text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ኣብ ዋዕላ ኢጣልያን ኣፍሪቃን ክሳተፋ ዕድመ ቀሪቡለን
Radio Erena: 01 October 2018
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢጣልያ ኤንዞ ሞኣቨሮ ምስ ሚኒስተራ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ዶክተር ወርቅነ ገበየሁን ብምርኻብ፣ ኣብ ህሉው ምዕባለታት ሰላም ክልትኤን ሃገራት ተዘረራሪቡ።
እቲ ሚኒስተር፣ ጎኒ ጎኒ'ቲ ኣብ ኑውዮርክ ዝካየድ ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት ሃገራት፣ ምስ ሚኒስተራት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዝተራኸበሉ፣ ኢጣልያ ተጀሚሩ ዘሎ መስርሕ ሰላም ክልትኤን ሃገራት ብምድጋፍ፣ ምስዘን ሃገራት ኣብ ልምዓት፣ ትምህርቲ፣ ሞያዊ ስልጠናን ካልእ ጽላታትን ክትተሓጋግዝ ቅርብቲ ከምዘላ ኣፍሊጡ።
ንሱ ኣብቲ ኣጋጣሚ፣ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብቲ ኣብ 25 ጥቅምቲ ዝካየድ ዋዕላ ኢጣልያን ሃገራት ኣፍሪቃ ክሳተፋ ዕድመ ኣቕሪቡ።
ሱዳን፣ ዝቕባበ ንምፍዋስ፣ ሓድሽ ናይ 100 ፓውንድ ባጤራ ክትዝርግሕ'ያ
Radio Erena: 01 October 2018
ብቁጠባዊ ቅልውላውን ዝቕባበ ባጤራን ኣብ ሻቕሎት እትርከብ ሱዳን፣ ሓድሽ ናይ 100 ፓውን ናይ ወረቐት ገንዘብ ክትዝርግሕ ምዃና ማእከላይ ባንክ እታ ሃገር ትማሊ 30 መስከረም ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ኣቐዲሙ ዝዓበየ ናይ ወረቐት ባጤራ 50 ፓውንድ'ዩ ጸኒሑ።
እንተኾነ፣ ብሰንኪ ዝቕባበ፣ እቲ ገንዘብ ናይ ምዕዳግ ሓይሉ ስለዝተዳኸመ፣ ህዝቢ እኹል ገንዘብ ክረክብ ብዘይምኽኣሉ፣ መዓልታዊ ገንዘብ ንምውጻእ ኣብ ባንክታት ክጸቓቐጥ ይረአ ኣሎ።
ኤርትራ፣ ናይ ዝተበየነላ ማዕቀብ ካሕሳ ሓቲታ
Radio Erena: 30 September 2018
ኤርትራ ናይቲ ኣብ ልዕሊኣ ዝተበየነ ዘይፍትሓዊ ዝበለቶ ማዕቀብ ናይ ዘውረዶ ክሳራ ካሕሳ ክወሃባ ሓቲታ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ብቀዳም ኣብ ሓፈሻዊ ዋዕላ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝሃቦ መደረ፣ እቲ ዘይፍትሓዊ ዝበሎ ማዕቀብ ክለዓል ጥራይ ዘይኮነስ፣ በቲ ማዕቀብ ዝተፈጥረ ናይ ቁጠባ ምዝንባል እውን ካሕሳ ክወሃብ እዩ ሓቲቱ።
ኣቶ ዑስማን ኣብ መደርኡ፣ ምስ ኢትዮጵያ ዝነበረ ናይ ዶብ ምስሕሓብ ብሰላም ካብ ዝዓርፍ ኣዋርሕ ኣቑጺሩ እንከሎ፣ እቲ ማዕቀብ ብዘይምልዓሉ ከምዝደንጎየ ድሕሪ ምሕባር፣ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ገለ ጽቡቕ ናይ ኤርትራ ዘይምነያ ሃገራት ምውሳኑ ከምዘተሓሳሰቦ’ውን ይገልጽ።
ኢትዮጵያ፣ ኣብ መስቀል ኣደባባይ ናይ ቦምባ መጥቃዕቲ ካዪድኩም ዝተባህሉ 5 ጥርጡራት፣ ወግዓዊ ክሲ ቀሪቡሎም
Radio Erena: 30 September 2018
ንቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ንምድጋፍ ኣብ ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፊ ናይ ቦምባ መጥቃዕቲ ኣካዪድኩም ዝተበሃሉ ሓሙሽተ ጥርጡራት፣ ወግዓዊ ክሲ ቀሪቡሎም።
ኣብቲ ብዕለት 28 መስከረም ዝወዓለ መጋባእያ፣ እቲ መጥቃዕቲ ቦምባ ንቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ንምቕታል ዝተሃንደሰ’ዩ ኔሩ ክብል ኣኽባር ሕጊ ብዝርዝር ገሊጹ።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፣ ንህዝቢ ኦሮሞ ከም መሳርሒ ተጠቒሙ፣ ውልቃዊ ስልጣኑ ንምስፍሕፋሕ ጥራይ’ዩ ዕላምኡ እምበር ሓልዮት ህዝቢ ከምዘይብሉን ንኦሮሞ ከምዘይውክልን ብምእማን ነቲ መጥቃዕቲ ክህንድስዎ ከምዝኸኣሉ’ዩ ኣብቲ መጋባእያ ተገሊጹ።
ፕረዚደንት ደቡብ ሱዳን ፣ ኣብ ሃገሩ ዘለዉ ኩሎም እሱራት ፖለቲካ ናጻ ክወጹ ኣዚዙ
Radio Erena: 30 September 2018
ፕረዚደንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫ ኪር ማያርዲት፣ ኣብ ሃገሩ ዘለዉ ኩሎም እሱራት ፖለቲካ ናጻ ክወጹ ኣዚዙ።
እቲ ፕረዚደንት ብሓሙስ 27 መስከረም ናብ ሚኒስተር ምክልኻል ሃገሩ ኣብ ዘመሓላለፎ ትእዛዝ እውን፣ ኩሎም ምሩኻት ኲናት ናጻ ክወጹ ኣዚዙ’ሎ።
ሳልቫ ኪር ነዚ ስጉምቲ’ዚ ዝወስድ ዘሎ፣ ብመሰረት ዝተበጽሐ ሓድሽ ስምምዕ ሰላም ምዃኑ፣ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ ቃል ሓቢሩ።
እቶም ምሩኻት ኲናትን ናይ ፖለቲካ እሱራትን፣ ኣብ ከተማ ጁባ ኣብ ዝርከብ ወተሃደራዊ መዓስከር ተኣሲሮም ከምዝጸንሑ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ እቲ ውሳኔ ንመስርሕ ሰላም’ታ ሃገር ንምቅልጣፍ ደፋኢ ስጉምቲ ክኸውን ዘለዎ ተስፋ ገሊጹ።


c: text/html

text:
ኢሳይያስ ዝርከቦም ሰለስተ መራሕቲ፣ ሕጹያት ስልማት ኖቤል ምዃኖም ከም መዘናግዒ ክቀርብ ቀንዩ
Radio Erena: 08 October 2018
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ናይ ዝርከቦም ሰለስተ መራሕቲ፣ ንናይ ሰላም ስልማት ኖቤል 2018 ምርቆሖም፣ ብሓያሎ ወገናት ከም መዘናግዒ ክቐርብ ቀንዩ።
እቶም ምስ ኢሳይያስ ኣፈወርዊ ንስልማት ኖቤል፣ ብምርቁሖም ከም መዘናግዒ ክቐርቡ ዝቐነዩ ክልተ መራሒ፣ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕን መራሒ ሰሜን ኮርያ ኪም ጆንግ ኡን'ዮም።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፍወርቂ፣ ነዚ ናይዚ ዓመት እዚ ናይ ሰላም ስልማት ኖቤል ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ብምዃን'ዩ ተረቑሑ ኔሩ።
ፕረዚደንት ትራምፕ ድማ ምስ መራሒ ሰሜን ኮርያ ኪም ጆንግ ኡን ብምራኽቡ'ዩ ክልቲኦም መራሕቲ ነዚ ብደረጃ ዓለምዝወሃብ ዝዓበየ ናይ ሰላም ክብሪ ዝተረቁሑ።
ኣብዚ ናይ ሎሚ ዓመት ስልማት ኖቤል፣ ብሓፈሻ ልዕሊ 300 ሰባትን ማሕበራትን ሕጹያቶ ኮይኖም'ዮም ቀሪቦም።
እዞም መራሕቲ፣ ንሓያሎ ዓመታት ከሰሓሕቦም ዝጸንሐ ጉዳያት ብምሕዳግ ናይ ሰላም ተበግሶታት ዝወሰድሉ ምኽንያት፣ ንሰላም፣ ደሞክራሲ፣ ክብረት ሰብኣዊ መሰላትን ቀዳምነት ስለዝሃቡ ዘይኮነስ በብውልቆም ነንፖለቲካዊ ረብሓታቶም ዝገብርዎ ዘለዉ ምዃኑ'ዩ ይትንተን።
ኣብ 2009፣ ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ናይ ሰላም ስልማት ኖቤል ብምዕዋቱ፣ ብዙሕ ክትዓት ከምዝፈጠረ ኣይርሳዕን።
ተዓወቲ ናይ ሰላም ስልማት ኖቤል 2018፣ ብዓርቢ 5 ጥቅምቲ ብወግዒ ኣብ ዝተነግረሉ፣ ግዳያት ጾታዊ ዓመጽ ንዝኾና ደቂንስትዮ ኣብ ምእላይ ዝነጥፍ፣ ተወላዲ ኮንጎ ዝኾነ ናይ ማህጸን ዶክተር ደኒስ ሙኩዌገን፣ ካብ ዓሌት ዛይዲ ዝኾነት፣ ግዳይ ጾታዊ ዓመጽ ኣይሲስ ዝነበረትን ዒራቓዊት ተጣባቂት ሰብኣዊ መሰላት ናዲያ ሙራድን ተዓወቲ ኮይኖም።
ሓደ ሚልዮን ዶላር ግንዖ ዘለዎ ስልማት ኖቤል፣ ኣብ 10 ታሕሳስ ኣብ ኦስሎ ኣብ ዝካየድ ስነ ስርዓት፣ ዕዉታት ስልማቶም ብወግዒ ክርከቡ'ዮም።
=================

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኤርትራ፣ ምድረ ባሕሪ 4
ኤርትራ፣ ምድረ ባሕሪ
4
ኢትዮጵያ ኣፍደገ ባሕሪ እንተዘይረኺባ፣ ሓርነታ ክረጋገጽ ኣይክእልን ኢዩ(1)፣፣
ብኣልኣሚን መሓመድ ሰዒድ
1- ምጭጫሕ ፖለቲካዊያን ውድባት
መንሱር፣ ቆላሕታ ወለዱን ምሉእ ሓልዮት ስድራ-ቤቱን እናወነነ መጽአ፣፣ ወይዘሮ ሙሉክ ዓብዱልቃድር ኣብ ወዲ-ወዳ መንሱር ዝነበረ ፍቕርን ናብዮትን፣ ዝኾነ ሰብ እንተላይ ኢድሪስን ፋጥማን፣ ክሻረኹዋ ፍቓደኛ ኣይነበረትን፣፣ ወትሩ ወጋሕታ ሰዓት ሓሙሽተን ፈረቓን ካብ ድቃሳ ተንሲኣ፣ ተቐላጢፋ ነታ ንመንሱር ዝተሓዝአት በጊዕ ሓሊባ፣ ከይኣፍቀደት ናብ መደቀሲ ኢድሪስ ተምርሕ፣፣ ንመንሱር ካብ ሑቕፊ ወላዲቱ መንዚዓ፣ ሰብነቱ ሓጺባ፣ ነታ ጸባ በጊዕ ዝመልአት ቶፈት (1) ተቕርበሉ፣፣ መንሱር ነቲ ጸባ ወዲኡ፣ ነታ ቶፈት ናብ ባይታ ምስ ዝስንድዋ፣ ወይዘሮ ሙሉክ ከም ዝጸገበ ስለ ትርዳእ፣ ቅሩብ ኣጻዊታን ኣስሒቓን፣ ናብ ወላዲቱ ትመልሶ፣፣ ኢድሪስ ካብ ድቃሱ ክሳብ ዝበራበር፣ ምድሪ-ቤት ትኹስትርን ዓታሩ ማይ ትመልእን፣፣ ካብ’ቲ እዋን’ቲ ጀሚራ ድማ ክሳብ ምሸት ማለት፣ ኢድሪስ ካብ ስራሕ ዝምለስ ንመንሱር ከይተፈለየቶ ትውዕል፣፣ as PDF
Ethiopia: መሃሙድ አህመድ ዶ/ር አብይን እና...
Ethiopia: መሃሙድ አህመድ ዶ/ር አብይን እና የኤርትራን ልኡካንን ያስለቀሰበት ቪድዮ | በርካታ አርቲስቶች ያለቀሱበት “ሰላም” መዝሙር
ኤርትራ፣ ምድረ ባሕሪ 3
ኤርትራ፣ ምድረ ባሕሪ
3
እንግሊዝ ዝኣተዎ ገዛ ካብ ምምቕቓል ኣይድሕንን (1)
1- ጥልመት መብጸዓ መግዛእቲ እንግሊዝ
ኣብ 10 ሰነ 1940፣ ፋሽሽታዊት ኢጣልያ ኲናት ኣብ ልዕሊ ብሪጣንያ፣ ፈረንሳን ሶቭየት-ሕብረትን ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካን ድሕሪ ምእዋጃ፣ ንጽባሒቱ ከም ግብረ-መልሲ፣ ነፈርቲ ኵናት ብሪጣንያን ንኣስመራ ደብደባ። ድሕሪ ሽድሽተ ኣዋርሕ ድማ፣ እቲ ኣብ ትሕቲ መሪሕነት ጀነራል ዊልያም ፕላት ኣብ ከባቢ ከሰላ ዓሪዱ ((Picture))ዝነበረ ሰራዊት ብሪጣንያ ናብ ውሽጢ መሬት ኤርትራ ኣተወ፣፣ ኣብ19 ጥሪ 1941 ንሰብደራትን (1) ካልእ ከባቢታትን ክቆጻጸር ከኣለ፣፣ ኣብ ከባቢ ከረን ኣብ ጥንቁላሓስ፣ ኣብ ሞንጎ ሰራዊት ኢጣልያን ብሱዳናውያንን ህንዳውያንን ዝተጠናኸረ ሰራዊት ብሪጣንያ ንኣርብዓ መዓልታት ደማዊ ኲናት ተኻየደ፣፣ ኣብ26…. as PDF
ኤርትራ፣ ምድረ ባሕሪ 2 ቀዳማይ ምዕራፍ፣ ጥልያን...
ኤርትራ፣ ምድረ ባሕሪ
2
ቀዳማይ ምዕራፍ፣
ጥልያን ቤት ዓሊ(1)
ብኣልኣሚን መሓመድ ሰዒድ
1- መንነትን ኣገዳስነትን ምድረ-ባሕሪ
ኣብ መፈለምታ ናይ 19 ክፍለ ዘመን፣ እተን ሓንሳብ ብሽም ምድረ-ባሕሪ፣ ሓንሳብ ድማ ብዝተፈላለየ ኣስማት ዝፍለጣ ዝነበራ ከባቢታት (ኤርትራ)፣ ኣብ ትሕቲ መግዛ- እቲ ጥልያን ብምእታወን፣ ኣብ ሓደ ውሁድ ፖለቲካውን ጂኦግራፍያውን መንነት (Identity) ብምትእስሳረንን ምጽንባረንን፣ ሓንቲ ፖለቲካዊ ተፈላጥነት ዝረኸበት፣ ብሽም ኤርትራ እትፍለጥ ሃገር ቆመት፣፣ ህላወ መግዛእቲ ኢጣልያ ብወገኑ ኣብ ምዕባ- ሌን ድልዳሌን’ዛ ውልዶ ሃገር ዓብን ኣገዳስን ተራ ተጻወተ፣፣ ካብ ጥንቲ፣ እዛ ብምኽንያት ጆኦግራፍያዊ ኣቀማምጣኣ ስሕበት ዝረኸበት ውልዶ ኤርትራ፣ ናይ ብዙሓት ኣህዛብ መሰጋገሪ ብምንባራ’ውን፣ ኣብ ከርሳ፣ ኣብ ገማግም ሩባታት ጋሸን ሰቲትን ዝሰፈሩ ኒላውያን፣ ካብ ሰሜን ሱዳን ዝመጽኡን ኣብ ሩባ… as PDF
ኤርትራ፣ ምድረ ባሕሪ ቀዳማይ ክፋል ህርፋን 1
ኤርትራ፣ ምድረ ባሕሪ
ቀዳማይ ክፋል
ህርፋን
1
ብኣልኣሚን መሓመድ ሰዒድ
መቅድም
ብዛዕባ ሕሉፍ ታሪኽና ዕሙቕ ዝበለ መረዳእታ ምስ ዝህልወና፣ ህሉው ኩነታትና ንምርዳእን ምግንዛብን ኣይክጽግመናን’ዩ። መንፈስና’ውን ብእኡ መንጽር ይሕደስን ይበራበርን’ዩ። ምኽንያቱ፣ ብጽሑፍ ዝተሰነየ ታሪኽ ዘለዎ ህዝቢ፣ ምሉእነትን ንሕናነትን ኣብ ውሽጡ፣ ማዕርነትን መን ካብ መን ዝብል ቅዱስ ውድድርን ድማ፣ ምስ ካልኦት ስለዘሕድረሉ፣ እዛ “ህርፋን” ብዝብል ስም ዝተደርሰት መጽሓፍ ሰሪታትሉ ዘላ ባይታ ድማ እዚ ዝተጠቕሰ’ዩ።ሓደ ጽሑፍ፣ ታሪኽን ልቢ ወለድን ዘወሃሃደ ምስ ዝኸውን፣ ንሂወት እናስተማቐርና ብዘይሰልኪ መገዲ ንኸነንብባ ይሕግዘና’ዩ። ኣብቲ ቀዳሞት ዝሓለፍዎ ታሪኻዊ ህይወት እናሓንበስና ድማ፣ ኣብ ስግኣቶምን ተስፍኦምን፣ ጭንቀታቶምን ራህወኦምን ኣቲና ምስኣቶም ንጎዓዝ። ካብ ዝሓለፍዎ ተመኩሮ፣ ነቲ ኣወንታ ክንዕቅቦን ከነወቕቦን ሓላፍነት የሰክመና። እቲ ጌጋታት ድማ፣ ንኽንመሃረሉን ንኸይድገም ንኽንቃለሰሉን መወከሲ ይኾነና። እዛ ብኣቶ ኣልኣሚን መሓመድ ሰዒድ ዝተደርሰት መጽሓፍ ነዚ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ብዝልካዕን ዝምዘንን ኣገባብ ዝሓቆፈት… as PDF


text:
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ምስ መራኸብቲ ሓፋሽ መድረኽ ዘተ ኣሳሊጣ
Category : News
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ምስ ቢሮ ርክብ ህዝብን መንግስትን ክልል ትግራይ ብምትሕብባር ኣብ ክልልና ምስ ዝርከባ ኩለን መራኸብቲ ሓፋሽ ኣብ ከተማ ውቕሮ መድረኽ ዘተ ኣካይዳ።
ኣብቲ መድረኽ ዘተ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ብፍላይ ኣብ ትምህርትን ጥዕናን ዝሰርሐቶም ዓበይቲ ስራሕቲ ንምይይጥ ዝቐረቡ እንትኾኑ እታ ማሕበር ትልሚ ስትራቴጅክ ሰለስተ ዓመታት ብምሕንፃፅ ኣብ ቀፀልቲ ዓመታት ትሰርሖም ስራሕትን ዝሓዘቶም ዓበይቲ መደባትን ‘ውን ንተሳተፍቲ ቀሪቦም ’ዮም።
ኣብ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ዳይሬክተር ዳይሬክቶሬት ትልሚ፣ ክትትልን ኮሙዩኒኬሽንን ኣይተ ሰለሞን ሕሉፍ ኣብቲ እዋን ከምዝበልዎ ማልት ካብ ድኽነትን ድሕረትን ናፃ ዝኾነትን ዝማዕበለትን ትግራይ ጋህዲ ንምግባር ዓሊማ ቅድሚ 28 ዓመታት ካብ ትጣየሽ ንነዘ ኣብ መላእ ትግራይ ልዕሊ 650 ቀዳማይ ብርኪ፣ 41 ካልኣይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርትን 2 ዓበይቲ ሆስፒታላትን ምስ ኣባላታን ደገፍታን ተሓባቢራ ብምስራሕ ንተጠቃማይ ሕብረተሰብ ከምዘመሓላለፈት ገሊፆም።
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ሃፍታ ኣባላታ ዝብል መሪሕ ቃል ተሓንጊጣ ኣብ ውሽጢ ዓድን ወፃእን ዝርከቡ ኣባላታ ብምልዕዓል ኣብ ፅላል ማሕበሮም ተወዲቦም ኣብ ልምዓት ሃገሮምን ክልሎምን ተሳተፍቲ ንክኾኑ ብዝገበረቶ ምንቅስቓስ ዛጊድ ኣብ ትግራይ ጥራሕ ልዕሊ 1.4 ሚልዮን ኣባላት ከምዘለውዋ ኣይተ ሰለሞን ሕሉፍ ወሲኾም ሓቢሮም።
ኣብቲ መድረኽ ዘተ ኣብ ክልልና ካብ ዝርከባ ኩለን መራኸብቲ ሓፋሽ ዝተወከሉ ኣካላት ኣመራርሓን ሰብ ሞያን ዘተረኸቡ እንትኾኑ ኣብ ሓፈሻዊ ምንቅስቓስ እታ ማሕበር ዘድሃቡ ብርክት ዝበሉ ሕቶታትን ርኢቶታትን ብምልዓል ሰፊሕ ምይይጥ ኣካይዶም ’ዮም።


text:
ድምጺ ሓቂ ዝተዓወተሉ፡
ነጎድጓዳዊ ሰላማዊ ሰልፊ
(Alenalki) Report
”ካብ ዘረባ ከደምቲ፡ ድምጺ ብዙሓትን ሓቀኛታትን ይሰማዕ!” ኤርትራውያን ነበርቲ ሽወደን ኤርትራውያን ነበርቲ ሽወደን፡ ነቲ ኣብ ልዕሊኦም ዝወርድ ዘሎ ምግሃስ መሰል ንምኵናንን ጠለባቶም ናብ መንግስቲ ሽወደን ንምቕራብን ዝዓለመ ሰፊሕን ዕዉትን ሰላማዊ ሰልፊ፡ ብዓርቢ 22 መጋቢት ኣካይዶም። ንሶም፡ ”ተጻብኦን ጸለመን ኣንጻር ኤርትራዊ ማሕበረሰብ ደው ይበል፣ ፈነወ ሜዲያ ሽወደን፡ ፍትሓውን ሚዛንውን ይኹን፣ ምኽፋል 2% ግቡአይን ፍታወይን ኢዩ፣ ኣብ ሽወደን ኣፈላላይ ኣይንቕበልን፣ መሰልና ይከበር…” ዝብሉን ካልኦትን ጭርሖታት እናቃልሑ፡ ንልዕሊ ሓደ ሰዓት ብእግሪ ተጓዒዞም፣ ኣብ ፊት ህንጻ ባይቶ ሽወደን ደው ብምባል፡ ጻውዒት ”ድምጽና ይሰማዕ!” ኣቕሪቦም።
ኣቦ መንበር ኤርትራዊ ማሕበረሰብ ኣብ ሽወደን (ኤ.ማ.ሽ) ኣቶ ቢንያም ምስግና፡ ሰልፊ ዝገበርሉ ምኽንያት ክገልጽ ከሎ፡ እቶም ኣብ ቅዋም ሽወደንን ውዱብ ሕቡራት ሃገራትን ዝሰፈሩ ዓለማውያን መሰላት፡ ንኤርትራውያንሽወደናውያን ዝተነፍጎም መሰል ምእካብ፡ ምዝራብን ካልኦት ሲቪላዊ መሰላትን ንኽኸብሩ ዝጽውዕ ምዃኑን፣ ብፍላይ ድማ፡ ስቕታ ኣብ ጉዳይ ምቅጻል ሰለስተ ኤርትራውያን ማእከላት ንምኹናንን ቆላሕታ ኪግበረሉ ንምዝኽኻርን ገበነኛታት ኣብ ሕጊ ንኽቀርቡ ዝጠልብን ከም ዝኾነ ኣብሪሁ።
ኣቶ ቢንያም ምስ’ዚ ኣተኣሳሲሩ፡ ብመሰረት ጻውዒት ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሽወደን፡ ኩሎም’ቶም ኣብ ሽወደን ዘጋጥምዎም ጸገማትን መፍትሒኦምን ኣመልኪቶም ከም ኣተዘራረቡ ብምግላጽ፡ እቲ ሚኒስትሪ፡ ጉዳይ ኤርትራውያን ናብ ኩለን መንግስታዊ ትካላት ሽወደን ኸመሓላልፎ ቃል ከም እተኣተወሎም ሓቢሩ። ወከልቲ ኤማሽ ብግዲኦም፡ ሽወደን ከም ኣባል ኤውሮጳዊ ሕብረት መጠን፡ ውሳነ ኮምሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ምትግባር፡ ሓላፍነታዊ ተርኣ ክትጻወት ጸዊዖም። ንወኪል ሚንስትሪ ፍትሒ’ውን ተመሳሳሊ ሓበሬታ ከም ዝሃ ካብ ተሳተፍቲ ሰልፊ፡ ነባሪ ሶልና ኣቶ ተኽለ መንግስተኣብ፡ ሰልፊ ኣብ እዋኑ ምትግባሩ፡ ንጹርን ዝተዓለመሉ መልእኽቱ ከም ዘመሓላልፍን ብምግላጽ፡ ወጽዓ ኤርትራውያንሽወደናውያን ህዝቢ ሽወደን ንኺፈልጦን ኪዝትየሉን ንምዝኽኻር፡ ካብ ትራፍ ሓዊ ማእከሎም ዝኾነ ንብረትን ፍርቀን ዝተቓጸላ ባንዴራ ኤርትራን ሽወደንን ሒዞም፡ ይጉዓዙ ምህላዎም ሓቢሮም።
ኣብ መዛዘሚ’ቲ ሰለፊ፡ ወከልቲ ናይ’ተን ዝተቓጸላ ሰለስተ


text:
ፕረዚደንት ኤርትራ ኢሳያስ ኣፈወርቂ እንኮ ቐጽራዊ ዓለማዊ ስርዓት ዕምሩ ናብ ምሕጻር ገጹ ይኸይድ ኣሎ ኽብል ሎሚ ኣብ ዘስሞዖ ሃገራዊ መደረ ገሊጹ።
ብምኽንያት መበል 27 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ኣብ ስታድዮም ኣስመራ መደረ ዘስምዐ ፕረዚደንት ኢሳያስ ዘለናዮ ርቡጽ ኩነታት ናብ ብዙሕ ቐጽራዊ ዓለማዊ ስርዓት ዘሰጋግር’ዩ ዝብሉ ብዙሓ ኣለው። ድሕሪ ምባል ቀንዲ ዘገድስ ግን ዘቤታዊ ሓይሊ’ዩ ኢሉ።
ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣተሓሒዙ ንደርማስ ልምዓታዊ ተበግሶ ብኣእምሮን ብአካልን ክንዳለው አለና ድሕሪ ምባል ኣብ ሕርሻ ዘሎ መደባት መንግስቲ ካብ ዝጠቐሶ ጽላታት ሓደ ኔሩ።
ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብቲ ናይ ሎሚ መደረኡ ብዛዕባ አገዳስነት ተሳታፍነት ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ኤርትራዊያን ብምጥቃስ መደረኡ ዛዚሙ።
ብዛዕባ ፖለቲካዊ መስርሕ እታ ሃገር ኣይተዛረበን።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ሚንስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ መንግስትን ህዝብን ኣሜሪካ ብምውካል ርሑስ መበል 27 ዓመት መዓልቲ ነጻነት ንህዝብን መንግስቲ ኤርትራ ክብል ናይ ሰናይ ትምኒት መልእኽቱ ልኢኹ’ሎ። ብተወሳኺ እቲ መልእኽቲ ናይ ሓባር ክብርታትና ንህዝብታት ክልቲኣን ሃገራት ዘቐራርብ ኽከውን ተስፋ ንገብር ይብል።


text:
ሓያሎ ኣብያተ ትምህርቲ ኤርትራ፣ ብሰንኪ ዋሕዲ መማህራን ስሩዕ ኣካዳምያዊ ትምህርቲ ክጅምራ ከምዘይክኣላ ተሓቢሩ
- Details
- Created: Monday, 02 October 2017 23:09
- Last Updated: Monday, 02 October 2017 23:09
ሓያሎ ዞባታት ዝርከባ ኣብያተ ትምህርቲ፣ ብሰንኪ ዋሕዲ መማህራን ስሩዕ ናይ ምምሃርን ምስትምሃርን መስርሕ ክጅምራ ከምዘይክኣላ ተሓቢሩ። እዚ ዝሕበር ዘሎ፣ ናይ 2017/18 ኣካዳምያዊ ዓመተ ትምህርቲ፣ ኣብ ዝጅምረሉ ዘሎ እዋን'ዩ። መማህራን፣ ክሳብ መፋርቕ ወርሒ መስከረም ኣብ ዝነበረ ግዜ ነናብ ዝተመደብሉ ኣብያተ ትምህርቲ ክርከቡ ድሕሪ ዝቐረበ ጻውዒት፣ ብዙሓት መማህራን ክርከቡ ብዘይምኽኣሎም፣ ብፍላይ ኣብ ዞባታት ደቡብን ዓንሰባን፣ ኣብ ርሑቕ ገጠራት ዝርከባ ኣብያተ ትምህርቲ ኣብ ሻቕሎት ከምዘለዋ ተገሊጹ።
እዚ ተርእዮ'ዚ ዓመት ዓመት ዝኽሰት ዘሎ'ዩ ዝበሉ ነዚ ሓበሬታ ዝልኣኹ ምንጭታት፣ እዚ ድማ ከም ኩሉ ጽላታት ኤርትራ፣ ትምህርቲ'ውን ማዕረ ክንደይ ተሃስዩ ከምዘሎ ዘጉልሕ ምዃኑ ጠቒሶም።


text:
- Other languages
ዝተጣለለ ጭብጢ
ኣብዚ ገጽ እዚ፡ ንኣእምሮኣዊ ጥዕና ዝምልከት ዝተገብረ መጽናዕታት ኣኪብና ኣቕሪብናዮ ኣለና። ንሕቶታትኩም መልሲ ዝኸውን ክትረኽቡሉ ተስፋ ንገብር።
ኣብዚ ክፋል`ዚ፡ ነቶም ልሙዳት ዝኾኑ መለለዪታት ሕማማት ኣእምሮን ኣብ መጽሓፍ DSM-5, (Diagnostic and statistical manual of mental disorders, 5th ed) ተጠቒሶም ዝርከቡ መትኒኣዊ-ሳይካትርን ዝምልከት ዝተጣለለ ጭቡጥ ሓበሬታ ኣለኩም። ሲካትራውያን ሓካይም ንመለለዪታት ናይዞም ሕማማት ከምርምሩ እንከለዉ ዝጥቀሙሉ መዐቀኒ ቅጥዒ ኣብዚ መጽሓፍ ሰፊሩ ይርከብ።
ንተመሳሳሊ ኩነት ዝድህስስ ምስ ኣእምሮኣዊ-ሕማማት ከም ንኣብነት ነብሰ-ምጒዳእ፡ ነብስኻ ከተሕልፍ ዝደፋፍእ ሓሳብ፡ ወጽዓን ጓህን ዝተኣሳሰረ ኣምራት ዝምልከት ዝተጣለለ ሓበሬታ ውን ኣኪብና ኣለና።
Work in progress! Our informational texts in this language are under construction. We hope you understand.


