text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 19 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 06 December 2017
ካብ እስራኤል ወጻኢ ዝርከቡ ትካላት ኣይሁድ፡ መንግስቲ ናታንያሁ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ንዝፍጽሞ ዘሎ ግዱድ ምብራር ይቃወሙ ኣለው።
መንግስቲ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ኣብ ሃገሩ ዝርከቡ ኤርትራውያን ዝርከብዎም፡ ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት ዝኾኑ ስደተኛታት ዝወስዶ ዘሎ ግዱድ ናይ ምብራር ስጉምቲ፡ ኣብ ኣመሪካን ካልኦት ሃገራትን ዝርከቡ ግዱሳት ማሕበራትን ትካላትን ኣይሁድ ብወግዒ ይኹንንዎ ከም ዘለው ምንጭታት ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ካብ ዋሽንግቶን ዲሲ ሓቢሮም።
ልዕሊ 20 ማሕበራትን ወነንቲ ውልቀ ትካላት ዝኾኑ ውልቀ ሰባትን ነቲ ናይ ምብራር ስጉምቲ ብምኹናን፡ ናብ መራሒ እታ ሃገር በንያሚን ናታንያሁ ኣፋልካን ዝብል ደብዳቤ ከም ዝጸሓፉ፡ መንግስትና ነቲ ስጉምቲ ግብራዊ እንተደኣ ገይርዎ፡ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ መሳኪን ኤርትራውያንን ሱዳናውያን ስደተኛታት ንህይወቶም ኣብ ዘስግእ ኩነታት ስለዝወድቁ ዳግመ ርእይቶ ክገብረሉ ዝብል ምሕጽንታ ከም ዘቕረቡን ገሊጾም።
በቶም ማሕበራትን ትካላትን ኣብ ዋሽንግቶን ካብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈቶም ዝወጸ መግለጺ፡ ንሕና ከም ህዝቢ ስደተኛታት ኢና ነይርና፡ ኣብ ዘይሃገርና ተበቲና ዕቑባ ሓቲትና ንነብር ዝነበርና ከም ምዃና መጠን፡ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ፍሉይ ምድንጋጽ ከነርኢ ደኣምበር ግዱድ ስጉምቲ ክንወስድ ቅኑዕ ኣይኮነን ክብሉ ከም ዝተመሕጸኑን ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ኣብ’ታ ቅሱን ፖለቲካዊ ኩነታት ዘይብላ ሃገረ ሊብያ ዝካየድ ዘሎ ንግዲ ደቂ-ሰባት
መግትኢ ክግበረሉ ዝተፈላለየ ጻዕርታት ይግበር ኣሎ።
ዘመናዊ ባርነት ኣብ ኣህጉር ኣፍሪቃ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ሃገረ ሊብያ፡ ከም ሃይሃይታ ቀውዒ ዕሙር ዕዳጋ ኮይኑ ከም ዘሎ፡ ዝተፈላለዩ ብክብረት ሰብኣዊ መሰላት ዝግደሱ ማሕበራት፣ መራሕቲ ሃይማኖት፡ ኣህጉራውያን ውድባት፣ ትካላት መራኸቢ ብዙሓን ብዓቢኡ ድማ ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ነቲ ኢ-ሰብኣዊ ተግባር ብምኹናን፡ ግዳይ ባርነት ንዝኾኑን ዝኾኑ ዘለውን ሰባት ንምድሓን ገበነኛታት ድማ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ንምእታው ይዛተዩን መደባት ይወጽኡን ከም ዘለው ጸብጻብ ማዕከናት ዜና ዓለም ይሕብር።
ኣብ ሃገረ ሊብያ ዝካየድ ዘሎ ዘመን ዝሰገሮ ንግዲ ደቂ-ሰባት፡ ውጽኢት ዓለምና ትምረሓሉ ዘላ ማሕበረ ፖለቲካዊ ኩነታትን ተፈጢሩ ዘሎ ንዓይ ይጥዓመኒ ሕሉፍ ነብሰ ፍትወት ምዃኑ፡ እዚ ነቶም ብቐጥታ ኣብ’ቲ ገበን ዝዋስኡ ዘለው ሕልና ኣልቦ ሰባት ምቁጽጻር ጥራሕ ደው ስለዘየብሎ፡ ኣብ’ቶም ዜጋታት ሃገሮም ገዲፎም ክስደዱን ግዳይ ክኾኑን ዝገብሩ ዘለው ፖለቲካዊ ስርዓታት ርኡይ ዘየላቡ ስጉምቲ ብምውሳድ ግጉይ ምሕደራኦም ከስተኻኽሉን ህዝቢ ከኽብሩን ብምግባር ጥራሕ’ዩ ብቐንዱ ክፍታሕ ዝኽእል ዝብል ፍሉይን ቅኑዕን ርእይቶ ይምዕብል ምህላውን ይቃላሕ ኣሎ።
እቲ ንግዲ ደቂ-ሰባት ልክዕ ንማሕረዲ ከም ዝተዳለወ ብዕራይ፡ ጉልበትን ጥንካረ ጭዋዳን ናይ ሰባት ብክኢላታት እናተጽንዐን ብኢድ እናተዳህሰሰን መሪጽካ 3-4 ሚኢቲ ዶላር ኣመሪካ ነቶም ንስደተኛታት ብብረት ዘሪዖም ናብ መሸጣ ዘቕርቡ ዘለው ሸፋቱ ብምኽፋል ይካየድ ከም ዘሎ፡ እዚ ጸረ-ሰብኣዊ ፍጡር ዝኾነ ተግባር ካብ ዘለዎ ከይሰፍሕ ቅልጡፍ ፍታሕ ዘድሊዮ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ዝተፈላለዩ ትካላትን ኣካላትን ዛጊት ትርጉም ዘለዎ ወፍሪ ኣይጀምሩ ደኣምበር፡ ተስፋ ዘለዎ ምድላዋት ይገብሩ ምህላዎምን ይጽብጽባ ኣለዋ።
ሓደ ካብ’ቲ ብወተሃደራዊ መምርሒ ዝመሓደራ ኮለጃት ኤርትራ ዝኾነ፡ ኮለጅ ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠት
ዓዲ-ቀይሕ ናይ ምምህራን ምስትምሃርን ስሩዕ ንጥፈታቱ ከም ዘቋረጸ ተገሊጹ።
ኣብ ዓለም ተገይሩን ተሰሚዑን ዘይፈልጥ ብወተሃደራዊ መምርሒ ዝመሓደራ ኮለጃት ከፈቱ፡ ብኩለንተንኡ ዝማዕበለ ወለዶ ንምህናጽ ገዚፍ ባጀት ሰሊዐ ይሰርሕ፡ ርኡይ ውጽኢት ድማ የመዝግብ ኣለኹ እናበለ ኣብ ፕሮፖጋንዳዊ ነፍሒ ተጸሚዱ ዝርከብ ጉጅለ ህግደፍ፡ እተን ኮሎጃት ካብ መኽሰበን ክሳራአን ይበዝሕ ከም ዘሎ፡ ካብኣተን ሓንቲ ዝኾነት፡ ኮለጅ ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠት ዓዲ-ቀይሕ ድማ ከም ዝተዓጽወት ንምንጭታታ ምርኩስ ብምግባር ረድዮ ኤረና ሓቢራ።
እተን ኮለጃት ካብ ወተሃደራዊ መዓስከር ሳዋ ዝምደቡለን ተመሃሮ ከም ዝቕበላ፡ እንተኾነ ዓመት ኣብዘይመልአ መምሃሪ ክፍልታተን ብዋሕዲ ሰብ ገረውረው ከም ዝበል፡ ስለዚ ከኣ ዳርጋ ኩለን ብተግባር ካብ ዓመት ናብ ዓመት ዝኸይድ ስሩዕ ናይ ምምሃርን ምስትምሃርን ኣገልግሎት ንምሃብ ተጸጊመን ከም ዘለዋን ኣረዲኣ።
ከም ኣብነት ከኣ ካብ ዝምስረት ሸውዓተ ዓመት ዝገበረን ብገንዘባዊ ደገፍ መንግስቲ ቻይና ዝቖመን ኮለጅ ዓዲ ቀይሕ፡ ብዋሕዲ ተመሃሮን መማህራንን ከምኡ’ውን ህንጸት ጽገና ትሕተ ቅርጽን ስኢኑ፡ ጠቕሊሉ ከም ዝተዓጽወ፡ ኣብ’ዚ ቀረባ ብዘይወግዓዊ ኣገባብ ሓላፊ ላዕለዋይ ደረጃ ትካላት ትምህርቲ ምዃኑ ዝተሓበረ ብርጋደር ጀነራል ሃይለ ምሕጹን ምሕባሩን ኣረጋጊጻ።
ብመሰረት መግለጺ እቲ ጀነራል፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ብደረጃ ሃገር ትሽዓተ ኮለጃት ክህልዋ እንከለዋ፣ ኣስታት 12 ሽሕ ዝኾኑ ተማሃሮ ብዲግሪን ዲፕሎማን ትምህርቶም ኣብ ምክትታል ከም ዝርከቡ፡ ኣብ’ተን ኮለጃት ካብ ዘለው 700 መምሃራን እቶም 200 ናይ ወጻኢ ዜጋታት ከም ዝኾኑን ረዲዮ ኤረና ወሲኻ ጸብጺባ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 06-12-2017
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


c: text/html

text:
ሰላማ ዘውሓሰ ኤርትራ ንምፍጣር ኣብ ኢድና’ዩ ዘሎ!
ህዝቢ ንዲሞክራሲ፡ ዲሞክራሲያዊ ትካላዊ ኣሰራርሓን ማዕርነታውን ህዝባውነትን ዝኾነ ምሕደራ ክህልዎ ብዝተፈላለዩ ኣገባባት ጌሩ’ዩ ዝቃለስ፡፡ ክቃለስ ከሎ ንልዕልና ግዝኣተ ሕጊ’ምበር ክመልኽ ወይ ክምለኽ ኣይኮነን፡፡ ከምኡ ስለዝኾነ ክኣ’ዩ ህዝቢ ኤርትራ ንናጽነቱ ዝተቓለሰን ዝተዓወተን፡፡
እዚ ዓወት ግን ብግስ ክብል ከሎ ስለዝተጠልመ ስርዓት ግዝኣተ ሕጊ ፈሪሱ፡ ጭው ዝበለ ምልኪ ነጊሱ፡ ብቓልዕ ዜጋታት ክጸንቱን ክበታተኑን ንርእዮ ዘለና ሓቂ ኮይኑ፡፡ እዛ ኤርትራ እትበሃል፡ ሉኣላውነታ ዘረጋገጸት ሓዳስ ሃገር ኣብ ዓለም ምስ ዘለዋ ብልጹጋት ሃገራት መስርዕ ክትሕዝ’ያ ዝብል ልዑል ባህጊ ህዝቢ ኤርትራ ኔሩ፡፡ እንተኾነ ግን ኩሉ ሰናይ ባህግታት ከም ሃፋ ቢኒኑ ተሪፉ፡፡
ጉጅለ ኢሳይያስ ቅንጣብ’ውን ትኹን ሓልዮት ህዝቢ ዘይብሉ ብምዃኑ፡ ካብ እዋን ናብ እዋን መልክዑ ብኽፍኣት ዝቀያየር ባርነት ናምጸአ፡ ኣደራዕ መግዛእቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ምንባር ኣይተቖጠበን፡፡ ምስትን ምስትን ኢሉ ናተተዃቶኸ፡ ኵናት ብምኽፋት ንከንቱ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ከጥፍእ ስለዘየሐጎሶ እነሆ ሕጂ ክኣ ንዜጋታት ከም ድላዮም ዝገብሩ ባዕዳውያን ሓይልታት የእትዩ ጥፍኣት ኤርትራውያን ንኽቀላጠፍ ይጓየይ ኣሎ፡፡
ኣብዚ ናይ ጥፍኣት ውጡን ኮይኑ ምጽናት ኤርትራውያን ዝጸናጸን ዘሎ ጸቢብ ጉጅለ ኢሳይያስ ንሕና ንድሕነት ንኸዶ ዘለና ስጉሚ ዘገም ካብ ምባል ኣይዘለለን፡፡ ዳግም 30 ዓመታት ኣብ ዓዘቕቲ ባርነት ጥሒልና ኣብ ዘመን ሉኣላውነትና ጸሊም ታሪኽ ክንከትብ ሃየንታ ኣለዎ፡፡ ህግደፍ ዝበሃል ብውሑዳት ጸበብቲ ዝምራሕ ስርዓት ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ጸረ ምዃኑ ቅሉዕ ክንሱ እሞ ድማ ንሕና ደለይቲ ፍትሕን ለውጥን ብዙሓት ናሃለና ንምንታይ ናብ ግብሪ ተሰጋጊርና እታ ንብህጋ ኤርትራ ከነምጽእ ሓድነት ይጎድለና’ሎ ዝገርም’ዩ፡፡
ሕጂ’ውን ክምብል በለ’ምበር ኣይተኻዕወን ከም ዝተባህለ፡ ኤርትራ ትፍወሰሉ ዕድል ኣሎ’ዩ፡፡ እቲ ዕድል ሓንሳብን ንሓዋሩን ክኸውን ክኣ ኣብ ኢድና’ዩ ዘሎ፡፡
ድሕሪ ውልቀ መላኺ ኢሳይያስን ጉጅልኡን እትህልወና ኤርትራ ብሰላማን ብልጽግናኣን፡ ብዲሞክራሲያዊ ምሕደርኣን ልዕልና ሕጊ ዘረጋገጸትን ምጭውቲ ሃገር ከም ትኸውን ጥርጥር የለን፡፡ እቲ ምንታይ’ሲ ሃገር ክመርሑ ዝኽእሉ ህዝባውነት ዝመትከሎም ስለዘለውናን ዘለዋናን፡፡
ይኹን’ምበር ሕጂ ቅድም ቀዳድም ክንገብሮ ዝግበኣና ዋኒን እንተሃለወ ምድሓን ህዝብን ሃገርን’ዩ፡፡ ህዝብን ሃገርን ከነድሕን ድማ ግብራዊ ሓድነትና ኣደልዲልና፡ ግብራዊ ቃልሲ ብምውላዕ ይኸውን፡፡ ሰላማ ዘውሓሰት ኤርትራ ንምፍጣር ኣብ ኢድና ስለዘሎ ግዜ ኣይነቃጽል፡፡
ኩሉ ጸገማትና ኣብ መቓብር ኢሳይያስ ይፍታሕ!
ሕመረት ልምዓትና ኣብ ዳራ ዓወትና!
ኤዲቶርያል ቦርድ ወጋሕታ ሳሊና
8 ሓምለ 2017

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ድሕሪ ምስንባት 1ይ ሚንስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ ሰልፊ ኢ.ህ.ኣ.ዴ.ግ. ኣብ መላእ ኢትዮጵያ፣ ስዓት ሕላፍ (ኮፕሪፎኮ) ኣዊጁ።
ድሕሪ 1ይ ሚንስተር ኢትዮጵያ “ካብ ስልጣነይ ክወርድ ስለዝደሌኹ ጥርዓነይ ተቐበልሉኒ ኢሉ ንሰልፊ ኢ.ህ.ኣ.ዴ.ግ. ምምልካቱ፣ ኢህ.ኣ.ዴ.ግ. ኣብ መላእ ኢትዮጵያ ውሱን ስዓት ሕላፍ (ኮፕሪፎኮ) ኣዊጁ። መንዩኸ 1ይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኮይኑ ክምረጽ?
ኣብ ኢትዮጵያ ህዝቢ ንፍትሒን ንዲሞክራስን ኢሉ መኸተኡ የርኢ ኣሎ። ኣብታ ፍትሕን ዲሞክራስን ሓሪሙዋ ዘሎ ሃገር ኤርትራ ዝነብር ዘሎ ውጹዕ ህዝቢኸ ኣንጻር ሽፍታ ልኡኽ መላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቂ እንታይ ይሓስብ ኣሎ??
ድሕሪ ምስንባት 1ይ ሚንስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ ኣዋጅ ስዓት ሕላፍ (ኮፕሪፎኮ) ኣብ መላእ ኢትዮጵያ ኣዊጁ። ኣብ መላእ ኢትዮጵያ ድማ ባuንብኡ ተቓሞ ይልዓል ኣሎ። ህዝቢ ኢትዮጵያ ንንጉስ ሃይለስላሴ “ውረድ ከይትዋረድ” ኢሉ መኸተ ምስ ኣካየደ ግና፣ ዛጊት መኮንናት ሰራዊት ወተሃደራት ኢትዮጵያ፣ ነቲ ኣብዮት ህዝቢ ሰሪቖም፣ ግዝያዊ ወተሃደራዊ መንግስቲ ኣዊጆም። ሎሚኸ እዚ ቁጣዐ መንእሰይ ኢትዮጵያ ክስረቕ ድዩ ወይስ ብፍትሓዊ መንገዲ ህዛባዊ መንግስቲ ክምስረት እዩ። ክንብርኲት ከይንብርኲት ኣብ ማይ ንብጻሕ።
* ኢትዮጵያዊነትና አገራዊ አንድነት የት ጠፍተው ነው የምንተራመሰው?
* ኢሕአዴግ ይቀየራል ወይም የአስተሳሰብ ለውጥ ያመጣል ብዬ አላምንም
* በ80 ዓመቴ የዚህች አገር ጉዳይ ያስጨንቀኛል፤የልጆቼ ዕጣ ፈንታ ያሳስበኛል
ብሓልዮት መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ኤርትራ
17 የካቲት 2018 ዓ.ም.ፈ.


text:
ቃለ መሕትት ኣቦ-ወንበር ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ምስ ክፍሊ ዜና ሰልፊ - 6ይ ክፋል
ሕቶ፡ ክ / ዜ / ሰልፊ ኩቡር ኣቦ ወንበር ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ሓው ዓብዱራሕማን
ከምቲ ክትገልጸለይ ዝጸናሕካ ሰልፊ ከይተሓለለ ነቲ ጉዳይ ንምእራሙን ነቶም ውልቀ ሰባት ናብ ንቡር ናይ ቃልሲ ቦቶኦም ክምለሱ ምግባሩ ክትዝርዝረለይ ጸኒሕካ እንተኾነ ብዘይ ምዕዋቱ ሰልፊ ንመጣጠን ሱጉምቲ ወሱዱ
ኢልካኒ እቲ ብወገን ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ እዞም ውልቀ ሰባት ዝወሰዶ ውሳኔ መዓስን እንታይ ዝብል ውሳኔ’ዩ ኔይሩ? መን እዮም ከ እቶም ውሳኔ ዝተወሰደሎ ?
ኣቦወንበር ሰልፊ፡ ከምቲ ኣቐድም ኣቢለ ክሕብረካ ዝጸናሕኩ እቲ ዝተገብረ ፈተነታትን ሉስሉስ ኣተሓሕዛን ነዚ ህዝብዊ ቃልሲ ኣብ ሓደጋ ከያኣቱን ሓድነት ሰልፊ ንምሕላውን ተቢሂሉ እኳ እንተበረ ብወገኖም ዓይኒ የብለይ ስኒ የብለይ ዝዓይነቱ ኣካይዳን ንጸላኢ ዕድል ዝህብን ዝሕግዝን ኣካይዳ ካብ ምኻድ ኣይተቖተቡን ስለ ዝኾነ ማእከላይ መሪሕነት ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ኣብ ርእሲ ሰልፊ ዝተገብረ ጸለመ ኣዕናዊ ስራሓትን ራስያን ንድሕነት ሰልፊ ተባሂሉ ቅድሚ ዝተወሰደ ሱጉምትታት ብዕምቆት ዘትዩን፡ ነቲ ጥሕሰት ዝቐረበሉ ጭብጥትታት ሓደ ብሓደ ምስተራእየ ነቶም ዝጠሓሱ ሕጊ በብደረጃ ጥሕሰት ሕጎም ብምቕማጥ’ዩ ውሳኔ ኣመሓላላፉ።
እቲ ዘሕለፎ ውሳኔ ድማ ብመሰረት ሕጊ ህንጻ ሰልፊ ኣቦ-መንበር ማእከላይ መሪሕነት ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ብድምር ዝገበሮም ጥሕሰታት ሕጊ ኣዕናውቲ ተግባራት ኣብ ሰልፊ ተራእዮም፡ ማእከላይ መሪሕነት ሰልፊ ናህድ ኤርትራ ብሙሉእ ድምጺ ኣቦ ወንበር ማእከላይ መሪሕነት ሰልፊ ሓው ኢንጅ/ኑር ኢድሪስ ካብ መዝነቱ ኣውሪድዎ።
ኣቦ ወንበር ማእከላይ መሪሕነት ሰልፊ ነበር ነቲ ጥሕሰት ሕጊ ክብደቱ ብምምዛንን ኣዕናዊ ተግባራት ኣብ ውሽጢ ሰልፊ ብዕምቆት ብምርኣይን ካብዚ ዕለትዚ ካብ ኣባልት ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ከም ዝተወገደ፡ ንሰለስተ ኣባላት ማእከላይ መሪሕነት ነበር ሰልፊ ዝምልከት ማለት በቲ ዝገብረዎ ጥሕሰት ሕጊ ብደረጃ ሓላፍነቶም ተራእዩ ካብ መዝነቶም ወሪዶም ኣባልነቶም ኣብ ሰልፊ ክሳብ 3ይ ጉባኤ ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ይድስክል ዝብል ኔይሩ፡
ጉዳይ ኣባል ሰልፊ ግን ኣቶ ሙሳ በሽር ኣብዘይ ምልከቶ፡ ብመሰረት ኣብዚ ዘይሕጋዊ ጉዳይ ብዝገበሮ ኢድ ምትእትታው ካብ ኣባልነቱ ካብ ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ክውገድ ተወሲኑ እዩ ዝብል ኔይሩ፣ ብተወሳኺ ድማ ነዚ ብማእከላይ መሪሕነት ዝተዋህበ ውሳኔ … ክሳብ ንጹር መንቀሊ ጉዳዮም ሓቢሮም ንጉባኤ መጺዮም ይቕረታ ሓቲቶም ጸብጻባቶም ዘየቅረቡን ውላእውን ኣብቲ ኣብ ምድላው ዝነበረ 3ይ ጉባኤ ሰልፊ ዝተዋሃቦም ዕድል ናይ ምስታፍን ኣብ ቕድሚ ኩሉ ኣባል ጸብጻባቶም ከቕርቡ፣ ከምኡ ውን ኣብ ጉባኤ ቀሪቦም ጉዳዮም ከነጽሩ ዘለዎም ዕድል ክሳብ ዘይተጠቀሙ ቀያዲ እዩ ዝብል እዩ ኔይሩ።


text:
ራብዓይ ክፋል ፩ይ
ኣቐዲመ ንተኻታተልቲ ወይብ/ሳይትታት ሰላምትይ የቕርብ፡ ኣስዒበ ኣብ ዝሓለፈ 3ይ ክፋል እተን ቆይመን ዘለዋ ቤት- ጽሕፈታት ከመይ ኢለን ቆይመን፧ ብፍላይ ክኣ ፍልይ ዝበለ ስርሓት እተካይድ ገምጋምን/መጽናዕትን እተካናውን ከምኡ ኣሳናዳኢት/መስጋገሪ መድረኽ እትቕይስ ሽማግለታት ወጺኤንስ ኣቋዋውምኦምን፣ከማልእኦ ዘለወን ዕማማት ብናተይ ተረድኦን ሓላፍነትን ገሊጸ ነይረ፤ ሕጂ እውን ብንናተይ ሓላፍነት፣ ነዚ ዕማምት ዝተሸከማ ሽማግለታት፣ ን-ባይቶን መሰረታትን ተዛትዮም ዘቕረበ ሪኢቶታት መምሪሒ ጠርኒፋ ንኸቐርብ ንፈጻሚት ሽማግለ ሓላፍነት ተዋሂቡስ ብ ዕለት 24 ለካቲት 2018 ናብ ባይቶ ቐሪቡ ጸዲቑ ን-ዕለት 10/03/2018 ናይ ኩሎም ኣባላት ኣኼባ ብምጽዋዕ ባይቶ ዘጽደቖ ሓባሪ መሳሪሒ ከተፍልጦምን፣ እቶም ሓላፍነት ዝተሰከሙ ኣባልት ሽምግለ ከተላልዮምን፣ ርእይቶኦም ክትሰምዕን ምእራም እንተ አሎ ክእረም ስጋብ ናይ ምንጻግ መሰል ኣባላት ከም ዝኸብር ብሩህ ኮይኑ ተሳተፍን ኣሳታፍን ባህርያት ዝሓዘለ አኼባታት ይካየድ ከም ዘሎ ይርኢ ምህላወይ እናሓበርኹ፣ነዚ ናይ ሎሚ ምእንቲ ነዊሑ ከየሰልችዎኩም ብምባል አብ ክልተ መቒለ ከቕርቦ ክፍትን እየ።
መእተዊ ብ-ኣቦ ወንበር ሓው ተስፋሚካኤል ዮውሃንስ ዝቐረበ፡
ሀ. ሓጺር መግለጺ ዘቤታዊን፣ ዞባውን፣ ኣህጉራውን ጉዳያ
ለ. ብዛዕባ እዘን ክልተ ፍሉያት ሽማግለታት ከካይድኦ ዘለወን ስርሓት፣ብኣባላትን ባይቶን ተዘትይሉስ፣ተጠርኒፉን ተሰኒዱን ክመጽእ ን-ፈጻሚት ኣካል ዝተዋህበ ሓላፍነት ድሮ-ተቐሪቡ ናብ ኩሎም ኣባላት ባይቶ ስለ ተዘርግሐ ንኽጸድቕ ዝቀረበ።
ዛዕባ መግለጺ ኣቦወንብር፣ ኣሕጽር ኣቢለ ንምሕባር፣ ኩነታት ህዝብና ኣብ ውሽጥን ኣብ ዲያስፖራን ብሰንኪ እዚ ምልካዊ ስርዓት ዘጓንፎ ዘሎ ማሕበራውን/ፖለትካውን ጸገማት፣ዞባውን ኣህጉራዉን ኩነታት ብሓጺር ክንሪኦ ክንፍትን ኢና ።ካብቲ ዝሃቦ መደረ ክጠቅስ እንተደኣ ኾይነ፡ኣብ ውሽጢ ዘሎ ህዝብና ማሕበራዊ ሂወት ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናኸፍኤ እዩ ዝኸይድ ዘሎ፡ህዝብና ንዕዳጋ ወሪዱ መዐደጊ ባጠራ ብምስኣን፣ ኣብ ባንክ ዘቐመጠን ቁንጣሮ ገንዘብ ብዕቅን/ብኩበን ክወስዱ ብምግዳድ ብገዛእ ገንዘቦም ኢዶም ተአሲሩ ምስቶም ከቐምጡ ዘይኽእሉ ተሰሪዑ ኣደዳ ድኽነትንን ሕማማትን ኮይኑ ይርከብ ኣሎ፣ ህዝብና መምዘኒ ዘይብሉ ማሕበራዊ ጸገማት የሕልፍ ከምዘሎ ንኩላትና ብሩህ እዩ።እንተ እቲ ስርዓት በቲ ባዕሉ ዝፈጠሮ ፖለትካዊ ዝምድናታት ኣብ መቓራቕሮ ኣትዩ መውጽኢ ስለ ዝሳኣነ፣ንህዝቢ ዘተዓሻሹ ዝተፈልየ ዘይቁኑዕ ሓበረታ ብምሃብ ንቓልሱ ክጥምዝዝ ይፍትን እኳ እንተሃለወ በወገን ህዝቢ ግን ን-ዕላማኡ ንምብጻሕ ጐዕዙኡ ኣይክዕጸፍን እዩ፡አብ ውሽጢ ይኹን ኣብ ዲያስፖራ እንርከብ ኢድ ንኢድ ብምትእሳስር፣እታ ኩላትና እንደልያ ዲሞክራሲያዊትን ግዝኣተ-ሕግን ሃገር ክትህልወና፣ ክንጽዕርን ተቃሊስና ክንዕወትን ምዃና እንፈልጦ ጉዳይ እዩ።
ኣብ ሞንጎ ሱዳን ፣ግብጽን ፣ኢትዮጵያን ዝነበረ ግርጭታት፣ ብኣጋጣሚ ኣብ ዝሓለፈ ሙዱብ ኣኼባ-ሑቡራት ሃገራት ኣፍሪቃ ዝተገብረ፡አብ-ሞንጎ ሱዳን ግብጽን ናይ ሓበር ሽማግለ ብምውጻእ ን-ኣብ ሞንጉኤን ዘሎ ጸገም/ግርጭት ንምፍታሕ ኣብ ውዑል ከም ዝበጽሑ ይፍለጥ።ኣብ ሞንጎ ግብጽን ኢትዮጵያን ዝተፈጥረ ግርጭት ናይ ማይ/ኒሎ፣ ንኹለን እተን- ሃገራት ቢ-ኒሎ ዝግደሳ/ዝትንክፋን ሓቢረን ብምዝታይ ነቲ ድሮ ዝነበረ ዉዑላት ተሞርኲሰን ምስ 20 ክፍለ ዘመን ዝሳማማዕ ፍታሕ ክርከብ እተጽንዕ፣ ናይ ኩለን ዝካፈልኦ ሽማግለ ብውጻእ ብሰላማዊ መገዲ ክፈትሕኦ ጻዕርታት ከካይዳ አብ ስምምዕ በጺሔንስ፣ አብ ስራሕ ከም ዝርከባ ይሕበር። ስለዚ ምዕልባጥ ፖለቲካ ውልቀ መላኺ ከም ማይ ምዑማኽ ኮይኑ ተሪፉ።ብሓጺሩ ኣብታ ተጨውይዋ ዝነበረ ቦታ ተመሊሱ ናይ ዓቕልጽበታት ፖሊሲ የካይድ ኣሎ። ኣብ ዲያስፖራ ካብቲ ስርዓት ኣምሊጦም ፈቖዶ ሃገራት ዓለም ዝውሕዙ ዘለዉ በቢዓይነቱ ጸገማት የጓንፎም ከም ዘሎ ብሩህ ኮይኑ ብፍላይ ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ዜጋታትና ን-እስራኤል ገዲፎም ናብ ኻልኦት ሃገራት ክኸዱ፣ ዝወሰዶ ሕንጻጽ መንግስቲ ነታኛው፣ ሳላ ዘይሕለል ቓልሲ ዜጋታትና ዝፈጠርዎ ዝምድናታት ናይ እስራኤላውያን መሰል ወድሰብ ተጣባቕቲ ብምሕባር፣ ጥርዓኖም ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቡስ ዘይሕጋዊ እዩ ተባሂሉ፤ እቲ ስርዓተ ነተኛያው ከምቲ ዝደለዮ ክኾኖሉ ኣይካኣለን፤ናይ ዜጋታትና መሰል ዑቑበኛታት ንምርካብን/ምሕላዉን ቃልሶም ይቕጽሉ ከም-ዘለዉ ይሕበር፣ብወገና ሞራላዊ ደገፍ እናሃብና ጉዳያቶም ንካታተሎ አሎና፤ እቶም ካብ ተጨመት ናይ ስርዓት ኢሳያስ አምሊጦም ካብ ሞታዊ ሳህራታት ሰጊሮም፣አብ ሊብያ በጺሖም ንኤውሮጳ-ኣመሪካን ካልኦት ከዕቁቦኦም ዝኸ’ላ ሃገራት ንምስጋር ዝቃለሱ ዘለዉ ዜጋታትና ኣብ ዝኸፍኤ ሂወት ወድሰብ ክጻወሮ ዘይኽእል ማእሰርቲ ይርከቡ ከምዘለዉ እንሰምዖን እንዕዞቦን እንካታተሎን ዘሎና ህሞት እዩ። እዚ ክኣ ጠንቁን ስርዓተ እህወደግ በቲ ዘካይዶ ዝጸንሓ ፖለቲካ፣ ኣብ ቁዋሞም ሰፊሩ ዝርከብ ዓንቀጽ 39 ዝፍለጥ ብምምርኳስ ኩለን ብሔራት መሰልና ይታሓሎ ማዕርነት ምክፍፋል ስልጣናት ይሃሉ፣መሰል ርእሰ-ውሳነ ይከበር …ወዘት ዝብል ሕቶታት ካብ ህዝቢ ምልዓላት/አድማታት ክካየድን ክርኤ ከሎ ብወገን ስርዓት ኢትዮጵያ ብሓይሊ ክዓግቶን/ኽጸቕጦን እኳ እንተፈተነ ህዝባውን ዓለምለኻዉን ርእይቶን/ጸቕጥቲ ዝተሓወሶ ነዚ ኩነት ከህድኦ ስለ ዘይካኣለ መራሕ-መንግስቲ ሙላቱ ተሾመ ቢኢደ ወነኑ ስልጣኑ ንባይቶ ከም ዘስረከበ እንርእዩን/ንሰምዖን ዘሎና እዋን እዩ። ንምትክኡ ፖለቲካዊ ቁሩቁስ ይካየድ ከም ዘሎ እን-ዕዘቦ ዘለና ህሞት እዩ።ካብኡ ሓሊፉ ኣብ ኢትዮጵያ ዘይርጉእ ፖለቲካ ተፈጢሩስ ዓለምና ብጠቕማ ናይ ሕዝቢ ወኸሳ ስጋብ ናዕቢ ከይበጽሕ ጸቕጥታትን ብውሽጢ/ውሽጢ ዓበይቲ ኣማኸርቲ እናላኣኹ ርግኣት ክሰፍን ብዝብል ሙኹኑይ ሓሳባት፣ህዝቢ ክቕበሎ ዝኽእል ቁንጣሮ ሓድግታት-ወፈያት ብምጽዋት፣ንዱጉል ሓዊ ንምዕባጥ፣መሰረታዊ ፍታሕ ዘይኮነ ኣበርክቶ ክካያየድ እንግንዘቦ ዘሎና ፖለቲካዊ ዕላል እዩ። ናዓና ከም ሃገር እንታይ ይጸልወና ንዝብል ቀዳማይ እቲ ኣብ ጎረባብትና ዝካየድ ስርዓተ-ለውጢ እስኻ እዉን ከምኡ ለውጢ ክትገብር ናይ ህዝቢ ምልዓል ከምዘድሊ ይሕብር፤ ቀጺሉ እዚ ገባቲ ውልቀ-መላኺ ጽባሕ እዉን ንዓይ ከምኣ ብምባል ን-ናይ ህዝቢ ናዕቢ ከይልዓል ብምባል ካብቲ ድሮ ዘካይዶ ዘሎ ጨዃኒ ባህርያቱ ብዝተሓደሰን-ዝተራቐቐን መስርሓት/ስትራተጂ ምውዳድ ክጽዕር ምዃኑ ምግንዛብ ከዲሊ እዩ።ስለዚ ኩላትና ኣብ ደምበ ፍጥሒ ዘለና ካብ ውልቀ-ጀሚርካ ኩለን ውድባትን ኣብ ተጠንቐቕን ሓቢርና እንሰርሓሉን ምስቲ አብ ውሽጢ ዘሎ ህዝብና እንተአሳሰረሉ ኣዚዩ ዝበለጸን ሓያል ስትራተጂካዊ ቃልሲ፣ ይሓተና ምህላዉ ከዛካክር እደሊ።ኣብ ሱዳን እዉን እንተኾነ ፍሕትሕት ዝብል ምንቅስቃሳት ይርኤን፣ ንናይ ህዝቢ ጠለባት ንምዕጋት ፖለቲካውያን ኡሱራት ከም ዝፈትሐን ንስልጣን ኑመሪ ንምንዋሕ ናይ ተቛወማት ዝባሃሉ አብ ምትሕንፋጽ አብ ስልጣን ምውዝዖም ይካየድ ከምዘሎ ዝመጸና ሓበሬታ አሎ፤ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ብብልሽውና ተኸሲሱ ብኢደ-ወነኑ ስልጣኑ ን-ባይቶ ከምዘስረከበ ክንሰምዖ ዝቐነና ወረ ኮይኑ ኣብዚ እዋን ብፍላይ ኣብ ኣፍሪቃ ብዙሓት ለውጥታትን ፖለቲካዊ ምንቅስቓሳትን ይካየድ ምህላዉ ኣገዳሲ እዋን ተባሂሉ ክጽዋዕ ዝኽእል ኮይኑ፣ ግደና ክንገብር ዝጽውዕ እዉን እዩ።ኣብ ሶርያ ዘሎ ኩነታት ኩላትና ብማዕክናት እንካታተሎ ዘሎና ምውጥጣጥ ናይተን ሓያላት ሃገራት ስርዓተ-ኣሳድ፣ አብ ህዝቡ ዘካይዶ ዘሎ ደብዳበ ቦምባታት፣ኣብ ሰላማዊ ህዝቢ፣ ህጻናት፣ዓበይቲ-ዐዲ፣ኣደታትን ብተለቪጅን እንር’ዮ ኩነትን ኮይኑ፣ ከምኡ ስርዓተ ቱርኪ ን-ኩርዳውያን ንምህዳን ካብ-ዶብ ስግር ሶርያን ኢራቕን ዝገብሮ ዘሎ ደብደባ እዉን ዝርኤ ዘሎ ኣስካሕካሒ ጆኦ ፖለትካ ኩነት እንዕዘቦ ዘለና ህሞት ኮይኑ፡ አብርእሲ እዚ ኩርናዕ ዓለምና ሰላምን ርግኣትን፣መባእታ-መሰልን፣ኒሕ ህዝብታት፣ ክሕሎ ናብ ኩለን ድርጅታት ዓለም ጽዊዕት ምቕራብን፣ ከም ህዝብን ሰልፍን፣ሰላም-ቅሳነት ክረኽቡ፣ካብ ልብና ዝነቐለ ምንዮት ምዃኑ ነብርህ። ኣብ የመን እቲ ውግእ ይቕጽል ኣሎ፣ኢድ ምትእትታው ናይዚ ውልቀ መላኺ እዉን አየቋረጸን ዘሎ። ካብዚ እንምሃሮ እንተድኣ-ሃልዩ ኢድ ናይ ወጻኢ ምስ ዝተኣታቶ፣ ብዘይካ ሞትን ዕንወትን ዘምጽኦ ሰላም፣ዲሞክራሲ፣ ፍትሒ፣ ልእላውነት ሃገርን፣ሓድነት ህዝብን ከም-ዘየስዕብ እዩ፡፡ ስለዚ ካብ ናይ ኢድ ወጻኢ ምትእትታው ሪሕቕና ኣብ ነብሰ ምትእምማን፣መላእ ህዝብና ሓቢሩ ዝቃለሱሉ ባይታ ምጥጣሕን/ምውዳድን ክኸዉን ስርሓትና ይበርህ። ምስኩሩ ክኣ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ተቓሊሱ ናጽነቱ ዓቲሩ ክነሱ፣ብሰንኪ እዚ ውልቀ መላኺ ኣብ ዳግመ ሓርነታዊ ቃልሲ ኣቲና ኣብ-ቓልሲ ንጓዓዝ ምህላውና፣ኩላትና እነካይዶ ዘለና ሩጉጽ ኩነትን-ህሞትን እዩ።ሓድነታዊ ቃልስን፣ ዕላማታትካ ብዘይምስሓትን ምስ ትቃለስ ዓወት ንምጉንጻፍ ዘየጣራጠር ምዃኑ ዘይስሓት እዩ።ይቕረታ ቁሩብ ኣንዊሐ ከም ዝኾንኩ እናተረዳኣኒ፣ግን-ከ ንዕላማታትና ራኢናን ተልእኾናን ንምብጻሕ ህሉው ኩነታት ዘበትን-ዞባውን-ኣህጉራውን ማሕበራዉን ፖለቲካዉን ኩነት ተገንዚብካ ምጓዓዝ አገዳስነቱ ስለ ዘይንስሕቶ ብምባል እየ፣ስለዚ ይቕረታ ክብል እታ ሑጡብ ሀ) ደምደመ።
ሑጡብ ለ) ብምእታው ፦ ኩቡራት የሕውት ብመሰረት እቲ ብኣባላት-ባይቶን፣መሰረታትን ተዛትዮምሉስ መምሪሒ ዝጠቅም ጡርኑፍ ሰነድ ን-ፈጻሚት ኣካል ዝተዋህበ ሓላፍነት፣ድሮ ተቐሪቡ ንኹሎም ኣባላት ባይቶ ተዘርግሂሑ ንሎሚ ኣብዚ ሰነድ ተሞርኲስና ተዛቲና፡ዝውሰኽ ምስ ዝህልዎ ክንውስኸሉ፣ዝጎድል ከነጉድለሉን፣ስዒቡ ኸነጽድቖን በዚ ኣጋባ ናብ መሰረታት ወሪዱ ዘድሊ መአረምታ ተገይሩሉ ኣብ ስራሕ ንምእታው ዝዓለመ እዩ። እዚ እነጽድቖ ሓባሪ/መምርሒ ከም መንቀሊ ይጠቅምን፣ሓሳብ ኩሎም ኣባላት ብምስማዕ ይሕግዝ ዝተባህለ ደኣምበር ናጽነት ናይዘን ሽማግለታት ዝግህስን ዘነኣእስን ኮይኑ ኸይስማዕ እና ኣማሕጸንኩ ነቲ ሓበራዊ ኣሳራርሓ ዝሓዘ፣ክሳተፍን ከሳትፍን ዝብል ዕላማና ዝጽውዕ ኮይኑ ናጽነት ሓላፍነት ዝተሰከማ ሽማግለ ሕሉው እዩ፤ዝቐርቦም ለበዋ ንዝበጽሕዎ ምዕባለታት ዕለት ብዕለት ንምምሕዳራርትን ኣባላትን ክሕብሩ ሙሉእ ምትሕግጋዝ ምስ ኩሎም ኣባላትን፣ካብ ሰልፊ ወጻኢ ኪኢላታት ክህልዎም ዘለኒ ተስፋ ወስን የብሉን። ድሕሪ መእተዊ ኣቦ ወንበር ነቲ ቀሪቡ ዝነበረ ሰነድ ሓደ ብሓደ ተነቢቡን እንሆ አነ ክኣ የቕርቦ።
ዕማም ገምጋሚት/መጽናዕቲ ሽማግለ
ድሕሪ ናይ ኣርባዕተ ዓመታት ጽቡቕ ምምይያጥ ኣብ ምንጎ ሰልፊ-ህዝቢ፣ሰልፊ-ዲሞክራሲ፣ ከምኡዉን ሕጽር ዝበለ ምይይጥ ምስ ኢፔምን ኣብ ባሕቲ ጥሪ 2010 ንመላእ ህዝብና፣ ብሓድነት ናይ ሰለስቲኡ ሰልፍታት ምውላድ ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ተበሲሩ። ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ሓሳብን እምነትን ዝጠመረ ኣካል እዩ።
ንሱ ድማ፡
- ህዝባዊ ቃልስና ሰላማውን ዲሞክራሲያውን ምዃኑ ዝኣወጀ ሰልፊ፣
- ህዝባዊ ሰረት ዘለዎን፣ ብህዝቢ ዝውነን ሰልፊ ክኸውን ዝዓለመ ሰልፊ፣
- ህላዌ፣ዕብዬት፣ ሓድነት፣ሃገርን ህዝብን ኤርትራ ኣሚኑ ዝተበገሰ ሰልፊ፣
- ኣብ ሂወት ህዝብን ሂወት ሃገርን፣ ፍትሕን ግዝኣተ-ሕግን ከንግስ ዝዓለመ ሰልፊ፣
- እቲ ናይ ዝሓለፈ ዝፈላልየና ንታሪኽ ገዲፍና፣ኣብቶም ንከም ንጽባሕን ዘሐዩልና መዳያት ነተኩር ኢሉ ዝተበገሰ ሰልፊ፣
- እቶም ዝተማሳሰለ ፖለቲካዊ መድብ ዕዮ ዘለዎም ሸነኻት፣ብሓደ ተጠሚሮም ብሓባር ክቃለሱ ዝጸውዐ ሰልፊ፣
- ምስ ዝተመሳሰለ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ ዘለዎም፣ ብምጽውዋር፣ ኣብ ናይ ሓባር ስራሓት፣ ክሳተፍን ከሳትፍን ከም ኣገባብ ቃልሲ ዝወሰደ ሰልፊ፣
እዚ ኮይኑ ኣብ ሃገራዊ ይኩን፣ ዞናዊ፣ፖለቲካዊ፣ቅርጸ-ባይታት፣ ሰልፊ ዝፈጠሮ ጽልዋታት፣ ትጽቢትን፣ ዝሓዝኦ ሰፊሕ ሰፈረትን (the space EPDP occpied) ጠንጢንኑ፣ ብሓደ ናይ ዝመጹ ኣብ ላዕለዋይ ጽፍሒ መሪሕነት ዝጸንሑ ውሑዳት መራሕቲ፡ ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ድሕሪ 8 ዓመታት ጉዕዞ ዝፈጠሮ ጽልዋታትን ዝሓዞ ሰፈራትን ዘበገሶ መንገዱ ዝዓለሞ መዓልቦ ስሒቱ፡ናዓራርቦ ዝኣቱ ዘሎ ምትእኽካባት መናበዩ ትካል ጥራሕ ወዲቑ ይርክብ።
ናብዚ ኩነትዚ እምበኣር፡
መዓስ ?… ብኸመይ ?… ስለምንታይ ?… በየናይ መገዲ ?… ኣብዚ ኩነት በየናይ መገዲ ክወድቕ ተኻኢሉ ?… ጠቕሚን መኽሰብን ንመን ?… ወዘተ ዝብሉ ወኸሳታትን ሕጂኸ-ናበይ ዝብል ሓበረታት/መምርሒ ካልኦትን ብምውሳኽ፣ ንኹሎም ዓቕምታት ኣባላትናን ካብ ሰልፊ ወጻኢ ዝኾኑ ኪኢላታት/ፖለቲካዊ ተማራመርትን ብምጥቃም፣ ሕቶን ድልየትን ጠቓሚ ሓሳባት ህዝብና ብምምሩኳስ፣ሓደ ዱልዱልን ኣዕጋብን ሰነድ ኸተቕርበልና ምዃና ሙሉእ እምነት ኣለና ይብል እቲ ብፈጻሚት ሽማግለ ዝቐረበ ጹሑፍ።
ነዚ ቀዳማይ ክፋል ኣባላት ባይቶ ርእይቶ ክህቡሉን ዝውሰኽ ይኩን ዝጎድል ዝብልዎ ክቐርብ ባይታ ተኸፊቱ፡ከም ተሞክረይ ንመጀመርያ ግዜ ኣብ ናይ ኤርትራውያን ውድባት ብዘይ ቀለዓለም-ፍርሓት-ናጻ ኾንካ ዝካየድ ክትዕ ክዕዘብ ኪኢለ።በቢሓደ ነቲ ዝወርድ ዝነበረ ሓሳባት ኽትገልጾ ፈጺሙ ጊዜን ቦታን ስለ ዝሓትት ነቲ ሓሳባት ኣብ ሰለስተ ከጣምሮ ክፍትን እየ።
1) ከም ኣቃራርባ ክላሲካውን-እሩሙን ኮይኑ እዚ ስጋብ እዚ እዋን ዝተኻየደ ኣጋባብን መደበ-ዕዮታትን፣ ናይ ኩለን ውድባት ደምበ ፍትሒ ብፍላይ ክኣ ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ዋላ ሓንቲ ውጺኢት ዘይሃበን፣ ካብ በቢ-ጽባሕ ምርባህ ሓሊፉ፣ ህዝቢ ማእከል ገይሩ ክቃለስ ዘይበቕዐ ኣብ ርእሲ ምዃኑ ምስ እቲ ዘካየድናዮ ብረታዊ ቃልሲ ባህርያት ተኣሳሲሩ ብምኻድ፣ ሲቪላውን ህዝባውን ምንቅስቓስ-ውድብ/ሰልፊ ክሰርሕ ዘይምኽኣሉን ብምግንዛብ፡ድሕሪ ከምዚ ዝበለ ዓይነት ተሞክሮ፣ መሰረታዊ ለውጢ፣ሓዲሽ ቅዲ-ህንጸ መደበ ዕዮ የዲሊ ዝብል ራኢ ሃልዩኒ ፣እንተደኣ ሓሳበይ ብብዝሒ ቁቡል ኮይኑ ዘይተረኺቡ ግን ምስ ናይ ብዙሓት ዝተሳማምዕሉ ክሰርሕ ጸገም የለን ዝብል ነበረ።
2) ኣብታ 7ይ ፓራግራፍ ሓዚላቶ ዘላ ትሕዝቶ፡ኩሉ ጊጋታት/ጉድለት ስጋብ ንዕላማ ጢሒጹ ዝኸይድ ዘሎ መሪሕነት፣ ጥራይ ጠቒሳ ነቶም ምስኦም ዘለዉ ካብ ሓላፍነት-ዝተሰከሙን ውልቀ ኣባላት ምትእስሳር ክህልዉ ከለዉ፡ ቡዙሓት ኣባላት ክኣ ዘይተርድእዎን ስለ ዘለዉ ነቶም ባዕልና ዝመረጽናዮም ብምባል፣ካብ ናይ ምእራም ናይ ኣንጻርነት ስጉምቲ ከይወስዱ፣ከምኡ በተን ካልኦት ውድባን ህዝብን ዘይምርዳእ ከይፍጠር ስግኣት ስለ ዘለኒ እቲ ኣቃማምጥኣ ይኹን ትሕዝቶኣ ብኻልእ ክትቕመጥ ምመረጽኩን/ምደለኩን፣ዝብል ሓሳብ ቀሪቡ።
3) 4) በቶም ዝበዝሑ ዝውሃብ ዝነበረ ሓሳብ፣ እዚ መሪሕነት ነበር፡ኣብ ክንዲ ንግርጭታት ብደሞክራሲያውን ልቦና- ዝመልኦ ፈቲሑ፣ጠርናፍን ኣዋሃሃድን ስርሓት ምክያድ፣ ምድስካል-ምስጓግ ዝመረጸ፣ ሕሉፍ ሓሊፍዎ ንብኣባላቱ ዝተመርጸ መሪሕነት ዞባ አውሪዱ በቲ ንዑኡ ዝመስሉ ዝትክእ፣ ንዕላማን ራኢን ተልእኾን ሰልፊ ዘይትርጉም፣ ንፕሮግራም ሰልፊ ዘይትግብር፣ ንቅዋም ሰልፊ ዝግህስ፣ ምዃኑ ንሕና ዘይኮናስ ንሱ ናይ ምስጓግን ምግላልን ውሳነ ዘዘውተረ፣በቲ ዘጽዶቖ ኣዋጃታቱ፣ዝጽሕፎ ርእሰ-ዓንቀጻቱ በቶም ንዕኡ ዝካላኸሉ ዝወጽእ ጸርፍን ፖለቲካዊ ቅንጸላን ጹሑፋቶም ንምስክርነትን ብቑዕ ኣብ ረሲ-ምዃኑ፣መደበ ዕዮ/ፕሮግራምን ገዲፉ ዝኸደ ዘብሎ ካብተን ውሑዳት ዝጥቀሳ መርኣይኡ እየን። ስለዚ እተን ተሰኒደን ዘለዋ ጠቕሊለን ዘብርሃን ከም መንቀሊ መስርሕ/ሓሳብ ቁቡላት እየን ዝብሉ ነይሮም።እቲ መሰረታዊ ለውጢ ዝብል ሓሳብ እንተኾነውን፣ ኣብ ምጅማር ኣቃላልሳና ነተን ፓራግራፍ 1. 2. 3. 4. ተጠቒሰን ዘለዋ ብኣትክሮ ምስ እንርእዮ ነቲ ዝሓለፍናዮ አጋባብን ታሪኻዊ መድረኽ ሰጊሩ ብሓድሽን መሰረታዊ ለውጢ ከነካይድ ዝተጀመር በዞም ዝተባህሉ መሪሕነት ተቑጽዩን አብ ዘይመገዱ እንተዘየልግስዎስ እቲ ዝነቐልናሉ መሰረታዊ ለውጢ ቃልስና ብዘይ ዕንቅፋት ጉዕዝኡምቐጸለ ነይሩ። ስለዚ ኢና ክኣ ካብታ ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ዝተወልደትላ ማዓልቲ ምቕጻል ዝመረጽና፡ ብሓጺሩ ንለውጥን ምዕባለን ህዝቢ ማእከል ዝገበረ ዲሞክራሲያዊ ውድብ ንምብቃዕ ነቒልና ዘለና። እንተ እቲ ስኽፍታት ሓልዮትን ልቦና ዝመልኦ ኣዛራርባ፣ ማለት መሰረታት ሰልፊ፣ኣብ ደምበ-ፍትሒ ዝዋስኣ ውድባት/ምንቅስቃሳት፣ ብፍልይ ክኣ ህዝብና ኻብዘይ ምርዳእ ከይርሕቁና/ከይነጽጉና ዝብል ሓሳብ ውድዓዊ ይኹን እምበር፣ኩሉ ሳዕ መሪሕነት ዝገብሮ ስርሓትን ዝወስዶ ስጉምትን ኣወንታዊ ይኹን ኣሉታዊ፣ሓላፍነት ዝስከም እሱ እዩ። ስለዚ ናብዚ ስጉምቲ ኽንበጽሕ ዝገደደና ንሱ ኮይኑ ኩሉ እቲ ብኣናን ካብ ደገ ከይተረፈ ንምእራም ዝተካየደ ቓልስታት ሰማዒ እዝኒ ሲኢኑ ጥራይ ዘይኮነ በቲ ንሱ ዝሓንጾጾን ዝሳኣሎ ክኸይድ ስለ ዝወሰነ ሕጅስ ይኣክል ክንብልን ነቲ ዝጀመርናዮ ዝነበርና ዕላማ ክንቅጽልን ኣብ ምዕዋቱ ክንሰርሕ ምባል ቁኑዕ ኮይኑ፡አብ ናይ ነዊሕ ጉዕዞን እነቕርቦ መደበ- ስርሓትን ብምርኣይ፣ተኣማማምነት ብኹሉ መዳይ ከም ንረክብ፣ዘጣራጥር ክህሉ አይግባእን።ኮይኑ ግን አብ ዝተፋለየ ዋዕላታት ዝካየድ ዝነበረ ድሮ ናይ ዝበዝሑ ባህርያት ተሞክሮታት ዝተቐስሙ ምዃኖም ክርሳዕ ዘይብሉ ተምክሮ እዩ። እዚ ስለ ዝኾነ ነቲ ዝነቐልናሉ ዕላማ-ራኢ-ተልእኮ ምስ ንትርጉም፣እቲ ተታሓሒዝናዮ ዘለና ፖለቲካዊ መደበ-ዕዮ ምስነተግብር፣በቶ እነበርክቶም ስራሓታት፣ እዩ ተኣማምነን ኣቕልቦን ክንረክብ እንኽእል ክብሉ እቲ ቐሪቡ ዝነበረ ሰነድ ጸዲቑ።
5) ኩቡራት ተኻታተልቲ ንሎሚ ብርዐይ ኣብዚ ጠጠው እናበልኩ ኣብቲ ካልኣይ ክፍል ክናረኸብ እና-ዓደምኩ፡ እቲ ጉልጽነት እንብሎ ብመጠኑ ተጀሚሩ ኢልኩም ኽትሓስቡ፣ዝብል ተስፋ ኣሎኒ።
ምስ ምስጋና አብ ዝመጽእ የራኽበና
ጉዱስ ኤሪትራዊ


