text:
ኣሃዱ ኮማንዶ ህወሓት ኣብ ፅዑቕ ስልጠና
ሳልሳይ ክፋል
መወዳእታ 1979 ዓ/ም ዕማማት ስልጠና ኣሃዱ ኮማንዶ እንተብቅዕ እቲ ሓዱሽ ኣወዳድባ ዘለዎ ኣድማዓይነትን ወታደራዊ ሳይንስን ጥበብን ህወሓት ዘለዎ ብርክን ንምልካዕ ቦጠሎኒታት ኮማንዶ ህወሓት ናብ ፅዑቕን ፈታንን ኲናት ኣትየን ዓቕመን ክፍትሻ ተገብረ። ኣብ መንጎ ኣክሱም፣ ዓድዋን ኤርትራን ዘሎ ሓይሊ ፀላኢ ኣትየን ኣብ ከተማ ራማ ንዝዓረደ ሓይሊ ፀላኢ ኣጥቂዐን ክወፃ መደብ ተትሓዘ። ተጋዳላይ ፍሰሃ ማንጁስን ታፈሰ ወርቁን ንክልቲአን ቦጦሎኒታት ኮማንዶ ኣምሪሖም ናብ ሰጣሕ ጐላጉል ራማ ኣተዉ።
ኣዛዚ ቦጦሎኒ ሓራ፣ ታፈሰ ወርቁ ዝሓዘን ሓይልታት ኮማንዶ ቅድሚ ድፋዕ ዘሎ ከባቢ ዓረዳ። ህንፀት ተጋዳላይ ስምረት መለስ ብዝመርሓ ቦጦሎኒ 72 ተደጊፋ ፈንጂ እናፀረገት ውግእ ምውዳእ ዕማማ ነይሩ። በጦሎኒ ሓራ ዝሓዘተን ክልተ ሓይልታት ድማ ብፀጋም ተጠውየን ኣብ መንጐ ራማን መረብን ዘሎ ድልድል ብምሓዝ እቲ ካብ ራማ ዝሃድም ፀላኢ ምሉእ ንምሉእ ንምድምሳስ ምድላዉ ገበራ። ካብ በጦለኒ 72 ዝተሓረየት ሓይሊ 23 እውን ካብ ኤርትራ ብኣንፈት ሰሜን ንዝመፅእ ደጋፊ ሓይሊ ፀላኢ ዓፃዊት ሓይሊ ኮይና ማዕበል ሓይሊ ፀላኢ ክትዓግት ኣብ ከበሳታት መረብ ዓረደት።
ቦጦሎንታት ኮማንዶን ኣጋር ሰራዊትን ህወሓት ብቁፅሪ ምስ ሓይሊ ፀላኢ ዝመጣጠን ኣይኮነን። ይኹን እምበር ስልታዊ ኣሰላልፋኡ ነቲ ገዚፍ ሓይሊ ኣብ መንቀራቑር ኣእትዩ ንምድምሳስ ዘኽእሎ እዩ ነይሩ። ኣብ ክባ ዝኣተወ ፀላኢ ካብዛ መፃብብ ንምውፃእ ሰለስተ ብርክታት ክሓልፍ ኣለዎ። ፅኑዕ ዕርዲ ኣሃዱ ኮማንዶ ዝኾና ሓራን ህንፀትን ፈንፂሑ ክወፅእ ኣለዎ። ሓይሊ ፀላኢ ነዚ ምግባር ተሳኢንዎ ተጠባባቒ ሓይሊ ንምፅዋዕ ውግእ እንተተናዊሑ እውን ዓፀውቲ ሓይልታት ኣትየን ክድምስስኡ ትልሚ ኣለወን። ሓይልታት ቦጦሎኒ 72 ኣብ ቀለበት ኣእትየን መማረፂ ንምስኣን ዘኽእለን ኣሰላልፋ ሒዘን ኣለዋ። ኮይኑ ግና ብርክት ዝበለ ዘመናዊ ኣፅዋር ዝዓጠቐ ሓይሊ ደርግ ነቲ ስርሒት ብዝኾነ ክፍተት ቀዲሙ እንተኸሺፍዎ ኩለን ቦጦሎንታት ኮማንዶ ይኹን ተጋዳላይ ኣብ ሓደጋ ምውዳቑ ኣይተርፍን።
ብመሰረት እዚ ጥንቃቐ ዝተመልኦን ዝተናበበን ሃንደበታዊ መጥቃዕቲ ኣካየዳ። ፈላመይቲ ሓይሊ ኮማንዶ ሓራ ቡንቧታት እናዝነበት ዘዝቐደመ ሓይሊ እናዓፈነት ንመላእ እቲ ሰራዊት በታተነቶ። በዚ ዝበርገገ ሓይሊ ደርጊ ድማ ክወፅእ እንትብል ዓፀውቲ ሓይልታት እናተቐበላ ሃጀምኦ። ሓደ ሻለቃ ኣብ ራማ ሓመድ ድበ ኣትዩ ኣሎ። ይኹን እምበር ብዓድዋን ኤርትራን ኣቢሉ ዝኣቱ ሓዱሽ ሓይሊ ፀላኢ ስለዘሎ ኣብ ሓፃር ግዜ ንምቅባፅን ረዳኢ ሓይሊ ከይመፀ ንምምላጥን ብናህሪ ብፅንዓት ተዋግኣ። ዝበዝሕ ሓይሊ ፀላኢ ኢዱ እናሃበ እዩ። ውሱናት ሓይልታት ውድብ ዝተማረኹ ንብረታት እናማእረራ ናብ ሓደ ገዛኢ ቦታ ነቆጣ። ኮማንዶ ህወሓት ልዕሊ 250 ዝኾኑ ወታደራትን ኣፅዋራትን ሰኒቑ ብዓወት መሰስ በለ። ፈላማይ ስርሒት ራማ ኣብ ከተማ እንዳባጉና መራሕቲ ቦጦሎኒ ኣብ ዘለዉዎ ተገምገመ። ትረት ቅልፅም ቦጠሎንታት ኮማንዶ ህወሓት ሓፂን ዘይኸብሶ ውሑድን ኣቦ ፅንዓትን ምዃኑ ህያው ምስክር ኮይኑ ናብ ስልታዊ ገምጋምን መፅናዕትን ተኣትዩ ክጠናኸር ተገብረ።
ገዚፍ ዓወት ኣብ ክባ ፀላኢ
ወርሒ መስከረም 1981 ዓ/ም ለካቲት፣ ኣሉላ፣ ማዕበል፣ መይደይ፣ ኣውሮራ፣ ኣግኣዚ፣ ቀይሕ ኮኾብ ዝብል ስም ዝተውሃበን ሸውዓተ ክፍላተ ሰራዊት ተጣየሻ። ድሕሪ ቁሩብ እዋን ድማ ናይ ኩሎም ግንባራት ኣማእኺልካ ናይ ምምራሕን ወታደራዊ መፅናዕቲ ናይ ምክያድን ተልእኾ ዝሓዘ “ማእኸል ኦፕሬሽን” ክቐውም ተገብረ። ብካልእ ወገን ድማ ህዝባዊ ማዕበል ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ እናገንፈለ መሬት ትግራይ ንደርግ ረመፅ ኮይና እናነፀለቶ እንትትከድ ሓራ መሬት እናገፍሐ ከደ።
ብኣንፃሩ ነዚ ልዕልና ህወሓት ዘስገኦም ባንዳታትን ሰራዊት ደርግን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዝፍፅምዎ ኣረሜናዊ ጭካነ ከም ዕለታዊ ስርሖም ሓዝዎ። ደርግ ዘሎን ዘየሎን ሓይሉ ኣብ ማእኸል ትግራይ እናኣከበ ንወሳናይ ዝብሎ መጥቃዕቲ ይዳሎ ነበረ። ብፍላይ ኣብ ስንቃጣን ውቕሮን ዝርከብ ካብ ሓደ በርጌድ ዘይበዝሕ ሓይሊ ብርክት ዝበሉ ባንዳታት ኣጠናኺሩ ሓራ መሬት የበስብሶ ከምዘሎ እውን ተሰምዐ። ብመሰረት እዚ ቦጦሎንታት ኮማንዶ ህወሓት ኣብ ቁልፊ ናቑጣታት ሓይሊ ፀላኢ እናጥቅዓ ሓይሊ ሚዛን ፀላኢ ናብ ደቡብን ምብራቕን ትግራይ ክዛባዕ ልኡኽ ተውሃበን። ነቲ ሓራ መሬት ዘበሳብሱ ዘለዉ ባንዳታት እውን ናይ ምፅራይ ስራሕቲ ክዓምማ ወፈራ።
ካብ እንዳባጉና ዝተበገሳ ቦጦሎንታት ኮማንዶ ክሳብ ከተማ ሓውዜን ኣተዋ። ኮይኑ ግና ብዛዕባ ዝፍፅምኦ ስርሒት ኣበይን መዓዝን ከም ዝኾነ ዛጊድ ኣይተነገረንን። ኣመራርሓን ኣባላትን ኮማንዶ ኣብ ከተማ ሓውዜን ዝርዝር ልኡኽ እቲ ስርሒት ብዕምቆት ድሕሪ ምምይያጥ ዝፍፀመሉ ቦታታት ስንቃጣን ተካ ተስፋይን ኮይኑ ማእኸል ስሕበት እቲ ኲናት ኣብ ከባቢ መስጊድ ነጋሽ ዝርከባ ብርንሂንጐን ደበረፍፄን ዝበሃላ ቦታታት ምዃነን ተነገሮም። ብፍላይ ካብ ነጋሽ ንኣንፈት ምብራቕ እትርከብ ብርኒሂንጐ እትበሃል በራኽ ቦታ ምቁፅፃር ነቲ ኲናት ኣብ ሓፂር እዋን ንምውዳእ ቁልፊ ቦታ ምዃኑ ተሰመረሉ። ሓይሊ ኮማንዶ ነታ ቦታ ተቆፃፂሩ ኣብ ሓፂር ግዜ እንተዘይወዲእዋ ድማ ኣብ ከተማ ውቕሮ ዝዓረደ 128ኛ ዝበሃል ብርጌድ ደርግ ፅዑቕ መጥቃዕቲ ከፊቱ ክሳራ ክበፅሕ ከምዝኽእል ተሓበረሎም። ስለዚ ስንቃጣ እንትውቃዕ እቲ ሓይሊ ተወርዊሩ ምምፃኡ ስለዘይተርፍ እቲ ውግእ ጫፍ ስንቃጣ ክጅመር እንተሎ ነቲ ዝመፅእ ሓይሊ፣ ሓይሊ 45 /ካብ ክፍለ ሰራዊት ኣውሮራ/ እናተኸታተለት ብርሑቕ ናብ ስንቃጣ ኣእትያ ሓራ ክትድምሰስ እያ።
ኣሃዱ ኮማንዶ ህንፀት ፍስሃ ማንጁስን ቻይናን እዮም ዝመርሕዋ። ሓራ ድማ ብመሪሕነት ታፈሰ ወርቁን ፍስሃ ኪዳነ ማርያምን (ማይክል) ተካ ተስፋይ ኣትያ ኣላ። ክልቲአን ሓይልታት ኮማንዶ ብምብራቕን ምዕራብን ካብ ተካ ተስፋይ ክሳብ ኣብ ጫፍ ስንቃጣ ዝርከባ ከባቢታት ዓሪደን ኣለዋ።
ብመሰረት እዚ ቦጦሎኒ ህንፀት ምድባ ኣብ ከተማ ስንቃጣ ንዘለዉ ባንዳታት ፀሪጋ ወሳኒ ዝበሃል ሓይሊ ምድምሳስ እዩ። ካብ ብርጌድ 11 ዝተሓረየት ወርቂ ኢዱን ገብረየሱስን ዝመርሕዋ ቦጦሎኒ፣ የኔሁን ኣዛዚኣ ዝነበረት ካብ ብርጌድ 17 ዝተመልመለት ሓንቲ ቦጦሎንን ከቢድ ብረት ዝዓጠቐት ቦጦሎኒ 60ን እውን ነቲ ኣብ ስንቃጣ ዝካየድ መጥቃዕቲ ሰፊሕ ሽፋን ብምሃብ ንግዙፍ ሓይሊ እናደሰቐት ሓይሊ ኮማንዶ ናብ መዓንጣ እታ ከተማ ዝኣትወሉ ዕድል ጋልሀት። እታ ኣብ ብርጌድ 17 ዝነበረት ቦጦሎኒ ድማ ኣብ እግሪ ከተማ ስንቃጣ ዝነበረ ሓይሊ ፀላኢ እናፀረገት ንሓይሊ ኮማንዶ ከለላ እናሃበት ናብታ ከተማ ኣምረሐት።
ቦጦሎኒ ህንፀት 13 ለካቲት 1980 ዓ/ም ኣብ ከተማ ስንቃጣ ክትህጅሞ ዝተደለየ ፀላኢ ፈልያ ንምውቃዕ ዘኽእላ ገዛኢ ቦታ ተፀኒዑ እዩ። ካብ ከተማ ስንቃጣ ንኣንፈት ምብራቕ ኣብ ዝርከብ ኮኽሒ ቦታ ድማ ዓረደት። ይኹን እምበር ኣብቲ ዓሪዳትሉ ዝነበረት ቦታ ዓረራት ኣፅዋር እናተፈንፀሐ ኣካላት ተጋደልቲ ክሸናጥፍ ብምጅማሩ ኣብ ሓያል ፈተና ኣተወት። መራሕቲ ጋንታ ህንፀት መሓመድ ዒሻ፣ ሱራፊኤል ገብረህይወትን ተኽላይ ካላሽንን ከይተረፈ ብረት ሒዞም እናተዋግኡ ንሓይሊ ፀላኢ ደፍእዎ። ፍሰሃ ማንጁስ ኣብቲ ፅዕፁዕ ኲናት ወፂእኻ ምንስሓብን ምውጋእን ማዕረ መስዋእቲ ዘኽፍል ፈታኒ ኩነታት ስለዝኾነ ብሕራነ ፈንፂሕኻ ካብ ምውፃእ ካልእ መማረፂ ከም ዘየለ ተረዲኡ ስልታዊ ለውጢ እናካየደ ነቲ ውግእ መርሖ። ነቲ ከባቢ ኣፀቢቖም ዝፈልጥዎ ባንዳታት ነቲ ዓውደ ውግእ ፈታኒ ዋላ እኳ እንተገበርዎ ዘይኽበስ ፅንዓት ተጋደልቲ ህወሓት እንትሪኡ ግና እግረይ ኣውፅእኒ ኢሎም ካብ ምህዳም መማረፂ ኣይነበሮምን። እቲ ኲናት 17 ተጋደልቲ ህወሓት ብጅግንነት ዝተሰውእሉ 117 ተጋደልቲ ፀላኢ ዝተማረኽሉ ኮይኑ ብዓወት ተዛዘመ።
ብካልእ ገፅ ድማ “120ኛ” ዝተሰየመ ብርጌድ ስርዓት ደርግ ነታ ኣብ ተካ ተስፋይ ዝዓረደት ቦጠሎኒ ሓራ ንምጉባጥ ተሃንዲዱ መፀ። ነዚ ዝተረድኡ ኣመራርሓ ኮማንዶ ቦጦሎኒ ሓራ እናንሰሓበት ናብ ከባቢ ስንቃጣ ክትኣቱ ብምግባር ሓይልታት ህወሓት ጎድና ጐድኒ እናተኸታተላ ኣብ ማእኸል ኣእተዋኦ። ሓይሊ ፀላኢ ብወገን ዕዳጋ ሓሙስ ተጠባባቒ ሓይሊ ኣምፂኡ ንክልቲአን ቦጦሎንታት ክድምስስ ሓሳብ ዋላ እኳ እንተነበሮ ከይሓሰቦ ኣብ ከባቢ እንዳ ተካ ተስፋይ ናብ ክባ ኣእተውኦ። ድሕሪ ሓፂር ልውውጥ ቶኽሲ ድማ ቁሱልን ምውትን ኮይኑ ዝበዝሕ ሓይሊ ተማረኸ።
ኣብ ርእሲ ሕሱም ፀልማት በረኻታት ነጋሽ ጥቕጥቕ ብዝበለ ደኒ ስለዝተሸፈነ ብሓድጊ ሰማይ ንምፍላይ ኣፀጋሚ ኩነታት እዩ። ኣብ እንዳ ተካ ተስፋይ ዓብዪ ዓወት ዝሓፈሰት ኣሃዱ ኮማንዶ ህወሓት ካብ ብርጌድ 120 ዝመንዘዐቶም ኣፅዋር ዓጢቓ ናብ ከተማ ውቕሮ ኣምረሐት። ኣዛዚ በጦሎኒ ሓራ ተጋዳላይ ታፈሰ ወርቁ ኣብቲ ኲናት ስለዝቖሰለ ነታ ቦጦሎኒ ፍስሃ ማንጁስ መሪሕዋ ኣጋ ወጋሕታ መጥቃዕቲ ንምፍፃም ውቕሮ ኣተወት።
ኣብ ከተማ ውቕሮ ኣብ ዝርከብ ማእኸል ዕጥቅን ሰፈርን ሓይሊ ፀላኢ ክትፍፅሞ ዝተውሃባ ስርሒት ብቀጥታ እዩ ተጀሚሩ። ዘውደ ዝበሃል ተጋዳላይ ዝሓዛ መስርዕ ቡምቧታት ዓጢቓ ድፋዕ እናሰበረት ንሓንቲ መስርዕ ፀላኢ እንትቆፃፀራ ዝተረፋ ሓይልታት እናተወርወራ ብሃንደበት ነቲ ካምቦ ዓሰልኦ። ቦንቧታት እናደርበየ ዝውርወር ኣሞራ ሓይሊ ኮማንዶ ን በርጌድ 32 ንዝበሃል ሓይሊ ፀላኢ ኣብ ሓፂር ግዜ ደምሲሱ ኣዛዚ እታ ብርጌድ ከይተረፈ ኣቃበፆ። ኣጋወጋሕታ ብርሃን ዝፅበ ዝነበረ ፀላኢ ፀልማት ወረሮ። በቲ ፅዑቕ ቶኽሲ ተሓሚሳ ዘርፈደት ከተማ ውቕሮ ፍፁም ፀጥታ ወሪርዋ ኣርፈደ። ኩነታት ዘፅንዑ ነበርቲ እታ ከተማ ኣፎም ዘይፀውዮ ዓወት ኣብ ልቦም ሓዲሩ ብፍስሃ ተወረሩ።
ነዚ ዝሰምዐ ሓይሊ ፀላኢ ብዓዲ ግራት ኣቢሉ ካብ ኤርትራ ተጠባባቒ ሓይሊ ንምእታው ተሸባሸበ። ይኹን እምበር ኣሃዱታት ኮማንዶ ስርሒተን ድሕሪ ምፍፃም ናብ ሓውዜን ኣተዋ። ካልኦት ዝተረፋ ሓይልታት ህወሓት ዝተማረኸ ንብረትን ኣፅዋርን ተሸኪመን ናብ ሓራ መሬት ምጉዓዘን ቀፀላ። ኮይኑ ግና ካብ ኤርትራ ተሃንዲዱ ዝመፀ ሓይሊ ፀላኢ ነቲ ዝኸሰሮ ኣፅዋርን ንብረትን ንምምንዛዕ ናህሩ ወሲኹ ከተማ ዕዳጋ ሓሙስ ኣተወ። ብውቕሮ ኣቢሉ ንሓውዜን ሰንጢቑ ዝሓለፈ ፍሉይ ሓይሊ ፀላኢ ድማ ኣሎ። ኣብ ደቡብ ግንባር ዝነበረ ንገለበዳ ናይ ምዕፃው ልኡኽ ዘለዎ መካናይዝድ ሓይሊ ድማ 22 ለካቲት ገለበዳ ኣትዩ ሓደረ። ብኻልእ ኣንፈት ድማ ኣብ ዓድዋ ዝነበረ ሓደ ሻለቃ ማይቅነጣል ብምእታው ኣብ ዓንዶ ክጥቅዕ ጎስጓስ ኣካየደ።
ወፍሪ ገለበዳ - ዓንዶ፣ መርዘን ፀላኢ
ኣብ ስንቃጣን ውቕሮን ብዝበፅሖ ክሳራ ዝተደናገፀ ደርግ ናብ ዕሙት ጨፍጫፍ ምእታው ጀመረ። ሻለቃ ጨልቃባ ዝመርሖ “22ኛ ብርጌድ” እናተብሃለ ዝፅዋዕ ኣረሜናዊ ሓይሊ ደርግ ኣብ ትግራይ ተደጋጋሚ ግፍዒ ብምክያድ ዝፍለጥ ሓይሊ እዩ። ኣጋር ሰራዊት ህወሓት ብበጠሎኒታት ኮማንዶ ተመሪሑ ኣብ ገለበዳን ዓንዶን ከጥቅዕ ከም ዝግባእ ወታደራዊ ኣመራርሓ ኣብ ስምምዕነት በፅሑ። በጠሎኒ ህንፀት ንዓንዶ፣ ሓራ ድማ ገለበዳ ኣትየን ዕማመን ክፍፅማ ልኡኽ ተውሃበን።
ቦጦሎኒ ህንፀት ናብ ዓንዶ እንትተምርሕ ኲናት ከም ዘሎ እምበር ምስ ከመይ ዝበለ ሓይሊ ከምትጋጠም ኣይፈትፈልጥን ነይራ። እቲ ውግእ ተጋደልቲ ፍሰሃ ማንጁስን መሓመድ ዒሻን ኣዛዝን ምክትልን ኮይኖም ዝመርሕዎ ኲናት እዩ። ተጋዳላይ ግርማይ ፖሊስን ዮሃንስን ዝመርሓ ካብ ብርጌድ 11ን ብርጌድ 67ን ዝተሓረያ ክልተ ቦጦሎንታት ብየማንን ፀጋምን ዓፅየን መጥቃዕተን ቀፀላ። ሓይሊ ፀላኢ ገዛኢ ቦታ ሒዙ ፅኑዕ ዕርዲ ሃኒፁ ፅዑቕ ቶኽሲ ከፈተ። ኣብ በሪኽ ቦታ ወሳኒ መስመር ሒዙ ኣይፍንቀልን እንትብል ገዚፍ ሓይሊ ምዃኑ ኣይዘንግዕዎን። ነዚ ዝተጠናኸረ ሓይሊ ደርግ ብፅንዓት እናመከቱ ምሩኻትን ቁሱላትን እንትረኽቡ ድማ ኣየር ወለድ ሓይሊ ምዃኑ ኣፅንዑ። ካልኦት ቦጦሎንታት ህወሓት ሽፋን እናሃባ እቲ ኲናት ተጓሃሃረ።
በረኻታት ዓንዶ በቲ ዕንፅራር ድምፂ መዳፍዕን ጠያይትን ካብ ምድንፃዉ ሓሊፉ ሰማዩ ብባሩድን ደሮናን ተሸፊኑ ወዓለ። ረፋድ ዝጀመረ ፅዑቕ ኲናት መኸንበቲ ተሳኢንዎ ብሕሱም መስዋእቲ እናተዓጀበ ቀፀለ። መስዋእቲ ብፆቱ ዘሐረኖ ኮማንዶ ህወሓት እናተወርወረ ኢድ ብኢድ ተሓናነቐ። ወሰንቲ ኣፅዋር ዝሓዙ ጀጋኑ ኣናተሰውኡ እንትኸዱ መራሕቲ ጋንታ ዝነበሩ ኮማንዶ ከበድቲ መዳፍዕ ተሓንጊጦም ናብቲ ኲናት ኣተዉ። ቦጦሎንታት ሓይለን እናጠናኸራ ሽፋን እንትህባ እቲ መን ከማይ ዝበለ ሓይሊ ኣየር ፈረኽረኽ ክብል ጀመረ። ስርሒት ዓንዶ ብርክት ዝበለ ሓይሊ ኮማንዶን ኣጋር ሰራዊትን በሊዑ ብዓወት ተዛዘመ። ይኹን እምበር ኣብ ዓንዶ ዝተሰምዐ ብስራት ዓወት ገለበዳ እውን እንትድገም ኣብ ፀላኢ ከቢድ ምድንጋፅ ፈጠረ። ኣርባዕተ መጋቢት 1980 ዓ/ም በረኻታትን ሽንጥሮታትን ሓውዜን ሓሊፉ ዓንዶን ገለበዳን ዝኣተወ ሓይሊ ኮማንዶ ሓሙሽተ መጋቢት ኣጋምሸት ድራር ዓወቱ ሒዙ ናብ ሓደ ማእኸል ተኣከበ።


c: text/html

text:
ንፔርቶ ሪኮ ብዘይ ፀዓት ዘትረፈ ህቦብላ ማሪያ ኣብ ዶሚኒካ ህይወት 15 ሰባት ኣጥፊኡ
ቀዳማይ ሚንስትር ዶሚንካ ከምዝሓበርዎ ነታ ካሪብያናዊት ደሴት ዝወቅዐ ህቦብላ ማሪያ፡ 15 ሰባት ከምዝቐተለን ደሃይ ካልኦት 20 ጠፊኡ ኣሎ።
ቀዳማይ ሚንስትር ሩዘቬልት ስከሪት፥ ብኣማኢት ዝቑፀሩ ሰባት ዘይምማቶም ተኣምር'ዩ ክብሉ ኣብ ቴሌቪዥን ሃገሮም እናነብዑ ተዛሪቦም።
ህቦብላ ማርያ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰኑይ 'ውን ንካሪብያናዊት ዶሚኒካ ኣጥቂዑ ብኣማኢት ዝግመቱ ገዛውቲ አዕንዩ።
ትማሊ ድማ ናብ ፔርቶ ሪኮ ሰጊሩ፡ ብዘይ ነሓይሊ ኤለክትሪክ ከመእትተርፍ ገይርዋ።
እቶም ቀዳማይ ሚንስትር ነቲ ዘጋጠመ ዕንወት ንምንዕዛብ ንዝሓለፉ 24 ሰዓታት ብሄሊኮፕትር ከምዝዘሩ ገሊፆም።
"ዘይምሕር'ዩ ነይሩ" ክብሉ ንዝገለፅዎ ሓደጋ ተፈጥሮ ቅድሚ ሕዚ ከምዚ ዝበለ ዕንወት ኣጋጢሙ ከምዘይፈልጥ ኣዘኻኺሮም።
ገዛውቲ ከምዘይነበሩ ኮይኖም፥ ኣብያተ ትምህርቲ ዓንዮም፥ ግልጋሎት ቴሌኮም እንትቋረፅ ዓብዪ ሆስፒታል'ታ ደሴት እውን ካብ ሓይሊ ወፃኢ ኮይኑሎ።
ቀዳማይ ሚንስትር ሩዘቬልት ስከሪት ካብ ማሕበረሰብ ዓለም ሰብአዊ ሓገዛት ከምዘድልዮም እውን ሓቢሮም ኣለው።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣቶ መንግስተኣብ ኣስመሮም ኣቦመንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ንዝነወሓ ናይ ስራሕ ዑደት ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካን ካናዳን ብ15 ሰነ 2017 ኣብ በይኤርያ፡ካሊፎርኒያ ኣትዩ። ንሱ ኣብቲ ከባቢ ኣብ ዝጸንሓሉ ኣብ ዝበጽሖ ቦታታት ክፉት ናይ ህዝቢ ኣኼባታትን ሰሚናራት ጨናፍር ሰዲህኤን ከካይድ እዩ።
በዚ መሰረት ኣቦመንበር ሰደህኤ ቀዳም 17 ሰነ 2017 ኣብ በይኤርያ ምስ ዝርከቡ ኤርትራውያን ክፉት ህዝባዊ ኣኼባ ከካይድ እዩ። ንጽባሒቱ 18 ሰነ ድማ ኣብቲ ቦታ ምስ ዘለዉ ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ክመያየጥ እዩ።
ምስዚ ብዝተተሓሓዘ ኣቦመንበር መንግስተኣብ 24 ሰነ 2017 ኣብ ሳንዲያጎ፡ ካሊፎርንያ ናይ ኣባላት ሰዲህኤ ክራኸብ እዩ። ቀጺሉ ድማ ብ25 ሰነ 2017 ካለኣይ ህዝባዊ ኣኼባኡ ምስ ኤርትራውያን ነበርቲ ሳንዲያጎን ከባቢኣን ከካይድ እዩ። ካለኦት ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካን ካንዳን ዘካይዶም ኣኼባታት ብዝምልከት ዘካይደሉ ግዜ ኣብ መጻኢ ክሕበር እዩ።
ኣቦመንበር ሰደህኤ ኣብዚ ዘካይዶ ኣኼባታት ዘተኩረሉ ዛዕባታት፡ ኣሻቓሊ ፖለቲካዊ፡ ሰብኣዊ መሰልን ማሕበረ-ቁጠባውን ኩነታት ኤርትራ፡ ከምኡ እውን ዘይምኽኑይ ቀጻሊ ምክፍፋልን ደውታን ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ኣብ ወጻኢ፡ ከተኩረሎም ትጽቢት ዝግበረሎም እዮም። ብዘይካዚ ሰዲህኤ ቅድሚ 7 ዓመታት ካብ ዝምስረት ጀሚሩ ክሓልፎ ዝጸንሐ ውሽጣውን ግዳማውን ብደሆታት ቆላሕታ ዝህቦ ጉዳይ ክኸውን እዩ። ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ዘውጸኦ እማመ ንሰፊሕ ዘተ ምስ ተቓወምቲ ፖለቲካዊ ውድባት ኤርትራ ንሰፈሕ ናይ ሓባር ስራሕ መድረኽ ብዕምቆት ክበርህ እዩ።
ኣቦመንበር ሰዲህኤ ኣብ ዑደቱ ብሓላፊ ቤት ጽሕፈት ውደባዊ ጉዳያት ኣቶ ተስፋይ ወልደሚካኤል (ደጊጋን) ካለኦት ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካን ካናዳን ዘለዉ ኣባላት መሪሕነትን ክስነ እዩ።


text:
ሀቢ ከም ናይ ሀስትኮሙን ወይ ናይ
ፈረስ ኮምዩን እያ እትፍለጥ፡ ኣብ ፍርቂ ሓጋይ ድማ
ናይ ሰሙን በዓል ኣሎ።
መንበሪ-ገዛ
ናብ ሀቢ ግዓዝ
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኩርድ፡ ዓረብ፡ ፋርስ፡ ዳሪን ኪሩንዲን
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ሀቢን ኦስተርቮላን ናይ ምምሕዳር ከተማ ቤትጽሕፈት ኣሎ። ኣብ ሀቢ፡ ሞሮንጎቫ፡ ቪቲንገ፡ ተርንሾን ኦስተርቮላን ቤትንባብ ኣሎ። ኣብ ሀቢ ናይ ማሕበራዊ ምምሕዳር ቤትጽሕፈት ኣሎ፡ ከምኡውን ቤትጽሕፈት ዕዮ። ቤትጽሕፈት መድህን ኣብ ኡፕሳላ። ኣብ ሀቢ ናይ ስደተኛታት ሓጋዚ የልቦን ግን ኣብቲ ናይ ስደተኛታት መቐበሊ ኩርድ፡ ዓረብን ፋርስን ይዛረቡ እዮም። ኣብ ሀቢን ኦስተርቮላን ግሩም ናይ ሰከንድሃንድ ድኳን ኣሎ። ኣብ ኡፕሳላ ኢከያ ኣሎ። ኣብ መብዛሕትኡ ከተማታት ግሮሰሪታት ኣሎ። ኣብ ሞሮንጎቫ Lågprisvaruhuset Karlson.se ኣሎ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ተወሳኺ ሓበሬታ ብዛዕባ ናይቲ ኮምዩን
barnomsorgen.
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
Skolor ኣብ ሀቢ
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ሀቢ
ናይ ምሉእ ህይወት ምህሮ ማእከል (CLL) ኣሎ።
ኣገልጎት ጥዕና
Hälso-och sjukvård ኣብ ሀቢ
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ናይ ትርጉም ኣገልግሎት ኣብ ኡፕሳላ
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ብዛዕባ
kollektivtrafik ኣንብብ
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ቤትምኽሪ ወረዳ ኡፕሳላ፡ ኣርላንዳ መዓርፎ ነፈርቲ፡ ትምህርቲ ስልጠና ኣብ ኡፕሳላ ኮምዩን።


text:
ሽማግለ ዞባ እው ሰዲህኤ ካብ ዕለት 11 ነሓሰ ክሳብ 30 ታሕሳስ 2016 ኣብ ዝነበረ ግዜ ብዛዕባ ዘካየዶም ንጥፈታት ሓፈሻዊ ገምጋም ኣካይዱ። ኣብዚ ገምጋሞም ብመሰረት ሒዘምዎ ዝነበሩ መደባት ዝተተግበረን ዘይተተግበረን ከም ዘለለዩ፡ ኣብቲ መሪሕነት ዞባ ሓላፊ ዜና ሓው ጐይተኣኦም መብራህቱ ሓቢሩ። ኣብዚ ኣጋጣሚ ብኣኦመንበር መሪሕነት እቲ ዞባ ኢሳቕ ወልደማርያም ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ’ውን ዓሚቕ ገምጋም ኣካይዱ።
ካብዚ ብምቕጻል እቲ ርክብ፡ ንምንቅስቃሳትን መደባትን ስርዓት ህግደፍ ኣብ ዞባ እውሮጳ ብትኹረትን ብምስትውዓልን መዚኑን ገምጊሙን። እቲ ኣኼባ ስርዓት ህግደፍ ነቅነቅ ዝበል ዘሎ ስርዓት ብምዃኑ ክሳብ ክንድዚ ነዊሕ ዕድመ ክህልዎ ኣይምተገበኤን ኢሉ። ነንሕድሕዶም ከም ዓሳ ዝበላልዑ፡ ብብልሹዉናን ትምክሕትን ዝተላዕጠጡ ህዝቢ ክመርሑን ሃገር ከልምዑን ዓቅሚ ዝሰኣኑ ኣብ ሽፍትነት ዝተዋፈሩ ኣብ ሕግን ሓቅን ዘይኣምኑ ኣብ ጸልማት ዝነብሩ ዘለዉ ምዃኖም እቲ ዞባዊ መሪሕነት ከም ዝመዘነ እቲ ዝበጸሓና ሓበሬታ ኣረዲኡ። መራሕቲ ህግደፍ ብትብዓትን ትወፋይነትን ተቃሊስካ ከም ዝሰዓሩ ጥርጥር ከም ዘይብሉ ከኣ እቲ መሪሕነት ዞባ ተገንዚቡ። እዚ ከምዚሉ እንከሎ፡ ህግደፋውያን ንኹለን ኣብ ኤውሮጳ ዝርከባ ማሕበራትን ኣብያተ-ክርስትያንን፡ ነዓና ክትመስላ ኣለክን ዝብል ትእዛዝ ኣመሓላሊፎም ላዕልን ታሕትን የብሉወን ከም ዘለዉ ኣብቲ ዝበጸሓና ሓበሬታ ተመልኪቱ። ትእዛዛት ኣካላ ስርዓት ህግደፍ ንምርዳእ ከኣ እዚ ዝስዕብ ምጥቃስ ይከኣል።
1. ኩለን ማሕበራትን ኣብያተ- ክርስትያናትን ኣብ ትሕቲ ጽላል ማሕበረ-ኮም ህግደፍ ተቐይደን
ጥሙር ማሕበር ከቑማ።
2. ጸብጻብ ብዝሒ ኣባላተንን ወርሓዊ ኣኼባታትን ናብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ፍራንክፉርት
ከቕርባ።
3. ገንዘባዊ ጸብጻባተን ከቕርባ።
4. ነብሲ ወከፍ ማሕበርን ቤተ ክርስትያንን ኣብ ዓመት ካብ 100 ክሳብ 300 ኢዩሮ (Euro) ብመንገዲ ማእከላይ
ቤት ጽሕፈት ማሕበረ-ኮም ፍራንክፉርት ናብ ህግደፍ ከረክባ።
ምስዚ ብዝተተሓሓዘ እቲ ዞባዊ መሪሕነት ሓፈሻዊ ሚዛኑ እንቢሩ። በቲ ሚዛኑ መሰረት፡ ካብቲ ምንጽጻግን ዘይምክብባርን ዝነበረ ናይ ተቃወምቲ ሓይልታት ኤርትራውያን ተኣሪሙ፡ ኣብ ምክብባርን ምትሕልላይን ተሳጋጊሩ ኣብ ጽቡቅ ሃዋሁው ተበጺሑ ከም ዘሎ መዚኑ።
ካብዚ ዝተጠቕሰ ክውንነት ተበጊሶም ኣባላት ሽማግለ ዞባኤውሮጳ ሰደህኤ ኣብ ናይ 23 ታሕሳስ 2016 ስሩዕ ኣኼቦኦም “ኣብ ልዕሊ ናይ ሓባር ጸላኢና ኣረሜናዊ ስርዓት ህግደፍ ይቅናዕ” ዝብል ጨርሖ ኣምሪሖም ምስ ኩለን ደለይቲ ፍትሒ ሓይሊታት ኤርትራውያን ንረብሓ ህዝብን ሃገርን ሓቢሮም ክሰርሑ ተዳሊዮም ኣለዉ ኢሎም።
መሪሕነት ዞባ ኤውሮጳ፡ ብዛዕባ’ቲ ንሕስያ ዘይብሉ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ግዜ ቀውዒ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዘካይዶ ዘሎ ግፋ’ውን ተዛራሪቡ። ዉጺኢት ግፋ ስርዓት ህግደፍ ቡዙሓት ትሕቲ ዕድመ ኤርትራውያን ካብ ዝፈትዉዎም ወለዶም፡ ዓዶምን ሃገሮምን ተባሪሮም ኣሰር ቀዳሞት ኣሕዋቶም ተኸቲሎም ናብ ኢትዮጱያን ሱዳንን ኣትዮም ሕሱም ናብራ ስደት ይነብሩ ከም ዘለዉ ኣረጋጊጾም። እቶም ክንደይ ሽግርን መከራን ሓሊፎም በሸሓት ዝቁጸሩ መንእሰያትን ኤርትራውያን ብሰሪ ሕማቅ ምምሕዳር ስርዓት ህግደፍ ንኤውሮጳ ዝኣትዉ ዘለዉ እንተኾነ’ውን ኣይስራሕ ኣይትምህርቲ ካብ መጻኢ ዕድላቶም ተማዛቢሎም ከም ዘለው ንኹሎም ደለይቲ ጽቡቅ ኤርትራውያን ሕቡእን ስዉርን ኣይኮነን። ነዚ ሃገራዊ ክሳራ ተገንዚቦም ሽማግለ ዞባ እውሮጳ ሰደህኤ ብዛዕባ መንእሰያትን ኤርትራ ከም ቀዳማይ ኣጀንዳ ወሲዶም ኣብ 2017 መጽናዕቲ ከካይዱ ተሳማሚዖም። ኣብ መወዳእታ ኣኼቦኦም ሽማግለ ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ናይ 2017 መደብ ዕዮኦም ተሊሞም ኣብ ስራሕ ተዋፊሮም ኣለዉ ከም ዘለዉ እቲ ካብ ሓው ጐይተኦም መብራሕቱ ዝረኸብናዮ ዜን ገሊጹ።


