text:
30/12/2009
ኣብ ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ መድረኸት መረፅቲ ደቂ ኣንስትዮ ወይ ድማ /ኮከስ/ ሓበራዊ ኣሰራርሓ ብምጥንኻር ተጠቃምነትን ተሳትፎን ደቂ ኣንስትዮ ንምርግጋፅ ይሰርሕ ምህላው ተገሊፁ፡፡
መድረኽ ደቂ ኣንስትዮ ፖርላማ ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ገምጋም ኣፈፃፅማ ትልሚ 2009 ኣሳሊጡ፡፡ ምክትል ኣፈ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ወይዘሮ ሽታየ ምናለ ከም ዝበልኦ ተሳትፎን ተጠቃምነትን ደቂ ኣንስትዮ ንምርግጋፅ ይስራሕ ምህላው ገሊፀን፡፡ ኣብ ዓመተ 2009 ክራይ ኣካብነት ብምቅላስ ልምዓታውን ዲሞክራስያውን ኣመለኻኽታ ንምጥንኻር ቃልሲ ከም ዝተገበረ እውን ገሊፀን፡፡ ኣብ ክልላት ትግራይ፣ ኢትዮ-ሶማሌ ፣ደቡብ ብሄር ብሄረሰባትን ህዝብታትን ኢትዮጵያ ብዝተዋደደ መልክዑ ዝተሰርሑ ብሉፃት ስራሕቲ ተነፂሮም ናብ ካልኦት ኣወዳድባታት ንክመሓላለፉ ዝተሰርዑ ሙኻኖም ገሊፀን ክብል ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ ፀብፂቡ፡፡
ንባብ ባህልን ክንገብሮ ኢና ብዝብል መሪሕ ሓሳብ ኣካል መርሃ ግብሪ ምቕባል ሓድሽ ዓመት ዝኾነ መዓልቲ ንባብ ሎሚ ተኸቢሩ፡፡
ኣብቲ ስነ ስርዓት ኣብ ውሽጢ ብሄራዊ ቤተ መንግስቲ ሚኒስተር ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ብዘዳለዎ 100 ህፃውንቲ ምስ ፕሬዝዳንት ሙላቱ ተሾመ ስነ ስርዓት ምልዓል ፎቶ ግራፍ ኣሳሊጦም፡፡ ፕሬዝዳንት ሙላቱ ተሾመ ኣብቲ እዋን ንህፃናት ካብ ዝተመረፁ ፅሑፍ ሓደ ዓንቀፅ ብምንባብ ብዛዕባ ጥቕሚ ንባብ መልእኽቲ ኣሕሊፎም፡፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ክፋላት ሃገርና ብዝተፈላለዩ ምድላዋት ተመሳሰልቲ መድረኽ እቲ ስነ ስርዓት እናተኸበረ ውዒሉ ከም ፀብፃብ FBC፡፡
29/12/2009
ኣዋጅ ምክልኻል ጨረር ከም ዝተመሓየሸ በዓል መዚ ምክልኻል ጨረር ኣፍሊጡ፡፡
በዚ ምምሕያሽ እውን ኣብቲ ኣዋጅ ቅድሚ ሕዚ ዘይነበሩ ምክልኻል ጨረር ኒኩሌር ዝብል ተወሲክዎ ኣሎ፡፡ ኣብቲ በዓል መዚ መተሓባበሪ ሓበሬታን ርክብ ህዝብን ኣይተ ኣወቀ ሽፈራው ቅድሚ ሕዚ ዝነበረ ኣዋጅ ምክልኻል ጨረር ኣብ ኤክስሬይን ካልኦት ናውትታት መፈልፈልቲ ጨረር ዘድሃበ እዩ ነይሩ፡፡ ኣብዚ ሕዚ እዋን ሃገርና እናመዝገበቶ ምስ ዘላ ዕቤት ተታሓሒዙ ብቀፃልነት ክህሉ ዝኽእል ድልየት ኣብ ግምት ብምእታው እቲ ኣዋጅ ካብ ቴክኖሎጂ ኒኩሌር ዝፍልፍል ጨረር ዝብል ንክካተት ክግበር ከም ዝተወሰነ እውን ተገሊፁ ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ብኢትዮጵያ ዝምራሕ ባይቶ ፀጥታ ውደብ ሕቡራት ሃራት ኣብ ጉዳይ ሰሜን ኮርያ ህፁፅ ጉባኤ ከሳልጥ እዩ፡፡
እዚ ዝካየድ ኣኼባ ኢትዮጵያ ፕሬዝዳንት ውድብ እቲ ባይቶ ድሕሪ ምርካባ ዝግበር ዘሎ ፈላማይ ኣኼባ እዩ፡፡ ብፕሬዝዳንትነት ኢትዮጵያ ኣብ ዝሳለጥ ኣኼባ እቲ እቲ ባይቶ ፈተነ ሃይድሮጅን ቦንብ ሰሜን ኮርያ ሓዊሱ ኣብ ፈተነ ኣፅዋር ኒኩሌር ክዝቲ ትፅቢት ይግበር፡፡ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፈ ዓርቢ 26 ነሓሰ 2009 ዓ/ም ፕረዚደንትነት እቲ ባይቶ ከምዝተረከበት ኤፍቢሲ ኣዘኻኺሩ፡፡
ብሰላም ተሓባርካን ተኸባቢርካን ብምስራሕ ሃገር ካበ ድሕረትን ድኽነትን ንምውፃእ ክንቃለስ ይግባእ ኢሎም መራሕቲ ዝተፈላለዩ ሃይማኖታት ፡፡
ሎመዓንቲ መዓልቲ ሰላም ንሰላም ዋጋ ብምሃብን ኣበርክቶ ሰላም ብዘርኢ መልክዑ መራሕቲ ዝተፈላለዩ ሃይማኖታት ኣብ ዝተረከብሉ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተኸቢሩ፡፡ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣደባባይ መስቀል ኣብ ዝተከበረ በዓል መራሕቲ ሃይማኖት ኣብ ጉዳይ ሰላም ክህሉ ኣብ ዝግባእ ኣፍልጦን ክግበር ዘለዎን ብመልክዕ ሃይማኖታዊ ትምህርቲ መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም፡፡ ዋና ፀሓፊ ጉባኤ ትካላት ሃይማኖት ኢትዮጵያ መጋቢ ዘሪሁን ደጉ ኣብ ሃገርና ን10 ዓመታት ዝተረኸበ ዕቤት ውፅኢ ሰላም ምኻኑ ገሊፆም፡፡ ጉዕዞ ህዳሰ ኣብ ዳርችኡ ንምብፃሕን ንህዝባ ምችው ዝኾነት ኢትዮጵያ ኣብ ምፍጣር ሰላም ቀንዲ ውሕስና ምኻኑ እውን መጋቢ ዘሪሁን ገሊፆም፡፡ ሓድሽ ዓመት እንትንቅበል ሰላም ዝሰፈናን ዝተረጋግዓትን ኢትዮጵያ ንምፍጣር ዝተቀመጡ ትልምታት ንክዐወቱ ቃል እንኣትወሉ እዩ ምባሎም ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
ኣብ ሃገርና ዝርከቡ ፖርክታት ኢንድስትሪ 10 ሚኢታዊ ብሓምለዋይ ተኽልታት ንኽሽፈኑ ይግበር ከምዘሎ ሚኒስተር ኢንድስትሪ ኣፍሊጡ፡፡
ልዕሊ 2 ሽሕ ሰራሕተኛታት ሚኒስተር ኢንድስትሪ ሎሚ ኣብ ፖርክ ኢንድስትሪ ቦሌ ለሚ ብምርካብ መርሃ ግብሪ ተኸላ ፈልሲ ኣሳሊጦም፡፡ ሚኒስተር ድኤታ ሚኒስተር ኢንድስትሪ ዶክተር መብራህቱ መለስ እቲ ሚኒስተር እቲ ዘፈር ኣብ ውሽጢ ዓድን ኣብ ዓለም ለኸ ዕዳጋን ተወዳዳሪ ንምግባር ኣብ ውሽጢ ኢንድስትሪ ፖርክታት ማእኸላት ክላስተር ኢኮ ኢንድስትሪ ፖርክ ብምህናፅ ኣብ ምስፍሕፋሕ ሓምለዋይ ኢንድስትርያላይዜሽን ምኻኑ ገሊፆም፡፡ ፖርክታት ኢንድስትሪ ናብ ዝሰድዎ ዝተበከለ ኣየር ፣ ፈሳስን ደረቕን ርስሓት ከባቢ ንከይብክሉ እቲ ሚኒስተር ዝተፈላለዩ ስራሕቲ እናፈፀመ ምኻኑ እውን ዶክተር መብራህቱ ገሊፆም፡፡ ፖርክታት ኢንድስትሪ ህንፀቶም ካብ ዝጀመርሉ እዋን ድሕርኡን ኣብ ውሽጢ እቲ ፖርኪ ኣብ ዝተኸለለ ቦታ 10 ሚኢታዊ ዝኸውን ብሓምለዋይ ልምዓት ከም ዝሽፈን እውን ገሊፆም ክብል ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
24/12/2009
ኢትዮጵያ ምድረባዳነት ንምክልኻል በቢ ዓመቱ ኣብ ሓደ ሚሊዮን ሄክታር መሬት ኣግራብ ተልምዕ ምህላዋ ሚኒስተር ከባቢ ኣግራብ ዘለውጢ ኩነታት ኣየርን ኣፍሊጡ፡፡
ዳይሬክተር ጀኔራል ምሕደራ ፕላን ሃብቲ ኣግራብ እቲ ሚኒስተር ዶክተር ተሾመ ታምራት ኣብዛ ሃገር ብልዑል መጠን ማህሚኑ ዝነበረ ኣግራብ ኣብ ዳግመ ግረባ ብዝተሰርሓ ስራሕ ዓቢ ለውጢ የመዝግብ ከምዘሎ ገሊፆም፡፡ መጠን ሸፈን ግረባ ካብ 1992 ክሳዕ ዓ/ም ብመገዲ ሳተላይት ዝተወሰደ ቀረፃ ትሕዝቶ ኣግራብ ኣብ 115 ሚሊዮን ሄክታር መሬት 15 ሚኢታዊ ብገረብ ዝተሸፈነ ምዃኑ ዶክተር ተሸመ ሓቢሮም፡፡ እቲ ውፅኢት ከመዝግብ ዝኽኣለ ኣብ ወፍሪ ዕቀባ ሓመድን ማይን ትሕዝቶ ማሕበራት ብዝተሳለጠ ተኸላ ፈልሲ ኮይኑ እቲ ሚኒስተር ቤት ዕዮ ኣብ 9 ክልላትን 2 ምምሕዳር ከተማታትን ኣብ ዘለዋ ማእከላት መደብር ፈልሲ ኣብዚ ዓመት 4 ነጥቢ 3 ሚሊዮን ፈልሲ ከም ዝተተኸሉ ወሲኾም ኣብሪሆም፡፡ ዓመታዊ 3 ነጥቢ 4 ቢሊዮን ፈልስታት ኣብ ልዕሊ ሓደ ሚሊዮን ሄክታር ከም ዝትከሉ ዝገለፁ ዶክተር ተሾመ ፣ኣብ 2009 ዓ/ም ክራማት 3 ነጥቢ 6 ቢሊዮን ፈልስታት ኣብ 5 ሚኢቲ ሽሕ ሄክታር መሬት ይትከል ከምዘሎ ኢቢሲ ፀብፂቡ፡፡
መንግስቲ ቅልጣፈ ፅርግያ መንገዲ ኣዲስ ኣበባ ኣዳማ ብልዕሊ 120 ሚሊዮን ብር ዝተፈላለዩ ኣገለግሎት ወሃብቲ ትካላት ክህነፅሉ እዮም፡፡
መንግስቲ ክልል ኦሮሚያ ብልዕሊ 120 ሚሊዮን ብር ወፃኢ ካብ ኣዲስ ኣበባ-ኣዳማ ዘሎ መንገዲ ቅልጡፍ ኣገልግሎት ዝህቡ ከም መዐደሊ ነዳዲ፣ መዕረፊ ኣጋይሽ ኣብያተ ምግብን ካልኦትን ትካላት ከም ዘህንፁ ኣፍሊጡ ኣሎ፡፡ ነተን ትካላት ንምህናፅ ስራሕቲ ቅየሳ ዲዛይንን ተዛዚሙ ሰራሕ ናብ ምጅማር ውዕል ተኸቲሙ ኣሎ፡፡ እቲ መንገዲ ቅልጡፍ መዓልታዊ 20 ሽሕ ተሸከርከርቲ ዘተኣናግድ ኮይኑ ፣ነቲ መንገዲ ኣገልግሎት ዝህቡ ትካላት ኣብ ምህናፅ ስዒቡ ን600 መናእሰያት ዕድል ስራሕ ከም ዝፈጥር ምክትል ዳይሬክተር ኤጀንሲ ውሕስና ምግቢ ከተማታትን ፈጠራ ዕድል ስራሕን እቲ ክልል ኣይተ ጌታቸው ገለታ ምግላፆም ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
3 ክልላትን ክልተ ምምሕዳራት ከተማን ኣብ ምንካይ ሞት ኣዴታትን ህፃናትን መሪሕ ምዃነን ሚኒስተር ሓለዋ ጥዕና ኣፍሊጡ፡፡
ትሽዓትኤን ክልላትን ክልቲኤን ምምሕዳራት ከተማን ኣብ ዝተረኸባሉ ዓመታዊ ገምጋም ኣብ ምንካይ ሞት ኣዴታትን ህፃናትን ኣድሂቡ ዘተ ዘሳለጠ እቲ ሚኒስተር ፣ኢትዮጵያ መሰረታዊ ዝርግሓ ጥዕና ሚኢቲ ሚኢታዊት ከም ዘብፅሓቶ ኣብ ማእከላት ጥዕና ዝወለዳ ኣዴታት ድማ 66 ሚኢታዊት ከም ዝበፅሓን ፣ክልላት ደቡብ፣ ኣምሓራን ኦሮሚያን ድማ ልዑል ኣፈፃፅማ ዘመዝገባ ክልላት ኮይነን ኣለዋ፡፡ ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር ኣዴታትን ህፃናተን ሚኒስተር ሓለዋ ጥዕና ዶክተር ኤፍሬም ተኽለ ትልሚ ሞት ኣዴታት ኣብዚ ዓመት 82 ሚኢታዊ ዝተዓወተ ኮይኑ ኣብ ምንካይ ሞት ህፃናት ድማ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ካብ ዝነበሮ 22 ሚኢታዊ ብዕፅፊ ብምውሳኽ ካብቲ ዝተተለመ 55 ሚኢታዊ ካብ ትልሚ ከም ዝተዓወተ ጠቒሶም ከም ፀብፃብ ኢቢሲ፡፡
23/12/2009
ልዕሊ 51 ሚሊዮን ዶላር ኣሜሪካ ወፃኢ ዝግበረሉ መፍረይ ትካል ኢታኖል ኣብ ፋብሪካ ሽኮር ወንጂ ክህነፅ እዩ፡፡
ካብ ፋብሪካ ሽኮር ወንጂ ዝወፅእ ተረፈ ምህርቲ ናብ ኢታኖል ቀይሩ ፍርያት ክህብ ዘኽእል ትካል ምስ ጀርመናዊ ትካላት ኡጋን ሽሚት ብምትሕብባር እዩ ክህነፅ፡፡ 83 ሚኢታዊ ብፅሒት ትካል በቲ ጀርመናዊ ትካል ዝተተሓዘ ኾይኑ 14 ሚኢታዊ ብፅሒት ብመንግስቲ ዝተረፈ 3ተ ሚኢታዊ ድማ ብካልኦት መዳርግቲ ኣካላት ዝተትሓዘ እዩ፡፡ ህንፀት እቲ ትካል ኣብ ክልተ ምዕራፍ ዝካየድ ኮይኑ ብ51 ሚሊዮን ዶላር ወፃኢ ይጠልብ፡፡ ኣብ ኮርፕሬሸን ሽኮር ኣፈፃፅሚ ስራሕ ኮርፖሬት ኮሙኒኬሽን ኣይተ ጋሻው ኣይችሉህም ፈላማይ ምዕራፍ ህንፀት እቲ ትካል ኣብ ዝመፅእ ዘሎ ሓድሽ ዓመት ተጀሚሩ ኣብቲ ዓመት ክዛዘም እዩ ኢሎም፡፡ እቲ ካልኣይ ምዕራፍ ድማ ኣብ 2011 ዓ/ም ክጅምር አዩ ኢሎም፡፡ ፈላማይ ምዕራፍ ህንፀት እቲ ትካል እንትዛዘም ኣብ መዓልቲ 30 ሽሕ ሊትሮ ኢታኖል ናይ ምፍራይ ዓቕሚ ክህልዎ እዩ ኢሎም፡፡ እቲ ትካል ሃገርና ካብ ወፃኢ እታእትዎ መጠን ነዳዲ ንምንካይ ዝዓለመ እዩ ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ብ13 ሚሊዮን ብር ምጥፍፋእ ተጠርጢረን ኣብ ቁፅፅር ዝወዓላ ሓላፊት ከይዲ ስራሕ ናፃ ቀረፅን ሓደራን ኣቅሑት ብዓል መዚ ኣታውን ጉምርክን ዝነበራ ዶ/ር ኣለምፀሃይ ግርማይ ናብ ቤት ህንፀት ክወርዳ ትእዛዝ ተዋሂቡ፡፡
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ፌዴራል ካልኣይ ምድብ መጋባእያ ልደታ ብመሰረት መርማሪ ፖሊስ ወዲኡ ዝሃቦ ምፅራይ ክሲ ካብ 25 ሓምለ 2009 ዓ/ም ኣትሒዘን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝወዓላ ዶ/ር ኣለምፀሃይ ግርማይ ፣ምስ ሰለስተ ኣምፃእቲ ትካላት ብምሽራኽ ካብ 1998 ክሳዕ 2001 ዓ/ም ኣብ ዝነበሩ ዓመታት ብዘይሓጋዊ መንገዲ ዝተፈላለዩ ኣቑሑ ብናፃ ቐረፅ ክኣቱ ብምፍቓድ ተባሂሉ ኣሎ፡፡ በዚ ኩነታት እተን ሓላፊት ከይዲ ስራሕ ነበር፣ ብኽታመን ሰልዲ ብምቕባለን ኣስታት 13 ሚሊዮንን 986 ሽሕ ብር ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ሃስያ ብምግባረን ተጠርጢረን እንከለዋ ናብ ወፃኢ ሃገር ንምኻድ ኣብ መዕረፎ ነፈርቲ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ፖሊስ ምውዓለን እቲ መርማሪ ፖሊስ ንቤት ፍርዲ ኣፍሊጡ ኣሎ፡፡ ኣብቲ ዝወዓለ መጋባእያ መርማሪ ፖሊስ ጉዳዩ ኣፃርዩ ንዓቃቢ ሕጊ ኣብ ዝረከበሉ ፣ላዕለዋይ ዓቃቢ ሕጊ ንመመስረቲ ክሲ ዝብል ተወሳኺ 8 መዓልታት ብምሃብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ፌዴራል ን1 ጳጉሜን 2009 ዓ/ም ተወሳኺ ቆፀሮ ምሓዙ ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
ኣብ መላእ ሃገርና ብዝለዓለ ኩነታት ንሓደጋ ውሑጅ ተቓላዕቲ እዮም ዝተበሃሉ 12 ከባብታት ብመፅናዕቲ ምንፃሩ ሚኒስተር ሕርሻን ሃፍቲ ተፈጥሮን ገሊፁ፡፡
እቲ ሚኒስተር ምስ ዓለም ለኸ ትካል ምግብን ሕርሻን ፋኦ ብምትሕብባር ኣብ ዘካየዶ መፅናዕቲ ንድሬዳዋ ሓዊሱ ኣብ ኣርባዕተ ክልላት ዝርከቡ 12 ከባብታት ብዝለዓለ ብርኪ ንሓደጋ ውሕጅ ዝተቓልዑ እዮም ኢሉ፡፡ ኣብቲ ሚኒስተር ኣማኻሪ መሰረተ ልምዓት ኣይተ ኣክሊሉ መስፍን ኣብቲ መፅናዕቲ ሰፋሕቲ ፀገምን መፍትሕታን ተቐሚጡ ኣሎ ኢሎም፡፡ ብቀንዲ እቶም ከባብታት ናይቲ ፀገም ተቐላዕቲ ዝኾኑ ምዕሩይ ኣጠቓቕማ ሃፍቲ ተፈጥሮ ብዘይምህላው እዩ ዝበሉ ኣይተ ኣክሊሉ ዝርግሓ መሰረተ ልምዓትን ኣተኣላልያ ውሑጅን ብዝተዋደደ መልክዑ ዘይምክያድ እውን ተፀሪሑ እዩ ኢሎም፡፡ ሚኒስተር ድኤታ ሚኒስተር ሕርሻን ሃፍቲ ተፈጥሮን ዶክተር ካባ ኡርጌሳ ብወገኖም ኣብ 12ቲኦም ከባብታት ዝነብሩ ዜጋታት ካብ ሓደጋ ንምክልካል ፕሮጀክታት ተሓንፂፆም ብግዝያውነትን ዘላቂ መስርሕን ኣብ ምዘርጋሕ ሚኒስተሮም የነጥፉ ምህላው ገሊፆም፡፡ እቶም ከባብታት ኣብ ድሬዳዋ ሓዊሱ ክልላት ደቡብ፣ ኣምሓራ፣ ኦሮሚያ ይርከቡ ክብል ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ኢፌድሪ ዶክተር ወርቅነህ ገበዮሁ ምስ ኮንጋዊ መዘነኦም ክላውዶ ጋኮስ ምዝታዮም ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ኣፍሊጡ፡፡
ኣብቲ ዘተ ሰላማዊ ፀገማት ሃገራት ኣፍሪካ ብሰላማዊ መንገዲ ምፍታሕ ከምዝካኣል ቀርኒ ኣፍሪካ ብኣብነት ምጥቃስ ከምዝካኣል ዶክተር ወርቅነህ ተዛሪቦም፡፡ ሚኒሰተር ጉዳያት ወፃኢ ኮንጎ ሪፐብሊክ ጆን ክላውድ ጋኮሰ ካብ ፕሬዝዳነት እታ ሃገር ዴኒስ ሳሰ ኒግዊስ ንቐዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ዝተልኣኸ መልእኽቲ ንዶክተር ወርቅነህ ኣቕሪቦም፡፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣይተ ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣብ ሊቢያ ዘላቂ ሰላም ንምምፃእ 4 ጳጉሜ 2009 ዓ/ም ኣብ ኮንጎ ብራዚል ኣብ ዝካየድ ፣ላዕለዋይ ልኡካት ኣብ ዝሳተፍሉ መድረኽ ንክሳተፉ እዩ ካብቶም ፕሬዝዳንት ዕድመ ዝተልኣኸሎም፡፡ ኮንጎ ኣብ ሊቢያ ሰላም ንክዓስል ኣብ ዝግበር ዘሎ ፃዕሪ ተበርክቶ ዘላ ግደ ኢትዮጵያ ምንኣዳን ካበኣ ዝድለ ግደ ክትፃወት ድልውቲ ምኻናን ዶክተር ወርቅነህ ምግላፆም ንቤት ፅሕፈት ኣቐባሊ ቃል ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ፀሪሑ ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
22/12/2009
ኣብ በጀት ዓመት 2009 ዓ/ም ልዕሊ 6 ሽሕ ዝኾኑ ህፃናት ናፃ ግልጋሎት ሕጊ ብምሃብ መሰሎም ረበሖኦምን ክሕሎ ምግባሩ ሓፈሻዊ ቤት ፍርዲ ፌዴራል ኣፍሊጡ፡፡
ኣብቲ ሓፈሻዊ ቤት ፍርዲ መተሓባሪት ቤት ፅሕፈት ፕሮጀክት ህፃናት ወይዘሮ ገነት ሹሜ ፣ኣብ 2009 ዓ/ም ን 3ሽሕን 85 ህፃናት ናይ ግልጋሎት ሕጊ ንምሃብ ተተሊሙ ንልዕሊ 6ሽሕን 300 ዝኾኑ ህፃናት ረብሐኦምን ድሕንነቶን ምክባር ከምዝተከኣለ ገሊፀን፡፡ ጥቅዓት ዝበፅሖም ፣ግዳያት ተግባር ገበን ዝኾኑ፣ ብሓዳር፣ ብፍትሕ ብጥቅሚ ድሕንነት ብምኽባርን ብካልኦት ጉዳያት ህፃናትን ብሰብ ሞያ ልቦና ብምሕጋዝ 1 ሽሕ 892 ህፃናት ብግልጋሎት ፍትሒ ጥቅሞምን ምሕላው ከምዝተከኣለ ገሊፀን፡፡ ሓፈሻዊ ቤት ፍርዲ ፌዴራል ኣብ ሃገር ዝርከቡ 800 ቀዳማይ መደብ መጋባእያ ብቴክኖሎጂ ኤሌክትሮኒክስ ምስ ስሩዕ መጋባእያ ብምዝማድ 71 ምችዋት መጋባእያ ህፃናት ኣለው ኢሉ፡፡ ኣብ 2010 ዓ/ም ምስ ምሰፍሕፋሕ ምችው መጋባእያ ህፃናት ጎናጎኒ ብፍሉይ ኩነታት ን80 ሰባት ኣብ ሞያ ሳይንስ ማሕበረሰብ ህፃናት ንክልተ ዓመት ዝፀንሕ ስልጠና ንምሃብ ከምዝተተለመ ኣፍሊጡ ይብል ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
ውልቀ መራኸቢ ሓፋሽ ኣብ ትግበራ ህንፀት ስርዓት ዲሞክራሲ ክፍተት ከምዘለዎን ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ጉዳያት ኮምኒኬሽን መንግስቲ ሚኒስተር ዶክተር ነገሬ አሌንፆ ሓቢሮም፡፡
ከም መግለፂ ዶክተር ነገሬ ሌንጮ ፣ኣብዚ እዋን እዋናዊን ቅኑዕን ሓበሬታ ተበፃሒ ኣብ ምግባር ዝረኣ ፀገማት መፍትሒ ኣንፈታት ንምዝታይ ኣብ ኣዳራሽ ኮሚሽን ኢኮኖሚክ ኣፍሪካ መራኸቢ ሓፋሽ ብምህላዉ ኣብ ምስጓም ልምዓት እታ ሃገር ኣሉታዊ ኮነ ኣወንታዊ ፅልዋ ከም ዘለዎን ኣብሪሆም፡፡ ኣብዚ እዋን ሚዲያ ሪፎርም ተዳልዩ ኣብ መራኸቢ ሓፋሽ ዘለው ፀገማት ብምፍታሕ ኣብ ምንጪ ሓበሬታ ዘሎ ሽግር እተን መራኸብቲ ሓፋሽን ዝንቡዕ ሓበሬታ ከሕልፉ ይገብረን ምህላው እቲ ዝድለ ሪፎርም ዘለዎን ፀገማት ኣዳልየን መላፍንቲ ልምዓት ክኮና ዘኽእል እዩ ተባሂሉ ኣሎ፡፡ ኣካላት ሚዲያ ሕገ-መንግስቲ ኣብ ምኽባር ፣ኣብ ማዕርነት ብሄርን ብሄረሰባትን ዝተመስረተ ሓደ ናይ ኢኮኖሚ ፖለቲካ ማሕበረሰብ ንምፍጣር ኣብ ዝግበር ፃዕሪ ምሕጋዝን ብዙሕነት ብምትእንጋድ ኣብ ህንፀት ስርዓት ዲሞክራሲ ሓገዝ ናይ ምግባር ሓላፍነት ከም ዘለዎም ኣብቲ መድረክ ዘተ ተጠቒሱ ከም ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ሃገራዊ መዝሙር ኢትዮጵያ ዝደረሱን ዘወሃሃዱን በዓል ሞያ ሙዚቃ ኣይተ ሰለሙን ሉሉ ዓሪፎም፡፡
ኣብዚ እዋን ኣብ ስራሕ ዘሎ ሃገራዊ መዝሙር ንምድላው ኣብ ዝተካየደ ውድድር ብምዕዋት መዝሙር ደሪሶም ኣወሃሂዶም ዘቕረቡ ስነ-ጥበበኛ ሰለሙን ሉሉ ኣብ 70 ዓመት ዕድሚኦም ዓሪፎም፡፡ ኣይተ ሰለሞን ሉሉ ቤት ትምህርቲ ሙዚቃ ያሬድ ዳይሬክተር ኮይኖም ዝመርሑ እንትኾኑ ፣ኣብቲ ቤት ትምህርቲ መምህር ታሪኽ ሙዚቃ ናውቲ ማይነርን መጀርን ኮይኖም ኣገልጊሎም፡፡ ብዓውደ ትምህርቲ ሙዚቃ ካብ ቡልጋርያ ካልኣይ ዲግሪ ዝረኸቡ ኣይተ ሰለሞን፣ ኣብ ሙዚቃ ዓሚቕ ፍልጠትን ተሞክሮን ዝነበሮም ብዓል ሞያ ምኻኖም ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
19/12/2009
ምሰ ፋይናንሳዊ ጉዳያት ዝተኣሳሰሩ ፀገማት ንዕቤት ዘፈር ኢንድስትሪ ፈታኒ ከም ዝኾነ ሚኒስተር ኢንድስትሪ ኣፍሊጡ፡፡
ኢትዮጵያ ካብ ሕርሻ ዝመርሓ ቁጠባ ናብ ኢንድስትሪ ዝመርሓ ቁጠባ ንምስግጋር ማእኸል ቀሊል ኢንድስትሪ ኣፍሪካ ንምኻንን ኣብ ንዝሃንፀፀቶ ኣብ ራኢ ዝነደፈቶም ትልምታት ዕብየትን ሰግግር ሙሉአ ብሙሉእ ከምዝተዓወቱ ሓቢሩ፡፡ እቲ ሚኒስተር ነዚ ዝገለፀ ትካላት ባንኪ፣ ኢንሹራንስን ኢንድስሪን ዝተሳተፍሉ ጉባኤ እዩ፡፡ ፋይናንስ ንቁልጡፍ ዕብየት ልምዓት ኢንድስትሪ ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ቃል ኣብ ዝተሳለጥ ዘሎ ጉባ ዝተረኸቡ ፣ሚኒስተር ድኤታ ዶክተር መብራህቱ መለስ ፣ንዕቤት እቲ ዘፈር ቀንዲ ብድሆ ኮይኖም ዘለው ምስ ፋይናንስ ዝተኣሳሰሩ ልቃሕ፣ ሸርፊ ወፃኢ ፣መጠን ወለድ ምኻኖም ተዛሪቦም፡፡ ኣማኻሪ ኮምሽነር ኮምሽን ኢንቨስትመንት ኢትዮጵያ ኣይተ ስሑል ጥሩሰው ዓውደ ኢንድስትሪ ዝድለ ለውጢ ከምዘየመዝገቡ ምስ ፋይናንስ ጉዳያት ዝተኣሳሰሩ ፀገማት ተተፈቲሖም ካብ ሃፍቲ ንምስሓብ ቀሊል ከም ዝኸውን ገሊፆም ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡
ኣብ ዝቕፅሉ 10 መዓልታት ኣብ ተጠቀምቲ ዝናብ ክረምቲ ዝህሉ ሽፋን ዝናብ ተጠናኺሩ ክቕፅል እዩ ኢሉ ብሄራዊ ኤጀንሲ ሜትሮሎጂ ፡፡
ብሓይሊ ፀሓይ ተሓጊዙ ዝፈጥር ሓያል እኩብ ደበና ስዒቡ ኣብ ገለ ከባብታት በረድን መብረቕ ዝሓወሰ ዝናብ ክህሉ ይግመት ኢሉ፡፡ ኣብ ዝቕፅሉ መዓልታት ድማ ኣብ ክልልና ክልል ትግራይ ፣ጋምቤላ ፣ቤንሻንጉል ጉሙዝ፣ ኣብ ክልል ኣምሓራ ሰሜንን ደቡብን ጎንደር ኣዊ ምዕራብን ምብራቕን ጎጃም ዝርከብዎም ከባብታትን ኣብ 7ተ ከባብታት ክልል ኦሮሚያን ኣዲስ ኣበባን ብኣብዝሓ ስሩዕ ኣብ ውሑድ ከባብታት ድማ ልዕሊ ስሩዕ ዝናብ ክህልዎም እዩ ኢሉ እቲ ኤጀንሲ፡፡ ብመሰረት እቲ ትንበያ ኣብ ክልልና ክልል ትግራይ ሓዊሱ ኣብ ክልላት ኦሮሚያ ኣምሓራ፣ ደቡብን ቤንሻንጉል ጉሙዝን ዝሓሸ ራሕሲ ክህልው እዩ ኢሉ ኣሎ ከም ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
ናይ ኣገልግሎት ግዘ ዝሓለፎም ዕሹጋት ምግብን ኣቁሑትን እናፍረየ ዝዝርግሕ ዝነበረ ትካል ኣፍራይ ፅማቕ፣ ቪንቶን፣ ኣቸቶን ከየፍርይ ተኣጊዱ፡፡
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከባቢ ክፍለ ከተማ ኮልፌ ቀራንዮ ፍሉይ ሽሙ ሎሚ ሜዳ ተባሂሉ ኣብ ዝፅዋዕ ከባቢ ብኣሕመዲን ሽፊ ኣደም ዝተበሃለ ሓላፍነቱ ዝተወሰነ ብሕታዊ ማሕበር መወሃሃዲ ፍርያት ምግቢ ኣፍርዩ ብዳህሳስ ብዓል መዚ ሓለዋ ጥዕና ምግብን ኣፋውስን ኢትዮጵያ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ውዒሉ፡፡ እቶም ፍርያታት ግዜኦም ዝሓለፎም ኣብ ርእሲ ምኻኖም እቲ መፍረይ ማእኸል ደረጅኡ ዘይሓለወን ዝኾነ ዓይነት መፍረይ መሽነሪታት ከምዘይብሉ ተረጋጊፁ ኣሎ ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
መንግስቲ ታይላንድ ንኢትዮጵያ ንኢንቨስትመንት ተመራፂት ሃገር ገይሩ ሓርይዋ፡፡
ቦረድ ኢንቨሰትመንት ታይላንድ ፣ኢትዮጵያ ብኩባንያታት እታ ሃገር ወፍሪ መዓላ ክግበረለን ካብ መንጎ ዝግበኣን 5 ሃገራት ገይሩ ብምሕራይ ኣብ ካልኣይ ደረጃ ከም ዝሰርዓን እተን ካልኦት ሃገራት ድማ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ፣ህንዲ፣ ደቡብ ኣፍሪካን ታንዛንያን እየን ተባሂሉ ኣሎ፡፡ ምክትል ፀሓፊ ቦርድ ኢንቨስትመንት እታ ሃገር ቸኬድ ካኢውሳነግ እተን ሃገራት ንወፍሪ ዝተሓረያ ሰብ ርእሰ ማል ወፃኢ ንምስሓብ ጥጡሕ ኣማራፅታት ስለዘለዎም ምኻኑ ኣብሪሆም፡፡ ሓላፊ ክፍሊ ሓበሬታ ኢንቨስትመንት ታይላንድ ኣራሳ አፖይቦን ብወገኖም ቦርድ ኢንቨሰትመንት ሃገረ ታይላንድ ብደረጃ ዓለም ለኸ ኣብ 25 ሃገራት መባፅሕታት ዕደጋ ንምኽፋት ሰፊሕ ሓበሬታ ከም ዝኣከበ ሓቢሮም ይብል ንፀብፃብ ባንክ ፖስት ዝጠቐሰ ኢቢሲ፡፡
ፅገና ናውቲ ሕክምና ዝመለኹ ሰብ ሞያ ንምፍራይ ኣብ ውሽጢ ትካላት ጥዕና ማእኸለዎት ፅገና ናውቲ ሕክምና ንምጥያሽ ይሰርሕ ኣለኹ ኢሉ ሚኒስተር ሓለዋ ጥዕና፡፡
ኣብ ትካላት ጥዕና መንግስቲ ሰፊሕ ስራሕ ፅገና ናውቲ መመርመሪ ሕክምና ብዘይምህላው ተሓከምቲ ዝለዓለ ገንዘብ ኣውፂኦም ኣብ ውልቀ ትካላት ክሕከሙ ይግደዱ ኣለው ተባሂሉ ኣሎ፡፡ ካብዚ ብተወሳኺ ዘጋጥም ሕማም እኩል ብዝኾነ መንገዲ ብኣጋ ንከይሕከሙን ናብ ዝኸፍኣ ብርኪ ንክሰጋገርን ምብልሻው ናውቲ ሕክምና ቀንዲ ፀገም ምዃኑ ተገልገልቲ ይገልፁ፡፡ ሰብ ሞያ ሕክምና ብወገኖም ሃገርና ዝለዓለ ወፃኢ ብምብጃት ዝተገዝኣ እኳ እንተኾነ እቶም ናውቲ ዝህብዎ ረብሓ ነዊሕ ከይፀንሑ ክበላሸው ከለው ዝፅገኑ ሰብ ሞያ ምብቃዕ ብዝተወሃበ ትሑት ጠመተ ኪሳራ የጋጥም ኣሎ ኢሎም፡፡ ኣብቲ ሚኒስተር ሓላፊ ቤት ፅሕፈትን ሚኒስተር ድኤታን ዶክተር ዳንኤል ገብረሚካኤል እቲ ፀገም ሚኒስተሮም ብትካላት ጥዕና ኣቢሉ ግልጋሎት ፅሬት ሕክምና ንምምላእ ኣብ ዝካየድ ስራሕቲ ዕንቅፋት ኮይኑ እዩ ኢሎም፡፡ ሆስፒታላት ብዓርሰን ማእኸላት ፅገና ንከጣይሻ ዕድጊት መስርሕታት ፅገና ይፍፀም ከምዘሎ ዶክተር ዳንኤል ሓቢሮም ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡
ፖሊስ ቻይና ብምጭብርባር ቴሌኮም ዝተጠርጠሩ 122 ዜጋታት እታ ሃገር ካብ ካምባድያ መሊሱ፡፡
እቶም ብክልተ ነፈርቲ ዝተመለሱ ተጠርጠርቲ ኣብ መዕረፎ ነፈርቲ ቻይና እንትበፅሑ ገፆም ከውሊ ተገይርዎ ብካቴና ተኣሲሮም ነፍሰ ወከፍ ብክልተ ኣባላት ፖሊስ ተታሒዞም ተራእዮም እዮም፡፡ እቶም ተጠርጠርቲ ብሓይልታት ጉዳይ ስደተኛታት ከምቦድያ ኣብ ፖይፖት ዝተበሃለ ከባቢ ስልክታት ሞባይል ፣ካርድ ባንኪ፣ ኮምፒውተር ከምኡ እውን ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዝተኣከበ ውልቃዊ ሓበሬታት ዜጋታት ቻይና ሒዞም ዝተረኸቡ እዮም፡፡ ከም ኣገላልፃ ፖሊስ ቻይና ኣብዚ ዓመት ፈረንጂ ጥራሕ ምስ ምጭብርባር ቴሌኮም ዝተኣሳሰረ ኣብ ኮምቦድያን ኢንዶነዥያን ዝተተሓዙ 197 ተጠርጠርቲ ናብታ ሃገር መሊሱ ኣሎ ይበል ፀበፃብ ቻይና ግሎባል ቴሌቭዥን ኔትዎርክ፡፡
18/12/2009
ኣብ መንጎ እሰራኤልን ኢትዮጵያን ዘሎ ክልቲኣዊ ርክብ ካብ ግዘ ናብ ግዘ እናተጠናኸረ ምምፅኡ ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ኣፍሊጡ፡፡
