text:
“ነፈርቲ ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ መደበር ዕደና ወርቂ ኤርትራ ደብዲበን” (ሳሓፋ፣ ሱዳናዊ ጋዜጣ)
ብመሰረት ሓበሬታ ብዓረብ ዝሕተም ሱዳናዊ ጋዜጣ ሳሓፋ ነፈርቲ ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ ንመደበር ዕደና ወርቂ ቢሻ ድሕሪ ምድብዳበን፣ ኣብቲ ቦታ ቃጸሎ ኣጋጢሙ። ጋዜጣ ሳሓፋ ግምታት ተዓዘብቲ ጠቒሱ ኣብ ዘስፈሮ ዜና፣ ኤርትራ ብመንገዲ እቶም እትሕብሕቦም ዘላ ተቓወምቲ ኢትዮጵያ
ብመሰረት ሓበሬታ ብዓረብ ዝሕተም ሱዳናዊ ጋዜጣ ሳሓፋ ነፈርቲ ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ ንመደበር ዕደና ወርቂ ቢሻ ድሕሪ ምድብዳበን፣ ኣብቲ ቦታ ቃጸሎ ኣጋጢሙ።
ጋዜጣ ሳሓፋ ግምታት ተዓዘብቲ ጠቒሱ ኣብ ዘስፈሮ ዜና፣ ኤርትራ ብመንገዲ እቶም እትሕብሕቦም ዘላ ተቓወምቲ ኢትዮጵያ ነቲ ዝመጽእ ምርጫ ንምዝራግ ውጥን ኣለዋ ዝብል እምነት ስለዘለዋ ዝወሰደቶ መጥቃዕቲ ከይኮነ ከምዘይተርፍ ኣሚቱ።
እቲ ጋዜጣ ኣብ ናይ ኣስመራ ምንጭታቱ ተመርኵሱ ኣብ ብዝሃቦ ሓበሬታ መሰረት፣ ስርዓት ህግደፍ ካብ ዕደና ወርቂ ቢሻ ካብ 300-400 ሚልዮን ዶላር ንዓመት ኣታዊ ይረክብ። ( ነቲ ካብ ዓረብ ብ google ናብ እንግሊዝ ዝተተርጎመ ዜና ከምዘለዎ ንምንባብ ንባብ ቀጽሉ)
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዛዕባ’ዚ ተፈጺሙ ዝብሃል ዘሎ ደብዳብ ወግዓዊ መግለጺ ኣይሃበን። ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ‘ውን ከምኡ ብወግዒ ዝዘርግሖ ሓበሬታ የልቦን።
ኣብዝ ዝሓለፈ ቀረባ ዓመታት፣ ሰራዊት ኢትዮጵያ 18 ኪሎሜተር ናብ ውሽጢ ኤርትራ ኣትዩ መጥቃዕቲ ድሕሪ ምክያድ፣ ብወግዒ ስጉምቱ ኣብ ዝኣወጀሉ ግዜ ከይተረፈ፣ ብዛዕባ ‘ቲ ሃገራዊ ጸጥታዊ ፈተነ ብጋህዲ ተዛሪብካ ንህዝብን ዓለምን ኣብ ክንዲ ምፍላጥ፣ ከም ብዓል ደሓን ጽፍዒቱ ቆርጢሙ ውርደቱ ምሕባእ ከምዝመረጸ ናይ ቀረባ ተዘክሮ እዩ።
እቲ ዘሕፍር፣ ደገፍቲ ናይቲ ስርዓት፣ ነዚ ኣሽንባይ ዶ ግብረመልሲ ክህብ ተተዅቡ ቂቕ ምባል ስኢኑ ዘሎ ምዉት ስርዓት “ልኡላውነት ሃገር ይሕሉ ኣለኹ” እናበለ ዝዝርግሖ ናይ ሓሶት ፕሮፖጋንዳ ሰኒቖም እናጣቕዑ ይነብሩ ምህላዎም እዩ። ብተደጋጋሚ ግዜ ከምዝተረእየ ግን፣ ኤርትራ ተኸላኻሊ ዘይብላ ሃገር ኮይና ኣብ ጥራይ ጎልጎል እያ ተሪፋ ዘላ። እዚ ድማ ነቲ ኤርትራውያን ተጋደልቲ ኣብቲ መሪር ሓርነታዊ ቃልሲ ብዘርኣዩዎ ጅግንነት ጎሊሑ ዝነበረ ሓበን ኤርትራውያን ዝድውን፣ ውጽኢት ፍሽለት ስርዓት ኢሳይያስ እዩ።
እዚ ተረኽቦ’ዚ ጭቡጥ እንተደኣ ኮይኑ፣ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ’፣ ነቲ ሃገር ክከላኸል ንዝግብኦ ዝርካቡ ሰራዊት፣ መግዛእቱ ተመንዩዎ ብቐጻሊ ዝደፍሮ ዘሎ ህዝቢ ሓይሉ ብምርኣይ ከርዕሞ መታን ኣባይቲ ኣብ ምዕናው ኣዋፊሩሉ ኣብ ዘሎ እዋን ምግጣሙ ስግንጢራዊ ካብ ምዃን ሓሊፉ፣ እቲ ስርዓት ስማዊ ህላወ ጥራይ ከምዘለዎ ዘመልክት እዩ።
Continue reading for the google English translation form the Sudanese Arabic newspaper – Sahafa
Ethiopian aviation bombed gold mine for Eritrea
Asmara: Exclusive (Sahafa: Sudans’ Newspaper)
Ethiopian air force bombed the Bisha gold mine 150 kilometres from Kailua Asmara and flames were seen rising from it.
According to our sources from Asmara that the Bisha mine for gold pour s into the Eritrean Treasury annually between 300 to 400 million dollars, which observers considered a blow to the Eritrean economy in depth?
The observers most likely reckon that the blow came as a result of the belief of Ethiopia’s that Eritrean intention to foil the upcoming Ethiopian elections untapped in the Ethiopian opposition hosted by Eritrea.


c: text/html

text:
ኮቪድ-19፡ ትዊተር ሰራሕተኛታቱ ኣብ ገዝኦም ኮይኖም ክሰርሑ ኣፍቂዱ
ትዊተር፡ ሰራሕተኛታቱ ግዳያት ቫይረስ ኮቪድ-19 ንከይኮኑ ኣብ ገዛ ኮይኖም ክሰርሑ ምዒዱ።
እቲ ትካል ኣብ ሆንግ ኮንግ፣ ጃፓንን ሰቡብ ኮርያን ዝርከቡ ሰራሕተኛታቱ ግድን ከም ዝኾነ ብምግላጽ፡ ዝርግሐ እቲ ቫይረስ ንምግታእ ኣብ ራሕቒ ኮይኖም ክሰርሑ ይግባእ ኢሉ።
ኣብ መላእ ዓለም ዘለው 5 ሽሕ ሰራሕተኛታቱ እንተኾነ'ውን ናብ ስራሕ ከይመጽኡ፡ "ኣዝዩ ዝተባባዕ" ምኻኑ ሓቢሩ።
ትዊተር፡ ሰራሕተኛታቱ፡ ኣድለይቲ ናብ ዘይኮኑ ጉዕዞታትን መድረኻትን ከይጉዓዙ እውን ዝኸልኸለ ኮይኑ፡ ኣብዚ ወርሒ ኣብ ቴክሳስ ካብ ዝወሃብ ኮንፈረንስ ሚዲያ ከም ዘንሰሓበ ኣፍሊጡ።
ሓላፊት ሓይሊ ሰብ ትዊተር ጀኒፈር ክሪስቴ፡ "ዕላማና ብኮቪድ-19 እንጥቅዐሉን እነዛምተሉን ዕድል ንምንካይን እዩ" ኢላ።
ዋና ፈጻሚ ስራሕ ትዊተር ጃክ ዶርሰይ፡ ኣብ ራሕቒ ኮይንካ ስራሕ ምስራሕ ዝድግፍ ኮይኑ፡ ወርሒ ሕዳር 2019 ንሽዱሽተ ወርሒ ኣብ ኣፍሪቃ ክነብር ከም ዝደሊ ገሊጹ ነይሩ።
እዚ ስጉምቲ፡ ኣብ ኤዥያ ዝርከባ ብርክት ዝበላ ኩባኒያታት ግብራዊ ገይረንኦ እየን።
ካልኦት ገዘፍቲ ኩባኒያታት ፌስቡክን ጉግልን ድማ ኣብ ኣሜሪካ ዝነበረ ዋዕላ ንኻልእ እዋን ኣስጊሮምዎ ወይ'ውን ሰሪዘሞ'ዮም።
ከም ቴልኮም ኤኤንድቲ፣ ሲሰቲ ግሩፕ ድማ ዓለምለኻዊ ጉዕዞ ብፍላይ ድማ ናብ ኤዥያ ኸልኪሎም'ዮም።
እዞም ስጉምታት፡ ብምኽንያት እቲ ቫይረስ ናይ ዝሞቱ ሰባት ቑጽሪ ልዕሊ 3 ሽሕ ከም ዝበጽሐ ምስተነግረ'ዮም ዝውሰዱ ዘለው።
እዚ ብኤዥያ ዝጀመረ ቫይረስ ኮቪድ-19፡ ናብ ኣሜሪካ፣ ኤውሮፓን ማእኸላይ ምብራቕን በጺሑ ኣሎ።
ኤዥያ
ብሰፊሑ ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝላባዕ ዘሎ ኮሮናቫይረስ፡ ኣብ ሆንግ ኮንግ ከቢድ ጭንቀትን ጸገማት ጥዕና ኣእምሮን ይፈጥር ኣሎ።
ኣብ ሆንግ ኮንግ 100 ሰባት በዚ ቫይረስ እንክጥቅዑ ካልኦት ክልተ ሞይቶም። ግን ድማ ኣብ 2003 ዓ.ም ተራእዩ ብዝነበረ ቫይረስ ሳርስ 300 ሰባት ብምሟቶም፡ እዚ ተመሳሳሊ ክስተት ብዙሓት ሰባት ከም ዘጨነቐ ይግለጽ።
ዳህሳሳዊ መጽናዕቲ ዩኒቨርሲቲ ሆንግ ኮንግ ከም ዘመላኽቶ ሓደ ሲሶ ዓበይቲ ነበርቲ፡ ድሕሪ ሓደጋ ብዝመጽእ ስነኣእምሮኣዊ ጭንቀት [ፖስት ትሮማቲክ ዲስኦርደር]፡ ካልኦት 11 ሚኢታዊት ድማ ንቃዝኖት ተቓሊዖም።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ብዓሰርታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ነበርቲ ሆንግ ኮንግ፡ ካብ ገዝኦም እዮም ዝሰርሑ ዘለው።
ብተወሳኺ፡ ጽባሕን ድሕሪ ጽባሕን ኣብ ውሃን ዝርከቡ 533 ዜጋታታ ብምግዓዝ ን14 መዓልታት ንብሕቶም ከተቐምጦም'ያ።
ኮይኑ ግን ኣብ ሆንግ ኮንግ፡ መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን ከምኡ'ውን መናጽሂ ኢድ ካብ ዝስኣን ነዊሕ ገይሩ።
ፕሬዝደንት ደቡብ ኮርያ ሙን ጃይ-ኢን [ካብ የማን ኣብ ሳልሳይ ረድፊ ዝርአ]፡ ከምኡ'ውን ሚኒስትራቱ ገጾም ብመሸፈኒ ገጽ ተሸፊኖም ኣኼብኦም የካይዱ።
እቲ ቢጫ ጃኬት ድማ፡ ምልክት መንግስቲ ንህጹጽ ኩነታት ዝህቦ ምላሽ እዩ።
ሎሚ መዓልቲ ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ ቻይና ኣብ ዝሃቡዎ መግለጺ፡ ሓድሽ ረኽሲ ኮቪድ-19 ዘምጽኡ ዘለው ናብ ወጻእ ሃገራት በጺሖም ዝመጽኡ'ዮም ኢሎም።
ካብ ግዝኣት ሁበይ ወጻእ ሸውዓተ ሓደሽቲ ግዳያት እንትርከቡ፡ ናብ ጥልያን በጺሖም ብዝመጽኡ ቻይናውያን'ዩ ኢሎም።
ሸሞንቲኦም፡ ኣብ ጥልያን በዚ ቫይረስ ኣብ ዝተጠቕዐት ዞባ ሎምባርዲ ኣብ ዝርከብ ሓደ ሬስቶራንት ዝሰርሑ ምንባሮም ሓቢሮም።
ብኻልእ ወገን ሕቡራት ሃገራት፡ ን12 መዓልታት ክካየድ መደብ ሒዝሉ ዝነበረ ዓመታዊ ጉባኤ ደቂ ኣንስትዮ ናብ ሓደ መዓልቲ ኣጉዲሉ።
መበል 64 ኣኼባ ደቂ ኣንስትዮ እቲ ሕብረት ካብ 9 መጋቢት 2020 ጀሚሩ ንተኸታተልቲ 12 መዓልታት ኣብ ኒውዮርክ ክካየድን 12 ሽሕ ልኡኻት ክሳተፍሉን ተሓሲቡ ነይሩ።
ኣፍሪቃ
ዳይሬክተር ትካል ጥዕና ዓለም ኣፍሪቃ፡ "ኣብ ውሽጢ ክልተ ሳምንታት" ኩለን ሃገራት ትሕቲ ሰሃራ መርመራ ኮሮናቫይረስ ከካይዳ ዘኽእለን ዓቕሚ ክህልወን ተስፋ ከም እትገብር ገሊጻ።
ዶክተር ማቲሺዲሶ ሞቲ፡ 33 ሃገራት ኣፍሪቃ ኣድላዪ መሰረተ ልምዓት ከም ዘለወን ንቢቢሲ ተዛሪባ።
"ኣብ ዝቕጽሉ ክልተ ሳምንታት ግን ኩለን 47 ሃገራት፡ እዚ ቫይረስ ንምርማር ዘኽእለን ቐረብ ክህልወን ንጽበ" ኢላ።
ቅድሚ ሓደ ወርሒ፡ ፈተነ መርመራ እዚ ቫይረስ ክገብራ ዝኸኣላ ግን ደቡብ ኣፍሪቃን ሰኔጋልን ጥራሕ እየን።
እቲ ዝኸፍአ ነገር፡ ሰባት ንበይኖም ዝጸንሕሉን ዝሕከምሉን ቦታ ከይተዳለወ ኮቪድ-19 ናብ ከተማታት ኣፍሪቃ እንተተዛሚቱ ምዃኑ ዶክተር ማቲሺዲሶ ገሊጻ።
ሰኔጋልን ሓድሽ ረኽሲ እዚ ቫይረስ ከም ዝረኣየት ኣፍሊጣ። ናይጄሪያ ካልእ ኮሮናቫይረስ ዝተርኣየላ ኣፍሪቃዊት ሃገር እያ።
ቱኒዚያ፣ ስዑዲ ዓረብን ሞሮኮን እውን ብተመሳሳሊ ሓድሽ ረኽሲ ኮሮናቫይረስ ተራእዩወን ኣሎ።
ፕሬዝደንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ትካላት መፍረ መድሓኒት ብቕልጡፍ ክታበት ከማዕብሉ ሓቲቱ።
ትካል ጥዕና ዓለም ብወገኑ፡ እዚ ቫይረስ "ፍሉይ" እዩ፤ እንተኾነ ምቁጽጻር ዝከኣል'ዩ ኢሉ።
ሰብ ሞያ ጥዕና ግን፡ ካብ 40-70 ሚኢታዊት ህዝቢ ዓለም ብኮሮናቫይረስ ክጥቃዕ ከም ዝኽእል የጠንቅቁ።
ኮሮናቫይረስ፡ ቁጽሪ ምውታት ልዕሊ 3,000 በጺሑ
ልዕሊ 90% ካብቶም ግዳያት ኣብ ሁበይ ቻይና እኳ እንተኾኑ፡ ኣብ 10 ሃገራት ሰባት በቲ ሕማም ሞይቶም እዮም።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣብ ኤርትራ ኣድማ ከይጅመር ኣብ ሻቕሎት ዝርከብ ስርዓት ህግደፍ፡ ሎሚ ንጉሆ ገዚፍ ቁጽሪ ዘለዎ ህዝቢ ሰገነይቲ ኣብ ማእሰርቲ ከምዝዳጎነ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም። ምምሕዳር ከተማ ሰገንይቲ ንቐንዲ ቀሺ ናይቲ ዓዲ ንሳዋ ኪኸይድ ናይ ሓንቲ መዓልቲ መጠንቐቕታ ድሕሪ ምሃቦም፡
ካብ ሊብያ ናብ ዓዲ ጥልያን ክሰግሩ ቅድሚ ሰሙን ዝተበገሱ ዳርጋ ኩሎም ኤርትራውያን ምዃኖም ዝንገረሎም 335 ስደተኛታት ደሃይ ኣጥፊኦም ከምዘለዉ ገለ ቤተሰቦም ምስኣቶም ዝርከቡ ኤርትራውያን ምስናይ ከቢድ ጭንቀትን ስግኣትን ሓቢሮም።
እወ ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ ብዙሕ መሪር ተጋድሎን መስዋእትን፡ ነቶም በብታራ ንዝጎበጥዎ ባዕዳውያን ገዛእቲ ሓይልታት ስዒሩ ብ 24 ግንቦት 1991 ጠቕላላ መሬት ኤርትራ ነጻ ሃገር ኣብ ዘረጋገጸሉ ሰዓት, ሓዲሽ ንፋስ ነጻነት እናስተማቐረ ብዕልልታ ፡ ጥሉልን ቀጠልያን ቆጽሊ ስየ፡ ኣውሊዕን ክሊዓውን ፡ እናንበልበለን እናነስነሰን ሆ እናበለ ተቐቢልዋ።
ሃገራውን ህዝባውን ጉዳያት ኣብ ፍትሓውን ርትዓውን፡ እዋናዊ ፖለቲካዊ ንጥፍታት፡ ብሕጊ ክምእዘዝ ዝጠልብ’ዩ። ኣብ ትሕቲ ዝዀነ ይኹን ኩነታት ብፍላጥ ይኹን ብዘይፍላጥ ንዝፍጸሙ ጌጋታት ከኣ ብሕጊ መሰረት ይእረሙን መንገዶም ከም ዝሕዙ ይገብር። ሕጋዊ መስርሕ ህዝባዊ መኽሰብ ኣለዎ። ናይ ዘተ መኣዲ ዝኸፍት’ዩ። ፍረ ዘለዎ ውጽኢት ዝርከቦ’ዩ።
እንስሳዊ ጠባዮም ሳዕሪሩ ብኤርትራዊ ህይወት ምጽዋት ዝቕጽሉ ዘለዉ ገንዘብ ዝሃይማኖቶም ‘ነጋዶ ሰብ’ ዝኾኑ ኣባላት ራሻይዳ፡ ኣብ ምስሪ ስራሕ ረኺብናልኩም ኣለና፡ ኢሎም ብምትላል ን85 መንእሰያት ካብ ከሰላ ናብ ምስሪ ብምውሳድ፡ ካብቶም 81 ሰሰለተ ሽሕ ዶላር ክዘምቱ ከለዉ፡ ንሓንቲ “ኣብ ወጻኢ ስድራቤት የብለይን፡ ካበይ ከምጻልኩም፡ ክኸፍል ኣይክእልን እየ” ዝበለቶም ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ፡ ብኻላሽን ቀቲሎም፡ ኣብ ቅድሚ ‘ቶም መማጽእታ ብኻራ ጠባቢሖም ኮላሊታ ከምዝወሰዱዎ ንናይ ዓይኒ መሰኻኽር ብምጥቃስ ምንጭታት ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ፡ “ክትሃድሙ ተረኺብኩም” ብዝብል ምኽንያት ኣብ ቤትማእሰርቲ ዓዲዃላ (ካርሸሊ) ኣሲሩዎም ንዝቐነየ ሰለስተ ተማሃሮ/መንእሰያት ካብቲ ቤትማእሰርቲ ናብ ጎልጎል ኣውጺኡ ብኡንብኡ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ከምዝረሸኖም ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ንመርበብ ሓበሬታ ኣሰና ሓቢሮም።


text:
ትምህርቲ ቋንቋ ፈረንሳ ምምሃር
ምስ ሉዋዞ ሊር L'Oiseau Lire
እንታይ ኢዩ?
እዚ ማሕበር ንኹሎም ዕድሚ ኦም ካብ 16 ዓመት ንላዕሊ ንዝኾኑ ፣ ካብ ትምህርቲ ዓለም ንዝረሓቑን፣ መሰረታዊ ፍልጠት ትምህርትን፣ ንኣብነት ከም ምንባብ፣ ምጽሓፍ፣ ቁጽርን ኣጠቓቕማ ሕሳብን ማለት ቁጽርን ፣ ናይ ቋንቋ ፈረንሳይ ሽግር ንዘጋጠሞም፥ ሰባትን ዘዳለዎ ስልጠናታት እዩ።
እዞም ስልጠናታት እዚ ኣቶም ኣብ ዓሰርተ ሓደ " 11 "ከተማታት ናይ ዞባ ሜዶክ ዝካየዱ እዮም። ንሳተን ድማ ካስተልናዉ ደ ሜዶክ "Castelnau de Médoc"፣ ኩሳክ"Cussac "፣ ፎርት ሜዶክ"Fort Médoc"፣ ሁርታ"Hourtin"፣ ላካኑ"Lacanau"፣ ለስፓር "Lesparre"፣ ሊስትራክ ሜዶክ "Listrac Médoc" ፣ ማካዉ "Macau"፤ ማርጎ ካንተናክ "Margaux-Cantenac"፣ ፖዊያክ "Pauillac" ፥ከምኡውን ሳን ሎሮ ን ሳን ቪቭያ "Saint-Laurent et Saint-Vivien" እየን።
በዚ ኣጋጣሚ እዚ ነፍሲ ወከፍ ከተማ ናታ ዝኾነ፣ ናይ ስልጠናታት መዓልን ሰ ዓትን ከምዘለዋ ኣብ ኩለን ከተማታት ዘሎ ኣሰራርሓ ሓደ ዓይነት ከምዘይኮነ ክንሕብረኩም ንፈቱ።
ንመን ኢዩ ፧
ዞባ\ ዴባርትሞ
33 - Gironde
ዞባ\ ዴባርትሞ
33 - Gironde
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ንጥፈታት ኣብ ንእሽተይ ጉጅለ
ሉ ዋዞ ሊር ፣ ብውልቃዊን ብሓባርን ካብ 7 ክሳብ 8 ሰብ, ስራሕ ንጥፈታት የቕርብ ፣
ምስ ደረጃኹም ዝዛመድ
ንዓና ኣዝዩ ኣገዳሲ ነገር ንጠለባትኩምን ድልየታትኩምን ሰሚዕና፣ ምስቲ ጠለባትኩምን ድልየታትኩምን ዝሰማማዕ ቀረብ ወይ መልሲ ክንቅርበልኩምን ክነዕግበኩምን ኢና።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ብተሌፎን ርኸቡና
ናብ እዘን 11 ጨንፈራት ናይ ማሕበር ቆጸራ ንምሓዝ በዚ ቁጽሪ ተሌፎን ብምድዋል ቆጸራ ሓዙ 06.75.17.76.41
ጸሓፍሉና
በዚ ኢመይል ይጽሕፍ pedagogie.oiseaulire@gmail.com


text:
Radio Erena: 14 September 2016
ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ናብ ዓዶም እንተተመሊሶም ካብ መንግስቲ ኤርትራ ዝኾነ ጸገም ከምዘይበጽሖም፣ ናብታ ሃገር ዑደት ዘካየደ ወኪል ስዊዘርላንድ ኣረጋጊጹ ክብል ክፍሊ ኢምግሬሽን እስራኤል ዘቕረቦ ጸብጻብ ሓሶት ምዃኑ ተቃሊዑ።
ክፍሊ ኢምግሬሽን እስራኤል፣ ኣሩዝ ሸባ ንዝተባህለ ማዕከን ዜና ሃገሩ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ ዑቕባ ሓቲቶም ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝነብሩ ዘለዉ ኤርትራውያን ክልተ ካብ ሚእቲ ንኤምባሲታት ሃገሮም እንተከፊሎም ብዘይጸገም ናብ ዓዶም ከምዝምለሱ’ዩ ጠቒሱ።
ካብታ ሃገር ንልዕሊ 3 ወጺኡ ዝጸንሐ ኤርትራዊ ሓታቲ ዑቕባ’ውን ናብ ሃገሩ ክምለስ እንተደልዩ፣ ጉዳይ ሃገራዊ ኣገልግሎት ከምዘይምልከቶ’ዩ ዝሕብር።
ደቂንስትዮ ከኣ ካብ 27 ዓመት ዝዕድሚአን ንላዕሊ ወይ ከኣ ዝተመሮኣዋን ዝወለዳን ግዱድ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣይምልከተንን’ዩ ዝበለ ጸብጻብ እቲ ክፍሊ፣ ኣብ ኤርትራ ኣብዚ እዋን’ዚ’ን ብዙሓት ሃገራዊ ኣገልግሎት ክግበሩ ከምዘይግደዱ’ዩ ዘመልክት።
ዮናታን ያኮቮቪች ካብ ማእከል ፖሊሲ ክፍሊ ኢምግሬሽን እስራኤል ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ብወገኑ፣ ሃገራዊ ኤውሮጳ ንኤርትራውያን ናብ ዓዶም ምምላስ ጸገም ከምዘይብሉ ምድምዳመን ንዓና ጽbኡቕ’ዩ ክብል፣ ነቲ መንግስቲ እስራኤል ዘለዎ ኤርትራውያን ናይ ምስጓግ ድሌት’ዩ ኣንጸባሪቑ።
ይኹን’ምበር እዚ ብክፍሊ ኢምግሬሽን እስራኤል ዝተዋህበ ኣብ ማዕከን ዜና ኣሩጽ ሸባ ዝቀረበ ሓበሬታ፣ ብምሉኡ ሓቕነት የብሉን።
እቲ ክፍሊ፣ ብውሕዱ’ውን፣ ነቶም ዝበዝሑ ኤርትራውያን ስደተኛታትን ሓተቲ ዑቕባን ምስቲ መንግስቲ ምትእስሳር ከምዘይብሎምን፣ እዚ ካብ ሃገሮም ዘህደሞም ስርዓት ኣብ ስልጣን ክሳብ ዘሎ ከኣ ክምለሱ ከምዘይክእሉን ኣይጠቐሰን።
ክፍሊ ኢምግሬሽን እስራኤል፣ ወኪል ስዊዘርላንድ ናብ ኤርትራ ዑደት ድሕሪ ምክያዱ፣ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ናብ ዓዶም እንተተመሊሶም ዝኾነ ጸገም ከምዘይገጥሞም ኣረጋጊጹ ንዝበሎ ከኣ፣ ወኪል ስዊዘርላንድ ዝበጽሖ መደምደምታ በንጻሩ ምዃኑን፣ ኤርትራውያን ናብ ዓዶም ክኸዱ ዝጠለቡ ብውልቆም ናብ ኤርትራ ዝበጽሑ ሒደት ኣባላት የማናውያን ሰልፍታት ጥራይ ምዃኖም፣ ብዛዕባ’ዚ ካብ ስዊዘርላንድ ዝተወከስናዮም ወገናት ኣረጋጊጾም።
መንግስቲ እስራኤል፣ ኣብታ ሃገር ንዝርከቡ ኣሽሓት ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ናብ ዓዶም ክመልሶም ወይ ከኣ ናብ ሳልሰይቲ ሃገር ከሰጋገሮም ጻዕርታቱ ኣብ ዝቕጽለሉ ዘሎ እዋን፣ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እታ ሃገር በንጻሩ ናይ ግዜ ገደብ ካብ ዘይብሉ ግዱድ ሃገራዊ ኣገልግሎት ንዝሃደሙ ኤርትራውያን ፖለቲካዊ ዑቕባ ይግብኦም’ዩ ክብል፣ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዘሕለፎ ውሳኔ ንፖሊስ እስራኤል ከምዝተቓወመ ይዝከር።
=====================


text:
ምምሃር ቋንቋ ፈረንሳ።
ምስ ዱ ፓሰረል ፓሪስ 8 ምስ ዝበሃል መደብ፣
እንታይ ኢዩ?
እዚ ፓሰረል (Passerelle) ዝበሃል ዲፕሎም ሓደ ትምህርቲ ወይ ስልጠና ናይ ቋንቋ ፈረንሳ ንወጻእተኛታት ኤፍ ኤል አ ( FLE ) ብምባል ዝፍለጥ ኮይኑ ኣብቲ: ናብቲ ዘቋረጽኩምዎ ትምህርትኹም ክትቅጽሉሉ እትኣዉዎ ላዕለዋይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ወይ ዩኒቨርሲቲ ኣብኡ ኢኹም ትመሃርዎ ብድሕሪ ምውናን እዚ ዲፕሎም ናይ ላዕላይ ደረጃ ትምህርትኩም ሃዲእኩም ብዘይገለ ጸገም ትቕጽሉ ማለት እዩ። ።
እዚ መደብ ትምህርቲ ቋንቋ ፈረንሳይን ዲፕሎምን ፓሰረል ማለት እዩ ኣብ ዝተፈላለዩ ላዕለዋይ ደረጃ ቤት ትምህርቲታት ወይ ዩኒቨርሲቲ ክትረኽብዎ ትኽእሉ ኢኩም።
! ክትፈልጥዎ ዝግበኣኩም ኣገዳሲ ሕበሬታ
ኣስተውሉ, እዚ ስጋብ ሕጂ ክንሕብረኩም ዝጸናሕና ሓበሬታት ናይ ፓሪስ ሻምናይ ዞን (Université de Paris 8 )ወይ ከባቢ ተባሂሉ ዝፍለጥ ቤት ትምህርቲ ላዕለዋይ ደረጃ ወይ ዩኒቨርሲቲ ዝምልከት ጥራይ እዩ።
ንመን ኢዩ ፧
ዞባ\ ዴባርትሞ
75 - Paris
ካርድ ናይ ትመሃራይ ማለትመንነት ወረቐት ተመሃራይ ምዃንኩም እትልለዩሉ ታሴራ ሓዙ።
ዓሰርተ 10 ወርሒ፤
ዞባ\ ዴባርትሞ
75 - Paris
ካርድ ናይ ትመሃራይ ማለትመንነት ወረቐት ተመሃራይ ምዃንኩም እትልለዩሉ ታሴራ ሓዙ።
ዓሰርተ 10 ወርሒ፤
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ኣብቲ ኣብ ላዕለዋይ ትምህርቲ ማለት ዩኒቨርሲቲ ንእትወስድዎ ትምህርቲ ብግቡእ ምድላው።
ቀንዲ ሸቶ ናይዚ ንስደተኛታት ተመሃሮ ናይ ምሕጋዝ መደብ፥ ናብ ፓሪስ 8 ዝበሃል ቤት ትምህርቲ ላዕላይ ደረጃ ኣትዮም፥ ምስቲ እቲ ኣብ መበቆል ዓዶም ዝመሃርዎ ዝነበሩ ዝሰማማዕን ንሳቶም ክቕጽልዎ ዝደልዩ ፡ኣቋሪጾሞ ዝመጹ ትምህርቲ ላዕላይ ደረጃ ንምቕጻል፥
ማለት በበቲ ዝነበርዎ ዓውዲ ትምህርቲ ንኣብነት ጥበባት፥ ማሕበራዊን፥ ሰብኣዊ ስነ ፍልጠትን ሳይንስ ፥ ኮምፒተር ሳይንስ ማለት ኣብ ዓውዲ ፍልጠት ስነ ኮምፒተርን፥ ቁጽርን።
ከምኡ ድማ እቶም ናይ ስነ ፍልጠትን ሕክምናን፤ ፋርማሲን፤ ተመሃሮ ናብቲ ዝደልይዎ ናይ ትምህርቲ ኣንፈትን ጸፍሒን ንኽበጽሑ ናብ እተን ነዚ ናታቶም ጅሙር ዓውዲ ትምህርቲ ኣብ መፈጸምቱ ኡ ንምብጻሕ ምስናዮምን ምምራሕን ምሕጋዝን እዩ።
እንመርጸሎም ረቋሒታት፥
- ዑቕባ ሓቲትና ብመንግስቲ ፈረንሳ ናይ ዓለም ለኻዊ ናይ ዑቕባ ሓተትቲ ቀዳማይን (ስታቱ ደ ረፉጂ ዝበሃል) ካልኣይን ደረጃ ውሕስነት (ሱብሲዴር ዝበሃል) ዝረኸቡ ወይ ድማ ገና ዑቕባ ሓተትቲ(ደማንዶር ደ ኣዚል) ኣብ መስርሕ ዘለዉ ሰባት ክንከውን ኣለና።
- ኣብ መበቆል ሃገሮም፤ ናይ ላዕለዋይ ደረጃ ዩኒቨርሲቲ ተመሃሮ ዝነበርና፥ ወይ ዲፕሎም ተመጣጣኒ ምስ ባካሎርያት ዝበሃል" መልቀቒ ፈተና ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ናይ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጣጠን: ብልምዲ ማትሪክ ተባሂሉ ዝፍለጥ፥ መልቀቒ ፈተና ናይ ካልኣይ ደረጃ ወይ ናይ ካል ኣይ ደረጃ ከምዘጠናቐቑ ምስክር ዝውንኑ: ማለት እዩ።
- ፍጹም ድልየትን ሃቐናን ውሳኔን ሃልይዎም ኣብ ሃገረ ፈርንስ ናይ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ንኽቕጽሉ ወይ ንኽጅምሩ ዝወሰኑ ሰባት ክኾኑ ኣለዎም።
ግዜን መዐቀኒታትን ኣሳጉማ ወይ ኣፈጻጽማ ናይቲ ስልጠና ወይ ትምህርትን፥
- ሓፈሻዊ ካብ መጀመርታ ስጋብ መወዳእታ 480 ኣርባዕተ ሚእትን ሰማንያን ናይ ትምህርቲ ሰዓታት ማለትእዩ።
- ሰሙናዊ 15 (ዓሰርተ ሓሙሽተ) ናይ ትምህርቲ ስዓታት።
- 3 (ሰለስተ) ናይ ትምህርቲ ሰዓታት ካብ ሰዓት ክልተ ስጋብ ሰዓታት ሓሙሽተ ናይ ምሸት በቆጻጽራ ፈረንሳ ድማ ካብ ሰዓት 14 ስጋብ ሰዓት 17 ናይ ድሕሪ ቀትሪ ማለት እዩ።
ሓፈሻዊ ትሕዝቶ ናይቲ ትምህርቲ።
- ስልጠና ናይ ቃል ኣዘራርባ ን ኣደማምጽ ኡን፥ ሰለስተ ሰዓት ናይ ብግቡእ ምስትውዓልንዕ ሓሳብ ይከውን ኣሎ ማለት እዩ ድሕሪ ኡ ድማ ምርዳእን ንዝዝረብ ቃልን ተረዲእካ ድማ ብቓል እትገልጸሉ መንገዲ።
- ስልጠና ናይ ኢድ ጽሑፍ ወይ ልምምድ ናይ ተግባር ማለት እዩ፤ ሰለስተ ሰዓት ነቲ ዝተረዳእካዮ ጽሑፍ ብናትካ ናይ ኢድ ጽሑፍ ሓሳብካ ምግላጽ ወይ ምጽሓፍ።
- ናይ ስዋስው ፍልጠትካ ምድንፋዕ ን ተወሳኺ ናይ ቋንቋ ስልጠናታት፥ ክልተ ስልጠናታት ኣብ ሽዱሽተ ሰዓት
- ማሕበራዊ ን ታሪኻዊን ባህላውን ዝሓዘለ ስልጠና።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
እትምዝገቡሉ ወይ ሕጹይነትኩም እተቕርቡሉ ቀጥዒ መጺኹም ውሰዱ፥
ናይ ክልተ ሽሕን ዒስራን ክልተ ሽሕን ዒስራን ሓደን መደብ ስልጠና ምምዝጋብ ሕጹይኑትኩም ምቕራብ ተወዲኡ እዩ። ስለዚ ናይቲ ዝቕጽል ዓመት ምዝገባ ኣብዚ መርበብ ሓበሬታ site. ክንዝርግሖ ኢና።


text:
Radio Erena: 11 June 2018
ፈጻሚት ሽማግለ ኢህወደግን መንግስቲ ኢትይጵያን፣ ስምምዕ ኣልጀርስን ውሳኔ ኮሚሽን ዶብን ምሉእ ብምሉእ ከምዝቕበልዎን ከምዘተግብርዎን ዘሕለፍዎ ውሳኔ፣ ንኢትዮጵውያን ከፋፊልዎም ከምዘሎ ኣብ ዝተፈላለየ መርበባት ሓበሬታን ማዕከናት ዜናን ይቓላሕ ኣሎ።
ገለ ኢትዮጵያን እቲ ውሳኔ ንሰላምን ሰናይ ጉርብትና ኣፍደገ ዝኸፈት’ዩ እናበሉ ክድግፍዎ እንከለዉ፣ገሊኦም ከኣ ከቢድ ዋጋ ተኸፊልዎ ኣብ ትሕቲ ሰራዊት ኢትዮጵያ ዝርከብ ባድመን ካልእ ከባቢታትን ብከምዚ ዓይነት ውሳኔ ክሕደግ ኣይግባእን ብምባል ተቓውምኦ የስምዑ ኣለዉ።
ብፍላይ ኣብቲ ንኤርትራ ክወሃብ ዝተወሰነ ባድመን ካልእ ዓድታትን ዝርከቡ ኢትዮጵውያን፣ እቲ ውሳኔ ንጉዳይ መንነቶምን ዜግነቶምን ኣብ ሓደጋ ዘእቱ’ዩ ብምባል ናይ ተቓውሞ ሰለማዊ ሰልፊ ከምዘካየዱ ካብ ትግራይ ተሰሚዑ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ፈጻሚት ሽማግለ ኢህወደግን መንግስቲ ኢትዮጵያን ብመንገዲ ማዕከን ዜናኦም ንዝሃብዎ መግለጺ ዝኾነ ወግዓዊ ምላሽ ኣያበሉን።
እቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝርከብ ህዝቢ ኤርትራ፣ ከምቲ ልሙድ ርእይቶኡ ብናጻ ከይገልጽ ዝተኣገደ እኳ እንተኾነ፣ ሓያሎ ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ኤርትራውያን ግና ነዚ ናይ ኢትዮጵያ ተበግሶ ክድግፉን ክቃወሙን ይስምዑ ኣለዉ።
ብሰንኪ ናይ ባድመ ኩነታት፣ ህዝቢ ኤርትራ ግዳይ ዝተፈላለየ ፖለቲካዊ፣ ቁጠባን ማሕበራውን ሕሰማት ብኣውሩ ድማ ግዳይ ስደትን ምብትታንን ኮይኑ ከምዘሎ ዘዘኻኽሩ ሓይሎ ኤርትራውያን ወገናት፣ እዚ ናይ ኢትዮጵያ ውሳኔ፣ ሓደ ስጉምቲ ንተበግሶ ሰላም’ዩ እናበሉ ይገልጽዎ።
ኢትዮጵያ ነቲ ናይ ኣልጀርስ ስምምዕ ከምእትቕበልን ምሉእ ብምሉእ ከምእተተግብርን ምግላጻ ጥራይ ኣኻሊ ከምዘይኮነ ዘገንዘቡ ካልኦት ወገናት፣ ብዘይዝኾነ ቅድመ ኩነት ሰራዊታ ክትስሕ ዘለዋ ክብሉ ነቲ ናይ ኢትዮጵያ መግለጺ ወግዓነትን ሕጋውነትን ከምዘይብሉ ብመንገዲ ማሕበራዊ ሜድያታት ርእይቶታቶም ይህቡ።
ኣውራ መንቀሊ ውግእ መንግስቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ጉዳይ ዶብን ዋንነት ባድመን ስለዘይነበረ፣ ኢትይጵያ ሰራዊታ ካብቲ ከባቢታት እንተስሒባ’ውን ናይ ሰላም ጎደና እዘን ክልተ ሃገራት ገና ርሑቕ ምህላው’ዮም ዝተፈላለዩ ወገናት ዝድምድሙ።
====================