text:
ኣብቲ ኣብ ከተማ ሃዋሳ ዝተሳለጠ መድረኽ ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ዝርከባ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ዝወከሉ ተዓወትቲ ውፅኢት ስራሕቶም ሒዞም ቀሪቦም፡፡ በዚ መሰረት መንእሰይ ሙሉኣለም ንዩኒቨርሲቲ መቐለ ወኪሉ ዘቕረቦ ምህዞ ንፍልፍል ሓይሊ ዝውዕል ውፅኢት ምርምር ዝበለፀ ኮይኑ ተሓርዩ ተሸሊሙ’ሎ፡፡
ሙሉኣለም ነቲ ዋኒን ምምርማር ተምሃራይ ካልኣይ ዓመት እንሃለወ ከምዝጀመሮ ይገልፅ፡፡ ኣብ ምጥቃም ነዳዲ ዘድሀበ ኮይኑ ኣብ ከባቢያዊ ሃፍቲ ወላ ሓደ ኣሉታዊ ፀቕጢ ዘይፈጥርን ካብ ተፈጥሮኣዊ ተኽሊ ዝርከብን እዩ፡፡
ሙሉኣለም ነዳዲ ካብ Ethanolን Biodieselን ብኸመይ ከምዝርከብ ኣብ ውፅኢት ምህዝኡ ብተግባር ኣርእዩ’ሎ፡፡ እቲ ሓሳብ ቅድሚ ሰለስተ ዓማውቲ ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ዝነበሩ ነብስሔር መለስ ዜናዊ ዝፀሓፍዎ ኢትዮጵያ ካብ ብኽለት ነፃ ዝኾነ ቁጠባዊ ዕብየት ክተምፅእ ኣብ ዝሕብር መፅሓፍ መበገሲ ክኾኖ ከምዝኻኣለ ይዛረብ፡፡
እዚ ካብ Biodiesel ዝርከብ ነዳዲ ፍልፍሉ ሓረስቶት ኢትዮጵያ ዘፍርይዎ ጃትሮፋ ዝባሃል ተኽልን ከም ሰናፍጭ ዝኣመሰሉን ባእታታት ከምዝተጠቐመ ድማ ሙሉኣለም ይነግረና፡፡
እዚ መንእሰይ እዚ ምሂዙዎ ዘሎ ንነዳዲ ዝውዕል ፍልፍል ሓይሊ ርኡይ ሓለፋታት ኣለዎ፡፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ብሃገር በቆል ቴክኖሎጅን ሓይሊሰብን እዩ ዝሰናዳእ፡፡ ሓረስታይ ንፍልፍል እቶት ዝጠቕሞ ምህርቲ እታወት ነዳዲ ኣፍርዩ ኣብዚ ዓውዲ ልምዓት እዚ ንዝወፍሩ ሰብ ሃፍቲ ኣቕሪቡ ክጥቀም የኽእሎ፡፡
በዚ መንገዲ ‘ዚ ድማ ሕብረተሰብ ይርባሕ፡፡ እዚ ድማ ፅሩይን ቀፃልነት ዘለዎ ክሕደስ ዝኽእል ምንጪ ነዳዲ ስለዝኾነ ኣብ ሃፍቲ ተፈጥሮ ፅዕንቶ ዘይፈጥርን ብልሙድ ናይ ዓለምና ዋዒ እንብሎ ፀገም ንዘይምውሳኽ ዝረድእን ውፅኢት ምርምር ምዃኑ ሙሉኣለም ገሊፁ’ሎ


text:
Home
ዓጸፋዊ መልሲ ንቅንጸላታት ስርዓት ኣስመራ
- Details
- Published on Monday, 19 June 2017 11:27
ንከባበር ማለት ፍርሒ ኣይኮነን። መሰለይ ይተሓለወለይ ምባል እውን ግንዖ ክትኩበልካ ምጽባይ ኮይኑ ኣይመስለናን። ኤረ ሕሉፍ ሓሊፎም ኣብ ንዑስ ዕድሜና ብመንፈሳዊያን ካህናትና ተኾስኹስ ዝሓለፍናዮ ትምህቲ ክርስቶስ ከመስል፡ ኣነ ኢየ ናትካ ኣምላኽ ብዘይካይ ካልእ ኣማልኽቲ ኣይየሃልውኻ ዝብል ኣመር ዝተተርጎመ ከመስል፡ ንሕና ኢና ኣመሓደርትኻ፡ ብዘይካና ካልእ ሕቶ መሰል ከይትሓቲት ዝዓይነቱ ትእዛዝ ህግደፍ፡ ኣብ ኣእምሮና ፈጽሙ ቦታ የብሉን።
ዘግባዕብዑ እንተ ኣግባብዑ፡ ካብ ዓዲ ንዓዲ ሓሊፎም ገዛ ንገዛ እናተው፡ ካብ ሕቁፊ ወለዶም ፈሊዮም ብምውሳድ ኣብ ኣብያተ ማሕቡስ ይቀትሉኳ እንተ ሃልው፡ እንሆኩም ወኒ ቃልሲና ወሲኹ ኣብ ልዕሊ ጸላኢ ዓጸፋዊ ስጉምቲ ንክንወስድ ኣለዓዕሉና እምበር ካብ መትከልና ፈጽሙ ነቅ ኣይበለናን።
ሕቶ ህዝቢ ብሄረሰብ ኩናማ፡ መሰረታዊን ግልጽን ኢዩ። ምጽናት ህዝብና ብቁልጡፍ ደው ይበል። ብዝርድእና ቋንቋ ኣደና ክንዳነ ምእንቲ፡ ኣብ ከባቢና ብባዕላትና ንመሓደር። ባህልን ወግዕን ብሄርና ዓቂብና ምስ ዝተረፉ ብሄራትን ብሄረሰባትን ሃገርና ንጎደና ሰላምን ልምዓትን ክንግስግስ ምእንቲ ብዛዕባና ምንም ዘይፈልጡ ጨጓራት ዝዳንግኦም ተጋደልቲ ገይርኩም ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያትና ብምእታው መንነትና፡ ልዕሊ ኩሉ ድማ ሓሪስና እንዕንግለሉ መሬት ዓዲቦና ኣይትወረሩና ዝብል ኢዩ። እዚን ሕቶታት እዘየን ማንም ዜጋ ክሓትቶም ዝኽእል መሰረታዊያን ሕቶታት ደኣምበር ሕቶ ክርቑስ ስልጣን ከምዘይኮነ ክስመረሉ ይግባእ። ምጉዳል ናይዘን መሰረታዊን ሕቶታት ድማ ምጽናት ንዑስ ብሄርና የቀላጥፍ ከም ዘሎ ስነ መጎት ዘድልዩ ማተማቲካዊ ግድል ኣይኮነን።
እዚ ክንዲ ዝኾነ፡ ኢድና ኣጣሚርና ኮፍ ኢልና ዝምሕረና የለን፡ መሪር ደማዊ ቃልሲ መሪጽና ዝሕጎስ ህግደፋዊ ሓንጎል ክሳብ ዘየለ፡ እታ ካልኣይቲ ኣማራጺ ብምምራጽ መሪር መስዋእቲ ንከፍል ኣሎና። ህዝባዊ ቃልሲ ክሳብ ዝኾነ፡ ዝሓተተ መስዋእትነት ይሕተት፡ ኣብ ልዕሊ መቃብር ዓመጽቲ ህዝቢ ኤርትራ ዝኾነ ህግደፋዊያን ናይ ዓወት ጥሩምባ ዝንፍሓሉ ዕለት ነዊሕ ኣይክኸውኒን ኢዩ።
መርባቲ ኣምረን


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ብብልሽውና ተጠርጢሮም ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ዝአተው ሰበስልጣን መንግስቲ፣ሰብ ሃብቲን ደለልትን ብዝሖም 42 ምብፅሑ ዋና ዓቃቢ ሕጊ ጠቕላሊ ፈደራል ቤት ፍርዲ ኣፍሊጦም።ኣብ ዝኾነ ይኹን ደረጃ ዝርከብ በዓል ስልጣን ካብ ተሓታትነት ኣየምልጥን ክብሉ ዋና ዓቃቢ ሕጊ ኣቶ ጌታቸው ኣምባየ ገሊጾም።
ኣቶ ጌታቸው ኣምባየ ኣብዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ብብልሽውና ዝተጠርጠሩ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ዝኣተው ብዝሖም ምውሳኹ ብዝምልከት ከምዚ ኢሎም።
“ኣብ ኣዲስ ኣበባን ፌደራልን ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ሓሙሽተ ትካላት ስጉምቲ ናይ ምውሳድ ምንቅስቓስ ተጀሚሩ’ሎ።ክሳብ ሕዚ ብገበን ተጠርጢሮም ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝኣተውን ብትእዛዝ ቤት ፍርዲ ዝተትሓዙን ብዝሖም ኣብ ዝተፈላለየ ሓላፍነት ዝርከቡ ሰራሕተኛታት መንግስቲ 32 ክኾኑ ከለው፣ብኣፈፃምነት ጉዳይን ድለላን ዝንቀሳቐሱ ሰለስተ ውልቀሰባት፣ሸውዓተ ሰብሃብትን ብድምሩ 42 ሰባት ተታሒዞም ኣብ ምርመራ ይርከቡ።”
ዝለዓለ በዓል ስልጣን መንግስቲ ብሚንስትርን ብሚንስትር ድኤታን ደረጃ ዘሎ ጥራሕ ኣይኮነን ዝለዓለ ናይ ምውሳን ብፅሒት ዘለዎምን ቢሮክራሲያዊ ጉዳያት ዝውስኑን ብዳይረክተሬት ደረጃ ዘለው እዮም ክብሉ ተታሒዞም ዘለው ዝለዓሉ ሰበስልጣናት ኣይኮኑ ንዝብል ርእይቶ’ውን ሂቦም ኣለው።ኣቶ ጌታቸው ቀጺሎም እንተኾነ ግን ኢሎም ንሶም ኣብ ገበን ዝተሳተፈ ዝኾነ ይኹን በዓል ስልጣን መንግስቲ ካብ ተሓታትነት ኣየምልጥን ኢሎም ።
ኣብ ዝሓለፈ ሶሉስ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር መንግስቲ ምውዓሎም ዝተገልፁ ሰበስልጣን መንግስቲ፣ሰብ ሃብትን ደለልትን ናብ ቤት ፍርዲ ፌደራል ምቕራቦምን ተወሳኺ ናይ 14 መዓልታት ናይ ምርመራ መዓልታት ከምዝተሓተቶምን ይዝከር።


text:
ጀነራል ሰዓረ መኮነን ሓድሽ ኤታማዦር ሹም ሰራዊት ኢትዮጵያ ንክኾኑ ብቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድ ተመሪጾም።
ናይ’ታ ሃገር ፕረዚደንት ሙላቱ ተሾመ’ዮም ሎሚ ሓሙስ ንጀነራል ሰዓረ መኮነን ሹመት ኤታማዡር ሹም ኣልቢሶሞም።
ንነዊሕ ዓመታት ኤታማዦር ሹም ሰራዊት ኢትዮጵያ ዝነበሩ ጀነራል ሳሞራ የኑስ ብቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድን ብፕረዚደንት ሙላቱ ተሾመን ዝላዓለ ክብሪ ተሸሊሞም ከምዝተሰናበቱ’ውን እቲ ዜና ሓቢሩ።
ብዘይካ’ዚ፣ እቶም ቀ/ሚ ንጀነራል ኣደም መሓመድ፣ ዳይረክተር ኣገልግሎት ሃገራዊ ሓበሬታን ድሕነትን ንክኾኑ ሾይሞም ኣለው። ንሶም ንኣቶ ጌታቸው ኣሰፋ ክትክኡ’ዮም።
እዚ ከም’ዚ’ሉ ከሎ፣ ወትሃደራዊ መዓርጎም ተቐንጢጦም ዝነበሩ ሜጀር ጀነራል ዓለምሸት ደግፌን ብርጋዴር ጀነራል ኣሳምነው ጽጌን፣ መዓርጎም ተመሊስሎም።
ክልቲኦም ወትሃደራዊ ኣዘዝቲ ነበር ሙልእ ናይ ጡረታ ረብሓኦም ንክረኽቡ’ውን ተወሲኑ።
ብዝተኣሳሰረ ዜና፣ ኣፈ-ጉባኤ ፓርላማ ኢትዮጵያ ዝነበሩ ኣባዱላ ገመዳን ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ዝነበሩ ኣቶ ግርማ ብሩን ብጡረታ ተሰናቢቶም ኣለው ብመሰረት ሚድያት መንግስቲ ኢትዮጵያ።


text:
^ንላዕሊ ተመለስ
ኣብ ትግራይ ዓርሱ ዝኸኣለን ንደሓር መዓልቲ ድማ ንቡዙሓት ውልቀ ሰባትን ትካላትን ሓቦን ዕላማን ዘስንቕ ውልቀ ሚድያ ክህልው ብተግባር ለካቲት 4 1999 ዓ/ም ምንቅስቓስ ጀሚርና። መፅሄት ሪሓን ብምስንዳእን ብምሕታምን ሀ ኢልና ስራሕቲ ሚድያን ምልላይን ዝጀመርና እንትንኸውን፤ ኣብ ዝተፈላለዩ ስነ-ፅሑፋዊ ስራሕቲን ሙዚቃን ቋንቋ ትግርኛን እውን ኣበርክቶ ኣለና።
ፀሊም ፀባ፣ እታ ሰበይተይ ዝብሉ ካብ ዘሐተምናዮም መፃሕፍቲ፤ ይስመረልኪ፣ ሃፎፎይ ዝብሉ ድማ ካብ ስራሕቲ ሙዚቃ ዓው ኢልካ ዝፅርሑ እዮም። ሕዚ ድማ ትግርኛ ኣብ ክልተ ሃገራት ዝዝረብ ቋንቋ ከም ምኳኑን መጠን፣ ብርክት ዝበሉ ትግርኛ ተዛረብቲ ወገናትናን ኣሕዋትናን እውን ብስራሕ ምኽንያት ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ዓለም ይነብሩ ስለዘለዉን ተጠቀምቲ መርበብ ሓበሬታ እውን ካብ ጊዜ ናብ ጊዜ እናዛየዱ ይኸዱ ብምህላዎምን ንኹሉ ተበፃሕነት ክህልወና ምእንታን እዚ መርበብ ሓበሬታ እዙይ ንምጅማር ወሲና።
እዚ መርበብ ሓበሬታ ዕለታዊ ዜና ዝረኽብሉ፤ ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ስነ-ፅሑፍ ዘንብብሉ፤ ሙዚቃ፣ ስእልን ቅርፃቅርፅን፣ ሰርከስ፣ ፋሽንን ሞዴሊንግን ንምርኣይ ዝዕደምሉ፤ ምህርቶምን ኣገልግሎቶምን ዘላልይሉ፤ ጨረታን ምልክታ ስራሕን ዝጥቅዐሉን ኣማራፂ መርበብ ሓበሬትኦም ክኸውን እዩ። ብተወሳኺ ዝተፈላለየ ሞያዊ ሰብእና ዘለዎም ውልቀ ሰባት ተሞክሮአም ዘካፍልሉ፤ ዕዙዝ ማሕበራዊ ረብሓ ዘለዎም ትካላትን ስራሕቶምን እነቃልሐሉ እዩ።
ኣብ ምስረታ ፋውንዴሽን ኪነ-ጥበብ ፍሮዝ ዘድሃበ ፈላማይ ዘተ ተቓኒዑ!! ዛጊድ 9 መጻሕፍቲ ብምሕታም፣ 2 ኣልበም ሙዚቃ ብምስንዳእ፣ 8 ጊዜ መጽሄት ሪሓን ብምሕታም፣ www.felhitube.com መርበብ ሓበሬታ ምዝንጋዕ፣ ኪነትን ሕትመትን ብምኽፋትን ግርማይ ፍሮዝ ኣብ ኪነ-ጥበብ ሓኾትኮት ክብል ጸኒሑ እዩ።እንሆ ሎሚ...
ቃለ መሕተት ምስ ኣቦይ ቀሺ ገ/ገርግስ ገ/ማርያምኣቦይ ቀሺ ገብረገርግስ ገብረማርያም ጭላ:"ሙሉእ ብሙሉእ ጉባኤተኛ ዘይመረፆ ሰብ ኣቦ ወንበር ክምረፅ ንመጀመርታ ጊዜ ርእየ። ""ኣብ ዝቅፅል ጉባኤ የራኽበና፤ ኣነ ንሃሉ ኣይነሃሉ ህዝቢ ትግራይ ሒዙዋ ኣሎ።""ብዙሕ ተሸፋፊኑ ዝነበረ ፊት ንፊት ገጢምና እንተወሓደ ንለባም...
ኣብ መላእ ዓለም ኣብ ሰደት ዝርከቡ ኤርትራውያን ፣ ናብ ኤምባሲታት ቦትስዋና መልእኽቲ ብምስዳድ ፣ ነቶም ዑቕባ ሓቲቶም ዘለዉ 10 ኤርትራውያን ኣባላት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ዘለዎም ደገፍ ክገልፁ መፀዋዕታ ቀሪቡ ። ኣብ መላእ ዓለም ኣብ ስደት ዝርከቡ ኤርትራውያን፣ ኣብቲ ዘዝቕመጡሉ ሃገራት ናብ ዘሎ ኤምባሲታት ቦት...
ሓደ ሙሴ ዶ ይስኣን?!! ትግራይ ድሕሪ ሞት ሃፀይ የውሃንስ ብውዲት በዓል ሚኒሊክን መሻርኽቱን ንአስታት 76 ዓመታት ዓይማ፡፡ ናይ ትግራይ ካብ ድቃሳ ምብህራር ዘይተርፍ ምዃኑ ዝተርኣየሉ ኩነታት ድማ ብ1958 ዓ.ም ተራእዩ፡፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ይካየድ ኣብ ዝነበረ ስፖርታዊ ፀዋታ መላእ ኢትዮጵያ ንትግራይ ጠቅላይ ግዛ...
ፃውዒት ምድሓን ህይወት ሰገን ሙሉብርሃን መብራህቱ ሰብ ዝነብር ከተንፍስ ከሎ እዩ ። ሓዉና ሙሉብርሃን መብራህቱ ግን እቲ ተፈጥሮኣዊ ከይዲ ህይወት ዘውሕስ ምትንፋስ ከም ንቡር ዝተኸልከለ ሰገን እዩ ። ተምሃራይ ሙሉብርሃን መብራህቱ ወዲ 17 ዓመት እንትኸዉን ቅድሚ 5 ዓመት ኣብ ጎረርኡ ብዝገጠሞ ሕማም ካንሰር ምኽንያ...
1. ፕሮጀክት ጎልጎል ራያ- ፕሮጀክት መስኖ ጎልጎል ራያ ብ1993 ዓ.ም ዳርጋ ተወዲኡ፣ ናይ ማይ መትረባት እውን ተተኺሎም፣ እቲ ህዝቢ ድማ ክጥቀመሎምን ናብርኡ ክቕይርን ተሃንጢዩ ነይሩ፡፡ እንታይ ዋጋ ኣለዎ እቶም ዝተቐበሩ መትረባት እንተይተረፉ ተነቓቒሎም ክውሰዱ፣ እቲ ፕሮጀክት እውን ክፈሽል ተገይሩ፣ ክሳብ ሎሚ...
ናይ ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ ዋና ናይ ካቢኔ አባላት ኽቡር ኣይተ ደመቀ መኮንን - ምክትል ቀዳማይ ሚኒስተርን ናይ ማሕበራዊ ጉዳይ ክላስተር መተሓባበሪ ኽቡር ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል - ብምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር መዓርግ ናይ ኢኮኖሚ ክላስተር መተሓባበርን ናይ መራኸብን ኢንፎርሜሽን ሚኒስተር ዝተ...
ቃለ-መሕተት ምስ ልኡል ራእሲ መንገሻ ስዩም ራእሲ መንገሻ ስዩም ብ ዘበን ሃፀይ ሃ/ስላሴ ናይ ትግራይ ግዝኣት ኣመሓዳሪ ዝነበሩ እዮም !
ሓቅን ሓሶትን ኣብ ዙርያ ታሪኽ ሂወት ሃፀይ ዮሃንስ 4ይ ብ ኣይተ ሙሉወርቅ ኪዳነማርያም
ኣይተ ኣባይ ፀሃየ ኣብ መዓልቲ ከየንቲ ንስድራ ከየንትን ህዝቢ ትግራይን መልእኽቲ ኣሕሊፎም " ከምኦም ኣብ ዕላማና ኣብ ተልእኾና ኣብ ቃልስና ፀኒዕና ሂወትና ክሳዕ ትሓልፍ ንኽብሪ ክንሓልፍ ኣለና። ንሶም ብኽብሪ እዮም ሞይቶም " !
### ምምሕዳር ከተማ መቐለ ንማሕበር ጮምዓ 48 ሄክታር መሬት ክህብ እዩ!! ### ጎቦ ጮምዓ ብባህላዊን ዘመናዊን መገዲ ኪመላኻዕ ብምግባር ምንጪ ኣታዊ ከተማ መቐለ ኣብ ምብራኽ ግደ ክህልዎ ዝጉስጉስ ዓውደ ዘተ ኣብ ሆቴል ሚላኖ 28 ሓምለ 2007 ዓ/ም ተቓኒዑ። ኣብቲ መዓልቲ ዓውደ ዘተ ማሕበር ጮምዓ፣ ግዱሳት ወ...
ኣብ መንጎ ኣመራርሓ ማሕበር ከየንቲ ትግራይን ዳያኑ መሽኪት ዩኒቨርስቲ መቐለን ዝተኻየደ ኣኼባ ብዘይ ፍረ ፋሕ ኢሉ 2 ሓምለ 2007 ዓ/ም። እቲ ኣኼባ ብዘይ መኸምብቲ ቅዉም ነገር ድዋዕ ክብል ዝኸኣለ፤ ኣብ ሞንጎ ኣመራርሓ ማሕበር ከየንቲ ትግራይን ዳያኑ መሽኪትን ዝተነፀረን ሓደ ዓይነት መርገፂን ክፍጠር ብዘይምኽኣ...
ተዓወትቲ መድረኽ ሽልማት ኪነ-ጥበብ ትግራይ ብ መዳይ ሙዚቃ ብባህላዊ ነፀላ ዜማ 1ይ ሚዛን ተስፋይ (ቃንጫ ምሸላ) 2ይ ራሄል ሃይለ(ሆበላኒ) 3ይ ተወልደ ኣብርሃ ብዘመናዊ ነፀላ ዜማ 1ይ እዮሩሳሌም ዓምዱ(ፃውዒት ፍቅሪ) 2ይ ራሄል ሃይለ (እመነኒ) 3ይ ዘመን ኣለምሰገድ ብናይ ሙዚቃ ግጥሚ 1ይ ሰለሞን ባይረ (ብስ...