ኣብቲ ሚኒስተር ድኤታ ወይዘሮ ሂሩት ዘመነ ግዜ ስረሐን ምስ ዝዛዘማ ኣምባሳደር እስራኤል ኣብ ኢትዮጵያ በላይነሽ ዘቫዲያን ኣብ ዝተዘራረባሉ እዋን ኣብ መንጎ ከልቲኤን ሃገራት ዘሎ ርክብ ምትሕብባረን ኣብ ዘፈራት ኢኮኖሚ ዘሎ ርክበን እውን ከዓቢ ይግባእ ኢለን፡፡ እዚ ተግባራዊ ንምግባር እውን በብግዝኡ ስሩዕ መድረኽ ምኽክር ሓበራዊ ልውውጥ ንግድን ክገብራ ከም ዘለዎን ገሊፀን፡፡ ተሰናባቲት ኣምባሳደር በላይነሽ ዘቫዲያ ብወገነን እስራኤል ምስ ኢትዮጵያ ዘላዋ ርክብ ንምጥንኻር እናሰርሐት ሙኻና ገሊፂን፡፡ እስራኤል ኣብ ዘፈራት ሳይንስን ቴክኖሎጂን፣ ጥዕና ትምህርቲ፣ ቱሪዝም ፣ሕርሻን ሴክተራት ሓዊሱ ኣብ ዝተፈላለዩ ጉዳያት ብሕብረት ምስራሕ ክትቅፅል እያ ኢለን ይብል ፀበፃብ ኤፍቢሲ
ኣብ ክልል ኣምሓራ ዞባ ሰሜን ሸዋ ወረዳ መርሃቤቴ ብዝወደቀ መብረቅ ህይወት 8 ሰባት ሓሊፉ፡፡
ፍሉይ ቦታ ጃማ ቀበሌ ሳባ ጎሀሮ ኣብ ዝተበሃለ ከባቢ ትማሊ ቀትሪ 8 ሰዓት ብዝወቀዐ መብረቅ እዩ እቲ ሓደጋ በፂሑ፡፡ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ፖሊስ ወረዳ መርሃቤቴ ኢንስፔክተር ዘለቀ ኣይዳኙሁ እቲ ሓደጋ ዝበፅሐ ኣብ ልዕሊ ፃህያይ ይፅህዩ ኣብ ዝነበሩ ውልቀ ሰባት እዩ ኢሎም፡፡ ካብዞም ዝሞቱ ውልቀ ሰባት እውን እቶም 6 ኣባላት ስድራ ምኻኖም እውን ተገሊፁ እዩ፡፡ ኣብቲ ወረዳ ብምኽንያት መብረቅ ሓደጋ እናበፅሓ ስለዝኾነ ሕብረተሰብ ጥንቃቐ ክገብር ከምዝግባእ እውን ኣተሓሳሲቦም እዮም ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ኢትዮጵያ ኣብ ስነ-ምግቢ ጠመተ ሂባ እትሰርሖ ዘላ ስራሕ ዜጋታት ብዝተፈላለዩ መልክዑ ተጠቀምቲ እናገበረ ምምፅኡ ንጉስ ሌሴቶ 3ይ ገሊፆም፡፡
ኣብ ኢትዮጵያ ዕላዊ ዑደት ስራሕ እናገበሩ ዘለው ንጉስ ሌሴቶ ኣምባሳደር ትካል ምግብን ሕርሻን /ፋኦ/ ሌሴቶ ሳልሳይ ኣብ ዞባ ሲዳማ ኣብ ዝተሰርሐ ስራሕ ዑደት ኣካይዶም፡፡ ኣብቲ ከባቢ መሰረቶም ስነ ምግቢ ዝገበሩ ስራሕቲ ሕርሻ እናተካየዱ ከምዘለው ኣየጠራጥርን ዝበሉ እቶም ንጉስ እዚ እውን ሓረስታይ ተረባሒ እናገበረ ምምፀኡ ተመልኪተ እየ ኢሎም፡፡ ፍሉይ ኣምባሳደር ትካል ምግቢ ሕርሻን ዓለም ኮይኖም ድሕሪ ምሻሞም ኣብ ኢትዮጵያ ዝገብርዎ ፈላማይ ዑደት ኣብ ቀፃሊ ንዝገብርዎ ስራሕ ከም ዝሕግዞም ገሊፆም፡፡ ሚኒስተር ድኤታ ሕርሻን ተፈጥሮ ሃፍትን ዶክተር ካባ ኡርጌሳ ብወገኖም ንጉስ ሌሴቶ ሳልሳይ ኣምባሳደር ፋኦ ኮይኖም ድሕሪ ምሻም ኣብ ኢትዮጵያ ፈላማይ ዑደት ምክያዶም ኢትዮጵያ ኣብ ዘፈር ስነ ምግቢ እናመዝገበቶ ብዘላ ተግባር ተቀባልነት እናረኸበት ምምፅኣ ይርኢ ኢሎም፡፡ ንጉስ ሌሴቶ ፍሉይ ኣምባሳደር ፋኦ ኣብ ኢትዮጵያ ዑደት ንምክያድ ኣብ ዝሓለፈ ሶኒ ኣዲስ ኣበባ ዝኣተው እንትኾኑ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃገርና እውን ምዝታዮም ዝዝከር እዩ ከም ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ እናዓበየ ዝመፀ ርክብ ቻይናን ኣፍሪካን ኣብ ግምት ብምእታው ኣብ ቀረባ እዋን ተወሳኺ በረራ ምባፅሕ ኣብ ከተማታት ቻይና ክኽፈት እዩ፡፡
መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ እዚ ሓድሽ በረራ ዝጅምር ቻይና ምስ ሃገራት ኣፍሪካ ዘለዋ ርክብ ብዝበለፀ ንምዕባይ ምውሳና መሰረት ገይሩ እዩ፡፡ በዚ እውን እቲ መንገዲ ኣየር ኣብ ደቡብ ቻይና ሼንጄን፣ ኣብ ምዕራብ ቻይና ንቺን ካብዚ ብተወሳኺ እውን ኣብ ማእኸላይ ክፋል እታ ሃገር ጄንጅ ከተማታት እዩ ኣዋፃእነት መፅናዕቲ ኣካይዱ ዛዚሙ ዘሎ፡፡ ዳይሬክተር ዞባ ሰሜን ኮርያን፣ ቻይናን ሞንጎሊያን መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣይተ ያሬድ በረታ ከም ዝገለፅዎ ኣብዚ ሕዚ እዋን ነቲ መንገዲ ኣየር ኣብታ ሃገር ሓሙሽተ መብፅሕታት ዘለዉ እንትኾን ኣብ ቀረባ እዋን ሼንጄን መበል 6 ከም ዝኾን ገሊፆም፡፡ እዞም ሓደሽቲ ዝኽፈቱ መባፅሕታት እውን ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዘሎ ክልቲኣዊ ርክብ ብዝበለፀ ዝተኣሳሰር ክኸውን እዩ እውን ኢሎም ይብል ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ እዋን ስራሕ ሓለዋ ድሕንነት ብዘይምጥቃም ብዝተተሓሓዘ ህይወት 47 ሰባት ምሕላፎም ሚኒስተር ሰራሕተኛታት ማሕበራዊ ጉዳያት ገሊፁ፡፡
ኣብቲ ሚኒስተር መተሓባበሪ ሓይሊ ሰብን ጥዕናን ኣይተ መስፍን ይልማ ከም ዝበልዎ ብብርኪ ሃገር ኣብዚ በጀት ዓመት ድሕንነት ኣብ እዋን ስራሕ ኣመልኪቶም 274 ትካላት ፀብፃብ ዝተገበረ እንትኾን ካብዚኦም ድማ በቲ ሓደጋ ህይወት 47 ሰባት ምሕላፉ ተገሊፁ፡፡ ኣብ ሚኒስተር ሰራሕተኛን ማሕበራዊ ጉዳይ ዳይሬክተር ርክብ ኢንድስትሪ ኣይተ ፍቃዱ ገብሩ ከም ዝበልዎ መስራሕቲ ኩነታት እቲ ሰራሕ ንሰራሕተኛታም ንምፍላጥ ካብ ሓደጋ ናይ ምክልካልን ሓደጋ እንትፍጠር ናይ ምሕካምን ዝኸፍኣ ሓደጋ ንዝበፅሖም ድማ ካሕሳ ጉድኣቶም ናይ ምኽፋል ግቡእ ኣለዎም ኢሎም፡፡ ኣብዚ በጀት ዓመት ሚኒስተር ኮንስትራክሽን እቲ ፀገም ንምቅላል ናይ ሓባር ስምምዕነት ከምዝፍፀምን ኣብ ቀፃሊ ህንፀት ኣብ ዘካየደሎም ከባብታት ስራሕቲ ክትትልን ቁፅፅርን ተጠናኺሮም ከም ዝቅፅሉ እውን ገሊፆም እዮም ይብል ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
17/12/2009
ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብኣሜሪካ ኣብ ሶርያዊት ከተማ ራቃ ዝፍፀም ዘሎ ደብዳብ ነፈርቲ ከምዘተሓሳሰቦ ገሊፁ፡፡
ወሃቢ ቃል ዋና ፀሓፊ እቲ ውድብ ስቴፌን ዲፖርት ከተማ ራቃ ካብ ፈጣሪ ራዕዲ ኣይኤስ ኣይኤስ ሓራ ንምውፃእ ዝግበር ዘሎ ወፍሪ ንሞት ሰላማውያን ሰባት ምኽንያት ይኾን ኣሎ ኢሎም፡፡ ቁፀሪ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብሰንኪ ደብዳብ ነፈርቲ ኣሜሪካ ዝሞቱ ሰባት 170 በፂሑ ከም ዘሎ ፀብፃባት የመላኽቱ፡፡ ካብዚ ብተወሳኺ ኣብዚ ሳልስቲ ነፈርቲ ኩናት ኣሜሪካ ኣብ ኣልሳኪኒ ዝተበሃለ ከባቢ ሶርያ ብዝፈፅምኦ ደብዳብ 78 ሰባት ተቐቲሎም እዮም፡፡ ኣብታ ከተማ ዝርከቡ ዕጡቓት ኣብ ልዕሊ ሰለማውያን ሰባት ንዝፍፀም መጥቃዕቲ ክከላኸሉ እቶም ወሃቢ ቃል ፀዊዖም፡፡ ኣሜሪካ ንምድምሳስ ኣይኤስ ኣይኤስ ካብ 2014 ዓመተ ፈረንጂ ጀሚሩ ኣብ ሶርያ ደብዳብ ነፈርቲ ኣብ ምክያድ ትርከብ ይብል ፀብፃብ ፕረስ ቲቪ፡፡
ሓደሽቲ ዝተሃነፁ ፖርክታት ኢንድስትሪ ኩባንያታት ወፃኢ ይማርኹ ከም ዘለው ተገሊፁ፡፡
ኣብ ቀረባ እዋን ዝተመረቑ ፖርክታት ኢንድስትሪ ቀልቢ ኩባንያታት ወፃኢ ይማርኹ ከምዘለው ንልምዓት ኢንስትቲዩት ዓለባ ኢትዮጵያ ብምጥቃስ ዥንዋ ፀብፂቡ፡፡ ፓርክታት ኢንድስትሪ ሃዋሳ፣ መቐለን ኮምበልቻን ኣብ ቀረባ እዋናት ስራሕ ምጅማሮም ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ኣብተን ፖርክታት ኢንድስትሪ ካብ ዝተዋፈሩ ኩባንያታት ሓደ ዝኾነ ናይ ሆንግ ኮንግ ኣፍራይ ዓለባ ቲ-ኤል ከም ዝርከብሉ ፀብፃብ ዥንዋ የረድእ፡፡ ኣብ ፖርክ ኢንድስትሪ መቐለ ድማ ቦታ ህንፀት ካብ ዝተረከበ ሓደ ኩባንያ ባንግላድሽ ኮይኑ፣ ኣብ ፖርክ ኢንድስተሪ ኮምበልቻ ታራስ ዝተበሃለ ኣሜሪካዊ ኩባንያ ዓለባ ንምውፋር ድሌት ከም ዘርኢ ተገሊፁ ኣሎ፡፡ ኢትዮጵያ ፍርያታት ዓለባ ሰደድ ብምግባር ካብ ትረኽቦ 150 ሚሊዮን ዶላር ኣሜሪካ ኣታዊ ናብ 1 ቢሊዮን ዶላር ኣሜሪካ ንምዕባይ ትሰርሕ ምህላዋ ዥንዋ ፀብፂቡ፡፡
ቱርካውያን ተምሃሮ ገልግሎት ሰናይ ተገባረ ንምሃብ ኢትዮጵያ ኣትዮም፡፡
ንሰሙናት ኣገልግሎት ሰናይ ግብሪ ንምሃብ ኢትዮጵያ ዝኣተው ቱርካውያን ተምሃሮ ዩንቨርስቲ ካብ ኣዲስ ኣዲስ ኣበባ 35 ኪሎ ሜትር ርሒቓ ኣብ ትርከብ ሓውሲ ከተማ ደሊቲ ዝርከቡ ቀዳማይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርቲ ኣገልግሎት ምሃብ ጀሚሮም ኣለው፡፡ እቶም ንግብረ-ሰናይ ዝወፈሩ ቱርካውያን ተምሃሮ ዩንቨርስቲ ን42 ተምሃሮ እቲ ቤት ትምህርቲ ወንበር ብምልጋስ ፣ዝተሰባበሩ መስትያታት ብምፅጋንን ከም ዝሰርሑ ቃል ኣትዮም ኣለው፡፡ እቶም ንግብረ ሰናይ ዝመፁ ተምሃሮ፣ ናብ ኢትዮጵያ ምእታዎም ቅኑዕ ምስሊ ኣፍሪካ ንምልላይ ከም ዝጠቐሞምን ናብ ትግራይ ብምምፃእ ጥንታዊ መስጊድ ነጋሽ ንምርኣይ ድሌት ከም ዘለዎም ገሊፆም፡፡ ብትካል ግብረ-ሰናይ ቱርኪ ዝተዳለወ ፈላማይ ናይ 2017 ኣብ ኣፍሪካ ዝግበር ዘሎ ዑደት ምኻኑ ኢቢሲ ሓቢሩ፡፡
ፖሊስ ንሕብረተሰብ ዝህቦ ኣልግሎት መንግስቲ ኣፍልጦ ከም ዝህብ ፕሬዝዳንት ዶክተር ሙላቱ ተሾመ ገሊፆም፡፡
ኣባላት ፖሊስ ሃገርና በቢ እዋኑ ንዘጋጥሙ ፀገማት ንምክልካል ሰላም ህዝቢ ንምዕቃብን ዝኸፍልዎ ሞያዊ መስዋእቲ መንግስቲ ኣፍልጦ ከም ዝህቦን ክብሪ ከምዘለዎን ዝሓበሩ ዶክተር ሙላቱ ተሾመ ፣ሕገ መንግስታዊ ስርዓት ንምሕላውን ሃገርና ካብ ዝኾነ ሓደጋ ንምክልካል ብምባል እናኸፈልዎ ዝመፁን ይኸፍልዎን ዘለውን መስዋእቲ መድሕን ሃገር ምኻኖም ዘመስክር እዩ ክብሉ ንካልኣይ ግዘ ኣብ ዝተረኸበ መዓልቲ ፖሊስ ኢትዮጵያ ሓቢሮም፡፡ እቲ ‘’ውሑስ ሰላም ምርግጋፅ ንዕውትነት ህዳሴና’’ ብዝብል መሪሕ ሓሳብ ዝተኸበረ መዓልቲ ፖሊስ ፖሊስ ሃገርና ብተሳትፎ ሕብረተሰብ ተሓጊዙ ኣብ ዘኾነ እዋን ንዘጋጥሙ ፀገማት ፀጥታ ኣብ ምክልካልን ምቁፅፃርን ብዘይ ተጉልባትነት መዓልትን ለይትን ከም ዝሰርሓን ኣብ ልምዓታዊ ንጥፈት ብተወሳኺ ዝገብሮ ዘሎ ዕውት ተግባራት መንግስቲ ክብሪ ከም ዝስምዖን ኣፍልጦ ከም ዝህብን ዶክተር ሙላቱ ኣረዲኦም ከም ፀብፃብ ኢቢሲ፡፡
11/12/09 ዓ/ም
ሱዳን ዘለዋ ውሱን ሃፍቲ እንስሳ ብኣግባቡ ትጥቀም ብምኮና ኢትዮጵያ ነዚ ልምዲ ከም እትጥቀመሉ ቀዳማይ ሚንስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ገሊፁም፡፡
ቀዳማይ ሚንስተር ሃይለማርያም ነዚ ዝገለፁ ማእኸል መራብሒ እንስሳ ሱዳን ኣብ ዝጎብነይሉ እዋን እዩ፡፡ ኢትዮጵያ ዘለዋ ሃፍቲ እንስሳ ብኣግባቡ ንምጥቃም ካብ እቲ ማእኸል ልምዲ ከም ትወስድ እውን ገሊፆም፡፡ ሰብ ሃፍቲ ሱዳን ኣብ ኢትዮጵያ ኣብቲ ዓውዲ ክዋፈርሉ ኣብ ዝኽእልሉ ዕድላት እውን መኪሮም ፡፡ ኣባል እቲ ልኡኽ ጉጅለን ሚኒስተር ሓላፊ ጉዳያት ቤት ፅሕፈት ኮምኒኬሽንን መንግስትን ዶክተር ነገሪ ሌንጮ ተሞክሮ ኢንቨስትመን ሃፍቲ እንስሳ ሱዳን ንኢትዮጰያ ተሞክሮ ኩኮና እዩ ኢሎም፡፡ ብተመሳሳሊ ዜና ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ትማሊ ኣብ ሱዳን ኣብ ዝተካየደ ሰነ-ስርዓት ምረቃ ኣባላት ሰራዊተ እውን ተሳቲሎም እዮም፡፡ ሱዳን ኣብ ስነ-ሰርዓት ምረቓ ሰራዊት ንኢትዮጰያ ምዕዳማ ምሕዝነት ክልቲኤን ሃገራት ዘመላክት ምኻኑ ዶክተር ነገሪ ሌንጮ ገሊፆም፡፡ ብቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ዝተመርሐ ጉጅለ ልኡክ ኢትዮጰያ ኣብ ናይ ክልተ መዓልቲ ፃንሒት መፍረይ መድሓኒት እንስሳ ሓዊሱ ካልኦተ ቦታታትን ዑደት ገይሩ እዩ ይብል ፀብፃብ ኢዚኣ፡፡
ሱር ዝሰደደ ፀገም ውሕስና ምግቢ ዘለዎም ኣብ ከባብታት ገጠር ሃገርና ዝነብሩ 7 ነጥቢ 9 ሚሊየን ወገናት ካብቲ ፀገምም ንክወፁ ዘክእሉ ስራሕቲ ይስርሕ ከም ዘሎ ሚንስተር ሕርሻን ሃፍቲ ተፈጥሮን ኣፍሊጡ፡፡
እቲ ሚንስተር ኣብ ፈጠራ ስርሕ ዕድልን ውሕስና ምግቢን ኣብ ከባቢታት ገጠር ኣብ 2009 ዓ/ም ዝፈፀሞም ተግባራት ንምግምጋምን ኣብ 2010 ዓ/ም ትልሚ ንምዝታይ ዘሰናድኦ መድረክ ጀሚሩ፡፡ ኣብቲ ሚኒስተር ሚንስተር ዲኤታ ፍጠራ ዕድል ስራሕ ውሕስና ምግብን ገጠር ኣይተ ደመነ ዳሮታ ኣብ 2ይ ትልሚ ዓበይትን ስግግርንን ዝኸፍኣ ፀገም ውሕስና ምግብ ዘለዎም 7 ነጥቢ 9 ሚሊዮን ኣብ ከባቢ ገጠር ዝነብሩ ወገናት ካብ ፀገም ንኸውፁ ዘክእል ስራሕ እናተፈፀመ እዪ ኢሎም፡፡ ልዕሊ 6 ነጥቢ6 ሚሊዮን ዝኮኑ ወገናት ኣብ ሓለዋ ከባቢን ልምዓት ምስኖን ዝኣመሰሉ ስራሕቲ ተዋፈሮም መነባብረኦም ንክለዋጡ እናተሰረሐ ምኮኑ ዝተረፉ 1 ነጥቢ 3 ሚሊዮን ኣካል ጉዳኣት ዓቅሚ ዝሳኣኑ ኣረጋውያንን ድማ ቀጥታዊ ሓገዝ ንከረክቡ እናተሰረሐ ምኳኑ እውን ገሊፆም፡፡ ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር ውሕስና ምግቢ እቲ ሚንስተር ኣይተ ብርሃኑ ወልደሚካኤል ብወገኖም መንግስቲ ንመፈፀሚ እቲ ፕሮግራም 9 ነጥቢ 5 ቢሊዮን ብርን 611 ሜትር ኪዩብ እኸሊ ምድላው ገሊፆም እዮም ይብል ፀብፃብ FBC፡፡
መንገዲ ኣየር ኢትዮጰያ ኣብ ቀፀልቲ 8 ዓመታት 60 ሓደሽቲ ነፈርቲ ንምዕዳግ ምስ 3 ዓበይቲ ዓለም ለኸ ትካላት ውዕል ትኣዝዝ ዕድጊት ፈፂሙ፡፡
መንገዲ ኣየር ኢትዮጰያ ክሳብ 2025 ኣብ ዝሓዞ ትልሚ ካብ ቦይንግ፣ኤርግሰን ቦምባርደየርን ካብ ዝተብሃሉ ኣቅረብቲ ነፈርቲ ንክዕድግ እዩ ውዕሊ ፈሪሙ፡፡ በቲ ትልሚ መሰረት እተን ተወሰክቲ ነፈርቲ ናብ ስራሕ እንትኣትዋ ትርፊ መንገዲ ኣየር ሕዚ ካብ ዘለዋ 2 ነጥቢ 71 ቢሊዮን ዶላር ናብ 25 ሚልዮን ዶላር ክዓቢ ተባሂሉ ትፅቢት ይግበር፡፡ እቲ መንገዲ ኣየር ኣብዚ ሕዚ እዋን ብ92 ነፈርቲ ልዕሊ ሓደ ሚኢቲ ዓለም ለኸ መበፅሕ ዘለዎ እንተኸውን እዘን ሓደሽቲ ነፈርቲ እንትውስክ እቲ መንገዲ ኣየር ዘለወኦ ቁፅሪ ነፈርቲ ናብ 152 ብምዕባይ ዝብፅሐሎም ቦታትት እውን ናብ ልዕሊ 140 ክብ ከብል እዩ ተባሂሉ፡፡ ካብዚ ሕዚ እዋን መነገዲ ኣየር ኢትዮጰያ 12 ሽሕ ሰራሕተኛታት ዘለዎ እንትኾን ኣብ ዓመተ 8 ነጥቢ 8 ሚሊዮን ተጎዓዝቲ ናብ 100 ዓለም ለከ መብፅሒ ቦታት እናተኣናገደ ይርከብ ይብል ፀብፃብ ኢቢሲ ፡፡
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ብገበን ግዕዝይና ዝተጠርጠሩ መራሒ ጉጅለ ቀረብ ኣቁሑ ኮርፖሬሽን ኮንስትራክሽን መንገድታት ኢትዮጰያ ኣይተ ካሳየ ካቺንን በዓል ዋናን መካየዲ ስራሕን ሃዚ ኣይ ኮንስትራክሽን ኣይተ ዛኪር ኣሕመድን ዘቅረብዎ ሕቶ ውሕስና ደጊሙ ነፂጉ፡፡
ኣይተ ካሳየ ካቺን ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመት ለሳተኮምን ሃዚ ኣይ ኣይ ኮንስትራክሽንን ካብ መካኒሳ ኣለም ገና ስራሕቲ መንገዲ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ወርሒ ዝምለስ ብልዕሊ 26 ሚልዮን ዝግመት ሬንጅ ብምሃብን ኣብ ተመሳሳሊ መጠን ዘለዎ ገንዘብ ጉድኣት ብምብፅሖም ተጠጢሮም ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ዊዒሎም እዮም፡፡ ብተመሳሳሊ ኣይተ ዛኪር ኣሕመድ ድማ ኣብ 2003 ዓ/ም ን ስራሕ መንገዲ መካኒሳ ዓለም ገና ዝውዕል 3 ሚሊዮን 315 ሽሕን 200 ብርን ዘውፅእ 500 በርሚል ሬንጅ ብምውሳድ ክምለስ ኣብ ዝግበኦ እዋን ብዘይ ምምላሶም ኣብ ተመሳሳሊ መጠነ ገንዘብ ጉድኣት ኣብፂሖም ብዝብል ተጠርጢሮም ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም እዮም፡፡ ፖሊስ ኣብ ተጠርጠርቲ ቆፀሮ ተወሳክቲ 14 መዓልታት ሓቲቱ ቤት ፍርዲ ንትሽዓተ መዓልትታት ቆፀሮ ብምሃብ ንነሓሰ 11 ተለዋጢ ቆፀሮ ሂቡ እዩ፡፡ በዚ እውን ፖሊስ ቃል ተጠርጠርቲ ክቅበልን ፣ንብረት ምእጋድን ካልኦተ ስራሕርቲ ከካይድ ምፅንሑ ገሊፁ፡፡ ተጠርጠርቲ ጊዜ ንከይናዋሕ ንቤት ፍርዲ ዋላ እኳ ተሓተቱ እንተኮነ ፖሊስ ዝገብሮ ዘሎ ምፅራይ ዛዚሙ ንኸቅርብ ን22 ነሓሰ 2009 ዓ/ም ተለዋጢ ቆፀሮ ሂቡ እዩ ይብል ፀብፃበ ኤፍ ቢሲ፡፡
ኣብ ክልተ ጣብያታት ወረዳ ጀረሶ በዝበፀሐ ሓደጋ መብረቅ ሂወት ክልተ ሰባት ሓሊፉ፡፡
ኣብ ጣብያታት ሙለታና መልጀካ ጀብዳ 7 ነሓሰ 2009 ዓ/ም ምሸት ከባቢ ሰዓት 4 ብዝወቅዐ ሓያል ዝናብ እዩ እቲ ሓደጋ መብረቅ ኣጋጢሙ፡፡ በዚ እውን ነበርቲ እቲ ጣብያ ዝኮኑ ክልተ ውልቀ ሰባት ሽዑ ንሽዑ ሂወቶም ክሓልፍ ኪኢሉ እዩ፡፡ እቲ መብረቅ 4 እንስሳ እንትቅትል መንበሪ ገዛ እውን ኣቃፂሉ እዩ ይብል ፀብፃብ ኤፍ ቢሲ፡፡
10/12/2009
ኣብ ሱዳን ዕላዊ ዑደት ዝገብሩ ዘለው ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ምስ ፕሬዝዳንት ሱዳን ኦማር ኣልበሽር ተዛትዮም፡፡
ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ንፕሬዝዳንት ኣልበሽር ኢትዮያን ሱዳንን ብኢኮኖሚ ንምትእስሳር ይሰርሑ ኣብ ዘለው ስራሕቲ ዙርያ ዘትዮም እዮም፡፡ ኣብ ዘተኦም ብዋናነት ኣብ መሰረተ ልምዓት መጓዓዝያ ፣ምትሕብባር ውድብ፣ ኣብ ቴክኒክ ኮምኒኬሽንን ልምዓት ሓይልን ዘድሃበ ነይሩ፡፡ እቶም መራሕቲ ንሰላምን ምርግጋዕን እዚ ከባቢ ብሓባር ምስርሖም ኣጠናኺሮም ንክቅፅሉ ኣብ ስምምዕ ምብፅሖም ካብ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ዝተረኸበ መረዳእታ የመላኽት፡፡ እቲ ዑደት ኢኮኖሚያዊ ፣ማሕበራዊ ፖለቲካዊ ርክብ ኢትዮ-ሱዳን ብዝበለፀ ንምጥንኻር ብፅሒቱ ዝለዓለ እዩ ከም ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ዓብይ መራሒና ነበር ቀዳማይ ሚኒስተር መለስ ዜናዊ ደቂ ኣንስትዮ ካብ ውሻጠ ናብ መድረኽ ወፅየን ተሳተፍትን ተረባሕቲን ሃገርና ተመዝግቦ ዘላ ዕቤት ክኾና ከምዝገበሩ ሚኒስተር ጉዳያት ደቂ ኣንስትዮን ህፃናትን ኣመራርሓ ደቂ ኣንስትዮ ዝተፈላለያ ክልላትን ገሊፀን፡፡
ሓምሻይ ዓመት መስዋእቲ ዓብይ መራሒ መለስ ዜናዊ ንረብሓ ደቂ ኣንስትዮ ዝገበርዎ ምንቅስቃስ ኣብ ዘጠናኽሩ ጉዳያት ብምዝታይ ከም ዝዝከረ ተሓቢሩ፡፡ እዚ ዝተገለፀ ብብርኪ ሃገርናን ዓለም ለኸን ኣብ ዝተዛዘመ በጀት ዓመት ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ህፃናትን ዝተፈፀሙ ተግባራት ንምግምጋም ኣብ ድሬዳዋ ኣብ ዝተኻየደ ሃገር ለኸ ዘተ እዩ፡፡ ነቲ መድረኽ ዝመርሓ ሚኒስተር ጉዳያት ደቂ ኣንስትዮን ህፃናትን ወይዘሮ ደሚቱ ሃምቢሳ ንግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ ከምዝገለፅኦ ዓብይ መሪሒ መለስ ዜናዊ ነዚ መረጋፂኦም ንምትግባር ለይትን ቀትርን ቡሱል ኣመራርሓ ዝሃቡ ዓበይ መራሒ ከምዝነበሩ ተዛሪበን፡፡ ኣብቲ መድረኽ ዝተሳተፉ ደቂ ኣንስትዮ ኣመራርሓ ዝተፈላለዩ ክልላት ብወገነን ነቲ ዝክረ መዓልቲ ዓብይ መራሒ መለስ ዜናዊ ንደቂ ኣንስትዮ ኩለ መዳያዊ መሰላትን ረብሓታትን ንምርግጋፅ ዝሃብዎ ኣመራርሓ ዝተረከቡ ለውጢ ምፅባይ ኣብ ዝከኣለሉ ጉዳይ ብምዝታይን ንመዘከርታ ኣብ ዝተዳለወ ፖርክ ፈልሲ ብምትካል ክንዝክር ኢና ኢለን፡፡
ኣብ ቀረባ እዋን ብፕሬዝዳንት ሃገርና ዶክተር ሙላቱ ተሾመ ሽመት ኣምባሳደርነት ዝረኸቡ ኣምባሳደራት ዝተመደብሉ ሃገር ዕላዊ ኾይኑ፡፡
1. ኣምባሳደር ካሳ ተክለብርሃን ኣሜሪካ ዋሽንግተን 2. ኣምባሳር ብርሃነ ገብረክርስቶስ ቻይና ቤጅንግ 3. ኣምባሳር ኣስቴር ማሞ ካናዳ ኦታዋ 4. ኣምባሳደር ዶክተር ሽፈራው ተክለብርሃን ደቡብ ኣፍሪካ ፕሪቶሪያ 5. ኣምባሳደር ፕሮፌሰር መርጋ በቃና ስዊድን ሳቶኮልም 6. ኣምባሳደር ተበጀ በርኼ ሕብረት ዓረብ ኢምሬት ኣቡዳቢ 7. ኣምባሳር መታሰብያ ታሰ ኳታር ዶሃ 8. ኣምባሳደር ፕሮፌሰር ኣድማሱ ፀጋይ ኢንዶኔዥያ ጃካርታ 9. ኣምባሳደር ሉሊት ዘውዴ ሩዋንዳ ኪጋሊ 10. ኣምባሳደር ዓሊ ሱሌይማን ፈረንሳይ ፖሪስ 11. ኣምባሳደር ሙሉጌታ ዘውዴ ሱዳን ካርቱም 12. ኣምባሳደር እውነቱ ብላታ ቤልጅዮም ብራስለስ ከምዝተመደቡ ካብ ቤት ፅሕፈት ወሃቢ ቃል ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ዝተረኸበ መረዳእታ የመላኽት ከም ፀብፃብ ኢቢሲ፡፡
ድርቂ ኣብ ዘጋጠመን ከባብታት ጥዕና እንስሳ ንምሕላው ብ91 ሚሊዮን ወፃኢ ክትባት ከምዝተወሃበ ሚኒስተር ልምዓት እንስሳን ሃፍቲ ዓሳን ኣፍሊጡ፡፡
ዘርኢ እቶም እንስሳ ከይጠፍእ ካብቲ ሓደጋ ናይ ምክልካል ስራሕቲ ከምዝተሰርሓ ተገሊፁ፡፡ ሕፅረት ቀለብ እንስሳ ከየጋጥም ልምዓት ቀለብ እንስሳ ክለምዕ ይግበር ከምዘሎ ርክብ ህዝቢ እቲ ሚኒስተር ኣይተ ኣብርሃም ተስፋይ ተዛሪቦም፡፡ ብተወሳኺ እውን እዋን ክረምቲ ንቀረብ ቀለብ እንስሳ እናሓገዘ ምኻኑ ገሊፆም፡፡ ኣብ ድርቂ ዘጋጠሞም ከባብታት እንስሳኦም ንዝስኣኑ ዜጋታት ድማ መተኪኢ እናተውሃቦም እዩ ኢሎም፡፡ ብምኽንያት ድርቂ ኣብ ሓደጋ ዝወድቁ እንስሳት ናብ ዕዳጋ ክቀርቡ ናይ ምጥዕዓም ስራሕቲ እውን ተሰሪሑ እዩ ተባሂሉ፡፡ ኣብ ሃገርና ኣጋጢሙ ዘሎ ድርቂ 8 ነጥቢ 5 ሚሊዮን ዜጋታት ተፀበይቲ ሓገዝ ክኾኑ ዝገበረ እንትኾን ኣብቲ ከባቢ ዝርከባ እንስሳ እውን ንሓደጋ ኣቃሊዑ እዩ ይብል ፀብፃብ ኢቢሲ፡፡
09/12/2009
ኣብ ከተማ ጎንደር ተግባር ራዕዲ ንምፍፃም ኣብ ምሽብሻብ ዝነበሩ ውልቀ ሰባት ኣብ ቁፅፅር ውዒሎም፡፡
ኣብ ክፍለ ከተማ ማራኪ ህውከትን ስራሕ ጠጠው ናይ ምባል ተቓውሞ ክካየድን ዘለዓዕሉ ዝነበሩ 3 ሰብ ባጃጅን ኣብ ክፍለ ከተማ መድሃኒኣለም ድማ ንህውከት ዘለዓዕሉ ወረቐት ክብትኑ ዝተረኸቡ 5 ተለኣኣኽቲ ፀረ ሰላም ሓይልታት ኣብ ቁፅፅር ውዒሎም፡፡ እቶም ውልቀ ሰባት ብዝተዋደደ ምትሕብባር ህዝብን ኣካላት ፀጥታን ኣብ ቁፅፅር ውዒሎም ምፅራይ ይግበረሎም ከምዘሎ ቢሮ ጉዳያት ኮምኒኬሽን ክልል ኣምሓራ ኣፍሊጡ፡፡ ካብዚ ብተወሳኺ ቅድሚ 3 መዓልቲ ኣብታ ክፍለ ከተማ ተግባር ራዕዲ ንምፍፃም ዝንቀሳቀሱ ዝነበሩ 2 ሰባት ምስ ዝሓዞም 2 ነቷጊ ኣብ ቁፅፅር ውዒሎም ኢሉ፡፡ ብካሊእ ዜና ድማ 6 ነሓሰ 2009 ዓ/ም ኣብ ባህርዳር ነቷጊ ደርብዮም 2 ሰብ ዘቁሰሉ ኣብ ዞባ ደቡብ ጎንደር ወረዳ ሊቦ ከምከም ኣብ ቁፅፅር ውዒሎም ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ኢትዮጵያ ካብ ግዘ ናብ ግዘ እናገደደ ዝኸይድ ዘሎ ጎንፂ የመን ንምፍታሕ እጃማ ክትዋፃእ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስተርን ጉዳያት ወፃእን የመን ሓቲቶም፡፡
ኣብደል ማሊክ ዝተበሃሉ እቶም በዓል መዚ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣብ ዝገበርዎ ዘተ ኢትዮጵያ ብብርኪ ኣህጉርን ዓለምን ዘለዋ ተሰማዕነት ተጠቒማ እቲ ጎንፂ ጠጠው ክብል እጃማ ክተበርክት ፀዊዖም፡፡ ነቲ ዘተ ዝተኸታተሉ ፍሉይ ልኡኽ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣምባሳደር ብርሃነ ገብረክርስቶስ ኢትዮጵያ ከም መጠን ኣባል ተቐያሪት ባይቶ ፀጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት እቲ ኣብ የመን ዘሎ ጎንፂ ክሃድእ ንዘበርከተቶ ግደ ከም ዝነኣዱ ገሊፆም፡፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ተናሓናሕቲ የመን ናብ ሰላማዊ መድረኽ ዘተ ንምምላስ ኢትዮጵያ ፃዕራ ከምትቅፅል ገሊፆም፡፡ ዲፕሎማሲያዊ ርክብ ኢትዮጵያን የመንን ካብ 1935 ዓመተ ፈረንጂ ከም ዝጀመረ ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ የመላክት፡፡
ኩለ መዳያዊ ተጠቃምነት ተሳትፎ መናእሰይ ንምርግጋፅ መንግስቲ ትኹረት ሂቡ ክሰርሕ እዩ ኢሎም ምክትል ቀዳማይ ሚኒስተር ኣይተ ደመቀ መኮነን፡፡
ሚኒስተር ጉዳያት መናእሰይን ስፖርትን ሃገርና ምስ ትካል ኣማኻሪ ኣቕርቦት ብቑዕ ኣመራርሓ ማሌዥያ /ፔማድ/ ብምትሕብባር ኣብ ተጠቃምነት መናእሰይ ዘተኮረ ስልጠና ንዝተፈላለየ ላዕለዎት ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ ሂቡ፡፡ እቲ ስልጠና መንግስቲ ዘትግብሮ ዘሎ ልምዓት ለውጥን ፖኬጅ መናእሰይ መሰረታውን ቅልጡፍን ለውጢ ንምምፃእ ካብ ማሌዥያ ተሞክሮ ንምቕሳም ዝዓለመ እዩ፡፡ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስተር ደመቀ መኮነን መንግስቲ ንኩለመዳያዊ ተጠቃምነት ተሳትፎን መናእሰይን ትኹረት ሂቡ ይሰርሕ ኣሎ ኢሎም፡፡ ዋና ፈፃሚ ስራሕ እቲ ኣማኻሪ ትካል ኣድራስ ጃላ ብወገኖም ኣብ ማሌዥያ ዘሎ ስእነት ስራሕ መናእሰይ ኣብ ምቕራፍ ውልቀ ዘፈር ስራሕ ኣብ ዝፈጥሩ ፕሮጀክታት ክዋፈሩ ከምዝገበረ ገሊፆም፡፡ ኣብ በጀት ዓመት 2009 ኣብ ኢትዮጵያ ን2 ሚሊዮንን 700 ሽሕን መናእሰይ ዕድል ስራሕ ተፈጢሩ ኣሎ ይብል ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
ቦርድ ዩንቨርስቲ መቐለ ንዶክተር ክንደያ ገብረሂወትን ዶክተር ግደይ ይርጋን ሙሉእ ፕሮፌሰርነት ሂቡ፡፡
እቲ ዩንቨርስቲ ን104.4 ሬድዮ ኤፍ ኤም መቐለ ኣብ ዝለኣኾ መግለፂ እቲ ቦርድ ብመሰረት ኣዋጅ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ 650/2009 ዘቕምጦ ረቋሒ ዘማልኡ ብምኻኖም እዩ ሙሉእ ፕሮፌሰርነት ተዋሂብዎም ዘሎ፡፡ ፕሮፌሰር ክንደያ ቅድም ክብል ኣብ ዝተፈላለዩ ሓላፍነታትን ኣካዳምያዊ ስራሓቲን ዝሰርሑ ኮይኖም ሕዚ እዋን ፕሬዝዳንት ዩንቨርስቲ ኮይኖም ዝሰርሑ ዘለው እንትኾኑ ካብ ኮሌጅ dryland agricultur and natural resource ፕሮፌሰር ግደይ ይርጋ ድማ ካብ ክፍለ ትምህርቲ ባይሎጂ እዮም፡፡