text:
Radio Erena: 05 July 2016
ኣብ እስራኤል ጽቡቕ ዓወታት ዘመዝግቡ ዘለዉ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ፣ ተስፍኦም ብሰንኪ ማእሰርቲ ኾሎት ከይሰናኸል ኣብ ሻቖልት ከምዝርከቡ ሓቢሮም።
እዞም ሚኪኤል ተስፋማርያምን ኣማኑኤል ገብረሚካኤል ዝትበሃሉ ክልተ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ኣብ እስራኤል ንማዕከን ዜና ሃረጽ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝነበርሉ ብሰንኪ ግዱድ ወትሃደራዊ ኣገልግሎት ነቲ ዘፍቕርዎ ዓይነት ስፖርት ጠንጢኖም ክስደዱ ከምዝተገደዱ’ዮም ዝገልጹ።
እቶም ብጋንታ ተጠርኒፎም ኣብ ደረጅኦም ዝወዳደሩ ዘለዉ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ፣ ሓያሎ ዋናጩ ብምዕታር፣ ንመጻኢ ብዝልዓለ ክደፍኡሉ ይጽዕሩ እኳ እንተለዉ፣ መንግስቲ እስራኤል በብእዋኑ ዘውጽኦ ዘሎ ሓተቲ ዑቕባ ናብ ክፉት ቤት ማእሰርቲ ሖሎት ክዳጎኑ ዝብል ትእዛዝ ግና ከቢድ ሻቕሎት ፈጢርሎም ምህላዉ ጠቒሶም።
ፊልሞን ዝተባህለ ሓለቃ’ታ ጋንታ፣ ዝሓለፈ ዓመት ናብ ቤት ማእሰርቲ ሖሎት ክዳጎን ድሕሪ ዝቐረበሉ ጻውዒት፣ ካብ ፍቕሪ ቅድድም ብሽክለታ ክእለ ስለዘይደለየ ብፍቓዱ፣ ናብ ሳልሰይቲ ሃገር ክጥረዝ ከምዝሓተተ’ውን ከም ኣብነት ጠቒሶም።
ወዲ 34 ዓመት ሚኪኤል ተስፋማርያም’ውን ክሳብ 4 ሓምለ ኣብ ዘሎ ግዜ ናብቲ ክፉት ቤት ማእሰርቲ ክርከብ ተሓቲቱ ምህላዉ’ዩ ዘነጽር ጸብጻብ ማዕከን ዜና ሃረጽ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ኣብቲ ብደረጃ ዓለም ኣብ ቅድሚት ዝስራዕ ዙር ፈረንሳ፣ ክልተ ኤርትራውያንን ንክለብ ዳይመንሽን ዳታ ሓደ ኢትዮጵያውያን ከኣ ላምፕረ መሪደር ወኪሎም ይቐዳደሙ ኣለዉ።
ዳኒኤል ተኽለሃይማንትን ናትናኤል ብርሃንን ከምኡ ድማ ሓደ ኢትዮጵያን ኣብ ሓንቲ ጋንቲ ተጠርኒፎም ይወዳደሩ ምህላዎም ዝገልጽ ናይ ትማሊ ዜና’ውን ብጌጋ ምዃኑ ምስናይ ይቕሬታ ንሕብር።
ኢትዮጵያዊ ተቐዳዳማይ ጽጋቡ ገብረማርያም፣ ኣቐዲሙ ኣባል እታ ንኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ዳኒኤል ተኽልሃይማኖት፣ መርሃዊ ቅዱስን ናትንናኤል ብርሃነን ጠርኒፋ ዝነበረ ክለብ ኤምቲኤን ኩቤካ’ዩ ኔሩ።
==========================


text:
ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ንገዛእ ርእሶም“ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ” ኢሎም ዝጽውዑ ፡ ፈደራላዊ መንግስቲ ግን ተዋጋእቲ ኣካል’ቲ ኣሸባሪ ዝተሰምየ ውድብ እዮም ዝብሎም ሓይልታት ሎሚ ሶኑይ ወታሃደራዊ መጥቓዕቲ ምፍናው ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ(ህወሓት) ገሊፁ።
ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ንሮይተርስ ብቴሌፎን ኣብ ዝሃቡዎ ቃል ሰራዊት ኢትዮጵያ ምስ ሓይልታት ክልል ኣምሓራ ብምትሕብባር ሓይልታት ትግራይ ካብ ክልል ኣምሓራ ንምውፃእ መጥቓዕቲ ፈፂሞም ኣለው ኢሎም።
ሮይተርስ ንናይ ኣቶ ጌታቸው ረዳ መግለፂ ብነፃ ወገን ኣይረጋገፆን።
መጥቓዕቲ ተፈፂሙ እንተኾይኑ ዝተሓተታ ወሃቢት ቃል ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ዝኾና ቢልለኔ ስዩም መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ መላእ'ታ እታ ሃገር ንዝርከቡ ዜጋታቱ ካብ ተግባራት ግብረ ሽበራ ናይ ምክልኻል ሓላፍነት ኣለዎ ክብላ መሊሰን።
ንሰን ተወሳኺ መብርሂ ከይሃባ"መንግስቲ ኢትዮጵያ ህወሓት ኣብ ክልል ኣምሓራን ካልኦት ከባቢታትን ንዝፍፅሞ ዕንወት፣ህውከትን ቅትለትን ምምካቱ ክቅፅል እዩ’’ ኢለን ።
ቤት ፅሕፈት ኣቶ ጌታቸው ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ"11 ጥቅምቲ ንጉሆ ሰራዊት ኢትዮጵያ ምስ ፍሉይ ሓይልታት ኣምሓራ ብምትሕብባር ኣብ ኩሎም ግንባራት ዝተዋደደ መጥቓዕቲ ፈፂሙ ኣሎ’’ኢሉ ።እቶም ሓይልታት ኣብ ወገልጤና፣ውርጌሳን ሃሮን ደብዳብ ከቢድ ብረት፣ናይ ውግእ ነፈርቲ፣ ድሮናት፣ ታንክታትን ተወንጨፍቲ ሮኬታትን ምጥቃሞም እቲ መግለፂ ሓቢሩ ኣሎ።


text:
ወዲ ሸሞንተ ዓመት ጓታማላዊ ስደተኛ፡ ኣብ ዶብ ሜክሲኮ-ኣሜሪካ ዓሪፉ
መንግስቲ ኣሜሪካ ነቶም ናብ ሃገራ ዝእትው ዘለው ሰደተኛታት ጓታማል፡ ሆንድራስን ኤል ሳልቫዶርን ብሕማቕ ትሕዞም ከም ዘላ ብምግላጽ፡ ሓደ ኣባላ ባይቶ ኣሜሪካ ንሃገሩ ወንጂሉ።
ወዲ ሸሞንተ ዓመት ጓታማላዊ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኣሜሪካ ከም ዝሞተ ድማ ሰበ ስልጣናት ኢሜግሬሽን ገሊጾም።
እቲ ዝሞተ ቆልዓ፡ ፊሊፕ ኣሎንዞ-ጎመዝ ከም ዝብሃል ሓደ ኣባል ባይቶ ኣሜሪካ ካብ ግዝኣት ቴክሳስ ገሊጹ።
ነዚ ናይ ሕጂ ወሲኽካ፡ ኣብዚ ወርሒ ድሕሪ ናብ ኣሜሪካ-ሜክሲኮ ዶብ ምስጋር፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኣሜሪካ ዝሞቱ ስደተኛታት ቆልዕ ክልተ በጺሖም ኣለው።
ኣብቲ ዝሓለፈ ፍጻመ፡ ሓንቲ ጓል ሸውዓተ ዓመት ጓታማልዊት ጃክሊን ካል፡ ድሕሪ ሒደት ሰዓታት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታዋ ኢያ ዓሪፋ።
ኣባል ባይቶ ግዝኣት ቴክሳስ፡ ጁዋኪን ካስትሮ፡ ባይቶ ኣሜሪካ ጠንቂ ሞት ናይቲ ቆልዓ ከጻሪ ጠሊቡ።
"ነቶም ዕቑባ ዝሓቱ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኣሜሪካ ዝርከቡ ስደተኛታት ከም ሰብ ኩሉ ዝግብኦም ክብረትን ሓልዮትን ሕክምናዊ ኣገልግሎትን ከም ዝውሃቦም ክነረጋግጽ ኣሎና" ኢሉ ጁዋኪን ካስትሮ።
ጁዋኪን ካስትሮ ብተወሳኺ "ምምሕዳር ኣሜሪካ ዝኽተሎ ዘሎ ፖሊሲ፡ ነቶም ብሕጋዊ መእተዊ ዶባት ኣሜሪካ ዝኣትው ዘለው ስደተኛታት ብምምላስ፡ ነቶም ስድራቤታትን ቆልዑን ንሓደጋ ይቃልዑ ኣለው" ኢሉ።
ካብ ማእከላይ ኣሜሪካ ኣሽሓት ስደተኛታት ናብ ዶባት ኣሜሪካ ተጓዒዞም ኣለው።
እዞም ስደተኛታት ከም ዝብልዎ፡ ኣብ ሃገሮም፡ ጓታማላ፣ ሆንዱራስን ኤል ሳልቫዶርን ዘሎ ስቅያት፣ ድኽነት፣ ህውከትን ነውጽን ሂወቶም ንምድሓን ከም ዝሃደሙ ይገልጹ።
ዋላ`ኳ መንግስቲ ኣሜሪካ ነቶም ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ ሃገራ ዝኣተው ስደተኛታት ክትኣስሮም፡ ክትፈርዶምን ካብኡ ድማ ናብ ሃገሮም ክትሰጎም ምዃና እንተኣጠንቀቐት፡ ዕላማ እቶም ስደተኛታት ግን ኣብ ኣሜሪካ ክነብሩ ከም ዝደልዩ ይገልጹ።
እንታይ'ዩ ኣጓኒፉ?
እቲ ቆልዓ ድሕሪ ፍርቂ ለይቲ ናይ 25 ታሕሳስ ከም ዝዓረፈ ሓለዋ ዶባት ኣሜሪካ ይገልጹ።
እቲ ትካል ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ብሰኑይ፡ እቲ ወዲ ሸሞንተ ዓመት ቆልዓ፡ ገለ ናይ ሕማም ምልክታት የርኢ ከም ዝነበረ ሓቢሩ።
ኣቲ ቆልዓን ኣቡኡን ናብ ኣላሞጎርዶ፡ ኒው ሜክሲኮ ዝርከብ ሆስፒታል ከም ዝተወስዱን፡ እቲ ቆልዓ ጉንፋዕን ረስንን ስለ ዝነበሮ፡ ኣሞክሲሊንን ብሩፎንን ዝብሃል መድሃኒት ከም ዝተዋህቦን፡ ብሰኑይ ድሕሪ ቐትሪ ድማ ካብቲ ቤት ማእሰርቲ ከም ዝተፈትሐን እቲ ትካል ሓቢሩ።
ብድሕሪኡ፡ ሰኑይ ናይ ምሸት፡ እቲ ቆልዓ ከምልስ ምስጀመረ ናብቲ ሆስፒታል ተመሊሱ፡ እንተኾነ ድሕሪ ሒደት ሰዓታት ዓሪፉ።
ስጋብ ሕጂ ጠንቂ ናይቲ ቆልዓ ሞት ኣይተፈልጠን።
ጃክሊን'ከ እንታይ ኮይና?
ጃክሊንን ኣቦኣን፡ ምስቶም ካብ ማእከላይ ኣሜሪካ ናብ ኣሜሪካ ዝወሓዙ ስደተኛታት ኣብ መጀመርታ ወርሒ ታሕሳስ ኢዶም ነቶም ኣብ ኒው ሜክሲኮ ዝርከቡ ኣባላት ሓለዋ ዶብ ኣሜሪካ ከም ዝሃቡን፡ ካብኡ ጃክሊን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከላ ረስኒ ከም ዝገበረትን፡ ኣብ መወዳእታ ድሕሪ ገለ መዓልታት ድማ ኩሊታ ምስራሕ ደው ምስ ኣበለት ዓሪፋ።
ሬሳ ጃክሊን ድማ ናብ ሃገራ- ጓታማላ ተሰዲዱ።
ጃክሊን ብሰንኪ ስንባደን ንመዓልታት መግቢ ብዘይምብላዓን ማይ ብዘይምስታያን ኩሊታ ምስራሕ ደው ብምባላ ከም ዝዓረፈት ኣባላት ሓለዋ ዶብ ከም ዝገለጹ ጋዜጣ ዋሽንግቶን ፖስት ኣመልኪቱ።
ኣቦ ጃክሊን ግና ውሳነ መንግስቲ ኣሜሪካ ይጽበ ኣሎ።
ስለምንታይ`ዩ ኣብቲ ዶብ ወጥሪ ዘሎ?
ገለ ናይ ማዕከናት ዜና ፡ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ካብ ማእከላይ ኣሜሪካ ናብ ዶብ ሕቡራት ምንግስታት ኣሜሪካ ዝውሕዙ ዝነበሩ ስደተኛታት ተዓዚበን።
ድሕሪኡ ኣብዚ ዝሓለፈ ሰሙናት እቲ ቑጽሪ ናብ ኣሽሓት ደይቡ።
ዝሓለፈ ወርሒ፡ ኣባላት ሓለዋ ዶባት፡ ኣብ ልዕሊ እኩባት ስደተኛታት እንተላይ ቆልዑት ዝርከብዎም ዘንብዕ ጋዝ ተጠቒሞም።
እቶም ስደተኛታት ብኣእማን ምስ ሃረሙና ኢና እቲ ዘንብዕ ጋዝ ተጠቒምና ኢሎም እቶም ኣባላት ሓለዋ ዶብ።
እንተኾነ፡ ገለ ንምምሕዳር ትራምፕ ዝነቅፉ ሰባት ግና እቲ መንግስቲ ጨካን ስጉምቲ ብምውሳዱ ክውንጅልዎ ከለው፡ መንግስቲ ሜክሲኮ ድማ እቲ ፍጻሜታት ክምርመር ጠሊባ።
እቶም ኣሽሓት ስደተኛታት ካብ ማእከላይ ኣሜሪካ ልዕሊ 4,000 ኪሎ ሜትር ከም ዝተጓዕዙ ተፈሊጡ። ብዙሓት ካብኦም ድማ ስድራቤታት ምስ ደቆም ይርከብዎም።
ፕረዚደንት ትራምፕ ከም ዝበሎ እቶም ስደተኛታት ጉዳዮም ብቤት ፍርዲ ስጋብ ዝውሰን ብወገን ሜክሲኮ ክጸንሑ ኣለዎም ኢሉ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን።
ትርጉም ቤት-መቅደስ
ቤተ መቅደስ ዝብል ሓረግ ናይ ክልተ ቃላት ኮይኑ ፣ ቤት ማለት መሕድሪ ፣መንበሪ፣ ስራሕ ዝስርሓሉ ፣ ጉባኤ ማኅበር ( ቤተ እስራኤል ፣ ቤተ ክርስቲያን ከምዝበሃል) ማለት ኪኸወን ከሎ፣ መቅደስ ፣- ማለት ድማ መቀደሲ ፣መመስገኒ፣ መሥዋዕተ ጸሎት መቅረቢ ማለት እዩ።
ስለዚ ቤት-መቅደስ ዝብል ሓረግ ሓደ ቤተ-እግዚአብሔር ፣ ናይ እግዚአብሔር መሕደሪ፣ ናይ ቅዱስ ስሙ መጸውዒ ፣ መቅደስ ኦሪት ፣ መቅደሰ ወንጌል፣ ቤተ-ክርስቲያን ማለት እዩ።
ካልኣይ ማኅበረ እግዚአብሔር ፣ ጉባኤ ምእመናን ዝብል ትርጋሜ ክህልዎ ከሎ ክርስቲያን ንገዛእ ርእሶም ማኅደር እግዚአብሔር ወይ ናይ እግዚአብሔር መሕደሪ ምዃኖም ይገልጸልና ።
ኣብ ላዕሊ ከምዝረኣናዮ ናይ ቤተ-መቅደስ ትርጉሙ ብሰፊሑ ክግለጸላና ብሠለስተ ከፊልና ክንሪኦ ኢና።
1 .ናይ ክርስቲያን ሓድነት ( ጉባኤ ምእመናን) ቤተ-መቅደስ ይብሃል።- ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ “ክልተ ወይ ሠለስተ ዀይኖም ብስመይ ኣብ እተኣከቡሉ ኣነ ከኣ ኣብ ማእከሎም እየ” ማቴ.18-20፡ ከም ብዝበለ ንሕና ምእመንና ክርስቲያን ክልተ ሠለስተ ኮይንና ስሙ እናጸዋዕና እንተተኣኪብና ኣምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር ኣብ መንጎና ተረኺቡ ጉባኤና ብፀጋኡ ይባርኸልና። ስለዚ ናይ እግዚአብሔር መሕደሪ ዝኾነ ናይ ክርስቲያን ሓድነት ( ጉባኤ ምእመናን ) ቤተ-መቅደስ ተባሂሉ ይጽዋዕ።
2 .ክርስቲያን (ሓደ ምእመን) ቤተመቅደስ ይብሃል። ብርሃናት ዓለም ቅዱስ ጳውሎስ ኣብ መልእኽቱ ነፍሲ ወከፍ ክርስቲያን ናይ እግዚአብሔር መሕደሪ (ቤተ-መቅደስ) ምዃና ክገልጽ ከሎ 1ይቆረ. 3-16 ።”ቤተ መቅደስ ኣምላኽ ምኻንኩምን መንፈስ ኣምላኽ ኣባኻትኩም ሓዲሩ ምህላውንዶ ኣይትፈልጡን ኢኹም። ሓደ እኳ ነታ ቤተመቅደስ ኣምላኽ እንተኣማሰነ ኣምላኽ ከማስኖ እዩ። ቤተመቅደስ ኣምላኽ ቅድስቲ እያ። እዛ ቤተመቅደስ እዚኣውን ንስኻትኩም ኢኹም” ይብለና።
ከምእውን ኣብ 1ይቆረ.6-19”ብዋጋ ተዓዲግኩም ኢኹም እሞ ሥጋኹም ቤተመቅደስ እቲ ኣባኻትኩም ዘሎ ካብ ኣምላኽ እተቐበልኩምዎ መንፈስ ቅዱስ ምኻኑ ናይ ርእስኹም̕ውን ከም ዘይኰንኩም̕ዶ ኣይትፈልጡን ኢኹም ፣ ስለዚ ብሥጋኹም ንኣምላኽ ኣኽብሩዎ” ስለዚ ሓደ ምእመን ሰብነቱ ናይ እግዚአብሔር ንብረት ብምዃኑ፣ ነፍሲ ወከፍ ምእመንና ናይ እግዚአብሔር ቤተ-መቅደስ ይበሃል።
- “ሕንጻ ቤተ-መቅደስ” ቤተ-መቅደስ ይብሃል። እግዚአብሔር ዝምለኸሉ ፣ ቅዱስ ስሙ ዝጸውዓሉ ፣ መሥዋዕት ወንጌል ዝሥውዓሉ ፣ ክርስትያን ዝእከብሉ ቤተ-መቅደስ ተባሂሉ ይጽዋዕ። እዚ ቤተ-መቅደስ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ናይ ምስጋና ቦታ ስለዝኾነ እዩ። ኣብ ቅዱሳት መጽሓፍቲ ሕንጻ ቤተ-መቅደስ ናይ ቅዱስ ስሙ መጸውዒ ምኻኑ ተገሊጹ ንረኽቦ ኢና።  > 2ይዜና.መዋ.7፣15። ብምባል ሕንጻ ቤተ-መቅደስ እግዚአብሔር ንምእመናኑ ዝባርኸላን ዝቅድሰላን ፀጋኡ ዝዕድለላ ምዃኑ ይነግረና።
ኣብዛ ቤተ-መቅደስ እግዚአብሔር ፣ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም፡ ቅዱሳን መልኣኽትን ቅዱሳን ሓዋርያትን ጻድቃን ሰማዕታት ዝርከቡላ ኣምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር ምሕረቱን ፀጋኡን ንምእመናኑ ዝዕድለላ ቅድስቲ ቦታ እያ።
- ናብ ቅድስቲ ቤተ-ክርስቲያን ክንኣቱ ከለና ዝገብሩ ምድላዋት
ጠቢቡ ሰለሙን “ ናብ ቤት ኣምላኽ ክትከይድ ከሎኻ እግርኻ ሓሉ” መክ.5-1። ከምዝብለና ናብ ቤተ-መቅደስ ክኸይድ ዝብገስ ምእመን ንእግሩ ምሕላው ፡እግረ ሥጋኡ ናብ ዘይግባእ ቦታ ፣ እግረ ሕሊናኡ ካብ ሓጥያትን በድልን ምሕላው ይግባእ ። መዓስ፧ ብኸመይ ናብ ቤተመቅደስ (ቅድመ እግዚአብሔር) ምእታው ከምዘለዎ ፈሊጥና ክንዳሎ ይግባእ።
ናብ ቤተ መቅደስ ቅድሚ ምእታውና ኣቀዲሞና ክንገብሮም ዝግብኣና ምድላዋት ከም እግዚአብሔር ቅዱስ ፍቃድ ካብ ዝቅጽል ጽሑፍና ክንእዮም ኢና።
ኣምላከ ቅዱሳን እግዚ አብሔር ጥበቡን ምስትውዓሉን ይግለጸለና።
ቤተ መቅደስ እግዚአብሔር ክንኣቱ ከለና ክንገብሮም ዘለና ምድላዋት
ሀ. ናይ ልቦና ምድላዋት
ናብ ቤተ-መቅደስ ክብገስ ዝሓሰብ ሰብ ካብ ኵሉ ነገር ኣቀዲሙ ናይ ልቦና ምድላዋት ክገብር ይግብኦ። እዚ ከኣ ልቦናና ካብ ቂም በቀል፣ ክፍኣትን ተንኮልን፣ ካብ ዝሙት ካብ ካልእ ዝተፈላለየ ክፋእ ተግባራት ንጹህ ምግባርናን ዘይምግባርን ክንምምር ይግበኣና። ምኽንያቱ ንሕና ኣቀዲምና ንገዛእ ርእሱ እንድሕር ዘይመርሚና ልብን ኩላሊትን ዝምርምር እግዚአብሔር ክምርምረናን ክንዕቀናን እዩ። “ ንልብን ኩላሊትን እትምርምር ጻድቅ ኣምላኽ ኢኻ”መዝ.7፣9።
እግዚአብሔር ኣምላኽ ብሊቀ ነብያት ሙሴ ጌይሩ ንሕዝቢ እስራኤል ካብ ዝኣዘዞም ትእዛዛት ሓደ ናይ ልቦና ግርዘት እዩ። ናቡኡ ኪመጹ ኣብ ቅድሚ ድንኳኑ ክሰግዱ፡ ምስ በደሎም ከይቀርቡ “ዕልቦ ልብኹም ግዘሩ …….>> ኢሉዎም እዩ። “ እምበኣርሲ ንስኻትኩም ዕልቦ ልብኹም ግዘሩ ክሳድኩምውን ደጊም ኣይተትርሩ። እግዚአብሔር ኣምላኽኩም ንሱ ኣምላኽ ኣማልኽቲ ጎይታ ጎይቶት እቲ ዓቢ እቲ ሓያል እቲ ዘፍርህ ኣምላኽ ገጽ ርእዩ ዘየዳሉ መማለዲ ኸኣ ዘይቕበል እዩ። “ዘዳ.10-16። ዕልቦ ልብና ምግዛር ማለት፣ ልብና ምስባር ፣ ካብ ቂም በቀል ነጻ ኮይና ፣ ካብ ኣምልኾ ጣኦት ምርሓቅ ብሓፈሻ፣ እግዚአብሔር ካብ ዘይፈትዎ ነገር ኩሉ ምፍላይን ምርሓቅን ማለት እዩ።
ቅዱስ ዳዊት ኣብ መዝሙሩ “መሥዋዕቱሰ ለእግዚአብሔር መንፈሰ የዋህ። ልበ ትሑተ ወየዋህ ኢይሜንን እግዚአብሔር ። መሥዋእቲ እግዚአብሔር ስቡር መንፈስ እዩ። ዎ ኣምላኽ ንስቡርን ቅጥቁጥን ልቢ ኣይትንዕቆን ኢኻ። “ መዝ.50(51)፣ 17 ይብለና።
ክቡር ቅዱስ ዳዊት ኣብ መዝሙሩ ከምዝነገረና ብኣእዳውና እንሕዞ ጥዋፍን ሽምዓን፣ ናብ ቤተመቅደስ ካብ ነቅርቦ መባእን ስእለትን ኣቀዲሙ እግዚአብሔር ናትና ልቢ ከምዘድሊ ዘመልክት እዩ። ቅዱስ ጳውሎስ ኣብ መልእኽቱ “ኢታፍቅርዎ ለዝ ዓለም፣ ወሐድሱ ልበክሙ፣ ወአመክሩ ዘይፈቅድ እግዚአብሔር ዘሠናይ ወዘጽድቅ ወዘፍጹም ። እቲ ሠናይን ባህ ዜብልን ሙሉእን ፍቓድ ኣምላኽ እንታይ ምኻኑ ምእንቲ ኽትምርምሩስ ብምሕዳስ ሓሳብኩም ተለወጡ እምበር ነዛ ዓለም እዚኣ ኣይትምሰልዋ። “ሮሜ(12፣2) ኢሉና'ዩ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ወንጌሉ “ብፁዓን ንጹሓነ ልበ እስመ እሙንቱ ይርእይዎ ለእግዚአብሔር ። ጽሩያት ልቢ ንኣምላኽ ኪርእይዎ እዮም እሞ ብጹኣን እዮም ። “ ማቴ5፣8። ስለዚ ሰብ ልቦንኡ ነጺሁን ጸኒዑን ብፈሪሃ እግዚአብሔር ንዝቀረበ ኩሉ ኣምላኽና እግዚአብሔር መሓሪ ስለዝዀነ ብምሕረቱ ይርእየና።
እግዚአብሔር ናይ ደቂ ሰባት ልቦና ናብኡ ዝምለሰሉ ዘመን ከምዝመጽእ ብነብዩ ኤርሚያስ ሓዲሩ ክገልጽ ከሎ ከምዚ ይብል። “ እንሆ ምስ ቤት እስራኤልን ምስ ቤት ይሁዳን ሓድሽ ኪዳን ዝኣተወለን መዓልትታት ኪመጻ እየን ይብል እግዚአብሔር። ከምቲ ካብ ሃገር ምስሪ ብኢዶም ሒዘ ኸውጽኦም ከለኹ ምስ ኣቦታቶም ዝኣቶኽዎ ኪዳን ኣይኮነን። ኣነ ጐይትኦም ክነሰይሲ ንሳቶም ነቲ ኪዳን ኣፍረስዎ ይብል እግዚአብሔር። ድሕሪ እዘን መዓልትታት እዚኣተን ምስ ቤተ እስራኤል ዝተኣኽዎ ኺዳንሲ እዚ ደኣ እዩ፣ ሕገይ ኣብ ውሽጦም ክገብር ኣብ ልቦም ከኣ ክጽሕፍ ኣነ ኣምላኾም ክኽውን እየ፣ ንሳቶም ድማ ህዝበይ ኪዀኑ እዮም። ይብል እግዚአብሔር ኣነ ኣበሰኦም ይቕረ ኽብለሎም ሓጥያቶም ድማ ድሕርዚ ኣይክዝክርን እየ እሞ ካብ ንእሽቶኦም ክሳብ ዓብዪኦም ኵላቶም ኪፈልጡኒ እዮም፣ ስለዚ ነፍሲ ወከፍ ንብጻዩ ነፍሲ ወከፍውን ንሓዉ ንእግዚአብሔር ፍለጦ ኢሎም ድሕርዚ ንሓድሕዶም ኣይኪማሃሀሩን እዮም። ይብል እግዚ አብሔር “ኤር.31፣-31-34።።
ናይ ወዲ ሰብ ልቦና ናብ እግዚአብሔር እንድሕር ተመሊሱ ኣብ ላዕሊ ከምዝረኣናዮ ብዙሕ መንፈሳዊ ምኽሪ ኣየድልን እዩ። ምኽንያቱ ዝተጣዕሰን ንንስሓ ዝተዳለወ ልቦና ስለዝሕዝ እዩ። ልቦናኡ ብቃል እግዚአብሔር ስለዝመልእ፣ ኣብ ግዜ ቅድሴን፡ ብተመስጦ ምስ ኣምላኹ ይራኸብ ። እግዚአብሔር ዝፈትዎ ሕይወት'ውን ክመርሕ ይጅምር። ነብየ እግዚአብሔር ኤርምያስ ዝተዛረበሉ እዚ ዘመን ወዲ ሰብ ብፍጹም ልቦና ዝምለሰሉ ፣ ልቡ ንፈጣሪ ዘግዘኣሉ ዘመን ፣ ናይ ሓዲሽ ኪዳን ዘመን እዩ። ሓዲሽ ኪዳን ሰብ ብናይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ሥጋኣን ደምን ተሓቲሙ ናይ ፈጣሪ መሕደሪ ኮይኑ ከም ጥንቲ ከም እስራኤል ዘሥጋ ብተሪር ልቢ ዘይኮነ ስቡር ልቢ ሒዙ ናብ እግዚአብሔርን ናብ ቤተምቅደሱን ዝቀርበሉ ዘመን እዩ።
ኣብዚ ዓመተ ምሕረት ዝተኣወጀሉን ሰብ ምስ ፈጣሪኡ ብዝተዓረቐሉ ዘመን፣ ልቦናና ካብ ዓመጻ ዘይተመለሰ ኵላትና ህዝበ ክርስቲያን ንእግዚአብሔር ንለምኖ። ልብና ናይ ሕግኻ መሕደሪ ንክኸውን ኣብቅዓና ንበሎ። ከምዚ እንተኢልና እሱ ዝኣተወልና ቃልኪዳን ይፍጽመልና'ዩ። ሓድሽ ልብን መንፈስን ከኣ ይህበና። “ጽሩይ ማይ ከነጽገልኩም እየ እሞ ክትጸርዩ ኢኹም። ካብ ኩሉ ርኽሰትኩምን ካብ ኩሎም ጣኦታትኩምን ከጽርየኩም እየ እሞ ክትጸርዩ ኢኹም። ሓድሽ ልቢ ድማ ክህበኩም ሓድሽ መንፈስ ከኣ ከሕድረልኩም ናይ እምኒ ልቢ ካብ ሥጋኹም ከውጽእ ናይ ሥጋ ልቢውን ክህበኩም እየ” ሕዝ.36፣25።
ልብና ብንስሓ መርሚርና ካብ ሓጥያት ተፈሊና እንተ ቀሪብና እግዚአብሔር ጸሎትና ይቅበለልና'ዩ፣ ብእነቅርቦ መባእውን ይሕጐስ። እግዚአብሔር ካብ መባእናን ስእለትናን ኣቀዲሙ ናይ ውሽጢ ልብና ቅንዕና እዩ ዝርኢ።”እግዚአብሔር ድማ ናብ ኣቤልን ናብ መሥዋዕቱን ባህ ኢልዎ ረኣየ” ዘፍ.4፣4 ዝተባህለ ናይ ኣቤል ቅኑዕ ልቡን ንጹህቲ ንኣቤል እዩ ዝረኣየ። ኣብ ሕይወትና'ውን ክንርእዩ ዝግበኣና መባእና ናብ ቤተ-መቅደስ እግዚአብሔር ቅድሚ ምቅራብና፣ እግዚአብሔር ንዓና ከምዝርኢ ብዝግባእ ተረዲእና ንገዛእ ርእስና ብንስሓ ክነዳሎ ይግበኣና።
ኣምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር በረከቱን ረዲኤቱን የብዝሓልና። ወላዲተ አምላክ ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ብኣማላድነታ ኣይትፈለየና።
ዘሚካኤል


text:
ጂቡቲ ድሕሪ 14 ዓመታት ንፈለማ እዋን ሲቪላዊ መጎዓዝያ ነፈርቲ ክትጅምር’ያ።
መንግስቲ ጂቡቲ ዝዓደጋ ቀዳመይቲ ነፋሪት ቦዪንግ 737 ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣብ ዝበጽሓትሉ፣ ፕረዚደንት ኢስማዒል ዑመር ገለ ዝርከቦም ላዕለዎት ሰበስልጣን’ታ ሃገር ተረኺቦም።
ኣብ እዋን’ቲ ናይ ኣቀባብላ ጽምብል፣ በዓል ስልጣን መጎዓዝያ ነፈርቲ’ታ ሃገር ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ክልተ ተወሰኽቲ ነኣሽቱ ነፈርትን ሓንቲ ቦዪንግ 767ን ክሳብ መወዳእታ’ዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ተዓዲገን ኣብ ስራሕ ክውዕላ ምዃነን ኣፍሊጡ።
በዓል መዚ ኣየር ጂቡቲ ኣገልግሎቱ ናይ ኤውሮጳ ደረጃ ንኽሕዝ ተክኒካዊን ምምሕዳራዊን ሓገዝ ዘበርክት ዘሎ ብሪጣንያዊ ትካል ካርዲፍ ኣቭየሽን፣ ንግዳዊ መስመር ነፈርቲ ምጅማር ኣብ መንጎ ሃገራት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንዝካየድ ንግዳዊ ልውውጥ ዓቢ ኣበርክቶ ክገብር ዘለዎ ተስፋ ይገልጽ።
ጂቡቲ ኣብ 2019 ምሉእ ዝርሑ ዝጅምር ክልተ ተወሰኽቲ መዓርፎ ነፈርቲ ኣብ ምህናጽ ከም እትርከብ ሰበስልጣን’ታ ሃገር ይገልጹ።
ብተወሳኺ እቲ ንጂቡቲ ምስ ኣዲስ ኣበባ ዘራኽብ መስመር ባቡር ኣብ ዝሓጸረ ኣዋርሕ ስርሑ ክጅምር ምዃኑ ተሓቢሩ። 665 ኪሎሜተር ዝንውሓቱ መስመር ባቡር ኣዲስ ኣበባ ጂቡቲ ስርሑ ኣብ ዝጅምረሉ፣ ዘካዪዶን ምምሕዳራዊ ኣገልግሎት ዝገብረሉን ሓድሽ ኮርፖረሽን ክምስረት ምዃኑ ካብ ኢትዮጵያ ዝተረኽበ ሓበሬታ የመልክት።


