text:
ናይ ጊኒ ፕረዝደንት ኣልፋ ኮንዴ ስልጣን ኣቦመንበርነት ሕብረት ኣፍሪቃ ካብ ናይ ቻድ ፕረዝደንት እድሪስ ደቢ ተረኪቦም።
ኣብ ሃገራት ዝፍጠሩ ቅልውላዋት ካብ መጀመርያ ከይፍጠሩ ምስራሕ ከምዘድሊ ኣብ ጉባኤ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ መደረ ዘስምዑ ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስታት ኣንቶኒዮ ጉተረስ ተዛሪቦም።
መበል 28 ስሩዕ ጉባኤ መራሕቲ ኣፍሪቃ ሎማዕንቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ጀሚሩ’ሎ።
ንዝሓለፉ ልዕሊ ኣርባዕተ ዓመታት ኣደመንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ብምዃን ዝሰርሓ ዶ/ር ኢንኮሳዛና ዲላሚኒ ዙማ ኣብ መኽፈቲ ዘስምዕኦ መደረ እታ ኣህጉር ዘጋጠማ ፈተናን ዝተሰርሑ ኣወንታዊ ስራሓትን ዝጠመተ ነይሩ።
ኣፍሪቃ ጥራሕ ዘይኮነ ንዓለም ዘናወፁ ማዕበላት ከምዘለው ብምሕባር ብፍላይ ሓድሽ ፕረዝደንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ ንስደተኛታት ዝምልከት ዝፈረምዎ ምምሕዳራዊ ትእዛዝ ዓለም ናብ ከቢድ ፈተና ትኣትው ከምዘላ ዝሕብር እዩ ኢለን።
“ብደረጃ ዓለም ናብ ኣዚዩ ማዕበል ዝበዝሖ ግዜ እናኣተና ንርከብ ከምዘለና ግልፂ እዩ።ንኣብነት ብንግዲ ባሪያ ካብ ኣህጉርና ብዙሓት ወገናትና ዝግዓዙላ ሃገር ሎሚ ካብ ገለ ሃገራትና ንዝተሰደዱ ኣፍሪካዊያን ክትመልሶም ወሲና’ላ።ብርግፅ እዚ ንሓድነትናን ነንሕድሕድና ምትሕግጋዝን ኣዚዮም ካብ ዝብድሁ ተግባራት ሓደ እዩ።”
እተን ተሳናባቲት ኣደመንበር ኣፍሪቃዊያን ደቂ ኣንስትዮ ቅድሚ 50 ዓመታት ኣጣይሸንኦ ዝነበራ ‘’ፓን ኣፍሪካን ውመን ኦርጋናይዘሽን’’ ንነፃነት ኣፍሪቃ ዘወፈዮ ኣበርኽቶ ዓብይን ደቂ ኣንስትዮ ግቡእ ኣፍልጦ ምሃብ ኣድላይነቱ ዝለዓለ ምዃኑን ነቶም መራሕቲ ገሊፀን ኣለዋ።
መብዛሕትኡ ህዝቢ ኣፍሪቃ መንእሰይ ምዃኑ ዝሓበራ ዶ/ር ደላሚኒ ዙማ እታ ኣህጉር ነዚ ሓይሊ ሰብ ብዝግባእ ብምምሃርን ናይ ሞያ ስልጠና ብምሃብን ከምኡ እውን ስራሕ ኣብ ምፍጣር መፃኢት ኣፍሪቃ ዝበለፀት፣ሓድነትን ሰላም ዝሰፈናን ኣህጉር ምግባር ከምዝክኣል ኣገንዚበን።
ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ኮይኖም ዝተተክኡ ናይ ጊኒ ፕረዝደንት ኣልፋ ኮንዴ እውን መፃኢ ዕድል መንእሰያት ኣፍሪቃ ኣብ ምውሳን ሓላፍነት መራሕቲ ኣፍሪቃ እዩ ኢሎም።
ኣብ ጉባኤ መራሕቲ ኣፍሪቃ መደረ ዘስምዑ ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስታት ኣንቶኒዮ ጉተረስ ግጭታትን ቅልውላዋትን ኣቐዲምካ ናይ ምውጋድ ተግባር ምስ ኣፍሪቃ ብሓባር ንምስራሕ ከምዝደልዩ ገሊፆም።
“ዓለምና ቅልውላዋት ከይፍጠሩ ናብ ምክልኻል ክትሰጋገር ኣለዋ።ዓለም መብዛሕትኡ ግዜ ዝደንጎየን ዝወሓደን ምላሽ እዩ ዝህብ።ካብዚ ከመይ ክውፃእ ከምዝክኣል ምሳኹም ንምስራሕ ድልየት ኣለኒ።መብዛሕቲኦም ግጭታት ዓለም ውሽጣዊ እዮም።መንቀሊኦም እውን ቅድድም ስልጣንን ሃብትን፣ዘይማዕርነት፣ብምግላልን ምክፍፋልን እዩ።መብዛሕቲኦም ግጭታት ብሰንኪ ጥሩፋት ጉጅለታት ይባርዑ።”
ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ግጭታት ይሰርሓ ከምዘለዋ ዝገለፁ ንሶም ናይ ኣፍሪካ ናይ ሰላም ፀጥታን ከምኡ እውን ሰናይ ምሕደራ መምርሕታት ምድላዎም ብኣብነት ጠቒሶም ኣለው።
ኣፍሪቃ ትጻወቶ ብዛዕባ ዘላ ዓለምለኸ ተራ እውን ኣመስጊኖም ኣለው።ኣፍሪቃ ኣባላት ዓቀብቲ ሰላም ሕቡራት መንግስታት ዝበዝሕ ምውፋያ ከም ኣብነት ጠቒሶም።ስደተኛታት ኣብ ምቕባል ብዛዕባ ዘበርከተቶ እውን ምስ ናይ ኣውሮጳን ኣሜሪካን ዝተኣሳሰረ ብዝመስል ከምዚ ኢሎም።
“ሃገራት ኣፍሪቃ ካብ መንጎ ብዙሓት ስደተኛታት ዘተኣናግዳ ለጋሳት ሃገራት እየን።ብዙሓት ዶባት ኣዚየን ናይ ዝማዕበላ ሃገራት ዓለም ይዕፀው ኣበዘለውሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ዶባት ኣፍሪካ ዕቑባ ንዝደለየ ኩሉ ክፉታት ኮይኖም ቀፂሎም ኣለው። “
ናይ ፍልስጤም ፕረዝደንት ማሕሙድ ዓባስን ናይ ኩባ ምኽትል ፕረዝደንትን ሎሚ መደረ ካብ መንጎ ዘስምዑ ይርከቡዎም።
ጉባኤ መራሕቲ ኣፍሪቃ ክሳብ ፅባሕ ከምዝቕፅል ተፈሊጡ’ሎ።ምርጫ ኣቦ መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪካ ትፅቢት ይግበር።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


c: text/html

text:
Monthly Archives
August 2020
ኣዲስ ኣበባ፣ 25 ነሓሰ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)መርሃ ግብሪ ልምዓት መንበሪ ኣባቲ 20/80ን 40/60ን ከምዝቕፅልን ዓቕሚ ዘለዎም ሰባት ድማ ብማህበር ተወዲቦም ገዛ ክሃንፁ ዝደልዩ ተመዝገብቲ ብናፃ ሊዝ መሬት ከምዝሀዋቦምን ቢሮ ንምዓት ገዛውቲ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣፍሊጡ። ሓላፊት እቲ…
ሩሲያ ካብ ወርሒ መስከረም ጀሚራ ክትባት ቫይረስ ኮሮና ክተከፋፍል ምዃና ኣፍሊጣ
ኣዲስ ኣበባ፣ 25 ነሓሰ፣ 2012(ኤፍ.ቢ.ሲ)ሩሲያ ካብ ወርሒ መስከረም ጀሚራ ክትባት ቫይረስ ኮሮና ብስፍሓት ክተከፋፍል ምዃና ሚኒስትር ጥዕና እታ ሃገር ሚኻኤል ሙራሽኮ ኣፍሊጦም። ሩሲያ ልዕሊ 25 ሚሊየን ህዝቢ ዓለም ንዘጥቀዐ ቫይረስ ኮሮና ዝኸውን ክትባት ከምዝረኸበት ዕላዊ ምግባራ ይዝከር።…
ዓውዲ ግብርና ንምቕያር ግደ ምህዞ ዘፈር ውልቀ ኣድላዪ ኢዩ-ቀ/ሚ ኣቢይ
ኣዲስ ኣበባ፣ 25 ነሓሰ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ዓውዲ ግብርና ኢትዮጵያ ንምቕያር ግደ ምህዞ ዘፈር ውልቀ ኣድላዪ ኢዩ ክብሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣቢይ ኣሕመድ ገሊፆም። ኣብ ኢኮኖሚ መሓውራዊ ለውጢ ንምምፃእ ይስርሐሉ ካብ ዘሎ ሓደ ዓውዲ ግብርና ከምዝኾነ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ማሕበራዊ…
መንግስቲ ሱዳን ኣብ ዳርፉር ምስ ዝርከቡ ዓመፅቲ ስምምዕነት ሰላም ተፈራሪሙ
ኣዲስ ኣበባ፣ 25 ነሓሰ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)መንግስቲ ሱዳን ኣብ ዳርፉር ምስ ዝርከብ ዋና ጉጅለ ዓመፅቲ ኣብ ስምምዕነት ሰላም ምብፅሑ ተገሊፁ። እቲ ስምምዕነት ኣብ ሞንጎኦም ን17 ዓማውቲ ዝዘለቐ ጎንፂ ናብ ናይ መወዳእታ ምዕራፍ ዘምፅእ ኢዩ ተባሂሉ። እቲ ስምምዕነት ከይዲ ድርድር…
ሕብረት ኣውሮፓ ንኣባል ሃገራት ኢጋድ 60 ሚሊየን ዩሮ ዋጋ ዘለዎም ኣቑሑት መከላኸሊ ቫይረሰ ኮሮና ሓገዝ ገይሩ
ኣዲስ ኣበባ፣ 25 ነሓሰ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ሕብረት ኣውሮፓ ንኣባል ሃገራት በይነ መንግስታት ልምዓት ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪካ (ኢጋድ) 60 ሚሊየን ዩሮ ዋጋ ዘለዎም ኣቑሑት መከላኸሊ ቫይረሰ ኮሮና ሓገዝ ገይሩ። እተን ሃገራት ኮቪድ-19 ንምክልኻል ኣብ ዝግብረኦ ምንቅስቓስ ንምሕጋዝ ዝውዕል…
ኣብ ልዕሊ ኣይተ ልደቱ ክሲ ክሳብ ዝምስረት መርማሪ ፖሊስ ንክወሃቦ ዝሓተቶ ተወሳኺ ጊዜ ቤት ፍርዲ ውድቂ ገይሩ
ኣዲስ ኣበባ፣ 25 ነሓሰ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ) መርማሪ ፖሊስ ኣብ ልዕሊ ኣይተ ልደቱ ኣያሌው ከካይዶ ዝፀንሐ ምርመራ ምዝዛሙ ብምግላፅ ዓቃቤ ሕጊ ክሲ ክሳብ ዝምስርት ተወሳኺ 14 መዓልቲ ይወሃበኒ ከብል ንቤት ፍርዲ ዝሓተተ እንትኸውን፥ ቤት ፍርዲ እቲ ሕቶ ኣግባብነት የብሉን ክብል ውድቂ ገይሩ።…
ኣመራርሓታት ፓርቲ ብልፅግና ጨንፈር ኣብያተ ፅሕፈት ዝተፈላለያ ክልላት ስልጠና ይወሃቦም ኣሎ
ኣዲስ ኣበባ፣ 25 ነሓሰ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ኣመራርሓታት ፓርቲ ብልፅግና ጨንፈር ኣብያተ ፅሕፈት ዝተፈላለያ ክልላት ስልጠና ይወሃቦም ኣሎ። እቲ ስልጠና ኣብ ክልላት ኣምሓራ፣ ሶማሌ፣ ደቡብ፣ ቤኒሻንጉል ጉሙዝ፣ ጋምቤላን ምምሕዳር ከተማ ድሬዳዋን ንዝርከቡ ኣመራርሓታት እቲ ፓርቲ ኢዩ ዝወሃብ…
ንኣመራርሓታት ፓርቲ ብልፅግና ዞባ ፌዴራል ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ስልጠና ይወሃብ ኣሎ
ኣዲስ ኣበባ፣ 25 ነሓሰ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ንኣመራርሓታት ፓርቲ ብልፅግና ዞባ ፌዴራል ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ስልጠና ይወሃብ ኣሎ። እቲ ስልጠና ንተኸታተልቲ ሓሙሽተ መዓልቲታት ዝፀንሕ እንትኸውን፥ ኣብ ውሽጢ መሓውር ፌዴራል ካብ ሚኒስትር ክሳብ ምክትል ዳይሬክተር ዘለዉ ልዕሊ 420…
165 ኢትዮጵያውያን ካብ ሊባኖስ ተመሊሶም
ኣዲስ ኣበባ፣ 25 ነሓሰ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ኣብ ሊባኖስ ብመስራሕቶም በደልን ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰልን፣ ጉድኣት ኣካልን ስነ-ኣእምሮን ዝበፅሖም ከምኡ እውንምግብን መፅሊን ስኢኖም ዝነበሩ 165 ኢትዮጵያውያን ናብ ሃገሮም ተመሊሶም። ኣብ ሊባኖስ ዝርከብ ቤት ፅሕፈት ቆንስላ ጄኔራል ምስ ማሕበር…
ኣብ ሓዱሽ ስርዓት ትምህርቲ ተምሃሮ 12 ክፍሊ እንትውድኡ ሰብ ሞያታት ክኾኑ ኢዮም – ሚኒስቴር ትምህርቲ
ኣዲስ ኣበባ፣ 25 ነሓሰ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ኣብ ሓዱሽ ስርዓት ትምህርቲ ተምሃሮ 12 ክፍሊ እንትውድኡ ሰብ ዋናታት ሞያ ከምዝኾኑ ሚኒስቴር ትምህርቲ ኣፍሊጡ። ሚንስትር ትምህርቲ ዶክተር ጌታሁን መኩሪያ፥ ኣብ ውሽጢ ሓፈሻዊ ዓውዲ ትምህርቲ ንኹሎም ተምሃሮ ኩለመዳይ ትምህርቲ ሞያ ብመሃብ…

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ምስ ኣባላታን ደገፍታን ከምኡ'ውን ምስ ዓለምለኸ ትካላት ልምዓታዊ ተራድኦ ብምዃን ኣብ 27 ዓመታት ብርክት ዝበሉ ውራያት ልምዓት ኣመዝጊባ እያ።
ኣብዚ ሐዚ እዋን ቀንዲ ጠመተ እታ ማሕበር "ምስፍሕፋሕ ትምህርቲ ሳይንስን ቴክኖሎጂን" ኰይኑ'ሎ ይብሉ ፈፃሚ ዳይረክተር እታ ማሕበር ዶክተር ታደለ ሓጐስ።
ፈፃሚ ዳይረክተር እታ ማሕበር ዶክተር ታደለ ሓጐስ ሎሚ መዓልቲ ንድምፂ ኣመሪካ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ክሳብ 650 ቀዳማይ ብርክን 37 ካልኣይ ብርክን ኣብያተ ትምህርቲ ሃኒፃ እያ።
ከምኡ እውን 2 ሆስፒታል፣ 5 ጣብያታት ጥዕናን 74 ክልኒካትን እውን ሃኒፃ ንኣገልግሎት ኣብቂዓ እያ።
ኣብዚ ሐዚ እዋን ግና ኣብ ምስፍሕፋሕ ትምህርቲ ሳይንስን ቴክኖሎጂን ጠመተ ብምሃብ ትሰርሕ ስለዘላ ኣብዚ ድማ ብዙሓት ክማልኡ ዝግበኦም ሳይንሳዊ ናውቲ ስለዘለዉ ትግራዋይ ሎሚ ዝእውን ከም ቀደሙ ሓድነቱ ከጠንክር ዶክተር ታደለ ፀዊዖም።


text:
ካብ ትሻዓተ ክልላት ኢትዮጵያ ዝተዋፅኡ ኣባላት ጉጅለ ሰርከስ ኢትዮጵያ ቅድሚ ሎሚ ኣብ ዝተፈላለዩ ክልላት ኢትዮጵያ ብምዝውዋር ምርኢት ጥበብ ሰርከስን ውጽኢት ኪነ ጥበብን ኣቕሪቦም እዮም፡፡
ሎምቕነ ድማ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ትግራይ ተረኺቦም ትሕዝትኦም ብምቕራብ ካብ ህዝቢ ልዑል ናእዳ ረኺቦም እዮም፡፡
ኣባላት እታ ጉጅለ መናእሰይ ኪዳነማርያም ታደሰ፣ ማህደር ሮብሶን ካልኣዩ ፀጋይን ምስ ግርማይ ገብሩ ኣብ ዝገበርዎ ቃለ ምልልስ ምስ ካልኦት ተወለድቲ ብሄረሰባት ኢትዮጵያ ብሓባር ኮይኖም ብምስረሖም ጽቡቕ ዓቕምን ልምድን ከምዝፈጠረሎም ገሊጾም፤ ብዝላዓለ ፍቕርን ስኒትንዋኒኖም ይፍፅሙ ምህላዎም ተዛሪቦም፡፡
መናእሰይ ኣብ ጥበብ ሰርከስ ምስታፎም ካብ ስፖርታዊ ጥንካረ ዝያዳ ብሰናይ ባህሪ ክህነፁ ከምዝሕግዝ ሰለስቲኦም መናእሰይ ይምስክሩ፡፡
ኣብ ቐረባ እዋን ናብ ታንዛንያ ዳሬ ሰላም ብምኻድ ጸጋታት ሃገሮም ዘንጸባርቕ ጥበባዊ ትሕዝቶ ከቕርቡ እዮም፤ እቲ ኣብ ትግራይ እናተዘዋወሩ ከቕርብዎ ዝፀንሑ ምርኢት ታሪኻዊ ሃፍትን ጸጋን ዓዶም ንኽፈልጡ ክምዝሓገዞም ድማ ገሊፆም፡፡
ሙሉእ ትሕዝጥኡ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
ቅዱስ መጽሓፍ እቲ ኣብ መንጐ እግዚኣብሔርን ሰብን ቃል ኪዳን ዘጽንዕ ዓስርቱ ቃላት ብወግዒ ከምዘዘኻኽር ዝገልጽ ምኽንያት ቅዱስ ኣቦና ኣብ ናይ ሎሚ ዕለት 20 ሰነ 2018 ዓ.ም. ናይ ዕለተ ረቡዕ ሓፈሻዊ ኣስተምህሮ ትምህርተ ክርስቶስ ማእከል ኣርእስቲ ገይሮም የብርሁ፡ እግዚኣብሔር ምሳና ዘተ የርህው፡ መላኺ ዘይኰነስ ቃሉ እቲ ነጻ ዘጽኣና ቃል ፍቕሪ እዩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ቅዱስ ኣቦና ኣብ ዓስርቱ ቃላት ኣማእኪሎም ካብ ዝሓለፈ ረቡዕ ዕለት 13 ሰነ 2018 ዓ.ም. ዘበገስዎ ትምርህቲ ቀጺሎም ኣብ ናይ ሎሚ ዕለት 20 ሰነ ናይ ረቡዕ ኣስተምህሮ ትምህርተ ክርስቶስ፡ ዓስርቱ ቃላት እቲ ኣብ መንጐ እግዚኣብሔርን ህዝቡን ዘሎ ርክብ ምዃኑ ሓቢሮም፡ ኣብ ቅዱስ መጽሓፍ ትእዛዝ ዝብል ቃል፡ ቃል ቢሉ እዩ ዘንብሮ፡ ዋላ’ኳ ኣገባብ ሕጊ ዘለዎ ይዅን፡ ቃል ቢሉ እዩ ዘቕርቦም። እቲ ፍልልይ ኣብ ሕግን ቃልን ከኣ ንሱ እዩ።
እግዚኣብሔር ምስ ሰብ ዘተ የበግስ
ብመሰረቱ ሓደ ትእዛዝ ዘተ ዘይሓትት መልእኽቲ እዩ፡ ቃል ግና ዘተ ከም ቅድመ ኵነት የንብር፡ ፍቕሪ ብቓል እዩ ዝዕንገል፡ ትእዛዛ ምቕራብን ቃል ምዝራብን ዝተፈላለየ እዩ፡ ትእዛዝ ንስኻ ትብሎ እንተሎካ ዘይብል ኽኸውን እንከሎ ቃል ግና ምሳኻ ክዛረብ ቃልካ ዝጽበይ ተዛታዪ እዩ፡ ናይ ሓደ መላኺ እግዚኣብሔር ኣምሳል እቲ ካብ ኣናስር ኣትሒዙ ሳጥናኤል ሰብ ብዛዕባ እግዚኣብሔር ክህልዎ ዝደልዮ ኣመለኻኽታ ክኸውን እንከሎ፡ እዚ ዓይነት መላኺ እግዚኣብሔራዊነት ኣተሓሳስባ እዩ ኣብ ሰብ ውሽጢ ሳጥናኤል ከንብር ዝደለየ፡ ሰብ ንፍቕሪ ከም ትእዛዝ ክርድኦ ድላይ ሳጥናዔን ነበረ።
ቅዱስነቶም ነቶም ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ዝተረኽቡ ምእመንን ዘቅርብዎ ሕቶ
ነቶም ናይ ዕለተ ረቡዕ ሓፈሻዊ ኣስተምህሮ ትምህርተክርስቶስ ቅዱስ ኣቦና ንኽልገሱ ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ንዝተረኽቡ በሸሓት ንዝቑጸሩ ምእመናን ቅዱስ ኣቦና፥ እቶም ምእመናን ብዛዕባ እግዚኣብሔር መንነት ዘለዎም ርእዮትን ሓሳብን ግንዛበን እንታይ ምዃኑ ይሓትቱ፡ ኣቦ ድዩ ወይ መላኺ? ዝብል ሕቶ ኣቕሪቦም፡ እግዚኣብሔር ኣቦ እዩ፡ እግዚኣብሔር ኣቦ ምዃኑ ጠሩሽኩም ኣይትረስዑ፡ ዋል’ኳ ኣብ ጽንኩር ኩነት እውን ንሃሉ፡ ዘፍቅር ኣቦ ከምዘለኩም ኣይትረስዑ፡ ከም ውላድ ወይ ከም ግዙኣት ገርና ኢና ገዛእ ርእስና እንሓስብ? ዝብል ሕቶ እውን ደጊሞም ምስ ኣቕረቡ፥
ኣባና ናይ ውላድ መንፈስ ድዩ ዘሎ ወይ ናይ ጊሊያ?
ንገዛእ ርእሶም ወይ ከም ውላድ ወይ ከኣ ከም ጊልያ ዝሓስቡ ክርስቲያን ኣለዉ፡ ብዙሓት ነዚ ነቲ ክርስቲያን እየ ዝብል ርእዮም ዘስተውዕልዎ ሓቂ እዩ፡ ኣስርቱ ቃላት ናብ ነጻነት ዝወስድ መገዲ እዩ፡ ዓለም ሕጋዊ ባህርይ ወይ ሕጋውነት ዘይኰነ ሓልዮትን ክንክንን እዩ ዘድልዮ፡ ዓለም ብምሉእ ልቦም ውላድ ምዃኖም ዝስምዖምን ዝምስክሩን ክርስቲያን እዩ ዘድልይዎ፡ እዚ ሓደራኹም ከይትርስዑ፡ ብምሉእ ልቡ ውላድ ምዃኑ ዝስምዖ ክርስስቲያን!
ሰላምታን ጸሎት ብሓባር ምስ ህሙማን
ቅዱስ ኣቦና ናይ ዕለተ ረቡዕ ኣስተምህርቶ ትምህርተ ክርስቶስ ንኽልግሱ ናብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ቅድሚ ምኻዶም ኣብ ጳውሎስ ሻድሻይ ተኣኪቦም ንዝነበሩ ብወለዳቶምን ብዝተፈላለያ ማሕበር ግብረ ሰናይ ክንክን ጥዕና ምስ ምስ ዝተሰነዩ ህሙማን ተራኺቦም፥ ክትበጽሑኒ ስለ ዝመጻእኩም እመስግነኩም ቢሎም ነኹሎም ጸሎቶም ድሕሪ ምርግጋጽ፡ ጸሎትኩም እውን የድልየኒ እዩ ምስ በሉ፡ ኣብዚ ናይ ጉባኤ ኣዳራሽ ኰይንኩም ብዓቢይ ናይ ምስማዐ ርእየት መጋበርያ ኣቢልኩም ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ዘቕርብዎ ትምህርተ ክርስቶስ ክከታተሉ እውን ምዃኖም ኣዘኻኺሮም፡ ብሓባር ሓደ ማሕበረሰብ ነቕውም፡ ቢሎም ምስ ኩሎም ሓቢሮም ጸሎት ኣዕሪጐም ዝለገስዎ ኣስተምህሮ ትምህርተ ክርስቶስ ዛዚሞም።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ የካቲት – 10.2018
አቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ……………
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ማር.8.1-10
በቲ ቕነ እቲ ኸም ብሓድሽ ብዙኅ ሕዝቢ ምስ ተኣከበ፥ ዚብላዕ ኣይነበሮምን እሞ ኢየሱስ ነቶም ደቂ መዛሙርቱ ጸዊ ዑ ከምዚ በሎም፦ “ እዞም ሕዝቢ እዚ ኣቶም ምሳይ ካብ ዚቕንዩ ሠለስተ መዓልቲ ኾይኑ እዩ፤ ዚብላዕ ከአ የብሎምን እሞ የደንግጹኒ አለዉ። ገለ ኻብ አቶም ካብ ርሑቕ ዝመጹ እዮም እሞ፥ ጸሞም ነናብ ቤቶም እንተ አፋነኽዎም አብ መገዲ ኪሰንፉ እዮም”፡፤ ደቂ መዛሙርቱ ኸአ “ ነዚ ኹሉ ሕዝቢ ሕዝቢ እዚ አብዚ በረኻ እንጌራ ከኢጽግብ ዚኽ እል መን ኢዩ፧” ኢሎም መለስሉ። ኢየሱስ ድማ “ ክንደይ ዚአክል እንጌራ አሎኩም፧” ኢሉ ሓተቶም፥ ንሳቶም ከአ “ ሸብዓተ “ በልዎ። ነቶም ሕዝቢ አብ ምድሪ ኺቕመጡ አዘዞም። ነተን ሾብዓተ እንጌራ ወሲዱ አመስጊኑ ቖሪሰ፥ ንደቂ መዛሙርቱ ኼቕርበሎም ሃቦም፥ ንሳቶም ከአ ነቶም ሕዝቢ አቕረቡሎም:: ቁሩብ ዓሣውን ነበሮም፥ ንእኡ ድማ ባሪኹ፥ ኬቕርbሎም አዘዘ። በሊዖም ጸገቡ፥ ዝተረፈ ቕርስራስ ከአ ሽናአተ መሶብ መሊኦም አልዓሉ። እቶም ዝበልዑ ኸአ አርባዕተ ሽሕ ዝኾኑ ነበሩ። ሽዑ ድማ አፋነዎም። ድኅሪዚ ምስ ደቂ መዛሙርቱ ናብ ጃልባ ደይቡ ናብ ሃገር ደልማኑታ” ኸደ።
- አስተንትኖ
ናይ ሎሚ ቃል አምላኻ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ብተአምራት አርባዕተ ሽሕ ዝአክል ሕዝቢ ከም ዝመገበ የዘንቱወልና። ማርቆስ ነዚ ተአምር እዚ ንኻልአይ ግዜ የዘንትዎ። ብዙሕ ሕዝቢ ንጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ክሰምዕ ንሳልሳይ መዓልቱ ምስኡ ምስ ተአከበ ስብላዕ ዝለዘይነበሮም ክርስቶስ ጎይታ ክድንግጸሎም ንርኢ፡፡ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ እቲ ጸገም ናይ ሕዝቡ ይስምዖ። ናቱ ይገብሮ። የድንግጽዎ። እቲ ጸገም ይረአዮ፡ ምኽንያቱ ንሰለስተ መዓልቲ ምስኡ ስለዝገበሩ። ክብዚ ስምዒት እዚ ተበጊሱ እምበአር መፍትሒ ከናዲየሉ ንሓዋሪያቱ ብምጽዋዕ “ ገለ ኻብ አቶም ካብ ርሑቕ ዝመጹ እዮም እሞ፥ ጸሞም ነናብ ቤቶም እንተ አፋነኽዎም አብ መገዲ ኪሰንፉ እዮም” እናበለ ብዛ ዕባኦም ክሓስቡ ይውከሶም። ሓዋሪያት መፍቲሒ አይረአዮምን። እቲ መፍትሒ ኩል ዝኾነ አምላኽ ምስኦም ከምዘሎ አይርድኡን። አይዘከርዎን። ከምቲ እግዝኣብሔር ንሕዝቢ ኢስራኤል ኣብ ምድረ በዳ ብጥሜትን ጽምእን ከይጥቅዑ ንሱ ምስኣታቶም ከም ዝጉዓዝን ከዝፍቅሮም ዝሓልየሎምን ከፍልጦም አብ ምድረበዳ ብማና ዝመገበኦም አምላኽ ነቲ ካብ ከውሒ ማይ ብምንታዕ ጽምኦም ዘርወየ አምላኽ ዝረስዑ፡ ሓዋሪያትውን ነቲ ዝሓለፈ ተአምራት ብምርሳዕ “ ነዚ ኹሉ ሕዝቢ እዚ አብዚ በረኻ እንጌራ ኬጽግብ ዚኽእል መን ኢዩ፧” እናበሉ ክምልሱ ይርከቡ። እዚ ሕቶ ናይ ሓዋሪያት ሕጂውን አባና – አብ ነፍሲ ወከፍና ዘሎ ኢዩ። ብፍላይ አብቶም አገልገልቱ። አብ መዓልታዊ ሕይወትና ዘጋንፈና ሃቂ ኢዩ። ነቲ አብ ክርስቲያናዊ ሕይወትና አገልግሎትና ሓዋሪያዊ ተልእኾና ዘጋንፈና ጸገማት እቲ ኩሉ ዝኽእል አምላኽ ምሳና ከምዘሎ ንርስዕ። አብ ሓደ ተሓጺርና ንተርፍ፡፤ ንጸገማትና ጸገማት አኅዋትን አኃትን ንኽንፈትሕ ክንደይ መገዲ ከምዘሎ ንርስዕ። ፈተነታት ካብ ምግባር ንቑጠብ ምኽንያቱ ኢቲ ሓይሊ አምላኽ ካባና ርሑቕ ዘሎ ኾይኑ ይስመዓና። በዚ ከአ ነቲ አባናን አብ አሕዋትናን ዘጋንፍ ጸገም ክንፈትሖ የጸግመና። ነቲ ናይ አኅዋትና አኃትና መንፈሳዊ ጥምየት ጽምኢ ንኽነርዊ ገደል ይኾነና።
ዝኸበርኩም አኃዋትን አኃትን እዞም አብ ማርቆስ ክርስቶስ ጎይታ ዝድንግጸሎም አሕዛብ ገዘኦም – መዓልታዊ መግቦም ብምርሳዕ ንጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ክሰምዑ ዝመረጹ ኢያታቶም። ካብኡ ክፍለዩ አይመረጹን። አብኡ ገለ ፍሉይ ነገር ስለዝረአዩ – ምኽንያቱ ንሱ ሕይወት ዝህብ ቃል – ጥመይትካን ጽምእኻን ዘርዊ መግቢ – መስተ ነሩዎ። ዝለዚ ኢዮም ከአ አብ በረኻ ንሰለስተ መዓልቲ ዝአክል ዝስዕብዎ። ስለዚ ነቲ ሾባዓተ ዝአክል እንጌራ ነቶም ሕዝቢ አብ መሬት ክቕመጡ ብምእዛዝ – ነቲ እንጌራን ዓሳን ወሲዱ አመስጊኑ ቖሪሱ፥ ንደቂ መዛሙርቱ ኼቕርበሎም ተረኽበ። ንሳቶም ከአ ነቶም ሕዝቢ አቕረቡሎም:: እዚ ኸአ ነቲ መጻኢ ናይ ሓዋሪያት ተልእኾ የመልክት። ቤተክርስቲያና ከ እዚ ካብ ሓዋሪያት ተቀቢላ ሎሚ ሕብስትን ወይኒን በታምራታዊ መገዲ ናብ ስጋን ደምን ክርስቶስ ብምቕያር ትምግበና አላ። ነዚ መግቢ እዚ መዓልታዊ ትሰርዓልና ትርከብ፡፤ እግዝኣብሔር ኵሉ ዝፈልጥ አምላኽ ብምኳኑ ወዱ ብምስዳድ ጥሜትናን፤ ጽምእናን፤ ከርዊ ፤ ወዱ ከም ዝብላዕ እንጌራን፤ ከም ዝስተ ማይ ኮይኑ ለኣኸልና። ሎሚ ንሕና ክንደይ ኢና እዚ ሓቂ እዚ አብ ክርስቶስ እንርእዮ። ስጋብ ክንደይ ኢና አብኡ ሕይወት ዝህብ ቃል – ጥመትናን ጽምእና ዘርዊ መግቢን መስተን ከምዘለዎ አሚና መዓልታዊ ናብኡ ንጎዪ። ስጋብ ክንደይ ኢና ነቲ አብ መ ዓልታዊ ሰሙናዊ ዝስርዓልና መግቢ ሕይወት ማለት ስጋኡን ደሙን እንምገብ። እምበአር ሎሚውን ክርስቶስ ምእንቲ እቲ ሓላፊ መግቢ ዘይኮነስ ምእንቲ እቲ ወዲ ሰብ ዚህበኩም ንዘለለማዊ ሕይወት ዚኸውን ምግቢ ጸዓሩ ዮሓ.6, 27 e ምኽኒያቱ እቲ ኻብ ሰማይ ዚወርድ ንዓለምውን ሕይወት ዚህብ ናይ አምላኽ እንጌራ ምኻኑ ይገልጸልና አሎሞ ሃየ ኩሉና ነዚ መግቢ እዚ አብ መዓልታዊ ሕይወትና ንመገቦ።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
አባ ሓጎስ ተስፋግቢር


text:
Radio Erena: 04 July 2021
ኣብ ከተማ ሞቓድሾ ብዝተኻየደ መጥቃዕቲ ቦምባ ናይ ዝሞቱ ሰባት ቁጽሪ ናብ 10 ደዪቡ።
ጥሩፍ ጉጅለ ኣልሸባብ ብዓርቢ 2 ሓምለ ኣብታ ከተማ ብዘካየዶ ናይ ቦምባ መጥቃዕቲ ብውሑዱ 15 ሰባት እውን ከምዝቖሰሉ ተሓቢሩ።
ኣብቲ ብብዝሒ ወተሃደራዊ ሓለዋ ዝግበረሉ ክፋል ከተማ ሞቓድሾ ኣብ ሓደ ቤት ሻሂ ዝተኻየደ መጥቃዕቲ ፍሉይ ዒላማ ኔሩዎ እንተኾይኑ ኣይተሓበረን። እንተኾነ ጉጅለ ኣልሸባብ ናይቲ መጥቃዕቲ ምሉእ ሓላፍነት ወሲዱሉ ኣሎ።
ምርጫ ንምክያድ ኣብ ምሽብሻብ ዝርከብ መንግስቲ ሶማል፣ ጸጥታዊ ውሕስነት ህዝቢ ከረጋግጽ ብዘይምኽኣሉ ከቢድ ብድሆ ይጽበዮ ምህላዉ ይንገር።
እዚ ብዓርቢ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ዝተኻየደ መጥቃዕቲ ቦምባ፣ ካብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ጸጥታ ናይ ሜትሮታት ርሕቀት ኣብ ዝርከብ ቤት ሻሂ ምፍጻሙ ንርእሱ፣ ርኡይ ኣብነት ምዃኑ ተቓወምቲ’ቲ መንግስቲ ይገልጹ።
ኣልሸባብ፣ ብዓቃብ ሰላም ሕብረት ኣፍሪቃን ሰራዊት ሶማልን ተጸሪጉ ቅድሚ ምውጽኡ፣ ክሳብ 2011 ኣብ ዝነበረ ግዜ፣ ንዝበዝሐ ክፋል ከተማ ሞቓድሾ ተቖጻጺሩ ምንባሩ ይዝከር።