text:
ሻብዓይን መወዳእታን ክፋል
ንቕድሚት ዝውጥጥ ሓሳባት እናቐረበ ዝብድሃካ ኣካል ምርካብ ጸጋ ምዃኑ ኣብ ዝሓለፈ ጽሑፈይ ጠቒሰዮ እየ። ንድሕሪት ዝጥምት ሓሳባት እናቐረበ ጐተት ዘብለካ ኣካል እተረኽብካ ግን መርገም እዩ። ብወገነይ እተፈላለየ ሓሳባት ሒዝካ ኣብ መድረኻት ሰልፊ ምክታዕን ንሰልፍና ንቕድሚት ዝውጥጥ ሓሳባት ምቕራብን ደጋፊኡ እየ። ሰልፍና በብእዋኑ ነብሱ እናገምገመ ኣሐዳሲ መንገዲ ክወስድ ካብ ዘተባብዑ ኣካላት እየ። ፍሉይ ንቕድሚት ዝውጥጥ ሓሳብ ምቕራብን፡ ንመላእ ኣባላት ሓሳባትካ ንኽቕበልዎ ብእሩም ኣገባብ ምቅላስን ትማሊ ደጋፊኡ እየ፡ ብድሕሪ ሕጂ ውን ክድግፎ እየ።ሰልፍና ኣሐዳሲ ተበግሶታት የድልዮ እዩ።
ንምሕዳስ ዝዕላምኡ ተበግሶ ክንወስድ ከለና ግን ትዂረትና ኣበይ ይኹን ኣገባብና ከምይ ይኹን ዝብል’ዩ እቲ ሽግር። ብወገነይ ጉድለታት ምእራይ ውሱን ክብሪ’የ ዝህቦ። ምኽንያቱ ጉድለታት ኣብ ምእራይ ብዙሕ ግዜኡ ዘጥፍእ ሰብ መብዛሕትኡ ግዜ ኣወንታዊ ንቕድሚት ዝውጥጥ ሓደስቲ ሓሳባት ኣብ ምቕራብ ድኹም ኮይኑ’የ ዝረኽቦ። ኣብ መድረኽ ሰልፊ ዘቕረብክዎ ምስላ ከቕርበልኩም። ጐምኣ ንዝነፈሰ መኪና ጐምኣ ከምዝነፈሰ ብኣሽሓት ቃላት ንዝነግራና ኣካል ንስርሑ ዉሱን ክብሪ ክንህቦ ንኽእል ኢና። ነቲ ዝነፈሰ ጐማ ከዓሪ ኣገባብ ተኸቲሉ ንዝሰርሕ ከኣ ዝያዳ ክብሪ ክንህቦ ንኽእል ኢና። ነቲ ጐማ ብኣገባብ ከተዓርዮ ፈቲኑ ምዕራዩ ምሰኣነ፡ ሓዲሽ ጐማ ብኣገባብ ክሰርሕ ንእተበገሰ ግን ምሉእ ክብሪ ክንህቦ ንኽእል ኢና። ብዘይ ኣገባብ ንሕግን ስነሰርዓትን ምዕራይን ምሕዳስን ጐማ ጠሓሒሱ ክኸይድ ዝደሊ ግን ኣብ ዝኾነ ክበጽሕ ዕድል የብሉን። ንነብሱን ነታ መኪናን’ዩ ዝጐድእ።
ብወገነይ ሕጂ ውን ክንብል ኢሉ እምበር ኣይተደፍአን። እተፈላለየ ሓሳባት ሒዝና ኣብ ውሽጢ ሰልፍና ሓቢርና ክንቃለስ ንኽእል ኢና። እዚ ድማ ከብልሓና እምበር ከጒድመና ኣይክእልን እዩ። እቲ ዘጒድመና ኣገባብ ተኸቲልና ዘይምቅላስ ጥራይ እዩ።
ብወገነይ ኣብ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኮይነ ክቃለስ ከለኹ ኩሉ እቲ ዝደልዮ ይፍጸም ስለ ዘሎ ኣይኮነን። ብመትከል ግን እቲ ዓበይቲ ዕላማታት ሰዲህኤ ስለ ዝዓግበሉ ነቲ ዝተረፈ ብቓልሲ ከረጋግጾ ከምዝኽእል ኣሚነ’የ ዝቃለስ። እዚ ማለት ከኣ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ሰልፊ ብዙሓት ስለ ዝኾነ፡ ነፍሲ ወከፍና እቲ እንደልዮ ብምልኣት ክንረክቦ ኣይንኽእል ኢና። በዚ ምኽንያት’ዩ፡ ድልየት ብዙሓት ክንምእዞዞ ግዱዳት እንኸውን። ከምኡ ክንገብር እንተዘይክኢልና ግን ኣብ ዝኾነ ሰልፊ ተጠርኒፍና ክንጓዝ ኣይንኽእልን ኢና።
ብወገነይ እቶም ኣብ’ዚ መድረኽ’ዚ ካብ ዝበዝሑ ኣባላትና እተፈልየ ርእይቶ ኣጥርዮም ዘለው፡ ነቲ ዓበይቲ ዕላማታት ሰልፍና ኣይድግፍዎን’ዮም ዝብል እምነት የብለይን። እቲ ፍልልይና ኣብ ኣገባብ ኣቀላልሳና’ዩ ዘሎ። እቲ ብወገነይ ዝመኽሮ ድማ ነቲ ዝበዝሐ ኣባል ኣኽቢርዎ ዝጓዓዝ ዘሎ መንገዲ፡ ክብሪ ሂብካ ምቅላስ ዋላዃ ንግዜኡ ክሳራ ኮይኑ ይሰምዓካ እንተኾነ፡ ንመጻኢ ዝርከቦ ዓቢ መኽሰብ ኣስተውዕልካ ብምርኣይ ምምራጹ ዝሓሸ’የ ዝብል።
ብወገነይ ምፍንጫል እንተዘይትመርጽዎ ምፈተኹ፡ ምኽንይቱ ምፍንጫል ንኹልና’ዩ ዝጐድእ። ብተወሳኺ ምስ ሓቅታት ብዕሙት ምግጫው ድማ ፍጹም ጠቕሚ የብሉን። ዶክተር ገብረ፡ ኣብ መወዳእታ ኣቕሪብዎ ዘሎ ጽሕፍቲ፡ ነቶም ብዙሓት ኣውሒዱ ነቲ ኣብ መድረኽ ፖለቲካ ኤርትራን ኣብ ዓለምን ፍሉጥ ዘሎ ሰልፍናን መራሕቱን ትካላቱን ብፍላጥ ዘንጊዑ ምስ ዘየለ ሰዲህኤ ከላልየና’ዩ ፈቲኑ። ጽብሕ ነቲ ሕጋዊ መንገድታት ጠሓሒሱ ብዘይኣገባብ ንሕና ኢና ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝብለና፡ ንሕና ኢና መራሕቲ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝብልና እተመጹ ንህዝቢ ኤርትራ ብስራት ዘይኮነ መርድእ’ዩ ክኸውን። እታ ዝቐረበት ቻርተር ከኣ ኣንቢበያ እየ። ዝኾነ ሓዲሽ ሓበሬታ የብላን። እቲ ሓዲሽ ክብሎ ዝኽእል ተፈንጭልካ ኣብ’ታ ቻርተር ሓዲሽ ሕንጻጽ ምፍንጫል ክትውስኽ ትደሊ ምህላውካ ምፍላጠይ ጥራይ እዩ። ንምፍንጫል ዘተባብዕ ዝንባለኻ ካብ ጽሕፋትካ ይግንዘቦ ስለ ዘለኹ፡ ኣይፋልካን ዶክተር፡ ቅኑዕ መንገዲ ምኸር ጥራይ’የ ክብለካ ዝደሊ።
ኣብ ትሕቲ ኣይፋልካን ዶክተር ዝብል ኣርእስቲ ከቕርቦ ዝጸንሓኩ ጽሑፋት ኣብ’ዚ ደው ከብሎ እየ። ይኹንእምበር ብእተፈላለየ ኣርእስታት ንህዝብና ብሓፈሻ ንመእሰያት ኤርትራ ድማ ብፍላይ ዲሞክራስያዊ ንቕሓቶም ክብ ኣብ ምባል ዝሕግዝ ትሕዝቶታት ከቕርብ ክፍትን እየ። ክሳብ ሽዑ ነቶም ተገዲስኩም ንጽሑፈይ ዘንበብኩምን ደጋፊ ይኹን ተቓዋሚ ርእይቶ ዝሃብኩምን ሰላምታይን ምስጋናይን ይብጻሕኩም።


text:
ክልቲኤን ሱዳን ኣብ ኩነታት ምስሓብ ሰራዊት ደቡብ ሱዳን ካብ ሄግሊጅ ተጋራጫዊ ሓበሬታ ይህባ‘ለዋ።ደቡባውያን ካብ‘ታ ከተማ ብፈቃድና ወፂእና‘ለና ክብሉ ከለው፣ሱዳን ግና ብሓይልና ተቆፃፂረያ‘ለኹ ትብል።
ኣብ ሕ/መ ኣምባሳደር ሱዳን ዓሊ ኦስማን፣ሰራዊት ሱዳን ንሄግሊጅ ድሕሪ ውግእ ተቆፃፂርዋ‘ሎ ኢሎም።
”ሰራዊት ሱዳን ነቶም ወረርቲ ካብ ሄግሊጅ ከምዘባረሮም ክገልፀልኩም ከለኹ፣ዝላዓለ ታሕጓስን ክብሪን‘ዩ ዝስማዓኒ” ኢሎም እቶም ኣምባሳደር።
ኣምባሳደር ዓሊ ኦስማን ወሲኾም፣ደቡባውያን ናብ ሕልነኦም እንተተመለሲምን ቅድሙነታት ኣለና እንተዘይሎምን፣ሱዳን ናብ ልዝብ ንክትምለስ ቅርብቲ‘ያ ኢሎም።
ንፕረዚደንታዊ መግለፂ ብንባብ ዘስምዑ ወሃቢ-ቃል ደቡብ ሱዳን ባርንባራ ቤንያሚን ብወገኖም፣ሓይልታት ደቡብ ካብ ሄግሊጅ ሎሚ ከምዝሳሓቡ ኣፍሊጦም።
”ብመሰረት ፃውዒት ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕ/መን መራሕቲ ሃገራትን፣ደቡብ ሱዳን ንልዝብ ዕድል ንምሃብ ኢላ ሰራዊታ ካብ ሄግሊጅ ንክስሕቡ ኣዚዛ‘ላ።ስርዓታዊ ምስሓብ ሰራዊት ኣብ ውሽጢ 3 መዓልታት ክፍፀም’ዩ” ኢሎም እቶም ወሃቢ-ቃል።
ሕብረት ኣፍሪቃ ንዝሓለፉ ትሻዓተ ኣዋርሕ ዘካየዶ ልዝብ፣ቅድሚ ዕስራ መዓልታት ውግእ ስለዝተወለዐ ተኾሊፉ‘ዩ።ማሕበረ-ሰብ ዓለም ግቡእ ሓገዝ ዘበርክት እንተኾይኑ፣ናብ መኣዲ ልዝብ ክንምለስ ኢና ይብሉ ሰበ-ስልጣን ደቡብ ሱዳን።
ሓይልታታ ካብ ሄግሊጅ ዋላ‘ውን እንተወፁ ስዕረት ኣይኮነን ዝበለት ደቡብ ሱዳን፣ዋንነት ሄግሊጅ ብዓለም-ለኸ ቤት-ፍርዲ ፍርዲ ክውሰነልና እፅበ’ለኹ ትብል።


text:
ትንታነ ዜና 19-04-2018
ድምጺ ህዝቢ ዓለም ገዛኢ እናኾነ ይመጽእ ኣብ ዘለወሉ እዋን ህዝቢ ኤርትራ ግን ድምጹ ተዓፊኑ ጊላ ኮይኑ ዝተባሃልካዮ ግበር እንዳተባህለ ክነብር ብምልካዊ ጉጅለ ህግደፍ ከም ከም ዝተፈርዶ ብተደጋጋሚ ክግለጽ ጸኒሑ’ሎ፡፡
ብኣንጻሩ ህግደፍ ሃገር ናብ ምድራዊት ገነት ከም ዝተቐየረት ኣምሲሉ ክገልጽ ላሕ ምስ በለ’ዩ፡፡
ሰላም ወሰናይ ክቡራትን ክቡራንን ተኸታተልቲ ማሕበረሰባዊት ሬድዮ ድምጺ ወጋሕታ ሰሙናዊ መደብ ትንታኔ ዜና ከመይ ቀኒኹም፡፡
ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ ዝሓለፈ ሰሙን ኣኼባ ኣካይዱ ምንባሩ ዝዝከር ኮይኑ፡ ብፍላይ ብሚኒስትሪ ትምህርቲ ዝቐረበ ጸብጻብ ምስቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ክውንነት ፈጺሙ ዝጋጮ ከም ዝነበረ ዜጋታት ይገልጹ፡፡
ንምዃኑ ጸብጻብ ሚኒስትሪ ትምህርቲ እንታይ ይብል ኣብ ባይታ ዘሎ ክውንነት ከ እንታይ ይመስል; ዜጋታትስ ንጸብጻብ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ኣብ ኣኼባ ካቢነ ሚኒስተራት እንታይ ግብረ መልሲ ኣለዎም፡ ትንታኔ ዜና ዕለተ ሓሙስ 19 ሚያዝያ 2018 ኣብ ሬድዮ ወጋሕታ ክድህስሶ’ዩ፡፡
————————————///////////////////—————————————-
ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ካብ ዘለዎ ዝኽሓነ ጽልኢት ተበጊሱ ንዝሓለፉ 27 ዓመታት ወለዶ እንዳቐተለ ከም ዝመጸ ኣብ ደምበ ደለይቲ ለውጢ ተሰሊፎም እንዳተቓለሱ ዝርከቡ ሙሁራት ይገልጹ፡፡
ካቢነ ሚኒስተራት ብ13 ሚያዝያ 2018 ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ ካብ ዝቐረቡ ጸብጻባት ሓደ ብሚኒስተር ትምህርቲ ኣቶ ሰመረ ርእሶም ፈላሚ ነይሩ፡፡
ኣቶ ሰመረ ርእሶም ኣብቲ ንዝሓለፉ 26 ዓመታት ተራእዮም ኢሉ ዘቐመጦ ጸብጻቡ፡ ወዲቑን ባይታ ዘቢጡን ዝነበረ ስርዓተ ትምህርቲ ንምብርባርን ምድንፋዕን ልዑል ፊናንሳዊ፡ ንዋታውን ሰብኣውን ጸጋታት ምፍሳሱ፡ ኣብ ፈለማ ዓመተ ናጽነት ካብ ዝነበረ 168,000 ብዝሒ ተማሃሮ ኣብዚ ሕጂ እዋን ናብ 700 ሽሕ ምዕባዩ፡ ካብዚኦም 30 ሽሕ ንምምራቕ ምብቀዖም ገሊጹ፡፡
ባዕሉ እቲ ንሃገር እመርሕ ኣለኹ ዝብል ውልቀ መላኺ ኢሳይያስ ብኣንጻሩ ኣብ ዝሓለፉ ሒደት ዓመታት ካብ ዝገብሮም ቃለ መሕትታት ዋላ’ኳ ኩሎም ጽላታት ዝተዳኸሙ እንትኾኑ፡ ብፍላይ ጽላት ትምህርቲ ግን ኣዝዩ ካብ ዝወደቐ ሓደ ምዃኑ ከስምረሉ ተሰሚዑ’ዩ፡፡
ብምኽንያት ሓድሽ ዓመት 2018 ኣብ ዝገበሮ ቃለ መሕትት’ውን እቲ ውልቀ መላኺ ዝሓለፉ 26 ዓመታት ኣብ ትምህርቲ ዝተረኽበ እዚ ዝበሃል ዘነይት ስራሕ ከም ዘይተሰርሐ’ኳ ደኣስ ዓቢ ውድቀት ከም ዘጋጠመ ገሊጹ’ዩ፡፡
ንጸብጻብ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዝተዓዘቡ ወገናት ብተርኦም ኣብ መንጎ መሓውራት ምልካዊ ጉጅለ ኢሳይያስ ክዕበስ ዘይክእል ገዚፍ ሃጓፍ ተፈጢሩ ከም ዘሎ መርኣያ’ዩ ኢሎም፡፡
ኣብ ሓንቲ ቤት ትምህርቲ ፈተና ወሲዶም እቶም 80 ሚኢታዊት ኣብ ዝተርፉላ፡ ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመተ ትምህርቲ ናብ ኮሌጅ ማይ ነፍሒ ካብ ዝኣተው 3000 ተማሃሮ እቶም 2400 ትሑት ነጥቢ ኣምጺኡኹም ተባሂሎም ኣብ ዝተሰጉላ፡ ልዕሊ ኣብያተ ትምህርቲ ህንጻታት ኣብያተ ማእሰርቲ ኣብ ዝዛይዱላ ሃገርና ኤርትራ ብጽላት ትምህርቲ ምውርዛይ ፈጺምካ ከም ዘይከኣል ብምጥቃስ ድማ ምልካዊ ህግደፍ ዝነዝሖ ሓበሬታ ተመሊሱ ንዕኡ ዝሃርም ምዃኑ የገንዝቡ፡፡
ብሕሱም ምሕደራ ምልካዊ ህግደፍ ዝተማረረ ህዝብና በብዝረኸቦ ዕድል ናብ ስደት ይበታተን ምህላው ዘነጸሩ እቶም ዜጋታትና ወለዶ ክሃንጹ ዝግበኦም መምህራን ቀሲኖም ክምህሩ ስለዘይከኣሉ ኣብ ልዕሊ እቲ ስርዓት ዘለዎም ተቓውሞ ናብ ስደት ብምውሓዝ ይገልጹ ምህላዎም ኣብሪሆም፡፡
ተማሃሮ’ውን ኣሰር መምህራኖም ስዒቦም ብውልቀን ብጉጅለን ይስደዱ ዘለው ኮይኖም፡ ጠንቂ ስደቶም ክገልጹ ኣብ ዝሕተትሉ ድማ ሳዋ ወሪድና ዕድሜና ከንቱ ከነብሊ ኣይንደልን፡ ተማሂረ ዘይጊላ ምዃነይ ኣይተርፈንን፡ ኣሕዋተይ ኣብ ወተሃደራዊ ዕስክርና ስለዘለው ስድራይ ክኣሊ ዝብል መልሲ ዝህቡ’ዮም፡፡
ንመግለጺ ካቢነ ትምህርቲ ክገልጹ ከለው ድማ እቶም ናብ ስደት ዘምርሑ ዜጋታትና፡ ምስ ሓቃዊ ክውንነት ፈጺሙ ዝጋጮ ንህዝቢ ኮነ ኢልካ ንምትላል ዝዓለመ ሕሱር ፕሮፖጋንዳ’ዩ ኢሎም፡፡


text:
ፍሽለት! ነቲ ፍሽለት ብዝወግድ ስራሕ’ዩ ዝእረም !
ሕብረተሰብ ኤርትራ፡ ኣብ ሕቶ ምርግጋጽ መሬታዊ ናጽነትን ልዕላዉነትን እኳ እንተትዓወተ ፡ ዛጊት ንምርግጋጽ ልዕላዉነት ህዝብን ምርግጋጽ ዜጋዊ ሓርነታዊ መሰልን ማዕርነትን ግን ኣብ መስርሕ ኪደት ቅልስ እዩ ዝርከብ። ሕብረተሰብ ኤርትራ፡ ኣዝዩ ፍሉይን እምብዛ ዘዂርዕን ፖለቲካዊ ተሞኩሮን ታሪኽን ዘለዎ እኳ እንተኾነ፡ ከም ነብስወከፍ ሕብረተሰባት ዓለምና፡ ኣብ ዘካዮዶ ቅልሳት ዝፈሸለሉ መዳያት እዉን ዝሳኖ ኣይኮነን። ኣብ ዘመናዊ ታሪኽ ህዝብታት ዓለምና ኣዝዮም ሒደት መዳርግቲ ጥራይ ዘለውዎ ሕብረተሰብ ኤርትራ ኣዝዩ ዝተሓላለኸን ከቢድ ዋጋ ዝኸፈለሉ ሰዉራ ኣኳይዱ ደዉላ እኳ እንተመስረተ፡ ናይ መጻኢ ዕድላቱ መታን ጽልግልግ ዝበለ ከይከዉን፡ ዋሕስ ክገብረሉ ዝግባእ ዋንነትን ኣማቛርሓ ፖሎቲካዊ ስልጣን ስለዘይወሰነን ዘይፈትሔን ኤርትራ ኣብ ኣዝዮም ጊናያት ዝኾኑ ኣእዳዉ ቁንጣሮ ዉልቀሰባት ወዲቃ እያ። እዚ እዩ እቲ ዝፈሸልናሉ መዳይ። ከም ሳዕቤናት እዚ ፍሽለት እዚ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብዚ እዋን’ዚ ከቢድ ዋጋታት ይኸፍል ከምዘሎ እዉን ዝኾነ ነባቢ ኣሉ–ቀጣን ክብሎ ዝኽእል ሓቂ ኣይኮነን።
ከም ሕብረተሰብን ሃገርን ንዝገጠመና ፍሽለት ምጽብባቕን ምግናንን ዘድልዮ ኣይኰነን። ንፍሽለትና ብሰንኪ ፍላን ዶ ፍላን ኢልና ከነፋኹሶን ክነጽጎን እንተጀሚርና ፈጺምና ክንእርሞ ኣይክንበቕዕን ኢና። እዚ ዘዂርዕን ዘሕዝንን ፖለቲካዊ ተሞኩሮና’ዚ ግን፡ ንታሪኽ ንምንያትን ምስትንታናትን ጥራይ ዝግደፍ ኣይኮነን፡ እቲ ምንታይ’ሲ እቲ ዝተሰርሐ ታሪኽን ዘጋጠመና ፍሽለትን ብእኡ ዝተበገሰ ዲናሚካውነትን ከም ደራኺ ሓይሊ ኣዉንታታት ዓቂብና ኣሉታታት ኣወጊድና እነሳላስሎ ማሕበራዊ ሰዉራ፡ ንምህናጽ ሰላምን ፍትሕን ራህዋን ዝሰፈኖ ሃገርን ሕብረተሰብን ንክኸዉን ክንቃለስ ኣሎና። እዚ ሕጂ ከነካይዶ ዝግብኣና ማሕበራዊ ሰዉራ፡ ኣገዳስነቱ ካብቲ ኣብ እዋን ሓርነታዊ ቃልሲ ዘሳላሰልናዮ ቃልሲ ዝንእስ ኣይኮነን፡ ብኣንጻሩ ዝተሓላለኸን ኣዝዩ ከቢድ ብድሆታት እዩ። ንሕብረተሰብ ኤርትራ ጉዳይ ምርግጋጽ ሰላም፡ ራህዋ፡ ጽጋብ፡ ርዉየት፡ ስሓ፡ ጥዕና፡ ማዕረ ዕድላት፡ ምርግጋጽ ሰብኣዊን ዲሞክራስያዉን መሰላት፡ ሙሉእ ተሳትፎ ኣብ ምዉሳን ጉዕዞ ሃገሩን ምምሕያሽ ነገራዊ መንፍሳዊ ባህላዉን ድሌታቱን ጠለባቱን ብዝተሓተ ደረጃ ዝራጋገጸሉ ህሞት እንተዘይፈጢርና፡ ኤርትራ ወትሩ ኣብ መስቀላዊ ጎደና ሓደጋታት ዝተሳጥሔት ሃገርን ህዝብን ክትከዉን እያ።
እዚ ኣባሃህላ እዚ ካብ ሕማቕ ድሌታት ወይ ካብ ኣጋጣሚታት ንምውርዛይን ምግናንን ወይ ንፖለቲካዊ በለጽ ወይ ስነ–ኣእሙራዊ ኪናት ኣብ ልዕሊ ህዝበይ ንምክያድ ዝጽሕፎ ዘሎኹ ዘይኮነ። ካብ ተሞክሮ ሕብረተሰባትን ሃገራትን ዓለምና ዝሓለፍኦን ዘጋጠመንን ብምንቃል፡ እቲ ሓደጋታት ተወሊዑ ይራየኒ ስለ ዘሎ እዩ። ወትሩ ጊዝየን ዝቀያየሩ ዉድዓዉን ባዕላዉን ኩዉንነታት ዘየእርግዎም ናይ ሓባራዊ ፖሎቲካዉን ሕብረተሰብኣዉን ራእይን ሕልምን ሕቶታት ጥራይ እዮም።
ከም ህዝብን ሃገርን ዝተነጸረን ነቕ ዘይብል ሓባራዊ ፖሎቲካዉን ሕብረተሰብኣዉን ራእይን ሕልምን እንተዘይብልና፡ ነቲ ብሕልናናን ኣካልናን ንሓስቦ ዘሎና ስትራተጂካዊ ዕላማ ክንበጽሖ ኣይንኽእልን ኢና። ነቕ ዘይብል ሓባራዊ ፖሎቲካዉን ሕብረተሰብኣዉን ራእይን ሕልምናን ኣብ ወሳኒ ግደ ሰብ ማእከል ቦታ ዘትሓዘ ስትራተጂ እንተዘይኮይኑ፡ ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ ነገራዉን መንፈሳዉን ድሌታቱ ከማልእ ኣይክእልን እዩ። ካብ ጭቆና፡ ኣድልዎ፡ ግዳይነት፡ ስእነትን ድንቁርናን ሓራ ክኸዉን ኣይክእልን እዩ። እዚ ስትራተጂ እዚ ሰብኣዊ ዓቕምታትና ብዘይ ገለ ገደብን መሰናኽላትን ዘምዕብለሉ፡ ኣብ ልዕልና ሰብ ዝተመስረተ ቬርገሳዊ ሕብረተሰብን ሃገራ ንምህናጽ ዓቢ ድርኺት ክፈጥረልና እዩ።
ከምዚ ዓይነት ሕብረተሰብ ንምህናጽ ድማ፡ ብዘይ ዝተነጸረን ነቕ ዘይብል ሓባራዊ ፖሎቲካዉን ሕብረተሰብኣዉን ራእይን ሕልምን ክዕወት ኣይክኣልን እዩ። ልዕሊ ኹሉ ግን ዝተነጸረን ነቕ ዘይብል ሓባራዊ ፖሎቲካዉን ሕብረተሰብኣዉን ራእይን ሕልምን ሃሊካ ብዘይ ምዕሩይን ንጥፉን ሱታፌ ህዝቢ ንክዕወት ክሕሰብ ዘይክኣል እዩ። ምኽንያቱ ተሳተፍነትን ምዕሩይነት እቶም ቀንዲ እምነ መሰረት ናይ ምዕብልናን ዓወትን እዮም። ኣብ ሱታፌ ህዝቢን ህዝቢ ዝተስረተ ዳይነሚክ ቅርጻ እንተዘይሃሊዩ ዝተነጸረን ነቕ ዘይብል ሓባራዊ ፖሎቲካዉን ሕብረተሰብኣዉን ራእይን ሕልምን ሃሊካ እዉን ስጋ ዘልብሶ ስለዘይብሉ ሕልሚ ደርሆ ኮይኑ እዩ ዝተርፍ።
ከምዚ ንርእዮን ንሰምዖን ዘሎና፡ ዝተፈላለዩ ኣዝዮም ብሉያት ምንህንህ ዝበሉን ሓደስቲ ትርር ዝበሉ ማሕበራዊ ሕማማት፡ ንሃገራዉነትናን ዲምክራስያዉነትና ዝፍሕቕዎን ዘዳኽምዎብን እንተኾይኖም፡ ካብ ስነ ሓሳብ ሃገርን ህዝብን ንርሕቕ ስለዘሎና፡ ሓባራዊ ራእን ሓባራዊ ቃልስን ቦታ ክስእኑ ምኻኖም ዘጣራጥር ኣይኮነን። ንዓብላልነትን ምግባትን ፍሉያት ሃይማኖት፡ ኣዉራጃ፡ ቀቢላ፡ ኤትኒክ ጉጂለ፡ ቀጻላታት ሕብረተሰብ ንምንጋስ ዝሳላሰል ቃልስታት እንተኾይኑ ዘይምቕላስ ይምረጽ ይመስለኒ። ኣብ ድሕሪ መጋረጃ ሰብኣዊ መሰለይ እዩ ተሞኽልዩ፡ ሓደ ንኻልእ ንምዕብላልን ንምብርኻኽን ዝካየድ ቃልሲ ንኩሉ ጹሩይ ማይ ሩባታት ኤርትራን ሕብረተሰብ ኤርትራ ዝዘርግን ንሞርጊ ዝቕይር ስለዝኾነ፡ ብትሪ ክንብድሆ ዘለና ዑቱብ ጉዳይ እዩ። እዚ ኽብል ኮሎኹ ግን ንዝተራእየ ኣድሉዎታትን ጽቕጠታትን ንምእላይ ኣይንቃለስ ማለተይ ኣይኮነን። እቲ ምንታይሲ ማሕበራዊ ሰዉራ መሰረታዊ ለዉጥታት ንምምጻእን ዘይተደልየ ኣድልዎታትን ጽቕጠታትን ንምዉጋድ ዝካየድ ሓርነታዊ ዲናሚካዊ ምንቅስቓስ ብምኻኑ እዩ።
ጉድ እኮ እዩ! ኣብ ኩሉ ንጥፈታት ዝካየድ ዘሎ ቃልስታት እንተተዓዚብና ኩሉ ሙስሉይን ዘይጥቕዉን እዩ። ፍሽለት ነቲ ፍሽለት ብዝወግድ ስራሕ’ዩ ዝእረም ዝግብኦ እንበር፡ በቲ ዝሓለፈ ፍሽለት ተጠሚቁ ንኡ ክደግም ዝዋደድ ኣይኮነን። ሕሉፍ ሓሊፉ ቅድሚ ሕጂ ክንዲ ዚ ዓመት ዝተቃለስና ኣብ ዝተፈላለየ ጽፍሕታት መሪሒነት ሰሪሕና እንዳበሉ ዝጽዕዱ፡ ነቲ ዝካየድ ዝነበረ ቃልስታት ንትኹላዊ ምትፍናን ደቕዲቆም ከም መናባባሪ መነባብርኦም ክጥቀሙሉ ጸኒሖምን ኣለዉን። ሕጂ ድማ ንሕና ኢና ፈለጣት ብኣና ጥራይ እዩ ጉዳይ ኤርትራ ኣብ መጋባእያታ ዓለምለኸ ክቐርብ ዝኽእል ነይሩ ኢሎም ዝጽዕዱ፡ ሓደስት መናፍቓን ይቃላቀሉ ኣለዉ። ኩፍኡስ ኣብ ክንዲ ዝስተር መሊሱ ይግተር ከምዚብሃል፡ ሃለዋት ጉዕዘታቶም ንምፍላጥ ሃሳስ እንተበልካ (ሎንደን–ቡሩስል–ለንደን–ኣዲስ ኣበባ) ደጊም ቱሩፍ! ፈከት–ራስ መግዛእቲ ድዩ እዚስ ወይስ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላምን ምርግጋእን ንምፍጣር? ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላምን ምርግጋእን ንምፍጣር ከ ኣበይ ኣሎ እቲ ጭቡጥ ባይታታትን ዝቃለስሉ ኣጋር–ሃዋርያት ለዉጢ ዝኾኑ መሰረታት?
ኩቡራት ደቂ ዓደይ ኤርትራ ነፍስወከፍ ኤርትራዊ ሞራላዊ ግዴታታት ኣለዎ ነዚ ሙሑድግ ክዉንነት ክቕይሮ፡ ነዚ ሓደገኛ ክዉንነት እንተዘይቀይርና ናይብሓቂ ይነግረኩም ኣሎኹ ኹሉና ተሓተትን ፈጸምትን ናይቲ ሃስያታት ኢና። ሓደ ብጹኑዕ ዘስተብሃልኩሉ ጉዳይ ኣሎ፡ ንሱ ድማ ብኩሉ እንትንኡ ዘየድማዕን ፉሹልን ዋዕላ ኣብ ቡሩስል ሃገር ቤልጅም ኣብ ዝተኻየደሉ እዋናት እተን ኣብኡ ዘይተሳተፋን ዝበዝሓን ፖሎቲካዊ ጉጂለታት፡ ሲቪላዊ ማሕበራትን ዉልቀሰባት ኣካል ተቃዉሞ ደንበ ዝኾኑ፡ ኣብ ፍጹም ራዕድ ተሽሚመን ቡሁሉን ዘይቡሁሉን፡ ክዉንን ዘይክዉንን፡ ኩናኔን ወራይ ኩናኔን…ወ.ዘ.ተ ከስምዓ እየን ጀሚረን። ብኣንጻር እዚ ድማ ናይ ሱታፌ ዕድላት ዝረኸቡ ድማ ኣብ ፍጾም ናይ ምክልኻል ክዉንነት ኣትዮም ንሓደ ብኩሉ እንትንኡ ፍሹል ዋዕላ ብሬድዮ ብጽሑፍ ከቛናጅዉ ትንፋሶም ሓሊፎም እዮም። ነዚ ክትግዕታ ዶ ትርህጻ ከምዝብሃል፡ እንታይ ስለዝተረኽበ እዩ ክንድዚ ሃለዉሎዋት? ሕብረት ኤዉሮጶ ድሕሪ እቲ ዋዕላ ቡሩስል ኣብ ኤርትራ ዘለዎ ፖሊሲታት ከምዘይቕይሮ ኣብ ፖሎቲካዊ ጽምዶን ልምዓታዊ ምትሕግጋዛትን ምስቲ ዘሎ ፖሎቲካዊ ስርዓት ክኣቱ ምኻኑ ኣፍሊጡ እዩ። ድሕሪ እዚ መግለጺ እዚ ጉዳይ ኣብቂዑን ፍሽለቱ ተጎልቢቡ እዩ።
ኣብዘየሎን ኣብ ሕልምን ምቕንጃዋትን ዝነብር ደንበ ተቃዉሞን ምልካዊ ስርዓትን፡ ኣብ ክንዲ ኣብ ሕማቕ እዋናት ሓድነቱን ስጡም መርገጺታቱን ዘነጽርን ዝዕቕብን ንትኹላዊ ምትፍናን ተደቕዲቑ ኣብ ሓሸዉየ እዩ ኣትዩ። ኣብ ሓሽዉያ ዝኣተወ ምልካዊ ስርዓትን ኣብ ሓሸዉየ ዝኣተወ ተቓዉሞ መፍትሒ ህሉዉ ጸገማትና ክኾኑ ኣይክእሉን እዮም። ነቲ ዝሓልፈ ፍሽለታት ዝደጉሙ ስለዝኾኑ፡ ካብቲ ዝሓለፍናዮ ፍሽለታት ዘናግፈና ሩጡቡን ቅርዕው ጉዕዞ ናብ ምሉእ ኣግእዞታት ዝጠመተ ማኣዝን ክንሕዝ ኣሎና። ነዚ ናብ ንቡር ቦትኡ ንምምላሱ ሓያል ቃልስታት ከድሊ እኳ ኣንተኾነ፡ ተቦግሶታት ቃልስና ፍሽለት! ነቲ ፍሽለት ብዝወግድ ስራሕ’ዩ ዝእረም ! ዝብል ጭርሖን እምነትን ዓቲርና ከንነቅሎ ኣሎና።
ወድሓንኩም!
መርዕድ ዘርኡ
03/12/2009


text:
ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ዝሓለፈ ቅነ ዘሕለፍዎ ንስደተኛታት ዝለከመ ትእዛዝ፣ ኣብ ውሽጢ ሒደት ዘበናት እቲ ፈላማይ’ኳ እንተኾነ መንግስቲ ኣሜሪካ ንዋሕዚ ስደተኛታት ክእግድ ግና ናይ መጀመርታ ኣይኮነን።
ኣብ 1789 ኣቆጻጽራ ኣውሮጳ ዝጸደቐ ሕገ መንግስቲ ኣሜሪካ ‘ቤት ምኽሪ ንሕጊ ኢምግረሽን የውጽእ’ ይብል። ፕረዚደንት ድማ ነቲ ሕጊ ይትግብሮ።
ኣብ መበል 20 ክፍለ ዘመን፣ ፈደራላዊ መንግስቲ ኣሜሪካ ጭዋድኡ ኣንጻር ስደተኛታት ከሕይል ጀመረ። ኣብ ኒውዮርክ ትርከብ ደሴት ኢሊስ መእተዊት ስደተኛታት ገይሩ፣ ካብ ጣልያንን ምብራቃዊ ኣውሮጳን ብበዝሒ ስደተኛታት ተቀቢሉ’ዩ። ድኻታትን ዘይተማሃሩን ነበሩ መብዛሕተኦም።
ኣብ ዩኒቨርስቲ ሚያሚ ኮሌጅ ሕጊ ዝምህር ፕሮፈሰር ኩናል ፓርከር ብዛዕባ ፕረዚደንት ትራምፕ ዘሕለፍዎ ትእዛዝ ክዛረብ ከሎ ‘ሰባት እቲ ትራምፕ ዝገበሮ ንታሪኽ ኣሜሪካ ድሕሪ 1965 ዝጻረር’ዩ ዝመስሎም’ በለ።
እቲ ፕረዚደንታዊ ትእዛዝ ካብ ኢራን፣ ዒራቅ፣ ሊብያ፣ ሶማልያ፣ ሶርያን የመንን ስደተኛታት ናብ ኣሜሪካ ንከይኣትው ይእግድ። ተቃወምቲ ‘ትራምፕ ንሙስሊማት ጥራሕ ፈልዩ’ዩ ዘጥቕዕ ዘሎ ከምኡውን ንክብሪታት ኣሜሪካ ዝጻባእ’ዩ’ ባሃልቲ’ዮም።
ፕሮፈሰር ፓርከር ‘ስራሕ ትራምፕ ንሕጊ ዝጣሓሰ ኣይኮነን። መጠን ስደተኛታት ኣብ ምቁጽጻር፣ ፕረዚደንትን ቤት ምኽሪን ስልጣን ከምዘለዎም ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኣሜሪካ ተቀቢልዎ ዝሓደረ’ዩ’ ይብል።


