text:
እዋናዊ ዜናታት
- ናይ ሓዘን መግለጺ፣ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ፡
- ደምዳሚ መግለጺ፣ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ-ኣካል፡ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ /ደ.ግ.ሓ.ኤ/
- ቃል ሓዘን ጨንፈር ሽወደን ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ
- ቃል ሓዘን ግንባር ሃገርዊ ድሕነት ኤርትራ/ ሕድሪ ጨንፈር ጀርመን
- ናይ ሓዘን መግለጺ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ-ሕድሪ
- ኤርትራ ካብ 2015 ንነጀው ቀጥታ ተጠቃዒት ናይ’ቲ ብኤል ኒኖ ዝፍለጥ ምዝባዕ ኣየር ኮይና ምጽናሐ ተገሊጹ
- ናይ ሓዘን መግለጺ ብደግሓኤ ዞባ ኤውሮጳ
- ናይ ሐዘን መግለጺ
- ቃል ሓዘን
- መግለጺ ሓዘን፡
- ክልተ ዲፕሎማት ስርዓት ህግደፍ ነቲ ስርዓት ከም ዝራሕርሑ ይግለጽ ኣሎ
- ምስጋና
- ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ ኣብ ዓባይ ብሪጣኒያ ዝተባህለ ማሕበረ ተመስሪቱ
- ኤርትራውያን ተቐማጦ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ሓድሽ ዓመት 2017 ብሓባር ጸንቢሎም
- ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ “ እንዳ ማርያም ” ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ኣድማ ኣካይዶም !!
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 54 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 09 January 2017
ኤርትራዊ ፍልልያት ብምጽባብ ንሓድነትን ለውጥን ዝነጥፍ ምዃኑ ዝተገልጸ፡ ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ ኣብ ዓባይ ብሪጣኒያ ዝተባህለ ማሕበረ ከም ዝተመስረተ ተገሊጹ።
ብመድረኻት ፓልቶክ ኣቢሎም ዝፈጠርዎ ለይላ ደረጃ ብደረጃ ብምስፋሕን ኣብ ሕድሕዶም ምትእምማን እናፈጠሩን ከም ዝመጽኡ፡ ኣብ መወዳእታ ከኣ ካብ ዝተፈላለያ ከተማታት ዓባይ ብሪጣኒያ ተወኪሎም ብዝመጽኡ ሽማግለታት ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ ኣብ ዓባይ ብሪታኒያ ዝተባህለ ማሕበር ከም ዝመስረቱ፡ ሽማግለ ናይ’ቲ ዝተመስረተ ማሕበር፡ ብ6 ጥሪ 2016 ኣብ ዝዘርገሖ ዜና ኣፍሊጡ።
ቀዳማይ ዕማም ሽማግለ ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ፡ ኣብ ቀረባ መጻኢ ሽግር ኤርትራውያን ኣብ ምቅላልን ምፍታሕን ኣወንታዊ ተራ ክጻወት ዝኽእል፡ ብደረጃ ዓባይ ብሪጣኒያ ሓደ ድልዱል ኮሚቴ ናይ ምጥያስ መደብ ከም ዘሎ፡ እቲ ዝቐውም ኮሚቴ ብኩለንተንኡ ህዝባዊ ኮይኑ፡ ብሕጋውን ግሉጽነትን ዝዋሳእ ምዃኑን እቲ ዝተዘርገሐ ዜና ግልጺ ገይሩ።
እዚ ኮሚቴ ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ ዝተባህለ ትካል፡ ኤርትራውያን ዘለዎም ፍልልያት ብምጽባብን ብምብላይን፡ ብስኒትን ሕውነታዊ ፍቕርን ከም ዝሰርሕ፡ ነቶም ክሳብ ሕጂ በብመንገዶም ክነጥፉ ዝጸንሑ ይኹን ንብሕጂ ክብገሱ ወይ ክፍጠሩ ዝኽእሉ እንትርፎ ሓቢሩ ምስራሕን ብዓቕሙ ምትሕግጋዝን ዝኾነ ዕንቅፋት ከምዘይኾኖም ኣስሚርሉ።
ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ እንዳ-ማርያም ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ ዘለዎም ዘይዕግበት ከም ዝገለጹ ተፈሊጡ
ተማሃሮ ቤት ትምህርቲ “እንዳ ማርያም” ኣስመራ፣ ጉጅለ ህግደፍ ምስ ምእታው ሓድሽ ዓመት ናይ 2017 ኩነታት ሃገር ዘመሓይሽ ግብራዊ ስጉምቲ ክወስድ’ዩ፡ ብዙሓት ናይ ፖለቲካ እሱራት ክፍትሑ’ዮም ዝብል ወረ ከናፍስ ምጽንሑ፡ በዚ ልዑል ተስፋ ኣንቢሮም ከም ዝነበሩ እንተኾነ ግን ውጽኢት ዘይብሉ ኮይኑ ምስተረፈ ኣብ ልዕሊ’ቲ ስርዓት ዝነበሮም ሕዱር ቅሬታ መሊሱ ከም ዝወሰኸን ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ብ4 ጥሪ 2017 ኣብ ዝዘርገሖ ዜና ኣረዲኡ።
ብካልእ ዜና ኣብ ዝተፈላለየ ጽፍሒ ስልጣን ዝርከቡ ህግደፋውያን ሓለፍቲ ብሓፈሻ፡ ጀነራል ሑመድ ካሪካሪ ምስ ብርጋደር ጀነራል ፍጹም ወዲ መምህር ከኣ ብፍላይ ብምዃን ኣብ ፍሸ ምራር ማለት ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ዝርከብ ሰፊሕን ልሙዕን መሬት ካብ ትሕጃ ሓረስቶት እቲ ከባቢ ብሓይሊ ወሲዶም፡ ጫት ዘሪኦም ድሮ ኣብ ምሻጥ ከም ዝርከቡን ጸብጺቡ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 09-01-2017
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
- መጸዋዕታ ንኣገዳሲ ህዝባዊ ኣኼባ
- ዕድመ መጋቢት 8 2016 ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ ሰሚናር ኣብ ከተማ ስቶክሆልም اجتماع جماھیري مھم في مدینة استوكھلم مظلھ الارتریھ السویدیة لتغییر Important Public Seminar in Stockholm Sweden
- ዕድመ ንሓዲሽ ዓመት አብ ከተማ ኰለን/ጀርመን
ሓተታ-ርእይቶ-መልእኽቲ
- ፖሎቲካ መገለይሲ ቐየስገው፣ ዓውተር ደርብሲ አልግድ (ጥበብድ) ገምድገው ሓሪረትል ለመለም የንቱታት ለቡኑኽር ጉኑዂር መንድርተነኲ።
- ባሕሪ ኤርትራ ጥሙይ ዘየዕንግል፡ ድራር ዓይኒ
- ሰሪሕናን ንሰርሕ ኣለናን በበይኑ’ዩ
- ኣብ እንዳ ህግደፍ ሓተትን ተሓታትን ኩሎም ሓደ
- ካልኦት ዘዝበልዎ እናደገምካ ብተስፋ ካብ ምባር፡ ኣብ መሬትካ ሰቢትካ ናትካ ምግባር
- ነውራም መራሒ፡ ነውራማት ደገፍቲ
- Initiating Ethio- Eritrea Dialogue for Democratic Development
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


c: text/html

text:
ግምቢ ዘብዐኛ (ሕታም መጽናዕቲ) ጥሪ 2017
እዛ ሕታም እዚኣ፡ ካብ 27 ለካቲት ክሳዕ 2 ሚያዝያ 2017 ዚጽናዕ ዓንቀጻት መጽናዕቲ ዝሓዘት እያ።
ፈትዮም ይመጹ
ናብ ወጻኢ ሃገር ከይደን ዜገልግላ ብዙሓት ኣሓት፡ ኣብ ፈለማ ይወላወላ ነይረን እየን። እሞ ደኣ ኸመይ ገይረን እየን ትብዓት ረኺበን፧ ካብቲ ኣብ ወጻኢ ሃገር ዘገልገላኦ ኣገልግሎትከ እንታይ እየን ተማሂረን፧
“ብየሆዋ ተኣመን፡ ሰናይ ከኣ ግበር”
የሆዋ ንሕና ዘይንኽእሎ ኺገብረልና ሕጉስ እዩ። ግናኸ፡ ዚከኣለና ዘበለ ኽንገብር እውን ይጽበየና እዩ። ጥቕሲ ዓመት 2017፡ ሚዛናውያን ክንከውን እትሕግዘና ብኸመይ እያ፧
ንናይ ምምራጽ ናጽነትካ ኣኽቢርካ ርኣዮ
ናይ ምምራጽ ናጽነት እንታይ እዩ፧ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባኡ እንታይ ይምህር፧ ነቲ ኻልኦት ዘለዎም ናይ ምምራጽ ናጽነት ብኸመይ ከነኽብረሎም ንኽእል፧
ትሕትና ኣገዳሲት ዝዀነት ስለምንታይ እያ፧
ትሕትና እንታይ እያ፧ እንታይ ተጠቓልል፧ ከነማዕብላ ኣገዳሲ ዝዀነኸ ስለምንታይ እዩ፧
ኣብ ግዜ ፈተና ብትሕትና ተመላለስ
ኵነታትና ምስ ዚቕየርን ነቐፌታ ወይ ውዳሰ ምስ ዚውሃበናን ዘይርጉጽ ኵነታት ምስ ዜጋጥመናን ብትሕትና ኽንመላለስ እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
‘ንእሙናት ሰባት ሕድሪ ሃቦም’
ዓበይቲ ኣሕዋት ንመንእሰያት ዝያዳ ሓላፍነት ኪስከሙ ኺሕግዝዎም ዚኽእሉ ብኸመይ እዮም፧ መንእሰያት ነቶም ንብዙሕ ዓመታት ዚመርሑ ዝነበሩ ኣሕዋት ከም ዜኽብርዎም ኬርእዩ ዚኽእሉ ብኸመይ እዮም፧
ትፈልጥዶ፧
ብግዜ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ሓዊ ብኸመይ እዩ ዚጐዓዓዝ ነይሩ፧

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Thursday, November 17, 2016
ጭቆና ዝወለዶ ህዝባዊ ቃልሲ ፣ብዓፈና ኣይዕገትን
ህዝቢ ኢትዮጵያ ንዘመናት ብተበራረይቲ ጨቆንቲ ስርዓታት ነፃነቱ ክስእን፣ ፍትሒ ከም ጅቡኡ ክረክብ፣ ሰላሙ ክዝረግ ብሓፈሻ ኣብ ኣሩዑት መግዛእቲ ወዲቑ ሓሳረ መከራ እናተፈራረቖ ሰብኣውን ዴሞክራሲያውን መሰላቱ ተነጢቑ ኣብ መንገዲ ድኽነትን ድሕረትን ተዋሒጡ፣ ብማሕበራውን ፖለቲካውን ቅልውላዋት ክሕመስ ፀኒሑ እዩ።
ካብዞም ዝሓለፉ ገዛእቲ ስርዓታት ንኽናገፍ ክብል ብተኸታታሊ ብዘካየዶም ቃልስን ህዝባዊ ዓመፃትን ድማ ሓንሳብን ንሓዋሩን ካብ ስልጣኖም ምሕዩ ክድርብዮም ክኢሉ እዩ። እንተኾነ ግን መላእ ህዝብታት ኢትዮጵያ ከከም እጃሞም ብዝኸፈልዎ መዳርግቲ ኣልቦ መስዋእትን ጅግንነትን ተበሊፁ፣ ስልጣን ህዝቢ ኣብ ኢድ ውሑዳት ሽሞኛታት ክበሓትን ኣብ ባይታ ዘይትግበሩ መብፀዓን ናይ ተስፋ ማናን ሒዙ ዝገደደ ኣምባገነናዊ ምሕደራ ኢህወደግ ተተኪኡ እዩ።
ግደ ሓቂ እውን እንተኾነ እዚ ጉጅለ እዚ ካብቶም ዝሓለፉ ውልቀ-መለኽቲ ስርዓታት ዝበኣሰ ጨቛኒ ስርዓት ምዃኑ፣ ኣብ ልዕሊ ወገኑ ን25 ዓመታት ሙሉእ ብሕቡኡን ብቕሉዑን እናውረዶም ዝመፀን ዘሎን ናይ ዓይኒ የብለይ ስኒ የብለይ ጨፍጫፋት፤ ማእሰርትን መጭወይትን እንተዝፍተሽ እቲ ሓቂ ሽዑ ምበረሀ ነይሩ።
በቲ በለ በቲ ህዝብና ካብ ኣሩዑት መግዛእትን መግረፍትን ዘይተላቐቐ ህዝቢ ከም ምዃኑ መጠን፣ ኣብ ልዕሊ እቲ ፀረ ህዝቢ ጉጅለ ኢህወደግ ካብ ፋልማዩ ኣትሒዙ ብዝፈጥሮም መሰረታዊ ጌጋታትን ዓፈናን ብሰለማዊ መንገዲ ክሓትትን መፍትሕታት ከተኣላልሽ ብዝገበሮ ፃዕርን ምንቅስቓስን፣ ብዓኒ ፀላእን ኣዕናውን፣ ፀረ ሰላምን ፀረ-ሕገ-መንግስትን ብዝብል መልሲ ክወሃቦን ካብዚ ሓሊፉ ድማ ብስዉር ተጨውዩ ክጠፍእን ኣብ እሱር ንዓመታት ክበልን ተፈሪዱዎ እዩ።
ህዝቢ ኢትዮጵያ ግን ንዓመፅትን ረገፅትን ከመይ ገይሩ ከም ዝኣልዮም ኣፀቢቑ ስለ ዝፈልጥ፣ ኣብ ልዕሊኡ ብዝወርድ ግፍዕን ምዝመዛን ከየሰኮኖ ንርብዒ ዘበን ሙሉእ ብዝተፈላለየ መንገዲ ኣብ ውሽጢ ይኹን ኣብ ደገ ተወዲቡ ሰለማዊ ቃልሲ ይኹን፣ ዕጥቃዊ ቃልሲ እናካየደ ነቲ ርብዒ ዘመን ዝኣክል ስልጣን ንውልቁ ብሒቱ ደም ህዝቢ እናማፀየ ክነብር ሰንደልደል ዝብል ዘሎ ጨቛኒ ስርዓት ኢህወደግ ናይ መወዳእታ ፍርዱ ንክረክብ ኣብ ጫፍ ገደል ኣብፂሑዎ ኣሎ።
እዚ ብምዃኑ ድማ ሎሚ ኣብ ኩሉ ከባብታት ኢትዮጵያ ወፅዓን በደልን ዝወለዶ ህዝባዊ ዓመፅ ተጎሃሂሩ ብምልዓሉ፣ ካብ ዘላቕነት ዘለዎ ሰላምን ፍታሕን ምንዳይ ገዲፉ ኣብ ተግባራት ዓፈናን፣ ዝተፈላለዩ ናይ መደናገርቲ ስራሕትን ክፍብርኽ ላሕ ክብል ይረአ ኣሎ።
ብፍላይ ድማ ነቲ ናይ ውሽጣዊ ፀገማቱ ብናይ ደገ ሓይልታት ዝተፈጥረ ህውከትን ዕግርግርን ከም ዝኾነ ኣምሲሉ ሓደሽቲ ድራማታት እናደረሰ እከለ ኣሸባሪ እከለ ወራሪ ብዝብል ስማት ከጠምቕን ብኻልእ ገፅ ድማ ዓይኑ ዘውፀአ ምድንጋር ኢህወደግ ብዕሙቆት ተሓዲሱ ተባሂሉ ካብ ላዕሊ ክሳብ ጣብያ ዘሎ ምምሕዳራዊ መዋቕር በቢ ደረጅኡ ፍታሕ ኣብ ዘይብሉ ገምጋማት ክካየድ ይገብር ኣሎ።
እንተኾነ ግን ህዝብና ናይ ኢህወደግ ምድንጋርን ዓፈናን ብዝግባእ ስለ ዝርዳእ ነቲ ብሒም ንኸይብል ብስም ህፁፅ ናይ ግዜ ኣዋጅ ዝተዓገተ ኩሉ ዓይነት መሰላቱ ከምኡ እውን ኣብ ልዕሊኡ ብሓይልታት ፀፅታ መዓልታዊ ዝበፅሖ ዘሎ ማእሰርትን ቅትለትን ከይዓገቶ ከካይዶ ዝፀንሐ ቃልሱን ዓመፅን እናሓየለ ክቕፅል እንበር ክተዓናቐፍ ኣይከኣለን።
እኳ ድኣ ነቶም ብጉጅለ ኢህወደግ ዝካየዱ ዘለው ዝተለመዱ ናይ ምትላል ተግባራት ኣየድልየናን፣ እዚ መፍትሕን ሰላምን ኣይኮነን፣ ዴሞክራሲ ክዓስል ዝሓተተ ህዝቢ ብዓፈና ዴሞክራስያዊ መሰሉ ተጣሒሱ እዩ፣ ህዝቢ እናኣሰርካ፣ እናጨፍለካ፣ ሰላም እናዘረግካ ኣይኮነን መፍትሒኡ፣ መሰረቱ እውን ህዝባዊ ስልጣን ብውሑዳት ዝልካዕ ወይ ዝዕደል ዘይኮነስ ሰፊሕ ህዝባዊ ተሳትፎን ምንቕቓሕን ዘድልዮ ጉዳይ ብምዃኑ ህዝቢ ቆሪንካ ዴሞክራሲ ዝበሃል ነገር የለን ኣብ ምባል ይርከብ።
ስለዚ ዴሞክራሲያዊ መሰላቱ ክረክብ ዝሓተተ ህዝቢ ማእሰርትን መግረፍትን ካብ ኮነ ዕጭኡ ብቓልሱ መሰረታዊ ለውጢ ንምምፃእ ዘካይዶ ዘሎ ህዝባዊ ዓመፅ ብዓፈናን ምድንጋርን ክይተዓግተ ባርዕ እናወሰኸ ይጎሃሃር ስለ ዘሎ፣ ህዝባዊ ሕቶ ዘንቀሎ ዓመፅ ብሓይሊ በትሪ ኣይዕገትን እዩ።
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
1ድኅሪ ዓሠርተ ኣርባዕተ ዓመት ምስ በርናባስ ንቲቶ ኂዘ መሊሰ ናብ ኢየሩሳሌም ደየብኩ። 2እዙይ ከዓ እግዚኣብሔር ብራእይ ስለ ዝገለጸለይ እየ ዝደየብኩ። ምናልባሽ ንኸንቱ እጐዪ ኸይህሉ ወይ ድማ ንኸንቱ ጐይየ ኸይከውን ኢለ ነቲ ኣብ ኣሕዛብ ዝሰብኮ ዝነበርኩ ወንጌል ነቶም መራሕቲ ንበይኖም ገለጽኩሎም። 3እቲ ምሳይ ዝነበረ ቲቶ ግሪካዊ እኳ እንተነበረ ክግረዝ ኣይተገደደን። 4እንተኾነ እቶም ኣኅዋት መሲሎም ኣብ ማእኸልና ሰሊኾም ዝኣተዉ ሰለልቲ ኽግረዝ ደልዮምዎ ነይሮም። እዙይ ከዓ ነቲ ብጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝረኸብናዮ ሓርነት ኣጥፊኦም ባሮት ክገብሩና ደልዮም ስለ ዝነበሩ እዩ። 5እቲ ናይ ወንጌል ሓቂ ኣባኻትኩም ምእንቲ ኽጸንዕ ንኣኣቶም ንሓንቲ ሰዓት እኳ ኣይተገዛእናሎምን። 6እቶም መራሕቲ ዝብሃሉ እንታዎት ከም ዝነበሩ ግዲ የብለይን እየ፤ ኣምላኽ ገጽ ሰብ ርእዩ ኣየዳሉን እዩሞ ንሳቶም ሓንቲ ነገር እኳ ኣይወሰኹለይን። 7እኳ ደኣ ኸምቲ ንጴጥሮስ ንግሩዛት ወንጌል ክሰብኽ ኃደራ ዝተውሃቦ ኣነ ኸዓ ነቶም ዘይግሩዛት ኣሕዛብ ወንጌል ክሰብኽ ኃደራ ኸም ዝተውሃብኩ ፈለጡ። 8ከምቲ ጴጥሮስ ኣብቶም ኣይሁድ ከም ሓዋርያ ኸገልግል እንተሎ ዝሠርሐ ኃይሊ እግዚኣብሔር ኣባይውን ኣብቶም ኣሕዛብ ከገልግል እንተለኹ ሠሪሑ እዩ እሞ። 9እቶም ኣዕማድ ቤተ ክርስቲያን ተብሂሎም ዝጽውዑ ያዕቆብን ጴጥሮስን ዮሓንስን ከዓ ነቲ ተውሂቡኒ ዝነበረ ጸጋ ምስ ረአዩ ናይ ኅብረት ምልክት ምእንቲ ክኾነና ንኣይን ንበርናባስን የማናይ ኢዶም ሃቡና። ንሕና ናብ ኣሕዛብ ክንከይድ ንሳቶም ከዓ ናብቶም ኣይሁድ ክኸዱ ተሰማማዕና። 10ጥራሕ ንድኻታት ክንዝክሮም ኃደራ በሉና፤ እዙይ ከዓ ባዕለይ ዝደልዮ ዝነበርኩ ነገር እዩ። 11ጴጥሮስ ናብ ኣንጾኪያ ምስ መጸ ግና ተጋግዩ ስለዝነበረ ኽውቀስ ይግብኦ ነበረ፤ ኣነውን ገጽ ንገጽ ቲወምክዎ። 12ሰባት ካብ ያዕቆብ ተልኢኾም ቅድሚ ምምጽኦም ምስቶም ካብ ወገን ኣሕዛብ ዝኾኑ ኣኅዋት ይበልዕ ነበረ። ንሳቶም ምስ መጹ ግና ነቶም ዝኣመኑ ኣሕዛብ ክግረዙ ኣለዎም ዝብሉ ኣኅዋት ፈሪኁ ካብኣቶም ተፈልየ። 13እቶም ዝተረፉ ካብ ወገን ኣይሁድ ዝኾኑ ኣኅዋትውን ከም ጴጥሮስ ግብዛት ኮኑ፤ በርናባስ እኳ እንተይተረፈ በቲ ግብዝናኦም ተለከመ። 14ከምቲ ናይ ወንጌል ሓቂ ብቕኑዕ መንገዲ ኸም ዘይተመላለሱ ምስ ረአኹ ግና ንጴጥሮስ ኣብ ቅድሚ ዂላቶም፦ ንስኻ ኣይሁዳዊ እንተለኻ ኸም ኣይሁድ ዘይኮነስ ከም ኣሕዛብ ካብ እትነብር ከመይ ኢልካ ደኣ ነቶም ኣሕዛብ ከም ኣይሁድ ክነብሩ ተገድዶም ኣለኻ? በልክዎ። 15ንሕና ዓሌትና ኣይሁድ ኢና። ካብቶም ኃጥኣን ኣሕዛብ ኣይኮንናን። 16ሰብ ብኢየሱስ ክርስቶስ ብምእማን እምበር ሕጊ ብምፍጻም ከም ዘይጸድቕ ከዓ ንፈልጥ ኢና፤ ንሕናውን ሕጊ ብምፍጻም ዘይኮነስ ንክርስቶስ ብምእማን ምእንቲ ኽንጸድቕ ብክርስቶስ ኢየሱስ ኣመንና፤ ሕጊ ብምፍጻም ዝጸድቕ ሰብ የለንሞ። 17ንሕና ብክርስቶስ ክንጸድቕ እንደሊ ኃጢኣተኛታት ኮይንና እንተተረኺብና ኃጢኣት ዘሥርሐና ክርስቶስ እዩ ማለት ድዩ? ብፍጹም ኣይኮነን! 18ነቲ ዘፍረስክዎ ሥርዓት ደጊመ ዝሃንጾ እንተ ደኣ ኾይነ ሕጊ ጠሓሳይ ምዃነይ ኣረጋግጽ ኣለኹ። 19ንእግዚኣብሔር ሕያው ኮይነ ምእንቲ ኽነብር በቲ ሕጊ ንሕጊ ሞይተለኹ። ማለት ሕጊ ባዕሉ ቀቲሉኒ እዩ። 20ኣነ ምስ ክርስቶስ ተሰቒለ ኣለኹ፤ ደጊም ክርስቶስ እዩ ኣባይ ዝነብር ዘሎ እምበር ኣነ ኣይኮንኩን ዝነብር ዘለኹ፤ እዝ ሕዚ ብሥጋ ዝነብሮ ዘለኹ ድማ በቲ ዘፍቀረኒ ምእንታይ ከዓ ርእሱ ቤዛ ዝሃበ ወዲ እግዚኣብሔር ብምእማን እየ ዝነብሮ ዘለኹ። 21ኣነስ ንጸጋ እግዚኣብሔር ኣየቃልልን፤ ጽድቂ ሕጊ ብምፍጻም ዝርከብ እንተኾይኑ እምበኣር ክርስቶስ ንኸንቱ እዩ ዝሞተ ማለት እዩ።
Copyright
Learn More


