text:
To the political branch of ENCDC;
I would like to use this opportunity to direct my special thought of application and my sincere gratitude to you and your colleagues for your excellent service for freedom and liberty of Eritrean people from the tyrant and dictatorial regime of Mr Isaias Afewerki.
Well, I have looked at the four document of ENCDC for the congress and after very thoughtful consideration here are my findings.
1) Regarding the constitution: As I pointed out from day one and on different occasions, drafting a constitution for the period after the fall of tyrant Isaias Afewerki’s PFDJ regime is beyond the mandate of ENCDC, that was given to it on the Addis Ababa conference last year, therefore, this document should be shelved and never put on the agenda for the coming congress.
2) Regarding the Road Map: I am sending notes, that, I would like to be add to the existing draft.
3) Regarding the Political Charter: with few exceptions it is identical with the existing EDA political charter, therefore, I have only very minor issues I would like to either to be omitted or rephrased.
A) Second chapter/article, number 7, should be omitted, since it is a repetition of number 5. In addition, being a religious person has nothing to do with Eritrean identity uniqueness.
B) Third chapter/article, number 6, should be omitted, since once again, the contents are exclusionist nature for non-religious Eritrean citizens.
C) Eighth chapter/ article number 3 need to rephrased or tossed out
4) Regarding the Transitional Eritrean National Assembly, This document need a major editing. The problem starts with title of the document itself and reference in the introduction that says “The organizers of this document had before starting referred to documents regarding how various parliaments and national assembly in other countries function. Hence, they consulted more than 15 documents related to such topics.” About what kind of document are organizers talking here? Where are the 15 references? As for me this document looks copied from a bylaw of an assembly of a county that has only three nationalities, therefore, this document cannot be applicable to Eritrea which have multiple nationalities. In addition the whole document is base on the period after the fall of tyrant Isaias PFDJ regime. This is not what we need at the present, to put it simple right now this document alien to the Eritrean realty, therefore, I would like to advice you put a task force to look this document thoroughly as soon as possible. For my part I am sending you here a brief starting material.
I hope you will find my inputs helpful in your work.
May Almighty GOD/ALLAH bless you all with good heath for many years to come, so that you may continue to give your services to the people of Eritrea.
Sincerely yours,
Hagerawi_1 (Dr. Negassi Hadgu)
Our Cultural Diversity is a Source for Our Unity in a Democratic Eritrea !!!!!!
ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ ዉልቀ-መላኽነት ኣልዩ ደሞክራሳዊት ኤርትራ ንክሃንጽ ክኽተሎ ዘልዎ ኣብ ግብሪ እተሰረተ መሪሕ ሓሳብ (road map)
ከምዝረኣክዎ ካብ ሞራፍ I-II ዘሎ ነቲ ስጋዕ ሕጂ ኲነታት ተቃዉሞ ደምበን ዝሓለፎ መስርሕን አዩ ዝሕብር ስለ’ዚ ኣብዚ ምዕራፋት ዘሎ ሓሳባት ከምዘልዉዎ ክንሰግሮም ይመርጽ ይኩን እምበር ታሪኽ ENAን EDAን ብግቡእ እንተዝግለጽ ዝሓሸ ኢዩ በሃላይ ኢየ።
ምዕራፍ III – ኤርትራዊ ሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ENCDC)
ኲላትና ክንርድኦ ዘሎና ኣዚ ካብ’ቶም ካልኦት ምዕራፋት ኣዝዩ ዝኸበደን ኣገዳስን ምዃኑ እዩ። ከመይሲ ካብ’ዚ ጉባኤ’ዚ ኢና፡ ካብ ዉልቀ-መላኽነት ናብ ደሞክራሲ ንምስግጋር ዘብቅዑና ትካላትን እነቁመሉን እንሕጽጸሉን መድረኽ ሰለዝኮነ።
እቶም ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ማለት ኤርትራዊ ሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ክሓልፉ ዘልዎም ውሳነታት ከም’ዚ ዝስዕብ ኢዮም፣
1. ምጽዳቕ ፖሎቲካዊ ቻርተር ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ፣
2. ምጽዳቕ መሪሕ ሓሳብ (road map) ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ፣
3. ምጽዳቕ መምሓደሪ ሕጊ ባይቶ ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ፣
4. ምጽዳቅ ምስረታ ባይቶ ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ፣
5. ምጽዳቅ ኣብ ትሕቲ ባይቶ ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ ዝምስረታ ሽማግለታት፣
ምዕራፍ IV – ምዉዳቕ ምልኻዊ ስርዓት ኢሳያስ
ኲላንትና ከም እንፈልጦ ኣብዚ ግዜ እዚ፡ ብሰንኪ እቲ ሕጋዊ ምዃን ፈንፊኑ፡ ዓመጽ ዝመረጸ፡ ባዕደሽበራዊ ስርዓት ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂን፡ ናይ ገበን መሻርክቱ ህግደፋዉያን፡ ሃገርና ኤርትራ፡ ናብ ሓንቲ ብመላእ ሕብረትሰብ ዓለም፡ እተፈንፈነት ደሴት ተቀይራ ትርኸብ። እዚ ማለት ከኣ፡ ዕንደራ ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ ኣፈውርቂን፡ ናይ ገበን ምሻርኽቱ ህግደፋውያንን፡ ሓርነት ህዝብናን ልዕላዉነት ሃገርናን ኣብ ሓደጋ ወዲቑ ኣሎ ማለት ኢዩ።
ሰለ’ዚ ኲሉ ዝኸኣል ኣገባብ ቃልሲ ተጠቂምና ምዉዳቅ ባርባርዉን ምልኻዉን ስርዓት ኢሳያስ እቲ ቀዲን መድረኻዉን ዕማም ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ ኢዩ።
ኣብ ወትሃደራዊ መዳይ፣
ንስርዓት ዉልቀ-መላኺ ኢሳያስን ናይ ገበን መሻርኽቱ ህግደፍዋንን ካብ ዝባን ህዝብና ኣብ ዝሓጸረ እዋን ንምእላዮ መታን ክንበቅዕ እቲ ጸጥታውን ወተሃደራውን ክንፊ ህዝባዊ ቃልስና፡ ባይቶ ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ ተማእኪሉ፡ ኣብ ትሕቲ ቤት ጽሕፈት ጸጥታዊ ጉዳያትን፡ ቤት ጽሕፈት ወተሃደራዊ ጉዳያትን፡ ተጠርኒፉ ክመሓደር ውሳኔ ከሕልፍ ይግባእ፡
ከምኡ እዉን ነዚ ዕማም እዚ ንምስልሳልን ንምቅልጣፍን ምስ ምክልኻል ሓይልታት ኤርትራ ጽኑዕ ምትእስታር ዝግበረሉ መደባትን ዉሳነታትን ንምሕንጻጽ፡ ጉባኤ ንባይቶ ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ ሓላፍነት ከሰክሞ ይግባእ።
ኣብ ፖሎቲካዊ መዳይ፡
ድሕነት ህዝብን ሃገርን ቅድሚ ኲሉ ብምስራዕ ንምዕዋቱ ካብ ሕጂ ንብዙሕነት ከም ዕላማና፣ ከም መለለይና፣ ከም መሳርሒና፣ ኣንዳተጠቐምና ክንቃለስን ንህዝብና ከነቃልስን ከናላዓዕልን ይግባእ።
ኣብ መላእ ዓለም ቆይመን ዘለዋ ህዝባዉያን ሽማግለታት ንሃገራዊ ጉባኤ ኣብ ምፍሻል ዉጥናት ባርባራዊ ስርዓት ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂን፡ ናይ ገበን መሻርክቱ ህግደፋዉያን ንምብዳህ ብዘክእለን ዉደባ ክንዉድበን ይግባእ።
ብስርዓት ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂን፡ ናይ ገበን መሻርክቱ ህግደፋዉያን ኣብ ልዕሊ ህብናን ዝፍጸሙ ዘለዉ ገበናት ንሕብረተ-ሰብ ዓለም ብግቡእ ከነፍልጦም ዘኽእለና ትካላት ከነቕዉም ይግባእ።
ኣብ’ዚ ዘልናዮ መድረኽ ይኩን ድሕሪ ዉድቀት ባርባርዉን ምልኻዉን ስርዓት ኢሳያስ፡ ኣብ ሞንጐ ኲልና ጥምረት ዲሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ ዝፍጠሩ ዘይምርድዳኣት፡ ብሰላምዊን ብደሞክራሳዊን ኣገባብ ክፈትሖ መታን ክንበቅዕ ኣብዚ ጉባኤ እዚ፡ ናይ ዕርቅን ሕድገታትን ምጽዉዋርን ሽማግለ ክንምስርት ኣሎና።
ኣብ ዲፕሎማሳዊ መዳይ፡
ዝኾነ ይኩን ብሃገር፣ ሕብረ-ሃገራት፣ ዓለም-ለኻዉያን ማሕበረትን ደረጃ ዝግበር ናይ ወጻኢ ዝምድናታት ብመገዲ ኣብዚ ጉባኤ ዝምስረት ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራን፡ ብንሱ ዘቑሞም ትካላትን ክኸውን ይግባእ።
ኣብ ፋይናንሳዊ መዳይ፣
ምጣኔ ሃብታዊ ዓቅምታት ጥምረት ደሞክራሳዉያን ሓይልታት ኤርትራ ንምሕያሉ ንኣብ መላእ ዓለም ተሰዲዱ ዘሎ ህዝብና ኣብ ጎድኒ ሓርነታዊ ቃልስና ከምዝስለፍ ብምልዕዓል ሓገዛቱ ከምዘዕዝዝ ምግባር።
ልዕላውነት ሃገርናን፡ ነጻነትን ሓርነት ህዝብን ኣብ ዋጋዕዳጋ ከየእቶና፡ ካብ መግንስትዉያን ዘይመንግንስታዉን ትካላት ሕብረተ-ሰብ ዓለም ሓገዝ ንክንረኽብ ጽዑቅ ጐሽጓሻት ንኽካየድ ጉባኤ ንጹር ኣዋጅ ከመሓላልፍ ኣለዎ።
ናይ ግብረ-ሰናይ ትካላት ብምቛምን ነቲ ኣብ መዓስኸራት ስደትኛታት ዝነብር ዘሎ ህዝብና ካብ ሕብረተ-ሰብ ዓለም ናይ ሞራልውን ንዋታውን ሓገዛት ንምርካብ ክነጥፍ ይግባእ።
ምዕራፍ V – መሰጋገሪ ግዜ
መሰጋገሪ መድረኽ ካብ ምዕናዉ ህልዊ ምልኻዊ ስርዓት ኢሳያስ ኣፈወርቂ (ህግደፍ) ክሳብ እቲ ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ ዝተመርጸ መንግስቲ ዝምስረት ዚህሉ ግዜ ኢዩ። ኣብ’ዚ መስጋገሪ እዋን’ዚ ክልተ መንግትስታት ክቆሙ አዮም። ንሳቶም ከኣ፡-
ኢቲ ቃዳማይ በቶም ነቲ ምልኻዊ ስርዓት ዘዉደቁ ደሞክራሳዉያን ሓይልታት ኤርትራ ብሞግዚትነት ዝቀዉም ንሃገር ንምግጋእ ብህጹጹ ዝምስረት ግዝያዊ መንግስቲ እዩ፡ ዕድሚኡ ከኣ ካብ ስዱሽተ ወርሒ ዘይነውሕ ክኸዉን ኣለዎ።
ኢቲ ካልኣይ ከኣ ብመሰረት እቲ ግዝያዊ መንግስቲን ግዝያዊ ባይቶን ዘዳልዉዎ፡ ንመላእ ሕዝቢ ኤርትራ ዘካፈለ፡ ሰፊሕ ሃገራዊ ጉባኤን፡ ብኣባኡ ዝጸደቅ መሪሕ ሓሳብን፡ ግዝያዊ ሃገራዊ ቻርተርን ግዝያዊ ሃገራዊ መምሓደሪ ሕግን መሰረት ዝምስረት ንግዝያዊ መንግስቲ ዝትክእ፡ መሰጋገሪ መንግስቲ ኢዩ። ዕድሚኡ ከኣ ካብ ሓደ ዓመት ዘይነውሕ ክኸዉን ኣለዎ።
ሓላፍነትን ዕምማትን ግዝያዊ መንስግትን ግዝያዊ ባይቶን
ሀ) ግዝያዊ መንግስቲ
ሃገራዊ ሃድነታዊ መንግስቲ ኮይኑ። ካብቶም ነቲ ባርባራዉን ምልኻዊ ስርዓት ዘዉደቁ ፖሎቲካዉያን ሓይልታትን፡ በርገሳዉያን ማሕበራትን ሃገራዉያን ባእታታን ከምኡ’ዉን ካብ በቢወረድኦም ብህዝቢ ተመሪጾም ዝመጹ ሃገራዉያን ባእታታት ብምጽንባር ይቀዉም።
ለ) ዕማማት ግዝያዊ መንግስቲ
1. ናይ ፖሎቲካን ሕልናን እሱራት ይፈትሕ፡፡
2. ንሓርነታት ህዝብና ዝቕይድ ሕግታት ይስርዝ፡፡
3. ነቲ ብስርዓት ኢሳያስ ዝተመስረተ ዞባዊ ምሕደራ ብምፍራስ፡ ነቲ ናይ ቀደም ዝነበረ ኣውራጃዊ፣ ወረዳዊ፣ ዓዳዊ፣ ምሕደራ ናብ’ቲ ንቡር ይመልስ።
4. ብናይ 1952-1961 ወንጀላዊ ሕጊ (Penal Code) ተጠቂሙ ሃገር የመሓድር።
5. ብናይ ዓለም ለኻዊ መሰል ደቂሰባት ተቀይዱ ሃገር የማሓድር።
6. ነቲ መሓውራት ምልኺ ዝኮነ ናይ ጸጥታ ትካል ብምፍራስ፡ ነቶም ዓበይቲ መኮንናቱ ከኣ የደስክሎም፣
7. ንቅርጺ ትካላት ሰራዊትን ሓይሊ ፖሊስን ይዕቕብ።
8. ሓገራዊ ኣገልግሎት ደዉ የብል።
9. ንኲሉ ንጥፈታት ህግደፍ የደስክል።
10. ኣብ መላእ ሃገረ-ኤርትራ ሰላምን ርግኣትን ንምስፋን ይሰርሕ።
11. ብተጋድሎ ህዝብና ዝተረጋገጸ ልኣላውነትን ሓድነት ህዝብን መሬትን ብኣህጉራዊ ማሕበር ሰብ ዝተኣምነሉ ዶባትን ኤርትራ ይዕቅብ።
12. ንምላእ ሕዝቢ ኤርትራ ዘካፈለ፡ ሰፊሕ ሃገራዊ ጉባኤ የዳሉ። ቀንዲ ዕላማ ናይ ሰፊሕ ሃገራዊ ጉባኤ ከኣ፡
ሀ) ግዝያዊ ሃገራዊ ቻርተርን፣ ግዝያዊ መምሓደሪ ሕጊን ምጽዳቅ፣
ለ) ምቋም መሰጋገሪ መንግስቲን መሰጋገሪ ባይቶን ኢዩ።
ሐ)ግዝያዊ ባይቶ
ሃገራዊ ሃድነታዊ ባይቶ ኮይኑ። ካብ ብኣብ 2011 ኤርትዊ ሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝምስረት ባይቶ ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራን፡ ከምኡ’ዉን ብቅጽበት (ኣብ ዉሽጢ ሓደ ወርሒ) ፡ ካብ ነፍሲ ወከፍ ወረዳታት ኤርትራ፡ ካብቲ ኣብ ዉሽጢ ሃገር ዘሎ ህዝብና፡ ብደሞክራዊ ኣገባብ ካብ ህዝቢ ተመሪጾም ዝመጹ ሃገራዉያን ባእታታት ብምጽንባር ይቀዉም።
ሓ) ዕማማት ግዝያዊ ባይቶ፡
1. ብመሰረት 2011 ሃገራዊ ጉባኤ ዝጸድቅ ቻርተርን፡ ሕግታትን ከምእዉን ብካብ 1952-1961 ኣብ ተግባር ዘገግል ዝመበረ ወንጀላዊ ሕጊ (Penal Code) ተሞርኲሱ ንግዝያዊ መንስቲ ይከታተሎን፡ መደባትን መምርሒታትን ከኣ የዉጽኣሉን፡፡
2. መሰረታዊ ሓርነታትን ነጻ ፕሬስን ዘነጽር ሕግታት ይሕንጽጽ፡፡
3. ግዝያዊ መንግስቲ የቕውም፡፡
4. ኣብ ሰፊሕ ሃገራዊ ጉባኤ ዝቀርብ ግዝያዊ ሃገራዊ ቻርተርን ሃገራዊ መመሓደሪ ሕግን እትንድፍ ነጻ ከምሽን የቕውም፡፡
5. ጠቕላላ ቆጸራ ህዝቢ ዝካየደሉ መደብ ይሰርዕ፡፡
6. ነቲ ብነጻ ኮሚሽን ዝተነደፈ ናብ ሰፊሕ ሃገራዊ ጉባኤ ዝቀርብ ግዝያዊ ሃገራዊ ቻርተርን ሃገራዊ መማሕደሪ ሕጊን ናብ ህዝቢ ብምዝርጋሕ፡ ህዝቢ ተካቲዑ እቲ ዘድሊ መኤረምታ ምስገበረሉ ኣብ ሰፊሕ ጉባኤ ከምዝቀሪብ ይገብር።
7. ክሳብ ንምላእ ሕዝቢ ኤርትራ ዘካፈለ፡ ሰፊሕ ሃገራዊ ጉባኤ ዝካየድ፡ ግዝያዊ ባይቶ፡ ጎኒ ንጎኒ ኮይኑ ምስ ግዝያዊ መንግስቲ ዕማማቱ እናፈጸመ ይጸንሕ፡፡
ሓላፍነትን ዕምማትን መሰጋገሪ መንግስታት
1) መሰጋገሪ መንግስቲ
ብመሰረት ሰፊሕ ሃገራዊ ጉባኤ ዝጸደቀ ሕግታት ዝምስረት ንግዝያዊ መንግስቲ ዝትክእ ሓድነታዊ መንስቲ እዩ። ዕማምማቱ፣ ኣመሰራርትኡ፡ ሓላፍነቱ ከኣ በቲ ንምላእ ሕዝቢ ኤርትራ ዘካፈለ፡ ሰፊሕ ሃገራዊ ጉባኤ ዝወጽእ ሕግታትን መምሪሕታትን ይዉሰን።
2) መሰጋገሪ ባይቶ፡
ብመሰረት ሰፊሕ ሃገራዊ ጉባኤ ዝጸደቀ ሕግታት ዝምስረት ንግዝያዊ ባይቶ ዝትክእ ሓድነታዊ ባይቶ እዩ። ዕማማቱ፣ ኣመሰራርትኡ፡ ሓላፍነቱ ከኣ በቲ ንምላእ ሕዝቢ ኤርትራ ዘካፈለ፡ ሰፊሕ ሃገራዊ ጉባኤ ዝወጽእ ሕግታትን መመሪሒታትን ይዉሰን።
ዓወት ንሃገራዊ ጉባኤ ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ!!
ዓወት ንፍትሓዊን ደሞክራስያዊን ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ!!
ዘልአለማዊ ዝኽርን ክብሪን ሞጎስን ንስዉኣትና!!
erfsauo@yahoo.com
መስከረም 26, 2011
መምሓደሪ ሕጊ ጥርናፈ ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ
መቅድም
ኲልና ከምእንፈልጦ ኣብዚ እዋን’ዚ እቲ ዝለዓለ ጠለብ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ካብቲ ሕጋዊ ምዃን ፈንፊኑ ዓመጽ ዝመረጸ ስርዓት ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂን ናይ ገበን መሻርኽቱ ህግደፋዉያንን ተገላጊሉ፡ እቲ ተነፊግዎ ዘሎ ህዝባዊ ፖለቲካዊ ስልጣን ብምዕታር ኣብ ቅዋማዊትን ማሕበረ-ሰባዊ ማዕርነት ዝነገሳ ደሞክራሳዊት ሃገር ንምንባር ኢዩ። ማለት ካብ ስርዓት ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂን ናይ ገበን መሻርኽቱ ህግደፋዉያንን ንኽገላገል፡ ህዝቢ ኤርትራ ዋና ሃገሩን ፍጹም ተጠቃሚ ሃገራዊ ስልጣኑን ምዃኑ ብኑጹር ኣቐሚጡ፡ ዘቃልሶን ዝቃለሰሉን ዲሞክራስያዊ ሓይሊ ይደሊ ኣሎ። ስለዚ ንሕና እዞም ኣብ ቅዋማዊትን ደሞክራሳዊትን ኤርትራ ረብሓ ዘሎና ኤርትራውያን ዜጋታት ብሓባር ከቃልሳና ዘኽእለና ጥርናፌ መስሪትና ነቲ ዝለዓለ ጠለብ ዉጹዕ ህዝብና ንምምላስ ክንበቅዕ ኣሎና ማለት ኢዩ፡፡
ኻብዚ ብምብጋስ ከኣ እነሆና እዞም ካብ መላእ ኩርንዓት ዓለም ኣብዚ ሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክርሳዊ ለውጢ ዝተካፈና ወኪላት፡1) ውድባትን ሰልፍታትን ምንቅስቃሳትን፣ 2) በርገሳውያን ማሕበራት፣ 3) ብሽማግለ ህዝቢ ንጉባኤ ተመሪጽና ናብ ጉባኤ ዝመጻእና ባእታትን፣ 4) ከምኡዉን ካብ ኣብ ኤርትራ መሰረታዊ ለውጢ ክመጽእ ኣለዎ ኢልና ኣሚና ናብ ጉባኤ ዝመጻእና ኤርትራዉያን ዜጋታት ንጠለብ ህዝቢ ኤርትራ ንምምላስ ነዚ ዝስዕብ ቅርጻ ዝውንን ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ ብምቛም ውልቀ መላኺነት ሓንሳብን ንሓዋሩን ካብ ሃገና ንምጥፍኡ፡ ነዚ መምሓደሪ ሕጊ ነጽድቅ።
ዓንቀጽ ሓደ: ሌላ:-
1. ስም ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ (ጥ.ደ.ሓ.ኤ)፣
2. ኣርማ፡ እታ ኣብ ግዜ ፈደርሽን ዝነበረት ባንደራ ኤርትራ፣
ዓንቀጽ ክልተ: ዕላማታት፡-
1. ኣብ ክሊ ኢቲ ብተጋድሎ ህዝብና ዝተረጋገጸ ልዑላውነትን በዚ ሓዲሽ ወለዶ ከኣ ዝተዓቀበ ሓድነት ህዝብን መሬትን ብኣህጉራዊ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ዝተኣምነሉ ዶባትን ኤርትራ፡ ኣብ ኤርትራ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ንምርግጋጽ ምቅላስ፡፡
2. ንጸዓታት መላእ ደሞክራሳዉያን ሓይልታት ኤርትራ ብምውህሃድ፡ ንባዕደሽበራዊ ስርዓት ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ (ህግደፍ) ብኩሉ ዝክኣል ኣገባብ ቃልሲ ብምጥቃም ምልጋስ፣ ኣብ ክንድኡ ፖሎቲካውን ሰልፋውን ብዙሕነት ዝመሰረቱ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ንምቛም ፖሎቲካዊ ስልጣን ንህዝቢ ምርካብ፡፡
3. ሰረታት ሃገራዊ ሓድነትን ማሕበራዊ ስኒትን ፍትሕን ምድልዳል፡፡
4. ንመሰረታዊ ክብርን መሰላትን ደቂ ሰባት ምክልኻልን ምእዛዝን፡፡
5. ኣብ መንጎ ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራን ኣብ ውሽጢ ህዝብናን ሕድሕድ ምጽውዋርን ምክብባርን ምስፋን፡ ማለት ሓድነትና ኣብ ኩልንትናዊ ብዙሕነትና ኢዩ ልዝብ ባህሊ ምህናጽን ምስራጽን፡፡
6. ኣብ ሃይማኖታውን፡ ብሄራውን፡ ባህላውን ብዙሕነት ምእማን፡፡ ነዚ ብዙሕነት’ዚ ንምኽባርን ምርጋግጽን፡ ኣብ ኣህጉራዊ ቻርተርን ውዐላትን ሰፊሮም ብዘለዉ ኣድማሳዊ መሰላት ምምእዛዝ፡፡
7. ንኩሎም ክፍልታት ህዝቢ ኤርትራ ሙሉእ ፖሎቲካውን ሃይማኖታውን ማሕበራውን መሰላት ምዕቃብ፡፡
8. ዝምድናታት ህዝብና ብዞናውን ኣህጉራውን ደረጃታት ብምምዕባል፡ ንሓባራዊ ረብሓ ኣብ ሰላምን ምትሕግጋዝን ዝተሰረተ ዝምድናታት ምምስራት፡፡
ዓንቀጽ ሰለስተ: ኣገባብ ቃልሲ፡-
1. ባዕደሽበራዊ ስርዓት ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ህግደፍ ንምውዳቕ፡ ኩሉ ዝከኣል ኣገባብ ቃልሲ ምጥቃም።
2. ዓቕምታትን ጸዓታትን ህዝቢ ብዝዓበየ ኣድማዒ ንምግባር ጎሽጓሻትን ምውህሃድን ምክያድ።
3. ኣብ ሞንጎ ደሞክራሳዉያን ሓይልታት ኤርትራ ንዝፍጠሩ ፍልልያትን ግርጭታትን ንምፍታሕ፡ መርሓ ዘተ ምጥቃም። ማለት ንሕግን ሕጋዉነትን ምዙዛት ብምዃን፡ ሰላማዉን ደሞክራሳዉን ኣገባብ ኣፈታትሓ ግርጭታት ምጥቃምን ምቅያድን።
ዓንቀጽ ኣርባዕተ: ኣባልነት፡-
ሀ. ምቕባል ኣባልነት
ኣብ ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ፡ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ባዕደሽበራዊ ስርዓት ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂን ናይ ገበን መሻርኽቱ ህግደፋዉያንን ሓንሳብን ንሓዋሩን ተገላገሉ፡ ህዝቢ ዋና ሃገሩን ፍጹም ተጠቃሚ ሃገራዊ ስልጣኑን ምዃኑ ኣሚኑ ዝቃለስ ፖሎቲካዊ ውድብ: ሰልፊ፡ ምንቅስቃስ፡ በርገሳዊ ማሕበርን፡ ከምኡዉን እቲ ብዘይ ሕጋዊ ኣገባብ ዝተተኽለ መሓዉራት ህግደፍ ክፈርስ ድኣ እምበር ክጽገን ኣይክእልን እዩ ኢሉ ኣሚኑ ንኽቃለስ ድሉዉ ዝኮነ ልዕሊ 18 ዓመት ዝዕድኡ ኤርትራዊ ዜጋ ክፉት እዩ።
ብተወሳኪ ዋንነት ሃገር ናይ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ድኣ እምበር ናይ’ቶም ኣብ’ዚ እዋን እዚ ንምልኺ ንምዕናዉ እንቃለስ ዘሎና ደሞክሳዉያን ሓይልታት ጥራይ ከምዘይኮነ ኣሚኑ፡ ኣብዚ መድረኽ እዚ ዝዉሰኑ ዉሳነታት ብድሕሪ ዉድቀት ስርዓት ዉልቀ-መላኺ ሃገርና ከምብሓድሽ ብህዝቢ ክርኣዩ ምኻኖም ብመትከል ዝኣምን ክኸዉን ኣለዎ።
ለ. ኣገባብ ኣባልነት፡-
I. ኣባላት ውድባት፡ ሰልፍታት፡ ምንቅስቃሳት፡ በርገሳውያን ማሕበራን፡ ብመገዲ ትካላቶም ኣባልነቶም የረጋግጹ።
II. ኣብ ኤርትራ መሰረታዊ ለውጢ ክመጽእ ኣለዎ ኢሎም ዝኣምኑ/ና ልዕሊ 18 ዓመት ዝዕድሜኦም ኤርትራዉያን ዜጋታት ከኣ ብቀጥታ ኣባልነቶም የርጋግጹ።
ሐ. መሰላት ኣባልነት፡-
1. ሓደ ኣባል ብመሰረት ክእለቱን ተወፋይነቱን ኣብ ዝኮነ ይኹን ጽፍሒ ናይ ጥ.ደ.ሓ.ኤ ብመሪሕነት ወይ’ዉን ብተመራሕነት ክዋሳእ መሰሉ ሕለው ኢዩ።
2. ኩሎም ኣባላት ጥ.ደ.ሓ.ኤ፡ ማዕረ መሰል ኣለዎም።
3. ንመንፈስ ፖለቲካዊ ቻርተር፡ መሪሕ ሓሳብን እዚ መምሓደሪ ሕጊን ውሳኔታትን ጥ.ደ.ሓ.ኤ ብዘይጻረር ኣገባብ፡ ሓደ ኣባል ጥ.ደ.ሓ.ኤ ናይ ሓሳቡ ምግላጽ ነጽነቱ ሕልው’ዩ።
4. ብድሌቱ ኣባልነቱ ክስሕብ ይኽእል።
5. ንዕኡ ዝምልከት ክስታት ኣብ ዝቐርበሉ ግዜ፡ ኣብ ኣኼባታት ጥ.ደ.ሓ.ኤ ተረኺቡ ንርእሱ ይከላኸል።
6. ንካልኦት ብዘየካፍእን እሩም ኣገባብን፡ ዕቃቤኡ ዘመዝገበሎም ጉዳያት ኣብ ኩሉ ዓውድታት ይገልጽ።
7. ነዚ ሕጊ’ዚ መሰረት ብምግባር ዝተሰጎገ ኣባል፡ ኣብ ጉባኤ ጥርዓኑ ንከቕርብ መሰሉ ሕልው’ዩ።።
ሐ.ግቡኣት ኣባልነት፡-
ኣባል ጥ.ደ.ሓ.ኤ ዝኾነ ውድብ፣ ሰልፊ፣ በርገሳዊ ማሕበር፣ ወይዉ’ን ባእታ በዞም ዝስዕቡ ግቡኣት ይምእዘዝ፡-
1. ንፖለቲካዊ ቻርተር፡ መሪሕ ሓሳብን መምሓደሪ ሕጊን ይምእዘዝን ይሕለቕን።
2. መደባትን ውሳኔታትን መሪሕነት ጥ.ደ.ሓ.ኤ ይፍጽም።
3. ኣብ ምዱብን ህጹጽን ኣኼባታት ጥ.ደሓ.ኤ ተሳትፎኡ የረጋግጽ።
4. ወርሓዊ ክፍሊት ኣባልነት ይኸፍል።
5. ኣብ ንጥፈታት ትካላት ጥ.ደ.ሓ.ኤ ዝሳተፉ፡ ብቑዓት ኣባላት ይሓጺ/የቕርብ ከምኡዉ’ን ይመርጽን ይምረጽን።
ሰ. ምድስካል ኣባልነት፡-
ዝኾነ ኣባል ጥ.ደ.ሓ.ኤ፡ ጉዳዩ ኣብ ኣኬባ ባይቶ ጥምረት ደሞክራሳዉያን ኤርትራ ክሳብ ዝቀርብ፡ በዚ ዝስዕብ ምኽንያታት ክድስክል ይኽእል፡-
1. ብስስምምዕ ኣቦ-መንበር ባይቶን ኣቦ-መንበር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን፣
2. ንፖለቲካዊ ቻርተር፡ መሪሕ ሓሳብን መምሓደሪ ሕጊን ዝግህስ ተግባራት ምስ ዝፍጽም፣
3. ወርሓዊ ክፍሊታቱ፡ ብተኸታታሊ ንሓደ ዓመት ምስዘይከፍል።
ሸ. ምውዳቕ ኣባልነት፡-
ኣባል ጥ.ደ.ሓ.ኤ፡ በዞም ዝስዕቡ ምኽንያታት ኣባልነቱ ይወድቕ፡-
1. ብገዛእ ፍቓዱን ብዕላዊ ጽሑፍን ካብ ጥምረት ደሞክራሳዉያን ኤርትራ ምስ ዝስሕብ።
2. ብፖለቲካዊ ቻርተር፡ መሪሕ ሓሳብን መምሓደሪ ሕጊን ጥምረት ደሞክራሳዉያን ኤርትራ ምስዘይምእዘዝ፣
3. ኣባልነታዊ ግቡኡ ምስ ዘየማልእ፣
4. ብሞት ወይ ናይ ኣእምሮ ስንክልና፣
ምስጓግ ኣባልነት ብ3/4 ድምጺ ኣባላት ባይቶ ጥምረት ደሞክራሳዉያን ኤርትራ ይጸድቕ።
ዓንቀጽ ሓሙሽተ፡-ውድባዊ ቅርጻ
ሀ. ጠቕልላ ጉባኤ፣
ለ. ኮምሽን ገደብ ሕጋዉነትን ስልጣንን ባይቶ ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ፣
ሐ. ማእከላይ መሪሕነት ባይቶ ጥምረት ደሞክራሳዉያን ኤርትራ፣
መ. ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት፣
ሰ. ሽማግለታት፣
ረ. ጠቅላላ ተቆጻሪ
ሀ. ጠቕላላ ጉባኤ
ሌላ፡- ጉባኤ ኢቲ ዝለዓለ ስልጣን ናይዚ በዚ ጉባኤ ዝቀዉም ዘሎ ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ ኢዩ፡፡
ኣቃውማ፡ ብኣብ ሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክርሳዊ ለውጢ ብዝሳተፉ ወከልቲ ፖሎቲካዉያን ውድባት፡ ሰልፍታት፡ ምንቅስቃሳትን፡ በርገሳዊ ማሕበራትን ንሞራልን ሕልናን ቅድሚ ውልቃዊ ረብሓ ዝሰርዑ ኤርትራዉያንን ይቐውም።
ግዜ ጉባኤ፡ ኣብ ከክልተ ዓመት ይጋባእ፣ ህጹጽ ጉባኤ ከም ኣድላይነቱ ይጽዋዕ፡፡
ዕማም ጉባኤ፡
1. ጸብጻባት ባይቶን ጠቕላላ ተቆጻጻሪ ይግምግምን የጽድቕን፡፡
2. ፖለቲካዊ ቻርተር፡ መሪሕ ሓሳብን መምሓደሪ ሕጊን ጥ.ደ.ሓ.ኤርትራን ይመያየጥን የጽድቕን፡፡
3. ባይቶ ኣብ ዘቅረቦም ጉዳያት ይመያየጥን ውሳኔታት የመሓላልፍን፡፡
4. ካብ ኩሎም ኣባላቱ ኣብ ባይቶ ንዝውክልዎም ኣባላት የረጋግጽ፡፡
5. ባይቶ ካብ 59 ዘይዉሕዱ ካብ 65 ዘይበዝሑኣባላትን ከምኡዉን ብ 5 ተጠባብቅቲን ትቀዉም።
ለ. ኮምሽን ገደብ ሕጋዉነትን ስልጣንን ባይቶ ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ
ኮምሽን ገደብ ሕጋዉነትን ስልጣንን ባይቶ ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ ነዝም ዝስዕቡ ክልተ ጉዳያት ጥራይ ፍጹም ስልጣን ዘለዎ ነጻ ትካል እዩ።
1. ንኣብ ጉባኤ ዝሓለፉ ውሳኔታትን ለበዋታትን ብባይቶን ፈጻሚ ቤትጽሕፈትን፡ ኣብ ግዚኡ ይትግበሩ ምህላወምን ዘይምህላዎምን ብምክትታል ኣብ ነፍሲወከፍ ሰለስተ ወርሒ ናብ መሰረታት ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ ዘይሻራዊ ጸብጻባት ተቅርብን፣ ከምእዉ’ን ናይ ህዝቢ ጥርዓናትን ክሲን ኣብ ልዕሊ መሪሕነት ጥ.ደ.ሓ.ኤ ትሰምዕን።
2. ማእከላይ መሪሕነት ባይቶ ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ ኣብ ምዱብ ግዜኡ ጉባኤ ክገብር ኣብዘይከኣለሉ እዋን፡ እቲ ዘጓነፈ ጸገማንት ንኣባላት ብዕሊ ድሕሪ ምሕባር፡ ጉባኤ ንክትጽዉዕን ከተካይድን ዕላዊ ስልጣን ይህልዋ።
ኮምሽን ገደብ ሕጋዉነትን ስልጣንን ባይቶ ደሞክራሳዉያን ሓይልታት ኤርትራ፡ ብካብ ኣብ ፖሎቲካዉያን ውድባትን ሰልፍታትን ዘየለዉ ተካፈልቲ ጉባኤ፡ ንኣመሰራርታ ሕብረተ-ሰብ ኤርትራ ዘንጸባርቅ ቅርጻ ዝሓዘት፡ ብካብ 9 ዘይዉሕዱ ካብ 11 ከኣ ዝይበዝሑ ዓበይቲ ዓዲ ኤርትራዉያን ክትቀዉም ኣለዋ።
ሐ. ባይቶ ጥምረት ደሞክራሳዉያን ኤርትራ
ሌላ፡- ባይቶ ጥምረት ደሞክራሳዉያን ኤርትራ ፡ ኣብ ሞንጎ ክልተ ጉባኤታት ጥ.ደ.ሓ.ኤ ዝለዓለ ሓጋግን ወካልን ኣካል ኢዩ።
ኣቃውማ፡- ባይቶ ደሞክራሳዉያን ሓይልታት ኤርትራ በዞኦም ዝስዕቡ ይቐውም፡-
1) ብካብ ኣባላት ውድባትን ሰልፍታትን ምንቅስቃሳትን፣
2) ብካብ ኣባላት በርገሳውያን ማሕበራት፣
3) ብካብ ኣባላት ሽማግለ ህዝቢ ንጉባኤ ተመሪጾም ናብ ጉባኤ ዝተካፈሉ ባእታት፣
4) ብካብ ኣብ ኤርትራ መሰረታዊ ለውጢ ክመጽእ ኣለዎ ኢሎም ዝኣምኑ/ና ኣብ ጉባኤ ዝተካፈሉ ኤርትራዉያን ዜጋታት ይቀዉም።
ተካፈልቲ ጉባኤ ካብ ኲሎም ተካፈልቲ ጉባኤ ብምስጢራዊ ድምጺ ኣባላት ባይቶ ጥመረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ ይመርጹ፡፡ ብተወሳኪ ጉባኤኛታት ካብቶም ዝመረዝጽም ሓደስቲ ኣባላት ባይቶ ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ፡ ኣቦ መንበር ባይቶ፣ ሰክረተር ባይቶ፣ ኣቦ መንበር ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት፣ ሰክረተር ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት፣ ሓለፍቲ ጨንፈራት ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን ክምረጹ ኣለዎም። እዚ ከምዚ ዝመሰለ ኣገባብ ኣመራርጻ ካብ ድሕሪ ጉባኤ ንዘህሉ ናይ ስልጣን ባዶነት ግዜ ንዉሓት ስለ ዘሐጽር ኢየ። ብዝተካእልለ መጠን፡ ውክልና ሃገራዊ ባይቶ ንኣቀዋውማ ሕብረተ-ሰብ ኤርትራን ከምእዉን ጂኦግራፊካዊ ዝርገሐ ኣባላት ጥርናፈ ደሞክራሳዉያን ሓይልታት ኣብ ግምት ዘእተወ ኽኸውን ኣለዎ።
መሰላት ኣባል ባይቶ፡-
ኣባል ባይቶ እዚ ዝስዕብ መሰል ይህልዎ።
1. ብቕዓት ከም ዘለዎ ክሳብ ዝተኣምነሉ ኣብ ዝኾነ ጽፍሒ ሓላፍነት ባይቶ ክምረጽን ክመርጽን።
2. ኣብ ስሩዕ ኣኼባታት ባይቶ ዝወረደ ኣጀንዳ ርእይቶኡ ክህብን ክመያየጥን።
3. ብመሰረት እቲ ሕግታት ዝሰርዖ መማረጺ ሓሳባትን ትልሚ ውሳኔታትን ከቕርብ።
4. ኣብ ተታሒዙ ዘሎ ኣጀንዳ ባይቶ ቅድሚ ኣብ ሓደ ውሳኔ ምብጽሑ ብዝበለጸ ክትዓት ዘድልዮ ጉዳይ ምዃኑ ብምግንዛብ፡ ተቓውምኡ ከስምዕን ኣብ ዕላዊ መዝገብ ዕቃቤኡ የመዝግብን።
ዕማማት ሃገራዊ ባይቶ፡-
1. ስሩዕ ኣኼባ ባይቶ ኣብ ሸሽዱሽተ ወርሒ ይጋባእ።
2. ዕድመ ባይቶ ክልተ ዓመታት ኢዩ።
3. ሓፈሻዊ ፖሊሲታትን ውጥናትን ጥምረት ዲሞክራስያዉያን ሓይልታት ኤርትራ የጽድቕን ውሳኔታት ይውስን።
4. ብፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ንዝቀርቡ ትልምታትን መደባትን የጽድቕ።
5. ካብ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን ዝምልከቶም ኣካላትን ዝቐርብ ዓመታዊ ባጀት የጽድቕ።
6. መድረኻዊ መደባትን ትካላዊ ኣሰራርሓን ዝሰርዕ ውሽጣዊ ሕጋጋትን መምርሕታትን ጥ.ደ.ሓ.ኤ ይሕንጽጽ።
7. ካብ ሞንጎ ኣባላቱ፡ ኣቦ መንበር ባይቶ፡ ሰኽረተር ባይቶን ይመርጽ።
8. ካብ ሞንጎ ኣባላቱ፡ ኣቦ መንበር፡ ሰክረተር፡ ኣቦ-መንበራት ቤት ጽሕፈታት ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ይመርጽ።
9. ካብ ሞንጎ ኣባላቱ፡ ሓለፍቲ ቀወምቲ ናይ መጽናዕቲ ሽማግለታት ይመርጽ።
10. ካብ ሞንጎ ኣባልቱ፡ ኣባል መሪነት ባይቶ ዘይኮኑን ጠቕላላ ተቖጻጻሪን ተሓጋገዝቱን ይመርጽ።
11. ባጀት ጥ.ደ.ሓ.ኤ የጽድቕ።
12. ገንዘብን ንብረትን ጥ.ደሓ.ኤ ንምቁጽጻርን ምዕቃብን ዝሰርዕ መምርሕታት ይሕንጽጽ።
13. ኣፈጻጽማ ውሳኔታት ጉባኤን መምርሕታቱን ይከታተል።
14. ጉባኤ ኣብ ዝካየደሉ ግዜ ኣቀዲሙ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ክተርፎ ከሎ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ጉባኤ ይመዝዝ።
15. መጠን ውክልና ትካላት ጥ.ደ.ሓ.ኤ ኣብ ጉባኤ የነጽር።
16. ባዕሉ ዝፈረሞ ስምምዓትን ውዑላትን ወይ ብዝምልከቶም ኣካላቱ ዝቐረቡ ስምምዓትን የጽድቕ።
17. ጠቕላላ ተቖጻጻሪ ዘቕርቦ ፋይናንሳዊ ጸብጻብ ይግምግምን የጽድቕን።
18. ንህጹጽ ሃገራዊ ጉዳያት ብምርኣይ፡ ኣገዳስነት ምስ ዝርኢ ዘድልይዎ ሕግታትን ውሳኔታትን የውጽእ።
19. ኣብ መጀመርያ ኣኼብኡ ኣባልነት ባይቶ የረጋግጽን ኣብ ፍሉይ መዝገብ ይምዝግብን።
20. ኣባል ባይቶ ምስ ዝጎድል ካብ ተባባቅቲ ኣባላት ባይቶ ነቲ ዝጎደለ መንበር ይመልእ።
21. ባይቶ ንኣባላት ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን ሓለፍቲ ሽማግለታትን ኣባላቶምን ብእኩብ ወይ ብውልቀ ክሓትት ስልጣን ኣለዎ።
22. ኣብ ልዕሊ ሕግታትን ውሽጣዊ መምርሕታትን ዝግህስ ኣባል ጥ.ደ.ሓ.ኤ ኣድላዪ ስጉምትታት ይወስድ።
23. ሕጋዊ ምልኣተ ኣኼባታት ጉባኤ ብህላወ 2/3 ኣባላቱ ይኸውን።
24. ብዘይካ ንኣገባባዊ ጉዳያት ዝምልከት፡ ውሳኔታት ባይቶ ብ3/4 ድምጺ ህልዋት ኣባላቱ ይውሰን።
25. ሓደ ካብዞም ዝስዕቡ ሰለስተ ኣካላት ብዝጽዕዎ መሰረት ህጹጽ ኣኼባ ባይቶ ይካየድ፡፡
ሀ. ብጠለብ ኣቦ-መንበር ባይቶ፣
ለ. ብጠለብ 50%+1 ካብ ኣባላት ባይቶ፣
ሐ. ብጠለብ 2/3 ሓለፍቲ ፈጻሚ ቤትጽሕፈት፣
ኣጀንዳ ህጹጽ ኣኼባ ባይቶ ኣብቲ ንኣኼባ ክጽዋዕ ዘግበረ ጉዳይ ጥራይ ዝተሓጸረ ይኸውን።
ዕማማት ኣቦ-መንበር ባይቶ፡-
1. ስሩዕን ህጹጽን ኣኼባ ባይቶ ይጽውዕን ይመርሕን።
2. ብዛዕባ ኣካይዳ ዕዮን ምዕባለታትን ጥ.ደ.ሓ.ኤ ይከታትልን ሓበሬታታት ናብ ኣባላት ባይቶ የመሓላልፍን።
3. ወግዓዊ ኣፈኛ ባይቶ ኢዩ።
4. ኣብ ኣባላት ጥ.ደ.ሓ.ኤ ዘሎ ዝምድናታት ንምሕያልን ከምእዉን ፍልልያት ኣብ ዝተመዝገበሎም ጉዳያት ምርድዳእን ምስምማዕን ንክፍጠር ይቓለስን ይዓይን።
5. ንጠቕላላ ተቖጻጻሪ ስራሓቱ ንምክያድ ዘኽእል ኩነታት ይፈጥንር ጸብጻባቱ ይቕበልን።
6. ብባይቶ ዝተዋህቦ መደባት የትግብር።
7. ስራሓት ቀወምቲ ሽማግለታት ይከታተልን የማሓድርን።
8. ስራሓት ጥምረት ደሞክራሳዉያን ሓይልታት ንምምዕባል ዝሕግዙ መጽናዕትታት የካይድ።
9. ኣብ ጥምረት ደሞክራሳዉያን ሓልታት ኤርትራ ኣባልነት ዝሓቱ ውድባት፡ ሰልፍታን ማሕበራትን ይቕበል፡ ጉዳዮም ንምዉሳን ከእ ናብ ምዱብ ኣኼባ ባይቶ የቕርብ።
10. ጸብጻባት ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን፡ ቀወምቲ ሽማግለታትን ጠቅላላ ትርቆጻጻሪን ይቅበል።
11. ፖሊሲታትን መደብ ዕዮን ባይቶ፡ ኣብ ግብሪ ምውዓሉን ዘይምውዓሉን ይከታተል።
12. ዕድመ ኣቦ መንበር ምስ ዕድመ ባይቶ ዘብቕዕ ኢዩ።
ዕማማት ሰክረተር ባይቶ፡-
1. መዛግብቲ ኣኼባታት ይምዝግብ።
2. ኣታውን ወጻእን መልእኽትታት ባይቶ ይሰርዕን ይዕቅብን።
3. ብዛዕባ ኣኼባ ንኣባላት ባይቶ ይሕብር።
4. ማሕተም ባይቶ ይዕቅብ።
5. ብኣቦ-መንበር ባይቶ ዝተወሃቦ ዉክልና ይፍጽም።
6. ኣብ ዘይህላወ ኣቦ-መንበር ንቦትኡ ይትክእ።
መ. ፈጻሚ ቤት ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት፡
ሌላ፡- ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት፡ ኣብ ሞንጎ ክልተ ኣኼባታት ባይቶ ዝለዓለ ኣተግባሪ ኣካል ኢዩ።
ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ባይቶ ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ በዞም ዝስዕቡ ዓሰርተ ኣብያተ ጽሕፈታት ይቐውም፡፡
1. ኣቦ መንበር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት፣
2. ሰክረተር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት፣
3. ቤት ጽሕፈት ወጻኢ ጉዳያት፣
4. ቤት ጽሕፈት ፖሎቲካዊ ጉዳያት፣
5. ቤት ጽሕፈት ዜናዊ ጉዳያት፣
6. ቤት ጽሕፈት ህዝባውን ማሕበራውን ጉዳያት፣
7. ቤት ጽሕፈት ወተሃደራዊ ጉዳያት፣
8. ቤት ጽሕፈት ጸጥታዊ ጉዳያት፣
9. ቤት ጽሕፈት ገንዘባውን ምጣነሃብታውን ጉዳያት፡
ነፍሲ-ወከፍ ሓላፊ ጨንፈር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ምስ ኣቦ መንበርን ሰክረተር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ብምምኻር መሳርሕቱ ዝኮኑዎ ባእታታት ካብ መላእ ዓለም ዘለዉ ኣባላት/መሰረታት ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ ናይ ምሕጻይ መሰል ኣለዎ። ብመንገዲ ኣቦ መንበር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ኣቢሉ ከኣ ነቶም ንመሳርሕቱ ክኮኑ ዝሓጸዮም ባእታታት ንኽረግኣሉ ናብ ባይቶ ደሞክራስዉያን ሓይልታት የቅርብ። ባይቶ ደሞክራሳዉያን ሓይልታት ኤርትራ ከኣ ንሕጹያት ናይ ምቕባልን ምንጻግን መሰል ኣለዎ። እዚ መሰርሕ’ዚ ካብ ምዝዛም ሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክራሳዊ ለዉጢ ካብ ሓደ ወርሒ ኣብዘይነዉሕ ግዜ ክፍጸም ይግባእ።
ኣኼባታት ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት፡-
1. ኣኼባ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ወርሓዊ ኢዩ።
2. ህጹጽ ኣኼባ ብጻውዒት ኣቦ-መንበር፡ ወይ ብጠለብ 1/2 ኣባላት መርሒነት ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ይካየድ።
3. ውሳኔታት ፈጻሚ ቤት ብ2/3 ድምጺ መሪሕነቱ ይውሰን።
ዕማማት ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት፡-
4. መደባትን፡ ፖሊሲታትን፡ ውሳኔታትን ባይቶ የተግብር።
5. ብመሰረት ውሳኔታት ሃገራዊ ጉባኤ መደባቱ ይሰርዕን የተግብርን።
6. ውሽጣዊ መምርሕታት ቤት ጽሕፈታት ይሕንጽጽን ንጥፈታተን ይከታተልን።
7. ኣብ ኩሉ መዳያት ኣሰራርሓ ጥ.ደ.ሓ.ኤ ንምምዕባል ይዓዪ።
8. መዓልታዊ ስርሓት ጥ.ደ.ሓ.ኤ ይመርሕን የመሓድርን፡ ውሽጣውን ግዳማውን ገንዘባውን ፖሊሲታት ጥ.ደ.ሓ.ኤ ይፍጽምን።
9. ኣብ ኩሉ መጋባእያታት ብስም ጥ.ደ.ሓ.ኤ ርክባት የካይድ። ኣብ ዞባውን ኣህጉራውን ጉባኤታት ንጥ.ደ.ሓ.ኤ ይውክል።
10. ባጀት ጥ.ደ.ሓ.ኤ የዳሉን ንምጽዳቑ ናብ ባይቶ የቕርብን።
11. ኣዋጃትን መግለጺታትን ጥ.ደ.ሓ.ኤ የውጽእ።
12. ብዛዕባ ሓደስቲ ተረክቦታትን ምዕባሌታትን፡ በብእዋኑ ስሩዕ ሓበሬታታት ናብ ኣባላት ጥ.ደ.ሓ.ኤ የመሓላልፍ።
13. ወርሓዊ ጸብጻባት ነብሲ ወከፍ ቤት ጽሕፈት ይቕበል።
14. ጥ.ደ.ሓ.ኤ ኣብ ኩሉ ኣህጉራዊ ፎርማት (ዓውድታት) ከምዝውከል ንምግባሩ ይዓዪ።
15. ደገፍ ናይቶም ንጡፋት ዝኾኑ ክፍልታት ሕብረተ-ሰብና፡ ማለት ከም ተመሃሮ፡ መንእሰያት፡ ምሁራትን ደቂ ኣንስትዮን ዝኣመስሉ ኣብ ጎኒ ጥምረት ደሞክራሳዉያን ሓይልታት ተሰሊፎም ንክነጥፉ ይጽዕት።
16. ህዝቢ ኤርትራ ካብ ስርዓት ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ሓራ ንምውጻእ ንዘካይዶ ዘሎ ደሞክራሳዊ ቃልሲ ዝድግፉ፡ ፈተውቲ ሓይልታት ሰላምን ፍትሕን ካብ ዝኮኑ ማሕበራትን ትካላትን ሃገራትን፡ ናይ ሞራላውን ገንዘባውን ደገፋት ንምርካብ ይዓዪ።
17. ንውድቀት ስርዓት ዉልቀ መላኺ ኢስያስ ዘቐላጥፉ ኣድማዒ ኣገባባትን መሳርሒታትን የናዲ።
18. እተን ኣብ’ዚ እዋን እዚ ኣብ መላእ ዓለም ቆይመን ዘለዋ ህዝባዉያን ሽማግለታት ንሃገራዊ ጉባኤ ዳግማይ ስርርዕ ብምክያድ፡ ኣብ ምፍሻል ዉጥናት ባዕደሽበራዊ ስርዓት ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂን፡ ናይ ገበን መሻርክቱ ህግደፋዉያን ንምብዳህ ብዘክእለን ዉደባ ብምኽያድ ንምብርትዐን ይሰርሕ።
19. ምስ ደሞክራስን ሰላማዊ ምቕብባል ስልጣንን ዝኣምኑ ሃገራት፡ ማሕበራትን ትካላትን ዝምድናታት ንምፍጣር ይሰርሕ።
20. ነቲ ህዝብና ኣንጻር ብዕደሽበራዊ ስርዓት ህግደፍ ዘካይዶ ዘሎ መኸተታት ብምምራሕ፡ ህዝቢ ንሕጋዊ መሰላቱ ክምንዝዕ ንምብቅዑ ይጽዕት።
21. ንሽርሕታት ስርዓት ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ዝምክቱ ፌስቲቫላትን ሰሚናራትን የዳሉ።
22. ህዝቢ ንምንቕቓሕ ዝዓለሙ ዑደታትን ሰሚናራትን ምድላውን ርኽክባት የካይድ።
23. ርእይቶታትን መግለጽታትን ጥ.ደ.ሓ.ኤ ኣብ ህዝቢ ከም ዝበጽሑ ይገብር።
24. ንባይቶ ስሩዕ ጸብጻብ ምምሕዳራውን ፋይናሳውን ኩነታይ ጥ.ደ.ሓ.ኤ ኣብ ስሩዕ ኣኼብኡ የቕርብ።
25. ዕድመ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ምስ ዕድመ ባይቶ ዘብቕዕ ኢዩ።
ዕምማት ኣቦ-መንበር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት፡-
1. ስሩዕን ህጹጽን ኣኼባታት ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ይመርሕ።
2. ንጥፈታት ቤት ጽሕፈታት ይከታተል።
3. ዕላዊ ኣፈኛ ጥ.ደ.ሓ.ኤ ኢዩ።
4. ንሰክረተር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ጻውዒት ኣኼባታት ቤት ፈጻሚ ጽሕፈት ክሕብር ሓላፍነት ይህብ።
5. ዓመታዊ ባጀት፡ ትልምታትን መደባትን ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ብባይቶ ንክጸድቕ ናብ ባይቶ የርቅርብ።
6. ኣፈጻጽማ ፖሊሲታትን ውሳኔታትን ባይቶ ብፈጻሚት ቤት ይከታተል።
7. ኣብ ሰነዳት ገንዘብ ይፍርም።
8. ንባይቶ ስሩዕ ጸብጻብ ምምሕዳራውን ፋይናሳውን ኩነታይ ጥ.ደ.ሓ.ኤ ኣብ ስሩዕ ኣኼብኡ የቕርብ።
ዕማማት ሰክረተር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት፡-
1. መዛግብቲ ኣኼባታት ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ይምዝግብ።
2. ኣታውን ወጻእን መልእኽትታት ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ይሰርዕን ይዕቅብን።
3. ብዛዕባ ኣኼባ ንኣባላት ፈጻሚ ቤትሕፈት ይሕብር።
4. ብኣቦ-መንበር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ዝተወሃቦ ዉክልና ይፍጽም።
5. ኣብ ዘይህላወ ኣቦ-መንበር ንቦትኡ ይትክእ።
ዕማማት ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ወጻኢ ጉዳያት፡-
1. ንኣህጉራውን ዞናውን ዓውድታት ኣብ ኣገልግሎት ጥ.ደ.ሓ.ኤ ንክዉዕል ይሰርሕ.።
2. ብደረጃ ሃገርን፡ ሕብረ-ሃገራትን ዓለም-ለኻዉያን ማሕበራትን ዝግበር ናይ ወጻኢ ዝምድናታት ጥ.ደ.ሓ.ኤ ንምብርትዑ ይዓዪ።
3. ኣብ ሃገራዊ ልዑላውነትን ሰናይ ጉርብትናን ኣብ ምርግጋጽ ዝተሰረተ ናይ ወጻኢ ፖሊሲታት ንምትግባር ይጽዕት።
4. ብኣህጉራውን ዞባውን ደረጃ ንስርዓት ዉልቀ መላኺ ኢሳያስ ንምንጻል ይዓዪ።
5. ንግህሰታት ሰብኣዊ መሰላት ዝምልከት ኣድላዪ ሰነዳት ብምድላውን፡ ኣብ ዲፕሎማስያዊ ንጥፈታትን ክግልገለሉ ይዓዪ።
6. ረብሓ ህዝብና ዘገልግል ዝምድናታት ምስ ኩለን ማሕበራትን መንግስታትን ንምፍጣር ይጽዕት።
7. ልኡኻት ወጻኢ ቤት ጽሕፈት ምውፋርን ብኣድላዪ ሰነዳት ምዕጣቕን ንህዝቢ ኣብ ጎድኒ ጥ.ደሓ.ኤ ንክስለፍ ይዓዪ።
8. ኣብ መዳይ ወጻኢ ጉዳያት፡ ፖሊሲታትን መደብ ዕዮን ባይቶ ኣብ ግብሪ ንምዉዓሉ ይጽዕት።
9. ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ስሩዕ ጸብጻባት ቤት ጽሕፈቱ ናብ ኣቦ-መንበር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን የቅርብ።
ዕማማት ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ፖሎቲካዊ ጉዳያት፡-
1. ድሕነት ህዝብን ሃገርን ቅድሚ ኲሉ ብምስራዕ ንምዕዋቱ ህዝባዊ ምልዓልታ ንምክያድ ይዓዪ።
2. መልእኽቲ ፖሎቲካዊ ቻርተር፣መሪሕ ሓሳብ፣መምሓደሪ ሕጊ ጥ.ደ.ሓ.ኤ ናብ ህዝቢ ንምቅልሑ ይዓዪ።
3. ኣብ ኣባላት ጥ.ደ.ሓ.ኤ ዘሎ ዝምድናታት ንምሕያልን ከምእዉን ፍልልያት ኣብ ዝተመዝገበሎም ጉዳያት ምርድዳእን ምስምማዕን ንክፍጠር ይቓለስን ይዓይን።
4. ብስርዓት ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂን፡ ናይ ገበን መሻርክቱ ህግደፋዉያን ኣብ ልዕሊ ህብናን ዝፍጸሙ ዘለዉ ገበናት ንሕብረተ-ሰብ ዓለም ብግቡእ ንኽፍለጡ ይዓዩ።
5. ንሽርሕታት ስርዓት ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ዝምክቱ ፌስቲቫላትን ሰሚናራትን የዳሉ።
6. ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ስሩዕ ጸብጻባት ቤት ጽሕፈቱ ናብ ኣቦ-መንበር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን የቅርብ።
ዕማማት ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ዜናዊ ጉዳያት፡-
1. ትካላት ዜና ጥ.ደሓ.ኤ የመሓድር።
2. ብስም ጥ.ደ.ሓ.ኤ ብስሩዕ ኣገባብ መጽሄት የዳሉ።
3. ንጥፈታት ጥ.ደ.ሓ.ኤ የቃልሕ።
4. ንስርዓት ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ንምቅላዕን ንቕሓት ህዝቢ ክብ ንምባልን፡ ናይ ህዝብና መንፈስ መኸተ ንምሕያልን ይጽዕት።
5. ትሕዝቶን ተልእኾን ፖሎቲካዊ ቻርተር፣መሪሕ ሓሳብ፣መምሓደሪ ሕጊ ጥ.ደ.ሓ.ኤ ንምብራህ ትጽዕር።
6. ኣብ ዜናዊ መዳይ፡ ፖሊሲታትን መደብ ዕዮን ባይቶ ጥ.ደ.ሓ.ኤ ኣብ ግብሪ ንምዉዓሉ ይጽዕት።
7. ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ስሩዕ ጸብጻባት ቤት ጽሕፈቱ ናብ ኣቦ-መንበር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን የቅርብ።
ዕማማት ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ህዝባውን ማሕበራውን ጉዳያት፡-
1. ነቲ ህዝብና ኣንጻር ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ዘካይዶ ዘሎ መኸተታት ብምምራሕን፡ ህዝቢ ንሕጋዊ መሰላቱ ክምንዝዕ ንምብቅዑ ይጽዕት።
2. ንሽርሕታት ስርዓት ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ዝምክቱ ኣስተምህሮን ሰሚናራትን የዳሉ።
3. ህዝቢ ንምንቕቓሕ ዝዓለሙ ዑደታትን ሰሚናራትን ምድላውን ርኽክባት የካይድ።
4. ዉሳኔታት፡ ርእይቶታትን መግለጽታትን ጥ.ደ.ሓ.ኤ ኣብ ህዝቢ ንኽበጽሑ ብትግሓት ይሰርሕ።
5. ኣብ ሞንጎ ዝተፈላለዩ ትካላት ጥ.ደ.ሓ.ኤ ምውህሃድን ምርድዳእን ንምፍጣር ይዓዪ።
6. ከም ሰብኣውን ፖለቲካውን ሕቶ መጠን፡ ንጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ፍሉይ ኣትኩሮ ሂቡ ጸገማቶም ንምቅላል ይዓዪ።
7. ናይ ግብረ-ሰናይ ትካላት ብምቛምን ነቲ ኣብ መዓስኸራት ስደትኛታት ዝነብር ዘሎ ህዝብና ካብ ሕብረተ-ሰብ ዓለም ናይ ሞራልውን ንዋታውን ሓገዛት ንምርካብ ይዓዪ።
8. ጸጥታውን ጥዕናውን ትምህርታውን ቁጠባውን ስቅያትን ዓጸቦን ስደተኛታት የቓልሕ።
9. ኣብ መዳይ ህዝባውን ማሕበራውን ጉዳያት፡ ፖሊሲታትን መደብ ዕዮን ባይቶ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ይጽዕት።
10. ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ስሩዕ ጸብጻባት ቤት ጽሕፈቱ ናብ ኣቦ-መንበር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን የቅርብ።
ዕማማት ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ወተሃደራዊ ጉዳያት፡-
1. ብመሰተረት መደብን ዉሳነኔታን ጉባኤን ባይቶን ነቲ ወተሃደራውን ክንፊ ህዝባዊ ቃልስና ንምሕያሉን፡ ነቲ ናይ ስርዓት ዉልቀ መላኺ ኢሳያስ ናይ ዓፈናን ጭፍጨፋን ወታደራዊ መሓውር ንምድምሳሱ ይጽዕት።
2. ንስርዓት ዉልቀ-መላኺ ኢሳያስን ናይ ገበን መሻርኽቱ ህግደፍዋንን ካብ ዝባን ህዝብና ኣብ ዝሓጸረ እዋን ንምእላዮ ነቲ ወተሃደራውን ክንፊ ህዝባዊ ቃልስና ዘድልዮ ቀረባት ምርካብ ይዓዪ።
3. ወተሃደራውን ክንፊ ህዝባዊ ቃልስና ናብ ሓደ ሃገራዊ ትካል ንምምዕባሉ ዘድልዩ ኮርሳትን መደባትን ሓንጺጹ ንምዕዋቱ ይሰርሕ።
4. ምስ ምክልኻል ሓይልታት ኤርትራ ጽኑዕ ምትእስታር ዝግበረሉ መደባትን ዉሳነታትን ብምሕንጻጽ፡ ንምዕዋቱ ይጽዕት።
5. ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ስሩዕ ጸብጻባት ቤት ጽሕፈቱ ናብ ኣቦ-መንበር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን የቅርብ።
ዕማማት ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ጸጥታዊ ጉዳያት፡-
1. ብመሰተረት መደብን ዉሳነኔታን ጉባኤን ባይቶን ነቲ ጸጥታዊ ክንፊ ህዝባዊ ቃልስና ንምሕያሉን ይዓዪ።
2. ምድምሳስ ናይ ስርዓት ዉልቀ መላኺ ኢሳያስ ናይ ዓፈናን ጭፍጨፋን ጸጥታዊ ማሐዉር ከም ቀንዲ ዕማሙ ብንጹር ኣቀሚጡ ይቃለስ ።
3. ንምዕናዉ ናይ ስርዓት ዉልቀ መላኺ ኢሳያስ ናይ ዓፈናን ጭፍጨፋን ጸጥታዊ ማሐዉር ዘክኣልዎ መሳሪሒታትን ንምዉናን ይነጥፍ።
4. ንምድምሳስ ኢቲ ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ካብ ኤርትራ ስጋብ ሲናይ ተዘጊሑ ዘሎ ኣብ መሸጣ ሂወትን ኣካላትን (Human and organ trafficking) መንእሰያት ኤርትራ ተዋፊሩ መርበብ ማፍያ ይሰርሕ።
5. ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ስሩዕ ጸብጻባት ቤት ጽሕፈቱ ናብ ኣቦ-መንበር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን የቅርብ።
ዕማማት ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ገንዘባውን ምጣነሃብታውን ጉዳያት፡-
1. ጠቕላላ ገንዘብን ንብረትን ጥ.ደ.ሓ.ኤ ይቆጻጸር፡፡
2. ኣታውን ወጻእን ገንዘብ፡ ኣብ ሳጹን ዝርከብ ገንዘብን ጥ.ደ.ሓ.ኤ የምሓድር።
3. ንዕላማታት ጥ.ደ.ሓ.ኤ, ምዕዋት ዘኽእል፡ ገንዘባውን ሞራላውን ደገፋት ንምርካብ ትጽዕት።
4. ውሳኔ ክውሰደሎም ዘለዎም ህጹጻት ገንዘባዊ ጉዳያት ምስ ዝርከቡ፡ ቅልጡፍ ሕጋዊ ስጉምቲ ንክውሰድ ንኣቦ መንበር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ይሕብር፡፡
5. ጠቅላላ ተቖጽጻሪ ኦዲት ክገብር ኣብ ዝመጸሉ መዝገባቱ የርኢ/የረኽብ።
6. ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ስሩዕ ጸብጻባት ቤት ጽሕፈቱ ናብ ኣቦ-መንበር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን የቅርብ።
ሰ. ሽማግለታት
ኣብዚ ጉባኤ እዚ ኣብ ትሕቲ ባይቶ ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ እዘን ዝስዕባ ቀወምቲ ናይ መጽናዕቲ ሽማግለታት ከነቅዉም ይግባእ።
1. ሽማግለ መጽናዕቲ ቅዋምን ቅዋምነት ኣብ ኤርትራ።
2. ሽማግለ መሰጋገሪ ፍትሒ፡ ዕርቂ፡ ሕድገታትን ምጽዉዋርን።
3. ብዛዕባ ብስርዓት ህግደፍ ዝተፈጸሙን ዝፍጸሙ ዘለዉን በደላትን ገበናትን እትስንድን እተጽንዕ ሽማግለ።
4. ንምርግጋጽ ዕዙዝን ዕቱብን ተኻፋልነት መንእሰያትን ደቂ-ኣንስትዮን ኣብዚ ህዝባዊ ቃልስና እተጽንዕ ሽማግለ።
5. ብዛዕባ ድሕሪ ዉድቅት ስርዓት ህግደፍ ክንክተሎ ዘሎና ምጣኔ-ሃብታዊ ሜላ (policy) እተጽንዕ ሽማግለ።
6. ብዛዕባ ድሕሪ ዉድቅት ስርዓት ህግደፍ ክንክተሎ ዘሎና ዓይነት ዘይምእኩል መንግስታዊ ምሕደራ እተጽንዕ ሽማግለ።
7. ብዛዕባ ትሕዝቶ መሬትን ዋንነቱን ኣብ ኤርትራ እተጽንዕ ሽማግለ።
8. ብዛዕባ ኣመሰራርታ ብሄራትን ብሄራዉነት ኤርትራ እተጽንዕ ሽማግለ።
9. ብዛዕባ ኣብ መሰጋገሪ መድረኽ ሓለዋን ጸጥታን ሃገር ብኸመይን ብየናይ ኣገባብን ዳግማይ ስርርዕ ክነብረሉ ከምዘሎና እተጽንዕ ሽማግለ።
10. ንመሰል ሓተቲ ዑቑባን ስደተኛታትን እትጣበቅ እትስንድን ሽማግለ።
11. ንትሕዝቶ ድሕሪ ዉድቀት ስርዓት ዉልቀ መላኺ ሃገርና ክግበር ዘለዎ ሰፊሕ ሃገራዊ ዋዕላ እተጽንዕ ሽማግለ።
12. ኣብ ጽባሕ ምዕናዉ ስርዓት ዉልቀ መላኺ ኢሳያስ/ህግደፍ፡ ነዚ ኣብዚ ጉባኤ ንምስርቶ ዘሎና ባይቶ ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ፡ ብካብቲ ኣብ ዉሽጢ ሃገር ዘሎ ህዝብና ብደሞክራሳዊ ኣገባብ ዝተመርጹ፡ ካብ ነፍሲ ወከፍ ወረዳታት ሃገርና ናብዚ ባይቶ ዝጽንበርሉ ኣገባባት እተጽንዕ ሽማግለ።
ነፍሲ-ወከፍ ሓላፊ ቀወምቲ ናይ መጽናዕቲ ሽማግለታት ምስ ኣቦ መንበርን ሰክረተር ፈጻሚ ባይቶን ብምምኻር መሳርሕቱ ዝኮኑዎ ባእታታት ናይ ምሕጻይ መሰል ኣለዎ። ብመንገዲ ኣቦ መንበር ባይቶ ኣቢሉ ከኣ ነቶም ንመሳርሕቱ ክኮኑ ዝሓጸዮም ባእታታት ንኽረግኣሉ ናብ ባይቶ ደሞክራስዉያን ሓይልታት የቅርብ። ባይቶ ደሞክራሳዉያን ሓይልታት ኤርትራ ከኣ ንሕጹያት ናይ ምቕባልን ምንጻግን መሰል ኣለዎ። እዚ መሰርሕ’ዚ ካብ ምዝዛም ሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክራሳዊ ለዉጢ ካብ ክልተ ወርሒ ኣብዘይነዉሕ ግዜ ክፍጸም ይግባእ።
ታሽዓይ ዓንቀጽ፡ ጠቕላላ ተቖጻጻሪ፡-
1. ገንዘብን ንብረትን ጥምረት ደሞክራሳዉያን ሓይልታት ኤርትራ ይቆጻጸር።
2. ሕጋዊ ስጉምቲ ንምውሳድ ዘድሊ ጉዳይ ክኽሰት እንከሎ፡ ንኣቦ መንበር ባይቶ ይሕብር።
3. ኣድላዪ ኮይኑ ኣብ ዝረኣዮ ግዜ ካብ ዝምልከቶም ኣካላት ሰነድ ኣታውን ወጻእን ክሓትት መሰል ይህልዎ። ዝምልከቶም ኣካላት በዚ ምእዙዛት ይኾኑ።
4. ፋይናንሳዊ ጸብጻብ ኣብ ስሩዕ ኣኼባታት ባይቶን ጠቕላላ ጉባኤን የቕርብን።
ዓስራይ ዓንቀጽ፡ እቶት ጥምረት ደሞክራሳዉያን ሓይልታት ኤርትራ፡-
እቶት ጥ.ደ.ሓ.ኤ እዚ ዝስዕብ’ዩ፡-
1. ካብ ወርሓዊ ውጽኢታትን ካልእ ኣበርክቶታትን ኣባላት ጥ.ደ.ሓ.ኤ።
2. ብወፈያታት ካብ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ።
3. ካብ እትዋት ዝተፈላለዩ ንጥፈታት ጥ.ደ.ሓ.ኤ ።
4. ካብ ዘይቅድመ ኩነታዊ ሓገዛት ካብ ሕበረተ-ሰብ ዓለም።
ዓንቀጽ ዓሰርተው ሓደ፡ ሓፈሻዊ ጉዳያት፡-
1. ኵሎም መሪሕነት ባይቶን ኣባላት ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ብምሉእ ግዜኦም ንስራሓት ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ ዝነጥፉ ክኮኑ ኣለዎም።
2. ዝኾነ ውድብ፡ ሰልፊ፡ ቨርገሳዊ ማህበር ወይ ውልቀ ሰብ፡ ኣርማ ጥ.ደ.ሓ.ኤ ክጥቀም መሰል የብሉን።
3. ኣብዚ ሕጊ’ዚ ምምሕያሽ ናይ ምትእትታው መሰል ዘለዎ ጠቕላላ ጉባኤ ጥራሕ’ዩ።
4. ኣብ ሞንጎ ትካላት ጥ.ደ.ሓ.ኤ ፍልልይ ኣብ ዝፍጠረሉ ግዜ፡ ሕግታት ናይ ምትርጓም ሓላፍነት ዘለዎ ባይቶ ጥምረት ደሞክራዉያን ኤርትራ ጥራሕ ኢዩ።
5. ባይቶ ጥምረት ደሞክራስዉያን ሓይልታት ኤርትራ ብመሰረት ኣብ 2011 ዝተጋብአ ሰፊሕ ሃገራዊ ጉባኤ ዝወጸ ውሳኔ ስተመስረተ ሕጋዊ ወኪል ጥምረት ደሞክራሳዉያን ሓይልታት ኤርትራ’ዩ።
ተፈጸመ
erfsauo@yahoo.com
መስከረም 26, 2011