ከም ኤቲምን ካርድ ሞባይል ዝበሉ ምሽጥራዊ ሕትመታት ኣብ ውሽጢ ዓዲ ክሕተም እዩ ካብ ዝበሃል 2 ዓመት ዋላ እኳ ተሓለፈ ክሳብ ሕዚ ናብ ተግባር ኣይተኣወን፡፡
ነቲ ሕትመት ከካይድ እዩ ዝተበሃለ ትካል ሕትመት ብርሃንና ሰላም ናብ ሕትመት ንምእታው ዝደልዩ መፅናዕታት ዘካየደ ዋላ ኳ እንትኾን ዘለኒ ዓቕሚ ነቲ ሚስጥራዊ ሕትመት ንምትግባር ኣይክኣለንን ኢሉ፡፡ ዋና ኣካየዲ ስራሕ እቲ ትካል ኣይተ ተካ ኣባዲ ናብ ስራሕ ንምእታው ሕፅረት ገንዘብ ፀገም ከም ዝኮኖም ገሊፆም፡፡ ከም ኣገላልፃ እቶም ስራሕ መካየዲ በቲ ትካል ዘድሊ ኩሉ ምድላው ከም ዝተገበረን እቲ ገንዘብ ዝርከብ ክልተ መንገዳት ብልቃሕን እቲ ካሊእ ድማ ምዕባይ ካፒታል ብናይ በዓልካ ነቲ ስራሕ ምጅማር እዩ፡፡ ነዚ ንክኸውን እውን ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ብምዝርራብ ነቲ ሓሳብ ተቐባልነት ንኽረክብ ብዙሓት ስራሕቲ ከምዝተሰርሑ እውን ኣይተ ተካ ገሊፆም፡፡ ቤት ምኽሪ ሚኒስተራት ነቲ ዝቀረበ ሰነድ ብሰፊሑ ክርኢ ድሕሪ ምፅናሕ ኣብ ዝሓለፈ ዓርቢ ውሳነ ኣሕሊፉ እዩ፡፡ በዚ እውን ትካል ሕትመት ብርሃንና ሰላም ብቐዳምነት ካብ መፋርቕ 2010 ጀሚሩ ሕትመት ሞባይል ካርዲ ክጅምር እዩ ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
08/12/2009
ክልላት ተዘዋዋሪ ፈንድ መናእሰይ ብኣግባቡ ኣይጥቀማሉን ዘለዋ ኢሉ ሚኒስተር ገንዘብን ኢኮኖሚያዊ ምትሕብባር፡፡
ንመናእሰይ ዝተሰለዐ በጀት ካብ ክልተ ክልላትን ሓደ ምምሕዳር ከተማ ወፃኢ ካልኦት ክልላት ብኣግባቡ ኣይጥቀማን ዘለዋ ኢሉ፡፡ እቲ ሚኒስተር እቲ ክልላት ዝወሰድኦ ንመናእሰይ ተባሂሉ ዝተመደበ በጀት ኣብ ምንታይ ከም ዝውዓለ ዘርእይ መስርሕ ከቕርባ ድማ ኣተሓሳሲቡ፡፡ ኣብ ዓመተ 2009 ንዕድላት ስራሕ መናእሰይ ተባሂሉ 10 ቢሊዮን ብር ምምዳቡ ዝሓበረ ሚኒስተር ገንዘብን ኢኮኖሚያዊ ምትሕብባርን ክልላት ትግራይ ኣምሓራን ከምኡ እውን ምምሕዳር ከተማ ድሬዳዋ ብልክዕ ክጥቀማ እንከለዋ ፣ካልኣን ክልላት ግን ብኣግባቡ ከምዘይተጠቀማ ገሊፁ ይብል ፀብፃብ ኢቢሲ፡፡
ሶማልያውያን ስርዓት ፌዴራሊዝም ኢትዮጵያ ዝሓሸ ኮይኑ ከም ዝረኸብዎ ገሊፆም፡፡
እቲ ጉጅለ ልኡኽ ን5 መዓልታት ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ክልላት ትግራይ፣ ኣምሓራ፣ ኣዲስ ኣበባን ኣብ ዝገበርዎ ዑደት ኣብ መዋቕር ስርዓት ፌዴራሊዝም ብዙሓት ተሞኩሮታት ከም ዝወሰዱ ገሊፆም፡፡ ነቲ ጉጅለ ዝመርሑ ኣብ ፀሓፊ ሚኒስተር ዕርቅን ሰላምን፣ ውሽጢ ዓድን ፌዴራልን ሶማልያ ዝኾኑ ዓብድላሂ መሓመድ ሓሰን ከም ዝገለፅዎ ፣ሶማልያ ኣብ ጎንፅታትን ግብረ ሽበራን ክትሕመስ ምፅንሓ ብምጥቃስ ፣ኣብ ሶማልያ ግብረ ሽበራ ንምቅላስን ዘላቂ ሰላም ንምምፃእን ሰርዓት ፌዴራሊዝም ምዝርጋሕ ኣገዳሲ ምኻኑ ሓቢሮም፡፡ ስርዓት ፌዴራዝም ሶማልያ ንምጥንኻር ኣብ ኬንያ ንስዊዘርላንድን ተመሳሳሊ ተሞክሮ ልውውጥ ከም ዘካየዱ ዝሓበሩ መራሒ እታ ሃገር ልኡኽ ፣ስርዓት ፌዴራሊዝም ኢትዮጵያ ባህልን ልምድን እታ ሃገር ኣብ ግምት ዘእተወ ምኻኑ ጠቒሶም ይበል ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡
ብቀዳማይ ሚኒሰተር ሃገርና ሃይለማርያም ደሳለኝ ዝምራሕ ጉጅለ ልኡኽ ካብ ፅባሕ ጀሚሩ ኣብ ሱዳን ዕላዊ ዑደት ስራሕ ክገብር እዩ፡፡
ንሰለስተ መዓልቲ ኣብ ዝፀንሕ ዑደት ሚኒስተር ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ጉዳያት ኮምኒኬሽን ዶክተር ነጋሪ ሌንጮ ፣ሚኒስተር ማይን መስኖን ኤሌክትሪክን ዶክተር ስለሺ በቀለ ፣ፍሉይ ኣማኻሪ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣምባሳደር ብርሃነ ገብረክርስቶስን ሚኒስተር ድኤታ ጉዳያት ወፃኢ ወይዘሮ ሂሩት ዘመነን ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ናብታ ቦታ ከምርሑ እዮም፡፡ መረዳእታ ቤት ፅሕፈት ፕሬዝዳንት ሱዳን ከምዝሕብሮ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ምስ ፕሬዝዳንት ሱዳን ኦማር ሓሰን በሽር ርክብ ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ዝዓብያሉ ጉዳያት ክዛተዩ እዮም፡፡ ካብዚ ብተወሳኺ ሓበራዊ ኣብ ዝኾነ ኣህጉራውን ዓለም ለኻዊ ጉዳያት ክዛተዩ እዮም ተባሂሉ ትፅቢት ይግበር፡፡ ክልቲኦም መራሕቲ ኣብ ሱዳን ፍሬንድሽፕ መኣከቢ ማእኸል ተራኺቦም፣ ኣብ እዋናዊ ጉዳያት ኣፍሪካ መግለፂ ክህቡ ድማ ትፅቢት ይገብረሎም፡፡ ክልቲኤን ጎረባብቲ ሃገራት ኣብ ፖለቲካ ፣ኢኮኖሚያዊ ፣ባህላውን ወታደራዊ ዘፈራት ርክበን እናጠናኸረ ምምፅኡን ብተወሳኺ እውን ኢኮኖሚያዊ ምትሕብባርን ዘጠናኸሩ ስምምዓት ከምዝተፈራረመ ይዝከር ይበል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
05/12/2009
በዓል ኣሸንዳ ካብቲ ባህላዊ ትውፊት ሓሊፉ፣ ፍልፍል እቶት ይኾን ከምዘሎ ኣብ መሸጣ ጨርቃ መርቅን ክዳውንቲ ዝተዋፈሩ ነጋዶ ከተማ መቐለ ሓቢሮም፡፡
በዓል ኣሸንዳ ኣብ ትካል ሓድጊ ሳይንስ፣ ባህልን ትምህርቲን ውድብ ሕቡራት ሃገራት /ዩኔስኮ/ ንምምዝጋብ ፃዕርታት ይግበር ምህላው ቢሮ ባህልን ቱሪዝምን ክልል ትግራይ ኣፍሊጡ፡፡ ኣብ ደቀቅትን ኣናእሽቱን ዝተዋፈሩ ነጋዶ ከተማ መቐለ ንግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ ከም ዝሓበርዎ ዓመት መፀ ኣብ ዝኽበር በዓል ኣሸንዳ ኣብ ባህላዊ ክዳውንቲ፣ ኣብ ክሳድ ዝንጥልጠሉ ጌፃመፅን ንቑኖን ካልኦት ብዙሕ እቶት ከምዝርከብን ኣብ ቅንያት እቲ በዓል 24 ሰዓታት ኣብ ስራሕ ድምፂ ከም ዝኾኑን ጠቒሶም፡፡ መተሓባበሪ ርክብ ህዝቢ ቢሮ ባህልን ቱሪዝም ትግራይ ወይዘሮ ኢትዮጵያ ሕሉፍ ፣በዓል ኣሸንዳ ኣብ መዝገብ ዩኔስኮ ንምምዝጋብ ኣብ መላእ ትግራይ ካብ 15 ነሓሰ ክሳዕ 24 ነሓሰ ብድሙቕ ክኽበር እዩ ክብላ ገሊፀን፡፡
ቃላይ ኣቢጃታ ካብቲ ዝነበሮ 100 ስኩዌር ኪሎ ሜትር ስፍሓት ፍርቂ ከም ዝነፀፈ ተሓቢሩ፡፡
ቃላይ ኣቢጃታ ካብቲ ዝነበሮ 100 ስኩዌር ኪሎ ሜትር ብሰንኪ ተፈጥሮኣዊ ኩነታትን ሰብ ስራሕ ኩነታት ፍርቂ ማለት እውን ኣስታት 50 ስኩዌር ኪሎ ሜትር ጥራይ ከም ዝተረፈን እቲ ዝተረፈ ፍርቂ ግን ከም ዝነፀፈ ተፈሊጡ፡፡ እቲ ቃላይ መሊሱ ናብቲ ዝነበሮ ንቡር ኩነታት ክምለስ ኣብ መፅናዕቲ ዝተመርኮዘ ስራሕቲ ከም ዘሎ ብዓል መዚ ልምዓትን ሓለዋ እንስሳት ጫካ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ ኣሎ ከም ፀብፃብ ብሮድካስቲ ኮርፕሬሸን ኢትዮጵያ፡፡
ዳይሬክተር ኮሚኒኬሽን በዓል መዚ መንገድታት ኢትዮጵያ ኣይተ ሳምሶን ወንድሙ ብገበን ግዕዝይና ተጠርጢሮም ኣብ ቁፅፅር ውዒሎም፡፡
ቅድሚ ሕዚ እውን ነበር ዳይሬክተር እቲ በዓል መዚ ሓዊሱ ዝተፈላለዩ ሓለፍቲ ስራሕ ብገበን ግዕዝይና ተጠርጢሮም ኣብ ቁፅፅር ምውዓሎም ዝዝከር እዩ፡፡ ብሓፈሻ ቁፅሪ ብገበን ግዕዝይና ተጠርጢሮም ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ዝውዓሉ ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ፣ ነጋዶን ደላሎን 54 በፂሑ እዩ፡፡ ብተወሳኺ እውን ተጠርጢሮም ጉዳዮም ብሕጊ እንዳፃረየ ምስ ዝርከቡ ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ ፣ሰብ ሃፍትን ደላሎን ርክብ ዘለዎም 210 ትካላት ውልቀ ሰባትን ንብረቶም ከይንቀሳቐስ ብቤት ፍርዲ ተኣጊዱ እዩ፡፡ 15 ምስ ተጠርጠርቲ ርክብ ኣለዎም ዝተበሃሉ ትካላት እውን ንብረቶም ንከይንቀሳቀስ ትእዛዝ ከም ዝተመሓላለፈ ፀብፃብ ኤፍቢሲ የመላኽት፡፡
ክሲ ክልተ ቻይናውያን ሰብ ሃፍቲ ንክዕፆ ንምግባር ብር 5 ሚሊዮን ተቐቢሎም ተባሂሎም ዝተጠርጠሩ ክልተ ዓቀብቲ ሕጊ ካልኦት ሰለስተ ውልቀ ሰባትን ተኸሲሶም፡፡
ቀዳማይ ተኸሳሲ ኣይተ ኣበበ ብርሃኑ 2ይ ተኸሳሲ ጌታሰው ተሰማ፣ 3ይ ኣይተ በላይነህ ፋንቱ 4ይ ኣይተ ብርሃኑ ኣባቡን ብሙያ ጥብቅና ዝተዋፈሩ ኣይተ ኣብዮት ተስፋይ 5ይ ኮይኖም ቀሪቦም ኣለው፡፡ 1ይን 2ይን ተኸሳሲ ምስ ዝተረፉ ተኸሰስቲ ብምምሽጣር ብሽም ሲ.ሲ. ኤስ ኮም ሰርቪስ ሶሌሽንስ ዝፅዋዕ መዝገብ ክሲ ንከቕሪ ብምግባር ብላዕ ብላዕ ንክቕበሉ እዩ እቲ ምንቅስቓሶም እዩ እቲ ክሲ ዝሕብር፡፡ ተኸሰስቲ እቲ ብላዕ ክቕበሉ ተሊሞም ዝነበሩ ካብ ተኸሳሲ ሚስተር ድ ዩናታ ሚስተር ዩ ዥንዋ ምኻኑ ዓቃቢ ሕጊ ኣብ ክሴታኡ ገሊፁ እዩ፡፡ ነቲ ክሲ ዝርኣ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ፌዴራል መጋባእያ ገበን ልደታ ንተኸሰስቲ ክሲ ንክበፅሖም ብምግባር ተቓውሞ እንተለዎም ን1 ጥቅምቲ 2010 ዓ/ም ከቕርቡ ትዕዛዝ ኣመሓላሊፉ ቐፀሮ ሂቡ እዩ ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ብዝተፈላየ ብርኪ ዝፍፀም ገበን ግዕዝይና ንምክልኻል ፣ንምቅላዕን ክሲ ንምምስራትን ሓበራዊ ስራሕቲ ንምስላጥን ሓበሬታታት ንምልውዋጥን ዘኽእል ሓበራዊ ትልሚ ኣኽበርቲ ሕጊ ዕላዊ ኾይኑ፡፡
እቶም ትካላት ኮምሽን ስነ ምግባርን ፀረ ግዕዝይናን ፣ ጠቕላላ ዓቃቢ ሕጊ፣ ፖሊስ ፌዴራል፣ ብዓል መዚ እቶትን ጉምሩክን ፌዴራል ከምኡ እውን በዓል መዚ ሓለዋ ሸማቶን ውድድር ዕዳጋን ብምእካብ ኮሚሽን ፖሊስ ኣዲስ ኣበባ እዮም፡፡ እቶም ትካላት ብመሰረት ትልሚ ኣብ ሓድሽ ዓመት በጀት ግዕዝይና ብሓባር ንምክልካል ኣብ ዘኽእሎም ዛዕባታት ተመያይጦም፡፡ ዳይሬክተር ምክልካል ግዕዝይና ኮምሽን ስነ ምግባርን ፀረ-ግዕዝይና ፌዴራል ኣይተ ኣክሊሉ ሙሉጌታ እቲ ሓበራዊ ትልሚ ብመሰረት ነቶም ትካላት ዝተወሃበ ሓላፍነትን ተግባርን ጥርኑፍ ብዘይኾነ መልክዑ ከካይድዎ ዝፀንሓ ምንቅስቃሳት ብዝተወደበ መልክዑ ንክፍፀም ዘኽእል እዩ ኢሎም፡፡ ምክትል ዳይሬክተር ምፅራይ መፅናዕትን ሃፍቲ ኮሚሽን ፖሊስ ፌዴራል ኣይተ ተረፈ ወርዶፋ ብወገኖም እቲ ሓበራዊ ትልሚ ውፅኢታውን ቁልጡፍን ዕማም ንምፍፃም ይሕግዝ ኢሎም ይብል ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
04/12/2009
ቀጥታ ኢንቨስትመንት ወፃኢ ብምስሓብን ፣ኣብ ምትእልላሽ ዕዳጋ ናብ ወፃኢ ዝተልኣኹ ምህርትታትን ፣ፍሰት በፃሕቲ ዓዲ ንክውስኽን ኣብ ምግባር ምስ ዓብቲ ዓውዲ ዝርከቡ ኣብያተ ፅሕፈት ብምትሕብባር ሰፋሕቲ ስራሕቲ ምፍፃሙ ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ኣፍሊጡ፡፡
ወሃቢ ቃል እቲ ሚኒስተር ኣይተ መለስ ኣለም ሎሚ ኣብ እዋናዊ ጉዳያት ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብኢኮኖሚያዊን ዲፕሎማስያውን ዕውቲ ንክትኸውን እናሰርሓ ምኻኑ ገሊፁ፡፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ኢንባሲታት ኢትዮጵያ ፅቡቕ ረኽቢ ንክህልዋ ናይ ሙሉእ ግዜ ስራሕቶም ገይሮም እናሰርሕ ከምዘለው ገሊፆም በዚ እውን እናዛዘመ ኣብ ዘሎ በጀት ዓመት 8 ዓበይቲ ትካት ወፃኢ ስራሕቲ ንክጅምሩ ከምዝተገበረ ገሊፁ፡፡ ምስ ሃገራት ቱርኪ ፣ጃፖን፣ሞሮኮ ፣ብራል ካልኦትን 31መድረኻት ምትሕብባር ቢዝነስ ምስንድኦም ዝገለፁ ኣይተ መለስ ዝምልከቶም ኣብያ ዕዮ ዘጠመረ ቤህራዊ መፍድረኽ ኢኮኖሚያዊን ዲፕሎማስያዊን ተመስሪቱ ናብ ስራሕ ተኣትዩ እዩ፡፡ ኣብዚ በጀት ዓመት ቆንስላ ኣብያ ፅሕፈታት እቲ ሚኒስተር ብዝፈፀሞም ተግባራት ንዝተፈላለዩ ፕሮጀክትታት ዝውዕሉ ልዕሊ 2 ቢሊዮን ቅርሺ ዝርክቡ 21 ፍልፍላት ፋይናንስ ልምዓት ምርካቦም እውን ኣይተ መለስ ገሊፆም እዮም ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ሎብ ዘበን ኣብ 2 ሚሊዮን 237 ሽሕ ሄክታር መሬት ስራሕቲ ዕቀባ ሓድን ማይን ምስላጡ ሚኒስተር ሕርሻን ሃፍቲ ተፈጥሮን ኣፍሊጡ፡፡
ሽፋን ተፋሰስ ንምስራሕ ብዝተካየዱ ስራሕቲ ንልዕሊ 2 ሚሊዮንን 56 ሽሕ መናእሰይን ደቂ ኣንስትዮን ዕድል ስራሕ ተፈጢሩ እዩ፡፡ ሚኒስተር ሕርሻን ሃፍቲ ተፈጥሮ ኣፈፃፅማ በጀት ዓመት 2009 ገምጊሙ፡፡ ሚኒስተር ሕርሻን ሃፍቲ ተፈጥሮን ኣይተ ካባ ኤርጌሳ ዓውዲ ተፈጥሮ ሃፍቲ ኣብ ካልኣይ ትልምን ዕቤትን ስግግርን ዘመናዊን ዝተመሓየሸ ኣተሓሕዛ ተፈጥሮ ----- ብምስፋን ንዘላቒ ውፅኢት ዝሓሸ ኩነታት ብምፍጣር ውሕስና ምግቢ ምርግጋፅ ይግባእ ኢሎም፡፡ ኣብ 2009 በጀት ዓመት ልዕሊ 19 ሚሊዮን ህዝቢ ብምስታፍ 2 ሚሊዮን 267 ሽሕ ሄክታር መሬት ለሚዑ እዩ ኣብ ዝድሓነ መሬት ድማ ልዕሊ 256 ሽሕ መናእሰይ ብምስታፍ ብምልማዕ ድማ ተጠቀምቲ ብምኻኖም ተገሊፁ እዩ፡፡ እዚ እውን ፍርያትን መፍረያይነትን እዚ ዓመት ክዓቢ ምግባ እውን ተገሊፁ እዩ፡፡ ኣብ ስራሕቲ ስነ ኣካል ክልላት ኣምሓራ ፣ትግራይ፣ ኦሮሞ፣ደቡብ ሃረርን ምምሕዳራት ከተማ ድሬዳዋን ፅቡቕ ዝበሃል ኣፃፅማ ዝነበረን ምኻኑ ተገሊፁ እዩ ይብል ፀብፃብ ኢቢሲ፡፡
ኣብ ዘፈራት ንግድን ኢንቨስትመንትን ቱሪዝምን ምስ ኢትዮጵያ ብሓባር ንምስራሕ ድሌት ከምዘለዎም ኣብ ኢትዮጵያ ሓደሽቲ ዝተሸሙ ኣምባሳደራት ዝተፈላለዩ ሃገራት ገሊፆም፡፡
ፕሬዝዳንት ኢፌድሪ ዶክተር ሙላቱ ተሾመ ደብዳቤ ኣምባሳደራት 7 ሃገራት ተቐቢሎም፡፡ ሹመት ዘቕረቡ ኣምባሳደራት ፖላንድ፣ ታጃኪስታን፣ ቤኒን ናይጀርያ ሞሪታንያ ፣ጋናን እዮም፡፡ እቶም ኣምባሳደራት ኣብ ዝሃብዎ ሪኢቶ ሃገራቶም ኣብ ዘፈራት ንግዲ፣ ኢንቨስትመንት ፣ቱሪዝምን ብሓባር ንምስራሕ ድሌት ከምዘዎን እዩ፡፡ እቶም ኣምባሳደራት እውን ኣብ መንጎ ሃገሮምን ኢትዮጵያን ዘሎ ርክብ ብዝበለፀ ንምጥንካር ንሰርሕ ኢና ኢሎም፡፡ ኣብ ዘፈር ንግድን ኢንቨስትመንትን ዝተዋፈሩ ትካላትን ናብ ኢትዮጵያ ንኽመፅኡ ከምዝሰርሑ እውን ገሊፆም እዮም፡፡ ፕሬዝደንት ሙላቱ ብወገኖም እቶም ኣምባሳደራት ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዘለዎም ፃንሒት ኢትዮያ ምስ ሃራቶም ዘለዋ ርክብ ንኽጠናኸር ብዝበለፀ ክሰርሑ ይግባእ ኢሎም ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
02/12/2009
ኣብ ከተማ ሃረር ብልዕሊ 300 ሚሊዮን ብር ህንፀት ማእከላት ዕዳጋ ይሳለጥ ምህላው ቢሮ ልምዓት ከተማን ኮንስትራክሽን እታ ከተማ ኣፍሊጡ፡፡
ህንፀት ናይቲ ማእከል ዕዳጋ ዝሳለጥ ዘሎ ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናት ብምኽንያት ባርዕ ሓዊ ንብረቶም ዝዓነዎም ነጋዶ ንመንግስቲ እቲ ክልል ብዘቕረብዎ ጠለብ ፣13 ብዓል 8 ደብሪ ህንፃታት ኮይኖም ብሓፈሻ ልዕሊ ክልተ ሽሕን 6 ሚኢትን ድኳናት ንግዲ ዝውንኑ 60 ሚኢታዊ ስራሕቲ ተዛዚሙ ኣብ 2010 ኣገልግሎት ከም ዝጀመሩ ምክትል ሓላፊ እቲ ቢሮ ኣይተ ዓብድልከሪም ዓብድል ማሊክ ሓቢሮም፡፡ ኣብ ከይዲ እቲ ህንፀት ንልዕሊ 100 ሰባት ግዝያዊን ቀዋሚን ዕድል ስራሕ ዝፈጠሩ ምዃኖም ኣይተ ዓብድል ከሪም ወሲኾም ሓቢሮም፡፡ ኣብ ከተማ ሃረር ካብ 2003 ክሳዕ 2006 ዓ/ም ብዝበፅሓ ባርዕ ሓዊ ዕዳጋ ልዕሊ 15 ሚሊዮን ዝግመት ንብረት ምዕናው ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ ኣዘኻኺሩ፡፡
ንንግዲ ወፃኢ ዝሕግዛ ፍሉያት ተሽከርከርቲ ፅዕነት ናብ ውሽጢ ዓዲ ንምእታው መፅናዕቲ ይሳለጥ ከምዘሎ ተሓቢሩ፡፡
ንንግዲ ወፃኢ ልዑል ሓገዝ ዘለወን ብዓይነተን ዝተፈለለያ ዓበይቲ ተሽከርከርቲ ፅዕነት ናብ ውሽጢ ዓዲ ንምእታው ቅድመ መፅናዕቲ ይካየድ ምህላው ብዓል መዚ መጓዓዝያ መራኸቢን ፌዴራል ኣፍሊጡ፡፡ እቲ በዓል መዚ ማሕበራት ናብን ተመላለስቲ ተሽከርከርቲ ፅዕነት ብዘቕረብኦ ጠለብ ናብ ደገ ዝለኣኹ እንስሳት ካልኦት ፍርያታትን ዘጋጥም ምንካይ ፅሬት ፍርያት ኣብ ዝፍትሐሉ መዳያት ተመርኩሱ መፅናዕቲ የሳልጥ ዘሎ ኮይኑ ፣ብዓይነተን ዝተፈለለያ ተሽከርከርቲ ፅዕነት ብዘይምህላወን ናብ ደገ ሰደድ ዝግበሩ ሸቀጣት ፅፈቶም ክንኪን ደረጅኦም ክቕንስን መክኣሉ ዳይሬክተር መረጋገፂ ብቅዓት መጓዓዝያ ፅዕነት እቲ በዓል መዚ ኣይተ ኣለማዮሁ ወልዴ ሓቢሮም፡፡ ኣብ ሰደድ ፍርያታት ዕምባባ፣ ኣታኽልቲን ፍረምረን ከምኡ እውን ንእንስሳታት ንምጓዓዝ ዘገልገለን ኣብ ወደብ ዘብፅሓን ፍሉያት ተሽከርከርቲ ብዕድጊት ንምእታው ብትኹረት ይሰርሓሉ ምህላው ድማ እቶም ዳይሬክተር ወሲኾም ኣብሪሆም ከም ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
16 ሃገር ለኸ ፖለቲካዊ ውድባት ኣብ ምዝገባ ኣዋጅ ፖለቲካዊ ውድባት ሽውዓተ ሓደሽቲ ዓንቀፃትን ክካተቱ 13 ኣዋጃት ድማ ንኽመሓየሹ ኣብ ስምምዕ በፂሖም፡፡
እቶም ውድባት ፖለቲካ ኣብ ዝገብርዎ ዘተ ንክካተቱ ካብ ዝተስማምዕሎም ዓንቀፃት ሃገር ለኸ ፖለቲካዊ ውድብ ዝበሃል እንተነኣሰ ኣብ ኣርባዕተ ክልላትን ክልተ ምምሕዳር ከተማን ቤት ፅሕፈት ዘለዎ ክኸውን ተስማዕሚዖም፡፡ ክልላዊ ውድብ ዝበሃል ድማ ክልላዊ ውዳበ ክህልዎን ኣብ ዝተጣየሸሉ ዞባን ወረዳን እንተንኣሰ 25 ሚኢታዊ ኣብ ዝኾኑ ከባብታት ቤት ፅሕፈት ክህልዋ ይግባእ ዝብል ዓንቀፅ እውን ኣካቲቶም፡፡ ውድባት ፖለቲካ ኣብ ዝኾነ ቦታ ቤት ፅሕፈት ንምክራይ ዝግበር ምንቅስቃስ ብመካራይን ተካራይን ዝውስን ኮይኑ፣ ንምክራይ ቤት ፅሕፈት ዘተዓናቅፍ ተግባር ዝተኸላከለ እዩ ዝብል እውን ተቀሚጡ እዩ፡፡ ሃገራዊ ፖለቲካ መተሓዳደሪ ደንቢ ሓፈሻዊ ጉባኤ፣ በዝሒ ኣባላት፣ ኣወሃህባ ውሳነ ስሩዕ ጉባኤ ዝሳለጠሉ እዋን ከምኡ እውን ናይቲ ጉባኤ ምድላው ኣሰራርሓ ብግልፂ ክቕመጥ ከምዘለዎ ተስማዕሚዖም፡፡ ውድባት ፖለቲካ ሓፈሻዊ ጉባኤኦም ቅድሚ ምክያዶም 30 መዓልታት ኣቐዲሞም ንቦርድ ከፍልጡ ይግባእ ዝብል ሓድሽ ዓንቀፅ ኣብቲ ስምምዕ ተካቲቱ እዩ፡፡ ኣብቲ ኣዋጅ ካብ ዓንቀፅ 1 ክሳብ 31 ክማሓየሹ ዝተበሃሉ እንትኾኑ፣ ክሳብ ሕዚ ብዘሎ ኣሰራርሓ ሓደ ውድብ ንምምስራት ቁፅሪ በዝሒ ኣባላት 1ሽሕን 50 ዝነበረ በቲ ዝተመሓየሸ 3ሽሕ ክበፅሕ ኣብ ስምምዕ ተበፂሑ ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ኣብ ዝቅፅል 5ተ ኣዋርሕ 8 ነጥቢ 5 ሚሊዮን ዜጋታት ሓገዝ ምግቢ ከምዘድልዮም ኮምሽን ሃገራዊ ኣመራርሓ ስራሕ ስግኣት ሓደጋ ገሊፁ፡፡
እቲ ኮሚሽን ኣብ 2009 ዓ/ም ኣብ ፅድያ ዝዘርኡን ከባብታት ኣርባሕቲ እንስሳን መፅናዕቲ ምግባሩ ገሊፁ፡፡ ካብ ግንቦት 15 ክሳብ ሰነ 15/2009 ዓ/ም ብዝካየድ መፅናዕቲ ኩነታት ዝናብ፣ ምንቅስቓስ ስራሕቲ ሕርሻ፣ ኣብ ሕርሻ ቦታ ዘሎ ኩነታት ዝራእቲ ፣ግምት ምህርቲ ኣቕርቦት ምግብን ማይን፣ ዓቅሚ እንስሳትን ኩነታት ምህርትን ኣብቲ መፅናዕቲ ከምዝተዳህሰሱ ተገሊፁ፡፡ በቲ መፅናዕቲ ብዝተረኸበ ውፅኢት ቅድም ክብል ዝነበረ 7 ነጥቢ 8 ሚሊዮን ቁፅሪ ተሓገዝቲ ንዝቅፅሉ 5ተ ኣዋርሕ ናብ 8 ነጥቢ 5 ሚሊዮን ክብ ከም ዝብል ተረጋጊፁ፡፡ ምዝባዕ ዝናብ፣ ምንካይ ቀለብ እንስሳ ከምኡ እውን ኣብ ሓደ ሓደ ከባብታት ምንካይ ምህርቲን ሕፅረት ዝናብን ቁፅሪ ተሓገዝቲ ክውስኽ ምክንያታት ከምዝኾኑ ተገሊፁ ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ኢትዮጵያ ኣብ ህንፀት ስርዓት ዲሞክራሲን ምፍታሕ ፀገማት ሰናይ ምምሕዳር ፅኑዕ መርገፂ ከም ዘለዋ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ጉዳያት ኮምኒኬሽን መንግስቲ ሚኒስተር ዶክተር ነገሪ ሌንጮ ገሊፆም፡፡
ሚኒስተር ነጋሪ ሌንጮ ምስ ሚኒስተር ድኤታ ጉዳያት ወፃኢ ወይዘሮ ሂሩት ዘመነ ኣዲስ ኣበባ መደብሮም ምስ ዝነበሩ ወከልቲ ዓለም ለኻዊ ትካላት ኣብ ዛዕባ ምልዓል ኣዋጅ ህፁፅ እዋን ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ፣ ኢትዮጵያ ዝማዕበለ ህንፀት ስርዓት ዲሞክራሲ ንኽህሉን ኣብ ሰናይ ምምሕዳር ዝረኣ ብድሆታት ብቐፃልነት ፍታሕ ክረኽቡ ከም ቀንዲ ዋኒን ወሲዳ ትሰርሕ ከምዘላ ሓቢሮም፡፡ ዶክተር ነጋሪ ብተወሳኺ ፣ከም መበገሲ ዕግርግርን ናዕቢን ኮይኑ ስራሕ ይፈጥረልና ዝብል ሕቶ መናእሰይ ንምፍታሕ መንግስቲ ኣብ 2009 ዓ/ም ልዕሊ 10 ቢሊዮን ብር መዲቡ ናብ ስራሕ ክኣትው ምግባሩ ድሕሪ ምጥቃስ ፣ካብ ህዝቢ ዝተልዓሉ ሕቶታት ሰናይ ምምሕዳር ብቅልጡፍ ፍታሕ ንምሃብ ብዕቱብ ከም ዝሰርሕ ተዛሪቦም፡፡ ኢትዮጵያ ኣብ ኣፍሪካ ብሕልፊ ድማ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪካ ሰላምን ምርግጋዕን ንኽሰፍን ትገብሮ ዘላ ኣበርክቶ ገሊፆምሎም ከም ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
01/12/2009
ኣብ ከተማ ባህርዳር ብዘይሕጋዊ መንገዲ ኣገልግሎት ዘቋረፁ ማእኸላት ንግድን ተሽከርከርትን ናብ ስራሕ ክምለሱ ከምዝተገበረ ምምሕዳር እታ ከተማ ገሊፁ፡፡
ትማሊ ምሸት ኣብታ ከተማ ኣብ ዝርከብ መንገዲ ዝተደርበየ ነቷጊ ኣብ ሰብ ይኹን ኣብ ንብረት ጉድኣት ከምዘይብፅሓ እውን ገሊፁ፡፡ ከንቲባ እታ ከተማ ኣይተ ኣየነው በላይ ኣብታ ከተማ ብኸፊል ስራሕ ጠጠው ኣቢሎም ዝነበሩ ነጋዶን ተሽከርከርትን ናብ ስራሕ ክምለሱ ከም ዝተገበረ ተዛሪቦም፡፡ ተወካሊት መምርሒ ልምዓት ንግድን ኢንድስትሪን እታ ከተማ ወይዘሮ እመቤት ኣሰፋ ብወገነን ዝተዓፀው ሹቓት ገዛ ንገዛ ብምዝውዋር ክኽፈቱ ከምዝተገበረ ገሊፀን፡፡ ሓላፊ መምርሒ ፖሊስ እታ ከተማ ኮማንደር ዋልልኝ ዳኘው ድማ ትማሊ ምሸት ኣብ መንገዲ ኣስፋልቲ ዝተደርበየ ነቷጊ ኣብ ሰብ ይኹን ንብረት ጉድኣት ኣየብፅሓን ኢሎም፡፡ 5 ተጠርጠርቲን ነቲ ዕላማ ዝውዓለት ሚኒባስ መኪናን ኣብ ቁፅፅር ውዒሎም ምፅራይ ይግበረሎም ኣሎ ኢሎም፡፡ ብማሕበራዊ ድሕረ ገፃት ዝተፀውዐ እምቢታ ሰፊኑ ንዘሎ ሰላም ንምህዋኽ ሓይልታት ራዕዲ ኾነ ኢሎም ዝተለምዎ ተንኮል እዩ ኢሎም፡፡ ሓይልታት ፀጥታ ኣቐዲሙ ብምውፋር ሰላም እታ ከተማ ኣብ ምሕላው ይርከብ ኢሎም ክብል ግልጋሎት ዜና ኢትዮያ ፀብፂቡ፡፡
ኣብ ክልል ኣምሓራ ዝተጀመረ ምቅላዕ ሓሶት መረዳእታ ትምህርቲ ኣሰራርሓ ወፅይሉ ክትግበር ይግባእ ኢሎም ተሳተፍቲ ጉባኤ ጥምረት ኮምሽነራት ፀረ ግዕዝይናን ክልላትን ፌዴራልን፡፡
ኣፈፃፅማ ስራሕ እቲ ጥምረት ኣብ ዝተገምገመሉ እዋን ክልላት ብተናፅል ዝገብርኦ ቃልሲ ክንድቲ ዝድለ ለውጢ ከምፅእ ስለዘይኽእል ብብርኪ ፌዴራል መስርሕ ተዳልይሉ ክትግበር ይግባእ ተባሂሉ፡፡ ሓላፊ ከይዲ ስራሕ ምፅራይ ክሲ ኮምሽን ፀረ ግዕዝይና ክልል ትግራይ ኣይተ ሓጎስ ወልደዋህድ ብመዳይ ምፅራይ ሓሶት መረዳእታ ትምህርቲ ክልል ኣምሓራ ፅቡቕ ክያዶ ከምዝኸደ ገሊፆም እቲ ፀገም ኣብ ኢኮኖሚ ሃገር ዘለዎ ፅዕንቶ ኣብ ግምት ብምእታው ካልኦት ክልላት እውን ልምዲ ክቐስማ ይግባእ ኢሎም፡፡ ኮሚሽነር ኮምሽን ፀረ ግዕዝይና ክልል ኣምሓራ ኣይተ ዝጋለ ገበዮሁ ብወገኖም ክልሎም ብሓሶት መረዳእታ ትምህርቲ ኣብ ስራሕ መንግስቲ ዝተቆፀሩ ኣብ ውሽጢ 1 ወርሒ ዓርሶም ከቃልዑ ኣብ ዝሃቦ ግዘ 506 ስራሕተኛታት ምቅልዖም ገሊፆም ክልላት ብሓባር ክንሰርሕ ይግባእ ምባሎም ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ ፀብፂቡ፡፡
ዘይሕጋውያን ዘፈፍቲ ዓሳ ኣብ ሃፍቲ ዓሳ ቃላይ ጫሞ ሓደጋ የብፅሑ ኣለው ተባሂሉ፡፡
ንኣናእሽቲ ዓሳ ዝዘፍፍ መርበብ ኣብቲ ቓላይ ኣብ ረብሓ ይውዕል ብምህላው ሃፍቲ ዓሳ ይመናመን ኣሎ ተባሂሉ፡፡ ኣብቲ ቃላይ፣ ዓሳ ብምዝፋፍ ዝተዋፈሩ ማሕበራት ብሰንኪ ዘይሕጋውያን ሰባት ንዝዳኽም ዘሎ ሃፍቲ ዓሳ እቲ ቃላይ ንምምላስ መንግስቲ ጥቡቕ ቁፅፅር ከካይድ ፀዊዖም፡፡ ምክትል ሓላፊ ልምዓት ሃፍቲ እንስሳን ዓሳን ዞባ ጋምጎፋ ኣይተ ኣመኑ ኣጩሮ ብወገኖም መተሓሳባይነት እቲ ፀገም ኣብ ግምት ብምእታው ግብረ መልሲ ዝህብ ጉጅለ ተጣይሹ ናብ ምንቅስቃስ ኣትዩ ኣሎ ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ባዮ ቴክኖሎጂ ሳይንስ ንምትግባር ኣብ ልምዓት ሓይሊ ሰብ ቆላሕታ ምሃብ ከም ዘድሊ ተገሊፁ፡፡
ባዮ ቴክኖሎጂ ሳይንስ ተግባራዊ ንምግባርን ኣብ ህንፀት መሰረተ ልምዓትን ጠመተ ምሃብ ከም ዘድሊ መፅናዕታት ዘመልክቱ ኮይኖም፣ኣብ ብዝሃ ህይወትን ከምኡ እውን ዓውደ ሕርሻ ንምምዕባል ሳይንስ ዘድሊ ኾይኑ ብጥንቃቐን ብሓበሬታን መፅናዕቲን ዝተሓገዘ ክኾን ከም ዝግባእ ተሓቢሩ፡፡ ዳይሬክተር ኢንስቲትዩት ባዮ ቴክኖሎጂን ሕርሻዊ ባዮ ቴክኖሎጂን ኢትዮጵያ ዶክተር ዳዊት ተስፋይ ፣መስርሕ ባዮ ቴክኖሎጂ ብዝተፈላለዩ ባህላዊን ዘበናዊን ኣካይዳ ንኣስታት 6ሽሕ ዓመታት ክጥቀምሉ ዝፀንሓ ኮይኑ፣ ባዮ ቴክኖሎጂ ብሳይንስ ተሓጊዙ ኣብ ዓውደ ሕርሻ እንተድኣ ተጠቂምና ፍርያታት ዘራእቲ ስስን ኣብ ምውሳኽን ሕማማት ዘራእቲ ኣብ ምክልኻልን ኣብ ለውጢ ኩነታት ኣየር ርኡይ ግደ ከም ዘለዎ ኣረዲኦም፡፡ ዶክተር ዳዊት ብተወሳኺ ፣ከም ኢትዮጵያ ዝኣምሰላ ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት ኣብ ምርግጋፅ ውሕስነት ምግቢን ጥዕናኡ ዝተሓለወ ቁጠባ ንምህናፅ ሓጋዛይ እዩ ክብሉ ሓቢሮም ከም ፀብፃብ ኢቢሲ፡፡