text:
ግላዊ ወይ ኣካላዊ ጉድኣት እንተጋጠመኩም፡ ቀልጢፍኩም ምስ ፕፔላ ናይ ሕጊ ቤት-ጽሕፈት ተራኸቡ።
ግላዊ ወይ ኣካላዊ ጉድኣት እንተጋጠመኩም፡ ቀልጢፍኩም ምስ ፕፔላ ናይ ሕጊ ቤት-ጽሕፈት ተራኸቡ።
ኣብ ፕፔላ ናይ ሕጊ ቤት-ጽሕፈት፡ ዝተሓላለኸ መስርሕ ሕጊ ተረዲእኻ ምስላጥ ከቢድ ምዃኑ ይርድኣና ኢዩ፣ ብፍላይ ድማ እንግሊዝኛ ናይ መጀመርታ ቋንቋኹም እንተዘይኮይኑ። ናይ ሕጊ ቤት-ጽሕፈትና፡ ካብ እንግሊዝኛ ብተወሳኺ፡ ናይ ትግርኛ፣ ናይ ጀርመንን ናይ ፑንጃቢን ቋንቋ ተዛረብቲ ዓማዊል ንምሕጋዝ ድሉው እዩ።
ዘለዉና ሰራሕተኛታት ቋንቋኹም ምስዘይክእሉ ድማ፡ ብዘይምንም ተወሳኺ ክፍሊት፡ ቋንቋኹም ዝዛረብ ተርጓሚ ክንቆጽረልኩም ኢና። ተርጓሚ ምስ ዘድልዮም ቤተሰባትን ግለሰባትን ናይ ምስራሕ ተሞክሮ አሎና። ኣድላዪ እንተደኣ ኮይኑ፡ ምሳና ምስ እትገብርዎ ኣኼባታት ኩሉ፡ ማለት ካብታ ናይ ፈለማ ምይይጥ/ምምኻር ክሳብ ናይ መወዳእታ ስምምዕ፡ ቋንቋኹም ዝዛረብ ተርጓሚ ከም ዝህሉ ክንገብር ንኽእል ኢና። ፕፔላ ናይ ሕጊ ቤት-ጽሕፈት ብቋንቋኹም ሓቢርና ንምስራሕ ድሉዋት ኢና።
ኣብ ፕፔላ ናይ ሕጊ ቤት-ጽሕፈት፡ መሰልኩም ንምሕላውን ዝግብኣኩም ፍትሒ ንምርካብን፡ ናይ ቋንቋ ሽግር ዕንቅፋት ክኾነኩም የብሉን ዝብል እምነት ኣሎና።
ግላዊ ወይ ኣካላዊ ወጽዓ እንተገጢምኩም፡ ብኸመይ ከም እትዋጽእሉን እትከሓሱን ንምፍላጥ፡ ምስ ፕፔላ ናይ ሕጊ ቤት-ጽሕፈት ቀልጢፍኩም ተራኸቡ።


text:
ዓመታዊ ነሓሰ 16 ኣዋልድ ትግራይ ዘኽብረኦ በዓል ኣሸንዳ ሃይማኖታዊ መሰረት ኣለዎ፡፡ ኣብ ከተማ መቐለ እንዳ ሚኪኤል ዝነበሩ ሊቀ ሊቃውንቲ ያሬድ ካሳ ብዛዕባ እዚ ይገልፁ፡፡ “ነሓሰ 16 ቅድስት ድንግል ማርያም ናብ ሰማያዊ መንግስቲ ዝዓረገትሉ ዕለት’ዩ፡፡ ምስ ሞተት ኣብ ሳልሳይ ማዓልቲ ከም ወዳ ናብ ሰማይ ዓሪጋ’ያ፡፡ ሻቡ ፃድቃን፣ ሰማእታት፣ ነብያት፣ ሃወርያት፣ ደናግል ቅዱሳን ኣንስቲ ብዕልልታን ዝማሬን ዓጂቦም ሰንዮምዋ፡፡ በዚ ድማ ኣዋልድ ይመከሓላን ይሕበናላን፡፡ ነዚ ንምዝካር ድማ ዓመታዊ ኣሸንዳ ይብላ” ኢሎም፡፡
እቲ ኣሸንዳ ዝብል መፀውዒ ድማ ካብቲ ኣብ ሽምጢ ኣዋልድ ዝእሰር ኣሸንዳ ዝበሃል ገፊሕ ቆፅሊ ወይ ድማ ሳዕሪ ዝተወሰደ ምዃኑ ኣቦና ያሬድ ካሳ ይዛረቡ፡፡
ኣብ ቅንያት ኣሸንዳ ኣዋልድ ናፅነተን ዝእውጃሉን ካብ ወጋሕታ ክሳብ ፀሓይ ዓራርቦ ዝፃወታሉን ዝሕምብጣሉን በዓል’ዩ፡፡
ኣዋልድ ካብ ካልእ እዋን ዝያዳ ብባህላዊ ኣልባሳት ማዕሪገንን ተፈሻሺለን ስለዝቐርባ ድማ “ቆልዓ ኣሸንዳ ሪኢኻ ኣይትታሓፀ” ይባሃል፡፡


text:
እቲ ብተግባር ምስግ ጋር ደቂ ሰብ ተጠርጢሩ ዝድለ ዘሎ መድሃኔ ይሕደጎ መርእድ ዝተባህለ ክኸውን እንከሎ: እቲ ኣብ ሱዳን ተታሒዙ ንፖሊስ ኢጣልያ ዝተመሓላለፈ ውልቀሰብ ግን መድሃኔ ተስፋማርያም በርሀ ከምዝበሃልዩ ተሓቢሩ።
ፈለማ ንድምጺ ኣሜሪካ ቋንቋ ትግርኛ ነዚ ሓበሬታ ዝሃቡ ሓፍቱ ሰገን ተስፋማርያም በርሀን መተዓብይቱ ኣማኑኤል ዛይድን ክኾኑ ኸለው: ካልእ ካብ ሽወደን በቲ ዘይ-ሕጋዊ ምስግጋር ዝነጥፍ ሰብ ክሳብ ሲናይ ከምዝተሰጋገረ ዝገለጸ ውልቀ-ሰብ ምስሊ እቲ ተታሒዙ ዘሎ ሰብ እቲ ዝድለ ዘሎ ዘስገሮ ከምዘይኮነ ገሊጹ’ሎ።
ብተመሳሳሊ ተሓላቒት ሰብኣዊ መሰላትን ኣብ ጉዳይ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ትነጥፍ ሜሮን እስቲፋኖስ ምስ ድምጺ ኣሜሪካ ቋንቋ እንግሊዝ ዘካየደቶ ቃለ-ምልልስ እቲ ብፖሊስ ጣልያን ተታሒዙ ተባሂሉ ብዝተፈላለየ መራኸቢ ብዙሓን ዝተዘርገሐ ምስልን ቪድዮን ምስረአየት ምስቲ ቅድሚ ሕጂ ይድለይ ኣሎ ተባሂሉ ዝተዘርገሐ ምስሊ ከምዘይመሳሰልን እቲ ዝተታሕዘ ሰብ ብጌጋ ምኳኑ ሓቢራ’ላ።
ንሳ ብተወሳኺ ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ሱዳን ኤርትራዊያን ስደተኛታት ትገፍፍን ናብ ኤርትራ ትጥርዝ ከምዝቀነየት ገሊጻ’ላ።
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሰማያዊ ፓርቲ ኣብ ደቡብ ኦማ ካብ መንጎ ዘቕረቦም ሕፁያት እቶም 24 ብትእዛዝ ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ከምዝተሰረዝዎ ኣፍሊጡ።ቦርድ ምርጫ ግን እቶም ሕፁያት ኣባላት ካሊእ ፓርቲ እዮም ኢሉ’ሎ።
ሰማያዊ ፓርቲ ኣብ ኩሎም ክፋታ እታ ሃገር ሕፁያቱ ንምምዝጋብ ኣብ ዝገብሮ ፈተነ ብገዛኢ ፓርቲን ኣፈፀምቲ ምርጫን ዕንቅፋት ከምዘጋጠሞ ኣብዝዘርግሖ ፅሑፍ ይሕብር።
ኣብ ደቡብ ኦሞ ዘድሊ ኩሉ ኣማሊኦም ዝተመዝገቡ 24 ሕፁያት ኣባላት እቲ ፓርቲ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ተነፂጎም ይብል።ምኽትል ኣቦ መንበር ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ ስለሺ ፈይሳ ‘’24 ናይ ፓርትና ሕፁያት ዝተነፀጉ ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ኣዋሳ ናብ ዝርከብ ቤት ፅሕፈት ቦርድ ምርጫ ክልል ብዝፅሓፎ ደብዳቤ እዩ።እዚ ዝተገብረ ድማ ብዝገርም ኩነታት እቲ ናይ ምርጫ ምዝገባ ድሕሪ ምብቅዑ እዩ’’ኢሎም።
ዋና ፀሓፊን ሓላፊ ቤት ፅሕፈትን ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ኣቶ ነጋ ዱፌሳ ግን ናይ ካሊእ ፓርቲ ኣባላት እናሃለው ብኣባልነት ንዘይተመዝገብሉ ፓርቲ ብሕፁይነት ንምምዝጋብ ምፍታን ብሕጊ ዘቕፅዕ እዩ ኢሎም።
ሰማያዊ ፓርቲ ኣብ ደቡብ ኦሞ ተሰሪዞምኒ ብዛዕባ ዝበሎም ዘቕረቦ ጥርዓን ከምዘየለ ብምሕባር ተሰሪዞም ዝተብሃለ 24 ሰባት ግን ናይ ኦሞ ህዝብታት ዴሞክራሲያዊ ሕብረት ኣባላትን ኣባላት ኣመራርሓን እምበር ኣባላት ሰማያዊ ፓርቲ ኣይኮኑን ኢሎም።ናይ ኦሞ ህዝብታት ዴሞክራሲያዊ ሕብረት ናይ መወዳደሪ ምልክት ምውሳዱ እውን ወሲኾም ሓቢሮም ኣቶ ነጋ።
ምኽትል ኣቦ መንበር ሰማያዊ ፓርቲ ግን ኣባላት እቲ ሕብረት ብናይ ሰማያዊ ፓርቲ ምልክት ንኽወዳደሩ ምስቲ ፓርቲ ከምዝተሰማምዑን እዚ እውን ብሕጊ ዝፍቀድን እዩ ኢሎም።
ኣቦ መንበር ናይ ኦሞ ህዝብታት ዴሞክራሲያዊ ሕብረት ኣቶ ግርማ በቀለ ፓርቶም ኣብዝሓለፈ ወርሒ ጥቅምቲ ኣብዘካየዶ ጉባኤ ምስ ሃገርለኸ ፓርቲ ሓቢሩ ንምስራሕ ከምዝወሰነን ንሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ኣፍሊጡ ተቐባልነት ረኺቡን እዩ ኢሎም።
ፓርቶም ናይ ምርጫ ምልክት ዋላ እንተወሰደ እውን ብናይ ሰማያዊ ፓርቲ ምልክት ከምዝወዳደርን ነዚ ዝኽእልክል ሕጊ እውን ከምየለን ገሊፆም።


text:
‘ኣባላት ዲሞክራሲያዊ ምንቅስቃስ ህዝቢ ትግራይ (ዲምህት)፣ናብ ኤርትራ ዝዘለቁ፣ ወፅኣ ኢህወዴግ መሪርዎምን፣ተቃሊሶም ለውጢ ንምምፃእ’በር ኣብ ኤርትራ ቀለብ እናተሰፈረሎም ጊዜኦም ንምብኻን ኣይነበረን። ስለዚ ከምባዓል ሞላ ኣስገዶም ዝበሉ መራሕቲ ነቲ ኩነታት መዝሚዞም ኣብ ረብሓኦም ከውዕልዎ ባህርያዊ’ዩ’ ይብሉ ዶ/ር ኣረጋዊ በርሀ።
ንሶም ነዚ ሪኢቶ’ዚ ዝሃቡ ‘ብመሰረት መንግቲ ኢትዮጵያ ዝሃቦ መግለፂ' ኣስታት 800 ዕጡቃት ሚስጢራዊነት ስርሒት ዓቂቦም ካብ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ክወፁ ዝኻኣሉ? ንዝብል ሕቶ ኣብ ዝመለስሉ እዋን’ዩ።
እንተኾነ ‘ናይ ኣቦ መንበር ዲምህት ኣቶ ሞላ ኣስገዶምን ኣማኢት ዕጡቃትን ናብ ኢትዮጵያ ምውፃኦም፣ወትሃደራዊ ሚዛን ንጊዚኡ ከዛብዖ ይኽእል’ዩ፣ ኣብ መወዳእትኡ ግና ንዲምህትን ንግንባር ተቃወምቲ ኣብ ኤርትራን ግና ዝሃስይ ኣይኮነን’ ኢሎም ዶ/ር ኣረጋዊ በርሀ።


text:
ወታደራት ዩናይትድ ስቴትስ ናብ ኡጋንዳ ዝተልኣኹ ኣንፃር ሰራዊት መኸተ ጎይታ ዝተባህለ ዓማፂ ኡጋንዳ/LRA/ ይዋግኡ ንዘለዉ ሓይልታት እታ ሃገር ንምሕጋዝ እምበር ኣብ ውግእ ንምስታፍ ኣይኮነን ክብሉ ላዕለዋይ ዲፕሎማት ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ዝኾኑ ጆኒ ካርሰን ገሊፆም።LRA ኣዝዩ ዝተመናመነ’ዃ እንተኾነ ሕዚ’ውን ንኡጋንዳን ንሰለስተ ጎረባብቲ ሃገራት ማእኸላይ ኣፍሪካን ስግኣት ከምዝኾነ ኣፍሊጦም።
ካርሰን ፕሬዝዳንት ኦባማ ኣብዝሓለፈ ወርሒ ጥቅምቲ ሓደ ምእቲ ዝኾኑ ወታደራት ንዓማፂ LRA ኣብ ምሕምሻሽ ንኽሕግዙ ናብ ኡጋንዳ ንክልኣኹ ምውሳኖም ዩናይትድ ስቴትስ ዝተሓብአ ውጥን ኣለዋ ዝብል ግምት ኣኸቲሉ’ሎ ኢሎም።
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ዕላማ ሰብኣዊ ከምዝኾነን እቲ ብጆሴፍ ኮኒ ብዝምራሕ LRA ን25 ዓመታት ክካየድ ዝፀንሐ ዓፈናን ግፍዕን ንመወዳእታ ግዜ ንኸብቅዕን እዩ ኢሎም ካርሰን።
ዋሽንግተን ኣብ ዝመደብሩ ናይ ሰላም ኢንስቲቱት ኣብዝተኻየደ ናይ ፖሊሲ ሴሚናር ተረኺቦም ወታደራት ዩናይትድ ስቴትስ ድሮ ኣብቶም ናይ LRA ጠንካራ ትሕዝቶታት ዝኾኑ ከባቢታት ከምዝኣተው ካርሰን ሓቢሮም።እቶም ወታደራት ነቲ ንነዊሕ እዋን ዝፀንሐ ግጭት ንኸብቅዕ ምእንታ በቲ ጉጀለ ንዝተሃሰያ ኣርባዕተ ሃገራት ወታደራዊ ምኽሪ ከምዝህቡ ወሲኾም ገሊፆም።
ናብቲ ቦታ ወታደራት ዝለኣኽና ብ LRA ይፍፀም ዘሎ ህውከት ጠጠው ንኽብልን ጆሴፍ ኮኒ ናብ ፍትሒ ንምቕራብን ዝዓለመ እዩ ክብሉ ካርሰን ተዛሪቦም።
በዝሒ ቀንዲ ተዋጋእቲ LRA ወታደራዊ ስርሒት ኡጋንዳ ኣብ ቀረባ ዓመታት ስለዝበርትዐ ካብ 150 ክሳብ 200 ከምዝበፅሕ ካርሰን ሓቢሮም።እንተኾነ ግን እቲ ጉጅለ ቅድሚ ሕዚ ካብዝበፅሖ ሃሰያ ስለዝሓወየ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ኣማኸርቲ ምህላዎም ብወሳንነት ከምዘጥፍኦ ተስፍኦም ገሊፆም።
ንሶም ከምዚ ኢሎም ነይሮም።’’ብመራኸቢ ብዙሃን ዝተውሃቡ ግምታት ከይኮነስ እቶም ዝተልኣኹ ወታደራት ኣብ ልዕሊ LRA ጥራሕ ዘተኩሩ’ዩ።ካልኣይ ዝተዓጠቑ ወታደራት ኢና ንልእኽ ዘለና።ዝተዓጠቑዎም ኣፅዋራት ዝጥቀሙሎም መጥቓዕቲ እንድሕር ተፈፂሙዎም ንዓርሶም ንምክልኻል ጥራሕ እዩ።ኣብዚ ስርሒት እዚ ሓይልታት ዩናይትድ ስቴትስ ንናይ ኡጋንዳ ወታደራት ንምሓግዝ እዮም ዝዋፈሩ፡ንምውጋእ ኣይኮነን።’’
ካርሰን ወታደራት ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ናይ ኣፍሪካ ዞባታት ግጭት ዝህብዎ ሓገዝ ነባሪ ከይኮነስ ብብእዋኑ ዝግምገም እዩ ኢሎም ጆኒ ካርሰን።


text:
“ቃል ሥጋ ኾነ፡ ኣባና እውን ኃደረ! ክብሩ ኸኣ - ኸምቲ ኽብሪ ናይ ወልድ ዋሕድ ነቦኡ - ጸጋን ሓቅን መሊእዎ ረኣናዮ፣ ኸኣ ኣባና ሐደረ። . . .ንሕና ዅልና ኻብ ምልኣቱ ጸጋ ኣብ ልዕሊ ጸጋ ተቐበልና፡’’ (ዮሓ 1.14.16)
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን ደሓንዶ ሓዲርኩም! ብዛዕባ ምሥራዕ ቅዱስ ቊርባን ኣብ እነካይዶ ዘሎና ትምህርተ ክርስቶስ ሓጢኣተኛታት ምዃና ተረዲእና ንክንመሓር ተስፋ ብምግባር ንዘሎና ናይ ምስትምሳል ጉልባብና ቀሊዕና ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ከምዘሎና ንኽንቀርብ ናይ ንስሓ ስራሕ ክሳብ ክንደይ ከምዝሕግዘና ርኢና፣
እቲ ኣብ ስብሓት ለእግዚብሔር ዝብል ጸሎት እነቅርቦ ክብሪ እግዚብሔር ካብዚ ናይ ደቂሰባት ውርደትን መለኮታዊ ምሕረትን እዩ ከም ምስጋና ዚጋዋሕ፣ ኣብ ሓፈሻዊ መምርሒ ሮማዊ ቅዳሴ ቁ. 53 ንጸሎት ስብሓተ እግዚብሔር ‘ጥንታውን ክቡርን ማህሌት ኮይኑ ብመንፈስ ቅዱስ ተጋቢኣ ዘላ ቤተክርስትያን ንእግዚአብሔር ኣቦን ነቲ በጃ ዝኾነ ገንሸልን በዚ ጸሎት እዚ ተኽብር ተምልኽ ከምኡ ከኣ ትምህለል’’ ኪብል ይገልጾ፣
መባእታ ናይዚ ማህሌት እዚ ካብቲ መላእኽቲ ኣብ ልደት ኢየሱስ ‘ስብሓት ለእግዚአብሔር በሰማያት ንእግዚአብሔር ኣብ ሰማያት ክብሪ` ክብሉ ኣብ ቤተልሔም ዘገሰርዎ ሰማይን ምድርን ዝተሐቋቈፉሉ ሠናይ ብሥራት ዝብል እዩ፣ ስብሓት ለእግዚአብሔር በሰማያት ወሰላም በምድር ሥምረቱ ለሰብእ፣ ኣብ ሰማያት ንእግዚብሔር ክብሪ ኣብ መሬት ከኣ ሰላም ንሰብ ጽቡቅ ድላይ፣ ዝብል ጸሎት ንዓና ነዞም ብጸሎት ተጸሚድና ንዘሎና እውን ይምልከት እዩ፣
ብድሕሪ እዚ ጸሎት እዚ ወይውን እዚ ጸሎት’ዚ ኣብ ዘይድገመሉ ግዜ ድሕሪ ጸሎተ ንስሓ ብቀጥታ ናብታ ንኩሉ ትጥርንፍ ጸሎት ንሓልፍ፣ በዚኣ ጸሎት እዚኣ ኩሉ ናይቲ ሥርዓት ይጠቃለል ከከም ዕለቱን ከከም ዘመኑን ከኣ ይቀያየር፣ ንጸሊ ቢሉ እቲ ካህን ንጸሎት ምስ ዓደመ ንቁሩብ ግዝያት ጸጥታ ይሰፍን፣ እዚ ከኣ ሃምናን ቀልብናን ናብ እግዚብሔር ገርና ኣብ ቅድሜኡ ከምዘሎና ብምዝካር ሓሳባትና ጥርንፍ ኣቢልና ብልባትና ምስቲ መሥዋዕተ ቅዳሴ ክሕወስ ግላዊ ልመናና ነቅርብ፣ ስለዚ እቲ ካህን ንጸሊ ምስ በለ ዝስዕብ ናይ ጸጥታ ግዜ ነፍስወከፍና ዘድልየና ነገራት ክንሓስብን ንኣምላኽ ንክንልምኖን እዩ፣
ሱቅ ምባል ወይ ጸጥታ ናይ ዘረባ ዘይምህላው ጥራይ ዘይኮነስ ካልእ ድምጺ ንክትጸምዕ ኣእዛን ልቢ ኩር ኣቢልካ ንመንፈስ ቅዱስ ጽን ምባል እዩ፣ ኣብ ሥርዓተ ኣምልኾ ባህሪ ናይ ቅዱስ ሱቊታ ከከም ኩነታቱ እዩ ንኣብነት ኣብ ጸሎተ ንስሓ እንተዀይኑ ሓጥያትና ንክንዝክርን ምሕረት ንክንሓትትን እንክሕግዝ ድሕሪ ንባባት ቅዱስ መጽሓፍን ስብከትን ዝግበር ሱቊታ ከኣ ነቲ ዝሰማዕካዮ ንምስትንታን እንክኸውን ድሕሪ ቅዱስ ቊርባን ዝዝውተር ሱቊታ ከኣ ብውሽጢ ልብኻ ውዳሴን ምስጋናን ናብ ኣምላኽ ንኽተቅርብን ስለ ገዛእ ርእስኻን ስለካልኦትን ነቲ ሽዑ ዝተቀበልካዮ ክርስቶስ ክትልምንን እዩ፣ በዚ ከምዚኸስ ኣብቲ መባእታዊ ጸሎት ካህን ንጸሊ ኢሉ ሱቊታ ምስ ሰዓበ ብቀዳምነት ናብ ሕልናና ተመሊስና ስለምንታይ ኣብቲ ቦታ እቲ ከምዘሎና ነስተንትን፣ ንልብና ጽን ምባልን ንጐይታ ጋህ ኣቢልካ ምኽፋትን ጥቅሙ እዚ እዩ፣ ከከም ኩነታት ካብ ዘሐጒስ ፍጻሜ ካብ ድኻም ካብ ስቃይ ካልእ ፍጻሜታትን ዝመጻእና ንኸውን እቲ ቀንዲ ከኣ ነዚ ነገራት እዚ ንእግዚአብሔር ክነግሮ ሓገዙ ክንልምን ምሳና ኣብ ጥቃና ክኸውን ንልምኖ፣ ከምኡ እውን ዝሓመሙ ወይ ኣብ ብርቱዕ ፈተነ ዝርከቡ ቤተሰብ ኣዝማድ ወይውን ኣዕሩኽቲ ክህልውና ይኽእሉ፣ ነዚኦም እውን ናብኡ ነቅርቦም፣ ናይ መላእ ቤተክርስትያንን ዓለምን ኩነታትን ዕጫን ናብ እግዚብሔር ነማሕጽኖ፣ እቲ ካህን ንጸሊ ምስ በለ ዝስዕብ ሓጺር ናይ ሱቊታ ግዜኸስ ናይ ነፍሲወከፍ ሓሳብ ጸሎት ኣኻኺቡ ድምጹ ዓው ኣቢሉ ብስም ኩሎም ነታ ናይ ኩሎም ሓሳብ ጸሎት ዝኣኻከበት ጸሎት ናብ እግዚብሔር የቅርብ፣ ንካህናት ኩሎም እዛ ሓጻር ናይ ሱቊታ ግዜ ክከታተልዋ ሓደራ እብል፣ ዘሀውኽ የብልኩምን ኣይትህጸጹ፣ ንጸሊ ምስ በልኩም ግዜ ሱቊታ ይተሓሎ፣ ሓደራ ካህናት ነዚ እንተዘይገበርና ንድላይን ሃረርታን ናይ ነፍሳትናን ልብናን ዋጋ ኣይንህቦን ማለት እዩ፣
እቲ ካህን ነዚ ናይ ልመና ጸሎት ክደግም እንከሎ ኣእዳው ዘርጊሑ ነቲ ካብ ጥንቲ ጀሚራ ቤተክርስትያን ክትልምን እንከላ እተዘውትሩ ብናይ ልመና ምልክት ይገብሮ፣ ኣብ ብዙሕ ናይ ሮማ ስእልታት ካብ መጀመርያ ጀሚራ ቤተ ክርስትያን ነቲ ንዓለም ከድሕን ኣእዳው ኣብ መስቀል ዝዘርሔ ክርስቶስ ኣብነት ንምኽታል ኣእዳዋ ዘርጊሓ ትጽሊ፣ እቲ ክትመስሎ ትጽዕሮ ዘላ ክርስቶስ ከኣ ኣብኡ ኣብ ማእከላ ኣሎ፣ ኣብ መስቀል ክርስቶስ እቲ ሊቀካህናት ዝኾነ ክርስቶስ መስዋዕቲ ናብ ኣቦኡ ከቅርብ ውሉዳዊ ትእዛዝ ከኽብር ንዕዘቦ፣
ኣብ ሮማዊ ላቲናዊ ሥርዓተ ኣምልኾ እዘን ጸሎታት እዚኤን ሓጸርቲ እየን ግን ኩሉ ዝሓዛ እየን፣ ነዘን ጸሎታት እዚኤን እናስተንተንካ ብዙሕ መንፈሳዊ መኽሰብ ክትእክብ ይከኣል፣ ዋላ ቅዳሴ ኣብ ዘይብሉ ግዜ እውን ነቲ ዝተነበ ቃል ኣምላኽ እንደገና ምንባቡን ምስትንታኑን ንእግዚአብሔር ከመይ ገርካ ንክትልምኖን ኣየኖት ቃላት ከምትጥቀመን ይሕገዝ፣ ሥርዓተ ኣምልኾ ንኩልና ቤትትምህርቲ ጸሎት ትኹነና፣ እንክብሉ ትምህርቶም ዛዚሞም፣


text:
ቁፅሪ ዓሚ ናብ የመን ዝሰገሩ ኣፍሪቃውያን ካብ‘ቲ ናይ ቅድሚ ዓሚ ብዕፅፊ ከምዝዓበየ ሕ/መ ኣፍሊጡ።ዓሚ ጥራሕ 103 ሽሕ ስዱዳት ናብ የመን ከምዝኣተው‘ውን ገሊፁ።
እቲ ሪፖርት ዓሚ 103 ስደተኛታት ኣብ ባሕሪ ከምዝሞቱ ይጠቅስ።
እቶም ናብ የመን ዝኣተው‘ውን እንተኾኑ ፀምልዮምን ማሲኖምን ከምዝበፅሑ ወሃቢ-ቃል UNHCR ኣድርያን ኤድዋርድ ሓቢሮም፥
“ንቀይሕ ባሕርን ወሽመጥ ዓደንን ዝሰግሩ፣ከቢድ ግድላትን ፀገማትን‘ዮ ዘጋጥሞም።ኣብ ሃገሮም፣ጉዕዘኦምን ኣብየመንን።ኣካላዊ፣ፆታዊን ናይ ኣግዓዝትን በደል‘ውን ኣይፍለዮምን” ኢሎም ሚስተር ኢድዋርድስ።
እቶም ስዱዳት ኣብ የመን ምስ ኣተው ንሓድሽን ከቢድን ፀገም ከምዝቃልዑ ዝጠቀሱ ሚስተር ኤድዋርድ፣መንበሪ፣ማይ፣መግቢን መሰረታዊ ክንክንን ከምዝሕሰሙ‘ውን ገሊፆም።ናይ ስራሕን ምዝውዋርን ፀገም‘ውን ኣለዎም።
ዳሕረዋይ ኣሃዛዊ ሓበሬታ፣በዝሒ ናብ የመን ዝኣትው ኢትዮዽያውያን ምውሳኹ የርኢ።ሲሶ ስዱዳት ኢትዮዽያውያን‘ዮም።ቅድሚኡ ግና ዝበዝሑ ስደተኛታት ሶማልያውያን‘ዮም ነይሮም።
ሶማልያውያን ናብ የመን ክኣትው ከለው፣መሰል ስደተኛ ናይ ምርካብ ዕድል ኣለዎም።እዚ ማለት ዕድላት ክረኽቡ ይኽእሉ‘ዮም ማለት‘ዩ።ኢትዮዽያውያን ግና ቁጠባዊ ስደተኛታት‘ዮም ተባሂሎም ስለዝመነሎም፣ኣብ የመን ዝፀንሕሉ እዋን ፅንኩር ይገብሮ‘ሎ ይብሉ ሚስተር ኤድዋርድ።
”ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ብወገን የመን፣ሰለስተ ኢትዮዽያዊያን ኣብ‘ዚ ሰሙን‘ዚ ስለዝተቀትሉ ተሻቂልና ኣለና።ብመሰረት‘ዚ ዝረኸናዮ ሓበሬታ፣ ካብ‘ቶም ገንዘብ ክዘርፉዎም ዝሃቀኑ ኣግዐዝቲ ከምልጡ ኣብ ዝፈተንሉ እዋን‘ዮም ተቀቲሎም።ኣብ የመን ዝርኣይ ህውከት፣ንኣግዐዝቲ ጥጡሕ ባይታ ፈጢሩሎም‘ሎ” እውን ኢሎም ንሶም።
ስደተኛታት ኣብ የመን ምስ ኣተው፣ግዳያት ኣግዐዝቲ ይኾኑ ከምዘለው ሚስተር ኤድዋርድ ይሕብሩ።ቀዳሞት ግዳያት ይኾኑ ዘለው ግና፣እግሮም ኣብ የመን ንፈለማ ጊዜ ዝረገፀ ኢትዮዽያዊያን‘ዮም።ገለ ሶማልያውያን እውን ናይ ምጭዋይ ሓደጋ ከምዘጋጥሞም ሚስተር ኤድዋርድ ሓቢሮም።


text:
ስነ ስርዓት ቀብሪ ገዲም ደራፊትን ከራሪትን ጸሃይቱ በራኺ ሎም 31 ግንቦት, 2018 ፍርቂ መዓልቲ ቤተሰባ፡ መሳርሕታ፡ፈተውታን ኣፍቀርቲ ሙዚቃን ኣብ ዝተረኽቡሉ ኣብ መካነ መቃብር ቅድስተ ማርያም ኣስመራ ተፈጺሙ።
ኣብ 1939 ዓ.ም. ኣብ ዞባ ደቡብ፡ዃዓቲት ዝተወልደትን ድሕሪ ሞት ኣቡኣ ብንኡስ ዕድሚኣ ምስ ኣዲኣ ናብ ኣስመራ ብምምጻእ ዕድመ ንእስነታ ኣብ ኣባሻውል ዘሕለፈት ስነ-ጥበባዊት ጸሃይቱ በራኺ፡ ኣብ 16 ዓመታ ወግዓዊት ሃራሚት ክራር ብምዃን ኣብ እንዳ ስዋ ብምድራፍ ዝጀመረቶ ጉዕዞ ስነጥበባዊ ሂወት፡ኣብ 70ታት ስማ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ዝበረኸሉን “መጀመርያ ፍቕሪ”፡ “ኣባሻውል ዝባን ጨርሒ”፡”ላለይ ቦላ” ዝርከብዎም 12 ደርፍታት ዝሓዘት ናይ መጀመርያ ዲስኮ ከተሕትም ዝበቅዓትሉ እዋን ከምዝነበረ ታሪኽ ሂወታ ይገልጽ።
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ ስነ ስርዓት ቀብሪ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Palace of Atse Yohannes reopened for tourists after major renovation
Mekelle: ብያሬድ አለምሰገድ (20/12/2008 ዓ.ም)
ቅድሚ 4 ዓመት ንሕድሳት ተዓፅዩ ዝነበረ ቤተ-መንግስቲ ዘዕንቁ ንጉሰ-ነገሰት ዘኢትዮጵያ ሃፄ ዮሃንስ መቐለ ሎማዓንቲ ብዕሊ ንግልጋሎት ክፍቲ ኾይኑ፡፡
ሃፀይ ዮሃንስ ኣብ ዝተፈላለዩ ከተማታት ኢትዮጵያ 8 ዝኣኽሉ መንበረ-ዙፋን ቤተ-መንግስቲ አለዎም፡፡ ብፍላይ ኣብ ከተማ ደብረ-ታዎርን አጉላዕን ዝርከቡ ቤተ-መንግስቲ ሃፄ ዮሃንስ ሕድሳቶም ዛዚሞም ኣብ ቀረባ እዋን ንተጠቀምቲ ክፍቲ ከምዝኾኑ ትፅቢት ይግበር፡፡
ካብ ኩለን ወረዳታት ቤ/ፅሕፈት ቱሪዝም ዝመፁ ዕዱማት ኣጋይሽን ዓበይቲ ዓድን ሚድያን አበዝተረኸብሉ ብኽብሪ ስርሑ ዝጀመረ እዚ ማእኽል ሙዘየም ካብ ሎሚ ጀሚሩ ንበፃሕቲ ክፉት ኮይኑ ኣሎ፡፡
ኣብዚ ስነ-ስርዓት ዝተረኸባ ወ/ሮ መዓዛ እስቂኤል ኣብ ምምሕዳር ቤተ-መንግስቲ ናይ ሙዝየምን ቅርሲ ሓለዋን ግልጋሎትን ዳይሬክቶር ከምዝበለኦ ሕድሳት እዚ ቤተ-መንግስቲ ከምቲ ዝነበሮ ሕድያቱ እንከይተቐየረ ንኽስራሕ ብዙሕ ፃዕሪ ተገይርሉ እዩ፡፡
ናውቲ ካብ ውሽጢ ዓዲ ሰብ ጥበብ/ጠቢባን ህንፃ/ ካብ ውሽጢ ዓዲ ብምግባር ጥንታዊ ናውቲ ሕድሕድ እዚ ታሪኻዊ ተፀኒዑ ብኸመይን ብምንታይን ከምዝተሃነፀ ብምርኣይ ወፃእተኛታት ሰብ ምርምር ስነ-ህንፃ ምኽራዊ ሓገዝ እናተለገሰና ንዛ ዕለት በቒዕና ኣለና ኢለን፡፡
ንትውስታ…
ፈላሚት አሚን ሃፀይ ዮሃንሰ ተወላዲት ክልል ዓፋር ተኸታሊት እምነት እስልምና እንትኾና ወ/ሮ ያኩሚ ብ1860 ዓ.ም ሓደ ውላድ ለጊሰናሎም ክሞታ ክኢለን እየን፡፡መፅናዕትታት ከምዝሕብርዎ ወይዘሮ ያኩሚ ብሰንኪ ወሊድ ክሞታ ከምዝኸኣላ እዩ ዝሕብር፡፡
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.