text:
ማሕበራውን ፖለቲካውን ዓውድታት ኣብ ምዕባለ ሓደ ሕብረተ-ሰብ ዘይስገሩ ወሰንቲ ኣዕኑድ’ዮም። ባህላውን ሃይማኖታውን ስርዓት ዘይብሉ ህዝቢ መጥመሪ ከምዘይብሉ ዕንጸይቲ’ዩ። ከመይ’ሲ ናተይ ዝብሎ ፍሉይ ማሕበራዊ ክብሪ ስለዘይብሉ። ፖለቲካዊ ንቕሓትን ብቕዓት ምሕደራን ዘይብሉ ህዝቢ ብተመሳሳሊ ካበይ ተበጊሱ ናበይን ብኸመይን ከም ዝይኸድ ኣይፈልጥን። መሰረታዊ ናይ ህይወት መቐይሮ መንገዲ ገዲፉ፡ ኣብዘይመሰረታዊ ጉዳይ ሕድሕዱ እናተመናጨተ፡ ካብ ክብረት ናብ ሕስረትን ምብትታንን’ዩ ዝወርድ። ስለዚ ህዝቢ ዋላ ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳሩ ኣወንታዊ ጎኒ ይሃልዎ፡ ኣብ ፖለቲካዊ ኣረኣእያን ኣሰራርሓን እንተወዲቑ ኩሉ’ዩ ዝስእን። ኣብ ፖለቲካዊ ኣረኣእያኡን ምሕደራኡን ንቑሕን ብቑዕን ጎኒ ሃልይዎ፡ ዘተኣሳስሮ መለለዪ ማሕበራዊ ክብርታት ዘይብሉ ድኹም እንተኾይኑ’ውን ንድሕሪት ተመሊስካ ናይ ምውዳቕ ‘ምበር ንቕድሚት ናይ ምስጓም ዕድል የብሉን። ስለዚ ከኣ ማሕበራውን ፖለቲካውን ዓውድታት ኣብ ምዕባለ ሓደ ሕብረተ-ሰብ ወሳኒ ግደ ዘለዎም፡ ክልተ ዝመስሉ ግን፡ ሓደ ብዘይትሓደ ናይ ምቕጽል ዕድል ዘይብሎም ተመጋገብቲ መትንታት’ዮም።
ካብ መግለጺ ማሕበራዊ ክብርታት ህዝቢ ሓደ ስርዓተ መውስቦ’ዩ። ማሕበራዊ መውስቦ ደቂ-ሰባት ንኣካለ መጠን ምስ በጽሑ ዝፍጸም ክቡር ናይ ህይወት ነጥቢ መቐይሮ’ዩ። ክልተ ተቓራኒ ጾታ ዘለዎም ሰባት፡ ብእምነትን ማሕላን ኣብ ሓደ ዝመጽእሉ፣ ወሊዶም ዝስዕምሉ፣ ኣዕብዮም ዝልእክሉ ኣብ ግዜ እርጋኖም ዝድገፍሉ፣ ሓድጊ ገዲፎም ዝሓልፍሉ፣ መሰረት ሕብረተ-ሰብን ሃገርን ዝኾነት ስድራ ቤት ትጣየሰሉ መድረኽ’ዩ። መውስቦ ክሳብ ክንድ’ዚ ርዝነት ዘለዎ ጉዳይ ብምዃኑ ከኣ፡ ብወሳኒ መልክዑ ብዘይ እኹል መጽናዕቲ፣ ብዘይግቡእ ምምኽኻር፣ ብዘይተሳተፎ ቀረባ ቤተዘመድን ፈተውትን ኣይፍጸምን። ኩሉ ነገር ብስርዓትን ኣገባብ ክኸይድ ስለ ዘለዎ፡ ማሕበራዊ መውስቦ ናቱ ዝኾነ ስርዓትን ኣገባብን ኣለዎ።
ከም ኣብነት ኣነ ኣብ ዝዓበኽሉን ብቕረባ ዝፈልጦን ስርዓተ መውስቦ ኣብ ባህሊ ብሄረ ትግርኛ፡ ሕቶ መውስቦ ብወገን እንዳ ወዲ’ዩ ዝጅምር። እንዳ ወዲ ዓይኒ ንዘውደቑላ ጓል ንምርካብ፡ ምስ ስድራ ቤት ጓል ቅርበት ዘለዎ፡ ነቲ ጉዳይ ብሓላፍነት ተቐቢሉ ኣብ ፍጻሜ ከብጸሖ ይኽእል’ዩ ዝበልዎ ሰብ ከም መማጽኢ ( መንጎኛ) ክኾኖም ይሓርዩን ምስኡ ይላዘቡን። መማጽኢ ፍቓደኛ ምዃኑ ድሕሪ ምግላጽ፡ ገለ ዕንቅፋት ከየጋጥሞ ቅድመ ሕቶታት ብምቕራብ ዳህሳስ ይገብር። ኣብ መንጎኦም ናይ ስጋ ዝምድና ከይህሉ፣ ዝኽተልዎ ሃማኖታዊ እምነት ተመሳሳሊ ምዃኑን ዘይምዃኑን፣ ካብ ድሑር ኣተሓሳስባ ዝብገስ ኣሉታዊ ርድኢት፣ መበገሲኡ መሰረታዊ ይኹን ዘይመሰረታዊ ጽልኢ ከይህሉ፣ ንሓዳር ትድለ ዘላ ጓል ግዳማዊ ተኽለ ሰብነታ (ጭጋረታ)፡ ውሽጣዊ ብስለት ኣተሓሳስባኣ፡ ኣዴታታ ወላዳት ምዃነንን ዘይምዃነንን፡ ጸባዋት ድየን ኣይኮናን፡ ምስ ወለዳ ብተኸታታሊ ዝመትወን ከይኾና፡ ...ወዘተ ዝብሉን ካልኦትን ሓቲቱ ዝረኸቦ መልሲ ሒዙ ተልእኾኡ ክፍጽም ናብ እንዳ ጓል ይኸይድ። ምኽንያት መምጺኢኡ ትሕትና ብዘለዎ ኣገባብ ይሕብር። ናታቶም መልሲ ድማ ይሰምዕ። ካብ እንዳ ጓል ዝረኸቦ መልሲ ሒዙ ናብ እንዳ ወዲ ይምለስ። ከም’ዚ ተባሂለ ኢሉ ከኣ ይነግር። ዝተረኽበ መልሲ ኣወንታዊ እንተደኣ ኮይኑ ኣሰይ ጉዳይ ሰለጠ። ኣይፋል እንተደኣ ኮይኑ ኣብኡ የብቅዕ። ኣብ መንጎ ምድላይን ዘይምድላይን ጠልጠል ዝበለ ዘይበሰለ ጉዳይ እንተኾይኑ ግን፡ መማጽኢ እቲ ጉዳይ ኣብ ፍጻሜ ክሳብ ዝበጽሕ፡ ካብ ናብ እናተመላለሰ ከብስሎ ይግበር። ኣብ ምሉእ ምርድዳእ ምስተበጽሐ ዕለተ ሌላን ህጸን ይተሓዝ። ድሕሪ ሕጸ ድማ ዕለተ መርዓ ይንጸር።
ቃል ኪዳን ብሰለስተ መሰረታዊ ረቓሒታት ይፍጸም። ብባህላዊ፡ ሃይማኖታዊ፡ ዘመናዊ (መዘጋጃቤታዊ)። ካብ ጥንቲ ጥቅምቲ ክሳብ ሎሚ ኣብ ብሄረ ትግርኛን ኣመንቲ ተዋህዶ ቤተ-ክርስትያንን ዝግበር ስርዓተ መውስቦ፡ ብወሳኒ መልክዑ ባህላዊ ኮይኑ መጥመሪኡ ሓይማኖታዊ ስርዓት፡ ቃለ-እምነትን ማሕላን ማእከሉ ዝገበረ’ዩ። ቃል-ኪዳን ኣብ ዝእሰረሉ ብቁጠባዊ ዓቕሚ ድርቱነት ጽብብ ብዝበለ ወይ ብጭሉቕ እንተተፈጺሙ፡ ወለድን መቕርብን ናይ ክልቲኦም ተጻመድቲ ማለት፡ ብሽነኽ እንዳወድን እንዳ ጓልን፣ ናይ ሃማኖት ኣቦ፣ ዋሕስ ኣብ ዝተረኽብሉ ይፍጸም። ብዝሕ ዝበለ ዕዱም ኣብ ዝተረኽበሉ ሰፊሕ ዳስ ዝካየድ እንተኾይኑ ከኣ፡ ዕዱማት ብግልጺ ኣብ ዝዕዘብሉ፡ ክልቲኦም ወገናት ዝኣመንሎም ሓለቓ ዳስን ዋሕስን መዚዞም ኣብ ማእከል ዳስ ደው ክብሉ ይግበር፡፡ ሓለቓ ዳስ ንእንዳ ጓልን እንዳ ወድን በብተራ ኣቶ እከለ ዋሕስ ክኸውን ትቕበልዎ ዲኹም ኢሉ ይሓትት። ካብ ወለዲ ኣወንታዊ መልሲ ምስ ረኸበ፡ ንዋሓስ ንስኻኸ ብዘይኣድልዎ ዋሓስ ኮይንካ ከተገልግል ቅሩብ ዲኻ ኢሉ ይሓቶ። ድልውነቱ ምስ ገለጸሉ የምሕሎ። ቀጺሉ እዞም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሱ ሰብ ጉዳይ ኣብ ዝተረኽብሉ ኣብ ማእከል ዳስ ናብ’ዚ ዝስዕብ ጉዳይ የምርሕ።
ኣብ ግዜ ሕጸ እንዳ ወዲ ንእንዳ ጓል ዘበርከትዎ ብገንዘብ፡ ብጥሪት፡ ብዓይነት፡ ብጉልበት ተዘርዚሩ ይቕርብ። ኮታ እንዳ ጓል ዝሓተትዎን እንዳ ወዲ ዝመለስዎን ዘይመለስዎን ዝተኣትወ ቃል ዝተፈጸመን ዘይተፈጸመን ብወግዒ ይንገር። ቅሬታ ዘለዎ ቅሬታኡ የስምዕ። ቅሬታ እንተዘይሃልዩ ብምምስጋን ናብ ዝቕጽል ይሓልፍ። ንተጻመድቲ መውጽኢ ሓዳር ዝኸውን ካብ ክልቲኦም ወለዲ ማለት እንዳ ወድን እንዳ ጓልን ብማዕረ ወይ ብርዱእ ምኽንያት ክንድዚ ሂብና ኣለና ኢሎም በብወገኖም ይገልጹ። ሓለቓ ዳስ ዕልልል እናበለ እንዳ ክስቶ ከም’ዚ ኢሎም፡ እንዳ ክስቶ ድማ ከም’ዚ ኢሎም ኢሉ ንዕዱማት ይሕብር። ዋሕስ ቃልኩም ዲዩ ብተግባር ትፍጽምዎ ዲኹም ኢሉ ይሓትት። ወለዲ እወ ቃልና’ዩ፡ እግዝኣብሄር ከኣ ቃልና ኣየጥለመና ይብሉ። ስርዓተ ቃል ኪዳን ይቕጽል። መራሒ ሃይማኖት መርዓትን መርዓውን ከይጠልመኪ፡ ከይጠልመካ እግዝኣብሄር ይጥለመኒ ኢሎም ቃላ ማሕላ ክፍጽሙ ይግበር። መስርሕ መውስቦን ቃል-ኪዳንን ድማ በዚ ኣገባብ ይዛዘም።
በዚ ኣገባብ’ዚ ዝሓለፈ ማሕበራዊ ጽምዶ ወይ ስርዓተ መውስቦ እቲ ዝበዝሕ ዕውት’ዩ። ስለምንታይ ዕውት ይኸውን? 1. ብቕኑዕ ሕልና ስለ ዝብገስ። 2. ሕግን ስርዓትን ስለ ዝተኸተለ። 3. ኣብ ሓቀኛ ድሌትን ግቡእ መጽናዕትን ስለ ዝምስረት፡፡ 4. ብኹሎም ቅቡላት ዝኾኑ ኣውሓስቲ ኣካላት ስለ ዘሳትፍ። 5. ብእነተ ማእከላይ ዳኛ (ዋሕስ) ብዘለዎ ዝፍጠር ጽምዶ ብምዃኑ ንክፈርስ ዘለዎ ዕድል ኣዝዩ ጸቢብ ይገብሮ። ዘፍርስ ነገር እንተኣጋጢሙ ከኣ፡ ከም ኣመሰራርታኡ ግልጽነት፣ ምኽንያታውን ሕጋውን ስርዓት ብዘለዎ ኣገባብ ስለ ዝፍጸም ዘሰሓሕብ ኣይከውንን። ሰብ ጉዳይ ቃል ኪዳኖም ካብ ምቁራጽን ዝኣተውዎ ማሕላ ብምዕጻፎም ካብ ዝፈጥረሎም ናይ ሕልና ቁስልን ወጻኢ በትሪ እናወጣወጡ ናብ ሓዞ ትሰዶ ኣየምርሑን። ኣይበኣሱን። ዝረገጽካዮ ኣይረግጸኒ ኣይበሃሉን። ትማሊ ከም’ዚ ዝበልካ ዝገበርካ ኢሎም ነቲ ብሓባር ዘሕለፍዎ ሕጉስ ህይወት ኣይድምስስዎን። ሓቢርና ክንቅጽል ወይ ንሕና ኣይነፋዕናን ወይ ድማ እግዝኣብሄር ኣይፈቐደን ኢሎም ብሰላም ይፈላለዩ። ኣብ ሓጎስን ሓዘንን ድማ ይበጻጽሑ። እዚ’ዩ ንቕሓት። እዚ’ዩ ልቦናዊ ብስለትን ሓላፍነታዊ ምሕደራን ዝበሃል።
ገለ ንኡስ ፍልልይ ክህልዎ ይኽእል እንተዘይኮይኑ፡ ኣብ ኩሉ ኤርትራዊ ሕብረተ-ሰብ ዝግበር ስርዓተ መውስቦ ዳርጋ ሓደ ወይ ተመሳሳሊ’ዩ። ንስርዓተ መውስቦ ዝወሃቦ ትኹረት፡ ኣገባብ ኣጀማምራኡን ኣፈጻጽማኡን፡ ግልጽነት፣ ፍቓደኝነት፣ ሕጋውነት፣ ባህላውን ሃይማኖታውን መምርሒታት መሰረት ገይሩ፣ መንጎኛን መሰኻኽርን ኣብ ዘለውዎ ብሓላፍነት ተጀሚሩ፡ ብሓላፍነት’ዩ ዝፍጸም። እዚ ከም’ዚ ዝበለ ስልጡን ማሕበራዊ ስርዓትን ምትእስሳርን ዘለዎ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ መዳይ ፖለቲካን ፖለቲካዊ ደሞክራስያዊ ምሕደራን ኣስታት ን80 ዓመታት ካብ ዘረባ ዝሓልፍ ዝጭበጥ ፍረ ከመዝግብ ዘይምኽኣሉ የገርምን የሕፍርን። ንሓቀኛ ምሕዝነትን ሓድነትን ፖለቲካዊ ውድባት ኣብ ህዝቢ ዘሎ ኣወንታዊ ባህጊ፡ ነዚ ክውን ንምግባር ዝተኸፍለ መስዋእቲ ደቂ-ህዝብን የሕዝን። ኣብ ቀጻሊ ፖለቲካዊ ሕሜታ፡ ጸለመ፡ ደማዊ ፖለቲካዊ ቅልውላው ተኣሊኽካ ምንባር ናይ ውርደት ውርደት’ዩ። ናይ’ዚ ጠንቂ መን’ዩ? ህዝቢ? ካብ ቁጽጽር ወጻኢ ዝኾነ ወድዓዊ ኩነታት? ወይስ መራሕቲ ፖለቲካዊ ውድባት? ሓደ ብሓደ ንርኣዮ።
ቀዳማይ ግደ ህዝቢ፡- ብሃገር ደረጃ ሓቀኛ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት ክንግስ እንተደኣ ኮይኑ፡ ኣብ መንጎ ፖለቲካዊ ውድባት ኣብ ስነ-ሓሳባዊ ንጹርነት ዝተመሰረተ ሓቀኛ ምሕዝነትን ሓድነትን ክረጋገጽ ኣለዎ። ሓቀኛ ምሕዝነትን ሓድነት ኣብ ምምጻእ ህዝቢ ናቱ ተራ ከም ዘለዎ ድማ ኣየተሓትትን። ህዝቢ ከም ህዝቢ ኩሉ ኣባል ፖለቲካዊ ውድባት ክኸውን ስለ ዘይኽእል ግን፡ ስለምንታይ ናቱ ትርጉም ዘለዎ ኣወንታዊ ድፍኢት ዘይገበረ ካብ ምባል ሓሊፍካ፡ መሊእካ ብጠንቅነት ክትከሶ ኣይክኣልን። ብጠንቅነት ኣይከሰስ ‘ምበር ነጻ ግን ኣይኮነን። ህዝቢ ከም ህዝቢ ዘልዕሎ ኣሉታዊ ግደ ኣለዎ’ዩ። ጉድለት ፖለቲካዊ ንቕሓት ዝመበገሲኡ ካብ ፖለቲካዊ መትከላትን ሕግን ወጻኢ ዝግለጽ የዋህ ደገፍን ኣረኣእያን። ውሑዳት ዘይኮኑ ኤርትራውያን ኣብ ፖለቲካዊ መዳይ ናብ ዕሽነት ዝዘንበለ የዋህ ኣተሓሓዛ’ዩ ዘለዎም። እቲ ኣብ ስርዓተ መውስቦ ከም ኣብነት ዝተገልጸ ኣወንታዊ ክብርታት ዝውንን ህዝቢ ብምዃኑ ግን ሓበን’ዩ። ኣብ’ቲ ብሃገር ደረጃ ተፈጢሩ ፖለቲካዊ ዝርገተ ሓሳብ ናቱ ዝተወሰነ ኣሉታዊ ተራ ከም ዘለዎ ምቕማጥ ከኣ ቅኑዕ’ዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ከም ህዝቢ ከይተጋነነ ሃማኖተኛ’ዩ። ስርዓተ ሃይማኖቱ ተኸቲሉ ዝኸይድ’ዩ። ፈሪሓ እግዝኣብሄር ዘለዎ’ዩ። ኣብ በበይኑ ከባቢታት ይኹን ‘ምበር፡ ብወሳኒ መልክዑ ብፍትሓውን ደሞክራስያውን ትሕዝቶኡ ዝፍለጥ ዝተጻሕፈ ያታዊ መማሓደሪ ሕግታት ዝነበሮ ህዝቢ’ዩ። ህርኩትን ተደጋጋፍን ‘ምበር ተጸባይን ተነጻጻግን ባህሪ የብሉን። ንገዛእቲ ዘይምብርከኽ ኣላሽ ዘይብል ሓርበኛ ህዝቢ ምዃኑ ብተግባር ዘመስከረ ተቓላሳይ ህዝቢ’ዩ። ኣንጻር ግዳማዊ መግዛእቲ ብመን ሕራይ ግንባሩ ንዓረር ክህብ ዝቀዳዳም ብተወፋይነቱ ዘኹርዕ ትውልዲ ዘፍረየ ህዝቢ ክንሱ፡ ኣብ ፖለቲካን ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ምሕደራን ዝፈሸለሉ ምኽንያት ደኣ እንታይ ስለ ዘጉደለ ወይ እንታይ መዕዘሚ ስለ ዝተግብረሉ’ዩ? ጉድለቱ ካብ ክፋእ ዘይኮነ ብባህሪኡ ንነገራት ብቕንዕናን የዋህነትን ስለ ዝቕበል’ዩ። ኣብ ፖለቲካ ቅንዕናን የዋህነትን ብንጹር መትከላዊ እምነትን ሕጋዊ ተሓታትነትን እንተዘይተደጊፉ መፍቶ ውሑዳት ተበለጽቲ’ዩ ዝገብረካ። ኮይኑ ዘሎ ከኣ ንሱ’ዩ።
ካብ ኣብራኹ ዝወጽኡ፡ ብቋንቋኡን ወጽዓኡን ዝዛረቡ ውሑዳት ክርዳድ፡ ባርኖስን ሓዊ ዓይና ንቅንዕናኡን የዋህነቱን ተበሊጾም ሜላ እናቐያየሩ ይጻወትሉ ስለ ዝነበሩን ዘለውን’ዩ። “ ቆርበት ተበላሽያ ኣብ ምንታይ ኣብ ምስጣሓ ኣየምስጠሓን ኣብ ምጥበሓ” ከም ዝተባህለ፡ ካብ መጀመርያ ምሉእ ፖለቲካዊ ንቕሓት ወኒኑ ብርእሰ ምትእምማን ክወሳእ ስለዘይተደልየ፡ ምሉእ ዕድሜኡ ኣብ ዕለታውን ወተሃደራውን ኩነታት ጥራሕ ክጽመድ’ዩ ተፈሪዱ። ከም ውጽኢቱ ከኣ፡ ኣብ ክንዲ ኣብ ንጹር ህዝባዊ ዝኾነ ፖለቲካዊ ስነ-ሓሳባዊ መስመርን ኣረኣእያን እከለ’ኮ ዝተማህረ’ዩ። እከለ’ኮ ገዲም ተጋዳላይ’ዩ። እከለ’ኮ ወዲ ዓድና ወዲ ሃይማኖትና’ዩ ብዝብል ኣብ ውልቀ ሰባት ምሉእ እምነት ምሕዳሩ ሓደ ካብ ድኽመቱ’ዩ ዝብል ሚዛን ኣለኒ። ኣብ ወልቀ ሰባት፡ ፖለቲካዊ ውድባት ኮነ መንግስቲ እምነት ምሕዳር ከም ዘለዎ ዝኹነን ኣይኮነን። እምነት ምሕዳር ሓደ ካብ’ቲ ስሩት ክብርታትና ስለ ዝኾነ ክተባባዕ ‘ምበር ክጎድም የብሉን። እቲ ሕቶ ክትኣምን እንከለኻ ንመን ትኣምን? ብኸመይ ትኣምን? ስለምንታይ ትኣምን? እንተተኻሓድካ’ኸ እንታይ መቆጻጸሪ ኣለካ? ንዝብል መልሲ ዝህብ እምነት ክኸውን ኣለዎ። ብፍላይ ንህይወት ብዙሓት ኣብ ዝምልከት ፖለቲካዊ ዛዕባ፡ ሕጋዊ መቆጻጸሪ ዘይብሉ እምነት፡ ፖለቲካዊ ነብሰ ቕትለት ‘ምበር ተራ የዋህነት ኣይኮነን። ስለዚ ህዝቢ ኤርትራ ከም ህዝቢ ኣብ’ዚ ተፈጢሩ ዘሎ ሃገር ከደን ፖለቲካዊ ዝርገተ ሓሳብ ብየዋህነት ኣሉታዊ ተራ ከም ዝተጻወተን ዛጊት’ውን ይጻወት ከም ዘሎን ብልክዑ ዕዳኡ ክስከም ይግባእ።
ካልኣይ ወድዓዊ ኩነታት፡- ሓቀኛ ምሕዝነትን ሓድነት ፖለቲካዊ ውድባት ከይግበር ካብ ቁጽጽር ወጻኢ ዝኾነ ወድዓዊ ጸቕጢ ስለ ዘሎ ( ኢድ ምትእትታው) ስለ ዝግበር’ዩ ዝብሉ ወገናት ዝምልከት፡- ትማሊ ኣብ ትሕቲ ግዳማዊ መግዛእቲ ሎሚ ኣብ ትሕቲ ዘቤታዊ መግዛእቲ ከም ዘለና፡ ተቓሊስና ድማ ሓራ ክንወጽእ ኣለና ንዝብል ካብ ፖለቲካዊ ድሕረት ነጻ ዝኾነ ሓቀኛ ፖለቲካዊ ውድብ ውድዓዊ ኩነታት ግዝያዊ ኣሉታዊ ጽልዋ ክፈጥረሉ ይኽእል ይኸውን። ካብ 40ታት ዝተበገሰ ሕቶ ምሕዝነትን ሓድነት ፖለቲካዊ ሓይልታት ክሳብ ሎሚ፡ ምምሕዳር ወይ ምፍታሕ ክስእን ግን ባዕላዊ ‘ምበር ወድዓዊ ጸቕጢ ( ኢድ ኣእታውነት) ክኸውን ከቶ ኣይክእልን። ሓቂ’ዩ ዝተፈላለየ ረብሓታት ዘለዎም ግዳማውያን ሓይልታት ንዓና ምሰሉ ብዝበልናኩም ኪዱ ዝብል ጸቕጢ ክፈጥሩ፡ መእተዊ ቀዳድ እንተረኺቦም፡ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይና ኣትዮም ነገራት ክሓማዝቑ ኣይፍትኑን ማለት ኣይኮነን። ክፍትኑ ይኽእሉ’ዮም። ኢድ ኣእታውነት ግን ማዕጾኻ ሰቢሩ ዝኣቱ ቀጥታዊ መግዛእቲ ማለት ኣይኮነን። ኢድ ኣእታውነት ከም ትዃን ባዕላኻ ኣብ ዝፈጠርካዮ ነኻዕ ኮይኑ’ዩ ዘጽነዐካን ሓዊ ዘእትወልካን። ከም’ቲ “ሰብኣይን ሰበይትን ዝተባእስሉ መኣዲ ፍጠረለይ” ዝበሃል ምስላ፡ ንውሽጣዊ ዘይሓድነትካን ዘይፖለቲካዊ ብቕዓትካን ተኸታቲሉ’ዩ ዝኣቱ። እዚ ከኣ ባዕላዊ ድኽመት ‘ምበር ወድዓዊ ተጽዕኖ ኣይኮነን። ባዕልኻ ጎቲትካ ዘምጻእካዮ ግዳማዊ ኢድ ኣእታውነት ኣካል ኣምሳል ጠንቂ ናይ ዝርገተ ፖለቲካዊ ሓሳብ ኣምሲልካ ከተቕርቦ፡ ነብስኻ ካብ ምትላል ወጻኢ ቅቡልነት የብሉን። ውሽጣዊ ድኽመትካ ኣለሊኻን ተቐቢልካን ንምፍዋሱ ኣብ ክንዲ ምጽዓት፡ ንካልእ ሓይሊ ከተሰክም ምፍታን ድርብ ሞት’ዩ።
ሳልሳይ ፖለቲካዊ ውድባት፡- ኤርትራዊ ዘመናዊ ፖለቲካዊ ንጥፈታት ካብ ዝተጀመረሉ 40ታት ኣድላይነት ምሕዝነትን ሓድነት ፖለቲካዊ ሰልፍታት ዕዙዝ ነይሩ። ብሓሳብ ደረጃ ድማ ብዙሕ ይዝረበሉ ነይሩ። ግብራዊ ግን ኣይኮነን። ኣብ ግዜ ፈደሬሽን ወይ ዓደይ ዓደይ ኣድላይነት ነይርዎ። ጠለብ ምሕዝነትን ሓድነት ኣብ ተሓኤ ነይሩ። ኣብ ህግሓኤ ነይሩ። ካብ ተሓኤን ህግሓኤን ዝተፈንጨላ ኮነ ብድሕሪአን ኣብ ዝተወልዳ ፖለቲካዊ ውድባት ነይሩን ዛጊት’ውን ኣሎን። ካብ ናይ ልሳንን ወረቐትን መግለጺ ሓሊፉ ትርጉም ብዘለዎ ኣገባብ ኣብ ባይታ ክትርጎም ግን ኣይተራእየን። ምኽንያቱ፡ 1. ኣብ ፖለቲካዊ ውድባት ብሓፈሻ፡ መራሕቲ ፖለቲካዊ ውድባት ከኣ ብፍላይ ቅንዕና ስለ ዝጠፍአ። 2. ብግቡእ ቅድመ መጽናዕትን ፍቓደኝነትን ስለ ዘይብገስ። 3. ህዝባዊ ፖለቲካዊ ንቕሓትን ብቕዓት ምሕደራን ስለ ዘይተወነነ። 4. ኣብ መንጎ ፖለቲካዊ ውድባት ዘሎ ፍልልይ ኣበይን ብኸመይን ብፖለቲካዊ ፕሮግራም፡ ብባህርን ተግባርን ተነጺሩ ናብ ህዝቢ ወሪዱ ስለ ዘይምዘን። 5. ህዝቢ ወይ ኣባል ከየሳተፈ ብመራሕቲ ውድባት ተጀሚሩ፡ ብመራሕቲ ውድባት ስለ ዝፈርስ። 6. ተሰማዕነት ዘለዎም ኣውሓስቲ ኣብ ዝተረኽብሉ ስለ ዘይፍጸም። ካብ ክሳብ እቲ መስርሕ ብምልኡ ብጽሑፍ፡ ብምስልን ድምጽን ተሰኒዱ ስለዘይተሓዝ። 7. ቅድሚ ድሕነትን ክብረትን ብተናጸል ኤርትራዊ ዜጋ፡ ብእኩብ ኤርትራዊ ህዝቢ፡ ሃገር ዝብል ሸፋጢ መደናገሪ ፖለቲካዊ ዕጥቂ ከም ማእከላይ መሰማምዒ ነጥቢ ስለ ዝውሰድ። 8. ህዝባዊ ፖለቲካዊ ኣረኣእያን ሓባራዊ ትካላዊ ኣሰራርሓን ዘይኮነ፡ ጸቢብ ውልቃውን ጉጅላውን ሕሳባት ሰሪዕካ መን ላዕለዋይ ኢድ ሓዘ ኣዝዩ ድሑር ፖለቲካዊ ውድድር ስለ ዝነበረን ዘሎን፣ ሱር ዝሰደደ ፖለቲካዊ ሕማም ኤርትራ ዝፍውስ ሓቀኛ ምሕዝነታዊ ሰፊሕ ግንባር መስሪትካ ብሓባር ንምቅላስ፡ ወይ ካብ ሓቀኛ ናይ ዕላማ ምትእምማን ዝተወልደ ምሉእ፡ ግሉጹን ሕጋውን ሓድነት ገይርካ ተስፋን ደጀንን ህዝቢ ንምዃን ኣይተበቕዐን። ምሕዝነትን ሓድነትን ናይ ዘይምዕዋት መሰረታዊ ጠንቂ ‘ምበኣር፡ እዚ ተስፋን ደጀንን ህዝቢ ክኸውን ዘይበቕዐ ፖለቲካዊ ውድባትን መሪሕነቱን ባዕሉ ምዃኑ ብዘይማትእ ክፍለጥ ይግባእ። “ካብ ዝቐደመ ዝደሓረ ገደደ” ከም ዝተባህለ፡ ፖለቲካዊ ውድባትን መራሕቲ ፖለቲካዊ ውድባትን ኤርትራ ኣብ ሓቀኛ ፖለቲካዊ መትከላዊ እምነት፡ ግልጽነትን ሕጋውነት ዝተመሰረተ ምሕዝነትን ሓድነትን ዘይምግባሮም ጥራሕ ዘይኮነ፡ ኣብ ግዜ ፍትሕ ዘርእይዎ ሚዛኑ ዝወረደ ድሑር ኣገባብ፡ ያኢ መንፈዓት ተረኺቡስ ዘስምዕዎ ዝተገብረን ዘይተገብረን ሕድሕድ ምጽልላምን ነብስኻ ዘንዕቕ’ዩ።
ክንዲ ዝኾነ ህዝባዊ ወጽዓን ህዝባዊ ቁጠዐን ይሃሉ፡ ብዘይ ፖለቲካዊ ውድብን ፖለቲካዊ መሪሕነት ዝዕወት ቃልሲ የለን። ፖለቲካዊ ውድብን ፖለቲካዊ መሪሕነትን ክበሃል እንከሎ ግን፡ ሰባት ስለ ዝተኣከቡ፡ ውድብ ኢና ኢሎም ስለ ዝኣወጁ ዘይኮነስ፡ ባህሪ፡ ፖለቲካዊ ስነ-ሓሳብ፡ ስትራተጂ፡ ማሕበራዊ መሰረቱ ዝተነጸረ ክኸውን ኣለዎ፡፡ ትማሊ ኣንጻር ስርዓት ደርግ፡ ሎሚ ኣንጻር ጉጅለ ህግደፍ ጥራሕ ዘትከለ ፖለቲካዊ መውስቦ ኣብ ዝበጽሖ የብሉን። ብንግበር ንግበር ፈተነ ምሕዝነትን ሓድነትን ብሕቡእ ተጠኒሱ ብሕቡእ ካብ ምፍራስ ወጻኢ ዘምጸኦ ለውጢ ኣይህሉን። ፖለቲካዊ መርገጽ ኣይሕባእን። ንፖለቲካዊ ውድባት ካብ ፖለቲካዊ መትከላት ወጻኢ መዋሰቢ ምኽንያት የለን። ህዝቢ ዘይፈልጦ፡ ዘይቆጻጸሮን ሕጋዊ ተሓታትነት ዘይብሉን ፖለቲካዊ መውስቦ ኣብ ሳልስቲ ናይ ስምምዕ ክፈርስ ከኣ ባህሪያዊ’ዩ። ክሳብ ሎሚ ተገይሮም ዝተባህሉ ምሕዝነታዊ ግንባራት ኣይሰመሩን። ተገይሮም ዝተባህሉ ሓድነታት’ውን ሓድነቶም ሓቂቦም ነዊሕ ክጎዓዙ ኣይተራእዩን። ንብሕጂ ይግበሩ ኣለዎ ዝበሃሉ ዝተፈላለዩ ምሕዝነታዊ ግንባራት ኮነ ሓድነታዊ ምጽንባራት ካብ ዝሓለፈ ዝሓሹን ዘተኣማምኑን ምዃኖም፡ ዝተፈልየ ናይ ባህሪ፡ መርገጽን ተግባራዊ ድልውነትን መተኣማመኒ የለን። ስለምንታይ ብዕላማ ብመስመር ምቅርራብ ይድለ ስለ ዘየለ። ኣብ ጸረ-ጉጅለ ህግደፍን ጸረ-ህዝቢ ትካላቱን ተመሳሳሊ ንባብን መርገጽን ዘየሎ ክንሱ፡ ፍልልይ ኣይተስምዑና፡ ህግደፍ ጸላኢ ኩሉ’ዩ፡ ጸረ-ህግደፍ ምሕዝነታዊ ሰፊሕ ግንባር ዘይኮነ፡ ፍጹም ሓድነት ንግባር ተባሂሉ ዝግበር ዘሎ ጎስጓስ፡ ካብ ስነ-ፍልጠታዊ ፖለቲካዊ ግንባራዊ መቖሚያታት ዝወጽአ ብምዃኑ ርሑቕ ከምዘይስጉም ንምርዳእ ኣየጸግምን። ኣብ ደምበ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ዝዋስኡ ዘለው ፖለቲካዊ ውድባትን ፖለቲካዊ መሪሕነትን ኤርትራ ንኹሎም ብሓደ ሚዛን ብኣሉታ ምዂናን’ኳ ቅኑዕ እንተዘይኮነ፡ ኣብ ፖለቲካዊ ደሞክራሲ፣ ኣብ ውግንና ህዝቢ፣ ኣብ ሓቀኛ ምሕዝነትን ሓድነትን ዘለዎም ርድኢት ግሉጽ ኣይኮነን። መግለጺ ውሽጣዊ ባህሪኦም ዝኾነ ኣብ ባይታ ዘሎ ተግባሮም ከኣ መረጋገጺ’ዩ። በዚ መንጽር ኤርትራውያን ብማሕበራዊ ክብርታትና ክንሕበን፡ ብፖለቲካዊ ኣገንዝቦናን ብቕዓትን ምሕደራናን ከኣ ክንሓፍር ይግባእ።
ካብ ዛራ ማና
23-09-2020


text:
1 ድሕርዚ ነገርዚ ቓል እግዚኣብሄር ብራእይ ከምዚ ኢሉ ናብ ኣብራም መጸ፡ ኣብራም፡ ኣይትፍራህ፡ ዋልታኻ ኣነ እየ፡ ዓስብኻ ኣዝዩ ኺበዝሕ እዩ።
2 ኣብራም ከኣ፡ ዎ እግዚኣብሄር ጐይታይ፡ ኣነ ውሉድ ዜብለይ እኸይድ አሎኹ፡ ወራስ ቤተይ ዚኸውን ድማ ንሱ ኣልኣዛር፡ በዓል ደማስቆ፡ እዩ፡ እንታይሞ ኽትህበኒ ኢኻ፧ በለ።
3 ኣብራም ከኣ፡ ገለ ዘርኢ ኣይሀብካንን፡ እንሆ ድማ ሓደ ኣብ ቤተይ እተወልደ ኺወርሰኒ እዩ፡ በለ።
4 እንሆ ኸኣ ቃል እግዚኣብሄር ከምዚ ኢሉ ናብኡ መጸ፡ ኣይፋሉን፡ ካብ ከስዔኻ ዝወጸ እዩ ዚወርሰካ እምበር፡ እዝስ ኣይወርሰካን እዩ።
5 ንግዳም ኣውጺኡ ድማ፡ ንሰማይ ጠምት፡ ምቝጻሮም እትኽእል እንተዄንካ፡ ከዋኽብቲ ቝጸር፡ በሎ። ዘርእኻውን ከምኡ ኪኸውን እዩ፡ በሎ።
6 ብእግዚኣብሄር ከኣ ኣመነ፡ ንሱ ድማ ንጽድቂ ቘጸረሉ።
7 ድማ፡ እዛ ምድሪ እዚኣ ንርስቲ ኽህበካ ኢለ ኻብ ኡር ከለዳውያን ዘውጻእኩኻ ኣነ እግዚኣብሄር እየ፡ በሎ።
8 ንሱ ኸኣ፡ ኣታ እግዚኣብሄር ኣምላኽ፡ ኣነ ነዚኣ ኸም ዝርስተያ ብምንታይ ክፈልጥ እየ፧ በሎ።
9 ንሱ ድማ፡ ሰለስተ ዓመት ዝገበረት ኣርሕን ሰለስተ ዓመት ዝገበረት ጤልን ሰለስተ ዓመት ዝገበረ ድዑልን ምስ እዚ ኸኣ ባሬቶን ርግብን ኣምጽኣለይ፡ በሎ።
10 ነዚ ዅሉ ኣምጺኡ ድማ ኣብ ፈፍርቂ ቘረጾ፡ ነቲ ፈፍርቂ ኸኣ ንሓድሕዱ ኣመናጺሩ ኣቐመጦ፡ ነተን ኣዕዋፍ ግና ኣይቈረጸንን።
11 ናብቲ ስጋ ድማ ኣሞራታት ወረዱ፡ ኣብራም ግና ይሰጎም ነበረ።
12 ጸሓይ ክትዓርብ ከላ ድማ ንኣብራም ከቢድ ድቃስ ወደቖ። እንሆ ኸኣ ናይ ብርቱዕ ጸልማት ስምባድ ወደቖ።
13 ንኣብራም ድማ በሎ፡ ንዘርእኻ ኣብ ዘይምድሮም ስደተኛታት ኰይኖም ከም ዝገዝእዎም፡ ኣርባዕተ ሚእቲ ዓመት ድማ ከም ዜጨንቕዎም፡ ኣርጊጽካ ፍለጥ።
14 ነቲ ዚግዝእዎ ህዝቢ ድማ ኣነ ክፈርዶ እየ። ድሕርቲ ንሳቶም ብዙሕ ገንዘብ ሒዞም ኪወጹ እዮም።
15 ንስኻ ግና ብሰላም ናብ ኣቦታትካ ኽትከይድ ኢኻ፡ ብጽቡቕ እርጋን ድማ ክትቅበር ኢኻ።
16 ዓመጽ ኣሞራውያን ገና ኽሳዕ ሕጂ ኣይመልኤን እሞ፡ ኣብ ራብዓይ ወለዶ ናብዚ ኺምለሱ እዮም።
17 ኰነ ድማ፡ ጸሓይ ምስ ዐረበት፡ ግብ ዝበለ ጸልማት ከኣ ምስ ኰነ፡ እንሆ ድማ ዚተክኽ እቶንን ሃልሃልታ ሓውን ብመንጎ እቲ ቘረርጽ ሐለፈ።
18 በታ መዓልቲ እቲኣ ኸኣ እግዚኣብሄር ምስ ኣብራም ከምዚ ኢሉ ኺዳን ኣተወ፡ እዛ ምድሪ እዚኣ ኻብ ርባ ግብጺ ኽሳዕ እቲ ዓብዪ ርባ፡ እቲ ርባ ኤፍራጥስ፡
19 ምድሪ ቄኔውያንን ቄኔዛውያንን ቃድሞናውያንን፡
20 ሂታውያንን ፈረዛውያንን ሬፋውያንን፡
21 ኣሞራውያንን፡ ከነኣናውያንን ጊርጋሳውያንን ይቡሳውያንን ንዘርእኻ ክህቦ እየ።
Result not found!
No valid results were found for your search. Try refining your search using the above form.
Search again using the above filed or click blow button to see Bible book name list...


text:
ኣብ እዋን ምምሕዳር ዶናልድ ትራምፕ፡ ላዕለዋይ ኣማኻሪ ጸጥታ ዝነበሩ ጆን ቦልተን ንምቕታል፡ ኢራን ቀንጸልቲ ንምቝጻር ትሰርሕ ምንባራ ክፍሊ ፍትሒ ኣመሪካ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣመልኪቱ። ኢራን ነቲ ሓሳብ ዘንቀለት ብኣመሪካ ንዝተቐትለ ላዕለዋይ ወታሃደራዊ ኣዛዚ ጀነራል ቓስም ሶሌማኒ ሕነ ንምፍዳይ ምዃኑ እቲ ጸብጻብ ይጠቅስ።
ብወገን ኢራን ነቲ ተልእኾ ንምፍጻም ብሓላፍነት ዝሰርሕ ዝነበረ ካብ ውሽጣዊ ጸጥታ እታ ሃገር ሻርማን ፖርሳፊ ሕጂ ብሚኒስትሪ ፍትሒ ኣመሪካ ክሲ ተመስሪቱሉ ኣሎ። ከም ጸብጻባት ክፍሊ ፍትሒ ኣመሪካ፡ ንጆን ቦልተን ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ወይ ድማ ሜሪላንድ ዝቐንጸለ ሰብ 300-ሽሕ ዶላር ዓስቢ ተሰሊዑሉ ነይሩ። ኢራን ኣብ መሬት ኣመሪካ ንላዕለዎት ሰብ-መዚ’ታ ሃገር ንምቕታል ቅድሚ ሎሚ’ውን ተመሳሳሊ መደባት ከም ዝነበራ እቲ ጸብጻብ ወሲኹ ይሕብር።
ጆን ቦልተን ምስ ዶናልድ ትራምፕ ቅድሚ ምብታኾም ካብ 2018 ክሳብ 2019 ላዕለዋይ ኣማኻሪ ጸጥታ ዝነበሩን ቅድሚኡ ኣምባሳድር ኣመሪካ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኮይኖም ዘገልግሉን’ዮም።


text:
ሎሚ ጥቅምቲ 24,2017 ዓ.ም ዝኽበር ዘሎ ዓለምለኸ መዓልቲ ፓልዮ ብዝወጸ ሓበሬታ መሰረት ፡ ኣብዚ ዓመት’ዚ ኣብ ርሑቕ ገጠራት ኣፍጋኒስታንን ፓኪስታንን ጥራይ ከምዝተራእየ ተሓቢሩ። ኣብዘን ሃገራት እውን እቲ ሕማም ግን ከምዘይተስፋሕፈሐ ተሓቢሩ።
ቅድሚ 30 ዓመታት ሕማም ፖልዮ ንኣስታት 1,000 ህጻናት ኣብ 125 ሃገራት ምጥቕዑ ይፍለጥ። ይኹን ደአ እምበር ብልዑል ዓለምለኸ ጻዕርታት ንምቅራፍ ፖልዮ ቁጽሪ ሕሙማት ፖልዮ ጎዲሉ’ዩ።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ሕማም ፖልዮ ካብ ዘይየጥፍአ ሃገራት ኣፍጋኒስታን፡ ናይጀርያን ፓኪስታንን ምኳነን ውዱብ ጥዕና ዓለም ይገልጽ።ኣብዘን ሃገራት’ውን ኣብዚ ዓመት’ዚ እቲ ሕማም ኣብ 15 ኣውራጃታት ጥራይ ከምዝተራእየ ሓቢሩ’ሎ።
ፖልዮ ኣብ ዝኾነ ሃገር እንተተራእዩ ምሉእ ንምሉእ ንምጥፋእ ሰለስተ ዓመታት የድልይ ስለዚ ወፍሪ ጸረ ፖልዮ ክሳብ 2020 ዓ.ም ክቕጽል’ዩ።
ስለዝኾነ ድማ ሎሚ ዓመት ዓለምለኸ መዓልቲ ፖልዮ “ገና ኣይተወደኣን” ብዝብል መሪሕ ቃል ተዘኪሩ ውዒሉ።