text:
ኢሳያስ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ማይ ጣይታ ኮይኑ ክምድር ርኢና
ትማል 23 መስከረም፡ እቲ ጸርፍን ምቁንጻብን ዝኣመሉ፡ ኣባ ጃዊ ህግደፍን፡ ዓንተር ሃገረ ኤርትራ ኢሳያስ ኣፈዎርቂ፡ ዘይከምቀደሙ፡ ቅርዓት ዘየውጽእ ዘረባ ኣብ መበል 66 ኣኼባ ውድብ ሑቡራት ሃገራት ኣስሚዑ።
ወያ ፈላጥ-ኹሉ፡ ንውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ‘ተስፋ ብዘቁርጽ ኣገባብ ዝኣረገ’ ኢሉ ድሕሪ ምግላጽ፡ እቲ ውድብ፡ ጥራሽ ጣቋ ዘይብሉ ናይ ሙዃን ሓደጋ የንጸላልዎ ምህላው ኣጠንቂቁ፡፡ ዋላ እኳ ብንጹር ከሙኡ ኢሉ ኮፍ እንተዘየበሎ፡ ንስምምዕ-ኦስሎን፡ ንናይ ሶማልያ ግዝያዊ ፈደራላዊ መንግስቲ ምቅንባርን፡ ከምዘይሰርሕ፡ ሓድ ካብቶም ብኣግኡ ዝሓበሩ ሙዃኑ ብምእንፋት፡ ነብሱ ከተዓባብያ ኣብ መደርኡ ተሰሚዑ።
ንፕረዚደንት ኦባማ ንዝምልከት ድማ፡ ካብቲ ቅድሚ ሕጂ፡ ብዛዕባ ምምራጽ ኦባማ፡ ኣብ መኣከናት ዜና ብምቁንጻብ ዝብሎ ዝነበረ ብዝተፈልየ፡ ኦባማ ዋላ’ኳ ሓያልን፡ ተውህቦ ዘሎዎ መራሕን እንተኾነ፡ ዋላ’ኳ እቲ ናይ ፈለማ መልእኽትታቱ፡ ትስፍውነትን፡ ሓድሽ መንፈስን እንተነበሮ፡ ብዙሕ ለውጢ ከምጽእ ከምዘይካኣለ ዋጥዩ። ኣብ ርእሲ እዚ፡ ብዛዕባ ክዓዝዝ ዘለዎ ተራ ዝቅልቀላ ዘለዋ ሓይልታት፡ ከምእኒ ቻይና ህንዲ ብራዚልን ሩስያን፡ ዘይከምኣመሉ፡ ብዘይምንእኣስ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ተዛሪቡ፡፡
ካልእ ዘደንጽው ነገር ድማ፡ ካብቲ ቅድሚ ሕጂ ዝብሎ ዚነበረ ኣዝዩ ብዝርሓቀ፡ ነዚ ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃን ሃገራት የዕራብን ዝተራእየ ሰውራን ለውጥን፡ ዋላ’ኳ ቁጠባዊ ቅልውላው ጥራይ ዝመበገሲኡ ጌሩ እንተገለጾ፡ ናይ ህዝቢ ናዕቢ ሙኻኑ ግን ተኣሚኑ። ቅድሚ ሕጂ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት፡ ነዚ ለውጥታት እዚ፡ ሽርሒ ስለያ ኣመሪካ ወይ ሲኣይኤ ሙዃኑ እዩ ተዛሪቡ ኔሩ። ምስዚ ብዚተኣሳሰር ድማ፡ ቅድሚ ሕጂ ክፍለ ዓለም ኣፍሪቃ [ብዘይካ ኤርትራ] ብምጥፍፋእን ጉቦን ዝተሓመሰትን፡ ድሕርትን ኢሉ ዚገልጻ ዚነበረ፡ ንመጀመርያ ግዜኡ፡ ብዙሓት ሃገራት ኣፍሪካ ናብ ፖሊቲካዊ ኢኮኖምያዊን ማሓበራዊን ሕዳሰ ወይ ለውጢ የምርሓ ምህላወን ተዋሒጥሉ።
ንጉዳይ ፍልስጥየምን እስራኤልን ብዚምልከት ድማ ማይ ዘይጠዓመ መርገጺ ሒዙ’ዩ ኣትዩ፡፡ ቅድሚ ሕጂ ከምዚፍለጥ፡ ሓደ ንጹር መርገጺ ኣይነብሮን። ኣብ ዝሓለፈ የካቲት ንምሳሌ፡ ነቲ ብፍታሕ ክልተ=ሃገራት ዝፍለጥ ውሳኔ ክሰርሕ ከምዘይክእልን፡ እቲ ክኸወን ዘለዎ ድማኒ፡ እስራኤል ከምዘላታ ክትከዉን፡ ህዝብታት ፍልስጥየምን ዮርዳኖስን ድማ ብሓባር ሓደ ሃገር ክምስርቱ ክግደፉ፡ ክብል ኣፉ መሊኡ ተዛሪቡ ኔሩ። በዓል መንታ መልሓስ ኢሰያስ፡ ኣብ ናይ ቲማል መደርኡ ግን፡ ህዝቢ ፍልስጥየም መሰል ርእሰ=ውሳነን፡ ነጻን ሉኡላዊት ሃገር ከህልዎን ክፍቀደሉ፡ ዝድግፍ እዩ ኔሩ።
ኣብቲ ናይ ትማል መደርኡ፡ ዋላ ነተን ኣዝየን ኣገደስቲን፡ ንናይ ወጻኢ ፖሊስኡ ሓማሚሰንኦ ዘለዋን ዓበይቲ ኣርእስቲታት [1. እምቢታ ምውጽእ መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብቲ ኤ.ኢ.ዶ.ኮ. ዝፈረዶን ሒዛቶን ዘላ መሬት ኤርትራን፡ 2. ናይ ሕቡራት ሃገራት ናይ ጸጥታ ካውንስል እገዳ (1907) ኣብ ልእሊ መንግስቲ ኤርትራን] እውን፡ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ከይጠቀሰን ሓሊፉ ከይባሃል፡ ትንክፍ ኣቢልወን ጥራይ’ዩ ሓሊፉ። ከም ሓደ ጽቡቅ መልሲ ዘይጽበ፡ ግን ከኣ ግዴታ ኮይንዎ ከይተዛረበ ክሓልፍ ዘይደለየ ሰብ፡ ኢሳያስ ‘ከም ምዝንጋዕ ሓለፍነትይ ከይቁጸርሲ፡ ሕቡራት ሃገራት፡ቻርተሩን ኣለምለኻዊ ሕግን ብምኽባር . . . ኢትዮጵያ መሬት ኤርትራ ለቂቃ ክትወጽእ ሁጹጽ ውሳኔ ክወስድ ነዚ ወድብ ከየዘኻኸርኩ ክሓልፍ ኣይደልን።’ እሉ’ዩ ዓጽይዎ መደርኡ።
ብሓፈሽኡ እቲ መደረ፡ ናይ ሓደ ዝጃጀወን ኢዱ ዝሃበን፡ ካብ ናይ ዓመታት፡ ዲፕሎማሲ ዝጎደሎ፡ ስምዒትን ሕርቃንን ዝተሓዎሶ ኣገባብ ኣዘራርባ፡ ፋይዳ ከምዘይርከብ ዝተስቆሮ ሰብ መደረ እዩ ኔሩ። ሓደ ክርሳዕ ዘይብሉ ነገር ግን ኣሎ። ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኩሉሳዕ ንህዝቢ ኤርትራ ሓደ መልእኽቲ፡ ንህዝቢ ዓለም ድማኒ ካልእ መግለጺ ሒዙ’ዩ ዝጉዓዝ። እታ ናይ ብሓቂ ርዝነቱ ድማኒ ጽባሕ 25 መስከረም ንወይጦታቱ ዝህቦ መደረን፡ ንኤርትራ ምስተመልሰ ድማኒ ንማእከናት ዜና ውሽጢ ሃገር ብዚህቦ መግለጺ ክምዘንዩ።


text:
ኣገዳሲ ናይ እንካን ሃባን ዑደትWednesday, 04 November 2015 21:06 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ
ኣቶ መንግስተኣብ ኣስመሮም ኣቦመንበር ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብዚ ዝሓለፈ መዓልታት ኣብ ሃገራት እስካንድኒቪያን ኖርወይን ሽወደንን ናይ ስራሕ ዑደት ኣካይዱ። ኣብዚ ዑደቱ ኣብ ነርወይ “ብህዝባዊ ተሳትፎ ዝዕዉት ቃልስና ብሓድነትና ይዓኹዅ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ጭረሖ ኣብ ዝተኻየደ ራብዓይ ጉባአ ጨንፈር ኖርወይ ሰደህኤ ተሳቲፉ። ምስ ሓለፍቲ ሰልፊ ዕዮ ናይታ ሃገር እውን ተራኺቡ። ካብዚ ሓሊፉ ምስ ኤርትራውያን ነበርቲ ኦስሎን ከባቢኣን ክፉት ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዱ። ብተመሳሳሊ ኩነታት ኣብ ሃገር ሽወደን እውን ኣብታ ሃገር ምስ ዝርከቡ ኣባላት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ብመንገዲ ፓልቶክ ኣኼባ ኣካይዱ። ምስ ሓለፍቲ ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳይ ሽወደን’ውን ተራኺቡ። ኣብዚ ናይ ሽወደን ዑደቱ’ውን ከምቲ ናይ ኖርወይ ኣብ ከተማ ስቶክሆልም ዝነብሩ ግዱሳት ኤርትራውያን ዝተሳተፍዎ ክፉት ኣኼባ ኣካይዱ። ኣቶ መንግስተኣብ ኣብዚ ዝተጠቕሰ መድረኻት ክሳተፍ እንከሎ በቶም ኣብዘን ሃገራት ዝነብሩ ኣባላት መሪሕነት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣናተስነየ እዩ ነይሩ።
እዚ ዑደት በቲ ሓደ ወገን ኣብ ጽባሕ 2ይ ጉባአ ሰደህኤ፡ በቲ ካልእ ወገን ድማ ወጽዓ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝብና እንዳኸረረ ኣብ ዝመጸሉ፡ ደንበ ተቓውሞ ድማ ካብዚ ዘለናዮ መጻብቦ መዋጸኦ ንምርካብ ዝያዳ ካልእ ግዜ ኣብ ዝጽዕተሉ ዘሎ ኩነታት ስለ ዝኾነ ኣዝዩ እዋናዊ እዩ ነይሩ። ዕላማ ዑደቱን እዚ ኣቐዲሙ ዝተገልጸ መድረኻት ምኽፋቱን መልእኽቲ ምትሕልላፍ ጥራይ ዘይኮነስ ንናይ መጻኢ መደባት ምሕንጻጽ ዝጠቅም ሓሳባት ካብ ኣባላት ሰደህኤ ኮነ ዘይኣባላት ሰደህኤ ኤርትራውያን ምእካብ’ውን እዩ ነይሩ። ኣብዚ ዘለናዮ መድረኽ ንክትስማዕ ክትሰምዕ ናይ ግድን ስለ ዝኾነ።
ኣቶ መንግስተኣብ ነቲ ዝተሳተፈሉ መድረኻት ዝምጥን ግና ድማ ሰፊሕን ዝርዝራውን መግለጽታት ዝሃበ ኮይኑ፡ ብሓፈሻ፡ ምድህሳስ ህልዊ ኩነታት ሃገርናን ከባቢናን፡ ክብደት ናይቲ ህዝብና ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝሓልፎ ዘሎ ጸገማት ኣብ ኩሉ መዳያት፡ ኣስጋኢ ተርእዮ ስደትን ነዚ ናብ ራህዋ ንምቕያሩ ክግበር ዝግበኦ ቃልስን ግደ ሕብረተሰብ ዓለም ኣብዚ መዳይ ገሊጽካ ንተሳትፎ ምምሕጻንን፡ ኣገዳስነትን ህጹጽነትን ናይ ደንበ ተቓውሞ ተቐራሪብካ መፍትሒ ምርካብ ካብቶም ዘተኮረሎም ዛዕባታት እዮም። ብዓብይኡ ድማ ውጽኢት 2ይ ጉባአ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራን፡ ናይ ሰልፊ መርገጻት ኣብ ዝተፈላለዩ መሰረታውን እዋናውን ዛዕባታት ብመሰረት ፖለቲካዊ ውሳነታት ጉባኤ ግቡእ ግዜ ሂቡ ኣብሪሁ። ኣብ ኩሉ መድረኻት ድማ ከምቲ መልእኽቱ ዘስመዖ፡ ናይ ተሳተፍቲ ሓሳባት ዝስመዓሉ ዕድላት ብምኽፋት፡ ንኣካይዳ ሰደህኤ ዘመጉስን ዝንእድን ጥራይ ዘይኮነስ ዝነቅፍ ሓሳባት’ውን ኣኪቡ። ብተሳተፍቲ ዝቐርብ ዝነበረ ሓሳባት ሃናጽን ፍናን ዝህብን ምንባሩ ከኣ ከሎ ጋና ንእወንታ ናይቲ ዑደት ዘመልከተ እዩ።
ከምዚ ዓይነት መሪሕነታዊ ዑደት ብሃንደበት ዝፍጸምን ሓንሳብ ተራእዩ ዝጠፍእን ዘይኮነስ ብመደብ ተታሒዙ፡ ዓቕሚ ብዘፍቅዶ ቀጻሊ ክኸውን እምነት ሰደህኤ እዩ። ከምዚ ዝኣመስለ ዑደት ናይቲ ሰልፊ ግሉጽ ኣሰራርሓ ዘመልክት ጥራይ ዘይኮነ ናብ ኣባላቱን ህዝብን ዘለዎ ቅርበት ዘርኢ’ውን እዩ። እዚ ኣገባብ ክቕጽል ስለ ዝግበኦ ንቐጻልነቱን ኣድማዕነቱ ነናቶም ብጽሒት ዘለዎው ኣካላት ብፍሉይ ቆላሕታ ክርእይዎ ይግበኦም። ኣብየኩርናዑ ዝርከቡ ኣባላት ሰልፊ ንከምዚ ዓይነት ዑደት ኩነታት ኣብ ምጥጣሕ ግደ ኣለዎም። ኣበየ ከባቢኡ ዝርከቡ ጉዳይ ህዝቦምን ሃገሮምን ዘገድሶም ኤርትራውያን ኣብ ከምዚ ዓይነት መድረኽ ክጽውዑ እንከለዉ ክሳተፉ ይግበኦም። ምኽንያቱ ኣብዚ ብዙሓት ውድባት ዝዋሰኣሉ ዘለዋ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ መድረኻት ኣየናይ እዩ ቅኑዕ፡ ኣየናይከ ግጉይ ንምውሳን ኣብ ከምዚ ዓይነት ኣኼባ ምስታፍ ንጉዳያት ብስምዒት ጥራይ ካብ ምድጋፍ ወይ ምቅዋም ከድሕኖም ስለ ዝኽእል። ኣብዚ ኣገዳስነት ተራኺብካ ምዝታይ ኣድላይ ዝኾነሉ ኣዋን ዝጽዋዕ ኣኼባታት ብዋሕዲ ተሳተፍቲ ክጥቃዕ ኣይግበኦን። ነዚ መድረኻት ዝመርሕ ኣካል ብወገኑ ኣብቲ መድረኻት ዝሰምዖ ርኢቶታት ብግቡእ መምዩ፡ ምስ ሰልፋዊ መትከላቱ ኣሳንዩ፡ መደባት ክሕንጽጽ እንከሎ ኣብ ግምት ከእትዎ ይግበኦ።
ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ንወሳኒ ግደ ህዝቢ ብዝምልከት ኣብቲ መጻኢ ዘማዕደወ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮኡ “ሰዲህኤ ኣብ ሓራ ደሞክራስያዊት ኤርትራ ዘለዎ ራእይ፡ ምንጪ ስልጣን ዝቐውም መንግስቲ፡ ህዝቢ ምዃኑ ይኣምን። ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ተሓታቲ ዝዀነ፡ ኣብዝሓ ሰልፍታታን ሰላማዊ ውድድርን ዘፍቅድ፣ ንመሰረታዊ ሰብኣውን ዲሞክራስያውን መሰላት ዜጋታት ዘኽብርን ዝጣበቕን፤ ስርዓተ-መንግስቲ ብምርጫ ህዝቢ ክውሰን ከም ዘለዎ ይኣምን።” ብዝብል ኣብሪህዎ ስለዘሎ። ኣቦመንበርሰደህኤ፡ ነዚ ኣብ ናይ ዑደቱ ‘’እንካን ሃባን’’ ዘዋህለሎ ርእይቶታትን ለበዋታትን ኣብ መዓላ ከም ዘውዕሎ ዘማትእ ኣይኮነን።
3 ሕዳር 2015
“ … ሓጋዚታ ተረኣየትስ መዲዳ ትሓብእ” ከይከውንSaturday, 31 October 2015 00:40 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ
ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ፈደራል ፖሊስ ስዊዘርላንድ ኣብ ሃገሩ ዝርከብ ኤምባሲ ስርዓት ህግደፍ ንዝፍጽሞ ነውራም ተግባራት ተኸታቲሉ ናብ ሕጋዊ ኣካል ከቕርቦ ይንቀሳቐስ ከም ዘሎ ዝሕብር፡ ብናይታ ሃገር ማዕከናት ዝተቃልሐ ዜና ተኸታቲልና ኣለና። እቲ ፈደራል ፖሊስ መዝጊቡ ናብ ናይታ ሃገር ፍትሓዊ ኣካል ካብ ዘቕረቦ ገበናዊ ክስታት ሓደ ካብ ሓተትቲ ፖለቲካዊ ዑቑባን ካለኦትን ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ጉልባባት ሂብካ ካብ ኣታዊኦም 2% ክኸፍሉ ምግዳድ እዩ። እዚ ተግባራት እቲ ጉጅለ ካብቲ ንነዊሕ ዓመታት ባዕልና ክነውግዞን ሕብረተሰብ ዓለም ንክኹንኖ ክንጽውዓሉን ከም ዝጸናሕና ዝፍለጥ እዩ። መንግስቲ ስዊዘርላንድ ነዚ ስጉምቲ ዝወሰደ ንመጸዋዕታና ብምስማዕን መረረ እቲ ግዳይ ክኸውን ዝጸንሐ ኤርትራዊ ኣብ ዓድን ወጻእን ብምርዳእን ጥራይ ዘይኮነ ናይታ ሃገር ሕጊ ኣብ ልዕሊ ዝኾነ ኣብታ ሃገር ዝነብር ዜጋ ከምዚ ዓይነት ከትርን ሽፍትነትን ክፍጸም ስለ ዘየፍቅድ እንተላይ እዩ።
እዚ ስጉምቲ ኣብ ጽባሕ እቲ ኣብ ልዕሊ ጉጅለ ህግደፍ ኣቐዲሙ ብቤት ምኽሪ ጽጥታ ውድብ ሕቡራት ዝተነብረ እገዳ ንክናዋሕ ኣብ ዝተወሰነሉ ምዃኑ፡ ኣውያት ህዝብና በብኹርናዑ ሰማዒ እዝኒ እንዳረኸበ ከም ዝመጸ ዘመልክት እዩ። ካብዚ ሓሊፉ እዚ ተረኽቦ ምስቲ ኤርትራውያን ድምጾም ኣንጻር ጉጅለ ህግደፍ ንምስማዕ ዝገብርዎ ዘለዉ ቀጻሊ ዘይሕለል ጻዕሪ ርክብ ዘየብሉ’ውን ኣይኮነን። ከምቲ ኣብቲ ሰፊሕ ዝርጋሐ ዘለዎ ናይ ስዊዘርላንድ ሚዲያ ተገሊጹ ዘሎ፡ እዚ ንህግደፍ ዘሰንብዶ ተበግሶ ኣብ ፍረ ንክበጽሕ ብፖሊስን ፍትሓዊ ኣካላትን ናይታ ሃገር ዝግበር ቀጻሊ ናይቲ ጉጅለ ገበናት ዘነጽር ሓበሬታ ናይ ምእካብ ጻዕሪ ኣሎ።
ጉጅለ ህግደፍ ኣንጻር ሰላም፡ ህድኣትን ሰብኣውነትን ስለ ዝኾነ ሰብ ነገሩ ንሕና ኤርትራውያን ጥራይ ዘይኮና ኩሉ ምእንቲ ሰብኣውነት፡ ሰላምን ፍትሕን ዝግደስ ኣካል እውን በዓል ጉዳይ እዩ። ግና ኣይከማና ከም ኤርትራውያንን። ምኽንያቱ እቲ ንካለኦት ዘጉህን ዘተሓሳስብን ጸይቂ ተግባራት ህግደፍ ካባና መሊኡ ዝፈሰሰ ስለ ዝኾነ። እቲ ረዚን ክብደት ናይ ወጽዓኡ ድማ ኣብ እንግደዓና እዩ ዘሎ። ብመንጽር እዚ እቶም ቀንዲ ንገበናት እቲ ጉጅለ ዘቃልዕ መርትዖታት ሓደ፡ ክልተ፡ ሰለስተ ኢልና ጸብጺብና ከነቕርብ ዝግበኣና ንሕና ኢና። ምናልባት ካባና ድፍረትን ትብዓትን ተዘይበዂሩ፡ ብወገን ህግደፍ ዘይተነግረ ተዘይኮይኑ ዘይተፈጸመ ገበን የለን። ሎሚ ገበናቱ ኣዝዩ ፍሩይን ቅሉዕን እምበር ስዉር ኣይኮነን። ፖሊስ ስዊዘርላንድ ምናልባት ንሕና ኤርትራውያን ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ኣብ ትሕቲ ግዝኣቱ ዘኽቲሞም ዝርከቡ ስድራቤተና ሕነ ከይፈዲ ፈሪሕና ሓበሬታ ካብ ምሃብ ከይንቑጠብ እሞ እቲ ክወሃብ ዝግበኦ ፍርዲ ከይፈኩስ ስግኣት ከም ዘለዎ ተገንዚብና ኣለና። ከምዚ እንተጋጢሙ ከኣ ከምቲ “ … ሓጋዚታ ተረኣየትስ መዲዳ ትሓብእ” ዝበሃል ንዓና ዘውቅስ ክኸውን እዩ። እዚ ምስ 2% ኣገዳዲ ምኽፋል ግብሪ ዝተሓሓዝ ጉዳይ ቅድሚ ሕጂ’ውን ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ተበጋጊሱስ ክንድቲ ክኾኖ ዝግበኦ ፍረ ከይሃበ ክኹለፍ ከም ዝጸንሐ ፍሉጥ እዩ። እቲ ምኽንያታት ብዙሕ ኮይኑ ናትና ተባዕ ምትሕብባር ምጉዳል ከኣ ቅድሚት ዝስራዕ እዩ።
እቲ ጉጅለ ሰባት ዝኣምንዎ ናይ ምባል መሰልን ነጻነትን ስለ ዘየኽብር፡ ንሓደ ኣካል ክቐጽዕ ኣብቲ ጉዳይ ኢድ ኣብ ልዕሊ ዘየብሎም ወገናት ስጉምቲ ኣይወስድን እዩ ኢልና ኣይንከራኸርን ኢና። ንዓቕመ-ሄዋንን ኣዳምን ዝበጽሑ ኤርትራውያን ዜጋታት ብሰንኪ ኣግላልን ነጻግን ምምሕዳሩ ክስደዱ እንከለዉ ኣብ ልዕሊ ስድራቤቶም ክስለዖ ዝጸንሐ ሓፍ ዘይብል ዕዳ ስለ እንፈልጥ። በዚ ኮነ በቲ ህዝብና ካብ በደል ናይቲ ጉጅለ ዓዲ ውዒሉ ስለ ዘይፈልጥ፡ ካብ ምፍዳይ ሕነ ፈሪሕና ነቲ ጉጅለ ዘቃልዕ ሓበሬታ ካብ ምሃብ ንድሕሪት ክንብል ኣይግበኣናን። ክልተ ዓይኒ ርኢኻ ከኣ ኣይከውንን እዩ።ጉጅለ ህግደፍ እቲ ገበናቱ ንምሕባእ ክወስዶ ዝኽእል ቀጻዒ ስጉምቲ ተመሊሱ ንዓኡ ዝቐጽዕ ምዃኑ ክንዝንግዕ ኣይግበኣናን። እቲ ጉጅለ ሓንሳብ ኣብ ገበናት ኣንጻር ህዝቢ ጥሒሉ ብኣኡ ስኺሩ ስለ ዘሎ ተቃላዕካዮ ኮነ ተሓባእካሉ፡ ከም ዝቖሰለ ኣራዊት ካብ ምንኻስ ዝምለስ ኣይኮነን።
ጉጅለ ህግደፍ ነዚ ኣብ ልዕሊኡ ኣንጠልጢሉ ዘሎ ዓለም-ለኻዊ ኩነኔ ርእዩ ከም ዘይረኣየ ብምሕላፍ ንሓንሳብ እገዳ ክለዓለሉ፡ ንሓንሳብ ድማ ዶላራት ክወሃቦ’ሞ ስደተኛታት ተመሊሰምሉስ ከጣይሶም ይማጣጠር ምህላዉ ዘገርም ጥራይ ዘይኮነ ብጥንቃቐ ክንከታተሎ ዝግበኣና እዩ። ከምቲ “ንመን ኣለዋ፡ መን ኣላቶ ኣለዋ” ዝበሃል፡ ገበነኛነቱ ጠፊእዎም ዘይኮነስ ከካብ ናታቶም ሚዛናት እንዳነቐሉ፡ እዚ ጉጅለ መሳርሒ ክኾነና ይኽእል እዩ ካብ ዝብል ሕሳብ ከምቲ ናቱ መዝሙር ዝዝምሩ፡ ቁንጣሮ እንዳተኾቡ ክነብረሎም ዝጽልይሉ ቃንዛ ህዝብና ዘየቐንዝዎም ውሱናት ኣካላት ክህልዎ ከም ዝኽእሉ ኣይንዘንግዕ። ኢትዮጵያዊ ፕሮፌሰር መስፍን ወልደማርያም’ኳ ኣብዚ ቀረባ መዓልቲ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ኣብ ዝተጋብአ ዓውደ-መጽናዕቲ ንምምሕዳር ጉጅለ ህግደፍ ዳርጋ “ተባዕን ደሞክራስያውን” ኢለምዎ። “ዒራ ዘይኢድካስ ናብ ተመነ-ዕንቅርቢት” ማለት ከምዚ እዩ። እዞም ወገናት ብናትና ድኽመትን ኣብ ልዕሊ እቲ ጉጅለ ዘይምጭካናን ከም ዝዕንገሉ ከኣ ክንዝንግዕ ኣይግበኣናን። ምስዚ ሓላፊ ጉጅለ ብምውድኽዳኽ ጽባሕ ክንዲ ምጥዓስ፡ ናይቲ ዘይሓልፍ ህዝቢ ስቓይ ቃንዛና ጌርና ክንወስድ ጽባሕ ከኣ ክንሕበንን ይግበኣና። ናይቶም ፍትሒ ንብህግ ድኽመት ብብዙሕ መልክዕ ዝግለጽ እዩ። እቲ ቀንድን ናይቲ ካልእ ድኽመታትና መንቀልን ከኣ ድሌትናን ትምኒትናን ሓደ፡ ህዝብን ሃገርን ምድሓን ክነሱ፡ ብሓደ ከነድምጽን ክንወፍርን ዘይምኽኣልና እዩ።