text:
ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያም ነዚ ዝበሉ ብምኽንያት ዓለምለኸ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ቤት ጽሕፈቶም ምስ ካብ ዝተፈላለየ ከባቢታት እታ ሃገር ዝመጻ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ዘኻየድዎ ልዝብ ኮይኑ ንፈለማ ጊዜ ብዛዕባ’ቲ ጉዳይ ዝተዛረቡ ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያም ካብ መንጎ’ተን ደቂ ኣንስትዮ ብዛዕባ’ቲ ጉዳይ ኣልዒላ ግዳያት’ቲ ጎነጽ ኣንስትን ህጻናትን እዮም ስለዚ እንታይ ይሕሰብ ኣሎ ክትብል ንዘቕረበትሎም ሕቶ ከምዚ ክብሉ ምላሽ ሂቦም ኣለው።
“ እቲ ጸገም ኣብ መንጎ ህዝብታት ስለዘይኮነ መፍትሕኡ’ውን ዘሎ ንህዝብታት ብሓደ ብምትእስሳር ነዚ እኩይ ተግባር ዝፈጽሙ ሓይልታት ጸጥታ ኾነ ኣብ መሪሕነት ዘለዎ ብሕግን ብስርዓትን ክግዝኡ ምግባር’ዩ።ነቲ ግጭት ዝፈጥሩ ኣብ መሪሕነት ዘለው ምኻኖም ተፈሊጡ’ሎ። ስለዚ ዝተጻረየ ስጉምቲ ብምውሳድ ህዝብታት ተቀራሪቦም ነቲ ጉዳይ ባዕላቶም ከም ዝፈትሕዎ ርግጸኛታት ኮይና ምዝራብ ይክኣል።”
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ዙሪያ መንእሰያት ዝዝትይ ዘሎ መበል 15 ሓፈሻዊ መደበይና ሲኖዶስ ብፁዓን ጳጳሳት ዕለት 10 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ቅድሚ ፍርቂ መዓልቲ ዘካየዶ ሻድሻይ ውዕሎ፡ ኣብቲ ናይ ሲኖዶስ ናይ ዘተ መጋበርያ ሰነድ ካልኣይ ክፍሊ ኣብ ዘሎ ነጥቢ ኣተኵሩ ከምእተመያየጠን፡ እዚ ነቲ ዕለት 9 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ኣብ ዘካየዶ ሓምሻይ ውዕሎ ዝዘተየሉ ናይ መንእሰይ ክውንነት ምንባብን ምትንታንን ድሕሪ ዝብል ነጥቢ ስዒቢ ዝመጽእ ስንዮተ ኣብ ዝብል ሓሳብ ዝመኸረ ክኸውን እንከሎ፡ ኣብ መወዳእታ እውን እቲ ናይ ሲኖዶስ ናይ ፍጻሜ ሰነድ ዘሰናድው ድሮ ሓሙሽተ ኣባላት ናይ ዝሓቁፍ ድርገት ኣባላት ንኽኰኑ ሰለስተ ኣካላት ከምእተሰምዩ፡ ኣብቲ ሻድሻይ ውዕሎ 257 ፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ተሳቲፎም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣብ መበል 23 ዓመት ዕድመኡ እቲ መንእሰይ ፍራንቸስኮ ዘኣሲዙ፡ ጐይታይ እንታይ ክገብር ትደልየኒ እንክብል ንዘቕረቦ ሕቶ ነታ ኣብ 13 ክፍለ ዝመን ዝነበረት ቤተ እግዚኣብሔር ዳግም ሕነጽ ዝብል መልሲ ከምዝረኸበሉን፡ ሎሚ እውን እቲ ኣብ ነፍሲ ወከፍ መንእሰይ ልቢ ዘቃልሕ ህልቅ ተመክሮ እዩ። ብትኽክል ንጐይታ መልሲ ምሃብ ማለት ናብቲ ውዕዉዕ ሓይለ ኣካልን መንፈስን ትብዓትን ዝብል ነቲ ፍሉዩ መለለዪ መንእሰይ ኩሉ ዳግም ብምጽናዕ ናብቲ እውነተይና ናይ ሕይወት ትርጉም ምንቃል ማለት እዩ።
ንሓደ ሓድሽ ጰንጠቆስጠ
ናይቲ ናይ ኣሲዚ ኵሉ ዝሓደገ ፍራንቸስኮን ናይ ካልእቶ ቅዱሳትን ቅዱሳንን ናይ ዝነበርዎ ሕይወት ተክለ ሰብነት እዋናዊ ኣርኣያ ሕይወት ምዃኑ ብፁዓን ኣበው ኣብ ዘካየድዎ ዘተ ገሊጾም፡ ኢየሱስ ቤተ ክርስቲያን ናይ ሓድሽ ጴንጠቆስጠ ዘመን መሪቓ ንኸተበግስ መታን ካብቲ ጥንታዊ ኣገባባታ ክትላቐቕን ክትወጽእን ግድን እዩ። ሞት ዝሰዓረን ኣንጻር እቲ ቅቡልን ልሙድን ኩሉ ዝኸደን ክርስቶስ ምፍላጥ ንመንእሰይ ናብ ዓለም ቃል ምስርነት ንኸቕርቡ መዳርግቲ ዘይብሉ ድርዀት ምዃኑ እቶም ኣብ ዝተፈላለዩ ኣንጻር እቲ ዓይነት ድርዀት ኣብ ዝንበረሉ ከባቢታት ዝነብሩ ልኡካነ ሕይወት ዝነብርዎ ጭቡጥ ኩነት የረጋግጾ፡ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ከምዝሕብርዎ፡ ኣብቲ ውግእን ውጥረትን ዝረኣየሉ ከባቢ፡ ናይ ሕብረተሰብ ጨውን ብርሃንን መባኹዕትን ናይ ምዃን ተልእኾ ዝነብሩ ልኡካን ዘረጋግጽዎ ሓቂ ምዃኑ ይፍለጥ።
ግብረ ምስናይ ሃደበታዊ ምህዞ ዘይኰነስ ብተኻፋልነት ዝኽወን እዩ
ኣቲ መንፈሳውን ናይ ልላይን ኣሰንዮ ጥበብ ናይ ካህናትን ውፉያን ሕይወት መሰል ስልጣን ዝብል ነጻሊ ተግባር ኣይኰነን፡ ስለዚህ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ፡ ኣብ መንፍሳውን ልልያን ስንዮታ መንእሰያት ሰብ ሓዳርን ክዋስኡ ምግባር ኣገዳሲ እዩ፡ ኰይኑ ግና ምስናይ ሃንደበታዊ ምህዞ ዘይኰነስ ብተኻፋልነት ዝፍጸም እዩ ይብሉ። ሓደ መንእሰይ ብዝረኣዩ መሰናኽላት ዘይተገዳስነትን ሸለልተይናነትን ዘጋንፎ ዕንቅፋታትን ተተሓሒዙ እውን እንገዳ ከምዘይረኸበ ዝስምዖ እንተድኣ ኰይኑ፡ ናብ ምርሓቕን ዝተጋገዩ መልስታት ሓሰስ ንምባል ሓደጋ ይቃላዕ። ስለዚህ ንመእሰይ ዘሰንይ እቲ ዘቕርቦ ኣገልግሎት እሙን መስካሪ ምዃኑ ዘርእየሉ ጽኑዕ እምነት ከምዘለዎ ዘረጋግጽን፡ ጽን ክብልን ክሰምዕን ምኽሪ ክልግስን እዚ ምስ ፈጸመ ብዝተበጽሐ ዓወት ምኽንያት ክምስገንን ረኣዩለይን ካብ ዝብል ፈተና ገዛእ ርእሱ ክኣልይ ይግብኦ፡ እዚ ኸኣ ብተኻፋልነት እምበር ብተራ ድንጋጸ ዝፍጸም ኣገልግሎት ኣይኰነን፡ ሓነጽቲ ናይ መንእሰይ ወለዶ ሰብኣውነትን ብቐሊሉ ተነቃፍነቱን ግንዛበ ክህብሉ ግድን እዩ፡ ስለምንታይ ክራኸቦምን ተንስእ ክብሎምን ዝደልይ ክርስቶስ ከምዘሎ ዘረጋግጽ ብምዃኑ፡ ኣብ ተነቃፍነቶም ተንስእ ዝብል ሓይሊ ክርስቶስ ኣሎ። ምእንቲ’ዚ እቶም ናይ መንእሰያት ኣበ ነፍስ ናይ ገዛእ ርእሶም ተነቃፍነት ተዘክሮ ዘለዎም ክዀኑ ይግባእ፡ ብርግጽ ከኣ ጸጋ ኣብ ታሪኽ ዝዓዪ ብተራዊ ኣገጋብን ብማዕባሊ ለውጢ ብምኽዋን እዩ።
ሓዳርን (መርዓ) ውፉይ ሕይወትን ብማዕራዊ መዕቀኒ ዝኽበሩ ጸዋዕታ እያቶም
ብቐዳምነት እቲ ዘገድስ መንፈሳዊ ኵርናዕ እዩ፡ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ፡ ሱታፌ ኣብ ቅዳሴን ኣስተንትኖ ኣብ ቅድሚ ቅዱስ ቁርባንን የተባብዑ፡ ይዅን ደኣ እምበር ርክብ ዓንዳዊ ወይ ከኣ ትዅል ጥራሕ ዘይኰነስ እቲ ጋድማዊ ኵርናዑ እውን ይሓትት፡ ስለዚህ መንእሰይ ካብቲ ጋድማዊ ተመክሮታቱ ናብ ዓንዳዊ ርክብ ማለት ጠመተኡ ናብ ላዕሊ ከብል ናብ ዝብል ድምዳመ ወይ ከኣ ናብ ላዕሊ ዘሰጋግር እዩ ክኸውን ዘለዎ።
ኣእንጋዲ ምዃን፥ ሸቶታት ምሕባርን እቲ ጥንቃቔን ጻዕርን ዝሓትት ወንጌላዊ ሓሳብ ምቕራብ ዝብል ክልተ ዓይነት ባህርይ ዘለዎ እዩ፡ ስለዚህ ናብ ምስጢረ ትክሊል ድዩ ወይ ከኣ ምእንቲ መንግስቲ ኣምላኽ ንንጽሕና ሕይወት ምስናይ ይዅን፡ እቶም ዝተጠቕሱ ባህርያት ስንዮታ ዝንበሮ እዩ። እዞም ክልተ ዓይነት ጸዋዕታ ይብሉ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ፥ ብቤተ ክርስቲያን ማዕረ ክብሪ እዩ ክወሃቦ ዝግብኦ፡ ምኽንያቱ እዞም ክልተ ጸዋዕታ ኣብቲ ናይ ኩሉ ክርስቲያን ዝዀነ ዓይቢ ጸዋዕታ ምስጢረ ጥምቀት ዝኣትዉ እያቶም። እቲ ዓቢይ ማለት በጽሒ ወለዶ ዓበይቲ ሕልምታት ዘለዎ እንተድኣ ዘይኰነ፡ ከመይ ቢሉ እዮም ንመንእሰይ ኣስተንፍሶ ክዀኖ ዝኽእል? ዝብል ሕቶ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ኣቕሪቦም፡ መንእሰይ ናይ ህልውን መጻእን ተስፋ ስለ ዝዀነ፡ ንሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ውዕዋዔ ዝብል ድምዳመ ዘለዎ ብዛዕባ ናይ መንእሰያት ጉዳይ ዝሓልይ ናይ ገዛእ ርእሱ ዝኸኣለ ጳጳሳዊ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ክቐውም ዝብል ርእይቶ የቕርቡ።
ካብቶም ብመሰል ሰማዒ ዝሳተፉ ዘለዉ መንእሰያት ዝቐረበ ሓሳብ
እቲ ሻድሻይ ውዕሎ ካብቶም ብመሰል ሰማዒ ንኽሳተፉ ካብ ዝተዓደሙ ንናይ መላእ ዓለም መንእሰያት ዝውክሉ ብዘቕረብዎ ሓሳብ ዝተዝዘመ ክኸውን እንክሎ፡ ኣብ ቅድሚ እቲ መንእሰይ ኣብዚ እዋን’ዚ ዝንብሮ ዘሎ ጥልቂ ጽምኢ መንፈሳውነት’ዚ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ግበር ኣይትግበር ፍቑድን ኣይፍቑድን ኣብ ዝብል ግብረ ገብ ዘማእከለ እግዚኣብሔራውነት ዝብል መንፈስ ብምቕራ ተጸሚዳ ነቲ ዘሎ ጽምኢ መንፈሳውነት ክትብድህ ብቕዓት ዝጐደላ ከይና ዘላ ትመስልን፡ ኢየሱስ ሃረር ዝብሉ ምዃኖምን ቤተ ክርስቲያን ክኣ ኢየሱስ ከም ኢየሱስ ከተቕርበሎም እዮም ዝደልዩ። እዚ ኸኣ ኣብቲ ንመንእሰይ ብትኽክል ዝዳለው ሓዋርያዊ ግብር ኖልዎ ማእከል ክኸውን ከምዘለዎ የተሓሳስቡ። ኣብ ቅድሚ ዝተፈላለዩ ዝገራጨውን ማእለያ ዘይብሎም ድምጽታት፡ መእንሰይ እቲ ካብ ጐይታ ዝመጽእ ድምጺ ከለልዩ ዝደሊ እምበር በጽሒ ወለዶ ኣብ ቦታ መንእሰይ ኰይኑ መልሲ ክህብ ኣይኰነን ድላዩ። ኣብ ዓበይቲ ምርጫ ሕይወት ከሰንዮን ክድግፎን እዩ ዝደልይ። መንእሰይ ኣብ ክውንታውን ምናባውን ዓለም ዘጋጥሞ ብድሆታት በቐረባ ዝፈልጥ ክኸውን ኣለዎ። ልቢ ሰብ ነቲ ቤተ ክርስቲያን ጥራሕ ከም ኣደ ክተገልጸሉ ንውህበትን ሰናይነትን ሓቅንነትን ዝተፈረ ምዃኑ እቶም መንእሰያት ኣብ ዘቕረብዎ ሓሳብ ኣመልኪቶም።
ኣብ መዛዘሚ እቲ ሻድሻይ ውዕሎ ንሓሙሽተ ክፍለ ዓለም ዝውክሉ ኣብቲ ናይ ሲኖዶስ ናይ ፍጻሜ ሰነድ ምስንዳው ዝዓዪ ብቕዱስ ኣቦና ብዝተሓርዩ ሓሙሽተ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ኣብ ዝቖመ ድርገት ዝተሓባበሩ ካልእቶ ሰለስተ ብፁዕ ኣበው ሱንዶስ ቅዱስ ኣቦና ከምዝሰመዩን፡ ናይቶም ሰለስተ ብፁዓን ኣበው ስም ብወግዒ ከምእተገልጸን፡ ንሳቶም ከኣ ኣብ ኡክራይን ናይ ግሪክ ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ርእሰ ሲኖዶስ ናይ ኪየቭ ዓቢይ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ሃልይች ስቪኣቶስላቭ ሸቭቹክን ናይ ዓለማውያን ምእመናንን ስድራ ቤትን ሕይወትን ጉዳይ ሓልዮ ጳጳሳዊ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ዋና ጸሓፊ ኣባ ኣለክሳንደር አዊ መሎን ኣብ ኩባ ናይ መንእሰያት ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ሓልዮ ቤት ጽሕፈት ሓላፊ ኣባ ኤድዋርዶ ጐንዛሎ ረዶንዶን ከምዝዀኑን ተገሊጹ።


text:
ፕረዝደንት ትራምፕ ትማሊ ረቡዕ ዘሕለፍዎ ክልተ ውሳኔታት ንምጅማር ህንጸት መንደቕ ኣብ ደቡባዊ ዶብ ኣሜሪካን ሜክሲኮን ንሓድሽ ሕግታት ኢምግሬሽን ዘየተግብራ ከተማታት ዝወሃብ መንግስታዊ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ደው ክብል ዝብል ይርኸብዎ።
“ኣብ ጉዳይ ደቡባዊ ዶብ ኣሜሪካ ኣብ ቅልውላው ንርከብ ኣለና። ዋሕዚ ዘይህጋዊያን ስደተኛታት ካብ ማእኸላይ ኣሜሪካ ንክልቲአን ሃገራት ማለት ኣሜሪካን ሜክሲኮን ዝጎድእ ጉዳይ እዩ።”
ኣብ መሪሕነት ቁሩብ መዓልታት ዘቑጸሩ ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ቅድሚ ኣባላትን ሰራሕተኛታትን ሃገራዊ ጸጥታ ኣሜሪካ ብምዃን ንቅልጡፍ ምጅማር ህንጸት እቲ መንደቕ ኣዊጆም ኣለው። ንሶም ብተወሳኺ ምህናጽ እቲ መንደቕ ንክልቲአን ሃገራት ውሕስነት ጠቓሚ ምኻኑ’ውን ሓቢሮም ኣለው።
“ሓንቲ ሃገር ብዘይ ዶባታ ሃገር ክትኸውን ኣይትክእልን እያ። ስለዚ ካብ ሎሚ ጀሚሩ ኣሜሪካ ንዶባታ ክትቆጻጸር እያ ዶባታ’ውን ከትመልስ እያ።”
ፕረዝደንት ትራምፕ ምህናጽ እቲ መንደቕ ብቕልጡፍ ክጅመር ኣብ ዝኣወጀሉ ሕጂ እዋን ሓደ ሰሙን ቅድሚ ዑደት ፕረዝደንት ሜክሲኮ ኤንሪከ ፔናኔየቶ ናብ ዋይት ሃውስ ኾይኑ ብተወሳኺ ኣብ ማእከል እቲ ኣካታዒ ጉዳይ ንወጻኢታት ዝህነጽ መንደቕ ሜክሲኮ ከምትሸፍን ፕረዝደንት ትራምፕ ኣብ ዝገልጸሉን ፕረዝደንት ፔናኔየቶ ድማ ዝነጸግሉ ጊዜ’ዩ።
“ኣብ ኣወንታዊ ንግዲ፡ ውሑስ ዶባትን ኣብ መዳይ ኢኮኖሚ ብምትሕብባር ብሓባር ክንሰርሕ ኢና ። ዝምድና ክልቲአን ሃገራት ቅድሚ ሕጂ ተራእዩ ብዘይፈልጥ መልክዑ ከምዝዓብይ ድማ ብሓቂ ይኣምን እየ።”
እቲ ትማሊ ረቡዕ ዝሓለፈ ውሳኔ ፕረዝደንት ትራምፕ ምህናጽ መንደቕ ኣብቲ 3,200 ኪ.ሜ ንውሓት ዘለዎ ዶብ ኣሜሪካን ሜክሲኮን ብተወሳኺ ኣብ ኣሜሪካ ዘለዉ 11 ሚልዮን ዘይህጋዊያን ስደተኛታት ንምሕጋዝ መንግስታዊ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ዝወሃበን ከተማታት እታ ሃገር እቲ ሓገዝ ደው ከምዝብል ይገልጽ።
እዚ ውሳኔ ኣብ ዝመጽእ መዓልታት ክትግበር ትጽቢት ይግበረሉ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ፕረዝደንት ፔነኔየቶ ሎሚ ኣብ ቲዊተር ኣብ ዘውጽኦ መልእኽቲ እቲ ናብ ኣሜሪካ ከካይድዎ ተወጢኑ ዝነበረ ዑደት ከምዘይፍጽሙ ሓቢሮም ኣለው።ንሶም ነዚ ውሳኔ ንቤተ መንግስቲ ዋይት ሃውስ ምፍላጦምን ነዚ ውሳኔ ዝወሰዱ ድማ ፕረዝደንት ትራምፕ ሜክሲኮ ወጻኢታት እቲ ዝህነጽ መንደቕ ንምሽፋን ድልውቲ እንተዘይኾይና ፕረዝደንት ትራምፕ ምስ ፕረዝደንት ፔነኔየቶ ንምዝርራብ ድልው ከምዘይኾነ ድሕሪ ምግላጾም’ዩ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ቅድሚ ልዕሊ 10 ዓማውቲ መስከረም ክልኒክ ብዝብል ብርክን ስያመን ስርሑ ጀሚሩ። ኣብ ዝሐዚ እዋን 10 ሚሊዮን ቅርሺ ዝወደአ ህንፃ ተሰሪሕሉ ሞያውን ንዋታውን ብርኪ ብዘመናዊ መልክዑ ኣማሊኡ 24 ግልጋሎት ዝህብ ሆስፒታል ኮይኑ‘ሎ።
ኣማሓዳሪት እቲ ሆስፒታል ወ/ሮ ኣልማዝ መስፍን ”ቤን መስከረም ሆስፒታል ኩለ መዳይ ግልጋሎት ሕክምና ይህብ። ብፍላይ ሰብ ናብ ኣዲስ ኣበባ እናኸደ ዝሕከመሉ ዝነበረ መመርመሪ ሕማም መንሽሮ (ካንሰር)፣ከምኡ እውን መመርመሪ ድኻም ልቢን መኻንነትን ዝወነነ ሆስፒታል እዩ” ኢለን።
ኣብ ትግራይ ግልጋሎት መጥባሕቲ ዝወሃበሉ ብሕታዊ ሆስፒታል ቤን መስከረም ምዃኑ ተገሊፁ’ሎ። ኣብቲ ሆስፒታል ላዕለዎት ሓኻይም ዝርከብዎም 82 ሰብ ሞያ ጥዕና ኣለዉ።
ሓላፊ ሕክምናዊ ዋኒን እቲ ሆስፒታል ዶ/ር ኪዳኑ እስጢፋኖስ ኣብ ኢትዮዽያ ዝበለፀ ማእኸል ሕክምና፣ትምህርትን መፅናዕቲ ጥዕናን ምርግጋፅ ዝብል ርእይ ሒዞም ከም ዝተልዓሉ ይዛረቡ።


text:
ዕለት 1 ነሐሰ 2018 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ካብ ውሽጥን ወጻእን ንዝመጹ በሸሓት ንዝቑጸሩ ምእመናን ናይ ዕለተ ረቡዕ ኣስተምህሮ ትምህርተ ክርስቶስ ቅድሚ ምልጋሶም ኣብ ሮማ ሕንጸት ኢየሱሳውያን ኤውሮጳ ኣብ ዝብል መደብ ሕንጸት ዝሳተፉ ንዘለዉ መንእሰያት ኣባላት ማሕበር ኢየሱሳውያን ተቐቢሎም፡ ካብቶም ተጋባእያን ካብ ዝነቐለ ሓሳብ ተበጊሶ ኣብ ዓለም ብሰፊሕ ዝረአይ ስእነት ስራሕ መንእሰያትን ኣብ እዋናዊ ዓለም ግደ ኢየሱሳውያንን ኣብ ዝብል ሓሳብ ዘማእከለ ቃለ ምዕዳን ለጊሶም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣብዚ ረቂቕ ዝዀነን ዘየናሕስይ ጨካን ኣብ ሓባራዊ ስእለ ኣእምሮ ማእከል ኰይኑ ዘሎ ስነ ቍጠባዊ ከይዲ ሰብኣዊ ፍጡር ዘማእክል ምግባር የድሊ፡ ስለምንታይ እቲ ዓቢይ ጸረ ሰብኣዊ ክብሪ ዝዀነ ሓጢኣት ዝተኸስተ ሰብኣዊ ፍጡር ምምእካል ስለ ዝጎድል ዘሎ እንክብሉ ቅዱስነቶም ነዚ ነቶም ብናይ ኢየሱሳውያን ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ ዞባዊ ዋና ኣባይቲ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ኣባ ፍራንክ ጃኒን ዝተመርሑ መንእሰያት ኣባላት ማሕበር ኢየሱሳውያንን ናይ ኤውሮጳ ሕንጸት ኢየሱሳውያን ሓልዮ ቤት ጽሕፈት ልኡካንን ናይ ኤውሮመዲትራኒያን ሃገራት ኣሕሉቕ ኢየሱሳውያንን ዝርከብዎም ኣብ ጳውሎስ ሻድሻይ ናይ ጉባኤ ኣዳራሽ ተቐቢሎም ኣብ ዝለገስዎ ኣስተምህሮ ገሊጾም።
ስራሕ ክብሪ እዩ
በቲ ብሰፊሕ ብስእነት ስራሕ ዝጥቓዕ ዘሎ ሰብኣዊ ክብሪ ዘረጋግጸሉ ስራሕ ንምርካብ ዝተሳእኖ ናይ ስራሕ ዕድል ዘይፈጠረሉ መንእሰይ ክፍሊ ሕብረተሰብ ምርኻብን ኣብዚ ዘሕልፎ ዘሎ ጸገም ኣብ ጐድኑ ኰይንካ ምስናይን ቀሊል ኣይኰነን፡ ስእነት ስራሕ እቲ ኣዚዩ ከቢድ ስቓይን ብቐጥታ ልቢ ሰብ ዝትንክፍን ሰላሕታዊ እሾኽ እዩ። ናብ ቤትካ ዕለታዊ እንጌራ ሒዝኻ ዘይምእታው ብሓቒ ክብርኻ ይቕንጥጥ።
“እቲ ንምጽንጻንን ንዘይጭቡጥ ስነ ቍጠባ ዘድህብ ዘሎ ኤኰኖሚ ዳግም ምትኽኻል የድሊ፡ ጨካን ብዛዕባ ሰብ ድምብርጽ ዘይብሎ፡ ስነ ቍጠባዊ ከይዲ፡ እዚ ዘይጭቡጥ ከይዲ ኤኮኖሚ ፈሰስን በናኒን እዩ፡ ቍጠባ ዘማእክል ከይዲ ፈሰስ እዩ፡ ስለዚህ ነቲ ቍጠባ ዘማእክል ከይዲ ኤኮኖሚ ሰብኣዊ ፍጥረት ዘማእከል ክኸውን ምግባር የድሊ፡ እቲ ዓቢይ ሓጢኣት እምበኣር ከስ ነቲ ከማእከል ዝግብኦ ሰብኣዊ ፍጥረት ብቍጠባ ምትካእ እዩ”
ኢሎም።
ካብ ናብ ርእሰ ቕትለት ምባል ሓገዝ ምድላይ
ብዓለም ሓቆፍ ደረጃ ስነ ቁጠባ ሰንሰለታዊ እዩ፡ እቲ ሰብ ናብ ደጋዊ ዝንጽል ቍጠባ ዘማእክል ባህሊ፡ ኣብ ስራሕ ዓለም ባዶነት የተኣታትው፥
“ኣብ ርእሰ ቕትለት ዝውከሱን ኣብ ርእሰ ቕትለት መፍትሒ ዘናድዩ ብዝሒ መንእሰያት ኣብ ዓለም ክብ የብል ኣሎ፡ ዕንቅፋትን ነቲ ማዕቢለ ዝብል ዓለም ሕብረተሰብ ሕፍረት ብምዃኑ ካብ ምንጋሩ ከምዘየለ ምሕሳብ ይመረጽ፡ ዋላ’ኳ ብመራኸቢ ብዙሓን ብዙሕ ዘይንገር እንተዀነ ጭቡጥ ተመክሮ እዩ፡ ስለምታይ ብዙሓት መንእሰያት ናብ ርእሰ ቕትለት ዝውከሱ? እቲ ቀንዲ ምኽንያት ከኣ ስእነት ስራሕ እዩ፡ ኣበርክቶ ዘለዎም ኰይኑ ስለ ዘይስምዖም፡ እናበለ መጻኢ እውን ስለ ዘጽልምት”
ዋንነት ገዛእ ርእሶም ንወልፍታት ዘሰጋግሩ
እቲ ብስእነት ስራሕ ዝጥቓዕ መንእሰይ ወለዶ ከም መንጐይና ዝራኸቦን ነቲ ጭቡጥ ኩነት ኣክንዲ ምግጣም ካብቲ ሰብኣዊ ክብሪ ዝግህስ ኩነት ንምምላጥ ናብ ዝተፈላለዩ ወልፍታት ይጽጋዕ፡ ዕጸ ፋርስን ካልእ ዓይነት ኣደንዛዚ ዕጸዋትን ተጠቃሚ ይኸውን።
“ድሕሪ ዝዀነ ይዅን ምጥቃም ኣደንዛዚ ዕጽዋት፡ ዓበይቲ ዕጸ ፋርስ ዘንቀሳቕሳ ኅብረ ትካላት ከምዘለዉ ፍሉጥ እዩ፡ ብምንቅስቓስ ዕጸ ፋርስ ዝንቀሳቀስ ሃብቲ ገንዘብ ማእለያ የብሉን። ሃብቲ ገንዘብ እምበር ሰብ ዘየገድሶ ቍጠባዊ ሜላ”።
ስዒቡ ዝፍጠር ኣሸባርነት
ኵሉ መዓጹ ዕድላት ምስ ዝሽገጥ ናብ ግብረ ሸበራ ጉጅለታት ክጽንበር ትብል፡ እዚ ንገዛእ ርእሱ ጐዳና ርእሰ ቅትለት እዩ፡ ብዙሓት ብዝተፈላለየ መገዲ ኣብ ጐደና ርእሰ ቕትለት ይምርሹ፡
ርእሰ ቕትለት፡ ጽግዕተይና ወልፍታትን ናብ ዝተፈላለዩ ዕጡቓት ሓይሊ ንምጽንባርን፡ ኣብዚ እዋን’ዚ መንእሰይ እዞም ሰለስተ ምርጫታት እያቶም ኣብ ቅድሚኡ ዝተነብሮ፡ ስራሕ ምስ ዘይህሉ ማለት እዩ፡ እቲ ዘገድስ እምበኣር ከስ ናይ መንእሰይ ጸገም ምልላይን ምፍላጥን፡ ጸገምካ እፈልጦ ምባልን፡ ንመንእሰይ ጽን ምባልን፡ ንበይኑ ዘይምሕዳግን፡ ደሓር ነቲ ኣጋጥሚምዎ ዘሎ ጸገም ንምፍታሕ መገዲ ምንዳይ፡ ነቢያዊ ቃል ኣድላዪ እዩ፡ ሰብኣዊ ምሕዞ ምትብባዕ፡ ኣብ ሕንጸት መንእሰይ ንጡፍ ምዃን፡
ጳውሎስ ሻድሻይን ኣባ ኣሩፐን
ነቲ መጻኢ ዓለም ንምግጣም ዘብቅዕ ሕንጸት ንምቕሳም ንዝርከቡ መንእሰያት ኣባላት ማሕበር ኢየሱሳውያን ኣበራቲዖም፡ ኣብ ብዙሕነት ዝጸንዐ ሓደነት ሓደራ፡ እዚ ኣብ ማሕበር ኢየሱሳውያን ኣዚዩ ኣገዳሲ ምዃኑ ቅዱስ ኣቦና ሓቢሮም፡ እቲ ዘድንቕዎን መዳርግቲ ዘይብሉ ንኢየሱሳውያን ኣብ 1974 ዓ.ም. ጳውሎስ ሻድሻይ ንመበል 32 ጠቕላሊ ጉባኤ ማሕበር ኢየሱሳውያን ዘስምዕዎ ቃል ጠቒሶም ጳውሎስ ሻድሻይ፥ ኣብቲ መራኽቦ ፍካረን ርእየትን ሓሳብን መራኽቦ ጸገማትን ብድሆታትን ኣብ ዘለሉ ስፍራ፡ ኣብኡ ኢየሱሳዊ ኣሎ፡ እንክብሉ ዘስመሩሉ ሓሳብን ከምኡ እውን ናይ ቅዱስ ፒየትሮ ፋቭረ ብጻይ ቅዱስ ኢግናዚዩስ ዘሎዮላን ዝክረ ዓመታዊ በዓል ምዃኑ እውን እናሓሰቡ፡ ጠቕላሊ ሓለቓ ማሕበር ኢየሱሳውያን ዝነበሩ ኣብዚ እዋን’ዚ ቤተ ክርስቲያን ብፅዕና ንኽትእውጀሎ ዘኽእል መሰረተ ሓሳብ ናይ ምቕራብ ከይዲ ብናይ ሮማ ሰበኻ ዝተገበገሰሎም ኣባ ኣሩፐ ኣብ ሓደ እዋን ኣብ ታይላንድ ኣብ ናይ ስደተይናታትን ተመዛበልትን ሰፈር ዝነበሩ ምዃኖም እውን ዘኪሮም፡
ኣብቲ ናይ ጳውሎስ ሻድሻይ ዘረባ ኣብ መበል 32 ጠቕላሊ ጉባኤ ኢየሱሳውያንን ኣብቲ ቃለ ምዕዳን ኣባ ፐድሮ ኣሩፐን ናይ እዋናዊ ማሕበር ኢየሱሳውያን መቓን ንረክብ፡ ስለዚህ ናብ ወሰናስን ህልውናን ከተማታትን ንምባል ተባዕ ምዃንን፡ ኣብቲ ሓሳባትን ብድሆታትን ምርኻብን … ተልእዀ፡ ምስክርነት ኣባ ኣሩፐ፡ ኢየሱሳዊ ምዃን ትብዓት ይሓትት፡ ትብዓት ጸጋ እግዚኣብሔር እዩ፡ ሓቂ ናይ ምዝራብ ነጻነት ጳውሎሳዊ ኣዘራርባን ኣብራኽካ ዓጺፍካ ምጽላይን ይሓትት፡
ምስ በሉ ነቶም መንእሰያት ኢየሱሳውያን ካብቲ ዝበልኩኹም ሓሳብ ኣብ ልብኹን ነቲ መንፈስ ቅዱስ ሕሹክ ክብለኩም ዝደልዩ ጽን ንምባል ዝድግፈኩም ኣስተንፍሶ ክትረኽቡ ዝብል እምነት ኣሎኒ፡ እንክብሉ ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን ኣጠቓሊሎም።


text:
ሰበስልጣን ግብጽን ኢትዮጵያን ኣብ ጉዳይ ዋሕዚ ናይል ዘካየዱዎ ዘተ ብዘይፍረ ተዛዚሙ
Radio Erena: 27 December 2017
ሰበስልጣን ግብጽን ኢትዮጵያን ኣብ ጉዳይ ዋሕዚ ናይል ዘካየዱዎ ዘተ ብዘይፍረ ከምዝተዛዘመ ተገሊጹ።
ኣብቲ ብዕለት 26 ታሕሳስ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ ዘተ፣ ግብጺ ኢትዮጵያን ሱዳንን ኣብ ሓደ መዕለቢ ክበጽሓ ብዘይምኽኣለን፣ ኣህጉራውያን ክኢላታት ክጽምበርዎ፣ ግብጺ ከምዝጸወዐት ተሓቢሩ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ሳምሕ ሹክሪ ድሕሪ’ቲ ዘተ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ኢትዮጵያ እትሃንጾ ዘላ ሓጽቢ፣ ንዋሕዚ ማይ ናይል ከምዘየጉድሎ ቅድም ከተረጋግጽ ኣለዋ ድሕሪ ምባል፣ ኣብዚ ጉዳይ’ዚ ሰለስቲኤን ሃገራት ኣብ ሓደ መዕለቢ ብዘይምብጸሐን ፍልልያተን ተኣሚነን ኣህጉራውያን ናይ ተክኒክ ክኢላታት ክጽምበሩ ሓሳብ ኣቕሪብና’ለና ኢሉ።
ኢትዮጵያ ሱዳንን ግብጺን ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር ካብ ዝተራኸባሉ ኣትሒዘን እቲ ዘተ ዝኾነ ምዕባለ ብዘይምርኣዩ፣ ብሰለስቲኤን ሃገራት ዝቖመ ናይ ተክኒክ ጉጅለ ርኡይ ዓቕሚ ሕጽረት ከምዘለዎ ዘመልክት’ዩ ክብል’ውን ሳምሕ ሹክሪ ገሊጹ።
ኢትዮጵያዊ መዘንኡ ብወገኑ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ ዋዕላ፣ ሃገሩ ንኩለን ሃገራት ዘርብሕ ፍታሕ ኣብ ምንዳይ ከምዘላ’ኳ እንተጠቐሰ፣ ነቲ ብግብጺ ዝቐረበ እማመ ግና ዝኾነ ርእይቶ ኣይሃበሉን።
ኣብዚ እዋን’ዚ እቲ ቀንዲ ንግብጺን ኢትዮጵያን ዘሰሓሕብ ዘሎ ጉዳይ፣ መሰረታዊ ስምምዕ ከይተበጽሐ፣ ኢትዮጵያ ምህናጽ’ቲ ሓጽቢ ክትቅጽሎ’ዶ ኣይፋል ዝብል ምዃኑ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ካብ ኣዲስ ኣበባ የመልክቱ።
ኢትዮጵያ ምህናጽ’ቲ ሃይድሮ ኤለክትሪካዊ ጸዓት ዘመንጩ ሓጽቢ እንተቀጺላቶ፣ ነቲ ኣብ 2015 ኣብ መንጎ ግብጺን ኢትዮጵያን ዝተበጽሐ ስምምዕ ዲፕሎማስያዊ ምትሕብባር ዝጥሕስ’ዩ ክብሉ’ዮም ሰበስልጣን ግብጺ ዝኸሱ።
=====================


text:
ብቻይናውያን ዝተኻየደ መፅናዕቲ ከምዝሕብሮ ዘጥበዋ ኣዴታት ኣብ እዋን ሽምግልና ከጓንፈን ንዝኽእል ሕማም ልብን ኣብ ሓንጎል ምፍሳስ ደምን (ካለስትሮል) ብዓሰርተ ሚእታዊት ከምዝንኪ አዩ።
ኣብ ማእክል ምርምር ኣካዳሚ ቻይና ፔኪንግ ዩኒቨርሲቲን ኦክስፎርድ ዩኒቨርስቲን ዕድምአን ካብ ሓምሳን ሓደን ዓመት ንላዕሊ ናይ ዝኾና 289,573 ደቂ ኣንስትዮ ሓበሬታ ጥዕና ሪእዮም ነይሮም። ኣብ’ቲ ምርምር ዝረኽብዎ ውፅኢት ከምዝሕብሮ ዘጥበዋ ኣደታት ምስ ዘየጥበዋ እንክነፃፀራ ሕማም ልቢ 9 ሚእታዊት፣ ኣብ ሓንጎል ዘጋጥም ምፍሳስ ደም (ስትሮክ) ድማ ብ8 ሚእታዊት ከምዝንኪ እዩ።
እዘን ካብ ክልተ ዓመት ንላዕሊ ዘጥበዋ ኣደታት ብሕማም ልቢ ዝጥቀዓሉ መጠን ሓደጋ ብ18% ከምዝጎድል ኣብ ሓንጎል ምፍሳስ ደም (ስትሮክ) ዝጥቅዓሉ ድማ ብ17% ይንኪ። ብተወሳኺ ንመጠን ዓቕሚ ምክልኻል ሕማም ልብን ስትሮክን ብኣርባዕተ ወይ ብሰለስተን ሚእታዊት ይውስኽ ይብል መደምደምታ መፅናዕቲ እቶም ተመራመርቲ። እቲ መፅናዕቲ ኣብ ጋዜጣ ማሕበር ልቢ ኣሜሪካ (Journal of American Heart Association) ተሓቲሙ ኣሎ።
ናይ ልቢ ሓኪም ዝኮና ነየካ ጎልድበርግ ከምዝሓበረኦ ዋላ’ካ ኣብ’ቲ መፅናዕቲ እንተዘይተኻፈላ ኣዴታት ብምጥባወን ዝረኽበኦ ረብሓ ኣብዘጥብዋሉ እዋን ብዝፍጠር ኦክሲቶሲን (Oxitocin) ብዝብሃል ሆርሞን እዩ ክኸውን ዝኽእል ይብላ።
ጡብ ምጥባው ብዙሕ ረብሓ እዩ ዘለዎ። ህፃናት ካብ ጡብ ኣዴኦም ንዝረኽብዎ ሕማም ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ምስተወለዱ ክጋንፎም ንዝኸእል ንህይወቶም ሓደገኛ ዝኾን ሕማም ረኽሲ ክከላኸሉ ዓቕሚ ይህቦም። ብፍላይ ድማ ፅሩይ ማይ ኣብዘይብለን ሃገራት ዝውለዱ ኣብ ዕሸል ዕድሚኦም ግዳያት ሞት ንከይኾኑ ይሕግዝ እዩ፡፡
ንኣዴታት እውን ተወሳኺ ጊዝያዊ ረብሓ ኣለዎ። ኣብ እዋን ጥንሲ ንዝፍጥር ናይ ሰውነት ለውጢ ናብ ዝነበሮ ንምምላስ እውን ይሕግዝ እዩ። ክብደት ንምንካይ ብኡ’ን ምስኡ ንዝመፅእ ስብሒ (ካለስትሮል)፣ ድፈኢት ደምን ዓቐን ሽኮርን ንምዕራይ ርኡይ ተራ ኣለዎ።
ኣብ ኒውዮርክ ዳይረክተር ማእከል ሕክምና ደቂ ኣንስትዮ ጆኣን ኤች ቲሽ ዝኾና ጎልድበርግ ከምዝበልኦ እቲ መፅናዕቲ ከምዝሕብሮ ዘጥበዋ ኣዴታት ምስ ካልኦት እንክነፃፀራ ብመዳይ ጥዕና ዝሐሸ ህይወት ከምዝመርሓ እዩ።
ጎልድበርግ ከምዝበለኦ በቶም ቻይናውያን ዝተገበረ መፅናዕቲ ኣዴታት ድሕሪ ምውላደን ድሕሪ ነዊሕ ዓመታት ካብ ዝረኽቡዎ ሓበሬታ እዩ። ክኸውን ዘለዎ ግና ይብላ እዘን በዓልቲ ሞያ ብኽልቲኡ ወገን (ዘጥበዋን ዘየጥበዋን) ግቡእ ቁፅፅር ገይርኻ ድሕሪ ምክትታል ኣብ ሕማም ልቢ ይኹን ስትሮክ ክህልዎ ንዝኽእል ቀጥታዊ ርክብ ተወሳኺ መፅናዕቲ ከምዘድሊ እዮ።


text:
ኣህጉራዊ መዓልቲ ጸረ-ምኽንሻብ ደቂ ኣንስትዮ፡“ምኽንሻብ ደቂ ኣንስትዮ ከብቅዕ፡ፖለቲካዊ መርገጺና’ዩ!” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ብደረጃ ሃገር ሰሉስ 6 ለካቲት 2018 ኣብ ኣዳራሽ ሃገራዊ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ኣስመራ ተዘኪሩ።
ኣብ’ቲ ብሽርክነት ሚኒስትሪ ጥዕና፡ሚኒስትሪ ዕዮን ሰብኣዊ ድሕነትን፡ሃገራዊ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ(ሃማደኤ)፡ ዩኒሴፍን ኣህጉራዊ ማዕከን ህዝብን ዝተኻየደ ናይ ዝኽሪ መደብ፡ሚኒስተር ሚኒስትሪ ጥዕና ወ/ሮ ኣምና ኑርሑሰን ኣብዘስምዓቶ ቃል፡ብደረጃ ዓለም ምኽንሻብ ደቂ ኣንስትዮን ካልኦት ጎዳእቲ ልምድታትን ኣብ 2030 ዓ.ም ንምውጋድ ዝተሓንጸጸ መደብ ንምዕዋት፡ብደረጃ ሃገር ብሃማደኤ፡ ሚኒስትሪ ጥዕና፡ ሚኒስትሪ ዕዮን ሰብኣዊ ድሕነትን መሻርኽቲ ኣህጉራውያን ትካላትን ብምዃን 12 ዝአባላታ ቴክኒካዊ ኮሚቴ ቆይማ ብዕቱብ ይስረሓሉ ከምዘሎ ገሊጻ።
ወኪል ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ ሚስ ሱዛን ንጎንጊ ብወገና “6 ለካቲት ኣንጻር ምኽንሻብ ደቂ ኣንስትዮ ብሓባር ድምጽና ብዓውታ ነስምዓላ ዕለት’ያ”ኢላ።
ኣብ 2014 ዓ.ም ብደረጃ ሃገር ዝተኻየደ መጽናዕቲ፡ ምክንሻብ ደቂ ኣንስትዮ ትሕቲ 5 ዓመት ኣብ ዝርከባ ቆልዑ 6.9 ሚእታዊት ኣብ ትሕቲ 15 ዝዕድሚአን ኣዋልድ ከኣ 18.2 ሚእታዊት ከምዝኾነ ኣብቲ ዕለት ተገሊጹ።


text:
ብምኽንያት ስግረ-ዶብ ናይ ዝተረሸኑ ዜጋታት ቁጽሪ ይውስኽ ከም ዘሎ ተሓቢሩ።
ጸረ-ህዝቢ ስርዓት ህግደፍ፡ ስግረ-ዶብ ክትከዱ ሓሲብኩም ብዝብል ምስምስ ናይ ዝርሽኖም ዘሎ ዜጋታት ቁጽሪ ይውስኽ ከምዘሎ ተሓቢሩ። ዕጡቓት ናይ ውደባን ፕሮፓጋንዳን ኣሃዱታት ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ግንባር ኤርትራ ህደግኤ፡ ኣብዚ ቅንያት’ዚ ናብ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ዝለኣኽዎ ሓበሬታ ከምዘመልክቶ፡ ኣብ ክፈለ ሰራዊት 31 ኣብ ከባቢ ፎሊና ናይ እትንቀሳቐስ በርጌድ ኣዛዚ ዝኾነ ገብረማርያም ኣርኣያ (ወዲ ኣርኣያ) ዝተባህለ ኣዛዚ በርጌድ፡ ንፊልሞን የሕደጎ ተካ ዝተባህለ ኣባል ሰራዊት፡ ስግረ ዶብ ክትከይድ ሓሲብካ ብዝብል ምኽንያት ከም ዝረእሸኖ ተፈሊጡ ኣሎ። ብዜካ’ዚ ተኪኤ ገብራይ ዝተባህለ ኣዛዚ በርጌድ ማይ ሽኻ ዝዓዱ ምስግና ዘምካኤል ንዝተባህለ ዜጋ ብተመሳሳሊ ምኽንያት ከምዝረሸኖ፡ ዕጡቓት ናይ ውደባን ፕሮፓጋንዳን ኣሃዱታት ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ግንባር ኤርትራ ዝለኣኹልና ሓበሬታ ኣመልኪቱ።
ድ.ሰ.ደ.ኤ ዕለት 18.05.2009


