text:
ካልኣይ ክፋል ይቕጽል።
መሰረታዊ መፍለይ ህዝባዊ ሓይልታት ጭብጢን መንነት ናይቲ ኣተግባሪ ዲክታቶር ኢዩ። ንተዘክሮና መታን ውዕውዕ ትገብር ናይ ሓንቲ መዓልቲ ምስሉን ምስሊ ቲቪ.ኤረን (ዕለት 31.12.2009) ከም መወከሲት ገለ ጽሑፋት ተኻታቲለ ድሕሪ ምውህላል፣ እዛ ዕለት እዚኣ ከምተን ዝሓለፋ ናይ 43 ዓመታት፣ ናታ ትሕዝቶ ቁንጭል ኣቢለ ኢየ ከቅርብ ዝመረጽኩ። ቀንዲ መቐጸልታ ናይተን ዝመጻ ተኻታተልቲ ትሕዝቶይ ግን ነቲ መፍለይ ህዝባዊ ሓይልታት ዝሃበቶ ፈላሚ መግለጺኣ ንሕናን ዕላማናን“ ኢየ ከተኩር። እዚ እውን ጉዳይና ንምብራህ ዝሓለነ ስለ ዝኾነ።
ነዛ ብኢድ ዝተጻሕፈትን ብኢሰያስ መግለጺት ናይ ህዝባዊ ሓይልታት ድሕሪ ምንጻል እታ ውድብ፣ ንኤውሮጳ ዝርከቡ ሓደስቲ ስሩዓቱ ዝተጻሕፈትን፣ ብፍላይ ድማ ኣብ 15.02.1986 ካብ ኣብ ወካሊ ውድብ ዝኾነ ቤት-ጽሕፈቱን ምስ ክታም ኢሰያስ ዘለዋ መረጋገጺት ሰነድ ኢየ ዘቕርባ ዘለኹ። እዚ ኣብቲ እዋን ዕድምኡ 26 ዓመት ዝኾነ ኣተሓሳስብኡ ከመይ ዝበለ ነይሩ? ሕጂኸ ብተዛማዲ ኣነጻጺርካ እንታይ ለውጢ ኣምጺኡ ንምግማጋም ዘኽእል፣ መነጻጸሪት ሰነዲ ኢያ። ትንታኔ ናይቲ ብድሕሪ ኣጸሓሕፋን ለውጢን ግን ነተን 24 ገጻት በብዕለቱ ቀጻሊ ድሕሪ ምቕራበይ ኢየ ርእይቶይ ዝህብ።
(እታ 24 ገጽ ዘለዋ ጽሕፍቲ ብኢድ ዝተጻሕፈትሉ ዕለታ ሕዳር 1971።)
(ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ
ንሕናን ዕላማናን።
ሕዳር 1971 ዓ.ም.ፈ.
ገጽ 1
ካብ ነዊሕ እዋን ጀሚሩ ንሕና መን ምዃናን ርእይቶና ብዛዕባ ሓደ-ሓደ ፖለቲካዊ ኩነታት ናይ ሃገርናን ዝገልጽ ጽሑፋት በብግዜኡ ዘርጊሕና እኳ እንተነበርና ካብ ዋሕዲ ገንዘብን መሳርሕን ጽሑፋትና ናብቲ ዝድለ ቦታታት ከም ዘይበጽሕ ንርድኦን ንፈልጦን ኢና።
ሕጂ ነቲ ዓቢ ዕድልን ምቹእ ግዜን ረኺብና ,,ሕናን ዕላማናን“ ብዝብል ኣርእስቲ እነቕርቦ ታሪኻዊ ጽሑፍ፣ ኣገደስቲ ንጉዳይ ሃገርና ኤርትርን ህዝቢ ኤርትራን፣ ንደገፍትና ብፍላይን፡ ንህዝቢ ዓለም ድማ ብሓፈሻ፣ ሚዛን ዘለዎ ስለ ዝኾነ፥ ሸለልትነት ከይወሃቦ እናኣዘኻኸርናን እናአጠንቀቕናን፣ ንሕና መን ከም ዝኾናን ንምፍላጥ ጥራይ ዘይኮነስ ሃገርና ኤርትራን ህዝባን ገድሉን እንታይ ከም ዝኾነ ክፈልጥ ንዝደሊ ተገዳሲ ብሩህን ኣጽጋብን መልሲ ከም ዘለዎ ነረጋግጽ።
ንሕና ማልት እዞም ኣብ ቅድመኹም ዘለና ተጋደልቲ ኤርትራውያን እቶም ብመጋቢት 1969 ዓ.ም.ፈ ካብ ምምሕዳር ,,ቕያድ ኣል ዓማ“ ዝተፈለና ኢና። እወ ንሕና ዳርጋ ኩላትና ወይ መብዛሕትና ብትውልዲ ብባህልን ብታሪኽን ክርስትያን ኢና። ብደገ ናይ ኩነታትና ህላዌ ዝርኢ እውን ,,ሃይማኖታውያን“ ኢዮም ይብል ይኸውን፣ ዕላማና ዘይፈልጥ ከምኡ ምስ ዝብል ኣይታሓዞን ኢዩ ምባል ብሸልልትነት ክንሓልፎ ስለ ዘይንደሊ ግን መንነትናን ዕላማናን ክፈልጥ ንዝደሊ ንጽሑፍና ብምሉኡ ንከንብብ ሓደራ ንብል።
ብንባብን ብወረን ዘይኮነ እውን ብዛዕባና ግር ዝብሉ ነገራት ምስ ዝህልዉ ክንራኸቦን ከነፍልጦን ቅሩባት ከም ዝኾና ነረጋግጽ።
ንሓና ንምንታይ ከምዚ መዀኒናን፣ ንምንታይ ከምእተፈለናን መድወኛ ትርጉም ርሕቐት ምኽንያት ንርድኦ እኳ እንተኰንና ተዓዘብትን ተገደስትን፣ ክርስትያን ንምንታይ ተፈልዮም፣ ከመይ ኢሎም ተፈልዮም? መኣስከ ተፈልዮም? እንታይ እዩ ዕላምኦም? እንታይ ኢዩ ድልየቶም? ሃይማኖታውያን ዲዮም ሃገራውያን? ተጋደልቲ ዲዮም ምእመናን? መድሓርሓርቲ ድይም ገስገስቲ? እንታይ……..፣ ከመይ…….? ስለምንታይ……..? እናበሉ ከምዝሓቱ፡ ምስ ገዛእ ርእሶም ተመራሚሮም ኣጽጋቢ መልሲ ከይረኸቡ ከም ዝሽገሩ ንግንዘቦ ኢና። ንሱ ተሪፉ ዝተዘወረ መልሲ ርኺቦም ዝሓምዩናን ዝጸልኡናን ከም ዘለዉ ኣይንስሕቶን ኢና። ብዛዕባ ኩነታትና ሕቶታት ጥራይ ኣይኮነን ንሕተት፣ ርእይቶታት እውን ይወሃብ እዩ። ብዙሓት ናህና ተመሲሎም (ገጽ 2) ,,እንቋዕ ደኣ ካብ ኣስላም ተፈልዩ“፣ ገለ“ውን ,,እንቋዕ ደኣ ተፈልዩ፣ ክንደይ ኢሎም ደኣ ክጽመሙ“ ሓደ-ሓደ ድማ ,,እዚኣቶም ሃይመኖታውያን ኢዮም“ እዚባ……. እቲባ እናበሉ ኣብ ናይ ሕልሚ ዓራት ኣትዮም፣ ዝትንትንዎ ርእይቶታት ይይቡ ይኾኑ። ኮታ ንዓና ንምቅላል፡ ንምንኣድ፡ ንምፍርራሕ፡ ንምክፋእ፣ ንምእራም፣ ንምግዛእን ካልእ ነንበይኑ ሸቶታት ዘለዎ ዕላማታትን ናብ ምምራሕ ዝወሃቦ ርእይቶታት ካብ ቁጽሪ ናይቶም ብሃልቱ ይበዝሕ ይኸውን።
ንሓታቲ ዘጽግብ መልሲ ንምሃብ፣ ከታልለና ንዝፍትን ካብ ድኻሙ ከም ዘቋርጽ ንምግባር፣ ንዝንእደና ናይ ምስጋና ቃል ንምቕራብ፣ ክገዝኣና ንዝፍትን መልክዕና ከምዘይንቕይር ንምርግጋጽ፣ ክእርመና ንዝፍትን ንደልዩ ሓሳባቱ ንምቕባል፣ ክገዝኣና ንዝፍትን ዕንጸይቲ ወይ እንስሳ ከምዘይኮና ንምርግጋጽ፣ ናትና’ምበር ናይ ካልኦት ሓላፍነት ከም ዘይኮነ ንርዳእ ኢና። እንታይነትና ዕላማናን ድምድ ቅድሚ ኩሉ ሓታትን ለፍላፍን ንሕና ባዕላትና ኣጸቢቕና ስለ ንፈልጦ መንነትና ንግላጽን ዕላማና ንምብራህን ናትና ሓላፍነት እምበር ናይ ካልእ ከምዘይኮነ እናኣፍለጥና፣ ጽሑፍና ጉሉሕ መረዳእታ ንክኸውን ተስፋ ንገብር።) ኣብዚ ጠጠው አብል ድሕሪ 1 ገጽን ፍርቂ 2ይ ገጽን ማለት እዩ።
************************************************************************************
ስለዚ እዩ ጉጉይ ኣቃላልሳ ሜላ ኣባላት ህ.ግ.ን ህዝባዊ ሓይልታትን ዝበሃል ዘሎ፤
እዚ ኣብ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ህዝብን ሃገርን ብግሉጽ ዝፍጸም ዘሎ ገበንን በደልን፣ እኩብን ውህሉልን ናይቲ ኣብ ብረታዊ ቃልስና ዝተኻየድን ክንከላኸሎ ዘይከኣልናን ጉጉይ ናይ መላእ ኣቃላልሳ ሜላ ኣባላት ህዝባዊ ግንባርን ህዝባዊ ሓይልታትን ኢዩ። እዛ ውድብ ክብል ከለኹ ብፍላይ ነቶም ክእርሙን ከመዓራርዩን ክብሉ ክቡር ህይወቶም ዝኸፈሉ ኣይምልከትን። ክሳብ ሎሚ እውን እንተኾነ ነዞም ጀጋኑና ክላኸልሎም ዝተበገሱን ዝሃቀኑን በጻብዕ ዝቑጸሩ ኢዮም። እዞም ኣዝዮም ድሩታት ደፊሮም ክጽሕፉን ከእውዩን ዝኸኣሉ፣ ሕድሮም ብዘይምጥላሞም ክምስገኑ ይግባእ። እቶም ማዕከን ታሪኽ ሒዞም ዘለዉ፣ ዓለም ጽላለት ስለ ዝኾነት፣ ነዛ ገዛ ክራይ ዝኾነት ካብ ፕላነትና ቅድሚ ምስንባቶም፣ ዘለዎም ጓሕጊሖም ከውጽኡ እላበዎም።
ህዝባዊ ሓይልታት ጥር ኢላ ካብ ዝቦቖለትሉ ዕለት በብቕሩብ መሰል ተጋደልቲ እና ተሻራረፈ እና ተቖራረምን ሃደሽደሽ ኢሉ ዓንዩ። ህዝብን ኣባላት ሰራዊትን እውን ንመሰሉ ዝቃለሱ ጀጋኑ ከም ዘለውዎ ኣይተሓበሮን። ኣብ ውሽጢ ብፍላይ ኣብ ሓለዋ ሰውራ እንታይ ይፍጸም ነይሩ? ንሰራዊት እዛ ውድብ ተገሊጽሉ ኣይፈልጥን። እቲ ዘገርም ተሳሒቡ ዝእሰር ሰብ ብዝያዳ ደሃዩ ከይተሰምዐ ናብ ፍሉይ መልእኽቲ ከም ዝተመደበ ዝመስል መጸዋዕታ ተገይሩ ኢዩ ዝሓቅቕ ነይሩን ሕጂ እውን ብተዛማዲ ይሓቕን ዘሎ። እቲ ዝሓቅቕ ተጋዳላይ ናበይ ከይዱ ዝብል ብኣባላት ሓንቲ መስርዕ ዝቐርብ ሕቶ የለን። ብሓጺሩ ሓቲተ ነይረ ዝብል ውልቀ-ሰብ ኣብ ህዝባዊ ግንባር የለን። ብሓጺሩ ክሓትት ከም ዘይብሉ ከም ሕጊ ዝሰፈረ ኣካይዳ እታ ውድብ ብኹሉ ቅቡል ኮይኑ ተሰርሑሉ። እዚ ዘይከሓድ ሓቂ ኢዩ። ክልተ ኣሕዋት እውን ሓደ ካብኦም ምስ ዝሰሓብ እቲ ካልኣይ ክሓትት ዝሃቀነ ፈጺኑ የለን። ብመላእ እቲ ተጋዳላይ መሰሉ ክግፈፍ ተቐቢልዎን ብስቕትኡን ኣጽዲቕዎ ኢዩ። ክሳብ ከምዚ ዝበለ መነባብሮን ህይወት ከሕልፍ ዘጽቀጠ ተጋዳላይ ሃገር ከውሕስ ይኽእል ኢዩ ኢሉ ዝጽበ ሃገራዊ ለዋህ ተባሂሉ ኢዩ ጥራይ ዝጽዋዕ።
ህዝባዊ ሓይልታት ነቲ ኣብ መስከረም ሓደ 1961 ዝጀመረ ዕጥቃዊ ቃልሲ ከም ብራእስታት ጀብሃን ዝተመስረተ፣ ዘስዓቦ ኣዝዩ ድሑር ቀቢላውን ናይ እምነትን ጸገማት ንሽግር እታ ሃገር ክፈትሕ ኣይክእልን ካብ ዝብል መርገጺ ኢያ ክትንጸል ዝወሰነት። ኣብቲ ሓፈሻዊ ናይ ምንጻል መርገጺ እውን ኣብ ውሽጢ ተሓአ ናይ ምትዕርራይ ፈተነ ኣብ ዕጽው ማዕጾ ከም ዝተበጽሐ ኢዩ ብጹሕፍ ተዘርጊሑ። ክዕረ ዘኽእል ኩሉ ፈተነታት ስለ ዝተጸንቀቐን፣ ናይ ምንባር ሕቶ ናይ ዝተወሰኑ ተጋደልቲ ህይወት ኣብ ሓደጋ ከም ዝኣተዉን ዝገልጽ ጽሑፍ ከም ጭብጢ ቀሪቡ። እስኪ ነታ ሕዳር 1971 ብዕሊ ዝወጸት ጽሕፍቲ እታ ውድብ ነንብባ። እዛ ኣብ ላዕሊ ተጀሚራ ዘላ ጽሕፍቲ እዚኣ ብኢሲያስ ኣፈወርቂ ዝመርሓ ጉጅለ ዝወጸት ዕላዊት ጽሕፍቲ ኢያ። ኣብ ናይ ምፍልላይ መድረኽ ዝደየበ ንሱ ብወገኑ ንምምዕርራይ ይብል፤ እንታይ ኣማዓራርዩን ኣመሓሽን ክንግምግም ታሪኽና ንድሕሪት ምልስ ኢልና ምስ እነማዕዱ ኣበይ ኢና ተዘንጊዕና ዘብረሃልና ኣንፈት ክረክብ ንኽእል ኣብል። እቲ ሰነድ ብጭብጢ ከም ዘለዎ እየ ዘቕርብ ዘለኹ።
(ኣብ ገጽ ክልተ ዝቕጽል ኣርእስቲ ,,ሓጺር መግለጺ ብዛዕባ ሃገርና ኤርትራን ሕብረተ-ሰባን“) ዝብል ኢዩ ክቕጽል።
ጽቡቕ ምክትታልን ንባብን።
ተስፉ ዘውደ


c: text/html

text:
ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንዲሞክራሲን ሰብኣዊ መሰላትን (ኤምዲሰመ) ዕላማኡን
1. መእተዊ
እዚ ንኹሎም ግዱሳት ኤርትራውያን ምስ ዕላማን መንነትን ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንዲሞክራሲን ሰብኣዊ መሰላትን (ኤምዲሰመ) ብምልላይን ኣፍልጦኦም ብምዕባይን ኣብቲ ኣብ ሃገርና ፍትሒን ዲሞክራሲን ንምትካል ዝግበር ቃልሲ ዜግነታዊን ሰብኣውን ሓላፍነቶም ብምስካም ተሳትፍኦም ከዕዝዙ ዝጽውዕ ብማእከላይ ቤት-ጽሕፈት ኤምዲሰመ እተዳለወ ሓጺር ጽሑፍ እዩ።
2. ታሪኽን ኣመዓባብላን ኤምዲሰመ
ኤምዲሰመ ግዱሳት ኤርትራውያን ተማሀሮ ዩኒቨርሲቲ ዝነበሩን ስደተኛታትን ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ነቲ ድሕሪ 18 መስከረም 2001 ኣብ ኤርትራ እናገደደ ዝመጸ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ንምቅዋም ብወግዒ ኣብ 2004 ዝተመስረተ ማሕበር ኮይኑ፡ ኣብ መንግስቲ ደቡብ ኣፍሪቃ ሕጋዊ ተፈላጥነት ዝረኸበ ምንቅስቓስ እዩ።
3. ራእይ ኤምዲሰመ / VISION
ራእይ ኤምዲሰመ፡ ናጻ፡ ፍትሓዊት፡ ዲሞክራሲያዊት፡ ሰላም ዝዓሰላን፡ ብልጽግትን፡ ናይ ዜጋታታን ኣብኣ ዝነብር ኩሉን ክብርን መሰልን ዝሕለወላ ኤርትራ እዩ።
4. ተልእኾ ኤምዲሰመ/ MISSION
ተልእኾ ኤምዲሰመ፡ ነቶም ኣድማሳዊ ተቐባልነት ዘለዎምን ኣብ ኣህጉራዊ ውዕላትን ሕጋጋትን ዝሰፈሩ ክብርታት ሰብኣዊ መሰላት ምጥባቕ፡ ኣብ ኤርትራ ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ተረጋጊጹ፡ ግዝኣተ-ሕጊ ነጊሱ፡ ቅዋማዊ ፖለቲካዊ ስርዓት ክምስረት ምቅላስ፡ ከምኡውን መሰሉ ዝተሓለወ ብሰላምን ክብረትን ብልጽግናን ዝነብር ንቑሕን ሓያልን ሕብረተሰብ ምህናጽ እዩ።
5. ቀንዲ መትከላትን ክብርታትን ኤምዲሰመ/ VALUES AND PRINCIPLES
ኤምዲሰመ ኣብ ኩሉ ንጥፈታቱ ነዞም ኣብ ታሕቲ ተጠቒሶም ዘለዉ ቀንዲ መትከላትን ክብርታትን ይምእዘዝ፡
6. ዕላማታት ኤምዲሰመ/ OBJECTIVES
ቀንዲ ዕላማታት ኤምዲሰመ እዞም ዝስዕቡ እዮም፡
7. ኣባል ኤምዲሰመ ሙዃንን ረብሓኡን
እቲ ዝዓበየ ረብሓ ኣባልነት ኤምዲሰመ ኣብቲ ንመሰል፡ ክብረት፡ ፍትሒን ናጽነትን ውጹዕ ህዝብኻን ሃገርካን ዝግበር ቃልሲ ተሳቲፍካ እጃምካ ብምብርካትካ እትርኽቦ ሕልናዊን ሞራላዊን ዕግበት እዩ። እዚ ማለት ዝኾነ ዓቕሚ ኣዳም ዝበጸሐ ኤርትራዊ ብዘይ ናይ ዓሌት፡ ጾታ፡ ወገንን፡ እምነትን ኣፋላላይ፡ ንራእይ፡ ተልእኾ፡ ዕላማታትን መትከላትን ኤምዲሰመ ዝኣምን ፡ ከምኡውን ብቅዋም ኤምዲሰመ ተማእዚዙ ዝኸይድ ሰብ ክፉት እዩ። እቲ ካልኣይ ረብሕኡ ድማ፡ ከምቲ ካብ ዝምስረት ጀሚሩ ዝህቦ ዝነበረ፡ ንዝኾነ አባል ኣድላዩ ዝኾነ ንድሕነቱን ምዕባሌኡን ዝምልከት ሓገዝ ዓቕሚ ኤምዲሰመ ብዝፈቕዶ መሰረት ይረክብ። ኤምዲሰመ ካብ ዝምስረት ኣትሒዙ ንብዙሓት ሓተትቲ ዑቕባ፡ ኣባላቱ ኮነ ካልኦት ኤርትራውያን፡ ዓቕሙ ብዝፍቐዶ ዘድልዮም ሓገዝ ጌሩን ይገብርን ኣሎ፡፡ ብፍላይ ከኣ ምስ ዑቕባ ምሕታት ዝተኣሳሰሩ ኣድለይቲ ዶኮመንትታት ኣብ ምድላውን፡ ናይ ይግባይ ሕቶታት ንምምላስ ኣድላዩ ሓገዝ ይገብርን፡ ምስ ሃገራውያንን ኣህጉራውያን ማሕበራት ብምትሕብባር ናይ ሕጋዊ ጥብቅና ሓገዛት ክረኽቡ ይጽዕርን።
8. ሓላፍነት ኣባላት ኤምዲሰመ
ሓላፍነት ኣባል ኤምዲሰመ ራእይ፡ ተልእኾ፡ ዕላማታት ኤምዲሰመ ንምዕዋት ኣብ ኩሉ ንጥፈታት ምንቅስቓስ ወሳኒ ተራ ምጽዋት፡ ወርሓዊ ክፍሊት ምኽፋል፡ ኣብ ኣኼባታት ምስታፍን፡ ንኽብሪ ምንቅሰቓስን መትከላቱን ምሕላው የጠቓልል።
9. ብኸመይ ክትሳተፍ/ፊ ትኽእል/ሊ
10. ህልው ኩነታት ህዝብን ሃገርን ኤርትራ
ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ ናይ 20 ዓመት ሰላማዊ ፖለቲካዊ ቃልሲን ሃልኪን (1940-1960) ከምኡውን ድሕሪ ናይ 30 ዓመታት መሪር ብረታዊ ተጋድሎን (1961-1991) ኣንጻር ባዕዳውያን ገዛእቲ ተቓሊሱ ክቡር ዋጋ ከፊሉ ዝረኸቦ ሰብኣዊ ናጽነትን ክብረትን ተመንዚዑ፡ ራህዋ ከየስተማቐረ ኣብ ዳግማይን ዝመረረን ጭቆና ኣትዩ ይርከብ ኣሎ። ህዝቢ ኤርትራ ካብ ኩሉ ዘበነ መግዛእትታት ብዝኸፍአ ይእሰር፡ ይቕተልን ይሳቐን ኣሎ። ሃገርና ድማ ሃገር ለባማትን ወራዙትን ከምዘይነበረት ሎሚ ሕጊ ኣልቦ ኾይና ናይ ድሕረትን ውድቅት መመሰሊት ኮይና ትርከብ። ብሰንኪ ግፍዐኛ ባህሪን ተግባራትን እዚ ስልጣን ሒዙ ዘሎ ዘይሕጋዊ ስርዓት፡ ህዝብና ብኸቢድ ጥምየትን ሕጽረት መሰረታውያን ኣገልግሎታትን መሳለጥያታትን ካብ ዝኾነ ግዜ ብዝኸፍአ ይሳቐ ኣሎ። ሎሚ ኣብ ኤርትራ ዝብላዕ እኽሊ ካብ ዓቐን ንላዕሊ ከቢሩ፡ ኤለትሪክ ንሰሙናት እንዳ ተቛረጸ፡ ዝስተ ማይ ተሳኢኑ፡ ሆስፒታላት ብሕጽረት ኣፋውስ ተጨናኒቑ፡ ሕሙማት ሰኣን ኣፋውስ ይሞቱ ኣሎዉ። ካብ ኩሉ ዝኸፍአ ኩሎም መናእሰይ ኤርትራ ብሰንኪ ኣብ ልዕሊኦም ዝወርድ ዘሎ ተስፋ ዘቑርጽ መሪር ኩነታት ካብ ሃገሮም ሃጽ ኢሎም ይስደዱ ኣለው። ብኣማኢት ዝቑጸሩ ዕሸላት ደቂ ሃገር ኣብ በረኻታት ሳሃራ ብጽኢ ይሞቱን ኣብ ቀላያት ሚዲትራኒያን ይጥሕሉን ኣለው። ካልኦት ድማ ግዳያት ጭውያ ኮይኖም፡ ኩሊቶም እንዳተሸጠ ኣብ ምድረበዳ ሲና ብበደዊን ይሳቐዩ ኣለዉ። ኣብዚ እዋንዚ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ከቢድ ናይ ሞትን ሂወትን ኩነታት ተቐርቂሩ ለይትን መዓልትን ንፈጣሩኡ ፍትሒን ራህዋን ከምጽኣሉ እናተማህለለ ኣብ ኣብ ዝጻዓረሉ ዘሎ እዋን፡ ኩሉ ሕልና ዘለዎ ኤርትራዊ ዓቕሙ ብምውህሃድ ዝከኣሎ ዘበለ ብምብርካት ነዚ ዘስካሕክሕ ኩነታት ንምኽታምን ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ንምርግጋጽን ሞራላዊን ትውልዳውን ሓላፍነቱ ኣብ ምስካም ይርከብ። ንስኻ/ኺ እውን ብዓቕምኻ/ኺ እጃምካ/ኪ ከተበርክት/ቲ ትዕደም/ሚ ኣሎኻ/ኺ።
ኩላትና ብሓባር፡ ይኣክል ጭቆና፡ ይኣክል ስቓይ፡ ይኣክል ድኽነት፡ ይኣክል ምረት፡ ይኣክል ኣገልግሎት፡ ይኣክል ባርነት፡ ይኣክል ስደት ብምባል ንለዓል!!
ቃልስና፡ ንናጽነት፡ ሓርነት፡ መሰል፡ ፍትሒ፡ ማዕረነት፡ ዲሞክራሲ፡ ክብረት፡ ሰላምን ብልጽግናን እዩ!!
ፍትሒን ራህዋን ንዉጹዕ ህዝቢ ኤርትራ!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ዘሄግ ዝመደብሩ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን /ICC/ ንኣፍሪካዊያን እናፈለየ እዩ ዝኸስስ ዘሎ ክብል ብምኽሳስ እቲ ቤት ፍርዲ ንናይ ኬንያ ኽሲ ውዱቕ ክገብሮ ቅድም ክብል ፀዊዑ እዩ።
ሕብረት ኣፍሪካ ንፍርዲ ፕሬዝዳንት ኡሁሩ ኬንያታን ምኽትል ፕሬዝዳንት ዊሊያም ሩቶን ናብ ኬንያ ክመሓላለፍ ድልየት ኣለዎ።
እቲ ኣብ ፈለማ ዝቕፅል ወርሒ ጥቅምቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝካየድ ፍሉይ ጉባኤ ICC ነቲ ዝተፈፀመ ንኽትምርምርን ንተኸሰሱ ድማ ናብ ፍርዲ ክተቕርቦምን ንኬንያ ዕድል ይሃባ ኢሎም ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ግንቦት ናይ ዝወሰኑዎ ቀፃሊ ኣኼባ እዩ ክብሉ ኬንያዊ ምኽትል ሓላፊ ጨንፈር ፈፃሚ ሕብረት ኣፍሪካ ኢራስተስ ወንቻ ንAFP ተዛሪቦም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ሃገራት ኣፍሪካ ካብ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን /ICC/ ክወፃ ኬንያ ኣብ ሙሉእ ኣፍሪካ ንእተካይዶ ወፍሪ ክድግፍ እየ ኢላ ኢትዮጵያ።
ወሃቢ ቃል መንግስቲ ኣቶ ሬድዋን ሑሴን ኢትዮጵያ ICC ንኣፍሪካዊያን መራሕቲ እናፈለየ ይኸስስ እዩ ዝብል እምነት ኣለዋ ኢሎም። ICC ይሰርሖ ንዘሎ ኣድኒቕና ኣይንፈልጥን፤ብፍላይ ድማ ንመራሕቲ ኣፍሪካን መሪሕነት ኣፍሪካን ዘለዎ ንዕቐት ምስበሉ ኣስዒቦም ‘’ስለዚ ኣብ ጎኒ ህዝቢ ኬንያን መንግስቲ ኬንያን ጠጠው ኢልና ኣለና።’’
ICC ካብ ዝምስረት ካብ 2002 ኣ/ፈ ጀሚሩ ኩሎም ናይ ICC ወግዓዊ ምርመራታት ኣብ ሃገራት ኣፍሪካ ዘተኮሩ እዮም።እዚ ሓቂ እዚ ገለ ሰበስልጣን ኣፍሪካ እቲ ቤት ፍርዲ ናይ ምዕራባዊያን ሓያላት ሃገራት መሳርሒ እዩ ክብሉ ገይሩዎም እዩ።
ቀዳማይ ምንስቴር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ ICC ናይ ዘርኢ ሃደን የካይድ ኣሎ ክብሉ ኣብ ዝሓለፈ እዋን ኸሲሶምዎ እዮም።
ICC ንጋምቢያዊት ፋቶ ቤንሰውዳ ሓዳሽ ዋና ዓቃቢት ሕጊ እቲ ቤት ፍርዲ ገይሩ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ሸይምወን እዩ።ንሰን ICC ንመራሕቲ ኣፍሪካ እናፈለየ እዩ ዝኸስስ ንዝብል ኣበሃህላ መብዛሕቲኦም ዝምርመሩ ጉዳያት ምስ ሃገራት ኣፍሪካ ብምትሕብባር እዮም ዝካየዱ ክብላ ነቲ ኽሲ ብተደጋጋሚ ክነፅግኦ ፀኒሐን እየን።
እንተኾነ ግን ኢትዮጵያ ኣብ ዝቕፅል ወርሒ ጥቅምቲ ኣብ ዝካየድ ጉብኤ ሕብረት ኣፍሪካ ንዝሓዘቶ መርገፂ ካልኦት ሃገራት ኣፍሪካ ንኽድግፋ ብዕቱብ ኣይክትደፍአሉን እያ ምኽንያቱ እዚ እምነት እዚ ንሳተን እውን ኣለወን እዩ ክብሉ ኣቶ ሬድዋን እምነቶም ይገልፁ።
ኣባላት ፓርላማ ኬንያ ካብ ICC ንምስሓብ ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ብምድምፂ ኣፅዲቖምዎ እዮም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ ኬንያ ጊቱ ሙዊጋይ ቤት ፅሕፈቶም ምስ ከይዲ ፍርዲ ICC ይትሓባበር ከምዘሎ ሓቢሮም።
ፕሬዝዳንት ኡሁሩ ኬንያታን ምኽትሎም ዊልያም ሩቶን ኣብ ኬንያ ኣብ 2008 ኣ/ፈ ዝተኻየደ ፕሬዝዳንታዊ ውድድር ስዒቡ ኣብታ ሃገር ኣብ መንጎ ዓሌታት ዝተልዓለ ህውከት ኢዶም ኣለዎ ብዝብል ብICC ተኸሲሶም ይርከቡ።ክልቲኦም ንዝቐረብዎም ኽስታት ይነፅጉዎም።ሩቶ ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ሰሙን ናብ ቤት ፍርዲ ኣብዝቐረብሉ እዋን በደለኛ ኣይኮኑን ኢሎም ኣለው።
ብኻሊእ ዜና ብገበናት ኵናት ዝተኸሰሱ ናይ ሱዳን ፕሬዝዳንት ኦማር ኣል-በሽር ኣብዚ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ዋና ቤት ፅሕፈት ሕቡራት መንግስታት ኣብ ዝካየድ ሓፈሻዊ ጉብኤ ክርከቡ እንተኾይኖም ኣይተፈለጠን።
ሓንቲ ወሃቢት ቃል ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ኦማር ኣል-በሽር ኣብቲ ጉባኤ ንኽሳተፉ ዘቕረብዎ ናይ መእተዊ ቪዛ ሕቶ ተቐባልነት ረኺቡ እንተኾይኑ ክገልፃ ኣይደለያን።ንኽእሰሩ ዝወፀ ትእዛዝ ሓዊሱ ብዙሓት ጉዳያት ኣብ ግምት ይኣትው ከምዘለው ግን ገሊፀን።
ፕሬዝዳንት በሽር ብገበናት ኵናት ስለዝተኸሰሱ ናብ ዩናይትድ ስቴትስ ክመፁ የብሎምን ክትብል ዩናይትድ ስቴትስ ኣጠንቂቓ’ላ።