30 ጥቅምቲ 2015
ስቓይ ኤርትራውያን ብሰንኪ ህግደፍFriday, 23 October 2015 09:56 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰደህኤ
ወዲ ሰብ ብባህሪኡ ንጽቡቕ ኮነ ንሕማቕ ኣጋጣሚ ዝተቓለዐ እዩ። እቲ ሕማቕ ኣጋጣምን ሓደጋን ገሊኡ ባህሪያዊ ክኸውን እንከሎ ገሊኡ ድማ ሰብ ዝሰርሖ እዩ። እቲ ጽቡቕ ዕድል ኣጋጢምዎ ዝበሃል ህዝቢ እታ ንሱ ዝነብረላ ሃገር ካብ ኩሉ ሰብ ዝስርሖ ይኹን ተፈጥሮኣዊ ሓደጋታት ድሒና ብሰላም እትነብር ክትከውን እንከላ እዩ።
ካብዚ ህዝብና ዝሓልፎ ዘሎ ተመኩሮ እንተተላዒልና፡ ኣብ ዓለምና ካብ ዘለዋ ንጽቡቕ ዘይተዓደላ ሃገራት ሓንቲ ኤርትራ እያ እንተበልና ምግናን ኣይኮነን። ህዝባ ብሰንኪ ሕሱም ጉጅለ ህግደፍ ቅሳነትን ሰላምን ተሓሪምዎ ኣብ ሻቕሎትን ድኽነትን ይነብር ኣሎ። እቲ መላኺ ስርዓት ኣብ ዝወለዖ ኲናት ብዙሕ ካብ ህዝብና ሃሊቑ እዩ። ምግማቱ ዘጸግም ንብረትን ሃብትን ሃገር እውን ዓንዩ እዩ። ስደትን ሳዕቤናቱን እውን ሓደ ኣገዳሲ መግለጺ ናይቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ሕሱም ምምሕዳር ኮይኑ ኣሎ። ብሰንኪ እዚ በቲ ጨካን ጉጅለ ዝተፈጥረ ውግእ እዛ ሃገርን ህዝባን ኣብ ዲቕ ዝበለ ድኽነት ኣትዮም ኣለዉ። ካብዚ ከርፋሕ መነባብሮ ንክሃድሙ ኤርትራውያን “ተኾርሚኻ ሞትየ ኣሳፊሕካ’ውን ሞትየ” ኢሎም ንኣደዳ ስደትን ጥፋኣትን ኮይኖም እነሆ ኣብ ናይ ምህላውን ዘይምህላውን ጥምጥም ገጢሞም ንዕዘቦም ኣለና። ካብቲ ንሃገሩ ዘጋጠማ ዘሎ ጸገማት ከምልጥ ሓሲቡ ስደት ዝመረጸ ኤርትራዊ ኣብ ጉዕዞኡ እዚ ዘይበሃል ሽግራትን፥ መቕተልትን ከጋጥሞ ዕለታዊ ናብርኡ ኮይኑይስ እህህህ….. እንዳበልና ንዕዘቦ ኣለና።
ኤርትራዊ ስደተኛ ኣብቲ ከም ግዚያዊ መዕቆቢ ኣብ ዝመረጾ ቦታ ስደት’ውን እቲ ጸገምን ግፍዕን ደድሕሪኡ እንዳሰዓቦ ጌና ኣይረሃዎን። ወትሩ ብዛዕባኡ እንሰምዖ ወረ ድማ ዘሰንብድ እምበር ሰናይ ዘበስር ኣይኮነን። እቲ ሎሚ ኣብ ልዕሊ ኤርትራዊ ኣብ ዓዱ ኮነ ኣብ ቦታ ሰደቱ ዘጋጥሞ ጸገማት ብዓይነቱ ከቢድ፡ ብቑጽሩ ድማ ኣዝዩ ብዙሕ ስለ ዝኾነ ምዝርዛሩ ኣጸጋሚ እዩ። ዜግነታዊ ክብሩ ሓሲሩ። “ኣለኹልካ ኣነ” ዝብሎ ስኢኑ ደሙ ደመ-ከልቢ ካብ ዝኸውን ሓያለ ኮይኑ እዩ። እዚ ማህሰይቲ ኣብ ልዕሊ እቶም ግዳይ ዝኾኑ ዘለዉ ጥራይ ዝውሰን ዘይኮነስ ኣብ ልዕሊ ኩልና ኤርትራውያን ኣሉታዊ ስንብራት ዝገድፍ እዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ኣብ መሬት ድራር ኣራዊትን ጥይትን ኮይኑ። ባሕርን ምድረበዳን እውን ኣየዕቆበኦን ኣሕሊፈን ሂበንኦ። በደዊንን ነጋዶ ወድሰብን ድማ ኣካላቱ እንዳመዝሓቑ ኣብ ዕዳጋ ኣውዒለምዎ እዮም። ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ማለት ብ18 ጥቅምቲ 2015 ሃብቶም ዘርኦም ዝተባህለ_ኤርትራዊ ዜጋ ኣብ ሃገር እስራኤል፡ በርሸቫ ኣብ እትበሃል ከተማ ኣብ መደበር ኣውቶቡስ ብሓደ ናይታ ሃገር ፖሊስ ብተመልከተለይ ተቐቲሉ። እቲ እስራኤላዊ ፖሊስ ፈጣር ራዕዲ መሲልዎ እዩ ብጌጋ ቀቲልዎ ዝብል ምኽንያት ድማ ቀሪቡ። እዚ እቲ ዘሕዝን እዩ። እቲ ኣዝዩ ዘሕዝን ድማ እዚ ኤርትራዊ ብጥይት ተወቒዑ ወዲቑ ደሙ እንዳፈሰሰ፡ ኣብ ክንዲ ንህጹጽ ሕክምናዊ ረዲአት ናብ ሆስፒታል ምውሳዱ እስራኤላውያን ሓለፍቲ መንገዲ መሊሶም ይወቕዕዎን ይረግጽዎን ከም ዝነበሩ ብስእሊ ተሰንዩ ብማዕከናት ዜና ተቓሊሑ እዩ። እዚ ድማ ብንጹር ዘይሰብኣውነት ዘርኢ እዩ። እዞም ኣንጻር ሰብኣውነት በደል ዝፈጸሙ እስራኤላውያን ተሓተቲ ምዃኖም ዘየዳዲ ኮይኑ፡ እቲ ዝያዳ ተሓታቲ ግና እቲ መሰረታዊ ጠንቂ ጉጅለ ህግደፍ እዩ። ሃብቶም ዘርኦም እቲ ብኣካል ሞይቱ ዘሎ ሓደ ሰብ እዩ። እቶም ብሕልና ቆሲልና ዘለና ግና ኩልና አርትራውያን ኢና።
ንሕና ኤርትራውያን ኣብ ዝኾነ ኩርናዕ ከምዚ ዓይነት ግፍዒ ክወርደና እንከሎ፡ ክሳብ መዓስ ኢና ክንዲ ትጽቢትና ዘየድምዕ ሰላማዊ ሰልፍታት ብምክያድ ጥራይ ዲና ክንረዊ? ካልእ ነዚ ደድሕሬና እንዳሰዓበ ዘሳቕየና ዘሎ መከራ ንገትኣሉ ኣገባብ የለን ድዩ? ካብቲ ካብዚ መከራ ከውጸኣና ዝኽእል መንገድታት ሓደን መሰረታውን፡ ብሓባር እሞ ድማ ብንጽህና ሓላፍነትን ኮፍ ኢልካ ንክብደት እቲ ጸገም ምምዛንን መፍትሒ ምርካብን፡ ነቲ ብሓባር ዝተኣምነሉ ፍታሕ ንምትግባር ብኹሉ ዓቕምኻ ሓድነትካ ዓቂብካ ኣንጻር ጉጅለ ህግደፍ ምኽታት እዩ። እሞ ድማ ጽባሕ ዘይኮነስ ሎሚ። ከምዚ ዘለናዮ፡ ብስምዒትን ጸቢብ ኣታሓሳስባታትን እንዳተሻበብና እንተቀጺልና ግና ህልቂትን ብርሰትን ክዕንድረልና ክነብር እዩ። ብኸምዚ ዘለናዮ ተቐጺልና ግና ከቶ ቀጻልነትና ከም ህዝብን ሃገርን ኣብ ምልክት ሕቶ ክወድቕ እዩ። ንሕና ነዚ መንገዲ ጥፍኣት ስቕ ኢልና እንተርኢናዮ ጽባሕ ብታሪኽ ተሓተቲ ክንከውን ኢና።
ከምዚ ኣብ እስራኤል ዘጋጠመ፡ ሓድሽ ተርእዮ ዘይኮነስ፡ ዳርጋ ናትና ኢልና ክንርዕሞ ቁሩብ ተሪፉና ዘሎ ሓደጋ ከጋጥም እንከሎ፡ ኣብ ልዕሊ ኩሉ ኤርትራዊ ከም ዘጋጠመ ወሲድና ኢና ክንቅንዘወሉ ዝግበኣና። ካብዚ ሓሊፍና ታሕቲ ወሪድና ነቲ ንኹልና ዝምልከት ጾር፡ ብኣውራጃ፡ ብወረዳ ወይ ብዓሌት ወይውን ብሃይማኖት እንዳሽረፍና ከነንኣእሶ ኣይግበኣናን እዩ። ከምዚ እንተጌርና እቲ ጸገም ብቐጻሊ ካብ ርእስና ኣይክወርድን እዩ። ብኸምዚ ቀዳዳት ዝኣትወና ሳዕቤን ድማ እንዳሓደረ ከሳቕየና ክነብር እዩ። ኣብ ምክፍፋልና ዝረብሑ ኣካላት፡ ቀንዲ ካብኦም ጉጅለ ህግደፍ ከኣ ኮበሮ ሓምሓሞም ክወቕዑ እዮም። እዚ ማለት ናይ ሓደ ግዳይ ዝኾነ ኣካል፡ ቦታ ትውልድን ካልእ መንነቱን ኣይፈለጥ ንምባል ዘይኮነ፡ እቲ ዕዳ፡ ዕዳ ኩላትና ምዃኑ ክዝንጋዕ ኣይግበኦን ንምባል ዝኣክል እዩ። ንህዝቢ ኤርትራ ብምልኡ እንተዘይርህይዎ ናይ ዝተወሰነ ከባቢ ህዝቢ በይኑ ክርህዎ ኣይክእልን እዩ። መላእ ኤርትራ ናይ ሰላም፡ ልምዓትን ቅሳነትን እንተዘይነፊስዋ፡ ውሱን ከባቢ በይኑ ገነት ክኽውን ከምዘይክእል ኣጸቢቑ ክስቆረና ይግበኦ። እንተደኣ ነቲ ቃልሲ ከምቲ ክንኮና ዝግበኣና ኮይና ሒዝናዮ ነዚ ወሪዱና ዘሎ ጸገም ምፍታሕ ኣይጸገመናን። እቲ ፍታሑ እኮ ኣብ ቀራባ እዩ። ብሓባር ነቲ ንህዝብና ደም ዘንብዖ ዘሎ ጉጅለ ምውጋድን፡ ሓቀኛ ልዕልና ህዝቢ ብዘንጸባርቕ ስርዓት ምትክኡን።
ኣብ መደምደምታ ከምቲ ገለ ወገናት ጀሚረምዎ ዘለዉ ናይዚ ኣብ እስራኤል ዝሞተ ኤርትራዊ ደም ከንቱ ኮይኑ ከይተርፍ ገበነኛታት ኣብ ቅድሚ ፍትሒ ንክቐርቡን ግቡእ ካሕሳ ንክረክብን ጥርዓናን ድምጽናን ከነስምዕ ይግበኣና። ካብዚ ሓሊፉ ንቤተሰብን ፈተውትን ናይዚ ዘህዝን ግዳይ ጽንዓት ይሃብኩም እንዳበልና ንመዋቲ ድማ መንግስተ-ሰማይ የዋርሶ ንብል።
22 ትቅምቲ 2015
الحظر قليل علي طغمة الهقدفWednesday, 21 October 2015 19:11 Written by اعلام حزب الشعب الديمقراطي الارتري
الحظر الدولي الاقتصادي علي طغمة الهقدف الحاكمة في ارتريا واحدة من القضايا الارترية المثيرة للجدل والاختلاف، وكاختلافنا في العديد من القضايا والشؤون نجد الارتريين يحملون مختلف الآراء حول هذه المسألة، والاختلاف لا شك يعكس دعم وتأييد الهقدف أو معارضته، فأنصار الهقدف يعارضون الحظر ويلقون بالمسئولية عنه علي القوى الخارجية، أما معارضو الهقدف وعامة المهتمين بتحقيق العدل في ارتريا فيؤيدون خطوة الحظر العقابية ويلقون باللائمة فيها علي الطغمة نفسها، وهذا الأخير هو الرأي الصواب في رأينا.
هناك عقود ومعاهدات دولية يجب علي الحكومات القطرية تضمينها في دساتيرها والتقيد بها، وبالتالي فإن كل مخالفة لتلك العقود والمعاهدات لا شك تعرض مرتكبها للعقوبة، وكل ما ترتكبه الحكومات بحق شعبها داخل بلادها من قمع وتجاوزات أخرى لا يعصمها من العقوبة لمجرد أنه وقع داخل سيادتها الاقليمية، والأمم المتحدة والكيانات الاقليمية كالاتحاد الافريقي مثلاً تثور بشدة عند انتهاك مواثيقها ومعاهداتها، وكما نرى في بعض التجارب هناك حكومات تعامل شعبها بالحسنى وفي ذات الوقت تصطدم بالقوانين الدولية، وحكومات أخرى تفعل العكس، أي تسيء الي شعبها وتحترم المواثيق الدولية. لكن طغمة الهقدف تختلف كثيراً عن كلا هذين النموذجين، فهي منبوذة ومعزولة عن المجتمع الدولي لانتهاكها القوانين والمواثيق الدولية، وهي في نظر شعبها طغمة مجرمة تحكم بلا دستور، أما عن جرائمها ونهجها الإجرامي بحق شعبها فحدث ولا حرج، وطالما أرسل الشعب الارتري صرخات تألمه وتأوهه للعالم ولم يجد منه آذاناً صاغية.
الأمم المتحدة التي طال تعاميها عن جرائم وانتهاكات النظام بحق شعبه لم تلتفت الي نظام الطغمة إلا عند انتهاكه مواثيقها. فعند إصدار قرار الحظر علي طغمة الهقدف ذكر مؤيدو القرار في حيثياته أنهم في غاية الأسف لكونهم تجاهلوا طويلاً إعلان انتهاكات الطغمة بحق الشعب الارتري، لذلك فإن العقوبات الدولية الموجهة الي مؤسسات نظام الطغمة سوف لن تقتصر علي انتهاكاتها للقوانين الدولية فحسب بل ستشتمل حتى علي انتهاكاتها بحق شعبها، وأول الخطوات الجادة في هذا الشأن هي قيام مجلس حقوق الانسان الدولي بتعيين لجنة تحقيق خاصة باستقصاء حالة حقوق الانسان في ارتريا والتي سرعانما باشرت نشاطاتها ورفعت تقريرها للجهات المعنية.
من يحاولون إخراج الطغمة من ورطة العقوبات يزعمون أنها لم ترتكب ما يوجب عليها عقوبة الحظر، وقد يذرفون دموع التماسيح علي الشعب الارتري بحجة أن ضرر الحظر سيناله، بعضهم أيضاً يزعم أن الحظر ليس المقصود منه إيذاء الهقدف، إنما هو أمرٌ دبره أعداء الشعب الارتري بليل للنيل منه والإضرار بمصالحه الوطنية. وأحياناً يطرحون الأمر للمساومة بأن يشترطوا كف النظام عن انتهاكه لحقوق الشعب مقابل رفع الحظر، لنؤجل قليلاً الحديث عن العلاقة المتوترة بين الهقدف والمجتمع الدولي ولنبحث ما توصف به علاقة الطغمة بالشعب الارتري من علاقة المضطهد (بكسر الهاء) والمضطهد (بفتح الهاء). فهل يريدون القول: إن الهقدف لم يرتكب شيئاً يستحق عليه العقاب؟ هناك أيضاً من يزعم أن الهقدف قد أنجز إنجازات باعثة علي الغيرة والحسد فاجتمع حساده علي الإضرار به بهذا الحظر!! إنها في النهاية حجج العاجزين المفلسين التي تبرر استمرار الهقدف في نهش وانتهاك حقوق الشعب الارتري وخرق المعاهدات العالمية.
من سبل الهقدف في إطالة أمد سلطته أنه وعلي الرغم من كونه ليس سلطة شعبية منتخبة بالشعب ومن الشعب فإنه غالباً ما يظهر نفسه بأنه حامي حمى الشعب والوطن وبالتالي يماهي نفسه بالشعب ومصالحه العليا، هذا لا يعني أنه قد تنازل يوماً عن هذا المسلك المخادع، حيث ظل يستخدم هذا النهج السام والدعاية الكاذبة في إيراد الشعب موارد الهلاك التي لا ناقة له فيها ولا جمل. لكن بالطبع فإن كثرة التكرار سوف تعلم الكثيرين. حزب الشعب الديمقراطي الارتري كان وسيظل متمسكاً بضرورة توقيع وإيقاع العقوبات الدولية علي حزب الهقدف وسائر مؤسساته دون الإضرار بالشعب الارتري الذي ليس له أي إسهام في جرائم النظام، بل هو ضحية من ضحاياه. وسوف يتواصل هذا الموقف المبدئي النبيل لحزبنا بلا كلل أو ملل. وعلي الجهات المعنية بإنفاذ القرار أن تضع هذه الحقيقة نصب عينها. ولكن بحكم اتخاذ النظام الشعب دروعاً بشرية فإننا لا نزعم أن الشعب الارتري لن يتأثر بتلك العقوبات التي تستهدف الهقدف، لكننا ننبه الكل لأن يدرك حقيقة أنه إذا أصاب الشعب الارتري شيء من شظايا العقوبات الدولية المفروضة علي نظام الهقدف فالمسئولية في ذلك لا تقع علي الجهة المصدرة للقرار بقدر ما تقع علي الجهة التي ارتكبت من الجرائم والمخالفات ما تسبب في إصدار ذلك القرار من الأساس، ألا وهي نظام طغمة الهقدف، وعلي الشعب أن يدرك هذه الحقيقة ويعيها جيداً، عليه أن يدرك أن عدوه يشاركه السكن بالدار، لذلك لا داعي أن يشير بأصابع الاتهام الي نيويورك أو بروكسيل أو جنيف! بل يوجه الأنظار والأنوار الكاشفة الي عين المجرم الحقيقي الذي سبـَّــب وتسبـَّــب في كل ما أصابه من سوءٍ وضرر. ثم علينا جميعاً أن ندرك أن الحظر ليس الكل في الكل في حل مشكلتنا مع النظام وليس وحده الذي سوف يأتينا بالحل بين عشيةٍ وضحاها وعلي طبقٍ من ذهب، بل هو العامل المساعد الذي يعطي القوة والمؤازرة لدور كلٍّ منا ويضاعف من مسئوليته الوطنية.
15 اكتوبر 2015م
ኣብ ከባቢና ካብ ዝካየድ መስርሕ ሰላም ንመሃርMonday, 19 October 2015 10:11 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰደህኤ
ደቂ ሰባት፡ ካብ ናይ ሓድሕዶም ተመክሮ ከም ዝመሃሃሩ ታሪኽ ዘረጋገጾ ሓቂ እዩ። ንሕና ኤርትራውያን ከኣ፡ ብኣብ ከባቢና ዝካየድ እወንታ ይኹን ኣሉታ ክንጽሎን ክንመሃርን ናይ ግድን እዩ። ነቲ ብኣሉታ ክጸልወና ዝኽእል ብኣግኡ ተገንዚብና መዋጽኦ ክንረኽበሉ፥ እቲ ብኣወንታ ዝጸልወና ከኣ ንድሕነት ህዝብን ሃገርን ዝረብሕ ጥራሕ ይኹን እምበር ኩሉ እንሕተቶ ዋጋ ከፊልና ክንቅበሎ ናይ ግድን እዩ። እቲ ትምህርቲ ካብ ናይ ግዳም ተመኩሮ ጥራይ ዘይኮነ እንተላይ ካብ ናይ ገዛእ ርእስና ተመኩሮና ምዃኑ ግና ክዝንጋዕ ኣይግበኦን።