c: text/html

text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ፕረዚደንት ኣልበሽር፣ ድሕሪ ምርጫ 2015 ኣብ ስልጣን ክቕጽል ከምዝኽእል ተገሊጹ
Radio Erena: 23 October, 2014
ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር፣ ድሕሪ 2015 ኣብ ዝካየድ ምርጫ ኣብ ስልጣን ክቕጽል ከምዝኽእል ተገሊጹ።
እዚ ዝግለጽ ዘሎ፣ እቲ ፕረዚደንት ሕጂ'ውን እንኮ ተወዳዳሪ ካብቲ ንሱ ዝመርሖ ሰልፊ ኮይኑ ብዓብላሊ ድምጺ ከምዝተመርጸ ምክትሉ ኢብራሂም ጋንዶር ንማዕከናት ዜና ሓበሬታ ድሕሪ ምሃቡ'ዩ።
እቲ ፕረዚደንት ኣቐዲሙ ጽገናዊ ለውጢ ንምትእትታው ኩለን ፖለቲካውያን ሰልፍታት ዝሳተፍኦ ሃገራዊ ዘተክካየድን ንሱ ድማ ኣብ ዝቕጽል ምርጫ ከምዘይሳተፍን ገሊጹ ምንባሩ ይዝከር።
ጅቡትን ጀርመንን ኣብ ወትሃደራዊ ምትሕግጋዝ
Radio Erena: 23 October, 2014
ጀርመን ንጅቡቲ ወትሃደራዊ ምትሕግጋዝ ክትገብረላ ምዃና ገሊጻ።
እዚ ዝተገልጸ ጸሓፊ ሚኒስተሪ ምክልኻል ራልፍ ብሮክሴፕ ዝመርሖ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ጀርመን ኣብ ጅቡቲ ናይ ክልተ መዓልታት ናይ ስራሕ ምብጻሕ ኣብ ዝፈጸመሉ’ዩ።
እቲ ልኡኽ ጀርመን ምስ ሚኒስተር ምክልካል ጅቡቲ ሓሰን ድራር ሖፍነ ኣብ ዝተራኸበሉ፣ ክልትኤን ሃገራት ኣብ ወትሃደራዊ መዳይ ክተሓጋገዛ ኣብ ዝብል ስምምዕ ከቲሞም።
እቲ ስምምዕ ኣብ ዝተኸተመሉ፣ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ጅቡቲ ዝርከብዎም ኣዘዝቲ ሰራዊትን ሰበ ስልጣን ጅቡትን ተረኺቦም ኔሮም።
Update: ኣብ ወደባዊት ካሌ ናይ ፈረንሳ፣ ናብ ብሪጣንያ ንምስጋር ኣብ መንጎ ዝተኣኻኸቡ ኤርትራውያን ኢትዮጵያውያንን ስደተኛታት ግጭት ተኻይዱ
Radio Erena: 23 October, 2014
ናብ ብሪጣንያ ንምስጋር ኣብ ወደባዊት ከተማ ካሌ ካብ ዝተኣኻኸቡ ስደተኛታት ሓያሎ ሃገራት፣ ኣብ መንጎ ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያያን ግጭት ተኻይዱ።
ኣብቲ በባትር፣ ጠራሙዝን ኣእማንን ዝተኻየደ ግጭት ብውሕዱ 15 ሰባት ክቖስሉ እንከለዉ ሓደ ሰብ'ውን ኣብ ቀይዲ ከምዝኣተወ ማዕከናት ዜና ፈረንሳ ሓቢረን።
ኩባንያ ዕደና ኦርታክ፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዘካይዶ ዘሎ ዳህሳስ ማዕድን፣ ብሉጽ ዓይነት ወርቅን ነሓስን ከምዝረኸበ ኣረጋጊጹ
Radio Erena: 22 October, 2014
ኣብ ኤርትራ ዳህሳስን ኩዕታን ዝተፈላለየ ማዕድና ካብ ዘካይዱ ዘለዉ ሓደ ዝኾነ ናይ ብሪጣንያ ኩባንያ ኦርታክ፣ ኣብ ከባቢ ያቖብ ደዋር ኣብ ዘካይዶ ዘሎ ዕደና፣ ብሉጽ ዓይነት ወርቂን ነሓስን ከምዝረኸበ ኣረጋጊጹ።
እቲ ኩባንያ ትማሊ ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ፣ እቲ ተረኺቡ ዘሎ ውጽኢት፣ ኣብ ያቖብ ደዋር ዘካይዶ ናይ ዘሎ ዕደና ናብ ዕዳጋ ናይ ምስግጋር ተስፍኡ ዝልዓለ ምዃኑ'ውን ሓቢሩ።
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት፣ ነቲ ኣቐዲሙ ብናይ ብሪጣንያ ኩባንያ ኣንድያሞ ኣብ ኤርትራ ንዝካየድ ንጥፈታት ዕደና ዝተጸንበሮ ኦርታክ፣ ብሉጽ ዓይነት ወርቅን ነሓስን ምርካቡ፣ ንዕዳጋ ብርክታቱ ከዕብዮ ዘለዎ ተስፋ ገሊጹ።
ሓለፍቲ መንግስቲ ሱዳን ኣብ ኣተሓሕዛ ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰብ ሸለልትነት ከምዘለዎም ኣባል ባይቶ እታ ሃገር ወቒሱ
Radio Erena: 22 October, 2014
ሓለፍቲ መንግስቲ ሱዳን፣ ኣብ ጉዳይ ኣተሓሕዛ ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰብ ሸለልትነት ኣለዎም ክብል ካብ ዞባ ከሰላ ኣባል ባይቶ ሱዳን መሓመድ ኤል ጣህር ዑሻም ወቒሱ።
ኣባል ባይቶ ሱዳን መሓመድ ጣህር ነዚ ዝገለጸ፣ ድሕሪ'ቲ ዝሓለፈ ሰሙን ሰበ ስልጣን መንግስታት ኤርትራ ናይ እትርከበን ጎረባብቲ ሃገራት፣ ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራትን (UNHCR) ኣህጉራዊ ማሕበር ስደተኛታትን (IOM) ከምኡ ድማ ወከልቲ 15 ሃገራት ኣባላት ሕብረት ኤውሮጳ ዝተሳተፍዎ ኣብ ካርቱም ዝተኻየደ ዘይሕጋዊ ምስግጋርን መሸጣን ደቂ ሰብ ንምግታእ ዝዓለመ ዋዕላ'ዩ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ብጨፍጫፍነቱ ዓለም ንዝፈለጦ ጣሊያናዊ ሮዶልፎ ግራዚያኒ ናይ መዘከርታ ሓውልቲ ምስርሑ ኣዝዩ ዘጉህን ዘሕዝንን እዩ ክብሉ ፕሬዝዳንት ማሕበር ሓርበኛታት ጀጋኑ ኢትዮጵያ ሊቀ ትጉሃን ኣስታጥቄ ኣባተ ኣፍሊጦም።ልዕሊ 30 ሽሕ ኢትዮጵያዊያን ኣብ ሓደ ማዕልቲ ዝተጨፍጨፍሉ መበል 76 ዓመት ሎማዕንቲ ተዘኪሩ ውዒሉ’ሎ።
ልክዕ ከም ሎሚ ቅድሚ 76 ዓመት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሞት ዝነገሰላ ዕለት ነይራ።ኢትዮጵያዊያን ሓርበኛታት ኣብርሃም ደቦጭን ሞገስ ኣስገዶምን ካብ ዝፈተኑዎ ናይ ቕትለት ፈተነ ዘምለጠ ጣሊያናዊ ኣዛዚ ሰራዊት ሮዶልፎ ግራዚያኒ ዝወሰዶ ናይ ሒነ ምፍዳይ ስጉምቲ መዳርግቲ ኣይነበሮን።
12 ለካቲት 1929 ዓ/ም ልዕሊ 30 ሽሕ ነበርቲ ኣዲስ ኣበባ ብዘስካሕክሕ ኣገባብ ተጨፊጢፎም፣ገዛውቶም እውን ነዲዱ።ካልኦት እውን ንመረበቶም ገዲፎም ተሰዲዶም።ናይዞም ሰማእታት እዚኦም ከምቲ ልሙድ ሎማዕንቲ እዞም ሰማእታት እዚኦም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተዘኪሮም ውዒሎም ኣለው።
ኣብቲ ስነስርዓት መደረ ዘስምዑ ናይ ጥንታዊት ኢትዮጵያ ፕሬዝዳንት ማሕበር ጀጋኑ ሓርበኛታት ሊቀ ትጉሃን ኣስታጥቄ ኣባተ ናይቲ ጭፍጨፋ ቀንዲ ተዋስኣይ ዝነበረ ግራዚያኒ ዝፈፀሞ ግፍዒ ኣዘኻኺሮም።
ግራዚያኒ ብቤት ፍርዲ ሓዊሱ ዝተወገዘን ዝተፈረዶን ገበነኛ እዩ ኢሎም።ነዚ ሰብ እዚ ኣብ ጣሊያን ዝተውሃቦ ክብርን ዝተተኸለሉ ሓውልትን ኣዝዩ ዘሕዝን እዩ ኢሎም። ዓለም ዝፈለጦ ጨፍጫፊ ሎሚ ንኽብሩ ከምዚ ምስርሑ ኣዝዩ ዘሕዝንን ዘተክዘናን እዩ።’’ንሓዋሩ እውን እንተኾነ ንኢትዮጵያዊያን ጥራሕ ከይኮነስ ንዓለም ዘሸገሩ ጨፍጨፍቲ ክውገዙ እዮም።’’
ነዚ ዕለት ሰማእታት ምኽንያት ብምግባር ሎማዕንቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብዝተዳለወ ናይ ምይይጥ መድረኽ ዝተዛረቡ ተሳተፍቲ ግራዚያኒ ጨፍጫፊ እምበር መዘከርታ ጠጠው ክበለሉ ዘይግባእ ሰብ ምዃኑ ኣብሪሆም።
ሰማያዊ ፓርቲ ዝቕፅል 30 ለካቲት 2005 ዓ/ም ኣብዚ ጉዳይ እዚ ህዝባዊ ሰልፊ ንምፅዋዕ ውጥን ከምዘለዎ ኣቦ መንበር እቲ ፓርቲ ኣቶ ይልቃል ኣረዲኦም።