c: text/html

text:
Published: 24 December 2016
ኣብ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ተዋህዶ፥ ኣቦ ኩሉ ክኾኑ፥ ነታ መንበር ቅዱስ ማርቆስ ሓዋርያ መተካእታ ክኾኑ፥ ብመሪሕነት መንፈስ ቅዱስ ተመሪጾም “ይግብኦ” ኢልኩም ጸሊኹም ዝመረጽክምዎም ኣቦኹም ፓትርያርክ እንጦንዮስ ኣበይ ኣለዉ?
ይትረፍ ክንድእም ዝኾኑ ቅዱስ ኣቦ ኩልና ኣጥፊእካ፥ ሓንቲ በጊዕ ጠፊኣቶ ዘይደሊ ሰብ የለን። እሞ ደኣ እዚ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙናት፡ ኣቦ ነቶም ዝወለድዎም ደቆም በዲለ እየ እሞ ይቕረ በሉለይ ዝብል ግልቡጥ ዘረባ ዝሰማዕናን ዘንበብናን እንታይ ደኣ ተረኽበ ሕጂ? ከመዮ ምስላ ወለድና፥ “ሓሜን ኣቦኡ ጸሪፉ ይድረር።” ኢሎም ዝመሰልዎ፥ ኮይኑ ኣባ ሉቃስ ዝመርሕዎ ምምሕዳር ተዋህዶ ሃይማኖት፥ “ወላዲና ይቕረታ ስለ ዝሓተተና፥ እቶም ዝወለደና ደቁ ድማ መሓርቲ ስለ ዝኾንና ምሉእ ምሕረት ጌርና ኣሎና” ዝብል ይትረፍ ንኽትቅበሎ ንኽትሰምዖውን ዘሕፍረካ ቃልን ጽሑፍን ሰሚዕና ኢና። እሞ ደኣ እቶም ተማሒሮም ተፈቲሖም፥ ምሉእ ይቕሬታ ጌርናሎም ዝተባህሉ ወዲ ቴስዓ (90) ዓመት ፓትርያርክ እንጦንዮስ ኣበይ ኣተዉ?
ቤተ ክርስቲያን ተዋህዶ ኣብ ዝመጸ ዘመን ብዝመጸ መንግስቲ እናተረግጸት ውልቀ ሰባት ናይ መበለጽን መጋየጽን እናገበርዋ ክነብሩ ክሳብ መዓስ እዩ? ካንዶ እዚ ህዝቢ ተዋህዶ መላገጺ ጥራይ ክኸውን ዩ? ኣብ ነዊሕ ከይከድና ኣብ ኣርባዓታት፥ ኣብ ሱሳታት እዛ ቤተ ክርስቲያን ጅሆ ተታሒዛ፥ በዓል ቀሺ ዲሜጥሮስ፥ ሓንቲ ኢትዮጵያ ዘይበለ፥ ኣይጥመቕ ኣይፍታሕ፥ እናበሉ ምስጢረ ጥምቀተ ክርስትና ዝተኸልከሉ፥ ካብ መርዓ (ምስጢረ ተክሊል) ዝተነጸሉ፥ ኣብ ቀብሮም ፍትሓት ዘይተገብረሎም፥ ብህይወት ወለድናን ረይሳ ወለድናን ዝተጻወትዎ ከይኣክል፥ ድሕሪ ናጽነትውን እንተ ኾነ ወዶም ዮፍታሄ ነዚ ርኹስ ተግባር መቀጸልታ ገይሩ ክሰርሓሉ ጸኒሑ እዩ። ሕጂ ድማ ኣባ ሉቃስ ቀሺ ድሜጥሮስ ምስ ወዶም ህዝቢ ተዋህዶ ንምድሃል ከም ዝጠቐሞም ርእዮም: ነዚ ርኹስ ተግባር ብዝዓበየ መልክዑ ይቕጽልዎ ኣለዉ።
ክሳብ መዓስ እዩ ህዝቢ ተዋህዶ ኣብዚ ሓሸውየ ናይ ፖለቲከኛታት ክነብር? ክሳብ መዓስ እዩኸ ክግራህን ክብደልን?
ዘረባ ሓደ ሰሚዕካ ኣይትፍረድ እንድዩ ዝበሃል? ኣበይ ደኣ ኣለዉ እሞ እቶም ተኸሳሲ? ስለምንታይከ እዚ ኩሉ በደልን ኣደራዕን ኣብ ተዋህዶ ጥራይ? ነቶም ካልኦት ቀኒእናሎም ዘይኮነስ እንቋዕ ካብዚ ናትና ሓሸሎም? ንምኽሳስ ዘይኮነስ ትብዓቶምን ሓቅነቶምን ንምምጓስ ናይ ካቶሊክ ጳጳሳት ሓውካ ኣበይ ኣሎ? ኢሎም ዓለም ዘናወጸ ተሪር መልእኽቲ ኣሕሊፎም። ህዝቦምን ካህናቶምን ኣብ ጎኖም ስለ ዝኾኑ፥ ክሳዶም ነፊሖም ኣብ መንጎ ህዝቦምን ሃገሮምን ሸነን ይብሉ ኣለዉ። ናይ ከኒሻ ኣመንቲ፥ ነዚ ኩሉ ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ዝተስጐ መዕቆቢ ዝሰኣነ መንእሰይ ጽላል ኮናካ ኣሎኒ ኢሎሞ ስለምንታይ እዚ ጌርኩም ኢሉ ዝሓቶም ኣካል የለን። ሓሳባትኩም ምስናትና ሓሳባት እምነትኩም ምስ ናትና እምነት ኣይሰማማዕን ንዝበልዎ ካብ ጉባኤኦም ሰጒጎሞ እምበር ተኸታቲሉም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኣየእሰርዎምን። ከመይሲ ህዝቦምን መሳርህቶምን ኣብ ጎኖም ኣለዉ። ናይ ኣስላም ሙፍቲ መን ተንከፎም? ንምንታይ ደኣ ተዋህዶ እዚ ኩሉ ሽግር ይገጥመና?
እቲ ጉዳይ ንጹር እዩ. እቲ ህዝቢ ንሃይማኖቱ ክፈልጥን ክመሃርን ዕድል ኣይረኸበን። ከምተን ካልኦት ሃይማኖታት ካብ ደገ ዝረኽቦ ሓገዝን ደገፍን’ውን የብሉን። ንከባቢ 2000 ዓመታት ባዕሉ እዩ ሰለይ ክብል ጸኒሑ። ብጀካ እቲ ኣብ ገዳማትን ገጠራትን ዝወሃብ ባህላዊ ዝኾነ ኣወሃህባ ትምህርቲ ምስ ዓለም ዝዳረግን ዝወዳደርን ናይ ስነ መለኮት ቤት ትምህርቲ ዘይብላ እንኮ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ዓለም፥ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ተዋህዶ ኤርትራ ጥራይ እያ። ህዝባ ኣብ ራዕድን ፍርህን እዩ ዝነብር።
ነገር ግርምቢጥ ኮይኑ እምበር ይትረፍ ነቲ ብመንፈስ ቅዱስ ዝወለደካ መንፈሳዊ ኣቦኻ ክትከሽ፥ ነቲ ብስጋ ዝወለደካ ኣቦኻ እኳ ብባህልና ኣቦይ ይብድለኒ ኣሎ እሞ ዓበይቲ ተገፉዑለይ ይበሃል እምበር ወላዲ ኣይክሰስን፥ ወላዲ ንውሉዱ ድማ ኣብ ብርኩ ወዲቑ ይቕረ ኣይብለሉን እዩ።
ህዝቢ ክርድኦ ዘለዎ ሓቂ’ውን ኣሎ። ተኣሲሮም ብሓይሊ ካብ ስልጣኖም ወሪዶም ዘለዉ ፓትርያርክ እዮም። ህዝቢ ኣብ መንጎ ጳጳስ፡ ሊቀ ጳጳስን ፓትርያርክን ዘሎ ፍልልይ ብዘይምፍላጡ፥ ሓደ ተራ ጳጳስ ከም ዝተኣስረ ጌሩ ዝርድኦ ብዙሕ እዩ። ፓትርያርክ፥ ንጳጳሳት፥ ንሊቃነ ጳጳሳትን ዝቐብኡ ኣቦ እዮም። ንኣብነት፥ እቶም ኣብዚ ዝሓለፈ በዓል ቅዱስ ዮሃንስ ቡራኬ ዝሃቡ ኣባ ሉቃስ፥ ብፓትርያርክ እንጦንዮስ እዮም ተቐቢኦም። እዚ ኮይኑ እቲ ሓቂ፥ እቶም ቀንዲ ጸላኢ ከም ይሁዳ ንኢየሱስ ክርስቶስ ንሞት ኣሕሊፉ ዝሸጦ ድማ ኣሕሊፎም ሸይጦሞ ከይኣክል፥ እንደገና ድማ ክዳኖምን መስቀሎሞን መንዚዖም ተኸዲኖም ንህዝቢ ቡራኬ ክህቡ ንርእዮም ኣሎና።
እዝስ መርገምዶ ኣየስዕብን?
ህዝቢ ተዋህዶ ኣቦኹም ፓትርያርክ እንጦንዮስ ኣበይ ኣለዉ?
እዝራ ጸሓፊ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Published: 19 September 2017
“ብዘይ ገለ ውልውል ድማ እቲ ዚንእስ በቲ ዚዓብዮ ይምረቕ እዩ።” ዕብ 7:7።
ኣብ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ተዋሕዶ ኤርትራ ብታሪኽ ተራእዩን ተሰሚዑን ዘይፈልጥ ከቢድ ግህሰት ሃይማኖት ይፍጸም ኣሎ።
በዓል ቅዱስ ዮሓንስ: ምሉእ ሕብረተ ሰብ ጽቡቕ ኣዋጅን ሠናይ ትምኒትን፥ ምሕረትን ዝጽበየሉ፥ ዝኣረገ ኃጢኣትን ጽልእን ተጓሒፉ፥ ክረምትን ጥሜትን ሓሊፉ፥ ሓዲሽ ተስፋ መጻኢ እተማዕድወሉ ሓዊ ተሳጊርካ ሓድሽ ዘመነ-ፍቕርን ሓድነትን እትጽበየሉ እዋን መስከረም እዩ። ሕዝብና ግን ንዝሓለፈ ዓሠርተ ክልተ ዓመታት፥ ዓመት መጸ መርገምን ብኽያትን እምበር በረኸትን ሠናይ ትምኒቱን ክረክብ ኣይከኣለን።
ከመይሲ ኣቦ-ቤተ ክርስቲያን ፓትርያርክ ቅዱስ እንጦንዮስ ኣብ ማሕዩር ዳጒንካ፥ ብኣባ ሉቃስ ዝግበር ዘሎ ዕንደራ መግትኢ ተሳኢንዎ፥ ዓመት መጸ ኣብ ክንዲ በረኸት መርገም የውረድሉ ኣሎ።
ብፍላይ ድማ ኣብዚ ዓመት እዚ ዝተገብረ ፍጹም ዕርቂ ተገይሩ፥ ፓትርያርክ ካብ ዝነበርዎ ማሕቡስ ወጺኦም ኣለዉ ተባሂሉ ምስ ተሓበረ፥ ኣምላኽ ጸገም ቤተ ክርስቲያንናን ሕዝብናን ወዲእዎ፥ ቅዱስ ዮሓንስ መዓልቲ ኣዋጅ ምሕረትን ዕርቅን ካብ ቅዱስ ኣቡነ እንጦንዮስ ክሰምዕ ዘይተሃንጠየ ሰብ ኣይነበረን።
ሕዝቢ ኣብ
ኣሕጉረ ስብከታት መንበረ ጵጵስና፥ ነዚ ብኣባ ሉቃስ ዝወሃብ ብስም ቡራኬ መርገምን ብድዐን ኣብ ርእሲ ቤተ ክርስቲያንን ምእመንን ኣትሪርና ንውግዞን ንኹንኖን ኣሎና። ኃይሊ ኣምላኽ ተጸጊዕናን ተወኪልናን ድማ ክሳብ ቅድስና ቤተ ክርስቲያን ኣብ ቦታኡ ዝምለስ ደው ኢልና ክንቃለስ ምዃንና ደጊምና ነረጋግጽ። ኃይሊ እቲ ሰማያዊ ኣምላኽን ኣማላድነት ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያምን፥ ጸሎት ቅዱሳንን ተደጊፍና፥ እታ ብደም ክርስቶስ ዝተጠርየት ቅድስት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ንቡር ቦታኣን ቅድስናኣን ክትበጽሕ ምዃና ንኣምን።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራን ምእመናን ኣብ ውሽጥን ደገን፥ እዚ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ዝካየድ ዘሎ ግፍዕን ኣደራዕን ካብ ቀደሙ ብዝኃየለ መገዲ ኣትሪሩ ክቃወምን፥ ናይዚ መርገም እዚ ተካፋልን ኣሜን በሃልን ከይከውንን፥ ዓገብ ክብልን ብስም ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ንጽውዕ።
መንግሥቲ ኤርትራ ኣብ ርእሲ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኣንቢርዎ ዘሎ ከቢድ ተጽዕኖን ኢድ ምትእትታውን ሕጂውን ካብ ቤተ ክርስቲያን ከልዕልን ከውጽእን ንጽውዕ ኣሎና። ንኹሉ ምትእትታው ፖለቲካውያን ኃይልታት ኣብ ቤተ ክርስቲያን ኣትሪርና ነወግዞን ንኹንኖን ኣሎና።
ብፍላይ ኣብ ወጻኢ ሃገራት እትርከቡ ኣገልገልቲ ካህናት፥ ዲያቆናትን፥ መዘምራንን ምእመናንን፥ ጉዳይ ቤተ ክርስቲያን ብቐዳምነት ሰሪዕና፥ ብሕብረት ዓገብ ንብለሉ እዋን፥ ሕዝብና ካብ መርገም እነድኅነሉ ጊዜ እዩ እሞ ናባኻትኩምን ናብ ኩሎም ምእመናንን ጸዋዒትና ነቕርብ።
ኣድማሳዊ ሕብረት ኣብያተ ክርስቲያናት፥ ሕብረት ኦሬንታል ኣብያተ ክርስቲያናት፥ ቅዱስ ፓትርያርክ ኣቡነ እንጦንዮስ ኣብ መንበሮም ከም ዘይተመልሱን፥ ዳግማይ ኣብ ቤተ ክርስቲያንና ግፍዒ ይፍጸም ከም ዘሎን ተረዲእኩም ከም ቀደምኩም ኣብ መትከልኩም ክትጽንዑ ንሓትት።
በረኸት ጸሎት ቅዱስ ኣቦና ኣቡነ እንጦንዮስ ኣይፈለየና።
መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት።
17 መስከረም 2017 (መስከረም ፯, ፳፻፲ ዓም)


text:
ግምቢ ዘብዐኛ—ሕታም መጽናዕቲ ነሓሰ 2013
እዛ ሕታም እዚኣ፡ ኣብ ኣገልግሎት ኣምላኽ እሙናትን ጠቐምትን ኴንና ብኸመይ ከም እንቕጽል፡ ብዜጋጥመና ጸገማት ንኣምላኽ ካብ ምውቃስ ብኸመይ ከም እንሕሎ፡ ንተስፋ ምቝራጽ ብኸመይ ከም እንቃለሶ ትገልጽ።
ተቐዲስካ ኢኻ
ኣብ ኣገልግሎት ኣምላኽ ቅዱሳትን ጠቐምትን ኴንና ንኽንቅጽል ኪሕግዘና ዚኽእል ኣርባዕተ ረቛሒታት ንመርምር።
ሕቶታት ካብ ኣንበብቲ
ክርስትያን ወለዲ፡ ኣብ ኣኼባታት ጉባኤ ምስ ሓደ እተወገደ ውሉዶም ብሓንሳእ ኮፍ ኪብሉ ግቡእ ድዩ፧
ታሪኽ ህይወት
የሆዋ ‘ነንመዓልቲ ጾረይ ይጸውር’
ኣብ ናሚብያ እትነብር ሓብቲ፡ ከቢድ ጸገማት ጥዕና እኳ እንተ ነበራ፡ ንልዕሊ 20 ዓመት ፈላሚት ኰይና ብሓጐስ ንኸተገልግል ዝሓገዛ እንታይ እዩ፧
‘ኣብ የሆዋ ኣይተንጸርጽር’
ገሊኦም ብልቦም ብኣምላኽ ይምረሩ። ብዜጋጥሞም ጸገማት ንኣምላኽ ይወቕስዎ። ካብዚ መፈንጠራ እዚ ብኸመይ ክንርሕቕ ንኽእል፧
ኣቱም ወለዲ፡ ንውሉዳትኩም ካብ ሕጻንነቶም ኣትሒዝኩም ኣሰልጥንዎም
ወለዲ ኻብ መዓስ ጀሚሮም እዮም ንውሉዳቶም ኬሰልጥንዎም ዘለዎም፧ እቲ ስልጠናኸ እንታይ እዩ ኼጠቓልል ዘለዎ፧
ኣብ ንሓድሕድና ነስተብህልን ንተባባዕን
ጸገማት እናሃለወና ኽነሱ፡ ንኣምላኽ ብተኣማንነት ምእንቲ ኸነገልግሎ፡ ንሓድሕድና ኽንተሓጋገዝ እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
ከመይ ዝበልካ ኽትከውን ከም ዚግብኣካ ሕሰብ
ሰይጣን ስምረት ኣምላኽ ክንረክብ ኣይደልየናን እዩ። ነቲ ምስ የሆዋ ዘሎና ዕርክነት ክንዕቅቦ እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
ኤልሳእ ሰረገላታት ሓዊ ርእዩ—ንስኻኸ፧
ኤልሳእ ድልድልቲ እምነት ነበረቶ፡ ኣብ የሆዋ እውን ምሉእ ብምሉእ ይውከል ነበረ። ካብ ኣብነቱ እንታይ ክንመሃር ንኽእል፧
ካብ መዛግብትና
እቲ ንጉስ ባህ በሎ
ንጉስ ስዋዚላንድ፡ ንፍልጠት ሓቅታት መጽሓፍ ቅዱስ ብኸመይ ከም ዘማሰወሉ ኣንብብ።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- መንግስቲ ሱዳን ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ናብ ኤርትራ ክኣቱ ዝተረኽበ ሸቐጣት ብወግዒ ክህግር ጀሚሩ።
- ውሽጣዊ ጉዳይ ቤተ-ክርስትያን ተዋህዶ ኤርትራ ብዋናታቱ ዘይኮነ ብፖለትከኛታት ብጅሆ ተታሒዙ
- ማእከላይ መደበር ናይ’ቲ ኣብ መሬት ኤርትራ ኣትዩ ዘሎ ሰራዊት ግብጺ ማርሳ ተኽላይ ምዃኑ ተሓቢሩ
- መንግስቲ ሱዳን ክሊ ማያዊ ግዝኣተይ ብግብጽን ስዑዲ ዓረብን ተደፊሩ ክብል ናብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣመልኪቱ።
- ብኲናት ሕድሕድ ትሕመስ ኣብ ዘላ ሃገረ የመን ዝርከቡ ኤርትራውያን ኢትዮጵያውያን ህይወቶም ዘድሕን ሓገዝ ይሓቱ ኣለው።
- ኤርትራውያን ዝርከብዎም ዝተወሰኑ ስደተኛታት ካብ ሊብያ ናብ ኢጣልያ ተሰጋጊሮም።
- ሓደ ኢትዮጵያዊ ካብ ኤርትራ ናብ ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ዝተመልሰሉ ብግብረ ሽበራ ተጠርጢሩ ከም ዝተታሕዘ ተገሊጹ
- ህግደፍ ካብ 5 ታሕሳስ 2017 ጀሚሩ ኣብ ልዕሊ ዝተፈላለያ ትካላት ናይ ምዕጻው ስጉምቲ ይወስድ ከም ዘሎ ተፈሊጡ
- ጅቡትን ስዑዲ ዓረብን ወትሃደራዊ ምትሕግጋዝ ይገብራ ምህላወን ተገሊጹ
- ኣብ’ታ ቅሱን ፖለቲካዊ ኩነታት ዘይብላ ሃገረ ሊብያ ዝካየድ ዘሎ ንግዲ ደቂ-ሰባት መግትኢ ክግበረሉ ዝተፈላለየ ጻዕርታት ይግበር ኣሎ።
- ማእከላይ ኮሚቴ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ፡ (ህወሓት) ህልዊ ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ጸገሙ ንምፍታሕ ዝጀመሮ ዕጹው ኣኼባ ይቕጽል ኣሎ
- ኣንጻር’ቲ ኣብ ሊብያ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ዝካየድ ዘሎ ንግዲ ደቂ-ሰባት፡ ብተጣበቕቲ ሰብኣዊ ሰላት ዝተወደበ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ቅድሚ ቀጽሪ ቤት ጽሕፈት ኤምባሲ ሊብያ ኣብ ፈረንሳ ተኻይዱ።
- መንግስቲ ዓዲ እንግሊዝ ናብ ኤርትራ ንዝኣትው ዜጋታቱ መጠንቀቕታ ሂቡ
- ዕውት ናይ ፕሮፖጋንዳን ውደባን ወፍሪ
- ኣብ ሊብያ ሕጂ’ውን ብዙሓት ስደተኛታት ከም ዘለውን ኣዝዩ ሕማቕ ህይወት የሕልፉ ምህላዎምን ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 14 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 25 December 2017
ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ (ሕድሪ) ካብ 10 ክሳብ 16 ታሕሳስ 2017 ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤኡ ኣካይዱ።
ካልኣይ ጉባኤ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ (ሕድሪ) ኣብ ወርሒ ሕዳር ናይ 2016 ክካየድ ተመዲቡ ምድላዋት ጉባኤ ምስተጻፈፈ ካብ ቁጽጽር ወጻኢ ብዝኾነ ምኽንያት ንሓደ ዓመት ክሰጋገር ከም ዝተገደደ ፡ ሕጂ ግን ብዝተታሕዘሉ ግዜ መሰረት ካብ 10-16 ታሕሳስ 2017 ከም ዝተሰላሰለን ብ17 ታሕሳስ 2017 ኣብ ዘውጸኦ ደምዳሚ መግለጺ ኣፍሊጡ።
ካልኣይ ጉባኤ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ (ሕድሪ) ብዓለም ደረጃ ብሓፈሻ ብፍላይ ከኣ ኣብ ከባቢና ኣሉታዊ ጽልዋታት ከሕድሩ ዝኽእሉ ምዕባሌታት ኣብ ዝተኸስትሉ ከም ዝተኻየደ ዝገለጸ እቲ ደምዳሚ መግለጺ፡ ብፍላይ እቲ መራሒ ኣመሪካ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ንምሉእ ፖለቲካ ዓለም ከናውጽ ዝኽእል ውሳነ ዘመሓላለፉ ተወሲኽዎ ኩነታት ካብ’ቲ ዝነበሮ ዝያዳ ኣሰካፊ ኣብ ዝኾነሉ ከም ዝተጋበአ ኣረጋጊጹ።
ኩነታት ኤርትራ ብሰንኪ’ቲ ገባቲ መንግስታዊ ጉጅለ ዝኸተሎ ዘሎ ዘይቅኑዕ ፖለቲካዊ ምሕደራ ኣብ ኣዝዩ ሕማቕ ኩነታት ከም ዝርከብ፡ ኣተሃላልዋ ናይ’ቲ ምልኪ ኣልጊሱ ሕብረ ሰልፋዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት ክተክል ትጽቢት ዝገበረሉ ደምበ ተቓውሞ’ውን ኣሰካፊ ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ጉባኤ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ (ሕድሪ) ኣብ ምድንጓይ ጉዕዞ ኣርባዕተ ውድባት ናቱ ጸገም ከም ዝጸንሖ ብምምልካት፡ እቲ ልፍንታዊ ምሕዝነት ብቕልጡፍ ኣብ ግብሪ ክውዕል ድልውነቱ ከም ዘረጋገጸ፣ ኣብ መወዳእታ ድማ፡ እቲ ውድብ ዝምረሓሉ ፖለቲካዊ ፕሮግራምን ሕገ-ህንጻ ኣጽዲቑ ንክልተ ዓመት ዝመርሑ ኣባላት ማእከላይ ባይቶ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ብምምራጽ ከም ዝዛዘመን ሓቢሩ።
ኣብ ሊብያ ንህይወቶም ኣብ ዘስግእ ኩነታት ዝጸንሑ 74 ኤርትራውያን
ብደገፍ ጉዳይ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ናብ ኒጀር ከም ዝተሰጋገር ተፈሊጡ
ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ስደተኛታት ዝርከቡላ፡ ዕሙር ባርነታዊ ንግዲ ዝካየደላ፡ ሰላሙን ጸጥታኡን ከውሕስ ዝኽእል ማእከላይ መንግስቲ ኣብ ዘይብላ ሃገረ ሊቢያ፡ ገለ ዕድለኛታት ኣብ ጽላል ኣህጉራዊ ማሕበር ቀይሕ መስቀል፡ ገለ ዕድል ዘይገበሩ ድማ ኣብ ትሕቲ ሸፋቱ ወዲቖም ኣብ ከቢድ ስቓይ ካብ ዝርከቡ ኤርትራውያን 74 ቆልዓ ሰበይቲ ብደገፍ ላዕለዋይ ተጸዋዒ ጉዳይ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ናብ ኒጀር ተሰጋጊሮም ኣብ ተነጻጻር ደሓን ከም ዝርከቡ ረድዮ ጀርመን መደብ ቋንቋ ኣምሓርኛ ብ16 ታሕሳስ 2017 ኣፍሊጣ።
እዞም ብዘይ ዝኾነ ደጋፊ ኣብ ሊቢያ ኣብ ስቓይ ዝጸንሑ ዜጋታት ኤርትራ፡ 52 ትሕቲ ዕድመ ህጻናት፣ 21 ኣንስትን 1 ሰብኣይን ከም ዝኾኑ፡ ብመንገዲ ዩ ኤን ኤች ሲ ኣር ብ14 ታሕሳስ ናብ ኒጀር ከም ዝሰገሩ፡ እቲ ኣህጉራዊ ውድብ ገና ካልኦት ኣብ ሽግር ዘለው ስደተኛታት ብተመሳሳሊ ናይ ምስግጋር መደብ ከም ዘለዎ ምግላጹን ኣረጋጊጻ።
ትካል ጸጥታ ህግደፍ ኣብ ቀጽሪ እንዳማርያም ቤተ-ክርስትያን ኣስመራ
ካብ ዝርከብ መባእታን ካልኣይን ደረጃ ቤት ትምህርቲ 5 ካህናት ከም ዝኣሰረ ይግለጽ ኣሎ።
እቲ ቤት ትምህርቲ ብ1946 ማለት ቅድሚ 71 ዓመት ተሃኒጹ ስሩዕ ትምህርቲ ክህብ ከም ዝጸንሐ፡ ህድግለነ ዘይብሉ ጸረ-ህዝቢ ጉጅለ ህግደፍ ግን፡ ንመንግስቲ ኣረክብዎ ዝብል ትእዛዝ ከም ዘወረደሎም፡ ኮይኑ ግን ትእዛዙ ተቐባልነት ከምዘየረኽበ ስለዚ ከኣ ቅድሚ ኣስታት ክልተ ሰሙን ንሓሙሸተ ካህናት ኣሲሩ ከም ዝወሰደን መርበብ ሓበሬታ ኣሰና ጸብጺባ።
ካብ’ቶም ተመቚሖም ዘለው ካህናት፡ ሰበኻ ጉባኤ፡ ቀሺ ስምኦን ሃይለ ሃብተገርግስ፡ ቀሺ ጴጥሮስ ተኽለ ሃብቱ፡ ቀሺ ኣማኑኤል ሃይለ ሃብተገርግስን ዝርከብዎም ከም ዝኾኑን ኣፍሊጣ።
እቲ ኣረሜናዊ ስጉምቲ ኣብ ሓያሎ ወገናት ብሓፈሻ፡ ኣብ ትካላት ቤተ-ክርስትያን ተዋህዶ ድማ ብፍላይ ቁጠዐ ፈጢሩ ከም ዘሎ፡ ጳጳሳት ገዳም ደብረ ቢዘንን ወለዶ ክህነትን፡ ኣባላት ሰበኻ ጉባኤ ንዝወሰዱዎ ተባዕ ስጉምቲ ብምንኣድ፡ `ኣብ ቃልኩም ጽንዑ፡ ንሕና’ውን ኣብ ጎንኹም ኣለና ዝብል ደገፎም ከም ዝገለጽሎምን ኣረዲኣ።
ቤት ምህርቲ እንዳማርያም፡ ኣብ ዘበነ መግዛእቲ እንግሊዝ፡ ሃ/ስላሰን ደርግን ብዘይዕንቅፋት ንልዕሊ 70 ዓመት ኣገልግሎት ክህብ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ሎሚ ከምዚ ዝኣመሰለ ተጻብኦ ከጋጥሞ ንግፍዓውን ኢደ ወነናውን ተግባራት ጉጅለ ህግደፍ ዘነጽር ኣስነዋሪ ተግባር’ዩ።
መንግስቲ ኣመሪካ ንሓያሎ ኤርትራውያን ከባርር ኣብ ውሳነ ከም ዝበጽሐ፡
ጉጅለ ህግደፍ ድማ ንዜጋታቱ ኣብ ምቕባልን ዘይምቕባልን የዕለብጥ ከም ዘሎ ምንጭታት ይገልጹ ኣለው።
መንግስቲ ኣመሪካ ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ኣትዮም ንዝበሎም ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት ናይ ምጽራይን ምብራርን ስጉምቲ ይወስድ ከም ዘሎ፡ ኣስታት 700 ዝኾኑ ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ኣብ’ታ ሃገር ዝኣተው ኤርትራውያን ድማ ገለ ካብ’ቶም ግዳያት ምዃኖም ተፈሊጡ ከም ዘሎን ዝገለጹ እቶም ምንጭታት፡ ንኤርትራ ይመርሕ ኣለኹ ዝብል ጉጅለ ህግደፍ ግን ዜጋታትካ ተቐብል ኣይቅበልን ኣብ መንጎ ሕራይን እምብን የዕለብጥ ምህላውን ኣረዲኦም።
ጉጅለ ህግደፍ ዜጋታቱ ኣብ ምቕባል ዘዕጠጢ ዘሎ ተሸማጊሉ ብስም’ቶም ብሓይሊ ዝጥረዙ ዘለው ኤርትራውያን ገንዘባውን ካልእ ጠቕምን ንምርካብ ዝገብሮ ዘሕፍር ፈተነ ከም ዝኾነ፡ ድሮ ንገሊኦም ከም ዝቕበል ነገሊኦም ድማ ከም ዘይቕበል፡ ብዝረኽቦ ገንዘባዊ ጠቕሚ እናዓየር ሌላን ጉሌላን ይገብር ከም ዘሎን ይሕብሩ።
ኣብ ህልዊ ፖለቲካዊ ኩነታት ኤርትራን ቅድም ክብል ካብ ሃገራት ግብጺ፣ ማልታ፣ ሊቢያን ሱዳንን ብሓይሊ ናብ ኤርትራ ዝተመልሱ ዜጋታት ኤርትራ እንታይ ከም ዘጋጠሞም እኹል ኣፍልጦ ዘለዎም ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት፡ ኤርትራውያን ናብ መንግስቲ ኤርትራ ኣሕሊፍካ ክወሃቡ የብሎምን። ምምሕዳር ትራምፕ ኣብ ውሳኔኡ ዳግመ ርእይቶ ይግበር። ሰብኣዊ መሰሎም የኽብር ዝብል ጎስጓሳት የካይዱ ከም ዘለውን ክፍለጥ ተኽኢሉ ኣሎ።
ሓደ ኢትዮጵያዊ ካብ ኤርትራ ናብ ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ዝተመልሰሉ
ብግብረ ሽበራ ተጠርጢሩ ከም ዝተታሕዘ ተገሊጹ።
ታደሰ ከርሰሞ ዝተባህለ ወዲ 51 ዓመት ኢትዮጵያዊ ኣብ ኤርትራ ጸኒሑ ናብ ዓዲ እንግሊዝ ክኣቱ እንከሎ ሂዝሮው ኣብ ዝተባህለ መዓርፎ ነፈርቲ ከም ዝተታሕዘ፡ ኣብ ዝተገብረሉ ምርመራ ድማ፡ ንፍሉይ ወተሃደራዊ ስልጠና፣ ጨመቶ ተኹሲ፣ ብኻራ ናይ ምጥቃዕ፣ ብደባይ ጉጅለታት ዝዝውተሩ ወተሃደራውን ጸጥታውን ስልቲ ንምምሃር ዘገልግሉ ሰነዳት ኣብ ኮምፒተሩ ከም ዝተረኽበን ረድዮ ኤረና ብ18 ታሕሳስ 2017 ጸብጺባ።
ታደሰ ከርሰሞ ብ2009 ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ከም ዝኣተወ፡ ነዚ ወተሃደራዊ ሰነዳት ካበይ ኣምጺእካዮ ስለምንታይ’ከ ሒዝካዮ ዝብል ብቤት ፍርዲ ንዝቐረበሉ ሕቶ፡ ኣነ ኣብ ኢንተርኔት ዝረኸብክዎ ሰነዳት ኣውሪደ ናይ ምስናድ ልምዲ ኣለኒ ዝብል መልሲ ከም ዝሃበ፡ ኣኽባሪ ሕጊ ግን ንመልሱ ከምዘይተቐበሎን ኣረዲኣ።
ታደሰ ካብ ታሕሳስ 2015 ክሳብ መስከረም 2016 ኣብ ዝነበረ ግዝያት፡ ብመንገዲ ግብጺ፣ ብተደጋጋሚ እዋን ናብ ኤርትራ ከምዝተመላለሰ ዘመልከተ ኣኽባር ሕጊ፡ እቲ ሰነዳት ምስ ናይ ኤርትራን ኢትዮጵያን ጉዳይ ዝተኣሳሰር ክኸውን ይኽእል’ዩ ዝብል ጥርጠራ ከምዘለዎ ብምግላጽ፡ ኣብ ብሪጣኒያ ፖለቲካዊ ዕቑባ ክሓትት እንከሎ’ውን ኣንጻር ኣብ ስልጣን ዘሎ መንግስቲ ኢትዮጵያ መርገጽ ከም ዘለዎ ኣመዝጊቡ ምንባሩ ብምጥቃስ፡ እዚ ሰብ ኣባል ናይ’ቶም ብመንግስቲ ኤርትራ ዝድገፉ ተቓወምቲ ውድባት ኢትዮጵያ ክኸውን ይኽእል’ዩ ከም ዝበለን ሓቢራ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝዳሎ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 20-12-2017
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ህይወት ህፃውንቲ ንምድሓን ኣብ መንጎ መንግስታትን ሃገራትን ምርጫ የበለይን ኢሎም ቁፅሪ ሓደ ሃፍታም ቢል ጌትስ።ትካሎም ክሳብ ሎሚ ኣብ ኢትዮጵያ ብዝሰርሖ ሕጉስ ምዃኖምን ተወሳኺ መደባት ንምዝርጋሕ እውን ከምዝደልዩን ገሊፆም።ናይ ክብሪ ዶክትሬት ድግሪ ካብ ኢድ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ተቐቢሎም ኣለው።
ኣቦ መንበር ፋውንደሽን ቢሊን ሜሊንዳ ጌትስን ከምኡ እውን ብሃፍቶም ኣብ ዓለም ኣብ ቁፅሪ ሓደ ዝተሰርዑን ቢል ጌትስ ሎማዕንቲ ሓሙስ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሆቴል ሸራተን ኣብዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ትካሎም ሓገዝ ኣብ ዝህበለን ሃገራት ዘለው ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ግምት ዘእቲ እንተኾይኑ ተሓቲቶም ህይወት ህፃናት ንምትራፍ ኣብ ሃገራት ምርጫ ኣይገብርን ኢሎም።
ኣብ ኩለን ሃገራት ዝርከቡ ህፃውንቲ ብህይወት ናይ ምንባር መሰል ስለዘለዎም ንኣብነት ህፃውንቲ ብሕማም ንፎዮ ከይሞቱ ኣብ ሰሜን ኮሪያ ክታበት ክውሃብ ብገንዘብ ሓጊዝና ኢና ኢሎም።ብዛዕባ መንግስቲ ሰሜን ኮሪያ ፅቡቕ ዝብሃል ብዙሕ ነገር ዘሎ ኣይመስለንን ዝበሉ ቢል ጌትስ ብምስዓብ ‘’ሕማቕ መንግስቲ ስለዝኾነ ህፃውንቲ ሰሜን ኮሪያ ብምኽንያት ንፊዮ ህይወቶም ክስእኑ የብሎም’’ኢሎም።
ኣሽንዃይዶ መንግስታት ኣብዘለዎም ሃገራት መንግስቲ ኣብዘይብሎም እውን ንሓደጋ ዝተቓልዑ ህፃናት ንምድሓን ትካሎም ከምዝሳተፍ ይገልፁ ቢል ጌትስ።
ትካሎም ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዘፈራት ጥዕናን ሕርሻን ን15 ዓመታት ዝኣክል ሰፊሕ ሓገዝ እናገበረ ይርከብ።ቢል ጌትስ ኣብ ክልቲኦም ዘፈራት ኣብ ኢትዮጵያ ብዙሕ ምምሕያሽ ተራኢዩ’ሎ ይብሉ።
ኣብ ምርባሕ ከፍቲ ሓድሽ ፕሮግራም ንምዝርጋሕ ይሕሰበሉ ከምዘሎ እውን ዕላዊ ገይሮም።
ይስርሑ ብዘለው ፕሮጀክትታቶም ብዙሕ ምምሕያሽ ምርኣዩ ኣዚዮም ሕጉስ ምዅናምን ምርባሕ ከፍቲ ኣብ ዝኣመሰሉ ሓድሽቲ መርሃ-ግብርታት እውን ስራሕ ንምጅማር ምስ መንግስቲ ምምኽኻር እናካየድና ንርከብ ኢና ኢሎም።
ሎማዕንቲ ሓሙስ ኣብ ዩኒቨርስቲ ኣዲስ ኣበባ ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስቲ ኣብዝተረኸብሉ ስነርዓት ካብ ኢድ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ዝተቐበልዎ ናይ ክብሪ ዶክትሬት ድግሪ ከምዘሕጎሶምን ዝለዓለ ኽብሪ ከምዝተሰምዖምን ገሊፆም።
ኣብ ኢትዮጵያ ከምዝኣመሰላ ዝንቀሳቐሱለን ሃገራት ከምዚ ዝበለ ድግሪ ምርካበይ የኹርዐኒ፤ናይ ብሓቂ ድግሪ እውን ስለዘይብለይ ናይ ክብሪ ድግሪ ምርካበይ ናይ ትምህርቲ ናይ ምስክር ወረቐተይ ዘጠናኽረለይ እዩ ኢሎም ብምስዓብ ቢል ጌትስ።
ብዓልቲ ቤቶም ሜሊንዳ ጌትስ ካብኦም ብዝበለፀ ናብ ኢትዮጵያ ብዙሕ ግዜ ከምተመላለሳ ተዛሪቦም።
ፋውንደሽ ቢሊን ሜሊንዳን ጌትስ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ መዳይ ጥዕናን ሕርሻን ብዙሕ ኣማእቲ ሚሊዮን ዶላር ዝግመት ገንዘብ ከምዝሓገዘ ተፈሊጡ’ሎ።


