text:
መዓልቲ ጀበርቲ 2015 ብዉዕዉዕ ኣገባብ ተኻዪዱ
ካብ ዝተፈላለዩ ኩርነዓት ዓለም፡ ብፍላይ ከኣ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኤውሮጳ ዝተወከሉ ኤሪትሪያውያን ደቂ ብሄረ ጀበርቲ ዝተሳተፍዎ፡ኣብ ትሕቲ ”ጀበርቲ እንሕበነሉ ብሄርና፡መርኣያ ዘይምንዛዕ መንነትና” ዝብል ቴማ፡ዉዕዉዕ መዓልቲ ጀበርቲ 2015 ኣብ ሞንሸንግላድባክ-ጀርመን ኢዩ ተኻዪዱ፡፡ መዓልቲ ጀበርቲ ዓመት-ዓመት ዝካየድ ኮይኑ፡ እዚ ናይ ሎሚ ዓመት መዓለቲ ጀበርቲ ካብ 02 ክሳብ 05 ኣፕሪል 2015 ዘሎ እዋን ኢዩ ተኻዪዱ፡፡ መዓልቲ ጀበርቲ ካብ ዓመት ናብ ዓመት እናሓየለ ዝዓቢ ዘሎ መደብ ምትእኽኻብ ደቂ-ብሄረ ጀበርቲ ኢዩ፡፡ መዓልቲ ጀበርቲ፡ ደቂ ብሄረ ጀበርቲ ተራኺቦም ንጥፈታት ማሕበራቶምን ኩነታት ሓድሕዶም ዝተሓታተቱሉን ዝተፈላለዩ ኣርእስታት ብምልዓል ዝዝትዩሉን ወርቃዊ ኣጋጣሚ ኢዩ፡፡ ኣብ ናይ ሎሚ ዓመት መዓልቲ ጀበርቲ እምበኣር፡ ሕቶታት ድናዊን ቢሄራውን ማሕበረ-ባህላውን ኩነታት ብምልዓል ዘትዮም፡፡ ትሕዝቶ እቲ ዘተ ብመልክዕ ኣስተምህሮታት፡ ዎርክሾፓትን ክትዓትን ኢዩ ቀሪቡ፡፡ ኣብዞም ዝስዕቡ ነጥብታት ከኣ፡ ምጥቕላሎም ይከኣል፣
1) ዲናዊ ኣስተምህሮታት
2) ጦብላሕታታትን ኣመታትን ናይ 1960ታት ታሪኽ ኤርትራን ጀበርቲን ዝምልከት ናይ ዓይኒ ምስክር መብርሂታት
3) ኣተሓሕዛ ውልቃዊ፡ ስድራቤታዊ፡ ብሄራዊ፡ ሃገራውን ኣህጉራውን ሓላፍነታት ዝምልከት
4) ታሪኽ ኤርትራውያን ብሄረ ጀበርትን ጀበርትነት ዝምልከት
5) ኣብ ውሽጢን ወጻእን ሃገርን ዘለዉ ህልዋት ኩነታትን ኣብ መጻኢ ከጋጥሙ ዝኽእሉ ሰናርዮታትን ኣብ ግምት ብምእታው ክግበሩ ዝከኣሉ ነገራት ዳህሳስ ንምግባር ዝምልከት
6) መዘናግዒ ዋዛ-ምስ-ቁምነገራትን
መዓልቲ ጀበርቲ 2015 ብዉዕዉዕ ድልየት ዝተኻየደን ኣዝዩ ሓያልን ዕዉቱን ምትእኽኻብ ኢዩ ነይሩ፡፡ ኩሎም ተሳተፍቲ እቲ መደብ ከኣ፡ ንኣወሃሃድትን ኣካየድትን እቲ መደብ ዘለዎም ናእዳ ብምግላጽ፡ ንዓመታ እውን ብዝለዓለ መልክዕ ኣብ ዝካየድ መዓልቲ ጀበርቲ 2016 ክሳተፉ ምዃኖም ዘለዎም ተሪር ድልየትን እምነት ገሊጾም፡፡ ኣብ መዛዘሚ መደብ፡ ምትእኽኻብ ደቂ ብሄረ ጀበርቲ ንምድንፋዕን መዓልቲ ጀበርቲ ንምዕዋትን በብዘለዎም ዓቕምታት ብሉጽ ተወፋይነት ንዘርኣዩ ኣሕዋት ናይ መተባብዒ ሽልማታት ተዓዲሉ፡፡
ምልክታ ኣብ ሓጺር መዓልታት ሓደ ስፍሕ ዝበለ ሪፓርታጅ ከነውጽእ ስለዝኮና ተኸታተሉና።
ኣዳለወቲ መዓልቲ ጀበርቲ 2015
12/04/2015
Short URL: https://english.farajat.net/?p=9524


c: text/html

text:
ኣባይቲ ንምህናፅ ነፍሲወከፍ ሰብ 240 ሽሕ ቅርሺ የድልዮ፤ ሐዚ 50 ሚእታዊት ማለት 120 ሽሕ ይኸፍል።
ኣይተ ኣታኽልቲ እዚ ንምኽፋል ዓቕሚ ዘይብሉ ድማ 20 ሚእታዊት ማለት 48 ሽሕ ቅርሺ የዋፅእ። እቲ ዝተረፈ ምስ ደደቢት ኣለቃሒ ትካል ብምትእስሳር ክኸፍሎ ይግበር፤ ዕድኡ ከፊሉ ንምውዳእ ካብ 10 ክሳብ 15 ዓመታት ጊዜ ይፍቀደሉ ኢሎም።
እቲ መምርሒ ተወዲቦም መሬት ብምትሕግጋዝ ኣባይቲ ዝሃንፁ ሰባት ነቲ ካብ መሬቱ ዝተላዓለ ሓረስታይ ሓገዝ ዝውዕል ነፍሲ ወከፍ ሰብ 5000 ቅርሺ ክኸፍል የገድድ ።
ካብ ኢትዮጵያ ወፃኢ ዝነብሩ ዘለዉ ተጋሩ እውን በዚ መደብ እዚ ተረባሕቲ ምዃኖም ዝገለፁ ኣይተ ኣታኽልቲ ብኤምባሲ ኢትዮጵያ እቲ ዘለዉዎ ሃገር ኣቢሎም ክምዝገቡ ይኽእሉ እዮም ኢሎም። ልክዕ ከምቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ ህዝቢ ንሳቶም እውን በብ20 ተወዲቦም ማሕበር ከጣይሹ ይግበኦም፤ እዚ ማለት ኣብ ሓደ ከባቢ ዘለዉ ጥራሕ ማለት ዘይኰነ ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ኮይኖም እውን ነቲ ውዳበ ከጣይሽዎ ከምዝኽእሉ እቶም በዓል ስልጣን ሓቢሮም እዮም።
ካብ ኢትዮጵያ ወፃኢ ዝነብሩ ዘለዉ ተጋሩ ሕድሕዶም ነቶም ኣባይቲ መህነፂ ምሉእ 240 ሽሕ ቕርሺ እዮም ከዋህልሉ ዘለዎም እቲ ገንዘብ እውን ብዶላር ኣታዊ ክገብርዎ ይግበኦም።
ብምኽንያት እቲ ኣብ ከተማታት ትግራይ ዘሎ ፀገም መንበሪ ኣባይቲ ንምፍታሕ ዝውሰድ ዘሎ ስጉምቲ ካብ መሬቶም ዝለዓሉ ሓረስቶት ኣብ ፀገም ንኸይወድቁ ድማ ብጥንቃቐ ተሓሲብሉ ይስራሕ ምህላዉ ኣይተ ኣታኽልቲ ገብረህይወት ገሊፆም ኣለዉ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ካናዳ፣ መእተዊ ቪዛ ንዝሓቱ ሓድሽ ሕጊ ኣውጺኣ
መንግስቲ ካናዳ፣ ናብታ ሃገር መእተዊ ቪዛ ንዝሓቱ ዜጋታት ኤርትራ ናይ እትርከበን 29 ሃገራት፣ ዝተፈልየ መስርሕ ክኽተል ምዃኑ ኣፍሊጡ። እቲ ካብ ሓድሽ ዓመት 2013 ዝጅምር መስርሕ ብዝኾነ ምኽንያት ናብ ካናዳ ንምእታው ቪዛ ዝሓቱ [...]
ኢራን – ኤርትራ ኣብ ዶብ ዘይብሉ ዝምድና
ኢራን ምስ ኤርትራ ገደብ ዘብሉ ዝምድና ክትምስርት ከምእትደሊ ፕረዚደንንድ ማሕሙድ ኣሕመዲነጃድ ገሊጹ። እዚ ዝተገልጸ፣ ሓድሽ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ኢራን ኣቶ መሓመድ ስዒድ መንታይ ኢድሪስ ምስ ፕረዚደንት ኢራን ማሕሙድ ኣሕመዲ [...]
ኤርትራ ኣብ ወጻኢ ዝካየድ ግጥማት ከይትሳተፍ ትእዛዝ ተመሓላሊፉ
ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ክሳብ 2015 ኣብ ዘሎ ግዜ ካብ ሃገር ወጻኢ ዝካየድ ዝኾነ ግጥማት ከይሳተፍ መምርሒ ከምዝተዋህቦ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም። እቲ ካብ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንትን ናብ ኮሚሽን ስፖርት ዝተዋህበ መ [...]
ኣብ ኣስመራ ጥዕንኡ ዘይሓለወ መግቢ ይሽየጥ
ኣብ ኣስመራ ብኮንትሮባንዳ ዝኣቱ ዘሎ ናይ የመን ርግኦ ኣዘራራቢ ይኸውን ኣሎ። እቲ ካብ የመን ከምዝኣቱ ዝግለጽ ዘሎ ርግኦ፣ ዝግብኦ መጠን ዛሕሊ ማለት ቴምፕረቸር ዘይሓለወን፣ ዝወድቐሉ ዕለት ዘይተጻሕፈሉን ምስ ምዃኑ ንጥዕና ሓደገኛ [...]
መንገዲ ኣየር ኤርትራ ናብ ሃገራት ሕ.ኤ. ከኣይኣቱ ተኸልኪሉ
ናይ መጓዓዝያን ካርጎን ነፈርቲ ኤርትራ ናብ ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ ከኣይኣትዋ ተኸልኪለን። ኮሚሽን ኤውሮጳ፣ ዝርዝር ናይተን ውሕስነት ዘየብለን መንገዲ ኣየር ናይ ዝተፈላለየ ሃገራት ኣብ ዘሐደሰሉ እዋን፣ ኣቐዲመን ተኣጊደን ዝነበራ መንገዲ [...]
ሚኒስተር ዑስማን፣ ኣብ እስራኤል ምስጢራዊ ዑደት ኣካይዱ
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፣ ኣብ እስራኤል ምስጢራዊ ዑደት ኣካይዱ ናብ ኣስመራ ተመሊሱ። እቲ ሚኒስተር ኣብ እስራኤል ኣብ ዝጸንሓለን ኣርባዕተ መዓልታት፣ ምስ ሰበ ስልጣን እስራኤል ከምእተዘራረበ’ውን ምንጭታት ሬድ [...]
ተጻወትቲ ሃገራዊት ጋንታ ምስዋሮም መንግስቲ ኡጋንዳ ኣረጋጊጹ
ተጻወቲ ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ኣብ ካምፓላ ተሰዊሮም ምህላዎም መንግስቲ ኡጋንዳ ኣረጋጊጹ። ኣብ ግጥማት ሴካፋ ንምስታፍ ብ24 ሕዳር 2012 ናብ ኡጋንዳ ዘምርሐት ተጻወቲ፣ ኣሰልጣኒ ተሓጋጋዚ፣ ሓኪም ጋንታን ኣወሃሃድትን ዝር [...]
ኣመሪካ ዜጋታታ ናብ ኤርትራ ከይገሹ ተጠንቅቕ
ቆንስላዊ ጉዳያት ክፍሊ ወጻኢ ኣመሪካ፣ ዜጋታቱ ናብ ኤርትራ ከይገሹ ዘውጽኦ መጠንቐቕታ ዳግም ብምሕዳስ፣ ናብ ኤርትራ ክገሹ ወጢኖም ዘለዉ ኣመሪካውያን መገሽኦም ክስርዙ ጸዊዑ። መንግስቲ ኣመሪካ ኣብ 18 ሚያዝያ 2012 ንዘውጽኦ መጠን [...]
መ.ንግስቲ ኤርትራ ብምስጢር ምስ መ. እስራኤል ዝርርብ ይቕጽል
መንግስቲ ኤርትራ፣ ብዛዕባ ጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ እስራኤል ብዝምልከት ብምስጢር ምስ መንግስቲ እስራኤል ይዘራረብ ምህላዉ ተፈሊጡ። ከም መቐጸልታ ናይቲ ኣምባሳደር እስራኤል ኣብ ኤርትራ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ [...]
ኣብ ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ 11 ሚኒስተራት ጥራይ ተሳቲፎም
ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ ኣብ መወዳእታ ዕለታት ናይ ወርሒ ሕዳር ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፣ 11 ሚኒስተራት ጥራይ ምስታፎም ኣብ ሓያሎ ኤርትራውያን ወገናት ኣዘራራቢ ጉዳይ ኮይኑ ኣሎ። 18 ሚኒስተራት ዘለዉ ካቢነ ኤርትራ፣ ብዘይካ እቶም 11 [...]


text:
ከየንዋሕና ቁርጽ ቁርጽ ክነብሎ። ብዛዕባ ምስታፍ ኣምባሳደር ሰመረ ርእሶም ኣብቲ ኣብ ጎንደር ዝተገብረ በዓል ጥምቀት ብዙሕ ሃልዋሳ ክጸሓፍን ክስማዕን ጸኒሑ። መቸም ገና ብልኡላዊነት ኤርትራ ዘይተኣማመኑ ወገናት ከምዘለዉና ወይ ድማ “ንሕና ዘይገዛእናያ (govern ዘይገበርናያ) ኤርትራ ከቶ ኣይልኡላዊትን” ዝብል ደረቕ ፖለቲካ ኣድሪቕዎም ክኸውን ኣለዎ። ብዝኾነ፡-
1. ኤርትራ ብውሑዱ ካብ 24 ግንቦት 1993 ልኡላዊት ሃገር ምዃና ምዝኽኻር ከድልየና እዩ። ልኡላዊት ማለት ድማ ኣብ ክሉ ንኤርትራ ዝምልከት ጉዳያት፡ እንኮላይ ምስ መን ዝምድናኣ ትኹስኩስን ንመን ጎስያ ትሓልፍን መሰላ እዩ… ንወያነ ignore ምግባር እውን ሓደ ካብቲ ልኡላውነታ ዘጎናጸፋ መሰል እዩ…ignore ትብል ቃል ብብዝሒ ይጥቀም ነበረ ስዉእ ሜጀር ጀነራል ውጩ…እወ ignore…ኢግኖር ደኣ ቀቀሊሉ። ምትሕስሳብ እውን እኮ ክስዕብ እዩ።
2. ኤርትራ ልኡላዊት ሃገር ስለዝኾነት፡ ሕግታት ኢትዮጵያን፡ ፕሮቶኮላዊ ስምምዓት ክልቲአን ሃገራትን ኣህጉራዊ ሕግታትን ክሳብ ዘይጠሓሰት፡ ምስ ዝኾኑ ክልላት ኢትዮጵያ ዝምድና ክትገብር መሰላ እዩ። ካብ መቐለ ናይ “ይሕለፍ” ወረቐት ኣየድልያን እዩ። እዚ ኸኣ እዩ እንዳ ወያነ ከብዶም ዝቖርርጾም። ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ዝግበር ርክባት ገበርትን ሓደግትን እንድዮም ክኾኑ ዝደልዩ ነይሮም።
3. ኣብቲ ቃለ-ምሕትት ኣምባሳደር ወላ ሓንቲ ንልኡላውነት ኤርይራ ዘዋርድ የለን። ብኣንጻሩ’ደኣ፡ ሰመረ ርእሶም ንልኡላነት ኤርትራ ዘንጸባርቕን ዘዘኻኻርን ዘሰምርን መልስታት እዩ ሂቡ። እንተላይ ነዞም ጀማዓትና መዘኻኸሪ ዝኸውን ማለተይ እዩ።
4. እቲ ጸገም ግን ኣእዛኖምን ኣእምሮኦምን ንደደቢታዊ ኣተሓሳስባን ገለጻን እዮም ለሚዶም።
ሰመረ ርእሶም ኣዝዩ ዲፕሎማስያዊ እዩ ነይሩ፡ ንኣገዳስነት ሰላምን ምትሕግጋዝን እዩ ገሊጹ። He was perfectly diplomatic. ካብዚ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት እናማዕበለ ዝመጽእ ዘሎ ናይ ሰላም ሃዋሁ ዝኸሰሩ ሓይልታት ጥራይ እዮም ከዕልብጡ ትጽቢት ዝግበረሎም።
5. ጸረ ኤርትራ ዝኾነ መግለጺታት ዝዝርግሕ ወገን ወይ ውልቀሰብ፡ እቲ ዝነዝሖ ተጻባኢ ወረን ብሂላትን ናይ ገዛእ ርእሱ ዋንነት ይኸውን። ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ዝውክል ኣይኮነን። መንግስቲ ኢትዮጵያ ከኣ ወያነ ዘይምዃኑ በዚ ኣጋጣሚ ንጀማዓትና ምዝኽኻር ከድልየና እዩ። በዚ መሰረት፡ እቶም ንካርታ ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ሓዊሶም ኣብ ጎንደር ተራእዮም ዝተባህሉ ውልቀሰባት ወይ እውን ጉጅለታት ካብቶም ባሕሪ የድልየና ክብሉ ዝግስግሱ ዝጸንሑ ጀነራትን ሓለፍትን ተለኣኣኽትን ወያነ ዝፈልዮም እንታይ ኣሎ? ወይስ እቲ ኣጋጣሚ ኣብ መቀለ ስለዘይተገብረ እዩ?
ወያናይ ቫይረስ እንተዘይሒዙካ፡ ከም ኤርትራዊ መጠን፡ ወራርን ጎባጥን ሓይልን ኣተሓሳስባኡን ኣብ ዘለዎ ይሃሉ ክትቃወሞ ይግበኣካ። ይኹን እምበር፡ ጀማዓትና እቶም ንፈልጦም እዮም። ኣብ ርሱን ውግእን ኣብ ዝሰዓበ ናይ ተጻብኦ ዓመታትን ምስ ጎባጢ ወያነ ዝወገኑ እዮም። ክሳብ ሎሚ ንወያነ ብዝግባእ ሓይሊ ክኽንኑ ኣይረአናን። ብኣንጻሩ’ኳ ዝበዝሑ፡ ኣብ ስምምዕ ኣልጀርስን ብይን ዶባትን ኣተሓሕዘኦም ካብ ናይ ወያነ ኣይፍለን። ብሓጺሩ፡ ብዛዕባ ልኡላውነት ኤርትራ ዝግበር ሸቀጥን ምትላልን ካብቲ ብንቡር ከም ንብዓት ሓርገጽ ዝግለጽ ምስሉይነት ዝሓልፍ ኣይኮነን። ኤርትራ ናጻን ልኡላዊት ሃገር እያ። ንልኡላውነታ ከም ብሌን ዓይኑ ዝከናኸና ዘይጸዓድ ህዝቢ ትውንን። ብዘይጠቅም ናይ “ኣምሓራይ በልዓካ” ምፍርራህ ዝርዕድ ህዝቢ ኣይኮነን። ቀዳማይ ደመኛ ጸላኢኡ መን ምዃኑ ኣጸቢቑ ከም ዝፈልጥ ደጋጊሙ ኣፍሊጡ እዩ። እዚ ባህሪ ናይ ህዝብና ከም ገለ ኢሉ ከይበርሃሎም ንዝሓለፎም ድማ ጸገም የለን። ትማሊ ተራእዩ፡ ሎሚ ይረአ ኣሎ፡ ጽባሕ እውን ክድገም ስለዝኾነ ቅሩብ ልቢ ምዕባይ ጥራይ።
ርሑስ በዓል ጥምቀት ንህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን!
2020 ዓመት ዝበረኸ ምትሕግጋዝን ቁጠባዊ ዕብየትን ራህዋን ክትከውን እምነ
—–++++++++
ብዛዕባ ልኡላውነትን ምስ ኣህጉራዊ ዝምድናታት ዘለዎ ታሪኻውን ሕጋውን ምትእስሳራት ኣብ ዝመጽእ ሳልሳይ ጽሑፍ ናይቲ 2019 ምኽንያት ብምግባር ከውጸኦ ዝጸናሕኩ ትንታነታት ከቕርቦ እየ።
———————
Update: ናይ ኣምሓራ ሚድያ ነቲ ኤርትራ ሓዊሱ ዝተሰርሐ ካርታ ወጊዙ።
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=709859546217984&id=396615230875752
———————————
ማሕሙድ ሳልሕ


text:
ኲናትን ዓወትን ዓድዋ ብደረጃ ሃገርን ኣህጉርን ጥራሕ ዘይኮነስ ብደረጃ ዓለም‘ውን ልዑል ስፍራ ኣለዎ፣ንናይ ፀለምቲ ምንቅስቃስ ነፃነትን ንታሪኽ ኢትዮዽያ‘ውን ዝወሰነ‘ዩ ይብል ኣቶ መድሃኔ ታደሰ።
ዳይረክተር ማእከል እዋናዊ ጉዳያት ቅልውላውን ፀጥታን ኣፍሪቃ ዝኾነ ሙሁር መድሃኔ ታደሰ፣ንነፃነት ብረብሓን ኪሳራን ለዊጥካን ተርጉምካን ምዝራብ ከቢድ‘ዩ፣ካብ ነፃነት ዝበለፀ የለን።ድሕሪ ኲናትን ዓወትን ዓድዋ ዝሳዓበ ውሽጣዊ ፖለቲካዊን ግዝኣታዊን ቅልውላው ምንጩ ውሽጣዊ‘ምበር እቲ ኲናትን ዓወትን ኣይኮነን ኢሉ።
ብዛዕባ ዓጋመን ተምቤንን ኣብ ትሕቲ ምምሕዳር ኣኽሱማዊ መንግስቲ ነይሩ‘ዶ ኣይነበረን ዝብል ኣብ‘ዚ ቀረባ ዝተቃለሐ ቃለ-ምልልስ ኣቶ ስብሓት ነጋ ክዛረብ ከሎ ድማ፣እቲ ሪኢቶ ብይመስለኒ ዝተሓፀረ ስለዝኾነ ዘእምን መርተዖ ምቅራብ ጥራሕ‘ዩ ዝኣክል።ኣብ ሞንጎ ከተማ ኣኽሱምን መንግስቲ ኣኽሱምን ምድንጋር ዘሎ ይመስል። ይትረፍ‘ዶ ዓጋመን ተምቤንን ሙሉእ ትግራይን ገለ ከባቢታት ደቡብ ኢትዮዽያን ክሳብ ሰገር ባሕሪ ኣብ ትሕቲ ምምሕዳር ኣኽሱም‘ዩ ነይሩ ይብል።
ሙሁር ታሪኽን ተንታኒ ቅልውላው ቀርኒ ኣፍሪቃን መድሃኔ ታደሰ ምስ ቪኦኤ ዘካየዶ ቃለ-ምልልስ
- በትረ ስልጣን
ዓጋመን ተምቤንን ጥራሕ ዘይኮነስ ሙሉእ ትግራይን ገለ ከባቢታት ኢትዮጵያን እውን ኣብ ትሕቲ ኣኽሱም'ዩ ነይሩ ይብል ንሱ
ኲናትን ዓወትን ዓድዋ ብደረጃ ሃገርን ኣህጉርን ጥራሕ ዘይኮነስ ብደረጃ ዓለም‘ውን ልዑል ስፍራ ኣለዎ፣ንናይ ፀለምቲ ምንቅስቃስ ነፃነትን ንታሪኽ ኢትዮዽያ‘ውን ዝወሰነ‘ዩ ይብል ኣቶ መድሃኔ ታደሰ።


text:
ተክኖሎጅካዊ ትካል ማይክሮሶፍት፡ ንሰራዊት ኣመሪካ ዝተራቐቐ ተክኖሎጅካዊ ፍርያት ንምቕራብ ናይ 21.9 ቢልዮን ዶላር ኣመሪካ ጨረታ ከም ዝተዓወተ ተሓቢሩ። ንዝሓለፈ ክልተ…
Browsing: Science & Tech
ብሪጣንያ ድሕርቲ ኣብ መንጐ ኣውስትራልያን ዓርሞሸሽ ትካል ፈይስቡክን ኣጋጢሙ ዝቐነየ ዘይምስምማዕ፡ ኣባላት ሃገራት ጒጅለ-7 ኣብ ተማሳሳሊ ጒዳይ ሓባራዊ መረዳእታ ንክህልወን…
መስራቲትን ሓንቲ ካብ ሓለፍቲ ኣሃዱ ስነ-ምግባር ኣርቲፊሻዊ ብልሒ ትካል ጎግልን ዝኾነት ማርጋረት ሚሸል፡ ሕጊ ስራሕ ትካል ጢሒስኪ ብዝብል ምኽንያት ካብ…
ሃገራዊ ኪነ-በረራን ምምሕዳር ጠፈርን ኣመሪካ ብሓሙስ 18 ለካቲት 2021 ኣብ ፕላኔት ማርስ ሽድሽተ መንኮርኮር ዘለዎ ተሽከርካሪ ሮቦት ብዓወት ከም ዘዕለበ…
ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ኣብ መንጎ መንግስቲ ኣውስትራልያን ዓርሞሸሽ ትካላት ተክኖሎጂን ዝተራእየ ዘይምቅዳው ዓለም ምሉእ ብኣንክሮ ዝከታተሎ ዘሎ ጒዳይ ኮይኑ ኣሎ።…
ናብ ምድሪ ገጹ ይወንጨፍ ከም ዘሎ ዝፍለጥ ኣፖፊስ ዝተባህለ ስፍሓት 300 ሜትሮ ዘለዎ ኣስተሮይድ፡ ዝጓዓዘሉ መስመር ስለ ዝዘበለ ኣብ 2068…
ኣብ ሃዋህው ምድሪ ኣብ ዘዘንቢ ኣብ ዓለም ለኸ መደበር ጠፈር መጽናዕቲ ከካይዱ ዝጸንሑ ሰለስተ ጠፈርተኛታት ድሕሪ 196 መዓልቲ ናብ ምድሪ…
ጆርጅ ዋሽንግተን ካርቨር ኣሜሪካዊ ሳይንቲስትን ምሁርን ኮይኑ፣ ዝያዳ ኣብ ፉል ብዝገበሮ ምርምር’ዩ ዝፍለጥ። ካርቨር ብተወሳኺ ኣብ ስነ-ፍልጠት ሕርሻ ብዝገብሮ ምርምር…
ሕጡብ ሓደ ካብቶም ኣብ ዓለም ዝሓሰሩን ብብዝሒ ንመስርሒ ህንጻታት እንጥቀመሎምን መሳርሒ’ዩ። እዚ ንህንጻታት ዝማርኽ ትርኢት ዘልብሶም ተሪር እምኒ፡ ሙቐት ናይ…
ክሳብ 15 ጥቅምቲ 2020 ብደረጃ ዓለም ልዕሊ 38,746,500 ሰባት በቲ ሕማም ተለኺፎም ኣለዉ። ካብዚኦም ህይወቶም ናይ ዝሰኣኑ ግዳያት ቁጽሪ ልዕሊ…


text:
አብዚ እዋነ ብርሰት ድቕናን አኃዋትናን አኃትናን ብመዘናን መግለጽን ዘይርከቦን፤ ሓዘን ተጻዒንና አብ ዘለናሉ እዋን፤ዋላዃ ዂላትና ኤርትራውያን ዜጋታት ሕዙናት እንተዄንና ብዝያዳ ግን እቶም ወለድን ቤተሰብን ብምዃኖም ብሓበራ ነዚ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን ተኻፈልቲ ናይቲ ዂሉ ሓዘናትኹም ምዃና ንገለጽ።
ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ሎሚ 17 መጋቢት ኣብ ኒውዮርክ ኣብ ዘጋብኦ ህጹጽ ኣኼባ ፡ ሲቪላዊ ህልቂት ደው ንምባል፡ ኣብ ሊብያ፡ ካብ በረራ ነጻ ዝኾነ ዞባ ክኽለል፡ ከምኡ ‘ውን ኩሉ ኣድላዪ ዘበለ ስጉምቲ ክውሰድ ውሳኔ ኣሕሊፉ።
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍን ኣብዚ ቐረባ እዋን ኣካያዲ ሚንስትሪ ዜና ኮይኑ ተመዚዙ ዘሎን የማነ ገብርኣብ (ማንኪ) ከምኡ ‘ውን ኣብ ልዕሊ ‘ቲ ዕሉል ሃሱስ ህግደፍ ኮይኑ ዘይሕጋዊ ስግረዶባዊ ስርሒታት ኣብ ምክያድ ብምንጥጣፉ ዝፍለጥ ብሪጋደር ጀነራል ጠዓመ ጎይትኦም (መቐለ) ኣህጉራዊ ናይ መገሻ እገዳ ክገብር ከምዝወሰነ ስሞም ክዕቀበሎም ዝሓተቱ ምንጭታት ካብቲ ኣብ ነውዮርክ ዝርከብ ቤትጽሕፈት ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሓቢሮም።
ምስቶም ዝሓለፈ ሳምንቲ ብምልካዊ ህግደፍ ዝተኣሰሩ ዓሰርተታት ኣባላት ራድዮ ባናን ሰራሕተኛታት መንግስትን ፡ ሰናይት ሃብቱን ይርግኣለም ፍስሃን ዝበሃላ መማህራን ደቀንስትዮ ከምዘለዋ ድሒሩ ዝመጽኣና ሓበሬታ ኣፍሊጡ።


text:
ሎሚ ረቡዕ 4 መስከረም 2015 (14 መስከረም 2022) ኣብ መቐለ ብዝተኻየደ ደብዳብ ሰብ-ኣልቦ ነፈርቲ (ድሮን) 10 ዜጋታት ክሞቱ እንከለዉ ተወሳኺ 18 ምቝሳሎም ንምንጭታት ሕክምናን ብምውካስን ኣብቲ ቦታ ዝተረኸበን ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ጸብጺቡ።
እቲ ክልተ ደብዳብ ድሮናት ኣብ ተመሳሳሊ ቦታ ዝወረደ ኰይኑ፡ ፈለማ ብኣቆጻጸራ ሰዓት ኢትዮጵያ 1፡40 ኣብ ዓዲ ሓቂ ዳግም ኣምሳል ኣብ መንበሪ ሲቪላውያን ዜጋታት ብምውራድ ንዋና ገዛን ተሓጋጋዚታን ሃሪሙ። ድሕሪ ሰዓት ኣቢሉ ኣብ ተመሳሳሊ ቦታ ዝወረደ ድሮን ድማ ናብቲ ቦታ ንምሕጋዝ ህሩማት ዝመጽኡ ጎረባብቲ፡ ሰብ-ሞያ ሕክምናን ኣባላት ዜና ከም ዝሃረመ ኣብቲ ቦታ ብኣካል ዝተረኽበ ወኪልና ሙሉጌታ ኣፅብሃ ኣብ ዝለኣኾ ጸብጻብ ኣመልኪቱ። ኣብቲ ካልኣይ ደብዳብ በቲ ቦምባ ዝሞቱ ሰባት ኣብ መገዲ ወዲቖም ምርኣዩ’ውን መሰነይታ ስእሊ ወሲኹ ዝለኣኸ ወኪልና የረድእ።
ዋና ዳይሬክተር ሪፌራል ሆስፒታል ዓይደር ዶክተር ክብሮም ገብረስላሴ ናብቲ ሆስፒታል በቲ ደብዳብ ዝተጎድኡ 18 ሰባት ከምዝመፅኡን ካብኦም እቶም 5 ከም ዝሞቱ ገሊፆም። እቶም ቆሲሎም ካብ ዘለዉ እቶም ኣርባዕተ ከቢድ ጉድኣት ከም ዝበፅሖምን በቲ ዘሎ ሕፅረት ናውቲ ሕክምናን ብፍላይ ስእነት ኦክስጅንን መድሓኒት ንምሕካም ንፅገም ኣለና ኢሎም።
ተወሳኺ ዝሞቱ 5 ሰባት ድማ ናብ ሆስፒታል መቐለ ምምፅኦም ኣካያዲ ስራሕ እቲ ሆስፒታል ዶክተር ፊልሞን መስፍን ሓቢሮም።
ብዝሒ መጠን ሞትን መቝሰልቲን ግን ድምጺ ኣመሪካ ከረጋግጾ ኣይከኣለን።
ህወሓት ኣብ ከተማ መቐለ ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ድሮን ሰላማውያን ሰባት ምሟቶምን ምቁሳሎምን ኣፍሊጡ'ሎ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ኣዛዚ ሓይልታት ክልል ትግራይ ጀነራል ታደሰ ወረደ እቲ ሰራዊቶም ብዅሉ ወገናት ይምክቱ ከም ዘለዉን ብወገን ሸራሮ ኣብ ዝግበር ዘሎ ኲናት ግን እቲ ቦታ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር ሰራዊት ኤርትራ ምእታዉ ምዝራቦም ንወግዓዊ መራኸቢታት እቲ ክልል ብምጥቃስ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ጸብጺቡ'ሎ።


text:
ካብ ነበርቲ ከተማ ድባርዋ – እቶም 75 ሚእታዊት፡ ተጠቀምቲ ናብ ኣባይቶም ዝተዘርግሐ መስመር ማይ (ቡምባ) ከምዝኾኑ፡ ሓላፊ ጨንፈር ማይ ናይ’ታ ከተማ ኣቶ ታደሰ በራኺ ገሊጹ።
ከተማ ድባርዋ፡ ሓንቲ ካብ’ተን እኹል ምንጪ ማይ ዘለወን ከተማታትና ምዃና ዝሓበረ ኣቶ ታደሰ፡ ኣብ 2002 ብትሑት ደረጃ ዝጀመረ ዝርጋሐ ኣገልግሎት ማይ፡ ኣብ 2005 መንግስቲ ብዘተግበሮ ዓቢ ፕሮጀክት ኣብዚ ሎሚ በጺሕዎ ዘሎ ደረጃ ከምዝበጽሐ ሓቢሩ።
ኣብ ሰለስተ ምምሕዳራት ከባቢ፡ ልዕሊ 1600 ቈጸርቲ ዝተዓደሉ ዓማዊል ከምዘለዉ፡ ኣብ ሓንቲ ምምሕዳር ከባቢ ድማ መዓልታዊ 7500 ፊስቶ ከምዝሃልኽ ዝጠቐሰ ኣቶ ታደሰ፡ ኣከፋፍላ ድማ ንሓደ ሜትሮ ኲቦ 6.00 ናቕፋ፡ እዚ ማለት – ንሓንቲ ፊስቶ ብሕሳብ ሓደ ቅርሽን 20 ሳንቲምን ከምዝኾነ ኣረዲኡ።
ናይ 24 ሰዓታት ኣገልግሎት ከምዝህቡ ዝገለጸ – ክኢላ ጨንፈር ማይ መንእሰይ ተኸስተ ሃብተ ብወገኑ፡ ኣብ ዝኾነ መስመር ምብልሻው ምስ ዘጋጥም ቅልጡፍ ጽገና ስለዝገብሩ፡ ንብላሽ ዝጠፍእ ማይ ከምዘየለ ኣብሪሁ።
ነበርቲ፡ ሳላ’ቲ መንግስቲ ዝገበሮ ገዚፍ ወፍሪ ናይ ማይ ጸገም ከምዘይብሎም ብምሕባር፡ ኣብ ቀጽሪ ኣባይቲ ዝለምዕ ዘሎ ፍረታትን ኣሕምልትን ናይ’ዚ መርኣያ ከምዝኾነ ገሊጾም።


text:
እቲ ሎማዕንቲ ሓሙስ ዝወፀ መፅናዕቲ ዓለምለኸ ማሕበረሰብ ነቲ ዘሕዝን ፋፃመ ህፁፅ ምላሽ ኣይሃበን ክብል’ውን ነቒፉ።እቲ ኣሃዝ ቅድሚ ሎሚ ተገሚቱ ካብ ዝነብረ ብዕፅፊ ዝበዝሐ ኮይኑ’ሎ።
በመሰረት እቲ ናይ ሕቡራት መንግስታት ትካል ምግብን ሕርሻን ብዩናይትድ ስቴትስ ዝምወል ኣገባብ ቅድመ መጠንቀቕታ ዓፀቦ ዝተብሃለ ትካልን ብሓባር ዝተኻየደ መፅናዕቲ ኣብ ሶማሊያ ካብ 2010 ክሳብ 2012 ኣ/ፈ ብዝበፅሐ ዓፀቦ 133 ሽሕ ዝኾኑ ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ህፃናት ብስኣን ምግቢ ህይወቶም ስኢኖም ኣለው።
እቲ ዓፀቦ ኣዝዩ ኣብ ዘጥቕዖ ኣብ ደቡባዊ ሱማሊያ ኣብ ዝርከብ ከባቢ ታሕታይ ሸበሌ 18 ሚእታዊ ህፅናት ምማቶም ይግመት።
ጥምየት ኣብ ዝለዓለ ደርጃ ኣብዝበፅሐሉ እዋን በብወርሑ 30 ሽሕ ሰባት ይሞቱ ነይሮም።
ኣብ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣወሃዲ ሰብኣዊ ሓገዝ ሱማሊያ ፊሊፕ ላዛሪኒ ሎማዕንቲ ሓሙስ ኣብ ከተማ ሞቓድሾ ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብዎ መግለፂ እቲ ዝወፀ ቁፅሪ ናይ ዝሞቱ ሰባት ዘደንግፅ እዩ ክብሉ ብምፅዋዕ ምክልኻል ይክኣል ነይሩ ኢሎም።
ናይ ሎሚ ስትራተጂ ረድኤትን ልምዓትን ሱማሊያዊያን ንሓዋሩ ተመሳሳሊ ሓደጋ ንኽፃወሩ ምእንታ ነዊሕ ዝዓለመ ክኸውን ኣለዎ ይብሉ።’’ካብ ናይ ቅልውላው ቐርለበት ንምውፃእ ኣብ ህዝቢ ሱማሊያ ኢንቨስት ክንገብር ኣለና።’’
ኣብ ሱማሊያ 2.7 ሚሊዮን ህዝቢ ሎሚ’ውን ሓገዝ ከምዘድልዮም ሕቡራት መንግስታት ይገልፅ።


text:
ቅሬን ግርጋ ኡሰዉኹ
ኤውሮቢል ሊኽ ኣመሪ ጃብ ኡሰው፣ መናብረትል ኣኽኒ ፖሎቲካ ድገሩዅል ፍሪርድኖኽር መርሒድኖኽርን ቅቡባን ሰጘክ። ኡሰሪ ግርዊልድ ለጥ ይረሪዲ ኒ መታን ፈጠርስረሪ ያዅ ዓዋዲ ክለዎሎም ሰጞኵ። ክድመትል ንር ኤምርሰናኽር ንር ክኺናርሰናኽር ከፈልሰላ፣ ንሪ ፍሪርዳኽስክ መሄርስቶ እንከልቶ እምንቶ ፈቐድሱላ ሰጘላ። ሕብረተሰብ ዓንቀይል፣ ዲመክ ግርዊልድ ጀረበው እኽኖ ጂቦለን መንደርቱኑ ሰጘነኵ። ንድ ቀጠበው ሸቓሎ ኡሰው ቅሬኑ ልጘር ማሕበርነት ዲቢል ኮበንሃገንትል 1910 ኣክብስኖ ዕምጭ ኒን ክብቲሮ ለመለም ኤስተሄለትለን ብያን ፍድኑኹ። 1912 ትልኻ 8 መጋቢት (march) ኤመሪ ሺባ ዕምጭ ኡሰዉኽሲ ለመለም ይድኖኽር ውራ ደርብ ፍርነት ቋልድኖኽር ታና ኣክቶለን ቅሬኑ ሸቓሎ ኡሰው ተሰማምዕነሪ ግርጋ ግን። ኡሰሪ ሸቓሊት ክድመትል ንርጨር ሸቃሎዲ ኣኽሮ ሑር ኣኽቶ ለመለም ይሩ፣ ኒዲ ሕበርደ ኮዶ ኡሰሪ ግርዊልድ ገመውላ ዕምጭልድ ሑር ኣኽቶ ለመለም ዪረሪ ኣኽረውድ ለጛ ሙኽር ለመለም ሙዅርደሪ ጝን።
ሕቡራት መንገስታት ዲቢል ኒዩ-ዮርክትል 2012 ትል ሊኽ ኮላተልድ 8 መጋቢት (march) ብርፍ ይረትልድ 100 ኤመሪኽ በሀር በዓል ኣብዓልድኑዅ። እና ሊኽ ኤመሪል ገሪ ኮላተል ኡሰሪ ዳሕና ኣኻዅ ናይ ሰርገልዱ ብጅኻና ኮላተልኻ ልሳዕ እን ኤውሮቢል ሊኽ ኤመታት ጃብ ሰጛዅስን ጂባኹ መንደርትረት ተብድኒዅ ውሪ ቛልኑዅ። እማ ለመለም ኢሰዉኹ ደርብ ገፍ እኳ ፈርገት ተሰማሚዕኖ ለመለም ጃቢትሮ ተፋነይኑኹ።
ኤርትራይት ኡሰሪ ንርበለዲ ንርከውዲር መታን ነሳኽር መጡ ኣባይ ኮልድ ዳገንቶ ተሓረብሮ ንር ዋጅብ እስረር ግን። ላኪን ህ.ግ.ደ.ፍ መሪ ኣኾ አስመራ ዔሮ ሰና፡ሰልፍድ ጠለምሰውልድ ላሪ ኡሰሪ እርግቲ።እነ ደከው 23 ኣሜታተል ጂበገንላ ላሪ ድኳ ረይሕስትሮ ክረሪ ግርጋ እልላ። ኮል ዋንትረን ሓግላንዲ ዕድርዲር ዳግሊ የታይም ለገደቲ እንኩቲ። ጂቦላ ጋይትሮ በለድሲ ባርዶ ፍረደንኻ ኮዶ ንርጃል ድየውላ ኣጭጉም ኒን ይሮ ደገምሰው ኣኽላ። እና ደመን ኒል ኡሰሪ ኤርትራይት ክብር ኣዳምሩኽ ብሮ ዳድራኽክ ሽብዎላ ሀርገፍ ዪሩ ባሓርሊ እዃርዱ ክረቲ እንኩቲ።
ኩ ገነት ኩ ሻኒት ክሱስንኻ እንከልሲ ክኻንትረሪት ንርትልኻ ኣባጥሕ እዃርደሪት ዓምጭነዲ ቃበብነዲ ጋቢቶሉኽር ስማሳዅ ግን። ኡሰሪ ዋኒግራኽ ወራት ነፍዓላ ይነኩን ኮዶ ጃቢቶ ጀረብረን ሓብለክነኩንላ። እና ገፍ ዪነሪ ሓድርልኽር መናብረትል ንር ናይሲ ከበርድነን ናትክድ ሰርገልዲ ርድቕዲ ኣኸት ኤርእኖ ጃዅንዅን። ገና ዋነጝረን እኽርኽር እላ። እኽርሲ እንጠራ ኣኽላ ገነትኽር ኣኽርኮት እከላኽር ከበርዳኽር። ኩ ገንትር ኩ ሻኒትር ኩ ቁረትር ቋሊ እማ ኔስ ከብርድንን ግን እን8 መጋቢትር (march) ሽንክራ። እማ ነሰኸው ይና እምነዲ ይና ግብርዲ ላት ፈረሰና እሲኖ 8 መጋቢት (march) ተዓየበቲና።
ኤርባ መጋቢት ናይ ኡስውሲ ለመለም ዩኖ ክኒ ትክያኽ ይና ሹሽኽር ይና ቆልዕድር ኡነሪ ኤርባ ግን። ወረባ ይናኹል ኡሰሪ ዓምጭስጝሪን ንርዳን ሱቖይሲ ቋልስጝሪን ንሪጀረብራዅ ክኒትል ከብተጝሪን ፍትሕድር ዓዋዲስኽር ኡስሪ ሑር ኣኽቶ ፋርዕ እክባ ሙርቛ ብሊኑኹ ሆደ የቲ። ሓይሳንዲ ካብራንዲ ይና ሻን ኡሰው በላይን፣ 8 መጋቢት (march) ከብርቶኽር ኡሰሪ ንር ሓቕ ኤርቶኽር ሆደትል ደበልታ። ለመለምድ ካያ ግን ናይ ን ኤረርሳዅ።
ይነ ፍዳታት ዲመሲ እልብስናው!!!
8 መጋቢት (march) ዓንበብርርኒ!!!
ፋርዕ እክባ ሙርቛ ብሊኑኹ/ሆደ። 7-3-2014
D.O.B.N.E. /HODE: Email:  ;