text:
ንምንታይ ድሕሪ ናጽነት ደሞክራሲያዊ መንግስቲ ዘይቆመ? (2ይ ክፋል)
ኣብቲ “ሕጋውነት መንግስቲ ኤርትራ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ዝቐረበ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ፡ መንግስቲ ኤርትራ ደሞክራሲያዊ መንግስቲ ምዃኑን ዘይምዃኑን ብምትንታን ዳህሲስናዮ። ብመሰረት’ቲ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ ዝቐረበ ትንተና ኸኣ፡ መንግስቲ ኤርትራ ብኹሉ መለክዕታት ሕጋውነት፡ ሕጋዊ መንግስቲ ከም ዘይኰነ ኣረጋጊጽና። ኣብዚ ካልኣይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ፡ ንደሞክራሲያውነት መንግስቲ ኤርትራ ብኸፊሉ ክንድስሶ ኢና፡፡ ኣብቲ ዝስዕብ ሳልሳይ ክፋል ድማ ንዝተረፈ መቐጸልታ ናይዚ ካልኣይ ክፋል፡ ብዓቢኡ ኣብ ታሪኻዊ ኣመጻጽኣን ማርክሳዊ ስነ-ሓሳብን ምጕጅጃል መረሕነትን ህ.ግ.ሓ.ኤ ብምድሃብ ክንድህስሶ ኢና። ንካልኣይ ክፋል ኣብ ክልተ ንኡስ ክፋላት ምኽፋል ዘድለየ፡ ንኣብባቢ ብምንውሑ ኣረብሪቡ ንምክታትታሉ ብምስንኻል፡ ብሰንኩ እቲ ክመሓለልፍ ዝተኣመተ መልእኽቲ ብግብእ ከይተመሓላለፈ መታን ከይተርፍ ኢዩ።
ልክዕ ከምቲ ናይ ቀዳማይ ክፋል፡ ኣብዚ ካልኣይ ክፋል እውን ዝውቱር ዘይኰነ ናይ ትግርኛ ቃል ኣብ ዝተኸሰተሉ ንእዝኒ ኣንባቢ ጋሻ ኰይኑ ከይዕንቅፍ፡ ኣብ ሓጹር ብመማዝንቱ ናይ እንግሊዝኛ ቃል ተሰንዩ ቀሪቡ ኣሎ።
ደሞክራሲያውነት መንግስቲ ኤርትራ
“ዝዀነ መንግስታዊ ስልጣን ዝሓዘ ብደሞክራሲያውነቱ ዝተኣማመንን ቅንዕና ዘለዎን ፖለቲካዊ ሰልፊ፡ ንደሞክራሲ ከም ኣበሳ ዘይኰነ ከም ጸጋ ጌሩ ስለ ዝሪኦ ከየማትአ ኣብ ግብሪ ከውዕሎ ፍቓደኛ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ምስኡ ዝወዳደራ ተቐናቐንቲ ፖለቲካዊ ሰልፍታት ምህላወን ስለ ዘየስግኦ፡ መግስታዊ ስልጣን ንበይኑ ንምብሓት ክእግደን ኰነ ክዂንነን ኣይህቅንን ኢዩ። ከምኡ’ውን ንመግስታዊ ስልጣን ከም ንዕኡ ጥራይ ዝብጽሖ ብሕታዊ ንብረት ጌሩ ስለ ዘይወስዶ፡ ንዘልኣለም ንሱ ጥራይ ገዛኢ ኰይኑ ክነብር ህርፋን የብሉን። ካብዚ ዝተላዕለ፡ ኣብ ናጻን ፍትሓውን ምርጫ ምስ ተቐናቐንቲ ሰልፍታት ተወዳዲሩ ከይሰዓር ፈሪሑ ካብ ውድድር ከምልጥ ድሕር-ምሕር ኣይብልን’ዩ ጥራይ ዘይኰነ፡ ብህዝቢ ከይተመርጸ ምስ ዝተርፍ እውን ነቲ ብህዝቢ ዝተመርጸ ዕዉት ሰልፊ፡ ብሰላማዊ ኣገባብ መንግስታዊ ስልጣን ንምር`ካብ ሰጋእ-መጋእ ኣይብልን ኢዩ።”
እዚ ብፊተ-ግንባር ኣብ ጥቕሲ ኣቱዩ ከም መምዘኒ ደሞክራሲያውነት ከገልግል ቀሪቡ ዘሎ ክትሃድመሉ ዘይትኽእል ሓቅታት ዝሓዘለ በዳሂ ቃል፡ ንዝዀነ መንግስታዊ ስልጣን ዝሓዘ ደሞክራሲያ’የ ዝብል ሰልፊ ዝምልከት ኢዩ። ብመንጽር’ዚ በዳሂ ቃል’ዚ፡ እቲ ድሕሪ ናጽነት ብስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ተባሒቱ ዝቖመ መንግስቲ ኤርትራ፡ ደሞክራሲያውነቱ ከመይ’ዩ ዝምዘን?
ብቐዳምነት፡ መንግስቲ ኤርትራ ንደምክራሲ ከም ጸጋ ድዩ ከም ኣበሳ ዝሪኦ ዝብል ሕቶ ብምልዓል ንደሞክራሲያውነቱ ምስ እንመዝኖ፡ ሰልፉ ማለት ህ.ግ.ደ.ፍ ንደሞክራሲ ኣብ ክንዲ ከም ጸጋ ከም ኣበሳ ስለ ዝሪኦ ፈጺሙ ኣብ ግብሪ ከውዕሎ ፍቓደኛ ኣይኰነን። ብሳዕቤኑ፡ ዝዀነ ንደሞክራሲ ዘርጋግጽ ይኹን ዘውሕስ ቅዋምን ሕግን ከምኡ’ውን ደንብን ቅጥዕን ይትረፍ ብዕሊ ኣጽዲቑ ብእኡ ተቐይዱ ክምራሕ፡ ሳሕቲ ተጠቒሱ ክዝከር እውን ኣይፈቱን ኢዩ፡። ምኽነያቱ፡ ብቐጥታ ንስልጣኑ ዝብድህ ሰለ ዝዀነ ከም ዘይምልከቶ ጕዳይ ቆጺሩ ክሓልፎ’ዩ ዝመርጽ። ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ዋላ’ኳ ኣብ መጸውዒ ስም ሰልፉ “ደሞክራሲ” ትብል ቃል ለቂቡ ብደሞክራሲ ዝኣምን እንተመሰለ፡ ብመትከል ብደሞክራሲ ዝኣምን ኣይኰነን። ንኣብነት፡ እቲ ቅድሚ ሕጂ መራሕ ሃገር ኢሳያስ ኣፍወርቂ ምስ ጋዜጠኛ ኣልጀዚራ ብዕለት 23 ግንቦት 2008 (ኣብ ናይ እንግሊዝኛ መደብ ሪዝ ካሃን) ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መጠይቕ ዝሃቦ ምስ ደሞክራሲ ዝተኣሳሰረ መልሲ፡ ነዚ ሓቂ’ዚ ዋሕ ኣቢሉ ዘብርህ’ዩ ኔሩ። ኢሳያስ ነቲ፥ “ደሞክራሲያዊ ኣገባብ ኣመሓዳድራ ክትክተሉ (ንኣብነት፡ ሃገራዊ ምርጫ ከተካይዱ) መደብ ኣሎኩምዶ? ንዝብል በቲ ጋዜጠኛ ኣልጀዚራ ዝቐረበሉ በዳሂ ሕቶ ክምልስ እንከሎ፡ ከም ኣመሉ ብቕጭውንናን ድርቅናን ንናይ ደሞክራሲ ሕቶ ብምቊንጻብ፡ ነቲ ሕቶ ብቐጥታ ክንዲ ዝምልሶ ካብቲ ሕቶ ብምህዳም “ደሞክራሲ ኣብ ኤርትራ ብሕጂ ንሰላስ ዓመታትን ኪኖኡን’ውን እንተዀነ፡ ኣብ ግብሪ ዝውዕል ኣይመስለንን” ብምባል፡ ንኣልጀዚራ ንደሞክራሲ ዝምልከት በዳሂ ሕቶታት ብምሕታታ ብሃሱስነት ሃጸያዊት ኣመሪካ እናኸሰሰ፡ ብብድዐ ኣዳዕዲዑ ንደሞክራሲ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ስርዓቱ ኣብ ዝዀነ እዋን መደብ ከም ዘይብሉ’ዩ ኣረጋጊጽሉ። እዚ ናይ ብድዐ መልሲ’ዚ፡ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ዘቕርቦ ዝተፈላለየ መጠበሪ ምስምሳት ብዘየገድስ፡ ብመትከል ብደሞክራሲ ከም ዘይኣምን ዘረድእ መርትዖ ኢዩ። ኢሳያስ ደሞክራሲ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ኤርትራ ብኡንብኡ ዘይተተግበረሉ ምኽንያት ክገልጽ እንከሎ ንዘቕርቦ ትንተና ምስ እንግንዘቦ፡ ትንተናኡ፥ “ደሞክራሲ ሕልፊ ካልኦት ብጾትካ ገስጋሲ መሲልካ ምእንቲ ክትቀርብ ንትግባረነቱ (its applicability) እንተዘይኣጋኒንካዮ፡ ብመሰረቱ ነተን ምዕቡላት ምዕራባውያን ሃገራት (ኣብአን’ውን እንተዀነ ብኣድማዕነትን ብጽፈትን ስለ ዘይትግበር፡ ከምቲ ዝጋነኖ ንረብሓ ሓፋሽ ህዝቢ ዘይኰነ፡ ንረብሓ ኣመና ውሕዳት ፍሉይ ሓለፋ ዘሎዎም ጕጅለታት’ዩ ዘገልግል) ዝምልከት ኣብ ክብ ዝበለ ምዕባለ ሕበረተሰብ ምስ በጻሕካ ጥራይ ክትግበር ዘሎዎ ምዕራባዊ ፖለቲካዊ ያታ ኢዩ” ኣብ ዝብል ሓድሽ ባዕሉ ዝመሃዞ ፈሊጥ (notion) ዝተመርኰሰ ምዃኑ ኢና እነስተውዕል። ኢሳያስ ካብዚ ፈሊጥ’ዚ ዝመንጨወ፡ “ባዕላውን ወድዓውን ቅድመ-ኲነታት ደሞክራሲ ከይተማለአ፡ ማለት ደሞክራሲያዊ ትካላት ከይተመስረታን ደሞክራሲያዊ ንቕሓት ከይተዀስኰሰን፡ ሕቶ ደሞክራሲ ምልዓል ሕንፍሽፍሽ ምዕዳም’ዩ፣ ምኽንያቱ፡ ሓፋሽ ህዝቢ ኣቐዲሙ ሃገርዊ ሓድነቱ ከየደልደለ፡ ማለት ካብ ‘ድሑር ሃይማኖታውን ብሄራውን ኣውራጃውን ዝንባለታት’ ሓራ ከይኰነ፡ ደሞክራሲ ምጥላብ በዚ ድሑር ዝንባለታት’ዚ ተጐጃጂሉ ኣደዳ (መፍቶ) ተበልጸቲ ኰይኑ ንኽተርፍ ዲል ምሃል ኢዩ፤ ስለዚ ኸኣ፡ ክሳብ እዚ እተጠቕሰ ቅድመ-ኲነታት ደሞክራሲ ዝማላእ ተወንዘፉ ክጸንሕ ኣሎዎ” ዝብል እምንቶ’ዩ (viewpoint) ዘሎዎ። ኢሳያስ ንኣግዳስነት ናይዚ ኣረኣእያኡ (እምንቶኡ)፡ “ንወገናዊ ምፍላላይ ህዝቢ (vertical polarization of people) ዝውግድ መድሕን’ዩ” ብምባል’ዩ ዝገልጾ። እቲ ናይ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ወግዓዊ መርገጺ ደሞክራሲ፡ ብቐንዱ ካብዚ እምንቶ’ዚ ዝነቐለን ንዕኡ ዘቃልሕን ኢዩ።
ብመሰርት’ዚ እተጠቕሰ እምንቶ፡ ኲሉ ምስ ደሞክራሲ ተዛሚዱ ዝኸይድ ከም ቅዋምን ደንብን፣ ሕግን ስርዓትን፣ ናጻ ናይ ዜና ኣገልግሎት፣ ሃገራዊ ምርጫ፣ ከምኡ’ውን ተወዳደርቲ ሰልፍታት ዝኣመስለ ደሞክራሲያዊ ተርእዮታት: እዋናዊ ኣድላይነት ኰነ ግብራውነት ስለ ዘይብሉ፡ ክሳብ ኣብ ሃገርና ባዕላውን ወድዓውን ቅድመ-ኩነታት ደሞክራሲ በሲሉ ዝናስብ [(ዝምችእ) = (conduicive)] ደሞክራሲያዊ ሃዋህው ዝፍጠር ወይ ዝምዕብል ተወንዚፉ ክጸንሕ ኣሎዎ። ኢሳያስ ንነብሱ ባዕሉ ብህዝቢ ከይተመርጸ መራሕ ሃገር ዝቐብአ (ዝሸመ) ውልቀ- መላኺ ክነሱ፡ ንሱ ግን ንነብሱ ከም ሕጋዊ መራሒ ጥራይ ዘይኰነ ንሃገሩ ክመርሕ ከም መዳርግቲ ዘይርከቦ ፍሉይ ተፈጥሮኣዊ ተውህቦ ዝተዓደለ ብርቂ [(ዘይርከብ ) = (rare)] ፍጡር ጌሩ ስለ ዝቖጽራ፡ ንዝበሎ ቃል ከም ፍጹም ሓቂ ወሲድካ ብዘይ ገለ ምምታእ (ምውልዋል) ኣብ ግብሪ ከተውዕሎ’ዩ ዝጽበ። ካብዚ ሓሊፉ’ውን ከምዛ ናጻ ኰይኑ ዝሓስብ ናጻ ህላወ ዘሎዎ ኣእምሮ ዘይተዓደልካ፡ ከምቲ ንሱ ዝሓስቦ ጥራይ ክትሓስብ’ዩ ዝደሊ። ምኽንያቱ፡ ኤርትራ ብኢሳያሳዊ ኣረኣእያ ፍጥር ካብ እትብል እትሒዛ ንዕኡ ዝዳረግ ሊቅ ኣፍሪያ ስለ ዘትፈልጥን ብሕጂ’ውን ከተፍሪ ስለ ዘይትኽእልን፡ ነፍስወከፍ ኤርትራዊ ዜጋ ብናቱ ኣተሓሳስባ ተመሪሑን ንዕኡ ተኸቲሉን ጥራይ ክኽይድ እንከሎ’ዩ ኣብ ኲሉ መዳያት ህይወቱ ዝዕወት። እቶም “ንሱ-ንሕና፡ ንሕና-ንሱ !” እናበሉ ዝጭርሑ ጽኑዓት ደገፍቲ ኢሳያስ፡ ከምቲ “ዘበን ውቤ ዝጸመመስ ውቤ ክብል ይነብር” ዝበሃል ምስላ ሓንሳእ ኢሳያስ ምስ በሉ ኢሳይስ ክብሉ ዝነብሩ ዘለዉ፡ በዚ ክግለጽ ዝጸንሐ ኣምልኾ ውልቀ-ሰብ (personality cult) ዘተባብዕ ዝንቡዕ ኣተሓሳስባ፡ ናይ ምስትውዓል ክእለቶም ስለ ዝተደፍነን ናይ ምግንዛብ ሕልናኦም ስለ ዝዓረበን ኢዩ። ይኽደኖም ይዋኣት ኣሕዋትና፡ ናይ ምሕሳብን ምግንዛብን ክእለቶም ብምስላቦም ከሕዝኑኻ !!!
ምስዚ ናይ ኢሳያስ ኣቐዲሙ እተገልጸ ሓዲሽ ናይ ደሞክራሲ ፈሊጥ ብምትእስሳር፡ ነቲ ብኣጋጣሚ መወዳእታ ዓመት 2011 ብናይ ዜና ማዕከኑ (ቲቪ-ኤረ) ምስኡ (ብጋዜጠኛ ሱሌማን ዑስማን ዓበ) ዝተኻየ ኣብ ኣርባተ ተኸፈሉ ካብ ነሓሰ 28 ክሳብ 31 (2011) ዝቐረበ ተኸታታሊ ቃለ-መጠይቕ፡ ማለት ኣብቲ ብፍላይ ምስ ርሱን ናይ ዞባና ኣብ ሃገራት ዓረብ ዝተኸሰተ ኣቓልቦ ዓለምና ዝሰሓበ ናይ ለውጢ ህዝባዊ ማዕበል ኣዛሚዱ ቃሉ ዝሃበሉ ክፋል፡ ነቲ ብዛዕባ ደሞክራሲ ዘፍሰሶ ርእይቶ ቀሪብና ምስ እነስተውዕለሉ፡ እቲ ህዝባዊ ናይ ለውጢ ማዕበል ኣብ ምዕቡላት ዘይኰነ ኣብ ማዕበልቲ ሃገራት ይካየድ ስለ ዘሎ፡ ኢሳያስ ነቲ ናይ ለውጢ ህዝባዊ ማዕበል ከም ንደሞክራሲ ዝጠልብ ዘሎ ምንቅሳቓስ ዘይኰነ፡ እንታይ ድኣ ከም ንፍትሒ ዝጠልብ ዘሎ ምንቅስቓስ ኣምሲሉ’ዩ ገሊጽዎ፡፡ ነቲ ህዝባዊ ናይ ለውጢ ማዕበል ኣመልከቱ ክትንትን እንከሎ፡ ደሞክራሲ ትብል ቃል ብቐጥታ ሓንሳእ እውን ይኹን ከይጠቐሰ፡ ንጠንቂ ናይቲ ህዝባዊ ናዕቢ ምስ ጉድለት ፍትሒ ብምቊራን፡ “እዚ ኣብ ከባቢና ዝተኸሰተ ዓጋቲ ዘይብሉ ህዝባዊ ናዕቢ (ኣቐዲሙ ዝተወደበ ሰውራ ዘይኰነ ዝተማህዘ ሕንፍሽፍሽ’ዩ (creative chaos) እናበለ ከምዛ ዘየነኣኣሶ) ካብ ጉድለት ፍትሒ ዝተላዕለ’ዩ ብምባል ብድብድቡ ሸፈፍ ኢሉ’ዩ ሓሊፍዎ። ኣብዚ ቃለ-መጠይቕ’ዚ፡ ኢሳያስ ጠለብ ናይቲ ህዝባዊ ናይ ለውጢ ናዕቢ፡ ዓለም ብዓለሙ ዝፈልጦ ናይ ደሞክራሲ ጠለብ ‘ኳ እንተዀነ፡ “ካብ ጉድለት ፍትሒ ዝተላዕለ’ዩ” ብምባል ክንዲ ”ደምክራሲ” ትብል ቃል ዝጥቀም “ፍትሒ” ትብል ቃል ክጥቀም ዝመረጸ፡ ብገርሂ ዘይኰነ ብፍላጥ ኢዩ። ምኽንያቱ፡ ኣብቲ ዝሃቦ ዘሰልቹ ነዊሕ መልሲ ደሞክራሲ እትብል ቃል ንምጥቃሳ’ውን ዝፈርሐ ህዝብና ንዘሎዎ ህሉው ኩነታት (ሓሳረ-መከራ) ምስ ናይ ከባቢና ኩነታት ብምንጽጻር፡ ናይ ደሞክራሲ ሕቶ ብምልዓል ናብኡን ናብ ስርዓቱን ዝቐንዐ ህዝባዊ ናዕቢ ከየተንስእ ስለ ዝሰግኣ እምበር ካልእ ቊንቊኛ ስለ ዘሎዎ ኣይኰነን። እቲ ኣብዚ ቃለ-መጠይቕ’ዚ፡ በቲ ጋዜጠኛ (ሱሌማን ዑስማን ዓበ) ዝቐርበሉ ዝነበረ ኣቐዲሙ ተመኺርሉ ዝተዳለወ ሕቶታት፡ ዳርጋ ዂሉ ሓፈሻውን ዕምሉግን (ዘይንጹርን ዝተሓላለኸን) ይንበር ድኣ’ምበር፡ ፈውሲ ሞት ብፍላጥ ዝተዋደደት ሓንቲ እትብላዕ ምስ ደሞክራሲ ዝተኣሳሰረት ሕቶ ኔራቶ። ንሳ ድማ፥ “ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ ዝዀነ ዝካየድ ሃገራዊ ምርጫ ተሳቲፉ ዓሰርተ ሳዕ ተዓዊቱ ከም ዝወጽእ ዘጠራጥር ነገር’ኳ እንተዘይህለወ፡ ንሃገራዊ ምርጫ ተወዚፉ ክጸንሕ’ዩ ወሲኑ፣ ንውሳነኡ ዘይተረድእዎ ወገናት ክህልዉ ስለ ዝኽእሉ፡ ክቡር ፕረዚደንት ምኽነያቱ ከተብርህልናዶ ምኸኣልካ? ” እትብል ሕቶ ኢያ። ኢስያስ ነዛ ፍልይቲ ሕቶ’ዚኣ ዝሃቦ መልሲ፡ እቲ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ ብዝርዝር ዝተዘተየሉ ምስ ናይ ዶብ ግጭት ዝተቛረነ፡ “ኣብዚ ሃገርና ዘላቶ ዘይርጉእ ናይ ኲናት ሃዋህው፡ ሃገራዊ ምርጫ ምክያድ (ናይ ደሞክራሲ ሕቶ ምልዓል) እዋኑ ኣይኰነን” ዝብል መልሲ (ምስምስ) ኢዩ። ኣብዚ ፍሉይ ሕቶን መልስን’ዚ ተነጺሩ ዝተቐልዐ ተገራጫዊ ስነት (logic) ኣሎ። ንሱ ድማ፥ እንተድኣ ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ ሃገራዊ ምርጫ ዓሰርተ ሳዕ ብተኸታተሊ ተወዳዲሩ ከም ዝዕወት ዝተኣማመንን ዘረጋግጽን ኰይኑ፡ ሕራይ እስከ እቲ ሃገራዊ ምርጫ ናይ ዶቦ ግጭት ሓደ መዕሊቢ ክሳብ ዝርከቦ ተወንዚፉ ከም ዝጸንሕ ተጌሩ ኣሎ ተባሂሉ ብዝቐረበሉ ምኽንያት መሰረት፡ ዕላምኡ ብዘየገድስ፡ ከም ሓቂ ወሲድና ንቀበሎ፤ እቲ ቅዋምን ደንብን ሕግን ስርዓትን ሃገር ግን እንታይ ክዋሪ’ዩ ተወንዚፉ ኣብ ከብሕታት መንግስቲ ድሮና ዝስትን ብርስሓት ዝጥቅርን ዘሎ? እተን ተቓወምቲ ውድባትከ እንታይ ስለ ዝኣበሳ እየን ኣብ ውሽጥ ሃገር ንኸይኣተዋ ምኽልካል ከይኣኽለን፡ ህላወኣን ተኻሒዱ ዝተወገዛን ዝተዀነናን ዝተኣገዳን? ንምዃኑ፡ ምውንዛፍ ቅዋምን ደንብን ሕግን ስርዓትን መንግስቲ ኰነ ምውጋዝን ምኽኲናንን ምእጋድን ናይዘን ተቓወምቲ ውድባት፡ ንባዕሉ ብጕሉሕ ኣፍንን ግብርን ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብሓደ ተጣሚሩ ከም ዘይከይዶ ኣይኰነን ዋሕ ኣቢሉ ዘረድእ? ከምኡ’ውን እዚ ዘይደሞክራሲያዊ ተግባራት’ዚ፡ ንገዛእ ርእሱ ከም ጭብጢ ተወሰዱ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብደሞክራሲያውነቱ ዘይተኣማመንን ቅንዕና ዘይብሉን መንግስቲ ምዃኑዶ ኣይኰነን ኲልዕ ኣቢሉ ዘርኢ?
ዝዀነ- ዀይኑ፡ ደሞክራሲ ከም ዘለላ ተኽሊ ወይኒ ክሳብ ዝበስል ግዜ ንሃቦ ተባሂሉ ክበስል እተጽበዮ ነገር ኣይኰነን። ደሞክራሲ ነቲ ዘይገሃስ ህዝባውን ውልቃውን መሰላትን ክብርታትን ናጽነታትን ዝምልከት ስለ ዝዀነ፡ ብህዝቡ ከይተመርጸ ይኹን ብህዝቡ ተመርጹ መንግስታዊ ስልጣን ዝሓዘ ሰልፊ፡ ቃሕ ኣብ ዝበሎ ኣጋጣሚ ወይ ከኣ ዊን ኣብ ዝበሎ ግዜ ከም ሻሙ ንህዝቡ ዝምጽውቶ ምጽዋት ኣይኰነን። ምሳኻ ዝውለድ፡ ንምርድኡ ፈላስፋ ዘየድልዮ፣ ንኽበስል ግዜ ዘይወስድ፣ ንምትግባሩ ወረጃ ዘይህሓትት፣ ንነፍስወከፍ ዜጋ ብዘይኣድልዎ ዝተዓደለ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ኢዩ። ነቲ ህዝቢ ዝተውህበ ማንም ክምንዝዖ ዘይብሉ ሰማያዊ ህያብ እምበር መንግስቲ ዝውንኖ ንብረት ወይ ከኣ መራሕ ሃገር ዝዕድሎ ብልጫ ኣይኰነን። ስለዚ፡ መንግስቲ ይኹን ኣፈኝኡ (መራሕ ሃገር)፡ ንደሞክራሲ “ክሳብ ደረጃ ናብራኹም ዝመሓየሽን ንቕሓትኩም ክብ ዝብልን ተዓጊስኩም ጽንሑ” ብምባል ግዜኡ ክሳብ ዝመጽእ ብኢደወነኑ ዝውንዝፎ ጕዳይ ኣይኰነን። ይጽናሓለይ ከይበልካ ጽባሕ ዘይኰነ ሕጂ ብዘይሸብዳዕዳን ሕልክስክስን ክትበር ዘሎዎ ኢዩ። ምኽነያቱ፡ ናጽነት ክብረት እንተዀይኑ፡ ደሞክራሲ ፍትሒ’ዩ፣ ናጽነት ዋንነት እንተዀይኑ፡ ደሞክራሲ መሰል’ዩ፣ ናጽነት ግርማ እንተዀይኑ፡ ደሞክራሲ ከራማ (dignity)’ዩ፣ ከምኡ’ውን ናጽነት ጻማ እንተዀይኑ፡ ደሞክራሲ ጸጋ’ዩ። ደሞክራሲ ጸጋ ካብ ኰነ፡ እስከ ነቲ ንደሞክራሲ ዝምልከት ኣቐዲሙ እተጠቕሰ ሓዲሽ ኢሳያሳዊ ፈለጥ ምልስ ኢልና ፈሊጥነቱ (ትርጕሙ) እንታይ ምዃኑ ንመልከቶ !
ትሕዝቶ ናይቲ ንደሞራሲ ዝምልከት ሓዲሽ ኢሳያሳዊ ፈልጥ መሚኻ ምስ እንትንትኖ፡ እቲ ዘመሓላልፎ መልእኽቲ፥ “ደሞክራሲ ደረጃ ብደርጃ ዘገም ኢልካ ዝሰላሰል ነዊሕ መስርሕ ስለ ዝዀነ፡ ብትዕግስቲ ክሳብ ደረጃ ናብራ ህዝቢ ዝመሓየሽን ፖለተካዊ ንቕሓቱ ክብ ዝብልን ደሞክራሲያዊ ትካላት (ህዝባዊ ማሕበራትን ውድባትን) ከቕውም ብቕዓት ዝድልብን፡ ምጽባይ ዘድልዮ ዕትብ ጕዳይ ድኣ’ምበር፡ ብግዳማዊ ተጽዕኖ ተንበርኪኽካ ናይ ምዕራባዊ ዓለም ተቐባልነት ንምርካብን “ደሞክራሲያዊ መንግስቲ” ዝብል ትርጕም ኣልቦ ሕላገት ንምእሳርን፡ ተሃዊኽካን ተሃንዲድካን እትትግብሮ ቀሊል ጕዳይ ኣይኰነን” ዝዓይነቱ መልእኽቲ ምዃኑ ኢና እንግንዘብ። ከም ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ዝኣመሰለ ውልቀ-ምልካዊ ስርዓት፡ ብመትከል ብደሞክራሲ ዘይኣምን’ኳ እንቲዀነ፡ ንመንግታዊ ስልጣኑ ሕጋውነት ከልብስ ግድን ስለ ዝዀነ፡ ንናይ ደሞክራሲ ኣምር ንዕኡ ብዝጥዕም ኣገባብ ገሊጹ ከቕርቦ ክትሪ ዘገርም ኣይኰነን፡፡ ኲሎም ውልቀ-ምልካውያን ንደሞክራሲ ከከም ዝምእምኦም (ከከም ዝጥዕሞም) ስለ ዝገልጽዎ፡ ብዙሕ ሕብርታት’ዩ ዘሎዎ። ስለዚ፡ ትርጕሙ ብዙሕ ሕብርታት ምሓዙ ኣየገርምን ኢዩ። እቲ ዘገርም እቲ ብዙሕ ኣቓልቦ ዘይዋሃቦ ግን ኣድማዒ (effective) ኣጠቓቕማ ቋንቋ ውልቀ-መልለኽቲ ኢዩ። ቋንቋ ብግቡእን ብውሕልነትን እንተተጠቒምካሉ፡ ነቲ ከተመሓላፎ እትደልዮ መልእኽቲ ብኣድማዕነት ንምትሕላፍ ዘገልግል ሓያል መሳርሒ ጥራይ ዘይኰነ፡ ሃገራዊ ስምዒታት ብምቕስቃስ ብርክት ዝበሉ ሰዓብትን ተደናገጽትን ንምጥራይ እውን ዝሕግዝ ሓያል ናይ ፕሮፖጋንዳ ማዕከን ኢዩ። ኲሎም ከም ኢሳያስ ዝኣመሰሉ ውልቀ-መልኽቲ ነዚ ናይ ቋንቋ ተራ ብግቡእ ስለ ዝግንዘብዎ፡ ብጻዕቂ ኣዘውቲሮም’ዮም ዝጥቀምሉ። እዘን ዝስዕባ ክልተ ኣብነታት ናይዚ ሓቂ’ዚ ጕሉሕ መርኣያታት ኢየን።
እቲ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ብካድረታት ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብቐጻሊ ነባራት ሰዓብቲ ንምዕቃብን ሓደሽቲ ሰዓብቲ ንምምልማልን ዝሰላሰል ዘሎ ዘይተኣወጀ (ብሰላሕታ) ንደሞክራሲ ዝምልከት ጐስጓስ፡ ንሃገራዊ ስምዒት ኣረሳሲኑ ምድንጋጾምን ምትሕብባሮምን ምእንቲ ከደንፍዕ ብዝምስጥ ሓያል ቋንቋ’ዩ ተዋዲዱ ዝቐርብ። መልእኽቲ ናይቲ ንደሞክራሲ ዝምልከት ሓዲሽ ኢሳያሳዊ ፈልጥ ንኣብነት፡ ብኸምዚ ዝስዕብ መልክዕ ማዕሪጉ’ዩ ዝቐርብ ፦
“ደሞክራሲ ብስምዒት ሓኒንካ ንኽትትግብሮ ዘጓዪ ናይ ሓጺር ኣዋርሕ ፍጻመ ዘይኰነ፡ ልቢ ምዕባይን ኣርሒቕካ ምጥማትን ዘድልዮ ናይ ነዊሕ ዓመታት መስርሕ ኢዩ። ስለዚ፡ ንደምክራሲ ኣብ ናይ ቀረባ መጻኢ ማለት እቲ ናይ ዶብ ግጭት ሓደ መዕለቢ ምስ ተረኽቦን፡ እቲ ንደሞክራሲ ብኣድማዕነትን ጽፈትን ንምትግባር ዘኽእል ባዕላውን ወድዓውን ኩነታት ምስ በሰለን፡ ኣብ ግበሪ ምውዓልና ስለ ዘይተርፍ፡ ንናይ ውሽጥን ናይ ግዳምን ተጻኦታትን ወቐሳታትን ጸማም እዚኒ ሂብና ንኺድ ጥራይ — ንቕስሚት ንገስግስ ንፈጠራ ዓለምና — ኣብ መወዳእታ ድልድል ጕዕዞና ድሙቕ ብርሃን ኣሎ፡ ድሙቕ ብርሃን ጽሓይ ራህዋ ዝዓሰሎ !!!”
ብተመሳሳሊ፡ ነቲ ብተቓወምቲ ውድባት ዝቐርብ ናይ ደምክራሲ ጠለብ ንምቊንጻብ ዘካይድዎ ጐስጓስ እውን ምስ እነስተብህለሉ፡ ሓይሊ መልእኽቱ ብዝያዳ ኣብ ትሕዝቶኡ ዘይኰነ ኣብ ቋንቋኡ ዛዚዩ ኢና እንረኽቦ። እዚ ዝስዕብ ተወሳኺ መረዳእታ ነዚ ተርእዮ’ዚ ኣነጽር ኣቢሉ ዘረድእ ኢዩ፦
“ሃገር ዝለምዕ፡ ሓድነት ዝጽንዕ፣ ብልጽግና ዝርከብ፡ ህዝቢ ዝዓግብ፣ ንቕድሚት ዝግስገስ፡ ራህዋ ዝነግስ፣ ሰላም ዝሰፍን፡ ፍልጠት ዝስስን፣ ብክትዕን ብምጕትን፡ ብምፍልላይን ምግምማዕን ዘይኰነ፡ ብሓደ ሰልፊ ተመሪሕካን ኣብ ሓደ ተጠርኒፍካን ብዝዕመም ጻዕርን ዕዮን ከምኡ’ውን ተወፋይነትን መስዋእትን ኢዩ። ንሳቶም (ተቓወምቲ ) ግደፍዎም ይለፍልፉ፡ ይንቀፉ፣ ይራግሑ፡ ይንብሑ፣ የዕዘምዝሙ፡ ይጓዝሙ፣ ይባዝሑ፡ ይራብሑ፣ ይተኣዘዩ፡ ይጐዛዘዩ ፤ ንሕና ግን ከይተሓለልና ሃገርና ክንሃንጽን ቊጠባና ከነደንፍዕን ንዕየ፣ንጽዓር፣ንልፋዕ ውዒልና ሓዲርና ግድን’ዩ ራህዋን ብልጽግናን ከነንግስ ፣ ተድላን ጽጋብን ክንርስርስ !!! ”
ቀጺሎም ኣብ ልዕሊ ተቓወምቲ ውድባት ዘሎዎም ክቱር ንዕቀት ብምንጽብራቕ ከምዚ ይብሉ፦
” … ንዓኣቶም (ነቶም ተቓወምቲ) ግዲ ኣይትግበርሎም ! — ሕልሞም ኣብ ስልጣን ምውጣሕ ጥራይ ስለ ዝዀነ፡ ገና ኣብ ስልጣን ከይመጽኡ ዝዓበየ ስልጣን ክረኽቡ ነንሓድሕዶም ክዋጠጡ መሬት’ዩ ዝዓርቦም፡፡ ምኽንያቱ፡ ንረብሓኦም እምበር ንረብሓ ህዝቦም ዘቐድሙ ኣይኰኑን። ንዘይገብርዎ ስለ ዝነግርዎ እዝኒ ኣይትሃዎም ! — ለብለብ እትብል ዘይትዓርፍ መልሓስ እምበር፡ ሸፈድፈድ ዝብላ ኣእዳው የብሎምን። ናይ ህዝብና ሓቀኛ ወከልቲ ንሳቶም እቶም ኣብ ማዕዶ ዘሎዉ ዘይኰኑ፡ ንሕና እቶም ምስኡ ዘሎና ኢና። ወትሩ ንህዝብና ብሓደ ልሳንን ልብን እንመስክረሉ ቃል እንተሎ፡ ሕጅ’ውን ከም ትማሊ — ‘ንሕና ኢና ወከልትኻን ኣድሓንትኻን፣ ንሕና ኢና ተስፋኻን ሓቦኻን፣ ንሕና ኢና ባህግኻን ራኢኻን– ኣብ ረመጽ ሓዊ ዝተፈተና፣ መሪሕነታዊ ብቕዓት ዘመስከርና፣ ኣብ ጽንኩር ኲነት ዘልሓጥሓጥ ዘይንብል፡ ወትሩ ካብ ምቅላስ ዘይንሕለል፣ ብውልቃዊ ረብሓ ዘይንሰድዕ፡ ኣብ መትከልና ነኸስና ንጸንዕ”
መንግስቲ ኤርትራ ንዘይሕጋዊ መግስታዊ ስልጣኑ ከናውሕ፡ ኣቐዲሙ ክጥቀስ ከም ዝጸነሐ፡ ንደሞክራሲ ብዝምልከት “ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ኤርትራ ተተግባርነት ዘይብሉን ኣድማዕነቱ ኣብ ምዕብል ዝበለ ደርጃ ምዕባለ ምስ ተበጽሐ ጥራይ ዝረጋገጽን ምዕራባዊ ፖሊተካዊ ያታ(western political tradition) ስለ ዝዀነ፡ ንጭቡጥን ፍሉይን ኩነታት ሃገርካ ከይመመኻን ከይተርዳእካን ሃንደፍ ኢልካ ማለት ንዓኻ ዘዋጻጽእካን ዘየወጻጽኣካን ምዃኑ ከየመዛዘንካ፡ ተሃንዲድካ ብሃታሃታ እትትግብሮ ጕዳይ ኣይኰነን” ዝብል ሓዲሽ ኢሳያሳዊ ኣረዳድኣ ደሞክራሲ ኢዩ ዘሎዎ። ብመሰርት’ዚ ሓዲሽ ኢሳያሳዊ ኣረዳድኣ ደሞክራሲ፡ መንግስቲ ኤርትራ ንናይ ደሞክራሲ ኣምር ኣብ ክንዲ ብኣድማሳዊ (universal) ትርጕሙ ዝገልጾ፡ ንዕኡ ብዝምእምእ (ብዝጥዕም) ኣገባብ ብዘብለጭልጭ ባዶ ቃላት ቀባቢኡ ብፍልይ ዝበለ ናይ በይኑ ኣገላልጻ’ዩ ዝግልጾ። ዕላማኡ፡ ኣብ መንጎ ህዝብና “ደሞክራሲ ካብ ሃገር ናብ ሃገር መልክዑን ኣተጋብርኡን ዝፈላለ ብሓደ ዓይነት መልክዒ ዘይልካዕ ተዓጻጻፊ (flexible) መንግስታዊ ኣገባብ ኣመሓዳድራ’ዩ ” ዝብል ኣረዳድኣ ብምስራጽ፡ ንዘይሕጋዊ መንግስታዊ ስልጣኑ ሕጋውነት ንምልባስን ናይ ህዝቢ ደገፍን ተቐባልነትን ንምርካብን ኢዩ። እዚ ኣገላልጻ’ዚ ግን ንማንም ዘየርዲ (ዘየእምን) ናይ ሸሓጥቲ ሽሕጣን እምበር ልቦና ኰነ ሓቅነት ዝሓዘለ ኣገላልጻ ኣይኰነን። ብርግጽ፡ ደሞክራሲ ሓደ ዓይነት መንግስታዊ ኣገባብ ኣመሓዳድራ ኢዩ። እንተዀነ፡ ህዝባዊ መንግስቲ ድኣ’ምበር ውልቀ-ምልካዊ መንግስቲ ኣይኰነን። ህዝባዊ መንግስቲ ብህዝቢ ዝተመርጸ መንግስቲ ክኸውን እንከሎ፡ ውልቀ-ምልካዊ መንግስቲ ግን ብጭውያ ውልቀ-መላኺ ብኢደወነኑ ዘቚሞ መንግስቲ ኢዩ። በዚ ዝኣክል፡ እቲ “ደሞክራሲ ዘዕግብ ውጽኢት ክርከቦ እንተተደልዩ፡ ኣብ ኣተጋባብርኡ ተዓጻጻፍነት (flexibility) ክህሉ ኣሎዎ” ንምባል ዝቐርብ ዘሎ ናይ ቀጠፍቲ ሽሕጣን (ንበይኑ ዓይነት ኣገላልጻ ደሞክራሲ)፡ ደሞክራሲ ኣብ ሃገርና ከይተተግበረ ንነዊሕ ዓመታት ክጸንሕ’ሞ፡ ብእኡ ጌሩ ተረሲዑ ክተርፍ ምእንቲ ዝቐርብ ዘሎ መመሳተዊ ብመዓር ዝተሸፈነ ምስምስ እምበር ካልእ ቁምነገር ይኹን መዓላ የብሉን ። ነዚ ምስምስ’ዚ፡ ሓደ ብደሞክራሲውነቱ ዝተኣማመንን ቅንዕና ዘሎዎን ፖለተካዊ ሰልፊ ኣየቕርቦን ኢዩ። እቲ ነዚ ምስምስ’ዚ ዘቕርብ ፖለተካዊ ሰልፊ፡ ብዘይገለ ውልውል እቲ ከም ህ.ግ.ደ.ፍ ዝኣመሰለ ርእሰ-ምትእምማን ዘይብሉ ብጥዑም ልሳን እናሸፈጠ ንዘንተ-እለት ክግዝእ ሕልሚ ዘሎዎ ዓማጺ ሰልፊ ጥራይ ኢዩ። ብሓቂ ርእሰ-ምትእምማን ዘሎዎን ብመትከል ብደሞክራሲ ዝኣምንን ፖሊተካዊ ሰልፊ፡ ንደሞክራሲ ኣብ ግብሪ መታን ከየውዕል፡ ወግሐ-ጸብሐ ዘይከውን “ዝወደቕኩ ቀምሽ ኣደይ ስለ ዝሓንኰሊኒ’ዩ !” ዝዓይነቱ ዓይንኻ ዘንቁር ምስምስ (ሓሶት) እናቕረበ፡ ዕጥይጥይ ወይ ሕልክስክስ ኣይብልን ኢዩ። ምኽንያቱ፡ ዘይከም ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ ናጻን ፍትሓውን ሃገራዊ ምርጫ ብህዝቢ ዝተመርጸ መንግስቲ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ብርኡይ ብኣባላት ናይ ሓደ ብሄርን ሓደ ሃይማኖትን ሓደ ኣውራጃን ዝተዓብለለ ስለ ዘይኰነ፡ ንዂለን ኣብታ ሃገር ዝርከባ ብሄራትን ሃይማኖታትን ኣውራጃታትን ከየጓነየን ከየዳለወን ከይገለለን ብመጠን ብዝሐን ብድልድል ዝውክልን ዘሳትፍን ናይ ብሓቂ ሃገራውን ደሞክራሲያውን መንግስቲ ብምዃኑ፡ ኣብቲ ናጻን ፍትሓውን ሃገራዊ ምርጫ ተወዳዲሩ ከይሰዓር ፈሪሑ መንግስታዊ ስልጣኑ ዘናውሕ ምስምሳት ክረክብ ዳምዳም ምባል ኣየድልዮን ኢዩ።
ክንድ ዝዀነ፡ ከም ስርዓት ህ.ግ.ደፍ ናይ ነብሱ ርእሰ-ምትእምማን ኣጥፊኡ፡ ራዕዲ ብምሕዳር ወትሩ ንድሕሪኡ ግልጽ እናበለ፡ ንዝተዳህለሉ ዝሓቊፍ፡ ንዘይተዳህለሉ ዝነጽግ፣ንዝወደሶ ዝድግፍ፡ ንዝተቓወሞ ዝጻባእ፣ ንዘጣቓዓሉ ዝሸይም፡ ንዝነቐፎ ዝዂንን፣ ፍጹም ኣስሓኮ (ሓያ) ዘይብሉ፡ ነፍስወከፍ ኤርትራዊ ዜጋ ብሕም ከይበለ ክምእዘዞ ጥራይ ዝጽበን ዝደልን፡ ስርዓት ኣይኰነን። ሓደ ኣብዚ ዘሎናዮ እዋን ገስጋሲ’የ እናበለ፡ ንዘይደሞክራስዊ ስርዓቱ ስለ ዝተቓወምካ፡ ከይሓፈረ ንሃገርካ ካብ ስደት ከይትምለስ ዝኽልክልን ሃገራዊ ዜግነትካ ዝነፍግን ብግዲ ንስደተኛ ቀረጽ ዘኽፍልን ስርዓት ኣብ ዓለም እንተሎ፡ ናይ ህ.ግ.ደ.ፍ ስርዓት ጥራይ ኢዩ። ዘይከም ናይ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ሓቀኛ ደሞክራሲያዊ ሰልፊ፡ ኣብ መትከል ደሞራሲ ንኸምስል ዘይኰነ ብልቢ ስለ ዝኣምን፡ ምስ ካልኦት ተወዳደርቲ መማዝንቱ ፖለቲካዊ ሰልፍታት ተወዳዲሩ ዝበዝሐ ናይ ህዝቢ ድምጺ ብምርካብ ብሕጋዊ ኣገባብ ኣብ ስልጣን ዝመጽአ ስለ ዝዀነ፡ ልባዊ ህዝባዊ ተቐባልነትን ኣፉመሊኡ ዝጣበቐሉ ሕጋውነትን ኣሎዎ። ብተውሳኺ፡ ብኣንጻር ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብደሞክራሲያውነቱ ስለ ዝተኣማመን፡ ኣብ ሃገራዊ ምርጫ ብተቐናቕንቲ ተውዳደርቲ ሰልፍታት ከይሰዓር ስግኣት ሓዲርዎ፡ ዝተፈላለዩ ምስ ድሕነት ሃገርን ጸጥታን ዝተኣሳሰሩ ዘይረብሑ ምስምሳት እናቕረበ፡ ነቲ ክትግበር ዝተመዲበ ሃገራዊ ምርጫ ንሕልፈት ተወንዚፉ ከም ክተርፍ ኣይገብሮን ኢዩ። ካብዚ ሓሊፉ እውን፡ ነቲ ኣብ ጉባኤታቱ ብወግዒ ኣጽዲቑ ኣብ ቅዋሙን ፕሮግራሙን ብንጹር ዘስፈሮ፡ ንምቛም ህዝባዊ መንግስቲ ዝምልከት ውድባዊ ዕላማ ጥሒሱ፡ ንሕድሪ ስዉኣት ብጋህድን ብንዕቀትን ብምጥላም፡ ከምቲ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ዝወዓሎ ብታሪኽ ዘሕትት ናይ ጥልመት ተግባር፡ ማለት ነቲ ደሞክራሲ ኣብ ሃገሩ ሱር ሰዲዱ ከይሰርጽን ከይጥጥዕን ዝዕንቅፍ ተግባር፡ ብምንም ምኽንያት ኣይውዕሎን ኢዩ። ከምኡ’ውን፡ ከም ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብብድዐ፡ ነቲ ብዝተፈላለየ መልክዕ በቶም ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ዝርከቡ ዜጋታቱ መዓልቲ-መጸ ከይተላዕለ ዘይሓልፍ መቓልሕ ዝመልስ ናይ ደሞክራሲ ጠለብ፡ ከምዛ ብሓደ ዜጋ’ውን ይኹን ናይ ተቓዎሞ ድምጺ ፈጺሙ ተሰሚዑ ዘይፈልጥ፡ ድንብርጽ ከይበሎ ብቐጻሊ ኣይክሕዶን ኢዩ። እዚ ኹሉ ክዝርዘር ዝጽነሐ ባህርያት ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ፡ ብዘይጥርጥር እዚ ሰልፊ’ዚ ብደሞክራሲያውነቱ ዘይተኣማመንን ቅንዕና ዘይብሉን ዓማጺ ሰልፊ ምዃኑ’ዩ ዘረጋግጽ።
ኢሳያሱን ስልፉን ንደሞክራሲ ዝምልከት ብፍላጥ ይኹን ብዘይፍላጥ ዝሰሓተዎ ሓደ ዘይከሓድ ታሪኻዊ ሓቂ ኣሎ። ንሱ ድማ፥ ፍትውቲ ሃገርና ኤርትራ ምስ ደሞክራሲ ቅድሚ ሕጂ ሌላ ከም ዝነበራ ኢዩ። ደሞክራሲ ኣብ ኤርትራ ካብ 1941-1961 ኣብ ዝነበረ ፍሉይ ታሪኻዊ ወቕቲ ተኣታቲዩ ስለ ዝነበረ፡ ንህዝብና ሓዲሽ ተርእዮ ኣይኰነን። ብምንጽጻር፡ እቲ ኣብቲ ፍሉይ ታሪኻዊ ወቕቲ’ቲ ኣብ ሃገርና ሰፊኑ ዝነበረ ዕሙር ደሞክራሲያዊ ሃዋህው ካብቲ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ሃገርና ዝሰፈነ ምዉት ደሞክራሲያዊ ሃዋህው ዝሓሸን ዝበለጸን’ዩ ኔሩ እንተተባህለ ሓቂ እምበር ምግናን ኣይኰነን። ምኽንያቱ፡ ኣብቲ ወቕቲ’ቲ ናጻ ናይ ብሕቲ ጋዜጣታትን (ንኣብነት፡ ጋዜጣ ዘመን) ናጻ ናይ ፖለቲካ ሰልፍታትን (ንኣብነት፡ ሰልፊ ኤርትራ ንኤርትራውያን) ናጻ ህዝባዊ ማሕበራትን (ንኣብነት፡ ሃገራዊ ናይ ሰራሕተኛታት ማሕበር) ኣብ ርእሲ ምንባሩ፡ እቲ ኣብ ግዜ ፈደርሽን ዝቖመ ባይቶ መንግስቲ ኤርትራ ዝተማልአ’ኳ እንተዘይኰነ፡ ንኣቀዋውማ ብሄራትን ሃይማኖታትን ኣውራጃታትን ሃገርና ኣብ ግምት ብምእታው ብህዝቢ ዝተመርጸ’ዩ ኔሩ። በዚ መሰረት’ዚ፡ ናይ ሽዑ ባይቶ ኤርትራ ምስ ናይ ሕጂ ባይቶ ኤርትራ ብምውድዳር ክርአ እንከሎ፡ ብዘይጥርጥር ዝለዓለ ደርጃ ደሞክራሲያውነት ኔርዎ። እዚ ክውንነት’ዚ፡ ንዘስተውዕል ኣእምሮን ንዝወቅስ ሕልናን ዘሎዎ ኤርትራዊ ዜጋ ኣዝዩ ዘሕዝን ኢዩ። ምኽነያቱ፡ ድሕሪ ሰላሳ ዓመታት ዝወሰደ ኣዝዩ መሪርን ጽንኩርን ሰፍ ዘይብል ናይ ሰብን ንዋትን ክሳራ ዝተኸፍሎ ደማዊ ብረታዊ ሓርነታዊ ገድሊ፡ ናጽነት ድሕሪ ምጕንጻፍና ከም ጻማ ገድልና ክቚጸር ዝከኣል ብውሕዱ ንናይ እዋን ፈደረሽን ዝዳረግ ደሞክርሲ እውን ኣይረኸብናን። እዚ ኸኣ ምስ ክልተ ሞት እምበር፡ ካብኡ ሓሊፉ ምስ ምንታይ ይቚጸር ! ብዝዀነ፡ እዚ ዝተረቚሐ ፍሉይ ወቕቲ’ዚ፡ ምስ እዋናዊ ናይ ደሞክራሲ ሕቶ ተዛሚዱ ብኢሳያስን ሰዓብቱን ከም ኣገዳሲ ተሞክሮ’ኳ እንተዘይተጠቕሰ፡ ነቲ “ንቕሓት ዘይብልኩም ድሑራት ስለ ዝዀንኩም ክሳብ ስልጥን ኢልኩም ንቕሓት ትድልቡ ተጸመሙ፡ ጽንሑ፡ ተዓገሱ” ዝብል ካብ ንዕቀት ህዝቢ ዝተበገሰ “ኢሳያሳዊ ፈሊጥ ደሞክራሲ” ፋሽል (ከንቱ) ፈሊጥ ብሃማት (ዓያሹ) ምዃኑ ዘረጋግጽ ህያው መርትዖ ስለ ዝዀነ፡ ኣብ ታሪኽ ተሞክሮ ደሞክራሲ ህዝብና ከይተጠቕሰን ከይተዘከረን ክሕለፍ ዘብሉ ኣገዳሲ ታሪኻዊ ወቕቲ ኢዩ።
ዝዀነ-ዀይኑ፡ እቲ ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ንህላወ ናይ ደሞክራሲ ሕቶ ንምኽሓድ ዘቕርቦ ምጕት፡ ምስ ናይ ዶብ ግጭትን ምስ ሓዲሽ ኢሳያሳዊ ፈሊጥን (ኣቐድም ኣቢሉ ክግለጽ ዝጸንሐ ሓዲሽ ኣገላልጻ ናይ ደሞክራሲ ኣምር) ዝተኣሳሰረ ጥራይ ኣይኰነን፡፡ ካልኦት ዘቕርቦም ተወሰኽቲ መጐተታት እውን ኣሎዉ። ካብዚኣቶም እቶም ኣገደስቲ እዞም ዝስዕቡ ኢዮም፦
1) ክሳብ ሕጂ ህዝቢ ኤርትራ ብመንግስቱ ዕጉብን ቅሱንን ስለ ዝዀነ፡ ናይ ደሞክራሲ ሕቶ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ፈጺሙ ተላዒሉ ኣይፈልጥን ኢዩ፣ ምኽንያቱ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብዚ ዘለናዮ መድረኽ ነቲ ፍጹም ዝዓነወን ንድሕሪት ንዝተረፈን ቊጠባ ሃገርና ኣብ ምህናጽ እምበር፡ ይበሃል ኢልካ ንምዕቡላት ምዕራባውያን ሃገራት ንምምሳል ንኤርትራ ዘይምልከት ምዕራባዊ ያታ (ንደሞክራሲ) ኣብ ምቕዳሕ የለን፤
2) ናይ ደሞክራሲ ሕቶ ሓፋሽ ህዝቢ ዘልዕሎ ዘሎ ህያው ሕቶ ዘይኰነ፡ እቶም ካብ ጭቡጥ ወድዓዊ ኩነታት ርሒቖማ ኣብ ምዕራባውያን ሃገራት ዝነብሩ ኣብ እቶን ቃልሲ ዘይተፈተኑ ” መጽሓፋውያን ምሁራት”ን፡ እተን ከም ኣሜባ ወግሐ-ጸብሐ እናተበዝሓ ዝኸዳን ብኣቃራጭ ከይተጋደላ ኣብ ኮረሻ ስልጣን ኲድጭ ክብላ ዝምህለላን፡ “ተቓወምቲ ውድባት” ዝጽውዓ ድርቅምቃም ሰልፍታትን ዘሳውርዎ ዘሎዉ፡ ዝተማህዘ (ጭቡጥነት ዘይብሉ) ሕቶ’ዩ፤ ከምኡ’ውን
3) ድሕነት ሃገርን ሓድነት ህዝብን ዝረጋገጽ፡ ብህ.ግ.ድ.ፍ ብዝቖመ ሓደ ሰልፋዊ ስርዓት ጥራይ’ዩ፣ ምኽንያቱ፡ ብቑዕ መሪሕነትን ቅኑዕ መስመርን (ስነ-ሓሳብን) ዘሎዎ ፍቱን ውድብ ህ.ግ.ሓ.ኤ (ናይ ሎሚ ህ.ግ.ድ.ፍ) ጥራይ ስለ ዝዀነ፡ ንኤርትራ ብዘይ ዕዳን-ዕንዲዳን ናጻ ፖለቲካዊ መስመር ሒዙ ካብ ድሕረትን ድንቊርናን ከገካግላ ዓቕምን ብቕዓትን ጥራይ ዘይኰነ፡ እንተላይ ተወፋይነትን ተሞክሮን ዘሎዎ ቅድሚ ሕጂ (ኣብ ብረታዊ ሓርነታዊ ቃልሲ) ኣብ ረመጽ ተፈቲኑ ተዓዊቱ ዝወጸ፡ ሕጂ ኸኣ (ድሕሪ ናጽነት) ኣብ ርእስኻ ምኽኣል ዝብል ፍስፍንኡ ጸኒዑ ሃገር ካብ ባዶ ተበጊሱ ብግብሪ ዝሃንጽ ዘሎ ፖለቲካዊ ሰልፊ ህ.ግ.ሓ.ኤ ማለት ህ.ግ.ደ.ፍ ጥራይ ኢዩ ዝብሉ ይርከብዎም።
ነዞም ዝተጠቕሱ ሰለስተ ነጥብታት ሓደብሓደ ብምትንታን ቅድሚ ምምላስና፡ እቲ ዝዋሃብ መልሲ ዘዕግብን ዘርድን ጥራይ ዘይኰነ፡ ወድዓውን ኩለንትናውን መታን ክኸውን፡ ንድሕሪት ምልስ ኢልካ ንታሪኻዊ ኣመጻጽኣን ፖሊቲካዊ ስነ-ሓሳብን ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ብምምልካት ቅድመ-ባይታ ምንጻፍ ኣድላዪን ጠቓምን ኢዩ። ኣብ ኣፈና ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ ከም እተጠቕሰ፡ ህ.ግ.ደ.ፍ ንማለቱ ሰልፊ ኣሎ ንኽበሃል ማለት ንመንነት ናይቲ ዘቖሞ ውድብ (ህ.ግ.ሓ.ኤ) ንምኽዋል ዝተመስረተ ስማዊ ሰልፊ እምበር ሓቀኛ ናይ ገዛእ ርእሱ ናጻ ህላወ ዘለዎ ሰልፊ ስለ ዘይኰነ፡ ንህ.ግ.ደ.ፍ ጐሲና ጠመተና ኣብ ህ.ግ.ሓ.ኤ ብምድሃብ፡ እስከ ቀጺልና 1) እዚ ውድብ’ዚ ከመይ ኢሉ ከም ዝተመስረተ፣ 2) እንታይ ዓይነት ስነ-ሓሳብ ይኽተል ከም ዝነበረን ዘሎን፣ 3) እቲ ናብ ዓወት ዘብጽሖ ረቛሒታት እንታይ ከም ምዃኑን፣ 4) ድሕሪ ናጽነት መሪሕነቱ ንምንታይ ኣብ ክልተ ከም ዝተጐጀለን፣ ከምኡ’ውን፡ 5) ኢሳያስ ውልቀ-ምልካዊ ስርዓት ንምቛም እንታይ ዓይነት ኣሉታዊ ውድባዊ ኣገባብ ኣሰራርሓን ግሉጽነትን ተሓታትነትን ቀይድን ዝጐደሎ ቅጥዕን ሃዋህውን ከም ዝሓገዞን ምስቲ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ንምዕንቃፍ ብሸነኽ ጕጅለ ኢሳያስ (ድሕሪ ምግጅጃል ላዕለዋይ ኢድ ዝሓዘ ጕጅለ መረሕነት) ዘጋጠመ ተጻብኣታት ብምዝማድ ንዳህስሶ።
ነዞም ክዝርዘሩ ዝጸንሑ ሓሙሽተ ነጥብታት ምስቶም ኣቐዲሞም ዝተገልጹ ሰለስተ ንደሞክራሲ ንምጽራር ብስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍን ሰዓብቱን ዝቐርቡ ዘሎዉ ተወሰኽቲ መጐተታት ብምውህሃድ፡ ሓደብሓደ ኣብ ዝስዕብ ሳልሳይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ ተንቲና ክንምልከቶም ኢና። ሰናይ ምክትታል።