text:
Press Release – Annual Meeting of the Central Council of the Organization for Unity for Democratic Change (OUDC) 28 September 2020 The annual meeting of the Central Council of the Organization for Unity for Democratic Change was conducted from 26 to 27 of September 2020. The meeting started with a welcome note from the council speaker /Mr. Hamid Dirar/. The
Read more
ተስፋና ኣይነዕርብ!!!! (ኣብ ሓቂ ዝተመርኮሰት ዛንታ።) “ንጻሕላይን ማሕላይን ሰዲድካ ‘ዶ መሬት ክወግሕ!!” ተስፋ ናጽነት” ምስ የዕረቡ ኣቦይ ገብረኣብ ዝበልዎ። ፩ይ ክፋል ሳጓ ጻሕላይ ኣብኡን ኣዲኡን ብዘውጽእሉ ሽም ኣይፍለጥን። ኣዲኡ፤ ንጉስ ክኾነላ ተመንያ ‘ንጉሰ’ ኢላ ኢያ ሽም ኣውጺኣትሉ። በዚኣ ንጉሰ ትብል ሽም ግን ዝፈልጦ ወዲ ዓዲ የለን። ‘ጻሕላይ’ ብትብል ሳጓ እዩ ዝፍለጥ። ኣወጻጽኣ እዛ ሳጓ ናታ ታሪኽ ኣለዋ። ቀዳማይ ንሱ ካብ
Read more
ንነብስኹም ብኸዩ!! መስሓቕ ሸራፋት ‘ትዕዝብቲ ስዉኣት’ ህላወኻ ሊዕሊ ሙውታት፣ ትሕቲ ህልዋት ኮይኑ እንተተሰሚዕካ ዳርጋ ምዉት ኢኻ። ካብ ምዉታት ዝፈልየካ ምስትንፋስካ ‘ዩ። ካብ ህልዋት ዝፈልየካ ከኣ ሓጥኣትካ፡ ሕሉፍ ክፉእ ግብርኻን እምነት ምጉዳልካን ‘ዩ። ካብዚ ንኽትነጽህ ንነብስኻ ብኸ። እግዚኣብሄር ንዝሃበካ ናይ መንጽሂ ዕድል ተጠቀም፣ ንስሓ እቶ። ፩ይ ክፋል መኣተዊ ካብ ጥንቲ ጥቅምቲ ጀሚሩ ህዝቢ ኤርትራ ብዘይ ኣፈላላይ ብሓባር፡ ሓላልን ሓላይን
Read more
2020 Theme: Shaping Peace Together Each year the International Day of Peace is observed around the world on 21 September. The UN General Assembly has declared this as a day devoted to strengthening the ideals of peace, through observing 24 hours of non-violence and cease-fire. This year, it has been clearer than ever that we are not each other’s enemies.
Read more
ንሕና ህዝቢ ንሕና ሃገር ርእሰ ዓንቐጽ ሓደለ 17 መስከረም 2020 ኣብ ውሽጢ ሃገር ብምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ዝግፋዕ ዝርገጽ ዝጭቆን፡ ኣብ ዝተፈላልየ ኵርናዓት ዓለም ብሰንኪ ምሕደራ ህግዲፍ ብስደት ፋሕፋሕ ኢሉ ዝርከብ ውሉድ ተባዕ ህዝቢ ኤርትራ፡ ጽባሕ ንመላኺ ስርዓት ጃንዳ ህግዲፍ ኣልዩ ሃገር ዘውሕስን ዘቅውም ህዝቢ እዩ። እዚ ህዝቢ’ዚ ፍትሕን ሕግን ዝተክል፡ ሰላምን ራሕዋን ዘስፍን፡ ሓድነትን ምርግጋእን ዘስፍሕ፡ ዕብየትን ስልጣነን ዘረጋግጽ እዩ።
Read more
ራዕድን ሓሶትን ህግዲፍ ክተሓዋወስ ድሕሪ መዘና ዘይብሉ መስዋእቲ ብረታዊ ተጋድሎ ንነጻነት፡ ኤርትራ ካብ መግዛእቲ ስርዓት ደርግ ነጻ ኣብ ዝወጸትሉ፡ህዝቢ ኤርትራ ደቐይ’ሉ ንዝሕደሮ ፍጹም እምነት ብግርህነቱ እንከሎ መላኺ ጃንዳ ህግዲፍ ስልጣኑ ንምድልዳል ዝዓለመ፡ ኣትኵሩ ሰርሓሉ ዝነበረ ማሕበራዊ ዝምድናታት ምብታኽ’ዩ። ብፍላይ ድሕሪ ነጻናት ከኣ ኣብ ቃልዕ ወጺኡ ብዛዕባ ቅዋምን ፍትሕን፡ ሰላም ደሞክራስን፡ ራህዋን ሓድነትን ስኒት ንዝሓቱ ኤርትራውያን መልሲ ዘይምሃብን፡ መልሲ እንተሎ ከኣ
Read more
ቃልሲ ህዝቢ ኣይዕገትንሕሰብ ኣስተውዕል ተማራመር ተባራበርሰላም ከመይ ቀኒኹም የሕዋት ተኻታተልቲ ወይብ-ሳይታት፡ሎሚ’ዉን ከም ወትሩ ‘’ቃልሲ ህዝቢ ኣይዕገትን’ዝብል ኣርእስቲ ሒዝና ፣ ሓሳብና ከነካፍል ምምጻእንና፡ መስከረም ወርሒ ናይ ባዕዲ-ግዝኣት፣ካብ ሃገርናተባሕጒጉ ዝውጸሉ፣ብረታዊ ቃልሲ ዝተጀመርሉን፡እቶም ንግዝኣተ ሕጊን፣ስልጣን ናብ ዋኑኡ ህዝቢ ክዋሃብ፣ብቅዋም እትማሓደርን ፍትሕን ዲሞክራስን ጉዑዙኡ ክጅምር ዝሓተቱ፣ ዝተሓየሩሉ ምዃና እትዝከረሉን፡ኩሉደምበ ፍትሒ ዝዋሳእ ነናቱ መዘከርን፣ምሕጽንታን፣ለበዋ፣ጽዊዒት ዘማሓላልፈሉ እዋን ኮይኑስ፣ባዓጀባንትኩርነት መልእኽቲ ሰሚዕናን ንሰምዕ ኣሎና።ንሕና’ውን እዋኑ ዝጠልቦ ብምዃኑ መጠን
Read more
መላእ ኣባል ሓደለ ዝተሳተፎ ኣኼባ ተኻይዱ ፡ መላእ ኣባል ሓ.ደ.ለ ዝተሳተፎ ኣኼባ ብቀዳም ዕለት 12 መስከረም 2020 ተኻይዱ። ኣቦ መንበር ሓ.ደ.ለ ኣቶ ተስፋሚኪኤል ዮሃንስ ኣብ መእተዊ ኣኼባ ንኣባላት እንቋዕ ደሓን መጻኹም ድሕሪ ምባል፡ ህዝብና ዝሓልፎ ዘሎ ጽንኩር ኩነታት ብፍላይ ከኣ ኮሮና ቫይረስ ብምምኽናይ ኣብ ህዝብና ዝፍጸም ዘሎ ዓመጽን በደላትን፡ ንሃገርና ከቢብዋ ዘሎ ውሽጣውን ግዳማውን ፖለቲካዊ ሓደጋታት ገሊጹ። ሓ.ደ.ለ ንምልካዊ ስርዓት
Read more
ርሑስ በዓል ቅዱስ ዮሃንስ፡ በዓል መስቀልን ውድብ ሓድነት ንደሚክራሲያዊ ለውጢ፡ ንኩሎም ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ንዘለዉ ኣመንቲ ክርስትና ዜጋታት ኤርትራ እንቛዕ ኣብ በዓለ ቅዱስ ዮውሃንስን መስቀልን ኣብጽሓና፡ ኣብ ዓለምና ወሪዱ ዘሎ ከቢድ ሓደጋ ለበዳ ሕማም ኮሮና ተቐንጢጡ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ሃገርና ዘሎ ኣሰቓቒ ኩነታት ተኣልዩ፡ ፍትሕን ሕግን፡ ሰላምን ራህዋን ዝሰፈና ሃገር ክትኸውን ዘለና ባህግን ትጽቢትን እንዳገለጽና ርሑስ ዓወደ ዓመት ይግበረልኩም
Read more
الفاتح من سبتمبر الذكرى ال 59 لتأسيس كفاحنا المسلح (1961 ) إفتتاحية الذكرى التاسعة والخمسون لانطلاق كفاحنا التحرري المسلح، الذاخر بالبطولات والقيم النضالية التأريخية للشعب الإرتري والتي يندر أن تجد لها مثيل في العالم، وخاصة خلال النضال المرير الذي خاضه الشعب الإرتري لمدة ثلاثين عاماً في الفترة ما بين العامين 1961 و1991 مسطراً أروع البطولات الوطنية.لم يحقق الشعب الإرتري طموحاته
Read more


text:
Radio Erena: 30 November 2017
ቀጠር ኣስታት 200 ሚልዮን ዶላር ንመንግስቲ ሶማል ከምዝለገሰት ተሓቢሩ።
እቲ ሓገዝ፣ ኣብ ምህናጽ ስትራቴጅያውያን ጽርግያታት ምሕዳስ ቤት መንግስትን ምምዕባል መደባት ትምህርትን ክውዕል ተመዲቡ ከምዘሎ ዳይረክተር ምወላ ንልምዓት ቀጠር ከሊፋ ቢን ጃስም ኣል ኩዋሪ ኣፍሊጡ።
ንሱ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ሶማልን ካልኦት ሰበ ስልጣን እታ ሃገርን ኣብ ዝተራኸበሉ ብ28 ሕዳር፣ እቲ ሓገዝ መርኣያ ናይቲ ቀጠር ኣብ ጎኒ ህዝብን መንግስቲ ሶማል ምህላዋ’ዩ ክብል ገሊጹ።
ሶማልያ፣ ምስ ቀጠር ዘለዋ ዝምድና ክትበትኽ ብስዑዲ ዓረብ ጸቕጢ ክግበረላ እኳ እንተጸንሐ፣ እታ ሃገር ኣብ ጉዳይ ምስሕሓብ ስዑዲ ዓረብን ቀጠርን ናይ ሓደ ወገን ጸግዒ ከምዘይትሕዝ ብወግዒ ብምግላጽ፣ ነቲ ናይ ስዑዲ ድፍኢት ከምዝነጸገቶ ይዝከር።
ኣብ ዞባ አርኒ ኣፍሪቃ ካብ ዝርከባ ሃገራት ኤርትራን ጅቡቲን ጸግዒ ስዑዲ ዓረብ ብምሓዝ ኣንጻር ቀጠር ደው ክብላ እንከለዋ፣ ሱዳን፣ ሶማልያን ኢትዮጵያን ግና ዝኾነ ጸግዒ ከምዘይሕዛ’የን ኣነጺረን።
ጅቡቲ ምስ ቀጠር ዝነበራ ዝምድና ጠቕሊላ ብምብታኽ ኣብ ኣዶሓ ዝነበረ ኤምባሲኣ ክትዓጹ እንከላ ፣ ኤርትራ ግና ምስታ ኣብ ቁጠባዊ ሓገዝ ዝተመርኮሰ፣ ንልዕሊ 10 ዓመታት ጥቡቕ ርክብ ዝጸንሓ ቀጠር ዝምድንኣ እኳ እንተዛሕተለት፣ ኤምባሲኣ ግና ጠቕሊላ ኣይዓጸወትን።
===========================


text:
እቲ ብዛዕባ ሰላምን ሓድነትን ሓውሲ ደሴት ኮርያ ንምምይያጥ ኣብ ዓዓመት ሚኒስትሪ ሓድነት ረፓብሊክ ኮርያ ዘዳልዎ “ዓለም ለኻዊ መጋባእያ ሰላም ኮርያ” ናይ ለምዘበን 2021 ዓ.ም. ጉባኤ ዕለት 31 ነሓሰ ከም እተጀመረን፥ ናብቲ ዓውደ ጉባኤ ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብጹዕ ካርዲናል ፓሮሊን ክሱት ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ ከምዘመሓላለፉ ዜና ቫቲካን ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
“ፍትሒ ንመሰላት ካልኦት ከይንጥሕስን ንነፍሲ ወከፍ ዚግብኦ ክንህብን” ዚሓትት እዃ እንተዀን ግብረ ሰናይ ግን ካልኦት ዜድልዮም ነገራት ከም ናትካ ዀይኑ ክስምዓና ዝገብር ንፍርያም ምትሕብባር ባይታ ዝፈጥር እዩ። እተዘይኰይኑ ግን ‘ኣሉታዊ ሰላም’ ማለት ፎኪስ ምስሕሓብ ወይ ውን ውግእ ናይ ዘይምህላዉ ኵነት ጥራሕ ኢና እንፈጥር። በቲ ካልእ ሸነኽ ግን ሰላም ሓድነት ከም ዝህልወና ዝገብር ምትብባዕ ዝኣመሰለ እወታዊ መዳያት ዘነቓቕሕ እዩ። ብሓጹሩ ሰላም ምሕዝነት እዩ ክበሃል ይከኣል” ከምዝበሉ ዝሓበረ ዜና ቫቲካን ኣስዒቡ፥ እቲ ብዛዕባ ሓድነትን ሰላምን ሓውሲ ደሴት ኮርያ ዝመክር ዕለት 2 መስከረም 2021 ዓ.ም. ዝዛዘም ዓውደ ርክብ - ‘ሓድሽ ራእይ ንሰላምን ቍጠባን ሕይወትን’ ብዝብል መርሕ ቃል ዝተመርሐ ምዃኑ ኣመላኺቱ፡ ናይ ቡጹዕነቶም መልእኽቲ ኣብ ናይ ቤተ ክርስቲያን ስልጣናዊ ትምህርትን ከምኡ እውን ኣብቶም ናይ መወዳእታ ኣርእስተ ሊቃነ ጳጳሳት ስልጣናዊ ትምህርትን ዘማእከለ ከምዝነበረ ኣፍሊጡ።
ጳውሎስ ሻድሻይን ከም ኣሕዋት ርክብ ሃገራትን
ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብጹዕ ካርዲናል ፒየትሮ ፓሮሊን መልእኽቶም ካብቲ ጳውሎስ ሻድሻይ ኣብቲ ግዜ እቲ “ህዝብታትን ሃገራትን ከም ኣሕዋትን ኣሓትን ኮይኖም ከም ደቂ ኣምላኽ ኪእከቡን ሓባራዊ መጻኢ ደቂ ሰብ ንምሕናጽ ብሓባር ኪዓዩን እተጸውዑ እያቶም” ብዝበልዎ ሓሳብ ኣበጊሶም፡ እዚ ኸኣ “ንዘይንጽል ዕቤት ደቂ ሰብ ዚኸውን ኵነታት ምፍጣር” ዝብል እዩ። . . . “ምቅርራብን ግልጽነትን ዘተን ትዕግስትን ከምኡ እውን ዘይኵንን ሕያውነትን ብዝብል ሓሳብ ዝትርጐም ቃል እዩ” ቢሎም፡ ንኻልኦት ብሓቂ እንቕበለሉ ናይ መጀመርታ ስጒምቲ ናብኦም ንምቕራብ ኣብ ህይወትና ቦታ ምሃብ ሓጐሶምን ጓሂኦምን ንምክፋል ፍቓደይና ምዃን ከምኡ እውን ናይ ሓቂ ርክብ ምምስራት እዩ።” እዚ ኸኣ “ንህይወት ወድሰብ ንምኽባርን በብእርካናቱ ምስ ሰባት ንምትሕብባርን ዝዓለመ ሓባራዊ መስርሓዊ ሜላ ኣብ ግብሪ እንተ ዘይውዒሉ ኣብ ኵሉ ክፋላት ስኒት ዘለዎ ምዕባለ ሕብረተሰብ ክህሉ ኣይክእልን እዩ”። ብተመሳሳሊ ኣብ ማሕበረሰባትን ጒጅለታትን ግጭት ንምፍታሕ ዘተ ባህሊ ንምግባር ጽን ኢልካ ምስማዕን ኣገዳሲ እዩ። ፍልልያት ዕሽሽ ከይበልካ” ግን ከኣ ኣቕዋምና ካብ ናይ ካልኦት ከየስዓርና” ዝብል ዘተ ክኸውን ኣለዎ” ከምዝበሉ ዜና ቫቲካን ኣፍሊጡ።
ዮሓንስ መበል 23ን ሓድነት ዘሀልው ስነ ምግባራዊ ስርዓታትን
ብጹዕ ካርዲናል ፓሮሊን፥ “ሓድሽ ራእይ” ዝብል ናይቲ ጉባኤ መርሕ ሓሳብ ዘመላኽቶ ሓሳብ መሰረት ዮሓንስ መበል 23 ዘኪሮም፡ ዮሓንስ መበል 23 ነቲ ዘዋህደና ደረት ኣልቦ ዝኾነ ኵላዊ ስነ ምግባራዊ ስርዓታትን ክቡራት ዋጋታትን ብፍሉይ ዘቃልሑ ከምዝኾኑን፡ እዚ ኣምር እዚ “ኵሉ ግዜ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰብን ኣብ ኵሉ ሕብረትሰብን ዝርከብ ሰናይ ነገር የናድዩን ነቲ ምክፍፋል ዝፈጥር ጸቢብ ኣተሓሳስባ ዘሰንፍ ኣብ ኣኽብሮትን ሓባርዊ ምፍላጥን ዝተመርኰሰ ዘተ ዘቕውም እዩ፡ . . . ኣብ ኵሉ ሰብ ሰናይ ከም ዘሎ ብምእማን ነቲ ዚገማምዕ ዘይኮነስ ነቲ ዘዋህድ ቐዳምነት ንኺርከብ ዝመርሕ እውን እዩ። እዚ መሰረታዊ ስርዓት እዚ መሰረት ናይቲ ኣብቲ እዋን እቲ ኣብ ኵባ ተኸሲቱ ዝነበረ ቅልውላው ብሰላም ንምፍታሕ ናይ ዝተገብረ ጻዕሪ እዩ ዝነበረ” ከምዝበሉ ዜና ቫቲካን ሓቢሩ፣
ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን፥ ሰላም ውግእ ካብ ዘይምህላው ኵነት ንላዕሊ እዩ
ብጹዕ ካርዲናል ፓሮሊን ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ብምዝካር ብፍላይ ፍስሓን ተስፋን ዝብል ውሳኔ መሰረት ገይሮም “ሰላም ካብ ውግእ ዘይምህላው ኵነት ንላዕሊ እዩ” ቢሎም “ሰላም ኣብ መንጐ ተጻባእቲ ሓይልታት ሚዛኑ ዝሓለወ ስልጣን ንምዕቃብ ናብ ዝብል ሓሳብ ዝጐድል ኣይኮነን፡ ዓብላልነት ስርዓት ዘይኮነስ “ፍትሒ ዘምጽኦ ሳዕቤን እዩ።” . . . “ሰላም ምእንቲ ኽርከብ ንኽብሪ ካልኦት ውልቀ ሰባትን ህዝብታትን ንምኽባር ጽኑዕ ቈራጽነት ምግባርን ኰነ ዕቱብ ርክብ ምግባርን ምትሕልላይን ኣዚዩ ኣገዳሲ እዩ። ሰላም ምሕዝነትን ሓልዮትን ምርድዳእን እዩ፡ ኮንፉቹ ጠቒሶም ከመይሲ “ሓደ ሰብ ንርእሱ ዘይደልዮ ነገር ኣብ ልዕሊ ካልኦት ኪጽዕኖ የብሉን” እዚ ኸኣ ምስቲ “ንብጻይካ ከም ገዛእ ርእስኻ ኣፍቅር” ዝብል ክርስቲያናዊ መሰረታዊ ስርዓት ዚቀራረብ እዩ” ከምዝበሉ ዝሓበረ ዜና ቫቲካን ኣስዒቡ፥
ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግምዊ፥ ኣገዳስነት ይቕረ ምባል
ብጹዕነቶም ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ኣብ 2004 ዓ.ም. ብምኽንያት ዓመታዊ መዓልቲ ሰላም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ “ዕርቂ ብዛዕባ መጻኢ ሓድሽ ኣርኣእያ ንምኽፋት ከምኡ እውን ቈልዑ ሓንቲ ስድራ ቤት ብሓደ መገዲ ክኸዱ ዘኽእል ወጋሕታ ንምርኣይ ዘብቅዕ ቀንዲ እዩ” ዝበልዎ ሓሳብ ጠቒሶም እንተዀነ ግን ”ዕርቂ በይኑ ኣይኰነን” ዝብል “ጽቡቕ ናይ ምግባር መሰረታዊ ስርዓት” የድልየና። እዚ ድማ “ክልቲኦም ወገናት ክዕረቑን ሕድሕዳዊ ይቕረ ክበሃለሉን ክቕባበሉን ክሰማዑን ኣለዎም” . . . “ብዘይ ሕድገት ሓጢኣት ሰላም የልቦን” ቢሎም፥ “ስልጣነ ፍቕሪ” ኣብ ዝገዝኣሉ ጥራሕ እዩ ሰብኣዊ ፍጥረት ነባርን ሓቀይናን ሰላም ዘስተማቕር” ከምዝበሉ ኣፍሊጡ።
በነዲክቶስ መበል 16ን ንሰላም ናይ መሃዝነት ክእለት
“ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ንመስርሕ ሰላም ዘደንፍዕን ንመስላት ነፍሲ ወከፍ ወገን ዘኽብርን ተበግሶታት ኣብ ምምዕባል ዝያዳ መሃዚ ክኸውን ኣለዎ” ዝብል ናይ በነዲክቶስ መበል 16 ሓሳብ ኣብ መልእኽቶም ዝጠቐሱ ብጹዕ ካርዲናል ፓሮሊን ኣስዒቦም፥
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ማሕበራዊ ምሕዝነትን
ናይ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ስልጣናዊ ትምህርቲ መሰረት ገይሮም፥ ብፍላይ ነታ ኵላትና ኣሕዋት እትብል ዓዋዲት መልእኽቲ ተወኪሶም ብዛዕባ እቲ ዘተ ንምግባር ዘኽእል ናይ ሓባር ባይታ ዘንብር ምቅርራብን ምዝርራብን ዓይኒ ንዓይኒ ምርእኣይን ኣገዳሲ ምዃኑ ዘመላኸትዎ ሓሳብ ኣዘኻኺሮም፡ ዕለት 27 መጋቢት 2020 ዓ.ም. ካብቲ ለብዒ ኮቪድ - 19 እቲ ለብዒ ካብ ዘስዕቦ ኵለ መዳያዊ ቅልውላውን ዕንወትን ስቃይን መከራን መዓት ኵሉ እግዚኣብሔር ንኸናግፈና ኵሉ ኣብ ተወሸብ ኣብ ዝነበረሉ እዋን በይኖም ብዘይ ምእመን ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ኣብ ዝመርሕዎ ጸሎትን ዝለገስዎ ስብከትን፥ “ኵላትና ኣብ ሓንቲ ጀልባን ተሰቢርናን ተደናጊርናን ኢና ዘሎና፡ እንተዀነ ግን ዋላ ሓደ እኳ በይኑ ስለ ዘይድሕን ኵላትና ንሓድሕድና እንደላለይ ኢና” እንክብሉ ዘስመሩሉ ሓሳብ መሰረት መልእኽቶም ከምዘጠቓለሉ ዜና ቫቲካን ኣፍሊጡ።


text:
Heirloom consequat, irure reprehenderit duis Shoreditch. Art party wayfarers nihil pour-over cupidatat id. Brunch incididunt minim, in bitters adipisicing.
ኣብ ዝነበርዎ ሃገረ ስብከት አውሮጳ ብጊዜያዊ ኣቦ መንበርነት ከገልግሉ ዝጸንሑ ደኃር መዓርገ ጵጵስና ዝተቐብዑ ብፁዕ አቡነ ጳውሎስ ብብፁዕ አቡነ ባስልዮስ ኣመኃዳሪ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራን ሊቀ ጳጳስ ሃገረ ስብከት ዓንሰባን ሰሜናውን ደቡባዊ ቀይሕ ባሕርን ተሰንዮዎ ሆላንድ ክኣትው ከለው ብውሉደ ክህነት፡ መንእሰያት ትምህርተ ሰንበት፡ ምእመናን ወምእመናት መንፈሳዊ ኣቐባብላ ተጌርሎም።
“ብጐይታ ኩሉ ሳዕ ተሓጐሱ ፡ ደጊመ ተሓጐሱ እብል ኣለኩ ” ኤፌ 4፦4 ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ቃል ንክልተ መዓልቲ ዝወሰደ ማንዛዊ ጉባኤ (7 – 8 መስከረም 2014 /september 17 – 18, 2021) መራሒ ሥራሕ ተወካሊን ሃገረ ስብከት ሰሜን ኣሜሪካን ካናዳን፡ ጠርነፍቲ ን/ሃ/ስብከት ካናዳ፡ ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን፡ ኣቦ ወንበራት ኣብያተ ክርስቲያናት ፡ ኣባላት ሰበካ ጉባኤን ወከልቲ ቤ/ት/ ሰንበትን ንኡስ ሃገረ ስብከት ካናዳ ብምልኣት ኣብ ዝተረክቡሉ ብጹፉፍን ህዱእን መንገዲ ተካሂዱ።
ኣብ ሃገረ ስብከት ደቡብ መንደፈራ ንኡስ ሃገረ ስብከት ዓዲ ዃላ፡ ኣብ ፋይናንስን ምኅደራን ከምኡ ድማ ንጉዳይ ጥሮታን መምርሒታቱን ዝምልከት ስልጠና፡ ብመራኅ ሥራሕ ናይቲ ንኡስ ሃገረ ስብከት ቀሲስ ገብረ ሕይወት ተወልደ ካብ ዕለት 25/09/2021 ጀሚሩ ንሸሞንተ መዓልቲ ዝቐጸለ ስልጠና ተዋሂቡ ።
“ኀበ ጽላሎታ ዘበጽሐ ኢይሬኢ ደይነ”
ዓመት መጽአ 30 መስከረም ክብረ በዓል አቡነ አብሳዲ ኣብ ገዳሞም ደብረ ክሳሄ ወደብረ ማርያም አቡነ አብሳዲ ካብ ርሑቕን ቀረባን ዝመጽኡ መነኮሳት፡ ሊቃውንት፡ ካህናትን ዲያቆናትን፡ ምእመናንን ምእመናትን መንእሰያትን አባላት ቤት ትምህርት ሰንበት አብ ዝተረክቡሉ ተኸቢሩ ውዒሉ።
ዓመት መጽአ 29 መስከረም ዝክረ ሰማዕትነት ቅድስት ኣርሴማ ኣብ ኦርቶዶክሳውያን ኣብያተ ክርስቲያን ዝኽበር ኮይኑ፣ ብስማ ዝተሓንፀ ቤተ ክርስቲያንን ዝተገደመ ደብረ ደናግል ዘለዎን ኣብ ሃገረ ስብከት ማእከል ዓዲ ሓውሻ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ቄርሎስ 5ይ ፓትርያርክ ዘሃገረ ኤርትራ፡ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ጴጥሮስ፡ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ባስልዮስ፡ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ጳውሎስ፡ እመምኔት ገዳም ደብረ ደናግል ሰማዕት ቅድስት ድምያና ኢታይ ወለተ መስቀል፡ ገዳማውያን ኣቦታትን ኣደታትን፡ ሊቃውንት መዘምራንን ውሉደ ክህነትን፡ ብኣሽሓት ዝቝጸሩ ምእመናንን ምእመናትን ኣብ ዝተረኽብሉ ተኸቢሩ።


