text:
መራኸቢ-ጽርግያታት ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ሕጋዊ ኣገባብ ተኸቲሉ ዳግም ክኽፈት`ዩ ክብሉ ምስ`ቲ ጉዳይ ቅርበት ዘለዎም ምንጭታት ኤርትራ ንድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሮም።
እዚ ዝስማዕ ዘሎ፡ ከይተዓጽወት ተሪፋ ዝነበረት መስመር ቡሬ-ደባይሲማ ትማሊ ሰኑይ ድሕሪ ምዕጻዋ`ዩ። ሓደ በዓል-ስልጣን ክልል ትግራይ ድማ፡ ስለምንታይ ተዓጽዩ ኢልና ንፈደራል መንግስቲ ሓቲትና ኣለና ኢሉ።
ብኻልእ ወገን፡ ዶብ ኦምሓጀር-ሑመራ ቅድሚ ምዕጻዉ ፡ በቲ መስመር ናብ ኤርትራ እኽልን ፊኖን ከይኣቱ ይኽልከል ኔሩ ዝብል ካብ ወገን ኤርትራ ዝመጸ ሓበረታ ሰበ-ስልጣን ክልል ትግራይ ኣሉታ ሂቦምሉ ኣለዉ።
ብዛዕባ ጉዳይ ምዕጻው ዶባት ዝምልከት ካብ መንግስቲ ኤርትራ ሓበሬታ ንምርካብ ወኪልና ዝገበሮ ፈተነ ኣይሰለጠን።እንተኾነ ግን ካብ ገለ ምስ`ቲ ጉዳይ ቅርበት ዘለዎም ግን ስሞም ክጥቀሱ ዘይደለዩ ሰባት ዝሓበርዎ ተመርኩሱ እዚ ዝስዕብ ይብል፡
ድሕሪ'ቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተበጽሐ ናይ ሰላም ስምምዕ፣ብሰናይ ድሌት ናይ ክልቲኤን ሃገራት ብዘይ ዝኾነ ወግዓዊ ስምምዕ፣ እቶም ዶባት ብግዚያዊነት ተኸፈቶም ናይ ህዝቢ ንህዝብን ናይ ንግድን ምልውዋጥን ምንቅስቓሳትን ክካየድ ከምዝጸንሐ ፣እንተኾነ ግን ነቲ ናይ ንግዲ ምልውዋጥ ሕጋውን ወግዓውን ብዝኾነ መንገዲ ንምስራሕ ፣ብክልቲኦም ወገናት ዝተጀመረ ናይ ንግድን ጉምሩኽን ምስኡ ዝተሓሓዙ ጉዳያትን ፣ ስምምዓት ክሳብ ዝግበር እቶም ዶባት ብግዚያዊነት ከምዝተዓጸዉ ይሕብር። ኣስዒቡ ከምዝፍለጥ መራሕቲ ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ዝተረኽብሉ፣ ዶብ ኦምሓጀር-ሑመራ ኣብ ዝተኸፍተሉ እዋን ፣ናይ ንግድን ጉምሩኽን ጉዳይ ምስ ተወድአ እቶም ተዓጽዮም ዘለዉ ዶባት ከምዝኽፈቱ ምሕባሩ ይዝከር። ስለዚ እቶም ዶባት ክሳብ ስምምዓት ዝግበሩ፣ተዓጽዮም ከምዝጸንሑ'ዩ እቲ ዘይወግዓዊ ሓበሬታ ዘመልክት ይብል ወኪልና ብርሃነ በርሀ ካብ ኣስመራ።
ካብ ፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ምላሽ ንምርካብ ዝገበርናዮ ፈተነ`ውን ኣይተዓወተን፡ ነገር ግን፡ ኣባል ፈጻሚ ስራሕ ሕወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ፡ እቲ ጉዳይ ንፈደራል መንግስቲ ዝምልከት `ዩ ሓቲትና ኣለና ይብል፡ “ ንሕና ከም ሰብና እቲ ዶብ ተዓጽዩ ክብሃል ንሰምዕ ኣለና። እቲ ጉዳይ ናይ ፈደራል መንግስቲ ጉዳይ`ዩ። ስለምንታይ ተዓጽዩ ኢልና ንፈደራል መንግስቲ ንሓትት`ምበር፡ ስለምንታይ ተዓጽዩ ኢልና ንመንግስቲ ኤርትራ ንብሎ የለን።”
ኣብ ዞባ ደቡብ ኤርትራ፡ ሓላፊ ማሕበር መንእሰያትን ተማሃሮን ኣቶ ግርማይ ገብሩ ኣብ ናይ ወልቁ ፈይስቡክ ኣብ ዝጠቀዖ ሓበሬታ፡ መስመር ኦምሓጀር-ሑመራ ቅድሚ ምዕጻዉ፡ ካብ ወገን ትግራይ ዘለዉ ሓለፍቲ እኽልን ፊኖን ናብ ኤርትራ ከይኣቱ ክኽልክሉ ጸኒሖም`ዩም ዝብል ጽሒፉ ኔሩ።
ነዚ ካብ ክልል ትግራይ ምላሽ ንምርካብ ብወኪልና ጌርና ኣብ ዝሓተትናሉ እዋን ድማ፡ ኣማኻሪ ዋና ኣማሓዳሪ ዞባ ምዕራብ ትግራይ ኣይተ ጀጃው ደሞዝ ብስልኪ ሓቲተዮም "ጌጋ ሓበሬታ" እዩ :: ኩሎም ሸቐጣት ብዘይካ ብድጎማ መንግስቲ ናብ ውሽጢ ሃገር ዝኣትዉ (ነዳድን ዘይትን) ዝኾነ ሸቐጥ ኣይከልከልናን ኢሎምኒ ዝብል መልሲ ልኢኹልና`ሎ።
መጀመርያ ዝተዓጽወ መስመር ዛላምበሳ-ሰርሓ ዝሓለፈ ወርሒ ታሕሳስ 2018 ኣብ ዝተዓጸወሉ እዋን፡ ምክትል ኣመሓዳሪ ክልል ትግራይ ዶ/ር ደብረጽየን ገብረሚካኤል ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መልሲ፡ እቲ መስመር ዝተዓጽወ እቲ ርክብ ሕጋዊ መስመር ንምትሓዝ`ዩ ዝብል መልሲ ካብ ወገን ኤርትራ ተዋሂቡና`ዩ ኢሉ ኔሩ`ዩ።


c: text/html

text:
ብዛዕባ ናይ ሓገዝ መስመር ቦሎህ:
ናይ ሓገዝ መስመር ቦሎህ ብምወላ National Emergencies Trust (ሃገራዊ ማዕከን ኢመርጀንሲ) ኣብ መጀመርታ ጥቅምቲ ብ ባርናርዶ’s ዝተበገሰ ኣገልግሎት እዩ። እዚ ናይ ሓገዝ መስመር ግብረመልሲ ጽልዋ ለበዳ ኣብ’ቶም ብዘይ መጠን ዝተተንከፉ ጸለምቲ፡ ኤስያውያንን ናይ ውሑዳት ኮምን እዩ።
ሰራሕተኛታት ናይ ሓገዝ መስመር ጸለምቲ፡ ኤስያውያንን ናይ ውሑዳት ኮም እዮም ወይ ከኣ ንሳቶም ኣቐዲሙ ሞያዊ ተመክሮ ንቆልዑ፡ መንእሰያትን ስድራቤቶምን ናይ ምሃብ ኣገልግሎት ካብ እዞም ሕብረተሰባት ዘለዎም እዮም።
ብኸመይ ክንሕግዝ ንኽእል?
ብኮቪድ-19 ዝተተንከፍካ ጸሊም፡ ኤስያዊ ወይ ቆልዓ ናይ ውሑዳት ብሄር፡ መንእሰይ፡ ወላዲ ወይ ሓላፍነት ዘሎካ ሰብ ዲኻ? እወ እንተኾይኑ፡ ተፍቅርዎ ሲኢንኩም፡ ክሳራ፡ ስራሕ ኣልቦነት፡ ገንዘባዊ ጸገም፡ ብዛዕባ ናይ ውላድኩም ትምህርቲ ወይ መጻኢ ተሻቒልኩም፡ ብዛዕባ ዓርከ መሓዛ ወይ ስድራቤት ተሻቒልኩም፡ ብዛዕባ ኣብ ገዛ ምዕጻው ጸቕጢ ተሰሚዕኩምን ተሸጊርኩምን ክትኮኑ ትኽእሉ ኢኹም። ኣብ ርእሲ እዚኦም፡ ንስኹም ብዛዕባ ካልኦት ነገራት ውን ተሻቒልኩም ትኾኑ። ኣብ’ዚ እዋን እዚ ብዛዕባ ሻቕሎትኩም፡ ጸገማትን ጸቕጥታትን ምሳና ክትዛረቡ ትኽእሉ ኢኹም ከምኡ ድማ ስሚዒታዊ ደገፍ፡ ግብራዊ ደገፍን ንህብ ኢና ከምኡ ድማ ናይ ካልኦት ዝያዳ ሓገዝ ክህባ ዝኽእላ ትካላት ሓበሬታ ክንህበኩም ንኽእል ኢና።
እቲ ንህቦ ደገፍ ንዓኹምን ነቶም ትሕብሕብዎም ቆልዓ(ዑን) እዩ። ኣብ ናትና መርበብ ሓበሬታ ብዘሎ ናይ ኢንተርነት ናይ ዕላል መሳለጥያ ክትድውሉልና ወይ ምሳና ከተዕልሉ ትኽእሉ ኢኹም። ናትኩም ዝርዝራዊ ሓበሬታ ንዓና ከተካፍሉና ኣየድልየኩምን እዩ፡ ኮይኑ ግን እንተዳኣ ናብ ናትና ናይ ተራፒ ጉጅለ ወይ ካልኦት ኣገልግሎት ክትውከሱ ደሊኹም፡ ናትኩም ዝርዝር ክንወስድን ብናትኩም ፍቓድ ድማ ከነካፍሎን ከድልየና እዩ። ብተወሳኺ ውን ኣብ ናትና መርበብ ሓበሬታ ክትኣትዉ ትኽእሉ ኢኹም በዚ ድማ ኣብ ዝተፈላለዩ ጉዳያት ንኣብነት ከም ስሚዒታዊ ጥዕና፡ ምሕጋዝ ስድራቤታት ሓዘንን ሰብ ምጉዳልን ሓጋዚ ምኽሪ ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ምስ ናይ ሓገዝ መስመር ርክብ ምስ ገበርኩም እንታይ ይኸውን?
ካብ ናይ ምቕሉል ናይ ሓገዝ መስመር ኣማኻሪ መልሲ ክትረኽቡ ኢኹም፡ ንሱ ከኣ ብዛዕባ ንስኹምን ውላድኩም/ደቅኩምን ትሓልፍዎ ዘለኹም ክዛረበኩም እዩ። እቲ ናይ ሓገዝ መስመር ኣማኻሪ ክሰምዓኩም፥ ከምኡ ድማ ብዛዕባ ዘድልየኩም ደገፍንን ምኽርን ድማ ኣብ ምውሳን ክሕግዘኩም እዩ። ብናትኩም ስምምዕ፡ እቲ ናይ ሓገዝ መስመር ኣማኻሪ ምሳኹም ብዙሕ ደወላት ክህልዎ ይኽእል እዩ ከምኡ ድማ ንዓኹም ኣብ ዝጥዕም ግዜ መደብ ብምስራዕ ተመሊሶም ክድውልልኩም ይኽእሉ እዮም።
እቲ ናይ ሓገዝ መስመር ኣማኻሪ ንዓኹምን ወይ ንውላድኩም/ደቅኹም ምስ ሓደ ካብ ናትና ተራፒስትታት ክትዘራረቡ ሹድሽተ ናይ ምኽሪ ርክባት ንክህልወኩም ክሰርዓልኩም ይኽእል እዩ። ተወሰኽቲ ዝርርባት ምስ ዘድሊ ውን ከም ኣድላይነቱ ትውስኹ፡፡ እቶም ናይ ርክብ ግዜያት ብቴለፎን ዝካየዱ ኮይኖም፡ ሓደ ግዜ ወይ ክልተ ግዜ ኣብ ሰሙን፡ ኣብ ጠለባትን ኩነታትን ናትኩም ስድራቤት ብሙሙርኳስ እዩ። እቲ ናይ መጀመርታን ሻድሻይን ናይ ርክብ ግዜ ን45 ደቓይቕ ክኸውን እዩ፡ እዚ ከኣ ንናይ መጀመርታ መሰረታዊ ግምገማ ኣብ ሰለስተ ወሰንቲ ብድሆታት እታ ስድራቤት ወይ ውልቀሰብ ዘጋጥሞም ዘሎ ንምግባር እዩ፡ እቲ ናይ መወዳእታ ናይ ርክብ ግዜ ድማ ንምዝታይን ከምኡ ውን ኣብ እዋን እቲ ኣገልግሎት ዝተገብረ ምዕባለታት ንምምዝጋብ እዩ። ካብ ካልኣይ ክሳብ ሓሙሻይ ዘሎ ርክባት ናይ ነፍሲወከፈን ናይ 30 ደቓይቕ ርክባት፡ ነቶም ኣብ ቀዳማይ ርክብ ዝተለለዩ ወሰንቲ ብድሆታት ንምርኣይ ናይ ተራፐቲክ ደገፍ ይሕዝ።
እቲ ደገፍ ብዝተፈላለየ ቋንቋታት ክውሃብ ይኽእል ድዩ?
ናህና ናይ ሓገዝ መስመር ኣማኸርቲ ብእንግሊዝኛ፡ ኡርዱ፡ ሂንዲ፡ ሚርፑሪን ፑንጃቢን ኣገልግሎት ክህቡ ይኽእሉ እዮም። ኣብ ታህሳስ 2020፡ እቶም ዘለው ቋንቋታት ኣምሓርኛን ትግርኛን ብምእታው ክሰፍሑ እዮም፡ ከምኡ ድማ ብካልኦት ቋንቋታት ተርጎምቲ ክዳለው ይኽእሉ እዮም። ናይ ተራፐቲክ ርክባት በዞም ዝስዕቡ ቋንቋታት ክውሃቡ ይኽእሉ እዮም፡ እንግሊዝኛ፡ በንጋሊ፡ ሂንዲ፡ ፈረንሳይኛ፡ ፑንጃቢን ግሪኽን።
መጽናዕታዊ ጉዳይ
እዞም መጽናዕትታት ጉዳያት ከመይ ገይሩ ናይ ቦሎህ ናይ ሓገዝ መስመር ሓገዝ ይህብ ኣብነታት ይቕርቡ።
ማርታ ኣደ ኣብቲ ከባቢኦም ዝርከብ ካልኣይ ደረጃ ዝምሃሩ ክልተ ኣጓብዝ ወይ ጎራዙ እያ። ማርታ ብዛዕባ ትምህርቲ ምኻድ ምእባይ ዝጀመረ ወዲ 15 ዓመት ወዳ ክትሻቐል ጀሚራ፡ እዚ ከኣ ኮሮና ቫይረስ ክይሕዞ ስለዝፈረሐ እዩ። ማርታ ነዚ ነገር ምስ ናይ ወዳ መምህር ተዛሪባትሉ ከምኡ ድማ ንሳ ሓገዝ ምእንቲ ክትሓትት ናይ ቦሎህ ናይ ሓገዝ መስመር ተዋሂባ።
ማርታ ነቲ ናይ ሓገዝ መስመር ብምውካስ ንናይ ሓገዝ መስመር ኣማኻሪ ናዝ ተዛሪባቶ። ማርታ ነዚ ዝስዕብ ምስ ናዝ ተኻፊላቶ፡ ‘’ወደይ ጸለምቲ ሰባት ዝያዳ ብኮቪድ ናይ ሙማት ተኽእሎ ኣለዎም፡ ሰሚዑ ስለዚ ድማ ብናይ ጭንቀት መወቃዕቲ ይሳቐ ኣሎ። ክንመውት ዲና እናበለ ይሓተና ኣሎ ከምኡ’ውን ናብ ትምህርቲ ንምኻድ ካብ ገዛ ክወጽእ ኣይደልን እዩ። ንሕና ብርግጽ ብዛዕቡኡ ተሻቒልና ኣሎና ከምኡ ድማ እንታይ ከምንገብር ኣይንፈልጥን።” ኣብ ብዙሕ ደወላት፡ ናዝ ምስ ማርታ ብዛዕባ ፍርሂታታን ጭንቀታታት ናይ ወዳ ንምዝርራብ ሰሪሑ፡ ስለዚ ድማ ንሳ ወዳ ምስ ተራፒስት ኩሉ ሻቕሎቱን ጭንቀቱን ክዛረብ ምኽሪ ክወስድ ተሰማሚዓ። ክልቲኦም ማርታን ወዳን ምስ ተራፒስት ነናይ ውልቆም ናይ ምኽሪ ርክባት ክገብሩ ጀሚሮም። ወዲ ማርታ ጭንቀታቱ ብዛዕባ ኮቪድ-19 ክቆጻጸር ዳርጋ ኣብ መገዲ ይርከብ።
መጽናዕታዊ ጉዳይ
ካልሆን ነቲ ኣብ ናይ ኢንተርነት ዕላል ዘሎ ናይ ሓገዝ መስመር ዝረኸበሉ መገዲ ኣብ ናቱ ናይ ፈይስ ቡክ ገጽ ዝተለጠፈ መልእኽቲ ድሕሪ ምርኣዩ እዩ ተወኪስዎም። ንሱ ከምዝበሎ መጀመርታ ብዘይ ክፍሊት ካብ ስራሕ ኣብ ገዛ ክጸንሕ ተጌሩ ካብኡ ድማ ስራሕ ኣልቦ ከምዝኾነ ገሊጹ። ንሱ ክራይ ገዛ ክኸፍልን ከምኡ’ውን መግቢ ንስድርኡ ክገዝእ ስለዘይክእል ተሻቒሉ ኣሎ። ኣብ እዋን ናይቲ ናይ ኢንተርነት ዕላል ምስ ናይ ሓገዝ መስመር ኣማኻሪ፡ ነቲ ናይ ሓገዝ መስመር ኣማኻሪ ብዛዕባ ኩነታቱ ክዛረብ ክድውለሉ ሓቲትዎ። ሳራ፡ ናይ ሓገዝ መስመር ኣማኻሪት ንካልሆን ረኺባቶ ስለዚ ድማ ብዛዕባ ኩነታቱ ተዘራሪቦም። ሳራ ኩሉ እቲ ሓበሬታ ብምውሳድን ብናይ ካልሆን ፍቓድን ስምምዕን ድማ ምስ ናይ ኣብ ባርናርዶን ከምኡ’ውን ካልኦት ክሕግዙ ዝኽእሉን ትካላት ቅሩብ መጽናዕቲ ክትገብር እያ። ሳራ ምስ ብዙሓት ኣብ’ቲ ካልሆን ዝነብረሉ ቦታ ዘለው ኣገልግሎታት ተዛሪባ ከምኡ ድማ ንካልሆንን ስድራቤቱን ብዝበለጸ ክሕግዙ ዝኽእሉ ቀንዲ ኣገልግሎታት ንምልላይ ሰሪሓ። ሳራ ካብኡ ነዚ ሓበሬታ ምስ ካልሆን ተኻፊላቶ፡ ንሱ ምስ ናይ’ቲ ቦታ ግብረሰናይ ትካል ርክብ ጌሩ ንሳቶም ድማ ንዑኡን ስድራቤቱን ሓገዝ ጌረሙሎም።
ናትና ራኢ ንጸለምቲ፡ ኤስያውያንን ከምኡ’ውን ቆልዑ ናይ ውሑዳት ብሄራትን መንእሰያትን ናቶም ውሽጣዊ ሓይሊ ብምምዕባልን ብድሆታት ናይ’ዚ ለበዳን ኪንዩኡን መኪቶምዎ ምርኣይ እዩ። ነዚ ራኢ ንምጭባጥ ንሕና ብጣዕሚ ምስኹም ክንሰርሕ ንደሊ ኢና፡ ስለዚ ብኽብረትኩም ሓገዝ እንተድኣ ደሊኹም ብመንገዲ እዚ ዝስዕባ ምሳና ተዘራረቡ፡
ናጻ ቴለፎን፡ 0800 151 2605
ኢ-መይል Boloh.helpline@barnardos.org.uk
ድሕረገጽ ኢንተርነት: https://helpline.barnardos.org.uk/

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ካብ ሞያሌ ተመዛቢሎም ኬንያ ዝርከቡ ኢትዮጵያዊያን ስደተኛታት ብሕፅረት መግቢ እናተፀገሙ ምዃኖም ገሊፆም።ዝውሃቦም መግቢ ንህፃናት ስለዘይኸውን ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ህይወት ሰለስተ ህፃናት ከምዝሓለፈ ሓቢሮም።ረድኤት ኣብ ምቕራብ ዝርከብ ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ሞት እቶም ህፃናት ብምእማን መንቀሊ ሞት ግን ባህላዊ ሕክምና እዩ ኢሉ’ሎ።
ካብ ናይ ኢትዮጵያ ሞያሌን ከባቢኡን ብምምዝንባል ኣብ ከባቢ ሶሎሎ ተዓቑቦም ዝርከቡ ኢትዮጵያዊያን ሕጽረት መግቢ የጋጥሞም ከምዘሎ ይገልፁ።ብፍላይ ነፍሰ ጾራትን ኣዴታትን ህፃናትን ጉድኣት ይወርዶም ከምዘለውን ኣብዝሓለፈ ሰሙን ሰለስተ ህፃናት ከምዝሞቱን ስደተኛታት ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ገሊፆም።
ምስ ኣርባዕተ ደቀን ኣብዚ ግዚያዊ መፅለሊ ይነብራ ዘለዋ ወ/ሮ ደርሚ ገልማ ከምዚ ይብላ።
“ሕቡራት ሃገራት እዩ ዝሕግዘና ዘሎ።ዝተመጣጠነ መግቢ ኣይንረክብን ዘለና።ዝህቡና ማሸላ ህፃናት ኣይበልዑዎን።ካልእ ተወሳኺ መግቢ እውን የለን።ንህፃናት እንህቦም መግቢ የለን።ሰብ ብሕፅረት መግቢ ይጉዳእ ኣሎ።ኣብዚ መዕቖቢ ስደተኛታት እኹል መግቢ ብዘይምርካቦም ሰለስተ ህፃናት ሞይቶም፤ካልኦት ዝሓመሙ እውን ኣለው።”
ኣደ ኣርባዕተ ቆልዑት ወ/ሮ ቀበሌሳ ፈቶ ወዲ ሰለስተ ዓመት ውላደን ብፅኑዕ ከምዝሓመመ ይዛረባ።እቶም ስደተኛታት እኹል ሓለዋ ስለዘይግበረሎም ስግኣት ድሕነት ኣለና’ውን ይብላ።
ብዛዕባ ቅሬታ ስደተኛታት ዝተሓተቱ ኣብ ኬንያ ወሃቢ ቃል ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ይቮን ንዴጌ ኣብ ቀረባ ኣብ ደምበላ ፈቻ ሰለስተ ህፃናት ብባህላዊ ሕክምና ብዝተውሃቦም መድሓኒት ተጎዲኦም ብውፅኣት ምሟቶም ገሊፆም።ብስእነት ተመጣጣኒ መግቢ ዝሞተ ህፃን ከምዘየለን ነዚ ንምክልኻል ን20 ህፃናት ተመጣጣኒ መግቢ ይውሃብ ከምዘሎን ሓቢሮም።
ፖሊስ ኬንያ ኣብቲ ግዚያዊ መዕቖቢ ሓለዋ ከምዝገብርን መፃኢ ኩነታት ናይቶም ስደተኛታት ንምውሳን ምስ መንግስቲ ኬንያ ይዘራረቡ ከምዘለው ሓቢሮም።


text:
Radio Erena: 06 July 2021
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኩሎም ወገናት ተጻብኦታት ከወግዱን፣ ቀዋሚ ምቁራጽ ተዅሲ ንምትግባር ኣብ ስምምዕ ክበጽሑን ኣመሪካ ጸዊዓ።
እታ ሃገር ነዚ ጻውዒት ዘቕረበት፣ ጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን፣ ሎሚ 6 ሓምለ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፣ ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ዝገበሮ ናይ ቴሌፎን ዝርርብ’ዩ።
እቲ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ኣመሪካ፣ ምስቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብ ዝገበሮ ዝርርብ፣ ኣብ ትግራይ ካብን ናብን ዘራኽብ ድልዳል ምፍራሱ ኮኒኑ።
ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት፣ ብ2 ሓምለ ኣብ ዝገበሮ ፍሉይ ኣኼባ ዘቐመጦም ነጥብታት፣ ኢትዮጵያ ከተተግብር ዝጸውዐ ኣንቶኒ ብሊንከን፣ ሰራዊት ኤርትራን ሚሊሻታት ኣምሓራን ካብ ትግራይ ጠቕሊሎም ክወጹ፣ ውሕሱን ዕንቅፋት ዘይብሉን መስመራት ሰብኣዊ ሓገዛት ክኽፈት፣ ኣብ ትግራይ ገበናት ዝፈጸሙ ብናጻን ግሉጽን ኣካል ምጽራይ ክካየደሉን ዝብሉ ምዃኖም ኣዘኻኺሩ።
ኣብ ልዕሊ’ዚ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ውሽጣዊ ይኹን ግዳማዊ ዶባት ወይ ክልላት፣ ካብ ቅዋም እታ ሃገር ወጻኢ ብሓይሊ ምቅይያራት ከይግበረሎም ኣንቶኒ ብሊንከን ምስ ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ዝገበሮ ዝርርብ ከምዘስመረሉ ኣፈኛ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ነድ ፕራስ ኣፍሊጡ።
ብሊንከን ኣብ መወዳእታ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ተፈጢሩ ዘሎ ናይ ብሄር ይኹን ፖለቲካ ወጥሪ፣ ነባሪ ፍታሕ ክረክብ እንተኾይኑ፣ ኩሎም ወገናት ብዝቐልጠፈ ናብ መኣዲ ዘተ ክቐርቡ ጸዊዑ።
====================


text:
" ማህበረሰብ ዓለም ኢትዮጵያ መንግስቲ ዘይብላ ሃገር ንምዃን ቀሪባ ኣላ’ሞ መፍትሒ አካል ክኸውን ይግባእ" ክብል መንግስቲ ክልል ትግራይ ኣፍሊጡ::ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ነዚ ዝበለ ብምኽንያት 20 ግንቦት ኣብ ዘውፀኦ መግለጺ’ዩ::
ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ 20 ግንቦት ጠሚቱ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ: ናይ እንኳዕ ኣብፀሐኩምመልአኽቲ ድሕሪ ምሕላፍ: ብሄር ብሄረሰባትን ህዝብታትን ኢትዮጵያ ዓወት 20 ግንቦት ከኽብሩ ዝፀንሑ ሽግሓርነት ኣንበልቢሎም ሰብ ዋና ስልጣን ብምዃኖም እዩ ኢሉ::
ኣብ 2017 ዓ.ም ንኢትዮጵያ ምስ ማእኸላይ ኣታዊ ዘለዎም ሃገራት ንምስላፍ ግልፂ ራእይ ተቐሚጡ: ሰላምክሰፍን: ዲሞክራሲ ሱር ክሰድድን ኩለመዳያዊ ልምዓት ንምቅልጣፍ ዘኽእሉ ስርሓት ተፈፂሞም እዮምክብል ገሊፁ::
እቲ መግለጺ እዞም ስርሓት ንምፍፃም ድማ ኣብ መሰረታዊ እምነታትን ዓንድታትን ሕገ መንግስቲ ፌድራላዊዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ኢትዮጵያ መሰረት ዝገበሩ ዓበይቲ ሸቶታት ንምዕዋት ሰፋሕቲ ስርሓት ተወጊኖምእዮም ኢሉ::
ኣብ ከይዲ ጉዕዞ ድማ ህዝቢ ኢትዮጵያ ወነንቲ ሉኣላዊ ስልጣን ምዃኖም ተረጋጊፁ: ንግድን ኢንቨስትመንትብምስፍሕፋሕ ነፃነት ልኣላዊነትን ክብርን ኢትዮጵያ ተሰሪሖም ዝበለ እቲ መግለፂ: ካብ ውሽጢ ናብ ደገዝርኢ ድኽነት ኣብ ምንካይን ውሽጣዊ ዓቕሚ ኣብ ምሕያል: ሂብካ ምቕባል መሰረት ዝገበረ ፖሊስ ጉዳይወፃእን ደሕንነት ተቐሪፁ ምንቅስቓስ ስለዝተፈፀመ ለውጢ ተመዝጊቡ ኢሉ::
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።
በዚ ድማ ኣብዛ ሃገር ኣብ ኢኮኖሚ: ማሕበራዊን ፖለቲካዊን ዓውድታት ለውጥን ዕብየትን ከምዝተመዝገበእቲ መግለፂ ዘርዚሩ::
መግለፂ መንግስቲ ትግራይ ወሲኹ እዚ ጉዕዞ ድማ ኣብዛ ሃገር ብዝተፈጠረ ሓታቲ ሕብረተሰብ ድልየታትንሕቶታትን ብእዋኑ ብዘይምምላሶም ብኻልእ ገፅ ድማ ናይ ቀደም ኢህወደግ ዝነበሮ ኣትሓሳስባን ተግባር ኣካብነት ክራይን ዝፈጠሮም ፀገማት ተስፋሕፊሖም ብምቕፃሉ ክተዓናቀፍ ኪኢሉ ይብል::
እዞም ፀገማት ንምፍታሕ ድማ ብዘይካ ህወሓት ካልኦት ናይ ቀደም ኦህዴድ፣ ብአዴን ብተወሳኺ ድማደኢህዴ ናይ ዕሞቆት ተሃድሶ ገምገማ ብዘይምክያዶም ክፍታሕ ኣይከኣለን ኢሉ::
እቲ መግለፂ ንመንግስቲ ፌደራል ሓይል ነቐፌታ ዝሓዘ እውን’ዩ ኔሩ: ኣብዚ ሐዚ እዋን ኣብ ፌደራል ስልጣንተቖፃፂሩ ዘሎ ኣካል ዜጋታት ብመንነቶም ክመዛበሉ: ብፖለቲካዊ እምነቶም መንነቶምን ድማ ናብ ማእሰርቲይዳጎኑ ኣለዉ ብምባል ከሲሱ::
መንግስቲ ፌደራል ነፃነትን ክብርን ኢትዮጵያ ብዘዋርድ መልክዑ ፖሊስያዊ ነፃነት’ዛ ሃገር ንጎኒ ጎዲፉ: ኩሎም መእተዊ በርታት’ዛ ሃገር ንሓይልታት ወፃኢ ከፊቱ እዩ ብምባል ዝኸሰሰ መግለፂ መንግስቲ እቲ ክልል: ዓበይቲ ትካላት’ዛ ሃገር ከም ሸቐጥ ንዕዳጋ ቐሪቦም ብምባል ተቓውምኡ ገሊፁ::
ኣብ ጉዳይ ምርጫ ንፖለቲካ ውድባት: መራሕትን ምሁራንን ኣብ ዘሕለፎ መልአኽቲ: ቫይረስኮሮና ብሓባርእናመከትና 6ይ ሃገራዊን ክልላዊን ምርጫ ንምክያድ ምቹእ ኩነታት ንምፍጣር ብሓባር ንቀሳቐስ ክብል ፀዊዑ::
ንህዝቢ ኤርትራ ድማ ኣብ መግለፂኡ ንመሪር ቃልሲ ዝተረኸበ መበል 29 ዓመት መዓልቲ ናፅነት እንኳዕኣብፀሐካ ድሕሪ ምባል: ኣብ ሞንጎ ክልቲአን ሃገራት ዝተጀመረ ከይዲ ሰላም ብመራሕቲ ክልቲአን ሃገራትግልፂ ዘይኮነ ርክብ ዕንቅፋት ገጢምዎ ይርከብ ብምባል ከሲሱ::ርክብ ህዝቢ ንህዝቢ ሓይሉ ክቕፅል ድማህዝቢ ኤርትራ ግድኡ ከበርክት ፀዊዑ::
መንግስቲ ክልል ትግራይ ንማሕበረሰብ ዓለም እውን መልአኽቲ ኣሕሊፉ እዩ: ኣብ ቅልጡፍ ጉዕዞ ማሕበረኢኮኖሚያዊ ዕብየት ኣትያ ዝነበረትን ተስፋ ተነቢሩላ ዝነበረት ኢትዮጵያ ኣብዚ ሐዚ እዋን መንግስቲ ዘይብላክትኸውን ኣብ ጫፍ በፂሓላ ኢሉ::
እቲ መግለፂ ምብትታን ኢትዮጵያ: ዞባ ምብራቕ ኣፍሪቃን ቀይሕ ባሕርን ማእኸል ህውከት ብምግባር: ልዕሊ60 ሚእታዊት ምንቅስቓስ ንግዲ ዓለም ክዕገትን መዕንደሪ ግብረራዕዳውያን ንምኻን ምፍቃድ ማለት’ዩ እዩክብል ስግኣቱ ገለጹ። መግለፂ መንግስቲ ክልል ትግራይ ዕምቆትን ስፍሓትን እቲ ፀገም ብምርዳእ ንሓባራዊረብሓ ክበሃል ኣካል መፍትሒ ክትኾኑ ይግባእ ክብል ንማሕበረሰብ ዓለም ፀዊዑ::
"ኣብዚ ሐዚ እዋን መንግስቲ ፌደራል ከም ስርዓት ደርጊ ውልቀመላኺ ምዃኑ ይወስዶም ዘለዉ ስጉምትታትየርኢ ኣሎ" ብምባል ከሲሱ::
እቲ መግለፂ ኢትዮጵያ ዳግም ቤት ማእሰርቲ ብሄር ብሄረሰባትን ኣይትኾንን ዝበለ ኮይኑ መስል ዓርሰምሕደራ ብዝኾነ ምድራዊ ሓይሊ ኣይምንዛዕን ኢሉ::


text:
Radio Erena: 28 November 2019
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ውሽጢ 3 ዓመታት ኣስታት 50 ሽሕ መንበሪ ኣባይቲ ክሃንጽ ምዃኑ ይገልጽ ኣሎ።
እቲ መንግስቲ ብመንገዲ ኤምባሲታት፣ ካድራትን ካልኦት ልኡኻትን ኣብ ውሽጢ ዓዲን ኣብ ወጻኢን ኣብ ዘካይዶ ዘሎ “ወፍሪ” ዝተሰምየ ኣኼባታት፣ ጸገም መንበሪ ኣባይቲ ንምቕላል፣ ብውሽጣዊ ዓቕሚ ኣስታት 50 ሽሕ ኣባይቲ ንምህናጽ ተበግሶ ከምዘሎ’ዩ ዝጉስጉስ።
እቲ መንግስቲ፣ ምህናጽ ኣባይቲ፣ ንልዕሊ 15 ዓመታት ክጉስጉሰሉ ምጽንሑ ይፍለጥ።
እዚ “ኣብ ዝቕጽል ሰለስተ ዓመታት ክህነጽ’ዩ” ዝብሎ ዘሎ 10ታት ኣሽሓት ኣባይቲ፣ ኣብ ዞባ ማእከል ከባቢታት፣- ዓዲ ሃሎ፣ ዓዲ ጽንዓይ፣ ሰላዕ ዳዕሮ፣ ጋላ ነፍሒን ከምኡ ድማ ኣብ ባጽዕን ካልእ ከባቢታት ኤርትራን ምዃኑ ይንገር።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ፣ ኣብ ደቡብ ሱዳን፣ ኡጋንዳ፣ ኣንጎላ፣ ኣመሪካ፣ ኤውሮጵን ሃገራት ዓረብን ንዝርከቡ ደገፍቱ፣ ኣብ ኣባይትን ካልእን ወፍሪ ከካይዱ ጽዑቕ ጎስጓስ የካይድ ከምዘሎ ይፍለጥ።
ኣቐዲሙ ብስም ቦንድን ካልእን ኣባይቲ ዝዓደጉ ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ኤርትራውያን፣ ኣባይቶም ከይተዛዘመ ልዕሊ 10 ዓመታት ሓሊፉ ኣሎ።
ብዘይካ’ዚ እቲ መንግስቲ፣ ንተጋደልቲ ነበር፣ በብግድምንኦምን ኣብ መንግስቲ ብዘለዎም ስልጣንን፣ ኣብ ማይሑጻን ካልእ ከባቢታትን ኣባይቲ ከርሓሎም ዝኣተዎ መብጽዓ ከተግብር ብዘይምኽኣሉ፣ ብዙሓት ተጋደልቲ ከማርሩ ይስምዑ።
ኣብ ልዕሊ’ዚ፣ ኣብ ቓኘው ተዓቝቦም ንዝርከቡ ስንኵላን ኵናት ተጋደልቲ ተባሂሉ፣ ኣብ ከባቢ ማይተመናይ ዝተሃንጸ ኣባይቲ፣ ዜጋታት ኣብ ምጽንጻን፣ ንህግደፍ ዝድግፍ ፕርፖጋንዳ ኣብ ምንዛሕን ካልእ ስውር ተልእኾታትን ንዝተዋፈሩ ንእሙናት ኣገልገልቱን ከምዝዓደሎም ይፍለጥ።
ጉዳይ መንበሪ ኣባይቲ ሓደ ካብ ከበድቲ ማሕበረ-ቁጠባዊ ብድሆታት ህዝቢ ኤርትራ’ዩ።
ስእሊ፣- ካብ ኣርካይቭስ ኢንተርነት
=============