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ ኣምላኽ ኣሜን። ጾመ ጽጌ ኦ ድንግል ናብቲ ንኵሉ ዝዝክር፡ ዘይርስዕ ኣዘክሪ። ኦ ድንግል እቲ ካባኺ ኣብ ቤተልሔም ዝተወልደን በጭርቕቲ ከም ዝተጠቕለለን ብእዋን ቍሪ፡እስትንፋስ አድግን ላሕምን ከምዘማምቝዎን ኣዘክሪ። ኦ ድንግል ብዘመን ርጉም ሄሮድስ ካብ ሃገር ናብ ሃገር ምስኡ እናጐየኪ ምሳኺ ዝተሰደደ ኣዘክሪ። ኦ ድንግል ካብ ኣዕይንትኺ ናብ ገጽ ፍቁር ወድኺ ዝወሓዘ መሪር ንብዓት ኣዘክሪ። ኦ ድንግል ጥሜትን ጽምእን መከራን ኃዘንን ኵሉ ምስኡ ዝበጽሓኪ ጸበባ ኣዘክሪ። ይቕረታ ደኣ ኣዘክሪ እምበር ጥጥፍኣት ኣይኹን። ንኃጥኣን ደኣ ኣዘክሪ እምበር ንጻድቃን ኣይኮነን። ንርሱሓት ደኣ ኣዘክሪ እምበር ንንጹሓት ኣይኮነን። እወ ኣዴና ናብቲ ዘይርስዕ ኣምላኽ ኣዘክሪ…. ኣዘክሪ ድንግል… ኣብ ቅድስት ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያና…
Category: ኣጽዋማት
ጾመ ፍልሰታ
ፍልሰታ ለማርያም በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን። ትርጉም ፍልሰታ ዝብል ቃል ‘ፈለሰ’ ካብ ዝብል ናይ ግእዝ ግሲ ዝወጸ ኮይኑ፤ ካብ ሓደ ቦታ ናብ ካልእ ቦታ ምግዓዝ፡ ሃገርካ…
ሻቡዓይቲ ሰንበት ናይ ዓቢይ (ኒቆዲሞስ)
ሻቡዓይቲ ሰንበት ናይ ዓቢይ ኒቆዲሞስ እዛ ቅድስቲ ዕለት “ኒቆዲሞስ” ተባሂላ ትጽዋዕ። ብዛዕባ እዚ ብዝያዳ ቅዱስ ዮሓንስ ወንጌላዊ ኣብ ዝጸሓፎ ኣብ ወንጌል ዮሓንስ 3፡1-20 ተገሊጹ ኣሎ። ሓደ ካብ ፈሪሳውያን ኒቆዲሞስ ዝባሃል…


text:
ኣመሪካ ኣብ ምዕባለ ወሳኒ ቴክኖሎጂ ድሕሪ ቻይና ትተርፍ ከይትህልው ሻቕሎት ይስማዕ ኣሎ።
ዝሓለፈ ዓርቢ ኣብዚ ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ኣብ ዝተኻየደን ሰበ-ስልጣን ኣመሪካን ሓለፍቲ ናይ አካየድቲ ስራሕ ብሕታዊ ትካላትን ኣብ ዝተረኸብሉን ኣኼባ፡ ኣመሪካ ኣብ ዓለም ዝጸንሓ ዓብላልነት ቴክኖሎጂን መራኸቢታትን ከይትስእን ስኽፍታታት ይስማዕ ኔሩ።እቲ ኣኼባ፡ ብ'ፍሉይ ተወዳዳራይ መጽናዕቲ ፕሮጀክት' ዝተዳለወ ኮይኑ፡ ነቲ ጻዕሪ ዝመርሖ ድማ ሓላፊ ጉግል ዝነበረ ኤሪክ ሽሚድት`ዩ። ዕላምኡ ድማ ኣመሪካ ካብ ሎሚ ክሳብ 2030 ኣብ ዘሎ ግዜ ንዝህልው ውድድር ቴክኖ-ኤኮኖሚ ንምስዓር ኣብ ጽቡቕ ደረጃ ድያ ዘላ ንዝብል መጻኢ ንምርኣዩ'ዩ።
ካብቶም ኣብቲ ኣኼባ ዝነበሩ ተሳተፍቲ፡ ኣመሪካ ኣብቲ ውድድር ናይ ምስዓራ ጉዳይ ኣብ ስግኣት ወዲቑ`ዩ ዝብል ስምዒት ዓብላላይ`ዩ ኔሩ።
ቅድሚ`ቲ ኣኼባ ቅሩብ መዓልታት ኣቐድም ኣቢሉ፡ እቲ ፍሉይ ፕሮጀክት መጽናዕቲ ውድድር፡ ቻይና መራሒት ቴክኖሎጂ ዓለም እንተኾይና እንታይ ክመጽእ ይኽእል ዝብል ሪፖርት ኣቕሪቡ ኔሩ።
"ምልካዊ መንግስቲ ዝቆጻጸሮ ዲጂታል ትሕተ-ቕርጺ፡ ኣብ ቴክኖሎጂ ዓለም ዓብላሊ ቦታ ምሓዝ፡ ንኣገደስቲ ምህርትታት ቴክኖሎጂ ምቁጽጻር፡ ከም ባዮ፡ቴክን ሓዲሽ ቴክኖሎጂ ጽዓትን ተጠቒምካ ንማሕበረሰብ፡ ንቁጠባን ንወተሃደራዊ ሓይሊ ክተሳግሮ ምስራሕ”፡ እቲ ኩሉ ስኽፍታታት ምዃኑ እቲ ሪፖርት ጠቒሱ`ሎ።
እቲ ሪፖርት ዘቕረቦ ነዊሕ ዝጠመተ ግምት፡ ብሓዲሽ ቴክኖሎጂካዊ ምዕባለ ዝርከብ ብትሪልዮናት ዝቑጸር ገንዘብ ኣታዊ ፡ እትረኽቦ ኣመሪካ ዘይኮነት ቻይና ክትከውን ከምትኽእል፡ ደሞክራሲ ዘይኮነስ ምልኪ ዓባላሊ ኣገባብ መንግስቲ ክኸውን ከምዝኽእል የሰምዕ።
ኣብቲ እቲ ሪፖርት ዘቕረቦ ናይ ስኽፍታ ራእይ፡ ቻይና፡ `ልዑላዊ ኢንተርነት` ዝብል ስነ-ሓሳብ ከምተተኣታቱ፡ ንሱ ማለት ድማ ሃገራት ናብ ህዝበን ዝውሕዝ ሓበሬታ ክድርታ፡ ቻይና ድማ ነቲ ኣገዳሲ ቴክኖሎጂ ብምቁጽጻር ኣብ ዙርያ ዓለም ንዝርከብ ትሕተ ቅርጽታት ዝሕግዝ ቴክኖሎጂ ትቆጻጸር ዝብል`ዩ።
ኣብ መወዳእታ ይብል እቲ ሪፖርት፡ ብኸምዚ ዓይነት ኣካይዳ ወተሃደራዊ ሓይሊ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ቻይና ዘለዎ መሪሕነት ቴክኖሎጂ ከምዝስእንን፡ቻይና ድማ ከም ማይክሮ፡ኤሌክትሮኒክስን ካልኦት ወሰንቲ ቴክኖሎጂካዊ መዳያትን ክተጥፍኦ ከም ትኽእልን ሻቕሎቱ ኣቐሚጡ`ሎ።
ኣብቲ ዋዕላ ዝተዛረበ ኣማኻሪ ሃገራዊ ፀጥታ ዋይትሃውስ ጃክ ሱሊቫን፡ ኣመሪካ ኣብ ምህዞታት ሓዲሽ ቴክኖሎጂ ምስ ቻይና ስጉምታ ኣብ ምሕላው ዘይንዓቕ ብድሆታት የጋጥማ ከምዘሎ ብምግላጽ ምስቲ ዋዕላ ተሰማሚዑ`ዩ።
“ኣመሪካ ኣብ ዓለም ዘለዋ ቀንዲ መሪሕነት ተወዳዳራይ ቴክኖሎጂ ከም ውሑስ ክውሰድ የብሉን" ዝበለ ሱሊቫን፡ ንመሪሕነት ቴክኖሎጂ ኣመሪካ ብዝምልከት ከም ብሓዲሽ ክበራበርን ንቕድሚት ዝጠመተ ክኸውንን ግድን`ዩ ኢሉ።
ኣብ ቻይና፡ ንመሪሕነት ቴክኖሎጂ ኣመሪካ ክምንጥል ዝደሊ ተወዳዳራይ`ዩ ዘለና፡ ንዕኡ ንምግባር ድማ ደረት ኣልቦ ዝኾነ ዓቕምታት`ዩ ዝምድብ ዘሎ ኢሉ።
እንተኾነ ኢሉ ብምስዓብ ሱሊቫን፡ ምምሕዳር ባይደን ብዛዕባ`ቲ ስግኣት ይፈልጥ`ዩ ንምብድሁ ድማ ይሰርሕ ኣሎ ድሕሪ ምባል፡ ኣብ ዝቐረባ ዝተመደበ ልዕሊ 50 ቢልየን ዶላር ምምዕባል ማይክሮ ቺፕ ናቱ ኣብነት`ዩ ኢሉ።
ኣብ ግዜ ምምሕዳር ትራምፕ፡ ኣማኻሪ ሃገራዊ ጸጥታ ዝነበረ ጡረተኛ ጀነራል ኤች ኣር ማክማስተር፡ ብወገኑ በቲ ዝድለ ቅልጣፈ ንግስግስ የለናን ይብል፡ ኣስዒቡ፡ ድሕሪ ዝሑል ኩናት ብሰንኪ ዝሓዝናዮ ሸለልትነት ኣብ ውድድር ቴክኖሎጂ ንድሕሪት ንተርፍ ኣለና፡ ቻይና በቲ ትኸዶ ዘላ ቅልጣፈ ንከይትኸይድ ድማ ናይ ሰደድ መቆጻጸሪ ክንገብር ኣለና ኢሉ።
ቻይና ብወገና ንኣመሪካ ብምቁጽጻር ዕብየት ቴክኖሎጂ ክትከሳ ጸኒሓ`ያ። ወሃቢት ቃል ሚንስትሪ ወጻኢ ቻይና ማኦ ኒንግ፡ ብዛዕባ ቁጽጽር ሰደድ ኣመሪካ ተሓቲታ ክትምልስ ከላ፡ “ ኣመሪካ ትገብሮ ዘላ፡ ምግባት ሳይ-ቴክ`ዩ፡" ቴክኖሎጂካዊ ዓቕምታታ ተጠቒማ ድማ፡ ንዕዳጋታት ዝምዕብላ ዘለዋ ሃገራት ንምጽቃጥ ትጥቀመሉ ኣላ ኢላ።
እዛ ቻይናዊት በዓልቲ ስልጣን ምናልናት ኣመሪካ ተስፋ ትገብሮ፡ ቻይናን እቲ ዝተረፈ ዓለምን ንመዋእል ኣብቲ ታሕታዋይ ጽፍሒ ኢንዱስትሪያዊ ሰንሰለት ንኽነብር`ዩ ኢላ ።
ኣብቲ ዝሓለፈ ዓርቢ ዝተኻየደ ኣኼባ ቴክኖሎጂ ካብ ዝደጋገም ዝነበረ ሓደ ቴማ ድማ ምምዕባል 5G ተንቀሳቓሳይ ኢንተርነት`ዩ። ኣመሪካ ትርከበን ምዕራባውያን ሃገራት ኣብዚ መዳይ ድሕሪ ቻይና ተሪፈን ከምዘለዋ ይግለጽ`ዩ።
ሓላፊ ጉግል ዝነበረ ኤሪክ ሽምድት፡ ኣብ 5G ኣባና ዘጋጠመ ነገር ከይድግም ክነረጋግጽ ኣለና፡ ብዘይደሞክራስያውያን ዘይ-ክፉታትን ስርዓታት ኣብ ዝዝወር ባይታ ኮይና ክንሰርሕ ኣይንደልን ኢና ኢሉ።
ኣብ ቻይና ኣምባሳደር ኣመሪካ ዝነበረ ጆን ሃንትስማን፡ ኣብቲ እዋን ክዛረብ ከሎ ድማ፡ ቻይና ማዕረ ክንደይ ካብ ኣመሪካ ተወንጪፋ ከምዘላ፡ ኣመሪካውያን ብሓፈሽኡ ኣይፈልጡን`ዮም ኢሉ። ኤለክትሪክ መኪና ኣብ ምምዕባል ንኣብነት፡ ቻይና ብውሕዱ ሓሙሽተ ዓመት ቅድሚ ኣመሪካ ኣላ ኢሉ።
ኣስዒቡ፡ ምስ ህዝቢ ቻይና ሕድሕዳዊ ንግድን ካልእ ምሕዝነታትን ምዕቃብ`ውን ኣገዳሲ ምዃኑ ጠቒሱ። ንህዝብና ምፍላይ ወይ ምርሓቕ `ውን ጽቡቕ ኣይኮነን ዝበለ ጆን ሃንትስማን፡ ከምኡ እንተገይርና ግን ከምቲ ምስ ሩስያ ኣጋጢሙና ዘሎ ምስ ቻይና`ውን ከጋጥመና`ዩ ኢሉ።ኣብቲ ዋዕላ ፕሮጀክት ተወዳዳራይ ቴክኖሎጂ ዝተሳተፈ ኣብ ቻይና ኣምባሳደር ኣመሪካ ዝነበረ ጆን ሃንትስማን ምግድዳፍ ግን ኣብ ጸጥታዊ መዳይ`ውን ዘይምርድዳእን ምቅሕሓርን ጥራይ`ዩ ክፈጥር ዝኽእል ኢሉ።


text:
Radio Erena: 23 December 2019
ጂቡቲን ስዑዲ ዓረብን ኣብ ጸጥታን ወትሃደራዊ ጉዳያትን ዘተኮረ ምምኽኻር ከምዘካየዳ ዲፕሎማስያውን ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብቲ ብ18 ን19ን ታሕሳስ፣ ኣብ ሪያድ ዝተኻየደ ፈላሚ ርክብ ሓባራዊ ኮሚሽን ጸጥታ፣ ላዕለዎት ሓለፍቲ ጸጥታን ኣዘዝቲ ሰራዊትን ክልትኤን ሃገራትን ተሳቲፎም።
ኣብቲ ምምኽኻር ዝተረኽቡ ሚኒስተራት ውሽጣዊ ጉዳያት ጂቡቲን ስዑዲን፣ ኣብ ዝተፈላለየ ጸጥታዊ ጉዳያት ብሓባር ከስርሖም ዝኽእል ሓያሎ ስምምዓት ከቲሞም።
ቆይሙ ዘሎ ሓባራዊ ኮሚሽን ጸጥታ ክልትኤን ሃገራት፣ ኣብ ሪያድን ጂቡቲን እናተበራረየ ብስሩዕ ክካየድ’ውን ክልቲኦም ወገናት ኣብ መደምደምታ በጺሖም።
ጂቡቲ ምስ ቀጠር ዝነበራ ዝምድና ካብ መፋርቕ 2017 ድሕሪ ምብታኻ፣ ምስ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ወትሃደራዊን ጸጥታን ምትሕግጋዝ ተጸሚዳ ትርከብ።
ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ እትርከብ ንእሽቶን ስትራቲጂያዊትን ሃገረ ጂቡቲ፣ ካብ 2015 ኣትሒዙ ኣብ የመን ኣብ ዝካየድ ዘሎ ኵናት’ውን ኣብ ጎኒ ስዑዲ ዓረብ ደው ምባላ ብወግዒ ገሊጻ’ያ።
ኣብ ካልእ ወገን፣ ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ኣኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብርኣብን ዝተወከለ መንግስቲ ኤርትራ፣ ምስ ዝተፈላለዩ ሰበ ስልጣን ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጽኢ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ሪያድ ተዘራሪቡ።
እቲ ልኡኽ ናብ ስዑዲ ዓረብ ዘምርሐ፣ ሓደ መዓልቲ ድሕሪ ምዝዛም ዘተ ጂቡቲን ስዑዲ ዓረብን’ዩ።
ኤርትራ’ውን ከም ናይ ጅቡቲ ምስ ቀጠር ዝነበራ ዝምድና ብምዝሕታል፣ ናብ ስዑዲ ዓረብ ሕቡራት ኢማራትን ኣቛሚታ ትርከብ።
========================


text:
ናብ ሓኪም ደቀንስትዮ ክትከዲ እንተደኣ ኮይንኪ:
- ብዛዕባ ናይ ስጋዊ ርክብ ክፋል ኣካላትኪ ሕቶታት ምስ ዝህልወኪ።
- መከላኸሊ ጥንሲ ኮነ ሕማም ምስ ትደልዪ።
- ጥንሲ እንተለኪ።
- ኣብ ታሕቲ ከብድኺ ቃንዛ እንተለኪ ወይ ናይ ኣዴታትኪ ምስ መጸኪ እንተተቐንዚኺ።
- ጥንሲ ክትሰዲ እንተ ደሊኺ።
እታ ሓኪም ደቀንስትዮ መጀመርያ ከተዘራርበኪ እያ።
እንታይ ክትገብረልኪ ከም ትደልዪ ክትሓተኪ እያ።
ሓቢርክን ደሓር ክትምርመሪ ኣለኪ ድዩ የብልክን ትውስና።
ክትምርመሪ እንተኮንኪ ክዳውንትኺ ተውጽኢ።
ጎና ተኸዲንኪ እንተለኺ ሞታንታኺ ጥራይ ተውጽእዮ።
ብድሕሪ እዚ እታ ሓኪም „ብልዕትኺ“ ትምርምሮ።
እዚ ማለት: ሽፐኩሉም ዝበሃል ሓጺን ኣብ ብልዕትኺ የእትያ ትርእየኪ።
እዚ ሽፐኩሉም ትቦ መሳሊ ሓጺን እዩ።
ቁሩብ ንውሽጢ ብልዕትኺ የእትያ እታ ሓኪም ብኡ ትርእየኪ።
እዚ ዓይነት መርመራ ኩሉ ግዜ ኣድላዪ ኣይኮነን።
መዓስ ክትገብሪ ከም ትደልዪ ንስኺ ኢኺ ትውስኒ።
እንተ ደኣ ገና ብድንግልናኺ ኣለኺ እታ ሓኪም ትጥንቀቕ እያ።
ከምቲ ግቡእ ድማ ድንግናኺ በዚ መርመራ ክፈርስ ኣይክእልን እዩ።
ናብ ከምዚ ሓኪም ምስ ትኸዲ ከመይ ከም ዝመስል ንምዕዛብ ኣብዚ ተዓዘቢ: https://gutzuwissenfilm.wordpress.com/ (እዚ ቪድዮ ብቋንቋ ጀርመን, ቱርኪ, ፋርሲ, ዓረብን እንግሊዝኛን ትረኽቡ)


text:
በስመ ኣብ ወወልድ ውመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን!
፲፱/19 ጥቅምቲ በዓለ ዕረፍቲ ናይ ኣቦና ኣቡነ ሴፈ ሚካኤል
ኣቦና ሰይፈ ሚካኤል ትውልዲዓዶም ኣብ ዞባ ዓንሰባ ደርሰነይ ዝተባህለ ዓዲ ኮይኑ ኣቦኦም ዓምደሚካኤል ኣዴኦም ድማ ኂሩተማርያም ይበሃሉ። ካብ ምቁር ወይኒ ጥዑም ወይኒ ይርከብ ከም ዝበሃል ወለዲ እዞም ጻድቕ ድማ ሕያዎት ንእግዚአብሔር ዝፈርሁ ጾምን ጸሎትን ዘዝውትሩ ዝነበሩ እዮም። ብዙኅ ጊዜ ቅዱሳን ካብቶም ዝተቐደሰ ስድራ ከምዝርከቡ ዝተረጋገጸ ነገር እዩ።
አቡነ ሰይፈሚካኤል ኣብ ቤት ኣቦኦም ብክንክን ዓብዮም ንዓቕመ ትምህርቲ ምስ በጽሑ፡ ወለዶም ብልሓትን ፍልጠትን ዝመልኦም ምዃኖም ኣስተውዓሉ። ስለዚ ኸኣ ኣቦኦም ናብ መምህር ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ገብርኤል ወሲዶም፡ ጕዳይ ወዶም ኣረዲኦም ብመንፈሳዊ ጸጋ ክዓብዩሎምን ክመሃሩሎምን ከምዝደልዩን ድኅሪ ምግላጽ፡ ተጊሆም ክምህሩሎም ድማ ተማኅጸንዎም። እቶም መምህር ኸኣ እናተሓጐሱ ተቐቢሎም ኣብ ቤቶም ኣእተዉዎም።
ካብ ቃል ትምህርቲ ኣትሒዙ ኸኣ መዝሙረ ዳዊት፡ መጻሕፍተ ነቢያትን ሓዋርያትን፡ ናይ ማኅሌታይ ያሬድ ትምህርቲ ብሉያትን ሓዲሳትን ኵሉ ኸኣ መሃርዎም። ኣቦና ብሩህ ልቦና ዝተዓደሉ ስለዝነበሩ ኸኣ ነቲ ዝተማህርዎ ትምህርቲ እናመቀሮም ቑልብ ቑልብ የብልዎ ነበሩ። ነቶም ዝተመሃርዎም መጻሕፍተ ብሉያትን መጻሕፍተ ሓዲሳትን ኸኣ ብትርጉም የኺድዎ ነበሩ። ነቶም መጻሕፍቲ እናገንጸሉ ብቓሎም ይትርጒምዎ ነበሩ።
ገና ተማሃራይ ከለዉ ኵልሳዕ ናይ ቅዱሳን ገድልን ዜናን ምስማዕ ይፈትዉን፡ ክሳብ ምሸት’ውን ምጻምን ምስጋድን ናብ ቤተ ክርስቲያን ምምልላስን የዘውትሩ ከምዝነበሩ ገድሎም ይገልጽ። ብትሕትና ኸኣ እግሪ ኣኅዋት ንምሕጻብ ይኹን ንዝኾነ ነገር ብትሕትና ንምምልላስ ትጉህ ከምዝነበሩ ይግለጽ።
ማዕርገ ዲቁና ክሽየሙ ምስ ሓሳቡ ኸኣ ናብቶም ጳጳስ ወሰድዎም። ገና ሕጻን ከለዉ ኣቦኦም ናብቲ መምህር ቤተ ክርስቲያን ምስ መወሰድዎም እቶም መምህር ብግርማ ሞገሶም ከምዝተደንቑን ትንቢት ከምዝተዛረቡሎምን ሕጂውን እቶም ጳጳስ ገጽ ኣቦና ምስ ረኣዩ ተገረሙ። ካብ ኣዘራርብኦምን ጣዕሚ ቃላቶምን ድማ ፈተዉዎም። መዓርገ ዲቁና ሂቦም ኸኣ ኣፋነውዎም። ተመሊሶም ድማ ብትሕትና ኣብ ቤተ ክርስቲያኖም እናገልገሉ ንወለዶምን ኣኅዋቶምን እናተኣዘዙ ይቕመጡ ነበሩ።
ኣብ ዝኾነ ጊዜ ዋላ ኣሓ ከውፍሩ ከለዉ ንሶም ኣብ በረኻ ኮይኖም ኣብ በዓቲ ብምእታው ብዙኅ ስግደት ይሰግዱ ነበሩ። ነቲ ዝተዋህቦም ስንቂ ድማ ንድኻታት ብምሃብ ንሶም ብጾም ምሉእ መዓልቲ የሕልፍዎ ነበሩ። ስለቲ ጽቡቕ ግብሮምን ኣብነቶምን ኸኣ እቶም ዓበይቲ ካብ ልቦም ይምርቕዎም ነበሩ።
ኣቦና ግና ነቲ ቃለ ወንጌል ከንብቡ ከለዉን “ካባይ ነቦኡ ወይ ነዲኡ ዝፈቱ …” “ንሰብ ኵሉ ዓለም ረቢሑስ….” “መስቀለይ ኣልዒሉ ዘይስዕበኒ” ዝብሉ ቃላት ከስተንተንዎም ምስ ጀመሩ እቲ ናይ ምናኔ ሓሳባቶም እናኃየለ መጸ።
ኣቡነ ሴፈሚካኤል ዝኣክል ትምህርቲ ቃለ እግዚአብሔር እናተምሃሩን እናፈልጡን በቲ ሓደ፡ ነፍስኻ ንእግዚአብሔር ፈሊኻ ስለ ጽድቂ ምስዳድን ብቅድስና ምንባርን ኸኣ በቲ ካልእ ኣብ ልቦናኦም ይመላለስ ስለዝነበረ፡ ነዚ ንምፍጻም ወትሩ ብጸሎት ናብ ኣምላኽ ይልምኑ ነበሩ። ጊዜኡ ምስ ኣኸለ ድማ ኣቦና ኣቡነ ሰይፈሚካኤል “መስቀሉ ኣልዒሉ ደድሕረይ ዘይስዕብ ንኣይ ኣይበቅዕን። ዝዀነ ይኹን ደአድሕረይ ኪስዕበኒ ዚደሊ እንተሎ፡ ገዛእ ርእሱ ይቕበጽ፡ መስቀሉ የልዕል እሞ ይስዐበኒ።” ንዝብል ቃል ወንጌል ንምፍጻም ሕቖኦም ተዓጢቖም ተላዕሉ። ካብ ቅድም ኣትሒዞም ዝብህግዎ ትእዛዝ ብምንባሩ ኸኣ ንዓለምን ኣብ ዓለምን ዘሎ ኵሉ ንድኅሪት ገዲፎም መስቀሉ ጸይሮም ኣብ በዓትታትን ገዳማት ዞሩ። ሓሳቦም ፍጹም መንፈሳዊ ስለዝነበረ ምናኔ ጥራይ ይረኣዮም ነበረ።
ብፍቓድ እግዚአብሔር ኸኣ ከምቲ ባዕሉ ዝመርሖም ንደቡብ ኣቢሎም ድኅሪ ምኻዶም ኣብ ትግራይ ኢትዮጵያ ኣብ ኣውራጃ ሽሬ፡ ቂርቆስ ዝስሙ ኣድያቦ ኣብ ዝተባህለ ከባቢ በጽሑ። እዚኣ ገዳም ኸኣ ናይ ኣቡነ ኖላዊነ ኄር መካነ መቃብሮም እያ። ብስሞም’ውን ገዳም ኣቡነ ኖላዊነ ኄር ተባሂላውን እትጽዋዕ ገዳም እያ። ኣብቲ ገዳም ኸኣ ብጽቡቕ ተቐበልዎም። ንሶም ድማ እናተሓጐሱ ነቲ ዝተበገሱሉ ዕላማ መስቀል ንምፍጻም ሕይወት ምንኵስናን ናብራ ምናኔን ብዝግባእ ካብቶም መነኮሳት ይመሃርዎ ነበሩ። ኣቦና ኸኣ ነቶም አበው መነኮሳት ብትግሃት እናረድኡ የገልግሉ ነበሩ። እቶም ኣብኡ ዝጸንሑ መነኮሳት ኸኣ በቲ ትግሃት ዝመልኦን ሰናይ ኣገልግሎቶምን ተጋድሎኦምን ትሩፋቶምን ይድነቑ ነበሩ። ጾምን ጸሎትን ኸኣ የዘውትሩ ነበሩ። እቶም መነኮሳት’ውን ንኣቦና ብዝሃቦም ጸጋ ንእግዚአብሔር የመስግንዎ ነበሩ።
ካብ ብዝኂ ገድሎምን ጽንዓቶምን ዝተላዕለ ኸኣ መልክዖም ከም በረድ ጻዕዳ ክሳብ ምዃን ይበጽሕ ነበረ። አቡነ ዕንቁብርሃን ከኣ ትሩፋት ገድሎም ምስ ረኣዩ ይደልዎ ኢሎም ልብሲ ምንኵስናን ኣስኬማ መላእክትን ኣልበስዎም። ኣቦና ድማ እቲ ረዚን ማዕርግ ምንኵስና ምስ ተቐበሉ ኸኣ ብዝያዳ ነቲ ጾምን ጸሎትን ክውስኽሉ ተራእዩ። ብግልጺ ንሰይጣን ክሳዕ ዝስእርዎ ድማ ፍቕዲ ዘይብሉ ጽኑዕ ገድሊ ተጋደሉ። በዚ ዓይነት’ዚ ሥራሕ ኸኣ ኣብ ኣድያቦ ምስ ኣቦኦም ዕንቁብርሃን ብዙኅ ዓመት ኣገልገሉ።
ኣቦና ድኅሪ ናይ ነዊሕ ዓመት ትሑት ኣገልግሎትን ርድእናን፡ እግዚአብሔር ብዘመልከቶም ካብ ኣቦኦም ዕንቁብርሃን ተባሪኾም ኣብ ከባቢ ሩባ ተከዘ ናብ ዝርከብ ገዳም ዋልድባ ከዱ። ኣብዚ ጽኑዕን ዓቢይን ገዳም ኣትዮም ድማ ኣብኡ ካብ ዝነበሩ ቅዱሳን ቡራኬ ተቐቢሎም፡ ንዝያዳ ተጋድሎ ምንኵስና ኸኣ ካብዚኦም ኣቦታት ክመሃሩ ድሌቶም ኮነ። ኣብኡ ኸኣ ነቲ ጽኑዕ ትምህርቲ ምንኵስና እናተምሃሩ ፍጹም ንዓታቶም መሰሉ። ቆጽልን ሡር ዖምን (ቋርፍን) እምበር እኽሊ ኣይለኽፉን ኸኣ ነበሩ። ሥርዓት ናይዚ ጽኑዕ ገዳም’ውን ከምኡ ነበረ። ጸጋ ዲበ ጸጋ እናወሰኹ ኸኣ ከዱ።
ድኅሪ ዝተወሰነ ጊዜ ኸኣ እቶም ናይ ዋልድባ ቅዱሳን ንኣቦና ሰይፈሚካኤል ጸዊዖም “ክቡር ኃውና ክፍልኻ ምድረ ሓማሴን እያ እሞ ናብኣ ኪድ” በልዎም። ንሶም ድማ ቃል እዚኦም ናይ እግዚአብሔር ቅዱሳን ኣቦታት ኣኽቢሮም ናብ ወገሪቖ (ሊባን) መጺኦም። ንሳ ኸኣ ዝተቐደሰት ገዳሞምን መካነ መቃብር ናይ ኣቦኦም ተክለሃይማኖት እያ። ኣብኣ ኸኣ ኣበምኔትን መምህርን ኮይኖም ከምኡውን ምስቲ መፍቀሬ ትሕትናን ጽምዋን ዝኾነ ገርሂ ኃዎም ኣባ ሕርያቆስ ከም ሥርዓት ጳኵሚስን አርሳንዮስን ዝተኃርየ ናይ ሓድነት ሕጊ ምንኩስና ሠርዑ። እቲ ገድሎም’ውን “ወተፈውሰት ምድረ ሐማሴን በምጽአቱ ለብፁዐዊ ሰይፈሚካኤል” (ብምምጻእ ንኡድ ክቡር ዝኾነ ሰይፈሚካኤል ሓማሴን ደኃነት) ይብል። እዚኦም ክልተ ቅዱሳን ከኣ ብፍጹም ፍቕሪ ብሓድነት ይነብሩ ነበሩ። ብሓባር ድማ ኣብ ገዳም ኣቡነ እንድርያስ (ሰፍአ) ናብ ዝርከቡ ኣኅዋቶም መነኮሳት ብምኻድ ብቃለ እግዚአብሔር የዕልሉ ነበሩ።
ዕለት ዕለት ኸኣ ኣቡነ ሰይፈሚካኤል ኣብ ቅድሚ ኣምላኾምን ሰብን ብጸጋን ብሞገስን ይመላለሱ ነበሩ። ናይ ለዋሃቶምን ናይ ትሩፋቶምን ወረ ኸኣ ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ግብጽን ኣብ ኵሉ ተሰምዐ፤ ከም ሓዋርያት ድማ ናይ ሥሉስ ቅዱስ ርቱዕ ሃይማኖት ኣብ ምሉእ ምድሪ ሓማሴን (ማእከላይ ክፋል ኤርትራ) እናተዘዋወሩ ይሰብኩን ይምህሩን ነበሩ። ብድኅሪኡ ኸኣ ኣቦና አቡነ ሰይፈ ሚካኤል በቲ ካብ ኣቦታቶም ርቱዓነ ሃይማኖት ዝተማሃርዎን ዝግለጸሎም ዝነበረ መንፈሳዊ ጸጋ፡ ቃል እግዚአብሔር እናምሃሩ ካብ ምድሪ ሓማሴን ናብ ምድሪ ዓንሰባ ሓዋርያዊ ተልእኾኦም ይፍጽሙ ነበሩ። ካብ ምድረ ዓንሰባ እውን ተበጊሶም ወንጌል እናሰበኩን ቃለ ሃይማኖት እናመሃሩን ኣብ ኵሉ ምድረ መታሕት (ጋሽ ባርካ) በጽሑ። እቲ መንፈሳዊ ትምህርቶም ኸኣ ናብ ኵሉ ምድረ ቦጎስ ኣብ ኵሉ በረኻ ክሳዕ ዝስማዕ ኮነ። ብለዋሃትን መንፈሳዊ ኃይሊ ብምርኣይን ምድረ ቦጎስን ሓባብን ኣስገደን ከምኡውን ክሳብ ወሰን ሰቲትን ኖባን (ከባቢ ዶብ ኢትዮጵያን ዶብ ሱዳንን) ትምህርቶም ክሳዕ ዝመልእ ኮነ። ብሕዝቢ ድማ ዓቢይ ተፈታውነትን ተቐባልነትን ረኸቡ።
ኣቦና ከም መደብ ሓዋርያዊ ተልእኾኦም፡ ብፍላይ እቶም ቀዳሞት ሰባክያነ ወንጌል ሓንሳብ ምስ ሓለፍዎ ኣከታቲሎም ንዘይሰበኹሉ ከባቢታት ብምትኳር ካብ ከረን ክሳብ ዶብ ሱዳን ንዘሎ ከባቢታት ካብኡ ሓሊፉ’ውን ክሳብ ዶብ ኢትዮጵያ ወንጌል የስፍሑ ነይሮም። እቶም ቀዳሞት መነኮሳት ሰባክያነ ወንጌል ኤርትራ ዝኾኑ ከም እኒ ኣባ ሰላማ፡ ኣባ ዮሓኒ፡ ኣባ ሊባኖስ ነቲ ሰሜናዊ ምብራቕ፤ ምብራቓዊን ደቡብን ደቡባዊ ምብራቕን ዝያዳ ክሰብኩ ከለዉ ኣቦና ድማ ኣብቲ ዝተረፈ ኣተኲሮም ምስባኾም ክፍለጥ ይከኣል። እዚ ኸኣ ናይ ኣቦና ስብከት ንብምሉኡ ማእከላዊ፡ ምዕራባዊ ደቡባዊ ምዕራብ ከምኡውን ሰሜናዊ ምዕራብ ኤርትራ ዘጠቓልል እዩ ነይሩ። ኣቦና ከምኡ ብምግባሮም ነዚ ሕጂ ኣገልጋሊ ወለዶ ዓቢ ትምህርቲ እዮም ሓዲጎሙሉ። እዚ ኸኣ ኣብ ሓደ ቤተ ክርስቲያን እሞ ኣብ ከተማ ኣብ ዝርከቡ ኣብያተ ክርስቲያናት ልዕሊ ፶ ዝኾኑ ኣገልግልቲ ክርከቡ ከለዉ እቶም ቅዱሳን ኣቦታት ኣብ ዝተጋደሉሉ ከባቢታት ዝርከቡ ኣብያተ ክርስቲያናትን ካልኦት ገጠራትን ግና ዝኸፍተን እኳ ስኢነን ምርኣይ ልሙድ ነገር ኮይኑ ኣሎ። እሞ ዝተሸምናሉን ሓደራ ዝተዋህበናን ሓዋርያዊ ኣገልግሎትና ደኣ ኣበይ ኣሎ? ንመን ኢና ኸ ነገልግል? ንርእስና ወይሲ ንሕዝበ እግዚአብሔር? እቶም ኣገልገልቲ ዝኾንና ርእስና ንመርምር። ከምዚ ከማና ኣብ ደገ ዝነብር ሕዝቢ ኵሉ ከም ዝሓሰቦ ዘጥምቖን ዝናዝዞን ምርካብ ቀሊል ከምዘይኮነ (ሕጂ ይሓይሽ እምበር) ብዓይንና እናረኣና፤ ኣብ ውሽጢ ሃገር’ውን ጥቓ ዓበይቲ ከተማታት ኣብ ዝርከቡ ገጠራት ካህናት ምስኣን ልሙድ ነገር እናኾነ ይኸይድ ምህላዉ ዘሕዝን ነገር እዩ። ስፍሓትን ምኽንያትን እቲ ሽግር ብብዙኅ መገዲ ክጥቐስ እኳ ዝከኣል እንተኾነ፤ ሓዋርያዊ ተልእኾ ግና ፈጺሙ ምድኻሙን ብክርስቶስ ሓደራ ዝተዋህበ ጕስነትውን ይጥለም ከምዘሎ ዘመላኽት እዩ።
ኣቦና ኣብ ገዳም ጻዕዳ እምባ ድኅሪ ምእታዎም ከይተረፈ ንተማሃሮኦም እናለኣኹ፡ ንሶም’ውን ባዕሎም እናወጹ ኣብ ምስፋሕ ስብከተ ወንጌል ይቐላጠፉ ነበሩ። እዚ ከኣ ቃለ ወንጌል ክምህሩ ብኣምላኽ ትእዛዝ መጺዎም ስለዝነበረ እዩ። ንሶም ከኣ ንዝሓመሙ እናፈወሱ፤ ብትምህርቶም ሃይማኖት እናጽንዑ ኣብ ኵሉ ይዛዋወሩ ነበሩ። ብደቡብ ክሳብ ከባቢታት ዶብ ኢትዮጵያ ይኹን ብሰሜን ኸኣ ክሳብ ሃገረ ናግራን ይበጽሑ ከምዝነበሩ ኸኣ ገድሎም ኣስፊሑ ይገልጾ። እግረ መገዶም ኸኣ ኣብቲ ዘመን ተላዒሎምን ሰባት የጋግዩ ንዝነበሩን መናፍቓን መልሲ ይህብዎምን ንሕቶኦም ይመልሱሎምን ነበሩ።
ኣቡነ ሰይፈ ሚካኤል በዚ ናይ ሎሚ ምሕደራዊ ቅርጺ ካብ ከባቢታት ዞባ ማእከል ዝጀመረ ስብከቶምን ትምህርቶምን ናብ ከባቢታት ዞባ ዓንሰባ ድኅሪኡ ኸኣ ናብ ዞባ ጋሽ ባርካ ከምኡውን ገለ ክፋል ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ኣቢሉ ይበጽሕ ነበረ፤ ስግሪ ዶብ’ውን ዝሓለፈሉ እዋን ከምዝነበረ ይፍለጥ። ብፍላይ ኣብ ደብረ ሳላ ኮይኖም ብዝፈጸምዎ መንፈሳዊ ተጋድሎን ትሩፋትን ወሬኦም ክሳብ ጫፍ ሰሜን ኤርትራ ከምዝተሰምዐን ብዙኃን ንእኦም ክርእይዎምን ክባረኹን ናብኦም ይመጹ ከምዝነበሩ ይፍለጥ። እቲ ገዳም ደብረ ሳላ’ውን ብብዝኂ መነኮሳት ኣዕለቕሊቑ ምጻር ክሳብ ዘይክእሎ በጹሑ ከምዝነበረ’ውን እቲ ገድሎም ይዛረብ።
ኣቡነ ሰይፈሚካኤል ኣብ ደብረ ሳላ (ደብረ ጸሎት – ዞባ ዓንሰባ) ኮይኖም በዚ ዓይነት’ዚ ሥራሕ ፮ተ ዓመትን ፮ተ ወርኅን ጽኑዕ ገድልን ዓቢይ ትግሃትን እናገበሩ ድኅሪ ምጽናሕ ቅዱስ ገብርኤል ተገልጸሎም። ናብ ገዳም ጻዕዳ እምባ ከቕንዑ ድማ ነገሮም። ድኅሪኡ ነቶም ደቆም ብፍቕርን ብብኽያትን ተፋንዮም ነቶም ዝሰዓብዎም ኣኸቲሎም መገዶም ቀጸሉ። እቲ ገድሎም “ሖረ ፍኖቶአ ምስለ እለ ይተልዉ አሠሮ፡ ወበጽሑ ዓደርዴ ኀበ ዐቢይ ደብር ዘክልኤ ወኃደሩ ህየ” ከምዝበሎ ናብ ዓደርዴ (ሕጂ ዓደርደ) ናብ እትብሃል ዓዲ በጺሖም ሓደሩ። ኣብኣ ኸኣ ማንታ ዝኾነ ጎቦታት ኣሎ። ኣብኣ ከኣ ፱ ወርሒ ኣብታ ደብሪ ኮይኖም ሕዝቢ እናመሃሩን እናተጋደሉን ጸንሑ።
ቅዱስ ገብርኤል ተገሊጹ ኸኣ ናብታ ናይ መወዳእታ ክፍሎም ዝኾነት ጻዕዳ እምባ ቅድሚ ምእታዎም ኣብ እግራ ናብ ትርከብ ደብረ ከባቦ ዝበሃል ቦታ ኣብጽሖም። ኣብኡ ኸኣ ብጾምን ጸሎትን ተጸሚዶም ብብዙኅ ድኻምን መከራን ንእግዚአብሔር እናተገዝኡ ካብ ሰይጣውንቲ ነንበይኑ ዝዓይነቱ ፈተናን ተጻብኦን ይጓነፎም ነበረ። ሓደ ጊዜ ከም ኣናብስቲ እናመጽእዎም ሓደ ጊዜ ከም ኣትማን ሓደ ጊዜ ከም ኣንህብቲ ኮይኖም ኣብ ውሽጢ ክዳኖም እናኣተዉ የሳቕይዎም ነበሩ። ንሶም ግና ብኃይሉ መንፈስ ቅዱስ ይስዕርዎም ነበሩ።
ኣብ ሓደ እዋን፡ አቡነ ሰይፈ ሚካኤል ኣብ ከባቦ ብጸሎት ብጾምን ተደሚዶም ከለዉ፡ ለይቲ ለይቲ ከም ዓንዲ ዝተተኽለ ናይ ብርሃን ባና ክሳብ ሰማይ ዝበጽሕ ይረኣዮምን ብመዓልቲ ግና ይስወሮም ነበረ። እንተቐረብዎ ድማ ብእግሪ ዘየእቱ ብጸድፊ ዝተኸበ ጎቦ ጥራይ ይጸንሖም። በዚ ምኽንያት ኸኣ ኣቦና መገዲ እታ ብርሃን ዝርእዩላ ስፍራ ንኽመርሖም ኣብዚኆም ይልምኑን ናብ እግዚአብሔር ይጽልዩን ነበሩ። ብድኅሪ’ዚ ኣብ ደብረ ከባቦ ንእሽቶ ቤተ ክርስቲያን ሰርሑ ማኅበር’ውን መሥረቱ። እቶም ተምሃሮ ግና እቲ ከባቢ ማይ ዘይርከቦ ስለዝነበረ ኣምሪሮም ንኣቦና ተዛረብዎም። ኣቦና ኸኣ ድኅሪ ጸሎት ምግባሮም፡ ኣብ ሸነኽ ምዕራብ ኣብ ማእከል ትሕቲ ከባቦ ስሙ ቁሽ ዝበሃል ኣብቲ ኣምላኾም ኣመልኪትዎም ዝነበረ ቦታ ብመስቀሎም ነቲ ከውሒ ባሪኾም ብበትሮም እውን ወጊኦም ብዝኂ ማይ ከም ዘፈልፈሉ እቲ ገድሎም ይዛረብ። እንስሳታት ከይተረፉ ኸኣ ብኣፍ ሰብኣዊ ኣመስገንዎም።
ብኸምዚ መገዲ ፱ተ ዓመትን ፮ተ ወርሕን እናተገደሉን መከራ እናተቐበሉን ምስ ጸንሑ ኣጋ ምሸት ኣብ ጸሎት ከለዉ መልአከ እግዚአብሔር ናብኦም መጺኡ “ኦ ሰይፈሚካኤል ጸሎትካ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ተሰሚዑ እዩ እሞ ደስ ይበልካ፤ እቲኣ ብዓምደ ብርሃን ተኸቢባ እትርእያ ቦታ መካነ መቃብርካን ርስቲ ደቅኻን እያ፤ ኦ ፈታውየይ ሰይፈሚካኤል ሰላምታ ንዓኻ ይኹን ጽናዕ፤ ኃይሊ ግበር። ጸላእትኻ ክትስዕር ኢኻ፡ እንሆ ከኣ ክሳዕ ጫፍ ንዘለዓለም ተዋሂባትካ እያ በሎም። ሕጂ ግና ናብቲ ገዳም ከእትወካስ ንዓ ሰዓበኒ በሎም።” ሽዑ ተንሢኦም ነቲ መልኣኽ ደድኅሪኡ እናሰዓቡ ካብ ከባቦ ሸነኽ ታሕቲ ናብቲ ጻዕዳ ማይ ዘውርድ ሓቢሮም ወረዱ። ካብኡ ድማ ነታ ገዳም ብሽነኽ ምዕራባ ብኣንጻር ከባቦ ሎሚ ማይ ጥምቀት ተባሂሉ ዝጽዋዕ ቦታን ኣብቲ ገዳም ኣተዉ።
ኣብቲ ቦታ ምስ በጽሑ ኣቦና ኣዝዩ ገረሞምን ተሓጐሱን። ነታ ንኽትርእያ እተጨንቕ ኣዝያ’ውን እተፍርህ መገዲ ምስ ረኣዩ ኸኣ ኣዝዮም ተደነቑ ስማ ኸኣ ‘ጽናፌ ጽልመት’ ኢሎም ሰመይዋ፤ ክሳዕ ሎሚ’ውን በዚ ስም ትጽዋዕ ኣላ። ኣቦና እትው ምስ በሉ ኸኣ እቲ መልኣኽ ከይጸንሐ ተሠወሮም፤ ንሶም ድማ እናመስገኑ ብመስቀሎም ብኣርባዕተ ወገን ነዛ ገዳም ባረኽዋ። ኣቦና ክባርኽዎ ከለዉ ኣብቲ ከባቢ ዓሲሎም ዝነበሩ ኣጋንንትን ርኹሳት መናፍስትን ድማ ከም ትኺ ተኺኾም ከም ሓመድ በኒኖም እናዕወዩ ጠፍኡ።
እቶም ዝተፈለይዎምን ኃዲጎሞምን ዝመጹ ደቆም ግና ‘ኣቦና ናበይ ኣተዉ?’ ኢሎም ክጭነቑን ክሓዝኑን ጀመሩ። ይኹን እምበር ጭንቀት ደቃ እትርእይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ድኅሪ ሠለስተ መዓልቲ ብመልክዕ ቀያሕ ሰበይቲ ተገልጸትሎም እሞ ‘ኣይትፍርሁን ኣይትሰንብዱን’ ኢላ ኣረጋጊኣ በታ ቀጣን መገዲ ኣሳጊራ ናብቲ ለዋህን መንፈሳዊ ኣቦኦም ኣብጽሓቶም። ኵሎም ኸኣ ብሓባር ተሓጐሱ፤ ንኣምላኾም ድማ ኣመስገኑ።
ኣቦና ኣብዛ ሕጂ ገዳም ኮይና ዘላ ምስ ኣተዉ ቤተ ክርስቲያንን ቤት ማኅበር’ን ሰርሑላ፤ ነቲ ታቦት ድማ ብስም ሥላሴ ሰመይዎ። ኣቡነ ሰይፈሚካኤል ሓደ ካብቲ ዘተሓሰሶቦም ድማ ብዛዕባ እዛ ቀጣን መገዲ እያ ነይራ፤ ከምዚ ኢሎም ድማ ናብ ኣምላኽ ኣመልክቱ “ሕጂውን እልምነካ ኣሎኹ፤ ደቕካ ክበዝኁ እዮም ዝብለካኒ ደኣ በዛ ጸባብን ጭንቅን መገዲ ከመይ ኢሎም ክሰግሩ እዮም፡ ኦ ኣምላኸይ እንታይ ከ ክገብር?”። መሓሪ ጐይታ ግና ብሠለስትነቱ ተገሊጹ “ኦ ኅሩየይ ኣይትፍራህ ኣነ ካብ ደቕካ ካብ ዘለዓለም ክሳዕ ዘለዓለም ስርናይ እምበር ክርዳድ ከይርከብ፡ ክፉእ ዘርእውን ከይርከብ ኣብዛ ገዳም ኪዳነይ ከቕውም እየ፡ ነዛ ገደል መገዲ ኸኣ ክሳብ ዘለዓለም ዝሕልውዋ መላእኽቲ ክሸመልካ እየ። ብኪዳንካ ተኣሚኑ በዚኣ መገዲ ዝሓልፍውን ብጋህዲ ናብ ተድላ ገነት ክኣቱ እዩ። እንሆ ኸኣ ሰማእታት ክምስክሩ ከለዉ ከም ዝቕበልዎ ሰይፊ ገይረያ ኣሎኹ” ብምባል ቃል ኪዳን ኣተወሎም።
ብድኅሪ’ዚ ኣቦና ካብዚ እናተበገሱ ናብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ብምዝውዋር ስብከተ ወንጌል የስፍሑ ምንባሮም ይንገር። ክሳብ ናብ ዋልድባ እናኸዱ ቃለ እግዚአብሔር እናመሃሩ ሕሙማት እናፈወሱ ከም ዝነበሩ ሕይወት ታሪኾም ይነግር። ሓደ እዋን ናብኡ እናኸዱ ከለዉ እቲ ወትሩ ዝሰግርዎ ፈለግ ተከዘ ማይ መሊኡ ምስ ጸንሖም ናብ ኣምላኾም ጸልዮም ነቲ ውሑጅ ብቃሎም ከም መንደቕ ናብዝን ናብትን ንኽቐውም (ከም ኢያሱን ከም ሊቀ ነቢያት ሙሴን) ገይሮም ንደቀ መዛሙርቶምን ነቲ ተዓጊቱ ዝጸንሐ ሕዝቢ ከም ንቁጽ መሬት ከምዘሳገርዎ መጽሓፈ ገድሎም ይዛረብ። ገዳም ጻዕዳ ኣምባ ብዘመነ ንጉሥ ኢያሱ ኣድያም ሰገድ ርስተ ጕልቲ ከምዝተጒለተ እውን ኣብ መጽሓፈ ገድሎም ተገሊጹ ኣሎ።
ኣቦና ድኅሪ እዚ ዅሉ ገድሊ ሕማም እርጋን ኣርከቦም። መዓልቲ ዕረፍቶም ምስ ቀረበ ኸኣ ባዕሉ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ምስ ኣዴኡ ቅድስት ድንግል ማርያምን ኣእላፍ ሠራዊት ሰማይን ተገሊጹ መዓልቲ ዕረፍትኻ ቀሪቡ ኣሎ በሎም። ንሶም ድማ “ሞገስ ኣብ ቕድሜኻ ካብ ረኸብኩ፡ ብድኅረይ ንዝመጹ ደቀይ፤ ምእንቲ እዛ ገዳም እዚኣን ምእንቲ እቶም ኣብኣ ዝምሕጸኑን እልምነካ ኣሎኹ” ኢሎም ንጐይታ ለመንዎ። ብዙኅ ነገር ድማ ክገብረሎም ተማኅጸንዎ። ጐይታ ኸኣ ዝለመንዎ ኵሉ ክፍጽመሎም ቃል ኪዳንን ኣተወሎም። እቲ ቃል ኪዳን ጐይታ ክሳብ ሕጂ ጸኒዑ ይርከብን፤ ብእምነት ንዝቐረቡ ኸኣ በረኸት ክሓፍሱሉን ይነብሩ ኣለዉ።
ቅዱስ ኣቦና ሕይወቶም ምሉእ ብብዙኅ ተጋድሎ ሓዋርያዊ ተልእኾኦምን ናይ ምናኔ ሕይወቶምን ብዓወት ፈጺሞም ብ፲፱/19 ጥቅምቲ ኣብ መበል ፺፮ /96 ዕድሜኦም ዓረፉ።
በረኸቶም ረድኤቶምን ምስ ኵላትና ህዝበ ክርስቲያን ይኹን ይኹን።
ስብሓት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን


text:
ታሪኽ ኣቡነ ኣብራንዮስ
ኣብራንዮስ ማለት ‘አብራ’ ማለት ኣብርሃ(ብርሃን) ማለት ክኸውን ከሎ፡ ‘ዮስ’ ማለት ከኣ ፀሓይ ማለት እዩ። ስለዚ ትርጉም ስሞም ብርሃን ፀሓይ – ብርሃን ዓለም ማለት እዩ። ኣቡነ
ኣብራንዮስ ካብ ፈሪሃ እግዚአብሔር ዝነበሮም፡ ብሃይማኖቶም ጽኑዓት ካብ ዝነበሩን ስድራ እዮም ተወሊዶም። ኣቦኦም ወልደ ክርስቶስ ኣዴኦም ከኣ ወለተ ትንሳኤ ይበሃሉ። እዞም ስድራ ገለ ካብቲ ሰናይ ግብርታቶም ከኣ ንዝጠመዩ ምብላዕ፡ ንዝዓረቑ ምኽዳን ንድኻታት ምምጽዋት ምንባሩ ብፍሉይ ይግለጽ። ትውልዶም ኣብ ሃገረ ኢትዮጵያ ምብራቕ ጎጃም ከባቢ እነብሴ (ካናት) ኣብ ዝተባህለ ዓዲ እዩ። “ወሀሎ አሐዱ ብእሲ ውስተ ሃገረ ጐጃም እምአድያመ ‘እነብሴ’ እንተ ይብልዎ ካናት ዘስሙ ወልደ ክርስቶስ፡ ወስሙ ብእሲቱ ወለተ ትንሳኤ” ከም ዝብል እቲ ገድሎም።
ወለዲ ኣቡነ ኣብራንዮስ ዋላ እኳ ብፍቕርን ብሃብትን ዝተጸገዉን፡ እግዚአብሔር ክልተ ኣዋልድ ባሪኹ ዝሃቦምን እኳ እንተነበረ፡ ምስቲ ኵሉ ሃብቶም’ውን ካብኡ ንላዕሊ ክወልዱ ይብህጉ እንተነበሩ ውላድ ግና ክረኽቡ ኣይከኣሉን። ስለዚ ኸኣ ነተን ክልተ ኣዋልድ ደቆም ኃው ዝኾነን ፈቓድ እግዚአብሔር ዝፍጽም ውላድ ክህቦም ናብ ፈቖዶ ገዳማት ብምኻድ ናብ እግዚአብሔር ይጽልዩን ንነዳያን ከኣ ይምጽውቱን ነበሩ። ብዝያዳ ኸኣ ኣዲኦም ወለተ ትንሳኤ ናብ ገዳማትን ኣረጋውያን መነኮሳትን እናኸዳ ጸሎቶም ይምኅጸና ነበራ እሞ፡ ብቝዓት ባሕታውያን ወዲ ከም ዝወልዳ ይነግርወን ነበሩ። እቲ ዝለመንካዮ ዘይከልእ ቅዱስ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ከኣ ንቅዱስ ሚካኤል ልኢኹ ንእግዚኣብሔር ዘስምር ወዲ ከም ዝወልዳ ኣበሰረን። ወላዲት ኣቦና ዝኾና ወለተትንሣኤ’ውን ከምቲ ዝተበሰረኦ ንኣቦና ጸኒሰን። ይኹን ደኣ እምበር ተሰሚዑ ዘይፈልጥ ንሰማዒኡ ይኹን ንነጋሪኡ ዕፁብ ዝኾነ ሓደ ፍሉይ ተኣምራት ክፍጸም ጀመረ። እዚ ኸኣ እቲ ልሙድ ወርሓት ጥንሲ እኳ እንተሓለፈ ኣቦና ካብ ማኅፀን ኣዲኦም ክወጹ(ክውለዱ) ፈቓዶም ስለዘይነበረ ካብቲ ንቡር ጊዜ ኣዝዮም ኣብ ማኅፀን ኣዴኦም ከለዉ ደንጒዮም። ሓደ ክልተ ሠለስተ … ዓመት እናበለ ኸኣ እቲ መዋዕል ጥንሶም ዓመታት ክፍቐድ ጀመረ። ኣብቲ ዘመን እቲ ሓጸይ ሱስንዮስ ዝተባህለ ንጉስ ኣብ ዘመን ወራር መሓመድ ግራኝ ንኣቦኡ ክሕግዙ ንዝመጹ ወተሃደራት ፓርቱጋል ተጸጊዖም ምስ ዝኣተዉ ‘ሰበኽቲ’ ካቶሊካውያን ተመሓዝዩ ስለ ብዙኅ ‘ረብሓታት’ ሃይማኖቱ ናብ ካቶሊኽ ዝቐየረሉን ንሕዝብ’ውን እምነቱን ስርዓቱን ክቕይር የግድድ ዝነበረሉ ዘመን ኸኣ ነበረ። ነዚ ከተግብር ኸኣ ግዱድ ኣዋጃት ኣወጀ። ብዙኃን በብወገኖም ብፍላይ ከኣ ብካህናትን መነኮሳትን ዝተመርሑ ገባራት ሓረስቶስ ወልድ ዋሕድ እትብል ጥንታዊ ሃይማኖት ኣቦታትና ኣይንልውጥን ብምባል ትእዛዙ ስለዝነጸግዎ መከራ ኣጽኒዑሎም። ምኽሪ ዓበይቲ ምስማዕ ኣብዩ ኸኣ ብዙኃን ስለ ሃይማኖቶም ዝተሰዱሉን ሰማእትነት ዝተቐበሉሉን እዩ ነይሩ።
እዚ ንስጥሮስ ዝዘርኦ፡ ሊዮን ዘብቖሎ ብናይ ቅዱስ ዲዮስቆሮስ ናይ ውግዘት ሰይፊ ዶብ ዝተገብረሉ ፍልልይ ኣብ ዘይቦትኡ ኣብ ሱስንዮስ ክፍሪ እኳ ጀሚሩ እንተነበረ ብመርገም አበው፡ ብናይ እግዚአብሔር መቓጻዕቲ ቅድሚ ምምላሱ ብዙኅ ዕንወት እዩ ኣኸቲሉ ነይሩ። ኣብቲ እዋን እቲ እዩ እምበኣር “ኣብ ዘመን እዚ ከሓዲ ንጉስ ኣይውለድን” ብምባል እቶም ካብ ማሕጸን ኣዲኦም ጀሚሮም ዝተኃርዩ ኣቦና፡ ክሳብ ስሱንዮስ ዝመውት፡ ዘመን ክሕደት ኣየርእየኒ ብምባል ን 7 ዓመትን 6 ወርሕን ዝኣልክል ኣብ ማህጸን ወላዲቶም ጸንሑ።
ኣቦኦም ወልደ ክርስቶስ ግና እዚ ጒዳይ ስለዘተሓሳሰቦም፡ ንበዓልቲ ቃል ኪዳኖም ወለተ ትንሳኤ “እዚ ነገር’ዚ እንታይ እዩ ነገሩ” በልወን። ንሰን ግና “እግዚአብሔር ዝፈቐዶ ይግበር፡ ኵሉ ዝከኣሎ ንሱ እዩ ግና ባዕሉ ዝገብሮ ጥበብ ክሳዕ እንርኢ ብእምነት ልብና ነጽንዕ” በለኦም። ንሶም’ውን “እቲ ኣሚንክዮ ዘሎኺ ንሱ ኣየሕፍርኪ ዋጋኺውን ኣየጥፍኣልኪ” ድኅሪ ምባል ነቲ ዝገብርኦ ዝነበራ ምጽዋት ከይጕድላ ተላበውወን።
እዚ ተኣምር’ዚ መዛረቢ ጐረባብትን ዓድን ምዃኑ ኸኣ ኣይተረፈን። ክሳብ መዓስ እዩ እዚ ሕጻን ዘይውለድ ብምባል ኸኣ ንኵሉ ኣስተንኪርዎ ነበረ። ጽንሲ ድዩ ሕማም ዝብል ዘረባ’ውን ኣብ ኵሉ ይስማዕ ነበረ። በዚ ነገር ዝተገረማ ሓዊ ክልምና ዝመጻ ጐረቤት “እግዝእትየ ዐቢይ ወግሩም ወልድ ሀሎ ውስተ ከርስኪ” (እምበይተይ ግሩምን ዓቢይን ወዲ ኣብ ከርስኺ ኣሎ) ክብላ ተዛረባ። ኣቡነ ኣብራንዮስ ኸኣ ኣብ ከርሲ ኣዲኦም ከለዉ ዘረባ እታ ጐረቤት ምስ ሰምዑባህ ኣየበሎምን፤ ኣፍ ኣውጺኦም ከኣ “ምንት ብየ ምስሌኪ ኦ ብእሲቶ መፍትው ለኪ ትንስኢ እሳተኪ ወትሑሪ ኀበ ግብርኪ” (ኣቲ ሰበይቲ ምሳይ እንታይ ኣሎኺ፧ ሓውኺ ለሚንኪ ናብ ስራሕኪ ዘይትኸዲ) ብምባል ነታ ሰበይቲ ዘምጽኣ ጌራ ክትኸይድ እምበር ነቲ እግዚአብሔር ዝገበሮ መንክራት ከይትምርምር ገሰጽዋ። እታ ሰበይቲ በቲ ዝኾነ ነገር እናተገረመት “ኣብ ከብዲ ኣዲኡ ከሎስ ክንድ’ዚ ይዛረብ፡ እዝስ ኣብኡ ከሎ ኣሪጉ እዩ” ብምባል እዚኦምሲ “አቦና” እዮም በለቶም። እዚ ስም ኸኣ ካልኣይ መጸውዒ ገዳም አብራንዮስ ኮይኑ የገልግል ኣሎ። ዝበዘኀ ሕዝቢ’ውን ብዝያዳ ‘እንዳቦና’ ብዝብል ስም እዩ ነቲ ገዳም ዝፈልጦ። ብድሕሪ’ዚ ማለት እቲ ከሓዲ ንጉስ ድኅሪ ናይ 7 ዓመትን 6 ወርሕን ጽንሰቶም ምስ ሞተ ኣቦና ተወልዱ። ወለዶምን ኣዝማዶምን ከኣ ኣዝዮም ተሓጐሱ። ድኅሪ 40 መዓልቲ ናብ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ጊዮርጊስ ወሲዶም ኣጠመቕዎም። አብራንዮስ ዝብል ስም ከኣ ሃብዎ።
ምንኵስናን መንፈሳዊ ተጋድሎን
ንወለዶም ብትሕትናን ብስነ ስርዓትን እናተኣዘዙ ኸኣ ዓበዩ። ኣቦኦም ከኣ መጽሓፍ ክመሃሩሎም ወዲ 7 ዓመት ምስ ኮኑ ናብ መምህር ወሰድዎም። ኵሉ ጥበብን ተግሳጽን ንባብ ቅዱሳት መጻሕፍትን ትርጓሜኦምን ኸኣ ተምሃሩ። ገና ተምሃራይ እንከለዉ ድማ ነቲ መግቦም ንካልኦት ተምሃሮ እናሃቡ ብሕቡእ ይጾሙ ነበሩ። ወዲ 12 ዓመት ምስ ኮኑ ድማ ንስድራኦም ገዲፎም ቦታ ጽድቂ ዝኾነ ገዳም ጥንታዊ ገዳም መርጡለ ማርያም(ጐጃም)ብምኻድ ድማ ብርድእና ብትግሃት ኣገልገሉ። ነቲ ትግሃቶም ዝረኣዩ አበምኔት ደብረ ሳን ዝነበሩ አባ ገብረኢየሱስ ድማኣብ መበል ፲፪ ዓመቶም ኣስኬማ ምንኩስና ኣልበስዎም።
ካብቲ ዝመንኮሱሉ ሰዓት ኣትሒዞም ገጽ ኣዝማዶም ከይረኣዩ ካብ ናብ ገዳም እናኸዱ ወንጌል ይሰብኩ ነበሩ። ንስጋኦም ኸኣ ብጾምን ብጸሎትን ኣድከምዎ። ብፍጹም ትሕትናን ፍቕርን ምስ ዓበይቲ ኣረጋውያንን ንኣሽቱ ሕጻናትን ይነብሩ ኸኣ ነበሩ።
ኣባ ገብረኢየሱስ ንኵሉ እቲ መንፈሳዊ ግብሮም ምስ ረኣዩ ዲቁና ክቕበሉ ነገርዎም። ንሶም ግና ኣይግባእንን በሉ። ኵሎም ማሕበር ከኣ ግድን በልዎም፤ ጸሎት ድማ ገበሩሎምን መረቕዎምን። መዓርገ ዲቁና ኸኣ ካብ ኣቡነ ሚካኤል ዝተባህሉ ጳጳስ ተቐበሉ። ቅድስናኦም ልዑል ስለዝነበረ ክቕድሱ ከለዉ ነቲ ሕብስቲ ብ‘ከዊነ ሕጻን’ ክሳብ ምርኣይ በጺሖም ነበሩ። ትሩፋቶምን ቅድስንኦምን ርእዮም እቶም ኣበውን ካልኦት መነኮሳትን የኽብርዎንም የፍቕርዎምን ነበሩ። ብትሕትናኦምን ርድእንኦምን ኣዝዮም ይሕጐሱሎም ነበሩ። እቶም ኣቦ’ውን ንዘለዎም ጸጋ ርእዮም ንስኻ ቤተ ክርስቲያን ጥራይ ኣገልግል ናብ ካልእ ስራሕ ከም ምውራድ ማይ፡ ዕንጨይቲ … ኣይትኺድ ከኣ በልዎም። ሽዑ እቶም ኣብኡ ዝነበሩ ኣሕዋት ብቅንኣት “ንምንታይ ከማና ማይን ዕንጨይትን ዘየምጽእ” ኢሎም ኣዕዘምዘሙ። ንሶም ኸኣ ደሓን ኣቦይ ከምኣታቶም እናተለኣኽኩ ቤተ ክርስቲያን ከገልግል እየ ኢሎም ንክልቲኡ ተልእኾ ይፍጽሙ ነበረ። ዕንጨይቲ ተሰኪሞም ክኸዱ ከለዉ እቲ ዕንጨይቲ ሽዱሽተ እመትን ስድርን (ዳርጋ 3 ሜትሮ ዝኣክል) ልዕሊ ርእሶም ክብ ኢሉ ማዕሪኦም ይኸይድ ነበረ። ንሶም’ውን ክልተ እመት ካብ መሬት ይለዓሉ ነበሩ። ማይ’ውን እንተኾነ ንብዙሕ መዓልትታት ከም ሰለል እናበለ ካብ ምድሪ ተላዒሉ ይኸይድ ነበረ፤ ማለት መሬት ከይተንከፈ ይኸይድ ነበረ። ንሶም ኸኣ እቲ ጾር ፈጺሙ ከይተሰምዖም ብኢዶም እናጣቕዑ ብእግሮም’ውን እናስረገጹ ብኣፎም መዝመረ ዳዊት እናዘመሩ ይኸዱ ነበሩ። ብድኅሪኡ እቶም ብማኅበር ሓድነት ዝናበሩ አባ ተጠምቀ መድኅን ዜና ኣቦና ምስ ሰምዑ፡ ረኸብዎምን ተሓጒሶም ኣብ ገዳም ቱፋላ ብፍቕርን ብሰላምን ክነብሩ ኸኣ ተረዳድኡ። ድኅሪ ነዊሕ ጊዜ ኵሎም እቶም ኣሕዋት ንኣባ ተጠምቀ መድሕን እዚ ዘሎናዮ ቦታ ጥቃ ዓድታት ስለ ዝኾነ ከምቲ ሕጊ ምንኵስና ካብ ኣዝማድና ርሒቕና ገጽ ኣንስቲ ኣብ ዘይብሉ ቦታ ከይድና ገዳም ንገድም በሉዎም፤ ከምኡ ድማ ገበሩ። ኣቦና አቡነ አብራንዮስ ኸኣ ኣብታ ገዳም ብርድእናን ብመጋቢነትን ብትግሃት የገልግሉ ነበሩ። ከም ኣብነት ዝስተ ማይ ዘመጽኡሉ ቦታ ግና ኣዝዩ ርሑቕን ዓቐበን ስለዝነበረ እቶም ካልኦት ኣኅዋት ክልተ ጊዜ ጥራይ ከምጽኡ ከለዉ ኣቡነ ኣብራንዮስ ግን ሸውዓተ ጊዜ የምጽኡ ነበሩ።
Leave a comment
ድኅሪ ነዊሕ ተጋድሎ ድማ ብፍቓድ ኣምላኽ ክህነት ካብ ኣቡነ ክርስቶዶሉ ተቐበሉ። ንኣገልግሎት ኣብ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ዝኣተዉሉ ኣዴና ቅድስት ድንግል ልብሰ ተክህኖ ዘአሮን ተልብሶም እሞ ናብ ከዊነ እሳት ይልወጡ ነበሩ። ኣብ ሞንጎ ቅዳሴኦም’ውን ሰማይ ተኸፊቱ መንበረ ስላሴ ይረኣዮም ነበረ። ሕብስት ናብ ፍጹም ስጋ መለኮት ወይኒ’ውን ናብ ፍጹም ደም ወልደ እግዚአብሔር ክልወጥ ይርእዩ ነበረ። ሓደ ሓደ ጊዜ’ውን ብኣምሳለ በጊዕ ብኣምሳለ ሕጻን ይረኣዮም ነበረ። ብጀካ እተን ክልተ መዓልትታት (ሰናብቲ) ኵሉ ጊዜ ይጾሙ ነበሩ። ኣብተን ክልተ መዓልትታት እንተኾነውን ብኢዶ ዓቂኖም ንእሽቶይ ብመጠን ይበልዑ ነበሩ። ማይ’ውን ብመጠን ዘየርውይ ገይሮም ይሰትዩ ነበሩ። ከም ዓንዲ ተተኺሎም ይጽልዩ፡ ስግደት ከም መላእኽቲ ክቑጸር ብዘይከኣል ይሰግዱ፡ ረሃጽ ከም ፈልፋሊ ማይ ይውሕዝ ነበረ፤ ኣብ ትሕቲ ክዳኖም’ውን ብሓጺን ዝተሰርሐ ዝባላዕ ጨጓር ማቕ ይኽደኑ እሞ ኣይድቅሱን ነበሩ። ብደበና ተጻዒኖም ክሳብ 7ይ ሰማይ ይበጽሑ (ጽርሐ አርያም) እሞ ኣብ ቅድሚ አብን ወልድን መንፈስ ቅዱስን ከኣ ይሰግዱ፡ ምስቶም 24 ካህናተ ሰማይ ኮይኖም ሓቢሮም ማዕጠንት ሒዞም ክሳብ ምዕጣን በቒዖም ነይሮም።
ኣቡነ ኣብራንዮስ ዘሕለፍዎ ተጋድሎ ምስቲ ኵሉ ብቕዓቶም ኸኣ ምንኵስናኦም ብዝያዳ እናጽንዑን እናበርትዑን ብገድልን ብትሩፋትን ኸኣ እናዓበዩን መጹ። ኣብ ልዕሊ ገድሊ ገድሊ፡ ኣብ ልዕሊ ትግሃት ትግሃት እናወሰኹ ንሸውዓተ ዓመት ብጀካ ኣባ ኤዎስጣቴዎስ ዝተባህለ ረድኢ ካልእ ከይረኣዮም ብጾምን ብጸሎትን ተወሲኖም ጸሓይን ወርኅን ከይረኣዩ ድኅሪ ምጽናሕ ካብ መዓልትታት ሓደ መዓልቲ ግና ቅዱስ ገብርኤል ካብ እግዚአብሔር ተላኢኹ ብምምጻእ ናብ ትግራይ ክኸዱ ስለዝነገሮም ብሰረገላ ተጻዒኖም ኣብ ትግራይ ናብ ዝርከብ መደባይ ወይውን በአተ ሐሞ እግዚእ መጽኡ። ምስቶም ኣረጋውያን መነኮሳት ኸኣ ብፍቕርን ብርድእናን ክቕመጡ ጀመሩ። እንደገና እግዚአብሔር ባዕሉ “እዚኣ ሃገር ክፍልኻ ኣይኮነትን” ብምባል ተንሲኦም ናብ ኤርትራ ማለት ምድረ ሰራየን ሓማሴንን ክሰግሩ ነገሮም። ኣብኡ ኸኣ ምስ ዓበይቲ ሽማግሌታት ምስ ዝኾኑ መነኮሳት ንቝሩብ ጊዜ ድኅሪ ምጽናሕ ናብ ኤርትራ ነቐሉ። እቶም መነኮሳት ኣኅዋት ከም ሰብ ዘይኮነ ከም መልኣኽ ገይሮም የፍቕርዎም ስለዝነበሩ ብብኽያት ተፋነዉዎም። ካብ ትግራይ ኸኣ ናብ ኤርትራ ሰገሩ። ብመጀመርታ ኸኣ ኣብ ጥቓ መረብ ኣብዓይላ ጕንደት ኣብ ዘሎ ገዳም በጽሑ።ቅዱስ ገብርኤል ተገሊጹ ድማ እዚ እውን ቦታኻ ኣይኮነን በሎም። ካብኡ ኸኣ ምድረ በዳ (ምናልባሽውን ጋሽ ገጾም) ኣቢሎም ምስ ከዱ ብዙኃት ሓራምዝ ረኸቡ። ገድልን መከራን ምስ በዝኆም ኣብቲ ሓርማዝ ዝሓልፋሉ ሩባ ምእንቲ ክርገጹ እሞ ክሞቱን ከዕርፉን ኣብ መገዶም ስጥሕ ኢሎም ወደቑ። እቲ መልኣኽ ግና ክትንሥኡ ገንሖምን ካብቶም ሓራምዝ ከኣ ኣናገፎምን። ቅዱስ ሚካኤል ድማ ዕረፍቶም ገና ምዃኑን ብጸሎቶም ዝድኅኑ ከምዘለዉ ሓበሮም። ንሶም ግና ካብቲ ዘለኽዎ መከራሲ ዕረፍቲ ይሕሸኒ ኢሎም ብምምላሶም እቲ መልኣኽ “ተንሥእ መሬታዊ” ብምባል ኣብ የማናይ እግሮም ተንከፎም እሞ ቖሰለት። በታ ኣብ እግሮም ንዝነበረት ቍስሊ ሕጻብ፡ ዝሕጸባን ዝሰትያን መካናት ከኣ ይወልዳ ነበራ። ኣቦና ኸኣ ፈቓዱ ይኹን ኢሎም ድማ ተንሥኡ። ኣብ ኵሉ እናተዘዋወሩ ኸኣ ትምህርቲ እናሃቡ ተኣምራት ይፍጽሙ ነበሩ። ካብኡ ኸኣ ተላዒሎም ናብ ገዳም ኣቡነ ብፁዕ አምላክ ጽልማ ከዱ። ብኽብሪ ድማ ተቐበልዎም። ኣብኡ ኸኣ ቍሩብ ድኅሪ ምጽናሕ ኸኣ ናብ ደብረ ቢዘን ክነቕሉ ተኣዘዙ። ብዙኅ ተኣምራት እናገበሩን ወንጌል እናመሃሩን ደብረ ኮዳዱ እንዳ ኣቡነ ብፁዕ ኣምላኽ ገዲፎም ኣብ ደመና ተጻዒኖም ደብረ ቢዘን ኣተዉ። ኣብዚ ገዳም ከለዉ ድማ ብጾምን ብጸሎትን ብተጋድሎ ጸንሑ። ኣብኡ ከለዉ ካብ ዝፈጸምዎ ኸኣ ሓደ መዓልቲ ኣብ ጸሎት ከለዉ፡ ሰማንያ ኣግማል ኣብ ነፍስ ወከፈን ሰማንያ ኣጋንንቲ ዝጸዓና ንቅዱሳን ክጻብኣ ክመጻ ከለዋ ርእዮም ገጾም ብትእምርተ መስቀል ብምምዕታብ “ይትነሣእ እግዚአብሔር ወይዘረዉ ፆሩ ይጒየዩ ጸላእቱ እም ቅድመ ገጹ” ኢሎም ምስ ጸለዩ ካብ ቅድሚ ዓይኖም ተሰዊረን ነፊጸን ናብ ሓደ ጸድፊ ኣተዋ። ከምቲ ጐይታ ነቶም ኣጋንንትን ሓሳማታትን ጌርጌሴኖን ዝገበሮም ማለት እዩ። ንሸውዓተ ወርሒ ዝኣክል ብዓቢይ ተጋድሎ ከኣ ኣብኡ ተቐመጡ። ብድኅሪኡ’ውን እግዚአብሔር ንሃገርና ክዞርዋን ወንጌል እናመሃሩ ኸኣ ክባርኽዋን ስለ ዝኣዘዞም ናብ ጽልማ ሰልዳይት (ሰለ ዳዊት) ብምኻድ ገዳም መሥሪቶም ሥርዓት ሠሪዖም ማኅበር ኣቚሞም መንፈሳዊ ገድሊ ክጋደሉ ጀመሩ። ብዙኃንን ብዙኃትን ሰዓብትን ኣርድእትን ኸኣ ክገብሩ ጀመሩ። በቲ ኣብ ኣቡነ ብፁዕ አምላክ ዝረኣይዎ ሰብ ዝጀመረ ምትእኽኻብ ብዙኃን ናብኦም ክመጹን ማኅበር ክኣትዉን ጀመሩ። ኣቦና ኸኣ ሥርዓተ ምንኵስና እናመሃሩ ብሃይማኖትን ሰናይ ግብረ ምናኔን ጸኒዖም ክጓዓዙ ነቶም ኣርድእቶም ይላበዉዎም ነበሩ። ብዙኅ መንፈሳዊ ምኽሪ ብቀጻሊ ይመኽርዎም ነበሩ። ከምዚ እናገበሩ ካብ ዝተቐመጡለንን ብዙሕ ተኣምራት ካብ ዝፈጸሙለንን ዓድታት ኸኣ እታ ሓንቲ ዓዲ ሰልዳይት እያ። ኣብኡ ካብቲ ዝገበርዎ ተኣምራት ኸኣ ንሓደ ካብ ኣባርዳእ ዝመጽእ ሰብኣይ ገና ከይተቐለቀለ ከምዚ ዓይነት ሰብ ይመጽእ ኣሎ ብምባል ድኅሪ ምዝራቦም ልክዕ ከምቲ ዝበልዎ እቲ ሰብኣይ መጺኡ ኣብኦም መንኰሰ። ሓንቲ ንእሽቶይ ጓል’ውን ካብ ማዕዶ መረብ መጺኣ ብኢዶም መንኲሳ። ይኹን እምበር ስድርኣ መጺኦም ብኃይሊ ወሰድዋ። ኣቦና በዚ ነገር ጸሎት ምስ ገበሩ ሩባታት ዓዲ ነጸፉ፤ እቶምስድራ’ውን ብሕማም ብድብድን ተላገብን ተጠቕዑ። ሽዑ እቶም ስድራ ከይፈተዉ በቲ ግብሮም ተጣዒሶም ነታ መነኮሳይት መለስዋ። ብጸሎቶም ድማ ነቲ ዝተኣዘዘ ቍጥዐ ኣህድእዎ። ኵሉ ድማ ከም ቀደሙ ኮነ። ኣቡነ ኣብራንዮስ ዝተወልዱሉን ዝዓበዩሉን ከባቢታት ኣብ ጐጃም ይኹን ደኣ እምበር ብፍቓድን ትእዛዝን ኣምላኽ ናብ ኤርትራ ክመጹን ሓዋርያዊ ስራሕ ከበርክቱን ክኢሎም እዮም። ኣብኤርትራ ድማ ብፍላይ ኣብ ደቡባዊን ማእከላዊን ዞባታት እናተንቀሳቐሱ ስብከተወንጌል ኣካይዶምን ኣስፊሖምን እዮም። ድኅሪ ነዊሕ ጊዜ ማለት ኣብ ዝተፈላለየ ገዳማት ምብጻሕን ዝተፈላለየ ተኣምራት ምፍጻምን ብትእዛዝ ኣምላኽ ናብ ዓዲ ሰልዳይት መጺኦም ተቐሚጦም ነይሮም። ኣብኡ እንከለዉ ኸኣ “ቦታይ ኣርእየኒ” ኢሎም ናብ ኣምላኽ ምስ ጸለዩ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ ሊቀ መላእክት ቅዱስ ሚካኤል ተገልጸትሎም እሞ ኣብ ደብረ ጥሉል ዓምደብርሃን ካብ ምድሪ ናብ ሰማይ ተተኺሉ ረኣዩ። ኣዴና ኸኣ በል እዛ እትርእያ ዘለኻ እያ ቦታኻ በለቶም።ከም ገዳመ አስቄጥስ ከም ገዳመቆሮንቶስ ከምገዳም ዋሊ ገይረ ባሪኸያ ቀዲሰያ ኣሎኹ በለቶም። ሽዑ ዘርአብሩክ ዝተባህለ መኰንን ብስም ቅድስት ድንግል ማርያም ቤተክርስቲያን ሰሪሑ ምስ ፈጸመ አቡነአብራንዮስ ነቶም ደቆም መነኮሳትን መነኮሳይያትን በቦትኦም ፈላልዮም ስርዓት ገበሩሎም። ክሳብ ሕጂ’ውን ንጸሎትን ቅዳሴን ኣብ ቤተክርስቲያን እንተዘይኮይኑ ናይ መነኮሳትን መነኮሳይያትን ሰፈር በበይኑ እዩ። ናብዚ ገዳም ድማ ብዙኃን እናመጹ ከም ከዋክብቲ ሰማይ ከሰርግዉዎ ጀመሩ። ወረ ኣቦና ኸኣ ኣብ ኵሉ ይስማዕ ስለ ዝነበረ ናብኦም እናመጹ ዝምንኵሱ በዚኆም። እቲ ገዳም’ውን ደልደለ። እቲ ገዳም፡ ገዳም ደብረጥሉል አቡነ አብራንዮስ ተባህለ።መብዛሕትኡ እዋን ግን በቲ ኣቡነ ኣብራንዮስ ኣብ ከርሲ ኣዲኦም ከለዉ ዝፈጸምዎ ተኣምር “እንዳቦና” ተባሂሉ እዩ ይጽዋዕ። ኣብ ስብከተ ወንጌልን ገድሊ ምንኵስናን ከለዉ ኣቦና ብዙኅ ፈተናን ተጻብኦን ይገጥሞም ነበረ። ይኹን ደኣ እምበር ንኵሉ በቲ ስሙር ጸሎቶምን መንፈሳዊ ተጋድሎኦምን ብዝገብርዎ ተኣምራታዊ ስርሖምን ይሰግርዎ ነበሩ። ኣቦና ስለታ ርትዕቲ ተዋሕዶ ሃይማኖቶም ካብ ዝተፈተንዎ፡ ክሳብ ማእሰርቲ ዘብጽሖም እዋን ከምዝነበረ ገድሎምን ታሪኻዊ ጽሑፋትን ዝገልጽዎ እዩ። እዚ ኸኣ ሓደ እዋን ንጉስ ተክለሃይማኖት ዝተባህለ ንጉሰ ኢትዮጵያ፡ በቲ ጊዜ እቲ ሩባ ሰጊሩ ንገዛኢ ሰራየ ንዝነበረ ዮሓንስ (አቤቶ ማሞ) ንኣቦናን ንመምህራነ ሕጊ መነኮሳት ደብረ መርቆሬዎስን (ደብረ ድማኅ) ዝኾኑ አባ ላእከ ወልድን አባ መሥዋዕተ ጽዮንን አባ መፍቀሬ ክርስቶስን ከምኡውን ኃረየ ሰባኪን ኣሲሩ ክሰደሉ ኣዘዞ። በዚ ትእዛዝ እዚ ኸኣ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ተሞቕሑ። ኣብኡ ኮይኖም ድማ ብትግሃት ናብ ኣምላኾም ይጽልዩ ነበሩ። ቅዱስ መልኣኽ እናተገልጸ ድማ የጸናንዖም ነበረ። ክፉእ’ውን ከምዘይቀርቦምን ከምቲ ጸላእቶም ዝሓሰብዎ ዘይኮነሲ መረብ’ውን ከም ዘይሰግሩን ገለጸሎም። እቲ ማእሰርቲውን ንጽቡቖም (ንደቆም ምስክር ክኸውን) ምዃኑ ነገሮም። ኮይኑ ድማ ኣቦና በቲ ከባቢ ሕዝቢ ፍቱው ስለዝነበሩ እቶም ሕዝቢ ብፍላይ ሕዝቢ መራጒዝ ኣቦና ኣኅሊፍና ኣይንህብን፡ መረብ’ውን ኣይነስግሮምን ብምባል ተቓውሞ ኣለዓዓሉ። ኣቦና ስለ ተዋሕዶ ሃይማኖት በቶም ዓለውቲ ሃይማኖትን ፈተውቲ ስልጣኖምን መከራ ይበጽሖም ከምዘሎ ብዝተረድኡ ስሌኦም ክሳብ ሞት ክብጸሑ ነሕድሕዶም ማሕላ ገበሩ፡ ዝናገፉሉ ሜላ ድማ ሓሰቡን፡ ምኽሪ ድማ ገበሩን። ነቲ ምኽሪ ድማ ነቲ ገዛኢ ኣካፊሎሞ እኳ እንተነበሩን ነቲ ምኽሪ’ውን ሰሚርዎ እንተነበረ፡ ጸኒሑ ምኽሪ ጸላእቶም ሰሚዑን ንንጉሰ ፈሪሁን ሓሳቡ ስለዝቐየረሎም ዓቢ ባእስን ውግን ኣንጻር ገዛኢ ገበሩ። 30 ዝኾኑ ካብኣቶም ከኣ ኣብቲ ባእሲ ተቐትሉ። ኣቦና እዚ ነገር ብዝሰምዑ ሓዚኖም ትሕርምቲ ብምግባር ምብላዕን ምስታይን ኣበዩ። ኣርባዕተ ሱባኤ ምስ ወድኡ ኸኣ እቲ ክእሰሩ ዝኣዘዘ ንጉስ ተክለሃይማኖት ተቐዝፈ። ብኽብሪ ድማ ካብ ቤት ማእሰርቲ ወጹ። ቅድሚ ናብ ገዳሞም ምምላሶም ድማ ብዙኃን ቦታታት እናባረኹ ምስ ቅዱሳን እናተራኸቡ እግረ መገዶም ዑደት ኣካየዱ።ንዕረፍቶም ክልተ ዓመት ክተርፎ ከሎ ነቲ ቅድም ኣብ ጊዜ ህጻንነቱ ካብ ምድሪ ደምቢያ ኣትሒዙ ዝተኸተሎም አካለ ክርስቶስ ንዝተባህለ ተመሃራዮም “ቀዳማይ ወደይ መስቀለይን መንበረይን ሂበካ ኣሎኹ” በልዎ። አባ አካለ ክርስቶስ ኣሽንኳይዶ ብሕይወትኩም እንከሎኹም ብድሕሬኹም እንተኾነ’ውን ኣብ መንበርኩም ክቕመጥ ኣይደፍርን እየ በሎም። ትሕትና እዞም ኣቦታት ክንደይ ደስ ዘብል እዩ። ንሶም ግና “እዚ ብናተይ ፍቓድ ዘይኮነስ ብናይ ጐይታ ቃል እዩ ዝብለካ ዘሎኹ” ምስ በልዎ ሕራይ በለ። ሽዑ ኣቡነ አብራንዮስ ንምሉኣት ማሕበር ኣኪቦም ብድሕሪኦም ንኣባ አካለ ክርስቶስ ከም ዝሾሙሎም ገለጹሎም። ደጊም እቲ እግዚአብሔር ዝሃቦም ዕድመ ከም ዝኣኸለ ኣፍለጥዎም። ኣብ መወዳእታ ጐይታ ምስ ቅድስት ኣዲኡን ምስ ቅዱሳን መላእኽቲን ተዓጂቡ ብምምጻእ ከምቲ ንዅሎም ቅዱሳን ዝሃቦም ቃል ኪዳን ንኣቡነ ኣብራናዮስ’ውን ቃል ኪዳን ሃቦም። “ኦ ፍቁረይ ኣብራናዮስ ዝኽርካ ዝገበረ፡ ቤተ ክርስቲያንካ ዝሃነጸ፡ ኣብ ገዳምካ ዝመንኮሰን፡ መጽሓፈ ገድልኻ ዝጸሓፈን ዘንበበን ኃጢኣቱ ክስረየሉ ኣብቲ ዘይሓልፍ መንግሥተይ’ውን ንዘለዓለም ከንብሮ እየ።” ዝብል ቃል ኪዳን ተዋህቦም።
ጐይታ ባዕሉ’ውን ስለቲ ሓዋርያዊ ትግሃቶምን ሰማእትነቶምን ድንግልንኦምን ብቃሉ ሰለስተ ኽብሪ ሃቦም። ንእሽቶ ሕማም ኸኣ ሓሚሞም ብ 21 ነሓሰ ነፍሶም ካብ ስግኦም ተፈልየት። ነፍሶም ከኣ ብኢድ መላእኽቲ ብኽብሪ ናብቲ ናይ ዘለዓለም መሕደሪኣ ከደት። መቓብሮም ኸኣ ኣብ ጥቓ እቲ ዓቢይ ቤተ ክርስቲያን (እንዳ ኣቦና) ንበይኑ ቤተ ክርስቲያን (ቅድስት ማርያም) ተሰሪሑሉ ብኽብሪ ተዓቂቡ ይርከብ፤ ጥቓ እቲ መቓብሮም ዘለዎ ቤተ ክርስቲያን ድማ ኣቦና ደው ኢሎም ዝጽልዩሉ ከምዝነበሩ ዝፍለጥ፤ ክልተ ኣእማን ኣለዋ። ነዘን ኣእማን ድማ ግብጻውያን ጳጳሳት ስለ ክብሪ ኣቦና ክብሉ ይሳለምወን ከምዝነበሩ ይፍለጥ። እዚ ኸኣ ዜና ገድሊ ኣቦና ካብ ሃገርናን ካብ ኢትዮጵያን ሓሊፉ ግብጺ በጺሑ ከምዝነበረ ዘረጋግጽ እዩ።
ሰላም ለከ አብራንዮስ ፍጹም፡
ዘድብረ ልምላሜ ሥዩም፡
በረከተ ሰማይ ወምድር እስመ ተውህበከ ዮም፡
ባርከነ ለደቂቅከ በቡራኬ ብዙኅ ሰላም፡
ከመ ባረኮሙ ኖኅ ለያፌት ወሴም።
በረኸትን ኣማላድነትን ናይ ቅዱስ ኣቦና ኣቡነ ኣብራንዮስ ምስ ኩልና ህዝበ ክርስቲያን ይኹን !!!
ኣሜን!!!
ስብኃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!