text: 1ዬካፓ ሃሣ ሻኣሬ ማይንቴያ፥ ሜሌ ዼኤፒ ኪኢታንቻ ጫሪንጫፓ ኬዳንቴ ታ ዴንቄኔ፤ ዒዛኮ ቶኦኮ ዓጮ ሺሬ፥ ዡኡሎ ዓኣኔ፤ ዬያኮ ዓኣፖ ካራ ዓቢጉዴያ፥ ቶካ ዒዛኮ ሃሣ ቱርቱሪጉዲ ዔቄ ታሚ ማላያኬ፤ 2ዒዚ ኩጮይዳ ዻካ ቡሊንቲ ዓኣ፥ ማሪንቴ ማፃኣፔ ዔኪ ዓኣኔ፤ ዒማና ዒ ሚዛቆ ቶኮና ባዞይዳ፥ ሻውሎ ቶኮና ሳዖይዳ ሄርቂ ዔቂ ዓኣኔ፤ 3ሓሣ ዒ ዞቢ ዑኡሲ ማላ፥ ዼኤፒ ዑኡሲና ዒላቴኔ፤ ዒዚ ዒላቴ ዎዶና ላንካዎ ጉጉንፆንሢ ፔ ዑኡዞና ዑኡዞና ጌስቴኔ። 4ዬያታ ፔ ዑኡዞና ጌስቴ ዎዶና ታኣኒ ፃኣፓኒ ማሌኔ፤ ጋዓንቴ፦ “ላንካዎ ጉጉንፆንሢ ጌስቴ ባኮ ዓኣቺ ዓርቄ፤ ፃኣፒፖ” ጋዓ ዑኡሲ ጫሪንጫፓ ታ ዋይዜኔ። 5ዬካፓ ባዞና ሳዖናይዳ ሄርቂ ዔቂ ዓኣንቴ ታ ዛጌ ኪኢታንቻሢ ፔኤኮ ሚዛቆ ኩጮ ሌካ ጫሪንጮ ባንሢ ዔቂሳዖ፥ 6ዒዚ ናንጊና ናንጋሢ፥ ጫሪንጮና ሳዖና ባዞና ዬያቶይዳ ዓኣ ባኮ ቢያ ማዤ ፆዛሢ ሱንፆና ጫኣቄኔ፤ ዒ ጫኣቄሢ፡- “ዓካሪ ማይ ኔጋዓኬ! 7ጋዓንቴ ላንካሳ ኪኢታንቻሢ ዛያሢ ዋርቃ ኬሎንሢና ፆሲም ማዻ፥ ዒዛ ማሊፆ ኬኤዛዞንሢም ፔጋሲ ዔርዜ ጎይፆና ዒዛኮ ዓኣሺንቴ ማሊጻ ኩማንዳኔ” ጌይኬ። 8ዬካፓ ጫሪንጫፓ ታ ዋይዜ ዑኡዛ፦ “ባዞና ሳዖናይዳ ሄርቂ ዔቂ ዓኣ ኪኢታንቻሢ ፔ ኩጫ ዔኬ፥ ቡሊንቲ ዓኣ፥ ማሪንቴ ማፃኣፔሎ ዴንዲ ዔኬ” ጌይ ላሚ ሃሣ ታኣም ኬኤዜኔ። 9ዬማና ታኣኒ ኪኢታንቻሢ ባንሢ ዓኣዺ፦ “ዻኮ፥ ማሪንቴ ማፃኣፔሎ ታኣም ዒንጌ” ጋዓዛ፥ ዒዚያ፦ “ዔኪጋፓ፥ ዒዞ ሙዔ፤ ጎጶም ዒዛ ኔኤኮ ጫንቃንዳኔ፤ ዻንጋ ኔኤኮ ጋዓንቴ ዔኤሲጉዲ ዒዛ ዓኣፃንዳኔ” ታኣም ጌዔኔ። 10ታኣኒ ዻኮ፥ ማሪንቴ ማፃኣፔሎ ኪኢታንቻሢ ኩጫፓ ዔኪ ሙዓዛ ዻንጋ ታኣም ዔኤሲጉዲ ዓኣፄኔ፤ ጊንፃፓ ታኣኮ ጎጳ ዒዛ ጫንቄኔ። 11ዬካፓ ሃሣ፦ “ሚርጌ ዓሶ ዜርፆ ዛሎ፥ ዱማ ዱማ ዴሮና ዱማ ሙኡጮ ጌስታ ዓሶና ካኣቶና ዛሎ ላሚ ሃሣ ፆሲ ማሊሢ ኬኤዛንዳያ ኔና ኮይሳኔ” ታኣም ጌይንቴኔ።


text:
ካትመይ! ካትመይ ካትም ሕድሪ ኣይሰጠመትን ኣብ ባሕሪ ርግቢ ኖህ ኣውሊዕ ሒዝኪ ብረሪ ንህዝበይ ንገሪ። ነቶም ዝጠሓሉ ኣብ ባሕሪ ዘኪርኮሞምዶ፧ ኣኽቢርኩም ሕድሪ እኒሄለ ኮይኑ ክልተ ዓመቶም ዝገደፉልና ካትም ሕድሪ ኔራቶም ብዕለት 22/03/11 ብጴጥሮስ ተኽሉ ሓላዪ) 23/03/2013 ቃል ዝኣተኹላ ሓላል ወላዲተይ ምሳኻ’ሞ ትጽናሕ እዚኣ ሃበለይ ዝረኽባ ኣይመስለንን ተመሊሰ ባዕለይ ተወድአ ይመስል መንገዲ … more
Category Archives: ትግርኛ
ኣብ እዋን ዕርበቱ ዝርከብ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፡ ልዕሊ 50 ዓመት ዝገበራ ኣዴታት ንዝርከበአን ኣንስቲ ወተሃደራዊ ታዕሊም ክህብ ጀሚሩ ከምዘሎ ካብ ዞባ ጋሽ ባርካ፡ ንኡስ ዞአባ ላዕላይ ጋሽ፡ ከተማ ቶኾምብያ ዚበጽሓና ሓበሬታ ኣረዲኡ። ሰብ ኪዳነንን መንእሰያት ደቀንን ኣብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ስርዓት ህግደፍ ደረት ንዘይብሉ እዋን ተጨውዮም ሓዲግመዲግ ኮይኖም ብምህላዎም ሓላፍነት ስድራ … more
ኩሉ ንሱ! እዚ እኩይ መላኺ ጠንቂ ሕሰም ሕስረት ንጹህ ደምና ኣፍሲሱ ዝዓለሰ መሬት ኣብ ክንዲ ምዕባለ ብልጽግና ዕብየት ሃገርና ብምልኪ ሸሚሙ ኣብ ድሕረት ህዝብና ኣጥፊኡዎ ብኲናት ብስደት! ንሱ ኮይኑ ቅዋም ናይ ሃገርና ሕጊ ምድናይ ዘይፈልጥ መልሓሱ ሓለንጊ ምሁራት ኣርዒዱ ዘደንቁር ዘጋጊ ንሱ’ዩ እቲ ሽግር ህይወትና ዘራጊ! ንሱ’ዩ መንነት ባዕሉውን’ዩ ሃገር … more
03-22-2013 ረድኢ ክፍለ (ባሻይ) ማሕላ ተቐይሩ ስጋ ፎርቶ መርሖ ዝኸፈትካ ድሓን እቶ ስጒምቲ ጃጋኑ ኣየ ሾቶ ቦዂሪ ዓወት ፎርቶስ ተደይባ ድሕሪኣኸ መን’ያ ተመዲባ ዘይነጽፍ ቀለሙ ድሃይ ሃባ ሰራዊትና ቅያ እኮ’ዩ ገይሩ ጋምባለ ጅግንነት ኣምባር እግሩ ስጋ ፎርቶ ማሕረላ ተቐይሩ ኣየ ዕጥቂ ዘገርም ንቕያ ምሉእ ሃገር አነቓኒቕካያ ናትካ … more
ብድሕነት ኣሕላም፡ ጥፍኣት ሽሕ ምዕዳም፡ ከይኮነና። ኣብዚ ሳልስቲ፡ ኤርትራውያን ኣብ ዝዋስኡሉ Social Media ብፍላይ ድማ Paltak ን Facebookን ብዋዕዋዕታ ምውጻእ ገንዘብ ንድሕነት ጓል 8 ዓመት ግዳይ በደዊን ሲናይ፡ ኣሕላም፡ ተናዊጹ ቀንዩ ‘ሎ። እዚ ካብ ዶባት ኤርትራ (ወረ ሎምስ ካብ ውሽጢ ኤርትራ) ኣትሒዙ፡ ኣብ ልዕሊ ኣሽሓት ኤርትራውያን ዝፍጸም ዘሎ፡ ጓሃላሉ ህግደፍ፡ … more
ኣደ ረድኢ ክፍለ (ባሻይ) 03/03/13 ሕያወይቲ ዘይርከባ ኣበር ሰብ እንዳደቀሰ ትበራበር ዘይትኣርጊ ተትዀኒ’ዩ ’ምበር ኣብ ጽላት ልብኺ ትሓቝፍና ኣብ ቅርዓት ዝባንኪ ትሓዝልና ካብ ቀይሕ ደም ጸባ ተስትይና ኣንቲ ለዋህ እንኩም ዝልማዳ ብቕናታ ትጥብር ንኸብዳ ሓይኻ ተብልዕ ንውላዳ ውሉድ እንተበኸየ ትርብርቢ ብቛምቋ ህጻናት ትዛረቢ ናትክስ ንበይኑ’ዩ ጒዳም ልቢ በዚ … more
“100 ፖሊስ ን 90 ኣኼበኛታት” ብብድሆ መንእሰያት ኤርትራ ሊድስን ከባቢኣን ዝባህረረ ልኡኽ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፡ ተስፋሚካኤል ገራህቱ፡ ትማሊ ሰንበት 3 ለካቲት ብልዕሊ 100 ፖሊስ ዓዲ እንግሊዝ ሓለዋ እናተገብረሉ፡ ናይ 90 ሰባት ኣኼባ ኣካይዱ። ዝረኸቡዎ ፖሊስ ዓዲ እንግሊዝ፡ ን12 ሰዓታት ንኹሉ መእተዊ ኣንጎሎታት ብቫንን ፖሊስን ዓጽዮም፡ ቅድሚ ልዕሊ 20 ሜትሮ፡ ስእልን … more
ብዕለት 8-03-1908 ዓ.ም ኣብ ከተማ ኒው ዮርክ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ እቲ ናይ መጀመርያ ሰላማዊ ሰልፊ ደቂ ኣንስትዮ፡ ንመሰልን ፍትሕን ከም ዝጀመረ መዛግብት ታሪኽ ይሕብሩ። እቲ ካብ ኩሉ ዘሕዝን ግን ሎሚ ድሕሪ 105 ዓመታት፡ ኣብ ሃገርና ኤርትራ፡ ኣብተን ሓለፋ ኩለን ደቂ ሄዋን ዓለም፡ ሕሰምን መከራን፡ መውጋእትን ክቡር መስዋእትን ከፊለን፡ ናጽነተን፡ መሰለንን … more
ረጋቢት ብስራት ጴጥሮስ ተኽሉ፡ (ሓላዪ) 27/02/2013 ኣውሊዕ ብስራት ዝሓዛ ምስ ዓርከ ምሓዛ ብዓል ኩንብራዛ ዝወጻ ካብ ገዛ፡ ብዓል ሎኻኺቶ፣ ብዓል ሽላ ተጸዋውዓ ዓድምኣ ኹላ ተሸባሸባ ምዓልቲ ኣኺላ ቅጽበት ተበገሳ ቶሎ ኢልክን ንቀላ፡ ናይ ዓይኒ ምስክር ኤርትራ ብዓል ንስሪ፣ ብዓል ኣሞራ ብረሩ ንፈሩ ተላይ ዲያስፖራ ሓብሩ ንገሩ ብዘይ ጉርሒ ሻራ፡ ረጋቢት … more
መልቀስ ንኮለኔል ስዒድ ዓሊ ሕጃይ!!!!!! ወየ!!!!! ወየ!!!!! ወየ!!!!! ስዒድ ኮለነል ተወሊዱ ኣብ ኤርትራ ኣንታ እንታይ ተረኽበ! ኣብ ኣስመራ ታንክታት ሰሪዒወን መጺኡ ብሓበራ ኣብ ፎርቶ ተሰቒለን ኣንቓዕረራ ይብሃል ነበረ ነስመራ መን! ይደፍራ። ንጉስ ኤርትራ በለ ክንመውት ብሓበራ ንኹላትና ይብጽሓና በብታራ ኣንቀጥቂጦም ናይ ህግደፍ ጭፍራ ኣይፋልካን ክትብሃል ውዒላ ሓዲራ ተባህለ ወዲ ዓሊ … more
ብቐዳምነት እዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ነቶም ንግፍዐኛ ጕጅለ ህግደፍ ትቃወሙ ተቓለስቲ ኣሕዋት ምስጢር ስለ ዘይኮነ፡ ነቶም መሳኪን ደድሕር’ቲ ዝተፈንፈነ ስርዓት ኰለል ዝብሉ ዘለዉ ንመነቓቕሒ ተባሂሉ ከም ዝተጻሕፈ ክትግንዘቡለይ እፈቱ።ኣብ ታሪኽ ንድሕሪት ምልስ ምስ እንብል፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሓምሳታት ከይተረፈ ደሞክራሲ ፈሊጡስ ኣብ ሃገራዊ ባይቶኡ ብስልጡን መንገዲ ይካታዕን ሃገር ይመርሕን ነይሩ’ዩ። ሽዑ ኣብ … more
ኣየ ህግደፍ ድሑር ክንደይከ ይቐልል በቲ ዝቖንቆነ ፖለቲካ *ዋጭል *ንእሽቶ ህበይ ነዚ ዓቃል ህዝቢ ብተስፋ ከታልል ብሃብቲ መሬትና እኖሆ የሽካዕልል! ዘውዲ ናይ መላኺ ብናዕቢ ከይደፈር ድራማ ደሪስካ ህዝቢ ንኪጥበር ሓንሳብ ኣውቶቡሳት ንሓንሳብ ትራክተር ብዓይኒ ካሜራ ምስ ኣበለልና ተር፡ ማና ከም ዘምጽአ ድኻ ንኽድረር ሽሻይ ራሕሲ እናልካስ ብኸበሮ ይዝመር! ብስርሒት ፈርቶ ህዝቢ … more
ብ ወርሒ ሰነ 2009 ኣብ ዊዓ ተኣሲሮም ዝነበሩ ልዕሊ 400 ኤርትራውያን ጠያይጢ እናተተኮሰሎም ጽኑዕ ሓለዋ ፈንጢሶም ከምዘምለጡ፡ ኣብቲ እዋን’ቲ ኣብ ኣሰና ከም ዜና ኣቕሪብናልኩም ኔርና። ኣብ ናይ ጽባሕ ሰኑይ ድምጺ ኣሰና መደብና፡ ንሓደ ካብ ወጠንትን መራሕትን ናይቲ ደማዊ ግን ከኣ ዕዉት ጅግንነታዊ ስርሒት- ሓርነት፡ መንእሰይ ሳሙኤል ብርሃነ ከነቕርበልኩም ኢና። ንዓና … more
ሓወልቲ ሓርነት ታሪኽ ጅግንነትካ ብ መስፍን ባህልቢ ኣንበሳ ፎርቶ ሓርማዝ ናይ ጾሮና ንዓኻ ኣጥፊፍእናስ ደቂስና ሓዲርና ወጊሑ ክንትስእ እንታይ ኣቐሚጥና ዋይ ልቢ ምስጠፍአ ኣየ ድንቍርና ዓይኑ ከይትርኢ ሕሰም ናይ ኣሕዋቱ እዝኑ ከይትሰምዕ ብኽያት ኣዴታቱ ናብ ዲክታተር ኣቕኒዑ ብረቱ ሰመርመር ኢልዎ መብጽዓ ብጾቱ ድሓን ኩኑ ኢሉና ኣምሪሩ ሓሞቱ ሓሪሩ ደብርህ ውፉይ … more
ተራን ምጥርናፍ መንእሰያትን መድረኻት ፖሊቲካዊ ተቓውሞን ታደሰ ኪዳነ 10ይ ክፋል 23/02/2013 ኣብ ዝሓለፈ ክፋላት እቲ ጎነጻዊ ቃልሲ ምስቲ ፖሊቲካውን ዲፕሎማስያውን ቃልሲ ተሳንዩ ዝኸደሉ መንገዲ ሓቢረ ነይረ። ኣብ ተመክሮ ናይቲ ንህግደፍ ዝወለደ ውድብ ህዝባዊ ግንባር እንተርኢና፣ እቲ ብዓንቶቦኡ’ውን ጽኑዕ ምትእስሳር ዘይነበሮ፣ ብሳበ ዝምራሕ ሲቪላዊ ጉጅለ፣ ኣብ 1976 ዓ.ም. ብወግዒ ካብቲ … more
ብ21 ጥሪ ኣብ ሕምብርቲ ከተማ ኣስመራ፡ ኣብ ፎርቶ ኣብ ዝርከብ ሚኒስተሪ ዜና ብትብዓት ኣትዮም መረረ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ተለቪዥን ብቐጥታ ብኣስመላሽ ኣብርሃ ከምዝንበብ ዝገበሩ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፡ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ንዘሎ ሓቀኛ ኤርትራዊ ሓያል ፍናን ሓበንን ተስፋን ሂቦም እዮም። እዞም ሰባት እዚኦም ደኣ ብኸመይ ኢና ክንክሕሶም ዝብል ሕቶ ድማ … more
ሳላ እቲ ዲፋኖ! ሳላ እቲ *ዲፋኖ ስውእ ሓርነትና *ገንሸል፡ ተባዕታይ በጊዕ ሳላ እዛ ፎርቶ’ወ ከፋቲት *መንቀና *ዓብዪ ናይ ቀጽሪ ማዕጾ እቲ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰልና ወዮ ማይን ልችን ጃሕጃሕ’ኳ ኢሉልና! ውዕሎ ናይ ጀጋኑ እዛ ስርሒት ፎርቶ እዛ ክብርቲ ዕለት ከመይ ደሓን ትእቶ እቲ ብኩፖን ህግደፍ ዝተዓደለቶ ቁንጣሮ መሸላ ኣደ ዝለሰቶ መጎጎ ኣናዲያ ጣይታ … more
ሌላ ምስ ከፊላዊ ምስሊ ሚኒስትሪ ዜና “ህግደፍ” 8ይ ክፋል ጭዉያ ኣቓልቦ ህዝቢ ብጉልባብ “ግዳማዊ ተጻብኦ” ሓደ ካብ ቀንዲ ተልእኾታት ሚኒስትሪ ዜና፤ ኣቓልቦ ህዝቢ ንግዳም ከም ዝግዕዝ ምግባር እዩ። “ሕቘን ከብድን ኮይኑ ንዘሎ ህዝቢን ስርዓትን ምቅርራብ” ብዝብል ብሉይ ሜላ “ማሕበረሰብ ዓለም እናዘረየና’ሞ እንታይ ዘይገበርና!?” ዘስምዕ ቃና ዘለዎ ትሕዝቶታት ኣብ ኣየርን ሕትመትን … more
ብበደዊን ሲናይ ከም ጅሆ ተሓይሮም ካብ ዘለዉ ኤርትራውያን፡ ብምቕጥቃጥን ሓዊ ምትኳስን ተሳቕዮም 3 መንእሰያት ከምዝሞቱ እቶም ኣብቲ ቦታ ተታሒዞም ዘለዉ ግዳያት ንኣሰና ሓቢሮም።
በቶም ነጋዶ ሰብ ዝኾኑ ጨካናት በደዊን ኣብ ሲናይ ጅሆ ተታሒዞም ኣብ ሓደ ማሕዩር ይሳቐዩ ኣስታት 30 ኤርትራውያን፡ ብምቕጥቃጥን ሓዊ ምትኳስን ተሳቕዮም፡ ሓንቲ ሕርይቲ ዝተባህለት፡ ኣብ ዚሓለፈ መደብ፡ “ድምጺ ስቅያት ካብ ሲናይ” መደብ ራድዮ ኣሰና ኣዛራሪብናያ ዝነበርና ካብ ሸገራብ ኣብ ድሮ ሓዱሽ ዓመት ዝተጨውየት ስንክልቲ (ቆራጽ እግራ) ጓልኣንስተይቲ እትርከቦም 3 መንእሰያት … more
ተስፋማርያም ወ/ጊዮርጊስ 16/2/2013 Norway ኖርወይ ብተኣምር ሰራሕቲ ቅያ ላዕሊ ታሕቲ ብጉልበት ብዎፈያ ተጓይያ ምእንተ ወጽዓ ኤሪትረያ ህዝብና ንምድሓን ሰልፊ አዳልያ ኣውቶቡስ ባቡር መካይን ብኣየር ተጓዒዙ ካብ ኣሻሓት ኪሎሜተር ቑሪ በረድ ተጻዊርኩም ንስለ ሃገር ገንዘብኩም ኣፍርዩ ዓቢ ቑምነገር ሕልና ከተቕስኑ ደስ ክብለኩም ኣምላኽ ረቢ ዝፈትዎ ሰሪሕኩም ጽባሕ ክንዕወት ብሳላ ጻማኹም ቕንዕናን … more
ወየዶ! ኢለ ከልቅሰልካ!!!!!! የማነ ሓወይ ባዕለይ ከልቅሰልካ ዓሪፍካዶ ከምይከ ቀነኒኻ ለሚድካዮዶ እቲ ሓድሽ ገዛኻ ኣነስ ኣይከኣልኩን ብድሕሬኻ ምኽኣል ስኢነዮ ናፍቖትካ ይሙን ሓወይ እምብዛ ተሃዊኽካ። የማነ ሓወይ ዓቢ ናይ ገዛና ዝለዓለ ምሁር ካብ ኩላትና ታተ እናበል ዘዕበየና ኣፍ ክንከፍት ሃ ሁ ዘበለና ከይንስበ እናሓቖፈ ዘታተየና ብዙሕ ዝተመረቀ ካብ ገዛና። … more
ወጽዓ ሓፋሽ ህዝቢ ሕሰም ዝቐሰባ ለይቲ ተበጊሳ ካብ ጎልጎል ማዕረባ ታንኪ ወዲ ዓሊ ምልኪ ከይዓጀባ ተኣምር ሰሪሓ ኣብ ፎርቶ ደይባ! ስእላ’ሞ ረኣዩ እዛ ታንኪ ሓርነት ማዕረ ብዓል ጃጓር ሓወልቲ ጥዋለት ብግርማን መንፈስን ጸብለል ከም ዝበለት! እቲ ስውር መንፈሳ ዘይተሰወጠኩም ማዕረ’ተን ቀዳሞት ከመይ’ላ እንተ በልኩም ነጺሩለይ ኣሎ ባዕለይ ከብርሃልኩም ጽን ኢልኩም … more
ኣንቱም ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል! እናተጣርዐ ህዝቢስ ክኢልኩሞ ስቕ ምባል! ገጉድጓድኩም ሒዝኩም ምጽንጻንከ እንታይ ይብሃል? ካብቲ ኣራሚ ምንቅስቓስ ሰራዊት ምብኳር ምሕካል! ንውፉያት ደቂ ህዝቢ ንበላዒ ሰብ መባእ ምኽፋል! ንበይኖም ድዮም ተወሊዶሙላ’ዛ ሃገር? ከየርከብኩም ንበይኖም ዝስዉኡ ዓጽሞም ዝስበር? ንህዝቢ ተስፋ ዘስነቐ ‘ፎርቶ ንህዝቢ ኣበራቢራቶ እሱራት ይፈትሑ! ቅዋም ይተግበር! ይኣክል ውረድ … more
ኣብ ፎርቶ ዘሎኹም! ጋዜጠኛታትና ኣብ ፎርቶ ዘለኹም እስከ ንገሩና ናይ ሰኑይ ውዕሎኹም ኣጋጣሚ ኮይኑ ዕድለኛታት ኢኹም መዓልቲውን ትኹን ሓራ ዝወጻእኹም! ብመግዛእቲ ምልኪ ኣብ ጸላም ከለና ንሓንቲ መዓልቲ ሓለፋ ኩልና ጩራ ዝረኣኹም ናይ ሓርነት ባና ንስኻትኩም ኢኹም ጋዜጠኛታትና ውዕለትኩም ምለሱ *ፈንኪ ስውኣትና! *ንዝገበረልካ ምግባር፡ ነዚ እኩይ ስርዓት ከተገልግልዎ ልብኹም ጠቢርኩም ኣይተዐሽውዎ … more
ኤርትራዊ ምንቅስቃስ ንዲሞክራስን ሰብኣዊ መሰላትን- ደቡብ ኣፍሪቃ (ኤምዲሰመ)፣ አብቲ ብዕለት 01 ለካቲት 2013 ኣብ ንውዮርክ፣ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፣ ዝተኻየደ ኣኼባ ፈጻሚ ኣካል ባይቶ መንእሰያት ውዱብ ሕቡራት ሃገራት፤ ተሳቲፉ። ኣባል ፈጻሚ ኣካል ኤምዲሰመ፤ ኣቶ ሜሮን ሰመዳር፤ ንኤምድሰመ ብምውካል ኣብ ኣብ ዘስመዖ መደረ፤ ኣብ ኤርትራ ዘሎ መዳርግቲ ኣልቦ መግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ናይ … more
ሌላ ምስ ከፊላዊ ምስሊ ሚኒስትሪ ዜና “ህግደፍ” 6ይ ክፋል ሓበሬታ ምዕፋንን ዝንቡዕ ሓበሬታ ምዝርጋሕን ህዝብና ፖለቲካዊን ማሕበረ ቁጠባዊን መሰላቱ ጥራይ ዘይኮነ ሓበሬታ ናይ ምርካብ መሰሉ’ዉን ተጋሂሱ እዩ። ገለ ኣብነታት ክጠቅስ፦ ሀ) ኩባንያ ዕደና ወርቂ ቢሻ ኣብ 2010 መፍረ ምስ ጀመረ፡ ሱር በተኻዊ ዕብየት ክመጽእ እዩ ዝብል ኣብ ሕልሚ ዘእቱ ወረታት … more
ፎርቶ ዝወዓልካ ጅግና ኣባ ዳህሪ ጥዋፍ ወሊዕካልና ብርሃን መበሰሪ ከይዳ ተላቢዓ ኮይናትልና ጓህሪ ናይ ጸላእቲ ህዝቢ ከተሕጽሮ ዕምሪ ቃልሲ ናይ ውጹዓት ክዕንብብ ክፈሪ! ጻውዒት ጀጋኑ ሰማዒ ረኺቡ ህዝብና ሰሚሩ ኩሉ ተኣኪቡ ይኣኽለኩም ክብል ሒዙ መመዝገቡ ፋሕ ዝበለ ዓቕሙ ኣብ ሓደ ኣኪቡ! ህዝቢ ተላዒሉ ብቕጽበት ብናህሪ ንኽርዳድ ክጽሂ ክፈልዮ ካብ እኽሊ … more
ገዲም ተጋዳላይ ኢብራሂም ቶቲል ብምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ከምዝተኣስረ ምንጭታት ሓቢሮም። ማእሰርቱ ምስቲ ኣብ ኤርትራ ተኸሲቱ ዘሎ ናይ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ምንቅስቓስ ዝተኣሳሰረ ምዃኑ ‘ውን እቶም ምንጭታት ኣሚቶም። ገዲም ተጋዳላይ ኢብራሂም ቶቲል፡ ኣብ ገድሊ ሓደ ካብቶም ላዕለዎት ሓለፍቲ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝነበረ ኮይኑ፡ ብ 1987 ‘ዩ ኣብቲ፡ “ ሓድነታዊ ” ተባሂሉ ዝፍለጥ … more
እታ ሰይቲ ስውእ ቈልዑ ዘለውዋ ኣብዚ ግዚ ሕሰም ዘበን ናይዚ *ባልዋ *ኣርሓ መፍለስ መጠቓ ሰንኪታ *ከይትምሽት ስዋ *ከይትሽቅጥ ዳጉሻ ብምስኣና ፍጹም ሓርቢቱዋ ቆሎ እንተሸቀጠት ቊሩብ ንክርህዋ ወተሃደራት ከተማ ኣይተሳቕይዋ! ኮሚደረ ሹጉርቲ ኣብ ክሻ ዘርጊሓ ኣብ ጸሓይ እናወዓለት ድኻ ተሰጢሓ ብሃድን ሙኒቺፕዮ ኣመና ሰኪሓ ከምታ ካብቲ ነብሪ እትሃድም ሰሳሓ ወትሩ ምዩቕ ትብል ንኣኻትኩም … more
ኣፍሪቃ ከም ኣህጉር ብእትውንኖ ባህርያዊ ጸጋትታት ኣዝያ ሃብታም ምዃና ጸብጻባት የመልክቱ። እቲ ባህርያዊ ጸጋታት፡ ወርቅን ኣልማዝን ዝኣመሰሉ ማዕድናት ጥራሕ ዘጠቓልል ኣይኮነን። ኣዝዩ ሰፊሕ ተሓሪሱ ክፈሪ ዝኽእል ድንግል መሬት’ውን ትውንን ኢያ። ብዙሓት ተንተንቲ ስነ-ቑጠባ ይኹኑ ዝተፈለለዩ ካልኦት ምሁራት ከኣ፡ ኣፍሪቃ እዚ ብኣጸዋውዓ ፕሮፈሰር ዓሊ ማዙሩይ “ናይ ሃብቲ ደሴት” ዘስምያ ጸጋታት እናወነነት፡ … more
መጸዋዕታ ነሰላማዊ ሰልፊ ንጨቃኒ ስርዓት ህግደፍ ብምቅዋም ኣብ ጎኒ ህዝቦም ደው ንዝበሉ ጀጋኑ ኣባላት ምክልኻል ሰራዊት ኤርትራ ብምድጋፍን ድምጺ ህዝብና ንምስማዕን ንቀዳም 9 ለካቲት 2013 ካብ ሰዓት 1፡00-4፡00ድ/ቀ ዉዕውዕ ሰላማዊ ሰልፊ ክግበር ስለ ዝኾነ፡ ኩሉኹም ኤርትራውያንን የዕሩኽ ኤርትራን ኣብቲ ቦታ ተረኺብኩም ድምጽኹም ከተስምዑ ብትሕትና ንጽውዕ። ዝግበረሉ ቦታ ኣብ ፊት CNN … more
ኣብ’ዛ ዓለም ዕዳጋ ክመልእ ጸጋ፡ ትማሊ ምስ ሎሚ፡ ሕጂ ምስ ጽባሕ እንተለሚደን ክዝትያ ብስራሕ፡ ምዕባለ ይስስን ይዕምብብ ሰላም። … more
ናይ ተለዓል ደወል ናይ ተለዓል ደወል ዝጽውዕ፡ ዋዜማ ንለውጢ፡ ብከበሮ መፕቅዕ፡ ብፍትሒ ዲሞክራሲ፡ ንቶንኮለኟ ዚረትዕ፡ ሕድሪ ጀጋኑ አሕዋቱ፡ ፍጹም ዘይርስዕ፡ ምእንቲ ህዝቡ፡ ብደሙ ሚሒሉ ዚጠቅዕ፡ ጀሚሩ ክኑቂ ከም አርሓ ዝራብዕ፡ አያ ክኾኖ ንውጹዕ፡ ብህግደፍ ከይነብዕ። ሓየት ኮርዒዳ ፡ አብ ፎርቶ እንዳ ዜና ኤርትራ፡ ኽጭድር ተራእዩ፡ አራሚ ምንቅስቃስ ተሰይሙ፡ ክእርም ንዚተጋገዩ፡ … more
ወዳጄ “ልምዓታዊ ሚድያ”! ሚኒስትሪ ዜና ከም ዝኾነ ናይ ፕሮፖጋንዳ ትካል ንተልእኾኡን ዕላማታቱን ዝዉክል ስትራተጂ ኣለዎ። ንሱ ድማ ብጉልባብ ስትራተጂ “ልምዓታዊ ሚድያ” ህዝቢ ምድንጋር እዩ። ንምዃኑ ኣብዛ ኢሳያስ ዝነገሰላ ኤርትራ ፖሊሲ ልምዓት ኣሎ ድዩ!? እቲ ሚኒስትሪ ዜና እኽተሎ’የ ዝብሎ ስትራተጂ ‘ልምዓታዊ ሚድያ’ኸ መጎታዊ ባይታ ኣለዎ ድዩ!? ብመሰረቱ ንልምዓት ዘንቀደ ፖሊሲ ምስ … more
ተዓገስ ኹኹናይ : ነቑ ኣርሓ ደርሆ በቲ ረጒድ ድምጺ : ሓባሪ ንግሆ ንስካ ኣይትስሕትን : ጸኒሕ ናይ ኣቦካ ሃየ ደጋግሞ : እቲ ጉሩም ድምጽካ ወጊሓ’ዶ መሬት : ኮይና ከብዲ ኣድጊ ተዓሪቖምና’ዶ : ሎምስ ኣቦይ እዝጊ ተንሲኦም’ዮም በሎ ፡ ዎዮም ሰብ- ቖጽሊ የንፋሕኽ ብእግሩ ፡ ናይ መን ሰጋር በቕሊ ዶው ኣይበል … more
ክብሪ ወዲ ዓሊ! ብስርሒት ፈርቶ ናይ ሓርነት ቡቕሊ ከደይብ ከውርድ ነገራት ከለሊ ሰለም ኣቢሉኒ ሓሊመ ትማሊ፡ ከውታ ከሎ እዋን ዝሓዘለ ጠሊ መጐስ ናይቲ ስውእ ክብሪ ወዲ ዓሊ ብርሃን ደጒሑኒ ወሪዱ ካብ ላዕሊ! ዓይነይ ብኽዱኑ እዛ ርእሰይ ኣቕኒዐ እዝነይ ተጸለኹ ገለ እንተ ሰምዐ ዓው ዝበለ ድምጺ ናይ ነድሪ ቁጠዐ ንጹር ዝመልእኽቱ … more
ሰራዊትና ጠበቓ ውጹዓት 01/28/203 ረድኢ ክፍለ (ባሻይ) ጥሓሒሳ እምኒ መደረጋሕ ቀሪብካ’ምበር ከተብላ ወጋሕ ኣታ ኲዓዒታ ዓቢ ’ፍራዛ ቀሪብካ’ምበር ከተርሕዎ ገዛ ኣንታ ዘይርበሽ ርጉእ መንፈስ ማህጸን ጅግና ቀሪቡ ክድበስ ጠበቓ ውጹዓት ኣበካቶ ብበሪኽ ዝጅምር ዝባን ፎርቶ ፈዳይ ሕነ ከም ነብሪ ዝውንጨፍ ይትረፍ ቀትሪ ለይቲ ዘይዕንቀፍ ወራስ ንእዲ ብዓል ጻዕዳ ማእሲ ንስኻስ … more
ጅግና ህዝቢ እንዲኻ! ጎይታ ስቡሕ መሬት ወዲ’ዚ ጋሽ ባርካ ኣንታ ሰረወታይ ጻዕዳ ጣፍ እቶትካ ኣንታ ወዲ ሰንሒት ፍሩታ መወጽካ ኣንታ ደንከለታይ ባሕሪ ዝቕናትካ ኣንታ ወዲ ሰምሃር ባጽዕ ዝወደብካ ኣንታ ኣከለታይ ሃብታም ቅርስታትካ ኣንታ ወዲ ሳሕል ሰውራና ዘዕቖብካ ኣንታ ሓማሴናይ *ቃቤላ ሃገርካ *ዓንዲ ማእከል ኣስመራና ጻዕዳ ሓበን ዝንያትካ መንደላይ ነጊሱ ኣብዛ መረበትካ … more
ወዲ ዓሊ ሓደ ካብ’ቶም ኣብ’ታ ብዕለት 21 ጥሪ 2013 ኤርትራውያን ጀጋኑ ንሚኒስትሪ ዜና ስርዓት ህግደፍ ተቖጻጺሮም ቅዋም ክትግበርን እሱራት ፖለቲካ ክፍትሑን ዝብል መልእኽቲ ብተለቪዥን’ቲ ስርዓት ዘመሓላለፉላ ታሪኻዊት ዕለት ዝተሰወአ ሓርበኛ ተጋዳለይን ናይ ለውጢ ተቓላሳይን ኢዩ። ወዲ ዓሊ ይኹን እቶም ምስኡ ዝነበሩ ብጾቱ ነቲ ንስርዓት ኢሰያስ ኣንጉዑ ዘምከኾ ናይ ሓበን ስርሒት … more