text:
ኣብ ዩኒቨርስቲ መቀለ ተኸሲቱ ተባሂሉ ብፈደራላዊ ቤት ፅሕፈት ኦዲት ኢትዮዽያ ኣብ‘ዚ ቀረባ ዝወፀ ሰነድ፣መባእታዊን ገና ተዘሪቡሉ ዛዛሚ ሰነድ ዘይተዋሃበሉ‘ዩ ክብሉ ምክትል ፕረዚደንት‘ቲ ዩኒቨርስቲ ዶ/ር ደረጀ ኣሰፋ ገሊፆም።
እቲ ሰነድ፣ኣብ ዩኒቨርስቲ መቀለ ብሚልዮናት ዝቁፀር ገንዘብ ብዘይኣግባብ ከምዝወፀን ደረሰኝ ከምዘይቀረበሉን፣ኣብ ፕሮጀክታት ህንፀት ከምኡውን ኣብ ምዕዳግ ኣቁሑ ዘይሕጋዊ ኣሰራርሓ ከምዝተፈፀመ ዝጠቅስ‘ዩ።
ዶ/ር ደረጀ ግና፣እቲ ዝተገልፀ ሪፖርት ክዳሎ ከሎ ካብ‘ቲ ዩኒቨርስቲ ዝምልከቶም ሰባት ኣብ ጊዚኡ ግቡእ መልሲን ሰነድን ከቅርቡ ኣብ ዘይካኣልሉ እዋን ዝተዳለወ ስለዝኾነ ኣይተጋገዩን።ሎሚ ግና እቲ ኣድላዪ ዘበለ ሰነዳትን መርተዖታትን ናብ ቤት ፅሕፈት ኦዲት ኢትዮዽያ ስለዘቅረብና እቲ ሪፖርት ክእረም‘ዩ ዝብል ትፅቢት ኣለና ኢሎም።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ኦዲት ኢትዮዽያ ብዛዕባ‘ቲ ሪፖርት መብርሂ ንክህቡና ሓቲትናዮም፣ቅድም ናብ ፈደራላዊ ቤት ምኽሪ ኢትዮዽያ ሪፖርት ክነቅርብ‘ሞ ዳሓር ኣዘራርቡና ዝብል መልሲ ሂቦም።
ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ተኸሲቱ ዝባሃል ሪፖርት ምጥፍፋእ ገንዘብ ህዝቢ መዘራረቢ ኮይኑ
- በትረ ስልጣን
ኣብ'ቲ ሪፖርት ምጥፍፋእ ገንዘብን ሕማቅ ምሕደራን ጎሊሆም ዝወፁ ፀገማት'ዮም
ኣብ ዩኒቨርስቲ መቀለ ተኸሲቱ ተባሂሉ ብፈደራላዊ ቤት ፅሕፈት ኦዲት ኢትዮዽያ ኣብ‘ዚ ቀረባ ዝወፀ ሰነድ፣መባእታዊን ገና ተዘሪቡሉ ዛዛሚ ሰነድ ዘይተዋሃበሉ‘ዩ ክብሉ ምክትል ፕረዚደንት‘ቲ ዩኒቨርስቲ ዶ/ር ደረጀ ኣሰፋ ገሊፆም።


text:
Radio Erena: 02 October 2021
መንግስቲ ኢትዮጵያ ንሸውዓት ኣባላት ትካላት ረዲኤት ምስጓጉ ከምዘይቅበሎ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ።
ዋና ጸሓፊ’ቲ ውድብ ኣንቶንዮ ጉተረዝ ናብ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፣ ነቲ ድሮ ኣሸጋሪ ኮይኑ ዘሎ ምብጽጻሕ ረዲኤት ናብ ግዳያት፣ ምስጓግ’ዞም ኣባላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዘይቅቡልን ሕጋዊ ባይታ ዘይብሉን’ዩ ኢሉ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቶም ሰራሕተኛታት ረዲኤት ኣብ ውሽጢ 72 ሰዓታት ካብ ሃገሩ ክወጹ ዝወሰነሉ ምኽንያት፣ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ሃገር ምትእትታው ገሮም ብዝብል ክሲ ምዃኑ ብሓሙስ 30 መስከረም ኣፍሊጡ’ዩ።
ውድብ ሕቡራት ሃገራት፣ ነዚ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘቕረቦ ክሲ ብዝምልከት ዝኾነ መርትዖ ከምዘይቀረበሉ ወሃብ ቃል’ቲ ውድብ ገሊጹ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ’ቶም ሰራሕተኛታት ረዲኤት ካብ ዘቕረቦም ክስስታት ገለ፣ ንህዝቢ ዝተዋፈረ ረዲኤት ንሓይልታት ትግራይ ሂቦም፣ ንጸጥታ ብዝምልከት ዝተበጽሐ ስምምዕ ጥሒሶም፣ ናይ መራኸቢ መሳርሒታት ንህወሓት ኣመሓላሊፎም፣ ዝብል ይርከቦ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ረዲኤት ናብ ትግራይ ከብጽሓ ዝተላእካ መካይን፣ ጽዕነተን ኣራጊፈን ኣብ ክንዲ ዝምለሳ፣ ህወሓት ሰራዊት ኣብ ምምልላስ ከምዝጥቀመለን ገይሮም ዝብል ክሲ እውን ኣብ ልዕሊ’ቶም ሰራሕተኛታት ረዲኤት ኣቕሪቡ ኣሎ።
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ነዚ ሓድሽ ምዕባለታት ኣብ ግምት ብምእታው ተወሳኺ ማዕቀብ ክውስን ዘተ ኣካዪዱ። ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፣ ብሪጣንያ፣ ኣየርላንድ፣ ኤስቶንያ፣ ኖርወይን ፈረንሳን ነቲ ማዕቀብ ክድግፋ እንከለዋ፣ ሩስያን ቻይናን፣ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ሓንቲ ሃገር ኢድ ምእታው እዩ ብምባል ከምዝተቓወማ ዲፕሎማስያዊያን ምንጭታት የመልክቱ።
ኣብ ኢትዮጵያ ብሰንኪ’ዚ ተወሊዑ ዘሎ ኲናት ሓድሕድ፣ ብዉሑዱ 5.2 ሚልዮን ህዝቢ ተጸባዪ ረዲኤት ኮይኑ ምህላዉ ውድብ ሕቡራት ሃገራት የተሓሳስብ።


text:
መንግስቲ ሱዳን ኣብ ወርሒ ጥሪ ናይዚ ዓመት -ንሊብያ ክሰግሩ ቀይድዎም ዝጸንሐ 115 ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ናብ ዓዶም ክጥርዞም ምኻኑ ይግለጽ ኣሎ ። ዛጊት በጺሑና ዘሎ ሓበሬታ ከምዘነጽሮ እዉን ፥ መንግስቲ ሱዳን ንኤርትራውያን ስደተኛታት ፈሊዩ ናብ ኣባላት ጸጥታን ስለያን ከተማ ተሰነይ ኣረኪቡዎ ምህላዉ እዩ። ብዝሒ ናይቶም ናብ ኢድ መንግስቲ ኤርትራ ተረኪቦም ዘለዉ ስደተኛታት ዛጊት ኣይተረጋገጸን ዘሎ።
መንግስቲ ሱዳን ናብ ሃገሩ ዝኣተዉን ካብ ሃገሩ ናብ ከም ሊብያን ግብጺን ከምርሑን ዝቕይዶም ኤርትራውያን ስደተኛታት ብዘይ ዝኾነ ቅድመ ኩነት ናብ ሃገሮም ናይ ምምላስ ስጒምትታት ልዕሊ ካልእ እዋን ይደፍኣሉ ከምዘሎ እዩ ዝግለጽ።
መንግስቲ ሱዳን ድሕሪ`ቲ ምስ ኤውሮጳዊ ሕብረት ዝኣተዎ ዋሕዚ ስደተኛታት ናብን ካብን ሃገሩ እንተገቲኡ ልዑል መጠን ገንዘብ ዘጎንዖ ስስምምዕ መሰረት ፥ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ስደተኛታት ቅድሚ ሕጂ ተመዝጊቡ ዘይፈልጥ ጸቕጥታት የማሕድር ከምዘሎ እዩ ዝንገር።
ኣብ ሓያሎ ከባቢታት ካርቱም ፥ ምስ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ሊብያን ግብጽን ኣብ ዘቃርቡ ከባቢታትን መንግስቲ ሱዳን ልዑል ቊጽሪ ኣባላት ጸጥታን ስለያን ብምዉፋር ስደተኛታትን ኣስጋሮን ኣብ ምቕያድን ቀዪድካ ሻቡ ናብ ዝመጽኡሉ ሃገር ናይ ምጥራጽን ሜላ ይኽተል ከምዘሎ ይፍለጥ።
ኣሃዱታት ሓለዋ ዶብን ስለያን ኤርትራን ሱዳንን ኣብ ምግታእ ዋሕዚ ስደትን ምቕያድ ስደተኛታትን ዳርጋ ብሓባር ይሰርሓን ይደጋገፉን ከምዘለዋ ይፍለጥ ። ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ ግዜ ሓላፊ ስለያን ጸጥታን ሱዳን መሓመድ ዓጣ ኣልሙላ ዓባስ ናብ ኤርትራ ብምብጻሕ ኣብ ምግታእ ዘይሕጋውያን ስደተኛታት ልዕሊ ካልእ እዋን ብሓባር ክስራሕ ኣብ ዘኽእሉ ኣማራጺታት ከምዝተሰማምዑ ይሕበር።
ኣብ ሱዳን ብሓፈሻ ኣብ ከተማታት ካርቱምን ከሰላን ድማ ብፍላይ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብኣጋኡ ናይ ስደተኛ ወረቐት መንነት ክሕዙ ግቡእ ኮይኑ ፥ ምስ ባህልን ልምድን ሱዳናውያን ክላፈኑ እዉን ኣገዳሲ እዩ። ኣብዝ`ዚ እዋን ሓያሎ ኤርትራውያን ስደተኛታት ንውሕስነቶም ዝድግፍ ናይ ስደተኛ ወረቐት ዘይሓዙ ከይኣክል ፣ ምስ ኣካይዳታት ሱዳናውያን ዘይከይድ ኣብ መስተን ኣደንዘዝቲ ወልፍታት ይሽመሙ ከምዘለዉ ፥ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣሰካፊ ተግባራት ተዋፊሮም እንከለዉ ብኣባላት ጸጥታ መንግስቲ ሱዳን ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ስደተኛታት ክወርድ ዝኽእል መቕጻዕቲ ድማ ዘስካሕክኽ ከምዝኾኑ ፥ ነዚ ብምርዳእ ኣብ ሱዳን ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ግቡእ ሰነዳት ኣብ ምሓዝን ስሩዕ ስነምግባር ኣብ ምንጽብራቕን ከድህቡ ይግባእ።
ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ከተማ ካርቱም ኣብ ትካላት ወሃብቲ ኣገልግሎት ተቖጺረን ዝሰርሓ ኤርትራውያን ስደተኛታት እዉን ብዘይካ እቲ ብኣባላት ጸጥታ መንግስቲ ሱዳን ዝጥለበን ወረቐት ስደተኛ ካብ ህዝቢ ሱዳን ዝሕተት ባህላዊ ቅጥዕታት ብምምላእ ኣብ ኣከዳድናአን፣ ኣዘራርባአን ኣቀራርባአን ልዑል ጥንቃቐ ክግበራ ኣገዳሲ እዩ።


text:
ሓላፊት ትካል ስደተኛታት ሑቡራት ሃገራት ኣብ ኢትዮጲያ ማዉሪንግ ኣቺንግ ካብ ትካል ኣፍልጦ ወፃኢ ምስ ሓደ ላዕለዋይ…
Author: ኣኽበረት ገብረስላሴ
ኢትዮጲያ፡ ብኣጠቓቕማ ጽፉፍ ድጅታላዊ ህይወት ካብ 110 ሃገራት ብድሕሪት ቀዳመይቲ ተሰሪዓ።
ኣብ 2021 ዓ/ም/ፈ ናይ ቡዙሓት ሃገራት ኣጠቓቕማ ጽፉፍ ድጅታላዊ ህይወት “digital quality of life” ብዝተገበረ መጽናዕቲ…
ጸላእቲ ህዝቢ ትግራይ ኣብ ልዕሊኡ ዘፍጽምዎ ግፍዒ ብዝግባእ ናይ ምስናድ ተኽእሎ ስለዘይነበረ ሕሉፍ ጌጋታት ይድግሙ ከምዘለዉ ሰብ ሞያ ስነዳ ታሪኽ ገሊጾም።
መንግስቲ ትግራይ ነቲ ኣብ ትግራይ ብሰንኪ ናይ ውሽጥን ደገን ሓይልታት ዝፈፀምዎ ወራር ዝበፅሐ ጠቕላላ ጉድኣትን ዕንወትን…
ኣብ ኖርወይ ዝርከቡ ተወለድቲ ብሄረ ትግራይ፡ ህፃናት ተጋሩን ምስ ተወለድቲ ህፃናት እታ ሃገር ብምዃን ንውህብቶ ሽልማት ኖቤል ሰላም ኣብዪ ኣሕመድ ሰልፊ ተቓዉሞ ኣካይዶም።
እቲ ንመራሒ ህውከትን ዕግርግርን ዝኾነ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ዝተውሃበ ሽልማት ኖቤል ሰላም ከምዘይግበኦን ህፃናት ትግራይ…
ማሕበር ካህናት ትግራይ ሰሜን ኣሜሪካ፡ ሰለማዊ ሰልፊ ኣካይዶም
ማሕበር ካህናት ትግራይ ሰሜን ኣሜሪካ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲን ከባቢኣን ዝርከቡ ተጋሩ ዓብዩ ሰለማዊ ሰልፊ ኣካይዶም። ቅድሚ…
ፕሮግራም ምግቢ ዓለም ንፍሉጥ ስነ ጥበባዊ ኣቤል ተስፋይ (ዘ-ዊከንድ) ኣምባሳደር ሰናይ ምግባር ገይሩ ሓርይዎ
ዓለም ለኸ ሰነ ጥበባዊ ኣቤል ተስፋይ ምስ ትካል ምግቢ ዓለም ንኽሰርሕ ኣምባሳደር ሰናይ ተግባር ኮይኑ ከምዝተሓረየ…
ኣብ ከተማ መቐለ ብምትሕብባር ከራድዮን ማሕበር መሐብሐቢ ኣረጋዉያን ምስ እንዳ ትሕሽ ሴትኮም ድራማን ብናፃ ግልጋሎት ቁርሲ ከምዘዳለው ተገሊፁ
እዞም ኣባላት “ባዕልና ንባዕልና ንተሓጋገዝ” ብዝብል ሰናይ ተግባር ኣብ ከተማ መቐለ ኣብ ከባቢ ዋና ንግዲ ባንኪ…
ናይ መቐለ ቀረብ ማይ ንምምላእ ተሓሲቡ ኣብ ከይዲ ህንጸት ዝነበረ ግድብ ገረብ ግባ ምሉእ ብምሉእ ከምዝዓነወ ተገሊፁ።
እቲ ካብ ከተማ መቐለ ተበጊስካ ንኣንፈት ተንቤን ውሱን ርሕቐት ምስተጎዓዝካ ዝርከብን ከይዲ ህንፀቱ ኣብ ምስላጥ ዝነበረን፡…
ኣመሪካ፡ መንግስቲ ኢትዮጲያ ዝሰጎጎም ሰራሕተኛታት ሕቡራት ሃገራት ክምልሶም ከምዝግባእ ኣተሓሳሲባ።
መንግስቲ ኢትዮጲያ ቅድም ኢሉ ዘባረሮም ሰራሕተኛታት ሑቡራት ሃገራት ናብ ቦትኦም ክምለሱ ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣመሪካ ከምዘተሓሳሰበ…
ኣብ ትግራይ ሕሱም ጥምየት ኣብዘለሉ እዋን መንግስቲ ኢትዮጲያ ብሚልዮን ዶላራት ዝግመት ገንዘብ ኣውጺኡ ድግስ ምድጋሱ ከምዘሕዘኖ ትካል ፋውንድሽን ሰላም ዓለም ሓቢሩ
ትማሊ ኣብ ኢትዮጲያ ዝተኻየደ ሓዱሽ በዓለ ሹመት ነቲ ኣብ ትግራይ ዘሎ ሓደጋ ጥምየት መፍትሒ ከየቐመጠ መንግስቲ…


text:
ኣብ የመን ህይወት ኣሽሓት ኣብ ዘጥፍአን ካልኦት ብሚሊዮናት ዝቑጸሩ ድማ ግዳያት ጥምየት ኣብ ዝገበረን ኲናት ብስዑዲ ናይ ዝምራሕ ጥምረትን ዓመፅቲ ሑቲን ተራ ወታደራት ኣሜሪካ ብዝምልከት ኣብ ባይቶ ኣሜሪካ ዝለዓል ቁጥዐ ይውስኽ ምህላው ተገሊጹ።
ኣሜሪካዊያን ኣባላት ቤት ምኽሪ ዝሓቖፈ ዘይሻራዊ ጉጅለ ሚንስተር ጉዳያት ወፃኢ ማይክ ፖምፒዮ ስዑዲ ዓረብን ኣብ ልዕሊ ስቪላት ዝወርድ ጉድኣት ንምንካይ ኣገዳሲ ስጉምቲ ትወስድ ከምዘላን ፖለቲካዊ ፍታሕ ክምዘድልን ከረጋግፁ ክሳብ ሎሚ ረቡዕ ጊዘ ተዋሂቦም ኣሎ።
ሰለስተ ዓመታት ዝገበረ ዘስካሕክሕ ኲናት የመን ቀፂሉ’ሎ።ብስዑዲ ዝምራሕ ጥምረትን ብኣሜሪካ ዝደገፍን ካብ 2014 ጀሚሮም ብኢራን ምስ ዝሕገዝ ሑቲ ክዋግኡ ፀኒሖም ኣለው።ልዕሊ ኩሉ ተጎዳእቲ ድማ ቆልዑት እዮም።
ገለ ኣባላት ቤት ምኽሪ ኣሜሪካ ይኣክል ክብሃል ኣለዎ ይብሉ።ካብኦም ሓንቲ ኣባል ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ ዝኾና ኣባል ኮንግረስ ቱሲ ጋባርድ እየን።
“ሰራዊትና ኣብዚ ፍቓድ ኮንግረስ ዘይብሉ ኲናት ምትእትታው የመን ኣብ ጎኒ ስዑዲ ዓረብ ምዃኖም ሎሚ እውን ቀፂሎም ኣለው።ንብዓት ሓረግፅን መሰረት ዘይብሉ መግለፂን ኣብቂዑ’ሎ።ይኣኽል ማለት ይኣኽል እዩ።ኣሜሪካ ንስዑዲ ዓረብ ምድጋፋ ከብቅዕ ኣለዎ፤ኣብ ዓለም ዕንወት፣ሞትን ስቅያትን ዝውስኽ ጣልቃ ምእታው ኲናት ደው ክብል ኣለዎ።”
ሚንስትር ምልክኻል ኣሜሪካ ጂም ማቲስ ግን ብስዑዲ ንዝመራሕ ደብዳብ ነፈርቲ ተኸላኺሎም።
“ኣብ ጉዳይ የመን መሻርኽትና ስዑዲ ዓረብ ንርእሳ ናይ ምክልኻል ልኡላዊ መሰላ ንድግፍ ኢና፤እቲ ግጭት ንከብቅዕ ፖለቲካዊ ፍታሕ ከምዘድልይ እውን ንርዳእ ኢና።ክልቲኦም ሚንስተር ጉዳያት ወፃኢን ሚንስተር ምክልኻልን ምስ ፍሉይ ልኡኽ ሕቡራት ሃገራት ማርቲን ግሪፊዝ ብቐረባ ይሰርሑ ኣለው።”
ዋሽንግተን ኣብ ህይወት ዝወርድ ጉድኣትን ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ቆልዑት ኣብ ልዕሊ ዝፀዓነት ኣውቶቡስ ዝተፈፀመን እንተወሓደ 40 ሰባት ዝቐተለን ዓይነት ልክዑ ዝሓለፎ ደብዳብ ንምንካይ ምስ ስዑዲ ዓረብ ትሰርሕ ከምዘላ እውን ማቲስ ገሊፆም።
ኮንግረስ እቲ ጥምረት ግቡእ ስጉምቲ ይወስድ ምህላው ከረጋግፁ ክሳብ ሎማዕንቲ ረቡዕ ግዜ ተዋሂቡዎ’ሎ።ወሃቢት ቃል ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ሄዘር ናውረት ኮንግረስ ብዝኣዘዞ መሰረት ፖምፒዮ ከምዝፍፅሙ ገሊፀን።


text:
Radio Erena: 06 September 2020
ሃገራት ኤውሮጳ፤ ኤምባሲታት ኢትዮጵያ፤ መጥቃዕቲ ክወርደን እንከሎ ግቡእ ጸጥታዊ ሓለዋ ኣይገበራን ክብል መንግስቲ ኢትዮጵያ ከሲሱ።
ካብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ፤ ኣምባሳደር ሪዱዋን ሑሴን፤ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንዝርከብ ፈጻሚ ጉዳያት ጀርመን ኣብ ዘቕረቦ ጥርዓን፤ ኣብ ከተማ በርሊን ንዝርከብ ኤምባሲ ኢትዮጵያ መጥቃዕቲ ክወርዶ እንከሎ፤ መንግስቲ ጀርመን ግቡእ ሓለዋ ኣይገበረን ኢሉ። እቲ ኣምባሳደር ብተወሳኺ ኣብ ለንደንን ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳን ዝርከብ ኤምባሲታት እውን ተመሳሳሊ መጥቃዕቲ ከምዝወረዶ ኣዘኻኺሩ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ምልዕዓልን ኣብ መንጎ ብሄራት ግጭት ብምውላዕን ከሲሱ ንመራሕቲ ተቓወምቲ ሓይልታት ድሕሪ ምእሳሩ፤ ኣብ ሓያሎ ሃገራት ምዕራብ ዝርከቡ ኢትዮጵያውያን ብፍላይ ከኣ ተወላዶ ኦሮሞ፤ ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት ከካዪዱ ጸኒሖም’ዮም።
ኣምባሳደር ሪዱዋን ሑሴን ኣብ መግለጺኡ፤ እቶም ሰልፈኛታት ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ከካይዱ መሰሎም እኳ እንተኾነ፤ ንብረት ኤምባሲታት ምዕናው ግና፤ እቲ ቤት ጽሕፈታት ንቡር ኣገልግሎት ከይህብ ዝዕንቅፍ ስለዝኾነ፤ ሃገራት ኤውሮጳ ጸጥታዊ ውሕስነት ክህባ ጸዊዑ።
ዝሓለፈ ወርሒ ንግንባር ሓርነት ኦሮሞ ዝድግፉ ሰልፈኛታት፤ ኣብ ለንደን ዝርከብ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ኣብ ዘካየዱዎ ተቓውሞ፤ ባንዴራ’ታ ሃገር ብናይቲ ግንባር ክቕይሩዋ እንከለዉ፤ ኣብ ካልኦት ከተማታት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ እውን ተመሳሳሊ ስጉምቲ ከምዝወሰዱ ዝዝከር እዩ።
==============


text:
Category: News
ኣብ ኣስመራ ዝነበረት ቤት ትምህርቲ ኢጣልያ፣ ዋንነታ ብወግዒ ንመንግስቲ ኤርትራ ኣረኪባ
Radio Erena: 26 October 2021 ኣብ ኣስመራ ዝነበረት ቤት ትምህርቲ ኢጣልያ፣ ዋንነታ ብወግዒ ንመንግስቲ ኤርትራ ብምርካብ ተሰናቢታ። ኣብቲ ብሓሙስ 7 ጥቅምቲ 2021 ዝተኻየደ ናይ ዋንነት ናይ ምርካብ መስርሕ [...]
‘ቀዳማይ ሚኒስተር ሱዳን ዓብደላ ሓምዶክ ኣብ ገዛይ’ዩ ተታሒዙ ዘሎ።’ ጀነራል ኣል ቡርሃን
Radio Erena: 26 October 2021 ቀዳማይ ሚኒስተር ሱዳን ዓብደላ ሓምዶክ፣ ኣብ መንበሪ ገዛ ኣቦ መንበር ሉኣላዊ ቤት ምኽሪ ሱዳን፣ ጀነራል ኣልቡርሃን ተታሒዙ ከምዘሎ እቲ ጀነራል ገሊጹ። ንሲቪላዊ ወገን መሰጋገ [...]
ፕረዚደንትን ቀዳማይ ሚኒስተርን ሶማል፣ ኣብ ምሻም መተካእታ ናይቲ ምስ ጉዳይ ኤርትራ ብዝተሓሓዝ ካብ ስልጣኑ ዝተሰጎገ ሓድሽ ሓላፊ ስለያ ተሰማሚዖም
Radio Erena: 26 October 2021 ብጉዳይ ምርጫን ናብ ኤርትራ ብዛዕባ ዝተላእኩ ወትሃደራት ሶማል ብዝተተሓሓዘ ምስጓግ ሓላፊ ስለያን ክሰሓሓቡ ዝጸንሑ ፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ፋርማጆን ቀዳማይ ሚኒስተር ሑሰን ሮበለን [...]
ስጳኛ፣ ኤርትራውያን ኣትለታት ህጡር ዓወታት ኣመዝጊቦም
Radio Erena: 26 October 2021 ኣብ ስጵኛ፣ ኣሞረቤታ ኣብ ዝተኻየደ መበል 67 ውድድር ጉያ ሞረር ዝተሳተፉ ኤርትራውያን ኣትለታት ኣንጸባራቑ ዓወታት ተጎናጺፎም። ብሰንበት 24 ጥቅምቲ፣ ኣብ ዝተኻየደ፣ ወርቃዊ [...]
ሱዳን፣ ወትሃደራዊ ጉጅለ ንሲቪላዊ ወገን መሰጋገሪ መንግስቲ በቲኑ
Radio Erena: 25 October 2021 ኣብ ሱዳን፣ ብልፍንቲ መሰጋገሪ መንግስቲ ኣቝሙ ዝጸንሐ ወትሃደራዊ ጉጅለ፣ ነቲ ሲቪላዊ ወገን ከምዝኣለዮ ተሓቢሩ። እቲ ወትሃደራዊ ጉጅለ፣ ብቀዳማይ ሚኒስተር ዓብደላ ሓምዶክ ንም [...]
ሶማል፣ ኣብ መንጎ ሰራዊት ፈደራልን መላፍንቱ ዝነበረ ሓይሊን ብዝተኻየደ ግጭት ልዕሊ 30 ሰባት ተቐቲሎም
Radio Erena: 24 October 2021 ኣብ ሶማል፣ ኣብ መንጎ ሰራዊት መንግስትን ዕጡቕ ሓይሊ ኣህሉ ሱና ዋላ ጂምዓን ብዝተኻየደ ግጭት ብውሕዱ 30 ሰባት ተቐቲሎም። ኣብቲ ኣብ ዞባ ጋልምዱግ፣ ኣብ ቀዳመ-ሰንበት ዝተ [...]
ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ፣ ናብ ኤርትራ ዘቕንዓ መራኽብ ክዓግት ኣባል ኮንግረስ እታ ሃገር ጸዊዑ
Radio Erena: 24 October 2021 ሰራዊት መንግስቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ናብ ህዝቢ ትግራይ ረድኤት ከይበጽሕ ዓጊቶም ስለዝርከቡ፣ ንምፍትሑ መንግስቲ ኣመሪካ ግብራዊ ስጉምቲ ክወስድ ጻውዒት ቀሪቡ። እቲ ጻውዒት [...]
ካምፓላ፣ ብውሕዱ ሓደ ሰብ ዝቐተለ ምፍንጃር ኣጋጢሙ
Radio Erena: 24 October 2021 ኣብ ኡጋንዳ፣ ከተማ ካምፓላ፣ ብቀዳም 23 ጥቅምቲ ዘጋጠመ ምፍንጃር፣ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ክኸውን ከምዝኽእል ፕረዚደንት ዩዌሪ ሙሴቬኒ ገሊጹ። ኣዛዚ ፖሊስ እታ ሃገር፣ ኣሳን ካሲን [...]
ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ደው ክብል፣ ሩስያ ጸዊዓ
Radio Erena: 24 October 2021 ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ደው ክብል፣ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ሓይልታት ትግራይን ከኣ ናብ መኣዲ ዘተ ክቐርቡ፣ ሩስያ ጸዊዓ። ካብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሩስ [...]
ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸር ህዝቢ ሱዳን ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ዘካዪደሉ ዘሎ እዋን፣ ኣብ ላዕለዎት ሰበስልጣን ዘሎ ፍልልይ እንዳሰፈሐ ይመጽእ
Radio Erena: 24 October 2021 ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸር ህዝቢ ሱዳን ሲቪላዊ ምምሕዳር’ቲ መንግስቲ ንዝወሰዶ መርገጺ ብምድጋፍ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ዘካዪደሉ ዘሎ እዋን፣ ኣብ ላዕለዎት ሰበስልጣን ዘሎ ፍልልይ እንዳሰፈሐ ይ [...]


text:
ንኣቶ ኣባይ ወለዱ ካብ ኣቦወንበርነት ብምልዓልን ካብ ኣባልነት ፖሊት ቢሮ ብምትሓት ኣባል ማእኸላይ ኮምቴ ክኾኑ፣ምኽትል ፈፃሚ ስራሕ ትእምት ንዝኾኑ ኣቶ በየነ ሙክሩ ካብ ኣባልነት ፖሊት ቢሮ ብምውራድ ኣባል ማእኸላይ ኮሚቴ ኮይኖም ክቕፅሉ፣ንዋና ፈፃሚት ስራሕ ትእምት ወ/ሮ ኣዜብ መስፍን ድማ ካብ ካብ ፖሊት ቢሮን ማእኸላይ ኮሚቴ ኣባልነተን ዝኣገደን ማእኸላይ ኮምቴ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ/ህውሓት/ ኣብ ከተማ መቐለ ኣኼብኡ ሎሚ እውን ቀፂሉ’ሎ።
ክልተ ኣባላት ፖሊት ቢሮ እውን መጠንቀቕታ ተዋሂቡዎም ኣለው።ንካልኦት ኣባላት ማእኸላይ ኮሚቴ ናይ ምእጋድን መጠንቀቕታ ምሃብን ስጉምትታት ከምዝውሰድ ትፅቢት ይግበር።
ንነዊሕ ዓመታት ኣባል ፖሊት ቢሮን ማእኸላይ ኮሚቴን ህውሓትን ኣማሓዳሪ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ዝነበሩ፣ቅድሚ 16 ዓመታት ኣብ ውሽጢ ህውሓት ብዝተፈጥረ ምክፍፋል ካብ ህውሓት ዝተባረሩን ኣቶ ገብሩ ኣስራት እቲ ሕዚ ተፈጢሩ ዘሎ ገምጋምን ምንቕቓፍን ኣብ ውሽጢ ተኣጂሉ ናይ ዝፀንሐ ፖለቲካዊ ዘይምርድዳእ ውፅኢት እዩ ይብሉ።
‘ድሕሪ ሕልፈት ኣቶ መለስ ዜናዊ ኣብ መንጎ ስዓብቲ ሌጋሲ መለስን ምትኽኻእ ብዝብል ካብቲ መሪሕነት ዝወፁ ነባራት ተጋደልቲን ብዘሎ ጎንፂ እዩ ናይዚ ምኽንያት’ይብሉ ኣቶ ገብሩ።ኣብ መንጉኦም ናይ ሓሳባትን ፖሊስታትን ኣፈላላያት ኣይሰማዕናን ዝበሉ ኣቶ ገብሩ ኣስራት እዚ ናይሕዚ ገምጋም ብስዓራይነት ‘ተዲፊኦም ወፂኦም’ ናይ ዝበሉዎም ኣባላት ይካየድ ኣሎ ይብሉ።
እዚ ከም’ዚ’ሉ ከሎ፣ ብዛዕባ’ቲ ኣብ መቐለ ቀጺሉ ዘሎ ኣኼባ ማእከላይ ኮሚቴ ህወሓት ኣመልኪትና ምስ ኪኢላ ርክብ ህዝቢ ኣቶ ያሬድ ዓለምሰገድ’ውን ኣዘራሪብና ኣለና። ‘ከም’ዚ ዝዓይነቱ ጽዑቕን በሊሕን መስርሕ ግምገማን ነቐፌታን ዓርሰ ነቐፌታን፣ ንውድብ ህወሓትን ህዝቢ ትግራይን ሓድሽ ነገር ኣይኮነን። ኣብ ክንድኡ ህወሓት ከምንስሪ ሓይሊ ረኺባን ተሓዲሳን ትወጸሉ መስርሕ’ዩ’ ይብል ኣቶ ያሬድ ዓለምሰገድ።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ የካቲት – 04.2018
፬ ሰንበት ዘአስተርእዮ
አቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ……………
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ዮሓ. 6:27-39
- አስተንትኖ
‘እምበአር ምእንቲ ኢቲ ኃላፊ ምግቢ ዘይኮነስ ምእንቲ እቲ ወዲ ሰብ ዚህበኩም ንዘለዓለማዊ ሕይወት ዚኸውን ምግቢ ጸዓሩ’።
አብዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ እቶም ንዓኡ ዚስዕቡ ዝነበሩ ሕዝቢ እንጌራ ከብዝሓሎም ክምግቦን ድሕሪ ጸኒሑ፡ ንሳቶም ነታ ንሱ ዝህቦም መግቢ ደልዮም ኣሰር ኣሰሩ ክስዕብዎ፤ ከምኡ ብዛዕባ ሙሴ ነቦታቶም ዝሀቦም ሰማያዊ መግቢ ይዛረብዎ። እግዝኣብሔር ንሕዝቢ ኢስራኤል ኣብ ምድረበዳ ብጥሜትን ጽምእን ከይጥቅዑ፤ ንሱ ምስኣታቶም፤ ከም ዝጉዓዝን፤ ከምዝፍቅሮምን፤ ዝሓልየሎምን ከፍልጦም ማና ካብ ሰማይ ኣውረደሎም፤ ማይ ከኣ ካብ ከውሒ ኣንትዓሎም። ዘጽ 16፡14፡
ነቲ መግቢ ከኣ “እንጌራ ኣምላኽ”፣ “ሰማያዊ መግቢ”፣ እናበሉ ይጽውዕዎ ነበሩ። ኣብ ግዜ ኢየሱስ ዝነበሩ ኣይሁድ ነዚ ነጻ ዝኾነ ካብ ሰማይ ዝወርድ ማና ሃረር ይብልዎ፡ “ከምቲ ክበልዑ ካብ ሰማይ እንጌራ ሃቦም፡ ዝብል ተጻሒፉ ዘሎ፤ ኣቦታትና ኣብ በረኻ ማና በልዑ” (ዮሓ 6፡31) ከኣ ይብልዎ። “ኢየሱስ ከኣ ነቲ ናይ ሓቂ እንጌራ ካብ ሰማይ ኣቦይ ኢዩ ዝሃበኩም እምበር፤ ነቲ እንጌራ እቲ፤ ካብ ሰማይ ዝሃበኩምሲ ሙሴ ከምዘይኮነ ብሓቂ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ፤ ምኽንያቱ እቲ ካብ ሰማይ ዚወርድ ንዓለምውን ሕይወት ዝህብ፤ ናይ ኣምላኽ እንጌራ ኢዩ (6፡32-33) እናበለ ምስ መለሰሎም፦
ንሳቶም ክኣ “ጐይታይ፥ ነቲ እንጌራ እቲ እንዶ ኵሉ ሳዕ ሀበና (6፡34) ብማለት ንክህቦም ልመናኦም የቕርቡ። ኢየሱስ ንሳምራዊት ሰበይቲ “ካብዚ ማይ እዚ ዚሰቲ ዘበለ መሊሱ ክጸምእ ኢዩ። ካብቲ ኣነ ዝህቦ ማይ ዝሰቲ ግን እቲ ኣነ ዝህቦ ማይ ኣብኡ ንዘልዓለም ሕይወት ዚፍልፍል ዓይኒ ማይ ክኾነሉ ኢዩ እምበር፤ ንዘልዓለም ኣይክጸምእን ኢዩ” ምስ በላ፤ እታ ሰበይቲ ብወግና ጐይታይ ከይጸምእ እሞ ክቐድሕ ድማ ናብዚ ከይመለስ ካብቲ ማይ እቲ ሃበኒ በለቶ (ዮሓ 4፡13-15)። ወዲ ሰብ ምድራዊ ነገር ከዕግቦን ከርውዮን ኣይኽእልን ኢዩ። ስለዚ ከአ ኢዩ “ጐይታይ ልብና ንዓኻ ኢሉ ኢዩ ተፈጢሩ ኣባኻ ክሳዕ ዝዓርፍ ከኣ ሰላም የብሉን” እናበለ ቅ.ኣጎስጢኖስ’ውን ሓቅነቱ ዝዛረብ።
እግዝኣብሔር ኵሉ ዝፈልጥ ብምኳኑ ወዱ ብምስዳድ ጥሜትናን፤ ጽምእናን፤ ከርዊ ፤ ወዱ ከም ዝብላዕ እንጌራን፤ ከም ዝስተ ማይ ኮይኑ ለኣኸልና። ኢየሱስ ንኣይሁዳውያን ብዛዕባ ካብ ሰማይ ዝወርድ እንጌራ ምስ ተዛረቦም፤ እዚ እንጌራ እዚ እንዶ ሃበና ምስ በልዎ፡ “ናይ ሕይወት እንጌራ ኣነ ኢየ። እቲ ናባይ ዚመጽእ አይክጠምን፤ እቲ ብአይ ዝአምን ድማ አይኪጸምእን እዩ በሎም። ሎሚውን ንዓና እዚ ቃል እዚ ይደግምልና አሎ። ናይ ሕይወት እንጌራ አነ ኢየ ይብለና አሎ – ናባይ ንዑ ብልዑ ስተዩ ይብለና አሎ – ምእንቲ እቲ ኃላፊ ምግቢ ዘይኮነስ፤ ምእንቲ እቲ ወዲ ሰብ ዚህበኩም ንዘለዓለማዊ ሕይወት ዚኸውን ምግቢ ጸዓሩ። ፍቃድ አምላኽ ክንመልእሲ እንታይ ንግበር፡ ኢሎም እንክሓትዎ ፍቃድ አምላኽ በቲ ንሱ ዝለአኾ ክትአምኑ ኢዩ።ነፍሲ ወከፍና በቲ እግዚአብሔር ዝለአኾ ወልደ እግዚአብሔር ክንአምን – ኣብቲ ጸዋዕታና አሙናት ኮይና ክንርከብ ንጽዋዕ አለና። ከምቲ አብዚ ናይ ሎሚ ካልአይ ንባብ .ጴጥ. 1፡13- 22 ሓቓቑ ልብኹም ተዓጠቑ፥ ከምኡውን ተጠንቀቑ። አነ ቅዱስ እየ እሞ፥ ቕዱሳን ኩኑ” ዚብል ጽሑፍ ስለ ዘሎ፥ ከምቲ እቲ ዝጸውዓኩም ቕዱስ ዝኾነ፥ ንስኻትኩምውን ብኹሉ ንብረትኩም ቅዱሳን ኩኑ ይብለና እሎሞ እግዚአብር አብ መዓልታዊ ሕይወትና ንቅድስና ክንሰርሕን ክንጸምእን እግዚአብሔር ይሓግዘና። አሜን!
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ኣባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ መጋቢት – 29.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ሉቃ. 4:16-21
ናብታ ዝዓበየላ ናብ ናዝሬት ድማ መጸ፣ ብመዓልቲ ሰንበት ኸኣ ከምቲ ልማዱ ናብ ቤት ጸሎት ኣይሁድ ኣተወ፣ ኬንብብውን ተንሥአ። መጽሓፍ ነቢይ ኢሳይያስ ከአ ሃብዎ፤ ነቲ መጽሓፍ እንተ ገንጸሎ ኸአ ኸምዚ ዚስዕብ ዝተጻሕፈ ኽፍሊ ረኸበ፦ ንድኻታት ከበስሮም ስለ ዝቐብአኒ መንፈስ እግዚአብሔር አብ ልዕለይ አሎ፤ ንምሩኻት ምምላስ፥ ንዕውራት ምርአይ፥ ንግፉዓት ምውጻእ ሓራ ከበስር፥ ሕርይቲ ዓመት እግዚአብሔር ክሰብኽ ለአኸኒ።” ነቲ መጽሓፍ ዓጺፉ ኸአ፥ ነቲ አገልጋሊ ሂብዎ ተቐመጠ፤ አዕይንቲ ኹሎም እቶም አብታ ቤት ጸሎት አይሁድ ዝነበሩ ኸአ ናብኡ ይጥምታ ነበራ። ሽዑ “እዚ ጽሑፍ እዚ ሎሚ አብ አእዛንኩም ተፈጸመ” ኪብሎም ጀመረ።
- አስተንትኖ
ንአይሁዳውያን ከምቲ እግዚአብሔር ዝእዝዞ ሰንበት ናይ ሕረፍቲን ናይ ጸሎትን መዓልቲ ኢያ ነራ። አብ ኢሳይያስ 61:1-2 ከምዚ ዝብል ንረክብ፦ “ እግዚአብሔር አምላኽ መንፈሱ መልአኒ፥ ንድኻታት ብሥራት ከበሰር ቀብአኒ። ንስቡራት ልቢ ኽዘንን፥ ንምሩኻት ሓርነት፥ ንእሱራት ከአ ምፍታሕ ክእውጅ ለአኸኒ፡፤ እግዚአብሔር ንሕዝቡ ዚድኅነላ ዓመት ጸጋ፥ ንጸላእቱ ኸአ ዚብቀለላ መዓልቲ ሕነ ኸም ዝመጸት ክእውጅ፥ ንኹሎም ሕዙናት ከጸናንዕ ለአኸኒ። እዚ ትንቢት ኢዚ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ አብ ናዝሬት ብመዓልቲ ሰንበት አብ ቤት መቅደስ አይሁድ ተረኺቡ ነቲ ዝሃቡዎ መጽሓፍ ብምግንጻል ነቲ ኢሰያስ ብትንቢት ዝተነበዮ ዝአወጆ ምጽአት ክርስቶስ የንብብ። እዚ ትንቢት እዚ ኸአ አብኡ ከምተፈጸመ ይገልጽ። ክርስቶስ እቲ ቅቡእ ምካኑ ይገልጽ። ንድኻታት ከበስሮም ስለ ዝቐብአኒ መንፈስ እግዚአብሔር አብ ልዕለይ አሎ፤ ዝብል ቃል እምበአር እቲ ናይ መጀመርታ መሲሓዊ አዋጁ ኢዩ ነሩ። ነዚ ኸአ ብቃሉን ብተገግብሩን አብ መንጎ ሕዝቡ ክፍጽሞ ተረኽበ። ንድኻታት ከበስሮም ስለ ዝቐብአኒ መንፈስ እግዚአብሔር አብ ልዕለይ አሎ፤ ንምሩኻት ምምላስ፥ ንዕውራት ምርአይ፥ ንግፉዓት ምውጻእ ሓራ ከበስር፥ ሕርይቲ ዓመት እግዚአብሔር ክሰብኽ ለአኸኒ።
ክርስቶስ ናብዚ ዓለም እዚ ዝመጸ ካብ ጸልማት ኃጢአት ነጻ ንኽገብረና ኢዩ። እዞም ቃላት እዚአቶም ክርስቶስ ካብ ትንቢት ኢሳይያስ ወሲዱ ዘንበቦም ነቲ ተልእኾ ክርስቶስ ዝገልጹ ኢዮም ነሮም። ነዚአቶም ንኽፍጽም ኢዩ ኸአ አብዚ ዓለም እዚ መምጽኢ። ካብ ኃጥአት ነጻ ንኽገብረና፥ ካብ ባርነት ሰይጣን ከውጽአና፥ ካብ ዘለዓለማዊ ሞት ከድኅነና። አብቲ ምድራዊ ጉዑዙኡ ኸአ በቲ ፍቕሩን ምሕረቱ ብዙሕ ተአምራታት ክገቢር ተረኺቡ። ቤተክርስቲያን ሎሚ ነዚ ተልእኾ እዚ ተቐቢላ ትርከብ። “እምበአር ኪዱ እሞ፥ ንኹሎም አህዛብ ብስም አብን ወልድን መንፈስ ቅዱስን እናጠመቕኩምዎም ደቂ መዛሙርተይ ግበርዎም። ከምኡውን ዝአዘዝኩኹም ኩሉ ኺሕልዉ ምሃርዎም። እንሆ አነ ድማ ኽሳዕ መወዳእታ ዓለም፥ ኩሉ መዓልቲ ምሳኻትኩም እየ” እናበለ ተዛረቦም። አብዚ ክርስቶስ አድላይነት ስበከተ ወንጌል፡ ማለት ሓቅነት እምነት፡ አድላይነት ምስጢራት አብ ሕይወት ወዲ ሰብ፡ ህላዌ ክርስቶስ አብ ቤተክርስቲያን ይገልጽ። ካብዚ ቃል እዚ ተበጊስና እምበአር ንሕና ነዞም መሎካታዊ ሕቶታት፦ ማለት አብ ክርስቲያናዊ ጉዑዞና ንእምነትናንን፡ ስነምግባራዊ ሕይወትና ዝኾውን መምርሒ ምቅባል፡ ተሳትፎ አብ ምስጢራት ብምንጻግ አብ ክርስቶስ አምላኽና እሙናት ኮይና ክንጋዓዝ አይንኽእልን ኢና። ምስዞም ተልእኾታት እዚአቶም ኢዩ ክርስቶስ ቤተክርስቲያኑ ዝመስረታ። ቢተክርስቲያን ከአ አብዞም ናይ ክርስቶስ ስብከትን ትምህርትን እንተጸንዕት ጥራይ ኢዩ ንወዲ ሰብ አብ ድኅነት ክተሳትፎ እትኽእል። ሕርይቲ ዓመት እግዚአብሔር ክሰብኽ ለአኸኒ። ”ነቲ መጽሓፍ ዓጺፉ ኸአ፥ ነቲ አገልጋሊ ሂብዎ ተቐመጠ፤ አዕይንቲ ኹሎም እቶም አብታ ቤት ጸሎት አይሁድ ዝነበሩ ኸአ ናብኡ ይጥምታ ነበራ። ሽዑ “እዚ ጽሑፍ እዚ ሎሚ አብ አእዛንኩም ተፈጸመ” ብምባል ክርስቶስ እቲ ነብያት ዝተነበይዎ፡ ዝተዛረብሉን ዝተጸበዩዎን ንሱ ምካኑ ገለጸ። ብኽርስቶስ ኩሉ ምልአት ፍጻሜ ረኸበ። ስለዚ ጽሑፋት ብሉይ ኪዳን ብብርሃን ሓድሽ ኪዳን ኢና ክንርድኦም እንኽእል። “ ብድኅሪ ትንሣኤኡ ኸአ ከምዚ በልም “ እዚ እቲ ምሳካትኩም ከሎኹ አብ ሕጊ ሙሴን ነብያትን መዝሙራትን ብዛዕባይ ዝተጻሕፈ ኹሉ ኪፍጸም ግዲ እዩ ኢለ ነጊረኩም ዝነበርኩ ቃልይ ኢዩ” በሎም፡፤ ሽዑ ነተን ጽሑፋት ኬስተውዕልወን አእምሮኦም ከፈተሎም። ሉቃ.24:44-45
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
Abba Hagos Tesfagabir