text:
ኻልኣይ ዙርያ ግጥማት ፕሪመየር ሊግ ኢትዮጵያ መፃኢ ቐዳም ክጅመር እዩ።
መቐለ መጋቢት 12/2010(ድወት) ብመሰረት እዚ ኣብቲ ሊግ ምስ ጅማ ኣባጅፋር ብማዕረ 25 ነጥቢ ብሽቶ ተበሊፃ ኣብ ሳልሳይ ደረጃ ትርከብ ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ከተማ መቐለ መፃኢ ቐዳም ኣብ ስታድዮም ትግራይ ስዓት 9 ድሕሪ ቐትሪ ምስ ኣርባምንጭ ክትራኸብ እያ።
ኣብቲ ፀዋታ ብወገን ጋንታ ከተማ መቐለ ጋቶቻ ፓኖሞ፣ ኣሌክስ ተሰማ፣ ብመጉዳእቲ ኣይስለፋን።
ብተመሳሳሊ ኣመለ ሚልኪያስ ብሓሙሽተ ብጫ ካርዲ ብመቕፃዕቲ ሓደ ፀዋታ ኣይስለፍን።
ብ16 ነጥቢ ኣብ ፕሪመየር ሊግ ኢትዮጵያ ኣብ መበል 12 ደረጃ ተሰሪዓ ትርከብ ወልዋሎ ዩንቨርስቲ ዓዲግራት ብወገና መፃኢ ቐዳም ኣብ ስታድዮም ኣዲስ ኣበባ ምስ ፋሲል ስዓት 9 ክትራኸብ እያ።
ኣብቲ ፀዋታ ብወገን ጋንታ ወልዋሎ ዩንቨርስቲ ዓዲግራት ሓላዊ ማፅዖ እታ ጋንታ በረከት ኣማረ ኣብ ኣፍንጭኡ ብዝበፅሖ ቅልል ዝበለ መጉዳእቲ ከምዘይስለፍ ተገሊፁ።


text:
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ካበይ ናበይ- ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
ኣብ ናይ ሎሚ መደብና ነዚ ሓድሽን ሃንደበት ዝመስል ኣብ ሞንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ተፈጢሩ ዘሎ ሓዲሽ ምዕራፍን፣ ኣብ ታሪኽ ናይ ኢትዮጵያ መዘና ዘይብሉ ኣቀባብላ ናይ ፕረሲደንት ኢስያስ ኣፍወርቂን፣ ንባንዴራ ኤርትራ ዘርእይዎ ክብሪን፣ ምውቕ ሕውነት ኣብ ሞንጎ ክልቲኦም መራሕቲ ብኸመይን ንምንታይን እዩ መጽዩ? እዚ ቁልጡፍ ለውጢ ንምንታይ ንቡዝሕ ህዝብን፣ ፍሉይ ኣፍልጦ ኣብዚ ጉዳይ ኣለና ዝብሉን ዘሰንበደን ዘገረመን ኮይኑ? ናይዚ ሓዲሽ ምዕራፍ ዕድላትን ስግኣታትን ወይ ብድሆታትን ንኽልቲኤን ሃገራት እንታይ ይመስሉ? ከምዚ ዓይነት ስምምዕ ንምንታይ ምስ ወያነ ዘይተኻእለ? ዝብሉ ሕቶታት ክንድስስ ኢና።
ብመጀመርያ ንዓበይቲ ለውጥታት በተን ናይ መወዳእታ መዓልታት ሰሙናት ወይ ኣዋርሕ ዘጋጠሙ ነገራት ጥራይ ሪኢኻ ወይ ገምጊምካ መልሲ ክተረክብ ተፈቲናካ ናብ ጉጉይን ፈኹስን መደምደምታን እዩ ዝወስደካ። እዚ ብቡዙሓት ተራ ህዝቢ ጥራይ ዘይኮነ ፍሉይ ሞያ ኣብዚ ዓውዲ ኣለና ዝብሉ’ውን ኣብዚ ዓበይቲ ናይ ዜና ማዕከናት ናይ ምዕራብ በዚ ፎኩስን ጉጉይን ኣገባብ ታሪኻት ክጥምዝዙ ይርኣዩ ኣለው።
እዚ ድማ ገሊኡ ኮነ ኢልካ ዝግበር እምበር ሓቂ ጠፊእዎም ኣይኮነን። እንታይ ደኣ ንዕስራ ዓመታት ኩሉ ዓይነት ወፍርታት ዝገበርሉ ናይ ምንግስቲ ምቕያር ዝብልዎ ኣጀንዳ ኣብ ኤርትራ ብኣንጻር ናይቲ ዝሓሰብዎ ስለዝኮነ ውጽኢት ናይቲ ነዊሕ ምርብራብ ዝተኻየደሉ ቃልሲ እዩ።
ዓበይቲ ለውጥታት ነቶም ዉሕዳት ዝርእይዎ ገዲፍካ ነቲ ዝበዘሐ ህዝቢ ብሃንደበትን ዘይተጸበዮን ስለዘጋጥም ምድንጋራትን ስንባደታትን ወይውን ዘይሓሰቦ ታሕጓስ ይፈጥረ። ሃንደበት ምውዳእ ናይ ዝሑል ኩናትን ምውዳቕ ሕብረትሶቭየት ሓደ ካብቲ ሃንደበትን ዘሰንብዱ ቁልጡፋት ለውጥታት ክግለጽ ይክኣል። ኣብዚ ለውጢ ጎርባቸው ናይ ሽዑ መራሒ ኣገዳሲ ተራ ኔርው። ነቲ ዝመጸ ለውጢ ብጽብብ ዝበለ ኣብ መወዳእታ ዝተገብረ ለውጥታት እንተሪእኻዮ እቲ ናይ በሓቂ መልሲ ክትረኽቦ ኣይትኽእልን። ሶቭየት ሕብረት ኣብ ዝተናወሐ ዝሑል ኩናት ምስ ምዕራብ ተዳኺማ፣ ካብ ኣፍጋኒስታ ብኣመሪካ ዝሕገዙ ዝነበሩ ሞጃሂድ ተሳዒራ፣ ስነሓሳብ ናይ ኮሚኒዝም ተዳኺሙ፣ እቲ ምዕራባውያን ዘካይድዎ ናይ ፕሮፓጋንዳን ናይ ሓሳብ ቃልስን ውጺኢታዊ ስለዝነበረ፣ በዞም ተጠቒሶም ዝለውን ካልኦት ረቛሒታትን ዝሑል ኩናት ብዓወት ናይ ምዕራብውያን ተወዲኡ።
ኣብ’ዚ ናይ ሕጂ ዓለም ቅድሚ ገለ ዓመታት ዘይሕሰቡ ዝነበሩ ምዕባለታት ይርኣይ ኣሎ። ካብ ሃገር ዝገፈሐ ናብ ቡዙሓት ሃገራት ቁጠባን ፖከቲካን ብሓደ ስርዓት ዝኸዳሉ ከም ኣውሮፓዊ ሕብረት ብኣብነት ዝራኣይ ዝነበረ፣ ሕጂ ሃገርን ሃገራውነትን እቲ ኣገዳሲ ዉዳበን ስነሓሳብን ኮይኑ ከም ብርጣንያ ካብ ሕብረት ኤውሮፓ ይወጻ ኣለዋ። ኣመሪካ’ውን ኣመሪካ ፈርስት ብዝብል ኣተሓሳስባ ናይ ዓለም ፖሊስ ኣይኮንኩን ኩለን ሃገራት ብፍላይ ከኣኒ ኤውሮፓ ሃገራት ተረኣን ክጻወታ ከምዘለዎን ብዝብል ኣተሓሳስባ ካብ ዝተራእዩ ክምዕብሉ እዩም ተባሂሎም ዘይሕሰቡ ነገራት ዓለም በጺሓ።
ኣብ ጉዳይና ምስንምለስ ናጽነት ኤርትራ ኣብ 1991 ክመጽእዩ ወይ ብኽንድኡ ቕልጣፈ ክመጽእዩ ኢልካ ዝሕሰብ ኣይነበረን። መራሕቲ ኤርትራ ነቲ መሰረታዊ ረቛሒ ናይ ናጽነት እቲ ዓበይቲ ዓወታት ኣብ መጨረሽታ ዝተመዝገበ ጥራይ ዘይኮነ ዝገልጽዎ፣ ብመንጽር ኣብ ናቕፋ ዝተኻየደ ናይ ቃልሲ ኤርትራ ሓንሳብን ንሃዋሮን ኢሎም ብቀጻሊ ንዓሰርተ ዓመታት ከቢድ መስዋእትን ዝተኻየደ ምርብራብ ህዝባዊ ግንባር ሲዒሩ ዝወጸሉ ይገልጽዎ። ምኽንያቱ ህዝባዊ ግንባር ሽዑ እንተድምሰስ ወይ ከምቲ ኣብቲ ግዝየ’ቲ ዝቀርብ ነበረ ሓሳባት፥ ካብ ምጥፋእ ናብ ሱዳን ንኪድ ዝብል፣ ህዝባዊ ግንባር መርየቱ ገዲፉ እንተ ዝወጽእ እቲ ናጽነት ውን ክዉን ኣይምኾነን። ስለዚ ኣብ ኩሉ ገምጋማት እቶም ወሰንቲ ረቛሒታት ገዲፍካ በቶም ብልጭ ብልጭ ዝብሉን ናይ መወዳእታ ኣጋጣሚታት እቲ ናይ በሓቂ ስእሊ ክትረክብ ኣጸጋሚ እዩ።
እዚ ሕጂ ናይ ሰላም ሓዲሽ ምዕራፍ ካብ ሓደ ጫፍ ናይ ኩናት ሃዋሁ ናብ ዝለዓለ ሕውነትን ጉርብትናን ብኽንድዚ ቅልጣፈ ምምጽኡ ንቡዙሕ ስጋብ ሕጂ ሕልሚ ኮይኑ ዝስምዖን ገለ’ውን ጥርጣረ ዘሕደረሉን ዉሑድ ኣይኮነን።
ናይ ፕረሲደንት ኢስያስ ኣፍወርቂ ኣብ ታሪኽ ናይ ኢትዮጵያ መዘና ዘይብሉ ኣቀባብላ’ውን ንዝበዘሐ ሰብ ዘሐጎሰን ዘገረመን ኮይኑ ኣሎ። ነዚ ንምርዳእ’ውን ብናይ መዓልታት ወይ ሰሙናት ዘጋጠመ ዘይኮነ ብነዊሕ መስርሕ ዝመጸ እዩ። ነዚን ብዓቢኡ ድማ ነዚ ሓድሽ ምዕራፍ ታሪኽ ርክባት ናይ ክልቲኤን ሃገራት ከመይ ኢሉ ናብዚ ከምዝበጸሐ ናበይ ገጹ ከምርሕ ይኽል ንዝብሉ ሕቶታት ንምርዳእ ናብ ድሕሪት ተመሊስካ ምርኣይ የድሊ።
ኣብ 1991 ድሕሪ 30 ዓመታት ከቢድ ቃልሲ ንምስፍሕፋሕ ስርዓት ኢትዮጵያ ካብ ኤርትራ ጥራይ ዘይኮነ ካብ ኢትዮጵያውን ብምትሕግጋዝ ምስ ሕዋሓትን ናይ ኦሮሞን ካልኦት ውድባትን ተሓግሒጉ ጠፊኡ።
እዚ ሓዲሽ ምዕራፍ ከም ቀብሪ ናይ ምስፍሕፋሕን ምዕብላልን ዘይናትካ ምድላይን ተርእዩ፣ ድሕሪ’ዚ ከቢድ ስቃይን ናይ መቅዘፍቲ ዘመን ዝተውሰደ ትምህርቲ ካልእ ናይ ምስፍሕፋሕ ጎነጽን ኣተሓሳስባ ዘለዎ ስርዓት ክመጽእ እዩ ዝብል እምነት ኣይነበረን።
ኮይኑ’ኸኣ ኣብ ሞንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ሓድሽ ምዕራፍ ተጀሚሩ፣ ህዝቢ ከምዝደለዮ ካብ ሓንቲ ሃገር ናብቲ ሓንቲ ይኸይድ፣ ኢትዮጵያ ብሓይሊ ዘይኮነ ብሰላም ንወደባት ኤርትራ ከምድላያ ትጥቀም ኔራ። ቁጠባታት ናይ ክልቲኤን ሃገራት ጽቡቅ ይኸይድ ኔሩ።
እዚ ግን ነዊሕ ኣይከደን፣ ምኽንያቱ ሕዋሓት ልክዕ ከም ናይ ዝሓለፉ ስርዓታት ኢትዮጵያ ናይ ምስፍሕፋሕ ኣጀንዳ ሒዙ መጽዩ። ንኢትዮጵያ ነቶም ብዙሓት ብዓሌት መቃቂሉ ክዕብልሎም የኽእለኒ እዩ ዝብሎ ስርዓት ሰሪሑ ተበጊሱ። ኣብዚ ስርዓት ድማ ንመጻኢ ካብ ኢትዮጵያ መገንጸሊ ዘኽእሎ ዓንቀጽ 39 ሕጋዊ መውጽኢ ቀሪቡ።
እቲ ዝዓበየን ቀንዲ ምኽንያት ሕጂ ኣብ መቃብር ሸሚምዎ ዘሎ ድማ ብዋጋ ናይ ህዝቢ ኢትዮጵያ ማለት፥ ጸጋታት ናይታ ሃገርን ሂወት ኣሸሓት ኢትዮጵያውያን ምስፍሕፋሕ ናብቲ መጋድልቱን በሓደ ዝደመየ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ከካይድ ወሲኑ።
እዚ ብቁጠባ ዘሳበቦ ማለት ድሕሪ ምሕታም ናይ ናቅፋ ባጤራ ኣክንዲ ክልቲኤን ድኻታት ሃገራት ዋሕዲ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ዘለውን ብዶላር ዝነግዳ ብናተን ባጤራ ክቀያየራ ዝብል ሓሳብ ነጺጉ ብዶላ ጥራይ ኢና ንገድ ብምባል ኣብዩ። ነቲ ስጋብ 97 ዝተራእየ ናይ ቁጠባ ምዕባለ ናይ ኤርትራ’ውን ኣይተዋሕጠሎምን።
ድሕሪ ናይ ነዎሕ ዓመታት ዝተላፋለፍሉ እቲ ባእሲ ናይ ዶብ ዘይኮነ ናይ ቁጠባ እዩ ዝበልዎ፣ ኣብ መጀምርያ ግን ናይ ዶብ ወራር ኢሎም ውግእ ኣዊጆም ናይ ኢትዮጵያ ሃገራውነት ተጠቂሞም ንኹሉ ኣኽቲቶም ብምውራርን ምብታትን ናይ ኤርትራ ነቲ ብንጹር ዘይፍለጥ ዕላምኦም ከካይዱ ፈቲኖም።
እቲ ዓብላሊ ናይ ስራዓት ዓለም’ውን ነዚ ከም ዕድል ተጠቂሙ ካብቲ ሓዲሽ ስርዓት ናይ ዓለም ወጻኢ ሃገረይ ክሃንጽ ዝብል መንግስቲ ንምጥፍኡ ሓያል ሓገዝ ንወያነ ስጋብ ናይ መወዳእታ ደቒቕ ንኽወድቕ ሰንከልከል ዝበለሉ ሓገዝ ጌርሉ።
ኹናት ናይ ባድመ ኢሉ ዝጀመሮ ባድመ ተውዲኡ ተበልካ ናብ ኩሉ ግንባራት የስፍሖ፣ ብድሕሪ’ዚ ውን ሕውሓት ንኽልተ ዓመት ዝኣክል ምቅርራብ ጌሩ ዓቢ ወራራት ኣካይዱ ንጀነራላቱ ዘብከየ 123 ሽሕ ናይ ሰራዊቱ ተቀዚፉ ተሳዒሩ። እዝውን ከይኣክል እቲ ዶብ ብሕጋዊ መንገዲ ምስተወሰነ ኣክንዲ እዚ ሕጂ ዝግበር ዘሎ ናይ ሰላም ስምምዕ ሽዑ ኣክንዲ ዝግበር፥ ብኣይሰላም ኣይ ኩናት ጸቕጥታት ከም ዲፕሎማስያዊ፣ እገዳ ፣ ሰብኣዊ መሰላት፣ ታሪኽን ክብርታት ህዝቢ ኤርትራ ምርኻስ፣ ቁጠባዊ ሸርሕታት፣ ዲፕሎማስያዊ ተንጽሎ ኣብ ላዕሊ ኤርትራ፣ ምዓስከራት ኣብ ኢትዮጵያ ከፊትካ ሃገር ምጽናትን ኩሉ ንምብትታን ናይ ኤርትራ ፈቲኑ።
ብኣንጻሩ ኤርትራ ድማ ሓያል መኸተ ናብ ናይ ነዊሕ ምርብራብ ተዳልያ ነቲ ሓድሽ ዝሑል ኩናት ኣትያቶ። ካብ ግዝየ ናብ ግዝየ ንሕወሓት ተስፋታት ዝህብ ከም ምውጻእ ብዝሒ ናይ ሰብ ካብ ኤርትራ እንተነበረ፣ ንወያነ ኤርትራ ምጅማር ናይ መጀመርያ ናይ ወርቂ ዕደና ክትጅምር ተስፋታት ምስገበረት፣ ንሕወሓት ከቢድ ሻቕሎት ፈጢርሉ። ናይ ኢትዮጵያ ወጻኢ ሚንስተር ዝነበረ ስዮም መስፍን ናብ ኣመሪካ ሰበስልጣን ብምኻድ እዛ ዕደና ጠጠው ከብልዋ ከምዘለዎም ብትሪ ተዛሪቡ። ኣብ ሚስጥራዊ ሰነዳት ናይ ዊኪሊክስ ቃል ብቃል ከምዚ ክብል ገሊጽዎ “if you think Eritrea is a problem now with no economy, wait until it is flush with cash” እዚ ማለት “ኤርትራ ሕጂ ብዘይ ወለሓደ ቁጠባ ከም ጸገም ትሓስብዋ ተኾንኩም፣ ተጸበዩ ከመይ ከምትኸውን ሓንሳብ ብገንዘብ ብሪቕሪቕ ምስበለት”።
ኣመሪካ’ውን ኣይሓመቁን መስርሕ ናይ እገዳ ምኽንያታት ኣሳቢቦም እገዳ ክገብሩ ጀሚሮም። ኤርትራ ነቲ ዕደና ክትጅምር እቲ ካሞፓኒ 60 ሚልዮን ስለዘድለዮ፣ ኤርትራ ንጀርመን ብጹቡቕ ዘርብሕ ኢንተረስት ረይት ለቓሕ ምስተሳማምዓት፣ ኣመሪካ ንጀርምን ጠጠው ክተብሎ ኣዚዛታ። ጀርመን ውን ጠጠው ኣቢላቶ። ናይ ሽዑ ናይ ጀርመን ኣምባሳደር ኣብ ኤርትራ ብሕርቃን ስልጣኑ ክገድፍ ምዃኑ ከምዘፋራረሐን ናይ ጀርመን ሃገራዊ ረበሓ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ምእታዉን ከምዘቆጠዖ ምስጢራዊ ሰነዳት ናይ ዊኪሊክስ ሰፊሩ ይርከብ።
ኤርትራ ንዝነበራ መኸተ እንዳገጠመት ኣብ ናይ ሓዋሩ ወይ ዘላቒ መፍትሒ ዘምጽእ ማለት ነዚ ናይ ሕዋሓት ካብ ስልጣን ምእላይ ጥራይ ዘይኮነ ብዓቢኡ እቲ ግናይ ሓሳባቱ ካብ ኢትዮጵያ ዝሕከኸሉ ክትሰርሕ ጸኒሓ። እዚ ድማ ናይ ሓባር ቃልሲ ምስ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብ ግዝያዊ ጥቅሚ ዘይኮነ ኣብ ስይራየጂካዊ ረበሓን ሰናይ ጉርብትናን ምክብባርን ዝተሞርኮሰ ናይ ሓባር ቃልሲ ኣካይዳ።
ሕወሓት ብባዕዳውያንን ሃሱሳት ኤርትራውያንን ኤርትራ ክበታትን ክፍትን ከሎ፣ ህዝባዊ ግምንባር ድማ ነዚ ከቢድ መኸተ ንዘላቒ መፍትሒ ከምጽእ ዘኽእል፣ ነዚ ኣብዚ ቀዳመ ሰንበት ዝረኣናዮ መንፈስ ናይ ሓባር ቃልሲ ምስኩሎም ኣህዛብ ኢትዮጵያ ኣካይዱ። ዓለም ብምልኡ እንዳ ተቀተሉ ስቕ ኢላ ክትርእይ በጀካ ኤርትራ ካልእ ኣይነበሮን። ሓደ ዓቢ ነገር ክንዕዘቦ ንኽእል ኣብዚ ናይ ሓባር ቃልሲ እዞም ጸልውቲ ኣካል ናይቲ ሕብረተሰብ ስጋብ ክንደይ ንነብሶም ቀይሮም ንህዝቦም ከምዝቐየሩ ዘርእይ ህዝቢ ኢትዮጵያ ባንዴራ ኤርትራ ምንብልባል ጥራይ ዘይኮነ ገለ ቁሩብ ገዲፍካ ዘሎ ለውጢ ናይ ኣተሓሳስባ እዩ።
ሕውሓት ኣብ ፍልልይ ናይ ህዝቢ ኢትዮጵያ ሸይሸይ ዝብል ዝነበረ፣ ኣብቲ ናይ ሓባር ቃልሲ ምስ ኤርትራ ዘካየድዎ ፍልልዮም ኣጽቢቦም፣ ኦሮሞ ካብ ምፍላይ ሓሳብ ወጽዮም ምስቶም ካልኦት ተቃራሪቦም፣ ዳግማይ ወዳበ ብምግባርን ኣቃላልስኦም ስትራተጂ ብምብላሕ ምስዋእትኦም ተሓዊስዎ ንወያነ ኣዛሕቲሎም ከምዘየሎ ጌሮም።
እዚ ተራ ናይቶም ኣብ ውሽጢ ኢህወደግ ከም ለማ መገርሳን ካልኦት ኣብ ናይ ኦሮሞን ኣምሓራን ተሓዊሱ በቲ ንጸወታ ኢሉ ዝሰረሖ ቅርጺ ተሳዒሩ ካብቲ ጸወታ ወጽዩ። እዞም ብህዝቢ ትግራይ ዓቢ ጠላዕ ዝተጻወቱን ንነብሶም እዚ ዘይብሃል ሃብቲ ዝገበሩ ሕጂ ብዘይጠቅም ዘረባታት ንህዝቢ ትግራይ ኣብዚ ሓዲሽ ሁመት ሰላም ከይኣቱ ጅሆ ክሕዝዎ ይፍትኑ ኣለዉ።
እቲ ኣገዳሲ ሕቶ እዚ ዘሎ ናይ ኣቢ ስርዓት ልክዕ ከም ሕውሓትን ቅድሚኡ ዝነበረ ስርዓታት ኣስፋሕፋሒ ድዩ? ዋላስ ነዚ ካብዚ ቀዛፊ ዘመናት ተማሂሩ ድልየት ሰላም ናይ ኣህዛብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘንጸባርቅ እዩ ከኸውን? እዚ ሓዲሽ ምዕራፍ እንታይ ዕድላት ክፈጥር እዩ? እንታይ ዓይነት ብድሆታትን ስግኣታትን ኣለዎ?
ከምቲ ኣብ 1991 ሕውሓት ምስፍሕፋሕ ናይ ስርዓት መንግስቱ ዝቀጸሎ፣ እዚ ናይ ኣቢ ስርዓት በዚ ስጋብ ሕጂ ብቑልጡፍ ከትግብሮም ዝጸነሐ ፕሪግራማት ሓደ ናይ ብይን ዶብ ብዘይ ገለ ቅድመ ኩነት ምቕባልን ምትግባርን ጀሚርካ ነቲ ርክባት ናብ ዝለዓለ ንምውሳዱ ብዝገበሮ ዘሎ ስርሓት እምነት ናይ ብዙሓት ብፍላይ ከኣ ኤርትራ ረኺቡ ኣሎ።
እቶም ቀዳማይ ሚንስተር ሒዝዎም ዝመጸ ራኢታት ካብቲ ህዝባዊ ግንባር ካብ ሜዳ ዝጀመሮ ቃልስን ብተግባር ካብ 1991 ክሰርሓሉ ዝፈተንን፣ ብድሕሪኡ’ውን ኣብዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ምስ ኢትዮጵያውያንን ካልኦት ናይቲ ዞባ ተቓለስቲ ክሰርሖ ዝጸነሓ ናይ ምትሕብባርን ሰናይ ጉርብታናን ራእይኡ ዘይፍለ ኢዩ ሒዙ መጽዩ። እዚ ሓደ ካብቲ ምስ ፕረሲደንት ኢስያስ ብዝቐልጠፈ ሓያል ርክብን ሕውነትን ካብዘግበሮምን ረቛሒታት ሓደ እዩ።
ካብቶም ናይ ቅድም ስርዓታት ብፍላይ ከኣኒ ሕዋሓት ብናይ ጎረባብቱ ብዝኾነ ነገር ክጥቀሙን ክምዕብሉን ጥራይ ኣይኮነን ዝጸልእ ብዋጋ ስቕያቶም’ውን ክምዕብልን ሓይልን ክገብር ይደሊ። ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢ ግን ብኣንጻሩ ምዕባለ ናይ ኤርትራ ፣ ናይ ሶማልን ካላኦትን ከምስግኣት ዘይኮነ ዝርእዮ ከም ጸጋ እዩ። እዚ ኣተሓሳስባ ሰውርዊ ለውጢ እዩ ብመንጽር ታሪኽ ናይ ኢትዮጵያ። ስቅያት ናይዝ ኮነ ዜጋ ናይዚ ዞባ ድማ ብመዓረ ከምዘሕሞ ይገልጽ። ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቓ ከም ሓደ ካብቶም ዝሃብተሙ ዞባታት ናይ ዓለም መስሓቂ ናይ ዓለም ከምዃኑ ውን ከምዘሕዝኖ ብተደጋጋሚ ገሊጹ።
እዛ ዘላ ኢትዮጵያ ነቲ ዘሎ ህዝቢ እኽልቲ ምዃና ኩናት ከምዘይድሊ’ውን ብተደጋጋሚ ዝገለጾ ጉዳይ እዩ። ኣብቲ መሰረታዊ ራኢ ናይ ህዝባዊ ግንባር ዝሰማማዕ መራሒ ምርካባ እቲ ሓደ ብልጫ ናይዚ ዝተኻየደ ቃልሲ ናይ 20 ዓመት እዩ እምበር ናይ ሕወሓት ስርዓት ኣብቂዑ እዩ ኢሉ ፕረሲደንት ካብ ዘበስር ነዊሕ ጌሩ እዩ።
ስለዚ እዩ ኸኣ ህዝባዊ ግንባር ነዚ ሓድሽ ስርዓት ኣብ ምድጋፍ ዝተኻእሎ ዝገብር ዘሎ። ከምቲ በኣሲ ምስ ኤርትራ ንወያነ ዝቐበሮ፣ ምትሕብባር ምስ ኤርትራ ድማ ነዚ ሓዲሽ ስርዓት ዕውት ጌሩ ከውጾ ከምዃኑ ዶክተር ኣቢ ኣጸቢቁ ፈሊጥዎ ዘሎ ጉዳይ ምዃኑ ንናይ ኤርትራ ጉዳይ ከም ቀዳምይ ኣጀንዳ ሰሪዑ ዝሰርሓሉ ዘሎ ጉዳይ እዩ።
ነዚ ሓዲሽ ስርዓት ናይ ኢትዮጵያ ከበድቲ ጸገማት ዘለዎ ሃገር ኣዩ ተቐቢሉ። እታ ዝዓበይት ጸጋኡ ደገፍ ናይ ህዝቢ እያ። ናይ ቁጠባዊ ጸገማት ብመንጸ ብዝሒ ህዝቢ ኣዝዩ ከቢድ እዩ። መለስ ንዓሰብ መስተይ ግመል ክገብር ቢልዮናት ዶላራት ናይ ጁቡቲ መጻወቲ ኮይኑ ኢትዮጵያ ኣቑሑት ኣፍርያ ኣብ ዓለም ክትወዳደረሉ ዘይትኽእል ጌሩ።
ናይ ሕወሓት ዓሌታዊ ፖሊሲ ኣብ ቡዙሕ ከባቢታት ምትፍናን ኣብ መንጎ ኣህዛብ ፈጢሩ ድሕሪ ኣቢ ኣብ ስላጣን ዝመጻሉ ልዕሊ ሚልዮን ካብ ገዛውቶም ከምዝተፋናቐሉን ቡዝሓት ከምዝተቀትሉን ይሕበር። ነዚ ምቅባል ናይ ፕረሲድንት ኢስያስ ነዚ ንምፍትሑ ንኽሕግዞ ውን ተጠቒምሉ እዩ። ቡዙሕ ካብ መልእኽትታቱ ኣብዚን ካልኦት ናይ ውሽጢ ጸገማት ኣብ ምፍታሕ ዘተኮረ ኔሩ።
መራሕቲ ሕወሓትን ጸለውቲ ክፋል ናይቲ ሕብረተሰብ ክብልዎ ከምዝጸንሑ ብጋህዲ ብናቶም እምነት ኢትዮጵያ ኣብ ቅልውላው ምእታዋ ስለዘይተርፋ ንግዚኡ ዓቅሊ ጌሮም እንተጸኒሖም ኣብ ኢትዮጵያ ዕድላት ክፍጠር እዩ ዝብል እምነት ኣለዎም። ካልእ ርክባቶም ምስ መንግስቲ ኤርትራ ዘይኮነ ምስ ህዝቢ ኤርትራ ርክብና ኣማሓይሽና ክንጸንሕ ዝበሃል ናይ ምጽባይ ጸወታት ይጻወቱ ከምዘለዉ እዮም ዝሕብሩ። ስለዚ ገይም ኦበር ንጊዝዩ ኣምበር ክምለስ ይኽእል እዩ ዝብል እምነት ኣለዎም።
ነዚ ሓዲሽ ስርዓት ዋላ ከምዚ ዓይነት ብድሆታት ኣንተሃለውዎ፣ ኣብቲ ሒዝዎ ዘሎ ራእይ ብሓያል ምትሕብባር ናይ ኤርትራን ዘለዎ ናይ ዓቢ ናይ ፖለቲካ ካፒታል ክሰግሮ ከምዝኽእል ዓቢ ኣንፈት ዝህብ እዩ።
እቲ ካልእ ዝዓበየ ህያብ ካብ ኤርትራ ዋላ ካብተን ዝሃብተማ ሃገራት ክረኽቦ ዘይክእል ንዓሰብ ብብር ተጠቂሙ ቢልዮናት ዶላራት ንኻልእ ኣገዳሲ መዓላታት ከውዕሎን እቲ ዘሎ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ኣብ ምቕላል ዓቢ ተራ ክጻወት እዩ። ኤርትራ ብወገና’ውን ንነዊሕ ዓመታት ምንቅስቃ ዘይጸነሖ ወደብ ዓሰብ ዓቢ ቁጠባዊ ንጥፈታት ፈጢሩ ንመንእስያትን ናይ ዕድል ስራሕ ንኣውፈርቲ ኤርትራውያን ድማ ዓቢ ዕድል ዝፈጥር እዩ። ብተወሳኺ ምኽፋት ናይ 105 ሚልዮን ዕዳጋ ንኤርትራ ዝዓበየ ጸጋ ፍርያታ ትሸጠሉን ብዘይ ናይ ወጻኢ ሸርፉ ቡዙሕ ፍርያት ትገዛኣሉን ዕድል እዩ።
ናይዚ ሽርክነት ተጠቀምቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ጥራይ ዘይኮና ሃገራት ከም ሶማል ናይ ሕወሓት ግዳይ ኮይነን ዝጸናሓን ዓቢ ባህሪውን ናይ ሰብ ሃብቲ ዘለወን ተጠቀምቲ ክኾና እየን። ስለዚ እዚኦምን ካልኦት ዘይተዘርዘሩ ዓበይቲ ናይ ሓባር ስትራተጂካዊ ራኢን ጥቕምታትን እምበር ንዝተቀብረ ስርዓት ኢልካ ኣይኮነን እዚ ሓዲሽ ምዕራፍን ኣዝዩ ሕውነታዊ ርክብ ናይ መራሕቲ ሃገራት ተመስሪቱ ኣብ ምምራሽ ዝርከብ ዘሎ።
እዚ ከቢድ ዋጋ ዝተኸፍሎ ናይ ሰላም ሃዋሁ ንምንታይ ምስ ሕውሓት ዘይተኻእለ ዝብል ሕቶ፣ ብቀዳምነት ናይቲ ውድብ ፖለቲካዊ ባህሊ ናይ ምግልባጥ ዝእመን ኣይኮነን፣ ኣብዚ ዝሓለፈ ሶሙናት ጥራይ ክንደይ ተጋላባጢ መግለጽታት ከውጽእ ጸኒሑ። ብዓቢኡ’ድማ በዚ ካብ ናይ ምስፍሕፋሕ ዕላማታት ዘይወጸን ብሚእቲ ሚልዮን ህዝቢ ኢትዮጵያ ዝተነጸገ ስርዓት ፈጺምኻ ዘላቒ ወይ ናይ ሓዋሮ ሰላም ከመጽእ ኣይኽልን እዩ።
ውጺኢት ናይዚ ስትራተጂ ድማ እንሆ ኣብ ታሪኽ ኢትዮጵያ ተራእዩ ዘይፈልጥ ፖለቲካዊ ደገፍ ዘለዎ መራሒ መጽዩ። ነዚ ስምምዕ ናይ ዶብ ብዘይ ዝኾነ ቅድመ ኹነት ዘተግብርን ሓሳባት ናይ ምስፍሕፋሕን ልዑላውነት ናይ ኤርትራ ዘኽብርን ስምምዕ ኣብ ምትግባር ይርከብ። እዚ ስምምዕ ዓቢ ፖለቲካዊ ደገፍ ዘለዎ መሪሕነት ምዃኑ ውጺእት ናይ ህዝባዊ ግንባር ሒዝዎ ዝጸነሐ ምንዳይ ናይ ሓዋሮ ወይ ዘላቒ ሰላም እዩ።
እዚ ድማ ሕጂ ዘይኮነ ህዝባዊ ግንባር ገና ንእስ ከሎ ኣብ መጀመርያ 1980ታት ኣብ ጀርመን ዝተኻየደ ናይ ሰላም ዘተ፣ ኣብ ናይ ፕረሲደንት ጂሚ ካርተር ዝተኻየደ ናይ ሰላም ዘተ ኣብ መጨረሽታ ሰማንያታት፣ ኣብ ከባቢ ነጽነት ኣብ ለንደን ዝተኻየደ ዘተ ኣመሪካ ናይ መጨረሽታ ፈተን ምጥምዛታት ዝፈተነትሉ፣ ኣብ ዝሓለፈ ዕስራ ዓመት ናይ ኩናትን ድፕሎምሳይውን ከበባታት፣ ካብ መትከላቱን ረበሓ ሃገር ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ኣእትዩ ኣይፈልጥን ጥራይ ዘይኮን፣ ናይ ካልኦት ረበሓታት ውን ክምንዝዕ ዕድል እንዳሃለዎ ሳዕቤናቱ ፈሊጡ ብናይ ዋጋ ረበሓታት ናይ ካልኦት ተጣሊዑ ኣይፈልጥን። እዚ ስለዝኾነ እዩ ኸኣ ሕጂ ምስ መትከላቱ ላዕለዋይ ኢድ ሒዙ ብዓወት ዝወጽእ ዘሎ። ሳላዚ መትከላዊ ኣካይዳ ኤርትራውያን ኣብ ሶማል ይኺዱ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ይኺዱ፣ ኣብ ሱዳን ይኺዱ፣ ብኽብርን ፍቕርን ዝእንገዱ ሳላ እዚ መትከልን ውዕለትን ኩሉ እንዳጠሎሞም ህዝባዊ ግምባር ጠጠው ስለዝበለ ብጎኖም እዩ።
2 Comments
-
-
Gerima says:
Any new about when Ethiopia is going to vacate Eritrean occupied territories?
When are the pillars going to be put in their right place?
-
-
Comments says:
Eri Angelino 1 hour ago (edited)
This analysis clearly explains the strategic and tactical moves of the Eritrean Government for the last two decades to achieve the goal of weakening and put TPLF out of the game and create a strong partnership with the new actors in the Ethiopian Government. I found it to be very cogent, prudent, and strong analysis with regard to threats, opportunities, and common challenges for both Eritrea and Ethiopia.
Skip navigation
GB 34
Search
Search
CREATOR STUDIO
DASHBOARD
VIDEO MANAGER
LIVE STREAMING
COMMUNITY
Comments
Subscribers
Super Chat
Community settings
Credits
CHANNEL
ANALYTICS
TRANSLATIONS & TRANSCRIPTIONS
CREATE
YOUR CONTRIBUTIONS
Help and feedback
Looking to save time moderating comments? Now you can hold potentially inappropriate comments for review and shape the tone of conversations on your channel. Update your comment settings
Comments
Published comments
Held for review
8
Likely spam
1
Search comments
All videos
ኩሉ ዎዮ ፊሊ ሓላል Tv 39 minutes ago
Share it please
Reply ·
▼
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
ኩሉ ዎዮ ፊሊ ሓላል Tv 43 minutes ago
That’s exactly bro ,what did they do over Eritrean weyan ህወሓት and all Eritrean ስመር they have to know it
Reply ·
▼
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
חגחכ חכחא 1 hour ago
Wawww btamiii haharn nxur mebrhi kexlo
Reply ·
▼
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
Freweini Tekie 1 hour ago
Thanks 🇦🇿🇦🇿🇦🇿🇦🇿🇦🇿❤❤❤
Reply ·
▼
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
dawit welday 1 hour ago
Absolutely true
Reply ·
▼
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
Barih Eriboy 1 hour ago
Ab meseretawi haqi ztemerkose xifuf tintane like and subscribe hibeka aleku✌👍🇪🇷😍
Reply ·
▼
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
Kibreab Asmelash 1 hour ago
100 percent
Reply ·
▼
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
Eri Angelino 1 hour ago (edited)
This analysis clearly explains the strategic and tactical moves of the Eritrean Government for the last two decades to achieve the goal of weakening and put TPLF out of the game and create a strong partnership with the new actors in the Ethiopian Government. I found it to be very cogent, prudent, and strong analysis with regard to threats, opportunities, and common challenges for both Eritrea and Ethiopia.
Reply ·
▼
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
Wedi Fshaye 1 hour ago
Xibuk aleka gin biabiu hagerina win merahi bizeymirkaba eue sidet kinwexie gerina ember nay etiyopia dea kulu ertirawi nekas hageriy behali mikanu kulu zifelito haki eue
Reply ·
▼
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
Amelework Bezabib 2 hours ago
Wyyyyyyy Ethioias shaebia sirata?
Reply ·
▼
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
Mohammed Mohammedberhan 3 hours ago
Mehari betami thank you
Reply ·
▼
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
Mohammed Mohammedberhan 3 hours ago
To all Eritreans let’s not fall in love with politicians never fall in love with politicians
Reply ·
▼
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
mussie yemane 3 hours ago
Great
Reply ·
▼
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
Milat Adam 4 hours ago
100 % thank you
Reply ·
▼
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
Almaz Gebresilassie 6 hours ago
thank you
Reply ·
▼
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
Mikael Dotane 6 hours ago
Great wadi eri
Reply ·
▼
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
Kabral Fisshaye 7 hours ago
Bravo 100% nab English keyro eka
Reply ·
▼
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
shewit Teklemichael 8 hours ago
Thanks brother we need more brilliant person like you and waiting you another video 👏👏👏
Reply ·
▼
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
Afeworki Teslay 8 hours ago
thank you bro
Reply ·
▼
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
Tesfaldet Alazar 8 hours ago
Excellent
Reply ·
▼
ንምንታይን ብኸምይን ቁልጡፍ ለውጥን ምውቕ ምሕዝነትን ፕረሲደንት ኢስያስን ቀ/ሚ ኣቢን? ዕድላትን ስግኣታትን ናይዚ ሓድሽ ሞዕራፍ እንታይ እዮም?
Show more
Language: English (UK) Location: United Kingdom Restricted Mode: Off History Help
About Press Copyright Creators Advertise Developers +YouTube
Terms Privacy Policy & Safety Send feedback Test new features Mobile version
-