ኣብዚ ቀረባ ዓመታት፡ እቲ “ናይ ቀውዒ ምልዕዓል ዓረብ” ዝብል ካብ ሃገረ ቱኒዝ ጀሚሩ ክሳብ ናብ ዝበዝሓ ሃገራት ዓረብን ሰሜን ኣፍሪቃን ዝለሓመ ህዝባዊ ቁጠዐ ወይ ናዕቢ ንከም ጉጅለ ኢሳይያስ ዝኣመሰሉ መለኽቲ ዘርዓደን ካብ ስልጣኖም ከም ዝብርቆቑ ዝገበረን ምዕባለ እዩ። ገሊኡ ህዝባዊ ናዕቢ ኣብ ክንዲ ንረብሓ ናይ ብዙሃን ዲሞክራሲ ዝኸውን፡ ዝተወሰኑ ጉጅለታት ንናይ ህዝቢ ድሌትን ቃልስን ጨውዮም ኣብ ጠቕሞም ዘውዓልዎ ሰውራ ክኸውን ተፈቲኑ እዩ። ንኣብነት ሰውራ ‘’ያስሚን’’ ኣብ ቱኒዝ በቲ ሽዑ ዝተገብረ ምርጫ እቲ እስላማዊ ሰልፊ ኣልናህዳ ስልጣን ምስ ጨበጠ፥ ነቲ ዲሞክራሲያዊ ሃዋህው ንምጭዋይ፡ “ናጻ ሓሳብካ ናይ ምግላጽ” ንዝብል መሰል ክገትኦ ጀመረ።
ኣብ ግብጺ እውን ከምኡ እቲ እስላማዊ ሰልፊ ስልጣን ምስ ሓዘ፡ ነቲ ዝነበረ ቅዋም ጥሒሱ ብኢደ ወነኑ ነቲ እስላማዊ ሸነኽ ጥራይ ብዝጥዕም ኣገባብ መንገዱ ክሕንጸጽ ጀመረ። ኣብ ክልቲአን ሃገራት ቱኒዝያን ግብጽን እቲ ስውራ ተጨውዩ ናብ ካልእ ኣቕጣጫ ከምርሕ ምስ ጀመረን ቅትለትን ማእሰርትን ምስ በዝሐን ከኣ ብፍላይ ኣብ ቱኒዝ በቲ ሓያል ጠቕላል ማሕበር ሰልፊ ዕዮ ቱኒዝያ ብዝተወስደ መሪሕ ተበግሶ ንኹለን በርጌሳውያን ማሕበራት ብምውካስ ‘ንሃገርና ካብ ስደትን ቅልውላውን ነድሕን’። ብረት ኣውሪድና ኣብ ክቢ ጠረጴዛ ኮፍ ኢልና ንዛተ” ዝብል ኣምር ብምቕዳም ንህዝብን ንሃገርን ቱንዝያ ኣብ ዘድሕን ስምምዕ ተበጽሐ።
እዚ ብናይ ኣርባዕተ ኣካላት ልፍንቲ ዝቖመ ኮሚስዮን ወይ ሽማግለ እዞም ዝስዕቡ ዝሓቘፈ ነበረ። ጠቕላል ማሕበር ሰልፊ ዕዮ ቱኒዝያ፥ ናይ ቱንዝያ ምትእስሳር ወይ ማሕበር ተጠባበቕቲ ሰብኣዊ መሰል፥ ናይ ጠበቓታት ንቓባ ማሕበርን ናይ ወሃብቲ ስራሕ ትካልን ኢዮም። ብመንጎኘት ናይዚ ኮሚስዮን ከኣ ምስ ኩሉ ተቓዋሚ ሓይልታትን ህዝብን መኣዲ ዘተ ተሰሪዑ ኣብ መርሓ-ግብሪ (roadmap) ስምምዕ ተበጽሐ። በቲ ዝተበጽሐ ስምምዕ መሰረት እቶም ኣካላት ዝተቐበልዎም፡ ሕድገታት ኣብቲ ዝነበረ ቅዋም፥ ናይ ተክኖክራት ኣላይ ወይ ሞግዚት መንግስቲ ምምስራት፥ ከምኡ’ውን ምቛም ናጻ ናይ ምርጫ ኮሚስዮን ዝብሉ ኣገደስቲ ነጥብታት ነበሩ።
እዚ ብሰላማዊ ኣገባብ ዝተዓወተ ልፍንቲ እቲ ሰውራ ያስሚን ከም ናይተን ናይ ቀውዒ ዓረብ ሃገራት ዘጋጠመ ሕንፍስፍሽ ገጹ ከይከይድ ዝሓገዘ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ እቲ ኮምስዮን ንሃገር ቱንዝያ ካብቲ ኣብ 2013 ዝነበረቶ ስግኣት ውግእ ሓድሕድ ኣውጺኡ ናብቲ ወሳኒ ዝኾነ ምህናጽ ቅዋማውን ኣብዘሓ ሰልፋውን ዲሞክራሲ ኣብቀዓ።
እስክ ናብ ጉዳይና ምልስና ኢልና “ኣበይ ኣለዋ እተን ኤርትራዊ በርገሳዊ ማሕበራትና?” ኢልና ንሕተት። ነዚ ሕቶ’ዚ ብግቡእ እንተመሊስና ኣገዳሲ ግንዛቤ ክንረክብ ንኽእል ኢና። መጀመርያ እዘን ካብ ኤርትራ ወጻኢ ዘለዋ በርገሳውያን ማሕበራት በቲ ዝመረጸኦ ኣገባብ ደኣ እየን ተመስሪተን እምበር ንንቓባውያን፥ ንጠበቓታት ፥ ወይ ንሞያውያን ዝውክላ ኣይኮናን።
ግደ ሓቂ ክንዛረብ እንተዀይና ካብዘን ማሕበራት ገሊአን ብስም በርገሳውነት፡ ካብ ናይ ፖለቲካዊ ሰልፍታትን ውድባትን ዘይፈለ ስራሕ እየን ዝሰርሓ ዘለዋ። ልክዕ እዩ በርገሳውያን ማሕበራት ጎኒ ንጎኒ ፖለቲካዊ ሰልፍታት ክህልዋ ኣድላዪን ኣገዳስን እዩ። ምኽንያቱ ህላዌአን እዩ ነቲ ዲሞክራሲያዊ መስርሕ ዝያዳ ክጥጥዕን ኣብ ህዝቢ ክስፋሕፋሕን ዘኽእሎ። ከምኡ እውን ንሳተን እየን ነቲ ዝካየድ መስርሕ ምጽዳቕ ቅዋምን ዲሞክራሲያዊ ምርጫን ናብቲ ህዝቢ ኣትየን ቅኑዕ መልክዑ ከም ዝሕዝ ኣብ ምግባር ዓብይ ግደ ዝፍጽማ። እዘን በርገሳዊ ማሕበራት ካብተን ተወዳደርቲ ፖለቲካዊ ሰልፍታትን ውድባትን ንራኢን ድሌትን ህዝቢ የንጸባርቕ፥ ከምኡ እውን ህዝባዊ መንግስቲ ንምምስራት ይበቅዕ ንዝበለኦ ሰልፊ ብምትብባዕን ምክትታልን ስልጣን ናይ ህዝቢ ምዃኑ ዝረጋገጸሉ መስርሕ የተባብዓ። ካብዚ ሓሊፉ ኣብተን ዝወዳደራ ሰልፍታት ፍልልያት ኣብ ዝፍጠረሉ፡ ነቲ ተጽዕኖ ናይ ምፍጣር ዕማመን ተጠቒመን ናይ መንጎኝነትን ናይ ምትዕራቕን ኣገዳሲ ግደ ኣለወን። ብዘይካዚ ብሓፈሻ፡ ጐንጺ ወይ ፍልልይ ከጋጥም እንከሎ እቲ መፍትሒ ሰላማውን ደሞክራሲያውን ምዃኑ ንክርዳእን ንክጥቀመሉን ህዝቢ ናይ ምስትምሃር ሓላፍነት ኣለወን። እቲ ኣዝዩ ሓደገኛ ዝኸውን እምበኣር፡ እዘን በርገሳውያን ማሕበራት ብጉልባብ በርገስነት ኣብተን ፖለቲካዊ ኣካላት ተጽዕኖ ካብ ምፍጣር ሓሊፈን፡ ምሉእ ብምሉእ ኣብ ፖለቲካዊ ተግባራት ኣትየን ኣብ ዘይተደልየ ፖለቲካዊ ምትህልላህኽን ናይ ስልጣን ቁርቁስ ክወድቃ ከለዋ እዩ። ይኹን እምበር በርገሳዊ ዕማማተን ገዲፈን ብእዉጅ ኣጻዕድየን ከም ፖለቲካዊ ውድብ ኣብ ፖለቲካዊ መድረኽ ክዋሰኣ ዝኽልክለን የለን።
ኤርትራውያን በርገሳውያን ማሕበራትና እምበኣር፡ ካብዚ ኣብ ቱንዝያ ዝተኻየደ መስርሕ ተመክሮን ትምህርትን ክቐስማ ይግበአን። በርገሳውያን ማሕበራት እቲ ተጽዕኖ ናይ ምፍጣር ተራአን ከይዘንግዓ ብዘይኣድልዎ መኣዲ ዘተ እንዳኸፈታ ሃገራዊ ኤርትራዊ መርሓ-ግብሪ ዘማዕብል ኣገባብ ክኽተላ ይግበአን። እዚ ኣብ ቱንዝያ ዝተራእየ ኣፈታትሓ ጐንጺ፡ ብመሰረቱ እንተርኢናዮ ብዘይጎነጻዊ ኣገባብን ብሰላማውን ዲሞክራሲያውን መንገድን እዩ ተኻይዱ። ከምዚ ዝዓይነቱ ኣገባብ ከኣ ድሌት ህዝቢ ዘንጸባርቕ ብምዃኑ ንቀጻልነት እቲ ዝትከል ስርዓት እውን ውሕስነት ኣለዎ። ስለዚ ኤርትራውያን በርገሳዊ ማሕበራትና ካብዚ ናይ ቱንዝያ ተመኩሮ ተማሂረን ሓላፍነተን ንክፍጽማ ህጹጽ እዋናዊ ጠለብ ምዃኑ ክዝንጋዓ ኣይግበአንን።
18 ጥቅምቲ 2015
ንጉጅለ ህግደፍስ ማዕቀብ’ኳ ክውሕዶThursday, 15 October 2015 21:20 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰደህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ
ኣብ ህልዊ ኤርትራዊ ጉዳይና ኣዘራረብቲ ካብ ዝኾኑ ጉዳያት ሓደ፡ ጉዳይ ማዕቀብ ወይ እገዳ ኣብ ልዕሊ ጉጅለ ህግደፍ ምዃኑ ፍሉጥ እዩ። ከምቲ ኣብ ብዙሓት ኣገደስቲ ዛዕባታት ዘለና ፍልልይ፥ ኣብዚ እውን ኤርትራውያን ወገናት ነናቶም ርኢቶ ኣለዎም። ኣብዚ ጉዳይ ዝቐርብ ፍልልያት ነቲ ንጉጅለ ህግደፍ ምቅዋም ወይ ምድጋፍ ዘንጸባርቕ እዩ። ደገፍቲ ህግደፍ ነዚ ኣብ ልዕሊ እቲ ጉጅለ ዝተበየነ ማዕቀብ ይቃወሙን ናይዚ ተሓተትቲ ናይ ግዳም ሓይልታት ገይሮም የቕርቡን። ተቓወምቲ ጉጅለ ህግደፍን ተሓለቕቲ ፍትሕን ድማ ነዚ ቀጻዒ ማዕቀብ ይድግፍዎን ናይዚ ተሓታቲ ባዕሉ እቲ ጉጅለ ምዃኑን ይኣምኑን። እዚ ዳሕረዋይ ሚዛን እዩ ድማ እቲ ቅኑዕ።
መንግስታት ብደረጃ ዓለም ዝወጹ፡ ኣካል ሕገ-መንግስቶም ገይሮም ክቕየድሎም ዝግበኦም ቻርተራት ኣለዉ። ነዞም ቻርተራት እዚኣቶም ዘይምኽባር ድማ ናይ ግድን የቕጽዕ እዩ። መንግስታት ኣብ ልዕሊ ህዝቦም ዝፍጽምዎ በደል እውን ኣየቕጸዖምን ማለት ኣይኮነን። ሕቡራት መንግስታትን ካለኦት ዞባውያን ትካላትን ዝያዳ ዝግደስሉ ግና እቲ ቻርተሮም ክጠሓስ እንከሎ እዩ። ኣብ ተመኩሮ ከም እንርእዮ ገለ መንግስታት ምስ ህዝቦም ጥዑይ ዝምድና ይህልዎም እሞ ምስ ዓለም ለኻዊ ቻርተራት ይጓነጹ። ገለ ድማ በቲ ቻርተራት ምእዙዛት ይኾኑ እሞ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቦም ድማ በደላት ይፍጽሙ። ጉጅለ ህግደፍ ግና ፍሉይ እዩ፡ ዓለም ለኻዊ ቻርተራት ብዘይምኽባሩ ንጹልን ጽሉእን እዩ። ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ኤርትራ እውን ብዘይሕገ-መንግስቲ ዝመርሕ ገበነኛ እዩ። እዚ ጉጅለ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፍጽሞ ዘሎ በደል ነዊሕ ግዜ ዝገበረን ሰራውር ዘለዎን እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ምናልባት ደኣ ድምጹ ሰማዒ እዝኒ ኣይረኸበን እምበር ናብ ዓለም ካብ ዘእዊ ነዊሕ ግዜ ኮይኑ እዩ።
ውድብ ሕቡራት መንግስታት ንእከይ ተግባራት ናይቲ ጉጅለ ዝያዳ ቆላሕታ ዝሃቦምን ክቐጽዖ ዝጀመረን ናቱ ሕግታት ክጥሕስ ምስ ጀመረ እዩ። ኣብቲ መጀምርያ ኣብ ልዕሊ ጉጅለ ህግደፍ ማዕቀብ ዝተበየነሉ ግዜ፡ ነቲ ማዕቀብ ዝደገፉ ኣካላት ኣብቲ ዝርዝር ምኽንያት እቲ ጉጅለ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዘውረዶ በደላት ብዝግባእ ዘይምንጽብራቑ ቅሬታኦም ይገልጹ ምንባሮም ዝዝከር እዩ። ሎሚ ግና ዝምልከቶም ኣካላት ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ዓለም ለኻዊ ቻርተራት ዘፍጽሞ ግህሰታት ጥራይ ከይተደረቱ፡ እንተላይ ንውሽጣዊ ኤርትራዊ በደላቱ እውን ኣብ ግምት ከእትውዎ ጀሚሮም ኣለዉ። ምቛምን ንጥፈታትን መርማሪት ኮሚሽን ሰብእዊ መሰላት ከም ኣብነት ዝጥቀስ እዩ።
ንጉጅለ ህግደፍ ካብዚ መቕጻዕቲ ከድሕንዎ ዝደልዩ ኣካላት፡ እዚ ጉጅለ ዘቕጽዕ በደል ኣይፈጸመን ኢሎም ኣይከራኸሩን እዮም። ንሳቶም ከጉልሕዎ ዝደልዩ እዚ ማዕቀብ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ጉድኣት ዘውርድ እዩ ዝብል እዩ። እቲ ዘገርም ከኣ ጉጅለ ህግደፍ ግዳይ ማዕቀብ ንክኸውን ዝፈጸሞ በደል ሃልይዎ ዘይኮነስ ብጸላእቲ ኤርትራ ዝተማህዘ ዘይክውንነታዊ ስጉምቲ እዩ ይብሉ። እቲ ማዕቀብ ክለዓል እሞ እቲ ጉጅለ ንህዝቢ ኤርትራ ዝድህኽ ቅልጽሙ ክትርንዕ ዝጽውዕሉ ኣጋጣምታት እውን ኣሎ። እስኪ እቲ ጉጅለ ምስ ሕብረተሰብ ዓለም ዘለዎ ኩርኳሕ ዝምድና ይጽነሓልና እሞ፡ ናብቲ ብወጻዕን ተወጻዕን ዝግለጽ ዝምድና ጉጅለ ህግደፍን ህዝቢ ኤርትራን ንመለስ። ጉጅለ ህግደፍስ ዘቕጸዖ ተግብራት ይፍጽም የለን ድዮም ክብሉ ዝደልዩ ዘለዉ። ያኢ ጉጅለ ህግደፍ ዘቕንእ ምስሊ ሃልይዎስ ገለ ሃገራት ስለ ዝቐነኣሉ እየን ማዕቀብ ወሲነናሉ ምባልከ እንታይ ክበሃል ይከኣል። ከምዚ ዓይነት ኣቀራርባ ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ይፍጽሞ ንዘሎ በደል ንክቕጽሎ ካብ ምትብባዕ ሓሊፉ እንታይ ትርጉም ክህልዎ ይኽእል።
ጉጅለ ህግደፍ ዕድመ ስልጣኑ ንከንውሕ ካብ ዝጥቀመሉ ኣገባባት፡ ናይ ካብ ህዝቢ ንህዝቢ ምምሕዳር ዘይኮነ ክነሱ፡ ኣብቲ ህዝቢ ከም ቁርዲድ ተጣቢቑ ክድሕን ዝገብሮ ፈተነ እዩ። ነቲ ህዝቢ ንከዕሽዎ ድማ “ንሕና ንሱ፡ንሱ ንሕና” ብዝብል ከብዲ ህዝቢ ክበልዕ ይፍትን። ነዚ መታለሊ ኣቀራርባኡ ንዝተወሰነ ግዜ ኣይተጠቕመሉን ማለት ኣይኮነን። ካብዚ ናይ ሓሶት ስብከትን ርህራሀን እንዳነቐለ፡ ንህዝብና ኣብ ብዙሕ ንረብሓኡ ዘይኮነ ናይ ጥፍእት ተግባራት ኣጊድዎ እዩ። ድሕሪ ድጊም ግና እዚ ቀጻሊ ኣይኮነን። ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ እቲ ዝግበር እገዳ ነቲ ጉጅለ ካብቲ ኣበሳ ዘየብሉ ህዝቢ ኤርትራ ፈልዩ ዝወቅዕ ክኸውን ከም ዝግበኦ ክምሕጸን ጸኒሑ ኢዩ። እዚ ምሕጽንታ እዚ ሎሚ’ውን ቀጻሊ እዩ። እቲ ማዕቀብ ዝውስን ኣካል እውን ማእከሉ ጉጅለ ህግደፍ እምበር ህዝቢ ኤርትራ ከምዘይከውን ፍሉጥ እዩ። ኣብዚ ግና ከምቲ “ምስ ዓጋም ዝተጸገዐት ቆልቋል ክትነብዕ ትነብር” ዝበሃል ህዝብና እውን በቲ ናብቲ ጉጅለ ዘተኮረ ማዕቀብ ኣይጽሎን እዩ ማለት ኣይክነን። እቲ ቀምነገር ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ብሰንኪ ማዕቀብ ጉድኣት ተገጠሞ’ውን እቲ ዝሕተት እቲ ማዕቀብ ዝወሰነ ኣካል ዘይኮነስ እቲ ማዕቀብ ንክውሰን ምኽንያት ዝኾነ ቀይዲ በተኽ ጉጅለ ምዃኑ ግንዛበ ክረክብ ይግበኦ። ህዝቢ ኤርትራ እውን ነዚ እዩ ክርደኦ ዝግብኦ። ጸላኢኡ ምስኡ እንከሎ ናብ ነውዮርክ ኮነ ብሩሰልስ ዘመዓድዎ ምኽንያት የብሉን። ነቲ ገበናት እንዳፈጸመ ማዕቀብን ተነጽሎን ዝጽወዓሉ ዘሎ ጉጅለ ባዕሉ ያዕ ክብሎ ይግባእ። ማዕቀብ ንናትና ጻዕሪ ዘራጉድ እምበር፡ ንኣበርክቶና ተኪኡ ፍታሕ ዘምጽእ ከም ዘይኮነ ከኣ ኩልና ክንርዳእ ይግበኣና።
15 ጥቅምቲ 2015
ህግደፍ ደኣ ኣባይቲ ጥራይ ድዩ ዘፍርስ?Friday, 09 October 2015 16:52 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰደህኤ
“ኣብ ምምሕዳር ህግደፍ ዘይተነግረ’ምበር ዘይተገብረ እከይ ነገር የለን።” እዚ ሎሚ ኣብ ኤርትራውያን ኣብ ልዕሊ ህግደፍ ዘለካ ጽልኢ ንምግላጽ ልሙድ ኮይኑ ዘሎ ኣበሃህላ እዩ። እዚ ብውሕዱ እዩ። ክንደይ ካልእ ህዝቢ ኣብቲ ጉጅለ ዘለዎ ቂም ዝገልጸሉ ናይ ኣሽሙር ኣገባባት ኣማዕቢሉ ኣሎ። ካብቲ ብዙሕ ሓንቲ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ዝሰማዕናያ ከነካፍለኩም። ከምቲ ኩልና ኣብ ተለቪዥን ኤርትራ እንዕዘቦ ኣምሰሉ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዋላ ኣጋይሽ ክቕበል እንከሎ፡ ምስቲ ኩነታት ዘይከይድ ካምቻ ይኽደን። ምስኡ ድማ ሰንደል ሳእኒ ይውስኸሉ። ደሓር ሓደ ክፉእ ዝረኣየ ኤርትራዊ ንቡር ሳእኒ ገዚኡ የምጸኣሉ’ሞ እቲ ሳእኒ ድማ ዕቅኑ ይኸውን። ኢሳይያስ ድማ በቲ ናይቲ ሰብኣይ ዓቐን ሳእኑ ምፍላጡ ይግረም እሞ “ከመይ ጌርካ ደኣ ቁጽሪ ሳእነይ ፈሊጥካዮ?” ኢሉ ይሓቶ። ወዮ ተረካብ ዝዘረብኡ ሳእኒ ገዚኡ ዘምጸአ ውሽጡ ሕሩር ኤርትራዊ ድማ “እንታ ክቡር ፕረሲደንት ወዮ እዚ ኩሉ ረጊጽካናስ ከመይሉ ደኣ ቁጽሪ ሳእንኻ ክጠፍኣና” ኢሉ መለሰሉ ይበሃል።
ኢሳይያስን ጉጅልኡን ኩሉ ህይወቶም ኣብ ልዕሊ ህዝቢ በደልን ዓመጽን ምስ ምፍጻም ዝተተሓሓዘ እዩ። እቲ ህዝቢ ድማ ካብቲ ጉጅለ ዝጽበዮ ጽቡቕ ነገር’ኳ እንተዘየለ፡ ሓደ ጉዳይ ተፈጺሙ ክበሃል እንከሎ ብዛዕባቲ ፍጻመ ካብ ምዝራብን ምጽሓፍን ዓዲ ኣይውዕልን። ሰባት ኣሲሩ፡ ኣብያተ-ትምህርቲ ዓጽዩ፡ ናይ ብሕቲ ንግዲ ከልኪሉ፡ መንእሰያት ገፊፉ፡ ኣብ ዶባት መንእሰያት ረሺኑ፡ ምስ እገለ ዝበሃል ሃገር ተባኢሱ፡ ምስ እገለ መራሒ ዝተፈራረሞ ስምምዕ ጥሒሱ … ወዘተ ኩሎም ደድሕሪ ኣፍራሲ ፍጻመታት እቲ ጉጅለ ዝዝረበሎምን ዝጸሓፈሎምን ተረኽቦታት እዮም።
እነሆ ድማ ኣብዚ እዋንዚ፡ ሓድሽ ፍጻመ ዘይኮነ ክነሱ ህግደፍ ኣባይቲ ኣፍሪሱስ፡ እቶም ኣብቲ ዝፈረሰ ኣባይቲ ዝነበሩ ኤርትራዊ ስድራቤታት መዕቆቢ ስኢኖም ኣደዳ ጸሓይን ንፋስን ኮይኖም ኣለዉ ይበሃል ኣሎ። ገሊኦም ተዓዘብቲ ግና ህግደፍ ደኣ ሃገርን ህዝብን ከፍርስ ዘይሓነኸስ ኣባይቲ ኣፍሪሱ ኢልካ ምዝራብ ኣብ ምንታዩ ክስቆሮ ይብሉ። ሓቃቶም ከኣ፡ እቲ ምፍራስ ኣባይቲ’ውን ክኹነን ይግበኦ እሞ ህግደፍ ንኤርትራ በታ ናቱ ቀጣን ናይ ጥፍኣት መንገዲ ክኸይድ ቅሩብ ንዘይኮነ ዜጋ ክመቁሕን ክቐትልን እንዳወዓለ፡ ካብዚ ሓሊፉ ናይ ሰባት ኣተሓሳስባ ኣፍሪሱ ብዘይድሌቶም ናይ ጥፍኣት ኣተሓሳስባ ከመንግጎም ዘይሓፈረ፡ “ገዛውቲ ኣፍሪሱ ንዜጋታት ኣብ ማእከል ጐልጐል ደርብይዎም” ዝብል ወረ ከመይ ኢሉ ከም ሓድሽ ጸይቂ ክውሰድ ይከኣል እንተበሉ እውን ኣየኽፈኣሎምን።
እቶም ሎሚ ኣብ ገዛእ ሃገሮም ምንባር ምስ ሰኣኑ፡ ስደት መሰረታዊ መፍትሒ ከምዘይኮነ ስሒተምዎ ዘይኮነስ ካልእ መተካእታ ምስ ሰኣኑ ሃገሮም ራሕሪሖም ሃጽ ኢሎም ክኸዱ እንከለዉ፡ እቲ ክምርዓውሉን ክድርዓውሉን ዝግበኦም ኣባይቶም ጥራይ ዘይኮነ ኤርትራ ብዓባያ እያ ትፈርስ ዘላ። ኤርትራዊ ባህሊ ምክብባር ተሰሪዙ ሓድሽ ናይ ምንዕዓቕን ምዝንጣልን ባህሊ ከስፋሕፍሕ እንከሎኸ ምፍራስ ሃገር ማለትዶ ኣይኮነን። መራሕቲ ሃይማኖት ነቲ ብመንፈስ እንመርሖ ህዝቢ ኣንጻር ሃይማኖታዊ እምነቱ ክንፍጽም ኣይንሰብኽን ኢና ስለ ዝበሉ ክእሰሩ እንከለዉኸ ከመይ ኢሉ እዩ ምፍራስ ሃገር ዘይከውን። ጉጅለ ህግደፍ መላእ ዓለም በቶም ኣብ ባሕሪ ላምፓዱሳ ብሓንሳብ ዝሃለቑ 368 ዜጋታትና ክትሓዝን እንከላን ብፍላይ ገለ ሃገራት ንወግዓዊ ዝኽሮም ባንደራታተን ለጠቕ ኣቢለን ክሰቕላ እንከለዋ፡ ጉጅለ ህግደፍ ግና ነቶም ግዳያት “ኤርትራውያን” ኢሉ ምጥቃሶም ተጸይፉ “ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት” ኢሉ ሸፈፍ ክብሎም እንከሎ ገለ ክብሪ ሃገር ይፈርስ ከምዘሎዶ ኣየመልክትን። ብዙሓት ዜጋታትና ኣብታ ብደሞም ዝመጸት ነጻ ሃገር፡ ኩሉ እቲ ዝተነፈጎም መሰረታዊ መሰላት ከይኣክል፡ ብህግደፍ ኣብ ሃገሮም ናይ ምቕባር መሰሎም ክንፈጉ እንከለዉ ክብሪ ሃገር ኣብ ሓደጋ ይኣቱ ምህላዉ ብኸመይ ንዝንገዖ።