text:
ውልቀ መላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣብቲ ንጉስ ሃይለ ስላሴ ናይ ሎሚ ኣስታት 50 ዓመት ይገብር ኣብ ዘስርሕዎ ሳባ ስታድዮም ኮይኑ ተሓበኑ ዓድኹም ማዕቢላ ኢሉና። መልስና ግና ከመይ ኢልና ኢና እሞ ክንሕጎስ ነቲ
ስታዲዮም ስሙ ቀይርካ ስታዲየም ኣስመራ ስለ ዝበልካዮ ወይስ ነቲ ብኣምሓርኛ ዝነበረ መግዛእቲ፡ ብናይ ኣዴና ቋንቋ ስለ ዝተርጎምካዮ።
ዶስ ዋላስ ካልእ ንዓና ንለባማት ዘይረኣየና ንዓያሹ ዘሕብን ሚስጥር ኣለዋ’ዩ ዝዓድና። እቲ ሓበን ግና ካባኻ ዘይኮነስ ካብ መንእሰያት ኤርትራ ረኺብናዮ። ኤርትራዊ መንእሰይ ሎሚ ቅድሚ ሕጂ ተራእዩ ብዘይፈልጥ ኣገባብ ታሪኽ ሰሪሑ። እወ ታሪኽ፡ እንኮ ዘይኮነስ ማንታ ታሪኽ፡ በቲ ሓደ ንውልቀ መላኺ ኢሰያስ ካብ ስልጣንካ ውረድ እንክብሎ በቲ ካልእ ወገን ድማ ኣብ ኤርትራ ለውጢ ዝመጽእ ብመንእሰያትን ሓድሽ ወለዶን ምዃኑ ኣብቲ ኣብ ሳንፍራንሲስኮን ካልኦት ከተማታትን ዝተገብረ ሰላማዊ ሰልፊ ኣረጋጊጹ።
ተሳተፍቲ ሰላማዊ ሰልፊ ከተማ ሳንፍራንሲስኮ ኣብቲ መራኸቢ ቦታ ዩን ፕላዛ (UN Plaza) ብግዜኡ እዮም ክውሕዙ ጀሚሮም። ሰዓት ንቕሎ ምስ ኣኸለ ድማ ሰልፈኛታት ውልቀ መላኺ ኢሰያስ ካብ ስልጣን ይውረድ! ናይ ፖለቲካን ሕልናን ኡሱራት ይፈትሑ! ፍትሒ ንህዝቢ ኤርትራ! ደሞክራሲ ንህዝቢ ኤርትራ! እወ ንቅዋማዊ ስርዓት! ጋዜጠኛታት ይፈትሑ! 20 ዓመት ንዓያሹ ሓበን፡ ንለባማት ሓዘን! ወዘተ ዝብሉ ጭርሖታት ብቛናቋታት ትግርኛ፡ ዓረብን እንግሊዝኛን እንዳጨርሑ ናብ ሲቲ ሆል(city hall) ከተማ ሳንፍራንሲስኮ በጺሖም። መንእሰያት ነቶም ተመሲጦም ዝርእይዎም ዝነበሩ ወጻእተኛታት፡ ነቲ ኣብ ሃገርና ወሪዱ ዘሎ እከይ ተጋብር ዘቃልዕ ጹሑፋት እንዳዓደልዎም እዮም ዝኸዱ ኔሮም። እቲ ሰልፈኛ ኣብቲ ቦታ ቀጽሪ ሲቲ ሆል ምስ በጽሔ እቲ ብማሕበር ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ ዝቐረበ ንውልቀ መላኺ ኢሰያስ ስልጣኑ ንህዝቢ ከረክብ ዝጠልብ ጹሑፍ ብትግርኛን እንግሊዝኛን ንተሳተፍቲ ብኣባላት ቦርድ እቲ ማሕበር ቀሪቡሎም። ቀጺሉ ወከልቲ ፖለቲካውያን ውድባት መደረ ምስ ኣስምዑ ንህዝቢ ዘጎሳጉስ ግጥምታት ቀሪቡ።
ድሕሪ እዚ ብዓይነቱ ናይ መጀመርያ ዝኾነ ብመንእሰያት ዝተባሕተ ሰላማዊ ሰልፊ ኩሎም ሰልፈኛታት ናብቲ ብማሕበር ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ ዝተዳለወ ናይ ድራር ግብጃ ተተሓሒዞም ከይዶም። እቲ ብውዕውዕ ሰላማዊ ሰልፊ ዝጀመረ ፍቕሪ ሃገር ድሕሪ ድራር’ውን ተሳተፍቲ ብዛዕባ ሃገርና ክንዝትይ ኣለና ስለዝበሉ ንኹሉ ተሳታፋይ ዘዕገቡ ለበዋታትን ጎስጎስቲ መደረታት ካብ ተሳተፍቲ ቀሪቦም። ነዚ ሰላማዊ ሰልፊ ንምስታፍ ኤርትራውያን ካብ ስያትል፡ ሳን ዴጎ፡ ሎስ ኣንጀሎስ፡ ላስ ቬጋስ፡ ህዩስተን፡ ኢንድያና፡ ደንቨርን፡ ናሽቪልን ዋዮሚንን ተሳቲፎም። ነቶም ንኣስታት 12 ሰዓታት ሚኒ ባስ ዘዊሮም ኣብዚ ናይ ሰለስተ መዓልቲ ንጥፈታት ውዕውዕ ተሳትፎ ዘርኣዩ ካብ ስያትል ዝመጹ ኣጋይሽ ፉሉይ ምስጋና ይግብኦም።
ቀጺሉ ቀዳም መዓልቲ ካብ መንእሰይ ናብ መንእሰይ ዘቕንዔ ስይምፖዝየም ተኻይዱ። ኣብቲ ስይምፖዝየም ድሕሪ ሓጺር ድሕረ ባይታ ማሕበር ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ ቤይ ኤርያ ምቕራቡ እቲ መድረኽ ነቶም ዕዱማት ሰሚናር ወሃብቲ ተረኪቡ። እቲ ካብ ከተማ ሳን ዴየጎ ዝመጸ ተስፋልደት በላይ ተራ መንእሰያት ኣብ ህሉው ኩነታት ሃገርና ድሕሪ ምዝርዛር፡ መንእሰያት ተሳትፎና የሕይልና ወነንቲ መጻኢ ዕድልን ክንከውን ጸዊዑ። ቀጺሉ እቲ ካብ ህዩስተን ዝመጸ ኣርቲስት ኪሮስ የውሃንስ ተራ ስነ ጥበብ ኣብ ምሕጻር ዕምሪ ውልቀ ምልኪ ኣብ ዝብል ኣርእስቲ ንተዓዘብቲ ዝመሰጠ ኣስተምህሮ ኣቕሪቡ። ሓደ ካብ መስረቲ ማሕበር ስምረት ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ ዝኾነ ካብ ሎስ ኣንጀለስ ዝመጸ ዳኒኤል ገብረሚካኤል ነቲ ኣብ ኢንተርኔት ተፈጢሩ ዘሎ ውዕውዕ ተሳትፎ ከመይ ጌራና ናብ ባይታ ነሰጋግሮ ኣብ ዝብል ዛዕባ ስፍሕ ዝበለ መግለጺ ድሕሪ ምሃብ ነዚ ብማሕበር ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ ዝተበጽሐ ምዕባለ ከም ኣብነት(ሞዴል) ክንጥቀመሉ ኣዘኻኺሩ።
ድሕሪ ሓጺር ናይ ምሳሕ ዕረፍቲ ድማ ሳን ሆዘ ዝቕመጥ መንእሰይ ገዛኢን ካብ ደንቨር ኮሎራዶ ዝመጸት መንእሰይ ፋናን ንሕዝቢ ኤርትራ ዘርብሕ ጎነጻዊ ድዩስ ዋል ዘይጎነጻዊ ሜላ ቃልሲ ኣብ ዝብሉ ክልተ ኣርእስትታት ንተሳተፍቲ ዘዋዓወዔ ክትዕ ኣካይዶም። ኣብ መጠረሽታ እቲ መደብ እቲ ካብ ዩኒቨርስቲ ኢንድያና ዝመጸ ናይ ሕጊ ተማሃራይ መንእሰይ ስምኦን ወልደሃይማኖት ንኣድላይነይ ቅዋማዊ መንግስቲ ኣመልኪቱ ስፍሕ ዝበለ ኣስተምህሮ ሂቡ። ኣቶም ወሃብቲ ኣስተምህሮታት ካብ ህዝቢ ንዝቐረበሎም ሕቶታት ብውሕሉል መንገዲ ይምልሱ ኔሮም። እቲ ከስተምህር ዝጸንሔ ጸኒሑ ክምሃርን ክሓትትን ምስ እትርእይ ማዕረ ክንደይ እቲ ሲምፖዝየም ኣብ ምልውዋጥ ተሞክሮ ሓጋዚ ምንባሩ ይበርሃልካ። እዚ ኣስተምህሮታት ፍሉይ ዝገብሮ ኩሉ ብሐድሽ ወለዶ ዝኾኑ ሙሁራትን ኪኢላታትን ዝቐረበ ምዃኑ እዩ።
ድሕሪ ዕውት ሰላማዊ ሰልፍን ስምፖዝየምን ንኹሉ ዘሳተፈ መበል 20 ዓመት በዓል ናጽነት ብኽብ ዝበለ ተሳትፎ ብባህላዊ ምሸት ተባዒሉ። ኣብቲ ባህላዊ ምሸት ካብ ዝተፈላለዩ ኩርናዓት ሰሜን ኣሜሪካ ዝመጹ ሙዚቀኛታት ነቶም ኣጋይሽን ነበርቲ ቤይ ኤርያ ዝኾኑ ተሳተፍትን፡ ብባህላውን ዘመናውን ሙዚቃታት ከዘናግዕዋም ኣምስዮም። እዚ ንሳልስቲ ዝቐጸለ ንኹሉ ተጻብኦታት ዝበድሀ ዕውት ስራሕ ንኹሉ ደላይ ለውጢ ዝኾነ ኤርትራዊ ብሓፈሻ ንኣባላት ማሕበር ድማ ብፍላይ ኣሕቢኑዎም። ኣብ መወዳእታ እዚ ታሪኻዊ ፍጻመታት ነቶም ወይጦታትን ተደናገጽቲ ውልቀ መላኺ ኢሰያስን ክሳዶም ዘድነነ እዩ ኔሩ ክበሃል ይከኣል።
ሰላምን ፍትሕን ንውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ!
ሰሎሞን ገብረእየሱስ፡ ኣባል ማሕበር ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ


text:
ኣደ፡ ከመይ ቐኒኻ ኢሳያስ ወደይ፣ ደሓን ዶ ቐኒኻ? እንታይ ደኣ ጽልም ኢልካ ትርኣየኒ፣ በዚ ሓደ ገጽካ ከኣ ማዳ ጌርካ። እምበርዶ ደሓን ኢኻ?
ኢሳያስ፡ ናይ ብዝሒ ስራሕ እዩ፣ ናይዛ ሃገር ሙሉእ መሪሕነትን ሓላፍነትን ኣነ በይነይ እየ’ኮ ተሰኪመዮ ዘለኹ።
ኣደ፡ እዞም መሳርሕትኻ ካን ኣይሕግዙኻን ድዮም ኣንታ ወደይ?
ኢሳያስ፡ እንታይ ዝረብሑ መሳርሕቲ ኣለዉኒ ኢልክኒ፣ ከማኽሩኒ ኢለ ይጽውዖም ሽዑ ነታ ዚበልኩዎም ክደግሙ እንተዘይኮይኖም ሓዲሽ ሓሳብ ዝቕርብ የለን። ብፍርሓት ይኹን ብድንቑርንኦም ኣይፈልጥን።
ኣደ፡ እቶም ሓሳብ ከቕርቡልካ ዝኽእሉ ምሁራትን ጀጋኑን ብጾትካስ እንበር ኩሎም ኣሲርካዮም። ሕጂ እንታይ ይግበር ምስ ወኻሩ ጥራይ ተሪፍካ።
ኢሳያስ፡ በጃኺ እስከ ብዛዕብኦም ኣይተልዕልለይ።
ኣደ፡ እሞ አንታይ ኣአተወካ ዝወደይ ነዚ ስልጣንን ሓላፍነትን ዘይትድርብየሎም? ንዓና ውን ሎምስ ሰብ ብጎቦ ዓይኑ እናጠመተ ሞኽ እዩ ኣቢሉና ዘሎ።
ኢሳያስ፡ ከመይ ገረየ እሞ ስልጣነይ ክገድፍ? ስልጣነይ እንተ ገዲፈ እዚ ህዝቢ ብሰላም ኣየንብረንን እዩ። ኣብ ገድሊ ንኹስቶ ገፊዕካዮባ ንኹስቶ ቐቲልካዮ እናበሉ ኣየደቕሱንን እዮም።
ኣደ፡ ኣብ ገድሊ ደኣ እንታይ ማአሰርቲ ወይ ቤት ፍርዲ ነሩካ ድዩ? ከምኡ ስለ ዝኾነ ከኣ ምእንቲ ናጽነት ዝገበርኩዎ እዩ፣ ሕጂ ሓድሽ ምዕራፍ ንጀምር ኢልካ ዘይተረድእ?
ኢሳያስ፡ ደሓር ከኣ ድሕሪ ናጽነት ብዘይ ፍርዲ ዝኣሰርኩዎምን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝሞቱን ኣለዉ። እዚ ውን ከጠይቐኒ ይኽእል እዩ።
ኣደ፡ እሞ ናብ ወጻኢ ሃገር ዘይትሃድም ዝወደይ? ንሕና ውን ምሳኻ ምኸድና። እንበር ብድሕሬኻስ እንታይ ሰላም ክንረክብ ኢልና።
ኢሳያስ፡ ሎምኮ ኣደ ከም ቐደም ኣይኮነን። ሓደ መራሒ ግፍዒ ፈጺሙ እንተ ተባሂሉ ወላ ኣብ ካልእ ሃገር ኣሲሮም እዮም ኣብ ፍርዲ ዘቕርብዎ። ሓደ ቻርለስ ተይለር (Charles Tayler) ዝተባህለ ናይ ላይቤርያ (Liberia) መራሒ ዝነበረ ናብ ናይጀርያ (Nigeria) ምስ ሃደመ ካብኡ ኣሲሮም ወሲዶሞ። ሕጂ ኣብ “The Hague” ዝብሃል ኣብ ኤውሮጳ ኣብ ፍርዲ ቐሪቡ ኣሎ። ከምኡ ውን ሚሎሶቪች (Milosoevich) ዝብሃል ናይ ዩጎላቪያ (Yugoslavia) መራሒ ኣብ ፍርዲ ቐሪቡ ኔሩ። ስለዚ ዝገበርካ ጌርካ ነዛ ስልጣን ኣጥቢቕካ ምሓዝ እያ እንበር እቲ ምህዳም ውን ኣማራጺ ኣይኮነን።
ኣደ፡ እንሀለ እንዶ መንግስቱ ሃይለማርያም ኣብ Zimbabwe ብሰላም ይነብር። ንዓኻ ከኣ ጋዳፊ (Gaddafi) ናይ ሊብያ (Libya) መራሒ ዓርክኻ እዩ ኢሎሞ። ኣብኡ ገዛ ገዚእካ ዑቕባ ዘይትሓትት?
ኢሳያስ፡ በጃኺ ጋዳፊ ቡዙሕ ዝእመን ኣይኮነን። ንሓንሳብ ኣንጻር ምዕራባውያን እየ ይብል ጸኒሑ ድማ ዓርኮም ይኸውን። ስለዚ ኣዕቑበኒ ኢልካዮ ምስ ኣዕቖበካ ተመሊሱ ንጸላእትኻ ኣሕሊፉ ከረክበካ ይኽእል እዩ።
ኣደ፡ እሞ ንመራሒ Zimbabwe ሙጋበ (Mugabe) ኣዕቑበኒ ዘይትብሎ? ንመንግስቱ ዑቕባ ካብ ኣፍቐደሉ ንዓኻ ዝኣብየሉ ምኽንያት ኣይረኣየንን።
ኢሳያስ፡ ንሱስ ሓቕኺ። ሙጋበ ኣመራርሕኡ’ውን ከምዚ ናተይ ዓይነት ስለ ዝኾነ ምናልባት ሕራይ ክብለኒ ይኽእል እዩ። ክሓስበሉ እየ’ስኪ።
ኣደ፡ ወይ ከኣ ነዚ ህዝቢ ከተሐጉሶ ዘይትፍትን? ንኣብነት ነታ ብህዝቢ ዝጸደቐት ቕዋም ኣብ ግብሪ ዘይተውዕላ? መሓዛይ መምህር ሓርነት እንክንራኸብ ኩሉጊዜ ነዛ እዚ ኹሉ ዝደኸምናላ ቕዋምሲ እዚ ወድኺ ንምንታይ እዩ ዘየተግብራ እናበለት ትወቕሰኒ።
ኢሳያስ፡ እታ ቕያሕ ኣብ ገዛኺ ዝርእያን፣ ኣብ ገዛና ሒዝክያ ትመጽን ድያ?
ኣደ፡ እወ።
ኢሳያስ፡ በሊ ደሓን ምስዞም ነዛ ሕቶ ዘልዕሉ ኩሎም ክዳጉና አየ።
ኣደ፡ ኣታ ወደይ በጃኻ፣ ንሳ ውን ተእስርና’ኳ ኢላትንስ ኣጆኺ ምስ ካልእ ደኣ ከምኡ ኣይትበሊ እንበር ምሳይ ተዛሪብኪ ኢሉስ ኣይኣስረክን እዩ ኢለ ቓለይ ሂበያ እየ።
ኢሳያስ፡ ካብቶም ተኣሲሮም ዘለዉ ናይ 20-30 ዓመት ብጾተይ ዶ በሊጻ? ንዉጩ ሕጂ ኣብ ቐይዲ ኣእትዋ ኢለ ክድውለሉ እየ።
ኣደ፡ እዋእ! ኣንታ ወደይ፣ እዚ ኹሉ ኣብ ገዛናን ገዛኻን ሓቢርና በሊዕናን ሰቲናንሲ ከተእስራ? እቲ ሰብኣያ ውን’ኮ ስንኩል ተጋዳላይ እዩ።
ኢሳያስ፡ ኣብ ስልጣነይ ንዝመጻኒ ተጋዳላይ የለ ስንኩል የለ!ቕዋም ኣተግብር ማለት እኮ ስልጣንካ ኣረክብ ማለት እዩ። ቕዋም እንተ ተተግቢሩ ኸኣ ኣብ ሰልጣን እንተ ጸናሕካ ውን ጸላእትኻን መወዳድርትኻን ከም ድልየትካ ክትኣስርን ከተደስክልን ኣይትኸእልን ኢኻ።
ኣደ፡ እሞ አንታይ ደኣ ንኽልተ ዓመት ዚኣክል ኣብ ሃገርን ወጻእን ንዘሎ ህዝብና ቕዋም ኣጽንዑ፣ ብዛዕባ ቕዋም ተመያየጡ እናበልካ ከም ዝእከብን ግዚኦም ከም ዘጥፍኡን ጌርካ? ኣነ’ኳ ብዓቕመይ ኣብ ኣርባዕተ ኣኼባታት ተኻፊለ።
ኢሳያስ፡ ሽዑ ደኣ ኣብቲ ድሕሪ ናጽነት ምዕራባውያንን ካልኦት ሃገራትን ቕዋም ተኺልኩም ብዲሞክራሲያዊ መንገዲ ከተመሓድሩ ኣለኩም ኢሎም የሸግሩና ስለ ዝነበሩ፣ ንዓዓቶም ንምትላልን ናይ ገንዘብ ሓገዝ ንምርካብን ዝተገብረ እዩ።
ኣደ፡ እምባር እዚ ዶብ ምስ ተሓንጸጸ ትብሎ ውን ሱቕ ኢልካ ንምትላል እዩ?
ኢሳያስ፡ እንታይ ደኣ? ንዓኺ’ኮ ሓቒ ክንግረኪ ይኽእል እየ።
ኣደ፡ ወይ ጉድ! ወደይሲ ከመይ ዝበሉኻ በሊሕ’ዶ ክብለካ ተንኮለኛ ኢኻ? ናይ መን’ከ ወሰድካ ወደይ፣ ኣቦኻስ ገርሂ’ዩ ዝነበረ።
ኢሳያስ፡ እንድዒ!ናትኪ ወሲደ ይኸውን።
ኣደ፡ ካልእ ሓንቲ ዝፈርሓ ከኣ ኣላትኒ፣ እዞም ኣብ ትሕቴኻ ዘለዉ ባዕልኻ ዝሸምካዮም ጀነራላትን ኮለኔላትን ከይግልብጡኻ ወይ ክግልብጡኻ ክብሉ ኣብ ድንገት ከየእትዉኻ ኩሉጊዜ ይፈርሕ።
ኢሳያስ፡ ብዛዕብኡስ ኣይትሰከፊ፣ ክሳብ ክንድኡ ክሓስቡ ዝኽእሉ ኣይኮኑን። ደሓር ከኣ ንዓይ ገልቢጦም እንታይ ክረኽቡ? ሕጂ ዝበለጸ ቪላ እንዳመረጹ፣ ሰብ እንተኣለዎ ውን እንዳ’ኣውጽኡ ይቕመጡ ኣለዉ። ንኹሎም በንዚን ወይ ናፍታ ኢሎም ዘይሓስቡለን ላንድ ክሩዘራት (Land cruisers)ዓዲለዮም ኣለኹ፧ ኣብ ርእሲ’ዚ ውን ነቶም ኣብ ጥቓ ዶባት ዝተመደቡ ጀነራላትን ኮለኔላትን ዝደለይዎ ንግድ ከካይዱ ተፈቒዱሎም እዩ። እሞስ እንታይ ጎዲሉና ኢሎም እዮም ከሸግሩ?ትምህርቲ ከኣ የብሎምን፣ መሃይም እዮም። ሕጅስ ውጩ ወይ ተኽላይ ኣነ እንተዘይሃልየ እንታይ’ዮም ክኾኑ?ዋርድያ ወይሲ ሚነዋለ? ስለዚ’ስ ግዲ የብልክን ኣይትሰከፊ ብዛዕብኦም ።
ኣደ፡ ኣታ ወደይ ንጉስ ሃይለስላሴ ውን ጀነራላት ኣለዉኒ ዝሕልውኒ አንዳበሉ እዮም ማዕበል መጺኡ ንኹሎም ለኻኺሙዎም። ካብኦም ተምሃር፣ ነቶም ትሕቲኦም ዘለዉ ውን ኣቐባጥረሎም ደኣ።
ኢሳያስ፡ ደሓን ግዲ የብልክን፣ ንሱውን ዘይሓሰብኩሉ ኣይኮንኩን። ኣብዚ ቐረባ እዋን ንኹሎም ናይ መንግስቲ ገዛውቲ ብሕሱር ዋጋ ክዕድሎም እየ።
ኣደ፡ እዚኣባ ግርም ሓሳብ ወደይ፣ ካልእ መንግስቲ መጺኡ ከየሕድጎም ክብሉ ክሞቱልካ እዮም። ካልእ ኩሉግዜ ክሓተካ ዝደሊ ኸኣ፣ ነዞም ፓትርያርክ እንታይ ገሮምኻ ኢኻ ኣሲርካዮም? ንዓባ ፈቲሕካ ኣብ ቦትኦም ምለሶም? በጃኻ ንዉሉድ ወለዶና መርገም ከይተውርደልና።
ኢሳያስ፡ በጃኺ ሕጅስ ግደፍኒ፣ ካብዞም ናይ ምዕራባውያን ጋዜጠኛታት እንበር ገዲድክኒ። ንሳቶም ሕቶታት ስለ ዘብዝሑለይ እየኮ ምስኣቶም ምዝራብ ገዲፈዮ። ባዕለይ ሕቶታት ጽሒፈ ንሚንስትሪ ዜና ሂበዶ ይምልስ ወላ በዚ ናትኪ ዓይነት ሕቶታት ኣብ ወጥሪ ይኣቱ። ናተይን ናትኪን እኳ ካባና ኣይሓልፍን እዩ፣ ሓደራ እብለኪ ኣለኹ ብዛዕባ እዚ ዝተዛራረብናሉ ብጩቕ ከይተብሊ።
ኣደ፡ ንዉሉደይ ዶ ኣሕሊፈ ክህብ ኢልካኒ። ብዛዕባ አዞም ፓትሪያርክ፣ ካልእ ውን ውግእ እንበር ትምህርቲ ኣይፈቱን እዩ፣ ነዞም ሚኒስተራቱ ከኣ ብጉስጥን ብጥርሙስ ዊስኪን ይሃርሞም እዩ ዝብሉኻን ካልእን ክሓተካ ደልየ ኔረ’ሞ ደሓን ንኻልእ ግዜ ይኹነልና።
ኢሳያስ፡ ሕራይ ኣደ፣ ንዓኽስ ሓላይተይ ስለ ዝኾንኪ ዝሓተትክኒ ክምልሰልኪ እየ። ንዓይ ውን ንሓደ ሓደ ነገራት ክሓስበሉ ስለ ዝሕግዘኒ ጠቃሚ እዩ። ካብዞም መሃይም ጀነራላተይን፣ እሺ እሺ በባህልኦም ካብ ከደምቲ ዘይሕሹ ሚንስተራተይንሲ ምሳኺ ሓሳብ ምልውዋጥ ይሓይሽ። ሕጂ ደሓን ሕደሪ፣ መስዩ እዩ’ሞ ኣብ ገዛ ወላ ሕደሪ ን’ሎም ለይቲ።
ኣደ፡ ሰዕት 9 ኮይኑ ደኣ ኣበይ ክኸይድ፣ ኣብዚ ምሕዳረይ እዩ እንበር። ደሓን ሕደር ዝወደይ፣ ጥዕናኻ ከኣ ሓልወለይ።
(ይቕጽል)
ልቦና
እዛ ብዝዝርርብ ዝተሃንጸት ዓንቀጽ ካብ ኣስመራ ብሓደ ኣቦ ዝተላእከትልና እያ። ማንቲ ድሕነቶም ስሞም ክንጠቅስ ስለዝይንኽእል ከኣ ልቦና ዝብል ናይ ብርዒ ስም ጌርናላ ኣለና። … ኣሰና


text: 1ዪሁዳ ዓጮይዳ ዓኣ፥ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሶ ማኣዳኒ ዒንሢ ኬሴ ሚኢሾ ዛሎ ታ ዒንሢም ፃኣፓንዳያ ኮይሱዋሴ፤ 2ዒንሢ ዓካይያይዳ ዓኣ ዓሳ ሜሌ ዓሲ ማኣዳኒ ዒንሢኮ ኮሺ ማሊሢ ዓኣሢ ታ ዔራሢሮ “ዓካይያይዳ ዓኣ ዓሳ ሂናኣ ቤራፓ ዓርቃዖ ሜሌ ዓሲ ማኣዳኒ ጊኢጊንቲ ዓኣያኬ” ጌዒ ታ ሜቄዶኒያ ዓሶም ጫርቂ ኬኤዜኔ፤ ዒንሢኮ ኮሺ ማሊሢና ዔቂ ማዺጻ ሜሌ ዓሶ ኮሺ ማዻንዳጉዲ ጴቼኔ። 3ዓካሪ ኑ ዒንሢና ሄርሺንቲ ጌዔ ጌኤዛ ጉሪ ማዑዋጉዲ ሃንሢ ዒሾንሢ ታ ዒንሢ ኮይላ ዳኬኔ፤ ዒንሢያ ታ ዒንሢም ቤርታ ኬኤዜሢጉዲ ጊኢጊንቲ ካፑዋቴ። 4ሜቄዶኒያ ዓሳ ታኣና ዎላ ዒንሢ ኮይላ ሙካ ዎዶና ዒንሢ ጊኢጊንቲባኣያ ማዒ ዓኣንቴ ዒንሢ ዴንቄቴ ኑ ዒንሢና ሄርሺንቲ ኬኤዜ ባኮና ኑናንታ ዒንሢንታ ዎላ ቦርሲንታንዳኔ። 5ዬያሮ ዒንሢ ዒንጋንዳኔ ጌዒ ናኣቤ ባኮ ቤርታዺ ዒንሢ ጊኢጊሻንዳጉዲ ዒንሢም ጶቂሢ ኬኤዞም ጌዒ ሃንሢ ዒሾንሢ ቤርታሲ ዒንሢ ኮይላ ዔያቶ ሺኢቂ ዳካኒ ኮይሳያታሢ ታ ዔሬኔ፤ ዬያይዴም ታኣኒ ሙካ ዎዶና ዒንሢ ዒንጋኒ ጌዔ ባካ ዒንጊንቲ ጊኢጌያ ማዓንዳኔ፤ ዒንሢ ዒንጋሢያ ዓሲ ዎልቃዼምቱዋንቴ ናሹሞና ዒንጋያ ማዒጻኣ ዔርታንዳኔ። 6“ዻካ ዜርሢ ዜርቄሢ፡- ዻካ ሃኣኮ ዔካንዳኔ፤ ሚርጌ ዜርሢ ዜርቄሢ ሚርጌ ሃኣኮ ቡኩሲ ዔካንዳኔ” ጌይንቴሢ ጶቂሡዋቴ። 7ፆሲ ናሽካሢ ዎዛና ዒንጋ ዓሲ ማዔሢሮ ፔቴ ፔቴሢ ዒንጋኣና ፔ ዒና ናሽኬሢጉዲ ማዓንዳኣፓዓቴም “ዓይጎሮ ታ ዒንጋይ?” ጌዒ ጌዒ ዓሲ ዒንጎም ጌዒ ዎልቃዼም ዒንጎፓ። 8ዒንሢ ቢያ ዎዴ ኮይሳ ባኣዚ ቢያ ዴንቂ፥ ኮሺ ማዾ ቢያ ማዻንዳጉዲ ፆሲ ዓንጆ ዒንሢም ዒንጋኒ ዳንዳዓኔ፤ 9ዬይያ፡- “ማንቆ ዓሶም ኮሹሞና ዒዚ ዒንጌኔ፤ ዒዛኮ ኮሹማ ናንጊና ናንጋኔ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴሢጉዲኬ። 10ዜርሢ ዜርቃሢም ዜርሢ፤ ሃሣ ዓሲ ሙዓንዳጉዲ ሙኡዚ ዒንጋ ፆዛሢ፡ ዒንሢ ዜርቃንዳ ዜርፆ ሚርጌ ዒንሢም ዒንጋንዳኔ፤ ዒንሢ ዒንጋሢኮዋ ዓኣፖ ዒ ሚርጊሻዳንዳኔ። 11ዒንሢ ኮሹሞና ዒንጋ ባካ ኑ ዛሎና ዔያቶም ሄላ ዓሳ ቢያ ፆሲ ጋላታንዳጉዲ ሃሣ ቢያ ዎዴ ኮሹሞና ዒንሢ ዒንጋንዳጉዲ ፆሲ ቢያ ባኣዚና ዒንሢ ዖርጎቻንዳኔ። 12ዬይ ዒንሢ ዒንጊጾና ማዻ ማዻ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሶኮ ሜታሢ ሼሌዒሳያ ሌሊቱዋንቴ ፆሲ ሚርጌና ዔያታ ጋላታንዳጉዲ ዔያቶ ማሃኔ። 13ዬይ ማዻ ዒንሢኮ ዒንሢ ኪሪስቶሴኮ ኮዦ ሃይሶ ዋይዚ ዔኪ ዓይሢንቴሢሮና ዔያቶና ሜሌዞንሢናም ዒንሢኮ ዒንጊጻ ዔርቴያ ማዔሢሮ ቢያሢ ፆሲ ጋላታንዳኔ። 14ዔያታ ፆሲ ዒንሢም ዒንጌ፥ ዑሣ ዓኣዼ ዼኤፒ ማዔ ኮሹሞ ዒንጊጾ ዛሎና ዒንሢ ጶቂሣሢሮ ዒንሢም ዔያታ ሺኢቃንዳኔ። 15ዓሲ “ሃማኬ” ጌይ ኬኤዛኒ ዳንዳዑዋ ፆሲኮ ዒንጊፆሮ ዒዚ ጋላቲንቴያ ማዖንጎ።