text:
Share List
Related posts:
- ኣብ ሕሉፍ ታሪኽ ዝነብር ስርዓት (ህግደፍ)
- ስርዓት ህግደፍ፡ ካብ መራሒ ሃገር ናብ መራሒ ሃይማኖት
- Voice of Assenna: ዝርርብ ምስ ኣቦይ ቀሺ ዮሃንስ ካሕሳይ ንዕምጸጻ ናጽነት ሃይማኖት ዝመከቱ ኣብነታዊ ኣቦ (ኡጋንዳ)
- ሎሚ ቀዳም ብርክት ዝበለ ቁጽሪ ዘለውዎም ኣብ ኤርትራ ዓስኪሮም ዝነበሩ ኣባላት ተቓወምቲ ሓይልታት ኢትዮጵያ፡ ንስርዓት ህግደፍ ራሕሪሖም ናብ ሱዳን ከምዝኣተዉ ተሓቢሩ።
- VOICE OF ASSENNA: ኣቶ ክብሮም ዳፍላ ብዛዕባ ዑደት ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ዝሃቦ መብርሂ
- ዋና ዳይረክተር ሃገራዊ ቦርድ ላዕለዋይ ትምህርቲ ኤርትራ ኮይኑ ን ኣስታት 10 ዓመታት ክሰርሕ ዝጸንሐ ዶር ታደሰ መሓሪ ብ ስርዓት ህግደፍ ካብ ስልጣኑ ከምዝተኣልየ ምንጭታት ሓቢሮም።
- Voice of Assenna: ኤርትራ ሓደ ሃገር እምበር ሓደ ህዝቢ የብላን – ጽላል፡ ካብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
- Voice of Assenna: ስርዓት ህግደፍ ጥፍኣትን ብርሰትን – Tadesse Kidane Part 4
- Voice of Assenna: ስርዓት ህግደፍ ጥፍኣትን ብርሰትን – Part 3- Mon, Feb 13, 2017
- ክልተ ኤርትራውያን ዲፕሎማሰኛታት ንምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ራሕሪሖም ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዑቕባ ሓቲቶም።
- ሎስ ኣንጀለስ ታይምስ፣ ኣብ ዘእንገዶ ሰፊሕ ዓንቀጽ፣ በቲ ብሓደገኛቱ ካብ ዓለም ኣስጋኢ ዝኾነ ጣሻታት ላቲን ኣመሪካ ናብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ካብ ዝኣትዉ ስደተኛታት ዓለም ኤርትራውያን ከምዝርከቡዎም ደጊሙ ኣረጋጊጹ።
- ዓለም ዘገረመ ውጽኢት ፕረዚደንታዊ ምርጫ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ 2016


text:
ኣቦመንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣቶ መንግስተኣብ ኣስመሮም ኣብ ፈስቲቫል ፍራንክፈርት 2018 ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ተሳተፍቲ ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ልዕሊ ልኡላውነት ኤርትራ ዝዝንቢ ዘሎ ሓደጋ ንምውጋድ ብሓባር ንክሰርሑ መጸዋዕታ ኣቕሪቡ። ንሱ ናይዚ ዓመት ህጹጻት ኣጀንዳ ደለይቲ ፍትሒ ክልተ እየን ንሳተን ከኣ፡ ኩነታት ተቓውሞ ኤርትራ ምምዕርራይን እዚ ዝረአ ዘሎ ጽልሙት ዝምድና መንግስታት ኣስመራን ኣዲስ ኣበባን ምዃኖም ጠቒሱ።
ሕጂ ዝረአ ዘሎ ኩነታት ኤርትራ ካብ ኩሉ ግዜ ዝኸፈአ ምዃኑ ዝጠቐሰ ኣቦመንበር ሰዲህኤ፡ ህልዊ ዓለም ለኻዊ ምዕባለ ደህሲሱ ዝያዳ ከኣ ኣብቲ ንከባቢ ቀርኒ ኣፍሪቃን ቀይሕ ባሕርን ዝጸሉ ጉዳያት ኣተኲሩ። ብፍላይ ብዛዕባ ኢድ ኣእታውነት መንግስቲ ኤርትራ ኣብቲ ብሳዑዲ ዓረብያን መሕዙታን ዝምራሕ ጉዳይ የመን ኣስፊሑ ገሊጹ።
ኣቶ መንግስተኣብ ኣስመሮም ብዛዕባዚ ኣብ ኢትዮጵያ ዝረአ ዘሎ ቅልጡፍ ለውጥን ዝሓለፈ ጌጋታት ንምእራም ዝተወስደ ስጉምትታትን ሕጽረታት ናይቲ ፈደራላዊ ምምሕዳርን ብዝምልከት ኣስፊሑ ገሊጹ። ካብቲ ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝተወስደ ውሳነታት፡ ብዘይቅድመ ኩነት ምቕባል ነቲ ቀያድን ናይ መወዳእታን ውሳነ ዶብን ንምትግባር ዝተራእየ ትብዓትን እቲ ቀንዲ ምዃኑ ጠቒሱ። ምስዚ ኩሉ ግና ኣቶ መንግስተኣብ ብዛዕባቲ ኩነታት ናብ ንቡር ምምላስን ዝምድና ህዝቢ ምስ ህዝብን ብዝብል ዝውሰድ ዘሎ ህዉኽን ዘይእመንን ስጉምትታት ዝሓደሮ ስኽፍታ ኣይሓብአን።
ኣቦመንበር ሰዲህኤ፡ እቲ ዝኸይድ ዘሎ ኣገባብ ዕድመ ወጽዓ ኣብ ኤርትራን ንምንዋሕ ዝተማህዘን ንህዝቢ ኤርትራ ዘዋርድን ምዃኑ ኣገንዚቡ። ኣተሓሒዙ ድማ ስላም ውግእ ብዘይምህላው ጥራይ ዝግለጽ ከምዘይኮነ ጠቒሱ፡ ኣብዚ እዋንዚ ብኩራት ልዕና ሕጊ፡ ኣገልግሎታት ትምህርትን ጥዕናን ካልኦትን ኣብ ኤርትራ ከምዘየለዉ ኣመልኪቱ።
ኣቶ መንግስተኣብ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ኣዝዩ ተሃዋስን ብርግጸኝነት ንከባቢና ብኣሉታ ዝጸሉን ምዃኑ ጠቒሱ። ኣተሓሒዙ ከኣ ጉዳይ ኤርትራ ኣብ ቀራና መንገዲ ዘሎ ኮይኑ ንምፍዋሱ ከኣ ዝለዓለ ናይ ህዝቢ ተሳትፎ ከም ዝሓትት ንተሳተፍቲ ገሊጹ።
ብዘይካቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝኸይድ ዘሎ ምዕብልና እቲ ዝዓበየ ጉዳይ ግቡእ መልክዑ ምትሓዝ ዘድሊ ዘይጥርኑፍ ኣተሃላልዋ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ምዃኑ ኣቶ መንግስተኣብ ኣብዚ መደረኡ ገሊጹ። ንሱ ኣስዒቡ እቲ ምርጫታት ምህላው ወይ ዘይምህላው ምዃኑ ጠቒሱ። ኣተሓሒዙ ድማ ሃገር ናይ ምድሓን ስጉምቲ ንክንወስድ ግዜ ከምዘይብልና ኣስፊሩ። ወይ ሕጂ ስጉምቲ ምውሳድ ወይ ድማ ዘይምህላው ኣብ ቅድሜና ዘለዉ ምርጫታት እዮም ኢሉ። ኣብ መወዳእታ ከኣ መደረኡ ኣብ ደንበ ተቓውሞ ሓደ ዘድምዕ ሃገራዊ ሓይሊ ንክምስረት ብምጽዋዕ መደረኡ ዛዚሙ።


text:
“ኤርትራ – 20 ዓመታት ሓበን” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ኣብ ከተማ ዓሰብ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ሲምፖዝዩም ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ፣ ንንጥፈታት’ቲ ሚኒስትሪ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ናጽነት፣ ዝተሓልፈ ብድሆታትን ናይ መጻኢ መደባትን ዝምልከት መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ቀሪቡ።
ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ምቍጽጻርን ኣገልግሎትን ኣቶ ዓንዶም ገብረትንሳኤ፣ ብቕዓት ትካላት መሸጣ ዓሳ ብምርግጋጽ ሃልኪ ምህርቲ ዓሳ ንምዕባይ፣ ከምኡ’ውን ናይ ሰደድ ዓቕሚ ክብ ንምባል ብዕቱብ ከምእተሰርሐን ዘተባብዕ ውጽኢት ከምእተመዝገበን ብምጥቃስ፣ ካብ 1997 ክሳብ 2010 ካብ ልምዳውያን ገፈፍቲ ዓሳን ኢንዱስትራውያን ጀላቡን ልዕሊ 60 ሽሕ ቶን ዓሳ ብመልክዕ ሰደድ ከምእተላእከ ገሊጹ።
ምዕዳል ፍቓድ ምግፋፍ ዓሳ፤ ምውሳን ዓመታዊ ክግፈፍ ዝግብኦ መጠን ምህርቲ፤ ምእማም ሕዛእቲ ባሕሪ፤ ምቍጽጻር ዘይሕጋዊ ምግፋፍ ዓሳን ምርግጋጽ ድሕነትን ጽሬትን ባሕርን ገማግምን ካብቶም ኣብ ምምሕዳራዊ መዳይ ዝተሳለጡ ዕማማት ምዃኖም ዝጠቐሰ ኣቶ ዓንዶም፣ ኣብ 2001 ላቦራቶሪ መርመራ ብቕዓት ተመስሪቱ ኣገልግሎት ይህብ ከምዘሎ ሓቢሩ።
ኣብ ኣስታት 7 ሄክታር ገምግም ባሕሪ ሕርጊጎ ኣስታት 1.8 ሚልዮን ዝተፈላለየ ኣትክልቲ ተዘሪኡ ኣብ ጽቡቕ ኩነታት ከምዝርከብ፤ 20 ሄክታር ናይ ሾራ ጫካ ከምእተዓቀበን ዳግማይ ከምእተገረበን ዘመልከተ ኣቶ ዓንዶም፣ ኣብ ዕዲ፣ ጢዖን በርዓሶለን ኣብ 60 ሄክታር ናይ ምትካሉ፣ ከምኡ’ውን ንምርባሕ ኣዕዋፍ ባሕሪ ምቹኣት ኣብ ዝኾኑ 185 ደሴታት 20 ዓሌታት ኣዕዋፍ ባሕሪ ናይ ምርባሕ ውጥን ከምዘሎ ኣነጺሩ።
ምርግጋጽ ተግባራውነት ሕግን ውሕስነት ብቕዓት ምህርቲ ዓሳን፤ ምሕያል ምቍጽጻር ጸጋታት ባሕሪ፤ ምምዕባል ኣፍራዪ ዓቕሚ-ሰብ፤ ምዕዛዝ ዝምድናታት ኣሃዱታትን መሻርኽትን፤ ከምኡ ድማ ምሕያል ኣገልግሎት ወፍሪ ኣብ ጽላት ባሕርን ካልኦትን፣ ናይ ዝመጽእ 5 ዓመታት መደባት ስራሕ ምዃኖም፣ ኣቶ ዓንዶም ብተወሳኺ ኣብሪሁ።
ንስርሓት ጨው ኣመልኪቱ መጽናዕታዊ ወረቐት ዘቕረበ ኣካያዲ ስራሕ ትካል ስርሓት ጨው ኣቶ ነጋሲ ጎይትኦም ድማ፣ ምሕዋስ ኣዮዲን ኣብ ፍርያት ጨው ምጽዋዕ፣ ነቲ ኣብ ህጻናት ዝነበረ 83 ሚእታዊት ጉድለት ኣዮዲን፣ ናብ 23 ሚእታዊት ከምዝወረደ ኣረዲኡ።
ካብ 1993 ክሳብ 2003 ልዕሊ 600 ሽሕ ቶን ጨው ፈርዩ፣ 120 ሽሕ ቶን ንሰደድ ከምዝተላእከ ብምብራህ ድማ፣ ዳግመ-ምሕዳስን ምህናጽን ፋብሪካ፤ ምትእትታው ሓጸብቲ ጨው ማሽናት፤ ምስራሕ 7.5 ቶን ዝጽዕና ብትራክተራት ዝሰሓባ ሓሙሽተ ዓረብያታት፤ ምስልጣን ሰራሕተኛታትን ካልእን፤ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ናጽነት ካብ ዝተሳለጡ ንጥፈታት ምዃኖም ኣነጺሩ።
ጽሬትን ብቕዓትን ጨው ንምምሕያሽ መንግስቲ ብዝገበሮ ወፍሪ፣ ኣብ ሰዓት 80 ቶን ጨው እትሓጽብ ማሽን ኣብ 1995 ብምትካላ ትሕዝቶ ሶድዩም ክሎራይድ ጨው ናብ ልዕሊ 97 ሚእታዊት ክብ ከምዝበለን ኣብ ዕዳጋታት ዓለም ጽቡቕ ተቐባልነት ከምዝረኸበን ብምሕባር፣ ኣቶ ነጋሲ፣ ትካል ስርሓት ጨው ዓሰብ ኣብ 1991 ዘድሊ ጽገናታት ብምግባርን ኣድለይቲ ማሽነሪታት ብምትእትታውን፣ ኣብ ዓመት 150 ሽሕ ቶን ጨው ናይ ምፍራይ ስርሓት የሰላስል ከምዘሎ ገሊጹ።
ሲምፖዝዩማት ምምሕዳር ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪን ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪን ብ28 ሚያዝያ ብሓባር ድሕሪ ምኽፋቱ፣ ሲምፖዝዩም ምምሕዳር ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ክሳብ 29 ቀጺሉ ክዛዘም እንከሎ፣ ሲምፖዝዩም ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ ድማ ክሳብ 1 ግንቦት ክቕጽል’ዩ።
******** ኣ.ዜ.ኤ ********


text:
መንግስቲ ኣብ ሊቢያ ንዝተፈፀመ ማሕረዲ ስጉምቲ ክወስድ፣ሕዚ እውን ኣብታ ሃገር ዝነብሩን ብዕጡቓት ይውሰዱ ዘለውን ብናይ ባዕሉ ዓቕሚ ወይ ብሓገዝ ማሕበረሰብ ዓለም ብህፁፅ ክንቀሳቐስ ዋና ፀሓፊ ተቓዋሚ ውድብ ሓድነት መላእ ኢትዮጵያ ኣቶ ካሳሁን ኣበባው ፀዊዖም።
ኣብ ልዕሊ ወገናትና ክሕልፈ ዘይብሉ በደል ተፈፂሙ እዩ ዝበሉ ኣቶ ካሳሁን ንኢትዮጵያዊያን ዘሕዘነ እዩ እውን ኢሎም።’’ኣብ ውሽጥን ወፃእን ንዘለው ኢትዮጵያዊያን ከቢድ ድፍረት ስለዝኾነ ካብ ብሕዚኡ መልእኽቲ ዘመሓላልፍ ስጉምቲ እንተድኣ ዘይተወሲዱ’’ኢሎም ንሶም ብምቕፃል ‘’ኢትዮጵያዊያን ንቕድሚት እውን ክጥቅዑ እዮም።መንግስቲ ናይግድን ሓደ ነገር ክገብር ኣለዎ’’ኢሎም።
ኣብ ልዕሊ መናእሰይ ኣሕዋትናን ደቅናን ዝተፈፀመ ዘይተለምደ ማሕረዲ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ዘሕዘነን ዘንብዐን ስለዝኾነ ህዝቢ ኢትዮጵያ ካብ መንግስቲ ሓደ ነገር ትፅቢት ይገርብ እዩ እውን ኢሎም።
መንግስቲ ብዝምችዎ ኣገባብ ስጉምቲ ክወስድ፤ኣብ ሊቢያ ዘሎ ኩነታት ኢትዮጵያዊያን ድቃስ ዝኸልእ ስለዝኾነ ዓቕሚ ዝውሕደና እንተኾይኑ እውን ንሓገዝ ሕቡራት መንግስታት ምሕታት ኣገዳሲ እዩ ኢሎም።
ናይ ዜጋታት ስደተ ጠጠው ንምባል ኣብ ውሽጢ ሃገር ክስርሑ ዘለዎም ስራሕቲ ኣለው፤ኣድልዎ እንተዘይህሊ፣ፍትሒ እንተዝህሊ፣ስደት ክንኪ ይኽእል እዩ ኢሎም ኣቶ ክሳሁን ብምውሳኽ።ካልኦት ተቓወምቲ ፓርትታት እውን ንናይ ISIL ኣረሜናዊ ተግባር ብምኹናን መግለፂታት ኣውፂኦም ኣለው።
ብዝተኣሳሰረ ኣብ ዙርያ ዓለም ዝካየድ ዘሎ ውግዘት ዳዕሽን ዝኽሪ ግዳያትን ሊብያ ኣብ ዝቐጸለሉ እዋን፡ ኣብ`ዚ ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ፊት ንፊት ዋይት ሃውስ ኣብ ዝርከብ ሃገራዊ ሓወልቲ ዝተኣኻኸቡ ብዙሓት ኢትዮጵያውያንን ኤርትራውያንን ትማሊ ሓሙስ፡ ንዝኽሪ`ቶም ኣብ ሊብያ ብግፍዒ ዝተቐትሉ፡ ሽምዓ ናይ ምብራህ ምሸት ኣኽቢሮም ኔሮም።
ከምኡ`ውን ኣብ`ዚ ኸባቢ ዝርከቡ ኣባላት ክልቲኡ ማሕበረ-ሰብ ዝኾኑ ስነ-ጥበባውያን ተመሳሳሊ ዝኽሪ ኣካይዶም ኔሮም-ንዕኡ ዘንጸባርቕ ዜማታት`ውን ኣብ ምስራሕ ይርከቡ።
ብተመሳሳሊ ዜና ኢትዮጵይዊያንን ኤርትራዊያንን ነብርቲ ከባቢ ቴክሳስ ሁስተንን ላስ ቬጋስን እውን ኣብዚ ሰሙን ናይ ሽምዓ ምብራህ ስነስርዓት ብምካይድ ከምዝዘከርዎም ዝበፅሐና ዜና ሓቢሩ።
መራሕቲ ሃይማኖት ክርስትናን ምስልምናን`ውን ብተመሳሳሊ መንገዲ ነቲ ኢሰብኣዊ ቅትለት ንጹሓን ዜጋታት ብምውጋዝ ስነ-ስርዓት ጸሎትን ምህለላን የካይዱ`ለዉ።


text:
ክልቲኦም መራሕቲ ብሓባር ኣብዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ኣብ ልዕሊ ናይ ሶሪያ ወታደራዊ ትካላት ስጉምቲ ንኽውሰድ ንቤት ምኽሪ ዩናይትድ ስቴትስ ዘቕረብዎ ሓሳብ እንተድኣ ተነፂጉ ተኣማንነቶም ክጉዳእ እዩ ንዝብል ንዝቐረበ ሓሳብ ፕሬዝዳንት ኦባማ ነፂጎምዎ።
‘’ቅድሚ ኩሉ ኣነ ቀይሕ መስመር ኣየስመርኩን።ቀይሕ መስመር ዘስመረ ዓለም እዩ።’’ ዝበሉ ኦባማ ን98 ሚእታዊ ህዝቢ ዓለም ዝውክሉ መንግስታት ኬሚካላዊ ኣፅዋር ዘፀይፍ ስለዝኾነ ሃገራት ኣብ ውሽጢ ኵናት ዋላ እንተኾና’ውን ምጥቃም ኬሚካላዊ ኣፅዋር ንዝእግድ ስምምዕ ብምፅዳቕ ነቲ ቀይሕ መስመር ኣስሚሩ እዩ ኢሎም።
ነቲ ዓለምለኸ ውዕል ዘፅደቐ ቤት ምኽሪ ዩናይትድ ስቴትስ እውን ዓለምለኸ ስምምዕ ንክኽበር ሓላፍነት ኣለዎ ኢሎም ኦባማ።’’ተኣማንነተይ ኣብ ሕቶ ኣይወደቕን።ተኣማንነት ማሕበረሰብ ዓለም እዩ ኣብ ሕቶ ኣትዩ ዘሎ።ተኣማንነት ኣሜሪካን ኮንግረስን ኣብ ሕቶ’ሎ።’’
ፕሬዝዳንት ኦባማ ዓቕሚ ኬሚካላዊ ኣፅዋር ሶሪያ ንዝተብሃለ ንምልማስ ዝሃቀነ ውሱን ወታደራዊ ደብዳብ ንኽፍፀም ካብ ኮንግረን ዓለምለኸ ማሕበረሰብን ፍቓድ ይሓቱ ኣለው።
ድሕሪ ናይ ስቶክሆልም ዑደቶም ኣብዝካየድ ኣኼባ ጉብኤ ጉጅለ-20 ንምስታፍ ናብ ፐትስበርግ ሩሲያ ክጉዓዙ እዮም።ኣብቲ ኣኼባ ንሶሪያ ንምጥቓዕ ደገፍ ማሕበረሰብ ዓለም እውን ክሓቱ እዮም።


text:
ኣቶ መብራህቱ ገብረመድህን ዝተባህሉ ኤርትራዊ ብሰንኪ’ቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተፈጥረ ኹናት ንልዕሊ 40-ዓመታት ንዘገልገልሉ ኣብ አዲስ ኣበባ ዝርከብ ኤምባሲ ኣሜሪካን ዝነበሩላ ከተማ ኣዲስ አበባን ሐዲጎም ናብ ኣሜሪካ ከም ዝወፁ ተዛሪቦም።
ኣቶ መብራህቱ ካብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝወፅሉ እዋን ንኢትዮጵያውያን ፈተውቶም መጀመርያ ንአቶ በላይ ኣባይ ደሓር ኸአ ንበዓል ሞያ ሕጊ አቶ ኢትባረኽ ግደይ ሕጋዊ ወከልቲ ንብረቶም ጌሮም ከም ዝሓደግዎም’ውን ይገልፁ።
ክልቲኦም ወከልቶም “ሕጋዊ ውክልና እናሃለወና ኣቦይ ብህይወት የለን ብሕታዊት ወራሲት ኸአ ኣነ’ያ ኢላ ቤት ፍርዲ ክውስነላ ጌራ ብዝበልዋ ጋል በይኖም ንአቶ መብራህቱ ሕጋዊ ውክልና የብሎምን ክትብል ብዘቕረብቶ ናይ ሓሶት ክሲ በደል ወሪዱና” ክብሉ ገሊፆም።
ሚኒስተር ፍትሒ ኢትዮጵያ'ውን ብናይ ሕጊ ሞያይ ንኸይሰርሕ ን'5-ዓመታት ከም ዝአገደኒ ብሬድዮን ተለቪዥንን ገሊፁ ኢሎም ኣቶ ኢትባረኽ።


text:
ናይ 2012 ኣ/ፈ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ከይዲ ፕሬዝዳንታዊ ውድድር ሎማዕንቲ ሰሉስ ኣብ ክፍለግዝኣት ኣየዋ ብወግዒ ተጀሚሩ’ሎ።ኣብታ ክፈለ ግዝኣት ዝርከቡ ኣባላት ሪፓብሊካዊ ፓርቲ ኣብ ዝቕፅል ወርሒ ሕዳር ንፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ዝገጥሙ ካብቶም ሸዱሽተ ሕፁያት ንሓዲኦም ንምምራፅ ኣብ ምሉእ እታ ክፈለ ግዝኣት ሎማዕንቲ ሰሉስ ድምፆም ክህቡ እዮም።
ኣብ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፖለቲካ ኮከስ ኢሎም ዝፅውዕዎ ኣባላት ፓለቲካዊ ፓርትታ ሕፁዮም ኣብ ዝመርፅሉ ኣገባብ ፈላማይ ብርኪ ኣባላት ሪፓብሊካዊ ፓርቲ ሎማዕንቲ ድምፆም ክህቡ እዮም።ንመን ከምዝመርፁ ንዘይወሰኑ መረፅቲ ንምስሓብ ፕሬዝዳንታዊ ሕፁያት ሪፓብሊካዊ ፓርቲ ናይ መወዳእታ ፃዕሪ እናገበሩ ይርከቡ።ናይቲ ምርጫ ኣሰናዳእቲ’ውን ሎማዕንቲ ሰሉስ ኣብ ክፍለግዝኣት ኣየዋ ኣባላትን ሪፓብሊካዊ ፓርቲ ኣብዝካየድ ምርጫ ምስ ፕሬዝዳንት ኦባማ ዝወዳደር ሕፁይ ዝመርፅሉ ኣገባብ ናይ መወዳእታ ምስንዳእ እናገበሩ እዮም።ሪፓብሊካዊያን ብዙሕ ህዝቢ ንምምራፅ ከምዝወፅእ ትፅቢት ይገብሩ።ምኽንያቱ ኣየዋ ፕሪዝዳታዊ ሕፁይ እትመርፅ ፈላመይቲ ክፍለግዝኣት ስለዝኾነት።ንዝርዝሩ የድምፁ።


text:
7/17/2018
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ክቡራት ኣሓተይ፡ ኣሕዋተይ፡ ደቀይ፡ ደቂ ደቀይ፡
ከመይ ኢልክን ቀኒኽን፡ ከመይ ኢልኩም ቀኒኹም፡ ኣነ እግዚኣቢሄር ይመስገን ጽቡቅ ኣሎኹ።
እምብኣር ሎሚ “ታኣምራታዊ ተዋስኦ ክመስል፡ መርዓ ምስ ሸብዳዕዳዑ፡ ፈኾስኮሱ ምስ ጽራይ ስዋ፡ ምስ ሜሱ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ጽቡቅ ሓሊፉ። ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ድማ ንጉሰ ነገስት ናይ ኢትዮጵያ ክመስል: ጊዚኡ ዝሓለፈ ዘውዲ ደፊኡ፡ ካብ ለቢሱ” ትብል ኣርእስቲ ሒዘ እንሆ ቀሪበ ኣሎኹ።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ምዕራባውያን፡ ኣብ መንጎ ክልተ እንዳ’ሓሙ ብዘይካ እቶም ወለድን ኣሕዋትን ኣዝዮም ቀረባ ቤተሰብ፡ ናይ ሰበይትን ሰብኣይን ክሳብ ክንድዚ ዝምድንኦም ዱልዱል ኣይኮነን ክብሃል ይከኣል። ኣብ ሃገርና ድሕሪ መርዓ፡ ስድራ ቤት ክልቲኦም መራዓውቲ ኣዝዮም ይቃረቡ “ጅርና ጠጢዑ፡ ተባዚሕና ከም ሓደ ስድራ ቤት ኮይና” ድማ ይብሉ። እወ ስድራ ቤት ዘይኮነስ፡ ከም ሓደ ስድራቤት እዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ ድማ ንምሳሌ እንዳቦይ ዓንዱን፡ እንዳቦይ ተኽሉን ዝባህሉ ስድራቤታት ወደን ጓልን እንተዝዋሃሃቡ፡ ምእንቲ ሓደ ስድራ ክኾኑ፡ እንዳቦይ ዓንዱ ምስ እንዳቦይ ተኽሉ ተደሚሮም፡ እንዳቦይ ተኽሉ ኣይብሃሉን’ዮም ወይ ድማ እንዳቦይ ተኽሉ ምስ እንዳቦይ ዓንዱ ተደሚሮም እንዳቦይ ዓንዱ ኣይብሃሉን’ዮም።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ዶክቶር ኣብይ ከምዚ ንርእዮ ዘለና: መንገዲ ሰላም ድልየቱን፡ ሰላም ናይ ምስፋን ክእለቱን ብግብሪ ኣርእዩ። እሱራት ፈቲሑ፡ ኣብ ደገ ኮይኖም ኣንጻር መንግስቲ ዝቃለሱ ዝነበሩ፡ “ዓድኹም ኣቲኹም ተቃለሱ፡” ኢሉ። ከምኡውን “ሓደ ኢትዮጵያዊ ተኣሲሩ ማለት ምልእቲ ኢትዮጵያ ተኣሲራ ማለት’ዩ” ኢሉ ኣብ ስዑዲ ተኣሲሩ ዝነበረ ሓደ ኢትዮጵያዊ ኣፍቲሑ። “ድሕሪ ሕጂ ምስጢር ዝብሃል የለን፡ መንግስቲ ዝገብሮ ግልጺ ክኸውን ኣለዎ፡ መንግስቲ ንህዝቢ ከግልግል ድኣ’ዩ ዝግባእ እምበር፡ ህዝቢ ንመንግስቲ ከገልግል ኣይግባእን” ድማ ኢሉ። ኣብ ሓደ ካብቲ ናይ ፓርላማ ኣኼባታት ድማ፡ ሓደ ካብቲ ንዝቀረበሉ ሕቶታት መልሲ ክህበ ከሎ፡ “ሽብር ማለት እንታይ ማለት’ዩ ኣሸባሪ’ኸ መን’ዩ ኢልና እንተሓቲትና፡ ሽብር ማለት ስልጣን ሒዝካ፡ ኣብ ስልጣን ክትጸንሕ ኢልካ ብ ኢ-ሕገ-መንግስታዊ ዝኾነ ኣገባብ ሓይሊ ከይተረፈ ምጥቃም የጣቃልል። ሕጊ መንግስቲ ካብ ናይ ፓርቲ ጠቅሚ ይኹን፡ ካልእ ጠቅምታት ነጻ ዝኾነ ንኹሉ ዘግልግል ሕጊ’ዩ። ሕገ-መንግስቲ ንእሱር ቀጥቅጦ፡ ኣብ ጸልማት ግበሮ ኣይብልን’ዩ። ንሕና ከም መንግስቲ ከምኡ ምስ ንገበር ንባዕልና ኣሸበርቲ ኢና” ኢሉ።
ሕገ-መንግስቲ - ቅዋም - ኩላትና ከም ንፈልጦ፡ኣብ መንጎ መንግስትን ህዝብን ዝግበር ውዕል ብሰለስተ ኣዕኑድ ዝቆመ’ዩ - ማለት ፈጻሚ ኣካል - ዉሳኔታትን ፖሊሲታትን ናይ ሀገር ዘተግብር፡ ሕግን ጸጥታን ዝሕሉ፡ ሓጋጊ ኣካል - ወኪል ናይ ህዝቢ ኮይኑ ሕጊ ዘውጽእ፡ እቲ ፍትሓዊ ኣካል ድማ ፈጻሚ ኣካል ቀይዲ ከይበትኽ ሕጊ ተኸቲሉ ፍርዲ/ፍትሒ ዝህብ’ዩ። ናይ ኢርትራ ሕገ-መንግስት እሳራርሐ - process - ህዝቢ ዝተኻፈሎ’ዩ: እቲ ዝተነድፈ ቅዋም ብሕጊ ንቅዋም ከጽድቅ ዝቆመ - ህዝባዊ ባይቶ -Constituent Assembly ዝጸደቀ’ዩ: እዚ ባይቶ’ዚ በዞም ዝስዕቡ ዝቆም’ዩ።
ካብ ፓርላማ 75፡ ካብተን 6 regional Assemblies (386) ወከልቲ ኣብ ወጻኢ ዝነበሩ ኤርትራውያን 75. ኩሉ ኩሎም 536 ነይሮም። እዞም ወከልቲ ህዝቢ እዚኣቶም ተኻቲዖም ድማ እዮም ነቲ እተነድፈ ቅዋም ዘጽደቅዎ። ፍጹም ዝብሃል ቅዋም የለን። ንህዝቢ ከገልግል ኣብ ግብርን ኣታጋባብራን ድማ፡ ተታዓርዮ፡ ተማሓይሾ፡ ወይ ትልውጦ።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ነቲ ተነዲፉ ህዝቢ ዘጽደቆ ቅዋም፡ ፕረዚደንት ኢሳይስ ኣፈወርቂ ፈጺሙ ከተግብሮ ኣይደለየን። ጻዕዳ ሓሶት፡ ምጥቋስ፡ ጭካኔ ዝዓብለሎ ናይ ነዊሕ ጊዜ ዝተጠቀመሉ ስልቲ ገይሩ ድማ ስልጣን ንህዝቢ ንሃብ፡ ቅዋም ይተግበር ንዝበሉ መሳርሕቱ ኣሲርዎም፡ ጋዜጣኝታትን፡ መራሕቲ ሃይማኖትን፡ ተማህሮን፡ መማሃራን፡ ነጋዶን ድማ ሽዑን፡ ብድሕሪኡን ኣስዒብዎም።
ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ቅሩብ ናይ ሰብ ኣታሓሳስባን፡ ንእሽቶ ሕልናን እንተዝነብሮ፡ እዛ ዓለም እዚኣ ንግዚኡ ትጥቀመላ እምበር ንዘለኣለም ዘይትነብረላ ሙዃና እንተዝግንዘብ፡ ድሕሪ ነጻነት ቁሩብ ዓመታት መሪሑ ኣብ ጥሮታ ምኣተወ። ክብረት ድኣ ኣይፈልጦን እዩ’ምበር ክንደይ ምኸበረ። ቅዋም ኣብ ግብሪ እንተድኣ ዊዒሉ፡ ከም ተራ ዜጋ ክኸውን’ዩ። ሙሉእ ዕድሚኡ ኣገባቡ ብዘይኣገድስ ኣብ ስልጣን ክነብር ስለ ዝደለየ፡ ቅዋም ጸላኢኡ ኮይንዎ። እንሆ፡ ኣነ ራእሲ፡ ኣነ ንጉስ፡ ኣነ ሕጊ፡ ኣነ መራሒ እየ። እቲ ባሕሪ ባሕረይ፡ እቲ መሬት መሪተይ፡ ከም ዝመስለኒ ዝሸጦ ዝልውጦ፡ ዝዕድሎ፡ እቲ ህዝቢ ናተይ ከም ድላየይ ዘካላብቶ፡ እንተደልየ ይኣስሮ፡ የሕቅቆ፡ እንተደልየ ኣብ ዉግእ ነቆተ ኣደዳ ሞቱን ኩሉ ዓይነት ስቅያተን ይገብሮ፡ ከም ንጉስ ኮይነ ዝቅመጠለ ዓባይ ኢትዮጵያ ኣላቲኒ ኢሉ ዝተኣመማነ ክምስል፡ ብዘሕፍር፡ ቀዝበዝብን፡ ሸብዳዕዳን መንገዲ ትማሊ ኣብ ኢትዮጵያ ከይዱ ኣራጋጊጹ። ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ግን ሓደ ዓብይ ነገር ዝስሐቶ ኣሎ። ኢትዮጵያ ንድሕሪት ክትምለስ ዘይኽእላ ዓለም ዝመስከረሎ ዓቢ ለውጢ ጌራ’ያ - ብኣራኣእያ፡ ብፖለቲካ፡ ብኤኮኖሚ። እቶም ጸሊእዎም ዘጸልሞም ዘሎ፡ መንኮርኮር ናይዚ ለውጢ’ዚ እዮም። ንትግራይ ጥራይ ዘይኮነ ንኢትዮጵያ ብምልእታ ሓራ ከውጽኡ እዮም፡ ኣሽሓት በራውር ደቆም ዝኸፈሉ። ንኣማኢት ዓመታት ዝተጨቆነ ህዝቢ፡ ኣብ ሓጺር ጊዜ ኣብቲ ናይ ብሓቂ ሰላምን ምውህሃድን ክመጽእ ኣሸጋሪ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ግን እቲ ኣብ ኩሉ መዳያት ዝተገብረን ዝግበር ዘሎን ኣዎንታዊ ለውጢ’ሞ ንግዚኡ ንረስዓዮ፡ ኢትዮጵያ ካብ ደርጊ ተላቂቃ፡ እዚ ስርዓት እዚ ስልጣን ካብ ዝሕዝ፡ እንሆ ሰልሳይ መራሒ ተቀይሩ።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ናይ ዶክቶር ኣብይ ኣሕመድ ተኸቲሉ፡ እሱራት እንተዝፈትሕ። እቶም ዝሞቱ ዝሐቀቁ ድማ ስሞም ነጊሩ፡ ማኣስ ሞይቶም፡ ብከምይ ሞይቶም፡ ኣበየናይ ቦታ ተቂቢሮም እንተዝነግር፡ እዚ ማእለያ ዘይብሉ ናይ ቀደምን ሎምን ስደተኛ ንዓዱ ክምለስ እንተዘፍቅድ፡ ናይ ሳዋ መንእሰይ ትምህርቱን፡ ሰላማዊ ህይወትን ክገብር፡ ነጻ እንተዝገድፎም፡ ሽያጥ ኣዋርቅን፡ ካልእ ክቡር ማዕድናትን፡ ብቢልዮናት ዝግመት እንሆ ገንዘበኩም ገንዘብ ህዝቢ ኢሉ እንተዝመልስ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ገበነይ ደረት የብሉን ግን ይቅረ በሉለይ እንተዝብል፡ ብሕልፊ ድማ ባዕሉን ብሓለፍቲ ሳዋን ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ኢርትራ ዝፈጸሞ ናይ ገበን ገበን፡ ንኹሉ ዓይነት መከራ ዘቃልዔን ይቅረ በላለይ እንተዝብል፡ ከም ኣጋላልጻ ዶክቶር ኣብይ ብሓቂ አነ ካብ ኣሸባሪ ንላዕሊ’የ እንተዝብል፡ ኣነ በዛ ርእሰይ፡ ከም ሓንቲ ውልቀ ሰብ ኤርትራዊት፡ ጥራይ ቅዋምና ውዓል ሕደር ዘይብሉ ኣብ ግብሪ ይውዓለልና እምበር፡ ገበንካ ካብ ይቅረታ ንላዕሊ እዩ፡ ግን ይቅረ ይኹንካ ምበልክዎ። ኮይኑ ግን፡ ይቅረ ተባሂሉ ኣብ ስልጣኑ ክምለስ ዘይኮነስ፡ ምእንቲ ርእሱ ዕድመ ደፊኡ’ዩ፡ ዘስተንፍሶ ዝነበረ ኣየር ከይተረፈ ሒዙ ብስላም ንኤርትራ ገዲፍዎ፡ ኣብ ዝተቀብልዎ ዓዲ ምኻድ’ዩ። ኣብ ኤርትራ ኣብ ቤትፍርዲ እንተዝቅረብ፡ ሓደ ሞት ዘይኮነስ 100 ሞት ምተፈርደ። ንሕና ኤርትራውያን፡ ደምና ስለ ዝውሓዘ፡ ናይ ሕልፈትካ ምእሳርን ወይ ካልእ መቅጻዕትን ድኣምበር ናይ ሞት ፍርዲ ከይነብረና ሃረርታይን ትምኒተይን እዩ። ስለዚ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ርእሲ እቲ ሐውናን፡ ዉላድናን ኢሉ ዕልል እናበለ ተቀቢሉ ዘኽበሮ ህዝቢ ኤርትራ ከምዚ ዝኣመሰለ ሓደጋ ስቅያትን፡ ሞትን ህልቂትን ዘፈጸሞ ምኽንያታት እሱር ኮይኑ፡ ናይ መሰል እሱር ተሐሊዉሉ መጽሓፍ እንተዝጽሕፍ፡ ንኤርትራን ዓለምን ምጠቀመ ዝብል ኣራኣእያ ኣሎኒ።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ክቡራት ኣሕዋተይ፡ ደቀይ፡ ደቂ ደቀይ፡ ኢሳያስ ኢሳያስ’ዩ፡ ኣብዚ ዘብጻሕናዮ ድማ ፈቲና ጸሊእና ንሕና ኢና። ክሳብ ከምዚ ኢሉ ዝሻድን፡ ክሳብ ኒዒቁ ጡፍ ዝበለና ስቅ ኢልና። በቢሓደ በቢጉጅለ ክንብድሆ ቅልቅል ህልም ንብል ካብኡ ሓሊፉ ግን ካብ ስልጣኑ ክወርድ ተዋሃሂድና ኣይገጠምናዮን። ናይ ወታሃደር ክዳን ተኺዲኑ፡ ጸሊም መነጸር ጌይሩ፡ እተን ናይ ሂትለር ዝመስላ ሙሽታሹ ኣጸሊሙ ልኽት እናበለ እዩ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ኤርትራ መብዛሕትኡ ጊዜ ዝዛረብ፡ ትማሊ ናብ ኢትዮጵያ ምስ ከደ ግን፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ፍሽኽታን ሰሓቅን ተራእዩ ዘይፈልጥ ኣርእዩ፡ ኣብ ዓዲ ምስ ኣተወ ግን ኣብ ምጽዋግ ተመሊሱ። እቶም መሳርሕቱ ጀነረላትን ኮለነላትን፡ ብሕልፊ እቶም ገዲማት፡ ካብ ድቃሶም ተባራቢሮም፡ በታ ዝወጻእካያ ጥፋእ ንስኻ መጥፍእ ህዝቢ ኢኻ ንዓና እውን ለከምካና፡ ህዝቢ ኤርትራ ይቅረ በለልና ኢሎም ስልጣን ኣብ ህዝቢ ድኣ እምበር ኣብ ኢድ ሰብ ጠበንጃን ኣብ ኢድ ትምክሕተኛታትን ከም ዘይወድቅ ጌሮም ድሓር ንርእሶም ሰላሕ ኢሎም ብሰላም ክወጹ፡ ከምይ ሊላይ ምኾነ፡ ክሳዕ መወዳእታ ምስኡ ጠጥው ዝብሉ እዮም ዝመስሉ ዘለው።
ብዝኾነ ናይቲ ብደም ህዝቢ ኤርትራ የእዳው ዝጨቀዋ፡ ምስቲ ጠገለ ዘይብሉ ሰሓቅን ፈሽኮልኮሉን ናይ ኢሳያስ ኣይኮነን ዘገርም፡ ዘተሓሳስባን ዘግርምሲ፡ ናይ ዶክቶር ኣብይ እዩ። ፈቲና ጺሊእና መንግስቲ ምስ መንግስቲ እዩ ዝራኸብ ግን፡ ኢሳያስ ኢ-ሰብኣዊነት crime against humanity ከም ዝፈጸመ ይፈልጥ’ዩ። ፍትሒ ዘይኮነስ ጠቅመይ ጠቅምካ ኮይኑ እምበር ኢሳያስ ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ዓለም ቀሪቡ ክፍረድ እዩ ዝግብኦ ኔይሩ።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ውዕል ኣልጀሪስ ከም ዘለዎ ተቀቢልናዮ ኣሎና ኢሉ ከብቅዕ፡ ዶክቶር ኣብይ ኣብ ናይ ዶብ ምሕንጻጽ ስራሕ ከይኣቱ - ዋላ ኢሳያስ ዕጥይጥይ እንተበለ- ኣብ ምድማርን ምጉዳልን ኣትዩ። ምድማር ዓሰብ’ያ ኢልዋ። ዓሰብ ይጠቀሙላ ድኣ እምበር ክትድመር ኣይትከኣልን እያ፡ ኣይትድመርን ድማ እያ። “ኤርትራ ባሕራ እምበር ህዝባ ኣይኮነን ዘድልየና” ኢሎም ዓው ኢሎም ተዛሪቦም ዝብልዎም ሃጸይ ሃይለ ስላሴ፡ ንህዝቢ ኢትዮጵያ እዚ ኣታሓሳስባ እዚ ኣሕዲሮሙሎም እዮም። ባሕርና ኣንኳዶ ሐውናን ጎሬቤትናን ዝኾነ ህዝቢ ኢትዮጵያ ሙሉእ ዓለም እንተተጠቅመሉ ረብሓና እዩ፡ ግን ኣጣቃቅማ ሕግን ስርዓትን ኣለዎ። ኢትዮጵያውን ንነብሴሄር መልሰ ዜናዊ ንኤርትራ ሂብካያ ኢሎም ምስ ከሰስዎ፡ ንሱ ድማ ኤርትራ ርእሳ ዝኸኣለት ሃገር ከም ዝኾነትን፡ ኤርትራውያን ባዕሎም ተዋጊኦም ከም ዝመለስዋን፡ እንተደልዮም ብረት ሒዞም ክዋግኡ ከም ዝኽእሉን ብርግእ ዝበለ ኣዛራርባ ነጊርዎም። ተወዲኡ። ዶክቶር ኣብይ ምጉዳል ዝበሎ ድማ እቲ ጽልእን ገለን እዩ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ጠሬጰዛ ኮፍ ኢልካ ክፍታሕ ዝከኣል፡ ኣይከውንን’ዩ ምስ ተባህለ እዩ ብረት ክዓጥቅ ዝተገደደ። ኣብ ፍቅርን፡ ሕግን፡ ስነስርዓትን ድኣ እምበር ኣብ ጠመንጃን ምቅትታልን ከም ዘይኣምን ታሪኽ ይነግረሉ’ዩ፡ ብዛዕባዚ ህዝቢ ኤርትራ ይምህር እምበር ኣይምሃርን’ዩ። ንሕና ኤርትራውያን ኣይኮናን ምስተ ኩለን ጎረባብትና ዝተጋጨና፡ ኢሳያስ ብግስ ከይበለ ኣትሒዙ ባህሪኡ ከምኡ ስለ ዝኾነ’ዩ ተጋጭዩ። ህዝቢ ኤርትራ፡ ጽልኡ ምስቲ ህዝቢ ዘይመረጾ ኣብ ናይ ስልጣን ኮርሻ ተወጢሑ ንህዝቢ ዘሳቅዮን ማዕረ ናብ ምጽናት ገጹ ዘኪዶ ዘሎን ጨካን ኢሳያስ አፈወርቂ ምስ ዝንዕቆም ሰዓብቱን እዩ።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ ኩነታት ንርእዮ ኣለና፡ ስለዚ ንኹሉ ጊዜ ኣለዎ፡ ሕጂ ኢሳይስ ይውረድልና ኣይኮነን እቲ ዘረባና ክኽውን ዘለዎ፡ እንታይ ድኣ ከምቲ ብዙሕ ህዝቢ ዝብሎ ዘሎ፡ ውዓል ሕደር ከይተባህለ፡ ዓለም ብዝፈልጦ መንገዲ፡ እሱራትና ፍትሓልና፡ ዶብና ብናይ ውዕል ኣልጀሪስ መሰረት ይተሓንጸጽልና፡ ንዶብ ዝሕልዉ ዘለው፡ ደቅና ዓዶም ኣትዮም ሰላማዊ ናብርኦም ይግብሩልና፡ ኣንጻር መንግትስቲ ኢኹም ተባሂሎም፡ ካብ ሃገሮም ዝተሰጉ፡ ዓዶም ይመለሱልና፡ ኢልና ኢና ክንጅምር ዝግባኣና። ከምኡ እናበልና ድማ እቲ ቀደም ክንገብሮ ዝግባኣና ዝነበረ ሕብረት ጌርካ ናይ ገዛ ስራሕ - home work - ምግባር እዩ። ብ እዋይ ንሕና ክሳብ ከምዚ ዲና ተሃሚልና ኢልና ምጉሃይ ዘይኮነስ፡ ብኻብ ኣብ ደልሃመት ዘእተወና ጌጋታት ምምሃርን፡ ብምርርዳእን፡ ሕድገታትን፡ብ ቀልጢፍና ካብ ድኽነትን ድንቁርናን ንወጸሉ መንገዲ ብህጹጽ ምድላይን እዩ። ከምቲ ንጉስ ናይ ህንዲ ንዝፈትዋ ሰበይቱ ንዝኽራ ክሳብ ሕጂ ንዓለም ዘደንቅ ብ ታጅማሃል ዝፍለጥ ህንጻ ከስርሕ ከሎ “ ልቡ ተመሲጡ የዕጽምታ ዝሓዘ ሳንድቁ ኣበይ ከም ዘቀመጦ ዝጠፍኦ፡ ንሕና ድማ ብኹሉ መዳይ ንቅድሚት ክንደፍእ ክንብል ፍትሓን፡ ፍቅርን ከይጠፍኣና ምጥንቃቅ የድልየና። ዶክቶር ኣብይ መንግስቲ ንህዝቢ ከገልግል እምበር ህዝቢ ንመንግስቲ ከገልግል ኣይኮነን ኢሉ። ድሕሪ ሕጂ መንግስቲ ዝበሎ ኩሉ ግሉጽ ክኽውን እዩ ኢሉ ድማ ወሲኹሉ። እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ከይዱ ፈሽኮልኮል ኢሉ ልክዕ ከም መስሓቅ መዛናግዒ - clown - ዝኾነ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ግን ትረፍያ ከምኡ ክገብር፡ ኣብ ኤርትራ ክኣቱን ክጽወግን ሓደ ኮይኑ። ህዝቢ ኤርትራ ከምኡ ኢሉ ብኢሳያስ ተጨቁኑ ክንበር ኣይኮነን። ኣብ ውሽጣ ሰላም ዘይብላ ጭቁንቲ ኤርትራ ንኢትዮጵያ ሰላም ክትሃባ ኣይትኽእልን እያ፡ ዶክቶር ኣብይ እዚ ክግንዘቦ ክህሉ ተስፋ እገብር። ዝተደጎለ ሓውስ ዝጠፍኤ ይመስል፡ እቲ ዝበዝሔ ህዝቢ ኤርትራ እንተሰሓቀ ከብዱ ሕመሙስ’ዩ። ሕድሪ ስውኣትና ኣይክጥለምን’ዩ’። ህዝቢ ኤርትራ ነጻነቱን ሓርነቱን ክጓናጸፍ እዚ ኹሉ ዓይነት መስዋእትታት ዝኸፈሎ ዝርሳዕ ኣይኮነን። እዚ ዝሓለፈ 27 ዓመታት ሰላምን ራህዋን ረኪብና ብኹሉ መዳያት ክንጽጉ እዩ ዝግባኣና ነይሩ፡ ግን እንሆ ኣቦታትና ቅስሞም ተሰቢሩ፡ ኣዴታትና ለመንቲ ኮይነን፡ ኣዋልድና ክብረን ተጋሂሱ፡ ኣብ ድኽነትን ስደትን፡ ብቀሊሉ ዘይወጽእ ዓዘቅቲ ሓዘን ኣትየን፡ ኣወዳትና ድማ ጅሆ ተታሒዞም ኣብ ሳዋ ሓውሲ ባሮት ኮይኖም።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ ዝሓለፈ ሓሊፉ’ዩ ኣምላኽና ሒዝና እቲ አቀዲመ ዝዘርዘርክዎ ፡ ኩላትና እንብሎን እንደልዮን ዘለና፡ ንዶክቶር ኣብይ ተኸቲሉ ኢሳይስ ክግብሮ ዘለዎ ቀልጢፍና እናፍለጥና፡ ምጥርንፍናን ናይ ዕዮ ገዛናን - home work -ነሳላስል።
እምበኣር ዘረባይ ኣብዚኣ ክዓጹ’የ።
ሰላም ኣብ ዉሽጢ ነብሲወከፍ ልብና፡ ሰላም ኣብ ሃገርና፡ ሰላም ምስ ጎረባብታና፡ ሰላም ኣብ ዓለም የምጽኣልና። ክብርን ምስጋናን ወትሮ ንዕኡ ንኣምላኽና ይኹን። ኣሜን
የቀንየለይ
ኣበባ
ስ