text:
8 መጋቢት፡ሕላገት መዓልቲ ኹለንተናዊ ነጥበ-መቐይሮ ደቂ-ኣንስቲዮ ትኹን! ካልኣይን ናይ መወዳእታን ክፋል
ክቡራት ኣንበብቲ፡ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ቀዳማይ ኽፋል ናይዚ ጽሑፍ ቐሪቡ ነይሩ እዩ።እንሆ ሕጂ ኸኣ ካል’ኣይን ናይ መወዳእታን ኽፋሉ ናብ ኣንበብቲ ቐሪቡ ኣሎ።
ብምኽኒያት 8 መጋቢት ዓመት፡ ዓመት ዝተፈላለየዩ ጽምብላትን መደባትን ክክበሩን ክበዓሉን ካብ ዝጅምሩ ነዊሕ ኣቑጺሩ እዩ።ደርጊ ብዓቅሙን ብዕላም’ኡን 8 መጋቢት የኽብራን ይጽንብላን ምንባሩ ናይ ትማሊ ፍጻሜ’ዩ።ኣብ ብረታዊ ቓልሲ ተኮነ ኣብ ሓራ መሬት ይጽንበልን ይዝከርን ምንባሩ ናይ ቐረባ ግዜ ተዘኽሮ እዩ።
ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ኸኣ፡ብመንግስቲ ብዳንኬራን ጽንብላትን ይዝከርን ይኽበረን ምዃኑ ኩሉ ዝፈልጦ እዩ።ኣብ ደገ ዝርከባ ደቂ ኣንስትዮ ተኾነ ኣብ ትሕቲ መሓውራት መንግስቲ ኮይነን ብምሳርዕን ዕላማን ተሞርኩሰን የኽብሩ’ኦን ይጽምብል’ኦን እየን።ኣብ ቐጽሪ ደለይቲ ፍትሕን ለውጥን ከኣ፡ብናይ ባዕለን ርእየትን ኣድማስን ንባዓለን ይዝኽሮኣን ይጽንብል’ኦን እየን።
ክንዮ ምዝካርን ምጽንባልን ካልእ ክግበር ዝግበኦ ዕዮታት ከምዝሎ ብዙሕ ሳዕ ይዝረብ እዩ፣ብግብሪ ግና ክንድቲ ዝድለ ከምዘይተዓመመ እኩብ ድምር ናይ ውድቐትን ግህሰትን መሰላትን ዉጺኢት ምር’ኣይ እኹል መርትዖ እዩ ዝብሉ ኣለዉ እዮም።ብ’ኣንጻሩ ግርም ኣለና፣ኣብ ጽቡቕ ሓዲድ ዕቤትን መሰልን ኢና ዘለና ዝብሉ ዝተፈላለዩ ርእይቶታት ዳርጋ ጎና ጎኒ ይሳለዩ ኣለዉ እዮም።
ኣብ 2016፡ “ማዕርነት ድርዒ፡ንነባሪ ልምዓት” ኣብ ዝብል መሪሕ ጭርሖ 8 መጋቢት ብመንግስቲ ከምዝተሰላሰለ ዳርጋ ኩሉ ጉዱስ ዝተከታተሎ እዩ።
ኣብ መደብ ትቪ ኤረ፡ ኣብ መደብ ጉዳይ ኣብ-ዘተ ጋዜጠኛ ምኪኤለ ተኽላይ፡ ምስ ሓላፊት ክፍሊ ማሕበረ-ቁጠባ ኣገልግሎት ሃማደኤ ወይዘሪት ሰናይት መሓሪ፡ ኣብ ዘካየዶ ቓለ-መጠይቕ ካብ ዝተልዓሉ ነጥብታት ገሊኦም ክሕንጥጥ ቐሲቦሙኒ እዮም።
ወይዘሪት ሰናይት መሓሪ ኣብቲ ቓለ መጠይቕ፡ “ሃማደኤ- ትግባረ ፖሊስታት ምኽትታልን ምፍጻምን ሓላፍነት ኣሎዎ።ብጉባኤ ዝምራሕ ማሕበር’ዩ።ብቁዋም ተመሪሑ ዝከይድ፡ደሞክራሲያዊ ማሕበር እዩ።” ክትብል ኣብ መጀመርታ መኽፈቲ ቓለ መጠይቕ መብሪሂ ሂባትሉ እያ።
ብሓቂ እዚ ብወይዘሪት ሰናይት ዝተገልጸ፡ዓሚዩቕ ሓሳብን መትከልን ዝገልጽ ብግብሪ ኣብ ባይታ ኣሎ ዲዩ የለን፡ ካብ ማንም ሰብ ዝኽወል ኣይመስለንን እዩ።ሃማደኤ፡ትግባረ ፖሊሲታት ምኽትታልን ምፍጻምን ሓላፍነት ተሰኺሙ፡ሓላፍነቱ ዝዋጻእ ትካል እዩ ክትብሎ ዝከ’ኣል ዘይምዃኑ ብዙሓት ይ’ኣምኑ፡ይምጉቱን ይከራከሩን እዮም።
ደሞክራስን ፍትሕን ከም ጭላጭል ኮነ ከም ፈውሲ ጨናን ኣብ ዘይብሉ ሃገር ደሞክራሲያዊ ማሕበር ክህሉ ፍጹም ኣይከ’ኣልን እዩ ዝብል ጽኑዕ እምንቶ ሓሽከት ተዓዘብቲ እዩ።ደሞክራሲ ተዘየለ ኸኣ፡ፍትሓውን ርትዓውን ጉባኤ ክካየድ ዘይሕሰብ እዩ።ቑዋሙ፡ ኣብ ሓቛፊ ዓንዴል ሃገራዊ ቁዋም ከምዝሙርኮስ ርእሰ-ርጉጽ እዩ።እንተኮነ፡ቁዋም ኣብ ዘይብሉ ዓዲ ወይ ሃገር ኣይኮነን ቅዋም ኣለወን ዝበሃላ ሃገራት ዝግበረ ሸፈጥን ጥሕሰት ደሞክራስን ፍትሕን መዓልታዊ ተርእዮ ኮይኑ ከምዘሎ ምስጢር ኣደባባይ እዩ።
ኣብ ኤርትራ ኸኣ፡ዝገደደን ዝበ’ኣሰን ባይታ ሕግን ፍትሕን ኮነ ብደሞክራስን ቁዋምን ተነፊጉ፡ኣብ ርጋጽ እግሪ ሒደት ኣካላት ተቐቢሩ ምህላዉ ካብ ማንም ዘይስወር ትእይንቲ እዩ።
እሞ እዚ ኣብ ባይታ ተሃሊዩ ደኣ፡ሃማደኤ ከመይ ኣቢሉ ናጻን ሓራን ማሕበር እዩ ክበሃል ይከ’ኣል፧ በየን ኣቢሉ’ዩ ብቁዋም ተመሪሑ ዝከይድ ዘሎ፧ጉባኤ ምኽያድ ከ እኩል መርትዖ ፍትሕን ደሞክራስን ንበይኑ ይከውን ዶ፧
ሃገራዊ ምርጫ፡ ኣብ ዘይትድግፍን ዘይተካይድን ሃገር፡ደሞክራስን ፍትሕን ከም ፈውሲ ጨና ኣብ ዝተሓለመ ባይታ ከመይ ኣቢሉ እዛ ማሕበር ንበይና ነቲ ዝተገልጸ ኽብርታትን መትከላትን ከተውሕስን ክትወርስን ትኽእል እባ፧
ኣብ 21 ክፍለዘመን ምርጫን ቑዋምን ንበይኑ እኩል መግለጺ ደሞክራስን ፍትሕን ዘይምዃኑ ሕርሕራይ ገይሩ ኣስተምሂሩላ እዩ።ምርጫን ቑዋምን ናይ ባዕሉ ግደን ኣብርኽቶን ኣሎዎ እዩ።ብልዕልና ሕጊ ዘይግዛእ መንግስቲ፡ ዉድብን ዉልቀሰባትን ከቶ ምርጫን ቑዋምን ስለ ዘሎ ጥራሕ ሽግ ሓርነትን ናጽነትን ተረጋጊጹ እዩ ምባል ባሃምነት’ዩ ዘስምዕን ዘድምጽን።
ኣብዚ ግዜ እዚ፡ዳርጋ ንኣምር መለኸት ማዕርነትን መሰልን ደቂ ኣንስትዮ ዘይሰምዖ ሰብ ኣሎ ምባል ከቢድ እዩ።ከም ሕብረተሰብ፡ ኣብ ባህልን ልምድን ዝተፈላለዩ ብሄራትን ሕዝብታትን ንሕቶ ደቂ ኣንስትዮ ዝብድሁ ኣረ’ኣእያን እምነትን ኣሎዉ እዮም።ካብ ግዜ ናብ ግዜ ብዝግበር ወፍሪ ምዕባይን ምድንፋዕን ንቕሓት ሕልናን ኣስተምህሮን፡ ኣብ መሰልን ማዕርነትን ዘሎ ብድሆ ይቕረፍን ይረገፍን ምህላዉ መጽናዕታት የረጋግጹ እዮም።ገና ብዙሕ ዝተርፎ ምህላዉ ኸኣ ርዱእ እዩ።ኣብ ኤርትራ’ውን ተመሳሳሊ መስርሕ ዝሓትት እዩ።
ካብቲ ቅድሚ 40 ዓመት ዝነበረ፡ ዝንቡዕ ኣረ’ኣእያን ምቕባልን ኣብ ጉዳይ መሰልን ማዕርነትን ደቂ ኣንስትዮ ኣብዚ ሎሚ ዝሓሸ ብርኺ ይርከብ ኣብ ዝተፈላለዩ ብሄራት፣እዚ ግና ዘዘናግዕ ፍጻሜ ክኸውን የብሉን።
ኣብ ብረታዊ ቃልሲ፡መሰልን ማዕርነትን ደቂ ኣንስትዮ ከም ኣምርን መትከልን ብዙሕ ተጎስጊሱሉ እዩ።እቲ ማዕርነታዊ ስራሕን ተወፋይነትን ታሪኽ ኣብ ረዚን ማህደሩ ኣስፊሩዎ እዩ።እቲ መሰል ግና ከም ሓፈሻዊ መሰል ወዲ ኣዳም ኣብ ዘይኽበሩ ባይታ ክወሓስን ክረጋገጽን ከቶ ኣይከ’ኣለን።
ኣብ ግዜ ቃልሲ፡ማርኪዝምን ሌኒንዝምን ርእይተ-ዓለም ዝሓንገጠ መሪሕነት ህግሓኤ፡ከምቲ ማርኪዝም ሌኒንዝም ንመሰል ደቂ ኣንስትዮ ብተግባር ከምቲ ስብከቱ ዘይሰርሓሉን ዘይኣምነሉን፡ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ኤርትራ’ውን ከምቶም ካል’ኦት ንመጥመቕ ማርኪዝም ሌኒንዝም ወሲዶም ኣብ ተግባር፡ንመሰል ደቂ ኣንስትዮ ከም ዘይናቶም ዝርእይዎ፡ስማዊ ጥራሕ ኮይኑ ክጭፈረሉን ክጉየለሉን ተራእዩ እዩ።እቲ ደቂ ኣንስትዮ ማዕረታዊ ሓቦን ተወፋይነትን ብግብሪ ዝተር’ኣየን ተኣምር ዘበለ ድንቒ ፍጻሜ እዩ ኮይኑ ኣብ ታሪክ ተመዝጊቡ ሓሊፉ ኣሎ፣እቲ መሰል ግና ኣይከምቲ ማዕርነታዊ ሱታፌን ምርምራምን እዩ።
ድሕሪ ናጽነት ተኮነ፡እቲ ሕዝቢ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ንቕሓቱ ብምዕባይን ግብራዊ ተወፋይነትን ማዕርነታዊ ዕዮታት ብዓይኑ ክዕየይን ክፍጸምን ብምር’ኣዩ፡ግንዛቤኡ ክዕብይ ተቐሲቡ እዩ።ካብዚ ንላዕሊ ዕድል ተተራሒዩለን ኸኣ፡ብዝዓዘዘን ዝበለጸን ዕማማተን ከሰላስላን ክዓያን ከምዝክእላ ኣየጠራጥርን እዩ።
እቲ ጉዳይ መሰል ግና ዋላ ሕጅ’ውን ሕቶ ኩሉ ኮይኑ ተሪፉ ኣሎ።”ገና ገና፡ ኣሎ ገና ዝዕየ ገና፡ክንዓይይ ኢና ገና።” ቕድሚ 50 ዓመት ብስነ-ጥበባውያን ከም ዝተብሃለ ፡ሕጂ’ውን ገና ብዙሕ ዝዕየይ ሰፍ ዘይብል ዉራይ ኣሎ እዩ ኣብ ዝባን ኩሉና!
ቅድሚ 10 ዓመት ኣቢላ፡ብስነ ጥበባዊ ስዒድ ኣብ ኣዳራሽ ሃገር-ሜድያ ዝቀረበት ስነ ጥበባዊት ዕዮ፡ ገለ ክፋላ ከምዚ ትብል፡
“መሰል’የ፡ መሰል ንቃልሲ
ኣብ መትከል ፍትሒ ብቃልሲ”
እዛ ደርፊ እዚኣ ምስቲ ድምጻዊ ስዒድ ኣዚዩ ን’ኡስ ምንባሩን ወነ ኣቐራርብኡን ኣዚያ ተምሳጥ የሕዲራ እያ።ክንዮ ኣድማስ ተምሳጥ ከኣ ትሕዝቶኣ ዝቕጅለልካ ሕቶን መልእኽትን ኣሎዋ እዩ።
ገና ንመስለ ቃልሲ ከምዘድልይ፣ንቃልሲ መሰል ከምዝሓተተ ትማሊ፡ ሎሚ’ውን ንመሰል መሪር ቃልሲ ይጠልብ ምህላዉ ኣብ ቅድሚየና ተገቲሩ ዘሎ ጎቦ፡ግርደተ ባርነት ዝሕብሮ እዋናዊ ዉዕይ ባይታ ቓልሲ የነጽሮ እዩ።
ስልጣነ ሓደ ሕብረተሰብ ዝረጋገጽ ኣብ መሰልን ማዕርነትን ደቂ ኣንስትዮ ብዝህቦ ቖላሕታ ምዃኑ ብዙሓት ይሰማምዑ እዮም።ሓደ ሕብረተሰብ ስልጡን ክትብሎ፡ “ኣብ ጉዳይ ንቕሓት፡መንፈስ በዓል ቤትነት ክስመዓካ ከሎ፡ሕግን ስነ ስርዓትን ክህሉ ምስራሕን ምትጋህን፣ንፍትሕን ርትዕን ግቡእካ ምግባርን ምርምራምን፡ግዴታካ ምውጻእን፡ዘመናውነት ወይ ከኣ ስልጡን ዘብል’ዩ።” ክብል ሙሑር ስነ-ሰብ ዶክተር ደረስ ይገልጽ እዩ።
እዚ ነጥባታት ኣብ ጎኒ ቃልሲ ንፍትሕን ደሞክራስን ግዴታዊ እጃሙ እዩ።ነቶም ኣብ ዓርዑት ባርነት ኮነ ኣብ ትሕቲ ማሓውር መንግስቲ ኣብ ደገ ዘለዉ ባእታት ከኣ፡ታሪካዊ ሓላፍነት ከምዘለዎም ፈሊጦም፡ንመስለን ማዕርነትን ደቂ ኣንስትዮ ብልቢ ክሰርሓሉን ብትሪ ንሪሙ ከም ወዲ ድሙ፡ክረማረመሉ ኣብ ዝባን ነፍሲ ወኸፍ ዘሎ ሰፍ ዘይብል ሓላፍነት እዩ።
8 መጋቢት፡ ብዝመጸ ቑጽሪ ታሪኽ ምትራኽን ምብራኽ ሱታፌ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ዝተፈላለዩ ስርሓውትን፡ ገሊጽካ ምፍሳሕን ምንያትን ጥራሕ ዘይኮነስ ካብዚ ንላዕሊ፡ ንሓርነትን ንለውጥን ስኒ ተነኪሱ፡ተር ከም ዓተር ተባሂሉ ክስርሓሉን ክትቓለሰሉን ዝግባእ፡ጾር-መንደዓት ምኳኑ ክንጸር ይግባእ።ንጽባሕ ዘይበሃሎ ህዝባውን ሃገራውን ከባብያውን ዕዮ ኩሉ ምዃኑ ክስመረሉ ኣለዎ።
ሕቶ ማዕርነት ንምብራኽ፡ብማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ሃማደኤ ኮነ ብመንግስቲ፡ ብዉልቀሰባት ኮነ ደለይቲ ለውጥን ኮታ ብሓፈሻ ብጉዱሳት ዜጋታት ዝግበር መስርሕ ምትብባዕን ምብድንፋዕን ሱታፌ ደቂ ኣንስትዮ ክደፈ’ኣሉን ክስርሓሉን ዘለዎ ግዴታዊ ዕማም እዩ።
መሰል ደቂ ኣንስትዮ፡ገና ብዙሕ ብድሆን ዕንቕፋትን ኣጋጢምዎ ዘሎ ጉዳይ እዩ።ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ንቕሓት ደቂ ኣንስትዮ ምስ ሃገራዊ ጉዳያት ተተሒዙ ብዝተሰርሓሉ መጠነ ሰፊሕ ዕማማትን መከተታት፡ ገለ ዝላ ተዘሊሉ እዩ።ብደርፍታት ብግጥምታትን ስነ-ጽሑፋትን ፖለቲካዊ መርሓን ሰፊሕ ወፍሪ ተካይዱሉ እዩ።
ኣብቲ ፖለቲካዊ ንቕሓት ንምድራዕ ተባሂሉ ዝካየድ ዝነበረ ወፍሪ መስርሕ ኣስተምህሮን ጎስጓሳትን ዘይነዓቅ ኣበርኽቶ ተገይሩ እዩ።ሕቶ መሰል ጓል ኣንስተይቲ፡ ምስቲ ምጭዋይ ሕቶ ደሞክራስን ፍትሕን ኮነ ሕቶ ልዕልና ሕግን ለውጥን ገዚፍ ማሕለካ ከምዘጋጠሞ ጉሁድ ሓቂ እዩ።ነዚ ከኣ ከይደቀስካ ለይትን ቐትርን ክስርሓሉ ጻውዒት ዘየድልዮ ደወል ሕልና ኩሉ እዩ።
ኣብ መሕበራዊ መራኸብቲ ብዙሓን ኮነ ማዕከናት ዜና መንግስቲ፡ “ዕስራ ምኢታዊት /20%/ ናይ ብሻ ሰራሕተኛታት ደቂ ኣንስትዮ እየን፡ ነቲ ኣብ ሃገርና ሓድሽ ዝኾነ ናይ ዕደና ስርሓት፡ ብከምዚ ዓይነት ብዝሒ ደቂ ኣንስትዮ ምስታፈን ዘኹርዕ እዩ።" ዝብል ጽሑፋት ከም ሓደ ገዚፍ ዓወትን ኩርዓት ሓበን ተወሲዱ ክልጠፍ ምር’ኣይ ብዙሕ ዘደንቕ ተርእዮ ተዘይኮነ’ዃ ግቡእ ግብረ-መልሲ ምሃቡን ንሓዋሩ ብክንድዚ ሚኢታዊት ቑጽሪ ደቂ ኣንስትዮ ስለ ዝዓበየ ጥራሕ ከም ሓደ ዓቢ ዝላን ዓወትን ዝውስድ ዘይሙዃኑ መሰል ወዲ ኣዳም ጨሪሱ ዘይብሉ ባይታ ነጊሱ ምህላዉ ሕያው ኣብነት እዩ።
እዚ ከምዚ ዝበለ ሓሳብ ከኣ፡ክነ’ኣድን ክበራታዕን ኮነ ክኩራዓሉ ዝግባእ ኣብ ባይታ ሓርነት ተረጋጊጹ፡ ፍትሕን ደሞክራስን ነጊሱ፡ልዕልና ሕጊ ሰፊኑ ምስ ዝርከብ ጥራሕ ክከውን ይግባእ እምበር ብቑጽሪ ሱታፌ ክንድዚ ኩርዓት ናይ ጥዕና ኣይመስልን እዩ።
8 መጋቢት ድርብ ሓልፍነት ተሰኽም ዕለት እያ።እዛ ዕለት ብዝመጸት ቑጽሪ ኣብ መዳይ ፖለቲካ፡ቁጠባ፡ማሕበራውን ባህላውን ዘይሕለል ጻዕርን መደባትን ተሓንጺጹ ክስርሓሉን ተጋድሎ ከተካይደሉን ንቡር መስርሕ ቓልሲ እዩ።እዛ ዕለት እዚኣ፡ሕላገት ኹለንትናዊ ነጥበ-መቐይሮ ክንገብራ፡መብጻዓ በጃና ዝሓለፉ ሰማዕታት እዩ።
እኒ ኣስቴር ዮሓንስ፡ኣስቴር ፍስሓጽዮን፡መሪየም፡ ካል’ኦትን ኣብ ዳህሪ ሾልቒ ቐቢርካ ድቓስ ክህሉ የብሉን።ኣበደን፡ኣበደን ንበለሉ። ከም እኒ ሰናይት ደበሳይ ዝርከብ’ኦም እልቢ ዘይብለን ዋዕሮታት፡ ኣብ ዲቕ ዝበለ ጸልማት በዓቲ ቤት-ማሕቡስ ብዘይ ፍርድን ክስን ክሰፍራ፡ዒብን ነውርን እዩ፣ኣብ ዘመነ ሰብ ህደግለነ ዘይብሎም ግና ንቡር ይከውን ኣሎ ሰብ ብዘይ ክስን ፍርድን ንኽንድዚ ዓመታት ክዳጎንን ያዕ፡ያዕ ንበሎ ዝብል ሕልናዊ ጻውዒት እናሻዕ ይኹላዕ ኣሎ፡እሞ ሃየ ሓላፍነትና ንዋጻእ ጽባሕ ኣብ ከብዲ ጣዕሳ ከይወደቕና ከለና ክብሉ ይዛረቡ ኣለዉ እዮም ኣብ ቕርዓት ሕምብርቲ ጽምዒ ፍትሕን ደሞክራስን ዘለዉ ደቂ ኣዳም! ደቂ ሄዋን!
ጓል ኣንስተይቲ ኤርትራ
ከም ኣህባይ በረካ፡ ኣብ ፈቀዶ ጎቦታት ትሓኩሪ፣
ኣብ መትከል ጽንዓት ዛብሎን ወትሩ ትነብሪ።
ከም ተመን ፡ኣብ መሮር ትነብሪ፣
ብቁጠዓ ኣብ እምባታት ትበሪ።
ንስለ ሕዝቢ፡ ኣብ በዓቲ ትሰፍሪ፣
ሓቦን ንያትን ኣብ ማህጸና ተፍሪ።
ንስለ ሃገር፡ኣብ ኣኽራናት ትዓርዲ፣
ወርቃዊ ግዜኪ ኣብ ቁሪ ተርፍዲ።
ለይቲ ተቢዒኪ፡ ኣብ ሓለዋ ተውግሕዮ፣
ቀትሪ ኣብ ዕዮታት ተጸሚድኺ ተሕልፍዮ።
ናትክስ ፍሉይ’ዩ ዋዕሮ ዘመንና ኢኪ
ቐጽልዮ ሎሚ’ውን ቃልሲ ንመስልኪ።
ንማዕርነታዊ ሕቶኺ፡ ብማዕርነትዊ ሱታፌኪ ኣውሑስኺዮ እንዲኪ
እንታይ እሞ ከይእግመኺ’ዩ፡ንሪም መሰልኺ መን’ዶ ክምክቶ’ዩ ክንዳኪ፧


text:
Radio Erena: 09 May 2016
ኤርትራ ናብ ርሁው መድረኽ ትሰጋገር ኣላ ክብል ህግደፍ ብምኽንያት መበል 25 ዓመት ጽምብል ናጽነት ኤርትራ ጎስጓስ ኣብ ዘካይደሉ ዘሎ እዋን፣ ዋሕዚ ዜጋታት ናብ ስደት ብዝልዓለ መልክዑ ይቕጽል ምህላዉ ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ዝተፈላለዩ ምንጭታት የመልክቱ።
ዝተጸመመ ህዝቢ ጻምኡ ክረክብ ጀሚሩ ብዝብል ምስ ምቕያር ናቕፋን ተኸሲቱ ዘሎ ምጉዳል ዋጋታት መሰረታውያን ነገራትን ብዝተተሓሓዘ፣ ኣብ እዋን ብሩራዊ ኢዮቤል ናጽነት፣ ፍሉይ ተኣምራት ከምዝተራእየ ካድራት ህግደፍ ጽዑቕ ጎስጓስ የካይዱ እኳ እንተለዉ፣ ንህሉው ኩነታት ባዕሉ ዝነብሮ ዘሎ ህዝቢ ግና፣ ሕጂ’ውን ምርጭኡ ዋሕዚ ናብ ስደት ኮይኑ ምህላዉ ኣብዚ ቀረባ ናብ ስደት ካብ ዘምርሑ ህቡባት ስነጥበባውያን፣ ጋዜጠኛታትን ካልኦት ሰብ ሞያን ከም ኣብነት ብምጥቃስ እቶም ምንጭታት ኣረዲኦም።
ህቡባት ተዋሳእቲ ሓጎስ ወልደገብርኤልን ሱዚኒኖን መረብ እስቲፋኖስን ዝርከብዎም ሓያሎ ስነ ጥበባውያን፣ ኣብ ኣመሪካ ዑቕባ ከምዝሓተቱ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት፣ ኣባል ሚኒስትሪ ዜና ክፍሊ ቴሌቪዥን ፕሮግራም ኣምሓርኛ በረኸት ኣብርሃ ዝርከቦም ሓያሎ ጋዜጠኛታትን ኣባላት ዜናን’ውን ብተመሳሳሊ ብመንገዲ ሱዳንን ኢትዮጵያን ናብ ስደት ከምዘምርሑ ኣረጋጊጾም።
መንግስቲ፣ ደሞዝ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎትን ሰራሕተኛታትን ብልዕሊ ዕጽፊ ከምዘዕበዮ’ውን ይጉስጉሰሉ እኳ እንተሎ፣ እቲ ወሰኽ ዶሞዝ ምዕሩይ ዝርግሐ ዘለዎ ከምዘይኮነን፣ ዝበዝሑ ኣባላት ዝተፈላለያ ትካላት መንግስቲ ወሰኽ ደሞዝ ከምዘይተገብረሎም’ውን ሓቢሮም።
ካብ ዝሓለፈ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ኣትሒዙ ዋጋታት መሰረታውያን ነገራት ብርኡይ ኣንቆልቍሉ እኳ እንተሎ፣ ዝንቀሳቐስ ባጤራ ነቕፋ ብዘይምህላዉ ግና ህዝቢ ብኢዱን ብእግሩን ተታሒዙ፣ የማርር ምህላዉ ይፍለጥ።
ኣብ ኤርትራ ብዘሎ ኩነታት ዘማረረ ህዝቢ ናብ ስደት እናዋሓዘን ለውጢ ዝጠልብ ዘሎ ክፋል ህዝቢ ከኣ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናዛየደን ኣብ ዝመጸሉ ዘሎ እዋን፣ መንግስቲ ኤርትራ፣ ንጽንብል ናጽነት ንጎስጓስን ፕሮፖጋንዳዊ ሃልኪን ጥራይ ክጥቐመሉ’ዩ ዝርአ ዘሎ።
ብፍላይ ምስቲ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝርከቦም ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ገበን ኣብ ልዕሊ ደቂሰብ ይፍጽሙ ምህላዎም ወይ ዘይምህላዎም ዘረጋግጽ መርትዖ ንምቕራብ ምድላዋት ኣብ ዝገብረሉ ዘሎ ግዜ፣ ብሩራዊ እዮቤል ናጽነት ንመንግስቲ ኤርትራ ጽቡቕ ናይ መሕብኢ ኣጋጣሚ ፈጢራትሉ ትርከብ።
=======================


