ ፍቱን ኣብነት እዩ። ስለዝኾነ ብቑዕ ፖለቲካዊ ኣመራርሓ ዝረኸበ ህዝባዊ ደሞክራስዊ ዕላማና ብምዕዋቱ እንታይ ረብሓታት እዩ ንህዝብታትናን ሃገርናን ዘምጻኣሎም ኢልና ክንርኢ እንከለና ካብ ብዙሕ ብከፊል ብከምዚ ዝስዕብ ብጽሟቕ ምጥቃስ ዝካኣል እዩ።
መጀመርያ፡ ኣብ ዘካይድዎ ዘለዉ መስርሕ መሪር ቃልሲ ፈተውቶምን ጸላእቶምን ብምልኣት ፈሊጦምን ኣለልዮምን ክቃለሱ ካብ ምብቃዕን ተቓሊሶም ምዕዋትን ሓሊፎም፡ ኣብ መጻኢ ክኽተኽዎ ንዝደልዩ ስርዓት ንምምስራት ዝሕግዝ ፖለቲካዊ ቅድመ-ምድላዋት /ባይታ/ ክምድምዱን ከዳልዉን የኽእሎም። ኣረሜናዊ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ብቃልሶም መሊኦም ምስ ኣወገዱ ድማ፡ ኣብቲ ስዒቡ ዝመጽእ መሰጋገሪ መድረኽ ካብ ዝኾነ ይኹን ፖለቲካዊ ምዕንይናይን ደንበርበር ምባልን ድሒኖም፡ ዝተነጸረ ዕላማን ዕማምን ብምሓዝ ናብ ህንጸት ደሞክራስያዊ ስርዓትን ልምዓትን ብዘተኣማምን ኩነታት ክሰግሩ ይበቕዑ። ስዒቦም ንኩሉ ወድዓዊ ክውንነቶምን ብዙሕነቶምን ድሌታቶምን ፍቶታዊ ደሞክራስያዊ ሓድነቶምን ዘገልግል ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ቅዋምን ህዝባዊ ደሞክራስያ ፈደራላዊ መንግስቲ ብምውናን፡ ሓድሽን ትስፉውን ፖለቲካዊ ሂወት ክመርሑ ብርጉጽነት ይኽእሉ።
ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ፌደራላዊ መንግስቲ ምስ ወነኑ ድማ ሰብኣውን ደሞራስያውን መሰላት ዝረጋገጸሉን ዝሕለወሉን ኩነታት ብምፍጣር፡ ናይ ብሄራትን ብሄረ-ሰባትን /ህዝብታት/ ኤርትራ መሰልን ማዕርነትን፡ መሰል ርእሰ-ውሳነን ዘረጋግጽ፡ ዝተማለኤ ፖለቲካዊ ስልጣን ክጭብጡ የኽእሎም። ስለ ዝኾነ ኣብ ፖለቲካዊ መዳይ ካብ ዝተሓተ ክሳብ ዝለዓለ ዝህሉ ናይ ስልጣን ጽፍሕታት ክሳተፉን ናይ ምውሳን መሰሎም ከረጋግጹን ካብ ዝኾነ ይኹን ዕብለላን ኣድልዎን ሓራ ብምዃን ዝተማለአ ፖለቲካዊ ሂወት ክውንኑን ክጥቀሙን ይበቕዑ። ኣብ ቁጠባዊ መዳይ ድማ፡ በቲ ዝቕረጽ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ፍትሓዊ ቁጠባዊ ፖሊሲ ብዝእዝዞን ዘውሕሶን መሰረት ኣብ ኩሉ መዳይ ሃገራዊ ቁጠባዊ ሃብቲ /ጸጋ/ ተሳተፍትንተረባሕትን ይኾኑ።
ካብቲ ናይ ህዝብታትና ወድዓዊ ኩነታትን ብዙሕነትን ኣሰፋፍራን ድሌትን መሰረት ዝገበረ ሓድሽን ፍትሓውን ምምሕዳራዊ ቅርጻ ሃገር ክቕረጽ ብምግባር፡ ህዝብታትና /ብሄራትና/ ብቋንቋኦምን ባህሎምን ክጥቀሙን ከማዕብሉን ክዕቅቡን፣ታሪኾም ክፈልጡን ብታሪኾም ክሕበኑን ክስንዱን፣ ነብሶም ባዕሎም ንባዕሎም ክመርሑን ከመሓድሩን፡ ናይ መጻኢ ዕድሎም ብነጻ ክውስኑን የኽእሎም። ኣብ ሃገርና ብዝፍጠር ሰላምን ምርግጋእን፡ ፍትሕን ልዕልና ሕግን፡ ልምዓትን ዕቤትን ድማ ተረባሕቲ ይኾኑ። ምስ ናይ ቀረባን ርሑቕን ህዝብታትን ሃገራትን፡ ካብ ጽልእን ቅርሕንትንሕድሕድ ኢድ-ምትእትታውን ዝደሓነ፣ ኣብ ማዕርነትን ምድግጋፍን ምክብባርን ዝተሰረተ ኩሉ-መዳያዊ ዝምድናታት ብምምስራት፣ ብሰላምን ምትእምማንን ናይ ምንባር ኩነታት ብምፍጣር፡ ዕምቆትን ዕቤትን ደሞክራስያዊ ስርዓቶም እናራጋገጹ ኣብ ጐደና ባሕረ-ሰላምን ምርግጋእን ደሞክራስን ልምዓትን ተጠቃምነትን ብምዃ፡ ናይ ምንባርን ቀጻልነትን ኩነታት ወዘተ ጨቢጦም ኩሉ-መዳያዊ ሂወቶም ክመርሑን ከውሕሱን የኽእሎም።
እዞም ብመጠኑ ዝተጠቕሱን ዘይተጠቕሱን ንህዝቢ ዝጠቕሙኩሉ መዳያዊ ረብሓታት እዚእቶም፡ ቅኑዕን ዝተማለአን ህዝባዊ ዕላማን ብቑዕ ኣመራርሓን ጨቢጥካ ብምቅላስ ጥራሕ እዮም ክዕወቱን ኣብ ራብሓ ህዝብታትና ክውዕሉን ዝኽእሉ፡ ክበሃል ከሎ ግን፣ እቶም ሃገራዊ ዕላማ ማእከል ብምግባር /ዝተማለኤ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ዕላማን መስመርን ከይጨበጡ/ ንድሕነት ህዝብን ሃገርን፡ ንምትእትታው ሓፈሻዊ /ዘይመሰረታዊ/ ለውጥን ዝቓለሱ ዘለዉ ዝተፈላለዩ ሃገራዊ ሓይልታትን ዕላማታቶምን ኣብ መጻኢት ኤርትራ ዋላ ብዝነኣሰ ደረጃ ‘ውን ይኹን ንህዝቢ ዝጠቅም ተራን ቦታን የብሉን ማለት ኣይኮነን።
ምኽንያቱ ኣረሜናዊ ስርዓት ህግደፍ ብምውጋድን ህዝብን ሃገርን ንምድሓን ኣብ ዝግበር ቃልስን፡ ኣብ ጽባሕ ነጻነት ናብ ጽግዕተኛ ሓይሊ ካሳብ ዘይተቐሩ ኣብ ምርግጋእን፡ ሕብረ-ሰልፋዊ ዘይምእኩል ስርዓት ክህሉ ኣብ ዝግበር ቃስን ናይ ገዛእ ርእሶም ተራን ኣስተዋጽኦን ስለ ዘለዎም ግቡእ ክብሪ ዝዋሃቦ እዩ። እቲ ከም ቀዳማይን ቀጻልን ውሑስ ጠቕምን ዘምጽእ ተገይሩ ዘየምርጾ ዘሎ ምኽንያት ግን፣ ተራ ሃገራዊ ዕላማ ብምሓዝ ዝግበር ቃልሲ፡ ድሕሪ ውድቀት ጸላኢ ኣብ ዘሎ መድረኽ፡ ተራ ሃገራውን ህዝባውን ልዕላውነት ካብ ምርግጋጽ ንላዕሊ ኣብ ሂወት ህዝብታትናን ሃገርናን መሰረታዊ ኩሉ-መዳያዊ ልውጥን ረብሓን ልምዓትን ዕቤትን ስለ ዘየምጽኡን ዘየረጋግጹን እዩ ዕላመኦም ከም ቀዳማይ ተመረጺ ተገይሩ ክውሰድ ስለ ዘይካኣል እዩ።
እዚ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ተራ ሃገራዊ ዕላማ ብምሓዝ ዝቃለሱ ሓይልታትገባቲ ስርዓት ህግደፍ ብቃልሲ ህዝብታትና ምስ ተወገደ ኣብ ዘሎ ግዜ፡ ካብቲ ንመሰረታዊ ህዝባዊ ደምክራስያዊ ዕላማን ለውጥን ዘይቅበል ጸጋኒ ባህሪኦምን ዕላመኦምን ተበጊሶም፡ ናብ ጽጋዕተኛ ጨቋኒ መንግስቲ ናይ ምልዋጥ ተኽእለኦም ሰፊሕን ልዑል ትጽቢት ዝግበረሉን ስለ ዝኾነ፡ ንመጻኢ ዕድል ናይ ህዝብታትናን ሃገርናን ዝጠቅም ኣይኮነን። ናይዚ ፖለቲካዊ ዕላማን ባህርን’ዚ ከመይ ክለዋወጥ ከምዝኽእል ጭቡጥ ኣብነት ክኾነና ዝኽእል፡ ኣብ ሕሉፍ ሃገራዊ ቃልስና ንሃገራዊ ነጻነት ጥራሕ ከረጋግጽ ዝኽእል ባህረን ዕላማን ወኒኑ ክቃለስ ዝጸንሐ ውድብ ህግሓኤ /ህግደፍ/ ድሕሪ ሃገራዊ ናጽነትና ከመይ ከም ዝተለወጠን ናብ ልዕሊ ህዝብናን ሃገርናን እንታይ ዓይነት ውጽዓታትን ህልቂትን ዕንወትን እናውረደ መጺኡን ይቕጽል ኣሎን ብጽሞና ምግምጋም እኹል ትምህርቲ ዝህበና ታሪኻዊ ሓቂ እዩ።
ስለዚ ከምቲ “እተጽግበካ ቅጫስ ኣብ ሞቕሎኣ እንከላ ትፍለጥ” ዝባሃል ምስላኣቦው፡ ናይ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ባህርን ዕላማንፍትሓውነትን ነዚ እነካይዶ ዘለና ቃልሲ ኣብ ምዕዋት ይኹን ድሕሪ ዓወትናን ንህዝብታትናን ሃገርናንጠቓምነቱ መዋዳደርትን መተካእታን ስለ ዘይብሉ፡ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ዕላማ ብምጭባጥ፡ መሪሕ ውድብን ብቑዕ ፖለቲካዊ መሪሕነትን ክንውንን እናተቓለስና፡ ናይ ህዝብታትና ብሩህ መጻኢ ዕድልን ሰላምን ደሞክራስን ልምዓትን ኣብ ሃገርና ንክዕምብብ፡ ህዝባዊ ሓርበኛዊ ተራና ካብ ዝኾነ ግዜ ንላዕሊ ድልውነትናን ተሳትፎናን ብምርግጋጽ ንቃለስ።
ተወልደ ኣብራሃም፡ ሱዳን ካርቱም፣
13-12-2017


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ መስከረም 27.2018
በዓለ መስቀል
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………: :
ዮሓ. 19.25-27
አብ ጥቓ መስቀል ኢየሱስ ከአ አዲ ኡን ኃብቲ እንኡን፥ ማሪያም ሰበይቲ ቀለዩጳን ማሪያም መግደላዊትን፥ ደው ኢለን ነበራ። ኢየሱስ ነዲኡ፥ ነቲ ዚፍቅሮ ወድ መዝሙርውን አብ ጥቓአ ደው ኢሉ ምስረአየ ነዲኡ “አቲ ሰበይቲ! እንሆ ወድኺ” በላ። ነቲ ወደ መዝሙር ከአ “ እንሃ አዴኻ” በሎ። እቲ ወድ መዝሙርውን ካብ ሽዑ ጀሚሩ ናብ ቤቱ ወሰዳ።
- አስተንትኖ
መድሓኒና ኢየሱስ ክርስቶስ አብቲ ግዜ መሪር ስቃያቱ ነዲኡ ይሓስብ፡ ነቲ ዘፍቅሮ የውሃንስ ይሓስብ። ብዛዕባ ነፍሲ ወከፍ ፍጡር ክሃስብ ይርከብ። ንማሪያም ከኣ ኣብዚ ሞት ፍቁር ወዳ ሓደ ሓደራ ትቕበል = “እንሆ ወድኺ” ከምኡ ንረድኡ” እንሃት ኣዴኻ ብማለት ማርያም ኣደ ኩሎም ኣመንቲ ክትኮውን ከም ዘለዋ ሓደራ ይገድፈላ።
ማርያም እምበኣር ነታ ክርስቶስ ንተልእኽኡ ክትቅጽል ዝሓረያ ቤተ ክርስትያን ነዲኡ ይሓድገላ። “ብመለኮታዊ ፍቃድ ምስቲ ቦኵሪ ወዳ ብብርቱዕ ሓዘን ተሳቒያ፡ ኣብቲ እናታዊ ልባ ንወፈያ ወዳ ምስ ርእሳ ብምውህሃድ ከኣ ንመሥዋዕቲ እቲ ካብኣ ዝተውልደ ብፍቕሪ ሕራይ ኢላ ተቐበለቶ። ክሳብቲ ኣብ ጥቓ መስቀል ደው ብምባል ምስ ወዳ ዝንበራ ሓድነት ብእምነት ሓለወቶ። ኣብ መጨረሽታ ከኣ፡ በቲ ኣብ መስቀል ዝመውት ዝነበረ መድሓኒና” ኣደ ኵላ ቤተክርስትያን ንክትኮውን ሓደራ ምስ ተዋባ ተቐበለቶ። ማርያም ንመደብ ድሕነት ኣምላኽ ብሙሉኡ ተሳቲፋቶ ኢያ፡ ኣብ መስቀል ምስ ወዳ ምእንቲ ሓጢኣትና ዝረኸበቶ መከራ ኣቐዲሙ ስምዖን ነቢይ ተነቢዩላ ነይሩ ኢዩ። ምስ ወዳ ምእንቲ ድሕነትና ንሳውን እቲ መሪር ሓዘን ንልባ ከም ሰይፊ ክስንጥቖ ተረኺቡ ኢዩ
ሎሚ መስቀል ክነብዕል ከለና
ኣይሁድ ምልክት ይልሙኑ፡ ግሪኻውያን ድማ ጥበብ የደልዩ፡ ንሕና ግና ነቲ ንኣይሁድ ዕንቅፋት፥ ንኣሕዛብ ከኣ ዕሽነት ዝኾነ ዝተሰቕለ ክርስቶስ ንሰብኽ ኣለና ይብል ጳውሎስ ኣብ ቀዳማይ መልእኽቱ ናብ ሰብ ቆሮንጦስ ክጽሕፍ ከሎ። ብዛዕባ እዚ ክዛረቡ ከለዉ ክርስትና ብዘይ መስቀል ክርስትና ኣይኮነንን። ኣብ ሕይወቱ ንመስቀል ዘይቅበል ክነብር ኣይክእልን፡ ሕይወቱ ክመርሕ ኣይክእልን ንሱ ብባህርኡ ኣምላክ እካ እንተኾነ፥ ነቲ ምስ ኣምላኽ ዝነበሮ ማዕርነት፥ ኣይገድፍን ኢሉ ኣይተኸራኸረን። እንተኾነ ሰብ ብምኻን፥ መልኽዕ ባርያ ብምውሳድ፥ ብገዛእ ፍቓዱ ንርእሱ ሞት፥ ኣረ እካ ደኣ ክሳብ ኣብ መስቀል ሙማት፥ ተኣዘዘ። ነዚ ምስጢር እዚ ሽዑ ኢየሱስ ንደቂ መዛሙርቱ ኪስዕበኒ ዚደሊ ሕይወቱ ይመንን። መስቀሉ ኣልዒሉ ድማ ይስዓበኒ።
ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንዓና መለኮታዊ ባሕርይ ከልብሰና ቢሉ፡ ሰብአዊ ስጋና ለበሰ። ንሕና ካብ ኩሉ ኹኔነ ነጻ ኮይና ምእንቲ ኽንርከብ ንሱ አገልጋሊና ኮይኑ ተረኽበ። አብ መጨረሻ ንሕና ምእንቲ ክንጸድቕ ክንድኅን ንኃጢአትና አብ መስቀል ጾሮ። ንሕና ሕይወት ም እንቲ ኽንረክብ ምእንቲ ነፍሲ ወከፍና ሞተ። ናአና ንፍጡራቱ ኸአ “ ኪስዕበኒ ዚደሊ ሕይወቱ ይመንን። መስቀሉ ኣልዒሉ ድማ ይስዓበኒ” እናበለ ይጽው ዕ። ስለዚ ንጎይታና አምላኽና ንምስዓብ መዓልቲ መዓልቲ መስቀልና ክንሽከም የዲሊ። ም እንቲ ፍቕሪ ኢየሱስ ኢልና አብ ክርስቲያናዊ ጉዑዞና ንዘጋጥሙና ጽቃይን መከራን ብትሕትና ክንቅበሎም ይግበአና። መስቀልና ብምሽካም ናይ መንፈስ ሓጎስ ንረክብ። ስለዚ እግዚአብሔር አምላኽና ንፍቃዱ እናመላእና መስቀልና ብምሽካም መዓልታዊ ክንስዕቦ ፍቕርና ክንገልጸሉ ብመንፈስ ቅዱሱ ይሓግዘና። ርሑስ በዓለ መስቀል ይግበረልና።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………: :