text:
ታሕሳስ 11/2011 ዶክተር ጊደዎን ኣባይ ኣብ ቶሮንቶ፣ ወ/ሮ ሶፍያ ተስፋማርያም ኣብ ሳንሆዜ ናይ ህዝቢ ኣኼባ ከካይዱ እንከለዉ ግሪኻዊ ላምብሮ ዝመርሖ ድማ ኣብ ዊኒንፔግ ብውሑዳት ሰባት ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዱ።
ዶክተር ጊደዎን ኣባይ፣ ማዕቀብ ኣንጻር ኤርትራ ኣብ 1998 ተጠኒሱ ከምኡ ኢሉ ተጻብኦታት ብዝተፈላለየ መልክዓቱ ክቕጽል ድሕሪ ምጽናሕ ኣብ
ኣብ ሃገርና ዘሎ ወጅሂ ሃላይ ዝኾነ ስርዓት ህግደፍ ነቲ ዓማጺ ባህሪያቱ፡ ናህሩ ከይነከየ ይቕጽሎ ብምህላዉ፡
ቁስሊ ኤርትራ ሃገርናን ለዋህ ህዝብናን እንዳ ዓሞቀን፡ ካብ ዝባኣሰ ናብ ዝባኣሰ ተሰጋጊሩሉ ኣብ ዘሎ ወቕቲ እዩ፡
ሃገራዊ ዋዕላ ተኻዪዱ። ብሓቂ ካኣ ሃገራዊ ዋዕላ ብምክያዱ፡ ሓይለ ተቃውሞ፡ ካብ ወድባትን ሰልፍታትን ተሰጋጊሩ
ናብ ህዝቢ፡
ኢሳያስ ናብ ኢካተርያል ጊኒያ እትበሃል ሃገር ዙረት ምግባሩ፡ኣብ ዝሃለፉ መኦኣልታት ተሰሚዑን ተጻሒፉን ኔሩ።
ዝኾነ ይኹን ሃገሩ ዘናሹ ዜጋ የሎን።ምኽንያቱ ሃገሩ ትውልዱ፡ዓጸመ ስጋን፡ታሪኽን ዝሓዘት ስ ለዝኾነት።ኤርትራዊ ዜጋ ከኣ ካብዚ ሓቅዚ ተበጊስና፡ሃገሩ ይፈቱ እንተበልና፡ኡንኮ ተሓጉሹ ዝኸደላ፡ ብዘይስኽፍታ ዝነብረላ ንኹሉ ማዕረ ትብጸሖ ስለዝኾነት’ዩ።
መስከረም ብባህላዊ ባህርያዊ ተፈጥሮኣዊ ታሪካዊ ኣጋጣሚታት ብዙሕ ኣዝዩ ብዙሕ መስመያ ድሙቅን ዉቁብን ናይ ተስፋን ራህዋን መዝሙር (ደርፊ) ዝዝመረልኪን ዝድረፈልኪን ምካንኪ ኩሉ ወዲሃገር ዝሰማማዓሉዩ ኔሩ ።
ኣቐዲመ ብስም እቲ ኵሉ ዝከኣሎ ኣምላኽ እንቋዕ ብደሓነ ሰላም ኣብዚ ናይ ሎሚ ኮንፈረንስ መጻእኩም እናበልኩ ምዉቕ ሰላምታይ ኣቕርበልኩም፡፡
እቲ ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ንህዝቢ ኤርትራ ናበናይ ዝተሓላለኸ ከቢድ ዓዘቕቲ ሸሚምዎ ምህላው፡ ኣብዚ ህሞት’ዚ ካብ ማንም ጥዑይ ስነ–ኣእምሮ ዘለዎ ዜጋ ዝተሰወረ ክውንነት ኣይኮነን።
ቅልዕቲ ደብዳበ ናብ ኳደረ ህግደፍ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ተስፋሚካኤል ገራህቱ ፡ ካብ ሃብተማርያም ኣብርሃ፡ ለንደን
ኣብ ሱዑዲ ዓረብያ ሰፊሕ ኣኼባታት ክትገብር ብመንግስቲ ፍቑድ ዘይምዃኑ ኩሉ ዝፈልጦ ሓቂ’ዩ። ኣብቲ ብተመሳሳሊ ብነጻ ክትዛረበሉ ዘይፍቐዶ ኤርትራዊ መሰላትን ሓርነትን ዘይኽበረሉ ቀጽሪ ህግደፍ ልዕሊ 600 ኣባል ማሕበር ዝተኣኸበሉ መድረኽ፡ ብርክት ዝበሉ ካብ ሓለፍቲ ቆንስላዊ ቤት ጽሕፈትን ውፉያት መጋበርያ ህግደፍ ኣባላት ማሕበረ-ኮምን ብሓደ ጸግዒ ኮፍ ኢሎም ነበሩ።
ኣብ ዝሓለፈ፡ ቅድሚ ክልተ ኣዋርሕ ኣቢሉ፡ ኣብ መርበብ ሓበሬታ፡ ነቲ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ፡ ኣብ ውሽጢ ኣስላም ኤርትራውያን ዘሎ ድኽመታት ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ውሽጢ ጀበርቲ ዘሎ ሉሕሉሕ ሓድነት፡ ምእንቲ ህዝቢ ክማሃረሉ፡ ኣብቲ ጉዳይ ጥራይ ምድሃብ ይሓይሽ ብምባል፡ ኣስማት ውልቀሰባት ብዘይ ምጥቃስ ጹሑፋተይ ኣቕሪበ ነበርኩ።
ኣቶ ሳልሕ ዓብደላ ብመቦቆሉ ኤርትራዊ ዜጋ ክኸውን ከሎ፡ ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዙ ኣብ ሃገር ካናዳ ከተማ ቶሮንቶ ዝነብር ናይ ካናዳ ዜግነት ዝውንን ከም ዝኾነ ንኹሉ ብርህ እዩ።
ብመምህር ዓብዱሰላም ስዒድ (ቶሮንቶ) ካናዳ
ክቡር ህዝቢ ኤረትራ ለብዘበን ካብ 24 ግንቦት ክሳብ 20 ሰነ ዝነበረ እዋን ክትዕዘብ ከለኻ ብዙሕ ዝድንጽዉኻ ነገራት ትርኢ፡እቲ ዝድለ ዳንኬራ ምስ’ቲ ኣብባይታ ዘሎ ሓቅን በበይኖም ስለ ዝኾኑ።
ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ዘለኹም ኤርትራውያን ሰላምታይ ይብጻሕኩም….ጸላኢና ገበነኛ ይኹን፡ ኣብዚ ዘለናዮ እዋን ህዝቢ ኤርትራ ተገንዚቡዎ ከምዘሎ ስርዓት ኢሳይያስ ብዘየወላውል ተጸንቂቑ ኣብቂዑ’ዩ፡፡
ኣታሃዳድና ቆቃሕ ዘይክእል ሲ ኣይሃዳናይን … ዝብል ምስላ ንከም ባዓል ኣይተ በረኸት ካሕሳይ ኣባል ኮምሽን ዋዕላ ኣዲስ ኣበባ ንዝጽሕፎ ዘሎ ብዛዕባ ኤርትራውያን ተቀማጦ ሸፊልድ ብስለት ዘይብሉ ፖለቲከኛ ኣብ ዘየድልዮ ቆሎ ጥጥቆ ዝኮነ ጽሑፋት ብመገዲ ማዕከናት ጀበርቲ.ኮም ፣ ኣሰና.ኮም፣ ተጎሩባን ኣስማሪኖ.ኮም ሓቂ ንከምስል የቃልሕ ኣሎ።
ክነዕርፍ’ ኢና’ኮ ዝኹሉ ጎይና፤
ክንከብር’ ኢና’ኮ መስዋእቲ ከፊልና፤
ብሕጊ እንዳባ ዝነባበር ጭዋ ህዝብና፤
ምተወሶኾ’ንበር ንሕናዶ ስርዓት ምሳኣና?
ብሪጋደር ጀነራል ተኸስተ ሃይለ 3ይ ክፋል
ኣቐዲመ ንኩሉ ደላይ ፍትሒ ኤርትራዊ ናይ ኣኽብሮት ሰላምታይ የቐድም። ብዙሓት ሰብ ሕልና ደለይቲ ፍትሒ፡ መሰል ውልቓዊ ናጽነተይ ብምግሃሱ፡ ንመሰለይ ምክልኻል ዓገብ ምባል ቕሬታይ ምግላጽጽ፡ ከም ቕኑዕ ሕጋዊ ሕቶ`ዩ ኣሚንኩም ኣብ ጎንካ ኣለና ኢልኩም ብኢመይል ሕልናዊ ደገፍ ሞራላዊ ምትብባዕ ዝገበርኩሙለይ፡ የቐንየለይ ክብረት ይሃበለይ ክብለኩም ኩርዓት ሓበን ይስማዓኒ።
ቶጎርባ.ኮም ይቕሬታ ዝሓተትካሉ ትደግሞ ኣለኻ ሕጋዊ ዲዩ?
ብሪጋደር ጀነራል ተኸስተ ሃይለ 2ይ ክፋል
ከም ወትሩ ንኩሉ ደላይ ሰላም ደላይ ፍትሒ ዕዙዝ ሰላምታይ የቐድም።
ስሙ ጸቒጥዎ ሞይቱ ዝበሃል ናይ ቀደም ታሪኽ ኣሎ። ክዛረበሎም ዝደለኹ ኣካላት ኩሎም ህልዋት ስለዝኾኑ ግን እቲ ስም ኣይመረጽኩዎን። ኣብ ክንድኡ ሽም ኣይተኽብዱ ሰሚዑ ዝፈርድ ኣሎ ጥራሕ ኢለ ክሓልፎ መሪጸ።
ሰላም ! ዝኸበርኩም ኣሕዋት ኤርትራውያን ደቂ ዓደይ ሰላም ! ኣብዚ ከባቢና ኣንጠልጢሉ ዘሎ ግመ፣ ነጎዳ፣ በርቂ፣ ኣካይድኡ ካበይ ናበይዩ ዘየፍልጠ ናይ ምዝላል ጠባይ የርኢ’ሎ ካብ ገዛና ኣብ ሓሙሻይ ጎረቤት ቱኒስ ጀሚሩ ኣብ ሳልሳይ ጎረቤት መስር በጺሑ’ሎ፣
ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት እቲ ንኹሉ ኣንጻር ምልክን ዕብለላን ስቅያትን ዝቃለስ ዘሎ ኤርትራዊ ዜጋ ዘሰንበደ ተርእዮ ውልቃዊ ሓበሬታ ኣብ ዋዕላ ኣዲስ ኣበባ ዝተሳተፋ ሽድሽተ ደቂኣንስትዮ ኤርትራውያን ኣሕዋትና፡ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ሓርነት ዶት ኦርግ
ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ሓደ ፈታውየይ ስልኪ ደዊሉ ኣብታ ንህግደፍን ኮራኹሮምን ጥራሕ እተተኣናግድ መርበብ ሓበሬታ መስከረም ኔት ብዛዕባይ ብሓደ   ጸጋዝኣብ ገብረጊዮርጊስ ዝተባህለ ግለ-ሰብ ብቋንቋ እንግሊዘኛ ኣብ ዘስፈሮ ጽሑፉ ከምዝጠቐሰኒ ምስ ሓበረኒ ነቲ ጽሑፉ ብጽሞና ኣምቢበዮ ናይ ብሓቂ ክኣ ገሪሙኒ፣፣
ብዕለት 30/12/ 2010 ዝወጸ ጹሑፍ ናይ ሲዒድ ወዲ ሓላል፡ መልሲ ዝሃብካሉ ስነ ጹሑፍካ ፡ ኣብ ትሕቲ “ካብ ተሓቢእካ ምሕንጣጥ ኣብ ሓቒ ምጭብባጥ” ዝብል ኣርእስቲ ፡ ድሕረ ባይታ ስነ ጹሑፍካ ንምርዳእ፡ ብሓቂ እየ ተገዲሰ ኣንቢበዮ።
ብሪጋዴር ጀነራል ተኸስተ ሃይለ
ብዕለት 26-12-2010፡   ብዝብል ኣርእስቲ፡ ብዕለት 26-12 2010 ቐዳማይ ክፋል ኣቕሪበ ነይረ።
ሚልክያስ ምሕረትኣብ ዮውሃንስ
ኣቐዲመ ንኹሉ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ዝርከብ ህዝቢ ኤርትራ ዝኸበረ ሰላምታይን ናይ ሓድሽ ዓመት ሰናይ ትምኒተይን ክገልጽ ይፈቱ።
…..ጌና ዒሺል … ሒንጢት እየ ኔረ እዋኑ እዋን ልክዕ ከምዚ እዋን እዩ ኔሩ፡ መንእሰያት ክስደዱ ብቢዚሒ ካብ ከባቢ ገዛውትና ኪሃሱ እንከለዉ ከም ወግወግታ ዳኣሉ እንበር ቅሩብሲ ቲዝ ይብለኒ አዩ…. ሲለ ምንታይን ናበይን ከምዘበሉ ግን ወላ ይስቆረኒ ኣይነበረን፡፡
ኣለና እወ ኣለና፡
ኤርትራና ባሕሪ ዝቕናታ ፡ዓዲ ወሓይዝ፡ ሩባታት፡ ዓዲ ፍሬታትን ጥሬታትን፡ ዓዲ መዓድናትን ነዳዲ ዘይትን ፡ ኮታስ ዓዲ ጸጋታት ምኻና ቅድሚ ፈታዊ ጸላኢ ዝምስክሮ ሓቂ እዩ።
ዝኸበርኩም ክቡር ወላዲናን ኣቦናን ኣቶ ቀለታ ኪዳነ። ብመጀመርያ ከም ወላዲ መጠን ዕድመን ጥዕናን ረኺብኩም ሰላምን ቅሳነትን ዝመልኦ ናብራ ከተሕልፉ ዘለኒ ልባዊ ሓልዮት ክገልጸልኩም እንከለኹ:
ሚልኪያስ ምሕረተኣብ፡ ኣብ ኣሰና ዶት ኮም ብዕለት 21- 12- 2010   ዝብል ኣርእስቲ ሰለስተ ነጥብታት ገሊጽካ።
እዚ ቃል`ዚ ተስፋይ መሓሪ “ፊሒራ“ በቲ ጥዑምን ላዛ ዘለዎ ድምጹ ጌሩ ቅድሚ ዓመታት ዝደረፎ ደርፊ ኢዩ፡፡ እዚ ቀሊል ዝመስል ቃላት እዚ ረዚን መልእኽቲ ዘለዎ ኢዩ፡፡ ዝርዝሩሞ ይጽናሕ “ ኣንቲ ባንዴራይ ንገሪባ መዩ ዋናኺ ይብልሞ ኣብቲ ኣዝማች ናይቲ ደርፊ ፈሪሔልኪ….ፈሪሐልኪ ንዓይነት ከይኮነኪ ይደጋግም፡፡
ሚልክያስ ምሕረትኣብ ዮውሃንስ
ሓደ ንዝኾነ ታሪኽ ጸሓፋይ፤ተንታናይ፤ሰናዲ ተመራማርን ንባዕሉ ኣንባቢውን እንተኾነ ኣዝዩ ኣጸጋሚ ጉዳይ እንተሃልዩ፤ንሓቂ ካብ ሓሶት ንጭቡጥ ሓበሬታ ካብ ቤላቤለው፤ ንይኸውን ዶ ኾን ካብ ርጉጽ ክውንነት ፈሊኻን ጋሊህካን ምምርማርን ምቕራብን ኮይኑ፡ በዚ ገዚፍ ክባሃል ብዝኽእል ማህለኻ፡ብዙሓት ናይ ታሪኽ ጸሓፍትን ተመራመርትን ክጽገሙን ሓደ ሓደ እዋንውን ግዳያት ኽኾኑ ይርኣዩ እዮም።
ሚልክያስ ምሕረትኣብ ዮውሃንስ
መጋባእያ ፍሉይ ቤት ፍርዲ ኩነታት ገበንን ምጽናት ዓሌት ደቅ ሰባትን፤ግቡእ ስርሑ ዝጅምረሉ ንግሆ ከባቢ ሰዓት 9 እኩዋ እንተኾነ፡ ዕዱማትን ዘይዕዱማትን፤ስድራቤታት ግዳያትን ህልቂትን ፋሽስታዊ መንግስቲ፤
ፖለቲካዊ ቁጠባውን ማሕበራዊን ኩነታት ኤርትራ 19 ዓመታት ድሕሪ ናጽነት ፣ ብዘደለናዮ መዓቀኒ ንርኣዮ ፣ ካብ ሕማቕ ናብ ዝኽፍኤ የንቆልቁል ከምዘሎ ንዕዘብ። ኣብ ዝባን ህዝቢ ኤርትራ ኮይኑ ዝገዝእ ዘሎ፣ ዘይሕጋዊ ዕላምኡ ዘይተፈልጠ ጉጅለ ኢሳያስ፣ ንኤርትራን ህዝባን ናብ መንገዲ ጥፍኣት ይመርሕ ኣሎ።
ትኣምኖ ልኢኽላስ እንታይ ተረፈኒ ኣይትበል ።
ክልተ ሽሕን ዓሰርተን እታ ዝለዓለ ነጥበ መቐይሮ ዝተራእየላ፡ ህዝብና ንፈታዊ ካብ ጸላኢ ፈልዩ ዝመመየላ፡ እቲ ቀንዲ ጠንቂ ሽግራቱ ብደቂቕ ዘላለየላ ዓመት ኢያ ክትበሃል ይከኣል።
ኣብ ገጻት ሓርነት ዶት ኦርግ ኣብ ትሕቲ “አብ ትሕቲ መጋረጃ ተሐቢእካ’ስ ጉዳም’ባ …“አለና” ምባል !!!” ብ ሰዓረ (ወዲ ሸቃ) ብዝብል ናይ ብርዒ ስም፡ ናብ “ኣለና” ዘነጻጸረ ጽሑፍ ኣንቢበ። ሕጂ ክጽሕፍ ዘንቀለኒ ምኽንያት ግን ነቲ ዝወጸ ጽሑፍ ንምርጋም ኣይኮነን።
ኣብዚ ቅንያት’ዚ፡ ቴለቪዥን ስርዓት ህግደፍ ታሪኽ ናይ ቡዛሓት ሃገራት ኣፍሪካ ከተዘንቱ ቀንያ። ቀንያ ጥራይ ዘይኮነ ግን መልክዕ ናይቲ ታሪኽን ተፈጺሙ’ዩ ዝተባህለ ገበናት ካኣ ቀዳማዩን ደሕረዋዩን ሓዋዊሳ ኮታ የታልል ይኸውንዩ ተባሂሉ ብዶኩመንታሪ ፊልምታት ዝተሰነየ መደብ ኣቕሪባ።
ክቡራትን ክቡራንን ኣንበብቲ ብመንገዲ እቲ ጽዩቕ መርበብ መስከረም ዝዝርጋሕ ኩሉ ብዓሊ ዓብዱ ዝምስገንን ድፊኢት ካብ ሓጎስ ክሻን የማነ ማንክን ዝረኸበን ሽልማት ዝተዳለወሉን እዩ ዝመስል።
ንሓው መኮነን ዓንደሚካኤልን ኩላትኩም ኣንበብቲን፡
ብቐዳምነት: ንጹሑፋት መኮነን ብስሙ ወጺኡ ክንሱ: ብናይ ብርዒ ስም ከም ዝወጸ ገይረ ስለ እተረዳእኩዎ ጌጋይ ይቕበል:: ብርግጽ ሕጂ እቲ ምንጪ-ጽሑፍ ህግደፍ ከምዘይኮነ ፈሊጠ ኣለኹ:: እዚ ግን ንዝተረፈ ርእይቶይ ብዛዕባ ትሕዝቶ ናይቲ ጽሑፍ ኣይቅይሮን::


text:
ምስ ከተማ ኣስመራ ኣብ መዝገብ ውርሻታት ዩነስኮ ዝሰፈራ ምባንዛ ኮንጎ ናይ ኣንጎላን ኮማኒ ባህላዊ ቅርጻ መሬት ደቡብ ኣፍሪቃን እየን።
ከተማ ኣስመራ ብዘለዋ ሃብታም ስነ ቅርጻ ህንጻታት ዘበናውነት ማለት ሞደርኒስት ተባሂሉ ዝለፍጥ ኣብ በበይኑ ኣብያተ ጽሕፈት መንግስቲ ኣብያተ ንግዲ መንበሪ ኣባይትን ኣብያተ ክርስትያናት መሳጊድን ሲኖጎግ ናይ ኣይሁድን ከምኡውን ዝተፈላለዩ ቅርጻ ሆቴላትን ሲነማታትን ዘጠቓለለ እዩ።
ብዘይካ’ዚ ብደቀባት ተነዲፎም ዝተሃንጹ ቅርጻ ህንጻ ኣርባዕተ ኣስመራን ኣባሻውልን እውን ነቲ ከተማ ኣስመራ ኣብ ታሪኻዊ መዝገብ ውርሻታት ዓለም ክትኣትው ዘኽኣልዋ ምዃኖምውን ተጠቒሱ ኣሎ።
ኣብ ዩኔስኮ ወኪል ኤርትራ ኣምባሳደር ሃና ስምኦን፡ ከተማ ኣስመራ ኣድማሳዊ ክብርታት ዝህባ ታሪኻዊ ቀርሲ ኮይና ኣፍልጦ ክትረክብ ምኽኣላ፡ ገዚፍ ሓበንን ደስታን ዘስንቕ ከምኡ ድማ ንምዕቃቡ ረዚን ሓላፍነትን ግዴታን ዘሰክም`ዩ ኢላ`ላ።
መንግስቲ ኤርትራ ኣብ 2001 ንኸተማ ኣስመራ ሃገራዊት ሓወልቲ ጌሩ እንተኣወጀላ`ኳ፡ ብሰንኪ ሕጽረት ገንዘብን ሕጽረት ክኢላታትን፡ ሮማዊ መልክዕ ዘለዎም ህንጻታታን ብእመነ-በረድ ዝተሰርሑ ዓንድታትን ግቡእ ዕቃበን ክንክንን ጎዲልዎ ከምዝጸንሐ ይግለጽ። ሕጂ`ውን ነቲ ተሪኻዊ ቅርጽታት ንምዕቃብ መንግስቲ ዝወስዶ ስጉምትታት ብሕጂ ዝፍለጥ`ዩ ዝኸውን።
ኢጣልያ፡ ካብ 1936 ክሳብ 1941 ንኤርትራ ተመሓድረሉ ኣብ ዝነበረት እዋን ዝተሃንጹ ቅርጽታት ህንጻታትን ፍሉይ መልክዕ ዘለዎም ጎደናታትን ንኣስመራ “ንእሽቶ ሮማ” ዝብል ሽም ኣውሂቦማ ከምዝነበሩ ይፍልጥ።
እቲ ንኣስመራ ኣብ መዝገብ ዓለማዊ ውርሻ ናይ ምእታው ውሳነ ዝተገብረ፡ ኮሚቴ ዓለማዊ ውርሻ ኣብ ፖላንድ ከተማ ራኮው ድሕሪ ምእካቡ`ዩ።
ከተማ ኣስመራ ካብ ጽፍሒ ባሕሪ ልዕሊ ሜትሮ ኣብ ዝብራኸኡ ቦታ ዝተደኮነት ኮይና ፡ ብዝሓዘቶ ሃብታም ትሕዝቶ ዘለዎ ስነ ቅርጻ ኣብ መዝገብ ጥንታዊ ህንጻታት ዓለም ንምስፋራ ሓያሎ ስራሕ ክስራሕ ምጽንሑ ይፍለጥ።
ምባንዛ ኮንጎ ናይ ኣንጎላ ካብ 14 ክሳብ 19 ክፍለዘመን ዝነበረ ጥንታዊ ንግስነት ዝገደፎም ኣብ 570 ሜትሮ ብራኸ ዝረከቡ ጥንታዊ ህንጻታት: ንምትእታው ሃይማኖት ክርስትናን ባዕዳዊ ሓይሊ ፖርቱጋል ናብ ማእከላይ ኣፍሪቃ ዘመላኽቱ ኣሰራት ዘለውዎ እዩ።
ኮማኒ ባህላዊ ቅርጻ መሬት ደቡብ ኣፍሪቃ ድማ ኣብ ዶብ ቦትስዋናን ናሚብያን ኣብዘዳውብ ቦታታት ዝርከብ ብሑጻ ዝተሸፈነ ሰፊሕ መሬት ብ “ዘበነ እምኒ” ተባሂሉ ኣብ ዝጥቀስ ግዜ ንዝነበሩ ኣሰር ጥንታውያን ሰባት ዝሓዘለ ብምዃኑ’ዩ ኣብ ታሪኻዊ መዝገብ ውርሻታት ዓለም ክሰፍር ክኢሉ።


text:
ሓበሬታ ብዛዕባ መዝገብ ጥዕናይ ብትግርኛ
እዚ ገፅ ዝተተርጐመ ሓበሬታ ዝሓዘ ኾይኑ፤ ብዛዕባ መዝገብ ጥዕናይ ብቋንቋኻ ብዝበለጸ ክትማሃረሉ ትኽእል ኢኻ።
መዝገብ ጥዕናይ (My Health Record) ማለት እንታይ እዩ?
መዝገብ ጥዕናይ ናይ ጥዕና መረዳእታኻ ድሕንነት ብዘለዎ፤ ኣብ ሓደ ቦታ ንኽትቆጻጸር ዝፈቅድ ኢዩ።
እዚ ማለት ኣገዳሲ ዝኾነ ናይ ጥዕና ሓበሬታኻ ከከም አድላይነቱ፤ ኣብ ህጹጽ እዋን ሓዊሱ መዓዝን ኣበይን ህሉው ንኽኸውን ምግባር ኢዩ።
ኣብ መዝገብ ጥዕናይ ዝርከብ መረዳእታ
መዝገብ ጥዕናይ፤ ንወሃብቲ ሓገዝ ጥዕናን መዲኬርን/Medicare ብዝጥዕም ናይ ጥዕና መረዳእታይ ብሓንሳብ ንኽተኣኻኸብ ዝገብር እዩ።
ወሃብቲ ሓገዝ ጥዕና ከም ሓኪም ስድራ ቤት/GPs፤ ፍሉያት ናይ ሕክምናን ናይ ፋርማሲ ስብ ሞያን ብዛዕባ ጥዕናኻ ዝህብዎ ሰነዳት ሕክምና ኣብ ማህደርካ ንኽምዝገቡ ዝገብርን እዞም ዝስዕቡ መረዳእታት ዘጠቓልል ኣሰራርሓ ኢዩ።
-
ብሓኪምካ ዝተተሓዘ ሓፈሻዊ ናይ ጥዕና መረዳእታ፤ ብኻልእ ክረአ ዝኽእል ሓፂር ናይ ጥዕና መግለጺ ይባሃል። እዚ ንሓደሽቲ ሓኻይምን ንኻልኦት ዝሪኡኻ ወሃብቲ ሓገዝ ጥዕና ጠቓሚ መወከሲ እዩ።
-
ናይ ሆስፒታል መውፂኢ ሓጺር መግለጺ
-
ከም ስካን/ራጂ፤ ደምን ዓይነት ናይ ምርመራ ውፅኢት ፀብፃባት
-
ሓኪም ዘኣዘዘልካ ፀብፃብ ኣፋውስ
-
ካብ ሓኪምካ ዝተፃሓፉ መሳገርቲ/referral ደብዳበታት
ናይ መዲኬር/Medicare መረዳእታ
ሓዱሽ ካርድ ክትወሃብ ከለኻ ካብ ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ጀሚሩ ዘሎ ናይ መዲኬር/ Medicare ሓበሬታ ከጠቓልል ይኽእል እዩ። እዚውን ወፃእታት ሕክምና፤ መርመራን ኣፋውስን፣ውሳነ ውህብቶ ውሽጣዊ ኣካልን/ organ ክታበትን ከጠቓልል ይኽእል ኢዩ።
ናይ ጥዕና መረዳእታኻ መን ክርእዮ ከምዝኽእል ተቖፃፀር
ኣብ መዝገብ ጥዕናይ ውሽጢ ዝርዝር እቶም መዝገብካ ዝረኣዩዎ ኣካላት መንነትን መዓዝን ከምዝረኣይዎ ክትርኢ ትኽእል ኢኻ። ተወሳኺ ብሕታዊነት/ ሓለዋ ምስጢርካ እንተደሊኻ፤ ንውልቃዊ ሰነዳትካ መን ክርእዮ ከምዝኽእል ንምውሳን ቀይዲ/ መኽፈቲ ሚስጢራዊ ምልክት ክተውጽእ ከምትኽእልን ኣብዝኾነ እዋን ዝደለኻዮም ሰነዳት ክትዝርዝውን ትኽእል ኢኻ።
ንፈለማ እዋን መዝገብ ጥዕናይ ምኽፋት
ኣብ መዝገብ ጥዕናይ ንምርኣይ myGov ተጠቐም። ብዙሓት ናይ ኣውስትራሊያ መንግሥቲ ግልግሎታት ብመስመር ንምጥቓም myGov ድሕንነቱ ዝሓለወ መገዲ እዩ።
-
ናብ myGov ኣካውንቲኻ ንም እታው ውልቃዊ መለለይ መንነትካ ብምግላፅ ንመርበብ ሓበሬታ፡ my.gov.au ምክፋት።
-
‘Services/ኣገልግሎት’ ዝብል ምምራጽ።
-
‘Link another service/መራኸቢ ካልእ ኣገልግሎት’ ዝብል ምረፅ።
-
‘My Health Record/ናተይ ጥ ዕና ሪኮርዲ’ ዝብል ምረፅ።
-
መንነትኻ ምግላጽ እዩ።
ናይ myGov ፋይል እንተዘይሃልዩካ፤ ብmy.gov.au. ጌርካ ክትከፍት ትኽእል ኢኻ።
ተፃዓንቲ ናይ መረዳእታ ፍልፍላት
ነዞም ፅሑፋዊ ፍልፍላት ሓበሬታታት ትግርኛ ክትፅዕኖም ትኽእል ኢኻ:
-
ፅሑፋዊ ሓበሬታ - ውሑስ ጥዕናዊ መረዳእታ ኣብ ሓደ ቦታ
-
ተበታኒ ጽሑፍ - ውሑስ ጥዕናዊ መረዳእታ ኣብ ሓደ ቦታ
-
ጥራዝ - መረዳእታ ጥዕናኻ መን ክርእዮ ከምዝኽእል
-
ጥራዝ- ናይ ጥዕና መረዳእታኻ ብኸመይ ሓለዋ ከምዝግበረሉ።
ኣዘራርቡና
ሓገዝ ትደሊ’ዶ? ኣብዚ ታሕቲ ዘሎ ዝርዝር መረዳእታ ጌርኩም ኣዘራርበና።
ብስልኪ
መዝገብ ጥዕናይ ሓገዝ መስመር (Help line) – 1800 723 471 (መማረጺ 1).
ናይ ሓገዝ መስመር ኣብ መዓልቲ ን24 ሰዓታት፤ ኣብሰሙን 7 መዓልታት ይውሃብ እዩ።
ብነፃ ምድዋል (ካብ ሞባይል ምድዋል ክፍሊት ኣለዎ)።
ብትግርኛ ሓገዝ እንተደሊኻ፤ ናብ Translation and Interpreting Service ብስልኪ 131 450 ጌርካ ደውል።
ናይ ምስማዕ ወይ ናይ ምዝራብ ሓገዝ እትደልዩ ናብ ሃገራዊ መልእኽቲ መማሓላለፊ ኣገልግሎት (National Relay Service) ወይካዓ ብቑፅሪ ስልኪ 1300 555 727 ደውሉ።
ብጽሑፍ ናብ
My Health Record
GPO Box 9942
Sydney NSW 2000
ብዛዕባ myGov ወይካዓ መዲኬር/ Medicare ሕቶታት እንድሕር ሃሊዩካ፤
ብዛዕባ myGov ወይኻዓ መዲኬር/Medicare ሕቶ እንተሃልዩካ፤ኣብ ማይጐቭ ሓገዝ መውሃቢ ጠረጴዛ (myGov Helpdesk) ኣዘራርብ።
ብዛዕባ ምሕላው ውልቀ ምስጢር ጥርዓን ምቕራብ
ብዛዕባ ብሕታዊነት/ምሕላው ምስጢር መዝገብ ጥዕናይ ቅድም ክብል ንዘቕረብካዮ ጥርዓን ብዝተውሃበካ መልሲ ሕጉስ እንተዘይኾንካ ንናይ ኣውስትራሊያ መረዳእታ ውሃቢ ኮሚሽነር (Office of the Australian Information Commissioner (OAIC)) ጥርዓን ክተቕርብ ትኽእል ኢኻ።
ርክብ ምስ ኣውስትራሊያ ናይ ጥዕና ኣሃዛዊ መረዳእታ ወኪል (Australian Digital Health Agency)
ናይ ኣውስትራሊያ ናይ ጥዕና ኣሃዛዊ መረዳእታ ወኪል ከም ኣላይ ስርዓት (System Operator) ብዛዕባ መዝገብ ጥዕናይ ብኢሜይል፣ ብሓፂር ናይ ፅሑፍ መልእኽቲ/SMS፣ ወይ ብስልኪ ደዊሉ ካብ ሕብረተሰብ ኣባላት ኣገዳሲ ናይ ውልቂ መረዳእታ ኣይሓትትን፣ ናብ ገፅ መርበብ ብምኻድ ብዛዕባ ምርኣይ ይኹን ብዛዕባ መዝገብ ጥዕናይ መንነት ንምርግጋፅ ዘድሊ ናይ መእተዊ ሓበሬታ ኣይሓትትን።
ወኪል ናይ ኣላይ ስርዓት ንሕዝባዊ ኣባላት ውሱን ብዝኾነ ኵነታት ከዘራርብ ይኽእልዩ፤ ንኣብነት፤
-
ሓደ ውልቀሰብ ምስ መዝገብ ጥዕናይ ብዝተሓሓዘ ናብ ናይ ሓገዝ መስመር ደዊሉ ኣብ ውሱን ጕዳይ ፍታህ ንኽረክብ መሊስኩም ደውሉለይ ዝብል መልእክቲ እንድሕር ገዲፉ፤
-
እቲ ተጠቃማይ መዝገብ ጥዕናይ ብዝኾነ ሰብ እንድሕር ትራእዩ ብሓፂር ናይ ፅሑፍ መልእኽቲ/ SMS ወይካዓ ብኢሜል ጌርኩም ኣፍልጡኒ ኢሉ እንድሕር መሪፁ።
-
ዋላ ብዙሕ ዘጋጥም ተዘይኮነ እቲ ኣላይ ስርዓት ምስቲ ኣሰራርሓ ዝተዛመደ ዝተፈጠረ ጕዳይ መፍትሒ ንኽረክብ ከዘራርበኩም ይኽእል ኢዩ።
ስልጣን ዘለዎ ተወካላይ ኣላይ ስርዓት፤ ብዛዕባ’ቲ ጉዳይ ቅድሚ ምዝርራቡ ኩልሻዕ መንነቱ ከረጋግፅ ዝኽእል ከይዲ ክሓልፍ ኣለዎ።
ብዛዕባ መዝገብ ጥዕናይ ዝምልከት ካብ መታለልቲ ብሓፂር ናይ ፅሑፍ መልእኽቲ/ SMS ወይካዓ ኢሜል መልእኽቲ በፂሑኒ ኢልካ እንድሕር ተሻቒልካ እቲ ዝተላእኸልካ መልእኽቲ ይኹን ዝኾነ ዘጠራጥር ስልኪ እንድሕር ተደዊሉልካ ሽዑ ንሽዑ ንመዝገብ ጥዕናይ ኣላይ ስርዓት ብስልኪ 1800 723 471 ደዊልካ እቲ ጉዳይ ክምርመረልካ ግበር።
ዝኾነ ናይ ምጭብርባር እንድሕር ጠርጢርኩም ብScamwatch report a scam page ኣቢሉ ናብ ኣውስትራሊያ ውድድርን ተጠቓማይ ኮሚሽን (Australian Competition and Consumer Commission) ሪፖርት ክግበር ኣለዎ።


text:
እዋን ኣሎ ድቃስ ይኣብየካ እሞ፡ ኣብ ማዕበል ሓሳባት ብዘይ ርጉጽ ኣንፈት ስቕ ኢልካ ተንሳፍፍ። ሓንሳብ ትሓልም፣ ብትምኒት፡ ካልእ ሻዕ ናብ ሕሉፍ ብምምላስ ብዝኽሪ ከከም ኲነታቱን ስምዒቱን ትደግሞ …. ወዘተ። ክንደይ ክብሃል።
ኣብ ድሮ ሳልሳይ ወራር ወያነ ለካቲት 2000 እመስለኒ፣ ኣብ ማይድማ ትሕቲ እቲ ሕክምና ዓይኒ ዘሎ ሩባ ሰፊርና ብሉኬቲ ንሰርሕ ነይርና። እቲ ብሉኬቲ ንገዛ ኣዛዚ ክፍለሰራዊት 28ን ኣብ ከባቢኡ ንዝሰርሑ ስታፋትን እዩ። ብሉኬቲ ተሰሪሑ፡ ከመይ ዝበለ ቪላታት ኣብ ኣብ ከባቢ ድፋዕን ከባቢ ደምበ-ኣስመራ ኣብ ዝነበረ ክፍልታት እታ ኣሃዱን ከምዝተሰርሐ እውን ሰሚዐ ነይረ። ክንደይ መዓልታት ከምዝሰፈርዎ እንድዒ ኣብ 20 ግንቦት 2000 ሳልሳይ ወራር ተጀሚሩ ብምልኡ ዝነበርናዮ ቦታታት ምግዳፍና ግን እዝክር።
ዝኽረይ ግን እዚ ኣይኰነን። ኣብ ማይድማ ኣብ ዝነበርናሉ እዋን፡ ኣብ መንጎ እቶም 10 ኣባላት ሓንቲ ጓል ምሳና ነይራ። ጓል ዓሰብ ኮይና ሽማ ዓቂበዮ ኣለኹ። ደቂ ሓደ ዙርያ ኮይና ካብ ሳዋ ንማእቶት ንኸባቢ ቢንቢና ምስ መጻእና ኢና ንፋለጥ። ብኡ ኣቢልና ከኣ ኣብ ሓደ ኣሃዱ ተወዚዕናስ ክሳዕ ሽዑ ብሓደ ጸኒሕና። ብተዛማዲ ካብቶም 10 ሰባት ዝሓሸ ሌላ ነይሩና ጥራይ ዘይኮነ ብዕድመ እውን መሳቱ ኢና።
ኣብቲ ስራሕ ዘይነበረና ኣጋምሸታት ናብ ሹቕ ናይታ ሓውሲ ከተማ ብምኻድ ከኣ ኮካ ምስታይ ባህታ ክልቴና ነበረ። ኣብቲ ከተማ ዝማዕበለት ትካል፡ ብ “እንዳ ስንኩላን” እትፍለጥ ናብ ሸነኽ እቲ ሕክምና ዓይኒ እተብል ባር፡ ቤት ብልዕን ከምኡ እውን እንዳ ፎርኖ ዝነበረት እያ። ኣብቲ ኣፍደጊኣ ዝተዘርግሑ ሰድያታት ኣራጢጥና ኮካና ሒዝና ወጃዕ ንብል። እንታይ እናበልና ነዕልል ምንባርና ሎሚ ክዝክሮ እንተፈተንኩ ፍጺሙ ኣይመጸለይን። ምሉእ ምሸት ባህ ኢሉና ነምሲ ምንባርና ግን እዝክር። ምናልባት ብነጻ ስምዒት ክንድኡ ዝነውሕ ሰዓታትን ተደጋጋሚ መዓልታትን ምስ ጓል ኮፍ ዝበልኩዎ ኣብ ህይወተይ ምስኣ ጥራይ እዩ ክኸውን ዝኽእል።
ሓደ ምሸት “ሎሚ ቢራ ኢኻ ትሰቲ ዓርቢ እኳ እዩ” ኢላትኒ።
ትርጉም ዓርብን ቀዳምን ኣብቲ ዝነበርናዮ ህይወት ፍልልይ ኣይነበሮን ጥራይ ዘይኮነስ፣ ንባዕለይ እውን ዓርቢ ካብ መዓልቲ ምዃን ሓሊፉ እንታይ ፍሉይነት ኣለዎ እርደኣኒ ኣይነበረን። ምስ ቢራ እውን ክንድ’ቲ ዝብሃል ሌላ ኣይነበረንን’ሞ ከይመለስኩላ ስቕ በልኩ። ንሳ ከኣ መልሰይ ከይተጸበየት ነታ ክትእዘዘና ዝመጸት ሰበይቲ፣ “ሓንቲ ቢራን ሓንቲ ስፕራይት፡” በለታ። እታ ብኮካ ለሚዳትና ዝነበረት ሰበይቲ ፍሽኽሽኽ እናበለት ቢራን ስፕራይትን ምስ ክልተ ኒከሊ ኩባያታት ሒዛትልና መጸት።
መተዓልልተይ፣ ናብ ክልቲኡ ኩባያታት ቢራ ብምቕዳሕ ካብቲ ስፕራይት እውን ቆቊሩብ ወሰኻ ንስተ ዝዓይነቱ ኣመልከተትለይ። ክንደይ ከምዝጸናሕና ኣይዝክሮን ቢራ ይኹን ስፕራይት ከምዘይደገምና ግን እዝከረኒ። ከምቲ ልማድና ብዘይ ንኺድ፡ ንዓናይ-ንዕናይ ብድድ ኢልና፣ በቲ ግብ ዝበለ ጸላም ሩባ-ሩባ ናብ ቦታና ኣምራሕና።
ቅድሚኡ፡ ጎኒ ጎኒ ተፈናቲትና ኣእዳውና ኣብ ጁባና ብምእታው ኢና ንጒዓዝ ነይርና። ሽዑ ምሸት ግን ኣነ ኣእዳወይ ኣብ ጁባይ ኣእትየ ንሳ ብመዓንጣይ ሓቚፋትኒ ቀስ እናበልና ንሳለን ኣብ መንጎ ደው ኢልና ከኣ ንዛረብን እሞ፡ ደው ኣብ ዝበልናሉ ብቕድመይ መጺኣ ደው ብምባል መላጒም ጃኬተይ ትፈትሕን ትኣስርን፡ ኣፍልበይ ትጥብጥበንን ነበረት። እንደገና ንኸይድ። መንገድና ክዛዘም ገለ 7 ደቓይቕ ምስ ተረፎ፡ “ክሸይን ደልየ” ኢላ ደው ከም ንብል ገበረት’ ካባይ ከይርሓቐት ስሪኣ ፈቲሓ ኮፍ በለት። ጸላም ኮይኑ ፍሉይ ክሪኦ ዝኽእል ክፍሊ ኣካላታ እኳ እንተዘይነበረ፡ ልማድ ኮይኑኒ ግና ቁርብ ርሕቕ ኢለ ሕቖይ ሂበያ ደው በልኩ።
“ኣታ ኣይትርሓቕ እባ ከይፈርሕ፡ ንዓ’ስከ ኣብዚ ጥቓይ ኩን” ስለዝበለትኒ ግና፡ ተመሊሰ ኣብ ጥቓኣ ደው በልኩ። ደው ክብልን ብድድ ኢላ ብምምጻእ ኣብ ቅድመይ ደው ብምባል ስሪኣ ሓፍ ንምባል ክትፍትትን ከኣ ማዕረ ነበረ። ስሪኣ ምሉእ ብምሉእ ንምልባስን ቁልፊ ዓጢቓ ክንብገስን ካብቲ ዝተጎዓዝናዮ ዝነውሕ ግዜ ወሲዱላ ክኸውን ከምዝኽእል ሎሚ ኮይነ ክግምግሞ እንከለኹ እግምት።
ስሪኣ ድሕሪ ምዕጣቕ፡ ኣእዳዋ ኣብ ጁባ ጃኬታ ኣእቲያ ብዘይ ንኺድ ገዲፋትኒ ሰጎመት። “እንታይ ደኣ ጽናሕኒ ኢልክንስ ገዲፍክኒ ትነቕሊ” በልኩዋ’ሞ ከይመለሰትለይ ኣርኪበ ጎኒ ጎኒ ክንከይድ ጀመርና። ክዛረባ እኳ እንተፈተንኩ ኣሕጺራ ዕጽው ዕጽው ስለዘበለትኒ ብዘይ ተወሳኺ ዘረባ መደቂስና በጻሕና።
ንጽባሒቱ ንጒሆ ፈጺሙ ዘይንቡር ገጽ ኣርእያትኒ ጥራይ ዘይኮነ፡ ምሳይ ምዝራብ እውን ተሓሰመት። ደጋጊመ ክዛረባ እንተደለኹ ከኣ ገጽ ከልአትኒ። ‘ደሓን ናይ ምሸት ኣብቲ ከተማ ንዛረብ፡’ ብምባል ምዝራባ ገዲፈ፡ እንታይ ደኣ ገይረያ እየ፧ ክብል ምሉእ መዓልቲ ብኣኣ ክሓስብ ኣሕለፍኩዎ።
ሽዑ ኣጋምሸት ካብ ማይላም ንወደ-‘ርባዕተ ዝብሃል ናይ ክፍለ-ሰራዊት ኤምዳድ ሓላፊ ሒዛ ዝመጸት ላንድኲረዘር ዝዓይነታ መኪና ግን፡ ንዕኡ ጥራይ ሒዛ ኣይተመልሰትን። ንዓኣ እውን ምስኣ ተማሊኣታ ነቒላ። ታረኛ ኮይነ ድራር ኣብ ምስራሕ እየ ዝነበርኩ’ሞ፡ ክሳዕ እታ መኪና ዶሮና ሸፊናትኒ ትዕዘር ኣብ ናይ 10 ሜትሮ ርሕቀት ንሒደት ካልኢታት ዓይኒ ንዓይኒ ኣትኪልና ተጠማሚትና። እታ መኪና እንተዘይትነቅል እውን ምጥምማትና ምቐጸለ መስለኒ።
ብድሕሪ’ዚ ኣብ 2003፡ ድሕሪ ሰለስተ ዓመት ምዃኑ እዩ፡ ኣብ ባጽዕ ንሳ ንርእሲ ምድሪ ኣነ ንጥዋለት ክንከይድ ኣብታ ቢንቶ ተራኺብና። ምስ መሓዛኣ እያ ነይራ። ብወገነይ ሰምቢደ፡ ንሳ እውን ኣብ ገጻን ኣዒንታን ዝረኣኹዎ ስምባደ እመስለኒ። ብናፍቖት ድሕሪ ምስዕዓምን ገለ ናይ ሰላምታ ቃላት ድሕሪ ምልውዋትን ግን ክንጠማመት እምበር ክንዛረብ ኣይከኣልናን። “እሞ ንራኸብ ኢና ኣብዚ እንተሊኻ ደኣ” ኢላትኒ ተበጊሳ። ኣብዚ ኣለኹ እኳ እንተዘይበልኩዋ ከምኡ ግን ኢላትኒ። ክትብገስ እንከላ፡ “ቢራ ከስትየኪ” ኢለያ። ካዕካዕ ኢላ ብምስሓቕ ነታ ምስኣ ዝነበረት ጓል ኣብ እዝና ቀሪባ ሕሹኽ በለታ እሞ፡ እንደገና ክልቲኤን ካዕካዕ ኢለን ሰሓቓ። ብዘይቻው ከኣ ንሰን እናሰሓቓ ኣነ እናሰሓቕኩ መመንገድና ኣምሪሓና።
ብድሕሪኡ ንኸባቢ ኣርባዕተ ዓመታታት እኳ ኣብ ባጽዕ እንተቐጸልኩ፡ ነታ ከተማ ውሽጣን ውሻጤኣን ገላቢጠያ ግን ክረኽባ ኣይከኣልኩን።