text:
መንግስቲ ሱዳን ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ናብ ኤርትራ ክኣቱ ዝተረኽበ ሸቐጣት ብወግዒ ክህግር ጀሚሩ።
መንግስቲ ሱዳን ጥቡቕ ምቁጽጻር ክገብረሉ ዘይጸንሐ ብመሓውር ህግደፍ ካብ ሃገሩ ናብ ኤርትራ ዝኣቱ ዝነበረ ዘይሕጋዊ ሸቐጣት ብወግዒ ክህግሮ ከም ዝጀመረ፡ እዚ ግብራዊ ስጉምቲ ድሕሪ ምዕጻው ዶብ ብምዃኑ፡ ንጉጅለ ህግደፍ ኣዝዩ ዘቐንዙ ፖለቲካውን ቁጠባውን ጽፍዒት’ዩ ይብሉ ምንጭታት ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ኣብ ዝሰደድዎ ሓበሬታ።
መራሒ ህግደፍ ኣብ’ቲ ብ14 ጥሪ 2018 ዝገበሮ ጭኑቕ ቃለ-መጠይቕ ምስ ሱዳን ተፈጢሩ ዘሎ ሓርፋፍ ዝምድና ከምዘየለ ኣምሲሉ ብምቕራብ፡ ገለ ኣብ ውሽጢ መንግስቲ ሱዳን ዘለው ጉጅለታት ንረብሓኦም ክብሉ ዝፈጥርዎ ዘለው’ዩ ብምባል’ኳ እንተገለጾ፡ እቲ ኣብ ባይታ ዝውሰድ ዘሎ ስጉምቲ ግን፡ ሓደ መንግስቲ ከም መንግስቲ ኣብ እዋን ምብልሻው ዝምድና ክወስዶ ዘለዎ’ዩ ዝወሰድ ዘሎ ኢሎም።
ተወሳኺ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ስሩዕ ስራዊት ናብ’ቲ ቦታ ተጸጊዑ፡ ዝተፈላለየ ሃለኽቲ ኣቑሑት ጽዒነን ደው ኢለን ፍታሕ ክጽበያ ዝጸዓና ሎሪታት ንድሕሪት ተመሊሰን ከራግፋን ክህገራን ምግባር ናይ ዝተበትከ ዝምድና ምልክት ደኣምበር ናይ ጉጅለታት ምትዕንቕፋ ኣይኮነን። ቀጥታውን ቅሉዕን መንግስታዊ ስጉምቲ’ዩ ክብሉ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ንዝሃብዎ ሓበሬታ ምርኩስ ጌሮም ብ18 ጥሪ 2018 ኣፍሊጦም።
ብካልእ ዜና መንግስቲ ሱዳን ብ14 ን 15 ጥሪ 2018 ካብ 70 ክሳብ 90 ዝኾና ዝተፈላለየ ኣጽዋር ዝጸዓና ወተሃደራዊ መካይን ናብ’ቲ ምስ ኤርትራ ዘዳውብ ከባቢታት ከምዘንቀሳቐሰ’ውን ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ፕረሲደንት ግብጺ ዓብደል ፋታሕ ኣል ሲሲ ሃገረይ ምስ ኣሕዋት ሃገራት ሱዳንን ኢትዮጵያን ኣብ ኲናት ናይ ምእታው መደብ የብላን ክብል ገሊጹ።
መንግስቲ ግብጺ ብመጋበርያነት ንኤርትራዊ ጉጅለ ህግደፍ ተጠቒሙ፡ ኣብ ኤርትራ ወተሃደራዊ ንጥፈታት ይገብር ኣሎ፡ ንተቓወምቲ ውድባት ኢትዮጵያን ሱዳንን ይምህር የዕጥቕን የሰልጥንን ኣሎ ተባሂሉ ብሰፊሑ ኣብ ዝግለጸሉን፡ መንግስቲ ሱዳን ምስ ኤርትራ ዘራኽቦ ዶብ ዓጽዩ፡ ስሩዕ ሰራዊ ኣብ ዶባት ኣሰሊፍሉ ኣብ ዘሎ እዋን ብ15 ጥሪ 2018 ኣብ መደበር ቴሌቪዥን ሃገሩ ቀሪቡ፡ ነቲ ዝውረ ኣሉታ ከም ዝሃበሉ ኣልጀዚራ ሓቢራ።
ኣል ሲሲ ኣብ መግለጺኡ ምስ ሱዳንን ኢትዮጵያን ጥራሕ ዘይኮነ ምስ ዝኾነት ሃገር ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያት ብቐጥታ ኮነ ብተዘዋዋሪ ከምዘይትኣቱ ገሊጹ።
እንተኾነ ግን፡ ዋላ’ኳ ዓብደል ፋታሕ ኣል ሲሲ ኣይእመነሉን ንዂናት ድልዊ ኣይኮንኩን ዝብል መልሲ ይሃበሉ ‘ምበር፡ ሰራዊት ግብጺ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ኤርትራ ይንቀሳቐሱ ከም ዘለው’ዮም ምንጭታትና ዘረጋግጹ።
ሕብረት ኣፍሪቃ ንጽዩፍ መደረ ፕረሲደንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኣመልኪቱ ዝተሰመዖ ቅሬታ ገሊጹ
ርእሰ ሓያል ሃገር ኣሜርካ ካብ ትምረሓሉ ፖሊሲታት ወጻኢ ይኸይድ ኣሎ ተባሂሉ ዝሕመ ፕረሲደንት ዶናልድ ትራምፕ ዝተፈላለዩ ሓለፍቲ ኢሜግሬሽን ኣብ ዝተረኽብሉ ብዛዕባ ስደተኛታት ኣመልኪቱ ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፡ ስለምንታይ ኢና ካብ’ዛ ረሳሕ ኣህጉር ኣፍሪቃ፡ ሀይቲን ኤልሳልቫዶርን ዝመጽኡና ድኻታትን ረሰሓትን ስደተኛታት ንቕበል፡ ኣውጽኦም ካብ ኖርወይ ዝመጽኡ ስደተኛታት ንቀበል ክብል ንዘመሓላለፎ ሕሱር መልእኽቲ፡ ሕብረት ኣፍሪቃ ነቲ ዝበሎ ብምኹናን ብወግዒ ይቕረታ ክሓተሉ ከም ዘለዎ ኣብ ኣሜሪካ ብዝርከብ ወኪሉ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ሓቢሩ።
እቲ ኣብ ዝኸዶ ንክብሪ ሃገሩ ዘዋርድ፡ ንካልኦት ድማ ዘናሹን ዝህድድን ቃላት ካብ ምድርባይ ድሕር ዘይብል፡ መራሒ ዘመሓላለፎ ውዱቕ ሓሳብ ብሕብረት ኣፍሪቃ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ካብ ክልቲኡ ዓበይቲ ሰልፍታት ኣሜሪካ፣ ሓያሎ ውሩያት ማዕከናት ዜና ዓለም ብቐጥታ ዓሌታዊ፡ ክብሪ ሰብ ዘይብሉ ዝብል ነቔፍታ ይቐርበሉ ኣሎ። ጆን ፍለይ ዝተባህለ ኣብ ፓናማ ዝነበረ ኣምባሳደር ኣሜሪካ ድማ ንከም’ዚ ዝበለ ፕረሲደንት ከገልግል ፍቓደኛ ኣይኮንኩን ብምባል ቀጥታ ካብ ስልጣኑ ከም ዝወረደ ተፈሊጡ ኣሎ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡19-01-2018


text:
ክቡራት ማዕድናትና ክብሪ የድልዮም
መወዳእታ ክፋል
ኣብ ዝሓለፉ ቀዳማይን ካልኣይን ክፋላት ሕታም ትሕዝቶታት ብኣዋጅ ቁፅሪ 651/2001 ዓ/ም ዝተገለፁ ዝኸበሩ ማዕድናት፣ ግቡኣት ወሃብትን ተቐበልትን ውዕሊ ዝምልከት ዳህሲስና ነይርና። መወዳእታ ክፋል ትሕዝቶ ድማ ከም ዝስዕብ ቀሪቡ ኣሎ።
ፍቓድ መረጋገፂ ብቕዓት ሰርቲፊኬት ዝኸበሩ ማዕድናት ዝተውሃበ ነጋዳይ፣ ፍቓድ ዘሰርዝ ስራሕ እንተዘይፈፂሙ ካብ ዝተውሃበሉ ዕለት ጀሚሩ ፍቓድ ንሓደ ዓመት ግልጋሎት ይህልዎ። ፍቓድ ሕድሳት ድማ ኣብ መወዳእታ ፍቓድ ዘመን ዝካየድ ኮይኑ ንተመሳሳሊ እዋን /ሓደ ዓመት/ ይሕደስ። ብመሰረት ኣዋጅ ቁፅሪ 651/2001 ዓ/ም ሓደ ነጋዳይ ኣብ ስራሕ ቦትኡ ብበዓል መዚ ልምዓት እቶት ዝተጣየሸ ተቖፃፃሪ ኣካል ፍቓድ መረጋገፂ ብቕዓት ሰርተፊኬት ክሕተት እንተሎ ከርኢ ይግባእ። ከሐድስ እንተሎ እውን ካብ በዓል መዚ እቶት ግብሪ ዝኸፈለ ምዃኑ መረዳእታ ከቕርብ ኣለዎ፡፡
ወሃቢ ፍቓድ መረጋገፂ ብቕዓት በዓል መዚ እቶት፣ ስራሕቲ ንግዲ ዝኸበሩ ማዕድናት ብኣግባብ ዝካየድ ዘሎ ምዃኑ ይቆፃፀር። ፍቓድ ዝተውሃበ ነጋዳይ ሓሶት መረዳእታ ከየቕርብ፣ ፍቓድ ከየሐደሰ ከይተርፍ፣ ብመሰረት ዝወፀ መፈፀሚ ኣዋጅን ደንብን ዝግባእ ክትትል ይገብር። ነጋዳይ ካብ ዝተውሃቦ ፍቓድ ወፃእ፣ ዝተኸልከሉ ተግባራት ንግዲ ዝኸበሩ ማዕድናት እናካየደ እንተተረኺቡ ፍቓዱ ይስረዝ። ብተወሳኺ ዝኾነ በዓል ኣዘዋወሪ ፍቓድ፣ ፅሬት ዘይብሉ ወርቅን ብሩርን ካብ ባንኪ ወፃኢ ይኹን ናብ ባንኪ ምሻጥ ከም ዘይፍቀድ ግንዛበ ይፈጥር። ብመሰረት እቲ ኣዋጅ ኣብቲ ኢንድስትሪ ክማላእ ዝግበኦ ተክኒካዊ ምድላዉ ስራሕ ኢደ ጥበብ ምክያዱ ይከታተል፣ ኣረጋጊፁ ድማ ፍቓድ ይህብ።
ካብዚ ሓሊፉ ፍቓድ ብቕዓት መረጋገፂ ሰርተፊኬት ዝሓዘ ኣካል ኣግባብ ብዘለዎ ኢደ ጥበብ ዘይተሰርሐ ፍርያት ምሻጥ ይኹን ፅሬቱ ምቕያር ኣይፍቀድን። ኣብቶም ፍርያት ገይፃ መይፂ ዝግባእ ምልክት ዘይገበረ፣ ተጠቀምቲ ክርድእዎ ዘይክእሉ ስራሕቲ ዘካየደን መረዳእታ ፅሑፍ ንዋሃቢ ፍቓድ ዘይሃበን ኣካል ብቐጥታ ዝተውሃቦ ፍቓድ ይስረዝ።ፍቓድ መረጋገፂ ብቕዓት ሰርተፊኬት ከይሓዘ ኣብ ዝኸበሩ ማዕድናት ንግዲ ስራሕ ተዋፊሩ ዝርከብ ኣካል እንተጋጥም ድማ ኣብ ኢዱ ዝርከቡ ዝኸበሩ ማዕድናትን መሳርሕታትን ይውረስ። ካብዚ ብተወሳኺ 10 ሽሕ ብርን ሓሙሽተ ዓመት ማእሰርትን ይቕፃዕ። ካብ ዝተውሃቦ ፍቓድ መረጋገፂ ብቕዓት ወፃኢ እናሰርሐ እንተተረኺቡ፣ ካብ ውልቀ ሰባት ዝእክቦም ወርቅን ብሩርን ፀብፃብ ዘየቕርብ እንተኾይኑ እውን 30 ሽሕ ብርን ሸውዓተ ዓመት ማእሰርትን የቕፅዕ፡፡
ኣዋጅ ቁፅሪ 651/2001 ዓ/ም ከም ዝንፅሮ ሓደ በዓል ፍቓድ ኢደ ጥበብ ንዘፍርዮም ምህርቲ ገይፃ መይፂ ኣግባብ ዘለዎ ምልክታ እንተዘይገይሩ ወይ ከዓ ዝሸጦም ምህርትታት ንተጠቀምቲ ፅሬቶምን መጠኖምን ብዝርዳእ መንገዲ እንተዘይኣቕሪቡ ደረጅኦም ዘይሓለዉ ዝኸበሩ ማዕድናት ንወፃኢ ሰደድ እንተገይሩ 40 ሽሕ ብርን ካብ ዓሰርተ ዓመት ብዘይበልፅ ማእሰርትን ይቕፅዕ። ብዘይካ እዚ ሓደ በዓል ፍቓድ ኢደ ጥበብ ካብ ባንኪ ወፃኢ ወርቅን ብሩርን እንተገዚኡ ወይ ከዓ ካብ ባንኪ ዝዓደጎ ወርቅን ብሩርን ኢደ ጥበብ ከይዓረፎ ከም ዘሎ ናብ ካሊእ ኣካል እንተመሓላሊፉ ንብረቱ ተወሪሱ፣ ትካሉ እውን ይዕሸግ። ኣብ ልዕሊ እዚ 100 ሽሕ ብርን 15 ዓመት ማእሰርትን ይቕፃዕ።
ብድምር እቲ ኣዋጅ ብምኽንያት ዋሕዲ ሰብ ክሳብ ሐዚ ተግባራዊ እንተይኮነ ስለዝፀነሐ ኣብ ስራሕ ዘለዉ ትካላትን ውልቀ ሰባትን ኣብ ኣድላይነት ፍቓድን ምሃብ ብቕዓት መረጋገፅን ኣመልኪቱ ምርድዳእ ይግበር። ድሕሪ እዚ ኣብ ምስራሕ ዝፀንሐ ትካል ይኹን ውልቀ ሰብ ኣብ ኢዱ ዝርከቡ ዝኸበሩ ማዕድናት ኣብ ንግዲ፣ ኢንዳስትርን ልምዓት ከተማን ምዝገባ ካብ ዝተኻየደሉ ዕለት ጀሚሩ ፍቓድ የውፅእ።ንዝሕዞም ዝኸበሩ ማዕድናት ድማ መረዳእታ ከቕርብ ግልፂ ምርድዳእ ክብፃሕ ኣለዎ።
ብመሰረት ኣዋጅ ቁፅሪ 651/2001 ዓ/ም ኩሎም ስራሕቲ ኢደ ጥበብ ፍቓድ ከውፅኡ ይግበር።ኣብ ዝኸበሩ ማዕድናት ንግዲ ዝተዋፈሩ ትካላትን ውልቀ ሰባትን ዳግም ሰርቲፊኬት መረጋገፂ ብቕዓት ከውፅኡ ኣለዎም። ፍቓድ ናብ ብሄራዊ ባንኪ ኣታዊ ዘይገበሩ ኣዘዋወርቲ ወርቂ ፍቓዶም ይስረዝ። ሓዱሽ ፍቓድ ኢደ ጥበብ ዘውፅኡ ድማ ብመሰረት እቲ ኣዋጅ ባዕሎም ባዕሎም ሕጋዊ ምልክት (ሎጎ) ክህልዎም ይግበር።
ዝኸበሩ ማዕድናት ፍልፍል እቶትን ሸርፊ ወፃእን ኣብ ምዃን ወሳኒ ግደ ኣለዎም። ስለዝኾነ ሃገርና ዘለውዋ ፀጋታት ሃፍቲ ማዕድን ብምፅናዕን ብኣግባቡ ብምምሕዳርን ንልምዓት ምችው ኩነታት እናፈጠረት ትርከብ። ንመናእሰይ ዕድል ስራሕ ኣብ ምፍጣር እውን ዝለዓለ ስራሕ ይስራሕ ኣሎ።ይኹን እምበር ፍልፍል ቁጠባዊ ዕብየትን መሰረት ለውጥን ዝኾኑ ማዕድናት ሕጋዊን መስርሕ ብዝተኸተለን መንገዲ መሊእኻ ኣብ ረብሓ ኣብ ምውዓል ዝግበር ስርዓት ኣጠቓቕማ ሐዚ እውን ገና ብምዃኑ ክጠናኸር ይግባእ ንብል።


text:
መንበሪ-ገዛ
ናብ ክሊፓን ክትመጹ ምስ እትሓስቡ፡ ኣብኡ ብዙሕ ዓይነት ኣባይቲ ኣሎ፤ ኣፓርትመንት፡ ኮንዶሚንዮምን ቪላታትን። ንኪራይ ዝደሊ ድማ ትረክሎቨን ዚብሃል ናይ ኪራይ ኣባይቲ ቤትጽሕፈት ኣሎ ከምኡውን ሓያሎ ብሕታውያን ኣካረይቲ ኣለዉ።
ኣብ ናይ ክሊፓን ኮምዩን
hyra bostad ኣብ መርበብና ኣንብብ
ገዛ ክትዕድግ ምስ እትደሊ፡ኣብ መርበብና ኣንብብ
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ብብዝሒ ታይላን፡ ፖላንድን ሲርያን ይዝረብ። ከምኡውን ቪየትናም፡ ሊታውስካን ቱርክን ይዝረብ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ክሊፓን ብዙሓትን እተፈላለያን ማሕበራት ኣለዋ፡ ኣብቲ
ደብተር ማሕበራት ብተወሳኺ ኣንብብ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ናይ ክሊፓን ኮምዩን ግሩም ኣገልግሎት የቕርብ። ኣብ ውሽጢ ከተማ፡ ቤትጽሕፈት ዕዮ፡ መድህን ድርጅት፡ ማሕበራዊ ኣብያተጽሕፈት፡ ባንክታትን ናይቲ ኮምዩን ኣገልግሎት ዓሚል ይርከብ። ድኳናት፡ ቤትንባብን መሐምበስንውን ኣሎ። ኣብተን ከም ዩንግቢሀን ኦስትራ ዩንቢ ዝኣመሰላ ነኣሽቱ ከተማታውን ድኳናትን ቤትንባብን ኣሎ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ክሊፓን ኮምዩን ብኮምዩንን ብብሕትን ዝመሓደር ናይ ህጻናት ማእከል ጥዕና ኣሎ። ኣብ ክሊፓን፡ ዩንግቢሀድን ኦስትራ ዩንግቢ ማእከል ጥዕና ኣሎ። ኣብቲ
ናይቲ ኮምዩንመርበብ ተወሳኺ ሓበሬታ ኣሎ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ክሊፓን ኮምዩን ኮሙናውን ብሕታውን መባእታን ካልኣይ ደረጃን ቤትትምህርቲ ኣሎ። እተን መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣብ ናይ ክሊፓን ዓበይቲ ከተማታትን ኣብ ዩንግቢሀድ ይርከባ።
ኣብቲ ናይ ክሊፓን ውሽጢ ከተማ ዚርከብ ናይቲ ኮምዩን ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ፡ ናብ ማሕበራዊ መደባትን ናይ ህጻናት መዘናግዕን፡ ተሽከርከርትን መጎዓዝያን ከምኡውን ኤለትሪሲቲን ጸዓትን ዝዓለመ ትምህርቲ ኣሎ። ኣብ ዩንግቢሀድ ናይ በረራ ተክኖሎጂ፡ ኣብ ኦስትራ ዩንግቢ ድማ ናብ ሕርሻ ዝዓለመ ናይ ሰግራ ብሕታዊ ቤትትምህርቲ ኣሎ።
ፍሉይ ናይ መባእታን ካልኣይ ደረጃን ኣብያተትምህርቲውን ኣሎ።
ብዛዕባ ናይቲ ኮምዩን መባእታ ቤትትምህርቲ ኣብ ናይቲ
ኮምዩን መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣንብብ
ብዛዕባ ናይቲ ኮምዩን ካልኣይ ደረጃን ቤትትምህርቲ ኣብ
ኮምዩን መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣንብብ
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ክሊፓን ኮምዩን ናይ ዓበይቲ ትምህርቲ ዕድላታውን ኣሎ። ኣብኡ ኮንቩክስ፡ ግሩንድቩክስ፡ ኤስኤፍኢ፡ ይርከስቩክስ፡ ናይ ተልመዴን ትምህርቲ፡ ናይ ሞያ ቤትትምህርቲን ፍሉይ ቤትትምህርትን ኣሎ። ኣብቲ በጺሕካ እትምለሶ ክሪስትያንስታድ፡ ኮለጅ፡ ካምፑስ ሀልሲንቦርይ፡ ሉንድ ዩኒቨርሲቲን ናይ ማልመ ኮለጅን ይርከብ።
ብዛዕባዚ ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን መርበብ
ዕድላት ናብ ትምህርቲ ንዓበይቲ ኣንብብ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ናይ ክሊፓን ኮምዩን ሰለስተ ማእከል ጥዕና፡ ክልተ ኣብቲ ናይ ክሊፓን ሰንትሩም፡ ሓደ ድማ ኣብ ዩንግቢሀድ ይርከባ። ኣብኡ ከከምቲ ኣድላይነትካ ናይ ወረዳ ሓኪምን ነርስታትን ኣለዉ። ኣብኡ ናይ ህጻናትን ናይ መሕረስትን ክሊኒክ ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
እቲ ኮምዩን ብትእዛዝ ናይ ትርጉም ሓገዝ የቕርብ
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ካብቲ ከተማ ክሊፓን ናብ ሀልሲንቦርይ፡ ሃስለሆምን ክሪስትያንስታድን ናይ ባቡር ኣገልግሎት ኣሎ። ካብኡ ናብቲ ካልእ ቦታታት ስኮነን ናብ ካልእ ቦታታት ሽወደንን ምጕዓዝ ይከኣል። ካብ ክሊፓን ናብ ኣንገልሆልም እትኸይድ ኣውቶቡስ ኣላ። ካብ ዩንግቢሀድ ናብ ከተማ ክሊፓን ወይ ስተሃግ መደበር ባቡር ኬድካ ካብኡ ኣብ ውሽጢ ስኮነ ክትቅጽል ትኽእል። ብዛዕባ ሰዓታት ኣብቲ ናይ ስኮነትራፊከን ኣንብብ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ካብ ከተማ ክሊፓን ናብ ሀልሲንቦርይ፡ ሃስለሆምን ክሪስትያንስታድን ብምኻድ ስራሕ ክትደሊ ትኽእል።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
እንሆ ንዅሉ ሕዝቢ ዚኸውን ዓቢይ ሓጐስ አበሥረኩም ኣሎኹ እሞ ኣይትፍርሁ!
ጊዜኡ ምስ በጽሐ መፍቀሬ ሰብ ጐይታ፡ ንደቂ ሰባት ሰላምን ሓጐስን ንኽህብ ኣብ ቤተ ልሔም ተወልደ። “ኪወርድ እዩ ኪውለድ እዩ ኬድኅነና እዩ” እናተባህለ ዝንገር ዝነበረ ትንቢተ ነቢያት ተፈጸመ። ኣብ ምድሪ ሰላም ተኣወጀ። ግብርናተ ዲያብሎስ ተደምሰሰ፣ ዘመነ ኵነኔ ዓመተ ፍዳ ኣብቂዑ ዓመተ ምሕረት ተኣወጀ። መርገመ ሥጋን መርገመ ነፍስን ዜጥፍእ፡ በረኸት ሥጋን ነፍስን ዝዕድል ጐይታ ኢየሱስ ክርስቶስ ምስ ተወልደ፡ ብቅዱሳን መላእኽት ንደቂ ሰብ ብሥራት ሰላም ተነግረ።ብመጀመርታ ነቲ ብሥራት ክሰምዑ ዝበቕዑ’ውን ጓሶት ነበሩ። እቲ ዓቢይ ብሥራት ከኣ ኣብ ቅዱስ ወንጌል ብኸምዚ ተገሊጹ ንረኽቦ፥ “ኣብቲ ሃገር እቲ ብለይቲ ማሎም ኪሕልዉ ኣብ መሮር ዝኃደሩ ጓሶት ነበሩ። መልኣኽ እግዚአብሔር ድማ ተራእዮም። ክብሪ እግዚአብሔር ኣብ ዙርያኦም ኣብርሀ። ኣዝዮም ከኣ ፈርሁ። እቲ መልኣኽ ድማ ‘እንሆ ንዅሉ ሕዝቢ ዚኸውን ዓቢይ ሓጐስ አበሥረኩም ኣሎኹ’ሞ ኣይትፍርሁ። ምኽንያቱ ሎሚ መድኃኒ ክርስቶስ ጐይታ ኣብ ዓዲ ዳዊት ተወሊድልኩም ኣሎ። . . . ’ በሎም።
ብዙኃት ሠራዊት መላእኽቲ መጺኦም ምስቲ መልኣኽ ኮይኖም ‘ስብሐት ለእግዚአብሔር በሰማያት ወሰላም በምድር ሥምረቱ ለሰብእ/ ክብሪ ንኣምላኽ ኣብ ኣርያም፡ ሰላም ከኣ ኣብ ምድሪ ኣብ መንጎ እቶም ኣምላኽ ዚሕጐሰሎም ሰባት’ እናበሉ ንኣምላኽ የመስግኑ ነበሩ። . . . ”(ሉቃ. 2፡8- 2018)
እቶም ጓሶት ንብሥራት መልኣኽ ሰሚዖምን ኣሚኖምን ነቲ እግዚአብሔር ዝገለጸሎም ከይዶም ረኣዩ። እንሆ እቲ ሰማይን ምድርን ዘይውስኖ መድኃኔ ዓለም ክርስቶስ፡ ኣብ ሕቝፊ ኣዲኡ ቅድስት ድንግል ማርያም ተሓቝፉ ምስ ረኣዩ ኣዝዮም ተደነቑ። እቲ ዝሰምዕዎን ዝረኣይዎን ከኣ ንዅሉ ሰበኹ። ናይ መጀመርታ ሰበኽቲ፡ ናይ እዝንን ዓይንን መሰኻኽር ኮኑ።
ሰብ ጥበብ’ውን ንዘመናት በቲ ፍልስፍናኦም ዝረኸብዎ ተስፋ ድኅሪ ምጽባይ ካብ ሃገር ምሥራቅ ብኮከብ ተመሪሖም “እቲ እተወልደ ንጉሥ ሰላም ንጉሥ ኣይሁድ ኣበይ ኣሎ፧’’ እናበሉ ናብ ኢየሩሳሌም መጽኡ። ደልዮም ምስ ረኸብዎ፡ በቲ ዝኾነ ነገር ኵሉ እናተደነቑ፡ ኣምላኾም ፈሊጦም ሰጊዶም ገጸ በረኸት ኣቕረቡ።
እምበኣርከስ እቲ ሰማያውያን መላእኽቲ ዘመስገንዎ ጓሶት ዝዘመሩሉ ሰብኣ ሰገል ዝሰገዱሉን ገጸ በረኸት ዝወፈዩሉን ንሱ እቲ ኣብ ቤተልሔም ዝተወልደ መድኃኔ ዓለም ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ።
ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተወልደ ሰላም ኪዕድል፡ ንሓቂ ኺምስክርን ጽድቂ ኺሰብኽን ከምዝኾነ “ ወአንሰ በእንተ ዝንቱ ተወለድኩ ወእንበይነ ዝንቱ መጻእኩ ውስተ ዓለም ከመ እኩን ሰማዕተ በጽድቅ፡ ወኵሉ ዘእምጽድቅ ውእቱ ይሰምዓኒ ቃልየ/ ኣነ ንሓቂ ኺምስክር እየ ዝተወለድኩ፡ ምእንቲዚ’ውን እየ ናብ ዓለም ዝመጻእኩ፡ ካብ ወገን ሓቂ ዘበለ ዅሉ ከኣ ቃለይ ይሰምዕ እዩ” ይብል። (ዮሓ. 18፡37) እንተኾነ ንቓሉ ዝሰምዕ ኣሎ’ዶ፧
ኣብዚ ዘሎናሉ እዋን መንገዲ ሓቅን ሰላምን ኣዝዩ ጸቢቡ ኣሎ። ብኣንጻሩ መንገዲ ጽልእን ህውከትን ኣዝዩ ገፊሑ ይርከብ ኣሎ። እዚ ግና ገፊሕን ምቹእን መሲሉ ዝረአ፡ መወዳእታኡ ግና ዕንወትን ሞትን ዘስዕብ እዩ። ዝበዝኀ ሰብ ሎሚ ኣብቲ ምግባረ ጽድቅን ሰላምን ዘይርከቦ፡ ህልኽን ሓሶትን ህውከትን ክሕደትን . . . ኣብ ዘለዎ መንገዲ ይጐዓዝ ኣሎ።
ስለዚ ብልደት ጐይታናን መድኃኒናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝረኸብናዮ ሰላምን ብርሃንን ምእንቲ ኽንሳተፍ፡ ኣብ ሃይማኖትና ጸኒዕና፡ ብንስሓ ተሓጺብና፡ ነሓድሕድና ይቕረ ተበሃሊልና፡ . . . ብመንገዲ ጽድቂ ናብኡ ንመለስ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
‘ወናሁ አነ እፌኑ ተስፋሁ ለአቡየ ላዕሌክሙ/ እንሆ ኣነ ተስፋ ኣቦይ ክሰደልኩም እየ’ ሉቃ. 24፡49
ተስፋ
ተስፋ ማለት ነቲ ዘይርአ ከም ዝርአ፡ ነቲ ዘየሎ ከምዘሎ፡ ነቲ ዘይኸውን ድማ ከምዝኸውን ጌርካ ብእምነት ንእግዚአብሔር ምጽባይ እዩ። ተስፋ ሓንቲ ካብተን ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ንሰብ ቆሮንቶስ ጽሒፍሎም ዘሎ ቓላት እያ። ( 1ይ ቆሮ. 13፥13)
እምነት ኣብ እግዚአብሔር ተስፋ የግብር፡ ተስፋ ድማ ፍቕሪ ኣምላኽ የንግሥ እዩ እሞ ኣብዚ ጊዜና ትስፍዋት ክንከውን ይግባእ።
ተስፋ፡ ካብ ቀደም ኣትኂዛ ከም ዝነበረት መጽሐፍ ቅዱስ ይነግረና።
፠ ተስፋ ኣብ ምፍጣር ዓለም፡- እግዚአብሔር ሰማይን ምድርን ምስ ፈጠረ፡ ንምድሪ ምስ ጠመታ ብጸልማትን ብማይን ዝተኸበትን ዝተዋሕጠትን ነበረት። እግዚአብሔር ንምድሪ ተስፋ ኣተወላ በለ ድማ “ ብርሃን ይኹን በለ፡ ከምኡ ድማ ኾነ። ምድሪ ብብርሃንን፡ ከምኡ ውን ብዕንባባታትን፡ ኣታኽልትን፡ ሣዕርን ኣዕዋፍን፡ እንስሳታትን ወቂባ ተረኽበት። ምድሪ ድማ ተስፋኣ ብሠናይ ነገር ተፈጸመላ፡ ለምሊማ ንምርኣያ ባህ እተብል ድማ ኾነት።” (ዘፍ. 1፥1-ፍጻሜ፣ መጽሐፈ አክሲማሮስ ዘዐርብ ምዕ. 2 )።
፠ ተስፋ ኣብ ጊዜ ኣዳምን ሔዋንን፡- እዚ ዓይነት ተስፋ ነቶም ብሰንኪ በደሎም ካብ ገነት ወፂኦም ምሉእ ሕይወቶም ብቐቢጸ ተስፋ ዝነበሩ ኣዳምን ሔዋንን ዝተዋህበ እዩ። ንሱ ድማ “ንዅሉ ንብዓትኩምን ጣዕሳኹምን ርእየ እየ እሞ ድኅሪ ኃሙሽተ መዓልትን ፈረቃን (5500 ዓመት) ካብ ጓል ጓልካ ተወሊደ ከድኅነካ እየ” ዝብል ዓቢይ ቃል ተስፋን ምጽንናዕን ተዋህቦም። ጊዜኡ ምስ በጽሐ ኸኣ ካብ ሞት ናብ ሕይወት ተሰጋገሩ። (ዘፍ. 3፥15)
ስለዚ እዚ ተስፋ እዚ ንኣሽሓት ዓመታት ኣብ ልቦም ዓቝሮም ክሳዕ ጐይታ ምእንታኦም ዝብጆ ብማዕዶ እናረኣይዎ ብሞት ካብዚ ዓለም ኃለፉ። ነዚ ከረድኣና ቅዱስ ሓዋርያ ጳውሎስ ከምዚ ይብል፡- “ እዚኦም ኵላቶም ነተን ተስፋታት ኣይረኸብወንን ግናኸ ካብ ርኁቕ ርእዮም ብሓጐስ ተቐበልወን እሞ ኣብዛ ምድሪ እዚኣ ኣጋይሽን ስደተኛታትን ምዃኖም እናተኣመኑ ብእምነት ኃለፉ” (ዕብ. 11፥13)
ተስፋ ኣብ ሕይወት እታ ዝበለጸት እያ። ከመይ እቲዅሉ ተስፋኡ ዘጥፍአ ሰብ ጊዜ ሕይወቱ ኣብ ጭንቀት፡ ኃዘንን ጓህን ዝጠሓለ መንፈስ እግዚአብሔር ዘይብሉ እዩ ዝኸውን። ከምዚ ዓይነት ሰብ ድማ ግዙእ ዲያብሎስ እዩ። እቶም ደቂ እግዚአብሔር ዝኾኑ ግና ዘይትኃልፍ ተስፋ መንግሥተ ሰማያት ኣላቶም። ነዛ ተስፋ ንኸብርሃልና ድማ ከምዚ ይብለና፡- “ዘዐይን ኢርእየ ወዕዝን ኢሰምዐ፡ ውስተ ልበ ሰብእ ዘኢተሐለየ፡ ዘአስተዳለወ እግዚአብሔር ለእለ ያፈቅርዎ/ ዓይኒ ዘይረኣዮ እዝኒ ዘይሰምዖ ኣብ ልቢ ደቂ ሰባት ዘይተሓሰበ እግዚአብሔር ነቶም ዘፍቅርዎ ኣዳልዩሎም ኣሎ . . .” ( 1ይቆሮ. 2፥9)።
እዚ ስለዝኾነ ድማ ነታ መንግሥተ እግዚአብሔር ንኽንወርስ ኣብ ዓለም ብመከራን ሽግርን ንነብር። እታ ተስፋና ኣብዛ መሬት ጥራይ ከምዘይኮነት ከረድእ ከሎ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ከምዚ ይብለና፡- “ኣብዛ ሕይወት እዚኣ ጥራይ ብክርስቶስ ተስፋ እንተ ገበርናስ ካብ ኵሉ ሰብ እነደንግጽ ምኾንና ኔርና” (1ይቆሮ. ፲፭፥፲፱/ 15፥19)። እሞ'ኸ ሕዝበ ክርስቲያን! ስለምንታይ ደኣ ተስፋ ከምዘይብሉ፡ ኵሉ ጊዜ ኣብ ጭንቀትን ኃዘንን ክንነብር ዝርአ፧ !
ነቶም ተስፋ ዝቘረጹ፡ ተስፋ ከምዘለዎም ብግብርን ብቓልን መድኅን ዓለም ክርስቶስ ምሂሩና እዩ ፦
፠ እታ ሾብዓተ ኣጋንንቲ ኃዲሮምዋ ብጭንቀት ትነብር ዝነበረት ማርያም መግደላዊት ደኃር ግና ቅድሚ 11ተ ሓዋርያት ትንሣኤ ጐይታ ዝርኣየት፤
፠ እቲ ምሉእ ሕይወቱ ኣብ ሽፍትነት ዘኅለፎ ኣብ የማን ጐይታ ተሰቒሉ ዝነበረ ቐዳማይ ኮይኑ ንገነት ዝኣተወ፤
፠ እቲ ዓማፅን ተቐባሊ ቐረጽን ዝነበረ ዘኬዎስ ጐይታ ኣብ ቤቱ ኸይዱ ዚባረኾ፤
፠ እቲ ኣብ ዓራት ንሠላሳን ሸሞንተን ዓመት ተደኒሱ ዝነበረ መፃጉዕ ዓራትካ ኣልዒልካ ኪድ ዝተባህለ፤ . . .ወዘይመስሎ እዚኣቶም ኵሎም ብተስፋ ስለ ዝተጸበዩ፡ ጐይታ ድማ ተስፋኦም ብምርኣይ ካብ
ኵሉ ሽግሮም ኣናገፎም። እሞ'ኸ ደኣ ነዚኣቶም ካብቲ ኵሉ ሽግሮም ኣውፂኡ ተስፋ ዝሃቦም ጐይታ፣ ንኣና ኸ ክንደይ ዝኣኽል ተስፋ ዘይህበና ፧ ብርግጽ! ኣምላኽ ነቶም ብዙኅ ዝተሸገሩን ሕይወት ትርጕም ዘይብሉ ኾይኑ ዝስምዖምን ሕዝበ ክርስቲያን ተስፋ ይህቦም እዩ።
ንምሳሌ፡- “ ካብ ደቂ እታ ምርዕውትስ ደቂ እታ በይና ዘላ ኺበዝኁ እዮም እሞ ኣቲ ዘይወለድኺ መኻን ዕልል በሊ . . .” (ኢሳ. 54፥1-3) ይብለና። እቲ ዘይሓዊ ዝመስለና ሕማም'ውን መድኃኒት ከም ዘለዎ ብእግዚአብሔር ተስፋ ክንገብር ይግብኣና፡፡ ከመይ! ነቲ ዕዉር ዘብርሀ፤ ነታ ንዓሠርተው ሸሞንተ ዓመት መንፈስ ድኻም መንደዓት ዝኃዛ ዘሕወያ (ሉቃ. 13፥10)፤ ነታ መበለት ወዳ ካብ ሞት ኣተንሢኡ ዝሃባ (ሉቃ. 7፥14-16)፤ ነታ ብዙኅ ደም ዝፈስሳ ዝነበረ ዘንጽሓ . . .ወዘይስሎ። እዚ ዅሉ በቲ ኣብ እግዚአብሔር ዝገበርዎ ተስፋ ዝረኸብዎ ምሕረት ብምዃኑ ንሕና ድማ ነዚ ዅሉ ተረዲእና ብተስፋ ክንነብር ይግብኣና እዩ።
ነቲ ዅሉ ዝከኣሎ እግዚአብሔር ንከኽእለና ብምሉእ እምነት ንለምኖ “ . . . በቲ ዅሉ ኃይሊ ዝህበኒ እግዚአብሔር ንዅሉ እኽእሎ እየ” ድማ ንብል።(ፊል. 4፥13) “ወተሰፈዎ ለእግዚአብሔር ተዐገሥ ወአጽንዕ ልበከ ወተሰፈዎ ለእግዚአብሔር/ ብእግዚአብሔር ተተሰፎ፡ በርትዕ ልብኻ ቐጥ ኣብል ኣጆኻ እወ ብእግዚአብሔር ተስፋ ግበር” ከምዝበለ ዘማሪ ዳዊት (መዝ. 27፥14)።
እግዚአብሔር ኵሉ ጊዜ ክሓልየልና ዝነብር ርኅሩኅ ኣምላኽ ምዃኑ ከረድእ ዘማራይ ዳዊት ከምዚ ይብል፡- “ሠራዊት እኳ ኪቃወሙኒ እንተ ዝኸቡኒ ኣነ ኣይፈርህን እየ። ጸላእተይ ኪቃወሙኒ ኢሎም እንተ ዝለዓሉኒ ውን ኣብ እግዚአብሔር እምነት ኣሎኒ” (መዝ. 27፥3) ከምኡ ውን “ንሱ ኸኣ በለ ካብቶም ምሳታቶም ዘለዉስ ምሳና ዘለዉ ይበዝኁ እዮም እሞ ኣይትፍራህ በሎ።” ይብል ። (2ይ ነገ. 6፥16)
ኵሉ ጊዜ ዋላ'ውን ሽግር ኣብ ዝበዝኃና ጊዜ ተስፋ ከምዘለና እግዚአብሔር'ውን ከምዘናግፈና ምርዳእን ምስትብሃልን ይግባእ። ከመይ! ንሕና ሕዝበ ክርስቲያን ብተስፋ ኢና እንነብር (ሮሜ 12፥12)“ ኣይክገድፈኩምን እየ ከቶ'ውን ሸለል ኣይብለኩምን ክሳዕ መወዳእታ ጊዜ ምሳኻትኩም እየ” (ማቴ. 28፥20)።
እሞ'ኸ ደኣ ንሕና ነዚ ቓል እዚ እናሰማዕናን እናረኣናን ብቐቢጸ ተስፋ ክንጓዓዝ’ዶ ይግባእ እዩ፧ ኣይፋሉን! ምኽንያቱ ኣብ ጽላል እቲ ካብ ሕጂ ዅሉ ጊዜ ብለይትን መዓልትን ክሳዕ ዘለዓለም ምእታውናን ምውፃእናን ዚሕሉ ኣምላኽ ስለዘሎና። (መዝ. 121፥8)
ኵሉ ጊዜ ኣብ እግዚአብሔር ተስፋ ገይርና ክንጽበ ይግባእ። ነዚ ከረድኣና ልቢ ኣምላኽ ዝተሰምየ ዘማራይ ዳዊት ነቶም እስራኤል ዘሥጋ ከምዚ በሎም “ኣታ እስራኤል ካብ ሕጂ ንዘለዓለም ብእግዚአብሔር ተስፋ ግበር” (መዝ. 131፥3)። እዚ ቓል እዚ ነዞም ኣብዚ ጊዜ ዘለና እስራኤል ዘነፍስ ሕዝበ ክርስቲያን’ውን ከምዝኾነ ክንርድኦን ክንግንዘቦን ይግባእ። እዚ ተስፋ እዚ ግና ምሉእ እምነትን ትውክልትን ኣብ እግዚአብሔር ዘለዎ ኪኸውን ይግባእ። ካብዚ ወፃኢ ምልክት ተስፋ ምቝራጽ ዝኾነ ኣብ መንጎ ፡- ‘ስለምንታይ እዩ እግዚአብሔር ክሳብ ሕጂ ዘይሰምዓና፡ ኣበይ ኣሎ ፍቕሩ፡ ኣበይ ኣሎ ሥርሑ፧ ’ ክንብል ኣይግባእን። እዚ ዅሉ እግዚአብሔር ዘይፈትዎ ሥራሕ ስለ ዝኾነ ብልሳንና ኣይነውሥኣዮ። ከም ፍቓድካ ንበል! ሽዑ እቲ ንኣና ሠናይ ዝኾነ ነገር ባዕሉ ክፍጽመልና እዩ። ከምቲ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ንሰብ ቆሮንቶስ ከምዚ ብምባል ዝጸሓፈሎም፡- “ብዅሉ ወገን ንጽቀጥ ግናኸ ኣይጸበበናን፡ እንገብሮ ይጠፍኣና ግናኸ ተስፋ ኣይንቐብጽን ኢና” (2ይ ቆሮ. 4፥8) ዋላ እንተ ተሸገርና፡ ፈተና ውን እንተበዝኃና ተስፋ ክንቈርጽ ኣይግብኣናን እዩ። ንሕና እቶም ኣብ እግዚአብሔር እንውከል ግና ኵሉ ጊዜ ብኃይሊ እግዚአብሔር ከም እንብርትዕ ንፍለጥ “እቶም ንእግዚአብሔር ዚጽበዩ ግና ኃይሎም ይሕደስ ከም ንስሪ ብኣኽናፍ ይድይቡ፡ ይጐዩ እሞ ኣይሕለሉን፣ ይኸዱ እሞ ኣይደኽሙን” (ኢሳ. 40፥31)።
፠ እምበኣር ኣኅዋትን ኣኃትን ኵሉ ጊዜ ኣብ ዓለም ከሎኻ ሽግር፡ ጸገምን ፈተናን፡ ራህዋን ሰላምን ተሓዋዊሱ ከጨንቐካ ይኽእል ይኸውን። እቲ ንዅሉ ዝፈትሕን ሰላም ዝህብን ግና እግዚአብሔር እዩ እሞ ኣብ እግዚአብሔር ንወከል። “ኣታ ኂደት መጓሰ እታ መንግሥቲ ክህበኩም ፍቓድ ኣቦኹም እዩ እሞ ኣይትፍራህ” (ሉቃ. 12፥32)። “ነታ ኣምላኽ ዝሓናፂኣን ዝሠራሒኣን መሠረት ዘለዋ ኸተማ ይጽበ ስለዝነበረ ብእምነት ኣብታ ምድሪ ተስፋ ከም ኣብ ምድሪ ጓና ኾይኑ ተቐመጠ እሞ ምስቶም ነዛ ተስፋ እዚኣ መዋርስቱ ዝኾኑ ይስሓቅን፡ ያዕቆብን ኸኣ ኣብ ድንኳን ይነብር ነበረ” (ዕብ. 11፥9-10) እሞ'ኸ ደኣ ንሕና ኣበይ ምንባር እዩ ዝኅሸና ! ነታ ተስፋ መንግሥተ ሰማይ'ዶ፡ ወይስ ነዛ ዓለም ኢና ንደሊ፡ ቀጺሉ ውን ናብ ዕብራውያን ዝተጻሕፈ እንተርኢና ከምዚ ኢሉ ይምዕደናን ይመኽረናን፥ “እምበኣርከስ ነቲ ብዙኅ ዓስቢ ዘለዎ ትብዓትኩም ኣይትደርብይዎ፡ ፍቓድ እግዚአብሔር እናገበርኩም ነታ ተስፋ ምእንቲ ኺትወርስዋ ትዕግሥቲ የድልየኩም እዩ።” (ዕብ. 10፥35-36)።
ሕዝበ ክርስቲያን! ኣብዛ ዘለናያ ጊዜ ብዙኅ ትዕግሥቲ ከምዘድልየና ተረዲእና ኣብ እግዚአብሔር ተስፋ ብምግባር ፍጹም እምነት ንኃዝ።
ነዚ ንምፍጻም እግዚአብሔር ሰላሙ፡ ምሕረቱን ተስፋኡን ይሃበና።
ስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀል ክቡር!