text:
- በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን።
- እንቋዕ ናብ በዓለ ሆሣዕና ብሰ ኣብጽሓና።
እዚ “ሆሣዕና በአርያም” ዝብል ቃል ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ኣድግን ኣብ ገልገል ኣድግን ተወጢሑ ካብ ከባቢ ደብረ ዘይት ናብ ከተማ ኢየሩሳሌም ብኽብሪ ክኣቱ ከሎ ዝተባህለ እዩ። (ማቴ ፳፩፥፬-፭/21፥4-5)
ዋላ’ኳ ሓደ ሓደ ፈሪሳውያን “ሄሮድስ ክቐትለካ ይደሊ ኣሎ እሞ ካብዚ ወጺእኻ ናብ ካልእ ስፍራ ኪድ” እንተበልዎ ነቢይ ካብ ኢየሩሳሌም ወጻኢ ክመውት ስለዘይግብኦ ናብ ኢየሩሳሌም ክኸይድ ከም ዘለዎ ሽዑ’ውን እንተኾነ ክሳብ እቲ “ብስም እግዚአብሔር ዝመጽእ ብሩኽ እዩ” ዝብልሉ መዓልቲ ከምዘይርእይዎ ኣረዲእዎም ነበረ። ሉቃ ፲፫፥፴፩-፴፭/13፥31-35 ኣብ ወንጌል ተጻሒፉ ከም እንረኽቦ ጐይታና ናብ ኢየሩሳሌም ቅድሚ ምእታዉ እቲ ኣብ ትንቢት ዘካርያስ ዝተጻሕፈ ቃል ምእንቲ ክፍጸም ንኽልተ ደቀ መዛሙርቱ ናብ ቅድሚኦም ኣብ ዘላ ዓዲ ከይዶም ኣድጊ ምስ ዒሉኣ ካብቲ ተኣሲራትሉ ዘላ ፈቲሖም ከም ዘምጽኡሉ ገበረ። ንሳቶም’ውን ክዳውንቶም ኣብ ዝባን ኣድጊ ምስ ጐዝጐዝሉ ጐይታና ኣብ ልዕሊኣ ተወጢሑ ናብ ከተማ ኢየሩሳሌም ክኣቱ ከሎ ብዙኅ ሕዝቢ ይኽተሎ ነበረ። ካብቶም ዝስዕብዎ ዝነበሩ መብዛኅትኦም ክዳውንቶም ኣንጸፍሉ፤ እቶም ዝተረፉ’ውን ጨናፍር ኣእዋም እናሰልዑ ኣብ መሬት ብምንጻፍ ክብሩን ዝናኡን ንዅሎም ነቢያት ጐይታኦምን ኣምላኾምን ምዃኑ ይገልጹ ነይሮም። እቶም ኃቢሮም ምስኦም ዝጒዓዙ ዝነበሩ’ውን ደስ ስለዝበሎም ድምፆም ዓው ብምባል “ሆሣዕና ንወዲ ዳዊት እቲ ብስም እግዚአብሔር ዝመጽእ ብሩኽ እዩ፡ ሆሣዕና በአርያም” ይብሉ ነበሩ። ብፍላይ’ውን ኣልኣዛር ካብ ምውታን ምትንሥኡ ብምርኣዮም ደስ ኢልዎም ይምስክሩ ነበሩ። (ዮሐ ፲፪፥፲፯-፲፰/12፥17-18 ሉቃ ፲፱፥፴፯/19፥37።)
ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ሰብ ናይ ምዃኑ ቀንዲ ዕላማ ንወዲ ሰብ (ኣዳም) ናብ ቀዳማይ ክብሩ ማለት ናብ ገነት ንምምላስ እኳ እንተኾነ ወዲ ሰብ ግና ኢዱ ዘርጊሑ ኣይተቐበሎን። ምኽንያቱ ክርስቶስ ምድራዊ ንጉሥ ስለዘይኮነ እዩ። ጐይታ ግና ናይዚ ዓለም ሓሳረ መከራ ብምምራጽ ናይዚ ዓለም ጥበብን ኃይልን ሥልጣንን ኵሉ ከንቱ ምዃኑ እናገለጸ ሰማያውን፡ ናይ ሰማይ ዘበለ ኵሉን ክደልዩ ከምዘለዎም መሃረ። ነዚ ምስክር ዝኾነና ኣብ ኣድግን ገልገል ኣድግን ምውጥሑ እዩ። ኣድጊ ምርኡይ ሰብ ዘይውጥሓ ብኣና ዝተናዕቀት እንስሳ እያ። እንተኾነ ግን ንሱ (ጐይታና) ትንቢት ምእንቲ ክፍጽም ኣብ ኣድግን ገልገል ኣድግን ተወጢሑ እናተመስገነ ናብ ከተማ ኢየሩሳሌም ኣተወ። ኣቐዲሙ ብብዙኃት ዝተፈላለዩ ሰባት ናይ መፈራርሂ ቃላት እኳ እንተተነግሮ ንኽስቀል ንዓለም በጃ ዝኾነሉ ቦታ ኢየሩሳሌም ጥራይ ስለዝኾነ ናብ ኢየሩሳሌም መጽአ።
እታ ኣድጊን ገልገላን ናይ ኣዳምን ሔዋንን ምስ ደቆም ምሳሌ ክኾና ከለዋ፡ ተኣሲረን ምጽንሐን ድማ ኵሎም ደቂ ሰባት ብምኽንያት ርኹሳን መናፍስቲ ካብ ኣምላኾም ምርሓቆም፡ ብማእሰረ ኃጢኣት ተኣሲሮም ኣብ ፍርዲ ከምዝነበሩ፡ ጐይታ ድማ ተፈቲሐን ክመጽኣሉ ስለዝኣዘዘ ንሓዋርያት ናይ ክህነት ስልጣን ሂቡ ካብ ናይ ኃጢኣት ማእሰርቲ ፈቲሕኩም ናይ ሃይማኖት ትምህርቲ ምሂርኩም ደቀ መዛሙርተይ ግበርዎም ብምባል ዝኣዘዞ ቃል የመልክት። (ማቴ ፳፰፥፲፱/28፥19 ማር ፲፮፥፲፭/16፥15።) ሰይጣን እንተተኸራኸረኩም “ንጐይታ የድልይዎ” እዮም ኢልኩም ብመገዲ ጽድቂ መሪሕኩም ናባይ ኣምጽእዎም ኢሉ ከምዝለኣኾም ዘረድእ እዩ። ጐይታ ነቢያት ዝኾነ ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ እቲ ሕዝቢ ብዝለመዶ ሥርዓት ንምምሃር ናይ ነቢያት ሥርዓት ተኸቲሉ እዩ። ኣቐዲሞም ዝነበሩ ነቢያት ናይ መከራ ዘመን ከም ዝመጽእ ንምግላጽ ኣብ ፈረስ ተወጢሖም ኣብ ውሽጢ ከተማ ይዞሩ ነይሮም። ናይ ምሕረት ዘመን ከምዝመጽእ ንምግላጽ ድም ኣብ ኣድጊ ተወጢሖም ይዞሩ ነበሩ። ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ከኣ ናይ ሰላምን ሓጐስን ዘመን ምምጻኡ ክገልጽን ነቲ ኣብ መንጎ እግዚአብሔርን ደቂ ሰባትን፤ ኣብ መንጎ ሰብን መላእኽትን፤ ኣብ መንጎ ሥጋን ነፍስን ዝነበረ ጽልኢ (ቅርሕንቲ) ከምዘብቅዐን ዕርቅን ሰላምን ምውራዱ ከረድእ ኣብ ልዕሊ ኣድጊ ተወጢሑ ንሕዝቡ ተራእዮም።
ንጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ክብሪ ናይ ባህርይኡ ስለዝኾነ ክብሩ ንምግላጽ እቶም ዝኽተልዎ ዝነበሩ ሕዝቢ ኣብቲ ዝኸደሉ ዝነበረ መንገዲ ከይተረፈ ክዳውንቶም ከምኡ’ውን ልምሉም ጨንፈር ስየ ከም ምንጻፍ ኣንጸፉሉ። ኣሽንኳይዶ ንሱስ እታ ንሱ ዝተወጠሓላ ኣድጊ’ውን ክብርቲ እያ እሞ መሬት ከይትረግጽ ኢሎም እዮም ካብ ዝባኖም ክዳውንቶም እናወጽኡ ዘንጸፍሉ። እዚ ዅሉ ዘረድኣናን ዝገልጸልናን ዝምህረናን እቶም ብቅንዕና ንዕኡ ዝስዕቡ ሰባት ክሳዕ ክንደይ ከምዘኽብርዎ፡ ከምኡውን ንዕኡ ጥራይ ዘይኮነ ንሱ ንዝመረጾምን ንዝኃረዮምን ኵሎም ድማ ብዓቢይ ትሕትና ከምዘኽብርዎም እዩ። ነዚ ከረድኣና ከሎ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ናብ ሰብ ሮሜ ኣብ ዝጸሓፎ መልእኽቱ ፰፥፴፫/8፥33 “ንኅሩያን ኣምላኽከ መን ክኸሶም ይኽእል” ብምባል ጽሒፉልና ኣሎ።
ናብቲ ቍልቍል ደብረዘይቲ ምስ ቀረቡ፡ ደቀ መዛሙርቱ ደስ እናበሎም ብዓቢይ ድምፂ “እቲ ብስም እግዚአብሔር ዝመጽእ ንጉሥ ዝተባረኸ እዩ። ሆሳዕና ኣብ ኣርያም ክብሪ” እናበሉ የመስግኑ ነይሮም። ኣብ ከተማ ኢየሩሳሌም በዓል ፋሲካ ንምኽባር ተኣኪቦም ዝነበሩ ኣይሁድ ክቡር ንጉሥ ናይ ሰላም ኣምላኽ ምዃኑ ንምምስካር ናይ ስየ ቈጽሊ ኂዞም ክቕበልዎ ወጽኡ። ስየ ናይ ዓወትን ሰላምን ምልክት እዩ። ከምቲ ናይ ኣብርሃምን ይስሐቅን ያዕቆብን ስየ ኂዞም ዘመስግንዎ ዝነበሩ ንሳቶም’ውን ከምኡ ክዳውንቶም ኣንጺፎም ስየ ኂዞም ምኽባሮምን ምስዓቦምን ሓደ ዓይነት (ተመሳሳሊ) እዩ። ብኻልእ ወገን ድማ ንኣምላኽነቱ ዝተጠራጠሩን (ዕሩቅ ብእሲ) ወዲ ዮሴፍ ዝመሰሎም ፈሪሳውያንን መምህራነ ሕግን ከመይ ኢሉ ብኸምዚ ምስጋና ይምስገን ብምባል ተቖጢዖምን ጕህዮምን ነይሮም። (ዮሐ ፮፥፵፪/6፥42 ማቴ ፲፫፥፶፬-፶፮/13፥54-56 ሉቃ ፲፱፥፴፱-፵/19፥39-40) ንሱ ግን ነቶም ተጠራጠርትን ትዕቢተኛታትን ንኸኅፍር ካብ ኣፍ ሕፃናት ምስጋና ኣዳለወ። (መዝ ፰፥፪/8፥2 ማቴ ፳፩፥፲፮/21፥16።)
ወዲ ሰብ ሎሚ’ውን እንተኾነ ምድራዊ ዝኾነ ክብርን ሥልጣንን ክደሊ ነቲ ሰማያዊ ርስቱ ይስእኖ ኣሎ፤ ከምኡውን ናይ ትምኒት ሥጋኡ ግዙእ ብምዃንን፤ ንናይ መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ናይ ትሕትና ትምህርቲ ዘንጊዑ እምቢ ኣየስተውዕልን ብምባል ብትዕቢት ናይ ባዕሉ መንገዲ እናመሃዘን፡ ብመገዲ ናይ ሓሶት ኣምላኽ (ኣቦ ሓሶት) እናኸደን እናተወንጨፈን ይርከብ።
እግዚአብሔር ግና ሕዝቡ ክጠፍእ ስለዘየደሊ፡ ካብ ዝኸድዎን ካብ ዝጠፍኡሉን ቦታ ኵሉ ተመሊሶም ክመጽኡሉ እዩ ዝቅድም። (ዘካ ፩፥፲፫/1፥13) ሕጂ’ውን ናይ ሓዋርያት ናይ ክህነት ኣሰር ንዝተቀበሉን ዝሓዙን ካህናት፡ ብኃጢኣት ንዝተኣሰረ ኵሉ ፈቲሖም ከምጽኡሉ ኣዚዝዎም እዩ። ከምቶም ሓዋርያት ትእዛዙ ሓልዩ ብቅንዕና ንቅድሚት ዝጎዪ ሓዋርያ ይህሉዶ ይኸውን? ነዚ ዘይምግባር ዘኽስስን ዘቕጽዕን ምዃኑ ኣቐዲሙ ኣብ ትንቢተ ሕዝቅኤል ምዕራፍ ፴፫/33 ተገሊጹ ኣሎ እሞ ነስተውዕለሉ። ፈቲሕኩም ኣምጽኡለይ ዝበለ ነታ ዓባይ ኣድጊ (ኣደ) ጥራይ ዘይኮነስ ነታ ዒሉ’ውን እዩ። ስለዚ ካህን መምህረ ንስሓ ንወለዲ ጥራይ ዘይኮኑስ ንደቆም’ውን ምእንቲ ከይጠፍኡ መኺሩ ምዒዱ ናብ ቤተ ክርስቲያን ከምጽኦም ይግብኦ። ናይ ኃጢኣት ፆር ምሽካም ከይለምዱ ከለዉ ናይ ጐይታ መስቀል ምሽካምን ቤተ ክርስቲያን ምግልጋልን ከምዝለምዱ ምግባር ኣገዳሲ ዝኾነ መንፈሳዊ ዕዮ እዩ፤ ምኽንያቱ ጐይታ ስለዝደልዮም። ጐይታ ምእንቲ ክውጥሓ ዘምጽእዋ ኣድጊ ኣብ ትሕቲ ጐይቶታ ብሥነ ሥርዓት ተታኂዛ ዝነበረት እሞ ዝተሰርቀት እያ። ሎሚ’ውን ወዲ ሰብ ንጐይታ ዘድሊ ኮይኑ ምእንቲ ክርከብ ሥርዓት ኣልቦ ክኸውን የብሉን። ብእምነትን ብሃይማኖትን ሥርዓት ተሓጺሩ ክርከብ ይግብኦ። ሆሣዕና ማለት መድኃኒት ስለዝኾነ መድኃኒና ነለሊ (ንድለ)፤ ንሱ’ውን ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። ደቀ መዛሙርቱ ብሓድነት ሆሣዕና በኣርያም ኢሎም ከምዝዘመርሉ ንሕና’ውን ክርስቶሳውያን ኢና፡ ሰዓብቲ ጐይታ ኢና እንብል ኵልና ብሓድነት ዓው ብዝበለ ድምፂ መንነቱን ኣምላኻዊ ክብሩን ፈሊጥና ነመስግኖ። ካብ ሰማይ ንዝወረደልና መድኃኒት ሆሣዕና ንወዲ ዳዊት ንበል። ኣብ ከባቢ መቕደስ ዝነበሩ ናይ ኢየሩሳሌም ሕጻናት ከም ዘመስገንዎን ከም ዝዘመሩሉን ንሕና’ውን ክብሩ ንግለጽ። ሓዋርያት ነታ ኣድግን ገልገል ኣድግን ምእንቲ ክውጥሐን ኢሎም ክዳውንቶም ኣብ ዝባነን ጎዝጊዞም እዮም። እቶም ዝኽተልዎ ዝነበሩ ሕዝቢ ክዳውንቶም ኣብ መሬት ኣንጺፎም እታ ኣድጊ ብልዕሊኡ ከምትኸይድ ጌሮም እዮም። ሕጂ’ውን ኣብ ልቢ ነፍስ ወከፍና ጐይታና ክድይብ (ክውጣሕ) ይደሊ ኣሎ። ኣብ ኣፍ ደገ ደው ኢሉ ማዕፆ ይኵሕኵሕ እዩ ዘሎ። (ራእ ፫፥፳/3፥20) ስለዚ እንታይ ኣንጺፍና ክንቅበሎ ተዳሊና ኣሎና? ድምፁኸ ሰሚዕናዮ’ዶ ንኸውን? ልብናስ ንሱ (ጐይታ) ኣትዩ ክቕመጠሉስ (ክወጥሓሉ) ጸርዩ ተነጺፉ፡ ጸቢቑ ይጽበዮዶ ኣሎ?
እግዚአብሔር ኣምላኽ ልብና ብንስሓ ተሓጺቡ ፍቕርን ጽቡቕ ግብርን ተነጺፉ ጽቢቑ ክጸንሖ ይድሊ ኣሎ። እዚ ምግባር ተሪፉ ልብና ብናይ ኃጢኣት ስራሕ፡ ብክፉእ ትምኒት፡ ብተንኮል፡ ሕማቕ ቅንኢ፡ ብቒምን በቐልን ዝኣመሰሉ ተመሊኡ ኣብ ውሽጥና ንሱ ዘይፈትዎ ስራሕ እንሸይጥን እንልውጥን እንተደኣ ኮይንና ግና ቤተ መቕደስ ሰብነትና ከም ዘባላሸና ፈሊጥና ሕጂ ባዕልና ሰብነትና ምጽራይን ምንጻሕን ንጀምር።
ከምቲ ኣብዚ ዑደት ሆሣዕና ጐይታ ምስ ደቀ መዛሙርቱ ምስ መጽአ ቤተ መቅደስ ኣይሁድ ረሲሑ ስለዝረኸቦ ካብ ገመድ ጭጉራፍ ተቲዑ ንዅሎም እናገረፈ ከምዘውጽኦም ንዓና’ውን ካልኣይ ጊዜ ምስ ኵሎም ቅዱሳኑ ኣብ ዝመጽኣሉ እዋን ብመቕስፍተ ጥብጣቤ (ብናይ መዓት ጭጉራፍ) ከይቀጽዓናን ካብ ቤቱ እውን ከየውጽኣናን ምጥንቃቕ የድሊ። ንጽሕና ዝፈቱ ኣምላኽ እዩሞ ናይ ክርስቲያን ሰብነት’ውን ናይ እግዚአብሔር መኅደሪ ቤተ መቅደስ እዩ። (፩/1 ቆሮ ፫፥፲፮-፲፯/3፥16-17) ስለዚ’ውን ንጠንቀቐሉ። ብናይ ጽድቂ ስራሕ ከምዝጽብቕን ከምዝምልክዕን ንግበር። መድኃኒት ዝኾነ ናይ ጐይታና ሥጋን ደምን ንምቕባል ሰብነትና ብንስሓ ነዳሉ። ምስኡ ንዘለዓለም ምእንቲ ክነብር ምስ ቅዱሳኑ ኣብ ሰማያት ንምስጋና ክንበቕዕ (ከነመስግኖ ምእንቲ ክንክእል) ሎሚ ነቒሕና ካብ ድቃስና ተበራቢርና ስንቂ ዝኾነና ናይ ክርስቶስ ሥጋን ደምን ንቐበል። ምኽንያቱ ኣዝዩ ነዊሕ ዝኾነ ጉዕዞ ይጽበየና ስለዘሎ። ንኣብነት ነቢይ ኤልያስ ኣብ ናይ እግዚአብሔር እምባ ክበጽሕ ዘኽኣሎ ካብ እግዚአብሔር ዝተዋህቦ እንጌራ ስለ ዝበልዐ እዩ። (፩/1ይ ነገ ፲፱፥፭-፱/19፥5-9።)
ንሕና’ውን ናብ ኢየሩሳሌም ሰማያዊት ንኽንበጽሕ ዘኽእለናን ዘብቐዓናን ካብ ሰማይ ዝወረደልና ናይ ክርስቶስ እንጌራ ንብላዕ ማለት ሥጋኡን ደሙን ንቐበል። (ዮሐ ፮፥፴፪-፵/6፥32-40) ናብዚ ዓቢይ ክብሪ ምእንቲ ከብቕዓና ናይ ልዑል እግዚአብሔር ኣምላኽና ቅዱስ ፍቓዱ ይኹነልና። ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ኣማላድነት ናይ ቅዱሳን መላእኽት ተራዳኢነት ናይ ኵሎም ቅዱሳነ እግዚአብሔር ኣምላድነትን ጸሎት ኣይፈለየና።Leave a comment