text:
ዝሓለፈ ሶሙን ብምኽንያት ሱባኤ ተቋሪጹ ዝነበረ ሶሙናዊ ናይ ዕለተ ሮቡዕ ሓፈሻዊ ትምህርተ ክርስቶስ ሎሚ እንደገና እንክጅመር ብምኽንያት ኣብ ሮማን ከባቢኣን ወሪዱ ዘሎ ቀዝሒ ኣብ ኣደራሽ ጳውሎስ ሻድሻይን ባሲሊካ ቅዱስ ጴጥሮስ ሎሚ ንግሆ ተገሩ፣ ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ነቲ ካብ ንውሕ ዝበለ ግዜ ዝጀመርዎ ብዛዕባ መሥዋዕተ ቅዳሴ ንዝህብዎ ትምህርቲ ብምቅጻል ኣብቲ ሕመረት ቅዳሴ ዝኾነ መሥዋዕቲ ሥጋኡን ደሙን ብምትኳር ‘መሥዋዕተ ቅዳሴ ንከነዕርግ ናብ መንበረ ታቦት እንክንድይብ ዝኽርና ብቀጥታ ናብቲ ፈላሚ መስዋዕቲ ዝዓረገሉ ናይ ቀራንዮ መስቀል መንበረ ታቦት ይጐዓዝ’ እንክብሉ ሰፊሕ ኣስተምህሮ ብቋንቋ ጣልያን ኣቅሪቦም፣
ቅዱስነቶም ከም መኽፈቲ ትምህርቶም ዝመርጸዎ ቃል ኣምላኽ ካብ ወንጌል ማርቆስ 6.38 ዝተወስደ ኮይኑ ‘ኢየሱስ ግን ክንደይ እንጌራ ኣሎኩም! ኬድኩም ረኣዩ! በሎም፣ ምስ ፈለጡ ከኣ ሓሙሽተ እንጌራ ምስ ክልተ ዓሣ ረኺብና በልዎ፣ ድሕሪዚ ንኩሎም በብመስርዖም ኣብቲ ልሙዕ ሣዕሪ ኪቅመጡ ኣዘዞም፣ . . . ነተን ሓሙሽተ እንጌራን ነቲ ክልተ ዓሣን ወሲዱ ኸኣ ናብ ሰማይ ጠመተ ባረኸ እውን ነቲ ኣንጌራ ድማ ቈሪሱ - ነቶም ሕዝቢ ምእንቲ ኬቅርቡሎም - ነርድእቱ ይህቦም ነበረ፣’ ዝብል ነበረ፣
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሕዋትን! ደሓንዶ ሓዲርኩም፣ብዛዕባ መሥዋዕተ ቅዳሴ ዝጀመርናዮ ትምህርቲ ክርስቶስ ክንቅጽል ኢና፣ ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ግዝያት ዝተማሃርናዮ ሥርዓተ ኣምልኾ ቃል ኣምላኽ ዝስዕብ ነቲ ቅዳሴ ዘቍም ሥርዓተ ቅዱስ ቊርባን ይኽተሎ፣ ኣብዚ ሥርዓት ቤተክርስትያን ብቅዱሳት ምልክታት ነቲ ኣብ መንበረ ታቦት ቀራንዮ ኣብ መስቀል ብኢየሱስ ንዝተሓትመ ሓዲስ ኪዳን ብቀጻሊ ህልው ከምዝኸውን ትገብሮ፣ እቲ ፈላሚ ታቦት መስቀል ከኣ መንበረ ታቦት ቤተክርስትያን እዩ፣ መሥዋዕተ ቅዳሴ ንከነዕርግ ናብ መንበረ ታቦት እንክንድይብ ዝኽርና ብቀጥታ ናብዚ ፈላሚ መስዋዕቲ ዝተፈጸመሉን ዝዓረገሉን ናይ ቀራንዮ መስቀል መንበረ ታቦት ይጐዓዝ፣ ኣብ መሥዋዕተ ቅዳሴ ካህን ንክርስቶስ ብኣካል ይውክል! ነቲ ክርስቶስ ኣብ መጨርሻ ድራር ንሓዋርያቱ ብዝሃቦ ሥልጣን ማለት ‘እንጌራ ወሲዱ ባሪኹ ጽዋዕ ኣልዒሉ ቀዲሱ እንኩ ብልዑ እንኩ ስተዩ እዚ ሥጋይ እዩ እዚ ጽዋዕ ደመይ እዩ ነዚ ከኣ ንዝኽረይ ግበርዎ` እንክብል ንዝሠርዖ ምሥጢር ህልው ይገብሮ ይሠርዖ ይፍጽሞ! ቤተክርስትያን ከኣ ትእዛዝ ኢየሱስ ተቀቢላ ነዘን ኣብ ላዕሊ ዝሰማዕናየን ቃላትን በተን ኣብ ድሮ ሕማማቱ ንሱ ዝፈጸመን ተግባራት ዝሰማማዓ ግዝያትን ኣገባብን ብምፍላይ ሥርዓተ ቅዱስ ቊርባን ሰሪዓ፣ በዚ ከኣ ኣብ ምስንዳው ናይ መባእ ናብ መንበረ ታቦት ኅብስትን ወይንን ይቀርብ እዚ ከኣ ክርስቶስ ነዚ ሥርዓት ክተክል እንከሎ ኣብ ኢዱ ዝሓዘን ነገራት እየን፣ ኣብ ኣኰቴተ ቊርባን ከኣ ስለ እቲ ንድሕነት ዓለም ዝፈጸሞ ተግባር ንእግዚአብሔር ነመስግን እዘን ዘወፈናየን ኅብስትን ወይንን ከኣ ሥጋን ደምን ኢየሱስ ክርስቶስ ይኾና፣ ነቲ ምቁራስ እንጌራን ቊርባንን ስዒቡ ከኣ ነቲ ሓዋርያት ካብ ኢድ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ቅዱስ ቊርባን ምስ ተቀበሉ ዝነበሮም ተመኲሮ ንደግሞ፣
ነቲ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ‘ኅብስቲ ኣልዓለ ጽዋዕ ወይኒ ኣልዒሉ’ ዝብል ተግባር እቲ ንሕና እንገብሮ ንቅዳሴ ናይ ምስንዳእ እነቅርቦ ኅብስትን ወይንን ንደግሞ፣ እዚ ናይ ምቅራብ ሥርዓት ከኣ ናይ ቅዱስ ቊርባን ሥርዓተ ኣምልኾ ቀዳማይ ክፍሊ እዩ፣ ነቲ ኣብ መንበረ ታቦት ዝጽበ ካህን ነዚ ኅብስትን ወይንን ዘቅርቡ ምእመናን ክኾኑ ኣለዎም ከመይ ንሳቶም ንባዕሎም ኣብቲ መሥዋዕቲ ቅዱስ ቊርባን ዝሕወሱን መንፈሳዊ መሥዋዕቲ ቤተክርስትያንን እዮም፣ ኣብ መንበረ ታቦት ነቲ ኅብስትን ወይንን ዝቅርቡ ምእመናን ክኾኑ ከለው ክንደይ ይጽብቅ፣ ስለዝኾነ ከኣ ሓፈሻዊ መምርሒ ሮማዊ ሥርዓተ ቅዳሴ ኣብ 73 ‘ሽሕኳ ከምቲ ሓደ ግዜ ዝግበር ዝነበረ ምእመናን ነቲ ኅብስትን ወይንን ካብ ገዛውቶም ሒዞሞ እንተዘይመጺኦም እቲ ኣብ ምስንዳው ካብኡ ናብኡ እውን ዘቅርብዎ ኅብስትን ወይንን ነቲ ናይ ጥንቲ ትርጉሙ ማለት ንሶም ከም መንፈሳዊ መሥዋዕቲ ከምዝቀርቡ ዘመልክት ኣብ ቦታኡ እይ ዘሎ’ ይብል፣ እቲ ኣብ መንበረ ታቦት ኮይኑ ነዚ ወፈያ ዝቅበል ጳጳስስ ይኹን ከኣ ነቲ ወፈያ ክቅበል ከሎ እቲ ጽሑፍ ቀጺሉ ኣብ ዘስፈሮ `ካህናትስ ይኹኑ ጳጳሳት ከምኡውን ዲያቆናት ኅብስትን ወይንን ካብ ምእመናን ኣብ መንበረ ታቦት ኮይኖም ክቅበሉ ከለው ነቲ መሥዋዕተ ቊርባን እቲ ቅዱስ ሕዝበ እግዚብሔር ንዘወፍዮ ወፈያ እዮም ዝቅበሉ` ይብል፣ ንመሥዋዕተ ቅዳሴ ነቲ ዝዓበየ ወፈያ ኅብስትን ወይንን ዘቅርብ ሕዝበ እግዚብሔር እዩ፣ ስለዚኸስ በዚ ኣብ ኢድ እቲ ሠራዒ ብዝውፈ ምልክት ኅብስትን ወይንን ሕዝበ እግዚአብሔር ነቲ መምርሒ ሥርዓተ ቅዳሴ ሕመረት ናይ ኩላ ሥርዓተ ኣምልኾ ቅዱስ ቁርባን ዝብላ ድራር ጐይታ መሥዋዕቶም ንጐይታ ኣብ መንበረታቦት የቅርቡ፣ እዚ ማለት ማእከል እታ ቅዳሴ መንበረ ታቦት እዩ መንበረታ ታቦት ክርስቶስ ክርስቶስ ባዕሉ ነቲ መንበረ ታቦት በዚ ዓይንዚክንምልከቶን ማእከል ቅዳሴ ምዃኑ ክንርዳእን የድሊ፣ እቲ ፍረ ምድርን ፍረ ጻማ ሥራህ ወዲሰብን ዝኾነ ኅብስቲ ነቲ ክንዲ ገዛእ ርእሶም ዘወፍይዎ ወፈያ በቲ መለኮታዊ ቃል ተኣዚዞም ንእግዚኣብሔር ዝበቅዕ መሥዋዕቲ ክኸውን እሞ ንሠናይ ናይታ ቅድስቲ ቤተክርስትያን ብምልኣት ክኸውን የወፍይዎ፣ ማዕረ ማዕረ እዚ ከኣ ከምቲ ሓዲስ ትምህርቲ ክርስቶስ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ኣብ ቊ.1368 ዘመልክቶ ሕይወት ናይቶም ኣመንቲ ሥቃዮም ጸሎቶም ሥራሖም ምስቲ ናይ ክርስቶስ ሕይወትን መሥዋዕትን ተደሚሮም ኣብቲ ጠቅላሊ መሥዋዕቱ ተዋሂዶም ሓዲስ ዋጋ ሓዲስ ክብሪ ይረኽቡ፣
ርግጽ ንሕና እነወፍዮ ብጣዕሚ ንኡስ እዩ ኮይኑ ግን ክርስቶስ እዚ ቁሩብ ቊራቦ ናትና የድልዮ እዩ፣ ጐይታ ካባና ቊርብ ይሓትት ብዙሕ ከኣ ይህበና፣ ኣብ ዕለታዊ ናብራና ሠናይ ድሌት ክፉት ልቢ ሕይወትና ክነመሓይሽን ድላይ ተበግሶን ነቲ ምእንታና ኣብ ቅዱስ ቊርባን ዝውፈ ንኣኡ ክንቅበሎ ስንድዋት ምዃን ዚኣመሰሉ ስማዊ ወፈያታት ይሓተና እዚ ከኣ ምስቲ ዓቢይ መሥዋዕቲ ናይ ስጋኡን ደሙን ተወሃሂዱ ዓቢ ነገር ይኸውን፣ ነዚ ናይ መባእን መሥዋዕትን ጸሎት ዘመልክት እቲ ንዕጣን ኣብ ሓዊ ብምቅጻል እነቅርቦ ጸሎተ ዕጣን እዩ፣ እቲ ዕጣን ምስ ነደደ ጥዑም ሽታ ዘለዎ ትኪ የውጽእ እዚ ከኣ ንላዕሊ ገጹ ይድይብ፣ ከምቲ ኣብ ቅዳሴ በዓላት እንገብሮ ነቲ መባእስ ይኹን ንመንበረ ታቦትን ንመስቀለ ክርስቶስን ዕጣን ምቅራብ ከምኡ እውን ንካህንን ነቲ ሕዝብን ምዕጣን ንኩሉ ኣብ መሥዋዕቲ ክርስቶስ ዝጠምርን ምሳኡ ሓደ ዝገብርን ነገር ንዕዘብ፣ ነዚ ኣይትረስዑ እቲ መንበረ ታቦት ክርስቶስ ባዕሉ ከምዝኾነን ኣብኡ ከምዘሎን ዘክሩ! ኮይኑ ግን እዚ ብመንጽር እቲ ፈላሚ መንበረ ታቦት እዩ እዚ ከኣ መስቀል ክርስቶስ እዩ፣ ኣብዚ ክርስቶስ ዝኾነ መንበረ ታቦት እቲ ቁሩብ ቁራቦ ዝኾነ ወፈያና ንህብ! ኅብስትን ወይንን ነወፊ እዚ ከኣ ነቲ ንዓና ዝውፈ ክርስቶስ ኮይኑ ናብ ሥጋኡን ደሙን ይልወጥ፣
ነዚ ኩሉ ጽሙቊ ኣቢሉ ዘቅርበልና እቲ ኣብ ልዕሊ እቲ ዝወፈ ኅብስትን ወይንን እንገብሮ ጸሎት እዩ፣ ኣብዚ ጸሎት እዚ እቲ ካህን እግዚብሔር ነቲ ቤተክርስትያኑ እተወፍዮ ክቅበልን ነቲ መስኪን ድኽነትናን ወፈያንን ብሰማያዊ ሃብቱ ከሀብትሞ ይልምን፣ ኅብስትን ወይንን እንክነወፊ ወፈያ ሕይወትና ኢና እነመልክት እዚ ከኣ ብመንፈስ ቅዱስ ናብ መሥዋዕቲ ክርስቶስ ይልወጥ እሞ ምስ ክርስቶስ ሓደ ኮይኑ እግዚብሔር ኣቦ ዝቅበሎ መሥዋዕቲ ኮይኑ ይቀርብ፣ ምስንዳው ወፈያን ጸሎት ኣብ ልዕሊ ወፈያን ብከምዚ እንክፍጸም ካብዚ ናብ ጸሎት ኣኰቴተ ቁርባን ወይ ጸሎተ ምስጋና ይስገር፣
እዚ ሁመት ናይ ቅዳሴ ዝምህረና ገዛእ ርእስኻ መባእ ንእግዚብሔር ናይ ምውፋይ መንፈሳውነት እንክኸውን እዚ ንዕለታትና ከብርህ ምስ ካልኦት ንእንገብሮ ርክብ ክዂልዕ ንእንገብሮ ነገራት ባህታ ዝህቡ ክገብር ከምኡ እውን ንዘጓንፉና ስቃያት ተጻዊርና ነታ ምድራዊት ከተማና ብብርሃን ክርስቶስ ንክትበርህ ንክንሃንጻ ይሕግዘና፣ እንክብሉ ትምህርቶም ዛዘሙ፣


text:
ኣብ ጉዳይ ሃገር ተዓዛቢ ምዃን ነብሰ ምትላል’ዩ።
ሃገር ናይ ሓደ ሰብ ወይ ፖለቲካዊ ውድብ ናይ ብሕቲ ንብረት ኣይኮነትን። ሃገር ኣብ ትሕቲኣ ናይ ዝነበሩን ከም ልኡላዊት ሃገር ናይ ዘጽውዕዋ፡ ካብ ኩለ-መዳያዊ መጥቃዕቲ ተኻላኺሎም ናይ ዝዕቅብዋን ዘልምዕዋን ዜጋታትን ማሕበራዊ ክፍልታት ሓባራዊ ሃብቲ’ያ። ናታቶም መግለጺት መንነትን ክብረትን ድማ’ያ። ከም’ቲ ገዛ ዘይብሉ ሰብ ንገዛ ክራይ ገንዘቡ ጥራሕ ዘይኮነ ስምዒቱ እናኸፈለ ብስቓይ ዝነብር፡ ኣብ ጉዳዩን ጉዳይ ሃገሩን ብቐጥታን ብተዘዋዋን ዘይሳተፍ ዜጋ ወይ ሕብረተ-ሰብ ድማ፡ ኣብ ርሑቕ ስደት ከይዱ ተማሂሩ ተመራሚሩ ሊቅ ይኹን፡ ነጊዱ ይኹን ኣውፊሩ ብገንዘብ ይሃብትም ምልኣት ዘለዎ ናይ ሕልና ቅሳነት ክህልዎ ኣይክእልን’ዩ። እናበልዐ እናሰተይ እናተዘናገዐ እንከሎ፡ ኩሉ ግዜ ብውሽጡ ዘሳቕዮ ናይ ሃገራዊ መንነትን ዋንነትን ሕቶ ኣለዎ። በዚ ከኣ ርእሰ ምትእምማን ዘይኮነ ናይ ነብሰ ትሕተት መንፈስ ኣለዎ።
ጥዑይ ኣእምሮ ሃልዩካ ናይ ሕልና ዕረፍቲ ምርካብን ዘይምርካብን ተራ ነገር ዘይኮነስ፡ ምስ ዕለታዊ መግቢ ምርካብን ዘይምርካብን ዝነጻጸረ ቦታ ዘለዎ’ዩ። ከም ዝፍለጥ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ዓለምና ብፍላይ ድማ ኣብ ምዕራባውያን ሃገራት ዜግነት ብወረቐት ይርከብ’ዩ። ብወረቐት ትረኽቦ መንነት ግን ምስ ብትውልዲ ትረኽቦ ሃገራዊ መንነት ዝነጻጸር ኣይኮነን። ናይ ወረቐት መንነት ሕቶ እንጀራ ክምልስ ይኽእል ይኸውን። ኣብ ትነብረሉ ሃገር ከም ሰብ ምሉእ ርእሰ ምትእምማን ወኒንካ ከም’ቶም ሰብ ቤት ወይ ናይ ብሓቂ ዜጋታት ክትወዳደር ዘኽእለካ ግን ኣይኮነን።
ምኽንያቱ እንተ ብውዲ ወይ ብግዲ ነቲ ናትካ ዋንነትካ ገዲፍካ ናብ ዘይናትካ ከይድካ ኣብ ሰናይ ምሕረት ሰቤት ወይ ዋናታት ወዲቕካ ዝተመጠወልካ ተቐቢልካ ክትሓድር ዝተቐበልካ ኢኻ። ብሓጺሩ ካብ ምሉእ ናይ ሃገራዊ መንነትን ፍቕርን ናብ ብሓውሲ ትካቦ ዝምጠወልካ መሰል ትወድቕ ስለ ዘለኻ፡ ኩሉ ግዜ ካብ እንታይ ይብሉኒ ይኾኑ ዝብል ስኽፍታ ነጻ ክትከውን ኣይትኽእልን። ንኣብነት ኣብ ፖለቲካዊ ምርጫ ማዕረቶም ናይ ትውልዲ ዜግነት ዘለዎም ተሰሪዑ ብነጻነት ዝወዳደርን ቅቡል ዝኸውን ስደተኛ የለን። ዓዱ ዝገደፈ ወይ ዓዲ ዘይብሉ፡ እቶም ዋናታት ዝፈቐድሉ ዝተደረተ መሰል ተቐቢሉን ኣኽቢሩን ናይ ምኻድን ምንባርን ዕድል ጥራሕ’ዩ ዘለዎ።
ነዚ ሓቂ’ዚ ኣብ ጸብጻብ ብምእታው፡ ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን ኩነታት ናትካ ዘይምንዓቕ፡ ኣብ ዝኸድካ ኪድ ብናትካ ምግዳስ ምሕባን፣ ኣብ ህዝብኻን ሃገርካን ጸገም እንከጋጥም ካብ ናይ ተዓዛባይነትን እንታይ ገደሰንን ልሙስን ተበላጽን ኣረኣእያ ርሒቕካ ብዓቕምኻ ኣለኹ ምባል የድሊ። ብስደት ትነብረሉ ሃገር፡ ሰብ ባህሊ፣ ቋንቋ፣ ታሪኽ፣ ሃይማኖት ኣለውዎ። ኣብ’ዚ ንስኻ ናትካ ሓዊስካ ብምሉእ ማዕርነት ዘይኮነ ኣብ’ቲ ናቶም ባህሊ፣ ቋንቋ፣ ታሪኽ ክትነብር ግዱድ ኢኻ። ኣብ ሕገ-መንግስትኹም ወይ ሃገራዊ ቅዋምኩም ናተይ ብሄራዊ፣ ሃይማኖታዊ፣ ታሪኻዊ፣ ባህላዊ፣ ቋንቋዊ ኮታ ንመንነተይ ዝገልጽ ዓንቀጽ ኣስፍሩለይ ኢልካ ክትማጎት ዘኽእለካ ድፍረት ኮነ ሕጋዊ ተቐባልነት የብልካን። ስለምንታይ’ሲ ናትካ ገዲፍካ ናብ ዘይናትካ ዝተጸጋዕካ ስደተኛ ኢኻ። ናትካ ገዲፍካ ናብ ዘይናትካ ዝተጸንበርካ ናይ መሰል ምልኣት ዘይብልካ ሰብኣዊ ፍጡር ኢኻ።
እቶም ናይ ወረቐት ዜይግነት ዝለገሱ ቁጠባዊ ቅልውላው እንጋጥሞም፡ ወይ ጸጥታዊ ሓደጋ እንከጸላልዎም ቀዳምነት ንድሕነት ናይ መን ከም ዝግደሱ፡ ኣብ ልዕሊ መን ተጽዕኖ ከም ዝገብሩ ዝተፈላለዩ መንግስታት ኣብ ባይታ እንታይ ከም ዝገብሩ ምክትታል ሓጋዚ’ዩ። ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ እዋን ምረጹኒ ዝጉስጉሰሉ ዝነበረ፡ ምስተመርጸ ዝወሰዶ ስጉምትን ድማ “ ንለባም ኣምተሉ ኣበይ ከይስሕቶ፡ ንዓሻ ኸ ደርጓሓሉ ኣበይ ከይፈልጦ” ከም ዝበሃል ኣነ መን’የ ዝብል ሕቶ ከተልዕ ናብ ናትካ ተገዳስነት ክትገብርን ዝድኽ ብሩህ መልእኽቲ’ዩ። ስለዚ ኣብ ዝኸድካ ካይድካ ኮሪዕካ ክትነብር እንተደኣ ኮይንካ፡ ኣመት ህዝብኻ፡ ሃገርካ፡ ባህልኻ፡ ቋንቋ፡ ታሪኽካ ምግባር ብዝኾነ ምኽንያት ክትሃድመሉ ዘይትኽእል ምስ ህይወት ዝተኣሳሰረ መንነታዊ ዋኒን ምዃኑ ምርዳእ ጽቡቕ’ዩ።
ኣብ’ዚ መድረኽ’ዚ፡ ገለ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ኣይነፍዑን ቀሊጢፎም ዓወት ኣይተጎናጸፉን ካብ ዝብል፡ ገለ ድማ ዝተነግሮም ሓቂ ምውሓጥ ኣብይዎም፡ ንእንኮ ሰባዊ ስርዓት ክረርው፡ በትሪ መለኽቲ ገይሮም ንደሞክራስያውያን ክሃርሙ፡ ገንዘብን ጥሪትን ንጹሃት ክዘምቱን ከዝምቱን ጸኒሖም፡ ሓዊ ከም ዘንድድ ብኢዱ ፈቲኑ ከም ዝርዳእ ህጻን ድሕሪ ርብዒ ዘመን ካብ ተግባር ተማሂሮም ልቦና ክገዝኡ ዝጀመሩን ካብ መሳርዒ ጸላኢ ተፋቲሕና ዝብሉ ወገናት፡ ህዝቢ ይብተን ኣሎ። ሃገር ትጠፍእ ኣላ። እቶም ተቓወምቲ ኢና ዝብሉ ከኣ ደኺሞም። ነቲ መንግስቲ ሃሪሞም ለውጢ ከምጽኡ ኣይከኣሉን። ገለ እንተገበሩ ኢልና ተጸቢናዮም። ትጽቢትና ግን ሓፋ ኮይኑ በኒኑ። ዘረባ ጥራሕ ኮይኖም። ስለዚ ንሕና ኣብ ደሞክራሲ ዘለዎ ሃገር ሰፊርና ኣለና። ንሰርሕን ሃብቲ ነዋህልልን ኣለና። ኣብ ኤርትራ ንዘለው ስድራ ቤትና ንሕግዝ ኣለና። ጉዳይ ህዝቢ ጉዳይ ሃገር እንተቐዶ ቀዶ እንተዘይቀዶ ሕንጣጦ ዓይነት ምርጫ ወሲዶም ኣብ ናይ ተዓዛብንርት ቦታ ኮይኖም ኢዶም ከይሓወሱ ንኻልኦት ክግምግሙ፡ ከነኣእሱ፡ ከም’ዚ እንተዝኸውን ከም’ዚ እንተዝገብሩ እናበሉ ክወራዘዩ እንክትሰም ትግረም።
እንታይ’ዮም ዝብሉ ዘለው? ነገራት ከመይ’ዮም ዝርድእዎ? እዛ ሃገር ናይ ውልቀ ሰባትን ውድባት ጥራሕ ድያ? ናይ ሓባር ምዃና ከመይ ክርድኡ ኣይከኣሉን? መንቀሊኡ ዘቤታዊ ይኹን ግዳማዊ ብደረጃ ሃገር ዝኽሰት ህዝባዊ ጸገም፡ ገንዘብካ፣ ጉልበትካ፣ ፍልጠትካ፣ ህይውትካ ኣስሚርካ ትምክቶን ትስዕሮን’ምበር ስለምንታይ በዓል እከለ ይግበርዎ ይበሃል? እቶም በዓል እከለ ካብ’ቲ ካልእ እንታይ ሓለፋ ኣለዎም? እንታይ ፍሉይ ግዴታኸ ኣለዎም? ኣብ ክንዲ ኣጀኹም ኢልካ ምትብባዕ ጸግዕኻ ሒዝካ ምርጋም ወይ ምግምጋም ምስ ምስ ምንታይ ይቑጸር? እዚ ካብ ፖለቲካዊ ንቕሓትን ብሱል ልቦናን ዝነቅል ኣተሓሳስባ ኣይኮነን። ናቱ ኣጥፊኡ ኣብ ዘይናቱ ክነብር ዝረዓመ ቅሉዕ ነብሰ ምትላል’ዩ። ስለዚ ወነንቲ እዚ በለጻዊ ኣረኣእያ ንካልእ ዘይኮነ ገዛእ ርእሶም የታልሉ ከም ዘለው ተረዲኦም ዳግመ ርእይቶ ክገብሩን ሃገራዊ ግቡኦም ከበርክቱን እዋኑ ጽባሕ ድሕሪ ጽባሕ ዘይኮነ ሎሚ’ዩ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 09-10-2017