text:
10ይ ጉባኤ ሕወሓት ንቐዳማይ ሚንስተር መለስ ዜናዊ እንደገና ብቐዳማይ ምንስትርነቶም ክቕጽሉ ዝመረጾም ክኸውን ከሎ፡ ንነባር ተቓላሳይ ስብሓት ነጋ ካብ መሪሕነት ሕወሓት ኣሰናቢትዎም ኣሎ።
ሕወሓት፡ ብናእሽቱ ናይ ምትኽኻእ ዕላማ ይኽተል ከምዘሎ ዝገለጹ ኣቶ ቴዎድሮስ ሓጎስ፡ ኣቶ መለስ ዜናዊ ጥራሕ`ዮም ቕድሚ ምውዳቕ ደርጊ ካብ ዝነበሩ ኣባላት ፈጻሚ ስራሕ ኣብ መሪሕነት ተሪፎም ዘለዉ ንዝብል ሕቶ ክምልሱ ከለዉ “ብጻይ መለስ ጥራሕ ኣይኮነን ዘሎ ኣብቲ ፈጻሚ ስራሕ፡ ብጻይ መለስ`ውን ለበዋ ኣቕሪቡ`ኳ እንተነበረ ናይ ኢህወደግ `ውን ኣቦ መንበር ስለዝኾነ ኣይተቐበሎን፡ ንዝቕጽል 5ተ ዓመት ክቕጽል`ይ” ኢሎም።እቲ ናይ ምትኽኻእ ስራሕ ኣብ`ዚ ጉባኤ`ዚ ጀሚርናዮ ኣለና ክብሉ`ውን ገሊጾም።
ኣብቲ 9ተ ዝኣባላቱ ፈጻሚ ስራሕ ሕወሓት፡ በዓልቲ ቤት ቀዳማይ ሚንስተር መለስ ዜናዊ፡ ወ/ሮ ኣዜብ መስፍን`ውን ኣትየን ኣለዋ። እዚ ንሕወሓት ናብ ሓደ ናይ ቤተሰብ ፓርቲ ከምዝተሰጋገረ ከምስሎ`ዶ ኣይክእልን ንዝብል ሕቶ ዝመለሱ ኣቶ ቴድሮስ ሓጎስ፡” ኣዜብ ክትጋደል ከላ ሰይቲ መለስ ክትከውን ኢላ ኣይኮነትን ተጋዲላ፡ ዕላማ ኣሚና ክትቃለስ ጸኒሓ፡ ሕጂ`ውን ከም ማንም ተጋዳላይን ኣባልን ኣብ ስራሕ ተመዲባ`ያ ትሰርሕ ጸኒሓ” ኢሎም።
ኣባላት ፈጻሚ ስራሕ ሕወሓት ኮይኖም ዘለዉ፡
1. ኣቶ መለስ ዜናዊ
2. ኣቶ ጸጋይ በርሀ,
3.ኣቶ ኣባይ ወልዱ
4.ኣቶ ኣባዲ ዘሞ
5. ኣቶ ቴድሮስ ሓጎስ
6. ዶ/ር ተድሮስ ኣድሓኖም
7. ኣቶ ደብረጺዮን ገብረሚካአል
8. ኣቶ በየነ ምክሩ
9. ወ/ሮ ኣዜብ መስፍን


text:
ትማሊ ኣብዝተዛዘመ ሳልሳይ ዓለምለኸ ኮንፈረንስ ፋይናንስ ንልምዓት ዝፀደቐ ናይ ኣዲስ ኣበባ ናይ ተግባር ኣጀንዳ ሰነድ ብዓይነቱ ዝተፈለየን ዓብዪ ዝላ ዝተርኣየሉን እዩ ክብሉ ክልተ ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ገሊፆም።
ምንስቴር ገንዘብን ቁጠባዊ ልምዓትን ኢትዮጵያ ኣቶ ሶፊያን ኣሕመድን ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ሎማዕንቲ ዓርቢ ብሓባር ኣብዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ እዮም ነዚ ዝሓበሩ።
ኣቶ ስፊያን ኣሕመድ ቅድሚ ሎሚ ኣብ 2002 ኣ/ፈ ኣብ ሜክሲኮ ኣብ 2008 ኣ/ፈ ድማ ኣብ ኳታር ዝተኻየዱ ክልተ ጉባኤታት ብምዝኽኻር ውፅኢት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ ሳልሳይ ጉባኤ ዝለዓለ እዩ ኢሎም።
ኣቶ ሶፊያን ድኽነት ኣብ ውሽጢ 15 ዓመታት ካብ ዓለም ንምጥፋእ ዝተበፅሐ ስምምዕነት ጥራሕ ከይኮነስ ከመይ ከምዝዕወት ምስ ምንጪ ገንዘብ ተዘርዚሩ’ሎ ኢሎም።
ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዶ/ር ቴድሮስ ብወገኖም ቅድም ክብል ዝተኻየዱ ክልተ ኣኼባታትን ናይ ኣዲስ ኣበባን ብንፅፃር ሎሚ መራሕቲ ዓለም ኣብ ሓዲሽ ፖለቲካዊ ግንዘበ በፂሖም ኣለው ኢሎም።
‘’እቲ መስርሕ ልዝብ ከቢድ ነይሩ’’ዝበሉ ዶ/ር ቴድሮስ ብምስዓብ ‘’ናይ 193 ሃገራት ድልየት ንምጥዕዓም የፀግም’ዃ እንተኾነ ክጠዕዓም ግን ክኢሉ’ሎ።እዚ ዝሕብሮ ዓለም ድኽነትን ድንቁርናን ንምጥፋእን ዘላቒ ልምዓት ንምርግጋፅን እንተወሓደ ሓደ ዓይነት ቋንቋ ምዝራብ ዝጀመረሉን ዓለም ቃል ዝኣተዎ ንቕድሚት ናብ ተግባር ናይ ምእታውን ጉዳይ እዩ’’ኢሎም።
ዶ/ር ቴድሮስ ብምውሳኽ ናይ ኣዲስ ኣበባ ናይ ተግባር ኣጀንዳ ፖለቲካዊ ሰነድ ግብራዊ ክኸውን ከሎ መሰረታዊ ለውጢ ከምፅእ እዩ ኢሎም።ሸቶታት ልምዓት ዝብሃሉ ኩሎም ምስ ኣተገባብርኦም ዝሓቖፈ እዩ እውን ኢሎም።
ምንስቴር ገንዘብን ኢኮኖሚያዊ ልምዓትን ኣቶ ሶፊያን ኣሕመድ እቲ ጉባኤ ንኢትዮጵያ ዘለዎ ትርጉም ኣዚዩ ዝለዓለን ኣብ ዓለም ዘለዋ ተሰማዕነት ዝተርኣየሉን እዩ ኢሎም።
‘’ካብ ኣርባዕቲኡ ኩርንዓት ዓለም ዝመፁ መራሕቲ ፖለቲካ፣ናይ ንግዲ ሰባት ኢትዮጵያ ኣብ ዓለም ዘለዋ ተሰማዕነት ማዕረ ክንደይ ምዃኑ ብግልፂ ዝርኣይሉ እዩ’’ዝበሉ ኣቶ ስፊያን ብምስዓብ ‘’ንኢትዮጵያ ዘለዎ ትርጉም ኣዚዩ ዓብዪ እዩ።ቅድሚ ሎሚ ኣኼባታት ኣካይድና ኢና፤ከምዚ ዝበለ ኣኼባ ግን ኢትዮጵያ ኣተኣናጊዳ ኣይትፈልጥን’’ኢሎም።
እዚ ናይ ኣዲስ ኣበባ ናይ ተግባር ኣጀንዳ ኣብ ዝቕፅል መስከረም ኒው ዮርክ ኣብዝካየድ መበል 69 ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት መንግስታት መራሕቲ 193 ሃገራት ክፍርምሉ ትፅቢት ይግበረሉ።


text:
ኢህወዴግ ንምምዝባል ሓረስቶት ምቅዋምና ካሊእ ትርጉም ብምሃብ ፀቕጢ ክፈጥረልና እናፈተነ እዩ ክብሉ ፕሬዝዳንት ውድብ ሓድነት መላእ ኢትዮጵያ /መኢኣድ/ ኢንጅነር ሃይሉ ሻውል ተዛሪቦም።ዝተፈናቐሉ ህፃውንቲ ፈቖዶ መንገዲ እንትበኽዩ መንግስቲ ኣበይ ነይሩ ክብሉ’ውን ሓቲቶም።
ካብ ክልል ብሄር፡ብሄረሰባትን ህዝብታትን ደቡብ ተመዛቢሎም ብዛዕባ ዝተብሃሉ ሓረስቶት መንግስቲ ፌደራል ንፈለማ ግዜ መልሲ ክህብ ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ዜናዊ ብቕድሚ ትማሊ ንፓርላማ ዝሃብዎ መግለፂ ነይሩ።ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ኣብ መብርሂኦም ብዛዕባ ናይ ሰባት ምፍንቓል ግልፂ ዝኾነ ነገር ኣይተዛረቡን።ኣብ ክንዲኡ ብዛዕባ እቲ ጉዳይ እናልዐሉ ዝርከቡ ውድባት ሓላፍነት ዝጎደሎ ኣካይዳ ይኸዱ ኣለው ክብሉ ነይሮም ዝዘርዘሩ።
ነቲ ሪኢቶ መልሲ ዝሃቡ ፕሬዝዳንት መኢኣድ ኢንጅነር ሃይሉ ሻውል ኢህወዴግ ምስ ህዝቢ ከባእሰና እናፈተነ እዩ ኢሎም።ብምቕፃል ከምዚ ይብሉ ‘’ምስቲ ካሊእ ህዝቢ ንምብኣስ ዝዓለመ እዩ።ንኣምሓራይ ደጊፎም ብዝብል።ቅድሚ ሕዚ’ውን እንተኾነ’ኮ ኣብ ልዕሊ ጉራጌ ዝበፅሐ ጉዳይ ንሕና ኢና ዘልዐልናዮ።’’
መፅለሊ ንዝስኣኑ ተመዛበልቲ ግዚያዊ ሓገዝ ምግባርና ኣበይ እዩ እቲ ጌጋ? መንግስቲ’ኸ ሽዑ ኣበይ ነይሩ ክብሉ’ውን ሓቲቶም ኢንጂነር ሃይሉ።
እቶም ተመዛበልቲ ሕጋዊ ሰፈርቲ ንምዃኖም መርትዖ ሒዝና ኣለና ዝበሉ እቶም ፕሬዝዳንት መኢኣድ ምስ ናይቲ ከባቢ ነበርቲ’ውን ሰነያ ነይሩዎም ኢሎም።
መንግስቲ ይገልፆ ከምዘሎ ናይቶም ተፈናቐልቲ ኣሰፋፍራ ሕጋዊነት ዝጎደሎ እንተኾይኑ’ውን እቶም ሰበስልጣን ክሳብ ሕዚ እንታይ ይገብሩ ነይሮም ክብሉ ኢንጅነር ሃይሉ ሻውል ወሲኾም ሓቲቶም።


text:
ክብረ በዓል ደብረ ሲና ምስ ጸሎተ ፍትሓት ተኸቢሩ ውዒሉ!
ክብረ በዓል 21 ግንቦት በዓለ እግዝእትነ ማርያም ኣብ ኵለን ኣብያተ ክርስቲያን ክኽበር ከሎ፡ ብፍላይ ኣብ ገዳም ደብረ ሲና ብፁዕ ኣቡነ ባስልዮስ ዋና ኣመኃዳሪ መንበረ ፓትርያርክን ጳጳስ ሀገረ ስብከት ዞባ ዓንሰባን ፡ ካብ ዝተፈላለየ ቦታ ዝመጹ ሊቃውንት፡ ውሉደ ክህነትን ምእመናንን ምእመናትን ኣብ ዝተረኽብሉ ብመንፈሳዊ ርዝነት ተኸቢሩ ውዒሉ።
20 ግንቦት ካብ ሰዓት 2፡00 – 6፡00 ድ.ቀ. ዋዜማ ምስ ተቖመ፡ ካብ ሰዓት 9፡00 ድ.ቀ. ናይ ምሸት ኣትኂዞም ድማ ሊቃውንትን ውሉደ ክህነትን ስብሓተ ማኅሌት ኽቖሙ ኸለዉ ኣዴታትን መንእሰያትን ብወገኖም ድማ ኣብ ወለንሳ ክማህለሉ ኃዲሮም።
ወጋሕታ ሰዓት 6፡00 ብፍሉይ ጸሎተ ፍትሓት ናይቶም ነዚ ኽብረ በዓል እዚ ንኽሳተፉ ኣብ መንገዲ ሓደጋ ምግምጣል መኪና ኣጋጢምዎም ዝሞቱ ሕዝበ ክርስቲያን በጺሑ።
ሰዓት 9፡30 ቅ.ቀ. ታቦት ብመንፈሳዊ ኽብሪ ተዓጂቡ ሠለስተ ሳዕ ዖይዱ ኣብ ዝተዳለወሉ ዓውደ ምሕረት ደው በለ። ብድኅር’ዚ መዘምራን ሊቃውንት ነቲ ዕለትን ክብሪ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዝገልጽን ጣዕመ ዜማ ምስ ኣስምዑ፡ ሰባኪ ወንጌል መሪጌታ ይትባረክ ነቲ ዕለት ዝምልከት “ንዑናይ ናብ እምባ እግዚአብሔር፡ ናብ ቤት ኣምላኽ እስራኤል ንደይብ። ንሱ ፍቓዱ ኺምህረና እዩ፡ ንሕና ኸኣ ኸም ፍቓዱ ኽንነብር ኢና ።” (ኢሳ. 2፡3) ብዝብል ኣርእስቲ ሰፊሕ ትምህርቲ ተዋሂቡ። ብፁዕ ኣቡነ ባስልዮስ ቃለ ምዕዳንን ቡራኬን ምስ ሃቡ ጸሎተ ምህላ ተገይሩ ታቦት ናብ መንበር ክብሩ ኣተወ።
ብድኅር’ዚ ብብፁዕ ኣቡነ ባስልዮስ ዝተመርሑ ቀዳስያን ጸሎተ ቅዳሴ ምስ ተሠርዐ ፍጻሜ ናይቲ በዓል ኮነ።


text:
ኣማኑኤል ገብረ ትንሳኤ 'መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ'ዘን ዝሓለፋ 18 ዓመታት ዝተግበሮ ፖሊሲ ኣርባዕተ መቃን ሒዙ ከምዝጸንሐን 'መንግስቲ ኢርትራ ንሰላማዊ ኣንፈት እንተተቐቡሉ ጽቡቅ፣ ተዘየለ ድማ ዓቅሙ ኣዳኺምካ ስግኣት ናብ ዘይኮነሉ ብርኪ ምውራድ፣ ካብ ህዝቡ ንክግለል ምግባር፣ ካብ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ምንጻልን ኣብ ሞንጎ ህዝቢታት ንዝነበረ ርክብ ናብ ንቡር ንምምላስ ምስራሕን' ዝብሉ ምኻኖም ይገልጽ።
ብመንጽር'ዚ ፖሊሲ ኢትዮጵያ ውጽኢታዊ ነይሩ፣ ኣብ'ዚ እዋን'ዚ መንግስቲ ኢትዮጵያ ለውጢ ፖሊሲ ክገብር'የ ክብል ከሎ ግና እቲ ዝሓለፈ ፖሊሲ ግጉይ'ዩ ነይሩ ኢሉ ስለዝኣመነሉ ኣይኮነን' ይብል።
ተስፋኪሮስ ተረፈ ብወገኑ 'ኣብ ኢትዮጵያ ህጹጽ ኣዋጅ ይትግበር ኣሎ፣ እዚ ማለት መንግስቲ ኤርትራ ንኢትዮጵያ ብቀጥታ ኣይውጋእ'ምበር ንኩለን ጸጥታዊ ስግኣታት ኢትዮጵያ መንቀሊኡ ካብ ኤርትራ'ዩ ስለዚ ኢትዮጵያ ሰላም ረኺባ ኣላ ክትባሃል ኣይካኣልን' ይብል።
'በሰላ ነዊሕ ጊዜ'ዩ ተፈጢሩ ዘሎ፣ እዚ ድማ ውጽኢት ኣይሰላም ኣይኩናት'ዩ፣ ኣብ ኪሳራ ኢና ዘለና። መንግስቲ ኢትዮጵያ እንተኾነ ክሳብ ሎሚ ኣይተሰመዖን ነይሩ። እቲ ጾር ህዝቢ ስለዝተሰከሞ ኣይተሰመዖን ነይሩ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ስልጣኑ ክሳብ ዘይተነቓነቐት ኣይተሰመዖን ጸኒሑ። ጸይሩዎ ዘሎ ህዝቢ ትግራይ ስለዝኾነ። ህዝቢ ኤርትራ ስለዝተሰከሞ። ፈቆዶ ስደት፣ ፈቆዶ ሞትን ከርተትን'ዩ ዝርከብ' በለ ተስፋኪሮስ።


text:
ፕረዝደንት ብሩንዲ ፔሪ ኒኩሪዚዛ ምውፋር ሰራዊት ዓቓቢ ሰላም ናብ ብሩንዲ ከም ወራር ከምዝረኣይ ምጥንቃቖም’ውን ይዝከር። በተወሳኺ ሕብረት ኣፍሪቃ ንዝበለጸ ዝርርብ ልዑካት ናብ ብሩንዲ ናይ ምስዳድ ውጥን ከምዘሎዎ’ውን ዝረከብናዮ ሓበሬታ ይገልጽ።
ኣብ ከተማ አዲስ አበባ ክካየድ ዝቀነየ መበል 26 ስሩዕ ኣኬባ ሕብረት ኣፍሪቃ ብሩንዲ ቀንዲ ትኹረቱ ኮይና’ያ ቀንያ። ዋና ጸሓፊ ሕ/ሃ ባንኪ ሙን ኣብ መኽፈቲ’ቲ ኣኼባ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ከምዚ ኢሎም።
‘ኣብ ብሩንዲ ተዓዘብቲ ሰብኣዊ መሰላት ልዑክ ምክልካልን ንምውፋርን ዝብል ውጥን ይድግፎ’የ። እዚ ቅልውላው ናይ ኩላትና ዕቱብን ህጹጽን ተወፋይነት ዘድልዮ ጉዳይ’ዩ።’
እንተኾነ ግን ኮሚሽነር ሰላምን ጸጥታ ሕብረት ኣፍሪቃ ስማሊ ቸረጊ እቲ ሕብረት 5,000 ሰራዊት ዓቓብ ሰላም ናብ ብሩንዲ ናይ ምውፋር ውጥን ከምዘይትግብሮ ትማሊ ሰንበት ኣፍሊጡ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
“ናጽነትካ ዝሓለወ ቁጠባዊ ምትሕብባር ክፍጠር ኣለዎ” ዶክተር ተስፋማርያም
Eritrea renews accusations to Sudan, Ethiopia and Qatar of supporting Jihadist groups
May 15, 2018 (KHARTOUM) – The Eritrean government on Monday has reiterated allegations that Sudan, Ethiopia and Qatar are providing support to opposition Jihadist groups to destabilise security in the Horn of Africa country.
“During the visit of Prime Minister of the Democratic Federal Republic of Ethiopia to Khartoum two weeks ago, the two sides agreed to provide the necessary support to what they called “Eritrean resistance” by all means that enable them to carry out tasks entrusted to them through allowing them to move freely along the joint border,” said the Eritrean Information Ministry in a press release on Monday
“To this end, Major General Hamdi Al-Mustafa from the Sudanese government and a consul named Burhan at the Ethiopian Embassy in Khartoum were assigned to carry out the coordination effort for “Jihadist” organizations alongside the Qatari funding,” added the press release.
Last March, Eritrean information ministry accused Sudan and Qatar of establishing a military training camp for an Eritrean opposition group led by the Islamist Mohammed Jumma.
Also, Asmara claimed that Doha provided Sudan with three Mig fighters and funding a joined Sudanese Ethiopian force deployed along the border with Sudan.
However, Khartoum denied the accusations saying they are just “fabricated and unfounded claims”.
The internationally isolated government in Asmara was not happy with the development of a close alliance between its arch-foe Ethiopia and Sudan. Khartoum turned its back to Asmara after refusing its repeated efforts to reconcile the two neighbours and to forge a regional cooperation area.
Frustrated by the rapprochement between Cairo and Asmara, last January, Khartoum accused the two neighbours of backing unidentified opposition groups. The Sudanese government further closed the border deployed thousands of troops.
(ST)
Family reunification hard for Eritrean refugees in Germany
Remembering Eritrea-Ethiopia border war: Africa’s unfinished conflict
ስለምንታይ ኣብ ደውታ ተኣትዩ፡ ህዝቢ ይሕተት መራሕቲ ውድባት ይመልሱ
ኣብ ሓባራዊ ዕዮ ዘድልዮ ሃገራዊ ጉዳይ፡ ሓታትን ተሓታትን ክህሉ ኣለዎ። ተሓታቲ ናይ’ቲ ሓባራዊ ሃገራዊ-
ስራሕ መደባት ቀላሲ፡ ዕለታዊ ንጥፈታት ተቖጻጻሪ መራሒ ማለት’ዩ። ሓታቲ ድማ፡ መሰረትን በዓል ቤትን
ናይ’ቲ ሓባራዊ ጠለብ ኮይኑ፡ ምንጪ ፍልጠት፡ ጉልበት፡ ገንዘብ ብምዃን በቲ መራሒ ስራሕ እናተኣልየ
ጭቡጥ ዓቕሙን ዝነበረሉ ከባብን ብዝፈቕዶ መሰረት፡ ብዝተወደበ ኣገባብ ናቱ ምቅሊት ስራሕ ወሲዱ ኣብ
ተግባር ዝዋሳእ ወሳኒ ሓይሊ’ዩ። ሓታትን ተሓታትን ብመንጽር ሓባራዊ ዛዕባኦምን ምቅሊት ስራሖምን
ሓደን ክልተን’ዮም። ሓደ ዝገብሮም ሓባራዊ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ጠለቦም’ዩ። ክልተ ዝገብሮ ከኣ፡ መራሕን
ተመራሕን ኣካላት ምዃኖም’ዩ።
እቲ ሓባራዊ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ዛዕባኦም ወይ ጠለቦም ካብ ገስጋሱ ከይጎናዳብ ደረጃ ብደረጃ ናይ ዕቤት
ለውጢ እናርኣየ ናብ’ቲ ክብጻሕ ዝተደልየ ሸቶ ክስጉም፡ መራሒ ነብሱ ኣግሊሉ ኣብ ዘይሕተተሉን ግቡእ
ኣመራርሓ ኣብ ዘይህበሉን ፍሉይ ደሴት ክሰፍር የብሉን። ናብ’ቲ በዓል ቤትን ምንጪ ኩሉ መሳለጥያን ዝኾነ
ህዝቢ ክቀርብ ኣለዎ። ብሃውሪ ዘይኮነ ውጥን ስራሕ ኣውጺኡ፡ ዘድልዮ ሰብኣዊ፡ ገንዘባውን ነገራውን
መሳለጥያ ኣነጺሩ፡ መንፈዓቱን ድኽመቱን፣ ዓወቱን ስዕረቱን፣ ብቐጥታ ነቲ ዝወከሎ ወይ ይውክሎ’የ ዝብሎ
ህዝቢ፡ ብስሩዕ ቀጻልነት ብዘለዎ ንታሪኽ ብዘገልግል መልክዑ ብግቡእ ብዝተዳለወ ሰነድ ክሕብር ከከታትል
ኣለዎ። ተመራሒ ህዝቢ ብወገኑ ክምለሰሉ ዝደልዮ ጠለባት ብግቡእ ተገንዚቡ፡ ኣንፈት ዓወቱን መልክዕ
ኣወዳድባኡን ፈሊጡ፡ ናቱ ኣወንታዊ ጽልዋ ወይ ድፍኢት ክገብር ክበቅዕ ኣለዎን ይግባእን።
ምኽንያቱ ህዝቢ ሃሙን ቀልቡን ምሉእ ንምሉእ ኣብ’ቶም ዝመርሑ ዘለዎ ኣካላት ጥራሕ ገይሩ፡ ኣብ ሰናይ
ምሕረቶም ክወድቕ ኣይግባእን። ካብ ንጹር መትከሉ ተበጊሱ፡ ንዘሎ ሕጋዊ ናይ ኣሰራርሓ መስኖታት
ተኸቲሉ መደብና ኣበይ በጽሐ? ከመይ ንስጉም ኣለና? እንታይ ብመንን ብኸመይን ዕንቅፋት ገጠመና?
እንታይ’ከ ኣዐዊትና ኢሉ ክሓትት ምሉእ ሓበሬታ ክረክብ፡ ካብ ዝረኸቦ ሓበሬታ ነቂሉ ክምጎስ ንዘለዎ
ከመጉስ፣ ክንቀፍ ንዘለዎ ክነቅፍ፣ ሰሪሑ ከስረሓኒ ኣብ ዝድለ ዓወት ከብጸሓኒ ኣይኽእልን ንዝበሎ ወገን፡
ንቕድሚ መምሃሪ ብዝኸውን መልክዑ ብግሉጽ ብሕጋውን ሓላፍነታውን ኣገባብ፡ ኣይተድልየንን ብስመይ
ምሽቃጥ ደው ኣቢልካ ካብ እንግድዓይ ውረደለይ ተኣለየለይ ክብል ክበቅዕ ኣለዎ።
ብሄራትን ብሄረ-ሰባትን ህዝብታት ኤርትራ፡ ኣብ ትሕቲ መቑሕ ዘቤታዊ መግዛእቲ’ዮም ዝነብሩ ዘለው። ኣብ
ልዕሊኦም ዝፍጸም ዘሎ በደል ዘስካሕክሕ ብዝብል ቃል ዝግለጽ’ዩ። ኩለንተናዊ ኣተሃላልዋኦም ኣሰካፊ’ዩ።
እቲ ተጻዒንዎም ዘሎ ዘስካሕክሕ ኣርዑት ዘቤታዊ መግዛእቲ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ እንተዘይተዓጺፉን በዚ ዘለውዎ
እንተቐጺሎም መጻኢ ዕድሎም ብሩህ ኣይኮነን። ግን ነዚ ኣብ ኣሰካፊ ፖለቲካዊ ኩነታት ወዲቑ ዝርከብ
ኣተሃላልዋ ዓጺፍካ ንቡር ህይወት ንምሕላፍ፡ ካብ ዓቕሞም ንላዕሊ ኣይኮነን።
ሃገራዊ ፖለቲካዊ ስልጣን ጨቢጡ ብዘስካሕክሕ ኣገባብ ናብ ዘይሃለወ ንዝወስዶም ዘሎ ጉጅለ ህግደፍ
ኣጥቢቖም ክሓቱ፡ ከውርዱ፡ ኣብ ቤት ፍርዲ ከቕርቡ ዘኽእል ጭቡጥ ዓቕሚ ኣለዎም። ከምኡ ክገብሩ ግን
ኣቐዲሞም ሓደን ኣገዳስን ነገር ከማልኡ ይህልዎም። ካብ ኣብዘይ መሰረታዊ ጉዳይ ምፍልላይ ምትሕምማይ
ምጥርጣር ክድሕኑ ኣለዎም፡፡ ኣብ መሰረታዊ ሓባራዊ ረብሓታት ተኣማሚኖም ዝተበታተነ ዓቕሚታቶም
ወዲቦም መሰለና ኢሎም ዘይዕጸፍ ቀላጽሞም ከትርሩ ኣለዎም። ህግደፍ ብርግጽ ብበትሪ ደኣምበር ብናይ
ቃላት ሕቶ ዝእረም ጉጅለ ኣይኮነን። ስለዚ ካብ ህዝብታት ኤርትራ ናብ ጉጅለ ህግደፍ ዘቕንዕ ሕቶ ብኸምቲ
ዝጸንሐ ብምጽማም ብምዕጋስ ብናይ ጥበራ ቃላት ተዳህሊልካ መንጎ መንጎ ብምዃን ዘይኮነ፡ ናይ ግድን
ትርጉም ብዘለዎ ሃራሚ ሓይሊ ዝተሰነየ ክኸውን ኣለዎ። ስለምንታይ’ሲ ጉጅለ ህግደፍ ብስነ-መጎት ሓይሊ
ደኣምበር ብሓይሊ ሓሳብ ዘይኣምን ፈራሕ ጨካን ጸላኢ’ዩ።
ህዝብታት ኤርትራ ብቐንዱ ሰላማዊ ሓላፍነታዊ ተጽዕኖ ፈጣሪ ሕቶ ከቕርቡ ዘለዎም ናብ መራሕቲ
ፖለቲካዊ ውድባት ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ’ዩ። መራሕቲ ፖለቲካዊ ውድባት ብርግጽ ሃገራዊ
ፖለቲካዊ ስልጣን ዘይሓዙ፡ ብጸረ-ህዝቢ ተግባራት ዘይኽሰሱ፣ ህግደፋዊ ምልኪ ኣልጊሶም ደሞክራስያዊ
ስርዓት ንምትካል ዓሊሞም ዝነጥፉ ብምዃኖም፡ ክቕርበሎም ዘለዎ ሕቶ፡ በዝን በዝን ምኽንያት ገበን
ፈጺምኩም፡ ህዝቢ ጠሊምኩም ወይ ከዲዕኩም ዝብል ዘይኮነ፡ ሓድነት ዘይገበርኩም፡ ዘይነፋዕኩም፡
ዘይዓበኹም፡ ዘይቀልጠፍኩም ዝብል’ዩ። እዚ ከም’ዚ ዓይነት ሕቶ ቅድሚ ሎሚ ኣይተሓተተን ማለት
ኣይኮነን። ክቐርብ ጸኒሑ’ዩ። ግን ውሕደት ናይ ሓተቲ ዝጎደሎ ዝተበታተኸ ቀጻልነት ዘይብሉ ጥፍእ ውልዕ
ዝብል ብምዃኑ ትርጉም ዘለዎ ተጽዕኖ ክገብር ኣይከኣለን። ብሓሳብ ኮነ ብተግባር እከለ ቅኑዕ’ዩ፡ እከለ ጌጋ’ዩ
ዝብል ፖለቲካዊ ኣረኣእያን ዝማእከሉ ርትዓዊ ህዝባዊ ርእይቶ ክወሃብ ዛጊት ኣይተሰምዐን።
ኣብ ደምበ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ዘሎ መሰረታዊ ጸገም፡ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ኣረኣእያ ብግቡእ
ዘይተወነነ ምዃኑ፡ ኣብ ዝተሰማማዕካሉ ቃል ኪዳን ዘይምጽናዕ፡ መደባት ብግዜን ብጽፈትን ናይ ምፍጻም
ባህሊ ስራሕ ዘይምህላው፡ ካብ ሕግን ተሓታትነትን ምኹብላልን’ዩ። እዚ ናይ ኣረኣእያን ተግባርን
ጉድለታትን ድኻማትን’ዚ ከኣ፡ ብስነ-መጎት ሓይሊ ዘይኮነ ብሓይሊ ሓሳብ ቀሪብካ እንታይ ትገብሩ ኣለኹም
ኣበይ ትውዕሉ ኣለኹም እንታይ ተጽንዑ ኣለኹም ብዝብል እሩም ግን ከኣ ተጽዕኖ ፈጣሪ ሕቶታት ክዕጸፍ
ዝከኣል’ዩ። ውዕሎ መራሕቲ ፖለቲካዊ ውድባት ብመጽር ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኣሰካፊ ኩነታትን ጭርሖ
ድሕነት ህዝብን ሃገርን ቅድሚ ኩሉን ክምዘን እንከሎ፡ ዘተዓዛዝብ ካብ ሓሊፉ’ውን ዘሕትት’ዩ።
ኣብ ህላወን ቀጻልነትን ጉጅለ ህግደፍ ረብሓ ዘይብሎም፡ ውጹዓት ህዝብታት ኤርትራ ብሓፈሻ፡ ኣባላት
ውድባትን ግንባራትን ከኣ ብፍላይ፡ ውድብና ወይ ግንባርና እንታይ ኮይኑ ዘይሰፍሐ ሰፊሕ ሓፋሽ ኣብ
ዙርያኡ ዘየዕሰለ ለውጢ ዘየምጸአ፡ ንጸረ-ህዝቢ ጉጅለ ህግደፍ ብተግባር ሕማም ርእሲ ዘይኮነ ኢሎም ነብሶም
ክፍትሹ መራሕቶም ክሓቱ ግቡእ’ዩ። ነብስ ወከፍ ኣባል ውድብ ቅድሚ ናብ ካልእ ምጥማቱ ንጥፈታት
ውድቡ ክከታተልን ክፈልጥን ይግባእ። ውድብካ ከየጽረኻ ወይ ከይፈተሽካ ኣጻብዕትኻ ናብ ካልእ
ምውጥዋጥ፡ ወድዓዊ ኩነታት ኣይሓገዘናን ኢልካ ነብስኻ ምዕጋብ፡ ተልእኾኻ ምዝንጋዕ ካብኡ ሓሊፉ ከኣ
ነብሰ ምትላል’ዩ። ብዙሕ ግዜ ብዝተሓተ መሰማምዒ ነጥቢ ናይ ሓባር ግንባር መስሪትና ኣለና፡ ኣብ ዝሓጸረ
ግዜ ትርጉም ዘለዎ ለውጢ ከነምጽእ ኢና ዝብል ቃል ተኣትዩ። ሓደ ዘይኮነ ብዙሓት ግንባራት ተመስሪተን
ስጉሚ ክኸዳ ግን ኣይከኣላን።
ካብ ኩሉ ንላዕሊ ተምሳሌት ኤርትራዊ ብዙሕነት ተገይሩ ዝተወስደ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ
ለውጢ ብተግባር ኣይኮነን ቅልጡፍ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ከረጋግጽ ህልውናኡ ክዕቅብ ኣይከኣለን። ካብ
ሓጹር መሪሕነታዊ ኣካላት ምውጻእ ተሳኢንዎ ኣብ ሓውሲ ደውታ ኮይኑ’ዩ ዝሰሓግ ኣሎ ስለምንታይ? ናይ’ዚ
ተሓታቲ መን’ዩ? ንመሪሕነት ውድባትን ግንባራት ኣጥቢቖም ክሓቱ ኣለዎምን ይግባእን። መራሕቲ
ውድባትን ግንባራትን ድማ ብቑዕ ምኽንያት ዝሓዘለ መልሲ ክህቡ ኣለዎምን ይግባእን። ካብ’ዚ ብዝተረፈ
መራሕቲ ውድብ ወይ ግንባራት ንመርሕ ኣለና ይብሉ ለውጢ ግን ዘየርእዩ፡ መሰረታት ድማ ኣይሓቱ
ትርጉም ዘለዎ ንጥፈታት ኣይገብሩ ኣብ ዘዘለኻዮ ሕማቕ እናሃለኻ ጽቡቕ ኣለና ዓይነት ነብሰ ወደሳ ግን
ሓላፍነታዊ ኣይኮነን ኣየዋጽእ ድማ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡
23-04-2018
ህዝቢ ኤርትራ ወትሩ ምስ ተገፍዔ,ኣብ ከባቢ ሸግርኒ ብሐደጋ, ህልቀት መንእሰያት ምስ ሰማዕኩ,ወየ ወየ ደቀየ እንዳ በልኩ ማንታ ማንታ ነቢዔ,,
በርሀ ዑቅባዝጊ 18-04-2018
ወየ ወየ ደቀየ
መለለዪ ገጽ ሰብ ኣብ ፌስቡከ ክሲ ኣጋጢምዎ
መጸዋዕታ ንኩለን ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራውያን ተቀማጦ ጀርመ ንዕለት 05/5/2018
ኣገዳሲ ሓበሬታ
መጸዋዕታ ንኩለን ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራውያን ተቀማጦ ጀርመን
ብመሰረት እቲ ኣብ ደንሃክ-ሆላንድ ብደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራውያን ዝተጋብአ ዋዕላ ምርኩስ ብምግባር ኩሉና ማሕበራትን ውልቀ-ሰባትን ድቂኣንስትዮ ኤርትራውያን ኣብ ንነብረሉ ሃገራት ኣብ ህልዊ ኩነታት ደቂ ኣንስትዩ ዘተኮረ ሓደ ጥርኑፍ ዝኾነ ኣስራርሓ ንክህልወናን ስፍሕ ዝበለ ናይ ምርድዳእን ምይይጥ ባይታ ከነጣጥሕ ኣብ`ቲ ብቀዳም ዕለት 05/5/2018 ልክዕ ሰዓት 14:00 ድሕሪ ቀትሪ እነካይዶ ኣኼባና ክትሳተፋ ብክብሪ ንዕድም።
ዛዕባታት ኣኼባ
1. ናይ ሓባር ራእይ ምቅማጥ
2. ናይ ሓባር መደባት ምስራዕ
3. ናይ ሓባር መጽውዒ ወይ መላለይ ስም ምግባር
4. መራከቢት ሽማግለ ምምራጽ
ግዜ፡ ቀዳም ዕለት 05/05/2018 ልክዕ 14፡00 ድሕሪ ቀትሪ
ቦታ፡ Saalbau NordWestZentrum
Walter-Möller-Platz2
60439 Frankfurt am Main
ብድሓን ምጻ


text:
መንግስቲ ኣብ ቀረባ ንመምሃራን ዝገበሮ ወሰኽ ብርኪ መሃያ እኹል ኣይኮነን ብዝብል ኣብ ኣዲስ ኣበባን ኣብ ካልኦት ናይ ክልል ከተማታትን ዝተኻየደ ናይ መምህራን ስራሕ ጠጠው ናይ ምባል ኣድማ ኣብቂዑ ካብ ዝሓለፈ ሰኒ ጀሚሮም ናብ ናይ ምስትምሃር ስርሖም ተመሊሶም ኣለው።ሕቶና ከይተመለሰ ኣብ ልዕሌና ይፍፀም ኣሎ ብዝበልዎ ፅዕንቶ ስራሕ ንኽንጅምር ተገዲድና፡እንተኾነ ሕቶታትና ብውልቅን ብማሕበርን ክነቕርብ ኢና ኢሎም ገለ መምህራን።
ዝተገበረ ወሰኽ ደመወዝ ኣዝዩ ንእሽተይ እናሃለወ ብቴሌቪዥን መግለፂ ዝሃቡ ሰበስልጣን መንግስቲ ኣዝዮም ኣጋኒኖም ኣቕሪቦምዎ ክብሉ ነይሮም እቶም መምህራን ነቲ ኣድማ ዝጀመርዎ።
በዚ ምኽንያት መምህራን ቀዳማይ፡ካልኣይን ናይ ቅድመ ምድላውን ኣብያተ ትምህርቲ ካብ 13 መጋቢት 2004 ዓ/ም ጀሚሮም ዝተወሰነ ናይ ስራሕ ጠጠው ናይ ምባል ኣድማ ኣካይዶም ነይሮም።
ናይ መብዛሕቲኦም ኣብያተ ትምህርቲ ኣድማ ንሒደት ማዕልታት ዝፀንሐ ነይሩ።ናይ ኮኮቤ ጽባህ ካልኣይን ናይ ቅድመ ምድላውን ኣብያተ ትምህርትን ግን ንልዕሊ ሓደ ሰሙን ዝኣክል ትምህርቲ ኣይነበረን።ትምህርቲ ብዝግባእ ዝጀመረ ካብ ዝሓለፈ ሰኒ ጀሚሩ ምዃኑ ገለ ዘዘራረብናዮም ተምሃሮ ኣረጋጊፆም ኣለው።
ኣዲስ ኣበባ ኣብዝርከብ ካልኣይ ደረጃ ዝምህሩ ሓደ መምህር ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃል ስራሕ ጠጠው ኣቢሎም ዝነበሩ መምህራን ናብ ስርሖም ዝተመለሱ ብከምዚኦም ዝብሉ ፅዕንቶታት ምኽንያት እዩ ኢሎም።
ብኻሊእ ዜና ድማ ኣብ ገለ ገለ ወረዳታት ክልል ኣምሓራ ብፍላይ ድማ ኣብ ዞባ ሰሜን ጎንደር ደምቢያ ወረዳ ኣብዝርከቡ ሽዱሽተ ኣብያተ ትምህርቲ ንማዕልታት ዝፀንሐ ስራሕ ጠጠው ናይ ምባል ኣድማ ተኻይዱ ነይሩ።ሽዱሽተ መምህራን’ውን ካብ ስርሖም ከምዝተኣገዱ ተፈሊጡ’ሎ።ዝርዝሩ የድምፁ።