text:
ስድራ ቤተይ ምስ የዕሩኽተይ ወጺአ ሻሂ ክሰቲ ወይ ኣብ ናይ ቤት ትምህርቲ መገሻ ክገይሽ ኣየፍቅዱለይን እዮምJag får inte fika med kompisar eller åka på skolresa för min familj - tigrinska
ሕቶ
ስድራ ቤተይ ዳርጋ ኣብ ኵሉ ኣነ ዝገብሮ ይውስኑ እዮም። ክገብሮ ዘይፍቀደኒ ብዙሕ ነገራት ኣሎ። ኣብቲ ናይ ቤት ትምህርቲ መገሻ ክገይሽ ኣይተፈቕደንን፡ ምስ የዕሩኽተይ ወጺአ ሻሂ ክሰቲ እውን ኣይፍቀደንን እዩ። ካብ ቤት ትምህርቲ ብቐጥታ ናብ ገዛ ኣይመጻእኩን ኢሎም እንተ ጠርጢሮም ብጣዕሚ ይሓርቁን የፈራርሑንን።
ንስድራ ቤተይ ከሕዝኖም ኣይደልን እየ። ንሕጎም እንተ ጥሒሰዮ እንታይ ከጋጥም ከም ዝኽእል የፍርሓኒ እዩ። ካልኦት ክገብርዎ ዝፍቀዶም ክገብሮ ስለ ዘይፍቀደኒ ንበይነይን ዘይፍትሓውን ኮይኑ ይስምዓኒ። እንታይ እየ ክገብር?
መልሲ
ካልኦት ሰባት ክገብርዎ ዝፍቀዶም ነገራት ንስኻ ክትገብሮ ስለ ዘይፍቀደካ ንበይንኻን ዘይፍትሓውን ኮይኑ ክስምዓካ ይርድኣኒ እዩ። ኣብ ሽወደን ብዙሓት መንእሰያት ተመሳሳሊ ጸገማት ኣሎዎም። እቲ ምኽንያት፡ ስድራኻ ካልኦት ሰባት ብዛዕብኦም እንታይ ክሓስቡ እዮም ኢሎም ስለ ዝጭነቑ ክከውን ይኽእል እዩ። ስድራኻ ሕማቕ ስም ከይረኽቡን ክብሮም ከየጥፍኡን ይፈርሑ ይኾኑ። ሰብ ከፈራርሓካ ቅቡል ኣይኮነን፡ ክትረኽቦ ትኽእል ሓገዝ ድማ ኣሎ።
ስድራኻ ድሕሪ ትምህርቲ ካብ ቤት ትምህርትኻ ብቐጥታ ናብ ገዛኻ ኣይከድካን ኢሎም እንተ ጠርጢሮም ብጣዕሚ ይሓርቁን የፈራርሑኻን ኢልካ ጽሒፍካ። ከምኡ’ውን ንሕጎም እንተ ጥሒስካዮ እንታይ ከጋጥም ከም ዝኽእል የፍርሓካ ከም ዝኾነ ጽሒፍካ ኣሎኻ።
ብልክዕ እቲ ዘፍርሓካ እንታይ ከም ዝኾነ ኣይፈለጥኩዎን። ምናልባት እንተ ኣድልዩካ ሓገዝ ካበይ ክትረክብ ከም ትኽእል ክትፈልጦ ኣገዳሲ እዩ፦
- ኣብ ልዕለይ ገለ ከጋጥም እዩ ኢልካ እንተ ፈሪሕካ ወይ ካብ ምፍርራሕን ጎነጽን መዕቆቢ እንተ ኣድልዩካ ምስ ቤት ጽሕፈት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ርክብ ግበር።
- ኣብ ሓደጋ እንተ ኣሎኻ ዄንካ ወይ ህጹጹ እንተ ኾይኑ ናብ 112 ደውል።
ብዛዕባ እዚ ጕዳይ ብዝተኻእለ መጠን ቀልጢፍካ ምስ ገለ ሰብ ክትዛረብ ኣሎኻ ይመስለኒ። ንኣብነት ምስ ሓደ መምህር፡ ኣብ ቤት ትምህርቲ ምስ ዘላ ሓንቲ ኣማኻሪት (ኩራቶር)፡ ምስ ሓደ ኣብ መቐበል-መንእሰያት (ungdomsmottagning) ዝሰርሕ ሓደ ሰብ ወይ ቤት ጽሕፈት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ተዛረብ።
ከምኡ’ውን ምስ ሓደ ኣብዚ ገጽ ዘሎ ቦታ ክትራኸብ ትኽእል ኢኻ፦ Stöd om du har frågor om hedersrelaterat våld och förtryck (ብሽወደንኛ ኣብ UMO.se)። ምስ ብዙሓት ካብዞም ቦታታት ስምካ ከይነገርካ ክትራኸቦም ትኽእል ኢኻ። ኣብ ናትካ ኵነት ንዝርከቡ መንእሰያት ናይ ምሕጋዝ ልምዲ እውን ኣሎዎም።
ውሕስነት ክስምዓካ፡ የዕሩኽትካ ክትረክብን ናጻ ግዜ ክህልወካን መሰል ኣሎካ።


text:
ኣብ ህይወት ሰብ እቲ ኣዝዩ ዝከበደ ነገር ንሓደ ነገር ብትዕግስቲ ምጽባይ እዩ። ምጽባይ ክንዮ ቃላት ክትገሎጾ ዝኸብደካ ኣዚዩ ብዙሕን መሪርን መስዋእትነትን ጻዕርን ሃልክን ዝሓተካ ነገር እዩ። ብፍላይ ኣብዚ ህንጡይነት ዝዓብለሎ ዘመን ተጸቢኻ ናብ ሓደ ዕላማ ንምብጻሕ ዘሎ ቖራጽነት እምብዛ ዉሑድ እዩ። ኣብዚ እዋን ዝግበር ዘሎ ነገራትን ዝውንጨፍ ዘሎ ምዕባለታትን እቱ ቐንዲ ሚስጥሩ ንምቅልጣፍ ነገራት ተባሂሉ እዩ። እዚ ዘሎናዮ ወለዶ ህዉኽ ወለዶ ዝብል ሽም ካልኣይ መጸዊዒኡ ኰይኑ ኣሎ። ሰብ ኣቋራጭን ገፊሒ መንገድን እዩ ዝደሊ፣ ኣምላኽ ግና ንሰብ ብቐጣን ትኽ ዝበለት መንገዲ እምብኣር በቋራጭ መሪሒዎ ኣይፈልጥን እዩ። ሕጊ ኣምላኽ ስርዓት ተኸቲልካ በገባብ ምጉዓዝ እምበር ንዝደለኻዮን ንዝረኣኻዮን ነገር ብቕልጡፍ ምጭባጥ ኣይኰነን።
እቶም ኣዚዮም ዕዉታት ሰባት ነቲ ዝደለይዎ ኣብ ሓጺር ግዜ ዝረኸብዎ ዘይኰነስ እንታይ ድኣ ነቲ ክረኽብዎ ኣብ ህይወቶም ብኣምላኽ ዝተሰርዐ ነገር ተዓጊሶም፣ መስመር ኰይሰሓት፣ በቲ ቑኑዕ መንገዲ ተዓጊሶም ዝረኽብዎ እዮም። ትዕግስትን ትጽቢትን ክልተ ዘይነጻጸላ ነገራት እየን። ነቲ እንጽበዮ ነገር ኢና ትዕግስቲ እንገብረሉ። ምጽባይ ክሳብ ክንደይ ከቢድ ምኻኑ መጽሓፍ ቁዱስ በዓሉ ጠቒስዎ ኣሎ ነዊሒ ትጽቢት ንልቢ የማህምኖ ድማ ኢሉ ተዛሪቡ። ግና እቲ ዝገርም ምጽባይ ንልቢ ዘማህምን እንተ ዀይኑ ስለምንታይ ኣምላኽ ብኣግኡ ንድሌትና ፈጺሙ ንልብና ዘየሐጉሶ? ክሳብ ልብና ዝምህምን ኣምላኽ ምጽባዩ እንታይ ክምህረና ስለ ዝደለየ እዩ? መንገዲ ኣምላኽ ከምቲ ንሕን እንሓስቦ ወይ እንግምቶ ኣይኰነን። ሓሳቡ ካብ ሓሳብና መንገዱ ክኣ ካብ መንገድና እምብዛ እዩ ዝፍለ። ንሱ ጥበበኛ እዩ እሞ በቲ ዘይውዳእ ሪቕ ምልኣት ዕቤቱ ከገርመና እንተ ዀይኑ፣ በቲ ንሱ ዝሓሰቦ እምበር በቲ ንሕና እንድልዩ ኣይከይድን እዩ።
ውድቀት ኩሉ ግዜ ኣብ ህንጥዩነት እዩ ዝጅምር። መብዛሕትና እንተ ብዉሑዱ ወይ ብብዝሑ ብሰንኪ ናይ ልብና ትምኒትን ህንጡይነትን ኣብ ውድቀት በጺሒና ኢና። ናይ መጽሓፍ ቁድስን ናይ እምነት ኣቦታት ኩሎም፣ በዚ ከምዚ ማለት ብትዕግስቶምን ብዘይምጽባዮምን ተመስኪርሎም ኣሎ። ንኣብነት ሓደ ካብቶም ብትዕግስቱ ዝተመስከረሉ ኣቦ ሃዋርያ ያቆብ ክዛረብ ከሎ “እንሆ፡ ነቶም እተዐገሱ ብጹኣን እዮም ንብሎም ኣሎና። ብዛዕባ ትዕግስቲ እዮብ ሰሚዕኩም ኣሎኹም፡ እግዚኣብሄር ከኣ ብዙሕ ለውሃት ዝመልኤን ደንጋጽን እዩ እሞ፡ ነቲ እግዚኣብሄር ዝገበረሉ መወዳእታ ርኢኹምዎ ኣሎኹም። “ እምብኣር ነፍሲ ወከፍ ሓቐኛ ትጽቢት ዘለዎ ሰብ መወዳእቱ ብሰናይ ዘበለ ከም ዝጸግብ ዘጠራጥር የብሉን። እምብኣር ስለምንታይ እዩ ኣምላኽ ንዕኡ ክንጽበ ትጽቢትና ንሱ ክኸውን ዝደልየና።
1) እምነት ክምህረና ስለ ዝደለየ እዩ።
ናይ እብራውያን ጸሓፊ ኣብ ምዕራፍ 12 ክዛረብ ከሎ ከምዚ ይብል “ምእንትዚ ንሕና ድማ ብኽንድዚ ዚኣኽል ደበና ምስክር ተኸቢብና ኸሎና፡” እተም ዝኸበቡና ምስክራት ክሎም ኣብ ምዕራፍ 11 ናይ እብራውያን ዝተጠቅሱ ናይ እምነት ጀጋኑ እዮም። ኣዞም ሰባት እዚኣኣቶም ኣብ ህይወቶም ምጽባይ ዝተለማመዱ ሰባት እዮም። ብሰንኪ ንኣምላኽ ምጽባዮም ከኣ እምነቶም ኣብ ኣምላኽ ነቕ ዘይብል ኰይኑ ንኣምላኽ ብእምነት ኣስሚሮም ዝሓለፉ ሰባት እዮም። ካብቶም ተጠቒሶም ዘለዉ ሰባት ገለ ገለ እንተ ርኢና ። ናሆ እቲ ጻድቕ ሰብኣይ ኣብቲ ንቑጽ ምድሪ መርከብ ክሰርሕ ምስ ተኣዘዘ ብእምነት ሐራይ ኢሉ ንምድሓኑ ትኸውን መርከብ ሰሪሑ። ንልዕሊ ሚኢቲ ዓመት ተጸበዩ። ክሳብ እቲ ኣምላኽ ዝበሎ ዝዀውን ተዓጊሱ እምበር በቃ ማይ ኣይረኣኹን ኢሉ ንድሕሪት ኣይተመልሰን በዚ ኸምዚ ንኣምላኽ ምእማን ተማሂሩ። ብድሕሪኡ ዝመጸ ኣብርሃም ንኢሳቕ ንምርካብ ንነዊሒ ግዜ ተጸበዩ። በዚ ምጽባዩ ንኣምላኽ ምእማን ተማሂሩ። ኢሳሃቕ ያቆብ ዮሴፍ ሙሴ እያስ ካሌብ ወዘት ወዘተ እዞም ኩሎም ንኣምላኽ ተጸበዮም እምነት ዝተማህሩ ሰባት እዮም። እምብኣር ኣምላኽ ክንጽበዮ ካብ ዝገብረና ምኽንያት ሓደ ናብኡ እምብዛ ጠቢቕና እምነትን ጽንዓትን ክንመሃር እዩ። ኩሉ ግዜ ብንሕልፎ ጐድና መከራ ጽብብ ክብልን ይክእል ኣዩ ነዚ እዩ ሃዋርያ ጳውሎስ ኣብ ሮሜ 5፣3 “ግናኸ ብጸበባ ድማ ንመካሕ እምበር፡ እቲ ጸበባስ ትዕግስቲ ኸም ዜምጽእ ስለ ዝፈለጥና፡ በዚ ጥራይ ኣይኰነን ትዕግስቲ ድማ ምፍታን፡ እቲ ምፍታንውን ተስፋ፡” ብምባል ትዕግስትናን ናብ እምነትን ተስፋን ከም ዘምርሕ ዝዛረበና።
ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ንደቂ መዛምርቱ እምነት ክምህርም ኣንተ ኰይኑ ኣቐዲሙ ትዕግስቲ ህድእ ምባል ክምህሮም ኔርዎ። ነዚ እዩ ሓደ ሓደ ግዜ ክሳብ ነገራት ዝውዳእ ስቕ ይብል ኔሩ። ሓደ ግዜ ምግቢ ክሳብ ዝውዳእ ስቕ ኢሉ። ካልእ መዓልቲ ባሕሪ ክሳብ ዘናውጾም ንሱ ደቂሱ። ኣብ ካልእ ኣጋጣሚ ሰባት ክሳብ ዝሞቱ ከይፈወሶም ስቕ ይብል ኔሩ። እዚ ኹሉ ዘርኣየና የሱስ ትዕግስቲ ዝለብሰ ብህድኣት ዝተመልኣ ስለ ዝነበረ እዩ። ሃዋርያት ድማ ብዘይምርባሽ ናብራ ህይወቶም ክመርሑ ይምህሮም ኔሩ። ኣምላኽ ኩሉ ክሳብ ዝውድኣና ዘጸብዮና ብምልኣት እምነትና ኣብኡ ክንገብር እዩ ነዚ እዩ ብዝተፈላለየ ትዕግስቲ ዝሓትት ጐደና ዘሕልፈና።
ብመጠን ሓቒ ኣምላኽ ሒዝና ዝተዓገስናዮ እዩ እምነትና ዝዓቢ። ኣብ ሞንጐ እዚ ብዙሕ ምንዋጽን ገልታዕታኦን ከም ዘሎ ርድኡ እዩ። ዋላ እዚ እውን ናብ እምነት ገጹ እዩ ዝመርሓና። ብትዕግስትና ኢና ነታ ሓቀኛ እምነት ናይ ኣምላኽ እነጥርያ። ዝገርመኒ ናይ ኤልያስ እዩ። ኤልያስ ንስለስተ ዓመተን ፈረቓን ማይ ከይሃርም ብእምነት ምስ ጸለየ መሳኹቲ ሰማይ ተዓጽዩ ዳሕራይ ድማ ማይ ንኽዘነብ ጸለየ። ብፍላይ ኣብቲ እዋን እቲ ዝገበሮ ነገር ኔሩ። “ሽዑ ኣከኣብ ኪበልዕን ኪሰትን ደየበ። ኤልያስ ድማ ናብ ርእሲ ቀርሜሎስ ደየበ፡ ናብ ምድሪ ሰጊዱ ኸኣ ገጹ ኣብ መንጎ ኣብራኹ ገበረ። ነቲ ጊልያኡ ድማ፡ ደዪብካ ናብ ባሕሪ ኣቢልካ ኣማዕክዱ፡በሎ። ድዪቡ ኣማዕድዩ ኸኣ፡ ገለ እኳ የልቦን፡ በለ። ንሱ ኸኣ፡ ሾብዓተ ሳዕ ተመላለስ፡ በለ። ኰነ ድማ፡በታ ሳብዐይቲ ጊዜ፡ እንሃ፡ ክንዲ ኢድ ሰብ ዝምንኣሳ ደበና ኻብ ባሕሪ ትለዐል ኣላ፡ በለ። ንሱ ኸኣ በሎ፡ ደዪብካ ንኣከኣብ፡ ዝናም ከይዐግተካስ፡ ሰረገላኻ ጽዒንካ ውረድ፡ በሎ። ኰነ ድማ፡ ብኡብኡ እቲ ሰማይ ብደበናን ብሸምቦባን ጸልመተ፡ ብርቱዕ ዝናም ከኣ ዀነ። ኣከኣብ ድማ ሰረገላኡ ተወጢሑ ናብ ይዝርኤል ከደ። ኢድ እግዚኣብሄር ከኣ ኣብ ልዕሊ ኤልያስ ነበረት እሞ፡ ሕቜኡ ተዐጡቑ፡ ክሳዕ እቲ ንይዝርኤል ዜእቱ፡ ቀቅድሚ ኣከኣብ ይጐዪ ነበረ።” እቲ ዘገርም ነገር ኣምላኽ ንኤልያስ ማይ ከም ዝዘንም እዩ ነጊሩዎ ግና ምልክት ዝናብ ኣይነበረን ኤልያስ ግና ምልክት ማይ ምህላው ዘይኰነ ዘገድሶ ንኣምላኽ ክሳብ ሸውዓተ ግዜ ምጽባይ እዩ ዘገድሶ ዝነበረ። ነቲ ጉዙእ ደገጋጊሙ ምልክት ማይ እንተ ኣሎ ሓተቶ ኣብ መወዳእታ ክንዲ ኢድ ትኣክል ኣላ ምስ በሎ ብድሕሪ እዚ ስራሕ ኣምላኽ ከም ዝስራሕ ኣይተጠራጠረን።
ሎሚ እቲ ኣብ ህይወትና ክኸውን ዘለው ኣምላኽ ኣብ ቃሉ ዝበሎ ኩሉ ምፍጻሙ ኣይተርፍን እዩ ግና ክሳብ ምልኣት ክንጽበ ኣሎና። ምናልባት እቲ ኣምላኽ ኣብ ህይወትና ዝበሎን ኩነታትናን በበይኑ ክኸውን ይኽእል እዩ። ግና ከም ኤልያስ ኣሚና ክሳብ እታ ሻበዐይቲ መዓልቲ ንጸበ። ሸውዓተ ኣብ መጽሓፍ ቁዱስ ናይ ምልኣት ምልክት እዩ። ሳኦል ንሳምኤል ኣብ መበል ሻበዓይቲ መዓልቲ ክመጽእ እንዳፈለጠ ኩነታት ደሪኽዎ ፍርሒ ንልቡ ስለ ዝሓዘ ካብ ምጽባይ ክእለትን ጥበብን ገዛእ ርእሱ ክወስድ ጀሚሩ ከሲሩ። ብሓፈሻ እምብኣር ንኣምላኽ ምጽባይ ማለት ንኣምላኽ ምእማን ማለት እዩ። ንኣምላኽ ምጽባይ ማለት እምነት ምልምማድ ማለት እዩ።
2) ምጽባይ ስልጣን ኩሉ ናይ ኣምላኽ ከም ዝዀነ የፍልጠና
ኣብዛ ምድርን ኣብ ሰማይን ኰታ ኣብ ልዕሊ ኩሉ ምልክን ስልጣን ዘለዎ እግዚኣብሄር እዩ። ነገርናን መሰልናን ዝውድእ ንሱ ብዝመደቦ ግዜ ኰይኑ ብስልጣኑን ክእለቱን እዩ ዝዓሞ። እግዚኣብሄር ሓንሳብ ተዛረብ ኣነ ኸኣ ክልተ ሳዕ ሰማዕክዎ ስልጣን ኩሉ ድማ ናይ እግዚኣብሄር ምኻኑ ፈለጥኩ ይብል ዘማራይ። ስልጣን ናይ ኣምላኽ ምኻኑ ምፍላጥ ስቕ ኢልካ ዝመጽእ ወይ ዝርከብ ኣይኰነን እንታይ ድኣ ብትዕግስቲ ዝርከብ ጉዳይ እዩ፣ ተዓጊሱ ንኣምላኽ ዝጽበዮ ሰብ ወትሩ ስልጣን ኣምላኽ ምስ ረኣየን ምስ ፈለጠን እዩ። በቲ ጐደና ኣምላኻዊ ህይወት ክትሓልፍ ከሎኻ ብቕድሜኻ ዝግተር ጐቦ ብድሕሬኻ ዝስዕብ ሰራዊት ብዙሕ እዩ። ነዚ ብኣቃራጭ ክትሓልፍ ኣይትኽእልን ኢኻ። ኣታ ዓቢ ጐቦ መን ኢኻ ኣብ ቅድመይ ጐልጎል ክትከውን ኢኻ ክትብል ናይ ግድን እዩ ኣብትሕቲ እታ ሕያወይቲ ኢድ ኣምላኽ እናተጸበኸ ኣብ ኣኽናፍ ኣምላኽ ክትስወር። ኣግባዝ ይደኹምን ይሕለሉን ኣባጽሕ ሰንከልከል ኢሎም ይወድቁ እቶም ንኣምላኽ ዝጽበዩ ግና ይኸዱ ኣይሕለሉን ይጐዩ ኣይደኹምን ሓይሎም ከም ናይ ንስሪ ይሕደስ ዝተባህለሉ ምኽንያት እኰ ስልጣንን ሓይልን ኣምላኽ ወትሩ ኣባቶም ስለ ዝጋሃድ እዩ።
ሃዋርያ ጳውሎስ ሓደ ግዜ ብመርከብ ተሰቒሉ ናብ ሮም ናብ ፍርዲ ይኸይድ ነበረ። ምንም እኳ ቕድሚ ምብጋሱ እቲ ኩነታት ምቹእ ከም ዘይኰነ እንተ ነገሮም። እቶም ሰባት ግና ካብ ዘረባ ሃዋራያ ጳውሎስ ንላዕሊ ክእለት እቲ መርከበኛ ኣሚኖም። እቲ ዘገርም ኩሉ ግዜ ሰብ ንቓል ኣምላኽ ዘይሰምዕ እንተ ዀይኑ ምቹእነት ኩነትታ ርእዩ ዝውስን፣ ንኣምላኽ ኣይጽበን ስልጣን ኣምላኽ ንምርኣይ ድማ ድንጉይ ይኸውን። ሃዋርያ ጳውሎስ ክኸይድ ስለ ዘለዎ ግና በታ መርከብ ምስቶም ሰባት ተጋዕዘ። እቲ ኩነታት እምብዛ ዘጨንቕ ኣዚዩ ሓደገኛ ብህይወት ንኽትነብር ዘሎ ተኽእሎ ጸቢብብ እዩ። ኣብዚ ኸምዚ ኣምላኽ ብመልኣኹ ጌሩ ንሃዋርያ ጳውሎስ ተዛሪብዎ። ምንም ኣይትዀኑን ኢኹም ሓንቲ ነፍሲ ኣይትጠፍእን እያ በሎ። ኣብዚ እዋን እዚ ኩሎም ክጭነቑ ከለዉ ጳውሎስ ግና ሃዲኡ ዓሪፉ ኣብ ስልጣን ኣምላኽ ተኣማሚኑ ከምዚ ኢሉ ተዛሪቡ “በዛ ለይቲ እዚኣ እቲ መልኣኽ ናይቲ ኣነ ዝናቱን ዘገልግሎን ኣምላኸይ ኣብ ጥቓይ ደው ኢሉ፡ ጳውሎስ፡ ኣብ ቅድሚ ቄሳር ደው ክትብል ኢኻ። እንሆ፡ ነቶም ምሳኻ ዚሳገሩ ዂላቶምውን ኣምላኽ ሂቡካ ኣሎ፡ ኣይትፍራህ፡ በለኒ።
ኣቱም ሰብ፡ ኣነ ኸኣ ከምቲ ንሱ ዝነገረኒ ኸም ዚኸውን ንኣምላኽ እኣምኖ እየ እሞ፡ ስለዚ ኣጆኹም።” እቲ ማዕብል ክሳብ ክንደይ ይበርትዕ፣ ሕጂ ንጳውሎስ ምንም ኣይኰነን ኣምላኽ ተዛሪቡዎ እዩ። ንሱ ድማ ኣሚኑ ሕጂ ንኣምላኽ ዝገብሮ ክርኢ ምጽባይ እዩ።
ሎሚ ንኣምላኽ ምጽባይና ነቲ ንሱ ዝበለና ክንርኢ ምህዳእና ስልጣን ኣምላኽ ክንርኢ ይገብረና። ነዚ እዩ ድማ ህድእ በል እሞ ኣነ ኣምላኽ ምኻነይ ኣስተብህል ተባሂሉ ተጻሒፉ ዘሎ። ኣብቲ ህድእት ግዜ ኢና ንስልጣንን ሓይልን ኣምላኽ ነስተውዕሎ ኣምላኽ ነዚ ዝኸውን ጸጋ ኣባና የፍስስ። ሃዋርያት እንተ ርኢናዮም ነቲ ብስልጣን ኣምላኽ ዘወጾም ሓይሊ መንፈስ ቁዱስ ክቕበሉ እንተ ዀዮኖም ናይ ግድን እዮም ክጽበዩ ኔርዎም። ኤልሳእ ዕጽፊ መንፈስ ኤልያስ ክቕበል ናይ ግድን እዩ ክሳብ እቲ ናይ መወዳእታ ሰዓት ክጽበ ዝነበሮ። ዮሴፍ ዝርግሕቲ ቕልጽም እግዚኣብሄር ካብ ቤት ማእሰርቲ መንዚዐ ኣውጺኣ ኣብ ናይ ክብሪ ቦታ ክትሰቕሎ ብግዲ ንዝተወሰነ ዓመታት ክጽበ ኔርዎ። እግዝኣብሄር ንሓይሊ ፈረስ ኣይብህጎን ብጉያ ሰብ እውን ኣይሕጐስን እዩ በቶም ህድእ ኢሎም ብትዕግስቲ ስልጣን ክርእዩ ዝደልዩ ግና ባህ ይብሎ። ምጽባይ መንገዲ ንስልጣን ኣምላኽ ዘርኢ እዩ።
3) ንዕኡ ብምልኣት ክነርኽቦ ስለ ዝደሊ
ኣብ ሆሴእ ከምዚ ዝብል ቃል ተጻሒፉልና ኣሎ “ስለዚ እንሆ፡ ኣነ ኽሐባብላ፡ ናብ በረኻ ኽወስዳ፡ ንልባ ኸአ ክዛረቦ እየ። ካብኡ ኣታኽልቲ ወይና፡ ለሰ ኣኮር ከአ ከም ደገ ተስፋ ኽህባ እየ። ኣብኡ ኸምቲ ብመዓልትታት ንእስነታ፡ ከምቲ ቦታ ኻብ ሃገር ግብጺ ዝወጸትላ መዓልቲ ኽትዝምር እያ።” ሆሴኤ 2፣14 ኣምላኽ ብናይ በረኻ ህይወት ዘሕልፍ ኣብኡ ንልብና ተዛሪቡ ኣብቲ ናቱ መስመር ከትወና መታን እዩ። ነቶም ጀጋናኡ ናይ እምነት ኣቦታት ክሳብ ንውሕ ዝበለ ግዜ ዘጸብዮም ኣብቲ ንሱ ዝሓንጸጾ ናይ ህይወት ምዕራፍ ከእትዎም ስለ ዝደለየ ጥራይ እዩ። ንኣምላኽ ዝበቅዕ ሰብ ብኣምላኽ ተሰሪሑ ኣብቲ ሕንጻጽ ኣምላኽ ንኽኣቱ ፍቓደኛ ዝዀነ ሰብ እዩ። ኣብ ናይ ኣምላኽ ቦታ መደብ ንምእታው ከኣ መስርሕ እዩ እምበር ብሓንቲ መዓልቲ ዝፍጸም ኣይኰነን። ንሕና ተሰሪሒና ኣይተወዳኣናን። እግዚኣብሄር ንደቂ እስራኤል ናብ ምርኮ ኣሕሊፉ ክህቦም ከሎ ክመሮምን ክጠፍኡን ጥራይ ዘይኰነ ኣብቲ ዘልኣለማዊ ኣጀንድኡ ክኣትዎም መታን እዩ። ነዚ እዩ ኣብ ምርኮ ናይ ግድን 70 ዓመት ክጸንሑ ዘለዎም። ኣብዚ መስርሕ እዚ እዮም ከም እኒ ዳኒኤል ነህምያ እዝራ ኣስቴርን ማርዶካይን ካልኦትን ክፈርዩ ዝኸኣሉ።
ኣምላኽ ንዓና ኣብ መስመሩ ከእትወና ኢሉ እምብኣር እዩ ክንጽበይ ዝገብረና። ንኣብነት ስምኦንን ሃናን እንተ ሪኢናዮም ንኣዚዩ ነዊሕ ዓመት እዮም ካብ ቤት መቕደስ ከይወጹ ምድሓን እስራኤል ዝጽበዩ ዝነበሩ። ኣብቲ ኣምላኽ ዝመደቦ ግዜ ድም ብኽብሪ ንመድሓኒ ርእዮምዎ። ነዚ ኸኣ ስምኦን ደጊም በቃ ይኣኽለኒ ንባርያኻ ብሰላም ኣፋንዎም ዝበለ። እተን ንኣምላኽ ዝተጸበናለን መዓልታት ናይ ክሳራ መዓልታት ኣይኰነና ከምቲ ኣብ ሆሴእ “ምውጽኡ ኸም ወጋሕታ ርግጽ እዩ፡ ንሱ ኸም ዝናም፡ ከምቲ ንምድሪ ዜጥልል ዝናም ጽብሓት ናባና ኺመጽእ እዩ።” ዝተባህለ ብግዚኡ ናባን ምስ መጸ እተን ዝተጸብናየን መዓልታት ኣብታ ንዕኡ ብኽብሩ ዝረኣነላ መዓልቲ ክጥቕለላ እየን። እግዚኣብሄር ንደቂ እስራኤል ብኣርብዓ መዓልቲ ናብታ መዓርን ጸባን እተውሕዝ ሃገር ከእትዎም እናኸኣለ ስለምንታይ እዩ ናይ ኣርብዓ ዓመት መንገዲ መሪሒዎም? ኣምላኽ ስለምንታይ ንኣብርሃም ን25 ዓመታት ኣጸቢዎ? ኣምላኽ ስለምንታይ ንዓይን ንዓኻትኩምን ንንውሕ ዝበለ ግዜ ዝጸብየና? እቲ መልሲ ኣምላኽ ነቲ ኣባና ዝመደቦን ብኣና ድማ ክገብሮ ዘለዎ ነገርን ውቁቡን ጹፉፉን መታን ክኸውን ኢሉ እዩ። ንዕኡ ንበይኑ ክንረኽቦ ስለ ዝደልየና እዩ። ፊት ንፊት ምሳኡ ክንጋጠም ይደልየና። ኣምላኽ ብምስትውዓል ዓቢ ብፍልጠት ከኣ ጠቢብ ስለ ዝዀነ ዝገብሮ ስለ ዝፈልጥ ከኣ ንዑ እናተጸበና ኣብ ውሽጢ መደቡ ከእትወና ይደሊ።
ብዛዕባ ጥቕሚ ንኣምላኽ ምጽባይ ብዙሕ ክንጠቅስ ንኽእል ኢና ንሎሚ ኣብዚ ይኣኽለና። ንኣምላኽ ምጽባይና እምነትና ንምዕባይ እዩ ዝጠቕመና፣ ምጽባይና ስልጣን ኩሉ ናይ ኣምላኽ ምኻኑ ክንፈልጥ እዩ። ምጽባይና ንኣምላኽ ረኺብና ኣብ ፍቓዱን መደቡን ንምእታው እዩ። ኣምላኽ ንዕኡ ዝጽበ መንፈስ የውርደልና።


text:
ደምዳሚ መግለጺ ጠቕላላ ጉባኤ 2013
ደምዳሚ መግለጺ ጠቕላላ ጉባኤ 2013 ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ጠቕላላ ጉባኤኡ 2013 ካብ 17-21 ሚያዝያ 2013 ኣብ ትሕቲ ኩሉ ዓቕምታትና ንመስርሕ ደሞክራስያዊ ለውጢ ይኽተት ዝብል መሪሕ ጭርሖ ኩነታት ኤርትራን ቀርኒ ኣፍሪቓን ኣገዳሲ ምዕባሌታት ኣብ ዘርእየሉ
ደምዳሚ መግለጺ ጠቕላላ ጉባኤ 2013
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ጠቕላላ ጉባኤኡ 2013 ካብ 17-21 ሚያዝያ 2013 ኣብ ትሕቲ ኩሉ ዓቕምታትና ንመስርሕ ደሞክራስያዊ ለውጢ ይኽተት ዝብል መሪሕ ጭርሖ ኩነታት ኤርትራን ቀርኒ ኣፍሪቓን ኣገዳሲ ምዕባሌታት ኣብ ዘርእየሉ ዘሎ ህሞት ኣብ ርእሰ-ከተማ ኢትዮጵያ ኣዲስ ኣበባ ተጋቢኡ።
ኣብ ሃገራዊ መዳይ፡-
ጠቕላላ ጉባኤ ኤዲኪ ሃገርና ብፍላይ ድማ ብድሕሪ ተረኽቦ 21 ጥሪ 2013 ተሕልፎ ዘላ ምሕቋንን ውድዕነትን ገምጊሙ። ምንቅስቓስ 21 ጥሪ 2013 በቲ ሓደ ወገን ዕምቆት ምሕቋን ናይቲ ስርዓትን ምብትታን ኣካላቱን ከምኡ’ውን ብሰንኪ’ቲ ዝተኸተሎ ኣዕናዊ ፖሊስታት ሃገር በጺሕቶ ዘላ ቁጠባውን ጸጥታውን ቅልውላው ከቓልዕ ከሎ፡ በቲ ካልእ ወገን ከኣ ህዝብን ውጽዕ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራን ብቀዳምነት ደሞክራስያዊ ለውጢ ንምርግጋጽ ዘለዎም ባህግታት ዘንጸባርቕ’ዩ። ጠቕላላ ጉባኤ ንተበግሶ 21 ጥሪ 2013 ረቋሒታት ብሱል ዝኾነ ውድዕነት ንለውጢ ዝፈጠሮ ምዃኑ ብምስትውዓል፡ እቲ ንሓቀኛ ለውጢ ንምውሓስ፡ ኣብ ባይታ ንዕላማታት ኤርትራዊ ሃገራዊ ቃልሲ ብግብሪ ንምትርጉም፡ ትጽቢታት ህዝብና ንሓርነታትን ግስጋሰን ንምርግጋጽ፡ ንጸጥታን ምርግጋእን ናይዚ ዞባ’ዚ ንምስራጽ ዝሳትፍ ስርዓት ንምህናጽ ክካየድ ዝጸንሐን ዘሎን ቃልሲ ኣውንታዊ ሓጋዚ ተራ ከም ዘለዎ ኣረጋገጸ።
ጉባኤ ኣብ ውሽጥን ደገን ዝርከብ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ንሃገራዊ ሓድነታዊ መስርዕ ንምዕዛዝ፡ ከምኡ’ውን ካብ ዘመነ ውልቓዊ ግፍዕታት ብምንጋፍ፡ ደሞክራስያዊ መተካእታ ንምርግጋጽ፡ ኣብ ሰረት ሃገራዊ ሓድነትን ባህግታት ሓርነትን ህዝብና ተሰሊፉ፡ ምስ ቃልሲ ህዝብናን ውጹዕ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራን ደው ብምባል፡ ኣብዚ ሕጂ ሃገርና በጺሓቶ ዘላ ታሪኻዊ ውድዕነት ልዕል ኣተኩሮ ክኸውን ጸዊዑ። ምስዚ ጉዳይ’ዚ ብምዝማድ ድማ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ኣብ ደንበ ተቓውሞ ናቱ መሪሕ ግደ ከምዘለዎ መጠን፡ ነዚ ውድዕነት ብኩሉ ርሕቀቱ ብዕምቆት ብድሕሪ ምግምጋም ልዑል ሃገራዊ ረብሓታት ንምዕዛዝ፡ ፖሎቲካውን ምምሕዳራውን ምምዕርራይ ኣብ ዕማማቱ ኣካይዱ ኣሎ። ካብዚ ሓቅታት’ዚ ብምብጋስ ከኣ ሃገራዊ ባይቶ ሓባራዊ ጽላል ንመብዛሕቱ ፖሎቲካውን በርጌሳውን ብዙሕነት ዝውክል ክሳብ ዝኾነን ኤዲኪ ኣብኡ ዓቢ እጃም ከም ዘለዎን መጠን ምእንቲ ንኩሉ ክፍልታት ንምጥርናፍን ምጉስጓስን ምስቲ ብውሽጢ ዝተበገሰ ምንቅስቓስ ለውጢ ንምትእስሳር ምድግጋፉ ኣገዳሲ ምዃኑ ኣረጋገጸ። ጉባኤ ህዝብና ብሓፈሻ ስደተኛታት ድማ ብፍላይ ዘሕልፍዎ ዘለው ሕሰም፡ ኣብ ህዝብና ዝበጽሕ ዘሎ ሰብኣዊ ንግዲ ብድሕሪ ምኹናን ኣህጉራዊ ማ/ሰብን ዝምልከቶ ትካላቱን ሕጋዊ ሰብኣዊ ግዲኦም ክጻወቱ ጻውዒቱ የቕሪቡ። ንኩሎም ብዕድል ህዝቢ ኤርትራ ዝጣልዑ ዘለዉ ድማ የጠንቒቑ።
ጉባኤ ካብ ዝወሰዶም ኣገደስቲ ውሳኔታት፡-
- 1. ሓድነታዊ ቀጻልነት ኢዲኪ ብምውሓስን ምምዕባሉን ንምስማር ፖሎቲካዊ ሓይልታት ተርኡ ክጻወት ወሲኑ።
- 2. ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ሓባራዊ ጽላል ስለዝኾነ ንሓድነቱ ዓቒቡ ክነጥፍን ክምዕብልን ክድግፍን ምዃኑ ኣረጋጊጹ።
- 3. ስም ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤዲኪ ዝነበረ ፖሎቲካዊ ቤት ጽሕፈት ኤዲኪ ክስመ ወሲኑ።
- 4. ኣብዚ መድረኽ’ዚ መንእሰያትን ደቂ-ኣንስትዮን ኣብ ቃልሲ ዝገብርዎ ዘለዉ ንጥፈታት ብምንኣድ፡ ኣብ ሰፊሕ ናይ ማሕበራት ጽላላት ክጥርነፉ ክድግፍ ምዃኑ ኣረጋገጸ።
- 5. ኣብ ሰደት ኣብ ልዕሊ ዜጋታትና ዝካየድ ዘሎ ሰብኣዊ ንግዲ ብድሕሪ ምኹናን፡ ኣህጉራዊ ማ/ሰብ ዓለም ሕሰም ስደተኛታት ንምቕላል ጻዕርታቱ ከሐይል ጸዊዑ።
- 6. ማእከላይ መሪሕነት ንምውጋድ ኣባልነት ደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ሓርነት ኩናማ ኤርትራ ዝወሰዶ ውሳኔ ኣጽዲቑ።
ኣብ ወጻኢ መዳይ፡-
ጠቕላላ ጉባኤ ኤዲኪ ኣህጉራዊ ማ/ሰብ ዓለምን ዞባዊ ሓይልታትን ኤርትራ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዘለዋ ስትራተጂካዊ ኣቀማምታን ኣብ ቁጠባውን ጸጥታውን መዳይ ዝህልዋ ኣገዳስነትን ብምስትውዓል፡ ኣብ ኤርትራ ንዝስጉም ዘሎ ተረኽቦታትን ምዕባሌታትን ዓቢ ቆላሕታ ክገብርሉ ከምዝግባእ ተገንዚቡ። ስለዚ ጉባኤ ኣህጉራዊ ማ/ሰብ ዓለምን ዞባዊ ሓይልታትን ተርኦም መቓልሕ ትጽቢታት ህዝቢ ኤርትራ ንሰላምን ምርግጋእን ሓርነታትን ንምስማዕ ክኸውን ድማ ጸዊዑ፡፡ ጉዳይ ሰላምን ምርግጋእን ኣብ ክሊ ቀይሕ ባሕሪ ኣገዳሲ ብምዃኑ፡ ንባህግታት ህዝቢ ኤርትራ ዝውክል፡ ምስ ደለይቲ ሰላም ዝኾኑ ጎረብባቱን መላእ ዓለምን ብሰላም ዝነብር፡ ምስ ምህናጽ ደሞክራስያዊ ስርዓት ዝተኣሳሰር ጉዳይ ምዃኑ ብግቡእ ክግንዘቡ ይግባእ።
ከምኡ’ውን ኣህጉራዊ ማ/ሰብ ዓለም ህዝብና ዘሕልፎ ዘሎ ሕሱም መነባብሮ፡ ካብ ስርዓት ህግደፍ ዝበጽሖ ዘሎ ግፍዕታት፡ ግብረ-ሽበራዊ ተግባራት፡ ጅምላዊ ማእሰርትን ኣካላዊ ምጽናትን ብዓቢ ኣገዳስነት ቆላሕታ ክገብረሉ መጸዋዕትኡ ኣቕሪቡ። ማሕበራት ኣህጉራዊ ማ/ሰብ ዓለም በቲ ስርዓት ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝካየድ ዘሎ ጨካን ግህሰታት ኣብ ምቕላዕ ልዑል እጃሙ ክጻወትን እሱራት ሕልና ዋላ’ውን እቶም ብድሕሪ ተረኽቦ 21 ጥሪ 2013 ዝተቐየዱ ክፍትሕ ተጽዕኖታት ክግበረሉ ይጽውዕ። ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት መንግስታት ንግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ዘጻርን ዘጽንዕን ፍሉይ ኣካል ብምምዛዙ ናእድኡ ብድሕሪ ምቕራብ፡ ማ/ሰብ ዓለም ንኤርትራ ክኣቱን ሓላፍነታዊ ተራኡ ክጻወትን ክተሓባበርዎ ይጽውዕ።
ኣብ ውሽጢ ዝርከብ ህዝብና ኣብ ቅድሚ’ቲ ብምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ዝፍጽም ዘሎ ግብረ-ሽበራዊ ተግባራት ንምግጣም ክጸንዕ ጸዊዑ። ደጊሙ’ውን ውጹዕ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ብዘርእዮ ዘሎ ተባዕ ጅግንነታዊ ተራ ናእድኡ እናገለጸ፡ ኣብ ጎኒ መስርዕ ህዝቢ ብምስላፍ፡ ንምቅልጣፍ ውድቀት ስርዓት’ቲ ጸቢብ ጉጅለ ግዲኡ ከዕዝዝ’ውን ጸዊዑ።
ከምኡ’ውን ኣብ ደገ ዝርከብ ህዝብና ለውጢ ንምርግጋጽን ኣብ መድረኽ ነጻነታዊ ተጋድሎን ነዚ ጨካን ስርዓት ብምቕዋምን፡ ሂወት እቶም ጀጋኑ ስውኣትና ዝሓተተ ሃገራዊ ዕላማታት ኣብ ሽቶኡ ንምብጻሕን ዘካይድዎ ዘለዉ ንጡፍ ቃልስታት ክብ ዝበለ ምስጋንኡ የቕርብ።
ኣብ መደምደምታ ድማ፡ ህዝብን መንግስትን ኢትዮጵያ ጉባኤና ንምዕዋት ዝገበርዎ ምትእንጋድን ንፍትሓዊ ቃልሲ ህዝብና ከካይድዎ ዝጸንሑን ዘለዉን ምድግጋፋት ምስጋንኡ ኣቕሪቡ።
ዓወት ንህዝቢ ኤርትራን ጽኑዓት ደቁን!!
ዓወት ንሓድነት ሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጢ!!
ዝኽርን ክብርን ንጀጋኑ ስውኣትና!!
ስዕረትን ውድቀትን ንገባቲ ስርዓት ህግደፍ!!
ጠቕላላ ጉባኤ 2013
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን
22 ሚያዝያ 2013