text:
ጀርመን ንስደተኛታት ኣብ ወጻኢ መምሃሪ ስኮላርሺፕ ትህብ እያ
ጀርመን ካብ 12 000 ንላዕሊ ንዝቑጸሩ ስደተኛታት መምሃሪ ስኮላርሺፕ ከፊላ
The Albert Einstein German Academic Refugee Initiative (DAFI) ስደተኛታት ኣብ ዩነቨርሲቲታት ዝተሰደዱሉ ሃገር ንኽመሃሩ ስኮላርሾፕ ትህብ
ሳይሞን ማሮት ቱሎንግ ሓደ ካብቶም ልዕሊ 12 000 ተጠቀምቲ ናይዚ ካብ 1992 ኣትሒዙ ንብዙሓት ስደተናታት ዓቕምታቶም ንኸማዕብሉ ዝሕግዝ መደብ እዩ፡፡ እዚ መንእሰይ እዚ ቀዳማይ DAFI ስኮላርሾፕ ዝረኸበ ደቡብ ሱዳናዊ ኮይኑ፡ “ኣብ ሂወትካ ሓንሳብ ዝርከብ ዓቢ ዕድል” ጌሩ እውን ይገልጾ።
DAFI ብደረጃ መንግስቲ ጀርመንን ብውልቀ መወልቲን ዝኽፈል መደብ እዩ። ንስደተኛታት ዓለም ስኮላርሽፕ እናሃበ፡ መመዝገቢኦም እናኸፈለ መብዛሕትኡ ወጻኢታቶም እናኸኣለ፡ ናውቲ ትምህርትን፡ መግብን መጉዓዝያን፡ መንበሪ ቦታን ካልእን እናማልአ፡ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ትምህርቲ ዕድል ንምኽፋት ዝኣለመ ድማ እዩ፡፡ መደብ DAFI ንስደተኛታት ኣብ ሰፊሕ ናይ ልዑል ትምህርቲ ባይታታት ኣሳቲፉ፡ ንዘዕቆብኦም ሃገራት ንምብርካት የብቅዖም።
ተመሃሮ DAFI ብተወሳኺ ረድኤትን ጽዑቕ ኣለያን፡ ናይ ኣካደምያ ምድላዋትን፡ ንተመሃሮ ዩነቨርስቲ ዘድልዩ ናይ ቋንቋ ትምህርትን ኮምኡ እውን ስነ-ኣእምሮኣዊ ሓገዛትን፡ ኣለያን ምስ ብዙሓን እናኣዛመደን እናኣተኣሳሰረን ዕድላት ይፈጥር።
ሳይሞን ማሮት ቱሎንግ ሓደ ጽቡቕ ኣርኣያ ውጽኢት ናይዚ መደብ እዩ። ወዲ ትሽዓተ ዓመት እንከሎ ኣብ ኡጋንዳ፡ ኣብታ ን 15 ዓመት ዝተቐመጠላ ሃገር መባእታ ትምህርቱ ጀሚሩ፡ ሸውዓተ ኪሎሚተር ንመዓልቲ እናተጉዓዘ ብንጉሆኡ መባእታ ትምህርቲ ተሳቲፉ፡. ብሓገዝ DAFI ን ብተወሳኺ ናይ ኣብ ሰላምን ውሕነትን ዘተኮረ ኣሳታፊ ዝኾነ ናይ “ኣፍሪቃን ነትወርክን” ናይ ረድኤት መደባት ንስደተኛታት መንእሰያት፡ ብሰንኪ ውግእን ሰኣ ዕድላትን ኣብ ተነካኢ ኩነታት ዝወደቑ ዘተኮረ እዩ።
ተወሳኺ ስኮላርሺፕ – ተወሳኺ ዕድላት
ካብ 2016 ኣትሒዙ ጀርመን ባጀታዊ ሓገዛታ ኣዛይዳ፡ ኣስታት 6,700 ዝቑጸሩ ካብ 50 ሃገራት ዝመጹ ስደተኛታት 2017 ካብ DAFI ስኮላርሺፕ ክረኽቡ ጌራ እያ። ብናይ UNHCR ሰደተኛታት ናይ ምምላስ መደባት ናብ ሃገሮም ዝተመልሱ ካብ DAFI ስኮላርሺፕ ክሓቱ መሰል ኣለዎም።
መን ክሓትት ይኽእል?
ክትሓትት ዝኽእል ተሳታፊ ከማል ኦም ዘለዎም ነጥብታት፡
- ተቐባልነት ዝረኸበ ስደተኛ ክኸውን ኣለዎ
- ንዝምለሱ ኣብ ዝተዳለወ መደባት ዝካፈል ተመላሲ ክኸውን ኣለዎ
- ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ብዓወት ዝዛዘመ ክኸውን ኣለዎ
- ኣብ ዩነቨርስቲ እናተማህረ ክረኽቦም ዝኽእል ምንም ካልኦት ረድ ኤታት ክህልዎ የብሉን
- ዝመርጾም ዓውደ ትምህርቲታት ብዝለዓለ ደረጃ ኣብ ሃገሩ ስራሕ ክረኽበሎም ዘኽእልዎ ትምህርቲታት ክሎኑ ኣለዎም
- ሰለስተ ስጋብ ኣርባዕተ ዓመታት ዝወስዱ
- ትምህርቲ ኣብ ዝጅምረሉ ግዜ ዕድሚኡ ካብ 28 ዓመት ንላዕሊ ዘይኮነ
- ናይ DAFI ስኮላርሽፕ ዝወስዱ ካልኦት ኣባላት ስድራቤቱ ክህልዉዎ የብሎምን
መን ክሓትት ኣይክእልን?
- ገና ከም ስደተኛታት ተቐባልነት ዘይረኸቡ ሓተቲ ዑቕባ
- ኣብ ስሉስ ሃገር ንኽጉዓዙ ኣብ ምጽባይ ዝርከቡ ስደተኛታት
ተወሳኺ ሓበሬታ
The DAFI Programme at UNHCR


text:
ፈሊጥና ንኹን ከይፈለጥና ደቂስና ኣለና!
ፈሊጥና ንኹን ከይፈለጥና ደቂስና ኣለና!
ኣቦዋት ክምስሉ እናፈለጠ ዝሞተስ እናሰመዐ ቅበሮ ኢዩ፡፡ ብዘይ ቀልዓለም ንሕና ኤርትራውያን ሎሚ እናፈለጥና ኢና ንመውት ንጠፍእ ንበታተን ዘለና፡፡ እቲ ድሕረይ ዋላ ሳዕሪ እውን ኣይትብቆላ ብምባል ሱር መሰረትና ሓግሒጉ ከጥፍኣና ዘንቀደ ኢሳይያስ ድማ እናሰማዕና ኢዩ ምስ ትንፋስና ዝቐብረና ዘሎ፡፡ ኣረ እናታይ ኢና ንኸውን ዘለና….? እንታይ ክሳብ ንኸውን ኢና ድምጽና ዓቢስና ኣእዳውና ኣጣሚርና ንምጾታትና ንጽበ ዘለና….? ነቲ ቀታልን በታታንን ስርዓት ህግደፍ ንይምሰል ንቃለሶ ኣለና ካብ ንብል ሓያለይ ዓመታት ንኾንቱ ባኺኑ ኢዩ፡፡ ነቲ ሰላምን ራህዋን ክርኢ ሃንቀው ዝብል ዘሎ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ግን ንእሽቶ ጩራ ብርሃን ንተስፋ እውን ከነርእዮ ኣይከኣልናን፡፡ ይቃለሱ ዘይኮኑ ዘለዉ ይነብሩ ኢዮም ዘለዉ ኣብ ምባል እውን ተበጺሑ፡፡
ከም ነገር ሓባኢ ቁስሉ ሓባኢ ፈውሱ ክንከውን የብልናን፡፡ እቲ ናብ ጉጅለ ህግደፍ ጥራይ ኣቕኒዕናዮ ዘለና መስትያት ምስልናን ተግባርናን ክንፍልጥን ክርእየሉን ናባና እውን ከነዝሮ ኣለና፡፡ ነብስናን ኣካይዳናን ክንፍትሽን ክንምርምርን ኣለና፡፡ ካብ ምቅዋም ሓሊፍና ንኸይንቃለስ ዝኽልክለናን ዝዕንቅፈናን ዘሎ ንረብሓ ውልቀ ሰባት ዝተደኮነ ዘየፋላልየና መፈላየይታት ክንስዕሮን ነቶም ኣብዚ ሕዛእቲʼዚ ተሸጊጦም ሕምስምስ ዘእትዉልና ዘለዉ ብዝሰመረ ድምጺ ኣይፋልኩምን ክንብልን ክንክእል ኣለና፡፡ ኣብ ክንዲ ካብዚ ኣንጸላልዩና ዘሎ ናይ ጥፍኣት ደበና ብኸመይ ብዝቐልጠፈ ንድሕን ገዲፎም፡ ኣብ ጽልእን ቅርሕንትን ዝተነድቐ ፖለቲካዊ ኣጀንደኦም ሸንኮለል ዘቡሉና ዘለዉ፡ ዋላኳ ካብ ቃልሲ ጡረታ ክንብሎም ዝኸብድ እንተኾነ፡ ከምቲ ንስርዓት ህግደፍ ስልጣን ናብ ህዝቢ ከረክቦ ኣለዎ እንብሎ፡ እቶም ብዜካ ምምራሕ ተመሪሖም ክኸዱ ፍጹም ፍቓደኛታት ዘይኮኑ ኣብዝሓ መራሕቲ ደምበ ተቓውሞ ብጊደኦም መቐይሮ ከምጽኡ ንእሽቶ ተስፋ ክሶኽዑልና ካብ ዘይከኣሉ ንኽመርሕ ዝኽእል ከረክብዎ ኣለዎም፡፡
ጸላኢ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ጉጅለ ህግደፍ ምዃኑ እንተ ኣሚናሉን ኣስሚርናሉን ናብ ጓል መገዲ ዘኺደና ነገራት ብፍጹም የለን፡፡ የግዳስ ኣብ ባይታ ንርእዮ ዘለና ጭቡጥ ኣካይዳ ደምበ ተቓውሞ ግን፡ ኣዲኣ ገዲፋስ ሓትነኣ ትናፍቕ ዝዓይነቱ ኢዩ፡፡ ነቲ ቀንዲ ጸላኢ ንጉጅለ ህግደፍ ረሲዕና ንሕድሕድና ከም ኣናብራ ዓሳ ክንበላላዕን ክንወናጀልን ነባኽኖ ግዜ ነጥፍኦ ገንዘብ ኢቲ ዝበዘሐ ኢዩ፡፡ ሎሚ ሓደ ነገር ኣንፈት ሒዙ ኢልካ ተስፋ ትገብር፡፡ ኣይ ሰሙን ኣይሳልስቲ እቶም ጽቡቕ አንተራኣዩ ውቃቤኦም ዝለዓሎም ጋንግሪን ዝገበሩ መራሕቲ ደምበ ተቓውሞ መስአን በሊሕ ፋስን ተዓጢቆም ከፍርስዎን ክቖራርጽዎን ትርኢ፡፡ እዋእ እንታዩ ኢዩ ዝግበር ዘሎ፡፡ ከምዚ ደምበ ተቓውሞ ኤርትራ ዝኸዶ ዘሎ ዘይተነጸረ ሓበጀረዋይ ጉዕዞ ኣብ ዓለም ምሉእ እውን ኣይተራኣየን፡፡ ከም መእሰሪ ዘይብሉ ማእዶ ኮይና ተበታቲና ንህግደፍ ክንኣልዮን ህዝብን ሃገርን ካብ ምጽናትን ምብትታንን ከነድሕኖ ድማ ሕልሚ ኢዩ፡፡ እዚ ፍጹም መቐይሮ ከምጽእ ዘይክእል ፋሕ ፋሕ ዝበለ ናይ ደቂ ዛግራ ኣካይዳና ድማ ኢዩ ይቃለሱ ዘይኮኑ ይነብሩ ኢዮም ዘለዉ ዘብለና፡፡ ምንባርን ምቅላስን በበይኑ ስለ ዝኾነ፡፡
ብዙሓት ካብቶም ብልቢ ብቕንዕና ሕልንኦም ገዲድዎም ክቃለሱ ዝደልዩ ኣብ ምቅዋም ተሓጾሮም ዘለዉ፡ በቶም እናፈለጡ ደቂሶም ዘለዉ ብቕዓት ኣመራርሓ ዝጎደሎም መራሕቲ ደምበ ተቓውሞ፡ ንሶም እውን ከይፈለጡ ደቂሶም ምህላዎም ዘማትእ ኣይኮነን፡፡ “እንታይ እሞ ክንገብር ዝመርሓና ስኢና! ምስማር እኮ ኣብዮም! እንተዝሓብሩ ከምዝን ከምዝን እንተዝገብሩ ንሕና እውን እቲ ዝግበር ምገበርና!” ዝብሉ ደለይቲ ዲሞክራስያዊ ለውጢ እቶም ዝበዝሑ ኢዮም፡፡ በቶም እናፈለጡ ዝደቀሱ ተጸልዮም ከይፈለጡ ደቂሶም ምህላዎም ንባዕሎም ኣየስተባሃሉን ዘለዉ፡፡ ስለምንታይ ተጸበይቲ ጥራይ ንኸውን…? ስለምንታይ ክንመርሕን መቐይሮ ክንገብርን ከም ንኽእል ንነብስና ዘይነእምና….? ስለምንታይ ነቶም ሱር ዝሰደዱ ዓንቀፍቲ ድሕሪ ደጊም ይኣክል! ዝብል ሓባራዊ ድምጺ ዘይነስምዕ..? ስለምንታይ ነቲ ኣብ ህልኽን ቅርሕንትን ዝተሰረተ ዘየሰጉም ዝበለየ ኣተሓሳስባ ደምበ ተቓውሞ ኤርትራ ያዕ ኢልና ሰፊሕን ህዝባዊ ሰረት ዘለዎን ናይ መቃለሲ ባይታ ክንፈጥርን ከነንጽፍን ወንን ትብዓትን ዘይንዕጠቕ…? በቲ ንበሎ በቲ ፈሊጥና ንኹን ከይፈለጥና ደቂስና ኢና ዘለና፡፡
ሓደ ካብቲ ንኤርትራዊ መንእሰይ ኣብ ናይ እንታይ ገደሰኒ ዘይቅኑዕ ኣተሓሳስባ ኣእትዩ፡ ኣብ ክንዲ ንመሰረታዊ ፍታሕ ንልብያን ሰሃራን ንሲናይን ባሕርን ንኸምርሕ ዝዳርጎ ዘሎ፡ ተስፋ ዘይብሉ ኣካይዳ ደምበ ተቓውሞ ኢዩ፡፡ ተስፋ ዘለዎ ነገር ምስ ሰኣነ ሚእቲ ካብ ሚእቲ ሓደጋ ኣብ ዘለዎ ነገር ኣትዩ፡ ንህይወቱ ንሞት ኣረኪቡ፡ ብተኣምራት ከም ገለ እንተደሓነ ካብ ኣይፈተንካን ፈቲነ ንምባል፡ ናይ ዓቕሊ ጽበት ውሳነ ኢዩ ንርሑቕ ማዕዶ ስደት ከም ዘቋምት ዝገብሮ ዘሎ፡፡ ንብዙሓት ተወኪሰ ዝረኸብኩዎ መልሲ ዘሕዝን ኢዩ፡፡ “ምተቓለስና ጽባሕ ንግሆʼሞ መንʼዩ ክመጽእ…?” መልሲ ዘይብሉ ዝተንጠልጠለ ሕቶ ኢዩ፡፡ ተስፍኡ ኣብ ደምበ ተቓውሞ ኣዝዩ ዝማህመነ ኢዩ፡፡ ስለምንታይ…..? እቲ መልሲ ደምበ ተቓውሞ ኤርትራ ድርዕቶ ተጎምጊሙ እናፈለጠ ደቂሱ ስለ ዘሎ ኢዩ፡፡ ዋዕላ ቃሊቲ፡ ዋዕላ ምሁራን ግዮን፡ ጉባኤ ኣዋሳ፡ መኣዲ ዘተ ደብረዘይቲ፡ ሰሚት ቦለኛ፡ መድረኽ …….. ወዘተ ኩሎም ጽቡቕ ኣስማት ለቢሶም ግን ከኣ ደቂሶም ዘለዉ ስራሓት ኢዩም፡፡ ስለምንታይ…..? እቲ ዝዕንቅፍ ዘሎ መን እንታይʼዩ..?
እቲ ቀንዲ ጸገምና እንታይ ኢዩ ሓቲትናሉን ሓሲብናሉን ንፈልጥ ዶ…? እቶም ንኽመርሑናን ከማእዙኑናን እንመርጾም መራሕቲ ብሕኸኸኒ ክሓከካ ብቲፎዞይ ቲፎዞኻ ኣብ ቦታ ሓላፍነት ኮፍ ነብሎም ስለ ዝለና ኢዩ፡፡ እንትርፎ ንጉጅለ ንዕብይ ዝበለ እኩብ ሃገራዊ ሓይሊ ክመርሑ ዘይክእሉ፡ ብቕዓትን ክእለትን ጹረትን ዝጎደሎም ስለ ዝኾኑ ኢዮም፡፡ ስለ ዝኾነ ቃልስና ክዕወት ህዝብን ሃገርን ካብ ጥፍኣትን ምብትታንን ከነድሕኖ፡ እቲ ናይ ሞትን ማእሰርትን ግልያነትን ሕሱም እዋን ህግደፍ ከነሕጽሮ፡ ሒዞምና ዝድቅሱ መራሕቲ ዘይኮና ክንመርጽ ዘለና፡ ካርዝማቲክ ዝኾኑ፡ ኣሚኖም ዝእመኑ፡ ዓብይ ልቦናን ሰፊሕ ኣመለኻኽታን ዝውንኑ፡ ካብ ናይ ህልኽን ቅርሕንትን ኣከያይዳ ነጻ ዝኾኑ፡ ንሰባት ብኽእለቶምን ፍልጦቶምን ብቕዓቶምን እምበር ብመልክዖምን ኣለባብሶኦምን ዘይመዝኑ፡ ንጉጅለ ዘይኮነ ሰፊሕ ህዝባዊ ሰረት ዘለዎ ግንባር ክመርሑን ከዓውቱን ዓቕሚ ዘለዎም መራሕቲ ክንመርጽ ኣለና፡፡ ኣይኮነን ካብቲ ፈሊጥና ዲና ከይፈለጥና ደቂስናዮ ዘለና ካብ ሞት ዘይንእስ ከቢድ ድቃስ ክንባራበር ዝከኣል ኣይኮነን፡፡ ሕጂ ውን ከምቶም ዝሓለፉ ዋዕላታት ኣኼባታት ምግባሮም ዘይተርፍ ኢዩ፡፡ ኣብቲ ዝግበር ኣኼባታት በቶም እናፈለጡ ደቂሶም ዘለዉ መራሕቲ ደምበ ተቓውሞ ንሕና እውን ምስኦም ተሰሪዕና ንኽንድቅስ ዝወሃብ መደቀሲ ከኒና ውሒጥና ንድቅስ እንተድኣ ኮይና ምቅላስና ፍረ ኣይክህልዎን ኢዩ፡፡ ፈሊጥና ንኹን ከይፈለጥና ደቂስና ኢና ዘለና፡፡ ዝደንዘዘ ሰብነትና ማይ ዝሑል ነፍስሰሉ ንበራበር፡፡
ሚኪኤል እምባየ (ኣራንቺ)
Tele 251-921924501


text:
Radio Erena : 11 February 2015
ልዕሊ 200 ስደተኛታት ጽዒነን ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ከምዝተበገሳ ዝተገልጻ ክልተ ጃላቡ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ድሕሪ ምጥሓለን፣ ሃለዋት እቶም ስደተኛታት ዛጊት ክፍለጥ ከምዘይክኣለ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ።
ኣብተን ብቀዳም ከምዝተሓላ ዝግለጻ ዘለዋ ጀላቡ ንዝነበሩ ስደተኛታት ሃለዋቶም ንምፍላጥ ዝተኻየደ ጻዕሪ ዛጊት ከምዘይተዓወተ ዝሓበረ እቲ ኣህጉራዊ ትካል፣ ድሕሪ ናይ ኣርባዕተ መዓልታት ጻዕሪ ንትሽዓተ ካብኣቶም ብህወይት ክድሕኑ ምኽኣሎም ገሊጹ።
ኣብ ኢጣልያ እትርከብ ወኪል ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ካርሎታ ሳሚ ብትዊተር ኣብ ዘመሓላለፈቶ መልእኽቲ፣ እቲ ሓደጋ ዘሰንበድ’ዩ ክትብል ገሊጻቶ ኣላ።
ኣህጉራዊ ማሕበር ስደተኛታት፣ ብቀዳም ኣብ ክልተ ጀላቡ ዝተጻዕኑ ስደተኛታት ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ከምዝተበገሱ እኳ እንተረጋገጸ ተወሳኺ ሓበሬታ ግና ኣይሃበን።
ኣብ ተመሳሳሊ ዜና፣ ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ናብ ኢጣልያ ካብ ዝሰግሩ ዝነበሩ 105 ስደተኛታት እቶም 29 ብሰንኪ ቀዝሒ ከምዝሞቱ ሰበ ስልጣን ኢጣልያ ገሊጾም።
ነቶም ስደተኛታት ጽዒና ዝነበረት ጃልባ ናይ ምጥሓል ሓደጋ ኣብ ዘንጸላለወላ እዋን፣ ክልተ ጀላቡ ሓይሊ ባሕሪ ኢጣልያ ከድሕንኣ እኳ እንተኸኣላ፣ እቶም 29 ናብ ውሕስቲ ጃልባ ድሕሪ ምስጋሮም ኣካላቶም ካብ ንቡር ንታሕቲ ብምዝሓሉ ብሰንኪ hypothermia ከምዝሞቱ ክኢላታት ጥዕና ኢጣልያ የረድኡ።
እቶም ስደተኛታት ናብ ሰኑይ ኣብ ዘውግሐ ለይቲ ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ኣብ ዝተበገስሉ፣ ኣብ ዜሮ ዲግሪ ዝጸጋጋዕ ዛሕሊ ብንፋስን ማዕበልን ባሕሪ እናተጽፍዑ ስለዝመጹ’ዮም ግዳያቲ ናይቲ ቀዝሒ ኮይኖም።
እተን ኣብ ገማግም ባሕሪ ኢጣልያ ዘድሓንኦም ክልተ ጀላቡ ሓይሊ ባሕሪ ኢጣልያ ናብ ላምፔዱሳ ክሳብ ዝበጽሓ 18 ሰዓታት ከምዝወሰዳ ዝሓበረ ከንቲ ከተማ’ታ ከተማ ድማ፣ እቶም ብቀዝሒ ተጠቒዖም ዝጸንሑ 29 ስደተኛታት ኣብ መንገዲ ከምዝሞቱ ኣመልኪቱ።
መንግስቲ ኢጣልያ፣ ዜግነት ናይቶም ግዳያት እዚ ሓደጋ ባሕሪ ኮይኖም ዘለዉ ስደተኛታት ካብ ምሕባር ተቖጢቡ ኣሎ።
ኢጣልያ ነቲ ‘ማረ ኖስትሮም’ ዝሰመየቶ ስደተኛታት ኣብ ባሕሪ ናይ ምድሓን ስርሒት ብወግዒ ደው እኳ እንተበለቶ፣ ሓይሊ ባሕሪ ኢጣልያ ግና ብንኣሽቱ ጀላቡን ሄሊኮፕተራትን ስደተኛታት ናይ ምድሓን መስርሕ ይቕጽሎ ምህላዉ ይግለጽ።
እንተኾነ፣ እዚ ሓይሊ ባሕሪ ኢጣልያ ዘካይዶ ዘሎ ህይወት ናይ ምድሓን ስርሒት፣ ከቢድ ሓደጋ ኣብ ዘጋጥመሉ ምሉእ ብምሉእ ውሕስነት ክህብ ከምዘይክእል እዚ ሞት ናይ 29 ስደተኛታት ከም ኣብነት እናጠቐሱ ሓያሎ ወገናት ይነቕፉ።
==========================


text:
Radio Erena: 13 February 2018
መንግስቲ ኢትዮጵያ ጀሚርዎ ብዘሎ እሱራት ብምሕረት ናይ ምፍታሕ መስርሕ ብምቕጻል፣ ጋዜጠኛታት ዝርከብዎም ብኽሲ ሽበራ ተቐይዶም ዝጸንሑ ኣስታት 746 ሰባት ክለቅቕ ምዃኑ ቤት ጽሕፈት ኣኽባር ሕጊ እታ ሃገር ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ድሕሪ’ቲ ዝተኻየደ ተደጋጋሚ ህዝባዊ ናዕብታት፣ ክፉት ፖለቲካዊ ዘተ ንምትብባዕ፣ ካብ ወርሒ ጥሪ 2018 ጀሚሩ፣ መራሕቲ ተቓወምቲ ፖለቲካውያን ሰልፍታት፣ ወደብቲ ኣድማን ናዕብን ከምኡ’ውን ጋዜጠኛታት ዝርከብዎም ኣስታት 6 ሽሕ እሱራት ከምዝፈትሐ ሮይተርስ ካብ ኣዲስ ኣበባ ሓቢሩ።
እቲ መንግስቲ ከምዚ ዓይነት ፖሊሲ ምኽታሉ ካብ ማሕበረ ሰብ ዓለም ደገፍን ምትብባዕን ረኺብሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ምስ ገለ ክፋል ናይቲ ብሃገራዊ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ዝፍለጥ ዕጡቕ ሓይሊ’ውን ኣብ ዲፕሎማስያዊ ዘተ ተጸሚዱ ከምዘሎ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ዜና ሓቢሮም።
እቲ ኣብ ናይሮቢ ዝካየድ ዘሎ ዕጹው ዘተ ወከልቲ መንግስቲ ኢትዮጵያን ሃገራዊ ግንባር ሓርነት ኦጋዴንን፣ ከም መቐጸልታ ናይቲ ኣቐዲሙ ዝተጀመረ ርክብ ምዃኑ ዝተፈላለዩ ወገናት ይገልጹ።
ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት፣ ሃገራዊ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ኣብ ክልተ ብምግማዕ፣ እቲ ሓደ ክፋል ቃልሱ ብፖለቲካ ንምቕጻሉ ብረቱ ከውርድ እንከሎ፣ እቲ ዝተረፈ ክፋል ግና ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ዕጥቃዊ ቃልሲ ኣብ ምክያድ ይርከብ።
===============


text:
Radio Erena: 19 May 2019
ከም መቐጸልታ ናይቲ፣ ብደረጃ ዓለም ኤርትራውያን ዘካይድዎ ዘለዉ ምንቅስቓስ ጻውዒት ይኣክል፣ ኤርትራውያን ነበርቲ ፈረንሳ፣ ብቀዳም 18 ግንቦት ተኣኪቦም ውዒሎም።
እቶም ካብ ዝተፈላለያ ከተማታት ፈረንሳ ናብ ፓሪስ ዝወሓዙ ኤርትራውያን፣ ብዘይካ’ቲ ዘካየድዎ ናይ ይኣክል ጻውዒት፣ ብዛዕባ ህሉው ኩነታት ሃገሮምን ህዝቦምን፣ ንመጻኢ ክህልዎም ዝግባእ ሓያል ውዳበ፣ ምጥርናፍን ንጥፈታትን ብዝምልከት’ውን ተመያይጦም።
ኣብቲ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ዝተኻየደ ምትእኽካብ፣ ኣብ ፈረንሳ ዝነብሩ ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ፣ ኣብ ህሉው ኩነታት ሃገር ከምኡ ድማ ውዳበን ጥርናፈን ብዝምልከትዝተፈላየየ ርእይቶታት ቀሪቡ።
ኣብ ኤርትራ ን28 ዓመታት ገዚኡ ዘሎ መላኺ ንምእላይ፣ ሓያል ውዳብን ጥርናፈን ከምዘድሊ ዝኣመኑ ኤርትራውያን ነበርቲ ፈረንሳ፣ ኣብቲ ኣስታት 3 ሰዓታት ዝወሰደ ናይ ዘተን ጻውዒት ይኣክልን ምትእኽኻቦም፣ ነፍሲ ወከፍ ከተማ ፈረንሳ፣ ወከልታ ብምምራጽ፣ ንዝሓየለ ምንቅስቓስ ክሰርሑ ተሰማሚዖም።
ሓደ ካብ ወደብቲ ናይቲ ምትእኽካብ ኣቶ ኣብርሃም ኢያሱ፣ እዚ ምንቕስቃስ ብቀንዱ ብመንእሰያት ዝተወደበ ብምዃኑ፣ መንእሰያት ንኹሉ ‘ቲ ኣብ ኤርትራ ደሞክራስያዊ ለውጢ ንምምጻእ ዝካየድ ዘሎ ውዳበታት ክርከብዎን ብሓላፍነት ክመርሕዎን ተላብዩ።
ኣባላት ወደብቲ ናይቲ ምትእኽካብ ዝኾኑ ካልኦት መንእሰያት ብወገኖም፣ ገዲም ተጋዳላይ ሓርነት ነበር ኣቶ ኣብራሃም ኢያሱን ብጾቱን፣ ንኤርትራውያን ደለይቲ ለውጢ ኣብ ፈረንሳ ንምጥርናፍ ዘካየድዎ ጻዕርታት ብምምስጋን፣ መንእሰያት ነቲ ናይ ፈረንሳ ውዳበታት ንምምራሕ ሓላፍነትን ብቅዓትን ከምዘለዎም ኣረጋጊጾም።
ኣብቲ ኣጋጣሚ፣ ንህሉው ኩነታት ኤርትራን ተቐላቒሉ ዘሎ ንለውጥ ዝድርኽ ምንቅስቓሳትን ሂብዎ ዘሎ ተስፋን ዘንጸባርቁ ዝተፈላለዩ ግጥምታት’ውን ቀሪቦም።
ኣብዚ እዋን’ዚ፣ ኣብ ኤርትራ ን28 ዓመታት ንዝቕጽል ዘሎ፣ ዘይፍትሓዊ ማእሰርቲ፣ ምግሃስ መሰል ደቂ ሰብ፣ ዘይትካላውን ዘይቅዋማውን ምሕደራ ብሓደ ሰብ ዝቆመ መንግስትን ከብቅዕ ዝጽውዕ፣ ናይ ይኣክል ምንቅስቓስ ብሰፊሑ ይካየድ ከምዘሎ ይፍለጥ።
እዚ ናይ ይኣክል ምንቅስቓስ፣ ብውልቀሰባት ዝተጀመረ ኮይኑ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ብደረጃ ውዳቤታት ብእኩብ ብሰፊሑ ይቕጽል ኣሎ።
ናይ ይኣክል ጻውዒት ኣብ ውሽጢ ኤርትራውያን’ውን ጽልዋታት ፈጢሩ፣ መንእሰያት ኣብ መናድቅን ወረቓቕቲ ብምልጣፍ፣ ህይወት ኣሽሓት ዜጋታት ኣሕቂቑ ንዘሎ መላኺ ስርዓት ህግደፍ ይኣክል ይብሉ ከምዘለዉ፣ ዝተፈላለዩ ወገናት የመልክቱ።
==========================


text:
ታዕሊም ብዝብል ኣርእስቲ ዛዕባ ጳጳሳዊ ሓለውቲ ጸጥታ ዝድህስስ ኣብ ዝተፈነወ ሓጺርን ንጹርን ናይ ምስማዐ ርእየት ሓበሬታ፡ ኣብ ሕይወት ጳጳሳዊ ሓለውቲ ጸጥታ ኣባላት ታዕሊምን መንፈሳውን ሕንጸት ብቋምነት ዝጠቓለል መደም ተነጺሩ ይርከብ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ናይ ቅዱስ ኣቦና ጸጥታ ደሕንነትን ዘውሕስ ጳጳሳዊ ሓይሊ ጸጥታ ስዊዘርላንድ፡ ኣብ ምክልኻል ጸጥታን ጸሕህነትን ልዑል ብቕዓት ዘለዎ ኰይኑ ክርከብን ብእዋናዊ ኩነት ዓለምን እዚ ኩነት ብዝሓቶ ዓይነት ብቕዓትን ዝተሰናደወ ኰይኑ ክርከብ ካብ ዝወሃቦ ታዕሊም ማዕረ ማዕረ መንፈሳዊ ሕንጸትን እውን ዝጠቓለል እዩ።
ጸጥታን ደሕንነትን ውክልናን
ንጳጳሳዊ ሓይሊ ጸጥታ ስዊዘርላንድ፡ ታዕሊም ሓንሳብ ንሓዋሩ ዘይኰነስ ቀጻሊ መደብ እዩ፡ እዚ ጥንታዊ ዝዀነ ሓይሊ ጸጥታ በዓል ተልእዀ እዩ፡ እዚ ቅንጭብ ናይ ምስማዐ ርእየት ሓበሬታ፡ ስፖርትን፡ ገዛእ ርእስኻ ምክልኻልን ዝተወሃበካ ሓላፍነት ንምፍጻም ዘብቅዕ ታዕሊምን ዘጠቓልሎ ከምዝዝዀነ፡ ዝዀነ ይዅን ሃንደበታዊ ኵነት ንምብዳህን ንምቁጽጻርን ወይ ንምፍሻልን ዘኽእል መደባት ዘሳዅዔ እውን እዩ።
መንፈሳዊ መዳይ
ኣብቲ ታዕሊም ሓለዋ ጸጥታ ዘየቋርጽ መንፈሳዊ ሕንጸት ኣሎ፡ እዚ እምነት መሰረት ዝገበረ ነፍሲ ወከፍ ኣባል ጳጳሳዊ ሓለዋ ጸጥታ ስዊዘርላንድ ዘለዎ እምነት ንምጽናዕ ንነፍሲ ወከፍ ኣባል ዝቐርብ መንፈሳዊ ሓልዮትን ትምህርተ ክርስቶስን ብማሕበርን እውን ዝንበር እዩ። ዝተፈላለዩ መደባት መንፈሳዊ ንግደት ናብ ቅዱሳት ስፍራን ኣብ ሓደ መዓልቲ ዝሳለጥ ብናይቲ ጳጳሳዊ ሓለዋ ጸጥታ ስዊዘርላድ ኣበ ነፍስ ተመሪሑ ይካየድ።
ሰለስተ ክፍልታቱ
ናይ ኣባላት ጳጳሳዊ ሓለዋ ጸጥታ ስዊዘርላንድ ሕንጸት ሰለስተ ክፍሊ ዘለዎ ክኸውን እንከሎ፡ ብሓደ ኣዛዚ ጳጳሳዊ ሓይሊ ጸጥታ ስዊዘርላንድ ተሰንዩ፡ ንኣብነት ስፖርትን ትምህርቲ ቋንቋ ጣልያንን ፈረንሳን ከምኡ እውን ሕንጸት ኣብ ስነ ሙዚቃን ዝተሓወሶን፡ እዚ ኸኣ ማሕበረሰብነት ንምምዕባልን ማሕበራዊ መንፈስ ዝዓሰሎ ሓይሊ ጸጥታ ንኽኸውን ዝድግፎ ምዃኑ ይንገር።


text:
ኣብ ዝሓለፈ 10-መዓልታት 12 ኤርትራውያን ብሱዳናውያን ሓለውቲ ዶብ ናብ ራሻይዳ አሕሊፎም ተዋሂቦም፡ ሰለስት ኸአ ካብ ጉልጅ ተጨውዮም በቶም ዝሓዝዎም ራሻይዳ ሰሰለስተ ሽሕ ዶላር ክኸፍሉ ከም ዝተሓተቱ ንጉዳይ ስደተኛታት ኤርትራውያን ዝከታተል ዶ/ር የዕብዮ ወልደማርያም ገሊፁ።
ኣብ ከተማ ኒዮርክ ዝነብርን ሓደ ካብቶም ንጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝከታተሉን ዓለም-ለኸ ትኩረት ንኽረክብ ዝፅዕሩ ዘለውን ዝኾነን ነዚ ዝከታተል ትካል መስሪቱ ዝንቀሳቀስ ዘሎ ዶ/ር የዕብዮ ወልደማርያም ምስ ሬድዮ ድምፂ አሜሪካ ሎሚ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቅ'ዩ ነዚ ገሊፁ።
ዶ/ር የዕብዮ ከም ዝበሎ እቶም ሰለስት ኤርትራውያን ካብ ጉልጅ ተጨውዮም እቶም ዝተረፉ 12 ኸአ ናብ ሱዳን መዓስከር ስደተኛታት ንምኻድ ብምሕላን ናብ ሱዳን ዶብ ኣብ ዝሰገርሉ እዋን ሱዳናውያን ሓለውት ዶብ ከም ዝሓዝዎምን ብድሕሪኡ ናብ ኢድ ራሻይዳ ኣሕሊፎም ከምዝሃብዎምን ገሊፁ።
እቶም ራሻይዳ ካብቶም ሱዳናውያን ሓለውቲ ዓዲግናኩም ኢና ስለዚ ሰሰለስተ ሽሕ ክፈሉ ናብ እስራእል ክንወስደኩ ከምዝበልዎምን፡ እቶም ኤርትራውያን ናብ እስራኤል ክንከይድ አይንሐለንና ናብ መዓስከር ስደተኛታት ንምኻድ'ዩ ድልየትና ወላ እንተበሉ'ዉን ገንዘብ ከይከፈልኩም አይንስደኩምን ብምባል ሒዞሞም ከም ዘለውን ናብ ሲና ንምውሳዶም ምቹእ ጊዜ ይፅበዩ'ለው ክብል'ውን ስግአቱ ገሊፁ።
ዶ/ር ይዕብዮን ክልኦት ግዱሳትን እቲ ጉዳይ ንኽፍለጥ ይፅዕሩ ከምዘለዉ'ውን ገሊፁ።
ካልእ ፍፃመ ኸአ 28 ኤርትራውያን መንግስቲ ሱዳን ሒዝዎም ድሕሪ ምፅናሕ ብዘይድልየቶም ናብ ኤርትራ ንምምላሶም ወሲኑ ናብ ከሰላ ከምዝተወስዱን ናብ ኤርትራ ክምለሱ ተጌሩ'ዩ ዝኸውን ክብል ዶ/ር ይዕብዮ ገሊፁ'ሎ።
ብኻልእ ወገን ናይ ሕቡራት መንግስታት ላዕለዋይ ኮሚሽነር ንጉዳይ ስደተኛታት ሚስተር አንቶንዮ ጉተራስ ናብ ሱዳን መዓስከር ስደተኛታት ሸገረብ ከይዶም ከምዝበፅሑን ንፈለማ ጊዜ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዝፍፀም ዘሎ መጭወይቲን ንናውቲ ኣካላቶም ንገንዘብ ተባሂሉ ይቅተሉ ከም ዘለው አፍልጦ ብምሃብ ከምዝተዛረቡን ነዚ ጠጠው ንምባል ዓለም -ለኸ ሓገዝ ከም ዝሓተቱን ተገሊፁ'ሎ።
ብኻልእ ወገን ድማ ዓሚ ካብ ህውከት ሊብያ ሃዲሞም ኣብ ማልታ ዝርከቡ ገለ ኢትዮጵያውያንን ኤርትራውያን ስደተኛታት መንግስቲ ማልታ ከም ስደተኛታት ስለ ዘይተቀበለና አብ ፀገም ንርከብ ክብሉ ይማርሩ'ለው።
ሙሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ።


text:
ካብ ኣፍጋኒስታ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ሓይሊ ምክልኻል ምሉእ ብምሉእ ድሕሪ ምውጻኡ ነታ ሃገር ዝቆጻጸር ዘሎ ሓይሊ ጣሊባን ናይታ ውዳበ መዋቕር ኣፍጋኒስታን ከምዝጀመረን እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ናይ ሕብረት ኤውሮጳ ህዝባዊ ባይቶ ኣቦ መንበር ዳቪድ ሳሶሊ ኤውሮጳ ንናይ ኣፍጋኒስታን ስደተይናታትን ተመዛበልትን ዝሃበቶ መልሲ ከምዘጒሃዮም ይንገር።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ኣብ ቓጣር ከተማ ዶሓ ኣብ መንጐ ጣሊባንን ሎንደንን ክሌኣዊ ዘተ የካይዱ ኣለዉ። ዕላማ መንግስቲ ቦሪስ ጆንሶን ነቶም ወተሃደራት ኣመሪካ ምስ ወጹ ኣብ ካቡል ዘለዉ ዜጋታት ብሪጣኒያ ካብ ኣፍጋኒስታን ተሓባበርቶም ኣፍጋናውያን ንምውጻእ ዝብል ከምዝኾነ ዝሓበረ ዜና ቫቲካን ኣስዒቡ፥ እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ኣብ ብለድ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ስነ ሜላዊ ኣብ ዘማእከለ መጋባእያ ተረኺቦም ዘረባ ዘስምዑ ናይ ሕብረት ኤወሮጳ ሕዝባዊ ባይቶ ኣቦ መንበር ዳቪድ ሳሶሊ “ኣብ ኣፍጋኒስታን ሰላምን ምዕባለን ምርግጋእን ክህሉ ሕብረት ኤውሮጳ ድምጹ ከምስምዕ ኣለዎ” ከምዝበሉ ኣፍሊጡ።
ኣፍጋኒስታ ከም እስላማዊት ረፓብሊክ ኢራን
ጣሊባን ንኣፍጋኒስታ ዝውድቦ ዘሎ መንግስቲ እስላማዊት ረፓብሊክ ኢራን ኣርኣያ ዝገበረ ከምዝኾነ ሲኤንኤን ዝጠቓሳ ዜና ማዕከታ እንክሕብራ፡ በቲ ምንጪ መሰረት እውን ሂባቱላህ ኣኩንድዛዳ ናይ ኣፍጋኒስታን ልዑል ምራሒ ክኾኑን ኣብታ ሃገር ዝለዓለ ስልጣን ዘለዎ ሃይማኖታዊ ኣካል ናይ ኣጋኒስታ ፖለቲካዊ መስመር ናይ ምውሳንን ብጠቕላላ ጉዳይ ሃገርን መንግስትን ዝምልከት ሕቶ ናይ ምውሳን ስልጣን ክህልዎም እዩ። ኣክሁንድዛዳ ካብ 2016 ዓ.ም. ኣትሒዞም ንጣሊባን ዝመርሑ ከምዝኾኑን ብቐንዱ ካብ ካንዳሃር ኰይኖም ዝዓዩ ምዃኖም ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።