text:
ብጻይ ካሕሳይ ይሕደጎ ንህልዊ ፖለቲካዊ ኩነታት ኤርትራ ኣብ ዝምልከቱ ነጥብታት ዘለካ ርእይቶ ከተካፍለና ንዘቕረብናልካ ሕቶ፡ ኣወንታዊ መልሲ ሂብካ ኣብ’ዚ ብምምጻእካ ብስም ሰማዕትና ኣመስግነካ። ቃለ-መጠይቕና በቲ ቀንዲ ዝርገተ ሰላም ፖለቲካ ሃገርና ዝኾነ ስርዓት ክንጅምሮ’ሞ ብናትካ ሚዛን ስርዓት ህግደፍ ከም ስርዓት ኣብ ከመይ ኩነታት ይርከብ?
መልሲ፡ ብመጀመርያ ንኣዳለውቲ እዚ መደብ ስለቲ ሓሳባይ ክገልጽ ዝሃብኩሙኒ ዕድል ኣመስግን። ስርዓት ህግደፍ ኣብ ደረጃ ወዓለት ሓደረት ኩነታት’ዩ ዝርከብ ዘሎ። ሓደ ኣብ ኣፍ ደገ ሞት ዝበጽሐ ስርዓት ዝገብሮ ጻዕረሞታዊ ቀልባዕባዕ የካይድ ኣሎ። ከም ስርዓት ጠጠው ከብሎ ዝኽእል ኣዕኑድ ማህሚኑ፡ ኣብ መንጎ ሞትን ሕየትን ኮይኑ ይሰሓግ ከም ዘሎ ንኹሉ ብሩህ ይመስለኒ። ኣብ ኣዝዩ ሕማቕ ኩነታት ከም ዝርከብ ዘረጋግጸልና፡ ኣብ ፖለቲካዊ ኣተሃላልውኡ፣ ኣብ ቁጠባ ኣተሃላልውኡ፣ ኣብ ማሕበራዊ ኣተሃላልውኡ ብዝበዝሕ ህዝቢ ኤርትራ ተፈንፊኑ ናብ ዓይኒ ዘለዎ ሬሳ ተቐይሩ ኣሎ እንተበልኩ ኣየጋነንኩን። ስርዓት ህግደፍ ከም ስርዓት ጸረ-ሰላም፡ ጸረ-ደሞክራስን ጸረ-ህዝብን ከም ምዃኑ መጠን፡ ንነዊሕ ግዜ ኣብ ውሽጢ ህዝብታት ኤርትራ ኣትዩ ብሓሶት ከደናግር ጸኒሑ’ዩ። ኣብ’ዚ መድረኽ’ዚ ግን ብሄራትን ብሄረ-ሰባትን ህዝብታት ኤርትራ ኩሉ ናይ ምድንጋር ሜላታቱ ፈሊጡ ፎእ ኣብ ዝበለሉ ወቕቲ በጺሕና ኣለና። እዚ ኣረሜናዊ ጉጅለ ኣብ ድሮ ውድቀት በጺሑ ከም ዘሎ ንሕና ጥራሕ ዘይኮነ ንሱ’ውን ሕርሕራይ ጌሩ ዝተረደኦ ይመስለኒ። ምኽንያቱ ድሕሪ 40 ዓመታት ዝኽሪ ኣኼባ ዝጀመርኩሉ ኢሉ ፈስቲቫል ቦሎኛ ክውድብ ምሕሳቡ ቀቢጸ ተስፋነቱ ዘመልክት’ዩ። ስለዚ ከም ስርዓት ህይወት ዘሪኡ ክቕጽል ዘኽእሎ መዋጽኦታት ዝጸንቀቐ’ዩ ዝብል ሚዛን ኣለኒ።
ሕቶ፡- ከም ስርዓት ተንጠልጢልሉ ዝጸንሐ ወተሃደራውን ጸጥታውን ትካሉ፡ ከምኡ ድማ ሚዲያ’ዩ። ኣብ’ዚ ዘለናዮ ወቕቲ ግን እዚ ትካላት ንገዛእ ርእሱ ሩሕ የብሉን። ወተሃደራቱ ገዲፈሞ ይሃድሙ ኣለው። ብዙሓት ፍሉይ ሞያ ዝነበሮም ዝርከብዎም ጋዜጠኛታት ብተመሳሳሊ ነናብ ዝጥዕሞም ይኸዱ፡ ገለ ከኣ ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትዮም ስለዘለው ተዳኺሙ’ዩ ዝብል ዕላላት ኣብ ባይታ ይስማዕ’ዩ ኣብ’ዚ እንታይ ርእይቶኻ ኣዕሙቕ ኣቢልካ ንሰማዕትና እንተትገልጸልና?
መልሲ፡ “ሓሶትን ስንቅን እንዳሓደረ ይፈኩስ” ከም ዝበሃል ሓሶታት ህግደፍ እንዳተቓለዐ ስለ ዝመጸ፡ ገለ ካብ’ቶም ናቱ እሙናት ዝነበሩ ከይተረፈ፡ ከም’ቲ ዝበልካዮ በብዝጥዕሞም ራሕሪሐሞ ይስደዱ ኣለው። ገለ ከኣ ኣብ ኣብያተ ድጓና ኣትዮም ይማስኑ ኣለው። እዚ ስርዓት ክጥቀመሉ ዝጸንሐ ናይ ሓሶት ካርታታት ኩሉ ብህዝቢ ተፈሊጡ ይጽንቀቕ ስለዘሎ፡ ከም’ቲ “እንተዘየድማዕኩስ ኣይጽይቕንዶ በለት ደርሆ” ዝበሃል ከም ኩሎም መለኽቲ ስርዓታት ብዓይኒ ዕሙት ናብ ዓመጻዊ ፍታሓት ገጹ ከማዕዱ ባህሪያዊ’ዩ ዝኸውን።
ሕቶ፡- ብዙሓት ሰባት ብፍላይ ተንተንቲ ፖለቲካ፡ እዚ ንኤርትራ ዝመርሕ ዘሎ ስርዓት ብህዝብታት ኤርትራ ተፈንፊኑ’ዩ፡ ካብ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ድማ ተነጺሉ’ዩ ኢሎም ክገልጽዎ ይስምዑ፡ እዚ ርእይቶ’ዚ ሚዛኑ ዝሓለወ ድዩ?
መልሲ፡- ብትኽክል ስርዓት ህግደፍ ብህዝብታት ኤርትራ ከም ዝተፈንፈነ ዘርእየካ፡ ሃብታማት ዓዶም ገዲፎም፣ ምሁራት ዓዶም ገዲፎም፣ ሸቃሎ ዓዶም ገዲፎም፣ ሓረስቶት ዓዶም ገዲፎም ኣብ ስደት ከርተት ይብሉ ምህላዎም’ዩ። ሃገር ከም ሃገር ናብ ጸልማት ተቐይራ፡ ከም መብራህትን ማይን ዝኣመሰሉ መሰረታዊ ቀረባት ተሳኢኑ ከተማታትና ናብ ቁሸት ተቐይረን ነበርተን እንጀራ ኣብሲሎም ንምዕንጋል ዝተጸገምሉ ኩነታት’ዩ ነጊሱ ዘሎ። እዚ ከኣ ኣብ ናይ መወዳእታ ስዕረቱ ምህላው ዘረጋግጽ’ዩ።
ሕቶ፡- እዚ ብመልክዕ ኮንትሮ ባንድ ጌረዮ ዝብሎ ዝምድናታት ንጎኒ ገዲፍና፡ ከም ሓደ ንሃገር ዝመርሕ ዘሎ መንግስቲ መጠን፡ መንግስቲ ምስ መንግስቲ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ዘራኽብ፡ ብግሉጽ ፕሮቶኮላዊ ውዑላትን ስምምዓትን ዝኸይድ ዝምድና ኣለዎ’ዶ?
መልሲ፡- ኣገዳሲ ሕቶ’ዩ። ኣብ ኤርትራ ብሕግን ስርዓት ዝኸይድ መንግስቲ ኣሎ ክበሃል ኣይከኣልን። ስርዓት ህግደፍ ኣብ ዲፕሎማስያዊ ሸናኻት ከም’ቲ ኣብ ካልእ ዓውድታት ድኻ’ዩ። ኣለውኒ ዝብሎም ፈተውቲ ወይ መሓዙት፡ ብባህሪ ንዓኡ ዝመስሉ፡ ኣብ ሃሃገሮም ተመሳሳሊ ጸገማት ዘለዎም ዝጠፈሹ መንግስታትን ውልቀ መለኽትን’ዮም። ኣብ’ተን ብሕግን ስርዓት ዝኸዳ ሃገራት፡ ኣብ መሰረታዊ ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰላት ዝኽበረለን፡ መራሕተን ብናይ ምርጫ ካርድ ዝሰቕላን ዘውርዳን፡ ኣብ’ተን ብልዕልና ግዝኣተ ሕጊ ዝምራሕ ሃገራትን መንግስታተንን ኣብ እከለ ወይ ምስ እከለ፡ በዚ ዕለትን ዓመትን እዚ ዝተበጽሐ ኣብ ናይ ሓባር ረብሓን ምክብባርን ዝምርኮስ ግሉጽ ዝምድና ኣለዎ ትብሎ የለን። እንኮ ቅዋም ዘይብላ፡ ህዝባዊ ምርጫ ሪኣ ዘይትፈልጥ፡ ህላወ ኣብዝሓ ሰልፍታት ዝተዓጽወላ ሃገር ኣላ እንተተባሂላ ድሕሪ ሰሜን ኮርያ ትስራዕ ኤርትራ’ያ። “ኣደ እንተሓብአት ሓበላ ዓይኒ ነይቲ ሓብእ” ከም ዝበሃል እዚ ብዝኾነ ክሕባእ ዘይኽእል ዓለም ትዛረበሉ ዘላ ሓቂ’ዩ።
ሕቶ፡- ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሓምለ 2014 ብኣማኢት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ዝሃለቕሉን ንቡር ስርዓተ ቀብሪ ኣብ ዘይረኸብሉን ሃገረ ኢጣልያ፡ ጽንብል መበል 40 ዓመት ቦሎኛ ዝብል ብሓያል ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ሕፍረት ተጎልቢቡ ዝተመልሰሉ መደብ ኣካይዱ ኔሩ። ምስ’ዚ ተታሓሒዙ ዘዛርብ ሓደ ልኡኽ መንግስቲ ኢጣልያ ኣብ ድሮ’ቲ ፈስቲቫል ናብ ኤርትራ ከይዱ ኔሩ። ኣብ መዓልቲ ፈስቲቫል ድማ መንግስቲ ጣልያን ብርክት ዝበሉ ወተሃደራት ኣዋፊሩ፡ ንማዕበል ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ክከላኸለሉ ተራእዩ። እዚ መንግስቲ ጣልያን ምስ መንግስቲ ህግደፍ ዝምድና ከም ዘለዎ’ዶ ኣየመልክትን?
መልሲ፡- መጀመርያ ክፍለጥ ዘለዎ መንግስቲ ጥልያን ጸጥታኡ ከኽብር ግድን’ዩ። ፈስቲቫል ክገብሩ ስለምንታይ ፈቒደምሎም፡ ንደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ንምዕጋት’ከ ስለምንታይ ፈቲኖም ንዝብል፡ ከም ደሞክራስያዊ መንግስቲ ፈስቲቫል ክንገብር ደሊና ኢሎም ምስሓተትዎ ክፈቕደሎ ይኽእል’ዩ። እቲ ናብ ፈስቲቫል ዝመጸ ደጋፊ ህግደፍን ንዕኡ ዝቃወም ዝነበረ ደላዪ ለውጥን ዘይመጣጠን ስለ ዝነበረ ድማ፡ ኣብ ልዕሊ ህግደፋውያን ስጉምቲ ከይውሰድ ደም ምፍሳስ ከየስዕብ ጸጥታኦም ከኽብሩ ቅኑዕ’ዩ ዝመስለኒ። ከምኡ ስለ ዝገበሩ ምስ መንግስቲ ህግደፍ ዝምድና ኣለዎም ዝብል ግን ክእመን ዝከኣል ኣይኮነን። ምኽንያቱ ጣልያን ኣካል ሕብረት ኤውሮጳ’ያ፡ ብሕጊ ናይ ሕብረት ኤውሮጳ ድማ ተቐይዱ ዝኸይድ መንግስቲ’ዩ ዘለዋ። እቲ ሓቂ ከምኡ ስለዝኾነ’ዩ ከኣ ነቲ ማዕበላዊ ተቓውሞ ናይ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ጸጥታኡ ብምኽባር ጥራሕ ዘተኣናገዶ። ስለዚ ኣብ’ዚ መድረኽ’ዚ መንግስቲ ጥልያን ምስ መንግስቲ ህግደፍ ጥዑይ ዲፕሎማስያዊ ዝምድና ኣለዎ ዝብል እምነት የብለይን። እቲ ኣብ ድሮ ፈስቲቫል ናብ ኤርትራ በጺሑ ዝበልካዮ ልኡኽ ጥልያን ድማ ነቲ ኣብ ላምፐዱዛ ዘጋጠመ መቕዘፍትን ገና ዝቕጽል ዘሎ ማዕበል ስደትን ኣመልኪቱ ከዛራርቦን ከጠንቅቖን’ዩ ከይዱ ዝኸውን ዝብል ግምት ኣለኒ።
ሕቶ፡- ብ/ካሕሳይ መንግስቲ ጣልያን ኣብ ድሮ ፈስቲቫል ናብ ኤርትራ ሓደ ልኡኽ ምስዳዱ፡ ጸኒሑ ድማ እቲ ዝገለጽካዮ ማዕበል ናይ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ሳንዱቕ ሬሳ ተሰኪሞም ብመጉልሒ ድምጺ ተጠቒሞም ተቓውሞኦም ኣብ ዘስምዕሉ ዝነበሩ ግዜ፡ ወተሃደራት ኣዋፊሩ ክዓግቶ ምፍታኑ ብዙሓት ሕቶታት ከተልዕል ዝገብር’ዩ። ምኽንያቱ እቶም ኣብ ደሴት ላምፐዱዛ ዝተቐዝፉ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ግዳያት ሬሳኦም ናብ ሃገሩ ኣይተመልሰን። መንግስቲ ጣልያን እቲ መቕዘፍቲ ምስ ኣጋጠመ ብሰብኣውነቱ ከም ሃገር መዓልቲ ሓዘን ዝኣወጀሉ’ዩ። ኣብ’ዚ ናይ ቦሎኛ ዝነበረ ኩነታት ግን ናብ ህግደፍ ዘጉነዐ ይመስል ዝብሉ ኣለው፡ ኣይፋል እዚ ሓሶት’ዩ፡ መንግስቲ ጣልያን ከም ሓደ ደሞክራስያዊ መንግስቲ ምስ ሓደ መላኺ ናይ ዝምድና ቃል ኪዳን ክኣስር ኣይክእልን ዝብሉ ርእይቶታት’ውን ኣብ ባይታ ኣሎ’ዩ። እዚ ክልተ ርእይቶታት’ዚ ከመይ ክዕረቕ ይኽእል?
መልሲ፡- ህዝብን መንግስትን ጥልያን ንህዝብታት ኤርትራ ደቂቅ ኣፍልጦ ኣለዎም’ዩ። ኣብ’ቲ ዝገለጽካዮ ጃምላዊ ህልቂት ናይ 3 ጥቕምቲ 2013 ምስ ኣጋጠመ ህይወት ኤርትራውያን ግዳያት ንምድሓን ብሓላፍነታዊ ዓይኒ ጠሚቱ ግቡኡ ዝገበረ’ዩ። ስለዚ ፖለቲካሊ ምስ ህግደፍ ዘኺዶ ነገር ዘሎ ኣይመስለንን። እቶም ብመንገዲ ሊብያ ኣቢሎም ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ዝኣትው ዘለው ኤርትራውያን ስደተኛታት መጀመርያ ካብ ሓደጋ ባሕሪ ድሒኖም ምድሪ ኤውሮጳ ዝረግጹላ ሃገረ ጣልያን ከም ምዃና መጠን፡ ነዚ ጾር’ዚ ካብ መሰረቱ ዝደርቀሉ ምስቲ ጠንቂ ንምዝርራብ’ዩ ከይዱ ዝኸውን ‘ምበር ሽግር ህዝብታት ኤርትራ ጥልያን ቅድሚ ካልእ ሃገርን መንግስትን ትርደኦን ትፈልጦን። ቀልጢፎ ንመንግስቲ ህግደፍ ካብ ዘለለዩ መንግስታት ሓደ ምዃኑ ካብ ነዊሕ እንዳተኸታተልናዮ መጺእና ኢና። ካብ’ዚ ወጻኢ ዝመዝን ማለት ዝምድና ኣለዎ ኢሉ ዝርዳእ ወገን እንተሃልዩ ግን ፖለቲካዊ የዋህነት ዘበገሶ’ዩ ክኸውን ዝኽእል።
ሕቶ፡- ኣብ’ዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ካብ 4-6 ነሓሰ 2014 ኣብ ዋሽንግቶን ዲ.ሲ ፈላሚ ዋዕላ ኣመሪካን መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃን ተኻይዱ ኔሩ፡ ኣብ ብዙሓትን ናይ ምትሕግጋዝ ነጥብታት ከም ዝተዛተዩ’ውን ተገሊጹ። ኤርትራ ግን ከም ሃገር ኣብ’ዚ ዋዕላ’ዚ ኣይተሳተፈትን እዚ እንታዩ ዘመልክተና?
መልሲ፡- እዚ ሓደ ዘሕዝንን ዘቖጥዕን ተወሳኺ ተረኽቦ’ዩ። ንተነጽሎ ኤርትራ ካብ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ከኣ የመልክት። ህዝቢ ኤርትራ ብሰንኪ’ዚ ጠንቃም ጉጅለ ካብ ኣፍሪቃዊ መድረኻት ካብ ዓለማዊ መድረኻት ተነጺሉ ምውዓሉ ኣዝዩ የተሓሳስበኒ። እቲ ዝያዳ ዘተሓሳስብን ዘጨንቕን ህዝብና ሕውስ ምስ ኩሉ ተሰማሚዑ ዝኸይድ፡ ጻዕራም ብሃፈ ጻምኡ ዝነብር፡ ደላዪ ሰላም ህዝቢ ክነሱ፡ ህግደፍ ብኣንጻሩ ከም ትምክሕተኛ፣ ደላዪ ጽልእን ኲናትን፣ መሲሉ ክግለጽ ዝገብሮ ዘሎ ኣዕናዊ ኣገባባት’ዩ። እዚ ጉጅለ ብናይ ታሪኽ ኣጋጣሚ ኣብ ኮሮሻ ስልጣን ደይቡ ኣሎ። ስለዚ ንኤርትራ ከም ነጻን ልዑላዊት ሃገር መጠን፡ ህግደፍ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብዘካይዶ ዘሎ ተዂታዂ ተግባራት ደላዪ ሰላም ማሕበረ-ሰብ ዓለም ክንጽሎ እንከሎ፡ ገለ ወገናት ነቲ ግዳይ ዝኾነ ህዝቢ ኤርትራ ምስኡ ኣላጊቦም ዝመዝንሉን ብኣሉታ ዝገልጽሉን ኣጋጣሚታት እንክዕዘብ ይጭነቕ። “ብሰንኪ ንቑጽ ይነድድ ርሑስ” ከም ዝበሃል እዚ ህዝቢ ኣይባህሪኡን ኣይኢዱን ግን ብዘይካ ቃልሲ’ሞ እንታይ ኣሎ ኢለ ድማ ናብ ነብሰይ እምለስ። ኣእምሮኡ ዝሰሓተ እንተዘይኮይኑ ዋላ ጥዑይ ኣኣምሮ ኣለኒ ዝብል ኣባል ህግደፍ’ውን ከይተረፈ እዚ ጉዳይ ክጭነቐሉ ይግባእ። ምኽንያቱ ብዋጋ ህዝቢ ሓደ ውሱን ብረብሓ ዝተኣሳሰረ ጉጅለ ኣስተርህዩ ክነብር፡ ህዝቢ ድማ ኣብ ውሽጡ ሰላም ስኢኑ ካብ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ክንጸል፡ ክሳተፎ ካብ ዝግባእ መድረኻት ክቦኩር ኣበይ ኣለና፡ ናበይ ንኸይድ ኣለና፡ ካብ’ዚ ብኸመይ ክንወጽእ ንኽእል ኢሉ ሓሳባት ዘየውርድን ዘየደይብን ኤርትራዊ እንተሃልዩ ዳርጋ ዘየለ’የ ክብሎ ዝኽእል። ሎሚ ነብስ ወከፍ ኤርትራዊ’የ ዝብል ስምዒት ዘለዎ ሰብ ካብ’ዚ ዓዘቕቲ’ዚ ንምውጻእ ጭዋዳታቱ ገቲሩ ፍልልያቱ ኣጻቢቡ ሕብረት ፈጢሩ ክረባረብ እዋኑ’ዩ።
ሕቶ፡- ከምቲ ዝገለጽካዮ ብሰንኪ’ዚ ጻሕታሪ ኲናት ስርዓት ህግደፍ ኤርትራ ካብ’ዚ ዓቢን ፈላምን ዋዕላ ኣፍሪቃን ኣመሪካን ተገሊላ ተሪፋ ኣላ፡ እዚ ተነጽሎ’ዚ ኣብ ህግደፍ ኣብ ባዕሉ”ከ እንታይ የዕርፈሉ?
መልሲ፡- እዚ ተነጽሎ’ዚ፡ ንኹሉ ሰብ ከም ዝርደኦ ሓንቲ ሃገር ከም ሃገር ኣብ ዝቖመትሉ፡ ሓደ ህዝቢ ከም ህዝቢ ደዊ ኢለ ኣለኹ ኣብ ዝበለሉ፡ ኣፍሪቃ ከም ናይ ዓለም ማርኬት /ዕዳጋ/ ኣብ ትጥመተሉ ዘላ ወቕቲ፡ ሃገርና ከም ኣብ ኣገዳሲ ስተራተጂካዊ ቦታ ተደኲናት ትርከብ ኣፍሪቃዊት ሃገር፡ ካብ’ዚ ከም’ዚ ዝበለ መድረኽ ተነጺላ ምውዓላ ዓቢ ጽፍዒት ንህግደፍ። ጽቡቕ ፖለቲካዊ መሳርሒ ንደምበ ደለይቲ ለውጢ ዝፈጥር ኮይኑ ይማዕኒ። ዝተበላሸወ ፖለቲካ ሃገርና ናብ ባህሪያዊ ቦታኡ ንምምላስ ኣብ እነካይዶ ዘለና ቃልሲ፡ ህግደፍ ክሳብ ክንደይ ይሃስየና ከም ዘሎ ከም ጨቡጥ መረዳእታ ኮይኑ ዘገልግል’ዩ ዝብል እምነት ኣለኒ። ክሳብ ብግቡእ ኣብ ባይታ ወሪድና ህዝብና ከነረድኣሉ ዝኸኣልና ማለት’ዩ። ብኸምዚ ዘለናዮ ኣብ ተነጽሎ ክነብር ከምዘይንኽእል፡ እዚ ጉዳይ ክንቅይሮ ዘለና ድማ ንሕና ባዕልና ምዃና፡ ነዚ ክንቅይሮ፡ ፖለቲካዊ መልክዕና ናብ ባህሪያዊ ቦታኡ ክምለስ ድማ፡ ሽዑ ንሽዑ ህግደፍ ክውገድ ኣለዎ ማለት ስለዝኾነ፡ በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ንለውጢ ንገብሮ ቃልሲ ብዝተዓጻጸፈ ሜላ ከነቃላጥፎ ከም ዘለና ክሕብር እፈቱ። ህዝብና ንስርዓት ህግደፍ ከም ዝጸልኦን ከም ዝፈንፈኖን፡ መንእሰያት፣ ሽማግለታት፣ ኣከላ ስንኩላን፣ ስድራ-ቤታት፣ ህጻውንቲ ዓዶም ራሕሪሖም ክስደዱ እንከለው ጭቡጥ ኣብነት’ዩ።
ሕቶ፡- ብ/ካሕሳይ ስርዓት ህግደፍ በዚ ዝኽተሎ ዘሎ ጸረ-ህዝቢ ፖሊሲ፡ ከም ስርዓት ደው ከብሎ ዝኽእል ምንጪ ቁጠባ ካብ ኣታዊታት ውሽጢ ሃገር ክረክብ ስለዘይኽእል፡ መንግስታዊ ስልጣን ካብ ዝሓዘሉ ግዜ ጀሚሩ፡ ጎይቶት እናቐያየረ ብዋጋ ዓስቡ ብዝረኽቦ ገንዘባውን ዓይነታውን ደገፋት እናተሓገዘ ከም ዝመጸ ይግለጽ’ዩ። ዝተፈላለዩ መንጭታት ቅድም ክብል ካብ ቀጠር፣ ሊብያ፣ ግብጺ ይሕገዝ ምንባሩ ክገልጹ ጸኒሖም’ዮም። ሎሚ ግን እንተወሓደ ካብ’ዘን ዝተጠቅሳ ሃገራት ክረኽቦ ዝጸንሐ ጠቕሚ ከም ዝጎደለ፡ ካልእ ምንጪ ካልእ ጎይታ ንምርካብ ማዕጾ ራሻ ክኹሕኩሕ ጀሚሩ ምህላው ይስማዕ’ዩ። እሞ ብከም’ዚ ዓይነት ኣብ ለኣኽን ተለኣኽን ዝተመስረት ተንበርካኺ ዲፕሎማስያዊ ዝምድና ክሳብ ክንደይ ክሕገዝን ክቕንን ይኽእል ትብል?
መልሲ፡- ኣዝዩ ኣገዳስን ዓቢን ሕቶ’ዩ። መጀመርያ ሓደ ሃገር ከም ሃገር፡ ሓደ ህዝቢ ከም ህዝቢ፡ ኣንፈተ ምዕባለ ክሕዝ እንተደኣ ኮይኑ፡ ካብ ውሽጣዊ ኩነታቱ’ዩ ዝብገስ። ካብ ናይ ደገ ተጸባዪ ምዃን ተንበርካኺ ምዃን፡ ጽግዕተኛ ምዃን ድማ መርኣያ ፍሽለት ሓደ ስርዓት’ዩ። ስርዓት ህግደፍ እቲ ንሃልኪ ህዝባዊ ርክባት ኢሉ ዝነዝሖ መደብ ርእሰ ምርኮሳ ዝብል ግዝያዊ ፕሮፖጋንዳ ገዲፋና፡ ብግስ ካብ ዝብል ጀሚሩ መሰረተ ምዕባለና ካብ ውሽጣዊ ሰላምና፡ ስኒትናን ጸጋታት ኢሉ፡ ሰሪሑ ዘስርሕ ፖለቲካውን ቁጠባውን ቅዲ ወይ ውጥን ተኸቲሉ ኣይፈልጥን። ኩሉ ግዜ ሕጋዊ ኣገባብ ዘይተኸተለ፡ ግልጹነት ዘይብሉ፡ ኣብ ኮንትሮባንድ፣ በለጽ፡ ስስዕትን ምትላልን ዝተመርኮሰ መንገዲ ሒዙ’ዩ ክኸይድ ጸኒሑን ዘሎን። እዚ ሎሚ ዘማዕበሎ ኣይኮነን። ኣብ ሳሕል እንከሎ ዝጥቀመሉ ዝነበረ፡ ብኢደ-ወኑን ፖለቲካዊ ስልጣን ምስተቖጻጸረ ድማ ከም መትከል ሒዙ ዝሰርሓሉ ዘሎን’ዩ። ብሓጺሩ ህግደፍ ዘይሕጋዊ መኽሰባት ኣብ ዘርክቡ ጉዳያት ካብ ምውፋር ሓሊፉ፡ ቅኑዕን ስነ-ፍልጠታዊ ቁጠባዊ መርሆ ተኸቲሉ ኣይፈልጥን። እንተደለዮ’ውን ባህሪኡ ስለዘይፍቅደሉ፡ ኩሉ ግዜ ኣብ ትሕቲ ሕቖ ኣለዎም ተሰማዕነት ኣለዎም፡ ሃብቲ ኣለዎም ንዝብሎም ገዛ ክኹሕኩሕ ኣብ ቅርዓት ክወጻእ ሕፍረት ዘይስመዖ፡ ዕለታዊ ድራሩ ጥራሕ ዘናዲ፡ ፍሹል ስርዓት ምዃኑ ብተግባር ኣመስኪሩ’ዩ። እንተን ቅድሚ ሕጂ ክለኣኸን ዝጸንሐ ሃገራትን መንግስታትን፡ ገለ ኣብ ናይ ገዛእ ርእሶም ውሽጢ ቅልውላው ስለዝኣተው፡ ገሊኦም ከኣ መንነቱ ፈሊጦም ዘይቅኑዕን ተበላጽን ምዃኑ ተረዲኦም ዝጸንሖም ዝምድናታት ቀስ-ብቐስ እናሰሓቡ ስለ ዝኸዱ፡ ናይ ግድን’ዩ ኣብ ካልእ ኣይፈልጠንን ዝብሎ ከይዱ ማዕጾ ክኹሕኩሕ። ንመሰልን ረብሓን ህዝብናን ስትራተጂካዊ ኣቀማምጣ ሃገርናን ኣሕሊፉ ክህብ ዝገብሮ ፈተነታት ዝጸንሐ’ዩ። ሕሉፍ ሓሊፉስ ኣበይ ኣላ ግርጭት እንዳበለ ከሸትት፡ ብህይወት ዜጋታትና ካብትን ካብትን ኣደናጊሩ ገንዘብ ክቕርምን መጀመርይኡ ኣይኮነን። ክሳብ ዕለተ ሞቱ ድማ ብኡ ክቕጽል’ዩ ዝብል እምነት ኣለኒ። ኣብ ቅድሚና ዘሎ እንኮን ቀዳማይን ጸላኢና ንሱ ምዃኑ ፈሊጥና ለኻኪሙና ከይከይድ ክንቃለስ ጥራሕ’ዩ ዘለና። ብዝተረፈ ህዝባዊ ግንባር/ህግደፍ ከም ባህሪ ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ምትእምማን ስለዘይብሉ፡ ኣብ ትሕቲ ካልኦት ተጎንቢሑ ክመጻደቕ መቐጸልታ ደኣምበር መጀመርያ ከም ዘይኮነ ብግቡእ ምርዳእ ኣገዳሲ ይመስለኒ።
ሕቶ፡- ስርዓት ህግደፍ ኣብ ገምገም ውድቀት በጺሑ ከም ዘሎ ዘረጋግጹ ብዙሓት ጭብጥታት ኣለው፡ ልዕሊ ኩሉ ህዝቢ ከዲፍዎ ይስደድ ኣሎ፡ ሕጂ ዘላቶ ዕድል፡ ናይ ደገ ጎይቶት ረኺቡ፡ እሙን ተለኣኣኺ ኮይኑ ንሶም ብዝተኹብሉ ገንዘብ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ኣብ ዝተፈጥረ ግርጭታት ኢዳካ እናእተኻ ምንባር ዝብል ውጥን ዝሓዘ ይመስል። እሞ እዚ ሕጂ ምስ ራሻ ዝምድና ይፈጥር ኣሎ ተባሂሉ ብፍላይ ብወገን ደገፍቱን ወድዓውያን ተሓባበርቱን ዝዘረበሉ ዘሎ ክሳብ ክንደይ ሓቅነት ኣለዎ?
መልሲ፡- “ዝጨነቖ ቆልዓስ መቓብር ኣቦኡ ፈሓረ” ዝበሃል ምስላ ኣሎ። ከም ሓፈሻዊ ባሕሪ መለኽቲ ብዙሕ መዓጹ ኳሕኲሑ ምስተዓጸዎ ከም’ቲ ኣቐዲመ ዝበልክዎ ሓድሽ ማዕጾ እንተደለየ፡ እቲ ጎይታ ኩነኒ ዝብሎ ዘሎ መንግስቲ ጥራሕ’ዩ ሓድሽ ‘ምበር፡ እቲ ባህሪ ዝጸንሐ ስለ ዝኾነ፡ ሓድሽ ክኾነና ኣይብሉን። ኣብ ድሮ ውድቀት ኣሎ ክንብል እንከላ’ኮ ተቓወምቱ ስለዝኾና ፈጢርና ንብሎ ዘለና ኣይኮነን። እታ ሃገር ሃገር’ያ። እቲ ህዝቢ ከም ሰብኣዊ ፍጡር ንክነብር ዘድልዮ ኣለኽቲ ነገራት ከም መንግስቲ መጠን ከቕርብ ኣለዎ። ካብ ዓቕሙን ንላዕሊ ንዝኾነ ከኣ ብጭብጢ ምኽንያቱ ንህዝቢ እንዳሐበረን መፍትሒታት እናናደየን ክኸይድ ኔርዎ። ብተግባር ኮይኑ ዘሎ ግን፡ ንሰራዊቱን ሰራሕተኛታቱን ጻማ ርሓጾም ክኸፍል ኣብ ዘይኽእለሉ፡ ማይን መብራህትን ከቕርብ ኣብ ዘይኽእለሉ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ግቡእ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ምሃብ ተሳኢንዎ ምህላው፡ ቀይሕ መብራህቲ ዝወለዐ ቁጠባዊ ዝቕባበ ኣጋጢሙ ከም ዘሎን ክሒዱ፡ ዘይከም ካልኦት ንሕና ኣብ ጽቡቕ ምረሻ ቁጠባዊ ምዕባለ ንርከብ ኣለና ዝብል ባዶ ጎስጓሳት የካይድ ምህላው’ዩ። ስለዚ በዚ ኣብ ራሻ ይቕጽለሉ ኣሎ ዝበሃል ዘሎ ምጉንባሕ ዕድመ ክረክብ’ዩ ዝብል እንተሃልዩ ፖለቲካዊ የዋህነት ጥራሕ’ዩ ክኸውን ዝኽእል። ህግደፍ ተሪፍዎ ዘሎ ዕድል መዓስ ይውገድ ጥራሕ’ዩ። ንቀጻልነቱ ዘውሕስ ዝኾነ ምኽንያት የለን። ገለ የወሃት ክሳብ እቲ ስልጣን ናብ ወዱ ከሰጋግሮ’ዩ ክብሉ ይስምዑ’ዮም። በቲ ኣብ ማይ ቤቱ ኣብ ህግደፍ ኣረጋጊጽዎ ዘሎ እንኮ ሰባዊ ገባሪ ሓዳግነትን መወዳድርቲ ዘይብሉ ጽምኣት ስልጣንን ንሱ ከምኡ ኣይሓልምን ኣይደልን ክበሃል ኣይከኣልን። ምኽንያቱ ከም ቃሕትኡ ሚኒስተራት ኢሉ ይሸይም፡ የደስክል፡ የውርድ፡ ይኣስር፡ ብተመሳሳሊ ጀነራላት ይሸይም የውርድ፡ የደስክል፡ ይኣስር ካብ ውሽጥና ሓሊፉ ዓለም ትዕዘብ ስለዘላ ደረት ኣልቦ ስልጣኑ ተጠቒሙ ንወዱ ናቱ መተካእታ ክኾኖ ኣይዓጽን ኣይበሃልን። እዚ ግን ሕልሚ ይመስለኒ።
ካልኣይ ክፋሉ ይቕጽል


text:
መንግስቲ ሶማል ነቲ ሰብ ምርካበይ ጸጥታዊ ስግኣት ንምውጋድ ዝተገብረ ሕጋዊ ስጉምቲ`ዩ ክብል ከሎ ብኻልእ ወገን ህዝባዊ ቁጥዐ፡ ግዙፍ ማሕበራዊ ሚዲያ ውግዘት፡ ከምኡ`ውን ኣብ መንጎ`ቲ ብዩ,ኤስ ዝድገፍ መንግስቲ ሶማልን ሃገራውያን ፖሊቲከኛታትን ነቓዕ ፈጢሩ`ሎ።
ትማሊ ረቡዕ፡ መንግስቲ ሶማል በቲ ጉዳይ ህጹጽ ኣኼባ ብምጽዋዕ መግለጺ ኣውጺኡ`ሎ፡ ነቲ ምርካብ ዘካየዶ፡ ኣብ 2015 ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዝገበሮ ስምምዕ ምዃኑን፡ ኣብ`ቲ እዋን ONLFን ኣልሸባብን ንክልቲአን ሃገራት ዝህውኹ ኣሸበርቲ ኢሎም ከምዝፈለጥዎምን ይገልጽ።
ድሕሪ`ቲ ኣኼባ ካቢነ ኣብ ሞቓዲሾ ጋዜጣዊ መግለጺ ዝሃበ ሚንስተር ዜና ዓብዲራሕማን ዖማር ዖስማን፡ ነቲ መግለጺ ናይ መንግስቲ ብንባብ ኣስሚዑ፡
“ እቲ ውልቀሰብ፡ ንጸጥታ ሶማልያ ኣብ ምህዋኽ ዝሳተፍ ዝነበረን፡ ምስ ኣልሸባብ ናይ ቀረባ ርክብ ዝነበሮን`ዩ “ኣተሓሒዙ፡ ክልቲአን ሃገራት ጸጥታዊ፡ ኤኮኖሚያዊን ምትሕብባር ኣለወን ስለዚ እቲ ምርካብ ምኽኑይ`ዩ ኢሉ። እንተኾነ እቲ ሚንስተር፡ እቲ ጉዳይ ተኣፋፊ`ዩ ብዝብል ካብ ጋዚጠኛታት ሕቶ ምቕባል ኣብዩ።
እቲ ስምምዕ ዝተፈረመ ይብል እቲ መግለጺ ካቢነ ሶማልያ ፡ ብሓላፊ ዞባ ጋልሙዱግ ዝነበረን፡ ብሚንስተር ፖስታን ርክብን ዝነበረን ከምኡ`ውን ብምንስተር ፕረሲደንታዊ ጉድያት ዝነበረ ሕጂ ኣባል ባይቶ ዘሎን፡ ከምዝተፈረመ ይገልጽ። እንተኾነ ክልተ ካብ`ቶም ሰለስተ ብምፍራም ዝተጠቕሱ ሰባት፡ ካብ ጉዳይ ነብሶም ከምዘርሓቑ ንቪኦኤ ገሊጾም ፡ ምስ ኢትዮጵያ ኮነ ብዛዕባ ምርካብ ኣባል ONLF፡ ንፈደራል መንግስቲ ወኪልና ዝገበርናዮ ስምምዕ የለን ኢሎም።
ሃገራዊ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ነቲ ስጉምቲ መንግስቲ ሰማልያ ኮኒኒዎ`ሎ-ወሃቢ ቃል-ዓብዱላሂ ሓሰን፡ “ኣብ ሞቓዲሾ ን3ተ ዓመት ዝነበረ ስቕ ኢልካ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ምርካብ፡ ብሕቡራት ሃገራት`ውን ከምዝተገልጸ ቅቡል ኣይኮነን። እዚ ተግባር ኣዚዩ ኣጸያፊ`ዩ። ንሰላምን ፍትሕን ክሰርሕ`የ እናበልካ ንሓደ ሰለማዊ ሰብ ንኢትዮጵያ ምርካብ ከም ገበን ኢና ንርእዮ “
ብወገን ኢትዮጵያ፡ ንቪኦኤ ክፍሊ ኣምሓርኛ ዝተዛረበ ሚኒስተር ኮሚኒኬሽን ነገሪ ለንጮ፡ እቲ ምርካብ ሸኽ ሙስ፡ ብምሰረት ኣብ መንጎ መንግስታት ሶማልያን ኢትዮጵያን ዝተገብረ ስምምዕ`ዩ ተኻይዱ ድሕሪ ምባል “ ናብ ትካላት ጸጥታና ተረኪቡ ዘሎ ሸኽ ሙስ፡ ኣባል ኣሸባሪ ጉጅለ`ዩ “ ኢሉ።
ኣፈኛ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ኣቶ ዓብደልከድር ሓሰን ሂርሞጌ ሎሚ ንቪኦኤ፡ ኣብ ዝሃቦ ቃል ድማ፡ ኦብነግ ኣሸባሪ ጉጅለ ከምዘይኮነን ኣብ ብዙሓት ናይ ኤውሮጳን ኣፍሪቃን ከምኡ`ውን ማእከላይ ምብራቕ ቤት-ጽሕፈት ዘለዎ ድሂ ምባል ፡ ንኦንብነግ ሽብርተኛ ኢላ ትጽውዕ ኢትዮጵያ ጥራሕ`ያ ኢሉ።
ሃገራዊ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን፡ ካብ 1970`ታት ኣትሒዙ፡ ንመሰል ርእሰ-ምምሕዳር ኦጋዴን: ኣንጻር መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝዋጋእ ዘሎ ውድብ`ዩ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ድማ፡ ኣሸባሪ ውድብ ይብሎ።
ኣብ 2007፡ እቲ ውድብ፡ ንሓደ ብቻይናውያን ዝውነን ኩባንያ ማዕድን ብምጥቃዕ 65 ኢትዮጵያውያንን 9ተ ቻይናውያን ሰራሕተኛታትን ቀቲሉ`ዩ። እቲ መጥቃዕቲ፡ መንግስቲ ኣዲስ ኣበባ ኣንጻር`ቶም ደባይ ተዋጋእቲ፡ ኣብ`ቲ ዞባ መጥቃዕታ ክተስፍሕ ጌርዋ`ዩ።
ምሉእ ጸብጻብ ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል፡


text:
እግዚኣብሄር ሓደ ሕቶ እንተ ዘቕርበልካ "እንታይ ከም ዝህበካ ለምን?" ኢሉ እንታይ ኮን ምኾነ መልሲና?
ቅድሚ 3000ዓመት ኣቢሉ ሓደ ጊዜ ኣግዚኣብሄር ንሰሎሞን ነቲ ናይ እብራውያን ንጉስ ኣዛ ሕቶ እዚኣ ኣቅሪቡሉ ነይሩ። ሰሎሞን ዝና ወይ ሃብቲ ወይ መዛግብትን ክብረትን ወይ ነፍሲ ጸላእቱ ወይ ነዊሕ ዕድመ ወይ ውን ንዓለም ክመልኽ ዘይኮነስ ንሱ “ነዚ ዓቢ ህዝቢ እዝስ መን ክፈርዶ ይኽእል፣ እምበኣርሲ ኣብ ቕድሚ እዚ ህዝቢ እዚ ክወጽእን ክኣቱን ጥበብን ፍልጠትን ሃበኒ በለ” 2 ዜና.1፣10። ሰለሞን ጥበብ ምምራጹ ኣብ ህይወት ዘድለዮ ኩሉ ድማ ከም ዝሰዓቦን ብጥበብ ብምምርሑ ድማ ዝናን ዓወትን ንገዛእ ርእሱን ንንግስነቱን ከም ዝትዓደለን ይንገር።
እሞ ጥበብ ናይ ኩሉ መፍትህ ሂወት ካብ ኮነት ጥበብ እንታይ እያ ብከመይከ ትርከብ? እቲ ዘሓጉስ ነገር ጥበብ ብዕድመ ምሽምጋል ወይ ኣብ ትሕቲ ገረብ ብምምላድ ኣይኮነትን ትርከብ። ብብዙሓት ብዙሕ ግምት ዘይተወሃባ ጥበብ ንዝዕንብብ ሂወት ኣገዳሲትን ንኩሉ ዝብህጋ ድማ ቐረባን እያ።
ከምቲ ብዙሓት ዝሓስብዎ መጽሓፍ ቅዱስና ብሕግታትን ብግበር ኣይትግበርን ዝተመልአ ዘይኮነስ ኩሉ ነጸብራቓት ናይ ህይወት ዝሓቖፈ ናይ ጥበብ መጽሓፍ እዩ። ብከመይ ዝበለጸ ህይወት ክንነበር ከም እንክእል ድማ ይምህረና። ጥቕልል ብዝበለ ኣገላልጻ “ጥበብ ማለት ቓል ኣምላኽ ኣብ ተግባር እዩ።” ጥበብ ንጉስ ሰሎሞን ክሳዕ እዚ እዋን ህያው ኮይኑ ይንገረሉ ኣሎ ንሱ ኣብ መጽሓፍ ምሳሌ ብመንጽር ክልተ ዓይነት ምርጫታት ምርጫ ዓሻን ምርጫ ለባምን ገይሩ ድማ ኣቕሪብዎ ንረኽቦ።
ቕኑዕ ውሳነታት ኣብ ህይወትና እንገብሮም ውጽኢት ናይ ጥበብ እዩ። ከምቲ ንጉስ ሰሎሞን ዝመረጾ ካብ ኩሉ ኣቐዲምካ ንጥበብ ምምራጽ ድማ መፈለምታ ናይ ጥበበ እዩ። ስለዚ ጥበብ ይኩን ምርጫና።
የሱስ ጎይታ እዩ!
ምንጪ፣ How to make wise choices ብ ፓስተር ብርያን ሆስቶን