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 31 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 16 April 2018
ፖለቲካዊ ምጽማም እንተነዊሑ፡ ናብ ፖለቲካዊ ዕሽነት ይቕየር፡
ኣብ ዝኾነ ዓውደ ስራሓት ዓንቀፍቀፍ ከጋጥም፡ ኣብ መንጎ ኣብ ሓደ ከባቢ ወይ ስራሕ ዝራኸቡ ሰባት ዘይምቅዳው እንክፍጠር፡ ድሌትን ክውንነትን ምጥዕዓም ኣብዩ ክላተም፡ ኣብ ክንዲ ብዝመስለካ ወይ ዝሓዝካዮ ቅጽበታዊ ግብረ መልሲ ምሃብ፡ ብልቦና ብትዕግስቲ ክትሪኦ ክትምርምሮ ግዜ ምሃብ ሓላፍነታዊ ምዃንካ ዘመልክት ኣወንታዊ ኣተሓሳስባ’ዩ። መበገሲ ናይ’ቲ ዘይምቅዳው ካብ መሰረታዊ ናይ ባህሪ ፍልልይ ዝመንጨወ፡ ሓደ ብዋጋ ናይ’ቲ ካልእ ክነብር ዝዓለመ ኮይከውን ኣዳቒቕካ ምፍላጥ ከኣ፡ ልቦና ብዱል ወይ ብዱላት ዝሓትት’ዩ። ብዱል ወይ ብዱላት መበገስን መዕረፍን ናይ’ቲ ግጭት ብግቡእ ከየጽንዑ፡ በዳሊ ክሳብ ዝልብም ደረት ንዘይብሉ ግዜ ክጽመሙ እንተመሪጾም ግን፡ ልቢ ምዕባይ ዘይኮነ መርኣያ ዘይብስለት ፖለቲካዊ ልምሰት’ዩ ዝኸውን።
እቲ ዘይምቅዳው ኣብ መንጎ ውልቀ-ሰባት ካብ ዘጋጥም ፈኲስ ማሕበራዊ መበገሲታት ዝዘለለ፡ ምስ ሃገራዊ ፖለቲካን ፖለቲካዊ ምሕደራን ዝተኣሳሰረ፡ ንዕድል ህዝብታት ዝምልከት ሃገር ከደን ጸገም ምስ ዝኸውን ድማ ብደረጃኡ ከስዕቦ ዝኽእል ሓደጋ ተራእዩ፡ ግዜ ምጽማም ደረቱ ተፈሊጡ፡ በዳሊ ናይ ዓፈናን ጭፍጨፋን መሓውሩ ከይዘርገሐ ዝእርነበሉ፡ ኣይፋልካን ኣይተድልየናን ተባሂሉ ግልጺ ብዝኾነ ፖለቲካዊ ቋንቋ ክንገሮ ይግባእ። ኣይሰምዕን እንተኢሉ ድማ ካልእ ብዘየዳግም ክሰምዓሉ ዝኽእል ኣማራጺ ወሲድካ ምውጋዱ ደኣምበር፡ ተመሊሱ ብንዕቀት ክሳብ ዝሸነልካ ምጽማምስ መንገዲ ለባማት ኣይኮነን።
ኣብ መንጎ ጠለብ ህዝብታት ኤርትራን ገባቲ ፖለቲካዊ ተፈጥሮ ናይ ሎሚ ጨፍላቒ ጉጅለ ህግደፍን ከተቀራርቦ እንተደለኻን’ውን ዘይቀራረብ፡ መሰረታዊ ፍልልይ ከም ዘሎ፡ ድሕሪ ምብራር መግዛእታዊ ሰራዊትን ምርግጋጽ ሃገራዊ ልኡላውነትን ዘይኮነ፡ ቅድሚኡ ብቑጽሩ ውሑድ ይኹን ‘ምበር፡ እቲ ዝፈልጥ ይፈልጥ ነይሩ። እቲ ኣቐዲሙ ዝነቕሐ፡ ፖለቲካ ኤርትራ ሎሚን ጽባሕን እናበለ ሓደጋታቱ ስኽፍታኡን ይትንትን ይምህር ነይሩ። እንተኾነ ግን፡ ብጭካነ ስርዓት ደርግ ዝተማረረ፡ ካበይ? ናበይ? ምስ መን? ብኸመይ? ዝብሉ መሰረታዊ ነገራት ዘየገናዝብ፡ ጸላኢ፡ ነጻነት፡ ሃገርነት ኣብ ዝብል ዝተንጠልጠለን ኣብ መድረኹ ብዝምዝገብ ዝነበረ ወተሃደራዊ ዓወታት ዝተማረኸ ስምዒታትን ገዛኢ ብምንባሩ፡ ግቡእ ኣቓልቦ ዝህቦ ብዙሕ ኣይነበረን።
እቲ ለባማት ኣቐዲሞም ብተንታን ዝበጽሕዎ፡ ድሕሪ ነጻነት ኣብ ባይታ ክረአ ኣይደንጎየን። ግዳማዊ መግዛእቲ ብህዝባዊ ቃልሲ ምስተባረረ፡ እቲ ህዝባዊ ቃልሲ ምስ ኩሉ ናይ ባህርን ተግባርን ጸገሙ ሓንጊርዎ ዝመጽአ ዘቤታዊ ገዛኢ ግዜ ኣይወሰደን ናይ ጭፍጨፋን ዓፈናን መሓውሩ ክዝርግሕ ጀሚሩ። ኣብ’ተን ኣመሓደርትን ወተሃደራዊ መኮነናትን ስርዓት ደርግ ኮፍ ኢለሞን ዝነበሩ ልስሉሳት ኮራሱ ኮፍ ኢሉ፡ ንጸረ-ህዝቢ ባህርን ተግባር ስርዓት ደርግ ወሪሱ ህዝቢ ከፈራርሕ ክህድድ ግዜ ኣይወሰደሉን። ኣቐዲሙ ኣንፈቱ ናበይ ከም ዝኾነ ኣመት ክወሃብ ጸኒሑ። ድሒሩ በቲ ኣብ በረኻ ዝለመዶ ዝተበሃልካዮ ፈጽም ኣፍካሓዝ ዝብል ስነ-መጎት ሓይሊ ከምዘመሓድር ብግብሪ እናሓበረ እንከሎ፡ ጽቡቕ ምምሕዳር ኣይኮነን ግን ልምዲ ብምንኣስ’ዩ ዕድል ንሃቦ። ካልኦት ጸገምና ከይፈልጡ’ሞ ከይሕጎሱ ብምስጢር ንሓዞ፡ ንፋስ ኣይነእቱ ዝማእከሉ ነዊሕ ዝቐጸለ ምስ ነፍሰ ቕትለት ዝዛመድ ምጽማም ከም መፍትሒ ተወሲዱ። እቲ ምርጫ ግን ፖለቲካዊ ዕሽነት ‘ምበር ሓላፍነታዊ ልቦና ኣይነበረን።
እቲ ሽዑ መባእታዊ ሓርነታዊ መሰላት ዝተኸብረሉ ክመስል፡ ብዋጋ ህይወቱን መጻኢ ዕድሉን መትከል እግሪ ጨፍላቒ ጉጅለ ህግደፍ ኮይኑ ዘገልግል ዝነበረ ፖለቲካዊ ኣገንዝቦ ዝወፈ ዝነበረ፡ ጉልበትን ገንዘብን ንናይ ሎሚ ሃገራዊ ሕሰም ባይታ ዘንጸፈ ፖለቲካዊ ዕሽነት’ዩ ነይሩ። ሎሚ ድሕሪ ርብዒ ዘመን መሊኦም ዘይለበሙ ገና ኣብ’ቲ ድሕረት ዝተኣልኩ ወገናት ምህላዎም ክትርእን ክትዕዘብን እንከልኻ ከኣ ዝያዳ ትግረም። ብሕሉፍ ኤርትራዊ ሓርበኝነትን ጀግንነትን ትሕበን’ሞ፡ ብኤርትራዊ ፖለቲካዊ ኣረኣእያን ኣናብባን ትስከፍ፡ ትሓፍር።
ዘመናዊ ፖለቲካ ኤርትራ ዕድመ ዝጸገበ’ዩ። መሰል መንነት ዝብል ፍትሓዊ ሕቶ ተሓንጊጡ ዝሓለፎ መስገደል ብዙሕን ከቢድን’ዩ። ብመጽር’ቲ ነዊሕ ዕድመ ምቁጻሩ፡ ብዙሕ መሰናኽላት ምሕላፉ ክምዘን እንከሎ፡ ኣብነት ናይ ገስጋሲ ፖለቲካ ‘ምበር፡ ተምሳሌት ፖለቲካዊ ድሕረት ክኸውን ትጽበዮ ኣይኮነን። ብኣንጻሩ ግን፡ ንህግደፍ ብትውልዱ ‘ምበር ብደርባዊ ፖለቲካዊ ተፈጥሮኡን ፋሽሽታዊ ተግባሩን ከይለለዩ ዛጊት ካብ ጸረ-ህዝቢ ባህሪኡ ወጻኢ ናይ ሰላምን ደሞክራስን ፖሊሲ ቀሪጹ ምሕረት ከውርደሎም፡ ነቲ መሪር ግፍዓዊ ኣገዛዝኣ ተጸሚሞም ዝጽበዩ፡ ገና ናትና ዝብልዎ ፖለቲካዊ መንነትን ንቕሓትን ዘይወነኑ፡ ኣብ ፖለቲካዊ ድሕረት ተኣሊኾም ለባማት መሲሎም ብቐጥታን ብተዘዋዋርን ንመላኺ ክከናኸኑ ክውድሱ ክትሰምዕ እንከለኻ፡ ዝተኸስረ ፖለቲካዊ ግድምና ዝብል ሚዛን ክትህብ ትግደድ። ብባህርን ብተግባርን ዘይናትካ ዘይውክለካ ምዃኑ ብተግባሩ ንዘረጋገጸልካ ጸረ-ህዝቢ ፖለቲካዊ ጉጅለ፡ ሆ ኢልካ ቀላጽምካ ኣሕቢርካ ተኣለ ትብሎን ናብ ሕጊ ኣቕሪብካ ትፋረዶን’ምበር፡ ንሱ ኮነ ኢሉ ብዝፈጠሮ መጣልዒ ካርታ፡ ኣብ ኣገዳሲ ስትራተጂካዊ ቦታ ስለዘለና ጸላእትን ተጻባእትን በዚሖምና፡ ዶብና ኣይተኸብረን። ብሓይሊ ዝተታሕዘ ልኡላዊ መሬትና ኣይተመለሰን እናበልካ ንመላኺ ምትብባዕን መቕተሊኻ ዝኸውን ባትሪ ምሃብን፡ ናብ ፖለቲካዊ ዕሽነት ዝተቐየረ ምጽማም ደኣምበር ልቦናን ብልኡላውነት ምግዳስን ኣየመልክትን። ስለምንታይ’ሲ፡ ካብ ኩሉ ግኡዝ ነገራት ወዲ-ሰብ ስለዝኸብርን ክኽበር ስለ ዘለዎን።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 13-04-2018
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
መንበሪ-ገዛ
እቲ ልሙድ መንበሪ ኣባይቲ ነኣሽቱ ውልቃዊ ኣባይቲ እዩ፡ ግን ኣፓርትማን ኮምዶሚዩም እውን ኣሎ።
Tjörns Bostads AB ናይ ሾርን ኮምዩን ዝዓበየ ትካል ክራይ ኣባይትን ወናኒ ኣባይትን እዩ። ንሱ ናይቲ ኮምዩን እዩ። ንሱ ኣብተን መብዛሕትአን ናይቲ ኮምዩን ከተማታት 550 ኣፓርትማንን ኣስታት ሰማንያ ንካልእ ነገራት ዚካረ ኣባይትን ኣለዎ። እቲ ናይ ኣፓርትማ ትካል እተፈላለየ መንበሪ ኣባይቲ፡ ከም ተር ዝበለ ገዛውትን ናይ በይኑ መእተዊ ዘለዎ ኣባይትን የከፋፍል።
ብዙሓት ብሕታውያን ኣካረይቲውን ኣለዉ። ኣብቲ Tjörns kundcenter ኣየኖት ምዃኖም ሓበሬታ ኪህልወካ ይኽእል።
ንተወሳኺ ሓበሬታ ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ኣንብብ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ናይ መጀመርያ ቋንቋኦም ኖርዲካዊ ዝኾነ ተቐማጦ ኣለዉ። ካልኦት ኣብኡ ዚዝረባ ቋንቋታት ግን ስፓኛ፡ ዳሪ፡ ሶማሊ፡ ትግርኛ፡ ዓረብ፡ ኣልባንያ እየን።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ሾርን ብዙሕ እተፈላለየ ዕላማታት ዘለወን ማሕበራት ዝጠርነፈ ሃብታምን ንጡፍን ማሕበራዊ ህይወት ኣሎ። ንኣኻ ዚሰማማዕ ማሕበር ንምርካብ ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ናይ ማሕበራት ደብተር ወብሳይት ረአ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ሾርን ነታ ኩላ ደሴት ህይወታ ንኽትዕቅባ ዕላማ ዘለዋ ኮምዩን እያ። በዚ መሰረትዚ ኩለን እተን ከተማታት ነኣሽቱ እየን። እተን ዓበይቲ፡ ሸርሃምን፡ ሮናንግን ኮለሸርን ሆቪክስኖስን ሚገኖስን እየን።
ኣብታ ናይ ሾርን ዝዓበየት ከተማ ሸርሃምን፡ ናይቲ ኮምዩን ምምሕዳርን ናይ ሾርን ማእከል ዓሚልን ኣሎ። ኣብኡ እተፈላለየ ሓገዛት ይርከብ፡ ብዛዕባ ናይቲ ኮምዩን ንጥፈታት ምፍላጥ ከኣ ይከኣል። ኣብኡ ቀንዲ ቤትንባብን ናይ ቱሪስት ቤትጽሕፈትን ኣሎ። ኣብ ሸርሃምን፡ ቤትትምህርቲ፡ ባንክታት ድኳናት ማእከላት ጥዕና፡ ፋርማሲ፡ ሆቴል፡ ሕክምና ስኒ፡ ኣብያተመግቢ፡ ናብ ህጻናትን መንእሰያትን ዝዓለመ ባህላውን መዘናግዕን ማእከል ናይ ስካንዲናቭያ ስነጥበባዊ ቤተመዝክርን ኣሎ። ኣብ ሮንአንግ፡ ቤትትምህርቲ፡ ግሮሰሪታት፡ ሆቴላት፡ ኣብያተመግብን ናይ በረድ ኣደራሽን ኣሎ። ኣብ ኮለሸር ግሮሰሪታት ድኳናት ማእከላት ጥዕና፡ ፋርማሲ፡ ኣብያተመግብን ማሕበራዊ ቤትጽሕፈትን ኣሎ። ኣብ ምይገኖስ፡ ግሮሰሪታት፡ ድኳናት፡ ኣብያተመግቢ፡ ማእከላት ጥዕናን ፋርማሲን ኣሎ። ኣብ ሆቪክስነስ/ሀግቫል ናይ ባህልን መዘናግዕን ማእከል፡ ቤትንባብን ቤትትምህርትን ኣሎ።
ኣብታ ቀረባ ዝኾነት ስተኑንግሱንድ፡ ቤትጽሕፈት ዕዮን ቤትጽሕፈት መድሃንን ኣሎ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ትሕቲ ናይቲ ኮምዩን ምእላይ ህጻናት፡ ቤትትምህርቲ ህጻናት፡ መውዓሊ ስድራቢትን ናይ ቤትትምህርቲ ክንክን ህጻናት (ናይ ዕረፍቲ ቤት) ኣሎ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ተወሳኺ ሓበሬታ ኣሎ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ሾርን ግሩም መባእታ ቤትትምህርቲ ኣለዋ። ንሱ ብናይ መምህራን ማሕበር ግምት ኣብቲ ሃገር ሳብዓይ ደረጃት ዝሓዘ እዩ፡ ስለዚ ኣብ ቨስትስቨርየ እቲ ዝበለጸ እዩ። ኣብኡ ሸሞንተ መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ፡ ክልተ ካብአን ናይ ላዕለዋይ ደረጃ ኣብያተትምህርቲ እየን።
ዝቐረበ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ኣብ ስተኑንግሱንድ ይርከብ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ስተኑንግሱንድ Sfi-ትምህርቲ ይካየድ፡ ትምህርቲ ንዓበይቲውን ይውሃብ። ብዛዕባቲ ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ ዚቐርብ ምልላይ ምስ ሕበረተሰብ እተባህለ ስልጠና፡ ምስ ካልኦት ኮምዩናት ብምትሕብባር እዩ ዚካየድ፡ ኣብ የተቦሪ ከኣ ይወሃብ።
ኣብ ሾርን ቢልስሮምስካ ህዝባዊ ኮለጅ ኣሎ። ኣብኡ እዘን ዚስዕባ ኮርሳት ኣለዋ፤ ሓፈሻዊ ኮርሳት (ምስ ወይ ብዘይ ናይ ሙዚቃን ስእሊ ወይ ዓለባ ምርጫታት)፡ ሳየንሳዊ መሰረት ዓመት፡ ሙዚቃዊ መደባትን ናይ መንእሰያት መሰልን - ዝጎዪ ኮርስ)
ኣገልጎት ጥዕና
እቲ Västra Götalandsregionenእዩ ንሕክምና ዚቆጻጸር።
ኣብ ሾርን፡ ናይ ኮለሸር፡ ሸርሃምንን ሚገነስን ማእከላት ጥዕና ኣለዋ። ኣባታተን ናይ ህጻናት ማእከላት ጥዕናውን ኣለዋ። እቲ ዝቐረበ ሆስፒታል ኩንግኣልቭስ ሆስፒታል እዩ።
ኣብ ሸርሃምን ህዝባዊ ናይ ስኒ ሕክምን ኣሎ፡ ኣብቲ ደሴት ብሕታውያን ሓከምቲ ስኒውን ኣለዉ።
ብመገዲ ናይቲ ኮምዩን ማሕበራዊ ኣገልግሎት፡ ምኽርን ደገፍን ክትረክብ ትኽእል። ነቶም Mottagningsgruppenብተለፎን 0304-60 19 99 ወይ ብኤመይል mottagningsgruppen@tjorn.se ርኸቦም።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ኣብቲ ምስቲ ኮምዩን እትገብሮ ርክባት በቲ እትርድኦ ቋንቋ ኣላይነትን ሓገዝን ክትረክብ ንኣና ኣገዳሲ እዩ። ቋንቋ ሽወደን ዘይትዛረብን ዘይትርዳእን ምስ እትኸውን ብመገዲ ተርጓማይ ጌርካ ክትዘራረብ መሰል ኣሎካ። ክትራኸበና ከሎኻ ወይ ቆጸራ ክትሕዝ ከሎኻ ተርጓማይ ምስ ዘድልየካ ነቲ ተሓጋጋዚኻ ወይ ሃንድለጋረ ሓብሮ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
እቲ ናይ ሾርን ሓባራዊ መጎዓዝያ፡ ኣውቶቡሳትን መሳገርቲ መራኽብን ኣለዎ። ናብተን ንእስ ዝበላ ደሴታት ከም ዲሮን፡ ኦስቶልን ሀሮንን፡ ዚመላለሳ መሳገርቲ መራኽብ ኣለዋ። ነቲ ሓባራዊ መጎዓዝያ፡ ቨስትትራፊክ እያ እትቆጻጸሮ።
ናይ ኣውቶቡሳትን መሳገርቲ መራኽብን ሰሌዳ ሰዓታት ኣብቲ Västtrafiks webbplats ይርከብ። ኣየነይቲ ኣውቶቡስ ወይ መሳገሪት መርከብ ክትወስድ ከም ዘሎካ ምስ እትጠራጠር ናብቲ ናይ ቨስትትራፊክ ኣገልግሎት ዓሚል 0771-41 43 00 ደውል።
ኣብ ሾርን፡ ባቡር የላን። እቲ ዝቐረበ መነሃርያ ባቡር ኣብ ስተኑንግስቱንድ እዩ ዚርከብ።
ዝቐረበ መዓርፎ ነፈርቲ፡ ላንድቨተር ወይ ናይ ዮተቦሪ ሲቲ አይርፖርት እዩ። ናይ አይርፖርት ኣውቶቡሳት ካብ ክልቲኣተን መዓርፎ ነፈርቲ ናብ ዮተቦሪ ይኸዳ፡ ካብኡ ከኣ ብኣውቶቡሳት ጌርካ ናብ ሾርን ኪኽየድ ይከኣል።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብቲ ናይቲ ሾርን ኮምዩን ኣስታት 1,000 ሰባት ይሰርሑ። እዚ ከኣ ነቲ ኮምዩን ናይቲ ደሴት ዝዓበየ ወሃብ ስራሕ ይገብሮ።
ኣብ ሾርን እቲ ቢዚነሳዊ ህይወት ብነኣሽቱን ማእከሎትን ዋኒናት ዝቖመ እዩ። ኣብ ሾርን ኣብ ብዙሕ ሰክተር ዘተኮራ 1,900 ዋኒናት ኣለዋ። እተን ዝዓበያ ግን ኣብ ናይ ባሕሪ ንግድን፡ ኮንሳልትሽንን፡ ቱሪዝምን ንግድን ህንጻን ሕርሻን ዱርን ዓሳን ዘተኮራ እየን። ዝበዝሓ ዋኒናት ካብ 10 ዚውሕዱ ሰራሕተኛታት ኣለዉወን። ሓበሬታ ብዛዕባ ዝበዝሓ ዋኒናት ኣብ ናይቲ ኮምዩን ናይ ዋኒናት ደብተር ክትረኽቦ ትኽእል።
ካልኦት ዓበይቲ ወሃብቲ ስራሕ እዘን ዚስዕባ እየን፤ Wallhamn AB, Tarbit Shipping AB, Per Jacobsson Byggnads AB ከምኡውን Seniorbolaget i Sverige AB.
ናይቲ ኮምዩን ተልእኾ ንኣወንታዊ ምዕባለ ናይቲ ዘሎን ዚመጽእን ቢዚነሳዊ ህይወት ግሩም ሃዋህው ንኺፈጥረሉ እዩ። ብዙሓት ሰብ ዋኒናት ናብ ሾርን ንምምጻእ ግሩም ናይ መንበሪን ናይ ህይወትን ክንክንን ሃዋህው ኪፍጠር የድሊ። ኣብኡ ምዕቡል ኣገልግሎትን ትምህርትን ናይ ህጻናት ንጥፈታትን ማሕበራዊ ክንክንን ኣሎ። ናይ ባህልን መዘናግዕን እተፈላለየ ምርጫታት ነቲ ህይወት የሀብትሞ። ናብ ዮተቦሪን ናብ ተፈጥሮን ቅርበት፡ ንሾን ንኽትቅመጠላ ተፈታዊትን ሰሓቢትን ይገብራ።
ብዛዕባ ስራሕን ዋኒናትን ዝያዳ ሓበሬታ ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ይርከብ።


text:
ኣቦ መንበር ፈደራላዊ ኮንግረስ ኦሮሞ ዶ/ር መረራ ጉዲና ከምዝተኣሰሩ ፓርቶም ኣፍሊጡ። መንግስቲ ኢትዮጵያ’ውን ንኣዋጅ ህጹጽ ጊዜ ጥሒሶም ኢሉ ከምዝኣሰሮም ገሊጹ።
ትማሊ ካብ ኣውሮጳ ናብ ኣዲሳበባ ዝኣተው ዶ/ር መረራ ጉዲና ዝተኣሰሩ ሎሚ ሓሙስ’ዩ ብመሰረት ኣባል መሪሕነት’ቲ ፓርቲ ኣቶ ጥሩነህ ገምታ።
እዚ ከም'ዚ'ሉ ከሎ፣ ኣባል ፓርላማ ኣውሮጳ ኣና ጎሜዝ ብወገነን ብዛዕባ ምእሳር ዶ/ር መረራ ጉዲና ሪኢቶአን ክህባ ከለዋ ‘ሰንቢደ’የ ግን ሕማቅ ኣጋጣሚ ኮይኑ ኣይገረመንን። ምኽንያቱ ስርዓት ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ከም ዶ/ር መረራ ንዝኣምሰሉ ሓርበኛታት፣ ንዑቅ ተግባራት ናይ ምፍጻም ተኽእሎ ስለዘለዎ’ ኢለን።
ንትግባረ ኣዋጅ ህጹጽ ጊዜ ንዝከታተል ኮማንድ ፖስት ዝጠቀሰ ቴለቭዥን ኢትዮጵያ 'ዶ/ር መረራ ጉዲና ዝተኣሰሩ ብምኽንያት ምጥሓስ ኣፈጻጽማ ኣዋጅ ህጹጽ ጊዜ ከምዝኾነ' ገሊጹ’ሎ።
እቲ ኣዋጅ ‘ህውከትን ረብሻን ንምውላዕ ምብርባርን ርክብ ምፍጣርን ክልኩል’ዩ ይብል’።


text:
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ፌደራል ኢትዮጵያ ንኣባላት ላዕለዎት ሰብስልጣን ተቓዋሚ ፓርቲ ሓድነት ንዴሞክራስን ፍትሕን ናብቲ መጋባእያ ፀዊዑ ገሲፁዎም።እቶም ኣባላት ኣመራርሓ ብኣሰራርሓን ውሳነን እቲ ቤት ፍርዲ ምሕዛኖም ገሊፆም ኣለው።
እቲ ቤት ፍርዲ ኣብ ልዕሊ ተኸሰስቲ እኒ ኣንዱኣለም ኣራጌ 21 ሰነን 6 ሓምለን 2004 ዓ/ም ዝሃቦም ውሳነታት ስዒቡ እቲ ፓርቲ ዘውፅኦም መገልፂታት መንግስቲ ነቲ ናይ ፍትሒ ስርዓት ከም መጥቕዒ መሳርሒ ከምዝጥቀመሉ ገሊፆም ነይሮም።እቲ ዝተውሃበ ፍርዲ’ውን ኣነዋርን ጨካንን እዩ ክብሉ ኣብ ልዕሊ እቲ ቤት ፍርዲ ናይ ምፅልእላእን ናይ ምንእኣስን ተግባር ፈፂሞም ይብል እቲ ቤት ፍርዲ።
ዋና ፀሓፊ ፓርቲ ሓድነት ኣቶ ኣስራት ጣሴ ናብ ናይቲ ቤት ፍርዲ ቤት ፅሕፈት ቀሪቦም ከምዘረድእዎ ኣብቶም መግለፅታት ገሊኦም ኣገላልፃታት ጌጋ ምዃኖም ምእማኖም ዝገለፀ እቲ ቤት ፍርዲ ኣብታ ሃገር ንዘሎ ናይ ኣብዝሃ ፓርቲ መስርሕ ዝህቦ ኣስተዋፅኦ ኣብ ግምት ብምእታው ብተግሳፅ ከምዝሓለፎም እቲ ቤት ፍርዲ ገሊፁ።እቲ ፓርቲ ንቕድሚት ካብዚ ንኽእደብ እቲ ቤት ፍርዲ ኣተሓሳሲ’ሎ።
ሎማዕንቲ ሰኒ ኣብቲ ቤት ፍርዲ ዝተረኸቡ ናይቲ ፓርቲ ኣቦመንበር ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳን ምኽትል ኣቦመንበር ኣቶ ግርማ ሰይፉን ካሊእ እዩ ይብሉ።ዶ/ር ነጋሶ ንምይይጥን ዝርራብን እምበር ኣብ መጋባእያ ንምቕራብ ከምዘይተፀውዑ ይገልፁ። ብምቕፃል ከምዚ ይብሉ ‘’ዝኸሰሰና ሰብ የለን፡እቲ ኽሲ’ውን ኣይበፅሐናን፡መከላኸሊ ምቕራብ ከንኽእል’ውን ነይርና።ብናይ ባዕሎም ኣገባብ ከይዶም ከምዚ ወሲና ኣለና ኢሎም ኣብ መጋባእያ ጠጠው ኣቢሎም ነቲ ውሳንኦም ኣንቢቦም።እዚ ፈፂሙ ኣግባብነት የብሉን።ተሰሚዑ ዘይፈልጥን ዘሕዝን እዩ።’’
ዋና ፀሓፊ እቶ ኣስራት ጣሴ ብወገኖም ዝሃብኩዎ ሪኢቶ ከም ሓደ ዜጋ ጥራሕ እዩ ይብሉ።ዝተውሃበ ውሳነ ብዝምልከት’ውን ናይ ሕጊ ኣግባብነት ዘይብሉን ድራማን ጥራሕ እዩ ይብሉ።


text:
YB Plant Micro Propagation ዝበሃል በይናዊ ትካል ኣብ ትግራይ ዝመሃዞ ማይ፣ንፋስን ፀሓይን ጥራሕ ብምጥቃም ብዘበናዊ ሜላ ቀለብ እንስሳን ሰብን የፍሪ’ሎ።
ነቲ ስራሕ ዝጀመሮን ዝመርሖን ተመራማሪ ብሓይሉ ኣብርሃ ይበሃል።
እዚ ሜላ እዚ ብርክት ዝበለ ሓለፋን ረብሓን ኣለዎ። ኣብ ብጣዕሚ ፀቢብ ቦታ ብርኩት ምህርቲ ንምርካብ የኽእል።ንኣብነት ኣብ 50 ትርብዒት ሜትሮ 600 ኪሎ ቀለብ ጥሪት ምርካብ ይካኣል። እንተ በቲ ዝፀነሐ ልማዳዊ ሕርሻ 600 ኪሎ ቀለብ ንምርካብ 10 ሽሕ ትርብዒት ሜትሮ የድሊ።
እዚ ሜላ እዚ ውሑድ መጠን ማይ እዩ ዝጥቀም ሓንቲ ኪሎ ንምፍራይ ካብ 1 ክሳብ 2 ሊትሮ ማይ ጥራሕ እዩ ዘድሊ፤ በቲ ልማዳዊ ድማ ካብ 80 ክሳብ 90 ሊትሮ ማይ ይሓትት። ግዜ ምህርቲ ኣዝዩ እዩ ዝንኪ። ካብ 40 ክሳብ 45 መዓልታት ዝውድእ ዝነበረ ሳዕሪ ኣብ ውሽጢ ሸውዓተ መዓልታት ይባፅሕ።
ኣይተ ብሓይሉ ኣብርሃ ነቲ ሜላ ንምትግባር ዝኾነ ይኹን ኬሚካላዊ ባእታ ከምዘይጥቀሙን ምህርቶም ተፈጥራዊ ህይወት ዘማለአ ምዃኑ ይገልፁ።
ኣይተ ብሓይሉ ኣብርሃ ነቲ ጋህዲ ገይሮምዎ ዘለዉ ምህዞ ኣብ 2006 ዓ.ም ብደረጃ ክልል ትግራይ ኣብ 2007 ዓ.ም ድማ ብደረጃ ሃገር ብልዑል ፀብለልታ ተሸሊሞም። ከምኡ እውን ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ሞሮኮ ኣብ ዝተኻየደ 5ይ ዓለምለኻዊ ኣኼባ ውፅኢት ምርምር ሳይንስን ቴክኖሎጂን ካብ 502 ኣብ ውሽጢ እቶም ዝለዓሉ 15 ኮይኖም ተሓርዮም እዮም።
ምምሕዳር ክልለ ትግራይ ነቲ ምህዞ ናእዳ ብምልጋስ ብስፍሓት ምእንታን ክስራሕ 2000 ትርብዒት ሜትሮ መሬት ፈቒዱ ከምዝሃቦም ኣይተ ብሓይሉ ተዛሪቦም።ኣይተ ብሓይሉ ኣብ ትግራይ ማእኸል ባዮ ቴክኖሎጂ ንምጥያሽ ምስ መንግስቲ ኣብ ዝገብርዎ ዘለዉ ፃዕሪ ካብ ኢትዮጵያ ወፃኢ ዝርከቡ ደቂ ሃገር ኣብ ጎኖም ክስርዑን ብሓባር ክሰርሑን ፀዊዖም።


text:
ክልተ ትሕቲ ዕድመ ጓሶት ብሓደጋ ነታጒ ሞይቶም
ክልተ ጓሶት ዕድመኦም ካብ 14-16 ዝዓመቶም ብዕለት 10 ሰነ 2016 ዓ.ም.ፈ. ኣብ ከባቢ ዓዲ-ማእለል ተጻዊዱ ብዝጸንሐ ነታጒ ህይወቶም ስኢኖም። እዞም ክልተ ዕሸል ዕድመ ዘለዎም ጓሶት ህጹጽ ሕክምናዊ ረዲኤት ብዘይ ምርካቦም ደም ወዲኦም ህይወቶም ከምዝሓለፈት ክፍለጥ ተኻኢሉ።
ዜናን ባህልን፣ ስሙር ደሞክርሲያዊ ግንባር ኤርትራ
እዚ ከም’ዚ ዝኣመሰለ ሓደጋ ከጋጥም ሎሚ ናይ መጀመርያ ግዜ ኣይኮነን። ህዝቢ ኤርትራ ካብ እዋን ደርጊ ጀሚሩ ድሕሪኡውን ኣብ እዋን ውግእ ኤርትራን ኢትዮጵያን’ውን ኣብ ፈቐድኡ ብዝተቐብሩ ጸረ-ሰብ ነታጒታት ኣብ ልዕሊ ሰብን ጥሪትን ብዙሕ ዕንወት ኣውሪዱ እዩ። ብሰንኪዚ ነታጒታት’ዚ ህዝቢ ኤርትራ መሬቱ ሓሪሱ ክጥቀመሉ ኣይከኣለን። ጥሪት ዝዕንገላሉ መሮርውን ካብ ጠቕሚ ወጻኢ ኮይኑ ይርከብ።
ነዚ ጉዳይ’ዚ ብዝምልከት ህዝቢ ብተደጋጋሚ ናብ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ጥርዓን ኣቕሪቡ ክሳብ ሎሚ ሰማዒ እዝኒ ኣይረኸበን። ስለዚ ህዝቢ ኤርትራ ህይወቱ ይኹን ጥሪቱ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ብዘጻወዶ ነታጒታት ጅሆ ተታሒዙ ንቡር ናይ ሓረስታይ ናብራ ተሓሪሙዎ ሕርቅም ክብል ይርከብ።
ከምዚ ዓይነት ተረኽቦ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት በብእዋኑ ከጋጥም ዝጸንሐን ጌና ዝቕጽል ዘሎን ተርእዮ እዩ። ንኣብነት ኣብ ወርሒ ሚያዝያ 2016 ዓ.ም.ፈ. ኣብ ከባቢ ሽላሎ ክልተ ጓሶት ተደፊኑ ዝጸንሐ ነታጒ ረጊጾም ከቢድ መቚሰልቲ ኣጋጢምዎም። ኣብ ሆስፒታል ባረንቱ ተዓቚቦም ግቡእ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ብምርካቦም ህይወቶም ክትድሕን ከምዝኸኣለት ተረጋጊጹ።
እንተኾነ ግን ሓደ ካብኦም ወዲ 13 ዓመት ዝዕድምኡ ነጸረኣብ ተስፋማርያም ዝተባህለ የማነይቲ እግሩ ኣዝያ ስለዝተሃስየት ካብ ሞት’ኳ እንተድሓነ ካብ ነባሪ ስንክልና ግን ኣየምለጠን። ብሰንኪ ስንክልንኡ ድማ ብዘይ ናይ ካልእ ደገፍ ከምድላዩ ክንቀሳቐስ ኣብ ዘይክእለሉ ደረጃ ወዲቑ ይርከብ።
ኣብ እዋን ደርግውን ኣጻዊዱ ዝሓደጎ ነታጒታት ብተመሳሳሊ ኣገባብ ኣደዳ ሞትን ስንክልናን ዝኾኑ ዜጋታትና ውሑዳት ኣይኰኑን። ከምኡውን ብሰንኪ ናይ 1998 ፈ. ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተወልዐ ኲናት ኣብ ጎቦታትን ናይ ሕርሻ መሬትን ተጻዊዶም ዘለዉ ጉድኣት ክዕገት ኣይተኻእለን።
ኣብ ምምሕዳር ዞባ ጋሽ ባርካ ብፍላይ ኣብ ከባቢ እዘን ዝስዕባ ዓድታት ሽላሎ ሸሸቢት ተከዘ ደቺነማ ዓዲ-ማእለል ገዛ-ገርህላሰ ግርመ ወ.ዘ.ተ. ካብተን ኣዚየን ዝተጠቕዓ እየን። ንኣብነት ኣብ ሓደ እዋን ዞባ ጋሽ ባርካ ኣብ ዝሃቦ ጸብጻብ ካብ 2000 ዓ.ም. ክሳብ 2015 ብነታጒ ተሃሪሞም ዝሞቱ ዜጋታት 158 ክኾኑ ከለው 34 ድማ ሰንኪሎም ክብል ሓቢሩ። 45 ካብዚኦም ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ምዃኖም ካብቲ ዝቐረበ ጸብጻብ ክፍለጥ ተኻኢሉ።
እዚ በብእዋኑ ክጋጥም ዝጸንሐ ሓደጋ ግምት ረኺቡ ኣድላዪ ፍታሕ ክሳብ ዘይተገብረሉ ንሓደጋ ተቓሊዖም ዘለዉ ዜጋታትና ውሑዳት ከምዘይኮኑ ክንሕብር ንፈቱ። ኩነታት ከምዚ እናሃለወ እቲ ብዛዕባ ሞት ህዝብን ጥሪትን ቅጭጭ ዘይብሎ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ኣብ ወርሒ ሰነ ካብ 13/ 2016 ክሳብ ስነ 27/ 2016 ኣብ ጐላጉል ሃዘሞ ብፍላይ ግንባር ጸሮና ከኣ ብኣጠቓላሊ ነታጒታት ክትከል ከም ዝቐነየ ምንጭታት ስሙር ደሞክራሲያዊ ግንባር ኤርትራ ሓቢሮም።
እቲ ስልኳታት ጸላኢንምዕጋት ተባሂሉ ብኣሽሓት ተተኺሉ ዘሎ ጸረ-ሰብ ነታጒታት ካብ ኣብ ምክልኻል ዝህቦ ጠቕሚ እቲ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ጥሪትን ዘስዓቦ ጉድኣት ይዓዝዝ። ህዝቢ ህይወቶም ንምድሓን ኣባይቶም ራሕሪሖም ዝኸዱ ዓድታት ኩነታት ምስ ተረጋግአ ክምለስዎ ምዃኖም እናፈለጠ ኣብ ኣባይቲ ንጹሃት ዜጋታት ከይተረፈ ነታጒታት ኣጻዎዱ ምኻዱ ሕልንኡ ዘጥፍአ ስርዓት ምዃኑ ኢዩ ዘመልክት።
እቲ ኣዚዩ ዘስደምም ድማ እዚ ኩሉ ኣብ ርእሲ ሰብን ጥሪትን ዝወርድ ዘሎ ሓደጋታት ዋላ ሓንቲ ደቒቕውን ትኹን ኣብ መራኸቢ ብዙሓን ተቓሊሑ ኣይፈልጥን። ስለዚ ብኸምዚ ዓይነት ሓደጋ ዝጠፍኡ ዘለዉ ሕብረተሰብና ንምድሓን ኣብ ዲያስፖራ እንርከብ ህዝቢ ኣንቢብካ ምሕላፍ ጥራሕ ዘይኮነስ ተራና ክንገብር ከምዝግባኣና ከነዘኻኽር ንፈቱ።