text:
ወልፊ ብክልተ መልክዕ ክንርእዮ ንኽእል ኢና። እቲ ሓደ “ወልፊ’’ እንትብሃል ቀልጢፉ ናብ ሓሳብና ዝመፅእ ኣሉታዊ ጎድኒ ወልፊ ንብሎ ከም ሽጋራ ምትካኽ፣ ኣልኮላዊ መስተ ምስታይ፣ ጠላዕን ሕምየትን ዝኣመሰሉ ኣብ ጥዕና፣ ቁጠባውን ማሕበራውን ጠንቂ ዝኾኑ። እቲ ካልኣይ ድማ እውንታዊ ጎድኒ ወልፊ ምቑጣብ ገንዘብ፣ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ስፖርት ፣ ምንባብ መፅሓፍን ዝኣመሰሉን ማሕበራውን ቁጠባውን ረብሓ ዘለዎምን እዮም። እቶም ወልፍታት ሱቕ ኢሎም ካብ ባይታ ተላዒሎም ኣብ ዝለዓለ ጠርዚ ዝበፅሑ ኣይኮኑን። ሓደ መዓልቲ ዝተጀመሩ እንትኾኑ ቀስ ብቐስ ናብ ወልፊ ዝሰጋገሩ እዮም ከም ኣገላለፃ ሙሁራን።
እቶም ኣብ ፎቶ እትርእይዎም ዘለኹም ወዲ 78 ዓመት ሮን ሂል ዝበሃሉ እንግሊዛዊ እዮም። ሓደ መዓልቲ ዝጀመርዎ ጉያ ብዘይ ምቁራፅ ንልዕሊ 52 ዓመት በቢመዓልቱ ክሳብ ሰለስተ ኪሎ ሜትሮ ብምጉያይ ዓለም ይፈልጦም። ሮን ሂል ኣብ ቀረባ እዋን ንነዊሕ እዋን ብምጉያይ ሓዱሽ ክብረ ወሰን ኣመዝጊቦም ክብል መርበብ ሓበሬታ ’’ፎክስ ኒውስ’’ ፀብፂቡ እዩ። እቲ መርበብ ሓበሬታ ሮን ሂል ሃገሮም ወኪሎም ኣብ ሰለስተ ውድድራት ኦለምፒክ ተሳቲፎም እዮም እውን ኢሉ። ካብቶም ዝተሳተፍሎም ውድድራት ድማ ኣብ 1970 ቦስተን ማራቶን ተዓዊቶም ነይሮም።
ስለዚ እቲ ካብ እዋን ናብ እዋን ዘዕበይዎ ስፖርት ወልፊ ኮይንዎም እዩ። በዚ ድማ ጥዕንኦምን ሰብነቶምን ጠንካራ ክኾኑ ኣኽኢልዎም እዩ። ንሕናኸ እንታይ ዓይነት ወልፊ ኣለና? እስኪ ንባዕልና ንፈትሽ እሞ ዘለና ባህሊ ምዕቛር ገንዘብ፣ ምንባብ መፅሓፍ፣ ምስራሕ ስፖርትን ዝኣመሰሉ ወልፍታት እንተሃሊዮምና ንቐፅለሎም። እንተዘይነይሮምና ድማ ናቶም እንግሊዛዊ ንከተሎም። ብኣንፃሩ ወልፍታትና ኣሉታውያን እንተኾይኖም ድማ ወዓል ሕደር እንከይበልና ነቛርፆም። ፅቡቕ ወልፊ ክህልወኩም እንተደኣ ደሊኹም ድማ ከምቶም ሰብ ሞያ ስነ ልቦና ዝብልዎ ንተኸታታሊ 30 መዓልቲ ብዘይምቑራፅ ኣብ ተመሳሳሊ ሰዓት ፈትንዎ።
ጓል ሰለስተ ዓመት ደራፊት
ህፃናት በቲ ምቁር ኣንደበቶም ይትረፍ እንትደርፉ እንትዛረቡ እውን ምስማዕ ኣዝዩ ደስ በሃሊ እዩ። ብፍላይ ኣብ ህፃንነት ዕድሚኦም ግጥምን ዜማን ኣፅኒዖም እንትደርፉ ምስማዕ ድማ ልዕሊ ኩሉ ይገርም። ኣብ ዕድመ ቖልዕቶም ክንደይ ቃላት ይፈልጡ ይኾኑ? ኢልካ እውን ክትሓስብ ይገብሩኻ እዮም።
እታ ኣብ ፎቶ እትርእይዋ ዘለኹም ኣቲቲ ጎታም ዝተበሃለት ኔፓላዊት ግና ኣብ ሰለስተ ዓመታ ብሄራዊ መዝሙር ሃገራ ሓዊሳ ትሽዓተ ደርፍታት ዝሓዘ ካሴት /ኣልበም/ ኣሕቲማ እያ። በዚ ድማ ኣብ 2011 ኣቖፃፀራ ፈረንጂ ክብሪ “ኣብ ንእሽተይ ዓመታ ደራፊት ዓለምና ’´ተባሂላ። በዚ ስርሓ ድማ ላዕለዎት ኣመራርሓ እታ ሃገር ጠጠው ኢሎም ዘጣቕዑላ እንትኾን ናእድኦምን ኣድናቆቶምን ድማ ብዝተፈላለየ መልክዕ ገሊፆምላ እዮም። ሓደ ደራፊ እቲ ሃገር ድማ “ እዛ ቆልዓ ግጥምታት እቲ ደርፊ ኣፀቢቓ ንምፅናዕ ፅቡቕ እዝኒ ኣለዋ፣ ህርመት ዜማ ላዛ ሓሊያ ምድራፍ እትኽእል ፍልይቲ ፍጥረት እያ’’ ክብል ናእድኡ ገሊፁላ።
መርበብ ሓበሬታ ’’ጊነስ’’ መፅሓፍ ከምዝበሎ ኣቲቲ ኣብ ቖልዕነት ዕድሚኣ ክትደርፍ ዝኸኣለት ጓል ውሩይ ደራፊ እቲ ዓዲ ዝኾነ ኡዳብ ኬ.ሲ ፀሊዪዋ እዩ። ንስኹም ከ! ድልየትን ባህግን ደቅኹም እንታይ ምዃኑ ተረዲኢኹም ዝሓገዝኩሞ ነገር ኣሎ ዶ? እምበኣርከስ ደቖም ጉድና ጎድኒ ትምህርቶም ሓደ ከማዕብልዎ ዝግባእ ተውህቦ ስለዘለዎም ይሓግዝዎም ዝብል መልእኽትና እዩ።


text:
“ፖላንድ ከም ቀደም ሎሚ እውን ኣብ ኤውሮጳን ዓለምን ናይ ምትሕብባርን ርህው ማዕጾን እንጋደን ትእምርቲ ኰይና ክትቕጽል” ናይ ፓላንድ ብፁዓ ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ናይ ማሕበራዊ ጉዳይ ዝከታተል ድርገት ክርስቲያናዊ ሃገራውነት ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ ዘውጽኦ ሰነድ ከምዘመልከተ ዝሓበረ ሲር ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣስዒቡ እቲ ሰነድ ዕለት 28 ሚያዝያ 2017 ዓ.ም. ብወግዒ ብናይ ፖላንድ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ብፁዕ ኣቡነ ስታኒስላው ጋደችኪን ናይቲ ቤት ምኽሪ ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ኣቡነ ኣርቱሮ ሚዚንስኪ ብዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ቀንዲ ሓሳቡ ከምዝተዘርዘረን እቲ ሰነድ ገና ተሓቲሙ ከይተዘርግሔ ድሮ ነቲ ዝተውሃበ ጋዜጣዊ መገልጺ መሰረት ናይ ውሽጥን ወጻእን መራኸቢ ብዙሃን ሰፊሕ ትንተና ይወሃበሉ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
እቲ ንካልኦት ሃገራት ማሕበረሰብ ዝነጽግ ብሔርተይናነትን ኢጐነትን እምቢ ምባል
ብፁዓን ጳጳሳት ፖላንድ ነቲ ኢጐነትን ኣሉታዊ ብሔርተይናነትን ዝወልዶ ኣሉታዊ ሃገራውነት ዝቃወምን ዝእርምን እወታዊ ዝዀነ ሃገራውነት ክተባባዕ ከምዝግብኦ ብምዝኽኻር እዚ ድማ ካብቲ ኣብ ቅድሚ ናይ ካልኦት ሃገራት ማሕበረሰብ ገዛእ ርእስኻ ካብ ምዕጻው ፈተና ዘርሕቕ እዩ ቢሎም፡ ፍቕሪ ሃገር ኣብቲ ኵላዊ ፍቕሪ እግዚኣብሔርን ሰብን ዝተማእከለ ክኸውን ከምዘለዎ ገሊጾም ፖላንድ ኣብ ዝሓለፉ ዘመናት ሃይማኖታውን ባህላውን ምቅብባልን ምክብባርን ዝሰፍፈነላ ሃገር ምዃና ዝገልጻ ኣብ ጎቦ ካሲኖ ዘሎ ምእንቲ ሰላም ዝወደቑ ተወለድቲ ፖላንድ ካቶሊካውያንን እስላምን ኦርቶዶክስን ኣይሁዳውያንን ኢኣማንያንን ዝተቐብርሉ ስፍራ ዝምስክሮ ክቡር ዋጋ ፈጺሙ ከይዝንጋዕን ምስ ካልኦት ኣህዛብን ባህልታን ምትሕብባር ዘተባብዕ ርህው ማዕጾ ዘንብር እወታዊ ሃገራውነት ሎሚ ከም ቀደም ኣዚዩ ኣገዳሲ እዩ ከምዝበሉ ዚር ናይ ዜና ኣገልግሎ ሓቢሩ።


text:
ኣብ ዓለም እቲ ዝነውሐን ዝዓበየን ድልድል ንግልጋሎት በቂዑ
ኣብ ደቡብ ምብራቕ ቻይና ትርከብ ግዝኣት ጉዋዝ ኣብ ቻይና ካብ ዘለው 10ተ ዓበይቲ ድልድላት ነቶም 7ተ ዝወነነት እንትኾን ሕዚ ድማ ኣብ ዓለም እቲ ዝነውሐ ድልድል ቤቻንጃንግ ኣመሪቓ ንትራፊክ ኽፉት ገይራ ኣላ።
1ሽሕን 341 ንውሓት ዘለዎ ኾይኑ ካብ መሬት 365ሜትሮ ልዕል ኢሉ ከምዝተሃነፀ’ዩ ዝግለፅ።ሰለስተ ዓመታት ህንፀት ዝወሰደ እዚ ድልድል ልዕሊ 130ሚሊዮን ዩሮ ወይ ድማ 146.7ሚሊዮን ዶላር ወዲኡ ኣሎ።
ምስ በዓል 200 ደብሪ ህንፃ ዝመጣጠን ከምዝኾነ ዝተነገረሉ እዚ ድልድል ቅድም ክብል ኣብ ቻይና ግዝኣት ሁቢ ዝርከብ ድልድል ሩባ ሲዱ ሒዝዎ ዝፀንሐ ክብረ ወሰን ክምንዝዕ ክኢሉ ኣሎ።
እዚ ሓዱሽ ድልድል ቻይና ኣብ ጎቦታት ንዝርከባ ግዝኣታት ጉዋዝን ዩናን ዘራኽብ ኮይኑ ቅድም ክብል ኣብ ሞንጎ ክልቲኣን ግዝኣታት ይወስድ ዝነበረ ጉዕዞ 5ተ ሰዓታት ናብ ሓደ ሰዓትን ፈረቃን ዘሕፅር’ዩ።
ብዘይካ እዚ ቻይና ንውሓት መንገዲ ባቡር ሃገራ ሕዚ ካብ ዘለዎ ኣስታት 19ሽሕ ኪሎ ሜትሮ ኣብቶም ዝቕፅሉ 3ተ ዓመታት ናብ 30ሽሕ ኪሎ ሜትሮ ንምዕባይ ፍርቂ ትሪሊዮን ዶላር ከምዝሰልዐት’ዩ ዝግለፅ።
እዚ 80ሚኢታዊ ዓበይቲ ከተማታት እታ ሃገር ብመንገዲ ባቡር ክራኸባ ከምዝገብር ፀብፃባት ይገልፁ።


text:
ናይ ኣሜሪካ ፕረዝደንት ዶናልድ ትራሞፕ ንናይ ሩስያ መዘነኦም ብራዲሚር ፑቲን ብዛዕባ’ቲ ሩስያ ኣብ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ፕረዝደንታዊ ምርጫ ኣሜሪካ ጣልቃ ኣትያ ዝብል ክሲ ኣትሪረ ክልተ ጊዜ ሓቲተዮም’የ ስለዚ ሕጂ ምስ ሞስኮ ሃናጺ ርኽብ ንምፍጣር ንቅድሚት እንደፍኣሉ ጊዜ’ዩ ክብሉ ትማሊ ገሊጾም።
ብኻልእ ዜና ኸአ ዓብይ ወዲ ፕረዝደንት ትራምፕ ኣብ እዋን’ቲ ምርጫ ወፍሪ ምረጹኒ ሓጋዚ ሓበሬታ ንምርኻብ ምስ ቤተ መንግስቲ ሩስያ ርኽብ ዘለዋ ጠበቃ ተራኺቡ ከምዝነበረ ትማሊ ገሊጹ’ሎ።
ፕረዝደንት ትራምፕ ካብ ዋዕላ ብ ጠባ ዝበልጸጋ ሃገራት ጉጅለ 20 ካብ ሃምቡርግ ጀርመን ናብ ዋሽንግተን ዲሲ ድሕሪ ምምላሶም አብ ናይ ትዊተር መልእኽቶም ፑቲን አብ ምርጫ ኣሜሪካ ጣልቃ ናይ ምእታው ጉዳይ ዝኾነ ግደ ከምዘይነበሮም አትሪሮም ከምዝነጸጉን ገሊጾም ኣለው።
አዛዚ ዋይት ሃውስ ሪነስ ፕሮግባስ ንትካል ዜና ፎክስ ከምዝበልዎ ፕረዝደንት ፑቲን ኣብ ምርጫ ኣሜሪካ ኢደይ ኣየእተኹን እንተበሉ ፕረዝደንት ትራምፕ ግን ገጺሞም ኣይኣመንዎም ኢሎም።


text:
ብሰንኪ ምጥርናፍን ምውዳድ ንዓኡ ዘድሊ ትሕተ-ቅርጽን ካልእ ቀረባትን፡ ከምተን ካልኦት ኮለጃት ኣብ ግቡእ ግዜአን ከይጀመራ ዝጸንሓ ኮለጅ ጥበባትን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን ኮለጅ ንግድን ስነ-ቊጠባን፡ ካብ ሎሚ 10 ጥሪ – ኣብ ዓዲ-ቐይሕ ተደኲኑ ኣብ ዝርከብ ህንጻ፡ ስሩዕ ኣካዳሚያዊ ትምህርቲ ክጅምራ እየን።
ዲን ኮለጅ ጥበባትን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን ዶክተር ወልደትንሳኤ ተወልደ ብቴለፎን ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣብ’ዚ ዓመተ-ትምህርቲ ናይ 2017/2018፡ እቲ ኮለጅ – 8 ናይ ዲግሪን 2 ናይ ዲፕሎማን ኣብ ዝርከቦ መደባት ትምህርቲ፡ 1747 ተመሃሮ ከምዝሳተፉ ገሊጹ።
ኣብ ዝሓለፈ 13 ዓመታት ኣብ ሓልሓለ ኣብ ዝተደኰነ ህንጻታት ኣገልግሎት ክህብ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ሎሚ ዓመት ናብ ዓዲ-ቐይሕ ግዒዙ ዝርከብ ኮለጅ ንግድን ስነ-ቊጠባን ድማ፡ ኣብ 5 ናይ ዲግሪን 4 ናይ ዲፕሎማን ፕሮግራማት ዝሳተፉ 750 ተመሃሮ ሒዙ ተበጊሱ ከምዘሎ፡ ዲን ናይ’ቲ ኮለጅ ዶክተር እስቲፋኖስ ሃይለማርያም ሓቢሩ።
ኣብ ዝሓለፈ 13 ዓመታት ኣብ ሓልሓለ ኣብ ዝተደኰነ ህንጻታት ኣገልግሎት ክህብ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ሎሚ ዓመት ናብ ዓዲ-ቐይሕ ግዒዙ ዝርከብ ኮለጅ ንግድን ስነ-ቊጠባን ድማ፡ ኣብ 5 ናይ ዲግሪን 4 ናይ ዲፕሎማን ፕሮግራማት ዝሳተፉ 750 ተመሃሮ ሒዙ ተበጊሱ ከምዘሎ፡ ዲን ናይ’ቲ ኮለጅ ዶክተር እስቲፋኖስ ሃይለማርያም ሓቢሩ።


text:
ህዝባዊ ኣኼባ ኤርትራዊ ሃበራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ – ኣብ ፍራንክፈርት።
ኣቦ መንበር ኣሳናዳኢት ሽማግለ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዶ/ር በሺር ኢስሓቕን ኣባል ሃገራዊ ባይቶ ዶ/ር ዮሱፍ ብርሃኑን እቲ ንነዊሕ እዋን ብተደጋጋሚ ክናዋሕ ዝጸንሐ መስርሕ ምስንዳእ 2ይ ጉባኤ ሃገራዊ ባይቶ ኣበይ ኩነታት በጺሑሎ ንክጁሎም ንኣባላቱን
ኣቦ መንበር ኣሳናዳኢት ሽማግለ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዶ/ር በሺር ኢስሓቕን ኣባል ሃገራዊ ባይቶ ዶ/ር ዮሱፍ ብርሃኑን እቲ ንነዊሕ እዋን ብተደጋጋሚ ክናዋሕ ዝጸንሐ መስርሕ ምስንዳእ 2ይ ጉባኤ ሃገራዊ ባይቶ ኣበይ ኩነታት በጺሑሎ ንክጁሎም ንኣባላቱን ደገፍቱን ኤ ሃ ባ ንዲ ለ ኣብ ጀርመን ንምሕባርን ምብራህን ካብ ህዝቢ ዝቐርቡ ሕቶታትን ርእይቶታትን ደጋፊ ይኹን ነቓኣፊ ሓሳባት ንምቕባልን ምስማዕን ንዕለት 15 01 2017 ዓ ም ኣገዳሲ ህዝባዊ ኣኼባ ጸዊዖም ስለ ዘለዉ ኩሉ ኣገዳስነትን ቀጻልነትን ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደ ሞክራስያዊ ለውጢ ዘገድሶ ኤርትራዊ ኣብዚ ተጸዊዑ ዘሎ ኣኼባ ተረኺቡ ኣፍል ጦኡ ከዕዝዝን ሃናጺዩ ዝብሎ ሓሳቡ ከካፍልን ብኣኽብሮት ንዕድምን ንጽውዕን።
ዕለት 15 ጥሪ 2017 ዓ ም (15 01 2017ዓ ም)
ስዓት 13:00 (ሰዓት ሓደ ድሕሪ ቀትሪ)
ቦታ Saalbau Niederad
Heinrich-Stahl Strasse 3
65934 Frankfurt Am Main
ብደሓን ምጹ
ኣዳለውቲ


text:
ቃለ መጠይቕ | ብረንት ሸንክ
ሓደ ተመራማሪ ኢኮሎጂ ብዛዕባ እምነቱ ዝገለጾ
ብረንት ሸንክ ኣብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ዚነብር ጡረታ ዝወጸ ብዓል ሞያ ኣከባቢ እዩ። ኣብ መንጎ ኣትክልትን እንስሳታትን ኣከባብን ብዛዕባ ዘሎ ሓድሕዳዊ ጽግዕተኛነት ከኣ መጽናዕቲ ይገብር ነይሩ እዩ። ስለምንታይ እዩ ኣብ ፈጣሪ ዚኣምን፧ ንቕሑ! ብዛዕባ እቲ ንሱ ዜጽንዖ ስነ ፍልጠትን እምነቱን ሓቲታቶ ኣላ።
ኣተዓባብያኻ ኸመይ እዩ፧
ኣቦይ መካኒካዊ መሃንድስ እዩ ነይሩ። ብዙሕ ግዜ፡ ብዛዕባ ሕሳብን ስነ ፍልጠትን ብውዕዉዕ ስምዒት ይዛረበኒ ነይሩ። ቈልዓ ኣብ ዝነበርኩሉ እዋን፡ ኣብቲ ኣብ ጥቓ ገዛና ኣብ ኒው ፓሪስ፡ ኦሃዮ፡ ሕ.መ.ኣ. ዚርከብ ወሽመጥ ማያትን ራህያታትን ዝነበሩ ኣትክልትን እንስሳታትን ይምስጠኒ ነይሩ። ስለዚ፡ ናብ ዩኒቨርሲቲ ፐርዱ ምስ ኣተኹ፡ ኢኮሎጂ ኸጽንዕ ወሰንኩ።
ብዛዕባ ሃይማኖት ተገዳስነት ነይሩካዶ፧
እወ ነይሩኒ። ኣቦይ ንሃይማኖት ሉተራን ከጽንዕ የተባብዓኒ ነይሩ። ሓደ ኻብቲ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ መጀመርታ እተጻሕፈሉ ቛንቋታት ዝዀነ ኪኒ ዚብሃል ተራ ግሪኽኛ ኣጽኒዐ እየ። ንመጽሓፍ ቅዱስ ድማ ብዙሕ ኣኽብሮት ኣማዕቢለ እየ።
ብዛዕባ ኽልሰ ሓሳብ ፍልቀት እንታይ ርእይቶ ኣሎካ፧
ቤተ ክርስትያንና ተቐቢላቶ ነይራ እያ። መሳርሕተይ ይኣምኑሉ ነይሮም እዮም። ስለዚ፡ ሕቶ ኣይፈጠረለይን ነይሩ። ግናኸ፡ ኣብ ኣምላኽ እውን እኣምን ነይረ እየ። ክልቲኡ እምነት ይሰማማዕ እዩ ዚብል ዘይንጹር ሓሳብ ነይሩኒ። ንመጽሓፍ ቅዱስ ኣኽብሮት እኳ እንተ ነበረኒ፡ ካብ ኣምላኽ ከም ዝመጸ ግና ኣይመስለንን ነይሩ።
ነቲ ብዛዕባ መጽሓፍ ቅዱስ ዘሎካ ርእይቶ ዝቐየሮ እንታይ እዩ፧
ስቲቭን ሳንዲን ዚብሃሉ ኽልተ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ንዓይን ንደቢ ሰበይተይን መጹና። መጽሓፍ ቅዱስ ናይ ስነ ፍልጠት መምሃሪ መጽሓፍ እኳ እንተ ዘይኰነ፡ ብስነ ፍልጠታዊ መዳይ ልክዕ ምዃኑ ኣርኣዩና። ንኣብነት፡ ብዛዕባ ኣምላኽ፡ “ንሱ እዩ ኣብ ልዕሊ እታ ኸባብ ምድሪ ዚቕመጥ” ይብል። (ኢሳይያስ 40:22) “ንምድሪ ኣብ ገለ ዜብሉ የንጠልጥላ” እውን ይብል። (እዮብ 26:7) ኣብቲ ግዜ እቲ፡ ካብ ሳተላይት ብእተሳእለ ፎቶግራፍ ገይረ ኢኮሎጂ አጽንዕ ነበርኩ፣ ስለዚ፡ እዚ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ መሰጠኒ። እዚ ኸኣ፡ ዋላ ሓደ ሰብ ነታ ኣብ ገለ ዘይብሉ እተንጠልጠለት ከባብ ምድሪ ቕድሚ ምስኣሉ፡ ነዊሕ ይገብር እዩ ተጻሒፉ። ኣነን ብዓልቲ ቤተይን ምስ ስቲቭን ሳንዲን ኴንና መጽሓፍ ቅዱስ ከነጽንዕ ከለና፡ እተፈጸመ ትንቢታትን ግብራዊ ዚኸውን ምኽርን ዜዕግብ መግለጺታትን ፈለጥኩ። በብቝሩብ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ቃል ኣምላኽ ምዃኑ ኣመንኩ።
ብዛዕባ መበቈል ህይወት ዝነበረካ ሓሳብ መዓስ ቀይርካዮ፧
ሓደ እዋን፡ ስቲቭ ነቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ፡ “እግዚኣብሄር ኣምላኽ ከኣ ንሰብ ካብ ሓመድ ምድሪ ገበሮ” ዚብል ንጹር ሓሳብ ኣርኣየኒ። (ዘፍጥረት 2:7) እቲ ቐዳማይ ሰብ እተሰነደ ታሪኽ ህይወት ኣለዎ። እዚ ኸኣ፡ ‘መጽሓፍ ቅዱስ ምስ ስነ ፍልጠታዊ ሓቅታት ይሰማማዕ ድዩ፧’ ዚብል ሕቶ ኣበገሰለይ። ስቲቭ ድማ ነቲ ጕዳይ ምርምር ክገብረሉ ኣተባብዓኒ፣ ኣነ እውን ከምኡ ገበርኩ።
እሞ ብዛዕባ ፍልቀት እንታይ ፈሊጥካ፧
ብዙሕ ነገራት። ሓደ ጥራይ እኳ እንተ ጠቒሰ፡ ክልሰ ሓሳብ ፍልቀት ንመበቈል እተፈላለየ ጅር እዩ ኺገልጽ ዚፍትን። ህይወታውያን ከኣ ብኸም ልብን ሰናቡእን ኣዒንትን ዝኣመሰለ ብውጽኢታዊ ኣገባብ ዚዓዪ ኣካላት እዮም ቈይሞም። ኣብ ማይክሮስኮፓዊ ጽፍሒ እውን፡ ኣብ ውሽጢ ዋህዮታት ብመስተንክራዊ መገዲ እተነድፉ ‘ማሽናት’ ኢና እንርኢ። ናይ እዚኣቶም ንድፊ ኻበይ መጺኡ፧ ብሉጽ ስርዓተ ማሽን ዘለዎም ህይወታውያን ብዝሓሸ ደረጃ ብህይወት ስለ ዚቕጽሉ፡ እቲ ብሉጽ ስርዓተ ማሽን ብኣውቶማቲክ ባዕሉ ኸም ዚሕረ፡ ፍልቀታውያን ይዛረቡ እዮም። እዚ ሓሳብ እዚ ግና፡ ‘እቲ ስርዓተ ማሽንከ ኻበይ መጺኡ፧’ ንእትብል ሕቶ ኣይምልሳን እዩ። ብዙሓት ተመራመርቲ ስነ ፍልጠት፡ ክልሰ ሓሳብ ፍልቀት ንዅሉ ሕቶታት ይምልስ ኢሎም ከም ዘይኣምኑ እውን ፈሊጠ እየ። ሓደ ፕሮፌሰር ስነ እንስሳ፡ ካብ ክልሰ ሓሳባት ፍልቀት ንሓዲኡ እኳ ኸም ዘይኣምነሉ ምስጢሩ ኣካፊሉኒ እዩ። ስራሑ ምእንቲ ኸይስእን ግና፡ ርእይቶኡ ብጋህዲ ኣይገለጸን።
ብዛዕባ ኢኮሎጂ ዘሎካ ፍልጠት ንእምነትካ የደልድሎዶ፧
እወ፡ የደልድሎ እዩ። ስራሐይ ብዛዕባ ሓድሕዳዊ ጽግዕተኛነት ህይወታውያን ዚግበር መጽናዕቲ የጠቓልል። ኣብ ምድሪ፡ ኵሎም ህያዋን ፍጥረታት ናይ ካልእ ጽግዕተኛ እዮም። ንኣብነት፡ ዕምባባታትን ኣናህብን ክንወስድ ንኽእል ኢና። ሕብርን ምዑዝ ሽታን ምጽምጸን ቅርጽን ዕምባባታት፡ ንኣናህብ ንምስሓብን ብጽገ ንምልካዮምን ተባሂሉ እዩ ተነዲፉ። ኣናህብ ከኣ ምጽምጸ ኪመጽዩን ጽገ ሓደ ዕምባባ ናብ ካልእ ተኽሊ ወሲዶም ኬጸግዩን ተባሂሎም እዮም ተነዲፎም። ብንጹር እምበኣር፡ ዕምባባታትን ኣናህብን ሓደ ነቲ ኻልእ ዜድልዮ ኸም ዜማልኡ ዀይኖም እዮም ተነዲፎም።
‘ኣብ ምድርና ዘሎ ብምሉኡ ስርዓት ህይወት ካብ ዕንወት ናብ ዝነበሮ ናይ ምምላስ ዓቕሙ፡ ህይወት ብኣምላኽ ከም እተነድፈት የእምነኒ እዩ’
ኣብ ስርዒት ኢኮ፡ ሓድሕዳዊ ጽግዕተኛነት ብዝሰፍሐ ደረጃ ንርኢ ኢና። ሓደ ስርዒት ኢኮ፡ ኣሽሓት እተፈላለዩ እንስሳታትን ኣትክልትን ባክተርያን ዕስን ዚርከብዎ ኮም ወይ ጕጅለ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ኵሎም እንስሳታት ምግብን ኦክስጅንን ንምርካብ ኣብ ኣትክልቲ ይምርኰሱ እዮም፣ መብዛሕትኦም ዕምባባ ዘለዎም ኣትክልቲ ኸኣ ኣብ እንስሳታት ይምርኰሱ እዮም። ዋላ እኳ ስርዒታት ኢኮ ኣዝዩ እተሓላለኸ እንተ ዀነ፡ ኣብኡ ዘለዉ ህይወታውያን ድማ ተነቀፍቲ እኳ እንተ ዀኑ፡ ንመዋእላት ብህይወት ኪቕጽሉ ይኽእሉ እዮም። ብብከላ ምስ ተጐድኡ እኳ ኸይተረፈ፡ ምንጪ እቲ ብከላ ምስ ተወገደ፡ ነዊሕ ከይጸንሐ ሓደ እተሓላለኸ ስርዒት ኢኮ ኸም ብሓድሽ ይምዕብል። ብዛዕባ እቲ ኣብ ምድርና ዘሎ ብምሉኡ ስርዓት ህይወት ካብ ዕንወት ናብ ዝነበሮ ናይ ምምላስ ዓቕሙ ኽሓስብ ከለኹ፡ ህይወት ብኣምላኽ ከም እተነድፈት እኣምን እየ።
ስለምንታይ ናይ የሆዋ ምስክር ኴንካ፧
ሰብኣዊ ሕብረተሰብ ንኣከባቢ ዜዕንወሉ መገዲ፡ ኣመና የተሓሳስበኒ ነይሩ። ስርዒታት ኢኮ ኻብ ዕንወት ናይ ምምላስ ዓቕሚ ኸም ዘለዎ እኳ እንተ ፈለጥኩ፡ ፈጺሙ ዘይጸንት ግና ኣይኰነን። ብመሰረት ቅዱሳት ጽሑፋት፡ ኣምላኽ ‘ነቶም መጥፋእቲ ምድሪ ኸም ዜጥፍኦም፡’ ካብ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ፈለጥኩ። (ራእይ 11:18) እዘን ቃላት እዚአን ንዓይ ኣገደስቲ እየን ነይረን። መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ምስ ቀጸልኩ፡ እቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዜቕርቦ ተስፋ ርግጽ ምዃኑ በብቝሩብ ኣስተውዓልኩ።
እምነተይ ንኻልኦት ምክፋል የሐጕሰኒ እዩ፣ ምስ ገሊኦም ተመራመርቲ ስነ ፍልጠት እውን መጽሓፍ ቅዱስ ኣጽኒዐ እየ። ወዲ 55 ዓመት ምስ ኰንኩ፡ ሰባት ነቲ ፈጣሪ ህይወትን ነቲ ንሱ ነዛ እተደንቕ ምድርና ዘለዎ ዕላማን ኪርድኡ ንምሕጋዝ ዚኸውን ዝያዳ ግዜ ምእንቲ ኽረክብ፡ ኣቐዲመ ጡረታ ወጻእኩ።


text:
ኣብ ቤት ማእሰርቲ ሰምበል ካብ ዝርከቡ ምስ ስርዓት ደርግ ዝሰርሑ ዝነበሩ መኮንናት 3 ሰባት ከምዝዓረፉ ተሐቢሩ። እቶም እሱራት ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 10 ዝነበሩ ኢዮም።
እዞም ዝዓረፉ ሰለስተ ሰባት ጠንቂ ሞቶም ንውሓት ማእሰርትን ንሱ ዘስዓቦ ዋሕዲ ጥዕናን ሙኻኑ እቶም ምንጭታት ገሊጾም። እቶም እሱራት ኣብ ዝተፈላለዩ እዋን ናይ 2017 ከምዝዓረፉ፤ ገለ ካብኦም ድማ ኣብ መጀመርታ ሰሙን ናይ ወርሒ ሓምለ ከምዝሞቱ እቶም ምንጭታት ሓቢሮም። እቶም ኣብ መጀመርታ ወርሒ ሓምለ ህይወቶም ዝሰኣኑ እሱራት ኣብ ሆስፒታል ሓሊበት ከምዝሞቱ እውን ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
እቶም እሱራት ምስዓረፉ ክሳብ እዚ ዜና ዝዳለወሉ ዘሎ ዕለት፤ ድሕሪ ዕረፍቶም ስድራቤቶም ንኣመዋውተኦም ይኹን ዝተቐብሩሉ ሰፈር ሓበሬታ ከምዘይተዋህቦም ዝገለጹ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ፤ ስድራቤት ናይቶም ንልዕሊ 26 ዓመታት ዝተኣሰሩ ግዳያት ሬሳ እውን ክርእዩ ፍቓድ ከምዝተኸልኡ ተሓቢሩ።
ብመሰረት ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ ክሳብ 60 ዝኾኑ ኣብ እዋን ስርዓት ደርግ ዘገልገሉ ጀነራላትን መኮንናትን ሲቪል ሰራሕተኛታትን መንግስቲ ኣብ ሰምበል ተኣሲሮም ምህላዎም ይፍለጥ። እዞም ንልዕሊ 26 ዓመት ብዘይሕጋዊ መስርሕን መሰል ምክልኻል ነብስን፤መሰል ምህላዉ ጠበቓታትን ተኣሲሮም ዘለዉ ዜጋታት፤ ኣብዚ እዋን እዚ ብሰንኪ ዕብየትን ጉድለት ጥእናን ኣብ ሕማቕ ኩነታት ከምዝርከቡ ተሓቢሩ።
እቶም እሱራት ነቲ ዝበደልናዮ ህዝቢ ይቕረ ሓቲትና ናብ ሕብረተሰብ ክንምለስ፤ ወይ ውን ናብ ሕጊ ኣቕርቡና እሞ ሓቅነትና ከዋጸኣና ኢሎም ኣብ ዝሓቱሉ እዋን ብሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ‘ብሰናይ ፍቓድናን ድልየትናን ኢኹም ትነብሩ ዘለኹም፤ ኣብ ሕጊ እንተትቐርቡ ፍርድኹም ሞት ምኾነ ፤ካብዚ ትነብርዎ ዘለኹም ንላዕሊ ፍታሕ የልቦን ‘ ዝብል መልሲ ከምዝሃብዎም እቶም ምንጭታት ገሊጾም።
ብኻልእ ወገን ብዙሓት ሓለፍቲ ሃገራዊ ድሕነት፤ ንስድራቤት ናይቶም እሱራት እንዳረኸቡ ካብ ማእሰርቲ ከነውጸኣልኩም ገንዘብ ኣምጽኡ፤ ብምባል ቤት ማእሰርቲ ዜጋታት ናብ ንግዳዊ መስርሕ ቀይሮሞ ምህላዎም እቶም ምንጭታት ገሊጾም።
ኣብ 1991 ክሳብ 500 ዝበጽሑ ኣብ እዋን ስርዓት ደርግ ዘገልገሉ ጀነራላትን መኮንናትን ሲቪል ሰራሕተኛታትን ኣብ ዓዲኻላ ከምዝተኣስሩ ዘዘኻኸሩ እቶም ምንጭታት፤ ኣብ 1995 ካብ ቤት ማእሰርቲ ዓዲዃላ ናብ ደሴት ናኹራ ከምዝሰገሩ ጸኒሑ ግን እቲ ቁጽሪ ናብ 60 ከምዝወረደ ሓቢሮም። ብዛዕባ ሃለዋት ናይቶም 440 ዝተፈለጠ ነገር ከምዘየልቦ ዝሓበሩ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ፤ ብዙሓት ምንጭታት ኣብ 1995 ተረሺኖም ዝብል ጥርጣረ ከምዘለዎም ገሊጾም።
ኩለን መንግስታት ብዝተፈላለዩ ምኽንያት ዜጋታት ይኣስራ ሙኻነን ዝፍለጥ እኳ እንተኾነ፤ ብዘይ ዝኾነ ፍርዳዊ መስርሕ እትኣስር ጥራይ ዘይኮነስ፤ ምሕረት ይኹን ኣሞኩሮ ዘይትህብ ሃገር ኤርትራ ጥራይ ሙኻና ይፍለጥ። 26 ኣመታት ዝገበሩ እሱራት ኣብትሕቲ ዝኾነ ይኹን ኩነት መግለጺ ክርከቦ ዘይክእል ጭካነ ሙኻኑ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት፤ ንሕልፈት ዝተኣስረ ሰብ ብመሰረት ዓለማዊ ሕግታት ኣብ 26 ዓመት ሕድገት ኪግበረሉ፤ ኣብ እዋን መዓልቲ ናጽነት ወይ ካልእ ኣጋጣሚታት ምሕረት ምሃብ ኣድማሳዊ ሕጊ ሙኻኑ ይገልጹ።
ብሰንኪ እቲ ኣብ ሕነ ዝነብር ህልኸና ኣመልን፤ ብስቓይ ሰባት ዝድሰት ሳዲስት ባህርያትን ፕረዚደንት ኢሳያስ ፤ ብዙሓት ዜጋታትን ስድራቤቶምን ግዳይ ስቅያት ነዊሕ ማእሰርቲን ብሰንኩ ዝስዕብ ስነኣእሙሮኣዊን ኣካላዊን ሕሰም ኮይኖም ምህላዎም ዝፍለጥ ኢዩ። ፕረዚደንት ኢሳያስ እዚ ሜላ እዚ ነቶም ዝኣስሮም ጥራይ ዘይኮነ፤ ንቤተሰብ ናይቶም ተኣሲሮም ዘለዉ ግዳያት እውን ንምስቓይ ዝጥቀመሉ ኣገባብ ሙኻኑ እቶም ምንጭታት ወሲኾም ኣፍሊጦም።