text:
Radio Erena: 31 January 2021
ኣምባሳደራት ኣመሪካ ንምትእትታው ኤርትራ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ኢትዮጵያ ብዝምልከት ንዝሃብዎ መግለጺ፣ ኤርትራ ናይ ኣሉታ ምላሽ ሂባትሉ።
ኤርትራ ብመንገዲ ኤምባሲኣ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣቢላ ዝሃበቶ ምላሽ፣ እቲ በቶም ኣምባሳደራት ነበር ኣመሪካውያን ዝቐረበ መግለጺ ከምዘጉሃያ ድሕሪ ምግላጽ፣ ጸለመ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ’ዩ ኢላ።
ደቪድ ሺን ዝርከቦም ካብ 1999 ክሳብ 2016 ኣምባሳደራት ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ዝነበሩ ብሓባር ኣብ ዝሃቡዎ መግለጺ፣ ኢትዮጵያ ናብ ምብትታን ከይትኣቱ ኣብ ዝስጋኣሉ ዘሎ እዋን፣ ብሰራዊት ኤርትራን ፈደራላዊ መንግስቲን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ከቢድ ምግሃስ መሰላት ይፍጸም ኣሎ ክብሉ’ዮም ክስታቶም ዘቕርቡ።
ኣቐድም ኣቢሉ፣ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፣ ሰራዊት ኤርትራ ካብ ትግራይ ክወጽእ፣ ኣብቲ ክልል ተፈጺሞም ንዝበሃሉ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ከኣ መርመራ ክግበረሎም ጸዊዑ’ዩ።
መግለጺ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ኣመሪካ፣ ንኩሉ’ቲ ዝቐረበ ክስታት እዩ ነጺጉዎ።
================


text:
ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ
ኣብ ሃገራዊ ፍታሕ ስጉምቲ ንቅድሚት
ብኣንቶንዮ ተስፋይ
ዕለት 28 ለካቲት 2010
ሰ.ደ.ህ.ኤ ኣብ ሃገራዊ ፍታሕ ንቕድሚት ሰጕሙ ኣሎ፡ እዚ ሰልፊ እዚ ብዘይዕግበትን ተባዕ ድሌት ሓድነትን ናይ ኣባላት ሓድነት ዝዀኑ ውድባት ከኣ ክውን ኣይምነበረን።
ንጉዳይ ፖለቲካዊ ፍታሕ ኤርትራ፡ ኣብ ሓደ ዝተተቀረበ ኣረኣእያን፡ ብዝሓየለ ስርዒትን ኣተሃላልዋን ኣረጋጊጽካ፡ ናይ ቃልሲ እጃም ብምብርካት፡ ንስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ኣሊኻ፡ ሰላምን ራህዋን፡ ፍትሕን ሕግን ዝነገሳ ኤርትራ ክትህሉ ኣለዋ ዝብል ኣውራን እዋናውን ኣተሓሳስባ ራእይ መጻኢ መላእ ተቃውሞ ብፍላይ ከኣ እተን ብዕለት 1 ጥሪ 2010 ኣብ ሓደ ሰልፊ ዝሰመራ’ዩ፡ ኣብ ሓደ ፖለቲካዊ መደብዮን፡ ኣብ ትሕቲ ሓደ መሪሕነት ኮይነን ክቃለሳ ዝመረጻን፡ ንምርጫታትን ክውን ክገበራ፡ ሰልፍታትን ውድባትን ብድሌትን ጻዕርን፡ ብዘይሕለል ቃልሲ ኣብ ብምምስራት ሓድሽ ሰልፊ ሰ.ደ.ህ.ኤ ዝበቕዓ’የን።
ደቂ ሰባት፡ ኣብ ጉዕዞ ዝሓለፍዎ ሂወቶም ፡ ናይ ታሪኽ መስመር ደጊሙ ኣይግሃድሎምን’ዩ። ሰባት ኣብ’ቲ ዘካይድዎ ዘይሕለል ቃልሲ፡ ድሌትን ባህግን ተወሲኽዎ መጻኢ ብሩህ ራእይ ንምርግጋጽ ዝስርትዎ ርትዓዊ ናይ ቃልሲ ጎደና፡ ኣብ ኣተሓሳስብኦም ዝቐርጽዎ ግሉጽነት፡ ንህዝባዊ ሃገራዊ እምነት ጸጋን ሓጎስን’ዩ።
ሰ.ደ.ህ.ኤ ንምምስራት፡ ዝተኻየደ ኣኼባታት፡ ዝተጻሕፈ ጽሑፋት፡ ዝተኸየደ ናይ ግዜን ኣካላዊ ጉዕዞ ቀሊልን ሓጺርን ኣይነበረን። ምኽንያቱ ከኣ ነቲ ንሰ.ደ.ህ.ኤ ዘቅውም ሓይልታት ብሓባር ክሰርሕ እንተደኣ ኮይኑ፡ እቲ ኩሉ ባላ ሓድነት ዝዓግበሉን፡ ዓጊቡ ከኣ ነቲ መስመር ጉዕዞ ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ከዕውተኒ ዝብሎ፡ መትከላቱ ብዕግበት ክከላኸል ከኽእሎ ምስ ዝኸውን ጥራሕዩ።
እዚ ንህዝቢ ኤርትራን ፈተውቱን ዘበሰረ ሓድነት ኣርባዕተ ኣካላት ደጊም ሓደ ኮይኑ ኣሎ። ነቶም ንድሕነት ህዝቢ ዝተቃለሱን ዝቃለሱን ዘለዉ ደሞክራሲያውን ሓይልታት ኩሉ ጾር ናይ በበይንኻ ጉዕዞ ተስፋ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ንተስፋታቱ ክውን ንምግባር ገገለ ብጭቡጥን ርኡይን ንቅድሚት ገጹ ስጉምቲ ከም ሰጎመ መጠን፡ ሓደን ፈላም ምዕራፍ ታሪኽ ኣብ ደመበ ተቃውሞ፡ ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ዛዚሙ።
እዚ ታሪኻዊ ምዕራፍን፡ ናይ ሓድነት መድረኽ ግን ኣኺልዎ ኣይበሃልን፡ ግን ተምሳል፡ ኣካይዳ፡ እምነት፡ ዕግበት ናይ’ዚ ሓድነታዊ ጉዕዞ ዝተኸተለ፡ ኣብ ዝመጽእ እዋን ሓደ ጥራሕ ዘይኮነስ ተደጋጋሚ ካብ’ዚ ናይ 1 ጥሪ 2010 ብስራት ሓድነት፡ ካብ ኣርባዕተ ንላዕሊ ዝተጸነበርኦ ሓድነት ክንርኢ ዘይከኣል ኣይኮነን።
እቲ ኣብ መጻኢ ዝግበር ሓድነት ሓይልታት ተቃውሞ ግን ግድነት ኣይኮነን፡ ምስ ሰ.ደ.ህ.ኤ ጥራሕ ክኸውን፡ ብርክት ዝበሉ ሓይልታት ኣብ ክሊ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ዝጠራነፉ ፍትሓዊ ራእይ ዝወነነ ምዃኑ ጥራሕ ኣኻሊ’ዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ፡ ተቃውሞ ሓይልታት ብፍላይ፡ ተበታቲኑ፡ ፋሕፋሕ ኢሉ፡ ኣብ ጉዕዞ መስርሕ ቃልሲ ህንጸት ደሞክራሲ ከድምዕ ዘይምኽኣሉ ናይ’ዚ ዝሓለፍናዮን ክንሓልፎን ዝጸናሕናን ውጽኢቱ ኣውራ ምስክር’ዩ።
ሰ.ደ.ህ.ኤ ንምምስራት፡ ዝተገብረ ሕድገት፡ እቶም ኩሎም በብወገኖም ናይ ዝተቃለሱሉ መደባት፡ ኣብ መስርሕ ቃልሲ ዘዕወትዎም መድረኻት ስለ ዘይነበሮም ኣይኮነን። ዝተቃለሰሎም መደባት ዘዕወቶም ፍረን ታሪኽን ነይርዎም’ዩ። ኣብ በበይኖም ግዜያት፡ ኣብ በበይኖም ውድባት ነይርዎም’ዩ። እዚ ኣብ ቦትኡ እንዳሀለወ ከም’ቲ ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ኩሉ ኣብ ወውድቡ፡ ኣብ ሰሰልፉ ዘመዝገቦ ዓወታት፡ ኣብ ሕሉፍ ከም ታሪኽ ኣስፊሩ፡ ፍልልያቱ ኣመዓራርዩን፡ ሕጂ ንመጻኢ ከም’ቲ ልዕል ክብል ዝተገልጸ፡ ሓንቲ ደሞክራሲያዊት፡ ፍትሓዊት ብናይ ሕጊ ልዕልነት ትግዛእን ትመሓደር ሃገር ንምህንጻ እንምታይ ይገበረ ንዝብል ሕቶ ንምምላስ፡ ብሓደ ንኩሉ ኣብ’ቲ ስምምዕ ዝእተወ ሓይልታት ዝውክል ራእይ ብዝንደፍ ሓባራዊ ቅዋምን፡ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮን፡ መሪሕነትን ንምቋም ዝተኸፍለ ዋጋ፡ ማዕረ እቲ ዝተረኽበ ጸጋ ሓድነት ኮይኑ’ዩ።
ብካልእ ኣዘራርባ፡ ሓድሕድ ምክብባር ዘርኣዮ ታሪኻዊ ሕድገት ዝፈጠሮ ናይ ፍታሕ መደያይቦ ቃልሲ በቲ ሓደ ሸነኽ ብቀሊሉ ዝረአ ኣይኮነን። ሎሚ’ውን ሰ.ደ.ህ.ኤ ዘይዕጸፈሉን፡ ደጋጊሙ ዝዛረበሉን፡ ልዕሊ ኩሉ ኣብ ሓድነታዊ ተቃውሞ ሓይልታት ከም ማእከላይ ፍታሕ ዝርእዮ፡ መንገዲ ዓወት ኣብ ምእላይ ምልካዊ ስርዓት ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ኣብ ሰላም ዝሰፈና ሃገር ምምስራት ማዕዶ ኣሰጋጊሩ ናይ ነዊሕ ጠመተ ዘቐመጠ ራእይ’ዩ።
ሎሚ’ውን ከም’ዚ ዝሓለፈ ሓድነት ውድባት፡ ነቲ ሓደን ክልተን ዘይብሉ ድሌትን ባህግን ኩሉና ከነስምሮን ከነረጋግጾን፡ ሓያል ቃልሲ ዝሓትት፡ ምትእምማን ዝሓትት፡ እምነትን ሕድገትን ናይ ዘለዎ ተባዕ መርገጽ ዝሓትት ኣብ ኢድና ዘሎ ፍታሕ’ዩ። ህዝብና ብህ.ግ.ዲ.ፍ ቅሳነት ኣይረኽበን፡ ግን ካብቲ መብጽዓ ዝተጠለሞ ወጺኡ፡ ብዕግበት ቃልስና ክድበስ፡ በቲ ነካይዶ ቃልሲ ክኣምንን፡ ንፍታሕዊ ርትዓዊ ክቡር መሰሉ ከረጋገጽ ኣብ መስርሕ ቃልስና ፍልልይ ዘይብሉ ቀሲኑ ምሳና ሓቢሩ ክሳለ ዘኽእሎ ባይታ ክንፈጥረሉ እዋናዊ ጠለብ መድረኽ ፖለቲካ፡ ኣህጉራዊ ኩነታት ዞና’ውን’ዩ።
ሓድነት ህዝቢ ይረጋገጽ
ክንዕወት’ና
Short URL: https://english.farajat.net/?p=354


text:
ሕቶ(12): ትርጉም ሸሀደተይኒ እንታይ እዩ? ትርጉም ላኢላሀ ኢለሏህ ሙሓመዱን ረሱለሏህ?
መልሲ:
ሸሀደተይኒ ማለት ላኢላሀ ኢለሏህ ሙሐመዱን ረሱለሏህ ኢልካ እትህቦ ቃል ምስክርነት እዩ። ብዜካ ንሰን ናብ ኢስላም ዘይትአትወለን መፍትሒ ኢስላም እየን። ስለዚ ድማ እዩ ነብይና ሶለሏሁ ዓለይሂ ወሰለም ንሙዓዝ ናብ የመን አብ ዝልእኸሉ እዋን ናይ መጀመርታ ፃውዒቱ ንክኾን ዝአዘዙዎ።
እታ ናይ መጀመርታ ሀረግ ሸሀደቱ አን ላኢላሀ ኢለሏህ ንብላ ወድ ሰብ ብዜካ አላህ ብሐቂ ዘምልኹዎ ከምዘየለ ብቃሉን ብልቡን አሚኑ ክቅበል ማለት እዩ። ምኽንያቱ አምላኽ ክበሀል ከሎ ዝምለኽ ከም ማለት ስለዝኾነ። ብዜካ አላህ ከምልኹዎ ዝግባእ ዋላ ሐደ ከምዘየለ ምምስካር ማለት እዩ።
እዚ ሓረግ በይኑ ምፅናዕን ምንፃግን ሒዙ እዩ። “ላ ኢላሀ” ማለት “አምላኽ የለን” አብ ዝብል ምንፃግ ዘሎ እንትኾን “ኢለ ሏህ” “ብዜካ አላህ” አብ ዝብል ድማ ምፅዳቅ አሎ። ብአፍልጦ “ናይ ብሓቂ” ዝብል ዝተሓብአ ኮይኑ። “ብዜካ አላህ ናይ ብሓቂ አምላኽ የለን” ዝብል እዩ እቲ ቅኑዕ። ብልቢ ምእማን ብቃል ምስክርነትኻ ምስ ምሀብ ክኸውን ይግባእ። እዚ ኸዓ ኢኽላስ ንአላህ ጥራይ ምግባርን መግዛእቲ ካብ ኻልኦት ምንፃግን `ውን የጠቓልል። ሓደሓደ ሰባት ንዘልዕልዎ ሕቶ ብአፍልጦ “ናይ ብሓቂ” ዝብል ዝተሓብአ አሎ ዝበልናዮ መልሲ ይኾኖም። ሓደ ሓደ ሰባት አላህ ካብ ባዕሉ ወፃኢ ኮይኖም መግዛእቲ ንዝግበረሎም አላህ ባዕሉ ብቁርአን አምላኽ እናበሎም ንስኹም ከመይ “(ላኢላሀ አለሏህ (ብዜካ አላህ አምላኽ የለን)” ትብሉ? ንአብነት “ናይ አላህ አምሪ ምስ መፀ ካብ አላህ ወፃኢ ዘምልኹዎም ረድኤት አይገበሩሎምን።” (ሁድ 101) ብተወሳኺ “ኻሊእ አምላኽ ምስ አላህ አይትግበር” (አል‐ኢስራእ 39) ከምኡ `ውን “ኻሊእ አምላኽ ምስ አላህ አይተምልኽ” (ቀሶስ 88) አብ ዝብሉ ዓናቅፅ ቁርአን ከምንረኽቦ ካብኡ ወፃኢ ኮይኖም “አምላኽ” እናበሎም “ብዜካ አላህ አምላኽ የለን” ከመይ ይበሀል? ልኡኻት አላህ `ውን ንህዝቦ ክፅውዑ ከለው “…ብዜካ ንሱ አምላኽ ዘይብልኩም ንአላህ አምልኹ።” (አል‐አዕራፍ 59) ካብ ኮነ ከመይ?
ነዚ ሕቶ ዘለና መልሲ ቅዱም ከምዝሐበርናዮ “ላ ኢላሀ ኢለሏህ” አብ ዝብል “ናይ ብሓቂ” ዝብል ብአፍልጦ ዝተሐብአ ከምዘሎ ዝበልናዮ እዩ። ማለት ብዜካ አላህ ኮይኖም መግዛእቲ ንዝግበረሎም “አምላኽ” ዝተብሀሉዎ ዝግበኦም ኮይኑ አይኮነን። ብዘይግበኦም ዝምለኹ እምበር ናይ ብሓቂ አምላኽ ዝኾኑ አይኮኑን። ካብ መሰል አምላኽ ዋላ ሐደ የብሎምን። ነዚ መርትዖና ድማ “እዚ ኸዓ አላህ እቲ ሓቂ ንሱ ካብኡ ወፃኢ ዘምልኹዎም ድማ እቲ ጌጋ ስለዝኾነን አላህ `ውን እቲ ልዑልን ኹቡርን ስለዝኾነ እዩ።” (ሉቅማን 30) ብተወሳኺ “አል‐ላትን አል‐ዑዛን አይረአኹምን ዶ? {19} ሳልሰይቲ ንኡስ መናት ከ (ሓይሊ አለዎም ድዮም ተምልኹዎም?) {20} ንዓኹም ወዲ [ኢልኩም] ንዑኡ ዶ ጓል [ትገብሩ]?! {21} እዚአማ ሽዑ ዘይፍትሓዊ ምምቃል እያ። {22} እዚአን ንስኹምን አቦታትኩምን (አምላኽ ኢልኩም) መፀዋዕታ ዝገበርኩምለን አስማት ጥራይ እምበር አይኮኑን። አላህ (ንኽትግዝኡዋ) መርትዖ ዘየውረደላ። {23} (ነጅም 19‐23) ከምኡ `ውን ብዛዕባ ዩሱፍ ንህዝብታቱ ካብ ዝበሎም አላህ ብቁርአኑ “ንስኹምን አቦታትኩምን ዝፀዋዕኩሞን አስማት እምበር ካብኡ ኻልኦት አይትግዘኡን።” (ዩሱፍ 40) ከምዝበለ። ስለዚ ትርጉም “ብዜካ አላህ አምላኽ የለን”(ላ ኢላሀ ኢለሏህ) እንትበሀል “ናይ ብሓቂ” ዝብል ብአፍልጦ ዝተሐብአ(ተቅዲር) አለዎ። ካብኡ ወፃኢ ኮይኖም ዝምለኹ `ማ ብዙሐት ልኡኻት፣ አግራብ፣ መላኢካታት፣ ወልይታት፣ አእማን፣ ፀሓይ፣ ወርሒን ኻልኦትን አለው። እቶም ዘምልኹዎም ሰባት ዝካትዑሉ አምላኽነት ናይቶም ግኡዛት ካብ ሓቂ ዝረሓቀን ግጉይን እዩ። እቲ ሓቀኛ አምላኽነት ንአላህ ጥራይ እዩ።
Title: ዒባዳ ምግዳፍ ሽርኪ ይበሀል ዶ?
Question (47): ሙስሊም ብዝፀብፀቦ ሓዲሥ ነቢና ሶለሏሁ ዓለይሂ ወሰለም “አብ ሞንጎ እቲ ሰብን ሽርኪ ኩፍርን ዘሎ አፈላላይ ሶላት ምግዳፉ እዩ።”(28) ዝብል ሓዲሥ አሎ፤ ዒባዳ ምግዳፍ ሽርኪ ይኾን ድዩ?
Answer:
እወ! ከም ብሓፈሻ ክረአ. ከሎ ሽርኪ እዩ። ምኽኒያቱ ብትህኪት ኮይኑ ሶላቱ ዝገደፈ ሶላት ዝገደፈሉ ምኽኒያት ስሚዒቱ ስዒቡ ብዕሽነቱ ስለዝኾነ። ስለዚ ስምዒቱ ካብ ትእዛዝ አላህ ተቀዳምነት ሂቡዎ ማለት ይኸውን። ብመሰረት እዚ ሽርኪ ገይሩ ንብል። አላህ ዓዘ ወጀል ብቁ....2019-03-02


text:
Radio Erena: 10 March 2019
ኣብ ኢትዮጵያ ከባቢ ኣዲስ ኣበባ ዝተጎሃሃረ ግርጭት ናብ ካልእ ከባቢታት እታ ሃገር እንዳለሓመ ይመጽእ ከምዘሎ፣ ካብታ ሃገር ዝተፈነወ ዜና ኣመልኪቱ።
እዚ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዘስረሖ ሓደስቲ ኣባይቲ ንህዝቢ ክዕደል ምዃኑ ድሕሪ ምግላጹ ዝተጎሃሃረ ናዕቢ፣ ተወላዶ ኦሮሞ እቲ ኣባይቲ ተሰሪሑሉ ዘሎ ቦታ መሬትና’ዩ ብምባል ከምዝጀመሩዎ፣ ዘ ሪፖርተር ካብቲ ከባቢ ሓቢሩ።
ካብዚ ንህዝቢ ክዕደል ተወጢኑ ዘሎ 55 ሽሕ ኣባይቲ፣ እቲ 7 ሽሕ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዝተሃንጸ ብምዃኑ ዝተላዕለ ናዕቢ፣ ክሳብ 7 መጋቢት ኣብ ከባቢ ኣዲስ ኣበባ ጥራይ ተሓጺሩ ድሕሪ ምጽናሕ ኣብዚ ቀዳመ ሰምበት ናብ ኣምቦ፣ ጅማ፣ ኣዳማን ሻሸመኔን ዝኣመሰላ ከተማታት ልሒሙ ከምዘሎ’ዩ ዝግለጽ።
እዚ ድሕሪ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ናብ ስልጣን ምምጽኡ ዝዓበየ ናዕቢ ምዃኑ ዝንገረሉ፣ ተቓወምቲ ውድባት ግንባር ሓርነት ኦሮሞን ደሞክራስያዊ ውድብ ኦሮሞን፣ እውን ነቲ ምዕዳል ኣባይቲ ዘለወን ተቓውሞ ገሊጸን ኣለዋ።
እተን ውድባት ኣብ መግለጺታተን፣ ንዋንነት መሬት ብዝምልከት ኣብ መንጎ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባን ክልል ኦሮምያን ዝካየድ ዘሎ ዘተ ከይተወደአ፣ ኣባይቲ ንህዝቢ ምዕዳል ግጉይ ስጉምቲ’ዩ ኢለን።
ነዚ ተቓወምቲ ውድባት ኦሮሞ ዘይቅዋማዊ’ዩ ዝበላኦ መግለጺ ስዒቡ፣ ምምሕዳር’ታ ከተማ ዛጊት ዝሃቦ ምላሽ የለን።


text:
ካብ ቱኒዚያን ሊቢያን ዝተበገሱ 141 ሰባት ብሽዱሽተ ጀላቡ ትማሊ ሰንበት ኣብ ናይ ጣሊያን ደሴት ላምፐዱሳ ኣትዮም። ፖሊስ ጣሊያን ነቲ ዜና ኣረጋጊፁዎ ኣሎ።ላምፐዱሳ ካብ ቱኒዚያ 145 ካብ ሊቢያን ድማ 303 ኪሎ ሜትር ሪሒቓ ትርከብ። ዓለምለኸ መርበብ ወለንተኛታት ህይወት ኣድሕን ነቲ ናይ ርድኡና ናይ ስልኪ ደውል ሰሚዖም ንሓለውቲ ወሰን ማይ ብምሕላፍ 31 ሰባት ዝፀዓነት ጀልባ ኣብ ቱኒዚያ ተገሊቢጣ ይብል።ሸውዓት ሰባት ድሒኖም ክልተ ግን ጠሊቖም ህይወቶም ስኢኖም 22 ኣበይ ከምዝኣተው ኣይፍለጥን። ብመሰረት ዓለምለኸ ውድብ ፍልሰተኛታት(IOM) ዛጊድ ኣብዚ ዓመት ካብ ሰሜን ኣፍሪቃ ተበጊሶም ማእከላይ ባሕሪ ብምቁራጽ ኣውሮጳ ክኣትው ዝፈተኑ 1,300 ሰባት ህይወቶም ስኢኖም ኣለው። ብመሰረት ናይ ሕቡራት ሃገራት ላዕለዋይ ኮሚሽነር ስደተኛታት ኣብዚ ዓመት ጥራሕ 47,932 ሰባት ኣብ ጣሊያን ኣትዮም ኣለው።ኣብ ዝሓለፈ ዓመት 34,154 ሰባት ጣሊያን ኣትዮም።
tigrigna.voanews.com●12h


text:
ኣብ ኣመሪካ ዝርከቡ ሓደ ዲፕሎማት ደቡብ ሱዳን: መንግስቶም ፓስፖርት ናይ ሓሙሽተ ሰበ-ስልጣን ደቡብ ሱዳን ነበር ምስራዙ ኣፍሊጦም።
እዚ ዝኸውን ዘሎ እቶም ሓሙሽተ ሰበ ስልጣን ደቡብ ሱዳን ነበር ኣመሪካ ንደቡብ ሱዳን ክትርከባ ጎስጓስ ብምክያዶም ምዃኑ እቶም ኣብ ኣመሪካ ዝርከቡ ዲፕሎማት ደቡብ ሱዳን ብተወሳኺ ሓቢሮም።
ብዘይካዚ እቶም ሰበ ስልጣን መንግስቲ ነበር ኣብታ ሃገር ንዘሎ ህውከት ከብቅዕ ናይቲ ከባብያዊ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ኣብ ደቡብ ሱዳን ክዋፈር ንዝቐረበ ሓሳብ ደገፎም ከምዝገለጹ ተጠቒሱ።
ኣብ ኣመሪካ ኣብ ዝርከብ ኤምባሲ ደቡብ ሱዳን ንጉዳያት ዲያስፖራ ዝተሓባብሩ ኣምባሳደር ጎርደን ቡዋይ " ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንደቡብ ሱዳን ክርከባ ኣለዎ" ኢሉ ዝጽውዕ ዝኾነ ደቡብ ሱዳናዊ "ክሕደት ኣብ ልዕሊ ሃገሩ ይፍጽም ከምዘሎ ክፍለጥ ክኽእል ኣለዎ" ድማ ኢሎም።
ብኻልእ ወገን: ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ዋና ከተማ ጁባ ደቡብ ሱዳን ቶኽሲ ካብ ዝልዓል ቅድሚ ሎሚ ተራእዩ ብዘይፈልጥ ደቡብ ሱዳናዊያን ናብ ኡጋንዳ ይውሕዙ ስለዘለው ትካላት ሰብኣዊ ረድኤት ተወሳኺ ሓገዝ ከምዘድሊ ይውዑ ኣለው።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣስታት 70 ሽሕ ደቡብ ሱዳናዊያን ናብ ኡጋንዳ ዝኣተው እንትኾኑ መብዛሕቲኦም ብሕፅረት ኣመጋግባ ዝተጠቕዑን ሕክምና ዘድልዮምን እዮም።
ኡጋንዳ ካብ ዴሞክራቲክ ሪፓብሊክ ኮንጎን ደቡብ ሱዳንን ዝመፁ ልዕሊ ፍርቂ ሚሊዮን ስደተኛታት ኣዒቑባ ትርከብ።


text:
(ነዚ እንደገና ብተወሳኺ ሓበሬታ ዝተመሓየሸ ዜና ንምርኣይ ብሰማያዊ ሕብሪ ተጻሒፉ ዘሎ ሕጡበ-ጽሑፋት ተመልከቱ) ነዚ ዘሕዝን ፍጻሜ’ዚ ብዝምልከት ዘዝረኸብናዮ ሓበሬታ ከነስዕበልኩም ምዃና ከምዝሓበርናኩም፡ ብፍላይ ንቑጽሪ ናይቶም ግዳያት ብዝምልከት ዝረኽብናዮ ዝያዳ ዝተጻረየ ሓድሽ ሓበሬታ ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
ካብ ሊብያ ናብ ዓዲ ጥልያን ክሰግሩ ቅድሚ ሰሙን ዝተበገሱ ዳርጋ ኩሎም ኤርትራውያን ምዃኖም ዝንገረሎም 335 ስደተኛታት ደሃይ ኣጥፊኦም ከምዘለዉ ገለ ቤተሰቦም ምስኣቶም ዝርከቡ ኤርትራውያን ምስናይ ከቢድ ጭንቀትን ስግኣትን ሓቢሮም።
ጽቡቕ ዕድል ኮይኑ እምቢ ንምልኪ ዝብሉ መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ይዕንብቡ ኣለዉ ።
ኣብቲ ፕረዚደንት በሽር ኣስመራ ዝበጽሓሉ መዓልቲ፡ ማለት ሰኑይ 23 መጋቢት ኩሎም ተማሃሮ ካልኣይ ደረጃ ኣስመራ ትምህርቶም ኣቋሪጾም፡ ስነስርዓት ኣቀባብላ በሽር ንምድማቕ፡ ተገዲዶም፡ ጸሓይ ቀራዕ ክብሉ ከምዝወዓሉ ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኩሎም ኣባላት ሓይሊ ኣየር ኤርትራ ንብረቶም ገዲፎም ንሎሚ (06.12.2008) ናብታ ከም ቤተመንግስቲ ዝጥቀመላ ዘሎ ወደባዊት ከተማ ባጽዕ ክወርዱ ቀጥታዊ ትእዛዝ ከምዘመሓላለፈ፡ እንተኾነ ኣባላት ሓይሊ ኣየር ንትእዛዙ ብስሙር ድምጺ ነጺጎሞ ከምዘለዉ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።


text:
Radio Erena: 20 March 2019
ኣብ ቀጠር ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ዘካይድ ዘሎ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፣ ኣብይ ኣሕመድ፣ ኣብ መንጎ ቀጠርን ኤርትራን ንዘሎ ዘይምቅዳን ንምፍታሕ እማመ ከምዘቕረበ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ገሊጾም።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፣ ኣብ ናይ ቀጠር ዑደቱ፣ ምስ ኣሚር እታ ሃገር ታሚም ቢን ሓማድ ኣልታኒ ብምርዃብ ኣብ ጉዳያት ግንዲን ወፍሪን ቀጠር ኣብ ኢትዮጵያ ብምትኳር ከምዝዘተየ ዘመልከቱ እቶም ምንጭታት፣ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ብፍላይ ድማ ምስ ኤርትራን ጅቡቲን ንዘለዋ ዘይምቅዳው፣ ብዲፕሎማስያዊ መንገዲ ንምፍታሕ ሓሳብ ከምዘቕረበ ኣገንዚቦም።
ቀጠር፣ ቀንዲ መዋሊትን መሓዛን ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ እኳ እንተነበረት፣ ካብ 2014 ንደሓር ግና እቲ ዝምድና እናዛሕተለ ከምዝመጸ’ዩ ዝግለጽ።
እታ ኣብ ወሽመጥ ዓረብ እትርከብ ንእሽቶ ሃገር፣ ነቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ጅቡቲን ዝተኸስተ ናይ ግንቦት 2008 ዝተወልዐ ኵናትንምሽምጋል፣ ኣብ 2010 ሓላፍነት ከምዝወሰደት ኣይርሳዕን።
እንተኾነ፣ ድሕሪ’ቲ ኣብ መንጎ ስዑዲ ዓረብን ቀጠርን ዝተፈጥረ ምክፍፋል፣ ኤርትራን ጅቡቲን በብዝጸንሐን ምኽንያታት፣ ምስ ስዑዲ ዓረብ ብምውጋነን፣ ቀጠር ነቲ ናብ መወዳእታ ከተብጽሖ ዘይክኣለት መስርሕ ዕርቅን ሰላምን ከምዘቛረጸቶ ኣፍሊጣ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ስልጣን ድሕሪ ምምጽኡ፣ ንመንግስቲ ኤርትራ ካብ ዞባውን ኣህጉራውያን ተነጽሎ ንምውጻእ ጥራይ ዘይኮነ፣ ተንጠልጢሉ ንዝጸንሐ ጉዳያት ኤርትራን ጅቡቲን ዳግም ናብ መኣዲ ዘተ ንምምላሱ ተበግሶ ከምዝወሰደ’ውን ይፍለጥ።
============================


text:
Category: ኣህጉራዊ ዜና
ናይጀርያ፣ “በዓልቲ ቤት ፕረዚደንት’የ” እናበለት ከተታልል ዝጸንሐት ሰበይቲ ተኣሲራ
Radio Erena: 06 December 2018 ኣብ ናይጀርያ፣ በዓልቲ ቤት ፕረዚደንት መሓመድ ቡሃሪ'የ እናበለት ከተታልል ዝጸንሐት ሰበይቲ ኣብ ቀይዲ ከምዝኣተወት ቢቢሲ ካብታ ሃገር ሓቢሩ። እታ ኣሚና መሓመድ ዝተባህለት ሰበይቲ፣ ፕረዚደ [...]
ስድራቤት ፕረዚደንት ጅቡቲ፣ ኣብ ፈረንሳ ዘለዎም ሃብቲ ምጽራይ ይካየደሉ ኣሎ
Radio Erena: 04 December 2018 ስድራቤት ፕረዚደንት ጅቡቲ እስማዒል ዑመር ገለ ኣብ ፈረንሳ ዝርከብ ሃብቶም ምጽራይ ይካየደሉ ኣሎ። ፖሊስ ፈረንሳ ነቲ ምጽራይ ከካይዶ ምዃኑ ዝሓበረት ጋዜጣ ለ ሞንድ፣ ኣብ ፈረንሳ ዝርከብ ሸ [...]
ፕረዚደንት ናይጀርያ፣ ድሕሪ ሞቱ ንዕኡ ብዝመስል ሱዳናዊ’ዩ ተተኪኡ ንዝብል ወረ ነጺግዎ
Radio Erena: 04 December 2018 ፕረዚደንት ናይጀርያ መሓመድ ቡሃሪ፣ ድሕሪ ሞቱ ንዕኡ ብዝስል ሱዳናዊ'ዩ ተተኪኡ ዝብል ወረ፣ 'ሓሶት'ዩ' ክብል ወግዓዊ መግለጺ ሂቡሉ። እቲ ፕረዚደንት ነዚ መግለጺ ክህብ ዝተገደደ፣ ማዕከናት [...]
ቀጠር፣ ካብ ማሕበር ሃገራት ኣፍረይቲ ነዳዲ (OPEC ) ክትወጽእ’ያ
Radio Erena: 04 December 2018 ቀጠር፣ ካብ ኣባልነት ማሕበር ሃገራት ኣፍረይቲ ነዳዲ (OPEC) ክትወጽእ ምዃና ኣፍሊጣ። እታ ሃገር ነዚ ተፍልጥ ዘላ፣ እቲ ማሕበር ብስዑዲ ዓረብ ዝተዓብለለ'ዩ ብዝብል ምዃና ዝተፈላለዩ ወገ [...]
መራሕቲ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን፣ ኣዲስ ኣበባ ኣትዮም
Radio Erena: 02 December 2018 መራሕቲ ናይቲ ኣብ ኤርትራ ዝመደበሩ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን፣ ብዕለት 1 ታሕሳስ ኣዲስ ኣበባ ኣትዮም። ኣብ ኤርትራ ዓስኪሩ ዝነበረ ሰራዊት ናይቲ ግንባር ዝሓለፈ ሰሙን ናብ ኢትዮጵያ ከምዝኣተ [...]
ደቡብ ሱዳን ብመንገዲ ዩጋንዳ ኣጽዋር የእትያ
Radio Erena: 02 December 2018 ሰራዊት ደቡብ ሱዳን ካብ ሃገራት ኤውሮጳ ዝተገዝአ ወተሃደራዊ ኣጽዋር ከእቱ ከምዝጸንሐ ተገሊጹ። ኣብ ብሪጣንያ ዝመደበሩ ብሕታዊ ናይ መጽናዕቲ ጉጅለ ብዕለት 29 ሕዳር ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ፣ [...]
ሱዳን፣ ዋሕዲ ‘መድሕን-ህይወት’ ዝኾኑ መድሃኒታት ኣጋጢሙ
Radio Erena: 29 November 2018 ኣብ ሱዳን፣ ዋሕዲ 'መድሕን-ህይወት' ዝኾኑ መድሃኒታት ኣጋጢሙ ከምዘሎ ተገሊጹ። ብቋንቋ ዓረብ ዝዳሎ ማዕከን ዜና ኣፍሪጌትስ ብዘቕረቦ ሓበሬታ መሰረት፣ ሚኒስተር መሓመድ ኣቡዛይድ፣ ብሰሉስ 2 [...]
ኣብ የመን ኣብ ሕማቕ ኩነታት ዝጸንሑ ኣስታት 400 ኢትዮጵያውያን ናብ ሃገሮም ይምለሱ
Radio Erena: 29 November 2018 ኣብ የመን ኣብ ዝካየድ ዘሎ ግጭት ተቐርቂሮም ዝጸንሑ ኣስታት 400 ኢትዮጵያውያን ብሓገዝ ኣህጉራዊ ማሕበር ስደተኛታት (IOM) ናብ ሃገሮም መሊሶም። እቶም ኣስታት 200 ድሮ ካብ መዓርፎ ነ [...]
ፕረዚደንት ሶማል ናብ ኡጋንዳ ምብጻሕ ኣካይዱ
Radio Erena: 27 November 2018 ፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ዓብደላ ፋርማጆ፣ ኣብ ኡጋንዳ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ኣካይዱ። ፕረዚደንት ፋርማጆ፣ ኡጋንዳዊ መዘንኡ ዩዌሪ ሙሴቬኒ ድሕሪ ዝገበረሉ ዕድመ'ዩ ብ24 ሕዳር ናብ ኤን [...]
ቻድን እስራኤል ኣብ ወትሃደራዊን ጸጥታውን መደያት ክተሓጋገዛ ይዝትያ
Radio Erena: 27 November 2018 ቻድን እስራኤልን፣ ኣብ ወትህደራውን ጸጥታውን መዳያት ክተሓጋገዛ ኣብ ዘኽእለን ጉዳያተ ከምዝዘተያ ተገሊጹ። እዚ ዝግለጽ ዘሎ፣ ፕረዚደንት ቻድ እድሪስ ደቢ፣ ብሰነበት 25 ሕዳር፣ ኣብ እስራኤ [...]