text:
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብሚኒስተር ጉዳያት ውሽጢ ኣልመሃንድስ ኢብራሂም ማሕሙድ ሓምድ ንዝተመርሐ ልኡኽ መንግስቲ ሱዳን ሎሚ ኣብ ሰዓታት ቅድሚ ቀትሪ ኣብ ቤተ-መንግስቲ ተቐቢሉ ኣዘራሪቡ።
ኣብ’ቲ ርክብ፣ ክልቲኦም ወገናት ኣብ ምምዕባል ክልተዊ ዝምድናን ንትግባረ ኣብዚ ዓመት’ዚ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሺር ኣብ ኤርትራ ዑደት ኣብ ዘካየደሉ እዋን ዝተሰማምዕሉ ናጻ ካብን ናብን ምንቅስቓስ ዜጋታት ክልቲአን ሃገራት ዝምልከትን ዘትዮም።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብቲ ርክብ፣ ታሪኻዊ ዝምድናታት ኤርትራን ሱዳንን ንረብሓ ክልቲኡ ኣሕዋት ህዝብታት ብዘገልግል መገዲ ኣብ ኩሉ መዳያት ክሕያል ኣገዳሲ ምዃኑ ብምምልካት፣ ንምሕያል’ቲ ዝሕግዙ ሃነጽቲ ሓሳባት ኣቕሪቡ።
ሚኒስተር ኢብራሂም ማሕሙድ ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ ዕላማ ዑደቱ ነቲ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዘሎ ናይ ምትሕግጋዝ ዝምድና ዝያዳ ንምሕያልን ሰላምታ ፕረዚደንት ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ናብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንምብጻሕን ምዃኑ ጠቒሱ፣ ናጻ ምንቅስቓስ ዜጋታትን ንብረትን ብዝምልከት ንምፍርራም ኣብ ስምምዕ ከምዝበጽሑ ሓቢሩ።
******ኣ.ዜ.ኤ******


text:
ኣብ መግለጺ ቁጽሪ 1 ብምዑታት ጀጋኑ ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ መደብር ዕደና ቢሻን መደበር ኣጽዋር ከባቢ ማይ ዕዳጋ /እንደኣመሪካን/ ብስርሒት ኣግእዞ መጥቃዕቲ ከምዘካየዱ ብመገዲ መርበብ ሓበሬታ ኣስማሪኖ ምግላጽና ይዝከር፡፡ ቅድሚ እዚ መግለጺ ምዝርግሑ ገለገለ መርበብ ሓበሬታታት ኤርትራ፡ ኢትዮጳያን ሱዳንን ዝተፈላለየ ወረታት ክፍንዋ ቀንየን፡፡ እቲ ፍጻመ ኣብ ግዚኡ ንዘይምሕባር ጠንቂ ምዕፋን ናጻ ፕረስ እቲ ጉጅለ እኳ እንተኾነ ንሚስጥራዊነት ፈጸምቲ ስርሒት ተባሂሉ ዝተፈጠረ ምድንጓይ'ውን እቲ ካልእ ምኽንያት'ዩ ኔሩ፡፡
ዕለት 01/04/2015 ድሕሪ ምግላጽና ግን ብሓደ ተቓዋሚ ሓይሊ እየ ናይ ዝብል ውድብ መርበብ ሓበሬታ ኣቢሉ ነቲ ዘይድፈር ዝመስል ዝነበረ ዝደፈሩ ጀጋኑና ዝኽሕድ መግለጺታት ምውጽኡ ተዓዚብና፡፡ ትሕዝቶ እቲ መግለጺ ፈጻሚ ስርሒት ካልእ ኣካል ምኻኑን ምንጭታቱ ካብ ኣስመራ ከምዝገለጽሉን ይሕብር፡፡ ካብቲ ስርሒት ርሒቕካን ብድሕሪ መጋረጃ ኮይንካ ዘዝመሰለካ ኣብ ገጻት ኮምፕዩተር ምጥቃዕ ንረብሓ መን ምኻኑ ግን ዋድሕ ኣይኮነን፡፡ ብወገንና ግን ዘዝመስለካ ምዝርጋሕ ከም መሰል እንዳተወስደ ጭብጢ ዘይብልካ ምዝርጋሕ ዕንቅፋት ናይ ለውጢ ካብ ምኻን ዝሓልፍ ፋይዳ ክህልዎ ከምዘይክእል ንነግር፡፡ እንተ ንኩውንነት'ቲ ፍጻመ ግን ነቲ ብቐረባ ዝዕዘብ ህዝብን ፈጸምቱን እንተሓደግናዮ ይሓይሽ፡፡
ተሓጓሚ እንኮሎስ ተሓዚ…. ከምዝበሃል ባዕሉ'ቲ መጥቃዕቲ ዝወረዶ ጉጅለ ንእሙናት ኣባላቱ ኣኪቡ ብወግዒ ዝገለጾ ኪሕድካ ሃረምትኻ ካልኦት እዮም ዘስምዕ ኣምባሳደራት ናይቲ ጉጅለ ድዮም ዋላ ካልእ ምኽንያቱ ዘይርደኣካ መግለጺታት ምሃብ ኣይኮነንዶ ብህዝቢ በቲ ጉጅለ'ውን እንተኾነ ተቐባልነት ከምዝሰኣነ ደጊምና ንገልጽ፡፡
ጉጅለ ኢሰያስ ሰምበት ዕለት 05/04/2015 ከም ዓንዲ ሑቖኡ ንዝወስዶም ኣሃዱታት ጸጥታ (ሓለፍቲ ክፍልታት ሃገራዊ ድሕነትን ጸጥታን) ኣብ ከተማ ከረን ኣኪቡ ኣብ ልዕሊ ዕደና ቢሻን ከባቢ ማይ ዕዳጋ እንዳ ኣመሪካን ዘይዕውት ፈተነታት ከምዝተኻየደ ኣሚኑ፡፡ ፈጸምቲ እቲ ፈተነ ብሰብ ኣልቦ ነፈርቲ፡ ብኢትዮጵያ፡ ብኤርትራውያን ተጻባእቲ ጉጅለታት ዘይኮነ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ብዝነብሩ ውልቀ ዜጋታት ከምዝተፈጸመ፡፡ እዞም ጸረ መንግስቲ ዜጋታት ሕነ ናይቲ ዝፈረሰ ኣባይቲ ንምፍዳይ ኢሎም ፍሹል ፈተነታት ከምዘካየድዎን፡ ንምቁጽጻሮም ድማ ከቢድ ከምዘይኮነ ብዕሊ ተገሊጽሎም፡፡
ነዚ መግለጺ ዝሃቡ ሓለፍቲ እቲ ጉጅለ ብር/ ጀነራል ኣብርሃ ካሳን ብር/ ጀነራል ስምኦን ገብረድንግልን እዮም፡፡ ጎስጓሶም ተኣማንነት መታን ክረክብ ካብ ተሳተፍቲ ኣኼባ ወከልቲ ሰባት ንዕደና ቢሻ ከይዶም ክዕዘቡ'ውን ተፈቒዱሎም፡፡ እንተኾነ እቶም ክዕዘቡ ዝተላእኩ ወከልቲ ናይቲ ኣኼባ ኣብቲ ዕደና ዝካየደሉ ቀንዲ ቦታ ከይኣተው ማለት ናብቲ መጻረዪ GOLD,COPPER & Future Zinc plants ማሽናት ከየጸግዑ ኣብ ጫፍ ዝርከብ እኩብ ሓመድ ኣርእዮም ስለዝመለስዎም ንምጥርጣሮም ዝድርዕ ኩነታት ከምዘጋጠሞም ኣረጋጊጾም፡፡
እዚ ጎስጓስ ኣብ ሓለፍቲ'ቲ ትካል (ሃገራዊ ድሕነት) ጥራይ ዘይኮነ እንኮላይ ኣብ ሰራዊት ኣብ ገለ ኣሃዱታት ካብ ማእከልነት ሓይሊ ንላዕሊ ኣኼባታት ብምክያድ ነቲ ብመራኸቢ ብዙሓን ዝውረ ሓቂ ከምዘይኮነ፡ ብወያነ ይኹን ካልእ ናይ ደገ ሓይሊ ከምዘይተፈጸመ ኣብ ውሽጢ ኣብ ማእከል ህዝቢ ብዝተሓብኡ ንመንግስቲ ዝጻብኡ ገለ ወልቀ ዜጋታት ዝተኻየደ ፍሹል ፈተነ ከምዝነበረ፡ ዘስዓቡዎ ጉድኣት ግን ከምዘየለ ይገልጹ ኣለው፡፡ ቀጺሎም ብዛዕባ'ዚ ጉዳይ ዝምልከት ብዝተፈላለዩ መዓከናት ዜና ዝላባዕ ዝተፈላለየ ወረታት ክሰምዑ ከምዘይብሎም ንህዝብን ሰራዊትን የጠንቅቑዎ ኣለው፡፡
ገለ ኣዘዝቲ ሰራዊት ኣብ ክንዲ ብዛዕባ “ፍሹል ፈተነ” ንዛረብ ክፍታሕ ኣብ ዘለዎ ቀንድን በዳህን ዛዕባ ንዘቲ ብምባል ኣንፈቱ ክጥምዝዙ ይፍትኑ ኣለው፡፡ እቲ መዛረቢ ዛዕባ ቀንዲ ጉዳይ ሃዳምነትን ስግረ ዶብን ሰራዊት ናብ ኢትዮጵያ መግትኢ ክግበረሉ ይግባእ ዝብል'ዩ፡፡ ኣዝዩ ኣሰካፊ ኢዩ ንዝበልዎ ህድማ ሰራዊት ንምዕጋት ከም መፍትሒ ዘቕርብዎ ዘለው ሓደ እቲ ልሙድ መፈራርሒ ኮይኑ፡ ካልኣይ ንኹሉ ኣባል ሰራዊት ካብ ኣስመራ ወጻኢ ኣብ ካልኦት ከተማታትን ሓውሲ ከተማታትን፡ መንግስቲ መሬት ከምዝዕድልን በቢዝደልይዎ ዓይነት መንበሪ ኣባይቲ ከምዝሰርሓሎምን፡ ከይሓነኹ ይመባጽዕሉ ኣለው፡፡ ሳልሳይ መፍትሒ ሕቶ ደሞዝን ምዕዳል መዓርግን በብደረጃኡ ክጅምር ከምዝኾነ ኣዛዚ ደቡባዊ እዚ ሜጀር ጀነራል ሃይለ ሳሙኤል (ቻይና) ዝርከቦም እናዞሩ ክጉስጉሱ ቀንዮም ኣለዉ፡፡
ሓለቓ ስታፍ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ጀነራል ፍሊጶስ ወልደዮውሃንስ /ንቕዘ/ እውን ንገዛእ ርእሱ “ኩሉ ክንገብሮ ዝግበኣና ክንገብር ንዳሎ ኣሎና፡፡ ንስኻትኩም ግን ኣይትህደሙ፡፡ ምህዳምኩም ዘይተርፍ እንተኮይኑ ከኣ ካብ ናብ ወያነ ናብ ሱዳን ህደሙ፡፡” ብምባል ንሰራዊት ቀቢጸ ተስፋ ለበዋ ሂቡ፡፡ ድሕሪ እዚ ጎስጓስ ናይ ንቕዘ ሃዳምነት ካብ ናብ ኢትዮጵያ ናብ ሱዳን ዝምረጸሉ ምኽንያት እንታይ ኢዩ?'' ኢሎም ንዝሓተቱ ኣባላት ሰራዊት ከይሓነኸ ኣብ ማእከል እቲ ኣኼባ ክእሰሩ ኣዚዙ፡፡
ኣብ ኣኼባ ከረን ንስርሒት እንዳኣመሪካ ናይ ዝተሃሞኸ ሓደስቲ ኣጽዋር ኣመልኪቶም ዝሃብዎ መግለጺ ኣዝዩ ድኹም'ዩ ኔሩ፡፡ እቲ ጉጅለ ኣብዚ ቦታ'ዚ ዝጎነፎ ኪሳራ ከቢድ እዩ፡፡ እቲ ኣኼባ ካብ ኣስመራ ንከረን ዝተመረጸሉ እውን ብዘይምኽንያት ኣይነበረን፡፡ ካብ ኣስመራ ንማይ ዕዳጋ ቀረባ ስለዝኾነ ንተሳተፍቲ ከም ናይ ቢሻ ኪዱ ረኣዩዎ ኢሎም ከደናግርዎም ስለዘይክእሉን ምኻኑ ርዱእ ኢዩ።
እንዳኣመሪካ ተኸዚኑ ኣብ ልዕሊ ዝነበረ BM 27 Uragan (9p140) ዝበሃል ወንጫፊ ሮኬት ከበድቲ ኣጽዋር ድሕሪ ኩናት ምስ ኢትዮጵያ 2003 ዝኣተወ እዩ፡፡ እዚ ከበድቲ ኣጽዋር ልክዕ ስሙ ንምሽፋን “ዘኢትነገር”ተባሂሉ ኢዩ ዝጽዋዕ ኔሩ፡፡ “ዘኢትነገር” ዝጸዓና መካይን ብዝሐን ልዕሊ 10 ምስ ተኮስቱን ተተኮስቱን ተሓምሺሹ ኢዩ። ወጋሕታ ሰዓት 4፡30 ምስ ተሃርመ ናብ ሰማይ ዝዓረገ ትኪን ሓያል ባርዕ ዝፈጠሮ ባናን ህዝቢ ከተማ ደቀምሓረን ማይ ዕዳጋን ከባቢኡን ካብ ገዛውቶም እንዳወጹ ተዓዚቦሞ ኢዮም። ምስ ወግሐ ኣርሓ ደርሆ ናይቲ ጉጅለ ወይ ኢሰያስ ኣፈወርቂ፡ ፍሊጶስ /ንቕዘ/ ፡ ብር/ ጀነራል ብላታን ኣዛዚ ናይቲ ኣሃዱ 74 ምኻኑ ኢዩ ካልኦትን ዜሮም ርእዮሞ፡፡ ዝተቓጸለ ክሳብ ዝጓሓፍን ኩነታት ክሳብ ዝረጋጋእን ዝኾነ ይኹን ሰብ ከይኣቱን ከይወጽእን ትእዛዝ ሂቡ ጉጅለኡ ሒዙ ተመሊሱ።
ድሕሪ እዚ ዝበረኸ መስተንክራዊ ስርሒት ዘሎ ሓድሽ ምዕባለታት እዚ ክብ ኢሉ ዝተገልጸ ኮይኑ፡ እቶም ምዑታት ጀጋኑ ሰራሕቲ ቅያ መንእሰያት፡ ብፍላይ ከኣ እቶም ኣብ ውሽጢ ምስ ህዝቦም፡ ሓይልታት ምክልኻሎምን ኣብ ዝተፈላለዩ መንግስታዊ ትካላትን ኮይኖም ዝቃለሱ ዘለው ሃገራውያን ናብዚ ዝበረኸ ስርሒት ንምስግጋር በብግዝዪኡ ክዓምዎም ዝጸንሑ ቅድሚ ሕጂ ዘይተዘርበሎም ብርክት ዝበሉ ዝተፈላለዩን ናእሽቱ ስርሒታት ክፍጸሙ ጸኒሖም'ዮም፡፡
ኣብነታት ንምጥቃስ ካብ 2008 ንደሓር ዝተኻየዱ ስርሒታት ብጭብጢ ንመልከት፡-
- ዕለት 03/09/2009 ኣብ ቀጽሪ ሓይሊ ኣየር ሰንበል ናብ ቤ/ጽሕፈት መጀር ጀነራል ተኽላይ ሃብተስላሰ ታርጌት ዝገበረ ስርሒት ተፈቲኑ፡፡ ንሰነዳትን ምሉእ ኣቑሑት ናይቲ ኦፊስ ኣኻኺቡ ቦምባ ኢድ ብምእታው ከቃጽል ኣብ መስርሕ እንከሎ ብኣባላት ሓለዋ እቲ ቀጽሪ ተኪሶም ስለዝሃረምዎ ተታሒዙ፡፡ እዚ ፍጻመ እዚ በቶም ምዑታት ውዱባት ጀጋኑ ዝተፈተነ ኮይኑ ኣብ ልዕሊ ሰበ-ስልጣን እቲ ጉጅለ ዝፈጠሮ ስንባደ ኣዝዩ ልዑል ኔሩ፡፡
- ናብ ዕለት 01/09/2009 ኣብ ዘውገሐ ለይቲ ኣብ ምብራቓዊ ኣጻድፍ ኣከለጉዛይ ኮለላን ተፍትሽን ምስ ዘካይድ ዝነበረ ኣሃዱታት ጸላኢ ሓያል ረጽሚ ተኻይዱ፡፡ እቲ ብብርጋዴር ጀነራል እዮብ ፍስሃየ (ሓሊባይ) ተመሪሑ ኣብ ልዕሊ ደለይቲ ለውጢ ዝተኻየደ ሃንደበታዊ ተፍትሽ ዘጋጠመ ናይ ቶኹሲ ምልውዋጥ ካብ ወገን 6 ኣባላት ክስውኡ እንከለው፡ ካብ ጸላኢ ድማ 4 ምውታትን 7 ውግኣትን ኔሮሞ፡፡ በዚ ዝተሰናበደ ጸላኢ ምውታቱን ውግኣቱን ብሄሊኮፕተር ወሲዱ እቲ ንሱ ምቕራም ኢሉ ዝጽወዖ ቀጺሉዎ፡፡
ብኣጋጣሚ እዚ ኩነታት ጀነራል ስብሓት ቀጥታ ነቲ ስርሒት ዝመርሖ ዝነበረ ሓሊባይ ካብ መስመር ኢረፋይለ ንዙላን ገላዕሎን ዝወስድ መስመር ዘለው ነበርቲ ህዝቢ ንደለይቲ ለውጢ ስንቅን መዕቆቢን ከምኡ እውን ሚስጢር ብምዕቃብን ብምምጋብን ይተሓባበርዎም ከምዘለው ካብ በዓል ወዲ ካሳ ዝተረኽበ ጽጹይ ሓበሬታ ከምዘሎን ኣብ ልዕሊ እዞም ነብርቲ እዚኦም ምሕረት ዘይብሉ ስጉምቲ ክውሰድ ብኣካል ከይዱ ወተሃደራዊ ትእዛዝ ሂቡዎ፡፡
ተወሳኺ ትእዛዝ ጀነራል ሰብሓት እዚ ኩነታት ምስ ተጻባኢ ጉጅለ ዓፋር ቀይሕ ባሕሪ ዝተኣሳሰረ ክኸውን ከምዝኽእል፡፡ እዚ ምንቅስቓስ እዚ ናብ ህዝቢ ሳሆን ከበሳታት ኣከለጉዛይን እንተሊሒኹ ብቐሊሉ ንምእላዩ ኣጸጋሚ ከምዝኾነ፡ ህጹጽ መዕገቲ ክግበረሉ ከምዝግባእ፡ ኣብዚ እዋናውን ኣገዳስን ስርሒት እዚ ሓሊባይ ቀጥታ ክሳትፎ ከምዘለዎ ኣዚዝዎ ከምዝተመልሰ ኣብ ከርሶም ብዝነበሩ ደለይቲ ለውጢ ብኣግኡ ፈሊጥናዮ ኢና፡፡
- ኣብ መጀመሪያ ሰሙን ናይ ወርሒ 09/2009 ኣብ መራጉዝ ምምሕዳር ዓዲ ማይ-ልሓም ንነበርቲ እታ ዓዲ ኣማሓደርትኹም ምረጹ ምስተባህሉ ሎሚ ኣይንመርጽ ጽባሕ ኣይንመርጽ፡ ንመላእ ኤርትራ ዝመርሕ መንግስቲ ብህዝቢ ዘይተመርጸ ኣብ ዓድታት ወሪድካ ምርጫታት ምክያድ ላግጺ እዩ፡፡ ወይ በቲ ናይ ቀደምና ሕጊ እንዳባ ክንመሓደር ኣለና ወይ ከኣ በቲ 1997 ዝጸደቐ ቅዋምና ምርሑና ዘስምዑ ሕቶታት ካብ ህዝቢ ክለዓሉ ውዱባት ኣባላት ብሕቡእ ናብ ህዝቢ ምስዘርግሕዎ እቲ ህዝቢ ነዚ ጭርሖታት እዚ ዓጢቑ ዕጭ ሓንፊፉ ንመደባት መንግስቲ ነጺጉ፡፡
ድሕሪ እዚ ኣማሓዳሪ ዞባ ደቡብ ነበር ሙስጦፋ ኑርሑሴን ንሕቶ ህዝቢ ብግቡእ ክፈትሕ ኣብ ክንዲ ምጽዓር፡ ብሓይሊ ክፈትሖ ፈቲኑ፡፡ ንኣዛዚ ግንባር ብር/ጀነራል እዮብ ሓሊባይ ዓዲ ስለ ዝኣደመት እቲ ኣድማ ከኣ ፖለቲካዊ ትሕዝቶ ስለዘለዎ ብኣግኡ እንተዘይተጨፍሊቑ ንመላእ ሃገር ጸላዊ ስለዝኾነ፡ ካብ 30 ክሳብ 40 ዝኾኑ ቀንዲ ወደብቲ እዚ ኣድማ ክንቅይዶም ስለዝደለና፡ ነታ ዓዲ ብምልእታ ካብ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ዶው ክነብላ ስለዝወሰና፡ እሞ እቲ ኩነታት ልዕሊ ዓቕምና ስለዝኾነ ንሓለዋ ጸጥታ ተሓጋገዙና ብምባል ሕቶ ኣቕሪቡ፡፡
ሓሊባይ ብወገኑ ልዕሊ ዓቕምኻ ስለዘይኮነ ኣይንገብሮን ብምባል ተቓዊሙ ብመገዱ ንጀነራል ሰብሓት ምስሓበረ፡ ጀነራል ስብሓት ብወገኑ ንጦብሎቕሎቕ ኣማሓዳሪ ዞባ ሙስጦፋ ኮኒኑ መልሲ ናይ ሓሊባይ ግቡእ ምኻኑ እንተኾነ እቲ ወሳኒ ፕረዚዳንት ስለዝኾነ ናቱ መልሲ ምጽባይ ከምዘድሊ ንሓሊባይ ገሊጽሉ፡፡ ፕረዚዳንት ንእምቢታ ሓሊባይን ርእይቶ ጀነራል ስብሓትን ብመገዲ ኣመሓዳሪ ዞባ ስለዝሰምዐ ንሓሊባይ ናብ ቤ/ጽሕፈቱ ቀጥታ ጸዊዑ ኣመሓዳሪ ዞባ ዝነገረካ ጉዳይ ስራሕካ ስለዝኾነ ፈጽሞ!፡፡ ነቶም ፖለቲካዊ ሕቶታት ዘልዕሉ ወደብቲ ኣብ ዝጥዕም ቦታ ቀይድኩም ዘየዳግም መቕጻዕቲ ሃብዎም!፡፡ ድሕሪ ሕጂ ንከምዚ ዝኣመሰለ ሓደገኛን ጸላውን ዝኾነ ኩነታት ዘይኮነ ምስምስ ምግባር ኣየድልዮን! ብምባል ከምዘጠንቀቖ ሓሊባይ ንገለ ደቂ መዛምርቱ በጨቕ ከምዘበሎ ብውዱባት ኣባላትና ተረጋጊጹ፡፡
- ኣብ መጀመሪያ ስሙን ወርሒ 05/2009 ኣብ ከባቢ ሸላሎ ኣብ በረኻ ዝሰፈሩ ህዝቢ ዓዲ ጸጸር ኣንጻር መንግስቲ ዝተወደበ ኣድማ ኣካይዶም፡፡ ጠንቂ ኣድማ ንጉዳይ መነባብሮ ዝገልጽ ኮይኑ፡ ብወገን መንግስቲ ነዚ ንምጥባር ሓደ ሓደ መጽለሊ ቴንዳን ንጽሬት ዘድሊ ሳምናን ዓዲልዎም፡፡ ቀጺሉ ድማ ወደብቲ እዚ ሰልፊ ዝከታተሉ ሰባት ንስታፍ ስለያ ግንባር ተኸስተን ንሓላፊ ጸጥታ ዞባ ጋሽባርካ ኮ/ል “ርእሶም” መደብ ተዋሂብዎም ዓቕሞም ዝፈቕዶ ጻዕርታት ኣካይዶም ግን ነቲ ጉዳይ ዝመርሑን ዝወደቡን ኣባላት ክዕወቱሎም ኣይከኣሉን፡፡
- ክሳብ'ዛ ዕለት'ዚኣ ንጸላኢ ሕንቅል-ሕንቅሊተይ ዝኾነ ስርሒት ኣብ ወደብ ባጽዕ ተኻይዱ፡፡ 2008 ኣብ ልዕሊ ኣብ ወደብ ምጽዋዕ ዝተኸዘነ ልዕሊ 11,000,000.00 (ዓሰርተ ሓደ ሚሊዮን ናቕፋ) ዝዋግኡ ካብ ምንጋጋ ህዝቢ ብዝተወስደ ሰልዲ ዝተዓደገ ኣብ እንዳገርግስ ተተኺሉ ናይ ዘሎ ናይ ቴሌቭዥን ሳትላይት ዘገልግል ንብረት ዝሓዘ መኻዚኖ ፍጹም ዓንዩ፡፡ እቲ ንብረት ፈለማ ናይ ቴሌቭዥን ዝርገሐ ዘገልግል ጥራይ መሲሉና ዝነበረ ዳሓር ከምዘረጋገጽናዮ ልክዕ ከምቲ ኣብ ትራክ ቢ ተተኺሉ ዘሎ ናይ ጠለፋ መሳርሒ ኣገልግሎት ዝህብ ንብረት እውን ከምዝነበሮ ኣረጋጊጽና፡፡
ድሕሪ ምዕናው እዚ መናውሒ ዕድመ ስልጣን እቲ ጉጅለ ካብ ቻይና ተቐላጢፉ ነቲ ንብረት ብምዕዳግ 2010 ኣብ ትራክ ቢ ተኺሉ ሓድሽ ናይ ጠለፋ ነቑጣ መስሪቱ፡፡ እዚ ንካልኣይ ግዜ ብወደብ ምጽዋዕ ዝኣተወ ናይ ጠለፋ ዘመናዊ ናውቲ ኣይተዓወትናሉን ኣመሊጡና እዩ፡፡ እዚ ዝስዕብ እቲ ንብረት ተኽዚነሉ ዝነበረ ብስእሊ ዝተሰነየ መረዳእታ ምርኣይ የድሊ።
እዚ ዝተገልጸ ውሑድ ኣብነታት ከም መርኣያ ናብ ዝበረኸ ቅያ ስርሒት ዕደና ቢሻን ወተሃደራዊ መዓሰከር እንዳ አመሪካን ዘሰጋገረ ምኻኑ ክንገልጽ ንፈቱ፡፡ ንህዝቢ ጎስጊስካ ኣንጻር መንግስቲ ንምስላፍ ዝዓለሙ ስጉምታት ከምዝተጀመረ ገለጽቲ ኣብነታት እዮም፡፡ ከከምኣድላይነቶም ክግለጹ ዝግበኦም ብዙሓት ፍጻመታት (ፈተነታት) ከምዘለው በዚ ኣጋጣሚ ነፍልጥ፡፡
ኣድላይነት እዚ መግለጺ፡ ጉዕዞን ምዕባለን ደለይቲ ለውጢ ካበይ ናበይ ከምዝነበረ ንምብራህ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ጸላኢ ክገልጾ ዘይከኣለ ግን ከኣ ንጸላኢ ኣዝዩ ዘጨነቐ ፍጻመታት ከምዝነበረ፡ ብወገን ህዝቢ ድማ ዝውድቦን መሪሕ ኮይኑ ኣጆኻ ዝብሎን እንተረኺቡ እንታይ ክገብር ከምዝኽእል ዘረጋገጸ ፍጻመታት'ዩ፡፡
እዚ ኣብ ምንጋጋ ጸላኢ ኣብ ዝተፈላለየ ዞባታት ምስ ህዝቡ ዝነብር ዘሎ (ጉጅለ) ንህዝቡ በዓቱ ብምግባር ካብን ናብን እናተንቀሳቐሰን ሚስጢሩ ዓቂቡን ይቃለስ ኣሎ፡፡ ቃልሱ ብልሙጽ ዘይኮነ ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናት መስዋእቲ እናኸፈለ፡ መረርቲ ፈተነታት እንዳሓለፈ ኣብዚ ደረጃ እዚ በጺሑ ኣሎ። ሓያልን ስጡምን ፖለቲካዊ መሪሕነት ክፍጠር ግን ህጹጽ ጻዊዒቱ የቕርብ፡፡
ንጸላኢ ቀንዲ ስግኣት ኮይኑዎ ዘሎ ድማ እዚ ፍኑው ዝመስል ግን ከኣ ዉዱብን ስውርን ውሽጣዊ ተቓዉሞ ህዝቢ እዩ፡፡ ስግኣቱ ንምውጋድ ነቲ ናይ ለውጢ መንኮርኮር ዝኾነ መንእሰይ ኣብ ሃገሩ ክይነብር ንያቱ ኣዕሪቡ ለሚሱ ንኽነብር፡ ካብኡ ሓሊፉ'ውን ክስደድ ከምዘለዎ ኢዩ ፈሪዱዎ። እቲ እንኮ መፍትሒ ግን ከምዚ ብውሑዳት ጀጋኑ ተጀሚሩ ዘሎ እቲ ስርዓት ንዝፈጠሮም ሽግራት ንምውጋድ ሴፍካ ምምዛዝ ኢዩ።
ታሪኽ ሶማል ኣብ ኤርትራ ከይድገም ዝሰግኡ ሰባት ከምዘይተሳእኑ ንፈልጥ፡ ብመንጽር ኣቃውማ ሕ/ሰብ ኤርትራ ግን ዕጫ ሶማል ኣብ ሃገርና ከይድገም ስግኣት የብልናን፡፡ ህዝቢ ኤርትራ ካብቲ ኣብ ስልጣን ዝርከብ ጉጅለ ኢሳያስ ንላዕሊ ዝሓስብ ህዝቢ ኢዩ፡፡ እታ እንኮ ጸገም ንብቱን ተቓዉሞን ኣተሓሳስባታትን ህዝቢ ጠርኒፉ መኣዝኑ ኣትሒዙ እቲ ጉጅለ ዝፈጠሮም ኣውራጃውን ሃይማኖታውን ፍልልያት ያዕ ኢሉ ንህላወ ህዝቡን ሃገሩን ቀዳምነት ሂቡ ብትብዓት ዝቃለስን ዘቃልስን መሪሕ ውድብ እዩ ዝደሊ ዘሎ፡፡
ዓወትና ብደምና!!!