text: 1ዬሱሴ ሚርጌ ዴሮ ዛጌ ዎዶና ዹኮ ኬስኪ ዴዓዛ፥ ዒዛኮ ጊንጾ ሃንታዞንሢ ዒዛ ኮይላ ሙኬኔ። 2ዬካፓ ሂዚ ጌዒ ዔርዚሢ ዓርቄኔ፦ 3“ፆሲዳ ጉሙርቂፆ ጌሣዞንሢ ፆሲ ካኣቱማ ዔያቶም ማዔሢሮ ዎዛዾንጎ። 4ዖያዞንሢ ፆሲ ዔያቶም ዶዱሞ ዒንጋንዳሢሮ ዎዛዾንጎ። 5ዒኖ ሼሌዔዞንሢ ዓጮ ዔያታ ዔካንዳሢሮ ዎዛዾንጎ። 6ፂሉሞ ካሣጉዲ ናይዺንታዞንሢና ዋኣሢጉዲ ዼኤቢንታዞንሢ ፂሉሞ ዴንቂ ዔያታ ሃውሻንዳሢሮ ዎዛዾንጎ። 7ዓሲም ዻቢንቲ ዓቶም ጋዓዞንሢ ፆሲዳፓ ማኣሪሢ ዔያታ ዴንቃንዳሢሮ ዎዛዾንጎ። 8ዒኖ ጌኤዦንሢ ፆሲ ዔያታ ዛጋንዳሢሮ ዎዛዾንጎ። 9ፑርቴ ዓሲ ዎላ ቡኩሳዞንሢና ካንሣዞንሢ ፆሲ ናይ ዔያታ ጌይንታሢሮ ዎዛዾንጎ። 10ፂሉሞሮ ጌዒ ዒፂንቲ ዳኪንታዞንሢና ሜቶ ዔካዞንሢ ፆሲ ካኣቱማ ዔያቶም ማዔሢሮ ዎዛዾንጎ። 11ዓሳ ዒንሢ ታ ዛሎና ጫሽኪ፥ ዒፂ ዳካያ ማዔቴ ሃሣ ፑርታ ሉኡዙሞ ዒንሢዳ ጌስቴቴ ዎዎዛዹዋቴ። 12ጫሪንጮይዳ ዒንሢ ዬያ ዛሎሮ ዔካንዳ ባካ ዼኤፒታሢሮ ኮሺ ዎዛዹዋቴ፤ ሃያኮ ቤርታ ፆሲ ማሊጾ ኬኤዛዞንሢያ ዬያይዲ ዒፂ ዳኮናኔ።” 13ዬካፓ ሃሣ ዬሱሴ፦ “ዒንሢ ዓጮኮ ሶኦጌኬ፤ ጋዓንቴ ሶኦጌ ዓኣፆ ዒፄቴ ዎይቲ ጊንሣ ዓኣፃያ ማዓኒ ዳንዳዓይ? ሴካ ካራይዳ ኬኤሪንቲ ዓሲ ቶኪና ሄርቃንዳኔ፤ ዓይጎማኣ ማዓዓኬ። 14ዒንሢ ሃሣ ዓጮኮ ፖዔኬ፤ ዹኬይዳ ዓኣ ካታማ ዓኣሺንታኒ ዳንዳዑዋሴ። 15ዓሲ ፖዒ ፖዒሳዖ ዔኤቢና ጉኡፒ ጌሣ? ጌሣሢ ፖዓ ጋሮይዳ ዓኣ ዓሶም ቢያ ፖዓንዳጉዲ ዼጌ ቤሲዳኬ። 16ዬያጉዲ ዓሳ ዒንሢኮ ኮዦ ማዾ ዛጊ ዒንሢኮ ጫሪንጮ ዓዳሢ ጋላታንዳጉዲ ፖዓ ዒንሢኮ ዓሲ ቢያም ፖዖንጎ” ጌዔኔ። 17ሃሣ ዬሱሴ፦ “ሙሴ ዎጎና ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛ ዓሶና ዔርዛ ባኮ ላኣማኒ ታ ዒንሢም ሙኬያ ማሎፓ፤ ታ ሙኬሢ ጌይንቴ ጎይጾ ኩኩንሣኒ ሙካንዳኣፓዓቴም ላኣማኒ ሙኪባኣሴ። 18ጎኔ ታ ዒንሢም ጋዓኔ፡ ጫርንጮና ሳዖና ላኣሚንታንዳያ ሄላንዳኣና ሙሴ ዎጎይዳፓ ፔቴ፥ ዻካ ባኣዚታዖ ላኣሚንታዓኬ፤ ሙሴ ዎጎይዳ ፃኣፒንቴ ባካ ቢያ ኩማንዳኔ። 19ዬያሮ ዬንሢ ዓይሢፆንሢዳፓ ዻኮማታዖ ኩንሡዋዖ ሃሼ ዓሢ፥ ሃንጎ ዓሶዋ ዻቢሻያ ማዒ ዔርዜቶ ፆሲ ካኣቱሞይዳ ቦሂንቴ ዓሲ ማዓንዳኔ፤ ጋዓንቴ ዓይሢጾንሢ ማዺ ኩንሣሢና ሃንጎ ዓቴ ዓሶዋ ኩንሣንዳጉዲ ዔርዛሢ ፆሲ ካኣቱሞይዳ ቦንቺንቴያ ማዓንዳኔ። 20“ዒንሢኮ ፂሉማ ፔርሴ ዓሶና ሙሴ ዎጎ ዔርዛዞንሢ ፂሉማፓ ባሺባኣቴ ፆሲ ካኣቱሞይዳ ማሊ ዒንሢ ጌላኒ ዳንዳዑዋሴ። 21“ቤርታ ዓሶም ጌይንቴሢ ዒንሢ ዋይዜኔ፤ ዬይያ ‘ዎዺፖቴ፥ ዓሲ ዎዻሢ ፑርታና ዎጊንታንዳኔ’ ጋዓያኬ። 22ታ ዒንሢም ሂዚ ጋዓኔ፦ ዓሲዳ ጎሪንታሢ ቢያ ፑርታና ዎጊንታንዳኔ፤ ሃሣ ዓይጎ ዓሲታቶዋ ‘ኔኤኒ ፓሡዋኣሢ ሃይ’ ጌዒ ጫሽኬቶ ዎጋ ዓሶ ቤርታ ፑርታና ዎጊንታንዳኔ፤ ሃሣ ‘ኔ ዒና ባይቄሢ ሃይ’ ጌዒ ጫሽካሢ ቢያ ባይቁዋ ታሞ ዎጎም ማዓንዳኔ። 23ዬያሮ ፆሲም ኔ ዒንጋ ባኮ ዒንጎ ቤዞይዳ ዒንጋ ዎዶና ኔ ዒሻሢም ኔ ዻቤ ባኣዚና ኔ ዒሻሢ ዖዬ ባኣዚ ኔም ጶቄቴ፥ 24ኔ ዒንጋ ባኮ፥ ዒንጎ ቤዞ ኮይላ ጌሢጋፓ ዴንዲ ዬያ ዓሢና ዎላ ቡኬ፤ ዬካፓ ሙኪ ኔ ዒንጋ ባኮ ዒንጌ። 25“ኔ ሞርካሢ ኔና ዎጌና ዓይሢሴም፥ ኔ ዒዛና ዎላ ዎጎ ዎጎ ቤዞ ዓኣዺጾይዳ ዓኣቴ፥ ዑኬና ኔ ሞርካሢና ዎላ ጊኢጌ። ያዺ ማዒባኣታቶ ኔ ሞርካሢ ኔና ዎጎ ዎጋሢም ዓኣሢ ዒንጋንዳኔ፤ ዎጋ ዓሢያ ሃሣ ፖኦሊሳሢም ዒንጋዛ ቱዞ ማኣራ ኔ ቱታንዳኔ። 26ጎኔ ታ ኔም ጋዓኔ፤ ጪጎንጎ ጎዖና ባኮ ጋፒሲ ኔ ጪጉዋዖ ዬካፓ ኬስካዓኬ” ጌዔኔ። 27ዬሱሴ ሃሣ፦ “ ‘ዓኒ ሃሣ ማቾ ማዒባኣ ዓሲና ላሂፖ’ ጌይንቴሢ ዒንሢ ዋይዜኔ። 28ታኣኒ ዒንሢም ጋዓንቴ ‘ላኣሊ ዛጊ ላሃኒ ማሌ ዓሲ ቢያ፥ ዬማና ፔ ዒኖና ዒዞና ላሄያ ማዓኔ’ ጋዓኔ። 29ዬያሮ ኔኤኮ ሚዛቆ ዓኣፓ ኔና ዻቢሻያ ማዔቴ ኔ ጊዳፓ ኬሲ ኬኤሬ፤ ጉቤ ዑፃ ኔኤኮ ባይቁዋ ታሞይዳ ኬኤሪንታስካፓ ዑጾኮ ኔኤኮ ፔቴ ቤሲ ፓጬቶ ኮሺኬ። 30ሚዛቆ ኩጫ ኔና ዻቢሻያ ማዔቴ ኔ ጊዳፓ ቲቂ ኬኤሬ፤ ጉቤ ዑፃ ኔኤኮ ባይቁዋ ታሞይዳ ኬኤሪንታሢዳፓ ዑጾኮ ኔኤኮ ፔቴ ቤሲ ፓጬቴ ኮሺኬ” ጌዔኔ። 31ዬሱሴ ሃሣ፦ “ዬያጉዲ ‘ፔኤኮ ማቾ ዓንጃሢ ቢያ ዒዞ ዓይጎሮ ዓንጄቶዋ ዔርዛ ባኣዚ ፃኣፒ ዒንጎንጎ’ ጌይንቴኔ። 32ታ ጋዓንቴ ዒንሢም ሂዚ ጋዓኔ፦ ሜሌ ዓሲና ዒኢቲሢ ዛላና ማዒባኣንቴ ፔ ማቾ ዓንጃሢ ቢያ ዒዛ ዞኦስካ ኮኦማንዳጉዲ ማሃኔ፤ ዬኖ ዓንጂንቴዞ ዔካሢያ ዒዞና ዞኦስካ ኮኦማያ ማዓኔ” ጌዔኔ። 33ዬካፓ ሓሣ ዬሱሴ፦ “ሓያኮ ቤርታ ሚናኣ ዓሶም ‘ኔኤኒ ፆሲም ጫኣቄ ባኣዚ ኩኩንሤ፤ ኔ ጫኣቄ ባኮ ሃሺፖ’ ጌይንቴሢ ዒንሢ ዋይዜኔ። 34ታኣኒ ጋዓንቴ ዒንሢም ሂዚ ጋዓኔ፦ ፔቴታዖ ጫኣቂፖቴ፤ ጫሪንቺ ዔኤሊ ጫኣቂፖቴ፥ ዓይጎሮ ጌዔቶ ጫሪንጫ ፆሲ ዴዓ ቤዞኬ። 35ሳዓ ዔኤሊ ጫኣቂፖቴ፤ ዓይጎሮ ጌዔቶ ሳዓ ፆሲ ቶኮ ጌሣ ቤዞኬ። ዬሩሳላሜ ካታሞ ዔኤሊያ ጫኣቂፖቴ፤ ዓይጎሮ ጌዔቶ ዬሩሳላሜ ዼኤፖ ካኣታሢኮ ካታሞኬ። 36ኔ ቶኦኮ ጋፓኖ ዔኤሊያ ጫኣቂፖ፤ ዓይጎሮ ጌዔቶ ኔኤኮ ቶኦኮ ጋፓናፓ ፔቴማ ቡኡቂሳኒ ሃሣ ካርሣኒ ኔ ዳንዳዑዋሴ። 37ዬያሮ ዒንሢኮ ጌኤዛ ‘ሂዮ’ ማዔቶ ‘ሂዮ’ ‘ዔይዔ’ ማዔቶ ዔይዔ ማዖንጎ። ዬማፓ ዑሣ ዓኣዼ ጌኤዞማ ፃላሄይዳፓኬ” ጌዔኔ። 38ሃሣ ዬሱሴ፦ “ ‘ዓኣፒ ዛላሮ ዓኣፒ፥ ዓቺ ዛላሮ ዓቺ’ ጌይንቴሢ ዒንሢ ዋይዜኔ። 39ታ ጋዓንቴ ዒንሢም ሂዚ ጋዓኔ፤ ፑርታ ዒንሢም ማዻ ዓሶም ኮሜ ማሂፖቴ፤ ጋዓንቴ ሚዛቆ ጋንጋሮ ባዓሢም ሻውሎ ጋንጋሮ ሺርሺ ቤኤዜ። 40ፔቴ ዓሲ ኔኤኮ ዴማ ማይንቶና ዓፒሎ ዔካኒ ኔና ዎጌና ዓይሢሴቶ ኔ ዑጻ ማይንቴ ዓፒሎ ቃሲ ዔካንዳጉዲ ዒዛም ሃሼ። 41ፔቴ ዓሲ ‘ታኣኮ ባሶ ዔኪ ዻካ ታኣና ዎላ ጎይጾ ዓኣዼ’ ጌዒ ዎልቃዼቶ ዒ ኮዔሢዳፓ ዑሣ ዒዛና ዎላ ዓኣዼ። 42ኔና ሺኢቃሢም ዒንጌ፤ ኔ ጊዳፓ ታልዓኒ ኮዓሢ ላኣጊፖ” ጌዔኔ። 43ዬሱሴ ሃሣ፦ “‘ኔ ላጋሢ ናሽኬ፤ ኔ ሞርካሢ ዒፄ’ ጌይንቴሢ ዒንሢ ዋይዜኔ። 44ታ ዒንሢም ጋዓንቴ ሂዚ ጋዓኔ፦ ዒንሢ ሞርኮ ናሽኩዋቴ፤ ዒፂ ዳካዞንሢና ዒንሢ ሜታሳዞንሢናም ሺኢቁዋቴ። 45ያዼ ዒንሢ ማዼቶ ጫሪንጮይዳ ዓኣ ዒንሢ ዓዳሢኮ ናይ ዒንሢ ማዓንዳኔ። ዒዚ ፑርቶና ኮዦናም ዓቦ ኬሳኔ። ዬያጉዲ ፑርቶ ዓሶና ኮዦ ዓሶናም ዒሮ ዒ ዋርቂሻኔ። 46ዒንሢ፥ ናሽካ ዓሶ ሌሊ ዒንሢ ናሽኬቶ ዓይጎ ማዓንዳይ? ጎሞ ዓሳ ዬያይዱዋዓዳ? 47ዒንሢ ላጎንሢ ሌሊ ዒንሢ ዔኤሌቶ ዓይጎ ባሼ ባኣዚ ዒንሢ ማዼይ? ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሳ ዬያ ማዻያቱዋዓዳ? 48ዒንሢኮ ጫሪንጮ ዓዳሢ ፔቴታዖ ዻቢንቲባኣያ ማዔሢጉዲ ዒንሢያ ዒማዺ ማዑዋቴ” ጌዔኔ።


text: 1ዒንሢ ባኣኮይዳ ዓኣ ዖሎና ዑሮና ዓንካፓ ሙኬያዳይ? ዒንሢ ዒኖይዳ ዖልታ ዒንሢ ሱኡኮይዳፓ ዔቄያቱዋዓዳ? 2ዒንሢ ኮዓ ባኮ ዴንቂፃ ባሻዛ ዒንሢ ዎላ ዖልታኔ፤ ሚርጌና ሱኡካዺ ዴንቆ ባሻዛ ዒንሢ ዎላ ዣላኔ፤ ሃሣ ዎላ ዒንሢ ማርማኔ። ዒንሢ ሺኢጲሢ ሺኢቁዋያ ማዔሢሮ ዒንሢ ኮዓ ባኮ ዒንሢ ዴንቁዋሴ። 3ዒንሢ ሺኢቄቶዋ ሺኢጲጾኮ ማሂፆ ዒንሢ ዴንቁዋኣሢ፦ ዒንሢ ሺኢቄ ባኮ ዒንሢ ዎዛሲሢዳ ፔኤሻኒ ፑርታ ማሊሢና ዒንሢ ሺኢቃሢሮኬ። 4ዒንሢ ሃይ ጉሙርቂፃ ባኣ ዓሳ! ዓጮ ናሽካሢ ፆሲኮ ሞርኬታሢ ዒንሢ ዔሩዋዓዳ? ዬያሮ ዓጮ ናሽካሢ ቢያ ፆሲኮ ሞርኬ ማዓኔ። 5ሃሣ ጊንሣ ጌኤዦ ማፃኣፖይዳ፦ “ፆሲ ዒንሢኮ ዒኖ ጋሮይዳ ጌሤ ዓያና ዒዛም ሌሊ ኑ ማዓንዳጉዲ ሚርጌና ኮዓኔ” ጌይንቴሢ ጉሪዳ? 6ጌኤዦ ማፃኣፖይዳ፦ “ፆሲ ዖቶርቃ ዓሶ ዒፃኔ፤ ሼሌዔ ኮሺ ማዔ ዓሶም ጋዓንቴ ኮሹሞ ዒንጊፆ ዒንጋኔ” ጋዓሢሮ፥ ፆሲ ዒንጋ ኮሹሞ ዒንጊፃ ቢያፓ ባሼኬ። 7ዬያሮ ፆሲም ዓይሢንቲ ዎርቁዋቴ፤ ፃላሄ ጋዓንቴ ዒፂ ማኩዋቴ፤ ዒንሢዳፓኣ ዒዚ ሃካንዳኔ። 8ፆሲ ባንሢ ዑኩዋቴ ፆሲያ ዒንሢ ባንሢ ዑካንዳኔ፤ ዒንሢ ጎሞ ዓሳ! ዒንሢኮ ኩጮ ማስኪ ጌኤሹዋቴ፤ ዒንሢ ሴካ ሃንጋ ጋዓ ዓሳ! ዒኖ ዒንሢኮ ፒዚሱዋቴ። 9ሃሣ ዒናፓ ጎኔና ማሊ ሜታዹዋቴ፤ ዖዩዋቴ፤ ሚኢጫ ዒንሢኮ ዬኤፒ ባንሢ፥ ዎዛ ዒንሢኮ ዖዪሢ ባንሢ ላኣሚንቶንጎ። 10ጎዳሢ ቤርቶይዳ ዒንሢ ቶኦኮ ሂርኪዱዋቴ፤ ዒዚያ ዒንሢ ዼጊዳንዳኔ። 11ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ሴካና ሃንጋና ዎሊ ዾንኪፖቴ፤ ዓሲ ዾንካ ዓሲ ሃሣ ዓሲዳ ኮይሱዋ ጎይሢና ዎጋ ዓሲ ዎጎ ዾንካኔ፤ ዎጎይዳኣ ዎጋኔ፤ ዎጎይዳ ኔኤኒ ዎጋያ ማዔቶ፥ ዎጌ ኔ ዎጋያ ማዓንዳኣፓዓቴም ዎጌ ኔ ኩኩንሣያቱዋሴ። 12ዎጎ ዒንጋሢና ዎጋሢ ፔቴ ፆዛሢ ሌሊኬ፤ ዻቂሻኒያ ባይዛኒያ ዳንዳዓሢ ዒዛ ሌሊኬ፤ ሂዳዖ ዓሲዳ ኮይሱዋ ጎይሢና ዎጋሢ ኔ ዖናዳይ? 13ዒንሢ፦ “ሃኖ ታቴያ ዚሮ ሜሌ ዓጪ ኑ ዓኣዺ ዒኢካ ፔቴ ሌዔ ዴዓንዳኔ፤ ኮርሚያ ዑሣ ዓኣዼ ሚኢሼ ዴንቃንዳኔ” ጋዓ ዓሳ ዒንሢ ኮሺ ዋይዙዋቴ። 14ዓይጎሮ ጌዔቶ ዚሮ ማዓንዳ ባኮ ዒንሢ ዔሩዋሴ፤ ዒንሢኮ ሼምፓሢ ፔቴና ጴዻዖ ባይቃ ሱኡሌ ጉዴያኬ። 15ባሼ ዒንሢ ጋዓንዳያ ኮይሳሢ፦ “ፆሲ ጌዔቶ ሃሣ ሼምፓሢ ኑኡኮ ዓኣያ ማዔቶ ሃያንታ ዬያንታ ኑ ማዻንዳኔ” ጌይሢኬ። 16ዒንሢ ጋዓንቴ ዬያ ጎዖንዶሢ ሃሺ ዒንሢኮ ዓኣ ባኮና ሄርሺንታኔ፤ ዬያ ጉዴ ሄርሺንታ ቢያ ፑርታኬ። 17ዓካሪ ኮሺ ባኣዚ ማዺሢ ዔራያታዖ ማዹዋ ዓሢኮ፥ ማዹዋዖ ሃሺፃ ጎሜ ማዓኔ።


text:
ኣብ ኤርትራ 10 ሽሕ ፖለቲካዊ እሱራት ኣለው ይብል ሓደ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት
መንግስቲ ኤርትራ ግን እቶም ኽስታት መርትዖ ዘይብሎም ክብል ነፂጉዎ`ሎ
Amnesty International Logo
ኣብ ኤርትራ ኣሽሓት ፖለቲካዊ እሱራት ብዘይፍርዲ ብዘስካሕክሕ ኩንታት ተኣሲሮም ይርከቡ ክብል Amnesty Internationla ዝተብሃለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣፍሊጡ።ኤርትራ መበል 20 ዓመት ነፃነታ ንምኽባር ኣብ እትዳለወሉ ዘላ መንግስቲ ለውጢ ንኽገብር ኣምነስቲ ፀዊዑ’ሎ።መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ብወገኑ ንቶም ዘይተኣደቡ ዝበሎም ኽስታት ነፂጉዎ’ሎ።
ኣብ ለንደን ዝመደብሩ ጉጅለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ሎማዕንቲ ሓሙስ ኣብዘውፅኦ መግለፂ መንግስቲ ኤርትራ እታ ሃገር ነፃ ካብእትወፅእ ካብ 1993 ኣ/ፈ ጀሚሩ እንተወሓደ ን10 ሽሕ ፖለቲካዊ እሱራት ኣሲሩ ይርከብ ይብል።
እቶም እሱራት ፓለቲካዊ ተቓወምቲ፣ካብታ ሃገር ክሃድሙ ዝፍትኑ ከምኡ’ውን ጋዜጠኛታትን ብመንግስቲ ካብ ዝተፈቐዱ ሃይማኖታት ወፃኢ ዝኣምኑን ይርከቡዎም።
ኣብ ኣምነስቲ ኡንተርናሽናል ንጉዳይ ኤርትራ ዝከታተላ ክለይር በስተን እቶም እሱራት ኣብ ምሉእ እታ ሃገር ኣብ ዝርከቡ ሕቡኣት ኣብያተ ማእሰርቲ ተታሒዞም ከምዝርከቡን ንስቅያትን ንካልኦት መግሃስትን ከምዝሳጥሑ ሓቢረን።
ብዙሓት እሱራት ትሕቲ መሬት ኣብዝርከቡ ኣብያተ ማእሰርትን ኣብ ናይ ኣቑሑት መትሓዚ ኮንተይነራትን ተኣሲሮም ከምዝርከቡ ብምግላፅ ‘’ንመቕፃዕቲ፣ንምርመራን ብኣስገዳድ ንኽኣምኑ ብምግባርን ሓዊሱ ስቅያትን ካልኦት ዘስካሕክሑ መግሃስትን ይበፅሖም ከምዘለው ተኣሲሮም ዝነበሩ ሰባት ገሊፆምልና እዮም።’’ብመንግስቲ ኣፍልጦ ዘይረኸቡ ሃይማኖታት ዝስዕቡ ሰባት መስቀይቲ ከምዝበፅሖምን ሃይማኖቶም ብሓይሊ ንኽልውጡ ከምዝግደዱን’ውን ተነጊሩና እዩ ኡለን ብምውሳኽ።
ኣምነስቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ሰለዘይንቀሳቐስ ዝበዝሕ ፀብፃቡ ካብ ስደተኛታት፣እሱራት ካብ ዝነብሩ ሰባትን ካብ ስድርኦምን ብዝረኽቦ ሓበሬታ እዩ ተመስሪቱ።
ዶብ ኣልቦ ጋዜጠኛታት ዝተብሃለ ጉጅለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ብዘውፅኦ መግለፂ ኤርትራ ብነፃነት ፕሬስ ኣብ መወዳእታ ሰሪዑዋ ይርከብ።ሓበሬታ ንምርካብ’ውን ኣፀጋሚ እዩ።
ነቲ መንግስቲ ዘጋጠሞ ሓደ ፍሉይ ብድሆ ናይ ወታደራት ጉጅለ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጥሪ ንምንስቴር ሓበሬታ ኤርትራ ንሓፂር እዋን ተቖፃፂሮም ፖለቲካዊ እሱራት ንኽፍትሑ ምሕታቶም እዩ።
ኣብቲ ኣጋጣሚ ክንደይ ሰባት ከምዝተሳተፉ ዋላ ንፁር እንተዘይኮነ’ውን ድሕሪ እቲ ኣጋጣሚ መንግስቲ ንብርክት ዝበሉ ሰባት ከምዝኣሰረ ክሌይር በስተን ሓቢረን።
ገለ ላዕለዎት ኣባላት ሰበስልጣን መንግስቲ ዝርከቡዎም ብውሕዱ 187 ሰባት ተኣሲሮም ዝብል እምነት ከምዘለዎ በስተን ብምውሳኽ ሓቢረን።
መንግስቲ ኤርትራ ንኹሎም ናይ ሕልና እሱራት ንኽፈትሕ፣ገበን ኣብ ልዕሊ ዝፈፀሙ ኽሲ ንኽምስርትን መስቀይቲ ጠጠው ንኸብሎን ኣምነስቲ ፀዊዑ’ሎ።
ኤርትራ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ንዘቕረቦም ዘይትኣደቡ ኽስታት ብንፁር ትነፅጎ ክብል መንግስቲ ኤርትራ መገልፂ ኣውፂኡ።
ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኤርትራ ሎማዕንቲ ኣብዝወፅኦ ምግለፂ እቶም ዝቐረቡ ጠቐነታት ኣብ ዝእመን መርትዖ ከይኮነስ ኣብ ናይ ባዕሉ ናይ ኣምነስቲ ግምትን ሓሳብን ተመስሪቱ ዝቐረቡ እዮም ይብል።
ናይ ዓሌታትን ባህላውን ጉጅለታት፣ደቂ ኣንስትዮ፣ናይ መናእሰይ፣ህፃውንቲ፣ናይ ኣካለ ስንኩላ ብሓልፈሻ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ሰብኣዊ መሰላቲ ክሕለወሉ መንግስትን ህዝብን ኤርትራ ቀዳምነት ሂቦም ዝሰርሕሉ ኮይኑ ክቕፅል እዩ ይብል እቲ መግለፂ።
ኤርትራዊያን ይብል እቲ መግለፂ ብምቕፃል ኣብታ መንእሰይ ሃገር ክብሪ ዘለዎን ዝበልፀገን መነባብርኦም ንምውሓስ ብዙሕ ከምዝተርፎም ነጋሪ ከየድልዮም ኣቐዲሞም ዝፈልጡ እዮም ይብል።
AI-Eritrea


text: 1ቢያ ዎዴ ዎሊኮ ጌርሲ ሃሣ ጌሮጉዲ ዎሊ ናሽኩዋቴ፤ 2ሾኦቺ፡ ሾኦቺንሢ ዔኪሢ ዋሊፖቴ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ዬያጉዲ ሾኦቺ ሾኦቺንሣ ዓሳ ዔሩዋዖ ፆሲ ኪኢታንቾ ሾኦቺንሢ ዔኬኔ። 3ቱዞ ማኣራ ቱቴ ዓሶና ዎላ ዒንሢያ ቱቴ ዓሲ ማዒ ዔያቶም ማሉዋቴ፤ ሃሣ ዔያቶና ዎላ ሜታዻያ ማዒ ሜታሢዳ ዓኣ ዓሶም ማሉዋቴ። 4ላኣሊ ዔኪ ዎላ ናንጎ ናንጎ ቢያሢ ቦንቻያ ማዖንጎ፤ ዓኒና ማቾና ዎሊ ጉሙርቁዋያ ማዒ፥ ዎሊ ዔኪ ናንጎ ናንጎ ዒኢሶፓ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ፆሲ፡ ዞኦስካ ኮኦማ ፑርቶ ሱኡኮና ዓኣ ዓሶና ዓኒ ሃሣ ማቾ ማዒባኣ ዓሶና ላሃ ዓሶ ፑርታና ዎጋንዳሢሮኬ። 5ሚኢሼ ፔቶ ናሽኪሢ ሃሹዋቴ፤ ዒንሢኮ ዓኣ ባኮና ዎዛዺ ናንጉዋቴ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ፆሲ፡- “ማሊ ታ ኔና ኬኤራዓኬ፤ ሃሻዓኬ” ጌዔኔ። 6ዬያሮ ጉሙርቂ፡- “ጎዳ ታና ማኣዳሢኬ፥ ታ ዒጊጫዓ፤ ዓሲ ታና ዓይጎ ዎኦታንዳይ?” ኑ ጋዓኔ። 7ቤርታ ዒንሢም ፆሲ ቃኣሎ ኬኤዜ፥ ዓርና ማዔ ዓሶ ዋሊፖቴ፤ ዔያቶኮ ናንጎና ዔያታ ማዼ ማዾኮ ዓኣፖ ጶቂሢ ሃሣ ዔያታ ጉሙርቄ ጎይጾ ጉሙርቁዋቴ። 8ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዚጊኖዋ ሃኖዋ ሃጋ ናንጊና ዓኣ ጎይፆማኬ፤ ላኣሚንቱዋሴ። 9ዱማ ዱማ ዔርቲባኣ ዔርዞ ዔርዚሢና ዲዒንቲ ዔውቲፖቴ፤ ዒና ኑኡኮ ሙኡዚ ዳምቤ ካፒሢናቱዋንቴ ፆሲ ኮሹሞና ዒንጌ ዒንጊጾና ዶዴቴ ቃራኬ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ዬያ ሙዖ ዳምቦ ካፔ ዓሶ ዬይ ዓይጎዋ ማኣዲባኣሢሮኬ። 10ኑኡኮ ፆሲም ዒንጎ ባኮ ዒንጎ ቤሲ ዓኣኔ፤ ጋዓንቴ ዓፒሎና ማዦና ማኣሮኮ ጋሮይዳ ማዻ ቄኤሳ፡ ዬኖ ፆሲም ዒንጎ ቤዞይዳ ዓኣ ሙዖ ዔኪ ሙዓንዳጉዲ ዓይሢንቲባኣሴ። 11ዓይሁዶ ዓሶ ቄኤሶኮ ዑጻሢ ጎሜ ጌኤሻ፥ ቆልሞ ሱጉፆ ዔኪ ፆሲም ዑሣ ዓኣዼ ዱማዼ ቤዜሎ ጌላኔ፤ ቆልሞኮ ዓሽካ ጋዓንቴ ጉርዶ ዙላ ኬሲ ሚቺንታኔ። 12ዬያጉዲ ዬሱሴ ዴሮኮ ፔ ሱጉፆና ጎሞ ጌኤሻኒ ካታሞኮ ዙላ ሓይቦ ሜታሢ ዔኬኔ። 13ዬያሮ ኑኡኒ ጉርዳፓ ዙሎ ኬስኪ፥ ዒዛ ባንሢ ዴንዶም፤ ዒዛና ዎላ ቦሂንቲ፥ ቦሂንቲጾ ኑዋ ዔካያ ማዖም። 14ዓይጎሮ ጌዔቴ ኑ ሃጊ ሙካ ካታሞ ካፓኣፓዓቴም ሓይካ ሳዓ ባይቁዋዖ ዶዲ ናንጋ ካታማ ኑኡኮ ባኣሴ። 15ዓካሪ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ጋላታ ፆሲም ዒንጎ ባኣዚ ማሂ ቢያ ዎዴ ኑ ዒዛም ዒንጎም፤ ዬይያ ዒዛ ሱንፆ ዛሎ ኑ ዻንጎና ኑ ማርካዻ ጋላቶኬ። 16ሃሣ ኮሺ ባኣዚ ማዺሢና ዒንሢኮ ዓኣ ባኮ ሜሌ ዓሶም ጊሽኪ ዒንጊሢ ዋሊፖቴ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ፆሲ ዎዛሳ ዒንጊጻ ዬያጉዴ ዒንጊፆ ማዔርሢሮኬ። 17ዒንሢኮ ዓርኖ ማዔ ዓሶም ዓይሢንቲ፥ ዔያቶም ዎርቃያ ማዑዋቴ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ዔያታ ማዻ ማዾ ዛሎ ሚርጌና ዔያታ ዖኦጪንታንዳያ ማዔሢሮ ዒንሢ ሼምፖ ዛሎ ቢያ ዎዴ ዔያታ ዶዲ ማዻኔ፤ ዒንሢ ዔያቶም ዓይሢንታያ ማዔቴ ዔያታ ፔኤኮ ማዾ ዎዛና ማዻንዳኔ። ያዺ ማዒባኣያታቴ ማዻ ዔያቶኮ ዖዪሢና ማዓንዳኔ፤ ዬይ ዒንሢም ጊኢጋዓኬ። 18ኑም ሺኢቁዋቴ፤ ቢያ ጎይሢና ኮሺ ናንጊ ናንጋኒ ኮዓ፥ ጌኤሺ ማሊሢ ኑኡኮ ዓኣሢ ኑ ዔራኔ። 19ባሼ ዶዲ ዒንሢ ሺኢቃንዳጉዲ ታ ጋዓሢ ዑኬና ዒንሢ ኮይላ ታ ማዒ ሙካንዳጉዲኬ። 20ናንጊና ናንጎ ጫኣቁሞ ሱጉፆና ማራቶኮ ዼኤፒ ሄንቃያ ማዔ ኑ ጎዳሢ ዬሱሴ ሓይባፓ ዔቂሴ ኮሹሞኮ ፆዛሢ፥ 21ዒዛ ማሊፆ ኩንሣያ ዒንሢ ማዓንዳጉዲ ኮሺ ባኣዚ ማዻያ ዒንሢ ማሆንጎ፤ ሃሣ ዒዛ ዎዛሳ ባኣዚ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ዒ ኑ ጊዳ ማዾንጎ፤ ዬሱስ ኪሪስቶሴም ናንጊና ቦንቾ ማዖንጎ፤ ዓኣሜን። 22ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ሃይ ታ ዒንሢም ፃኣፔ ኪኢታ ዻካ ማዔሢሮ ሓያ ታኣኮ ዞሮ ሃይሶ ጊቢ ዳንዳዒ ዒንሢ ዔካንዳጉዲ ታ ዒንሢ ሺኢቃኔ። 23ኑ ዒሻሢ፥ ፂሞቴዎሴ ቱዞ ማኣራፓ ቡሊንቴሢ ዒንሢ ዔራንዳጉዲ ታ ኮዓኔ፤ ሃሢ ዑኬና ዒ ሃይካ ሙኬቶ ዒዛና ዎላ ሙኪ ታ ዒንሢ ዛጋንዳኔ። 24ዒንሢኮ ዓርኖና ፆሲም ዱማዼ ዓሶናም ቢያ “ኮሺዳ?” ጋዓኔ፥ ጎዑዋቴ። ዒፃሊያ ዓጮይዳፓ ሙኪ፥ ታኣና ዎላ ዓኣ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሳ “ኮሺዳ?” ዒንሢ ጋዓኔ። 25ፆሲኮ ኮሹሞ ዒንጊፃ ዒንሢ ቢያሢና ዎላ ማዖንጎ።


text: 1ዬያሮ ሓይካፓ ሴካ “ዒንሢ ባንሢ ኑ ሙካንዳኔ” ጌዒ ጌዒ ዴዓኒ ኑ ዳንዳዒባኣሢሮ ዓቴናይዳ ኑኡሮ ሌሊ ኑ ፓቂንቲ ዓታንዳያ ኮይሳሢ ኑም ዔርቴኔ። 2ኑኡኮ ዒሻሢ ሃሣ ኪሪስቶሴኮ ኮዦ ሓይሶ ኬኤዚፆና ኑኡና ዎላ ፆሲም ማዻያ ማዔ፥ ፂሞቴዎሴ ኑ ዒንሢ ኮይላ ዳኬኔ፤ ኑ ዬያይዴሢ ዒንሢ ዒ ዶዲሻንዳጉዲና ፆሲ ጉሙርቂፆና ዒንሢ ዶዳንዳጉዲ ዞሮም ጌይኬ። 3ዬይያ ዒንሢ ሄሌ ሜታሢና ዒንሢ ፆሲ ጉሙርቂፆ ሃሹዋጉዲ ማሃንዳኔ፤ ዬይ ሜታሢ ኑም ዒንጎና ባኣዚ ማዔሢ ዒንሢ ዔራኔ። 4ቤርታ ዒንሢና ዎላ ኑ ዓኣ ዎዶና ሜታ ኑና ሄላንዳሢ ኑ ዒንሢም ኬኤዛኔ፤ ዒንሢ ዔራሢጉዲ ዬይ ሜታ ኑና ሄሌኔ። 5ዬያሮ ሃይፓ ሴካ “ዒንሢ ኮይላ ሙካንዳኔ’’ ጌዒ ጌዒ ዴዓኒ ታ ዳንዳዒባኣሢሮ ታኣኒ ዒንሢኮ ፆሲና ዓኣ ጉሙርቂፆ ዔራኒ፥ ፂሞቴዎሴ ዒንሢ ኮይላ ዳኬኔ፤ ዒዛ ታ ዳኬሢ ዻቢሻኒ ጌሻሢ ዒንሢ ጌሼያ ናንዳኔ ሓሣ ማዻኣ ኑኡኮ ጉሪ ዓቴያ ናንዳኔ ጌይ ታ ሂርጌሢሮኬ። 6ሓሢ ጋዓንቴ ፂሞቴዎሴ ዒንሢ ኮራፓ ሙኪ ዒንሢኮ ፆሲ ጉሙርቂፆና ናሹሞና ዛሎ ዎዛሳ ሓይሴ ኑም ኬኤዜኔ፤ ባሼና ዒንሢ ቢያ ዎዴ ኑ ዛሎ ሚርጌና ማላያ ሃሣ ኑኡኒ ዒንሢ ዛጋኒ ጶቂሣሢጉዲ ዒንሢያ ኑና ዛጋኒ ጶቂሣያታሢ ዒ ኑም ኬኤዜኔ። 7ዬያሮ ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ዎዚ ኑኡኒ ሃሢ ዓኣሢ ዋኣዪሢና ሜቶናይዳ ማዔቴያ ዒንሢኮ ፆሲ ጉሙርቂፆ ዋይዚ ሃሢ ኑ ዶዴኔ። 8ዒንሢኮ ጎዳ ዬሱሴና ዶዲ ናንጊፃ ኑ ሃውሺ ናንጋንዳጉዲ ማሄኔ። 9ዓካሪ፡ ዒንሢ ዛሎና ኑ ፆሲ ቤርታ ዴንቄ ዎዞሮ ዒዛ ኑ ዎዚ ጌይ ጋላቶንዶይ? 10ዋንቴና ሮኦሪና ዶዲ ኑ ሺኢቃሢ ዒንሢ ዛጋኒና ፆሲ ጉሙርቂፆ ዛሎና ዒንሢም ፓጬ ባኮ ኩንሣኒ ኑ ዳንዳዓንዳጉዲኬ። 11ሓሢያ፡ ኑኡኮ ዓዳሢ ማዔ፥ ፆዛሢና ኑ ጎዳሢ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴና ኑ ዒንሢ ባንሢ ሙካንዳጉዲ ጎይፆ ኑም ጊኢጊሾንጎ። 12ኑኡኒ ዒንሢ ናሽካሢጉዲ ዒንሢኮ ዎሊና ዓኣ ናሹሞና ሜሌ ዓሶ ዒንሢ ናሽካ ናሹሞ ጎዳ ዒንሢም ቃሲ ሚርጊሾንጎ። 13ኑ ጎዳሢ ዬሱሴ፡ ፆሲም ዱማዼዞንሢና ዎላ ሙካኣና ኑኡኮ ዓዳሢ ማዔ፥ ፆዛሢ ቤርታ ቦሂሳ ባኣዚ ባኣያና ፆሲም ዱማዼያ ዒንሢ ማዓንዳጉዲ ፆሲ ዒንሢኮ ዒኖ ዶዲሾንጎ።