ትማሊ ትማሊ ብናይ ህዝባ ጅግንነት፡ ተጸዋርነት፡ ዘይተንበርካኽነትን ጽንዓትን ብዓብይኡ ድማ ብሓድነት፡ ስማ በሪኹ ዝጽዋዕ ዝነበረት፡ ኣፍሪቃዊት ሃገር፡ ሎሚ በቲ ሓደ ወገን ብሰንኪ ዘይውሕሉል ዲፕሎማሲያዊ ኣተሓሕዛ ናይቲ ጉጅለ ካብ ከም ኢጋድ ዝኣመሰሉ ዞባዊ ውዳበታት ተገሊላ፡ በቲ ካልእ ወገን ድማ ካብተን ብዙሓት ካብ ዜጋታተን ዝተሰደድወን ሃገራት ንሓንሳብ ቀዳማይ ንሓንሳብ ድማ ካለኣይን ሳልሳይን ተርታ ክትስራዕ ምርኣይ እውን ሃገር ጥዕና ከምዘይረኸበት ዝሕብር ምልክት ናይ ምፍራስ ሓደጋ እዩ። ነዚ ኩሉ ከሎ ጌና እንተዘይፈዊስናዮ ናብ ምፍራስ ገጹ ዝእምት ምልክታት ብምስትብሃል ኢና እምበኣር “ህግደፍ ደኣ ኣባይቲ ጥራይ ድዩ ዘፍርስ” ክንብል ዝተገደድና። እዚ ማለት ግና ጉጅለ ህግደፍ ካብኡ ዝዓቢ ገበናት ስለ ዘለዎስ፡ ገዛውቲ የፍርስ’ሞ ስቕ ኢልና ንርኣዮ ማለትና ኣይኮነን። ይዕበ ይንኣስ ኩሉ ኣፍራሲ ተግብራቱ ክኹነን ስለ ዝግበኦ።
ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ንምፍራስ ኣባይትን ግናይ ምስሊ ጉጅለ ህግደፍን ግቡእ ቆላሕታ ሂቡ ንምቅላዕን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝወርድ በደል ኣብ ልዕሊኡ ከም ዝወረደ ገይሩ ከም ዝወስድ ንምርኣይን ኣብ ውሳነታት 2ይ ጉባኤኡ “እቲ ስርዓት ከምዚ ዓይነት ተወሳኺ ሰብኣዊ ግህሰት ክፍጽም እዚ ናይ መጀመርታኡ ከም ዘይኮነ እንዳተረዳእና ነዚ ንዜጋታትና ኣብ ገዛእ እታ ብቓልሶም ዘውሓስዋ ሃገር ብዘይ ንጹር ሕግን እቲ ዋና ህዝቢ ዘይርደኦ ኣገባብን የካይዶ ንዘሎ ምፍራስ ኣባይቲ ጉባኤና ይኹንኖ። ሕቶ መጽለሊ ኣብ ህልውና ዘለዎ ወሳንነትን ክብደት ግህሰቱን ብምርዳእ ሕብረተሰብ ዓለም ንክኹንኖ ኣብዚ ኣጋጣሚ ንጽውዖ።” ዝበለ እውን ካብዚ ነቒሉ እዩ።
9 ጥቅምቲ 2015
ራእን ዕላማን ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራMonday, 05 October 2015 21:42 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰደህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ
ዝኾነይኹን ተጨቚነ ኢሉ ተወዲቡ ዝቃለስ፥ ራእይን ዕላማን ከምዘለዎ ርዱእ እዩ። እዚ ራይን ዕላማን እዚ ንጽባሕ ይጽነሓለይ ዝበሃል ኣይኮነን። እንታይደኣ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ቀጻሊ መስርሕ እናማዕበለን እናተመሓየሸን ዝኸይድ ስለዝኾነ ኣብዚ እዋንዚ ተጀሚሩ ኣብዚ እዋንዚ ይውዳእ ዝብል ውሱን ናይ ግዜ ገደብ የብሉን። ኣብ ዝኾነ እዋን ዝጅምር ኣብ መስርሕ ድማ እናዓኾዀ ክቕጽል ናይግድን እዩ፡ በዚ መንጽር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ “መጻኢት ኤርትራ ከመይ ክትመስል እያ?” ዝብል ሕቶ ንምምላስ ብብሩህ ኣነጺሩ ኣስፊርዎ ኣሎ።
ብመንጽር’ዚ እቲ ቀዳማይ ዕላማን እምነትን፡ ምንጪ ስልጣን፥ ናይቲ ዝቐውም መንግስቲ ብመሰረቱ ዋንኡ ህዝቢ ምዃኑን ሰላማውን ዲሞክራሲያውን መስርሕን ውድድራትን ኣብ መንጎ ኣብዘሓ ሰልፍታት ዘፍቅድ ተሓታቲ ዝኾነ ስርዓት ክትተክል ምብቃዕ እዩ። ምስ እዚ ኤርትራ ሰላምን ሓድነትን ዝሰፈና ሃገር ክትከውን ናይ ህዝቢ ኤርትራ ሃይማኖታዊ ፥ ብሄራዊ፥ ቀቢላዊ፥ ባህላውን ቋንቋውን ብዙሕነት ቅሙጥ ሃገራዊ ጸጋን ሓይልን ብምዕቃብን ምምዕባልን ጥራሕ እዩ ዝብል እምነቱ ካልእ ናይ ዕላምኡ መርኣያን ውሕስነትን ኢሉ ዝቃለሰሉ እዩ። ብዘይካዚ፡ ዲሞክራሲያዊ ምሕደራ ህያው ንምግባር፥ ኣብ መንጎ ብሄራትን ሕብረተሰብኣዊ ጉጅለታትን ሰላም፡ ቅሳነትን ምክብባርን ተወሃሂድካ ናይ ምንባር ባህልን ከሰፍን ከኣ ባይታ ዝምድመድ ማዕርነታዊ ዝኾነ ምምቕራሕ ስልጣንን ጸጋታት ሃገርን ኣገዳሲ ምዃኑ እዚ ሰልፊ ዝኣምነሉ ጥራይ ዘይኮነስ ዝቃለሰሉ እዩ። ነዚ ዘራጒድ ድማ ኩሎም ዜጋታት ብዘይተጽዕኖ ኣብ ፖለቲካዊ መስርሕ ሃገሮም ክሳተፉን ንዝመረጽዎ መንግስቲ ክቆጻጸሩን ሓላፍነቶም ምዃኑ ካብ ብሕጂ ክርድኡ ከምዘለዎም ይኣምንን ንግብራውነቱ ዓቕሙ ዝፈቐዶ ይገብርን። ካብ ታሕቲ ክሳብ ላዕሊ ኣብ ዘሎ ጽፍሕታት ብሓላፍነት ክዋስኡ ዝተመደቡ ኣካላት ህዝቢ ከገልግሉ ዘኽእሎም ስርዓተ-ምሕደራ ንመሰል ውሁዳን’ውን ዘኽብር ዘይምእኩል ምሕደራ ምዃኑ እምነቱ እዩ።
ነዚ ኩሉ ዝተጠቕሰ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ከኣ እቲ ዝቐውም መንግስቲ ኣገልጋሊ ህዝቢ ደኣ እምበር ተገልጋሊ ከኸውን ከምዘይብሉን፥ መሰልን ረብሓን ህዝቢ ዝሕልዉ ሕግታት ውሑስ ብምግባር ከም ዝትግበር ይኣምንን ምእንታኡ ይቃለስን። ካብዚ ሓሊፉ “ሃይማኖት ናይ ግሊ ሃገር ግና ናይ ኩሉ” ዝብል ሓሳብ ከም ኣካል ዕላማኡ ይቕበል። ብእምንቶ ሰደህኤ ሃይማኖት ርእሱ ዝኸኣለ ናጽነቱ ሓልዩ መንፈሳዊ ኣገልግሎቱ ዘበርክት እዩ። መንግስቲ ከኣ ንሕብረተሰብ ኤርትራ ዝወጽእ ሕግታት መሰረት፡ ከይጠሓስ ብማዕረ ዘመሓድር፡ ህዝቢ ከይብደልን ደሞክራሲያዊ መሰላቱ ከይጠሓስ ዝከታተልን ዝክላኸልን ኣካል እዩ። ብሓጺሩ ኣብ መንጎ መንግስተን ሃይማኖትን ዝህሉ ዝምድና ጣልቃ ኣእታውነት ዘይፈቅድ ኣብ ምትሕብባርን ምትሕግጋዝን ዝተመስረተ እዩ።
ምስዚ ከኣ፡ ንምልካዊ ኣተሓሳስባን ስርዓትን ካብ ሱሩ ምሕዩ ንምድርባይ፡ ንህዝባዊ ሓያልነትን ነቲ ለውጢ ካብ ውሽጢ ዝብል እምነቱ ኣብ ግምት ብምእታውን ዘይጐነጻዊ ኣገባብ ቃልሲ ምምራጹ ዋሕስ ናይ ፍትሒ ብምኻኑ ዕላማን ራእን ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ እዩ። ሰልፊና ምስ ህልዊ ኩነታት ኤርትራና ነዚ ኣገባብ ዝመርጸሉ ምኽንያታት ብዙሕ ኮይኑ፡ ናይ መላእ ህዝቢ ተሳትፎን ዋንነት ኣብቲ ዝምዝገብ ዓወት ዘረጋግጽን፡ ሰላማውን ህዝባውን ኣገባብ ምስግጋር ስልጣንን ዘተባብዕን እዩ ኢሉ ስለ ዝኣምን እዩ። እዚ ኣገባብ ካብቲ ካልእ ምርጫ ተመራጺ ጥራይ ዘይኮነ ዝያዳ ጻዕርን ድኻምን ከም ዘድልዮ እውን ይኣምን። ከምኡ ስለ ዝኾነ እዩ ድማ ብፍላይ ንመንእሰያት ተረከብቲ ሕድሪ ብምዃኖም ቀጻሊ መጸዋዕታ ቃልሲ ናብ ህዝቢ ዘቕርብን ዝምሕጸንን።
5ጥቅምቲ 2015
ላምፓዱሳ፡ላምፓዱሳ እንዳወለደት ክሳብ መዓስ?Friday, 02 October 2015 21:15 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰደህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ
ቅድሚ ክልተ ዓመት ብ3 ጥቅምቲ 2013 “ኣብ ኢጣልያዊት ደሴት ላምፓዱሳ ልዕሊ 350 ኤርትራውያን ዝርከብዎም ኣፍሪቃውያን ናብ ስደት እንዳምርሑ፡ ኣብ ባሕሪ ጥሒሎም ሞይቶም” ዝብል ዜና ምስተሰምዐ፡ ኣይኮናንዶ ምቃል መሰንገለኦም ዝኾና ኤርትራውያን ዓለም ብዓለማ ሰንቢዳን ኣንቀጥቂጣን። ተረኽቦ ላምፓዱሳ ብሓንሳብ ዝለዓለ ብዝሒ ኤርትራውያን ዝሃለቑላ ኣጋጣሚ ብምንባራ ነቲ ስንባደን ሓዘንን ኣዕሪጋቶ እምበር፡ እዚ ሓደጋ ናይ መጀመርያ ወይ ናይ መወዳእታ ኣይነበረን። ቅድሚኡን ድሕሪኡን፡ ብዙሓት ኤርትራውያን፡ ካብ ዓዶም ወጺኦም ክስደዱ እንከለዉ ኣብ ዶባት ዝተረሸኑ፡ ኣብ ጉዕዞ ኣብ ምድረበዳታት ብጽምእን ጥሜትን ዝሓለፉ፡ ኣብ ባሕሪ ዝጠሓሉ፡ ብጥሩፋት ዝተቐንጸሉ፡ ውሽጣዊ ኣካላቶምኣብ ዕዳጋ ወሪዱ ዝተሸጠ፡ ኣብቲ ክበጽሕዎ ዝተጸበይዎ ቦታ ምስ በጽሑ እውን ብዝተፈላለየ ሓደጋታት ዝጠፍኡ ዘለዉ ኤርትራውያን ውሑዳት ኣይኮኑን።
ድሕሪ ተረኽቦ ላምፓዱሳ፡ መብዛሕትና እዚ ሓደጋዚ ዘመሓላልፎ ናይ “ንጠንቀቕን ንለብምን” መልእኽቲ ስለ ዝህሉ፡ እቲ ህልቂት ኣይክድገምን እዩ ዝብል ተስፋ ነይሩና። እንተኾነ ምናልባት ደአ እቲ ናይ ሓደ መዓልቲ ህልቂት ኣሃዝ ይንኪ ይኸውን እምበር እቲ ናይ ኤርትራውያን በተመሳሳሊ ኣገባብ ምጥፋእ ኣይዓረፈን ምናልባት እውን ወሲኹ ይኸውን። እዚ ድማ ተረኽቦ ላምፓዱሳ ኣሕዛኒ ዝኸውን በቲ ብ3 ጥቅምቲ 2013 ዘጋጠመ ማህሰይቲ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ክንመሃረሉ ብዘይምኽኣልና’ውን እዩ። ኤርትራውያን፡ ዘይውሑስን ዘይጽኑዕን ስደት ከም መፍትሒ ዝመርጽሉ ዘለዉ ምኽንያት ወይ እቲ ጠንቂ እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኣይግዳዱ ጉጅለ ህግደፍ ምዃኑ ፍሉጥ እዩ። እንተኾነ እዚ ጉጅለ’ዚ ንኤርትራውያን ዝርህርህ ልቢ ከም ዘየብሉ ጥራይ ዘይኮነስ ንጥፍኣቶም ዝተዓጥቀ ምዃኑ ባዕሉ ብተደጋጋሚ ነጊሩና ክነሱ፡ ሰለምንታይ ናብቲ መፍቶኡ ዝኾነ ኣህላቒ መጻወድያ ንኣቱ ኣለና? ንዝብል ክንሓስበሉ ዝግበኣና እዩ።
ካብ’ቲ ንጥፍኣት ኤርትራን ህዝባን ዝተዓጥቀ ጉጅለ ህግደፍ ንጽበዮ ጽቡቕ ነገር ከም ዘየለ ንፈልጥ ኢና። በቲ ድሕሪ ህልቂት ላምፓዱሳ ዘርኣዮ ኣሽካዕላልን፡ ዓለም በቲ ጉዳይ ከተእውን መፍትሒ ከተናዲ ክትለዓዓል እንከላን ዝሕጭጮ ዝነበረን፡ ንሬሳታት ናይቶም ግዳያት ብዝነፈጎ ክብርን ድማ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዘለዎ ንዕቀትን ዝከሓነ ጽልእን ክሳብ ክንደይ ደረቱ ዝሓለፈ ምዃኑ ኣራጒዱ ኣርእዩና እዩ። ካብዚ ነቒልና ኢና ድማ ናይ ከምዚ ዓይነት ጸገም ፍታሕ ብፍጹም ካብ ህግደፍ ንጽበዮ ኣይኮነን እንብል። እቲ መመሊሱ ዘሕዝን ናይዞም ግዳያት ኣስከሬናት ክሳብ ሎሚ መንነቱ ዘይተነጸረን ዘይተቐብረን ምዃኑ እዩ። እዚ ኩነታት ብኹሉ ማሕበራዊ መዕቀኒ ክምዘን እንከሎ፡ ክሳብ ክንደይ ከም ዘቐንዙን፡ ኣብ ልዕሊ ቀረባቶም ዝገድፎ በሰላ መሪር ምዃኑን ምግማቱ ዘጸግም ኣይኮነን።
ኣብዚ ናይ ሓዘን ዝኽሪ ኮይና ብዛዕባዚ ዝሓለፈን ቀጻሊ ዘሎን ህልቂት ምስትንታን በይኑ መፍትሒ ከም ዘየምጸኣልና ንርደኦ ኢና። እቲ መፍትሒ ተሓጋጊዝካ ነቲ ጠንቂ ምውጋድ እዩ። እቲ ካልእ እንተላይ ስደት መፍትሒ ከምዘይከውን ብግብሪ ተረጋጊጹ እዩ። ስለዚ ናይ ሕማምና መፈወሲ ፈሊጥናዮ ኣለና። ፈውስና እንዳፈለጥናዮ ክንፍወስ ዘይምኽእልናን በቲ ሕማም ንሳቐ ምህላውናን ከዓ ካልእ ዘገርም ተርእዮ እዩ። እቶም በቲ ኣብ ግዜ ላምፓዱሳ ኮነ ቅድሚኡን ድሕሪኡን ብዘጋጣመ ሓደጋ እንሓዝን ብዙሓት ኢና። እቶም መፍትሒ ኣብ ምምጻእ ነናትና እጃም ዘለና እውን ብዙሓት ኢና። እቶም ዘይውሑስ መንገዲ ስደት ብምምራጾም ግዳያት ዝኾኑ ዘለዉ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ ብፍላይ ድማ ወለድን ቤተሰብን ግዳያት፡ ተቓወምቲ ፖለቲካውን በርገሳውን ሓይልታት ኤርትራ፡ ኣብ ዶባት ኣሕዋቶምን ኣሓቶምን ክርሽኑ መምርሒ ዝተዋህቦም ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፡ ከምኡ እውን ሕብረተሰብ ዓለም መፍትሒ ኣብ ምርካብ ነናቶም ብጽሒት ኣለዎም። እቲ ዝኸበደ ጾር ግና ናትና ናይ ኤርትራውያን እዩ።
ጻዕርናን ጻዋዒትናን’ኳ ሓድሽ ተዘይኮነን፡ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ሎሚ እውን ብሓፈሻ ሕብረተሰብ ዓለም ብፍላይ ድማ ነቲ ንቡር ዘይረኸበ ናይ ዜጋታትና ኣስከሬናት ከዚኑ ዘሎ መንግስቲ ኢጣልያ፡ ኣብ ልዕሊ እቲ ካብቲ ንቡር ባህልና ወጺኡ በቲ ሓመድ ኣዳም ዘይለበሰ፡ ሬሳታት ዝሕጭጭ ዘሎ ጉጅለ ህግደፍ ተጽዕኖ ብምፍጣር፡ መንነቶም ብግቡእ ተነጺሩ ኣብ ዓዶም ዝቕበርሉ ኩነታት ክፈጥር ንጽወዖ ኣለና። እዚ ጻውዒት ናብ ኩሎም ምእቲ ሰብኣዊ መሰላት ንዝተሰለፉ ዞባውያንን ዓለም ለኻውያንን ኣካላት እውን ዝምልከት እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ምስዚ ኩሉ ውህሉል ገበናቱ ነቲ ጉጅለ ዘህጥርን ነቲ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ተኺልዎ ዘሎ ናይ ጭቆና ኣጽፋር መሊሱ ዘትርርን ናብቲ ውጹዕ ህዝብና ዘይበጽሕ፡ ካልእ ጉልባብ ብምልባስ ሓገዝ ከይወሃቦ ነዘኻኽሮም። ምስዚ ብዝተተሓሓዘ እቶም ድሕሪ ክንደይ ፈታኒ መጻወድያታት ሓሊፎም ኣብቲ መዕለቢና ዝበልዎ ሃገር ምስ በጽሑ ዘይተጸበይዎ ጸገማት ዘጋጥሞም ዘሎ ግቡእ ቆላሕታ ክግበረሎምን፡ ጠንቂ ስደቶም ሕሱም ፖለቲካዊ ወጽዓ ምዃኑ ብሩህ ክንሱ፡ ምስ ቁጠባዊ ምኽንያት ኣተሓሒዝካ መሰል ስደተኛ ንምንፋጎም ዝረአ ዘሎ ምልክታት ጠጠው ክብል በዚ ኣጋጣሚ ዝኽሪ 2ይ ዓመት ላምፓዱሳ ደጊምካ ምጽዋዕ ቦታኡን ግዜኡን እዩ ዝብል እምነት ኣለና።
2 ጥቅምቲ 2015
መጻኢ ዘማዕደወ ኣገዳሲ ኣኼባWednesday, 30 September 2015 23:34 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰደህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ፦
ኣብዚ ዝሓለፈ መዓልታት ኣቦመንበር ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ናይ መላእ ኣባላት ሰልፊ ኣኼባ ኣካይዱ። እዚ ሃገርናን ህዝብናን ኣብ ኣዝዩ ጽንኩር ኩነታት ኣብ ዝርከብሉ መድረኽ ዝተኻየደ ኣኼባ፡ ቀንዲ ቆላሕታኡ ውሽጣዊ ሰልፋዊ ጉዳይ ኮይኑ ንህልዊ ኩነታት ሃገርናን ከባቢናን’ውን ዝጓሰየ ኣይነበረን። እዚ ኣኼባ ብተራ ሓበሬታ ናይ ምትሕልላፍን ዝቐረበ ሕቶታት ምምላስ ጥራይ ዝውሰድ ዘይኮነስ ናይ ደሞክራሲ ኣዕኑድ ካብ ዝኾኑ ግሉጽነት፡ ተሓታትነትን ኣሳታፍነትን ኣብ ምዕኳኽ እውን ግደኡ ዕዙዝ እዩ።
ናይዚ ኣኼባ ቀንዲ ዕላማ ብፍላይ ኣብዚ ቀረባ እዋን ብዓወት ናይ ዝተቓነዐ 2ይ ጉባአ ሰደህኤ ውጽኢት ንምሕባር ኮይኑ፡ እቶም ዝጸደቑ ሰነዳትን ውሳነታትን ኣብ ወረቐት ተደሪቶም ምእንቲ ከይተርፉ ንኣተገባብርኦም ዝምልከት ዝተሓንጸጸ ሜላታትን ዝቖሙ መፈጸሚ ትካላትን ዝሓበረን፡ ኣብ መጻኢ መስርሕ ብጽሒት መሪሕነትን ሓላፍነት መላእ ኣባላት ሰልፍን ንምጻር እውን ዝዓለመ እዩ ነይሩ። ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚታት ከም ዝግለጽ ሓደ ሰልፊ ወይ ውድብ ኣብቲ ብሓባር ምስ ካለኦት ዝግበር ምውጋድ ጉጅለ ህግደፍን ምትካል ደሞክራሲያዊ ስርዓትን ኣድማዒ ብጽሒት ንክህልዎ፡ ቅድም ውሽጣዊ ዓቕሙ ኣብ ምህናጽ ክበቅዕ ይግበኦ። ናቱ ዕዮ ገዛ ብዝግባእ ዘይሰርሐ ሰልፊ ይኹን ውድብ ግና ኣብቲ ናይ ሓባር መድረኽ ልሉይ ግደ ክህልዎ ኣይክእልን እዩ። እቲ መሪሕ ግደን ዓቕምን ዝጥረ ከዓ ብፍሉያት ኣካላት ወይ ድማ ብመሪሕነት ጥራይ ዘይኮነስ ብዝለዓለ ቀጻሊ ተሳትፎን ጻዕርን ኩሎም ኣባላት ሰልፊ እዩ። ኣባላት ሰልፊ ኣብዚ መዳይዚ ከድምዑ ድማ፡ ቅርቡነቶምን ጻዕሮምን እቲ ቀንዲ ኮይኑ ብግቡእ ሓበሬታን ዓሚቕ ኣፍልጦን ክዕጠቑ ይግበኦም። እዚ ናይ ዓቕሚ ምስንናቕ ክጥረ ካብ ዝኽእለሉ መድረኻት ሓደ ድማ እዚ ብላዕለዎት ኣካላት ሰልፊ ዝካየድ መድረኻዊ ኣኼባታት እዩ።
እዚ ኣኼባ ኣባላት ሰልፊ ናይ ኣባልነት ግቡኣቶም ብኣድማዒ ከረጋግጹ ዝጽውዕን ዘበራብርን ጥራይ ዘይኮነ፡ ከባቢና ብመንጽር ፖለቲካዊ ፖሊስ ናይ ሰልፊ እንታይ ከም ዝመስል ዘርኢ ሓበሬታ ናይ ምርካብ መሰሎም ዘመልክት’ውን እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ኣረኣእያ መሪሕነትን መሰረታትን ሰልፊ፡ ኣብ ሰልፋውን ከባቢያውን ዛዕባታት፡ ሓላፍዘላፍ ዘይኮነስ ዝተወሃሃደን ኣብ ሕድሕዱ ዝናበብን ከም ዝኸውን ኣብ ምግባር እውን እጃሙ ኣዝዩ ዓብይ እዩ። ኣባላት ሰልፊ ብዛዕባ ናይ ሰልፎም ኩለመዳያዊ ፖሊሲታትን ከባቢኦምን ግቡእ ግንዛበ እንተረኺቦም፡ ኣብ ዘዘለዉዎ ከባቢ ናይ ሰልፎም ኣንበሳድራት ብምዃን ኣብቲ ዘዝተመደብሉ ፍሉይ ኣብያተ ጸሕፈት ጥራይ ከይተደረቱ ኣብ ኩሉ ዛዕባታት ኣብ ዝተፈልለዩ መድረኻት ተሳቲፎም ናይ ሰልፎም ፖሊሲታት ከላልዩ ስለ ዘኽእሎም፡ ካልእ ናይዚ ኣኼባ ኣገዳስነት መርኣያ እዩ።