text:
ናይ ቆልዓ መሰላት
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 28 6 2019
ውዕል መሰላት ቆልዑ ሕቡራት ሃገራት ወይ - ከምቲ ብኻልእ ስም ዚጽውዖ - ውዕል ቆልዑ፡ ኣብ 1989 ከምዝርዕም ተገይሩ። እዚ ውዕል መሰላት ቆልዑ፡ ነፍስወከፍ ቆልዓ ክህልዎ ዝግባእ መሰላት የጠቓልል፣ ነቶም ኣብዛ ሃገር ዝቕመጡ ዘለዉ ወይ ንምብጻሕ ዝመጹ ዕድሚኦም ክሳዕ 18 ዓመት ዝገበሩ ቆልዑ ዚምልከት እዩ። ኣብ ውዕል መሰላት ቆልዑ፡ ቆልዑን ንኣሽቱ መንእሰያትን፡ ከም ቆልዑ ተጠቒሶም ኣለዉ።
መሰላት፡ ዓንቀጻት ተባሂሉ ኣብ ዝጽዋዕ ኣብ እተፈላለየ ሕጥቦ-ጽሑፋት ተዘርዚሩ ኣሎ። ኣብ ውዕል መሰላት ቆልዑ 54 ዓንቀጻት ኣለዉ፣ እቶም 41 ካብኣቶም ድማ ብዛዕባ መሰላት ይዛረቡ። እቲ ዝተረፈ ዓንቀጻት፡ ሃገራት ኣብ ውዕል መሰላት ቆልዑ ኽገብራኦ ብዛዕባ ዘለወን ይዛረብ።
ዓንቀጻት 2፡ 3፡ 6ን 12ን፡ እቲ ቀንዲ መትከላት ውዕል መሰላት ቆልዑ ተባሂሉ ይጽዋዕ። ንኻልእ ዓንቀጻት ኣብ ምርዳእ ድማ ይሕግዘኩም። ኣብ ውዕል መሰላት ቆልዑ ዘሎ ኲሉ ዓንቀጻት ድማ ብሓደ ዚኸይድ እዩ።
መሰል ንኣሽቱን መንእሰያትን ዝጣበቕ መንግስታዊ ትካል ንኽትርድኦ ብቕልል ዝበለ መገዲ ጽሑፍ ኣዳልዩ ኣሎ። እቲ ጽሑፍ ብቕልል ዝበለ መገዲ ክትርእዮ ምእንቲ ኣብ 10 ከባቢታት ዝተኸፋፈለ እዩ።
-
ጽልዋ
12. ንዓኹም ኣብ ዝጸሉ ኲሉ ጉዳያት ርእይቶኹም ንኽትህቡ መሰል ኣለኩም። ዓበይቲ ድማ ንዓኹም ክሰምዕኹም ንርእይቶታትኩም ኣብ ግምት ከእትዉን ኣለዎም። በዓል-ስልጣን መንግስቲ ወይ ቤት ፍርዲ፡ ንዓኹም ኣብ ዝጸሉ ጉዳይ ትእዛዝ ወይ ውሳኔ ኣብ ዝህበሉ እዋን፡ ንእትብልዎ ኽትስምዑ ኽትክእሉ ኣለኩም።
13. ሓሳብካ ናይ ምግላጽ ናጽነት ኣለኩም። እዚ ድማ ሓበሬታን ርእይቶን ንኽትሓቱ፡ ኽትቅበሉን ንኻልእ ንኽትህቡን መሰል ኣለኩም ማለት እዩ።
14. ከምዝደለኽሙዎ ኽትሓስቡን ዝደለኽሙዎ ንኽትውስኑን መሰል ኣለኩም። ንእትደልይዎ እምነት ንኽትክተሉን እትደልይዎ ዝኾነ ሃይማኖት ንኽትስዕቡን መሰል ኣለኩም። ወለድኹም፡ ሓባሪ መምርሒታት ክህብኹም ይኽእሉ እኳ እንተኾነ፡ ንስኹም ንእትሓስብዎ ግን ብፍጹም ክውስንልኩም ኣይክእሉን እዮም።
15. ኣባል ኮማዊ ውድብ ንኽትኮኑ ወይ ካብ ኮማዊ ውድባት ድማ ንኽትወጹ ንኽትውስኑ መሰል ኣለኩም። ሰላማዊ ክሳዕ ዝኾነ ድማ ኣብ ዝኾነ ኣኼባታት ክትሳተፉ ትኽእሉ ኢኹም።
-
መንነት
7. ስም ክህልወኩምን ናይ ዝኾነ ሃገር ዜግነት ክህልወኩምን መሰል ኣለኩም። እንተተኻኢሉ ድማ ወለድኹም በዓል ምዃኖም ንኽትፈልጡን ኣብ ትሕቲኦም ንኽትእለዩን መሰል ኣለኩም።
8. መንነት ንኽህልወኩም መሰል ኣለኩም። መንነትኩም፡ ኣብ ሃገርኩም ንዘለኩም ዜግነት፡ ስምኩምን ምስ ስድራኹም ንዘሎ ርክባትን ዜጠቓልል እዩ። መንነትኩም እተሓደግኩም እንተዄንኩም፡ ንዕኡ ንምምላስ ሓገዝ ንኽትቕበሉ ኽትሓቱ ኣለኩም።
-
ሓበሬታ
17. ኣብ ሃገርኩም ከምኡውን ኣብ ዓለም እንታይ ይኸውን ከምዘሎ፡ ብእትርድእዎ ንኣብነት ብመገዲ ጋዜጣታትን ተለቪዥንን ኽትፈልጡ መሰል ኣለኩም። እቲ እትረኽብዎ ሓበሬታ፡ ንኽትዓብዩን ጥዕና ዚመልኦ ህይወት ንኽትነብሩን ክሕግዘኩም ይግባእ።
-
ስድራቤት
5. ወለድኹም፡ ናትኩም ሓላፍነት ኣለዎም። ነቲ ውዕል መሰላት ቆልዑ ዝሃበኩም መሰል ንኽትረኽቡ ገለ ነገር ኣብ እትገብርሉ እዋን ምኽርን ሓባሪ መምርሕን ክህብኹም ይግባእ።
9. ኣድላዪ ኣብ ዝኾነሉን ንዓኹም ድማ ዝበለጸ ረብሓ እንተልይዎም እንተዘይኮይኑ ካብ ወለድኹም ዝፈልየኩም ኣካል ክህሉ የብሉን። ንኣብነት፥ ወለድኹም ጽቡቕ ኣተሓሕዛ ምስዘይገብርልኩም፡ ከምኡ ኺግበር ኣድላዪ ይኸውን። ንዓኹም ጐዳኢ ምስዘይከውን ግን ምስ ክልቲኦም ወለድኹም ንኽትራኸቡ መሰል ኣለኩም።
10. ንስኹምን ወለድኹምን ድሕሪ ምፍልላይ ዳግማይ ክትጽንበሩ እንተደሊኹም፡ ሓገዝ ንኽትረኽቡ ክትሓቱን ብዝተኻእለ መጠን ድማ ካብታ እትቕመጡላ ዘለኹም ሃገር ሓገዝ ኽትቕበሉን ይግባእ። ወለድኹም፡ ኣብ እተፈላለያ ሃገራት ይቕመጡ እንተልዮም፡ ንስኹም ድማ ኽትረኽብዎም እንተደሊኹም፡ ካብታ እትቕመጡላ ዘለኹም ሃገር ሓገዝ ክትረኽቡ ይግባእ።
18. ወለድኹም፡ ንዓኹም ኣብ ምእላይን ምዕባይን ሓበራዊ ሓላፍነት ኣለዎም። ንዓኹም ብዝበለጸ ንዝረብሕ ነገር ኲሉ ግዜ ኣብ ግምት ከእትዉ ኣለዎም። ወለድኹም፡ ደገፍ ዘድልዮም እንተኾይኖም፡ ሕብረተሰብ፡ ንኣብነት፡ ክንክን ጥዕና ወይ ኣገልግሎት መውዓሊ ህጻናት ንኽረኽቡ ደገፍ ኽህቦም ኣለዎ።
20. ምስ ስድራኹም ኽትቕመጡ ዘይትኽእሉ እንተዄንኩም፡ ፍሉይ ክንክንን ሓገዝን ኽትረኽቡ መሰል ኣለኩም። ንዓኹም ዝጥዕም ኣተሓሕዛ ንኽትተሓዙ መሰል ኣለኩም።
21. እተን ምርዓም ቆልዓ ዘፍቅዳ ሃገራት፡ እቲ ምርዓም ቆልዓ ብትኽክል ይትግበር ከምዘሎን እቶም ዝርዓሙ ቆልዑ ድማ ንዕኦም ምሹው ከምዝኾነን ከረጋግጻ ኣለወን።
-
ማዕረ ክብሪ
2. ውዕል መሰላት ቆልዑ፡ ንዓኹምን ንኻልኦት ኲሎም ቆልዑን ሓደ ዓይነት መሰላትን ማዕረ ክብርን ይህብ። ዝኾነ ሰብ ድማ ኣንጻርኩም ኣድልዎ ኣይገብርን እዩ። እዚ ድማ ዝኾነ ሰብ ንኻልእ ሰብ ካብ ዝህቦ ኣተሓሕዛ ዚኸፍአ ኣተሓሕዛ ኽገብረልኩም ኣይክእልን'ዩ ማለት እዩ። በቲ ወለድኹም ዝኾንዎ ወይ ዝገብርዎ ነገር ድማ ኣድልዎ ክግበረልኩም ወይ መቕጻዕቲ ክበጽሓኩም የብሉን።
23. ዋላ'ውን ስንክልና ይሃልውኩም፡ ጽቡቕ ናብራ ንኽትነብሩ መሰል ኣለኩም። ልክዕ ከምቲ ኻልእ ሰብ ድማ ስምዒት ሓበንን ርእሰ-ምትእምማንን ክስምዓኩም ይግባእ። ኣብ ሕብረተሰብ ብንጥፈት ንኽትሳተፉ ድማ ኽትክእሉ ኣለኩም። ፍሉይ ክንክንን ተወሳኺ ደገፍን ንኽትረኽቡ ድማ መሰል ኣለኩም።
30. መበቆላዊ ውሁዳን ካብ ዝኾኑ ጉጅለ እንተዄንኩም ወይ ካብ ደቀባት እንተዄንኩም፡ ኣብ ጉጀለኹም ምስ ዘለዉ ካልኦት ሰባት ብሓባር ንእትውንንዎ ቛንቋ፡ ባህልን ሃይማኖትን ብሓባር ንኽትክተሉ መሰል ኣለኩም።
-
ብሉጽ ናብራ
3. ዓበይቲ፡ ንቖልዑ ዝጸሉ ውሳኔታት ኣብ ዝውስንሉ እዋን፡ እቲ ውሳኔታት "ንዝበለጸ ረብሓ ቆልዑ" ከምዝኾነ ከረጋግጹ ኣለዎም። እዚ ድማ ዓበይቲ፡ ንዓኹም ጽቡቕ ኣብ ዝኾነ ነገርን ውሳኔኦም ንዓኹም ብኸመይ ከምዝጸሉን ኲሉ ግዜ ኣብ ግምት ከእትዉ ኣለዎም ማለት እዩ። እቲ ዘድልየኩም ጸግዕን ክንክንን ኽትረኽቡ ይግባእ። ዓበይቲ፡ እቲ ውሳኔኦም ንብዙሓት ቆልዑ ዝጸሉ እንተኾይኑ፡ ብዛዕባ "ዝበለጸ ረብሓ ቆልዑ" ክሓስቡ ድማ ብማዕረ ኣገዳሲ እዩ።
6. ንኽትነብሩን ንኽትዓብዩን መሰል ኣለኩም። ሃገርኩም ድማ እዚ ነገር'ዚ ከተተግብር መታን ኽትክእል፡ እትኽእሎ ኲሉ ነገር ኽትገብር ኣለዋ።
22. ስደተኛ ኴንኩም ብገዛእ ርእስኹም ወይ ምስ ካልእ ሰብ ናብዚ ሃገር ዝመጻእኩም እንተዄንኩም፡ ጸግዕን ሓገዝን ኽትረኽቡ መሰል ኣለኩም። ምስ ስድራኹም ንኽትጽንበሩ ሓገዝ ኽትቕበሉ ድማ ኣለኩም።
24. ብዝተኻእለ መጠን ጥዕና ንኽትረኽቡ መሰልኩም እዩ። ኣብ ዝሓመምክሙሉ እዋን ድማ ጥዕና ንኽትረኽቡ፡ ክንክን ጥዕና ኽትረኽቡን ምውስዋስ ኣካላት ኽትገብሩን መሰል ኣለኩም። ንዓኹም ጉዳኢ ኪኸውን ካብ ዝኽእል ባህላዊ ልምድታት ድማ ክትሕለዉ መሰል ኣለኩም።
25. ክንክን ወይ ሓለዋ ኣብ ዝግበረልኩም እዋን፡ እቲ ኣባኹም ዝግበር ነገር ቅኑዕ እንተኾይኑ ንምርግጋጽ፡ ነቲ ዝግበረልኩም ኣተሓሕዛ መርመራ ንኽግበረሉ መሰል ኣለኩም።
26. ማሕበራዊ ውሕስነት ንኽትረኽቡ መሰል ኣለኩም። ኣድላዪ ኣብ ዝኾነሉ እዋን ድማ ሕብረተሰብ፡ መንበሪ ገዛ፡ ምግብን ክዳውንትን ንኽትረኽቡ ክሕግዝ ኣለዎ።
27. ኣካላዊ፡ ስነ-ኣእምሮኣዊ፡ መንፈሳዊ፡ ሞራላውን ማሕበራውን ዕብየት ንኸተምጽኡ ዕድል ዝህበኩም ዓይነት ናብራ ንኽትነብሩ መሰል ኣለኩም። ወለድኹም፡ ነዚ ንኽትረኽቡ ቀንዲ ሓላፍነት ይወስዱ፣ ሓገዝ ኣብ ዝደለይውሉ እዋን ድማ ነቲ ክረኽቡ ይግባእ።
39. ዝኾነ ዓይነት ዕሽሽታ፡ ምዝመዛ ወይ ካልእ ዓመጽ ምስዝረኽበኩም፡ ናብ ንቡር ህይወትኩም ንምምላስ ሓገዝ ናይ ምቕባል መሰል ኣለኩም። እዚ ድማ ስቓይ ወይ ዝኾነ ካልእ ዓይነት ጭካነ፡ ዘይሰብኣዊ ወይ ውርደት ዘለዎ ኣተሓሕዛ ወይ መቕጻዕቲ እትረኽቡ እንተዄንኩም ወይ ኣብ ውግእ እተሳተፍኩም እንተዄንኩም ዚምልከት እዩ።
-
ሓለዋ
11. ብዘይ ፍቓድ ናይ ክልቲኦም ወለድኹም ናብ ካልእ ሃገር ክትውሰዱ ኣይከኣልን እዩ።
16. ኣብ ውልቃዊ ህይወትኩም ካብ ዘጋጥም ዘይሕጋዊ ጣልቃ ክትሕለዉ መሰል ኣለዎም። እዚ ድማ ኣብ ገዛ ወይ ኣብ እትቕመጥሉ ወይ ንግዚኡ እትጸንሕሉ ቦታታት ዚምልከት እዩ። ንኣብነት፡ ዝኾነ ሰብ፡ ብዘይ ፍቓድኩም ንደብዳቤታትኩም ወይ መዘከርኩም ከንብብ ኣይክእልን እዩ። እዚ ድማ ነቲ ብዛዕባኹም ዚምልከት እተታሕዘ ሓበሬታ ንዚምልከት ኲሉ ካልእ ኲነታት ዜካትት እዩ። ዝኾነ ሰብ፡ ንዘለኩም ክብሪ ወይ ዝና ከበላሹ ኣይክእልን እዩ። እቲ ሕጊ ድማ ካብዚ ኲሉ ዓይነት ጥሕሰት ጽኑዕ ሓለዋ ኽገብረልኩም ኣለዎ።
19. ካብ ኲሉ ዓይነታት ኣካላዊ ወይ ስነ-ኣእምሮኣዊ ዓመጽ፡ ዕሽሽታ፡ ክፉእ ኣተሓሕዛ፡ መጥቃዕቲ ወይ ካልእ ምዝመዛ ሓለዋ ኽግበረልኩም መሰል ኣለኩም።
32. ንዓኹም ኪጐድእ ካብ ዝኽእል፡ ናብ ቤት ትምህርቲ ንኽትከዱ ካብ ዝኽልክለኩም ወይ ብዝኾነ መገዲ ጽቡቕ ንኸይትዓብዩ ካብ ዝገብረኩም ስራሕ ካብ ምስራሕ ሓለዋ ኽግበረልኩም ይግባእ። ብፋይናንሳዊ መዳይ ድማ ምዝመዛ ክበጽሓኩም የብሉን፣ ንኣብነት፥ ሓደ ሰብ ስራሕ ኣስሪሒኩም ምስዘይኸፍለኩም ማለት እዩ።
33. እተን ዝምልከተን ሃገራት፡ ኣብ ዕጸ-ፋርሳትን ካልእ ዓይነት ድራጋትን ንኽሕልዋኹም ሓላፍነተን እዩ። እዘን ሃገራት፡ ኣብ ምምስራሕ ወይ መሸጣ ዕጸ-ፋርስ ከምእትነጥፉ ብምግባር ምዝመዛ ይበጽሓኩም ከምዘየለ ከረጋግጻ ኣለወን።
34. ካብ ኲሉ ዓይነታት ጾታዊ ምዝመዛን ጾታዊ መጥቃዕትን ሓለዋ ንኽ ግበረልኩም መሰል ኣለኩም። ንኣብነት፥ ኣብ ምንዝርናን ጽዩፍ ጾታዊ ርክባትን ብምስታፍ ምዝመዛ ንኸይግበረልኩም ሓለዋ ኽግበረልኩም ኣለዎ።
35. ክትጭወዩ ወይ ክትሽየጡ የብልኩምን። ሃገርኩም ድማ እዚ ነገር'ዚ ንኸየጋጥመኩም ክትሰርሕ ኣለዋ።
36. ንዓኹም ኽጐድእ ካብ ዝኽእል ኩሉ ዓይነታት ምዝመዛ ሓለዋ ንኽግበረልኩም መሰል ኣለኩም።
37. ስቓይ ወይ ካልእ ዓይነታት ጭካነ ዚመልኦ ኣተሓሕዛ ኽግበረልኩም የብሉን። ናይ ሞት መቕጻዕቲ ወይ ናይ ምሉእ ዕድመ ማእሰርቲ ክትፍረዱ ድማ የብልኩምን። ኣብ እተኣሰርክሙሉ፡ እተቐየድክሙሉ ወይ ብዘይ ፍቓድኩም ኣብ እተታሕዝክሙሉ እዋን፡ ከምኡ ምግባር ናይ መወዳእታ ምርጫ ኮይኑ፡ ብዝተኻእለ መጠን ግን ንሓጺር ግዜ ኪኸውን ኣለዎ። ኣብ ኲሉ እዋን ግን ብኽብረት ክትትሓዙ ኣለኩም፣ ዓበይቲ ኣብ ዘለውዎ ቤት ማእሰርቲ ንኸይትእሰሩ ድማ መሰል ኣለኩም። ኣብ እተኣሰርክሙሉ እዋን፡ ምስ ስድራኹም ርክብ ንኽህልወኩምን ጉዳይኩም ድማ ኣብ ዝቐልጠፈ ግዜ ንኽርኤን መሰል ኣለኩም። ብዘይ ፍቓድኩም ኣብ እተተሓዝክሙሉ እዋን ድማ እቲ ኣብ ውዕል መሰላት ቆልዑ ዘሎ መሰላትኩም ክህሎ ኣለዎ።
38. ዕድሜኹም ትሕቲ 15 ዓመት እንተኾይኑ፡ ኣብ ውግእ ንኸይትኣትዉ ሓለዋ ኽግበረልኩም ኣለዎ። ብውግእ እተጸለኹም እንተዄንኩም ድማ እቲ ዘድልየኩም ሓለዋን ክንክንን ኽትረኽቡ ይግባእ።
40. ገበን ፈጺምኩም ብምባል ጥርጠራ ኣብ እተገብረልኩም እዋን ወይ ገበነኛታት ከምዝኾንኩም ኣብ እተረጋገጸሉ እዋን፡ ብኣኽብሮትን ክብርን ክትትሓዙ ኣለኩም። እቶም ኣብ ግዜ ሕጋዊ መስርሕ እትረኽብዎም ሰበ-ስልጣናትን ትካላትን፡ ንቖልዑ ዝሰማምዑ ክኾኑ ኣለዎም። ካብ ጠበቓኹም ሓገዝ ኽትረኽቡ መሰል ኣለኩም። ጉዳይኩም፡ ብዝተኻእለ መጠን ኣብ ዝቐልጠፈ ግዜ ክርኤ ኣለዎ። ዝኾነ ሰብ፡ ብዛዕባ እትፈልጥዎ ነገር ንኽትሕብሩ ወይ ብዛዕባ ዘይገብረክሙዎ ነገር ንኽትኣምኑ ጸቕጢ ኽገብረልኩም የብሉን።
-
ትምህርቲ
28. ትምህርቲ ንኽትረኽቡ መሰል ኣለኩም። ሰዋስው ኣብ እተምሃርሉ ቤት ትምህርቲ ንኽትምሃሩ መሰል ኣለኩም፣ እቲ ትምህርቲ ድማ ብናጻ ኪኸውን ይግባእ።
29. ኣብ ቤት ትምህርቲ፡ ብዂሉ መዳያት ንኽትዓብዩን ኣብ ናጻ ሃገር ሓላፍነት ዘለዎ ዓቢ ሰብ ንእትኾንሉ ህይወት ድማ እተዳለኹም ንኽትኮኑን ከኽእለኩም ይግባእ። ንሰብኣዊ ናጽነታትን መሰላትን፣ ንወለድኹምን ባህልኹምን ከምኡውን ንባህሊ ካልኦት ሰባትን ተፈጥሮን ንኸተኽብሩ ድማ ኽትምሃሩ ይግባእ።
-
ጸወታ፡ ናጻ ግዜ፡ ባህልን ዕረፍትን
31. ናጻ ግዜን ዕረፍትን ክህልወኩም መሰል ኣለኩም። ኣብ ባህላውን ስነ-ጥበባውን ንጥፈታት ኽትሳተፉ ድማ መሰል ኣለኩም።
-
ብዛዕባ ውዕል መሰላት ቆልዑ ሕቡራት ሃገራት
1. ውዕል መሰላት ቆልዑ፡ ነቶም ዕድሚኦም ትሕቲ 18 ዓመት ንዝኾኑ ሰባት ዚምልከት እዩ። ኣብ ውዕል መሰላት ቆልዑ፡ ኲሎም ዓበይትን ንኣሽቱ መንእሰያትን፡ "ቆልዑ" ኢሉ ይጠቕሶም።
4. ኲለን ሃገራት፡ ኣብ ውዕል መሰላት ቆልዑ ተዘርዚሩ ንዘሎ መሰላት ንኸተግብራ ዝክኣለን ኲሉ ኽገብራ ኣለወን። እዚ ድማ ኣብ ውዕል መሰላት ቆልዑ ተዘርዚሩ ንዘሎ ክኽተላ ኲሉ ግዜ ክፍትና ኣለወን ማለት እዩ።
41. ኣብ ሃገርኩም ዘሎ ሕግታትን መምርሒታትን፡ ኣብ ውዕል መሰላት ቆልዑ ተዘርዚሩ ካብ ዘሎ ንላዕሊ ወይ ዝሓሸ መሰላት ዚህብ እንተኾይኑ፡ እቲ ሕግታትን መምርሒታትን ናይ ሃገርኩም ከምዚትግበር ይኸውን።
42. ሃገርኩም፡ ኲሎም ቆልዑን ዓበይትን ብዛዕባ'ቲ ኣብ ውዕል መሰላት ቆልዑ ተሓቢሩ ዘሎ ነገራት ኣፍልጦ ከምዝህልዎም ኽትገብር ሓላፍነታ እዩ።
ውዕል መሰላት ቈልዑ ኣብ ሽወደን
ውዕል መሰላት ቈልዑ ኣብ ሽወደን ሕጊ እዩ። ውዕል መሰላት ቈልዑ ሕጊ እዩ ማለት፡ ኣብያተ ፍርድን ካልኦት ኲለን መንግስታውያን ትካላትን ንመሰላት ቈልዑ ኣብ ግምት ከእትውዎ ኣለዎም ማለት ኢዩ። ንመንግስታውያን ትካላት፡ ወሰንቲ ኣካላትን ትካላት ፍትሕን ዝያዳ ተኽእሎታትን ግዴታትን ይህቦም፦
- ኣብ ስርሖም ነቲ ኣብ ውዕል መሰላት ቈልዑ ሰፊሩ ዘሎ መሰላትንኽጥቀምሉ።
- ንቘልዑ ኣብ ዝምልከቶም ውሳነታት ከም ዝሳተፉ ምግባር።
- ንቘልዓ ዝበለጸ እንታይ ምዃኑ ኣብ ምምርማርን ኣብ ምግምጋምን ንምቱኳር።
ኣብ ሽወደን ውዕል መሰላት ቈልዑ ልክዕ ከምቶም ካልኦት ሕግታት፡ ንኣብነት ሕጊ ማሕበራዊ ኣገልግሎት፡ ሕጊ ትምህርቲን ሕጊ ስድራ ቤትን የገልግል እዩ።
ብውዕል መሰላት ቈልዑ ከም ሕጊ መጠን፡ ቈልዑ ናይ ገዛእ ርእሶም መሰላት ዘለዎም ነብሶም ዝኸኣሉ ውልቀ-ሰባት ምዃኖም ንጹር ይኸውን። ስለዚ ንቘልዑ ከም ንብረት ናይ ወለዲ ወይ መጕዚ ዘይኮነስ ከም ናይ ገዛእ ርእሶም መሰላት ዘለዎም ነብሶም ዝኸኣሉ ውልቀ-ሰባት ጌርካ ክትርእዮም ኣለካ።
ቈልዑ እንታይ መሰላት ከም ዘለዎም መንግስቲ እውን ቈልዑን ዓበይትን ከም ዝፈልጡ ክገብር ኣለዎ።


text:
Radio Erena: 09 February 2016
ሓድሽ ላዕለዋይ ኮሚሽነር ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ፍሊፖ ግራንዲ፣ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኢትዮጵያ ተዓቝቦምሉ ናብ ዝርከብ መዓስከር በጺሑ።
እቲ ኮሚሽነር፣ ኣብቲ ሓደ ካብቲ ኤርትራውያን ተዓቕቦምሉ ዝርከብ መዓስከር ሕጻጽ ብ01ለካቲት 2016 ኣብ ዝበጽሓሉ፣ ምስ ኤርትራውያን ብምርኻብ ቀጥታው ዝርርብ ከምዘካየደ’ውን መርበብ ሓበሬታ ናይቲ ኮሚሽን ኣፍሊጡ።
እቶም ኤርትራውያን ኣብቲ ምስ ላዕለዋይ ኮሚሽነር ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት ዝገበርዎ ርክብ፣ “ኣብ መዓስከራት ኢትዮጵያ ኣብ ዝጸንሕሉ እዋን፣ UNHCR ናብ ሳልሳይ ሃገራት ናይ ምጥያስ ቅልጡፍ መስርሕ እንተዘተኣታቱ፣ ግዳያት መሸጣ ደቂ ሰብን ባሕርን ኣይምኾናን፣” ክብሉ ገሊጾምሉ።
ኾሚሽነር ግራንዲ ብወገኑ፣ ንኤርትራውያን ስደተኛታት ገጢምዎም ዘሎ መከራ ካብቲ ኣብ ካልኦት ሃገራት ካብ ዝረአ ዘሎ ግጭትን ምክልባትን ዝሃደሙ ስደተኛታት ዝፍለ ከምዘይኮነ ብምዝኽኻር፣ ኣብ መኦኣስከራት ኣብ ዝጸንሕሉ እዋን ናብ ሳልሳይ ሃገር ናይ ምጥያስ መስርሕ ንምቕላጣፍ UNHCR ዝከኣሎ ክጽዕር ምዃኑ ኣረዲኡ።
ብሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ተመሪጹ ኣብ 1 ጥሪ 2016 ዝልዓለ ጽፍሒ ዝተረከበ ኢጣልያዊ ዲፕሎማሰኛ፣ ፍሊፖ ግራንዲ ፣ ኮሚሽነር ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት ካብ ዝኸውን ወርሒ ከይመልአ ኤርትራውያን ተዓቝቦምሉ ናብ ዝርከብ መዓስከር ምምርሑ፣ ዋሕዚ ስደት ኤርትራውያን ሓደ ካብ ዓበይቲ ግሎባዊ ኣጀንዳታት ኮይኑ ከምዘሎ ዘነጽር’ዩ ክብሉ ሓያሎ ወገናት ይገልጽዎ።
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ክልልላት ትግራይን ዓፈርን ኣብ ዝርከብ ሓመሽተ መዓስከራት፣ ኣስታት 150 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት ተዓቝቦም ከምዘለው ጸብጻብ ሕቡራት ሃገራት የመልክት።
መብዛሕቶም እቶም ኣብ ክልል ትግራይ መዓስከር ሽመልባ ዝነበሩ ናብ ኣመሪካን ካልኦት ሃገራትን ናይ ምጥያስ ዕድል ክረኽቡ እንከለዉ፣ ኣብ መዓስከራት ማይ ዓይኒ፣ ዓዲ ሓሩሽን ሕጻጽን ናይ ዝርከቡ 10ታት ኣሽሓት ስደተኛታት መስርሕ ምጥያስ ግና ንሓያሎ ዓመታት ተደናጕዩ ይርከብ።
ብሰንኩ ድማ፣ ዝበዝሑ ካብቶም በብእዋኑ ናብ ኢትዮጵያ ዑቕባ ዝሓተቱ ኣስታት 150 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታ፣ ነቲ መዓስከራት ብምርሕራሕ ብመንገዲ ሱዳን፣ ሊብያን ማእከላይ ባሕርን ኣቢሎም ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ንምስጋር ከቢድ መከራ ይሓልፉ ክሓልፉ ይግደዱ ኣለዉ።
ስእሊ፣- UNHCR
===========================