text: 1ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ኑኡኮ ዓዶንሢ ሻኣራ ዑጻ ሺቤም ዔያታ ዓኣዼሢና ዞቄ ባዞና ዔያታ ፒንቄሢ ታ ዒንሢም ጶቂሣኒ ኮዓኔ። 2ዔያታ ሙሴና ዎላ ፔቴ ማዓኒ ዬያ ሻኣሮና ባዞ ዋኣፆናይዳ ማስቴኔ። 3ዔያታ ቢያሢ ፔቴ ዓያና ሙኡዚ ሙዔኔ። 4ቢያሢ ሃሣ ፔቴ ዓያና ዑሺ ዑሽኬኔ፤ ዬይ ዔያታ ዑሽኬሢ፡- ዔያቶና ዎላ ዓኣዻ ዓያኖ ላላሢዳፓኬ፤ ዬይ ላላሢ ፔ ቶኦኪና ኪሪስቶሴኬ። 5ያዺ ማዔቴያ ፆሲ ዔያቶኮ ሚርጌሢና ዎዛዺባኣሢሮ ሌዛ ዔያቶኮ ዓሲ ናንጉዋ ዳውሎይዳ ኬኤሪንቲ ዓቴኔ። 6ዔያታ ፑርታ ባኣዚ ሱኡካዼሢጉዲ ኑኡኒያ ፑርታ ባኣዚ ሱኡካዹዋጉዲ ዬይ ኑም “ዒንሢና ዔሩዋቴ” ጋዓ ላቲሢ ኮኦኪንሢ ማዔኔ። 7“ዓሳ ሙዒ፥ ዑሽካኒ ዴዔኔ፤ ኮርጋኒያ ዔቄኔ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴሢጉዲ ሃሣ ዔያታ ሜሌ ካኣሽኮ ባኣዚ ካኣሽኬ ጎይፆ ዒንሢያ ዔያቶጉዲ ሜሌ ካኣሽኮ ባኣዚ ካኣሽኪፖቴ። 8ዔያቶይዳፓ ፔቴ ፔቴ ዓሳ ማቾ ሃሣ ዓኒ ማዒባኣያና ላሂ፥ ጎሜ ማዼሢጉዲ ኑኡኒያ ዓኒ ሃሣ ማቾ ማዒባኣያና ላሂባኣቴ ኮሺኬ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ዔያታ ዬያ ማዼሢሮ ዔያቶይዳፓ ላማታሚ ሃይሦ ሺያ ዓሲ ፔቴ ኬሊና ሃይቄኔ። 9ሃሣ ዔያቶኮ ፔቴ ፔቴ ዓሳ ጎዳ “ዒ ዎይታቴያ ኑ ዛጎም” ጌዒ ሾኦዦና ዻይንቲ ሃይቄሢጉዲ ኑኡኒያ ያዺ ማዺባኣቴ ኮሺኬ። 10ዔያቶይዳፓ ፔቴ ፔቴ ዓሳ ዾንኪ፥ ጉንዱሜም ፆሲ ዳኬ ዎዻ ኪኢታንቻሢ ዔያቶ ዎዺ ባይዜሢጉዲ ዒንሢያ ያዺ ማዒባኣቴ ቃራኬ። 11ዬይ ቢያ ባካ ዔያቶ ሄሌሢ ኑም ኮኦኪንሢ ማዓንዳጉዲኬ፤ ሃሣ ፃኣፒንቴሢያ ዎዶኮ ጋፒንፆይዳ ዓኣ፥ ኑም “ዒንሢና ዔሩዋቴ” ጋዓ ላቲሢምኬ። 12ዬያሮ “ጉሙርቂፆና ታ ዶዲ ዓኣኔ” ጋዓሢ ሎኦሙዋጉዲ ፔና ኮሺ ዔሮንጎ። 13ዓሲ ሜሌይዳ ሄሊባኣ፥ ፆሲ ዛጋኒ ዳካ ሜታ ዒንሢ ሄሊባኣሴ፤ ፆሲ ጉሙርቂንታያታሢሮ ዒንሢ ዳንዳዓንዳሢኮ ዑሣ ዓኣዼ ዒንሢ ሜታዻንዳጉዲ ዒ ኮዑዋሴ፤ ዒንሢም ሜታሢ ዒንጊ ዒንሢ ዛጎ ዎዶና ዳንዳዓንዳጉዲ ዎልቄ ዒንጊ፥ ዒንሢ ኬስካንዳ ጎይሢያ ዒንሢም ዒ ጊኢጊሻኔ። 14ዓካሪ ዒጊኖንሢዮቴ! ሜሌ ካኣሽኮ ባኮ ካኣሽኪፖቴ። 15ዬያ ታ ዒንሢም ጋዓሢ ዒንሢ ዔራ ዓሲ ማዔሢሮኬ፤ ሂንዳ ታ ኬኤዛ ባኮ ዒንሢ ዒንሢሮ ዎጉዋቴ። 16ፆሲ ሺኢቂ ኑኡኒ ዑሽካ ባካ ኪሪስቶሴ ሱጉፆና ፔቱሞ ዓኣያቱዋዓዳ? ሃሣ ኑኡኒ ዎላ ዔካ ካፃ ኪሪስቶሴና ዎላ ፔቴቱዋዓዳ? 17ኑ ሙዓሢ ፔቴ ካሣ ሌሊታሢሮ ዎዚ ኑ ሚርጌታቴያ ፔቴ ዑሢኬ። 18ሂንዳ ዒስራዔሌ ዴራ ማዼ ባኮ ማሉዋቴ፤ ፆሲም ዒንጎና ባኮ ሙዓዞንሢና ሹጮና ኮሾና ዒንጎ ቤዞናኮ ፔቱሞ ባኣዓዳ? 19ሂዳዖ ሜሌ ካኣሽኮ ባኮም ሹኪንቴ ቆልሞ ዓሽኮና ሃሣ ካኣሽኮ ባካኣ ዔኤቢኬ ታ ጋዓኔ ጌይሢዳ? 20ያዺቱዋሴ፤ ፆሲ ዔሩዋ ዓሳ ቆልሞ ሹካሢ ፆሲምቱዋንቴ ፑርቶ ዓያኖምኬ፤ ዬያሮ ዒንሢ ፑርቶ ዓያኖና ዎላ ፔቴ ማዓንዳጉዲ ታ ኮዑዋሴ። 21ጎዳ ባኮ ዑሽኪ ዑሽኪ ሃሣ ፑርቶ ዓያኖ ባኮዋ ዒንሢ ዑሽካኒ ዳንዳዑዋሴ፤ ዬያጉዲ ሃሣ ጎዳ ባኮ ሙዒ ሙዒ ፑርቶ ዓያኖ ባኮዋ ዒንሢ ሙዓኒ ዳንዳዑዋሴ። 22ዓካሪ ኑኡኒ ፆሲ ባኮ ሃሺፆና ዒዛ ዻጋሶንዶ? ኑ ዒዛይዳፓ ባሼ ዶዲኬ ጌይሢዳ? 23“ቢያ ባኣዚ ማዻንዳጉዲ ዓይሢንቴያኬ” ጋዓንቴ ቢያ ባካ ማኣዳያቱዋሴ፤ “ቢያ ባካ ማዻንዳጉዲ ዓይሢንቴያኬ” ጋዓንቴ ቢያ ባካ ኮሻያቱዋሴ። 24ፔቴ ፔቴሢ ሜሌሢም ማዓ ባኮዋ ማላንዳኣፓዓቴም ፔም ማዓ ባኣዚ ሌሊ ዛጎፓ። 25ዒኔና ማሊ ሂርጉዋዖ፥ ቦኦኮይዳ ሻንቺንታ ዓሽኮ ዚት ጋዓዖ ሙዑዋቴ፤ 26ዓይጎሮ ጌዔቴ፦ “ሳዖና ጋሮይዳ ዓኣ ባካ ቢያ ፆሲሮ ማዔሢሮኬ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴኔ። 27ኪሪስቶሴ ጉሙርቁዋ ዓሲ ሙኡዚ ሙዖም ዒንሢ ዔኤሌያ ማዔም ዒንሢ ዓኣዻኒ ኮዔቴ ዒኔና ማሊ ሂርጉዋዖ ዚት ጌይ ዒንሢም ዒንጊንቴ ዓይጎ ሙኡዚታቴያ ቢያ ሙዑዋቴ። 28ጋዓንቴ ፔቴ ዓሲ፦ “ሃይ ዓሽካ ሜሌ ካኣሽኮ ባኣዚም ሹኪንቴያኬ” ዒንሢም ጌዔቴ፥ ዬያ ኬኤዜ ዓሢና ዒንሢ ማሊፆናሮ ጌዒ ዬያ ሙዒፖቴ። 29ማሊፆ ታ ጌዔሢ ዓሢ ማሊፆሮ ጌይሢ ማዓንዳኣፓዓቴም ዒንሢሲቱዋሴ፤ ዓካሪ ሜሌ ዓሲ ማሊሢ ዛላ ጌዒ ዎይቲ ታና ላኣጊንታይ? 30ታኣኒ ፆሲ ጋላቲ ጋላቲ ሙዔቴ ፆሲ ታ ጋላቲ ሙዔ ባኮና ዎይቲ ታ “ዻቤኔ” ጌይንታይ? 31ዓካሪ ሙዓቶዋ፥ ዑሽካቶዋ ዓይጎ ባኣዚያ ማዻቴ ቢያ ባኣዚ ፆሲ ቦንቾም ማዹዋቴ። 32ዓይሁዶ ዓሶም ማዔቴያ ዓይሁዶ ማዒባኣ፥ ጊሪኮ ዓሶም ሃሣ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሶማኣ ዹቆ ማዒፖቴ። 33ታኣኒ ቢያሢ ዻቃንዳጉዲ ሜሌ ዓሶም ኮይሳ ባኮ ማዓንዳኣፓዓቴም ታኣም ኮይሳ ባኮ ኮውዋዖ ቢያ ዓሲ፥ ቢያ ባኣዚና ታ ዎዛሳሢጉዲ ዒንሢያ ዬያይዱዋቴ።


text:
...ጐይታ ግን ሓያል ኣምላኽ ብምዃኑ መቓብር ክፈቱለይ መጋንዝ ፍትሑለይ ከይበለ ንሓይሊ ሞት ኣሰኒፉ ተንሥአ፡ ንስሙ ምስጋና ይኹን። ሓለውቲ መቓብር ንርእሶም ከም ኣብድንቲ ኮኑ። እዚ ኸኣ ናይ ዳዊት ትንቢት “ሽዑ እግዚኣብሔር ከምቲ ካብ ድቃሱ ዝትንሥእ ሰብ ተንሥአ፡ ከምቲ ነቢት ሰትዩ ዝጭድር ጅግና ኮይኑ ተንሥአ፡ ንጸላእቱ ሃዲሞም ንድሕሪት ክሣዕ ዝምለሱ ሰዓሮም” ዝበሎ ክዉን ገበሮ። “ይትነሣእ እግዚኣብሔር ወይዘረዉ ጸሩ” ማለት “ኣምላኽ ይተንሥእ፡ ጸላእቱ ፋሕ ይበሉ፡ እቶም ዝጸልእዎ ኸኣ ካብ ገጹ ይህደሙ።” መዝ.78፡65, መዝ.68፡1. ዝተባህለ ኩሉ ተፈጸመ... Read More....
ነፍሰይ ንእግዚኣብሔር ተዕብዮ። ሉቃስ 1፡46
ልዑል እግዚኣብሔር ንወድ ሰብ ብመልክዑን ብምስሉን ክፈጥሮ ከሎ፡ ከመስግኖ ክውድሶ ክእዘዞ ከፍቅሮ መወዳእትኡ ድማ መንግሥቱ ከውርሶ ኢዩ። ስለ ዝኾነ ድማ እቶም ንዘለዓለም ብጽቡቕ ክዝከሩን ክለዓሉን ዝነብሩ ኣቦታት፡ ነቢያት ኮኑ ሓዋርያት፡ ጻድቃን ኮኑ ሰማዕታት፡ ተፈጥሮኦም ሓሊዮም፡ ብምስጋና፡ ብውዳሴ፡ ብመስዋዕቲ፡ ብቕኑዕ ኣምልኾ፡ ንእግዚኣብሔር ኣስሚሮሞ ኢዮም። ባህ ስለ ዘበልዎ ድማ ከምቲ ሓዋርያ ጳውሎስ “ዓይኒ ዘይረኣዮ፡ እዝኒ ዘይሰምዖ፡ ልቢ ሰብ ዘይሓለኖ፡ ኣምላኽ ነቶም ዜፍቅርዎ ኣዳልዩሎም ኣሎ።” ዝበሎ 1ቆሮ.2፡9 ኩሉ መንገዶም ኣምላኽ ዝሕጐሰሉ ጥራሕ ስለ ዝኾነ ንዘለዓለም ክሕጐሱ ይነብሩ ኣለዉ። ካብዞም ሕጉ ሓሊዮም ዝኸዱ ኣበው ዝተረኽበትን ዝተወልደትን ድማ ፍልይ ዝበለት ኣደ “እሞሙ ለኵሎሙ ሕያዋን Read more...
ልደት ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ከምቲ ኪውለድ ከሎ፡ መልኣኽ ንጓሶት “እነሆ ንኹሉ ሕዝቢ ዝኸውን ዓቢይ ሓጎስ አበሥረኩም ኣሎኹ’ሞ ኣይትፍርሁ እናበለ ዘበሠሮም ንሓደ ንኽልተ ዘይኮነስ ንኹሉ ዓለም ዝኸውን ሓጎስን ፍሥሓን ኢዩ። ቅድሚ ልደት ጐይታ ኩሉ ዓለም በታ ናይ ኣቦና ኣዳም ስሕተት ኣብ ግዝኣት ጸላኢ ክጸንሕ ከሎ፡ ጐይታ ምስ ተወልደ ግን፡ ብርሃን ፀሓይ ክቕልቀል ከሎ ጸልማት ከም ዝሃድም፡ ሥልጣን ጸልማት ርሒቑ ግዝኣት ሰይጣን ዓነውነው ኢሉ ፈረሰን ረሓቐን።“ነቶም ሕልቅነትን ሥልጣናትን ኣጽዋሮም ገፊፉ ብመስቀሉ ምስ ሰዓሮም ኣብ ቅድሚ ሕዝቢ ኣሕፈሮም” ይብል ቈላስይስ 2፡15። እዚ ልደት’ዚ Read More....
እዚ ቃል’ዚ እግዚኣብሔር ኣብ፡ ቅዱስ ፍቓዱ ኰይኑ ነቲ ሓደ ወዱ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ክውለድ፡ ሥጋ ክለብስ ምስ ፈቐደ፡ ንመልኣኹ ልኢኹ ምስ ኣበሠራ፡ ንሳ ድማ እግዚኣብሔር ዝሃባ ጸጋን ክብርን ርእያ ኣቐዲማ ንፈጣሪኣ ከተመስግን ከላ፡- “ነፍሰይ ንእግዚኣብሔር ተዕብዮ፡ መንፈሰይ ከኣ ብኣምላኸይ በቲ መድሓንየይ ባህ ይብሎ።...” ኢላ ኣመስገነት እሞ ከምቲ መልኣኽ “ኣቲ ምልእተ ጸጋ ሰላም ንዓኺ ይኹን፡ ካብ እግዚኣብሔር ጸጋ ረኺብኪ ኢኺ'ሞ ባህ ይበልኪ ዝበላ፡ መንፈስ ቅዱስ ናብኣ ወሪዱ፡ ሓይሊ ልዑል ኣጽሊሉ፡ እቲ ካብኣ ዝውለድ ቅዱስ ወዲ ኣምላኽ ከኣ ካብ ሥጋኣ ሥጋ፡ ካብ ነብሳ ነብሲ ወሲዱ ምስ ተወሃደ፡ እቲ ኩሉ መጻኢ ነገራት ተገሊጹላ፡ “እነሆ ካብ ሕጂ ኩሎም ወለዶ ብፅዕቲ ኪብሉኒ ኢዮም” ኢላ ተነበየት።Read More....
ነቢይ ኢሳይያስ መንፈስ ቅዱስ ብዝገለጸሉ ብዛዕባ ልደት ጐይታ ብዙሕ ግሉጽን ብሩህን ትንቢታት ተነብዩ ኢዩ። ንሱ ድማ ጐይታ ዓለም ክርስቶስ ናይ ብሓቂ ብርሃን ከም ዝኾነ ተራእይዎ፡ “እቲ ኣብ ጸልማት ዝነብር ሕዝቢ ዓቢይ ብርሃን ረኣየ፡ ነቶም ኣብ ጸልማት ምድሪ ሞት ዝነብሩ ድማ ብርሃን ወፀሎም።” ኢሳ.9፡2 ክብል ነቶም ኣብ ተስፋ ምቝራጽ ኣብ ክሕደትን ሓጢኣትን ዝነብሩ ንዝነበሩ ሕዝቢRead more .....
ህንጸት ቤተ ክርስቲያን ፳ ሰነ + ማቴ 22፡1-22 መርዓ ተዓዲሞም ዝመጹን ዝኣበዩን June 27, 2010
...ጐይታ ግን ሓያል ኣምላኽ ብምዃኑ መቓብር ክፈቱለይ መጋንዝ ፍትሑለይ ከይበለ ንሓይሊ ሞት ኣሰኒፉ ተንሥአ፡ ንስሙ ምስጋና ይኹን። ሓለውቲ መቓብር ንርእሶም ከም ኣብድንቲ ኮኑ። እዚ ኸኣ ናይ ዳዊት ትንቢት “ሽዑ እግዚኣብሔር ከምቲ ካብ ድቃሱ ዝትንሥእ ሰብ ተንሥአ፡ ከምቲ ነቢት ሰትዩ ዝጭድር ጅግና ኮይኑ ተንሥአ፡ ንጸላእቱ ሃዲሞም ንድሕሪት ክሣዕ ዝምለሱ ሰዓሮም” ዝበሎ ክዉን ገበሮ። “ይትነሣእ እግዚኣብሔር ወይዘረዉ ጸሩ” ማለት “ኣምላኽ ይተንሥእ፡ ጸላእቱ ፋሕ ይበሉ፡ እቶም ዝጸልእዎ ኸኣ ካብ ገጹ ይህደሙ።” መዝ.78፡65, መዝ.68፡1. ዝተባህለ ኩሉ ተፈጸመ... Read More....
ኣነ መንየ ኢልና ርእስና ንመርምር፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽና ሓጢኣትና ንዘክር
በደልና ኣሚንና ርእስና ኣትሒትና፡ በደልና ኣሚንና ንለምን ኣምላኽና /2/
ናይ ኣምላኽ ትእዛዛት ብኣና ተጣሒሱ፡ ብኽፍኣት ብሕሜት ኣካልና ረኪሱ
በደልና ኣሚንና ርእስና ኣትሒትና፡ በደልና ኣሚንና ንለምን ኣምላኽና /2/
ናይ ሥጋ ጥቕሚ ሪኡ ልብና ጸኒዑ፡ ሞት ክሣብ ዝወስደና ንምንታይ ዘንጊዑ
በደልና ኣሚንና ርእስና ኣትሒትና፡ በደልና ኣሚንና ንለምን ኣምላኽና /2/
ንንስሓ ዝኸውን ካብ ሃበና ዕድመ፡ ንመለስ ናብ ኣምላኽና ብርሃንና ከይጸለመ
በደልና ኣሚንና ርእስና ኣትሒትና፡ በደልና ኣሚንና ንለምን ኣምላኽና /2/
ኣሞጽ ኣብ ትንቢቱ ከም እተነበዮ፡ ነፍስና ከይትጠሚ ቃሉ ንስማዓዮ
በደልና ኣሚንና ርእስና ኣትሒትና፡ በደልና ኣሚንና ንለምን ንኣምላኽና /2/
ናይ ጻድቃን ሰማዕታት ናይ ድንግል ጸሎታ፡ ኣይፈለየና ኣብ ቅድሚ ልዑል ጐይታ
በደልና ኣሚንና ርእስና ኣትሒትና፡ በደልና ኣሚንና ንለምን ንኣምላኽና /2/
ዓመታዊ ክብረ-በዓል ኣስተርእዮ ደብረ ሰላም ቅድስት ማርያም ቤተ-ክርስቲያን ሽካጎ፡ ቀዳም 30 ጥሪ 2010 ብኽብ ዝበለ ስነ-ሥርዓት ብድምቀት ተኸቢሩ። እቲ በዓል ዓርቢ ናይ ምሸት ብዋዜማ ተጀሚሩ፡ ቀዳም ድማ ካብ ንግሆ ሰዓት 5 ጀሚሩ ሙሉእ መዓልቲ ብማኅሌት ብቅዳሴ ብመዝሙር ካልእ ውን ብዝተፈላለየ መደባት ተኸቢሩ። ኣብቲ በዓል ህዝቢ ሽካጎን ከባቢኣን ከምኡ ውን ካብ ዝተፈላለያ ከተማታት ዝመጹ ካህናትን ምእመናንን ተረኺቦም ብድምቐት ኣኽቢሮሞ። ስእላዊ መግለጺ ንምርኣይ ኣብዚ ጠውቑ....
.....ናታ ኣማላድነት ቅልጡፍን ሕራይ ዘብልን ከም ዝኾነ ኣቐዲምና ርኢናዮ ኢና፡ ኣብቲ መርዓ ናይ ቃና፡ ወይኒ ተወዲእዎም ክጭነቑ ምስ ረኣየቶም በቲ ርህራሄኣ "ወይኒ እምበር የብሎምን" ኢላ ንጐይታ ምስ ለመነቶ፡ ጐይታ ኸኣ ልማኖኣ ሰሚዑ ንግዚኡ ነቲ ኣጋንእ ማይ ምልእዎ ኢሉ ናብ ወይኒ ለዊጡ ከም ዝሕጐሱ ገበሮም። "ወሥሉጥ ስምኪ በኀበ እግዚኣብሔር" ይብል። ቅድስት ማርያም በዚ ከምዚ ዝበለ ቅድስናን ንጽህናን ድሕሪ ምጽናሓ፡ ጐይታ ዓርቢ ስቕለት ኣብ መስቀል ተሰቒሉ ክሰናበት ከሎ ንተመሃራዩ ዮሓንስ እነሃ ኣዴኻ፡ ንዓኣ ድማ እነሆ ወድኺ ብምባል ብዮሓንስ ኣቢሉ ንኹልና እነሃ ኣዴኹም ኢሉ ኣደን ኣማላዲትን ገዲፉልና ኢዩ። ድሕርዚ ምስ ዮሓንስ ን 15 ዓመት ጸኒሓ ካብ ዘርኢ ኣዳም ዝተወልደት ስለ ዝኾነት በቲ ንኣዳም ዝተኣዘዘ መጸዋዕታ ሞት፡ ኣብ መበል 64 ዕድሜኣ፡ በዚ ኦኣመት ዓመት እንዝክሮ ዘሎና ዕለት 21 ጥሪ ዓረፈት። "ኢያድለወ ሞተ ክርስቶስ ለሥጋ ኣባሉ" ብሞትስ ነዲኡ'ኳ ኣይነሓፋን ኣየዳለዋን ይብል ቅዱስ ያሬድ። ተወሳኺ ንባብኣብዚ ጠውቑ....
ዘበነ ክረምት፡ ታሪኽ ኖህ፡ መወዳእታ ዓለም፡ ማቴ.24፡36-ፍጻሜ July 19, 2009
ጴጥሮስ ወጳውሎስ፡ ዮሓ.21፡15-19. July 12, 2009
ዘበነ ክረምት፡ ምስላ ዘርእን ዘራእን፡ ሉቃስ.8፡1-22. July 5,2009
ምኽሪ ንተመረቕቲ class of 2009 + ፳፩ ሰነ ቅዳሴ ቤታ + ማቴ16፡13-20 June 28,2009
ወንጌል ዮሓንስ 14፡1-21. June 14, 2009


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ስደት ኤርትራውያን፣ ሓደ ካብ ዝዓበየ ዛዕባ ማዕከናት ዜና ፈረንሳ ኮይኑ
Radio Erena: 20 August, 2014
ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ፣ ዋሕዚ ስደተኛታት ብፍላይ ድማ ጉዳይ ኤርትራውያን ኣዘራራቢ ኮይንሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ሓደ ካብ ዓበይቲ መደባርት ተሌቪዥን ፈረንሳ፣ ቻነል 5፣ ብሰኑይ 18 ነሓሰ ሰ ዳን ለኽ- ማለት ‘ኣብ ኣየር’ ኣብ ዘርእስቱ ሓደ ካብ ህቡባት መደባቱ፣ ናይ ሓደ ሰዓት ሸፈነ ሂብዎ ኣምስዩ።
ኣብቲ ፖለቲከኛታት፣ ጋዜጠኛታትን ምሁራትን ዝሳተፍዎ መደብ፣ ኤርትራውያን ስለምንታይ ኣብዚ እዋን’ዚ ብብዝሒ ናብ ፈረንሳን ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳን ይውሕዙ ኣለዉ፣ ኣብ ዝብል ነጥቢ፣ ኩነታት ኤርትራ ካብ ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ ዝተፈልየ’ዩ ክብሉ’ውን ደምዲሞም።
ኩባንያ ዕደና ኔቭሰን፣ ኣብ ከባቢ ሓሬና ዘተባብዕ ውጽኢት ረኺቡ
Radio Erena: 20 August, 2014
ኣብ ቢሻ ዕደና ወርቂ ዘካይድ ዘሎ ኩባንያ ኔቭሰን፣ ኣብ ከባቢ ሓሬና ኣብ ዘካይዶ ዘሎ ኩዕታን ዳህሳስን ዘተባብዕ ውጺኢት ረኺቡ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
ሓሬና ካብ ቢሻ 10 ኪሎሜተር ንደቡብ ርሒቑ ዝርከብ ኮይኑ፣ ኩባንያ ዕደና ኔቭሰን ድማ፣ ናይ ቢሻ ፕሮጀክቱ ብምስፋሕ’ያ ኣቢ ከባቢ ኩዕታ ጀሚሩ ዘሎ።
ኣብቲ ከባቢ፣ ብዝያዳ ነሓሰ ከምዘሎ ዝኣንፈተ ጸብጻብ ኔቭሰን፣ ዚንጎን ቀርቂን’ውን ብኻልኣይን ሳልሳይን ደረጃ ክህሉ ከምዝኽእል ኣመልኪቱ።
መላእ ኤርትራ፣ ንልዕሊ ሓደ ሰሙን ብዘይኤሌክትሪክ
Radio Erena: 19 August, 2014
መላእ ኤርትራ፣ እንደገና ብዘይኤሌክትሪክ ንኣስታት ሓደ ሰሙን ኣቝጺራ ከምዘላ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ካብ መወዳእታ ወርሒ ግንቦት ኣትሒዙ፣ ንልዕሊ ክልተ ሰሙን ብተኸታታሊ እዋን ኤሌክትሪክ ከምዘይነበረ ዝተፈልጠ ኮይኑ፣ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣትሒዙ ግና ሳሕቲ ኤሌክትሪክ ክርአ ጀሚሩ ኔሩ’ዩ።
እንተኾነ እቲ ዳግም ክቐላቐል ጀሚሩ ዝነበረ ኣገልግሎት ኤሌክትሪሲቲ ከምእንደገና ኣብዚ እዋን’ዚ ጠቕሊሉ ናብ ዘይምህላዉ ወሪዱ ኣሎ።
ዳርጋ ኣብ መላእ ኤርትራ፣ ኤሌክትሪ ንልዕሊ ሓደ ሰሙን መመላእታ ኣቛሪጹ ይርከብ።
ካድራት መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ኩሉ ኩርንዓት ሃገር ኣብ ዘካይድዎ ዘለዉ ኣኼባታት ድማ፣ ጠንቒ ምቑራጽ ኤሌክትሪክ፣ መንግስቲ ዝበዝሐ ጸዓት ንዕደና ይጥቐመሉ ስለዘሎ’ዩ ክብሉ’ዮም ዝገልጹ።
ምስ ኤርትራ ኣብ ዘዳውብ ከባቢ ከሰላ ናጻ ዞባ ንምቛም ይስርሓሉ’ሎ
Radio Erena: 19 August, 2014
ካብ ዶብ ኤርትራን 11 ኪሎሜተር ናብ ሱዳን ርሑቑ ኣብ ዝርከብ ከባቢ ከሰላ ናጻ ዞባ ንምቛም እምነ መሰረት ተነቢሩ።
ነቲ እምነ መሰረት ዘንበረ፣ ሚኒስተር ወፍሪ ሱዳን ዶክተር ሙስጠፋ ዑስማን እስማዒል ንኣገልግሎት ዜና ሃገሩ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ ምቛም እቲ ናጻ ዞባ፣ ኣብቲ ከባቢ ናይ ንግድ ንጥፈታት ብምዕባይ ናይ ስራሕ ዕድል ከምዝፈጥር ኣገንዚቡ።
እቲ ሚኒስተር ብዘይካ’ዚ ኣብቲ ከባቢ ተጀሚሩ ንዘሎ ዝተፈላለያ ናይ ልምዓት መደባት’ውን ተዓዚቡ።
ካብ ዞባ ከሰላ ዝተበገሰ መስመራት ጽርግያን ኤሌክትሪሲቲን ናብ ተሰነይ ንምብጻሕ ኣብ ቀጻሊ ስራሕ ከምዘሎ’ውን ይግለጽ’ዩ።
ሊብያ፣ ስደተኛታት ናብ ሱዳንን ቻድን ክትመስል ጀሚራ
Radio Erena: 19 August, 2014
መብግስቲ ሊብያ ኣብታ ሃገር ካብ ዝርከቡ ዘይሕጋውያን ስደተኛታት 90 ሱዳናውያን ናብ ዓዶም መሊሱ።
ኣስታት 700 ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት ናብ ሱዳን ንቻድን ክመልስ ምዃኑ’ውን ይግለጽ ኣሎ።
እቶም ናብ ሱዳን ተመሊሶም ዘለዉ ዜጋታት እታ ሃገር፣ ብማእከላይ ባሕሪ ኣቢሎም ናብ ኤውሮጳ ንምስጋር ዝሓለኑ ኮይኖም፣ ብፖሊስ ሊብያ ተታሒዞም ኣብ ኣል ኩፍራ ኣብ ቀይዲ ዝጸንሑ’ዮም።
ኣብ ሊብያ ኣብዚ እዋን’ዚ ተጓሃሂሩ ብሰንኪ ዘሎ ግጭት ድማ፣ እቶም ሱዳናውያን ናብ ዓዶም ክምለሱ ስለዝሓተቱ፣ መንግስቲ ሊብያ ከምዘፋነዎም ኣፍሊጡ።


text: 1ቢያ ማዢንቴ ባኮኮ ቤርታ ቃኣላ ዓኣኔ፤ ዬይ ቃኣላ ፆሲና ዎላ ፔቴኬ፤ ዬይ ቃኣላኣ ፆሲኬ። 2ዬይ ቤርታዺ ፆሲና ዎላ ዓኣኔ። 3ቢያ ባኣዚ ዒዛና ማዢንቴኔ፤ ማዢንቴ ባኮይዳፓ ቢያ ፔቴ ባኣዚታዖ ዒዛናቱዋዖ ማዢንቴ ባኣዚ ባኣሴ። 4ዒዛና ናንጊ ዓኣኔ፤ ዬና ናንጌላኣ ዓሲኮ ፖዒኬ። 5ፖዒ ዹሚና ፖፖዓኔ፤ ዹሚ ፖዒ ፔቴታዖ ባሹዋሴ። 6ፆሲዳፓ ዳኪንቴ፥ ዮሓኒሴ ጌይንታ ፔቴ ዓሲስኬይ ዓኣኔ፤ 7ዬያ ዓሢኮ ማርካዺፆና ዓሲ ቢያ ዬሱሴ ጉሙርቃንዳጉዲ ፖዖ ዛሎ ማርካዻያ ማዒ ሙኬኔ። 8ዒዚ ፖዖ ዛሎ ማርካዻኒ ሙካንዳኣፓዓቴም ዒ ፔ ቶኦኪና ፖዒቱዋሴ። 9ዓሲም ቢያ ፖዒ ፖዓ ጎኔ ፖዒ ዓጮ ሙካኔ። 10ዬይ ፖዓሢ፦ ቤርታ ዓጮይዳ ዓኣያኬ፤ ዓጫ ማዢንቴሢያ ዒዛናኬ፤ ዓጫ ጋዓንቴ ዒዛ ዔሪባኣሴ። 11ዒዚ ፔኤኮ ፃጶ ባንሢ ሙካዛ ፃጳ ዒዛኮ ጋዓንቴ ዒዛ ጎኔኬ ጌይ ዔኪባኣሴ። 12ያዺ ማዔያታቴያ ዒዛ ጎናሲ ዔኬዞንሢና ዒዛኮ ሱንፆ ጉሙርቃዞንሢም ፆሲ ናይ ማዓንዳ ቢታንቶ ዒንጌኔ። 13ዔያታ ፆሲዳፓ ሾይንቴያፓ ዓቴም ዓሲ ዜርሢዳፓ፤ ጌይፃ፦ ዓሲ ማሊሢና ዓዶና ዒንዶናፓ ሾይንቲባኣሴ። 14ዬይ ቃኣላ ዓሲ ማዔኔ፤ ፆሲኮ ኮሹሞ ዒንጊጾና ጎኑሞና ኩሙሢ ማዒ ኑ ጊዳ ዒ ናንጌኔ፤ ፔቴ ናዓሢ፡ ፔኤኮ ዓዶ ኮራ ዓኣ ቦንቺንቶጉዴያ ማዔ ቦንቺንቶ ዒዛኮ ኑ ዛጌኔ። 15ዮሓኒሴ፦ “ታኣኮ ጊንፆ ሙካንዳሢ ታ ጊዳፓ ባሻያኬ፤ ታኣኮ ቤርታ ዒ ዓኣኔ ጌዒ ታ ዒንሢም ኬኤዜሢያ ሃያኬ!” ጌዒ ዒላቲ ኬኤዜኔ። 16ዒዛኮ ሚርጌ ኮሹሞ ዒንጊጾይዳፓ ኮሹሞ ዒንጊሢ ኑም ቃሲንቲ ቃሲንቲ ዒንጊንቴኔ። 17ፆሲ፡ ሙሴ ዛሎና ቤርታ ዎጌ ኑም ዒንጌኔ፤ ጋዓንቴ ፆሲኮ ኮሹሞ ዒንጊጾና ጎኑሞና ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ኑም ሙኬኔ። 18ፆሲ ዛጌይ ፔቴታዖ ዖኦኒያ ባኣሴ፤ ማዔቴያ ዓዶ ኮራ ዓኣ ዒዛኮ ፔቴ ናዓሢ ማዔ፥ ጎዳሢ ፔጋሲ ዒዛ ዔርዜኔ። 19ዓይሁዶ ዓሶ ዎይሣ ዓሳ ዬሩሳላሜይዳፓ ቄኤሶና ሌዊ ዓሶይዳፓ ዮሓኒሴ ኮራ ዳኪ፦ “ኔ ዖናዳይ?” ጌዒ ዖኦጪሴኔ። 20ዮሓኒሴያ፦ “ታኣኒ ሜሲሔቱዋሴ” ጌዒ ማርካዼያፓ ዓቴም ሉኡቂ ኬኤዚባኣሴ። 21ዔያታ፦ “ሂዳዖ ኔ ዖናዳይ? ኔ ዔኤሊያሴዳ?” ጌዒ ዒዛ ዖኦጫዛ፥ ዒዚ፦ “ታ ዒዛቱዋሴ” ጌይ ማሄኔ፤ ዔያታ፦ “ ‘ሙካንዳኔ’ ጌይንቴ፥ ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛሢ ኔናዳ?” ጌዔኔ። ዒዚያ፦ “ታናቱዋሴ” ጌዔኔ። 22ጋፒንፆይዳ ዔያታ፦ “ሂዳዖ ኔ ዖናዳይ? ኑና ዳኬ ዓሶም ማሂ ኑ ኬኤዛንዳጉዲ፥ ኔ ኔ ዛሎ ዎዚ ጋዓይ?” ዒዛም ጌዔኔ። 23ዒዚያ ዔያቶም ማሃዖ፦ “ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛ ዒሲያሴ ዛሎና፦ ‘ፆሲኮ ጎይፆ ፒዚሱዋቴ’ ጌዒ ጌዒ ዓሲ ናንጉዋ ዳውሎይዳ ዒላታ ዓሲ ዑኡሲ ጌይንቴሢ ታናኬ” ጌዔኔ። 24ዳኪንቴ ፔርሴ ዓሶይዳፓ ፔቴ ፔቴዞንሢ፦ 25“ኔኤኒ ሜሲሔ ሓሣ ዔኤሊያሴ፤ ጊንሣ ሓሣ ‘ሙካንዳኔ’ ጌይንቴ ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛሢ ማዒባኣቴ ሂዳዖ ኔ ዓይጎሮ ዋኣፆና ማስካይ?” ጌይ ዒዛ ዖኦጬኔ። 26ዮሓኒሴ ማሃዖ፦ “ታኣኒ ማስካሢ ዋኣሢናኬ፤ ጋዓንቴ ዒንሢ ዔሩዋይ፥ ዒንሢኮ ባኣካ ሓሢ ዔቂ ዓኣኔ። 27ታኣኮ ጊንፃፓ ሙካንዳሢ ዒዛኬ፤ ታኣኒ ዒዛኮ ዱርዞ ቱኮ ሱዞ ቡላኒታዖ ኮይሱዋያኬ” ጌዔኔ። 28ዬይ ቢያ ማዔሢ ዮሓኒሴ ዋኣፆና ማስካ ቤዞ፥ ቢታኒያይዳኬ፤ ቢታኒያ ጌይንታዛ፦ ዮርዳኖሴ ዎሮ ሱካ ዓኣ ካታማኬ። 29ዚሮ ጉቴሎ ዮሓኒሴ ዒዛ ባንሢ ዬሱሴ ሙካንቴ ዛጋዖ፦ “ሓይሾ ዓሶኮ ጎሞ ጌኤሻንዳ ፆሲ ማራዓሢ ሓያኬ! 30‘ታኣኮ ጊንፃፓ ሙካንዳሢ ታ ጊዳፓ ባሼኬ፤ ዒ ታኣኮ ቤርታ ዓኣያኬ’ ታ ዒንሢም ጌዔሢ ሓያኬ። 31ታኣኒያ ታ ቶኦኪና ዒዛ ቤርታ ዔሩዋሴ፤ ጋዓንቴ ዒዚ ዒስራዔሌ ዴሮም ፔጋዺ ዔርታንዳጉዲ ታኣኒ ዋኣፆና ማስኪ ማስኪ ሙኬኔ” ጌዔኔ። 32ሄሊሳዖ ዮሓኒሴ፦ “ዓያና ጌኤሺ ጫሪንቺዳፓ ዶኦሌ ኬዳያ ጉዲ ዒዛይዳ ኬዲ ዴዓንቴ ታ ዛጌኔ፤ 33ታ ታ ቶኦኪና ቤርታዺ ዒዛ ዔሪባኣሴ፤ ጋዓንቴ ዋኣፆና ታ ማስካንዳጉዲ ታና ዳኬሢ፦ ‘ዓያኖ ጌኤዣ ኬዲ ዒዛ ዑፃ ዴዓንቴ ኔ ዛጋንዳሢ ሓሣ ዓያኖ ጌኤዦናኣ ማስካንዳሢ ዒዛኬ’ ታኣም ጌዔኔ። 34ታኣኒያ ዬያ ዛጌኔ፤ ዬያሮ ዒዚ ፆሲ ናይታሢ ታ ማርካዻኔ” ጌዔኔ። 35ዚሮ ጉቴሎ ዮሓኒሴ ላምዖ ዒዛኮ ጊንፆ ሃንታዞንሢና ዎላ ዒኢካ ዔቂ ዓኣዖ፦ 36ዬሱሴ ዒኢና ዓኣዻንቴ ዛጊ፦ “ሓይሾ ፆሲኮ ማራዓሢ!” ጌዔኔ። 37ላምዖ ዮሓኒሴኮ ጊንፆ ሃንታዞንሢ ዮሓኒሴ ዬያ ጋዓሢ ዋይዛዖ ዬሱሴ ጊንፆ ዓኣዼኔ። 38ዬሱሴ፡ ዔያታ ዒዛ ጊንፆ ሙካሢ ሺሪ ዛጋዖ፦ “ዓይጎ ዒንሢ ኮዓይ?” ጋዓዛ፥ ዔያታ፦ “ሬቢ! ኔኤኒ ናንጋሢ ዓንካዳይ?” ጌዔኔ። [ሬቢ ጌይጻ፦ ዔብሬ ዓሶ ሙኡጮና ‘ዔርዛሢዮ’ ጌይሢኬ።] 39ዒዚያ፦ “ሓኒ ሙኪ ዛጉዋቴ” ዔያቶም ጌዔኔ፤ ዒማና ዓባ ኬዴያኬ። ዬያሮ ዔያታ ዓኣዺ ዒዚ ዎካ ናንጋቴያ ዛጌኔ። ዬኖ ኬሎ ዒዛና ዎላ ዴንዲ ዓባ ጌላንዳያ ሄላንዳኣና ዔያታ ፔኤቄኔ። 40ዮሓኒሴ ጌዔሢ ዋይዚ ዬሱሴ ጊንፆ ዓኣዼ፥ ጊንፆ ሃንታዞንሢፓ ፔቴሢ፡ ሲሞኔ ጌይንታ ጴፂሮሴኮ ጌርሲ ዒንዲራሴኬ። 41ዒንዲሪያሴ ቤርታዺ ፔኤኮ ጌርሲ ሲሞኔ ኮራ ዓኣዻዖ፦ “ኑኡኒ ሜሲሔ ዴንቄንቴሞ!” ጌዔኔ። ሜሲሔ ጌይፃ፦ ካኣቱሞም ዓርቆናያ ጌይሢኬ። 42ዬካፓ ዒንዲሪያሴ ፔኤኮ ጌርሲ ሲሞኔ ዬሱሴ ኮራ ዔኪ ሙኬኔ። ዬሱሴ ዒማና ዒዛ ጊዥ ጌይ ዛጋዖ፦ “ኔኤኒ ዮና ናዓሢ ሲሞኔ ጎዖሢኬ፤ ሃይፓ ሴካ ጋዓንቴ ኔ ኬፓ ጌይንታንዳኔ” ጌዔኔ። [ኬፓ ጌይፃ፦ ዔብሬ ዓሶ ሙኡቺና “ላሌ” ጌሢኬ። 43ዚሮ ጉቴሎ ዬሱሴ ጌሊላ ዓኣዻዖ ፒልጶሴ ጎዖሢ ዴንቂ፦ “ታ ጊንፆ ሙኬ” ጌዔኔ። 44ፒልጶሴያ ዒንዲራሴና ጴፂሮሴናጉዲ ቤቴሳይዳ ጌይንታ ካታሜሎይዳ ናንጋ ዓሲኬ። 45ፒልጶሴ ናቲናዔኤሌ ጎዖሢ ዴንቃዖ፦ “ሙሴኮ ዓሶ ዎይሦ ዎጎ ማፃኣፖይዳ ሓሣ ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛ ዓሶ ማፃኣፖይዳ ዒዛ ዛሎ ፃኣፒንቴሢ፥ ዮሴፔ ናዓሢ፥ ናዚሬቶ ዓጮ ዓሢ ዬሱሴ ኑ ዴንቄኔ” ዒዛም ጌዔኔ። 46ናቲናዔኤሌ ጋዓንቴ ማሃዖ፦ “ናዚሬቴ ዓጮይዳፓ ኮሺ ባኣዚ ጴዻኒ ዳንዳዓያዳ?” ጋዓዛ፥ ፒልጶሴ፦ “ሂንዳ ሙኪ ዛጌ” ዒዛም ጌዔኔ። 47ዬሱሴ ናቲናዔኤሌ ዒዛ ባንሢ ሙካንቴ ዛጋዖ፦ “ሃይሾ ፑርቱሞባኣ፥ ጎኔ ዒስራዔሌ ዓሲ!” ጌዒ ዒዛ ዛሎ ኬኤዜኔ። 48ናቲናዔኤሌ፦ “ኔ ታና ዎዲ ዔሬይ?” ጋዓዛ፥ ዬሱሴ ማሃዖ፦ “ፒልጶሴ ኔና ዔኤላንዳሢኮ ቤርታ ቤሌሶ ሚፄሎ ዴማ ዴዒ ዓኣንቴ ታ ኔና ዛጌኔ” ጌዔኔ። 49ዬማና ናቲናዔኤሌ፦ “ዔርዛሢዮ! ኔኤኒ ፆሲ ናይኬ! ሓሣ ኔኤኒ ዒስራዔሌ ዓሶኮ ካኣቲኬ!” ጌዔኔ። 50ዬሱሴ ዒዛም፦ “ኔኤኒ ጎኔኬ ጌዔሢ ‘ቤሌሶ ሚፄሎ ዴማ ታ ኔና ዛጌኔ’ ታ ኔም ጌዔሢሮዳ? ዬያፓ ባሼ ባኣዚ ኔ ሃጊ ዛጋንዳኔ። 51ጎኔ ታ ዒንሢም ጋዓኔ፦ ጫሪንቺ ቡሊንቲ ፆሲኮ ኪኢታንቻ ዓሲኮ ናዓሢ ዑፃ ኬዲ ኬስካንቴ ዒንሢ ዛጋንዳኔ” ጌዔኔ።