text:
ናይቲ ዓውሎማዊ ዓለም ተጋራጫውነትን ይዅን ደኣ እምበር ሕጂ እውን እማኔ ኣብ ሰብኣውነት ዝዓሰሎ ዓለም ሕንጸት ተኻኣሊ ምዃኡ ብሰፊሕ ዝትንትን ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ብዛዕባ ስልጣንን ሃብቲ ገንዘብን ብፍላይ ካብቶም ናይ ወንጌል ህርመት ዝዀኑ ድኻታት ነቒሎም ዝገልጽዎ ፍካሬ ኤኮኖሚ ብሓደ ዝጥርንፍ፥ ስልጣንን ገንዘብን፡ ማሕበራዊ ፍትሒ ብናይ ቦርጎሊዮ ትምህርቲ ብዝብል ኣርእስቲ ጋዜጠይናን ደራስን፡ ኣቨኒረ ምስ እተሰምየ ናይ ኢጣሊያ ብፁዓን ጳጳሳት ጉባኤ ዕለታዊ ጋዜጣ ተሓባባርን ስነ ጋዜጠይናነትን ስነ ቋንቋ ትንተናን ኣብ ጳጳሳዊ ግረጎሪያና መንበረ ጥበብን ስነ መራኸቢ ብዙሃን ኣብ ላፒያኖ ኣብ ዝርከብ መንበረ ጥበብ ሶፊያን መምህር ካብ ቀረባ እዋን ኣብ ሊቦኖስ ዝነብሩ ዘለዎ ሚከለ ዛንዙኪ ዝደረስዎ ብቤት ማሕተም ቺታ ኑዎቫ ዝተሓትመ መጽሕፍ ሎሚ ዕለት 12 ሚያዝያ 2018 ዓ.ም. ንንባብ ከምዝበቕዔ ልእኽቲ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ኣድራና ማሶቲ ሓቢረን።
ኣተኵሮ ቅዱስ ኣቦና ኣብ ዛዕባ ኤኮኖሚ
ቅዱስ ኣቦና ካብ ቀደም ከም ክርስቲያንን ድሓር ከም ተራ ገዳማዊ ኣባል ማሕበር ኢየሱሳውያን ካህንን ጳጳስን ካርዲናልን ሎሚ ከም ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ኤኮኖሚ ማሕበራዊ ሕቶታትን ንወንጌል መጻእተይና ወይ ባዕዳውያን ከምዘይኰኑ ኣጥቢቖም ዘለለዩ እዮም፡ ኣብ ዘቕርብዎ ስልጣናዊ ትምህርቶምን መልእኽትታቶምን ብሓፈሻኡ ከም ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ዝኽተልዎ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ መደቦም (ናይ ወንጌል ሓሴት) ብዝደርስዎ ሓዋርያዊ መልእኽታቶምን … ብዛዕባ ቁጠባን ኤኮኖምን ገንዘብ ስልጣንን ዘመሓላለፍዎ ፍካሬ ብሓደ ጠርኒፉን ሰሪዑን ዘቕርብ መጽሓፍ ምዃኑ ሚከለ ዛንዙኪ ምስ ቫቲካን ነውስ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ሓቢሮም፡ ናይቲ መጽሓፍ መቕድም ደራሲ ከኣ ቅዱስ ኣቦና ከምዝዀኑ የመልክቱ።
እንነብረሉ ዓለም ናይ ብሉጽን ክፍኡን ዕቑር ብቕዓት ኣለዎ
ቅዱስ ኣቦና ኣብ ዝደረስዎ መቕድም ነቲ ኣብ ዓለም ዘሎ ሃብትን ድኽነትን የነጻጽሩ፡ እቲ ዓውሎማዊ ኤኮኖሚ ብዙሓት ካብ ድኽነትን ጥምየትን ከላቕቕን ክፍውስን ክከናኸንን ናይ ሓባር ቤትና ክከናኸንን ዝኽእል ክነሱ እቲ ሃብቲ ኤኮኖሚ ኣብ ውሑዳት ክፍሊ ሕብረተሰብ ኢድ ኣትዩ ይርከብ። ከምዚ ብምዃኑ እቲ ዘለዎ ሰናይ ብቕዓት ተዓፊኑ ከምዝርከብ ይገልጹ፡
ረባሕታ ምልከ ዕደ ጥበብ ቅዱስ ኣቦና ይነጽጉ
ምሕደራን ቁጠባ ሃብቲ ገንዘብን ኅብረ ኢንዳስትሪታት ናይ ከባቢ ኤክኖሚ ክምዝጸልው ቅዱስ ኣቦና ኣብ ዝደረስዎ መቕድም ሓቢሮም። ቤተ ክርስቲያን ኣብ ቅድሚ ከምዚ ዓይነት ኢፍትሓውነትን ስቓይን ሱቕ ክትብልን ርእያ ከምዘይረኣይት ክትከውን ዘይከል እዩ። ስለዚህ ብሰላም ምስ ኩሉ ብምትሕባር ብፍላይ ምስቶም ንኢፍትሓውነት ኣይፋል ምስ ዝብሉ ትተሓባበርን ትዓይን። ወንጌል ዘይብጻሕ ጦቢያዊ ሸቶ ዝተመልአ ኣይኰነን። ጭቡጥ ተስፋ እዩ፡ ንኤክኖሚ እውን ከይተረፈ ዘድልዮ ተስፋ እዩ፡ ስለዝህ ወንጌል ኣብ ኢድካ ሒዝካ እቲ ጸረ እግዚኣብሔርን ብጻይን ብስም ኣምልኮ ስልጣንን ሃብቲ ገንዘብን ዝፍጸም ውልቃውን ማሕበራውን ሓጢኣት ምክሳስን ምዅናንን የድሊ ይብሉ።
ብሓገዝ እግዚኣብሔርን ብሓባርን እንነብረሉ ዓለም ንምልዋጥን ተስፋ እቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ቡዙሕ ዝተዘንግዔ ዕሴት ኰይኑ ዘሎ ዳግም ምውዕዋዕ ዝከኣል ምዃኑ ካብ ምእማን ክንቦክር የብልናን
ሰናይ ምልምማድ፡ ፍቅሪ ንጡፋት ይግበር
ኣብ ዓለም ማዕርነት ንኽረጋገጽ እንታይ ንግበር? ዝብል ሕቶ ዘቕርቡ ቅዱስ ኣቦና፡ መልሱ ናይ ባህሊ ሰውራ እዩ ይብሉ፡ ሰብኣውን ሃብትን ኣቲ ዝተሓላለኸ እዋናዊ ሽግር ብዘይምኽሓድ ምስትውዓል፡ ብዙሓት ብዘይ ኣፋላላይ ዝተፈላለዩ ዜጋታትን ኣብ ዝተፈላለየ ዕድመ ዝርከቡን ናይ ሰናይ ሰራዊት ኰይኖም ዝዋፈሩ፡ ሰራዊተ ሰናይ ብዙሓት ኣለዉ፡ ሰናይ ወይ ደላይ ሰናይ ምዃን ማለት ህድኣታውነት ወይ ሱቕታውነት ወይ ከኣ ሸለልተይናነት ማለት ኣይኰነን፡ ነዚ ኸኣ ገና ናይ ቦኖስ ኣይረስ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ካርዲናል እንከለዉ ኣብ 2005 ዓ.ም. ኣብ ብራዚል ኣፓረሲዳ ከተማ ተኻይዱ ኣብ ዝነበረ ሓምሻይ ሓፈሻዊ ናይ መላእ ሃገራት ላቲን ኣመሪካን ካሪቢያንን ብፁዓን ጳጳሳት ጉባኤ ዝሓንጸጾ፥ ክርስቲያን ንማሐበራዊ ሕይወት፡ ምስትውዓል ምውሳን ተግባራውነትን ዝብል ስልቲ ብምዛካር የነጽሩ። ኣተሓሒዞም ነቲ ኣብ ዓለም ዝረአይ ዘሎ ሓድሽ ጊልያነት፡ ፍጥረትን ተፈጥሮን ዘየኽብር ዝምዝም፡ ድኽነትን ሃብትን ፍትሕን ኢፍሓውነትን ጥዑይ ቁጠባን ብልሽው ቁጠባን ኣምልኾ ገንዘብን ምልከ ዕደ ጥበብን ቁጠባዊ ምጽንጻንን ኣብ መንጐ ድኻን ሃብታም ዘሎ ዓቢይ ፍልልይን ዓውሎማነትን ደጋዊ ህልውናን ከተማታትናን ዝፈጥር ሰብ ከም ውዳቕ ዝሓስብ ከይድን ንድግ ውግእ ኣጽዋርን ዝኣመስሉ ጠቒሶም ህልው ኩነት ዓለም ተመስሎ ተክለ ሰብነቱ ይሕብሩ።
ቅዱስ ኣቦና ካብ ድኻታት ካብቶም ሕሩያት ወንጌልን ካብ ወንጌልን እዮም ዝነቕሉ፡ ስለዚህ እቲ ንሶም ዝገልጽዎን ዘብርህዎን ሓሳብ ቲዮሎጊያዊ ትንታነ ዝተነብሮን ልዑል ሰብኣውነታዊ ትንታኔ እዩ። ድኻታት ምሩጻት ወንጌል እያቶም እዮም ዝብሉ፡ ከምዚ ስለ ዝብሉ ብዝተፈላለየ መገዲ ክግልጹ ንሰምዕ፡ ቅዱስነቶም ግና ወንጌል ኣብ ኢዶም ሒዞም እዮም ዝዛረቡን ዝዓዩን፡ ምስ ድኻታት ዝነበሩን ስሌኦም ዝተጣበቑን እዮም ሎሚ ከኣ ከም ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ዝነብርዎ ሕይወት እዩ፡ ስለዚህ ስልጣናዊ ትምህርቲ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ምዃኑ ናይቲ መጽሓፍ ደራሲ ሚከለ ዛንዙኪ ምስ ቫቲካን ነውስ ኣብ አካየድዎ ቃለ መሕትት የነጽሩ።
ዓለም ንምልዋጥን ሰማያውያን ምስጋና - ብጽዕና ምንባር
ቅዱስ ኣቦና ነዚ ህልው ኩነታት ዓለም ንምቕያርን ንዝበለጸ ምምሕያሽን ንምልዋጥን ሰማያውያን ምስጋና ናይ ኢየሱስ ትምህርቲ ብፅዕና ምንባር ይሓትት፡ ከምዚ ምዃኑ ይብሉ ደራሲ ሚከለ ዛንዙኪ ናይ ቅዱስ ኣቦና ጽሑፋትን ድርሰታትን ስብከታትን ድሕሪ ምክትታል ዝተረድኦም ሓሳብ ከምዝኾነ ይገልጹ።
ኤኮኖሚ ግዙእ ምልከ እደ ጥበብ መኽሰብ ዘማእከለ ዘይኰነስ ሰብ ዘማእከለን ሰብን ሰብኣውነቱን ንምኽሳብ ዝድርኽ ክኸውን ኣለዎ፡ ብሓፈሻኡ ኣብ ትምህርቲ ብፅዕና ምስ ዝቐውም እውነተይና ምዕባለ የኽውን ማዕርነትን ፍትሕን ሰላም የነቓቕሕ፡ እውነታውነት የስፍሕን ከምዚ ምዃኑ ትምህርቲ ቅዱስ ኣቦና ዘብርሆን ቃልን ተግባሮም እዩ፡ እዚ ዅሉ ብሰፊሕ ኣብታ መጽሓፍ ተመልኪቱ ከምዘሎ ናይታ መጽሓፍ ደራሲ ሚከለ ዛንዙኪ ምስ ቫቲካን ነውስ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት የነጽሩ።


text:
ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ ተዋዲዱ ዘሎ ልምዓታዊ ትሕተ-ቅርጺ፣ ንዝያዳ ወፍሪን ስራሕን ዝድርኽ ምዃኑ፣ ዑደት ዘካየዱ ነበርቲ ዞባ ማእከል ገሊጾም።
ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ ተዋዲዱ ዘሎ ልምዓታዊ ትሕተ-ቅርጺ፣ ንዝያዳ ወፍሪን ስራሕን ድርኺት ዝፈጥር ምዃኑ፣ ካብ ዞባ ማእከል ተዋጺኦም ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት’ቲ ዞባ ዑደት ዘካየዱ ነበርቲ ዞባ ማእከል ገሊጾም።
እቶም መንግስቲ ፈጢርዎ ንዘሎ ናይ ወፍሪ ዕድል ተጠቒሞም ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ ከውፍሩ መዲቦም ዑደት ዝወደቡ ልዕሊ 100 ነበርቲ ዞባ ማእከል፣ ዲጋታት ከርከበት፣ ፋንኮ-ጽሙእ፣ ፋንኮ-ራዊን ገርሰትን ድሕሪ ምዕዛብ ንኤሪና ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፣ እቲ ዲጋታትን ትሕዝቶኡን ምስቲ ኣብ ትሕቲኡ ዝርከብ ሰፊሕ መሬት ተደሚሩ፣ ጸጋታቶም ከውፍሩ ዘተባብዕ ከምዝኾነ ኣብሪሆም።
ወይዘሮ እሙና ኣስገደን ኣቶ ዓጽመገርግሽ ፍስሃጽዮንን ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፣ ዜጋታት ተጠቀምቲ ጸጋታቶም ንክኾኑ መንግስቲ ንዝገብሮ ዘሎ ሓያል ጻዕርን ዝፈጥሮ ዘሎ ዕድላትን ብምድናቕ፣ ብዝተዓዘብዎ ልምዓታዊ መደባት – ኤርትራ ብመግቢ ርእሳ እትኽእለሉ እዋን ርሑቕ ከምዘይኮነ ብምጥቃስ፣ ኣብ ትሕቲ’ቲ ዲጋታት ወፍሪ ክገብሩ ንዝተፈጥረሎም ዕድል ኣመስጊኖም።
ኣቶ በረኸት ተኸስተን ኣቶ ሃብተማርያም የማኑን ብግደኦም፣ ዝበጽሕዎ ቦታታት ልዕሊ ትጽቢቶም ኮይኑ ከምዝጸንሖም ብምጥቃስ፣ ብክኢላታት ዝተዋህቦም መግለጺ ነቲ ናይ ወፍሪ መደቦም ሓይሊ ከምዝወሰኸሉ ኣረዲኦም።
“ኪንዮ ዕግበት፣ ናብ ግብራዊ ስራሕ ዝደፍእ ጥጡሕ ናይ ልምዓት ባይታ ተዓዚብና” ዝበላ መንእሰይ ቅድስቲ ተስፋይን ወይዘሮ ወይኒ መስፍንን ድማ፣ ኩሉ ዓቕሚ ዘለዎ ዜጋ ነቲ ተኸፊቱ ዘሎ ዕድል ክጥቀመሉ ኣዘኻኺረን።
እቶም ዑደት ዝገበሩ ዜጋታት ኣብ መወዳእታ፣ መንግስቲ መነባብሮ ህዝቡ ንምምሕያሽ ንዘካይዶ ዘሎ ጻዕሪ ብምንኣድ፣ ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ ተጣጢሑ ዘሎ ልምዓታዊ ትሕተ-ቅርጺ፣ ብልዑል ተሳትፎ ህዝቢ ከምዝዕወት ምሉእ እምነት ከምዘለዎም ኣረጋጊጾም።
******* ኣ.ዜ.ኤ. *******


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 33 guests and no members online
- Details
- Written by ድ.ሰ.ደ.ኤ.
- Published: 29 May 2015
ኩሉ ነገር ልክዕ ኣለዎ። ልክዑ እንተሓሊፍዎ ግን፡ ይመርር፡ ይዕርዕር’ዩ። ንኣብነት ዛሕሊ ኣድላዪ’ዩ። ካብ ልክዕ ንላዕሊ እንተኾይኑ ግን ተመራጺ ኣይኮነን።
ስለምታይ ደምካ ኣርጊኡ ኣኸርዲድ ስለዝቐትለካ። ካብ ጽሓይ ዝርከብ ምቖት ኣዝዩ ኣገዳሲ’ዩ። ግን ብልክዑ። ካብ መጠን እተሓሊፉ ግን ካብ ጠቕሙ ጉድኣቱ’ዩ ዝዓቢ። ምኽንያቱ ክሳብ ሞት ዘብጽሕ ረስኒ ስለዝፈጥረልካ። ወዲ-ሰብ ብዘይ መግቢ ክነብር ኣይኽእልን። ስለዚ ክበልዕ ኣለዎ። ግን ብልክዑ። ተረኽበ ኢልካ ብስሰዐ ካብ ክትወስዶ ዝግባእ ንላዕሊ ምስ እትወስድ ንዓቐብ የብለካ ወይ ኣይንላዕሊ ኣይንታሕቲ ዝኾነ ሕማም ፈጢሩ የብስንወካ። ዋላ ናይ ብሓቂ ንፉዕ፡ በሊሕ ኩን ኣነ ኣነ እንተኢልካ፡ መን ከማይ እንተደኣ ኣብ ዚሕካ፡ ኣብ ትነብረሉ ሕብረተ-ሰብ ኣብ ክንዲ ትፍቶ፡ ንኣበርክቶኻ ዝምጥን ሚዛናዊ ክብሪ ትረክብ፡ ብኣንጻሩ ሰብ ይሰፍረካ’ሞ ይጸልኣካ። ገጹ ይጠውየልካ ኣብ ክንዲ ዝቐርበካን ዘቕርበካን ብኣካል ምሳኻ እንዳሃለወ ብልቡ ይርሕቀካ። ስለዚ ዝኾነ ነገር፡ ኣብ ዝኾነ ሕብረተ-ሰብ ልክዑ እንተሓሊፍዎ ቅቡል ኣይኮነን። “መዓር’ውን እንተበዚሑስ ይመርር’ዩ” ዝብል ካብ ቀደም ዝጸንሐ ብሂል ትግርኛ፡ ንስለ ምባል ኣይተባህለን። ረዚን መልእኽእቲ ዝሓቖፈ ብሂል’ዩ።
ኣብ ስድራ ቤቶም፡ ኣብ ከባቢኦም፡ ኣብ ሃገሮም ኮነ ካብኡ ንላዕሊ ብደረጃ ዓለም ቅቡላት ዝኾኑ ሰባት፡ ኣብ ዝተዋፈርሉ ትምህርትን ስራሕን ውጽኢታውያን ዝኾኑ ሰባት፡ ካብ ግቡእ ንላዕሊ ዘይኮነ ግቡእ ክብሪ ክረኽቡ ኣለዎም። ክውደሱ ክተባብዑ ኣለዎም። ዓቕሚ ክንዲ ዝፈቐደ ክሽለሙ’ውን ይግባእ። ህዝባዊ ጠለብ ምፍታሕ መሰረት ዝገበረ ቅኑዕ ፖለቲካዊ ፕሮግራም ወኒኑ፡ እምነቱ ካብ ሓሳብን ወረቐትን ኣብ ባይታ ኣውሪዱ ናብ ብዓይኒ ዝረኣ ብኢድ ዝጨበጥ ነገራዊ ትሕዝቶ ንምቕያር፡ ህዝቢ ኣኽቢሩ፡ በዓል ቤትነት፡ ሓያልነት፡ ወሳንነት ህዝቢ ኣሚኑን ተኣሚኑን ብጽንዓትን ተወፋይነት ዝረባረብ ሓቀኛ ፖለቲካዊ ውድብ፡ ከይተጋነነ ክውደስ ክምጎስ ኣለዎን ይግባእን። ህዝቢ ኣብ ዙርያኡ ዓሲሉ ኣጆኻ ምሳኻ ኣለኹ ኢሉ ብኩለንተንኡ ከተባብዖ ግቡእ’ዩ። ብመሰረት ህዝባዊ ሃገራዊ ቅዋም /ሕገ-መንግስቲ/ ዝእዝዞ፡ ህዝቢ ብነጻነት ንደሞክራስያዊ መሰሉ ተጠቒሙ ይኾነኒ ይውክለኒ’ዩ ኢሉ ብምርጫ ካርዱ ጌሩ ኣብ ስልጣን ዘደየቦ፡ ህዝብን ሕግን ኣኽቢሩ፡ ብዘይ ኣድልዎን ቀሻሺ መብጸዓታትን መሰልን ረብሓን ህዝቢ ንምርግጋጽ ዓቕሙ ጸንቂቑ ዝነጥፍ ደሞክራስያዊ መንግስቲ ብተመሳሳሊ፡ ብመሰረት ኣብ ባይታ ዘመዝግቦ ውጽኢት፡ ክድገፍ ክተባባዕ ኣለዎ። “ንዝገበረልካ ግበረሉ ወይ ንገረሉ” ከም ዝበሃል ጽቡቕ ዝገበረ ክምጎስ፡ ክነኣድ፡ በትርዕ ክበሃል፡ ካብ ጥንቲ ዝጸንሐ ኣወንታዊ ጎኒ ካብ ባህሊ ብሄራትን ብሄረ-ሰባት ህዝብታት ኤርትራ ሓደ’ዩ።
ህዝቢ ክውድስ ክንእድ እንከሎ ግን፡ ንዝግበኦ ደኣምበር ንዘይግበኦ ክኸውን የብሉን። ህዝባዊ ጠለብ ክምልስ ዘኽእሎ ዕድል እንናሃለዎ፡ ውልቃው ጉጅላውን ጸቢብ ረብሓኡን ክብረ ዝናኡ ብዘይ ኣገባብ ከረጋግጽ፡ መሰረታዊ ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰል ዜጋታትን ህዝብታትን ዝዕፍን ረጊጹ ዝገዝእ፡ ፍጹም መላኺ መንግስቲ ምስ ዝኸውን ብሰንጠቕ ክኹነን ደኣምበር ክውደስ ክነኣድ፡ ብኡ ቐጽል ኣብ ጎኒኻ ኣለና ዓይነት ምትብባዕ ክግበረሉ ዘይንቡር’ዩ። እዚ ኣንጻር ስሩት ኣወንታዊ ባህላዊ ክብሪ ብሄራትን ብሄረ-ሰባትን ህዝብታት ኤርትራ’ዩ። ብርግጽ ድማ ትማሊ ቅድሚ ትማሊ ኣብ ህዝብታት ኤርትራ ንዘይግበኦ ክብርን ወደሳን ከም’ዚ ሎሚ ዝተኣታቶ ዘሎ ኣይነበረን። ንገባሪ ጽቡቕካ ትነግረሉ ትገብረሉ። ደቂኻ ንዝቐትለልካ፡ ንብረትካን ጥሪትካን ብርእዮ ንዝራስየካ፡ ደው በለለይ ክበለጸልካ ንዝብለካ፡ ትኹንኖ መሰልካ ከተኽብር ሕነ ክትፈዲ ትቃለሶ ደኣምበር በትርዕ መን ከማኻ ኢልካ ኣይትወድሶን።
ሎሚ ሎሚ ብፍላይ ኣብ መራኸቢታት ስርዓት ህግደፍ ዝስማዕ ርእይቶታት ግን እንታይ ወሪዱና ዘብል’ዩ። ካባና ካብ’ቶም ሰብ ቤት ሓሊፉ ዓለም ዝፈልጦ ጭው ዝበለ ምልኪ ኣብ ሃገርና ነጊሱ እናሃለወ፡ ኣብ ዓለም ዘይርካ ከም ኣባና ኣብ ኤርትራ ዘሎ ሰላም ኣይትረክብን። ብዙሓት ሃገራት ብሓዊ ክነዳ እንከለዋ ኣብ ኤርትራ ግን ሰብ ነንባዕሉ ኣይተሓራረድን። ኣብ ጎደናታት ኮነ ገጠራት ከም ድልየትካ እግርኻ መሊእኻ መን ኢኻ ዝብለካ ዘይብልካ ሽናዕ ክትብል ኣብ ኤርትራን ኤርትራውያን ጥራሕ ዝርከብ ጸጋ’ዩ። ህዝቢ ኤርትራ’ኮ መወዳድርቲ የብሉን። ፍሉይ እኳ’ዩ። መርሕነትና’ኮ ምስቶም ካልኦት ዝወዳደር ኣይኮነን። ፍሉይ ብቕዓት፡ ህዝባዊ ፍቕሪ፡ ባህሊ ስራሕ ዘለዎ ውፉይን ምቕሉልን መሪሕነት’ዩ። ከማና ከም ኤርትራውያን ሕድሕዱ ዝፋቐር ህዝቢ የለን። ከም መንእሰይ ኤርትራ የለን። ከም ኤርትራውያን ደቂ-ኣንስትዮ የለን። ከም ሓይልታት ምክልኻል የለን። ከም ባሕርና የለን። ከም መሬትና የለን። ከም ኣየርና የለን…ወዘተ። እዚ ኣብ ዓለም ዘይርካ ዘይርከብ ኣብ ኤርትራን ኤርትራውያንን ጥራሕ ዝርከብ ጸጋ ካበይ ዝመጸ የመስለካ፡ ካብ’ቲ 30 ዓመት ዝወሰደ’ሞ ንዓለም ዝሰዓረ ብረታዊ ቃልሲ። ብሓዊ ተፈቲና በሲልና ዝወጻእና ህዝቢ ስለ ዝኾና ኢና ከም’ዚ ኮይና። እዚ ሎሚ ርእሰ ሓያላን ከይተረፋ ዝቐንኣልና ዘለዋ ተጎናጺፍናዮ ዘለና ሰላምን ደሞክራስን፡ ዝኾነ ግዳማዊ ሓገዝ ከይተጸበና ነመዝግቦ ዘለና ሃገራዊ ልምዓታዊ ጎስጓስ፡ ነስተማቕሮ ዘለና ናይ ሓርነት ኣየር፡ እንታይ’ሞ ክብለካ’የ? ናይ ኤርትራውያን ነገር ክትገልጾ ቃላት ኣይትረኽበሉን። ቃላት ይሓጽረኒ። ብጣዕሚ ጽቡቕ ኣለና ጥራሕ ዘይኮነ ካብ ጽቡቕ ንላዕሊ ኣለና ክብል እደፍር። እስከ መን ኣላ ከም ናትና ውሑስ ሰላም ዘረጋገጸት ሃገር? ኣበይ ኣሎ ብዘይካ መሪሕነትና፡ ብዘይ ዓጀብቲ ኣብ ማእከል ህዝቡ ዝነብር መሪሕነት።
ኤርትራ’ኮ ዕድለኛ’ያ። ንነብሰይ ከይበለ ንሃገር ዝብል ህዝቢ። ግበር ዝብል ትእዛዝ ዘየድልዮ ህዝቢ። ናበይ ከይበለ እቶ ኣብ ዝበልካዮ ዝኣቱ፡ ኣብ ኲናት ንድሕሪት ዘይብል ሓያልታት ምክልኻል። ምጽማም ዝለመደ፡ ጾም ምሕዳር ዝኽእል፡ ብደገ ኣንጻር ህዝቢ ኤርትራን መሪሕነቱ ብዝፈሓስ ውዲታት ክምህ ዘይብል መንእሰይ። ናይ’ዚ ህዝቢ’ዚ ሞራል ንቕሓት ቆራጽነት ማራ ማራ መግለጺ የብሉን።
እዚ ኣበሃህላ’ዚ ብፍላይ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ሜዳ ኤርትራ ካብ ዝተቖጻጸረሉ ግዜ ንነጀው፡ ብኣጋጣሚታት ዘይኮነ ከም ባህሊ ኮይኑ ሰፊሕ ቦታ ረኺቡ ዝስረሓሉ ዘሎ ኣዕናዊ ኣተሓሳስባ’ዩ። ዘንቅፍ፡ ዘኾንን፡ ዘሕትት ደኣምበር፡ ዘምስግን ደሊኻ ንዘይትረኽብሉ ጸረ-ህዝቢ መንግስታዊ ጉጅለ፡ ከም ንሱ ዝኽተሎ ዘሎ ኣዕናውን ኣድላውን ፖሊሲ፡ ህዝቢ ከም ህዝቢ ክረኽቦ ዝነበሮ መሰላት ኩሉ ተነፊግዎ፡ ዝነበረ ሓያል ሃገራዊ ስምዒቱ ብኣሉታ ተጸልዮ ኣብ ዝብተነሉ ዘሎ ኣሰካፊ ወቕቲ፡ ከም’ዚ ዝበለ ወደሳ ካብ ፍርሕን ጉድለት ነብሰ ምትእምማንን ደኣምበር ካብ ሓቀኛ ክውንነት ዝነቐለ ከም ዘይኮነስ ዘካትዕ ኣይኮነን።
ስለዚ እዚ ኣብ ኤርትራ ሳዕሪሩ ዘሎ መሰረት ዘይብሉ ዘይግቡእ ባህሊ ናእዳን ወደሳን ካብ ፍርሕን ምጥፋእ ነብሰ ተኣማንነትን ዝንቅል ምዃኑ’ኳ ዘየከራኽር እንተኾነ፡ ክብደት ሓደጋኡ ግን ብናይ ሎሚ ጥራሕ ዝዕቀን ዘይኮነስ፡ ብቐንዱ ኣብ’ቲ ተረካቢ መንእሰይ ወለዶ ዝተኣታቶ ዘሎ ብምዃኑ፡ ብቐሊል ዘይፍወስ ሕማም ደሓር ከም ዝገድፍ ምርዳእ ኣገዳሲ’ዩ። ንዝውደስ ክትውድስ፡ ንዝነኣድ ክትንእድ፡ ንዝምስገን ከተመስግን ናይ ጥዑይ ኣተሓሳስባ’ዩ። ንዝኹነን፡ ብሕጊ ንዝሕተት፡ ብቃልሲ ክውገድ ንዘለዎ ፍጹም መላኺ ጸረ ህዝቢ ጸረ- ደሞክራስያዊ ገበነኛ ጉጅለ፡ ብግልባጡ ከም ባህሊ ሒዝካ ከተመጉስ ግን፡ ነብስ ምትእምማን ምጥፋእ’ዩ። ካብ ራዕዲ ዝብገስ’ዩ። ብዝኾነ ግን መሊኡ ኣብ ኩሉ ከይሳዕረረ ያዕ ክበሃል እዋኑ’ዩ።
ድ,ሰ,ደ,ኤ, 23-03-2015
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ኣብ ምጽባይ ከሎኻ
Medan du väntar – tigrinska
እዚ ሓበሬታዚ ነቶም ኣብ ሽወደን ዕቝባ ሓቲቶም ከለዉ ግን ጌና መልሲ ዘይመጾም ሰባት ይምልከት
- አማርኛ (amhariska)
- العربية (arabiska)
- Azərbaycanca (azerbajdzjanska)
- ب ه سۆرانی (sorani)
- English (engelska)
- Español (spanska)
- پارسی (persiska)
- Français (franska)
- Bosanski, hrvatski, srpski (kroatiska)
- Հայերեն (armeniska)
- Kurmancî (kurmandji)
- MoHroл xэл (mongoliska)
- يه دری (dari)
- پښتو (pashto)
- Arlijan (romani arli)
- Pycckий (ryska)
- Af soomaali (somaliska)
- Shqip (albanska)
- Swedish (svenska)
- Oʻzbek (uzbekiska)
ኣብዚ ብዛዕባ ናይ ዕቝባ ሕቶ ምስ ኣቕረብካ እንታይ ከም ዚካየድን ብዛዕባ ከም ስደተኛ ኣብ ስራሕን ትምህርትን መንበሪ ቤትን ክንክንን ጥዕናን ገንዘባዊ ሓገዝን ዚህልወካ መሰላትን ከተንብብ ትኽእል።
ነቲ ንዑቕባኻ ዚግበረልካ ምርመራ ምጽባይ
ናብቲ ብዛዕባ ዑቕባኻ ዚግበረልካ ምርመራ ክሳዕ ትመጽእ፤ ነዊሕ ጊዜ ክወስድ ይኽእል እዩ። ሽዑ ድማ ስለምንታይ ናብ ሽወደን ዑቕባ ክትሓትት ከም ዝመጻእካ፡ እንታይ ከም ዘጋጠመካ፡ ናብ ሃገርካ እንተ ተመለስካኸ እንታይ ከጋጥመኒ ይኽእል ኢልካ ከም ትኣምን፡ ኣስፊሕካ ክተዘንቱ ኢኻ። እቲ ናይ ምጽባይ ጊዜ፡ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ክፈላለ ይኽእል እዩ።
ቅድሚ እቲ ውሳኔ ምቕባልካ፡ ናብ ብዙሕ ርክባት መጸዋዕታ ክልኣኸልካ እዩ። ስለዚ ድማ፡ ናብቲ ምግራሾንስቨርከት ዝገበረልካ ቆጸራታት፡ ናብኡ ከም ትርከብ ግበር ኢኻ። ሓድሽ ቆጸራ ክንገብር፡ ናይ ጊዜ ሕጽረት ስለ ዘሎና፤ ካልኣይ ጊዜ ቆጸራ ክንገብረልካ እንተ ደኣ ተገዲድና፡ ነቲ ናይ ዑቕባኻ ውሳኔ ዝወስዶ ጊዜ፡ ንቕድሚት ክመጦ ይኽእል እዩ።
ኣድራሻኻ ሓብረና
እንተደኣ ግዒዝካ፡ ኣብቲ ናይ ምርመራኻ ጊዜ ምስ በጽሐ ወይ ንኻልእ ቆጸራታት ክንረኽበካ መታን ክንክእል፤ እቲ ሓድሽ ኣድራሻኻ ንሚግራሾንስቨርከት ክትሕብረና ይግባእ። ካብ ሚግራሾንስቨርከት ዝመጸካ ሓበሬታ መታን ከየምልጠካ ድማ፤ ነቲ ኢ-መይልካ ብቐጻሊ ኣንብቦ።
ንኣኻ ከም ሓታቲ ዕቝባ ኪሕግዙኻ ዚኽእሉ ውድባት
ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል Amnesty International
ናይ ሰደተኛታትን ናይ ዕቝባ ኮሚተን ቤትምኽሪ Flyktinggruppernas och asylkommittéernas riksråd
ናይ ሓተትቲ ዕቝባን ስደተኛታትን ቤትጽሕፈት ወሃብ ምኽሪ Rådgivningsbyrån för asylsökande och flyktingar
ናይ ሽወደን ቀዪሕ መስቀል ንጉዱኣት ውግእን ንግፉዓትን ዚከናኸን ማእከል Svenska Röda Korsets behandlingscenter för krigsskadade och torterade
ሽወደናዊት ቤትክርስትያን Svenska kyrkan
ሓበሬታ ብዛዕባ ሕብረተሰብ ሃገረ-ሽወደን ብዝተፈላለዩ ቋንቋታት ኣብ መኽፈት ንሓደስቲመጻእተኛታት ክርከብ ይከኣል።