text:
ውፍይቲ ኤርትራዊት ተቓላሲት ተኽኣ ጸጋይ መኮነን ብዝሓደራ ሕማም ዓሪፋ፡ ስነስርዓት ቀብራ ሎሚ 11 ግንቦት 2018 ኣብ ኦክላንድ ተፈጺሙ።
ውፍይቲ ተቓላሲት ተኽኣ ጸጋይ መኮነን፡ ብዝሓደራ ሕማም ሰኑይ 7 ግንቦት 2018 ኣብ እትነብረሉ ከተማ ኦክላንድ/በርክሊ ካሊፎርንያ ኣብ ሕክምና ዓሪፋ። ስነ-ስርዓት ቀብራ ከኣ ሎሚ ዓርቢ 11 ግንቦት 2018 ኣብ ኦክላንድ/በርክሊ ተፈጺሙ። ኣብ ኣስመራ ተወሊዳ ዝዓበየት ተቓላሲት ተኽኣ
ውፍይቲ ተቓላሲት ተኽኣ ጸጋይ መኮነን፡ ብዝሓደራ ሕማም ሰኑይ 7 ግንቦት 2018 ኣብ እትነብረሉ ከተማ ኦክላንድ/በርክሊ ካሊፎርንያ ኣብ ሕክምና ዓሪፋ። ስነ-ስርዓት ቀብራ ከኣ ሎሚ ዓርቢ 11 ግንቦት 2018 ኣብ ኦክላንድ/በርክሊ ተፈጺሙ።
ኣብ ኣስመራ ተወሊዳ ዝዓበየት ተቓላሲት ተኽኣ ጸጋይ፡ ኣብ ፈለማ ሰብዓታት ኣብ ኤርትራ ብዝነበረ ፖለቲካዊ ኩነታት ምኽንያት ናይ ዩኒቨርሲቲ ትምህርታ ኣቋሪጻ ተሰዲዳ ናብ ሮማ ዓዲ ጥልያን ኣትያ።
ተኽኣ ልዑል ናይ ትምህርቲ ባህግን ድሌትን ስለዝነበራ፡ ነቲ ከቢድ ናይ ስደት ህይወት ገጢማ ኣብ ሮማ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ሶሾዮሎጂ ኣጽኒዓ። ኣብ መፋርቕ ሰማንያታት፡ ስደት ቀጺላ ንኣመሪካ ብምእታው ድማ ትምህርታ ዛዚማቶ።
ውፍይቲ ኤርትራዊት ተኽኣ ጸጋይ፡ ብዝነበራ ዝድነቕ ፍልጠትን ክእለት ህዝባዊ ርክባትን ኣብ ዞባዊ ምምሕዳር ካሊፎርንያ ከም ሶሻል ዎርከር (Social worker) ተቖጺራ ዝተፈላለየ ሓገዝ ንዘድልዮም ጽጉማትን ስደተኛታትን ዝደገፈት ደላይትን ገባሪትን ጽቡቕ እያ።
ተኽኣ ምድረ ስደት ካብ ዝረገጸትሉ እዋን ኣብ ህዝባዊ ግንባር ተወዲባ ንሓርነታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ልዑል ኣበርክቶ ካብ ዝገበራ ውፉያት ደቀንስትዮ ሓንቲ ክትከውን ከላ፡፡ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ኣብ ዝተፈላለየ ሃገራዊ ኣኼባታት፡ እንተላይ ኣብ መስርሕ ምንዳፍ ቅዋም ኤርትራ ከም ወኪል ሰሜን ኣመሪካ ብንጥፈት እጃማ ዘበርከተት ሓርበኛ ኤርትራዊት እያ።
እዛ ካብ ዕድመ ንእስነታ ክሳብ ዕለተ-ዕረፍታ ካብ ቃልሲ ዘይበኾረት ውፍይቲ፡፡ ኣብ ኤርትራ ምልኪ ነጊሱ ፍትሒ ምስተረግጸ `ውን ግዝኣተ ሕጊ ክሰፍን፡፡ ሃገር በቲ ስውኣት ኤርትራን ህዝባን ኣሚኖም ዝተቓለሱሉ ዕላማታትን መትከላትን ክትምራሕን፡፡ ቅዋማዊ ህዝባዊ መንግስቲ ክትከልን፡ክሳብ ዕለተ ዕረፍታ ኣበርቲዓ ክትቃለስ ዝጸንሐት ሃገራዊት እያ።
ተኽኣ “መንእሰያት ዘይብላ ሃገር – ተስፋ የብላን!” ብምባል ብዝተፈላለየ ምኽንያት ንእተሰዱ ኤርትራውያን መንእሰያት ብምእካብ፡ ኣብ ሃገረ-ስደት ዘሎ ዕድላት ተጠቒሞም ክመሃሩን ነብሶም ከማዕብሉን ዘተባብዐት ኣደ-ኩሉ `ውን እያ ነይራ።
እታ ከም ኣካል ናይቲ እተካይዶ ዝነበረት ሰፊሕ ሃገራዊ ምንቅስቓስ፡ ሞራላዊ ምትብባዓን ገንዘባዊ ደገፋን ዘይተፈለያ ድምጺ ኣሰና ከኣ፡ ብሞት ተቓላሲት ተኽኣ ጸጋይ ዝተሰመዓ ሓዘን እናገለጸት፡ ነታ ክሳብ ዕለተ ሞታ ከይተሓለለት ሃገራዊ እጃማ ዘበርከተት ውፍይቲ መንግስተ ሰማይ የዋርሳ ትብል፡ ንስድራቤታን መቕርባን፡ ንፈተውታን መቓልስታን `ውን ጽንዓት ትምነየሎም።


text:
ብዳኒኤል
ኣብዚ እዋን እዚ ኣብ ሃገርና ቁልፊ ኣጀንዳ ኮይኑ ንቕድሚት ተወጢጡ ዝርከብ ናይ ሰላም ጉዳይ እዩ። እቲ ህውከትን ዕግርግርን ኣድማሱ ኣስፊሑ ኣብ ውሽጢ ይኹን ኣብ ደገ ንምስሊ ሃገርና ቀይርዎ ስለዘሎ ወግሐ ፀብሐ ብዛዕባ ሰላምን ሰላምን ይውጋዕ ኣሎ። ሰብ ብፅሒት ኣካላት ብዛዕባ ሰላም ክሰብኩ፣ ክዝምሩ፣ ክፅልዩ፣ ክምህለሉ ንርኢ ኣለና።እሞኸ እዞም እንገብሮም ምንቅስቓሳት ዛጊድ እንታይ ጭቡጥ ለውጢ ኣመዝጊቦም ኣለዉ? ንቐፃሊ ዘለዎም ብፅሒት ከ እንታይ እዩ? ሓፋሽ ህዝቢ ነቶም ንሰላም ጠንቂ ኮይኖም ዝርከቡ ወድዓውያን ምኽንያታት ክንደየናይ ነፂሩ ፈሊጥዎም? ኣብቲ ምንቅስቓስ እንታይ ክፍተት ይረአ ኣሎ? ነቲ ክፍተት ከ ከመይ ገይሩ ክምልኦ ይኽእል? ኣብዚ ብፅሒት ህዝብን መንግስትን እንታይ ክኾን ይግባእ? ዝብሉ ነጥብታት ብምልዓል ምይይጥ ክንገብር ስለዝሓሰብኩ እዛ ሓፃር ፅሕፍቲ ኣበርኪተ ኣለኹ።
ከም ዝፍለጥ ካብ 2008 ክሳብ 2010 ዓ.ም ሃገርና ኣብ ህውከትን ዕግርግርን ከምዝፀንሐት መርትዖታት ምቕራብ ዝጠልብ ጉዳይ ኣይኮነን። ንምንታይ እንተኢልና? ንብረት ምቅፃል፣ ትካላት ምዕናው፣ መንገድታት ትራንስፖርት ምዕፃውን ተሽከርከርቲ ጠጠው እናበልካ ጎደናታት ካብ ጥቕሚ ወፃኢ ምግባር፣ ስራሕ ጠጠው ናይ ምባል ኣድማ ምግባር፣ ኣብያተ ትምህርቲን ትካላት ንግድን ክዕፀዉ ምግባር፤ ብሄር እናፈለኻ ጥቕዓት ምፍፃምን ምፍንቓልን ካብዚ ሓሊፉ ድማ ህይወት ንፁሃት ሰባት ምጥፋእ ወዘተ ዝተለመደ ተግባር እናኾነ መፂኡ እዩ። ዜጋታት ኣብ ስግኣት ተሸቢሚሞም ምንባር ካብ ዝጅምሩ ኣይቀለሎምን። ብምኽንያት እዚ ዜጋታት ኣብዚ ክልተ ዓመት ካብ ቦታ ናብ ቦታ ከምድልየቶም ተንቀሳቒሶም ስራሕ ክሰርሑ ኣይከኣሉን። እዚ ኩሉ ተደሚሩ ንህልውና እቲ ሃገር እውን ሓደጋ ኮይኑ።
እዚ ስለዝኾነ ሃገርና በቲ ዝተለመደ ወግዓዊ ናይ መንግስቲ ኣካይዳ ክትምራሕ ኣይከኣለትን። ናይ መንግስቲ መሓውራት ዳርጋ ኩሎም ክበሃል ይከኣል ለሚሶም፣ ዓቕሚ ስኢኖም፣ ስለዝተረኸቡ ሃገር ከም ሃገር ናብ ኣዋጅ ህፁፅ እዋን ክትኣቱ እትግደደሉ ኩነታት ተፈጢሩ። እቲ ኣዋጅ ህፁፅ ግዜ ንካልኣይ ግዜ እዩ ተኣዊጁ ዘሎ። እቲ ህውከትን ዕግርግርን ካብ ቁፅፅር ወፃኢ ስለዝኸደን ነዚ ስዒቡ ዜጋታት ናይ ምንባር ውሕስነት ብምስኣኖም ኣብ ከምዚ ዝብለ ዘይህዱእ ኩነታተ ክውሰድ ግቡእ እዩ።ይኹን እምበር ኣዋጅ ህፁፅ እዋን ጊዜያዊ ፍታሕ ካብ ምዃን ሓሊፉ ዘላቂ ሰላም ከምፅእ ትፅቢት ኣይግበረሉን። ኩነታት ንምምችቻው ጥራሕ እዩ ዝጠቅም፡፡
እዚ ምእንታን ክኸውን ነቲ ኣዋጅ ህፁፅ እዋን ብዙሕ ሰብ ደጊፍዎ ኣሎ። ዝደገፈሉ ምኽንያት ግን እቲ ህዝቢ ደላይ ሰላም ብምዃኑ እዩ። ኮይኑ ግን ኣብቶም ነቲ ሰላም ዝብህጉ ዘለዉ ሓይለታት ዘሎ ግንዛበ ምዕሟቕን ምስትኽኻልን ዘድሊ ነገር ከምዘሎ እንሪኦ ዘለና ጉዳይ እዩ። እቲ ኣብ ሃገርና ክረአ ዝፀንሐ ህውከትን ዕግርግርን መበገሲኡ እንታይ እዩ? ዝብል ሕቶ ምልዓል ትክክለኛ መፍትሒ ንምርካብ ዘኽእል ናይ ኣመራርሓ ጥበብ እዩ ዝኸውን። ቅድም ኢሉ ዝተጀመረ ዋላ ይዅን ግን ከዓ ኣብ ከባቢ 2008 ዓ.ም ኣብ ኩሉ ናይ ሃገርና ከባቢታት ዝተፈላለዩ ናይ ሰናይ ምምሕዳርን ናይ ልምዓትን ሕቶታት በቲ ህዝቢ ናብ መንግስቲ ዝቐረብሉ እዋን እዩ ነይሩ። ኣብ ገለ ከባቢታት ድማ ናይ መሬት ወሰን ሕቶ እውን ነይሩ፤ ንኣብነት ከም ናይ ግጨው ዝበለ ሕቶ ፅንሕ ኢሉ ድማ ንሱ ብዘይ ምፍትሑ ፅግዕተኛ ሓይልታት ተሓዊሰምዎ ናብ ናይ ወልቃይት ሕቶ ዝዓበየ ማለት እዩ። እዞም ሕቶታት ሰላማውን ዴሞክራስያውን ብዝኾነ መንገዲ ምቕራቦም ፀገም ኣይነበሮን፤ ፀገም ኣይነበሮን ጥራሕ እውን ዘይኮነ ክቐርቡ ዝግበኦም ሕቶታት እውን እዮም። ይኹን እምበር እቲ በብኸባቢኡ ዝነበረ መሪሕነትን ነቲ በብኸባቢኡ ተበግሶን ተወፋይነትን ወሲዱ ሕቶ ዘቕርብ ዝነበረ ሓፋሽ ህዝቢ ክሰምዕ ኣይክኣለን፤ በዚ ምኽንያት ድማ ብቑዕ ምላሽ ክህብ ኣይከኣለን። እቲ በብደረጅኡ ዝርከብ ኣመራርሓ ነታ ዝሓዛ ስልጣን ኣብ ክንዲ ነቲ ህዝቢ መገልገሊት ዝገብራን ነቶም ናይ ህዝቢ ሕቶታት ግልፅን ብቑዕን ምላሽ እናሃበ ዝኸድ ካብ ህዝባውነት ርሒቑ ውልቃዊ ድልየታቱ ብምቕዳሙ እቶም ፀገማት እውን እናተጋደዱ ነዚ ከም ፅቡቕ ኣጋጣሚ ተቐቢሎም ህውከት ዝቖሳቑሱ ሓይልታት ድማ ብዝለዓለ ደረጃ ሃገር ካብ ምፍራስ ዝጓየይሉ ኩነታት ተፈጢሩ፡፡
እዚ ምስ ኮነ እቶም ሕቶታት ኣብ መጀመርታ እኳ ናይ ሰናይ ምምሕዳርን ልምዓትን ጠለባት እንተነበሩ ፀኒሖም ግን ቅርፆምን ትሕዝቶኦምን እናቐየሩ ከይዶም። እቶም ፀረ ሰላም ሓይልታት ነቲ ሕቶ ፍትሒ፣ ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ሒዙ ንመንግስቲ ዝሓትት ዝነበረ ክፋል ሕብረተሰብ ጨውዮም በቲ ዝደልይዎ ኣንፈት ክጓዐዝ ኣገዲዶምዎ እዮም። ብኻሊእ ኣበሃህላ ምስ መንግስቲ ክላተም ገይሮምዎ እዮም። ኣብ ልዕሊ መሰረተ ልምዓታት፣ ኢንቨስትመንታት ወፊሩ ዝለዓለ ዕንወት ክፍፅም ገይሮምዎ። ድሕሪ እዚ መንግስቲ ነቶም ናይ ህዝቢ ሕቶታት “መልሲ ክህብ እየ” እንተበለ እውን እቲ ህውከትን ዕግርግርን ጠጠው ዝብል ኮይኑ ኣይተረኸበን። ምኽንያቱ እቲ ወያናይ ሓይሊ ኣቐዲሙ ነቶም ሕቶታት ህዝቢ ክምልስ ስለዘይክኣለ በቲ ሓደ ወገን ቁፅሩ ዘይንዓቕ ህዝቢ ኣብ ኣፍ ደገ ተስፋ ምቑራፅ ደወ ዝበለ እዩ ዝምስለኒ፤ በቲ ካልእ ወገን ድማ እቶም ፅግዕተኛታትን ኣንፃር እቲ ሕገ መንግስታዊ ስርዓት ዝተሰለፉን ሓይልታት ጨውየሞ።
ስለዚ ሕዚ እውን ውድብን መንግስትን መፍትሒ ከነምፅእ ኢና ኢሎም እንትንቀሳቐሱ ነዚ ፀገም ክርድኡ ኣለዎም።“እቲ ኣውራ ፀገምና እንታይ እዩ?” እንተድኣ ተባሂሉ? እቲ ህዝቢ ዘልዕሎም ዘለዉ ሕቶታት ክምለሱ ኣለዎም። እዚ እንተዘይተገይሩ ሽሕ ግዜ ብዛዕባ ሰላም እንተንዝምር እውን ሰላም ክመፅእ ኣይኽእልን። ወይ እውን ከምቲ ገለ ኣካላት “ሽም ኢትዮጵያ ደጋጊምካ ብምፅዋዕ” እውን ሓደ ክንከውን ኣይንኽእልን።ሽም ኢትዮጵያ ደጋጊምካ ብምፅዋዕ ጥራሕ ሰላም ኣይወርድን። ኢትዮጵያውነት ዝፀንዕ ይኹን ሰላም ዝፍጠር ኢትዮጵያውያን እንትለምዑን ኢትዮጵያዊ ኣተሓሳስባ እንተዕብዩን ጥራሕ እዩ።
እስኪ ከም መበገሲ እንተኾነ ካብ ድሕሪት ተበጊስና ገለገለ ሓቅታት ንርአ። ሰነዳት ታሪኽ ሃገርና ከምዘመላኽትዎ ሃገርና አትዮጵያ ከም ሃገር ብሃፀይ ሚኒሊክ ዳግማዊ ካብ እትምስረት ኣትሒዛ ውስን ኣፈላላያት እንተሃለው እውን ዝገጥማ ዘሎ ሓደጋ ክሳብ ሕዚ ዳርጋ ተመሳሳሊ ኮይኑ እዩ ዝቕፅል ዘሎ። ካብቲ እዋን ኣትሒዙ ህዝቢ ኢትዮጵያ ብተኸታታሊ ዘልዕሎ ዘሎ ሕቶ፣ ሕቶ ልምዓት፣ ሕቶ ዴሞክራሲ፣ ሕቶ ፍትሕን እዩ። ኣብ ርእሲ እዚ ድማ ሕዚ እውን ሕቶ ማዕርነት፣ ብሄር ብሄረሰባት ነንርእሶም ምትፍናን እንትህልዉ እቲ ህዝቢ ንስልጣን ዘለዎ ምልከታ እውን ዝተዛበዐ እዩ። ካብዚ ብተወሳኺ ኢትዮጵያውያን ሃገራዊ ምርድዳእ እውን ክፈጥሩ ኣይከኣሉን። እዚ ንምንታይ እዩ ዝኸውን ዘሎ እንተተባሂሉ እቲ መልሲ ሓደን ሓደን ጥራሕ እዩ።ምኽንያቱ እቲ ህዝቢ ካብ ፀገም ክወፅእ ኣይክኣለን።
ብመሰረቱ ካብ ሃፀይ ሚኒሊክ ጀሚሮም ክሳብ ስርዓት ደርግ ዝነበሩ መንግስታት ፀረ ማዕርነት ብሄር ብሄረሰባትን ጨፍጨፍትን ብምንባሮም ጥራሕ ኣይኮኑን ዝውቀሱ። ወይ እውን ሃፀይ ሚኒሊክን ንዐዖም ተኸቲሎም ዝመፁ ነገስታትን ነዛ ሃገር ብኲናት ስለዝፈጠርዋ ኣይኮኑን ዝኽሰሱ። በዚ መንገዲ ኣቢሎም ነታ ሃገር ስለዝፈጠርዋ ጥራሕ ኣይኮነን እታ ሃገር ኣብ መወዳእታ ሓደጋ ምፍራስ እውን ዘጋጠማ። እዚ ጥራሕ እንተዝኸውን እማ ዝኾነት ሃገር ኣውሮፓ እውን ብሕገ መንግስቲ ኣይተመስረተትን፤ ዝኾነ ሃገር ብዂናት እዩ ተመስሪቱ። ግን ኣውሮፓውያን ሃገሮም ብዂናት ምስመስረቱ ቀልጢፎም ናይ ኢኮኖምን ኣታሓሳስባን ለውጢ /Economic and cultural transformation/ ፈጢሮም። ስለዝኾነ ናብቲ ሕዚ ዘለውዎ ብርኪ በፂሖም። በብእዋኑ ኣብ ሃገርና ዝነገሱ ነገስታት ግን እዚ ኣብ ክንዲ ዝገብሩ ሸኽሚ እቲ ህዝቢ ኮይኖም እዮም ተቐሚጦም። እዚ ዝመረሮ ህዝቢ ኢትዮጵያ ድማ ፈለማ ሕቶ ኣልዒሉ፤ ፀኒሑ ድማ ዓሚፁ።
ሰነዳት ታሪኽ ከምዘርእዩና ህዝቢ ኢትዮጵያ ፈለማ ናብ ገዛእቱ ዘቕረቦ ቀንዲ ሕቶ፣ ሕቶ ተጠቃምነት እዩ ነይሩ። እቲ እንኮ ሃፍቲ ህዝብን መንግስትን ድማ መሬት እዩ። መሬት ድማ ብመሳፍንቲ ስለዝተትሓዘ “መሬት ንሓራሲኡ” ዝብል ሕቶ ተላዒሉ። ይኹን እምበር ነዚ ሕቶ ዝምልስ ኣካል ስለዘይተረኸበ ቀስ ብቐስ እቲ ሕቶ ብሄራዊ መልክዕ እናሓዘ መፂኡ። ምኽንያቱ እቲ መሬት ዝሓትት ዝነበረ ኣካል ናይ ቤተሰቡ መሬት እውን ይሓትት ስለዝነበረ እግረ መንገዱ ጉዳይ መንነቱን ታሪኹን ከምኡ እውን ብዛዕባ ዴሞክራስያዊ ህዝባዊ መንግስቲ ክሓትት ጀሚሩ። ከምዚ ኢሉ እቲ ቃልሲ ተጀሚሩ። ብሕልፊ እቲ ብወያነ ትግራይ ዝተፈጠረ ተጋድሎ ድማ ተዓዊቱ። ነቶም በቲ እዋን ዝልዓሉ ዝነበሩ ሕቶታት ህዝቢ መሊሱ ህዝባዊ መንግስቲ እውን ተኺሉ። እዚ ጥራሕ እንተይኮነስ ኣብ ዙርያ መለሽ ባህግታት እቲ ህዝቢ እውን ሰፍ ዘይብል ዓወት ኣመዝጊቡ፡፡
ኮይኑ ግን ኣብዚ ምስበፅሐ ንድሕሪት ምምላስን ማዕረ ማዕረ ባህጊ እቲ ህዝቢ ዘይምኻድን ኣጋጢሙ። እዚ ስለዝኾነ እቶም ተመሊሶም ዝሓደሩ ፀገማት ከም ብሓዱሽን መልከዖም ቀይሮም ንኽልዓሉ በሪ ከፊቱ። ኣብቶም በብእዋኑ ኣብ ዝኾነ ከባብታት ሃገርና ዝለዓሉ ዘለዉ ዕግርግራት መበገሲኦም እንተሪእና ሕቶ ተጠቃምነት እዩ። ቀንዲ ሕቶ ህዝቢ ኢትዮጵያ፣ ሕቶ ልምዓት እዩ። ኣብቲ ዕግርግር ዝሳተፍ ዘሎ መንእሰይ ሓይሊ እውን ስራሕ ዘይብሉ እዩ። ድሕሪ ሕቶ ልምዓት ሕቶ ዴሞክራሲ ከምዘሎ እውን ዝሰሓት ኣይኮነን። ግን ድማ እቲ ፈላማይ ሕቶ፣ ሕቶ ልምዓት እዩ። ህዝቢ ኣይለማዕኹን፤ እናበለ እዩ ፀኒሑ።መንግስቲ ድማ ክፈትሕ ኣይክኣለን፡፡
ብሕልፊ ኣብ ገለ ገለ ከባቢታት ድማ ነቲ ሕቶ ህዝቢ ክፈትሑ ካብ ዘይምኽኣሎም ብዝልዓል ነቲ ፀገሞም ንምሽፋን ንኻልእ ኣካል እውን ተሓታቲ እናገበሩ ፀኒሖም። “ከይትለምዕ፣ ሕቶኻ ከይንምልሰልካ እማ ወያነ እንዶ ከልኪሉና” ዝብሉ ፅግዕተኛ ሓይልታት ከምዝተፈጠሩ ብተደጋጋሚ ተገሊፁ ኣሎ። እዚ እንተኾይኑ ሕቶ እቲ ህዝቢ ካብ ሕቶ ወፂኡ ናብ ዓመፅ ክቕየር ግድን እዩ። ብሕልፊ ናብዞም ፅግዕተኛ ሓይልታት ካልኦት ነቲ ሕገ መነግስቲ ንምፍራስ ሃንቀውታ ዘለዎም ሓይልታት ስለዝተሓወስዎ ድማ ብሄራዊ መልክዕ እውን ክሕዝ ምኽንያት ኮይኑ። በዚ ኣቢሉ ኣብ መንጎ ብሄር ብሄረሰባት ምጥምማት ካብ ምፍጣሩ ብተወሳኺ ንህልውና እቲ ሃገር እውን ስግኣት ኮይኑ፡፡
ብግልፂ ከም እንሪኦ ዘለና እቶም ፅግዕተኛ ሓይልታት ኮኑ ህዝቢ ንስልጣን ዝሪአሉ ዘሎ መንገዲ እውን ኣዝዩ ዝተዛበዐ ኮይኑ ኣሎ። እቲ ፅግዕተኛ ሓይሊ ይኹን እቲ ህዝቢ ስልጣን ኣብ ኢዱ ክኸውን እንትደሊ ንርኢ ኣለና። ናብ ስልጣን ዝተፀገዐ ሃፍቲ ይውንን /axcces to state access to economy/ ዝብል እምነት ካብ ሕልና እቲ ኣመራርሓ ይኹን ህዝቢ ምውራድ ኣብዩ ኣሎ። ሓቂ እዩ፤ ኣብ ዘይማዕበለ ሃገርን ዘይማዕበለ ኣተሓሳስባን ንሓላፍነት ዝተፀገዐ ኣካል ንሃፍቲ እውን ዝቐረበ ክኸውን ይኽእል እዩ። ነቲ ህዝቢ ግን እዚ መተዓሻሸዊ ጥራሕ እዩ። ወዲ ወረደኡ ወይ እውን ወዲ ክልሉ ስልጣን ስለዝሓዘን ዘይሓዘን ዝጥቀምን ዝጉዳእን ህዝቢ ኣይተርአየን፤ ኣብ ሃገርና። ወይ እውን ብምኽንያት እዚ ዝተፈጠረ ስእነት ፍትሒ ኮነ ዴሞክራሲ የለን። ህዝቢ ንምትላል ግን ይውዕል ኣሎ።
ይኹን እምበር ድሕር ሕዚ ነቲ ህዝቢ ንምትላል ዝጥዕም ካልኣይ ሳልሳይ ዕድል ዝርከብ ኣይመስለንን። ህዝቢ ኢትዮጵያ ነተን ናይ ቀደም ሕቶታቱ ሒዙ ንኹሎም ምኽንያታት ኣገላቢጡ ርኢዎም ኣሎ። ፅባሕ እቶም ሕቶታቱ እንተዘይተመሊሶም፣ “እሞ ሕዚ ኸ ድኣ?” ካብ ምባሉ ዓዲ ኣይውዕልን። ኣብዚ እዋን እቲ ፅግዕተኛ ሓይሊ ሰበብ ምግባር ፈፂሙ ኣይኽእልን። “ቀምሽ ኣደይ ኣሕንኲሉኒ” ምኽንያት ክኸውን ኣይኽእልን። እታ ዘላ ኣማራፂት ወይ መዓንጣኻ ሸጥ ኣቢልካ ሕቶ ህዝቢ ምምላስ እያ ወይ ከዓ ቦታኻ ምሓዝ እያ ክትከውን። ኣነ ሕዚ ኢህወዴግ ከም ውድብ ኩሎም ኣብ ፅላሉ ዘለዉ ብሄራዊ ውድባት ናብ ሓደ አምፂኡ እዚኣ ክገብሩ ክገብሮም እዩ ኢለ እየ ዝኣምን። እዚ እንተዘይኮይኑ ግን እቲ ሕማም ካልእ መድሓኒት ክደሊ እዩ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን!
ትሕትና
ካብ ዝሓለፈ ዝቀጸለ 2ይ ክፋል
ንትሕትና ከነጥሪ ዝሕግዙና ቃላት፡
1. ሓዘን፡
ቅዱስ ኣባ ሙሴ ጸሊም፡ ከምዚ ይብሉ “ሓዘን፡ ንኹሉ እኩይ ነገር ይሰጉግ” ። ብተግባር ሓጥያትካ ኩሉ ግዜ ምስ ትሓዝን ትሕትና ትለማመዳ።
ኣባ ኦግሪስ፡ “ዋላ እንተተናሳሕካ ከም ዝሓጣእካ ኣይትረስዕ። ሓጢኣትካ ዘኪርካ ድማ ጓሂ ንልብኻ ምስ ዝመልእ በረኸት ትሕትና ትረክብ። ብትሕትና ድማ ንትዕቢት ትቀትላ። ሓጢኣትካ ኣብ ቅድሚ ሰባት ከምትሓብእ ጽድቕኻ ድማ ኣብ ቅድሚ ሰባት ኣይትግበር። ነፍስኻ ንሓደ ኣምላኽ እንተኣወፊኻያ ትሩፋትካ ንዓኻ እምበር ነቶም ብደገ ንዘለው ሰባት ምርኣይ እንታይ ይጠቕመካ፤
2. ዘለፋ ካልኦት ምጽዋር
ቅዱስ ሙሴ ጸሊም፡ “ነቲ ኣባና ዘሎ ትዕቢት ምእንቲ ክንጻወር ዘለፋ ካልኦት ንኽኣል። ቀጺሉ’ውን ሓደ ሰብ ዘለፋን ምውራድን እንተተጻዊሩ ትሕትና ክትውለደሉ እያ። ከምኡ’ውን ጓሂ ልቢ ብሽም ክርስቶስ ብትሕትና ምጽማም ነቲ ዝተሰብረ ልቢ ንምጽጋን ካብቲ ኃይሊ ዝህብ ኣምላኽ ኃይሊ ክንረክብ አና።”
ሓደ ቅዱስ ኣቦ፡ “ትሕትና ዘለዎ ሰብ ባዕሉ ንነፍሱ ዘዋርድ ኣይኮነን፡ እንታይ ደኣ እቲ ካብ ሰባት ከቢድ ዘለፋ ዝቕበል እሞ ዝሕጐስ ንምዕራይ ጌግኡ ድማ ዝጓየ እዩ”። ይብሉ።
ካልእ ቅዱስ አቦ’ውን፡ “ዮሴፍ ኣገልጋሊ ክኸውን ትሕት እንተዘይብል ነይሩ፡ በዓል ሥልጣን ኣይምኾነን። ሓደ መነኰስ ድማ ኣገልጋሊ ክኸውን ትሕት እንተዘይበለን እንተዘይተዋረደን ኣብ ልዕሊ ኣጋንንቲ ሥልጣን ክህልዎ ኣይክእልን እዩ።”
ቅዱስ ኣባ ዮሓንስ፡ “ቅድሚ ኩሉ መነኰሰ ትሕትና ባህሪኡ ክትከውን ይግባእ። ምኽንያቱ እታ ቀዳመይቲ ትእዛዝ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝመሃረና ስለዝኾነት። “ብመንፈስ ትሑታት ዝኾኑ ናብ ሰላም ኣምላኾም ይኣተው። ኣቦታትና’ውን ዘለፋ የሖግሶም ስለዝነበረ ኣኽሊል ክብሪ ለቢሶም እዮም።”
ሓደ ቅዱስ መነኰሰ ኣብ ገዳም ምስ ቅዱሳን ኣቦታት ዝነበር ዝነበረ፡ ንኣበምኔት እቲ ገዳም፡ “ኣብዚ ዘለው ኣቦታት ኩሎም ቅዱሳን ኣቦታት እዮም። ኣነ ግና ሓጥእ ስለዝኾንኩ ክጽረፍ ክዋርድ እዩ ዝግበኣኒ። ስለዚ ናብ ጸርፍን ሕማቕ ዘለፋን ዝቕበለሉ ቦታ ክኸይድ” ኢሉዎም ከደ።
ቅዱስ ኣባ ዳኒኤል፡ “ሓደ እዋን ኣብ ግብጺ ሓደ ሃብታም ሰብኣይ ነበረ ይብሉ። እዚ ሰብኣይ ሕማቕ መንፈስ ዘሳቕያ ጓል ነበረቶ። ኩሉ ፈቲኑ ግና ምሕዋይ ኣበየቶ። እዚ ሃብታም ሰብኣይ ሓደ መነኰሰ ፈታዊኡ ነበሮ። እዚ መነኰሰ ኣቦ ነቲ ሃብታም ከምዚ ኢሉ መኽሮ፡ “ጓልካ ካብዚ ዘለዋ ሕማም ክትሓዊ እንተደሊኻ እቶም ዓበይቲ መነኰሳት ከሕውይዋ ይኽእሉ እዮም። ናብኦም እንተወሰድካያ ድማ ብትሕትንኦም ዝኣክል ኩሉ ኣነ ደኣ እንታይ ይፈልጥ እናበሉ ናብቲ ካልእ ኣቦ ክሰዱኻ እዮም። ክትሓወየልካ ድማ ኣይክትክእልን እያ። ስለዚ እቲ ብኢዶም ዝሰርሑዎ ስርሓት ክሸጡ ምስ መጹ፡ ከም ዓዳጊ መሲልካ ናብ ገዛኻ ከምትውስዶም ግበር። ኣቡኡ ድማ ጸልዩለይ በሎም እሞ እታ ዝሓመመት ጓልካ ብቕጽበት ክትሓዊ እያ። ንዕዳጋ ምስ ከደ ሓደ ንእሽቶ መነኰስ ረኺቡ ንዓናይ ምሳይ ንገዛይ ምኽንያቱ ገንዘበይ ረሲዐዮ ኢሉ ኣመኻንዩ ንገዝኡ ወሰዶ። ኣቡኡ ድማ እታ ጓል ሃብታም ክትወጽእ ኣብ ኣፍደገ ጸኒሓ ነቲ መነኰሰ ጸፊዓ ገደፈቶ። እታ የማነይቲ መትልሕካ ንዝወቕዓካ እታ ካልኣይቲ ሃቦ ንዝብል ቅዱስ ናይ ልዑል እግዚአብሔር ኣምላኽና ቃል ንምፍጻም ከኣ እቲ ንእሽቶ መነኰሰ ካልኣይቲ መትልሑ መለሰላ። እታ ጓል ኣብ ውሽጣ ሓዲሩ ዝነበረ ጋኔን ነዚ ግበሪ ምስ ረኣየ ማይ ኮይኑ ካብታ ጓል ሽዑ ንሽዑ ከምዚ እናበለ ጨደረ “ወይለይ ብትእዛዝ ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ብሓዊ ስለዘቓጽለኒ ወጺአ ኣለኹ” ። ነዚ ተኣምር ምስ ሰምዑ ዓበይቲ መነኰሳት ከምዚ እናበሉ ንስም ኣምላኽ ኣመሰገኑ “ኃይሊ ሰይጣን ዘምክኽ ትእዛዝ እግዚኣብሔር ምፍጻም እዩ።” ስለዚ ትሕትና ኃይሊ ሰይጣን ከምዘምከኸት ክንፈልጥ ይግባእ።
3. ብዘገበርናዮ ጽቡቕ ነገር ዘይምሕባን።
ቅዱስ ሙሴ ጸሊም፡
+ “ኣብ መዓልታዊ ተስተንትኖ ከመይ ከም ዝተዓወትካ ዘክር ግና ኣብ ነፍስኻ ኣይትተኣማመን። ከምዚ ኢልካ ድማ ንነፍስኻ ኣእምና “ምሕረትን ኃይልን ካብ እግዚአብሔር እዩ” በል። ክሳዕ መወዳእታ እስትንፋስካ ኣብዛ ዓለም ገይረ ኢልካ ኣይትመካሕ።”
+ ብጌጋ “ኣነ ከምዚ ገይረ” ኢልካ ንነፍስኻ ኣይተተዓሻሹዋ። ምኽንያቱ ካብ ኵናት ሰይጣን ኣይክትድኅንን ኢኻ።
+ ኣብ ሥጋኻ ክሳዕ ዘለኻ ብዝገብርካዮ ኣይትተዓበ።
+ ንነፍሱ ምልእቲ ጌራ ዝቖጽራ ኩሉ ጉድለቱ ኣብ ልዕሊኡ በሪኁ እዩ ዚርአ።
+ ሓጥእ ምዃኑ ዘይተኣመነ ሰብ ጸሎቱ ናብ እግዚአብሔር ክዓርግ ኣይክእልን።
+ ሓጢኣተኛ ዝኾነት ነፍሲ ከመይ ዝበለት እያ፤ መልሲ፡ “ሓጢኣታ ዝተሰከመት ነፍሲ ብሓጢኣት
ካልእ ዘይትላገጽ”
ማር ይስሓቅ፡
+ “ድኻሙ ዝፈለጠ ሰብ ናብ ትሕትና ዝበጽሐ እዩ”
+ ካብ ሓጢኣት ንጹህ እየ ኣይትበል፡ ኃይሊ ኣጋንንቲ ንኽትቓወም ኣብ ሥጋ ክሳዕ ዘለኻ ብኃይልኻ ኣይትወከል።
+ ብቕኑዕ ተግባሮም ዝዓበዩኻ ኣቦታት ዘክሮም እቲ ምንታይሲ ካብኦም ዝነኣስካ ምዃንካ ምእንቲ ክርደኣካ። ብትሕትና ምእንቲ ክትጓዓዝ ክንደይ ዓበይቲ ኣብ ዓዘቕቲ ሓጢኣት ከም ዝወደቁ ዘክር። ድኻሙ ዘለሊ ሰብ ክንደይ ዕዉት እዩ፤ ኣብ ሕይወቱ ምንጪ በረኸትን ጸጋን ይዀኖ። ድኻሙ ምፍላጡ ኣመና ጥንቁቕ ይገብሮ። ኣብ ኣምላኽ ትውኩልቱ ይገብር ኃይሊ ከኣ ይውሰኾ። ድኻሙ ንዘይፈልጥ ሰብ ግና ውድቀት ዕቡያት ክወድቕ ኣብ ቀረባ እዩ። ብሕማም ዝላደየ ሰብ ንኻልኦት ዝድግፍ ከምቲ ዕውር መንገዲ ዝመርሕ ይመስል።
ኣባ ዮናስ፡ “ኩሉ እንተዘይየፍርስ፡ ነፍሰይ ምንዳቕ ኣይምኸኣልኩን”።
ሓደ ቅዱስ ኣቦ እዮም፡ ንብዙሕ ዘመናት ብጀካ ሓንቲ ቁራስ እንጀራ ምስ ጨው እሞ ከኣ ኣብ ሰሙን ካልእ ኣይበልዕን ነበረ። እዚ ከኣ ኣዕጽምቱ ክሳብ ዝረአ ኮነ። ሓደ ግዜ አረጋዊ ኣቦ ክበጽሕዎ ምስ መጹ እሞ ነዚ ገድሉ ምስ ተዓዘቡ “ኣቦና ብዘይምብላዕካ ንነፍስኻ ባዕልኻ ተጥፍኣ ኣለኻ፡ ስለዚ ቅሩብ መግቢ ዘይትብልዕ ኃይሊ ክትረክብ” ቀጺሎም'ውን “ሕራይ ደሓን ሓንቲ ካብዚ ፍሩታ ብላዕ” በሉዎ። እቲ ቅዱስ ኣቦ፡ “ንምንታይ ክዛረብ ተደፋፍኡኒ፤ ዋላ’ኳ መግቢ ምስ ሓመድ ሓዊሰ እንተዝበልዕ ንኣምላኸይ ደስ ከብሎ ኣይክእል እየ። እንታይ ከምዘጋጠመኒ ኣነ ጥራይ እየ ዝፈልጦ። ብምባል ከምዚ ኢሎም ነግርዎም። ሓደ እዋን እዩ ኣብ ድቃሰይ ናብ ፍርዲ ጐይታ በጻሕኩ። ኣቡኡ ድማ ብዙሓት ንኽፍረዱ ምሳይ ጠጠው ኢሎም ነበሩ። ብርቱዕ ራዕዲ ከኣ ሒዙኒ ነበረ። ከምዚ ከኣ በልኩ፡ “ኦ ኣምላኸይ ድኻመይ ዘክር”። ብኡ ንብኡ ድማ በዛ ቃል እዚኣ ተፈሪዱኒ። ኣውጺኹም ኣብ ደገ ደርብይዎ ከኣ ዝብል ድምጺ ሰማዕኩ። ኣብ ኣፈይ ኢዱ ኣእትዩ ድማ መልሓሰይ ቆሪጹ ኣብ ኢደይ ክሕዛ ሃበኒ። እዚ ምስ ራእኹ ድማ ብብርቱዕ ራዕዲ ተበራበርኩ። ዝጨበጥኩዋ ኢደይ ምስ ራእኹ መልሓሰይ ኣብኡ ዘላ መሲሉኒ ከፈትኩዋ ግና ወላ ሓንቲ ኣይጸንሓንን። ነዚ ዝሰመዐ በጻሒ ኣቦ ብሓቂ ተገሪሙ እንታይ ከም ዝብል’ውን ጠፈኦ።
4. ፍቕሪ ኣሕዋት
ቑጥዓ ከምኡ’ውን ብቀሊሉ ምሕራቕ ከተወግድ ንትሕትና ተቐነት። ንኹሉ ክትኸስብ ፈትን። ቑጥዓ ኣብ መውዳእትኡ ናብ ጥፍኣት ስለትመርሓካን ካብ ኣምላኽ ስለተርሕቐካን ኣብ ትሕትና ተማዕቖብ። ትሕትና ንሰይጣን ተቓጽሎ፡ ትሕትና ምእዙዝነት ካብ ደቂ እግዚኣብሔር ናብ ኩሉ ደቂ ሰብ ተመሐላልፍ። እምነት ኹሉ ሰብ ድማ ኮነት። ፍቕሪ ዘለዎ ወለዶ ድማ ኣይወድቕን ካብ እግዚአብሔር ከኣ ኣይርሕቕን። ክድኅን ዝደሊ ሰብ ካብ ኩሉ ሥጋዊ ድልየታቱ ክናገፍ ኣለዎ። ሕይወቱ ትሕትና ኮይና፡ ከም ዝመውት ከኣ ከስተውዕል ይግባእ።
ናብ ኣባ ቢመን ዝመጸ መንእሰይ፡ “ኣቦ እንታይ ክገብር ትእዝዘኒ፤” ክብል ሓተቶ። እዞም ቅዱስ ኣቦ፡ “ኣብ ሕይወትካ ዕረፍቲ ክትረክብ፡ ብዛዕባኻ ሕማቕ ዝዛረብ ኣይትጽልኣዮ ኣፍቕሮ”።
ሠናይ ኣካይዳን ትሕትናን
ኣባ ማር ይስሓቅ፡ “ልሳኑ ሠናይ ነገር ክትዛረብ ዘላምዳ ሰብ ውሽጣዊ ዝሠረቱ ሰላም ይረክብ።”
ንብረቱ ብዘይኣፈላላይ ብድንጋጸ ንለዋህን ንጨካንን ዘማቕል ሰብ ንኣምላኽ ይቐርብ። ንምስሊ ኣምላኽ ንዝተፍርጥሩ ኣኅዋቱ ዝንዕቕ ኣፍቓሪ ኣምላኽ ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ስም ኣምላኽ ክጽውዕ ዘይሓስብ ነቶም ምስኡ ዘለው ኣሕዋት መዐንቀፊ እዩ ዝኸውን።
ኣባ ኤልያስ፡ “ሰብ ትዕቢት እንተሃለዎ ፍቕሪ ኣሕዋት ብምንታይ ይጠቕሞ”
ንኣባ ጢሜቴዎስ ሓደ ከምዚ ክብል ተዛረቦ፡ “ኩሉ ግዜ ነፍሰይ ኣብ ሑቕፊ ኣእዳው እግዚአብሔር ይርእያ፤” ትቕበል ኣቢሉ እቲ ቅዱስ ኣቦ ድማ፡ “እዝስ ኣየገርምን እዩ፡ እቲ ዘገርም ግና ሓደ ሰብ ንነፍሱ ትሕቲ ኩሉ ፍጡር ምስ ዝርእያ እዩ”።
ሓደ ቅዱስ ኣቦ፡ “ንጽህና ልቢ ዘለዎ ንዅሉ ሰብ ንጹህ ምዃኑ ይረኣዮ ነፍሱ ግና ርኽስቲ ይቖጽራ።”
ክትዕ ምጽላእን ዓወት ዘይምደላይን
“ካብ ብምትፍናን ዓወት ምርካብ ብትሕትና ክሰዓር ይበልጽ”።
“ዕረፍቲ ክንረክብ እንተድ'ኣ ደሊና ጥበበኛታት እንከሎና ዓያሹ ክንከውን ኣሎና” ሓደ ትቕብል ኣቢሉ “ከመይ ገይርና ጥበበኛታት እንኰለና ዓያሹ ንኸውን፤” መልሲ፡ “ንኣብነት ሓቒ ቃል ኣብ ማእከል ኣሕዋት እንተዛረብካ፡ ሓሶት ተዛሪቡ ሓውካ እንተተቓወመካ፡ ንሓውካ ከይተዋርድ፡ ሕፍረት ከይተሰመዓካ ሱቕ በል። ሽዑ ጥበበኛ ከሎኻ ዓሻ ምእንቲ ክርስቶስ ትኸውን።
ኣባ ማር ይስሓቅ፡ “ማይ ንታሕቲ ከም ዝውሕዝ፡ ቑጥዓ ንሓሳብና ከምኡ ይገብሮ”።
በደልካ ናብ ካልእ ዘይምድርባይ
ይቕጽል . . .
(For those who do not have Geez, please check on this link) TIHTINA (2)