text:
ብዕለት ፩፮ ሰነ ፳፲ ዓ.ም ግዕዝ(17 ሰነ 2018 ዓ.ም. ፈረ. ) ኣብ ከተማ ዞሊንገን እትርከብ ኣብ ትሕቲ ን/ሃ/ስ ጀርመንን ሃገረ ስብከትን ኤውሮጳን ከም‘ውን ብመሪሕነት ቃለ ዓዋድን ቅዱስ ሲኖዶስን ተማእዚዛ ትኸይድ፣ናይ ማርያም ጽዮን ቤተክርስቲያን ሓድሽ ታቦት ኣትዩላ። እቲ ናይ ሓድሽ ታቦት ምእታው ስነ-ስርዓት ብመርሒነት ቆሞስ ኣባ ሃብተወልድን ቀሺ ዘርኦምን ድሕሪ ምፍጻሙ፣ብሊቃውንቲ ኣቦታት ነቲ ዓብይ በዓል ዝምልከት ማህሌትን ጸሎተ ቅዳሴን ክምኡ‘ውን ብመዘምራን ዝተፈላለየ መደባት ቀሪቡ።
ቆሞስ ኣባ ሃብተ ወልድ ድማ ነቶም ታቦት ንምርካብ ብዙሕ ክጽብዩ ዝጸንሑ ምእመናን ናይ ማርያም ጽዮን እንቋዕ ሓጎሰኩም ድሕሪ ምባል፣ ታቦት ምስ እግዚኣብሔር ዘራኽብ ካብ እግዚኣብሔር ዝተዋህበና ዓብይን ቅዱስን ንዋይ ከም ምዃኑ ድሕሪ ምግላጽ፣ ብኽብሪ ክሕዝዎን ብፍቕርን ሰላም ክግልገልሉ ኣባታዊ ምኽሮም ለጊሶም።
እዚ መስተርሆት እዚ ንተቐማጦ ከተማ ዞሊንገን ጥራይ ዘይኮነስ ንኹለ ኣብ‘ቲ ከባቢ ዝርከባ ታቦት ዘይብለን ማሕበረ ምእመናን ከም ዝኾነ፣ ነቲ ብዓል ንምኽባር ካብ ርሑቅ ቦታታት ዝመጹ ምእማናን ገሊጾም።
ብተመሳሳሊ ብዕለት ፩፯።ሰነ፣፳፲ ዓ።ም ግዕዝ ታቦት ናይ ኣቡነ ተከለሃይማኖት ኣብ ከተማ ሄፐን ሃይም ጀርመን ብሰላም ኣትዩ።ታቦት ኣቡነ ተክለ ሃይማኖት ብመዝሙርን ወረባት ብሊቃውንትን ኣቦታትን ብመዝመራንን ምእመናን ተዓጂቡ ብዓብይን ድምቕን ኣቀባብላ ናብ ቦትኡ ኣትዩ። ግቡእ ሥነ ሥርዓት ምእታው ታቦት ብ ቆሞስ ኣባ ሃብተወልድ ወኪል ቅዱስ ሲኖዶስ ኣብ ኤውሮጳ ድሕሪ ምፍጻሙ፥ ብሊቃውንቲ ነቲ ዕለት ዝተዳለወ ጥዕመ ዜማ ቀሪቡ።
እቶም ብን/ሃ/ስ ጀርመንን ብሃገረ ስብከት ኢውሮጳን ተማእኪሎም ኣብ ትሕቲ ቅዱስ ሲኖዶስ ተማእዚዞም፣ ብሕጊ-ቃለ ዓዋዲ ክልል ሰበኻ ጉባኤ ኣቋቂሞን ንኣስታት 5 ዓመታት ኣብ ምጽባይ ዝጸንሑ ማሕበረ ምእመናን ኣቡነ ተከለሃይማኖት ሓጎሶም ወሰን ከም ዘይብሉ ናይቲ ቤተ ክርስትያን ካህን ቀሲስ ኣብርሃም ገሊጾም።
ብተወሳኺ ቆሞስ ኣብ ሃብተ ወልድ ነቲ መዓልቲ ዝምልከት ትምህርትን ኣባታዊ ምዕዶን ሂቦም። ቆሞስ ኣባ ሃብተወልድ ኣብ ትምህርቶም ሰብ ኣብ እምነቱ ክጽንዕን፣ ስርዓተ ኣምልኾኡ ብፍርሃትን ብፍቅርን ክፍጽምን ከምዘለዎ ድሕሪ ምግላጽ። ብፍላይ ድማ ኣብ ዓዲ ስደት ብጸሎትን ብንስሐን ምጽማድ ክምዝድሊ ኣብሪሆም።
ኣብ መወዳእታ እቲ ሰነ ስርዓት ምእታው ታቦት ብማህሌትን ጸሎተ ቅዳሴን ከምኡ‘ውን ዑድትን ብሰላም ድሕሪ ምፍጻሙ፣ ብሊቀ መዘምራን ዘለኣለም ታሪኽ ናይ ኣቡነ ተከለሃይማኖት ካብ ግእዝ ናብ ትግርኛ ብምትርጓም ንምእመናን ትምህርቲ ሂቦም።።


text:
ብጸሊም ምስራሕ ማለት ካብ እቶትካ ቀረጽ ኣይትኸፍልን ማለት እዩ። ሕብረተሰብ ኩሎም ሰራሕተኛታት ቀረጽ ክኸፍሉ ኣለዎም ኣብ ዝብል እዩ ሰረት ዝገብር። ቀረጽ ንሕክምና፣ ትሕተ ቅርጺ፣ ክንክን ኣረጋውያንን ኩሎም ዜጋታት ዝግልገልሉ ማሕበራዊ ውሕስና እዩ ዝውዕል። ብጸሊም ምስ እትሰርሕ ብሽምካ ገዛ ክትረክብ ወይ ከኣ ቀስ ኢልካ ትኸፍሎን ተለቂሕካ ክትገዝእ ኣጸጋሚ ይኸውን። ኣካረይትን ትካላትን መብዛሕቲኡ ግዚዜናይ ስራሕ መረጋገጺ ወረቐት እዮም ዝሓቱ።
ብጸሊም ንእትሰርሕ:
• ናይ ስራሕ መረጋገጺ ወረቐት እንተዘይብልካ ቅኑዕ ደሞዝ ኣይክህልወካን እዩ
• ስራሕ ኣልቦ ምስ እትኸውን መተካእታ ደሞዝ ኣይህልወካን
• ደሞዝ ኣብ ግዜ ሕማምን ኣብ ግዜ ዓመታዊ ዕረፍትን ኣይህልወካን
• ደሞዝ ኣብ ግዜ ሕማምን ምስ ደቅኻ ኣብ ገዛ ኣብ ትውዕለሉን ኣይህልወካን
• ትሑት ጥሮታ ይህልወካ
• ኣብ ነብስኻ ይኹን ኣብ ልዕሊ ካልኦት ሓደጋ ምስ እተውርድ ውሕስነት የብልካን፣ ወይ ከኣ እናሰራሕካ ገለ ነገር ምስ ዝስበረካ