text:
ናይዚ ኣርእስቲ ምኽሪ፡ሓሶት ናይ ኣልኮል
ኣድላይነት ናይ ኣልኮል ዳርጋ ገለ ክፋል መዘናገዒና ተቐይሩ ኣሎ፡እዚ ጽቡቕ ተግባር ድዩ ወይስ ሕማቕ ?ንኽትፈርድ ከቢድ እዩ።ኣልኮል ብዓቐን ምስታይ ገለ ኣብ ኣካላትና ተዓጽዩ ዝነበረ ክፈትሕ ይኽእን እዩ፡ቁሩብ ጭንቂ የጉድል፡ንኹሎም ህዋሳትና ከኣ ጽቡቕ ስምዒት ይውስኸሎም።
ኣብ መንጎ ዝጠቕመናን ዝጎድኣናን ናይ ኣልኮል ምስታይ ዘሎ ፍልልይ ኣዝዩ ንእሽቶ ክኸውን ይኽእል እዩ፡ናብ ደረጃ ስኽራን ኣብ እንበጽሓሉ ግዜ ነቶም ህዋሳትናን ስምዒትናን ነጥፈኦም ዘይገዛእ ርእስና ከኣ ንኸውን፡ጽቡቕን ሕማቕን ከኣ ክንፈላሊ ኣይንኽእልን፡ኣብዚ ደረጃ እዚ ከኣ እዩ ኣልኮል መዘናግዒ ምኻኑን ጥዕና ምኻኑን ተሪፉ ከም ኣብ ከባቢኻ ዝተጻወደ መሳርሒ ኣጽዋር ዝዓይነቱ ኩነታት ዝቕየር።ኣልኮል ናይ ፍርዲ ወይ ምምዝዛን ዓቕምና ይሃሲ እዩ ፡በዚ መሰረት ከኣ ቕድሚ ኣልኮል ምስታይና ዘይንገብሮም ዝነበርና ናብ ዓመጽ ክንበጽሕን ሓይሊ ክንጥቀምን ይገብረና ፡ከም ዝፍለጥ “ስኽራን ውድድር ኣይኮነን”ስለዚ ኣልኮል ኣብ ሂወትና ከሽካዕልል ኣይነፍቀደሉ።ብተወሳኺ ክንፈልጦን ክንጥንቀቐሉን ዝግበእና ኣልኮል ንሂወትና ሓደገኛ ምኻኡ ክንፈልጥ ይግባእ-ክንዕምጽ ንኽእል፡ከምኡ ውን ብጾታዊ ሕማማት ዝመሓላለፉ ሕማማት ክንተሓዝ ንኽእል፡
እቲ ዘስካሕክሕ ታሪኽ ናይ ጛል 20 ዓመት ናብ ማዕዶን/መዘናገዒ ክትዘናጋዕ ዝኸደት፡” ብመዓሪብ” ዝተብሃለ ናይ ጋዜጣ ጽሑፍ ከምዝሕብሮ ኣብ ቅድሚ እቶም ኩሎም ኣብኡ ዝዘናገዑ ዝነበሩ ሰባት እያ ተዓሚጻ። ብዛዕባ ከቢድን ኣሰቃቕን ዝኮነ ፍጻሜታት ኢና እንዛረብ ዘሎና ገና ውን ብዛዕባ ሓላፍነት ናይቶም ወነንቲ ክለብ/መዘናገዒን ብዛዕባ እቶም ዝዘናገዑን እንመሃሮ ነገር ኣሎ፡እንተኾነ ግን እዚ ፍጻሜ እዚ ጥራሕ እዩ ንደገ ስለዝወጸ እንሰምዖ ዘሎና ምኽንያቱ ፍሉይ ስለዝኾነ ።ሕማቕ ዕድል ኮይኑ ናይቶም ኣልኮል ዝሰትዩ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን መንእሰያት ጾታዊ ዓመጽ ዝገጥሞም ቁጽሪ ኣዝዩ ብዙሕ እዩ።እዚ ማለት ግን ምስታይ ወይ ምዝምንጋዕ ይትረፍ ማለት ኣይኮነን፡እንታይ ደኣ ነዚ ኣሰቃቒ ፍጻሜታት ኣብ ግምት ከነእትዎን ክንፈልጦን ክንጥንቀቐሉን ንምዝኽኻር እዩ።እዚ ዝስዕብ ገለ ካብቲ መዘኻኸሪ እዩ።
1.ገደብካ ተቆጻጸር።ኣካላትካ ክትቆጻጻረሉ ብእትኽእለሉ ዓቐን ስተ፡ብዙሕ ምስታይ ነቲ ናይ ውሳኔታት ዓቕምኻ ክሃስዮ ይኽእል እዩ።
2.ኣልኮል ኣብ እትሰትየሉ ግዜ ጾታዊ ርክብ ክትገብር እንተመዲብካ ፡ምናልባሽ ኮንዶም ንምጥቃም ኣካላትካ ዘይክትቆጻጸር ትኽእል ኢኻ ፡ስለዚ ኣካላትካ ንብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ከም በዓል ኤድስ ተቃልዓ ኣሎኻ ማለት እዩ።”እዚ ናይ በሓቂ ዋጋ ኣሎዎ ዶ”?
3.ምናባሽ ምስ ኣዕሩኽትኻ ትወጽእ እንተኾንካ እሞ ምስ ዝሰተየት ጛል ኣንስተይቲ ናይ ዓመጽ ፈተነታት ይገብሩ እንተኾይኖምን ከልክሎም ኢኻ። እንተዘይኮነ ግን ንስኻ ውን ናይቲ ጉዳይ ተሳታፊ ኢኻ።
4.ክሳብ እቲ ጾታዊ ዓመጽ ዝካየድ ኣብኡ ኔርካ እንተኾንካ ፡ናይ ግድን ክትነግር ኣሎካ ፡እንተዘይኮነ ናይቲ ጉዳይ ተሳታፊን ተሓባባርን ኢኻ።
ብተወሳኺ ጾታዊ ዓመጽ ደቂ ተባዕትዮ ኣብ ልዕሊ ደቂ ተባዕትዮ ውን ኣሎ ንኣብነት ፡ኣብ ልዕሌኦም ጸብለልትነት ኣይተርኢ፦ኣተሓሳስባኦምን ደርጃኦምን ምርኣይ ውን ኣገዳሲ እዩ፡ከነፈራርሖም ከኣ ኣይግባእን።ስለዚ ደቂ ተባዕትዮ ውን ኣብ ግዜ ስኽራን ናይ ጾታዊ ዓመጽ ግዳያት ክኾኑ ይኽእሉ እዮም።


text:
ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ መወዳእታ ንናይ ሊብያ ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ስግግር ኣፍልጦ ሂቡዎ።እዚ ንጋዳፊ ካሊእ ውቅዒት እዩ።ገለ መራሕቲ ኣፍሪካ ኣብ ሊብያ ስጉምቲ ኣብ ውሳድ ንድሕሪት ምትራፉ ሕብረት ኣፍሪካ ምስ ውድዓዊ ሓቅታት ዘይኸይድ ምኻኑ ዘርኢ ሓቂ እዩ ይብሉ።
ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ስግግር ሊብያ ኩሉ ሓቆፍ መንግስቲ ንምምስራት ኣብዝገብሮ ፃዕሪ ደገፉ ከምዝህብ ሕብረት ኣፍሪካ ኣፍሊጡ።
ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ሊብያ ስጉምቲ ኣብ ምውሳድ ዘንጊዑ እዩ ፀኒሑ።መንግስታት ናይጀሪያ፡ኢትዮጵያ፡ሴነጋልን ኣይቨሪኮስትን ዝርከብዎም ብርክት ዝበሉ ፍሉጣት መንግስታት ኣፍሪካ ሓዊሱ ፡መብዛሕቲአን ሃገራት ኣውሮፓን ዩናይትድ ስቴትስን ቅድሚ ሓደ ወርሒ ንሃገራዊ ቤት ምኽሪ ስግግር ኣፍልጦ ህበንኦ እየን።
ፕሬዝዳንት ኣይቨሪኮስት ኣላሳን ዋታራ ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ሊብያ ዘርአዮ ምዝንጋዕ ዘርእዮ ሓቂ እንተሃለወ እቲ ሕብረት ዘለዎ ፅልዋ ኣዝዩ ዝነኣሰ ምዃኑ እዩ ይብሉ።
ሕብረት ኣፍሪካ ብዘርአዮ ትሑት ብቕዓትን ምድንጛይ ውሳነታትን ከምዝጎሃኹ ብግልፂ ክዛረብ እደሊ ዝበሉ እዮም ፕሬዝዳንት ዝጎሃኹ ምዃነይ ክዛረብ እደሊ ዝበሉ እቶም ፕሬዝዳንት እዚ ዘርእየና ሓቂ እተን ዞባዊ ውዳበታት ኣብ ከይዲ ምሃብ ውሳነ ዘይተኣሳሰራ ምዃነን እዩ ኢሎም።ብምስዓብ ድማ ‘’ኮምሽን ሕብረት ኣፍሪካ ሓላፍነት ናይ ምውሳድ ሓይሊ ዘለዎ ኣይመስለንን።’’ኢሎም።
ኣብ ሊብያ ይብሉ ፕሬዝዳንት ዋታራ ተለቪዥን ኸፍቲካ ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ስግግር ሊብያ ስልጣን ሒዙ እናረአኻ’ውን ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ዓለም እንታይ ይፍፀም ከምዘሎ ዝፈልጥ ኣይመስልን ነይሩ ይብል።እቶም ናይ ኣይቨሪኮስት ፕሬዝዳንት ብምውሳኽ ነቲ 54 ኣባል ሃገራት ዝሓቖፈ ሕብረት ናይ ምምሕያሽ ሓላፍነት ከም ደንበ ሃገራት ምዕራብ ኣፍሪካ ዝኾነ ቁጠባዊ ማሕበረሰብ ዝኣመሰሉ ዞባዊ ውዳበታት ከምዝኾነ ይገልፁ።
ተቓላሳይ ሰብኣዊ መሰላት ዝኾኑ ሸሁ ሳኒ ‘ሲቪላዊ መለኽቲ ኣፍሪካ’ /Civilian Dictators of Africa/ ዘርእስቱ መፅሓፍ ዝፀሓፉ እዮም።ንሶም ሕብረት ኣፍሪካ ብጉዳይ ሊብያ ሓፊሩ እዩ ይብሉ።
ተቓወምቲ ሊብያ ዝመስረትዎ መንግስቲ ከም ደጋፊ ኣውሮፓን ምዕራባዊያን ተገይሩ እዩ ከምዝርአን ሕብረት ኣፍሪካ በቶም ተቓወምቲ ዋላ’ውን ብኔቶ ዕሽሽ ዝለዝተብሃለ ሓፊሩን ጉህዩን እዩ።እዞም ጉዳያት ከይተፈትሑ ኣብ ሊብያ ሰላም ክህሊ ኣይኽእልን ይብሉ ሳኒ።
ጋዳፊ ኣብ ሙሉእ ኣፍሪካ ንመንግስታትን ዓመፅትን ይብዎ ዝነበረ ናይ ገንዘብ ልግሲ ኣብ ግምት ብምእታው ይብሉ ሳኒ ናይ ሊብያ ቤት ምኽሪ ስግግር ንጋዳፊ ንምግላል ብህፁፅ ክሰርሑ ኣለዎም ይብሉ።
ብደቡብ ኣፍሪካ ዝምራሓ ኣባላት ሕብረት ኣፍሪካ ንናይ ሊብያ ቤት ምኽሪ ስግግር ኣፍልጦ ኣይንህብን ክብላ ፀኒሐን እየን።ትማሊ ሰሉስ ግን መንግስቲ ጃኮብ ዙማ ንናይ ሕብረት ኣፍሪካ ውሳነ ብምኽታል ንሓደሽት መራሕቲ ትሪፖሊ ኣፍልጦ ሂቡዎም ኣሎ።


text:
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን ደሓንዶ ሓዲርኩም!
ኣብ ጸሎተ ኣቡነ ዘበሰማያት ንእግዚአብሔር ኣቦና ዕለታዊ እንጌራ ክበና ምስ ለመንና ብቐጥታ ምስ ብጾትና ኣብ ዘሎና ርክብ ንሰጋገር። ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ከኣ ‘ንበደላትና ይቅረ በለልና ንሕና እውን ንዝበደሉና ይቅረ ክንብል ኢና’ (ማቴ 6.12)። ከምቲ ዕለታዊ እንጌራ ዘድልየና ማዕረ ማዕረኡ ይቅረታ እግዚአብሔር ዕለት ዕለት የድልየና።
ናብ እግዚአብሔር ዝምህለል ሓደ ክርስትያን ቅድሚ ዝኣገረ ዕዳኡ ሓጢኣቱ እቲ ዝፈጸሞ ሕማቅ ነገራት ክሕደገሉ እዩ ዝልምን። እዚኣ ናይ ነፍሲወከፍ ጸሎት ቀዳመይቲ ሓቂ እያ። ወላውን ፍጹማት ሰባት እንተመሰለና ወላውን መንቅብ ዘይብሎም ካብ ሠናይ ሕይወት ፈልከት ዘይብንል ቅዱሳት ክርስትያን እንተመሰለና ወትሩ ካብ እግዚአብሔር ኣቦና ኩሉ እንጽበ ውሉድ ኢና። ኣብ ዕለታዊ ሕይወት ክርስትና እቲ ኣዚዩ ሓደገኛ ዝኾነ ዝምባሌ ኣየናይ እዩ! እንተበልና ዝምባሌ ትዕቢት እዩ። እዚ ዝምባሌ እዚ ወትሩ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ንኩሉ ብመስርዕ ዝሓዝና ፍጹማት ኢና ዝብል ኣበር ኣለዎ። ትዕቢተኛ ኩሉ ኣብ ኢዱ ከምዝኾነ ገሩ ይሓስብ። ከምቲ ኣብ ምሳሌ ፈሪሳውን መጸበሓውን እቲ ፈሪሳዊ ኣብ ቤተጸሎት ክልምን እንከሎ ብኩሉ ፍጹም ከምዝኾነ ‘ኦ ጐይታ ከምቶም ካልኦት ዘይገበርካና ኣመስግነካ` እንክብል ንርእሱ ዘመጻደቀ እሞ ዝጽሊ ዝመሰሎ ኮይኑ ግን ከም ሓቑ እንተኾይኑ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ንርእሱ እዩ ዝንእድ ዝነበረ። ፍጹማት ኰይኑ ዝስምዖም ሰባት ንካልኦት እናኣቈናጸቡ ዝነብሩ ዕቡያት ሰባት እዮም። ካብና ማንም ፍጹም ኣይኮነን! ማንም! ብኣንጻሩ እቲ ብኩሎም ዝተናዕቀ ሓደ ሓጢኣተኛ መጸበሓዊ ኣብ መእተዊ እቲ ቤተመቅደስ ደው ይብል ንክኣቱ ብቚዕ ኮይኑ ኣይስምዖን ኣብኣ ኮይኑ ብምሕረት እግዚኣአብሔር ይተኣማመን። ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ከኣ ካብዞም ክልተ እቲ መጸበሓዊ ጸዲቁ ንገዛ ከምዝተመልሰ (ሉቃ 18.14) የረጋግጸለና! እዚ ማለት ተማሒሩ ይቅሬታ ረኺቡ ድሒኑ ተዓዊቱ ማለት እዩ። ብኸመይ እንተቢልና ዕቡይ ኣይነበረን ከመይ ድሩትነቱ ይፈልጥ ሓጢኣቱ ይፈልጥ ስለዝነበረ።
ኣብ ሕይወትና ዝረኣዩን ዘይረኣዩን ሓጢኣት ኣለው። መዓት ድምጺ ዝገብሩ ግሁዳት ሓጢኣት ኣለው ማዕረ ማዕሪኦም ከኣ ወላ ባዕልኻውን ክተስተውዕለሎም ዘይትኽእል ሰላሕታዊ ባህርይ ዘለዎም ኣብ ልብኻ ዝተጠናነጉ ሓጢኣት ኣለው። ካብዚኦም እቲ ዝሓሰበ ትዕቢት ኮይኑ ወላ ነቶም ጽዑቕ ገዳማዊ ሕይወት ንዝመረጹ ከይተረፈ ክብክል ይኽእል። ካብ 1600-1700 ዓም ሓደ ውሩይ ናይ ደናግል ገዳም ነበረ። ኣብቲ ግዜ እቲ ጃንሰኒስም ዝበሃል ምንቅስቃስ ብዛዕባ ፍጽምና ሰባት ዝዛረቡ ነቲ ምንቅስቃስ ዝኽተሉ ከኣ ከም መላእክቲ ጽሩያትን ንጹሓትን ገሮም ዝግምቱ ነሮም ኮይኑ እዞም ሰባት እዚኦም ከም ዲያብሎስ ዕቡያት ነበሩ። እዚ ብጣዕሚ ሕማቅ እዩ። እዚ ሓጢኣት እዚ ንሕውነት ዝመቃቅል ካብ ካልኦት ዝበልጽና ኮይኑ ከምዝስመዓና ዝገብር ዳርጋ ንእግዚአብሔር ከምእንመስል ዘእምነና ሓጢኣት እዩ።
እንተኾነ እቲ ሓቑ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ኩልና ሓጢኣተኛታት ኢና። ከምቲ መጸበሓዊ ከኣ ኵልና በእከይየ ኢልና ኣፍልብና ክንድስቅ ብቚዕ ምኽንያት ኣሎና። ቅዱስ ዮሓንስ ኣብ ቀዳመይቲ መልእኽቱ ‘ሓጢኣት የብልናን እንተበልና ንርእስና ነሰሓሕት፡ ሓቂ’ውን ኣባና የላን።’ (1,8) ይብለና። ንገዛእ ርእስኻ ክተታልል እንተደለኻ ሓጢኣት የብለይን በል! ከምዚ ብምግባርካ ንገዛእ ርእስኻ ኢኻ ተታልል ዘሎኻ።
ንእግዚአብሔር ሰብ ዕዳኡ ኢና ከመይ ኣብዚ ምድራዊ ሕይወትና ብዙሕ ተቀቢልና ካብ ዘይምህላው ናብ ህልውና መጺእና ኣቦን ኣደን ተዓዲሎምና ዕርክነትን ምሕዝነትን ተዋሂቡና ዘደንቅ ተፈጥሮ ተዓዲሉና ወዘተ። ሽሕ’ኳ ኣብ ዕለታዊ ናብራና ሓንሳእ ሓንሳእ ከቢድ ጸገማት እንተጓነፉና ወትሩ ሕይወት ሓንቲ ጸጋ ሓንቲ ትዕድልትን እግዚአብሔር ካብ ኢምንት ዝፈጠራ ተኣምር ምዃንን ክንዝክር ኣሎና።
ብካልኣይ ደረጃ ንኣምላኽ ሰብ ዕዳኡ ኢና ከመይ ሽሕ’ኳ ክነፍቅር ብዝተጸዋዕናሉ መሰረት ክነፍቅር እንተፈተና ብገዛእ ሓይሉ ከፍቅር ዝኽእል ማንም የብልናን። እቲ ሓቀኛ ፍቅሪ ክነፍቅር ክንክእል ከሎና ጥራይ ኮይኑ እዚ ከኣ ብጸጋ እግዚአብሔር እዩ። ብናይ ገዛእ ርእሱ ብርሃን ዘንጸባርቅ ወላ ሓደ የለን። ነዚ ዝገልጽ ጥንታውያን ሊቃውንቲ ንባበ መለኮት ምሥጢረ ወርሒ ዝብልዎ ጉዳይ ኣሎ! እዚ ወርሒ ናይ ገዛእ ርእሳ ብርሃን ስለዘብላ ካብ ብርሃን ጸሓይ እያ እተንጸባርቅ እሞ እዚ ምሥጢረ ወርሒ ኣብ መንነት ቤተክርስትያን ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ናይ ነፍሲ ወከፍና ታሪኽ እውን ይግለጽ እዩ። ንሕናውን እንተኾነ ናይ ገዛእ ርእስና ብርሃን የብልናን እቲ ኣሎና እንብሎ ብርሃን ካብ ጸጋ እግዚአብሔር ካብ ብርሃን እግዚአብሔር ዘንጸባርቅ እዩ። ንሓደ ሰብ እንተደኣ ተፍቅር ኰንካ ገና ሕጻን እንከሎኻ ብወጻኢ ክምስታ ዝለገሰልካ ብክምስታ ክትምልስ ዝመሃረካ ስለዘሎ እዩ። ክተፍቅር ዝኸኣልካስ ሓደ ጐረቤትካ ኣብኡ ትርጉም ምንባር ከምዘሎ ብፍቅሪ ስለዘንቀሓካ እዩ።
ናይ ሓደ ጌጋ ዝፈጸመ ሓደ እሱር ሓደ ዝተፈርደ ሓደ ብወልፊ ዕጸ ፋርስ ዝተዀነነ . . ብዙሓት ዓበይቲ ጌጋታት ኣብ ሕይወቶም ዝገጸሙ ሰባት ስለእንፈልጥ . . ታሪኽ እሞ ጽን ንበል። እዚ ብዙሕ ምኽንያታት እኳ ክህልዎ እንተኸኣለ ምናልባት ናይዚ ኩሉ ጌጋ ሓላፍነት ዝስከም መን ኮን ይኸውን ኢልካ ምስ እትሓትት ሓላፍነትካ ተሰኪምካ ብሕልናኻ ጥራይ እንተዘይተመሪሕካ ታሪኽ ጽልእን ዝሰዓበ ውርደትን መከራን ሒዝካዮ ኢኻ ትነብር።
እዚ ምሥጢረ ወርሒ ኸስ ‘ስለምንታይ ነፍቅር ንዝብል ሕቶ ኣቀዲምና ስለዝተፈቀርና ይቅረ ንብል ኣቀዲመ ሰማያዊ ኣቦ ይቅረ ስለዝበለና ኣብ ዝብል መደምደምታ የብጸሓና። ሓደ ሰብ ነዚ ብርሃንዚ እንተዘይኣንጸባሪቁን በዚ ብርሃን እዚ እንተዘይመይቑን ከምቲ ናይ ምድራዊ ክረምቲ ከርዲዱ ይተርፍ።
ኣብቲ ዝመርሓና ሰንሰንሰለት ፍቅሪ ናይ እግዚአብሔር ሓልዮት ዝመልኦ ፍቅሪ ከመይ ኢልና ኢና ክንርኢ ዘይንኽእል! ካባና ወላ ሓደ ከምቲ እግዚአብሔር ጌሩ ዘፍቅረና ንእግዚአብሔር ዘፍቅሮ የብልናን። ነዚ ንምርዳእ ኣብ ቅድሚ ኢየሱስ ስቑል ደው ኢልና ፍቅሩን ፍቅርናን ክሳብ ክንደይ ከምዝፈላለ ክግንዘብ ይኽእል። ንሱ ሓንሳእን ንሓዋሩን ስለዝፍቅረርና ብቀዳምነት ንዘለዓለም የፍቅረና።
ስለዚኸስ እቲ መንጐና ዝርከብ ዝለዓለ ቅዱስ በዓል ዕዳኻ ምዃኑ ንከየቋርጽ ለምን። ኦ ኣቦ ንኩልና ራሕርሃልና። እንክብሉ ትምህርቶም ዛዘሙ።


text:
ፕረዚደንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫ ኪር ማያርዲት፣ ስምምዕ ሰላም’ታ ሃገር ካብ ምፍራም ብተደጋጋሚ ክስሕብ ድሕሪ ምጽናሕ፣ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብዝገበረሉ ጸቕጢ ነቲ ስምምዕ ሰላም ክፍርመሉ ከምዝተገደደ፣ ካብ ቢቢሲ ዝተረኽበ ሓበሬታ ኣመልኪቱ።
እቲ ስምምዕ ሰላም ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ርእሰ ከተማ ኢትዮጵያ ክፍረም’ኳ እንተነበሮ፣ ፕረዚደንት ሳልቫ ኪር፣ ብኣስገዳድ እምበር ብዘተ ዝተነድፈ እማመ ሰላም ኣይኮነን ብምባል ሓንጊዱ ከምዝጸንሐ ኣቐዲሙ ተሓቢሩ’ዩ።
እንተኾነ መራሕቲ ሃገራት ኢትዮጵያ፣ ኬንያን ዩጋንዳን ፕረዚደንት ኪር ኣብ ዝፈረመሉ እዋን ተረኺቦም ምንባሮም ይግለጽ።
እቲ ፕረዚደንት ካብ ጎረባብቲ ሃገራት ብዝተገብረሉ ጸቕጥን ካብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝወረዶ ምፍርራህን ነቲ ዘተ ሰላም ይፈርመሉ ደኣምበር፣ ምትዕርራይ ክግበረሉ ኣለዎ ንዝበሎ ነጥብታት ብዝርዝር ኣቕሪቡ’ሎ።
ቀቅድሚ’ቲ ናይ ምፍራም ስነ ስርዓት፣ መራሕቲ ሃገራት ኢትዮጵያ፣ ኬንያን ዩጋንዳን፣ ምስ ፕረዚደንት ሳልቫ ኪር ሰዓታት ዝወሰደ ዕጹው ዘተ ድሕሪ ምክያዶም፣ ፕረዚደንት ኬንያ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ክልቲኦም ወገናት ብሓባር ዝሰማምዑሉ ነጥቢ ክብጻሕ ኣይከኣልን፣ እንተኾነ ነቲ ዕንቅፋት ዘይኮነ፣ ነቲ ተስፋ ክርእዩ ኣለዎም ኢሉ።
ኣብ ስምምዕ ሰላም ደቡብ ሱዳን፣ ከም ምምቕራሕ ስልጣን ፕረዚደንትን ምኽትሉን፣ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ወርሒ ንዝምስረት ናይ መሰጋገሪ መንግስቲ ሰራዊት ብመን ይመሓደር፣ ዝብሉን ዝኣመሰሉን ጉዳያት ገና ኣይነጸሩን ዝብሉ ተቓውሞታት ብሳልቫኪር ክጥቀሱ ጸኒሖም’ዮም።


text:
ልክዕ ከም ቀደምኪ ኩኒ።
ንሳ ምስ ከምኣ ጾታ ዘለዋ ሰብ እያ ፍቕሪ ሒዝዋ።
ምስ ናትኪ ኣንጻር ዝኾነ ሰብ ፍቕሪ ምስ ዝሕዘኪ “heterosexuell” ትበሃሊ።
ምስ ከም ናትኪ ጾታ ዘለዋ ሰብ ምስ ተፍቅሪ ከኣ “homosexuell” ትበሃሊ።
ጓል ምስ ጓል እንተ ኮይኑ “lesbisch” ይበሃላ።
ወዲ ምስ ወዲ ድማ “schwul” ይበሃሉ።
ስሚዒቱ ባዕሉ ክመርጽ ዝኽእል ሰብ ዋላ ሓደ የለን።
ገሊኦም ሰባት ስሚዒቶም እንዳ ተቐየረ ይመጽእ።
ደሓር ሓንሳብ homosexuell ይኾኑ ሓንሳብ ድማ heterosexuell ይኾኑ። እዚኦም ድማ “bisexuell” ይበሃሉ።
እዚ እውን ንቡር እዩ።
ኣዚ ዝተፈላለየ ዓይነት ዝምድና ኣብ ኩለን ሃገራት እዩ ዘሎ።
ሕማቕ ኮይኑ ግን እዚ ተግባር ኣብ ኩለን ሃገራት ኣይኮነን ፍቑድ።
ንቡዝሓት ደቀንስትዮ ኮነ ንቡዝሓት ደቂ ተባዕትዮ homosexuell እንተ ኮይኑም ኣዝዩ ከቢድ እዩ።
ስለዚ መሓዛኺ እንተ ኮምኡ ኢላ ክትነግረኪ ከላ ቀሊል ኣይነበረን ንዓኣ።
ቁሩብ ድፍረት እውን የድሊ እዩ።
እዚ ዘርእየካ ነገር ግን፡ መሓዛኺ ብጣዕሚ ከም ትኣምነኪ እዩ።
ምናልባት ኣይርደኣክን ይኸውን ስለምንታይ ንሳ ንጓል ኣፍቂራ።
ክትርድእዮ እውን የብልክን።
ኣገዳሲ ነገር ግን፡ እታ መሓዛኺ ጠባያ ወላሓንቲ ኣይተቐየረን።
ምናልባት ምሳኺ እውን ፍቕሪ ከይሕዛ ፈሪሕኪ ትኾኒ።
መብዝሕትኡ ግዜ ግን ኮምኡ ኣየጋጥምን እዩ።
ከም ቀደምክን መሓዙት ክትኮና ትኽእላ ኢኽን።
ጽን ኢልኪ ክትሰምዕያ ኣለኪ ከምኡ ‘ውን ክትጻወቲ ትኽእሊ ኢኺ።
መሓዛኺ ድማ ኩሉ ግዜ ማሓዛኺ ክትከውን ትስፉዋት ኢና።
ትፍቶ መሓዛ ክትህልወካ ኩሉ ግዜ ጽቡቕ እዩ።


text:
ብልዕቲSnippan - tigrinska
ኣብዚ ብዛዕባ ዝተፈላለዩ ክፋላትን ኣሰራርሓን ናይ ብልዕቲ ከተንብቢ ትኽእሊ። ብልዕቲ ኣዝዩ ኣገዳሲ ክፋል ናይ ኣካላት እዩ። ብኡኡ ክትሸኒ፣ ጽግያት ክመጸኪ፣ ጾታዊ ርክብ ክትፍጽሚ፣ ቈልዓ ክትወልዲ,፣ ጽብቕ ንክስምዓክን ክገብር ይኽእል።
ናይ ዝተፈላለዩ ሰባት ደጋዊ ናይ መፍረ ኣካላት ዝተፈላለየ ምስሊ ኣለዎ. ብልዕቲ ዝተፈላለየ ሕብሪን፣ ዓቐንን፣ ዝተፈላለየ ብዝሒ ጸጉርን ክህልዎ ይኽእል። ዝተፈላለየ ምልክታትን ነጠብጣብን ድማ ክህልዎ ንቡር እዩ።
ጾታዊ ርክብ እንተ ፈጺምክን ኣብ ብልዕትኺ ገለ እንተ ኣእቲኽን ኣብ ብልዕትኺ ክርአ ኣይክእልን እዩ።
ብመስትያት ርኣይዮ
ብልዕትኺ ከመይ ከም ዝመስል ትፈልጢ’ዶ? መስትያት ኣብ መሬት ብምቕማጥ ኣብ ልዕሊኡ ተምበርኪኽኪ ኮፍ ብምባል ክትርእዮ ትኽእሊ።
ዝተፈላለዩ ክፋላት ናይ ብልዕቲ
እቶም ደጋዎት ክፋል ናይ ብልዕቲ ክትርእዮም ትኽእሊ ኢኺ። እቶም ካልኦት ግና ኣብ ውሽጢ ኣካላት እዮም ዝርከብ።
ብልዕቲ ካብ ከብዲ ቁሩብ ትሕት ኢሉ ይጅምር። ኣብዚ ቦታ ንእሽተይ ልምሉምን ብርኽ ዝበለን እዩ፣ ኣብ ጕርዝውና እንተ በጺሕኪ ኣብ ልዕሊኡ ጾጉሪ የብቑል።
ዝስዕብ ስእሊ ዝተፈላለዩ ክፋላት ኣበይ ከም ዝርከቡ የርኢ።
ጕድበ (ጭንቅራ)
ኣብቲ ውሽጣዊ ከናፍር ብልዕቲ ዝራኸበሉ ላዕለዋይ ክፋል ሓደ ንእሽተይ ሕበጥ ኣሎ። እዚ እቲ ደጋዊ ክፋል ጕድበ እዩ። እቲ ዝዓበየ ክፋል ጕድበ ኣብ ውሽጢ ኣካላት ይርከብ። ምሉእ ክፋል ጕድበ ንጾታ ኣዝዩ ስምዒታዊ ክፋል እዩ።
ሽንቲ ዝወጻሉ ነዃል
ሽንቲ ዝወጻሉ ነዃል ኣብ ትሕቲ ደጋዊ ክፋል ጕድበ ይርከብ።
ርሕሚ
ኣብ ትሕቲ እቲ ሽንቲ ዝወጻሉ ነዃል ካልእ ዓቢ ነዃል ኣሎ፣ እዚ መእተዊ ናይ ርሕሚ እዩ። ርሕሚ ክሳዕ ጫፍ ማህጸን ዝዝርጋሕ ልምሉምን ጥሉሉን ካናለ እዩ። ኣብ ውሽጡ ቁሩብ ኣታውን ወጻእን ቅርጺ ኣለዎ። ምሉእ ርሕሚ ልምሉም ኮይኑ ክምጠጥ ይኽእል፣ ንኣብነት ጾታዊ ስሚዒትኪ ክመጻኪ ከሎ።
- ካብ ውሽጢ ርሕሚ ንርሕሚ ጽሩይን ልምሉምን ዝገብሮ ፈሳሲ ይወጽእ፣ እዚ ፈሳሲ flytningar ይበሃል።
- ውትረት ኣብ ዝገብረልኪ ግዜ ውን ካብ ብልዕቲ ካልእ ፈሳሲ ይወጽእ። መሸኒት ድማ ጥልቑይ ይኸውን፣ ምትንኻፍን ጾታዊ ርክብን ውን ዝቐለለ ይኸውንን ደስ ዘብል ስሚዒት ይገብርን።
- ኣብ ግዜ ጽግያት ደም ካብ ርሕሚ እዩ ዝወጽእ።
- ኣብ ግዜ ጾታዊ ርክብ ኣጻብዕ ወይ መትሎ ኣብ ርሕሚ እዮ ዝኣቱ።
- ቈልዓ ብርሕሚ እዩ ዝውለድ።
ማህጸን
ርሕሚ ናብ ማህጸን ይመርሕ። መእተዊ ማህጸን ሓደ ሓደ ግዜ ከም ንእሽተይ ከልካሊ ኣብ ውሽጢ ርሕሚ ኮይኑ ክስምዓና ይኽእል። ሓንቲ ዝፈረየት እንቋቕሖ ኣብ ማህጸን እያ ትቕመጥ፣ ምስ ትጠንሲ ድማ ዕሸል ኣብኡ ክዓቢ ይጅምር።
ሻምብቆ ማህጸንን ማህደር እንቋቝሖን
ኣብ ልዕሊ ማህጸን ማህደር እንቋቝሖን ሻምብቆ ማህጸንን ይርከቡ። ኣብ ማህደር እንቋቝሖ ኣዝዮም ብዙሓት እንቓቕሖ ዝኾኑ ዋሃዮታት እንቓቕሖ ይርከቡ።
መሃንቱስ
መሃንቱስ መወዳእታ ናይ መዓናጡ ኮይኑ ቐልቐል ዝወጻሉ ክፋል እዩ።
ብዙሓት ክፋላት ብልዕቲ ንምትንኻፍ ስሚዒታውያን እዮም
ብዙሓት ካብ ክፋላት ብልዕቲን ከባቢኦምን ንምትንኻፍ ስሚዒታውያን እዮም። ብፍላይ ጾታዊ ስምዒትኪ ኣብ ዝመጸሉ ግዜ። ዝተፈላለዩ ክፋላት ብምትንኻፍ ጾታዊ ዕግበት ክትረኽቢ ትኽእሊ። ንዓኺ ጽብቕ ስምዒት ዝገብረልኪ ባዕልኺ ፈትኒ።
ብልዕቲ ዝተፈላለይ ምስሊ ክህልዎም ይኽእል
ጕርዝውና ምስ ተወድአ ብልዕቲ ምሉእ ዓቐን ዕብየት ይበጽሕ። እዚ ኣብ ሞንጎ 16ን 18ን ዕድመ የጋጥም።
ምስልን ዓቐንን ብልዒት ጾታዊ ርክብ ክሳብ ክንደይ ደስ ክብል ከም ዝኽእል ዝኾነ ጽልዋ የብሉን። ንዓኺ ይኹን ወይ ነቲ ምሳኺ ጾታዊ ርክብ ዝፍጽም ሰብ።
ብልዕቲ ብምውቕ ዝበለ ማይ ሕጸብዮ
ብልዕቲ ብምውቕ ዝበለ ማይ ሕጸብዮ። ሓደ ግዜ ንመዓልቲ እኹል እዩ። ዋላ ኣብ እዋን ጽግያት ነብስኺ ክትሕጸብን ንብልዕትኺ ክትሓጽብዮን ትኽእሊ ኢኺ። ንቈርበት ከንቅጾ ስለ ዝኽእል ሳብና ኣይትጠቐሚ። ብልዕቲ እንተ ነቒጹ ጨና ዘይብሉ ዘይቲ ክትለኽይዮ ትኽእሊ ኢኺ።
ኣካለ-ድንግልና ዝበሃል የለን
ብዙሓት ሰባት ንርሕሚ ዝሽፍን ረቂቕ ኣካሊት ኣሎ ኢሎም ይኣምኑ። ከምኡ ዝበሃል የለን። ከፋት ናይ ርሕሚ ዝተፈላለየ ምስሊ ክህልዎ ይኽእል፣ ዚሽፍን ረቂቕ ኣካሊት ግን የለን።
ብዙሓት ድማ ኣብ ቐዳመይቲ ጾታዊ ርክብ ደም ካብ ርሕሚ ይወጽእ ኢሎም ይኣምኑ። እተን ዝበዝሓ ኣብ ቐዳመይቲ ጾታዊ ርክበን ኣይደምያን እየን። ደም እንተወጽዩ ግና ርሕሚ ኣዝዩ ስለ ዝጸበበ ክኸውን ይኽእል፣ ምናልባሽ ጾታዊ ስሚዒትኪኣጸቢቑ ስለ ዘይመጸኪ ክኸውን ይኽእል።
ኣብ ርሕሚ ወይ ካልኦት ክፋላት ናይ ኣካልት ጾታዊ ርክብ ከም ዝፈጸምኪ ወይ ገለ ከም ዘእተኺ ክርአ ኣይክእልን እዩ። ሓኪም እንተ ኾነ’ውን ክርእዮ ኣይክእልን እዩ።
ኣብ ልዕሊ ኣካላትኪ ባዕልኺ ትውስኒ
ኣካለ-ድንግልና ኣሎ፣ ኣብ ቐዳመይቲ ጾታዊ ርክብ ድማ ጓል ኣንስተይቲ ክትደሚ ኣለዋ ዝብል ንጾታዊ ርክብ ደቂ ኣንስትዮ ንምቑጽጻር ዝተመስርሐ ጽውጽዋያዊ ሓሳብ እዩ።
ዝኾነ ካልእ ሰብ መዓስን፣ ምስ መንን ጾታዊ ርክብ ከም ትፍጽሚ ክውስነልኪ ቅብል ኣይኮነን። ኣብ ልዕሊ ኣካላትኪ ባዕልኺ ትውስኒ።
ምኽንሻብ - ምኽንሻብ ደቂ ኣንስትዮ
ምኽንሽብ ኣብ ብዙሓት ክፋላት ዓለምና ዘሎ ኣረጊት ባህሊ እዩ። ኣብ ሽወደንን ካልኦት ብዙሓት ሃገራትን ኩልኩል እዩ። ምኽንሻብ ማለት ገለ ክፋል ናይ ብልዕቲ ተኣልዩ ወይ ተሃስዩ ማለት እዩ። ገለ ክፋል ናይ ጕድበን ውሽጣዊ ከናፍር ብልዕትን ተኣልዮም ክኾኑ ይኽእሉ። ንሽንትን ጽግያትን ዝኸውን ንእሽተይ ከፋት ጥራይ ብምግዳፍ ከናፍር ብልዕቲ ብሓደ ተላጊቦም ተሰፍዮም ክኾኑ ይኽእሉ። ገለ ሰብ ንጕድበ ወይ ከባቢኡ ጐዲእዎ እውን ክኸውን ይኽእል።
ምኽንሻብ ዝተፈላለዩ ጸገማት ከስዕብ ይኽእል። ንስኺ ዝተኸንሸብኪ ንኣብነት ኣብ ብልዕትኺ ቓንዛ ክገብረልኪ ይኽእል። ክትሸኒን ጽግያት ክህልወኪ ከሎን ኣሸጋሪን ኣቐንዛውን ክኸውን ይኽእል። ምናልባሽ ግብረ ሕብእ ወይ ጾታዊ ርክብ ክትፍጽሚ ከለኺ ደስ ዘየብል ስምዒት ክኸውን ይኽእል። ስነ ኣእምሮኣዊ ሕማቕ ክስምዓኪ ይኽእል።
ንዝተኸንሸብክን ሕማቕ ዝስምዓክን ጽብቅ ሓገዝ ኣሎ።
ክትሓቲ ወይ ክትምርመሪ እንተ ደሊኺ
ብዛዕባ ብልዕትኺ ሕቶ ኣለኪ? ወይ ብዛዕባ ዝኾነ ነገር ትርበሺ ኣለኺ? ኣብ ከምዚ ኩነታት መልሲ ንምርካብ ሓገዝ ክትሓቲ ጽብቕ እዩ።
ናብ ungdomsmottagning፣ ማእከል ክንክን ጥዕና፣ ናይ ቈርበት ወይ ክፍሊ ኣካላት መፍረ፣ ክፍሊ መወልዳን፣ ክንክን ደ ኣንስትዮ ወይ ሕክምና ማህጸን ዘለዎ ክፍሊ ክትከዲ ትኽእሊ። ኣብ ውሽጢ ሽወደን ናብ ዝደለኽዮ ክፍሊ ክትከዲ ትኽእሊ።
ገለ ካብዞም ዝስዕብ ምስ ዝህልወኪ ሓገዝ ምሕታት ጽብቅ እዩ፣
- ቓንዛ ወይ ካልእ ሽግር ምስ ዝህልወኪ።
- ከናፍር ብልዕቲ ምስ ዘሳሕዩን፣ እሾኻዊ ስምዒት ምስ ዝገብሩን ምስ ዝሓብጡን።
- ሕማቕ ጨና ዘለዎ ፈሳሲ፣ ንኣሽቱ ዕንካር ዘለዎ ጻዕዳ ፈሳሲ ወይ ሕብሪ ዝቕይሩ ፈሰስትን፣ ብጫ፣ ቐጠልያ፣ ሓመዳዊ ወይ ኣብ ጽግያት ዘይብልኪ ግዜ ምስ ደም ዝተሓዋወሰ ፈሳሲ ምስ ዝህልወኪ።
- ኣብ ግዜ ጽግያት ብርቱዕ ቓንዛ ምስ ዝህልወኪ፣ ወይ ካልእ ዓይነት ጸገም ጽግያት ምስ ዝህልወኪ።
- ናይ ምኽንሻብ ጸገም ወይ ሕቶ ብዛዕብኡ ምስ ዝህልወኪ።
- ምስ ገል ሰብ ዘይውሑስ ጾታዊ ርክብ ፈጺምኪ ስለ ዝነበርኪን ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ተለኺፍኪ ከይትኾኒ ምስ ትጥርጥርን።
- ቓንዛ ዝገብር ነጠብጣብ ወይ በሰላ ምስ ዝህልወኪ።
- ኣብ ከናፍር ብልዕቲ ገለ ተሪር ነገር ምስ ዝስምዓኪ።
ኣድላዩ ተኾይኑ ብልዕትኺ ክትምርመሪ ትኽእሊ። ከምዚ ዓይነት መርመራ፣ መርመራ ማህጸን ይበሃል። ኣብ መርመራ ማህጸን ከም ዝጸናሕኪ ዝኾነ ሰብ ክርእዮ ወይ ክፈልጥ ኣይክእልን እዩ።
ጾታዊ ኣካል ጓልኣስተይቲ
እዚ ፊልም ካብ RFSU እዩ
RFSU: ከባቢ ርሕሚ ይሕብር
እዚ ፊልም ካብ RFSU እዩ