text:
ውሕልና ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ (ብሓጺር መግለጺ)
ውሕልና ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ (ብሓጺር መግለጺ)
ክፍሊ ዜና ሓበሬታ ሰዲህኤ
ውሕልና ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ብዝሓለፉን ግዚያዊ ፖለቲካዊ ተርእዮታት ዝተጓዕጸጸ እንተዀነስ፡ ንመሰረት ኣመጻጽኣ ታሪኽና ክቅይሮ ስለ ዘይክኣል ከም ሓደ ጸጸኒሑ ዝተፍእ እሳተጎመራ ጸጸኒሑ ክውላዕ ዝረአ በዚ እዋን’ዚ ክጠፍእ’ዩ ክድምሰስ’ዩ ዝበሃል ኣይኮነን። ልክዕ ንምጥፍኡን ንምድምሳሱን ይትረፍ ካልኦት ህግዲፍ’ኳ ክንደይ ጻዕርታት ኣካይዱ ኣይሰመረሉን። ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ልምዓትን ቁጠባዊ ዕብየት ንዝሓለፎ ነዊሕ መዋእል ብፍላይ በቲ ሓድሽ ወለዶ፡ ብድሑር ኣገባብ ናውትን፡ ድሑር ኣገባብ ማእቶት ዝግለጽ ገዛእ ርእሱ ኣብ ከባቢና በቲ መዋእል ዝሓሸን ዝበለጸን መሰረት ዝነበሮ ሕብረተ ሰብ’ዩ። ይኹን’ምበር ሓድሽ ወለዶ ኤርትራ ነቲ ውሕሉል ታሪኽ ብድሑር ናውቲ ማእቶትን፡ ኣገባብ ማእቶት ክገልጽ ከሎ ቀጺሉ ንባዕዲ ይኸስስ። ምእንቲ’ዚ ውሕልና ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ንኸይዓብን ከይምዕብልን ህዝብና ዘይኮነስ ባዕዳውያን ገዛእትን ፖለቲካዊ ምሕደራኦምን ዝስከምዎ ሓላፍነት’ዩ ክኸውን ዝግብኦ። ይኹን’ምበር ኣብ መዓልታዊ ዕላል ዘረባ ክትዕ ዘተ ኣስተምህሮ ኤርትራውያን ነቲ መሰረታውን ቀንድ ውሕልና ታሪኽ ኣብ ኣተሓሕዛኡ፡ ኣካይዳ ማሕበራዊ ናብራ፡ ተክኒካዊ ጸጋማቱ ኣብ ምፍታሕ ዓብይ ግድል ዝሓለፈ ውሕልና ታሪኽ፡ ክሳብ እዚ ሓድሽ ወለዶ ዝተጥቀመሉን መተካእታ ዘየምጽኣሉን ኣገባብን ወግዕን ዝሕመን፡ ዝነኣስን፡ ዝውቀስን’ውን ክኸውን ኣይግብኦን። ክሕመን፡ክነኣኣስን፡ ክውቐስን እንተደኣ ኮይኑ ከኣ እዚ ሓድሽ ወለዶ ብዝተኣማምን ባህላዊ መሃዝነት እሞ ኣብ ሃገርና ብተግባር ክሰርሓሉ ዝኽእል፡ ንልምዓትን ንናብዮት ማሕበራዊ ናብራ ሓድሽ ኣገባብ ማእቶት፡ ናውቲ ማእቶት ሓድሽ ምሕደራ ክፈጥር ይግባእ። እሞ እስከ ዕብየት ቀዳሞት ኣቦታትና ንረአ።
ሕግን ፍትሕን
ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝተፈላልየ መዋእል ህዝቢ ቅድሚ ኣስታት 550 ዓመታት ኣትሒዙ ኣዝዩ ምዕቡል ዝኾነ ቅጥዕን ስነ ስርዓትን ባህሊ ቀሪጹ ዘቆመ ሕብረተ ሰብ፡ ዘዅርዕ ሕብረተ ሰብ ከም ዘለና ክረሳዕ ዘይብሉ ቀንዲ ማእከል ክብርናን ባህልናን’ዩ። ማይ ቤት፡እንዳ፡ ዓዲ፡ወረዳ፡ ባይቶ፡ ኣውራጃ በዚ መስርዕ ዝጸንሓና ታሪኽ ቁም ነገር ኣቦታትና ኣዝዩ ዘኵርዓናን’ዩ። ሕግን ፍትሕን እንዳባ ኤርትራ ብሓፈሻ ዘዅርዕ ውሕልና ታሪኽ ውርሻ ሓድሽ ወለዶታት ኤርትራ’ውን’ዩ። ዴሳ መሬት፡ዕርቒ ኣብ መንጎ ኣሕዋት፡ ሽም ዓዲ፡ ምስሌነ፡ጭቓ ዓዲ፡ ባይቶ፡ ሕዛእቲ፡ግራት ሩባ፡ ብስምምዕ ብሕጊ ዝውስነ ገደብ፡ መሰልን ግቡእን ዝውስን ካብ ቀንዲ መሳጢ ሕግን ፍትሕን እንዳባ ኤርትራውያን’ዩ፡ ኣብ ገገለ መተካእታ ዘይብሉ ምዕሩይን ፍትሓውን’ዩ። ይትረፍ ኤርትራውያንስ ወጻእተኛታት ብሕጊ እንዳባ ኤርትራ ተወኪሶም ኣብ ዝለዓለ ዩኒቨርሲቲታት ዘቅረብዎ መጽናዕቲ ጽሑፍ መሰረት’ኳ ተሰምየምሉን ተመሪቆምሉን’ዮም።
ካብ’ቲ ዝገርም ኣብ ታሪኽ ባዕዳዊ ምሕደራ ንኤርትራ ብጎንጽ እንተዘይኮይኑስ፡ ህዝብና ብመትካእታ ወይ ብምርጫ ዝተቀበሎም ምምሕዳር ግዝኣት ከም ዘይነበረ ታሪኽ ትማልን ሎሚን እዩ። ብኣንጻሩ’ኳ ደኣ ባዕዳውያን ገዛእቲ ንሕጊ እንዳባ ኤርትራ ኣኽቢሮም፡ ንምምሕዳራት ወረዳ ይኹን ኣውራጃ ከይተንኸፉ ክኸዱ ዝመረጹ። እዚ ዘመስክሮ ከኣ ጣልያን፡እንግሊዝ፡ንጉስ ሃይለስላሴ፡ደርግ ወዘተ ቆፎ ንህቢ ከይተንከፍካ መዓር ምብርባር መስመር ምንባሩ’ዩ። ልክዕ ህዝቢ ኤርትራ ውሽታዊ ጉዳያቱ ኣብ ትሕቲ ግዝኣት ባዕዲ ብሕጊ እንዳባን ብስርዓት ክዳነይ ዝጸንሓሉ መዋእል ዘረጋግጾ’ዩ። ህግዲፍ’ውንኳ ነታ ዘይትስገር ሕጊ እንዳ’ባ ኤርትራ ክሳብ ትጥዕሞ ክዋጥየላ ዘይተራእየ ኣይኮነን። ስልጣኑ ምስ ኣደልደለ ሓደ ሸነኽ፡ ደቅና’ዮም ዝበለ ህዝቢ ኤርትራ ዝሃቦም እምነት ክሳብ ዝኸድዑ ኣብ ትሕቲ ስርዓት ከይዶም ሰጕሞምን እዮም። ከፍርስዎ ፈቲኖም ህዝቢ ከኣ ክሳብ ሕጂ ይቃለሶም ምህላዉ ትሪ ስርዓትን ሕግን ህዝቢ ኤርትራ ማዕረ ክንደይ ሓያል ምኳኑ ዘርኢ እኹል ምስክርነት’ዩ።
እቶት ንምኽዕባት ተክኒካዊ ዕብይት መሃዝነት ኣቦታትና ኣደታትና
ትሕዝቶ ንምስሳን ማለት ማእቶት ክብ ንምባል፡ ስድራ ቤት ካብ ዓመት ንዓመት ብዘይገለ ስክፍታ ንምንባይ፡ ካብ ቀደም ጥንቲ ኣቦታትና ንመዓልታዊ ስርሓቶም ብዘሳልጠሎም መንገዲ ብዙሓት ስርሓት ሰርሖም እዮም። ኣቦታትና ከባቢኦም ካብ ቆጥቋት ንግራት ብምቕያር ከባቢኦም ተቆጻጺሮም ቆዋሚ ቦታትታት ሕርሻ ክገብሩ በቒዖም። ንዝተቆጻጸርዎ ቦታ ፍርያት ክረኽብሉ ካልእ ተወሳኺ ስርሓት፡ ጻዕሪ፡ መሃዝነት ስለ ዘድለዮም ከኣ ብዘርኽብዎ ውድዕ ከም ቆርበት፡ ገረብ፡ ዓጽሚ፡ ሓመድ መሳሊ ተበላሒቶም፡ ናውቲ ምሂዞም ይሰርሑ። ኣብ ማእቶት ብዝያዳ ከም ዝረብሑ ቅልጡፍ ዝኾነ ኣገባብ ክጥቀሙ’ውን ሓጊዝዎም።
ካብ ገረብ ጸሪቦም፡ ኣርዑት፡ነዊት፡ ዕርፊ ወዘተ፡ ገመድ፡ ሰኪዔት ወዘተ ኣፍርዮም። ካብ ሓመድ ሓጺን መሓረሻ፡ ጎዘሞ፡ ፋስ፡ ካራ፡ መብረድ ኣፍርዮም። ብዘካይድዎ ዘይሕለል ጻዕሪ ነቲ ጥንታዊ ናውቲ ማእቶት ንሓድሽ ናውቲ ማእቶት ቀይሮም ክውንኑ በቒዖም። ፍግረ መሬት ንምክልኻል ደረት ረቢቦም፡ ኣግራብ ተኺሎም እዮም።
ኣደታት ኣብ ዘቤታዊ ስርሓት ካብ ሓመድ ብዝማዕበለን ካብ ሓደጋ ዘድሕነን ኣብነት መጎጎ፡እቶን፡ ሞጕዲ፡ ሰተታ፡ ጻሕሊ መኾምቢያ ሰሪሐን፡ እዚ ከኣ ኣብ ግዜኡ ተክኒካዊ ጸግማት ዝፈትሐ ጸብለልትነት ዘለዎ ንባዕሉ ዘደንቕ ታሪኽ’ዩ። ኣብ’ቲ ግዜቲ ኣብ ምዕራብ ሃገራት ክሳብ ሎሚ’ውን እንተኾነ ኣብ ደገ ስጋ ንምጥባስ ዝጥቀምሉ ኣገባብ ክፉት እቶን ብምዝማድ መጎጎ ዓድና ማዕረ ክንደይ ካብ ሓደጋ ትከላኸለሉ እርኑብ ምንባሩን ምህላውን ዘደንቕ ስርሓት’ዩ።
ምእንቲ’ዚ ኣቦታትና ኣደታትናን ኣብ ዘቤትን ግዳምን ንመዓልታዊ ናብራ ዕብየት ዝገብርዎ ኣስተዋጽኦ ብቀሊል ክግመት ዘይክእል ስርሓት ዝፈጸምሉ ታሪኽ’ዩ። ብሓቂ ፈላጣት ታሪኽ ኤርትራ ካብ’ዚ ንላዕሊ ክገልጽዎ ከም ዝኽእሉ ዘሎና እምነት ኣብ ቦትኡ እንዳሃለወ፡ ንህዝብና ብዘጽንሓልና ውሕሉል ታሪኽ ኣብ ርእስና ክንስቅሎ ከንኽብሮ ከነሞግሶ ዝግብኣና። ነዚ ታሪኽ ኣኽቢርና ንምምዕባሉ እንተሰራሕና ከኣ ዝያዳ ክብሪ ንረክብ። ብዝተረፈ ዝሰራሕናዮ ዘይብልና በቲ ዝተገልጸ፡ ጉዳይ ነፍስና ዘይፈለጥና ድሑር ሕብረተ ሰብ እንዳበልና ክነብር ዘምጽኣልና ክብርን፡ንበጽሖ ዕብየት የብልናን።
ህዝብ ኤርትራ ብዘለዎ ዓቅምን ክእለትን፡ ኣገባብ ኣነባብራ ብዘየገድስ ብቀረባ ጸገማቱ ንምፍታሕ ዝገበሮ ኣስተዋጽኦ፡ ኣብ ሂወት ዘለዎም ጠመተ ኣዝዩ ዝድነቕ’ዩ። ክምዕብል ኣለዎ ዶ ዝብሃል ብዘረባን ብምንኣኣኣስን ዘይኮን ብግብሪ እወ ክምዕብል ኣለዎ ዝብል ሓሳብ ኩሉ ክሰመማዕሉ ዝኽእልን ዝመስልን ዘረባ’ዩ።
ርክባትን ዝምድናታት ህዝባን
ህዝቢ ኤርትራ ብሰላም ክነብር’ዩ ዝደልን ዝመርጽን፡ ምኽንያቱ ብዘይካ ስእነት ሰላም ኩሉ ሃብቲ ስለ ዘለዎ። ከም’ዚ ሎሚ ኮይኮነ።ኩሉ ስለ ዝውንን ከኣ’ዩ ኣብ ከባቢኡ ዕግርግር ዝቅልቀልን ዝረኣይን። ህዝብና ዘይፈትዎ ጉዳይ ጭቆና፡ ዕግርግር ኵናትን ወረ ኵናት’ዩ፡ እዚ ኩነታት እንተዘየለን ክሳብ ዘይተጋህደን ከኣ ንኩሉ ሰማዒ ሰሰናዩ ዝስዕብ ዝኽእል ለዋህ ገርሀይና ህዝቢ’ዩ። ብታሪኹ ስለ ዝተኣማመን።
ኤርትራ ካብ ጥንቲ ብዘለዋ ጂኦግራፋዊ ኣቀማምጣ፡ እንተስ ብንግዲ፡ እንተሰ ንሓድሽ መጻኢ ሂወት ዝፍትሽ ነጋዳይ ይኹን ሕያዋይ ገያሻይ ተቀባሊትን መንእገዲትን ሃገር’ያ። ኣብ ኤርትራ ብሕጊ እንዳ’ባ ንመቀበል ጋሻ ብሕጊ ዝጸደቀ ውዕል ኣለዎ። ጋሻ ኣብ ኤርትራ ክቡር’ዩ፡ ዝኾአን ጋሻ ክሳብ ጎደቦ ናብ ካልእ ዓዲ ወይ ቁሸት ዝሳገር ብኽብረት ተቀቢሎም ብኽብረት ዘፋንዉ፡ ነቶ ኣጋይሽ ጥራሕ ዘይኮነስ ነቶም ምስኦም ዘለዎ መጽዓኛታት ኣድገ በቅሊ ከይተረፈ ኣሕዲሮም ኣዕንጊሎም ዘፋኑዉ ስርዓትን ህግን ዘለዎ ህዝቢ’ዩ። እዚ ከኣ ሓደ ብግዜኡ ዝነበረ ዲፕሎማስያዊ ዝድምናታት ህዝቢ ኤርትራ ዘንጸባርቕ’ዩ። እዚ ኣቀራርባን ዝድምናታት ግርህነትን ልዋሃትን ስለ ዝነበሮ ብዙሕ ኣብ ግዕዞ ሰላምዊ ሂወቱ ጎዲእዎ’ዩ።
ሎሚ ከኣ ገበል ምሕደራ ህግዲፍ ንክብርታት ህዝቢ ኤርትራ ዕርቃኑ ኣውጺኡ፡ ዋጋ ዘይብሉ ህዝቢ ገይሩ ንወለዶታት ንምጽናት ጠንቂ ዝኾነ ስርዓት ብዘይካ ንባእስን ንጽልእን፡ ንዕርቅን ሰላም ዘይዕድም ህዝብና ምስ እዚ ኩሉ ክብርታቱ ዓይኒ ንዘለዎ ዝርኢ ዕውር፡ እዝኒ ንዘለዎ ንዝሰምዕ ጸማም፡ ንዝሓስብ ደንቆሮ ቀይርዎ ይርከብ።
እንተኾነ ብውሽጢ ይኹን ብግዳም ዝመጽእ ባዕዲ ንውሕልና ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ክስዕረሉ ከጥፍኦን ዝኽእል መሃዝነት ክሳብ ዘይብሉ፡ ነቲ ንቡር ክቡር ባህሊ ኣብ ምምዕባሉ ከዳናጉን ይኽእል’ምበር ከቶ ነበረያ ነበረ ከም ዘየገብሮ ሎሚ ኣብየ ቦትኡ ዝርከብ ሓያል ኤርትራዊ ሕልና ድምጹ ከስምዕም ከም ዝውዕልን ዝሓድርን ዘሎ እቲ ውርሻ ውሕልና ታሪኽ ዓደ’ቦ ኤርትራ ዘሕደሮ ሓያል ክብሪ ምትእስሳር’ምበር ካልእ ምስጢር የብሉን። ሓድነትን ምክብባርን ኤርትራውያን ከኣ ካብ’ዚ ሓድሕድ ምክብባር ዝመንጨወ ብኽብሪ ብሓይሊ ዘይግፍተን ማዕጾ፡ ዘይጉልበብ ዘይውንዘፍ መሰረት ኩሉ ኤርትራዊ ሰረት ኒሕን ቃልስን’ዩ።
እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቅሰ ብዘመናዊ ፖለቲካዊ ፍልስፍናን መግለጽን ክትርጎም እንከሎ ሓደ ደሞክራሲያዊ ትካል ኣብ ኤርትራ ኣንፈት ምንባሩ፡ ብሕጊ ባህልን፡ ምጣነ ሃብታዊ ትሕዝቶ ተክኒካዊ ዕብየትን ምስ ግዜኡ ማለት በቲ እዋኑ፡ ዲፕሎማሲያዊ ዝምድናታት ተባሂሉ ክዝረበሉ ዝኽእል ሓቂ’ዩ። ካብኡ ንላዕሊ ዘይሰጎመ ከኣ ከም’ቲ ዝተግልጸ ብዓብዩ መግዛእቲ፡ ሓድሽ ወለዶን ኣብ ነጻ ኤርትራ ዝሕተትሉ ይኸውን።
ኣብ መደምደምታ ከም ኣብ ብርቱዕ ማዕበል ባሕሪ ትናወጽ መርከብ ዘይኮናስ ሓያል ዕፍሪት ታሪኽ ዘሎና ህዝብን ሃገርን ንኩነታትና ብሓድነትን ሰኒት ክንመዝን ዘክእለና ብዙሕ ሓባራዊ ረብሓን ጠቅሚ ህዝብናን ሃገርን ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ካብ ትምክሕትን ፈኸራን ወጻኢ ብምክብባርን ስኒትን ንጎረባብቲ ሃገራት ሰጊሩ ዝባጻሕ ዝኽእል ዘለዎ ህዝቢ ኣብ ዝኾነ ይኹን እዋን ክጠራጠርን ብኩነታት ርእሱ ኣድኒኑ ክኸይድ ዘይግብኦ ኵርዑን ክቡር ህዝቢ እዩ።
ዜናን ሓበሬታ ሰዲህኤ
5 ነሓሰ 2018


text:
ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ኣብ ቤተጸሎት ቅድስት ማርታ ዘዕርግዎ መሥዋዕተ ቅዳሴ ሎሚ ንግሆ ኣብ ናይ ዕለቱ ቃል ኣምላኽ ተመርኲሶም ሰለስተ ዓይነት ኣብነታት ነጻነት ማለት ናይ ገማልያል ናይ ሓዋርያት ማለት ጴጥሮስ ዮሓንስን ብሳልሳይ ከኣ ናይ ኢየሱስ ክርስቶስ ብዓቢኡ ገሊጾም፣
ቅዱስነቶም ንስብከቶም ብሕቶ ይጅምርዎ፣ ኣነኸ ሓራ ድየ ወይስ ባርያ ናይ ሃረርታይን ሃብትን ግዝያዊ ኩነታትን እየ! ኢሎም ይሓቱ እሞ ትርጉም ሓቀኛ ነጻነት ኣብ ሕይወትካ ንክዓዪ ንእግዚአብሔር ቀዳማይ ቦታ ምሃብን ብታሕጓስ ምስዓቡን ኮይኑ እዚ ምስዓብዚ ግን ወላ ኣብ ሕሱም ስቃይ ኣብ እትርከበሉ ክኸውን ከምዘለዎ ኣመልኪቶም፣
ብላቲናዊ ሥርዓተ ኣምልኾ ናይ ዕለቱ ቀዳማይ ንባብ ግሓ 5. 34-42 ኮይኑ ጉባኤ ሊቃውንቲ ካህናትን ዓበይቲ ዓድን ተጋቢኦም ነቶም ትንሣኤ ሙታን ብዓቢ ታሕጓስ ዝሰብኩ ሓዋርያት ወላ እንተኣሰርዎም ብመልኣኽ ሓራ ወጺኦም ክሰብኩ ምስ ረኣዩ እንታይ ንግበር ኢሎም ዳግም ንጴጥሮስን ዮሓንስን ናብ መጋባእያ ምስ ጸውዕዎም ገማልያል ዝስሙ ፈሪሳዊ መምህር ሕጊ ንዑስከ ግልል ንበል ነቶም ክሱሳት ከኣ ደገ ኣጽንሕዎም ኢሉ እዚ ጉዳይዚ ካብ ሰብ እንተኾይኑ ከምቲ ቅድሚ ብልጭ ኢሎም ዝቅህሙ ባዕሎም ክጠፍኡ ስለዝኾነ እምብዛ ዘይምሽጋር ከምኡ እውን ካብ እግዚብሔር እንተኾይኑ ምስ እግዚኣብሔር ተዋጊእኩም ኣይትኽእልዎን ስለዚ ሓራ እንተገደፍክምዎም ይሓሽ ቢሉ ይመኽሮም ምኽሩ ሰሚዖም ከኣ ንሓዋርያት ጸዊዖም ኣፈራሪሖም ይሰድዎም፣
ቅዱስነቶም ንኩነታት ገማልያልን ሓዋርያትን ኣብ ቅድሜና ብምቅማጥ ንገዛእ ርእስና ክንግምግም ይሓቱ፣ ኩነታት ገማልያል ህድእ ኢሉ ብዝሑል መንፈስ ብዛዕባ ነጻነት ብምስልሳል ወይ ከምቶም ሓዋርያት ሽሕኳ ኣብ ትሕቲ ስቃይ እንተነበሩ ንኢየሱስ ብታሕጓስ ምስዓብ ወይ ከኣ ናይ ሃረርታናን ሕልምታትናን ባሮት ኮና ሃብትን ሽመትን ሓራ ዘውጽአና መሲሉና ንቃለስ! ወይውን ከምዚ ዓለምና ሓሚምዎ ዘሎ ሓሚምና ነጻነት እንበልካ ምግዓር በንጻሩ ከኣ ኣብ ዓዘቅቲ ባርነት ዝሽመም ኰና ኣሎና! እንክብሉ ሓፍ ዘይብል ሕቶታት የቅርቡ እሞ ትርጉም ሓርነትን ነጻነትን ከምዚ ክብሉ ይገልጽዎ፣
‘ኣብዚ ዘመነ ፋሲካ እነስተንትኖ ሓርነት ከስ ሓርነት ናይ ውሉድ እግዚብአብሔር ኮይኑ ነዚ ሓርነት እዚ ከኣ ኢየሱስ በቲ ናይ ድሕነት ተግባሩ ዳግም ኣልቢሱና እዩ፣ ኣብ ናይ ሎሚ ንባባት እንተተመልከትና ሓርነት ለቢሱ ሓርነት ከልብስ ዝጽዕር ናይ ሕጊ ምሁር ገማልያል ኮይኑ ነቲ ጉባኤ ኣእሚኑ ንጴጥሮስን ዮሓንስን ነቲ መጻጉዕ ምስ ኣሕወዩ ተኣሲሮምሉ ካብ ዝነበርዎ ሓርነት ይህቦም፣ ሽሕኳ ከም በረድ ከትከት ብዝብል መንፈስ እንተኣሰላሰለ ሊቅነቱ ነቲ ጉባኤ ንከእምን ይሕግዞ እሞ ብግዜ ዘይፍታሕ የለን እሞ ነቲ ቀንዲ ግድሎም ግዜ ሥራሑ ሰለዘይሓድግ ባዕሉ ክፈትሖ እዩ ይብሎም ንሶም ከኣ ይቅበልዎ፣
ሓራ ዝኾነ ሰብ ግዜ ኣየፍርሆን፣ እግዚብሔር ጉዳዩ ክገብር የፍቅድ፣ ሓርነት ዝለበሰ ሰብ ዓቃል እዩ፣ ንኩሉ ብትዕግሥቲ ይጽበ፣ ገማልያል ዕብራዊ እዩ ነሩ! ክርስትያን ኣይነበረን! ኢየሱስ መድሓኒ ምዃኑ ይፈልጥ ኣይነበረን! ኮይኑ ግን ሓራ ሰብ እዩ ነሩ፣ ህድእ ኢሉ ከም ሰብ ይሓስብ ንጉባኤ የቅርቦ ይቅበልዎ ከኣ፣ ሓርነትከስ ኣይትህወኽን! ናብ ታሪኽ ምልስ እንተበልና ጲላጦስ እውን ከም በረድ ዝምዝሓሉ ሓንጐል ሒዙ ጽቡቅ ይሓስብ ነሩ፣ ኢየሱስ ንጹሕ ከምዝኾነ ተረዲእዎ ኮይኑ ግን ነቲ ጸገም ክፈትሖ ኣይከኣለን ከመይ ነጻነት ኣይነበሮን ሓራ ሰብ ኣይነበረን ኣብ ስልጣን ጠቢቁ ነሩ፣ ናይ ሓራ ሰብ ትብዓት ስለዝጐደሎ ሓንቲ ክገብር ኣይከኣለን ከመይ ሥልጣን ኣብ ልዕሊ ሥልጣን ክ ውስኽ ይጽበ ነሩ፣ ባርያ ሥልጣን ኮይኑ ማለት እዩ፣
ካልኣይ ኣብነት ናይ ሓርነት ጴጥሮስን ዮሓንስን ኮይኖም ሓደ መጻጉዕ ኣሕውዮምሲ ተኸሲሶም ኣብ ጉባኤ ኣይሁድ ቈይሞም፣ ሽሕኳ ሓራ ኢኹም እንተበልዎም ሽሕኳ ንጹሓት ምዃኖም ይፈልጡ እንተነሮም ዚኣክል ግን ገሪፎምዎም እዮም፣ ዘይግብኦም መቅጻዕቲ ተቀቢሎም፣ ካብቲ ጉባኤ ኣይሁድ ክኸዱ ከለው ግን ብታሕጓስ ፍንጭሕ ኢሎም ከመይ ስለ ስም ኢየሱስ መከራ ምርካቦም ነዚ ምብቃዖም ብጣዕሚ ኣሓጒስዎም፣ ንኢየሱስ ናይ ምምሳል ታሕጓስከስ እዚ እዩ፣ እዚ ሓርነት እዚ ካብቲ ኣብ ላዕሊ ዝረኣናዮ ፍልይ ዝበለ እዩ፣ ብደረጃኡ ዝለዓለን ዝሰፍሐን ዝዓበየን ኮይኑ ሓርነት ክርስትያን ኢልና ንጽውዖ፣ በቲ ዝወረዶም ኢፍትሓዊ መግረፍትን መቅጻዕትን ጴጥሮስ ናብ ላዕላይ ዳኛ ከይዱ ክጠርዕን ካሕሳ ክሓትትን ይኽእል ነይሩ፣ ኮይኑ ከም ብጻዩ ዮሓንስ ሕጉስ ነሩ ከመይ ስለ ስም ኢየሱስ ስለዝተሳቀዩ ታሕጓሶም ወሰን ኣይነበሮን፣ ከምቲ ጐይታ ዝበሎ ስለ ስመይ ክትጽረፉን ክትስጐጉን እንከሎኹም ተሓጐሱ ከመይ ብጹዓን ኢኹም ከምዝበሎ እዩ፣ እናተሳቀዩ ንኢየሱስ ክስዕቡ ሓራ ነበሩ ክርስትያን ዘቦኡ ከኣ ነዚ ዝምባሌዚ ከጥሪ ኣለዎ፣ ኦ ጐይታ ንዓይ ክተድሕን ብዙሕ ተሳቂኻ ብዙሕ ሂብካኒ፣ ኣነኸ ብግደይ እንታይ ክገብረልካ እኽእል! ኦ ጐይታ ሕይወተይ ኣእምሮይ ልበይ ኩሉ እህበካ ኣሎኹ እሞ ተቀበለኒ፣ ኩሉ ናትካ እዩ ንበሎ፣
ንኢየሱስ ክርስቶስ ብሓቂ ናይ ዘፍቅር ሓርነትከስ እዚኣ እያ፣ እዚ ከኣ ብመንፈስ ቅዱስን ኣብ ኢየሱስ ክርስቶስ ብዘሎ እምነትን ዝጸንዔ እዩ፣ ንስኻ ንዓይ እዚ ገርካ ኣነኸኣ ንኣኻ ነዙይ ክገበር እየ ከም ማለት እዩ፣ ሎሚ እውን እንተኾነ ብዙሓት ክርስትያን ኣብ ቤትማእሰርትን ፈቀዶ መሳቀዪ ቦታን ኮይኖም ንኢየሱስ እናመስከሩ ዝሳቀዩ ነዛ ሓርነት እዚኣ ሒዞም ዝጐዓዙ ኣለው፣
እታ ሳልሰይትን ዝለዓለትን ሓርነት ኢየሱስ ባዕሉ ኮይኑ ኣብ ወንጌል ዮሓንስ ክንበብ ዝሰማዕናዮ ብሓሙሽተ ኅብስትን ክልተ ዓሣን ኣሽሓት ዓንጊሉስ ዝተረፈ ብዙሕ መሶባት ከምዝለዓል ዝገበሮ ተኣምር እንክኸውን ኣብ መወዳእታ እቶም ነዚ ተኣምር እዚ ዝረኣዪ እዚ ብሓቂ እቲ ነቢይ እዩ ንዑ ነንግሦ ኢሎም ላዕልን ታሕትን ክብሉ ምስ ረኣየ ገዲፍዎም ናብ ጐቦ ይሃድም፣ ካብቲ ሆሆታን ናይ ዓወት ዳንኬራን ይፍለ፣ በዚ ናይ ዓወት ሆሆታ ክደናገር ኣይደለየን፣ ከመይ ሓራ ሰብ ነሩ፣
ከምቲ ኣብ ምድረበዳ ንፈተነታት ሰይጣን ዘሸነፎ ከመይ ሓራ ሰብ ብምንባሩ ሓርነቱ ከኣ ፍቃድ ኣቦኡ ምኽታል ነበረት ስለዝኾነ ከኣ ኣብ ዕጸ መስቀል ወዓለ፣ ዝዓበየ ትርጉም ሓርነትከስ እዚ እዩ ኢየሱስ ብኣካሉ፣ ሓርነት ውሉድ እግዚብሔር ናይ ምዃን ንክመልሰልና ፍቃድ ኣቦኡ ይፍጽም፣
እስኪ ሎሚ ናብ ሕልናና ምልስ ኢልና ብዛዕባ ሓርነተይ ሓርነትና ነስተንትን፣ ነተን ሰለስተ ኣብነታት ናይ ገማልያል ናይ ጴጥሮስን ዮሓንስን ብዓንዲ ርእሳ ከኣ ናይ ኢየሱስ ነስተንትን፣ ሓርነት ሓርነት ክርስትና ድዩ! ንምዃኑ ሓራዶ እዩ! ወይስ ባርያ ስምዒታተይን ሃረታተይን ሕልምታተይን ሃብትን ካልእ ነገራትን እየ! ዋዛ ይመስል ግን ዋዛ ኣይኮነን ዓለምና ሎሚ ብረኣዪለይ ስምዑለይ ዝቋንቋኡ ከምዚ እንተዘይተኸደንኩ ከምዚ እንተዘይረገጽኩ ብማለት ሞዳ ዝበሃል ንብዙሓት ባራዩ ገሩ ኣሎ፣ ኣብዚ ሓሚሙ ዘሎ ዓለምናኸስ ብዛዕባ ሓርነትና ንሕሰብ፣ እዚ ሕሙም ዓለምና ሓርነት ነጻነት ሓርነት ነጻነት እናበለ ይጭርሕ ኮይኑ ኣብ ዝገደደ ባርነት ተሸሚሙ ባርያ ናይ ባርያ ባርያ ይኸውን ኣሎ፣ ነታ ብኢየሱስ ገሩ እግዚብሔር ዝህበና ሓርነት ነስተንትን እንክብሉ ስብከቶም ዛዚሞም፣


text:
ኣብ ዝተፈለለየ ቦታታት ሃገርና ልቦና ሕብረተሰብና ዝገልጽ መስተንክር ዝኾነ ዛንታ ከም ዘሎ መቸስ ኣይትስሕትዎን። ምናልባሽ ከምዚ ሎሚ ናይ ምጽሓፍ ልምዲ ስለዘይነበረ። ነቲ ዝነበረ ጭውነት ዝመልኦ ዛንታት ዝገለጽ ሰናዲ ኣይረኸበን። ሎሚ እምበር ሒደት ካብቲ ብዙሕ ጭውነት ሕብረተሰብና ዝገልጽ ዛንታ ንቐደም በሉ።
ደግያት ባህታ ብዓልቲ ቤቶም ኣጎስማ ሔቦ ነበራ። ኣብቲ ዓዲ ስለስተ ርብዒ ክቢ ዝተሰርሓ ሓሙሽተ ላጌባ ህድሞ ናይ ኣሕማኦም ነበራ። (ክሳብ ሎሚ’ወን ኣለዋ) ናብ ዓዲ ኣሕማኦም ምስ መጹ “ደበብ” ከኣ ንዓኦም ክደሊ በጋጣሚ መጸ። እቶም ዓዲ ንደግያት ባህታ ኣብታ ንሰሜን እትጥምት፣ ንደበብ ከኣ ኣብታ ንደቡብ እትጥምት ህድሞ ክልቲኦም ከይተፋለጡ ኣብ ሓደ ላጌባ ገዛ እናበልዑ እናሰተዩ ኣውዓልዎም። ኣማስያኡ ደበብ ንሰገነይቲ ገጹ ከደ። ገለ ሰባት
“ኣይ ባህታ ደኣ ሓቢኦምልካ’መር ኣብቲ ዝወዓልካሉ ገዛ እንድዩ ውዒሉ በልዎ።”
ሰንቢዱ ከኣ ፣
“ከመይ ዝበሉ ክልተ ሓዊ ኣብ ሓደ ገዛ ዘውዕሉ ጀጋኑ ዓዲ እዮም። ከመይ ዓደይ ይግበሮም። ንሓዴና ከቕትሉና እንተዝደልዩስ ኣብ ኢዶም ኔርና”
በሉ ክብሉ ዓበይቲ ዓዲ ሔቦ ነዚ መስተንክራዊ ዝኾነ ጭዋ ታሪኽ የዘንትዉ።
“እዞም ደቂ ሓጎስ
ደቂ ሮማይ
ምስ ቀታሊ ኣብኦም
ዝሰትዩ ማይ”
ደግያት ባህታ ወዲ ተራ ሓረስታይ ኮይኖም ኣብ ግዜ ብጽሕነቶም ኣቡኦም ኣብ ኣምባጋሮ (ባእሲ) ሞይቶም ነበሩ። ሓደ መዓልቲ (ደግያት) መርዓ ንማዕረባ ይወርዱ እሞ ከምቲ ልማድ ኣዋልድ ንወራዶ መርዓ ክጸርፋ ከለዋ፣ እዛ ኣብ ላዕሊ ዝጠቀስክዋ “ዒደረ’ ምስ ዓደራሎም።ደግያት ባህታ ካብ መኣዲ ሌማት[1] ክበልዕዋ ተቐሪቦም ዝነበሩ ኩላሶ ድርብዮም ነቲ ዝጠርጠርዎ ሰብ በረኻ ከይዶም ቀተልዎ። በዚ ከኣ ኣብ ሰለድ ዝተባህለ ቦታ ሸፊቶም ይብሃል።
1~ መኣዲ ሌማት ዓቢ ቅርጫት ሸሞንተ እንጌራ ተተዓጺፉ ንጻሕሊ ኣኽቢቡ ዝቕረብ


text:
ኤርትራ፣ ሓያሎ ኣብያተ ትምህርቲ ብሰንኪ ዋሕዲ መማህራን ስሩዕ ንጥፈታት ከምዘይጀመራ ተገሊጹ
Radio Erena: 26 September 2018
ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት፣ ኣብ ዝጀምረ ስሩዕ ናይ ምምሃርን ምስትምሃርን ንጥፈታት ኣካዳምያዊ ዓመተ ትምህርቲ 2018-2019፣ ኣብ ዞባታት ደቡብ፣ ዓንሰባን ባርካን ዝተመደቡ መማህራን ኣብ ቦትኦም ክርከቡ ብዘይምኽኣሎም፣ ሓያሎ ኣብያተ ትምህርቲ ኣገልግሎታተን ክጅምራ ከምዘይክኣላ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
እዚ ከምዚ ዓይነት ምድንጓያት ዓመት መጸ ልሙድ ተርእዮ ኮይኑ ከምዘሎ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት፣ ኣውራ ጠንቂ ናይዚ ዋሕዚ ናብ ስደትን ብኢደ ዋኒንካ ካብ ስራሕ ናይ ምብኳር ወይ ምኹብላል መማህራን ምዃኑ ኣፍሊጦም።
ሚኒስትሪ ትምህርቲ ነዚ ብሰንኪ ዋሕዚ ናብ ስደት ዓመታዊ ዘጋጥሞ ዘሎ ዋሕዲ መማህራን ንምትካእ፣ ካብ ሳዋ፣ ማይ ነፍትሕን ካልኦት ትካላትን ዝተመደቡ ሓደስቲ ኣባላት ናብ ምምህርና ዘዋፍር እኳ እንተኾነ፣ መብዛሕቶም ብይእኹል ብቕዓትን ፍቕሪ ሞያ ምምህራንን ዝዋፈሩ ብምዃኖም ነቲ ዓመታዊ ዝርአ ጸገማት ክፈትሕ ከምዘይክኣለ ይግለጽ።
ምስ ምኽፋት ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ሓያሎ መማህራን ናብ ኢትዮጵያ ድሕሪ ምስጋሮም ዛጊት ክምለሱ ከምዘይክኣሉ እቶም ነዚ ሓበሬታ ዝልኣኹ ምንጭታት ይጠቕሱ።
ኣብ ኤርትራ፣ ብሰንኪ ዋሕዚ ናብ ስደት ብኸቢድ ካብ ዝተዋህስየ ጽልታታት ትምህርትን ጥዕናን ኣብ ቅድሚት ከምዝስራዕ ብተደጋጋሚ ክግለጽ ጸኒሑ'ዩ።
ስእሊ፣- ኣርካይቭስ ኢንተርነት
===================


text:
ሕቡእ ታሪኽ ኣብ ኣፍሪቃ፣ ብርግጽ ኣብዚ በጺሕናዮ ዘሎና እዋን፣ ጽዮናውያን እንታይ ይፍጽሙ ከምዘሎውን፣ ንዝመጽእ ቀረባ እዋን ከኣ እንታይ ክፍጽሙ ይጓየዩ ከምዘለውን፣ እንታይ ሸቶ ክበጽሑ ይደልዩ ከምዘለው ትፈልጡዎዶ? The hidden Story of Whats really hapen in Aafrica.
ሓዲሽ ዓለማዊ ስርዓት፣ ወይ ብኻልእ ኣዛራርባ ግሎባል መግዛእቲ፣ ግንከኣ ገባቲ፣ንኣፍሪቃ ብኸመይ ገሩ ክውሕጣ ከምዝደሊ ዘሎስ ትፈልጡዎዶ?
መዓመር ጋዳፊ ንሃገር ሊብያ ምድረገነት (ፓራዳይዝ) ገሩዋ ከብቅዕ፣ ጽዮናውያን ግና ኣብ ኣፍሪቃ ሃብታም ሃገር ክትህሉ ስለዘይደለዩን፣ ህዝቢ ኣፍሪቃ ድማ ጸጊቡ ክሓድር ስለዝይብህጉን ቀንጺሎሞ። ነታ ሃገር ሊብያ ድማ ኣብ ራዕድን ኣብ ሽበራን፣መተሓላለፊ ስደተኛታትን ሸኺሎማ።
ኣብ ሶማሊያ ዝፍጸም ዘሎ ቅልውላው፣ ኣብ ኢትዮጵያ ዝፍጸም ዘሎ ህውከት፣ ኣብ ኤርትራ ዝካየድ ዘሎ ባርነታዊ መግዛእቲ፣ ዋሕዚ ስደትኛታት ኤርትራውያን፣ ጽዮናውያን ዕደና ወርቂ ኤርትራ ብዘይሕፍረትን ንሕስያን፣ ብፍቓድ ልኡኽ መላኺ ኢሰያስ ጓህጒሖም ይዘምቱዎ ኣለው። ኣፍሪቃውያን፣ ጽዮናውያን ምስቶም ኣዛብእ ገዛእቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ተላፊኖም ዝፈጠሩዎ እዩ። ኣብ ኣፍሪቃ ሎሚ፣ ኩናትን፣ ውግእን ወረ ውግእን፣ ግብረሽበራን፣ ጥሜትን ዕርቃንን ብሰንኪ ጽዮናውያን ተኸሲቱ ኣሎ። ኣማስያኡ ኣበይ ንምብጻሕ ምዃኑኸ ትፈልጡዎዶ?
ካብ ኣምሆ ዘምን ጀሚሮም ጽዮናውያን ንቀርኒ ኣፍሪቃ ንምቍጽጻር ዝሓለምዎ ሕልሚ ከምዝኾነኸ ትፈልጡዎ? ቀርኒ ኣፍሪቃ ሓደ ዓቢ ስትራተጂካዊ ባህጊ ጽዮናውያን እምበር ኣፍሪቃውያን ክውንንዎ ከምዘይፍቀደሎምከ ትፈልጡዎዶ? ኣብ ጂቡቲ ሰራዊት ቻይና ዓሪዱ ኣሎ። ኣብ ኢትዮጵያ ድማ መንገዲ ባቡራት ይሃንጽን መሬት ህዝቢ ኢeትዮጵያ ይምንጥልን ኣሎ። ኣብ ምዕራብ ኣፍሪቃ፣ ኣብ በኒን ፈረንሳ ዓሪዶም ኣለው። ኣብ ማእከላይ ኣፍሪቃ ጀርመንን ፈረሳን ተላፊኖም ዓሪዶም ኣለ።ኣሜሪካ ድማ መዓስከር ቃኘው ኣብ ኤርትራ ክገብሩ ይቀራረቡ ኣለው። ንኢሰያስ ልኡኹ መላኺ ሒዞምድኣ ኣበይ ከይስእኑዎ። እስከ ነዚ ብቪድዮ ዝቐረበ መልእኽቲ ተኻታተሉዎ ኢኹም።