text:
ነባር ቤት ትምህርቲ ስደተኛታት ናይ ምዕጻው ተንኮል ህግደፍSaturday, 16 July 2022 19:14 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ምምሕዳር ህግደፍ ኣብ ሱዳን ከተማ ካርቱም ጅረፍ እትርከብ ቤት ትምህርቲ ኤርትራውያን ስደተኛታት ንምዕው ኣፍራሲ ተንኮላት ይፍሕስ ከም ዘሎ ካብቲ ቦታ ዝተረኽበ ሓበሬታ የረድእ። ናይቲ ስርዓት ልኡኻት ነታ
ነባር ቤት ትምህርቲ ካርቱም ጅረፍ ብቐጥታ ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻሮም ንምእታው ንነዊሕ ግዜ ዘካየድዎ ጐስጓስ ምስ ፈሸለ፡ ኣብዚ እዋንዚ ከኣ ሓድሽ ተንኮል ምሂዞም ከም ዘለዉ ነቲ ኩነታት ብቐረባ ዝከታተልዎ ዘለዉ ግዱሳት ኤርትራውያን ኣካላት ኣቃሊዖም።ኣካላት ህግደፍ ነታ ኣብ ትሕቲ ምምሕዳሮም ከእትውዋ ካብ ነዊሕ እዋን ፈቲኖም ዘይተዓወቱላ ቤት ትምህርቲ ንምዕጻዋ፡ ኮነ ኢሎም ካብ ቀዳማይ ክሳብ ታሸዓይ ክፍሊ ክምህራ እየን ዝብልወን ክልተ ኣብያተ-ትምህርቲ ኣብ ከተማ ካርቱም ከባብታት ሰሓፋን ጅረፍን ከፊቶም ተመሃሮ ምምዝጋብ ጀሚሮም ኣለዉ። ምስዚ ብዝተተሓሓዘ ናይታ ቤት ትምህርትን ወለዲ ተመሃሮን ቁጠባዊ ጸገማት መዝሚዞም እቲ ዝኸፍትዎ ዘለዉ ኣብያተ-ትምህርቲ ብናጻ ኣገልፍሎት ክህብ እዩ ዝብል ምልዕዓላት ይገብሩ ከም ዘለዉ ንምፍላጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ናይዚ ስጉምቶም ቀንዲ ዕላማ ነቶም ተመሃሮ ጀሆ ሒዝካ፡ ስርዓተ ትምህርትን በብግዜኡ ዝወሃብ ሓፈሻዊ መርመራታትን ካብ ኣስመራ ከም ዝጽበዩ ንምግባር እዩ። እዚ ከኣ ከምቲ ተመሃሮ ኣብ ኤርትራ ዝሳቐይዎ ዘለዉ ከም ዝሳቐዩ ንምግባር እዩ።
ስለዚ ኤርትራውያን ወለዲ፡ ተመሃሮ ኣብ ገዛእ ሃገሮም ዝሓልፍዎ ዘለዉ ኣዕናዊ ኩነታት ብኻልእ ክንገሮም ክጽበዩ ኣይግበኦምን። እዛ ብዙሓት ፈላጣት ዘፍረየት፡ ደቆም ዝመሃሩላ ዘለዉ፡ ሃብታም ተመኩሮ ዝደለበት ኤርትራውያን ግዱሳት ብደረጃ ማሕበራት ይኽን ብውልቀ ኣፍልጦን ሓገዝን ክልግሱላ ዝጸንሑ፡ ቤት ትምህርቲ ኤርትራውያን ስደተኛታት ካርቱም ተዓጽያ ደቆም መፍቶ ህግደፍ ከይኮኑ፡ ከሎ ጌና ንከይትዕጾ ኩሉ ዝከኣሎ ጻዕሪ ክገብሩ ይግበኦም።
ዘሰንብድ ድንገተኛ ሞት፡ ኤርትራውያን መንእሰያትFriday, 15 July 2022 09:37 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣብዚ ቀረባ መዓልታት በረኸት ሰለሙን ዝተባህለ ኤርትራዊ ስደተኛ መንእሰይ፡ ኣብ ብሪጣንያ ካብ ከተማ ለንደን ንወገን ሰሜን ውጽእ ኢላ ኣብ እትርከብ፡ ስቲቨነጅ ዝተባህለት ቦታ ብኢድ ሰብ ሞይቱ ተደርብዩ ከም ዝተረኽበ ናይታ ሃገር ፖሊስ ኣፍሊጡ። ብተመሳሳሊ ኩነታት ኣብ ሃገር ጀርመን ዛህራን ዩስራን ዝተባህላ ኤርትራውያን መሓዙት መንእሰያት ኣብ ከተማ ሙኒካ ብዝነብር ኤርትራዊ መንእሰይ ከም ዝተቐትላ ብማሕበራዊ መራኸብታት ዘደንጹ መዛረቢ ኮይኑ ኣሎ። ብዘይካዚ ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ኣብ ፈረንሳ ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ሕድሕዶም ተባኢሶም ሓደ ከም ዝሞተ ተፈሊጡ’ሎ።
ኣብ ሓደ ኣገራብ ዝበዝሖ ቦታ ሞይቱ ዝተረኽበ መንእሰይ በረኸት ሰለሙን፡ ኤርትራዊ ስደተኛ ምዃኑ ፖሊስ እዩ ሓቢሩ። እዚ ወዲ 20 ዓመት በረኸት ሰለሙን፡ ትሕቲ ዕድመ ኮይኑ ናብ ብሪጣንያ ዝኣተወን ዑቕባ ዝተዋህበን ምንባሩ ፖሊስ ጠቒሱ፡ ከምዚ ዓይነት ገበን ከይድገምን ውሕስነት ጸጥታ ክረጋገጽን ጐስጓስ ከም ዘድሊ ብተወሳኺ ኣተሓሳሲቡ።
ንጠንቂ ሞት እተን መንእሰያት መሓዙት ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ዝምልከት፡ ፖሊስ ጀርመን ከም ዝገለጾ፡ እቲ በቲ ቕትለት ተጠርጢሩ ተታሒዙ ዘሎ ሰብ ንሓዲአን ንመርዓ ሓቲቱ ከም ዝነበረ እሞ ከም ዝኣበየቶ፡ በዚ ምስሕሓብ ምስተፈጥረ ከኣ ናብተን ግዳያት ከይከይድ ብፖሊስ መጠንቀቕታ ተዋሁብዎ ከም ዝነበረ ተሓቢሩ።
በዚ ዝደጋገም ዘሎ ድንገተኛ ሞት ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ወጻኢ ዝሰንበዱ ኤርትራውያን ወገናት፡ ብውልቂ ይኹን ብማሕበራት ኣብ ስደት ዘለዉ መንእሰያት ንክረጋግኡ ዘኻል ናይ ምኽርን ምትህድዳእን ሓገዝ ክግበረሎም ይጽውዑ ኣለዉ። ንሓናውን መንእሰያት ጸገም ከጋጥሞም እንከሎ፡ ሰባት ምቕታል ወይ ከኣ ነብስኻ ምጥፋእ ጸገም ዝፈትሕ ዘይኮነስ፡ ተወሳኺ ጸገም ዘኽትል ምዃኑ ተረዲኦም ብህድኣት ክሓብሉ ነዘኻኽር።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ንዳግመ-ህንጸት ትግራይ ዝምልከት ስምምዕ ምስ ሕቡራት ሃገራት ተፈራሪሙWednesday, 13 July 2022 12:25 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
መንግስቲ ኢትዮጵያን ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ቤት ጽሕፈት ኣገልግሎት ፕሮጀክትታትን ንዳመ-ህንጻ ዝዓነወ ትሕተ ቅርጻ ትግራይ ዝምልከት ስምምዕ ከም ዝተፈራረሙ፡ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ገሊጸን። በቲ ነዚ ስምምዕ ኣመልኪቱ ሚኒስተር ገንዘብ ኢትዮጵያ ዘውጸኦ መግለጺ መሰረት፡ ብሰንኪ ውግእ ኣብ ትግራይ ዝዓነወ ትሕተ-ቅርጻን ትካላትን እንደጋና ንምህናጽን ንምሕዋይን፡ ወጻኢኡ ብባንኪ ዓለም ዝከኣል ኰይኑ፡ ብሳልሳይ ኣካል ዝትግበር ፕሮጀክት ከምዝኸውን ተፈሊጡ። ነዚ መደብ ክተግብር ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ተስማሚዑ ዘሎ ሳልሳይ ኣካል፡ ቤት ጽሕፈት ኣገልግሎት ፕሮጀክትታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት [UNOPS] ምዃኑ ድማ ኣብቲ መግለጺ ተጠቒሱ።
እቲ መደብ፡ ነቶም ኣብ ትግራይ ተቛሪጾም ዘለዉ ኣገልግሎታት ናብቲ ዝነበርዎ ንምምላስ ዘኽእል ክኸውን እንከሎ፡ ምስ ህዝቢ ክልል ትግራይ ብምምኽኻር ዝትግበር’ ከምዝዀነ ነቲ መግለጺ ዝጠቐሱ ዜናታት ሓቢሮም። እዚ ኣብ ትግራይ ብሳልሳይ ኣካል ክካየድ ተሓሲቡ ዘሎ መደብ ዳግመ-ህንጻ፡ ኣካል እቲ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ውግእ ዝዓነዉ ትካላት ናብ ንቡር ንምምልሳስን ግዳይ ጾታዊ ዓመጽ ዝኾና ደቂ ኣንስትዮ ንምሕጋዝን ዝተታሕዘ መደብ እዩ። እቲ ንህንጸት ዝወሃብ ገንዘብ፡ ባንክ ዓለም ኣቐዲሙ ንኢትዮጵያ ንዳግመ ህንጻ ንክውዕል ክህቦ መዲብዎ ዝነበረ 300 ሚልዮን ዶላር እዩ።
ድሕርቲ ኣብ መንጎ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን መሻርኽቱን ኣብ መንጎ ሓይልታት ክልል ትግራይ ውግእ ምጅማሩ፡ ትግራይ ኣብ ትሕቲ ምሉእ ዕጽዋ ወዲቓ ኩሉ ኣገልግሎታት ተቛሪጽዋ ዘላ እያ። ቅድሚ ዝተወነ ኣዋርሕ ስብኣዊ ሓገዝ ምቕራብ ዘኽእል፡ ብግዝያውነት ተኹሲ ጠጠው ምባሉ ተኸቲሉ፡ ናብ ትግራይ ክኣትው ጀሚሩ ዘሎ ሓገዝ ምስ ስፍሓት እቲ ጸገምን ሕጽረት ነዳድን ኣዝዩ ውሑድ እዩ።
ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ነዚ ሓድሽ ፕሮጀክት ብዝምልከት ዝሃቦ መላሽ ዘይተፈልጠ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ እቲ ኣብ መንጎ ምንግስቲ ኢትዮጵያን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ክካየድ ተሓሲቡ ዘሎ ናይ ሰላም ዘተ ኣብ ዘይተዓወተሉ፡ እዚ ናይ ህንጸት ፕሮጀክት ክትግበር ዘለዎ ዕድል ዝጸበበ ምዃኑ ናይ ብዙሓት ተዓዘብቲ እምነት እዩ።
ፊንላንድ፡ ፍሉይ ልኡኽ ቀርኒ ኣፍሪቃ መዚዛWednesday, 13 July 2022 12:21 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ቀዳማይ ሶማሊያ ዝመበቆሎም፡ ኣባል ፓርላማ ፊንላንድ ሱልዳን ሰይድ መሓመድ፡ ፍሉይ ልኡኽ ፊንላድን፡ ናይቲ መበቆል ሃገሮም እትርከቦ ከባቢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኮይኖም ከም ዝተመዘዙ፡ መሓመድ ደይሳን ዝተባህለ ጋዜጠኛ ንወጻኢ ጉዳይ ሚኒስትሪፊንላንድ ብምጥቃስ፡ ካብ መቃድሾ ሓቢሩ። ሱልዳን ሰይድ መሓመድ ኣብቲ ተባራዒ ጸገማት ዘለዎ ቀርኒ ኣፍሪቃ መስርሕ ሰላም ምሕጋዝ ቀንዲ ዕማሞም ከም ዝኸውን እቲ ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስትሪ ገሊጹ። እቲ ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳይ ፊንላንድ ምስ መብዛሕተኣን ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ናይ ነዊሕ ግዜ ርክብን ዝምድናን ከም ዘለዎ ኣረጋጊጹ።
ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስትሪ ፊንላንድ ኣተሓሒዙ ከም ዝጠቐሶ፡ እዚ ተኣፋፊ ከባቢ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ኣብ ልዕሊቲ ንዓመታት ከጋጥሞ ዝጸንሐ ደርቂ፡ ዝተፈላለዩ መልከዓት ብዘለዎም ፖለቲካዊ ግርጭታት ዝሳቐ እዩ። ብመሰረ ናይ ጸጥታን ወጻኢ ጉዳይን ፖሊሲ ፊንላንድ እቲ ቀዳምነት ዝህቦ ዘተ ሰላም እዩ።
ናይዞም ፍሉይ ልኡኽ ናብቲ ዞባ ምምዛዝ ዕላማ፡ ዝምድና ፊንላንድ ምስ ሃገራት ኣብቲ ዞባ ምድልዳል፡ ግርጭታት ንሃዋህው ህድኣትን ጸጥታን ንክሕግዝ፡ ጸገማት ብሰላም ንምፍታሕ ኣስተዋጸኦ ምብርካትን ምስ ሰብኣዊ ኩነታት ዝተሓሕዙ ጉዳያት ምብራኽን ዝምልከት እዩ።
እቶም ፍሉይ ልኡኽ ነዚ መዝነት ዝምልከት ተወሳኺ ክፍሊት ከምዘይህልዎ ጠቒሶም፡ ነዚ ናይ ፍሉይ ልኡኽነት ሓላፍነት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝተረከብዎ ብብዙሕ ጸገማት ኣብ ዝሳቐየሉ ዘሎ ምዃኑ ንትካል ዜና ኣናዶሉ (Anadolu) ሓቢሮም። ኣተሓሒዞም ከኣ ናብዚ ሓላፍነት ምምዛዞም ከም ዘሕጉሶምን ምስ ላዕለዎት ሰብ መዚ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሓቢሮም ዓበይቲ ጸገማት ኣብ ምፍታሕ ከም ዝጽዕሩ ኣፍሊጦም።
ኣብዚ ቀረባ ግዜ ናብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ከም ዝገሹን፡ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮን መንእሰያትን ኣብ ህንጸት ሰላም ከም ዘሕይሉን ከኣ ጠቒሶም።
ኣድሚ ሕጂ፡ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ፡ ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ሕብረት ኤውሮጳ፡ ቻይናን ዓባይ ብሪታንያን ዝርከብዎም ወገናት ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ፍሉያት ልኡኻቶም መዚዞም ይንቀሳቐሱ ኣለዉ። እዚ ከኣ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ክሳብ ክንደይ ኣሰካፊ ይኸውን ምህላዉ ዘመልክት እዩ።
ኣሰናዳኢት ሽማግለ፡ 4ይ ጉባአ ሰዲህኤ ስረሓ ጀሚራSunday, 10 July 2022 10:07 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ማእከላይ ባይቶ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብ11 ሰነ 2022 ዝመዘዛ ኣሰናዳኢት ሽማግለ 4ይ ጉባአ ሰዲህኤ ብ9 ሓምለ 2022 ኣብ ዘካየደቶ ኣኼባ ንኡሳን ሽማግለታት ኣቚማ፡ ነፍሲ-ወከፍ ኣባል ናብተን ዝቆማ ንኡሳን ኣካላት ከፋፊላ፡ ዝመርሑወን ከኣ መሪጻ። እተን ዘቖመተን ንኡሳን ሽማግለታት፡ ክፍሊ ምድላው ናብ ጉባአ ዝቐርብ ንድፊ ሰነዳት፡ ክፍሊ ገንዘብን ቀረብን፡ ክፍሊ ምድላው ናብ ጉባአ ዝሳተፍቲ ኣባላትን ክፍሊ ዜናን እየን።
ኣሰናዳኢት ሽማግለ ኣብ ኣኼባኣ ናይ ዝሓለፈ ኣኼባ ቃለ-ጉባአ ተመያይጣ ኣብ ርእሲ ምጽዳቓ፡ ኣብ ርእሲ እቶም ብማእከላይ ባይቶ ዝተመዘዙ 13 ኣባላት ኣሰናዳኢት ሽማግለ፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ንኡስ ሽማግለ ተመዲቦም ብዛዕባ ዝሰርሑ ተወሰኽቲ ኣባላት ሰልፊ እውን ተመያይጣ።
እዛ ሽማግለ፡ ኣቐዲማ ብ26 ሰነ 2022 ኣብ ዘካየደቶ በኹሪ ኣኼባ፡ ብጾት ኣድያም ተፈራ ኣደመንበር፡ ደስበለ ካሕሳይ ምክትልን ኪዳነ በርሀ ጸሓፍን ኮይኖም ክመርሑ ምምራጻ ዝዝከር እዩ።
ጉባአታት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብመሰረት ቅዋሙ፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ 4ተ ዓመት ዝካየድ ኮይኑ፡ 4ይ ጉባአ ኣብ ወርሒ ሓምለ 2023 ክካየድ ተመዲቡ ኣሎ።
ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ኢትዮጵያ፡ ተወሳኺ ምጽራይ ከምዘድሊ ገሊጹ።Saturday, 09 July 2022 10:16 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰል ኢትዮጵያ ዶ/ር ዳንኤል በቀለ ብ8 ሓምለ 2022፡ ኣብ ዙርያ ዓመታዊ (2021-2022) ምንቅስቓስ ኮሚሽኖም መግለጺ ሂቦም። ኣብዚ መግለጺኦም ኣብ ትግራይ ዝነበረ ጨንፈር ቤት ጽሕፈት ኮሚሽኖም ከም ዝተዓጽወ ጠቒሶም።
ቅድሚ ሕጂ ናብ ኢትዮጵያ ከይኣቱ ብመንግስቲ ተኸልኪሉ ዝነበረ፡ ብባይቶ ሰብኣዊ መሰል ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኩነታት ሰብኣዊ መሰል ኢትዮጵያ ከጻሪ ዝቖመ ዓለም ለኻዊ ኮሚሽን ናብ ኣዲስ ኣበባ ከም ዝኣቱን፡ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ኢትዮጵያ፡ ክተሓባበሮ ቅሩብ ከምዘሎን ገሊጾም። ቅድሚ ሕጂ እውን ኮሚሽን ሰብኣዊ ኢትዮጵያ ምስ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት ብሓባር ኣፈናዊ ምጽራይ ኣካይዶም ከም ዝነበሩ ኣብዚ መግለጺኦም ጠቒሶም።
እቶም ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰል ኢትዮጵያ ከም ዝገለጽዎ፡ እዚ ናይ ሕቡራት ሃገራት ፍሉይ ኮሚሽን ኣብዚ እዋንዚ ብቐጥታ ናብ ምጽራይ ክኣትው ዘይኮነ፡ ኣቐዲሙ ምስ ላዕለዎት ሓለፍቲ ኢትዮጵያ ተራኺቡ መጻኢ ስራሑ ከመይ ከም ዘካይድ ኩነታት ከጣጥሕ እዩ።
ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ኢትዮጵያ ምጽናት (genocide) ተኻይዱዶ ኣይተኻየደን ኣዛራቢ ዛዕባ ኮይኑ ስለ ዘሎ፡ እቶም ኮሚሽነር፡ ኣብዚ ጉዳይዚ ንምድምዳም ተወሳኺ ምጽራይን መርመራን ከም ዘድሊ ጠቒሶም። ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ኢትዮጵያ ምንባር ኣጸጋሚ ምዃኑ ግና ኣይሓብኡን። ኣብ ርእሲዚ፡ ብጉልባብ “ምኽባር ሕጊ”፡ ዜጋታት ንዝተናወሐ ግዜ ብዘይኣፍልጦ ቤት ፍርዲ ምእሳር፡ ዜጋታት ኣብ ዘይፍሉጥ ቦታ ሓቢእካ ምስቓይ፡ ከምኡ ከኣ ብቤት ፍርዲ ዝተወሰነ መሰል ብዋሕስ ካብ ማእሰርቲ ምውጻእ ዘይምኽባር ይረአ ከም ዘሎ ኣብቲ መግለጺኦም ኣስፊሮም። ሓሓሊፉ ይረአ ንዘሎ ሕጋውን ኣውንታውን መስርሕ ናይ ምኽታል ስጉምቲታት ከኣ ኣመስጊኖም።
እቲ ዝቐረበ መግለጺ ሰፊሕ ኮይኑ፡ “ብህይወት ናይ ምንባር መሰል፡ ኢሰብኣውነትን ዘዋርድን ኣተሓሕዛ እሱር፡ ብዘይ ሕጊ ምእሳርን ምጭዋይን፡ ሓሳብካ ናይ ምግላጽ ናጽነት፡ መሰል እሱራት ምግሃስን ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝተመዛበሉ ሰባትን” ኣብ ዝብሉ ንኡሳን ክፍልታት ዝርዝር መብርሂ ሂቦም።
ኢትዮጵያ ናታ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ዘለዋ ክትከው እንከላ፡ ኣብዚ እዋንዚ ዓለም ለኻዊ ኣጻራይን መርማርን ግህሰታት ሰብኣዊ መሰል ክትቅበል’ውን ተሰማሚዓ ኣላ።
ኣብ ኤርትራ ዘቤታዊ ንሰብኣዊ መሰል ዝምልከት ኣካል ኣብ ርእሲ ዘይምህላዉ፡ ብባይቶ ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት ዝተመዘዙ ኮሚሽነር ኣትዮም ክዕዘቡ እውን ኣይፍቀደሎም እዩ።
ኩነታት ሰብኣዊ መሰል ኤርትራ ኣብ ፓርላማ ተሰሚዑ፡ ንኤርትራውያን ግዱሳት ትምህርቲ ተዋሂቡSaturday, 09 July 2022 10:11 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣብዚ ሰሙን ዝተወሰኑ ኤርትራውያን ግዱሳት ብዛዕባቲ ኣብ ኤርትራ ዝፍጸም ዘሎ ሃይማኖታዊ ግህሰት ኣብ ቅድሚ ብጉዳይ ሰብኣዊ መሰል ኤርትራ ዝግደስ ጉጅለ ፓርላማ ዓብይ ብሪታንያ ምስክርነቶም ከም ዝሃቡ ማእከል ዜና ኤርትራ (ERITREA HUB) ሓቢሩ። ኣብቲ ኣጋጣሚ ብዘይካቲ ብረንዳን ኦ ሃራ ዝበሃሉ ኣባል ፓርላማ ዝምራሕ ዝግዱስ ጉጅለ፡ ካለኦት ብዛዕባ ዓለም ለኸ ናጽነት ሃይማኖትን ምክልኻል ጽንተትን ገበን ኣንጻር ሰብኣውነትን ዝግደሱ ኣባላት ፓርላማ ከም ዝተስተፉ እውን እቲ ዜና ሓቢሩ።
ካብቶም ኣብቲ መድረኽ መግለጺ ዝሃቡ ኤርትራውያን ግዱሳት፡ ሄለን ብርሃነ ዝተባህለት ኣባል ቤተክርስትያን ኢቫንጀሊካን ብምዃና ኣብ ኣብያተ-ማእሰርቲ ኤርትራ ዝተሳቐየት ሓንቲ እያ። ንሳ ኣብቲ መግለጺኣ ብሰንኪ እምነታ 32 ኣዋርሕ ተኣሲራ ከም ዝተሳቐየት ገሊጻ። ብዘይካዚ ኣቶ ዓብደራሕማን ሰይድ ኣቡሃሽም፡ ብዛዕባ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ተኸተልቲ ምስልምና ዝወርድ በደል መብርሂ ሂቡ። ዶ/ር ኣባ ኣንቶኒዮስ ሃብቱ ገብረ ዝተባህሉ ኤርትራዊ ካብ ሕቡራት መንግስታት ኣሚሪካ ድማ ብዛዕባ ኩነታት ኦርተዶክሳዊት ቤተክርስቲያን ኤርትራ ብማሕበራዊ መራከቢ መልእኽቶም ኣመሓላሊፎም። መልእኽቶም ብዶ/ር ካታዛ ካብ ዓለም ለኻዊ ክርስትያናዊ ምሕዝነት ኤርትራዊት ኤልሳ ጭሩምን ከም ዝተደገፈ ከኣ እቲ ዜና ኣተሓሒዙ ሓቢሩ።
ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ለንደን ናብቲ ኣጋጣሚ ወኪል ከም ዝለኣኸን ናብቲ ጉጅለ ኣባላት ፓርላማ ደብዳበ ከም ዝለኣኸን ተፈሊጡ። እቲ ኤምባሲ ኣብቲ መልእኽቱ፡ ከምቲ ልሙድ ነቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ሃይማኖታዊ ግህሰት ክሒድዎ።
ምስዚ ብዝተተሓሓዘ ነቶም ኣብቲ ኣጋጣሚ ዝተሳተፉ ኣብ ጉዳይ ሰብኣዊ መሰል ዝግደሱን ዝነጥፉን ኤርትራውያን፡ ብኸመይ ከም ነትፉ ንምርዳእ ዝሕግዞም መግለጺ ብኣባላት ፓርላማ ዓብይ ብሪታንያ ከም ዝተዋህቦም ካብቲ ዜና ምርዳእ ተኻኢሉ። እቲ ኣጋጣሚ እቶም ኤርትራውያን ነቶም ትምህርቲ ዝሃቡ ኣባላት ፓርላማ ብዛዕባ ኩነታት ኤርትራ ዘረድእሉ ዕድል ከም ዝኸፈተሎም’ውን ተፈሊጡ።
መራሕቲ ኢትዮጵያን ሱዳንን ኣብ ናይሮቢ ተዘራሪቦም፡ ኣልቡርሃን “ስልጣን ከረክብ እየ” ኢሎምWednesday, 06 July 2022 07:44 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድን ኣቦመንበር መሰጋገሪ ልኡላዊ ቤት ምኽሪ ሱዳን ጀነራል ዓብደል ፈታሕ ኣልብርሃንን ብ5 ሓምለ 2022 ኣብ ዋና ከተማ ኬንያ ናይሮቢ ተራኺቦም ከም ዝተዘራረቡ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተ ኢትዮጵያ ሓቢሩ። እዞም መራሕቲ ናብ ናይሮቢ ዘምርሑ ኣብ መበል 39 ፍሉይ ኣኼባ መራሕቲ ኣባል ሃገራት ኢጋድ ንምስታፍ ክኾኑ እንከለዉ፡ በቲ ኣጋጣሚ ብዛዕባ ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዘሎ ምስሕሓብ ብዝምልከት ከም ዝተዘራረቡ እቲ ዜና ብተወሳኺ ጠቒሱ።
እቲ ዜና፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዝበልዎ ጠቒሱ ከም ዘስፈሮ፡ ኢትዮጵያን ሱዳንን ካብ ዝፈላልየን ዘራኽበን ስለ ዝበዝሕ ኣብዚ እዋንዚ ብጉዳይ ዶብን መስርሕ ህንጸት ዓብይ ሓጽቢ ህዳሰ ኢትዮጵያን ዘለወን ምስሕሓብ ብሰላማዊ ኣገባብ ንምፍታሑ ክልቲኦም መራሕቲ ኣብቲ ናይ ናይሮቢ ርክቦም ተሰማሚዖም።
ቅድሚ ሰሙን ሓይልታት ሱዳን፡ “ሽውዓተ ወተሃደራተይ ብሰራዊት ኢትዮጵያ ተቐቲሎም” ብዝብል፡ ኣብ ልዕሊቲ ኣብ ዶብ ኢትዮጵያን ሱዳን ዘሰሃሕብ ኣል ፋሽቃን ከባቢኡን ናይ ከቢድ ብረትን ኣጋር ሰራዊትን መጥቃዕቲ ኣካይዶም ከም ዝነበሩ ዝፍለጥ እዩ። ናይቲ ኣብ ናይሮቢ ዝተጋብአ ኣኼባ መራሕቲ ሃገራት ኢጋድ ኣጀንዳ፡ ብዛዕባ ሓባራዊ ጉዳያት ናይተን ኣባል ሃገራት ኮይኑ፡ ብፍላይ እናወሰኸ ክኸይድ ዝጸንሐ ምስሕሓብ ኢትዮጵያን ሱዳንን፡ ኣብ ኢጋድ ስኽፍታ ፈጢሩ ዘሎ ምዃኑ እቲ ዜና ጠቒሱ።
ብኻልእ ወገን ድማ፡ ኣቦመንበር መሰጋገሪ ልኡላዊ ቤት ምኽሪ ሱዳን ጀነራል ኣል ቡርሃን፡ ስልጣን ናብ ሲቪል ከረክቡ ቅሩብ ምዃኖም ከም ዝሓበሩ ካብ መርበብ ኣል ዓይን ዝተረኽበ ዜና ሓቢሩ። እቶም ጀነራል ከምዚ ዓይነት ቃል ዝኣተዉ፡ ብሰንክቲ ብፍላይ ድሕሪ ዝሓለፈ ሓዳር 2021 ዕልዋ ምክያዶም፡ መመሊሱ ዝሕይል ዘሎ ህዝባዊ ተቓውሞ ተገዲዶም እዮም። እቶም ጀነራል ኣተሓሒዞም ስልጣን ናብ ሲቪል ኣብ ናይ ምስግጋር መስርሕ ናይታ ሃገር ወተሃደራዊ ክፍሊ ከም ዝተሓባበር ቃል ኣትዮም።
ናይ ሱዳን ህዝባዊ ናይ ለውጢ ሓይልታት ብወገኑ፡ እዞም ጀነራል ዝሃብዎ መግለጺ፡ ብሓቂ ስልጣን ንህዝቢ ንምርካብ ዘይኮነ፡ “ግዝያዊ ምንስሓብ” ምዃኑ ይገልጹ ኣለዉ። እቶም ጀነራል ስልጣን ዘረክብሉ ግዜ ዘይምጥቃሶም ከኣ ዝያዳ ጥርጠራ ዘሕድር ምዃኑ እቶም ናይ ለውጢ ሓይልታት ስግኣቶም ገሊጾም።
ባንክ ዓለም፡ ኣብ ኢትዮጵያ ስደተኛታት ንዘዕቆባ ማሕበረሰባት ዝወሃብ ሓገዝ ኣጽዲቑFriday, 01 July 2022 20:50 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ባንክ ዓለም “ንካለኣይ ገጽ ፕሮጀክት ልምዓታዊ ምላሽ፡ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብምምዝባል ንዝተጸልዉ” ወገናት ዝውዕል ናይ 180 ሚሊዮን ዶላር ሓገዝ ከም ዘጽደቐ፡ ካብ ዋሽንግተን ሓቢሩ። እዚ ሓገዝ ንኢትዮጵያ ብዝምውሉ ዓለም ለኻዊ ናይ ልምዓት ማሕበራት ኣቢሉ ዝወሃብ ምዃኑ ከኣ ተፈሊጡ። ቀንዲ ዕላምኡ መሰረታዊ ማሕበራዊ ቀረባት ንምዝያድን ንምሕያል ምምሕዳር ስደተኛታትን ዘዕቆብዎም ማሕበረሰባትን እዩ።
ነዚ ብዝምልከት ኣብ ዝተዋህበ መግለጺ፡ በዚ ሓገዝ ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ዘለዉ ሓገዝ ዘድልዮም፡ ብደረጃ ጾታ 50% ደቂ ኣንስትዮ፡ ብደርጃ ዕድመ ድማ ሓደ ሲሶ ህጻናት ንዝኾኑ፡ 2.5 ሚልዮን ሰባት ዝጥቀም ክኸውን እዩ። ምስዚ ብዝተተሓሓዘ እዚ መደብ ብ2016 ካብ ዝጅመር ንደሓር፡ ኣብ ኢትዮጵያ፡ ኬንያ፡ ኡጋንዳን ጅቡትን ን5 ሚሊዮን ሰባት ከም ዝሓገዘ ተገሊጹ።
ዞባዊ ዳይረክተር ባንክ ዓለም፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕን ሰሜን ኣፍሪቃን ቦውተኒያ ጉርማዚ፡ እዚ ካለኣይ ገጽ ማሕበራዊ ሓገዝ፡ ዝምድና ስደተኛታትን ዘዕቆቦም ማሕበረሰብን ዘመዓራሪ ምዃኑ ገሊጸን። እተን ዳይረተር ኣተሓሒዘን፡ እቲ ዝወሃብ ሓገዝ ነቲ መንግስታት ሕቶ ስደተኛታት ንምምላስ ዝገብርዎ ጻዕሪ ካብ ግዝያውነት፡ ናብ ቀጻልን ናይ ነዊሕ ግዜ መደባት ዕቤትን ዘሰጋግር እዩ ኢለን።
እዚ መደብ ናብ ኩሎም እቶም ስደተኛታት ኣዕቊቦም ዘለዉ ጀኦግራፍያዊ ከባብታት ክሰፍሕ ጻዕሩ ከም ዝቕጽል ተሓቢሩ ኣሎ። ንምስፋሕ ኣተገባብራ ፖሊሲታት ስደተኛታት ከም ዝሕግዝ እውን ተሓቢሩ። ስደተኛታት በዚ ፕሮጀክትዚ ኣቢሎም ቀጥታዊ ተጠቀምቲ ኮይኖም፡ ድሌታቶም ምስ መደብ ከባቢያዊ ምዕባለ ንክዛመድ ዘኽእል እዩ። እቲ መደባት ብዝያዳ ናብ ቁጠባውን ማሕበራውን ዕቤትን ደቂ ኣንስትዮ ዝያዳ ከም ዘድህብ ድማ ባንክ ዓለም ከም ዘመልከተ እቲ መግለጺ ሓቢሩ።
ኣብዚ እዋንዚ ኢትዮጵያ ዝበዝሑ ስደተኛታት ብዕቋብ ካብ ኣፍሪቃ 3ይ፡ ካብ ዓለም ከኣ 9ይ ደረጃ ሒዛ ዘላ ሃገር ምዃና ኣብቲ ናይ ባንክ ዓለም መግለጺ ተጠቒሱ። ካብቶም ኣብ ኢትዮጵያ ዘለዉ ስደተኛታት፡ መብዛሕትኦም ኤርትራውያን፡ ደቡብ ሱዳናውያንን ሶማላውያንን እዮም። ጠንቂ ስደት ናይ ኩሎም ከኣ ዘይምርግጋእ ዘስዓቦ ቀጻሊ ምምዝባል እዩ።
ሰልፊ ዲሞከራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ኣብ 3ይ ጉባአኡ ንስደተኛታት ብዝምልከት ኣብ ዘቕረቦ መጸዋዕታ፡ “በጉዳይ ስደተኛታት ዝምልከተን ዓለም ለኻዊ ትካላትን ሃገራትን፡ ናይ ዓለም ሕግታት ኣኽቢረን፡ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት መሰላት ህዝቢ ዘየኽብር፡ ህዝቢ ሃገሩ ራሕሪሑ ክወጽእ ዝደፋፍእን ዜጋታቱ ምቕባል ዝሕሰምን ምምሕዳር ምዃኑ ኣሚነን፡ መሰል ኤርትራውያን ስደተኛታት ንከኽብራን ይምሕጸነን።” ከም ዝብል ዝዝከር እዩ።


text:
ማሕበር መማህራንን ጥምረት ሲቪል ማሕበረሰብን ኢትዮጵያ: ውግእ ጠጠው ክብል ጸዊዖም2022-09-02 07:05:32 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP News Read 298 times
- font size decrease font size increase font size
ማሕበር መማህራን ኢትዮጵያ ብ1 መስከረም 2022 ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ እቲ ኣብ መንጎ ሓይልታት ፈደራል ኢትዮጵያን ክልል ትግራይን ዳግማይ ካብ ዝባራዕ ሰሙን ገይሩ ዘሎ ውግእ ጠጠው ኢሉ ናብ ሰላማዊ መፍትሒ ንክኣትዉ ጸዊዑ። እቲ ማሕበር ብተወሳኺ ከምዚ ዝኣመሰለ ህውከት ብዘይካ ድኽነት፡ ምርሕሓቕን ታሪኻዊ ተሓታትነትን ካልእ ፋይዳ ከምዘይህልዎ በቲ ናብ መርበብ ሓበሬታ ኣዲስ ስታንዳርድ ዝለኣኾ መግለጺ ኣፍሊጡ ።
.ናይ ኢትዮጵያ ጥምረት ሲቪላዊ ማሕበራት ብተመሳሳሊ ናብቲ መርበብ ሓበሬታ ኣብ ዝለኣኾ መግለጺ፡ ብዛዕባቲ ከም ሓድሽ ዝጀመረ ሓደገኛ ውግእ ከቢድ ሻቕሎት ከም ዝሓደሮ ገሊጹ። እቲ ጥምረት እቲ ውግእ ብሓፈሻ ኣብ ልዕሊ ሲቪል ማሕበረሰብ ብፍላይ ከኣ፡ ኣብ ልዕሊ ህጻናት፡ ኣካለ ስንኩላን፡ ብዕድመ ዝደፍኡን ደቂ ኣንስትዮን ከቢድ ጉድኣት ከም ዘኸትል በቲ መገልጺ ሓቢሩ።
ክልቲኡ ማሕበራት ኣብ ትግራይ ቀረብ ሰብኣዊ ረዲአትን መሰረታዊ ኣገልግሎትን ብዘይዕንቅፋት ዝቕጽለሉ ኩነታት ክፍጠር ተማሕጺኖም። ከም ኣካል ናይቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ኩርነዓት ኢትዮጵያ ዝረአ ዘሎ ዘይምርግጋእ፡ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ውግእ ብሰላማዊ መንገዲ ብቐጻሊ ንምፍታሕ፡ ሕብረት ኣፍሪቃን ካለኦት ዓለምለኻዊ ውድባትን ማሕበራትን ጻዕሪ ከካይዱ ብፍላይ ማሕበር መማህራን ኢትዮጵያ ጸዊዑ። ጥምረት ሲቪላዊ ማሕበራት ኢትዮጵያ እውን ነዚ ናይ ማሕበር መምሃራን ናይ ሰላም መጸዋዕታ ደጊምዎ።
ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ሕብረት ኤውሮጳ፡ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ኢትዮጵያ፡ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ፡ ቱርክ፡ ዓባይ ብሪታንያን ካለኦት ወገናትን እውን በብዝምልከቶም ኣካላቶም ኣቢሎም ውግእ ጠጠው ኢሉ ናብ ሰላማዊ መፍትሒ ክእተው ተደጋጋሚ መጸዋዕታ የቕርቡ ኣለዉ።
ነዚ ብ24 ነሃሰ 2022 ከም እንደጋና ኣብ መንጎ ሓይልታት ፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልል ትግራይን ዳግማይ ዝካየድ ዘሎ ውግእ “መን ጀመሮ?” ኣብ ዝብል፡ ዝካሰስሉ ዘለዉ እዩ።


text:
ፕሬዝዳንት ኦባማ ኣብ ዝቕፅል ዓመት 34 ሽሕ ወታደራት ናብ ሃገሮም ክምለሱን ኣብ ኣፍጋኒስታን እነካይዶ ኵናት ከብቅዕን እዩ ኢሎም።እዚ ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ መወዳእታ 2014 ኣ/ፈ ኩሎም ተወጋእቲ ሓይልታት ካብታ ሃገር ንምስሓብ ኣካል ዝሓዘቶ ትልሚ እዩ።
ዩናይትድ ስቴትስ ንሓይልታት ኣፍጋኒስታን ምስልጣንን ኣብ ሙሉእ ዓለም ኣብ ፀረ ግብረ ሽበራ እተካይዶም ፃዕርታትን ከምዝቕፅል ገሊፆም ኣለው።
እቲ ናይ ትማሊ ምሸት ሓምሻይ ዓመታዊ መደረ እንትኸውን ኻልኣይ ናይ ስልጣን ዘመን ካብ ዝጅምሩ ድማ ንፈለማ ግዜ እዩ።
ቀንዲ ጠመተ መደርኦም ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ኢኮኖሚ ንምሕያል ዘለዎም ትልሚ ዝሕብር እዩ። ‘’ዘድልየና ዓብዪ መንግስቲ ከይኮነስ ቀዳምነት ንዝውሃቦም ብቕደም ስዓብ ዝሰርዕን ኣብ ሰፊሕ መሰረት ዝምውልን ውሕሉል መንግስቲ እዩ።’’
ንሪፓብሊካዊ ፓርቲ ብምውካል መልሲ ዝሃቡ ናይ ፍሎሪዳ ሰኔተር ማርኮ ሩቢዮ ናይ ኦባማ ናይ ኢኮኖሚ ትልሚ ኣዝዩ ኣብ ናይ መንግስቲ ወፃኢ ዝተመስረተ እዩ ኢሎም።
ኣብ ፖሊሲ ወፃኢ እቶም ፕሬዝዳንት ትማሊ ሰሉስ ፈተነ ኒኩሌር ንዘካየደት ሰሜን ኮሪያ ብምጥንቃቕ ኢራን ኒኩሌር ንኸይትዕጠቕ ዩናይትድ ስቴትስን መሻርኽታን ዘድሊ እዩ ዝበልዎ ከምዝሰርሓ ፕሬዝዳንት ኦባማ ሓቢሮም።
ንናይ እስራኤል ፀጥታን ንናይቲ ዞባ ሰላምን ንምድጋፍ ኣብዝቕፅል ወርሒ መጋቢት ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ ዑደት ከምዝፍፅሙ’ውን ኣፍሊጦም ኣለው።