እዚ ኣኼባ ካብ ዘልዓሎምን ምስ መትከላት ሰልፊ ኣዛሚዱ ካብ ዝተዛረበሎምን ነጥብታት ሓደ ጉዳይ ሓድነት ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ከም ዝነበረ ብዜናና ተሓቢሩ ነይሩ እዩ። እዚ ጉዳይዚ ሎሚ ኩሎም ኤርትራውያን ደለይቲ ለውጢ ዘልዕልዎን ዝጭነቕሉን ኣገዳሲ ኣጀንዳ እዩ። ኩሎም ኣካላት ኣብዚ ጉዳይ ክዕመም ዝግበኦ ዝነበረ ከምዘይተገብረ ይኣምኑ። ከም መተካእታ ድማ “ገለ ዘይንገብር” ክብሉ ይስምዑ። እቲ “ገለኸ እንታይ እዩ?” ዝብል ሕቶ ምስ ተላዕለ ዝወሃብ መስልሲ ግና ወይ ንጹር ኣይኮነን ወይ ድማ ኣብ ሕድሕዱ ዘይሰማማዕ እዩ። እዚ ድማ ሓደ ጉዳይ ክትገብር እንዳበሃግካ፡ ግና ነቲ እትብህጎ መተግበሪ ዓቕሚ ወይ ተጸዋርነት ምስኣን እዩ ዘርኢ። ኣብዚ ብዛዕባኡ ንዛረበሉ ዘለና ኣኼባ ኣባላት ሰልፍና፡ እዚ ጉዳይዚ ብሰፊሑ ተዘትይሉ እዩ። መሪሕነት ሰልፊ ካብዚ ዘለናዮ ብሓባር ከስርሕ ዘይክእል ዕጹው ኩነታት ዘውጽእ ዝሓለፈ ተመኩሮ ኣብ ግምት ዘእተወን ንድሕሪት ዘይምለስን ሓድሽ ኣገባብ ንክሕንጽጽ ዝሕግዞ ሃናጽን ሓላፍነታውን ሓሳባት ረኺቡ እዩ። እዚ ድማ ሓደ ካብ ዕላማታት እዚ ኣኼባ መሪሕነት ኣብ መስርሕ ኣብ ግምት ዘእትዎ ሓሳባት ካብ መሰረታት ንምርካብን ኣሳታፍነት ምንጽብራቕን ስለ ዝነበረ መሪሕነት ነቲ ዝቐርብ ዝነበረ ሓሳባት ብሃናጺ መልክዑ እዩ ዝቕበሎ።
30 መስከረም 2015


text:
ምዕራፍ 17
ንኒቆዲሞስ ብለይቲ መሃሮ
የሱስ ንኒቆዲሞስ ተዛረቦ
ሰብ ‘ዳግም ተወሊዱ’ ኺብሃል ከሎ፡ እንታይ ማለት ምዃኑ
የሱስ ነቲ ብ30 ድ.ክ. ዝወዓለ ፋስጋ ኼብዕል ኣብ የሩሳሌም ከሎ፡ ዜደንቕ ትእምርትታት ገበረ። በዚ ምኽንያት እዚ፡ ብዙሓት ሰባት ብእኡ ኣመኑ። ኒቆዲሞስ ዚብሃል ኣባል እቲ ዋዕላ፡ ማለት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኣይሁድ፡ ዝዀነ እውን በዚ ተገረመ። ዝያዳ ኺፈልጥ ብምድላዩ፡ ብጸልማት ናብ የሱስ ከደ፣ ከምኡ ዝገበረ ኸኣ እንተ ተራእዩ፡ ስሙ ኣብቶም መራሕቲ ኣይሁድ ከይበላሾ ስለ ዝፈርሀ ኪኸውን ይኽእል እዩ።
ኒቆዲሞስ ንየሱስ፡ “መምህር፡ ብዘይካ እቲ ኣምላኽ ምስኡ ዝዀነ፡ ነዚ ንስኻ እትገብሮ ዘለኻ ትእምርትታት ኪገብሮ ዚኽእል የልቦን እሞ፡ ንስኻ መምህር ኴንካ ኻብ ኣምላኽ ከም ዝመጻእካ፡ ንፈልጥ ኢና” በሎ። የሱስ ድማ፡ ሰብ “ዳግም እንተ ዘይተወሊዱ” ናብ መንግስቲ ኣምላኽ ኪኣቱ ኸም ዘይክእል ነገሮ።—ዮሃንስ 3:2, 3።
ከመይ ገይሩ እዩ ግና ሰብ ዳግም ዚውለድ፧ ስለዚ፡ ኒቆዲሞስ፡ “ካልኣይ ሳዕ ናብ ከርሲ ኣዲኡ ኣትዩስ፡ ኪውለድዶ ይኽእል እዩ፧” ኢሉ ሓተተ።—ዮሃንስ 3:4።
ሰብ ዳግም ይውለድ ኪብሃል ከሎ፡ ከምኡ ማለት ኣይኰነን። የሱስ ብዛዕባ እዚ ኺገልጽ ከሎ፡ “ሰብ ካብ ማይን ካብ መንፈስን እንተ ዘይተወሊዱ፡ ናብ መንግስቲ ኣምላኽ ኪኣቱ ኣይክእልን እዩ” በለ። (ዮሃንስ 3:5) የሱስ ምስ ተጠምቀ እሞ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ልዕሊኡ ምስ ወረደ፡ “ካብ ማይን ካብ መንፈስን” ተወሊዱ እዩ። ሽዑ፡ ካብ ሰማይ፡ “ዝሰምሮ ፍቑር ወደይ እዚ እዩ” ዚብል ድምጺ መጺኡ እዩ። (ማቴዎስ 3:16, 17) በዚ ኸምዚ ኸኣ፡ ኣምላኽ ብዛዕባ የሱስ ናብታ ሰማያዊት መንግስቲ ኺኣቱ ዚኽእል መንፈሳዊ ወዱ ምዃኑ ገሊጹ እዩ። ደሓር ብጰንጠቈስጠ 33 ድ.ክ.፡ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ካልኦት ጥሙቓት ፈሲሱ እዩ፣ ንሳቶም እውን በዚ ኸምዚ መንፈሳውያን ደቂ ኣምላኽ ኰይኖም ዳግም ተወሊዶም እዮም።—ግብሪ ሃዋርያት 2:1-4።
ኒቆዲሞስ ነቲ የሱስ ብዛዕባ መንግስቲ ኣምላኽ ዚምህሮ ዝነበረ ምርዳኡ ኸቢድዎ ነበረ። ስለዚ፡ የሱስ ብዛዕባ እቲ ንሱ ኸም ሰብኣዊ ወዲ ኣምላኽ መጠን ዘለዎ ፍሉይ ግደ ኸምዚ ዚስዕብ ብምባል ተወሳኺ ሓበሬታ ሃቦ፦ “ከምቲ ሙሴ ኣብ በረኻ ተመን ዝሰቐለ ኸኣ፡ ወዲ ሰብ ኪስቀል ኣለዎ፣ ከምኡ ዚኸውን ድማ፡ ብእኡ ዚኣምን ኵሉ፡ ናይ ዘለኣለም ህይወት ምእንቲ ኺረክብ እዩ” በሎ።—ዮሃንስ 3:14, 15።
ነዊሕ ይገብር እቶም ብመርዛማት ኣትማን እተነኽሱ እስራኤላውያን ምእንቲ ኺድሕኑ፡ ናብቲ ብነሓሲ እተሰርሐ ተመን ኪጥምቱ ነበሮም። (ዘሁልቍ 21:9) ብተመሳሳሊ፡ ኵሎም ሰባት ካብ ሞት ድሒኖም ናይ ዘለኣለም ህይወት ንምርካብ፡ ብወዲ ኣምላኽ ኪኣምኑ ኣለዎም። የሱስ ነቲ የሆዋ ዘለዎ ፍቕራዊ ግደ ብምጕላሕ፡ ንኒቆዲሞስ፡ “ኣምላኽሲ በቲ ሓደ ወዱ ዚኣምን ኵሉ ናይ ዘለኣለም ህይወት ምእንቲ ኺረክብ እምበር፡ ከይጠፍእሲ፡ ንወዱ በጃ ኽሳዕ ዚህብ፡ ክሳዕ ክንድዚ ንዓለም ኣፍቂርዋ እዩ” በሎ። (ዮሃንስ 3:16) ስለዚ፡ የሱስ ካብቲ ኣብ የሩሳሌም ኣገልግሎቱ ዝጀመረሉ ኣስታት ሽዱሽተ ወርሒ ጸኒሑ፡ መገዲ ድሕነት ደቂ ሰብ ምዃኑ ንጹር ገይሩ እዩ።
የሱስ ቀጺሉ ንኒቆዲሞስ፡ “ኣምላኽ ንወዱ፡ ንዓለም ኪፈርዳ ዘይኰነስ፡ ዓለም ብእኡ ኽትድሕን ኢሉ እዩ ናብ ዓለም ዝለኣኾ” በሎ። እዚ ማለት ከኣ ንዅሎም ሰባት ንጥፍኣት ኪፈርድ ከም ዘይተላእከ ዜጕልሕ እዩ።—ዮሃንስ 3:17።
ኒቆዲሞስ ፈሪሁ ብጕልባብ ጸልማት እዩ ናብ የሱስ መጺኡ። ስለዚ፡ የሱስ ነቲ ምስኡ ዝገበሮ ዝርርብ ኪዛዝሞ ኸሎ ኸምዚ በሎ፦ “ንፍርዲ መሰረት ዚኸውን ከኣ እዚ እዩ፦ ብርሃን [ንሱ ድማ እቲ ብህይወቱን ብትምህርቱን ዘብርሀ የሱስ እዩ] ናብ ዓለም መጺኡ ኣሎ፣ ሰባት ግና ግብሮም እኩይ እዩ እሞ፡ ካብ ብርሃንሲ ጸልማት እዮም ፈትዮም። እቲ ኽፉእ ዚገብርሲ፡ ብርሃን ይጸልእ እዩ፣ ግብሩ ምእንቲ ኸይቅላዕ ከኣ፡ ናብ ብርሃን ኣይመጽእን እዩ። እቲ ሓቂ ዚገብር ግና፡ ግብሩ ምስ ፍቓድ ኣምላኽ ተሰማሚዑ ኸም እተገብረ ምእንቲ ኺግሃድ፡ ናብ ብርሃን ይመጽእ እዩ።”—ዮሃንስ 3:19-21።
ድሕሪዚ፡ እቲ ፈሪሳውን መምህር እስራኤልን ዝነበረ ኒቆዲሞስ፡ ብዛዕባ እቲ የሱስ ኣብ ዕላማ ኣምላኽ ዘለዎ ግደ ኼስተንትን ነበሮ።
ብዝያዳ ፍለጥ
ኣምላኽ እንታይ ገይሩልካ፧
እቲ፡ “ነፍሲ ኣብ ክንዲ ነፍሲ” ዚብል መለኮታዊ ስርዓት፡ ኣምላኽ ‘ንወዱ በጃ ዝሃበሉ’ ምኽንያት የብርህ።
ሞትን ትንሳኤን የሱስ—ንዓኻ እንታይ ትርጕም ኣለዎ፧
ሞት ሓደ ሰብኣይ ንብዙሓት ሰባት ብኸመይ ህይወት ኬምጽኣሎም ከም ዚኽእል ይገልጽ፡ ሽዱሽተ መሰረታዊ ሓቅታት መጽሓፍ ቅዱስ ኣሎ።


text:
1ስለዙይ ምእንቲ ኸየኅዝነኩም ኢለ መሊሰ ናባኻትኩም ከይመጽእ ወሰንኩ። 2ኣነ እንተኅዚነኩም እቲ ብኣይ ምኽንያት ዝኃዘነ እንተ ዘይኮይኑ ደኣ መን እዩ ዘሐጕሰኒ? 3እዝ ዝጽሕፈልኩም ዘለኹ ክመጽእ እንተለኹ ካብቶም ሓጐስ ክረኽበሎም ዝግበአኒ ጓሂ ምእንቲ ኸይረክብ እየ። ምኽንያቱ ሓጐሰይ ሓጐስ ኲልኻትኩም ከም ዝኾነ ኸም እትፈልጡ ስለ ዝኣምን እየ። 4ብብዙኅ መከራን ጭንቀት ልብን ብብዙኅ ንብዓትን ዝጸሓፍኩልኩም ክሳዕ ክንደይ ኣጸቢቐ ኸም ዘፍቅረኩም ምእንቲ ኽትፈልጡ እምበር ምእንቲ ከኅዝነኩም ኢለ ኣይኮንኩን። 5ሰብ ዘኅዘነ እንተልዩ ንኣይ ጥራሕ ዘይኮነስ ከየኽብዶ ድኣ እምበር ንዂልኻትኩም እዩ ዘኅዘነ። 6ነዝ ኸምዙይ ዝበለ ሰብ እቲ ኻብቶም ብዙኃት ዝረኸቦ ተግሣጽ የኣኽሎ እዩ። 7እኳ ደኣ ብብዝኂ ኃዘን ከይወሓጥ ይቕረ በሉሉን ኣጸናንዕዎን። 8ስለዙይ ብልቢ ኸም እተፍቅርዎ ኽተርእይዎ እምዕደኩም ኣለኹ። 9ነዝ ዝጽሕፈልኩም ዘለኹ ነቲ ፈተና ስዒርኩም ብዂሉ ነገር እዙዛት ምዃንኩም ምእንቲ ኽፈልጥ ኢለ እየ። 10ነቲ ይቕረ እትብሉሉ ኣነውን ይቕረ እብለሉ ኣለኹ። እቲ ይቕረ ዝበልኩሉ ሰብ ኣብ ቅድሚ ክርስቶስ ምእንታኻትኩም ኢለ እየ ይቕረ ዝበልክዎ። 11እዙይ ማለተይ ከዓ ተንኰል ሰይጣን ከመይ ከም ዝኾነ ኣይንስሕቶን ኢና እሞ ከይብለጸልና ኢለ እየ። 12ወንጌል ክርስቶስ ክሰብኽ ናብ ጢሮኣዳ ምስ መጻእኹ ብጐይታ ዝተኸፍተለይ ናይ ኣገልግሎት ኣፍ ደገ ረኸብኩ። 13ንቲቶ ኃወይ ስለ ዘይረኸብክዎ ግና ብዙሕ ተጨነቕኩ፤ ስለዙይ ካብኣቶም ተሰናቢተ ናብ መቄዶንያ ኸድኩ። 14ግና ነቲ ብክርስቶስ ገይሩ ዂልሻዕ ናብ ዓወት ዝመርሐና ብኣና ገይሩውን ክርስቶስ ከም ዝፍለጥ ንምግባር ከም ጥዑ ም መዓዛ ኣብ ኲሉ ቦታ ዝገልጽ እግዚኣብሔር ምስጋና ይኹኖ። 15ኣብ ማእኸል እቶም ዝድኅኑን እቶም ዝጠፍኡን ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር መዓዛ ክርስቶስ ኢናሞ። 16ነዚኣቶም ካብ ሞት ናብ ሞት ዘብጽሕ መዓዛ ነቲኣቶም ከዓ ካብ ሕይወት ናብ ሕይወት ዘብጽሕ መዓዛ ኢና። ነዝ ነገርዙይ ብቑዕ እየ ዝብልከ መን ኣሎ? 17ብእግዚኣብሔር ተልኢኽና ብቅንዕና ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ብክርስቶስ ኴንና ንዛረብ ኣለና እምበር ከምቶም ብዙኃት ብቓል እግዚኣብሔር ዝነግዱ ኣይኮንናን።
Copyright
Learn More


text:
ናይ ትግራይ ታሪኽ ንድሕሪት ስጋብ ናይ ዳእማት ስርወ መንግስቲ ከምዝኸይድ ድርሳነ መዛግብቲ ይሕብሩ፡፡ ስርወ መንግስቲ ዳእማት ካብ ዓለምና እቲ ካብቶም ቐዳሞት ስልጣነታት እቲ ሓደ እዩ፡፡ ዪሓ ናይ ዳእማት ስርወ መንግስቲ ከተማ ኮይና እተገልግል ዝነረት ኮይና ሐዚ ድማ ናይ ቱሪዝም መስሕብነት ኮይና ቀልቢ ብዙሓት በፃሕቲ ትስሕብ ትርከብ፡፡
ካብ ስርወ መንግስቲ ዳእማት ብምቕፃል ስርወ መንግስቲ ኣክሱም ብስፍሓትን ዓቕሚን ገዚፉ ዝመፀ ምንባሩን ኣብ ዓለም ገዘፍቲን ተፈራሕቲን ካብ ዝበሃላ ስርወ ምንግስቲታ ሓደ ኮይኑ እዩ፡፡ ኣብዚ እዋን ብኩለመዳይ ምዕባለ ዝለዓለ ብርኪ ዝበፃሕናሉ እዋን ምንባሩ ካብ መዛግብቲ ታሪኽ ምርዳእ ይከኣል፡፡ ኣብዚ ታሪኽ ናይ ትግራይ ብፅሒት ዝለዓለ ምንባሩን ምስ ካልኦት ህዝቢታት ብሓባር ዝወነንናዮ ዘኹርዕ ታሪኽ እዩ፡፡
ክልል ትግራይ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ እትርከብ ሓንቲ ካብተን ኣብ ሃገርና ዝርከባ ክልላት እንትትኸውን ብሰሜን ምስ ሃገረ ኤርትራ፣ ብምዕራብ ምስ ሃገረ ሱዳን፣ ብምብራቕ ምስ ክልል ዓፋር ከምኡውን ብደቡብን ደቡብ ምዕራብን ምስ ክልል ኣምሓራ እትዋሰን ክልል እያ፡፡
ትግራይ ብጂኦግራፍያዊ መርክቦ 36o27’-39o59’ ምብራቕ ከምኡውን 12015’-14057’ ሰሜን እትርከብ እንትኾን ስፍሓት መሬታ ድማ 54,593 ትርብዒት ኪ.ሜ.እዩ፡፡ ትግራይ ኣብ 7 ዞባታት፣ 34 ናይ ገፀር ወረዳታት፣ 19 ናይ ከተማ ወረዳታት ምምሕዳራዊ ብርክታት ዝተኸፋፈለት እንትትኾን ኣብ ውሽጣ 768 ጣብያታት ይርከባ፡፡ዋና ከተማ ክልል ትግራይ ዝኾነት መቐለ ኣብ 7 ክፍለ ከተማታት ዝተኸፋፈለት ካብ ኣዲስ ኣበባ 780 ኪ.ሜ ርሒቓ እትርከብ እያ፡፡
ኣብ ትግራይ ዝርከቡ መብዛሕቲኦም ቦታታት (96%) ካብ ፀፍሒ ባሕሪ ዘለዎም ብራኸ ካብ 501-2500ሜ እንትኾን እቲ ዝለዓለ ብራኸ ዘለዎ ጎቦ ፅበት 3900ሜ ኣብ ከባቢ ከተማ ማይጨው ይርከብ፡፡ እዚ ኩነታት ክልልና ንኢንቨስትመንት መማረፂትን ተብሃጊትን ይገብራ፡፡
ኹነታት መጠን ዝናብ (Rainfall) እንትርአ ድማ እቲ ዝተሓተ መጠን ዝናብ /<500mm/ ዝተመዝገበ ኣብ ምብራቓዊ ክፋል ክልልናን ኣብ ውሱናት ቦታታት ኣበርገለን ሳምረን እንትኾን እቲ ዝለዓለ መጠን ዝናብ /1200-1800 mm/ ድማ ኣብ ደቡባዊ ክፋል ምዕራባዊ ዞባን ኣብ ከባቢ ሩባ ተከዘን ዝተመዝገበ እዩ፡፡ በዚ ረቑሓ መሰረት አግሮ ኢኮሎጂ ትግራይ 66.8% ደረቕ (Dry)፣ 24.2% ርሑስ (Moist)፣ 9% ብጣዕሚ ርሑስ (Wet) ተባሂሉ ይምደብ፡፡
ኣብ ትሑት ብራኸ ዘለዎም ቦታታት ትግራይ ዝተመዝገበ ዓመታዊ ማእኸላይ ሙቐት /the mean annual temperature/ ካብ22-270c እንትኾን ኣብ ዝለዓለ ብራኸ ዘለዎም ቦታት ዝተመዝገበ ድማ ካብ 10-220c አዩ፡፡ኣብ ትግራይ ዝለዓለ ሙቐት ካብ 30-400c ኣብ ቖላታት(in low lands) ከምኡውን ዝተሓተ ሙቐት ካብ 3-100c ኣብ ደጉዓታት(in high lands) ይምዝገብ እዩ፡፡ ብኩነታ ጠባይ ኣየር ክልል ትግራይ ንናብራ ምችውቲ ካብ ምኻና ብተወሳኺ ንኢንቨስትመንት እውን ምችውቲ እያ፡፡


text:
7ይ ክፋል
ንውሉድካ ብኸመይ ከም እትምህሮ
“እዚ ኣነ ሎሚ ዝእዝዘካ ዘሎኹ ቓላት ኣብ ልብኻ ይኹን። ንደቅኻ ምሀሮም።”—ዘዳግም 6:6, 7
እቲ መስራቲ ስድራ ቤት ዝዀነ የሆዋ፡ ንውሉዳት ናይ ምክንኻን ሓላፍነት ንወለዲ እዩ ሂብዎም። (ቈሎሴ 3:20) ከም ወላዲ መጠን፡ ውሉድካ ንየሆዋ ንኼፍቅሮን ሓላፍነት ዚስምዖ በጽሒ ንኪኸውንን ናይ ምስልጣን ሓላፍነት ኣሎካ። (2 ጢሞቴዎስ 1:5፣ 3:15) ብዘይካዚ፡ ኣብ ልቢ ውሉድካ እንታይ ከም ዘሎ ኽትፈልጥ ኣሎካ። ኣብነት ክትኰኖ እውን ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ከመይሲ፡ ንቓል የሆዋ ኣብ ልብኻ እንተ ኣንቢርካዮ፡ ንውሉድካ ብዝበለጸ መገዲ ኽትምህሮ ኢኻ።—መዝሙር 40:8።
1 ደቅኻ ኸይተሰከፉ ኸም ዚዛረቡኻ ግበር
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧ “ንምስማዕ ቅልጡፍ፡ ንምዝራብ ደንጓዪ” ኹን። (ያእቆብ 1:19) ደቅኻ ፍዅስ ኢልዎም ብናጽነት ኪዛረቡኻ ኸም ዚኽእሉ ዀይኑ ኺስምዖም ኣለዎ። ኪዛረቡ ኣብ ዚደልዩሉ እዋን፡ ንኽትሰምዖም ድሉው ምዃንካ ኺፈልጡ ኣለዎም። ናይ ልቦም ኣውጺኦም ምእንቲ ኺዛረቡኻ፡ ሰላማዊ ሃዋህው ከም ዚሰፍን ግበር። (ያእቆብ 3:18) ከም እትቝጥዖም ወይ ከም እትነቕፎም ገይሮም ዚሓስቡ እንተ ዀይኖም፡ ኣብ ልቦም ዘሎ ኣይኪነግሩኻን እዮም። ስለዚ፡ ትዕግስቲ ይሃሉኻ፣ ከም እተፍቅሮም ድማ ብተደጋጋሚ ንገሮም።—ማቴዎስ 3:17፣ 1 ቈረንቶስ 8:1።
እንታይ ክትገብር ትኽእል፧
ደቅኻ ኺዛረቡኻ ኣብ ዚደልዩሉ እዋን፡ ንኽትሰምዖም ድሉው ኩን
ጸገማት ኪህሉ ኸሎ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ወትሩ ምስ ደቅኻ ኣዕልል
2 ነቲ ዚብሉኻ ኽትርድኦ ፈትን
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧ “ነቲ ቓል ዜቕልበሉ ሰናይ ይረክብ።” (ምሳሌ 16:20) ሓድሓደ ግዜ፡ ናይ ሓቂ ስምዒት ደቅኻ ንምፍላጥ፡ ዜውስእዎ ቓላት ምስማዕ ጥራይ ኣኻሊ ኣይኰነን። መንእሰያት ንሓደ ነገር ኣጋኒኖም ኬቕርብዎ ወይ ከኣ ከይሓሰቡ ኺዛረቡ ይኽእሉ እዮም። “ከይሰምዔ ምላሽ ዚህብ ሰብ ዕሽነትን ነውርን ይቝጸሮ።” (ምሳሌ 18:13) ስለዚ፡ ተሃዊኽካ ኣይትቈጣዕ።—ምሳሌ 19:11።
እንታይ ክትገብር ትኽእል፧
ደቅኻ ዝበሉ ይበሉ ብዘየገድስ፡ ከይትዀልፎም ወይ ኣመና ኸይትስምብድ ተጠንቀቕ
ኣብ ናታቶም ዕድመ ኸለኻ ንዝነበረካ ስምዒትን ዜገድሰካ ንዝነበረ ነገራትን ዘክር
3 ምስ መጻምድትኻ ሰሚርኩም ዕየዩ
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧ “ወደየ፡ . . . ንተግሳጽ ኣቦኻ ስምዓዮ፡ ንትምህርቲ ወላዲትካ ድማ ኣይትሕደጎ።” (ምሳሌ 1:8) የሆዋ ንኣቦን ንኣደን፡ ኣብ ልዕሊ ደቆም ስልጣን ሂብዎም እዩ። ስለዚ፡ ንደቅኻ፡ ንኬኽብሩኻን ንኺእዘዙኻን ክትምህሮም ኣሎካ። (ኤፌሶን 6:1-3) ውሉዳት፡ ወለዶም ‘ብሓደ ኣእምሮ ኸም ዘይሰመሩ’ ኼስተውዕሉ ይኽእሉ እዮም። (1 ቈረንቶስ 1:10) ስለዚ፡ ብዛዕባ ሓደ ጕዳይ ምስ መጻምድትኻ እንተ ዘይተሰማሚዕኩም፡ ነቲ ደቅኹም ንዓኻትኩም ዘለዎም ኣኽብሮት ስለ ዚንክዮ፡ ኣብ ቅድሚኦም ኣይትቋየቑ።
እንታይ ክትገብር ትኽእል፧
ንደቅኹም ብኸመይ ከም እትግስጽዎም ተሰማምዑ
ንስኻን መጻምድትኻን ንደቅኹም ብዛዕባ እተሰልጥኑሉ መገዲ እተፈላለየ ርእይቶ እንተ ኣልዩኩም፡ ንኣረኣእያ መጻምድትኻ ኣብ ግምት ኣእቱ
4 “ንቘልዓ እታ ኪኸደላ ዚግብኦ መገዲ ኣላምዶ”
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧ “ንቘልዓ እታ ኪኸደላ ዚግብኦ መገዲ ኣላምዶ።” (ምሳሌ 22:6) ጽቡቕ ትምህርቲ ኣብ ኣጋጣሚ ዚምርኰስ ኣይኰነን። መደብ ኪህልወካ ኣለዎ፣ እዚ ኸኣ ንደቅኻ እትግስጸሉ መደብ እውን ዜጠቓልል እዩ። (መዝሙር 127:4፣ ምሳሌ 13:1) ተግሳጽ ኪብሃል ከሎ፡ መቕጻዕቲ ማለት ጥራይ ዘይኰነስ፡ ደቅኻ ሕግታት እተዋህበሉ ምኽንያት ንኺርድኦም ምሕጋዝ ማለት እውን እዩ። (ምሳሌ 28:7) ብዘይካዚ፡ ንደቅኻ፡ ንቓል ኣምላኽ ኪፈትውዎን ንስርዓታቱ ኺርድእዎን ምሃሮም። (መዝሙር 1:2) ከምኡ ምግባርካ፡ ጥዑይ ሕልና ንኼማዕብሉ ኺሕግዞም እዩ።—እብራውያን 5:14።
እንታይ ክትገብር ትኽእል፧
ንደቅኻ፡ የሆዋ ጋህዲ ኸም ዚዀነሎምን ኣብኡ ኸም ዚውከሉን ግበር
ነቲ ኣብ ከም ኢንተርነትን ማሕበራዊ መራኸብን ኬጋጥም ዚኽእል ስነ ምግባራዊ ሓደጋታት፡ ንኼለልይዎን ካብኡ ንኺርሕቁን ምሃሮም። ካብቶም ጾታዊ መጥቃዕቲ ዜውርዱሎም ሰባት ብኸመይ ኪርሕቁ ኸም ዚኽእሉ እውን ምሃሮም
ብዝያዳ ፍለጥ
ንደቅኻ ብኸመይ ክትግስጾም ይግባእ፧
መጽሓፍ ቅዱስ ውጽኢታዊ ተግሳጽ ንምሃብ ዚሕግዝ 3 መገድታት ከም ዘሎ ይገልጽ።


text:
ገበር | መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ መልእኽቲ ሒዙ ኣሎ፧
ንዅሎም ደቂ ሰብ ዚኸውን ብስራት