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ደብረ ዘይት
ብመሠረቱ ደብረ ዘይት ማለት ዘይቲ ዝርከቦ፡ ኣውሊዕ ዝበቝሎ እምባ (ጎቦ) ማለት እዩ። እዚ እምባ’ዚ ኣብ ከተማ ኢየሩሳሌም ብወገን ምብራቕ ዝርከብ ኮይኑ ሎሚ ናይ ግሪኽ ቤተ ክርስቲያን ተሓኒጽሉ ኣሎ። እዚ ቦታ’ዚ ካብ ጥንቲ ጀሚሩ ሕዝበ እስራኤል ካብ ላዕላይ ገሊላን ታሕታይ ገሊላን ሕጊ ኦሪት ንምፍጻም በዓል ንምኽባር ኣብ ዓመት ሠለስተ ጊዜ እናመጽኡ ዚኃድሩሉ ቦታ ስለ ዝነበረ መኅደሪ ገሊላ ተባሂሉ ይጽዋዕ።
ኣብ ሞንጎ ደብረ ዘይትን ኢየሩሳሌምን ሩባ ቄድሮስ ኣሎ። ደብረ ዘይት ካብ ኣደባባይ ወይ ሜዳ ቤተ መቅደስ ሰብዓን ኃሙሽተን ብሜትሮ ይብርኽ እዩ። ዳዊት ካብ ወዱ ኣቤሴሎም ሃዲሙ ናብ እምባ ደብረ ዘይት ደይቡ ይብል። (2ይ ሳሙ. 15፡30-32)
ኣብ ደብረ ዘይት ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብዛዕባ ምፍራስ ኢየሩሳሌም ወይ ቤተ መቅደስን ብዛዕባ መፈጸምታ ዓለም፣ ብዛዕባ ናይ ምጽኣት ምልኽት፣ ብዛዕባ ክሳዕ ክንደይ ዘመን እዚ ወለዶ ንእግዚአብሔር ከይኣመነ ከምዝጸንሕን ኣብ ፍጻሜ ዓለም ብኽብሪ ብመላእኽቱ ተዓጂቡ ንፍርዲ ኸም ዝመጽእ ምሂሩ እዩ። (ማቴ. 24)
ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ እግሪ ደብረ ዘይት ኣብ ጌተ ሴማኒ ብኣይሁድ ተታኅዘ፡ ማቴ. 26፡30-50 ጐይታ ኻብ ደብረ ዘይት ንሰማይ ዓረገ ማለት ካብ ቢታንያ ዝበሎ ቤተ ፋጌን ቢታንያን ኣብ እግሪ ደብረ ዘይት እዩ ዝርከብ ኵሉ ሓደ እዩ። (ሉቃ. 24፡50 ግብ. ሓዋ. 1፡12)
ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ንዓለም ከሰናብት ከሎ ኣብ ደብረ ዘይት ኪቐውም እዩ። (ዘካ. 14፡4 – 5)
እዚ ብመጠኑ ተጠቒሱ ዘሎ ብዛዕባ እንታይነት ደብረ ዘይት ንምግላጽ ዘይኾነስ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብቲ ቦታ ኮይኑ ንኣቦታትና ሓዋርያት ዝመሃሮም ትምህርትን ዝሃቦም መጠንቀቕታን ንምግላጽ እዩ። ኣብ ደብረ ዘይት ተቐሚጢ ኸሎ ኣቦታትና ሓዋርያት ብሕት ኢሎም “ ናይ ካልኣይ ምጽኣትካን ናይ መወዳእታ ዓለምን ምልክት እንታይ እዩ፧ እስከ ንገረና ” ኢሎም ሓተትዎ።
ደብረ ዘይት ፍርቂ ጾም እዩ። ኣብዛ መዓልቲ እዚኣ ቅዱስ ዳዊት ኣብ መዝሙሩ 49 “ ኣምላከ ኣማልክት እግዚአብሔር ነበበ ወጸውዓ ለምድር፡ እግዚአብሔርሰ ገሃደ ይመጽእ ወአምላክነሂ ኢያረምም/ ኣምላከ ኣማልክት እግዚኣብሔር ተዛረበ ንምድሪ’ውን ጸውዓ እግዚአብሔር ብግልጺ ክመጽእ እዩ፡ ስቕ’ውን ኣይብልን” በለ። ከምቲ ዘማራይ ዳዊት ስቕ ኣይብልን ዝበለ ኣብ ኃሙሻይ ሰሙን ደብረ ዘይት ናይ ጐይታ ምጽኣት ዝሕሰበሉ፡ ጐይታ ኣብ ደብረ ዘይት ዝተዛረቦ ዝፍጸመሉ እዩ።
ከምቲ ካብ ቀደም ጀሚሮም ኣብ ፍርዲ ምስ ኣቖምዎ፡ ኪጸፍእዎ ፡ ክዳኑ ኺገፍዎ ፡ ኣኽሊለ ሶክ ኪገብርሉ፡ ኣእዳዉን ኣእጋሩን ኪሽንክርዎ ፡ ኪሰቕልዎ ኸለዉ ስቕ ዝበለ በዚ ሰዓት ስቕ ኣይብልን። ቅዱስ ዮሓንስ ኣፈወርቅ ናይቲ ጊዜ ስቕታ ኪገልጽ፡ ‘‘ እንታይ ኣይነት ትዕግሥቲ እዩ ቀርኒ ኸለዎ ዘይዋጋእ በጊዕ፡ እንታይ ኣይነት ትዕግሥቲ እቲ ኣብ ቅድሚ ዘባጭውሉ ስቕ ዚብል ’’ በለ። ነቢይ ኢሳይያስ እውን ኣብ መጽሓፉ ምዕራፍ 53 “ ነዚ ምስክርና መን ኣመኖ፧ ኣብዚ ነገር እዚኸ ኃይሊ ቕልጽም እግዚአብሔር ከም ዘሎ ንመን ተጋህደሉ፧ . . . ንሱ ግና ብሰሪ ገበንና ቘሰለ፡ ዅላትና ኸም ዝተባረራ ኣባጊዕ ነበርና ነፍስ ወከፍ ነናብ መንገዱ ዘምበለ እግዚአብሔር ከኣ ኣባሳ ዅላትና ኣብኡ ኣውደቖ። መከራ ጸገበ ግናኸ ርእሱ ኣዋሪዱ ብትሕትና ተቐበሎ፡ ኣፉ’ውን ኣይከፈተን። ከምቲ ናብ ማሕረዲ ዚዅብኰብ ገንሸል ከምታ ኣብ ቅድሚ መቀዝታ ስቕ እትብል በጊዕ ኣፉ ኣይከፈተን።” ኢሉ ዝተነበየሉ ንሱ ኣብ ቀራንዮ ዝተሰቕለ ኣምላከ ኣማክልት ኢየሱስ ክርስቶስ ነበረ።
ሽዑ ስቕ ከም ዝበለ ዳዊት ከም ዝተዛረበ ስቕ ኣይብልን ንፍርዲ ኺመጽእ እዩ ንጻድቃን ብየማኑ ንኃጥኣን ብጸጋሙ ኣቝሙ፡ ነቶም ጻድቃን ተግባሮም ሞጕሱ ኣቱም ናይ ኣቦይ ቡሩኻን ንዑ ናባይ ኢሉ ናብ ናይ ዘለዓለም ጽድቂ ኪቕበሎም ከሎ፡ ነቶም ብጸጋሙ ዚቖሙ ኃጥኣን ድማ ተግባሮም ወቒሱ ኺዱ ካባይ ረኃቑ ኢሉ ናብቲ ናይ ዘለዓለም ደይን ኪሰጎም እዩ።
ደብረ ዘይት ፍርቂ ጾም ናይ ጐይታ ምጽኣት እንሓስበሉ ጐይታ ኣብዚ ቦታ ዝተዛረቦ ዝፍጸመሉ ጊዜ እዩ፡ ሎሚ እዚ ዘለናዮ ዘመን ምጽኣት ዝቐረበሉ፡ ምድሪ ዝረኸሰትሉ እዩ ነዚ ሰዓት ንዮሓንስ ብራእዩ ይገልጾ፡ ንዳንኤል ብትንቢቱ ነቲ ቃል ትንቢት ሕተሞ እጸዎ ዝበሎ ንዮሓንስ ድማ እቲ ናይ ዘመን ፍጻሜ በጺሑ እዩሞ ነቲ መጽሓፍ ገንጽሎ እቲ ዝቕደስ ኣዚዩ ይቀደስ እቲ ዝረኽስ ኣዚዩ ይርኸስ ይብሎ።
ስለዚ መን ኢና ዘሎና ምስ እግዚአብሔር ወይ ምስ ዓለም፧ ሎሚ ዓለምና ብምጉዳል እምነትን ኃጢኣትን ደቂ ሰባት ረኺሳ እያ እቲ ዅሉ ዝተተንበየ ትንቢት ተፈጺሙ እዩ። እቲ ዝተረፈ ምጽኣት ጐይታ እዩ፡ ስለዚ ኻብቲ ዝደቀስናዮ ንበራበር፡ ምስ ጐይታ ብጾም ብጸሎት ብስግደት ብምጽዋት ንራኸብ፡ ኣብ ተዋሕዶ ሃይማኖት ንጽናዕ። ሓረስታይ ዘይዘርኦ ኪዓድድ ከም ዘይክእል ንሕና ደቂ ሰብ’ውን ናይ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዳግማይ ምጽኣት ንፍርዲ ኣብ ንቐርበሉ ጊዜ ዘይዘራእናዮ ክንዓጽድ ኣይንኽእልን፡ ብመንገዲ እምነት ንዝተመላለሱ ምእንቲ እምነቶም መኸራ ጸጊቦም ሰማእትነት ዝተቐበሉ ትንሣኤ ኽብርን ዓወትን ኪኾነሎም ከሎ፡ ካብ መንገዲ እግዚአብሔር ርኂቖም እምነቶም ንዝሸጡ ካብ ሕጊ እግዚአብሔር ርሒቖም ንዚነበሩ ኸኣ ናብ ዘለዓለማዊ መቕጻዕቲ ዚወስድ ፍርዲ እዩ። ነቢይ ዘካርያስ ኣብ 14 ምዕራፍ ኣምላከ ኣማልኽት ክመጽእ እዩ ከም ዝበለ በቲ ጊዜ ምስቶም ዝተሞገሱ ምስቶም ንዑ ኀቤየ ዝተበሃሉ ክንቝጸር ብምሕረቱን ለውሃቱን የብቕዓና።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!
* * *


text: ብብጹዕ አቡነ ባሲልዮስ ኣማሓዳሪ መንበረ ፓትርያርክ ሃገረ ኤርትራን፤ መምህር ምልከጼዲቅን ዝምራሕ ልኡኽ ቅዱስ ሲኖዶስ ሃገረ ኤርትራ፡ ኣብ ጉባኤ ካህናት ሃገረ ስብከት ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካን ካናዳን ንምስታፍ ሎሚ ሰንበት ፲፫ ጥቅምት ዋሽንግቶን ዲሲ ኣትዩ። ኣብቲ ዝተገብረ ኣቀባብላ ካህናት ኣቦታት፤ ዲያቆናት ልብሰተ ክህኖ ለቢሶም፤ መንእሰያት ቤት ትምህርቲ ሰንበትን ምእመናን ድማ ብያሬዳዊ ዝማሬ እናዓጀቡ ብኽብሪ ተቐቢሎምዎም። ጉባኤ ካህናት ሃገረ ስብከት ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካና ካናዳን ዘወትር ዓመታዊ ዝካየድ ኮይኑ ሎሚ ድማ ኣብ ደብረ ሰላም ቅዱስ ሚካኤል ዋሽንግቶን ዲሲ ሕዳር 18-20/2016 በቆጻጽራ ምዕራባውያን ክካየድ እዩ። ኩሎም ካህናት ኣቦታትን፡ ወከልቲ ሰበኻ ጉባኤታትን፡ ወከልቲ ቤት ትምህርቲ ሰንበትን ዝሳተፍዎ ዓቢይ ጉባኤ ኣብ ርእሲ ምዃኑ ልኡኻት ቅዱስ ሲኖዶስ ምህላዎም ድማ ዝያዳ በረከት ዝዓዘዞ ምዃኑ የረድእ። እዞም ልኡኻት ቅዱስ ሲኖዶስ ፡ ኣብ ዕብየት ቤተክርስቲያን ተበጺሑ ዘሎ ደረጃን፡ ጉዕዞ ሰላም ቅድስት ቤተክርስቲያንን ስፍሕ ዝበለ መብርሂታት ክህቡ እዮም፡ ድሕሪ ጉባኤ ካህናት ድማ ዑደት ክገብሩ ምዃኖም ዝበጸሓና ሓበሬታ የገንዝብ። እምበአር ከምቲ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ጉባኤ ሓዋርያት ተርኺቡ ዝባረኸሎም፡ ነዚ ጉባኤ ኣቦታትና ድማ ክባርኾን ዕውት ክኸውንን፡ ኩልና ሕዝበ ክርስቲያን ብጸሎት ክንድግፍ ይግባእ።


text:
ረቡዕ 13 ሰነ
ኢድ የሆዋ ንምድሓን ሓጻር ኣይኰነትን።—ኢሳ. 59:1።
እስራኤላውያን ካብ ባርነት ግብጺ ብተኣምራዊ መገዲ ሓራ ድሕሪ ምውጻኦም ነዊሕ ከይጸንሑ፡ ኣማሌቃውያን ኣጥቅዕዎም። እቲ ተባዕ ዝነበረ እያሱ፡ መምርሒ ሙሴ ብምስዓብ ንእስራኤላውያን ናብ ውግእ መርሖም። ኣብቲ ግዜ እቲ፡ ሙሴ ነቲ ዓውዲ ውግእ ምእንቲ ኺርእይዎ፡ ንኣሮንን ንሑርን ኣብ ጥቓኦም ናብ ዝነበረ ዅርባ ሒዝዎም ከደ። ሙሴ ነቲ እተዋህቦ ስልቲ ተግበሮ፣ እዚ ኸኣ ናብ ዓወት መርሖም። ንሱ ንኣእዳዉን ንበትሪ እቲ ናይ ሓቂ ኣምላኽን ናብ ሰማይ ኣልዓለ። ሙሴ ኸምኡ ኺገብር ከሎ፡ የሆዋ ንኣእዳው እስራኤላውያን ኣኽእሎ ብምሃብ ንኣማሌቃውያን ከም ዚስዕርዎም ይገብር ነበረ። ኣእዳው ሙሴ ኺርብርባን ኪሕለላን ከለዋ ግና፡ ኣማሌቃውያን ይስዕሩ ነበሩ። ኣሮንን ሑርን ቈራጽ ስጕምቲ ብምውሳድ፡ “እምኒ ወሲዶም [ኣብ ትሕቲ ሙሴ] ኣንበሩ እሞ፡ ኣብኡ ተቐመጠ። ሽዑ፡ ኣሮንን ሑርን፡ ሓደ በዚ፡ ሓደ በቲ ዀይኖም፡ ንኣእዳዉ ደገፍወን፣ ጸሓይ ክሳዕ እትዓርብ ከኣ ኣእዳዉ ጸንዓ።” እወ፡ እታ ሓያል ኢድ ኣምላኽ ንእስራኤላውያን ኣብቲ ውግእ ኪስዕሩ ሓጊዛቶም እያ።—ዘጸ. 17:8-13። w16.09 1:5-7
ሓሙስ 14 ሰነ
ሰናይ ክገብር እናደለኹ፡ እከይ ኣባይ [ኣሎ]።—ሮሜ 7:21።
ጳውሎስ፡ ብጸሎት ኣብ የሆዋ ብምውካልን ኣብ መስዋእታዊ በጃ የሱስ እምነት ብምሕዳርን ነቲ ዝነበሮ ውሽጣዊ ቓልሲ ኼሰንፎ ኸም ዚኽእል ምሉእ ምትእምማን ነይርዎ እዩ። ንሕና እውን ኣብቲ ምስ ስጋዊ ድኽመትና እንገብሮ ቓልሲ ኽንዕወት ንኽእል ኢና። ብኸመይ፧ ከም ጳውሎስ ኣብ ርእስና ዘይኰነስ፡ ኣብ የሆዋ ምሉእ ብምሉእ ብምውካልን ኣብ በጃ የሱስ ብምእማንን እዩ። ሓድሓደ ግዜ፡ ኣምላኽ ብዛዕባ ሓደ ዜተሓሳስበና ነገር ክሳዕ ክንደይ ከም እንጭነቕ ከነርኢ ይደልየና እዩ። ንኣብነት፡ ንሕና (ወይ ኣባል ስድራ ቤትና) ኸቢድ ሕማም ምስ እንሓምም ወይ ዘይፍትሓዊ ነገራት ምስ ዜጋጥመና እንታይ ኢና እንገብር፧ ንየሆዋ እሙናት ክንከውንን ሓጐስና ኸይነጥፍእን መንፈሳዊ ሚዛንና ኽንሕሉን ዜኽእለና ብርታዐ ኺህበና ብጸሎት ብምልማን ምሉእ ብምሉእ ብእኡ ኸም እንእመን ነርኢ ኢና። (ፊል. 4:13) ብግዜ ጳውሎስን ብግዜናን ካብ ዘጋጠመ ሓያሎ ተመክሮታት ከም እተራእየ፡ ጸሎት ንሓይልና ኺሕድሶ፡ ብቐጻሊ ኽንጸንዕ ዜኽእለና ምትእምማን ምእንቲ ኽንረክብ ድማ ኪሕግዘና ይኽእል እዩ። w16.09 2:14, 15
ዓርቢ 15 ሰነ
እቶም ግሪኽኛ ዝቛንቋኦም ኣይሁድ፡ መበለታቶም ኣብቲ ዕለታዊ ምዕዳል ምግቢ ሸለል [ተባህላ]።—ግብ. 6:1።
እታ ቐዳመይቲ ክርስትያናዊት ጉባኤ እናዓበየት ምስ ከደት፡ ኣብ መንጎኦም ፍልልይ ተፈጢሩ ነይሩ። ግሪኽኛ ዝቛንቋኦም ኣይሁድ፡ መበለታቶም ብማዕረ ይርኣያ ኸም ዘየለዋ ኣማሪሮም ነይሮም እዮም። ነቲ ጕዳይ እቲ ንምድቃስ ከኣ፡ ሃዋርያት ዋላ ሓደ ሸለል ከይብሃል ኢሎም ሸውዓተ ሰብኡት ሸሙ። እቶም ሰብኡት ድማ ኵላቶም ናይ ግሪኽኛ ስማት እዩ ነይርዎም፣ እዚ ድማ ሃዋርያት ነቲ ኣብ መንጎ ቐዳሞት ክርስትያናት ተፈጢሩ ዝነበረ ውጥረት ኪንክዩ ይደልዩ ኸም ዚነበሩ ዚሕብር ኪኸውን ይኽእል እዩ። (ግብ. 6:2-6) ኵላትና በባህልና ዓብዪ ጽልዋ ይገብረልና እዩ። (ሮሜ 12:2) ብዘይካዚ፡ ጐረባብትና፡ መሳርሕትና፡ ወይ መማህርትና፡ ካልእ ዓሌት፡ ቀቢላ፡ ወይ ሕብሪ ቘርበት ንዘለዎም ሰባት ኬቈናጽቡ ንሰምዕ ኢና። በዚ ቔናን ኣረኣእያ ኽሳዕ ክንደይ ኢና እንጽሎ፧ ሓደ ሰብ ንገሊኡ መዳያት ባህልና እናኣጋነነ ኺዛረብ ወይ ብኻልእ መገዲ ንደቂ ዓድና ኼላግጸሎም ከሎ ምስ እንሰምዕ፡ እንታይ ምላሽ ኢና እንህብ፧ w16.10 1:7, 8


text:
Date: Monday, 29 May 2017
መርሓባ ደቂ ኤረ
ከልቢ ክነብሕ እቲ ሻዕብያዊ/ህግደፋዊ ግመል ክምርሽ ብግብሪ ተዓዚበ።
ትማሊ ኣብቲ ልምዓታዊ መደባት ዝሰላሰለሉ ዘሎ ዲጋ ሎጎን (ዓዲ ሃሎ) ዲጋ ምስላምን (ገርገራ) በጺሐ። እቲ ዝስራሕ ዘሎ ኣብ ሓንቲ post ዘርዚርካ ዝውዳእ ስለ ዘይኮነ፡ ብኸፊል በብመዓልቱ ከካፍለኩም ክፍትን እየ።
ካብ ዲጋ ሎጎ ክሳብ ዲጋ ምስላም ዘሎ ጎላጉል ብምሉኡ ልምዓታዊ መደባት ብዘደንቕ ምውኃድ ይካየድ ኣሎ። ዓበይቲ ማሽነሪታት ዘይትርእየሉ ቦታ የለን። መንእሰያት ብሓያል ወኒ ነቲ ስራሕ ክዓምዎ ከለዉ ክትርኢ ኣዝዩ ተስፋ ዝህብን፡ ኤርትራ ኣብ ቀረባ ግዜ እንታይ ዓይነት ዝላ ከም እትገብር ዘርኢ እዩ።
ናይ ሎሚ ከካፍለኩም ዝመደብኩ ብዛዕባ ሕርሻዊ ንጥፈታት ኣብቲ ቦታ እዩ። እቲ ኣብ 2015 መወዳእታ ዝጀመረ ናይ ቡን፡ ዘይትሁን፡ ማንጉስ፡ ኣራንቺ፡ ለሚን፡ ቱፋሕ ናይ ምፍራይ ፈተነ ድሮ ፈርዩ ኣዝዩ ጽቡቕ ፍረ ስለ ዘርእየ ኣብዚ እዋን እዚ ነፍሲወከፍ ገዛ ዓዓስርተ ፈልሲ ተዋሂብዋ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ፈልሲ ተተኺሉ ኣብ ጽቡቕ ኩነትታት ይርክበ ኣሎ። ብዘይ እዚ ኣብ ዓመት 3 ግዜ ዘራእቲ ናይ ምፍራይ ፈተነ ካብ ትጽቢት ንላዕሊ ውጽኢት ስለ ዘርእየ ድሮ ናይ መስኖኣዊ ሕርሻ ኣብ ኩሉ እቲ ጎላጉል ንምትእትታው ዘድሊ ትሕተ ቕርጺ ይስራሕ ኣሎ።


text:
ታሕሳስ 21,2012 ብኣቃጻጽራ ማያ መጠረሽታ ዓለም ወይ ማዓልቲ ምጾታት’ያ። ነቲ ትንቢት ዝኣመነ ዘበለ ድማ ክንደይ ሸበድበድ ክብል ከም ዝቀነየ ይንገር። መንግስቲ ቻይና፡ ዓለም ካብ ዓርቢ ጀሚራ ንሰለስተ ማዓልቲ ክትጽልምት እያ ኢሎም ንዝኣመኑ 1000 ተኸተልቲ እምነት ክርስትና ከምዝኣሰረት ድማ ቢቢሲ ይገልጽ። … Continue reading →
ብግርማይ. ሳንዲያጎ ቅድሚ ገል ዓመት ኣብ ሚኒስትሪ ምክልኻል እሰርሕ ኔረ። ቦታና ኣብ እምባትካላ እዩ ኔሩ። ሱዚ ኸኣ ቖልዑ ሒዛ ሰገነይቲ ትቅመጥ ኔራ። ሱዚ በቲ ንመጣየሲኣ ዝተዋህበቶ ገንዘብ ቢዝነስ ክገብር’የ ትበለልኩም። ሹዑ ኣብ ሰገነይቲ ገዛ ተኻሪና። ሸሞንተ ኣባጊዕ ገዚኣ ” እናኣፋረኹ … Continue reading →
‘‘ብዛዕባ ተደጋጋሚ ናይ ምጥፋእ ፈተነ ናይታ ሃገራዊት ጋንታ ካብ ሰበስልጣናት CECAFA ናይ መጠንቀቅታ መልእኽቲ መጺኡና ነይሩ – ንሕና ድማ ን ፖሊስ ዩጋንዳ ሓቢርናዮም ነይርና ኢና ” ዩጋንዳዊ ኣባል CECAFA ሞሰስ ማጎግ !! ” ኣዝማዶም እዮም ዝርእዩ ዘለዉ ” ጠርነፍቲ ሃገራዊት … Continue reading →
ዓሊ ዓብዱ – ኦፐረተር ፡ ምክትል ኣቦ ወንበር ሃ.ማ.መ.ተ.ኤ ዳሓር ድማ ሚንስተር ሚንስትሪ ዜና ኮይኑ ዝገልገለ ፡ ካብ ዝሓለፈ 2 ቅነ ጀሚሩ ኣብ ካናዳ ፖሎቲካዊ ዑቅባ ከም ዝሓተተ ኣሰና ፋዉንደሽን ድሕሪ ምሕባራ ፡ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ ፡ ኣብ ደገፍቲ … Continue reading →


text:
ናይ ሐዘን መግለጺ
ብምኽንያት ዕረፍቲ ኣቦ ወንበር ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤረትራ፡፡ ብሐርበኛ ተቃላሳይ ዶክተር ሃብተ ተስፋማርያም ዝተሰማዓና መሪር ሐዘን እንዳ ገለጽና፡ ንዶክተር ሃብተ መንግስተ ሰማይ ንስድራ ቤቱ ጠሊ ይግደፈልኩም ንብል፡፡ ንመቓልስቱን ፈተውቱን ድማ ጽንዓት ንምነየልኩም፡፡ ካብ ናይ ሐዘንኩም ተኻፈልቲ መላእ ኣባላትን መሪሕነት ተጋድሎ ሐርነት ኤረትራ፡፡
ዶክተር ሃብተ ኣርክብ ኣርክብ ዶ ኾነ
ብ ዋዕላ ኣቃቂ ምስ ዶክተር በየነ
ኣብ መንጎ ሰለስተ ዶክተራት ራባዓይኩም ኮይነ
ብጉዳይ ሃገር ክንዛተ ተዘኪሩኒ ኣነ
ዶክተር ሃብተ ከም ዶክተር በየነ ሐሊፉ ከይቀሰነ..
ከድካ ዶ ሰራወታይ ዓዲ ዃላ ዝዓዱ
ሐደ ካብቶም ሙሁራት ንሜዳ ዝወረዱ
ከም ኩሉም ካብ ሜዳ ከፈተዉ ዝተሰደዱ..
እንቢ ንመግዛእቲ ኤረትራ ንኤረትራዊያን ዝበሉ
ሐርበኛ ዶክተር ሃብተ ሰራወታይ ጽኑዕ ኣብ መትከሉ
ሐመድ ዓዶም ዝሐረሞም ፍትሒ ይንገስ ስለ ዝበሉ
ከም እዮብ ዶክተር በየነ ኣሕመድ ሲዒቡ ከይዓጸፈ ቓሉ..
ወደቦይ ተስፋማርያም ሕቡን ኤረትራዊ
ኣብ ሜዳ ኣብ ስደት ዝመከተ ንኣረማዊ
ንግዝኣተ ሕጊ ከንግስ ዝተቓለሰ ሃገራዊ..
ኣብ ጀርመን ትምህርቱ ምስ ወደኤ
ዶክተር ንሜዳ ዝወረደ ናብ ተሐኤ
ድሕሪ ነጻነት ጽዒሩ ንዳግማይ ትንሳኤ
ንሐርነት ተቓሊሱ ሃገር ነጻ ምስ ወጽኤ..
ንኤረትራዊ ወደባት ክብለሉ ወየ ወየ
ዶክተር ሐሊፉ ብጉዳይ ሃገር እንዳ ተጓየየ
ንዕንቅፋት ቃልሲ ዓገብ ኢሉ እንዳ ኣለየ
ብተረኹቦ ሎሚ ሐዚኑ ሐሊፉ እንዳ ጓሃየ..
ወግሔ ጸብሔ ጓል ነገር
ሰብ ዶ ይነብር ታሪሕ እንበር
ግዜ ነዊሑ ሃየ ንባራበር..
ህልዋት ተቃለስቲ ሕጂ ወስኑ
ሐርበኛታት ሐመድ ዓዶም ዝሰኣኑ
ኣብ ቃልሲ ኣሪጎም ኣብ ስደት ዝተደፈኑ
ሰማእታትና ንሐውሩ ኣብ ዓዶም ክድፈኑ..
ወሎዶ ተማሊ ተባህለ እንታይ ይዓብስ
ክሳብ ማዓስ ኢና ነዚ እንዳ ሰማዕና ንድቅስ
ቃል ኣቲና ስዉኣትና ክቐስኑ ህዝቢ ክድበስ
ንወለዶ ሎሚ ጠርኒፍና ንጸላእትና ነልግስ..
ሐርበኛ ዶክተር ሃብተ ይቕሰን መቓብርካ
ዶክተር ሃብተ ተስፋማርያም ካብ ተበገስካ
ሰማይን ሜሬትን ዝፈጠረ ፈጣሪ ይቀበልካ
ብሽም ናይ ዕላማ ብጻትካ ብኸምዚ ክፋነወካ..
ክብርን ሞጎስን ንሐርበኛታትና
ብሂወትና ክሳብ ዘለና
ቅሰኑ ቃልና ኣይንዓጽፍን ኢና
14 ጥሪ 2017 ብበርሀ ዑቁባዝጊ ሃገር ጀርመን


text:
ኣሜሪካ፣ብሪጣንያ፣ ፈረንሳይን ጀርመንን ኢራን ኣብ ቀረባ ጊዜ ዝወንጨፈቶ ሮኬት ንውሳነ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት ሃገራት ዝጥሕስ ብምኳኑ ዋና ፀሓፊ ሕቡራት ሃገራት ምርመራ ከካይድ ሓተቲን።
ንኣርባዕቲአን ሃገራት ብምውካል ኣሜሪካ ናብ ዋና ፀሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒዮ ጉተረስን ናብ ፕረዝደንት ቤት ምኽሪ ፀጥታን ዝለኣኸቶ ደብዳበ ‘’እዚ ብኢራን ዝተወስደ ፈተን ምውንጫፍ ሮኬት ዘስግእ ናይ ምትኹታኽ ስጉምቲ እዩ’’ ይብል ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኢራን ሳተላይት ዝተሸከመት ሮኬት ብዕዉት ኣገባብ ናብ ህዋ ልኢኸ ኣለኹ ክትብል ኣዊጃ።እዚ ሮኬት 250 ኪሎ ግራም ሳተላይት ናይ ምሽካምን ክእለት፡ ካብ መሬት ንላዕሊ 500 ኪሎ ሜትር ርሕቐት ናይ ምጉዓዝን ተኽእሎ ዘለዋ ሮኬት እያ።
ኣብ 2015 ዓ.ም ኣብ ዝተፈረመ ንኒኩሌራዊ ምንቅስቓሳ ኢራን ዝድርት ኣብ ክንድኡ ድማ ኣብ ልዕሊኣ ዝተነብረ ማዕቐብ ዘቕልልን ስምምዕ ሰነድ ምትኳስ ቦለስቲክ ሚሳይል ኣይተኸልከለን።ይኹን እምበር ኢራን ምስ ቦልስቲክ ሚሳይል ዝራኸብ ምንቅስቓስ ከይትገብር ዝፅውዕ ሰነድ ብናይ ሕቡራት ሃገራት ፀዲቑ እዩ።


text:
Eritrean national salvation front - Europe Zone
Preparatory Committee of the 25th Eritrean Festival
Kassel 2010
ቃል ሓዘን
ሃንደበታዊ መስዋእቲ ብጻይና ተስፋሁነይ መስፍን ንዘፍቅርዎ ስድራቤቱ ጥራይ ዘይኮነ፡ ንኹሉ ሰላምን ፍትሕን ቅሳነትን ዝምነ ኤርትራውን ካልኦት ዝፈልጥዎን ዘሰንበደ ዓቢ ክሳራ ኢዩ። ብጻይና ተስፋሁነይ ነቲ ኣካል ቃልሱ ዝኾነ ኣገዳሲ ናይ’ዚ እዋን’ዚ ዕማም ጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላ ኣብ ምስልሳል ላዕልን ታሕትን እናበለ እንከሎ ዝወረዶ ሓደጋ ብምዃኑ ከኣ ንመስዋእቱ ድርብ ገይሩዎ ኢዩ። ናይ ቀረባ ብጾቱ ዝምስክርሉ ትጉህ ተቓላሳይ ካብ መንጎና ምፍላዩ ዝተሰመዓና ሓዘን ወሰን የብሉን። ንመዋቲ መንግስተ-ሰማያት ከዋርሶ፡ ንዘፍቅርዎ ስድራ-ቤቱ ከኣ ደበሳ ኢዮብ ክገብረሎም ንምነ።
ብሰላም ዕረፍ ብጻይና ተስፋሁነይ መስፍን
ኣሰናዳኢት ሽማግለ
ፈስቲቫል ኤርትራ ካስል