text:
Radio Erena: 16 May 2021
ሱዳን ንህወሓት ብምድጋፍ ጸጥታ ሃገር ትዘርግ ኣላ፣ ክብል ሓደ ካብ ላዕለዎት ወተሃደራውያን ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ከሲሱ።
ጀነራል ተስፋየ ኣያሌው ንጋዜጠኛታት ሃገሩ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ልዕሊ ሰለስተ ሚእቲ ዕጡቓት፣ ናብ ኢትዮጵያ ሶሊኾም ብምእታው፣ ነቶም ኣብ በዓትታት ተሓቢኦም ዘለዉ መራሕቲ ህወሓት ከድሕኑ ፈቲኖም ክብል ከሲሱ።
ብመሰረት ቃል’ቲ ጀነራል፣ እቶም ብምሉኦም ከምዝተቐትሉ ዝገለጾም ዕጡቓት፣ ካብ ኣዘዝቲ ሰራዊት ሱዳን ናብ መራሕቲ ህወሓት ዝተላእከ ደብዳበ፣ መድሃኒታት ከምኡ’ውን መራኸቢ መሳርሒታት ከምዝተረኽቦም ገሊጹ።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ሱዳንን ዝነብሩ ናይ ቀደም ኣባላት ህወሓት፣ ነቶም 320 ዕጡቓት ኣብ ምውዳብ፣ ምስልጣንን ምዕጣቕን ተሳቲፎም እዮም ክብል ጀነራል ተስፋየ ይኸስስ።
ኢትዮጵያ ብውሽጣዊ ኩነታታ ከይትረጋጋእ መታን ሱዳን ንህወሓት ከም መሳርሒ ትጥቀመሉ ኣላ ዝብል ምዕዝምዛማት ካብ ሰበስልጣን ኤርትራን ኢትዮጵያን ክስማዕ ጸኒሑ’ዩ።
================


text:
ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ 299 ስደተኛታት ካብ ገማግም ባሕሪ ምብራቃዊ ክፋል ከተማ ትሪፖሊ ትማሊ ሶሉስ ምሓዞም ሓቢሮም።
እቶም መብዛሕትኦም ካብ ሃገራት ትሕተ ሰሃራ ኣፍሪቃ ዝኾኑ ስደተኛታት ካብ ጥቓ ከተማ ሲልተን ከምዝተታሕዙ ተፈሊጡ’ሎ። እዞም 15 ትሕቲ ዕድመ ህጻናትን 25 ደቂ ኣንስትዮ ዝርኸብዎም ስደተኛታት ናብ ኣብ ከተማ ታጁራ ዝርኸብ መዳጎኒ ማእከል ከምዝተወስዱ ተፈሊጡ’ሎ።
ምዕራባዊ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ቀንዲ መበገሲ ናብ ኣውሮጳ ማእከላይ ባሕሪ ዘቋርጹ ስደተኛታት ምኳኑ ዝፍለጥ እንተኾነ ዕጡቓት ሚሊሻታት ነቲ ቀንዲ መደበር ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ዝኾነት ከተማ ሳባርታ ኣብ ዝተቆጻጸርሉ ወርሒ ሓምለ ጀሚሩ ቁጽሪ ማእከላይ ባሕሪ ንምቁራጽ ካብ ሊብያ ዝብገሱ ስደተኛታት ምጉዳሉ ይፍለጥ።
ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ካብ ኢጣልያን ካልኦት ሃገራት ኣውሮጳ ብዝግበረሉ ዘሎ ጸቕጢ ስደተኛታት ኣብ ዓለምለኸ ማያት ከይበጽሑ ንምሓዝ ዘካይዶ ጻዕርታት ኣሐይሉ ይሰርሕ ምህላው ይግለጽ ኣሎ።
እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ መጻኢ በጀቱ ንኣፍሪቃ ዝውዕል 47 ቢልዮን ዶላር ንምምዳብ ከምዝሓለነ ኣፍሊጡ።
ነዚ ዘፍለጡ ፕረዚደንት ሕብረት ኣውሮጳ ኣንቶንዮ ታጃኒ እዮም።
ሕብረት ኣውሮጳ ነዚ ንህጹጽ ጊዜ ዝወጽእ ገንዘብ ስደተኛታት ናብ ኣውሮጳ ንከይኣትው ንምግታእ ኣብ ከመይ ዝበለ መዓላ ከምዘውዕሎ ከብርህ ተሓቲቱ’ሎ።
ኦክስፋም ዝተባህለ ዓለምለኸ ትካል ግብረ ሰናይ ሕብረት ኣውሮጳ ነዚ ኣብ 2015 ዓ.ም ናይቲ ሕብረት ናይ ሕጹጽ እዋን ትራስት ፋንድ ኣብ ከመይ መዓላ ከምዝወዓለ ብግልጽነት ክርኢ ዝሓትት ጸብጻብ ከውጽእ’ዩ።
ብመሰረት ሓበሬታ ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ኣብዚ ዓመት’ዚ ክሳብ ጥቅምቲ 24,2017 ልዕሊ 18,800 ስደተኛታት ምትሓዞም ካልኦት ኣስታት 111,000 ድማ ኢጣልያ ምእታዎም ይገልጽ።


text:
ኣብ ፈረንሳ ናይ ሊለ ሰበኻ ተራዳኢ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ኣንቶይነ ሀሩዋርድ ኣብ ማርያማዊ ቅዱስ ስፍራ ሉረድስ ንሓልዮ መንፈስውያን ነጋዳ ፍልዩ ልኡከ ር.ሊ.ጳ. ከይኖም ንዘይተወሰነ ግዜ ንኸገልግሉ ብቕዱስ ኣቦና ከምእተሰምዩ ናይ ሓድሽ ኣስፍሆተ ወንጌል ሓልይ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ሪኖ ፊዚከላ ኣብቲ ቅዱስ ስፍራ ተረኺቦም ከምዝገለጹ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ርእሰ ዓንቀጽ ዋና ኣሰናዳኢ ኣንድረያ ቶርኔየሊ - Andrea Tornielli ኣፍሊጦም።
ስምዕዕን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
እቲ ውሳኔ ቅዱስ ኣቦና ልክዕ ከምቲ ኣብ 2017 ዓ.ም. ኣብ መጂጐሪ ኣብ ዝምልከት ምስ ዝሃብዎ ውሳኔ ዝሰማማዕ ክኸውን እንከሎ፡ ቅዱስነቶም ንናይ መንፈሳውያን ነጋዶ ክንክንን ቅዱሳት ማይርያማውያን ስፍራ ንናይ ሕዝበ እግዚኣብሔር ጥልቂ ጸሎትን ክርስቲያናዊ ምስክርነትን ዝብል ድላይ ዝንበሮም ክዀኑ ካብ ዝብል ሓሳብ ነቒሎም ዝህብዎ ውሳኔ ምዃኑ ኣብቲ ካብ ቅዱስነቶም ናብ ብፁዕ ኣቡነ ኣንቶይነ ሀሩዋርድ ኣብ ዘመሓላለዎ መልእክቲ ተመልኪቱ ከምዘሎን፡ እቲ ዝተወሃቦም ሓላፍነት ኣብ ሉድረስ ቅዱስ ስፍራ ዝምልከት ከይኑ ad nutum Sanctae Sedis – ንናይ ቅድስቲ መንበር ድላይ ስንድው ዝብል ሓዋርያዊ ሓላፍነት ዝንበሮ ምዃኑ ተመልኪቱ ኣሎ።
እቲ ቅዱስ ኣቦና ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ኣብቲ ማርያማዊ ቅዱስ ስፍራ ኣብ ዝርከብ ካብቶም ማርያም ዝተገለጸትሎም ስፍራታት ሓደ ኣብ ዝዀነ ማእከል መንፈሳውያን ነጋዶ ዕለት 6 ሰነ 2019 ዓ.ም. ተረኺቦም ዘንበብዎ ናይ ሓድሽ ኣስፍሆተ ወንጌል ዘነቓቕሕ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ሪኖ ፊዚከላ ክዀኑ እንከለዉ፡ እቲ ብብፁዕ ኣቡነ ፊዚከላ ዝምራሕ ጳጳሳዊ ቤት ምክሪ ንናይ ቅዱሳት ስፍራ ሓዋርያዊ ግብር ኖልዎ ዝኸበረ ትኵረት ክግበር ዝብል ሓላፍነት እውን ከምዝሃብዎን ክዝከር እንከሎ፡ ብፁዕነቶም ኣብ ዝሓለፉ ኣዋርሕ ኣብቲ ብዙሓት ብሚሊዮናት ዝቑጸር ካብ መላእ ሃገራት ዓለም ዝተዋጽኡ መንፈሳውያን ነገዶ ዝውሕዝሉ ቅዱስ ስፍራ ዘሉረድ ምብጻሕ ከካይዱ ብቕዱስ ኣቦና ተላኢዀም ከምዝነበሩ ይፍለጥ።
ብፁዕ ኣቡነ ፊሲከላ ኣብ ሉርደስ ማርያማዊ ቅዱስ ስፍራ ድሕሪ ዘካየድዎ ሓዋርያዊ ክትትል እቲ ሉርደስ ቅዱስ ስፍራ ክህልዎ ዝግብኦ ቅዱስ ስፍራውነት ቅርጽን መልክዕን ከምዘላለዩን፡ ማለት ድሮ ነቲ ዘለዎ ግምት ብምሃብ ብዝያዳ ንናይ ሕዝበ እግዚኣብሔር ድላይ ጸሎትን ክርስቲያናዊ ምስክርነት ስፍራ ክኸውን ንምትብባዕ ዝብል ውሳኔ ምዃኑ ይገልጹ።
ብፁዕ ኣቡነ ሀሩኣርድ ናይ ሊለ ሰበኻ ጳጳሳዊ ስልጣኖም ከምዘሎ ዝቕጽል ኰይኑ እቲ ቅዱስ ኣቦና ዝሃብዎም ሓድሽ ሓዋርያዊ ሓላፍነት ንናይ ሉርደስ ቅዱስ ስፍራ ጥራሕ ዝምልከት ከይኑ ናይ ሰበኻ ታርበስን ሉርድስን ኣብ ሓዋርያዊ ሓላፍነት ብፁዕ ኣቡነ ኒኮላስ ዣን ረነ ብሩወት ከምዘለሉ ዝቕጽል እዩ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ብፁዕ ኣቡነ ሀሩኣርድ ዝተወሃቦም ንናይ ሉርደስ ማርያማዊ ቅዱስ ስፍራ ሓዋርያዊ ሓላፍነት ንዘይተወሰነ ግዜ ክኸውን እንከሎ፡ ስለዚህ ከምቲ ናይ መጂጎሪ ኣቡነ ሆሰር ከምእተወሃቦም ዓይነት ሓዋርያዊ ሓላፍነት ዘይኰነ ብትኽክል ግብረ ኖላውን መንፈሳውያን ክንክን ንነጋድያን ዝብል ምዃኑ ቶርኒየሊ የብርሁ።
ቅዱስ ኣቦና ኣብታ ወንጌላዊ ሓሴት ዘርእስታ ሓዋርያዊ ምዕዳኖም፡ ሕዝባውያን መንፈሳውነት ነቲ ዝተቐበልናዮ እምነት ኣብ ሓደ ባህሊ ዝስብእን ካብ ትውልዲ ናብ ትውልዲ እምነት ክመሓላለፍ ዝድግፍ ምዃኑ የመላኽቱ፡ ነዚ ኣብቲ ኣብ ኣፓረሲዳ ኣብ ዝተኻየደ ንሶም እውን ገና ናይ ቦኖስ ኣይረስ ሊቀ ጳጳሳት እንከለዉ ዝተሳተፉሉ ናይ መላእ ላቲን ኣመሪካን ካሪቢያንን ብፁዓን ጳጳሳት ሓፈሻዊ ጉባኤ ዘውጽኦ ሰነድ ጠቒሶም ክኸውን እንከሎ፡ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ሕዝባውያን እምንቶታት ዘንበሮ ናይ እምነት ጅማሮ ብሓባር ጉዕዞ ናብ ቅዱሳት ስፍራ ዝድርኽን ኣብ ካልኦት ዓይነት ናይ ሕዝብታት እምንቶ መግለጽታት ዝሳተፍን ደቕኻን ካልኦትን እውን ምሳኻ ንኽነግዱ እትዕድመሉ ብምዃኑ ንገዛእ ርእሱ መጋብርያ ኣስፍሆተ ወንጌል እዩ፡ ነዚ ወንጌላዊ ልኡኽነት’ዚ ክዓግቶ ኰነ ክቆጻጸሮ ዝኽእል ማንም ሓይሊ ክህሉ ኣይክእልን ከምዝብሎ እዩ።
(Andrea Tornielli)


text:
መወዳእታ ካብ ዘይብሉ ውግእ የመን ዝሳሓበት ዓረብ ኢማራት፣ ነቲ ኣብ ወደብ ዓሰብ ኤርትራ ቀሊሳቶ ዝነበረት ወታሃደራዊ መደበር ንገለ ክፋሉ ክተፍርሶ ጀሚራ።
ሕቡራት ዓረብ ኢማራት፣ ነቲ ወታሃደራዊ መዓስከር ተረኪባ ዘስፋሓቶን ቅድሚ ሽዱሽተ ዓመታት እዩ። ከበድቲ ኣጽዋርን ሰራዊት ሱዳንን ኣብ ጎድኒ ስዑድ ዓረብ አሰሊፋ፣ ኣንጻር ደገፍ ኢራን ዝረኽቡ ሰራዊት ሑቲ ትዋጋእ ጸኒሓ’ያ።
ኢማራት ካብ ውግእ ናይ የመን ምስሰሓበት ግና፣ ኣቁሑታ እናጠርነፈትን እናግዐዘትን ከምትርከብ ሳተላይታዊ ምስልታት ኣርእዮም ኣለው።
ዓረብ ኢማራት ብዛዕባ’ቲ ምዕባለ ርእይቶንክትህበሉ ንዝቀረበላ ሕቶ ክትምልስ ኣይካኣለትን። ነቲ መዓስከር ንሰላሳ ዓመታት ንኢማራት ዘካረየት ኤርትራ፣ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ንዝርከብ ኤምባሲኣ ተመሳሳሊ ሕቶ ቀሪቡ መልሲ ክህብ ኣይካኣለን።
ብመሰረት ኪኢላታት ሕቡራት ሃገራት፣ ኢማራት ኣብ ዓሰብ፣ ታንክታት፣ ነፈርቲ ውግእን ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ (ድሮንን) ኣዋፊራ ነይራ። ኣብ ውግእ የመን’ውን ኣብ ጥቅሚ ውዒሎም እዮም።
ኢማራት፣ ንመራሕቲ ደባይ ተዋጋእቲ ሑቲ ንምቅንጻል ሰብ ኣልቦ ነፋሪት (ድሮን) ተጠቂማ እያ። እዛ ሃገር’ዚኣ፣ ነቲ ኣብ ዓሰብ ዝሃነጸቶ መደብር ድሮን ክተፍርሶ ዝጀመረት ግና፣ ደባይ ተዋጋእቲ ትግራይ፣ ድሮናት ኢማራት ኣብ ልዕሌና ደብዳብ ፈጺመን ኢሎም ዝሓለፈ ሕዳር ድሕሪ ምኽሳሶም እዩ።
ሕቡራት ዓረብ ኢማራት፣ ብዛዕባ’ቲ ዝቀረበላ ክሲ ግብረ መልሲ ኣይሃበትሉን፣ እቶም ደባይ ተዋጋእቲ’ውን እንተኾነ መረጋገጺ ኣየቅረቡን ዘለው።


text:
Radio Erena: 27 March 2020
ለበዳ ኮረና ቫይረስ ንምግታእ፣ ምትእኽኻብ ህዝቢ ኣብ ዝውገደሉ ዘሎ እዋን፣ መንግስታት ኣብ ትሕቲኦም ንዝርከቡ እሱራት ቆላሕታ ክገብርሎም ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ሚሸል ባሸለ ጸዊዓ።
ንሳ ብ25 መጋቢት ኣብ ዝዘርግሓቶ መግለጺ፣ ኮረና ቫይረስ ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲን ስደተኛታት ዝተሓዝሉ መዳጎኒ መዓስከራትን ከምዝተራእየ ብምዝኽኻር፣ እሱራት ግዳያት እዚ ሕማም ከይኮኑ መንግስታት ልዑል ጥንቃቐ ክገብርሎም ተላብያ።
ምስፍሕፋሕ እዚ ሕማም ንምግታእ ሓያሎ ሃገራት እሱራት ብምሕረትን ብዋሕስን ክፈትሓ እንከለዋ፣ ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ፣ ኣብ ሃንገራትን ኮንተርነራትን ህዝቢ ብእኩብ ዝኣስራ ሃገራት ግና ዝኾነ ግብረ መልሲ ኣይሃባሉን።
ኢትዮጵያ፣ ኮረና ቫይረስ ከይጥቅዑ ብምስጋእ ኣስታት 4 ሽሕ እሱራት ብምሕረት ካብ ዝፈትሐ ቀዳማት ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ኮይና ኣላ።
ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲን ወትሃደራዊ ተሃድሶታትን ዝርከቡ ኣሽሓት ኤርትራውያን፣ ብሕማም ዓባይ ሰዓል፣ ዌልካም ዝብሃል ዓንተን ሰዓል፣ ኒሞንያን ካልእን እናተሳቐዩ ግቡእ ሕክምናዊ መርመራታት ከምዘይግበረሎም በብእዋኑ’ዩ ዝግለጽ።
ኣብ ኤርትራ ኮረ ቫይረስ ዝተረኽቦም ሰባት ዛጊት ኣርባዕተ ጥራይ እኳ እንተኾኑ፣ እቲ ሕማም ብዘገምታ ቀስ እናበለ ዘስፋሕፍሕ ምስምዃኑ፣ መንግስቲ ንምግትኡ ቅልጡፍ ስጉምታት ይወስድ ከምዘየለ’ዩ ዝውቀስ።
ይኹን’ምበር ድሕሪ’ቲ ብመዓርፎ ነፈርቲ ዝኣትዉ ኣርባዕተ ሰባት ኮረናቫይረስ ከምዝተረኽቦም ምርግጋጹ፣ እቲ መንግስቲ ካብን ናብን ኤርትራ ዝካየድ ናይ መጓዓዝያ በረራታት ካብ 26 መጋቢት ደው ከምዘበሎ ገሊጹ ኣሎ።
ኮሮና ቫይረስ ብደረጃ ዓለም ኣብ ልዕሊ ፍርቂ ሚልዮን ሰባት ክርአ እንከሎ፣ መብዛሕቶም ኣብ ሃገራት ኤውሮጳን ኤስያን ልዕሊ 20 ሽሕ ሰባት ድማ ምስቲ ለበዳ ብዝተሓሓዝ ህይወቶም ስኢኖም።


text:
ፕረዚደንት ቱኒዝያ በን ዓሊ ብሓይሊ- ህዝቢ ካብ ‘ታ ሃገር ክሃድም ተገዲዱ።
ፕረዚደንት ቱኒዝያ በን ዓሊ ብሓይሊ- ህዝቢ ካብ ‘ታ ሃገር ክሃድም ተገዲዱ።
ቅድሚ ክልተ ሰሙን ኢሳይያስ ንዓሊ ዓብዱ ብጥርሙዝ ቢራ ገጹ ስለዝጨደዶ፡ ንኽልተ ሰሙን ሕክምናዊ ክንክን ክግበረሉ ቀንዩ። ክሳብ ‘ዚ እንዋን’ዚ ኸኣ ኣብ ዝኾነ ቦታ ኣይተራእየን። ኢሳይያስ ስለምንታይ ንዓሊ ከምዝሃረሞ ዛጊት እቲ ምኽንያት ንጹር ኣይኮነን። ዝያዳ ሓበሬታ ኣብ ቀጻሊ ክስዕብ እዩ።
ኣፈኛ ናይቲ ጠንቂ ዕንወት ጸጋን ሰብን ኤርትራ ኮይኑ ዘሎ ህግደፍ ፡ ግዝያዊ ሚኒስተር ዜና ህግደፍ ዓሊ ዓብዱ፡ “ነታ ደሓን ኩን” ዝበለቶ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ “እንኳዕ ደሓን ተመለስኪ” ክንብላ ኢና፡ ክብል ኣላጊጹ።
ኣብታ ዝሓለፈት ሓሙስ ዕለት 10 ታሕሳስ 2009፡ ቃለ መጠይቕ ኣቶ ዕሊ ዓብዱ ምስ ረድዮ ኣመሪካ ተከታቲለ ነይረ።ጀሚሩ ስጋብ ዝውድእ ሓሶት ምስ ሓሶት እንዳ’ላገበ መእሰሪ ዘይብሉ ዘረባ ክዘሩ ሰሚዕዮ።እንታይ ክብል ከምዝደለየ እዝግሄር ዋንኡ።ንዓይ ምውሓጥ ዝኣበየኒ ነገር ግን፡ ዓሊ ተግባሪ መብጽዓን ልቡ ኻኣ ሰፈር ሓወልቲ ስወኣት ገይሩ፡ ነዛ ነብሱ ዘይናታ ከሰክማ ሰሚዐዮ።
ኣብ መንጎ መራሒ ህግደፍ ኢሰያስ ኣፈወርቅን ሚኒስተር ዜና ዓሊ ዓብዱን ዝነበረ ምውቕ ዝምድና ኣብዚ ጊዜ’ዚ ላሕሊሑ ኣብ ዝተሓተ ደረጅኡ ወዲቑ ከምዘሎ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
..ካብ ሜዳ ሰኒቕዋ ዝመጸት እንኮ ነገር እንተሃልያ ግን ከቢድ ናይ ሕንከት ጸገም (ኢንፈሪዮሪቲ ኮምፕለክስ) እያ፡፡ ናይቲ ንህዝቢ ኤርትራ ኣብ ምጽናት ውራየይ ኢሉ ተተሓሒዝዎ ዘሎ ጎይትኡ ውልቀመላኺ ኢሰያስ ኣዘራርባ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ምሽክዕላል፡ ሽሕጣን፡ ምትላል፡ ክሕደት፡ ኮታ ኩሉንትንኡ ዋላውን ኣለባብሳ፡ ኣቀማቕማ ከይተረፈ፡ ብዝተኻእሎ መጠን ንጎይትኡ ኢሰያስ መሲሉ ምኻድዩ። ብሓጺሩ ትምዩን (ፎርግጅ) ባህሪ ለቢሱ ዝነብር ሰብ እዩ እንተበልኩ ብኣዝዩ ውሑድ መለክዒ እዩ፡፡
ነጋዳይ ኣልኣሚን መሓመድ ዓሊ (ወዲ ገረወይና) ካብ ዝሓለፈ ቕንያት ጀሚሩ ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ኣብ ትሕቲ ሓለዋ ከምዝርከብ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።


text:
ንየማነ ገብርኣብ ክሃርምዎ ደልዮም ብምባል እዉን ናብ ኣዳራሽ ኣኼባ ምእታዉ ዝተኸልከሉ ዜጋታት ከም ዘሎዉ ተፈሊጡ።
ኣብ ሽወደን ዝምደበሮም ሲቪላዊን ፖለቲካዉን ምንቅስቓሳትን ነጻ ዜጋታትን ብሓባር ኮይኖም ዝወደብዎ ሰለማዊ ሰልፊ ኣብ ኣፍደገ ናይቲ ንፕሮፖጋንዳዊ ሃልኪ ተባሂሉ ብሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍ የማነ ገብረኣብ ዝተኻየደ ስሚናር ስርዓት ህግደፍ ብኣዝዩ ዝተዋሃህደ ኣወዳድባ ዉዕዉዕ ናይ ተቓዉሞ ሰልፊ ድሕሪ ምክያዱ ሎሚ 1 ግንቦት 2011 ቅድሚ ቁሩብ ደቓይቕ ተዛዚሙ፡፡
ኣፍ እቲ ከየድምጽ መሰሉ ዝተገፎ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ኮይኖም ደው ዝበሉ ኣማሓደርቲ ኣሰና፡ ንሰንበት ዕለት 5/12/2010፡ ኣብ ፓልቶክ Room Eritrea Etuq menisey Eritrea niDimokrasin fithin ክቐርቡ እዮም።
ዝኸበርክን ደለይቲ ለዉጢ፤ ፍትሕን ደሞክራስን ደቂ-ኣንስቲዮ ኤርትራ ተቀማጦ መልበርንን ከባቢኣን፣
ማሕበር ጥርናፈ ኤርትራውያን ንዲሞክራስን ፍትሕን ኣብ ቅዋሙ ንዘስፈሮ መደብ መሰረት ብምግባር ሎሚ ዕለት 24/1/2010 ዓ.ም.ፈ. ኣብ ከተማ የተቦሪ ኩሎም ግዱሳት ኤርትራውያን ኣባላቱ ኣብ ዝተኣከቡሉ ኣዳራሽ ቀዳማይ መስራቲ ጉባኤኡ ኣካይዱ።
ሰንበት ዕለት 24/1/2010 ዓ.ም.ፈ. ሰዓት 16:00 ኣብ ክቪበሪ
Beväringsgatan 9 ብማሕበር ጥርናፈ ኤርትራውያን ንዲሞክራስን
ፍትሕን ዝተዳለወ መስራቲ ጉባኤ ክግበር ስለዝኾነ
ንዕለት 21.11.2009 ኣብ ከተማ ማንሃይም ንዝኽሪ 30 ዓመት ብሃማደኤ ዝፍለጥ ማሕበር ተዳልዩ ዘሎ በዓል፤ ንጥቅሚ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ዘይምቅላሱ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ውጽኢቱ ንመጨፍለቅን መቅዘፍን ዝዓበየን ዝነኣሰን ህዝቢ ኤርትራ ዝውዕል፡ ብስም ኤርትራውያን ንረብሓ ምልኪ ዘውደክድኽን ዝዕልልን ዘሎ ማሕበር እዩ።


text:
ውጽኢት ምይይጥ ደለይቲ ፍትሒ ሳንድየጎን፣ ኣምባሳደር ዓንደብርሃንን
ERITREAN SNEET ASSOCIATION
ማሕበር ስኒት ኤርትራውያን ሳንድየጎ
جمعية سنيت الإريترية
ውጽኢት ምይይጥ ደለይቲ ፍትሒ ሳንድየጎን፣ ኣምባሳደር ዓንደብርሃንን
ኣቐዲምና ኣምባሳደር ዓንደብርሃን ምስ ደለይቲ ፍትሒ ሳንድየጎ ንምርኻብ ዝወሰዶ ተበግሶ ኣዚና ነመስግን። ማሕበር ስኒት ኤርትራውያን ሳንድየጎ ንብድሕሪ ሕጂውን ንኹሎም ውድባትን ሲቪካውን ፖለቲካውን ጽላላትን፣ ህዝባዊ ባይቶታትን፣ ብዘይ ኣፈላላይ እናተቐበለ ክዛተ ድሉው ምዃኑ ንኹሉ ደላይ ፍትሒ ይሕብር። ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝካየድ ቃልሲ ሓድሽ ኣቀራርባን፣ መንፈስን፣ ከም ዘድልዮ ዝተረድአ ማሕበርና፣ ክንዕወት ክንተኣማመን እውን ከምዘድየና ንፈልጥ። ክንተኣማመን ከኣ ብተግብር ብሓደ ምስራሕን ምስምማዕን ከምዘድየና ንቕበል። ኣብ ቋንቋ ትግርኛ ንሰማምዕ ከምቲ ናይ እንግሊዝኛ “ለት’ስ ኣግሪ” (Let’s agree) ማለት ኣይኮነን። እንታይደኣ “ኣነ ዝዛረቦ ዘለኹ ስምዓዮ፡ ንስኻ ትዛረቦ ዘለኻ ከኣ ክሰምዓካ” ማለት እዩ። መድረኽ መታን እንታይ ከም ዝብሉ ዘለዉ ክንሰምዖም፡ ኣምብሳደር ዓንደብርሃን ወልደግዮርጊስ ንሳንደየጎ መጺአ ምስ ደለይቲ ፍትሒ ክራኸብ ተሓባበሩኒ ዝብል ጠለብ ምስ መጸና፣ ንኸምዚ ዝኣመሰለ ጉዳይ ንምስልሳል ዘዋደድናያ ትካል “ማሕበር ስኒት ኤርትራውያን” ነዚ ምይይጥ’ዚ ከተሳልጥ ተሰማማዕና። ዝብለና ክንሰምዖ እሞ ንሱ ከኣ ክሰምዓና መታን ኩልና ብሓባር ክንዕወት!!
ንሕና ደለይቲ ፍትሒ ሳንደየዮ ብዉሑዱ ክኽበረልና እንደልዮ ቃልሲ፣ ካብ ቅዋም ንኸይትግበር ዝተግብረ ናይ ዶብ ኵናት 1998 ክሳብ ሕጂ ንመሰል ህዝብና ደው ኢልና፣ ንዝእሰር ዝነበረን ዘሎን ሓረስታይን፣ ተመሃራይን፣ ሰርሕተኛን፣ ኣዴታትን መንእሰያትን፣ጋዜጠኛታትን፣ መራሕቲ ሃይማኖትን፤ ተመራመርትን፣ ሚንስትራት ናይቲ ስርዓት እውን ከይተረፉ ከም ኣባላት ህግደፍ “ሕራይ ገበሮም’” ከይበልና ዓገብ ኢልና ዘእወና ዜጋታት ኢና! ሕጂውን እንተኾነ፣ ዝኾነ ዝተወደበስ ይትረፍ ዘይተወደበ ኣንጻር እዚ እከይ ዝኾነ ስርዓት ክንተሓባበር ወትሩ ድሉዋት ኢና። ማሕበር ስኒት ኤርትራውያን ሳድየጎ ብዝተፈላለየ መልክዕ ውደባታት፣ ንዕስራ ዓመት ዘዋህለሎ ተመክሮታት ኣሎዎ። ብዙሕ ናይ ኣቀላልሳ ሜላታት መስርሕ ስለ ዝሓለፍና ከኣ እቲ ጌጋታት ከይድገም “መድረኽ” ወይ ካልእ ውደባታት ስምዑና ብማለት ዝመስለና ሓሳባት ንክቡር ሓውና ዓንደብርሃን ኣካፊልናዮ ኣሎና። ንሕና ብሓፈሽኡ ከኣ ደምበ ተቓውሞ ብፍላይ ኣብዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ዝገበሮ ጌጋታት ክድገም የብሉን እዩ እቲ መልእኽትና!
ኣብ ካስል ድዩ ኣዋሳ፡ ወይስ ናይሮቢ፣ ጉዳይ ሲቪካውን ፖለቲካውን ቃልስታት ተሓናፊጹ፣ ተሓናኺሩ፣ተደራሪቡ፣ ተጎራሪሑ፣ ተፈራሪሑ፣ ተተናዂሉ፣ ተመሳቒሉ፡ ተሰናኺሉ ኣብዚ ሕጂ ዘለናዮ ኩነታት ዘብጸሐ ምኽንያታት ነጺርና ብምፍላጥ፣ መፈላለይኡን መላገቢኡን መፈስላት (ጆይንትስ) ኣለሊና ክንውድኖ ኣዚና ተማሕጺና ኣለና። ኣብ ዝሓለፈ ግዘያት፣ ፖለቲካዊ ውድባት ዝለዓለ ተራ ስለ ዝነበረን ኣብ ልዕሊ ሲቪካዊ ውድባትን፣ ውልቀሰባትን ዘካየድኦ ወገዛን፣ ነጸላን፣ ከሰሳን፣ ኣበሳን ቁጽሪ የብሉን። ሕጂ ከኣ ሲቪካዊ ማሕበራት ፋይናንሳውን፡ ዓቕማውን እጃመን ጎልቢቱ ኣብ ዘለወሉ ግዜ፣ ካብ ወድባት ዘዘድለየን እናሓረያን፣ እናሰቐላን፣ እናኣውረዳን፣ እናወደባን፣ ኣብ ዝብገሳሉ ዘለዋ ግዜ፣ ተራ ፖለቲካዊ ውድባት እናተሓተ፣ እናተዋሕጠ፣ እናጎበጠ፣ እናተዓብጠን፣ እንተኸይዱ ኣብ ዘይስረሐን ኣእትዩ ዘይድለ ክብደተ-ጾር ወሲኹ፣ ከግድዐንን፣ ክመንሀንን፣ ክገምየንን፣ ክቖጽየንን ስለዝኽእል ብኣጋጢምወን ዘሎ ዕድል ከይተዓሸዋ ሃገራውን ዲሞክራስያውን ረብሓታት ኣቐዲመን ክሰርሓ ተላቢና`ሎና። ብርእይቶና ፖለቲካዊ ውድባት ብንጹር መትከላትን፣ ዕማምን ኣብ ሃገርና ዝኣምናሉ ፖለቲካዊ መርሖ ንምትግባር ዝወዳደራ ሓይልታት እየን። ብመንጽሩ ከኣ ሲቪካዊ ማሕበራት መሰል ህዝብታትና ከይገሃስ ዝከላኸላን፡ ዘስተምህራን ዝጣበቓን ሓይልታት እየን። ኣብ ዘይንቡር ኩነታት ስለዘለና ግን፣ ዕማማት ናይ ክልቲኦም ትካላት ዝመሰቓቐለሉ መድረኽ ኣብ ወጻኢ ኤርትራ ስለ ዘጋጠመ ኣብቲ ዝመሰቓቐለሉ መላግቦ ብጥንቃቐ ክንኣስሮ መድረኽ ይጠልበናዩ። ነዚ ዝኸውን ንብሎ መፍትሒ ድማ እነሆ፡
1. ብዙሓት ናይ ሓባር መትከላት ዘለወን ውድባት ዝተወሃሃዳን ዝተቐራረባን ኣለዋ። ገናውን ሓደ ፖለቲካዊ መርሖ ዘለወን ክሰምራ ኣብ መስርሕ ዘለዋ ውድባትውን ኣለዋ፡፡ ምፍንጫል መሰረታዊ ናይ ዕላማን መትከልን ፍልልይ ምስዘይህልዎ ብመጽናዕቲ ዝዅንን ናይ ሓባር ኣካል ክዋደድ ኣለዎ።
2. ፖለቲካዊ ውድብ እንተኾይኑ ጽላሉ ምስ ፖለቲካዊ ውድባት እምበር፣ ምስ ስቪካዊ ማሕበራት ከቶ ከምዘይኮነ ምእማንን ኩሉ ዝግበር ጎስጓስ ኣንጻርቲ ስርዓት ግን ምስ ፖለቲካዊ ውድባት ብሓብር ዘጽልሎም ትካል ክህሉ ምእማን።
3. ንመድረኻዊ ረብሓታት ኢልካ ናይ ፖለቲካዊ ውድብ `ካባኻ` ደርቢኻ ሓድሽ ፖለቲካዊ ካባ ለቢስካ፣ ብደረጃ ውልቀሰብየ ኣብዚ ዘለኹ ምባል ንናይ ፖለቲካ ሰባትስ ሕደግ ንተራ ዜጋታትውን ዘደናግር ስራሕ ኣይኮነን።
4. ኩለን ሲቪካውን ናይ ሰብኣዊ መሰል ውድባትን፣ ዝሰምራ ሰሚረን ዘይሰምራ ከኣ ፍሉይ ዕማማተን ሒዘን ተወዲበን ናታተን ጥራይ ኮንፈረንስ ብምግባር ምስ ፖለቲካዊ ውድባት ሓንሳብን ንሓዋሩን ዝዛመድሉ ፎርሙላ ኣዳልየን ብሓባር ተወዲቦም ጸረ ህግደፍ ዝቃለሰሉ ፕላትፎርም ከውጽኡ ምግባር።
5. ክልቲኣቶም ሓይልታት ብድሕሪ ነናቶም ኮንፈረንሳት ወይ መጋባኣያታት ምግባር፣ ካብ ፖለቲካውን ሲቪካውን ማሕበራት ዝቖመ ቅርጻ ንመላእ ተቓውሞ ሓይልታት ኣንጻር ህግደፍ ሓደ ባይቶኣዊ ጽላል ኣቝሙ ዝመርሕ ትካል ብምእዋጅ ብዘይውዓል ሕደር ናይ ውሽጥን ደገን ህዝብና ደገፍ ከም ዝረክብ ምግባር።
6. ብዘይካዚ ትካልዚ ክልቲኣቶም ክፍልታት ዝሰማማዕሉ ብሕርያ ኣብ ቃልሲ ሰውራ፡ ብፖለቲካዊ ወይ ካልእ ሲቪካዊ ኣገልግሎት እንተላይ ምሁራት መራሕቲ ሃይማኖት ዝርከብዎ ናይ ስራሕ መምርሒ ኣውጺእካ ናይ ኣማኻሪ ቦርድ ምቛም። እዚ ቦርድዚ ብወገን ክልቲኡ ሸነኻት ዝሰማምዑሉ እምበር ሓደ ሸነኽ ጥራይ ዝመረጾ ክኸውን የብሉን።
7. ኣብ ጥቅምቲ 20, 2017 ክልቲኡ ሸነኽ ኣዲስ ኣበባን ፍራንክፈርትን ዝግበር መጋብኣያታት ተቓወምቲ ሓይልታት፣ ንቕድሚት ዝጠመተን፣ ዝቋዶን፣ ዝወራረስን፣ (ኣዳፕትብል) ውሳኔታት ሒዙ ክወጽእ ኣጥቢቕና ንምሕጸን። ኣብ ክልቲኡ ሸነኻት ዝካፈሉ ዘለዉ ፖለቲካዊ ውድባት ከኣ ጥንቁቕ ዝኾነ ምውኽኻስ ምስ መራሕቲ ውድባቶም ከም ዘድልዮም ንርኢ። ንምንታይ ኣብዚ ጉዕዞዚ ዝርከብ ሓርፋፍ ንካልእ 2 ዓመታት ኩርኳሕ ክኾነና ስለዝኽእል!!!
ምስ ሰናይ ትምኒት!
ዓወት ንውጹዕ ህዝብና!
ዓወት ን20 ጥቅምቲ ኮንፈረንሳት ኣዲስን ፍራንክፈርትን!
ማሕበር ስኒት ኤርትራውያን ሳንድየጎ
ጥቅምቲ 12, 2012