text:
ጋዜጣታት ጀርመን “ ወዲ ተወሊዱ፡ ኣውሮጳ ስዒራ ዝብል ኣርእስቲ ሒዘን ወጺአን፡ ገሊኦም እፎይ ኢሎም ገሊኦም`ድማ ብማክሮን ብዙሕ ኣይተሓጎሱን” ክብላ ጽሒፈን ኣለዋ።
ሳንድራ ሓንቲ ካብ ብዛዕባ ፕረዝደንታዊ ምርጫ ፈረንሳ ግብረ መልሲ ዝሃቡ ኾይና፡ ካልኦት ትድግፎም ኣብ`ቲ ውድድር ዘይምንባሮም ባህ ኣይበለንን ትብል።
“ብኸምዚ ዓይነት ምርጫ ክውሰን የሕዝነኒ። ለ-ፓን ዘይምዃና ተመስገን ዘብል`ዩ።እዚ ማለት ግን ኩሉ ማክሮን ክምረጽ ይደልይ ኔሩ ማለት ኣይኮነን። ንኣውሮጳ ግን ግርም`ዩ ።”
ናይ ጀርመን ቻንስለር ኣንገላ መርከል ናብ ምሩጽ ፕረዝደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮን ቴሌፎን ደዊለን እንቋዕ ሓጎሰካ ኢለን ኣለዋ።
“ኢማኑኤል ማክሮን ንተስፋ ሚልዮናት ፈረንሳውያን- ንተስፋ ብዙሓት ጀርመናውያንን ኣውሮጳውያን ዝተሰከመ`ዩ። ደጋፊ ኣውሮጳውያን ዝኾነ ተባዕ ጎስጓስ ጌሩ። ንዓለማዊ ግሉጽነት ደው ዝበለ`ዩ- ኣብ ማሕበራዊ ዕዳጋ ዘተኮረ ቁጠባ ዝድግፍ`ዩ”።
ናይ ብሪጣንያ ቀዳመይቲ ሚንስትር ተሪሳ መይ፡ ኣብ `ቲ ብሪጣንያ ካብ ሕብረት ኤውሮጳ ትውጻእ`ዶ ኣይትውጻእ ዝብል ልዝብ፡ መረጽቲ ከም ናይ ማክሮን ዝበለ ስልጣን ክህብዋ ትሓትት።
“ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ`ውን ኣብ`ቲ ንገብሮ ልዝብ ሓያል መርገጺ ንኽንሕዝ ካብ መረጽቲ ሓያል ስልጣን ምርካብና ክነረጋግጽ ኣለና።”
ናይ ኣሜሪካ ፕረዝደንት ትራምፕ ብናይ ትዊተር መልእኽቲ ፡” ዓብይ ዓወት`ዩ “ድሕሪ ምባል “ምስኡ ብሓባር ንምስራሕ ድልዋት ኣለና” ኢሎም ኣለው።
ሓደ ተንታኒ ካብ ካርኔጅ ኢንደውመንት ዝተባህለ ትካል ማክሮን ሓዲሽ ፕረዚደንት ፈረንሳ ንምዃን ብ66 ሚእታዊት ስዒሮም ኣለው፡ እንተኾነ ንሓደ ኣብ ፖለቲካ ፈረንሳ ብዙሕ ዘይፍለጥ ፖሊቲከኛ ዓቢይ ፈተና`ዩ ዝጽበዮ ዘሎ። ዝቕጽል ስራሕ ኣብ ዘቤታዊ ኣጀንዳታት ክዕወት እንተኾይኑ፡ ኣብ ፓርላማን ኣብ ሰነትን እኹል መናብር ከረጋግጽ ኣለዎ ይብል ።
ኢማኑኤል ማክሮን፡ ድሕሪ ናፖሊዮን ቦና ፓርተ ዝነኣሰ ንፈረንሳ ዝመርሕ ፕረዝደንት ኮይኑ`ሎ።
ብልጽግና ንኹሉ ዝብል መርገጽ ሒዙ ዝተበገሰ ማክሮን፡ ነታ ኣብ መንጎ ግሎባውነትን ብሄርተኝነትን ተመቒላ ትርከብ ሃገር ኣብ ምትሕብባራ ዓቢይ ብድሆ ይጽበዮ`ሎ።
“ኣውሮጳ ኾነት ዓለም ነቲ ኣብ ብዙሕ ከባቢታት ኣብ ስግኣት ወዲቑ ዘሎ ተስፋ ሓርነት ክንሕልዎ ይጽበዩና`ለዉ። ነቶም ዝተጨቆኑን ናጽነት ዝሰኣኑን ክንከላኸለሎም ይግብኣና። ሓዲሽ ተስፋ፡ ሓዲሽ ሰብኣውነት፡ ሰላማዊት ዓለም፡ ናጽነታ ዝተኸብረ ዓለም፡ ዕብየት ፍትሒ ሚዛናዊነት ተፈጥሮ ኸባቢ ክንሕሉ፡ ብሓጺሩ ንሕና፡ ንሕና ንኽንከውን ትጽቢት ይግበረላ።”
እቲ ድፍኢት ድሮ ጀሚሩ`ሎ፡ ኣማኢት ሰባት ነቲ ፓላስ ዲ-ላ ረፓብሊካ መሊኦም፡ ኢማኑኤል ማክሮን ከምታ ቃል ዝኣተውዋ ዝኾነ ወገን ድሕሪት ከይተርፍ ጸዊዖም። እቶም ሰልፈኛታት ንመሰል ኣፍሪቃውያን ዑቕባ ሓተትቲ ዝጽውዑ ኔሮም።
ንዕዳጋ ምቹእ ዝኾነ ለውጢ ፡ ሕግታት ስራሕ ምፍኳስ፡ ክፉት ፖሊሲ ኢሚግረሽን ከምኡ`ውን ተወሳኺ ዕድላት ስራሕ ዝብል ፕሮግራማት ብምጉስጓስ ዝተዓወተ ኢማኑኤል ማክሮን፡ኣብ ቀረባ ቃለ-ማሕላ ብምፍጻም ፕረዚደንት ፈረንሳ ክኸውን`ዩ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ሥዕለ አድኅኖ
ንሊቀ ነቢያት ሙሴ ኣብ ደብተራ ኦሪት ሥዕለ ኪሩቤል ኪገብር ዚኣዘዞ ባዕሉ እግዚአብሔር። (ዘፍ. 25፥19)። ኣብ ሰማያት መንበረ እግዚአብሔር ዚፆሩ ኪሩቤል፡ ኣብቲ እግዚአብሔር ብጸጋ ዝኃድረሉ ደብተራ ኦሪት ክሥኣሉ ፍቓዱ ኮነ።
ኣብታ ንመጀመርታ ጊዜ ብኢድ ሰሎሞን ዝተሓንፀት ቤት መቅደስ’ውን ሥዕለ ኪሩቤልን ዕንባባታትን ከም ዚነበረ ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ተጻሒፉ ንረኽቦ። (1ይ ነገ. 7 ፣ ውዳሴ ማርያም ዘሰንበት መቅደስ)
ናይ ሎሚ ቤተ ክርስቲያንና ድማ ፈለግ ቀዳሞት አበውን ነቢያትን ተኸቲላ ኣብ ስብከት ሐዋርያት ተሠሪታ ትኸይድ ብምህላዋ፡ ነዚ ትምህርቲ እዚ ኂዛ ትርከብ ኣላ። ከም’ቲ ሰማያዊት መንግሥተ እግዚአብሔር ብቅዱሳን መሊኣ ዘላ፡ እዛ ምድራዊት ቤተ መንግሥቲ እግዚአብሔር ዝኾነት ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ድማ ንልቢ ምእመናን ናብ ኣምልኮተ እግዚአብሔር ናብ ኅብረት ቅዱሳን ከማዕድዉ ንምምሃር፣ ብቅዱሳት ሥዕላት መሊኣ ትርከብ።


text:
ኣብ ትግራይ ዝፈሪ ቡን ራያ ንምልላይን ባህላዊ ስርዓት ቡን ትግራይ ንምዕቃብን ዝዓለመ ምርኢት መዓልቲ ቡን ትግራይ ሰንበት ላካቲት 6 ተኻይዱ። እቲ ኣብ ኣዳራሽ ህንፃ ቀዳማይ ወያነ ዝተኻየደ ባዓል ብርክት ዝበሉ ሰባት ዝተዓደምሉ እዩ ነይሩ።
ኣብቲ ባዓል ካብ ደቡብ ትግራይ ራያ ዓዘቦ ወረዳ ወረባየ ዝመፁ ሓረስቶት ዘፍረይዎ ቡን ትግራይ ንምርኢት ኣቕሪቦም እዮም።
ኣብ ዝተፈላለዩ ከተማታት ትግራይ ቡን ኣፍሊሐን ካብ ዝሸጣ ደቀንስትዮ ዝተሓረያ ኣልኮላዊ መስተ ሓዲገን ቡን ጥራሕ እሞ ድማ ብባህላዊ ስርዓት ዝሸጣ ዋሓላሉ ባህላዊ ኣቀራርባ ቡን ትግራይ ኣርእየን።
ኣብቲ ባዓል ኣብ ከተማ ውቕሮ ክልተኣውላዕሎ ብባህላውነቱ ፅቡቕ ሽም ዘትረፈ እንቁ እንዳ ቡን፣ ከምኡ እውን ካብ ከተማ መቐለ መርሃዊት፣ራህዋ፣ሎሚናትን ዮሳንን ዝተባሃላ እንዳ ቡን ሕሩያት ኮይነን ተሸሊመን።
ኣብ ትግራይ ብርክት ዝበላ ባዓላልቲ እንዳ ቡን ኢለን ከፊተን ቡን ከምዝሸጣ ይፍለጥ ኮይኑ ግና ዝበዝሓ ቀትሪ ቡን ሽይጥ ውዒለን ምሸታምሸት ኣልኮላዊ ትሕዝቶ ዘለዎ መስተ ከምዝሸጣ ንኹሉ ግልፂ እዩ።
እቲ ባዓል ተኸስተ ትካል ስራሕቲ ምልላይ ምስ ናቲ ትካል ሌላን ምዝንጋዕን ብምትሕግጋዝ እዮም ኣሰናዲአሞ።
ካልእ ትሕዝቶ ቂሐ ጽልሚ ምስ ተዋሳኢት ሲዶና ረድኢ ዝተኻየደ ዕላል`ዩ ተኸታተሉ:


text:
ደንበ ተቃወምቲ ፓርቲታት ኢትዮዽያ ዝኾነ “መድረክ”፣ምስ ገዛኢ ፓርቲ ኢትዮዽያ ንምዝርራብ ቅሩብ ከምዝኾነ፣ኣብ ምዕዋት‘ዚ መደብ‘ዚ ምስ ኣሜሪካውያንን እጀታ ዘለዎም ካልኦት ወገናትን ከምዝተዘራረበ ተገሊፁ።
ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ኣብ ኢትዮዽያ ይዝረበሉ ዘሎ ፀገም ፅንፈኛነት ብደረጃ መድረክ ኣይተገምገመን ዝበሉ ወሃቢ-ቃል መድረክ ፕሮፈሰር በየነ፣እስላም ኣብ ኢትዮዽያ ምስ ክርስትናን ካልእ ሃይማኖትን ሓቢሩ ዝነበረ‘ዩ።
ኣማናይ‘ቲ ሃይማኖት ፅንፈኛነት ከምዘይስዕብ ገሊፆም።ካብኡ ሓሊፍካ ግና መንግስቲ ነቲ ፀገም ኣጋኒኑ ካብ ምግላፅ መርተዖ እንተዝህልዎ ተመራፂ‘ዩ፣ ነገር ግን ንህዝቢ ንምጉዳእን ኣጥፊእካ ምጥፋእን ብውልቀ-ሰባትን ብጉጅለታትን እንተተፈፀመ ኣይገርመንን ኢሎም።
ኣባል ፓርቲታት መድረክ ብገበን ኣይተኸሰሳን እንተኾነ ውልቀ-ሰባት ይኽሰሱ‘ለው።ንፍትሓዊ ዳይነት ኣብ ኢትዮዽያ ዝጠራጠሩ ዋላ‘ውን እንተሃለው፣ነቲ ክሲታት ኣብ ቅድሚ ዳኛ ንሙግቶ ኣለና።ክንቅፅል‘ውን ኢና ኢሎም።
ብዛዕባ ልዝብ ተዛሪቦም ነይሮም ፕሮፈሰር በየነ።ኣብ ሓደ እዋን ገዛኢ ፓርቲ ንልዝብ ዓዲምኩም ከምዝነበረን ከምዘይሰለጠን።ዳሓር መንግስቲ ኔዘርላንድ ንኩሎም ተቃወምቲ ፓርቲታት ዓዲሙ ከዘራርብ ፈቲኑ፣መድረኽ ግና ኢዴፓን መራሒኡ ኣቶ ልደቱ ኣያሌውን ኣብ ዝተሳተፉሉ ኣኼባ ኣይሳተፍን ኢሉ ከምዝሓንገደ ተዓዘብቲ ይዛረቡ።
ፕሮፈሰር በየነ ግና ”ኣብ ኤምባሲ ኔዘርላንድ ዝተፈፀመ ምስ ልዝብ ዘራኽብ የብሉን።ሰበ-ስልጣን ምንስቴር ወፃኢ ኔዘርላንድ፣መብርሂ ንክንህብ ተሓቲትና ነይርና።መራሕቲ መድረኽ‘ውን ተሳቲፎም ነይሮም።ኢዴፓ ብዛዕባ ዝባሃል ፓርቲ፣መድረክ ኣቀዲሙ ዝሓዞ መርገፂ ነይሩ።ፖለቲካዊ ፓርቲታት ክዕደሙ ከለው፣መን‘ዩ ተሳታፊ እናበልና ኣይንሳተፍን ነይርና።ዳሓር ግና ብሕልፊ በቲ ዝጠቀስካዮ ውልቀ-ሰብ ዝምራሕ ፓርቲ ኢዴፓ፣ናብ ዝኣተናዮ እናሳዓበ ኣንፃርና መርገፂ ክገልፅ ጀመረ።ፀገም ኣለና እንተበልና፣ኢዴፓ ጠበቃ ኢህወዴግ ኮይኑ ምቅራብ መሪፁ።ምስ ጨነቀና፣ንለገስቲ ማሕበረ-ሰብ መርገፂና ኣፍሊጥና።ደጊም ምስ ኢዴፓ ከይትዕድሙና፣ሓፃር‘ውን ትኹን በይንና ኣዘራርቡና ኢልናዮም።ስለዚ ጉዳይ ኤምባሲ ኔዘርላንድ ምስ ልዝብ ዘራኽብ የብሉን” ኢሎም።


text:
ኣብ ከተማ ስያትልን ከባቢኣን ትርከብ ግዝያዊት ሽማግለ ናይ ደለይቲ ፍትሕን፡ ደሞክራሲን ፡ ኤርትራውያን፡ ብምኽንያት መቐጸልታ ናይ’ቲ ኣብ ከተማ ኒዩ ዮርክ ካብ 3000 ንላዕሊ ዝቑጽሮም ደለይቲ ፈትሕን፡ ደሞክራሲን ፡ ኤርትራውያን ዝተሳተፉዎ፡ ዕዉት ዝኾነ ብዕለት 29 ጥቅምቲ 2015 ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፊን፡ ከምኡ ኸኣ ብድሕሪ’ቲ ሰላማዊ ሰልፊ፡ ኣብ ዝተኻየደ ዓውደ መጽናዕቲ፡ ዘሕለፎ ለበዋ መሰረት፡ ካብ ነፍሲ-ወከፍ’ተን ጥርኑፋት፡ ተሳተፍቲ ከተማታት፡ ክልተ ብቑዓትን፡ ውፉያትን፡ ሰባት መሪጸን ናብ’ታ ኣብ ከተማ ኒዩ- ዮርክ እትርከብ ላዕለወይቲ ኣቀናባሪት ሽማግለ፡ ንኽልእካ ሰለ ዝተወሰነ፡ ግዝያዊት ሽማግለ ናይ ከተማ ሲያትል’ውን ፡ ነቲ ውሳኔ’ቲ ንምትግባር፡ ንዕለት 29 ወርሒ ሕዳር፡ 2015 ህዝባዊ ኣኼባ ወሲና ኣላ።
እዚ ኣኼባ’ዚ ዓቢ ኣድላይነት ስለ ዘሎዎ፡ ኩልና ደለይቲ ፍትሕን፡ ደሞክራሲን፡ ተቐማጦ ሲያትልን ከባቢኣን ፡ ኤርትራውያን፡ ብናይ ሕሊና ሓላፍነት ተደሪኽና፡ ንኹሎም ኣብ በቢ ከባቢና ዝርከቡ ኤርትራውያ፡ ብምሕባር ኣሳቲፍና፡ ንኽንሳተፎ ብኽብሪ ትዕድም ኣላ።
ኣኼባ ዝግበረሉ ኣድራሻ ድማ ከም’ዚ ዝስዕብ እዩ፡
Eritrean Community Center
2402 East Spruce Street
Seattle Washington 98122
ብደሓን ምጹ!
ግዝያዊት ሽማግለ ናይ ከተማ ሲያትልን ከባቢኣን።


text:
ሓባራዊ ምንቅስቃስ ውደባት ዓፋር፥ ዲሞክራሲያዊ ምንቅስቃስ ህዝቢ ትግራይ፥ ምንቅስቃስ ህዝቢ አምሓራ፥ ምንቅስቃስ ሓርበኛታትን ግንቦት 7 ዝተባህሉ አርባዕተ ምንቅስቃሳት ብሓባር ዝመስረትዎ ሓድሸ “ሓባራዊ ምንቅስቃስ ኢትዮጵያ ንምድሓን ሃገር” ከምዝሰየምዎ ዝተፈላለዩ ዓምዲ ኢንተርነታት ሓቢሮም።
እዚ “ሓባራዊ ምንቅስቃስ ኢትዮጵያ ንምድሓን ሃገር” ዝተሰየመ ምንቅስቃስ ፕሮፌሰር ብርሃኑ ነጋ ቀንዲ አቦ- መንበር አቶ ሞላ አስገዶም ምክትል አቦ-መንበር ኮይኖም ከምተመርጹን አብዚ እዋን ካብ አርባዕቲ'ኦም ውድባት ዝተዋጽኡ ሃገር አድሕን ሰራዊት ከምዝመስረተን ተገሊጹ’ ሎ።
ሬድዮ ድምጺ አሜሪካ እቶም መራሕቲ'ቲ ውድብ አብ ዝርከብዎ ከባቢ ስልኪ ደዊሉ እቲ ዜና ትክክል ምኳኑ ካብ አቦ መንበር’ ቲ ምንቅስቃስ ካብ ፕሮፌሰር ብርሃኑ ነጋ አረጋጊጹ’ ሎ።
ርእይቶ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንምርካብ’ውን ፈቲኑ ስልክታት አማካሪ ቀዳማይ ሚንስትር ኮኑ ወሃቢ ቃል ካብ ትማሊ ጀሚሩ ይጽውዕ ዘልዕሎ ግን የለን።


text:
እቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብሞንጎኛነት ኢጋድ ዝተፈረመ ባዓል ኣርባዕተ ዓንቀፃት ውዕል፣ኣብ ጁባ ጊዚያዊ ምምሕዳር ክምስረት፣ፈደራላዊን ታሕተዎትን መሓውራት ምዝርጋሕ፣ሓይልታት ፀጥታ ምውድብን ዕርቅን ምትእምማንን ምጥንኻርን ዝብሉ ዝሓዘ‘ዩ።
ነቲ ውዕል ብስም ኢጋድ ዘፈራረሙ ምንስትር ወፃኢ ኢትዮዽያ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ንቪኦኤ ከምዝገለፅዎ፣ናብ‘ዚ ብርኪ‘ዚ ንምብፃሕ ክልቲኦም ወገናት ብዙሕ ሰሪሖም‘ዮም ኢሎም።
መስርሕ ልዝብ ኣብ መትከላት ዝተመርኮሰ ምንባሩ ዝገለፁ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም፣ክልቲኦም ወገናት ገፅ ንገፅ ተራኺቦም ምልዛብ ድሕሪ ምጅማሮም ብርክት ዝበሉ ዕንቅፋታት ከምዝተወገዱ ጠቂሶም።
“ዝተረዳድኡሎም ነጥብታት ብሙልኦም ኣብ መትከል ዝተመርኮሱ‘ዮም።ኣብ ትግባረ’ቲ ውዕል ድማ ብዙሕ ዘፀግመሎም ኩነታት ኣይህሉን።ናብ‘ዚ ብርኪ‘ዚ ዝተበፅሐ፣ስለሰላም ኢሎም ንስኻ‘ውን ግደፍ፣ንስኻ‘ውን እዚ ግደፍ ተባሂሎም ዘይኮነስ ኣብ መትከል ዝተሰረተ ልዝብ ስለዝተካየደ‘ዩ” ኢሎም።
ክልቲኦም ናይ ሶማልያ ተናሓናሕቲ ወገናት እምነት ኣሕዲሮም ኢትዮዽያ ንክትሽምግሎም ምምራፆም ዝገለፁ ዶ/ር ቴድሮስ፣እዚ ናይ ሎሚ ውዕል ሰላም፣ንካልኦት ክልላት ሶማልያ ከምመርአያ ክውሰድ ከምዝኽእል ገሊፆም።
ኣብ ምዕዋት‘ቲ ውዕል ብዘይካ ኢጋድ፣ሕብረት ኣፍሪቃ፣ሕብረት ኣውሮዻ፣ ኣሜሪካን ሕቡራት ሃገራትን ልዑል ኣበርክቶ ከምዝነበሮም ተፈሊጡ‘ሎ።


text:
ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ንወዱ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ኣማኻሪ ስትራቴጅያውያን ጉዳያት ክኸውን መዚዝዎ
Radio Erena: 08 October 2018
ፕረዚደንት ኢሳይይሳ ኣፈወርቂ ንወዱ ኣብርሃም፣ ኣብ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ከም ሓላፊ መጽናዕቲ ስትራትራቴጅያውያን ሰነዳትን ኣማኻሪ ኣብዚ ጉዳይን ኮይኑ ክሰርሕ ከምዝመዘዞ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ሓቢሮም።
እቲ ፕረዚደንት ነቶም ምስ ኢትዮጵያን ሃገራት ዓረብን ዝኸተሞም ሰነዳት፣ ወዱ ኣብርሃም ኢሳይያስ ምስ ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብርኣብን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ብምዃን ይከታተልዎ ከምዘለዉ እቶም ምንጭታት ጠቒሶም።
ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዝተኸፍተሉ ይኹን ስምምዕ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ስዒዲ ዓረብ ኣብ ዝተኸተመሉ፣ ኣብርሃም ኢሳይያስ፣ ብደረጃ ጽፍሒ፣ ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣብ ስትራቴጅያውይን ጉዳያት ኮይኑ ከምዝተሳተፈ እቲ ሓበሬታ ብተወሳኺ ኣረጋጊጹ።
ሃገራዊ ባይቶ ኣፍሪሱ፣ ብዘይዝኾነ ሃገራዊ ምርጫን ቅዋማዊ መንግስትን ን27 ዓመታት ንኤርትራ ዝመርሕ ዘሎ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ስልጣን ብደሞክራስያውን ውሑስን መንገዲ ንምስግጋር ዝኾነ መደብ ከምዘይብሉን፣ ንወዱ ከም ተካኢ መራሒ ሃገር ይምልምሎ ከምዘሎን ህዝቢ ብዓውታ ዝዛረበሉ ጉዳይ'ዩ።
===========================


text:
“መእሰያትን እምነትን ልልያ ጸዋዕታን” ኣብ ዝብል ኣርእስቲ ክዝትይ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝጠለብዎ መበል 15 ጠቕላሊ ሓፈሻዊ መደበይና ሲኖዶስ ብፁዓን ጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ዕለት 3 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ቅዱስ ኣቦና ብተጋባእያን ሲኖዶስ ብፁዓን ጳጳሳት ተዓጂቦም ብዘዕረገዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ዝብገስ ኰይኑ ክሳብ ዕለት 28 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ዝቕጽል ክኸውን እንከሎ፡ ናይ ብፁዓን ጳጳሳት ሲኖዶስ ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ሎረንዞ ባልዲሰሪን ናይ ሲኖዶስ ወሃቢ ቃል ብፁዕ ካርዲናል ሰርጆ ዳ ሮካን ምኽትል ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ኣቡነ ፋቢዮ ፋበነ ዕለት 1 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ኣብ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ናይ ጉባኤ ኣዳራሽ ንዝተፈላለያ ናይ ዜና ማዕከናት ንልኡካን ጋዜጠይናታት ኣብ ቅድስቲ መንበር ጋዜጣዊ መግለጺ ሂቦም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ቤተ ክርስቲያን ናይቲ ንመጻኢ ብድሆ ዝዀነ መንእሰይ ወለዶ ድምጽን ግንዛበን እምነትን ጥርጣረን ህየሳን ጽን ንምባል ድልውቲ እያ፡ እዚ ሲኖዶስ ንገዛእ ርእሱ ነዚ ዘረጋግጽ እዩ እንክብሉ ናይ ብፁዓን ጳጳሳቲ ሲኖዶስ ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ባልዲሰሪ ነቲ መደብ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣበጊሶም፡ እቲ መንእሰያትን እምነትን ልልያ ጸዋዕታን ኣብ ዝብል ርእሰ ጉዳይ ንኽዝትይ ዝተጸውዐ መበል 15 ሲኖዶስ 267 ብፁዓን ጳጳሳት ኣበው ሲኖዶስ ካብ 18 ክሳብ 29 ዓመት ዕድመ ዝርከቡ ብጠቕላላ 34 መንእሰያት ኣብቲ ጉባኤ ሲኖዶስ ንመንእሰያት ሃገራት ዓለም ወኪሎም ድምጾም ብዘስምዑ መንእሰያት ተሰንዮም ከምዝሳተፉ ሓቢሮም፡ ኣስዒቦም ድሕሪ እቲ ኣብ መንጐ ቅድስቲ መንበርን ሕዝባዊት ረፓብሊካዊት ቻይና ዝተበጽሐ ግዝያዊ ስምምዕ ምኽንያት ክልተ ሃገረ ቻይና ዝውክሉ ብፁዓን ጳጳሳት ክሳተፉ ምዃኖም ገሊጾም።
ክንየው እቲ ዝተፈጸመ በደል
እቲ ሲኖዶስ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ተልእኾኣ ንመንእሰያት ኣብ ህላዌኦም እተቕርቦ ስንዮታ ዝብል ሓዋርያዊ ሓላፍነታ ብቐጥታ ኣብ ዘተ ብምቕራብ፡ እዚ ስንዮታ ንመንእሰይ ኣብ ህልውናኡ ዝብል፡ ምስ እግዚኣብሔር ምርኻብን ካብኡ ሓሊፉ እውን መንእሰይ ወለዶ ካብቲ ዝስማዕ ዘሎ ዝተፈጸመ ናይ ወሲብ ዓመጽ ገበናት ክንየው ቤተ ክርስቲያን ከም መርዓት ክርስቶስ ክርእያን ዝድግፍ ዘተ እዩ ዝኸውን፡ ክንየው ዝተፈጸሙ ዕንቅፋታት ምባል ዝድግፍ እዩ፡ መንእሰይ ይብሉ ብፅዕነቶም፡ ተኣፋፍነት ሰብኣዊ ፍጥሩ ኣዚዩ ዝርድኦን ዘስተውዕሎን እዩ፡ ስለዚህ ቤተ ክርስቲያን ኩላ በቶም ዝኣበሱ ገለ ገለ ኣባላት ውሉደ ክህነት ኣትውከል ኣይኰነትን ምስ በሉ፡ እቲ ዝካየድ ሲኖዶስ ዘካይዶም ናይ ዕዮ ጉባኤታት፡ ኣብ ሰለስተ ጥምረት ዝነጻጸር ከይኑ ነፍሲ ወከፍ ስምረት ዕዮ ናይ ዕዮ ሰነድ ከምዘቕርብን፡ ቤተ ክርስቲያን ንኽውንነት ጽን በሃሊት ምዃኑ ምፍልጣን እምነት እትትርጉምን ልልያ ጸዋዕታ እተካይድን እትሓርይን ጉዕዞ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ለውጥን ልኡኽነትን እተሳልጥ ከምዝዀነት ዘስተውዕል እዩ።
እቲ ናይ መካየዲ ጉባኤ ሰነድ መበገሲ እዩ
ናይ ሲኖዶስ ወሃቢ ቃል ብፁዕ ካርዲናል ሰርጆ ዳ ሮካ እውን ብወገኖም፡ ብዛዕባ እቲ ናይ ሲኖዶስ መካየዲ ዕዮ ዝዀነ ሰነድ ኣማእኪሎም፡ እቲ ናይ ዕዮ መካየዲ ሰነድ ናይ መወከሲ መቓን እዩ፡ ናይቲ ቅድሚ እቲ ሲኖዶስ ንመካየዲ ሲኖዶስ ንምስንዳው ናይ ዝተኻየደ ናይቲ በሸሓት ዝቑጸር ገጻት ጽማሬኣዊ ሰነድ እዩ፡ ስለዚህ ካብታ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ካብ እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክስቲያን ዝተዋጽአ ናይ ኣስተንትኖን ምስክርነትን ተመክሮን ውጽኢት እዩ፡ እዚ ኸኣ ቤተ ክርስቲያን ንመንእሰይ ኣብ እምነት ንምስናይን ኣብ ምልኣት ሕይወት እተቕርበሉ ስንዮታን ዝተመስረተ እዩ፡ ይኹን ደኣ እምበር ንዝተፈላለዩ ሕቶታት ዝተኣዘዘ ቀዲማዊ ዕሹግ መልሲ ከምዘይኰነ ምፍላጥ ይግባእ ኢሎም።
ሓደ ሓድሽ ሲኖዶስ
ኣብ መወዳእታ፡ ብዛዕባ ናይ ሲኖዶስ ጉባኤታት ኣበዓዕላን ናይ ብፁዓን ጳጳሳት ሲኖዶስ ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ ንጥፈታቱን ኣብ ዝምልከቱ ነጥብታት፡ እቲ ብቕዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝጸደቐን ኣብ ሓዋርያዊ ቅዋም ኣብ ዘሎ ኤጲስ ቆጶሳዊ ሱታፌ (ዕለት 15 ነሓሰ 2018 ዓ.ም.) ኣብ ዝብል ዓንቀጽ 26 ዘሎ፡ ከምቲ ብፁዕ ጳውሎስ ሻድሻይ ኣብቲ ሓዋርያዊ ግዳሴ ብዝብል ኣርእስቲ ዝኣወጅዎ ዓንቀጽ ዘመልክትዎ፡ ክሳብ እቲ ቅዱስነቶም ልሂቅ ር.ሊ.ጳ. በነዲክቶስ መበል 16 ዘጽደቕዎ ናይ ብፁዓን ጳጳሳቲ ሲኖዶስ ስርዓተ ሕጊ ዘጠቓልል ካብ ርሑቕ እናተመሓየሸን ህልው ኩነታት ግምት እናሃበ ዝተሓደሰን፡ ነቲ ናይ ሲኖዶስ ከይድታትን ዘተን ናይ ሓሳብ ምልውዋጥን እንገዳ ርእይቶታትን ብፁዓን ጳጳሳት ሲኖዶስ ኣቢሉ ኣብ መላእ ሃገራት ናይ እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ድምጺ ዘእንግድ ክኸውን ዘበራትዕ መምርሒ ዝስዕብ መበል 15 ጠቕላሊ ሓፈሻዊ መደበይና ሲኖዶስ ምዃኑ ናይ ብፁዓን ጳጳሳት ሲኖዶስ ምኽትል ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ኣቡነ ፋቢዮ ፋበነ ሓቢሮም።


text:
መለለዪ መዋፈሪ ስራሕ ማለት እውን ታፔላ እንድሕር ለጢፍና እሞ ድማ ብስምምዕ ውዕል ኣቲና ስራሕ እንተረኺብና ፖሊስ ትራፊክ ኣብ ዘይመዋፈሪኹም ውዒልኩም ብምባል እንተቐፀዐና እንታይ ውሕስነት ኣለና ብምባል ስግኣቶም ይገልፁ።
ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ኮንስትራክሽን፣መንገድን ትራንስፖርትን ዞባ መቐለ ኣቶ መሓሪ ገብረህይወት ብወገኖም ወነንቲ ባጃጅ ኣዲሞም ዝብል ሓበሬታ የብልናን ይብሉ። እንተኾነ ግና መንግስቲ ሕጊን መምርሕን ኣተግቢሮም ንህዝቢ ከገልግሉ ይሰርሕ ምህላዉ ይዛረቡ።
ኣቶ መሓሪ ብዛዕባ እቲ ዝወፀ መምርሒ ድማ ምስ ወነንትን ዘወርትን ባጃጅ ብተደጋጋሚ ተመያይጥናሉ ኢና፤ ነቲ ሕጊ ክቕበልዎ ስለዘይደሉ እምበር ኣይተመያየጥናሉን ምባል ካብ ሓቂ ዝረሓቐ እዩ ይብሉ ።
ቀንዲ ዕላማ እቲ መምርሒ ነቲ ብምጭንናቕ መጓዓዝያ ተፀጊሙ ዘሎ ህዝቢ ንምጥቃም ምዃኑ ዝተዛረቡ ኣቶ መሓሪ እቲ መምርሒ ወነንቲ ባጃጅ ብኩንትራት ንኸይሰርሑ ኣይእግዶምን እውን ኢሎም።
ወነንትን ዘወርትን ባጃጅ መለለዪ መዋፈሪ ስራሕ ንኽልጥፉ ዝተወሃቦም ጊዜ ገደብ ድሕሪ ፅባሕ ክኣክል እዩ፤ ብድሕሪኡ እንታይ እዩ ክስዕብ ደሓር ዝረአይ ኰይኑ ወነንቲ ባጃጅ ግና ሐጂ እውን ፀገምና ብዘተ ንፍታሓዮ በሃልቲ እዮም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ምንስትር‘ቲ ቤት ዕዮ ኣቶ ረድዋን ኣሕመድ ሎሚ ምሸት ንሚድያታት‘ታ ሃገር ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ፣ሓይልታት ጥፍኣት ናይ ዝበልዎም ሓይልታት ዕላማ ብሓደ መዳዮ ክፈሽሎም ከሎ ብካልእ መንገዲ ምቅፃሎም ዘይተርፍ‘ዩ፣ካብ ወፃኢ እናሰልጠኑ ዘዋፍርዎም ክታሓዙ ከለው፣በቶም ካብ ውሽጢ ዘለው ክጥቀሙ’ዮም ዝሰርሑ ኢሎም።
ህዝቢ በቲ ዝስማዕ ዘሎ መጠንቀቂ መግለፂ ከይተደሰናበደ ዕለታዊ ናብርኡ ክገብር ዘዘኻኸሩ ኣቶ ሬድዋን፣ኣብ ክንድኡ ምስ ሓይልታት ፀጥታ ተሓባባሩ ንከባቢኡ ክሕሉ ፀዊዖም።
ንሶም ኣብ ዘረበኦም ”ሰባት ዕለታዊ ናብረኦም ክርስዑ፣ክደናበሩን ክሽበሩን ኣይኮነን ዕላምኡ።ኣብ ክንድኡ ከባቢኦም ክሕልው፣ካብ ንቡር ነገር ሕልፍ ዝበለ ኩነታት ከጓንፎም ከሎ ሸለል ኢሎም ንከይሓልፍዎ ንምዝኽኻር‘ዩ። ኩላትና በዚ መንፈስ‘ዚ ብንቅሓት እንተተንቀሳቂስና፣ሓይልታት ጥፍኣት ዕድል ኣይረኽቡን ንምባል እዩ ተደልዩ” ኢሎም።
ሽበራዊ መጥቃዕቲ ይዳለው ዘሎ ብመንግስቲ ኤርትራን ብኣል-ሸባብን‘ዩ ክብል ኣገልግሎት ሃገራዊ ስለያን ፈደራላዊ ፖሊስን ትማሊ ምግላፆም ዝዝከር‘ዩ ይብል እስክንድር ፍሬው ዝላኣኾ ሪፖርት።


text:
ናይ ቀደም ወረዳና ወረዳ እምባስነይቲ ይመለሰልና ዝብል ሕቶና ቅኑዕ መልሲ ተዘይረኺቡ ካብ ወረዳ ክሳብ ሃገራዊ ባይቶ ዝወከልናዮም ሰባት ውክልናና ዘልዐልና ምዃንና ነፍልጥ’ውን ይብል ኣቲ ህዝቢ ብወከልቱ ኣቢሉ።
ካብ ነባራት ተቓለስትን ዓበይቲ ዓዲን ሃለቃ ሃይለዝጊ ገብረማርያም ህዝቢ ትግራይ ምስ ውድብ ህወሓት ዕረቐና፤ ህወሓት ኢድና ትምለሰልና ተዘየለ ግና ኣይውድብናን ክብሉ ኣምሪሮም ተዛሪቦም።
ሓደ ካብቶም ነባራት ኣባላት ህወሓት ዝነበሩን ነቲ ዝቐርብ ዘሎ ሕቶ ህዝቢ ስለዝመርሑ ካብ ኣባልነቶም ከምዝተኣገዱ ኣብቲ መድረኽ ዝገለፁ ኣይተ ዘርኡ ኪዳኑ እውን ሕቶና ዘይምለስ እንተዀይኑ ውክልናና ኣልዒልና ኣለና ኢሎም።
ሓደ ካብቶም ሕቶ ህዝቢ ንመንግስቲ ንኸቕርቡ ዝተወከሉ ኣይተ ኣብርሃ ገብረመስቀል ድማ መግለፂ ቅዋም ኣቕሪቦም። ኣብ መግለፂኦም ህዝብን ውድብን ሐጂ እውን ንድልየት ህዝቢ ክብሪ ሂቦም ከማሕድርዎም ፀዊዖም፤ እዚ እንተዘይኰይኑ ግና ካብ ወረዳ ክሳብ ሃገራዊ ባይቶ ከማሓድሩና ዝወከልናዮም ሰባት ደጊም ንዓና ዘይውክሉ ምዃኖም ነፍልጥ ብምባል ቅሬትኦም ኣቕሪቦም።
ህዝቢ እምባስነይቲ ኣብ ቤት ፍርዲ ፋይል ንምኽፋት ንዝኽፈል 50 ሳንቲም ናብ ዕዳጋ ዓርቢ ብምኻድ ንምኽፋል 34 ቅርሺ ንመጓዓዝያ ወፃኢ ከምዝገብር ህዝቢ በዝን ክንድዝን ከምዘማርር ዘሎ ነበርቲ ከተማ ነበለት ይዛረቡ።
ምሉእ ትሕዝቶ እቲ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ዓመተ 2017 ንኣሰርተታት ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሑ መራሕቲ መዝነቶም ዝለቐቅሉ ዓበይቲ ናይ ፖለቲካዊ ለውጥታት ዝራእዩላ ዓመት እያ።ይኹን ደአ እምበር እዚ ለውጢ ነቲ ኣብታ ኣህጉር ዝረአ ግህሰት መሰላትን ሲቪላዊ ነጻነትን ዝሓላልኽ’ዩ ክብል ትካል ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ሁማን ራይትስ ዎች ዓመታዊ ኣብ ዘውጽኦ ሪፖርቱ ሓቢሩ።
ኣብ ቀረባ ጊዜ ዝወጹ ጸብጻብ ዓለምለኸ ሰብኣዊ መሰላት ንኣህጉር ኣፍሪቃ ብቀዳምነት ዝሰርዑ ኣይነበሩን እዚ ድማ ትካል ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ሁማን “ሓደገኛ ምንቅስቃስ” ንዝበሎ ንመሪሕነት ኣሜሪካ ፡ሩስያን ቻይናን ካብ ዘሎ ኣድልዎ’ዩ ክብል እቲ ትካል ወሲኹ የረድእ።
ይኹን ደአ እምበር እቲ ትካል ንኣፍሪቃ ካብ ምክትታትል ደው ኢሉ ማለት ከምዘይኾነ ምክትል ዳይሬክተር ሁማን ራይትስ ዎች ባባቱንዳ ኦሉንጎጂ ይገልጹ።
“ጾታዊ ዓመጽ ዘጋጠመን ደቂ ኣንስትዮ፡ ዝተቐተሉ ሰባት፡ ዝተአሰሩን ኣብ ማእሰርቲ ዝርኸቡ ሰባት ብዛዕባ ምስ ሰሜን ኮርያ ክሕልው ዝኽእል ናይ ኑክሌር ኹናት ኣይኾኑን ዝሓስቡ፡ ነዞም ሰባት ዘተሓሳስቦም መንግስተይ ንመሰላተይ ክሕልው ሓላፍነቱ እዩ፡ መንግስተይ ንምርግጋጽ መሰላተይ ሓላፍነቱት ኣለዎ ዝብሉ ጉዳያት እዮም።”
ንምክትል ዳይሬክተር ሁማን ራይትስ ዎች ኦሉግቦንጂን መሳርሕቶም ዘተሓሳስቦም ኣብ ምዕራብ ኣፍሪቃ ዘሎ ደማዊ ምንቅስቃስ ጥሩፍ ጉጅለ ቦኮ ሓራም፡ ኣብ ካሜሮን ንተቓውሞ ተዛረብቲ ቋንቋ እንግሊዝ ንምዕፋን ዝኻየድ ስጉምትታት፡ ኣብ ዲሞክራቲክ ሪፖብሊክ ኮንጎ ዘሎ ዘይምርግጋእን ምትሕልላፍ ሃገራዊ ምርጫን ዝአመስሉ ጉዳያት እዮም።
ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ድማ ኣብ ኢትዮጵያን ታንዛንያ ዘሎ ተቓውሞ፡ ኣብ እዋን ምርጫ ኬንያ ዝተራእየ ተቓውሞን ኣብ ደቡብ ሱዳን ዘሎ ቀጻሊ ኩናትን እዩ።
ተመራመርቲ ኣብ ጋምብያን ኣንጎላን ዝተራእዩ ንኣሰርተታት ዓመታት ኣብ መሪሕነት ዝጸንሑ መራሕቲ ስልጣን ምልቃቕ ዝዓመሰሉ ምዕባለታት ነጻነት ቀስ ብቀስን ዝኸአልን ዝዓብይን ዘሎ እዩ ኢሎም ተስፋ ይገብሩ።
መራሕቲ ኣፍሪቃ ብሰንኪ አኻታዕቲ መራሕቲ ዓለም ጸቕጢ ካብኣቶም ዝተላዕለ ይመስሎም ይህልው እንተኾነ ግን ሁማን ራይትስ ዎች ግን ኪሉ ጊዜ ንሃገራት ኣፍሪቃ ይዕዘብ’ዩ።