text:
ኣብ ዓለምና ምጣኔሃብታዊ፡ ማሕበራዊ ዉህደት፡ ሓድነት፡ ዲሞክራሲን ሰብኣዊ ሓርነት ላዕለዋይ ኢድ ሒዙ ወትሃደሪነት ካልኣይ ድረጃ ኣብ ዝኾነሉ እዋናት፡ ኤርትራ ብወትሃደራዊ ኣርካናት ትምራሕ ኣላ። ከም ሳዕቤኑ ኣብ ኤርትራ ወድሰብ ይኹን ባህሪ ዝፈጠርዎም ጸገማት ጸብጺብካ ክዉድኡ ዝኽእሉ ኣይኮኑን። ነዚ ገጢሙ ዘሎ ኣዝዩ ተሪር ዉሽጣዉን ግዳማዉን ብድሆታት ንምፍትሑን ንምቅላሱን ኣዝዩ ከቢድ ዋጋ ን ሓያል ጥምጥም መከተ ከምዝሓትት ዘጣራጥር ኣይኮነን። ነዚ ንኩነታትና ንምቕያር እንሕቶቶ ዘሎና ብኣዉንታ ንምምላሱ ዝተነጸረ ዕላማ፡ ፖሎቲካዊ ራእይን ልዕሊ ኩሉ ድማ ዉሽጣዊ ሓድነት ኣዉራ ቀላሲ ሮቛሒ እዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዉሽጥ ይኹን ኣብ ወጻኢ ዝነብር፡ ብዘይኣፋላላይ ደቂ ሓንቲ ሃገር ብቡዝሓዊ ቛንቓታትን ባህልታትን ዝቖመ ንመዋእሉ ጽምኢ ሰላምን ማሕበራዊ ፍትሕን ዘለዎ ህዝቢ ኮይኑ፡ ነዘን ክልተ መሰረታዉያን ዕላማታት ንምርግጋጽ ድማ ንመዋእሉ ዝተቃለሰን ከቢድ ዋጋ ዝኸፈለን፡ ሕጂ እዉን ዝኸፍል ዘሎ ምኻኑ ኣብ ምልክት ሕቶ ዝኣቱ ጉዳይ ኣይኮነን። ነዚ ሓባራዊ ጸገማትን ዘሎና ጽምእታት፡ ብተናጸል ዕላማ፡ ፖሎቲካዊ ራእይን ጥርናፌን ክነራጋግጾ ኣዝዩ ኣጸጋሚ ምኻኑ ፍሉጥ እዩ።
እዚ ክብል እንኮሎኹ ግን ፖሎቲካዊ ስርዓት ብካልእ ፖሎቲካዊ ስርዓት ክቕየር ኣይክእልን ማለተይ ዘይኮነስ፡ ነቲ ኩላትና እንብህጎን እንጽበዮን ጥጡሑን ማዕባልን ነባሪ ሰላምን ማሕበራዊ ፍትሒ ንምርግጋጹ ኣዝዩ ኣጸጋምን ርሑቑን ክኸዉን እዩ ማለተይ እዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ቡቡዝሓት ኣህዛብ ዝቖመ ሃገር እኳ እንተኾነ፡ ቅድሚ ከም ዘመናዊ ሃገር ብመግዛእቲ ጥልያን ምጥርናፉን ምቛሙን እዉን እንተኾነ፡ ነፍስወከፉ ናይ ገዛእ ርእሱ ሕግታት እንዳባ ዝወነነ፡ ኣብ ትሕቲ እቲ ሕግታት እንዳባ እዉን ተማእዚዙን ተጠርኒፉን ብእኡ እንዳተዳነየን ዝማሓደር ዝነበረ ህዝቢ እዩ። እዚ ሕሉፍ ታሪኻዊ ባይታ ህዝብና ማዕረ ክንደይ ህዝብና ኣብ ትሕቲ ግዝኣተ ሕጊ ብሰላም ይነብር ከምዝነበረን፡ ማዕረ ክንደይ ህዝብና ልምድታት ግዝኣተ ሕጊ ከምዝነበሮን ከወክሰና ይኽእል።
ቀጺሉ ግን ባዕዳዉያን ገዛእቲ ነቲ ዝነበረ ሕግታት እንዳባ ብመግዛእታዊ ሕግታቶም እንዳዓብሎሉዎን እንዳዶቖስዎን ስለዝኸዱን፡ ከም ዘመናዊት ሃገር እዉን ብሓደ ጥሙር ሃገራዊ ሕጊ ክማሓደሩ ግድነታዊ ስለዝኾነ፡ ብርሰት ያታዊ ሕግታትና ተራእየ፡ በደላ ናቱ ድማ ብመግዛእታዊ ሕግታት ተተክኤ።
ካብ ባዕዳዉያን ገዛእቲ ሓይልታት እንትርፎ ጭቖናን ሓሳረ መከረን ንጽበዮ ነገር ስለዘየሎ ክሓልፎ እየ። ድሕሪ ኤርትራ ካብ መግዛእቲ ናጻ ምዉጽኣ መሰረት ናይ ዝሓለፈን መጻኢን ምዕባሌና ምርግጋጽ ግዝኣተ ሕጊ እዩ ነይሩ፡ የግዳስ ክራጋገጽ ኣይተኻእለን። ባዕዳዊ ገዛኢ ጸሪግና ዉሽጣዉያን ገዛእቲ ከምዝተካእና ፍሉጥ እዩ። ዉጽኢት ናይዚ ድማ እዚ ሕጂ ብደገን ብዉሽጥን ገጢሙና ዘሎ ብድሆታት እዩ።
ነዛ መሰረታዊት ሕቶ ግዝኣተ ሕጊ ኣብ ኤርትራ መታን ካይትራጋገጽ፡ ፖሎቲከኛታት ኤርትራ ካብ ሰለስተ ክልተ ዝተፈላለየ መጣልዒ ፖሎቲካዊ ካርድታት ኣለዋኦም። ንሳተን ድማ፡–
1.መሬት ጠፍኣት፡ ኤርትራ ወያኔ ኣመሪካ ክወሩኹ ይደሊዩ ስለዘለዉ ኩሉ ዘሎካ ንብረት፡ ገንዘብ፡ ወሊድካ ዘዕበኻዮም ደቕኹምን ቡራኼኹም ሃቡኒ፡ ግዝኣተ ሕጊ ዲሞክራሲ ን ማሕበራዊ ፍትሕን ድሕሪ ምርግጋጽ ሃገር ዝመጽእ ሕቶ እዩ፡ እንዳበለ ዝያዳ ተመጣጢ ቅድመኩነታት ህዝብና ጌና ኣይነቕሔን ፖሎቲካዊ ዕድላቱ ክዉስን ብቕዓት የብሉን ዝብል ፖሎቲካዊ ካርድ እዩ።
2.ኣብ ምልላይ እቲ ሽግር ብልክዕ ዘንበበ፡ ጠንቂ እዚ ኩሉ ወጥርታት ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ስለዝኾነ፡ እቲ ጠንቕ ክፍታሕ ኣለዎ፡ ልዕላዉነት ሃገርን፡ ልዕላዉነት ፖሎቲካዊ ስልጣን ህዝብን ግዝኣተ ሕጊን ድማ ክራጋገጽ ኣለዎ ዝብል ፖሎቲካዊ ካርድ እዩ።
3.ዋላ እኳ ፖሎቲካዊ ጠለባቶም ካብ ክዉንነት ኤርትራን ጂኦ ፖሎቲካ ዝነቕል እንተኾነ፡ ንምእላይ እዚ ምልካዊ ስርዓት ዝኾነ ዝተረኽበ መገድታትን ሓገዛትን ተጠቂምካ ነዚ ስርዓት ምእላዩ ሓላል እዩ ዝብሉ፡ ንልዕላዉነታዊ ህላዌ ሓንት ኤርትራ ብቕድመ ኩነትን ዘይተዛማድነት ዝርእዩዎ፡ ልዕሊ እቲ መላእ ህዝቢን ሃገርን ኣጀንዳታት ዕድል እንተረኺበ ኣጀንዳይ ከተግብር ዝብል ፖሎቲካዊ ካርድ እዩ።
ኣብ ፖሎቲካዊ ባይታ ኤርትራ ብጥምረት ኣብዚ ዘተኮረ ፖሎቲካዊ ግርጭታትን ምንቕስቃሳትን እዩ ዝኸይድ ዘሎ። ኣብ ፖሎቲካዊ መደባት ዕዮታቱን ኣዋዳድብኡን ዝፈላልዮን ሓደ ዝገብሮን ሮቛሒታት እኳ እንተሃለዎ፡ ብፍጹም ኣብ ግብራዊ ሜላታቱን ምትካል ዋልታታቱ ወይ ስትራተጅኡ ዝተፈላለየ እዩ። እቲ ቀዳማይ ፍጹም ምልካዊ ፖሎቲካዊ ስርርዕ ከራጋግጽን ከቕጽልን ዝደሊ እዩ። እቲ ካልኣይ ነቲ ምልካዊ ስርዓት ብህዝባዊ ስልጣንን ግዝኣተ ሕጊ ብምትካእ ሓድነትን ልዕላዉነትን ኤርትራ ክሕሎ ዝህቕን እዩ። እቲ ሳልሳይ ድማ ንሲቪካዊ መሰል ልዕሊ ሃገራዊን ህዝባዉን መሰል ዝሰርዕ፡ ንሉዕላዊ ህላዌ ናይ ኤርትራ ብቕድመኩነት ዘቕርብ፡ ዝደልዮዎ እንተዘይተቶርጊሙ ድማ ክሳብ ምንጻል፡ ቀጻሊ ረጽሚ…ወ.ዘ.ተ ብሎሚ ስዓሪ ጽባሕ ተሳዓሪ ዝዓይነቱ ክኸይድ ዝደሊ እዩ።
ነዚ ንምዕዋት ድማ ዝተፈላለየ መልክዓት ቃልስ፡ ቃልኪዳናት፡ ምጥርናፋት፡ ይጥቀም። ሕሉፍ ሓሊፎም ምስ ብኣይዶሎጂን ረብሓታትን ፈጺሞም ክሳማምዕዎም ዘይክእሉ ምንቕስቃሳት ካልኦት ሃገራትን ኣህዛብን ቃልኪዳናትን ብምምስራት ክዕወቱ ይፍትኑ። ንመረዳእታ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ምስ ቕንጅትን እስላማዊ መጋባእያ ሶማል: ሓደ ሓደ ናይ ኤርትራዊ ተቃዉሞ ጉጂለታት ካብ ማእከል ፖሎቲካ ዝተገፍዓ ጉጅለ {Fringe groups} ድማ ምስ ስርዓት ወያኔ ክሩቃሕ ይክኣል። ኩሉ መቃለሲ ባይታ ስለዝጸቦቦ ኢትዮጵያ ዝኣተወ ጉጂለ ተቃዉሞ ግን መሳሪሒ ወያኔ ማለት ከምዘይኮነ ክንጸር ዘለዎ ኮይኑ፡ ኣብቲ ደንበ ስለዝተዋሕጠ ግን ናይ ኣድማዕነቱ ዕድላትን ባይታታትን ሕጹር ክኸዉን እዩ ዝብል ሚዛናት ኣሎኒ።
እዚ ብልሓታት ቃልኪዳናት’ዚ፡ ብመሰረቱ ነቲ ኣብ ማእከል ሃገርናን ህዝብና ከም ዕላማ ክፍታሕ ዘለዎ ጸገማትን፡ ጠለብን ረብሓ ሃገርን ህዝብን ኣጓንዩ፡ ሓዲኡ ኣብ ፖሎቲካዊ ስልጣን ንክቕጽል፡ እቲ ካልኣይ ድማ ፖሎቲካዊ ስልጣን ንምዕታር ዝዓለመ እዮ። እዞም ክልተ ተጻረርት ሓይልታት ሓደገኛታት ነቲ ሃገርን ህዝብን ምኻኖም እዉን ዘማትእ ኣይመስለንን።
ንሓደ ፉሩጅ ጸገማት ንምፍታሕ ኣብ ክንዲ ካብ ጠንቁ ተበጊሶም ክፈትሑ ዝነቕሉ፡ ካብ ኣሉታ ዉጽኢት ናይ ባዕሎም ዝፈጠርዎ ሽግር ንምፍትሑ ስለዝነቕሉ፡ ነቲ ሃገርን ህዝብን ኣብ ብቀሊሉ ክወጻሉ ዘይኽእል ፖሎቲካዊ፡ ምጣኔሃብታዊ ማሕበራዊ ሓርጎጽጎጻት ከምዝሽመም ይገብርዎ።
ገለ የዋሃት ገሊኦም ነታ ቀዳመይት ፖሎቲካዊ ካርድ፡ ገሊኦም ነታ ሳልሰይት ፖሎቲካዊ ካርድ ዝዓደገተቶም ሰባት፡ ነዚ ተርእዮ’ዚ ኣብ ክንዲ ብኩሉእንትንኡ ትሕዝትኡ {Substantially} ዝመዝንዎ፡ እቲ ቀዳማይ ምክልኻል መሬት ዓደቦ ክብል እንኮሎ፡ እቲ ካልኣይ ድማ ተቃዉሞ ኣንጻር ምልክ እንዳተባህለ፡ ነዚ ሓደገኛ ፖሎቲካዊ ተርእዮታት ብዓይኒ ሕጋዉን ዘዕዉትን ቆጺሮም፡ ነቲ ካልኣይ ፖሎቲካዊ ካርድ ከም ሸዊት ዓተር ቦርኪቶም ሓስዮም ከዳቕቕዎን ክልምስዎን ይፍትኑ። በብወገኖም ድማ ፖሎቲካዊ ባይትኡ ካይጥጥዕን ከይዕወትን ፖሎቲካዊን ኣካላዉን ቅንጸላ የካይድሉ። ሓደ ሓደ ግዝየ እንታይ እዩ ፍልልዮም ኢልካ ፍልልይኦም ንምልላይ ኣብ ትፍትነሉ እዋናት እቲ ሓደ ፖሎቲካዊ ስልጣን ዝጨበጠ እዩ፡ እቲ ሓደ ድማ ፖሎቲካዊ ስልጣን ክዓትር ዝቃለስ ዘሎ ትሕዝቶን ባህሪ–ሓደ እዮም።
መደምደምታ፡ ኣብ ልዕሊ ዝተፈላለየ ፖሎቲካዊ ኣይዶሎጂካዊ ኣራኣእያታት ተጻዋርነት ክህሉ ባህሊ ዲሞክራስያዊ መስርሕ እኳ እንተኾነ፡ ሽግራትና ኣብ ክሊ ዲሞክራስያዊ መስርሕ ብዉሳኔ፡ ብተሳትፎን ዕግበታትን መላእ ኤርትራዊ ዜጋ ክዉሰን እኳ እንተሃለዎ፡ ንሃገርን ህዝብን ዝልክም፡ ብግዝኣተሕጊ ዘይቕየድ፡ ፖሎቲካዊ ስልጣን ህዝቢ ክምንዝዕ ዝጻናጸንን ዝናጣጠፍን፡…..ወ.ዘ.ተ ብኸመይ ከነታኣናጉዶን ከነሳስዮን ከም ንኽእል ኤርትራዉያን ክንሓስበሉ ከነጽንዖን ዝግብኣና ጉዳይ እዩ። ምኽንያቱ ዲሞክራሲ ከም ፖሎቲካዊ መስርሕን ኣምርን ዕዘትሓዘልን መሳርሒ ድኣ እንበር መዕነዉን መጋየጽን ስለዘይኮነ።
ኤርትራዉያን ጉዳይና ምእላይ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ጥራይ ኣይኮነን። ኣብ ዕንኡ ካብ መሳጋገሪ መንግስት ጀሚርካ፡ ብዘይ ፖሎቲካዉን ጸጥታዉን ሃጋፋት፡ ብከመይ ብሰላማዊን ልዙቡን ብልሓት መስርሕ ፖሎቲካዊ ዕርቒ፡ መሰረታዊ ለዉጥን ግዝኣተ ሕጊ ይራጋገጽ፡ ከመይ ገይሩ ፖሎቲካዊ ስልጣን ንህዝቢ ይርከብን፡ ከመይ ጌይሩ ህዝቢ ንዝዉንኖ ፖሎቲካዊ ስልጣን ብግዝያዊ ዉክልና ንምሩጻት ሰልፍታት ሃገር ፖሎቲካዊ ስልጣን ሂቡ የማሓድርዎ ስለዝኾነ፡ ቀሊል ዕማም ኣይኮነን። ልዕሊ ኹሉ ግን መዕቀኒ መሰረታዊ ለዉጥን ፖሎቲካዊ ስልጣንን ናይ ሓባር ህዝባዊ ዕግበት ስለዝኾነ፡ ነዚ ዕማም እዚ ንክዕመም፡ ናይ ሓባር ተግባራዊ ዉደባን ቃልስን ልዑል ንቕሓትን ዘለዎ ዑቑር ናይ ህዝቢ ሓይሊ ከድሊ እዩ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሓዱ አምላክ
ቋንቋ ግእዝ ሓደ ካብቶም ጥንታውያንን ቀዳሞትን ቋንቋታት ዓለም ምዃኑ፡ ኣብዚ ዓውዲ’ዚ ብዙኅ ምርምራት ዘካየዱ ፈላጣትን ምሁራንን ቋንቋ ዚሰማምዑሉ ሓቂ እዩ። እዚ በብጊዜኡ ብጽሑፋዊ መልክዕ ይኹን ብሥነ ዅዕታ ዝተረኽበ ኣሰር፣ ቀዳሞት ዝገደፍዎ መረዳእታታት ድማ ነዚ ብሂል እዚ ዝያዳ እሙን ይገብሮ። ካብ’ዚ ኅልፍ ኢሎም’ውን ሊቓውንተ ቤተ ክርስቲያን ቅኑዕ ጠባያት ናይ’ዚ ትውፊታዊ መረዳእታ መሠረት ብምግባር፡ ግእዝ፡ ቋንቋ እቲ ቐዳማይ ሰብ ኣዳም ምንባሩ ይጠቕሱ እዮም።በዚ ኸኣ ፣ “ኣዳማዊ ቛንቋ” ይብልዎ።
ቋንቋ ግእዝ ናተይ ዝብሎ ፍሉይ ሥርዐተ ቋንቋ ፡ መበቆላዊ ዝኾነ ጽሑፋውን ንባባውን ሕግን ጠባያትን ዚውንን ቋንቋ እዩ። በዚ ቋንቋ እዚ ኸኣ ብርክት ዝበሉ መጻሕፍቲ ብራና ኣብ ዝተፈላለየ ኣገደስቲ ዓውድታት ማለት ሃይማኖታውን ታሪኻውን፡ ሕጋውን ፍልስፍናውን፡ ሓሳበ ዘመንን ቀመረ፡ ሕሳብን (ቍጽርን)፡ መጽሕፍተ መድኃኒት፡ መጻሕፍተ ዜማ፡ ሥነ ፍልጠታዊ ጽሑፋት፡ መዛግብተ ቓላት፡ መጻሕፍተ ሰዋስው፡ መጽሓፈ ፈለክ ወዘይመስሎ ተጻሒፎም እዮም። ኣብ’ቲ ሃይማኖታዊ ኣገልግሎቱ ከከም ኣገልግሎቶምን መልእኽቶምን፦ ብሉያትን ሓዲሳትን፡ ገድልታትን ድርሳናትን፡ ተኣምራትን ጸሎታትን፡ ቅዳሴያትን ውዳሴያትን ወዘይመስሎ ተባሂሎም ዚኽፈሉ ኣማእት መጻሕፍቲ ምጥቃስ ይከኣል። ብታሪኻውን ሕጋውን መዳያት ድማ ክብረ ነገሥት፡ ፍትሐ ነገሥት ከም ኣብነት ዝጥቀሱ ኮይኖም፣ ብመንጽር ፍልስፍናውን ምርምራውን ጽሑፋት ድማ መጽሐፈ ጠቢበ ጠቢባን፡ ኣንጋረ ፈላስፋ። ኣብ ሓሳበ ዘመንውን ኣቡሻሕር፡ ባሕረ ሓሳብ፡ መርሐ ዕዉርን ወዘይመስሎ ዚጥቀሱ እዮም።
ብሓቂ ብቋንቋ ግእዝ ኣብ ዝተጻሕፉ መጻሕፍቲ ምርምር ዘካይድ ሰብ፡ ክበጽሖ ካብ ዝኽእል መደምደምታ እቲ ሓደ፡ ብቋንቋ ግእዝ ዘይተጻሕፈ ወይውን ቋንቋ ግእዝ ዘይዳህኅሠሦ ዓውደ ፍልጠት ከም ዘየልቦ እዩ። ዋላ ብዘመናዊ ገጻቱ ክንርኢ ኸሎናውን ሥነ ሕክምና፤ ሥነ ሕንፃ፤ ሥነ ፍልጠት፤ ሥነ ሕይወት ወዘይመስሎ ኣካል ናይዚ እንብሎ ፍልጠታት እዩ። ብግቡእ ኣይተዳኅሠሠን እምበር፤ ዓበይትን ጥንታውያንን ገዳማትና፤ ነዚ ዅሉ ኅሉፍን መጻእን ዚትንትን ፍልጠት ኣብ ከርሠ መዛግብተን ሓቝፈን ይርከባ። ሊቀ መዘምራን ሞገስ ዑቅበጊዮርጊስ ኣብ ገዳም ደብረ ቢዘንን ገዳም ደብረ መርቆሬዎስን ካብ ዝርከቡ ብራናታት ኣሰናዲኦም፣ “ኣንጋረ ፈላስፋ” ብዝብል ስም ዘኅተምዎ ዕፁብ ምዕዶ ሕይወት ዝኃዘለ ፍልስፍና ቐዳሞት ዘቀናበረ መጽሓፍ ነዚ ኣበሃህላ እዚ ጽቡቕ ኣብነት ይኾነና እዩ።
ዝጠፍኡን ዝተረስዑን ጥንታውያን ታሪኻት ዓለም ኣብ መጻሕፍተ ግእዝ ተዓቂቦም ተረኺቦም እዮም። እዚውን ምዕቃብ መጻሕፍቲ ኣብ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ክቡር ባህልን ዝጸንሐ ሥርዓትን ስለዝኾነ እዩ። ዝቐደመ ታሪኽን ምስሊ ጥንታዊ ዓለምን ኪመራመር ዚብገስ ወይ ዚደሊ ዝኾነ ሰብ፡ ካብ’ቶም ክፈልጦምን ከጽንዖምን ዝግብኦ ውኁዳትን ግና ኣገደስቲ ቋንቋታት ዓለም እቲ ሓደ ግእዝ ምዃኑ እናተጋህደ ዝመጽእ ዘሎ ሓቂ እዩ። ምኽንያቱ በዚ ቋንቋ እዚ ብዙኅ ታሪኻት ተዓቂቡ ኣሎ። ስለዚ እዮም ድማ ኤውሮጳውያን መጻሕፍትና ኪርእዩን ኪመራመሩን ዝጸንሑ፤ ብዝተፈላለየ መንገዲ ናብ ዓዶም ዘእተውዎም መጻሕፍተ ግእዝ ኸኣ ኣብ ኣብያተ መዘክራቶም ይርከቡ። በዚ ከይተሓጽሩውን ኣብ ዝተፈለለየ ሃገራት ከም ቋንቋ ሰፊሕ ምርምራትን መጽናዕትን ዝገብሩሉ ኣለዉ።
ዓለም ብእተካይዶ በቲዅላ መዳያዊ ምርምራትን በጺሓቶ ዘላ ደረጃን ርክባትን ከይተበጽሐ ኸሎ፡ እቶም ዝቐደሙ ኣበው ንገሊኡ ኣቐዲሞም ተዛሪቦሙሉ ከም ዝነበሩ ብግእዝ ዝተጻሕፉ መጻሕፍቲ ዚምስክርዎ እዩ። ገና ኣብዚ ዘመን እዚ ዘይተበጽሐ ደረጃ ምርምርን ገሊኡ’ውን ኪብጻሕ እዩ ዘይበሃል ረቀቕትን መንፈሳውያንን ነገራት፡ ኣብ ብራናታት ግእዝ ተዓቝሩ ከምዘሎ ሊቃውንቲ ዚጠቕስዎ እዩ። ቋንቋ ግእዝ፣ ሎሚ ክንጓዓዘሉ ዝግብኣና ፍኖት ጥራይ ዘይኮነስ፤ ኅሉፍን መጻእን ኣጕሊሖም ከርእዩና ዝኽእሉ ጽሕፋት ዝተጻሕፈሉን ተዛማዲ ምልኣት ዝርከቦን ሃብታም ቋንቋ እዩ።
ግእዝ ኵለንተናዊ ቋንቋ ኮይኑ ንመዋዕል ዘገልገለ ክቡር ሃብትን ዋኒንን ሃገር እዩ። ኣብ ትሕቲ ሰሃራ ካብ ዝርከቡ ቋንቋታት ሃገራት ኣፍሪቃ፡ ርእሱ ዝኸኣለ ፊደልን ኣኃዝን ዝውንን ቋንቋ ግእዝ እዩ። እቶም ፊደላቱ’ውን ርቀትን ምጥቀትን ብዘለዎ ሥነ ጽሑፍ ዝሃብተሙ ኮይኖም ኣብ ምድረ ኣግዓዚ ንመዋዕል ኣብ ኣገልግሎት ዝጸንሑ ይኹኑ ደኣ እምበር፣ ልዕሊ ዝኾነ ካልእ ንሃገርና ዚምልከትን ኣብዚ ምድረ ኣግዓዚ ሥልጡን ቋንቋ ምንባሩን እሙን ነገር እዩ። ግእዝ ከም ጥንታዊ ቋንቋ ዘለዎ ኣበርክቶ ኣብ ቦታኡ ኾይኑ፡ ኣብ ምምሥራትን ምምዕባልን ቋንቋታት ዝተጻወቶን ዝጻወቶ ዘሎን ተራ ልዑል እዩ ክበሃል ይከኣል።
ግእዝ ዝወለዶም ቋንቋታት ኣዝዮም ብዙኃት እኳ እንተኾኑ፡ ብቐጥታ ዝወለዶም ተባሂሎም ካብ ዚፍለጡ ቋንቋታት ክልተ ሲሶ ኣብ ሃገርና ዝርከቡ፤ ንሳቶም ከኣ እቶም ዝበዝኁ ሕዝቢ ሃገርና ዝዛረቡሎምን፡ ብመንጽር መልክዕ ምድራዊ ሸፈነ’ውን ዝበዝኅ ክፋል ሃገርና ዚሽፍኑ ኽልተ ኣኅዋት ቋንቋታት ትግረን ትግርኛን እዮም። ስለዚ ድማ ግእዝ ካብ ዝኾነት ካልእ ሃገር ንላዕሊ ነዚ ምድረ ኣግዓዚ ብመጀመርታ ዝብጽሖ ምዃኑ ዘረጋግጽ እዩ። ብዙኅ ምርምር ዘድልዮ እኳ እንተኾነ፤ ብሽፍኑ ቋንቋ ትግረ ብፍላይ ከኣ ብዘለዎ ተመሳሳልነት ሰዋስውን ብዝኂ ቓላትን ኣደማምጻኡን ካብ ዝኾነ ካልእ ቋንቋ ብዝያዳ ንግእዝ ዝቐርቦን በዅሪ ውሉድ ግእዝ ተባሂሉ ኪንገር ዚከኣልን ይመስል። እዚ ምድረ ኣግኣዚ ኣብ ገዳማት ብዘሎ ጽሑፋዊ (ብራናዊ) ሃብቲ ጥራይ ዘይኮነስ፤ ኣብ ውሽጢ ኅብረተ ሰብ ብጽሑፍ ዝተሰነደ ሕግታት እንዳኣባ ዝርከባ እንኮ ሃገር ኣፍሪቃ ተባሂላ ምጥቓሱውን ግእዝ ኣብ ኅብረተ ሰብ ሃገርና ክሳዕ ክንደይ ማዕቢሉ ምንባሩ ዘረድእ እዩ። እቲ ረባሕታ ዘይነበሮ ጥንታዊ ፊደላት ግእዝ ኣብ ዉቑር ሓወልቲ ታሪኻዊት መጠራ ምርካቡ፤ ቅድምናን ልዕልናን ግእዝ ይምስክር።
ግእዝ ከም’ቲ ዚግባእ ክዕቀብ ክትንሥእን እንተኽኢሉ ኣብ ብዙኅ ዓውድታት ዝህልዎ ኣበርክቶ ልዑል እዩ። ኣብ ምርምራዊ ሥራሓት ታሪኽ ዓለምን ፡ ምዕባለ ቋንቋታትን ሥነ ጹሑፍ፡ ሥነ ሥእል፣ ዘለዎ ኣበርክቶ ልዑል እዩ።
ስለዚ ሃብቲ ቤተ ክርስቲያንን ሃብቲ ሃገርን ስለዝኾነ ኵሉ መዳያዊ ኣገዳስነቱ ተራእዩ ንዕብየቱ ኪሥርሓሉ ዚግባእ እዩ። ብፍላይ ኸኣ ተመሃሮ ምእንቲ ኪፈልጥዎን ኪመሃርዎን ኣብ ሃገራዊ ሥርዓተ ትምህርቲ እንተዚተኣታቶ፤ ኣብ ቤተ ክርስቲያን’ውን መንእሰያት ብዝቐለለ መንገዲ ከጽንዕዎ ዚኽእለሉ መንገዲ እንተዝፍጠር፤ ብዝለዓለ ዓውዲ ኣብ መካነ ምርምራት ቦታን ኣቓልቦን እንተዝወሃቦን ንእኡ ዝምልከት ክፍሊ እንተዚቐውምን፤ ኵሎም ኣብዚ ዓውዲ እዚ ዝለዓለ ሞያ ዘለዎም ሊቃውንቲ ብውሕደት ኣበርክቶኦም ከዕዝዙ እንተዚግበር ክንደይ ሠናይ ምኾነ።
እቶም ዝቐደሙ ኣበው ብራና ፍሒቖም፣ ቀለም በጽቢጾም፣ ክንደይ ዝኣክል ጕልበትን ጊዜን ንዋትን ኣጥፊኦም፣ ንውሉድ ወለዶ ዚኸውን ዓቢይ ሃብቲ ገዲፎሙልና ከብቅዑ፤ ንሕና ኣብ ዝማዕበለ ዘመን በጺሕና ኣሎና እንብል ክንድቲ ናቶም ከነበርክት ይትረፍሲ ነቲ ዝገደፍዎ ፍልጠትን ትምህርትን እኳ ከነንብቦን ክንጥቀመሉን ኣይከኣልናን። እቲ ዝያዳ ዘሰክፍ ድማ ገሌናስ ካልእ ክንደይ እናፈለጥና፡ ነዚ ኣቦታትና ዝገደፉልና ጽሑፋዊ ሃብቲ እኳ ስሙ’ውን ሰሚዕናዮ ዘይንፈልጥ ምዃንና እዩ። ባዕዳውያን ብዛዕባ መንነትናን ታሪኽናን ብዝደለይዎ መንገዲ ኪሥእልዎ እናፈተኑ፤ ንሕና ኸኣ ኣብ ሃብታም ታሪኽና ዘሎና ኣፍልጦ ትሕት ዝበለ ኾይኑ ይርከብ። እቲ ንሳቶም ዚብሉና ጥራይ ዘይኮነስ ጥንታውያን መጻሕፍትና ዘቐመጡልና ታሪኽ’ከ መን ክርእየልና ንጽበ፧ ስለዚ ነዚ ክንፍትሽን ክንፈልጥን እንተደኣ ኮይንና መሠረታውን መባእታውን ትምህርትን ኣፍልጦን ግእዝ ክህልወና ከምዝግባእ ክንርዳእ የድሊ።
ግእዝ ሓደ ሓደ ሰባት ከምዝሓስብዎ ምዉት ዘይኮነስ፣ ሕያው ቋንቋ እዩ። ደኺሙ ምህላዉ ዘይከሓድ እኳ እንተኾነ ንሕውየትን ትንሣኤን ዘለዎ ተስፋ ግና ልዑል እዩ። ዘመን ዝኃለፎን ኣብ ዓራት ሕማም ተደኒሱ መዓልቲ ሞቱ ዚጽበን ከኣ ኣይኮነን። ተገዳስነትን ክንክንን እንተደኣ ረኺቡ ዳግማይ ሞያኡን ኣገዳስነቱን ዘርእየሉ ዘመን ርኁቕ ኪኸውን ኣይክእልን እዩ። ኣብ ቤተ ቅድስት ክርስቲያን ብዘለዎ ኣገልግሎት ጥራይ ዘይኮነስ ብዘለዎን ዝገደፎን ጽሑፋውን ካልእ ሓድግታትን ብዝፈረዮም ደቁን ሕያው እዩ። ሎሚውን ኵሉ ሥርዓቱን ባህሉን ዚፈልጡን፡ ዚምህሩሉ መምህራንን ዚራቐቑሉ ሊቃውንትን፡ ኣሰሮም ዚስዕቡ ተማሃሮ ቅኔን ክሳዕ ዘለዉዎ ድማ “ምዉት” ተባሂሉ ኣይዝንጠልን እዩ። ደቁ ከኣ ህላዌ መሠረቶም ዝኾነ ሃብታም ኣቦኦም ንዕብየቶምን ርትዕነቶምን ስለዘድልዮም ወትሩ ናብኡ ምስ ኣንቃዕደዉ እዮም። ዘዕግብን መበቈላውን ሥርወ ቓላት ንምርካብን፤ ርቱዕ ሰዋስው ንምውናንን፣ ቋንቋታት ሃገርና ናብቲ ምንጮም ኪውከሱ ይግባእ።
ነገረ ልሳነ ግእዝ ኣዝዩ ቀዳማይን ሃብታምን ኣገዳስን ካብ ምዃኑ ዝተላዕለ እተን ብቝጠባ ሠልጢነን ዚብሃላ ባዕዳውያን ሃገራት ተገዲሰን ኪሠርሓሉ እናረኣና፤ እቶም ዋናታት ግእዝ ዝኾንና ግና ብሰንኪ ሕጽረት ኣፍልጦ ቋንቋ ግእዝ፡ ሰዋስውና ኪተሓናፈጽ ብሸለልትነት ርኢና። እዚ ገና ዘይተገልጸ ካብ ገዛእ ርእሱ ኃሊፉ ንደቁን ደቂ ደቁን ዚተርፍ ሃብታም ታሪኽናን ጥንታዊ ቋንቋናን’ዩ። ሰለዚ ክቡራን ክቡራትን ተዓዘብቲ ልሳነ ተዋሕዶ ብዛዕባ እዚ ሃብታም ቋንቋና ክንግደስ ኣሎና እናበልና ናይ ሎሚ ጽሕፍና ኣብዚ ንዛዝም ኣብ ዝመጽእ ብሰለም የራኽበና።
ልዑል እግዚኣብሔር ሕዝብናን ሃገርናን ይባርኸልና።


text:
ሓድሽ ግጭት ኣብ ዝተወለዐሉን ምስሓብ ሰራዊት ሱዳን ካብ ኣብዬይ ንምውፀኦም ኣጠራጣሪ ኣብ ዝኾነሉን ሃዋሁ ይካየድ ዘሎ ልዝብ ሰላም ሱዳን፣ፊሑኵ እናበለ ይስጉም ከምዘሎ ተገሊፁ።
ካልኣይ መዓልቱ ዘቁፀረ ልዝብ ክልቲኤን ሱዳን፣ሰለስተ ሰዓት ድሒሩ‘ዩ ጀሚሩ።ወኪል ደቡብ ሱዳን ፔጋን ኣሙም፣ዛጊድ ኣብ መሰረታዊ ነጥብታት ትኹረት ተገይሩ ኣሎ ይብሉ።
”ብውልቀን ብሓባርን ክንወስዶም ንዝግባኣና ስዳሮታት ክነቅርብ ኢና።ነቶም ዝቀረቡ ነጥቢታት ክንዘራረበሎም፣ክንሰማማዕን፣ብመፅንር ውዕል ሰላምን ውሳነ ቤት ምኽሪ ሕ/መን ዝትግበረሉ ሰሌዳ ጊዜ ክንፅር ኢና” ኢሎም ኣሙም።
ፐጋን ኣሙም ወሲኾም፣ካርቱም ንውሳነ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ደጋጊማ ስለዝጣሓሰት ብማዕቀብ ክትቅፃዕ ኣለዋ ኢሎም።
”ሱዳን ብመሰረት ዝሓለፈ ውሳነ፣ንሓይልታታ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙናት ኣይሳሓበትን።እዚ ጥሕሰት‘ዩ።ወኪል ሕ/መ ንእምቢታ ሱዳን ናብ ሕ/መ ከቃልሕ ሓቲትና ኢና።ከምሳዕቤኑ ድማ ሱዳን ብማዕቀብ ክትጉዳእ ንፅበ ኣለና” ባሃላይ‘ዮም ንሶም።
ሚስተር ኣሙም ተረርቲ ቃላት ወላ‘ውን እንተተጠቀሙ፣ነዚ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ይሳለጥ ዘሎ ከይዲ ሰላም ኣብ ፅቡቅ ኩነታት ኣሎ፣ክንቅፅለሉ‘ውን ኢና ይብሉ።
ወኪል ሱዳን ግና፣ካብ ምጅማር‘ቲ ልዝብ ንዳሓር ንሪፖርተራት ምዝርራብ ፈቃደኛታት ኣይኮኑን ዘለው።ኣብ ክንድኡ ናይ ፅሑፍ መግለፂ ይህቡ። ኣብ‘ቲ ፅሑፍ፣ኣብ ኩሎም ምስሕሓባት ልዝብ ከምዝቅፅሉን፣ንሰላምን ህድኣትን ተገዳስነት ከምዘለዎም ይገልፁ።


text:
ናብራ ኣብ ኦይሮጳኸ ቀሊልዶ ይኸውን?
ምናልባት ናብራ ቀሊል እዩ ዝብል ወረ ሰሚዕካ ትኸውን። ኣብዚ ምስ ኣተዉ፡ ብዙሓት ዑቕበኛታት፡ ጉዳዮም ስጋብ ዝጽናዕ፡ ኣብ መጽለሊ ብዙሓን ክነብሩ ይግደዱ፡፡ ብዙሓት እውን ዑቕባ ንኽረኽቡ ዕድል ዝለ ዘይብሎም፡ ሓተትኦም ድማ ይንጸግ – ኣብዚ ንኽነብሩ ኣይፍቀደሎምን፡ ካብ ጀርመን ንኽወጹ ድማ ይግደዱ። ብዘይ ገንዘብ ተመሊሶም ድማ ካብ ዜሮ ሂወቶም ክመርሑ ክጅምሩ ይግደዱ። ናይ ዑቕባ መሰል እንተረኸቡ እውን፡ ስራሕ ክረኽቡ ጸገማት ከጋጥሞም ይኽእል እዩ። ናብራ ክቡር እዩ፡ መናበሪኻ ዝኸውን ሰሪሕካ ከትምእርር ከቢድ እዩ፡፡ ስለምንታይ ደኣ እዮም፡ ብዙሓት ትሰምዖም ወረታት ጽቡቕ ዝመስሉ? ብዙሓት ወጻእተኛታት ናይ ገዛእ ርእሶም ገንዘብ ጥራይ ዘይኮነ፡ ናይ ቤተሰቦም ገንዘብ ናብ ኦይሮጳ ንመጉዓዚ የጥፍእዎ። ኣብ ቅድሚ ኣብ ዓዲ ዘለዉ ስድራቤቶምን መሓዙቶምን/ ኣዕሩኽቶምን ተዓዊትና ክብሉ ይደልዩ – ወላ እኳ ኣብ ከቢድ ኩነታት ወዲቖም ዝርከቡ እንተኾኑ።
ዓወት ብቐሊል ዝጭበጥ ኣይኮነን
ብድሆታት ኣለዉ ን“ቐሊል“ ወይ “ፎኪስ“ ዝነበረ ሂወት ናብ ኣዝዩ ካብ ዝተጸበኻዮ ንላዕሊ ከቢድ ዝቕይሩ፡
ንጀርመን ብዘይ ሕጋዊ ኣገባብ ምስ እትኣቱ እሞ መንበሪ ፈቓድ ምስዘይትረክብ፡ ንዓድኻ ክትምለስ ክትግደድ ትኽእል ኢኻ፡ ወላ እኳ ንስኻን ስድራቤትካን ንመጉዓዝያኻ ብዙሕ ገንዘብ ኣፍሲስኩም እንተኾንኩም። ንዓድኻ ክትምለስ ተገዲድካ፡ ኣይተዓወትኩን ኢልካ ክትእመን ክትግደድ ኢኻ፡፡ ካብቲ ኣብ ዓድኻ መዋጽኦ ዕድላት ምንዳይ ዝኸፍአን ዝኸበደን ክኸውን እውን ይኽእል እዩ።
ቋንቋን ትምህርትን ዋና መዋጽ ኦ ፍታሕ እዮም – ዓዲ ንኽትለምድ ብዙሕ ግዜ ይወስድ
ቋንቋ ጀርመን ዘይትመልኽ እንተኾንካ ወይ ውን ምዕቡል ደረጃ ትምህርቲ ዘይብልካ እንተኾይኑ፡ ስራሕ ንኽትረክብ ከቢድ ክኸውን ይኽእል እዩ። ከም ሓታቲ ዑቕባ፡ ናይ ሰራሕ ፈቓድ ስጋብ ዝወሃበካ፡ ነዊሕ ግዜ ክወስድ ይኽእል እዩ፡፡ እዚ ማለት ድማ፡ እቶት ኣይትረክብን፡ ስጋብ ወጻኢታትካ ትትክእ ነዊሕ ግዜ ከድልየካ እዩ፡ ናይ ስራሕ ዕድል ስጋብ ትረክብ ውን ነዊሕ ይወስድ። ስራሕ ኣልቦ ኮንካ፡ ንሓድሽ ባህልን ቋንቋን ክትገጥሞም፡ ዓቕሊ-ጽበት ክፈጥረልካን ክጽልምተካን ይኽእል እዩ።
ናይ ዑቕባ መሰል ዘለዎምን ኣብዚ ንኽነብሩ ዝፍቀደሎምን፡ ብዓወት ኣብ ሕብረተሰብ ኮና ኣብ ዕዳጋ ስራሕ ጀርመን ንኽለምድዎ/ኢንተግረሽን ብዙሕ ሓገዛት ይግበረሎም፡፡ ጀርመን ናይ ቋንቋ ትምህርቲ መደባትን ካልኦት፡ ቀልጢካ ንኹነታት ብቐሊል ንኽገጥምዎ ዘኽእሉ ሓገዛት ኣለዉ። ብዕላዊ መንገዲ ተጓዒዝካ ክትመጽእ ንዓኻ እውን መንገዲ ክኸውን ይኽእል እዩ፡ ብዝያዳ፡ ናብይ ነዊሕ ዝጠመተ መደባትካ ናብ ጀርመን መጺእካ ኣብዚ ክትነብርን ብሞያኻ ክትሰርሕን እንተኾይኑ። ብሓጺሩ፡ ነብስኻ ኣብ ሓደጋኛ ጉዕዞ ኣይተእቱ፡ እንትደኣ ኣብዚ ክትነብር እትኽእለሉ ዕድላት ዘይትረክብ ኬንካ።