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 66 guests and no members online
- Details
- Written by ድ.ሰ.ደ.ኤ.
- Published: 29 May 2015
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ፡ ኣብ መስርሕ ሓድነታዊ ጉዕዞ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ንብዙሓት ፖለቲካዊ ሓይልታት፣ ስቪካውያን ማሕበራት፣ መንእሰያት፣ ደቂ-ኣንስትዮን ምሁራንን ዝሓቖፈ ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር ኮይኑ ምቛሙ፡ ንገዛእ ርእሱ ሓደ ኣገዳሲ ስጉምቲ’ዩ።
እዚ ሰፊሕ ግንባር’ዚ ከም’ዚ ኢሉ ይቑም ደኣምበር፡ ካብ ኣመሰራርታኡ ኣትሒዙ ዘጋጠምዎ ዝተፈላለዩ ጸገማት፡ ኣብ ሕቶ ቅርጻ-ኣወዳድባኡ ይኹን ከምኡ’ውን ሕቶ መሪሕነቱ፡ ብዓቢኡ ንዕላማታቱ ክውስኑ ዝኽእሉ መሰረታዊ ፖለቲካዊ ገምጋም፡ ኩነታት ሃገርና፡ ዞባናን ዓለምን ብመንጽር ደሞክራስያዊ ተጋድሎና እንታይ ይመስሉ ..ወዘተ ብዕምቆት ክድህሰስን ናብ ዝተጨበጠ ናይ ቃልሲ መሳርሒ (መካኒዝም) ክሰጋገርን ዘኽእሎ ስራሕ ናይ ውደብኡ ኣብ ዘይተመዓራረየሉ ኣብ መስርሕ ምስንዳእ ጉዕዞ ኮሚሽን ክስተኻኸሉ ዝግበኦም ሰነዳት ከይተስተኻኸሉ ከምዝኸዱ ዝፍለጥ’ዩ። እዚ ኣብ ጉዕዞኡ ዕንቅፋት ካብ ዝፈጠርሉ ረቛሒታት ሓደ’ዩ ኔሩ። እዚ ሓዲሽ ጽላል’ዚ፡ ነዞም ዝተገልጹን ካልኦት ጸገማትን ሓቚፉ ዝተበገሰ ይኹን ደኣምበር፡ ባይቶ ንባዕሉ ውሽጣዊ ውሁድ ህይወት እንተዝነብሮ፡ እዞም ሕጋዊ ጸገማትን ሃጓፋትን እዚኣቶም ክስገሩ ዘይኽእሉ ኣይነበሩን። ኮይኑ ግን ኣብ መስርሕ ጉዕዞኡ ኣብ ካልኣይ ስሩዕ ኣኼባ ባይቶ ይኹን ኣብ 4ይ ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ዝተኸስቱ ጸገማት፡ ምስንዳእ 2ይ ጉባኤ ምስ ተጀመረ’ውን ኣብ መስርሕ ጉዕዞ ኣሰናዳኢት ሽማግለ፡ ኣብ መንጎ ክልቲኡ ትካላት፡ መሪሕነት ባይቶን ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን ከጋጥሙ ዝጸንሑ ዕንቅፋታት ብሓፈሻ እናተዋህለሉ’ዮም መጺኦም። ስለዚ ከኣ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ፡ ኣብ ደውታ ክኣቱ ዝተገደድሉ ኩነታት ከም ዝተኸስተ ዝፍለጥ’ዩ። እዚ ኣብ ርእሲ’ቲ ዝጸንሐ ጸገማት፡ ተራ ናይ ፖለቲካዊ ሓይልታት’ውን ብሓደ ኣንፈትን ኣመራርሓን ንኽጎዓዝ፡ ኣብ ምሕጋዙ ይኹን ኣብ ምሕያሉ ሰጢሞም ኣብ ምስራሕ ዘይምብቃዕ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ብኣንጻሩ ተበታቲኽካ ብዘዝመስለካ ምስራሕን ምምቕቓላትን ናቱ ኣሉታዊ ጽልዋ ከዕርፈሉ ግድን’ዩ።
ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ነዚ ኩነታት’ዚ ብምግምጋም፡ ብመሰረት ሕገ-ህንጻ ባይቶ፡ ኣቦ-መንበር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት፡ ህጹጽ ኣኼባ ናይ ምጽዋዕ ዘለዎ መሰል ብምጥቃም፡ መላእ ኣባል ባይቶ ኣብ’ዚ ኣኼባ ክሳተፍ ብዝገበርዎ ጻውዒት ህጹጽ ኣኼባ ክጋባእ ተገይሩ። “ንኹሉ ዕንቅፋታት ሰጊርና 2ይ ሃገራዊ ጉባኤ ከነዐውት ኢና” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ጭርሖ ካብ 15-20 ታሕሳስ 2014 ዝተኻየደ ህጹጽ ኣኼባ፡ ባይቶ ናብ ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ከይሰጋገር ዘጋጠምዎ ዕንቅፋታት ብምልላይን መፍትሒታት ብምቕማጥን ብወሳኒ መልክዑ ዕማማቱ ብዓወት ዝዛዘመሉ ኣጋጣሚ’ዩ ኔይሩ። ኣኼባ በዚ ኣቢሉ ናብ ጉባኤ ዘሰጋግርዎ ቅርጻ ኣወዳድባ ክፈልን መድረኻዊ መደብ-ዕዮን ውሳኔታት ሒዙ ክወጽእን ቅርጡው ዝበለ ኣመራርሓን ኣሰናዳኢት ሽማግለን ብምርድዳእ ብምምራጽ፡ ካብ’ቲ ከጋጥሞ ዝጸንሐ ናይ ደውታን ምንቁልቋልን መስርሕ ክወጽእን ዳግም ኣብ ዝሓሸ ባይታ ክረግጽን ባይቶ ህላዌኡ ኣዕቊቡ ተስፋ ብዝህብ ጎደና ክጎዓዝን ዕቱብ ሓባራዊ ጻዕሪታትን ቃልስታትን ተኻይዱ።
እዚ ውጽኢት’ዚ በቲ ኣቐዲሙ፡ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ዝጸወዖ ናይ ምምኽኻር መድረኽ ሰሚናር ኣቢሉ፡ ባይቶ ከጋጥምዎ ዝጸንሑ ዕንቅፋታት፡ ካብ ኩሉ ኩርናዕ እናዳህሰሰ፡ እቲ ህጹጽ ኣኼባ ክሕዞ ዝግባእ ንጹር ኣጀንዳን ከመይነት ምምራሕ ኣኼባኡን ሕጋውነቱን ሒዝዎም ክወጽእ ዝግባእ ፍታሓት ኣብ ምእማት ብሓፈሻ፡ ናይ ኩሉ ኣባላት ባይቶ ብፍላይ ከኣ፡ ልዑል ተራ ፖለቲካዊ ውድባት ሓጋዚ ነይሩ። ልዕሊ ኩሉን ቅድሚ ኩሉ ከኣ፡ እቲ ዝዓበየ ጻዕሪ ድሕነት ባይቶን ቀጻልነቱን ምርግጋጽ ወሳኒ ምዃኑ፡ ብዝተኻእለ መጠን ኩሉ ኣባል ባይቶ ብልዑል ሓላፍነት ክዋሳእ ኣብ ምግባር፡ ብወሳንነት እቲ ህጹጽ ኣኼባ ብምርድዳእን ጽቡቕ መንፈስን ክዛዘም ኮይኑ፡፡ እዚ’ውን ኣብ ርእሲ’ቲ ኣብ ህጹጽ ኣኼባ ተራሓሒቑ ዝጸንሐ መንፈሳት ናይ ኣመራርሓ ኣብ ሓባራዊ ሕጋዊ መድረኽ ቀሪቡ ነጻ ርእይቶታቱ ከስምዕን ብፍላይ ከኣ፡ ምስ መሪሕነት ባይቶ ዝተኻየደ ዘይሕለል ልዝባትን ጻዕርታትን ዝረኽቦ ኣወንታዊ መልስታት፡ ኣኼበኛ ኣብ መድረኽ ምይይጥ ንኹሉ ሰሚዑ ናቱ ገምጋም ክገብርን ኣብ መጨረሻ ከኣ፡ ኩሎም መሪሕነታትን ኣቦ-መንበር ኣሰናዳኢትን ብፍቓዶም ካብ ሓላፍነት ክስሕቡን ዝተኸደ መስርሕ ወዘተ፡ እዚ ምስ’ቲ ኣብ ድሮ ህጹጽ ኣኼባ ዝተኻየደ ሰሚናር ተደማሚሩ፡ ኣብ’ቲ ውጽኢት ናይ ህጹጽ ኣኼባ፡ ናቱ ጥጡሕ ባይታ ዘንጸፈ ምንባሩ ክፍለጥ ይግባእ።
ከም’ዚ ዝኣመስለ ንድሕነት ባይቶን ቀጻልነቱን ትኹረት ኣብ ዝሃበ መድረኽ ህጹጽ ኣኼባ ምግባኡ፡ ባይቶ ምስ’ቲ ኣጋጢምዎ ዝጸንሐ ጸገማት ወድዓዊ ገምጋም ብምግባር፡ ነዚ ናይ መሰጋገሪ መድረኽ’ዚ ዘገልግል ሓድሽ ቅርጻ ኣወዳድባን ቅርጡው ኣመራርሓን ዕማማቱን ናይ ኣሰናዳኢት መደባትን ኣወድድባን ኣብ ዝተመደበሉ ሓጺር ግዜ፡ ኣኼባ ሰነዳት ረቂቖም ከቕርቡን ክዛዝሙን ካብ ዝገበርዎ ረቛሒታት፡ ምስ’ቲ ኩሉ ነዚ ንምፍጻም ከይተሓላልኻ፡ ለይትን መዓልት ዝተኻየዱ ጻዕርታት፡ እዚ ልዑል ናይ ሓላፍነት መንፈስ’ዚ’ውን ሓደ ሓጋዚ ረቛሒ’ዩ ነይሩ።
ኣብ’ዚ ኩሎም ተሻረኽቲ ኣካላት ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ከኣ ፖለቲካዊ ውድባት ብዝተኻእለ መጠን፡ ናቶም ኣገዳሲ ተራ ክጻወቱ ዝገበርዎ ጻዕርታት ዋላ’ኳ ኣብ መስርሕ ሓደ ሓደ ዘጋጥሙ ሕጽረታት እንተነበሩ፡ ብወሳንነት ግን ተወሃሂዶም ክሰርሑ ኣብ ዝገበርዎ ናይ ምቅርራብ መንፈሳት ኣወንታዊ’ዩ ነይሩ። ህጹጽ ኣኼባ ብኸም’ዚ ዝኣመሰለ ኣገባብ ብኣወንታ ክዛዘም ካብ ዝገበርዎ ረቛሒታት፡ ልዑል ናይ ሓላፍነት መንፈስ ናይ ኩሎም ኣባላት ባይቶ፡ ምስ’ቲ ዝተመደበ ግዜ ብምቅድዳም ዝፈጸምዎ ይኹን ደኣምበር፡ ብናይ ባይቶ ውሳኔ ሓደ ሓደ ውጽኢታዊ ክኾኑ ተባሂሎም ዝተሓገጉ፡ ቀይድታትን ውሳኔታትን ኣቐዲሞም ብደቂቕ ዘይተዳህሰሱን ዓሚቕ ክትዕ ዘይተኻየደሎምን ኣብ ገለ ገለ ውጽኢታት ናቶም ኣሉታዊ ጽልዋ ከዕርፉ ግን ጌሮም’ዮም።
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ፡ ከም’ዚ ኢሉ ብመንገዲ ህጹጽ ኣኼባ ባይቶ ኣቢሉ ካብ ዘጋጠሞ ቅልውላው ወጺኡ፡ ንቕድሚት ክስጉም ዘኽእልዎ መደባትን ውሳኔታትን ሒዙ ዝወጸ ይኹን ደኣምበር፡ ሕጂ’ውን ኣብ ቅድሚኡ ዘለው ብደሆታት ኣቃሊልካ ዝረኣዩ ኣይኮኑን። ንዝተረጋገጹ መኽሰባት ናይ’ዚ ኣኼባ’ዚ ብምዕቃብ፡ ሕሉፋት ጌጋታት ከይድገሙን ንድሕሪት ናይ ምምላስ ክስተት ከየጋጥምን ነቲ ብሩህ መጻኢ ተስፋ፡ ኣብ ባይታ ክውን ዘግብርን ንቕድሚት ዘመርሽን ኩሎም ጥበባት ተጠቒምካ፡ ብልዑል ጥንቃቔን ሓላፍነታዊ ኣገባብን ንኹሉ ኣሳታፍን ሓቛፍን ዝኾነ ውሁድ ሓባራዊ ንጥፈታትን ምንቅስቓሳትን ዘድሊ ምዃኑ ኣብ ግምት ኣእቲኻ ምውሳእ የድሊ።
ብፍላይ ከኣ ኣብ ሓባራዊ ናይ ስራሕ ባህልን ልምድን ተመክሮታት ዝተፈላለዩ ባህሪያትን ጠባያትን ዝህልዎም ኣካላት፡ ካብ ዝተፈላለዩ ድሕረ ባይታ ናይ ዝመጹን ዝተፈላለዩ ዝንባሌታት ናይ ዝሓቖፈ ሰፊሕ ሓበራዊ ግንባር፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ኩሉ ልዑል ስጥመት ንምርግጋጽ፡ ናይ ገዛእ ርእሱ ገለ ዝተወሰነ ግዝያት ዝሓትት ብምዃኑ፡ ነዚ ኣብ ጸብጻብ ዘእተወ ነቲ ኣመራርሓታት ይኹኑ ኣሰናዳኢት ሽማግለ፡ ካብ ኩሉ ግዱስ ኣካል ሃናጺ ምኽሪታትን ምድግጋፋትን ከም ዘድልዮም ክሰሓት የብሉን።
እቲ ጽቡቕ ወሳኒ ዕማም ናይ’ዚ ህጹጽ ኣኼባ’ዚ፡ ማእከሉ መድረኻዊ ዕማማት ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ምዕዋት ጥራሕን ጥራሕን ዝዓለመ ምዃኑ’ዩ። ባይቶ ሕጂ ካብ’ዚ ዝተወሰነ መደብ’ዚ ወጻኢ ካልእ ዕማም የብሉን። ስለዝኾነ ከኣ ኣመራርሓኡን ኣሰናዳኢቱን ኩሎም ነናቶም ዕማም ዘለዎም ይኹኑ ደኣምበር፡ ነዚ ሓጺር ግዜ’ዚ ከም ሓይሊ ዕማም /Task Force/ ተወሃሂዶም እናተደማመጹን እናተደጋገፉን ክሰርሑ’ዩ ዘለዎም። ኣባላት ባይቶ ዝኾኑ ኩሎም መሻርኽቲ ኣካላቱ፡ ማለት ፖለቲካዊ ውድባት፣ ስቪክ ማሕበረ-ሰባት፣ምሁራን፣ ደቂ-ኣንስትዮ፣ መንእሰያት፡ ቀንዲ ትኹረቶም ምዕዋት ጉባኤ ምዃኑ ብኣንፈት ደረጃ ተታሒዙ፡ እዚ ታሪኻዊ ዕማም’ዚ ኣብ ዝተመደበሉ ግዜ፡ ኣብ ፍጻሜ ክበጽሕ ብተወፋይነትን ጽንዓትን ምርብራብ የድሊ።
ልዕሊ ኩሉን ቅድሚ ኩሉን ከኣ፡ ኣባላት ባይቶ ዝኾኑ ፖለቲካዊ ውድባት፡ ናይ’ቲ ኣብ ህጽጹ ኣኼባ ብስምምዕ ዝተመርጸ ኣመራርሓን ኣሰናዳኢትን ክህልዎ ንዝኽእል ናይ በዓል ቤታዊ ሓይሊ ዓቕሚ ሰብ ድሩትነት ኣብ ጸብጻብ ብምእታው፡ ኣብ ኩሉ ዝዋሳኣሎም መድረኻዊ ዕማማት፡ ምስንዳእ መጽናዕታዊ ጽሑፋት /ሰነዳት/ ናይ ጉባኤ፡ ኣብ ዜናዊ፣ ዲፕሎማስያዊ፣ ህዝባዊ ስራሓት፡ ዘተታት .ወዘተ ዝኣመሰሉ ብቑዕ ሓይሊ ዓቕሚ ሰብ ዝሓትት ስራሓት ንምምላእ፡ ኩሉ በብከበርክቶ ዝኽእል መዳያት ዋላ ውሱን ዓቕምን ግዜን ይኹን ብዘየገድስ፡ እናተሓጋገዘ ኣብ ክዓሞ ዝኽእለሉ መደባት ምስ መሪሕነት እናተላዘበ፡ ኢደይ ኢድካ ኢሉ ነቲ ክካየድ ዘለዎ ጽፉፍ ቅድመ ምድላዋት ኣብ ምስላጥ ዓቢ ሓላፍነት ክስከም ይህልዎ። ብርግጽ ፖለቲካዊ ውድባት፡ ከም ናይ ቀረባን ርሑቕን ዕላማታት ዝተሓንገጡ መጠን፡ ገለ ገሊኦም ኣብ መድረኻዊ ዕማማት ዘይኮነስ፡ ኣብ ናይ ርሑቕ ዕማማትን ኣብ ሓደ ሓደ ፖሊሲታትን ፍልልያት ክህልዎም ዝኽእል’ኳ እንተኾነ፡ እዞም ፍልልያት እዚኣቶም ብመድረኽ ኣንጻር ከም ፍልልይ ተመሓዲሮም ንእዋናዊ ጸላኢና ስርዓት ህግደፍ ንምውጋድን ሰላምን ደሞክራስን ንምስፋንን ኣብ ዝግበር ተጋድሎ፡ ኩሉ ዓቕሚታት ኣብ ክሊ ሓደ ልፍንታዊ ግንባር ተሓቚፉ ሓቢሩ ክቃለስ ይጽነሓለይ ዘይበሃል፡ ህጹጽ ናይ ኩሉ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝቃለስ ግዱስ ሃገራዊ ዕማም ክኸውን ይግባእ።
ንጽፉፍ ቅድመ ምድላዋት ናብ ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ንምብጻሕ ዝውስኑ ረቛሒታት፡ ሕሉፍ ኣሉታዊ ተመክሮታት ብዘይደግም መንገዲ፡ ኣቐዲሞም ኣብ ኩሎም ተሻረኽቲ ኣካላት ባይቶ ተመዓራርዮም ዝቐርቡ ሰነዳት ጉባኤ፡ ረቒቖምን ተጻፊፎምን ክቐርቡ እኹል ግዜ ረኺቦም ንምይይጥ ክወርዱን ሕቶ ከመይነት ናይ ኣመራርሓኡን ኣቐዲሙ ልዝባት ተኻይድሉ፡ ብምርድዳእ ናይ መጨረሽታ መልክዑ ሒዙ ክቐርብ ምግባር ንዓወት ጉባኤ ወሳኒ’ዩ። ጉባኤ ሕጋዊ መደምደምታ ዝግበረሉ ደኣምበር፡ ናይ ዘይተወስኑ ኣጀንዳታትን ዘይተወደበ ሕቶ መሪሕነትን መዋጠጢ ክኸውን ኣይግባእን። ኣብ ዘይመሰረታውን ዘይመትከላውን ፍልልያት ሕድገታት እናገበርካ፡ ነቲ እዋናዊ ሓባራዊ ዛዕባታትን ሃገራዊ መቖሚያታትን ምጥንኻር። እዚኦም ንቕድሚት ጎሊሆም ክወጹ፡ ሓፋሽ ኣብ ዙርያ እዞም ደሞክራስያዊ ዕላማታት ባይቶ ጠጠው ክብል ብምግባር፡ መድረኻዊ ዕማማቱ ንምዕዋት ዕቱብ ጻዕርታት ይሓተና ምህላው ክዝንጋዕ ኣይግባእን።
ስለዝኾነ ኩሉ ብዘይተጎላባነት ብተወፋይነት ተረባሪቡ ከረጋግጾ እንተኽኢሉ ጥራሕ ከኣ’ዩ፡ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ፡ ሓድነቱ ኣዕቊቡ ብሓደ ኣንፈት ዝምራሕ ሓያል ወቓዒ ሓይሊ ዝኸውን፡፡ ከምኡ ምስ ገብር’ዩ እወ፡ ንጸረ-ህዝቢ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ምምካት፡ ብቑዕ መሳርሒ ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር ኮይኑ፡ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ካብ ሓደጋ ብርሰትን ምብትታንን ኣብ ምድሓን ዕዙዝ ተራኡ ክጻወት ዝኽእል። ብፍላይ ፖለቲካዊ ሓይልታት ብሓባር ተወሃሂዶም፡ እዚ ጉዕዞ’ዚ መኣዝኑ ከይሰሓተ ሸቶኡ ክወቅዕ፡ ኣብ ኩሎም መሰረታዊ ጉዳያት ሓባራዊ ዕቱብ ልዝባትን ምይይጣትን ብምክያድ፡ ቅድሚ ዝኣገረ ሓባራዊ ኣገንዝቦታት ክተሓዘሎም ጻዕርታቶም ከሐይሉ ይግባእ።
ካብ መጽሔት ህዝባዊ ደሞክራሲ ወግዓዊት ልሳን ደግሓኤ ቁ 1 ጥሪ 2015 ዝተወስደ
ድ,ሰ,ደ,ኤ, 20-03-2015
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ታሪኻዊ ዑደት ብፁዕ ኣቡነ-መቃርዮስ ኣብ ሃገረ-ስብከት ኤውሮጳ
እቲ ኣብ ሓዋርያዊ-ሰንሰለት መንበረ-ማርቆስ፥ ጸኒዑ ይርከብ ከም ዘሎ ዝእመነሉ፥ ብብፁዕ ኣቦና ኣቡነ-መቃርዮስ ዝምራሕ ዘሎ መንበር። ሓድነት ቤተ-ክርስቲያን ንምዕቃብ ብዘለዎ ሓላፍነት፥ ብብዙሕ ክንቀሳቐስ ምጽንሑ ዝፍለጥ’ዩ። ድሕሪ ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ኣብ ትሕቲ መቝሕ ምእታዎም፥ ማለት ካብ 1998 ዓ/ም (2006)
እቲ ኣብ ሓዋርያዊ-ሰንሰለት መንበረ-ማርቆስ፥ ጸኒዑ ይርከብ ከም ዘሎ ዝእመነሉ፥ ብብፁዕ ኣቦና ኣቡነ-መቃርዮስ ዝምራሕ ዘሎ መንበር። ሓድነት ቤተ-ክርስቲያን ንምዕቃብ ብዘለዎ ሓላፍነት፥ ብብዙሕ ክንቀሳቐስ ምጽንሑ ዝፍለጥ’ዩ። ድሕሪ ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ኣብ ትሕቲ መቝሕ ምእታዎም፥ ማለት ካብ 1998 ዓ/ም (2006) ኣትሒዙ። እዚ ብብፁዕ ኣቦና እናተመርሐ ዝጐዓዝ ዘሎ መንበረ-ጵጵስና፥ ታሪኽን ክብርን ሓድነትን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ-ክርስቲያንና፥ ንምዕቃብ ዘካይዶ ዘሎ ቃልሲ፥ ነቲ ደምበ-ተዋሕዶና ሓበንን ተስፋን ኮይኑዎ ይርከብ ምህላዉ፥ እቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ህልው ኩነታት፥ ባዕሉ ከረጋግጾ ዝኽእል እዩ።
እዚ ማለት ድማ ብፁዕ ኣቦና ኣቡነ-መቃርዮስ፥ ናይቲ ኣብ ሓዋርያዊ-ሰንሰለት ጸኒዑ ዝርከብ ዘሎ መንበር፥ “-ዓቃቤ-መንበር-” ከም-ምዃኖም መጠን፥ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ልዕሊ ቤተ-ክርስቲያንና እናተፈጸመ ዝርከብ ዘሎ ግህሰተ-ሕጊ፥ ኣብ መድረኽ ወጺኦም ኣውያቶም ከስምዑ ምጽንሖም ዝፍለጥ’ዩ። ይኹን እምበር ምንም’ኳ ብፁዕ-ኣቦና፥ ኣብ ናይ ሽምግልና ዕድመ ይርከቡ ምህላዎም እንተ-ተፈልጠ፥ ኣብዚ ፈተና ዝኸበደሉን ሰብ ዝተሳእነሉን ሰዓት’ዚ ግና፥ እቶም በዓል ዓቢይ ታሪኽ ዝኾኑ ብፁዕ-ኣቦና። ነታ ቤተ-ክርስቲያን ካብቲ ተጻዒኑዋ ዝርከብ ዘሎ ኣርዑት-ፖለቲካ ንምልቓቕ፥ ዓቐቤት ክድይቡን ቁልቁለት ክወርዱን’ዮም ዝርከቡ ዘለዉ።
ከመይሲ ነቲ ኣብ 1996 ዓ/ም (2006) ንማእሰርቲ ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ተኸቲሉ፥ ኣብቲ ላዕለዋይ ናይ ቤተ-ክርስቲያን ምምሕዳራዊ-ጽፍሒ፥ ዝተፈጥረ ምምሕዳራዊ ሃጓፍ ንምምላእ። ከምቲ ሳሙኤል “-ባርያኻ ይሰምዕ ኣሎ’ሞ ተዛረብ-” ብምባል ዝተኣዘዘ። ብፁዕ ኣቦና’ውን ብተመሳሳሊ መንገዲ፥ ነታ ንህልውናኣ ብዝፈታተን ከቢድ ናይ ፖለቲካ-ማዕበል፥ ትሕቈን ዝነበረት ቤተ-ክርስቲያንና ኣሎኹ ብምባል፥ “-ዓቃቤ-መንበር-“ ኮይኖም ነቲ ሓዋርያዊ-ሰንሰለት ክዕቅቡ ዝኸኣሉ፥ ተስፋን ጽንዓትን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ-ክርስቲያን ኮይኖም ክርከቡ ዝኸኣሉ ኣቦ’ዮም።(1 ሳሙ.3/10)
ስለ’ዚ ድማ’ዮም ብፁዕ ኣቦና፥ ምንም’ኳ ኣብ ናይ ሽምግልና ዕድመ ይርከቡ እንተሃለዉ። እዚ ዝተባህለ ከቢድ ሓላፍነት’ዚ ኣገዲዱዎም። ኣብ ኣሜሪካን ኤውሮጳን ማእከላይ-ምብራቕን ንዘለዋ ኣብያተ-ክርስቲያናት ክጓስዩ፥ ዓቐቤት ክድይቡን ቁልቁለት ክወርዱን ዝርከቡ ዘለዉ። እዚ ብመንገዲ ብፁዕ ኣቦና ኣቢሉ ክዕቀብ ዝተኻእለ ሓዋርያዊ-ሰንሰለት’ዚ ከኣ’ዩ፥ ነቲ በዓል ዮፍታሔ ዲሜጥሮስን ኣባ-ሉቃስን ጠፋጢፎም ዝሠርሑዎ፥ ኣብ ኣሥመራ ኣሎ ዝበሃል መንበር። ብማኅበረ-ሰብ ዓለም ብቐጻሊ ዘጋጥሞ ዘሎ መንጸግቲ ምጽዋሩ ስኢኑ፥ ዓይኒ ከም-ዘይብሉ ሬሳ ምዉት ዘይቅቡር ኮይኑ ዝርከብ ዘሎ።
ብርግጽ’ውን እዚ ካብ 1998 ዓ/ም (2006) ኣትሒዙ፥ ብብፁዕ ኣቦና እናተመርሐ ዝካየድ ዘሎ ሓዋርያዊ-ኣገልግሎት። ነቲ ኩሉ በቶም ጸረ ቤተ-ክርስቲያን፥ እናተፈጸመ ዝርከብ ዘሎ ተቓውሞ ተጻዊሩ፥ ጸኒዑን ደልዲሉን ክርከብ ዝኸኣለ፥ ውጽኢት ጻዕሪ ብፁዕ ኣቦና ምዃኑ፥ ኩሎም ደቂ ቤተ-ክርስቲያን ዝሰማምዑሉ ነጥቢ’ዩ። ብዝተረፈ እቲ ብናይ ብፁዕ-ኣቦና ዓቃቤ-መንበርነት ዝምራሕ ዘሎ መንበር፥ ጸኒዑ ክርከብ እንተ-ዘይክእል ነይሩ፥ ደልዲላን ጸኒዓን እትርከብ ሓዋርያዊት ቤተ-ክርስቲያን፥ ክትህልወና ምኸኣለት ኢልካ ክሕሰብ ኣይምተኻእለን።
ከም መቐጸልታ እቲ ክግበር ዝጸንሐ ኩሉ ቃልሲ ከኣ’ዮም ሕጂ፥ ብፁዕ-ኣቦና ኣብ ዓባይ-ብሪታንያ ዝርከቡ ዘለዉ። ከም-ዝፍለጥ እዚ ሕጂ ዘሎናዮ እዋን፥ ወርሓት-ክረምቲ ምዃኑ’ኳ እንተ-ተፈልጠ። እዚ ኩሉ’ዚ ግና ከም ምኽንያት ኮይኑ ንብፁዕነቶም፥ ካብ ሓዋርያዊ ኣገልግሎት ዝዕንቅፎም ኮይኑ ኣይተረኽበን። በዚ ምኽንያት’ዚ ድማ፥ ኣብዘን ዝስዕባ ከተማታት ማለት፡-
ኣብ ማንችስተር 19-20 01/2018
ኣብ በርኒንግሃም 27/01/2018
ኣብ ሎንዶን 28/01/2018
ኣብ መንጎ’ቲ ኣዚዩ ዝናፍቖምን፥ ዘኽብሮምን ማኅበረ-ምእመናን ተረኺቦም፥ ቅዳሴ ብምስራዕ ነቲ ሕዝቢ ተሳታፊ መኣዲ ቅዱስ-ቁርባን ክገብሩዎ ክኢሎም። ንብዙሓት መንእሰያት’ውን ኣገልገልቲ ቤተ-ክርስቲያን ንምዃን ዘኽእሎም፥ መዓርገ-ዲቁና ብምሃብ ባሪኾሞም። ከመይሲ ቤተ-ክርስቲያንና፥ ኣብ መንእሰያት ትዅረት ዝገበረ መደብ ኣሠራርሓ ስለ-ዘይጸንሓ፥ ንመንእሰያት ተሳተፍቲ ክገብር ዝኽእል መድረኽ ጸኒሑዋ’ዩ ዝበሃል ኣይኮነን። እዚ ድኽመት’ዚ ድማ ነቲ ደምበ-ተዋሕዶና፥ ንወራር መናፍቓን ከም-ዝቃላዕ ገይሩዎ ከም-ዝጸንሐ ዝፍለጥ’ዩ።
ኣብዚ ሕጂ ዘሎናዮ እዋን’ውን፥ እዚ ድኽመት’ዚ ተኣሪሙ’ዩ ክበሃል ከም-ዘይከኣል፥ ዘይፈልጥ ኣሎ ክበሃል ኣይከኣልን። ከመይሲ ኣብቲ ድሕሪ ነፃነት ዝነበረ ዓመታት፥ ኣብ ኩለን ኣብያተ-ክርስቲያናት ተዋሕዶ ክሥረሓሉ፥ ተስፋ ዘግብር ተበግሶ ተጀሚሩ ከም-ዝነበረ ዝፍለጥ እዩ። ኣብቲ 1987 ዓ/ም (1995) ዝተኣወጀ ሕጊ ቤተ-ክርስቲያን’ውን፥ ኣብ ኣንቀጽ-38 “-ክፍሊ-ትምህርቲ-ሰንበት-” ብምባል ኣቐሚጡዎ ኣሎ። እቶም ሰብ-ፖለቲካ ብዝገበሩዎ ተጻብኦ ግና፥ እዚ ዝተባህለ ክፍሊ ሕይወት ዘሪኡን ትንፋስ ሰዅዑን፥ ክንቀሳቐስ ዘኽእሎ ባይታ ክረክብ ኣይከኣለን።
ናይዚ ኩሉ’ዚ እኩብ ድምር ከኣ’ዩ፥ እቶም ሓበን ቤተ-ክርስቲያን ተዋሕዶ ኢልካ ክግለጹ ዝኽእሉ። ሠለስተ-ካህናት መካነ-ሕይወት መድኃኔ-ዓለም። እቲ ወንጌል ምስባኾም ከም ገበን ተቘጺሩ ፥ ን13-ዓመት መመላእታ ተሞቝሖም ዝርከቡ ዘለዉ። ስለ’ዚ ብፁዕ ኣቦና ኣቡነ-መቃርዮስ፥ ኣብዚ ዓቢይ ጠመተ ዘድልዮ ኣርእስቲ’ዚ ብምትኳር፥ ብዙሓት መንእሰያት ንኣገልግሎት ቤተ-ክርስቲያን ክዳለዉ ብምባል፥ ክባርኹዎም ምኽኣሎም ክንደይ’ኳ ዘሐጕስ እዩ።
ብዝተረፈ ብፁዕ ኣቦና፥ ንብምሉኡ ማኅበረ-ምእመናን ዘሳተፈ “-ምሥጢረ-ቀንዴል-” ብምጽላይ ድሕሪ ምድላዎም፥ ንብምሉኡ እቲ ሕዝቢ ዘይቲ ስለ-ዝቐብኡዎ፥ እቲ ሕዝቢ በቲ ዝተቐበሎ ፍሉይ በረኸት፥ ነቲ ዘለዓለማዊ ዝኾነ ኣምላኽ ክብሪ ብምሃብ’ዩ ከመስግን ዝተራእየ። ብዝተረፈ እቲ ሕዝቢ ኣብ ልዕሊ ብፁዕ ኣቦና፥ ምሉእ ኣኽብሮትን ፍቕርን ስለ-ዝጸንሖ፥ ንሓጎሱ ወሰን ኣይነበሮን። ስለዚ ከኣ’ዩ “-ባርከነ ኣባ-መቃርዮስ-” ብዝብል ጣዕመ-ዜማ እናዘመረ፥ ብዓብይ-ክብሪ ክቕበሎም ዝኸኣለ።
እቶም ኣብዚ ዕለት’ዚ ብኢድ ብፁዕ ኣቦና፥ ብበበይኑ መዓርግ ዝተባረኹ ሕፃናትን መንእሰያትን፥ እዞም ቁጽሮም ስዒቦም ተጠቒሶም ዘለዉ እዮም። ማለት ካብ ቤተ-ክርስቲያን መድኃኔ-ዓለም ማንችስተር 17-ክኾኑ ከለዉ። ካብ ቤተ-ክርስቲያን ቅዱስ-እንጦንዮስ በርኒንግሃም ድማ 2-እዮም። ብጠቕላላ ከኣ ኣብ ዓባይ-ብሪታንያ 19-ሕፃናትን መንእሰያትን፥ ብኢድ ብፁዕ ኣቦና ኣቡነ-መቃርዮስ፥ ንኣገልግሎት ክባረኹ ክኢሎም። በዚ ዓቢይ ፍጻሜ’ዚ ከኣ ዘይተሓጎሰ ኣይነበረን።
እዘን ኣብ ላዕሊ ተጠቒሰን ዘለዋ ኣብያተ-ክርስቲያናት፥ ኣብቲ ናይ መንበረ-ማርቆስ ጉንዲ ኣጽሊለን፥ ከምኡ’ውን ኣብቲ ናይ ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ሓዋርያዊ-ሰንሰለት፥ ኣትሪረን ዝረገጻ ከም-ምዃነን መጠን። እቶም መንእሰያት ደቂ ቤተ-ክርስቲያን ኮይኖም ክዓብዩ ኣብ ምግባር፥ ትዅረት ገይረን ክሠርሓ እንተ-ተረኽባ ዘገርም ኣይኮነን። ከመይሲ ንኹሉ ነገር ንቕሓት ወሳኒ’ዩ። ስለዚ’ውን እቶም ኣገልገልቲ እዘን ኣብያተ-ክርስቲያናት እዚኣተን፥ ክገብሩዎ ብዝጸንሑ ዘይሕለል ጻዕሪ ዝተበጽሐ ዓወት ደኣምበር፥ ብኸምኡ ባዕሉ ክሥራሕ ዝኸኣለ ነገር’ዩ ክበሃል ኣይከኣልን።
ከመይሲ ሕፃናትና ኣብ ኣተዓባብያኦም፥ ደቂ ቤተ-ክርስቲያን ኮይኖም ንኸይዓብዩ ዝጸንሐ ድኽመት፥ ኣብቲ ነዊሕ ናይ ክርስትናና ታሪኽ፥ ዝገደፈልና በሰላ ቀሊል’ዩ ዝበሃል ኣይኮነን። ከም ውጽኢት’ዚ ኩሉ ድማ፥ ኣብ መንጎ’ቲ ዘመናዊ-ወለዶን ቤተ-ክርስቲያንን፥ ገፊሕ ጋግ ክፍጠር ምኽኣሉ ከም ኣብነት ካብ ዝጥቀስ ሓደ’ዩ። ነቲ ዝጸንሐ ጋግ ንምጽጋን ከኣ’ዮም ሕጂ፥ ብፁዕ ኣቦና ንመንፈሳዊ ኣገልግሎት ዝኾኑ መንእሰያትን ሕፃናትን ኣብ ምብራኽ፥ ትዅረት ገይሮም ክሠርሑ ዝርከቡ ዘለዉ።
ብዝተረፈ እቲ ዑደት ብኣጠቓላሊ ክርአ ከሎ፥ ብፁዕ ኣቦና ኣቡነ-መቃርዮስ። ኣዚዩ ሰፊሕን ሓናጽን ዝኾነ ትምህርቲ ብምሃብ፥ ነቲ ሕዝቢ ተስፋን ጽንዓትን ኮይኖሞ ተረኺቦም እዮም። ኣብ ህልው ኩነታት ቤተ-ክርስቲያንና ኣተኵሮም ካብ ዘስምዑዎ ቃል ድማ “….. ኣብ ዕድመ 90-ዓመት ዝርከቡ ቅዱስ-ፓትርያርክ፥ ኣብ ትሕቲ መቝሕ ይርከቡ እናሃለዉ፥ ሰላምን ደሓንን ኣሎ ክበሃል ኣይከኣልን። ነፃ ቤተ-ክርስቲያን ኣላትና ክንብል’ውን ኣይንኽእልን። ስለዚ’ውን ነዚ ሕጊ ዝጠሓሰ ተግባር’ዚ፥ ቤተ-ክርስቲያንና ካብ መጀመርታ ኣትሒዛ ክትቃወሞ ጸኒሓ እያ። ንሳቶም ግና ጌጋኦም ክእርሙን ኢዶም ከውጽኡን ዝደልዩ ኮይኖም ብዘይ-ምርካቦም፥ እቲ ዕንወት ብዝኸፍአ መልክዑ ክቕጽሉዎ’ዮም ዝርከቡ ዘለዉ …..” ብምባል’ዮም ብፁዕ ኣቦና ብምረት ዝተዛረቡ።
ብፁዕ-ኣቦና ዘረባኦም ብምቕጻል “…..እዚ ኩሉ ግህሰተ-ሕጊ እናተፈጸመ ከሎ ግና፥ ንሳቶም እቶም ሰብ-ፖለቲካ፥ ኣብ ጉዳይ ቤተ-ክርስቲያን ኢድና ኣይመለስናን ብምባል፥ ደጋጊሞም ክዛረቡ ይስምዑ እዮም። እቲ ሓቂ ግና ከምኡ ኣይኮነን። ከመይሲ ኣእዳዎም ጥራይ ዘይኮነ፥ ኣእጋሮም ከይተረፈ’ውን ኣብ ውሽጢ ቤተ-ክርስቲያን ኣትዩ’ዩ ዝርከብ ዘሎ። ከምኡ እንተ-ዘይከውን ነይሩ፥ እቶም ከቶ ክንርስዖም ዘይንኽእል ካህናት ቤተ-ክርስቲያን መካነ-ሕይወት መድኃኔ-ዓለም፥ ኣብ መቝሕ ኣትዮም ኣይምተረኽቡን። እቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ ከም-ዘረጋግጾ ግና፥ ቀሲስ ገብረ-መድኅን ገብረ-ጊዮርጊስ፥ ቀሲስ ዶክተር-ተኽለኣብ መንግሥተ-ኣብ፥ ቀሲስ ዶክተር-ፍጹምብርሃን ገብረ-ንጉሥ፥ ከም ኡ’ውን መሪጌታ ይትባረክ በርሀ፣ ካህናት ኮይኖም ብምርካቦምን ወንጌል ብምስባኾምን ጥራይ ገበን ተቘጺሩዎም፥ እንሆ ን13-ዓመት ዝኣክል ግዜ ኣብ መቝሕ ኣትዮም ይርከቡ ኣለዉ…..” ብምባል’ዮም ብፁዕነቶም ምረቶም ዝገለጹ።
ብምቕጻል “….. ኣብ ሃገርና ሰላምን ራህዋን ኣሎ ክበሃል ስለ-ዘይከኣል፥ ሕዝብና ሓሲሙዎን ጸቢቡዎን’ዩ ዝርከብ ዘሎ። ከም ሳዕቤኑ ድማ፥ እንሆ እቲ ሃገር ክርከብ ዝነበሮ መንእሰይ-ወሎዶና። ዓዱን ቤቱን ወለዱን ንድሕሪት ገዲፉ፥ ባሕሪ ተሳጊሩ ክስደድ ካብ ዝጅምር፥ እንሆ ዓመታት ኣቝጺሩ ኣሎ። እዚ ስደት’ዚ ከኣ ኣብ ህልውና ሃገርና፥ ብቐሊል ክጽገን ዘይክእል ሓደ ዓቢይ ስምብራት ክፈጥር ዝኽእል ምዃኑ’ኳ ዝፍለጥ እንተኾነ፥ እዚ ክንድ’ዚ ዝምኽባዱ ሃገራዊ-ጉዳይ’ዚ፥ ክግደሰሉ ዝደሊ ኣካል ዘይብሉ ኮይኑ ምርካቡ። ካብዚ ውድቀት’ዚ ንላዕሊ ንሕዝብና ክንገሮ ዘድሊ ካልእ መርድእ ኣሎ ኣይንብልን…..” ዝብል ትሕዝቶ ዝነበሮ መልእኽቲ’ዮም ብፁዕ ኣቦና ኣመሓላሊፎም።
በዚ ኣገባብ’ዚ ድማ እቲ ብፁዕ ኣቦና፥ ኣብ ዓባይ-ብሪታንያ ክገበሩዎ ዝቐነዩ፥ ዕዉት ተባሂሉ ክግለጽ ዝኽእል ሓዋርያዊ-ዑደት ክፍጸም ክኢሉ። እዚ ዑደት’ዚ ዕዉት ከም-ዝነበረ ከኣ፥ ካብቲ ኣብቲ ጉባኤ ክሳተፍ ዝቐነየ ሕዝቢ ንላዕሊ ክዛረብ ዝኽእል ኣሎ ኣይንብልን። ብዝተረፈ ኣብቲ ብብፁዕ ኣቡነ-መቃርዮስ ክግበር ዝቐነየ ናይ ቅዳሴ-ኣገልግሎት። እዞም ስዒቦም ዘለዉ ካህናት’ውን፥ ናይ ብፁዕነቶም ተራዳእቲ ብምዃን ተሳተፍቲ ኮይኖም ቀንዮም’ዮም። ንሳቶም ድማ መጋቤ-ካህናት ተክለማርያም ምርካ-ጽዮን፥ ቀሲስ-ሺኖዳ ኢዮብ፥ ቀሲስ-ዮናስ ተሾመ ክኾኑ ከለዉ። ናይቲ መደብ ኣወሃሃዲ ብምዃን’ውን ዲያቆን-ዮሓንስ ገብረ-ሕይወት ተሳታፊ ምንባሮም ይፍለጥ።
ካህን ተክለ-ማርያም ምርካ-ጽዮን
ሃገረ-ስብከት ኤውሮጳ ጀርመን