text:
‘ጸጋ ኣምላኽ ተገልጸ’ ኣሜን እንኳዕ ተገልጸ። እንተዘይኸዉንሲ ኣበይ ምሃለና? እቲ ብዘይ ሕጊ ተገሊጹ ንዘልኣለም ምድሓን ምኽንያት ዝኾነና ናይ ኣምላኽ ጽድቂ ንሱ ድማ ክርስቶስ እቲ ጸጋ ኣምላኽ ዝተባረኸ ይኹን። ሕጊ ብሙሴ ተዉሂቡ እዩ እሞ፥ ጸጋን ሓቅን ማለት እቲ ንምድሓንን ብሓዳስ ህይወት ንኽንነብርን ዝኸዉን ጸጋን ሓቅን ድማ ብክርስቶስ የሱስ ተገልጸ። እምብኣር ከምቲ ሃዋሪያ ጳዉሎስ “ኣነስ ጸጋ ኣምላኽ ኣይንዕቅን እየ” ዝበሎ፥ ካባና ሓደኳ ጸጋ ኣምላኽ ዘይፈልጥን ዕሽሽ ዝብልን ክህሉ ፍቓድ ኣምላኽ ኣይኮነን።
እንተኾነ ግና፥ ምህሮ “ዘይንቡር ጸጋ” ተብሂሉ ዝፍለጥ ናይ እምነት ምንቅስቃስ ከምዘሎ ክንፈልጥ ጽቡቅ ኮይኑ ስለ ዝተራእየኒ እዛ ጽሕፊት ከተንብብዋ ንኹላትኩም እላቦ። እዚ ናይ እምነት ምንቅስቃስ ናይ ገዛእ ርእሱ ኣዝዮም ዓበይትን ፍሉጣትን ዝብሃሉ መምሃራንን ሰበኽትን ኣለዉዎ። እዚ ምህሮ ብዛዕባ ጸጋ ኣምላኽ ጽቡቅ ምህሮኳ ክህልዎ እንተኻእለ ግናኸ ገለ ዝጓስዮም ኣገደስቲ ምህሮታት ናይ ሃዋሪያት ኣለዎ። ብኸምዚ ምኽንያት እዩ ድማ “ዘይንቡር” ዝብል ቅጽል ስም ተዋሂብዎ ዘሎ። እዚ ትምህርቲ “ዘይንቡር ጸጋ” ኣዝዩ ሰፊሕኳ እንተኾነ ብሰለስተ ዓበይቲ ሓሳባት ክጸምቆ ፈቲነ ኣሎኹ።
• ብመጀመሪያ ደረጃ፥ እዚ ምህሮ “ዘይንቡር ጸጋ” ብጸጋ ኣምላኽ ጥራይ ከምዝድሓንና ጽቡቅ ይጅምር እሞ፥ ጽንሕ ኢሉ ግና ንስሓ ዝብሃል ነገር ንክርስትያን ኣይምልከቶን እዩ። ምኽንያቱ ክርስትያን መጀመሪያ ንጎይታ ከም ናይ ግሊ መድሓኒኡ ክቅበሎ እንከሎ ምስተነስሔ፥ ጎይታ ንኹሉ ሕሉፍ፥ ህልዉን መጻኢን ሓጢኣቱ ሓንሳብን ንሓዋር ምሒርዎ እዩ ይብል። መምሃራን እዚ ምህሮ ድማ ኣስዒቦም፥ ብመሰረቱ ኣማኒ ዝብሃል መንፈስ ስለዝኾነ ሓጢኣት ኣይገብርን እዩ፥ እንተገበረዉን ቆልዓ ስለዝኾነ እዩ እሞ ብዛዕባ ኣብ ብስጋኡ ዝገበሮ ሓጢኣት ምንሳሕ ኣየድልዮን እዩ። ግናኸ ኣብ ቅድሚ ጎይታ መጺኡ ብዛዕባቲ ብስጋኡ ዝገበሮ ሓጢኣት ጎይታ ሓንሳብን ንሓዋሩን ምሒርዎ ስለዝኾነ ድሮ ከምዝተማሕረ እዩ ዘመስግን እምበር ብዛዕባ ሓጢኣት ምንዛዝ ወይ ምንሳሕ ኣየድልዮን እዩ ይብሉ።
ወሲኾም እዉን ብስጋ ዝግበር ሓጢኣት ምስ ኣማኒ ምንም ርክብ የብሉን ምኽንያቱ ኣማኒ መንፈስ እምበር ስጋ ስለዘይኮነ፥ ስጋ ድማ መንግስቲ ኣምላኽ ስለዘይወርስ ወይ ድማ እዚ ስጋኻ ድማ ኣብዚ ምድሪ ዝተርፍ ዋጋ ዘይብሉ እዩ ይብሉ። ኣይፋል ዝብል ምጉት እንተኣልዒልካሎም ድማ፥ ጸጋ ስለዘይተረድኣካ ብሕጊ ተኣሲርካስ ኣሎኻ፥ ሓርነትካ ስለዘይፈለጥካ ኢኻ ኢሎም ናይ ምንሻዉ ዘረባ እዮም ዝዛረቡኻ። ንኹለን ንስሓ ወይ ቅድስና ዝምህራ ኣብያተ ክርስትያናት እዉን “ዛጊት ኣብ ትሕቲ ሕጊ” እየን ዘለዋ ኢሎም ይብሉ፣ እዚ “ናይ ሕጊ እዮም” “ጸጋ ኣይምህሩን እዮም” “ህይወት የብሎምን” ዝብሉ ሓረካት ኣንሕና ድሮ ብኣእዛንና እንሰምዖም ዘለዉ ድምጽታት እዮም።
እዚ ግና ምስቲ ምህሮ ሃዋሪያ ወይ ትምህርቲ ሓድሽ ኪዳን ይሰማማዕ ድዩ? ያእ ኣይፋል! ንኣብነት ጎይታ ነተን 4ተ ማሕበራት ራእይ ዮሃንስ ብዛዕባ እቲ ዝረኸበለን ጉድለታት ኣመልኪቱ ከምዚ ዝስዕብ ይብለን
1. ንማሕበር ኤፌሶን “ካበይ ከምዝወደቅካ ዘክሮ እሞ ተነሳሕ•••••እንተዘይተነሳሕካዉን” ዝብሉ ቃላት ኣብ ራእይ 2፡4~5 ንረክብ
2. ንማሕበር ትያትራ “ምእንቲ ክትንሳሕ ኢሊ፥ ጊዜ ሂበያስ፥ ንሳ ግና ካብቲ ምንዝርናኣ ኽትንሳሕ ኣይደለየትን” “ነቶም ምስኣ ዚዝምዉ ኸኣ፥ ካብቲ ግብራ እንተ ዘይተነስሑ፥ ናብ ብርቱዕ ጸበባ ኸእትዎም እየ።” ዝብሉ ሓሳባት ኣብ ራእይ 2፡21~22 ንረክብ
3. ንማሕበር ሳርዴስ “ደጊም ከመይ ጌርካ ኸም እተቐበልካን ከም ዝሰማዕካን ዘክር፥ ሐልዎ ተነሳሕዉን።” ዝብል ቃል ኣብ ራእይ 3፡3 ንረክብ
4. ንማሕበር ሎደቅያ “ኣነ ነቶም ዘፍቅሮም ዘበሉ እገንሖም እቐጽዖምዉን እየ። ደጊም ቅናእ እሞ ተነሳሕ።” ዝብል ቃል ኣብ ራእይ 3፡19 ንረክብ፣ እዚ ኹሉ እንታይ ይብሃል?
ነቲ ሃዋሪያ ጳዉሎስ ኣብ 2ቆረንቶስ 5፡20 “ነፍሲ ወከፍና ነቲ ብስጋኡ ኸሎ ዝገብሮ፥ ሰናይ ኮነ ወይስ እከይ፥ ምእንቲ ክቕበል ኣብ ቅድሚ መንበር ፍርዲ ክርስቶስ ብግዲ ኽንግሃድ ኢና፣ ስለዚ ድማ ኣብ ስፍራና እንተ ኣሊና ወይስ ኣብ ወጻኢ፥ ንእኡ ኸነሐጉሶ ንጽዕት ኣሎና።” ዝበሎ፥ መሊሱ እዉን ነቲ ኣብ 2ቆረንቶስ 12፡21 “ክምለስ ከሎኹ፥ ኣምላኸይ ኣብ ቅድሜኹም ከየዋርደኒ፥ ኣነዉን በቶም ቀደም ሓጢኣት ዝገበሩ እሞ ካብቲ ርኽሰት ምንዝርን ዕብዳንን ዘይተነስሑ ብዙሓት ከይጉሂ፥ እፈርህ ኣሎኹ።” ዝበሎ፥ ካልእዉን ነቲ ኣብ 2ቆረንቶስ 13፡2~3 “••••ነቶም ቅድም ዝኣበሱን ነቶም ዝተረፉ ኹላቶም ከም ዘይድንግጸሎም፥ቀደም ነጊረ እየ፥ኣቐዲመዉን እነግር ኣሎኹ።” ቐጺሊዉን ነቲ ኣብ 2ቆረንቶስ 7፡1 “እምብኣርከ፥ ኣቱም ፍቁራተይ፥ እዚ ተስፋታት እዚ ካብ ዚህልወናስ፥ ብፍርሃት ኣምላኽ ቅድስና እናመላእና፥ ካብቲ ስጋን መንፈስን ዜርክስ ዘበለ ኹሉ ርእስና ነንጽህ።”
ኣብ መጨረሻ ድማ ነቲ ሃዋሪያ ጳዉሎስ ንስሓ ዉህበት ኣምላኽ ምዃኑ ኣብ ሮሜ 2፡4 “ወይ ከኣ ሕያዉነት ኣምላኽ ናብ ንስሓ ኸም ዚስሕበካ ስኣን ምፍላጥካ ሃብቲ ሕያዉነቱን ጸዋር ምዃኑን ዓቕሉንዶ ትንዕቅ ኣሎኻ?” ዝብሉ ኣብነት ክኾኑና ክንርእዮም ዝጸናሕና ጥቅስታት እንተኣሚጺኻሎም ድማ ካልእ ምስምስ ይገብሩ። ሕሉፍ ሓሊፎም እዉን ንሃዋሪያ ጳዉሎስ ክሳዕ "ምሉእ ብምሉእ" ናይ ጸጋ መምህር ኣይኮነን ኢሎም ዝምግቱኻ መምሃራን ኣለዉ ። ግናኸ ከምቲ ሃዋሪያ ጳዉሎስ በዓሉን ካልኦት ሃዋሪያት እዉን ብዛዕብኡ መስኪሮምዎ ዘለዉ፥ ከም ሃዋሪያ ጳዉሎስ ዝበለ ኣየናይ ሃዋሪያ እዩ ብዛዕባ ጸጋ ኣምላኽ ፍሉይ ምግላጽ ዝረኸበ?
ካልእ ብዛዕባ ሓጢኣትን ንስሓን ዝምልከት፥ ነቲ ሃዋሪያ የሃንስ ኣብ 1ይ መልእኽቱ ምዕራፍ ሓደን ክልተን ኢልዎም ንዘለዉ ሓቅታት እንተኣምጺኻሎም ድማ፥ ያእ ኣይፋሉን 1ይ መልእኽቲ የሃንስ ምዕራፍ ሓደ ንኣመንቲ ዘይኮነንስ ንዘይኣመንቲ እዩ ተጻሒፉ ክብሉ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዘየለ ሓንካስ ምኽንያት ይገብሩ፣ መን እዮ እሞ ካብቶም ሃዋሪያት ኣብ መልእኽታቱ ንዓለማዊያን ብቕጥታ መልእኽቲ ወይ ምዕራፍ ዝጸሓፈ? ምንም ኣይንረክብን!
እስኪ ሃዋሪያ የሃንስ ኣብ 1የሃ 1፡8~10 “ሓጢኣት የብልናን፥ እንተ በልና፥ ንርእስና ንጥብራ ኣሎና፥ እታ ሓቂዉን ኣባና የላን። ሓጢኣትና እንተ ተናዘዝና፥ ንሓጢኣትና ይቕረ ኪብለልና፥ ካብ ኩሉ ዓመጻዉን ከንጽሃና እሙንን ጻድቅን እዩ። ሓጢኣት ኣይገበርናን፥ እንተ በልና፥ ሓሳዊ ንገብሮ፥ ቃሉዉን ኣባና የሎን።” ዝብል ቃልሲ ንዓለማዊያን ድዩ ዝዛረቦም ወይ ዝጽሕፈሎም ዘሎ? ይእ ኣይፋልን! እሞ እቲ ኣብ ምዕራፍ ክልተ (1የሃ 2፡1) “ኣቱም ደቀየ፥ሓጢኣት ምእንቲ ኸይትገብሩ፥ እዚ እጽሕፈልኩም ኣሎኹ። ሓደ እኳ ሓጢኣት ዝገበረ እንተሎ፥ ጠበቓ ኣብ ኣቦ ኣሎና፥ ንሱ የሱስ ክርስቶስ፥ እቲ ጻድቅ፥ እዩ።” ዝብሎ ዘሎ ምስቲ ቐዳማይ ምዕራፍ ምንም ርክብ የብሉን ማለት ድዩ? ካብ ምዕራፍ ክልተ ጀሚሩ ጥራይ እዩ ደቐየ እጽሕፈልኩም ኣሎኹ ዝብሎም ዘሎ? ያእ ኣይፋልን!
ሃዋሪያ ያእቆብ እዉን ኣብ ያእቆብ 5፡16 “እምብኣርሲ፥ ምእንቲ ክትፍወሱ፥ ንሓድሕድኩም ሓጢኣትኩም ተኣመኑ••••” ዝብል ቃል ከምእዉን ሓጢኣት ምግባር ማለት ንእግዚኣብሄር ምብዳልን ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር እዉን እከይ ምግባር ምዃኑ ዳዊት ኣብ መዝ 51፡4 ከምዚ ዝስዕብ ይብል “ብዘረባኻ ጻድቅ፥ ብፍርድኻዉን ንጹህ ኾይንካ ኽትርከብሲ፥ ኣነ ንኣኻ ጥራይ በደልኩ፥ ኣብ ቅድሜኻ እከይ ገበርኩ።” ዝብሉ ሓቅታትከ ኣበይ ክንሓድጎም ኢና?
• ብኻልኣይ ደረጃ፥ እዚ ምህሮ “ዘይንቡር ጸጋ” ዝምህሩ መምሃራን፥ ብዛዕባ መንፈስ ቅዱስ ኣመልኪቶም ክምህሩ እንከለዉ፥ መንፈስ ቅዱስ ንኣመንቲ ብዛዕባ ሓጢኣት ዝወቅሶም ወይ ዝረትዖም ምኽንያት ምንም የብሉን ይብሉ። መንፈስ ቅዱስ፥ መንፈስ ሓቂ ስለዝኾነ (የሃ 15፡26)፥ ልዕሊ ኹሉ ድማ ኣባና ይነብር ስለዝኾነ፥ ኣብ ሓጢኣት ዝገበርናሉ እዋን፥ ንንስሓ ዝስሕብ ኣብ ዉሽጥና ርትዒ ከምዝገብር ኩላትና በዓላትና ምስክር ኢና መስለኒ፣ ምኽንያቱ እቲ መንፈስ፥ መንፈስ ሓቂ ስለዝኾነ፥ ኣባና እዉን ስለዝነብር ስጋና ሓጢኣት እንተሰሪሑ ስቅ ኢሉ ኣይርእይን እዩ። እወ ሓቂ እዩ ኣይፈርደናን እዩ፥ ግናኸ ንንስሓ ዝኸዉን ርትዒ ግና ኣብ ዉሽጥና ይገብር እዩ፣ ስለዚ ርትዒ እዉን ኣምላኽ ይመስገን! ቤተ መቅደሱን ማሕደሩን ኢና እሞ እንኳዕ ክንጋገ እንከሎና ኣብ ዉሽጥና ዘድህይ ኮነ፣ “ብዋጋ ተዐዲግኩም ኢኹም እሞ፥ ስጋኹም ቤተ መቕደስ እቲ ኣባኻትኩም ዘሎ፥ ካብ ኣምላኽ እተቐበልኩምዎ መንፈስ ቅዱስ ምዃኑ፥ናይ ርእስኹምዉን ከም ዘይኮንኩምዶ፥ ኣይትፈልጡን ኢኹም? ስለዚ ብስጋኹም ንኣምላኽ ኣኽብርዎ፣” 1ቆረ 6፡19፣ እወ ብስጋና እዉን ኣምላኽ ይኽበር፣
• ብሳልኣይ ደረጃ እዚ ምህሮ “ዘይንቡር ጸጋ” ዳርጋ ኩሉ እቲ ናይ ብሉይ ኪዳን ጽሑፋት ነቲ ናይ ሓድሽ ኪዳን ኣማኒ ኣይምልከቶን እዩ እዮም ዝብሉ። ሕሉፍ ሓሊፎም ነቲ ጎይታና የሱስ ክርስቶስ በዓሉ ቅድሚ ስቅለቱ ዝተዛረቦምን ዝምሃሮምን ትምህርታት እካ ምስ ብሉይ ኪዳን እዩ ዝምደብ ዝብል ስነ~ሞጎት እዩ ዘለዎም። ንኣብነት ናይ ከረን ስብከት ማለት ማቴዎስ 5~7 ፍጹም ኣይወሓጠሎም እዩ፣ ግናኸ ጎይታና የሱስ ክርስቶስ በዓሉ ኣብ ማርቆስ 13፡31 “ሰማይን ምድርን ክሓልፍ፥ ቃለይ ግና ኣይኪሐልፍን እዩ።” ይብል እዩ እሞ ኣይንታለል፣ ብዝተረፈ ኩላ ጊዜ “ጸጋን ሓቅን” ሚዛነን እንተዘይሓልየን ምዝንባዕ ወይ ምስሓት ይፍጠር እዩ እሞ ብኹሉ ጥንቁቃት ክንከዉንን እምበር ናብ ሓደ ገጽና ጥራይ ከይዘብል ሓደራ እብል። ልዕሊ ኹሉ ድማ ንቓል እግዚኣብሄር ኩሉ ጊዜ ንብልዓዮ፣ ከምቲ ነብይ ኤርምያስ “ንቃልካ ምስ ረከብክዎ በላዕክዎ” ከምዝበሎ፥ ሓደራ ኩላትና መጽሓፍ ቅዱስና ንምፍላጥ፥ ብሕልፊኳ ሓድሽ ኪዳን ክንጽዕት ንርሰይ ኣቕዲመ ይላቦ፣ ብaudio እዉን ኣብ ተሌፎንና ጽዒንና እንተ ኣብ ገዛና እንተ ኣብ መገዲ ንስምዓዮ፣ ጎይታ ኣዕዚዙ ይባርኽኩም፣
መደምደምታ
=========
“ገለ ሰባት ካብ ቀደም ነዚ ፍርዲ እዚ እተጻሕፉ፥ ፍርሃት ኣምላኽ ዜብሎም፥ ነቲ ጸጋ ኣምላኽና ናብ ርኽሰት ዚልዉጥዎ፥ ነቲ ሓደ በይኑ ገዛእን ጎይታናን የሱስ ክርስቶስ ዚኽሕድዎ፥ ስሉኽ ኢሎም ኣትዮምኹም ኣለዉ።” ይሁዳ 1፡4
“ደጊም ከምቲ ንጎይታና ክርስቶስ የሱስ እተቐበልኩምዎ፥ከምኡ ኢልኩም ብእኡ ተመላለሱ። ኣብኡ ተሰሪትኩምን ተሃኒጽኩምን ብምስጋና መሊእኩም፥ ከምቲ እተመሃርኩምዎ ኼንኩም ብእምነት ጽንዑ።” ቆሎስ 2፡6~7
ካብ ልቡ ዘፍቅረኩም ሓዉኹም ሮቤል ነጸረኣብ፣
ምህሮ “ዘይንቡር ጸጋ”
Tools
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ኣብ መበል 76 ሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ሎሚ መደረ ከስምዑ ተሰሪዖም ዘለዉ መራሕቲ ኣፍሪቃ፡ ክርይል ራማፎዛ ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ፣ እድሪስ ደቢ ናይ ጫድ፣ ናይ ኡጋንዳ ዩወሪ ሙሰቪኒን ይርከቡዎም። ምምቕራሐ ክታበት ኮቪድ 19 ሓደ ካብ ዓበይቲ ዛዕባታት ዋዕላ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኮይኑ`ሎ።
ትማሊ ብፕረዚደንት ኣመሪካ ጆ ባይደን ኣብ ዝተመርሐ ኣኼባ ገለ መራሕቲ ዝተሳተፈ ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ ፕረዚደንት ክርይል ራማፎዛ፡ ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ ብጽሒት ክታበት ፍትሓውን ሞራላውን ኣይኮነን ክብል እንከሎ፡ ኡሁሩ ኬንያታ ናይ ኬንያ’ውን ብተመሳሳሊ ጻውዒት ኣቕሪቡ።
ከም ኣመሪካ ዝበላ ሃገራት ንህዝበን ሕልፍን ትርፍን ክታበት ኮቪድ ኣብ ዝሓዛሉ እዋን፡ ካልኦት ሃገራት ብዋሕዲ ቀረባት ክታበት ይሳቐያ ከምዘለዋ`ዩ ዝግለጽ ዘሎ።
ማእከል ምቁጽጻር ሕማማት ኣፍሪቃ-ኤይ-ሲዲሲ- 4% ህዝቢ ኣፍሪቃ ጥራሕ ከምዝተኸተበ ይገልጽ።
ኣብ ዓለም ካብ ዝተዋህበ 6 ቢልየን ክታበት ኮቪድ፡ ኣብ`ታ 1.2 ቢልየን ህዝቢ ዘለዋ ኣፍሪቃ 2% ጥራይ ምውሃቡ ከምዘሕዘኖ ፕረዚደንት ክርይል ራማፎዛ ገሊጹ። ፕረዚደንት ባይደን ኣብቲ እዋን፡ ሃገሩ ንኻልኦት ሃገራት ንምክፍፋል፡ ተወሳኺ 500 ሚልየን ክታበት ትዕድግ ከምዘላ ኣፍሊጡ።
ብዙሓት መራሕቲ ዓለም ብምኽንያት ስግኣት ለበዳ ኮሮና ቫይረስ፡ ኣብ ክንዲ ብኣካል ኣብ ኒው ዮርክ ተረኺቦም ዝምድሩ፡ ብድምጺ ዝተቐረጸ መልእኽቲ`ዮም ተዛሪቦም። ሎሚ ካብ ዝተሰምዐ መደረታት ፍርቁ ኣቐዲሙ ዝተቐርጸ`ዩ።
ናይ ኬንያ ፕረዚደንት ኡሁሩ ከንያታ ብወገኑ፡ ምዕሩይ ዕድላት ክታበት ንክህሉ ሃገራት ብሓባር ክሰርሓ ጸዊዑ።
ብርሕቐት መደረ ዘስምዐ ከንያታ፡ በቲ ናይ ሎሚ ዓመት ቴማ ሕቡራት ሃገራት ከምዝተተባብዐ ገሊጹ፡ ናይ ሎሚ ዓመት ቴማ ፡ ካብ ኮቪድ 19 ንምሕዋይ ተስፋ ጽንዓት ምህናጽ`ዩ ዝብል`ዩ።
ኬንያ ብኮቪድ ልዕሊ 5000 ሰባት ከምዝኸሰረት ዝገለጸ ኡሁሩ ከንያታ፡ ኮቪድ ከም ቱሪዝምን ወፍርን ብምጉዳእ ኣብ ቁጠባ ሃገሩ ኣብ ዓመት ዘይረኣየቶ ጽልዋ ከምዘሕደረ ጠቒሱ።
ነቲ ዝደኸመ ቁጠባ ዳግም ንምህናጽ ድማ ዓለማዊ ግብረ-መልስን ቀረባት ክታበት ኮቪድን ከምዘድሊ ጠቒሱ።
ኣብዚ ጉዳይ`ዚ ዓለማዊ ስርዓት ኣይሰርሕን ዘሎ ዝበለ ከንያታ፡ ነቶም ጸገማት ንምፍታሕ እንተላይ ብባይቶ ጸጥታ ዝተኣትወ ቃል ብዙሕ ኣይተተግበረን ኢሉ።
ዝመጽእ ወርሒ ከንያ ፕረዚደንትነት ባይቶ ጸጥታ ክትርከብ`ያ፧ ከንያ ፕረዚደንት ባይቶ ጸጥታ ኣብ ዝኮነትሉ እዋን ብዙሓት ጉዳያት ከምተልዕል- ሓደ ካብኡ ድማ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ብኸመይ ንብዙሕነት ከድንቕ ከምዘለዎ፡ ንህንጸት ሰላም ምስራሕን ብከመይ ዘይሕጋዊ ኣጽዋራት ንወፍርታት ዓቃቢ ሰላም ይትንክፎ ከምዘሎ ከምኡ`ውን ንደቀንስትዮ ኣብ ምዕቃብ ሰላምን ህንጸት ሰላምን ክሳተፋ ከምዘለወን ሃገሩ ከምትደፍኣሉ ኣፍሊጡ` ሎ።
ብኻልእ ወገን ፕረዚደንት ጋናን ኣቦ መንበር ኢካዋስን ናና ኣኩፎ ኣዶ፡ ኣብቲ ዋዕላ ብኣካል ዝተረኽበ ክኸውን ከሎ፡ ብፍላይ ዝሓለፈ ክልተ ዓመት ኣብ ዝማዕበላ ሃገራት ከይተረፈ ደሞክራሲ ክጥቃዕ ርኢና ኢና ኢሉ።
ኣብ ጊኒን ማሊን ዝተገብረ ወተሃደራዊ ዕልዋ መንግስቲ ኣብ ምዕራብ ኣፍሪቃ ንደሞክራሲያዊ ስርዓት ዕንቅፋት እንተኮነ`ኳ፡ ማሕበረ-ሰብ ምዕራብ ኣፍሪቃ-ኢካዋስ ኣብ ምዕራብ ኣፍሪቃ ደሞክራሲ ንምዕቃብ ብዕቱብ ከምዝሰርሕ ኣፍሊጡ`ሎ።
ኣተሓሒዙ ድማ ኣፍሪቃ ኣብ ጉጅለ 20 ሃገራት ከም ኣባል ክትኣቱ ግቡእ`ዩ ክብል ጻዊዒት ኣቕሪቡ።
ፕረዚደንትነት ካብ ዝርከብ ንፈለማ እዋን ኣብቲ መድረኽ ቀሪቡ መደረ ዘስምዐ ጆ ባይደን፡ ኣብ ምሉእ ዓለም ብለበዳ ኮሮና ቫይረስ ዝተፈልዩ ልዕሊ ኣርባዕተ ሚልዮንን ፈረቓን ሰባት ብምጥቃስ እቲ ኣጋጣሚ ንኣህጉራዊ ዓለማዊ ምትሕብባር ዝጽውዕ ምዃኑ ጠቒሱ።
ኣመሪካ ካብቲ ቅድሚኡ ዝጸንሐ መሪሕነት ዝተፈልየ መስመር ክትክተል ምዃና ዘነጸረ መደረ ፕረዚደንት ባይደን፡ መደርኡ ኣብ ዓለማዊ ለበዳ፡ ክሊማዊ ለውጢ፡ ሰብኣዊ መሰለት፡ ምዕባለ ቴክኖሎጂን ዘተኰረ’ዩ ነይሩ።
“ሕጂ እንወስዶ ስጕምቲ ንወለዶታት ዝጸሉ” ምዃኑ ዝጠቐሰ ባይደን፡ ምምሕዳሩ ነቲ ኣቐዲሙ ተበቲኹ ዝጸንሐ “ኣመሪካ ፈለማ” ብዝብል ምጕት ዘቐድም መርሓ ክቕይሮ ምዃኑ መደረኡ ኣብ መደረኡ ገሊጹ።
ገለ ካብቲ ፕረዚደንት ባይደን ዝጠቐሶ፡ ብሓይሊ ኣጽዋርን ሰራዊትን ዝፍታሕ ጎንጺ ስለ ዘየለ፡ ምምሕዳሩ ኣብ ጽምዶ ርክባትን ዝምድናታትን ክሰርሕ ምዃኑ ምርኣይ’ዩ። ነዚ ከም ኣብነት ዝጠቐሶ ድማ ምስሓብ ሰራዊት ኣመሪካ ካብ ኣፍጋኒጋስታን’ዩ።


text:
ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ሂላሪ ክልንቴንን ካብ 60 ሃገራት ዓለም ዝተዋፅኡ ካልኦት ሰበስልጣንን ብዛዕባ ስግግር ዲሞክራሲያዊ ሊብያ ድሕሪ ሞኣመር ጋዳፊ ንምምካር ኣብ ፓሪስ ተኣኪቦ።መራሒ ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ስግግር ሊብያ/NTC/ ሙስጣፋ ኣብድል ጃሊል ናይ NTC ህፁፅ ጠለባት ከቕርቡ ትፅቢት ይግበር።
ፈረንሳይ ነቲ ኣኼባ ዝፀውዐት ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ስግግር ሊብያ/NTC/ ኣብዝሓለፈ ሰሙን ንትሪፖሊ ንምቁፅፃር ንቕድሚት ይግስግስ ኣብዝነበረሉ እዋን ነይሩ።ስርዓት ሞኣመር ጋዳፊ ኣብዘብቅዐሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን እቲ ኮንፈረንስ ሊብያ ዝተረጋግአ ዴሞክራሲያዊ ምሕደራ ንኽትተክል ንምሕጋዝ ዝጠመተ እዩ።
ኣብቲ ኮንፈረንስ ‘መሓዙት ሊብያ’ ዝሳተፋ በዝሒ ሃገራት ኣብቀራባ ማዕልታት ኣዚዩ ወሲኹ’ሎ።ሩስያን ቻይናን ሓዊሱ ነቲ ሓድሽ ገዛኢ ማለት እውን ንNTC ኣፍልጦ ዘይሃባ ቁልፊ ሃገራት እውን ክሳተፋ እየን።
ኣብቲ ኣኼባ ንምስታፍ ካብ ናይ ክረምቲ ዕረፍተን ዘቛረፃ ምስንቴር ጉዳያት ወፃኢ ሂላሪ ክልንቴን ከምዝገለፃኦ ኣብቅድሜና ዘለዋ ሰሙናት ንሊብያ ወሰንቲ እየን ኢለን።ማሕበርሰብ ዓለም ንNTC ኣብምሕጋዝ ቆራፅ ስጉምቲ ክወስድ ኣለዎ ምስበላ እቲ ስግግር ግን ብሊብያዊያን ዝምራሕ ክኸውን ኣለዎ ኢለን።
ዩናይትድ ስቴትስን ካልኦት ሃገራትን ብኮምቴ ማዕቐብ ሕቡራት መንግስታ ኣቢለን ንኸይንቀሳቐስ ዝተኣገደ ሃብቲ ሊብያ ናይ ምስዳድ ከይዲ ጀሚረን ኣለዋ።ገለ መራሕቲ ኣባላት ቤት ምኽሪ ዩናይትድ ስቴትስ ግን ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ስግግር ሊብያ ነቲ ኣብ 1988 ኣ/ፈ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፓንኣም ጀት ብምፍንጅዳር ዝተፈረዶ ሊብያዊ ዓብድል ባሳት ኣል-መግራሒ ክሳብ ዘረክብ ሂላሪ ክልንቴን እቲ ገንዘብ ተታሒዙ ንኽፀንሕ ክገብራ ይድልዩወን።
ወሃቢት ቃል ምስንቴር ጉዳያት ወፃኢ ቪክቶሪያ ኑላንድ ግን NTC ካብ ጉዳይ መግራሒ ዝዓበዩ ቀዳምነት ዝወሃቦም ህፁፅ ጉዳያት ኣለውዎ ይብላ።ኣብ ፓሪስ ዝዝተየሉ ካሊእ ቁልፊ ጉዳይ ናብ ሊብያ ዓቃቢ ሰላም ናይ ምልኣኽ ሕቶ እዩ።ፍሉይ ኣማኻሪ ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስታት ባን ኪሙን ዝኾኑ ኢያን ማርቲን ኣብ ትልሚ ድሕረ ግጭት ናይ NTC ድልየት ናይ ወፃኢ ምኽሪ እምበር ወታደራት ከምዘይኮነ ኣፍሊጦም ኣለው።
ነቲ ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ስግግር ሊብያ ዛጊድ ኣፍልጦ ዘይሃበት ቻይና’ውን ኣብቲ ኣኼባ ዝሳተፍ ልኡኽ ናብ ፓሪስ ምልኣኻ ወሃቢ ቃል ምንስቴር ወፃኢ ቻይና ማ ዛክሱ ኣረጋጊፆም ኣለው።
ኣብቲ ኣኼባ ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ስግግር ሊብያ ሓድሽ ሕገ መንግስትቲ ንምውፃእን ምርጫ ንምካይድን ዘኽእል ናይ 18 ኣዋርሕ ሓባሪ መንገዲ ከቕርብ ትፅቢት ይግበር።


text:
ኣርባዕተ ብዓጸቦ ዝተጠቕዓ ማለት ( ፎር ፋሚን - Four Famine) ተባሂለን ዝግለጻ የመን: ደቡብ ሱዳን: ናይጀርያን ሶማልያን ናይ 550 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ ካብ ናይ ኣሜሪካ ትካል ዓለምለኸ ተራድኦ (ዩኤስኤይድ) ከምዝተላእኸለን ኣመሓዳሪ እቲ ትካል ማርክ ግሪን ኣፍሊጡ።
ንሱ ነዚ ዘፍለጠ: ህቦብላን ካልእ ባህርያዊ ሓደጋ ንዝተጠቕዓ ሃገራት ኣሜሪካ ተወሳኺ ናይ ህይወት ኣድሕንን ክንክን ጥዕናን ሓገዝ ኣብ ዘበርከተትሉ ምዃኑ ብተወሳኺ ተገሊጹ።
ብመሰረት ሓበሬታ ኣመሓዳሪ ዩኤስኤይድ ማርክ ግሪን እቲ ሓገዝ ኣሜሪካ ነዘን ኣርባዕተ ሃገራት ኣብዚ ዓመት ንዝለገሰቶ ሰብኣዊ ሓገዝ ናብ 2.4 ቢልዮን ዶላር ክብ ከምዘበሎ ተፈሊጡ።
ማርክ ግሪን እዚ ኣሜሪካ ነዘን ሃገራት ዝለገሰቶ ናይ ህይወት ኣድሕን ሰብኣዊ ሓገዝ: ጎድኒ ጎድኒ’ቲ ንናይ ህጹጽ እዋን ሓደጋ ዝቐርብ ሓገዝ ምዃኑ ብተወሳኺ ኣረዲኡ።


text:
ንመስርሕ ዑቕባኹም ብዚምልከት. ግዜ ሃቡን ብትዕግስቲ ተጸበዩን። ነቲ ብማእከላት ምኽሪ ከባቢ ንዝህብኦ ኣገልግሎታት ከምኡውን ምስኡ ዚኸይድ ሓበሬታ ዚህብ ጽሑፋት (በረርቲ፡ ቪድዮታትን ካልእን) ተጠቐሙሉ። በዚ መገዲ’ዚ ድማ ጉዳይኩም ንዝስምዓሉ ግዜ ዚኸውን ንርእስኹም ከተዳልዉ ትኽእሉ።
ጀርመንኛ ንኽትምሃሩ እኹል ግዜ ሃቡ። ኣብቲ ዘለኽሙዎ መንበሪ ቦታ፡ ቛንቋ ጀርመን ንኽትምሃሩ መብዛሕቱ ግዜ ተኽእሎ ኣሎ። እቲ ዝውሃብ ዘሎ ዕድላት ተጠቕሙሉ ወይ ንሰራሕተኛታት ማሕበራዊ ጉዳያት ብምሕታት ባዕልኹም ብዛዕባ ክትምሃርሉ እትኽእሉ ዘሎ ዕድላት ዚምልከት ሓበሬታ ርኸቡ።
ንስደተኛታት ዝውሃብ ትምህርቲ ሕብረ-ቛንቋዊ ናይ ምልላይ ግዜ ዝኣመሰለ ናይ ፈለማ ኣገልግሎታት ምልላይ ግዜ ከምዘሎ ብኽብረትኩም ተገንዘቡ። ካብ ናይ ፈለማ ማእከል መቐበሊ ወጻኢ ኣብ ዝርከብ ቦታታት (ንኣብነት፡ ኮማዊ ኮሌጅ ምምሕዳር ከተማ)፡ ትምህርቲ ጀርመንኛ ወይ ኣብ ስሩዕ መዓልታዊ ናብራ ዜተኮረ ትምህርቲ ንኽትምሃሩ ዕድላት ኣለኩም። ስለዝኾነ፡ ብዛዕባ ጀርመን ኣፍልጦ ክትረኽቡ ትኽእሉ። ኣስተብህሉ፥ እዚ ትምህርታት ገንዘብ ዝኽፈሎ እንተኾይኑ ንምፍላጥ ብኽብረትኩም ኣቐዲምኩም ሕተቱ።
ካብ ገዛኻ ወጺእካ ምኻድ፡ ካብ ንወለዲ ንላዕሊ ንቖልዑ ይኸፍእ። ስለዚ፡ ደቅኹም ብሓባር ኮይኖም ንኽጻወቱ ዕድላት ሃብዎም። ኣብ ናይ ፈለማ ማእከል መቐበሊ ድማ ደቅኹም ዝዘናግዕሉ ግዜ ንኽህልዎም ዕድላት ይውሃቦም እዩ። ደቅኹም፡ ኣብኡ ንኽሳተፉ ኣተባብዕዎም።
ብኽብረትኩም ኣስተብህሉ፥ ከም ሕጋዊ መጉዚት መጠን፡ ንድሕነትን ተግባራትን ደቅኹም ብቐንዱ ሓላፍነት እትስከሙ ንስኹም ኢኹም። እዚ ድማ ኣብ ናይ ፈለማ ማእከል መቐበሊ፡ ውላድኩም ኣበይ ቦታ ከምዘሎ ኲሉ ግዜ ክትፈልጡ ይግብኣኩም ማለት እዩ። ብዝተኻእለ መጠን ባዕልኹም ተኸታተልዎ ወይ ድማ ነቶም ብቐሊሉ ንዓኹም ክረኽብኹም ዝኽእሉ ካልኦት ሕጋውያን መግዚት ሓብርዎም። ውላድኩም ድማ ንስኹም ኣበይ ከምዘለኹም ኲሉ ግዜ ክፈልጥ ይግባእ።
ኣብ ዕድላት ስራሕ ወይ ስራሓት ግብረ-ሰናይ (ትርጉም፡ ኣብ ግዜ በዓልታት ዚውሃብ ደገፍ፡ ናይ ጽሬት ስራሓት፡ ምጽጋንን ካልእ ስራሕን) ተሳተፉ። በዚ መሰረት’ዚ ድማ ኣብ ዕዳጋ ሽቕለት ጀርመን ናይ ፈለማ ተሞክሮኹም ከተጥርዩ ትኽእሉ። ብተወሳኺ፡ ንዘለኩም ቀጥታዊ ኲነታት መነባብሮ ብንጥፈት ቅርጺ ተትሕዙን ንዝውሃበኩም ናይ ጁባ ገንዘብ ከምዝዕንትር ትገብሩን።


text:
ኣብ ማይ-ካድራ፡ ምዕራብ ትግራይ፡ ተወላዶ ኣምሓራ ንኽጣየሱን መሬት ክሕዙን ብላዕለዎት ሰብ-መዚ ክልል ኣምሓራ ይድፍኣሉ ከም ዘሎ ተወላዶ ትግራይ የመልክቱ። ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ብወገኑ እቲ ኣገባብ ቅኑዕ ከም ዘይኰነን ዘድሊ ምድራይ ክግበርሉን ጸዊዑ ኣሎ።
ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረቦም ተወላዶ ትግራይ መሬቶም ገዲፎም ንኽወጹ ከም ዝተገደዱ ተወላዶ ትግራይ። ብመንግስቲ ዝተጣየሰ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ድማ ነቲ ጉዳይ ዘድሊ ምክትታል ከም ዝገብረሉ ኣመልኪቱ። ካብቲ ኮሚሽን ታሪኩ ጌታቸው “እዚ ዝብሃል ዘሎ ሓቂ እንተዀይኑ ኣዝዩ ኣሻቓሊ’ዩ። ኮሚሽንና ድማ ዘድሊ ምርመራ ክግበር’ዩ፡” ትብል።
ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ኣብ ወርሒ ሰነ ኣብ ዘውጽኦ ጸብጻብ፡ ሰብ-መዚ ክልል ኣምሓራ ንተወላዶ ኣምሓራ ናብቲ ቦታ ንኽመጹ ምትብባዕ ክገብሩ ጸኒሖም። እቲ ቦታ ንነዊሕ እዋን ኣካል ምምሕዳር ክልል ትግራይ’ዩ ጸኒሑ።
ሰብ-መዚ ክልል ኣምሓራ ከም ዝጠቕሱዎ፡ ብሰንኪ ኣቐዲሙ ዝነበረ ብህወሓት ዝዕብለል መሪሕነት ኣስታት ፍርቂ ሚልዮን ተወላዶ ብሄረ ኣምሓራ መሬቶም ገዲፎም ንኽስደዱ ተገዲዶም’ዮም።
ድምጺ ኣመሪካ ነዚ ኣሃዝ’ዚ ብናጻ ምንጪ ከረጋግጾ ኣይከኣለን።
ሰብ-መዚ ክልል ኣምሓራ ሕጂ ክንደይ ዝኣኽሉ ዜጋታት ኣብ ማይ-ካድራ ከጣይሱ መደብ ሒዞም ከም ዘለዉ ኣይገለጹን። እንተዀነ እዚ ሓድሽ ናይ ሰፈራታት መደብ ካብ ተወላዶ ኣምሓራ ዝዀኑ’ሞ ኣብቲ ቦታ ዝጸንሑ ተቓውሞ ይጎንፎ ኣሎ። ሕቶኦም ኣብቶ ቦታ ንነዊሕ እዋን ከም ምጽናሖም መጠን እኹል ኣቓልቦን ሓገዝን ዘይምርካቦም’ዩ።
ድምጺ ኣመሪካ ንድሕነት እቶም ኣካድቲ ሰልፊ ንምሕላው ብቐረባ ክስእል ኣይመረጸን።
መንነቱ ክዕቅብ ዝሓተተ ሓደ ካብቶም ሰልፈኛታት ብዛዕባ’ቲ ጉዳዮም ኣመልኪቱ “ሎሚ ተቓውሞና ብግልጺ ከነስምዕ ነቒልና ኣሎና። ኣብ እዋን ጭፍጨፋ ኣብዚ ቦታ ዝነበርና ንሕና ኢና። መሬትና ክንሓርስን ከነልምዕን ኣይከኣልናን”ይብል።
ማይ-ካድራ ኣብ ሕዳር 2020 ኣቓልቦ ማዕከናት-ዜና ስሒባ ነይራ። ኣብቲ እዋን ኣማኢት ተወላዶ ኣምሓራ ብተጋሩ ምቕታሎም ተመልኪቱ’ዩ። ንምውታን ንምቕባር ክሳብ ኤክስካቨተር መሳርሒ ከም ዘድለየ ኣብ እዋኑ ዝተዘርግሐ ዜና ይጠቅስ። ንዕኡ ስዒቡ ብኣምሓራ ተመሳሳሊ ጭፍጨፋ ኣብ ልዕሊ ተጋሩ ከም ዝተኻየደ ይሕበር።
ነባሪ እታ ከተማን ተወላዲ ትግራይን ዝዀነ ኣታኽልቲ ሓጎስ ካሳ፡ ኣብ ቤተ ክርስትያን ስለ ዝተዓቝበ ክድሕን ምኽኣሉ ይነግር። ካልኦት ዝበዝሑ ተጋሩ ግን ነቲ ማዕበል ፈሪሖም ምህዳሞም ይጠቅስ።
“ኣብ ሓንቲ ለይቲ ዳርጋ ፍርቆም ተጋሩ ነዚ ዓዲ ሓዲጎም ሃዲሞም። ገሊኣቶም ንሱዳን ከይዶም። ካልኦት ድማ ናብ ጎንደርን ካልእ ኣከባቢን ነብሶም ንምድሓን ሃዲሞም። ዓቕሚ ዘለዎም ድማ ናብ ካልእ ውሑስ ስድራ ተሓቢኦም። ”ይብል።
ኣመሓዳሪ ማይ-ካድራ ዝዀነ ቸሩ ሓጎስ ሕጂ ዝምድና ክልቲኡ ህዝብታት ምምሕያሹ ይዛረብ።
“እቶም ኣብ ቅትለት ዝተሳተፉ ወገናት ገበኖም ፈሊጦም ሃዲሞም’ዮም። እቶም ቀተልቲ ግን ሓደ መዓልቲ ፍርዶም ክረኽቡ’ዮም። ካብዚ ከተማ ንኽወጹ ዘገደዶም ኣካል የሎን። ግን እዚ መሬት ንዓቶም ከም ዘይምልከት ስለ ዘስተወዓሉ ክሃድሙ ተገዲዶም። ስለዚ ከኣ’ዮም ሰባት ቀቲሎምን ገበናት ፈጺሞምን ሃዲሞም ዘለዉ፡”ይብል።
ኣብ መንጎ ተጋሩን ኣምሓሩን ምጥምማት ከም ዘየሎ ድማ ይገልጽ። ነቲ ብነባሮ ተወላዶ ኣምሓራ ኣብ ልዕሊ ሓደስቲ ተጣየስቲ ዝግበር ዘሎ ተቓውሞ ድማ ክንድቲ ግምት ኣይሃቦን።