text:
ገለ ሰባት ነቲ ናይ ዘበነ ገድሊ ብፍላይ ድማ ኣብ ህዝባዊ ግንባር ሕልንኦም ኣዳኺምካ ብነጻ ሓሳባቶም ከይገልጹ ንምሁራት ዝልጠፎም ዝነበረ ግናይ መግለጺ "ምሁር ተበላጺ እዩ፡ ምሁር ንኡስ ብርጅዋ እዩ" ዝብልን ንዕኡ ዝመሰል ኣሉታዊ ሓረጋት ዝዳረግ ዓይነት ኣበሃህላታት ንምሁራት ከቆናጽቡ ይስምዑ እዮም። ኣብ ህዝባዊ ግንባር እዚ ዓይነት ኣገላልጻ ብመደብ ንምሁራት ንምግላልን ነቲ ዲሞክራሲያዊ ባህሊ ንምትእትታው ዝሕግዝ ክገብርዎ ዝኽእሉ ኣወንታዊ ተራን ጽልውኦምን እቲ ኣብ መሪሕነት ዝነበረ ጉጅለ ብግቡእ ተገንዚቡ ስለዝነበረ፡ ነዚ ጽልዋ ንምእላይ ወይ ድማ ንምድኻም ዝተጠቕመሉ ተንኰል እዩ ነይሩ። እዞም ነዚ ዘረባ 'ምሁር ተበላጻይ' ዝብል ዘረባ ዝደግሙ ተስፋ እገብር ብግርህነት ይገብርዎ ክህልዉ። የግዳስ ክንነቅሓሉን ብኣግኡ ክእረም ዘለዎን መርዛም ቃል እዩ።
እንታይ ስለዝኾነ እዩ'ሞ ምሁር ተበላጺ ክኸውን ዝኽእል፧ ምናልባት ሓደ ካብቲ ትምህርቲ ዝሕግዘካ ነገር እንተልዩ፡ ነነገራት ብዕሞቆት ብኹሉ ሸነኽ ከተመዛዝን ክትዕዘብን ክትርዳእ ክትፍትንን እዩ። ስለዚ ንዝኾነ ነገር ኣብ ክንዲ ብገርሂ ዝርእዮ ብኹሉ መዳዩ ክርድኦን ከመዛዝንን ስለዝፍትን ዝተማህረ ሰብ ቀልጢፉ ንውሳነ ኣይህወኽን ክበሃል ይክኣል። ኩሎም ዲክታቶርያውያን ስርዓታት ሓደ ካብቲ ቀንዲ ኣብ ስልጣን ክጸንሑ ዝጥቀሙሉ ሜላ ድማ ንኹሉ ሓበሬታ ብምቁጽጻር፡ነቲ ህዝቢ ኣእምሮኡ እቲ ንሶም ዝደልይዎ ዝንቡዕ ሓበሬታ ጥራሕ ከምዝሰምዕ ብምግባር ብነጻ ከይሓስብን ንሓቂ ካብ ሓሶት ፈልዩ መታን ከይፈልጥን ከየመዛዝንን ይከላኸሉ። ስለዚ እቲ ከመዛዝን ዝፍትን ምሁር ኣንጻር ረብሓኦም ደው ስለዝብል እንተስ ተበላጺ፡ ናይ ግዳም ሓይልታት ልኡኽ፡ ንጥቅሙ ጥራሕ ዝሓስብ እንዳበሉ ካብቲ ህዝቢ ከምዝግለል ይገብሩ ማለት እዩ።
ተራ ምሁራት ኣብ ቃልሲ ንነጽነት ኤርትራ እንተርኢና ግና ኣዝዩ መወዳድርቲ ዘይርከቦ ኣወንታዊ ከምዝነበረ ንግንዘብ። ካብቶም ቀዳሞት ኣቦታት "ኤርትራዊ መንነት" ብቀዳምነት ክጥቀሱ ዝኽእሉ ድሙቓት ከዋኽብቲ ኣቦና ስታዝ ኢብራሂም ሱልጣንን፡ ወልድኣብ ወልደማርያምን ይርከብዎም። ኣብ ሓድነት ኤርትራን ህዝባን ዝነበሮም ዘየወላውል መርገጺን ራእይን ካብቲ ኣዝዩ ዘኹርዕ ታሪኽ ኤርትራ እዩ። ድሕሪኡ ዝነበረ ናይ ተመሃሮን ሰራሕተኛታትን ምንቅስቓስ፡ ናይ ሓራካ ወይ ማሕበር ሸውዓተ፡ መስረቲ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ፡ ተራ ተምሃሮ ኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ ኣብ ምድንፋዕ ህዝባዊ ግንባር፡ ተራ ማሕበር ኤርትራውያን ምሁራት ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ ዘነጽረልና ነገር እንተልዩ ምሁራት ኤርትራውያን ኣብ ናጽነት ታሪኽ ኤርትራ ኣወንታውን መሪሕን ተራ ከምዝተጻውቱ ኣጉሊሑ ዘነጽር እዩ።
ኣብ 2000/1 ኣብ ዝነበረ ውዕዉዕ ክትዕ ተራ ናይተን ብምሁራት ኤርትራውያን ዝካየዳ ዝነበራ ናይ ብሕቲ ጋዜጣታት ቀሊል ኣይነበረን። ነቲ ዝነበረ ብማሕበር ተመሃሮ ኤርትራ ዝተጎልበበ ናይ ህግደፍ ስለያዊ መሓውር ብምብዳህ ተመሃሮ ኣስመራ ዪኒቨርሲቲ ምስ ክረምታዊ ማእቶት ዝተሓሓዝ ዝሓተትዎ ሕቶን፡ እምቢ ንግዝኣተ ኣልቦነት ዝብል ኣብነታዊ መርኣያ ምሁራት ኤርትራውያን እዩ። ብጂ-13 ዝፍለጡ ኤርትራውያን ምሁራት ትጋገ ኣሎካ ናብ ልብኻ ተመለስ ብምባል ንኢሰያስ ክእርምዎን ክምዕድዎን ዝፈተኑ፡ ኣብ 2002 ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ክመሃሩ ዝመጹ ንኢሰያስ ብዘይ ፍርሒ ሕቶ ህዝቢ ኣልዒሎም ብሕቶ ዘዋጠርዎን፡ ኣብ መወዳእታ ድማ ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንዲሞክራስን ሰብኣዊ መሰላትን (ኤምዲሰመ) ብምምስራት፡ ኣብ ኣፍደገ ኤምባሲ ኤርትራ ብምኻድ ሰላማዊ ሰልፊ ብምግባር ነቲ ዝነበረ ናይ ምቅዋም ፍርሒ ኣብ ምስባርን ንህዝቢ ኣብ ምንቃሕን መሪሕ ተራ ከምዝተጻወቱን ኩሉ ዝፈልጦ እዩ። እዚ ገለ ውሑድ ኣብነታት ንምጥቃስ ጥራሕ እዩ። ኣብ ኩለን ሲቪካዊ ይኹን ፖለቲካዊ ምንቅስቓሳት ለውጢ ንምምጻእ ኣብ ዝግበር ቃልሲ ተራ ምሁራት ሕጂ'ውን ዕዙዝ እዩ።
ምናልባት እቲ ክንሓቶ ዝግብኣና ሕቶ እንተሎ፡ እዚ ዝተጠቅሰ ተራ እኹልዶ ነይሩ? ካብኡ ንላዕሊ መሪሕ ተራ ክጻወቱ ይኽእሉዶ ነይሮም? እቲ ዝግብኦም መሪሕ ተራ ከይጻወቱ እንታይ ዕንቅፋት ኣጋጢምዎም? ሕጂኸ እቲ ዝግብኦም ተራ ይጻወቱዶ ኣለዉ ዝብሉን ካልኦትን ይርከብዎም።
ብናተይ ገምጋም፡ እዚ ናይ ሕጂ ውልቀ መላኽነት ኣብ ኤርትራ ሳዕቤን እቲ ኣብ መእተዊ ዝጠቐስናዮ ዝተፈላለየ ሓረጋት እንዳጠመቕካ ዝግበር ዝነበረ ምሁራት ብነጻን ብዘይ ፍርሕን ንህዝባዊ ግንባር ዲሞራስያዊ ባህሊ ከማዕብል ክሕግዝዎ ካብ ዝነበሮም ኣበርክቶ ብምግላሎም ብምቕንጻሎምን እዩ ክበሃል ይከኣል። ምሁራት ኣብ ህዝባዊ ግንባር ርእሶም ኣትሒቶም ተመሳሲሎም ከም ካልኣይ ዜጋታት እዮም ኔሮም እንተተባህለ ምግናን ኣይኮነን። እዚ ግን ብመደብ ንፖለቲካዊ ኣበርክቶኦምን ኣብ ተጋደልቲ ክህልዎም ዝኸእል ጽልዋ ንምጉዳል ዝተማህዘን ዝተተግበረን እኩይ ሜላ እዩ። ዋላኳኣብ ፖለቲካዊ ሸነኽ እንተተገለሉ ኣብ ዲፕሎማሲያዊ፡ ቴክኒካዊ፡ ሕክምናዊን ካልእ መዳያትን ኣበርክቶኦም ናጽነት ኤርትራ ኣብ ምርግጋጽ ኣዝዩ ወሳኒ ተራ ተጻዊቱ እዩ።
ምክትል ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ሲሪል ራማፖሳ ኣብ ሰነ 2016 ንምሁራትን ሰብ ሞያን ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ ዝገበሮ መደረ "አይ.ኤን.ሲ ክምስረትን ክዕወትን ምሁራትን ሞያውያንን ኣዝዩ ወሳንን መሪሕን ተራን ከምዝተጻወቱ ዝዝከር ኮይኑ ሕጂ'ውን እንተኾነ ንአይ.ኤን.ሲ ናብቲ ቅኑዕ ኣንፈት ክትድርኽዎ መታን ክትክእሉ ኣብ ውሽጡ ኮይንኩም ተቃለሱ እምበር ገዲፍክሞ ኣይትኺዱ" ብምባል ተሳትፎኦም ከዕዝዙ የተባብዖም።
ብርግጽ ኣብ ናይ ካልኦት ሃገራት ናይ ሓርነት ምንቅስቓሳት'ውን ተሳትፎ ምሁራት ወሳኒ ተራ ከምዝህልዎ ዘጠራጥር የብሉን።
እዚ ዘርእየና ነገር እንተልዩ፡ ኣብ ዝኾነ ዲሞክራሲ ንምርግጋጽ ዝግበር ቃልሲ ተራ ምሁራትን ሞያውያንን ኣዝዩ ኣገዳሲ ምዃኑ እዩ። ስለዚ ኤርትራውያን ምሁራት እቲ ዝግብኦም መሪሕ ተራ ክጻወቱ ሓላፍነት ኣለዎም። እዚ ክበሃል ከሎ ግና ዝተማህረ ጥራሕ እዩ መሪሕ ተራ ክጻወት ዝኽእል ንምባል'ውን ኣይኮነን።
በቲ ካልእ ወገንሕልንኦም ዝሸጡ፡ ውሑዳት ምስቲ ንህዝቦም ዘጽንት ዘሎ ስርዓት ብምውጋን መጋበርያ ዝኾኑ ምሁራት ኤርትራውያን የለዉን ንምባል ኣይኮነን። ኩሉ ሰብ ድማ ዓገብ ክብሎም ክኽዕቦምን ይግባእ። እቶም ኣይምዉቃት ኣይዝሑላት፡ ላንጋላንጋ ብምዃን ነቲ ኣረሜናዊ ስርዓት እንተስ ብፍርሂ እንተስ ብነብሰ ፍትወት ዓገብ ክብሉ ዘይከኣሉ ዘለዉ ምሁራት ኤርትራውያን ድማ ኣብ ጎድኒ ውጹዕ ህዝቦም ደው ክብሉ፡ ኣፍ እቲ ዕቡስ ክኾኑ በቲ ዝረኸብዎ ናይ ትምህርቲ ዕድል ዝያዳ ዜግንነታዊ ሓላፍነት ከም ዘለዎም ክዝንግዕዎ ኣይግባእን። "ኣብ መወዳእታ ዘረባ ጸላእትና ዘይኮነስ ስቅታ ፈተውትና ኢና ክንዝክር" ዝብል ረዚን መጠንቀቕታ ማርቲን ሉተር ኪንግ ታሪኽ ክሓቶም ምዃኑ ክዝንግዑ የብሎምን።
እቲ እንተስ ብግርህና እንተስ ብፍላጥ "ምሁራት ተበለጽቲ" እዮም እንዳበልካ ዝግበር ምቁንጻብ ግና ኩላትና ኣትሪርና ክንቃወሞ ይግባእ። ካብቲ ምሁራትናን ዓበይትናን ዘኽብር ጽቡቕን ለባምን ባህሊ ኣይነግልስ።
ኢያሱ ዓንደማርያም
መስከረም 2016
ደቡብ ኣፍሪቃ


text:
ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ፀብፃብ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰል ኣፅዲቑ…
መቐለ ሚያዝያ 13/2009(ድወት) ኮምሽን ሰብኣዊ መሰል ኢትዮጵያ ኣብ ገለ ኽፋላት ሃገርና ኣጋጢሙ ዝነበረ ህውከት መሰረት ጌሩ ዕላዊ ዝገበሮ ፀብፃብን ምኽረ ሓሳብን ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኣፅዲቕዎ።
ኣብቲ ናዕቢ ዝተሳተፉ ውልቀ ሰባትን ትካላትን ብሕጊ ክሕተቱ ድማ ኣፅንኦት ሂቡ።
በቲ ህውከት ካብ መንበሪኦም ዝተመዛበሉ ሰባት መንግስታት ፌደራልን ክልልን ተናቢቦም ከጣይሽዎም ይግባእ ኢሉ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ።
ኮምሽን ሰብኣዊ መሰል ዘቅረቦ ፀብፃብ ከምዘመልክቶ ኣብ ገለ ከባብታት ክልላት ኦሮምያን ኣምሓራን ኣብ ዞባ ጌድኦን ብዝተኻየደ ህውከት ሂወት 669 ሰባት ዝጠፍኣ እንትኾን ኣስታት 20ሽሕ ሰባት ድማ ካብ መንበሪኦም ተመዛቢሎም እዮም።
ቐንዲ መበገሲ እቲ ህውከት ሱር ዝሰደደ ፀገም ሰናይ ምምሕዳር ስኣኖ ዕድል ስራሕን ምዃኑ ዝሓበረ እቲ ኮምሽን ነዚ ኹነታት ዘጋደዱ ድማ መንግስቲ ብሓይሊ ንምቅያር ዝዓለሙ ብሽብርተኝነት ዝተመዝገቡ ትካላትን ብሕጋውነት ዝተመዝገቡ ገለ ውድባት ፖለቲካን ከምዝኾኑ ኣብቲ ፀብፃብ ተጠቒሱ ኣሎ።
ብመሰረት እዚ ድማ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰል መበገስን ሳዕቤንን እቲ ተፈጢሩ ዝነበረ ህውከት መርሚሩ ዘቅረቦ ፀብፃብን ምኽረ ሐሳብን መረዳእታ መሰረት ዝገበረን ትኽክለኛን ምዃኑ ብሙሉእ ድምፂ ተቐቢልዎ።
ብመሰረት እዚ’ውን ኣብቲ ህውከት ዝተሳተፉ ትካላትን ውልቀ ሰባትን ክሕተቱ ንዝብል ውሳነ ሓሳብ ኣፅዲቑ ኣሎ።
ኣብ ከተማ ባህርዳር ሰልፊ ክካየድ ሕቶ ኣቕሪቦም ኣብቲ ዕለት ኣብቲ ቦታ ከይተረኸቡ ነታ ከተማ ለቂቆም ዝኸዱ ኣባል ኣመራርሓ ሶማያዊ ፓርቲ ንዝገበርዎ ሓላፍነት ዝጐደሎ ተግባርን ንዝበፅሐ ሓደጋን ተሓታቲ ክኾኑ ድማ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ወሲኑ።
በብብርኩ ዝርከቡ ኣካላት መንግስትን ዘይተመጣጠነ ነስጉምቲ ዝወሰዱ ሓይልታት ፀጥታን ግቡእ ምፅራይ ብምክያድ ናብ ሕጊ ክቐርቡ ዝብል’ውን ተቐቢልዎ።
ምርመርኦም ኣብ ከይዲ ዘለዉ ስራሕቲ ብጥቡቅ ክትትልን ቑፅፅርን እቲ ኮምሽን እናተፃረዩ መዕለቢ ክረኽቡ’ውን ኣገንዚቡ።
ኣብ ዝሓለፉ ቐረባ ኣዋርሕ ኣብ 15 ዞባታትን 91 ወረዳታትን ክልል ኦሮምያ፣ ኣብ ሓሙሽተ ዞባታትን 55 ወረዳታትን ክልል ኣምሓራ ከምኡ’ውን ኣብ ኣርባዕተ ወረዳታት ዞባ ጌድኦ ህውከትን ዕግርግርን ተፈጢሩ ምንባሩ ይዝከር።
ኮምሽን ሰብኣዊ መሰል ኢትዮጵያ ድማ በብብርኩ ንዝርከቡ ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ ኣባገዳታት፣ ዓበይቲ ዓዲ፣ መራሕቲ ሃይማኖትን ሰራዊት ምክልኻል ሃገርን ብምዝርራብ እዩ ኣብቲ ኹነታት ምርመራ ኣካይዱ።


text:
ናይ ዓዲ ጥልያን ጋዜጣ ኣባ ሙሴ ሓሹሽ ዝሸይጥ ገበነኛ ከምዝነበረ ኣቃሊዑ – ንገበነኛታት መለኣኽቲ መሲሎም ክቀርቡ ዕድል ዝፈጠረ ሕማቕ ዘመን
ሰራውር ናይ ሓበሬታ ማእከል 18 መስከረም 2018
ኣባ ሙሴ ዮስየፍ ዘርኣይ ከም ቀሺ ናይ ካቶሊክ ቤተክርስታይን ምዃኑ ዝግለጽ፣ ብስም ግብረ ሰናይ ማሕበር ኣብ ምስግጋር ስደታኛታትን፣ ኣብ ፖለቲካዊ ጎስጓስን ዉዳበ ኣንጻር መንግስቲ ኤርትራ ንጡፍን ማእከላይ ተራ ክጻወት ዝጸነሐ ሰብ ኣብ ቀዳማይ ገጽ ናይ ዓዲ ጥልያን ጋዜጣ ኣብ 1994 ብዝገበሮ ገበን ምሻጥ ናይ ሓሹሽ ንኽልተ ዓመትን ማእሰርትን ዓሰርተ ሚልዮን ሪለ ተፈሪዱ ከምዝነበረ ተቓሊዑ።
ነዚ ሓቒ ዝድግፍ ሰነዳት ዝርዝራቱ እቲ ጋዜጣ ኣቕሪቡ። ናይቲ ገበን ሰነድ ጽብጻብ ብዘርኣይ ፋይል 6939 ናይ 1994 ኣብ ናይ መርመራ ቤት ፍርዲ ቤት ጽሕፈት 7307/94 ብምሻጥ 2.2 ኪሎ ሓሽሽ ተኸሲሱ ገበነኛ ኮይኑ ስለዝተረኽበን ዝተወሃቦ መቕጻዕትን ዘርዚሩ።
እቲ ጽሑፍ ብተወሳኺ እዚ ሰብ ኖብል ሽልማት ናይ ሰላም ኣብ 2015 ተሓጽዩ ከምዝነነረን፣ ብስም ግብረ ሰናይ ምሕጋዝ ሰደተኛታት ኢሎ ዝመስረታ ኤጀንሲ ባዕሉ ፕረሲደንታ ዝኾነን ሓበሻ ናይ ሓበሬታ ኤጀንሲ ትብሃል ንተሳገርቲ ስደተኛታት ናይ ቴለፎን ሓገዝ ትገብርን ንሰብ መዚ ድማ እተን ጃልባታት ምስተበገሳ ሓበሬታን መጠንቀቕታን ከምትህብን ይገልጽ።
ኣብ ብዛዕባ ዘይሕጋዊ ምስጋር ናይ ስደተኛታት ዝተገብረ መርመራ እዚ ዘርኣይ ዝበሃል ሰብ ምስ ትካሉ ስደተኛታት ምሕጋዝ ዘይኮነ ኣብ ገበን ተሓባባሪ ከምዃኑ ክሲ ከምዝቀበረሉ ዘርዚራ።
እዚ ኣብ ዝተሓተ ሓሹሽ ምሻጥ ዝተጨማለቐ ሰብ ብኸመይ መንገዲ ቀሺ ክኸውን በቒዑ? ምሲ ከምዚ ዓይነት ድሕረ ዝተሰነደ ድሕረ ባይታ ዘለዎ ሰብ ከመይ ኢሉ ናይ ግብረ ሰናይ ማሕበር መስሪቱን ምስ ዓበይቲ ትካላትን ሰባት ናይቲ ሃገር ጥቡቅ ዝምድና መስሪቱ? ዝብሉ ርኡያት እቶታት እዮም።
ብተወሳኺ እዚ ዝሓለፈ ከቢድ ኩነታት ስጋብ ክንደይ ንገበነኛታት ምቹእ ከምዝነበረን ብኡ ምጠን ድማ ሕብሮም ቀቢኦም መለኣኽቲ ናይ ግብረ ሰናይ፣ ተጣበቒቲ ናይ መሰል ደቂ ኣዳምን ዲሞክራስን፣ ሓለይቲ ሃገርን ኮይኖም ብፖለቲካን ሃገርን ንግዲ ክነጥፉ ዘኽኣለ ከምዝነበረን እዚ ሓደ ካብቶም ብዙሓት ኣብነት እዩ።
ንኹሉ ግን ግዜ ስለዘለዎ ሕጂ ኣብዚ ሓዲሽ ናይ ሰላም ዘበን ዝቃልዑሉን እዋን ምዃኑ ዘርእይ እዩ።


text:
ኣብ ከተማ ብሪዝቤን ዝነብራ ኤርትራውያን ደቂኣንስትዮ፣
ውዳበአን ብምሕያል ኣበርክቶአን ከምዘዕዝዛ ኣረጋጊጸን።
ኣብ ኣውስትራልያዊት ከተማ ብሪዝቤን ዝቕመጣ ኤርትራውያን ደቂኣንስትዮ፣ ውዳቤአን ብምሕያል ኣበርክቶአን ኣብ መደባት ጥሙር ሃገራዊ መኸተ ክብ ንምባል ኣረጋጊጸን።
ንሳተን ኣብ ዘካየድኦ ኣኼባ፣ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ንዝዓመምኦ ንጥፈታት ድሕሪ ምግምጋም፣ ጥርናፈአን ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናደልደለን እናሓየለን ምምጽኡ ብምምልካት፣ ጨንፈር ሃገራዊ ማሕበር ደቂኣንስትዮ ኤርትራውያን ብምቛም ብሓያል ውዳበ ይቕጽላ ከምዘለዋ ገሊጸን።
ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፣ ጠቕላሊ ቈንስል ሃገረ ኤርትራ ኣብ ኣውስትራልያን ኒውዝላንድን ኣቶ በሺር እድሪስ-ኑር ተረኺቡ፣ ወፍሪ ልምዓት ንምድንፋዕ ንዝካየድ ዘሎ መደባት ብዝምልከት መብርሂ ድሕሪ ምሃብ፣ ተሳተፍቲ ውዳቤአን ብምሕያል ተጠቀምቲ ናይቲ ንዜጋታት ተኸፊቱ ዘሎ ናይ ወፍሪ ዕድላት ክኾና ተላብዩ።
እተን ደቂኣንስትዮ ብወገነን፣ ንተጻብኦታትን ሽርሕታትን ብንቕሓት መኪተን፣ ብውልቂ ይኹን ብማሕበር መደባት ህንጻት ሃገር ዝሓቶ ኣበርክቶ ከምዝገብራ ኣረጋጊጸን።
***** ኣ.ዜ.ኤ *****