text:
መ.ኤርትራ ብሕቡእ ዘሕተሞ ባጤራ ናቕፋ ናብ ዕዳጋ ይዝርግሕ
መንግስቲ ኤርትራ ብሕቡእ ዘሕተሞ ልዕሊ ሓደ ሚእቲ ሚልዮን ዝግመት ተወሳኺ ባጤራ ናቕፋ ናብ ዕዳጋ ይዝርግሕ ምህላዉ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣቃሊዖም።
ባጤራ ናቕፋ ናይ ኣስታት ዕጽፊ ዝቕባበ ኣጋጥምዎ ምስ ምህላዉ፣ ምስ ናይ ወጻኢ ባጤራታት መጠን ሸርፊ ዘለዎ ጋግ’ውን ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናዓበየ ስለዝመጸ፣ መንግስቲ ነዚ ጋግ እዚ ንምምላእ ናይ 50ን 100ን ናይ ወረቐት ባጤራታት ናቕፋ ብብዝሒ የሕቲሙ ናብ ዕዳጋ የዋፍሮ ምህላዉ እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣመልኪቱ።
ኣቐዲሙ’ውን መንግስቲ ኤርትራ ነዚ ኣጋጥምዎ ዘሎ ምቁላቋል ዓቕሚ ባጤራን ዝቕባበን ንምምላእ፣ ክልተ ግዜ ብዝሒ ዘለዎ ናይ ወረቓቕቲ ባጤራ እናሕተመ ናብ ዕዳጋ ከምዝዘርሐ ዝጠቐሰ እቲ ሓበሬታ፣ ኣብቲ መጀመርያ ባጤራ ናቕፋ ሓደ ዓይነት ሕብሪ ስለዘለዎ ህዝቢ የደናግር ኣሎ ብዝብል ምኽንያት ነቲ ናይ 50ን 100ን ናይ ወረቐት ገንዘብ ካልእ ሕብሪ ዘለዎ ኣስታት 100 ሚልዮን ዝግመት ናቕፋ ተሓቲሙ ከምዝዝርጋሕ ከምእተገብረ ኣዘኻኺሩ።
ባጤራ ናቕፋ ኣብ 1997 ኣብ ዝተዘርግሓሉ፣ እቲ ናይ ወረቐት ገንዘብ ሓደ ዓይነት ሕብርን ዓቐንን ስለዘለዎ ህዝቢ ኣየደናግርን ዶ ንዝብል ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፣ ገንዘብና ኣይኮነን ህዝቢ ህበይ’ውን ክትፈልዮ ትኽእል’ያ ክብል ከምዝመለሰ ኣይርሳዕን።
እንተኾነ ኣብ 10 ዓመቱ፣ እቲ ገንዘብ ህዝቢ የደናግር ኣሎ ብዝብል ምኽንያት፣ ናይ ዓቐንን ሕብርን ምፍልላይ ክገብረሉ ከምዝወሰነ መንግስቲ ብወግዒ ኣውጁ።
ይኹን’መብር 10 ዓመት ዘገልገለ ባጤራ ብሕብርን ዓቐንን ንህዝቢ ምድንጋር ፈጢሩ ተባሂሉ ካልእ ሕብርን ዓቐንን ዘለዎ ናይ ባጤራ ተሓቲሙ ጎኒ ጎኒ’ቲ ዝጸንሐ ባጤራ ምዝርግሑ፣ ነቲ ብሰንኪ ዝቕባበ ዘድለየ ብዝሒ ናይ ወረቐት ገንዘብ ንምምላእ ዝተገብረ ምንባሩ’ዩ ዝትንተን።
ድሕሪ’ውን ብዘይተሓበረ መንገዲ ተወሳኺ ባጤራ ተሓቲሙ ናብ ዕዳጋ ከምእተዘርግሐ’ዩ ዝሕበር።
ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ፣ ብፍላይ መንግስቲ ኣጋጢምዎ ምስ ዘሎ ዋሕዲ ዶላርን ኤውሮን ዘጠቓለለ ናይ ወጻኢ ባጤራ፣ መጠን ሸርፊ ናቕፋ ስለዝዘቕበበ፣ ብዝሒ ዘለዎ ናይ ወረቐት ባጤራ ብምሕታም ናብ ዕዳጋ ከምዝዝርጋሕ ምግባር ከምዘድለየ ይግለጽ።
ሃገራዊ ባንክ ኤርትራ ዘለዎ ውህሉል ናይ ወጻኢ ባጤራ ኣብ ኣዝዩ ኣስጋኢ ደረጃ ስለዝወደቐ፣ መንግስቲ ነቲ ብጽኑዕ ዝቖጻጸሮ ዝነበረ ናብ ኤርትራ ዝኣቱዶላር፣ ኤውሮ፣ ፓንድ ዓዲ እንግሊን ርያልን ካልእ ባጤራታትን ብመጠኑ ፍኑይ ይሓድጎ ምህላዉ’ውን ክፍለጥ ተኻኢሉ።
ብፍላይ ኣብዚ ዝሓለፈ ሰሙን ብዘውጽኦ ሓድሽ ኣዋጅ፣ ናብ ኤርትራ ዝኣቱ ዝኾነ ሰብ ክሳብ 10 ሽሕ ዶላር ኣብ ኤርፖርት ከየምዝገበ ከእቱን ከምዝኽእል ብወግዒ ኣፍሊጡ’ዩ።
እዚ ድማ ነቲ ብጸሊም ዕዳጋ፣ ኣብ ሃገራት ኤውሮጳን ኣመሪካን ናብ ስድራቤታቶም ዝልእክዎ ገንዘብ ናብ ዱባይ፣ ጁባን ካምፓላን ጥራይ ዘወር ዝብል ዝነበረ ናይ ወጻኢ ባጤራ ብቐጥታ ናብ ኤርትራ ክኣቱ ተባሂሉ ዝተገብረ’ዩ።
ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ኤርትራውያን ናብ ስድራቤታቶም ብሓዋላ ብጸሊም ዕዳጋ ዝልእክዎ ገንዘብ፣ እቲ ናይ ወጽኢ ባጤራ ናብ ዱባይ፣ ካምፓላን ኡጋንዳን ካልኦት ሃገራትን ክልኣኽ እንከሎ፣ እቶም ነጋዶ ድማ ኣብ ባንክታት ኤርትራ ካብ ዝርከብ ሕሶቦም ናቕፋ እናውጽኡ ናብተን ስድራቤታት ከምዘብጽሕዎ’ዩ ዝንገር።
መንግስቲ’ውን ብመንገዲ’ዚ ናይ ጸሊም ዕዳጋ ኣቢሉ ናይ ወጻኢ ባጤራ ንምውህላል ሓያሎ ገንዘብ ዝሕውሉ ልኡኻት ኣብ ኤውሮጳ፣ ኣመሪካን ካልኦት ሃገራት ከምዘዋፈረ ብተደጋጋሚ ይግለጽ ኔሩ’ዩ።
ኣብ ሂምቦላን ባንክታትን ኤርትራ 100 ኤሮ 2000 ናቕፋ ክሽረፍ እንከሎ ኣብ ጸሊም ዕዳጋ ግና ክሳብ 5 300 ናቕፋ ይሽረፍ ምህላዉ ዝተፈላለዩ ጸብጻባት የመልክቱ።


text:
ሕብረት ኣውሮጳ ሱዳን ኣብታ ሃገር ንዝረአ ናህሪ ዋጋ መግቢ ብዝምልከት ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ንዘካየዱ ዜጋታታ ፍቓድ ክትህብ ጸዊዑ። እቲ ሕብረት ብተወሳኺ ኣብታ ሃገር ዝካየድ ዘሎ ናይ ተቓውሞ ሰልፊታትን ብፖሊስ ዝውሰድ ዘሎ ስጉምቲ ምእሳር ፖለቲካዊ መራሕትን ብቕርበት ይከታተልዎ ከምዘሎ ገሊጹ።
ዝሓለፈ ሰሙን: ናህሪ ዋጋ ባኒን ሓሩጭን ዘቖጥዖም ብተማሃሮን ካልኦት ዜጋታት እታ ሃገርን ዝጀመረ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ሓሓሊፍ ኣብ በበይኑ ክፋላት እታ ሃገር ይርአ ከምዘሎ’ውን ይግለጽ።
ፖሊስ እታ ሃገር ዝበዝሑ ብናይ ዩኒቨርሲቲ ተማሃሮ እታ ሃገር ንዝተኻየዱ ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት ንምብታን ዘንብዕ ጋዝ ምትኳሶምን፡ ኣብ ዳርፉር ዝተኻየደ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ድማ ሓደ ተማሃራይ ምሟቱ ሓቢሩ ኣሎ።
ሕብረት ኣውሮጳ ሎሚ ሓሙስ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ነቲ ኩነታት ብቕርበት ይከታተሎ ከምዘሎ ኣፍሊጡ'ሎ።
“ ሰባት ሓሳቦም ብነጻነት ናይ ምግላጽ መሰሎም ክህለው ኣገዳሲ’ዪ ኢልና ኢና ንኣምን። እዚ ድማ ነጻነት መራኸቢ ብዙሃንን ብንጻነት ኣብ ፖለቲካዊ ንጥፈታት ምስታፍን ዘጠቓልል’ዩ” ዝበለ መግለጺ ሕብረት ኣውሮጳ ብተመሳሳሊ ሰባት ነዚ መሰረታዊ መሰሎም ብዝምልከት ዘቕርብዎ ሕቶ ብሰላማዊ መንገዲ ከካይዱ ንጽውዕ ኢሉ ኣሎ።
ሰበ ስልጣን ሱዳን ነቲ ተቓውሞታት ጸዊዖም እዮም ንዝበልዎም አባላት ናይ ተቓውሞ ፓርቲታት ከምዝአሰሩን አባላት ጸጥታ ድማ ኣብታ ሃገር ንዝዝርግሑ ሕትመታት ከምዝወረሱ ኤ ኤፍ ፒ ሎሚ ኣብ ዝዘርግሖ ዜና ሓቢሩ’ሎ።
እቲ ተቓውሞታት ዝተላዕለ ዋጋ 50 ኪሎ ሓሩጭ ካብ 167 ናብ 450 ናይ ሱዳን ፓውንድ ብምውሳኹ እዩ። ተመሳሳሊ ተቓውሞታት ኣብ 2013ን 2016ን ተላዒሎም ምንባሮም ይዝከር።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ካብ ዕለት 22 መስከረም ክሳብ ዕለት 25 መስከረም 2018 ዓ.ም. ኣብ ሃገራት ባልቲክ፥ ሊትዋንያ ለቶኒያን ኤስቶኒያን ዓለም ሓቆፍ ሓዋርያዊ ዑደት ክካይዱ ምዃኖም ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ቅዱስነቶም ናይ ሰለስቲኤን ሃገራት መንግስትን ብፁዓን ጳጳሳት ኣባይቲ ምኽሪ ነፍሲ ወከፍ እተን ሃገራት ብዝቕረቡሎም ወግዓዊ ናይ ይብጹሑና ዕድመ ተቐቢሎም ኣብዘን ሰለስተ ሃገራት ካብ ዕለት 22 ክሳብ ዕለት 25 መስከረም 2018 ዓ.ም. ዓለም ሓቆፍ ዑደት ከምዘካይዱን ኣብ ሊትዋንያ ከተማታት ቪልኒዩስን ካኡናስን ኣብ ለቶኒያ ከተማ ሪጋንን ኣግሎናን ኣብ ኤስቶኒያ ከኣ ከተማ ታሊን ክበጽሑ ምዃኖን ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ሓላፊ ግረግ ቡርከ ዕለት 9 መጋቢት 2018 ዓ.ም. ሓቢሮም፡ ናይቲ ሓዋርያዊ መገሻ መርሕ ቃልን ዝርዝር መደባቱ ኣብ ቀረባ እዋን ብወግዒ ክዝርጋሕ ምዃኑ ኣፍሊጦም።


text:
ብዕለት 02 ሚያዝያ 2017 ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤሪትራ ጨንፈር ደቡብ ጀርመን ነቲ ካብ ዕለት 24 ክሳብ 26 03 2017 ኣብ ፍራንክፎርት ዝተጋብአ ኤውሮጳ ለኸ ዋዕላ ኣገዳስነቱ ብምርኣይ መላእ ኣባላቱ ዝተሳተፍዎ ንክልተ ሰዓትን ፈረቃን ዝወሰደ ብዘመናዊ መራኸቢ ኣገዳሲ ኣኼባ ኣካይዶም።
ኣጀንዳታት ዋዕላ ኣቐዲሙ ንኣባላት ሰልፊ ተዘርጊሑ ኣብ ኢድ ኩሎም ምንባሩ ቡሩህ ኮይኑ፡ ንምስፍሑን ምብራሁን ዝኣክል ብተሳተፍቲ ዋዕላ ፍራንክፉርት ዑምቐትን ስፍሓትን ናይቲ ዋዕላ ማለት ኣብ ህሉው ኩነታት ሰልፊ፡ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራን ዘይርጉእ ኣታሃላልዋኡን ዝምድና ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ዝዳህሰሰ ኣገዳሲ ዋዕላ ምንባሩ መብሪሂታት ሂቦም። ኣባላት ጨንፈር ኣብ ክሊ እቶም ዝቐረቡ ናይ መጽናዕቲ ወረቓቅቲ ክበርሁ ኣለዎም ዝበልዎም ሑቶታት ኣቕሪቦም ብተሳተፍቲ ዋዕላ ድማ ተነጺሮም።
ኣብ መጨረሽታ ኣባልት ጨንፈር ደገፎም ንዋዕላ ፍራንክፎርት ገሊጾም፡ ሰልፊ ንምሕያልውን ዝካአሎም ክገብሩ ምዃኖም ተመባጺዖም። ብተወሳኺ ትሑዝቶ ናይቲ ዋዕላ ብሰፊሑ ኣብ መርበባት እንተርኔት ተዘርጊሑ ስለዘሎ ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ መጻኢ ጉዕዞና ንምጽባቕ ታሪኻዊ ሐላፍነትና ክንስከም ኣማሕጺኖም።


text:
ማሕበራዊ ሂወት
ኣብ Söderhamn ዚሪከቡ ማሕበራትና ሓደ ዓቢ ተሳትፎን ዉህደቲን ሃፍታም ባህልን ሑግስ ኡወትን ክህልወካ ኣስተዋጽኦ ይገብር።
Sportoteket
ንስኻ ናዉቲ ስፖርት ተዘይ ብልካ ካባና ንዝተወሰነ ግዜ ክትልቃሕ ትኽእል ዝተለብሰ። እዚ ማለት ከም ምልቃሕ መጽሓፍ ካብ ቤት ንባብ እዩ።
እንተደኣ ሕቶታት ሃሊኩም ክትዉከሱና ትኽእሉ ንዓና ብ ኢ-ፖስት።
መኽዘን ናዉቲ ስፖርት ኣለኩም (Sportoteket) ኣብ Rektorsgatan 2፣ Söderhamn (Redo).
እንተደኣ ሕቶታት ሃሊኩም ብዛኦባ ከመይ ገርካ ናይ ገዛእ ዋኒንካ ትካል ትከፍት ተወከሱ ናብ ኣገልግሎት ዓማዊል ወይ ካሎት ዝተፈላለዩ ማሕበራት።
ABF, Bilda, SISU, Studiefrämjandet, Studieförbundet Vuxenskolan, Nykterhetsrörelsens bildningsverksamhet
ተወሳኺ ሌንካር