text:
ናይ ሕቡራት መንግስታት ጉጅለ ክኢላታት ሰብኣዊ መሰላት ትማሊ ሓሙስ ኣብ ዘውጽእዎ መግለጺ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ሓይልታት ጸጥታ ብሰላማዊ መንገዲ ተቓውምኦም ኣብ ልዕሊ ዝገልጹ ዘለው ሰልፈኛታት ብቐጻሊ ይውስዱዎ ዘለው ስጉምቲ ደው ከብሉዎ ይጽውዑ።እቲ መግለጺ ብተወሳኺ ኣብ ዝሓለፈ ትሽዓት ሰሙናት ልዕሊ 140 ሰልፈኛታት ተቐቲሎም ብዓሰርተታት ዝቁጸሩ ካልኦት ድማ ተኣሲሮም ይብል ።
‘ብዝሒ ዝተቐትሉን ዝተኣስሩን ዝሕብሮ ነገር እንተሃለወ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዜጋታቱ ከም ዓንቀፍቲ እምበር ከም መሻርኽቲ ዘይሪኦም ምዃኑ እዩ’ይብል መግለፂ እቶም ክኢላታት።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ማስተር ፕላን ኣዲስ ኣበባን ዞባታት ኦሮሚያን ደው ከምዘብሎ ዝሓለፈ 12 ጥሪ 2016 ዓ.ም.ፈ ምግላጹ ጽቡቕ ስጉምቲ እዩ ዝበለ እቲ መግለጺ ሓይልታት ጸጥታ ብዝቐጸልዎ መቕተልቲ፣ጃምላዊ ማእሰርት፣ካብ ዓቐን ንላዕሊ ሓይሊ ምጥቃምን ካልኦት መግሃስትታትን ግን ኣሻቒሉና’ሎ ይብል።
‘ተራ ሓይልታት ጸጥታ ንሰልፈኛታት ምሕላውን ሰላማዊ ኣኼባታት ክካየዱ ምድላውን እምበር ምዕፋን ኣይኮነን’ኢሉ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ንናይ ተቓውሞ ሰልፈኛታት ኣሸበርቲ ዝብል ሽም ብምሃብ ክኣስርን ክኸስስን ዝፈቅድ ሕጊ ጸረ ሽበራ እውን ዘለዎም ዓሚቕ ስኽፍታ ዝገለጹ ጉጅለ ክኢልታት፡ ሰላማዊ ተቓወምቲ ኣሸበርቲ ኢልካ ምምዳብ ንዓለምለኸ ሕጊ ሰብኣዊ መሰላት ዝጥሕስ ጥራሕ ዘይኮነ ኢትዮጵያ ኣንጻር ሓቀኛ ግብረ-ሽበራ ንእተካይዶ ቓልሲ ዘሎ እምነት ዝሽርሸር እዩ ይብል እቲ መግለጺ።
እቶም ክኢላታት ሚስተር ሜይና ኪያ ፍሉይ ራፖርተር መሰላት ብሰላማዊ ናይ ምእካብን ናይ ምውዳብን ነጻነት፣ሚስተር ዴቪድ ኬይ ፍሉይ ራፖርተር ምስፍሕፋሕን ምሕላውን ርእይቶን ሓሳብን ናይ ምግላጽ ነጻነት፣ሚስተር ሚሸል ፎረስት ፍሉይ ራፖርተር ኩነታት ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ሚስተር ክሪስቶፍ ሄይንስ ፍሉይ ራፖርተር አብ ጉዳይ ጃምላዊ ማእሰርቲ ወይ ብኣልማምት ምቕታልን እዮም።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ኮሚሽነር ሃገራዊ ኣመራርሓ ስግኣት ሓደጋ ኣቶ ምትኩ ካሳ 7.8 ሚሊዮን ህዝቢ ሓገዝ ከምዘድልዮ ካብ ዝግለፅ፣ካብ ዓለምለኸ ማሕበረሰብ 262 ሚሊዮን ዶላር ጥራሕ ከምዝተረኸበን እዚ ድማ ዝወሓደ ምዃኑን ገሊፆም። ንሶም ብተወሳኺ ቅድሚ ሎሚ እንተዝኸውን ግን 40 ሚእታዊት ምተረኸበ ነይሩ ኢሎም።
ብዛዕባ’ዚ ውሑድ ሓገዝ ምክንያት ድማ ከምዚ ክብሉ ይገልጹ።
“ኣብ ዝተፈላለዩ ክፋላት ዓለም ዓፀቦ ዝኣወጃ ሃገራት ስለዘለዋ ለገስቲ ሃገራት ክምጠጣ ገይሩወን እዩ።ካብዚ ዝተልዓለ እንታይ ኢና ክንገብር ንኽእል ኢልና እናፈተሽና ኢና ንርከብ።ክንድቲ እንደልዮ ረድኤት እንተድኣ ዘይረኺብና እንታይ ክንገብር ንኽእል ዝብሉ ኣማረፂታት ንሪኢ ኢና ዘለና።”
“እቲ ቀዳማይ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንሕብረተሰብ ኣሳቲፉ ክሳብ ክንደይ ክጉዓዝ ይኽእል ዝብል ሪኢዩ’ሎ።ካልኣይ ድማ ካብ ለገስቲ ማዕረ ክንደይ ክርከብ ይኽእል?እንተድኣ ዘይተረኺቡኹ?ኣብ መወዳእታ ኣብ እንግድዓ መንግስትን ህዝብን ኢትዮጵያ እዩ ዝወድቕ።ብደረጃ ህዝቢ ኢትዮጵያ ክንርኢ ከለና ካብ ዓሚ ጀሚሩ ፅቡቕ ምንቅስቓስ ኣሎ።ፌደራላውን ክልላውን መንግስታት እውን በጀት ይምድቡ እዮም።እቲ ሕብረተሰብ ብርእሰ ተበግሶ መግቢ ገዚኡ ንመጎዓዚያ ከፊሉ ብድርቂ ናብ ዝተጠቕዑ ማሕበረሰባት ዘቕርበሉ ኩነታት ኣሎ።”
ረድኤት ዘይረከብ እንተድኣ ኮይኑ ግን ንልምዓት ዝተመደበ ገንዘብ ናብ ረድኤት ብምዛር ናይ ዜጋታት ህይወት ናብ ምትራፍ ክኽየድ እዩ ኢሎም።እቲ ድርቂ ከምቲ ናይ ዝሓለፈ ኣብ ምሉእ እታ ሃገር ኣጋጢሙ ዝነበረ ዘይኮነስ እንስሳት ብምርባሕ ኣብ ዝናበሩ ደቡብን ደቡብ ምብራቕን ማሕበረሰባት ጥራሕ ብምዃኑ ናብቲ ደረጃ ኣይተበፅሐን ኢሎም።
ን7.8 ሚሊዮን ሰባት ዝውዕል ካብ ዝተሓተተ 1.13 ቢሊዮን ዶላር ዛጊት መንግስቲ ካብ ናይ ባዕሉ ባጀትን ካብ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዝተኣኻኸቦን ኣስታት 200 ሚሊዮን ዶላር ከምዝመደበን ካብ ለገስቲ ድማ 262 ሚሊዮን ዶላር ከምዝኾነ ብምግላፅ ብድምር 462 ሚሊዮን ዶላር ከምዝተረኽበ እንተኾነ ምስቲ ዝተሓተተ ክነፃፀር ከሎ ኣዚዩ ዝወሓደ ምዃኑን ወሲኾም ገሊፆም።
ናይ ዝሓለፈ ዓመት ግን ኣብ ናይ ኢትዮጵያ ታሪኽ ኣብ ውሽጢ 50 ዓመታት ተራኢዩ ዘይፈልጥ ስለዝነበረ መንግስቲ ኢትዮጵያ ይኹን ማሕበረሰብ ዓለም ዝለዓለ በጀት መዲቦምሉ ከምዝነበሩ ገሊፆም።
ኣቶ ምትኩ ካሳ እቲ ዓብዪ ፀገም ኮይኑ ዘሎ እቲ ድርቂ ንምምካት’ዃ ግዜ ከይሃበ ተኸታቲሉ ይበፅሕ ምህላው እዩ ኢሎም።
ሓገዝ ንሓትት ዘለና ቀዳማይ ነገር ኢትዮጵያ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላምን ምርግጋእ ክፍጠር ትፃወቶ ዘላ ተራ፣ብካልኣይ ደረጃ ድማ ኣብ ውሽጣ ልዕሊ 830 ሽሕ ስደተኛታት ጎረባብቲ ሃገራት ኣብ ምትእንጋድ ስለእትርከብ ናይ ንግድ ቁጠባዊ ዕብየታ ክቕፅል ኣለዎ፤ቁጠባዊ ዕብየታ ክቕፅል ድማ ክትሕገዝ ይግባእ ካብ ዝብል ምኽንያት ከምዝኾነ ኣቶ ምትኩ ክሳ ተዛሪቦም።


text:
Radio Erena: 31 March 2022
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ሰበ ስልጣን ዝነበሩ ተጋሩ ካብ ማእሰርቲ ከምዝፈትሐ፣ ንጠበቓ ካብቶም እሱራት ብምውካስ ሮይተርስ ብ29 መጋቢት ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ ገሊጹ።
እቲ መንግስቲ፣ ንክልል ትግራይ ተቖጻጺርሉ ኣብ ዝነበረ እዋን፣ ብግዝያውነት ሸይምዎም ንዝነበረ ሰበ ስልጣን ናይቲ ክልል ዝኾኑ ተጋሩ ብ7ን 8ን መጋቢት ከምዝኣሰሮም ክቃላሕ ቀንዩ’ዩ።
ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ብወገኑ ድሒሩ ኣብ 18 መጋቢት ኣብ ዘውጽኦ ጸብጻብ፣ ብውሕዱ ሸሞንተ ተወላዶ ትግራይ ዝኾኑ ሰበ ስልጣን ነበር ከምዝተኣስሩ ብምርግጋጽ፣ ኣብ ክልል ዓፈር ናብ ዝርከብ ቤት ማእሰርቲ ከምዝተወስዱ ኣመልኪቱ።
እቶም ካብ ማእሰርቲ ዝተፍትሑ፣ ሓለፍቲ ግዝያዊ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ዝነበሩ ‘ውን ዝርከብዎም ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ነበር፣ ስማቶም ይኹን ካልእ ንመንነቶም ዝገልጽ ዝርዝር ኣይተሓበረን።
ኣብ ክልል ዓፈር ካብ ዝርከብ ቤት ማእሰር፣ ናብ ኣዲስ ኣበባ ከምዝተበገሱ ጸብጻብ ሮይተርስ ይጠቕስ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ንክልል ትግራይ ተቖጻጺርሉ ኣብ ዝነበረ ሓጺር እዋን፣ ብዝግያውነት ክመርሑ ዝሸሞም 82 ሰብ ስልጣን ምምሕዳር ናይቲ ክልል፣ ‘ብመንግስቲ ተረሲዕና’ ክብሉ ክሲ መስሪቶም ከምዘለዉ ዘ ሪፖርተር ካብ ኣዲስ ኣበባ ኣቐዲሙ ሓቢሩ’ዩ።
እቶም ሰበ ስልጣን ነበር፣ ሰራዊት መንግስቲ ካብ ክልል ትግራይ ክወጽእ እንከሎ፣ ከይሓበሮም ከምዝሰሓበ ብምጥቃስ፣ ድሕሪኡ’ውን እንተኾነ፣ ዝግብኦም ደሞዝን ሞሳን ከምዘይተኸፍሎም’ዮም ኣማሪሮም።
ብሰንኩ ድማ ንሳቶምን ስድራቤታቶምን ንብዙሕ ማሕበረ-ቁጠባዊ ሕሰም ከምዝተቓልዑ ብምምልካት፣ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ 23 ሚልዮን ብር ክኽሕሶም ጠሊቦም ኣለዉ።
======================


text:
- This topic is empty.
-
AuthorPosts
-
-
ብፅዒት ዓለሙ
ብዛዕባ እዚ ሕጂ እዋን ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ፖለቲካዊ ዅነታት፣ ምይይጥ/ዘተ ክግበረሉ ከሎ፣ ኣብ ፖለቲካዊ ባህሊ ሕብረተሰብ ለውጢ ስለዘምፀአ፣ ካብቲ ናይ 1960 ዓ.ም.ፈ ምንቅስቓስ ተምሃሮ ኢትዮጵያ (ም.ተ.ኢ) ክተምልጥ ኣይትኽእልን ኢኻ። ምንቅስቓስ ተምሃሮ ኢትዮጵያ ኣብ ዘመናዊ ታሪኽ ኢትዮጵያ ኣዝዩ ወሳኒ ለውጢ ዝተገበረሉ ወቕቲ (turning point) ገይርካ እዩ ዝርአ፤ ብፍላይ እቲ ምንቅስቓስ ነቲ ንነዊሕ እዋን ከም ነውሪ ጌርካ ዝረአዩ ዝነበሩ ናይ ዜግነት፣ ሃይማኖታዊ ማዕርነት ከምኡ’ውን መሰላት መሬት ዝምልከቱ ሕቶታት ዝቐረፀን ጕዳያቶም ኣብ ህዝባዊ መደረ ከም ዝቐርቡ ዝገበረን እዩ።
ስርዓት ደርጊ ምስ ዓለወ ብናይ ኣውሮጳውያን ኣቆፃፅራ ብ 1991 ናብ ስልጣን ዝመፀ ናይ ኢትዮጵያ ህዝቢ ወያናይ ዲሞክራሲያዊ ግንባር (ኢ. ህ. ወ. ዲ. ግ) ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ናይ ሕድሕድ ውግእ (1974-1999) ብብሄር ተውዲቦም ዝጋደሉ ዝነብሩ ውድባት ንምትዕራቕን ፍታሕ ንምሃብን ካብ ናይ ምንቅስቓስ ተምሃሮ ኢትዮጰያ ዝወረሶ ውርሲ ከምዝወሰደ ይእመን። በዚ መሰረት፣ ኢ. ህ. ወ. ዲ. ግ. ናይ ዘበናዊት ኢትዮጵያ ናይ ብሄርን ብሄረሰባትን ምትሕንፋፅ ንምትእንጋድ ከም ሓደ መንገዲ ገይሩ ዝወሰዶ፣ ናይ ብሄር ፌደራሊዝም ከም ናይ ምምሕዳር ስርዓት ገይሩ ኣቕረበ፣ እዚ ድማ ንናይ ባዕርስኻ ዕድል ባዕርስኻ ናይ ምውሳን ኣፍልጦ ስለ ዝሃበ፣ ኣብ ናይ ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ሂወት ዋና ማእኸል ክኸውን በቕዐ። ብብሄራዊ ፌደራሊዝም ኣቢሉ ንጉዳይ ናይ ብሄራት ብዙሕነት ክፈትሖ ፈቲኑ። ይኹን ድኣ’በር፣ ኣብ ናይ መጠረሽታ መጠረሽታ እዚ ኹነታት ኢትዮጵያ ናብ ናይ ፖለቲካ ግጭት ክትአቱ ዝገበሩ ቀንዲ ምኽንያታት፣ አብ ናይ መንግስቲ ፖለቲካውን ማሕበረ-ቑጠባውን መዋቕር እታ ሃገር ሱር ዝሰደደ ዝተፈላለየ ናይ ዜግነት ሕቶታት ስለ ዘልዓለ፣ ዓሌት ሰይፊ ናይ ፖለቲካዊ ግጭት ኾይኑ፣ ፖለቲካዊ ሂወት ኢትዮጵያ ኣብ ዓዝቕቲ ንኽትኣቱ ገይርዋ።
ኣብዚ ቐረባ እዋን፣ ብዛዕባ እቲ በበይኑ ዝዓይነቱ ፍልልይ ንምቁፅፃር ዝሕግዝ ዝበለፀ መንገዲ እቶም ዝተፈላለዩ ኣረኣእያታት ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ ኽልተ ተፃራሪ ኣንፈት ይስሕባ ኣሎ። ብሓደ ወገን፣ ብዙሕነት ተቛማዊ ብዝኾነ መልክዑ ናይ ርእስኻ ዕድል ባዕልኻ ናይ ምውሳን ኣፍልጦ ንኽረክብ ዝሟጎቱ ኣለዉ። በቲ ኻልእ ወገን ኸዓ ብሰንኪ እቲ ዓሌታዊ ፅልኢ ዘስዓቦ ምፍልላይ ውፅኢት ነዚ ሕጂ ኣብታ ሃገር ዘሎ ሕማም ርእሲ ናይታ ሃገር እንኮ መድሓኒት ሓድነት ከም ዝዀነ ገይሮም ዝርእይዎ ሰባት ኣለዉ። እዚ ኣብዚ ግዜና ዘሎ ኽትዕ በቲ እቶም ብ1960 ዓ.ም.ፈ ኣብ ምንቅስቓስ ተምሃሮ ኢትዮጵያ ዝነበሩ ኽልተ ርኡያት ሰባት ዋለልኝ መኮነንን ኢብሳ ጉተማን ዝገበርዎ ታሪኻዊ ኣበርክቶ ኢትዮጵያ ናይ መን እያ ? ኢትዮጵያዊኸ መን እዩ? ዝብሉ ሓሳባት ከንፀባርቑ ዝፈተኑ እዮም ።
ዋለልኝ መኮነን ብ 1969 ዓ.ም.ፈ. ናይ ህዝብታት ማዕርነትን ፍትሕን ዝምልከቱ ሱር ዝሰደዱ ጉዳያት ናይ ብሄር ሕቶ ብምልዓል ነቲ ሕቶ ናብ ፖለቲካዊ መድረኽ ዘምፅአ ፅሑፍ ኣሕቲሙ ነይሩ። ነቲ ከም ነፃልን ሓቛፍን ገይሩ ዝቑፀር፣ ንሱ “ሓሳዊ ኢትዮጵያዊ ብሄርተኝነት” ኢሉ ዝፅውዖ ነፂግዎ እዪ። እዚ “ባህሊ ኣቢስኒያ” ዝበሃል ነገር፣ ናይታ ሃገር ፖለቲካዊ ባይታ ዝኽልክልን ዝተፈላለዩ ባህልታት ንምምካኽ ከም ድስቲ ኮይኑ ዘገልግል ዝነበረን እዩ። ማዕርነት ንምህናፅ ብዝድርኽ ኣብ ዓመፅ ዝተመስረተ ቃልሲ ኣቢሉ ናይ ሓቂ ሃገራዊ መንግስቲ ክሃንፅ እውን ፃውዒት ኣቕረበ፣ ከምቲ ዋለልኝ ዝበሎ “እቲ ቃልሲ (ወያነ…….ናይ ኩሎም ብሄረሰባት ኤኮኖሚያዊን ባህላውን ናፅነት ኣብ ግምት ብምእታው ናይ ኢትዮጵያ ሰፊሕ ህዝቢ ነፃ ምውፃእ)” እዚ ኸኣ ነቶም ድሕሪ 1991 ዓ.ም.ፈ ናይ ፖለቲካ ቦታ ብፀብለልታ ዝተቖፃፀሩ ናይ ብሄር-ብሄርተኛ ሓይልታት መሰረት ኮኖም።
ዋለልኝ ኣብ ኢትዮጵያ ውሽጢ ዝተፈላለዩ ጉጅለታት ኣፍልጦ ናይ ምሃብ ሕቶ፣ ፍሉይ ጠመተ ዝሃቦ ክኽውን እንከሎ፣ በዚ ጉዳይ እዚ እውን ቆራፅ ነይሩ። ንሱ ኣንፃር እቶም ንናይ ባዕርሳቶም ዛዕባታት ጥራሕ ዝቃለሱ ዝነበሩ ምንቅስቓሳት እዩ ነይሩ። የግዳስ፣ ዋለልኝ ናይ ካልኦት ክልላት ቃልሲ ንምድጋፍን ሓቀኛ ዝኾነ ናይ ኢትዮጵያ ብሄራዊ መንግስቲ ብሓባር ንምምስራትን ዓለም-ለኻዊ ዝኾነ ኣመለኻኽታ የድሊ ባሃላይ እዩ። ይኹን ድኣ’በር፣ ናቱ ዋና ጉድለት፣ ሓቀኛ ብሄረ መንግስቲ ንምህናፅ ዘኽእል ብሕታዊ መንገዲ ብረታዊ ቃልስን ወያናይ ለውጢን (Revolution) ጥራሕ እዩ ኢሉ ምእማኑ እዩ። ኣብዚ ዋለልኝ ባዕርሱ ዘለዓዓሎም ጉዳያት፣ ኣብ ናይታ ሃገር ፖለቲካዊ ታሪኽ ሱር ዝሰደዱ ስለዝኾኑ ኩሎም ሰባት ናብ ናይ ሓባር ዛዕባን መትከልን ንምልዕዓል ብመፈለምታ መልሲ ዝደልዩ ብርክት ዝብሉ ሕቶታት ከም ዘለው ምርስዑ እዩ።
ካልእ ኣብ ናይ ምንቅስቓስ ተምሃሮ ኢትዮጵያ ደሚቑ ዝርአ ዝነበረ ኢብሳ ጉተማ፣ ንቕሓት ብዝህብ ፖለቲካዊ ግጥሚ ብምፅሓፍ በቲ እዋን ዝነበረ ስርዓት ኣብ ሕቶ ክኣቱ ዝገበረ እዩ። እቲ ግጥሚ “ኢትዮጵያዊ መን እዩ?” ዝብል ሓደ ወሳኒ ሕቶ ዝድህስስ ክኸውን እንከሎ፣ ብኡ አቢሉ’ውን ምስጓም ናይ ብሄራዊ ሕቶ ብግጥሚ ብልጭ ዘብል እዩ። ኢብሳ ብብሄረሰብ ኮነ ብደርባዊ ወናንነት “ኢትዮጵያዊ መንነት” ዝፃባእ ዝንባለ የርኢ ነይሩ። ናይ ኢትዮጵያ ብሄርታዊነትን ናይ ሓድነት ዓቢ ምስሊ ናብ ምህሳስ/ምድብዛዝ ዘምርሑ ክፍተታት ዝፈጠረ ናይ ደርብን ናይ ብሄራዊ ፖለቲካን ውፅኢት የተሓሳስቦ ነይሩ።
ኢብሳ ብዛዕባ ናይ ኢትዮጵያ መፃኢ ዕድል ዝምልከት ተጨኒቑ ነይሩ፣ እቶም ክፍተታት እንተድኣ እናገደዱ ኸይዶም፣ ኢትዮጰያዊ መን ከምዝኾን የተሓሳስቦ ነይሩ? ኣብ ግጥምታቱ ከምዚ ክብል ሐቲቱ፦
“ኣቱም ጥበበኛታት ንገሩኒ
ኢትዮጵያዊ መን እዩ?”
“Tell me, O you who are the wise
The conundrum of who an Ethiopian is?”
ከመሓላልፎ ዝደለየ መልእኽቲ፣ እንተድኣ ኩላህና ብናይ መንነት ጠቆምቲ ተደሪኽና ኣብ ዝተፍላለዩ ጉጅለታት እንተድኣ ተመዲብና፣ ብዛዕባ ኣየና ኢትዮጵያ ኢና ንዛራረብ ዘለና? ዝብል እዩ። ንሱ ንዝንባለ ናይቶም ኣብ ትሕቲ ፅላል ደርቢ ወይ ብሄር ክሕብኡ ዝደልዩ ሰባት ይነቕፎም እዩ። ኢብሳ እቶም ብደርቢን ብብሄርትነትን እናተንቀሳቐሱ ምስታ ዅላትና እተወለድናላ ሃገር ኢትዮጵያ ንኸይንቀራረብ ዝገብሩ፣ ኣብ ኣእምሮ ክቕመጡ ዘለዎም ፍታሓት ይደሊ ነይሩ።
ዋለልኝን ኢብሳን ንማሕበራውን ቍጠባውን ፖለቲካውን ናብራ እቲ ህዝቢ ብምምርማር ምስዚ ዝተሓሓዝ ምይይጥ ገበሩ። እቲ ቐንዲ ሕቶታቶም ገና መልሲ ኣይረኸበን፣ ከም ውፅኢት ናይዚ ኸኣ ኣብ መንጎ እቶም ዝወዳደሩ ፖለቲከኛታት መበገሲ ባእሲ ዀይኑ ኣሎ ። ኣብዚ እዋን እዚ ኣብ መድረኽ ክልተ ዓበይቲ መጎት ከም ዘለና ንፁር እዩ፣ እቲ ሓደ ንዘበናት ከይተተንከፈ ዝፀንሐ፣ ምስ ኣፍልጦ ናይ ብዙሕነት ዝዛመድ እዪ፣ ስለ ዝኾነ ድማ፣ ኣፍልጦን ናይ ባዕርስኻ ባዕርስኻ ናይ ምምሕዳር መሰል ንምርካብ ኣብ ብሄረሰብ ዝተደረኸ ምንቅስቓሳት የድሊ ዝብል ክኸውን እንከሎ። እቲ ኻልእ፣ ምስ ብሄራዊ ምንቅስቓሳት ዝፃባእ ምስ ሓድነት ዝተተሓሓዘ እዩ። ናይ ብሄራት ብዙሕነት ተቛማዊ ዝገበረ ናይ ብሄራዊ ፌደራሊዝም ንኽፈርስን ኣብ ናይ “ኢትዮጵያ ብሄርታዊነት” ዝተመስረተ ሓድነትን ዝሓትት እዩ። ኣብዚ እዋን ኣብ መንጎ ተናሓናሕቲ ጉጅለታት ዝካየድ ዘሎ ውድድር፣ ናይ ዋለልኝን ኢብሳን ሕቶታቶምን ስግኣታቶምን ክነልዕል ናይ ግድን ይብለና። እንተኾነ ግና ኣብዚ ግዜ ከምቲ ናይ ኢህወዴግ ኣገዛዝኣ ዝገበሮ፣ ነቶም ቅኑዓት ዝኾኑ ሕቶታት ግን ከኣ ብግጉይ ዝተረዳእናዮም፣ መልሲ ኽደሊ ኸሎ ዝገበሮ ጌጋ ንሕና ኣይንገብሮን ኢና።
ፅሑፍ ናይ ዋለልኝ፣ ናይ ፍትሕን ማዕርነትን ጉዳይ ንምፍታሕን ኣፍልጦ ንምሃብን ወሳናይ እዩ። ኢትዮጵያ ናይ ብዙሓት ብሄር-ብሄረሰባት ሃገር ምዃናን ብዙሕነትናን እንተድኣ ነፂግናዮ፣ ነዚ ሕጂ ዘሎ ሕንፍሽፍሽ ፍታሕ ክንረክብ ኣይንኽእልን ኢና። ነዚ እንተ ዘይተቐቢልናዮ ንቕድሚት ኣይክንስጕምን ኢና፣ ምኽንያቱ ብታሪኻዊ ኣዝራርባ ንዝተፈላለዩ ብሄረሰባት ቅድም ክብል ንዝበፅሖም ጉድኣት ካሕሳ ንኽውሃቦም ሕቶ ንዘልዕሉ ኹሎም ኣፍልጦ ምሃብ ዘይከኣል እዩ። ምስ ሓደ ዓብዪ ፅልዋ ዘለዎ ጕዳይ ተፈላጥነት ዝተሓሓዝ ሕቶታት እንተ ዘይፈቲሕና ምፍልላይ እናገደደ እዩ ዝኸይድ፣ ምፍጣጥን ግጭትን እውን እናገደደ እዩ ዝኸይድ። ስለዚ በበይኑ ዝዓይነቱ ኣብ ዝሓለፈ እዋን ተፈላጥነት ዘይምርካብ ከምኡ’ውን ንሕድሕድና ብምድጋፍ ንድሕነት መንግስቲ መሰረታዊ ፍታሕ ምርካብ ኣድላዪ ምዃኑ ኽንቅበሎ ኣለና።
ኣብዚ ሕጂ እዋን፣ ብሄራዊ መንነት ኣብ ፖለቲካ ስለ ዝኣተወ ብፖለቲካ ተመሊኡ ተናሓናሒ ብሄርትነት ኣብ ጫፍ በፂሑ ንርእሱ ብስልጣን ፖለቲካ፣ ብወተሃደርነትን ብኣኽራሪነትን ኣብ ዝግለፅሉ ብርኪ በፂሑ ኣሎ። ዕጡቓት ጕጅለታት ምብዞሖምን ብዛዕባ ታሪኻዊ ዘይፍትሓዊ ተግባራት ዝገልፅ ንሕድሕዱ ዝወዳደር ዛንታታትን ኣብ መንጎ ብሄረሰብ-ብሄርተነት ዘለዎም ጕጅለታት ዘይተፀዋርነትን ግጭትን ከም ዝለዓዓል ብምግባር “ንሕና” ኸምኡ’ውን “ንሳቶም” ዝብል ተፃራሪ ሓሳብ (dichotomy) ዝፈጥር እዩ። ስለዚ ብዛዕባ መሬት ዝምልከት ሕቶ ኣብ ማእከል ኮይኑ እቲ ዘሕዝን ግን ናይ መን እዩ ዝብል ግን መልሲ ኽንረክብ ኣይከኣልናን።
ናይ ዘበናዊ መንግስቲ ምጥያሽ ከይዲ እዚ ሕጂ ዘሎ ቅርፂ ናይ ኢትዮጵያ ካርታ ዝሃበ ክኸውን እንከሎ፣ ዝተፈላለዩ ብሄር ብሄረሰባት ጉጅለታት ሓቢሮም ንኽነብሩ ዕጭኦም ኮይኑ እዩ። ብኻልእ አበሃህላ ኣብታ ምችውትን ዝሓየለትን ብህይወት ዝቕፅል ፖለቲካዊ ዓለም ሓንቲ ድልድልቲ ሃገር ንምቛም ሓድነት ምጕላሕ ይሕሽ፣ ኣናኣሽቱ ሃገራት ካብ ምዃን ዉን ፤ ስለዚ ነቲ ኢትዮጵያ ዝብልዎ ሓሳብ ኣብ ክንዲ እንነፅጎን ናብቲ ዝነበረትሉ ቦታ ኽንመልሶ ዕማምና ነቲ ናይ ኵሎም ማሕበራዊ ጕጅለታት ፍልጠትን ስርዓታትን ባህልን ምጥቃም ዘጠቓልል ውሽጣዊ ኣተሓሳስባ ምሓዝ እዩ ። ሎሚ ዓለምለኻዊ ምዕባለ ኣብ መላእ ዓለም ከም እትመጽእ ዝገበረላ ሃገር በበይኑ ዝዓይነቱ ፍልልይና ከይነኽብርን ኣፋፍኖት ኣብ ኵሉ ቦታ ከም ዝፀሓፍ ከም ክቡር ካርታ ኸይንጥቀመሉን ዘገርም እዩ።
ከምቲ ኣብ ላዕሊ እተገልፀ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ በበይኑ ዝዓይነቱ ፍልልይ ልሙድ ሓድነት ንምዕቃብ ኣብታ ሃገር ካብ ዝተፈላለዩ ዓሌታት ፍቓድ ናይ ምርካብ ክእለት ዘለዎ ዓብላሊ ስርዓት ክህሉ ኣለዎ። እቲ ዘተሓታትት ጕዳይ ኣብቲ ከም መዕቈቢ ጌርና እንርእዮ ቦታ ሓድነት ከም ዝህልወና ንምግባር እንታይ ዓይነት መሰረታዊ ስርዓታት እዩ ምጥቃም ዝካኣል? ኣብ ነፍሲ ወከፍ ብሄራዊ ጕጅለ እቶም ኣባላት ዘድንቕዎን ኣፍልጦ ክወሃቦም ዝፅውዑን ዲሞክራስያዊ ስርዓታት ኣሎ። ተፈላጥነት ንምርካብ ዝግበር ፃዕሪ እንተ ተረዲእናዮ ንባህላዊ ባህርይ ኣፍልጦ ምሃብ ጥራይ ዘይኰነስ፣ ነቲ ምስኡ ዝተሓሓዝ ባህላዊ ዲሞክራስያዊ ልምድታት ተፈላጥነት ምርካብ ምስ ተፃዋርነትን ኣኽብሮትን ድማ ዝሰማማዕ እዩ። ስለዚ እዘን ትካላት እዚኣተን ኵለን በዚ መገዲ እዚ ንኽሕልዋ ድሉዋት ከም ዝዀና ዝገልፅ ኩሉ ብማዕረ ናይ ሓደ ብሄር ዓብላልነት ዘይብሉ ወይ ሃገር ኣብ ልዕሊ ካልኦት ዲሞክራስያዊ ስርዓት ንምድላው ንምቛም ብዝብል ሓሳብ ክቕረፅ፤ እዚ ሓሳብ እዚ “ኵሎም ዜግነት ዘለዎም ሰባት ኣብ ጕዳያት መንግስቲ ብማዕረ ዝሳተፉሉ ናይ ሓቂ ሃገራዊ መንግስቲ” እዩ። እዚ ካዓ መንግስቲ ልክዕ ከምታ ዋለልኝ ዝስዕቦ “ኵሎም ዜግነት ዘለዎም ሰባት ኣብ ጕዳያት መንግስቲ ብማዕረ ዝሳተፉላ ናይ ብሓቂ ብሄራዊ ሃገር” ብማሕበራት ደቀባት ኣቢላ እያ እትስዕብ።
ሱር በተኽ ዝዀነ ብሄር ብሄርታዊነት (ንኻልኦት ምቕባል ዝነፅግ) ከምኡ’ውን ነቲ “ኢትዮጵያዊ” (ነቲ በበይኑ ዝዓይነቱ ፍልልይ ኣፍልጦ ምሃብ ዕሽሽ ምባል) ኣዝዩ ኣዕናዊ ኢዩ፡፡ በዚ ሕጂ ዘሎ ሕንፍሽፍሽ ድማ ተሓታቲ ኢዩ። ስለዚ እቲ ጕዳይ ኣዝዩ ተነቃፊ ስለ ዝዀነን ብዛዕባ ፖለቲካዊ ታሪኽ ኢትዮጵያ ዓሚቝ ምርዳእ ስለ ዘድልየናን ብዛዕባ እቲ እንገብሮ ሓሳብ ነቐፍቲ ኽንከውን ኣለና። መብዛሕትኡ ብእተፈላለዩ ጕጅለታት ዝቐረበ ሕቶታት ካብቲ ማዕርነት ፍትሒ ተፈላጥነት ልዕሊ ዅሉ ድማ ብዛዕባ እቲ መልሲ ዘይተዋህቦ ጕዳይ መሬትን ከም ናይ መንግስቲ ኽፍሊ መጠን ብህይወት ምንባርን ኣብኡ እተመርኰሰን ዝብል ሓሳብ ዝፍልፍል እዩ። “ብዛዕባ መን ኢና እንዛረብ ዘለና?” “ኢትዮጵያ ናይ መን እያ?”
ነቲ ዝመፅእ ወለዶ ክነነፅረሉ ንደሊ እንተድኣ ኾይና መልሲ ናይታ “ብዛዕባ ናይ መን ኢትዮጵያ ኢና እንዛረብ ዘለና? ” ከምኡ’ውን” ኢትዮጵያ ናይ መን ኢያ? ” ኣብ ርእሲ እዚ’ውን ነቲ ሰባት ምስ ርትዓዊ ስርዓታት ተሰማሚዖም ንኽነብሩ ዝገብርዎ ቃልሲ ኣድላዪ ምዃኑ ዘስተብሃለሉ ዋለልኝ ዝነበሮ ምስትውዓል ክንዝክሮ ኣለና፣ ንሱ ከም ዝፅሓፎ፣ ብሰባት ስነ-ሞጎታዊ መትከላት (ማለት ኣፍልጦን ፍትሕን) ንኽህሉ ናይ ቃልሲ ድልየትን ዝምልከቱ፣ ከምኡ’ውን እቲ ቃልሲ ኣብ ሓደ ዝተወሰነ ክልል ጥራሕ ዘይኮነስ ናይ ኹሎም ክልላት ኮይኑ ሓቀኛ ናይ ኢትዮጵያ መንግስቲ ምህናፅ እዩ። ብፍላይ ድማ ( ኵላቶም ብፍቓዶም ብሓባር ክነብሩ ፍቓደኛታት ዝዀኑሉ በቲ ልሙድ ዝዀነ ዲሞክራስያዊ ስርዓታት ዝመሓደሩሉ ልሙድ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኢለ ኽፅውዖ እየ ዝመርፅ፡፡ ምኽንያቱ መሰረታዊ ስርዓታት ካብ ከባቢኻን ዞባኻን ግዝኣትን ዝበልፅ ኢዩ ። ነቲ ዘሎና በበይኑ ዝዓይነቱ ፍልልይ ንምምሕያሽን ንምቍፅፃርን ብሓቂ ወካሊ ዝዀነ ኣቀራርባ ኽነዳሉ ኣለና። በዚ ኸምዚ ዅላትና እነድንቖሉን እንዛረበሉን ከምኡ’ውን ነታ ብሓበን እንምልሳ ሕቶ መልሳን ክንህበላ ንኽእል ኢና፤ ሰለምንታይ ዝብል ካዓ በታ “ንሕና” እትብል ሓሳብ ነቲ ልሙድ ሓድነት ድሕሪ ምህናፅና እቲ ሓሳብ ክንሰማምዓሉ ስለ እንኽእል እዩ።
-
-
AuthorPosts


text:
ፓርላማ ብሪታኒያ ንጉዳይ ፍልሰት ኤርትራዊያንን ንከይዲ ምርጫ ኢትዮጵያን ከም ዝዘተየሉ ካብ መርበብ ሓበሬታ ፓርላማ ብሪታኒያ ዝተረኸበ ዜና ሓቢሩ።
እቲ ፓርላማ ንጉዳይ ኤርትራ ዝዘተየሉ 19 ጥሪ 2007 ዓ/ም እንትኸውን ናይ ሕቡራት መንግስታት ናይ ኤርትራ ሰብኣዊ መሰላት መርማሪታ ፍሉይቲ ልኡኽ ሺላ ኪታሩት ነቲ ፓርላማ መደረ ቅድሚ ምስምዐን እዩ።
ኣብ ምዕራብ ኣውሮፓ ኣብ ፈለማ ዓሰርተ ኣዋርሕ ዝሓለፈ ዓመት ኣውሮፓዊያን ቁፅሪ ኤርትራዊያን ሓተቲ ፖለቲካዊ ዕቑባ ብሰለስተ ዕፅፊ ከምዝወሰኸ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት መንግስታት ይገልፅ።
ሰበስልጣን ብሪታኒያ ኣብ ወርሒ ታሕሳስ ናብ ኤርትራ ብምጉዓዝ ብዛዕባ ጠንቂ ፍልሰትን ስደትን ምስ ሰበስልጣን ተዘራሪቦ ኣለው።ሰበስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ሃገራዊ ኣገልግሎት ናይ 18 ኣዋርሕ ገደብ ከምዝግበረሉ ንብሪታናዊያን ልኡኽ ኣረጋጊፆምሎም ኣለው።
ንጉዳይ ኢትዮጵያ ብዝምልከት እውን ኣብ ወርሒ ግንቦት ብዛዕባ ዝካየድ ከይዲ ምርጫ ብፍላይ ድማ ብዛዕባ ነፃነት መራኸቢ ብዙሃንን ኣተሓሕዛ ተቓወምቲ ውድባትን ዝኸፍአ ምዃኑ ገሊፆም ኣለው።ጋዜጠኛታትን ተቓወምትን ዝበፅሖም ምንክልባትን ምጥሓስ መሰላትን ኣባላት ፓርላማ ብሪታኒያ ተዘራሪቦምሉ ኣለው።ኣብ ኢትዮጵያ እውን ተመሳሳሊ ዑድተ ንምፍፃም መደብ ከምዘሎ ተገሊፁ’ሎ።