text:
Published: 27 July 2017
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላኽ ኣሜን።
መበል 19 ዓመታዊ ጉባኤ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ተዋሕዶ መንበረ ጵጵስና ሰሜን ኣሜሪካ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ሊቀ መላእኽት ቅዱስ ሚካኤል ሻርለት ኖርዝ ካሮላይና፡ "ኣነ ዝሓስበልኩም ዘሎኹ ሓሳብ እፈልጦ እየ፡ መፈጸምታን ተስፋን ክህበኩምሲ፡ ሓሳብ ደኃን እምበር፡ ናይ ክፉእ ኣይኰነን፡ ይብል እግዚኣብሔር” ኤርምያስ 29:11።“ ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ጥቕሲ ብፍሉይ መንፈስን ተስፋን ጉባኤኡ ብሰላም ዛዚሙ።
እዚ ካብ ሓሙስ ሓምለ 20 ጀሚሩ ብመስዋእቲ ቅዳሴ 23 ሓምለ 2017 (ካብ ሓምለ ፲፫ ክሳብ ፲፯, ፳፻፱ ዓ.ም) ሰንበት ዝተዛዘመ ዓብዪ መንፈሳዊ ጉባኤ ንኹሉ መዳይ ሕይወትናን ህሉው ኩነታት ቤተ ክርስቲያንናን ዝድህስስ ሃብታም ትሕዝቶ ዝሓቆፈ መልእኽታት እዩ ነይሩ። ካብ መላእ ኣመሪካ ብኣውቶብሳትን ነፋሪትን ዝመጹ ብዙሓት ኣጋይሽ ቀንዮም። ከም ውልቀ ሰብ፡ ከም ቤተሰብን ከም ቤተክርስቲያንን ኣብ ማሕበራውን መንፈሳውን ሕይወትና ዘጋጥሙናን ብድሆታትን፡ ብዓወት ኪንሰግሮም ዘኽእሉና ኣስተምህሮታት ብሰፊሑ ክቐርቡ ቀንዮም። ቅዱሳት ጽሑፋት፡ ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን፡ ታሪኽ ቅዱሳን ኣቦታት፡ ታሪኽ ሕዝብናን ምስቲ ናይ ዘመንና ዓምዩቕ ፍልጠት፡ ስልጣኔን ተክኖሎጅን እንዳዛመደ ኪቐረብ ዝቐነየ ትምህርትታት ነዚ ብኸቢድ ናብራ ስደትን፡ ቅልውላው ዝመልኦ ሕይወት ኤርትራዊ ሕብረተስብን ዝሓልፍ ዘሎ ሕዝብና ዓብዪ ስንቂ እዩ። ብኣካል ንዝተሳተፉ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ነቶም ኣብ ማዕዶ ኮይኖም ብናፍቖት ዝጽበይዎ ድማ ብረድዮ ተዋሕዶን ተለቪጅን ተዋሕዶ ኪመሓለለፍ ብመደብ ኪስነድ ቀንዩ፡ ግዜኡ ሓልዩ ድማ ኣብ ዝቕጽል ሰሙናት ኪዝርጋሕ እዩ። ኣብ ርእሲኡ ሃገረ ስብከት ሰሜን ኣመሪካ ካብ ዝሰርሓሉ ዘሎ ሓደ ተካእቲ ወለዶ ምምልማል እዩ። ኣብዚ ታሪኻዊ ጉባኤ፡ ኣብ ግዜ ቅዳሴ ካብ ኣንበብቲ ክሳብ ዲቁና በብደረጃኦም ብብፁእ ኣቡነ መቃርዮስ ዝተቐብኡ ደቅና ድማ ከምቲ ኣጀማምራኦም መወዳእታኦም ኪጽብቕ ወትሩ ኣብ ጸሎት ክንዝክሮም ይግባእ።
ንህሉው ኩነታት ቤተ ክርስቲያንናን ኩነታት ቅዱስ ኣቡነ እንጦንዮስን ዝምልከትውን ብደቒቕ ኪዝተየሉ ቀንዩ። ውጽኢት ናይ ልዕሊ ዓሰርተ ሓደ ዓመታት ሕጊ-ኣልቦነት ኣብ ውሽጢ ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ኤርትራ፡ ብስጋን መንፈስን ሕሰም፡ መቕዘፍቲ፡ መርገም፥ ተደራራቢ ጓህን ምፍልላይን ምውላዱ መግለጺ ዘየድልዮ ርእስና ኣድኒንና፡ ብተስፋ ሙቕራጽ ተዋሒጥና ንሓልፎን ንነብሮን ዘሎና መሪር ሕይወት እዩ። እቲ ቅሉዕ ገበን መድኃኒት ዘይብሉ ኣይኮነን። እቲ ፈውሲ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽን ሕዝብን ልባውን ሓቀኛን ጣዕሳን ምግባር እዩ።
እቶም ሕጊ ኪምህሩ ዝግብኦም፡ ሕጊ ዘፍረሱ ጳጳሳት ቤተ ክርስቲያንና ካብ ኃዋርያዊ ሰንሰለታ ኪትብተኽ፡ ሕዝብና ኣብ ነንሕድሕዱ ኪፋላለ፡ ውሉደ ክህነት በቲ ተሰኪሞሞ ዘሎዉ መዓርግ ኣብ ቅድሚ ሕዝቢ ኪሓፍሩን ኪስቐቁን ጌሮሞ ከብቅዑ ኣብ ክንዲ ብግልጺ ይቕረታ ምሕታት፡ ብምኽሪ ፖለቲከኛታት እንዳኸዱ ዝገብርዎ ዘሎዉ ድራማ እንታይነቶም ካብ ምግላጽ ሓሊፉ ዘምጽኦ ፋይዳ የሎን። ፖለቲከኛታት ሃገርና ድማ፡ ብሰንኪ ሕጊ ኣልቦነትን ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ዝወርድ ዘሎ ግፍዕን ኣብ ትሕቲ ማዕቀብ ከምዝርከቡን፡ ትንኣስ ትዕበ ዝወስዱዋ ስጉምቲ ኣብ ዓይኒ ሕዝቢ ዓለም ብደቒቕ ከም እትምርመር ጠፊእዎም ኣይንብልን። በደል ኣብ ልዕሊ እዛ ጥንታዊት ቤተ ክርስቲያን፡ በደል ኣብ ልዕሊ እቶም ኪኸብሩ ዝግብኦም ኣብ ዕብየቶም ዝዋረዱ፡ ዝቕፈዱ ዘሎዉ፡ ዘውዲ ሃገር ዝኾኑ ኣቦታት ክሳብ መኣስዩ ኪቕጽል? ገበንን ዓመጽን ፍርኃትን ተኣዛዝነትን ከምጽእ እንተኾይኑ ዝሕለም ዘሎ፡ እቲ ዝርኣይ ዘሎ ውጽኢት ብኣንጻሩ እዩ። ፍልሰት ሕዝቢ፡ ብርሰት ሃገር፤ ከምዚ እንተቐጺሉውን ዝገደደ ዓመጽ እዩ ዝወልድ። ሕማቕ ታሪኽ ዝሓለፉ ባዕዳውያን ገዛእቲ ኣብ ነጻ ሃገር ኪድገም ከሎ ግን ነቶም ወጠንቱ ፖለቲከኛታትን ተግበርቱ ሒደት ውሉደ ክህነትን ዘሕፍርን ዘጸይፍን እዩ።
እቲ መገዲ ሕውየት እምበኣር፡ መንግስቲ ነቲ ብኣዋጅ (ኣዋጅ ቁጽሪ 73/1995 ኣንቀጽ-2)፡ “ኃይማኖት ኣብ ፖለቲካ፡ መንግስቲ ኣብ ኃይማኖት ኢዱ ከየእቱ” ዝብል፡ ባዕሉ ዝኣወጆ ከኽብሮን፡ ኢዱ ካብ ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ከውጽእን ይግባእ። ሥምረት ገዳማውያን ኣቦታት፡ ሊቃውንቲ ቤተ ክርስቲያን፡ ውሉደ ክህነትን ምእመናን ድማ ጠንቂ ናይቲ ኹሉ ኣብ ቤተ ክርስቲያንና ገኒኑ ዘሎ ቅልውላው ብግልጺ ኣለልዮም፡ ሣልሳይ ነጻ ኣካል ክብ ኣሓት ኣብያተ ክርስቲያን ምስክር ኣብ ዘሎውዎ፡ በደልቲ ይቕረታ ኪሓቱ፡ ቅዱስ ኣቡነ እንጦንዮስ፡ ሣልሳይ ፓትርያርክ፡ ስርየት ኪህቡን ውግዘት ከልዕሉን ብምግባር ቀኖና ቤተ ክርስቲያን ዝተኸተለ፡ ሕዝቢ ዝድግፎ፡ ኩለን ኣሓት ኣብያተ ክርስቲያናትን ሕዝቢ ዓለም ዝቕበለኦ ሓቀኛ ዕርቂ ኪገብሩ ይግባእ። እዚ ተጀሚሩ ዘሎ ኣንፈት ዝድገፍ ኮይኑ፡ ከምዚ ሕጂ ንዕዘቦ ዘሎና ንድራማ እንተኾይኑ ግን ዝታለል ሕዝቢ የሎን፡ ታሪኽኩም ተበላሽዉ እምበር እታ ብርእሳ ኪትቐብርዋ ብዙሕ ዝሃለኽኩም ሓቂ ብእግራ ወጺኣ እያ ብምባል ጻውዒትና ነቕርብ።
እግዚኣብሔር ፍቕሪ እዩ፡ ብመገዲ ፍቕሪ ጥራሕ እዩ ኸኣ ዝርከብ። ካብ መገዲ ሓቂ፡ ፍቕርን ዕርቅን ወጻኢ ዝግበር ኩሉ ግን ምስሉይነት፡ ፍረ ኣልቦ ድኻም፡ መወዳእታኡውን ውድቀትን ሞትን እዩ (1 ዮሓ 3፡15)።
ብሓፈሻ ብብፁዕ ኣቡነ መቃርዮስ፡ ፍሉያት ናይ ክብሪ ዕዱማትን፡ ብዙሓት ውሉደ ክህነትን ምእመናንን ማዕሪጉ ዝቐነየ ዓመታዊ ጉባኤ፡ ንመንፈስን ስጋን ዘዕርፍ ዓብዩ መንፈሳዊ ንግደት ኮይኑ ቀንዩ። ንዓናን ንናይ ስጋን መንፈስን መራሕትን፡ ድማ ድምጺ እግዚኣብሔር ሰሚዕና ዝእዘዝን ዝምለስን ልቢ ክዕድለና፥ ዝኸሰርናዮ ንክሓሰሉ፥ ስኒትን ፍቕርን ረኺብና እንዓርፈሉ፥ ዘመን ሕግን ፍትሕን፥ እዋን ዕርቅን ሓቅን እግዚኣብሔር ከምጽኣልና፡ ኩልና ብጾምን ጸሎትን መንፈሳዊ ገድሊ ንኽንጋድል ኣምላኽ ይደግፈና።
ምእመናን ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሚካኤል ሻርለት፡ ኖርዝ ካሮላይና፡ ውሑዳት ክነሶም ብዙሕ ሕዝቢ ብብቕዓት ከስተናግዱ ምቕናዮም ዘንእድ እዩ። ልዑል እምላኽ ጻማ ድኻሞም ይሃቦም። ኣብ መጨረሻ ኣብቲ ሓድሽ ዝተገዝአ ኣስታት 11 ኤክር (44.5 ሽሕ ሜትሮ ኳድሮ) መሬት ዝርከብ ተፎጥራዊ ማይ ብብጹእ ኣቡነ መቃርዮስ ማይ ጸሎት ኮይኑ ከገልግል ድሕሪ ምብራኹ፤ ምእመናን ቅዱስ ሚካኤል ነጋድያን ሕዝብን ብዓብዩ ሓጎስ ዓሊሉን ንኣምላኹ ኣመስጊኑን። “ያብጽኃመ ዓመ ከመዮም” ንዓመታ ብሰላም የብጽሓና ጎይታ እንዳበለ ንዝመጽእ ዓመት መበል 20 ዓመታዊ ጉባኤ መንበረ ጵጵስና ኣብ ቅድስት ሥላሴ ሲያትል ኪኸውን ተማባጺዑ፡ ብሰላም ድማ ነናብ ዓዱ ተፋንዩ።
ንተወሳኺ ሓበሬታ ስእላዊ ጸብጻብ ኣብ ፈይስቡክን ሃገረ ስብከት ሰሜን ኣመሪካ ኪትዕዘቡ ንላቦ።
ክፍሊ ሕዝባዊ ርክባትን መራኸቢታትን መንበረ ጵጵስና ሃገር ስብከት ሰሜን ኣሜርካ
ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ተዋሕዶ
ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሚካኤል ሻርለት፡ ኖርዝ ካሮላይና፡
24 ሓምለ 2017 (ሓምለ ፲፯, ፳፻፱ ዓ.ም)


text:
ናይ Microsoft Office Language Interface Pack 2013 - ትግርኛ ዝተተርጎመ ናይ ተጠቓማይ መንጎኛ ንብዙሓት ናይ Microsoft Office 2013 ፕሮግራማት ቐሪቡ ኣሎ.
Note:
There are multiple files available for this download.
Once you click on the "Download" button, you will be prompted to select the files you need.
languageinterfacepack-x64-ti-et.exe
languageinterfacepack-x86-ti-et.exe
-
መእሰሪ መንጎኛ ቋንቋ 2013 - ትግርኛ ዝተቶርጎመ መንጎኛ ተጠቓማይ ነዚ ዝስዕብ Microsoft Office 2013 ፕሮግራም ይቅርብ:
- Microsoft Excel® 2013
- Microsoft OneNote® 2013
- Microsoft Outlook® 2013
- Microsoft PowerPoint® 2013
- Microsoft Word® 2013
መእሰሪ መንጎኛ ቋንቋ 2013 - ትግርኛ ብምጥቓም ተጠቐምቲ ኣብ ዝተሓገዘ መበቆላዊ ቋንቋ መውረዲ ሕታም ናይ Office ፕሮግራም ክሰርሑን ትእዛዛት መምረጽታት ነዞም ፕሮግራማት ኣብ - ትግርኛ ምርኣይን ይኽእሉ.
ኣብ ግዜ ምጽዓን ናይ Microsoft Office Language Interface Pack 2013, ፋይላት ንተጠቓማይ ነዚ ቋንቋ ናይዚ ተጠቓማይ መንጎኛ ከቐይርዎ ዝኽእሉ ናብቲ ሃርድ ዲስክ ተቐዲሖም ኣለዉ.
ድሕሪ ምጽዓን, ናይ Microsoft Office Language Interface Pack 2013 - ትግርኛ ክእለታትን መሰነይታታትን ኣማራጽታት ኣብ ውሽጢ Office 2013 ፕሮግራማትን Microsoft Office 2013 ኣቐማምጣ ቋንቋ ፕሮግራምን ቅሩብ ክኸውን እዩ.
Supported Operating System
Windows 8
-
Microsoft Windows 7 - 32 ወይ 64 bit OS
Microsoft Windows 8 - 32 ወይ 64 bit OS
መዘኻኸሪ: ንዝበለጸ ሓገዝ ናይ ቋንቋ ንምርግጋጽ ብክብረትኩም እቲ ዝሓደሰ ጥማራት ኣገልግሎት ኣብዚ ስርዓት ስርሒት ከም ዝጸዓንኩሞ ኣረጋግጹ.
ሶፍትዌር ዝኾነ ቅዳሕ ናይ Office 2013 ጥቕላል ወይ በይኑ ጠጠው ዝበለ Microsoft Excel, Microsoft OneNote, Microsoft Outlook, Microsoft PowerPoint ወይ Microsoft Word ዝሓዘ ወይ ን ናይ Microsoft Office Language Interface Pack 2013 - ትግርኛ ዝሕግዝ. መዘኻኸሪ: ንፍርያት Microsoft Office ዝኸውን ብክብረትኩም እቲ ዝሓደሰ ጥማራት ኣገልግሎት ከም ዝጸዓንኩሞ ኣረጋግጹ. እዚ ንዝበለጸ ውጽኢት ተመክሮ ናይ ተጠቓማይ ከውሕሰልና ይኽእል እዩ.
ሓሳቢቶን ፕሮሰሰርን 1 GHz ፕሮሰስር ምስ SSE2 ዝድግፍ ወይ ድማ ልዕሊኡ; 2 GB RAM ወይ ልዕሊኡ
ቦታ ዲስክ ብተወሳኺ ንሃርድ ዲስክ ዝጥቐመሉ ብOffice 2013 ፕሮግራም ዝተጻዕነ,
- 3 GB ቅሩብ ቦታ ሃርድ ዲስክ.
- ካልኦት ኩሎም ኣገዳስነት ዘለዎም ምስ Office 2013 ፕሮግራማት ሕደ ዝኾኑ ን ናይ Microsoft Office Language Interface Pack 2013 - ትግርኛ ትጥቐመሎም እዮም.
Windows መእሰሪ መንጎኛ ቋንቋ ንዝበለጸ ሓገዝ ቋንቋ ንስርዓት ስርሒትካን ንሶፍትዌር ፕሮግራማትናን እቲ ዝሓደሰ Windows 7 ወይ Windows 8 መእሰሪ መንጎኛ ቋንቋ ንክትጽዕኖ ንመኽረካ.
ሞኒተር ንጹርነት ኣቐማምጣ ad DPI ብዙሓት ቅርጺ ፊደላት ንዝበለጸ ኣብ 1366 x 768 ንጹርነት ንምንባብ ተፈጢሮም ኣለዉ. እንድሕር ደኣ ንምንባብ ቋንቋ ቅርጺ ፊደልካ ጸገማት ኣጋጢሙካ ብክብረትካ ንመርኣዪ ኣቐማምጣኻ ናብዚ ንጹርነት ወይ ኣድላዪ እንተኾይኑ ካብኡ ንላዕሊ ኣሐድሶ. ክትዝክሮ ዘለካ: ንሕና ንምዕደካ Office 2013 ፕሮግራማት ኣብ ንቡር DPI ኣቐማምጣ - 96 DPI ናይ Windows ክትጥቐመሉ. ምጥቓም 120 DPI ኣቐማምጣ ኣብ ገሊኡ Office ፕሮግራማት፡ Office መዘራረቢ ዓቐን ብምውሳኽ ድኹም ዝኾነ Office ተመክሮ ናይ ተጠቓማይ ክፈጥር ይኽእል እዩ.
ብተወሳኺ ኩሎም ዞባውን ኣማራጽታት ቋንቋን ኣብ ናይ ቁጽጽር ፓነል ዘለዉ ናብ ናይ Microsoft Office Language Interface Pack 2013 - ትግርኛ.
-
ነዚ ንምጽዓን ኣውርዶ ን:
ፍርያት ናይ Office የነቓቅሖ ኣሎ:
- ኣብ መውረዲ መጠወቒ (ኣብ ላዕሊ ዘሎ) ብምጥዋቕ LanguageInterfacePack.exe ፋይል ኣውሪድካ ነቲ ፋይል ኣብ ሃርድ ዲስክ ኣቐምጦ.
- ምጽዓን ፕሮግራም ንምጅማር፡ LanguageInterfacePack.exe ናይ ፕሮግራም ፋይል ካብ ሃርድ ዲስክ ክልተ ግዜ ጠውቕ.
- ምጽዓን ንምፍጻም ኣብ መርኣዪ ንዝመጽእ ሓበሬታታት ተከታተል.
- ሓንሳብ ነቲ ኣንብበኒ ፋይል ናይ Microsoft Office 2013 መእሰሪ መንጎኛ ቋንቋ ምስ ጸዓንካዮ ኣብዚ ዝስዕብ ክርከብ ይከኣል እዩ C:\Program Files\Common Files\microsoft shared\OFFICE15\1139\LIPread.htm.
- ምሕዳስ Office 2010 ብOffice 2010 መእሰሪ መንጎኛ ቋንቋ ወይ ኣቐዲሙ ዝነበረ ሕትመት ናብ Office 2013 ብOffice 2013 መእሰሪ መንጎኛ ቋንቋ ኣይድገፍን እዩ. እንድሕር መሰረታዊ ኣጸዓዕና ናይ Office 2010 ናብ Office 2013 ብOffice 2013 Language Interface Pack ከተሐድሶ ተደሊኻ ክትገብሮ ዘለካ፡
- Office 2010 መእሰሪ መንጎኛ ቋንቋ ኣልግሶ.
- Office 2013 መስርሒ ከፊትካ መሐደሲ ኣማራጺ ምረጽ.
- Office 2013 መስርሒ ምስ ተፈጸመ, Office 2013 መእሰሪ መንጎኛ ቋንቋ ጽዒንካ ኣቃንዮ.
እንድሕር ደኣ ነዚ መእተዊ ኮድ ናይ መጽዓኒ ምንባብ ኣብ "Microsoft Office መነቓቅሒ መራሒ" መዘራረቢ ጸገም ህልዩካ ኮይኑ, ወይ ኣብ ግዜ ናይ Microsoft Office Language Interface Pack 2013 ትጥቐመሉ እዋን ብምልኡ መጽዓኒ ኮድ ብግቡእ ይርአ እንተዘይሃልዩ, ብክብረትካ ነዚ መራሒ ብምቁራጽ ናብ መሰረታዊ ቋንቋ ፍርያት ንMicrosoft Office ፍርያት ንምንቅቃሕ ተመለስ.
ሓበሬታ ንመጠቐሚ:
ተጠቓማይ መንጎኛ ናብ ቋንቋ ናይ Microsoft Office Language Interface Pack 2013 – ትግርኛ ንምቅያር, ነዚ ዝስዕብ ደረጃታት ተከተል:
- ምውርዋር Microsoft Office 2013 ኣማራጽታት ቋንቋ ካብዚ Start\All Programs\Microsoft Office\Microsoft Office Tools ኣማራጽታት.
- ኣብ ትሕቲ መርኣዪ ምረጽን መሓገዚ ቋንቋን፡ ከምኡ'ውን ኣብ ትሕቲ መርኣዪ ቋንቋ ነቲ ዘድልየካ ቋንቋ መሪጽካ ኣብ ከም ንቡር ግበር መጠወቒ ጠውቕ.
- ኣብ ትሕቲ መመሓየሺ ቋንቋ ምረጽ ነቲ ዘድልየካ ቋንቋ ብምምራጽ ኣብ ከም ንቡር ግበር መጠወቒ ጠውቕ.
- ጠውቕ ኣብ ኦኼ መጠወቒ.
እዚ ኣቐማምጣ ናይዚ ቋንቋ መሪጽካዮ ዘለኻ ኣብ ዝቕጽል ግዜ ነዚ Office ፕሮግራም ምስ ከፈትካዮ ተግባራዊ ክኸውን እዩ.
መዘኻኸሪ: ሓገዛት ናብ ቋንቋ ናይ Microsoft Office Language Interface Pack 2013 – ትግርኛ ክቅየር ኣይክእልን እዩ. ሓገዝ ኩሉ ግዜ ኣብቲ መበቆላዊ ዝኣተወ ቋንቋ ጥራይ እዩ ተሓጺሩ ዝነብር.
ኩሉ ግዜ መርኣዪ ሓገዝ ኣብ ንታሕቲ-ወዳቒ ዝርዝር ናይቲ መሰረታዊ ቋንቋ ኣቐምጥ.
ነዚ ዝወረደ ንምልጋስ:
- ካብ ኩሎም ፕሮግራማት Microsoft Office ውጻእ.
- ክልተ ግዜ ጠውቖ ን ፕሮግራማትን ባህርያቶምን ሓባሪ ምስሊ ኣብ Windows ናይ ቁጽጽር ፓነል.
- ኣብ መውጽኢ ወይ መቐየሪ ፕሮግራም መምረጺ, Microsoft Office ማእከል ጥርኑፍ ቋንቋ 2013 - ትግርኛ ኣብዚ ተጻዒኖም ዘለዉ ፕሮግራማት ሳጹን ጠውቕ, ቐጺልካ ኣብ ኣልዕል ኣማራጽታት ምረጽ.
- ኣብ መርኣዪ ዘሎ ሓበሬታታት ተከታተል.


text:
ኤርትራውያን፡ ኣብ ክንዲ ፈታሕቲ ጸገማትና፡ ሓላለኽቲ ጉዳያትና ክንከውን የብልናን
ኣማኢት ኣሽሓት ኤርትራውያን፡ ብሰሪ’ቲ ኣብ ሃገርና ዘሎ ምልካዊ ስርዓትን ድኽነትን፡ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ከም ስደተኛታት ኮይኖም ከርፋሕ ናብራ የሕልፉ ኣለዉ። ካብኡ ናብኡ፡ ብፍላይ እቶም ኣብ ሃገራት ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ ሊብያ፡ እስራኤል፡ ደቡብ ሱዳንን፡ ጁቡቲ ዘለዉ ኤርትራውያን፡
ኣማኢት ኣሽሓት ኤርትራውያን፡ ብሰሪ’ቲ ኣብ ሃገርና ዘሎ ምልካዊ ስርዓትን ድኽነትን፡ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ከም ስደተኛታት ኮይኖም ከርፋሕ ናብራ የሕልፉ ኣለዉ። ካብኡ ናብኡ፡ ብፍላይ እቶም ኣብ ሃገራት ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ ሊብያ፡ እስራኤል፡ ደቡብ ሱዳንን፡ ጁቡቲ ዘለዉ ኤርትራውያን፡ እቲ ኣህጉራዊ ሕግታት ዘፍቅዶ ንስደተኛ ዝግባእ መሰላትን ውሕስነትን ከም መንበሪ ፍቃድ፡ ዕድላት ስራሕ፡ እኹል ናይ ጥዕና፡ መግብን መጽለልን ሕሩማት’ዮም። ከምሳዕቤኑ ድማ፡ ንኸይጥረዙን ከይእሰሩን ተሓቢኦም ብሽቁርርታን ፍርሕን ተነጺሎም ክነብሩ ይግደዱ ኣለዉ። ዕድለኛታት እንተኾይኖም፡ ትሑት ዋጋ ዝኽፈሎን ንህይወቶም ሓደገኛ ኣብ ዝኾነ ስራሕን ካብ ምልማን ክድሕኑ ይለፍዑ። ኣብ ርእሲኡ፡ ብኣስራሕቶም ይከላበቱ፡ ውዕለቶም ኣይክፈሉን፡ ኣሕዋትና ደቂ ኣንስትዮ ክብረ ንጽህንአን ይድፈር፡፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዘጋጥም ዘሎ ሕሰም ዘርዚርካ ዝውዳእ ኣይኮነን። ብርግጽ ኤርትራውያን፡ ፈታሕቲ ሰብኣዊ ክብርና፡ መሰረታዊ ጸገማትናን ጉዳያትናን ንሕናን ኣብ ውሽጢ ኤርትራን እምበር፡ ናብ ስደት ምምራሕን ንማሕበረሰብ ዓለም ጥርዓን ብምቅራብን መሰልና ከምዘይረጋገጽ ኣይንስሕቶን ኢና። እዚ ኣብ ቦታኡ ኮይኑ፡ ኣብ ስደት ዘሎና ኤርትራውያን፡ ኣህጉራዊ ሕግታትን ናይታ ንነብረላ ሃገር ሕግን ተጠቂምና ንመሰልና ክንጣበቅ ግቡእና’ዩ። ንወጽዓናን ንመሰልናን ድምጽና ከነስምዕ ግን እኹል ኣፍልጦን ስጡም ሓድነትን ክህልወና ኣለዎ። ኣብ ዘይቤትካ ወይ ኣብ ትሕቲ ሰብ ትቅመጥ እንተሊኻ፡ ዝበሉኻ ግበረሎም ወይ ዓዶም ግደፈሎም ስለዝኾነ፡ ምግንዛብን ምፍላጥን መሰልን ሓላፍነትን ስደተኛታትን ሓተቲ ፖለቲካዊ ዑቁባን ናይ ዘለኻዮ ሃገርን ከባብን ኣዝዩ ኣገዳሲ’ዩ። ብሕጊ ምምእዛዝን ምስራሕን ንሰባት ካብ ካልኦት ፍጡራት ዝፈልዮም እንኮ ረቋሒ’ዩ እንተተባህለ ምግናን ኣይኮነን። ከም ስደተኛ ኮይንካ ናብ ዝኾነ ሃገር እንተመጺኻ፡ ዝተወሰነ መሰላት ወይ ሓለፋታት ይወሃበካ፡ ከምኡ’ውን ዝተወሰነ ሓላፍነትን ግዴታን ከተማልእ ኣለካ።
እቲ ኣብ ነፍስ ወከፍ ሃገር፡ ንኤርትራውያን ዘጋጥም ዘሎ ጸገማትን ሕግታትን መሰላትን ናይ ተቀበልቲ ስደተኛታት ሓደ’ኳ እንተዘይኮነ ንሕና ክንፈልጦን ክንትግብሮን ዝግብኣና ሓፈሻዊ ነጥብታት ግን ኣሎ። ብሰንኪ ንቁጽ ይነድድ ርሑስ ከምዝብሃል፡ ዝበዛሕና ኣብ ስደት እንርከብ ኤርትራውያን ብሕግታት ናይቲ እንነብረሉ ሃገር ተማእዚዝና ንነብርን ክሓልፈልናን ስድራቤትና ንምሕጋዝን ሓርኮትኮት ንብል’ኳ እንተኾና፡ ገለ ገለ ኤርትራውያን ግን ካብ ዘይምርዳእ ወይ ብዘይሓላፍነታዊ ኣገባብ፡ ሕግታት ይጥሕሱን ዘይንቡርን ዘይቅቡልን ጠባያት የዘውትሩን። ገለ ካብቲ ኣብ ስደት ዘለና ኤርትራውያን ዘውቅሰና ዘይእሩም ጠባያት ድማ ስኽራን፡ እምባጓሮ፡ ስርቂ፡ ኣብ ኣገልግሎት ህዝባዊ መጓዓዝያ ከይከፈልካ ክትሳፈር ምፍታንን ስደተኛ ወይ ሓታቲ ዕቁባ ዘለዎ ግዴታ ዘይምምላእን ምጥቃስ ይከኣል። ከም ውጽኢቱ ድማ፡ ፈጸምቱ ይእሰሩ፡ ብገንዘብ ይቅጽዑን ናይ ስደተኛ መሰሎም ይንፈጉን። ብዙሕ ውረድ ደይብ ሰጊርና፡ ኣሽሓት ገንዘብ ከፊልና፡ ስድራቤትና ኣብ ዕዳ ኣእቲና፡ ካብ ንፈትዋ ዓድና ምስዳድናን ካብ ስድራቤትና ምፍልላይናን ክይኣክል፡ ኣብ ዓዲ ጓና ዘይእሩም ጠባያት ምዝውታርን ብሕጊ ዘይምቅያድን ድማ ክልተ ሞት’ዩ።
“ኣብ መበቆል ዓደይ ከይእሰርን ከይቅተልን ህይወተይ ይሰግእ’የ ወይ ብድኽነትን ስእነት ናጽነትን ኣብ ኤርትራ ክነብርን ህይወተይ ክመርሕን ኣይክእልን’የ” ኢልካ፡ መሰል ስደተኛን ፖለቲካ ዑቁባን ሓቲትካ ከተብቅዕ፡ ተመሊስካ ናብታ ንድሕነተይ ይሰግእ’የ ትብላ ሃገር ክትገይሽ እንከለኻ፡ ዕሽነትን ብህይወትካ ምጥላዕን’ዩ። ስርዓት ህግደፍ ንኤርትራውያን ሓተቲ ዑቁባ ንምዕንቃፍ ዕድሎም ንምስባርን፡ ብመደብ፡ ሃሱሳቱ ፖለቲካዊ ዑቁባ ክሓቱን ተመኹልዮም ናብ ኤርትራ ክመላለሱን ኣብ መራኸቢ ብዙሓኑ ከምዘውደኽድኹን ይገብር ስለዘሎ፡ ኤርትራውያን ዘቅርብዎ ሕቶ ፖለቲካ ዕቁባ ከምዘይእመንን ተቀባልነት ከምዘይረክብን ይኸውን ኣሎ። እቲ ንህይወትካ ዘስግኣካ ስርዓትን ኩነታትን ከይተቀየረ ወይ ከይተመሓየሸ ትገይሽ፡ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ተህተፍተፍን ምስ መንግስቲ ወግዓዊ ርክባት ተካይድ እንተኾይንካ፡ ኣብ ሃገርካ ዘፍርሓካ ነገር ከምዘየለ ብገዛእ ርእስኻ ትኣምን ኣለኻ ማለት ጥራይ ዘይኮነ፡ ነቲ ኣቀዲምካ ዘቅረብካየ ቃል ተፍርሶ ኣለኻ ማለት’ዩ። ብተገራጫዊ ስጉምትኻ ኣብ መጻወድያ ምጽራይን ጉዳይካ ምጉታትን ትኣቱ ኣለኻ። ኣብዚ ዓለም ብምዕቡል ስነ-ኪነት ናብ ከብዲ ኢድ ሰብ ተቀይራትሉ ኣብ ዘላ እዋን፡ ብቀትሪ ተጓዓዝ ብለይቲ፡ ብነፋሪት እቶ ብእግሪ፡ ካብ ሰብ መዚ ኢመግረሽንን ጸጥታን ክትሕባእ ምሕሳብ የዋህነት’ዩ። ኣብ ሓደ ቦታ መንነትካ እንተሂብካ ኣብ ኮምፒተር ከምዝተሓዝን ናብ ካልኦት መሻረኽቲ ሃገራት ከምዝዝርጋሕን ምርዳእ የድሊ። ፈቲኽን’ዶ ንጉስ ትምርቃ ከምዝብሃል ትሕዛዝ ከተኽብርን ካብ ሕጊ ወጻኢ ዝኾነ ነገር ከይትፍጽምን ክትጥንቀቅ ኣለካ። ምኽንያቱ ሕግታት ናይታ ትነብረላን መሰል ክትረክብ ሓቲትካላን ዘለኻ ሃገር እንተጢሒስካ ከም ሳዕቤኑ፡ ሕጋዊ መንበሪ ፍቃድካን ንኽትጸንሕ ዝተዋህበካ መሰልን ክትስእኖ ትኽእል ኢኻ።
መብዛሕትና ኣብ ስደት ዘለና ኤርትራውያን ብኸፈር ጸገማት ተሰኪምና ስለዝመጻናን ዝወለድናዮን ደቅናን ብዘይጠዋሪ ዝሓደግናዮም ወለድና ክንሕግዝ ስለዘሎና፡ ለይትን መዓልትን ክንሰርሕ እምበር ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ክንሳተፍ ቀዳምነት ኣይንህቦን ኢና። ዋላ ክንምሃር እንተደለና’ውን ብዙሕ ዕዳን ሓላፍነት ስድራን ስለዘለናን ዓቅሚ ስለዝሓጽረናን፡ ባህግና ይቁጸ። ይኹን እምበር፡ ድሌት፡ ግዜና ብግቡእ እንተተጠቂምናሉን እንተተጸሚምናን፡ እቲ ነብስና ናይ ምምዕባል ክእለትን ሞያን ምጥራይ ዕድላት ብሓጺን ዝተረገጠን ዘይክኣልን ኣይኮነን። ብፍላይ እቲ ብተዛማዲ ብዙሕ ወጣጢ ዘይብሉን ንኡስ ዝዕድሚኡን ዜጋ፡ ትምህርቲ ንመጻኢ ዕድላትን ምምሕያሽ ናብራን ማዕጾ ዘርሑ ምዃኑ ብምግንዛብ፡ ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ዋላ ብውሑድ ሰዓታት(part-time) ክሳተፍ ክሓስበሉ ዘለዎ ጉዳይ’ዩ። ካብ ሳዕሳዕካ ተቆጻጸ ስለዝኾነ፡ ኣብ ስደት እቲ ዘሎ ዕድላት ክንጥቀመሉ ኣሎና። ንኣብነት ኣብ ካናዳን ብዙሓት ሃገራት ኤውሮጳን ክመሃር ዝደሊ ሰብ የተባብዓን ዕድላት ይህባን ኢየን። ኣብ ርእሲኡ መጣየሲ፡ መትከል እግርን ስራሕ ክሳብ ትጅምርን ዝወሃብ ከም ጥረ ገንዘብ፡ መንበሪ ገዛ፡ ኣገልግሎት ተለፎን ካልእን ሓገዛት ኣሎ። እቲ ዝግበር ደገፋት ግን ንብዙሓት ዜጋታትና፡ “ሰሪሕካን መንግስቲ ዝህበካ ሓገዝን ሓደ ስለዝኾነን እቶት እንተለካ ካብ መንግስቲ ዝወሃብ ደገፍ ስለዘቋርጽን” ብምባል ክሰርሑ ዘይመርጹን ጥዕናን ጉልበትን እንከለዎም ኣብ ተመጽዋነት ክነብሩ ዝደልዩ ኣለዉ። ምርጫ ዘይምስራሕ ናይ ገለ ኤርትራውያንን መንግስታት ዝህብኦ ዝተፈላለየ ሓገዛትን ቅኑዕ ድዩ ግጉይ መጽናዕቲ ዘድልዮ’ዩ። ቀዳሞት፡ “ካብ ሰብ ዝደሊ ከም ሰፍኢ/ሳእኒ ይበሊ” ክብሉ እንከለው ብዘይ መንቀሊ ኣይኮኑን። ኣብ ዓለም ተጸባያይ ምዃን እቲ ዝኸፍአ ህይወት’ዩ። ብስእነት ዓይነ-ብርኪ፡ ብሕማም ምድናስ እንተተሰኒፍካ፡ ምርጫ ስለዘይብልካ ጽግዕተኛ መንግስቲ ወይ ቤተሰብ ትኸውን፡፡ ምሉእ ጥዕና እንተድኣ ሃልዩካ ግን፡ ነብስኻ ንምኽኣልን ካብ ተጸባይነት ንምድሓንን፡ ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ክትሳተፍን ኣበርቲዕካ ክትሰርሕን ወርቃዊ ግዜኻ ኣብ ቁምነገር ከተውዕሎን ኣለካ። ብዝከኣል መጠን ምቅሳም ፍልጠትን ሞያን ሓደ ካብ ቀዳምነታትካ ክኸውን ይግባእ። ትምህርቲ እንተለካ ሕማቅ ሞት ኣይትመውትን ኢኻ። ንፍልጠትካ ዝወስደልካ ኣካል የለን ምኽንያቱ ናይ ብሕትኻ ሃብቲ’ዩ።
ኣብ’ዚ ዘለናዮ መዋእል፡ ዝልገስ ሓገዛት፡ ሕግታት ስደትን መንበሪ ፍቃድን ናይ ዝኾነት ሃገር ብዝተፈላለየ ምኽንያት ክቅየር ስለዝኽእል፡ ዜግነት ኣለኒ ወይ ደገፋት መንግስቲ ኣለኒ ኢልካ ኣራጢጥካ ትቀስነሉ እዋን ኣይኮነን። ካብ መሬት ዓደ’ቦኻን ጤሳኻን ሓግሒጉ ዘውጽኣካ የለን። ኣብ ስደት ግን ነባሪ ሕጊ የለን ብፍላይ ድማ ሕግታት ትጥሕስን ዘይንቡር ኣካይዳ ትፍጽም እንተኾይንካ። ሎሚ፡ ብዙሓት ሃገራት ብስግኣት ጸጥታን ቁጠባዊ ቅልውላውን፡ ኣብ ሕግታተን ዘተኣታትዎኦ ዘለዋ ለውጥታት ካብ ቅድሚ ዓይንና ስውር ኣይኮነን። ምናልባት እቲ ኣብ ስርዓት ህግደፍ ተኣታትዩ ዘሎ ጽዩፍን ግዕዙይን ኣሰራርሓ፡ ጉቦን ሰበይ ሰብካን፡ ኣብ ስደት ክንደግሞን ቀምሽ ኣደይ ዓንቂፉኒ ዝዓይነቱ ምስምስን ሽጣራን ከነቅርብ እንተኾይናን፡ ዝጎድኣና’ምበር ዘርብሓና ምርጫ ኣይኮነን። ንምንታይሲ፡ ዘይሕጋዊ ኣሰራርሓ፡ ዘይእሩም ጠባያትን ካብ ተጸባይነት ንምድሓን ቅሩብነት ዘይምርኣይን ንጉዳይና ዝሓላልኾ’ምበር መሰረታዊ ለውጢ ዘምጽእ ኣይኮነን። እቲ ብሃገራት ዝወሃበና ግዝያዊ ደገፋታትን ሓለፋታትን እግርና ክሳብ ንተክልን ንውሱን እዋንን ክንጥቀመሉ ንኽእል ኢና። እንተኾነ ኣብ ስደት ከምዘለና ከይረሳዕና፡ ሎሚ ካብ መንግስቲ ንረኽቦ ዘለና ሓገዛትን ረብሓታትን ገደብ ከምዘለዎ ምርዳእ የድሊ። ብኣጠቃላሊ፡ መዓልታዊ ንጥፈታትናን ኣከያይዳናን፡ ጸገማትና ንምፍታሕን መሰላትና ንምሕላውን እምበር፡ ንጉዳያትና ዝሓላልኽ ክኸውን የብሉን።
ጽላል፡ ካብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ 7 ጥሪ 2018
Subscribe ASSENNA YouTube to get Radio Assenna shows on time:


text:
መንግስቲ ኤርትራ ዝኾነ ኣባል ሰራዊት ተንቀሳቓሲት ተሌፎን ከይዉንን ካብ ፈለማ ንዘሕለፎ ትእዛዝ ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ እዋን ዳግማይ ብዝተረረ ትእዛዝ ድሕሪ ምሕዳሱ ፥ ኣብ ኣሃዱታቶም ዝርከቡ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ምስ ስድራቤቶም ደሃይ ክለዋወጡ ተሸጊሮም ምህላዎም ተሓቢሩ።
ከም ሳዕቤኑ ሓያሎ ኣባላት ሰራዊት ተሌፎን ንምድዋል ካብ ኣሃዱታቶም እንዳሞሎቚ ናብ ዝቐረበኦም ከተማታት ይኸዱ እኳ ኣንተሃለዉ ፥ እተን ዝኣትዉወን ዘለዉ ከተማታትን ገጠራትን ንዝኾነ ኣባል ሰራዊት ይዂን ተራ ጋሻ ተሌፎን ከየደዉላ ጽኑኦ ትእዛዝ ተመሓላሊፉ ብምህላዉ እቶም ኣባላት ሰራዊት ተሌፎን ናይ ምድዋል ዕድል ክሳዕ ዝረኽቡ ኣብ ዝበጽሑወን ከተማታት ክኹብልሉ ይመርጹ ምህላዎም ተፈሊጡ።
ንኣባላት ሰራዊት ኣደዊልኩ ዝተባህሉ ገለ ነበርቲ ፋንኮን ገርሰትን ተኣሲሮም ምህላዎም ዘመልከቱ ምንጭታት፥ ብተመሳሳሊ ተግባር ዝተጠቀኑ ነበርቲ ሳዋን ፎርቶ ሳዋን እዉን ናብ ማእሰርቲ ተወሲዶም ነፍሲወከፎም 5 ሽሕ ናቕፋ እንዳኸፈሉ ክወጽኡ ይግበር ከምዘሎ ኣረዲኦም።


text:
ንዚግብኦ ዘበለ ኽብሪ ሃብ
“በረኸትን ክብርን ግርማን ሓይልን ንዘለኣለመ ኣለም ነቲ ኣብ ዝፋን ተቐሚጡ ዘሎን ነቲ ገንሸልን ይኹን።”—ራእ. 5:13።
1. ንገሊኦም ክብሪ ኺውሃቦም ግቡእ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧ ብዛዕባ እንታይ ኢናኸ ኽንመያየጥ፧
ንሓደ ሰብ ምኽባር ኪብሃል ከሎ፡ ፍሉይ ትዅረትን ክብ ዝበለ ግምትን ምሃብ ማለት እዩ። እቲ እነኽብሮ ሰብ፡ ክብሪ ዚግብኦ ነገር ዝገበረ ወይ ፍሉይ ሓላፍነት ዘለዎ ኪኸውን ትጽቢት ንገብር ኢና። ስለዚ፡ ንመንን ስለምንታይን ከነኽብር ከም ዚግብኣና ንሓትት ንኸውን።
2, 3. (ሀ) የሆዋ ፍሉይ ክብሪ ዚግብኦ ስለምንታይ እዩ፧ (ኣብ መእተዊ ዘላ ስእሊ ርአ።) (ለ) ኣብ ራእይ 5:13 ተጠቒሱ ዘሎ ገንሸል መን እዩ፧ ክብሪ ዚግብኦኸ ስለምንታይ እዩ፧
2 ራእይ 5:13 ኸም እትሕብሮ፡ “ነቲ ኣብ ዝፋን ተቐሚጡ ዘሎን ነቲ ገንሸልን” ከነኽብሮም ይግብኣና እዩ። ኣብ ራእይ ምዕራፍ 4፡ ንየሆዋ ስለምንታይ ክብሪ ኺውሃቦ ኸም ዚግባእ ተገሊጹ ኣሎ። ኣብ ሰማይ ዚነብሩ ዝለዓሉ ፍጥረታት፡ ነቲ “ንዘለኣለመ ኣለም . . . ህያው ኰይኑ ዚነብር” የሆዋ ድምጾም ዓው ኣቢሎም ወዲሶምዎ እዮም። “ኦ የሆዋ ኣምላኽና፡ ንዅሉ ንስኻ ፈጢርካዮ፡ ስለ ፍቓድካ እውን ኰይኑን ተፈጢሩን እዩ እሞ፡ ንስኻ ግርማን ክብርን ሓይልን ንምውሳድ ብቑዕ ኢኻ” ድማ በሉ።—ራእ. 4:9-11።
3 እቲ ገንሸል ተባሂሉ ዘሎ የሱስ ክርስቶስ፡ “ሓጢኣት ዓለም ዜርሕቕ ገንሸል ኣምላኽ” እዩ። (ዮሃ. 1:29) የሱስ ካብ ኵሎም ዝነበሩን ዘለዉን ሰብኣውያን ነገስታት ኣዝዩ ዝለዓለ ምዃኑ መጽሓፍ ቅዱስ ይነግረና እዩ። “ንሱ ንጉስ ነገስታትን ጐይታ ጐይተትን፡ በይኑ ዘይመውት፡ ሓደ ሰብ እኳ ዘይረኣዮ ወይ ኪርእዮ ዘይክእል ኣብ ዘይቅረብ ብርሃን ዚነብር እዩ” ድማ ይብለና። (1 ጢሞ. 6:14-16) ኣብ ክንዲ ሓጢኣትና ኺመውት ፍቓደኛ ዝዀነ ኻልእ ንጉስ እሞ መን ኣሎ፧ እዝስ ምስቶም ኣእላፋት ሰማያውያን ፍጡራት ሓቢርካ፡ “እቲ እተሓርደ ገንሸል፡ ሓይልን ሃብትን ጥበብን ብርታዐን ክብርን ግርማን በረኸትን ኪቕበል ብቑዕ እዩ” ኽትብልዶ ኣየለዓዕለካን፧—ራእ. 5:12።
4. ንየሆዋን ንክርስቶስን ምኽባር ከም ኣማራጺ ዚርአ ጕዳይ ዘይኰነ ስለምንታይ እዩ፧
4 ንየሆዋን ንክርስቶስን ምኽባር ከም ኣማራጺ ዚርአ ጕዳይ ኣይኰነን። ከምኡ ምስ እንገብር ጥራይ ኢና ናይ ዘለኣለም ህይወት ክንረክብ እንኽእል። እቲ ኣብ ዮሃንስ 5:22, 23 ዘሎ ቓላት የሱስ ነዚ ኽንርዳእ ይሕግዘና እዩ። ንሱ ኸምዚ በለ፦ “ኣቦስ ንሓደ እኳ ኣይፈርድን እዩ፣ የግዳስ፡ ኵሉ ፍርዲ ንወዲ ሂብዎ እዩ፣ ከምኡ ዝገበረ ኸኣ፡ ኵላቶም ከምቲ ንኣቦ ዜኽብርዎ፡ ንወዲ እውን ምእንቲ ኬኽብርዎ እዩ። እቲ ንወዲ ዘየኽብሮ፡ ነቲ ዝለኣኾ ኣቦ እውን ኣየኽብሮን እዩ።”—መዝሙር 2:11, 12 ኣንብብ።
5. ንሰባት ብሓፈሻ እተወሰነ ኽብሪ ኸነርእዮም ዘሎና ስለምንታይ ኢና፧
5 ደቂ ሰብ “ብመልክዕ ኣምላኽ” እዮም ተፈጢሮም። (ዘፍ. 1:27) ስለዚ፡ መብዛሕትኦም ብእተፈላለየ ደረጃ ኣምላኻዊ ባህርያት የንጸባርቑ እዮም። ኣብ ንሓድሕዶም ፍቕርን ለውሃትን ርሕራሐን ኬርእዩ እውን ይኽእሉ እዮም። ሕልና ስለ ዘለዎም፡ ሽሕ እኳ ሕልናኦም ሓድሓደ ግዜ ዘይቅኑዕ ኪኸውን ወይ ኪቐንን ዚኽእል እንተ ዀነ፡ ቅኑዕ ወይ ጌጋ፡ ግቡእ ወይ ዘይግቡእ ዝዀነ ነገራት ኪፈልዩ ዜኽእሎም ውሽጣዊ ኽእለት ሒዞም እዮም ዚውለዱ። (ሮሜ 2:14, 15) መብዛሕትኦም ሰባት፡ ንጹህን ባህ ዜብልን ነገራት ይስሕቦም እዩ። ምስ ካልኦት ብሰላም ኪነብሩ እውን ይደልዩ እዮም። እንተስ ብፍላጥ ወይ ብዘይፍላጥ፡ ብእተወሰነ መጠን ክብሪ የሆዋ የንጸባርቑ እዮም። በዚ ምኽንያት እዚ ድማ፡ እተወሰነ ኽብሪ ይግብኦም እዩ።—መዝ. 8:5።
ንኻልኦት ክብሪ ኽትህቦም ከለኻ፡ ግቡእ ሚዛንካ ሓሉ
6, 7. ንሰብ ክብሪ ብምሃብ ዝመጸ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ካብ ካልኦት ዚፍለዩ ብኸመይ እዮም፧
6 ንሰባት ብዛዕባ እንህቦ ዓይነትን መጠንን ክብሪ ኽንውስን ከለና፡ ሚዛንና ኽንሕሉ ኣሎና። መብዛሕትኦም ዘይፍጹማት ሰባት ብመንፈስ እዛ ናይ ሰይጣን ዓለም ብዙሕ ተጸልዮም እዮም። በዚ ምኽንያት እዚ ድማ፡ ሰባት ንገሊኦም ሰብኡት ወይ ኣንስቲ ግቡእ ክብሪ ጥራይ ኣብ ክንዲ ዚህብዎም፡ የምልኽዎም እዮም። ንሃይማኖታውያንን ንፖለቲካውያንን መራሕቲ፡ ንስፖርተኛታት፡ ንኸዋኽብቲ ኢንዱስትሪ ምዝንጋዕ፡ ወይ ንኻልኦት ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ፍሉጣት ሰባት፡ ልዕለ ሰብኣዊ ሓይሊ ኸም ዘለዎም ገይሮም እዮም ዚርእይዎም። ስለዚ፡ መንእሰያት ኰኑ ዓበይቲ ነዞም ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ሰባት ከም ኣርኣያ ገይሮም ስለ ዚርእይዎም፡ ባህርያቶምን ኣከዳድናኦምን ኣካይዳኦምን ይቐድሑ እዮም።
7 ናይ ሓቂ ክርስትያናት ንሰባት ከምዚ ዝኣመሰለ ዘይግቡእ ክብሪ ኣይህቡን እዮም። ፍጹም ኣርኣያ ኪዀነና ዚኽእል ኣብ ምድሪ ዝነበረ ሰብ፡ ክርስቶስ ጥራይ እዩ። (1 ጴጥ. 2:21) ንሰባት ካብ ዚግብኦም ንላዕሊ ኽብሪ ንህቦም እንተ ዄንና፡ የሆዋ ኣይሕጐሰልናን እዩ። ነቲ፡ “ኵሎም ሓጢኦም፡ ክብሪ ኣምላኽ እውን ጐዲልዎም እዩ” ዚብል መሰረታዊ ሓቂ ኽንርስዖ የብልናን። (ሮሜ 3:23) ምስ ኣምልኾ ዚጸጋጋዕ ክብሪ ኺረክብ ብቕዓት ዘለዎ ሰብ ፈጺሙ የለን።
8, 9. (ሀ) ናይ የሆዋ መሰኻኽር ንሰበ ስልጣን መንግስቲ እንታይ ዓይነት ኣረኣእያ ኣለዎም፧ (ለ) ንሰበ ስልጣን ክሳዕ ክንደይ ኢና ኽንድግፎም ዘሎና፧
8 ኣብ ናይ ስራሕ ዓለም፡ ገሊኦም ሰባት ስልጣን ኣለዎም። ሰበ ስልጣን መንግስቲ፡ ሕግን ስርዓትን ኬፈጽሙን ዜጋታቶም ዜድልዮም ነገራት ኬማልኡን ትጽቢት ይግበረሎም እዩ። እዚ ድማ ንዅሉ ጥቕሚ ኣለዎ። በዚ ምኽንያት እዚ፡ ሃዋርያ ጳውሎስ ንክርስትያናት፡ ነቶም ‘ኣብ ልዕሊኦም ዘለዉ ሰበ ስልጣን’ ኪግዝእዎም ከም ዚግባእ መኺርዎም እዩ። “ግብሪ ንዚግብኦ ግብሪ፡ . . . ክብሪ ንዚግብኦ ኽብሪ፡ ንዅሉ ዘዚግብኦ ሃብዎ” ኢሉ ድማ መዓዶም።—ሮሜ 13:1, 7።
9 ናይ የሆዋ መሰኻኽር ምስ ሕጊ እታ ዚነብሩላ ሃገር ብምስምማዕ ንሰበ ስልጣን ክብሪ ይህቡ እዮም። ሰበ ስልጣን ሓላፍነቶም ኪፍጽሙ ኸለዉ፡ ንተሓባበሮም ኢና። እቲ እንህቦም ክብርን ደገፍን ቅዱስ ጽሑፋዊ ደረት ከም ዘለዎ ግና ዘይከሓድ እዩ። ንኣምላኽ ከይተኣዘዝና ወይ ክርስትያናዊ ገለልትነትና ጥሒስና ንዓታቶም ኣይነኽብርን ኢና።—1 ጴጥሮስ 2:13-17 ኣንብብ።
10. ጥንቲ ዝነበሩ ኣገልገልቲ የሆዋ ምስ መንግስትታትን ምስ ሰበ ስልጣንን ኣብ ዝነበሮም ርክብ ኣብነት ዝሓደጉ ብኸመይ እዮም፧
10 ጥንቲ ዝነበሩ ኣገልገልቲ የሆዋ ምስ መንግስትታትን ምስ ሰበ ስልጣንን ኣብ ዝነበሮም ርክብ ኣብነት ሓዲጎምልና እዮም። ሃጸያዊ ግዝኣት ሮሜ፡ ቈጸራ ህዝቢ ኺግበር ምስ ኣወጀ፡ ዮሴፍን ማርያምን ተኣዚዞም እዮም። ማርያም በዅሪ ወዳ ኽትወልድ ቀሪባ እኳ እንተ ነበረት፡ ናብ ቤት-ልሄም ተጓዒዞም እዮም። (ሉቃ. 2:1-5) ድሕሪ ግዜ፡ ጳውሎስ ምስ ተኸስሰ፡ ንርእሱ ብኣኽብሮት ተማጒቱላ፡ ንንጉስ ሄሮድስ ኣግሪጳን ነቲ ገዛኢ እታ ኣብ ትሕቲ ግዝኣት ሮሜ ዝነበረት ይሁዳ ዝነበረ ፌስጦስን ድማ ግቡእ ክብሪ ሂብዎም እዩ።—ግብ. 25:1-12፣ 26:1-3።
11, 12. (ሀ) ንሰበ ስልጣን መንግስትን ንመራሕቲ ሃይማኖትን ፈላሊና እንርእዮም ስለምንታይ ኢና፧ (ለ) ሓደ ኦስትርያዊ ናይ የሆዋ ምስክር ንሓደ ፖለቲከኛ ኽብሪ ብምሃቡ እንታይ ጽቡቕ ውጽኢት እዩ ተረኺቡ፧
11 ይኹን እምበር፡ ሃይማኖታውያን መራሕቲ ዝለዓለ ኽብሪ ኺውሃቦም ዚደልዩ እኳ እንተ ዀኑ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ግና ከምዚ ዓይነት ክብሪ ኣይህብዎምን እዮም። ናይ ሓሶት ሃይማኖታት ብዛዕባ ኣምላኽ ሓቂ ኣይምህራን እየን፣ ኣብ ቃሉ ንዚርከብ ትምህርቲ ድማ ብቔናን መገዲ እየን ዜቕርባኦ። ስለዚ፡ ንመራሕቲ ሃይማኖት ከም ሰቦም ነኽብሮም እኳ እንተ ዀንና፡ ፍሉይ ኣኽብሮት ግና ኣይንህቦምን ኢና። የሱስ ነቶም ብግዜኡ ዝነበሩ መራሕቲ ሃይማኖት፡ ግቡዛትን ዕውራት መራሕትን ከም ዝበሎም ንዝክር ኢና። (ማቴ. 23:23, 24) ብኣንጻሩ ግና፡ ንፖለቲካውያን መራሕቲ ዚግብኦም ክብሪ ምሃብና ዘይተሓስበ ጽቡቕ ውጽኢት ኪህልዎ ይኽእል እዩ።
12 ሊዮፖልት ኢንግላይትነር ዝስሙ ቐናእ ኦስትርያዊ ናይ የሆዋ ምስክር፡ ሰበ ስልጣን ናዚ ኣሰርዎ፣ ብባቡር ድማ ናብ መዳጐኒ ደምበ ቡኸንዋልድ ለኣኽዎ። ኣብታ ባቡር ከኣ ዶክተር ሃይንሪኽ ግላይስነር ዝስሙ ኦስትርያዊ ፖለቲከኛ ምስኡ ተኣሲሩ ይውሰድ ነበረ። ናዚ ነቲ ዶክተር ስለ ዝጸልእዎ እዮም ኣሲሮምዎ ነይሮም። ናብቲ መዳጐኒ ደምበ ኪኸዱ ኸለዉ፡ ሓውና ኢንግላይትነር ንግላይስነር ብዛዕባ እምነቱ ብኣኽብሮት ገለጸሉ፡ ንሱ ድማ ጽን ኢሉ ሰምዖ። ድሕሪ ኻልኣይ ውግእ ዓለም ከኣ፡ ግላይስነር በቲ ዝነበሮ ስልጣን ተጠቒሙ ኣብ ኦስትርያ ንዝነበሩ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ብዙሕ ሳዕ ሓጊዝዎም እዩ። ንስኻ እውን፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ከምቲ መጽሓፍ ቅዱስ ንክርስትያናት ዚእዝዞም ገይሮም ንሰበ ስልጣን ዚግባእ ክብሪ ብምሃቦም እተረኽበ ጽቡቕ ውጽኢት ትዝክር ትኸውን።
ክብሪ ዚግብኦም ካልኦት ሰባት
13. ፍሉይ ክብሪ ዚግብኦም መን እዮም፧ ስለምንታይከ፧
13 ኣመንቲ ዝዀኑ ብጾትና፡ ብፍላይ ከኣ እቶም ዚመርሑና ሽማግለታት ብርግጽ ክብሪ ይግብኦም እዩ። (1 ጢሞቴዎስ 5:17 ኣንብብ።) ነዞም ኣሕዋትና፡ ዜግነቶም፡ ደረጃ ትምህርቶም፡ ማሕበራዊ ደረጃኦም፡ ወይ ቍጠባዊ ዅነታቶም ብዘየገድስ ነኽብሮም ኢና። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ውህበት ሰባት” ከም ዝዀኑ ይገልጽ እዩ፣ ኣምላኽ ንህዝቡ ዜድልዮም ዘበለ ንምምላእ ኣብ ዝገበሮ መሰናድዎ ድማ ኣገዳሲ ግደ ኣለዎም። (ኤፌ. 4:8) ብዛዕባ ሽማግለታት ጉባኤን ሓለውቲ ወረዳን ኣባላት ኮሚተ ቤት ጽሕፈት ጨንፈርን ኣባላት ኣመሓዳሪ ኣካልን እሞ ሕሰብ። ኣብ ቀዳማይ ዘመን ዝነበሩ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ነቶም ኪመርሑ እተሸሙ ዘበሉ ኽብ ኣቢሎም ይርእይዎም ነይሮም እዮም፣ ንሕና እውን ከምኡ ንገብር ኢና። ንወኪላት ክርስትያናዊት ጉባኤ ኣይነምልኾምን፡ ወይ ከኣ ምሳና ኪዀኑ ኸለዉ መላእኽቲ ኸም እተቐበልና ጌርና ኣይነኽብሮምን ኢና። ይኹን እምበር፡ ነዞም ኣሕዋት እዚኦም፡ ስለቲ ዚገብርዎ ጻዕርን ስለቲ ዜርእይዎ ትሕትናን ነኽብሮም ኢና።—2 ቈረንቶስ 1:24፣ ራእይ 19:10 ኣንብብ።
14, 15. ክርስትያናት ጓሶት ካብ ካልኦት መራሕቲ ሃይማኖት ብኸመይ ከም ዚፍለዩ ግለጽ።
14 እዞም ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ሽማግለታት፡ ትሑታት መንፈሳውያን ጓሶት እዮም። ትሑታት ስለ ዝዀኑ ኸኣ፡ ከም ህቡባት ሰባት ጌርካ ኺርኣዩ ኣይደልዩን እዮም። በዚ ኸምዚ፡ ካብዞም ኣብዚ ግዜና ዘለዉን ካብቶም ኣብ ቀዳማይ ዘመን ዝነበሩን ሓያሎ መራሕቲ ሃይማኖት እተፈልዩ እዮም። የሱስ ብዛዕባ እቶም መራሕቲ ሃይማኖት፡ “ኣብ ድራር ምርኡይ ቦታ፡ ኣብ ምኵራባት ከኣ ቀዳሞት መናብር ይደልዩ፣ ኣብ ዕዳጋ ሰላምታ ኺውሃቦም . . . ይደልዩ” በለ።—ማቴ. 23:6, 7።
15 ናይ ሓቂ ክርስትያን ጓሶት ነቲ የሱስ እተዛረቦ ቓላት ይእዘዙ እዮም። የሱስ ከምዚ በለ፦ “መምህርኩም ሓደ እዩ እሞ፡ መምህር ኣይትበሃሉ፣ ንስኻትኩምሲ ዅላትኩም ኣሕዋት ኢኹም። ኣቦኹም እውን ሓደ፡ ንሱ ድማ ሰማያዊ እዩ እሞ፡ ኣብ ምድሪ ንሓደ እኳ ኣቦይ ኣይትበሉ። መራሒኹም ሓደ፡ ንሱ ኸኣ ክርስቶስ እዩ እሞ፡ መራሕቲ እውን ኣይትበሃሉ። እቲ ኻባኻትኩም ዝዓበየስ፡ ኣገልጋሊኹም ይኹን። ርእሱ ዜልዕል ዘበለ ኺትሕት፡ ርእሱ ዜትሕት ዘበለ ኸኣ ኪልዕል እዩ።” (ማቴ. 23:8-12) ኣብ መላእ ዓለም ዘለዉ ሽማግለታት ጉባኤ ነዚ ቓላት እዚ ስለ ዚእዘዙ፡ ኣመንቲ ዝዀኑ ብጾቶም ኬፍቅርዎምን ኬኽብርዎምን ይግብኦም እዩ።
16. ነቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ግቡእ ክብሪ ምሃብ ዚገልጾ ነገራት ክንርድኦን ኣብ ግብሪ ኸነውዕሎን ክንጽዕር ዘሎና ስለምንታይ ኢና፧
16 ብኸመይን ንመንን ግቡእ ክብሪ ኽንህብ ከም ዘለና ንምፍላጥ ግዜ ኺወስደልና ይኽእል እዩ። ቀዳሞት ክርስትያናት እውን ብዛዕባ እዚ ሚዛናዊ ዝዀነ ኣረኣእያ ኺሕዙ ግዜ ወሲዱሎም እዩ። (ግብ. 10:22-26፣ 3 ዮሃ. 9, 10) ይኹን እምበር፡ ነቲ ኽብሪ ብዛዕባ ምሃብ ዚገልጽ ስርዓታት መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ግብሪ ኸነውዕሎ ምጽዓርና ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ብዛዕባ እዚ ሚዛናዊ ኣረኣእያ ምሓዝና ብዙሕ ጥቕምታት ኣለዎ።
ግቡእ ክብሪ ምሃብ ዘለዎ ጥቕምታት
17. ነቶም ስልጣን ዘለዎም ምኽባር እንታይ ጥቕምታት ኣለዎ፧
17 ዓለማዊ ስልጣን ንዘለዎም ዘበሉ ግቡእ ክብሪ ንህቦም እንተ ዄንና፡ ብዘይ ገለ ዕንቅፋት ክንሰብኽ ኪፈቕዱልና ይኽእሉ እዮም። ንዚግብኦ ዘበለ ግቡእ ክብሪ ምሃብና፡ ንጥፈታትና ብኣወንታዊ መገዲ ኺርአ ኣጋጣሚ ኸፊቱ እዩ። ቅድሚ ሓያሎ ዓመታት፡ ቢርግት ዝስማ ኣብ ጀርመን እትነብር ፈላሚት፡ ጓላ ኣብ ቤት ትምህርቲ ኽትምረቕ ከላ ናብኡ ኸይዳ ነበረት። እተን መምህራን ከኣ ንቢርግት፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ንናይ የሆዋ መሰኻኽር ቈልዑ ምምሃሮም ባህ ከም ዝበለን ነገራኣ። ኣብ ቤት ትምህርተን ናይ የሆዋ መሰኻኽር ዝዀኑ ቘልዑ እንተ ዘይህልዉ ነይሮም፡ ከም ዚጕህያ ገለጻላ። ቢርግት ከኣ፡ “ደቅና ነቲ ንመምህራን ምኽባር እውን ዜጠቓልል ብዛዕባ ጠባይ ዚገልጽ ስርዓታት ኣምላኽ ኪስዕቡ ተማሂሮም እዮም” በለተን። ሓንቲ ኻብተን መምህራን፡ “ኵሎም ቈልዑ ኸም ደቅኹም እንተ ዚዀኑ፡ ምምህርና ኸም ገነት ባህ ዜብል ምዀነ ነይሩ” በለታ። ድሕሪ እተወሰነ ሰሙናት፡ ሓንቲ ኻብተን መምህራን ኣብቲ ኣብ ላይፕጺግ እተገብረ ኣኼባ ዞባ ተኻፈለት።
18, 19. ንሽማግለታት ዚግብኦም ክብሪ ጥራይ ክንህቦም ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
18 እቲ ንሽማግለታት ጉባኤ እንህቦ ኽብሪ በቲ ኣብ ቃል ኣምላኽ ዚርከብ ፍጹምን ጥበባውን ስርዓታት ኪምራሕ ኣለዎ። (እብራውያን 13:7, 17 ኣንብብ።) ስለቲ ብትግሃት ዚገብርዎ ዕዮ ኽንንእዶምን ምስቲ ዚህቡና መምርሒ ኽንተሓባበርን ኣሎና። ከምኡ ምስ እንገብር፡ ስራሖም ወትሩ ብሓጐስ ኪፍጽሙ ኺሕግዞም ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፡ ሓደ “ፍሉጥ” ሽማግለ ንዚኽደነሉን ንዚመላኸዓሉን፡ ህዝባዊ መደረ ንዚህበሉ፡ ወይ ንዚዛረበሉ መገዲ ብልክዕ ክንቀድሖ ኣይፍትንን ኢና። ከምኡ ምስ እንገብር፡ ግጉይ መልእኽቲ እዩ ዜመሓላልፍ። እቲ ሽማግለ እውን ዘይፍጹም ምዃኑ ኽንርስዕ የብልናን። ክንስዕቦን ክንመስሎን ዘሎና ኣርኣያና፡ ክርስቶስ እዩ።
19 ንሽማግለታት ከም ህቡባት ሰባት ጌርና ዘይኰነስ እቲ ዚግብኦም ክብሪ ምስ እንህቦም፡ ንጠቕሞም ኢና። ከመይሲ፡ ኣብ መፈንጠራ ዅርዓት ከይወድቁን ልዕልና ኸይስምዖምን ከይመጻደቑን ኢና እንሕግዞም።
20. ንኻልኦት ክብሪ ምሃብ ንርእስና ዚሕግዘና ብኸመይ እዩ፧
20 ንዚግብኦ ዘበለ ኽብሪ ምሃብና ኣብ ርእስና ጥራይ ከይነተኵር ኪሕግዘና ይኽእል እዩ። ክብሪ ኽንረክብ ከለና ንርእስና ኽብ ኣቢልና ኸይንሓስብ ኪሕግዘና ይኽእል እዩ። ምስታ ንኣመንቲ ዀኑ ንዘይኣመንቲ ኻብ ዚግብኦም ንላዕሊ ኽብሪ ዘይትህብ ውድብ የሆዋ ብማዕረ ኽንመላለስ እውን ኪሕግዘና ይኽእል እዩ። ብዘይካዚ፡ እነኽብሮ ሰብ ዜጕህየና ነገራት ምስ ዚገብር ከይንዕንቀፍ ዚሕግዘና ጥበባዊ መገዲ እዩ።
21. ንዚግብኦም ዘበለ ኽብሪ ብምሃብና እንረኽቦ ዝለዓለ ጥቕሚ እንታይ እዩ፧
21 ንዚግብኦም ዘበለ ኽብሪ ብምሃብና እንረኽቦ ዝለዓለ ጥቕሚ፡ ከምኡ ብምግባር ንየሆዋ ኸነሐጕሶ ምኽኣልና እዩ። መምርሒታቱ ብምስዓብ ንጽህናና ኽንሕሉ ንኽእል ኢና። በዚ ኸምዚ ድማ፡ ኬባጭወሉ ንዚፍትን ዘበለ ምላሽ ንህብ። (ምሳ. 27:11) ዓለም ብዛዕባ ኽብሪ ምሃብ ቄናን ኣረኣእያ ብዘለዎም ሰባት ዝመልአት እያ። የሆዋ ብዚሰምሮ መገዲ ብኸመይ ክብሪ ኸም እንህብ ምፍላጥናስ ክሳዕ ክንደይ ኰን ኢና እነማስወሉ!