text:
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ብዛዕባ’ቲ ሃይማኖታዊ እምነት፡ ቋንቋ፡ ባህልን ጀኦግራፍያዊ ኣሰፋፍራን ዝመሰረቱ ኤርትራዊ ብዙሕነትና ብዙሕ ግዜ ስለ ዝዝረበሉን ዝጸሓፈሉን ንዓኡ ዝምልከት ዝርዝር ምቕራብ ዘድሊ ኣይመስለናን። እንትኾነ ከምቲ “ንዘረባ ዘረባ የምጸኦ፡ ንሓመድ ድጉሪ የውጸኦ” ዝበሃል ንምልዓሉ ዘገድድ ኩነታት ከጋጥም እንከሎ ብዛዕባኡ ምዝራብ ግቡእ እዩ። እዞም ናይ ብዙሕነትና መርኣያ ዝንባለታት ተሳንዮምን ሰጢሞምን ምኻዶምን ዘይምኻዶምን ደረጃ ሓድነትናን ሓያልነትናን ዝውስኑ እዮም። ናይዚኣቶም ስኒት ዋሕስ ሓድነትናን ሓያልነትናን ምዃኑ ንዓና ንኤርትራውያን ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ረብሓ ስለ ዘይብሎም ሓድነቱ ኣዳኺሞም ክጥቀሙ ንዝደልዩ ወገናት’ውን ካብ ቅድሙ ብሩህ እዩ። ካብዚ ብምንቃል’ዮም ድማ ነቲ ስጥመት ኣዳኺሞም ክብትኑና ዝሃቀኑ’ሞ ሳላ ኤርትራዊ ጽንዓት ክምከቱ ዝጸንሑን ዘለዉን።
ካብዞም መርእያ ብዙሕነትና ከከም መድረኹ ገሊኦም ዝያዳ ጐሊሆም መዛረቢ ዝኾንሉ ኣጋጣምታት ኣሎ። ብፍላይ ፈላለይቲ ነቲ ብቐሊሉ ይባረዓልና ዝብልዎ እዮም ዝያዳ ዘንበድብድዎ። ንኣብነት ሃይማኖታዊ እምነት ንምምዝማዝ ኣብ ዝተፈላለዩ መድረኻት ብዝተፈላለዩ ጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ ብስፍሓት ዘጋጥመ እዩ። ንዓኡ ንምርጓድ ድማ ካልእ ቅጽል’ውን ይውስኽሉ። ንኣብነት ኣብ ኤርትራ ጉዳይ ሃይማኖታዊ እምነት ክለዓል እንከሎ ምስ ከበሳን መታሕትን ምትሕሓዝ ዝተለምደ እዩ።
ኣብ ኤርትራ ብዛዕባዚ ናይ ብዙሕነት መርኣያና ክለዓል እንከሎ፡ “ክንደይ ካብቲ ህዝቢ ኣበየናይ ከባቢ፡ ባህልን ቋንቋን ይረከብ?” ዝብል ሕቶ ንምምላስ ኣሃዛዊ መጽናዕቲ ከም ዘድሊ ብሩህ ኮይኑ፡ ብፍላይ ንሃይማኖት ኣብ ዝምልከት ግና ኣማኒ ምስልማናን ክርስትናን ማዕረ እዩ ዝብል ሓርፋፍ ግምት ምሃብ ዘጸግም ኣይኮነን። ካብዚ ወጻኢ ነቲ ሚዛናውነት ኣመዛቢልካ ኤርትራ ናይ ሓዲኡ ሃይማኖት እምነት ሃገር ኣምሲልካ ንምቕራብ ዝግበር ፈተነ ብድሕሪኡ ዝተጻወደ ናይ ጥፍኣት መፈንጠርያ ከም ዘለዎ ምግማት ኣየጸግምን። እቶም ከምኡ ዝገብሩ ከኣ ናቶም ኣጀንዳ ዘለዎም እምበር ነቲ ኣብዚሖም ኮነ ኣውሒዶም ዘቕርብዎ ሰዓቢ ሃይማኖት ንምጥቃም ከም ዘይኮነ ቅድሚ ኩሉ ግንዛበ ክረክብ ዝግበኦ እዩ። ምስ’ዚ ናይ ጽባሕ ኤርትራ ቅዋማዊት ምስ ኮነት እቲ ሕጊ ንኹሉ ማዕረከም ዝብጸሓ ምእማን ከኣ የድሊ።
ታርኽ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ምልስ ኢልና ክንድህስስ እንከለና ዝተፈላለዩ መግዛእታዊ ሓይልታት ንህዝቢ ኤርትራ ኣዳኺምካ ንምግዛእን ሓድነቱ ንምብታንን ብኹሉ የተፋንኖ እዩ ዝብልዎ ዝንባለታት’ኳ ዝጥቀሙ እንተነበሩ፡ ዝያዳ ቆላሕተኦም ግና ኣብ ሃይማኖታዊ ዝንባለ እዩ ጸኒሑ። እንተኾነ ህዝቢ ኤርትራ ምስጢር ሓያልነቱ ኣብ ሓድነቱ ምዃኑ ይርዳእ ስለ ዝነበረ ኣይተገረሃሎምን። ሳላቲ ኣብዚ መዳይዚ ዘርኣዮ ጽንዓት ከኣ ኣንጻር ኩሎም ከፋፈልቲ ስዒሩ ሓድነት ኤርትራ ኣውሒሱ ኣብዚ በጺሑ ኣሎ። እቲ ቃልሲ ግና መልክዑን ኣሰላልፍኡን ደኣ ቀይሩ እምበር ጌና ቀጻሊ ኣሎ። ኣንጻር ህዝቢ ኤርትራ ዝስለፉ ሓይልታት ነዚ ከፋፋሊ ስልቲ ከም ዝጥቀምሉ ከኣ ርዱእ እዩ። ኤርትራ ግና ኩሉ ዝንባለታት ሓብሒባ ወትሩ ናይ ኩሎም ኤርትራውያን ኮይና ክትቅጽል እያ።
ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ “ሃይማኖት ናይ ግሊ ሃገር ግና ናይ ሓባር” ምዃኖም ካብ ዘለዎ ጽኑዕ እምነት ኣብ ዝሓለፈ 2ይ ጉባአኡ ኣብ ዘጽደቖ መደብ ዕዮኡ “ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ሰኩልያር ስርዓተ-መንግስቲ ንምህናጽ ኣብ መንጎ ሃይማኖትን መንግስትን ኢድ ምትአትታው ክህሉ ከም ዘይብሉ ይኣምን። ከም መቐጸልታ ናይዚ ድማ ሰዲህኤ ሓያልን ኣዎንታዊ አምንቶኡን ኣብ ሃይማኖታዊ ናጽነት የረጋግጽን፣ ሃይማኖት ኣብ ዉልቀን ሕብረተሰብን ዘለዎ ክብርን ጽልዋን ድማ ይፈልጥን የኽብርን።” ዝብል ዓንቀጽ ኣስፊሩ ኣሎ። እዚ ዓንቀጽ ኣብ ህልዊ ኩነታት ኤርትራ መንግስትን ሃይማኖትን ዘይተኣታተዉ ምዃኖም ጥራይ ዘይኮነ፡ ናይ ዝኾነ ዜጋ ዝመረጾ እምነት ናይ ምኽታል ናጽነት ዘንጸባርቕ እዩ።
ስርዓት ህግደፍ ካብ ዝገልጽዎ ኣሉታዊ ባህርያት ሓደ ኣብ ልዕሊ እምነትን ትካላቱን ዘርእዮ ግህሰት ምዃኑ ብዘይካቲ ህዝቢ ኤርትራ ባዕሉ ዝዕዘቦ ዘሎ ምዃኑ፡ ዝተፈላለዩ ኣብዚ ዛዕባ ዝግደሱ ኣካላት’ውን ዘረጋገጽዎ ሓቂ እዩ። እዚ ክበሃል እንከሎ ከኣ ኣብ ልዕሊ ኩሉ እምነታት ብማዕረ ዝግህስ ምዃኑ እዩ። ካብ ሙፍቲ ንጳጳስ፡ ካብ መስጊድ ንቤተክርስትያን፡ ኮታ ካብ ክስታናይ ንኣስላማይ ዘማርጽ ስርዓት ኣይኮነን። ኤርትራውያን ካብዚ ሓቂ’ዚ ብምንቃል፡ ኣብ ልዕሊ ኣማኒ ሓደ ሃይማኖትን ትካላቱን ዝወርድ ግፍዕን ግህሰትን ኣብ ልዕሊ ኩሎም ከም ዝወረደ ብምእማን ብስሙር ቅልጽም ክቃለስዎ ናይ ግድን እዩ። ካብዚ ወጻኢ እንተኾይዶም ግና ግዳይ ስርዓት ህግደፍን ካለኦት ኣብ ምፍልላይ ዝርብሑ ነጋዶን እዮም ክኾኑ።
ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ዝተፈላለዩ ኩርነዓት ዓለም፡ ኣብቶም ንሃይማኖትን ካልእ ናይ ብዙሕነት መርኣያን ምስ ህልውና ሃገር ህዝብን ኣዛሚዶም ብግቡእ ከመሓድሩ ዘይበቕዑ ወገናት ዝወርድ ዘሎ ህልቂትን ዕንወትን ንዕዘቦ ዘለና እዩ። ህዝቢ ኤርትራ እምበኣር ዋላ’ኳ ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተገልጸ ንከምዚ ዓይነት ውዲታት በጣጢስካ ሓድነትካ ኣጽኒዕካ ኣብ ዓወት ናይ ምብጻሕ ሃብታም ተመኩሮ እንተለዎ፡ ሎሚ እውን ንዝኾነ ክፋፋሊ ሓይሊ ኣፍደገ ከይከፈተ፡ ሓድነቱ ምስጢር ሓያልነቱ ምዃኑ ብምእማን፡ ዓቂብዎ ክቕጽል መተካእታ የብሉን።


text:
ፖሊስ ኢጣልያ፡ ኣብ ግብረ ሰናይ ተግባራት ዝነጥፉ ኤርትራዊ ኣባ ሙሴ ዘርኣይ፡ ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ስደተኛታት ኢድ ከይህልዎም ጥርጠራ ኣለኒ ብማለት ምርመራ የካይድ ኣሎ ተባሂሉ።
ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ሎሚ’ውን ኤርትራውያን ስደተኛታት ብሓይሊ ኣገዲዶም ንህግደፍ የረክቡ ኣለው።
ኣብ ዶባት ኤርትራን ሱዳንን ዝተወደበ ራስያ ንብረት ይካየድ ኣሎ
ካብ ወጻኢ ናብ ሃገሮም ዝኣትው ኤርትራውያን ብብዝሒ ብመሬት ብመንገዲ ሱዳን ከም ዝጥቀሙ፡ እንተኾነ ኣብ ናይ ተፍትሽ ቦታታት ምስ በጽሑ ብኣባላት ጸጥታ ብዘይ ምኽንያት ከም ዝከላበቱ፡ ስለዚ ከኣ ገለ ብገንዘብ ገለ ድማ ብዓይነት መጠበሪ ከም ዝኽፍሉ ክግለጽ ምጽናሑ ዝፍለጥ’ዩ።
ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ካብ ኩሉ ዝኸፍአ፡ ኣብ ብሎኮ ወይ መሬት ኤርትራ፡ ዝተኸልከለ ንብረት ወይ ሸቐጥ’ዩ ዝብል ሽፋን ብምጥቃም ብዝተወደበ ኣገባብ ስርቂ ገርጊሩ ምህላው ምንጭታት ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ብ12 ነሓሰ 2017 ካብ ከሰላ ሓቢሮም።
ካብ ሃገራት ማእከላይ ምብራቕ፣ ካብ ኤውሮጳን ኣመሪካን ዝኣትው ኤርትራውያን ንቤተ-ሰቦም ሒዘሞ ዝመጽኡ ዝተፈላለየ ዓይነት ህያባት ጥራሕ ዘይኮነ፡ ካብ ኢትዮጵያ ዝኣቱ ካብ ዓሰርተ ዕስራ ኪሎ ዘይበዝሕ ሽሮ በርበረ ፍቓድ ይሃልዎ ኣይሃልዎ ብዘየገድስ ብጉልባብ ክኣቱ ኣይፍቀድን ከም ዝውሰድ ምንጭታት ኣረጋጊጾም።
እቲ ዝተወደበ ራስያ ናይ ለዕለዎት ሓላፍቲ ህግደፍ ኢድ ከም ዘለዎ ዝሓበሩ ምንጭታትና፡ መስመር ሱዳን ኤርትራ ናብ ግንባር ሰረቕቲ ተቐይሩ ምህላው ኩለን ማዕከናት ዜና ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ንህዝቢ ክሕብራን ከጠንቅቓን ኣተሓሳሲቦም።
ፖሊስ ኢጣልያ፡ ኣብ ግብረ ሰናይ ተግባራት ዝነጥፉ ኤርትራዊ ኣባ ሙሴ ዘርኣይ፡ ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ስደተኛታት ኢድ ከይህልዎም ጥርጠራ ኣለኒ ብማለት ምርመራ የካይድ ኣሎ ተባሂሉ።
ፖሊስ ኢጣልያ፣ ኣብ ባሕሪ ሓደጋ ንዘጋጠሞም ይኹን ኣብ ካልእ ከበድቲ ጸገማት ንዝወደቑ ስደተኛታት ብምሕጋዝ ጽቡቕ ስም ንዘለዎም ኣባ ሙሴ ዘርኣይ፣ ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ኢድ ከይህልዎም ጥርጠራ ኣለኒ ስለ ዝበለ፡ ኣኽባር ሕጊ ትራፓኒ፣ ብዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ብምኽሳስ እቲ ጉዳይ ክጻረ ምዃኑ ከምዝነገሮም፣ ኣብ ሮማ ንዝርከብ ወኪል ኣገልግልት ዜና ፈረንሳ ምሕባሮምን ረድዮ ኤረና ብ10 ነሓሰ ኣብ ዝዘርገሓቶ ዜና ኣፍሊጣ።
ኣባ ሙሴ ቅድሚ ሎሚ ብከምዚ ተጸዊዖም ከምዘይፈልጡ፡ ነቲ ብኣኽባሪ ሕጊ ትራፓኒ ዝቕረበሎም ክሲ፡ ማሕበረይ ኣጄኒስያ ሓበሻ፡ ኣብ ምሕጋዝ ስደተኛታትን ግብረ ሰናይ ንጥፈታትን ዝተዋፈረ ወግዓዊ ማሕበር’ዩ ብምባል መሰረት ዘይብሉ ምዃኑ ብምግላጽ ዕላማይ ህይወት ሰባት ምድሓን’ዩ ዝብል መልሲ ከም ዝሃብዎን ኣረዲኣ።
ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ሎሚ’ውን ኤርትራውያን ስደተኛታት ብሓይሊ ኣገዲዶም ንህግደፍ የረክቡ ኣለው።
ኤርትራውያን ንሱዳን ከም መሰጋግሪ ናብ ሊብያ ካብኡ ቀጺሎም ከኣ ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ስለዝጥቀሙላ፡ ብቐጥታ ካብ ኤርትራን ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ዝርከብ መዓስከር ስደተኛታት ንፖሊሲ ተኲስካ ቅተል ጉጅለ ህግደፍ ሰጊሮም ኣብ ሱዳን ከም ዝኣትው፡ እንተኾነ ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ካብ ወግዓዊ መንግስታዊ ሕጊ እታ ሃገር ወጻኢ፡ ዘይሕጋዊ ጉዕዞ ከም ጽቡቕ ሽፋን ተጠቒሞም፡ ካብ ምድረ በዳ ሰሃራ፡ ጎደናታት ካርቱም ክሳብ ገዛ ገዛ እናኣተው ብምእሳር ክንድዚ ገንዘብ ክፈሉ እንተዘየለ ንገብሮ ኣለና እናበሉ የስቕይዎም ከም ዘለው ይግለጽ ኣሎ።
ንኣብነት ኣብ’ዚ ቀረባ ካብ 100 ንላዕሊ ዝኾኑ ኤርትራውያን ብመኪና ናብ ሊብያ እናተጓዕዙ እንከለው ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ምስ ነጋዶ ሰብ ተመሳጢሮም ከም ዝሓዝዎም፡ ንፍርቆም ናብ መንግስቲ ህግደፍ ከረክብዎም ምዃኖም ሓቢረሞም ከም ዘለው፡ እቶም ዝተረፉን ግን ኣበይ ኣእትየሞም’ውን ዛጊት ከምዘይተፈልጠን እቶም ወሃብቲ ሓበሬታ ኣረዲኦም።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 14-08-2017


text:
እታ ጉጅለ ሓካይም መጥባሕቲ ጀርመን፡ ምስ ኤርትራውያን ዶክተራት ብምትሕብባር፡ ምስ ጸገም ድኻም ልቢ ንዝውለዱ ቆልዑ ኣተኩሮም መጥባሕቲ የካይዱ ምህላዎም፡ ሓላፊት ክፍሊ ህጻናትን ቤት ትምህርቲ ሕክምና ኦሮታን ፕሮፌሰር ጽገረዳ ገ/ሂወት ንቪኦኤ ሓቢራ።
መራሒ`ቲ ጀርመናዊ ጉጅለ ዶ/ር ኣንድሬ ኡርባን ብዛዕባ`ቲ ተልእኮኦም ክዛረብ ከሎ፡ ኣብ ዝሓለፉ 16 ዓመታት ኣብ ኤርትራ ነጻ ኣገልግሎት መጥባሕቲ ኣብ ምሃብ ጥራይ ከይተደረቱ ኣብ ምምዕባል ዓቕሚ ሰብን ምልውዋጥ ተመክሮን ከምዝነጥፉ ድሕሪ ምሕባር፡ምስራሕ ናይ`ዚ ማእከል መጥባሕቲ ብዙሓት ናይ ልቢ ጸገም ዘለዎም ቆልዑ ኣብ ሃገሮም ብውሑድ ወጻኢታት ንክሕከሙ ዕድል ከምዝፈጠረ ኣረዲኡ።
ወለዲ ናይቶም ተሕከምቲ ቆልዑ ብወገኖም ብዝረከብዎ ነጻ ኣገልግሎት ጥዕና ደቆም ብምምሕያሹ ዝተሰምዖም ሓጎስ ገሊጾም።
ነቶም ሓካይምን ሕሙማትን ብምዝርራብ ዝተዳለወ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ፕሪምየርሊግ ኢትዮጵያ ንሒደት መዓልታት ክቋረፅ ተወሲኑ
ፌደሬሽን ኩዕሶ እግሪ ኢትዮጵያ፡ ጸወታታት ፕሪሚየር ሊግ ንሓጺር መዓልቲታት ክቋረጽ ብምውሳን ህጹጽ ኣኼባ ክካየድን ጸዊዑ።
ኣብ ሞንጎ ጋንታታት ወልዋሎ ዩኒቨርሲቲ ዓዲግራትን መከላከያን ዝነበረ ጸወታ፡ ብሰንኪ ምጉዳል ስፖርታዊ ጭውነት ክቋረጽ ከምዝኽኣለ ዝዝከር'ዩ።
ፕረዚደንት እቲ ፌደሬሽን ኣይተ ጁነዲ ባሻ "እቲ ትማሊ ኣብ ስታዲየም ኣዲስ ኣበባ ዘጋጠመን ኣብ ወልድያን ካልኦት ቦታታትን ዘጓነፉ ጎንፅታትን ኣየሐጎሱናን" ክብሉ ንቢቢሲ ተዛሪቦም።
እቲ ፌደሬሽን ነዚ ክጻወር ከምዘይክእል ዝሓበሩ እቶም ፕረዚደንት፡ ንመጻኢ ሓሙስ'ዩ ህጹጽ ኣኼባ ፀዊዑ ዘሎ።
"ንሓሙሽተ ሽድሽተ መዓልታት ፀዋታታት አቋሪፅና፡ ንድሕሪ ፅባሕ ሓሙስ ሓፂር ዘተ ኣካይድና ምትእምማን ብምፍጣር ነቲ ፀዋታ ንምጅማር ስለዝደለና እዩ። እዚ ግን ነቶም ንወስዶም ዲሲፕሊናዊ ስጉምትታት ደው ዘብል ኣይኮነን።" ኢሎም።
ንሰላማዊ ኣፈፃፅማ ስፖርታዊ ንጥፈታት ዝሕልዉ ሕግታት ብዝነበረ ኣካይዳ ተጠናኺሮም ከምዝቕፅሉ ገሊፆም።
መምርሕታት በቢሰሙኑን በብወርሑን ምኽላስ ከምዘይከኣልን ትኽክል ከምዘይኮነን ብምሕባር "ዓሚ'ውን ትርር ዝበሉ መምርሕታት ኣውፂና ነይርና። መቕፃዕቲ ንብሕቱ ግን ንሰብ ዝእርም ኣይኮነን" ክብሉ ተዛሪቦም።
ስፖርትን ከባብያውነትን
ኣይተ ጁነዲ፡ ንስፖርት ምስ ዘርኣውነትን ከባብያውነትን ኣታሓሒዝካ ናብ ዘይድለ ጎንፅን ዕግርግርን ምእታው ከምዘሎ፡ ፌደሬሽኖም ከምዝተዓዘበ ተዛሪቦም።
"ካብ ኩዕሶ እግሪ ብዝሰገረ ዝረኣዩ ነገራት ነይሮም። ምስ ካልእ ፖለቲካዊ ዛዕባታት ንምትሕሓዝ ዝግበሩ ፈተነታት ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ንርእይ ነይርና።" ኢሎም።
ነቶም ፀገማት፡ ብምምሕዳር ናይቲ ከባብን ብመንግስትን ክፍትሑ ከምዘለዎም ብምሕባር፡ ፌደሬሽኖም እጃሙ ክንፍፅም ከምዝግባእ ገሊፆም።
"ብወገን መራኸብቲ ሓፋሽ ንዝተወሰኑ ጥፍኣታት እናጋነንካ ብዛዕባ ኩዕሶ ምቕራብ ዘይኮነስ፡ ንሰላም ምስራሕ የድሊ።" ክብሉ ሓቢሮም።
"ንሕና'ውን ንኹዕሶ እግሪ ሰሜን፣ ደቡብ፣ ምብራቕ ምዕራብ ብዝብል ኣይኮናን ክነመሓድሮ ንደሊ። ብሃይማኖትን ዘርእን'ውን ኣይንመርሖን" ኢሎም።
ብናይ ጋንታታት ክእለት፣ ብቕዓት፣ ቴክኒካዊ ፍልጠትን ኣብ ሜዳ ብዘምፅእዎ ውፅኢትን እምበር ካብኡ ወፃኢ ብዝኾነ መገዲ ከምዘይምዘኑ ተዛሪቦም።
ኩሎም ተወዳደርቲ ብሽም ጋንተኦም ክንቀሳቐሱን ዝዘኻኸሩ ኣይተ ጁነዲ፡ "ናይዚ ክልል ጋንታ'የ እናበልካ ዘይኮነ ትርጉም እናሃብካ፤ ክትቕፃዕ ከለኻ'ውን ከምዚ ስለዝኾንና'ዩ ይበሃል። ንምንታይ 'ስለዘጥፋእና፤ ስለዝረበሽና'ዩ' ዘይበሃል?" ክብሉ ይሓቱ።
"ንሕና'ውን ስጉምቲ ክንወስድ ከለና ብሕጊ ዓንቐፅ ፀሪሕና'ምበር ከባቢ ብምፅራሕ ኣይኮነን።" ኢሎም።
ቅድም ክብል ኣብ ሞንጎ ዝተፈላለያ ጋንታታት እቲ ፕሪምየርሊግ ብዝተፈጠሩ ጎንፅታት ፀዋታታት ከምዝተኣጓጎሉን መቕፃዕትታት ከምዝተወሰኑን ይዝከር።


text:
መንግስቲ ኣሜሪካ ናብታ ሃገር ኣትዮም ክሰርሑን ክነብሩን ንዝደልዩ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዓለም ዝመፁ ሰባት ዲቪ ሎተሪ ይህብ።ናይ 2018 ዓ.ም. ዕድል ብምጥቃም ናብ ኣሜሪካ ንምእታው ዝደልዩ ሰባት ናይ መመልከቲ እዋን ዝዛዘም 8 ሕዳር 2016 ዓ.ም ወይ 28 ጥቅምቲ 2009 ዓ.ም እዩ።
ብዛዕባ’ዚ መብርሂ ዝሃቡ ኣብ ኤምባሲ ዩናይትድ ስቴትስ ምኽትል ሓላፊ ቆንስል ማይክል ላሲክ ኣመልከቲ ከማልኡዎም ብዛዕባ ዘለዎም’ውን ሓበሬታ ሂቦም ኣለው።
“ኣመልኸቲ ብትምህርቲ ወይ ድማ ብልምዲ ስራሕ ሓዲኡ ከማልኡ ኣለዎም።ብትምህርቲ እንተወሓደ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቶም ዝወድኡ ክኾኑ ኣለዎም።ካብ ኮሌጅን ዩኒቨርስትን ዝተመረቑ እንተኾይኖም ድማ ዝበለፀ ዕድል ይሕልዎም።ንመዐቀኒ ትምህርቲ ዘይማልኡ እንተኾይኖም ኣብቶም ዝሓለፉ ሓሙሽተ ዓመታት ተኸታታሊ ናይ ክልተ ዓመት ስራሕ ልምዲ ክሕዙ ኣለዎም “ ኢሎም።
ሰባት ግዳይ ምጭብርባር ከይኾኑ ክጥንቀቑ ከምዘለዎምን ሓደ ሰብ ምስኣመልከተ ንሱ በይኑ ዝፈልጣ ቁፅሪ ስለዝውሃቦ ነታ ቁፅሪ ብጥንቃቐ ሒዙ ካብ ግንቦት 2017 ወይ 13 ግንቦት 2009 ዓ/ም ጀሚሩ እታ ቑፅሪ ሒዙ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ከረጋግፅ ከምዝኽእል ይዛረቡ።መንግስቲ ዩናይትድ ስቴትስ ዝኾነ ይኹን ክፍሊት ከምዘይኽፍል’ውን ሓቢሮም።
መንግስቲ ዩናይትድ ስቴትስ ብዘይካ ዝተወሰና ሃገራት ኣብ ዓለም ንዝርከባ ኩለን ሃገራት በብዓመቱ 50 ሽሕ ናይ ቪዛ ዕድላት ከምዘዳልው ተገሊጹ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ዕውት ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ከተማ ጊሰን ሃገረ ጀርመን።
ዕለት 7.07.2012 ኣብ ከተማ ጊሰን ሃገረ ጀርመን ዕውትን ዘደንቅ ፍጻመታት ተራእዩ። ብሓቂ ልዑል ተሰታፍነት ናይ ተቓውምቲ ብዉዕዉዕ መንፈስ ፍሉይ ዘደንቅ ኣዋዳድባን፡ ንኽውንነት ህልዊ ዘስካሕክሕ ናብራ ኣህዛብ ኤርትራ ዝገልጽን፡ ንውድቀት ጉጅለ ህግደፍ ዘቓልዕን፡ ንሰዓብቱ ኣብ ራዕዲ ዝሽምምን፡ ኰይኑ ከም እተረኽበ ማንም ተቐምጣይ ጊሰን ዝዕዘቦ ዝነበረ እዩ።
ኣገልገልቲ ህግደፍ ርእሶም ኣድኒኖም የማነ ጸጋም ቀባሕ ቀባሕ እናበሉ ክሓልፉ ክርአ እንከሎ: ንጹር መርገጺ ከም ዘይብሎምን ኣንጸር ህዝቦም ብምስላፎም ዝሓፈሩላ መዕልቲ ኰይና ከም እተሰምዓቶም ከይና ትርአ ነይራ ኣንተተባህለስ ኣይተጋነነን።
ህግደፍ፡ ኣብ ልዕሊ ኣህዛብ ኤርትራ ዘውርድዎ ዘለዉ ጭካኔ ዝመልኦ ተግባራት ቅጭጭ ከይበሎም ንተጎሰስቲ ሰዓብቶምን ገለ ጸዓዱን ብሐሶት ፕሮፖጋንዳ ልቦም ሰሊቦም፡ ኣብ ናይ ዕብዳን ዳንኬራ ኣብ ጊሰን ሜሰ ሄሰን ኣደራሽ ከላህይዎም እንከለዉ፡ ብኻልእ ሸነኽ ድማ ካብ መላእ ጀርመንን ስዊጸርላንድን ሆላንድን ወዘተ… ዝመጹ ኤርትራውያንን ከምኡውን ግዱሳት ጀርመናውያንን ኣባላት ፈደራላዊ ባቶይን ዝተፈላለያ ሰልፍታትን ገለ ሰበስልጣን ባይቶ ከተማ ጊሰንን ዝተፈላለያ ናይ ዜና ማዕከናትን ምሳና ኣብ ናይ ተቓውሞ ሰላማዊ ሰልፊ ሓቢሮም ውዒሎም ኢዮም።
እዚ ኣብ ጊሰን ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፊ እዚ ንነዊሕ ጎስጓስ ዝተኻየደሉ እዩ፡ ከምኡ’ውን ተቐማጦን ኣመሓደርትን ከተማ ጊሰን ብኑጹርን ብደቂቅን ንዅነታት ሃገርና ክፈልጥዎን ኽርድእዎን ኣለዎም ብዝብል ጎስጓስ ድሕሪ ምግባር: ምስ ብርክት ዝበሉ ጀርመናውያን ብምትሕብባር ኣብ ዓወት ክበጽሕ ኪኢሉ። ዓርቢ ዕለት 6 እውን እንተኾነ ስለምንታይ ሰላማዊ ሰልፊ ኣድለየ ብዝብል መጠነ ሰፊሕ ዝዀነ ሓበሬታ ናይ ምሃብ መድብ ከም ዝነበረን መንእሰያትና ዝኣክል መብርሂታት ዝሃቡሉን ዓወት ዝተጐናጸፉሉን ድሮ ሰላማዊ ሰልፊ ከም ዝነበረ እውን ከተገልጸ ክሓልፍ ዘይብሉ እዩ።
ከተማ ጊሰን፡ ሓንቲ ካብ ከተማታት ጀርምን ዓቢ ታሪኽ ዘለዋ ከተማ እያ: ከማኡውን ኣኣንጋዲት ስደተኛትት ከም ምኻና ኸኣ ትፍለጥ። ስለ’ዚ እቲ ኣብ ሙሉእ ዓለም ብጭቖናኡ ዝተፈልጠን ዝተፈንፈነን ዲክታቶር ኤርትራ፡ ኣብ’ዛ ታሪኻዊት ከተማ ጊሰን ንእከይ ተግባራቱ ዘገልግሎ ገንዘብ ንምእካብን ፕሮፓጋንዳ ንምግባርን ብኽመይ ክፍቀደሉ ኪኢሉ ብዝብል ሞጎተ: ብሓቂ ድሕሪ ነዊሕ ዝተፈላለየ ሰሚናር ክርድእዎን ክፈልጥዎን ኪኢሎም ኣለዉ:: ኣብ ፓርላማ ከተማ ጊሰን’ውን እንተኸነ ብሰሙኑ ኣብ ጽቡቕ ምርደዳእ ክብጻሕ ተኻኢሉ እዩ። ንዝመጽእ ዘሎ ጊዜታት ጉጅለ ህግደፍ ፈስቲቫላቱ ኣብ ከተማ ጊሰን ከካይድ ዕድል ኣይክህልዎን እዩ::
ኣባል ፈደራልዊ ፓርላማ ዝዀኑ ኣቶ ቶም ኮኒጊስ ኣብ ዘስምዖ መደረ “….. ድሕርሕጂ ከተማ ጊሰን ኣአንጋዲት ውጽዓትን ደሞክራስያውያንን እንበር ንዲክታተርያውያን ቦታ ኣይክትህቦምን እያ …..”፡ ቀጺሎም ድማ “…. ኣንጻር ዲክታቶር ህግደፍ ካብ ሕጂ ንደሓር ንበይንኹም ኣይኰንኩምን ንሕና’ውን ኣብ ጐድንኹም ተሰሊፍና ኣሎና …” እናበሉ ዘረባኦም ደምደሙ:: ሰልፈኛ ከም ናይ ዓሚ ኣብ ከባቢ ዳንኬራ ህግደፍ ዝገብረሉ ቦታ ተወሲኑ ኣይተረፈን፡ አንታይ ድኣ ንተቐማጦ ጊሰን ኮነፍልጦም ኣሎና ብዝብል መደብ ካብ መሰ ጊሰን ጀሚሩ፡ ስነስርዓቱ ሓልዩ: ካብቲ ዝተዋህቦ ቦታታትን መንገድታትን ከይሓለፈ፡ ሕጊ ከይጣሓሰ፡ ዕላማ ሰላማዊ ሰልፊ ዝገልጽ ጽሑፋት እናዓደለን ብዓውታ እናጨደረን ማእከል ከተማ በጽሐ። ተቐማጦ ጊሰን ካብ ገዝኦም እናወጹ ብጣቅዒትን ናይ ሰላምታ ጭደራን ከሰንይዎን ክምልከትዎን እንከሎዉ: ብሓቂ ዕውትን ውዕውዕን ዝምስጥን ሰላማዊ ሰልፊ ከም ዝነበረ የርኢ::
ንፍትሕን መሰል ኣህዛብ ኤርትራ ከም ዝኽበር ንምግባር፡ ጉጅለ ህግደፍን ሰዓብቱን ካብ ሱሮ ተማሕዮም ክሳዕ ዝኸዱን ኣብ መቓብሮም ደማክራስያዊት ኤርትራ ክሳዕ ትትከልን ከምዚ ዝኣመሰለን ክብኡ ዝውዕን ሰላማዊ ሰልፍታት ካብ ምስልሳል ዓዲ ዝውዕል ከም ዘየሎ ናይ ሎሚ ሰላማዊ ሰልፊ ጊሰን ንካልኣይ ጊዜ ኣምስኪሩ እዩ።
ውድቀት ንጉጅለ ህግደፍ
ሓድነት ሓይልታት ኤርትራ ይደልድል
ዅሉ ኣብ ሓደ ስሙር ደሞክራሲያዊ ግንባር ይጠርነፍ
ዓወት ንሓርነታዊ ቃልሲ
ኤርትራ
ሽማግለ ሰላማዊ ሰልፊ
በርገሳውያንን ፖለቲካውያንን ውድባት ኤርትራ ኣብ ጀርመን
15.07.2012
Short URL: http://english.farajat.net/?p=7351


text:
> ማቴ 3፡14
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን።
እንቋዕ ናብ ናይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ በዓል ጥምቀት ብሰላም ኣብጻሓና!
ካብ ሠለስቱ ኣካላት ሓደ ወልደ እግዚአብሔር እቲ ንኣዳም ዘተስፈዎ ዘመን ምስ ኣኸለ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ ካብ ነፍሳ ነፍስ ወሲዱ ብተዋሕዶ ካብ ክልተ ኣካል ሓደ ኣካል፡ ካብ ክልተ ባህርይ ሓደ ባህርይ ብምዃን ፍጹም ሰብ ኮይኑ ተወልደ። ንህላዌኡ ዘመን ዘይቝጸረሉ ወልደ እግዚአብሔር ብተዋሕዶ ዘመን ስለዝተቖጽረሉ ፴ ዓመት ምስ መልአ ብዘመነ ሉቃስ ዕለተ ሠሉስ ጥሪ ፲፩ ልክዕ ሰዓት ፲ ናይ ለይቲ ብኢድ ዮሓንስ ክጥመቕ ካብ ገሊላ ናብ ዮርዳኖስ ወረደ። አፈ እግዚአብሔር ተባሂሎም ብዝፍለጡ ነቢያት ኣቐዲሙ ብትንቢት፡ ብኢድ መሬታዊ ዮሓንስ ከም ዝጥመቕ፡ “እንሆ ኣነ ልኡኸይ እልእኽ ኣለኹ፡ ንሱ ቀቅድመይ መገዲ ክጸርግ እዩ ብኡኡ ከኣ እቲ እትደልይዎ ጐይታ ናብ መቕደሱ ክመጽእ እዩ ይብል ጐይታ ሠራዊት እግዚአብሔር” ሚል ፫፥፩ ከምኡውን ነቢይ ኢሳይያስ “እቲ ኣዋጅ ነጋሪ ድምፁ ዓው ኣቢሉ መገዲ እግዚአብሔር ኣብ ምድረ በዳ ኣዳልዉ፡ ኣብ ምድሪ ኣጻምዕ ከኣ ንኣምላኽና ጽርጊያ ኣቕንዑ፡ ሽንጥሮ ዘበለ ልዕል ይበል፡ ኵሉ ኣኽራንን በረኽትን ድማ ለጠቕ ይበል፡ ቄናን ይቕናዕ ድንጒር ከኣ ሰጥ ዝበለ ስፍራ ይኹን፡ እግዚአብሔር ተዛሪቡ እዩ እሞ ክብሪ እግዚአብሔር ክግለጽ ኵሉ ሰብ ከኣ ኃቢሩ ኺርእዮ እዩ” ብምባል ቃል ትንቢት ኣስሚዑ ነበረ። ኢሳ ፵፡፫።
ጐይታ ካብ ኵሉ ማይ ዝርከበሉ ኣፍላግን ባሕርታትን ዓለም ፈልዩ ንፈለገ ዮርዳኖስ ምኅራዩ ብዘይ ምኽንያት ኣይኮነን፤ እንታይ ደኣ ኣቐዲሙ ኣብ ነቢያት ሓዲሩ ንዘዛረቦ ትንቢት ንምፍጻም እምበር። ነቢየ እግዚአብሔር ዳዊት “ባሕሪ ርእያቶ ሃደመት፡ ዮርዳኖስ ንድሕሪት ተመልሰ ኣኽራን ከም ደዓውል፡ ኰረቢት ከም ዕያውቲ ተሰራሰሩ፡ ኣቲ ባሕሪ እንታይ ኴንኪ ዝሃደምኪ፡ ኣታ ዮርዳኖስከ ንድሕሪት እተመለስካ፡ ኣቱም ኣኽራን ከም ደዓውል ኣቱም ኰረቢትሲ ከም ዕያውቲ እተሰራሰርኩም እንታይ ኴንኩም ኢኹም፡ ኣቲ ምድሪ ኣብ ቅድሚ እቲ ነኻውሕ ናብ ቀላያት ንዓረ ናብ ዓይኒ ማያት ዝለወጠ እግዚአብሔር ኣምላኽ ያዕቆብ ኣንቀጥቕጢ” ክብል ተዛሪቡ ኣሎ፡ መዝ ፻፲፬፡፫። ኣብነቱ ድማ ዮርዳኖስ ኣብ ላዕሊ ካብ ሓደ መጺኡ ትሕት ኢሉ ኣብ ክልተ ይምቀል፡ ድኅሪ እዚ ወሪዱ ናብ ሓደ ይመጽእ። ወዲ ሰብ'ውን ዘርኡ ካብ ሓደ ኣዳም እዩ። ትሕት ኢሉ እሥራኤል ብግዝረት ኣሕዛብ ብቝልፈት ናብ ክልተ ተመቒሎም። ዳኅራይ ግና ብናይ ክርስቶስ ናይ ባህርይ ኣምላኽነት ኣሚኖም ብስም ሥላሴ ተጠሚቖም፡ ብጥምቀት ሓደ ይኾኑ ንኽብል እዩ።
ዮሓንስ፡ “ንኣይ ኣባኻ ምጥማቕ የድልየኒ ንስኻዶ ናባይ ትመጽእ፧” ኢሉ ክዛረብ ከሎ ትሕትና ኣምላኹ ገለጸ። ኣቤት ክንደይ ዝኣክል ትሕትና እዩ ናይ ጐይታ፧! ኣቀዲሙ ንጉስ እንከሎ መቀበሊ ተሳኢኑዎስ ኣብ መብልዕ ማል ተወልደ፡ ሕጂ’ኸ ብኢድ ዮሓንስ ክጥመቕ፤ ትሕትና ጐይታ መንክር ኢልካ ካብ ምሕላፍ ካልእ መግለጺውን የብሉን። ጐይታ ክጥመቕ ኣብ ዝቐረበሉ እዋን ቅዱስ ዮሓንስ ብትሕትና ኣነ ብኣኻ ክጥመቕ ይግብኣኒ እምበር ኢሉ ምስተዛረቦ “ኵሉ ጽድቂ ክንፍጽም ይግብኣና” ኢሉ ንኽጥመቕ ፍቓዱ ምዃኑ ምስ ነገሮ ክጥመቕ ሓደጐ። ከምኡ ዝበሎ ድማ ብዛዕባ ክፍጽሞ ዘለዎ ትንቢት ነቢያት ምዃኑ ንሱ ድማ ክፍጸም ግድን ምዃኑ ክነገሮ ስለዝደለየ እዩ። ስለዚ ድማ ዮሓንስ መጥምቀ መለኮት ተባሂሉ ክብሩ ክንገረሉ ጐይታ ድማ ብኢድ ባርይኡ ብትሕትና ተጠመቐ ተባሂሉ ክሳብ ሕልቀተ ዓለም ክንገር ይነብር ኣሎ።
ጥምቀት ጐይታ ስሌና ብምዃኑ ኣብ ኣምላኽነቱ ዝውስኾን ዘጐድሎን ነገር የብሉን። ሕጸጸ ክብርን ጸጋን ነይርዎ ብምጥማቑ ምልኣተ ክብርን ጸጋን ዝረክብ ኣይኮነን። ጐይታ ብምጥማቑ ግና ንሕና ግድን ስለ ድኅነትና ክንገብሮ ከምዝግባእና ነገረናን ኣርኣየናን። ወልድ ብፍሉይ ኣካሉ ሰብ ኮይኑ ብኢድ ዮሓንስ ኣብ ዮርዳኖስ ክጥመቕ ከሎ መንፈስ ቅዱስ ድማ ከም ምምልካት ኢድ ብኣምሳለ ርግብ ወሪዱ ኣብ ርእሲኡ ዓለበ፡ አብ'ውን ብደመና ኮይኑ ኣብ ማእከለ ዮርዳኖስ ንዝቖመ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ መለኮት ካብ ሥጋ ከይፈለየ ብሓደ ኣካል ብሓደ ባህርይ “ብኡኡ ዝሠመርኩ ፍትዊ ወደይ እዚ እዩ” በለ ማቴ. ፫፡፲፯። በዚ ኸኣ ኣብ ሓደ እዋን ሠለስቱ ኣካላት ሥላሴ ተገሊጾም። ጥምቀት ዮሓንስ ናይ ንስሓ ነበረት። ጐይታ ግና ኣብ ክንዲ እቲ ንስሓ ዝግብኦ ሰብ ኣዳም ተጠምቀ እምበር ንሱስ ወሃቢ ሕይወት ተቐባሊ ንስሓ እዩ። ዝገበሮ ምእንቲ ሰብ ምዃኑ ድማ ከረድእ ሰብ ኮይኑ ኣብ ሞንጎ እቲ ሕዝቢ ዝተረኽበን ከምኡ ድማ ኣብ ቅድሚ ዮሓንስ ክጥመቕ ዝቐረበን። መንነት ጐይታ ብንጹር ዝፈልጥ ቅዱስ ዮሓንስ እንታይ ኢሉ ከምዘጥምቖ ንምፍላጥ “ኦ ጐይታ፡ ብስም መን ከጥምቐካ እየ” ኢሉ ሓተቶ ጐይታ'ውን “ወልዱ ለቡሩክ ከሣቴ ብርሃን ተሣሃለነ፡ አንተ ካህኑ ለዓለም በከመ ሢመቱ ለመልከ ጼዴቅ” ትርጉሙ ከኣ ወዲ ብሩኽ አብ ዝኾንካ ብሩኽ ወልድ ብርሃን እትኸስት (እተብርህ) ይቕረ በለልና፡ ከም ክህነት መልከጸዴቅ ዘለኣለማዊ ካህን ኢኻ” እናበልካ ኣጠምቐኒ ኢልዎ፤ ከምቲ ዝበሎ ኢሉ ድማ ኣጥሚቕዎ።
ብሓቂ ንሕና'ውን ነቲ ኣብቲ ቅዱስ መጽሓፍ ብዘሎ ትእዛዝን ቃል እግዚአብሔርን ተመሪሕና ነቲ ቃል ሓቅን ጽድቂን ክንፍጽም ከምዝግባእና ዓቢ ኣርኣያ ገዲፉልና ኣሎ። እወ ጐይታ ካባና ዝጽበዮ ነቲ ቃል ጽድቂ ሰሚዕና ክንፍጽምን ፍረ መንፈስ ከነፍርይን እዩ። ብትሕትናን ፍቕርን እግሪ ሓዋርያቱ ሓጺቡ ንስኻትኩምውን ነንሕድሕድኩም ከምኡ ግበሩ ኢሉ ኣርኣያ ዝገደፈልና ጐይታ ናብራና ናብራ ጽድቂ ፍኖትና ፍኖተ ጽድቂ ክኸውን ጐይታና ጽድቂ ክንፍጽም ይምህረና። መንፈሳዊ ጽድቂ ዘውህብ ሕግን ሥርዓትን ቤተ ክርስቲያንና ስምዑኒ እናበለ ድምፁ የድሂ ደውልውን የስምዕ ኣሎ፤ እሞ ሃየ ልብና ነቕንዕ፡ ትሕት ንበል፡ ብፍቕሩ ንገዛእ፡ ስልማትና ማዕተብና ኣይንደርቢ፡ መንፈሳውነትና ብምስትውዓል ነዕቢ። በዓልና በዓለ ፍስሓ ወሓሴት፥ በዓለ ጸጋ ወምሕረት፥ በዓለ በረከት ወጽድቅ ይግበረልና።
ምንጪ፡ ማዕዶት
ወስብሐት ለእግዚኣብሔር
ወስብሐት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!!