text:
ኮሮና-ቫይረስ
ኣብዚ ዓምዲ እዚ ኣገዳሲ ዝኾነ ሓበሬታ ብዛዕባ ኮሮና-ቫይረስን ኩነታት ኣብ በርንን ትረኽቡ [ትግሪኛ]። ሓበሬታ
ኮርና-ቪሩስ: ህሉው ኩነታት
ኣገዳሲ ሓበሬታ ብዛዕባ እቲ ሓድሽ ኮሮናቫይረስ ከምኡ'ውን ብዛዕባ ሕጋጋት ኣደብን ጽሬትን።
ብዝተኻለ መጠን ኩሉ ኣብ ገዛ ክጸንሕ ኣገዳሲ ይኾውን። ኣኼባታትን ዝተፈላለዩ መደባትን ገና እጉዳት ኮይኖም ይጸንሑ፣ ርሕቀት ምሕላውን ናይ ጽሬት መምርሕታትን ናይ ግድን ብጥብቒ ክኽበሩ ይግባእ። ምፍካስ እገዳታት ብዘየገድስ እዞም ተጠቂሶም ዘለዉ መምርሕታት ብምትግባርኩምን ኣብ ምግታእ ምብዛሕ ኮርና-ቪሩስ ኣብ ከተማ በርን ብምትሕብባርኩም ነመስግነኩም።
ንነብስኹም ተኸላኸሉ!
ብዛዕባ ኮሮና-ቪሩስ ሕቶ ኣለኒ። እንታይ ክገብር ኣለኒ?
- ምንስትሪ ጥዕና
- ምኽር ብዛዕባ ኮሮና-ቪሩስ: ቴሌ. +41 58 463 00 00
- ተወሳኺ ሓበሬታ ብጀርመን: www.bag-coronavirus.ch
ሰዓል፣ ረስኒ ኣለኒን ብሓፈሽኡ ድማ ዝሓመምኩ ኮይነ ይስመዓኒ። እንታይ ክገብር ኣለኒ?
- Coronavirus-Check
- ኣብ ገዛኹም ጽንሑ።
- ንሓኪምኩም ደውሉሉ።
- እንተድኣ ናይ ገዛ-ሓኪም ዘየብልኩም ኾይኑ ናብ ሆስፒታል ደውሉ: ኢንሰል ሆስፒታል ቴሌ. +41 31 632 24 02
ምርካብ ምስ ምምሕዳር ከተማ
ምምሕዳር ከተማ ንዓኹም ኣገልግሎት ንክህብ ድሉው ኣሎ። ምስ ምምሕዳር ብተሌፎን ወይ ድማ ብኢ-መይል ተራኸቡ።
ክልተ ንዓኹም ኣገደስቲ ዝኾኑ ኣድራሻታት:
- Fachstelle für Migrations- und Rassismusfragen: ቴሌ. +41 31 321 72 00; fmr@bern.ch
- ኣይንቦነርዲንስት፣ ምግራሲዮን ኡንድ ፍረምደንፖሊሳይ EMF: ቴሌ. +41 31 321 53 00
ስራሕን ገዘባዊ ሓገዝን
ብሰንኪ ቕልውላው ናይ ኮሮና ስራሕኩም ተሰናኺሉ ድዩ?
- ወሃቢ ስራሕኩም ን ኩርስ-ኣርባይት (Kurzarbeit) ከመለክት ይኽእል እዩ። ሓበሬታ ካብ ወሃቢ ስራሕኩም ርኸቡ።
- ናይ ሰራሕተኛታት ማሕበር ኡንያ (UNIA) ብዛዕባ ሓበሬታ ንሰራሕተኛታት ብ (እስፓኛ፣ ፖርትጋል፣ ኣልባኒያ፣ ሰርቢያ፣ ኤንግሊሽ፣ ፈረንሳ፣ ጣልያን፣ ጀርመን)፣ ንካልኦት ቓንቓታት ብጀርመን] የዳሉ።
ናይ ስንብታ ካብ ስራሕ መጺእኩም? ስራሕ የብልኩምን?
- ንክሊላዊ ናይ ስራሕ መሰላሰሊ ክፍሊ ራፍ (RAV) ደውሉ: ቦታ በርን.
ናይ ገንዘባዊ ጸግም ኣጋጢምኩም?
- ናብ ናይ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኸተማ በርን ኣመልክቱ: ቴሌ. +41 31 321 60 27
ወናኒ ትካል ኢኹምን ትካልኩም ግዳይ ኮሮናን ኾይኑ?
ቑጠባዊ ክፍሊ በርን ንዓኹም ዝኸውን ሓበሬታት ኣብዚ [ትግሪኛ፣ እንተዘይሃሊዩ፣ ጀርመን] ኣዳሊልኩም ኣሎ።
ካብ ናብ ስዊትዘርላንድ ምግዓዝ
እዋናዊ ሓበሬታ ካብ መርበብ-ሓበሬታ ናይ ፈደራላዊ በዓል መዚ ናይ ወጻኢ ጉዳያት ኤደኣ (EDA) ትረኽቡ።
ንናይ መንበሪ ወይ ድማ ቆዋሚ መንበር ፈቓድ ዝምልከት ሕቶታት ኣለኩም ድዩ?
ን ኣይንቦነርዲንስት፣ ምግራሲዮን ኡንድ ፍረምደንፖሊሳይ ደውሉ: ቴሌ. +41 321 53 00
ኣብ ስዊትዘርላንድ በጻሕቲ ወይ ቱሪስት ኢኹምን ናብ ቦታኩም ክትምለሱ ኣይከኣልኩምን?
ሓበሬታ ብዛዕባ ናትኩም ቪዛ ኣብ ኣይንቦነርዲንስት፣ ምግራሲዮን ኡንድ ፍረምደንፖሊሳይ
EMF ትረኽቡ።
ናይ ምኽሪ ኣገልግሎት
ንመዓልታዊ ናብራ ምስ ኮሮና
-
Newsletter-Archiv (ብጀርመን)
- ኢሳ ፋኽሽተለ ሚግራሲዮን: ምኽሪ ናይ ምውህሃድን ስደትን ብዘይ ክፍሊት፣ ምስ ኮሮና ከይተረፈ ዝተሓሓዝን : ቴሌ +41 31 310 12 72
- ንመዓልታዊ ናብራ ብዝምልከት ኣብዚ መርበብ-ሓበሬታ www.dureschnufe.ch ምኽርታት ይርከብ። እቶም ኣርእስትታት ድማ ጽሙዋ፣ ሆም-ኦፊስ፣ ዘይምርድዳእ ኣብ ስድራ፣ ወልፊን ካለኦትን እዩም።
ንወልዲ
- ንትሕቲ 5 ዓመት ዝኾኑ ቆልዑ ብዝምልከት ሙተር ኡንድ ፋተርበራቱንግ ምኽሪ ይህብ: ቴሌ. +41 31 552 16 16 (ክፍሊት ኸም ናይ ገዛ ቴሌፎን)።
- ንቆልዑ (ብተወሳኺ ንወለዲ ድማ) ሽል ሶሺያል ኣርባይት ንትምህርቲ ዝምልከት ምኽሪ ይህብ።
- ስጋብ 16 ዓመት ዕድመ ቆልዓ ንዘለዎም ወልዲ ኣፕሊካሽን (App) Parentu ሓበሬታ ይልግስ። እዚ ሓበሬታ ድማ ብ[ትግሪኛ] ይርከብ። ኣንድሮይድ ወይ ኣይፎን (ብዘይ ክፍሊት)።
- ናይ ሓደጋ ጻዊዕት ንወልዲ: 24 ሰዓት ሓገዝን ምኽርን ንወልዲን ንተወሳኺ ቀረባ ሰባትን: ቴሌ. +41 848 35 45 55 (24 ሰዓታት, 365 መዓልታት ኣብ ዓመት፣ ክፍሊት ኸም ናይ ገዛ ቴሌፎን)
ንኣሸጋሪ ዝኾነ ናይ ስድራ-ኩነታት
- ፋራቢና– ናይ ምኽሪ ማእከል ንካብ ክልተ ዜግነት ዘለዎም መጻምድትን ስድራን: ቴሌ. +41 31 381 27 01
- ምኽሪ ንሰብ-ሓዳርን ስድራን በርን: ቴሌ +41 31 312 10 66
- ናይ ሓበሬታ ወረቐት ንደቒ-ተባዕትዮ ብ [ትግሪኛ] ይርከብ።
ዓመጽ ኣብ ገዛ
- ማእከል ዓመጽ ኣብ ገዛ ናይ ኸተማ በርን ካብ ክፍሊት ነጻ ዝኾነ ናይ ምኽርን ሓገዝን ኣገልግሎት ይህብ: ቴሌ. +41 31 321 63 02
- ተወሳኺ ሓገዝቲ ዝኾኑ ኣድራሻታት ኣብዚ ትረክቡ መርበብ ሓበሬታ ናይ ፈደራላዊ መንግስቲ።
ስነ-ኣእሙራዊ ጸገማት ምስ ዘጋጥም
- ዳርገቦተነ ሃንድ በርን – እንተ ድኣ ምስ ዝኾነ ሰብ ክትዛረቡ እንተደሊኩም: ቴሌ. 143 (24 ሰዓታት፣ 365 መዓልታት፣ ብስቱር፣ ብዘይ ክፍሊት)
- ናይ ስነ-ኣእሙራዊ ሓደጋ: ክሪዘን ኢተርቨንሲዮን ሰንትሩም ቴሌ. +41 31 632 88 11 (365 መዓልታት፣ ኣብ ናይ ቤት-ጽሕፈት ሰዓታት፣ ክፍሊት ኸም ናይ ገዛ ቴሌፎን)
መንበሪ ፈቓድ ዘይብሎም
- ናይ ምኽሪ ማእከል ንመንበሪ ፈቓድ ዘይብሎም: ቴሌ. +41 31 382 00 15
ሓገዝ ኣብ ከባቢ ጎረባብቲ
ሓገዝ ትደሊዩ?
- ሰባት ክዕድግልኩም ወይ ናብ ፖስታ ቤት-ጽሕፈት ክወስድልኩም ትደሊዩ? ኣብ ናይ ከተማ በርን ናይ ኮሮና መርበብ-ሓበሬታ ኡንተርስቱትዙንግ ኣንገቦት ትረኽቡ።
ንውልቐ-ሰባት ክትሕግዙ ትደሊዩ?
- ኸም ወለንተኛ ንካልእ ሰብ ክትሕግዙ ትክእሉ።. ኣብ ናይ ከተማ በርን ናይ ኮሮና መርበብ-ሓበሬታ ሓበሬታ ትረኽቡ።
ሓገዝ ንወለዲ ኣብ ናይ ራሕቂ-ትምህርቲ
ሹል-ሶሺያል-ኣርባይት ናይ ከተማ በርን
ንስኹም ወይ ድማ ውላድኩም ብዘሎ ኩንታት ናይ ራሕቂ-ትምህርትን ምዕጻው ቤት-ትምህርትን ተጸጊምኩም
ኣለኹም? ሹል-ሶሽያል-ኣርባይት ናይ ከተማ በርን ክሕግዘኩምን ምኽሪ ክህበኩምን ድሉው እዩ።
ኣብዚ እዋን እዚ ሰራሕተኛታት ናይ ሹል-ሶሺያል-ኣርባይት ኣብ ገዛ ኾይኖም ስለ ዝሰርሑ ብኢ-መይል፣ ተለፎን ወይ ድማ ብዩገንድ-ኣፕ ክትረኽብዎም ትኽእሉ። ናይ ቤት-ትምህርቲ ዝሕተት ሰብ እንተዘይፈሊጥኩሞ ኣብዚ ፈትሹ።
ሄክስ
ትካል ሄክስ ብናይ ቪዲዮ-ምዝርራብ ኣቢሉ ናይ ትምህርቲ ሓገዝ ይህብ። እዚ ኣገልግሎት እዚ ንኣብ እዋን ኮሮና-ቕልውላው ናይ ርሑቕ-ትምህርቲ ንዝገብሩን ህጹጽ ሓገዝ ንዝደልዩ ተመሃሮ ናይ ቀዳማይ ስጋብ ሻዱሻይ ክፍሊ ኣብ ከተማ በርን ዝተዳለወ እዩ። እዚ ኣገልግሎት ንወለዲ ብዘይ ክፍሊት ይወሃብ።
ኣብዚ ሓበሬታን ኣድራሻታትን ይርከብ።


text:
“ሞትሰ ለመዋቲ ይደሉ ሞታ ለማርያም የዓጽብ ለኩሉ”
ጥር ፳፩/21 “ዕረፍታ ለእግዝእትነ ማርያም ድንግል”
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን።
እግዚአብሔር አምላክና ካብ ዕለት ናብ ዕለት ብሕይወት ስለዘጽንሓና ፡ናብዚ ቅዱስን ክቡርን በዓል ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ስለዘብጽሓናን ክብርን ምስጋናን ይብጽሓዮ አሜን።
ሎሚ ከም ፍቓድ አምላክ እንርእዮ ሓጺር ጽሑፍ ብዛዕባ ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዜና ዕረፍታ ክኸውን እዩ። ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ኣቦኣ ኢያቄምን ኣዲኣ ሃናን ድሕሪ ምውላዳ ፡ስድራቤታ ኣብ ሠለስተ ዓመታ ናብ ቤት መቕደስ ኣእተውዋ፡ከምቲ ቅዱስ ኣባ ሕርያቆስ ገሊጽዎ ዘሎ ከኣ ሕብስቲ ሰማያዊ እና በልዔት ፡ጽዋዕ ሰማያዊ እናሰተየት ፡ብቅድስናን ብንጽህናን ዓበየት።ከም ኣዋልድ እብራውያን ክሳዳ ኣየግጀፈትን፡ከማተታን እውን መዳናገርቲ ኣወዳት ኣየጻወትዋን ፡ብኣንጻሩ ግን ብዘይልማድ ኣንስቲ ብፍጹም ቅድስና ምስ ምሉእ ንጽህና ንዓሰርተ ክልተ(12) ዓመት ኣብ ቤት መቕደስ ነበረት።
እንተኾነ መንነታ፡ እንታይነታ ዘይፈለጡ ፡ከምተን ደቆምን ድሕሪኣን ቅድሚኣን ኣብ ዘመናን ዝነበራ ደቂ ኣንስትዮ እብራውያን ዝመሰሎም ጸሓፍትን ሊቃውንት አይሁድ ካብ ቤት መቅደስ ኣውጽእዋ፡ቅዱስ ዮሴፍ አረጋዊ ከኣ ክድግፋ፡ክሕልዋ ፡ክረድኣ፡ብሕድሪ ተቐበላ።ኣብ ዓሰርተ ሓሙሽተ ዕድሜኣ ድማ መለኮታዊ ቃል ብድንግልና ጠኒሳ ብድንግልና ወለደት -አምላክ ሰብ ኮነ ሰብ ከኣ አምላክ ኮነ-“ንጽህናኺ ምስ ረኣየ ገብርኤል ዝበሃል ብርሃናዊ መልአክ ናባኺ ለኣኸ ከምዚ ድማ በለኪ”ጸጋ ዝመኣልኪ ደስ ይበልኪ ክትጥንሲ ወዲ ከኣ ክትወልዲ ኢኺ .”ከምዝበለ ቅዱስ ኣባ ሕርያቆስ ኣብ ቅዳሴ ማርያም ድርሰቱ፡ቅዱስ ገብርኤል መልአክ ብአምላክ ተላኢኹ ከበስራ ብትሕትና መጸ፡ቅድስት ድንግል ማርያም ድማ ብንጽህና ጠኒሳ ብንጽህና ወለደቶ፡“ድንግል ንፈጣሪኣ ወሊዳቶ”ከም ዝበለ ቅዱስ ቄርሎስ ኣብ ሃይማኖት አበው ድርሰቱ።
ንአምላክና ኢየሱስ ክርስቶስ ጠኒሳ ትሽዓተ ወርሕን ሓሙሽተ መዓልትን ፡ካብ ዝውለድ ክሳዕ ስቅለቱ ሠላሳን ሠለስተን ዓመትን ሠለስተ ወርኅን ፡ድሕሪ ስቅለቱ ድማ ብሓደራ ቅዱስ ዮሐንስ ዓሰርተ ሓሙሽተ ዓመት ፡ጠቕላላ ሱሳን ኣርባዕተን(64) ዓመት ነበረት።
ኣብ መበል ሱሳን ኣርባዕተን ዕድሜኣ እምበኣር ብዕስራን ሓደን ጥሪ(21) እግዚአብሔር
አምላክ ንቅድስቲ ነፍሳ ካብ ክብርቲ ሥጋኣ ፈለየ።እልፊ ኣእላፋት መላእክቲ እናዓጀቡ ብመዝሙርን ብስብሐታትን ናብ ፍቑር ወዳ ነታ ቅድስት ነፍሳ ኣዕረግዋ።
በዚ ሰዓት እዚ እቶም ክፋእ ካብ ምሕሳብ ዘየዕርፉ ሊቃውንትን ጸሓፍትን ናይ አይሁድ ተንኮል ኣለሙ።ኣቐዲሞም ካብ ቤተ መቅደሶም ብኽፍኣት ልቢ ኣውጸእዋ ፡ጸኒሖም ከኣ “ወዳ ካብ መቓብር ከይተንሥኤ ደቂ መዛሙርቱ ተንሢኡ ኢሎም ብዙሕ ሰብ ኣስሒቶም ሕጂ እውን እዚኣ ከም ወዳ ተንሢኣ ኢሎም ሰብ ከየዳናግሩ እሞ ካብ ቀደማዩ ዳሕራዩ ከይከፍኣናን ንኸይገደናን ፡ስለዚ ሒዝና ብሓዊ ንሥጋኣ ነቃጽሎ “ብምባል ተማኸሩ።ከም ቃሎም ከኣ ሓደ ታውፋንያስ ዝተባህለ ሓያልን ጉልቡትን ሰብኣይ ነበረ እሞ ንሱ ናብቲ ሐዋርያት ንሬሳ ኣደና ቅድስት ድንግል ማርያም ተሰኪሞምሉ ዝነበሩ ዓራት ቀሪቡ ብሓይሊ ጉልበት ፈንጺጉ መታን ከሕድጎም ኣእዳዉ ሰደደ። እንተኾነ ግን እግዚአብሔር ኣምላክ ሰይፊ ዝሓዘ መልአክ ሰዲዱ ክልቲኤን ኣእዳዉ ቆረጾ።
ታውፋንያስ ኣእወየ፡ኣምሪሩ ከኣ በኸየ-ከመይ ካብ ድንግል ማርያም ምርሓቕ፡ፀረ ድንግል ማርያም ምኻድ የብኪ ኢዩ ኣብ መወዳእታ እውን ኣብ ገሃንም ከም ትውርወር ይገብር።እንተኾነ ታውፋንያስ ከምቲ መጀመርታ ዝጎየዮ ኣይገበረን እንተኾነ በኸየ ድኣ።ድንግል ማርያም ለዋህ ፡ናይ ፍቅሪ ኣደ፡ርኅርኅተ ሕሊና ስለዝኾነት ደንገጸትሉ ናብ ወዳ ለሚና ከኣ ኣእዳዉ ናብ ንቡር ከምዝምለሳ ገበረት።ናይ አምልኮ ክብሪ ንወዳ ናይ ጸጋ ክብሪ ንዓኣ ይኹን አሜን።ድንግል ማርያም ክብራ ኣጸቢቑ ተጋህደ ፡ተአምራታ ኣብ ኩሉ ተሰምዔ።እዚ ተአምር ሰሪሓ እውን አምላክና እግዚአብሔር ስቕ ኣይበላን ንዓኣን ነቲ ኣዝዩ ዘፍቅሮ ወደ መዝሙሩ ዮሐንስን ካብ ማእከል ሐዋርያት ኣልዒሉ ናብ ገነት ወሰዶም ፡ንሬሳ ቅድስት ድንግል ማርያም ከኣ ኣብ እግሪ ዕፀ ሕይወት ኣብ ገነት ኣቕመጦ ፡ከምዚ ኢላ ከኣ ካብዚ ዕለት እዚ ጥሪ 21(ሰንበት) ክሳዕ ነሐሴ14(ሰንበት )ጸንሔት።እግዚአብሔር አምላክ ሐዋርያት ሱባኤ ድሕሪ ምእታዎም ብ14 ነሐሴ ሓዲሽን ውዑይን ሬሳ ገይሩ ኣምጻሎም ንሳቶም ከኣ ኣብ ጌተሴማኒ ቀበርዋ።ኣብ መበል ሣልስታ ሠሉስ 16 ነሐሴ ከኣ ከም ወዳ ብሥልጣን ወዳን ፈጣሪኣን ዓረገት።
Leave a comment
እዚ ዕለት እዚ ከምቲ ዝተገልጸ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዝዓረፈትሉ ኮይኑ ክብራን ተአምራታን ዝተጋህደሉ መዓልቲ ኢዩ።
አስተርእዮ ዝተባህለሉ ምኽንያት ከኣ ብዓቢኡ ኣብ ቤተ ክርስቲያና ካብ ዕለተ ልደት ናይ ጎይታናን አምላክናን ኢየሱስ ክርስቶስ (ታሕሳስ 29)ጀሚሩ ክሳዕ ዐቢይ ጾም ዝኣትወሉ ዘሎ መዓልታት አስተርእዮ ተባሂሉ ይጽዋዕ።አምላክና ሰብ ዝኾነሉ ፡ዘይርኤ ዝተራእየሉ ፡ አምላክ ሰብ ዝኾነሉ-ዝተጋህደሉ ብልደቱ ኢዩ፡ቀጺሉ እውን ምሥጢረ ሥላሴ ዝተጋህደሉ ብጥምቀቱ ኢዩ።እዚ ስለዝኾነ እምበኣር ቤተ ክርስቲያና ነዚ ወርኃት እዚ አስተርእዮ ኢላ ትጽውዖ።ኣብዚ ወርኃት እዚ ከኣ ቅድስት ድንግል ማርያም ዝዓረፈትሉን ብእግዚአብሔር ዝተዋህባ ክብሪ፡ጸጋ ዝተጋህደሉ ፡ተአምራታ ብጋህዲ ዝተራእየሉ ክብራን ልዕልናኣን ዝተመርስከረሉ ኢዩ፡ስለዝኾነ ከኣ “አስተርእዮ ማርያም “ተባሂሉ ይጽዋዕ፡ከመይ አስተርእዮ ማለት ምግላጽ ወይ ድማ ምግሃድ ስለዝኾነ።
ጸሎታን በረከታን ምስ ኩላትና ይኹን ።
ንዓመታ ብሃይማኖትን ብምግባርን ኣጽኒዑ ነዚ ቅዱስ ዕለት ንምብዓልን በረከታ ንምስታፍን የብቅዓና አሜን።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
አሜን።


text:
መንእሰያት ስደተኛታትን ቅልስ ኣንጻር ወራር ኮቪድ-19ን
ስደተኛታትን ዝነብርሉ ሕብረተሰብን ኣከባብን ዝያዳ ኹሉ ን ኮቪድ-19 ተነቀፍትን ቅሉዓትን ይኾኑ። ዝተወሰኑ ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራይ ዝመጹ ጉጅለ ስደተኛታት መንእሰያት ነዚ ተስፋ ዘቁርጽ ዝመስል ሓደገኛ ሕማም ክቃለስዎ ይፍትኑ። ንሳቶም ኣብ መንእሰያት ዘተኮረ ኣንጻር እዚ ቫይረስ ዝቀንዐ ወፍሪ ጀመሩ። መብዛሕትኦም ዉፉያት ኣባላት ናይዚ ጉጅለ ድማ ተመሃሮን ምሩቃትን ናይ ማህደረ ትምህርቲ UNHCR ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ወይ ብ DAFI (ዳፊ) ዝፍለጥ ፕሮግራም ዮም። ብቀረባ ንኣብ ኬንያ ዘሎ ኩነታት ንከታተል።
ዜጋ ደቡብ ሱዳን ዝኾነት መንእሰይ ኣድሂዩ ንነብሳ ብጣዕሚ ዕድለኛ እያ ትገልጻ። እዚ ኣገራሚ ዝገብሮ ድማ ካብ ሃገራ ብሰንኪ ዘሎ ሓድሕድ ውግእ ኣምሊጣ ክትስደድ ምግዳዳን ከም ኩሎም ብሚልዮናት ዝቁጸሩ ስደተኛታት ዝገጥሞም ኣደራዕን ኣፈላላይን ክወርዳ ብምኽኣሉ ዩ። ንሳ ቅድሚ ቅሩብ ዓመታት ካብ ሃገራ ምስ ተሰደደት ኣብ ጎረቤት ሃገራ ዝኾነት ኬንያ ኣብ ዝርከብ መዓስከር ክትቅመጥ ያ ተገዲዳ። ዕድለኛ ዝገብራ ድማ ኣብቲ ግዜቲ ምስ ፕሮግራም DAFI (ዳፊ) ክትላለ ምብቅዓ ዩ። [https://rumoursaboutgermany.info/facts/dafi-programme/]. እዚ ዝተጠቅሰ ናይ UN (ውዱብ ሕቡራት) ናይ ስደተኛታት ወኪል ካብ ናይ ጀርመን ፈደራላዊ ፎሬን ኦፊስ (Germany’s Federal Foreign Office) ብዝረኽቦ ባጀት ንመንእሰያት ስደተኛታት ኣብ ዝነብርሉ ሃገር ናይ ኮሌጃትን ዩኒቨርሲትን ማህደረ ትምህርቲ ብነጻ ይህብ። ኣድሂዩ ድማ ከም ካልኦት ተመሃሮ ናይ ማህደረ ትምህርቲ ዕድል ብምርካብ ኣብ ከባቢ ናይሮቢ ኣብ ዝርከብ ዩኒቨርሲቲ ጆሞ ኬንያታ ብ ዓውዲ Commerce (ኮመርስ) ትምህርታ ዛዚማ ኣብ ዓመተ 2022 ንክትምረቅ ትምህርታ ኣብ ምክትታል ትርከብ። ቅድሚ እዚ ኣብዚ ግዜ ዚ ኣጋጢሙ ዘሎ ለበዳ ኮቪድ-19 ን ከምኣ ደቀንስትዮ ብ ሜላታት ቢዝነስ ወይ (entrepreneurial skills) ክትምህርን ክተሰልጥንን በቂዓ እያ።
ብገዛእ ርእሳ ዝተሰርሐ ናይ ገጽ ማስክ፡ ሳምናን ቨንቲለይተርን
ኣድሂዩ ትነብረሉ ሕብረተሰብ በዚ ኣጋጢሙ ዘሎ ዓለማዊ ቫይረስ ክጽሎ ምስ ጀመረ ብቅልጡፍ ገለ ንእሽተይ ሓገዝ ከተበርክት ከም ዝተበገሰት ያ ትገልጽ። ኣብ ውሽጢ ሒደት መዓልታት ድማ ልዕሊ 3000 ማስክ ብምስራሕ ኣብ ውሽጢ መዓስከር ክትዝርግሕ ክኢላ። እዛ መንእሰይ ብወለንትኣ እዚ ዝተጠቅሰ ሓገዝ ድሕሪ ምብርካታ፡ “ዝኾነ ክተበርክቶ እትኽእል ሓገዝ እንተድኣ ኣሎ ኮይኑ፡ ብቅልጡፍ ግበሮ ምኽንያቱ እቲ ትኽክለኛ ግዜ ሕጂ ዩ” ትብል። ብድሕሪ እዚ ኣድሂዩ ብኸመይ ብዘይ ቴክኒካዊ መሳርሒ ወይ ማሽን ብቀሊሉ ሳምና ከም ዝስራሕ ብገዛእርእሳ ድሕሪ ምጽናሕ ንጽሬትን ንጽህናን ሓጋዚ ዝኾነ ሳምና ከተፍሪ ከኣለት። ንሳ ዝኾነ ገባሪ ሰናይ መሰረታዊ ሳምና ዘፍሪ ማሽን ክቅርበላ ምስ ዝኽእል ብብዝሒ ሳምና ብምፍራይ ንነብሳን ንኩሉ ትነብረሉ ሕብረተሰብን ዓቢ ኣስተዋጽኦ ምዃኑ ትገልጽ። ንሳ በዚ ደው ከይበለት ንካልኦት ዜጋታት ደቡብ ሱዳን ዝኾኑ ስደተኛታት ተመሃሮ ዉን ን ሕሙማት ኮቪድ-19 ንመተንፈሲ ሓገዝ ዝውዕል ቬንትሌተር ከፍርዩ ከተተባብዕ ጀመረት። ከም ውጽኢቱ ድማ ናብ ትውልዲ ሃገራን ናብ ካልኦት መዓስከራት ስደተኛታትን ክውዕሉ ዝኽእሉ ብቀሊሉን ብቀረባን ክርከብ ብዝኽእል ነገራት ተጠቂሞም ኣብ ምስትንፋስ ትሕግዝ ቬንትሌተር ክሰርሑ በቂዖም ኣለዉ።
ኣተኩሮ ናብ ኣብነተውያንን ዉፉያትን ተመሃሮን ኣበርክትኦም ኣብዚ ለበዳ ሕማምን
ኣባላት ናይ Global Youth Advisory Council (ዓለማዊ ኣማኻሪ መንእሰያት ካውንስል፡ GYAC)ን፡ ብ ተመሃሮ ዝምራሕTertiary Refugee Student Network (ስሉሳዊ ናይ ስደተኛታት ተመሃሮ ኔትዎርክን፡ TRSN) ከም ናይ ኣድሂዩ ዝመሰለ ኣብነታዊ ስራሕ ናይ ዝሰርሑ ስደተኛታት ተመሃሮ ዛንታ ክእክቡ ጀመሩ። እዚ ብ ቪድዮ፡ ስእሊን ጽሑፍን ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ክዝርጋሕ ጀሚሩ ዘሎ ናይዞም ኣብነታውያን ተመሃሮ ስራሕ ድማ ዕላምኡ ኣዎንታዊ ስራሕ ናይ ስደተኛታት ተመሃሮን ክግለጽን ንካልኦት ተመሃሮ ድማ ስጉምቲ ንክወስዱ (ብሕክምናዊ ምርምር ዝተደገፈን ብውሑስን መንገዲን) ንከተባብዕን ዩ። ገለ ሓጸርቲ ኦንላይን ቪድዮታት ድማ ንኣሽቱ ስደተኛታት ንሰራሕተኛታት ሕክምና ክሕግዝዎምን፡ ንካልኦት ብወለንትኦም ከሰልጥንዎምን፡ ከምኡ ዉን ኣብ ሓደጋ ንዘለዉን ተነቀፍትን ሰባት ሓገዝ እንሃቡ ይርኣዩ። ንተኸታተልቲ ናይቲ ቪድዮ ድማ ሼር ክብልዎን ናይ ገዛእ ርእሶም መሃሪ ቪድዮ ክሰርሑን የተባብዑ።
https://www.unhcr.org/stories.html
Follow (ፎሎው): @UNHCR_GYAC @StudentRefugee
https://sites.google.com/view/trsn/home
ምሩቅ ፕሮግራም DAFI (ዳፊ) ዝኾነ ነርስ ዒራቃዊ ሞሀይማን ንኢራናውያንን ንስደተኛታት ብጾቱን ብዘይ ዕረፍቲ ኣብዚ ናይ ኮቪድ-19 ለበዳ ኣብ ምትሕግጋዝ ይርከብ
“ድሌተይ ኣወንታዊ ለውጢ ምምጻእ ዩ…………”
“ሞሀይማን ኣልክሃታቪ” ወዲ 24 ዓመት ዒራቃዊ ስደተኛ ኮይኑ ኣብ ኣባዳን ከተማ ኩዘስታን ናይ ኢራን እስላማዊ ሪፓፕሊክ ንሸነኽ ደቡባዊ-ምዕራብ “ቴለግሃኒ” ኣብ ዝብሃል ሆስፒታል ከም ነርስ የገልግል።
“ሞሀይማን” ኣባል ናይ ሓንቲ ብጻዕቂ ትሰርሕ ግሩፕ ነርስ ኮይኑ ብ ሺፍት እናተቀያየሩ ሰሙናዊ ክሳብ 50 ንዝበጽሑ ክውሸቡ ንዝመጹ ተሓከምቲ ብምቅባል ክሳብ ውጽኢት ኮቪድ-19 ዝመጽእ ይከናኸኑ። ንሱ ብስሩዕ ናይ ተሓከምቱ ኣተነፋፍሳን ካልእ ምልክታትን እናተኻታተለ ዝግበኦም መድሃኒት እንሃበን ካብ ቃንዛ ክናገፉ ይሕግዞም። “ሞሀይማን” ኣቡኡ ቅድሚ ኣርብዓ ዓመታት ብሰንኪ ስእነት ውሕስነት ካብ ከተማ ኣማረህ ደቡባዊ ምብራቅ ዒራቅ ሃዲሙ ናብ ኣህዋዝ ኢራን ብስደት ምስ መጸ ተወሊዱ። ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቱ ምስ ዛዘመ ከኣ ብ መንግስቲ ጀርመን ኣብ ዝምወል ናይ UNHCR DAFI (ዳፊ) ማህደረ ትምህርቲ ብ ነርሲን ናይ ዩኒቨርስቲ ዲግሪ ትምህርቱ ክከታተል በቂዑ። ንሱ “ ከም ዝዝክሮ መብዛሕትኡ ሰብ ስደተኛ ብምዃነይ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ምምሃር ክሓስቦ ከም ዘይብለይን፡ እንተኽኢለ ቀሊል ናይ ንግዲ ትምህርቲ ክወስድን ይመኽረኒ ኔሩ” ይብል። ቀጺሉ “ኣነ ግን ኣብ ሂወት ሰባት ኣዎንታዊ ለውጢ ከምጽእ ዩ ድሌተይ” ይብል።
https://www.unhcr.org/ph/18521-covid19-refugeenurse.html
ናይ ፕሮግራም DAFI (ዳፊ) ምርቅቲ ርዋንዳዊት ነርስ “ባሃቲ” ናይ ቅድመ ምረቃ ግዜኣ ኣብ ሆስፒታል ናይሮቢ ናይ ምሸታዊ ክፍለግዜ ንኬንያውያን ናይ ኮቪድ-19 ተሓከምቲ ትኣሊ
“ነርስ ንምዃን ዝመረጽክሉ ምኽንያት ኩሉ ግዜ ኣብ ዝሕተተሉ ሓገዝ ንምሃብ ድልውቲ ንምዃን ስለ ዝደሊ የ።”
“ባሃቲ ኤርነስቲን ሃተገኪማና” ዕድመ 25 ብማህደረ ትምህርቲ DAFI (ዳፊ) ኣብ 2014 ብዝረኸበቶ ዕድል ነርሲን ኣብ ምጽናዕ ትርከብ። ንሳ ኣብ ርዋንዳ ድሕሪ ምውላዳ ኣብ 1996 ምስ ወለዳ ናብ ኬንያ ተሰዲዳ። ኣብኡ ድማ ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃ ትምህርታ ዛዚማ። ካብ ትምህርቲ ዕረፍቲ ኣብ ትኾነሉ ግዜ ብወለንትኣ ምስ ‘ኣህጉራውያን ፊዚሻን ን ምክልኻል ንዩክሌራዊ ኩናትን ብድሕሪ ሳይንስ ዘሎ ጠንቂን’ ምስ ዝተባህለ ጉጅለ ትሰርሕ። ባሃቲ ኣብ 2019 ትምህርታ ብምዝዛም ተመሪቃ። ካብ 2020 ጀሚራ ድማ ብ UNHCR ኬንያ ኣብ ሃገራዊ ናይ ዉዱብ ሕቡራት ውጥን ተቆጺራ ትሰርሕ ኣላ። ብተወሳኺ ንመንእሰያት ኣብ ምንቃሕ ትሰርሕ። ኣብ ናይ ሕክምና ኢንተርንሺፕ ግዚኣ ድማ ኣብ ሆስፒታል ናይሮቢ ትሰርሕ። ባሃቲ ንጥፍቲ ኣባል ናይ ስሉሳዊ ናይ ስደተኛታት ተመሃሮ ኔትዎርክን ኮይና ኣብ ኣንጻር ኮቪድ-19 ኣብ ዝግበር ብ መንእሰያት ዝምራሕ ቅልስ ድማ ኣበርክቶኣ ዕዙዝ እዩ።
https://www.unhcr.org/ph/18491-apr2020-enews-covid19refugees.html/bahati
ምሩቅ ፕሮግራም DAFI (ዳፊ) ተወላዲ ኮንጎ ዶክተር ጆናስ ኣብ ሆስፒታል ርዋንዳ ንምልክታት ኮቪድ-19 ዝተራእዮም ተሓከምቲ ይተሓጋገዝ።
”ካብ ዓባይን ዘይተማህረትን ስድራቤት እየ ተወሊደ። ትምህርቲ ኣብ ስድራቤትን ሕብረተሰብን ዝህቦ ጥቅሚ ክሳብ ክንደይ ዓቢ ምዃኑ ብምስትውዓለይ ዩ ድማ ዝዓበየ ተበግሶይ።”
ዶክተር ጆናስ ወዲ 29 ዓመት ኮይኑ ኣብ 1996 ዝጀመረ ኪዚባ ዝተባህለ ኣብ ልዕሊ ጎቦታት ዝተደኮነን ናብ ቀላይ ኪቩ ዝጥምትን ናይ ርዋንዳ ዝገደመ መዓስከር ምስ ልዕሊ 17,000 ስደተኛታት ይቅመጥ ነበረ። እዚ መዓስከር እዚ ነቶም ካብ ጎረቤት ሃገር ዲሞክራስያዊት ሪፖፕሊክ ኮንጎ (DRC) ኣብ ዝነበረ ኩናት ሃዲሞም ዝመጹ ዓሰርተታት ኣሽሓት ስደተኛታት ዝተደኮነ እዩ። ካብ 2012 ጀሚሩ ናይ DAFI (ዳፊ) ተመሃራይ ዝነበረ ጆናስ ካብ 800 ተወዳደርቲ ተመሪጹ ክመሃር በቂዑ። ከምቲ ልዑል ትጽቢት ዝተገብረሉ ድማ ኣብ 2018 ብ ሜዲካል ዶክተር ክምረቅ በቂዑ። ኣብ መዓስከር ኪዚባ ወላ ዉን ኣብ ምሉእ ርዋንዳ ቀዳማይ ስደተኛ ብዓውዲ medicine (መዲሲን) ዝተመረቀ ክኸውን በቂዑ። ኣብዚ ግዜ እዚ ኣብ ብዩምባ ዝተባህለ ዞባዊ ሆስፒታል ለበዳዊ ሕማም ኮቪድ-19 ንምምካት ብዝለዓለ ይሰርሓሉ ኣሎ። ንሱ “ብ ኮቪድ-19 ዝተጠርጠሩ ሰባት ብምውሻብ እቲ ቫይረስ ዝተረኽቦም ሰባት ድማ ንዝለዓለ ሕክምናን ክንክንን ኣብ ፍሉይ ክፍልታት ንሰዶም” ይብል።


text:
Radio Erena: 05 May 2022
ኤርትራ ኣብ ጉዳይ ሱዳን እትገብሮ ዘላ ምትእትታው፣ ረብሓ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ንምሕላው ምዃኑ ኣብ ዝተገልጸሉ ኣብ ሰሙኑ፣ መንግስቲ ኤርትራ ናይ ኣሉታ ምላሽ ሂቡሉ።
ኣብ ጉዳያት ኣፍሪቃ ኣተኲሩ ዝጽሕፍ መጽሄት ኣብ ናይ ዝሓለፈ ሰሙን ሕታሙ፣ ጀነራል ኣልቡርሃን ኣብ ስልጣን ንኽጸንሕ ዘካዪዶ ዘሎ ስምምዓት፣ ብፍላይ ንስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ሻቕሎት ፈጢሩለን ምህላዉ ብምግላጽ፣ ኤርትራ ንእትገብሮ ዘላ ምትእትታው ደጊፈን፣ ክብል ገሊጹ ኔሩ።
መንግስቲ ኤርትራ ብመንገዲ ሚኒስተር ዜናኡ ኣቢሉ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፣ ‘ኤርትራ ንዝኾነ ወገን ኣይተገልግልን፣ ዘተ ምስ ሰበስልጣን ሱዳን ከኣ ሓድሽ ኣይኮነን’ ብምባል ነቲ ክሲ ነጺጉዎ።
ከምዝፍለጥ ብዕለት 16 ሚያዝያ፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ፣ ምስ ጀነራል ኣል-ቡርሃን ብምርኻብ፣ ኤርትራ ‘ወተሃደራዊ መንግስቲ ሱዳን ምስ ፖለቲካውያን ውድባት ብሓባር ከስርሖ ይኽእል’ዩ’ ዝበለቶ እማመ፣ ከምዘረከቦ ተገሊጹ እዩ።
ኣብ ሱዳን፣ ሕሉፍ እስላማዊ እምነት ዝኽተላ ፖለቲካውያን ውድባት ስልጣን ከይመቓርሓ ስግኣት ከምዘለወን ዝንገር ስዑዲ ዓረብን ኢማራትን፣ ኣል-ቡርሃን ምስተን ውድባት ዘተ ከየካይድ ክመኽራ ጸኒሐን እየን።
እንተኾነ መንግስቲ ኤርትራ ልዕሊ’ዚ ናይ ሃገራት ወሽመጥ ሻቕሎት፣ ናይ ገዛእ ርእሱ ሻቕሎት ዓብዩዎ’ዩ ናብ ሱዳን ዕዙዝ ኣቓልቦ ሂቡ ዝሰርሕ ዘሎ ክብሉ እዮም ፖለቲካውያን ተንተንቲ ዝገልጹ።
ኣብ 2018 ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ፕረዚደንት ኢሰያስን ስምምዕ ድሕሪ ምፍራሙ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ክንቀሳቐሱ ዘይከኣሉ ኤርትራውያን ተቓወምቲ ውድባት፣ ኣብ ሱዳን ባይታ ከይረኽቡ ዝብል ከቢድ ስግኣት፣ ኣብ መንግስቲ ኤርትራ ከምዘሎ’ዮም እቶም ተንተንቲ ዘመልክቱ።
ፖለቲካዊ ቅልውላው ሱዳን ንምፍታሕ፣ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፣ ሕብረት ኣፍሪቃን ኢጋድን ብሓባር፣ እማመ ኣውጺኦም ምስ ወተሃደራዊ መንግስቲ ሱዳን ኣብ ዝሰርሑሉ ዘለዉ እዋን’ዩ፣ መንግስቲ ኤርትራ ናይ ገዛእ ርእሱ እማመ ሒዙ ዝቐርብ ዘሎ።
====================