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 26 guests and no members online
- Details
- Written by ታሪኽ ፍሳሃዬ
- Published: 04 December 2017
ዕጫ ኤርትራውያን ንደላዪ ሰላም ማሕበረ-ሰብ ዓለም ሰብኣዊ መቕዘፍቲ፡ ንህግደፍ ግን መዘናግዒ’ዩ።
ኣብ ዓለምና ኣብ ጥንቲ ይኹን ሎሚ ኣንጻር ህዝብታቶም ዝተሰለውፉ መራሕቲ ኣይነበሩን ኣይተራእዩን ክበሃል ኣይከኣልን። ኣንጻር ህዝብታቶም ደው ዝበሉ መራሕቲ ነይሮምን ኣለውን’ዮም። ካብ’ዞም ጥንታውያን ሓደ ንጉስ ነገስታት ኒሮ ዝበሃል ነበረ። ንጉስ ነግስታት ኒሮ ዝፋን ዝደፍኣሉ ዘመን ኣብ ግዜ ንግስነት ሮማ ነበረ። ንጉስ ነገስታት ኒሮ ጥዑይ ኣእምሮ ዘይተዓደለ ነበረ። ንሱ ብህዝቢ ሮማን ንሳ እትገዝኦም ዝነበረት ህዝብታትን ሓደ ኣዝዩ ዝፍለጠሉ ባህሪ ነይርዎ። ዝሓለፎ ቀበጥ በጥ በሃሊ’ዩ። እቲ ቀበጥ በጥ ከኣ ጥራሕ ረኣዩኒ ስምዑኒ ዘይኮነ፡ ጭካነ ዝመልኦ ኢ-ሰብኣዊ ኣረኣእያ ዝነበሮ ምዃኑ’ዩ። ኒሮ ብህይወት ደቂ-ሰባት ይዘናጋዕ ምንባሩ’ዩ።
ኣብ’ቲ ኣብ ሮማ ቼንትራል ተደኲኑ ዝርከብ ሰፊሕ ሜዳ ኮሊሴይም ግጥም ባራዩን ኣናብስን፡ ግጥም ጊሎትን ኣናብርን ዘኸትሎ ዝነበረ ደማዊ ሳዕቤን ክዕዘብ ተደጋጋሚ ኮይኑ ምስተሰላቸወ ካልእ ብልሓት’ዩ ምሂዙ። እቲ ዝመረጾ ብልሓት ከኣ ዝኸፈአ ኣረሜንነት’ዩ። ንጉስ ነገስታት ኒሮ ንሮማን ነበርታን ብሓዊ ከቃጽሎም ወሲኑ። ብተግባር ከኣ ፈጸሞ። እዚ ናይ ዊንታ ወይ ቃሕታ ተዋስኦ ዝመስል ውሳነ ኣብ ተግባር እናተፈጸመ እንከሎ ድማ፡ ኣብ በሪኽ ቦታ ወይ ናሓሲ ናይ ቤተ-መንግስቱ ወጺኡ፡ ኣብ ወርቂ መንበር ተኾድጩ ማስኒቆ ( ጨራ ዋጣ) ሒዙ ንሕንቁቕ ባህርያቱ ከም’ዚ ክብል ኣስቆንቆነ።
ንደዲ ሮማ ሕረሪ
መንፈሰይ ክህደስ ልበይ ክረዊ
ቃል-ቃል በሊ ምስ ነበርትኺ
እወ መንፈስይ ክሕደስ ናብ ሓሙኽሽቲ ተቐይርኪ ዖና ኩኒ …
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን እዚ ፍጻሜ’ዚ ኣብ ሓቀኛ ታሪኽ ዝተመርኮሰ ኮይኑ መቕዘፍቲ’ዩ። ንዕንወት፣ ምብስባስ፣ ምሕዛን፣ ምቑዛም፣ ሙማት ብልክዕ ገይሩ ዝገልጾ እዚ መቅዘፍቲ ዝብል ቃል’ዩ። ታሪኽ ከም ኣካዳሚያዊ ኣስተምህሮታቱ ብዛዕባ ሳይንስን ቴክኖሎጂን ጥራሕ ዘይኮነ፡ ብዛዕባ ኣብ በብመድረኹ ወይ ዘመኑ ዝኽሰቱ ዓመጻትን ግህሰታትን’ውን ገለ ናቱ ኣወንታዊ ታሪኽ ይገድፍ’ዩ። እንታይ ክብል ደልየ’የ ዓለምና ብናይ ንጉስ ነገስታት ኒሮ ቀበጥበጥ ወይ ዕብዳን ከም ዘይሓለፈላ፡ ካልኦት መራሕቲ ኢና በሃልቲ ናይ ፖለቲካ ዕቡዳት፡ ኣብ በበይኑ መዋእላት ከምዘተኣናገደት ንምዝካር’ዩ። ኣብ ዕድሜና ወይ ዕምርና ዘይከም ናይ ሎሚ ፖፖዶክ ወዱ ቤይቢ ዶክ (ሪፖብሊክ ሀይቲ)፣ ፖልፖት ካምቦዲያ፣ ዣን ቤዴል ቦካሳ (ሪፖብሊክ ማእከላይ ኣፍሪቃ) ከም ኣብነት ንምጥቃስ ይከኣል። እዚኣቶም ኩሎም ኣብ ቅድሚ ስቅያት ህዝብታቶም ብሓጎስ ዘይሞም፡ ዘሚሮም’ዮም። እወ ነቲ መቕዘፍቲ ቅቡል ብምግባር።
ሕጂ እቲ ንዓይ ዘዛርበኒ ዘሎስ፡ እዛ ኤርትራ ትበሃል ሃገረ፡ ኩለንተነኣ ናብ ናይ ሓደ ሰብ ውልቀ ንብረት ተቐይራ ምህላው’ዩ። እቲ ውልቀ ሰብ ከኣ ካብ’ቶም ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስክዎም ሕሱራት መራሕቲ ዘይፍለ ምዃኑ’ዩ። ክፋኣተ ግብሪ ተንኮሉ፡ ቀበጥ በጥ ምባሉ፡ ብህይወት ዜጋታት ምጥላዑ ካብ’ቶም ዝቐደሙ ናይ ባህሪ መሰልቱ ዝተፈልየ ይገብሮ። ኣብ ኤርትራ ንሱ ብዝተኸተሎን ዝኽተሎ ዘሎን መቕዘፍቲ ዜጋታት ምስሓቕ፡ ሳዕሪሩ ኣሎ። ኮሜዲ ናይ ምዝንጋዕ ምስሓቕ፡ ደስደስ ተውህቦ ዘለዎም ሰባት ዘቕርብዎ መዛናግዒ’ዩ። ህግደፍን ህግደፋውያንን ከኣ ብስቅያትን ሞትን ዜጋታቶም ይስሕቁ ይፍስሁ።
መዓስ ስለምንታይ፡ ብኸመይ ትዘናጋዕ ትስሕቕ ናቱ ባህላውን ሕጋውን ደረታት ኣለዎ። ኮሜዲ ኣብ እዋን ሓዘን ወይ መቕዘፍቲ ክቕርብ ብዝኾነ መዕቀኒ ክቡል ኣይኮነን። ኣብ እንዳ ህግደፍ ግን ካብ ሰብኣዊ ሕልና ዝፈለለ ኣረኣእያ ነጊሱ ስለ ዘሎ እቲ መቕዘፍትን ምዝንጋዕን ብማዕረ ክኸዱ ይረኣዩ። ንኣብነት እቲ ክብረት ሰብኣዊ መሰል ዝበሃል፡ ኣብ ልዕሊ ዝኾነ ሰብ ክንጸባረቕ ዘለዎ ሰብኣዊ ሓልዮት ተረሲዑስ፡ ኤርትራውያን ኣብ ምድረ በዳ ሰሃራ፣ ሲናይ፣ ባሕሪ ሜዲትራኒያን፣ ሊብያ፣ ኣካላቶም ክውሰድ፡ ከም ከብቲ ክሽየጡ፡ ክሞቱ እንከለው፡ ኣብ ክንዲ ዝሓዝን ብኣንጻሩ፡ ሙዚቃዊ ድራማ ወዲቡ ኣለው ዝበሃሉ ስነ-ጥበባውያን መዲቡ ስማውያን ሚኒስተራትን ጀነራላትን ኣሳቲፉ ኣብ ቦሎኛ ኢጣልያ ተሓንበለ ክብል’ዩ ተራእዩ። እዚ ካብ መስመር ሰብኣዊ ፍጥረትን ክብረትን ዝወጽአ’ዩ። ኣብ ሱዳን ሊብያ እስራኤል ዝርከቡ ኤርትራውያን ክዋረዱ እንከለው ሰሚዑ ከምዘይሰምዐ፡ ርእዩ ከምዘይረኣየ ክኸውን ምምራጹ መርኣያ ጸረ-ህዝብነቱ ፋሉልነቱ’ዩ። ካልእ ምኽንያት ወይ ስም ክወሃቦ ዝከኣል ኣይኮነን።
ዝገርም ነገር’ዩ ነቲ ኣብ ኤርትራውያን ዝተፈጸመ ዘስካሕክሕ ገበናዊ ተግባራት፡ ካብ በዓል ብጹእ ዎቅዱስ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንሲስኮስ ጀሚርካ ክሳብ ተመሃሮ ቀዳማይ ደረጃ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራትን ከተማታት ኤውሮጳ ንመሳኪን ግዳያት ኤርትራ ዘለዎም ሓዘን ገሊጾም። መሪር ሰብኣዊ ምድንጋጽ ኣርእዮም። ነቢዖም። ገለ ድማ ኣብ’ቲ ኩምራ ሬሳ ግዳያት ዘለዎ ቦታ ከይዶም ዕታር ዕንበባ ኣቐሚጦም። ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ካልኦት ተሰማዕነት ዘለዎም መንግስታትን ውዳቤታትን ቅድም ቀዳድም ንድሕነት ህይወት ስደተኛታት ደው ክብሉ ጸዊዖም። እቲ ኣብ ኤርትራውያን ዝፍጸም ኢ-ሰብኣዊ ተግባርን ዘጋጥም ጃምላዊ ህልቂትን ሓደ ክልተ ሰለስተ መዓልቲ ጥራሕ ዘይኮነ ቀጻሊ ክንሱ፡ ህግደፍ ብኡ መጠን ኣብ ልዕሊ ሰብኣዊ ክብረትን ዜግነታዊ ግዴታን ዘለዎ ሓላፍነት ንጎኒ ብምግዳፍ ብቐጻሊ ካብ መስመር ሰብኣውነት ዝረሓቐ ፖለቲካዊ ዕብዳኑ ብግህዶ ክገልጽ ጸኒሑ ኣሎ።
ወራሲ ባህሪ ናይ ንጉስ ነገስታት ኒሮ ዝኾነ ኤርትራዊ ማሕበራዊ መበቆል ዘለዎ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ጉኒ ክሙራ ሬሳ ግዳያት ዘለዎ ሃገር ከይዱ ምስዕሳዑ ከይኣክል፡ ነቲ ብማዕከናት ዜና ብዛዕባ ኣተሃላልዋ ኤርትራውያን ኣመልኪቱ ዝቃላሕ ዜና ሓሶት’ዩ ጸለመ’ዩ ዝብል መልሲ ክህበሉ ይስማዕ። ዝተጣሕሰ ሰብኣዊ መሰል የለን። ዝበጽሐ መቕዘፍቲ የለን ብዝብል ይከራኸረሉ። ብካልእ መልክዑ ከኣ፡ ያኢ ሆታን ዕልልታን ፖለቲካዊ ኣይዶሎጂ ኮይኑስ፡ ዘይምኹኑይ ምኽንያታት እናቕረበ፡ ነቲ መቕዘፍቲ ናይ ዜጋታት ብሳዕሳዒት ከፋንዎ ይረአ። ሓኪም ዝኣዘዘሉ መድሓኒት ኣከታቲሉ ከም ዝወስድ ሕሙም ነቲ ብሰንኩ ዘጋጠመ መቕዘፍቲ ብቐጻሊ ብጓይላን ዳንኬራን ይቕበሎን የፋንዎን ኣሎ።
ጠላም መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ከም ንጉስ ነገስታት ኒሮ ጭራ ዋጣ ድዩ ክራር ምልምማድ ኣየድሊዮን’ዩ። በቲ ዝመጽኣሉ ናይ ደም ታሪኹ ዝፍለጥ ጉዕዞ፡ ብኣምሳያኡ ዝቐረጾም ስነ-ጥበበኛታትን መጋበርያታትን ስለ ዘለውዎ ቃሉ እንተደለየ ብወግዒ እንተዘይደለየ ብታሕቲ ታሕቲ ክህብ ጸገም የብሉን። እቶም መጋበርያታቱ ኣብ ዙርያኡ ዘለው ስነ-ጥበበኛታትን ብዛዕባ ሞያዊ ጥብቅናን ምብትታንን ህልቂትን ኤርትራውያን ዝኾነ ተገዳስነት ኣይርእዩን። ንበረልና ንበር ጥራሕ ወደሳ ንውልቀ መላኺ።
ታሪኽ ፍሳሃዬ
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 04-12-2017
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ኤርትራውያን ተቓወምቲ ውድባትን፣ ሲቪካውያን ማሕበራትን፣ ዓባይ ብሪጣንያ፣ ብሓባር ጽንብል ዝኽሪ ባሕቲ መስከረም ኣሳላሲለን፣ ኣብቲ ብዕለት 10 መስከረም 2017 ኣብ
ሎንዶን ዓባይ ብሪጣንያ ዝተዳለወ፣ መበል 56 ዓመት ምጅማር ብረታዊ ገድሊ ህዝቢ ኤርትራ፣ ካብ ርሕቑን ቀረባን ዝመጹ፣ ብርክት ዝበሉ ኤርትራውያን ዝተሳተፍዎ ዕዉት ጽንብል ነይሩ።
ኣብዚ ኣጋጣሚ ኣቶ ዮውሃንስ ኣስመላሽ ኣብ ሞንጎና ተረኺቡ፣ ጉዳይና ጉዳይ ህዝቢ ኤርትራ እዩ፣ ስለዝኾነ ድማ ሓቢርና ንቃለስ ኣብ ዝብል ብሰፊሕ ገሊጹ።
..ከምኡ ውን ኣቶ መሓመድ ዓሊ ልባብ ተመሳሰሊ፣ ካልኣዊ ጉዳያት ንጎድኒ ገዲፍና፣ ኣብ ንገብሮ ሃገራዊ በዓላትና ብዝደመቐ ክነብዕሎ ለበዋ ኣተሓላሊፉ።
ኣቶ ሑመድ ኩል ብወገኑ እቶም ብመሪሕ ሓምድ ኢድሪስ ዓዋተን ብጾቱን ዝጀመረ ብረታዊ ገድሊ ህዝቢ ኤርትራ፣ ጽንኩር ኩነታት ከምዝነበረ ኣስፊሑ ገሊጹ።


text:
ግብፂ ድልየት ልምዓት ኢትዮጵያ ክትሕግዝ ድልዉቲ እያ…
መቐለ ሰነ 05/2010(ድወት) ግብፂ ድልየት መሰረተ-ልምዓት፣ ድሕንነትን ምርግጋዕን ኢትዮጵያ መሰረት ዝገበረ ስትራቴጂካዊ ርክብ ከምተጠናኽር ፕረዝደንት ግብፂ ዓብደልፋታህ ኣልሲሲ ገሊፆም።
ኢትዮጵያ ብወገና ንግብፂ ንምጉዳእ ድልየት ከምዘይብላ ቐዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ተዛሪቦም።
ኽልቲኦም መራሕቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ኽልቲኣዊ ከባቢያውን ኣህጉራውን ጉዳያት ድሕሪ ምዝታይ ኣብ ዝተፈላለዩ ጉዳያት ብሓባር ንምስራሕ ኣብ ስምምዕ ከምዝበፅሑ ድማ ተገሊፁ።
ፕረዝደንት ግብፂ ዓብደልፋታህ ኣልሲሲ ከምዝበልዎ ርክብ ኽልቲኤን ሃገራት መትከል ስትራቴጂካዊ ምሕዝነት ዝሓዘ እዩ ድልየት ግብፂ ድማ ሓበራዊ ረብሓ ኽልቲኤን ሃገራት ምርግጋፅ እዩ ክብሉ ገሊፆም።
ግብፂ ተሰጉሞ ፖሊሲ ድልየት ኢትዮጵያ ኢሉ’ውን ድሕንነትን ምርግጋዕን ኢትዮጵያ መሰረት ዝገበረ እዩ ዝበሉ እቶም ፕረዝደንት ሃገሮም ድልየት ምልማዕ ህዝቢ ኢትዮጵያ ከምትድግፍ ሓቢሮም።


text:
ማሕበረ-ሰብ ዓለም፣ማዕረ‘ቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ንሶማልያውያን ስደተኛታት ዝልግሶ ሓገዝ ንከብርክቱ ኮምሽነር ትካል ስዱዳት ሕ/ሃ ተማሕፂኖም።ሰላም ሶማልያ፣ንሶማልያ ጥራሕ ዘይኮነስ ንመላእ ዓለም‘ውን‘ዩ ዝረብሕ ኢሎም።
ብመሰረት‘ቲ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ኣዲሳበባ ዝተዋሃበ መግለፂ፣ኢትዮዽያ፣ ጁቡቲ፣ኬንያ፣ኡጋንዳን የመንን ንዝሓለፉ ዕስራ ዓመታት ኣስታት ሓደ ሚልዮን ሶማልያዊያን ኣዕቊበን‘ለዋ።
ኣንቶንዮ ጉተሬዝ ኮምሽነር ትካል ስዱዳት ሕ/ሃ‘ዮም ኣብ ዝሃብዎ ሪኢቶ፣ እተን ሃገራት ዘርአየኦ ልግሲን ዝዋዓለኦ ውዕለትን ዳህሲሶም‘ለው።ካብ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ግና ዝመጣጠን ሓገዝ ከምዘይነበረ ጠቂሶም።
ሚስተር ጉተሬዝ ወሲኾም፣ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ዘድሊ ሶማልያውያን ስደተኛታት ዘለዎም ፀገም ነባራይ ፍታሕ ክረክብ ምግባር‘ዩ ኢሎም።ሓደ ካብ‘ቶም ፀገማት ውሽጣዊ ኩነታት ሶማልያ ምትዕርራይ ምኳኑ ጠቂሶም፥
ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ይራኣይ ዘሎ ውሽጣዊ ህድኣት ሶማልያ ዘተባብዕ‘ዩ ዝበሉ እቶም ኮምሽነር፣ኣብ ሞቃዲሾ መንግስቲ ምምስራቱ፣ምምሕዳር ምቋሙ፣ ድሕሪ ክልተ ዓመት ሃገራዊ ምርጫ ክሳለጥ፣ሰራዊት ሶማልያ ምጥንኻሩን ምስ ዓቀብቲ ሰላም ሓባራዊ ወፍሪታት ምክያዱን ንገለ ከባቢታት ሓራ ንምውፃእ ዝገበሮ ፃዕሪ ምግባሩን መርአያ‘ቶም ኣዎንታዊ ለውጥታት‘ዮም ይብል እቲ መግለፂ።
እዞም ዝተጠቅሱ ለውጥታት፣ነቶም ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ተሰዲዶም ዝርከቡ ሶማልያውያን ብክብሪን ብድልየቶምን ንዓዶም ንክምለሱ ሓይሊ ከምዝህቦም ይጠቅሱ ኣንቶንዮ ጉተረዝ።
ክልተ ወለዶታት ሶማልያ ብዛዕባ መፃኢ ህይወት ተስፋ ዘይብሎም‘ዮም ዝበሉ ኣንቶንዮ ጉተረዝ፣ኣብ ካልእ ዞባታት ተመሳሳሊ ቅልውላው ክፍጠር ከሎ፣ፀገም ሶማልያ ክርሳዕ ከምዝኽእል‘ውን ጠቂሶም።


text:
ማሕበረኮም ኤርትራውያን ነበርቲ ሊድስ፣ መኸተኦም ኣንጻር
ኩሉ ተጻብኦታት ብምሕያል ኣበርክቶኦም ኣብ ሃገራዊ መደባት ከምዘዕዝዙ ኣረጋጊጾም።
ማሕበረኮም ኤርትራውያን ነበርቲ ሊድስ – – ዓዲ እንግሊዝ፣ መኸተኦም ኣንጻር ኩሉ ተጻብኦታት ብምሕያል ኣበርክቶኦም ኣብ ሃገራዊ መደባት ከምዘዕዝዙ፣ ብ3 መጋቢት ኣብ ዘካየድዎ ሰፊሕ ሰሚናር ኣረጋጊጾም።
እቶም ዜጋታት ኣብ ዘካየድዎ ዘተ፣ ልምዓታዊ ገስጋስ ኤርትራ ንምቝጻይ ንዝካየድ ሸርሕታት ንምብርዓን፣ ብልዑል ንቕሓትን ሓያል ውዳበን ከምዝጽዕሩ ብምግላጽ፣ መደባት ልምዓትን ህንጸትን ንምድንፋዕ ኣበርክቶኦም ከምዘዕዝዙ ኣነጺሮም።
ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያን ኣየርላንድን ኣቶ ተስፋሚካኤል ገራህቱ፣ ንተሳተፍቲ ኣብ ህሉው ኩነታት ሃገርን መድረኻዊ ሓላፍነት ነፍስ-ወከፍ ዜጋን ዘተኰረ ሰፊሕ መብርሂ ድሕሪ ምሃብ፣ ህዝቢ ኤርትራ – ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ኣንጻሩ ንዝተኣልመ ውዲታት ብሓያል መኸተኡን ተሪር ሓድነቱን ከምዘፍሸሎ ብምጥቃስ፣ ንቕሓቱ ኣበሪኹን ሓድነቱ ኣትሪሩን ዝግስግን ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ፣ ኣብ መጻኢ ንዝርአ ተጻብኦታት ገጢሙ ከምዝዕወተሉ ዘጠራጥር ከምዘየለ ኣብሪሁ።
ኣብ’ዚ ኤርትራ ኣብ ሓድሽን ዘተስፉን መድረኽ ትኣትወሉ ዘላ እዋን፣ ኣብ ወጻኢ ዝቕመጡ ኤርትራውያን ተራሕዩ ንዘሎ ናይ ወፍሪ ዕድላት ብግቡእ ክጥቀሙሉ ብምዝኽኻር ድማ፣ ጻዕርታቶም ከዛይዱ ተላብዩ።
ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፣ ነቲ ካብ 28 መጋቢት ክሳብ 1 ሚያዝያ ኣብ ዓዲ-እንግሊዝ ዝካየድ ዋዕላ መንእሰያት ህግደፍ ብዛዕባ ዝግበር ዘሎ ምድላዋት መብርሂ ከምእተዋህበ፣ ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣመልኪቱ።
***** ኣ.ዜ.ኤ *****