text:
እቲ ብናይ ጎደናታት ካርኒቫላትን አግዚቪሽናትን ከምኡ`ውን ፍርያት ብዙሓት ሙዚቃታት ዝበዓለ ዘሎ ጽንብል፡ ብዝተፈላለየን ኣብ ዝተፈላለየን ቦታታት ክካየድ ቀኒዩ።
ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ ከይዳ ዝተሳተፈት 31 ኣባላት ዘለውዋ “ኡሞጃ” ዝተባህለት ጉጅለ ባህሊ፡” “The Spirit of Together” ዘርእስቱ ዘቕረበቶ ምርኢት ንብዙሓት ከምዝመሰጠ ተዓዝብቲ ይገልጹ።
ካብ ጀርመን፡ ኡጋንዳን ሱዳንን ዝመጹ ሙዚቀኛታት`ውን ኣብ ጎደናታትን ኣዳራሻትን ኣስመራ ምርኢቶም ኣቕሪቦም። ካብ ብርክት ዝበላ ሃገራት ኤውሮጳ ዝመጹ ደረፍትን ሙዚቀኛታትን`ውን ከምኡ።
መበል 20 ዓመት ጽንብል ናጽነት ኤርትራ፡ ካብ ዝሓለፈ 13 ግንቦት`ዩ ክብዓል ጀሚሩ። እቲ ኣብ ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ዝፈለመ ጽንብል ናጽነት፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ ብውዕዉዕ ኣገባብ ይካየድ ኣሎ ትብል ሰናይት ሃብቱ።
ንወ/ት ናጽነት ንምሕራይ ዝተገብረ ሃገራዊ ናይ ጽባቐ ውድድር`ውን ብቐዳም ተዛዚሙ`ሎ። ተዓዋቲት ዮርዳኖስ ሉሉ ኮይና`ላ።
መዛዘሚ ናይ`ዚ ኹሉ ክካየድ ዝቐነየ ፈስታታት ሎሚ ለይቲ ርችት ምስ ተተኮሰ፡ ጽባሕ 24 ግንቦት ድማ ኣብ ስታድየም ኣስመራ ክበዓል`ዩ።
ንምሉእ ጸብጻብ ሰናይት ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቑ፡


text:
[embed]http://demo.assenna.com/wp-content/uploads/2011/10/Wytotat_Toronto.pdf[/embed]
ስርዓት ህግደፍ ሓድሽ ውደባ ስለያ ወጻኢ ከካይድ ጀሚሩ።
ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ሃሱሳት ወዲቡ ንኤርትራውያን ዝስልየሉ መርበባት፡ “ጸሊም ማሕደር ሃሱሳት ህግደፍ ይገንጸል” ብዝብል ዜናዊ መኸተ ኣሰናን ተሓባበርታን ክቃላዕ ድሕሪ ምጅማሩ፡ ስለያዊ መርበባቱ ዳግም ክውድብን ክጽግንን ከምዝጀመረ ምንጭታት ኣሰና ሓቢሮም።
ብህዝቢ ኤርትራ ተኻዒቡን ተነጺሉን ዘሎ ዲክታተርያዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ነቲ እምነት ኣጥፊኡ መመሊሱ እናረሓቖ ዝኸይድ ዘሎ ኣብ ወጻኢ ዝነበር ስደተኛ ህዝብና ብስዉር ንምቍጽጻር ኣብ ዝዘርግሖ ስለያዊ መርበብ ናይ ዝነጥፉ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ፡ ላስ ቬጋስ ዝርከቡ ሃሱሳት ኣስማት ተቓሊዑ።
ኣብቲ ዝሓለፈ 3 (ሰለስተ) ተኽታታሊ መደባት ‘ጸሊም መዝገብ ወጦታት ህግደፍ’፡ ኣብ ኦክላንድ ዝምቕማጡ ዕሉል ሃሱስ ህግደፍ፡ ምኪኤል ተስፋጽዮን (ኣፍዑት)፡
ጸሊም መዝገብ ወይጦታት ስርዓት ህግደፍ ይገንጸል ! 3ይ ጸብጻብ
ጸሊም-መዝገብ ሃሱሳትን ወይጦታትን ህግደፍ ይገንጸል !
ብህዝቢ ኤርትራ ተኻዒቡን ተነጺሉን ዘሎ ዲክታተርያዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ነቲ እምነት ኣጥፊኡ መመሊሱ እናረሓቖ ዝኸይድ ዘሎ ኣብ ወጻኢ ዝነበር ስደተኛ ህዝብና ብስዉር ንምቍጽጻር፡ ስፊሕ ስለያዊ መርበብ ዘርጊሑ ከምዘሎ እሙናት ምንጭታት ሓቢሮም።


text:
-- ዘተ ስነ-ጥበብ፡ ኣብ መጽሓፍ እኩብ ዛንታ ‘ተረፍ’ ብኣኸደር ኣሕመዲን -- ብ ግርማይ ኣብርሃም
ብ14 ታሕሳስ 2017 ኣብ ክልተ ሰሙናዊ ሓንሳብ ዝካየድ ዘተ ስነ-ጥበብ፡ ንደራሲ ኣኽደር ኣሕመዲን ዓዲሙ ኣምስዩ። ንመጽሓፍ እኩብ ሓጺር ዛንታታት ‘ተረፍ’ ብኣኽደር ኣሕመዲን ዝተደርሰት ሒዙ ቀሪቡ። ንመድረኽ ዘተ ዝወረደት፡ 11 ሓጸርቲ ዛንታታት ዝሓቘፈት መጽሓፍ ‘ተረፍ’ ኣብ 2014 ዝተሓትመት እያ። ንሳተን ድማ፡ ሓድሽ ጸወታ፥ ቶም ኣብ ገዛና፥ ምብራቕ፥ ዝፈለሰ ፍቕሪ፥ ጻማኣ፥ ተረፍ፥ ፊጎ፥ ሓቂ ንሓቂ፥ እተን ጫማ፥ ዓራይ ሰዓትን ዕርቂን ዘርእስተን ዛንታታት እየን።
ብሌላ ምስ ኣኽደር ኣሕመዲን ከም ስነ-ጥበበኛ ዝፈለመ መደብ፡ ናብ ምስትምቓር መጽሓፍ ‘ተረፍ’ እዩ ሰጊሩ። ቅድሚኡ ግን ስነ-ጥበበኛ ኣኽደር ኣሕመዲን፡ ሓባራዊ ርድኢት እንታይነት ትርጒም ምስትምቓር ምእንቲ ክህሉ፡ ክልሰ-ሓሳባዊ ትርጒም ምስትምቓር’ዩ ንተሳተፍቲ ኣካፊሉ። ምስትምቓር ውጽኢት ምግጣም ጽሑፍን ኣንባብን ምዃኑ ዝገለጸ ኣኽደር፡ ሊቃውንቲ ስነ-ጽሑፍ ባህለት ወይ ትርጒም ናይ ሓደ ጽሑፍ ኣብ ተመኲሮ ኣንበብቲ ከም ዝምርኰስ ከም ዝገልጹ የብርህ። “ህይወት ክህልዎ እንተደኣ ኰይኑ፡ ዳግም ክፍጠር እንደኣ ኰይኑ፡ ተመኲሮ፡ ትዕዝብቲን ፍልጠትን ናይ ኣንባቢ ኣገዳሲ እዩ ዝብሃል። ሓደ ጽሑፍ ጥዑይ ኣንባቢ እንተዘይረኺቡ ከም ዝሞተ ገይርካ’ዩ ዝውሰድ፡” ከኣ ኢሉ።
ምንባብ ክብሃል ከሎ መሃይምነት ምጥፋእ ዘይኰነ፡ ንስዋሱው ስነ-ጽሑፍ ክትርድኦ ምኽኣል ምዃኑ ዘብርሀ ኣኽደር ኣሕመዲን፡ ግድን ስነ-ጽሑፍ ከተስተማቕር ክትመሃር ኣለካ ማለት ዘይምዃኑ ይሕብር። ዕሙቚ ብዝበለ መገዲ ክትርድኦ ግን፡ ከም ኣብ ዝዀነ ዓውዲ፡ ዓሚቚ ፍልጠት ናይ ስነ-ጽሑፍ ክህልወካ ከም ዘሎዎ የገንዝብ። “ኣንባቢ ኣገዳሲ’ዩ፣ ጥዑይ ንባብ ከኣ ንምስትምቓር የገድስ’ዩ።”
ነዚ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ጽሑፍ ብኣንባቢ ዳግማይ ንኽፍጠር ወይ ንኽትንስእ ዘኽእሎ ባእታታት ክህልዎ ከም ዘሎዎ’ዩ ደራሲ ኣኽደር ዘዘኻኽር። ነዚኦም ባእታታት ኣብ ሰለስተ ኣገደስቲ ዓንድታት ጸሚቚካ ምርኣዮም ከም ዝከኣል ድማ ኣብ መጽሓፍ ‘ተረፍ’ ንዘለዉ ሓጸርቲ ዛንታታት ከም ኣብነት ብምስናይ ኣረዲኡ፣ ንሳቶም ከኣ ያታ (Tradition)፡ ውልቀ-ሰብ (Individual) ከምኡ’ውን ሕብረተ-ሰብን እዮም።
“ትራዲሽን ንብሎ ዘለና እቲ ኣቕዋማት ወይ መትከላት ናይ ሓደ ዓይነት ስነ-ጽሑፍ (genre) እዩ። ሓጺር ዛንታ ብኸመይ ይጸሓፍ? ኣገባባቱ ከመይ ዝኣመሰሉ እዮም? ምስ ትራዲሽን’ዩ ዝምደብ። ሓጺር ዛንታ ቊጡብ’ዩ ክንብል ከለና ንኣብነት፡ ኣብ ቃላቱ፡ ገጸ-ባህርያቱ፡ ፍጻመታቱን ግዜኡን ቊጡብ ወይ ምጡን’ዩ።”
ኣብ መጽሓፍ ‘ተረፍ’ ተጠቒመሉ ዘሎ ቅዲ ኣዘናትዋ፡ ሓደ ዓይነት ከም ዘይኰነ ዝሕብር ኣኽደር ኣሕመዲን፡ ከም ካልኣይ ንሓደ ጽሑፍ ህይወት ዝህብ ባእታ ዝጠቐሶ እቲ ውልቀ-ሰብ (Individual) ምዃኑ ይገልጽ። ጸሓፋይ ኣብቲ ዛንታኡ ወይ ኣብቲ ጽሒፍዎ ዘሎ ኣሎ-ዶ የሎን ንዝብል ሕቶ ዝምልስ ምዃኑ ድማ ይጠቕስ። “ጽሒፉን ኣይጽሒፉን ኣይኰነን እቲ ዘገድስ። ዝዀነ ሰብ ክጽሕፍ ይኽእል’ዩ። ኣብቲ ዛንታ ኣትዩ-ዶ? ትዕዝብቱ፡ ስምዒቱ፡ ኣመለኻኽታኡ ሒዙ ኣብቲ ጽሑፍ ኣትዩ-ዶ? እዚ ኣንባባይ ነቲ ጽሑፍ ዳግማይ ንኽፈጥሮ ዝሕግዝ ባእታ’ዩ።”
ጸሓፊ ንገዛእ ርእሱ ኣብቲ ጽሑፉ እንተዘይኣትዩ ኣንባባይ ክኣቱ ከም ዘይክኣሎ፡ ብኣብነታት ኣሰንዩ ዝገለጸ ኣኽደር፡ ኣቕዋማት ናይ ሓጺር ዛንታ ተኸቲልካ ከም ጸሓፍይ ኣብቲ ዛንታ ክትኣቱ ክትክእል፡ ጥበብ ከም ዝሓተካ ይሕብር። ነዚ ንምትግባር፡ ኣብ ገሊኡ ዓቕሚ ዝሓጽረሉ እዋናት ክህሉ ከም ዝኽእል ከኣ ኣገንዚቡ። “እዚኣ መሰረታዊት ነገር’ያ፡ ኣብ ስነ-ጽሑፍ። ንጽሕፈት ኣቐንዛዊ እትገብሮ ነጥቢ ኸኣ እዚኣ’ያ። ገሊኡ ጽሑፋት ዝፈዂሰካ እዚ ስለ ዝጐድሎ’ዩ።” ፍጹምነቱ ብዘየገድስ፡ ስራሓቱ ከሕትም ነዊሕ ግዜ ዝወስደሉ ሓደ ካብ ቀንዲ ምኽንያታት ንሱ ምዃኑ ድማ ገሊጹ።
ሳልሰይቲ ነጥቢ፡ ሕብረተ-ሰብ’ያ። ከም ኣበሃህላ ደራሲ ኣኽደር ኣሕመዲን፡ ሕብረተ-ሰብ ብገለ ሸነኹ ኣብቲ ዛንታ ክንጸባረቕ ኣለዎ። “እቲ ጸሓፋይን እቲ ሕብረተ-ሰብን ክህሉ ከሎ’ዩ ነቲ ጽሑፍ ህይወት ዝህቦ። ገሊኡ ዝሰማዕካዮ፡ ገሊኡ ናትካ፡ ገሊኡ ናይ ብጻይካ ይመስለካ። ገለ ፊልምታት ክትርኢ ከለኻ ዓቕልኻ ዝጸበካ፡ እቲ ሕብረተ-ሰብን እቲ ጸሓፍን ስለ እትስእኖም’ዩ። እቲ ጸሓፋይ ወይ እቲ ዳይረክተር ኣየዋስኣካን ማለት’ዩ።”
ብድሕር’ዚ መድረኽ ናብ ተዓዘብቲ’ዩ ተገዲፉ – ኣብ መጽሓፍ እኲብ ሓጺር ዛንታ ‘ተረፍ’ ዘለዎም ምስትምቓር ከካፍሉ።
ሳባ፦ እተን ዛንታታት ኩለን ክሳብ ሕጂ ኣብዚ ውሽጠይ’የን ፈለኽለኽ ዝብላ ዘለዋ። ዛንታ ‘ምብራቕ’ ኲሉ ነገራትና ክንፍትሽ እትድርኽ ዛንታ’ያ። ስም እዛ ሰብ፡ ቀላል እትመስለና ክሳብ ክንደይ ኣገዳሲት ምዃና ተርእየና። ነቲ ተማሂረ’የ ዝብል ወዲ ክሳዕ ክንደይ ክትመራመሮ ክኢላ ርኢና። ነቲ ምብራቕ – ምዕራብ፣ ነቲ ምዕራብ ከኣ ምብራቕ ከም ዘለዎ ርድኢት ከተሕድረልና ዝኸኣለት ጽብቕቲ ዛንታ’ያ። ‘እተን ጫማ’ ኸኣ እቲ ገዛ እንፈልጦ፡ እተን ጫማ ዝስቀላኦ ቦታ እፈልጦ። እቲ ሊስትሮ ዘዘራረብክዎ ኰይኑ እስምዓኒ። ንዋት ክሳብ ክንደይ ንውሽጦም ብሒቱ ዋጋ ከም ዘይብሎም ይገብሮም፡ ጽቡቕ ገይራ ትገልጸልና’ያ። እቲ ክትብሎ ዝጸናሕካ ክልሰ-ሓሳብ ኣይፈልጦን’የ። ከንብቦ ከለኹ ግን እቲ መቐረት፡ ነቲ ጽሑፍ ኣተንሲእካ ቀዲሙካ ከም ዝኸይድ ኣብ ምግባር፣ ኣንባባይ ነፍሱ ኣብቲ ጽሑፍ ከም ዝረኽባ ክትገብር ምኽኣልካ፣ ዝዓበናሉ ጐደና፡ ካንሸሎ፡ ንነብሮ ዘለና ህይወት፡ ምስ ተማሃርና እንታይ ይስምዓና፡ ዘይተማህሩ ሰባት ብዛዕባ ዝተማህሩ ከመይ ይስምዖም ኣርኢኻና ኢኻ። ስለ’ዚ ባህ ኢሉኒ ዘንበብኩዋ መጽሓፍ’ያ።
ግርማይ ኣብርሃም፦ መጽሓፍካ መሲጣትኒ’ያ። ሓደ ካብቲ ምኽንያት ኣድህቦ ስለ ትሓትት ኰይኑ እስምዓኒ። ተራ ዛንታ ወይ ፍጻመ ድሕሪ ፍጻመ ዝኸይድ ተራ ዛንታታት የብላን። ክሳብ ክንደይ ተረዲአያ ኣይፈልጥን ግን ከም ዝሓዘትኒ እፈልጥ። ሓደ ካብቲ ፍሉይነት ናይዛ መጽሓፍ፡ እቲ መንጽረ ዛንታ ኲሉ ብቐዳማይ ኣካል’ዩ ተዘንትዩ ዘሎ። ቀዳማይ ኣካል ኣዘንታው ናይ ተኣማንነት ሕቶ ኣለዎ። ኣኽደር ሓሲቡሉ-ዶ ይኸውን ነዚ ኢለ ሓሲበ። ዝሓሰብካሉ ኰይኑ ኸኣ ተሰሚዑኒ፡ ኣብ መብዛሕትአን ዛንታታት። ዕሽነት፡ ግርህነትን ድንቁርናን ናይቲ ኣዘንታዊ ክግለጽ ኢና ንርኢ። ‘ቶም ኣብ ገዛና’ ቀላል ዛንታ ኢልካያ’ምበር፡ ንዓይ ቀላል ዛንታ ኣይኰነትን። ምኽንያቱ፡ እቲ ኣዘንታዊ ነቲ ድሙ ከም ገርህን ዓሻን’ዩ ዝቘጽሮ። እቲ ዛንታ ክውዳእ ከሎ ግን፡ እቲ ኣዘንታዊ’ዩ ንገዛእ ርእሱ ዓሻ ኰይኑ ዝረኽባ። ‘ምብራቕ’ እንተ ርኢኻያ፡ ካብ ኣርእስታ ጀሚርካ ኣሽሙር (Irony) እዩ። ኣዘንታዊ ምስ ምብራቕ የዕልል። ከዕልል ከሎ ግን ዓሪቡ ከም ዘሎ’ያ ትነግሮ። ብድንቁርናኡ ዓሪቡ ከም ዘሎ ትነግሮ። ‘ሓድሽ ጸወታ’ እንተርኢኻያ ኸኣ ንብዙሓት ኣሕሲባትና ኢለ እሓስብ። እቲ ኣብኡ ዘሎ ግርህነት ብዙሓት ዘይንብለሉ’ዩ። ከምቲ ዝበልካዮ፡ ነቲ ኣንባባይ ኣብቲ ዛንታ ከተእትዎ እንተኽኢልካ ዕውት ኢኻ። ንሕና ኸኣ ተመኲሮና ኣብኡ ርኢናዮ ኢና ዝብል እምነት ኣሎኒ። ልዕሊ ኲሉ ኸኣ መስትያት ናይ እዋንካ’ዩ።
ግን እንታይ ኣሰኪፉኒ፡ ምስቲ ቀዳማይ ኣካል ምዃኑ፡ እቲ ኣዘንታዊ ኣብ ገሊኡ ፍርድታት ክህብ ትርእዮ። ጽሑፍ ‘ንለባም ኣምተሉ …’ እንተዀነ-ዶ ኣይምሓሸን? ኣንባባይ ካብቲ ትሕዝቶ ባዕሉ መልእኽቲ እንተወሰደ-ዶ ኣይምሓሸን ዝብል ሕቶ ኣሎኒ። እቲ ኣዘንታዊ ዝህቦ ፍርዲ ክሳብ ክንደይ ተኣማኒ ወይ ቅቡል’ዩ?
ፍጹም (ወዲ ዓዴ)፦ ሓንቲ ነገር ኣዘኪርካኒ። ኣብ ሓደ መጽሔት፡ ኢጣልያዊ ጸሓፍን ሃያስን ኡምቤርቶ ኡኩ፡ “ስነ-ጽሑፍ ሃካይ ማሽን’ዩ። እቲ ሕብረተ-ሰብ’ዩ ዘበራብሮ፡” ኢሉ ነይሩ። ካብተን ጠቒስካየን ዘለኻ ሰለስተ ባእታታት ኣብተን ክልተ እሰማማዕ’የ። ኣብታ ሳልሰይቲ ግን ንጽባቐ’ምበር ንሕብረተ-ሰብ ኣይኰንካን ትጽሕፍ። እቲ ሕብረተ-ሰብ ብኣፍንጫኡ’ምበር ከንብቦ ኣሎዎ። ንስነ-ጥበብ ኢልካ ኢኻ ትጽሕፍ።
ናብ ዛንታ ‘ተረፍ’ ክመጽእ። እዛ ዛንታ ካብቲ ዘሐጒሰኒ ነገር፡ ነቶም ሰለስተ ዝበልካዮም ባእታታት ኣጠቓሊላ ኣላ። ኲናት ምስ ተኻየደ ዝስዕብ ሳዕቤናት ወይ በሰላታት ኣሎዉ። እተን ኣብቲ ዛንታ ዘለዋ ሰበይቲ ዝብልኣ ኣላ ኣዝያ ደስ እትብለኒ። እቲ ኣዘንታዊ ኣብቲ ኲናት ኣሎ። እቲ መንእሰይ ኣብኡ ኣሎ። እቲ ሕብረተ-ሰብ ድማ ኣብቲ ኲናት ኣሎ። ኣነ ከንብቦ ከለኹ ኣብቲ ኲናት ኣይነበርኩን። ሻድሻይ ህዋስ’የ ነይረ። ኣብቲ ገለ እዋን ምስቶም ሰራዊት እጒዓዝ፣ ኣብ ገለ እዋን ፍቕሪ ይካፈል፣ ኣብ ገለ እዋን ይበኪ፣ ኣብ ገለ እዋን ጠጠው እብል፣ ኣብ ገለ እዋን ከኣ እኸይድ። ከይፈተኹ ተጸንቢረ። ምኽንያቱ ናይቲ ሕብረተ-ሰብ ጸገም ናተይ ጸገም’ዩ። ይሃሉ ኣይሃሉ ማለት’ዩ። በዚ መገዲ እዛ ዛንታ ነተን ዝጠቐስካየን ሰለስተ ባእታታት ዘጠቓለለት’ያ እብል።
ኣብታ ‘ሓድሽ ጸወታ’ ሓንቲ ሕቶ ኣላትኒ። ከምዚ ናይ ብዓል ኤሚሊ ዞላ ‘ናቹራሊዝም’፡ ማለት ክዝረበሉ የብሉን ንዝብሃል ነገር ክትሰብሮ ዝደለኻ ኴንካ ተሰሚዕኻኒ። ክትሰብሮ መደብ ኣለካ ድዩ?
መልሲ ኣኽደር ኣሕመዲን፦ ቀዳማይ ኣካል ኣዘንታዊ፡ ጸሓፋይ ዝያዳ ስምዒቱ ከውጽእ ዝሕግዞ ኰይኑ ተሰሚዑኒ። ኣብ ገሊኡ ባዕልኻ ትብሎ ዘለኻ ኰይኑ ስለ ዝስምዓካ፡ ካብቲ ናይቲ ሕብረተ-ሰብ ስምዒታት፡ ቊጥዓ፡ ነድሪ ሓራ ክትኸውን ኣይትኽእልን ኢኻ። ሕጂ ገሊኡ ምፍንጻግ’ዩ። ሓቂ ክስዕረካ ይደሊ። ስምዒት ስለ ዝሃበኒ ቀዳማይ ኣካል ኣዘንታዊ መሪጸዮ።
እታ ‘ንለባም ኣምተሉ …‘ ዝበልካያ ጥበብ ይሓትት’ዩ። ከመይ ገይርካ ትምጥኖ? ኣብ ገሊኡ ኣይተኻእለን ይኸውን’ዩ። ዘሸገረትኒ ዛንታ ‘ሓቂ ንሓቂ’ እያ። ኣብ ገሊኡስ ባዕልኻ ትቋየቚ ዘለኻ ኰይኑ እዩ ዝስምዓካ። ወላ’ኳ ዝርኣናዮ ብዙሕ እንተዀነ፡ ስምዒትካ ከተንብር ከለኻ ጥበብ ይሓተካ’ዩ። ጦብሎቚ ዝብል ነገራት እንተሃልዩ ግን ከም ድኻም ክንቈጽሮ ንኽእል ኢና። ነዛ ዛንታ እዚኣ ካብ ቅድሚ ሓያሎ እዋን ገሊኡ ብሃተፍተፍ ገሊኡ ብሕልሚ ፈቲነያ’የ። ገና ኸኣ ከም ዘላቶ ኣብ ድራማ ኣእትየ ክሰርሓ እፍትን ኣለኹ። ዝያዳ ቦታ እንተረኸብኩ’ሞ እቲ ክብሃል ዘሎዎ ክብሎ እንተኽኢለ ማለት’ዩ።
ኣብታ ናይ ወዲ-ዓዴ፡ ባዕልኻ መሊስካያ ኢኻ። “ስነ-ጥበብ ንስለ ስነ-ጥበብ” ዝበልካዮ ነናትና ኣረኣእያ ኣሎና። ነዊሕ ግዜ ክወስድ ይኽእል’ዩ ክንዛረበሉ። ከም በዓል ጎርኪ ዝኣመሰሉ ኣብ ሶሺያሊዝም ሪያሊዝም ዝኣምኑ፡ ስነ-ጽሑፍ ንሕብረተ-ሰብ ወይ ንሰውራ ከገልግል ኣሎዎ ክብሉኻ ይኽእሉ’ዮም። ካልእ ከኣ እቲ ስነ-ጽሑፍ ዝህበካ ደስታታት-ከ ብምባል ክማጐተካ ይኽእል’ዩ። ብርእይቶይ፡ እዚ ሕብረተ-ሰብና ካብ ስነ-ጽሑፍ ብዙሕ’ዩ ዝጽበ ዝብል እምነት’ዩ ዘሎኒ። ኣብ ህንጸት ኢና ዘሎና። ሃገራዊ ጥራይ ዘይኰነስ ወላ’ውን እቲ መንፈሳዊ ሸነኻትና ይህነጽ’ዩ ዘሎ። ኣብዚ ኸኣ ስነ-ጽሑፍ ዓቢ ተራ ክጻወት እጽበ። ክኸውን ከኣ እደልዮ።
ኣብታ ናይ ‘ሓድሽ ጸወታ’ ዝሓተትካያ፡ እታ ዝበዝሐ ግብረ-መልሲ ዝረኸብኩላ ዛንታ’ያ። ገና ተማሃሮ ስነ-ጽሕፍ ከለና ቅድም ዝተጻሕፈት ዛንታ’ያ። ከምኡ ኣይተጸበኹዋን። ብዙሓት ብፍላይ’ኳ ደቀ’ንስትዮ ሓያል ርእይቶ ሂበናላ። ዘይተነግረ ማእለያ ዘይብሉ ሓድሽ ጸወታታት ከኣ ኣዕሊለናኒ። ክሳብ ክንዳኡ ስምዒት ትህብ እያ ኢለ ኣይገመትኩን። ብኸምኡ ክቕጽል ድየ ኣይቅጽልን ሕጂ ክሕሱ ኣይደልን፣ ኣይሓሰብኩሉን። ግን ብዙሕ ሰብ ዘይነገሮ ዛንታ ከም ዘሎ ስለ ዘፍለጠትኒ ኣሕሲባትኒ’ያ።
መለስ ንጉሰ፦ እዘን ዛንታታት ብቐዳማይ ኣካል ጥራይ ክዝንተዋ ምኽኣለን ከም ኣንባባይ ግር ይብለካ’ዩ። እንታይ ኰን ኰይኑ ትብል ኢኻ። ካብኡ ተበጊሰ ነታ መጽሓፍ ክርእያ ከለኹ፡ ኣኽደር’ውን ምናልባት ክዛረበላ ሓሲበዮ ነይረ፣ ሓሲብዎ ድዩ ኣይሓሶቦን ኣብቲ መጽሓፍ ሓደ ቅዲ ኣሎ። እቲ ኣዘንታዊ ሓደ ሰብ’ዩ። ካብ ህጻንነቱ ጀሚሩ ክሳብ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ዝበጽሓሉ፡ ደረጃ ብደረጃ ዝተጻሕፋ’የን – እተን ዛንታታት። ብቐዳማይ ኣካል ከጽሕፎ ዝኽኣለ ነጥቢ እምበኣር እዚ ክኸውን ይኽእል’ዩ ዝብል ግምት ኣሎኒ።
ቀዳማይ ኣካል ኣዘንታዊ ክብድ ይብል’ዩ። ኣብ ገሊኡ እቲ ኣዘንታዊ ኣነ እናበለ ከዘንቱ ከሎ ዕርቃኑ ይወጽእ’ዩ። ንኣብነት ኣብ ዛንታ ‘ምብራቕ’ እንተርኢና ምብራቕ’ያ ትስዕሮ። በዚ ኸኣ እቲ ኣዘንታዊ ዘይተኣማኒ ዓይነት ኣዘናትዋ ተጠቒሙ ክንብል ኣይንኽእልን ኢና። ብኸምዚ ክትርእዮ ከለኻ ቀዳማይ ኣካል ምምራጹ ደስ ይብለካ።
ካልእ ሓይሊ ናይ ኣኽደር፡ ከምቲ ኣቐድም ኣቢሉ ዝበሎ፡ ንሓደ ኣብ ሓደ ምሉእ-ሓሳብ ከተንብሮ እትኽእል ዛንታ፡ ከመይ ገይርካ ናብ ሓጺር ዛንታ ትልውጦ ሓይሉ ኣርእዩና’ዩ። ኣገባብ ኣጸሓሕፋኡ ፍልይ ዝበለ’ዩ። ‘ኤፎኒ’ ዝብሃል ኣሎ ኣብ ስነ-ጽሑፍ። ከተንብቦ ከለኻ እቲ ድምጺ መኣዛ ብዘለዎ መገዲ ገይርካ ከተስተማቕሮ የኽእለካ። ስዲ-ንባብ ክንሱ እቲ ድምጺ ይሃርም። እዚ ድምጺ’ዚ ነቲ ስእሊ ኣብ ኣእምሮና ከም ዝሰርጽ ይገብሮ’ዩ። ዛንታ ‘ዓራዪ ሰዓት’ ብኸምዚ ኣገባብ ዝተነድቀትያ። ካብቶም ፍጻመ ንላዕሊ፡ እቶም ኣበሃህላታት ዝያዳ ስእሊ ይፈጥሩልካ።
መልሲ ኣኽደር ኣሕመዲን፦ ኣብ መመረቕታ መጽሓፍ ‘ተረፍ’ ሓንቲ ሊፍሌት ተዳልያ ነይራ። ኣብኣ ሄኖክ ተስፋብሩኽ፡ “እተን ዛንታታት ርእሰን ክኢለን ትርጉም ዝህባ እንተዀና’ኳ፡ ብተርታ እንተተነባ ኸኣ ዝያዳ ትርጒም ይህባ፡” ኢሉ ነይሩ። ክሳብ ማሕተም ናይ’ታ መጽሓፍ ብሓንሳብ ስለ ዝነበርና፡ ብመደብ ዝተገብረ’ዩ። ኣብ ውሽጢ እናዓበየ፡ እናተመኰረ፡ እናበሰለ ዝኸይድ ኣዘንታዊ ኣሎ። ስለዚ ብመደብ ዝተገብረ’ዩ።
*****
ኣኽደር ኣሕመዲን ካብ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ ብዓውዲ ኤለክትሪካዊ ምህንድስና ዝተመረቐ ኰይኑ፡ ብሞያኡ ኣብ ዝተፈላለየ ትካላት ክሰርሕ ዝጸንሐን ዘሎን’ዩ። ጐድኒ ጐድኒ ኸኣ፡ ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ብድራማን ሓጺር ዛንታን ንስነ-ጥበብ ሃገርና ሰፊሕ ኣበርክቶ ክገብር ዝጸንሐ’ዩ። ‘መልሲ ጐደና’፥ ‘ዓራይ ሰዓት’፥ ‘ደቓይቕ’ን ዘርእስተን ሓጸርቲ ዛንታታቱ ኣብ ሃገራዊ ፈስቲቫላት ኤርትራ ኣብ ዝተኻየደ ውድድራት ተዓዊተን ንማሕተም ክበቕዓሉ ዝኸኣላ እየን። መበቈላዊት ድራማ ‘ጓል ጀነራል’ ከምኡ’ውን ናይ ኒኮላይ ጎጎል ናይ ትርጒም ድራማ፡ ‘ልኡኽ መንግስቲ’ ንመድረኽ ዘብቕዐን ዘሕተመን፡ ከም ኣባል ቦርድ ኣሕተምቲ ሕድሪ ብምዃን ኣብ ምድላውን ምርታዕን ዝተፈላለዩ ጽሑፋት ብፍላይ’ኳ ኣብ መጻሕፍቲ ቅጽታት ዛንታታት ተመኲሮ ገድሊ ነጢፉ። ብዘይካ’ዚ፡ ከም ኣቦ-መንበር መማይት ኮሚተ ደረጃታት ፊልም ኤርትራ ኰይኑ ንነዊሕ ዓመታት ሰሪሑ።
ኣብ ዓዲ-ቐይሕ፡ ኣብ ኮለጅ ጥበባትን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን ኣብ Creative writing and critical Response to Literature ዘተኰረ ናይ ሓደ ዓመት ትምህርቲ ዝተኸታተለ ኣኽደር፡ ምቅልቓልን ምምዕባልን ሓጺር ዛንታ ኣብ ኤርትራ ብዝብል ኣርእስቲ መጽናዕታዊ ጽሑፍ ኣቕሪቡ። ብዘይካ’ዚ ኣብ 2016 እውን ኣብ International conference on Eritrean studies ኣብ ዝብል ዓውደ-ዘተ፡ ስነ-ጽሑፍ ትግርኛን ለውጥን ኣብ ኤርትራ ካብ 1941-1991 ብዝብል ኣርእስቲ መጽናዕታዊ ጽሑፍ ኣቕሪቡ እዩ።
ግርማይ ኣብርሃም
from Aman Tekeste W facebook page
Categories: ዝተፈላለዩ ጽሑፋት