text:
ፀገማት ሰናይ ምሕደራን ፍትሕን ናብ ቢሮክራሲያዊ ኣሰራርሓ ኣውሪድካ ከይኮነስ ሰበስልጣን ንዝሰርሑዎ ተሓተቲ ዝኾኑሉ ኣሰራርሓ ብምንፃፍ፣ህዝቢ ሕቶታት ብምቕራቡ ዝቕፅዐሉን ዝሽቑረረሉን ከይኮነስ መስርሕ ዴሞክራሲያዊ፣ስቪላውን ሰብኣውን መሰላት ብምንጋስ ሕቱኡ ዝምለሰሉን ሃዋህው ብምምችቻው እዩ ይብሉ ናሁሰናይ በላይን ገብረመድህን ገብረሚካኤልን ።
ንሳቶም ነዚ ዝተዛረቡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ክልላት ትግራይ፣ ኣምሓራ፣ ኦሮሚያ፣ክልል ደቡብን ኣብ ኣዲስ ኣበባን ዘለው ፀገማት ሰናይ ምሕደራን ፍትሕን ዘፅንዕ ሓደ ግብረ ሓይሊ ኣጣይሹ ብቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኣብ ዝተመረሐ ኣኼባ ላዕለዎት መንግስቲ ቐሪቡ ብዛዕባ ዝተሰምዐ ፀብፃብን ገምጋሞምን ትንታንኦምን ንክህቡና ተሓቲቶም ኣብዝሃብዎ ርእይቶ'ዩ።
‘ህዝቢ ተናጊሩ ክባረር የብሉን፤ተናጊሩ ክዋረድ የብሉን፤ተናጊሩ ክእሰርን ኣብ ቤት ፍርዲ ክግተርን የብሉን’ዝበለ ናሁሰናይ ብምስዓብ ‘ፖለቲካዊ ተሳትፎ ሕማቕ ዋጋ ከኽፍል የብሉን’ይብል።
‘ሰናይ ምሕደራ ንበይኑ ቆንጢርካ ዝወፅእን ዝዝረበሉን ከይኮነስ ልዕልነት ሕጊ፣ብዴሞክራሲያዊ ኣገባብ ሓሳብካ ብነፃነት ምግላፅ ምስ ዝረጋገፅ ሰናይ ምሕደራ ንምንጋስ ዝሕግዙ ትካላት ምህናፅ ይክኣል ይብል’ገብረመድህን ገብረሚካኤል።
ገብረመድህን ገብረሚካኤል ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ዪኒቨርሲቲ ኣዲስ ኣበባ ናይ PhD ትምህርቱ ኣብ ምክትታል ይርከብ።ናሁሰናይ በላይ እውን ኣብ ዩኒቨርስቲ ኣዲስ ኣበባ መምህር ፌደራሊዝም ኮይኑ ናይ PhD ትምህርቱ የፅንዕ ኣሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
1- ቀንዲ ዕላማታት ምቕያር ባጤራን ምድራት ምንቅስቓስ ጥረ ገንዘብን፦
1.1 ብጥረ ገንዘብ ዚግበር ወጻኢታት ምጉዳልን ትውጊታት ብባንካዊ መሳለጥያታት ከምዝኸውን ምግባርን፡ እቲ ዕላማ ብጥረ ገንዘብ ዝግበር ትውጊታት ንምድራት’ምበር፡ ንግዳዊ ይኹን ውልቃዊ ንጥፈታት ንምድራት ኣይኮነን። ብቸክን ካልእ ባንካዊ መሳለጥያታትን ዝግበር ትውጊታት ዝኾነ ገደብ የብሉን።
1.2 ኩሎም ብጥረ ገንዘብ ይኹን ብሰነዳት ዚግበሩ ትውጊታት፡ ሕጋውን መንግስታውን ግዴታታት ዘማልኡ ምዃኖም ምርግጋጽ።
2.ብቸክን ባንካዊ መሳለጥያታትን (ካብ ሕሳብ ናብ ሕሳብ ምስግጋር) ዝግበሩ ትውጊታት፦
2.1 ቅድሚ ሕጂ’ውን ከምዝተሓበረ፡ ብዝተኻእለ መጠን ኩሉ ትውጊታት ብቸክን ካልእ ባንካዊ መሳለጥያታትን ክፍጸም’ዩ።
2.2 ዝኾነ ክፍሊት ብቸክ ክግበር ሕጋዊ’ዩ። ዝኾነ ትካል ወይ ውልቀሰብ ምቕያር ባጤራን ምድራት ምንቅስቓስ ጥረ ገንዘብን ዝኾነ መጠን ገንዘብ ብቸክ ክኸፍል መሰሉ’ዩ።
2.3 ዝኾነ ካብ ናቕፋ 3 ሽሕ ንላዕሊ ዝግበር ትውጊት ብቸክ ወይ ብባንክ ጥራይ ይኸውን።
2.4 እዞም ዝስዕቡ ብመንግስታዊ ትካላት ዝወሃቡ ኣገልግሎታትን ቀረባትን ብቸክ ወይ ብባንካዊ ምስግጋር ዝፍጸሙ ይኾኑ፦
• ሚኒስትሪ ፋይናንስ – ክፍሊ ኣታዊ ውሽጢ ሃገርን ክፍሊ ጉምሩክን
• ቴለኮሙኒከሽን፡
• ቀረብ ኤለክትሪክ፡
• ቀረብ ማይ፡
• ኢንሹራንስ
• ክራይ ገዛ
• ድኳናት ሕድሪ
• ካልኦት ብሚኒስትሪታትን ኣካላት መንግስትን ንዝወሃቡ ኣገልግሎታትን ቀረባትን ዝግበር ክፍሊታት።
3. ብቸክ ንምስራሕ ዝግበር ምዕንቃፍ ዘኸትሎ ሓያል ናይ መቕጻዕቲ ስጉምቲ፦
• ክፍሊት ብቸክ ምቕባል ዝኣበየ፡
• ንሓደ ኣቕሓ ወይ ኣገልግሎት ብቸክን ብጥረን ነንበይኑ ዋጋ ዝሃበ፡
• ኣብ ባንክ ሕሳቡ ሚዛን ዘይብሉ ቸክ ጽሒፉ ዝሃበ፡
ብመንግስትን ባንክታትን ተሪር ስጉምትታት – ከቢድ ገንዘባውን ክሳብ ማእሰርትን ምስራዝ ናይ ንግዲ ፍቓድን ዝበጽሕ – መቕጻዕቲ የስዕብ።
4. ከም ንቡር፡ ኣብ ንግዳዊ ንጥፈታት፡ ኩሉ ገንዘባዊ ኣታዊታት ኣብ ባንክ ብምእታው፡ ዘድልየካ ከኣ ካብ ባንክ ብምስሓብ ክካየድ’ዩ ዝግባእ። እዚ ስለዝኾነ፡ ካብ ባንክታት ወጻኢ፡ ትካላት ይኹኑ ውልቀ-ሰባት ዘይምኽኑይ ብዝሒ ጥረ-ገንዘብ ሒዞም ምስ ዝርከቡ ብሕጊ ተሓተትቲ’ዮም።
5. ኩሉ ምሽርራፍ ባጤራ ወጻኢ ናብ ናቕፋ ብሕጋውያን ፊናንስያውያን ትካላት ጥራይ ይፍጸም። ካብዚ ወጻኢ ዝካየድ ምሽርራፍ ብሕጊ ከቢድ መቕጻዕቲ ዘስዕብ’ዩ።
ሃገራዊ ባንክ ኤርትራ
10-02-2016


text:
ምቅይያር ስርዓት ህግደፍ ንኣባላት ምምሕዳራት ዓድታት ዞባ ጋሽ ባርካ
ምቅይያር ስርዓት ህግደፍ ንኣባላት ምምሕዳራት ዓድታት ዞባ ጋሽ ባርካ
ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ምምሕዳራት ዓድታት ዞባ ጋሽ ባርካ ዝጸንሑ ንብሙሉኦም ክቅየሩ ከም ዘለዎም ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ ከም ዘሎ ካብ’ቲ ዞታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ይገልጽ ። እቲ ትእዛዝ ህግደፍ ነቶም ኣብ’ቲ ከባቢ ነዊሕ ዝጸንሑ ኣባላት ምምሕዳራት ብሙሉኦም ሓደ ከይተረፈ ክቅየሩ ኣለዎም ዝብል ምዃኑ ወሲኹ ይነግር።
ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ነቲ ምቅይያራት ሓቂ ንምምሳል እቲ ኣገባብ ምቅይያሮም ንወረ ክጥዕመሉን ኣቀዲሙ ብዝተዳለወ ምርጫ ኮይኑ ንእገለን እገለን ምረጹ ብማለት ይፍጸም ከምዘሎ ይግለጽ። እቲ ንምምሕዳራት ዓድታት ናይ ምቅያር መምርሒ ኣብ ሙሉእ ሃገር ከይኮነ ኣይክተርፍን ዝብል ተወሳኺ ሓበሬታ ኣለዎ። ንእዋኑ ንዓና ዝበጸሓና ሓበረታ ግን ናይ ዞባ ጋሽ ባርካ ጥራይ ዝብል ኢዩ። እዚ ዕማም ምቅያር ምምሕዳራት ዓድታት ካብ 25/5/2018 ጀሚሩ ይቅጽል ከም ዘሎ ይሕበር። ምቅይያራት ኣመሓደሪ ዓድታትን በቲ ሓደ ሸነኽ፡ ስርርዓት ውደባን ህግዲፍ እምነትን ኣጥፊኡ ብምጽንሑ ዝተላዕለ ምቅይያራት ምዃኑ ይመስል።
ዶብ ኤርትራን ሱዳንን ካብ ወርሒ ጥሪ 2018 ምዕጻዉ ቁሩብ ሃዲኡ ድሕሪ ምጽንሑ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙናት ስደት መንእሰያት ኤርትራ ንሱዳን ብብዝሒ ክረአ ጀሚሩ ኣሎ።
ዜናን ሓበሬታን
ሰዲህኤ


text:
ኣብዝሓለፉ ዓመታት ዝተኻየዱ ምርጫታት ከበድቲ ሽግራት ከምዝነበሮም ዝገለፁ ተቓወምቲ ፓርትታት እቶም ሽግራት ንኸይድገሙ ንቦርድ ምርጫ ዘቕረብዎም ናይ መዘራረቢ ነጥብታት ከሰሓሕቡ ፀኒሖም እዮም።ሕቶታት ዘቕረቡ ፓርትታ እውን ካብቲ ምርጫ ንባዕሎም ኣግሊሎም ኣለው።
ናይ ኢትዮጵያዊያን ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ /ኢዴፓ/ ዝተፈላለዩ ቅሬታታት ብምቕራብ ተቓውምኡ ብምግላፅ ሓደ ተወዳዳሪ ጥራሕ ብምቕራብ ንምውድዳር ወሲኑ’ሎ።
ብቶም ፓርትታት ንዝቐረቡ ነጥብታት ዘይቕበል ሃገራዊ ምርጫ ቦርድ ኢትዮጵያ ብወገኑ ናይ ሎሚ ዘበን ከይዲ ምርጫ ዕውት እዩ ይብል።
ናብ 31 ሚሊዮን ህዝቢ ድምፂ ንምሃብ ምምዝጋቡ ዝሓበሩ ናይቲ ቦርድ ተሓጋጋዚ ኣታሓባባሪ ርክብ ህዝቢ እቶ ይስማ ጂሩ ናይ ድምፂ መውሃቢ ወረቐት ንምግዓዝ እናተሰርሐ ምዃኑን እቲ ምርጫ ብዝተፈላለዩ መዐቀኒታት ካብቶም ዝሓለፉ ዓመታት ዝሐሸን እዩ ኢሎም።
ሎም ዘበን 29 ፓርትታት ምልክት ወሲዶም ኣለው፤መብዛሕቲኦም ፓርትታት እውን ተወዳደርቶም ብኡ ልክዕ ኣመዝጊቦም ኣለው ዝነሉ ንሶም ‘’ስለዚ ብመንፅር ተሳትፎ ክንምዝኖ ከለና፣ካብ ተሳትፎ ዝመርፅ ህዝቢ፣ክንምዝኖ ከለና ኣብ 2000 ዓ/ም 26 ሚሊዮን ዝነበረ ሎሚ ከባቢ 30.6 ሚሊዮን ተመዝጊቡ ዘሎ።’’
ኣብዚ ምርጫ ዝርአ ዘሎ ተሳትፎ ፖለቲካ ፓርትታት ዝለዓለ እዩ ዝበለ ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ቀንዲ ተቓወምቲ ፓርትታት ካብቲ ምርጫ ወፃኢዮም እዮም ዝብል ኣበሃህላ ብጥንካረን ብድኽመትን ዝምደብ ናይ ፖለቲካ ፓርቲ የለን ክብል ይሕብር።
ኣብቲ ምርጫ ንምስታፍ ዝወሰኑ ገለ ፓርትታት ከይተረፉ ሽግራት ምህላዎም ይዛረቡ።ናይ ኢትዮጵያ ራኢ ፓርቲ ፕሬዝዳንት ኣቶ ተሻለ ሰብሮ ንደገፍቶም ምእካብ ዝኣመሰሉ መሰረታዊ መሰላት’ዃስ ከምዘይተፈቐድሎም ቅሬትኦም ገሊፆም።
ካብቲ ምርጫ ንባዕሎም ብምግላል ናይዝተኣኻኸቡ ፓርትታት ኮሚቴ ኣቦ መንበር ኣቶ ኣስራት ጣሴ’ውን ናይ ሎም ዘበን ንናይ ምርጫ ከይዲ ነቒፎም።ብርክት ዝበሉ ፓርትታት ካብቲ ምርጫ ንዓርሶም ከግልሉ ከለው ገዛኢ ፓርትን ቦርድ ምርጫን ከተሓሳስቦም ይግባእ ነይሩ ኢሎም።
ኣብዚ ናይ ሎሚ ዘበን ምርጫ ብርክት ዝበሉ ሕፁያት ዘቕረበ ኢህወዴግ እዩ።138 መናብር ኣብ ዘለዎ ናይ ኣዲስ ኣበባ ከተማ ቤት ምኽሪ 138 ሕፁያት ኣቕሪቡ’ሎ።
ኣብዚ ናይ ከተማ ቤት ምኽሪ ምርጫ ንምውድዳር ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስቲ ከምዝርከቡዎም ይፍለጥ።
ቀዳማዊት እመ ቤት ዝነበራ ወ/ሮ ኣዜብ መስፍን ሓዊሱ ኣብዚ ምርጫ ዝሳተፉ እንታይ ዓይነት ናይ ሓላፍነት ቦታ ከምዝሕዙ ግን ዝተረጋገፀ ነገር የለን።


text:
ንደቡብ ሱዳን ዘዳውባ 9-ጎረባብቲ ሃገራት ብቀጥታ ኾነ ብተዘዋዋሪ በቲ ናይ ዓሰርተታት ዓመታት ኹናት ሕድሕድ ተተንኪፈን’የን ፣ ስለዚ ዘላቅነቱ ገና ንመፃኢ ዝርአ’ዃ እንተኾነ፡ በዚ ረፈረንደምን ውፅኢቱን እቲ ዞባ ሰላም ክረክብ ይኽእል’ዩ ክብል ኣማኑኤል ዓንደብርሃን -ኣብ ዩኒቨርስቲ መነሶታ፡ ፉል ብራይት ሪሰርች ፌለው ተዛሪቡ።
ካልአይ ጋሻ መደብ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ኣቶ ብስራት ከበደ- ምሁር ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ካብ ፊነክስ ኣሪዞና- ብወገኑ ብሪፈረንዶም ምፍላይ ዘላቂ መፍትሒ’ዃ እንተዘይኾነ፡ ግን ካብ ኾነ ክልቲኦም ወገናት ንዕብየቶም ብሓባር ክሰርሑ ኣለዎም ኢሉ። ኣብቲ ከባቢ ሰላም ዲሞክራስን ፍትሕን ንኽዓስል’ዩ እቲ ዓብይ ነገር ክሰራሕ ዘለዎ፣ምምቃል ብዙሕ ነገር ኣይኮነን ተመሊሰን’ዉን ሓደ ዝኾናሉ ኩነታት ክፍጠር ይኽእል’ዩ`ውን ይብል።
ደቡብ ሱዳናውያን ሎም ቅነ ረፈረንዶም ኣካይዶም’ለው። ነፃ ሃገር ናይ ምኻኖም ጉዳይ ዘይተርፍ ኾይኑ ይርአ’ሎ። ንምሉእ ትሕዝቶ ንምልክት ድምጺ ጠውቕ


text:
ኣብ ቻይና ዘይ-ሕገ ቀኖናዊ ጳጳሳትን ካልኦት እናይ ቻይና በርገሳዊ ቅባለ ዘይረኸቡ ጳጳሳት ኣለዉ፡ እዚ ኸኣ ኣብታ ሃገር ንዘሎ ናይ ክልተ ምሕብረ ክርስቲያን ናይ ሓባር ትእምሪ እዩ። ስለዚህ መንፈስ ናይ ሓባር ዘተ ክነቓቓሕ እንከሎ ነቲ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ጭቡጥ ግድል ንምፍታሕን ናይ ሓባር ረቛሒ ንምርካብን እወታዊ ሕዳሴ ንምብጋስን ዝብል እዩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ከምቲ ዓለም ሓቆፍ ክይዲ ክሌኣዊ ርክብ ኣብ መንጐ ሃገራት ኣብ ምትእምማን ዝቖመ ኰይኑ ዝፍጸም፡ ስዒቡ እቲ ክሌኣዊ ርክብ ዘዕትሮ ስምምዕ ብወግዒ ይሕበር፡ ምእንቲ’ዚ እቲ ኣብ መንጐ ቅድስቲ መንበርን መንግስቲ ቻይናን ዝካየድ ክሌኣዊ ክርብ ነቲ ኣብ ክሌኣዊ ርክብ ሃገራት ዘሎ ሜላ ዝኽተል እዩ። ኣብ ፍጻሜ እቶም ዝካየዱ ዘለዉ ርክባት ውጽኢት ምስ ዝህሉ (ተስፋ ከም እንገብሮ ከኣ፡ ነቲ ኣብ ቻይና ዝረአይ ዘሎ ስሩዕን ዘይስሩዕን ዝብል ፍልልይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ውሁድ ክኸውን ዝብልን ብዘይ ጳጳስ ዝተረፋ ሰበኻታት ብቤተ ክርስቲያንን ብመንግስቲ ቻይናን ተቐባልነት ዘለዎ ጳጳስ ክረኽባን ዝብል ዘጠቓልል) ብወግዒ ዝግለጽ ይኸውን።
ከምቲ ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ፒየትሮ ፓሮሊን፥ እቲ ናይ ሓባር ዘተ እቲ ናይ ብዙሓት ምእመናንን መጋብያንን ከይዲ ስቓይን መስዋዕትነትን ዝሓክኽ ወቕዒ ሰፍነግ ወይ ከኣ ምትሃታዊ ዘይኰነስ፡ በንጻሩ ነቲ ኹሉ ብሓገዝ እግዚኣብሔ ብሉጽ መጻኢን ምርግጋእን ሕውነትን ንምኽዋን ኣሚቱ ዝተኸፍለ መፈሳውን ሰብኣውን መስዋዕትነት ዝፈሰሉ እዩ እንክብሉ ከምዝገለጽዎ ማለት ኰይኑ፡ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብዓይኒ መርፍእ ንኽትሓልፍ ዝብል ዝተጸወዓትሉ ጉዕዞ ዘንጽሕን ጥጣዔ ናይ ሓባር ረብሓ ዘመላኽት ከይድን ተዓዋትን ተሳዓርን ዘይብሉ ንናይ ኩሉ ግደ ዋጋ ዝህብ ከይዲ ዘተ እዩ።
ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ነቲ ዘሎ ህብረ ስምዒት ኣብ ግምት ብዘእትው ከይዲ ነታ ኣብ ቻይና ዘሎ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ናብ ሕውነትን ሓድነት ትጽውዕ፡ ናይ ምእመናን ቅዱሳት ምስጢራዊን መንፈሳውን ሓድነት በቢ ዕለቱ ንዝበለጸ ካቶሊካውነትን ብተመሳሳሊ ደረጃ እውን እውነተይና ቻይናውነት ዝቃልሓሉ ክኸውን ይብል፡ ብኻልእ መዳይ እውን ንናይ ቤተ ክርስቲያን ንጥፈታት ሓድሽ ሓይሊ ዘፈንጽግን ንዝበለጸ ስኒት ኣብ ሕብረተሰብ ቻይና ክኽወን የተባብዕ፡ እዚ ኹሉ ግና ናይ ኩሉ ብርቱዕ ጻዕርን ጽቡቕ ድላይን ይሓትት። ህላዌ ካቶሊክ ኣብ ቻይና ምስቲ ኣሃዛዊ ብዝሒ ህዝቢ እታ ሃገር ክነጻጸር እንከሎ ውሑድ እዩ፡ ይኹን ደኣ እምበር ወትሩ ህይወታዊ እዩ። ብዙሕ ውሱንነት ምቁጽጻርን እውን ይሃሉ ብዘየገድስ ዝተሓደሰ ሓዋርያዊ ግብረ ተልእኮ ኣስፍሆተ ወንጌል ፍርያም ከምዘኸን ዝተረጋገጸ እዩ።
ናይ ሓደ ጳጳስ ስልጣን በረገሳዊ ኣፍልጦ ምሃብ ናይ መንግስቲ ሓላፍነት እውን እንተዀነ፡ ሕጋውነት ምልባስ ግና ናይ ቤተ ክርስቲያን ሕገ ቀኖናዎ ስልጣን እዩ፡ እዚ ንምርዳእ ክዋኔን ቅዋሜን ቤተ ክርስቲያን ምፋልጥ የድሊ … ቅዱስ ሄሮኒሞስ (ኣብ ካልኣይ ዘመን) ከምዝብሎ፥ ቤተ ክርስቲያን እተበስርን ናይ ሓዋርያት ባህሊ ብጳጳሳት ኣቢላ ብዘይምቁራጽ እትገልጽን እተመሓላልፍን መንፈሳዊ ሱታፌ እያ፡ እቲ ናይ ቤተ ክርስቲያን ባህሊ ውሕስነት፡ ብጳጳሳት ዝንበር ሓዋርያዊ ተኸታልነት ንገዛእ ርእሱ ቅዋሜ ቤተ ክርስቲያን እዩ። ብተመሳሳሊ መገዲ እውን፡ ቅዋሜ ቤተ ክርስቲያን ብናጻ ሕጋውነት ብዝለበሰ ቅጥዒ ዝሕረዩ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ (ር.ሊ.ጳጳሳት)ዋሕስ ተኸትሎ ሓዋርያውነትን ሓቅነት ኤጲስ ቆጶሳትን እዩ።
ሓደ ጳጳስ ቅብኣተ ጵጵስናኡ ሱርዕ እውን እተዀነ ሓዋርያዊ ስልጣኑ ብዘይ ሱታፌ ምስ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ምኽዋን ዘይክእል እዩ፡ … ናይ ሮማ ጳጳስ ካልአ ክርስቶስ ኣብ ምድርን ኵላዊ ጓሳ ቤተ ክርስቲያን እዩ፡ እዚ ኣብ ተኽታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ዘሎ ብቕዓት ነቲ ናይ ምሕራይ ስልጣን ናቶም መሰል እዩ ይብል፡ እቶም ብዘይ ናይ ልኡክነት ሓላፍነት ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ማዕርገ ጵጵስና ዝተቐበሉን ዝቕበሉን እቲ ቅብኣተ ጵጵስናኦም ዘይፍቑድ እውን እንተዀነ፡ ኣብ ገለ ገለ ፍሉይነት እንተዘይኰነ ብቑዕ እዩ። ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን እቲ ኣብ ቻይና ምስቲ ዝረአይ ዘሕዝን ኩነትን ዘይስሩዕነት ብዘየገድስ ወትሩ ሓንቲ እያ፡ ካብ ሮማ ዝተነጸለት ኰይና ኣይትፈልጥን፡ ምኽንያቱ ከኣ ካብ ቤተ ክርስቲያን ንጽልቲ ዘብላ ምንም ዓይነት ጠመቓዊ ትምህርቲ ኣየቕረበትን ኣይተግበረትን።
እቶም ብዘይ ስሩዕ መገዲ ማዕርገ ጵጵስና ዝተቀበሉ ቻይናውያን ሱታፌ ምስ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ወትሩ ዝነብርዎ ህያው ድላይ እውን ንገዛእ ርእሱ ዋላ’ኳ ጵጵስናኦም ዘይስሩዕ ኩነት ዘለዎ ይኹን ንዘይምክፍፋል ከም ተወሳኺ ጭብጢ ክጥቀስ ይከኣል፡ ሱታፌ ምስ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ኣብ ዝሓለፉ ናይ መወዳእታ ክልተ ዓመታት ዝረአይ ሓቂ እዩ፡ ገሊኣቶም ዘርኣይዎ ዘይብቑዕ ተግባር ቅቡል ብዘይምባል ብዙሓት ዘይስሩዓት ጳጳሳት ዘርኣይዎ ጣዕሳ እውነተይና ጣዕሳ እዩ ዝብሉን ዘይቅኑዕ ቢሎም እውን ዝፈርዱ ብፁዕ ካርዲንል ፓሮሊን ከምዝብልዎ፥ ማንም ብቐጻሊ ንሓዉ ኣብ ምኹናን ዝቐልጠፈ ክኸውን ኣይግብኦን፡ እቲ ዘድልይ ኩሉ ዘሎ ሰብኣዊ ውስንነት ብዘየገድስ ንናይ መጻኢ ቤተ ክርስቲያን ብእማነ ምጥማት እዩ” እንክብሉ ከምዝገልጽዎ እዩ።


text:
ብዛዕባ ሓርበኛ ተጋዳላይ ብ/ጀ ሙሳ መሓመድ ሓምድ...
ብዛዕባ ሓርበኛ ተጋዳላይ ብ/ጀ ሙሳ መሓመድ ሓምድ (ሙሳ ራብዓን)
ዋዕላ ‘ውዳቤታት ህግደፍ’ ኣብ ኣመሪካ ተዛዚሙ
ዋዕላ ‘ውዳቤታት ህግደፍ’ ኣብ ኣመሪካ ተዛዚሙ
“ኪዳን ወለዶታት – ንልምዓታዊ ሽርክነት” ብዝብል መሪሕ ቴማ፡ ኣብ ከተማ ስያትል ክካየድ ዝቐነየ መበል 13 ዓመታዊ ዋዕላ ውዳቤታት ህግደፍ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ተዛዚሙ። ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣቶ የማነ ገብረኣብ፡ ካብ ኣስመራ ናብ ዋዕለኛታት ኣብ ዝለኣኾ መልእኽቲ፡ ዮሃናኡ ገሊጹሎም። ፈጻሚ ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣቶ ብርሃነ ገብረሂወት ድማ፡ ኣብ ህልው ኩነታት ሃገርን መድረኻዊ ተልእኾን ዘተኰረ ሰፊሕ መብርሂ ሂቡ። ኣብ’ቲ ካብ 9 ክሳብ 11 ነሓሰ ዝተኻየደ ሰፊሕ ሱታፈ ዝተረጋገጸሉ ዋዕላ፡ ኣብ ዓመታዊ ጸብጻብ ድሕሪ ምዝታይ፡ ውዳቤታት ህግደፍ ብምሕያልን ንጥፈታተን ብምውህሃድን፡ ሃገራዊ ዋዕላ ‘ውዳቤታት ህግደፍ’ ኣብ ኣመሪካ ተዛዚሙ መደባት መኸተን ልምዓትን ንምድንፋዕ ኣብ ዝሕግዙ መደባት ተዘትዩን፡ ውጥን ስራሕ ዝሓዘ ደምዳሚ መግለጺ ወጺኡን። “ዋዕላ ስያትል፡ ተልእኾ ኤርትራዊ ሃገራውነት ዘጒልሐ፡ ሓይሊ ውዳቤታትና ዘረጋገጸ፡ ንወለዶታት ከም ሰንሰለታዊ ቀለቤት ዘተኣሳሰረ’ዩ” ዝበለ እቲ ደምዳሚ መግለጺ፡ ሃገራዊ ድሕነት፡ ክብሪ ልኡላውነት ሃገርን ቊጠባዊ ሕውየትን – ልዕሊ ዝኾነ ስለ ዝስራዕ፡ ውዳቤታት ህግደፍ ከም ናይ ቀዳምነታቶም ቀዳምነት ሰሪዖም፡ ብግቡእ ክሕብሕብዎን ብንቕሓት ክሰርሑሉን ኣዘኻኺሩ። ነቲ ብሃገራዊ ባይቶ ኤርትራውያን- ኣመሪካውያን ዝተወደበ ዓመታዊ ዋዕላ፡ ወከልቲ ዝተፈላለያ ውዳቤታት ህግደፍ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ካብ ካልኦት ሃገራት