ትንሳኤ የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ፡ ዝያዳ እምነትን ቅንኣትን ኣሕዲሩሎም እዩ። ብፍላይ ሃዋርያ ጳውሎስ፡ ኣብ ንእሽቶ እስያን ኣብ ከባቢ መዲተራንያን እናተጓዕዘ፡ ጉባኤታት ወዲቡ፡ ንክርስትያናት ከኣ ስነ ምግባራዊ ጸቕጥታትን ብርቱዕ ምጽራርን ኬጋጥሞም ከሎ ኣብ እምነቶም ንኺጸንዑ ኣተባቢዕዎም እዩ። ከምዚ ዝኣመሰለ ጸገማት እኳ እንተ ነበረ፡ ክርስትና ኣስፋሕፊሑ እዩ።
ድሕሪ እዚ፡ ጳውሎስ ንባዕሉ እውን ተኣሲሩ እዩ። ይኹን እምበር፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዀይኑ እውን ከይተረፈ፡ ንጉባኤታት መተባብዕን ምኽርን ጽሒፉለን እዩ። ብዘይካዚ፡ ዝያዳ ሓደገኛ ዝዀነ ዅነታት፡ ማለት ክሕደት ከም ዜጋጥም እውን ኣጠንቂቑ እዩ። ብመንፈስ ኣምላኽ ተመሪሑ፡ “ቄናን ነገር ዚዛረቡ” “ሕሱማት ተዃሉ” ኣብቶም ክርስትያናት ከም ዚኣትዉ፡ ‘ንደቀ መዛሙርቲ ድማ ደድሕሪኦም ከም ዚስሕቡ’ ተነብዩ እዩ።—ግብሪ ሃዋርያት 20:29, 30።
እዚ ኽሕደት እዚ፡ ኣብ መወዳእታ ቐዳማይ ዘመን ጀመረ። ኣብቲ ግዜ እቲ ኣቢሉ፡ እቲ ዝተንስአ የሱስ ንሃዋርያ ዮሃንስ ብዛዕባ መጻኢ ዚገልጽ ምልክታት ራእይ ኣርኣዮ። ከምቲ ዮሃንስ ዝጸሓፎ ድማ፡ ተጻረርቲ ዀኑ መምህራን ሓሶት ነቲ ኣምላኽ ብዛዕባ ምድርን ደቂ ሰብን ዝገበሮ ናይ መጀመርታ ዕላማ ኼፍሽልዎ ዓቕሚ የብሎምን። “ኵሎም ኣህዛብን ነገዳትን ቋንቋታትን ህዝብታትን” ድማ ብስራት መንግስቲ ኣምላኽ ኪሰምዑ እዮም። (ራእይ 14:6) ምድሪ፡ ገነት ክትከውን፡ ኵሉ እቲ ፍቓድ ኣምላኽ ኪገብር ዚደሊ ሰብ ድማ ኣብኣ ኺነብር እዩ።
እዝስ፡ “ብስራት” ኰይኑዶ ይስምዓካ፧ ከምኡ ዚስምዓካ እንተ ዀይኑ፡ ብዛዕባ እቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተመዝጊቡ ዘሎ፡ ኣምላኽ ንደቂ ሰብ ዘለዎ መልእኽቲ ዝያዳ ሓበሬታ ንኽትረክብ ተምሃር። ንሕጂ ዀነ ንዚመጽእ ብኸመይ ኪጠቕመካ ኸም ዚኽእል እውን ርአ።
መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ኢንተርነት፡ ኣብ www.jw.org ብ50 ዚኸውን ቋንቋታት ከተንብቦ ትኽእል ኢኻ። ኣብዚ ወብ ሳይት እዚ፡ ነተን መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ መልእኽቲ ሒዙ ኣሎ፧ ከምኡውን ብስራት ኣምላኽ ዘርእስተን ብሮሹራትን እታ መጽሓፍ ቅዱስ ብሓቂ እንታይ እዩ ዚምህር፧ ዘርእስታ መጽሓፍን ካልእ ሕታማትን ክትምርምር ትኽእል ኢኻ። እዚ ሕታማት እዚ፡ ንመጽሓፍ ቅዱስ ስለምንታይ ክንኣምኖ ኸም እንኽእልን ነቲ ዚህበና ግብራዊ ምኽሪ ኣብ ስድራ ቤትናን ኣብ ብሕታዊ ናብራናን ብኸመይ ክንዓይየሉ ኸም እንኽእል ይገልጽ። ወይ ከኣ፡ ተወሳኺ ሓበሬታ ንኺህቡኻ ንናይ የሆዋ መሰኻኽር ክትሓትቶም ትኽእል ኢኻ።


text:
ዕላላተይ ምስ ስዉእ መልኣከ ተኽለ።
ብሰመረ ፍስሃየ (ፈረንሳ)
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሸውዓተ ክትዝርጋሕ ዝጀመረት ታሪኽ ጅግና ስዉእ መልኣከ ተኽለ እትገልጽ መጽሓፍ ረኺብኩም ኣንቢብኩማ ክትኮኑ ተስፋ እገብር።
ብወገነይ ድሮ ሳልሳይ ዓመቱ ዝቐረበ: ንስዉእ ተጋዳላይ ወልደዳዊት ተመስገን ዝምልከት መግለጺየይ ኣብ ዘቕረብኩሉ ግዜ ብዛዕባ ጅግና ስዉእ መልኣከ ተኽለ’ውን ከዕልለኩም እየ ዝብል መብጽዓ ኣስፊረ ነይረ።
ኣጋጣሚ ኣብቲ እዋን’ቲ ሓወይን ብጻየይን ዝኾነ ግርማይ ቦኽረ ነዛ ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስኩዋ መጽሓፍ ክጽሕፋ ጀሚሩ ስለ ዝነበረ እታ መጽሓፍ ድሕሪ ምዝርግሓ ንኽጽሕፍ ተሰማሚዕና።
ምስ ጅግና ስዉእ መልኣከ ተኽለ ዋላኳ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ናይ ምፍላጥ ዕድላት ይንበረና እንበር ኣብ ሜዳ ኤርትራ: ኣብ ትሕቲ ጽላል ተጋድሎ ሓርነት (ጀብሃ) ኮይንና እነካይዶ ዝነበርና ናይ ሃገራውን ሓርነታውን ቃልሲ እዩ ዝያዳ ኣፋሊጡና።
ዋላኳ ኣብቲ በብእዋኑ እንራኸበሉ ዝነበርና እዋናት ናይ ውድብናን ናይ ውልቅናን ዕላላት ነዕልል እንተነበርና
ትሕዝቶ ዕላላተይ ምስ ጅግና ስዉእ መልኣከ ኣብቲ ኣብ ውሽጢ ተ.ሓ.ኤ. እቲ በብእዋኑ ካብ ውሽጢ (ፋሉል) ይኹን ካብ ደገ (ህዝባዊ ሓይልታት ዝብል ስም ዝነበራ ውድብ) ዝንዛሕ ዝነበረ ንተ.ሓ.ኤ. ንምፍራስ ዝዕላምኡ ውዲታትን ምንቅስቓሳትን ዝተመርኮሰ እዩ።
1. ድሕሪ ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ተ.ሓ.ኤ: ፋሉላዊ ምንቅስቓስ ኣብ ውሽጢ ተ.ሓ.ኤ. ሓያል ቦታ ስለ ዝነበሮ ዝነዝሖ ዝነበረ ናይ ርእሰ ፈጠራ ወረ ንብዙሓት ተጋደልቲ ደቂ ከበሳ ብፍላይ ክኣ ነቶም ካብ መወዳእታ 1974 ንድሕሪት ዝተሰለፉ ተጋደልቲ ኣደናጊሩ ኣብ ሕማቕ ኩነታት ኣውዲቑዎም ነይሩ። ሓደ ካብቲ ዝነበረ መርዛም ናይ ፈጠራ ወረ ከምዚ ይብል “ ተ.ሓ.ኤ. ደቂ ከበሳ ስለ ዝዓብለሉዋ ብዓል ዓብደላ ኢድሪስ ገዳይም ተጋደልቲ ዝነበሩ ኣብ ከሰላ ይኹን ኣብ ናይ ስደት መደበራት ዝቕመጡ፡ ደሞዝ ክንገብረልኩም ኢና ኢሎም ብሎሪታት ጺዕኖም ብወገን ተሰነይ የእትዉዎም ኣለዉ“ ዝብል ነበረ። ኣብ መፋርቕ ናይ 1976 ምስ ስዉእ መልኣከ ተራኺብና ብዛዕባ’ዚ ዝንዛሕ ዝነበረ መርዛም ወረ ከነዕልል ከሎና ከምዚ ዝስዕብ ዕላል የዕልለኒ "እዛ ናይ ተሰነይ ገዳይም ተጋደልቲ የሰልፉ ኣለዉ እትብል ወረ ምስ ሰማዕኩ ኣብ ኣኼባ ፈጻሚት ሽማግለ ንዓብደላ ኢድሪስ ከመይ እዩ እዚ ዝብሃል ዘሎ ወረ ኢለ ሕቶ ኣቕረብኩሉ። ንሱ ኽኣ ትቕብል ኣቢሉ ብጻይ መልኣከ ንስኻ መራሒ ክፍሊ ጸጥታ ውድብ ተ.ሓ.ኤ. ኢኻ ስለዚ ንሕና መልሲ ናይዚ ዝብሃል ዘሎ ወረ ካባኻ ንጽበ ኣሎና ምስ በለኒ ዝምልሶ ስኢነ ጠጠው በልኩ " ይብል።
2. ኣብቲ ካልኣይ መፋርቕ ናይ 1976 ህዝባዊ ሓይልታት (ኢሳያስ ኣፈወርቂ) ነቲ ምስ ስዉእ ዑስማን ሳልሕ ሰበ ዝነበሮም ምፍልላይ ጠንቁ ተ.ሓ.ኤ. ኣምሲሎም ዝዋፈርሉ ዝነበረ እዋን፡ ኣነ ሓንቲ ሓይሊ ሒዘ ንኻርነሽም እሰግር’ሞ ኣብኡ ምስ መተዓቢተይን መማህርተይን ዝነበሩ ተጋደልቲ ህዝባዊ ሓይልታት ንራኸብ’ሞ ብጉዳይ ስምረትን ናይ ክልቲኤን ውድባት ኣረኣእያ ኣብ ልዕሊ ስምረትን ክትዓት ነልዕል። ሓደ ካብቲ ርኽክባተይ፡ ኣብ ኣፍደዩ ዝተባህለት ዓዲ፡ ምስ ስዉእ ገብርኣብ ፍረ (ወዲ ፍረ፡ ሓደ ካብቶም መስሓቓት ደቂ ኣስመራ፡ ኣብ ሳንታ ፋሚልያ ብ B.A. ዲግሪ ዝተመረቐ ) መተዓቢተይን መማኅርተይን ነበረ። ምስ ወዲ ፍረ ብሓደ ተደሪርና ብሓደ ከነዕልል ሓዲርና። ኣብቲ ዕላላትና ወዲ ፍረ ደጋጊሙ ይብለኒ፡ ”ከመይ ጌርካ ምስ እዞም ኣድሓርሓርቲ ትቃለስ ኣሎኻ፡ እዚኣቶምኮ ንብዓል ወልዳይን ኪዳነን ዝብሃሉ ተጋደልቲ ዝቐተሉ እዮም” ይብል። ብወገነይ ኣብ ደቀቕቲ ነገራት ከይኣተኹ፡ (ብቋንቋ ኢሳያስ ክገልጽ መረጽኩ) በል መራሕቲ እዚ ውድብ ክጽብጽበልካ’ሞ ብድሕሪኡ ርኢቶኻ ክጽበየ በልኩዎ።
a. ናይ ዜና ቤት ጽሕፈት መራሒ ተስፋማርያም ወልደማርያም ይብሃል። ኣብ ናይ ቃልሲ ጉዕዞ ናይ ዜና ግደ ኣዚዩ ዓቢ ምዃኑ ኣይትዝንግዖን ኢኻ። ብተወሳኺ ተስፋማርያም ኣብ ሳንታ ፋሚሊያ ስለ ዝነበረ ትፈልጦ ኢኻ።
b. ዋና ጸሓፊ ውድብና ተስፋይ ወልደሚካኤል ይብሃል ንሱ’ውን ኣብ ሳንታ ፋሚሊያ ስለ ዝነበረ ትፈልጦ ትኸውን።
c. መራሒ ክፍሊ ጸጥታ መልኣከ ተኽለ ይብሃል ኣነ ኣጸቢቐየ ዝፈልጦ።
d. ኣቦ መምበር ውድብ ኣሕመድ መሓመድ ናስር ይብሃል። ቅድሚ ንወጻኢ ምኻዱ ኣብ ቀሃስ ይምሃር ነይሩ።
e. ናይ ፖለቲካ ሓላፊ ኢብራሂም ቶቲል ይብሃል።
f. ናይ ወጻኢ ጉዳያት ሓላፊ ዓብደላ ስሌማን ይብሃል።
g. ናይ ምጣኔ ሃብቲ (ኤኮኖሚ) ሓላፊ ሓምድ ኣድም ስሌማን ይብሃል።
h. ናይ ሕብረተሰብኣዊ ጉዳያት ሓላፊ ኢብራሂም መሓመድ ዓሊ ይብሃል።
ኣዞም ዝጠቐስኩልካ መራሕቲ ኣብቲ ብዓል ወልዳይ ዝተቐትልሉ ግዜ ኣይነበሩን። ብተወሳኺ ኣብ ጉዕዞ ቃልሶም ናይ ምምራሕ ብቕዓቶም ዘመስከሩ መራሕቲ እዮም። ናይ ወተሃደራዊ ቤት ጽሕፈት ሓላፊ ዓብደላ ኢድሪስ ይብሃል ምስ በልኩ: ስዉእ ወዲ ፍረ ኽኣ “እሞ እዚ ዝበልካዮ ዓብደላ ኢድሪስ ንሱዩ ዝመርሓኩም” ይብለኒ። ብወገነይ እብሎ: ተ.ሓ.ኤ. ብሃገራዊ ጉባኤ ዝጸደቐ ትካላት ኣለዋ። ነቲ ትካላት ዝቆጻጸር ሰውራዊ ባይቶ ዝብሃል ብደረጃ ጉባኤ ዝተመርጸ መሪሕነት ኣለዋ። እዚ መሪሕነት ክኣ ካብ ውሽጡ ፈጻሚት ኣካል ይመርጽ። በዚ መሰረት እዞም ኣስማቶም ዝዘርዘርኩልካ ሰባት ሰውራዊ ባይቶ ተመሪጾም። ኣብ ህዝባዊ ሓይልታት ጉባኤ ስለ ዘይፍለጥ መራሕትኹም ብሓደ ውልቀ ሰብ ስለ ዝምረጹ እቲ ውድብውን ካብ ፍቓድ ናይ ሓደ ውልቀሰብ ስለ ዘይወጽእ ነዚ ዲሞክራስያዊ ኣገባብ ኣሰራርሓ ተ.ሓ.ኤ ንኽርድኣኩም ምናልባሽ ኣሸጋሪ ክኸውን ይኽእል’ዩ ኣብ ተ.ሓ.ኤ. ግን ዝኾነ መራሒ ዋላ ዓብደላ ኢድሪስ ዝብል ስም ይሃልዎ ብዘይ ምርድዳእ ኣባላት ፈጻሚት ኣካል ዋላ ሓንቲ ነገር ክገብር ኣይክእልን እዩ እብሎ። ግን ንስዉእ ዓብደላ ኢድሪስ ብዝምልከት መግለጺታተይ ፈጺሙ ምቕባል ይኣብየኒ። ብዛዕባ ጉዕዞይ ኣብ ካርነሽም ንስዉእ መልኣከ ምስ የዕለልኩዎ ይብለኒ "ሰመረ ህዝቢ ከበሳ ናይ ሃይማኖት ሽግሩ ከይፈትሐ፡ ናይ ከበሳነት ትምክሕቲ ከይኣለየ፡ ሓደገኛታት መራሕቲ ነዚ ድኽመታት ዝምዝምዙ ከይጠፍኡ ቃልስና ከቢድን ነዊሕን ከም ዝኸውን ኣይትዘንግዕ" ይብለኒ።
3. ኣብቲ ካልኣይ መፋርቕ ናይ 1977 ፋሉላዊ ምንቅስቓ ኣብ ድኹም ኩነታት ወዲቑስ መብዛሕትኦም መራሕቱ ይኹኑ ኣባላቱ ናብ ህዝባዊ ግንባር ኢዶም ዝሃብሉ እዋን ኮይኑ ግን ክኣ ኣብ ልዕሊ ተ.ሓ.ኤ. ከቢድ ክሳራ ዘውረዱሉ እዋን እዩ ነይሩ። ገለ ካብቲ ዘውረድዎ ከቢድ ሓደጋታት ክኣ መቕተልቲ ተጋዳላይ ዓብዱል ቓድር ሮሞዳንን ተጋዳልይ ዓሊ ኢብራሂምን ምስኦም ዝነበሩ ንጹሃት ተጋደልትን ከምኡ’ውን ወኪል ምጣኔ ሃብቲ (ኤኮኖሚ) ኣብ ምምሕዳር ቁጽሪ 8 (ኣውራጃ ሓማሴን) ዝነበረ ስዉእ ሓድጉ ወዘተ እዩ። መቕተልቲ ብዓል ስዉእ ዓብደልቓድር ኣብ ደቡብ ደንከል እዩ ተፈጺሙ። ነዚ ኩነታት ንምህዳእ ተባሂልና ካብ ፖለቲካዊ ቤት ጽሕፈት፣ ካብ ናይ ዜና ቤት ጽሕፈት፣ ከምኡውን ካብ ናይ ጸጥታ ቤት ጽሕፈት ዝተዋጻእና ካድራት ንደቡብ ደንከል ንምደብ። ስዉእ መልኣከ ናይ ማእከላይ ግንባር መራሒ ስለ ዝነበረ ናይ ጉዕዞና ሓላፍነት ተሰኪሙ ነበረ። ንደቡብ ደንከል ጉዕዞና ከምቲ ዝተሓስበ ክቀላጠፍ ኣይከኣለን። ምኽንያቱ ኣብቲ ግዜቲ ከም ኣጋጣሚ ሰራዊት ኢትዮጵያ ብተደጋጋሚ ንብዓል ጻዕዳ ክርስትያንን ከባቢኡን ንምሓዝ ተደጋጋሚ ፈተነ ይገብር ስለ ዝነበረ ስዉእ መልኣከ ኽኣ ነቲ ውግኣት ይመርሖ ጥራይ ዘይኮነስ ክሳብ ቅድመ ግንባር ከይዱ ይሳተፎ ስለ ዝነበረ ጉዕዞና ክዳናጎይ ኪኢሉ። ኣብዚ ናይ ምድኑጓይ ግዜዚ ኣነን ስዉእ መልኣከን ንሓደ ክልተ ሰሙን ዝኸውን ግዜ ብሓደ ቀኒና። ኣብዘን ብሓደ ዝቐነናለን ምዓልታት ካብቲ ክዕለል ዝከኣል ዕላላት እዚ ዝስዕብ እዩ፡
a. እቲ ናይ ፋሉል ኩነታት ዋላኳ ይዳኸም እምበር ጌና ኣይጠፍኤን’ዩ ነይሩ። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኩነታት ኣብ ዝነበርናሉ ስዓት ጉዳይ ስዉእ ኣብርሃም ተኽለ ኣሸጋሪ ነይሩ። እዚ ማለት ክኣ ኣረኣእያ ስዉእ ኣብርሃም ተኽለ ኣብ ልዕሊ ፋሉል ንጹር ስለ ዘይነበረ ንባርካ ክወርድ ትእዛዝ ይውሃቦ። እንተኾነ ግን ስዉእ ኣብርሃም ተኽለ ነቶም ንባርካ ሒዞሞ ክወርዱ ዝመጹ ተጋደልቲ ስለ ዝነጸጎም ስዉእ መልኣከ ባዕሉ ነቲ ስጉምቲ ንኽወስዶ ተገደደ። ስዉእ ኣብርሃም ተኽለ ካብቶም ዉፉያት ተጋደል ተ.ሓ.ኤ. እዩ ነይሩ። ስዉእ መልኣከ ይብለኒ እዚ መርዛም ፋሉላዊ ምንቅስቓስ ንብዓል ኣብርሃም ተኽለ ከይተረፈ ኣደናጊሩዎም ይብለኒ። ኣብ ልዕሊ ስዉእ ኣብርሃም ተኽለ ክሳብ ክንደይ ጽቡቕ ኣረኣእያ ከም ዝነበሮ ኽኣ ኣብዚ ኣጋጣሚ’ዚ የዕሊሉኒ።
b. ሓደ ምዓልቲ ስዉእ ገረብርሃን ዘርኤ፡ ወኪል ጸጥታ ምምሕዳር ቁጽሪ 8 ዝነበረ፡ ሓንቲ ደብዳቤ ናብ ስዉእ መልኣከ ይልእኽ። ትሕዝቶ እታ ደብዳቤ ኽኣ ከምዚ ይብል " ኢብራሂም ዓሊ ኑር ምስ ሓንቲ ተጋዳሊት ደቂሱ ከሎ ተታሒዙ። እንታይ ንግበር" ። ስውእ መልኣከ ኣርሒቑ ድሕሪ ምሕሳብ ይብለኒ እዛ ጉዳይ ቀላል ኣይኮነትን ፡ ሕጂ ኣብ ክንዲ ኩነታት ብርሱኑ ከሎ ስጉምቲ ምውሳድ ህድእ ኢልካ ንባርካ ኣውሪድካ ምስ ብጾት ውሳኔ ምውሳድ ይሓይሽ ይብል። ነቶም ኢብራሂም ዓሊ ኑር ዘይትፈልጡ ሰባት ኢብራሂም ዓሊ ኑር ሓደ ካብ ገዳይም ተጋደልቲ ተ.ሓ.ኤ. ኮይኑ ኣብቲ እዋን’ቲ ምክትል ስዉእ መልኣከ እዩ ነይሩ። ኣብዚ እዋን’ዚ እውን ከም ዝሰማዕኩዎ እንተ ኾይኑ መራሒ ናይ ሓንቲ ኣብ ሃይማኖት ዝተመርኮሰ ፕሮግራም ዘለዋ ተቓዋሚት ውድብ ኮይኑ ኣሎ ይብሃል። እቶም ንስዉእ ገረብርሃን ዘርአ ዘይትፈልጥዎ: ገረብርሃን ዘርአ ከምቲ ዝጠቐስኩዎ ወኪል ጸጥታ ኣብ ምምሕዳር ቁ8 ኮይኑ ሓደ ካብቶም ብምስጢር ንፋሉላዊ ምንቅስቓስ ዝመርሑ ዝነበሩ እዩ። እንተኾነ ግን ገረብርሃን ዘርአ ነቲ ሕግታት ተ.ሓ.ኤ. ኣኽቢሩ ዝቃለስ ተጋዳላይ ስለ ዝነበረ ከምቶም ፋሉል ዝኾነ ስጉምቲ ክውሰደሉ ኣይተኻእለን።
c. ሓደ ምዓልቲ እዋን ምሳሕ ዝቀራረበሉ ዝነበረ ስዓታት፡ ብዝሕ ዝበሉ ተጋደልቲ፡ ብዝተፈላለየ መደባት ዝተላእኩ ናብ ስዉእ መልኣከ ይመጹ። እቲ ንምሳሕ ተባሂሉ ተቐሪቡ ዝነበረ ቅጫ ነርባዕተ ሰብ ተባሂሉ እዩ ተዳልዩ ነይሩ። ኣርባዕተ ዘይኮንናስ ዓሰርተው ሓሙሽተ ተጋደልቲ ምስ ኣተናዮ ገሊኣ ካልኣይ ግዜ ወስ ከይበለት እቲ ቅጫ ተወዲኡ። ሽዑ ስዉእ መልኣከ “በሉ በስምኣምን ተመስገንን ብሓደ ኮይንን” በለና። ድሕሪ ምሳሕ ሓደ ስዓት ኣቢሉ ይኸውን፡ ንስዉእ መልኣከ ክትረክብ ሓንቲ ካብ ከተማ ኣስመራ ዝመጸት ሰበይቲ ትሕወሰና። ዕላል ብዕላል ዝመጸ ስምረት እንታይ ኰንኩም ዘይትገብሩ ንዝብል ሕቶኣ ስዉእ መልኣከ ምስ መለሰላ ንሳ ኽኣ “ናይ ስልጣን ህርፋንኩም እዩ ዝዕንቅፍ ዘሎ እምበር ተራ ተጋዳላይስ ድሉው እዩ “ በለት። ምስ ስዉእ መልኣከ ገጽ ንገጽ ተጠማሚትና ፍሽኽ በልና። ኣብቲ ግዜ’ቲ ከምቲ ኣቐዲመ ሓቢረዮ ዝነበርኩ ካብ ውግእ ናብ ውግእ ንገማጠል ስለ ዝነበርና እሞ ኽኣ ስዉእ መልኣከ ውግእ ኣብ ዝኽፈተሉ እዋን እቲ ዝልዓለ መራሒ ምዃኑ ረሲዑ ኣብ ቅድመ ግንባር ኮይኑ ዝዋጋእ ሓደ ካብቶም ውሩያት መራሕቲ ውድብ ስለ ዝነበረ ትርጉም ስልጣን ምስቲ ኣብሃህላ ናይታ ሰበይቲ ፈጺሙ ዘይከይድ ነበረ። ስዉእ መልኣከ ኽኣ ነቲ ዘምጽኣ ጉዳይ ድሕሪ ምምላሱ ብስነስርዓት ኣፋነዋ። ካባና ምስ ተፈለየት ክኣ "እዛ ሰበይቲ ንመራሕቲ ሻዕብያ ጥራሕ ከምዚ ዘረባ’ዚ ከይተስምዖም ኣብ ዘይሽግራ ከይትወድቕ " ተበሃሃልና።
d. ንደንከል ጉዕዞና ምስ ተቐራረበ፡ ስዉእ መልኣከ ንመንሱራ በጺሕና ክንምለስ ኢና ይብለኒ። ንመንሱራ ንወርድ’ሞ ስዉእ መልኣከ ምስ ስዉእ ዓብደላ ኢድሪስን ኢብራሂም ቶቲልን ይራኸብሞ ኣኼባ ኽኣ ሰለስቲኦም የካይዱ። ሓደ ካብቲ ናይ ኣኼብኦም ኣርእስቲ ኽኣ መንደፈራ ሓራ ምግባርን ንዕኡ ንምፍጻም ዘድሊ ትሕዝቶን ዝብል ነበረ። ድሕሪ ኣኼብኦም ክኣ ንኸዘራርቡኒ ናብቲ ዝነበርዎ ቦታ ጸዉዑኒ። ምስ ተሓወስኩዎም፡ ስዉእ ዓብደላ ኢድሪስ ከምዚ ዝስዕብ ናይ ላዕለዎት መራሕቲ ዘተባብዕ ቃላት ኣስምዓኒ። "ብጻይ ሰመረ፡ ንደንካልያ ምስ ብጾትካ ትብገስ ኣሎኻ ኣብቲ እተካይይድዎ ከቢድ ቃልሲ ከምትዕወቱ ጥርጥር የብለይን። ውድብና ኣብዚ ዘለናዮ ስዓት ናይ ፖለቲካ ካድራት ብደረጃ ቦጦሎኒ ቀጺሉ'ውን ብደረጃ ሓይልታት ከፍሪ ኪኢሉ ኣሎ። ብደረጃ ጋንታታት ከነፍሪ ኣብ እንበቕዓሉ ስዓት፡ ሃገራውን ዲሞክረስያውን ቃልስና ብዝደልደ መንገዲ ጉዕዞ ቃልሱ ከካይድ’ዩ " ይብለኒ (ኣብቲ እዋን ጌና ናይ ብርጌዳት ስርርዕ ኣይተገብረን ነይሩ) ። ብድሕሪኡ ንስዉእ ሳልሕ ሹም ትምልከት ደብዳቤ ይህበኒ እሞ ምስ ስዉእ መላኣከ ተተሓሒዝና ንምምሕዳር ቁጽሪ 8 ንድይብ። ኣብ ጉዕዞና ምስ ስዉእ መልኣከ ንስዉእ ተጋዳላይ ዓብደላ ኢድሪስ ብዝምልከት ናይ ሓሶት መናፍሕ፡ ብወገን ህዝባዊ ግንባር ይኹን ብወገን ፋሉል መሰረት ከም ዘይብሉን ካብኡ ዝኸፍኤ ኽኣ ካብቲ ከበሳዊ ትምክሕቲ ዝነቐለ ምዃኑን ድሕሪ ምዕዛብና ንምምካቱ ሓያል ቃልሲ ከም ዝሓተና ተገንዘብና። ንደንከል ክንብገስ ዘድልየና ዘበለ ትሕዝቶ ምስ ተዳለወልና ምስ ስዉእ መልኣከ ብመንገዲ ራድዮ ክንራኸበሉ እንኽእል ናይ ሚስጢር ፊደላት ተለዋዊጥና ተፈላለና።