text:
ከም መርኣያ ኢኮኖሚያዊ ሓይለን ሎሚ ረቡዕ ተኸፊልወን ድዩ ከይተኸፈለን ደቂ ኣንስትዮ ዕረፍቲ ክወስዳ ኣብ ዙሪያ ዓለም ፃውዒት ቐሪቡ ኣሎ።
ቨኒሳ ካርደናስ ዝተባህለት ወሃቢት ርእይቶ ሎሚ መዓልቲ ብደቂ ኣንስትዮ ካብ ዝውነን ሹቕ ኣቑሑት ንምዕዳግ ትልሚ ከምዝሓዘት ትዛረብ።
ራቸል ቶማስ ዝተባህለት ካልእ ወሃቢት ርእይቶ ድማ ብዝሒ ዝተመርፁ ሰበስልጣን ክርአ ከሎ ደቂ ኣንስትዮ ተመጣጣኒ ቁፅሪ የብለንን ትብል።
ኬሪን ኣንገስ መስራቲት ጉጅለ ዓቃባዊያን ደቂ ኣንስትዮ እያ።ንሳ ማዕርነት ፆታ ክረጋገፅ ትሰማማዕ’ዃ እንተኾነት እዚ ናይ ሎሚ ረቡዕ ስራሕ ናይ ምሕሳም ኣድማ ግን ንከምኣ ዝበላ ደቂ ኣንስትዮ ከምዘይሕውስ ትገልፅ።
ደቂ ኣንስትዮ ብዙሕ ዓወታት ምምዝጋበን ብምግላፅ፣ ደቂ ኣንስትዮ ከም ግዳያት መንግስቲ ድማ ከም ፈታሒ ሽግራት ገይሩ ዝርኢ ዝተጋገየ መልእኽቲ ስለዘሕልፍ ቅቡል ኣይኮነን ትብል።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ገፍቲ መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣንጻር ጸብጻብ መርማሪት ኮሚሽን ብ21 ሰነ ኣብ ጀኔቫ ንዘካየድዎ ሰለማዊ ሰልፊ ብቀጥታ ንምትሕልላፍ ካብ ኣስመራ ካብ ዝተላእከኡ ሰለስተ ኣባላት ሚኒስተሪ ዜና ሓደ ዑቕባ ንምሕታት ከምዝተረፈ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣረጋጊጾም።
እቲ መንግስቲ፣ ነቲ ኣብ ኤርትራ ገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ይፍጸም ኣሎ ዝብል ጸብጻብ መርማሪት ኮሚሽን ንምቕዋም፣ ደገፍቱን ኣንጻር መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝቓወሙ ኢትዮጵያውያን ናብ ጄኔቫ ክውሕዙን ነቲ ንሳቶም ዘካየድዎ ሰለማዊ ሰልፊ ድማ ብቀጥታ ብኤሪ ቲቪ ንኸመሓላልፎን ልዑል ውዳቤ'ዩ ኣካይዱ።
ነዚ ንምስልሳል ካብ ኣስመራ ዝተላእከት ኤፍሬም ግደን ኣሕመድ ዑመርን ዝተባህሉ ክልተ ጋዜጠኛታት ሬድዮን ቲሌቪዥንን ተፈሪ ተኽለ ዝተባህለ ከኣ ሰኣላይን ዝሓቖፈት ጉጅለ ኣባላት ሚኒስተሪ ዜና፣ ካብ ኤምባሲ ኢጣልያ ሸንገን ቪዛ ብምሕታት ናብ ጄኔቫ ኣምሪሖም።
እንተኾነ ሓደ ካብኣቶም ኣሕመድ ዑመር ዑቕባ ንምሕታት ካብታ ጉጅለ ከምዝተሰወረ እቶም ምንጭታት[ራድዮ ኤረና] የረድኡ።


text:
ጋንታ ኢትዮዽያ ትማሊ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምስ ቦትስዋና ገጢማ፣ኣብ መበል 89 ደቃይቅ ተቀይሩ ብዝኣተወ ጌታነህ ከበደ ወርቃዊት ሸቶ ኣመዝጊባ‘ላ።
ኣብ ሜዳኣ ንማእከላይ ሪፐብሊክ ዘተናኣገደት ደቡብ ኣፍሪቃ፣ክልተ ንባዶ ተዓዊታ።ግን ብትሕቲ ክልተ ነጥቢታት ንኢትዮዽያ ትስዕብ‘ላ።ቀፃላይ ግጥማ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣንፃር ኢትዮዽያ ኣዝዩ ወሳናይ ክኸውን‘ዩ።ካብ‘ዚ ምድብ‘ዚ ሓንቲ ጋንታ ጥራሕ‘ያ ናብ መወዳእታ ዙር ግጥም ትሓልፍ።
ናብ ካልኦት ግጥማት ክንሰግር፣ታንዛንያ ንሞሮኮ ሰለስተ ንሓደ፣ዛምብያ ምስ ሌሴቶ ሓደ ንሓደ።ጋና ንሱዳን ኣርባዕተ ንባዶ።ማሊ ንሩዋንዳ ክልተ ንሓደ።ኬንያን ናይጀርያን ሓደ ንሓደ።ክሳብ 87 ደቃይቅ ኬንያ ሓደ ንባዶ ትመርሕ ነይራ።ሴኔጋልን ኣንጎላን ሓደ ንሓደ።
ኣብ ዝተፈላለየ ዞባታት ኣፍሪቃ ይካየድ ዘሎ ርሱን ግጥማት ኣፍሪቃ ዝመፅእ መስከረም ክዛዘም‘ዩ።ዓሰርተ ምሕላፈለን ዘረጋገፃ ጋንታታት፣ ኣብ በፂሕካ ምምላስ ክልተ ግጥማት ነንባዕለን ክጣፈኣ‘የን።ብድሕሪኡ እተን ዝተዓወታ ሓሙሽተ ጋንታታት፣ብቀጥታ ኣብ ብራዚል ዝካየድ ፅዋዕ ዓለም ንኣፍሪቃ ወኪለን ክፃወታ‘የን።


text:
ወዲ 9 ዓመት ሰገን ክብረ ወሰን ኣመሓይሹ።
መቐለ መጋቢት 14/2010(ድወት) ኣብ ኣሜሪካ ግዝኣት ካለፎርንያ ዝነብር ወዲ 9 ዓመት ሰቨን ዋዴ ኣብ ሓደ ደቒቃ 1,080 ጊዜ ብምጥቓዕ ኣብ መዝገብ ክብረ ወሰን ዓለም ኣብ ሰገን ዕድሚኡ ሰሙ ብድሙቕ ቀለም ኣፅሒፉ ኣሎ።እዚ ሰገን ፈለማ እቲ ክብረ ወሰን ክንደይ ከም ዝኾነ ኣብ ዩቲብ ቻነል ምስ ረኣዮ ብጣዕሚ ከም ዘተሓጎሰ እዩ ወላዲኡ ይዛረብ።
ደሓር ብፍጥነት ብምጥቓዕ ክሰብሮ ከም ዝኽእል ብምእማን እቲ ክብረ ወሰን ሒዙ ዘነበረ ሰብ ኣብ ዩቲብ ብምርኣይ ብፅዑቕ ልምምድ ምክያድ ጀሚሩ።ኣብ መዓልቲ ዝገብሮ ዝነበረ ልምምድ ድማ ካብ 15 -20 ሰኮንድ በቢመዓልቱ ዘምፅኦ ዝነበረ ለውጢ ይዕቅን ነይሩ።
ወላዲኡ ዋዴ እውን ብትዕግስትን ብቐልብን ይከታተሎ ምንባሩ ይገልፅ።በዚ ድማ ድሕሪ ብትልሚ በቢመዓለቱ ምጅጥቓዕን ነዊሕ ልምምድ ምግባር ኣብ ሓደ ደቒቓ 1080 ጊዜ ብምጥቓዕ እቲ ክበረ ወሰን ክሰበሮ ክኢሉ እዩ።በዚ ድማ እቲ ወዲ 9 ዓመት ሰገንን ወላዲኡ ዋዴንን ብጣዕሚ ከም ዝተሓጎሱ እቲ ሓበሬታ የገልፅ።እዚ ክብረ ወንስ ቅድሚ ሐዚ ብኣሊ ቢሾፕ ተታሒዙ ዝነበረ እንትኾን ኣብ ሓደ ደቒቓ 1020 ጊዜ ድማ ነይሩ።
ፍልፍል ድረገፃት UPI,