text:
ከም ደለይቲ ጽቡቕን ሰናይን ፣ ዘለናዮ ኩነታት ቃልስናን ኣከያይዳና ብምስትውዓል ብናተይ ኣተሓሳስባ አቲ ሓቀኛ ሰረት ቃልስና ኣይጀመርናዮን ኣለና በሃሊየ። እዚ ክብል ከለኹ ግን ኣነ ነጻ ኮይነ ንካልኦት ሙኹናን ዘይኮነንስ ኣካል ናቱ ሙኻነይ ከትምብሃልኩም እደሊ።
ኣብ ከውሒ ዝተሰረተ ገዛ ንምህናጽ መሰረታዊ ለውጢ ከድለያና እዩ፣ ንሱ ንምግባር ከኣ ኣነ ኣካል ናቱ እየ ኢልኻ ንገዛእ ርእስኻ ምድላው እዩ ።
ከመይሲ ምስትውዓል፣ ልቦና ዝመልኦ ኣከያይዳን ኣተሓሳስባን አንተ ዝህልወና፣ ንሕና ኣብ ከምዚ ዓይነት ሓሸውየ ኣይምኣተናን ኔርና ።
ዝሓልፈ ዓመታት ውሑድ ኣይኮነን ምስኡ ግን ኣበይን ከመይን ኣለና ኢልና ንገዝእ ርእስና ንሕተት። ዝሓለፉ ልዕሊ ዓሰርተ ዓመታት ቃልሲ ከመይን ኣበይን ኣለና፣
ከም ደቂ ኣምላኽን ፈርሃ አግዚኣብሄር ን ግን ኣብነት ንሙኻን፣ላዛ፣ኣኽብሮትን ትሕትናን ንደቂ ሰባት ወላ ውን ጸላኢኻ ዳግማይ ከም ዘሕስብ ዘግብር ቃላት ተጠቂምና፣ ነሕልፎ መልኽቲ ከመይ ምማዓረገ። ርእስና ኣትሕት ኣቢልና ንመላለስ’ሞ ኣምላኽ ከኣ ኣልዕል ከብለናን ክሕግዘናን እዩ። እምነ መሰረት ዝተኸለ ንመጻኢ ዝሓስብ፣ ንስለኡ ዘይኮነስ ንስለ ካልኦት የሕዋቱን ኣሓቱን ደው ዝብል; መራሒ ውሉደ ኤርትረያ ንምርካብ ሓያል ላዕልን ታሕትን ክንብል ናይ ግድን አዩ። እዛ መሬት ናይ ተስፋ መሬት እያ፣ ደቂ ተስፋ ዝኾኑ ሃገራውያን የሕዋትን ኣሓትን ከምዘልዉና ከኣ ኣይንጠራጠር ።
ሓቢርና ዝተከልናዮን ፣ታተ ዘበልናዮን፣ ብዓቢኡ ከኣ ተስፋ ሂብና ተስፋ ክንረክብ፣ ፍናን ህዝብና ኣብ ንቡር ንምምላስ፣ ዝኣተናዮን ዝጀመርናዮን መብጽዓ ደኣ ናበይ ኣበለ፣ መን ከ ወሰዶ፣ መንዩ ከ ተሓታቲ፣
መልሲ ንምሃብ ግን መጀመርታ ንገዛእ ርእስና ንሕተት ከመይስ ኣብ ርእስኻ ዘሎ በሰር ዘይረኣኻስ ኣ ብ ሓውካ /ሓፍትኻ ምርኣይ ሕጂ ውን ናብ ጌጋ መንገዲ ክመርሓና እዩ
ኣካል ናይ ለውጢ ክኸውን ኩለንታንይ ተዳልየ ዶ፣ ዝብል ለዋህ ሕቶ ንምምላስ ንገዛእ ርእስና ምሕታት።
ምስ ከማይ ዝኣመሰሉ የሕዋትን ኣሓትን ኮይነ፣ ኣነነት ዝብል ድሑር ሓሳብ ገዲፈ፣ ሓወርያዊ ስራሕ ክሰርሕ ሃቂነ ዶ፣
ነቶም ብፍላጥ ይኹን ብዘይፍላጥ ኣብ ትሕቲ’ቲ ጨቓንን፣ ዘይሓላፍነታውን መራሒ ዝወገኑ፣ ናብ መንገድ ሓቂ ክመጹ ዝከኣለኒ ፈቲነ ዶ
እቶም ናብራ ስደት ሀ ንኽብሉ ናብ ከባቢና ዝኣተዉ የሕዋትን ኣሓትን ናይ ተስፋ ሰብ ብሙኻን ከተባብዕን ዝከኣለኒ ንምግባርን ሓላፍነት ከም ዘሎኒ ሓሲበ ዶ ይፈልጥ፣ ንሱ ምስንገብር ፣ንሳቶም ውን ሓላፍነት እቲ ዝሓለፉዎን ኣብ ከምኦም ዝኣመሰሉ ውሉደ ኤርትረኣያ ክሳብ ሕጂ መዓልቦ ዘይረኸበ ሸግር ንምፍታሕ ምትብባዕ እዩ። ኣካል’ቲ ደላዪ ጽቡቅ ህዝቢ ካብ ሙኻን ከኣ ድሕር ኣይክብሉን እዮም።
ሓደ ሓደ ግዜ ኣብ ገለ ዓበይቲ ተቃለስቲ የሕዋትናን ኣሓትናን ለዋህ ለበዋ ክህብ ከለኹ ወይ ፖለትካዊ ኩን ወይ ናይ ታሪኽ ሰብ ኮንካ ኣቦ ታሪክ ኩኑና ይብል ብጌጋ ከምዘይርዱኡኒ ከኣ ተስፋ እገብር። ከመይ’ሲ እንተ ብፍላጥ ወይ ብዘይፍላጥ ወይውን ብህልኽ ኣብ ታኬላ(ዓዘቕቲ) ንሽመም ከይንኸውን ነስተውዕል። እቶም ንኡሳን ውሉደ ኤርትራ’ኸ ቲ ጽቡቅ መርኣያ ኣቦታትና ኣዴታትናን ከስብና ዶ ወይስ ንሕና ውን ካብተን ከለ ጌጋታት ንላዕሊ ታኼላ ንፈጥር ኣለና፣ ኣስተውዒልና ንሰጉም ዳግማይ ከይንዕንቀፍ።
ኣብ ፈቅዶ በረኻን ባሕርን ኣደዳ ሞትን ስቅያትን ዝኾነ ህዝብና ሓልዮት እንተለና፣ ነቲ ሸለል ክንብሎ ዘለና ነገራት አንዳሓለፍና ምስ ከማና ዓላማ ዘለዎ ሰብ ወይ ጉጅለ ክንሰርሕ ዘይምኽኣልና ከ ምስ መንታይ ይቁጸር፣
ኣንዊሕና ንሕሰብ እሞ፣ ቲ ቅድም ዝኸውን ቅድም ንስርዓዮ፣ ኣብ ጓል መንገዲ ኮለል ኣይንበል፣ ንሰለ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ክንብል ደጊመ ሓወርያትን ነብያትን፣ ንኹን’የ ክብል ዝደሊ
ብሰንኪ ዚ እከይን ሕጊ ኣልቦን ዝኾነ መራሒ ዘርሞ ዘርሞ ካብ ንኸውን ውሑድ ኣይገበርናን ። ናይ’ዚ ንኡስ ወልዶ ግዜ ንኸንቱ ከምዝባኸነን ዝጋነን ኣይኮነን። እሞ ከ ደኣ ሓላፍነት ንምውስድ ዝገበርናዮም ኣንታይ እዮም፣
ህዝብናን ሃገርናን ባኺና (ባዲማ) ንውሉዳ ገዲፋ ደቂ ጓና ትፈትወሉ (ተጽልለሉ) ግዜ ኮይኑ። ኣበይ ኣሎ’ቲ ፍረ መስዋእቲ የሕዋትናን ኣሓትናን ፣ ኣበይ ኣለዉ ብኽብሪ ንኽዓብዩ ሃንቀውታ ዝገበርናሎም ደቂ ስዉኣት፣ ን ዳግማይ ክስውኡ ዝገበረ ህግደፍ እንታይ ኢና ክንጽበ፣
ሃየ ሎሚ እምበር ንጽባሕ ዝበሃሎ ኩነት ኣይኮናን ዘለና። ንስለ’ቲ ህዝብን መጻኢ ዕድል’ቲ ዕሸል ዉሉደ ኤርትራ ክንብል ቅድመ ኩነት ዝስራዕ ንስራዕ ኣብ ኮለል ግዜና ኣይነጥፍእ ።
ኦ ሰራዊት ኤርትራ ንስኻ ውን ከምሰብካ ዝተበደልካን ሕማቅ ዝረኣካን ዝረከበካን ኢኻ እሞ ኣብ ጎድኒ ህዝብኻን ሃገርካን ኩን።
ኣቱም ተቃወምቲ እና ንብል ግን ኣብ ነንሕድሕድና ኣነ ዶ ንስኻ ክንብል ሓንቲ ስጉሚ ንኸይንከይድ ዝገበርና ሎሚ ዳግማይ ንሕሰብ።
ብ ስደተይና መልክዕ ዝኣተና ናብ ካልኦት ሃገራት። ዝሓለፍናዮም ኣይንረስዕ ንሕና ዝረኸብናዮም ዕድል ዝሰኣኑ የሕዋትካን ኣሓትካን ዘክር። ኣብ ባሕሪ ዝተረፉ፣ ኣብ ሲናይ እንዳ ረኢኻ ሬሳ ዝተጓሕፈ ዘክር፣ ሬሳ ደቀን፣ ህላዌ ውላደን ክፈልጣ ክሳብ ሎሚ ኣብ ፈቀዶ ገዛ ዝሓታ ዘለዋ ዘክር።
ሓላፍነት ኣለና፣ መሳርሒ ሰላም ክንከውን።
ደለይቲ ፍትሒ የሕዋትናን ኣሓትናን ኣውያት ቲ የዋህ ህዝቢ ንዓለም ከስምዑ ስቃይን መከራን ህዝቦም ከሕጽሩ ናብ ጎደናታት ዲሲ እንክዳለዉ ። እቶም ብዘይካ ነዓይ ይትዓመኒ እምበር ናይ ካልእ እንታይ ግደይ ዝኣመሎም ኣንዊሖም ዘይርእዩ ፣እንትርፎ ናይ ረብሓ ሰባት ከኣ ኣብ ግዜ ሞትን ሕየትን ዉሉደ ኤርትረያ ዘመነ ግርምቢጥ ማዕ ነዓቐብ ከም ዝበሃል ከም ዝረኣናዮ፣ ወኻዕታን ሳዕስዒትን ተራእይዎም፣ ኣብ ጎደናታት ዲሲ ኣብ ቅድሚ ዓይንና ርኢናዮም ኢና ። እሞ ከኣደኣ ንሕና እቶም ደለይት ፍትሕን ርትዕን ኣለና ዶ ፣
ዘመነ ኣካሒዳ ኮይኑ ዘበኑ። ኣነ ኣብ ነፍስ ወከፍ ደላይ ፍትሕን ሰላምን ኤርትርራዊ ዘለኒ እምነት ምሉአ ዘይይጉድል እዩ። ሃየ ሕጂ አዩ ቲ ግዜ፣ ኣለና ንብለሉ፣ እሞ ከኣ እቲ ብፍላጥ ይኹን ብዝይፍላጥ፣ ኣብ ጎድኒ ቀታልን፣ ሓራድን ደው ዝበለ ኤርትራዊ ኣይፋልካን ንበሎ’ሞ ናብ ልቦም ተመሊሶም ኣካል ደልይቲ ፍትሒ ክኾኑ ዘይሕለል ጻዕሪ ንግበር።
ቃልስና ተግባርዊ ንምግባርን ድልውነትካ ንምርግጋጽን ሃየ ሕጂ ዩ ት ግዜ ንትጽባሕ ዝበሃሎ ውን ኣይኮነን ።
መልእኽቲ ሰላም ይሕለፍ ፣ ኣስላማይ ክርስታናይ ሕጂ ሓድነትካ ኣትሪርካ ንመስለካ ን ንመሰል ህዝብኻን ሃገርካን ደው በል ።
እዚ ሕጂ ጸልማት ዝመስል ክኽንጠጥ እንተ ኾይኑ ሓላፍነትካዩ ምስ ህዝብኻ ኣብ ቅደሚ ቲ እንዳ ፈለጠ ከም ዘፈለጠ ኣትሪርካ ተቃውሞካን መርገጺካን
ከተስምዕ ።
ኣቱም ሃገር ሕማቅ ኣላ ትብሉ’ሞ ግን ካብ ገዛኹም ወጺእኩም ዘይትፈልጡ፣ ሎሚ’ዩ ቲ ግዜ መሰኻኽር ሓቂ ትኮንሉ። ንሕልናኹም ዳግማይ ሕተቱዋ ።
ኣለና ንበል። ከመይሲ ኣውያት ህዝብና ንሕንቲ ካልኢት ውን ደው ኣይብለን ዘሎ።
ሰናይ ዝምነየልኩም ሓውኹም
ተስፋገጊስ ገብረስላሴ (ጆርጅ)
አሜሪካ
ዱልዱል ሰረት ቃልሲ ብሓልዮት ,


text: 1ዬሱሴ ፔኤኮ ጊንጾ ሃንታ ናኣቶም፦ “ዓሲ ዻቢሲ ጎሜይዳ ጌልዛ ባኣዚ ሙኩዋዖ ፔቴታዖ ዓታዓኬ፤ ጋዓንቴ ጎሜ ማዒ ዻቢሳ ባኣዚ ዔኪ ሙካ ዓሢም ባዴዔ! 2ዖናታቴያ ሃንሢ ዻኮ ናኣቶንሢዳፓ ፔቴ ዻቢሲ ጎሜ ማዺሳያይዳፓ ፔቴ ዎንሢ ሹቺ ባቃና ቱኪ ዋኣፆ ባዞይዳ ጌሌቴ ኮሺኬ። 3ዬያሮ ዒንሢ ዒንሢና ዔሩዋቴ። ኔ ዒሻሢ ኔም ፑርቲሲ ዻቤቶ ዞሪ ጎሬ፤ ዒዚ ፔ ዻቢንቶ ዔሪ ‘ታ ዻቤኔ’ ጌዔቶ ዓቶም ጌዔ፤ 4ሃናኣ ዓቢዳ ሌሊ ላንካይ ማይንቲ ኔም ፑርቲሲ፥ ዻቢ፤ ሃሣ ላንካይ ማይንቲ ሙኪ ሙኪ ‘ታ ዻቢንቶ ታ ዔሬኔ’ ጌዔቶ ዓቶንጎ ዒዛም ጌዔ” ጌዔኔ። 5ዳኪንቴዞንሢያ ዬሱሴ ኮራ፦ “ሃዳራ ኑም ጉሙርቂሢ ቃሴ” ጌዔኔ። 6ጎዳ ዬሱሴ ማሃዖ፦ “ሴናፒጬ ጎዖ ባኬሎኮ ዓኣፖ ዻኮማ ጉዴያ ማዓ፥ ጉሙርቂሢ ዒንሢኮ ዓኣቶ ሃያ ሻኣቦ ‘ሃይካፓ ቱጊንቲ ባዛ ኬዴ’ ዒንሢ ጌዔቶ ዒንሢም ዓይሢንታንዳኔ” ጌዔኔ። 7ዬካፓ ሃሣ ዬሱሴ፦ “ዒንሢኮ ፔቴ ጎሺ ጎሽካይ ሃሣ ጊንሣ ማራይ ሄንቃ ዓሲ ዓኣቶ ዬይ ማዻ ዓሢ ማዻፓ ማዔ ዎዶና ቤዞና ‘ሃኒ ሙኪ ካዎ ሙዔ’ ዒዛም ጋዓ? 8ዬያፓ ‘ዓካሪ ታኣም ካዎ ጊኢጊሼ፥ ታ ሙዒ ዑሽካንዳኣና ታና ሙኡዛያ ማዔ፤ ዬካፓ ኔኤኒ ሙዓንዳኔ’ ጋዓያቱዋዓዳ? 9ያዺ ማዔቶዋ ዬይ ማዻሢ ዬያ ዓሢ ባኮ ኩንሤሢሮ ዒዛኮ ጎዳሢ ዒዛ ጋላታያ ዒንሢም ማላ? 10ዒንሢያ ዬያጉዲ ዒንሢ ዓይሦና ባኮ ቢያ ኩንሤሢኮ ጊንጻ ‘ኑኡኒ ፓሡዋ ማዻ ዓሶንሢኬ፤ ኑ ኩንሤሢያ ኑኡኒ ማዻንዳጉዲ ኑም ኮይሳ ባኮንሢ ሌሊኬ’ ጎዑዋቴ” ጌዔኔ። 11ዬሱሴ ዬሩሳላሜ ባንሢ ዴንዳዖ ሳማሪያና ጌሊላ ዓጮናኮ ሳዞና ዓኣዼኔ፤ 12ፔቴ ጉርዳስኬኖ ዒ ጌላዖ ዑጻ ኬስካ ዶርዖና ዓኣ ታጶ ዓሲ ዒዛ ኮይላ ሙኪ ሃኬ ዔቂ፥ 13ዑኡዞ ፔሲ ዼጊዲ፦ “ዬሱሴ! ዔርዛሢዮ! ሃዳራ ኑም ማሌ” ጌዒ ጌዒ ዒላቴኔ። 14ዬሱሴ ዔያቶ ዛጋዖ፦ “ዴንዱዋቴ! ዒንሢኮ ዑጾዋ ቄኤሶም ዻውዋቴ” ዔያቶም ጋዓዛ፥ ዔያታ ዓኣዻ ጎይሣ ዓኣንቴ ዔያቶኮ ዑጻ ኬስካ ዶርዓሢ ባይቄም ዔያታ ጌኤሽኬኔ። 15ዔያቶይዳፓ ፔቴሢ ዬያ ዶርዓሢዳፓ ጌኤሽኬሢ ዛጌ ዎዶና ዼጊ ጌዔ ዑኡሲና ፆሲ ጋላቲ ጋላቲ ጊንሣ ማዔኔ። 16ዬይ ዓሢ ዬሱሴያ ጋላቲ ጋላቲ ዒዛኮ ቶኮ ዴማ ባሊቲና ሎኦሜኔ፤ ዒዚ ዬይ ዓሢ ሳማራ ዓጪ ዓሲኬ። 17ዬሱሴ:- “ዑጻ ኬስኬ ዶርዓሢዳፓ ዻቂ፥ ጌኤሽኬ ዓሳ ታጶቱዋዓዳ? ሂዳዖ ታዞጶንሢ ዓንካ ዓቴይ? 18ፆዛሢ ጋላታኒ ማዒ ሙኬሢ ሃያ ሜሌ ዜርጻሢዳፓ ዓታዛ ሜሌ ባኣዓዳ?” ጌዔኔ። 19ዬካፓ ዬሱሴ ዬያ ዓሢ ኮራ፦ “ዔቂ፥ ዴንዴ፤ ኔ ጉሙርቂጻ ኔና ዻቂሼኔ” ጌዔኔ። 20ፔርሴ ዓሳ ዬሱሴ ኮራ፦ “ፆሲ ካኣቱማ ዓይዴ ሙካንዳይ?” ጌዒ ዖኦጫዛ፥ ዒዚ ዔያቶም፦ “ፆሲ ካኣቱማ ሙካንዳሢ ዓሳ ዛጊ ካፓ ጎይጾናቱዋሴ፤ 21ዬያ ጉዲ ሃሣ ‘ሃይሾ ሃካኬ ሃሣ ሴኬያኬ’ ጌይንታያቱዋሴ፤ ዓይጎሮ ጌዔቶ ፆሲ ካኣቱማ ሃሢ ዒንሢኮ ባኣካ ማዔሢሮኬ” ጌዒ ማሄኔ። 22ሄሊሳዖ ዬሱሴ ፔኤኮ ጊንጾ ሃንታ ናኣቶም፦ “ዓሲ ናዓሢኮ ኬሎይዳፓ ፔቴማታዖ ‘ኑና ዓይጌ ዛጊሳንዳይ?’ ዒንሢ ጋዓንዳ ኬሊ ሙካንዳኔ፤ ጋዓንቴ ዒንሢ ዛጋዓኬ። 23ዓሳ ‘ሃይሾ ኪሪስቶሴ ሃካኬ! ሃሣ ሴኬያኬ! ዒንሢም ጋዓንዳኣኬ፤ ጋዓንቴ ዔያታ ዒንሢም ጋዓ ባኮ ጉሙርቂ ዔያቶ ጊንጾ ዓኣዺፖቴ። 24ዜኤሊንሢ ጫሪንቺዳ ዜኤሊንሣዖ፥ ካራፓ ካሮ ሄላንዳኣና ፖዓሢጉዲ ዓሲ ናዓሢ ሙካ ኬሎናኣ ያዺ ማዓንዳኔ፤ 25ጋዓንቴ ዓሲ ናዓሢ ቤርታዺ ሚርጌ ሜቶ ዔካንዳሢና ሃኖ ዎዶ ዓሶና ቦሂንታንዳሢ ዓቱዋያኬ። 26ኖሄ ዎዶና ማዔሢጉዲ፥ ዓሲ ናዓሢ ሙኮ ዎዶናኣ ያዺ ማዓንዳኔ። 27ኖሄ ዋኣጾ ካኣሚሎይዳ ጌላንዳያ ሄላንዳኣና ዓሳ ሙዒያ ሙዒ ዑሽኪያ ዑሽኪ ዔፒያ ዔካንቴ፥ ዬኖ ዎዶና ባይሲንቶ ዋኣፃ ሙኪ ቢያሢ ዔኤዺ ባይዜኔ። 28ዬያጉዲ ሎኦፄ ዎዶና ማዔሢ ጉዲያ ማዓንዳኔ፤ ዬኖ ዎዶና ዓሳ ሙዒ ዑሽካንቴ፥ ሻንቺያ ሻንቺ ሓሣ ሻንቂያ ሻንቃንቴ፥ ሙዖ ሚሢያ ቱኪ ቱኪ ማኣሪያ ማዣንቴኬ። 29ጋዓንቴ ሎኦፄ ሶዶሜይዳፓ ኬስኬ ኬሎና ታሚና ታሚኮ ፂኢሊና ጫሪንጮይዳፓ ዋርቂ ቢያሢ ሙዒ ባይዜኔ። 30ዓሲኮ ናዓሢ ሙካ ዎዶናኣ ያዺ ማዓንዳኔ። 31“ዬኖ ኬሎና ማኣሮ ቶኦኮይዳ ዓኣ ዓሢ፥ ማኣሮይዳ ዓኣ ሜሆ ዔካኒ ኬዶፓ፤ ጎዦይዳ ዓኣ ዓሢ ሃንጋ ማኣሮ ባንሢ ማዖፓ። 32ሎኦፄ ማቾ ጶቂሢ ማሉዋቴ! 33ፔ ሼምፓሢ ዻቂሻኒ ኮዓሢ ቢያ ባይዛንዳኔ፤ ሼምፓሢ ፔኤኮ ዓኣሢ ዒንጋሢ ቢያ ዻቂሻንዳኔ። 34ዬኖ ዋንቴሎ ላምዖ ዓሲ ፔቴ ሻኣላይዳ ላሃንዳኔ፤ ዔያቶይዳፓ ፔቴማ ዔኪንታዛ፥ ባጋሢ ዓታንዳኔ፤ ታ ዒንሢም ጋዓኣኬ። 35ላምዖ ላኣሊ ሃሣ ፔቴ ቤሲዳ ዎላ ዎንሢ ዎዻንዳኔ፤ ፔቴዛ ዔውታንዳኔ፥ ባጌላ ዓታንዳኔ። [ 36ላምዖ ዓሲ ፔቴ ጎሺዳ ዎላ ማዻንዳኔ፤ ፔቴሢ ዔውታንዳኔ፥ ባጋሢ ዓታንዳኔ” ጌዔኔ።] 37ዒዛኮ ጊንፆ ሃንታ ናኣታ ዬሱሴ ኮራ፦ “ጎዳሢዮ! ዔያታ ዓንኮ ዔኪ ዓኣዺንታይ?” ጌይ ዒዛ ዖኦጬኔ። ዒዚ ማሃዖ፦ “ሃይቄ ባኣዚ ዓኣ ቤስካ ሃምፑራ ቡካኔ” ጌዔኔ።


text:
ማሕበረኮም ዕላምኡ እንታይ እዩ? ንመን እዩኸ ከገልግል ዝግበኦ? ሽሙ ከም ዝሕብሮ ንማሕበረሰብዶ ወይስ ንውሑዳት ሰባት? ማሕበረኮም መሓውር መንግስታውያን ወይ ዘይመንግስታውያን ማሕበራት ድዩ ክኸውን ዘለዎ ወይስ ነቲ ይውክሎ እየ ዝብሎ ማሕበረኮም ብሙሉኡ ከይፈለየ እዩ ከገልግል ዘለዎ?
ኣብ ከባቢ ዋሺንግተን ዲሲ፣ ማሕበረኮም ኤርትራውያን ኣሎዶ? ሓድሽ ስደተኛ ምስ ናቱ ባህልን ቋንቋን ዘለዎም ሰባት ዝራኸበሉ ማሕበረኮም ኣሎዶ? ሓድሽ ስደተኛ ምስ ከባቢኡ ብኸመይ ክዛመድ ከም ዘለዎ፣ ቋንቋን ካልእ ትምህርትን ብዝምችኦ ቋንቋ ዝማሃረሉ ማሕበረኮም ኣሎዶ? ኤርትራዊ ሸጊርዎ ሽግሩ ከዕልለሉን መፍትሒ ዝረኽበሉን ማሕበረኮም ኣሎዶ? ኣብዚ ዝተወልዱ ኤርትራውያን ዘይተበከለ ባህልን ቋንቋን ሃገሮም ኤርትራ ዝማሃርሉ ማሕበረኮም ኣሎዶ? ኣብዚ ዝተወልዱ ምስ ካብ ዓዲ ዝመጹ የሕዋቶምን ኣሓቶምን ዝራኸቡሉ ማሕበረኮም ኣሎዶ? እንተሃልዩ ንመን የገልግል ኣሎ፣ ናይ መን መሓውር’ዩ ኸ? ንኤርትራውያን-ኣመሪካውያንን፣ ንኤርትራውያንን ዶ ወይስ ንኻልኦት እዩ ዘገልግል ዘሎ? ኣብ ከባቢ ዋሺንግተን ዲሲ ማሕበረኮም ኤርትራውያን እንተዘይሃልዩ፣ ንምንታይ ዘየለ? ኤርትራውያን ህዝባውን ማሕበራውን ኣገልግሎት ስለዘየድልዮም ድዩ ወይስ ዝጥርንፍ ሓይሊ እዩ ተሳኢኑ?
ነዝን ንኸምዚ ዝኣመሰለን ኣገዳሲ ሕቶታት ንምዝታይ፣ ዓለም ለኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ- ጨንፈር ዋሺንግተን ዲሲ መኣዲ ዘተ ኣዳልዩ ኣሎ. እዚ “ፈጠራን ምድንጋርን ህግደፍ፡ ማሕበረኮም ኤርትራውያን ደጀን ሓራ ኤርትራውያንዶ ዋላስ ስውር መሓውር ህግደፍ” ብዝብል ኣርእስቲ ተዳልዩ ዘሎ መኣዲ ዘተ፣ ብተሳታፍነት ኩሎም ግዱሳት፣ ብፍላይ ድማ መንእሰያት፣ እዩ ኣዕጋቢ ውጽኢት ክህልዎ ዝኽእል.
ስለዚ፣ ምስ ፈተውትናን መሓዙትናን “ክኸውን ኣለዎ” ኢልና እንዛረበሉ ነገራት ሒዝና ናብዚ መኣዲ ዘተ ንኽንመጽእ ዓለም ለኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ- ጨንፈር ዋሺንግተን ዲሲ ብኽብሪ ትዕድም.
ዕለት፡ ቀዳም 27ተን መጋቢት 2010
ሰዓት፡ 3ድቐ
ቦታ፡ Thurgood Marshal Center
1816 12th St. NW, Washington DC
ብደሓን ምጹ!


text: 1ዬሱስ ኪሪስቶሴና ጴዼ ናንጎኮ ሃጊ ማዓንዳ ዎዞ ጎይፆ ፆሲ ማሊሢና ዬሱስ ኪሪስቶሴ ማዾም ዳኪንቴያ ማዔ፥ ጳውሎሴይዳፓ ዳኪንቴ ኪኢታ፡- 2ታኣኒ ናሽካ ናዓሢ፥ ፂሞቴዎሴም፤ ፆሲ፥ ዓዳሢና ኑ ጎዳሢ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴኮ ኮሹሞ ዒንጊፆና ማኣሪፆና ሃሣ ዎዞና ኔም ማዖንጎ። 3ቢያ ዎዴ ዋንቴና ሮኦሪና ኔ ዛሎ ማሊ ማሊ ታ ሺኢቃኣና ቤርታኣ፥ ታ ዓዶንሢጉዲ ጌኤሺ ዒናፓ ታ ካኣሽካ ፆዛሢ ታ ጋላታኔ። 4ኔ ዬኤኪ ዓቢቴ ዓቢፆ ታ ዋሊባኣሴ፤ ዬያሮ ሚርጌና ዒና ታኣኮ ዎዛዻንዳጉዲ ኔና ዛጋኒ ታ ኮዓኔ። 5ኔኤኮ ዓኣ ጎኔ፥ ፆሲ ጉሙርቂጾ ታ ጶቂሣኔ፤ ዬያጉዴ ጉሙርቂፃ ቤርታ ኔ ዓሆ ሎይዴይዳ ሃሣ ኔ ዒንዶ ዔዌንቄይዳ ዓኣያኬ፤ ሃሢ ኔኤኮዋ ዬያጉዲ ዓኣሢ ታ ዔሬኔ። 6ዬያሮ ታ ኔ ዑጻ ኩጮ ጌሤም ኔ ዔኬ፥ ኔ ጊዳ ዓኣ ፆሲኮ ዒንጊጾ ማዾይዳ ፔኤሺ ኔ ዲቻንዳጉዲ ታ ኔም ኬኤዛኔ። 7ዓይጎሮ ጌዔቴ ፆሲ ኑም ዒንጌሢ ዎልቄና ናሹሞና ዒንጋያ፤ ሃሣ ኑና ኑ ዔሪ ዎይሣንዳ ዓያና ማዓንዳኣፓዓቴም ዒጊቹሞ ዓያናቱዋሴ። 8ዓካሪ ኑ ጎዳሢ ዛሎ ዓሶም ማርካዻኒ ሴልቂፖ፤ ሃሣ ዒዛ ዛሎሮ ቱቴ፥ ታ ዛሎሮዋ ሴልቂፖ፤ ፆሲ ኔም ዒንጋ ዎልቆና ኮዦ ሃይሶ ዛሎሮ ታኣና ዎላ ሜታዼ። 9ዒዚ ኑኡኒ ማዼ ኮዦ ማዾሮቱዋንቴ ፔ ማሊፆና ፔኤኮ ኮሹሞ ዒንጊፆና ዻቂሺ፥ ፆሲም ዱማዼያ ማዒ ናንጋንዳጉዲ ኑና ዔኤሌኔ፤ ዬያ ኮሹሞ ዒንጊፆ ሚርጌ ዎዴኮ ቤርታ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ኑም ዒንጌኔ። 10ዬይ ፆሲኮ ኮሹሞ ዒንጊጻ ኑና ዻቂሼ፥ ዬሱስ ኪሪስቶኮ ሙኪፆና ሃሢ ፔጋዺ ዔርቴኔ። ዒዚ ሃይቢኮ ዎልቄ ባይዚ ኮዦ ሃይሶ ዛሎና ሃይቢባኣ፥ ናንጊና ናንጊ ኑም ዻዌኔ። 11ታኣኒያ ዬያ ኮዦ ሃይሶ ኬኤዛያ፤ ዬያ ማዾም ዳኪንቴያ ሃሣ ዔርዛያ ማዒ ዶኦሪንቴኔ። 12ሓያ ታ ሜታሢ ዔካሢ ዬያሮኬ፤ ጋዓንቴ ታኣኒ ሃያ ሜቶ ዔኪፆና ሴልቁዋሴ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ዖና ጉሙርቃቴያ ታ ዔራሢሮኬ፤ ታ ዒዛም ሃዳርሲ ዒንጌ ባኮ ዬኖ ኬሎ ሄላንዳኣና ዒ ካፓኒ ዳንዳዓሢ ታ ጉሙርቃኔ። 13ታ ጊዳፓ ኔ ዋይዚ ዔሬ ቃኣሎ ማላታ ማሂ ዬሱስ ኪሪስቶሴና ኑኡኮ ዓኣ ፔቱሞ ዛሎና ጴዻ ጉሙርቂፆና ኮሹሞና ዶዲሺ ዓርቄ። 14ኑ ጊዳ ዓኣ ዓያኖ ጌኤዦ ዛሎና ኔና ጉሙርቂ ኔም ዒንጊንቴ ባኮ ካፔ። 15ዒሲያይዳ ዓኣ ዓሳ ቢያ ታና ሃሼሢ ኔ ዔራኔ፤ ዔያቶ ባኣካ ፔጌሎሴና ሄርሞጌኔሴና ዓኣኔ። 16ጎዳ፡ ዖኔስፖሬ ማኣሮ ዓሶ ማኣዶንጎ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ዔያታ ሚርጌ ዎዴ ታና ዖኦጪ ዶዲሼኔ፤ ሃሣ ታ ቱኪንቴሢሮ ሙኪ ታና ዖኦጪፆ ሃሺባኣሢሮኬ። 17ዒዚ ሮሜ ዓጮ ሙካዖ ሚርጌና ኮይ ታና ዴንቄኔ፤ 18ጋፒንፆ ኬሎና ጎዳ ዒዛም ኮሺ ማዾንጎ፤ ቤርታ ታ ዔፕሶኔይዳ ዓኣና ዒ ዎማይዲ ታኣም ማዼቴያ ኔ ኮሺ ዔራኔ።


text: 1አለአ መቆታ አል ፄ እምበፈጋ አል ያሱስ ክርስቶስ፥ ሾከ ዳዊት ኤተ ቤፓኽ ነሾከ ኣብራሃም። 2ኣብራሃም ቤፐኽ እስያቅ፥ እስያቅ ቤፐኽ ያይቆብ፥ ያይቆብኳ ቤፐኽ ዪሁዳ ከኢዴበ ዪሁዳ። 3ዪሁዳ ቤፐኽ ነታማር ፋሬስ ከዛራን፥ ፋሬስ ቤፐኽ ሄስሮም፥ ሄስሮምኳ ቤፐኽ ኣራም። 4ኣራም ቤፐኽ ኣሚናዳብ፥ ኣሚናዳብ ቤፐኽ ነኣሶን፥ ነኣሶንኳ ቤፐኽ ሳልሞን። 5ሳልሞን ነራካብ ቤፐኽ ቦኣስ፥ ቦኣስ ነሩት ቤፐኽ ዮቤድ፥ ዮቤድኳ ቤፐኽ እሴይ። 6እሴይ ቤፐኽ ጥስ ዳዊት። ዳዊት ቤፐኽ ሶሎሞን ነገፈ ኡሪያ። 7ሶሎሞን ቤፐኽ ሮበኣም፥ ሮበኣም ቤፐኽ ኣቢያ፥ ኣቢያኳ ቤፐኽ ኣሳፍ። 8ኣሳፍ ቤፐኽ ዮሳፋጥ፥ ዮሳፋጥ ቤፐኽ ዮራም፥ ዮራምኳ ቤፐኽ ኦዝያስ። 9ኦዝያስ ቤፐኽ ዮኣታም፥ ዮኣታም ቤፐኽ ኣካዝ፥ ኣካዝኳ ቤፐኽ እስቂያስ። 10እስቂያስ ቤፐኽ መናሴ፥ መናሴ ቤፐኽ ኣሞስ፥ ኣሞስኳ ቤፐኽ ዮስያስ። 11ነግዠ ቢራቆሽ ዶጎ እስራኤል ከኤበ ባቢሎን፥ ዮስያስ ቤፐኽ ዮኮንያስ ከኢዴበ ዮኮንያስኳ። 12ኖከ ቢራቆሽ ዶጎ እስራኤል ነኤበ ባቢሎን ነቸቻ፥ ዮኮንያስ ቤፐኽ ሰላትዬል፥ ሰላትዬልኳ ቤፐኽ ዞርባበል። 13ዞርባበል ቤፐኽ አብዮድ፥ አብዮድ ቤፐኽ ኤልያቅም፥ ኤልያቅምኳ ቤፐኽ ኣዞር። 14ኣዞር ቤፐኽ ዛዶቆ፥ ዛዶቆ ቤፐኽ ኣኪም፥ ኣኪምኳ ቤፐኽ ኤልዩድ። 15ኤልዩድ ቤፐኽ ኤላዛር፥ ኤላዛር ቤፐኽ ማታን፥ ማታንኳ ቤፐኽ ያይቆብ። 16ያይቆብ ቤፐኽ ጉንዘ ማሪያም ዮሴፍ፥ ማሪያምኳ ቤፖቆ ያሱስ ኤተ ቢኦ ክርስቶስ። 17ቤኢ ሾከ ማፖቋ ኮዎማ ነኣብራሃም ኮጎ ዳዊት ማፖቋ አሤር ኖቆማ እንዝኽ፥ ነዳዊት ኮጎ ግዠ መራቆሽ ባቢሎን ማፖቋ አሤር ኖቆማ እንዝኽ፥ ነግዠ መራቆሽ ባቢሎን ኮጎ ክርስቶስኳ ማፖቋ አሤር ኖቆማ እንዝኽ። 18መፖቆ ያሱስ ክርስቶስ ኤኤለአ፡ ቤኢ ማሪያም ኤዬማ ከያሱስ ኤተ ማዪርሣለማ ከዮሴፍ፤ ኒከማዸበሠን እማም ቤያገማሥ ኤቤዘሞ ማሪያምኳ ከመዪዥሥ ገፉጫ። 19ከፄ ቤድ ዮሴፍ ጉንዛለማ መዪዥሥ ጸጋ፥ ኤያኣጎንኼ መዪፆቆማ ነኸ ጸጋኼ፤ ካ ቤያኣጎ መበፀሸማ ከገጸፃ። 20ኖከ ቤኢ ዮሴፍ ነመሳንዘሥ አለአ፥ ቤካገማሥ ሰ ገትገ ረባ ነመእሰ መዥጋ ቤከከል፥ "አም ዮሴፍ ዱ ዳዊት፥ ከፄ በዘሞኳ ከመዪዥሥ ገፉጫ፥ መጤያኣኼ ከመሮቆ ማሪያም ኤተ ማዪርሣሉ ኮገኡ። 21ከምፖቋ አ ጉንዘ ዱዋ፤ ከፄ ከምብዶቆ ዱዋ አኳ ሾካለማ ነገንሣለማም፥ ከምከላኣ 'ያሱስ' ከማንዣኣከሥ ፄያ።" 22ዳ ቤከድ አለአ ኮዎማኳ፥ ኤከምትታቆን ኤተ ቤገሸሥ ረባ ከሰ ኤተ መዪርጓ። 23ቤከል አኳ፥ "ገሰኾቆ፥ ከምዘሞ ደጎና፥ ከምፖቋ ጉንዘ ዱዋ፥ ከምኦዉዋ ፄማ 'አማኑኤል።' " መከላ አማኑኤልኳ፥ "ረባ በኢካ ካኳ።" 24ኖከ ቤያምበናሥ ዮሴፍ ነኸ መዥጋ፥ ቤሮቆ ኤተ ማዪርሣለማ ኮጎማ፥ ኤያሥ ቤከገሸሥ አሰ ገትገ ረባ። 25ነደንኳ፥ ኤዸበሠንኼ ዮሴፍኳ ማሪያም ካሥ አል ኦከ ቤፖቆ ዱማ፤ ቤካንዠሥ ፄያ ከዱዋ ካኳ ቤከል "ያሱስ።"