text:
ናይ ኢትዮጵያ ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖምን ላዕለወይቲ ወኪል ጉዳያት ወጻእን ፖሊሲ ጸጥታን ምኽትል ፕሬዝዳንት ኮሚሽን ሕብረት ኣውሮጳን ዝኾና ፌደሪካ ሞርገሪኒን ኣብ ብራስለስ ተራኺቦም ዘትዮም ኣለው።
እዚ ናይ ሎሚ ርክብ ላዕለወይቲ ወኪል ሕብረት ኣውሮጳ ፌደሪካ ሞሄሪኒ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጥቅምቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዘካየደኦ ዑደት ሓባራዊ ርክባት ንምሕያል ብመሰረት ዝተበጸሐ ውሳነ እዩ ይብል እቲ ጋዜጣዊ መግለጺ ሕብረት ኣውሮጳ።
ክልቲኦም ሰበስልጣን ስትራተጂያዊ ጽምዶ ሕብረት ኣውሮጳን ኢትዮጵያን ንቕድሚት ንምስጓም ተሰማሚዖም ኣለው። ሚኒስትር ወጻኢ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ትማልን ሎሚን ምስ ኮሞሽነራት ሕብረት ኣውሮጳን ምስ ኣባላት ፓርላማ ሕብረት ኣውሮጳን እውን ተራኺቦም ኣብ ጉዳያት ኣብ ልምዓት፤ጉዳያት ስደተኛታት፣ጸጥታን ማሕበረ ፖለቲካዊ ኩነታትን ዘትዮም።
ኢትዮጵያ ማሕበራውን ቁጠባውን ዕብየት ንምስፋሕ ኣብ እትገብሮም ጻዕርታት ሕብረት ኣውሮጳን ኢትዮጵያን ምሕዝነቶም ንምቕጻል ሞርገኒን ዶ/ር ቴድሮስን ኣረጋጊጾም ኣለው።ሕብረት ኣውሮጳ ኣብዚ ዓመት መድረኽ ንግዲ ሕብረት ኣውሮጳን ኢትዮጵያን ብምድላው ንፕሮግራማት ልምዓት ኢትዮጵያ ምሕጋዙ ክቕጽል እዩ ይብል እቲ መግለጺ።
ኤል ኒኞ ኣብ ኢትዮጵያ ብዘሕደሮ ተጽዕኖ ዘጋጠመ ደርቂ ንምሕጋዝ እቲ ኮሚሽን ክሳብ ሎሚ ዝሃቦ ሓገዝ ልዕሊ 100 ሚሊዮን ፓውንድ በጺሑ’ሎ።ንሰብኣዊ ሓገዝ ከምኡ እውን ብድርቂ ዝተሃስዩ ሰባት ንዳግመ ሕውየትን ማሕበረ-ቁጠባዊ ዘይምርግጋእን ክውዕል እዩ።
ካብዚ ብተወሳኺ ዶ/ር ቴድሮስን ወኪል ሕብረት ኣውሮጳ ሞርገኒን ኣብቲ ርክቦም ሓባራዊ ኣጀንዳ ኣብ ማይግረሽን ሞብሊቲን ብዝብል ኣብ ዝሓለፈ 11 ሕዳር 2015 ብዛዕባ ዝተፈረመ ስምምዕ እውን ተዘራሪቦም ኣለው።ኣብቲ እዋን ሕብረት ኣውሮጳን ኢትዮጵያን ኣብ ጉዳይ ተመለስቲ ስደተኛታት ሓዊሱ ዘይህጋዊ ስደት ንምፍታሕ ኣብ ስምምዕ ምብጽሑ ይዝከር።
ፌደሪካ ሞርገሪኒ ኢትዮጵያ ንኣስታት 750 ሽሕ ስድተኛታት ንምትእንጋድ እትገብሮ ዘላ ጻዕሪ እውን ንኢደን ኣለዋ።ትራስት ፈንድ ንኣፍሪካ ብዝብል ዝጽዋዕ ናይ ሕብረት ኣውሮፓ ህጹጽ ሓገዝ ኣብ ኢትዮጵያ ንዝርከቡ ፕሮጀክትታት ምሕጋዝ ምጅማሩ ጽቡቕ ምዕባለ እዩ’ውን ኢሎምዎ ኣለው።
ብመሰረት እቲ መግለጺ ብዛዕባ ኣገዳስነት ስቪል ማሕበረሰብን ሓሳብካ ናይ ምግላጽን ናይ ምእካብን፣ፖለቲካዊ ኣሳታፍነት ከምኡ እውን ኣብ ክልላት ኦሮሚያን ኣምሓራን ምስ ዝተርኣየ ዘይምርግጋእ ብዝተኣሳሰረ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ዝወሰዶም ስጉምትታት እውን ተዘራሪቦምሉ ኣለው።
ኣብ ሱዳን፣ኣብ ኤርትራ፣ኣብ ሶማል ብሰፊሑ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካን ከባቢ ቀይሕ ባሕርን ዘሎ ኩነታት እውን መዘራረቢ ኣጀንዳ ነይሩ ።ኢትዮጵያ ኣብ መዳይ ሰላምን ጸጥታን ኣብቲ ዞባ ኣገዳሲ ተራ ትጻወት ኣላ ዝበለ እቲ መግለጺ ሕብረት ኣውሮጳ ንዞም ጻዕርታት ምሕጋዙ ክቕጽል እዩ ክብል እቲ መግለጺ ይድምድም።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ውዕላዊ ወይ ከኣ ናይ ስምምዕ ሰነድ ዘይኰነስ ኣብ እዋናዊ ዓለም እቲ ኵላዊ ጸዋዕታ ዝዀነ ቅድስና ዳግም ክቃላሕ ብዝብል ዕላማ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ“Gaudete et exsultate - ተፈስሑ ወተሓስዩ” ብዝብል ኣርእስቲ ዝደረስዎ ሳልሳይ ሓዋርያዊ ምዕዳን ዕለት 9 ሚያዝያ 2018 ዓ.ም. ብወግዒ ንንባብ ከምዝበቕዔ ልኡኽ ጋዜጠና ቫቲካን ነውስ ኣለሳንድሮ ደ ካሮሊስ ሓቢሮም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ቅዱስ ዝኽወን ሰማያዊ ምስጋና (ብፁዕነት) ብምንባር ምዃኑን እቲ ኢየሱስ ብዛዕባ ብፅዕና ዝሃቦ ትምህርቲ (ማቴ. 5, 1-12 ረአ.) ካብቲ ዓለም ዘቕርቦ መገዲ ዝተፈልየ ጥራሕ ዘይኰነስ ነቲ ዓለም ዘቕርቦ መገዲ ዝጻረር ኣብነታዊ መገዲ እዩ። ስለዚህ ቅድስና ነዚ ዓይነት መገዲ ዝስዕብን ዝነብርን እዩ። ኩሉ ንቕድስና ዝተጸውዐ ምዃኑ ቤተ ክርስቲያን ወትሩ እተቕርቦ ኵላዊ ጸዋዕታን ኵሉ ንኽበጽሖ ተኽእሎ ከምዘለዎ ትሕብር። ሕይወት ቅድስና ምስቲ ናይ ሰማያዊ ቤት መፍትሕ ዝዀነ ናይ ምሕረት ሕይወት ጥቡቕ ምትእስሳር ዘለዎ እዩ። በዚ ምኽንያት’ዚ ቅዱስ ኣብ ሓሳርን መከራን ንዝርከቡ ንምድጋፍን ነቲ ሓሳረይና ሕይወት ንምሕዋይ ዝለዓዓል ምዃኑ የነጽሩ። ካብቲ ጥንታውን ሎሚ እውን ዝረአይ ኣብ መጽናዕትን ኣስተንትኖን ጥራሕ ኣብ ዝብል ካብቲ እዚዩ ፍጡንን ሓደገይናን ኣጥቃዒ ዓለም ንጹል ሕይወት መገዲ ቅድስና ኣብ ዝብል ሓራጥቃውን (መንፍቃዊ) ተዓቝይቡ ዘይተርፍ ክንየው ብሓሴትን ብዋዛን ዝነብር እዩ።
ቅድስና ውዕሊ ዘይኰነስ ዕድመ እዩ
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ እቲ ሳልሳይ ሓዋርያዊ ምዕዳኖም ኣብ ቅድስና ዘተኰረ ቅድስና ኣብ እዋናዊ ዓለም ዝትንትን፡ ተፈስሑ ወትሓሰዩ ዝብል ምዃናዊ ሕይወት ኢየሱስ ነቶም ስሌኡ ዝሳደዱን ዝዋረዱን ዝበሎ ምዕዳን እናሓሰቡ ዝደረስዎ ክኸውን እንከሎ፡ 5 ምዕራፋት ዘጠቓለለን 44 ገጽ ዝሓዘ ሓዋያርያዊ ምዕዳን፡ ነቲ ኣብ ናይ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮሳዊ ስልጣናዊ ትምህርቶም ማእከል ዝገብርዎ ቤተ ክርስቲያን ቀረባ ነቲ ዝሳቐይ ኣካል ክርስቶ ዝብል ደጋጊሞም ዘመላኽትዎን ዝነብርዎን ቃልን ተግርባን ብፍልዩ ዘቃልሕ እዩ። እቲ 177 ዓንቀጽ ዘለዎ ሓዋርያዊ ምዕዳኖም፡ ብፍሉይ መገዲ ኣብ ቅዳስና ዘተኰረ ትንታኔን ረቂቕ ሓሳብ ዘመላኽት ውዕላዊ ከይዲ ዘይኰነስ ቕድስና ኵላዊ ጸዋዕታ ምዃኑ ዘቃልሕን ነዚ ጸዋዕታ ዘጋጥሞ ሓደጋን ብድሆን ከምኡ እውን ሰናይ ኣጋጣምታት ንቕድስናን ዘነጽር እዩ (ቍ. 2 ረአ.)።
ናይ ቅድስና ንማእከላዊ ደርቢ (ሓፋሽ ሕዝቢ)
ቅዱስ ኣቦና ቅዱስ ንምዃን ክንበርን ክፍጸን ዘለዎ ጉዳይ ቅድሚ ምትንታኖም፡ ኣብ ቀዳማይ ምዕራፍ፥ ጸዋዕታ ቅድስና ኣብ ዝብል ሓሳብ መገዲ ቅድስና ንነፍሲ ወከፍና ዝተገብኤ እውን ብምዃኑ ክትመሳሰሎምን ክትተኻኸሎም ዘጸግሙን ወይ ምስቲ እንግምቶን እንሓስቦን ኣብነት ዘይመሳሰል ቅድስናዊ ኣብነት ብምርአይ ተስፋ ምቑራጽ ዘይግቡእ ምዃኑ የነጽሩ (ቍ. 11)፡ እዚ ማለት ቅዱሳን ኣብ ህላዌ እግዚኣብሔር ህልዋት ዝዀኑ እዮም። ገና ብዓንተውኡ ኣብ ህላዌ እግዚኣብሔር ህልዋት ብምዃኖም ንዝተቐደሰ ሕይወት የተባብዑናን ኣብ ሕይወትና እውን የሰንዩና (ቍ. 4 ረአ)፡ እግዚኣብሔር ኣብ ክንዓብየሉ ዝግብኣና ቅድስና ክጽውዓና እንከሎ ኣብ ዕለታዊ ሕይወት ዝፈጸምን ተራ ምስክርነት ዝመስሉ ነኣሽቱ ነገራት ኣብ ምፍጻምን(ቍ. 16 ረአ) የረጋግጸልና፡ ስለዚህ ቅድስና ቀረባና ከምዝዀነን - ንሓፋሽ (ማእከላዊ ደርቢ) ሕዝቢ (ቍ. 7) ምዃኑ ይሕብሩ።
ኣመክንዮ ከም እግዚኣብሔር
ቅዱስ ኣቦና ኣብ ካላኣይ ምዕራፍ፡ እቶም ክልተ ሰላሕታውያን ጸላእቲ ቅድስና እንክመልክቱ፡ ብዙሕ ግዜ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ቅድስተ ማርታ ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ቤተ ጸሎት ኣብ ዘዕርግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ኣብ ዘስሞዎ ስብከት ቅድም ክብል ዝበልዎን ኣብቲ Evangelii gaudiu - ወንጌላዊ ሓሴት ዘርእስቱ ሓዋርያዊ ምዕዳኖም እውን ዝገለጽዎሓሳብን ኣብ ቀረባ እዋን እውን ናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር ሰናይ ፍቓድ እግዚኣብሔር ኰይኑ (ኤፌ. 1,9) ኣብ ዝብል ሰነድ ዘቕርቦ ትምህርቲ ስርወ እምነት ነቲ ኣግኖስጢሳዊ (ነገራት ክህወሱ ደኣ እምበር ክፍለጡ ኣይከእሉን ዝብል ትምህርቲ) ንሱ ኸኣ ኣልቦ እግዚኣብሄርን ኣልቦ ኣካላውነትን ዝዀነ ኣእምሮ ዝብልን ከምኡ እውን ፐላጊያናዊ (ሰብኣዊ ፍጡር ብተወራረስ ዝቕበሎ ካብ ዝበሃል ዓነተይና ሓጢኣት ናጻ እዩ፡ ማለት ናይ ኣዳም ሓጢኣት ካብ ትውልዲ ናብ ትውልዲ ተሰጋጋሪ እዩ ቢሉ ዘይኣምን) ኣብ እዋናዊ ዓለም ህልው ኰይኑ ብዝተፈላለየ መገዲ ዝንበር ሓደገይና ትምህርቲ፡ ምስጢረ እግዚኣብሔርን ናይ ጸጋኡ ምስጢርን ዘቤታዊ ምግባር ዝብል ዝሁም ኣመክንዮን ጥምዓዊ ብኩንነትን ዝገልጾ ሓሳብ ወድዓዊ ዝገብር እንክብሉ ዘገልጾ ሓሳብን ኣብ ቅድስቲ ማርታ ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ቤተ ጸሎት፥ ኣልቦ ክርስቶስ ዝዀነ እግዚኣብሔርን ኣልቦ ቤተ ክርስቲያን ዝዀነ ክርስቶስን ኣልቦ ሕዝቢ ዝዀነት ቤተ ክርስቲያንን ዝብል ሓሳብ (ካብ ቍ. 37-39 ረአ) እዋናዊ ተጻይ ቅድስና ምዃኖም ይሕብሩ።
ኣምለኽቲ ድላይ
እዋናዊ ፐላጊያውነት ይብሉ ቅዱስ ኣቦና፡ ካብ ኣግኖስጢሳዊ ዝውልደ እዩ፡ ወድዒ ኣምልኾ ናይ ሰብኣዊ ፍጥረት ኣእምሮ ዘይኰነስ ንናይ ገዛእ ርእሱ ጻዕሪ ዘምልኽ ትሕትና ዘይፈልጦ ድላይን ካብ ኵሎም ብሉጽን ናይ ብሉጻት ብሉጽ ቢሉ ንገዛእ ርእሱ ዝሓስብ ኰይኑ፡ ንኻልኦትን ገለ ገለ ኣገባባትን እውን ብምዕዛብ ወይ ከኣ ንውሱን ካቶሊካዊ ኣገባብ ጥራሕ እሙን ኰይንካ ካብ ምባር ዝብጻሕ (ቍ. 49 ረአ)፡ ውሑጥ ኣብ ሕግን ውሑጥ ኣብ ክንክን ሊጡርጊያን ዓንቀጸ እምነትን ኣብ ናይ ቤተ ክርስቲያን ዝና ምኩሕን ምዃን ዘስዕቦ እዩ ዝብል ኣመለኻኽታ ንቅድስና ምግላጽ ንቕዱስ ኣቦና ብእዋናዊ ፐላጊያውነት ምምራኽ ማለት ምዃኑ ይሕብሩ (ቍ. 57 ረአ)፡ ነዚ ሓሳብ ዘነጸሩ ቅዱስ ኣቦና ጸጋ እግዚኣብሔር እዩ እቲ ቀልበይና ሰብኣዊ ኣእምሮ ናይ ሰብኣዊ ፍቓድን ድላይን ክንየው ዝብል እንክብሉ ንቅድስና ጸጋ ምዃኑ የረድኡ (ቍ. 54 ረአ)። ብዙሕ እዋን ወንጌል ንተሓላልዀን ናይ ሰብኣዊ ንድፊ ባርያ ንገብሮን (ቍ. 49)።
ሸሞንተ ፍኖት ቅድስና
ክንየው ብዛዕባ ቅድስና ዝምልከቱ ህልዮታት ኩሉ ሰማያውያን ምስጋና ወይ ብዛዕባ ብፅዕና ትምህርቲ ክርስቶስ ኣሎ። ቅዱስ ኣቦና ነቲ ናይ ኢየሱስ ትምህርቲ ብፅዕና ናይቲ ሓዋርያዊ ምዕዳኖም ሳልሳይ ምዕራፍ ገይሮም፡ ኢየሱስ ቅድስና እንታይ ማለት ምዃኑ ይገልጸልና (ቍ. 63 ረአ)፡ ነቲ ብኢየሱስ ዝተገልጸ ቅድስና ብሓደ ይትንትንዎ፡ ካብቲ ብመንፈስ ድኻታት (ብልቢ ድኻታት) ዝዀኑ ካብ ዝብል ነጥቢ ተበጊሶም እንከረድኡ፡ ብመንፈስ ድኽታት ማለት ቁጥብን ዕቱብን ሕይወት ማለት ምዃኑ የመልክቱ (ቍ. 70)፡ ኣብቲ ኣብ ኵሉ ስፍራ ተጻባእነትን ጽልእን ዝረአየሉ ዓለም ብህዱእ ብልሓት ምውሳእ (ቍ. 74 ረአ)፡ ኣብ ቅድሚ እቲ ሕቑኡ ሂቡ ዝኸይድን ርእዩ ከምዘይረአየ ሸለል ቢሉ ዝሓልፍ ዕውሉም ሕይወት ክንየው ብናይ ካልኦት ስቃይ ልብና ንኽትንከፍ ተባዓት ምዃን(ቍ. 75-76)፡ ኣብቲ ህብስቲ ሕይወት ብምግባረ ብልሽውናን ብላዕን ዝመቓራሕ ዓለም ከም መግብን ማይን ፍትሒ ዝጠመዩን ዝጸምኡን ደላይ ፍትሒ ምዃን (ቍ. 78-79)። ብምሕረት ምውሳእን ምትግባርን ምቅስቓስን፡ እዚ ማለት ከኣ ንኻልእ ምድጋፍን ይቕረ ምባልን (ቍ. 81-82) ማለት ምዃኑን፡ እቲ ንፍቕሪ ከመራስሑ ካብ ዝኽእሉ ነገራት ኩሉ ልብኻ ርሑቕ ምግባርን-ልብኻ ብምንጻሕ ናብ እግዝኣብሔርን ብጻይን ምባል (ቍ. 86)፡ ኣብ መወዳእታ፥ ሰላምን ማሕበራዊ ምሕዝነትን ብህድኣትን ቅሳነትን ብመሃዝነትን በስተውዕሎን ብውሕልነትን ምዝራእ ግናኸ ኣብ መንጐ ዝተፈላለዩ ኣሕዛብ ዘራኽብ ድልድል ምሕናጽ ከቢድ ምዃኑ ብምስትውዓል (ቍ. 88-89 ረአ)፡ ሎሚ ምስ ትምህርቲ ብፅዕና ኢየሱስ ዝሳነይ ሕይወት ምንባር ብኽፍኡ ዘጠምትን ተጠርጣሪ ዘግብርን ስሑውን ከም ዕሻ ዘርእይ እውን እንተዀነ ወንጌል ምንባር ዘስዕቦ ምዃኑ ተኣሚንካ ወንጌል ምንባር ንዓና ዝምችእ ኩነት ከምዝፈጥር ምስትውዓል የድሊ (ቍ. 91 ረአ)።
እቲ ዓብይ ናይ ባህርይ መምርሒ
ካብቶም ዓበይቲ ናይ ኣገባባት መምርሒ ሓደ፥ መሓርቲ (ዝምሕሩ) ብጹዓን እያቶም ዝብል ከምዝዀነ ቅዱስ ኣቦና ብዘይጥርጥር የነጽሩ፡ እዚ ናይ ክርስቲያን ባህርይ እዩ፡ ከምቲ ኣብ ወንጌል ማቴዎስ ምዕ. 25 ብዛዕባ ናይ ፍጻሜ ፍርዲ ኣብ ዝተገልጸ ቃል ዘሎ እዩ፡ ኣብዘን ገጻት እዚኣተን ቅዱስ ኣቦና ቅዱስ ምዃን ( … ) ምሱጥን ሰማይ ሰማይ ዝጥምታ የዕይንቲ ምርአይን ምንባርን (ቍ. 96 ረአ) ማለት ዘይኰነስ በቶም ዝተናዕቁ ኣብ ምፍቃር እግዚኣብሔር ምንባር ማለት ምዃኑ ገሊጾም፡ እቲ ዘጉሂ ወንጌል ዘሰንክሉ ዝተፈላለዩ ርእየተ ዓለም ምህላዎም እዩ። ብሓደ መዳይ ምዝ እግዚኣብሔር ርክብ ዘይብሎም ክርስቲያን፡ እምነት ክርስትና ናብ ሓደ ዘይመንግስታዊ ግብረ ሰናይ ቀይሮም ዝነብሩ (ቍ. 100 ረአ)፡ ብኻልእ መዳይ ከኣ ናይ ካልኦት ግብረ ሰናይ ዘይጥልቃዊ እናበሉ ዘስተናዕቑን ሃይማኖታውን ግብረ ገባውን መምዘኒ ዘይብሉ ቢሎም ዝፈርዱን ዴስነታዊ ወይ ሕዝብነታዊ ቢሎም ቅድመ ፍርዲ ዘንብሩ ብስም ሓደ ስነ ምግባር ተዛማዲ እያቶም ቢሎም ዝፈርዱ ከምዘለዉ ገሊጾም፡ ነቶም ገዛእ ርእሶም ናይ ምክልኻል ብቕዓት ዘይብሎም ኰነ ነቶም ድኹማትን ብውዕዉዕ ስምዒት ዝጣበቑ እናሓሰቡ (ቍ. 101 ረአ)፡ ንገለ ገለ ካቶሊካውያን ስደተይናታትን ተመዛበልትን ምእንጋድ ትሕቲ ስነ ሕይወታዊ ስነ ምግባር ገይሮም ዝሓስብዎን ትሕቲኡ እውን ክሕሰብ ዝደልዩ ከምዘለዉ ገሊጾም፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ መጻእተይና ክርስቶስ ኣሎ፡ እዚ ኽኣ ናይ ሓደ ርእሰ ሊቃነ ጳጳስ ምህዞ ወይ ከኣ ዓጀውጀው እይኰነን (ቍ. 103 ረአ)።
ተውህቦ (ትዕድልቲ) ቅድስና
እቲ ኣህላኺ ሄዶንነት (ትፍግዕተይና፥ ብዝዀነ ይኹን መገዲ ይምጻእ ኣብ ሕይወት እቲ ዘገድስ ሓጐስ ጥራሕ እዩ ዝብል ኣመለኻኽታ)፡ ሕይወት ሓላፊ እዩ እሞ ብላዕ ተሓጐስ ዝብሎ ዓይነት ኣነባብራ ነቲ ኣብ ናይ ምሕረት ተግባር ገዛእ ርእስኻ ምውፋይ ዝሓትት ንእግዚኣብሔር ስብሃት ምቕራብ ንዝብል ባህጊ ዝጻረር እዩ (ቍ. 107-108 ረአ)። ቅዱስ ኣቦና ነዚ ሓሳብ ብምቕራብ ናብ ራብዓይ ምዕራፍን ብምስግጋር፡ ዓቕልን ትዕግስትን ልባምነትን ፍስሃን ዋዛን ትብዓትን ሓቀይና ውዕዉዕ ስምዒትን ዝብሉ ናይ ቅዱስ ሕይወት ኣገባብ ንምስትውዓል ዝድግፉ ግድነታውያን ኣገባባት ወይ ባህርያት ምዃኖም የመላኽቱ፡ ጐዳና ቅድስና ብሕይወት ኣብ ማሕበራውነት ዝንበርን ካብ ዓለም ምህዳብ ዝብል ዓይነት ሰቂለ ሕሊና ዝንበሮ ዘይኰነስ ጽንዓት ኣብ ጸሎት ምንባር ማለት ምዃኑ (ቍ. 110-152 ረአ) ይትንትኑ።
ንቝሕን በሊሕን ገድሊ
ሕይወት ክርስትና ነቲ ዘደንዝዝን ዝሁም ዝገብርን ዕውሉማዊ ኣመለኻኽታ ዝቃወም ቀጻሊ ተጋድሎ እዩ፡ (ቍ. 159 ረአ)። ቅዱስ ኣቦና ሓዋርያዊ ምዕዳኖም፡ ኣብ ሓምሻይ ምዕራፍ፡ ተጻይ ናይ ክፍኣት መንፈስ ክንጋደል እንክዕድሙ፡ ናይ ክፍኣት መንፈስ ሓሳባዊ ወይ ጽውጽዋይ ዘይኰነስ ዘሳቕይ ኣካል (ቍ. 160-161 ረአ) ምኻኑ ሓቢሮም፡ ስላሕታዊ ውዲታቱ በቲ ናይ ንቝሕን በሊሕን ገድሊ ብርቱዕ መጋበርያ ብዝኾነ ጸሎትን ቅዱሳት ምስጢራትን ብናይ ፍቕሪ ስራሕን (ግብረ ሰናይን) (ቍ.162 ረኣ) ምቅዋም ከምዘድሊ የገንዝቡ። ብፍላይ ኣብዚ ብዙሕ ዓይነት ኣገባባት ዘቕርብን ዘዘንግዕን ተኽእሎታት፡ ጽምጺ እግዚኣብሔር ጽን ንምባል ቦታን ግዜን ዘይሓድግ በጻሕን ናጻ ግዜን ቀጥዒ ኣልቦ ተጠቃምነት እደ ጥበባዊ ምዕባለን ዝኣመሰሉ ኩነታት ዝቐርበሉ ዘመን ብምዃኑ ግብረ ልልያ ዘለዎ ኣገዳስነት ብኣጽንዖት ይገልጹ (ቍ. 29)። በዚ ምኽንያት’ዚ እቲ ብቐጻሊ ንምብራህን ምጥፋእን ሓደጋ ዝተቓልዔ መንእሰይ ካብ ክውንን ሓቅን ኵነት ኣርሒቑ ኣብ ምናባዊ ዓለም ንምንባር ሓደጋ ተቓሊዑ ንዝርከብ መንእሰይ ምክንኻን የድሊ(ቍ. 167 ረአ)፡ እቲ ግብረ ልልያ ኣብዛ ሕይወት እዚኣ ካልእ ክንረኽቦ ዘሎና ነገር ንምድላይ ዘይኰነስ እንታይ ደኣ እቲ ብጸጋ ጥምቀት ዝተቐበልናዮ ተልእኾ ከመይ ገርና ብሉጽ ንምግባር ምድላይ እዩ (ቍ. 174 ረአ) ብዝብል ሓሳብ የጠቓልሉ።


text:
Date: Wednesday, 10 October 2018
በሉ ክቡራት ኣሕዋትን ኣሓትን ደቀባት ኤርትራ፣ በዛ ኣብ ታሕቲ ዘላ "ሓያል በጊዕ" ዘርእስታ ተንቀሳቓሲት ስእሊ ተኸየፉ።
ኣብ'ዚ እዋን'ዚ፣ እቲ ኣብ ስደት ዘሎ መትሓዚ ዘይብሉ ቀዳድ ቁራብሻ ወይ ገዚፍ ገረወኛ ቤላ-በሎው፣ በለካ-ለኽዓካ ኤርትራስ ኣብዚ እዋን'ዚ ብሳላ ኩለንትናዊ ከቢድ ህዝባዊ መኸተ ብዓወት መሰስ ኢላ ብምውጻእን ምሉእ ክብራን ሓድነታን ልዑላውነታን ብሓያል ቃልሳ ዳግማይ ዓቂባን ብግብሪ ኣመስኪራ ናብ ጉዕዞ ስላምን ብሩህ መጻኢን ኣብ ትምርሸሉ ዘላ ሃዋህው፣ ገለ ኣብቲ መስርሕ ዝኸሰሩን ዝጠፈሹን መታለልትን ተበለጽትን ጸረ-ሰላም ባእታታት፣ ኣብ ውሻጠ ወይ ድማ ኣብ ጉብጥሽ ዘመን ኣምጽኦ መርበብ ሓበሬታ ተሓቢኦም ገሊኦም'ውን ጥምቀት ዘይድልዮ ሓደስቲ ኣስማት ብኢደ-ወነኖም ወሲዶም፣ ያኢ ኤርትራ ወርቂ-ኩትሻ ኣስተሊኒ ወይ ድማ ክዳን ዙርያ ቆጺሮማ ወይ ሓሲቦማስ፣ ኦይ...... ሎሚ ደኣ ኢሳይያስ/ ህግደፍ ንኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ሸይጡዋ እንድዩ ሃገር ከይዳ ጠፊኣ......እናበሉ ፎቖዶኡ ካዕቦ-ሙዕሮ መርዛም ዝወጸሉ ጻዕዳ ሓሶት ከም ኩዕሶ እግሪ እናተቐባበሉ መብልዒ እንጌራኦም ጌሮሞ ዘለው፣ በዞም ሃዋርያት ሓሶትን ጥፍኣትን ከይትደናገሩ ጥራሕ ዘይኮነስ ጸማም ኣእዛንኩም'ውን መጥዉሎም ኢኹም!
በዞም ህዝቢ ኤርትራ ሰላም ክረክብን ክርህዎን ከሎ ዝበኽዩን ዝሓዙን፣ ህዝቢ ክሽግሮ እንከሎ ዝሕጎሱን ዝጭፍሩን ጥራሕ ዘይኮኑስ፣ ህዝቢ ኤርትራ ንኽጠሚን ክሽገርን ኣብ ዓጸቦ ክኣቱን ኣብ መወዳእታ ከኣ ደኺሙ ንተጻባእቱ ክምብርከኽን ኢዱ ክህብን ንዓሰርተታት ዓመታት ምስቲ ደመኛ ተጻይና ዝኾነ ሕጂ ግን ዝተዓልወ መስፍናዊን ዓሌታውን ስርዓት ጉጅለ ሕውሓት ተዓሲቦምን ኣብ ፈቐዶ ገበላታት ሓያላት ሃገራትን ትካላተንን ኣናኳኩሑ ዘይሕጋዊ ማዕቀብ ንኽተርርን ንኸይለዓልን ናብ ኤርትራ ኣትዮም ንመንግስቲ ኤርትራ ብወትሃደራዊ ሓይሊ ከልግሱሎምን ተጎምቢሶም ከምዝለመንዎምን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ እዚ ዘይበሃል ስነ-ኣእምሮኣዊ ሽበራን ከቢድ በደልን ከም ዝፈጸሙ......ስጋብ'ዚ ቅድሚ ትማል ናይ ኩሉ ኤርትራዊ ስኑድ ተዘክሮ እዩ።
ናይዚኦምሲ ካን እኮ ዘገርም እዩ! ሕጂ ኸኣ ነቲ ኹሉ ዝገበሩዎ እከይ ረሲዖም'ሲ ግልብጥ ኢሎም፣ ሓለይቲ ሃገር ክመስሉ ያኢ ኤርትራ በጊዕ ወይ ጤል ኮይናስ ተሸይጣ'ባ ተሓርጃ'ባ ዝብል ሃጠውቀጠውን ኣይብላዕ ኣይስተ ዋጋ ዘይብሉ መጠነ-ሰፊሕ ናይ ሓሶት ወፈራ ገና ተታሕሒዞሞ ይርከቡ።
ለባማት ኣቦታትናን ወራዙት ኣዴታትናን ኸምዚ ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስኩዎ ተመመሳሳሊን ዝምቡዕን ካብ ሓቂ ዝረሓቐን ኣንፈቱ ፍጹም ዝሰሓተን ተግባራት ብሃማትን/ዓያሹን በሶሮታትን እኩይ ኣተሓሳስባን ምስ ዝዕዘቡ "ነክይሉ እንተበልኩዋስ መመሊሳ ትጎስመሉ" ይብሉ።
እዚ "ሓያል በጊዕ" እምበኣር ከም ዋዛ ምስ ቁም-ነገር ወሲድኩም ከም "ሃገርና ኤርትራ" ምልክት እንተርኢኹማ፣ ህዝቢ ኤርትራ ንልዕሊ ፍርቂ ዘመን ኣንጻር ሰለስተ ስርዓታት ኢትዮጵያ ማለት ኣንጻር ሃጸያዊ ስርዓት ሃይለስላሴ-ብኮለኔል መንግስቱ ሃይለማርያም ዝምራሕ ዝነበረ ፋሽሽታዊ ወትሃደራዊ መንግስቲ -ዓሌታዊን ገባትን መስፍናዊን ስርዓት ህውሓት-ንኹሎም ዓንገልቶምን-ኣንጻር ናይ ሓይልታት ዞባና ተጻባእትን ማለት መሬትናን ርስቲ እንዳቦናን ክዘምቱን ክጎብጦን ንዝመጹ ኩሎም በብሓደን ብእብረን/ብእኩብን ተቓሊሱ ከቢድ መስዋእቲ ከፊሉን ስዒሩዎም እዩ።
ኣማን ብኣማን ኤርትራ="ሓያል በጊዕ"!!!
ዕድመ ነቲ ተቢዑ ዘትብዕ ጸኒዑ ዘጽንዕ ተቓሊሱ ዘቓልስ ጅግናን ዓቃልን ህዝቢ ኤርትራን ምክልኻል ሓይልታቱን!!!
ዘልኣለማዊ ዝኽርን ክብርን ንስውኣትና!!!
ክብርን ሞሳን ንጀጋኑ ስንኩላን ተጋደልትናን ንሓርበኛታት ህልዋት ኣሕዋትናን ኣሓትናን!!!
ዓወት ንሓፋሽ!!!
ብርሃነመስቀል ሃብተማርያም


text:
ቁጠባ ኢትዮዽያ ኣብ‘ዘን ዝሓለፋ 11 ዓመታት ብክልተ ኣሃዝ ይዓቢ‘ሎ ዝብል መንግስቲ ኢትዮዽያ እቲ ኣንፈት ብዘይምቁራፅ እንተቀፂሉ ኣብ ውሽጢ ሒደት ዓመታት ኢትዮዽያ ናብ ማእከላይ እቶት ዘለወን ሃገራት ክትሕወስ‘ያ ይብል።
ቀ/ሚ ሃይለማርያም ደሳለኝ ብወገኖም፣ቅድሚ 23 ዓመታት 50 ሚልዮን ኲንታል ዝነበረ ዓመታዊ ፍርያት ሕርሻ፣ሎሚ ናብ 250 ሚልዮን ኲንታል ብምብፃሕ፣ኢትዮዽያ ርእሳ ዝኻኣለት ሃገር ኮይና‘ላ ኢሎም‘ለው ትማሊ።
ተቃወምቲ ግና ነዚ መንግስቲ ዝህቦ ኣሃዛዊ ሓበሬታን ደረጃ ዕብየትን ኣይቅበልዎን።ህዝቢ ዝርበሐሉ ዘይኮነስ ምስ መንግስታዊ ሰበ-ስልጣን፣ ካድረታትን ካልኦትን ርክብ ዘለዎም ጥራሕ‘ዮም ተረባሕቲ ይብሉ።
እዚ ዕብየት‘ዚ ናብ ናይ ህዝቢ ተረባሓይነት‘ዶ ተቀይሩ? ዝብል ቀንዲ መዘራረቢ ዝገበረ ካልኣይ ክፍሊ ክትዕ ሎሚ ተቀሪቡ‘ሎ‘ሎ።
ቀዳማይ ምንስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ገለ ኣባላት ኢህወዴግን መራሕቲ ገለ ተቃወምቲ ፓርቲታትን ንመስርሕ ዴሞክራሲ‘ታ ሃገር ንምሕንኳል ይፍትኑ ኣለው።ብሕጋዊ ኣሰራርሓ ክንምክቶምን እቲ መስርሕ ብዘይፀገም ክቅፅልን ክንሰርሕ ኢና ከምዝበሉ ዝዝከር‘ዩ።