text:
ስርሒት ዲምህት – ኮሎኔል (ካብ ገዛባንዳ)
Dec 7, 2013
ስርሒት ዲምህት
ኮሎኔል (ካብ ገዛባንዳ)
ዲምህት መንዩ? ከመይን ስለምንታይን’ከ ተፈጢሩ? ብዙሕ ምትንታን ዘድልዮን ዘዛርብ ታሪኽ ዘለዎ ጉጅለ ክሳብ ዘይኮነ ግዜ ክነጥፋኣሉ ኣይምተገበአን፡፡ ሕማቕ ዕድል ገይርና ግና ታሪኽ ጀጋኑና፡ ህዝብናን ሃገርናን ጠሊሙ ታሪኽ ንዘይብሎምን ጓኖት ኣሕሊፉ ዝሃበና ሩኹስ መራሒ ክሳብ ዝሃለወና እንከይፈተና ምስዘይመዛርብትና ክንዛረብ ክንግደድ ኢና፡፡ ብኢሳያስ ተፈጢሩ፡ ብኢሳያስ ተጠሚቑ፡ ንስርሒት ኣስመራ ተዋፊሩ ንጥፍኣትና ኣብ ቀደማይ መስርዕ ተሰሊፉ ዝርከብ ዲምህት፡፡
ታሪኽ ዝጎሓፎ፡ ናይ ገዛእ ርእሱ ዕላማ ዘይብሉ፡ ዕሱብ መጋበርያ ኢሳያስ ዝኾነ ጉጅለ ዲምህት፡ ብ1999 ወርሒ 2 ኣስመራ እዩ ተሰኒዑ፡፡ ዝሰንዖ ከኣ ኢሳያስ’ዩ፡፡ ቀዲሙ ዝተሰነዐ ወይ በኳሪ ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰሊሙ ኣብ ኤርትራ ዘዕቆበ ሰብ ኣብ ትካል ጸጥታ ኢትዮጵያ ምክትል ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ምንባሩ ዝልፍልፍ ዝነበረ ፍስሃ ሃይለማርያም ተላ ዝተብሃለ ተጋዳላይ ወያነ’ዩ፡፡
እቲ ንድፊ ብኢሳያስ ምስተሰነዐ ንትግባረኡ ዝተረባረቡ በዓል ወዲ ካሳን የማነ ማንክን’ዮም ነይሮም፡፡ ፍስሃ ሃ/ማርያም ፊውቶራሪ እቲ ጉጅለ ክኸውን ከይተሓለሎም ሰሪሖም፡፡ ምትእኽኻብ እዚ ጉጅለ ኣፍዓበት ኣብ ሻባይ መንደር ዝነበሩ ሙሩኻትን ስሉማትን ካብ ዝተፈላለዩ ዓድታትን ከተማታትን ብሓይልታት ጸጥታ ተታሒዞም ዝተኣሰሩ ኣብ ሸቕሊ ዝነበሩ ትግራዎትን ኣተኣኻኺቦም ነቲ ጉጅለ መልክዕ ከትሕዙ ሙሎበር (ሓዱሽ መዓስከር) ክቐውም ገይሮም፡፡
ብገንኡ መራሕቲ”ዚ ጉጅለ ክኾኑ ብበዓል ወዲ ካሳ ካብ ዝተሓረዩ ሰባት ሓደ ኣስመራ ተወሊዱ ዝዓበየ ተወልደ ግደይን ድሕሪ ምጅማር ኩናት ካብ ወያነ ከዲዑ ኤርትራ ዘዕቆበ ፍስሃ ሃ/ማርያምን እኳ እንተነበሩ፡ ንይምሰል እስከ መራሕትኹም ባዕልካትኩም ምረጹ ዝተብሃሉ ኣባላት እቲ ጉጅለ ንዝተውሃቦም ዕድል ከይነሓፉ የማነ ድምጹ፡ ገረዝጊሄር ወለገሪማን መድሚዳይን ዝበሃሉ ብዝለዓለ ድምጺ መረጹ፡፡
ካብ ድሌቶም ወጻእ ብዝኸደ ምርጫ ዝተቖጥዑ በዓል ኢሳያስ፡ ወዲ ካሳ፡ ተኽለ ማንጁስን ለኒንን ኣብ ውሽጢ’ቶም ብወለንታ ኣባላት ዝተምርጹ መሪሕነት ብስም ኣማኻሪ ዝሓናኽሮም ሰብ መደቡ፡፡ እቲ ሰብ መጀር ዳዊት ዘርኣይ ናትና ናይ ህ.ግ.ሓ.ኤ ተጋዳላይ እዩ፡፡ ክሳብ ሕጂ ከኣ ምስ በዓል ለኒን ኣሎ፡፡ ብጉልባብ ኣማኻሪ ብመደብ ኣብ ውሽጦም ኣትዩ በታቲዕዎም፡፡ ኣብ መወዳእትኡ ንበዓል ገ/ሄር ወለገሪማ፡ ክፍለን መድሚዳይን ብህይወቶም ክጠፍኡ ገይርዎም፡፡ በታ ዝለመድዋ ባህሪ ቃንዮም ብኢሳያስ ዝተብሃገ ፍስሃ ሃ/ማርያምን ንመማልእቲ ዝተሓውሰ የማነ ድምጹን ሓለፍቲ ተኺሎም፡፡
ፍስሃ ሃ/ማርያም ኣብ መራኽቦ ብዙሃን ሃገርና ብዛዕባ መንግስቲ ኢትዮጵያን ሓይልታት ጸጥትኡን ብዙሕ እዩ ሃውቲቱ፡፡ በዚ ዝነደሩ ሓይልታት ጸጥታ ኢትዮጵያ ንፍስሃ ሃ/ማርያም ብህይወት ይደልይዎ ስለዝነበሩ ንግዜ ጥራይ ክጽበይዋ ድሕሪ ምጽናሕ ምስኡ ኣብ መኪንኡ ብዝተሳፈረ ኤርትራዊ ዜጋ ስጉምቲ ወሲዶምሉ፡፡ ቅድሚ እዚ ስጉምቲ ነቲ ኣብ ወትሃደራዊ መሪሕነት ዝነበረ የማነ ድምጹ ዝተብሃለ ተጋዳላይ ኣብ ትሕቲ ክትትልን ጥርጣረን በዓል ወዲካሳ ከምዝነበረ ኣቐዲሞም ዝፈለጡ ወያነ ኣብ ልዕሊ ፍስሃ ሃ/ማርያም ቅድሚ ዝውሰድ ስጉምቲ ቀልጢፉ ክወጽእ ተኣዚዙ ዝሓዘ ሒዙ ወጺኡ ጸኒሑ፡፡
ብስጉምታት ሓይልታት ጸጥታ ኢትዮጵያ ኣብ ውሽጢ እቲ ዕጡቕ ጉጅለ ታሕጓስ ተፈጢሩ፡፡ እቲ ጉጅለ ከም ጉጅለ ንምፍራስ ኣብ ዕራርቦ ጸሓይ በጺሑ ነይሩ፡፡ ዲምህት ክፈርስ ከምዘይብሉ ለይትን ቀትርን ዝሰርሑ በዓል ተኽለ ማንጁስ፡ ወዲካሳ፡ ለኒን ዳግም ነዚ ሓይሊ ትልኽ ከብልዎ ፈቲኖም፡፡ ሞላ ኣስገዶም ዝበሃል ወዲ ዓዘቦታይ ናብ መሪሕነት ኣምጺኦመሞ፡፡ ብዓቕሚ ሰቡ ንምጥንኻር ካብ ዶባት ኢትዮ-ኤርትራ ምስ ኣሓ ዝወፈሩ ህጻውንቲ ጓሶት እንዳዓፈኑን እንዳታለሉን ኣብ ዓሽ ጋላ ሓሪና፡ ዓላ፡ ዒን፡ ዊዓን ማይ ኣጣልን ብበዓል ሌ/ኮሎኔል ጀማል ዓላሚ ፍሉያት ሓይልታት ኤርትራ እንዳ ዓለሙን እንዳዕጠቑን ሂወት ክዘርእሉ ፈቲኖም፡፡
ዲምህት ካብ ዝምስረት ክሳብ ሕጂ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝፈጸሞ ስርሒታት እንታይ ኣሎ? ሓሓሊፎም ኣብ መጓዓዝያ ህዝብን ፓሎታት ኳረንትን ዝትኮስ ነተጉቲ ካብ ምፍጻም ዘይሓልፍ ጠርቋሽ ሽርሒታት እንተነይሮም’ውን ንዓና ንኤርትራውያን ንግዳይ ግብረ መልሲ ዝገብር እንተዘይኮይኑ ዘድምዕ ስራሕ ሰሪሑ ኣይሰማዕናን፡፡
ንስኹምስ ብረሳሕ ሳንቡእ እንዳማትኩም እንዳተንፈስኩም ክሳብ መዓስ ክትነብሩ፡ ንዑ ደኣ ሕደግዎ ዞም ደቅና ንዓድኹም ኪዱ፡፡ እንተ’ቲ መንግስትኹም ይትረፍ ንዓኹም ንደቅና እኳ የዕቑቦም ኣሎ፡፡ ብምባል ዝመኽሮም ወለዲ ነይሮምን ኣለውን፡፡ ንምኽሪ ለባማት ሰሚዖም ዝጠፍኡ፡ ብኢሳያስ እንተተጨፍሊቕና ዘእውየልና የብልናን መሬት ሓዲኣ ክሳብ ትወልድ ክንጽበ ኢና ኢሎም ፈሪሖም ዝነብሩ፡ ውሑዳት ከኣ ኣንስቶም ከይተረፈ ቀቲሎም ዝኣተው፡ ሞባእ ቤተክርስትያን ዝሰረቑ፡ ናይ ኣለቃሕቲ ትካላት ሰልዲ ዝበልዑ፡ ብዝፈጸምዎ ዝተፈላለየ ገበን ከይሕተቱ ዝሰግኡ መምለሲ የብልናን ኢሎም ከም ሽፍታ ክሳብ መዓልቶም ዝጽበዩን ስለ ፖለቲካ ዋላ ሓንቲ ዘይፈልጡ ከም ፓፓጋሎ ዘዝተብሃሎም ዝደግሙን ኣለው፡፡
ጉጅለ ዲምህት ኣዘውቲሮም ናብ መሬት ትግራይ ይዘምቱ እዮም፡፡ ዘሚቶም እንታይ ተዓዊቶም ግን ባዶ እዮም፡፡ ኣብ ልዕሊ ወያነ ዘድምዕ ስርሒት ዘይምምዝጋቦም ቀንዲ ምኽንያት ብወያነ ስለተሰልኩ’ዩ፡፡ ካልእ ይትረፍ ነቲ ጉጅለ ኣብ ምምራሕ ዝርከብ ሞላ አስገዶም ከይተረፈ ብወያነ ዝተወደበ’ዩ፡፡ ነዚ ሚስጢር ገለ ዕጡቋት እቲ ጉጅለ ከይተረፉ ዝፈልጥዎ’ዩ፡፡
ስለዚ ሓይልታት ጸጥታ ወያነ ብመገዲ ጉጅለ ዲምህት ንኤርትራውያን ይመርሓና ኣሎ፡፡ ጉጅለ ዲምህት ኣብ ኣስመራ ኣትዩ “ማስታወቅያ” እንዳበለ ንመንነትና ክሓትት፡ ክፍትሽ፡ ጸሊም ማስኬራ ወድዩ ካብ ቤት ናብ ቤት እንዳዞረ ህዝብና ከከላብት፡ ስነ-ልቦናና ብጽጹይን ብቐረባን ክፈልጥ ዕድል ካብ ረኸበ ፈተና ጸላእና ኣብ ቁጽጽር ዲምህት ጥራይ ዘይኮና እንተላይ ኣብ ቁጽጽር ወያነ ከምዘለና ክንፈልጥ ይግበኣና፡፡ ዕድመ ንኢሳያስ! ሉኣላዊት ኤርትራ ብዶባታ ጥራይ ዘይኮነት ተደፊራ ኣብ ሕንብርቲ ዓዲ ማእከል ከተማኣ’ውን’ያ ተደፊራ፡፡
ኢሳያስ ንዕጡቋት ዲምህት ክንድ’ዚ ዝኣክል ሓላፍነት ስለምንታይ ኣሕሊፉ ሂብዎም? ንስልኳ ወያነ ኸ ይፈልጥ ድዩ? ንስልኳ ወያነ ይፍለጥ ኣይፍለጥ ከም ኮሎኔልን ኮሎኔላትን እንፈልጦ የብልናን፡፡ እንተ’ቲ ወፍሪ ዲምህት ኣብ ኣስመራ ለንቅነ ግን ድሕሪ ሓደጋ ደሴት ላንፔዱዛ ኢጣልያ ዝሰዓበ ተርእዮ’ዩ፡፡
እቲ ጠንቂ ከኣ ኢሳያስ ንምዱብ ሰራዊት፡ ነቲ ኣብ ቀረባ ልዕሊ ኹሉ ከምዝኣምኖ ዝምከሓሉ ዝነበረ ህዝባዊን ዕቑርን ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ሓጺር ግዜ እምነቱ ኣጉዲሉ፡፡ ነንባዕለሎም ተሓላሊፎም ኣይወሃሃቡን ብኣንጻሩ ንዓይ ኣሕሊፎም ክህቡኒ እዮም ኢሉ ጠርጢሩ፡፡ ኣብ ክንድኡ ከኣ ነቲ ብምኽንያት ግዳያት ላንፔዱዛ ካብ ህዝቢ ክስዕብ ይኽእል እዩ ኢሉ ዝሰግኦ ህዝባዊ ተቓዉሞ ብዕጡቋት ዲምህት ክከላኸሎ ስርሒት ብድምህት ኣዚዙ፡፡ ስለዚ ዲምህት ልዕሊ’ቲ እሙን ሰራዊት ኢሳያስ’ዩ ተባሂሉ ዝዕለለሉ ኣሃዱ ፍሉይ ሓይልታት ክ/ሰ 84 እውን ተሰሪዑ ከምዘሎ ተረጋጊጹ’ዩ፡፡
ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዶብ ዝሓለፎ ኩቱር ንዕቀት ዘለዎ ኢሳያስ ብተግባራቱን ተግባራት ልኡኻቱ ጉጅለ ዲምህትን ህዝቢ ኣስመራ ከምዝነደረ ምስተዓዘበ ንካድራቱ ልኢኹ ብወግዓውን ዘይወግዓውን ኣብ ምምሕዳር ከባቢታት ዝዘርግሖ ወረታት ካብ ቋሓይንን ሰንዓፈን ዶባዶብ ዝሰሓብናዮም ዕጡቋት እዮም፡፡ ምስ ትግራዎት ተመሳሳሊ ላሃጃታት ስለዘለዎም ዲምህት መሲልኩም’ምበር ኣይኮኑን፡፡ ይቕሬታ ከምዚ ዘቑጠዓኩም ኣይመሰለናን፡፡ ዲምህት እንተዋፈርናዮም ከ እንታይ ጌጋ ኣለዎ ዘይንሕና ዓሊምናዮም ኣዕጢቕናዮም ንቕልቦም ዘለና፡፡ ዝኣመሰሉ ነንበይኖም መልስታት ክህቡ ቀንዮም፡፡ ኤርትራውያን እንተዝኾኑ ከም ጥሩፋት (ኣሸበርቲ) ጸሊም ማስኬራ ዘውዲ እንታይ ኣለዎም’ዩ? ኣየናይ ከባቢታት ዶብ’ዩ ኸ “ማስታወቅያ” ዝብል ቃል ዝጥቀም? ጉጅለ ኢሳያስ ዘይምልሶ ሕቶታት’ዩ፡፡
ኣብ ልዕሊ’ዚ ኢሳያስ ዝሓሰቦ ተንኮል ኣብ ሞንጎ ኤርትራውያንን ተጋሩን ተወሳኺ ደም ንምቅባእ ጽልኣት ኤርትራውያን ኣብ ልዕሊ ተጋሩ ክዓቢ ንምግባር ዝተወጠነ መርዛም ውጥን ከይኮነ’ውን ኣይክተርፍን፡፡
ዝበስበሰ ስርዓት ኩሉ ግዜ ናብ ጓሓፉ ኣብ ዝተቓረበሉ ዝሓስቦ ናይ ዓቕሊ ጽበት ሓሳብ ኣለዎ፡፡ ኣብ ኣጋ ውድቀት ደርጊ 1989/90 ኣብ ኣስመራ ሌትናል ጀነራል ተስፋይ ገብረኺዳን ዘጣየሶ ‘’ትግራይ ግሩፕ’’ (TG) ዝበሃል ዓፋኝ ፈጢሩ ነይሩ፡፡ እዚ ሓይሊ’ዚ ቀንዲ ዕላምኡ ኣብ ሞንጎ ትግራዎትን ኤርትራውያንን ጎንጺ ንምብላሕ ነንባዕሎም ንምውዳእ ዝተወጠነ ሓደገኛ ውጥን ምንባሩ ይዝከር፡፡ ኣብ ልዕሊ ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራን ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን ዘብጸሖ ጉድኣት’ውን ኣቃሊልካ ዝረአ ኣይነበረን፡፡ ኣብ መወዳእትኡ ብናይ ክልቲኦም ውድባት ሓበራዊ ቃልሲ ኣብ ራማ ክሳብ ዳዕሮ ተኽሊ መኪቶሞ ሕልሚ ተስፋይ ገረኪዳን ሕልሚ ቀትሪ ገይሮሞ፡፡ ብልክዕ’ዛ ናይ ኢሳያስ ውዲት’ውን ኣካል ናይዛ ብሌ/ጀነራል ተስፋይ ገብረኪዳን ዝተምሃዘት’ያ ትመስል፡፡ ኣብ ዕራርቦ ዝርከቡ ዝኸሰሩ፡ ብድሕረይ ዳንዴር ኣይትብቆላ ዝመትከሎም ዲክታቶራት ኣብ ዕርበቶም ዝጥቀምሉ ናይ መወዳእታ ምህዞ’ዩ፡፡ ኣጀማምረአን ጥራይ ዘይኮነ መፈጸምተአን’ውን ሓደ ከምዝኸውን ግን ጥርጥር የብሉን፡፡ ክሳብ መፈጸምትኣ ግን ክልቲኦም ህዝብታት ብኣቓልቦ ክከታተሉዋን ግዳይ ተንኮል ኢሳያስ ከይኾኑ ክነቕሑላን ይግባእ፡፡ ‘’መለበምን ኣይግበርካ መለበምን ከ ኣይኽላእካ’’ ይብሉ ሰብ ቀደም፡፡
source : http://www.forto21.nselam.com