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 69 guests and no members online
- Details
- Written by ዶ/ር ኣብርሃም ጳውሎስ
- Published: 10 April 2017
“Eritrea from colonialism to the Founder of Human trafficking and Modern slavery”
ሰላምክቡራትነበብቲ፡
ብመጀመርያምስእዛ 1ይቲታሪኻዊሰነዳትዝሓዘትመጽሓፈይ “ኤርትራካብመግዛእቲናብመስራቲምንጋድደቂ-ሰባትንዘበናዊባርነትን” “Eritrea from colonialism to the Founder of Human trafficking and Modern slavery” ትብልከላልየኩምኣፍቅዱለይ፡መጽሓፈይብእንግሊዝኮይናክሳብ 718
ገጻትዝሓዘትኢያ፡ ሓቝፋቶ ዘላ ሰነዳት ድማ ጥንታዊ ታሪኽን፡ ጕዕዞ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራን ክኸውንከሎ፡ ከምኡ ድማኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ክወርድ ዝጸንሔን ዘሎን ግህሰታትን ግፍዒታትን መቕዘፍትን ብምሁራትን፡ ጋዜጠኛታትን፡ ብመንግስታትን፡ ብገበርቲሰናይን፡ብተጣበቕቲ ማሕበራትን፡ ብውድብ ሕቡራት ሃገራትን ምስ ናተይ መሰነይታ ጽሑፍን ዝተፈላለየ ስእልታትን፡ምሳሌታትን ብሂላትን ናይ ዝተፈላለዩ ፊሎዞፈርስ ዝሓዘት መጽሓፍኢያ፡ ብፍላይ ትሕዝቶ መጽሓፈይ ነቶም ኣብ መጽናዕትን፡ ምስ ናድ ታሪኽን፡ ምጽሓፍን፡ ምምሃርን ዘለዉ ድማ ኣድላዪት ኢያ፡ ኣብ ሓጺር መዓልቲታት ድማ ኣርእስትታት ትሕዝቶ መጽሓፈይ ምስ ሓጺር መግለጺ ኣብ ዝተፈላለየ ወብሳይት ምስ ስእሊ መጽሓፈይ ክትወጽእ ምዃና ንኹሎም ተገደስቲ ክሕብር ደስይብለኒ። መጽሓፍ ክገዝኡ ንዝደልዩ ተገደስቲ ድማ በዚ ዝስዕብ ኢሜይል This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. ክጠልቡ ይኽእሉ ኢዮም።
የቐንየለይ! ኣምላኽ ይባርኽኩም፡
ምስሰናይትምኒት
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ኣብ ኬንያ ኣምባሳደር ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ምስ ዘለው ሓለፍቶም ብዝተፈጠረ ምስሕሓብ ትፅቢት ኣብ ዘይተገበረሉ እዋን ስልጣኖም ለቒቖም።
ስካት ግራሽን ሎማዕንቲ ዓርቢ ኣብ ዘውፅእዎ መግለፂ ካብ ትማሊ ሓሙስ ጀሚሩ ተፈፃሚ ዝኸውን ናይ ስልጣን መልቀቒ ወረቐት ንምምሕዳር ኦባማ ምቕራቦም ኣፍሊጦም ኣለው።
ግራሽን መልቀቒ ምኽንያት ስልጣኖም ኣብ ኣገባብ ኣመራርሓይን ቐዳምነት ክወሃቦም ብዛዕባ ዝግብኡ ነገራትን ምስ ዋሽንግተን ብዘለና ኣፈላላይ እዩ ኢሎም ኣለው።ዝርዝር ግን አየገለፁን።
ኣብ ኬንያ ዝርከብ ኤምባሲ ዩናይትድ ስቴትስ ኣብዚ ሰሙን ግብረሰዶማዊያን ዘጋጥሞም ሽግር ብዝምልከት ሓደ ኣኼባ ምስተኻየደ ገለ ኬንያዊያን ነቒፎምዎ ነይሮም።ኣብቲ ኤምባሲ ናይ ሓበሬታ መኮነን ዝኾና ካትያ ቶማስ ግን እቲ ካብ ስልጣን ምልቃቕ ምስቲ ኣጋጣሚ ከምዘይተኣሳሰር ሓቢረን።
ግራሽን ንዝሓለፉ 14 ኣዋራሕ ኣብ ኬንያ ኣምባሳደር ዩናይትድ ስቴትስ ብምዃን ኣገልጊሎም ኣለው።ቅድም ክብል እውን ኣብ ሱዳን ናይ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ፍሉይ ልኡኽ ብምዃን ንኽልተ ዓመት ኣገልጊሎም ነይሮም።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሓዱ አምላክ
ዜማ ማለት ድምፂ ምስጋና፣ መዝሙር ሓጐስ ፣ ናይ ኃዘን ልቅሶን ካልኦት ኵሎም ስምዒታትን ዝገልጽ እዩ። ዜማ ንምስጋና እግዚኣብሔር፣ ንኣገልግሎት ቤተ ክርስቲያን ዝቐርብ እዩ። ደራሲ ናይ’ዚ ዜማ ቤተ ክርስቲያን'ዚ ድማ ሊቅ ቅዱስ ያሬድ እዩ።
ማኅሌታይ ቅዱስ ያሬድ
'ኣብ ወርኂ ታኅሣሥ ዕለቱ ሰኑይ፡ ሰዓቱ ሰዓት ፫ተ ብግዕዝ (9ተ)፡ ኣብ ቅድሚ ታቦተ ጽዮን ኣክሱም ደው ኢሉ ድምፁ ዓው ብምባል “ሃሌ ሉያ ለአብ፡ ሃሌ ሉያ ለወልድ፡ ሃሌ ሉያ ለመንፈስ ቅዱስ፡ ቀዳሚሃ ለጽዮን ሰማየ ሣረረ፡ ወበዳግም ኣርኣዮ ለሙሴ ዘከመ ይገብር ግብራ ለደብተራ/ ሃሌ ሉያ ንአብ፡ ሃሌ ሉያ ንወልድ፡ ሃሌ ሉያ ንመንፈስ ቅዱስ፡ ንሰማይ ፈጠሮ ደጊሙ'ውን ንሙሴ ናይ ደብተራ ሥራሕ ኣርኣዮ” (ዘፀ. ፳፭፥፰-፲/25፥8-10)። እዚ ዕፁብ ድንቂ ዝኾነ ዜማ ኣብ ቅድሚ ታቦት ኣዜመ፡ ነዚ ዜማ'ውን ካብ መላእኽቲ ወይ ካብ ሰማይ ዝተረኽበ እዩ ንክብል “ማኅሌት ኣርያም” በሎ። እዚ ዜማ’ዚ ክሳዕ ፍጻሜ ዓለም ከይጠፍአ ዝነብር እዩ። ነዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ዜማ ዘዝየመን “ኣርያም” ኢሉ ዝሰመዮን ኣቦና ቅዱስ ያሬድ እዩ።
ቅዱስ ያሬድ ብ5 ሚያዝያ 505 ዓ.ም. ካብ ኣቦኡ ኣብዩድ (ይስሓቅ)፡ ካብ ኣደኡ ድማ ክርስቲና (ታውክልያ) ኣብ ኣክሱም ተወሊዱ። ቅዱስ ያሬድ ኣብ 7ተ ዓመት ዕድመኡ ኣቦኡ ሞተ። ኣደኡ ክርስቲና ከኣ ንናይ ኣክሱም ገበዝ ዝነበረ ኣኮኡ ጌዴዎን ከዕብዮን ከስተምህሮን ሓደራ ኢላ ሃበቶ። ቅዱስ ያሬድ ምስ ኣኮኡ መዝሙር ዳዊት ኣብ ዝመሃረሉ ዝነበረ ጊዜ ምርዳእ ኣበዮ። ን7ተ ዓመት ዝኣክል ብምሉእ ዓቕሙን ኃይሉን እንተጸዓረ እኳ ክርድኦ ኣይከኣለን። ኣኮኡ ጌዴዎን በዚ ተቘጢዑ ኣምሪሩ ሃረሞ። ቅዱስ ያሬድ ምጽዋር ስኢንዎ ናብ በረኻ ሃዲሙ፡ ኣብ ትሕቲ ሓንቲ ገረብ ኣጽለለ። ኣብ'ዚ ጊዜ'ዚ ሓደ ኣጋጣሚ ኣቃልቦኡ ሰሓቦ። ሓደ ጻጸ ናብ'ታ ገረብ ንክድይብ ይጽዕር ነበረ፡ ይኸይድ . . . ይጓዓዝ ኣብ ማእከል ምስ በጽሐ ናብ ታሕቲ ይወድቕ፡ እናተመላለሰ ክድይብ ይጽዕር . . . ግን ይወድቕ ኣብ መወዳእታ ብብዙኅ ጻዕሪ ናብ ላዕሊ ደየበ፡ ዕላማኡ ብዓወት ፈጸመ። ቅዱስ ያሬድ ናይ'ዚ ጻጸ ጻዕርን ዓወትን ምስ ርኣየ፡ ንርእሱ ነቒፉን ገሢጹን ናብ መንፈሳዊ መምህሩ ብምምላስ “ሥረይ ሊተ ኦ አባ ረስየኒ ዘፈቀድከ/ ኦ ኣቦይ ይቅረ በለለይን ተቐበለንን ዝደለኻዮ ግበረኒ” በሎ። ኣኮኡ ጌድዎን ድማ ተቐበሎ። ቅዱስ ያሬድ ናብ እግዚአብሔር ምስ ጸለየ ልቡናኡ ተኸፍተሉ፡ እቲ ትምህርቲ ድማ ተከሥተሉ። ብሓንሳብ ከኣ መጻሕፍተ ብሉይን ሓዲስን ተማሂሩ፡ መዓርገ ዲቁና ተሠይመ። ኣብ'ቲ ጊዜ'ቲ ዝተሓዋወሰ ዜማ እንተዘይኮይኑ ማኅሌት ኮነ ቅኔ ኣይነበረን። እግዚአብሔር ፍቓዱ ኮይኑ 3ተ ኣዕዋፍ ካብ ገነት ኤዶም ለኣኸሉ። እተን 3ተ ኣዕዋፍ ሠለስተ ዓይነት ሕብሪ ነበረን። ቀጠልያ፡ ብጫ፡ ቀይሕ። እዚ ሕብሪ ምሳሌ እዩ ዝነበረ። ቀጠልያ ብግእዝ፡ ብጫ ብዕዝል፡ ቀይሕ ድማ ብዓራራይ ዜማ ይምሰል። ከምኡ ውን ብአብን ወልድን መንፈስ ቅዱስን ይምሰል'ዩ። ኣብ ዘኊ. ፳፪/ 22 ኣድጊ ናይ በልዓም ብልሳን ሰብ ከምዝተዛረበት፡ ካብተን ሠለስተ ኣዕዋፍ፡ ሓንቲ ድማ “ኦ ያሬድ! ንስኻ ብፁዕ ኢኻ፡ ንኣኻ ዝፆረት ማኅፀን’ውን ብፅእቲ እያ’ በለቶ። ከምቲ ቅዱስ ጳውሎስ ሓዋርያ ተነጢቑ ዝኸደ ምስአን ናብ ሰማያዊት ኢየሩሳሌም ተነጢቑ ብምኻድ ማኅሌት ናይ ፳፬/24 ካህናተ ሰማይ ተማህረ። ብኡ ንብኡ ናብ ቤተ ክርስቲያን ኣክሱም ተመሊሱ፡ ኣብ ቅድሚ ታቦተ ጽዮን ብዓቢ ዜማ “ሃሌ ሉያ ንአብ፡ ሃሌ ሉያ ንወልድ፡ ሃሌ ሉያ ንመንፈስ ቅዱስ ንሰማይ ፈጠሮ ደጊሙ'ውን ንሙሴ ናይ ደብተራ ሥራሕ ኣርኣዮ” በለ። ነዚ ዜማ'ዚ ንጉሥን ንግሥትን፡ ጳጳስን ካህናትን ከምኡ ውን ዓበይቲ ሰባትን ምስ ሰምዕዎ ሰምበዱን ብጣዕሙ ተመስጡን። ብድኅሪ'ዚ ቅዱስ ያሬድ ነናይ ዘመኑ፡ ካብ ዓመት ክሳዕ ዓመት፡ ናይ ክረምቲ፡ ሓጋይ፡ ቀውዒን ጽጌያትን፡ ናይ ሰናብትን ናይ በዓላት መላእኽቲ፡ ነቢያት፡ ሓዋርያት፡ ሰማዕታት፡ ጻድቃንን ኵሎም ቅዱሳንን ብሠለስተ ዓይነት ዜማ ማለት ብግዕዝ፡ ዕዝልን፡ ዓራራይን፡ ማኅሌተ ቅኔ ሠርዓሎም። ቅዱስ ያሬድ ብፍጹም ትሕትናን ትግሃት ከገልግል ናብ ሰሜናዊ ወገን እታ ሃገር ከደ። ኣብኡ ድማ ብጾምን ጸሎትን ንሥጋኡ ይቐጽዕ ነበረ። ብድኅር'ዚ ጒያኡ ወዲኡ፡ ገድሉ ምስ ፈጸመ ስሙ ንዝጽውዕን ተዝካሩ ንዝገብርን እግዚአብሔር ክምሕረሉ ምዃኑ ኪዳን ኣተወሉ። ብግንቦት ፲፩/11 ድማ ብሰላም ኣዕረፈ። ንመቓብሩ ክሳዕ ሎሚ ዝፈልጣ የለን።
ጸሎትን በረኸትን ናይ ቅዱስ ያሬድ ኣይፈለየና።
ሰላም ለያሬድ ስብሐተ መላእክት ለሕዋፄ፡
እንተ አዕረገ በልቡ ሕሊና መንፈስ ረዋፄ፡
ለትምህርተ መጽሐፍ ገብአ እምኀበ ኮነ ነፋፄ፡
በብዙኅ ፃማ ዘአልቦ ሑፃፄ፡
መልዕልተ ጕንደ ኦም ነፂሮ እንዘ የዓርግ ዕፄ።
ስብሐት ለእግዚአብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር!
ምንጪ፡- ስንክሳር ግንቦት ፲፩


text:
ድልዱል ሰራዊት ዝፈጠረ ብቑዕ ኣመራርሓ
ቅድሚ 2007 ዓ/ም መብዛሕትኡ ኣመራርሓ ወረዳን ከተማን “ዋና ግንባር” ኢሉ ትኹረት ሂቡ ብፍሉይ ዝዓመሉ ዝነበረ ንሕርሻ፣ ትምህርትን ጥዕናን እዩ። ከም ኣመራርሓ ናብ መፍረያይነት ሕርሻ እንትወፍር ንእገሪ መንገዱ ብዛዕባ ትምህርትን ጥዕናን ንፅሬት ኮነ ተሳትፎ ትምህርቲ ንምርግጋፅ እንትወፍር ድማ ንሕርሻን ጥዕናን፣ ናብ ስራሕቲ ጥዕና እንትወፍር ድማ ንትምህርትን ሕርሻን ልሙድ ዕለታዊ ተግባር ኣብ ዝነበረሉ እዋን መደባት ልምዓት እቶት ግን በቲ ሰራሕተኛ ልምዓት እቶት ጥራሕ ዝውገን እዩ ነይሩ። ኣብቲ እዋን ኮነ ሎሚ መንግስቲ ክልልና ንሕድሕድ ሴክተር ወረዳታት መሳለጢ መደባት በጀት እንትምድብ ግና ሴክተር ልምዓት እቶት ብዝእክበኦ ግብሪ ንክሽፈን ኣብ ግምት ብምእታው ይሽንሸን እዩ ነይሩ። ኣብዚ እተን ወረዳታት ክእክበኦ ዝግባእ እቶት እንተይኣከባ እንትተርፋ ግና ካብ በጀተን ካብ ዝተቖረፀን ወረዳታት ሓንቲ ወረዳ ቆላ ተምቤን እያ።
ወረዳ ቆላ ተምቤን ኣብ 2006 ዓ/ም “12 ሚልዮን ክትእክቢ እናተገበአኪ 10 ሚልዮን እቶት ኣኪብኪ” ተባሂላ ክልተ ሚልዮን ካብ በጀታ ምቑራፁ ዝፍለጥ እዩ። ብኸምዚ ዓይነት መንገዲ ስጉምቲ ክውሰድ ምኽኣሉ ድማ ክልል ነቲ ኣመራርሓ እታ ወረዳ ይኹን ሰራሕተኛ ልምዓት እቶት ናብ ህልኽን ሕራነን እዩ ኣእትይዎ። ገንዘብ እንድሕር ዘይተኣኪቡ ስራሕቲ እቶም ዋና ግምባራት ልምዓት ዝበሃሉ ትርጉም ከምዘይብሎም፣ መንገዲ፣ ማይ፣ መብራህቲ ዝኣመሰሉ ነገራት ሕልሚ ከም ዝኾኑ በሪሁሎም።በጀት እንድሕር ዘየልዩ ይትረፍ እቶም መሰረተ ልምዓታት ንፅድቂ ኢሉ ዘገልግል ሰራሕተኛ ስለዘየለ እቲ ግልጋሎታት እውን ናብ ፀገም ከም ዝወድቕ ተገንዚቦም፡፡
ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት እታ ወረዳ ኣብ 2006 ዓ/ም 90 ምኢታዊ ብርኪ “ሐ” ከፋሊ ግብሪ 50 ብር መዓልታዊ መሸጣ እንትተፅንዕ “ኣብ ስራሕ ዘየላ ቤት ፅሕፈት” ተባሂላ ተወቒሳ ነይራ እያ።እቲ ምንታይ “90 ምኢታዊ ነጋዳይ ትሕቲ 50 ብር መዓልታዊ መሸጣ ኣለዎ” ማለት 90 ምኢታዊ ነጋዳይ ካብ ትርፊ ንግዲ ግብሪ ኣይኸፍልን ማለት እዩ።እዚ ከምዚ እናሃለወ ካብቶም 10 ምኢታዊ ነጋዶ እውን “ግብሪ በዚሑና” ኢሎም ዝጠርዑ 13 ነጋዶ ነይሮም እዮም። ፀገም እታ ወረዳ ኣብ ነጋዳይ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ግብሪ መሬት እውን ዝደኸመ ኣፈፃፅማ እዩ ነይሩ። ካብ 3102 ሄክታር ተሓራሳይ መሬት እታ ወረዳ ሓደ ነጥቢ ሰለስተ ሚልዮን ብር ግብሪ መሬት ክእከብ እናተገበኦ ኣብቲ ዓመት 600 ሽሕ ብር ጥራሕ እዩ ዝእከብ ነይሩ፡፡
መንግስቲ ኣብ 2006 ዓ/ም ብምኽንያት ድኹም ኣፈፃፅማ ስርሖም ክልተ ሚልዮን ብር ካብ በጀቶም ምስ ቆረፀሎም ግን ከም ወረዳ ዘሎ ኣመራርሓን ሰራሕተኛን እዩ ተበራቢሩ። ድሕሪ እዚ ኣብ 2007 ዓ/ም ሰራሕተኛታት ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ቆላ ተምቤን ካብቲ ዘጋጠምዎ ዓብይ ድኽመት ንኽወፁ ኣብ ኣረዲእኻ ምስራሕ፣ ኩለ መዳይ ሰራሕተኛ ምውናን፣ ውፋይነት ሰራሕተኛን ዝኣመሰሉ ድኽመታቶም ብዕምቆት ገምጊሞም ናብ ስራሕ ዝወፍርሉ ኩነታት ተፈጢሩ። ካብኡ ንደሓር ድማ ኣመራርሓን ሰራሕተኛን እታ ወረዳ ደጋፊኦም ኮይኑ ኣብ ጎኖም ተሰሊፉ። ብፍላይ እቲ ወረዳ ዝደልዮ ፅፉፍ ግልጋሎት፣ ጥንኩርን ግቡኡ ዝፍፅምን ማሕበራት መናእሰይ፣ ደቂ ኣንስተዮን ሓረስቶትን ከም ቤት ፅሕፈት መሪሕ ኮይኖም ምስ ወደቡ ከምኡ እውን ክፍሊታት ብእዋኑ እናኸፈሉ ምስ ከዱ ትኹረት እቲ ኣመራርሓ ክስሕቡ ክኢሎም። ቀፂሎም ከዓ መዳርግቲ ኣካላት ኩሎም ኣብ መደባት ልምዓት እቶት ሰብ ውራይ ኮይኖም ከሰርሑ ጀሚሮም። “ሕድሕድ መደብ ዝዕወት ኣብ ኣረኣእያ ለውጢ እንትምዝገብ እዩ” ዝብል ኣምር ተኸቲሎም ክሳብ ሓረስታይ ዘሊቖም ክረዳድኡ ፈቲኖም። ነጋዳይ ይኹን ሓረስታይ ዝኸፍሎ ዘሎ ግብሪ ኣብ ምንታይ ከም ዝውዕል እውን ተረዳዲኦም።
ኣብ ግብሪ መሬት ዝነበረ ሓጓፍ ንምዕባስ ተመክሮታት ካልኦት ወረዳታት እንትፍትሹ ድማ ኣብቲ እዋን ኣብ ወረዳ ኦፍላ እንትርከብ ሓንቲ ጣብያ ዘለዋ መጠን ተሓራሲ መሬት ብጉጅለ ልምዓት ኣፅፊፉ ኣብ ውሽጢ 20 መዓልቲ ከመይ ከም ትእክብ ካብ ጋዜጣ ወይን ዓምዲ ልምዓት እቶት ኣንቢቦም ኣገባብ ኣተኣኻኽባ ግብሪ ብዝምለከት ተመኩሮ ቀሲሞም። ነዛ ተመክሮ ናብ ዓርሶም ወሲዶም ናብ ጉጅለታት ልምዓት እንተውርድዋ ድማ ኣብ ጣብያታት መረረ፣ መንጅን ገፅኪ ምለስለይን ተግባራዊ ብምዃኑ ኣብ 2007 ዓ/ም ካብ ግብሪ መሬት 900 ሽሕ ብር ክእክቡ ክኢሎም እዮም። ሰራሕተኛታት እታ ቤት ፅሕፈት ካብቲ ለውጢ ተበጊሶም ተመክሮ እዘን ሰለስተ ጣብያታት ናብ 27 ጣብያታት እንተጋፍሑ እቲ ብሉፅ ኣፈፃፅማ ኣብ 2008 ዓ/ም ናብ ትሸዓተ ጣብያታት ክዓቢ ክኢሉ እዩ።
ብፍላይ ድማ ጉዳይ ግብሪ መሬት ምምሕዳር መሬት እታ ወረዳ በዓል ዋና ኮይኑ ክሳብ ጉጅለታት ልምዓት እናወረደ ብዝግባእ ምስ መርሖ ኣብቲ ዓመት ሓደ ነጥቢ ሓደ ሚልዮን ብር ክእከብ ኽኢሉ እዩ። ነተን ፅቡቕ ኣፈፃፅማ ዘለወን ጣብያታት ሶላር መብራህቲ፣ ነቶም ሞዴላት ኣከብቲ ግብርን ኣመራርሓን ድማ ጫማን ክሹፉን እንትሽለሙ ኣመራርሓ ጣብያታት ናብ ንሕንሕ ብምእታው ኣብ 2009 ዓ.ም ሞዴል ጣብያታት ናብ 20 ስለዝዓበየ ኩለን ክሽለማ ክኢለን እየን። እቲ ዝእከብ ግብሪ መሬት እውን ናብ ሓደ ነጥቢ ክልተ ሚልዮን ዝዓበየ ኮይኑ ኣብ 2010 ዓ/ም ብምሉእነት ሓደ ነጥቢ ሰለስተ ሚልዮን ብር ንምእካብ ትልሚ ተታሒዙ ይስራሕ ከምዘሎ ሓላፊት እታ ቤት ፅሕፈት ወ/ሮ ስንዳዮ ኣበበ ካብ ዝሃበኦ ሓበሬታ ምርዳእ ተኻኢሉ፡፡
ወረዳ ቆላ ተምቤን ኣብ ሮያሊቲ (ሑፃ፣ እምኒ፣ ፀፀር ወዘተ) ዘለዋ ምንቅስቓስ እውን መርኣያ ኩለን ኣብያተ ዕዮ ልምዓት እቶት ወረዳታት ክልልና እያ። ንሱ እውን መብዛሕትአን ወረዳታት ካብ 2008/9 ዓ/ም ጀሚረን ናብ ስርዓት ንምእታው እንትፍትና ንሳ ግን ካብ 2007 ዓ/ም ኣትሒዛ እያ ፀንቂቓ ናብ ምእካብ ኣትያ። እዚ እውን እቶም ነዚ ስርዓት ንምትካል ኣካሎም ዝገበሩ ነባራት ተጋደልቲ ኣብ ምንጋስ ስርዓት ግብሪ ብፅሒቶም ንክዋፅኡን ንዕኦም እውን ቀዋሚ እቶት ፈጢርካ ንምትብባዕ ቀዳምነት ተዋሂቡ ኬላታት ዝቆፃፀርሉ ስርዓት ተፈጢሩ። ብምዃኑ እውን እቶም ነባራት ተጋደልቲ ምምሕዳር እታ ወረዳ ክብሪ ሂቡ ዘሸከሞም ሓላፍነት ብኣግባቡ ብምውፀኦም ኣብ ሓደ ጣብያ ዝተጀመረ ኬላ መፈተሺ ሎሚ ኣብ ሓሙሽተ ጣብያታት ተስፋሕፊሑ ኣሎ። በዚ ድማ 25 ነባራት ተጋደልቲ ዕድል ስራሕ ዝተፈጠረሎም ኮይኑ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ሓደ ነጥቢ ሓደ ሚልዮን ብር ዝእከበሉ ኩነታት ተፈጢሩ እዩ።
ካብዚ ብምብጋስ እውን ኣብዚ በጀት ዓመት ሓደ ነጥቢ ሓሙሽተ ሚልዮን ብር ካብ ሮያሊቲ ንምእካብ ተሊሞም ኣለው። እቲ ካሊእ ተመክሮ ወረዳ ቆላ ተምቤን ዘይሕጋውያን ኣካላት ሮያሊቲ ከጎዓዕዙ እንትርከቡ ኣብ ካልኦት ወረዳታት ብመምርሒ መሰረት 5000 ብር ይቕፅዑ። ኣብታ ወረዳ ግን ፍልይ ብዝበለ መልክዑ እቲ ሑፃ ይኹን እምኒ ከምተን ካልኦት ወረዳታት ካብ ዝውረስ ዋጋ እቲ ሑፃ እውን ደሚሮም ብምኽፋል ነቲ ሑፃ ሒዞም ዝኸድሉ ዕድል ይፈጥረሎም። ስለዝኾነ ሓደ ሑፃ ፅዒኑ ዝተረኸበ በዓል መኪና ፓድ እንድሕር ዘይብሉ 6800 ብር ከም ዝቕፃዕ እዮም መተሓባበሪ ኣወሳስናን ክትትልን እታ ወረዳ ኣይተ ኣሰፋ ኣስገዶም ዘረድኡ። እዚ ድማ ኣብ ካልኦት ወረዳታት ብዘይሕጋዊ መንገዲ ክንቀሳቐስ ዝተረኸበ ሮያሊቲ ናብ ማእኸል ወረዳ ተጎዓዒዙ እንትቕመጥ ክሳብ ዝጫረት ዝባኽን ብዙሕ እዩ። ስለዚ እቲ ስራሕ ወረዳ ቆላ ተምቤን ነዚ ዘወግድ ፍሉይ ተመክሮ ብምዃኑ ካልኦተን እውን ከተኣታትወኦ ዝግባእ ብሉፅ ስራሕ እዩ፡፡
ምንቅስቓስ ልምዓት እቶት ወረዳ ቆላ ተምቤን ኩለ መዳይ እዩ ዘብልዎ ንጥፈታት ኣለውዎ። ሕድሕድ ነገር ኣብ ምርድዳእ ዝተመስረተን እቶም መዳርግቲ ኣካላት ማለት እውን፣ ቤት ምኽሪ ዘርፊ ማሕበራት፣ ነጋዶን ሓረስቶትን ሰብ ዋና ገይሩ ዝንቀሳቀስ ብምዃኑ መርኣያ ኩለን ወረዳታት እዩ። እቲ ምንታይ ካልኦት ወረዳታት ሰራሕተኛታት ልምዓት እቶት ሰብ ውራይ ኮይኖም መድረኻት እንትመርሑ ኣብ ወረዳ ቆላ ተምቤን ግን እቶም መድረኻት ኣብ ግብሪ መሬት እንትኾን መሬት ምምሕዳር ኣብ ነጋዶ ድማ ቤት ምኽሪ ዘርፊ ማሕበራት እዮም ዝመርሕዎን ዝከታተለዎን። ንኣብነት መድረኽ ነጋዶ ብቤት ምኽሪ ዘርፊ ማሕበራት ክምራሕ ብምኽኣሉ ንዝለዓል ሕቶ መለስቲ እቶም ዘርፊ ማሕበራት ስለዝኾኑ ብፍላይ ድማ ንሳቶም እንትምልሱ ውሽጦም ስለዝፋለጡ ዘዕግብ መልሲ ንምሃብ ከምዝተኽኣለ እየን ወ/ሮ ስንዳዮ ዝገልፃ፡፡
ካብዚ ሓሊፉ ሕድሕድ ሰራሕተኛ እታ ቤት ፅሕፈት ብክላስተር ተመዲቡ መዓልታዊ መፅናዕቲ እንተካይድ ኣብ ነጋዳይ ቅርታ ንከይለዓል ብትሕትና እዩ ዝሓትት። ብፍላይ ድማ ኣብ ተመሳሳሊ ዘርፊ ስራሕ ዝህሉ ምንቅስቓስ ንግዲ ብጥንቃቐ ኣፅኒዑ ኣብ ሕድሕድ ዘርፊ ስራሕ እውን ኣጃሚሉ ዘይኮነስ “ልዑል ማእኸላይን ትሑትን ብርኪ ምንቅስቓስ ንግዲ” ኢሉ እዩ እናፈለየ ዝፅብፀብ። እቲ ዝካየድ መዓልታዊ መፅናዕቲ ብስርርዕ ነጋዶ ጉጅለታት ልምዓት ስለዝዕጀብ እውን ካብ 2007 ዓ/ም ጀሚሩ ንተኸታተልቲ ሰለስተ ዓመት ኣብታ ወረዳ ቅርታ ነጋዶ ናብ ባዶ ክወርድ ገይሮም እዮም።
ካብ 2007 ዓ/ም ኣትሒዞም ቅርታ ነጋዶ ናብ ባዶ ዘውረድሉ ዋና ምኽንያት ምስቲ ነጋዳይ እኹል ምርድዳእ ስለዝግበር እምበር ትሑት ግብሪ ስለዝውሰኖ ኣይኮነን። ናይዚ መርኣዩ እውን ትሕቲ 50 ብር መዓልታዊ መሸጣ ዝተተመነሎም ነጋዶ እታ ወረዳ 10 ምኢታዊ ጥራሕ እዮም። እዚ ኣብ ሓድ ሓደ ወረዳታት ልዕሊ 40 ምኢታዊ ነጋዳይ ትሕቲ 50 ብር መዓልታዊ መሸጣ ተተሚንሉ እውን ዘንፀርፅር ከምዝነበረ እናረኣና መፂእና ኢና። እቲ ነጋዳይ ልዑል ምንቅስቓስ ንግዲ ስለዘለዎ ከይንብሎ እውን ወረዳ ቆላ ተምቤን ካብተን ትሑት ምንቅስቓስ ንግዲ ዘለወን ወረዳታት ክልልና ሓንቲ እያ። እቲ ምንታይ ምምሕዳር እታ ወረዳ ኣብ ከተማ ዓብዩ ዓዲ ዝተመሰረተ ስለዝኾነ እቲ ብብርኪ ወረዳ ዘሎ ሰራሕተኛ መንግስቲ ካብ ክራይ ገዛ ጀሚሩ መነባብሮኡ ንምምራሕ ዘውፀኦ ገንዘብ ንነጋዶ ከተማ ዓብዩ ዓዲ እዩ ዘጠናኽር።
ከምኡ እውን ብብርኪ ወረዳ ኣብ ዝካየዱ መድረኻት ካብ ሕድሕድ ጣብያ ዝመፅእ ተሳታፋይ ዘውፅኦ ገንዘብ እውን ንነጋዳይ ከተማ ዓብዪ ዓዲ ዘጠናኽር ብምዃኑ ነጋዳይ እታ ወረዳ እንኮ ዓሚሉ እቲ ኣብ ጣብያታት ዝነብር ሰራሕተኛ መንግስትን እቲ ሓረስታይን እዩ። እዚ ፀገም ኣብተን ቤት ፅሕፈተን ኣብ ናይ ባዕለን ከተማ ዘይኮናስ ኣብ ዓበይቲ ከተማታት ዝመስረታ ከምኒ ወረዳ ጋንታ ኣፈሹም፣ እንዳመኾኒ፣ ላዕላይ ማይጨው ዝኣመሰላ ወረዳታት ዝረአ እዩ። እዚ ኮይኑ እናሃለወ ግን ካብተን ኣብ ናይ ባዕለን ከተማ ዝተጣየሻ ቤት ፅሕፈት ዘለወን ከምኒ ጉለመኻዳ፣ ጣንቋ ኣበርገለ ዝኣመሰላ ወረዳታት ዝሓሸ ተመን ግብሪ ኣለዋ። ከምኡ ስለዝኾነ እውን እዩ መብዛሕቲአን ወረዳታት ዝእክበኦ እቶት ንዝምደበለን በጀት ዝህልዎ ሽፋን ከባቢ 20 ምኢታዊ እንትሽፍን ወረዳ ቆላ ተምቤን ግን ዝነኣድ ኣፈፃፅማ ኣለዋ ንብል ዘለና። እዚ እውን ኣብ 2008 ዓ/ም 28 ነጥቢ 7 ምኢታዊ ኣብ 2009 ዓ/ም ድማ 32 ምኢታዊ ክትሽፍን ኣኽኢልዋ እዩ፡፡
ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ቆላ ተምቤን ኣብ 2006 ዓ/ም ካብ ዝነበረ 10 ነጥቢ 16 ሚልዮን ብር እቶት ኣብ 2009 ዓ/ም ብልዕሊ ሰለስተ ዕፅፊ ናብ 32 ነጥቢ 96 ሚልዮን ብር ክተዕቢ ክኢላ እያ። እዚ ድማ ኣብታ ቤት ፅሕፈት ብዝተፈጠረ ቁመና ሰራዊት ምዃኑ ምርዳእ የድሊ። ካሊእ ዝገርም ነጥቢ ከምዚ ዝበለ ዝላ እንትተመዝግብ ኣብ ነጋዶ ቅርታ ዝበሃል ዘየለ ምዃኑ እዩ። ቅርታ ጥራሕ ዘይኮነስ ካብ ዝኾነ ይኹን ወረዳ ብዝበልፅ ኣብ ዝሓፀረ መዓልቲ ግብሪ ክትእክብ ምኽኣላ እዩ። እዚ እውን ኣብ 2007 ዓ/ም ኣብ ውሽጢ 10 መዓልቲ እንትትዛዝም ኣብ 2008 ዓ/ም ድማ ናብ ሸሞንተ መዓልቲ ወሪዱ እዩ። ነዚ ተመክሮ ብምውሳድ ኣብ 2009 ዓ/ም ኣብ ዝኾነ ይኹን ወረዳ ዘይተሓልመ ኣብ ሓደ መዓልቲ ግብሪ ብምእካብ ዕለት ክልተ ሓምለ ምኽፋል ግብሪ ብስሩዕ ብምዕፃው ኣመራርሓን ሰራሕተኛን እታ ወረዳ ናብ ካሊእ መደቦም ክወፍሩ ምችው ባይታ ፈጢሩ፡፡
ካልኦት ወረዳታት ኣብ 10 መዓልቲ ምኽፋል ግብሪ ክዛዝማ ሓሲበን ብምንቅስቓሰን በቲ ከፋሊ ግብሪ “ግዜ እናሃለወና ካብ መምርሒ ወፃኢ ተዳፍኡና ኣለኹም” እናበለ ቅርታታት እንትለዓለን ወረዳ ቆላ ተምቤን ግን ብዘይ ምንም ቅርታ ኣብ ሓደ መዓልቲ ክትውግን ዝኸኣለት ኣብ ምርድዳእ ዝተመስረተ ኣፈፃፅማ ስለዘለዋ እዩ። እቲ ምንታይ ኣብ ሓደ መዓልቲ ግብሪ ክነኽፍል ኢላ እንትትልም ኣመራርሓ እታ ወረዳ፣ ቤት ምኽሪ ዘርፊ ማሐበራት ብድምር እቲ ነጋዳይ ኣብ ሓደ መዓልቲ ግብሪ ንክኸፍል ወሲኑ እዩ ኣትዩዎ። እዚ ንምዕዋት እውን ሕድሕድ ነጋዳይ ካብ ሰናይ ሓጋዩ ብሙሉእነት ንግብሪ ዝኾን ገንዘብ ፈልዩ እናዓቖረ ክፀንሕ ክኢሉ እዩ። ኣብ ምርድዳእ ዝተመስረተ ምንቅስቓስ ክሳብ ክንደየናይ መዐወታይ ከምዝኾነ ካብ ወረዳ ቆላ ተምቤን እንመሃሮ ኮይኑ እታ ወረዳ ነቲ ድምር ንኡድ ምንቅስቓሳ ድማ ቅርታ ኣወጊዳ ዝለዓለ እቶት እትእክብ ብሕታዊት ወረዳ ኢልናያ ኣለና፡፡