text:
ማልት ኣብ ወረዳ ላዕላይ ኣድያቦ ብ17 ሚልዮን ብር ወፃኢ ማእኸላት ሳይንስን ቴክኖሎጅን ከም እትሃንፅ ኣፍሊጣ `
Category : News
እታ ማሕበር ነዚ ዘፍለጠት ኣብ ወረዳ ላዕላይ ኣድያቦ ከተማ ዓዲ ነብርኢድ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ሜጀር ጀነራል ሓየሎም ኣርኣያ ኣብ ዘንበረቶ ምብሳር ህንፀት ማእኸል ሳይንስን ቴክኖሎጅን እዩ።
እተን ኣብ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ሜጀር ጀነራል ሓየሎም ኣርኣያን መሰናዶ ቤት ትምህርቲ ዓዲ ዳዕሮን ዝህነፃ ማእኸላት ሳይንስን ቴክኖሎጅን ነንሕድሕደን 8.5 ሚልዮን ብር ዝውድኣ እንትኾና 12 ሚልዮን ብር ብዋና ቤት ፅሕፈት ማሕበር ልምዓት ትግራይ 5 ሚልዮን ብር ድማ ብህዝብን ምምሕዳርን ወረዳ ላዕላይ ኣድያቦን ዝሽፈን እዩ።
ኣብ ምንባር ሰረት እምነ ማእኸል ሳይንስን ቴክኖሎጅን ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ሜጀር ጀነራል ሓየሎም ኣርኣያን ስነ ስርዓት ርኽክብ ስራሕ ምጅማር ማእኸል ሳይንስን ቴክኖሎጅን መሰናዶ ቤት ትምህርቲ ዓዲ ዳዕሮን ዝተረኸቡ ዳይሬክተር ዳይሬክቶሬት ትልሚ፣ ክትትልን ኮሙዩኒኬሽንን ማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣይተ ሰለሞን ሕሉፍ ከም ዝበልዎ እተን ማእኸላት ኣብያተ ፈተነ ባዮሎጂ፣ ፊዚክስ፣ ኬሚስትሪን ፋብሪኬሽንን ዘለወን ኮይኑ ኣብ ላዕለዋይ ደብሪ እቲ ህንፃ ን150 ተምሃሮ ተረባሕቲ ዝገብርን ብቨርቹል ኮምፒዩተር ዝተጠናኸረ ቤተንባብን ኣጠቓሊሉ ዝህነፅ ብምዃኑ ተምሃሮ ለይትን ቀትርን ንትምህርቶም ዝለዓለ ትኹረት ሂቦም ብምፅዓር ንባዕሎምን ንሃገሮምን ዝረብሑ ዜጋታት ኮይኖም ንክወፁ እቲ ህንፀት ክሳብ ዝዛዘም ኣካላት ኣመራርሓ ማልት፣ ህዝብን ምምሕዳርን ወረዳ ላዕላይ ኣድያቦ ዝለዓለ ትኹረት ሂቦም ከምዝንቀሳቐሱ ገሊፆም።
ዋና ኣማሓዳሪ ወረዳ ላዕላይ ኣድያቦ ኣይተ ልጃለም ኣብርሃ ብወገኖም ማሕበር ልምዓት ትግራይ ድሕረትን ድኽነትን ካብ ትግራይና መሊኡ ክጠፍእ ዝኽእል ዝተምሃረ ሓይሊ ሰብ ብብዝሓትን ብፅሬትን እንትወፅእ እዩ ዝብል እምነት ብምሓዝ ኣብ ምምሕያሽ ፅሬት ትምህርቲ ዝለዓለ ኣበርክቶ ዝህለወን ማእኸላት ሳይንስን ቴክኖሎጂን ክትሃንፅ ዘቕረበትልና ሕቶ ቅቡል ብምግባር ብክልቲኣዊ ትሕብብር ንምህናፅ ከምዝተበገሱ ኣረዲኦም።
ተምሃሮ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ሜጀር ጀነራል ሓየሎም ኣርኣያ ተምሃሪት ዲያና ሃፍቱን ኣብርሃም ገዛኢን እቲ ማእኸል ሳይንስን ቴክኖሎጅን ህንፀቱ እንትዛዘም ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ዘሎ ሕፅረት ቤተ-ፈተነን ናውቲ ቤተ-ፈተነን ብምቕራፍ ብክልስ ሓሳብ ዝተምሃሩዎ ናብ ተግባር ኣሽሪፎም ዝምሃርሉ ዕድል ዝፈጥረሎም ብምዃኑ ነዚ ሰናይ ተበግሶ ወሲዶም እቲ ማእኸል ክህነፅ ፃዕሪ ንዝገብሩ ዘለው ህዝብን ምምሕዳርን ወረዳ ላዕላይ ኣድያቦን ማልትን ምስጋንኦም ኣቕሪቦም።
ርእሰ መምህር መሰናዶ ቤት ትምህርቲ ዓዲ ዳዕሮ መምህር ጌታሁን ኣወጣህኝን ርእሰ መምህር ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ሜጀር ጀነራል ሓየሎም ኣርኣያ መምህር ኣለም ንጉስን ብወገኖም ህንፀት እተን ማእኸላት ኣብ ልምዓት ሓይሊ ሰብ ርኡይ ለውጢ ዘምፅኣ ብምዃነን ከይዲ ህንፀተን ጥቡቕ ክትትልን ደገፍን ብምግባር ንፍፃመ ክነብቅዐን ኢና ክብሉ ቃል ኣትዮም።


text:
ትግባረ ፖሊቲካዊ ናዕቢ ኣንጻር ምልክነት ኣብ ኤርትራ ከመይ ክኸውን ኣለዎ
- Details
- Created: Wednesday, 15 November 2017 12:21
- Last Updated: Wednesday, 15 November 2017 12:21
ሕዝቢ ኤርትራ ብኩሉ መነባብሮኡ በቲ ዘስካሕክ ጭቆናን ወጽዓን በቲ ውልቀ-መላኺ ስርዓት ሕጅስ ይኣክል ኢሉ ኣብ ከተማ ኣስመራ ሰላማዊ ሰልፊ ብምግባር ዘርኣዮ ተባዕ ተቃውሞ ብመን ካበይ ተበጊሱ ብዘይገድስ እቲ ሕቶ ሕዝባዊ ሕቶ ድኣ እምበር ሕቶ ሓደ ክፋል ሕዝብናን ወይ ድማ ናይ ሓደ እምነት ምእማናን ኣይኮነን፡፤ እዚ ከምዘይኮነ ድማ እቲ ስዒቡ ነዚ ተቃውሞ ደጊፋ ኣብ መላእ ዓለም ዝተኻየደ መንፈስ ሓድነትን ኤርትራውንትን ዝመልኦ ምስክር ደለይቲ ፍትሒ ሓድነቶም ናይ ሓድሕድ እምነቶምን ዘንጸባረቀ ኢዩ ነሩ፣ እዛ ሎሚ ኤርትራ ተባሂላ ትጽዋዕ ሃገር እቲ ክርስትና ኣብ 4ይ ክፍለ ዘመን እቲ እስልምና ድማ ኣብ 6ይ ክፍለ ዘመን ካብ ዝአቱ ክልቲኡ ኣብ እስልምናን ክርስትናን ዝኣምኑ ሕዝብታት ኤርትራ ኣብ ነንሕድሕዶም ተኸባቢሮም ኢዮም ኣሽሓት ዓመታት ብሰላም ክነብሩ ጸኒሖም ኣለዉን ክህልዉን ድማ ኢዮም፣ ልክዕ ኢዩ ፖሊቲካውያን ባዕዳውያን ይኹኑ ዘበታውያን ንብዝሓዊ መንነታት ኤርትራ/ሃይማኖት፣ ዓሌት፣ ቦታ፣ኣውራጃ/ እናመዝመዙ ንሕዝቢ ፈላልዮም ክገዝኡ ኣብዚ 65 ዓመታት ዝረኤናዮን ዝተመኰርናዮን ኢዩ፣


text:
- መእተዊ
- | ስራሕን ትምህርትን
- | ቅድመ ትምህርቲ ክላስ
- | ናይ ቤት ትምህርቲ ክንክን ጥዕና
ናይ ቤት ትምህርቲ ክንክን ጥዕና
ናይ ቤት ትምህርቲ ክንክን ጥዕና ንተማሃሮ ብነጻ ይወሃብ። ኣቡ ናይ ቤት ትምህርቲ ሓኪምን ነርስን ኣለዉ። ኑሶም ከኣ ዕቃበታት ኣለዎም።
ናይ ቤት ትምህርቲ ክንክን ጥዕና ይሰርሕ ምስ ኩነታት ጥዕናካ ምፍላጥ ወይ መሰረታዊ ናይ ሕክምናዊ ክንክን ምርካብ። ኩሎም ተማሃሮ ኩነታት ጥዕና ንምፍላጥ ብዉሁድ ሰለስተ ግዜ ኣብ መባታዊ ትምህርቲ ዕድመ ይረክቡ።
ናይ ቤት ትምህርቲ ነርሲንግ ገለ መዓልታት ኣብ ሰሙን ኣቤትምርቲ ይርከቡ።
ነቲ ሕማም ዝምልከት ፍወሳ ናብ ማክከል ክንክን ጥዕና (hälsocentral) ትዉከስ።
ንሓፈሻዊ ዝርዝራቱ
ንጀመርቲ ትምርቲ፣ ወረቀት ይሲደደልኩም ንገዛኩም። ናይ ጥዕና ምብጻሕ አቲ ተማሃራይ ምስ ኣላይኡ። መርመራ ናይ ምራይ፣ ምስማዕ፣ቁመትን ክብደትን የተቃሊል።
ን 2 ክፍሊ: ናይ ጥዕና ምብጻሕ ምስ መርመራ ናይ ክብደትን ቁመትን።
ክታበት ናይ ፖሊዮ፣ ጽግዕ ወይ ንፍዮ። ኣለይቲ ስድራ ግድን ንክታበት ከፍቕዱ ኣለዎም።
ን 4 ክፍሊ: ምብጻሕ ማከል ጥዕና ምዝርራብ ብዛዕባ ኣመጋግባ፣ ናይ ኣካላዊ ብቕዓት፣ ድቓስን ሁጉስ ምኻንን። መርመራ ናይ ክብደት፣ቁመትን ሕቆን።
ን 5 ክፍሊ: ኣዋሊድ ይጽዉዓ ንክታበት ኣንጻር HPV (humant papillom virus)።
ን 6 ክፍሊ: ናይ ጥዕና ምብጻሕ ምስ መርመራ ናይ ክብደትን ቁመትን።
ን 8 ክፍሊ: ምብጻሕ ማከል ጥዕና ምዝርራብ ብዛዕባ ኣመጋግባ፣ ናይ ኣካል ብቕዓት፣ ድቓስን ሑጉስ ምኻንን። መርመራ ናይ ክብደት፣ቁመትን ሕቆን።
ክታበት ናይ ምግትታር ጭዋዳመንጋጋ፣ ተመሓላላፊ ሕማም ጎሮሮን ትኽትኽታ ናይ ቆልዑትን።
ንሓደስቲ ስደተኛታት ተማሃሮ ዕድመታት ናይ ትዕና መርመራን ኻልእ ክታበታትን ይቀርበሎም።
ናይ ጥዕና መርመራ፣ንውሓት፣ክብደት፣ምራኣይን ምስማዕን ከማኡዉን ናይ ሕቆመርመራ ካብ 4 ዕድሚኣኦም።
ክታበት፣ናይ ቤት ትምርቲ ጥዕና ክንክን ቅዳህ ሓበረታ ይረኪብ ካብ ናይ ሓተቲ ፍቃድ ክንክን ጥዕና። ናይ ቤት ትምርቲ ሓካይም ናይ ክታበት መደባት ይሰርዑ ድህሪ ናይ ደም መርመራ ዉጼኢት ከማኡዉን ናይቲ ተማሃራይ ዝመጸሉ ዓዲ ዝጥቀምሉ ክታበት። ብድህሪኡ ኣላይኡ ናይ ብቁዕነት ይረኪብ እቲ ሰብ ይፍቀዶ ክታበት።
ተወሳኺ ሌንካር


text:
ክልቲኦም መራሕቲ ድሕሪ መደርኦም ንስዓታት ኣብዘካየድዎ ዝርርብ እውን እቲ ኣጀንዳ ዓብላሊ ነይሩ።
ፕሬዝዳንት ኦባማን መዘንኦም ቭላድሚር ፑቲንን ትማሊ ሰኑይ ን90 ደቓይቕ ተዘራሪቦም፤ዳርጋ ብግዲ ክብሃል ዝኽእለ ናይ ኢድ ሰላምታ’ውን ተለዋዊጦም።
ክልቲኦም መራሕቲ ኣብ ግጭትን መሪሕነት ባሻር ኣል-ኣሳድን ዝተረሓሓቐ ኣመለኻኽትኦም ኣብ መደረ ሓፈሻዊ ጉባኤ ድሕሪ ምንጽብራቖም ድሕሪ ስዓታት ነሩ እቲ ዝርርብ ዘካይዱዎ።
ፕሬዝዳንት ኦባማ ኣብ ሓፈሻዊ ጉባኤ መደርኦም መራሒ ሶሪያ ንንጽሃን ህጻውንቲ ብበራሚል ቦምብ ዝጭፍጭፍ ውልቀ-መላኺ እዩ ክብሉ ጸዊዖምዎም።
ኣብ ሶሪያ ንኣሳድ ዘግለለ ፖለቲካዊ ስግግር ክካየድ ሕቡራት መንግስታት ክሓብር ኣለዎ እውን ኢሎም ኦባማ። “ ዩናይትድ ስቴትስ እቲ ግጭት ንምፍታሕ ምስ ሩሲያን ኢራንን ሓዊሱ ምስ ዝኾነት ሃገር ንምስራሕ ቅርብቲ እያ’’ዝበሉ ፕሬዝዳንት ኦባማ ኣስዒቦም ‘’ድሕሪ እዚ ኹሉ ምፍሳስ ደም፣ድሕሪ እዚ ኹሉ ጭፍጨፋ፣መሪሕነት እታ ሃገር ቅድሚ ኲናት ናብ ዝነበሮ ክምለስ ከምዘይብሉ ግን ክንቕበል ኣለና’’ኢሎም።
ፕሬዝዳንት ፑቲን ብወገኖም ብዩናይትድ ስቴትስ ዝምራሕ ኣንጻር ጉጅለ ዳዕሽ ንዝግበሩ ጻዕርታት ብምንቃፍ ሩሲያ ንሶሪያን መራሒኣን እትህቦ ወታደራዊ ሓገዝ ምሕያላ ምኽኑይ እዩ ኢሎምዎ።ኣንጻር ሽበራ ፊት ንፊት ምስ ዝገጥሙ ዘለው መንግስቲ ሶሪያን ሓይልታቱን ኣይንተሓባበርን ምባል ዓብዪ ጌጋ ከምዝኾነ ዝተዘረቡ ፑቲን ኣንጻር እስላማዊ መንግስቲ ብሓቂ ዝዋግኡ ዘለው ሓይልታት ፕሬዝዳንት ኣሳድን ሚሊሽያ ኩርዲን ጥራሕ ምዃኖም ክንፈልጥ ኣለና ኢሎም።
ፕሬዝዳንት ኦባማ ኣብ መደረኦም ልኡላውነትን ግዝኣታዊ ሓድነትን ሓንቲ ሃገር ክጥሓስ ደው ኢልና ኣይክንርእን ክብሉ ሩሲያ ኣካል ዩክሬይን ንዝነበረት ክሪሚያ ክትውሃድ ምግባራ ኣውጊዞም።


text:
ክልላዊ መራሕቲ ጎረቤት ሃገር ሶማል ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝመፁ ብፍቓድ ፌደራላዊ መንግስቲ ሶማል እዩ ክብሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኣፍሊጦም።ንሶም ነዚ ዝገለጹ ኣብዚ ሰሙን ምስ ፕረዝደንት ሶማል መሓመድ ዓብዱላሂ ፋርማጆ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝሃብዎ ሓባራዊ ጋዜጣዊ መግለፂ'ዮ።
ናብ ኣዲስ ኣበባ ንምብጻሕ ብዝተገብረሎም ዕድመ ዝኸዱ መራሕቲ ሶማሊላንድን ፑንትላንድን ብዝምልከት ካብ ቴሌቪዥን ሶማል ንዝቐረበሎም ሕቶ ናብ ኢትዮጵያ ዝዕደሙ ብፍቓድ ፌደራላዊ መንግስቲ ሶማል እምበር ምስኦም ብቀጥታ ብዝግበር ርክብ ኣይኮነን ኢሎም።ብተወሳኺ ኣብ ጎረቤት ሶማል ተቐባልነት ዘለዎ መንግስቲ ሓደ ጥራሕ እዩ ኢሎም።
“ፖሊስን ርክብን ወፃኢ ጉዳያት ሶማል ብዝምልከት ሓላፍነት ዘለዎ እንኮ ኣካል ፈደራላዊ መንግስቲ ሶማል እዩ።ካብ ፍቓድን ድልየትን ፌደራል መንግስቲ ሶማል ወፃኢ ኢትዮጵያ ትኹን ካልእ ሃገር ኣብ ልኡላውነት ሶማል ጣልቃ ክትኣትው የብላን።ኣብዚ ጉዳይ እዚ ንፁር ዝኾነ መርገፂ እዩ ዘለና።ንባዕላትና ፌደራላዊ መንግስቲ ኢና፤ኣነ ባዕለይ ብዘይካ ናተይ ፍቓድ ዝኾነ ይኹን ክልላዊ መንግስቲ ምስ ካልእ ሃገር ብቐጥታ ክራኸብ ኣፈቅድን እየ።እዚ መትከል እዚ ንሶማል እውን ዝምልከት እዩ።”
ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ወሲኾም “ዕላማና መንግስትን ህዝብን ሶማል ሰላም ክረኽቡን ክርጋግኡን፣ኣንፃር ድኽነት ዘሚቶም ብልፅግና ንኸረጋግፁ ምሕጋዝ እዩ” ኢሎም።


text:
ኣብ 15 ሚያዚያ 2013 ዓ.ም ኣብ ናይ ቦስተን ማራቶን ዝተተኮሰ ነታጉ ንዓለም ዘሰንበደ ፍፃመ ነይሩ።ኣብ ናይ መወዳእታ መስመር ጉያ፣ ኣብ ናይ 12 ሰኮንዳት ኣፈላላያት ብዝተተኮሱ ክልተ ቦምብታት ሰለስተ ሰባት ተቐቲሎም፣264 ዝግመቱ ድማ ቆሲሎም ኣብ 27 ሆስፒታላት እቲ ከባቢ ተሓኪሞም።እንተወሓደ 14 ሰባት ኣእዳዎም ወይም ኣእጋሮም ስኢኖም።ንዝኽሪ እዚ ፍጻመ ድማ “መዓልቲ ሓረበኛታት” ዘርእስቱ ፊልም ነቲ ሓደጋ ምስ ወረደ ብዛዕባ ዝነበሩ ዘደንቑ ፍፃመታት ተዳልዩ።እንተኾነ ግን ጆን ደንሃም ኣብ ቀረባ ጊዜ ዝሰርሓ “ቦስተን” ዘርእስታ ዶክመንተሪ ፊልም ግን ኣብ ዝኽሪ ምትኳስ ናይቶም ቦምብታት ዝዓዘዘ ታሪኽ ኣርእያ’ላ።እቲ ደራሲ እቲ ውድድር ካብ ዝውጠን 1897 ዓ.ም ክሳብ ድሕሪ ሓደ ዓመት ናይቲ መጥቓዕቲ ማለት 2014 ዓ.ም ዘሎ ታሪኽ ኣብዚ ፊልም የዘንትው።
ብመጠን ወይ ብዝሒ ተሳተፍቲ 36 ሽሕ ተወዳደርትን መንፈሶም ክብ ዝበለ ማሕብረሰባትን ኣብ ግምት ብምእታው ናይ 2014 ዓ.ም ቦስተን ማራቶን እታ ከተማ ቅድሚ ሓደ ዓመት ግብረሽበራዊ መጥቓዕቲ ዘጋጠመ ኣይመስልን ።ዝተተኮሱ ነታጉታት ኣብ ልቢ ሰራሒ ፊልም ጆን ደንሃም ዝለዓለ ክብደት ኣለዎም።ንርእሱ ተሳታፊ ጉያ ማራቶን ዝኾነ ደንሃም ቅድሚ እቲ መጥቓዕቲ ብዛዕባ እዚ ታሪኻዊ ውድድር ዶክመንተሪ ንምስራሕ ንዓመታት ኣብ ምድላው እዩ ፀኒሑ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ወሳኒ ኣብዝሃሉ ነጥብታት ኣተኲሩ ቐፂሉ’ሎ።መሓውራት መሰጋገሪ መንግስትን መቐሎ ስልጣን ቀንዲ ትኹረት እቲ ልዝብ ምዃኑ ናይ ተቓወምቲ ዋና ተደራዳሪ ታባይ ደንጋይ ገሊፆም ኣለው።
ንላዘብ ዘለና መራሕቲ ኢጋድ ኣብ መወዳእታ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ዘፅደቕዎ ናይ መሰጋገሪ መንግስቲ ሰነድ ኣይኮነን ኢሎም ኣለው።ኢጋድ ኣብዚ ሰሙን እዚ ኣብዘውፅኦ መግለፂ ግን መንግስትን ተቓወምትን ነዚ ሰነድ እዚ ምቕባሎም ገሊፁ ነይሩ።
ብመሰረት እቲ ሰነድ ፕሬዝዳንት ሳልቫ ኪር ንመሰጋገሪ መንግስቲ ንኽመርሑ ይፈቅድ።ተቓወምቲ ዘቕርብዎ ቀዳማይ ምንስቴር ድማ ክቕበሉ ወይ ዘይክቕበሉ ከምዝኽእሉ ይሕብር።
ዋና ተዳራደርቲ ተቓወምቲ ታባይ ደንጋይ ግን ነዚ ሰነድ ኣፍልጦ ከምዘይህብዎ ተዛሪቦም ኣለው።
‘’ንዓይ ዝመርሐኒ ብሳላቫ ኪርን ሪያክ ማቻርን 9 ግንቦት 2014 ኣ/ፈ ዝተፈረመ ሰነድ እዩ’’ ምስበሉ ብምቕፃል ‘’ብመራሕቲ ኢጋድ ዝፀደቐ ሰነድ ናተይ ኣይምልከተንን’’ኢሎም።
ተቓወምትን ኣብቲ ድርድር ዝሳተፉ ዘለው ካልኦት ወገናትን ዝተቐበልዎ ካሊእ ሰነድ ኣብ እዋን ስግግር ዝህሊ ፕሬዝዳንት መራሒ ሃገር እቲ ቀዳማይ ምንስቴር ድማ መራሒ መንግስቲ ንክኾኑ ዝሓትት ሰነድ እዩ ኢሎም እቶም ዋና ተደራዳሪ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስታት ባን ኪሙን መራሕቲ ደቡብ ሱዳን ንናይታ ሃገር ዘይምርግጋእ ኣብ ዝፈትሕ ኩሉ ሓቆፍ መቐሎ ስልጣን ክሰማምዑ ኣጥቢቖም ኣተሓሳሲቦም።ክንዲ ዝኣክል ስቅያት ዝፈጠረ ቑስሊ ንስኹም ፈጢርኩምዎ፣ሕዚ ክተሕውይዎ ድማ ኣለኩም ኢሎምዎም ንፕሬዝዳንት ሳልቫ ኪርን ሪያክ ማቻርን።
ምኽንያት ከቢድ ሰብኣዊ ቅልውላው ደቡብ ሱዳን ፖለቲካዊ ቕልስ እዩ ኢሎምዎ ባን ኪሙን።
ልዕሊ ሲሶ እታ ሃገር ዝኸውን ማለት እውን ኣስታት 4 ሚሊዮን ሰባት ብዘተሓሳስብ ሕፅረት ምግቢ ይሳቐዩ ኣለው።ህፁፅ ስጉምቲ እንተድኣ ዘይወሲድና ቅድሚ እዚ ሒዝናዮ ዘለና ናይ ፈረንጂ ኣቆፃፅራ ምዝዛሙ ኣስታት 50 ሽሕ ህፃውንቲ ክሞቱ ይኽእሉ እዮም እዮም ባን ኪሙን።
ሕቡራት መንግስታት ካብ ህውከት ንዝሃደሙ 100 ሽሕ ዝኾኑ ሰባት ኣብ ጆንግለይ፣ኣፐር ናይልን ዩኒቲ ክፍለግ ዝኣትን ከምኡ እውን ኣብ ዋና ከተማ ጁባን ኣብ ዝርከቡ ማእኸላቱ የዕቁብ ኣሎ።