text:
ግቡእ መአረምታ
ሓዳስ ኤርትራ 28 ታሕሳስ 2017 - ገጽ 2
ሕጋዊ ኣሰራርሓ ኣብ ልዕሊ ዘይተኸተላ ኣስታት 450 ዋኒናት ግዝያዊ ዋኒን ናይ ምዕጻው ስጉምቲ ተወሲዱለን
ፊናንሳዊ ትውጊታት፡ ብሕጋዊ መገዲን ብባንካታትን ክፍጸም ከምዝግብኦ ባህርያዊን ብዓንተቦኡ እዉጅን እዩ። ኣብ ታሕሳስ 2015 ኣብ ዑደት ዝነበረ ወረቐታዊ ባጤራ ናቕፋ ብሓድሽ ኣብ ዝተተክኣሉ እዋን ድማ፡ ምቕያር ባጤራ፡ ዝጸንሐ ቁጠባዊ ሕቶታት ብምልኣት ንምፍታሕ ዘንቀደ፡ ብዙሕ መኣዝናትን ዕላማታትን ዘጣመረ መደብ ስለዝኾነ፡ ምስኡ ተኣሳሲሩ ሕጋዊ ኣሰራርሓን መምርሒታትን ጽኑዕ ምክትታል ክግበረሉ ምዃኑ ብዝምልከቶም ኣካላት መንግስቲ ሓበሬታን ዝርዝር መብርሂን ከምዝተዋህበ ኣይርሳዕን።
ሓደ ካብቲ ምስ ምቕያር ባጤራ ተኣሳሲሩ ክተኣታቶ ዝተወሰነ ኣገባብ ኣሰራርሓ፡ ንግዳዊን ውልቃዊን ትውጊታት ኣብ ክንዲ ብጥረ-ገንዝብ ብኻልኦት ዝሰለጡን ዝያዳ ውሕሰነት ዝህቡን መሳለጥያታት ማለት ብቸክን ካብ ሕሳብ ናብ ሕሳብ ብምስግጋርን ከምዝትክኡ ምግባር እዩ። በዚ ድማ ባንካታት፡ ህዝቢ ነዚ ኣሰራርሓ’ዚ ክለምድ ጥራይ ዘይኮነ፡ እቲ መስርሕ ስሉጥ ኮይኑ ብካሽ ምስራሕ ኣብ ዝተሓተ ደረጃኡ ንምውራድ ልዑል ጻዕሪ የካይዳ ኣለዋ። ይኹን’ምበር፡ ምምዕባል ኣሰራርሓ ባንክታት፡ ዘመናዊ ቴክኖሎጂ፡ ሰብኣዊ ዓቕሚን ተሞኩሮን ዝሓትት መስርሕ ብምዃኑ፡ ኣብቲ ዝድለ ደረጃ በጺሑ ክበሃል ኣይከኣልን። ይስርሓሉ ግን ኣሎ።
ብጥረ ገንዘብ ዝካየድ ትውጊታት ብኹሉ መዳያት - ጸጥታዊ፡ ማሕበራዊ፡ ቁጠባዊን ካልእን - ኣሸጋሪን ኣሰካፊን እዩ። ብተወሳኺ ብጥረ-ገንዘብ ዝካየድ ትውጊታት፡ ምሉእ ሰነዳት ስለዘይህልዎ፡ ግብርን-ቀረጽን ካልእ ሕጋዊ ግዴታን ኣብ ምጥሓስ፡ ጸሊም-ዕዳጋ ኣብ ምትብባዕ፡ መጠን ሸርፊ ሃገራዊ ባጤራ ኣብ ምብራዝ፡ ከም ውጽኢቱ ዝቕባበን ዋጋታትን ኣብ ምዕራግ፡ ባጤራ ወጻኢ ኣብ ምዝራቚ ዝህልዎ ግደን ማህሰይቱ ኣብ መነባብሮ ህዝቢን ቀሊል ኣይኮነን።
ሕጋዊ ኣሰራርሓ ከም ባህሊ ንምስራጽን ምድልዳልን ክካየድ ኣብ ዝጸንሐ ጻዕሪ፡ እዚ ንነዊሕ ተለሚዱ ዝጸንሐ ዘይሕጋዊ ኣሰራርሓ ዕንቅፋት ክኸውን ምጽንሑ ርኡይ እዩ። ሕጂ እውን ካብ ሕሳባቶም ጥረ ገንዘብ በብግዜኡ እናውጽኡ፡ ናብ ባንክ ተመሊሶም ጥረ ገንዘብ ዘየእትዉ፣ ብሕጋዊ መገዲ ክሰርሑ ኮነ ምንጪን መጠንን እቶቶም ከፍልጡ ዘይደልዩ፣ ቸክ ምቕባል ዝኣብዩ፣ ግብሪ ዘይከፍሉ፣ ኣብ ዘይሕጋዊ ንጥፈት ከም ምሽርራፍን ምዝራቚ ናይ ወጻኢ ባጤራን ዝተዋፈሩ ኣይተሳእኑን። በዚ ድማ፡ መንግስቲ ዘድሊ ክትትል እናገበረ፡ ስጉምቲታት ይወስድ ኣሎ።
ከም ኣካል ናይዚ ቁጽጽር’ዚ፡ ሕጋዊ ኣሰራርሓ ኣብ ልዕሊ ዘይተኸተላ ኣስታት 450 ዋኒናት (መብዛሕትአን ኣአንገድቲ ትካላት) ከም ቀዳማይ መጠንቀቕታ፡ ክብደት ዝፈጸምኦ ጥሕሰት እናተራእየ፡ ካብ ሓደ ክሳብ ሾሞንተ ኣዋርሕ ዝዝርጋሕ ግዝያዊ ዋኒን ናይ ምዕጻው ስጉምቲ ተወሲዱለን ኣሎ። ቁጽሪ ናይዘን ሕጋዊ ስጉምቲ ተወሲዱለን ዘሎ ዋናኒት ምስቲ ብሃገር ደረጃ ዘሎ ልዕሊ 58,000 ብዝሒ ፍቓዳት ዋኒን ክነጻጸር እንከሎ ብዙሕ እኳ እንተዘይኮነ፡ ከም ተርእዮ ግን ዕሽሽ ክበሃል ዘይብሉ እዩ። እዚ ስርዓት ናይ ምትሓዝ ግቡእ መአረምታ፡ ዕላማኡ ሕጋዊ ኣሰራርሓ ከም ባህሊ ምድልዳል ምዃኑ ብምግንዛብ እምበኣር፡ ዜጋታት ብሓፈሻ፡ ወነንቲ ትካላት ድማ ብፍላይ፡ ሓላፍነት ተሰሚዕዎም ብሕጋዊ መገዲ ክሰርሑ ሃገራዊ ግዴታ ኣለዎም። እቲ ምንታይ ናይ መወዳእታ ሸቶኡ ምሕያል ሃገራዊ ቁጠባን ምርግጋጽ ረብሓን መሰላትን ህዝቢ ብምዃኑ።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 34 guests and no members online
- Details
- Written by ምምሕዳር
- Published: 31 May 2015
ዝኸበርኩም ኣሕዋት፡ብቐዳምነት ሰላምታይ ይብጻሕኩም።ኣስዒበ ድማ ኣብ ጥዕናኹም ይኹን ናብራኹም ጽቡቕን ሰላምን ክትህልዉ ይምነየልኩም።ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመት “ሰረት ታሪኽ ጥንታዊት ምድረ ባሕረ-ጋስ ኤርትራ“ እትብል መጽሓፍ ኣቕሪበልኩም ነይረ።
ሕጂ ድማ ሓዳሽ መጽሓፍ “ዓደይ ዓዲ ጀጋኑ እንብዓልመን‘ዮም ሕድሪ ስውኣት ዝጠለሙ እትብል መጽሓፍ ሒዘልኩም ቀሪበ ኣሎኹ።ዓደይ ዓዲ ጀጋኑ ....ኣስማት322 ብጣልያን ዝተቐትሉ ታሪኻውያን ኣቦ‘ሓጎታት ምስ ገለ ስእልታትን፡ጉዕዞ ብረታዊ ቃልስን፡ብወልቀ መላኺ ኣስመራን (ባሻይ ቢኢዱ) ዝተኻየደ ግዕዘይ ተግባራትን፡ኩነታት ኤርትራን ትገልጽ ኮይና ክሳብ 231 ኣርእስቲ ዘሓትን፡710 ገጻትን፡ልዕሊ 450 ስእልታትን ዝሓዘት ኢያ።ስለዚ መጽሓፈይ “ዓደይ ዓዲ‘ጀጋኑ እንብዓልመን‘ዮምሕድሪ ስውኣት ዝጠለሙ?“ሒዛቶ ዘላ ኣርእስትታት ንምፍላጡ ኣገዳሲ ስለዝኾነ ድማ ኣብ ሰለስተ ክፋል ገይረ በብዕለቱ ከመሓላልፈልኩም ተዳልየ ኣለኹ።ሕቶ ይኹን ርእይቶ ዘለኩም ወይ ድማ መጽሓፍ ክትጠልቡ ምስ እትደልዩ ድማበዚ ዝስዕብ ኢሜይል መልእኽትኹም ክተቕርቡ ብትሕትና ይጽበ።E-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. 561815297 or Mobil.0049 170 311 9367.
ምስ ምሉእ ኣኽብሮት
ሓዉኹም ዶ/ርኣብርሃም ጳውሎስ
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ክቡራትን ክቡራንን ደቂ ሃገር፦
ዓመት 2015 አፋኒና 2016 ንምቕባል አብ ድርኲኺት አሎና፣ እሞ ሓዳስ ዓመት 2016 ብሓባር ንምኽባርን ንምብዓልን ንኵልካትኩም ናብ ከተማ ኰለን ቅርብያ ዘለኩም ተቐመጥቲ NRW ብክብሪ ንዕድም።
አብ ናይ ሎሚ ዓመት ናይ ሓዳስ ዓመት በዓልና ንአኻትኩም ንምስትእንጋድ ብክብ ዝበለ ምቅርራባትን ድምቀትን ናይ ደረፍቲ ኰነ ናይ መግብን መስተን መደባት ተታሒዞም አሎዉ። ብኡ መጠን ከአ ናይ ቀዳምን ሰንበትን ወይ ናይ ወጋሕ-ትበል ለይቲ መደባት ወጺእሉ’ሎ።
ናይዛ ብቀንዱ ንዓበይትናን ንመንእሰያትናን ከተራኽብ ዓቢ ትጽቢት ተጌሩላ ዘሎ በዓል ኣዳለውቲ - ብፍላይ ናብ መንእሰያት ብምእንፋት - ብፍሉይ ንስሱን ተሳትፎ መንእሰያት ንጽውዕ!
ማሕበረ-ሰብ ኰለንን ከባቢአን + ፖለቲካዊ ውድባት
በዓል ዚግበረሉ ቦታ፦ (ROM e.V.)Venloer Wall 17, 50672 Köln Ehrenfeld
በዓል ዚግበረሉ ዕለት፦ January 2, 2015
በዓል ዚጅምረሉ ሰዓት፦16:00 o’clock Berlin time
ብድሓን ምጹ!


text:
“ትማሊ ንዶናልድ ትራምፕ ናይ እንኳዕ ሓጎሰኹም መልእኽተይ ገሊጸ ምስኦም ንምስራሕ ዘለኒ ድልየት’ውን ገሊጸ።”
ሂላሪ ክሊንተን አቐዲመን ሚኒስትር ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ ዝነበራ ኣብዚ ናይ ሎሚ ዓመት ምርጫ እንተዝዕወታ ቀዳመይቲ ጓል ኣንስተይቲ ፕረዝደንት ኣሜሪካ ምዃና ኔረን እንተኾነ ኣይተዓወታን። ሂላሪ ክሊንተን ኣብቲ ሎሚ ኣብ ኒውዮርክ ስዕረት ናይ ምቕባል መደረ ኣብዚ ምርጫ ብዘይምዕዋተን ይቕርታ ሓቲትን እዚ ድማ ብሓባር ንአምነሉ ክብርታትን ንንርእዮ ብሩህ መጻኢን ኣሜሪካ እዩ ኢለን።
“ውጽኢት’ዚ ምርጫ ዘጉህይ እዩ ብቐሊሉ ዝርሳዕ ‘ውን ኣይኾነን።”
ንሰን ብተወሳኺ ንደገፈተን ኣሜሪካ ካብቲ ዝሕሰብ ንላዕሊ ከምዝተኸፋፈለትን እንተኾነ ኩሎም ደገፍተን ንመሪሕነት ዶናልድ ትራምፕ ብኽፉት እእምሮ ኽቕበሉ ጸዊዓን።
“ዶናልድ ትራምፕ ፕረዝደንትና ክኾኑ እዮም። ንሕና ድማ እንተወሓደ ብኽፉት ኣእምሮ ክንቕበሎን ንመሪሕነት ዕድል ክንሕቦም ይግባእ።”
ሂላሪ ክሊንተን ንመንእያት ኣብ ዘመሓለለፍኦ መልእኽቲ ኣብ ሂወተን ብዙሕ ዓወትን ዕንቕፋታትን ከምዝነበረ እንተኾነ ግን ንዝአምንሉ ነገር ካብ ምቕላስ ደው ከይብሉ ምዒደን።
ንሰን ንደቂ አንስትዮ ኣብ ዘመሓላለፈኦ መልእኽቲ ዕውቲ አብነት ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ ብምኻነን ከምዝሕበና ገሊጸን።
ንኹሎም ኣብ ወፍሪ ዘመተ ምርጫኣን ዝተሳተፉን ዝተዋስኡን ንሕጹይ ምኽትል ፕረዝደንት ቲም ኬን ወሲኻ ኣመስጊነን።
እዚ ከምዚ’ሎ ኸሎ ፕረዝደንታ ባራክ ኦባማ ሎሚ ረቡዕ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ ንኽብሪ መስርሕ ምርጫ ኣሜሪካ ብምጥቃስ ምምሕዳሮም ንትግባረ ስርዓታዊ ምስግጋር ስልጣን ይሰርሕ ከምዘሎ ገሊጾም።
“ትማሊ ለይቲ ምስ ምሩጽ ፕረዝደንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ ናይ ምዝራብ ዕድል ረኺበ ኔረ። ኣብ ምርጫ ስለዝተዓወተ እንዃዕ ሓጎሰኻ ኢለዮ።ጽባሕ ሓሙስ ናብ ዋይት ሃውስ ንኽመጽእን ኣብ መንጎና ዕውት ምስግጋር ፕረዝደንታዊ ስልጣን በዛዕባ ንፍጽመሉ ንኽንዘራረብ ዓዲመዮ ኣለኹ።"
ፕረዝደንት ኦባማ ምስ ሂላሪ ክሊንተን ወጊኖም ኣብ ልዕሊ ዶናልድ ትራምፕ በሊሕ ነቐፌታ ገምጋምን ክህቡ ምጽንሖም ይዝከር።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ሓደ መራሒ ናይ ሓደ ሃገር ባዛዕባ ኣካይዳ ምሕደራ ህዝብን ቁጠባዊ ፖሊስን ዝመልከት ንህዝቡ ከፍልጥ ግቡእ ኢዩ። ሓደ ካብቲ ኣገባብ መግለጺ ድማ ብቓለ-መሕተት ኣቢልካ ናብ ህዝቢ ዝፍኖ ሓበረታ ይኸውን። ብፍላይ ኣብ ሓደ ዲሞክራስያዊ ስርዓት፡ ብነጻ ናይ መራኸቢ ማዕከናት(መዲያ) ካብቲ ህዝቢ ዝምንጩ ሓሳባትን ርኢቶታትን፡ ኣዋህሊሎም ነቲ መራሒ ይሓትዎ። ህዝብ’ውን ብግልጺ ይከታተል። በዚ …Read More »
ብዶ/ር ዳንኤል ረዘነ:ኣድላይነት ኣምር መሰጋገሪ ፍትሒ
ኣድላይነት ኣምር መሰጋገሪ ፍትሒ (transitional justice) ኣብ ኤርትራ (ብኣጋጣሚ መበል 18 በዓል ናጽነት ኤርትራ፡ ኣብ ለንደን ዝቐረበ ጽሑፍ) ዝኸበርኩም ተሳተፍትን ኣዳለውትን ናይዚ መደብ እዚ፡ ከመይ ትኾኑ፧ ብርዱእ ምኽንያታት ኣብ “ምሉእ” ሓጎስ ኣለና ክንብል ዘይንኽእል’ኳ እንተዀና፡ ዝዓበየ ሃገራዊ በዓልና ብምዃኑ እንቋዕ ናብ መበል 18 በዓል ናጽነት ኤርትራ ኣብቀዓና ክብል ፍቐዱለይ! ብቐዳምነት …Read More »
ብሃብቶም ዮሃንስ: ነጻነት ኤርትራን ታሚል-ኢላምን
እዛ ሰሙን ኣብ ታሪኽ ሕዝቢ ኤርትራን ታሪኽ ሕዝቢ ታሚልን (“ክፍሊ” ስሪላንካ) ፍሉይ ትርጉም ዘለዋ እያ። ሕዝቢ ኤርትራ ነቲ ድሕሪ 30 ዓመት፡ ዝተጓናጸፎ ነጻነት ኸብዕል ክሸባሸብ ከሎ፣ ሕዝቢ ታሚል ግን ነቲ ልዕሊ 25 ዓመት ዝተቓለሰሉ ገድሊ ብዓወት ዘይኮነስ ብኽስረት : ስለዝዛዘሞ፡ ኣብ ክቱር ጓሂ ይርከብ። እዚ ኣብዛ ሰሙን ኣብ ስሪላንካ ዝተፈጸመ …Read More »
ደንበ ተቓወምቲ ክሓልፎ ዘለዎ መድረኽ
እቲ ዝሓለፈ ናይ ናጽነት ቃልሲ ብሩህ ኢዩ ነይሩ። በዓይነቱ ከኣ ካብዚ ሕጂ እነካይዶ ዘሎና ናይ ሓርነት ቃልሲ ይፍለ። ኢትዮጵያ ከም ሓንቲ ባዕዳዊት ገዛኢት ሃገር ትልለ ነይራ፤ ህዝቢ ኤርትራ ብቐሊሉ ፈታዊኡን ጸላኢኡን ከለሊ ኪኢሉ። ነቲ ዝካየድ ዝነበረ ቃልሲ ድማ ብዘየማትእ ክድግፎ ኪኢሉ። ናይ ሕጂ ግን እቲ ናጽነት ዝበሃል ንሽሙ “ኤርትራ ነጻ” …Read More »
የዕብዮ ወልደማሪያም:እምበይተይ ኢለን-ስብኣይ ስብኡት
እመበት እለን ድማ ሰበይቲ ኣይተ ሰሎሞን ሃብሮም በዓልቲ ኒሕ ነበራ “ ክብሉ የዘንትውለን ዓበይቲ ጸዓዘጋን ሃዘጋን። ርግጽ፡ ብቑንጣሮ ድኣ ኰይኑ’ምበር፡እምበይተይ እለን ምዕቲ ሰበይቲ ምንባረን ዝሕብሩ ኣብ ጽሑፍ ዝሰፈሩ ሐበረታታት ኣለዉ። መሸም ኣብ ጽሑፍ ዝሰፈረ ብሂል ወይ ዛንታ ብኢደወነንካ ንኸተማሓይሾ ፣ ከተጋንኖ፣ ከተቓምሞ፣ ኣዝዩ ኣጸጋሚ ኢዩ ዝኾነካ። ስለዚ ካብ ሚእቲ ዓመት ንላዕሊ ዕድመ …Read More »
ብመሓመድ ብርሃን ብላታ: ኣረዒል ኣልኣወል ቀዳሞት ናይ ስሳታት ተጋደልቲ
ብኣጋጣሚ ሾሞንተ መጋቢት ዓለምለኻዊ በዓል ደቀንስትዮ ብሃገርን ኣህጉራውን ደረጃ ብክብ ዝበለ ክብዕል ከሎ፡ ኣብዚ ኩቡር በዓል’ዚ ደቀንስትዮ ንሑሉፍ ታሪኽ ጠቀስ ድሕረባይታዊ ኣመጻጽአንን፡ ኣብ ዝተፋላለያ ሃገራት ዓለምና፡ ኣብቲ ዝነብራሉ ሕብረተሰብ በብድረጅኡ ካብ ነዊሕ ኣትሒዘን ዘሕለፈኦ መሪር ስቓይን ድርብ ጭኮናን፡ ከም ደቀንስትዮ ኣብኡ ዝተሞርኮሰ ዘሕለፈኦ ታሞኩሮአንን፡ ከምኡ ውን ኣብ ኩሉ ዝተኻየደ መስርሕ …Read More »
ሕሩይ ተ. ባይሩ: ኣቦ መንበር ሰልፊ ጉባኤ ኤርትራ
ዝኸበርኩም ሓለፍቲ ሰራዊት ዲክታቶር ኢሳያስ ንሰራዊት ኤርትራ ካብ ኲናት ናብ ኲናት ካብ ዝድጒሎ እንሆ ዓሰርተ ዓመታት ሓሊፎም፣ ሕጂ ድማ ሕሉፍ ሓሊፉ ምስ ሕቡራት መንግስትታትይፋጠጥ ኣሎ፣ ንውግኣት ክዌትን ዒራቕን ንድሕሪት ተመሊስና እንተ ርኢና። ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት መንግስትታት “ግደፍ ! ወይ ተመለስ !” ዝብል ውሳነ ምስ ዘሕልፍ ወተሃደራዊ ስጒምቲ ንምውሳድ ቅሩብ …Read More »
ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ን10 ዓመታት ሓደ ዓይነት ደርፊ
ኢሳያስ ንህዝቢ ዝጠቅም ክዛረብ ኢዩ ኢለ ዘይኰነስ “ሎሚ’ኸ እንታይ’ኮን ክዛረብ ይኸውን?” ብዝብል ሓሳብ ተመርኵሰ ብናይ ሓድሽ ዓመት ምኽንያት ዝገበሮ ቃለ-መሕተት ምስ ሰማዕኩ፡ ከም ትጽቢተይ ድሙ ከም ቀደሙ ኰይኑ ረኸብክዎ። “ወያኔ!ወያኔ!ከደመቲ!ከደምቲ!ትማእዘዝቲ ወዘተ.” እዘን ቃላት እዚኣተን ብዘይምግናን ን10 ዓመታት ዝኣክል ኣጽሚመናና ኢየን። መቸስ ንኽኢትሰምዖ ሓድ ሓደ ግዜ ዘስሕቕ ኢዩ። ኢሳያስ “ወያኔ ኩሉ …Read More »
ሹም ገደደን ቆርበትን
እዚኣ ዛንታ ነቶም ብሓይሊ ዝተዓስከሩ ግዳያት ዘይኮነ ነቶም ኣብ ላዕለዋይ ጸፍሒ ሰራዊት ኤርትራ ዝርከቡ ኣባላት ዝተጻሕፈት እያ። ሓደ ሰብኣይ ንሓንቲ ጽብቕቲ በዓልቲ ሓዳር ሰበይቲ ሰለዝደለያ፡ ሓደ እከይ መደብ ኣውጺኡ፡ ሸያጥ ጠስሚ ተመሲሉ ማዕጾ ገዝኣ ኳሕኲሐ። ብዓል ቤታ ማዕጾ ምስ ኸፈተ አብ ቆርበት ዝተመልአ ጠስሚ ብኣዝዩ ሕሱር ዋጋ ከም ዝሸይጥ ዘሎ ነገሮ። …Read More »