text:
ብሰንኪ ስግኣት ጸጥታ ካብ መነባብርኦም ተፈናቂሎም ካብ ሞንጎ ዝነበሩ ነበርቲ መተከል - ቤንሻንጉል፣ መብዛሕተኦም ናብ መንበሪኦም ከምዝተመለሱ ተፈሊጡ።
ክልላዊ መንግስቲ ቤንሻንጉል ብመሰረት ዝዘርገሖ ሓበሬታ፣ 107 ሽሕ ህዝቢ ተፈናቂሉ ከምዝነበረን፣ ልዕሊ 64,000 ህዝቢ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ክልተ ኣዋርሕ ናብ ከባቢኦም ተመሊሶም ኣለው ይብል።
ኮሚሽነር ሓደጋ ስግኣት ኣቶ ታረቀኝ ታሲሰ "መንግስቲ ንኩነታት ጸጥታ ስለዘማሓየሾ፣ ነቶም ሃዲሞም ዝነበሩ ንክምለሱ ብምእማን ንክምለሱ ይሰርሕ ኣሎ" ኢሎም።
ብዝተኣሳሰረ ዜና፣ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት፣ ንተፈናቀልቲ ቤንሻንጉል ጉሙዝ ንምርዳእ ይጓየይ ከምዘሎ ተፈሊጡ።
ካብ ዝሓለፈ ጥሪ ጀሚሩ፣አብ ሞንጎ ሰራዊት ፈደራል መንግስቲን ደባይ ተዋጋእቲን ብሰንኪ ዝተወለዐ ውግእ፣ ኣስታት 103 ሽሕ ህዝቢ ዘተኣናግድ መዓስከር ከምዝተዘረፈን ከምዝተባርዐን ወሃቢ ቃል ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ቦሪስ ቼስሪኮቭ ገሊጹ እዩ።
ኣብ ቤንሻንጉል ዘሎ ኩነታት ዘሻቅል ምዃኑ ዝጠቅስ እቲ ወሃቢ ቃል፣ ኣስታት 70 ሽሕ ሱዳናዊያን ስደተኛታት፣ 500 ሽሕ ድማ ኢትዮጵያዊያን ተፈናቀልቲ ከምዘለው ሓቢሩ ኣሎ።
ብካልእ ዜና፣ ዓለምለኸ ትካላት ረድኤት፣ ብሰንኪ ውግእ ሰሜን ኢትዮጵያ፣ ተፈናቂሎም ንዝነበሩን ንዝተጎድኡን ይሕግዝ ከምዘሎ ክልል ኣምሓራ ገሊጹ።
ፕረዚደንት ክልል ኣምሓራ ኣቶ ይልቃል ከፋለ ምስ ፕረዚደንት ክልል ኦሮምያ ኣቶ ሽመልስ ኣብዲሳ፣ ሎሚ ኣብ ባህርዳር ኣብ ልዕሊ ጉዳያት ጸጥታ ምዝርራቦምን ክልል ኦሮምያ ንክልል ኣምሓራ 100 ሚልዮን ብር ደገፍ ከምዝገበረ ዝበጽሓና ሪፖርት ገሊጹ።


text:
ኩሎም ህጻናትን መናእሰያትን ኣብ ጀርመን ናይ ነጻ ግዜ፡ ጸወታን ደስታን መሰል ኣለዎም።
ንስኻ እውን ልክዕ ከምቶም ካልኦት እዚ መሰላት ኣለካ።
ኣለይትኻ እውን እዚ መሰላት ክግንዘብዎ ኣለዎም።
ይኹን ደኣምበር ንዓኻ እውን ግቡእ ክንክን ክገብሩልካ ኣለዎም።
ስለዚ ሓደ ሓደ ግዜ ቆጸራታት ይግበረልካ።
ምናልባት ብዛዕባ ወረቐት መንበሪኻ ዝምልከት ናብ ቤት ጽሕፈት ክትከይድ ኣለካ።
ኣብዚ ዓዲ ንኽትቅመጥ ማለት እዩ።
ወይ ምስ ሞግዚትካ ክትዘራረብ ይህልወካ።
መታን እንታይ ክትሕዘካ ከም ዘለዋ ክትፈልጥ።
ወይ ዝኾነ ዶክመንት የድልየካ ይኸውን
መታን መንቀሳቐሲ ክትረክብ።
ገለ ቆጸራታት ከተኽብሮም ይግባእ ምኽንያቱ ብዘይ ወለዲ ስለ ኣብዚ ሃገር ትቕመጥ።
ስለዚ እዚ ቆጸራታት ኣለይትኻ ንበይኖም ከሳልጥዎ ኣይክእሉን እዮም።
እዞም ቆጸራታት ብዙሓት ኮይኖም ተሰሚዖሙኻ፧
ምስቶም ኣለይትኻ ብዛዕባ እዚ ነገር ክትዘራረብ ትኽእል ኢኻ።
ወይ ድማ ሞግዚትካ ሕተታ።


text:
Radio Erene: 04 August 2020
መንግስቲ ሱዳን፣ ናብ ወጻኢ ሃገራት ዝገሹ ዜጋታት፣ መውጽኢ ቪዛ ከምዘየድልዮም ሚኒስተሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ኣፍሊጡ።
እቲ ሚኒስተሪ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ካብ 1 ነሓሰ ጀሚሩ፣ ዜጋታት ሱዳን፣ መውጽኢ ቪዛ ከይሓተቱ፣ ፓስፖርቶም ጥራይ ሒዞም ናብ መዓርፎ ነፈርቲን ወደባትን ብምዃድ፣ ናብ ዝደለይዎ ሃገራት ክገሹ ከምዝኽእሉ ኣዊጁ።
ጉዳዮ ብቤት ፍርዲ ዝተታሕዘ ዜጋ እንተዘይኮይኑ፣ ዝኾነ ሱዳናዊ ብዘይገደብ ክገይሽ መሰሉ ምዃኑ’ዩ እቲ መግለጺ ዝጠቅስ።
ዜጋታት ሱዳን፣ መውጽኢ ቪዛ ንምሕታት ናብ ክፍሊ ኢምግሬሽንን ካልእን ዝገብርዎ ዝነበሩ ኮለልን ክፍሊትን ተሪፉሎም ኣሎ፣ ክብል ሓላፊ ክፍሊ ፓስፖርትን ኢምግሬሽንን ሜጀር ጀነራል ዑመር ዓብደልመጂድ ገሊጹ።
ስርዓት በሺር ኣብ 1994 ብዘውጽኦ ኣዋጅ መሰረት፣ ዜጋታት ሱዳን፣ ብሕጋዊ መንገዲ ካብ ሃገሮም ክወጹ ምስ ዝደልዩ፣ ናብ ክፍሊ ኢሚግሬሽንን ፓስፖርትን ብምኻድ መውጽኢ ቪዛ ክሓቱ’ዮም ክግደዱ ጸኒሖም።
ኣብ ናይ ምስግጋር መድረኽ እትርከብ ሱዳን፣ ሓያሎ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ምምኽያሽ ከምዘላ ትግለጽ።
ዝበዝሓ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ዜጋታተን ብዘይ መውጽኢ ቪዛ ናብ ዝደለይዎ ሃገራት ክገሹ’የን ዝፈቕዳ።
ኣብ ኣፍሪቃ፣ መሰል ምንቅስቓስ ዜጋታት ብምድራት፣ ንዜጋታተን መውጽኢ ቪዛ ንክሓቱ ገልታዕታ ካብ ዘብላ ሃገራት ኤርትራ ምስ ቀዳሞት’ያ።
===============


text:
ብዕለት 14 ግንቦት 2011 ኣብ ከተማ ኦስሎ፡ ኖርወይ፡ ሓድሽን ነጻን ማሕበረሰብ ኤርትራውያን ተመስሪቱ።
ኣብ ኖርወይ፡ ማሕበረሰብ ኤርትራውያን ክምስረት መጀመርያኡ ኣይኮነን። ናይ ሎሚ 25 ዓመት፡ በቶም ውሑዳት ኣብ ኦስሎን ከባቢኣን ዝቕመጡ ዝነበሩ ኤርትራውያን ተመስሪቱ ኔሩ ኢዩ።
ስርዓት ህግደፍ ብምኽንያት 24 ግንቦት ካብ ካብ ነፍሲ ወከፍ ስድራ 300 ናቕፋ፡ ካብ ሰብ ትካል ድማ 500 ናቕፋ ክዋጻእ ዘገድድ መምርሒ ኣውጺኡ ድሮ ክሰርሓሉ ጀሚሩ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ ብምኽንያት 24 ግንቦት ካብ ካብ ነፍሲ ወከፍ ስድራ 300 ናቕፋ፡ ካብ ሰብ ትካል ድማ 500 ናቕፋ ክዋጻእ ዘገድድ መምርሒ ኣውጺኡ ድሮ ክሰርሓሉ ጀሚሩ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣቶ ኣምሃ ዶመኒኮ ኣባል ሽማግለ ሃገራዊ ዋዕላ ዝመርሖ ኣብ ስቶክሆልም ብዕለት 22 ግንቦት 2010 ድሕሪ ቐትሪ ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዱ። ቅድሚ ኣብ’ዚ ናይ ዕለት 22 ግንቦት 2010 ዝተኻየደ ኣኼባ ህጽር ዝበለ ጸብጻብ ምቕራበይ ገገለ ናይ ዝሓለፈ ተመክሮታት ክጠቕስ እፈቱ።
እቲ ብሲቭካዊ ማሕበር ኤርትራውያን ላስቬጋስ ዝተዳለወ ጽምብል መበል 19 ዓመት ዕለተ ነጻነት ሃገርና ብረቡዕ 26 ግንቦት 2010 አብ ኢታልያን አሜሪካን ክላብ ብዓቢ ድምቐት ተጸምቢሉ ሓዲሩ።
ዓመታዊ ብዓል ማርያም ደዓሪት ቀዳም ዕለት 22 ግንቦት 2010ዓም ኣብ ከተማ ጀኔቭ ስዊስ ክንገድ ስለ ዝኾነ ንኹልኽን/ም ብኽብሪ ንዕድም።
ኣብ ጀርመን ከተማ ከለን ከባቢኣን ዝርከቡ ማሕበረኮም ኤርትራውያን፡ ንታሪኻዊት ዕለት ናጽነት 24 ግንቦት መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ ብድምቀት ንምብዓል ምሽብሻብ ንገብር ኣለና።
ግንቦት 24ን፡ ናይ መጀመርያ ብስራትኪስ ጥዑም ኔሩ ኩሉ ኣኽቢሩኪ
ድሓር ግን ኣይግድን መልክዕኪ ቀይርኪ።
ኣብቲ ካብ ኣባላት ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳንን ቤርገሳውያን ማሕበራትን ብዝተዋጽኡ ዜጋታት ዝቖመት ኣዋሃሃዲት ሽማግለ ተወዲቡ ትማሊ 24 ግንቦት ክሳብ ፍርቂ ለይቲ ዝተኻየደ ጽምብል፡ ብርክት ዝበሉ ኣባላት ተቓወምቲ ውድባትን በርጌሳውያን ማሕበራትን ከምኡውን ገዳይም ተጋደልቲ ዓበይቲ ዓድን ምሁራንን ተረኺቦም።
24 ግንቦት 1991 ንህዝቢ አርትራ ዓቢ ሃገራዊ በዓል እዩ። እወ ናይ ሓደ ዘበን መሪር መግዛእቲ ባዕዳዋውያን ሓይልታት፡ ብኽቡር መስዋቲ ቡሉጻት ዜôጋታት ዕዉት ስለ ዝኾነ።
1.ትርጉም ነጻነት (Independence) ብዘይ ዝኮነ ሓርነታት(Liberty and freedom) ደቒ ሰባት ባዶሽ እዩ። እዚ ክብሃል ከሎ ግን ኤርትራ ልዑላውነታ ዘረጋገጸት ሃገር እያ። ኣብ ኤርትራ መግዛእቲ (Colony) የለን እንታይደኣ ጭው ዝብለ ምልኺ- ሕገ-ኣልቦ ዝኮነ ስርዓት ኣጋጢሙና ናይ ታሪኽ ሓደጋ ወዲቑና ኣሎ። እንተኮነ ግን በዚ ተስፋ ከይቖረጽና ከም'ቲ ብዘይተሓለለ ቓልሲ ህዝቢ ኤርትራ ነጻነት ዝተረጋገጸ ሓርነታት ደቒ ሰባት ወይ'ውን ዲሞክራሲያዊ ቕዋማዊ መንግስቲ ዝተረጋገጸላ ግዝኣተ ሕጊ ዝሰፈና፤ ኩሉ ኤርትራዊ ናተይ፤ ሃገረይ ኢሉ ዝምክሓላ ኤርትራ ትነግሰሉ ክትመጽእ ምኳና ምልክትን ተስፋን እትህበና ዕለት ምኳና እያ። ኣብ'ዚ መዓልቲ እዚ ተስፉ ዝህቡ ግጥምታት ክግጠሙ። ተስፉ ዝህቡ ደርፍታት ክሕተሙ፤ ተስፉ ዝህቡ ማሰታት ክፍነዉ እላቦ። ኣብ'ዚ መዓልቲ እዚኣ ጓይላ ጌርካ ሰልሶ ከይበልካ ገዲፍካዮ ኬድካ ድሓር ማለት ኣብ ግዜ ምልኡነት ነጻነት ክንብሎ ኢና እትብለሉ ባህሊ ክጥረ እላቦ።
ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝመደበሮም፡ 13 ተቓወምቲ ውድባት፡ ሲቪካውያን ማሕበራትን ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ምቕያር ዝኣምኑን ዝቃለሱን ግዱሳት ኤርትራውያንን ን24 ግንቦት መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ ንፈለማ ግዜ ኩሎም ብሓባር ኣብ ሓደ ኣዳራሽ ብምርኻብ ብፍልይ ዝበለ ድምቀት ጸምቢሎማ።
ህዝብና መግቢ-ኸብዲ የብሉን፡ መንግስቲ ህግደፍ ከ መግበ-ሕልና ኣለዎ ዶ?


text:
ጾታዊ ርክብ ክትፍጽም 15 ዓመት ክትመልእ ኣለካ ድዩ?Måste man vara 15 år för att ha sex? - tigrinska
ሕቶ
ጾታዊ ርክብ ክትፍጽም 15 ዓመት ክትመልእ ኣለካ ክብሃል ሰሚዔ። ሓቂ ድዩ? ቅድሚ 15 ዓመት ምምልኣይ ጾታዊ ርክብ እንተ ዝፍጽም ነይረ ክልኩል ዶ ምኾነ ነይሩ?
ምላሽ
ኣይፋል፡ ክልኩል ዝኾነ ዝገበርክዮ ነገር የለን። ጾታዊ ርክብ ንኽትፍጽም ናይ ግድን ልዕሊ 15 ዓመት ክትከውን ኣለካ ዝብል ዝኾነ ሕጊ የለን። ግን ሓደ/ሓንቲ ልዕሊ 15 ዓመት ሰብ ምስ 15 ዓመት ዘይመልኣ/ኣት ሰብ ጾታዊ ርክብ ክፍጽም/ክትፍጽም ክልኩል እዩ ዝብል ሕጊ ኣሎ።
እቲ ሕጊ መንእሰያት ጾታዊ ርክብ ንኸይፍጽሙ ንኽዓግት ኣይኮነን ተገይሩ። እዚ ሕጊ 15 ዓመት ዘይመልኡ ቈልዑን መንእሰያትን ካብኦም ዝዕብዩ ሰባት ብጾታዊ ርክብ ንኸይብለጹሎም ክከላኸል ተባሂሉ ዝተገብረ እዩ።
ጾታዊ ርክብ ክገብር/ክትገብር ምስ ዘይደሊ/ዘይትደሊ ሰብ ጾታዊ ርክብ ምፍጻም እውን ክልኩል እዩ። ዕድሜኻ/ዕድሜኺ ብዘየገድስ።


text:
ጠበቓታት ፕረዚደንታዊ ሕፁይ ኬንያ ራይላ ኦዲንጋ ስዕረቶም ብምቅዋም ጥርዓን ንላዕለዋይ ቤት ፍርዲ'ታ ሃገር ምቕራቦም ገሊፆም።
ጠበቓ ዳን ማንዞ ሎሚ ሰኑይ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቡዎ መግለፂ እቲ ጥርዓን ብኦንላይን ኣቢሉ ንጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ከምዝቐረበን 77 ዓመት ዝዕድሚኦም ኦዲንጋ ቅዳሕ ናይቲ ጥርዓን ኣብ ቀረባ ከቕርቡ ትፅቢት ይግበር ኢሎም።እቲ ቤት ፍርዲ ኣብ ውሽጢ 14 መዓልታት ውሳነ ክህብ ኣለዎ።
ነቲ ምርጫ ብላዕሊ ዝቆፃፀር ኣዚዩ ዝተኸፋፈለ ገለልተኛ ኮሚሽን ምርጫ ምኽትል ፕረዚደንት ዊሊያም ሩቶ ኣብ ዝተኻየደ ምርጫ ተዓዋታይ ምዃኑ ኣዊጁ'ዩ።
ብሓፈሻ ሰላማዊ ዝነበረ ምርጫ ኣብ መወዳእታ ደቓይቕ ተዓዋታይ ወግዓዊ ቅድሚ ምዃኑ መብዛሕቲኦም ኮሚሽነራት ምርጫ ነቲ ውጽኢት ኣይንድግፎን ምስ በሉ ግን ብዕግርግር ዝተዓጀበ ምንባሩ ይዝከር።
እቲ ቤት ፍርዲ ነቲ ውፅኢት እንተድኣ ኣፅዲቑዎ ሩቶ ድሕሪ ናጽነት ኬንያ ዝተመረጹ ሓምሻይ ፕረዚደንት እታ ሃገር ክኾኑ እዮም።
ቤት ፍርዲ ነቲ ውፅኢት ውዱቕ እንተድኣ ገይሩዎ ኣብ ውሽጢ 60 መዓልታት ዳግማይ ምርጫ ክኻየድ'ዩ።


text:
story
ሰራዊት ኤርትራ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ሰለኽለኻ ኣቃፂሎም ታሪኽ ቍልዕነተይን ንእስነተይን መንጢሎምኒ
ቤት ትምህርተይ ሓዊ ኣትዩዋ። ኣነ ታሪኽ እየ እዝክር ዘለኹ። ናይ ሎሚ ህፃናትን ሰጋናትን ተምሃሮ ግን ኣካል ሆወቶም እያ። እቶም ተምሃሮ፡ ታሪኾንም መፃኢኦምን ክቃፀል ምስ ርአዩ፡ ከካብ ገዝኦም ተፀዋዊዖም ከድሕኑ ተጓየዩ። ገሊኦም እቲ ዝተወልዐ ሓዊ ከጥፍኡ፣ ገሊኦም ዘኢተቓፀሉ ወይ ፍርቆም ዝነደዱ መፅሓፍቶም ከድሕኑ ፅዓሩ። ግን ከም ድልየቶም ኣይኰነሎምን።
ሰለኽለኻ እየ ተወሊደ ዓብየ። ድሕሪ ትምህርቲ ፈለገ ሂወት ብ 1989 ዓ/ም ኣብ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ሰለኽለኻ ዘመናዊ ትምህርቲ ጀሚረ።
ግንቦት 1990 ዓ/ም ካልኣይ ክፍሊ እናሃለውኩ ፃምእ ትምህርተይ ዝገትእ ነገር ተኸሲቱ፦ ወራር ሻዕብያ ተወሊዑ። ድምፂ ነፈርትን መዳፍዕን፣ ብሬድዮ ዝምሓላለፉ ንዕድሜና ዘኢይዀኑ ዜናታት ውግእ ወረ ውግእን ክንከታተል ድቃስ ስኣንና። በቲ ንሰምዖ ተፀሊውና ድማ ውሽጥና ኣብ ልዕሊ ኢሳያስ ዝብሃል ወራሪ ፅልኢ ኣብቆለት። ንዝቕፅል ሓደ ዓመት ኵሉ ነገረይ ኣብዚ ጉዳይ ነይሩ።
ኣብ ሂወተይ ፈፂመ ዘይርስዖ ኵነት ግን ኣሎ። ኣብ ጋዜጣን ኣብ መንደቕን ዝልጠፉ ምልክታታትን ዝርኣኹዎ ናይ ሓንቲ ብደብዳብ ነፋሪት ኣብ ቤት ትምህርቲ ዓይደር መቐለ ተወቒዓ ዝሞተት ህፃን። ኣብ ዕድመ ንእስነተይ ነቢዐላ። ቤት ትምህርቲ እንትኸየድ ከምኣ ብኣየር ተወቒዐ ዝምወት እንዳመስለኒ እፈርሕ ነይረ። “ንምንታይ ግን ንቤት ትምህርቲ ይድብድብ እዚ ኢሳያስ” ድማ እብል ነይረ። ነዚ ሕቶይ ግን ድሕሪ ዓመታት መልሲ ረኺበሉ።
27 ታሕሳስ 2013 ዓ/ም ኣብ ዝተፈላለዩ ከተማታትን ገጠራትን ትግራይ ኣብ ተመሳሳሊ መዓልቲ ብሰራዊት ሻዕብያ ዝተፈፀመ ታሪኽ ከውግዓኩም። ታሪኽ፣ መንነት፣ ንቕሓትን ተጋሩ ነብርስ ዝብል መልእኽቲ ዝተሓንገጡ ልኡኻት ሻዕብያ ፅባሕና ከፀልምቱ፣ ትማልና ካብ ኣእምሮና ከጥፍኡ ንሓደ ሰይጣናዊ ዕላማ ተበገሱ። ትካላት ትምህርትን ሕክምናን ምዕናው ዝብል ሰይጣናዊ ዕላማ።
ቀዳማይን ካልኣይ ብርክን ቤት ትምህርቲ በለስ፣ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ዝባን ገደና (ሸራሮ)፣ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ሰለኽለኻ፣ ከምኡ ድማ ታሪኸይን ንእስነተይን ዝሓዘት ቤት ትምህርተይ፡ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ሰለኽለኻ ብ ሓዊ ኣቃፂሎሙወን።
ኣብ መኪናኦም ላምባን ከራቢትን ፅዒኖም ኣብ በሪ ቤት ትምህርተይ፡ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ሰለኽለኻ፡ ወረዱ። ናብ ቤት ዕዮታትን ቤተ-ንባብን እቲ ቤት ትምህርቲ ኣትዮም ድማ ላምባ ነሳነሲም ሓዊ ኣእትዮሙሉ ናብ ቀፃሊ ዕላምኦምን ዝቃፀል ቤት ዕዮን ተበገሱ።
ቤት ትምህርተይ ሓዊ ኣትዩዋ። ኣነ ታሪኽ እየ እዝክር ዘለኹ። ናይ ሎሚ ህፃናትን ሰጋናትን ተምሃሮ ግን ኣካል ሆወቶም እያ። እቶም ተምሃሮ፡ ታሪኾምን መፃኢኦምን ክቃፀል ምስ ርአዩ፡ ከካብ ገዝኦም ተፀዋዊዖም ከድሕኑ ተጓየዩ። ገሊኦም እቲ ዝተወልዐ ሓዊ ከጥፍኡ፣ ገሊኦም ዘኢተቓፀሉ ወይ ፍርቆም ዝነደዱ መፅሓፍቶም ከድሕኑ ፅዓሩ። ግን ከም ድልየቶም ኣይኰነሎምን። እቲ ብንእስነተይ ዝፀልኦ ዝነበርኩ ኢሳያስ ድሕሪ 23 ዓመታት ኣብ እዞም ህፃናት እውን ሕማቕ በሰላ ገዲፉ ኣሎ። ታሪኾም፣ ዓሌቶም፣ መንነቶም፣ መፃኢኦም ከብርስን ከጥፍእን ከም ዝተበገሰ ግልፂ መልእኽቲ ኣሕሊፉሎም።
እዞም ህፃናት፡ ብሰንኪ ኮሮና፡ ዓመት ኣብ ገዝኦም ተዓፅዮም፣ ብፃምእ ትምህርቲ ኣብ ዝሳቐይሉ ጊዜ ኢሳያስ ድማ ልዕሊ ኮሮና ብኸበድቲ ኣፅዋራት ደብዲቡዎም። ገዝኦምን ዓዶምን ገዲፎም ተሰዲዶም ቀንዮም እንትምለሱ፣ ዓዶም ኣዕኒዉ፣ ዝበልዕዎ መንጢልዎም ምፅንሑ ከኢይኣክል፡ መፃኢኦም ከፅልምተሎም ምዃኑ ኣግሂዱሎም።
በኽዮም፣ ተስፋ ቈሪፆም። ኣሽንኳይ ንሶም ኣነ እኳስ ታሪኸይ ኣጥፊኡለይ ኢለ ጕህየ ኣለኹ። ሰብ ግን ከመይ ከመይ ኢሉ ፀረ ንፁህ ሰብ፣ ፀረ ትምህርትን ንቕሓት ይስለፍ?
ሓደ ካብቶም ቤት ትምህርቶም ተቓፂሉዎም መፅሓፍቲ ንምድሓን ዝጓየዩ ዘለዉ ሰገናት ብ ሓዘንን ሕርቃንን ከም ዝስዕብ በለ:- “ፕሬዚዳንት ክልል ትግራይ ንህዝቢ ትግራይን ኤርትራን ወግሐ ፀብሐ ኣሕዋት ኢና ክብል፣ በቢ ገዛና እውን ኤርትራውያን ኣሕዋትኩም እዮም ክንብሃል ኢና ንፈልጥ። ኣሕዋትና እንተዀይኖም ድኣ ከመይ ኢሎም ቤት ትምህርትና የቃፅሉልና፣ ከመይ ኢሎም ዓድና ይድብድቡልና፣ ከመይ ኢሎም ንፁሃት ኣሕዋትና ይቐትሉልና፣ ከመይ ኢሎም ኣሓቶም ይዕምፁ፣ ከመይ ኢሎም ክነጥፍአኩም ኢና ይብሉና ኣለው? እሞ ደብረፅዮንን ወለድናን ሓስዮሙና እዮም።”
ቀደም ቤት ትምህርቲ ዓይደር ዝደብደቡ ብጌጋ ይመስለኒ ነይሩ። ሎሚ ግን ብጌጋ ከም ዘኢኰነ በሪሁለይ ኣሎ። ቤት ትምህርተይ ኣይተደብደበትን። ኰን ተባሂሉ እዩ ብ ላምባን ክርቢትን ተቓፂላ። ግን እኮ ኤርትራዊ መንነት ትግራዋይ መንነት ብምጥፋእ ኣይኰነን ዝፍጠር። ልዕሊ ዒስራን ሰለስተን ዓመታት ኢሳያስን ስዓብቱን ፈለማ ህዝቦም ኣንፂቶም፣ ኣሰዲዶም፣ ካብ መኣዲ ትምህርቲ ኣርሒቖም። ድሕሪኡ ድማ ንእቲ ዝተረፈ ክሓትትን ከገናዝብን ከም ዘኢይኽእል ገይሮም፣ ብሳንብኦም ዝትንፍስ ትርግታ ልቦም ዝደግምን ከይለኣኹዎ ናበይ ዝብልን ሰራዊትን ስርዓትን ፈጢሮም። ኵሉ ገዲፎም ድማ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዘለዎም ፅልኢ መላሊኦም ኣዕጢቖም ናብ ትግራይ ድሓን እቶ ኢሎም ኣፋንዮሞ። ዝረኽብካዮ ቅተል፣ ውሰድ፣ ዝረፍ ዓምፅ ኢሎም ብዝለኣኹዎ መሰረት ድማ ልዕሊ ዝበልዎ ገይሩ ብተግባር ኣሕቢንዎም።
ዓይኒ ዓይኖም እናሓለወ ትእዛዛቶም ተተቐቢሉ ሰይጣናዊ ስራሕቲ ብዘኢንሕስያ ክፍፅም ጀመረ። ኣብያተ ትምህርቲ፣ ኣብያተ እምነትን ኣብያተ ዕዮን ከም ዘኢነበሩ ገበረ። ህፃውንቲ ደፊሩ ክንደይ ኣረሜናዊ ስራሕቲ ፈፀመለን። ግን ንኤርትራውያን ኣሕዋቱ ደቂ ሓንቲ ማህፀን ዘኢምሓረ ዶ ንተጋሩ ክገድፍ ይብሉ ገለ ኤርትራውያን። ሃገር ብትምህርቲ እንተዘኢተሃኒፃ መወዳእትኡ ኤርትራ እያ ትዀን።