text:
THE CORE TEACHINGS OF JESUS CHRIST
Matthew 5-7, King James Version (KJV)
1- የሱስ ክርስቶስ ብዙሕ ህዝቢ ምስ ርኣየ ኣብ ከረን ደየበ። ኮፍ ምስበለ ድማ ደቂ መዛምርቱ፣ ጥቕኡ ቀረቡ። 2 – ኣፉ ከፈተሞ ከምዚ እናበለ ከኣ መሃሮም :-
3 – ብመንፈስ ድኻታት፣ መንግስተ ሰማያ ናቶም እያሞ ብጹዓን እዮም። 4 – ዝጕሃዩ ምጽንናዕ ክረኽቡ እዮም እሞ፣ ብጹኣን እዮም። 5 – ዓቃላት፣ ንምድሪ ክወርሱዋ እዮም እሞ፣ ብጹኣን እዮም። 6 – ጽጥቂ ዝጠምዩን ዝጸምእን፣ ክጸግቡ እዮም እሞ፣ ብጹኣን እዮም። 7 – መሓርቲ፣ ምሕረት ክረኽቡ እዮም እሞ ብጹኣን እዮም። 8 – ጽሩያት ልቢ ንኣምላኽ ክርእዩዎ እዮም እሞ ብጹኣን እዮም። 9 -ገበርስቲ ሰላም ውሉድ ኣምላኽ ክብሃሉ እዮም እሞ፣ ብጹኣን እዮም።
10 – ምእንቲ ጽድቂ ዝስደዱ፣ መንግስተ- ሰማያት ናቶም እያሞ፣ ብጹኣን እዮም።
11 – እንተጸረፍኹምን እንተሰጐጒኹምን፣ ምንታይ ድማ ክፉእ ዘበለ ብሓሶት እንተተዛረብልኩምን፣ ብጹኣን ኢኹም።
12 – ከምኡ ከኣ ቅድሜኹም ንዝነብሩ ነብያት፣ ሰጒጎሞም እዮም እሞ፣ ኣብ ሰማያት ዓስብኹም ብዙሕ ስለዝኾነ፣ ተሓጐሱ ባህውን ይበልኩም።
13 – ንስኻትኩም ጨው ምድሪ ኢኹም፣ ጨው መቐረት እንተኸደኸ ብምንታይ ይምቅር? ብሰብ ክርገጽ ንግዳም ምድርባዩ እንተዘይኮኑ እምበር፣ ዝጠቅም የብሉን።
14 – ንስኻትኩም ብርሃን ዓለም ኢኹም። ኣብ ከረን ዘላ ከተማ ክትክወል ኣይክኣልን እዩ።
15 – መብራህቲ ኣብ ቤት ንዘሎ ኹሉ ከብርህ፣ ኣብ ቀዋሚ ቃንዴል ክሰቕሉዎ እምበር፣ ኣብ ትሕቲ ከፈር እንተ እንተድኣ-ኣእትዮሞ ግና ኣየብርህን እዩ።
16 – ከምኡ ከኣ ነቲ ጽቡቕ ግብርኹም ርእዮም፣ ኣብ ሰማያት ዘሎ ኣቦኹም ምእንቲ ከመስግነኩም፣ ብርሃንኩም ኣብ ቅድሚ ሰብ ይብራህ።
17 – ንሕጊ ኮነ ወይስ ንነብያት ክፍጽሙዎም እምበር፣ ክስዕሮም ዝመጻእኩ ኣይምሰልኩም።
18 – ሰማይን ምድርን ክሳብ ዝሓልፍ፣ ኩሉ ከኣ ክሳብ ዝፍጸም፣ ካ ሕግስ ሓንቲ ቅንጣብ ከምዘይትሓልፍ፣ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ።
19 – እምብኣርከስ ካብዘን ንኣሽቱ ትእዛዛት ሓንቲ ዝሰዓረ፣ ከምኡውን ንሰብ ዝምሃረ፣ ኣብ መንግስተ ሰማያት ንእሽቶ ክብሃል እዩ። እናገበረ ዝምህር ግና፣ ንሱ ኣብ መንግስተሰማይ ዓቢ ክብሃል እዩ።
20 – ጽድቅኹም ካብ ጽድቂ ጸሓፍትን ፈሪሳውያንን ኣዝዩ እንተዘይበዝሐ፣ ኣብ መንግስተ ሰማያት ከቶ ኣይትኣትዉን ኢኹም፣ aiለ እነግረኩም ኣሎኹ።
21 – ነቶም ቀዳሞት እቲ ዝቐተለ ከፈርዶ እዩሞ ፣ ኣይትቍተል፣ ከም እተባህለሎም ሰሚዕኩም ኣሎኹም።
22 – ኣነ ግና ንሓዉ ዘቖጥዖ ዘበለ ኹሉ ክፍረዶ እየ። ንሓዉ፣ ኣታ ተኸዳን ጨርቂ፣ ዝበሎ ድማ ኣብ መገባኣያ ክፍረዶ። እቲ ኣታ ዓሻ፣ ዝብሎውን ንግሃነብ ሓዊ ክፍረዶ እዩ፣ aብለኩም ኣሎኹ።
23 – እምብኣርከ መባእ ኣብ መሰውኢ እንተድኣ ኣምጺእካ፣ ሓውካ ሓዚኑልካ ምህላዉ ድማ ኣብኡ እንተድኣ ሓሲብካ፣
24 – ነቲ ሞባእካ ኣብኡ ኣብቲ መሰውኢ ሕደጎ፣ ኪድ ቅድም ምስቲ ሓውካ ተዓረቕ፣ ድሕሪኡ ተመሊስካ ሞባእ ኣቕርብ።
25 – ምስ መባእስትኻ ድማ ገና ኣብ መንገዲ ከሎኻ፣ ቀልጢፍካ ምስኡ ተዓረቕ። እንተዘይኮነስ እቲ መባእስትኻ ንፈራዲ ኣሕሊፉ ከይህበካ፣ ፈራዲውን ንግልያኡ። ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከኣ ተኣቱ።
26 – እታ መወዳእት ቆድራንቴን ክሳብ እትፈዲ፣ ካብኣ፣ ከምዘይትወጽእ፣ ብሓቂ እብለካ ኣሎኹ።
27 – ነቶም ቀዳሞት ኣይትዘሙ ከምዝተባህለሎም፣ ሰሚዕኩም ኣሎኹም።
28 – ኣነ ግና ንሰበይቲ ክብህጋ ዝጥምታ ዅሉ ብልቡ ፈጺሙ ኣብኣ ዘመወ፣ እብለኩም ኣሎኹ።
29 – ዘማነይቲ ዓይንኻ እንተኣስሓተትካ፣ ካባኻ ጐጥጒጥካ ደርብያ። ብዘሎ ስጋኻ ኣብ ገሃነብ ካብ ዝኣቱ፣ እንተጠፍአት ይሕሸካ።
30 – የማነይቲ ኢድካ እንተኣስሓተትካውን፣ ካባኻ ቆሪጽካ ደርብያ፣ብዘሎ ስጋኻ ኣብ ገሃነብ ካብ ዝኣቱስ፣ ሓንቲ ኣካልካ እንተጠፍአት ይሕሸካ። 31 -ንሰበይቲ ዝፈትሓ፣ ጽሕፈት መፍትሒኣ ይህባ፣ ተባህለ።
32 – ኣነ ግና፣ ብዘይ መኽንያት ዝሙት ንሰበይቱ ዝፈትሓ ዘበለ ዅሉ፣ ዘማዊት ገበራ፣ እቲ ፍትሕቲ ዘእተወ ድማ ዘመው፣ እብለኩም ኣሎኹ።
33 – ድማ ነቶም ቀዳሞት፣ ማሕላኻ ንእግዚኣብሔር ሃቦ እምበር፣ ብሓሶት ኣይትምሓል፣ ከም እተባህለ ሰሚዕኩም ኣሎኹም።
34 – ኣነ ግና እብለኩም ኣሎኹ፣ ብሰማይ ኮነ፣ ዙፋን ኣምላኽ እዩ እሞ፣
35 – ብምድሪ ኮነ፣ መርገጽ እግሩ ብሰማይ ኮነ ዙፋን ኣምላኽ እዩሞ፣ እያሞ፣ ብዮሩሳሌም ኮነ፣ ከተማ እቲ ዓቢ ንጉስ እያ እሞ፣ ከቶ ኣይትምሓሉ።
36 – ካብ ጸጕሪ ርእስኻ ሓንቲ ከትጻዕዱ ወይ ከተጸልም፣ ኣይትኻልን ኢኻ እሞ፣ ብርእስኻ እኳ ኣይትምሓል።
37 – ነገርኩምስ እወ፣እወ፣ ኣይኮነን፣ እይኮነን ድኣ ይኹን። ካብዚ ዝበዝሐ ከኣ ካብቲ ብዙሕ እዩ።
38 – ዓይኒ ክንዲ ዓይኒ፣ ስኒ ክንድ ስኒ፣ ከምእተባህለ ሰሚዕኩም ኣሎኹም።
39 – ኣነ ግና እብለኩም ኣሎኹ፣ ንኽፉእ ኣይትቃወምዎ። የማነይቲ መልትሕካ ንዝወቕዓካ ግና፣ እታ ካልኣይቲ’ውን ምለሰሉ።
40 – ነቲ ክማጐተካ ቀሚሽካ ከኣ ክወስድ ዝደሊ፣ ነታ ክዳንካውን ሕደገሉ።
41 – ሓደ ምዕራፍ ንዝሰሓበካ፣ ክልተ ምዕራፍ ምስኡ ኪድ።
42 – ንዝለመነካ ሃቦ፣ (መጽውተሉ)፤ ካባኻ ክልቃሕ ንዝደሊ’ውን ኣይትኽልኣዮ።
43 – ብጻይካ ፍቶ ጸላኢኻ ጽላእ፣ ከም እተባህለ ሰሚዕኩም ኣሎኹም።
44 – 45 – ኣነ ግና እብለኩም ኣሎኹ ጸላእትኹም ፍተዉ፣ ንዝረግሙኹም መርቑ፣ ውሉዳት እቲ ኣብ ሰማያት ዝነብር ኣቦኹም መታን ክትኮኑ፣ ንሱ ንክፉኣትን ንሕያዎትን ጸሓይ የብርቕ፣ ንጻድቃንን ንሓጥኣንን ዝናብ የዝንብ የዝንሞ እዩሞ፣ ንዝጸልኡኹም ጽቡቕ ግበሩ፣ ስለቶም ዝጸርፉኽ(ምን ዝሰጕኹምን ጸልዩ።
46 – ነቶም ዝፈትውኹም እንተፈቶኹም፣ እንታይ ዓስቢ ኣሎኩ? ተገውትስ (ኣኽፈልቲ ግብሪ፣ ቀረጽ) ከምኡ ይገብሩ ኣይኮኑን።
47 – ነሕዋትኩም ጥራይ ብጽቡቕ እንተተቐበልኩምከ፣ እንታይ ሓለፋ ገበርኩም? ኣህዛብሲ ከምኡዶ ይገብሩ እየለውን? 46 – እብምኣርከስ ከምቲ ሰማያዊ ኣቦኹም ፍጹም ዝኾነ፣ ንስኻትኩም’ውን ፍጹማት ኩኑ።
6ይ -ምዕራ
1 – ጽድቅኹም፣ ኣብ ቅድሚ ሰብ ምእንቲ ኽትርኣዩ፣ ኣይትግበሩ ተጠንቀቑ።እንተዘይኮነስ ኣብቲ ኣብ ሰማይችዘሎ ኣቦኹም ዓስቢ የብሉምን።
2 – እምብኣር ንስኻ ክትምጽውት ከሎኻ፣ ከምቲ እቶም ግቡዛት፣ ብሰብ ምእንቲ ክንኣዱ ኣብ ኣብያተ ጸሎትን፣ ኣብ እደባባይን፣ ዝገብሩዎ ኣብ ቅድሜኻ (ኣይትጅሃር) መለኸት ኣይትንፋሕ። ዓስቦም ከምዝወሱ ብሓቂ aብለኩም ኣሎኹ።
3 – 4 – ንስኻስ ምጽዋትካ ብሕቡእ ክኸውን፣ እቲ ብሕቡእ ዝርኢ ኣቦኻ ድማ ብግህዶ ክኽሕሰካ፣ ክትምጽውት ከሎኻ የማነይቲ ኢድካ እትገብሮ፣ ጸጋመይቲ ኢድካ ኣይትፍለጦ።
5 – ንስኻትኩም ክትጽልዩ ከሎኹም እቶም ግቡዛት ብሰብ ምእንቲ ክርኣዩ፣ ኣብ ኣባይቲ ጸሎትን፣ ኣብ ቀራናታት መገድን ደቅ ኢሎም ክጽልዩ ይፈትዉ እዮም እሞ፣ ከምእታቶም ኣይትኹኑ። ዓስቦም ከምዝወስዱ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ።
6 – ንስኻስ ክትጽሊ ከሎኻ ኣብ ቤትካ እቶ፣ ማዕጾኻ ዕጾ ነቲ ብሕቡእ ዘሎ ኣቦኻ ከኣ ለምኖ። እቲ ብሕቡእ ዝርኢ ኣቦኻ ድማ ብግህዶ ክኽሕሰካ እዩ።
7 – ክትጽልዩ ከሎኹም ድማ ኣህዛብ ብምብዛሕ ዘረባኦም ዝስምዑ ይመስሎም እዩሞ፣ ከማእቶም ዘረባ ኣይተብዝሑ።
8 – እምብኣርከስ ኣቦኹም ከይለመንኩምዎ፣ ዘድልየኩም ይፈልጥ እዩሞ፣ ኣይትምሰሉዎም።
9 – ንስኻትኩምሲ ከምዚ ኢክልኩም ድኣ ጸልዩ፣ ኣብ ሰማያት እትነብር ኣቦና ስምካ ይቀደስ፣ 10 – መንግስትኻ ትምጻእ። ፈቓድካ ከምቲ ኣብ ሰማይ፣ ከምኡ ድማ ኣብ ምድሪ ይኹን። 11 – መግቢ (እንጀራ) ዕለትና ሎሚ ሃበና። 12 – ንሕና ንዝበደሉና ከምዝሓደግናሎም፣ በደልና ሕደገልና። 13 – ካብ ክፉኣ ኣድሕነና እምበር ኣብ ፈተና ኣይትእትወና። መንግስትን ሓይልን ክብርን፣ ንዘልኣለም ናትካ እዩሞ፣ እ ሜ ን ።
9 After this manner therefore pray ye: Our Father which art in heaven, Hallowed be thy name.
10 Thy kingdom come, Thy will be done in earth, as it is in heaven.
11 Give us this day our daily bread.
12 And forgive us our debts, as we forgive our debtors.
13 And lead us not into temptation, but deliver us from evil: For thine is the kingdom, and the power, and the glory, for ever. Amen.
(THE LORD’S PRAYER (‘OUR FATHER’) IN 30 LANGUAGES)
14 – ንሰባት በደሎም ንተድኣ ሓዲግኩምሎም፣ ንኣኻትኩም ድማ ሰማያዊ ኣቦኹም፣ በደልኩም ክሓድገልኩም እዩ።
15 – ንሰባት በደሎም እንተዘይሓዲግኩምለም ግና፣ ኣቦኹም ድማ ንኣኻትኩም በደልኩም ኣይሓድገልኩምን እዩ።
16 – ክትጾሙ ከሎኹም እቶም ግቡዛት፣ ጽዋሞት ምዃኖም ብሰብ ምእንቲ ክርኣዩ፣ ገጾም የጸምልዉ እዮም እሞ፣ ከምኣቶም ጽምሉዋት ኣይትኹኑ። ዓስቦም ከምዝወስዱ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ።
17-18 – ንስኻስ ክትጸውም ከሎኻ ጽዋማይ ምዃንካ፣ በቲ ኣብ ሕቡእ ዘሎ ኣቦኻ ድኣንበር፣ ብሰብ ምእንቲ ከይትርአ ርእስኻ ተለኸ፣ ገጽካውን ተሓጸብ። እቲ ብሕቡእ ዝርኢ ኣቦኻ ድማ ብግህዶ ክኽሕሰካ እዩ።
19-21 – መዝገብካ ኣብዘለዎ፣ ኣብኡ ድማ ልብኻ ኣሎ። ስለዚ ባልዕ ኣብዘይበልዖ፣ ነቐዝ ከኣ ኣብ ዘየንቅዞ፣ ሰረቕቲ ኲዒቶም ኣብዘይሰርቅዎ፣ ኣብ ሰማይ ድኣ መዝገብ ግበሩ እምበር፣ ባልዕ ኣብዝበልዖ፣ ነቐዝ ኣብዘንቅዞ፣ ሰረቕቲ ኲዒቶም ኣብዝሰርቁዎ ኣብ ምድሪ ንዓኻትኩም መዝገብ ኣይትግበሩ።
22 – መብራህቲ ስጋ ዓይኒ እያ፣ ዓይንኻ ጥዕይቲ እንተኾነት፣ ብዘሎ ስጋኻ ብሩህ ዝኸውን። 23 – ዓይንኻ ሕምምቲ እንትደኣ ኮይና ግና፣ ብዘሎ ስጋኻ ጸልማት ይኸውን። እምብኣርሲ እቲ ኣባኻ ዘሎ ብርሃን፣ ካብጸልመተ ጸልማትስ ክንደይ ዓቢ ይኸውን?
24 – ንኽልተ ጐይቶት ክግዛእ ዝኻል የልቦን። ወይ ነቲ ሓደ ጸሊኡ፣ ነቲ ሓደ ይፈቱ፣ ወይከኣ ነቲ ሓደ ተኣዚዙ፣ ነቲ ሓደ ከኣ ይንዕቕ።
ንኣምላኽን ንገንዘብን ክትግዝኡ ኣይኸነልኩምን እዩ።
25 – ካብ መብልዕሲ ህይወትዶ ኣይትበልጽን፣ ካብ ዳንስ ስጋዶ ኣይበልጽን፣ ስለዚ ንህይወትኩም፣ ብትበልዑዎን ብትሰትዩዎን፣ ወይከኣ ንስጋኹም ብእትኽደንዎን ኣይትጨነቑ፣ እብለኩም ኣሎኹ።
26 – ንኣዕዋፍ ሰማይ እስከ ተመልከቱ፣ ሰማያዊ ኣቦኹም ድኣ ይምግበን እምበር፣ ኣይዘርእ ኣይዓጽዳ ኣብ ማዓከንውን ኣይእከባን እየን። ንስኻትኩምዶ ግዳ ካባታተን ብዙሕ ኣይትበልጹን።
27 – ካባኻትኩምከ ተጨኒቑ ካብ ቅሞቱ ሓንቲ እመት፣ ክውስኽ ዝኽእል መን ኣሎ?
28 – ከመይከ ብኽዳን እትጭነቑ? ዕንባባታት መሮር ከምይ ገሮም ከምዝዓብይ እስከ ተመልከቱ። ኣይደኽሙ ኣይፈትሉ።
29 – ምስናይዚ ግና ሰሎሞን እኳ ስቲ ኵሉ ክብሩ፣ ከም ሓደ ካባታቶም ከምዘይተኸድነ፣ እብለኩም ኣሎኹ።
30 – ኣምላኽ ነቲ ሎሚ ዘሎ ጽባሕ ግና ኣብ እቶን ዝድርበ ሳዕሪ መሮር ከምዚ ገሩ፣ ዝኸድኖ ካብ ኮነ ድኣ፣ ኣቱም ጕዱላት እምነት፣ ንኣኻትኩም ደግዳ ኣብሊጹ ኣይከድነኩምን?
31 – እምብኣርከ እንታይ ንበልዕ እንታይ ንሰቲ፣ እንታይ ንኽደን ኢልኩም ኣይትጨነቑ።
32 – ነዚ ኹሉስ ኣህዛብ ይደልዩዎ እዮም እዮም እሞ፣ ንኣኻትኩም እዚ ኵሉ ከምዘድልየኩም፣ ሰማያዊ ኣቦኹም ይፈልጥ እዩ።
33 – ቅድም መንግስቲ ኣምላኽን ጽድቁን ድለዩ፣ እዚ ዅሉ ድማ ይውሰኸልኩም።
34 – ጽባሕ ንርእሳ ትጭነቕ እያሞ፣ ንጽባሕ ኢልኩም ኣይትጨነቑ። ንመዓልቲ ክፍኣታ ይኣኽላ።
ምዕራፍ 7 ኣብ ዝቕጽል ክቐርብ እዩ።
7


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ደብረ ምጥማቅ (21 ግንቦት)
ጐይታናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ ምስ ኣደኡ ቅድስት ድንግል ማርያም ናብ ምድረ ግብጽ ምስ ተሰደ በኪደተ እግሩ ካብ ዝረገጸን ቦታታት ሓንቲ ደብረ ምጥማቅ እያ። ኣብ ጊዜ ስደት፡ እቶም ሸፋቱ ነቲ ዝወሰድዎ ኽዳን ጐይታና ብርኅራኄ ምስ መለሱላ፡ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ንፍቁር ወዳ እናኣመስገነት፡ ነዛ ቦታ ደብረ ምጥማቅ፡ ‘ ፍጹም ቅድስቲ ኩኒ፣ ኣብዛ ቦታ’ዚኣ ኾይኑ ዚጸለየ ብቕልጡፍ ክሰምዖ እየ’ እናበለት ብኢድ ወዳ ባረኸታ። ምእንቲዚ ድማ ካብ ሽዑ ጀሚሩ ኣብዛ ብስማ ዝተሓንፀ ቤተ ክርስቲያን ዘለዋ ደብረ ምጥማቅ ኮይኑ ዝጸለየ ዅሉ ጸሎቱ ተሰሚዑ ሓሳብ ልቡ ኪፍጸመሉን ተኣምራት ኪግበረሉን ይነብር ኣሎ።
ደብረ ምጥማቅ፡ ሰፈር ሰማዕታትን ጻድቃንን፡ ቅዱሳን ዘይፍለይዋ ቅድስቲ ቦታ እያ። ነዚ ቅድስናኣ ዚገልጽ’ውን ክልተ ኣስናን ቅዱስ ዲዮስቆሮስ ሊቀ ጳጳሳት እስንክድርያ ከም ፋኑስ ክበርሁ ዝተራእየላ፡ ምሥጢረ ክሕደት ኣርዮስ ዝተቓልዓላ ቦታ ሃይማኖት እያ። ኣቐዲሙ ባዕሉ ቅዱስ ዲዮስቆሮስ ኣብዛ ደብረ ምጥማቅ’ዚኣ ዓባይ ቤተ ክርስቲያን ሓኒፁ ብስም ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ታቦት ቀሪጹ፡ 21 ግንቦት ቅዳሴ ቤታ ኣኽበረላ። ነዛ ቤተ ክርስቲያን’ዚኣ ድማ ‘ደብረ ምጥማቅ ማርያም’ ኢሉ ብምጽዋዕ፡ ለይትን መዓልትን ዘገልግሉ ዓሠርተው ኣርባዕተ ካህናት መዲቡ፡ ከም ገዳም ገደማ። ንሱ’ውን ክሳዕ ዕለተ ዕረፍቱ ልብሰ ተክህኖ ለቢሱ ማዕጠንተ ወርቅ ኂዙ ይዓጥና ነበረ።
ካብ ጊዜ ስደት እግዝእትነ ማርያም ምስ ፍቁር ወዳ ከምኡ’ውን ብፍላይ ካብ ዘመነ ጵጵስና ቅዱስ ዲዮስቆሮስ ጀሚሩ፡ ኣብ ደብረ ምጥማቅ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ብተኣምራት ትግለጽ ኣላ። ኣብታ ቤተ ክርስቲያን ብለይቲ ብርሃን ተዀሊዑ ይርአ፣ ነቲ ብጸሎት ዝምሕጸና ድማ ብጋህድን ብራእይን ሕልምን ትግለጸሉ።
ኣብ መቅድም መጽሓፍ ተኣምረ ማርያም “አመ ዕሥራ ወአሚሩ ለወርኀ ግንቦት ይትጋብኡ ብዙኃን ሕዝብ በምድረ ግብጽ ውስተ ቤተ ክርስቲያን እንተ ትሰመይ ደብረ ምጥማቅ ወይመጽኡ እምሥራቅ ወእምዕራብ እምሰሜን ወእምደቡብ ወእምኵሉ አህጉር፣ ወይትዓየኑ ህየ በደባትር ወበሐይመታት ወበሰቃልው ወበአጎበር ወይእኅዙ ገቢረ በዓላ ለድንግል እም ፳ወ፩ እስከ ፳ወ፭ በዐቢይ ክብር ወበዐቢይ ፍሥሐ፡ ወድንግልሂ ታስተርእዮሙ በዝንቱ ኃሙሰ መዋዕለ ዘእንበለ ጽርዐት ምስለ መላእክት ወጻድቃን ወሰማዕት ምስሌሃ፡ ወተንባላትሂ ወክርስቲያን ይሬእይዋ ገሀደ ወይገብሩ በዓላ በዐቢይ ክብር” ይብል።
ዓመት መጸ 21 ግንቦት ኣብ ደብረ ምጥማቅ ማርያም ቤተ ክርስቲያን ካብ ኣርባዕተ ማዕዘን ካብ ኵለን ሃገራት ዝመጽኡ ብዙኃን ሰባት ተኣኪቦም፡ ዳስ ተኺሎም ድንኳን ዘርጊሖም ክሳዕ 25 ግንቦት ብፍጹም ሓጐስ በዓለ ማርያም የኽብሩ። ኣብዘን ኃሙሽተ መዓልትታት ድማ እግዝእትነ ማርያም ምስ መላእኽትን ሰማዕታትን ጻድቃንን ትግለጸሎም። ንዅሎም እቶም ዝመጽኡ ዋላ ንዘይኣመንቲ ከይተረፉ እኳ ከከም ብቕዓቶም ብጋህድን ራእይን ሕልምን እናተገልጸት ሓሳብ ልቦም ትፍጽመሎም።
እዛ ገዳም’ዚኣ ኽሳዕ ሎሚ በቶም ተኣምረ እግዝእትነ ቅድስት ድንግል ማርያም ዝተፈጸመሎምን ዝሰምዑን ምእመናንን ዘይኣመንትን ዓመት መጽአ 21 ግንቦት ምስ ኣዕለቕለቐት እያ።
ቤተ ክርስቲያን ሓንቲ እንከላ ከምዚ ዝበለ ፍሉይ ተኣምራት ስለምንታይ ኣብ ደብረ ምጥማቅ ማርያም ይግበር እንተተባህለ፡ ከምቲ ዝተጠቕሰ ጐይታ በኪደተ እግሩ ስለዝባረኻን ቃል ኪዳን ቅድስት ድንግል ማርያም ስለዘለዋን በረኸት ቅዱሳን ስለዘይተፈልያን እዩ።
እምበር እግዝእትነ ማርያም ነቲ ኣብ ዘለዎ ኾይኑ ስማ ዚጽውዕን ብቓል ኪዳና ዚምሕጸንን ዘበለ ዅሉ ሓሳቡ ተሥምረሉ እያ፣ ከም መጠን ጽንዓት እምነቱን ስፍሓት ኣእምሮኡን’ውን ብጋህዲ ኾነ ብራእይን ሕልምን ትግለጸሉ እያ።
ስብሐት ለእግዚአብሔር በአርያም ዘይሴባሕ ዘአርአየ መንክረ በስእለታ ለእሙ እግዝእትነ ቅድስት ድንግል በ፪ኤ ማርያም ወላዲተ አምላክ ጸሎታ ወበረከታ የሀሉ ምስሌነ ለዓለመ ዓለም፡ አሜን።
ነቲ ብኣማላድነት ኣደኡ እግዝእትነ ቅድስት ብኽልተ ወገን ድንግል ወላዲተ ኣምላክ ማርያም ተኣምሩ ዝገለጸ፡ ኣብ ኣርያም ዝምስገን እግዚአብሔር ምስጋና ይብጽሓዮ። ናታ ጸሎትን በረኸትን ድማ ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ንዘለዓለም ይኹን፡ ኣሜን!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር


text:
ኣብ ሓደ ሃገር ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊ፣ ማሕበራዊ ብደሆታት ከጋጥም እንከሎ፡ ግደ ብቑዕን ሓላፍነታውን መሪሕነት ኣዝዩ ኣገዳሲ’ዩ። ኤርትራ ግን ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያውን ማሕበራውን ጥራሕ ዘይኮነ፡ ኩለ መዳያዊ ብደሆታት’ዩ ከጋጥማ ጸኒሑን ዘሎን። ጠንቂ ናይ’ቲ ኹሉ ጸገማት ድማ ዘይቅርዑይ ፖለቲካዊ ኣረኣእያ፡ ንሱ ዝወለዶ ፖሊስን ኣፈጻጽማኡን ምዃኑ ኣሉ ዝበሃሎ ኣይኮነን። መሰረት ጥዕና ዘለዎ ፖለቲካዊ ምሕደራን ኣመራርሓን ድማ ኣብ ዘቤታዊ ኩነታት’ዩ ዝፍተንን ዝምዘንን። ግዳማዊ ወይ ዲፕሎማስያዊ ዝምድናታት መንጸብረቕታ ናይ ውሽጣዊ ኩነታት’ዩ። ነዚ ድማ’ዩ ሕጋውያንን ሓላፍነታውያንን መንግስታት መጀመርያ ኣብ ዘቤታዊ ጉዳያቶም ዕዮ ገዛኦም ከጻፍፉ ዝረኣዩ። ምኽንያቱ ጽፉፍ ብህዝቢ ቅቡል ዝኾነ ዘቤታዊ ፖለቲካዊ ባይታ ዝፈጠረ መንግስቲ፡ ደገ ወጺኡ ኣብ ዓለማዊ ጉዳያት ዘቕርቦ ሓሳባት ቅቡል ክኸውን፡ ኣብ ክልተኣዊ ረብሓታት ዝተሰረተ ዘተኣማምን ዝምድና ክፈጥር፡ ኮታ ከስምዕን ከድምዕ ከም ዝኽእል ውሁብ ጌርካ ክውሰድ ይከኣል።
ኤርትራ ብሰሪ ክወርዳ ዝጸንሐን ገና ዝቕጽል ዘሎን ካብ ኢድ ህዝቢ ዝወጸ ጨፍላቒ ፖለቲካዊ ምሕደራ፡ ኣዝያ ድኻን ዝደኸመትን ሃገር ምዃና ብሩህ’ዩ። ኣብ ፖለቲካዊ ምሕደራኣ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ቁጠባዊ መዳይ’ውን ህስይቲ’ያ። እዚ ድማ እኩብ ድምር ናይ ኩሉ ዓይነት ድኻማት ውጽኢት’ዩ። እቲ ናይ ትማሊ ነቶም ናይ ትማሊ ገዛእቲ ገዲፍና ድሕሪ 1991 ናይ ዘሎ ሃገር ከደን ፖለቲካዊ ሕምስማሶ፣ ጸጥታዊ ዝርገት፣ ማሕበራዊ ቅልውላው፣ ቁጠባዊ ውድቀት፣ በዓል ቤቱ ስርዓት ህግደፍ’ዩ። ብሕግን ብታሪኽን ዝሕተተሉ ድማ ንሱ’ዩ። ህግደፍ ህዝቢ ከም ህዝቢ ኣብ ከም’ዚ ሕጂ ዘለዎ ኩነታት ክወድቕ ዝገበረሉ ምኽንያት መደብ ደኣምበር ናይ ኣጋጣሚ ስለዘይኮነ፡ ኣብ ቅድሚ ሕግን ህዝብን ቀሪቡ ብገበን ዝሕተተሉ፡ ናይ ሓደ ህዝቢ ናይ ምህላውን ዘይምህላውን ኣብ ምልክት ሕቶ ዘእተወ ኣዕናዊ ምሕደራ’ዩ።
እወ ብርግጽ ህግደፍ’ዩ ነዚ ህልዊ ጸገም ኣምጺእዎ። ንሱ ድማ ይሕተተሉ ክብል እንከለኹ፡ ካብ ስምዒት ኣይተበገስኩን። ዘይኮነ ጠቐነ’ውን የቕርብ የለኹን። ብጭብጢ ንሱ’ዩ ፈጢርዎ። ከምኡ እንተዘይኸውን ወይ ብካልእ ዝተፈጥረ ኔሩ እንተዝኸውን፡ መሪሕነት ህግደፍ ብፍላይ ከኣ ገባርን ሓዳግን ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ካብ ባዶ መብጸዓ ዝሓለፈ ብተግባር ንምፍትሑ ዘኽእል ፖሊሲታት ክሕንጽጽን ምስ ህዝቢ ኮይኑ ላዕሊ ታሕቲ ክብልን ምተራእየ። ህዝቢ ብኩለ-መዳያዊ ቅልውላው ክደሃኽ’ሞ ዕምሪ ጉጅላዊ ስልጣኑ ከናውሕ ዓሊሙ ዝፈጠሮ መደብ ስለ ዝኾነ ግን፡ ሽግሮም ንምፍታሕ ካብ ድኽነት ንምውጻእ ፋሕተርተር ንዝብሉ ዜጋታት ምስምስ እናፈጠረ እነሆ ክደቑሶም ከድክዮም ተስፋ ከቑርጾም ይረኣ።
ኣብ ኤርትራ ዘሎ ምሕደራ’ኮ ዘደንጹ’ዩ። ዝርካቡ ኣብ ትሕትን ልዕል መሬታ ዝርከብ ህዝባዊ ወይ ሃገራዊ ሃብቲ፡ ህዝቢ ኣይፈልጦን። ዝፈልጠሉ ሕጋዊ መንገዲ የብሉን። ዓመታዊ ሃገራዊ ባጀት ክንደይ ምዃኑን ምንጩ ካበይ ከምዝኾነን ፈጺሙ ኣይፈልጥን። ፍርያት መዓድናት ኣለና ተባሂሉ ክዝረብ ይስማዕ’ዩ፡ ካብ ወርቂ፣ ፖታሽ፣ ነሓስ፣ ጨው ዝርከብ ኣታዊታት ክንደይ’ዩ? ካበይ ቦታ ክንደይ ተረኺቡ? ኣብ ምንታይ መዓላኸ ውዒሉ ወግዓዊ ሓበሬታ የለን። ብዛዕባ’ቲ ካብ ዝተፈላለዩ መንግስታት፣ ማሕበራት …ወዘተ ንልምዓትን ሰብኣዊ ሓገዛት እናተባህለ ዝወሃብ ገንዘብ ኣበይ መዓላ ውዒሉ ህዝቢ ኣይፈልጥን። ኣይፈልጥን ጥራሕ ዘይኮነ ክፈልጥ’ውን ኣይሓትትን። ስለምንታይ ኢሳያስ ኣብ ዝመርሖ መንግስቲ ንመሰልካ ምሕታት ብህይወት ዘሕትት ከቢድ ገበን ስለዝኾነ። ህግደፋዊ ልምዓት ፈጢርካ ሰባትን መንግስታት ምጽላምን ምጽራፍን’ዩ። መብጸዓ ምእታውን ኣስካሪ ቃላት ምምራጽን በዚ ዝተነድቀ ሓሳባት ብመራኸቢ ብዙሓን ምዝርጋሕን’ዩ። ህግደፋዊ ልምዓት ሓሶትን ደም ምፍሳስን’ዩ። ኣበይ ዘሎ ወያነ፣ ኣበይ ዘሎ ኣሜሪካ፣ ኣበይ ዘላ ዓለም እናብልካ ምቁንጻብ’ዩ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዕደጋ ንዝነበረ ኣረጊት ናቕፋ፡ ብሓድሽ ባጢራ ናቕፋ ቀይር ተባሂሉ። ሃገራዊ ባጀቱ ኣይፈልጥ ኣብ ዕዳጋ ዝነበረ ባጢራ ንምንታይ ብሓድሽ ይትካእ ኣሎ ኣይፈልጥ፡ መንግስቲ መምርሒ ኣውሪዱ ኣሎ ተግብር እምቢ እንተበልካ ግን ኣብኣ ትረኽባ ተባሂሉ። ዕረ እናጠዓሞ ካብ ምትግባር ወጻኢ ካልእ ምርጫን ሓይልን የብሉን። ኤርትራ ቅዋም ኣልቦ ባይቶ ኣልቦ ብምልኪ እትመሓደር ሃገር ከም ምዃና መጠን፡ ነቲ ጨቆኒ መንግስታዊ ጉጅለ ጽባሕ ኣብ እዋን ምርጫ የራኽበና ኢልካ ትሕንሕነሉን ሕነኻ ትፈድየሉን ዕድል የለን። ኣብ ከም’ዚ ዝበለ ናይ ፍጹም ምልክነት ፖለቲካዊ ምሕደራ፡ ኣገዳስነት ሞራላዊ ሓላፍነት ኣዝዩ ዕዙዝ’ዩ። ሞራላዊ ሓላፍነት ኣብነት፡ ከም ውሩይ ደቡብ ኣፍሪቃዊ ፖለቲከኛ ኔንሰል ማንዴላ፣ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተ-ርስትያን ፍራንቼስኮስ፣ መራሒት ሃገረ ጀርመን ቻንሴለር ኣንጂላ ሜርክልን ..ወዘተ ማለት’ዩ። ህዝብና ህዝቢ ኤርትራ’ኸ ምጽባይስ ይጽበ ኣሎ ግን ክሳብ መዓስ?
ፈነወ ረድዮ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 30-12-2015


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 26 guests and no members online
- Details
- Written by ብደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደ.ግ.ሓ.ኤ)
- Published: 02 October 2017
ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ)
5ይ መዓልቲውዕሎ ኣብ 2ይ ውድባዊ ጉባኤ፡
ኣብ ናይ ትማሊ ናይ 4ይ መዓልቲ ሓበሬታና፡ ኣብቲ ዝቐረበ ንድፊውድባዊ ህንጻ-ሕጊመሰረት ብምግባር ምሉእ መዓልቲ ሕጂውን ከምቲ ዝቐነዮ ብሕኑን መንፈስ ክቕጽል ከምዝወዓለ፡ኣብ መዛዘሚ ናይቲ መዓልቲ ድማ ብምርድዳእ ነቲ ውድባዊ ህንጻ-ሕጊ ብምሉእ ድምጺ ኣጽዲቑ ክሓልፍ እንከሎ፡ ጉባኤ ናብ ናይ ሎሚ 5ይ መዓልቱ ክቕጽል ምዃኑ ምሕባርና ዝዝከር ኢዩ።
ናይ ሎሚ 5ይ መዓልቲ ጉባኤ ድማ ኣብ ሰዓታት ቅድሚ ቀትሪ ምምራጽ መሪሕነት ብጽፉፍ ኣገባብ ከካየድ እንከሎ፡ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ድማ ንናይ 2ይ ውድባዊ ጉባኤ ናይ ክብሪን ወግዒን መዛዘሚ ምኽንያት ብምግባር ብወናማት ናይ ደግሓኤ ክፍሊ ባህሊ ምስ ወናማት ደለይቲ ፍትሒ ስነ-ጥበባውያን ከም በዓል ኪሮስ ኣስፍሃ ተሰንዩ፡ ወጋሕ ትበል ለይቲ ክካየድ ጀሚኡ ምህላዉ ንኩሎም ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን መሓዙትን ክንሕብር ንፈቱ።
ውድቀት ንጸረ-ህዝቢ ስርዓት ህግደፍ!
ዓወት ንካልኣይ ውድባዊ ጉባኤና!
ዓወት ንሓርነታዊ ቃልስና!
ዘለኣለማዊ ዝኽሪ ንጀጋኑ ስዉኣትና!
ብክፍሊ ዜናን ሓበሬታን ካብ ቦታ ጉባኤ
ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ/ደግሓኤ/
24መስከረም 2017
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ማሕበር ልምዓት ብዘትን ከባቢኣን ኣብ ከተማ ብዘት ብ60 ሚልየን ቕርሺ ማእኸል ቴክኒክን ሞያን ንምህናፅ ኣብ ልዑል ምርብራብ ከምዝርከብ ገሊፁ።
ናይቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኣባል ላዕለዋይ ኣመራርሓ እቲ ማሕበርን ሚኒስትር ዲኤታ ሚኒስቴር ኢንዳስቱሪ ኢትዮጵያ ዶ/ር መብራህቱ መለስ ህንፀት እቲ ማእኸል ሓደ ኣካል ናይቲ ድኽነት ንምጥፋእ እነካይዶ ዘለና ቃልሲ እዩ ኢሎም።
ብፍላይ ኣብቲ ከባቢ ብርክት ዝበሉ መናእሰይ ስለዘለዉ እቶም መናእሰይ ካልኣይ ብርኪ ትምህርቶም ምስ ዛዘሙ ናብቲ ማእኸል መሰልጠኒ ኣትዮም ዝተፈላለዩ ሞያታት ብምጭባጥ ኣብ ዝተፈላለያ ኣፍረይቲ ትካላት ብምእታው ንባዕሎም፣ንስድረኦምን ንዓዶምን ብቑዓት ኰይኖም ምእንታ ክርከቡ ተሓሲቡ እዩ ዝህነፅ ዘሎ እውን ኢሎም ዶ/ር መብራህቱ።
ነቲ ማእኸል ቴክኒክን ሞያን ንምህናፅ ኣብ ከተማታት ትግራይ፣ ኣዲስ ኣበባን ኣብ ሰሜን ኣመሪካን ውዳበታት ተጣይሸን ገንዘብ ይውህለል ከምዘሎን ዛጊድ ተስፋ ወሃቢ ኩነታት ይረአ ምህላዉን እውን ተገሊፁ’ሎ።
መንግስቲ ጃፓንን ህዝቢ ንህዝቢ ዝተበሃለ ገባሪ ሰናይ ትካልን ንህንፀት እቲ ማእኸል ገንዘባዊ ሓገዝ ከምዘወፈዩን ድማ ዶ/ር መብራህቱ ተዛሪቦም።
ብመሰረት እዚ ኣብ ኰሎም ከባብታት ዘለዉ ተወለድቲ ብዘትን ከባቢኣን ከምኡ እውን ፈተውቲ ልምዓትን ንህንፀት እቲ ማእኸል ኩለ መዳይ እጃሞም ከወፍዩ ዶ/ር መብራህቱ ፀዊዖም።ብድምፂ ኣብዚ ይስምዑ።