text:
ፕሬዝዳትን ኦባማ ናይ ኒኩሌር ኣፅዋር ብሲሶ ንምቕናስን ምስ ሩሲያ ዝርርብ ንምሓድስን ድልየቶም ገሊፆም።
ኒኩሌራዊ ኣፅዋር ብምንካይ ናይ ዩናይትድ ስቴትስን መሻርኽታን ፀጥታ ምርግጋፅ ይክኣል እዩ እውን ኢሎም።
ሩሲያን ዩናይትድ ስቴትስን ኣብ 2010 ኣ/ፈ ኣብዝገበርኦ ስምምዕ ክልቴን ሃገራት ቁፅሪ ስትራተጂያዊ ናይ ኒኩሌር ኣፅዋረን ኣብ 2018 ኣ/ፈ ናብ 1,550 ንምውራድ ተፈራሪመን እየን።
ቅድም ክብል እውን ንጉዳይ ናይ ኢንተርኔት ስለላ ሓዊሱ ምስ ናይ ጀርመን ቻንስለር ኣንጌላ
መርኬል ተዘራሪቦም ነይሮም።ድሕሪ እቲ ርክብ ክልቲኦም ኣብዝሃብዎ ናይ ሓባር ጋዜጣዊ መግለፂ እቲ ናይ ኢንተርኔት ኽትትል ብትእዛዝ ቤት ፍርዲ ከምዝፍፀምን ኣብ ጉዳይ ናይ ውልቂ ሓበሬታ’ውን ብኣዝዩ ዝተወሰነ መጠን ከምዝፍፀምን ኦባማ ተኸላኺሎም።‘’ንናይ ተራ ዜጋታት ጀርመን ወይ ዜጋታት ኣሜሪካ ወይ ዜጋታት ፈረንሳይ ወይ ናይ ዝኾነ ይኹን ሰብ ኢሜይል እንርአሉ ኩነታት ኣይኮነ ዘሎ።’’
ገለ ጀርመናዊያን ብናይ ቀደም ኮሚንስት ምብራቕ ጀርመን ኣግልግሎት ስለያ ይግበረሎም ንዝነበረ ኽትትል ብምዝካር ብዛዕባ እቲ ናይ ዩናትድ ስቴትስ ኽትትል ሻቐሎቶም ገሊፆም።
ምዕራባዊያን መራሕቲ ኣብ ሶሪያ ንዝንቀሳቐሱ ኣኽረርቲ ብምንፃል ንተቓወምቲ ሶሪያ ንምሕጋዝ ዘሎ ድልውነት ኣብ ኣኼባ ጉጅለ ሸሞንተ ከምዝተረጋገፀ ሓቢሮም ኣብቲ መግለፂ።ፕሬዝዳት ኣሳድ እታ ሃገር ናብ ንቡር ብዝመልስ ፖለቲካዊ መሪሕነት ክትክኡ ከምዝደልዩ ፕሬዝዳንት ኦባማ ሓቢሮም።
ቻንስለር መርከል ግን ናይ ሃገረን ሕጊ ስለዘይፈቅድ ንናይ ሶሪያ ተቓወምቲ ከምዘየዕጥቓ ገሊፀን።መንግስተን ዝሕግዘሉ ካሊእ መንገዲ ከምዘሎ ግን ከይገለፃ ኣይሓለፋን።


text:
ኣብ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ካብ ዘጋጠመ መኻልፍ እኹል ትምህርቲ ተረኺቡ ስለዘሎ፣ እቲ ካልእ ኣማራጺ ዘይብሉ – ዞባዊ ውህደት፣ ምምልላእን ምትሕብባርን ናይ ምርግጋጽ ቃልሲ ክቕጽል ከምዝግባእ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ኣብ ካልኣይ ክፋል ናይቲ ምስ ማዕከናት ዜና ውሽጢ ሃገር ዘካይዶ ዘሎ ቃለ-መሕትት ኣነጺሩ።
ኣብቲ ንህልዊ ዞባዊ ኩነታትን ምዕባለታትን ቀርኒ-ኣፍሪቃ፣ ቀይሕ-ባሕሪ፣ ወሽመጥ ዓደን፣ ሰሜን ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን – ኣብ ምድረ-ቤት ገፊሕ መቓንን ርሒብ ኩርናዕ ርእየትን ኣብ ዝሃቦ ዝርዝራዊ ቃለ-መሕትት ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ኣብ ፈለማ ተስዓታት ምስ ናጽነት ኤርትራን ምርግጋጽ ለውጢ ኣብ ኢትዮጵያን ሱዳንን፣ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ውህደትን ርግኣትን ዘረጋግጽ ዘተስፉ ምዕባለ ተበጋጊሱ ምንባሩ፣ እዚ ግን በቲ ብደረጃ ዓለም ዝተኸስተ ኣዝዩ ሓደገኛ እንኮ-ቍጥባዊ ምዕባለ ከምእተቘጽየ ኣብሪሁ።
ነቲ ካብ ክልተ-ቍጥባዊ ናብ እንኮ-ቍጥባዊ ዝማዕበለ ሓድሽ ዓለማዊ ስርዓት ብዝምልከት ኣብ ዝሃቦ ሰፊሕ መብርሂ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ “መወዳድርቲ ሓይሊ ክህልወና የብሉን፤ ዓለም ብኹሉ ተቘጻጺርናያ ኢና” እናተባህለ ንዓለም ናብ ናይ ጽልዋ ከባቢታት ንምምቕቓላ ዝተራእየ ብድዐ፣ ናብ ምትፍናን ዝመርሕን ንምትእትታው ባብ ዘርሑን ኣዝዩ ሓደገኛ ምንባሩ ብምምልካት፣ በዚ ምኽንያት’ዚ እቲ ተበጋጊሱ ዝነበረ ውህደት ብኣሉታ ከምእተጸልወ ገሊጹ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ንኩነታት ሱዳን ብሓፈሻ ነቲ ኣብ ደቡብ ሱዳን መጺኡ ዘሎ ምዕባለታት ድማ ብፍላይ ኣመልኪቱ ኣብ ዝቐረበሉ ሕቶ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፣ ቀዋሚ ፖሊሲ ኤርትራ፣ ንመሰል ርእሰ-ውሳነ ህዝቢ ደቡብ ሱዳን ኣብ ሓድነት ሱዳን ዝድግፍ’ኳ እንተኾነ፣ ህዝቢ ደቡብ ሱዳን ዝወስዶ ምርጫ ኣብ ሱዳን ሰላምን ቅሳነትን ዘውሕስ ክኸውን እምበር ጠንቂ ኲናት ክኸውን ከምዘይትድግፍ ብምሕባር፣ ነዚ ንምርግጋጽ፣ ኤርትራ ኣብ ሃናጺ ጽምዶ ኣትያ ምቕሉል ተራኣ ክትጻወት ምጽናሓ ብዝርዝር ኣረዲኡ።
“ኣብ ሱዳን ተፈጢሩ ዘሎ ክውን ኩነት ናጽነት፣ ሕጂ’ውን ብእወታዊ ጽምዶ ንዕዉት ህላወ’ታ ሓዳስ ሃገር ክሰርሕ ይግባእ” ዝበለ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ እታ ሓዳስ ሃገረ ደቡብ ሱዳን ካብ ሰለስተ ሰብ-ሰርሖም ሓደጋታት ማለት – ንቝልቍል ዘተፋንን ፖለቲካዊ ሃዋህው፣ ከምኡ’ውን ሃይማኖታዊ፣ ዓሌታውን ቀቢላውን ምትፍናን ካብ ምፍጣር፤ ምዕሩይ ዝርግሐ ዕድላትን ጸጋታትን ዘየረጋግጽ፣ ንዝበዝሑ ዝህምሽ፣ ንውሑዳት ዝብክል ኩነታት ካብ ምዅስኳስ፤ ሓራ ሓርነት ዘይብሉ ናብ ምእህጓር (ተድዊል) ልኡላውነት ዘምርሕ ናይ ደገ ምትእትታውን ጐይተትነትን ከም ውሁብ ካብ ዝወስድ ሃዋህው ካብ ምፍጣር ምጥንቃቕ ከምዘድሊ ኣስሚሩሉ።
ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ተኸሲቱ ዘሎ ኩነታት፣ ኣብተን ሃገራት ዝነበረ ንረብሓ ብዙሓት ዝህምሽን ስድራ-ቤታዊ ፖለቲካን ዝጠንቁን ዘይቅርዑይ ምሕደራ ዝፈጠሮ ድጕል ስምዒት’ኳ እንተኾነ፣ ብገዚፍ ምትእትታው ናይ ግዳም ሓይልታት ከምዝበኣሰ ርእሰ-ግሉጽ ከምዝኾነ ኣብነታት ብምጥቃስ ድሕሪ ምግላጽ፣ ብዙሕ ሕቶታት ዘለዓዕልን ሓያል ተመኵሮ ዘቕስምን ከምዝኾነ ብምምልካት፣ “ቅድም ቀዳድም እዚ ዘይሕጋውን ዘራግን ናይ ደገ ምትእትታው ደው ኢሉ፣ እቶም ህዝብታት ጉዳያቶም ባዕሎም ንኽውስኑን ንኽፈትሑን ዕድል ክወሃቦም ኣለዎ” ክብል ኣነጺሩ።
“እቲ ዝዓበየ ሓደጋ ኣብ ዘይማዕበላ ሃገራት፣ ናብ ስድራ-ቤታዊ ድኳን ክቕየራ ከለዋ’ዩ” ዝበለ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ስልጣን ሒዝካ – ምስ ናይ ግዳም ሓይልታት ብምምሽጣር ዝግበር ምዝማት ሃብቲ ሃገርን ህዝብን ከብቅዕ፤ ሃገራት ርግኣት ረኺበን ምዕሩይ ምዕባለ ከረጋግጻ እንተኾይነን ድማ ካብ’ዚ ሓደገኛ ሳዕቤናት ዘኸትል ተርእዮ ክሕየባ ከምዝግባእ ብምንጻር፣ “ብስልጣን ጸጋታት ሃገር ዝዝመት እንተኾይኑ፣ ሃገራት ትርጕም ክህልወን ኣይክእልን’ዩ” ኢሉ።
ኣስዒቡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ሓድሽ ዓለማዊ ስርዓት ዝፈጠሮ ጸገማት ተራእዩ ስለዘሎ፣ ኣህዛብን ሃገራትን ክቐስኑ እንተኾይኖም፣ እቶም መሳርሒ ዝኾኑ ዘለዉ ኣህጉራውያንን ዞባውያንን ውድባት ክህደሱ ከምዝግባእ፤ እዚ ግን ብትምኒት ከምዘይመጽእ ገሊጹ።
******* ኣ.ዜ.ኤ *******