text:
ብምኽንያት መዓልቲ ናጽነት፣ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ እስራኤል ኣብ ዝወደቦ ለይታዊ ትልሂት ኣብ መንጎ ደገፍቲ ህግደፍን ኤርትራውያን ደለይቲ ለውጥን ንዝተጓሃሃረን ዕግርግር፣ ፖሊስ እስራኤል ምሉእ ለይቲ ክብትንዎ ከምዝሓደሩ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብ እስራኤል ሓቢሮም።
እቲ ብቀዳም 18 ግንቦት ኣብ ከተማ ቴልኣቪቭ ጎደና ቦርሳ ዝተኻየደ ግጭት ደገፍቲ ህግደፍን ኤርትራውያን ደለይቲ ለውጥን፣ ድምጻዊ ተስፋኣለም ኣረፋይነ ቆርጫጭ ዝርከብዎም ሙዚቐኛታት ነቶም ደገፍቲ ህግደፍ ምሉእ ለይቲ ከላህይዎም ኣብቲ ቦታ ተረኺቦም እኳ እንተነበሩ፣ ብሰንኪ እቲ ደለይቲ ለውጢ ዝኾኑ ኤርትራውያን ዘካይድዎ ዝነበሩ ተቓውሞን ድሒሩ ዝተወልዐ ዕግርግርን ግና እቲ መደብ ኣብ መንጎ ከምእተዘርገ ምንጭታትና ኣረጋጊጾም።
ኣምባሰደር መንግስቲ ኤርትራ ኣብ እስራኤል፣ ኣብቲ ኣጋጣሚ ቶርታ ንምቑራስ ዝወጠኖ መደብ’ውን ሓደ ካብ ደለይቲ ለውጢ ናብ መድረኽ ብምድያብ ማይክሮፎን ብምምንጣል መልእኽቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ንምትሕልላፍ ብዝገበሮ ጻዕሪ፣ እቲ ናይ ቶርታ መደብ ሕንፍሽፍሽ ከምዝኣተዎ ተፈሊጡ።
ብመሰረት ጸብጻብ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና፣ ፖሊስ እስራኤል ነቲ ኣብ ውሽጢ ኣዳራሽን ኣብ ግዳምን ዝተወልዐ ናዕብን ዕግርግርን ንምህዳእ፣ ዘንብዕ ፍሊት እናተጠቕሙ፣ ነቶም ክልተ ነንበይኑ ኣረኣእያ ዘለዎም ኤርትራውያን ንምብታን ኣብ ዝገብርዎ ዝነበሩ ጻዕሪ፣ ሓያሎ ካብቶም ኤርትራውያን መጠናዊ ጉድኣት ወሪድዎም።
ደገፍቲ ህግደፍ፣ ብደለይቲ ለውጢ ተቓውሞ ከይልዓል ብምስጋእ፣ ነቶም እሙናት ዝብልዎም ደገፍቲ ጥራይ እናለለዩ ናብቲ ለይታዊ ትልሂት ዝተዳለወሉ ኣዳራሽ ከእትውዎም እኳ እንተፈተኑ፣ ሓያሎ ካብቶም ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ዝኾኑ ኤርትራውያን ገና ተበላሒቶም ናብቲ ኣዳራሽ ብምእታው ዕላምኦም ከምዘተግበሩ’ውን ኣብቲ ፍጻሜ ዝወዓሉ ኣረዲኦም።
እቶም ኤርትራውያን ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ መወዳእታ፣ ዝበዝሐ መንእሰይ ብሰንኪ እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ሕሰም ግዳይ ማእሰርቲ፣ ስደትን ሞትን እናኾነ፣ ከም በዓል ተስፋኣለም ቆርጫጭ ዝኣመሰሉ ድምጻውያን ድማ ኣብ ጎኒ እቲ ደላይ ለውጢ ዝኾነ ህዝቢ ብፍላይ መንእሰይ ተሰሊፎም ታሪኽ ኣብ ክንዲ ዝሰርሑ፣ ንውልቃዊ ረብሓን ግዝያዊ ሓለፋታትን ኣጫፈርቲ መንግስቲ ክኾኑ ምምራጾም ከምዘጉሃዮምን ብምጥቃስ፣ ሕጂ’ውን ስነጥበባዊ ኣበርክትኦም ምእንቲ እታ ጽባሕ እትህሉ ደሞክራስያዊት ኤርትራ ከውዕልዎ ታሪኻዊ ሓላፍነትን ከምዘለዎም ኣዘኻኺሮም።
ብምኽንያት 24 ግንቦት መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ፣ ኣብ ሓያሎ ሃገራት ኤውሮጳ ተዳልዩ ኣብ ዘሎ መደባት ህግደፍ፣ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ዝኾኑ ኤርትራውያን’ውን፣ ጎኒ ጎኑ ኣብ ኤርትራ ፍትሒ ክነግስ፣ ቅዋም ክትግበር፣ ብሃውርን በኣልማማ ምእሳር ዜጋታት ከብቅዕ፣ መሰል ዜጋታት ክሕሎ፣ ኩሎም ናይ ፖለቲካዊ እሱራት ክፍትሑን ዝጽውዕ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ከካይዱ ምዃኖም ከካብ ቦትኡ ዝበጽሓና ዘሎ ሓበሬታታት የመልክት።


text:
Radio Erena: 30 March 2016
ኢትዮጵያ ኣብ ጅቡቲ ኣጋጢሙዋ ዘሎ ናይ ወደብ ምጭንናቕ ንምቅላል ካብ ሱዳን ሓገዝ ከምዝሓተተ ተሓቢሩ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ናብ ኢትዮጵያ ዝቀንዓ ልዕሊ 20 መራኽብ ኣብ ወደብ ጅቡቲ ንምርጋፍ ሪጋ ሒዘን ከምዘለዋ ዝሓበረ ጋዜጣ ዘ ሪፖርተር፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዝቀልጠፈ ከገዓዕዞ ብዘይምኽኣሉ፣ ንተወሳኺ ናይ ወደብ ክራይን ካልእ ክሳራታትን ክቃላዕ ምዃኑ ኣተሓሳሲቡ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብታ ሃገር ኣንጸላልዩ ንዘሎ ደርቂ ንምምካት ቀዳምነት ሂቡ ይሰርሓሉ ምስ ምህላዉ ዝበዝሐ እቲ ኣብ ወደብ ጅቡቲ፣ ምርጋፍ ዝጽበ ከም ስርናይ ዝኣመሰለ ኣእካል እኳ እንተኾነ፣ ከም ድኩዒን ካልእ ንሕርሻን ልምዓትን እታ ሃገር ዘገልግል ነገራት’ውን ይርከቦ’ዩ።
ነዚ ብቀዳምነት ከምዝራግፍ ዝተገልጸ እኽልን ዱኽዓን ንምብጽጻሕ ፈደራላዊ በዓል መዚ መጓዓዝያ፣ ኣብታ ሃገር ንዝርከባ 9 ሽሕ ዓበይቲ ናይ ጽዕነት መካይን ናብ ወደብ ጅቡቲ ክዋፈራ ጻውዒት ኣቕሪቡ ምህላዉ እታ ጋዜጣ ሓቢራ።
ይኹን’ምበር እዚ’ውን ናብ ጅቡቲ ተዋፊረን ዘለዋ ናይ ጽዕነት መካይን እኹላት ስለዘይኮና፣ ኢትዮጵያ ካብ ሱዳን ሓገዝ ምሕታታ ዘረጋገጸት እታ ጋዜጣ ካብ ሱዳን ዝተኻረየተን ዓበይቲ ናይ ጽዕነት መካይን ናብ ጅቡቲ ክትልእኽ ጀሚራ ምህላዋ’ውን ኣምልኪታ።
እዚ ንኢትዮጵያ ኣብ ወደብ ጅቡቲ ኣጋጢሙዋ ዘሎ ናይ ወደብ ምጭንናቕ፣ ኣብ ርእሲ’ቲ ናይ ዝፈጥሮ ናይ ወደብ ክራይን ካልእ ተወሳኺ ክሳራታትን፣ ኣብ ወደብ ጅቡቲ ዝተራገፈ ነጋዶ ዝኣዘዝዎ ኣቑሑ’ውን ናብ ኢትዮጵያ ኣብ ግዜኡ ክኣቱ ብዘይምኽኣሉ፣ ኣብ ዕዳጋ ጽልዋ ክፈጥር ከምዝኽእል ይግለጽ።
እዚ ንኢትዮጵያ ኣብ ወድብ ጅቡቲ ኣጋጢሙዋ ዘሎ ናይ ኣገልግሎት ምጭንናቕ፣ ነቲ ናብ ህዝቢ ብህጹጽ ክበጽሕ ዝግብኦ ረዲኤት የሰናኽል ምህላዉ ኣህጉራዊ ትካል ድኽነት ቆልዑ ምርግጋጹ ኣይርሳዕን።
===========================


text:
ኣብ ጅማ ዩኒቨርሲቲ ቀጽሪ ኪቶ ፋርዲስ ትማሊ ምሸት ንክልተ ሰዓታት ተማሃሮ ሰልፊ ዘኻየዱ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ካብ ዝትግበር ንነጀው ሓይልታት ጸጥታ ለይቲ ለይቲ እናመጹ ተማሃሮ ይወስዱ’ለው ዝወሰድዎም ኸአ አበይ ከምዘእተዎም ኣይንፈልጥን ብዝብል ምኻኑ ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረቦም ተማሃሮ ሓቢሮም።
እዞም ተማሃሮ ብተወሳኺ ዶ/ር ፍቓዱ አሰፋ ዝተባህለ መምህር እቲ ዩኒቨርሲቲ ኣበይ ከምዝተወስደ ኣይተፈልጥን ይብሉ።
“ትማሊ ምሸት ተቃውሞ ሰልፊ አብ ካምፓስ ተኻይዱ። ድሕሪ አዋጅ ኮማንድ ፖስት ተማሃሮ ተወሲዶም አበይ ከምዘአተው ኣይፍለጥን።” እቲ ሕቶ’ቶም ተማሃሮ እቲ ኮማንድ ፖስት ይገለጸልና። ዝተአሰሩ ተማሃሮ ይፈትሑ ዝብል ምንባሩ ተሓቢሩ።
ብተወሳኺ ዕላምኦም ካብ ሎሚ ሶኑይ ክሳብ ዓርቢ ትምህርቲ ደው ናይ ምባል አድማ ምግባር ምኳኑ’ውን ስማ ከይግለጽ ዝሓትት ተማሃሪት ሓቢራ መብዛሕትኦም እቶም ዝእሰሩ ዘለው ተማሃሮ ካብ ቀጽሪ ትምህርቲ ምሕንስና ምኳኑ ይገልጹ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይከአል።


text:
እቶም ኣቦ መንበር ብተወሳኺ ምስ ኢህወዴግ ንምልዛብ ኣብ ምድላው ንርከብ ኣለና ይብሉ።
እቲ ፓርቲ ካብ ዝምስረት ኣትሒዙ ነቲ ፓርቲ ዝመርሑ ኢንጅነር ይልቃል ጌትነት ኣቶ የሺዋስ ዝተመርፁ ብዘይሕጋዊ ኣገባብ እዩ ብዝብል ካልእ ጉጅለ መስሪቶም ኣለው።
ኣቶ የሺዋስ ኣሰፋ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብዝሃብዎ ቃል ትማሊ ረቡዕ ኣብ ሰዓታት ቅድሚ ቀትሪ ካሳንቺስ ኣብ ዝርከብ ቤት ፅሕፈቶም ንሶምን ካልኦት መሳርሕቶምን ኣብ ስራሕ እናሃለው ‘ዘይንፈልጦም ሰባት ብእንፈልጦም’’ እናተመርሑ መፂኦም ኣጥቒዖምና ኢሎም።እቶም ዘይፈልጡዎም ሰባት ናብኦም ቅርብ ኢሎም ስለምንታይ ኢኻ ንምልዛብ ቅድመ ኩነት ተቐምጥ ዘለኻ ኢሎም ሕቶ ብምቕራብ ሽዑ ንሽዑ ብቕፅበት መውቃዕቲ ከምዝጀመሩ ይገልፁ።
“ናባይ ዝመፁ ክልተ እዮም፤ካልእ ሓደ ሰብ ተወሲኹ ሰለስቲኦም ክወቕዑኒ ጀሚሮም።ናብ ደገ ምስርኣኹ ድማ ንሓላፊ ቤት ፅሕፈተና እውን ይቕጥቅጡዎ ነይሮም፤ብፍላይ ሓላፊ ውዳበና ኣዚዩ እዪ ተጎዲኡ፤ሕዚ እውን ኣብ ሆስፒታል እዩ ዘሎ።ዋርዲያ እውን ተወቒዑ እዩ።”
እቲ ማህረምቲ ብበትሪ ከምዝኾነ ዝገለፁ ኣቶ የሺዋስ ሓደ ካብኦም ብረት ዝተዓጠቐ ምዃኑ ሓቢሮም።ፖሊስ ምስ መፀ ብሓፁር ዘሊሎም ከምዝሃደሙ ብምግላፅ ዝተዓደጉ ድዮም ወይስ ኣባላት ደሕንነት እዮም ዝብል ዝቐረበሎም ሕቶ ኣይፈለጥናን ዘለና ኢሎም።
ካብ ፖሊስ ይኹን ካብ ኢንጅነር ይልቃል መብርሂን ርእይቶን ንምርካብ ዝተኻየደ ጻዕሪ ኣይሰለጠን።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Radio Erena: 10 August 2020
ብሰንኪ ኮረና ቫይረስ ተዓጽዩ ዝጸንሐ ዶባት ኢትዮጵያን ጂቡቲን ናብ ንቡር ንጥፈታቱ ክምለስ ክልቲኤን ጎረባብቲ ሃገራት ኣብ ምርድዳእ ከምዝበጽሓ ኣፍሊጠን።
ድሕሪ’ቲ ዝተበጽሐ ስምምዕ፣ ኢትዮጵያ፣ ናይ መሬትን ኣየርን ናይ መጓዓዝያ ኣገልግሎታት ናብ ጂቡቲ ከምእትጅምር ኣፈኛ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ፣ ዲና ሙፍቲ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መብርሂ ኣረጋጊጹ።
ምስ ካልኦት ጎረባብቲ ሃገራት’ውን፣ ብሰንኪ ኮቪድ 19 ተቋሪጹ ንዘሎ ናይ መሬትን ኣየርን መጓዓዝያ ንምጅማር ተመሳሳሊ ስምምዓት ንምክያድ መደብ ከምዘሎ እቲ ኣፈኛ ጠቒሱ።
ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝበዝሐ መልከፍቲ ኮረና ቫይረስ መዝጊባ ዘላ፣ ብኣስታት 22 ሽሕ ኢትዮጵያ ክትከውን እንከላ፣ ሓደ ሚልዮን ዘይበጽሕ ብዝሒ ህዝቢ ዘለዋ ጂቡቲ’ውን ልዕሊ 5, 300 መልከፍቲ ምምዝጋባ፣ ቀሊል ቁጽሪ ኣይኮነን።
እዘን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝበዝሐ መልከፍቲ ኮረና ቫይረስ ዝመዝገባ ጎረባብቲ ሃገራት፣ ናይ መሬትን ኣየርን መጓዓዝያ ክኽፈት ኣብ ስምምዕ ዝበጽሓሉ ምኽንያት፣ 95% ሰደድን እታውን ኢትዮጵያ ኣብ ወደብ ጂቡቲ ስለዝሙርኮስ’ዩ።
ልዕሊ 100 ሚልዮን ብዝሒ ህዝቢ ዘለዋ ኢትዮጵያ፣ ነቲ ብጂቡቲ ጥራይ ተባሒቱ ዝርከብ ናይ ሰደድን እታውን መስመራት፣ ብወደባት ኤርትራ፣ ሱዳንን ሶማሊላንድን ንምትክኡ መደባት ከምዘለዋ ይፍለጥ።
ስእሊ፣- ኣርካይቭስ ኢንተርነት
================


text:
"ኣብ ቶጎጋ ትግራይ ብሰንኪ ዝተፈጸመ ደብዳብ ብርክት ዝበሉ ከምዝቆሰሉን ከምዝሞቱን፣ ንዝወረደ መጥቓዕቲ፣ ሓላፍነት ዝወሰደ ኣካል ዛጊት ከምዘይተረኸበ" ተፈሊጡ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊያን ሰባት ደብዳብ ከምዘይፍጽም ምግላጹ ሪፖርተርና ሂዘር ሞርዶክ ገሊጻ።
ብመሰረት መሰኻኸር ዓይኒን ሰብ ሞያ ሕክምናን ደብዳብ ከምዝተፈጸመ፣ ብርክት ዝበሉ ከምዝሞቱን ከምዝቆሰሉን ተፈሊጡ ኣሎ ትብል ሪፖርተርና ሂዘር ሞርዶክ፣
ከምኡ'ውን መገዲ ከምዝተዓጸወን ኣምቡላንሳት ነቶም ኣብ’ቲ ደብዳብ ዝተጎድኡ ናብ ሆስፒታል መቐለ ከግዕዛ ከምዘይካኣላ ዘዘራረብኩዎም ሰባት ገሊጾምለይ እዮም ትብል ።
ካልእ ዘይተዘርበሉ ነገር ኣሎ ትብል ወኪልና ሂዘር "ሓንቲ ከተማ ኣብ ውሽጢ ክልተ መዓልታት ኣብ ኢድ ሰለስተ ሓይልታት ከምዝወደቀት፣ ነበርታ ስለዝፈርሑ ካብ ቤቶም ክወጹ ከምዘይኣሉ፣ ብርክት ዝበሉ ኣባይቲ ከምዝዓነውን ሰለስተ ሰባት ከምዝሞቱን ገሊጻ።
ናብ’ቲ ደብዳብ ነፈርቲ ክመልሰኪ’ሞ፣ ኣብ ቶጎጋ ነቲ ደብዳብ መን ከምዝፈጸሞ ተፈሊጡ’ዶ ዝብል ሕቶ ዝቀረበላ ሂዘር ዝሃበቶ መልሲ፣ "ኣይፋሉን። መን ከምዝፈጸሞ ኣይተፈለጠን። መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊያን ሰባት ደብዳብ ኣይንፍጽምን ኢሉ። እቲ ደብዳብ ግና ንተዋጋእቲ ህወሓት ዒላማ ዝገበረ እዩ ዝመስል። እንተኾነ፣ ነቲ ደብዳብ ባዕለይ እየ ፈጻሚኡ ዝበለ ኣካል ዛጊት የለን።"
ካልእ ንሂዘር ዝቀረበላ ሕቶ "ቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድ፣ ኣብ ትግራይ ጥምየት የለን"ኢሎም እዮም። ሕቡራት ሃገራትን ካልኦት ትካላትን ግና ሰፊሕ ሕጽረት መግቢ ከምዘሎ ሓቢሮምና ኣለው። ስለዚ እቶም ቀ/ሚ ስለምንታይ ከምኡ ከምዝበሉ ክተብርህልና’ዶ ምኻኣልኪ? ዝብል እዩ። ሂዘር "ዝቃልሑ ሰብኣዊ ቅልውላዋት ዝተጋነኑ እዮም፣ ናይ ወጻኢ ሚድያታት ኣንጻር መንግስቲ ጸግዒ ዝሓዘ ሓበሬታ’ዮም ዘቃልሑ ከምኡ'ውን ኣብ’ቲ ክልል ንዘሎ ሰብኣዊ ጸገማት የጋንንዎ ኣለው ዝብል ርእይቶ ኣብ አዲስ አበባ ሰሚዓ እየ። ቀ/ሚ ኣብዪ ስለምንታይ ኣብ ትግራይ ጥምየት የለን ከምዝበሉ ግና ንርእሰይ ርግጸኛ ኣይኮንኩን።"
ሪፖርተር ድምጺ ኣሜሪካ ሂዘር ሞርዶክ እቲ ሓቂ ግና ኣብ ትግራይ ጥምየትን ድኽነትን ኣሎ፣ እዚ ንሰራሕተኛታት ረድኤትን ንጋዜጠኛታትን ንጹር እዩ። ሕጽረት እኽሊን ጥቃ ጥምየት ዝርከቡ ኣስታት 350 ሽሕ ሰባት ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ዝጠመዩን ሰባት ኣለው ኢላ ።
ናብ አዲስ አበባ ክመልሰኪ’ሞ፣ ሰባት ብዛዕባ’ቲ ሶኑይ ዝተሳለጠ ሃገራዊ ምርጫ ዘለዎም ግብረ መልሲ እንታይ ይመስል?
ንሳ "ሰባት ሕውስዋስ ርእይቶታት እዮም ዝህቡኻ። ተቃወምቲ ልዕሊ ክልተ ሚእቲ ጉድለታት ከምዝሰነዱ፣ ንኣብነት መድመጺ ካርድታትን ተዓዘብቲ ምርጫን ከምዝተሰወሩ፣ ምፍርራሕ ኣብ ልዕሊ ተዓዘብቲ ከምዝተፈጸመ ካብኡ ዝኸፍአ ካብ ዝተመደብሉ ነቁጣ ንክርሕቁ ከምዝተገደዱ ይጠቅሱ ኣለው። ኣብ አዲስ አበባ እቲ ምርጫ ብሰላም ብምዝዛሙ እፎይታ ዝተሰመዖም’ውን ኣለው። "
ሂዘር ሞርዶክ ምስ ድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዘካየደቶ ቃለ መሕትት"ውሑድ ዘይኮነ በዝሒ ዘለዎም ህዝቢታት ኣብ ምርጫ ከምዘይተሳተፉ ምዝካር ኣገዳሲ እዩ። መስርሕ ምርጫ ናብ መስከረም ዝተማሓላለፈሎም ከባቢታት’ውን ኣለው። ኣብ ሙሉእ ትግራይ ምርጫ ኣይተካየደን። ክልተ ተቃወምቲ ፓርቲታት ካብ ክልል ኦሮምያ ድማ ካብ’ቲ ምርጫ ንርእሶም ኣግሊሎም እዮም" ትብል።


text:
Radio Erena: 08 December 2019
ሕብረት ኤውሮጳ ንኢትዮጵያ ናይ 170 ሚልዮን ዩሮ ገንዘባዊ ሓገዝ ክገብር ተማባጺዑ።
ሓዳስ ኣደወንበር እቲ ሕብረት ኡርሱላ ቮን ደር ለየን፣ ናብ ኢትዮጵያ ዑደት ኣብ ዘካየደትሉ፣ ምስ ፕረዚደንትን ቀዳማይ ሚኒስተርን’ታ ሃገር ርክብ ከምዘካየደት ማዕከናት ዜና ዓለም ካብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዘመሓላለፎኦ ጸብጻብ ኣመልኪተን።
ቮን ደር ለየን ኣብ ርክባ፣ እቲ ፋይናንስያዊ ሓገዝ፣ 100 ሚልዮን ዩሮ ብቐጥታ ባጀት ንምዕባይ፣ 50 ሚልዮን ዩሮ ኣብ ጽላት ጥዕና፣ ከምኡ’ውን 10 ሚልዮን ዩሮ ኣብ ጽላት ትምህርቲ ክውዕል ሙዃኑ ኣብቲ ኣጋጣሚ ገሊጻ።
ኣብ መጀመሪያ እዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ስልጣን ዝጨበጠት እታ ኣደ ወንበር ሕብረት ኤውሮጳ ምስ ኣቦ ወንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ሙሳ ፋቂ ሞሃመት እውን ርክብ ኣካዪዳ።
ንሱ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ሃገራት ኤውሮጳን ኣፍሪቃን፣ ብሓባር ናብ ምዕባለ ዘተኮረ ምትሕብባር ክገብራ ርሒብ ዕድላት ከምዘሎ ገሊጹ። ቮን ደር ለየን ብወገና፣ ንኣፍሪቃ ከም ናይ ቀረባ መሻርኽቲ ጎረቤት ከምእትርእያ ድሕሪ ምግላጽ፣ ብፍላይ ስልጣን ድሕሪ ምሓዛ ናይ መጀመሪያ ጉዕዞኣ ናብ ኢትዮጵያ ምግባራ፣ ፖለቲካዊ መልእኽቲ ከምዘለዎ ሓቢራ።
ኣብ ዓመተ 2018 ጥራይ ኣብ መንጎ ሃገራት ኣፍሪቃን ኤውሮጳን ናይ ልዕሊ 265 ቢልዮን ዩሮ ምልውዋጥ ንግዲ ክካየድ እንከሎ፣ ብመልክዕ ሓገዝ ናብ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝተለገሰ ከኣ ክሳብ 261 ቢልዮን ዩሮ ይበጽሕ።
=================


text:
ኣርባዕቲኦም ጳጳሳት ኣቡነ መንግስትኣብ ተስፋማሪያም ኣስመራ፣ኣቡነ ቶማስ ዖስማን ባረንቱ፣ኣቡነ ኪዳነ የዕብዮ ዘመንበረ ከረንን ኣቡነ ፍቅረማሪያም ሓጎስ ዘመንበረ ሰገነይትን ብሓባር ኣብዝፅሓፍዎ መተሓሳሰቢ ‘’ሓዋሪያዊ መልእኽቲ ካቶሊካዊን ቅዱሳት ኤርትራ’’ዝብል ኮይኑ ‘’ሓውካ ኣበይ ኣሎ?’’ዝብል ጥቕሲ መፅሓፍ ቅዱስ እርእስቲ ዝሓዘ እዩ።
እቶም ጳጳሳት ኣብ መልእኽቶም ደላዪ ለውጢ መንእሰያት ቀለብ ባሕሪን ናይ ዘመንና ኣራዊት ነገድቲ ደቂ ሰባትን ክሳብ ምዃን ምብፅሑን ስደት ብዝምልከት እውን ናብ ወፃኢ ሃገር እንተኸይደ ጥራሕ እዩ ናብራይ ዝምሓየሽ ዝብል ስምዒት ኣብቲ መንእሰይ ምንጋሱን ከምዘተሓሳሰቦም ገሊፆም።
ሰላም፣ፍትሒ፣ሰሪሕኻ ምብላዕን ብዘይስግኣት ምዝራብን ኣብዘለዎ ሃገር ናብ ስደት ከይኮነስ ዝተሰደደ እውን ይምለስ እዩ ኢሎም እቶም ጳጳሳት።
ኣብ ኤርትራ ብናጻ ምምይያጥ ስለዝተሳእነን ፡ሰብ ሓበረታ ብዘይምክርካቡን ብሕሽኹሹኽ ንኽዛረብን ባህሊ ናይ ሓሜትን እንታይገደሰንን ስምዒት ክሰፍሕን ከምዝኽኣለ ኣብ ደብዳብኢኦም ጠቒሶም።
ሎሚ ኣብ ኤርትራ ‘’ብሕጊ ኣምላኽ’’ዝብል ባህሊ ብምጥፍኡ ድዩ ብልሽውና በዚሑ ዘሎ? ኢሉ ዝሓተተ ደብዳብኦም ንፍትሒ፣ንርትዒ ብልዕልነት ሕጊ ምምራሕ ንሓቂ ጠጠው ምባል ኩሉ ዝደልዮ ስለዝኾነ ትኹረት ክረክብ ይፅውዕ።
ኤርትራዊያን ካቶሊካዊያን ጳጳሳት ኣብቲ ፅሑፎም ‘ሓውካ ኣበይ ኣሎ?’’ ክንብል ከለና እቲ ሕቶ ብሓፂሩ ‘’ኣነዶ ሓላዊ ሓወይ እየ?’’ ካብ ምባል እቲ ሕቶ ስፍሕ ብዝበለ ‘’ሃገርካኸ ኣብ ምንታይ ደረጃ ትርከብ’’ ክሳብ ምባል ክብፃሕ ከምዘለዎ ኣተሓሳሲቦም።


text:
ዝሓለፈ ሰሙን ፖሊስ ኣብ ክፍለ ግዝኣታት ሊዊዚያናን ሚኒሶታን ንኽልተ ኣፍሪካዊያን ኣሜሪካዊያን ምስ ቐተሉን ኣብ ዳላስ ቴክሳስ ድማ ፀረ ናይ ፖሊስ ጭካነ ሰለማዊ ሰልፊ የካየዱ ኣብዝነበርሉ እዋን ሓደ ሰብ ንሓሙሽተ ፖሊሳት ምስተቐተለን ዩናይትድ ስቴትስ ሓድሽ ናይ ስራሕ ሰሙን ጀሚራ’ላ።
ንቶም ፖሊሳት ዝቐተለ ሚካህ ጆንሰን ኣብ ሓደ እዋን ወታደር ዝነበረ እዩ።ንሱ ኣብ ዳላስ ካብኡ ዝዓበየ ዕንወት ንምብፃሕ ወጢኑ ከምዝነበረ ፖሊስ ገሊፁ’ሎ።
ኣዛዚ ፖሊስ ዳላስ ዴቪድ ብራውን ንሲ.ኤን.ኤን. ኣብ ዝሃብዎ ቃል ጆንሰን ኣብ ዝሓለፈ ሓሙስ ምስ ፖሊሳት ክደራደር ከሎ ብላግፅን ሕጫጨን ይስሕቕ፣ይደርፍ፣ክንደይ ከምዝቐተለ እውን ይሓትትን ከምዝነብረን ሓቢሮም።
ፖሊስ ዳላስ ጆንሰን ተሓቢኡ ይትኩሰሉ ናብ ዝነበረ ሕንፃ ቦምብ ዝተዓጠቐ ሮቦት ብምስዳድ እዮም ቐቲሎምዎ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኣብ ብርክት ዝበላ ከተማታት እታ ሃገር ተቓውሞ ሰልፍታት ከምዝቐፀሉን ኣብ ገለ ኣጋጣሚታት ኣብ መንጎ ሰልፈኛታትን ፖሊስን ረፅሚ ከምዘጋጠመን ተፈሊጡ’ሎ።ብርክት ዝበሉ ሰባት ከምዝተኣስሩ እውን ተፈሊጡ’ሎ።
ናይ ዩናይትድ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ኣሜሪካዊያን ነንሕድሕዶም ክከባበሩ ፀዊዖም ኣለው።ኦባማ ፅባሕ ሰሉስ ናብ ዳላስ ክጉዓዙ እዮም።


text:
ኣብ ዙሪያ ዓለም ዓሰርተታት ሚሊየነራት መንግስታት መጠን ግብሪ ሓፍ ከብሉዎ ዝፅውዕ ናይ ሓባር ደብዳበ ፈሪሞም ናብ መንግስታቶም ኣቕሪቦም።
ልዕሊ 80 ሚሊየነራት ዩናይትድ ስቴትስን ካልኦት ሽዱሽተ ሃገራትን መንግስታቶም ግብሪ ክውስኹ ይፅውዑ ኣለው።
ፊርምኦም ካብ መንጎ ዘንበሩ ናይ ዎልት ዲዚኒ ኩባኒያ ወራሲት ዝኾነት ኣቢገይል ዲዚኒ፣ማነጂንግ ዳይረክተር ብላክሮክ ኢንኮሮፖሬት ዝነበረ ሞሪስ ፒርልን ዴንማርክ ኢራናዊ ነጋዳይ ጃፋር ሻልቺን ይርከቡዎም።
ነቲ ደብዳበ ዝፈረሙ ሚሊየነራት ለበዳ ኮሮናቫይረስ ንዓመታት ክዘልቕ ይኽእል እዩ፤ስለዝኾነ ድማ ረድኤት በይኑ ነቲ ፅልዋ ንምምካት እኹል ኣይኮነን ይብሉ።
‘’ሃፋትም ሰባት ክርድእዎ ዘለዎም ዝመስለኒ እቲ ኣገባብ ወይ መስርሕ በቲ ዘለዎ ክኸይድ ከምዘይኽእል እዩ’’ ኢሉ ሞሪስ ’’። ኹሉ ተቓውሞ ሪኢና፤ብሰንኪ ቅልውላው ኮቪድ ሚሊዮናት ሰባት ካብ ስራሕ ወፃኢ ክኾኑ ከለው ሪኢና ኢና፤ንዓይ ሓዊሱ ኢንቨስተራት ሃፋትም ዝበለፀ ሃፋትም ንኸውን ኣለና።ኣዚዮም ሒደት ሰባት ሃፋትም ዝኾንሉ ብዙሓት ሰባት ድማ ድኻታት ይኾኑ ኣብ ዘለውሉ ምዕራፍ ኢና ንርከብ ዘለና።እዚ ኣይሰርሕን እዩ’’ ክብል ገሊፁ።
ኣሜሪካ በበዝሒ ሚሊየነራት ቁፅሪ ሓደ ትስራዕ። ብመሰረት ሓበሬታ Forbs ልዕሊ 18.5 ኣሜሪካዊያዊን ኣብ ባንኪ ኣካውንቶም ልዕሊ ሓደ ሚሊዮን ዶላር ኣለዎም።እቶም ሃፋትም ብኣግባቡ ግብሮም ከምዘይኸፍሉ ብዙሓት ክኢላታት ይኣምኑ።ኣብ ልዕሊ ኣዚዮም ሃፋትም ዝኾኑ ጥራሕ ሰለስተ ሚታዊት ግብሪ እንተድኣ ተወሲኹዎም ኣብ ዓሰርተ ዓመት ልእሊ ሓደ ቢሊዮን ዶላር ክርከብ ከምዝኽእል ይኣምኑ።
ገለ ኣሜሪካዊያን ግን ኣብ ልዕሊ ሃፋትም ግብሪ ክውሰኽ ኣለዎም ኢሎም ኣይኣምኑን። ሪፓብሊካዊያን እውን ክቃወምዎ ዝፀንሑ ጉዳይ እዩ።ሃፋትም ጎኒ ንጎኒ ምኽፋል ግብሪ ክሕግዙ እንተደልዮም ካልኦት መንገድታት ከምዘለው ገለ ክኢላታት ርኢቶ ይህቡ።
ኣብ American Enterprise Institute ክኢላ ዝኾነ ጄምስ ፔቶኮኪስ ኣሜሪካዊያን ከፈልቲ ግብሪ ብቐጥታ ንምንስቴር ገንዘብ ዘወፍይሉ መስርሕ ኣሎ ይብል።
ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ 2021 ኣ\ፈ ክብረ ወሰን ዝሰብር ጉድለት በጀት ከምዘጋጥማን ሃፋትም ተወሳኺ ግብሪ ክኸፍሉ ፃውዒት ናብ ምቕራብ ዘምርሕን እዩ ይብሉ ክኢላታት ብምውሳኽ።