text:
ናይዚ ኣዕናዊ ኩናት ሕብእ ኣጀንዳ ልዕላውነት ኤሪትራ ምጥፋእን ነቲ ብ 1991 ዝተሳዕረ ናይ ኣምሓራ መስፍናዊ ስርዓት ምምላስን እዩ።
ብጴጥሮስ ተስፋጊዮርጊስ
ኣብዚ ጊዜ እዚ ኤርትራ ኣብ ዘይምልከታ ኣዕናዊ ሕድ ሕድ ኩናት ኢትዮጵያ ኣትያ ከም ሀገር ትሃሉዶ ወይስ ኣይትሃሉ ኣብ ዝበሃለሉ ቀራኒ መንገዲ ትርከብ። ኢሳያስን ኣቢይን እንተሲዕሮም ልዑላውነት ኤርትራ ድሓን ኩኒ። ትግራይ እንተሲዒራ ግን ሎኡላውነት ኤሪትራ ክዕቀብ እዩ። ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዝተገብረ ወራር ብናይ ኢትዮጵያ ምክልኻል ሰራዊት፥ ፥ናይ ኤሪትራ ሰራዊት ፥ናይ ኣምሓር ሚሊሽያ ፥ ናይ ሶማል ሰራዊት፡ ብተወሳኺ ናይ ኢሚረትስ ድሮናት ነቲ ናይ ወያነ ዓበይቲ ኣጽዋራት ዘዕነዋ እዩ ተኻይዱ። ኣቢይን ኢሳያስን ነዚ ዓረምሾሻዊ ሐይልታት ሒዞም ኣብ ቑሩብ መዓልታት ብዓወት ክዛዝምዎ መደብ ምግባሮም ዘገረም ኣይኮነን። እቲ ዘገረም ግን ከመይ ገይሮም ወያነን ህዝቢ ትግራይን ከም ማይን ጸባን ተዋሂሂዶም ነዚ ዘርኢ ትግራይ ንምጥፋእ ተሃንዲዱ ዝመጸ ገዚፍ ሐይሊ ኣፍሽለሞ። ኣብዚ ጊዜ እዚ ህላውነት ትግራይ ተረጋጊጹ ጥራይ ዘይኮነ እቲ ኩናት ናብ መሬት ኣምሓራን ኣፋርን ተሰጋጊሩ ኣሎ። እቲ ኩናት ተውዲኡ ማልት ግን ኣይኮነን። ነቶም ክልኦት ዉጹዓት ህዝብታት ከም ኦሮሞ ኣገው ቅማንት በንሻንጉል ሲዳማ ቃልስታት ፍናን ኮይንዎም ቓልሶም ብዝለዓለ ደረጃ የሰላስልዎ ኣለዉ። ናይ ውጹዓት ኣህዛብ መትክላዊ ሐድነት ተረጋጊጹ እዩ።
እዚ ወራር ንህዝቢ ትግራይ ሞትን ስደትን ዕንወትን ኣኸቲሉ ኣደዳ ጥምየት ገይርዎ እዩ። ኣብይን ኢሳያስን ገበን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ፍጺሞም ዝብል ክስታት ኣብ ሪእሲኦም ተንጠልጢሉ ኣሎ ። ብኸመይን መኣስን ከም ዝኽሰሱ ግን ጊዜ ዝውስኖ እዩ። ምስ ውጺኢት ናይዚ ኩናት ዝተኣሳሰረ እዩ።
ኩናት ኣብ ልዕሊ ትግራይ መን እዩ ጀሚርዎ ዝብል አከራኻሪ እኳ እንተ ኮነ ምኽንያቱ ግን ብሩህ እዩ። ኣቢይ ኣብ ኢትዮጵያ ነቲ ፈደራልያዊ ስርዓት ኣፍሪሱ ብናቱ ውድብ ብልጽግና እትምራሕ ኣሃዳዊት (መስፍናዊት) ስርዓት ክሃንጽ ድልየት ስለዘለዎ እሞ ወያነ ዕንቅፋት ከምዝኾኑዎ ተረዲኡ ንዖኦም ምጥፋእን ንዓታቶም ዝወለደት ትግራወይቲ ማህጸን ምምካንን ዝተበገሰ ኢሰብኣዊ ኩናት እዩ ። ናይ ኢሳያስ ምትእትታው ከኣ ናይቲ ናይ 1998 ትርጉም ዘይብሉ ኢትዮ-ኤሪትራ ኩናት ሕነ ምፍዳይ ብሓደ ወገን በቲ ካልእ ድማ ትግራይ መተሓላላፊ (bafer zone) ካብ ኤርትራ ንኢትዮጵያ ስለዝኾነት እቲ ንኤርትራ ልዕላውነታ ኣፍሪስካ ምስ ኢትዮጵያ ምጽንባር መደቡ ከምቲ ዝደልዮ ክኸይድ ስለዘይከኣል እዩ ። እቲ ቀንዲ ሕቡእ ኣጀንዳ ግን ኣምሓራ ሊሂቃን (ብፍላይ ተረፍ መረፍ ናይ ደርግን ንጉስ ሀይለ ስላሴን) ናይ ኢሳያስን ኣቢይን ህርፋን ስልጣን መዝሚዞም ነቲ ብ1991 ዝተሳዕረ ጭቛኒ መስፍናዊ ስርዓት ኣምሓራ ምምላስ እዩ።ከም ዝፍለጥ ኣምሓራ ንናጽነት ኤርትራ ኣትይተቀቦልዎን ጥራሕ ዘይኮነ ብወግዒ ኣብ ናቶም ማኒፈስቶ እውን ኣስፊሮሞ እዮም። መሊሶም ክገብጥዋ ኩሉጊዜ ምቹእ ጊዜ እናተጸበዩ እዮም- ሕጂ ግን ኢሳያስ (ኤሱ) ኣብ ብሩራዊ መብልዕ ቁርሲ ገይሩ እንሃቱልኩም ይብሎም ኣሎ።
ከምቲ ጋዜጠኛ ተኣምራት ነገራ ዝበሎ። “ ትግራይ ጥራሕ ነጥፈኣያ እምበር ዕድመ ንኢሳያስ ንኤርትራ ኣድኪሙልና ስለዘሎ መወጽ እናመወጽና ክንሕዛ ቀሊል እዩ። እዚ ዘብረሃልና ንኤሪትራ ክገብጡ ትግራይ ዕንቅፋት ኮይናቶም ኣላ። ናይ ታሪኽ ኣጋጣሚ ኮይኑ ትግራይ ንሂዎቶም ክብሉ ናይ ኤሪትራ ልዑላውነት ዋልታ ኮይኖም ኣለዉ። እዚ ግን ብዙሓት ኤሪትራውያን ዋላ እውን ደለይቲ ፍትሒብፕሮፖጋንዳ ህግደፍ ተጸልዮም ክርድእዎ ኣይከኣሉን።
ኣብ ዲያስፖራ ዘሎ ብርክት ዝበሉ መንእሰያት ኢሪትራ ኣብቲ ሃልሃል ዝብል ዘሎ ኩናት ንህዝቢ ትግራይ ዝከኣሎም ዲፕሎማስያውን ፋይናንስያውን ሐገዝ ይገብርሎም ኣለዎ። እዚ ካብ ሰብኣዊነት ሕልና ዝተበገሰ ኮይኑ ዓወት ትግራይ ዓወት ውጹዕ ህዝቢ ኤሪትራ ስለዝኾነ እውን እዩ። ኣብ ርእሲኡ ምስ ጎረባብትና ዝኾነ ሐውና ህዝቢ ትግራይ ሰላም እምበር ጽልኢ ኣየዋጽእን እዩ። ነቲ ወራር ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ኣውሪዱዎ ዘሎ ከቢድ ጽልኢ ካብ ሕጂ ናይ ሰላምን ምትሕልላይን ዘርኢ ዘሪእካ ምሕዋዩ ኣድላየ እዩ። እቲ ዞባና ሰላም ሰፊንዎ ኣብ ማሕበራውን ኤኮኖሚያዋን ምዕባለ ከድህብ መታን። ሰላም ክነግስ ኩናት ደው ክብል ሰራዊት ኤሪትራ ንዓዱ ክምለስ ኢሪትራውያን ምስ ተጋሩ ኮይኖም ሰላማዊ ሰልፍታት የካይዱ ኣለዉ። እዚ እውን ዘርኢ ሰላም ምዝራእ እዩ። ሰራዊት ኤሪትራ የዔርዩ ከይጸነተ ካብ ኩናት ክወጽእ ኣለዎ።
ገሊኦም ደለይቲ ፍትሒ ኢና ዝብሉ ኤርትራውያን ነዚ ሓቂ ጎስዮም ንህዝቢ ትግራይን ኤሪትራን ከቀያይሙ ኣንጻር ወያነ ቀጻሊ ዘመተ የካይዱ ኣለዉ።እዚ ናይ ፖለቲካ ዕንደራ እዩ። ህዝቢ ኤሪትራ ሓደ ዕድል ተኺሲትሉ ኣሎ ክንጥቀመሉ ኣለና። ብእንግሊዝ “Seize the momntum’ ይብሃል። እዚ ዕድለ እዚ ክምዝመዝ ዝግበኦ እዩ። እዚ ኩናት ንኢሳያስ መጥፊኢኡ ክኸውን ዓቢ ተኽእሎ ስለ ዘሎ።
እቶም ንወያነ ብቀጻሊ ናይ ጽልኢ ዘመተ ዘካይዱ ሓንቲ ምኽኒት ዝገብሩላ ንሕና ኣንጻር ወያነ እምበር እቲ ህዝቢ ትግራይ ከመይ ዝኣመሰለ ሰብ ዘኽበር ህዝቢ እዩ ምስኡ ጽልኢ የብልናን ይብሉ። ንወያን ጸሊኦም ምስ ህዝቢ ትግራይ ፍቅሪ ክህልዎም ኣይክእልን እዩ። እዚኣ ሸፈጥ እያ ከምቲ ዋና ጸሓፊ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣንቶኒዮ ጉተረዝ ዝበሎ ህዝቢ ትግራይን ወያነን – ሐቢሮም ኩናት የካይዱ ስለ ዘለዉ -እዚ ኩናት ህዝባዊ እዩ ። ስለዝኾነ ከኣ ክሳዓሩ ኢልካ ዘይ ሕሰብ እዩ ይብል ። ብናቱ ገምጋም እዚ ኣዕናዊ ኩናት ብሰላም ብዝርርብ ክደምደም ኣለዎ ። ሓላፍነት ዝመልኦ ናይ ሰላምን ዕርቅን ዘረባ። እቲ ዝበዝሔ ኣብ ዲያስፖራ ዘሎ ደላይ ፍትሒ ከም ናይ ኣንተኒዮ መርገጺ እዩ ዘለዎ ። በንጻሩ ብጽልኢ ወያነ/ትግራይ ዝዘቅበቡን ኣብ ሕሉፍ ዝነብሩን – ብሕልፊ ብ 1981 ወያነ ምስ ሻዕቢያ ከይና ካብ ኤርትራ ኣውጺኣትና ዝብሉ ውልቃውያን ኣካል ደለይቲ ፍትሒ። ብዛዕባ ትግራይ እንታይ ገደሰና ጉዳይና ዘይንገብር ኢሎም ነቲ ደላይ ፍትሒ ኣብ 2 ከፋፊሎሞ ኣለዉ። ገሊኦም እውን በቲ ዋጋ ዘይብሉ ናይ ኣግኣዝያን ዘመተ ሕብረት ተዛረብቲ ትግርኛ ዝባህረሩ እዮም። ኤሪትራ ብኤሪትራውያን ጥራሕ እናበሉ ነቲ ኣብ ዓዲ ፍኒሕነሕ ዝብል ዘሎ የደናግርዎ ኣለዉ። እዞም ኣብ ደገ ዘለዎ ናይ ኣፍ ጥራሕ ኢዮም ዝበል ምግሩምራም ካብቶ ኣብ ዓዲ ይስማዕ ኣሎ። ብዘይ ሐገዝ እቲ ኣብ ውሽጢ ዘሎ ህዝብና እንታይ ክገበር ይድለ። ክገበር ዝኽእል እንተዝኸውን 20 ዓመት ኣብ ጸልማት ኣይምነበረን። ኣብ ሙሉእ ዓለም ንዝኽሪ 20 ዓመት ናይ ሕልና እሱራት ኣብ 18 መስከርም 2001 ዝተኣስሩ ሰበ ስልጣን ናይ ብሕቲ ጋዜጠኛታን – ክትዝከር ከለኻ ክሳብ ክንደይ ናይ ምብዳህ ሕሊናና ወዲቁ ከም ዘሎ ይርድኣካ። ናይዚኦም ሓጸር ዛንታት ዘለዎ ስእላዊ ምራኢት ኣብ ሎንደን ዝተዓዘበሰብ – ክሳራ ህዝቢ ኤርትራ ከቢድ ምዃኑ ይርዳእ። ከም ኣብነት ስእሊ ጀነራል ዕቅበ እነሆ።
ኣብ ዲስፖራ ዘሎ ደላይ ፍትሒ ከበርከት እንተ ኮይኑ ኣብቲ ክገብሮ ዝኽእል ግን ዘይገብሮ ዘሎ ከተኩር ምተገበኤ፥ ነንሕድሕዱ ክባላዕ ጊዜኡ ብኸንቱ ከየጥፍኤ ። እዚ ኩሉ ሂወት ሰራዊትና ኣብ ኢትዮጵያ እናጠፍኤ ከሎ ጉዳይና ንግበር ማለት እንታይ ማለት እዩ። ደቆም ሐቂፎም ነቲ ኣብ ዓዲ ዘሎ ህዝቢ ደቁ ከም ቆጽሊ እናረገፉ ሪዒዱን ተንበኪኹን መዓንጣኡ ሓቂፉ ዘሎ ህዝቢ ንኢሳያስ ብዘይ ናይ ደገ ሐገዝ ከልግሱዎ ክምድሩ ከለው ናይ ሞራል መሰል የብሎምን። እምበር ዶ ብስነ ልቦና ዝተሃንጹ እዮም ዘብል እዩ። መእሰያትና ይጸንቱ ሃገርና ድማ ኣብ ትሕቲ ኢትዮጵያ ክትመሓደር ኤሱ ፈሪድዋ ኣሎ። ስለዚ እዚ ዝኸይድ ዘሎ ኩናትን ብዘየወላውል ጉዳይና እዩ፡እት ዝዓበየ ዋጋ ዘኽፍለና ዘሎ እምበር፡፡ ምጾታት እዩ።
ኣብቲ ብኣደ መንበር ዶክቶር ከውሰር ኣብደልቃደር ምስ ዶክተር ኢብራሂም ሱራጅን መምህር ናስር ዓሊን ዝነበረ ዘተ ዶክተር ኢብራሂም ነቶም ምስ ትግራይ ንተሓባበር ዝብሉ ናይ ወያነ ዑሱባት ኢዮም ኣብ ዝብለሉ ደረኛ በጺሑ። ቁጽሮም ንምቁንጻብ ካብ 10 ወይ 20 ኣይበዝሑን ይብል- መብዝሕትኦም ወነንቲ መራኸቢ ብዙሓን ኣኢዮም ይብል። ዘኤንግዶም ከኣ ኤይ ኤይ ኤን መዲያ (aan Media Network) ዝብሃል ብቀጻሊ ዘይተኣደነ ናይ ጽልኢ ዘመተ ኣንጻር ወያነ ዘካይድ መራኸቢ ብዙሓን እዩ። ብፍላጥ ይኹን ብዘይፍላጥ ንረብሓ ኢሳያስን ኣቢይን ዝሰርሕ ዘሎ መዲያ እዩ። ኣብ ዲያስፖራ ዘለዉ ደለይቲ ፍትሒ ኣብ ክንዲ ሓቢሮም ዝሰርሑ ኣብ ክልተ ዘይተዓረቅ መርገጺታት በጺሖም ኣለዉ። ንሳቶም ጥራሕ ኣይኮኑን ካልኦት ኣብ ህዝባዊ ግንባርን ተጋድሎ ሓርነት ኤሪትራን ልዑል ቦታ ዝነበሮም እውን ምስ ወያኔ ምስራሕ ተቋውሞታት ኣስሚዖም እዮም። ዝምድነኦም ምስቲ ምስ ወያነ ምትሕግጋዝ ዝኣምን መንእሰይ ኤርትራ ከመይ ክኸውን እዩ ቀሊል ሕቶ ኣይኮነን። ብዝኾነ ኩናት ናቱ ሕግታት ኣለዎ። እታ ናይ ኣሸናፊ ዋንጫ ዝዓትራ ኣይፍለጥን እዩ። ኣብ ዲስፖራ ዘለና ኣብ ውጻኢት እቲ ኩናት ተራ የብልናን። ከም ኢሪትራውያን ንሰላምን ፍትሕን ምቅላስ ጉቡእና ስለዝኾነ ደኺመ ከይበልና ምስ እንሰርሓሉ ዓቢ ዓውትን ሐልዮት ዝብናን እዩ። ዓለም ከኣ ብሕልፊ ን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ኤውሮጳን መርገጺና ነብርሃሎም።
ባይቶ ይእክል ሕ/መ/ኣ ኣብቲ ተጋሩ ዘካይድዎ ዓቢ ሰልፊ ናይ ደገፍ መልእኽቲ ክህቡ ከለዉ መርገጺኦም ምትሕብባርን ምድንጋጽን ምስ ሕዝቢ ትግራይ ምዃኑ ኣብሪሆም እዮም። ምስ ኣንጻር ወያነ ዝኸይድ ዘመተ ኣይቃዶን እዩ። እዚ ናይ ኢርትራውያን 2 ኣረኣእያታት ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዘይተዓረቅ መሰረታዊ ፍልልይ ስለዝኾነ እቲ ዝሓሸ መመገድኻ ምኻድ እዩ። ከምኡ እንተኾይኑ ነቲ እምነትካን መርገጺኻን ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ከተእትዎ ኣይትግደድን ኢኻ። ምክበባር ግን ናይ ግደን ክኸወን ኣለዎ። ክሳብ ሕጂ ሓደ ብሲቪላውን ፖለቲካውን ማሕበራት ዝቖመ መሪሕነት ኣድላይ ተባሂሉ ብዙሕ ኣኼባታት ተኻይዱ ክሳብ ሕጂ ግን ፍረ ኣየምጸኤን። የግዳስ ኣብዚ ተኣፋፊ ግዜ ነንሕድሕድና ክንቋየቕ ጊዜና ብኸንቱ ነጥፋኦ ኣለና። ድሮ ናይ ትግራይ ምኽልኻል ሰራዊት ኣብ ኢትዮጵያ ኣትዩ ምስተን ብረት ኣልዒለን ዘለዋ ጭኩናት ብሄራት ከም እኒ ኦሮሞ፥ ኣገው፣ ቂማንት- ቤንሻንጉልን ካልኦትን ምትሕብባር ጀሚሩ ኣሎ ። ህግደፍ ግን ነቲ ኣብ ጊዜ ቃልሲ ዝነበረና ናይ ውጽዓት ሐድነት መትከል ረሲዑ ኣንጻር ውጹዓት ኣህዛብ ኢትዮጵያ ብዋጋ ሂወት መንእሰያትና ይዋጋእ ኣሎ። ወይ ሕማቅ ዘመን። ኢሳያስ ንሰራዊት ኤርትራ ክዋጓኡ ናብ ጎንደርን ዓፋርን ሊኢኹዎም ኣሎ። ህዝቢ ኤርትራ ከኣ ሪዒዱ ርእሱ ኣድኒኑ ደቁ ኣብ ሓዊ ክጥጠቁ ከለዎ ትም ኢሉ ይዕዘብ። ድሮ ሐደ ጉጅለ ኮማንዶ ኤርትራ ተደምሲሱ ይበሃል ። ገለ ቁሩብ ኤሪትራውያን እውን ብናይ ኣምሓር ፋኖ ዝተቀትሉ ኣለዉ ዝብል ዜና ይዝርጋሕ ኣሎ። እቲ ናህና ሕመቅ ግን ብኢሳያስ ዝፍጸም ዘሎ ምጽናት ወዲ ሰብ (ኤሪትራውያን) ትግራወትን ክኹነን ከም ዘለዎ ቀጻሊ ጎስጓስ ኣብ ክንዲ ንገበር ሓድሽ ዛዕባታት እንከፈትና መፍቶ ህግደፍ ንኸውን ኣለና።
ሕውነትን ሓድነትን ህዝብታት ኤርትራን ትግራይን ንዘልኣለም ይንበር!!
ስዕረትን ሞትን ንጻሕተርቲ ኩናትን ዓመጽን!!
ዓወት ንፍትሓዊ ቓልስና
ባይቶ ይኣክል ሕ/መ/ኣ
09/08/2021
ባይቶ ይኣክል ቁኑዕ መርገጺ ወሲዶም ኣለዉ። ምስቲ ናይ ሓባር መርገጺ ዘለዎም ማሕበራት ደለይቲ ፍትሒ ኮይኑ ናይ ሓባር መሪሕነት ክሰናዱ ይኽእል እዩ። ህዝቢ ግብሪ ሪኡ እዩ ዝዓስል። በቲ ሓደ ሸነኽ ነዚ ኣንጸላልይና ዘሎ ምኽሳር ልዑላውነትና ምስ ወያነ ኮይና ሃገርና ነድሕን ዝብሉ መንእሰያት ይወዳደቡ ኣለዉ። እቶም ናይ ሓባር መርገጺ ዝውንኑ ሰሚሮም- ትግራይ መንጠሪ ባይታ ገይሮም ምስቲ ኣብ ዓዲ ክንቀሳቀስ ጽረኤ ዘሎ ውፉይ ብዝተፋላለየ መገዲ ርክባት ክገብሩ ይኽእሉ እዮም። ኣብልዕሊ ትግራይ ናይ ጽላኢ ዘመተ እንገበርካ ግን ኣይከውንን እዩ፥ ሓደገጃ እውን እዩ።
ይቅጽል
እዚ ኣዕናዊ ሰነሓስብ ናይ ኣምሓራ ሊሂቃን ምርዳእን ምፍላጡን ኣብ ናይ ቀረባን ርሕቁን መደብ ምውጻእ ይሕግዝ እዩ።


text:
ቀ/ሚ ዶ/ር ኣቢይ፥ ኣባላት ቢሮ ሕብረት ኣፍሪካ፣ ኢትዮጵያ፣ ሱዳንን ግብፅን ካብ ኣፍሪካ ዝፍልፍል መፍትሒ ግድብ ህዳሰ ከምፅኡ ኣብ ዘኽእል ዛዕባ ዘድሃበ ዘተ ከምዘሳለጣ ኣፍሊጦም
ኣዲስ ኣበባ ፣ 20 ሰነ፣ 2012 (ኤፍ ቢ ሲ)ቀዳማይ ሚኒስትር ፌዴሪኢ ዶክተር ኣቢይ ኣሕመድ፥ ኣባላት ቢሮ ሕብረት ኣፍሪካ፣ ኢትዮጵያ፣ ሱዳንን ግብፅን ካብ ኣፍሪካ ዝፍልፍል መፍትሒ ግድብ ህዳሰ ከምፅኡ ኣብ ዘኽእል ዛዕባ ዘድሃበ ዘተ ከምዘሳለጣ ኣፍሊጦም።
እቲ ዘተ ውፅኢታዊ ከምዝነበረ ድማ ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያ ፌስ ቡክ ገፆም ፅሒፎም።
እቲ ኣኼባ ንኣፍሪካ ልዑል ረብሓ ከምዘለዎ ዝሓበሩ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፥ ነቲ ኣኼባ ዘተሓባበሩ ፕሬዚዳንት ሕብረት ኣፍሪካ ሲሪል ራማፎሳን ኣቦ መንበር እቲ ሕብረት ሙሳ ፋኪን አመስጊኖም።
እቲ ትካል ንኣፍሪካ ልዑል ረብሓ ዘለዎም ዘተታት ንምክያድ ቅኑዕ ትካል ኢዩ እውን ኢሎም።
ብተወሳኺ ዓብዪ ግድብ ህዳሰ ንኹሎም ሰብ ብፅሒት ልዑል ኢኮኖሚያዊ ምዕባለን ናይ ሓባር ብልፅግናን ዝረኽብሉ ዕድል ከምዝሓዘ ገሊፆም።
እዋናዊን ሓዱሽን ሓበሬታ ንምርካብ ናይ ቴሌግራም ገፅና ሰብስክራይብ ይግበሩ/ራ!
https://t.me/tigrignafana


text:
ዶብ፡ እቲ መሰረታዊ ሕላገት ናጽነት
ዶብ፡ እቲ መሰረታዊ ሕላገት ናጽነት ብ ኣማኑኤል ሳህለ ኣብ ካልእ ከይከድና፡ ኣብ ናይ ኣካላትና ዋህዮታት (cells) ጥራይ እንተ ርኢና፡ ዶባት ከም ምልክት ርእሰ-ምሕደራ ኮይኖም ከም ዘገልግሉ ክንግንዘብ ንኽእል። ዶብ ዘይብላ ዋህዮ፡ ሕምምቲ ወይ ናይ ሕማም ጠንቂ ጥራይ
ዶብ፡ እቲ መሰረታዊ ሕላገት ናጽነት
ብ ኣማኑኤል ሳህለ
ኣብ ካልእ ከይከድና፡ ኣብ ናይ ኣካላትና ዋህዮታት (cells) ጥራይ እንተ ርኢና፡ ዶባት ከም ምልክት ርእሰ-ምሕደራ ኮይኖም ከም ዘገልግሉ ክንግንዘብ ንኽእል። ዶብ ዘይብላ ዋህዮ፡ ሕምምቲ ወይ ናይ ሕማም ጠንቂ ጥራይ እያ ክትከውን እትኽእል። ኩሉ ዕድል ዝረኸበ ጸላኢ ድማ ክጥቅዓ እዩ ዚነብር።
እታ ዶብ ወይ መንደቕ ዘለዋ ዋህዮ፡ ዶባ ምስ ኣረጋገጸትን ነቲ ዕዮ ቤታ ምስ ኣጠናቐቐትን ጥራይ እያ ምስታ ጥቓኣ ዘላ ዋህዮ ክትዋሳእ እትኽእል። ሓቢረን ድማ ነቲ ቲሹ ዚብሃል እኩብ ዋህዮታት ይፈጥራ። እቲ ቲሹ ድማ ርእሰ-ምምሕዳሩ ምስ ኣረጋገጸ፡ ነቲ ኦርጋን ዚብሃል እኩብ ቲሹ ይፈጥር።
ኣብ ፍጥረት ዚርከብ ኩሉ ነገራት፡ ብመንደቕ ወይ ብሓጹር ወይ ብሽፋን እተደረተ እዩ። ጋህ ኢሉ ንዘልኣለም ዚቕጽል ነገር የልቦን። ኣብቲ መወዳእታ ዘይብሉ ኮይኑ ዚረኣየና ህዋ እውን እንተ ኾነ፡ ናይ እተፈላለዩ ኤለክትሮማግነታውያን ንጥፈታት ዚድርቱ ዶባት ኣለዉ።
ኣካላትና ወይ ነብስና ካብቲ ከባቢና ከም ዚፍለ ዚገብሮ፡ እቲ ቆርበትና እዩ። ውቅያኖስ ደረት ኣለዎ፡ ባሕሪ ደረት ኣለዎ፡ ቀላይ ደረት ኣለዎ። ኩሉ ፍጡር ካብቲ ከባቢኡ ፈልዩ መንነት ዘልብሶ ደረትን መፈላለይን ኣለዎ። እታ እንነብረላ ገዛ እንተ ኾነት እውን፡ ምስቲ ጎረቤትና ዚፈልያ መንደቕ ወይ ሓጹር ወይ መካበብያ ኣለዋ። ገዛውትና ወይ ካንቸሎና ዶብ ዘይብሉ እንተ ዚኸውን ነይሩ፡ ምናልባት ነንሕድሕድና ክንበኣስን ክንቋየቝን ምነበርና ኔርና።
ሓደ እዋን ኣብ ሓደ መንደቕ ወይ ሓጹር ዘይብሉ ካንቸሎ፡ ክልተ ኣንስቲ ኩሉ ግዜ ይቋየቛን ይበኣሳን ነይረን። ደርሆኺ ጀበናይ ሰቢራትለይ፡ ድሙኺ ስጋይ በሊዓትለይ፡ ክዳውንትኺ ስለ ዝበዝሐ ኣብ ካልእ ጽጥሕዮ ወዘተ። ነዚ ዘስተብሃሉ ሰብኡተን፡ ነቲ ካንቸሎ ብትሕት ዝበለ ሓጹር መንደቕ ኪፈላልዩዎ ወሲኖም። እቲ ሓጹር መንደቕ ምስ ተሰርሐ፡ እተን ኣንስቲ በቲ ነናተን መንደቕ ሓጹር ኮይነን ከዕልላ ጀሚረን። ፍቕረን ኪዓቢ ጀሚሩ፡ ሰላም ድማ ነጊሱ። ምስ ገሊኡ ሰብ (ወይ ህዝቢ) ብማዕዶ ደኣ!
ኣብዛ ሰባት ነንሕድሕዶም ከም ተዃሉ ዚባልዑላ ዓለም፡ ኣብዛ ውግእ ኣቋሪጹላ ዘይፈልጥ ዓለም፡ ኣብዛ ኩሉ ነንጻሕሉ ላዕልን ታሕትን ዚብለላ ዓለም፡ እቲ ሰላም ዘውሕስ እንኮ ኣገባብ፡ ሓጹር ወይ ዶብ ምስራሕ እዩ። ሓጹርካ ምስ ሰራሕካ ድማ ተኸባቢርካ ጉዳያትካ ከተካይድ ትኽእል።
ንሓንቲ ሃገር ዶብ የብላን ኢልካ ምዝራብ፡ ፈጺማ የላን ኢልካ ከም ምዝራብ እዩ ዚቝጸር። ኤርትራኮ ኤርትራ ዝኾነት ዶባት ስለ ዘለዋ እዩ እምበር፡ እንተ ዘይህልዋ ነይሩ፡ ክፋል ሱዳን ወይ ክፋል ጂቡቲ ወይ ክፋል የመን ወይ ክፋል ኢትዮጵያ ምኾነት ነይራ። ይትረፍዶ እቲ መሬታ፡ እቲ ባሕራውን ዶብ ኣለዎ።
ዶብ ዘይጠቕም ነይሩ እንተ ዚኸውን እዚ ልዕሊ 30 ዓመታት ዝወሰደ ሓርነታዊ ቃልሲ ኣይመድለየን ነይሩ። ኤረ! ወድ ኤረ! እናበልካ እትዋግኣላን እትስውኣላን እትዝምረላን ባንዴራ እትሰርሓላን እኮ ነታ ብዶብ ጌርካ ካብተን ኣብ ከባቢኻ ዘለዋ ሃገራት ዝፈለኻያ ኤርትራ ህላወኣ ንምሕላውን ንምኽባርን ንምዕቃብን እምበር፡ ንሓንቲ ዶብ ዘይብላ፡ ጸላኢ ከም ድላዩ ኪጻወተላ ዝውዕል መሬት ኢልካ መስዋእቲ ኣይምኸፈልካን።
ዶብ ኪብሃል ከሎ ንሓንቲ ልኡላዊት ሃገር ብኹሉ ዙርያኣ ዚቕንታ ሕጋዊ ደረት እዩ። ፍርቂ ዶብ ዚብሃል ነገር የልቦን። በዚ መሰረት’ዚ ሓደ መራሒ ሃገር፡ ሃገረይ ብሓደ ወገና ጥራይ ዶብ የብላን ኪብል ከሎ፡ ትርጉሙ ንምርዳእ ዘጸግም ኣይኮነን፥ ዓዲ ኣብ ዕዳጋ ወሪዳ ኣላ ማለት እዩ። ምናልባት ብኹሉ ወገና ዶብ የብላን እንተ ዚብለና ነይሩ፡ ጽሉል እዩ ኢልና ሸለል ምበልናዮ ኔርና። ብሓደ ወገና ጥራይ እያ ዶብ ዘይብላ ኪብለና ከሎ ግን፡ ልብና ኣውዲቕና ክንድቅስ ኣይንኽእልን።
ይትረፍዶ እቲ ማሕበራውን ፖለቲካውን ኣእምሮኡ ክብ ዝበለ ሰብ፡ እንስሳታት ከይተረፉ ነቲ ዚሃድኑሉ ቦታ ብሽንቲ ይኽልሉዎ እዮም። ኣናብስ፡ ኣናብር፡ ኣኻልብ፡ ተዃሉ ወዘተ ከምዚ ብምግባር እዮም ዶባቶም ዘፍልጡን ዘጠንቅቑን። ነዚ ብሽታ ጥራይ ዚልለ ዶብ ጥሒሱ ዚኣቱ ግሩህ ወይ ምኩሕ እንስሳ ድማ ሞት እያ እትቕበሎ። ኣብኡ ምስ ኣተወ፡ እቲ ነቲ ክልል ዝጠረረ እንስሳ ነቲ ክልል ዝጠሓሰ እንስሳ ይቐትሎ ወይ ድማ ኣጓዪዩ ካብቲ ዶብ የውጽኦ። ብዶብ ጸወታ የልቦን!!
ብተወሳኺ፡ ብዘይ ዶብ፡ ናጽነት ከም ዘየልቦ ኩሉ ኪፈልጦ ይግባእ። ድሕሪ ካልኣይ ውግእ ዓለም፡ ብዙሓት ምስ ገለ ደማሮ ተደሚረን ዝነበራ ሃገራት ምብራቓዊ ኤውሮጳ፡ ዶብ ተገይሩለንስ ናጽነተን ኣዊጀን እየን። ዶብ ከይተሓንጸጸለን ከሎ፡ ናጻ ኢኽን ኣይተባህላን። ግን ኣብዚውን ገለ ናይ ኣደማምራን ኣጎዳድላን ጸገማት ስለ ዝነበረ፡ ድሕሪ ኣስታት 50 ዓመታት፡ ገለ ናጽነት ተነፊጉወን ዝነበራ ሃገራት ከም ብሓድሽ ዶብ ዘለዎ ናጽነት ረኺበን እየን።
ዩክረንያ ብዘይ ዶብ፡ ሩስያ እያ ክትከውን ማለት እዩ። ደቡብ ሱዳን ብዘይ ዶብ፡ ሱዳን እያ ክትከውን። ኣላስካ ድማ ብዘይ ዶብ፡ ሩስያ እያ ክትከውን። ዶብ ዘይምህላው ማለት፡ ኣብቲ ዘመነ እኒ እኒ ሕምባሻ ኸሎ እምኒ ምንባር ማለት እዩ። ሽዑ ዶብ ኣይነበረን፡ እቲ ኣእምሮ ሰብ እውን ዶብ ኣይነበሮን። ኩሉ በብሓይሉ እዩ ዚነብር ነይሩ። ብዘመን ውራ ውራ ነብስኻ ኣይተዕብራ ብማለት፡ ኩሉ ይወርርን ይምንጥልን ይዘርፍን ነይሩ። እቲ ዶባት ብካርታ ዘይኮነስ ብዕንትርና እዩ ዚጥረር ዝነበረ።
ኣብ ፊውዳላዊ ስርዓት እውን፡ ዶብ ኪብሃል ከሎ፡ ናይቲ መስፍን ስልጣን ዚዝርግሓሉ ቦታ ወይ መሬት እምበር፡ ፍሉጥ ዶባት ኣይነበረን። እቲ ማእከላዊ መንግስቲ ድኹም ብምንባሩ፡ እቲ ዶባት እውን ብተዛማዲ መገዲ ድኹም እዩ ነይሩ። ሓደ ሰብ ድማ ሎሚ ኣብ መሬት ወይ ግዝኣት ደግያት እከለ ኣሎ፡ ጽባሕ ንግሆ ድማ ኣብ መሬት ራእሲ እከለ ይጥርነፍ ነይሩ ማለት እዩ።
ሕጂ ግን፡ ሰብ ብማሕበራውን ፖለቲካውን ቁጠባውን መገዲ ስለ ዝማዕበለ፡ ብሰላም ኪነብር እንተ ኾይኑ ፍሉጥን ወግዓውን ዶብ ከም ዘድልዮ ይፈልጥ እዩ። ዶባትካ ምስ ፈለጥካ ግን፡ ንመሳገሪ ድዩ ንመኸልከሊ ክትጥቀመሉ ናትካ ምርጫ እዩ። ነቲ ምውጻእን ምእታውን ሰባት ከተፍኩሶ ዲዩ ወይ ከተትርሮ ናትካ ምርጫ እዩ። ኣብዚ እዋንዚ፡ ሽሕኳ እቲ ኣብ መንጎ ሃገራት ዘሎ ዶባት፡ ብቑጠባውን ንግዳውን መገዲ ብተዛማዲ እናፈኾሰ ይኸይድ እንተሎ፡ ፈጺሙ ግን ኪፈርስ ኣይክእልን፡ ከመይሲ መንነትካን እንታይነትካን ህላወኻን ዘውሕሰልካ፡ ዘይሩ ዘይሩ እቲ ዶብ ጥራይ እዩ። ቁልቁል ኣፋ ዶብ የለን ኢልካ ምዝራብ ግን፡ ኣብቲ በዓል ራስ ውቤ ወይ ሚካኤል ስሑል ወይ ሰባጋዲስ ወይ ሃጸይ ተድሮስ ዝነብሩሉ ዝነበሩ ዘመን ምምላስ ማለት እዩ።
ገለ ሰባት ግን፡ ዶብ ዘይኮነስ ሰላም እዩ ዘድልየና ዚብል ጊንጢ ዝኾነ ዘረባ ኪድርብዩ ይስምዑ ኢዮም። ዶብ ስለ ዘሎዶ ኣይኮነን እታ ኹሉ ሰብ ዚደልያ ሰላም ተዓቂባ እትነብር ዘላ። ብቐደሙስ ሰላም ኪነግስን፡ ሓረስታይ ቀሲኑ ኪሓርስን ነጋዳይ ድማ ከይሰግአ ኪነግድን ተባሂሉዶ ኣይኮነን ዶባት እተሓንጸጸ? ስልጣንን ልኡላውነትን ሃገር ክሳዕ ኣበይ ይዝርጋሕ፡ ኣበይከ ይውዳእ ንምፍላጥዶ ኣይኮነን ዶባትን ክልላትን ዚሕንጸጹ? መነሊክ ንጣልያን ኣብ ዓድዋ ምስ ሰዓሮም፡ እቲ መጀመርያ ዘገበሮ ውዕል ኣብ ምሕንጻጽ ዶብ ዘተኮረዶ ኣይኮነን ነይሩ? ስለዚ ድማ ክልተ መንግስታት ብሕጋዊ ዶባት ተደሪቶም ብሰላም ነቢሮም። ምስዚ ኹሉ ግን፡ ኣብታ ብጣልያን እትግዛእ ዝነበረትን ዶባታ ፍሉጥ ዝነበረን ኤርትራ፡ ኣብ ኣስመራ ዝመደበሩ ናይ ኢትዮጵያ ቆንስል ነይሩ እዩ። ዶብ ምስ ተወሰነ፡ ስዒቡ ድማ ሰላምን ጽቡቕ ርክብን ተራእዩ።
ገለ ካልኦት ድማ፡ ዶባት ባዕዳውያን ንህዝቢ ከየካፈሉ ዝኸለሉዎ ደረት እዩሞ ዋጋ ኣይንሃቦ ዚብሉ ኣለዉ። ከምኡ እንተ ኾይኑ ደኣ ከንያ ካብ ኢትዮጵያ፡ ሱዳን ካብ ኤርትራ፡ ጂቡቲ ካብ ሶማልያ ብምንታይ ኣገባብ እየን ኪፍለጣን ልኡላውነተን ከረጋግጻን ኪሕልዋን? እተን ብ 1960ታት ንሕብረት ኣፍሪቃ ዝመስረታ ሃገራት፡ በባንዴራአን ሒዘን ናብ ኣዲስ ኣበባ ኪኣትዋ ከለዋ፡ ነቲ ባዕዳውያን ዚጠረሩለን ዶባት ወኪለንዶ ኣይኮናን ስርሐን ዝጀመራ? ከምዚ ዓይነት ዘረባ ናይ ሸፈጥን ተንኮልን ዘረባ እንተ ዘይኮይኑ ካልእ ምስጢር የብሉን።
ክትሸጣ ዝደለኻ በቕልስ ሓጢኣታ ትጽብጽበላ ተባሂሉ እዩሞ፡ ኣብዚ ግዜዚ ኩሉ ኤርትራዊ ንሃገሩ ካብ ኩሉ እዋን ንላዕሊ ተጊሁ ኪሕልዋን፡ ካብቲ ፕሮፖጋንዳ ናይቶም ኣብዚ እዋንዚ ብዝያዳ ውሕውሕ ዚብሉ ዘለዉ ወይጦት ህግደፍ ኪጥንቀቕን፡ ካብ ድቃሱ ኪበራበርን፡ ዓቕሙ ዚፈቕደሉ ድማ ናብ ጀነቫ ብምኻድ ድምጹ ከስምዕን ይግባእ።


text:
Radio Erena: 14 April 2019
ድሕሪ ምእላይ ኣልበሽር ስልጣን ሒዙ ዘሎ ወተሃደራዊ ቆንስል ሱዳን፣ ኣብታ ሃገር ጸኒዑ ዝጸንሐ እዋን እቶ እቶ ከምዘልዓሎ ኣፍሊጡ።
እቲ ቆንስል ብ11 ሚያዝያ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ ህዝባዊ ምልዕዓል ሱዳን ምስ ጀመረ ዝተኣወጀ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጃት ይምርምሮ ከምዘሎ ድሕሪ ምግላጽ፣ ኣብ እዋን’ቲ ምልዕዓል ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝኣተዉ ሰልፈኛታት እውን ናጻ ክወጹ ኣዚዙ ኣሎ።
ኣፈኛ’ቲ ቆንስል ጀነራል ዓብዱልፋታሕ ኣል ቡርሃን ብሬድዮን ተለቪዥንን’ታ ሃገር ኣብ ዝተመሓላለፈ መልእኽቱ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ኣህጉራዊ ውዕል ሰብኣዊ መሰላት ብግቡእ ክትግበር ሙዃኑ ገሊጹ።
እንተኾነ ተጣበቕቲ መሰላት እታ ሃገር ኣብ ዝህቡዎ ዘለዉ መደረታት፣ ኣብቲ ኣልበሽር ዝመርሖ ዝነበረ ስርዓት ሰበስልጣናት ዝነበሩ ወተሃደራውያን ኣዘዝቲ ኩሎም ከይተኣልዩ ምሉእ ለውጢ ክርከብ ስለዘይከኣል፣ ህዝቢ ብመደረታት ከይተታለለ ሰላማዊ ሰልፉ ክቕጽል ይላበዉ ኣለዉ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፣ ሓላፊ ጸጥታን ሃገራዊ ድሕነትን ሱዳን ዝነበረ ሳላሕ ጎሽ ብገዛእ ፍቓዱ ስልጣኑ ከምዝሓደገ ኣፍሊጡ።
ዲፕሎማስያውያን ምጭታት ካብ ከተማ ካርቱም ኣብ ዘመሓላልፉዎ ዘለዉ ሓበሬታ ብኣንጻሩ፣ እቲ ሓላፊ ጸጥታ ነበር፣ ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ወዲቑ ከምዘሎ የመልክቱ።
ኣቐድም ኣቢሎም፣ ምኽትል ፕረዚደንት ዓወድ ኢብን ዑፍ፣ ከምኡ’ውን ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ሱዳን ከማል ዓብደል ማዕሩፍ ብዓርቢ 12 ሚያዝያ ስልጣኖም ከምዘረከቡ ይፍለጥ።
ኣብዚ ሱዳን ኣብ ቃራና መንገዲ እትርከበሉ ዘላ እዋን፣ ህዝቢ ሱዳን ክጠልቦ ዝጸንሐ መሰረታዊ ለውጢ ክረክብ ድዩ ዋላስ ምቅይያራት ሓለፍቲ ጥራይ ተገይሩ ሕሰሙ ክቕጽል፣ ንምግማቱ ኣሸጋሪ ኮይኑ ከምዘሎ ተንተንቲ ፖለቲካ ይገልጹ።


text:
February 9, 2012
ኣብ ንኡስ ዞባ ሰንዓፈ ዝርከብ ታሪኻዊ ቦታ በለው-ከለው። ቀጽሪ ክስራሓሉ ነበርቲ’ቲ ከባቢ ንኤሪና ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ ኣዘኻኺሮም፣
እቶም ነበርቲ ነዚ ዝገለጹ። ታሪኻዊ ቦታ በለው-ከለው ዋላ’ኳ ምዱባት ሓለዋ እንተለውዎ። ሓደ ሓደ እዋን ጥሪት ናብ’ቲ ከባቢ ክኣትዋ ይረኣያ ብምህላወን። ኣብ ልዕሊ’ቲ ሃብታም ታሪኽ ዝሓቘፈ ቅርስታትን ኣሰራትን ከቢድ ሓደጋ ቅድሚ ምውራዱ ምክልኻል ከምዝምረጽ ኣረዲኦም፣
ሃለቃ በየነ ኣብርሃ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ። ታሪኻዊ ቦታ በለው-ከለው ሓደ ካብቶም ጥንታዊ ቅርስታት ዝርከቦ ቦታታት ኤርትራ ምዃኑ ብምግላጽ። ሃገራዊ ቤተ-መዘክር ኤርትራ ነቲ ድሮ ተታሓሒዝዎ ዘሎ ንጥፈታት ምዕቃብ ጥንታውን ታሪኻውን ቦታታት ብዝለዓለ ክደፍኣሉ፤ ውሑስ ንምግባሩ ድማ ዝያዳ ክጽዕር ተላብዮም፣
ወዲ 82 ዓመት መርጌታ ክፍለ ገብረስላሴ ብወገኖም ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ። ዝኾነ ይኹን ኣፍልጦ ስለዘይነበረ። ኣብቲ ታሪኻዊ ቅርስታትን ኣሰራትን ዘለዎ ቦታ ክሳብ 1960ታት ሕርሻዊ ንጥፈታት የሰላስሉ ከምዝነበሩ፤ ኣብቲ ግዜ’ቲ ሓደ ወጻእተኛ ተመራማሪ ስነ-ጥንቲ ድሕሪ ዘካየዶ ኵዕታ ግን ነቲ ናይ ማሕረስ ንጥፈታት ከምዘቋረጽዎ ብምሕባር። ዛጊት ቀጽሪ ዘይምግባሩ ንብርሰት ዘቀላጥፍ ምዃኑ ኣረዲኦም፣
ታሪኻዊ ቦታ በለው-ከለው ብኣቈጻጽራ ግእዝ ኣብ 478 ድሕሪ ልደተ-ክርስቶስ ብኲናት ከምዝዓነወ – ካብ ብራና ንዝረኸብዎ ሓበሬታ ብምጥቃስ ዝሓበሩ መርጌታ ክፍለ። ድሕሪ ናጽነት ብዝተኻየደ ጎስጋስን ሓበሬታን ኣፍልጦኦም በሪኹ ኣብ ምዕቃቡን ነቲ ታሪኽ ናብ መንእሰይ ወለዶ ኣብ ምስግጋርን እጃሞም ይገብሩ ምህላዎም ብምምልካት። ብወራር ወያነ ተገሚዑ ዝነበረ ሓወልቲ ብምትሕብባር ሃገራዊ ቤተ-መዘክር ኤርትራ ቅልጡፍ ጽገና ክግበረሉ ምኽኣሉ። ብደረጃ ሃገር ኣብ ታሪኻዊ ቦታትት። ቅርስታትን ኣሰራትን ንዝግበር ዘሎ ልዑል ኣቓልቦ ዘብርህ ከምዝኾነ ኣነጺሮም፣
“ንኡስ ዞባ ሰንዓፈ ማእከል ስነ-ጥንቲ’ያ” ዝበለ ሃለቃ በየነ ኣብርሃ። ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናት ካብ ውሽጥን ወጻእን ብዝመጹ ከምእትብጻሕ ብምግላጽ። ንከተማ ሰንዓፈ ከቢቦምዋ ዝርከቡ እምባታት’ውን ተወሳኺ ስሕበት ካብ ዝፈጥሩ ምዃኖም ኣብሪሁ፣
ታሪኻዊ ቦታ በለው-ከለው። ካብ ከተማ ሰንዓፈ ኣስታት 2 ኪሎ-ሜተር ንሸነኽ ደቡብ ርሒቑ ዝርከብ ኮይኑ። ኣብ መዝገብ ውርሻ ዓለም ክሰፍር ልዑል ትጽቢት ካብ ዝግበረሉ ታሪኻዊ ቦታታት’ዩ፣
***** ኣ.ዜ.ኤ *****


text:
ሰበስልጣን ቻይና ኣንፃር ናይ ሱዳንን ካልኦት ጨቆንቲ መንግስታት ኣፍሪካን ዝግበር እገዳን ማዕቐብን ኣይሰርሑን ክብሉ ምስ ኣፍሪካ ይኽተልዎ ንዘለው ፅምዶ ተኸላኺሎም።ናይ ቻይና ፍሉይ ልኡኽ ጉዳያት ኣፍሪካ ሊዩ ጉጂን ከም ዝበልዎ ቻይና ሓድሽ ዓይነት ተፃምዶ ዝበልዎ ኣብ ማዕርነትን ሓባራዊ ረብሓን ዝተመስረተ ርክብ ትኽተል ከምዘላ ኣፍሊጦም ኣለው።
ቻይና ናይ ቀደም ናይ ኣፍሪካ ሓያላት ገዛእቲ ዝፈፀምዎ ጌጋ ኣክትደግምን፡ንተራ ኣፍሪካዊያን ዝረብሕን ነዊሕ ዝፀንሕን ርክብ ክትሃንፅን እያ ይብሉ እቶም ፍሉይ ልኡኽ።
ሊዩ ብዓለም ለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ዝድለዩ ፕሬዝዳንት ሱዳን ኦማር ኣል-በሽር ኣብዝቕፅል ሰሙን ኣብ ቻይና ዑደት ንምፍፃም ኣብዝዳለውሉ እዋን እዮም እቲ መግለፂ ንጋዜጠኛታት ዝሃቡ።
ቤጂንግ ንፕሬዝዳንት ኣል-በሽር ብምእንጋድ ሓላፍነት ብዝጎደሎ ኣገባብ ትንቀሳቐስ ኣላ ንዝብል ኣበሃህላ ቻይና ውዕል ሰላም ሰሜንን ደቡብን ሱዳን ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ ኣብ ቀረባ ግዜ ዝተፈጠረ ህውከት ንኽብቅዕ ኣብ ልዕሊ ክልቲኦም ወገናት ፀቕጣ እናሐየለት እያ ክብሉ ሊዩ ነቲ ኣበሃህላ ይነፅግዎ።
ብምስዓብ ድማ ‘’ኣብኡ ዘሎ ሽግር፡ኣብ ባይታ ዘሎ ግጭት ብሓቂ ክትፈትሕ እንተደሊኻ እገዳን ማዕቐብን ምግባር ነቶም ሽግራት ምፍታሕ ኣይክኣልን ይብሉ።እዚ ብብዙሕ መርትዖ ተረጋጊፁ እዩ።ነዚ’ውን እዩ ቻይና ምስ ኣፍሪካ ሓድሽ ዓይነት ርክብ ትደሊ ዘላ።እቲ ርክብ ኣብ ማዕርነትን ሓባራዊ ረብሓን ዝተመስረተ ርክብ እዩ።’’ይብሉ።
ቻይና ንሱዳን እታ ዝዓበየት ኣፅዋር እተቕርብ ሃገር እያ።ፕሬዝዳንት ኣል-በሽር ኣብ እዋን መገሽኦም ቻይና ኣብ ሱዳን ብዛዕባ እተካይዶ ኢንቨስትመንት ክመያየጡ ትፅቢት ይግበር።
ምንስቴር ጉዳይ ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ሂላሪ ክልንቴን ብቻይና ዝምራሕ ኣብ ኣፍሪካ ይጅመር ካብዘሎ ሓድሽ መግዛእቲ ክጥንቀቑ ኣለዎም ክብላ ንመራሕቲ ኣፍሪካ ኣብ ዛምቢያ ኣጠንቂቐን ነይረን።
ቻይና ኣብ ኣፍሪካ እተካይዶ ኢንቨስትመንት ዓለም ለኻዊ ስርዓት ግልፅነትን ሰናይ ምሕደራን ዘይተኸተለ ብምዃኑ ከምዝተሻቐላ ገሊፀን ነይረን፡ሂላሪ ክልንቴን።
ሊዩ ነቲ ናይ ክልንቴን መጠንቀቕታ ዘይምኽኑይን ካብ ሓቂ ዝረሓቐን እዩ ክብሉ ገሊፆምዎ ኣለው።