text:
ተለዊጥካ ዲኻ፧
“ንኣእምሮኹም ብምሕዳስ ተለወጡ።”—ሮሜ 12:2።
1, 2. ኣተዓባብያናን ኣከባቢናን ዚጸልወና ብኸመይ እዩ፧
ኣተዓባብያናን ኣከባቢናን ንዅላትና ይጸልወና እዩ። በዚ ምኽንያት እዚ እዩ ኣከዳድናናን ኣመጋግባናን ጠባይናን እተፈላለየ ኪኸውን ዝኸኣለ። ስለምንታይ፧ ብኸፊል፡ ኣብ ከባቢና ዘለዉ ሰባት ጥራይ ዘይኰኑስ፡ ኵነታት ህይወትና እውን ስለ ዚጸልወና እዩ።
2 ይኹን እምበር፡ ካብ ምርጫ ምግብን ክዳንን ንላዕሊ ዜገድስ ካልእ ነገራት ኣሎ። ንኣብነት፡ ብምኽንያት ኣተዓባብያና፡ ንገሊኡ ነገራት ከም ቅኑዕን ተቐባልነት ዘለዎን ጌርና ንርእዮ እኳ እንተ ዀንና፡ ንገሊኡ ነገራት ግና ከም ግጉይን ተቐባልነት ዘይብሉን ጌርና ኢና እንርእዮ። እዚ ጕዳያት እዚ፡ ውልቃውን ከከም ሰቡ ዚፈላለን እዩ። ምርጫታትና፡ ሕልናና ኽሳዕ ክንደይ ይዓዪ ኸም ዘሎ ዚሕብር ኪኸውን ይኽእል እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ፡ መብዛሕትኡ እዋን ‘እቶም ሕጊ ዘይብሎም ኣህዛብ ብባህርዮም ነቲ ሕጊ ኸም ዚገብርዎ’ ይገልጽ እዩ። (ሮሜ 2:14) ከምኡ ኺብሃል ከሎ ግና፡ ብንጹር እተቐመጠ ሕጊ ኣምላኽ እንተ ዘየልዩ፡ ነቲ ዝዓበናሉን ነቲ ኣብ ከባቢና ልሙድ ዝዀነን ስርዓታት ክንስዕብ ንኽእል ኢና ማለት ድዩ፧
3. ክርስትያናት በየናይ ክልተ ምኽንያት እዮም ነቲ ልሙድ ዝዀነ መገድታትን ስርዓታትን ዘይስዕብዎ፧
3 ክርስትያናት እንተ ወሓደ ብኽልተ ምኽንያት፡ ንኸምዚ ዓይነት ኣረኣእያ ኣይቅበልዎን እዮም። ቀዳማይ፡ መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ንሰብ ቅንዕቲ እትመስሎ መገዲ አላ፡ መወዳእታኣ ግና መገዲ ሞት እዩ” ኢሉ የዘኻኽረና እዩ። (ምሳ. 16:25) ደቂ ሰብ ዘበልና ዘይፍጹማት ስለ ዝዀንና፡ ንኣካይዳና ፍጹም ብዝዀነ መገዲ ኽንመርሓሉ እንኽእልን ብሓቂ ዚጠቕመናን ኣንፈት ኣየናይ ምዃኑ ንኽንውስን ዜኽእለና ዓቕሚ የብልናን። (ምሳ. 28:26፣ ኤር. 10:23) ካልኣይ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ከም ዚሕብሮ፡ ዝንባለታትን ስርዓታትን እዛ ዓለም እዚኣ፡ ኣብ ትሕቲ ቝጽጽር እቲ “ኣምላኽ እዚ ስርዓት ዓለም እዚ” ዝዀነ ሰይጣን እዩ ዘሎ። (2 ቈረ. 4:4፣ 1 ዮሃ. 5:19) ስለዚ፡ በረኸትን ስምረትን የሆዋ ኽንረክብ እንተ ደሊና፡ ነቲ ኣብ ሮሜ 12:2 ዚርከብ ምኽሪ ኸነቕልበሉ ኣሎና።—ኣንብብ።
4. ኣብዛ ዓንቀጽ እዚኣ፡ እንታይ ኢና ኽንምርምር፧
4 ኣብ ሮሜ 12:2፡ ኣቓልቦ ኽንገብረሉ ዚግባእ ሓያሎ ኣገዳሲ ነጥብታት ተገሊጹ ኣሎ። (1) ስለምንታይ ኢና ‘ኽንልወጥ’ ዘሎና፧ (2) እቲ ለውጢ እንታይ እዩ ዜጠቓልል፧ (3) ብኸመይ ኢና ኽንልወጥ እንኽእል፧ ነዘን ሕቶታት እዚአን እስከ ንመርምረን።
ስለምንታይ ኢና ‘ኽንልወጥ’ ዘሎና፧
5. እተን ኣብ ሮሜ 12:2 ዘለዋ ቓላት ጳውሎስ፡ ብፍላይ ንመን እየን ፍሉይ ትርጕም ነይርወን፧
5 እተን ሃዋርያ ጳውሎስ ኣብታ ናብ ሰብ ሮሜ ዝለኣኻ መልእኽቱ ዝጸሓፈን ቃላት፡ ብሓፈሻኡ ንዘይኣመንቲ ሰባት ዘይኰነስ፡ ነቶም ቅቡኣት ክርስትያናት ዝዀኑ ብጾቱ ዚምልከታ እየን ነይረን። (ሮሜ 1:7) ጳውሎስ ነቶም ክርስትያናት፡ ንኺልወጡን ‘በዚ ስርዓት ዓለም እዚ ንኸይቅረጹን’ ተላበዎም። እቲ ኣብ ከባቢ 56 ድ.ክ. ኣብ ሮሜ ዝነበሩ ክርስትያናት ዝነበሩሉ “ስርዓት ዓለም፡” ነቲ ኣብ እተፈላለየ ኽፋላት ሮሜ ዝነበረ ስርዓታትን ልምድታትን ኣካይዳን ኣገባብን ዜጠቓልል እዩ ነይሩ። ጳውሎስ “ኣይትቀረጹ” ምባሉ፡ ገሊኦም ክርስትያናት ገና በቲ ስርዓት ይጽለዉ ኸም ዝነበሩ ዚሕብር እዩ። ነቶም ሽዑ ዝነበሩ ኣሕዋትናን ኣሓትናን እንታይ ጽልዋ እዩ ዜጋጥሞም ነይሩ፧
6, 7. እቲ ብግዜ ጳውሎስ ዝነበረ ማሕበራውን ሃይማኖታውን ኵነታት ሮሜ፡ ንክርስትያናት በዳሂ ዝነበረ ብኸመይ እዩ፧
6 ሎሚ ናብ ሮሜ ዚኸዱ በጻሕቲ፡ ዝፈራረሰ ኣብያተ መቕደስን መቓብርን ሓወልትን መድረኽን ቦታታት ቲያትርን ካልእ ነገራትን ይርእዩ እዮም። ገሊኡ ኻብ ቀዳማይ ዘመን ኣትሒዙ ዝነበረ እዩ። እዚ ኸኣ፡ ኣብ ጥንታዊት ሮሜ ብዛዕባ ዝነበረ ማሕበራውን ሃይማኖታውን ህይወት ዚሕብር እዩ። ብዘይካዚ፡ ኣብ መጻሕፍቲ ታሪኽ፡ ብዛዕባ እቲ ኣብ ሮሜ ዚግበር ዝነበረ ቕልስን ውድድር ሰረገላታትን ከምኡውን ብዛዕባ እቲ ንዜሕፍር ርእሰ ነገራት እውን ዜጠቓልል ድራማታትን ሙዚቃዊ ተዋስኦታትን ከነንብብ ንኽእል ኢና። ኣብ ርእሲኡ ድማ፡ ሮሜ ብልጽግቲ ማእከል ንግዲ ስለ ዝነበረት፡ ብስጋዊ መዳይ ኬኽስብ ዚኽእል ብዙሕ ኣጋጣሚታት ነበረ።—ሮሜ 6:21፣ 1 ጴጥ. 4:3, 4።
7 ሮማውያን ብዙሕ ኣብያተ መቕደስን ጣኦታትን እኳ እንተ ነበሮም፡ ምስቶም ዜምልኽዎም ዝነበሩ ኣማልኽቲ ግና ጥብቂ ርክብ ኣይነበሮምን። እቲ ዚስዕብዎ ዝነበሩ ሃይማኖት ብቐንዱ ኣብቲ በብመዓልቱ ዚገብርዎ ዝነበሩ ምስ ውልደትን መውስቦን ሓዘንን ዚተሓሓዝ ማሕበራዊ ጽምብላት ዘተኰረ እዩ ነይሩ። እዚ ዅሉ ነቶም ኣብ ሮሜ ዝነበሩ ክርስትያናት ክሳዕ ክንደይ በዳሂ ዀይንዎም ከም ዝነበረ ኽትግምቶ ትኽእል ኢኻ። ብዙሓት ካባታቶም ካብ ከምዚ ዝበለ ድሕረ ባይታ ስለ ዝመጹ፡ ናይ ሓቂ ክርስትያናት ምእንቲ ኪዀኑ፡ ኪልወጡ የድልዮም ነበረ፣ እቲ ዚገብርዎ ለውጢ ኸኣ ኣብ መዓልቲ ጥምቀቶም ዚዛዘም ኣይነበረን።
8. እዛ እንነብረላ ዘለና ዓለም፡ ነዞም ሎሚ ዘለና ክርስትያናት ሓደገኛ ዝዀነት ብኸመይ እያ፧
8 እዛ እንነብረላ ዘለና ዓለም፡ ልክዕ ከምታ ብግዜ ሮማውያን ዝነበረት ዓለም፡ ነቶም ርእሶም ዝወፈዩ ክርስትያናት ሓደገኛ እያ። ስለምንታይ፧ መንፈስ ዓለም ብእተፈላለየ መገዲ ስለ ዚርአ እዩ። (ኤፌሶን 2:2, 3፣ 1 ዮሃንስ 2:16 ኣንብብ።) በብመዓልቱ ንባህግታትን ንኣተሓሳስባን ንስርዓታትን እዛ ዓለም እዚኣ እተቓላዕና ስለ ዝዀንና፡ እዛ ዓለም እዚኣ ናብኣ ንኽትስሕበና ብቐጻሊ ጸቕጢ ትገብረልና እያ። ስለዚ፡ ነቲ ‘ንኽንልወጥን’ ‘በዚ ስርዓት ዓለም እዚ ንኸይንቕረጽን’ እተዋህበና ማዕዳ እነቕልበሉ ብዙሕ ምኽንያታት ኣሎ። እንታይ ኢና እሞ ኽንገብር ዘሎና፧
እንታይና እዩ ኺልወጥ ዘለዎ፧
9. ብዙሓት ሰባት ንጥምቀት ብቑዓት ቅድሚ ምዃኖም፡ እንታይ ለውጥታት እዮም ገይሮም፧
9 ሓደ ሰብ ንሓቅታት መጽሓፍ ቅዱስ ኬጽንዖን ኪትግብሮን ከሎ፡ መንፈሳዊ ዕቤት ኪገብር ይጅምር እዩ። ከም መርኣያ ዕቤቱ ኸኣ፡ ምስቲ እተማህሮ ብዚሳነ መገዲ፡ ኣብ ህይወቱ ለውጢ ይገብር እዩ። ንተግባራት ናይ ሓሶት ሃይማኖትን ካልእ ዘየድሊ ጠባያትን ብምሕዳግ ድማ፡ ከም ናይ ክርስቶስ ዓይነት ስብእና ኼማዕብል ይጽዕር። (ኤፌ. 4:22-24) በብዓመቱ ብኣማእታት ኣሽሓት ዚቝጸሩ ሰባት ከምዚ ዓይነት ዕቤት ኪገብሩ ኸለዉን ርእሶም ንየሆዋ ኸም ዝወፈዩ ብጥምቀት ኬርእዩ ኸለዉን ምርኣይና የሐጕሰና እዩ። ንልቢ የሆዋ ኸም ዜሐጕሶ እውን ኣየጠራጥርን እዩ። (ምሳ. 27:11) ይኹን እምበር፡ “እዚ ለውጥታት እዚ ኣኻሊ ድዩ፧” ንዚብል ሕቶ ኽንምርምሮ ኣሎና።
10. ለውጢ ኻብ ምምሕያሽ ዚፍለ ብኸመይ እዩ፧
10 ለውጢ ምግባር፡ ዕቤት ወይ ምምሕያሽ ካብ ምግባር ንላዕሊ እዩ ዜጠቓልል። ሓደ ምህርቲ፡ ከም እተመሓየሸ ዜርኢ መወዓውዒ ኺስርሓሉ ወይ ከኣ “እተመሓየሸ” ዚብል ጽሑፍ ኪጽሓፎ ይኽእል እኳ እንተ ዀነ፡ እቲ ምህርቲ ግና ኣይቅየርን እዩ። ሓደ ሓድሽ ነገር ይውሰኾ ወይ ከኣ ንዓይኒ ዚስሕብ መዐሸጊ ይግበሮ ይኸውን። ቫይንስ ኤክስፖዚቶሪ ዲክሽነሪ ብዛዕባ እታ “ተለወጡ” እትብል ቃል ኪገልጽ ከሎ፡ “ኣብ ሮሜ 12:2፡ ብደጋዊ መገዲ ምስዚ መዋእል እዚ [ወይ ምስዚ ስርዓት ዓለም እዚ] ምውህሃድ፡ ምስቲ ብውሽጣዊ መገዲ ብሓገዝ መንፈስ ቅዱስ ብሓሳብካ ምልዋጥ ተነጻጺሩ ኣሎ” በለ። ስለዚ፡ ሓደ ክርስትያን ኪገብሮ ዘለዎ ለውጢ፡ ንጐዳኢ ልምድታትን ንሕማቕ ዘረባን ንስነ ምግባራዊ ርኽሰትን ምውጋድ ጥራይ ዜጠቓልል ኣይኰነን። ገሊኦም ፍልጠት መጽሓፍ ቅዱስ ዘይብሎም ሰባት እውን እንተ ዀኑ፡ ካብ ከምዚ ዝበለ ነገራት ኪርሕቁ ይጽዕሩ እዮም። እሞኸ እቲ ክርስትያናት ኪገብርዎ ዘለዎም ለውጢ እንታይ እዩ ዜጠቓልል፧
11. ጳውሎስ፡ ሓደ ሰብ ንኺልወጥ እንታይ ኪገብር ከም ዘለዎ እዩ ዝገለጸ፧
11 ጳውሎስ፡ “ኣእምሮኹም ብምሕዳስ ተለወጡ” ኢሉ ጸሓፈ። “ኣእምሮ” ምስ ኣተሓሳስባና እዩ ዚተሓሓዝ። ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ግና፡ ንዝንባለናን ንኣረኣእያናን እውን የጠቓልል እዩ። ጳውሎስ ኣብታ ናብ ሰብ ሮሜ ዝለኣኻ መልእኽቲ ኣቐድም ኣቢሉ፡ ብዛዕባ እቶም ኣምላኽ ‘ዘይሰምሮ ኣእምሮ’ ዘለዎም ሰባት ገሊጹ ነበረ። ኣምላኽ ነዞም ሰባት እዚኦም፡ ናብ “ዓመጻ፡ እከይ፡ ስስዐ፡ ክፍኣት፡ ቅንኢ፡ ቅትለት፡ ባእሲ፡ ተንኰል” ከምኡውን ናብ ካልእ ሕማቕ ነገራት ኣሕሊፉ ሂብዎም እዩ። (ሮሜ 1:28-31) በዚ ምኽንያት እዚ እዩ ጳውሎስ ነቶም ኣብ ከምዚ ዝበለ ኣከባቢ ዝዓበዩን ኣገልገልቲ ኣምላኽ ዝዀኑን ሰባት፡ ‘ኪልወጡን’ ‘ኣእምሮኦም ኪሕድሱን’ እተላበዎም።
‘ኵሉ ቝጥዓን ነድርን ታዕታዕን ጸርፍን ካባኻትኩም ይርሓቕ።’—ኤፌ. 4:31
12. ሎሚ ዘለዉ ሰባት ብሓፈሻ እንታይ ኣተሓሳስባ ዘለዎም ይመስለካ፧ እዚ ኣረኣእያ እዚኸ ንክርስትያናት ሓደገኛ ኪኸውን ዚኽእል ብኸመይ እዩ፧
12 እቲ ዜሕዝን፡ ነቲ ጳውሎስ ዝጠቐሶ ተግባራት ብዚገብሩ ሰባት ኢና ተኸቢብና ዘለና። እዞም ሰባት እዚኦም ከኣ፡ ንውሱን ስርዓታት ምስዓብ፡ ድሑር ከም ዝዀነ ወይ ከኣ ተቐባልነት ከም ዘይብሉ ገይሮም እዮም ዚሓስቡ። ብዙሓት መምህራንን ወለድን፡ ንቘልዑ ድላዮም ኪገብሩ ይፈቕዱሎም ከምኡውን ዝዀነ ይኹን ሰብ ቅኑዕን ጌጋን ባዕሉ ኺውስን ከም ዚኽእል ይምህሩ እዮም። ብናታቶም ኣረኣእያ፡ ኵሉ ነገር ከከም ሰቡ ዚፈላለ ደኣ እምበር፡ ፍጹም ዚብሃል የልቦን። እቶም ሃይማኖተኛታት ከም ዝዀኑ ዚዛረቡ እውን እንተ ዀኑ፡ ቅኑዕ ኰይኑ እተራእዮም ኪገብሩ ኸም ዚኽእሉን ንትእዛዝ ኣምላኽ ናይ ምሕላው ግዴታ ኸም ዘይብሎምን ኰይኑ እዩ ዚስምዖም። (መዝ. 14:1) እዚ ዝንባለ እዚ፡ ንናይ ሓቂ ክርስትያናት ሓደገኛ እዩ። ከመይሲ፡ ገርህታት ኣሕዋትን ኣሓትን፡ ንቲኦክራስያዊ ስርዓት ብዚምልከት ተመሳሳሊ ኣረኣእያ ኼማዕብሉ ይኽእሉ እዮም። ብሰንኩ ኸኣ፡ ስርዓታት ውድብ ኣምላኽ ካብ ምስዓብ የቋርጹን ብዛዕባ እቲ ባህ ዘይበሎም ነገራት የጕረምርሙን ይዀኑ። ወይ ከኣ ነቲ ንመዘናግዕን ንኣጠቓቕማ ኢንተርነትን ንዝለዓለ ትምህርትን ዚምልከት ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተመስረተ ምኽሪ ኣይሰማምዑሉን ይዀኑ።
13. ገዛእ ርእስና ብቕንዕና ኽንምርምር ዘሎና ስለምንታይ ኢና፧
13 በዛ ዓለም እዚኣ ምእንቲ ኸይንቕረጽ፡ ንውሽጣዊ ኣረኣእያናን ንስምዒትናን ንሸቶታትናን ነቲ ኣኽቢርና እንርእዮ ነገራትን ብቕንዕና ኽንምርምሮ ኣሎና። እዚ ኻብ ዓይኒ ሰባት እተኸወለ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ምናልባት እውን ካልኦት ሰባት ጽቡቕ ከም ዘለና ይነግሩና ይዀኑ። ኰይኑ ግና፡ ነቲ ኻብ መጽሓፍ ቅዱስ እተመሃርናዮ ነገራት ብቐጻሊ ንኺልውጠና ንፈቕደሉ እንተ ኣሊና፡ ካባና ሓሊፉ ኻልእ ሰብ ኪፈልጥ ኣይክእልን እዩ።—ያእቆብ 1:23-25 ኣንብብ።
ብኸመይ ኢና እንልወጥ፧
14. እቲ ዜድሊ ለውጢ ንኽንገብር እንታይ ኪሕግዘና ይኽእል፧
14 እቲ እንገብሮ ለውጢ፡ ንውሽጣዊ እንታይነትና ዜጠቓልል ስለ ዝዀነ፡ ካብ ግዳም ሓሊፉ ናብ ውሽጥና ኺኣቱ ዚኽእል ነገር እዩ ዜድልየና። ኣብዚ መዳይ እዚ እንታይ ኪሕግዘና ይኽእል፧ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ብዛዕባ እቲ የሆዋ ኻባና ዚደልዮ ምስ ዕላማኡ ዚሳነ ብቕዓት ይምህረና እዩ፣ ነዚ ትምህርቲ እዚ እንህቦ ምላሽ፡ ነቲ ኣብ ልብና ዘሎ ዜርእን እንታይ ምትዕርራይ ክንገብር ከም ዘሎና ዚሕብርን እዩ፣ እዚ ኸኣ ነቲ “ፍጹም ፍቓድ ኣምላኽ” ንኽንገብር እዩ ዚሕግዘና።—ሮሜ 12:2፣ እብ. 4:12።
15. የሆዋ ኪቐርጸና ኸሎ፡ እንታይ ዓይነት ለውጢ ኢና እንገብር፧
15 ኢሳይያስ 64:8 ኣንብብ። እቲ ነብዪ ኢሳይያስ ጠቒስዎ ዘሎ ስእላዊ ኣዘራርባ፡ ኣገዳሲ ትምህርቲ እዩ ዚምህረና። እቲ ዓብዪ ሰራሕ መሬት ዝዀነ የሆዋ ነቶም ከም መሬት ዝዀንና ኣገልገልቱ ዚቐርጸና ብኸመይ እዩ፧ ብኣካላዊ መዳይ ምልኩዓት ብምግባር ወይ ጽቡቕ መሸከል ከም ዚህልወና ብምግባር ኣይኰነን ዚቐርጸና። የግዳስ፡ ብመንፈሳዊ መዳይ እዩ ዜሰልጥነና። ንኪቐርጸና እንተ ፈቒድናሉ፡ እቲ እንገብሮ ለውጢ ውሽጣዊ ወይ መንፈሳዊ እዩ ዚኸውን፣ ንጽልዋ እዛ ዓለም እዚኣ ንምቅዋም ኣብ እንገብሮ ቓልሲ ድማ፡ ከምዚ ዓይነት ለውጢ እዩ ዜድልየና። እሞኸ የሆዋ ብኸመይ እዩ ዚቐርጸና፧
16, 17. (ሀ) ሓደ ሰራሕ መሬት፡ ጽቡቕ ኣቕሓ ንምስራሕ ነቲ መሬት እንታይ ከም ዚገብሮ ግለጽ። (ለ) ቃል ኣምላኽ፡ ኣብ ቅድሚ የሆዋ ኽቡር ናብ ዝዀነ ሰብ ንኽንልወጥ ዚሕግዘና ብኸመይ እዩ፧
16 ሓደ ሰራሕ መሬት፡ ጽቡቕ ኣቕሓ መሬት ኪሰርሕ እንተ ደልዩ፡ ዝበለጸ ዓይነት መሬት ኪጥቀም ኣለዎ። ይኹን እምበር፡ ክልተ ነገራት እውን ኪገብር ኣለዎ። ቀዳማይ፡ ነቲ መሬት ኪሓጽቦን ካብ ዝዀነ ይኹን ባእታታት ወይ ማዕድን ኬጽርዮን ኣለዎ። ካልኣይ፡ እቲ መሬት ቅርጹ ሓልዩ ምእንቲ ኪቕጽል፡ ምስ እኹል መጠን ማይ ኪሕውሶን ኪሰርሖን ኣለዎ።
17 ነቲ መሬት ንምሕጻብን ብቐሊሉ ንምስራሕን ማይ ከም ዜድሊ ኣስተብህል፣ ድሕሪኡ፡ እቲ መሬት ብቐሊሉ ጽቡቕ ኣቕሓ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ቃል ኣምላኽ እውን ኣብ ህይወትና ተመሳሳሊ ግደ እዩ ዘለዎ። ነቲ ንኣምላኽ ቅድሚ ምፍላጥና ዝነበረና ናይ ቀደም ኣተሓሳስባ ንኽንሓድጎ ኸምኡውን ኣብ ቅድሚኡ ኽቡር ናብ ዝዀነ ሰብ ንኽንልወጥ ኪሕግዘና ይኽእል እዩ። (ኤፌ. 5:26) በብመዓልቱ መጽሓፍ ቅዱስ ከነንብብን ኣብቲ ብዛዕባ ቓል ኣምላኽ እንመሃረሉ ክርስትያናዊ ኣኼባታት ኣዘውቲርና ኽንእከብን፡ ብተደጋጋሚ ኢና እንተባባዕ። ስለምንታይ፧ ከምኡ ምግባርና፡ የሆዋ ንኪቐርጸና ፍቓደኛታት ምዃንና ዜርኢ ስለ ዝዀነ እዩ።—መዝ. 1:2፣ ግብ. 17:11፣ እብ. 10:24, 25።
18. (ሀ) ቃል ኣምላኽ ምእንቲ ኺጸልወናን ምእንቲ ኺልውጠናን፡ ከነስተንትን ዘሎና ስለምንታይ ኢና፧ (ለ) ኣየናይ ሕቶታት እዩ ኺሕግዘና ዚኽእል፧
18 ካብቲ ቓል ኣምላኽ ንኺልውጠና እንገብሮ ናይ መጀመርታ ስጕምቲ፡ ኣዘውቲርና ንዕኡ ምንባብናን ካብኡ ትምህርቲ ምቕሳምናን እዩ። ብዙሓት ሰባት ሓሓሊፎም መጽሓፍ ቅዱስ ስለ ዜንብቡ፡ ነቲ ዚብሎ ይፈልጥዎ እዮም። ምናልባት ኣብ ኣገልግሎት ወፍሪ ምስ ከምዚኣቶም ዝበሉ ሰባት ተራኺብካ ትፈልጥ ትኸውን። ገሊኣቶም እሞ ኸኣ ንጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ብቓሎም ይወጽዎ ይዀኑ። * ኰይኑ ግና፡ ኣብ ኣተሓሳስባኦምን ኣብ ናብራኦምን ብዙሕ ጽልዋ ኣየሕድርን ይኸውን። እንታይ እዩ ዚጐድሎም፧ ቃል ኣምላኽ ንሓደ ሰብ ኪልውጦ እንተ ዀይኑ፡ እቲ ሰብ ንቓል ኣምላኽ ‘ኪምሃሮ’ ወይ ከኣ ኣብ ልቡ ኼስርጾ ኣለዎ። (ገላ. 6:6) ስለዚ፡ ግዜ ወሲድና ብዛዕባ እቲ እንምሃሮ ትምህርቲ ኽንሓስብ ኣሎና። ከምዚ ዚስዕብ እናበልና ገዛእ ርእስና ኽንሓትት ጽቡቕ እዩ፦ ‘እዚ ዝምሃሮ ዘለኹ ትምህርቲ፡ ካብ ሃይማኖታዊ ትምህርቲ ንላዕሊ ምዃኑ እኣምን ድየ፧ ከምኡ ምዃኑ ኣብ ህይወተይ ተመኪረዮ ደይኰንኩን፧ ኣብ ርእሲኡ ድማ፡ ነቲ ትምህርቲ ንኻልኦት እምህሮም ጥራይ ዘይኰነስ፡ ኣብ ህይወተይ እትግብሮ ድየ፧ የሆዋ ብውልቀይ ዜዘራርበኒ ዘሎ ዀይኑ ድዩ ዚስምዓኒ፧’ ብዛዕባ ኸምዚ ዝበለ ሕቶታት ምስትንታን፡ ነቲ ብዛዕባ የሆዋ ዘሎና ልባዊ ስምዒት ኬዕምቖ እዩ። ንዕኡ ዘላትና ፍቕሪ እውን ክትዓቢ እያ። በዚ ኸምዚ ልብና ኺትንከፍ ከሎ፡ ኣወንታዊ ለውጥታት ክንገብር ኢና።—ምሳ. 4:23፣ ሉቃ. 6:45።
19, 20. ነየናይ ምኽሪ መጽሓፍ ቅዱስ ምትግባርና እዩ ናይ ሓቂ ጥቕሚ ዜምጽኣልና፧
19 ኣዘውቲርና ቓል ኣምላኽ ነንብብን ብዛዕባኡ ነስተንትንን እንተ ዄንና፡ ነቲ ጳውሎስ ዝሃቦ ምኽሪ ብቐጻሊ ንኽንገብሮ ኽንድረኽ ኢና፣ ንሱ፡ “ነቲ ኣረጊት ስብእና ምስ ግብርታቱ ቐንጢጥኩም፡ ነቲ ኸም ምስሊ እቲ ዝፈጠሮ ብልክዕ ፍልጠት ዚሕደስ ዘሎ ሓድሽ ስብእና ልበሱ” በለ። (ቈሎ. 3:9, 10) እወ፡ ንሓቂ ትርጕም ቃል ኣምላኽን ነቲ ዘለዎ ጽልዋን ብእተረዳእናዮ መጠን፡ ብቐጻሊ ኽንዕወት ኢና። እቲ ኸም ውጽኢቱ እንለብሶ ሓድሽ ስብእና ድማ፡ ካብ ውዲት ሰይጣን ኬዕቍበና እዩ።
20 ሃዋርያ ጴጥሮስ፡ “ከም እዙዛት ውሉዳት፡ በቲ ኣቐዲምኩም ብድንቍርናኹም ዝነበረኩም ትምኒት ኣይትቀረጹ፣ የግዳስ፡ . . . ብዅሉ ኣካይዳኹም ቅዱሳት ኩኑ” ኢሉ ኣዘኻኺሩና ኣሎ። (1 ጴጥ. 1:14, 15) ከምቲ ኣብዛ ቐጺላ ዘላ ዓንቀጽ እንርእዮ፡ ነቲ ቐደም ዝነበረና ኣተሓሳስባን ኣረኣእያን ከነወግዶን ክንልወጥን እንተ ጽዒርና፡ ክንባረኽ ኢና።
^ ሕ.ጽ. 18 ነቲ ኣብ ናይ 1 ለካቲት 1994 ሕታም ግምቢ ዘብዐኛ፡ ኣብ ገጽ 9፡ ሕጡብ ጽሑፍ 7 ዝወጸ ኣብነት ርአ።


text:
ርክብ ምስ ተጋዳላይ ሓሚድ ሳልሕ
ርክብ ምስ ተጋዳላይ ሓሚድ ሳልሕ
ምኽትል መራሕ ሳልሰይቲ ክፍሊ ሰራዊት ሓርነት ኤርትራን ሓደ ካብቶም ቀዳሞት ሰልፈኛታቱን፣
ኣብቲ ሕጂ ዝነብረሉ ዘሎ መደበር ስደተኛ`ታት ሱዳን ፣ ምስኡ ኣብ ዝተገብረ ርኽክባት ፡ ብዛዕባ ኣብ ሰውራ ምስላፉን ፍሉይ ተሞክሮ ሳልሰይቲ ክፍሊ ሰራዊት ሓርነት ኤርትራን የዘንቱ ።
- ብዓብደላ ሓሰን
ቀዳማይ ክፋል
ሓጽር ታሪኽ ህወቱን ከመይነት ኣጀማመራ ቃልሱን ፡
ተጋዳላይ ሓምድ ሳልሕ ሱለይማን ብ 1928 ዓ.ም. ኣብ ግራራት ከባቢ ዓዲቀይሕ ተወሊዱ ። ህጻን ከሎ ናይ ቁርኣን ትምህርቲ ኣብ ትሕቲ ኣቡኡ ጀሚሩ ። ዓቅሚ ኣዳም ምስ ኣኸለ ናይ ቁርኣን ትምህርቱ ንምቅጻል ምስ ካልኣዩ ንባርካ ወሪዱ ሰለስተ ኣዋርሕ ዝኾውን ኣብ ዓድ ሸኽ ኣልኣሚን ከባቢ ከተማ ኣቁርዳት ነሩ ። ድሕሪኡ ተመሊሱ ክሳብ 1954 ኣብ ዓዱ ይነብር ነሩ ። ሓሚድ ኣብ ዓዱ ከሎ ከምቶም ኩሎም ደቂ ዓዱ ብህልውና ገዛእቲ እትዮጵያ ኣብ ኤርትራ ሕጉስ ከምዘይነበረ ይገልጽ ። ዓዱ ሓዲጉ ድማ ንሱዳን ኣምረሔ ። ፍቅሪ ሃገር ተሰምዕዎ ጸረ ህልውና ኢትዮጵያ ምቅላስ ዝብል ኣተሕሳሰባ ኣብ ሓንጎሉ ዝሓደረ ፣ ምስ ካልኦት ኣሕዋት ኣብ ሱዳን ምስ ተራኸበ ምዃኑ ይገልጽ ። ሓደ ካብኦም ስዉእ ዓብዱልካሪም ኣሕመድ ነሩ ፣ መጀመሪያ ኣብ ፖርትሱዳን ድሒሩ ድማ ኣብ ካርቱም ተራኽብና ይብል ። ንኩላህና ዘራኽበና ዝነበረ ነገር ድማ ኣብ ሃገርና ዘሎ ዘተሓሳስብ ሕማቅ ኩነታትን ጽልኢ ህልውና ኢትትዮጵያ ኣብ ሃገርናን ነሩ ። ገንዘብ ኣኪብና ካብ እትዮጵያ ( ትግራይ ) ብረት ብምግዛእ ንሃገርና ተመሊስና ኣንጻር እትዮጵያ ቃልሲ ክነካይድ ድማ ተሰማምምዕና ይብል ። ኣብዚ ጉዳይ ዝተሰማመዑ ሽድሽተ ነሮም፡
- ዓብዱልካሪም ኣሕመድ
- ኣደም ባሮለ ኢብራሂም
- ኣሕመድ ኢብራሂም ( ሳጓኡ ወዲ ከረን )
- ሳልሕ ሙሳ
- ኢብራሂም ሳልሕ
- ሓሚድ ሳልሕ ሱለይማን ።
ይኹን እምበር ብረት ንምግዛእ ዘኽእለና ገንዘብ ንምእካብ ስሌ ዘይካኣልና ሓሳብና ኣይተዓወተን ኢሉ ።
ስዉእ ስዒድ ሑሴን- 1975
ኣብ ከምዚ ዝኣምሰለ ኡነታት ከሎና ድማ ናጽነት ሱዳን ተኣዊጁ ። ካብታ ጉጅለና ዓብዱልካሪም ብቀጥታ ብ1956 ትምህርቲ ንምድላይ ንግብጺ ከይዱ ። ኣነ ድማ ብዙሕ ከይጸናሕኩ ስዒበዮ ብ1956 ትምህርቲ ኣብ ኣዝሃር ጀመርኩ ። ኣብዚ እዋን ገና ብዛዕባ ሃገርና ምሕሳብ ኣይተቋረጸን ነሩ ። ኣብኡ ምስቲ ቅድምና ዝጸነሔ ምንቅስቃስ ዝነበሮ ተማሃራይ ዝነበረ ስዉእ ስዒድ ሑሴን ተላሊና ነፍስና ብምስራዕ ብመሪሕነቱ ጉጅሌ ቆይማ ። ብጉዳይ ሃገርና ንመያየጥ ነርና ፣ ገንዘብ እውን ነዋጽእ ነርና ። ከምኡ እውን ኣብቲ እዋን ብዘይካኡ ካልኦት ተመሳሳሊ ምንቅስቃሳት ዝነበሮም ተማሃሮ ኣብ ካልእ ቦታታት ነሮም ። ካብኣቶም ሳይድ ኣሕመድ ሃሽም ፡ ሙሓመድ ሳልሕ ሑማድ ፡ ዑስማን ግላውድዮስ ወዘተ . እዮም ። እታ ጉጅሌና ድማ ኣባላታ ፡-
- ሱለይማን ሙሓመድ ኣሕመድ
- ኢብራሂም ኢድሪስ ( ብለናይ )
- ካራር ሹቡል
- ዓብዱልካሪም ኣሕመድ
- ሙሓመድ ዓሊ ማሕሙድ
- ዑመር ኣልሸኽ ( ኣብ ሊብያ ኣሎ )
- ሓሚድ ሳልሕ ሱለይማን ነርና ።
ድሕሪ ሓጽር ግዜ ብጾት ኣደም ሙሓመድ ዓሊ ኣክተን ፡ ሙሓመድ ስዒድ ዓንጣጣን ካልኦትን መጺኦም ፣ እዚ ቅድሚ ምምስራት ውድብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝነበረ እዋን እዩ ።
እንተ ብዛዕባ ምምስራት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን ካብቶም መጀመሪያ ዝቆሙ ጉጅሌታታ ምዃኑ ክገልጽ ከሎ ፡ ኣብቲ ምስ ስዉእ እድሪስ ሙሓመድ ኣደም ኣብ ጎቦ ምቅጣም ኣብ ካዚኖ ኢጣልያ ዝተገብረ ኣኼባ ከምዝተኻፈለ ይገልጽ ። ምምስራት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ምስ ተኣወጀ ድማ ኩላህና ብመሪሕነት ስዉእ ስዒድ ሑሴን ኣብቲ ዝተወልደ ውድብ ተጸምብርና ። ስዒድ ሑሰን ድማ ሓደ ካብቶም መስረቲ ናይዚ ውድብ ነሩ ። እቲ ንእክቦ ዝነበርና ገንዘብ ድማ ነዚ ውድብ ኣረክብናዮ ይብል ።
ስዉእ ስዒድ ሑሰን መራሕ ሰውራ ሓሚድ እድሪስ ዓዋተ ምስ ተሰወኤ ብ1962 ንሜዳ ወጺኡ ። መሪሕነት ውድብ ፣ ሰውራ ምሁራት ስሌ ዘድልዩዋ ሜዳ ንሙውጻእ ተዳለዉ ይብሉና ነሮም ። ከምቲ ስዉእ ስዒድ ሑሴን ዝብለና ዝነበረ ድማ መሪሕነት ውድብ ወታሃደራዊ ትምህርቲ ንሙውሳድ ሱሪያ ክንኸይድ መዲባ ። እዚ ድማ ብ1963 ነሩ ኣነ ሓደ ካብኦም ነረ ። እዛ ንመጀመሪያ ግዜ ኣብ ወጻኢ ወታሃደራዊ ትምህርቲ ንሙውሳድ ዝተላእኸት ቀዳመይቲ ዙሪያ ካብ ተማሃሮ ናይ ምስሪ ነዞም ዝስዕቡ ዘጠቃለለት ነራ ፡-
- ሙሓመድ ዓሊ ዑማሮ
- ዓብዱልካሪም ኣሕመድ
- ራማዳን ሙሓመድ ኑር
- ሓሚድ ኣሕመድ
- ሓሚድ ሳልሕ ሱለይማን
- ሙሓመድ ዓሊ እድሪስ
- እብራሂም ሙሓመድ ኖር
- ዓብደላ ኣዱማይ
- ማሕሙድ እድሪስ
ኣካል ናይዚ ዙሪያ ዝኾኑ ካብ ሱዑዲያ ዝተበገሱ ድማ ዓሰርተ ነሮም ንሳቶም ድማ ፡-
- ሙሓመድ ስዒድ ሻምሲ
- ዓብዱልዋሃብ ፉትዊ
- ስዒድ ባረ
- ዓብደላ ድጌ
- ሙሓመድ ኣሕመድ ( ጋርዳማ )
- ሙሓመድ ሓጂ
- ሳልሕ ሙሓመድ ስዒድ ( ኣርዋሓትየ )
- ዑስማን ሓራክ
- ዓብዱ ጅመል
- ሙሓመድ ባኺት ( ብሕማም ምኽንያት ካብዛ ዙሪያ ዝቦኾረ) እዮም።
ንሽዱሽተ ወርሒ ዝኣክል ናይ ደባይ ተዋጋእቲ ወታሃደራዊ ትምህርቲ ተዋሂቡና ። ኣብዚ ብርቱዕን ዝተደራረበ ወታሃደራዊ ትምህርቲ ክልተ ብጾት ፡ ሙሓመድ ሓጅን ዑስማን ሓራክን ተወጊኦሙና ። ትምህርትና ምስ ጨረሽና ነፍስ ወከፍና ብመንግስቲ ሱሪያ ፣ ሓደ ብሬት ክላሽንኮፍ ምስ ሙሉእ ዕጥቁን ወተሃደራዊ ክዳንን ተዋሂቡና ። እዚ ብሬት እቲ ንመጀመሪያ ንሜዳ ዝኣተወ ብሬት ክላሽን እዩ ነሩ ።
ካብ ሱሪያ ድማ ብጂዳ (ስዑዲ ዓረብያ ) ቀይሕ ባሕሪ ሰጊርና ኣብ ሓደ መራኽብ ዘዕርፋሉ ገምገም ባሕሪ ( ማርሳ ) ድሕሪ ምብጻሕና ፖርትሱዳን ኣቲና ካብኡ ከሰላ ፣ ካብ ከሰላ ድማ ንሜዳ ኣቲና ። ብዝሕና 16 ነሩ ፣ ካብቲ ንሰውራ ኤርትራ ይድግፍ ዘይነበረ ስርዓት ዓቡድ ብምፍራህ ድማ ኣብ ዝተፈላለየ ገዛውቲ ፋሕ ኣቢሎምና ንሕባእ ነርና ። ካብቲ ዝተማላእናዮ ብሬት ድማ ከሰላ 4 ክላሽንኮፍን 2 ብሬናት ዲክታሪዮፍን ሽጓጉጥን ናይ ኢድ ቦምባታትን ጥራሕ በጺሑ ። ነዚ ንብረት ንምጉዓዝ ሓላፍነት ተሰኪሞም ዝንቀሳቀሱ ዝነበሩ ተጋደልቲ ስዉእ ኣልሓሳን ኣቡባካርን ሙሓመድ ኣደም ኣሚርን ከም ዝነበሩ ይዝክር ። ነዚ ዕማም ንምስላጥ ድማ ዝተፈላለየ ብልሕታት ብምምሃዝ ነዚ ብሬት ኣብ ውሽጡ ንምሕባእ ክብሉ ፣ ሙሉእ ኣቁሑት ናይ ሓደ ገዛ ኣብ ሎሪ ጽዒኖም የግዕዙዎ ነሮም ። ብሬት ብታክሲ ክጓዓዝ ከሎ ብስርዓት ሱዳን ተፈሊጡ 4 ክላሽንኮፍ ከም ዝተታሕዘ ድማ ይዝክር ። ድሕሪኡ ንሕና ነቲ ብሰላም ንከሰላ ዝበጸሔ ብሬት ተሰክምና ንሜዳ ኣቲና ።
ስዉእ ኣሕመድ ፋራስ
ካብ ስዉእ ዑስማን ሳልሕ ሳቤ ናብ ሓደ ካብቶም ንጡፋት ተጋደልቲ ውሽጢ ምጽዋዕ ፣ ስዉእ ኣሕመድ ፋርስ ዝበጽሕ ናይ ስራሕ መልእኽቲ ተማልኤ ነረ ። ሜዳ ምስ በጻሕና ድማ ብቀጥታ ስዉእ ጣህር ሳልምን ስዉእ ዑስማን ኣደምን ረኺቦሙኒ ኣብ ጉዕዞይ ምስ ኣገደስቲ ባእታታት ኣብ ውሽጢ ተራኽበ ኣብ ሰራዊት ሓርነት ንክጸንበሩ ክነግሮም መምረሒ ሂቦሙኒ ። እቶም ባእታታት ድማ ግራዝማች ዓሊ ሹምን ኻሊፋ ሙሓመድ ( ኣባስበርን ) ዓብደላ ባሮለን ነሮም ። እዞም ሰባት ቀንዲ ካብቶም ብኣርባዓታት ኣንጻር ናይቶም ኣብ ልዕሊ ንናጽነት ኤርትራ ዝድግፉ ኤርትራዊያን ዜጋታት ሃሰያታት ዘውርዱ ዝነብሩ፣ ኢትዮጵያ ተንቀሳቅሶም ዝነበረት ናይ ሽበራ ባእታታት ተላዒሎም ንህዝቢ ዝከላኸሉ ዝነበሩ ዉሩያት ባእታታት እዮም ። ኣነ ነታ ናይ ስዉእ ኣሕመድ ፋራስ መልእኽቲ ሕዘ ንከተማ ኣቁርዳት ኣቲየ ። ኣባላት ውድብና ኣብ ኣቁርዳት ምእንቲ ድሕነት፣ ነዛ መልእኽቲ ተቀብሎም ባዕሎም ክሳብ ኣስመራ ኣብጽሖሙለይ ኣነ ድማ ካብ ኣስመራ ንምጽዋዕ ናብ ስዉእ ኣሕመድ ፋራስ ኣብጽሔያ ። ኣብኡ ምስ በጻሕኩ ዓሶ ሓሚመ ኣብ ገዛኡ እንዳተሓከምኩ ሶሙን ዝኾውን ጸኒሔ ። ስዉእ ኣሕመድ ፋራስ ተባዕ ንጡፍ ብርቱዕ ተቃላሳይ እዩ ነሩ ። ካብኡ ንኢራፋሎ ገጸይ ከይደ ኣብኡ ምስ በጻሕኩ ሓድሽ ሰብ እዩ ብማለት ፣ ዝኾነ መንነተይ ዘረጋግጽ ሰነዳት እውን ስሌ ዘይነበረኒ ብሰለይቲ ተጠርጥረ ተታሓዝኩ ። ካብኡ ድማ ንምጽዋዕ ኣሕልፎሙኒ ኣብኡ ሓደ ካብቶም ዉሩያት ኣባላት ጀብሃ ዝነበረ ኣቦና ሙሓመድ ሳልሕ ሓጅ ሑሴን ሰላማዊ ሰብ ምዃነይ ተዋሒሶሙኒ ወጽኤ ።
ድሕሪዚ እቲ ብስዉእ ጣህር ሳልምን ዑስማን ኣደምን ዝተዋሃበኒ ዕማም ንምስላጥ ተንቀሳቀስኩ ። ምስ ስዉእ ኻሊፋ ኣባስበር ድማ ተራኽበ እቲ መልእኽቲ ሓበርኩዎ ንሱ ድማ ፡ ኣነ ሓሳባታይ ካብዚ ከይደ ንውልቀይ ብረት ኣብኡ ክስከም ዘይኮነስ ፣ ካብዚ ብጾትን ብረትን ሕዘ ክኸይድ እዩ ሓሳበይ ኢሉ ገሊጹለይ ። ከምቲ ዝተማባጸዖ ድማ ኣርባዕተ ርእሱ ፣ ኣብቲ እዋን ምስታ ኣብ ኣከለጉዛይ ዝበጸሔት ብተጋዳላይ ኣደም ዓሊ እትምራሕ ናይ ሓራካ ( ምንቅስቃስ ሓርነት ኤርትራ) ጉጅሌ ፣ ኣብ ሳሕል ዒላ ጻዕዳ ብ1965 ብጾቶም ብጀብሃ ከምዝተሃርሙ ምስ ፈለጡ ካብ ኣከለጉዛይ ንሳሕል ይምለሱ ስሌ ዝነበሩ ፣ መገዲ ኣራኽቡዎም ፣ምስ ብጾቱ ንሳሕል ተበጊሱ ፣ ካብኡ ንባርካ ናብቶም ቀዳሞት ተጋደልቲ ጀብሃ ተሓዊሱ።
ምስ ግራዝማች ዓሊ ሹምን ዓብደላ ባሮለን ምርኻብ ብዘገድስ ድማ ፣ ገለ ተገደስቲ እዞም ሰባት ብሰለይቲ ናይ እትዮጵያ ምክትታል ይግበረሎም ስሌ ዘሎ እንተዘይቀረብካዮም ይሓይሽ ዝብል ምኽሪ ስሌ ዝሃቡኒ ኣይተራኸብኩዎምን ይብል ። ስዉእ ግራዝማች ዓሊ ሹም ድማ ድሒሩ ራብዓይቲ ክፍሊ ኣብቲ ቦታታት ዝበጻሓትሉ እዋን ኣብኣ ተጸምብሩ ። እንተ ዓብደላ ባሮለ ኣብ ጀብሃ ኣይተሰለፈን ።
ይቅጽል
Short URL: http://english.farajat.net/?p=10407