text:
እዚ ብኣሕጽሮተ ቓል ሮክስ (Roks) ተባሂሉ ዝጽዋዕ ሃገራዊ ውድብ መዕቆቢታት ደቂ-ኣንስትዮን መዕቆቢታት ነኣሽቱ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ሽወደንን፡ ኣብ መዳይ ምዕቋብ ነኣሽቱን ዓበይትን ደቂ-ኣንስትዮ፡ ኣብ ሽወደን ዝዓበየ ውድብ እዩ። ዕላማ ውድብ ሮክስ፡ ሓባራዊ ረብሓታት ናይተን ኣብ ትሕቲኡ ተጠርኒፈን ኣብ ልዕሊ ደቂ-ዝካየድ ዓመጽ ኣብ ምቅላስ ዝነጥፋ መዕቆቢታት፡ ንምውሓስ ዝዓለመ እዩ።
ውድብ ሮክስ፡ ህዝባዊ ርእይቶ ቅርጺ ንምትሓዝ ዝነጥፍ ኮይኑ፡ ንህዝቢ ምስ ወድዓዊ ኲነታት ናይቲ መዕቆቢታት ውን የላሊ። ብዜካ`ዚ ንኲነታት ናይዘን መዕቆቢታት ብዝልከት ውን ምስ ግዳማውያን ኣካላት ዝርርባት የካይድ። ኣብ ትሕቲ ውድብ ሮክስ፡ ኣስታት 100 ዝኾና መዕቆቢታት ናይ ዓበይትን ነኣሽቱን ደቂ-ኣንስትዮ ተጠርኒፈን ይርከባ።
ሮክስ ኣንስተኛዊ ውድብ ኮይኑ፡ ንመሰላት እኹላት ደቂ-ኣንስትዮን መሰላትን ሓርነትን ነኣሽቱ ደቂ-ኣንስትዮን ከምኡ ውን ማዕርነት ኣብ ኩሉ ብርክታትን ንምርግጋጽ፡ ዝቃለስ ውድብ እዩ።
መዕቆቢታት ደቂ-ኣንስትዮ
ነፍሲ-ወከፍ መዕቆቢ ርእሱ ዝኸኣለን ነጻን ኮይኑ፡ ናቱ ኣገባብ ኣሰራርሓ ውን ኣለዎ። ይኹን እምበር፡ ንኹለን መዕቆቢታት ሓደ ዝገብረን፡ እቲ እኹላትን ነኣሽቱን ደቂ-ኣንስትዮ ሓገዝ ምስ ዝደልየን ዝድውላሉ ኩለን መዕቆቢታት ዝውንንኦ፡ ህጹጽ ናይ ድጋፍ መስመር እዩ። ኣድላዪ ምስ ዝኸውን፡ እቶም ናብዚ መስመር ዝድውሉ ሰባት መንነቶም ከየቃልዑ ክድውሉ ይኽእሉ ጥራይ ዘይኮነ፡ ዝኾነ ዝምዝገብ ነገር ውን የለቦን።
እተን መዕቆቢ ማእከላት ዝህብኦ ናይ ድጋፍ ኣገልግሎታት፡ ኣብ ውልቃዊ ድልየታትን ሃረርታን ናይተን ደቂ-ኣንስትዮ ዝተሰረተ እዩ። ምናልባት እታ ደላይት ድጋፍ ዝኾነ ጓል-ኣንስተይቲ ብዛዕባ ህልዊ ኲነታታ ወይ ውን ዝምድናታታ፡ ክትዛረብ ትደሊ ትኸውን። ንምምልካት ናብ ፖሊስ ዝምልከት ምኽሪ ወይ ውን ናይ ናብዮት ክርክር ዝምልከት ምኽሪ፡ ትደሊ ውን ክትከውን ትኽእል። ብዛዕባ ኣብ ቀረባ እዋን ወይ ውን ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ዘጋጠመ ጾታዊ ዓመጽ ዝምልከት ውን ክኸውን ይኽእል እዩ። እተን ኣብዚ መዕቆቢ ማእከላት ዝሰርሓ ደቂ-ኣንስትዮ፡ ብመልክዕ ዝርርብ ድጋፍን ምኽርን ይህባ እየን። ብዜካዚ፡ ንኣብነት፡ ናብ ፖሊስ፡ ጠበቓ ወይ ውን ናብ ማእከል ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ክትከይድ እንከለኻ ውን፡ ምሳኻ ብምዃን ክሕግዛኻ ይኽእላ እየን። መብዛሕትአን መዕቆቢ ማእከላት፡ ኣብ ውሽጢ`ቲ መዕቆቢ ንደቂ-ኣንስትዮን ደቀንን መንበሪ ገዛ ይህባ እየን።
ብርክት ዝበላ ካብዘን መዕቆቢታት፡ ሕጋዊ ምኽሪ ዝህብ መስመር ኣገልግሎት ኣለወን። ገለ መዕቆቢታት፡ ነተን ናይ ምስማዕ ጸገማት ዘለወን ደቂ-ኣንስትዮ ተባሂሉ ዝተዳለወ ብጽሑፍ ጥራይ እትረኻኸበሉ፡ መስመር ተለፎናት ኣለወን። ገለ ውሱናት መዕቆቢታት፡ ግዳያት ርኹስ-ወሲብ ዝኾኑ ኣባጽሕ፡ ጥራይ ይቕበላ።
መዕቆቢ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብዚ ሃሰው ኢልኩም ርኸቡ
መዕቆቢ ጎራዙ ወይ ነኣሽቱ ደቂ-ኣንስትዮ
ኣብ ትሕቲ ጽላል ውድብ ሮክስ፡ ኣስታት 30 ዝኾና መዕቆቢታት ነኣሽቱ ደቂ-ኣንስትዮ ተጠርኒፈን ይርከባ። 10 ካብዚአን፡ ነብሰን ዝኸኣላ ነጻ ውድባት እየን። ኣገባብ ኣሰራርሓ ናይዘን መዕቆቢታት ካብቲ ናይ ዓበይቲ ደቂ-ኣንስትዮ መዕቆቢታት፡ ዝፍለ ኣይኮነን። ኮይኑ ግን፡ መዕቆቢታት ነኣሽቱ ደቂ-ኣንስትዮ ኣተኲሮአን ኣብተን፡ ከም ኣብነት፡ ግዳይ ታህዲድ ምግልታዕ ጾታዊ ዓመጽ ወይ ውን ብኻልእ ምኽንያት ምስ ጓል ኣንስተይቲ ክዛረባ ዝደልያ ደቂ-ኣንስትዮ፡ ዝተሓጽረ እዩ። ደቂ-ኣንስትዮ ዝርከባሉ ሃለዋት ናብራ ንህዝቢ ንምፍላጥ ውን፡ ብንጥፈት ይጽዕታ። መዕቆቢታት ነኣሽቱ ደቂ-ኣንስትዮ ናይ ገዛእ ርእሰን መርበብ-ሓበሬታ ኣለወን። እቲ መርበብ-ሓበሬታ እዚ ዝስዕብ እዩ www.tjejjouren.se።
መዕቆቢ ነኣሽቱ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብዚ ሃሰው ኢልኩም ርኸቡ
ኣብ መዕቆቢ ምስራሕ
መብዛሕትኦም እቶም ኣብ መዕቆቢ ዚሰርሑ ሰባት፡ ወለንታውያን እዮም። ኣብዚ መዕቆቢ ክትሰርሕ መታን፡ ብመጀመርያ፡ ኣብቲ እቲ መዕቆቢ ዘዳልዎ ናይ ትምህርቲ ዓንኬል ንኽትጽንበር ተቐባልነት ክትረክብ ኣለካ። ኣባል ሰራሕተኛታት ክትኮኑ ምስ እትደልዩ፡ ኣብ ከባቢኹም ምስ ዝርከብ ናይ ዓበይቲ ወይ ውን ነኣሽቱ ደቂ-ኣንስትዮ መዕቆቢ ተራኺብኩም ተዘራረቡ።


text:
ሰብኣያ ካብ ዘመዉት ነውሕ እዩ ጌሩ። ድሕር ሰብኣያ ኸኣ ምንም ኣይጠዓማን። ናብራ እምብዛ እዩ ከቢድዋ። በቲ ከይኑ በቲ ግና በቲ ሰብኣያ ዝሓደገላ ናይ ሕርሻ በታ ናብራኣ ትመርሕ ነበረት። ብስንኪ ሕሱም ናብራ ገጻ ተደዊኑ እዩ። ምስቲ ቅድሚ ሰብኣያ ዝነበራ ናብራ ክትዝክር ከላ ዝርንዛሕ እያ ትነብዕ። ኣብቲ ዘላቶ ተወሰኸታ ግና ሓደ ዓቢ ጸገም ንናብራን ንህይወትን ዝፈታተን ጸገም ኣጋጠማ። ቀረባ ዘመድ ሰብኣያ፥ ነቲ ሰብኣያ ዝሓደገላ ናይ ሕርሻ ቦታ ብሓይሊ መንዘዐ። ብኹሉ
በጀካ ኣምላኽ
ብዘረባ ዘረባ ኣብ ሓደ ገዛ ቡን እናስተና እናዕለልና ከሎና ብዛዕባ ኣምልኾ ዝብል ኣርእስቲ ተላዕለ። ኣብቲ ገዛ ዝነበረ ኩሉ ኸኣ ሓሓሳቡ ከፍስስ ጀመረ። እቲ ገዛ ድማ ኣብ ክልተ ተኸፍለ፣ ገለ ፍጹም ኣምልኾ ክወስድ ዘለዎ ኣምላኽ እዩ ንኻልኦት ምምላኽ ሓጥያት እዩ ክብሉ ከለዉ። ገለ ድማ እወ እዚ ልክዕ እዩ
ኣመዳድባ ሰራዊት ኣምላኽ ብገብረዝጊ ብርሃነ
መጽሓፍ ኣስቴር ካብ ካልኦት መጽሓፍቲ ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ፍሉይ ዚገብሮ ሓደ ነገር ኣሎ ንሱ ድማ እግዚኣብሄር ይኹን ሰይጣን ፈጺሞም ዘይተጠቕስሉ መጽሓፍ ኮይኑ፡ ብኣንጻሩ ግና፡ ብስውር ኢድ እግዚኣብሄርን ምድሓን እግዚኣብሄርን በቲ ሓደ፡ ረቂቕ ዝኾነ እኩይ ናይ ጥፍኣት ምኽሪ ሰይጣን ድማ በቲ ሓደ ጎሊሖም ዝርኣይሉ
ካብዞም ዝስዕቡ ኣርባዕተ ዓይነት ጓሳ ማሕበር ተጠንቀቑ!
ሓቐናን ቁኑዑን ዝዀነ ማሕበር ጓሳ ንምርካብ እምብዛ ከቢድ ኣብ ዝዀነሉ ዘመን ኢና በጺሕና ዘሎና። ጓሳ ማሕበር ወይ መጋቢ ቑኑዕ መራሒ፡ መምህር፡ ኣማኻሪን ከምኡ ድማ ኣብ ጉቡእ እዋን ገናሒ ወይ መስመር ዘትሕዝ ክኸውን ይግባእ።ማሕበር ክርስቶስ ድማ ብኣዚዩ ጥንቃቐ ዝተመልኣ ኣገባብን ብሓላፍነታዊ መንፈስን ቑኑዑን
እቲ ዶክቶር
ሰሓቕ ሓጎስ ፍቕሪ መለለዪ እታ ስድራ እዩ። ጎሮባብቲ ዘመድ ኣዝማድ ብዘለዎም ሕውነትን ፍቕርን ኣዚዮም እዮም ዝግረሙ። ብእኦም ዘይቀንእን ከምኦም ክኸውን ዘይምነ የልቦን። ምንም እኳ እምብዛ ምርእያትን ዝፈስስ ሃብትን እንተ ዘይብሎም ርእሶም ክኢሎም ዝነብሩ ናይ ዕለት እንጌርኦም ማእሪሮም ዝኣቱ ስድራ እዩሞ።
እታ ሹነማዊት ሰበይቲ
ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ 2ነገስት 5:8-37 ሓደ ዘደንቕ ታሪኽ ናይ ሓንቲ እተደንቕ ሰብይቲ ንርከብ። እታ ሰበይቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ፡ “እታ ሹነማዊት ሰበይቲ” ተባሂላ እያ ተጠቒሳ ዘላ። እዛ ሰበይቲ፡ ኣዝዩ ከቢድ ጸገም ነይርዋ፡ እቲ ጸገማ ድማ ውላድ ኣይነበራን። ኣብ ልዕሊ እዚ ድማ ሰብኣያ
ንምጽኣት ጎይታ ምድላው
ዓመት ንዓመት ተኪኡ ክመጽእ ከሎ ተገዲስና ንሓስበሉ ነገር እንተሎ ጊዜ እዩ። እንታይ ክገብር ኔሩኒ፣ እንታይ ጌረ፣ እንታይከ ክገብር ኣሎኒ ብምባል ከኣ ንሕሉፍን ህሉውን ብምግምጋም ንመጻኢንውጥን። እቶም ብጎይታ እንኣምን ንጊዜ ተጠቒምና ምስ ኣምላኽ ስለ እንመላለስ ጊዜ እናሓለፈ ብዝኸደ መጠን ምምጻእ ጎይታይቐርብ


text:
ማእከላይ መንግስቲ ኣብ ምቋም ብዙሕ ተገዳስነት ኣብ ዘይራኣየሉን ብዓሌታዊ መስመር ኣብ ዝተመቃቀለትን ሃገር፣መስርሕ ሕገ-መንግስቲ ቀሊል ኣይኮነን።ከምዚ ዝኣምሰለ ፀገም ኣሎ እንተኾይኑ፣እቲ እንኮ ፍታሕ፣ኣብ ሞንጎ ሲቪላዊ፣ባህላውን ሸሪዓዊን ሕጊታት ንዘሎ ኣፈላላይ ንምፅባብ ምፍታን‘ዩ።
ንኩነታት ሶማልያ ኣማእኪሉ ሪኢቶ ዝሃበ ዶ/ር ፒተር ሃም ”ሸሪዓ‘ዩ መሰረት ሕጊ‘ታ ሃገር ኢልካ ምዝራብ ይካኣል‘ዩ።ግን ከም‘ቲ ኣብ ካልኦት ሃገራት ዝትግበር፣ኣብ ሶማልያ‘ውን ሙሉእ ንሙሉእ ሸሪዓ ኣብ ሕገ-መንግስቲ ክተኣታተው ኣለዎ እንተይልና፣ንቅልውላው ትዕድም ኣለኻ ማለት‘ዩ” ይብል።
እቲ ክቀርብ ዝኽእል ሕቶ ግና፣ሸሪዓ ኣብ ሕገ-መንግስቲ ሶማልያ ክሳዕ ክንደይ ክተኣታተው ኣለዎ? ዝብል‘ዩ።
ሕጊ ሸሪዓ ኣብ ሕገ-መንግስቲ ክሳዕ ክንደይ ክተኣታተው ኣለዎ?
ጉዳይ ሶማልያ ከምኣብነት ክላዓል ይኽእል
ማእከላይ መንግስቲ ኣብ ምቋም ብዙሕ ተገዳስነት ኣብ ዘይራኣየሉን ብዓሌታዊ መስመር ኣብ ዝተመቃቀለትን ሃገር፣መስርሕ ሕገ-መንግስቲ ቀሊል ኣይኮነን።ከምዚ ዝኣምሰለ ፀገም ኣሎ እንተኾይኑ፣እቲ እንኮ ፍታሕ፣ኣብ ሞንጎ ሲቪላዊ፣ባህላውን ሸሪዓዊን ሕጊታት ንዘሎ ኣፈላላይ ንምፅባብ ምፍታን‘ዩ።


text:
ብዛዕባ ደው ምባል (ምስጓግ) “ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ” ዝወጸ ጋዜጣዊ መግለጺ ሰ.ደ.ህ.ኤ።
ብፈጻሚት ሽማግለ ሰ.ደ.ህ.ኤ ዝተወስደ ናይ “ኤ.ህ.ም” ምስጓግ ስጉምቲ ዝምልከት ጋዜጣዊ መግለጺ ኣብ መስከረምነት ኣብ ዓንሰባ ኮምን ኣብ ሓርነት ኦርግን ተዘርጊሑ ኣንቢብና።ትሕዝቶ ውሳኔን ባህሪ ናይቲ ዝወሰኖ ኣካልን ንግንዛበ ኣንባቢ ንገድፎ።ኣገባብ ኣወሳስዳ ናይቲ ውሳኔ ዝምልከት ናይ ሕጋውነት ሕቶ’ውን ነቲ ማእከላይ ባይቶን ንኣባላት ሰልፊን ኣቓልቦ ክገብርሉ ንላቦ። ኣባላት ሰልፍን ኣንበብትን ቅኑዕ ሓበሬታ ረኺቦም ሚዛኖም መታን ክወስዱ እዚ ዝስዕብ ሓበሬታት ክንህብ ንፎቱ።
1. እዚ ብፈጻሚት ሽማግለ ተሰጚጉ ዝበሃል ዘሎ “ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ” ካብ 29 ክሳብ 31 ታሕሳስ 2009 ዓ.ም.ፈ ኣብ ፍራንክፈርት ዝተኽየደ ናይ ምጽንባር ዋዕላ፣ ፕሮግራምን ቅዋምን ሰ.ደ.ህ.ኤ ኣጽዲቑን ተቐቢሉን፣ከምተን ካልኦት ክልተ ሰልፍታት ውድቡ ዘፍረሰ ዘይህልው ምዃኑ ንምዝኽኻር ክንጠቕሶ ንደሊ።ውድቡ ምፍራሱ ጥራይ ዘይኮነ ገንዘቡ ናብ ቆፎ፣ ንብረቱ ድማ ናብ ሰነድ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ዘረከበ ምዃኑ ብሰነድ ዝረጋገጽ ሓቅታት ኢዩ።ኣባላቱን መሪሕነቱን ዝነበሩ (ከምቶም ኣባላት ክልተ ሰልፍታት) ፎርም ሰ.ደ.ህ.ኤ መሊኦም ከም ኩሉ ኣባል ግቡኦም ከማልኡን ክንቀሳቐሱን ዝርከቡ ኢዮም።እቲ ኩነታት ከምዚ ኮይኑ ከብቅዕ፣ ኣብ ፖለቲካዊ ዓንኬል ኤርትራ ዘየለ ውድብ ከም ህልው ቆጺርካ ናይ ምስጓግ ስጉምቲ ምውሳድ ንሬሳ ካብ መቓብር ፈንቂልካ ከተውጽእ ምፍታን ይመስል፡፡ ብሕጋዊ መገዲ ክርአ ከሎ ድማ ቅዋማዊ ሰረት ዘይብሉ ኣብ ድላየይ ክገብር መን ይኽልክለኒ ዝዓይነቱ ዘይዲሞክራሲያዊ ባህሪ ዝተሞርኮሰ ኢዩ፡፡
2. እዚ ሰለስተ ውድባት’ዚ ካብ ጥሪ 2010 ዓ.ም ጀሚሩ ናይ ሓባር ሃገራዊን ደሞክራሲያዊን ፖለቲካዊ ፕሮግራም ኣጽዲቑ ሰ.ደ.ህ.ኤ ብዝብል ስያሜ ክጓዓዝ ጸኒሑን ኣሎን ።ኣብዚ ጉዕዞ’ዚ ኣብ ውሽጢ መሪሕነት ሰልፊ (ፈ.ሽ) ንኣገደስቲ ሕቶታት ዝምልከት ስትራተጂካዊ ፍልልያት ክርአን ክምዕብልን ጸኒሑ ኢዩ።እዚ ፍልልያት’ዚ ንሃገራዊ ሓድነት ብሓፈሻ፣ ብፍላይ ድማ ኣተሓሕዛ ደምበ ተቓውሞን ናይ ዋዕላ ሕቶን ዝምልከት ኢዩ። ኣብ ዋዕላን ኣብ ጉባኤን ናይ ምክፋል ሕቶ ዝደገፉ ኣባላት ፈጻሚት ሽማግለ “ኤ.ህ.ም” ነበር ጥራይ ዘይኮኑ ኣባላት ፈ.ሽ ሰ.ደ.ኤ ነበር’ውን ምዃኖም ክበርህ ይግባእ ፡፡ብማዕረኡ ድማ እዚ ርእይቶ’ዚ ኣብ ኣባላት ማእከላይ ባይቶን ጨንፈራትን ጉጅለታትን ዝንጸባረቕ ኢዩ።ስለዝኾነ ድማ ነቲ ሰልፊ ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ ኣብ ክልተ ገሚዕዎ ይርከብ። ነዚ ሕቶዚ ብክትዕን ዘተን ንምፍትሑ ፈተነ’ኳ እንተተካየደ ናይ ዘተን ክትዕን ባይታ ተረጊጹ ናይ ምንጻልን ምህዳድን መገዲ ተመሪጹ ኣብ ሓባራዊ ኣረኣእያ ክብጻሕ ኣይተኻእለን።እዚ ኣብ ውሽጢ ፈጻሚት ሽማግለ ሰ.ደ.ህ.ኤ ዘሎ ስትርተጂካዊ ፍልልያት ብሓንሳብ ክጓዓዘሉ ዘይከኣል መድርኽ በጺሑ ኣሎ ክበሃል ቅኑዕ ኢዩ።ከምቲ ኣጀማምርኡ ብልዝብን ብምርድዳእን ክዛዘም ዘይከኣል ግን ኣይነበረን።ነዚ ሓቂ’ዚ ብትብዓት ምግጣሙ ገዲፍካ ምስጓግ ናይ ዘይህልው ውድብ ክትእውጅ ምምራጽ ግን ሓላፍነቱ ክትስከሞ ዝኸብደካ ስጉምቲን መልእኽትን ምሕላፍ ኢዩ።
ደሞክራሲያዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ክዕወት አእጃምና ነበርክት።
ኣባላት ፈጻሚት ሽማግለ ሰ.ደ.ህ.ኤ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1719


text:
%@LANGUAGE="JAVASCRIPT" CODEPAGE="65001"%>
መኮነን ዓምደሚካኤል፡ ኣዘንታዊ ናይዚ ታሪኽ፡ ኣብ መጀመርያ 1973 ወዲ 14 ዓመት ከሎ ናብ ህዝባዊ ሓይልታት ዝተሰለፈ እዩ። ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ኣብ ስደት፡ ቶሮንቶ (ካናዳ) ዝነብር ዘሎ ገዲም ተጋዳላይ መኮነን፡ ኣብ ገድሊ ብዛዕባ ዘሕለፎ ተመክሮ ንህዝቢ ኤርትራ ከካፍል ተበግሶ ብምውሳድ ቀዳማይ ክፋል ዛንትኡ ይጅምር።
መስፍን ሓጎስ መን እዩ?
እወ ሎሚ ገበነኛ ዝኾርዓሉ ውጹዓት ዝስከፍሉን ዝሽቕረረሉ ግዜ በጺሕና እምበር ኢሳያስ ኣፈወርቂ ካብ ምሉእ ተጋዳላይ ህ.ግ. ከም ድላዩ ዘቐምጦን ዘላዕሎን እንተ ሃልዩ ንመስፍን ሓጎስ እዩ። ብ1973 ዓም. ናይዝጊ ክፍሉ ዘዕለለኒን ጸኒሖም ብ74ዓም.ኤርምያስ ደበሳይን ሳሙኤል ሃይለ (ቻይና) ዝነገሩኒ መስፍን ሓጎስ ንሜዳ ቅድሚ ምስላፉ ሽፍታ ከም ዝነበረን ከም ኣጋጣሚ ኮይኑ ኣብ ከባቢ ዓዱ ሰብ ከም ዝቐተለን፡ ሰብ ደሙ ፈሪሑ ናብ ኢትዮጵያ ከም ዝሃደመን ኣብቲ ዝተሓባሉ ቦታ ሰብ ደሙ ምስ ፈለጥዎ ሃዲሙ ናብ ጀብሃ ተ.ሓ.ኤ ከም ዝተሰለፈን ነጊሮምኒ ነሮም፤፤ ኣብ ግዜ ምፍጫል ምስ ህዝባዊ ሓይልታት መሓመድ ዓሊ ዑማሮ ዝመርሖ ተፈንጪሉ ከም ዝኸደ ይሕበር። ህዝባዊ ሓይልታት ምስ ሰልፊ ነጻነት ክዝትዩ ሽማግለ ተመሪጹ ምስ መጸ፡ ኣነ ወዲ ከበሳ እየ ኢሉ ምስ ኢሳያስ ተረፈ።
ኣቃውማ መሪሕነት ሰልፊ ነጻነት ኢሳያስ ባዕሉ ነቶም ሽዑ ዝነበሩ ተጋደልቲ ኣኪቡ
ነቶም ዝተረፉ ከኣ ውድብና ሕጂ ቀልጢፉ ክዓቢ ስለ ዝኾነ ክሉኹም በብተራ ኣብቲ መሪሕነት ከም ትመጹ ኣይትዘንጉዑ ኢሉ ነቲ ውድብ መልክዕ አትሓዞ። ውሽጣዊ ሕጎም ወተሃደራዊ ኮይኑ ምስ ገባር ዘራኽቦም እውን ብኡ ክኸዱ ተሰማምዑ።
ኣጋጣሚ ግን እቶም ሰለስተ መሪሕነት ማለት ሰለሙን ወልደማሪምን ተወልደ ኢዮብን ኣስመሮም ገረዝጊሄርን ካብ ጀብሃ ሒዞሞ ዝመጹ ቅርሕንቲ ስለ ዝነበሮም፤ኣብ ነንሕድሕዶም ኣብ ዝኾነ ኣኼባ ኢሳያስ ጓል ዘረባ እናኣልዓለ ነገር የሳውር ነበረ”ሞ ንመስፍን ሓጎስ ሒዙ ዓራቒ ኮይኑ ይቐርብ ነበረ።
እንተኾነ ግፍዕታት መሪሕነት ኣብ ልዕሊ ተጋደልቲ ግልጺ እንዳኾነ ምስ መጸ ኢሳያስ ንመስፍን ሒዙ ብሓንቲ እምኒ ክልተ ዑፍ ክቐትል ፈተነ።
ክቡር ኣንባቢ ኣስተውዕል፤
ተወልደን ኣስመሮምን ንሰሎሙን ተሓታቲ ቅትለት ናይ ስርያ አዲስ ጌሮም ስለ ዝውንጅልዎ ኢሳይስ ምስጢሩ ክይቅላዕ ንሰለሙን ቀቲሉ፤ ንኣድሓኖም ገብረማሪይም ብዘይ ጉባኤ መተካእታ ሰለሙን፡ ኣብ መሪሕነት ከምጸኦ መደበ። እንተኾነ ነፍሲወከፍ መሪሕነት ኣብቲ ሰራዊት ውሽጣውያን ስሩዓት ስለ ዝነበርዎ ምስኡ ኣብቲ ውድብ ጨሪሹ ሰብኣዊ መሰል ስለ ዘይነበረ ኩሉ ንመሰረታዊ ለውጢ ክህሉ መረጸ። ስለዚ ኢሳያስ ኣብ ሞንጎ እዞም መሪሕነት ግጭት ስለዘሎ ንምፍትሑ ንበይነይ ጸገም ኮይኑኒ እናበለ ነቶም ካድራት ወዲሱ ንዮሃንስ ስብሃቱ፤ አፈወርቂ (አምሓራይ)፡ ሙሴ ተስፋሚካኤል ፡ገብረአምላኽ፡ ታረቀ ይሕደጎ፡ ወዘተ ዘለውዎም ባዕሉ ከካብ ቦተኦም ጸዊዑ ዕለትን ሰዓትን ቦታን ፈልዩ ክሽምግሉ ክመጹ ኣፋነዎም። ኢሳይስ ነዚኦም አፋንዩ ምስ መስፍን ኮይኖም ንሰለሙን ኣሲሮም ዝርሽኑ ከኣ ኪዳነ ጎቦዝ፡ በራኺ ወዲ ፈንቅል፡ ካብ ጀብሃ ኣትሒዞም ምስ ሰሎሙን ቅርሕንቲ ዝነበሮም ምስኦም ኣድሓኖም ገብረማሪያም፡ ጸጋይ ቀሺ፡ ኢሳያስ ተወልደ (ወዲ ፍላንሳ) ፡ ግርማይ መሓሪ፡ መስፍን ሓጎስ ንባዕሉ መረጸ።
ክቡር ኣንባቢ ተዓዘብ፡ ሕጂ መስፍንን ኢሳያስን ሕጊ ባዕሎም ፈራዶ ባዕሎም ኮይኖም ንኤሪትራዊ ተጋዳላይ ገበኑ ከይተመርመረ ይሓርዱን ይርሽኑን ከም ዝነበሩ እየ ዘብርህ ዘለኹ። መዓልትን ከልብን ከይጸዋዕካዮም ይመጹ ከምዝበሃል ሰሎሙን ተኣሲሩ ሎሚ”ዶ ጽባሕ ክሓርዱኒ ኢሉ እናተጸበየ ናይ ቆጽራ መዓልቲ ኣኺሉ ተራኸቡ።እቲ ቀንዲ ፈራዳይ ኢሳያስ ይኹን እምበር እታ ጽሕፍቲ ኣድሓኖም እዩ ኣንቢቡዋ። ከምዚ ከኣ በለ ፡ቃል ብቃላ፡፡
ብጾት እንቃዕ ብደሓን መጻእኩም ድሕሪ ምባል እምበኣር ሰለሙን ወልደማርያም ወገናዊ፡ ዓሌታዊ፡ ኣውራጃዊ፡ ሃይማኖታዊ፡ ስለ ዝኾነ ከምኡ ብሞት ናይ ስርያ አዲስን ኪዳነ ክፍሉን ወልዳይ ግደይን ተሓታቲ ስለ ዝኾነ ሞት ተፈሪዱ ኣሎ ኢሉ ንባቡ ደምደመ።
ታረቀ ይሕደጎ ተሲኡ ተፈሪዱ ድኻ ትብል ዘለኻ ወይስ ብዛዕባዚ ዘንበብካልና ገበናት ርእይቶና በሎ። ወድፈንቅል ብህንዱድ ኣዘራርባ ተፈሪዱ እዩ በለ።
የውሃንስ ስብሃቱ ንሕና ዝመጻና ክንሽምግል ብኡሳት ክንዓርቅ፤ ፍርዲ ግን ነገሩ ተመርሚሩ ብጭብጢ ምስ ዝረጋገጽ እሞ ምስ ዝኣምነሉ እዩ በለ።
ሙሴ ተስፋሚካኤል ኣስዒቡ ካብ ሰራዊት ሓሊፍኩምስ እምበኣር ኣብ ነንሕድሕድኩም ምትሕርራድ ጀሚርኩም ፡ ንሕናኮ ስቕ ኢልና ኢና ዓማ ሓራዲት እናበልና ምስ ዓማንዋጋእ ዘለና ኣብ ማእከልና ዘለው ዓማ ዘየጽረና በለ። ቀጺሉ ረአናልኩም ሰራዊት ከይሰምዕ ፋሕ ከይብለና ፍትሕዎ በጃኹም ኢሉዘረብኡ ምስ ደምደመ ብክልቲኡ ወገን ቲሒምቲሒም ተላዕለ ሽዑ”ውን ሰለሙን ተፈትሐ ሙሴ ዕጥቁ ንሰለሙን ሂቡ ካብ ሕጂ ተጠንቀቕ ከይትግራህ በሎ።
መስፍን ነቲ ዝገጠሞም ኩነታት ንኢሳያስ ምስ ኣቕረበሉ ኢሳያስ መጀመርያ ንሙሴ ቀቲሎም ደሓር ንሰልሙን ከዳግሙ ሓበሮ ስለዚ ንሙሴ ብስዉር ክቐትልዎ መዲቦም ጸጋይ ቀሺ መዘዙ። ጸጋይ ቀሺ ከም መደቡ ተጸናትዩ ቀትሪ ደቂሱ ከሎ ብሰደፍ ብረት ቀጥቂጡ ሞይቱ ኢሉ ገዲፍዎ ከደ። ኣብዚ ኣጋጣሚ ክልተ ነገር ተረኽበ ፤
1)ሙሴ ሃራሚኡ ምልላዩ 2)ሃንደበት የውሃንስ ስብሃቱን አፈወርቂ አምሓራይን ምምጸኦም
ተቀላጢፎም ናብ ሕክምና ስለ ዝወሰድዎ ጉዳይ ብዓል መስፍን ተቓልዔ። ኣብ ምሉእ ውድብ ከኣ መሪሕነት ብስውር ንሰለሙንን ንሙሴን ክቐትል ፈቲኑ ተባሂሉ ተዘርግሐ ብዙሕ ምስጢር”ውን ክወጽእ ጀመረ።
መራሕ ሓይልን መራሕ ጋንታን ከም ቁሪ ዝፍርሑ ዝነበሩ ተደፍሩ፡ ተጋዳላይ ሙሁርን ዘይተማህረን ከበሳን መታሕትን ተበሂሉ ማዕረ ኣብ መኣዲ ተገማምዐ። ውድብ ከምዚ ኢሉ ኣብ ቅልውላው ከሎ ሃንደበት ወራር ስርዓት ሃይለስላሴ (ኢትዮጵያ) መጸ፡ ኩሉ ውሽጣዊ ጉዳዩ ንድሕሪት ምስ ጸላኢ እናተዋግአ መሪሕነት 48 ዓበይቲ ወተሃደራውን ፖለቲውን ካድራት ብለይቲ አብ ሞንጎ ውግእ እናተኻየደ ብሕቡእ ኣሰሮም።
ንኣብነት ብወገን ፈልከት ዝበሃል ቦታ ካብ ዝነበረ ግንባር ምሳና ዝነበሩ ታረቀ ይሕደጎ ፡ሙሴ ተስፋሚካኤል የውሃንስ ስብሃቱ፤ ወርቁ ዘርኣይ ፤ መብራህቱ ወልዱ (ወዲ ወልዱ)ወ.ዘ.ተ. ዘለውዎም ደቂስና ከለና ብለይቲ ወሲደሞም። ዋላ’ኳ ብሕቡእ ሽዑ እንተ ወሰድዎም ብትሒም ትሒም ተኣሲሮም ከም ዘለው ተሰምዐ። ምሉእ ሰራዊት ከኣ ሽግርና ብዘተ ንፍተሓዮ ብሓይሊ ዝፍታሕ ነገር የለን በለ። ኢሳያስ ግን ምስ መሓመድ ዓሊ ዑማሮን ረመዳን መሓመድ ኑርን ተማኺሩ እዚ ጉዳይ ንደቂ ከበሳ ስለ ዝምልከት እቶም ደቂ መታሕት ኢድኩም ሕጸቡ በለ። ቅድሚ’ዚ ግን ነዚ ጉዳይ ትምርምር ሽማግለ ትውጻእ ምስ ተባህለ መሪሕነት ክልተ ዓመት ዘይተጋደለ ክመርጽን ክምረጽን ኣይክእልን ዝብል አዋጅ አዊጃ ሰራዊት ስለ ዘይተቐበሎ አብ ዓመት ዘይገበረ ክመርጽን ክምረጽን ከምዘይብሉ ተሰማምዑ። ነቶም ደቂ መታሕት ግን ኣብ ድምጺ ከድምጹ ኣብ ርእይቶ ግን ከይዛረቡን ብከባቢኦም ዘሎ መራሒ ክውከሱ ተሓበሮም። በዚ ኣብ ዝኾነ ዘረባ ኣብ ድምጺ ትውደቕ እናተባህለ መሪሕነት ድምጺ ናይ ደቂ መታሕት ሒዙ ይዕወት ነበረ።
እምበኣር ኣነ ምስ ብጾተይ መራሕ ሓይልና ዓሊ ሕና ምክትሉ ታረቀ ፖለቲካል ኮሚሽነር ኣድሓኖም ኔሮም ፤ግን ድሕሪ እቲ ወራር እንሰሓብ ምስ ገበርና ምልእቲ ሓይሊ ከበሳና መታሕትና ልክዕ ከምዛ ጉጅለ 15 ዝገበርዋ ኣስማትና ጽሒፍና ጉዳይና ብዘተ ንፍተሓዮብማእሰርትን ምፍርራሕን ዝፍታሕ ነገር ኣዕናዊ እዩ ዝብል ምስ ሓተትና፤ ድሕሪ ሰሙን ዓሊሒና ኣነ ሓቲተ እዚ ጉዳይ ናይ መሪሒነት ጉዳይ ስለ ዝኾነ ንዓኹም ኣይምልከተኩምን እዩ ዝብል መልሲ ሒዙልና መጸ።
ቅድሚ እዚ መልሲ ምስማዕና ግን ዓሊሕና ነቶም ደቂ መታሕት ብምስጢር ካባና ስለ ዝነጸሎም ብጉሁድ ጽላሎም ክፈልዩ ጀመሩ፡ ኣድሓኖም”ውን ከምኡ አብ ሞንጎ እቶም ዝተረፍና ደቂ ከበሳ ምህሩን ዘይተማህረን ዓሌትን ኣውራጃን እናእተወ ሰብ ከይፈለጠ ነገር ፋሕ ኣቢሎማ ጸኒሖም፡ በዚ ካብ ሓይሊ 23 ተጋደልቲ መሰልና ተሓልዩ ግቡእ መልሲ እንተ ዘይመጻና ድፋዕ አንወጽእን በልና። በዚ ዓሊሕና ድፋዕ ዘይወጽእ ብረቱ ኣብዚ የውርድ በለ፡ ብዙሕ ወጠጥ መጸ ማዕረ ኣብ ብረታዊ ምርጻም ተቓረብና ደድፋዕና ሒዝና ከለና ኣድሓኖም ነተን ከባቢና ዝነበራ ሓይሊ ወዲ ፈንቅልን ሓይሊ ግርማይ መሓርን ብረድዮ ጸዊዑወን መጹ፡
ኣብ መንጎና ብምእታው ብረትና ከምነውርድ ተገብረ ንጽባሒቱ መስፍን ሓጎስ ብኢሳያስ ተሰንዩ መጸ ። ካብ እቶም 23 ተጋደልቲ ኣስማቶም ካብ ዝዝክሮም ብርሃነ ኣፍሮ፤ ሃብተ ኮሚሽነር ጋንታ፡ ተስፋይ ቀያሕታይ ምክትል መራሕ ጋንታ፡ ገብረልኡል ፡ሓደራ፡ መንግስ፡ ብርሃነ፡ መሰረት ግርማይ፡ ወዲ ኣርኣይ፡ ኣለም ጸጋይ፡ ኣነ መኮነን ዓንደሚካኤል ወ.ዘ.ተ. ነበርና።ንሕና ብረት ኣውሪድና መሪሕነት ኣኼባ ክገብረልና ተጸበና መስፍንን አድሓኖምን ምስ ጭፍረኦም በብሓደ እናጸውዑ ምሉእ ለይቲ ክቕጥጡና ሓደሩ። ሰናጭሮ ተብሕ ብለይቲ ጽሞና ወሪሱዎ ዝሓድር ዝነበረ ኣብ ምንታይካ ይሃርሙኻ ኣለው ክትመውት ወይስ ክትለምስ ኣይግድሶምን። ካብ ዝገርም ነገር መንእስያት መብዛሕትኦም ሽዑ(HIGHSCHOOL) ዝወድኡ ብወለዶም ተገኒሖም ዘይፈልጡ እሞ ን16 መዓልታት ብዘይ ዕረፍቲ ኣብ ዝጸነሐ ሰራዊት ኣብ ጥራይ ከብዱ ምስ ጸላኢ ክራባረብ ከም ዘይጸነሐ ኣብ ክንዲ ሞራል ምሃብን ምትብባዕን ኣገዲዶም ዘሰለፍዎ ክመስሉ ብኣብትርቲ ቀጥቀጡና።
መስፍን ስርሑ ሰሪሑ ናብ ጎይትኡ ኢሳያስ ጸብጻብ ከቕርብ ገዲፉና ከይዱ ኣብ ሳልስቱ መጸ ንሓይልና ንበይና ኣኪቡ እዚ ሰውራ እዩ፤ ፋብሪካ ባራቶሎ ኣይኮነን ሰዓታት በዚሑና ደሞዝ ዊሒዱና ክትብሉና ህዝባዊ ሓይልታት ኣይፈቅድን እዩ፤ኢሉ እናተዛረበ ብርሃነ ኣፍሮ ተሲኡ እንዳባራቶሎ እኮ ሰዓታት ምስ በዘሖም ምዝመዛ ምስ በርትዖም ዘፍሰስዎ ረሃጽን ደሞዞምን ስለ ዘይመጣጠን ንናብርኦም ክኣልዩ ስለ ዘይከኣሉ እዮም ዝሐተቱ፤ ንሕና ከኣ እንስሳ ኣይኮናን ከም ተጋደልቲ ብዛዕባ ሃገርናን ሰውራናን ህዝብናን ክንዛረብን ክንካታዕን መሰልና ይተሓሎ ኢና ንብል ዘለና በለ። ኣብ ቅድሚ ኢሳያስ ምዕጊ ዘይዛረብ መስፍን ብቁጠዓ ካብ ኣኼባ ኣውጺኡ ኣብ ጸሓይ ደው ኣበሎ። ገና ናይ ቁጠዓ ምጉርምራሙ ከይወደአ ሓደራ ተሲኡ እሞ ዕሱባት ሰራዊት ኢኹም ደኣ ዘይትብለና ዕሱብ ሰራዊት ጥራሕ እዩ ክዛረብ መሰል ዘይብሉ በለ፡ መስፍን መሪሕነት ከለኹ ተደፊረ ዝብል ሕልና ግዲ ሒዝዎ እናኣጉባዕበዐ ፤ ኣነ”ኮ ወዲ ሓጎስ እየ ዝበሃል ደም ሰብኣይ ተደሪረ ዝሓድር እናበለ ብዙሑን ውሑድን ተዛረበ ። ብፍላይ ነቶምገዳይምን ምሁራትን ሓሓሊፉ ኣራእሶም ብእግሩ ምስ ሑጻ ክለውሶም ጀመረ። ይዝከረኒ ኣድሓኖም ጽቡቕ ጌርካዮም ዝዓይነቱ ፍሽኽታ ከርእዮ ከሎ። ብድሕሪዚ ነቶም 23 ተጋደልቲ ናብ ኩለን ሓይልታት ፋሕ ኣቢሉ ጸብጻቡ ከቕርብ ናብ ኢሳያስ ገዲፉና ከደ፤ ካብቶም ኣብ ሓይልና ዝተርፍና መሰረት ግርማይ፤ ሃይለ ፤ሓደራ፤ መንግስ፤ መስረት ግርማይ፤ ገብረልኡል፤ መኮነን ዓንደሚካኤልን ነበርና። መተካእታ ናይቶም ዝተፈልዩና ከኣ ካብ ዝዝክሮም ዓወት ካሕሳይ፤ ኣስካለ፤ ብርሂን፤ ተስፋይ የማነ፤ ወዲ ትኩእ፤ ነበሩ። ካብ ሓደስቲ ተሰለፍቲ ዓንዶም፤ ነጋሲ ዓማ፤ በረኸት ዓማ ወ.ዘ.ተ.ነበሩ።
ይቕጽል
ከደዓትን ጎይቶቶምን ክሰዓሩ እዮም
ውድቀት ንፋሽሽታዊ ስርዓት ኢሳያስ
በትሪ ሓቂ ትቀጥን እምበር ኣይትስበርን፤
መኮነን ዓንደሚካኤል
ቶሮንቶ ካናዳ