text:
ዘመነ ምጽአት ንእምነትና እነንጽሓሉ ግዜ ስለዝኾነ ብዓለማዊ መንፈስ ክዕብለል ኣይነፍቅድ! ር.ሊ.ጳ
አባ መኰንን አማኑኤል – ከተማ ቫቲካን
ቅዱስነቶም ነቲ ካብ ትማሊ ኣትሒዞም ደጋጊሞም ሓደራ ዝብልዎ ንዘመነ ምጽኣት ብግብእ ናይ ምጥቃም ምሕጽንታ ብምቅጻል ሎሚ ንግሆ እውን ዘመነ ምጽኣት ካብቲ ብዙሕ ትርጉማቱ ሠለስተ ጐድንታቱ ንተዓዝብ ክብሉ ከም ልማዶም ሠለስተ ቃላት ወስ ኢሎም። ሕሉፍ መጻኢ ሕጂ ክብሉ ከኣ ጠቂሶመን።
ብሓፈሻ እንክረኤ ዘመነ ምጽኣት ቅድሚ ዝኣገረ መንፈስና ክነንጽሕ ምሩጽ ግዜ ኮይኑ በዚ ምንጻሕ እዚ ገርና ከኣ ሃይማኖትና ነዕቢ ኢሎም። ናይ ዕለቱ ወንጌል ማቴ 8.5-11 ኮይኑ ነቲ ሓለቃ ሚእቲ ጊላኡ ሓሚሙ ኢየሱስ ከሕውየሉ ዝልምን እሞ ጐይታ ክኸይድ ቅሩብነቱ ምስ ኣርኣየ ኣብ ቤተይ ክትኣቱ ኣይግበኣካን ኣብኡ ኰንካ ኣዝዝ ሓንቲ ቃል ተዛረብ ኣነ እውን በዛ ዓቅመይ ሓላፊ ስለዝኾንኩ ኣብ ዘሎኹ ኣልየ ንዓ ዝበልክዎ ይመጽእ ኪድ ዝበልክዎ ይኸይድ ግበር ዝበልክዎ ይፍጽም ብማለት ኢየሱስ እውን ዝነኣዶ ዓቢ እምነት ዝገልጽ ነበረ። እምነት እንተዘይኣበራቢርካዮ ክድስክል ስለዝኽእል ቅዱስነቶም እንከዘኻኽሩ ሎሚ እውን እንተኾነ በዘልማድ ጥራይ እንተመላለስና ነዚ ሕያው ዝኾነ ጠባይ እምነት ክንዝግዕ ከምዝከኣል እዚ ንሓይሊ እምነትና ከምዘዳኽሞ ብኡ ኣቢሉ ከኣ ከምዝደስከሎ ድሕሪ ምግላጽ እምነት ወትሩ ሕያው ስለዝኾነ ሓዲስ ነገራት ክፍጸም ተአምር ክረኤ ኣንተኾይኑ ወትሩ ሕያው ክንገብሮ ኣሎና ኢሎም። ንእምነት ካብ ዘደስክሉ ሓደ ንበዓለ ልደት ዓለማዊ መንፈስ ምልባስ ምልባስ እዩ።
ንበዓለ ልደት ዓለማዊ መንፈስ ኣይነልብሶ!
ቅዱስነቶም ናብታ ቀዳመይቲ ቃል ዝበልዋ ማለት ሕሉፍ እትብል ቃል ምልስ ይብሉ እሞ ናይ ዘመነ ምጽኣት ቀዳማይ ገጽታ ሕሉፍ ዝምልከት ኮይኑ እዚ ከኣ ንሕሉፍ ንዝኽሪ ምንጻሕ እምበር ኦም ልደት ምትካል ወይ ምቅንጃው ከምዘይኮነ ዘኪርና ዝተወልደስ መድኅን ዓለም ክርስቶስ እዩ ኢሎም።
ንተስፋ ምንጻሕ!
ካልአይቲ ዕዮ ናይ ዘመነ ምጽኣት ንዝመጽእ ትምልከት ኮይና ነቲ ጽባሕ ክንቀባበሎ እንጽበዮ ዘሎና ጐይታ ርክብ ከም ተስፋ ሰኒቃ ነዚ ተስፋ እዚ ንምንጻሕ ይሕግዘና።
ጐይታ ዕለት ዕለት ማዕጾ ልብና ይኲሕኲሕ!
ኣብ መወዳእታ ቅዱስነቶም ዝጠቀሰዋ እታ ሎሚ ሕጂ ትብል ሣልሰይቲ ገጽታ ዘመነ ምጽኣት ኮይና እዚኣ ከኣ ነቲ ዕለት ዕለት እንነብሮ እምነትና ምስቲ በየማነ ጸጋም ከቢቡና ዘሎና ቈጺርካ ዘይውዳእ ሳህሮ ናብራ ብምዝማድ ነታ ኢየሱስ ኣብ ወንጌለ ማቴዎስ 6.6 ‘ክትጽሊ ከሎኻ ናብ ገዛኻ እቶ መዓጹ ሸጒርካ ናብቲ ብሕቡእ ዝርኢ ኣቦኻ ጸሊ’ ዝበሎ እሞ ንሱ ከኣ ብሕቡእ ዝምልሽ ኣምላኽ ድንቅን መንክራትን ስለዝኾነ ክርስትያን ዘቦኡ ዕለት ዕለት ናብት ምልክታት ሰማያዊ ኣቦኡን ድንቅታቱን ቚሊሕ ክብል ኣለዎ።


text:
ትካል ስደተኛታት ሕ/ሃ ጨንፈር ኢትዮጵያ ሎሚ ረቡዕ ኣብ ዘውጽኦ ናይ ትዊተር መልእኽቲ ብዛዕባ'ቲ ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ተፈጺሙ ዝተባህለ ቕትለት ከም ዝሰምዓ ገሊፁ “ከምዚኦም ዝበሉ ፀብፃባት ኣኽቢድና ኢና ንርእዮም ብኡ ንብኡ’ዉን ኣብ ሽረ ምስ ዝርከቡ ኣባላትና መሻርኽትን ኤርትራውያን ስደተኛታት ርክብ ጌርና’ኢና ። ዛጊት ግን ነቲ ዝተባህለ ኸነረጋግፆ አይከኣልናን” ኢሉ’ሎ።
ኣቐዲሙ ሚኒስትሪ ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ብትዊተር ኣብ ዘውጽእዎ መልእኽቲ "ህወሓት ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ከይተረፈ ቁጽጽር ኣብ ዘይብሉ ህልቂት ሰላማዊያን ሰባትን ናይ ሕነ ምፍዳይ ቅትለት ይፍጽም ኣሎ:እንተኾነ ግና እዞም ግፍዕታትን ዘይሕጋዊ ስጉምቲታት ህወሓትን ብሓፈሻ ከም ኦቻን ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ዝአመሰላ ብፖለቲካዊ መርገጺ ዝምርሑ ትካላት ሕቡራት ሃገራት: ገለ መንግስታትን መሓውራት ዜና ክግለጹ ኣይረኣይን" ምባሎም ይፍለጥ::


text:
ዜና ቫቲካን
ላቲናዊ ሥርዓተ ኣምልኾ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ሎሚ በዓል ቅድስት ካተሪና ዘስየና እንክትዝክር እዚኣ ድንግልን ሊቅ ቤተክርስትያንን ዝኾነት ቅድስት ጠበቃ ኤውሮጳ እውን ብምዃና ቅዱስነቶም ስለ ሓድነት ኤውሮጳ ንክንጽሊ ከምዚ ክብሉ ኣብ መባእታ ቅዳሴ ኣዘኻኺሮም።
ናይ ዕለቱ ቀዳማይ ንባብ 1ዮሓ 1.5 ዝተወስደ ኰይኑ 'እግዚኣብሔር ብርሃን ምዃኑን ኣብኡ ኸኣ ሓንቲ እኳ ጸልማት ከም ዜብሉን፡ እታ ኻብኡ ዝሰማዕናያ ንኣኻትኩምውን እንነግራ ዘሎና መልእኽቲ እዚኣ እያ። ምስኡ ሕብረት አሎና፡ ኢልናስ ኣብ ጸልማት እንተ ተመላለስና፡ ንሕሱ፡ ሓቂውን ኣይንገብርን ኢና ዘሎና። ከምቲ ንሱ ኣብ ብርሃን ዘሎ፡ ኣብ ብርሃን እንተ ተመላለስና ግና፡ ንሓድሕድና ሕብረት አሎና፡ ደም የሱስ ክርስቶስ ወዱውን ካብ ኵሉ ሓጢኣት የንጽሓና እዩ። ሓጢኣት የብልናን፡ እንተ በልና፡ ንርእስና ንጥብራ አሎና፡ እታ ሓቂውን ኣባና የላን። ሓጢኣትና እንተ ተናዘዝና፡ ንሓጢኣትና ይቕረ ኪብለልና፡ ካብ ኵሉ ዓመጻውን ኬንጽሃና እሙንን ጻድቕን እዩ። ሓጢኣት ኣይገበርናን፡ እንተ በልና፡ ሓሳዊ ንገብሮ፡ ቃሉውን ኣባና የሎን' ዝብል ይርከቦ። ክምኡውን ናይ ዕለቱ ወንጌል ማቴ 11.25 'ዎ ኣቦይ ጐይታ ሰማይን ምድርን፡ እዚ ኻብ ብልህታትን ኣስተውዓልትን ስለ ዝሐባእካዮ፡ ንሕጻናት ግና ስለ ዝገለጽካዮ ኤመስግነካ አሎኹ' ዝብል ይርክቦ። ቅዱስነቶም ካብዚ ብምብጋስ ነዚ ዚስዕብ ስብከት ኣቅሪቦም።


text:
ጀርመን ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት ዝመክር ጉባኤ ፅባሕ ዓርቢ ክተካይድ እያ።ኣብ ጀርመን ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ቁፅሪ ሓተቲ ዕቑባ ብዕፅፊ ወሲኹ’ሎ። ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና 2015 ኣስታት 30 ሽሕ ስደተኛታት ብሜድትራኒያን ኣቢሎም ካብ ኣፍሪካ ናብ ኣውሮፓ ምእታዎም ይእመን።ንዝሓሸ ማሕበረ ቁጠባዊ ሓገዝን ስራሕን ናብ ሰሜን ገፆም ይጉዓዙ።
ካብ ቬሮና ናብ ሙኒክ ኣብ እትጉዓዝ ዝቐልጠፈት ባቡር/ express train/ ኣብ ኢዶም ዋላ ሓደ ነገር’ዃ ዘይሓዙ መብዛሕቲኦም ሱማሊያዊያንን ኤርትራዊያንን ዝኾኑ ስደተኛታት ኣብ ገፆም ምድንጋር ይንበብ።ገሊኦም ኣብ ክፉት ወንበር ኮፍ ኢሎም ካልኦት ድማ ኣብ መሕለፊታት /ኮሪደራት/ ይፅበዩ።
መኮነናት ፖሊስ ኣብ ውሽጢ ጀርመን ሮሰንሄም ኣብ ዝበፅሐት ባቡር ናብ ውሽጢ ኣትዮም ፓስፖርት ይሓቱ።ንነፍስ ወከፍ ስደተኛታት ካብታ ባቡር ኣውሪዶምዎም።ድሕሪ ፍርቂ ስዓት ልዕሊ ን70 ስደተኛታት ኣሰሊፎምዎም፤ተሳፈርቲ እውን ብሞሻኽቲ ይሪእዩዎም።
ናይ ዱብሊን ሕግታት ተባሂሉ ብመሰረት ዝፅዋዕ ናይ ኣውሮፓ ሕጊ ስደተኛታት መጀመሪያ ኣብ ዝኣተውላ ሃገር ዕቑባ ክሓቱ ኣለዎም።በዚ ምኽንያት እቶም ስደተኛታት መብዛሕቲኡ ግዜ ኣብ ጀርመን ወይ ሃብታም ሃገራት ሰሜን ኣውሮፓ ክሳብ ዝበፅሑ መንነቶም ኣይዛረቡን፤ናይ ኢድ ዓሻራ እውን ኣይህቡን እዮም።
ኣብ ደቡብ ኣውሮፓ ክፀንሑ ዝደልዩ ስደተኛትታ ዳርጋ የለውን ትብል ኣብ ሙኒክ ንስደተኛታት ኣብ ዘማኽር ትካል ትሰርሕ ረበካ ኪሊያን-ማሶን ።
ኣብ ዝሓለፈ 2014 ኣ/ፈ ኣብ ሙኒክ 173 ሽሕ ስደተኛታት ዕቑባ ሓቲቶም።እቲ ቁፅሪ ኣብ 2015 ብኽልተ ዕፅፊ ወሲኹ’ሎ።
ሓደ ካብ መንጉኦም ካብ ሲየራሊዮን ዝመፀ ጄምስ እዩ።ሙኒክ ኣብዝርከብ ናይ ስደተኛ ማእኸል ይነብር።መጀመሪያ ዝኣተወላ ሃገር ግን ብሰሜን ኣፍሪካ ኣቢሉ ስፔይን እያ።ሰበስልጣን ጀርመን ንዘቕረቦ ሕቶ ዕቑባ ኣወንታዊ መልሲ ክህቡዎ ተስፋ ይገብር።
‘’ናብ ስፔይን ክመልሱኒ ከምዝኽእሉ ክሰምዕ ከለኹ ሓድ ሓድ ግዜ ይጎድአኒ’’ ምስ በለ ብምስዓብ ‘’ብዛዕብኡ ክሓስብ እውን ኣይደን እየ።ክዛረበካ ዝኽእል ግን ዋላ እውን ንህይወተይ ኣብ ሓደጋ ኣውዲቐ ኣብዚ ኣብ ጀርመን ምእታወይ ዋጋ ይህቦ እየ’’ይብል።
ቁፅሪ ሓተቲ ዕቑባ እናዓበየ ምኻዱ ግን እቲ ጉዳይ ንሰበስልጣን ካብ ዓቕሞም ንላዕሊ ይኸውን ኣሎ ማለት እዩ።ካብዚኦም ኣዚዮም ውሑዳት እዮም መጀመሪያ ናብ ዝኣተውለን ሃገራት ዝምለሱ ትብል Munich Refugee Law Clinic ኣብ ዝተብሃለ ንስደተኛታት ነፃ ምኽሪ እትህብ ትካል እትሰርሕ ፍራንዚስካ ፋስቢንደር።
ብዙሓት ሓተቲ ዕቑባ ዝሃድሙ ዘለው ካብ ኵናት ከይኮነስ ናይ ኢኮኖሚ ስደተኛታት እዮም ብዝብል ዘቕርቡዎ ሕቶ ዕቑባ ይንፀግ።ፋስቢንደር ግን ምፍላዩ ኣፀጋሚ እዩ ኢላ ክትብል ትከራኸር።
ንሳ ዝኾነ ይኹን ምግቢ ክረክብ እንተድኣ ዘይክኢለ፤ቁጠባዊ ምኽንያት እዩዶ ይብሃል ኢላ ትሓትት?
ከም ጀርመን ዝኣመሰላ ሃብታም ሃገራት ኣውሮፓ ብናይ ሓገዝ ፕሮግራመንን ማሕበራዊ ክንክንን ኣዚየን ፍሉጣት እየን።ብሰንኪ ኵናትን ድኽነትን ይውሕዙ ዘለው ስደተኛታት እናዓበየ ምኽድ ግን ንድልየት ኣብ ዙሪያ እታ ክፍለ-ኣህጉር ዝርከቡ መንግስታትን ህዝብን እናተፈታተነ ይርከብ።


text:
ሰበ ስልጣን ሊብያ ከም አካል እቲ ኣብታ ሃገር ዘለው ዘይሕጋዊያን ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ንምምላስ ዘካይድዎ ዘለው ጻዕርታት 170 ሱዳናዊያን ስደተኛታት ሎሚ ሓሙስ 14 መስከረም,2017 ዓ.ም ናብ ሃገሮም መሊሶም።
እዞም ስደተኛታት ኣውሮጳ ንምብጻሕ ማእከላይ ባሕሪ ከቋርጹ ብሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ዝተታሕዙ ወይ ተጻዒኖምሎም ዝነበሩ ጀላቡ ብምጥሓለን ብህይወት ኣድሕን ስርሒት ድሒሮም ናብ መዳጎኒ ስደተኛታት ሊብያ ዝተመለሱ እዮም።
መብዛሕትኦም ኣብታ ሃገር ዘለው መዳጎኒ ስደተኛታት ካብ ዓቐን ንላዕሊ ሰባት ዝሓዛ ምኳነን ብሰንኪ እዚ ድማ ብፍላይ ኣብ ኣዋርሕ ክረምቲ መሰረታዊ ኣገልግሎት ንምሃብ አጸጋሚ ይኸውን ምህላው ሰበ ስልጣን እቲ መዳጎኒ ስደተኛታት ይገልጹ።
ነዚ ኣብ ግምት ብምእታው ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ኣብቲ መዳጎኒ ማእከናት ንዘለው ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ዝምለሱ መደብ ብምትእታው ኣብ ሰሙን ክልተ መዓልቲ ነፈርቲ ብምድላው ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ይመልስ።
ሓላፊ መዳጎኒ ስደተኛታት ሁስኒ አቡ አያን “ ሎሚ ሓሙስ 14 መስከረም,2014 ዓ.ም 170 ሱዳናዊያን ስደተኛታት ብምትሕብባር ብዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ብወለንትኦም ናብ ሃገሮም ይምለሱ ኣለው። ካብ ሱዳን ዝመጹ ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ምምላስ እዚ ናይ መጀመርያ እዩ። ንሕና ናብ ሚቲጋ መዓርፎ ነፈርቲ ከነብጽሖም ኢና ካብኡ በንፋሪት ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ናብ ካርቱም ክወስድዎም እዮም” ኢሎም።
ኑር ኣልዲ መሃመድ ሓደ ካብቶም ሎሚ ናብ ሃገሮም ዝምለሱ ዘለው ስደተኛታት እዩ፡ “ካብ ማእከላይ ባሕሪ ኢና ናብዚ መጺና፡ ድሕሪ ኣብዚ ማእከል ዝጸናሕክዎ 40 መዓልታት ናብ ሃገረይ ብምምላስ ዓብይ ሓጎስ ይስምዓኒ” ኢሉ።
እቶም ብወለንትኦም ናብ ሃገሮም ዝምለሱ ስደተኛታት ድሕሪ ነዊሕ ዝርርብ ምስ ኤምባሲታት ሃገራት ዝኻየድ ምኳኑ’ውን ይሕበር።


text:
ኣስተንትኖ ቃል ኣምላኽ መስከረም – 17.2018
ሉቃ.7.1-10
ኢየሱስ ኩሉ ዘረባኡ ነቶም ሕዝቢ ኣስሚዑ ምስ ወድኣ ናብ ቅፍርናሆም ኣተወ። ኣብኡ ኸኣ ሓሚሙ ንሞት ዝቐረበ ዚፈትዎ ጊልያ ዝነበሮ ሓደ ሓለቓ ሚእቲ ነበረ። ብዛዕባ ኢየሱስ ምስ ሰመዐ፥ መጺኡ ንጊልያኡ ኪሕውየሉ ብዛዕባ ኢየሱስ ምስ ሰመዐ፥ ናብኡ ልኢኹ ለመኖ። ንሳቶም ድማ ናብ ኢየሱስ መጺኦም “ ንሱ ንሕዝብና ይፈቱ፥ ቤት ጸሎትና ዝሠርሓልና ኸአ ንሱ እዩ እሞ እዚ ኽትገብረሉ ይግበኦ እዩ፡ ኢሎም አጽኖዖም ለመንዎ። ኢየሱስ ከአ ምስ አቶም ከደ፥ ናብ ቤቱ ምስ ቀረበ ድማ እቲ ሓለቓ ሚእቲ አዕሩኹ ልኢኹ ከምዚ በሎ፦ “ ጎይታይ፥ ናብ ቤተይ ክትአቱ አይብቁዑን ኢየ እሞ አይትድከም። ስለዚ ድማ እየ ናባኻ ንምምጻእ ንርእሰይ ብቑዕ ገይረ ዘይቆጸርኩ። ግናኸ ሓንቲ ቓል ተዛረብ ጊልያይ ከአ ኺሓዊ እዩ። አነ አብ ትሕቲ ስበ ሥልጣን ዘገልግል፥ አብ ትሕተይውን ጭፍራ ዘለዉኒ ሰብ እየ። ነዚ ኪድ እብሎ፥ ንሱ ኸአ ይኸይድ፥ ነቲ ድማ ነዓ እብሎ፥ ንሱ ኸአ ይመጽእ፥ ንጊልያይውን ‘ እዚ ግበር እብሎ ንሱ ኸአ ይገብር።” ኢየሱስ ነዚ ምስ ሰምዐ ተገረመ፥ ናብቶም ዚስዕብዎ ዝነበሩ ግልጽ ኢሉ ኸአ ‘’ ከምዚ ዝበለ እምነት አብ እስራኤል እካ አይረ ኽብኩም፥ እብለኩም አሎኹ” በሎም። እቶም ልኡኻት ናብ ቤት ምስ ተመልሱ ድማ ነቲ ጊልያ ሓውዩ ረኸብዎ።


text:
ኣብ ዋና ከተማ ሶማል ሞቃዲሾ ብዘጋጠመ ዓብይ መጥቓዕቲ ነታጒ ኣስታት 280 ሰባት ሞይቶም። ፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ዓብዱላሂ ፈርማጆ ናይ ሰለስተ መዓልታት ሃገራዊ ሓዘን ኣዊጆም ኣለው።
ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት: ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ቤት ዕዮ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካን ነቲ መጥቓዕትታት ኣትሪሮም ኾኒኖም ንግዳያት ጽንዓት ይሃብኩም ኢሎም ኣለው። እንተኾነ ክሳብ ሕጂ ነቲ መጥቓዕቲ ሓላፍነት ዝወሰደ አካል የለን።
ሚንስትር ሓበሬታ ሶማል ዓብዲራህማን ዑስማን ትማሊ ኣብ ዘውጽእዎ ናይ ትዊተር መልእኽቲ 276 ሰባት ተቐቲሎም ካልኦት 300 ድማ ቆሲሎም ኣለው ኢሎም።
ኣብቲ ቀዳም 14 ጥቅምቲ,2017 ዓ.ም. ኣብ ሞቃዲሾ ዝተፈጸመ ከቢድ መጥቓዕቲ ኣብ ዓብይ መኪና ብዝተጻወደ ነታጒ ኮይኑ በዚ ዝተቖጥዑ ነበርቲ ከተማ ሞቃዲሾ ናይ ተቓውሞ ሰልፈኛታት ትማሊ ሰንበት ኣብቲ’ቲ መጥቓዕቲ ዝተፈጸሞ ቦታ ብምኻድ ዘኻየዱ ኽኾኑ ከለው ንግብረ ሽበራዊያን ኣውጊዞም፡ ገለ’ውን ኣብቲ ቦታ ብምብጻሕ ሓዘኖም ገሊጾም።


text:
Alingsås
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 11 1 2021
ከተማ ኣሊንግሶስ፡ ኣስታት 41000 ተቐማጦ ኣለዋ። ብእስትራተጂካዊ ኣቀማምጣኣ ዝተደረኽእ ዕብየት ተቐማጦ ናይ’ዛ ከተማ፡ ኣብ ቀጻሊ ናይ ለውጢ መስርሕ ክትጽመድ ጌርዋ እዩ። ተለዊጣ ማለት ግን፡ ሕሉፍ ታሪኽ ናይ’ዛ ከተማ ተደምሲሱ ወይ ብሓድሽ ተተኪኡ ማለት ኣይኮነን። ንሕሉፍ ታሪኽ ናይ’ዛ ከተማ ዘዘኻኽር ነገራት ውን ኣብ ቦትኡ ይርከብ። እቲ ኣብዝዛ ከተማ ዝርከብ፡ ናይ 17ን 18ን ክፍለ-ዘመን መጣሕንትን እቲ ብዕንጨት ዝተሰርሐ ህንጻታት ክሳብ ሕጂ ተዓቂቡ ይርከብ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ41,070
ስፍሓት መሬት482 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Borås 40 ኪሜ
- Göteborg 48 ኪሜ
- Trollhättan 59 ኪሜ
- Vänersborg 67 ኪሜ
እሊንግሶስ ከም ከተማ፡ ብዝሰንኪ እተን ኣብታ ከተማ ዝርከብው ሓየለይ እንዳ-ሻሂታት፡ ከተማ እንዳ-ሻሂ፡ ተባሂላ እያ ትፍለጥ። ብዜካ'ዚ፡ ካብ ዝሓለፈ ሒደት ዓመታት ኣትሒዛ እታ ከተማ፡ ከም ከተማ ብርሃን ውን ትፍለጥ። ነቲ ኣብታ ከተማ ዝርከብ ብላትይስ ዝፍለጥ ቦታ፡ ዓመታዊ ኣብ ወርሒ ጥቕምቲ ጥራይ፡ ኣስታት 70000 በጻሕቲ ኣለዎ። እዚ ማእከል'ዚ ኣብ ሰሜን ኣውሮጳ ዝዓበየ ማእከል መፈተኒ ናይቲ ኣብ ህዝባዊ ህንጻታት ምግጠም መብራህቲ ይርከባ።
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ከተማ ኣሊንግሶስ ንመንበሪ-ኣባይቲን ትካላት ክራይ- ኣባይትን ዝምልከት ብዙሕ ኣማራጺታት ኣሎ። እታ ዝዓበየት ትካል፡ ኣሊንግሶስ ሄም እያ። ከምኡ'ውን ናይ ግሊ ትካላት ኣሎዋ። እቶም ውልቀ ሰባት ኣብ ሰፊሕን ጥቓ ተፈጥሮን ወይ ኣብ ጸቢብን ኣብ ማእከል ከተማን - ወይ ብኣንጻሩ ንኽቕመጡ ክመርጹ ይኽእሉ እዮም። ንዅሉ ሰብ ዝሰማማዕ ዕድል ኣሎ! ኣብ ከተማ ኣሊንግሶስ ንመብዛሕትኦም ነበርቲ ኩሉ ንመዓልታዊ ኣድላዪ ዝበሃል ነገራት ኣብ ቀረባ እዩ፡ ከም ስራሕ፡ ኣብያተ ትምህርቲ፡ መውዓሊ-ህጻናት፡ ተፈጥሮ ስሉጥ ኣገልግሎት መጎዓዝያን ። እንተኾነ ግዳ ናይ ክራይ ገዛ ምክራይ ዕድል ንምርካብ ኣብ ናይ ኣሊንግሶስ ሄም ንከባቢ ሰለስተ ዓመት ኣብ ሪጋ ክትጸንሕ ኣሎካ።
ከም ሓደስቲ ስደተኛታት ናብ ከተማ ኣሊንግሶስ ድሕሪ ምምጻእኩም፡ ተቀባሊ ስደተኛታት ተቐቢሉ እቲ ዝረኽእብኩሞ ወይ ዝተዋህበኩም ገዛ የርእየኩም። ኣብ ገለ-ገለ እዋናት፡ ቀዋሚ ኣቍሑ-ገዛ ዘይብሉ ገዛ ክወሃበኩም ይኽእል። ኣብ ገለ እዋናት ውን፡ ድሒርኩም እትገድፍዎ፡ ግዝያዊ መንበሪ-ገዛ ክወሃበኩም ይኽእል። ግዝያዊ መንበሪ-ገዛ ወትሩ ምስ ኣቕሑኡ እዩ ዝጸንሓኩም።
ናብ ከተማ ኣሊንግሶስ ባዕልኹም ዝመጻእኩም ምስ እትኾኑ፡ ገዛ ኣብ ምሃብ ክንተሓባበረኩም ኣይንኽእልን ኢና። ቤት-ትምህርቲ፡ ኣገልግሎት ክንክን-ቆልዑን ዝኣመሰለ ግን፡ ከም ሰብኩም ክትግልገሉ ዝኽልክለኩም ሰብ የለን።
ኣካረይቲ ትካላትን መንበሪ ገዛውትን ርኸብ
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ'ዚ ከተማ'ዚ ካብ ዝዝረቡ ቋንቋታት፡ ስጳኛ፡ ስዋሂሊ፡ ሊንጋላ፡ ዓረበኛ፡ ኢራነኛ፡ ራሻ፡ ዳሪ፡ ኦሮሞ፡ ትግሪኛ፡ ፈረንሳይ፡ እንግሊዝኛ፡ ጀርመን፡ ኣልባንያን ሰርብያን፡ ይረከቦም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ከተማ ኣሊንግሶስ፡ ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ዝነጥፋ ኣስታት 350 ማሕበራት ይርከባ። እዘን ማሕበራት እዚኣተን ኣብ መዳያት፡ ሙዚቓ፡ ስፖርት፡ ዑደት ወይ ዙረት፡ ባህሊ፡ ምትሕግጋዝን ምድግጋፍን፡ ህዝባዊ ርእይቶታት ከምኡን ንጥሮተኛታት ዝሓቁፍ ንጥፈታት ኣለወን። ማሕበር ክንብል እንከለና፡ ኣባላትን መርሕነትን ዘለዎ ምትእኽኻብ ናይ ሰባት ማለት'ና፡ እዩ። ንጥፈታት ማሕበራት ኣብ ረብሓ ዝተሰረተ ኣይኮነን።
ንጡፍ ማሕበራዊ ንጥፈታት፡ ንውልቀ-ሰባት ይኹን ንምምሕዳር ከተማ፡ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ንኣካልን ንመንፈስን ውን ምንቕስቓስ ማሕበራት ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። እዚ በተን፡ ማሕበራት ዝእለ ንጥፈታት ንዓበይትን ነኣሽቱን ዝሓወሰ፡ ክልቲኦም ጾታታትን፡ ማሕበራዊ-ጉጅሌታትን ዝጥርንፍን እዩ። ምሕንባስ-ቆልዑ፡ ትምህርቲ ምኽሻን መግቢን ካልእን ገለ ካብ ንጥፈታት ናይዘን ማሕበራት እየን።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ምሉእ ምምሕዳር ከተማ ኣሊግሶስ፡ ቤት-ንባብ፡ ድኳናት፡ ማእከል ስፖርታዊ ንጥፈታት፡ ኣብያተ-ጽሕፈታት መንግስቲ ወዘተ ይርከብ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ከተማ ኣሊንግሶስ፡ 30 መንግስታዊ መውዓሊ-ህጻናት ይርከባ። እዚ ብምምሕዳር ከተማ ዝእለ መውዓሊ-ህጻናት ነቶም ኣብ ክሊ ዕድመ 1 ክሳብ 5 ዘለዉ ህጻናት ዝቐንዐ እዩ። ብዜካ'ዚ፡ ነቶም ኣብ ተመሳሳሊ ዕድመ ዝርከቡ ህጻናት ዝቐንዓ 10 ናይ መውዓሊ-ህጻናት ማእከላት ውን ኣለዋ።
ብዜካ'ዘን ዝተጠቕሳ መውዓሊ-ህጻናት፡ ሓፈሻዊ መውዓሊ-ህጻናትን ክፉት መወዓሊ-ህጻናትን ኣለዋ። እቶ ብሓፈሻዊ መውዓሊ-ህጻናት ዝፍለጥ፡ ብመንግስቲ ዝመሓደ ማእከል፡ ነቶም ካብ 3 ክሳብ 5 ዝዕድሚኦም ህጻናት፡ ኣብ ሰሙን 15 ሰዓታት ኣገልግሎት ክንክን፡ ይህብ። እቲ ብኽፉት መውዓሊ-ህጻናት ዝፍለጥ መእከል ከኣ፡ መራኸቢ 1 ክሳብ 6 ዓመት ዝዕድሚኦም ህጻናት ወለድን እዩ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣልስትሮመርጅይምናስየት ኣስታት 12 መደባት-ትምህርቲ፡ ምስ ብቑዕ ኣዳራሻት፡ ክኢላታት መማህራን ከምኡ'ውን ኣዳራሽ መመገቢ፡ ኣዳራሽ ስፖርት፡ ኦዲቶርዩምን ካልኦት መኣከቢ ኣዳራሻትን ዝውንን ሓደ ዓቢ ቤት ትምህርቲ እዩ። ኣብ ውሽጢ እቲ ዓመት ምርኢታትን ኣንጸባራቒ መደምደምታን ዝሓትት ብዙሕ ሙዚቃን ሳዕስዒትን ዘለዎ ሓደ ቤት ትምህርቲ ትፈቱ'ዶ? እምበኣር ንዓኻ ኣልስትሮመርጅይምናስየት እቲ ልኽዕ ካልኣይ ደርጃ ቤት ትምህርቲ እዩ። ኣብዚ ኵሉ ካብ ንትምህርቲ ዝቐራርቡ መደባት-ትምህርቲ፡ ሓደ ናይ ኣከባቢ ናይ ስፖርት ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ክሳብ ናይ ሞያ መደብ ትምህርቲ ኣሎ።
እዚ ቤት ትምህርቲ እቶም ተምሃሮ ኣብቲ ናይ ሓጋይ ጸልማት እዋን ብዘይ ነዊሕ ጕዕዞ፡ ብእግሮም፡ ብብሽክለታ ክኸድዎ፡ ኣውቶቡስ ወይ እታ ናይ ኣከባቢ ባቡር ምድሪ ክወስድሉ ኣብ ዝኽእሉ ስትራተጂካዊ ቦታ ተደኵኑ ይርከብ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ዕድላት ትምህርቲ
መላለዪ ምስ ሕብረተ
ትምህርቲ ልልይ ምስ ሕብረተሰብ፡ ኣማስያኡ ትኣትዎ ክፍሊት ዘይክፈሎ ትምህርቲ እዩ። እቲ ትምህርቲ ትሕዝቶ ናይ ከም ብዛዕባ ሕብረተሰብ፡ ክንክን ጥዕና፡ ሕግታት፡ መንግስታውያን ኣብያተ ጽሕፈታት፡ ልምድታት፡ ትምህርትን ወዘተን ኣሎዎ። እዚ ትምህርቲ ኣብ ዮተቦርግ ብምትሕብባር ምስ ዞባ ዮተቦርግ (GR) ይወሃብ። ትምህርቲ ልልይ ምስ ሕብረተሰብ ብቋንቋ ኣዴኻ ክትምሃሮ ኢኻ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ኣሊንግሶስ ማእከላት ክንክን ጥዕናን ክሊኒካት-ስኒን ኣሎ። ከምኡ'ውን እቲ ዳርጋ ኣብ ማእከል ከተማ ዝርከብ ናይ ኣሊንግሶስ ሆስፒታል ኣሎና። ንኸበድቲ ናይ ጥዕና ጸገማት መብዛሕትኡ ግዜ ሰብ ናብ ናይ ቦሮስ ሆስፒታል እዩ ዚመሓላለፍ። .
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ መንግስታውያን ኣብያተ ጽሕፈታት ኣብ ዝግበር ዝርርባት፡ ኵሉ ቋንቋ ሽወደን ዘይመልኽ ሰብ፡ ናይ ኣስተርጓሚ መሰል ኣሎዎ።። ኣብ ከተማ ኣሊንግሶስ ተርጎምቲ ኣብ ምቕራብ ሓለፍነት ዝወሰድ፡ ክፍሊ ምውህሃድ ኣብ ሕብረተ-ሰብ፡ እዩ። እዚ ኣገልግሎት ብቐዳምነት ንዝተፈላለያ ኣብ ኣሊንግሶስ ኮሙን ዝርከባ ምምሕዳራት ተርጐምቲ ንምርኻብ ዝዓለመ እዩ። ኣብ መንጎ ብተሌፎን ወይ ውን ብኣካል ተርኺቡ ዝትርጕም ተርጓሚ ምምራጽ ይከኣል እዩ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ ከተማ ኣሊንግሶስ፡ ኣርባዕተ ጽርግያታት ብሽክለታ ይርከብ። ኣገልግሎት መጎዓዝያ ኣውቶቡሳትን ባቡራት ናብ ከተማ ዮተቦርን ናብቲ ከባብን፡ ስሉጥ እዩ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
እቲ ዝዓበየ ወሃብ ስራሕ ኣብዚ ኮሙን፡ ባዕሉ ናይ ኣሊንግሶስ ኮሙን እዩ። ኣብ ናትና ንጥፈታት፡ ብቐዳምነት ኣብ መዳይ ትምህርቲን ክንክን ዓበይትን፡ መብዛሕትኡ ግዜ ናይ ሓጺርን ነዊሕን ግዜ ተተካእቲ ሰራሕተኛታት (vikarier) ምቍጻር የድልየና እዩ። ኣብዚ፡ ብርክት ዝበላ ኣፍረይቲ ኢንዱስትሪታትን ከምኡ'ውን ብዙሓት ናኣሽቱ ተዃናተርቲ ትካላት ኣሎዋ። ኣብ ናይዛ ኮሙን መርበብ ሓበሬታ ብዛዕባ ናይ ዋኒን ንጥፈት ተወሳኺ ሓብሬታ ኣሎ።