4. ናይ ደንካልያ ጉዕዞ ሓደ ክልተ ሰሙን ኣቢሉ ምስ ወሰደልና ምስቶም ኣብ ደቡብ ደንከል ዝነበሩ ብጾት ተጋደልቲ ጉዕዞ ቃልስና ቀጸልና። ኣብቲ ንብሕቲ እትብሃል ስትራተጂካዊት ቦታ ንምሓዝ ዝገበርናዮ ውግእ፡ ጅግና ተጋዳላይ እስማዒል ግንባር፡ ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ጸጥታ ደቡብ ደንከል ስለ ዝተሰውአ መተካእትኡ ዝኸውን ኣብ ክንዲ ካብ ባርካ ዝልኣኸና ኣብዚ ዘለዉ ንኩነታት ደንከል ብቐረባ ክፈልጡ ዝኽእሉ ምምዳብ ይሓይሽ ካብ ዝብል ርኢቶ ተበጊሰ ንስዉእ መልኣከ ንሓደ ካብ ኣባልት ጸጥታ ዝነበረ ካድር፡ መሓመድ ጃብር ዝተባህለ ተጋዳላይ ንኽምደብ ርኢቶይ ምስ ኣቕረብኩሉ ተቐበሎሞ ዝተባህለ ተጋዳላይ ወኪል ጸጥታ ኮይኑ ተመደበ። ዝተባህለ ርኢቶይ ናብ ስዉእ መልኣከ በቲ ዝተለዋወጥናዮ ናይ ሚስጢር ፊደላት እዩ ተመሓላሊፋ። ድሕሪ ሓደ ዓመት ኣቢሉ ሓው ተጋዳልይ ሑሰን ኸሊፋ ምሳይ ክገራጨው ይጅምር። ብዛዕባ ምስ ስዉእ መልኣከ ብረድዮ ሚስጢራዊ ርኽክባተይ ይጠቕሰለይ። ብወገነይ መልኣከ ብጻይ ስለ ዝኾነ ምርኻብና እንታይ’ዩ ጸገሙ እብሎ። ንሱ ኽኣ ልክዕዩ ኣነ ክርድኦ እኽእል’የ እቶም ዘይፈልጡ ግን ክርድኡዎ ኣይክእሉን እዮም ይብል። ኣብቲ ግዜቲ ብወገነይ እቲ ኣብ ባርካ ይኹን ኣብ ከበሳ ዝነበረ ዘይምርድዳኣት ዋላሓንቲ ኣፍልጦ ኣይነበረንን። ከምኡ ኢሉ በብግዚኡ ምስ ሓው ተጋዳልይ ሑሰን ኸሊፋ ክሳብ ኣብ ከቢድ ዘይምርድዳእ ኩነታት ንወድቕ ነበርና። ኣብ ሰሜን ደንከል ምስ መጻእኩ ገለ ብጾት ካብ ምምሕዳር ትሽዓተ ዝመጹ ኩነታት ውድብናን ኣብ መንጎ ብጾት ዝተኸፍተ ዘይምርድዳኣትን ክጠቕሱለይ ከኣሉ። ኩነታት ውግእ ሓድሕድ ገዲዱና ኽኣ ንኸበሳ ካብኡ ኽኣ ንባርካ ወረድኩ።
5. ኣብ ባርካ ናይ ንግድን ኢንዱስትርን ቤት ጽሕፈት ሓላፊ ኮይነ ምስ ተመደብኩ ቦታይ ኣብ መኪት ኮነ። ኣብዚ መደብ’ዚ ኣብ ዝነበርኩሉ ጊዜ ምስ ስዉእ መልኣከ ተራኺበ ዘጋጠመ ኩነታት ንኸዕልለኒ ተወከስኩዎ። ስዉእ መልኣከ ብወገኑ እቲ ኩነታት ብዙሕ መግለጺ ከም ዘይብሉ ይሕብረኒ። ምስ ስዉእ ወልደዳዊት ተራኺቦም ንኽረዳድኡ ምስ ሓተትኩዎ ዋላሓንቲ ጸገም የለን፡ ብጻይ ቱምሳሕ’ውን ምስ ዓብደላ ኢድሪስ ንኽንራኸብ ሓቲቱኒ ጸገም የለን ኢለዮ ይብለኒ። ግን እቲ ኩነታት ውድብና ናብ ሕማቕ ኩነታት እንዳዛዘወ ይኸይድ ስለ ዝነበረ ንዝተሓስበ ጽቡቕ ድልየታት ዕድል ኣይሃቦን።
6. ውሻጣዊ ኩነታትና እንዳኸፍአ ስለ ዝኸደ ነዚ ሕማቕ ውሽጣዊ ኩንታትና ኢሳያስ (መራሒ ህዝባዊ ግንባር) ይከታተሎ ነይሩ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ውሽጥና ልኡኻቱ ስለ ዝነበሩዎ ብደገ ውግእ ሓድሕድ ብውሽጥና ኽኣ ደቂ መታሕት ኣድሓርሓርቲ ደቂ ከበሳ ኽኣ ገስገስቲ ኣምሲልካ ነቲ ውድብ ገማዕማዕ ኢሉ ፋሕ ክብል ዘየካየዶ ወፈራ ኣይነበረን። እዚ መርዛም ወፈራ ህዝባዊ ግንባር ምስቲ ናይ ውሽጥና ናይ ስልጣን ቃልስን ተደማሚሩ ንመሪሕነት ሓደ ፍታሕ ንኽረክብ የገድዶ። ሓደ ካብቲ ፍትሓት ክኣ ምስቲ ዝካየድ ዝነበረ ውግእ ሓድሕድ፡ ሰራዊት ናይ ምውጋእ መንፈስ ስለ ዘይነበሮ፡ ተጠራኒፍካ ሓደ ዓይነት ኣኼባ ኣካይድካ ፍታሕ ምርካብ ዝብል ኮነ። ነዚ ንምፍጻም ክኣ ፈጻሚት ሽማግለ ካብ ኣባላታ፡ ሓንቲ ሰለስተ ዝኣባላታ ሽማግለ መዘዘት። እቶም ኣባላት ክኣ፡
a. ኢብራሂም ቶቲል
b. ሓምድ ኣደም ስለማ(ሓላፊ ምጣኔ ሃብቲ ቤት ጽሕህፈት ዝነበረ)
c. ስዉእ መልኣከ ተኽለ ነበሩ።
ንሶም ክኣ ኣብ ትሕቲ ሓላፍነቶም ኮይና እትሰርሕ ሰለስተ ዝእባላታ ሽማግለ መረጹ። ኣባላታ ኽኣ
1. ተጋዳላይ ገብሩ ሓጎስ (ሓላፊ ቤት ፍርዲ ዝነበረ)
2. ተወልድ ገብረስላሴ (ሕጂ መራሒ ናይ ሓንቲ ካብ ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ ዘሎ)
3. ሰመረ ፍስሃየ (ኣነ ማለትዩ) ኮይንና ተመረጽና።
ሓላፍነትና ኽኣ ንብረት ውድብ ብዝተጠርነፈ ኣገባብ ነቲ ናይ ምስሓብ መደብ ከም ዘሰንዮ ምግባር ነበረ። እዚ ኣጋጣሚ’ዚ ኽኣ ኣነን ስዉእ መለኣከን በብእዋኑ እንዳተራኸብና ከነዕልል ዕድል ይህበና። ኣብዚ ናይ ምስሓብ ግዜ ሰራዊት መብዛሕትኡ ኣብ ከባቢ ከሰላ ገጹ ይተኣኻኸብ ስለ ዘበረ መንግስቲ ሱዳን ፍርሂ ስለ ዝሓደሮ (እቲ ፍርሂ ተጋደልቲ ነቲ ናይ ከባቢ ከሰላ ህዝቢ ሱዳን ብረት ከይሸጥሉ) ንመሪሕነት ውድብና ኣብ ካርቱም ጸዊዑ ሰራዊትኩም ካብ ከባቢ ከሰላ ንኽርሕቕ 5 መዓልታት ሂብናኩም ኣሎና እዚ ምስ ዘይትፍጽሙ ግን ብረት ሰራዊትኩም ብሓይሊ ክንወስዶ ኢና፡ እንተ ደሊኹም ንፖርት ሱዳን ገጽኩም ትኸዱ ኣብኡ ዋላ መሬት ሱዳን እንተረገጽኩም ሽግር የብልናን ይብሉ። ስዉእ መልኣከ ነዚ ትእዛዝ መንግስቲ ሱዳን ንምፍጻም ናብ ሰራዊት ይጓየ። ኣብቲ ግዜቲ ኣብ መንጎ መሪሕነት ውድብን ሰራዊት ይኹን ካድር ዝነበረ ምትእምማን ኣብቲ ዝትሓተ ደረጅኡ በጺሑ ስለ ዝነበረ፡ ሰራዊት ንዝተዋህቦም ትእዛዝ ይኹን ምዕዶ ነጺጎም ኣብ ከባቢ ከሰላ ደው በሉ። ብርጌድ 44 ቁሩብ ንመንገዲ ሳሕል ገጻ ሰጒማ ስለ ዝነበረት ንዓኣ እንተ ኣድሓንኳዋ ምናልባሽ ክፍትን’የ ኢሉኒ ይኸይድ። እንተኾነ ንሳውን ትኣቢ።
7. እተን ዝተፈቕዳ 5 ምዓልታት ምስ ኣኸላ ዝነበረ ተጋዳላይ ኩሉ ብረቱ ንመንግስቲ ሱዳን ኣረኪቡ ጃለ ኮይኑ ኣብ ኮሮኮን ይእከብ። ተጋደልቲ ኣባላት ቤት ጽሕፈታት ወተሃደራዊ ቤት ጽሕፈት ዝነበሩ ዝተዋህቦም መምርሒ ኣኽቢሮም ጉዕዞኦም ስለዝቐጸሉ ምስ ብረቶም ንታህዳይ ብሰላም ክኣትዉ ክኣሉ። ሰራዊት ኣብ ኮሮኮን ምስተኣከበ ስዉእ መልኣከ ሓደ 5 ተጋደልቲ ሒዙ ኣብቲ ከባቢ ኮሮኮን ተረፈ። ንሱ ይኹን ምስኡ ዝነበርና ተጋደልቲ ምስ ብረትና ኢና ኔርና። ኣብ ሳልሳይ ምዓልቲ ኣነ ኩነታት ኮሮኮን ከመይ ምዃኑ ንኽርእይ እኸይድ። ኩነታት ኣጽኒዐ እምለስ። ብድሕሪኡ ኣብ ሓምሻይ ምዓልትና ምስ ሰራዊት ኰንካ ቀጻሊ ጉዕዞ ምዕዛብ ይሓይሽ ተበሃሂልና ንኮረኮን ንኣቱ። ኣነ ድሃይ ኮሮኮን ከጽንዕ ኣብ ዝኸድኩሉ እዋን ጴጥሮስ ሰለሙን ሓደ ካብ መራሕቲ ህዝባዊ ግንባር ማለት’ዩ ብሬድዮ ንኽራኸቦ ይሓትት። ምስ ተመለስኩ ወዲ ሰለሙን ክትራኸበኒ ፈቲና ብወገነይ ኣይመለስኩላን ይብለኒ። ንህዝባዊ ግንባር ዘይመምረጺና ምኽንያት ንህዝቢ ኤርትራ ዝይትመስሎ ውድብ: ብከበሳዊ ትምክሕቲ ተዓብሊላ ትጉዓዝ ውድብ ምዃና ጌና ኣይተረድኦን ኣሎ ተበሃሂልና ንኮሮኮን ተጉዓዝና።
8. ኣብ ኮሮኮን ብዘይካ ስዉእ መልኣከ ዋላ ሓደ ካብ ኣባላት ፈጻሚት ሽማግለ መደበሩ ገይሩ ምስ ሰራዊት ዝነብር ኣይነበረን። ስለዚ እቲ ዝበዝሐ ሰራዊትና ኣብ ትሕቲ ሓላፍነት ስዉእ መልኣከ ነይሩ ማለት’ዩ። ዝተረፉ ኣባላት መሪሕነት ኣብ ሱዳን ኮይኖም ኩነታት ኮሮኮን ይከታተሉ ነይሮም። ካብ ዘንስሓብናሉ እዋን ጀሚሩ ሰራዊት ብካድራት ተመሪሑ ጉባኤ ጌርና ሓድሽ መሪሕነት ክንመርጽ ኣሎና ዝብል መርገጽ ነይሩዎ። ነዚ መርገጽ’ዚ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ዝጥቀመሉ ዝነበረ ፖለቲካዊ ወፍሪ ግን ሓደገኛን መርዛምን ነበረ። ሓንሳብ ኣብ ሃይማኖት ዝተመርኮሰ ሓንስብ ሓንሳብ ክኣ መታሕትን ከበሳን ዝገማምዕ ምፍልላያት ይጠቀም ነበረ። ኣብ ኮሮኮን እሞ ኽኣ እቶም ብበትን ዝብል ስም ዝተገልጹ፡ ሕፍር ከይብሉ ዓው ኢሎም ይዛረቡሉ ነበሩ። ንኣብነት ነቲ ትእዛዝ መሪሕነት ኣኽቢሩ ንሰሜን ተጓዒዙ ብረቱ ዘድሓነ ሰራዊት የሚን (የማናውያን) ዝብል ቅጽል ሂቦሞስ መሳርሒ ስዉእ ዓብደላ ኢድሪስ ይብልዎ ነይሮም። ምስ ስዉኡ መልኣከ ነዚ ኩነታት’ዚ ድሕሪ ምዕዛብ መሪሕነት ውድብ ምቕያር ማለት ተ.ሓ.ኤ. ትጥፋእ ብኡ ኣቢልካ ኽኣ ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ምትንካፍ’ዩ ንብል። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ፈላላዪ ወፈራ ክንምክቶ ንዋፈር። ንኣብነት ተጋዳላይ ሑሰን ከሊፋ (ኣባል መሪሕነት ወተሃደራዊ ቤት ጽሕፈት ዝነበረ) ኣብ ኮሮኮን ዝመጸሉ እዋን ናብቶም ኣብ ሰሜን ዝነበሩ ሰራዊት ይጉዓዝ ስለ ዝነበረ ኣነ ምስኡ ከይደ ነቶም ኣብ ሰሜን ዝነበሩ ተጋደልቲ ኣብ ኮሮኮን ዝርከቡ ብዙሓት ተጋደልቲ ምስኦም ከምዘለና፡ እቲ ካብ ኮሮኮን ዝነፍስ ሕማቕ ንፋስ ዝውክልዎ ዉሑዳት ምዃኖም ንምርድኦም ተሰማሚዕና ንሰሜን በጺሐ ተመለስኩ። ስዉእ መልኣከ’ውን ንኣብ ኮሮኮን ዝነበሩ ካድራት ኣኪቡ ተ.ሓ.ኤ. ምስቲ ዝነበረ ኩነታት መሪሕነት ምቕያር ግዚኡ ከምዝይነበረ ንምርዳእ ብዙሕ ጺዒሩ እዩ።
9. ኣብቲ 1981 ዝውድኣሉ ዝነበረ ወርሓት ገለ ኣባላት ሰውራዊ ባይቶ ኣኼባ ብምክያድ ንሰለስተ ኣባላት ፈጻሚት ሽማግለ ዝነበሩ ላዕለዎት መራሕቲ ካብ ስልጣኖም ኣውረድዎም። እዞም መራሕቲ እዚኣቶም ተረኦም ኣብ ውድብ ተ.ሓ.ኤ. ዓቢ ጥራሕ ዘይኮነስ ወሳኒ እዩ ነይሩ። እቶም ካብ ስልጣኖም ዝወረዱ
a. ስዉእ መልኣከ ተኽለ (መራሒ ጸጥታዊ ቤት ጽሕፈት ዝነበረ)
b. ስዉእ ዓብደላ ኢድሪስ (መራሒ ወተሃደራ ቤት ጽሕፈት ዝነበረ)
c. ቶቲል (መራሒ ፖለቲካዊ ቤት ጽሕፈት ዝነበረ)
10. ካብ ዳንካልያ ምስ ተመለስኩ ስዉእ መልኣከ ብዛዕባ ወሳኒ ግደ ስዉእ ዓብደላ ኢድሪስ ከዕልለኒ ከሎ ከምዚ ይብል "ኣብ 1979 ምስ ሻዕብያ ውግእ ሓድሕድ ምስ ተባርዐ ኣብ ኣኼብ ፈጻሚት ሽማግለ ስዉእ ዓብደላ ኢድሪስ ይብል “ኣነ መራሒ ወተሃደራዊ ቤት ጽሕፈት ስለ ዝኾንኩ ሰራዊት ክመርሕ እየ፡ ኣቦ መምበር ውድብን ናይ ወጻኢ ጉዳያት ሓላፍን ክኣ ናብ ፈተውቲ ውድብና ዝኾና ሃገራት ኬድኩም ኩነታት ሓብርወን” ምስ በለ። ብዘይ ብኣኻ መን ክሰምዓና ናትካ ምህላው ግደንዩ ስለ ዝበሉ ንወጻኢ ከይዱ። “እዚኦም’ዮም ኣባላት ላዕለዎት መሪሕነት” ይብለኒ። ነዚ ሓብሬታ’ዚ ንኽጠቅስ ዘገደደኒ ምኽንያት ኣይትዝንግዕዎን ትኾኑ፡ ነዚ ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስኩዎ ካብ ስልጣኖም ዘውረድዎም መራሕቲ ግደ ንምሕባር እዩ። ናይ ስዉእ መልኣከ ግደ ኽኣ ኣብ ምምራሕ ውግእ ድዩ፡ ተሰማዕነቱ ኣብ ቅድሚ ተጋደልቲ ድዩ ሓደ ካብቶም ጽላል ውድብ ከም ዝነበረ ማንም ክኽሕዶ ኣይክእልን’ዩ። ግን ኣብ ፖለቲካዊ ቁሩቁስ የፍርሃንዩ እትብሎ ሓይሊ ከተውድቕ ናይ ግድን ስለ ዝኾነ እቶም ነቲ ስልጣን ውድብ ንምሓዝ ዝህንጠዩ ዝነበሩ ካልእ ምርጫ ኣይነበሮምን። ብወገነይ በዚ ኣጋጣሚዚ ዝሓቶም ሓደ ሕቶ ኣሎኒ፡ ነዞም ካብ ስልጣኖም ዘውረድኩሞም መራሕቲ ኩሉኹም ኣባላት ሰውራዊ ባይቶ ክትኮኑ ናይ ግድን እዩ። ምኽንያቱ ንፈጸምቲ ኣካል ዘውርድን ዝመርጽን ሰውራዊ ባይቶ ኮይኑ እቶም ዝምረጹ ኽኣ ካብ ዉሽጡ እዮም። ስለዚ ቁጽርኹም ክንደይ ኔርኩም? ዶክተር ሃብተኸ ኣባል ሰውራዊ ባይቶ ነይሩ ድዩ ንቶቲል ዝተክኦ?
11. ስዉእ መልኣከ ካብ ስልጣኑ ምስ ወረደ ንከሰላ ኣትዩ። ኣብ ከሰላ ምስ ተራኸብና፡ እዚ ጉባኤ ይገበር መሪሕነት ይቀየር ዝብል ዝነበረ ምግዓርስ ኣብዚ ምብጻሕ’ዩ ነይሩ ንብሃሃል። እታ ናይ መጨረስታ ምስ ስዉእ መልኣከ ዝተራኸብናላ ምዓልቲ፡ ስዉእ መልኣከ ኣብ እንዳ ኣብርሃለይ ክፍለ የዕሪፉ ስለ ዝነበረ፡ ኣብኡ ከይደ ንኽራኸቦ መልእኽቲ ልኣኸለይ። ኣብኡ ከይደ ኽኣ እራኸቦ። ኣብ እንዳ ኣብርሃለይ ክፍለ ብዘይካ ስዉእ መልኣከ፡ ኣብርሃለ ክፍለን ዘምህረት ዝብሃል ካድር፡ ኣብዚ ስዓት’ዚ ሓደ ካብቶም ቀንዲ መሳርሒ (ንህዝቢ ኤርትራ ዘሳቒ ዘሎ) ስርዓት ኢሂግደፍ ዘሎ ነበረ። እዚ ዘምህረት ዝብሃል ሰብ ብወገነይ ንመጀመርታ ግዜ እየ ኣብኡ ርእየዮ። ኣብቲ ኣዘራርብኡ ገስገስትን ኣድሓርሓርትን ብዝብል ቅጽላት ዝተሰነዩ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ፈላለይቲ ዝኾኑ መግለጺታት የዘውትር ነበረ። ብወገነይ ዝነበረኒ ናይ መጻኢ ጉዕዞ ምስ ስዉእ መልኣከ ተለዋዊጠ ተፋነኹ።
12. ጸገም ናይቶም ንዘምህረት ዝመስሉ ካድራት፡ ኤርትራ ብወዲ ከበሳ እንተዘይኮይኑ ብኻልኦት ኤርትራውያን ክትምራሕ ከምዘይትኽእል፡ ብፍላይ ክኣ መሓመድ ወይ ዓብደላ ዝብል ስም ዘለዎም እንተኾይኖም፡ ዋላ ጀጋኑ፡ በላሕቲ፡ ጥቕሚ ህዝቢ ኤርትራን ጥቕሚ ሃገሮምን ቅድሚ ውልቃዊ ጥቕሞም ዝሰርዑ ይኹኑ፡ ብዓይኒ ኣዞም ብከበሳዊ ትምክሕቲ ዓይኖም ዝዓወሩ ሰባት፡ ንኽቕበልዎ ጸገም እዩ። እዚ ኣተሓሳስባ’ዚ፡ መራሒ ህዝባዊ ግንባር፡ ካብ ተ.ሓ.ኤ. ክፍለ ከሎ ኣትሒዙ ከም ቀንዲ መሳሪሒኡ ሒዙ ዝጥቀመሉ ዝነበረ መርዛም መደብ ከም ዝነበረ ንዝንግዖ ኣይመስለንን።
13. መስዋእቲ መልኣከ ተኽለ ብዙሕ ሰብ ነናቱ መግለጺታት ክህበሉ ናይ ግድን እዩ። ምኽንያቱ ኣብቲ ዝተወስደ ናይ ዕልዋ መደባት ዝተሳተፉ ሰባት እንተዘይ ሓቢሮም፡ ብይኸውን ጥራሕ ኢና ክንገልጾ ንፍትን። በቲ ይኹን በቲ ስዉእ ዓብደላ ኢድሪስ ንዝነበሩ መራሕቲ ኣሲሩ ናተይ እዩ ዝብሎ ውድብ ክቆጻጸር ኣብ ዝገበሮ ሓደገኛ ወተሃደራዊ ስጉምቲ ንስዉእ መልኣከ ምቕታል ጥራሕ ዘይኮነስ ንውድብ ተ.ሓ.ኤ. እውን ቀቲልዎ።
14. ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ኣብ http://www.togoruba.org/ : ገዳይም ተጋደልቲ ተ.ሓ.ኤ. ከም ምሓመድ ቡርሃን ብላታ ከምኡ’ውን ሓው ተጋዳላይ ዓብደላ ሓሰን ንታሪኽ ገዳይም ተጋደልትና ዘፋልጥ ጽሑፋት ክጽሕፉ ጀሚሮም ምስ ርኣኹ ዝተሰምዓኒ ሓጎስ ወሰን የብሉን። እዞም ዝጠቐስኩዎም ገዳይም ተጋደልቲ ንዝጀመርዎ ቅዱስ ዕላማ ክቕጽልዎ ተስፋ እገብር። ገዳይም ተጋደልቲ ከም ሓው ተጋዳላይ ሑሴን ከሊፋ ብዙሕ ታሪኻት ከዕልሉና ይኽእሉ እዮም ዝብል ዓቢ እምነት ኣሎኒ። ብዛዕባ ስዉእ ዓብደላ ኢድሪስ ዝፍለጥ ታሪኽ ኣብ ቤላ ቤለው ዝተመርኮሰ፡ መብዛሕትኡ ኽኣ ምንጩ ካብቶም ብከበሳዊ ትምክሕቲ የዒንቶም ዝዓወሩ ተጋደልቲ ስለ ዝኾነ፡ ካብቶም ምስኡ፡ ነቲ መልክዕ ህዝቢ ኤርትራ ብልክዕ ወኪሉ ዝቃለስ ዝነበረ ውድብ ተ.ሓ.ኤ. ኣሚኖም ዝቃለሱ ዝነበሩ ናይ ቀረባ መቃልስቱ እንተዝሕበረና ጽቡቕ ነይሩ።
15. እዚ ወድሓንኩም።
ሰመረ ፍስሃየ
ካብ ፈረንሳ


text:
ሽፋን ጥዕና ክልልና ንምዕባይ በቢከባቢኡ ናይ ጥዕና ትካላት ዝተሃንፃ እንትኾን ግቡእ ግልጋሎት ክህባ ዘኽእለን ናይ እታወትን ሓይሊ ሰብ ቐረብን ተማሊኡለን ናብ ግልጋሎት ኣትየን እየን፡፡ ብምኻኑ እውን ኣብ ትግራይ ኣብ 2005ዓ.ም 18 ሆስፒታላት (15 መንግስታዊን 3 ናይ ውልቀን)፣ 226 መንግስታዊ ጥዕና ማዕከላት፣ 157 ናይ ግሊ ክሊኒካት ግልጋሎት እናሃባ ይርከባ፡፡ ኣብ ክልልና 105 ናይ ሕክምና ዶክተራት እንትህልዉ ካብዚኦም ውሽጢ 23 ስፔሻሊስት 82 ድማ ሓፈሸዊ ሓኪማት እዮም፡፡ በዚ መሰረት ብማእኸላይ ሓደ ሆስፒታል ን279,649፣ ሓደ ሓኪም ን47,652፣ ሓንቲ መዋለዲት ን7,535፣ ሓንቲ ነርስ ን1,760 ህዝቢ ግልጋሎት ኣብ ምሃብ ይርከቡ፡፡ ናይ ሓኻይም በዝሒ ኣብ ሕሉፍ 2 ኣብ ሓንቲ ሆስፒታል ዝነበረ ሐዚ ካብ 4-5 በፂሑ ኣሎ፡፡
ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ናይ ኣዴታትን ህፃውንቲን ጥዕና ብምምሕያሽ ሞት ንምንካይ ዝተለጠጠ ትልሚ ሒዙ እናተንቐሳቐሰ እዩ፡፡ ብመሰረት እዚ ኣብ ህፃውንቲ ጥዕናን ምንካይ ሞትን ተዛሚዱ ናይ ህቡራ መንግስታት ዕላማ ንምስካዕ ኪኢላ እያ፡፡ ብሕይወት ካብ ዝተወለዱ 1000 ህፃናት ውሽጢ ሓደ ዓመት እንተይመልኡ ዝሞቱ (Infant mortality rate) 64፣ 5ተ ዓመት እንተይመልኡ ዝሞቱ(Under five mortality rate) 85 በፂሑ እዩ፡፡ ሞት ኣዴታት ንምንካይ እውን ዓዶ ሂወት ክትህብ ሂወታ ኣይሓልፍን ብዝብል ሰፋህቲ ስራሕቲ ተሰሪሖም እዮም፡፡ ኣብ 2005 ዓ.ም ካብ ዝተዋለዳ ውሽጢ 50% ብሰብ ሞያ ተዋሊደን እየን፡፡ በዚ መሰረት ኣብ 2003 ዓ.ም ዝነበረ መጠን ሞት ኣዴታት 673/100,000 ብመፅናዕቲ ምርግጋፅ ዘድልዮ ዋላ እንተኾነ ኣብ 2005 ዓ.ም እዚ መጠን ናብ 200/100,000 ንምንካይ ትልሚ ተታሒዙ ብቖፀራ ብዝተረኸበ መሰረት ናብ 146/100,000 ነኪዩ እዩ፡፡
ሕርሻ ንዝሓለፉ ዓመታት መሰረት ናይ ኢኮኖሚያዊ ዕብየት ሃገርና ከምኡውን ክልልና ኮይኑ ስሉጥን ቐፃልነት ዘለዎ ዕብየት ክምዝገብ ኣስተዋፅኦ እናምፀአ ፀኒሑ እዩ፡፡ እዚ ግደ ሕርሻ ኣብ ቐፀልቲ ዓመታት እውን ክቕፅል እዩ፡፡ በዚ መሰረት ዝበዝሕ ነባሪ ህዝቢ ኣብ ገጠር ኣብ ሕርሻ ዝተዋፈረ ከምምኻኑ ካብቲ
Nowadays, Information and Communication Technology (ICT) is globally recognized as a very useful tool in promoting competitiveness, development and overall poverty reduction. It has revolutionized