text:
ጳዉሎሲ
ፒሊጲሲዮሳ ኣሳው
ፃፌዳ ኪታ
ጌሉዋ
ጳዉሎሲ ፒሊጲሲዮሳ ኣሳው ፃፌዳ ኪታይ ፃፌቴዳዌ፥ ማቂዶኒያ ጊዱዋን ዴዒያ ሮሜን ኦሞዴቴዳ ፒሊጲሲዮሳ ጌቴቲያ ጋዲያን ዴዒያ ኣማኒያዋንቱሳ። ሃዋንቱ ጳዉሎሲ ኮይሮ ኣማንꬂዴ ሺሼዳዋንታ። ኡንቱንቱ ሮሜ ጋዴ ዬሌታ ጊዶ ዲራዉኔ ቃሲካ ካሬ ጋዴፔ ዬዳ ዎጋኒኔ ኣማኑዋን ዳሮፔ ኣዪኖ። ጳዉሎሳ ቦላን ኡንቱንቱ ዳሮፔ ሃንቅቴዳ ጋሱካ ሃዋ (ኪት 16፡20)። ሃ ኪታይ ፃፌቴዳዌ፥ ሃራ ኣማኒያ ኦሳንቻቱ ጳዉሎሳ ቆፋ ጳልቂ ጳልቂዴ ዋዪሲያ ዎዲያናኔ ፒሊጲሲዮሳ ኣማኒያዋንቱ ጊዶን ዴንዴዳ ዎርዶ ቲሚርቲያ ጋሱዋን ኣ ዎዛናይ ዳሮ ካዮቲዴ ሜዔዳ ዎዴኔ ቃሾ ጎሊያን ኢ ዴዒያ ዎዲያና። ጊዶሺን፥ ጳዉሎሲ ዬሱሲ ኪሪስቶሳ ሚኒሲዴ ኣማኒያ ኣሳ ጊዴዳ ዲራው፥ ሃ ኪታ ቦላን ቆንጪዴ ቤቲያዌ ናሼቻኔ ኩሜንꬃ ኣማኔቲያዋ።
ጳዉሎሲ ሃ ኪታ ፃፌዳ ኮይሮ ጋሱ ኣ ሜቱዋ ዎዴ ኣ ማዳናው ፒሊጲሲዮሳ ኣማኒያ ኣሳይ ኢሞታ ኣው ኪቴዳ ዲራው፥ ኡንቱንታ ጋላታናሳ። ኣ ቦላንካ ኡንቱንቱ ቦላንካ ዱማ ዱማ ሜቱ ጋኬዳዋ ጊዶፔካ፥ ኡንቱንቱ ፃላና ማላኔ ኩሜንꬃ ኣማኔቲዴ ዴዓና ማላ፥ ሃ ጋኬቴዳ ኢንጂያን ኡንቱንታ ሜንꬄꬄ። ኣዩዋኔ ኦቶሩዋ ዲጊዴ፥ ዬሱሲ ኪሪስቶሳ ኣሺኬቴꬃን ኡንቱንቱ ኩማና ማላ፥ ሚኒሲዴ ኡንቱንታ ሃሳዪሴዳ። ዬሱሲ ኪሪስቶሳና ኢቲፔ ጊዴዳዋን ኡንቱንቱ ዴሜዳ ዴዑ ፆሳ ኣꬎ ኬካቴꬃፔ ፑልቴዳዋኔ ኡንቱንቱ ኣማኑዋን ኣኬዳዋ ጊዲያዋፔ ኣቲን፥ ኣዪሁዳቱዋ ዎጋቱዋ ፖሊያዋን ቤቴዳዋ ጊዴናዋ ኡንቱንታ ሃሳዪሴ። ዬሱሲ ኪሪስቶሳና ኢቱዋ ጊዲዴ ዴዒያ ኡባቶ ፆሳይ ኢሚያ ሳሮቴꬃባኔ ናሼቻባ ኡንቱንቱሲ ፃፌ።
ሃ ኪታይ ኤሬቲያዌ ናሼቻ፥ ኣማኔቲያዋ፥ ኢቲፔቴꬃኔ ኪሪስቲና ኣማኑዋኒኔ ዴዑዋን ሚኒዴ ዴዒያዋ ጌሺዴ ቤሲያዋና። ሄዋ ቦላካ ጉጂዴ፥ ጳዉሎሲ ፒሊጲሲዮሳን ዴዒያ ኣማኒያ ኣሳቱዋ ሲቂያ ዎልቃማ ሲቁዋ ቆንጪሴ።
ሼምፓቱዋ ኡባቱዋሲ ኢሜቴዳ ቃንꬃ ቆፋቱዋ
ጌሉዋ (1፡1-11)
ጳዉሎሳሲ ዴዔዳ ዴዑዋ ሃኖታ (1፡12-26)
ኪሪስቲና ዴዑዋ ሌሚሱዋ (1፡27-2፡18)
ፂሞቶሳሲኔ ኤጳፊሮዲቱሳሲ ዴዒያ ቆፋ (2፡19-30)
ኣማኑዋ ኤቄቲያዋንቱፔ ናጌታና ማላ ኦዴቴዳዋ (3፡1-4፡9)
ጳዉሎሲ ፒሊጲሲዮሳ ኣማኒያዋንቱሲ ሺሼዳ ጋላታኔ ማቁዋ (4፡10-20)
ዉርሴꬃ ቁቲያ (4፡21-23)
1
ሳሮታ
1 ኑኒ ዬሱሲ ኪሪስቶሳ ኦሳንቻቱ ጳዉሎሲኔ ፂሞቶሲ፥ ኪሪስቶሳ ዬሱሳን ዴዒያዋንቶ፥ ፒሊጲሲዮሳ ጊያ ካታማን ዴዒያ ጌሻቶ ኡባቶ፥ ኣማኒያዋንታ ካሌꬂያዋንቶኔ ማዲያዋንቶ ሃ ዳቢዳቢያ ፃፌቶ።
2 ኑ ኣዉዋ ፆሳፔኔ ጎዳ ዬሱሲ ኪሪስቶሳፔ ኣꬎ ኬካቴꬃዪኔ ሳሮቴꬃይ ሂንቴንቶ ጊዶ።
ጳዉሎሲ ዎሴዳ ጋላታ ዎሳ
3 ታኒ ሂንቴና ሃሳዪያ ዎዴ ኡባን ታ ፆሳ ጋላታይ። 4-5 ሂንቴ ኮዪሮ ጋላሳፔ ሃኖ ጋካናው፥ ሚሺራቹዋ ቃላ ኦዲያዋን ታና ማዴዳ ዲራው፥ ታኒ ኡባ ዎዴ ሂንቴንቶ ኡባው ናሼቻን ፆሳ ዎሳይ። 6 ቃሲ ሂንቴንቱ ጊዶን ሎዖ ኦሱዋ ዶሜዳ ፆሳይ፥ ኪሪስቶሲ ዬሱሲ ሲሚያ ጋላሳይ ጋካናው ፖላናዋ ኤራይ።
7 ታኒ ሂንቴንቶ ኡባው ሄዋዳን ቆፓናው ቤሴ፤ ኣዪሲ ጎፔ፥ ታኒ ሂንቴና ኡባ ዎዴ ሃሳያይ። ሃዒ ታኒ ቃሹዋን ዴዒያዋኒኔ ዎንጋላው ሞቴቲያዋን፥ ቃሲ ዎንጋላ ሚኒሳ ኤሲያዋኒኔ፥ ፆሳይ ታው ቃዴዳ ቃዳ ሂንቴካ ታናና ጊሺ ኣኬዲታ። 8 ኣዪሲ ጎፔ፥ ታኒ ሂንቴና ኡባቱዋ ኪሪስቶሲ ዬሱሳፔ ዪያ ሲቁዋን ኣይ ኬና ሲቂንቶ፥ ፆሳይ ታው ማርካ።
9-10 ቃሲ ታኒ ሂንቴንቶ ፆሳ ዎሲያዌ ሃዋ፤ ሎዖባ ኣያኔካ ዶራናው ሂንቴንቱ ዳንዳያናዳኒኔ፥ ቃሲ ሂንቴንቱ ሲቁ ቱሙ ኤራቴꬃናኔ ኣኬካ ኡባና ኢቲፔ ጉጂ ጉጂ ዲጫናዳን፥ ፆሳ ዎሳይ፤ ያቲዴ ኪሪስቶሲ ሲሚያ ጋላሳን ሂንቴንቱ ሱሬኔ ፖኩ ባይናዋንታ ጊዳና። 11 ቃሲ ሂንቴንቱ ሼምፑካ ፆሳ ቦንቾኔ ጋላታው ዬሱሲ ኪሪስቶሳ ባጋና ቤቲያ ፂሎቴꬃ ኣይፊያ ኣዪፋና።
ጳዉሎሳ ቃሹ ዎንጋላይ ኣካናዋ ዲጊቤና
12 ታናዳን ፆሳ ካሊያዋንቶ፥ ሃ ታና ጋኬዳዌ ሚሺራቹዋ ቃላይ ኣካናዳን ቱሙ ማዴዳዋ ሂንቴንቱ ኤራና ማላ ኮያይ። 13 ታኒ ኪሪስቶሳ ዲራው ቃሼቴዳዋ፥ ካቲያ ጎሊያ ናጊያ ኡባቱኔ ሃዋን ዴዒያ ሃራቱ ኡባቱ ኤሪኖ። 14 ቃሲ ታኒ ቃሼቴዳዌ ኑ ኢሻቱዋፔ ዳሪያዋንቱ ጎዳን ሎይꬂ ኣማኔቲዴ፥ ፆሳ ቃላ ያሺ ባይናን ካሴዋፔ ፃሊዴ ኦዳናዳን ማዴዳ።
15 ቱሙፔ ኢቱ ኢቱ ቃናቲያ ዲራዉኔ ፓሉሚያ ዲራው፥ ኪሪስቶሳዋ ኦዲኖ፤ ሺን ሃራንቱ ሎዖ ኣሙዋን ኦዲኖ። 16 ሃዋንቱ ፆሳይ ታው ዎንጋላ ናጊያ ኦሱዋ ኢሜዳ ዲራው፥ ሲቂዴ ቃላ ኦዲኖ። 17 ሺን ዮኮንቱ ታኒ ቃሹዋን ዴዒሺን፥ ታ ቦላ ዋዪያ ኣሃናዋ ኡንቱንቶ ማላቲና፥ ባሬና ሲቂያ ዎልቃማ ኣሙዋን ኪሪስቶሳዋ ኦዲኖፔ ኣቲን፥ ዎዛናፔ ኦዲኪኖ።
18 ኣይኔ ባዋ፤ ማላቲሲያ ኦዶኔ ጊዶ ዎይ ቱሙ ኦዶኔ ጊዶ፥ ኣይ ኦጊያኒኔ ኪሪስቶሳዋ ኦዶፔ፥ ታኒ ሄዋን ናሼታይ። ሲንꬃናዉካ ቃሲ ታኒ ናሼታና። 19 ኣዪሲ ጎፔ፥ ታኒ ሂንቴንቱ ዎሳኒኔ ዬሱሲ ኪሪስቶሳ ኣያናፔ ዪያ ማዱዋን ኣታናዋ ኤራይ። 20 ታ ዎልቃማ ኣሙኔ ፆሳፔ ኣካና ጋዴ ታኒ ናሼቻን ናጊያ ናጉ ኣዬ ጎፔ፥ ታኒ ፓፃ ዴዒናካ ዎይ ሃዪቂናካ ያዬናን፥ ካሴዋዳን ሃዒካ ታ ኩሜንꬃ ኣሳቴꬃን ኪሪስቶሲ ቦንቼታናዋፔ ኣቲን፥ ታኒ ሃራይ ኣቶ ኢቲባንካ ዬላቴናን ኣታናሳ። 21 ኣዪሲ ጎፔ፥ ታው ዴዑ ኪሪስቶሳ፤ ቃሲ ሃዪቁካ ታው ጎዓ። 22 ሺን ታኒ ፓፃ ዴዒያዋን ዳሮ ጎዒያዋ ኦꬃናዋ ጊዶፔ፥ ሃቃዋ ዶራኔንቶ ታው ኤሬቴና። 23 ታኒ ሃ ላዑ ዬዋቱዋን ሜቶታይ፤ ሃ ዴዑዋፔ ሻኬታናዉኔ ቃሲ ኪሪስቶሳና ኢቲፔ ዴዓናው ኣሞታይ፤ ኪሪስቶሳና ኢቲፔ ዴዒያዌ ኡባፔ ኣꬌዳ ዳሮ ሎዖባ። 24 ሺን ታኒ ሃዪቂያዋፔ ሂንቴንቱ ዲራው ፓፃ ዴዒያዌ ሂንቴና ዳሮ ኮሺያዋ።
25 ሃዌ ቱማ ጊዲያዋ ታኒ ጌሻዴ ኤራይ፤ ቃሲ ኣማኑዋን ሂንቴንቱ ዲጫናዳኒኔ ናሼታናዳን፥ ታኒ ሂንቴናና ኡባና ፓፃ ዴዓና። 26 ሄዋ ዲራው፥ ታኒ ሂንቴናና ላዔꬁዋ ዪያ ዎዴ፥ ኪሪስቶሳ ዬሱሳና ሂንቴ ዴዒያ ዴዑዋን፥ ታባን ጬቄቲያባይ ሂንቴንቶ ዳራና።
27 ጊዶፔካ፥ ሂንቴንቱ ሂንቴንቱ ሁጴው ኪሪስቶሳ ዎንጋላው ቤሲያ ዴዑዋ ዴዒቴ፤ ታኒ ሂንቴና ባዴ ዎይ ቤዓና ꬋዪና፥ ሂንቴንቱ ኢቲ ቆፋን ሚኒዴ ኤቄዳዋኔ፥ ቃሲ ዎንጋላ ኣማኖ ኢቲ ዎዛና ጊዲዴ ኢቲፔ ባፄቲያዋ ሲሳና። 28 ሂንቴ ሞርኬቱዋሲ ኣያንካ ያዮፒቴ፤ ሄዌ ኡንቱንቶ ኡንቱንቱ ባሻ ꬊሺሴ፤ ሺን ፆሳይ ሂንቴና ፆኒሲያ ዲራው፥ ሂንቴንቶ ኣቶቴꬃ ꬊሺሴ። 29 ኣዪሲ ጎፔ፥ ኪሪስቶሳው ኦꬂያ ቃዳይ ሂንቴና ጋኬዳዌ ሂንቴንቱ ኣኒ ኣማናና ፃላላሳ ጊዴናን ኣ ዲራው ዋዪያካ ኣካናሳ። 30 ታኒ ካሴ ባፄቲሺን ሂንቴንቱ ቤዔዳዋ ማላ ባፂኔ ቃሲ ሃዒካ ታኒ ባፄቲያዋ ሂንቴንቱ ሲሲያዋ ማላይ ሂንቴና ጋኬዳ።


text:
መሰረታዊ ሓቅታትን ናይ እምነትና መርገጺናን
መንፈሳዊ ሂወት ጉዕዞ ዝጀምር ናይ የሱስ ኩሩስቶስን ከም ናይ ግሊ መድሓኒ ጌርካ ብምቅባል ክከውን እንከሎ ።እየሱስ ከም ግሊ መድሓኒ ገይርካ ምቅባል ኣብ ሂወትና እግዚኣቢሄር ንዘለዎ ዕላማን ነቲ ናይ ዘልዓለም ሂወት ንማሓዝ ማዕጾ ከፈቲ ኽኮውን እንከሎ ምድሓን ንምቅባል እምነት ቀንዲ ናይ መጀመሪያ ውሳኔና ኣድላይ ሙኩኑ ምስትውዓል ብጣዕሚ ኣድላይ ነገር እዩ ።
ናይ ድሕነት መሰርታዊ ሓቅታት ብእየሱስ ኩሩስቶስ ምእማን እዩ ።
ድሕነት ወይ ምድሓን ኣዳምን ሄዋንን ዝነብሩሉ ካብ ዝነበሩ መጽሓፍ ቁዱስ ገነት ኢሉ ካብ ዝጽዎዖ ኣብቲ ፍጹም ካብ ዝኮነ ዓለም ውሽጢ ብምሳሌ ኣግዚኣቢሄር ዝተፈጠረ ወዲ ሰብ ምስኡ ሓቢሩ ንምስራሕን ሙሉእ ዝኮነ ርኽብን ሕብረትን ኣብቲ ዝነበሩዎ ቦታ ጸኒዕካ ምንባር ዘኽእል እግዚኣቢሄር ኣዳም ዝሀቦ ትእዛዝ ወድሰብ (ኣዳም) ብዘይ ምእዛዙ ምኽንያት ዝመጸ ውድቀት ወይ ከኣ ምስ እግዚኣቢሄር ዝነበሮ ሕብረት ምፍልላይ እግዚኣቢሄር ዳግም ርኽብ ምስ ወድሰብ ዝነበሮ ሕብረት ንምሕዳስ ዝተጠቀመሉ መንገዲ እዩ ።ዘፍ1፡3 የንብቡ ።
ምንም እዃ ኣዳም ብዘይ ምእዛዙ ውጺቱ ሞት ከም ዘስዕበሉ እንተተነገሮ(ዘፍ1፡15-17) ንእግዚኣቢሄር ብዘይ ምእዛዙ ሞት ናብ ሂወቱ ከም ዝዓደመን ከሙኡ ውን ሞት ከም ሰንሰለት ናብ ርእሱን ናብቶም ዝወለዶም ቆልዑት ስልጣን ረኪቡ ካብ ኡውን ናብ ኩሉ ወድሰብ ኽመሓላለፍ ንሪኦ። ''ሮሜ 5፡12 ስለዚ ሓጢያት ብሓደ ሰብ ናብ ዓለም ኣትዩ ፡ ብሓጢያት ድማ ሞት ከምኡ ውን ኩሎም ሓጢያት ስለዝገበሩ ሞት ንኩሉ ሰብ በጺሑ።''
እየሱስ ኩሩስቶስ ጎይታ እዩ ።
እቲ ፍቅሪ ዝኮነ እግዚኣቢሄር ንወድሰብ ስቅ ኢሉ ብዘይ ተስፋ ከይሓድጎ ዳግም ንምብጃው ፕላን ምድላው ኣድለዮ ፡ እዚ ትግበራ እዚይ ናይ ድሕነት መንገዲ ኢልና ንጽዎዖ።
ናይ ድሕናት መንገዲ ወድሰብ ዝተሰዓረሉ ሓጢያትን ሞትን ብምስዓር እግዚኣቢሄር ንሰብ ንርእሱ ኽብሪ መሊሱ ንምቅራብ ዝወሰዶ ስጉምቲ ክከውን እንከሎ። ። በዚ ትግበሩኡ ንወድሰብ ምስኡ ኽፈላለ ዝገበሮ ናይ ሓጢያት ደሞዝ ዝኮነ ናይሞት ዋጋ ብምኽፋል ወድሰብ ካብ ሓጢያቱ ይቅሪታ ንኽረኽብ ብምግባር እግዚኣቢሄር ንወድሰብ ምስ ሪእሱ ዘታዓረቀሉ ዓብይ ጥበቡ እዩ ።እዚ ኩነት ብወድሰብ ፈጺሙ ዘይካኣል ብሙኳኑ እግዚኣቢሄር ሓደ ወዱ ብምልኣኽ ከምዝፈጸሞ ከምኡውን እግዚኣቢሄር ንወድ ሰብ ዓብይ ፍቅሩ የረዳኣና።ዮሀ3፡16 -17።
ከምኡውን እዚ ኩነት ካባና ጻዕሪን ኽእለትን ዘይኮነስ ብናይ እግዚኣቢሄር ምሕረትን ኽእለትን ከምዝተገበረልናን ንሕነውን ካብ ጸጉኡ ዝተልዕለ እየሱስ ካብ ዝከፈሎ ዋጋ ብምእማንን ንሱ ከም ናይ ግሊ መድሓኒና ገይርና ብምእማና ጥርሕ ዝርከብ ምድሓን ከምዝኮነ መጽሓፍ ቁዱስ ብግልጺ የርደኣና ።ሮሜ 5፡7-11
''ሮሜ፦ ሰብ ብልቡ ኣሚኑ ይጸድቕ፡ ብኣፉ ተኣሚኑውን ይድሕን እዩ፡ ስለዚ ብኣፍካ የሱስ ጐይታ ምዃኑ እንተ ነገርካ፡ ብልብኻውን ኣምላኽ ካብ ምዉታት ከም ዘተንስኦ እንተ ኣመንካ፡ ክትድሕን ኢኻ።''
መጽሓፍ ቅዱስ ናይ እግዚኣቢሄር ቃል እዩ ።
መጽሓፍ ቁዱስ ኣብ እግዚኣቢሄር ዝነበረ ናይ ሕጅን ናይ ዝመጽእን ናይ ባዕሉ ድሌት ንወድሰብ (ንግልና ንቤተሰብና ንቤተኽርስትያናን ንምድር ) ዘለዎ ድሌት ፣ፕላን ኣብ ውሽጢ ዘመናት ዝገለጾን ዝግለጸሉን ዘሎ ብመንፈስ ዝተጻሓፈ መጽሓፍ እዩ ።2ይጢም3፡16 እቲ ናይ እግዚኣቢሄር ሰብ ፍጹምን ንሰናይ ስራሕ ዝተዳለወ ንኽከውን መንፈስ እግዚኣቢሄር ዘለዎ መጽሓፍ ኩሉ ንትምህርትን ተግሳጽን ልቢ ንምቅናዕ ብጽድቂ ንዘሎ ምኽሪ ደጊሙ ይጠቅም ።ናይ መጽሓፍ ቁዱስ ቀንዲ ዝኮነን ዘገሪምን ዝኮነ ባህሪ ምንም እኳ ንምጽሓፍ 40 ዝኮኑ ዝተፈላለዮ ጸሓፍቲ ካብ 1800 ዓመታት ግዜ ንላዕሊ ወሲዱ እንተተፈጸመ ፍጹም ነንሕድሕዱ ዘይጋጮ ሙኳኑ እዩ ። መጽሃፍ ቁዱስ ሓዱሽ ኪዳንን ቡሉ ኪዳንን ብምባል ኣብኽልተ ዝተከፈለ መጽሓፍ ኽከውን እንከሎ እየሱስ ኩሩስቶስ ቅድሚ ምምጹኡ ኣግዚኣቢሄር ምስ ደቂ ሰባት ዝነበረ ርኽብ ዝሓዘ 39 መጽሃፍቲ ቡሉይ ኪዳን ኢልና ክንጽውዖ እንከለና ፡ እየሱስ ናብ ዚ ምድር ምስመጸን ድሕሪ ሞዕራጉን ዘሎ 27 መጽሓፍ ድማ ሓዱሽ ኪዳን ብምባል ንጽዎዖ ። እዝይ ብጠቅላላ 66 መጽሓፍቲ ዝሓዘ ሙኳኑ የርዳኣና ።
መጽሓፍ ቁዱስ ካብ ዝፍለጠሉ ባህሪታቱ ብውሕድ እግዚኣቢሄር ብዕሉ ብስልጣን ኣነ ብምባል ዝዛረበሉ ባህሪኡ ዝገለጸሉ ንወድሰብ ዘለዎ ዓላማን ቃልኪዳንን ከምእውን ተስፍኡ ዝገለጸሉ መጽሓፍ እዩ ።ከምኡውን ኣብ ውሽጡ ታሪካትን ፣ፍልስፍናን ቅኔታትን ፣ትንቢታት ዝሓዘ መጽሓፍ እዩ ።
ኣድላይነት ጥምቀት ፡
ናይ ማይ ጥምቀት ንእግዚኣቢሄር ናይ ምእዛዝና ምልኽት ክከውን እንከሎ ኣብ ሓደ ኣማኒ ሂወት ውሽጢ ትኽኽል ዝኮነ ናይ ውሽጢ ለውጢ ምኪያዱ ንምግላጽ እንገብሮ ትግበራ እዩ ።እዚ ድማ እየሱስ ኣብ ልዕሊምድሪ ብምሳሌ ዝተመላለሶ ናይ ሂወት ልኽዕ ንምንባር ዘለና ውሳኔን ቆራጽነትን የሪኢየና ።
''ሮሜ 6፦4 እምብኣርሲ ኸምቲ ክርስቶስ ብኽብሪ ኣቦኡ ኻብ ምዉታት ዝተንስኤ፡ ከምኡ ኸኣ ንሕና ብሓዳስ ህይወት ምእንቲ ኽንመላለስ፡ ናብ ሞት ብጥምቀት ምስኡ ተቐበርና።5 ሞትና ንሞቱ መሲሉ ሕቡራቱ እንተ ዀንናስ፡ ከምኡ ኸኣ ብትንሳኤኡ ኽንሐብሮ ኢና። 6-7እቲ ዝሞተ ኻብ ሓጢኣት ሓራ ወጺኡ እዩ እሞ፡ እዚ ደጊም ንሓጢኣት ከይግዛእ፡ እቲ ናይ ሓጢኣት ስጋ ምእንቲ ኺጠፍእ፡ እቲ ኣረጊት ሰብና ምስኡ ኸም እተሰቕለ፡ ፈሊጥና ኣሎና። ናይ ጥምቀት ኣድላይነት እየሱስ ንርእሱ በምጥማቁ ዘርእየና ኽኮውን እንክሎ እዚ ዓለም ለቂቁ ቅድሚ ምካዱ ኩሉ ሰብ ከም ግሊ መድሓኒኡ ገይሩ ድሕሪ ምእማኑ እዚይ ስርዓት ንኽገብሩ ትእዛዝ ምሀቡ እዚይ ስርዓት ዓብይ ዝኮነ መንፈሳዊ ኽብደት ዘለዎ ኣብ ኣመንቲ ኽግበር ዝግበኦ ሙኳኑ ኣመልካቲ እዩ ።
የመንፈስ ቁዱስ ጥምቀት ፣
ኣመንቲ ናይ እግዚኣቢሄርን ስራሕ ብትግሀት ንኽሰርሑ ናይ መንፈስ ቁዱስ ጥምቀት ኣድላይ ከምዝኮነ መጽሃፍ ቁዱስና ኣብ ዝተፈላለየ ቦታ ተገሊጹ ብፍላይ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት ምዕራፍ 1፦8 መንፈስ ቅዱስ ናባኻትኩም ምስ ዚወርድ ግና፡ ሓይሊ ኽትቅበሉ፡ ኣብ የሩሳሌምን ኣብ ኲላ ይሁዳን ኣብ ሰማርያን ክሳዕ ወሰን ምድሪ ምስክር ክትኰኑኒ ኢኹም፡ ብምባል ናይ መንፈስ ቁዱስ ጥምቀት ኣብ ልዕሊ ሂወቶም ንኣገልግሎቶም ዓቢይ ሓይሊ ከምዝህበኩም ገሊጽሎም ኔሩ ።እዚ ድማ ድሕሪ ኣብ ዝነበሮም ምንቅስቃስ ብግልጺ ዝተራእየ ኽከውን እንከሎ ናይ መንፈስ ቁዱስ ሓይሊ ምቅባሎም ቃሉውን ብዓሚቁ ምርዳእን ብግልጺ ኽዛረቡን ብድፍረት ንካልኦት ንኽምስኽሩ ኣኽኢልዎም ።
ከምኡውን ናይ መንፈስ ቁዱስ ጥምቀት ንኣመንቲ ናይ መንፈስ ቁዱስ ህያባት ንምቅባል ማዕጾ ከፍቲ ሙኳኑ እዚኣቶም ህያባት እግዚኣቢሄር ቤተኽሪስትያን ናብ ምል ኣት ንምምጻእን ንምህናጽን ከምዝጠቅሙ ሙኳኖም ምርዳእ ኣመንቲ ኽንጸምኦምን ድሕሪ ምስ ተቀበልናዮምን ደጊምና ኣካሉ ዝኮነት ቤትክርስትያን ውሽጢ ብግቡእ ኽንጥቀመሎም ይግባእ ። ብፍላይ ሕጂ ዛኣተናዮ ናይ ዘመን መጨርሽታ ኣብ ኤፌሶን ምዕራፍ 4፡11 ዝተገለጹ ህያባት ቤተኽርስትያን ፉሉይ ዝኮነ ኣትኩሮት ብምሀብ ኣካሉ ንፍጽምና ኽተዳሉ ይግባኣ።
ኤፌ 4፦11-13 ኵላትና ናብ ሕብረት እምነት፡ ናብ ፍልጠት ወዲ ኣምላኽ፡ ናብ እኹል ሰብኣይ፡ ናብ ልክዕ ምልኣት ብጽሕና ክርስቶስ ክሳዕ እንበጽሕ፡ እቶም ቅዱሳን ነቲ ግብሪ ኣገልግሎት ንምህናጽ ስጋ ክርስቶስ ምሉኣት ምእንቲ ኪዀኑ ኢሉ፡ ንሱ ገሊኦም ሃዋርያት ገሊኦም ድማ ነብያት፡ ገሊኦም ከኣ ወንጌላውያን፡ ገሊኦምውን ጓሶትን መምህራንን ኪዀኑ ሃበ።
ናይ ቤትኽርስትያን (ማሕበረሰብ ) ኣድላይነት
ቤትኽርስትያን ናይ እግዚኣቢሄር ናይ ዘልኣለም ሓሳቡ ክትከውን ከላ ቤትኽሪስትያን እቲ ህንጻ ዘይኮነስ ኣብ ውሽጢ ልቢ እግዚኣቢሄር ዘሎ ናይ ዘልኣለም ሓሳቡ ናብ ፍጻሜ ንምምጻእ ናይ ሂወት ለውጢ ንምህናጽ ኣትኩሮት ዝገበሩን ትንቢታዊ ናይ እግዚኣቢሄር ሓሳብ ናብ ፍጽሜ ንምምጻእ ዝተጸውዑ ሰባት ዝተኣካከቡላ እያ ።ማቴ16፡18 እየሱስ ውን ቤተክርስትያኔን( ንማሕበሪይ) ኽሰርሓን ናይ ደጌታት ሲኦል ድማ ኣይሕይልዋን ኣብዚ ቦታ ቤተኽርስትያን ዝብል ቃል ብግሪኽ ekklesia ንሓደ ዓላማ ዝተጽወዕ ከምበባል ክከውን ከሎ እዚይ ማለት ቤተክርስትያን ብብዙሕ ኣንፈት ናይ ሂወት ተሳትፎ ዘለዎ ናይ ዝተሀነጸ ሂወት ምትእኽካብ እንበር ሀይማኖት ማሕበር ከምዘይ ኮነ የረዳኣና።
ስለዚይ ቤተኽርስትያን ናይ እግዚኣቢሄር ድሌት ብዝበለጸ ምምላእ ንኽንኽእል እግዚኣቢሄር ሕብርተሰብ ፈጢሩልና ማለት ንኽእል ።እዚይ ውን ብሕብረት እንገብሮ ሓደ ጎል ዘተኮረ ናይ ሓድነት ምንቅስቃስ ብዙሕ ፍረ ኽነፍሪን ብቀሊሉ ዓበይቲ ዓወታትን ንኽንጭብጥ የኽእል ።
''ዘሌዋውያን 26፡8 ሓሙሽተ ኻባኻትኩም ንሚእቲ ይሰጒዎም፡ ሚእቲ ካባኻትኩም ንዓሰርተ ሽሕ ይሰጒዎም፡ ጸላእትኹም ብሴፍ ኣብ ቅድሜኹም ይወድቁ።'' እዚ ናይ መጽሓፍ ቁዱስ ኽፍሊዘሪኢየና ከም ግለ ሰብ ምስቲ ህብረትሰብ ብሃደ ዓላማ ኽንወሀሀድ እንከለና ተኣምርታዊ ብዝኮነ መንገዲ ምህርትን ( ፍሪታትን) ከምዝውስኽ እዩ።
ስለዚ ከም ግለሰብ እንገብሮ ምንቅስቅስ ዓላማ ኩሉ ንህብረትሰብ ዕቤት ኽኮውን ይግባእ ማለት እዩ ።ብተወሳኪ እዚ ሓቂ ኣነ ብግለይ ዝገብሮ ምንቅስቃስ ጠቃምነቱ ንሙልእ ኣካለይ (ነቲ ሕብርተሰብ ) ኣድላይ ብዝኮነ ነገር ኽኮውን ይግባእ ።ናብ ዝብል ሪኤት ይወስደና ።
ማቴ 18፡ 19-20 ክልተ ወይ ሰለስተ ዀይኖም ብስመይ ኣብ እተኣከቡሉ ኣነ ኸኣ ኣብኡ ኣብ ማእከሎም እየ እሞ፡ ክልተ ኻባኻትኩም ኣብ ምድሪ ብዚልምንዎ ነገር ኵሉ እንተ ተሳማምዑ፡ ካብቲ ኣብ ሰማያት ዘሎ ኣቦይ ኪውሀቦም እዩ፡ ኢለ ኸም ብሓድሽ እብለኩም አሎኹ። ኣብ ልዕሊ ከም ዝረኣናዮ ከምዚ ዓይነት ሓድነት ምንባሩ እግዚኣቢሄር ስሌና መደባቱ ከንቀሳቅስ ከምዘኽእሎ ብግልጺ የረደኣና ።ከምኡውን ኣብዚ ቦታ ምስምማዕ (Agree)ዝብል ቃል ብእንግልሽ ትርጉሙ symphony(ሲምፓኒይ)ማለት ሃደ ውጺት ንምምጽእ ብሓድነት ዝግበር ናይ ሕድሕድና ናይ ግልና ምንቅስቃስ ማለት ሙኳኑ ናብ ሓደ ዓላማ ዘተኮር ከምዚይ ዓይነት ሓድነት መሰረት ሓድነት ነቲ ንገብሮ ስጉምቲ ካብ ተፈጥሮ ግምት ንላዕሊ ዝኮነ በርትዕ ፉሉይ ኽእለት ዘገርም ውጺት ከምዝህበነ ዘረዳኣና ኽፍሊ እዩ ።
ናይ ተሀድሶ ኣድላይነት ፡
ተሀድሶ ዝብል ቃል ብግልጺ ኣብ መጽሃፍ ቁዱስና እንረኽበሉ ሓደ ቦታ እንተሎ ኣብ እብ 9፡10 ዘሎ እግዚኣቢሄር ናብ ናይ ዘልኣላለም ሓስቡ ኽግስግስ ኣብ ጉዕዞ ውሽጢ ደረጃ ብደረጃ ሪኣሱን ሓስቡን ዝገልጸሉ ናይ ሰማይ ሓቂ ስጉምቲ ከምዝኮነ መጽሃፍ ቁዱስና ከነ ታሪኽ የረደኣና ።
''እብ9፡10 ፈታኒት ድንኳን ኣብዚ ገና ደው ኢላ ኣላ ናብ ቅድስቲ ዝወስድ (ሕዱሽ)መንገዲ ገና ከምዘይተገለጸ መንፈስ ቁዱስ ያሳያል ።9-10 እዝይ ነዚ ሕጂ ግዜ ምሳሌ እዩ ።እዚኣቶም መባእን መስዋእትን ይቀርቡ እዚኣቶም ኽሳብ ምሕዳስ ዘመን ዝከውን ዝተቀመጡ ስለ ምግብን መስተን ስለ ዝተፈላለዩ ምሕጻብን ዝኮኑ ናይ ስጋ ስርዓት ጥራሕ እዮም ።እቲ ዝምለክን ብሕልና ፍጹም ኽገብሩዎ ኣይኽእሉን ። ከምኡ ውን ኣብ ሓዋ 3፡21 እግዚኣቢሄር ካብ ቀደም ጀሚሩ ብቅዱሳን ነቢያቱ ኣፍ ዝተዛረቦ ነገር ኩሉ ኽሳብ ዝሕደሰሉ ዘመን ሰማይ ኽቅበሎ ይግቦኦ ።ብምባል ኽሩስቶስ ተመሊሱ ኽሳብ ዝመጽእ ተሀዱሶ ቀጻሊ ሙኳኑ የሪኤና ።
ተሀዱሶ ዝብል ቃል ብግሪኽ diorthosis(ዲዮርቶሲስ)ማለት ኽኮን እንከሎ ትርጉሙ ሓደ ነገር ብቀጻልነት ኽቃናዕ ከም ኡውን ሓደ ነገር ናብቲ ቀደም ዝተፈጠርሉን ትኽኽል ቦቱኡ ምምላስ ቀት ምባል ኩነት ወይ ቦቱኡ ዝለቀቀ ዝተሰበረ ወይ ዝተጣመመ ዓጽሚ ናብ ቦቱኡ ናብ ምምላስ የሪኢየና ።
በእንግሊዘኛ ኦሪቶፔዲክ ዝብል ቃል ኽሕዝ እንተሎ ቃሉ ናይ ሕኽምና በዓልማያታት ዓጽምን ጅማውቲ ንምቅናዕ ዝገብርዎ ናይ መጽናዕቲ ኽፍሊ ይጥቀሙሉ ። Orthopaideia ዝብል ናይ ግሪኽ ቃል ናይ ኽልተ ቃል ጥምረት ኮይኑ ኦርቶ ምቅናዕ ኮይኑ ፕያዳያ ከኣ ህጻናት ሙሉእ ብሙልእ ክሳብ ዝዓቢዩ ምንኽብካብ የሪኢ።ስለዚይ ተሀድሶ ናይ ድሕንነት ምልኣት ቀንዲ ኽፍሊ እዩ ።ማለት ንኽእል ።
ድሕነት ብናይ ተሓድሶ ቋንቋ ሂወት ምኽፋል ፣ ብሓድነት ጎይታ ምምላኽ ብኩሉ ኣንፈት ንሂወት መለኮታዊ ምሪሒት ንምቅባል ብኩሉ ናይ ሂወት ኣንፈት ዝግበር ናይ ነጻነት ጉዕዞ ፣ጸጋ ምኽፋል ማለት ክከውን ከሎ ኣመንቲ ናብዚ ናይ ብስለት ምልኣት ንኽመጹ ተሀድሶ ብጣዕሚ ኣድላይን ቁልፊ ሓቅ እዩ ። ተሀድሶ ካብ ግሊ ግዕዞ ሓሊፉ ኣብ ማሕበር ኽትርጎም ከሎ ገጽ ምጭምዳድ ዘይብላ ኣዚያ ምልኽዕቲ ቤተኽርስትያን ንኩሩስቶስ ንምቅራብ ዓቢይ ኣስተዋጸኦ ዝዓይይ ኽኮውን እንከሎ ኣብ ውጺት ቤተኽርስትያን በማተርያላዊ ዘመልእት ዓለማዊ ኣራኣእያ ቀስ እንዳበለ ናብ ቤተኽሪስትያን ዘኣተወሉ ናይ ጸላኢ ፍልስፍና ብምስዓር መተካእቱኡ ኣብ ኢሳ60፡1ን ኣብ 2 ዝተኣተወላ ቃል ፍጻሜ ንከረክብ ዓብይ ግደ ኣለዎ ።
'' ኢሳ60፦ 1 ብርሃንኪ መጺኡ፡ ክብሪ እግዚኣብሄር ከኣ ወጺኡልኪ እዩ እሞ፡ ተንስኢ፡ ብርሂ። 2 እንሆ፡ ጸልማት ንምድሪ፡ ጣቓ ድማ ንህዝብታት የጐልብቦም፡ ግናኸ እግዚኣብሄር ኣብ ልዕሌኺ ኺወጽእ፡ ክብሩውን ኣብ ልዕሌኺ ኺርኤ እዩ። 3 ኣህዛብ ናብ ብርሃንኪ፡ ነገስታት ከኣ ናብ ጸዳል ምብራቕኪ ኺመጹ እዮም። ''