text:
ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዞባ ምዕራብ ሸዋ ሰንቀሌ ኮሌጅ መሰልጠኒ ፖሊስ ስልጠና ተሃድሶ ዝወሰዱ ልዕሊ 3,800 ናብ ዘዝመፅሉ ምምላሶም ተገሊፁ’ሎ።እዚኦም ካብ ሰለስተ ዞባታት ክልል ኦሮሚያ ብህውከትን ዕግርግርን ተጠርጢሮም ዝተትሓዙ እዮም ተባሂሉ’ሎ።
5,600 ተጠርጠርቲ ካብ ጦላይ ማእኸል መሰልጥኒ ዝወፁ ክኾኑ ከለው ኣብቲ ስነስርዓት ዝተረኸቡ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ኦሆዴው ኣቶ በክሪ ሻሌ ሰልጠንቲ ዘልዓሉዎም ሕቶታት ግቡእ’ኳ እንተኾነ ዘልዓልሉ መንገዲ ግን ምስ ሕገ መንግስቲ ዝገራጨው ብምዃኑ ነቲ ስልጠና ወሲዶም ኣለው ኢሎም።
ኣብ ክልል ብሄር፣ብሄረሰብን ህዝብታትን ደቡብ ይርጋለም ማእኸል ስልጠና ዝወሰዱ 1,383 ሰባት’ውን ነጻ ወፂኦም ኣለው።እዚኣቶም ኣብ ወረዳ ኮንሶን ዞባ ጌዶንን ኣብዝነበረ ህውከት ተሳቲፎም ተባሂሎም ዝተጠርጠሩ እዮም።
ኣብ መጀመሪያ ዙር ስልጠና ተሃድሶ ዝወሰዱ 9,800 ተጠርጠርቲ ቅድሚ ሕጂ ምውፅኦም ይዝክር።
ቁፅሮም ንፁር ዘይኮነ ብገበን ክሕተቱ ዝተባህሉ ናብ ቤት ፍርዲ ከምዝቐርቦም መንግስቲ ገሊፁ’ሎ።ብህፁፅ ኣዋጅ ዝተኣስሩ 20 ሽሕ ሰባት ከምዝኾኑ ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ቅድሚ ሕጂ ዝገለፁ ክኾኑ ከለው ተቓወምቲ ግን ምስዚ ኣይሰማምዑን።
ኣባል ፈፃሚ ስራሕ ፌደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ ኣቶ ጥሩነህ ገምታ መንግስቲ ሰልጠንቲ ኢሉ እንተፀውዖም እውን ብናትና ኣረዳድኣ እሱራት እዮም፤ምፍትሖም እውን ብፅቡቕ ንቕበሉ ኢሎም። ኣቶ ጥሩነህ ብተወሳኺ ’’ክንደይ ከምዝተኣስሩ ስለዘይንፈልጥን ዝተረፉ እውን ኣይንፈልጥ’’ ኢሎም ኣለው ።
ምኽትል ኣቦ መንበር መኢኣድ ኣቶ ሙሉጌታ ኣበበ ግን ኣብ ክልላት ኣምሓራ፣ኦሮሚያን ደቡብን ዝተኣስሩ ኣባላት ኣለውና ካብኦም ዝተፈትሐ የለን ኢሎም ኣለው።
ኣቦ መንበር ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ የሺዋስ ኣሰፋ ብወገኖም ካብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ዝተኣስሩ ኣባላት ውድቦም ምህላዎም ብምሕባር ኣብ ካልኣይ ዙር ክፍትሑ ትፅቢት ከምዝገብሩ ገሊፆም።እቶም ዝወፁ ኣብ ስልጠና ነይሮም ዝብሃል ግን ‘’ኣብ ማእሰርትን ስቓይን ዝነበሩ ሰባት ኣብ ስልጠና ነይሮም ምባል ኣብ ስቓይ ንዝነበሩ ዜጋታትና ከም ምሕጫጭ ኢና ንሪኦ’’ ኢሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ከተማ ሁዲንገ፡ ነኣሽቱን ዓበይትን መንበሪ-ኣባይቲ ይርከብ። ሰለስተ-ርብዒ መንበሪ ኣባይቲ ኣብዚ ከተማ’ዚ፡ ኣባይቲ-ክራይ እዩ። ኣብዚ ከተማ’ዚ ምንበሪ-ገዛ ንምርካብ ዝግበር መስርዕ ወይ ሪጋ ነዊሕ ግዜ ክወስድ ይኽእል። ምምሕዳር ከተማ ሁዲንገ ባዕሉ ዝውንኖ ትካል ክራይ-ኣባይቲ የብሉን። ነቲ ኣብቲ ከባቢ ዝርከብ ዝካረ-ኣባይቲ ግን ብመንገዲ
ትካል ክራይ-ኣባይቲ ከተማ ስቶክሆልም ኣቢሉ ኣብ ምልክታ ከም ዝወጽእ ይገብሮ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ተቐማጦ ከተማ ሁዲንገ፡ ካብ 150 ዝተፈላለያ ሃገራት ዝመጹ እዮም። መብዛሕትኦም ኣብዚ ከተማ ዝነብሩ ካብ ሃገራት ዒራቕ፡ ፊንላንድ፡ ቱርኪ ከምኡ ውን ፖላንድን፡ ተሰዲዶም ዝመጹ እዮም። እቶም ቋንቋ ኣዴታቶም ካልእ ቋንቋ ዝኾነ ህጻናትን መንእሰያትን ከኣ፡ ናይ ቋንቋ-ኣደ ትምህርቲ ከም ዝወሃቦም ይግበር። ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ኣብ ከተማ ሁዲንገ ትምህርቲ ቋንቋ-ኣደ ብ 40 ዝተፈላለየ ቋንቋታት ይወሃብ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ሁዲንገ፡ 400 ንጥፋት ማሕበራት ኣለዋ። እዘን ማሕበራት እዚኣተን ነኣሽቱን ዓበይትን ኣባላት ኣለወን። ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ፡ ኣብ
መዝገብ-ማሕበራት ኣቲኹም ምስ ዝምባሌታትኩም ዝሳነያ ማሕበራት፡ ክትደልዩ ትኽእሉ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ማሕበራዊ-ኣገልግሎት፡ ማለት፡ ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ፡ ቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣርበትስፎርመድሊንገን፡ ቤት-ጽሕፈት ማሕበራዊ ጉዳያት፡ ቤት-ንባብ ወዘተ ኣብ’ዚ ምምሕዳር ከተማ’ዚ ኣለኩም። ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ከተማ ሁዲንገ፡ ድኳናትን ኣብያተ-መግብን ዝርከቦ ማእከል-ዕድጊ (ሰንትሩም) ኣለኩም። ሓድሽን ዘገልገለን ንብረት ወይ ውን ክዳውንቲ ክትገዝኡ ምስ እትደልዩ፡ ኣብ ቀረባ ኣብ ከባቢኹም ኣለኩም። ኣብ ውሽጢ ሓጽር ግዜ ውን ብባቡር ናብ ስቶክሆልም ብምኻድ ዝሰፍሐ ናይ ዕዳጋ ማእከለት ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ነቶም ካብ 1 ክሳን 5 ዝዕድሚኦም ህጻናት፡ ኣድላዪ ምስ ዝኸውን፡ ናይ መውዓሊ ህጻናት ቦታን ማእከል ክንክን ህጻናትን ኣሎ። ኣብ ከተማ ሁዲንገ ብኣማኢት ዝቍጸራ መንግስታውን ናይ ብሕትን መውዓሊ-ህጻናት ኣለዋ። ኣብቲ ዝተፈላለዩ ኣገልግሎታት ክትወዳድሩሉ ትኽእሉ
ያምፎር-ሰርቪስ ተባሂሉ ዝፍለጥ ገጻት ኢንተርነት ኣቲኹም ብሉጻት መውዓሊ-ህጻናት ኣየኖት ምዃነን ክትርእዩ ትኽእሉ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ከተማ ሁዲንገ ኣስታት 30 ዝኾና ናይ መባእታዊ-ደረጃን 6 ናይ ካልኣይ-ደረጃን ኣብያተ ትምህርታት፡ ኣለዋ። ገሊአን መንግስታውያን ክኾና እንከለዋ ዝተወሰና ከኣ ብሕታውያን እየን። ከም ወለዲ መጠን ንደቕኹም ትምህርቲ ክትመርጹሎም መሰል ኣለኩም። ኣብቲ ዝተፈላለዩ ኣገልግሎታት ክትወዳድሩሉ ትኽእሉ
ያምፎር-ሰርቪስ ተባሂሉ ዝፍለጥ ገጻት ኢንተርነት ኣቲኹም ብሉጻት ናይ መባእታዊ-ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ፡ ኣየኖት ምዃነን ክትርእዩ ትኽእሉ።
ሓደስቲ ስደተኛታት ዝኾነ ህጻናት ትምህርቲ ቅድሚ ምጅማሮም፡ ብግቡእ ንኽጅምሩ ተባሂሉ፡ ካብ ትካል ድጋፍ ንሓደስቲ (ሪሱሽ-ሰንትሩም ፎር ኒኣንላንዳ ኢኖም ፎሽኩላ ኦክ ስኩላ) ድጋፍ ይግበረሎም። ንምጅማር ትምህርቲ ናይ ደቕኹም ዝምልከት ሕቶታት ምስ ዝህልወኩም ምስ’ዚ ትካል’ዚ ክትዘራረቡ ኣለኩም።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ከተማ ሁዲንገ፡ ክመሃር ንዝደሊ ሰፊሕ ናይ ትምህርቲ ዕድላት ኣሎ። እቲ ብምምሕዳር ከተማ ዝምእከል፡ ክፍሊ ትምህርቲ ንዓበይቲ ወይ ኣባጽሕ፡ ቩክስ-ሁዲንገ፡ ተባሂሉ ይጽዋዕ። እዚ ማእከል’ዚ፡ ነቶም ትምህርትኹም ከተሓድሱ ወይ ውን ክብ ከተብልዎ ንእትደልዩ ሰባት፡ ዝተፈላለየ ዕድላት ሓቊፉልኩም ይርከብ። እዚ ትምህርታዊ ማእከል’ዚ፡ ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃታት ትምህርቲ ኣለዎ። ብዜካ’ዚ ኣብዚ ትካል’ዚ ውን፡ ቀጥታ ስራሕ ክትረኽቡሉ ትኽእሉ ሞያዊ ትምህርታትን ካልእ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ንምምሃር ዝሕግዘኩም ትምህርታት ውን ኣለዎ።
እቶም ናብ ሽወደን ዝመጻእኩም ሓደስቲ ስደተኛታት ውን ኣብዚ ማእከል-ትምህርቲ’ዚ፡ ኣብ መደብ ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ (ኤስ.ኤፍ.ኢ) ክትሳተፉ ትኽእሉ። ኣብተን ኣብ ፍሌምንስበሪ ዝርከባ ዩኒቨርሲታት (ሶደርቶርን፡ ካሮሊንስካን ኩንግሊጋ ዩኒቨርስትን) ኣስታት 20000 ተመሃሮ ይመሃሩ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ከተማ ሁዲንገ፡ ናይ ዩንቨርስቲ-ህስፒታል ትክረብ። ኣብዛ ሆስፒታል’ዚኣ፡ ህጹጽ ሕክምናዊ ኣገልግሎታት ይወሃብ። ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ከተማ ሁዲንገ፡ ብርክት ዝበላ፡ ነኣሽቱ ጥዕናዊ-ማእከላት ኣለዋ። ኣብቲ ብ 1177 ዝፍለጥ ማእከል ጥዕናዊ-ምኽሪ ብምድዋል ወይ ውን ኣብ መርበብ-ሓበሬታኦም ብምእታው ዝተፈላለየ መልሲ ንሕቶታኩምን ምኽርን ክትረኽቡ ትኽእሉ። ኣብዚ መርበብ-ሓበሬታ’ዚ፡ ንሕክምናዊ ክንክን ኣገልግሎት ጥዕናን ኣብ ኣውራጃ ስቶክሆልም፡ ሰፊሕ ሓበሬታ ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ናይ ቋንቋ ሽወደን ሕጽረት ምስ ዝህልወኩም፡ ምስ መንግስታዊ ትካላት ኣብ እትገብርዎ ርኽክባት ተርጓሚ ክግበረልኩም፡ መሰል ኣለኩም።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ካብን ናብን ከተማ ሂዲንገ ዳርጋ ስሉጥ ኣገልግሎታት መጎዓዝያ ኣሎ ክበሃል ይከኣል። ካብ ሁዲንገ ናብቲ ኣብቲ ከባቢ ዝርከባ ከተማታት ከም ንኣብነት ስቶክሆልም፡
ብባቡራት ወይ ውን ኣውቶቡሳት ዞባ ስቶክሆልም (ኤስኤል) ክትጎዓዙ ትኽእሉ። ኣበየናይ ከባቢ ናይ ከተማ ሁዲንገ ትነብሩ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ናብ ማእከል ከተማ ስቶክሆልም ካብ 15 ክሳብ 20 ደቒቕ ኣቢሉ ይወስድ። ናብ ካልኦት ከተማታት ሽወደን ክትጎዓዙ ምስ እትደልዩ ውን ምስተን ኣብ ፍሌምንስበሪ ጠጠው ዝብላ ባቡራት ኤስ.ጀይ ክትጎዓዙ ትኽእሉ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
እቶም ዝዓበዩ ወሃብቲ-ስራሕ ኣብ ከተማ ሁዲንገ፡ እቲ ኣብ ፍሌምንስበሪ ዝርከብ ኣስታ 6500 ሰራሕተኛታት ዘልዎ ሆስፒታል ካሮሊንስካ፡ ከምኡ ውን እቲ ኣስታት 6000 ሰራሕተኛታት ዘለዎ ምምሕዳር ከተማ ሁዲንገን ይርከብዎም። ብካልኣይ ደረጃ ዝስርዑ ካልኦት ዓበይቲ ወሃብቲ-ስራሕ ካሮሊንስካ ዩኒቨርስቲን ኢኪያን ይርከብዎም። መብዛሕትኦም ተቐማጦ ከተማ ሁዲንገ ኣብተን ኣብ ከባቢ ዝርከባ ከተማታት እንዳተመላለሱ ይሰርሑ።


text:
Author Benjamin Fulford – 2018-07-23 Source: These days, reading The New York Times and other Khazarian mafia corporate propaganda is like reading Pravda just before the fall of the Soviet Union. Nobody believes their lies. Yet even they are being forced to...
ንሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ ጀኔቫ – 31 ነሓሰ 2018 ድሕሪ ሰለፋ እንታይ ተረፋ! ምፍልላይና ንረብሓና ዘይኮነስ ንረብሓ ጸላእትና ጥራይ እዩሞ፣ ንመንነትና ንመክት! ሃገራዊ ጻዋዒት ንኹሉ ወዲ ሃገር ኤርትራዊ! ምእንቲ ድሕነት ልዑላውነት ሃገር ብሓደ ደው ንበል! እቶም ብሰንኪ ህግደፍ ክሳብ ሎሚ ተሃሞልና፣ ተፋላሊና ዝጸናሕና ኤርትራውያን ቅድሚ ኲሉ ሕጂ ንደመር! ድ...
ሽማገሌታት ሕጸ ኢሰያስን እቢ ኣሕመድን ትብጻሕኩም ሕጸ ክልተ ሕጹያት። ሓዲሽ ፍቕሪ ውዕል ቃል ኪዳን ኣብ ቅድሚ ዓርኪ ርእስታት ድሕሪ ቃልኪዳን ወኻዕካዕን ቺንቺ!1 ሓማውቲ ...
ብሞት ዘይኮነስ በቲ ብሕጂ ዝመጽእ ሕልፈታት ብኸዩ! በሉ እምብኣር፣ ሕጂ ከኣ እቲ ንማእለያ ዘይብሎም ደቂ ሃገር ኣብ ምእከል ካርቱምን ከሰላን ዘቐንጽል ዝነበረ ሓለቓ ቀንጸልቲ፣ ሰመረ ርእሶም ኢምባሲ ኢሰያስ ኮይኑ እዲስ ኣበባ ተሸሙ!እስከ ነዛ ብኣምሓሪኛ ቋንቋ ቀሪባ ዘላ ቪድዮ፣ መራሒ ሃዲሙ፣ ከም ሓኽሊ ድማ፣ በላይ ዘለቀ ግና ንሃገሩ ዓንጻር ኮሎንያል ጣልያን መኪቱ ለቢሙ። ድሕሪ ስዕረት ኮሎንያል ጣልያን ግና፣ እቲ...
ድሕሪ ሞት ጥዕና ቅበጽ! ግድነት ክንበብ ዘለዎ ምስጢራዊ ሓበሬታ ን50 ዓመታት ኢድን ጓንትን ኮይኖም ብወፍሪ ግብረሽበራ ክላገጺ ዝጸንሑ ጭፍራ ወያኔን ህግደፍን፣ ግንከኣ ብውዲት ከም ክልተ ኣንጻር ተፋላልዮም ዝነብሩ ተመሲሎም ንህዝቢ ኤርትራ ክላገጽሉ ዝጸንሑ፣ ኣብ ሕጂ በጺሖም ሃዋርያት ሰላም ክኾኑ ከቶ ኣይክእሉን እዮም። ስለዚ ንሕና ኤርትራውያን፣ ነዚ ሎሚ ዘርእዩና ዘለው ተርእዮ ብመሃንድሳት ስለላ መርበብ ጽዮናውያን...