text:
ናይ ሕቡራት ሃገራት ክኢላታት ሓሳብኻ ብናጽነት ምግላጽ ሰበ ስልጣን ኢትዮጵያ ኣገልግሎት ኢንተርነት ብተደጋጋሚ ምዕጻው ደው ከብሉ ጸዊዖም።
ፍሉይ ራፖርተር ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይ መሰል ሓሳብኻ ብናጽነት ምግላጽ ዴቪድ ካያ መንግስቲ በብእዋኑ ዘካይዶም ኣገልግሎት ኢንተርነት ናይ ምዕጻው ስጉምቲ ከምዘተሓሳስቦ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ሓቢሩ።
ንሱ ኣብ ዓመተ 2019 ጥራይ ኢትዮጵያ ትሸዓተ ጊዜ ኣገልግሎት ኢንተርነት ምዕጻዋን መብዛሕትኦም ድማ ኣብ እዋን ሃገራዊ ፈተናን ተቓውሞታትን ምንባሮም ዴቪድ ይገልጽ።
“ምዕጻው ኣገልግሎት ኢንተርነት ንመሰል ሓሳብኻ ብናጽነት ምግላጽ ዝጥሕስ’ዩ” ዝበለ ፍሉይ ራፖርተር ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይ መሰል ሓሳብኻ ብናጽነት ምግላጽ ዴቪድ ካያ “መንግስቲ ምዕጻው ኣገልግሎት ኢንተርነት ከም መሳርሒ ምጥቓም ደው ከብሎ ይጽውዕ። ብተደጋጋሚ ኣበየይ ሕጊ ኣገልግሎት ኢንተርነት ክዕጸው የፍቕድ ኢለ ሓቲተየ ግን መልሲ ዝህበኒ ኣይረኸብኩን” ኢሉ።
ኢትዮጵያ ካብተን ኣብ እዋን ምርጫን ዝተፈላለየ ቀውሲ ኣገልግሎት ኢንተርነት ወይ ገለ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃን ብተደጋጋሚ ካብ ዝዓጸዋ ሃገራት ኣፍሪቃ ሓንቲ እያ።
ዴቪድ ወሲኹ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ናብ መዝነት ካብ ዝመጹ ዝተአታተወ ለውጢ ብምምዓድ ገና ዝተርፍ ብዙሕ ከምዘሎ ግን ኣይሓኣብን።
ንሱ ኣብ ቀረባ ኣብ ኢትዮጵያ ዝረቐቐ ንድፊ ሕጊ ንጽልኢ ዘለዓዕል ዘረባን ግጉይ ሓበሬታ ንምቁጽጻር ዝብል ዝወጸ ሕጊ ንህዝባዊ ክትዓት ከም ገበን ዝቆጽር ከይከውን ዘለዎ ስግኣት ሓቢሩ’ሎ።


text:
ገበነኛ ዮፍታሄ ቤተ ክርስትያን ተዋህዶ ንምብትታን ንኤውረጳ ይብገስ
ሃገራት ኤውሮጳ: ዮፍታሄ ቀሺ ድሜጥሮስ ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ ዝርከባ ቤተ ክርስትያናት ንምዕናው ናብ ኤውሮጳ ተበጊሱ ኣሎ። ኣረሜን ዮፍታሄ፡ እንተኾይንሉ፣ ናብቶም ኣብ ትሕቲ ምሉእ ምቁጽጻሩ ኣእትይዎም ዘሎ ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ ዝርከቡ ኣገልገልቱ ገንዘብ ንምዝራፍ፡ ንዕለት ጥቅምት 10- 2009 ኣብ ከተማ ጀርመን ኣኼባ ክገብር ተበጊሱ ከም ዘሎ ኣብ ኣስመራ ይውረ ኣሎ።
ሃገራት ኤውሮጳ: ዮፍታሄ ቀሺ ድሜጥሮስ ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ ዝርከባ ቤተ ክርስትያናት ንምዕናው ናብ ኤውሮጳ ተበጊሱ ኣሎ። ኣረሜን ዮፍታሄ፡ እንተኾይንሉ፣ ናብቶም ኣብ ትሕቲ ምሉእ ምቁጽጻሩ ኣእትይዎም ዘሎ ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ ዝርከቡ ኣገልገልቱ ገንዘብ ንምዝራፍ፡ ንዕለት ጥቅምት 10- 2009 ኣብ ከተማ ጀርመን ኣኼባ ክገብር ተበጊሱ ከም ዘሎ ኣብ ኣስመራ ይውረ ኣሎ።


text:
መደብ መጎዓዚያ ሲያትል (The Seattle Transportation Plan)
አማርኛ • اَلْعَرَبِيَّةُ • 繁体字 • 日本語 • ភាសាខ្មែរ • 한국어 • ລາວ • Oromiffa • pycckий языk • af-Soomaali • Español • Tagalog • ภาษาไทย • ትግርኛ • Tiếng việt • English
ሐዚ እንታይ እዩ ዝኸውን ዘሎ?
ካልኣይ ዙር ናይ ማሕበረሰብ ምብጻሕና ጀሚርና ኣለና! ቀዳማይ ዙርያ ናይ ማሕበረሰብ ተሳትፎ ወዲእና ኣለና፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ ብዛዕባ ናይ መጓዓዝያ ድሌታትካን ቀዳምነታት ትህቦም ነገራትን ሓቲትናካ ኔርና። እዚ ድማ ንመጻኢ ስርዓተ-መጓዓዝያ ሲያትል ዝምልከት ሓባራዊ ራእይን ዕላማናን ከነማዕብል ሓጊዙና።
ኣብ ጻንሒት ምዕራፍ 2፡ ነቲ ኣብ ምዕራፍ 1 ካባኻ ዝረኸብናዮ ሓሳብ ከነካፍለካን እቲ ዝሃብካና ሓሳባት ንራእይ መደብ፡ ሽቶታትን፡ ዕላማታትን ናይ'ቲ ትልሚ ብኸመይ ይመርሕ ከምዘሎ ክነርኢ ኢና። ኣብ መጻኢ ብኸመይ ክትዛወር ከም እትደልን እንታይ ስጉምትታት ክንወስድ ከም እትደልየናን እውን ከተካፍለና ንሓተካ ኣለና።
ንመጓዓዝያ ሲያትል ዳግማይ ኣብ ምቕራጽ ሓገዝካ የድልየና ኣሎ!
ንትልሚ መጓዓዝያ ሲያትል ንምምዕባል ብብዙሕ መንገዲ ምሕጋዝ ክትቅጽል ትኽእል ኢኻ። ምሳና ንትልሚ መጉዓዝያ ሲያትል (STP) ኣብ ምድላው ክትሕግዘና ትኽእለሎም ተወሰኽቲ መንገድታት ወሲኽና ኣለና። ነዞም ኣብ ታሕቲ ዝስዕቡ ንምግባር ኣብ'ዚ ተወከስ ትልሚ መጓዓዝያ ሲያትል ማእኸል ናይ ኦንላይን ተሳትፎ ፥
- ራእይ፣ ሽቶታትን፣ ዕላማታትን ትልሚ መጉዓዝያ ሲያትል (STP) ንምግምጋም
- እንታይ ዓይነት መጻኢ መጓዓዝያ ክትርኢ ከም እትደሊ ንምክፋል
እንታይ ዓይነት ተግባራት ከም እትድግፍን ብኸመይ ኣካል ስርዓተ መጓዓዝያና ክኸውን ከም እትደልይን ንገረና!
ኣብ'ዚ እዋን እዚ ምእንቲ ኽትሳተፍ ነቲ ናይ መደብ መጎዓዝያ ሲያትል ናይ ኦንላይን ተሳትፎ ማእኸል ርአ ኢኻ።
መደብ መጎዓዚያ ሲያትል (Seattle Transportation Plan) (STP) እንታይ እዩ?
መደብ መጎዓዚያ ሲያትል (STP) ኩሉ ሰብ ናብ ዝድልዮም ቦታታን ዘጋጥሙዎ ዕድላትን ንምብጻሕ ውሑስነቱ ዝተሓለወ፣ ስሉጥን፣ ብርትዓዊ ዋጋ ዝቐርብን ኣማራጺታት ግልጋሎት መጎዓዚያ ንኽረክብ ንምግባር ዘለና ዕላማ እዩ።
እዚ ናይ መጎዓዚያ ስርዓትና ልዕሊ ጎዳናታትን ናይ ኣጋር መገዲታትን እዩ። ኣውቶቡሳት፣ ቀሊል ባቡር፣ ናይ ኣጋር መገዲታት፣ ህዝባዊ ቦታታት፣ ከምኡድማ ካልኦት ብዙሓትን ዝሓቁፍ እዩ። ይኹን እምበር ኮቪድ-19፣ ናይ ኣየር ንብረት ለውጢን፣ ልዑል ናህሪ ውሳኸ ቁጽሪ ህዝቢን እዚ ስርዓት እዚ ብዘይ ጸገም ንኽካየድ ንምግባር ኣጸጋሚ ጌሮሞ ይርከቡ። በዚ ድማ እዩ ሐዚን ኣብ ቀጻሊን ክሰርሕ ዝኽእል ቀጻልነት ዘለዎ ስርዓት ክንፈጥር እንደሊ።
ንምንታይ እዩ መደብ መጎዓዚያ ሲያትል (STP) ንዓይን ነዚ ዝነብረሉ ማሕበረሰብን ዘገድሰና?
ናብ እትኸዶ ቦታ ብዘየገድስ - ናብ ስራሕ ይኹን ወይ ናብ ቤት ትምህርቲ፣ የዕሩኽቲ ንምብጻሕ፣ ስራሕቲ ንምክያድ፣ ናብ ናይ ኣምልኾ ቦታ ንምኻድ፣ ወይ ናብ ናይ ድራር ግብጃ ክትከይድ እንከለኻ- ውሑስ፣ ስሉጥን፣ ብርትዓዊ ዋጋን ክትገብሮ ክትክእል ኣለካ። ብቐሊሉ ንምቕማጥ፣ ናይ መጎዓዚያ ጠለባትና ብብዙሕ መገዲ ነቲ መዓልታዊ እነካይዶ ሂወትና ይጸልዉ እዮም። ኣብ ከይዲ ምፍጣር እዚ መደብ መጎዓዚያ ሲያትል (STP) ተሳትፎ ብምግባር፣ ንኹሉ ሰብ ብዝሓሸ መልክዑ ዝሰርሕ ስርዓት ኣብ ምፍጣር ትሕግዘና ኣለኻ ማለት እዩ።
እዚ ናይ ሲያትል ስርዓት መጎዓዚያ ንኹሉ ዘርብሕ ክኸውን ኣለዎ። መብዛሕቲኡ ግዜ፣ መንግስታዊ ዝኾኑ መደባት ክምዕብሉ እንከለዉ፣ ንብዙሓት ሰባት የግልሉ ኢዮም - ብፍላይ ነቶም ጸለምቲ፣ ተወለድቲ፣ ወይ ክፋል ኣባላት ሕብሪ ዘለዎም ማሕበረሰባት፣ ነቶም LGBTQIA+ ዝኾኑ ሰባት፣ ነቶም ኣብ ድኽነት ዝነብሩ ሰባት፣ ስደተኛ ማሕበረሰባትን እቶም ኣብ ገዛ ቋንቋ እንግሊዘኛ ዘይዛረቡን ሰባት፣ መንእሰያት፣ ዓበይቲ ሰባት፣ ከምኡድማ ኣካላዊ ስንክልና ዘለዎም ሰባትን። ናይ ኩሉ ሰብ ድልየታቱ ክማላእ ምእንታን ድምጹ ክስማዕ ኣለዎ ኢልና ንኣምን።
ብሓባር፣ ነዛ ሕቶ እዚኣ ንመልሳ፡ እቲ ናይ መጎዓዚያ ስርዓትና እንታይ ክመስልን እንታይ ዓይነት ስምዒት ዝፈጥርን ክኸውን ትደሊ?
ራእይ ብዛዕባ መጻኢ መጎዓዚያ ኣብ ሲያትል
ብዛዕባ መደብ መጎዓዚያ ሲያትል (STP) ፍለጥ ኣብ ከይዲ ምፍጣሩ ድማ ተሳተፍ! ምስ ናይ ተሳትፎ ዕድላት ንምርኻብ፣ ናይ ፕሮጀክት ምንጪታት ንምርካብን፣ ብዛዕባ ከይዲ ምውጻእ መደባት እዋናዊ ዜና ንምርካብ ነዚ ወብ ሳይት ተጠቐም።
ሐዚ እንታይ እዩ ዝኸውን ዘሎ?
እቲ ከይዲ ምውጻእ መደብና ገና ኣብ ምጅማሩ እዩ ዘሎ፣ ኣብ'ዚ ድማ ሐገዝካ ንደሊ!
ኣብ ምጅማርና ክሕግዘና ምእንታን፣ ኣብ ዙርያ ሲያትል ብኸመይ ዝበለ መገዲ ከም እትጎዓዝን ነዚ መደብ ብሓባር ኣብ እናማዕብለሉ ግዜ ድማ ምሳኻ ክንራኸበሉ ብዛዕባ ንኽእለሉ መገዲን ንገረና።
ብዛዕባ መደብ መጎዓዚያ ሲያትል (STP) ዝያዳ ፍለጥ
መደብ መጎዓዚያ ሲያትል ብዛዕባ መጻኢ መጎዓዚያ ኣብ ሲያትል ዝገልጽ ራእይ እዩ። ምስ እቲ ማሕበረሰብ ኢድ ንኢድ ብምትሕሓዝን በቶም ናይ ክፍሊ መጎዓዚያ ሲያትል (SDOT) ክብርታት ብምምራሕን- ውሑስነት፣ ማዕርነት፣ ኩነታት ኣየር፣ እዚ መደብ ብስቲዋርድሺፕ- ሽቶታትን፣ ስትራቴጂታት ከምኡድማ ምኽርታት ንከተማና ሐዚን ኣብ ቀጻሊ ግዜን ክሰርሕ ዝኽእል ናይ መጎዓዚያ ስርዓት ንምፍጣር ዘኽእሉዎ ከጣይሽ እዩ። ምሳኻትኩምን፡ ምስ ማሕበረሰብናን፡ ሓቢርና ኽንዓዪ ብሃንቀውታ ኢና እንጽበ፣ ከመይሲ መርበብ መጓዓዝያና ብቐዳምነት ማካይን ዘይኰነስ ንሰባት ኣብ ምምሕያሽ ዘተኰረ ማሕበረሰብ ክንፈጥር ኢና።
እቶም ኣብ ዝሓለፉ ግዜያት ዝነበሩ ናይ መደብ ምውጻእ ጻዕሪታት ንኹሉ ሰብ፣ ብፍላይ ነቶም ጸለምቲ፣ ተወለድቲን እቶም ኣባላት ሕብሪ ዘለዎም ሰባትን ምሉእ ብምሉእ ኣብ ምስታፍ ድሩትነት ነይሩዎም እዩ። ክፍሊ መጎዓዚያ ሲያትል (SDOT) ብምትሕብባር ምስ እቶም ማሕበረሰብ መሰረት ገይሮም ዝሰርሑ ዉድባትን፣ ምስ'ቲ ዘገልግሉዎ ማሕበረሰብ ዝተጣየሸ ርክብ ዘለዎምን፣ እዚ መደብ ናይ ኩሉ ሰብ ክብርታትን ድልየታትን ዘንጸባርቕ ምዃኑ ንምስማዕን ንምርግጋጽን ክሰርሕ እዩ።
እቲ ቐንዲ ነጥቢ እንታይ እዩ ? መደብ መጎዓዚያ ሲያትል (STP) ናይ ክፍሊ መጎዓዚያ ሲያትል (SDOT) ዕቱብ ድልየት ዓሌታዊ ማዕርነትን ማሕበራዊ ፍትሒን ዘረጋገጸ ናይ መጎዓዚያ ስርዓት ንምፍጣር ኮይኑ ኩላትና ናብ እንደልዮም ቦታታት ብውሑስነትን ስሉጥ ብዝኾነ ኣገባብን ዘራኽብና፣ ናይ ኩሉ ሰብ ድልየታት ዘማልእን ማለት እዩ-ናይ ማሕበረሰብ መራኸቢታት ምፍጣር።
ተደጋጊሞም ዝሕተቱ ሕቶታት
ብዛዕባ መደብ መጎዓዚያ ሲያትል (Seattle Transportation Plan) (STP)ዝያዳ ክትነግረኒ ዶ ትኽእል?
መደብ መጎዓዚያ ሲያትል (STP) ራእይ መጻኢ መጎዓዚያ ኣብ ሲያትል እዩ። ናይ ማሕበረሰብ ተሳትፎ ወሳኒ ክፋል ምምዕባል እዚ መደብ እዩ። መደብ መጎዓዚያ ሲያትል (STP) ንኸተማና ንሐዚን ቀጻሊን ከገልግል ዝኽእል ናይ መጎዓዚያ ስርዓት ዝኾኑ ሽቶታት፣ ስትራቴጂታትን ምኽሪታትን ከዳልው እዩ። እቲ መደብ ኩሉ ካብ ናይ መጻኢ መጎዓዚያ ናይ ገንዘብ ምወላ ኣትሒዙ ክሳብ ናይ ህዝባዊ ቦታታት እንዘናገዐሎም መገዲን ኣብ ውሽጢ እዛ ኸተማ እንንቀሳቐሰሉ መገዲን ከዕብዩ ዝኽእሉ ፕሮጀክትታትን መደባት ቅርጺ ክሕዙ ዝገብር እዩ።
ድልየታትኩም ዘማልእ ናይ መጎዓዚያ ስርዓት ንምፍጣር ምሳኻን ምስ ጎረባብትኻን ብሓባር ክንሰርሕ ትጽቢት ኣለና።
መብዛሕቲኡ ግዜ፣ ናይ መንግስቲ መደባት ክምዕብሉ እንከለዉ፣ ንሰባት የግልሉ ኢዮም - ብፍላይ ድማ ነቶም ጸለመቲ፣ ደቀባት፣ ወይ ኣባላት ናይ ሕብሪ ማሕበረሰብ፣ ወይ LGBTQ ዝኾኑ ሰባት፣ ኣብ ድኽነት ዝነብሩ ሰባት፣ ናይ ስደተኛታት ማሕበረሰባትን ነቶም ኣብ ገዛኦም ቋንቋ እንግሊዘኛ ዘይዛረቡ ሰባት፣ መናእሰይ፣ ዓበይቲ ሰባትን ነቶም ኣካላዊ ስንክልና ዘለዎም ሰባትን። ናይ ኩሉ ሰብ ድልየታት ክማላእ እንተኾይኑ ናይ ኩሉ ድምጺ ክስማዕ ኣለዎ ኢልና ንኣምን። ምስ እቶም ኣብ ማሕበረሰብ መሰረት ዘለዎም ትካላት፣ ምስ እቲ ግልጋሎት ዘቕርቡሉ ማሕበረሰብ ኣብ ባይታ ዘሎ ርክብ ዘለዎም፣ ብሓባር ኮይንና እቲ መደብ ናይ ኩሉ ሰብ ክብሪታትን ድልየታትን ዘማልእ ምዃኑ ንክንሰምዕን ከነረጋግጽን ንሰርሕ ኣለና።
እቲ ቐንዲ ነጥቢ እንታይ እዩ ? መደብ መጓዓዚያ ሲያትል (Seattle Transportation Plan) ነዞም ዝስዕቡ ነጥቢታት ዘማልእ ናይ መጎዓዚያ ስርዓት ናይ ምጥያሽ ዕቱብ ድልየትና እዩ።
- ናይ ኩሉ ሰብ ድልየታት ዘማልእ፣
- ንኩላትና ብውሑስ፣ ስሉጥን፣ ብርትዓዊ ዝኾነ ዋጋን ናብ ቦታታትን ዕድላትን ዘራኽበናን፣ ከምኡድማ
- ንኩሉ ሰብ- ዓሌቱ፣ ደረጃ መነባብሮኡ፣ ጾታኡ፣ ዘለዎ ጾታዊ ዝንባለ፣ ዜግነት፣ ዕድመ፣ ወይ ዘለዎ ክእለት ብዘየገድስ - ብክብርን ማዕርነትን ዝረኣየሉ።
መደብ መጓዓዚያ ሲያትል (STP) መዓስ እዩ ድልዊ ክኸውን?
ኣብ ጽድያ (ስፕሪንግ) 2023 ንህዝባዊ ገምጋም ዝቐርብ ንድፊ ክህልውና ትጽቢት ንገብር። ኣብ መላእ ጻንሒት 2022 ነቲ ዝቐረበ መደብ ክትግምግሞ፣ ርኢቶ ክትህበሉን ቅርጺ ኣብ ምትሓዝ ሓገዝ ክትገብርን ትኽእል ኢኻ። ብዛዕባ እዚ ከይዲ እዚ እዋናዊ ሓበሬታ ንምርካብ ነዚ ገጽ እዚ ረኣዮ።
ናይ ኢሜይል ሓበሬታታት ንምርካብ እውን ክትምዝገብ ትኽእል ኢኻ።
ናይ ትልሚ መጓዓዝያ ሲያትል ዝርዝር ተግባራት እንታይ እዩ?
ነቲ ኣብ ቀዳማይ ምዕራፍ ተሳትፎና ምሳና ዘካፈልካዮም ሓሳባት ሰሚዕና፡ ዕላማታት መጓዓዝያና ንምዕዋት ክንወስዶም እንኽእል ስጉምትታት ድማ ኣስፊርና ኣለና። ነዚ ድማ ናይ ትልሚ መጓዓዝያ ሲያትል ዝርዝር ተግባራት እንዳበልና ንጽውዖ ኣለና። ንመጻኢ ኣብታ ከተማ ብኸመይ ክንንቀሳቐስ ከም እንደሊ ምሕሳብና ኣብ እንቕጽለሉ እዋን ርእይቶታትካ እንደልየሎም ስብስብ ፈላሞት ሓሳባት እዮም።
ብዛዕባ ዝርዝር ተግባራት ዝያዳ ንምፍላጥን እዞም ሓሳባት እዚኦም ብኸመይ ኣካል መጻኢ መጓዓዝያ ኣብ ሲያትል ኮይኖም ክትሪኦም ከም እትደልን ንምሕባር ን ማእኸል ናይ ኦንላይን ተሳትፎ ተወከስ።
ሐዚ ተሳታፊ ክኸውን ይኽእል ድዬ?
እወ! ነቶም ዘለዉኻ ክብሪታት፣ ድልየታትን፣ ተሞክሮታትን ዘንጸባርቕ መደብ ክነማዕብል ኢና ንደሊ። ተሳትፎ ክትገብረሎም እትኽእለሎም ዕድላት ንምርካብ ናብ ናይ ኦንላይን ተሳትፎ ማእከል ብጻሕ።
ናይ ግዜ ሰሌዳ
መጋቢት 2022፡ ፕሮጀክት ምጅማር!
-
-
- ኣብ'ዚ ወርሒ እዚ ምስ እቶም ሓቢሮምና ዝስርሑ ኣካላትን እቲ ማሕብረሰብን ነቶም ዘለዉና ሽቶታት፣ ዕላማታት፣ ናይ ግዜ ሰሌዳ፣ ናይ ተሳትፎ ዕድላትን እነካፍለሉ እዩ ክኸውን።
-
ግንቦት-ነሓሰ 2022
-
-
- ምዕራፍ 1 ናይ ህዝባዊ ተሳትፎ። ኣብዚ ምዕራፍ እዚ፡ ኣብ ሲያትል ኣብ እትጓዓዙሉ እዋን፡ ቀዳምነት እትሆቦም ጉዳያት፡ ብድሆታትካን፣ ድሌታትካን ንምርዳእ ምስ'ቲ ማሕብረሰብ ስራሕቲ ሰሪሕና ኢና።
ኣብ እዋን ቀዳማይ ምዕራፍ ተሳትፎ ርእይቶኹምን ሓሳብኩምን ዘካፈለኩም ኩሉኹም ምስጋና ይብጻሕኩም! ኣብ ሲያትል ኣብ እትጓዓዘሉ እዋን ቀዳምነት እትህቦም ጉዳያት፣ ብድሆታትካን፣ ድሌታትካን ክተካፍለና ሓቲትናካ ኔርና።
ክሳብ ሕጂ ዝረኸብናዮ ሓሳባትን ነቲ ትልሚ ብኸመይ ይቐርጾ ከምዘሎን ዝገልጽ ጽሟቕ ናይ ምዕራፍ 1 ጸኒሕና ኣብ'ዚ ናይ ጽድያ ወቕቲ ክነካፍለካ ኢና። ክሳብ ሽዑ ግን፡ ነቶም ኣብ ምዕራፍ 1 ተዋሳኢ ናይ ካርታ መሳርሒ ና ሰባት ዘቐመጡዎም ሓሳባት ክትግምግም ትኽእል ኢኻ።
- ምዕራፍ 1 ናይ ህዝባዊ ተሳትፎ። ኣብዚ ምዕራፍ እዚ፡ ኣብ ሲያትል ኣብ እትጓዓዙሉ እዋን፡ ቀዳምነት እትሆቦም ጉዳያት፡ ብድሆታትካን፣ ድሌታትካን ንምርዳእ ምስ'ቲ ማሕብረሰብ ስራሕቲ ሰሪሕና ኢና።
-
መስከረም-ታሕሳስ 2022
-
-
- ምዕራፍ 2 ናይ ህዝባዊ ተሳትፎ። ኣብ'ቲ ናይ ካልኣይ ምዕራፍ ተሳትፎ፡ ነቲ ኣብ ምዕራፍ 1 ካባኻ ዝሰማዕናዮ ከነካፍልን እቲ ዝሃብካና ሓሳባት ነቲ ውጥን ንምምራሕ ብኸመይ ይሕግዝ ከምዘሎ ከነርኢ ኢና። ብተወሳኺ ኣብ መጻኢ ብኸመይ ክትዛወር ከም እትደሊ፡ እንታይ ዓይነት ስጉምትታት ክንወስድ ከም እትደልየና፡ ከምኡ’ውን እዞም ተግባራት እዚኣቶም ብኸመይ ኣካል ስርዓተ መጓዓዝያና ኮይኖም ክትርኢ ከም እትደሊን ንምርዳእ ክንሰርሕ ኢና።
-
ጥሪ-ሰነ 2023
-
-
- ምዕራፍ 3 ናይ ህዝባዊ ተሳትፎ። ነቲ ረቂቕ ትልሚ መጉዓዝያ ሲያትል (STP) ነቲ ማሕበረሰብ ከነካፍሎን ኣብ ቅኑዕ መንገዲ ከም ዘለና ንምርግጋጽ ግምገማኻን ርእይቶታትካን ክንሓትት ኢና።
-
ክረምቲ (ሳመር) 2023
-
-
- ትልሚ መጉዓዝያ ሲያትል (STP) ምዝዛም። ትልሚ መጉዓዝያ ሲያትል (STP) ተዛዚሙ ኣሎ!
-
ኣብ'ዚ ሐዚ ሰዓት ሲያትል እዚ መደብ ንምንታይ እዩ ዘድልያ?
ኣብ'ዚ ሐዚ ሰዓት ዘጋጥሙ ዘለዉ ህጹጻት ብድሆታት፡ ኩላትና፣ ኣብ መጎዓዝያ ስርዓትና ጽልዋ ዘሕድሩ ናይ መጎዓዝያ ብድሆታት ይገጥሙና ኣለዉ። ነዞም ዝስዕቡ ድማ የጠቓልል፡
-
-
- ኣብ መነባብሮ ማሕበረሰብን ኣብ እንጎዓዘሉ መገዲን ብቀጻሊ ጽልዋ ዘሕድር ዘሎ ናይ ኮቪድ-19 ለበዳ፣
- ኣብ ጎደናታትና ጽልዋታት ዘሕድሩ ከበድቲ ኩነታት ኣየር ዘስዕብ ዘሎ ህጹጽ ፍታሕ ዝደሊ ናይ ኣየር ለውጢ፣
- ምውሳኽ ብዝሒ ህዝቢ፣ መጠን ትራፊክ ክውስኽ ዝገብርን ኣብ ጥቓ ህዝባዊ መጎዓዚያታት ተወሰኽቲ መንበሪ ኣባይቲ ናይ ምስራሕ ኣድላይነት ዘዕቢን፣
- ከምኡድማ ካልኦትን።
-
እዚኦም ህጹጽ ፍታሕ ዝጠልቡ እዮም። ነዞም ብድሆታት እዚኦም መፍትሒ ዝህብን ኩሉ ሰብ ኣብ ዙርያ ሲያትል ውሑስ፣ ስሉጥን ብርትዓዊ ዋጋ ዝቐርብን መጎዓዚያ ተጠቒሙ ክዘዋወር ዝሕግዝን ሓድሽ ናይ መጎዓዚያ ስርዓት ንምህናጽ ዓሊምና ክንፈጥር ኣለና።
ሓድሽ ናይ ገንዘባዊ ሓገዝ/ምወላ ፓኬጅ ምምዕባል መጉዓዝያ፡ እዚ ሐዚ እንጥቀመሉ ዘለና፣ ሌቪ ቱ ሙቭ ሲያትል (Levy to Move Seattle) ዝተብሃለ ናይ ገንዘባዊ ምወላ ፓኬጅ ኣብ 2024 ኣገልግሎቱ ከብቅዕ እዩ። ሌቪ ቱ ሙቭ ሲያትል (Levy to Move Seattle) ኣብ ውሽጢ ትሸዓት ዓመታት (2015-2024) ልዕሊ $930 ሚልዮን ዶላር ዘቕርብን ኣስታት 30% ናይ መጎዓዚያ በጀትና ዝሽፍነልናን እዩ። ኣብ ርኢቶታትኩም ዝተመርኮሰ ሓድሽ ናይ ገንዘባዊ ምወላ ፓኬጅ ክነማዕብል ኣለና። በቲ እትህቡና ሓገዝ ነቲ መደብ መጓዓዚያ ሲያትል (STP) ብምድላው፣ ነቲ ቀጻሊ ናይ ገንዘባዊ ምውላ ፓኬጅ ድልየታትኩም ብዘማልእ መልክዑ ክነማዕብሎ ንኽእል ኢና።
ምስ እዋናዊ ሓፈሻዊ መደብ ሲያትል (Seattle Comprehensive Plan) ምስራዕ፡ ናይ እዋናዊ ሓፈሻዊ መደብ ሲያትል (Seattle Comprehensive Plan Update) ሓፈሻዊ መደብ (Comprehensive Plan) ናይ ከተማ ክፍሊታት ስራሕቲ ሲያትል ኣብተን ዝቕጽላ ዒስራ ዓመታት ክንደየናይ ከም እትምዕብልን ትዓብን ዝምልከቱ ዓብዪ ስእሊ መጻኢ ዝጠልቡ ውሳነታት ክውስኑ እንከለዉ ዝጥቀሙሉ መሳርሒ እዩ። እዚ ሓፈሻዊ መደብ ሓደ ካብቶም ዝሓቑፎም ብዙሓት ነገራት ጉዳይ መጎዓዚያ እዩ። እዚ ሓፈሻዊ መደብ ኣብ ከይዲ ሕደሳ እዩ ዘሎ ምስ'ዚ ጎኒ ንጎኒ ድማ ናይ መደብ መጎዓዚያ ሲያትል (Seattle Transportation Plan) እውን ኣብ ምምዕባል ንርከብ። እዚ ኣገዳሲ እዩ ምኽንያቱ ድማ መደብ መጓዓዚያ ሲያትል እቶም ናይ'ቲ ሓፈሻዊ መደብ (Comprehensive Plan) ሽቶታትን ፖሊሲታትን ከመይ ብዝበለ መልክዑ ኣብ ናይ መጎዓዚያ ስርዓትና ዘሓጉሱ ከምዝኾኑ ዝገልጽ ንጹር ሓበሬታ ነቲ ማሕበረሰብ ክህብ እዩ።
ነዚ መደብ እዚ ዝመርሑዎ ክብሪታት እንታይ እዮም?
መደብ መጓዓዚያ ሲያትል (STP) ክብሪታትና ዘንጸባርቕ እዩ ክኸውን። ካብ'ዚ ብተወሳኺ እቲ መደብ ኣብ'ቶም ዝገጥሙና ከም ናይ ኣየር ንብረት ለውጢ፣ ማዕርነት፣ ምሕደራን ናይ ውሕስነት ድልየታትን ዝበሉ ኣዝዮም ከበድቲ ዝኾኑ ብድሆታት ኣብ ምፍታሕ ዝጥምት እዩ ክኸውን።
ናይ ክፍሊ መጉዓዝያ ሲያትል (SDOT) ክብሪታትን ሽቶታትን፡
ማዕርነት፡ መጎዓዚያ ናይ እቶም ናይ ሕብሪ ማሕበረሰባት ዝበሃሉን ነቶም ኣብ ኩሉ ደረጃ እቶት፣ ክእለትን ዕድመን ዘለዎ ሰባትን ድልየታት ዘማልእ ክኸውን ኣለዎ ኢልና ንኣምን። ዓሌታዊ ማዕረነትን ማሕበራዊ ፍትሒን ዘረጋግጽ ናይ መጎዓዚያ ስርዓት ኣብ ምህናጽ ምስ ማሕበረሰባት ብሓብር ምስራሕ እዩ ሽቶና።
ውሕስነት፡ ኩሉ ሰብ ኣብ ዙርያ እዛ ኸተማ ውሕስናኡ ተሓልዩ ክንቀሳቐስ ክኽእል ኣለዎ ኢልና ንኣምን። ዕላማና ኣብ ሲያትል ውሑስ ዝኾነ ናይ መጎዓዚያ ከባቢ ምፍጣርን ከበድትን ቀተልትን ዝኾኑ ሓደጋታት ድማ ምዉጋድን እዩ።
ምንቅስቓስ፡ ምርጫታት መጎዓዚያ ዕድላት ኣብ ምርካብ ወሳኒ ተራ ከምዝጻወቱ ንኣምን። ሽቶና ንሰባት፣ ቦታታትን፣ ሸቐጣትን ብዘተኣማምን መልክዑ ዘራኽብ ንኹሉ ተበጻሓይ ዝኾነ ናይ መጎዓዚያ ስርዓት ምህናጽ፣ ምምሕዳርን ዓቂብካ ምጽናሕን እዩ።
ቀጻልነት፡ ብቀጻልነት ዘለዎ መጎዓዚያ ኣቢልካ ናይ መጻኢ ወለዶታት ከባቢያዊ ጥዕና ክመሓየሽ ኣለዎ ኢልና ንኣምን። ሽቶና ቀጻልነት ዘለዎን ንጸገማት ተጻዋሪን ዝኾነ ናይ መጎዓዚያ ስርዓት ኣቢልካ ነዚ ጸገም ናይ ኣየር ንብረት ለውጢ ምፍታሕ እዩ።
ንናብራ ተመራጺ ምዃን፡ መጎዓዚያ ኣብ ምሕጋዝ መዓልታዊ ህይወት ኣገዳሲ ከምዝኾነ ንኣምን። ሽቶና ጎደናታትናን ናይ ኣጋር መገዲታትናን ህዝባዊ መነባብሮ ብዘደንፍዕን ናይ ማሕበረሰብ ጥዕና ብዘመሓይሽን መልክዑ ምምሕዳር እዩ።
ብሉጽነት፡ ካብ'ዚ እነግልግሎ ዘለና ማሕበረሰብ ትጽቢታት ንላዕሊ ብዝኾነ መልክዑ ስራሕካ ብምስራሕ ኢና ንኣምን። ሽቶና ብሉጻት ስራሕቲ ንምስራሕ ቆሪጹ ዝተልዓለን ነቶም ኣብ ሎሚን ኣብ ጽባሕን ዝገጥሙ ብድሆታት ስዒርካ ንምውጻእ ዘኽእሎ ክእለታት ዘለዎ ጉጅለ ምህናጽ እዩ።
ሲያትል ድሮ ብዙሓት መደባት ዘለዉዋ ከተማ እያ። ንምንታይ እዩ ሓድሽ መደብ ዘድልየና? እንታይ ዝገብሮ ዝተፈለየ ነገር ኣሎ?
ንኹሉ ዝሓቁፍ መደብ ምውጻእ፡ መደብ መጓዓዚያ ሲያትል (STP) ንጉዳያት ምንቅስቓስ፣ ተበጻሕነትን ድልየታት ህዝባዊ ቦታታትን ኣብ እንኮ ሰነድ ከም ሓደ ስርዓት ጌሩ ፍታሕ ከቐምጠሎም እዩ። እቲ መደብ ነቶም ሐዚ ኣብ ስራሕ ዘለዉ ናይ ኣጋር፣ ብሽክለታ፣ ትራንዚት፣ ከምኡድማ ናይ ጽዕነት ሞዳል መደባትና ነቶም ሐዚ ዘለዉን ናይ ቀጻልን ድልየታትና ብዘማልእ መልክዑ ክሕድሶ እዩ። መደብ መጓዓዚያ ሲያትል ከም ናይ ሲያትል ራእይ ዜሮ (Seattle’s Vision Zero)፣ ተበግሶ ዓሌትን ማሕበራዊ ፍትሕን (the Race and Social Justice Initiative)፣ መደብ ስጉምቲ ናይ ኣየር ንብረት (Climate Action Plan)፣ ንድፊ መጎዓዝያ ሓይሊ ኤሌክትሪክ (Transportation Electrification Blueprint)ን ካልኦትን ናይ ከተማ ተብግሶታት ዝሓቁፍ እዩ ክኸውን። ካብዚ ብተወሳኺ፣ ኣየኖት ስትራቴጂታት ንሲያትል ብዝበለጸ ዘገልግሉ ከምዝኾኑ ንምፍላይ ነቶም ብኻልኦት ክልላዊ ኤጂንሲታት መጎዓዚያ ዝማዕበሉ መደባት ክውከስ እዩ።
ናይ ሞዳል ውህደትን ስሉጥነትን፡ መደብ መጓዓዚያ ሲያትል እቶም ናይ መንቀሳቐሲ ኣማረጺታት (ከም ብብሽክለታ ምንቅስቓስ፣ብእግሪ ምስጓም፣ ብትራንዚት ምጥቃምን ካልኦትን) ብሓባር ከምዝሰርሑ ብምሕጋዝ ንስኻ ምስ ዕድላት፣ ሰባት፣ ቦታታትን ንክትራኸብ ዝሕግዝ እዩ።
ናይ ማሕበረሰብ ተሳትፎ፡ ኣብ መደብ መጓዓዚያ ሲያትል ግልጽነት፣ ሓቛፊ ዝኾነ ተሳትፎን ከም ቀዳምነት ሰሪዕና ኣብ ምስራሕ ንርከብ። ንስኻን ጎረባብትኻን ብቐሊሉ ተሳተፍቲ ክትኮኑ ዘኽእሉ ሓደሽቲ ኣቀራርባታት ክንጥቀም ኢና።
እቲ ማሕብረሰብ ኣብ ከይዲ ምውጻእ መደብ ብኸመይ እዩ ተሳታፊ ክኸውን?
ብኣኹም ዝምራሕ፡ መደብ መጓዓዚያ ሲያትል ብኣኹም ክምራሕ እዩ– ማሕበረሰባትና። ድምጽኻ ነዚ መደብ ቅርጺ ኣብ ምትሓዝ ሓጋዚ ክኸውን እዩ። ነቶም ዓበይቲ ዝገጥሙና ዘለዉ ብድሆታት ንምፍታሕ ኣብ እንሰርሓሉ ግዜ ምስ ሓድሽ ራኢ ንከተማና ነቶም ካባኻ ዝመጹ ሓሳባት ክንሰምዕን መልሲ ክንህብን ኢና።
ኣብቶም ብልሙድ ኣሰራርሓ ካብ'ቲ መስርሕ ምድላው መደብ ዝተገደፉ ሰባት ጠመተ ምግባር፡ ምስ ኩሎም ኣብ መላእ ከተማ ሲያትል ዝርከቡ፣ ብፍላይ ድማ መብዛሕቲኡ ግዜ ኣብ መስርሕ ምድላው መደብ ዝርስዑ፣ ከም ጸለምቲ ሰባት፣ ደቀባት እዚ ዓዲ፣ ኣባላት ናይ ሕብሪ ማሕበረሰብ ዝኾኑ፣ እቶም LGBTQIA+ ዝኾኑ፣ እቶም ኣብ ድኽነት ዝነብሩ፣ ናይ ስደተኛ ማሕበረሰባትን እቶም ኣብ ገዛኦም ቋንቋ እንግሊዘኛ ዘይዛረቡን፣ መናእሰይን፣ ዓበይቲ ሰባትን፣ ኣካላዊ ስንክልና ዘለዎም ሰባት መጻኢ ናይ መጎዓዚያ ስርዓትና ቅርጺ ንምትሓዝ ርክብ ክነካይድ ኢና።
ምስ'ቲ ማሕበረሰብ ናይ ቀረባ ርክብ ንዘለዎም ኣካላት ዓቕሚ ምህናጽ፡ ምስ እቶም ኣብ ማሕበረሰብ መሰረት ዝገበሩ ትካላትን ምስ ህዝባዊ ርክባት ክፍሊ ኣካባቢ ሲያትል (Seattle Department of Neighborhoods Community Liaisons)ን ብሓባር ብምዃን ምስ እቶም ማሕበረሰባትና ዘለና ምትሕግጋዝ ዝሃንጽ ናይ ተሳትፎ መስርሕ ኣብ ምምዕባል ብሓባር ንሰርሕ ኣለና፣ እዚ ድማ ኩሉ ሰብ ብቐሊሉ ተሳታፊ ክኸውን ዝገብርን፣ ናይ ዓሌታዊ ማዕርነት መሰረት ዝሃንጽን እዩ።
ሓደሽቲ ናይ ተሳትፎ ስትራቴጂታት፡ ነዚ ናይ መደብ መጓዓዚያ ሲያትል ናይ ተሳትፎ መስርሕ ብምጥቃም፣ ሰባት ዓሌታዊ ፍትሒን ማዕርነትን ብዘለዎ መልክዑ ተሳተፍቲ ንክኾኑ ቀሊል ኣብ ምግባር ኣበርቲዕና ንስርሕ ኣለና። ካብ ብዙሓት ሰባት ክንሰምዕ ኢና፣ ብዙሕ ግዜ ዝግለሉ ማሕበረ-ሰባት ምስታፎም ምርግጋጽ፣ ከምኡድማ ሰባት ተሳትፎኦም ትርጉም ከምዘለዎ ኮይኑ ክስምዖም ምሕጋዝ። ኣብ'ዚ ቀጻሊ ዘጋጥም ዘሎ ናይ ኮቪድ-19 ለበዳ ንህዝባዊ ጥዕና ቀዳምነት ሂቦም ዝሰርሑ፣ ባህላዊ ትርጉም ዘለዎም፣ ተባጻሕቲን፣ ኣሳተፍቲን ዝኾኑ ስትራቴጂታት ተጠቒምና ኢና ነዚ ክነካይዶ።
ርኢቶታትካ ኣዝዮም ኣገደስቲ ክፋል ናይ'ዚ ከይዲ ክኾኑ ኢዮም፣ ብምዃኑ ንመላእ ሲያትል ዘገልግል መደብ ኣብ ምምዕባል ምሳኻን ምስ ጎረባብትኻን ብሓባር ክንሰርሕ ትጽቢት ንገብር።
መደብ መጓዓዚያ ሲያትል ምስ ሓፈሻዊ መደብ (Seattle Comprehensive Plan Update) ብኸመይ እዩ ዝተሓሓዝ?
እዚ ናይ ሓፈሻዊ መደብ ሲያትል (Seattle Comprehensive Plan) ዝተመሓየሸ ሰነድ - መደብ ሓንቲ ሲያትል (One Seattle Plan)-ኣብ'ተን ዝቕጽላ ዒስራ ዓመታት ብዛዕባ ሲያትል ከመይ ትዓብን ትምዕብልን ኣገደስቲ ውሳነታት ዝመርሕ እዩ ክኸውን።
ንክልቲኦም መደባት ኣብ ተመሳሳሊ እዋን ንምምዕባል ምስ ቤት ጽሕፈት ትልሚን ማሕበረሰባዊ ምዕባለን (Office of Planning and Community Developmen) ሓቢርና ክንሰርሕ ኢና። ክልቲኦም ማለት መደብ መጎዓዝያ ሲያትልን መደብ ሓንቲ ሲያትልን ብሓባር ኣብ ቀጻሊ ግዜ ዘጋጥሙ ናይ መንበሪ ኣባይቲ፣ ናይ ስራሕ ዕድል፣ ከምኡድማ ናይ ማሕበረሰባዊ ወፍሪታት መልሲ ዝህቡ እዮም ክኾኑ።
ዝያዳ ንምፍላጥን ን ናይ ሲያትል ዓብዪ ስእሊ ኣብ ቀጻሊ እዋን ንምምራሕ ዘኽእሉ ሓሳባትካ ንምክፋልን ናብ'ቲ ናይ ቤት ጽሕፈት ትልሚን ማሕበረሰባዊ ምዕባለን ዝኾነ (OPCD) መደብ ሓንቲ ሲያትል One Seattle Plan website ብጻሕ።መስርሕ ኣከባብያዊ ክለሳ መደብ መጎዓዚያ ሲያትል እንታይ እዩ?
መደብ መጎዓዝያ ሲያትል ብናይ ስተይት ከባብያዊ ፖሊሲ ሕጊ (State Environmental Policy Act) መስርሕ ክለሳ (ገምጋም) ክሓልፍ እዩ። ሕጊ ስተይት ከባብያዊ ፖሊሲ (SEPA) ኣብ እዋን መደብ ምውጻእን ውሳነ ምግባርን ንኣከባብያዊ ክብሪታት ኣጸቢቑ ኣብ ግምት ከምዘእትዎም የረጋግጽ።
ርኽበታት መግለጺ ኣካባቢያዊ ጽልዋ (EIS) ንግሉጽነት ዘለና ተወፋይነት ዘደልድሉን ብሓበሬታ ዝተሰነየ ውሳነ ኣብ ምሃብ ኣበርክቶ ዝገብሩን እዮም። እቶም ኣብ መግለጺ ኣካባቢያዊ ጽልዋ (EIS) ዝሃብካዮም ርእይቶታት፣ ምስ'ቲ ንትልሚ መጉዓዝያ ሲያትል (STP) ዝተዳለወ ዝዓበየ ናይ ማሕበረሰብ ተሳትፎ ዝተረኸበ እታዎት ብመስርዕ ይወሃሃዱ ኣለዉ።
ዳህሳሳዊ ርእይቶ ዝወሃበሉ ግዜ፡ 16 ሰነ – 29 ሓምለ 2022
ኣብ'ቲ ናይ ርእይቶ መውሃቢ ግዜ ርእይቶኹም ዝሃብኩምና ኩሉኹም የቐንየልና። እቲ እትህቡና ርእይቶ ኣብ'ቲ ናይ ከባቢያዊ ጽልዋ መግለጺ እንታይ ክካተት ከም ዘለዎ ኣብ ምሕባር ይርከብ።


text:
ሩስያ ናይ መጀመርታ ናይ ኩናት መርከብ ናብ port sudan ኣእትያ።ሩስያ ናይ መጀመርታ ናይ ኩናት መርከባ ቅድሚቲ ዝተመደበላ ግዜ ናብ ፖርት ሱዳን ከም ዘእተወት ተገሊጹ፡፡
እታ ብ’ኣድሚራል ጊሪጎሮቪች”ትፍለጥ ዓባይ መርከብ ናብ port sudan ድሕሪ ምእታዋ እቲ ዘላቶ ቦታ ሞስኮ ወተሃደራዊ መዓስከር ክትሃንጸሉ መደብ ከምዘለዋን ብተወሳኺ ውን እቲ ብሩስያ ክህነጽ ተባሂሉ ዘሎ ዓቢ ወተሃደራዊ ግቢ ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ሙኻኑ ማዕከናት ሃገረ ሩስያ ትማሊ ሰንበት ኣቃሊሐን።
እዛ ናብ ፖርት ሱዳን ናይ መጀመርታ ሙኻና ትፍለጥ ዘላ መርከብ በቲ ሩስያ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር ዝኣተወቶ ውዕል መጠን ከም ዝኣተወትን ነቲ ዘላቶ ቦታ ውን ከም ሓደ ኣዝዩ ዓቢ ናይ ሓገዝ ሰንተር ክትገብሮ ሙኻናን ዝተፈላለዩ ምትዕርራይን ተወሳኺ ቀረብ ንሰራሕተኛታት ከምትገብር እተን ማዕከናት ተዛሪበን።
እቲ ብሩስያ ተወጢኑ ዘሎ ናይ ቀረብ ማእከል ድማ ኣስታት 300 ዕጡቓትን ውልቀሰባትን 4 ዓበይቲ መራኽብ ናይ ኒኩለር ሓይሊ ዘለዎም ትቦታት ከምዘየቓልል መንግስቲ ሩስያ ኣብ ገጻቱ ኣስፊሩ ይርከብ።


text:
ኣብ ሰያትል ሕቡራት መንገስታት ኣመሪካ ከም ወዋፈሪ ንጥፈታት ስርዓት ህግደፍ ዘገልግል ዝነበረ ብኣማኑኤል ዝተባህለ ኤርትራዊ ዝውነን ገዛ፡ ‘ከም ማእከል ዘይሕጋዊ ንጥፈታት ስለዝተጠርጠረ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን FBI ማለት ወከልቲ ናይቲ ዝለዓለ ፈደራላዊ ጸጥታዊ መርማሪ ሓይሊ ፖሊስ ኣመሪካ ኣብቲ ገዛ ሃንደበት ተረኺቦም ብጽኑዕ ድሕሪ ምፍታሾም ፡ ዘድልዮም ሓበሬታን ጭብጥታትን ኣኪቦም፡ ኣብቲ ገዛ ንዝጸንሓኦም ኮምፒተራት ከምዝወሰዱወን ምንጭታትና ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።
እቲ ሞቱን ህይወቱን ምስ ፕረዚደንት ሊብያ ሙዓመር ቃዛፊ ዘተኣሳሰረ ገበነኛ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ነቲ ን42 ዓመታት ኣብ ኮረሻ ስልጣን ተወጢሑ ዝነበረ፣ ሎሚ ግን ብህዝባዊ ማዕበል ህዝቢ ሊብያ ዝግረፍ ዘሎ ውልቀ-መላኺ ንምድሓን 200 ካብቶም ኣብዚ ቀረባ ዓመታት ሓለዋ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ንምዃን ኣብ ሳሕል ዝተዓለሙ ፍሉያት ኮማንዶ ናብ ሊብያ ሰዲዱ ‘ሎ።
እቲ ሞቱን ህይወቱን ምስ ፕረዚደንት ሊብያ ሙዓመር ቃዛፊ ዘተኣሳሰረ ገበነኛ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ነቲ ን42 ዓመታት ኣብ ኮረሻ ስልጣን ተወጢሑ ዝነበረ፣ ሎሚ ግን ብህዝባዊ ማዕበል ህዝቢ ሊብያ ዝግረፍ ዘሎ ውልቀ-መላኺ ንምድሓን 200 ካብቶም ኣብዚ ቀረባ ዓመታት ሓለዋ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ንምዃን ኣብ ሳሕል ዝተዓለሙ ፍሉያት ኮማንዶ ናብ ሊብያ ሰዲዱ ‘ሎ።
እቲ ህዝባዊ እምነት ኣጥፊኡ፡ ንስለያዊ መሓውር ከም ኣማራጺ መጻንሒ ስርዓቱ ዝጥቀመሉ ዘሎ መላኺ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ፡ ቺካጎ፡ ሃሱሳዊ ስርሓት ከካይዱሉ ካብ ዘዋፈሮም ሰለይቲ ተቓሊዖም።
ብህዝቢ ኤርትራ ተኻዒቡን ተነጺሉን ዘሎ ዲክታተርያዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ነቲ እምነት ኣጥፊኡ መመሊሱ እናረሓቖ ዝኸይድ ዘሎ ኣብ ወጻኢ ዝነበር ስደተኛ ህዝብና ብስዉር ንምቍጽጻር ኣብ ዝዘርግሖ ስለያዊ መርበብ ናይ ዝነጥፉ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ፡ ላስ ቬጋስ ዝርከቡ ሃሱሳት ኣስማት ተቓሊዑ።
ሰማዒ ዝሰኣነ ኣውያት ህዝቢ
ኣብዚ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ መሰክሕ ግፍዕታት ስርዓት ኢሰያስ ተጸሚዱሉ ዘሎ ግዜ፣ እቲ ኣብ ሰሜናዊ ባሕሪ ብሕርሻን መጓሰን ዝነብር ህዝቢ ንጥፍኣቱ ዝሃቀነ ሓድሽ መርድእ ካብ መንግስቲ ህግደፍ ተነጊሩዎ ኣሎ።
ኣብ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ከም ናይ ኮምፒተርን ኔትዎርክን ብዓል ሞያ ኮይኑ ዘገልግል ዝነበረ በረኸት ገብረብርሃን ዝተባህለ ክኢላ ንተወሳኺ ስልጠና ናብ እስራኤል ድሕሪ ምኻዱ ነቲ ስርዓት ከም ዝራሕርሖ ደንጕዩ ዝበጽሓና ሓበሬታ የረድእ።
ግርም!…. ክቡር ኣቶ ዘመንፈስ፣ እወ ሓቅኻ ኩላትና ኢና ንሕተት፣ እንተኾነ ግን ብማዕረ ዘይኮነሲ ከከም ኢድና ኢና ንሕተት። በዚ መንጽር’ዚ ድማ ኢዩ ተራ ኢሳያስን ቅዲ-ኣመራርሕኡን ዝምዘን።
ኣብ መዓስከር ወተሃደራዊት ታዕሊም ሳዋ ኣብ ዝርከብ፡ ንትሕቲ ዕድመ መንእሰያት ብዕስክርናዊ ኣተሓሳስባ ኣብ ምብካል ዝነጥፍ ቤትምህርቲ ከገልግሉ ዝጸንሑ መማህራን ብብዝሒ ናብ ስደት ስለዘምለጡ፡ ስርዓት ህግደፍ ነቲ ዘጋጥሞ ሕጽረት መማህራን ንምትካእ፡ ኣብቲ ቤትምህርቲ ክማሃሩ ካብ ዝጸንሑ ሓያለ ተማሃሮ መንእሰያት ብሕርያ ኣትሪፉ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ንኣይ ከምዝመስለኒ እቲ ቐንዲ ዛዕባ ምዝንታው ታሪኽ ወይ ድማ ምጽብባቕ ዝወዓልካሉ ታሪኽ ጥራይ ዘይኮነ፣ ነዚ ህጹጽ ፖለቲካዊ ቅልውላው መዕለቢ/መፍትሒ ሃሰስ ምባል ኢዩ።
…ክላ ወደይ ስም ቀይር ኣለናስ ምሒር ዓብዩካ !!!
ርኢቶይ ነዚ ኣለና ብዝብል ናይ ብርዒ-ስም ተኸታቲሉ ዝቐርብ ዘሎ ጽሑፍ።
ሀ)መራሕን ንሱ ዝመርሖ መስርሕን ክሳብ ክንደይ ይቀራረቡ/ይረሓሓቑ?
ለ) መራሒ ድዩ ንመስርሕ ወይስ መስርሕ’ዩ ንመራሒ ዝምልምሎ?
ሓደ እዋን ሓደ ብጻየይ ዘጻወተኒ ትዝ ይብለኒ። ወኻርያ ብዛዕባ ናይ ቀረባን ናይ ርሑቕን ቍጠባዊ ራኢኡ ኣመልኪታ ንዝብኢ ከምዚ ዚስዕብ ሓቲታቶ፣
ህዝቢ ኤርትራ ብደው ካብ ዝመውት ድሮ 19 ዓመቱ ኮይንዎ ኣሎ። ህግደፍ እዛ ጭርሖ ዝጥቀሙላ ኩሉጊዜ መሬት ጽብብ ክትብሎም ከላ‘ያ ።ኣብ ጊዜ ሰውራ ብወዲ ዛግር ዝተደርፈት ,ኣብ ጊዜ ወያነ ዝተደግመት,ሕጂ ድማ ኣብ ጊዜ ማዕቀባ ሕ.መ.ዓ. (ሕቡራት መንግስታት ዓለም)። ጉዳይ ጽሑፈይ ኣብ ስዊዘርላንድ ክግበር ተሓሲቡ ዘሎ ጉዳይ ሰላማዊ ሰልፊ ኣንጻር ብይን እገዳ ሕ.መ.ዓ. ኢዩ ።
ኣቦታትና፡ቁልዕነት ሓይሊ ክህልዎ ይኽእል፡ተመኩሮ ዝጎድሎ ስራሑ ብጽቡቕ ለኪዑ ስለዘየጠናቕቕ፡ቆልዓስ ይጎዩ‘ምበር ኣይቅድምን ይብሉ።
ኣብ ህግደፍ ዘለው ሰባት ቆልዑት ኣይኮነኑ፡ብብዝሒ‘ውን ውሑዳት ኣይኮኑን።ኣብ ተመኩሮ‘ውን ዘይነኣኣስ ተመኩሮ ዘማዕበሉ ምኳኖም ዘይከሓድ እንተኾነ፡መንግስታዊ ሓላፍነት ድሕሪ ምሓዞም ግን ካብ ምጉያይ፡ሓሊፎም ኣብ ዓወት ዘብጽሕዎ ዓብይ ሃገራዊ ጉዳይ የለን።
ብዕለት 7 ሚያዝያ ኣብ ኣሰና ብሚካኤል ኣብርሃ ንምሕረት ገብረየሱስ ብዛዕባ ሕብረት ኤውሮጳ ንርእሰ መላክን ቐታሊ ሰብን መንግስቲ ኢሳያስ ዝወሃብ ዘሎ ሓገዝ ኣመልኪቱ ዝገብረላ ቓለ መሕተት ኣንቢበዮ። ኣብ'ቲ ቓለ መሕተት ሓፍትና ምሕረት እቲ ዝተገብረ ጻዕሪ ቓልሲ ናይ ተቓወምቲ ንባዶሽ ከምዘይኮነ ግን ገለ ውጽኢት ወይ ዓስቢ ከምዝተረክበሉ እያ ተዛሪባ። ኣቦታትና ክምስሉ " ጸርፊ ዝገደፍና የብልናን ኣሓ ግን ተወሲደን እየን" ይብሉ ፤ እሞ ሰላማዊ ሰልፊን ካልእ ጎስጓሳትን ከምዝተገብረ ተሓቢሩ ኣሎ ግን ነተን ገንዘብ ናይ ሕብረት ኤውሮጳ ካብ ኢድ እቲ ቓታሊ ሰብ- ኢሳያስ ከነድሕነን ኣይከኣልናን።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ 16 ኣምባሳዶራት ካብ ስርሖም ክድስክሉ ትእዛዝ ከም ዘመሓላለፈን እቲ ጉዳይ ኣብ ውሽጢ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ዓቢ ምፍሕፋሕ ፈጢሩ ከምዘሎን ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም። እቶም ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ናብ ኣስመራ ድሕሪ ምጽውዖም ብ20 ለካቲት ኢሳይያስ ናይ መዛዘሚ ኣኼባ ዘካየደሎም ኣምባሳደራት፡ ኣብቲ ኣኼባ በዳህቲ ሕቶታት ከምዘቕረቡሉ ኣብቲ ዘተ ዝተሳተፉ ምንጭታት ኣፍሊጦም።
መንግስቲ ኤርትራ ምስቲ ብ13 ጥቅምቲ ንኮለኔል ስምኦን ገብረድንል ንምቕታል ዝተኻየደ ፈተነ ቅትለት ብዝተኣሳሰረ ምኽንያት ቁጽሮም ዘይተፈልጠ ሰባት ከምዝኣሰረ ምእማኑ ሮይተርስ ካብ ኣሰመራ ኣብ ዘመሓላለፎ ጸብጻብ ሓቢሩ።
ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ባን-ኪ ሙን (Ban Ki-moon ) ንኤርትራዊ ተኣምራት ሳሙኤል ከም ምኽትል ፍሉይ ልኡኹ ኣብ ኔፓል ( Deputy Special Representative for Nepal) ከምኡ ‘ውን ምኽትል ሓላፊ ተልእኾ ውድብ ሕብራት ኣብ ኔፓል (Deputy Head of the United Nations Mission in Nepal ) ከምዝመዘዞ ሎሚ 20 ሰነ ካብ ቀንዲ ቤት ጽሕፈት ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኒው-ዮርክ፡ ዝተዘርግሐ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣፍሊጡ።


text:
ፕረ. ትራምፕ ንሰለስተ መዓልታት ኣብ ሆስፒታል ድሕሪ ምጽናሕ ትማሊ ድሕሪ ቐትሪ ናብ ቤተ መንግስቲ ዋይት ሃውስ ተመሊሶም።
ወሃቢ ቃል ዋይት ሃውስ ማርክ ሚዶውስ ፕረዚደንት ትራምፕ ኩነታት ጥዕንኦም ንምግምጋም ይሕክምዎም ምስ ዘለው ዶክተራት ሎሚ ሶኑይ ከምዝራኸቡ ብምግላፅ ሎሚ ካብ ሆስፒታል ክወፁ ምምሕዳሮም ተስፋ ይገብር ኢሎም።ሎሚ ንጉሆ ምስቶም ፕረዚደንት ከምዝተዘራረቡን ለይቲ ኩነታቶም ስለዝተመሓየሸ ናብ ስሩዕ ስርሖም ክምለሱ ድልው እዮም ኢሎም።
ፕረዚደንት ትራምፕ ካብ ሓካይሞም ሰናይ ሪፖርት ምርካቦም ትማሊ ሰንበት ናይ ቪዲዮ መልእኽቲ ድሕሪ ምዝርግሖም ኣብ ዋልተር ሪድ ሃገራዊ ወታደራዊ ሆስፒታል ወፂኦም ባንዴራ ብእተንበልብል መኪንኦም ተኣኪቦም ንዝነበሩ ደገፍቲ ሰላምታ ሂቦም ኣለው።
ካብ ቤት ዋይት ሃውስ ዝተውሃበ መግለፂ"ፕረዚደንት ትራምፕ ንደግፍቶም ሰላምታ ድሕሪ ምቕራቦም ኣብ ዋልተር ሪድ ናብ ዝርከብ ፕረዚደንታዊ ኣዳራሽ ተመሊሶም ኣለው’’ ይብል ።
ናይቶም ፕረዚደንት ሓኪም ዝኾኑ ዶክተር ሻን ኮንለይ ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብዎ መግለፂ "ኣብ ኣዚዩ ፅቡቕ ኩነታት ኣለው’’ኢሎም ።
ትራምፕ ኣብ ዋይት ሃውስ ዓርቢ ንኣስታት ሓደ ስዓት ናይ ኦክሲጅን ናይ መተንፈሲ ሓገዝ ተዋሂቡዎም እናሃለወ ስለምንታይ መልሲ ዘይሃብኩም ዝብል ብሪፖርተር ሕቶ ቐሪቡሎም ነይሩ ኮንለይ "ብኻሊእ ኣንፈት ክርዳእ ዘኽእል ሓበሬታ ንዘይምሃብ እምበር ንምሕባእ ኣይኮነን" ኢሎም።
ሓኪም ስርዓት ምትንፍስ ዝኾኑ ዶክተር ሻን ትማሊ ሰንበት ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ኣገደስቲ ምልክታት ናይቶም ፕረዚደንት ኣብ ጽቡቕ ኩነታት ምህላዎም፣ብባዕሎም ከምዝንቀሳቐሱን ናይ ምትንፋስ ፀገም እውን ከምዘየርኣዩን ገሊፆም።
ኣብ ጆንስ ሃፕኪንስ ዩኒቨርስቲ ላዕለዋይ ሓኪም ስርዓት ምትንፋስ ዶክተር ብሪያን ጋርባልዲ ብከምዚ እንተቐፂሉ ሎሚ ሶኑይ ካብቲ ሆስፒታል ወፂኦም ናብ ዋይት ሃውስ ተመሊሶም ሕክምንኦም ካብኡ ክቕፅሉ እዮም ኢሎም ኣ።
74 ዓመት ዝዕድሚኦምን ካብ ልክዕ ንላዕሊ ሩግዲ ዘለዎምን ፕረዚደንት ትራምፕ ሳንብኦም ተተንኪፉ እንተኾይኑ ግን ንፁር ኣይኮነን።ሓካይሞም ትፅቢት ዝግበረሉ ውፅኢት ምርመራ ተረኺቡዎም ካብ ምባል ዝዘለለ ርእይቶ ኣይሃቡን።
ትራምፕ ትማሊ ምሸት ብመኪና ኣቢሎም ንደገፍቶም ክርኣዩ ዝገበሩዎ ምንቅስቓስ ብሓደ ሓኪም ዘይሓላፍነታዊ ብዝብል ተኾኒኑ ኣሎ።
ኣብ ጆርጅ ዋሽንግተን ዩኒቨርስቲ ዋና ሓኪም ናይ ሓደጋ እዋን ዶክተር ጄምስ ፊሊፕስ ብቲዊተር ኣብ ዝተሓፉዎ መልእኽቲ እቶም ፕረዚደንት ተሳፊሮምላ ዝነብሩ መኪና ካብ መጥቓዕቲ ኬሚካል እትከላኸል ምዃና ብምሕባር ኣብ ውሽጢ እታ መኪና ኮቪድ-19 ናይ ምምሕልላፍ ሓደግኡ ዝለዓለን ካብ ናይ ሕክምና ኣሰራርሓ ወፃኢን እዩ ኢሎም ።
ንሶም ብምውሳኽ "ዝተርኣየ ዘይሓላፍነታዊ ተግባር ዝገርም እዩ። ኣነ ዘሕስበኒ ነዚ ክሰርሑ ዝተገደዱ ዓጀብቶም እዩ’' ኢሎም ።
ወሃቢ ቃል ዋይት ሃውስ ሃውስ ዲር ግን ዝግባእ ጥንቃቐ ተገይሩ እዩ ኢሎም ኣለው።
ብመሰረት ጆንስ ሃፕኪንስ ዩኒቨርስቲ ኮሮናቫይረስ ኣብ ኣሜሪካ ንኣስታት 210,000 ሰባት ቀቲሉ ንኣስታት 7.4 ሚሊዮን ድማ በቲ ቫይረስ ዝተታሕዙ ሰባት ተመዝጊቦም ኣለው።


text:
ስንክልና እንተ'ለካ ኾይኑ፡ ሕሙም ወይ ዝተጐዳእካ እንተ ዄንካ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 25 7 2018
ንዓኻ ብኣካላ ወይ ብኣእምሮ ዝጸልወካ ድኽመት ተግባራዊ ዓቕሚ እንተ ኣሎካ ኾይኑ፡ እዚ ስንክልና ምህላው ይብሃል። እዚ ንመዓልታዊ ሂወትካ ወይ ስራሕ ንኽትክእሎ ናውቲ ሓገዝ ወይ ደገፍ የድልየካ ይኸውን ማለት እዩ።
ኣብነት ናይ ንኽትሰርሕ ወይ ክትመሃር ዓቕምካ ክጸልዉ ዝኽእሉ ኵነታት።
- ናይ ምርኣይ ጸገም እንተ'ለካ ኾይኑ፡ ንኣብነት ካብ ርሑቕ ሰብ ከተለሊ ወይ ደቀቕ ጽሑፍ ከተንብብ ዝጽግመካ እንተ ኾይኑ።
- ናይ ምስማዕ ጸገም እንተ'ለካ ኾይኑ፡ ንኣብነት ጸገም ናይ ኣብ ዝርርብ ምስማዕ ወይ ኣብ እዝንኻ ዝርብሸካ ድምጺ ኣለካ ኾይኑ።
- ሕማቕ ኣንተ ኣለኻ ዂንካ፡ ንኣብነት ጭንቀት ይስምዓካ፣ ቃዝኖት፣ ናይ ምድቃስ ጸገም፣ ናይ ኣተኵሮን ምዝካርን ጸገማት ወይ ናይ ምምሃር ጸገም ኣለካ ኾይኑ።
- ኣብ ኣካላትካ ቃንዛ እንተ'ለካ ኾይኑ፡ ንኣብነት ኮፍ ክትብል፣ ደው ክትብል፣ ክትከይድ ወይ ምናትካን ኣእዳውካን ክትጥቀመሎም ዘጸግመካ እንተ ኾይኑ።
- ኣብ ስድራኻ ጸገም እንተ'ለካ ኾይኑ፡ ንኣብነት ወልፊ፣ ዝሓመሙ መቕርብ ወይ ዘቤታዊ ጐነጽ ኣለካ ኾይኑ።
ሓገዝ ኣብ ናይ ቤት ጽሕፈት ንጥፈታት ንምስታፍ
ስራሕ ትደሊ እንተ ኣሎኻ ኴንካ፡ ኣብቶም ንዓኻ ስራሕ ንኽትረክብ ዘምርሑ ንጥፈታት ክትሳተፍ ክትክእል ኣገዳሲ እዩ። ንቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ስንክልና ከም ዘለካ እንተ ነጊርካዮም፡ እዞም ንጥፈታት ክመዓራረዩ ይኽእሉ እዮም። ከምኡ'ውን ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ፡ ዕድላት ናይ ፍሉይ ደገፋት ኣብ ናይ ስራሕ ዕዳጋ ክህቡኻ ይኽእሉ እዮም።
ዝነከየ ናይ ስራሕ ዓቕሚ ዘሎዎም ሰባት፡ ናይ ስራሕ ቦታ፡ ዕማማት ወይ ናይ ስራሕ ኣከባቢ ዝሰማማዕ ንኽኸውን ሓገዝ ክረኽቡ ይኽእሉ እዮም። ምስምማዕ ማለት፡ ከምቶም ካልኦት ኣብቶም ንጥፈታት ንኽትሳተፍ ወይ ንኽትሰርሕ ማዕረ ኵነት ምእንቲ ክህልወካ ኣብቲ ናይ ስራሕ ቦታ ወይ ዕማም ገለ ምልዋጥ እዩ።
ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ኣየናይ ሓገዝ ወይ ምስምማዕ ከም ዘድልየካ ምሳኻ ብሓባር ኮይኖም ክምርምርዎ ይኽእሉ እዮም። ኣብ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ብዛዕባ ዝተፈላለዩ ስንክልናን ብዛዕባ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ሓገዛትን ከም ዘለዉ ኣፍልጦ ዘለዎም ሰባት ይሰርሑ እዮም። ምሳኻ ብሓባር ኮይኖም ከመይ ጌርካ ኣብቶም ንጥፈታት ክትሳተፍ ንኽትክእል ውጥን ከውጽኡ እዮም።
ቍጠባዊ ሓገዝ
ስንክልና እንተ'ለካ ኾይኑ ካብ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ቍጠባዊ ሓገዝ ክወሃበካ መሰል ክህልወካ ይኽእል እዩ። ንኣብነት እዚ ዝስዕብ ዘድልየካ እንተ ኾይኑ ገንዘብ ክወሃበካ ይክእል እዩ፡
- መዓልታዊ ሂወትካ ንኽትመርሕ ውልቃዊ ሓገዝ ዘድልየካ እንተ ኾይኑ
- ክትሰርሕ ዘይትኽእል እንተ ኾንካ
- ክትሰርሕ ንኽትክእል ናውቲ ሓገዝ ዘድልየካ እንተ ኾይኑ
- ትምህርትኻ ክትቅጽል ትደሊ እንተ ኾንካ
- ትሰማምዓካ ማኪና ተድልየካ እንተ ኾይና


text:
ክፍሊ መወልዳን – ቈልዓ ክትወልዲ ምስ ቀረብኪ ናብዚ ትመጺFörlossningsavdelningen - hit kommer du när du ska föda barn - tigrinska
ቈልዓ ክትወልዲ ምስ ቀረብኪ ናብ ሓደ ክፍሊ መወልዳን ክትመጺ ትኽእሊ ኢኺ። ምስ ሓንቲ መሕረሲት ተራኺብኪ ድማ ትምርመሪ። ናይ በይንኺ ክፍሊ ክወሃበኪ እዩ።
ክፍሊ መወልዳን፡ ሓደ ኣብ ሆስፒታል ዝርከብ ንቘልዑ ዝወልዳ ሰባት ዝኸውን ክፍሊ እዩ። ቈልዓ ክትወልዲ ምስ ቀረብኪ ናብኡ ክትመጺ ትኽእሊ ኢኺ። ናብ’ዚ መጻምድትኺ ወይ ካልእ ናይ ቀረባ ሰብ ሒዝኪ ክትመጺ ትኽእሊ ኢኺ።
ብዛዕባ ምስ ክፍሊ መወልዳን ከመይ ገርኪ ከም ትራኸቢ ብዝያዳ ኣንብቢ።
ኣብኡ መን ይሰርሕ?
ኣብ ክፍሊ መወልዳን መሕረስቲ ይሰርሓ። ንሰን ናይ ሕርሲ ክኢላታት እየን።
መሕረስቲ መብዛሕትኡ ግዜ ምስ ካልእ ሰብ ብሓባር ኮይነን እየን ዝሰርሓ። እዚ ምስ ሓንቲ ተሓጋገዝቲ ነርስ ወይ ምስ ካልእ መሕረሲት ክኸውን ይኽእል እዩ። ኣብቲ ክፍሊ ናይ ሕርሲ ክኢላታት ዝኾኑ ሓካይም እውን ይሰርሑ እዮም። ከድሊ ከሎ ኣብ እዋን ሕርሲ ይሳተፉ እዮም።
ናብ ክፍሊ መወልዳን ምስ መጻእኪ እንታይ የጋጥም?
መጀመርታ ምስ ሓንቲ መሕረሲት ትራኸቢ።
ጥዕናኺ ከመይ ከም ዘለኽን ከመይ ይስምዓኪ ከም ዘሎን ትነግርያ።
እታ መሕረኢት እቲ ሕርሲ ብግቡእ ጀሚሩ እንተ’ሎ ኾይኑ ትምርምር።
ከምኡ ምስ ዝኸውን ኣብቲ ክፍሊ መወልዳን ክትጸንሒ ትኽእሊ።
መስርሕ ሕርሲ ምስ ዘይጅምር፡ እታ መሕረሲት ንገዛኺ ክትከዲን ድሒርኪ ክትምለሲን ክትሓተኪ ትኽእል እያ።
ናይ በይንኺ ክፍሊ ይወሃበኪ
ኣብቲ ዝተዋህበኪ ክፍሊ ፍሉይ ዓራት ኣሎ።
መብዛሕትኡ ግዜ ኮፍ ክትብለሉ ምቹእ ዝኾነ መንበር እውን ኣሎ።
ኣብቲ ክፍሊ መብዛሕትኡ ግዜ መደንዘዚ ጋዝ (lustgas) ኣሎ። ቃንዛ ክገብረልኪ ከሎ ክትጥቀምሉ ትኽእሊ ኢኺ።
ኣብቲ ክፍሊ መወልዳን መብዛሕትኡ ግዜ መሕጸቢ ሰብነት ብመዝነቢ ወይ ጋብላ መልክዕ ኣሎ።
ብዛዕባ ሕርስኺ ክትዘራረባ ኢኽን
እታ መሕረሲት ብዛዕባ እቲ ሕርሲ ከመይ ክኸውን ከም ዘለዎ ዘለኪ ሓሳባት ሕቶ ከተቕርበልኪ እያ። ንኣብነት ብዛዕባ ክትሓርሲ ከለኺ ክህልወኪ እትደልይዮ ኣካላዊ ኣቃውማ ክትዛረባ ኢኽን።
እታ መሕረሲት ጥዕና ቈልዓ ከመይ ከም ዘሎ ትምርምሮ
እታ መሕረሲት ከብድኺ ክትድህስስን ክትጥውቕን እያ። እዚ እቲ ቈልዓ ኣብ ማህጸን ብኸመይ ኣቃውማ ከም ዘሎ ንምምርማር እዩ። እታ መሕረሲት ኣፍ ክሳድ ማህጸን ተኸፊቱ እንተ ኣሎ ኾይኑ ንምፍታሽ ኣብ ውሽጢ ርሕሚ እውን ትድህስስ እያ። እቲ ቈልዓ ክወጽእ ንኽኽእል ናይ ግድን ልስሉስን ዝተኸፍተን ክኸውን ኣለዎ።
ክልተ ኣብ ከብድኺ ዝጣበቕ መዓቀኒ ይግበረልኪ
እታ መሕረሲት ንህርመት ልቢ ናይቲ ቈልዓ ብሓደ ሰተገ (CTG) ዝተባህለ መሳርሒ ትዕቕኖ።
እዚ፡ እቲ ቈልዓ ጥዕንኡ ከመይ ከም ዘሎ ንምፍላጥ ጽቡቕ ኣገባብ እዩ።
እተን እታ መሕረሲት ኣብ ከብድኺ ዘጣበቐትልኪ ክልተ መዓቀኒ ምስ መሳርሒ ዝተራኸባ እየን።
ብቑልፊ ተኣሰረን ድማ ይተሓዛ።
እታ መሳርሒት፡ ማህጸን ብሕማም ሕርሲ ክትጭበጥ ከላ ድማ ትዕቕን።
እቲ ምዕቃን ነቲ ቈልዓ ኣይጸልዎን እዩ።
እቲ ቈልዓ ምስ ተወልደ
እቲ ቈልዓ ምስ ተወልደ ንሓጺር ግዜ ኣብ ሆስፒታል ክትጸንሒ ኢኺ።
ክሳብ ክንደይ ከም ትጸንሒ ጥዕናኽን ጥዕና እቲ ቈልዓን እዩ ዝውስኖ።
ቅድሚ ሕጂ ዝወለድኪ ምስ እትኾኒ ካብ ሆስፒታል ብኣግኡ ምውጻእ ዝያዳ ልሙድ እዩ።
ኣብ ከምኡ ኵነት ድሕሪ ቁሩብ መዓልታት ንመርመራ ክትምለሲ ኢኺ።
ሓደ ሓደ ግዜ ንስኽን እቲ ቈልዓን ናብ ሓደ ክፍሊ መወልዳን (BB) ክትመጹ ኢኺም
ድሕሪ ሕርሲ ኣብ ሆስፒታል ንዝተወሰነ ግዜ እንተ ጸኒሕኪ ናብ ካልእ ክፍሊ ክትሰጋገሪ ትኽእሊ ኢኺ።
እቲ ክፍሊ BB-ክፍሊ ይብሃል።
ኣብኡ ኣብቲ ድሕሪ ሕርሲ ዘሎ መጀመርታ ግዜ ሓገዝ ክትረኽቢ ትኽእሊ።
ንኣብነት ኣብ ምጥባው ሓገዝ ክትረኽቢ ትኽእሊ።
ኣብ ክፍሊ መወልዳን (BB-avdelningen) መሕረስቲ፡ ተሓጋገዝቲ ነርስን ሓኻይምን ይሰርሑ።
ካልኦት ሰባት ንምብጻሕ ወይ ኣብኡ ንምድቃስ ክመጹ ምስ ዝደልዩ።
ሓደ ሓደ ግዜ መጻምድትኺ ወይ ካልእ ኣብ እዋን ሕርሲ ምሳኺ ዝነበረ ወይ ዝነበረት ሰብ ኣብኡ ክጸንሑ ይኽእሉ እዮም።
መብዛሕት ግዜ መቕርብን የሕዋትን ናይቲ ቈልዓን ክበጽሑ ይፍቀደሎም እዩ።
ቅድሚ ንገዛ ምኻድኩም እቲ ቈልዓ ይምርመር እዩ
ንስኽን እቲ ቈልዓን ቅድሚ ንገዛ ምኻድኩም እቲ ቈልዓ ብሓኪም ናይ ቈልዑ ይምርመር እዩ።