text:
ብዘይካ እምነቶም ካልእ ኣበሳ ዘይበሎም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ሰፊሮም !
ሎሚ ቀንዲ ከተኩረሉ ደሊየ ዘሎኹ ሓጺር ጽሑፈይ ብዛዕባ ናይ እምነት ናይ ሕልና እሱራት ኢዩ፡ ስለምንታይከ ሕጊ ግደፍ ንኣመንቲ ይኣስርን የሳቕን አሎ ዝብል ኢዩ።
ኣብቲ ናይ ፖሊቲካ መዳይ ሃገርናን ኣብ ልዕሊ ሕዝብናን ብሓፈሻ፤ ኣብ ልዕሊ ናይ 30 ዓመት ናይ ቃለሲ ብጾቶም ብፍላይ፤ ኣብ ልዕሊ ተቓወመቲ ሓይልታት ብጠቕላላ ዝወረደ ክሕደትን ጥልመትን ኣብዚ ግዜ´ዚ ንኩሉ ብሩህ ኢዩ ይመስለኒ።
ሕጊ-ግደፍ ውግእ ምስ ኣመንቲ ኣምላኽ ካብ ዝኸፍቱ ሓያሎ እዋናት ኮይኑ ኢዩ፤ ኣቐድም ኣቢሎም ቅዱስ መጻሕፍትን፤ናይ መንፈሳዊ ሙዚቓ መሳርሕታትን ኣብ እንዳማርያምን፡ እንዳስላሴን ብምቅጻልን ብምዕናውን ሰይጣናዊ ተግባራቶም ጀመሩ፤
ቀጺሎም እውን ንብዙሓት ታሪኻውያን ዝኾና መንፈሳውያን መጽሔታትን ጋዜጣታትን ዓጸዉ።
ካብዚ ቀጺሎም ቤተ-ክርስትያናት ምሉእ ወንጌልን፤ ቃለ-ሂወትን፡ ፈይዝ ምሽንን፡ ኣድቨንቲሰትን ወዘተ…. ብወግዒ ተዓጽዋ።
ህዝቢ ኤርትራ በዚ ወሪድዎ ዘሎ ስቓይ ውግእን፡ በብዓይነቱ መጽቀትን፡ ሽግርን፡ መከራን ጥሜትን፤ ካብ ማንም ገዜ ንላዕሊ በብእምነቱ ኣስላማይ ይኹን ክርስትያን ምስ ኣምላኹ ክዛራረብ ናይ ግድን ኢዩ።
ከምዚ ስለዝኾነ ከኣ ብዙሓት መንእሰያት እቲ መሰረት ዘይብሉ ፖሊቲካዊ ሓሶትን ታህዲድን ግፍዕን ሕጊ-ግደፍ እናበረሃሎም ስለዝኸደን፤ ሽግራት ካብ ዓቕሞም ንላዕሊ እናኾነ ስለ ዝኸደን፤ ስድሮኦም ይኹኑ፡ ሕዝቦም ካብዚ ወሪድዎም ዘሎ መዓት ከድሕኖም ከምዘይክእል ስለ ዝረኣዩን፤ ብዘይካ ናብ ኣምላኽ ምጽጋዕ ካልእ መፍትሒ ከምዘየለ ኣሚኖም ኢዮም ፡፡ ሓቃቶም ከኣ !
በዚ ምኽንያት እዚ ከኣ ብዙሓት ነናብ ዘዕግብኦም ቤተ ክርሰትያናት ወሓዙ፤ ቅዱስ መጽሓፍ ከኣ ባዕላቶም ከንብቡን ክራዳድእሉን ጀመሩ፤ ቅዱስ መጽሓፍ እታ ሓንቲ መጻናኒዒቶም ኮነት።
እዘን ዝተዓጽዋ ቤተክርስትያናት ከኣ ንብዙሓት መንእሰያት፡ ብእምነቶም መዕቆቢኦምን መጻናኒዒዖም ነበራ፤ ነዚ ዝረኣዩ ሕጊ- ግደፍ ከኣ ክወሓጠሎም ኣይከኣለን፤ ምኽንያቱ ቃል ኣምላኽ ዝፈልጥን፡ ሕጊ ኣምላኽ ዘኽብርን መንእሰይ፡ ሞራል ዘለዎን ብቐሊሉ ናቶም መሳርሒ ክኸውን ስለ ዘይክእልን፤ ንጽቡቕን ንሕማቕን እዉን ፈልዩ ስለዝፈልጥን፤ ነቲ ሑሱር ተግባራቶምን ሓሶቶምን ግፍዖምን እውን ኣሜን ኢሉ ስለ ዘይቅበልን፡ ስለዝቃወምን፡ ብግብሪ እውን ክሪኢዎ ስለ ዝጀመሩን፤ ንኸዓግትዎ ተጓየዩ።
እቲ ዘገርም ግን በኣንጻሩ ሽርሙጥናን፡ መስተን፡ ሳዕሳዒትን፡ ጓይላን፡ ጥንቆላን ካብ ማንም ጌዜ ንላዕሊ ኣብ ታሪኽ ናይ ኤርትራ ዓንቢበንን ማዕቢለንን ይርከባ፤ ጓይላ እሞ እታ ሓንቲ ናይ ኤክስፖረት ኣቕሓ ናይ ኤርትራ ኢያ ኮይና ዘላ።
ሓለፍቲ ሕጊ ግደፍ ምስ ኣምላኽ ስለ ዝተባእሱን ካብ ኣምላኽ ስለ ዝረሓቑን ንኣመንቲ ከም ቀንዲ ጸላእቶም ወሰድዎም፤ ንጠንቆልቲ ከኣ ከም ቀንዲ ኣምላኾም ረኣይዎም፤ ካብ ናብ ኣምላኽ ምጽጋዕን ምጽላይን ከኣ ናብ እንዳ ጠንቋላይ ይጓየዩ አለዉ።
ሰይጣን ከኣ ብዘይካ ንጥፍኣት፡ ጽቡቕ ኣየማኽርን ኢዩ፤ ከምኡ ስለ ዝኾነ ከኣ እኒሆ ኣብ ኤርትራ ክሳብ 2000 ኣመንቲ ክርስትናን ከምኡውን ብዙሓት ኣመንቲ ምሰልምናን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ንነዊሕ እዋናት ከምዝተኣስሩ ይንገር።
ካብኡ ሓሊፉ እዉን ኣብ ታሪኽ ናይ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ኤርትራ ይኹን፤ ኣብ ታሪኽ ናይ ዓለም ለኻዊት ተዋህዶ ቤተክርስትያን ተራኢዩ ብዘይፈልጥ ኣገባብ፤ ንቅዱስ ኣቦና ፓትሪያርክ ኣንቶንዮስ ፍትሒ ንእሱራት ይገበረሎም ስለዝበሉ ካብ ቅዱስ ስልጣኖም ኣውረድዎም፤
ኣብ ማሕዩር ከኣ ኣእተዉዎም፤ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ሃገረና ከኣ ካብ ሕጊ ዓለም ለኻዊት ተዋህዶ ቤተክርስትያን ሪሒቓ ብሕጊ ኣልቦ ሕጊ ግደፍ ኢያ ትምራሕ ዘላ።
ኣብዚ ከይጠቀስኩዎ ክሓልፈ ዘይደሊ፡ ብሓቂ እውን ዘሕዝን ከኣ ብዘይካ ውሑዳት ወጻእተኛታትን ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ገለ ኤረትራውያን ዉልቀሰባትን ዓው ኢሎም ዓገብ ዝብሉ ኣመንቲ ብጣዕሚ ዉሑዳት ምዃኖም ዘተሓሳስብ ጉዳይ ኢዩ።
ቅዱስ ኣቦና ፓትሪያርክ ኣንቶንዮስ ተኣሲሮም ህዝቢ ሰላማዊ ሰልፊ ክገብር ዝግብኦ፤ ከምዘይሰምዐን፡ ከምዘይረኣየን ኣጽቅጥ ከብል፤ ዋላ እቶም ኣቡናትን ካህናትን ዝበሃሉ ኣቦና ክእሰሩ የብሎምን ኢሎም ዓው ኢሎም ኣብ ክንዲ ምዝራብ፤ ምስ ሕጊ ግደፍ ከውደኽድኹ ክትሪኢ ከሎኻ፤ እቲ መዕቆቢና ዝነበረ እምነት ኣምላኽ ማዕረ ክንደይ ከመዝተዳኸመ የርእየካ።
ኤረ ብዙሓት ኣመንቲ ኢና በሃልቲ ብእምነት ኣሕዋቶም ንዓመታት ኣብ እስሪ ቤት ክሳቐዩ እናረኣዩ ኣፎም ሒዞም ብጩቕ ዘይብሉ ክትሪኢ ከሎኻ፤ ገለ ዉሑዳት ኣመንቲ ከኣ ምስቲ ጸረ ኣመንቲ ዝኾነ ሕጊ ግደፍ ዘውደኽድኹ ኣመንቲ ኢና ዝብሉ ክትሪኢ ከሎኻ እንታይ ኢዩ ወሪዱና ኢኻ ትብል።
ሕጊ ግደፋውያን ውግእ ምስ ኣመንቲ ኣምላኽ ካብ ጀመሩ ናይ መጨረሽታ ዉድቀቶም ኢዩ ዘርእየካ፤ ኣንጻር እምነት ኣምላኽ ዝቃለስ ኣብ ዓለም ክዕወት ተራኢዩ ኣይፈልጥን፤ ሰቬት ሕብረት እኳ ምስ ኩሉ ሓይሎምን፡ ብዝሖምን፡ ፍልጠቶምን፡ ዘይተዓወቱስ ሕጊ-ግደፍ ክዕወቱ ሕልሚ ደረሆ ኢዩ። መዝሙር ዳዊት ከምዚ ይብል !
ኣብ እኩይ ሃቐና ይጸንዑ
መፈንጠራ ከጻዉዱስ ይማኸሩ
መን ከይሪአና ይብሉ ኣለዉ
እከይ ሓሰቡ ኣዚዮም መርመሩ
ነቲ እተመርመረ ምኽሪ ከኣ ፈጸሙ
ዉሽጢ ነፍሲ ወከፈን ልበን ዓሙቕ ኢዩ
ኣምላኽ ይዋግኦም ድንገት ብፈለጻ ይቖስሉ
ይወድቁ መልሓሶም ዝብሎ ናብኦም ይምለስ
ዝርኣዮም ዘበለ ርእሱ ክንቕንቕ ኢዩ !!!!
(መዝሙር ዳዊት ምዕራፍ 64 ካብ ቁጽሪ 5-8 ተመለከት)
ኣብዚ ኣብ ላዕሊ ዝጠቀስኩዎ ተመርኩሰ ኣቶ ሃብቶም ዮውሃንስ ዝጸሓፎ ጽሑፍ ምስ ኣንበብኩ ከምኡዉን ኣብ ሆላነድ ንዓርቢ ዕለት 10 ሕዳር 2006 ኣብ ከተማ ደንሃግ ኣብ ልዳት ኤምባሲ ሃገረ ኤርትራ ዓቢ ሰላማዊ ሰልፊ ምእንቲ ናይ እምነትን ሕልናን እሱራት ክግበር ስለ ዝሰማዕኩ ብጣዕሚ ተሓጉስ። ዓወት ንሰላማዊ ሰልፊ ከኣ ይመነ።
ዓወት ንሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ደንሃግ ሆላንድ
ሰላምን ፍትሕን ከአ የውርደልና ኣምላኽ
ኣብርሃም ተኽለ
03.11.2006
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2335


text:
ሃገራዊ ዋዕላ ብግዜ ዶ ወይስ ብዕላማ ! ሳልሳይ መወዳእታን ክፋል
ብኣንቶንዮ ተስፋይ
28 ሚያዝያ 2010
ሳልሳይ መወዳእታን ክፋል
ኣብ ዝሓለፈ ቀዳማይን ካልእይን ክፋል ንጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላ ኣመልኪተ፡ ዕላማታት ሃገራዊ ዋዕላ፡ ኣገባቡን ብሓፈሻ ኣብ ገለ ውሑዳት ገጻት ኣስፊረ ሓሳባተይ ገሊጸ ነይረ። ዕላማታትን፡ ሃገራዊ ዋዕላ ክኽተሎ ዘለዎ ኣገባብ ኣብ ሰለስተ ክፋል መቒልካን፡ ብክልተ ሰለስተ ገጻት ገሊጽካ ዝወዳእ ከም ዘይኮነ እኣምን። ይኹን’ምበር ነቲ ተተመኒዑ፡ ተተመንጢሉ ንኽግበር ዝህቐን ይኹን ዝበሃል ዘሎ ጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላ፡ ንምህዳእን፡ ንምርግጋእን ሓደ ሸነኽ፡ ካብ’ቶም ኣዳለውቲ ሽማግለ ሃገራዊ ዋዕላ ዘቕረብዎ ሓሳባት ከኣ በቲ ካልእ ሽነኽ ፍልይ ዝበለ ርዲኢት ስለ ዘሎ፡ ማእከላይን መተዓረቒ መንገዲ ንምምዕርራይን፡ መሰል ናይ’ቲ ናይ ሓምለ ሃገራዊ ዋዕላ ዘይደገፈ ርእይቶ ንምቕላሕን እዩ።
እቲ ብማንም ዘይግሃስ መሰል ክብሪ ደቂ ሰባት፡ ተሳትፎ ዜጋታት፡ ሓድነት፡ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ኣብ’ቲ ዕላማታት ሃገራዊ ዋዕላ ብግቡእ ተነጺሩ ክቕመጥ ዘለዎ’ዩ። እዚ ከኣ እቲ ንሃገራዊ ዋዕላ ኣመልኪቱ ዝዛረብ ከልዕሎ ዝግባእ ኣውራ ጉዳይ ክኸውን ዘለዎ እዩ። ኤ.ዲ.ኪ ዕላማ ሃገራዊ ሓድነት ከቕዕብ እንተደኣ ዀይኑ ብቀዳምነት ፍልልያት ንምጽባብ ኣብ ዝካየድ ቃልሲ ሓያል ጻዕሪ ከካይድ ኣለዎ። መሪሕነት ብዘይሓንጸጾ ቕኑዕ ዕላማን ስትራተጂን፡ ዘይስርዖ መደብ፡ ብምህንዳድ ዝግበሮ ሃገራዊ ዋዕላ ሓድነት ኣረጋጊጹ ማለት ኣይኮነን። ፍልልይት ምጽባብ ምቅርራባት፡ ኣብ ቅድመ ሃገራዊ ዋዕላ ክካየዱ ዘለዎምን ዝግብኦምን ዕማማት ክነሶም፡ ከም ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ዝፍታሕ መደብ ስራሕ እንተተወሲዱ ገና እቲ ጸገማት ተወንዚፉ ምዃዱ ዘይተርፎ’ዩ። እቲ ጸገም ከም’ዚ ዝስዕብ’ዩ ክኸውን፡ ቀድማይ ሃገራዊ ዋዕላ ኣብ ውዱእ መደብ ስርሓት ኣትዩ ስምማዓትን፡ ቅዋማትን ክንዲ ዝዛረብ፡ ገና ንጸገማቱ “ሀ” ኢሉ ከጻፍፍ ክጅምር እንተደኣ ኮይኑ ዝወስዶ ግዜ ኣዝዩ ነዊሕ ክኸውን እንከሎ፡ በቲ ካልኣይ ሸነኽ ከኣ፡ ግዜ ምስ ነውሐ ኣብ ህጽጹ ውሳኔታት ይበጽሕ’ሞ፡ ካብ’ቲ ዝሓለፈ ዘይሓይሽ ስምምዕ ኣጽዲቁ ክወጽእ ይኽእል። ስለምንታይ ከምኡ ክኸውን ይኽእል ዝብል ሕቶ ወይ ሓሳብ እንተቐረበ፡ መልሱ ከም’ዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ፡ ኣገባብ ምስንዳእ ዘበገሶ ጠንቒ ኮይኑ፡ ከም ሳዕቤናቱ ከኣ ድሮ ሃገራዊ ዋዕላ ሙሉእነት ዘየረጋገጸ፡ ገና እቲ ዘረባ ኣብ ሓደ ዓንኬል ይኸይድ ምህላዉ ዘመስክሮ ሓቒ’ዩ።
ኤርትራውያን ኣብ ውሽጢ ሃገር ይኹኑ ኣብ ስደት ዝሓልፍዎ ዘለዉ ኩሉ መዳያዊ ሃለዋት፡ ናይ ድሕነቶም፡ ናይ ሓድነቶም ዕላማታት ስለ ዘይተረጋገጸን ዘይተፈጸመን ስለ ዝዀነ’ዩ። ኤ.ዲ.ኪ ካብ’ቲ ናይ 2007ን 2008 ስምምዓት( ቻርተር) ናብ ዝሓየለ ስምምዓት ይሰጋገር ከም ምህላዉ መጠን፡ ብማዕረ ማዕሪኡ፡ ብዝወሓደ ኣብ ዕላማታቱ ኣነጺሩ፡ ኣገባባቱ ኣነጺሩ፡ ኩሉ መዳያት ሕጋውነቱ ኣነጺሩ፡ ኣድቂቑ ክምርምርን ከጽንዕን ኣብ ትግባረ ክሰግርን ይግባእ። ኣብ’ዚ ሸነኽ እዚ ሎሚ መሪሕነት ኪዳን ነቲ ገደብ ንግዜ ከም ዕላማ ኣቐሚጡ እንተዘይተዛረበሉ ይሓይሽ።
ሃገራዊ ዋዕላ ክግበርን ከይግበርን ብናይ ግዜ ገደብ ዘይኮነ፡ መሰናድኦ ሃገራዊ ዋዕላ ኣብ ዝካየድ ስርሓት፡ መርግርጻት፡ ኣገባብ፡ ተሳትፎ፡ ዝረአ ዕግበት ኣብ ዘሎ ቆራጽ ውሳንነት’ዩ። ዕግበት ኣብ ዘየተረጋገጸሉ፡ ብዛዕባ ስጡም ኣሰራርሓ፡ሓድነት፡ ድሕነት እንዳበልካ ክትዛረብ ዘኽእል ኣይኮነን። ከምኡ እንተደኣ ኮይኑ ባዶ መብጽዓ ጥራሕ እዩ ክኸውን ይኽእል።
ቅድሚ ዝዀነ ይኹን ውጥን፡ መደብን ውሳኔታትን፡ ፖለቲካዊ ዕላማ ክህሉ ኣለዎ። ዕላማ ዘይብሉ ፖለቲካዊ ውጥንን መደብን ውሳኔታት ትርጉም ከም ዘይብሉ ርዱእ’ዩ። ዕላማ ዘይብሉ ከኣ ኩሉ ግዜ ፈራስን ኣፍራስን’ዩ።
መደምደምታ ዕላማታት ሃገራዊ ዋዕላ
ሃገራዊ ዋዕላ ክንብል ኮለና፡ ዓሙቕ ትርጉም ሰፊሕ ትሕዝቶ ዘለዎ ኢዩ። ነቲ ዋዕላ ንምክያድ ድማ ብዙሓት መሰረታውያን ሕቶታት ብክውንነት መልሲ የድልዮ። ኣብ ኣተሓሕዛ ኣካይዳ ሃገራዊ ዋዕላ መጽናዕትን ጥንቓቐን የድልዮ። ልዕሊ ኩሉ መሰል ተሳታፍነት ኩሉ ዜጋ ምኽባር፡ ጥሙር ሓድነት ኩሉ ኤርትራዊ ምርግጋጽ ገለ ካብቶም ወስንቲ መትከላት ኢዮም። ዕጥቂ ሃገራዊ ዋዕላ ድማ ግሉጽነት፡ ሓድሕዳዊ እምነት፡ ምክብባር፡ ተጻዋርነት፡ ደሞክራሲያውን ሕጋውን ኣገባብ ኣፈታትሓ ጉዳያት የድልዮ። ገለ ካብ መሰራታውያን ዕላማታት ዋዕላ ክጠቕስ ካብ ዘለዎም እዞም ዝስዕቡ እዮም፡ –
1- ሃገራዊ ዋዕላ ከም ሽሙ፡ ንኩሎም ደቒ ሃገር ጠርኒፉ፡ ሓድነት ህዝብን መሬትን ምርግጋጽ ኢዩ።
- ኣብ ትሕቲ ኪዳን ዝተጠርነፋን ዘይተጠርነፋን ውድባት፡ ማዕረ መሰል ተስታፍነት ዘረጋግጽ ኣገባብን ሓደ ካብ መሰረታዊ መትከላት ስለዝኾነ፡ ነዚ ዘረጋግጽ ጥጡሕ ባይታ ምንጻፍ የድሊ።
- ኣብ ትሕቲ ሰብኣውን ሲቪካውን ማሕበራት ዝተጠርነፋን ዘይተጠርነፋን ማሕበራት፡ ማዕረ መሰል ተሳታፍነት ከም መትከል ምርግጋጽ ስለዘድሊ፡ ጥጡሕ ባይታ ቃልሲ ምንጻፍ የድሊ።
- ዝተፈላለያ ማሕበራት፡ ብፍላይ ፍርቒ ኣካል ሕብረተሰብ ዝኾና ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣብ መስርሕ ቃልሲ ንድርብ ጭቖና መሰለን ንምርግጋጽ ስለ ዘመስከራ፡ ሕጂ`ውን ኣብ ምህናጽ ሃገራዊ ሓድነት ዝለዓለ ተራ ክጻወታ መትከላዊ ስለዝኾነ፡ ኣብ ውድባትን በርገሳውያን ማሕበራት ዝተጠርነፋን ዘይተጠርናፋን መሰል ተሳታፍነተን ዘረጋግጽ ግደን እጃሞም ዘበርክታሉ ዕድል ክወሃበን የድሊ።
- መንእሰያት ኣፍረይቲ ተረከብቲ ሕድርን ስለዝኾኑ፡ ኣብ ውድባት በርገሳያን ማሕበራት ዝተጠርነፉን ዘይተተርነፉን፡ ወይ ከም ማሕበር መንእሰይ ቖይሞም ዘለዉ ብኣጠቓላሊ፡ ሃገራዊ ሓድነት ንምርግጋጽ መሰል ተሳታፍነቶም ዘረጋግጽ ባይታ ምጥጣሕ የድሊ።
- ምሁራት ሞያውያን ማሕበራት፡ ወይ ምሁራት ውልቐሰባት፡ ዘለዎም ብቕዓት ሞያዊ ፍልጠት ኣብ ምህናጽ ሃገርን ሃገራዊ ሓድነት ዓቢ እጃም ስለዘለዎም፡ ብብዝጥዕሞም ኣገባብ ፍልጠቶም ተሞክሮኦም ከበርክቱ መሰል ተሳታፍነቶም ክረጋገጽ ስለዘለኦዎ፡ ጥጡሕ ባይታ ምፍጣር የድሊ።
- ጋዜጠኛታት፡ መርበብ ሓበሬታት ማዕከናት ሬድዮ፡ ፓልቶክ ወዘተ፡ ብማሕበር ዝተጠርነፉን ዘይተጠርነፉን፡ ኣንጻር ስርዓት ኢሰያስን ህግደፍን ኣብ ምቕላዕ ዝነጥፉ፡ ንህዝቢ ሓበሬታ ኣብ ምዝርጋሕ ክጻወትዎ ዝጸንሑ ዓቢ ግደ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ሃገራዊ ሓድነት ኣብ ምርግጋጽ፡ መሰል ፕረስ ኣብ ሃገርና መሰረት ምንጻፍ ስለዝድለዮ፡ መሰል ተሳታፍነቶም ምርግጋጽ የድሊ። ሓሓሊፉ ብውሑድ ዓቐን ዝርአ ሕድሕዳዊ ወቐሳ ተወጊዱ፡ ምእንቲ ሓደ ዕላማ ንናይ ሓባር ረብሓ፡ ናጽነቶም ሓልዮም ኣብ ነንሕድሕዶም ዝተወሃህደ ብሽርክነት ዝስርሓሉ ኣገባብ ምፍጣር ዝያዳ ኣድማዕነት ስለዘለዎ፡ ነዚ ዘረጋግጽ ቕድመ ኩነት ባይታ ምፍጣር የድሊ።
- ዓበይቲ ዓዲ ናይ ሃይማኖት መራሕቲ፡ ዘለዎም ናይ ዕድመ ጸጋ፡ ውህሉል ተሞክሮ፡ ባህላዊ ስነምግባራዊ ባህርያቶም ወሲኽካ፡ ሃገራዊ ሓድነት ኣብ ምርግጋጽ ዓቢ ግደ ስለዘለዎም፡ መሰል ተሳታፍነቶም ብክብሪ ምርግጋጽ ግቡእ ስለዝኾነ፡ ጥጡሕ ባይታ ምጽራግ የድሊ።
- ብኣጠቓላሊ፡ ማዕረ መሰል ኩለን ብሄራት፡ ማዕረ መሰል ኩለን ሃይማኖታት፡ ማዕረ መሰል ኩለን ፖለቲካውን በርገሳውን ውድባት፡ ማዕረ መሰል ዝተፈላላለየ ሞያውን ማሕበራዊ ጉጅለ ሕብረተሰብን፡ ብድምር ናይ ኩሉ ኤርትራዊ ማዕረ መሰል ተሳታፍነት ዝረጋገጸሉ፡ ኣብ ጉዳይ ሃገሩ ርእይቶኡ ሓሳባቱ ዘስፍሓሉ፡ ክእለቱ ሞይኡ ተሞክሮኡ ዘማዕብለሉ፡ ሓድነት ህዝቢ ኣብ ምርግጋጽ ብግሉጽነት፡ ደሞክራሲያውን ሕጋውን ኣገባት ሃገራዊ ዋዕላ ዕግበቱ እምነቱ ዘሓይለሉ ቕድመ ኩነት ንሃገራዊ ዋዕላ ዘድሊ ምቹእ ባይታ ምድላው ክህልዎ ይግባእ።
- ሃገራዊ ዋዕላ ዕድመ ስልጣን ስርዓት ኢሰያስ ንምሕጻር፡ ዘሎ ኣህጉራዊ ኩነታት ንረብሓና ምቕያር ጥራይ ዘይኮነ፡ ድሕሪ ውድቐት ስርዓት ኤርትራ፡ ፖለቲካዊ ሃጓፍ ከይፍጠር፡ መሰጋገሪ መንግስቲ ብናይ ግዜ ገደብ፡ ሕጋዊ ኣገባቡ፡ ናብ ህዝባውን ቐዋምን ደምክራሲያዊ መንግስቲ ንምቕያር ክማልኡ ዘለዎም ቅድመ ኩነታት፡ ኣብ ኩሉ መዳያት ወይ ዓውድታት ብመጽናዕቲ ዝተሰነየ፡ ሞያዊ ብቕዓት ነዊሕ ጻዕሪን ግዜን ስለዘድልዮ፡ ናብዚ ካልኣይ መድረኽ ንምስግጋር ዝጸንዔ እስትራተጂ ዘጠቓለለ ክኸውን ይግብኦ።
ነዞም ዝተጠቕሱን ዘይተጠቕሱን ዕላማ ይኹን መትከላት ብመጽናዕቲ ሓሊፉ ደረጃ ብደረጃ ዝትግበር ስለዝኾነ፡ ቕድሚ ሃገራዊ ዋዕላ ብተብተብ ምክያድ፡ ሃገራዊ ዋዕላ ብልዝብን ህድኣትን ሓሲብካ፡ ንሃገራዊ ዋዕላ ዘድሊ ቕድመ ኩነት ባይታ ኣንጺፍካ፡ ኩሉ ዜጋ ኣብ ዝሃለወ ይሃሉ ብዘየገድስ፡ መሰል ተሳታፍነቱ ከም ሕጋዊ መሰሉ ምርግጋጽ እዋናዊ ጠለብ እዩ። ብከመይ ይሳተፍ ድማ ተክኒካዊ ጉዳይ ድኣ`ምበር ኣጸጋሚ ኣይኮነን። እቲ ሕቶ ናይ ግሉጽነት፡ ደሞክራሲያውን ሕጋውን ኣገባብ ምህላውን ዘምህላውን ኢዩ። ከም ሳዕቤኑ ናይ ገለ መሰል ክከብር ናይ ገለ መሰል ክግሃስ፡ መን ኣብ ልዕሊ መን`ዩ መሰል ክዕድል ንገለ ከትርፍ። እዚከ ደሞክራሲያዊ ሕጋዊ ኣገባብ ዲዩ? ሃገራውን ታሪኻውን ተሓታትነት ኣየስዕብን ዲዩ። መንፈስ ሃገራውያንን ሃገራውነት ብኣሉታ ኣይጸሉን ዲዩ፡ ከም ደቂ ሃንቲ ሃገር ናይ ሓባር ዕላማ፡ ናይ ሓባር ሃገራዊ ረብሓ እንተ ኣቐዲምና፡ ብዘተ ብምርድዳእ፡ ማዕረ መሰል ሓሳባትን ውሳኔን ብምክብባር ክፍታሕ ዘይድለየሉ ምክንያት ኣሎ ዲዩ። ብሰንኪ ዘይቕኑዕ ኣገባብ ሓድነትና ናብ ካልእ ዘየድሊ መኣዝን ከምርሕ፡ ኣዝዩ ጥንቓቐ ዘድልዮ ተነቓፊ ፖለቲካዊ ሕቶ ምኻኑ ተዘንጊዑ ዲዩ። ብዙሓት ሕቶታት ዘልዕል ኢዩ።
ኣብ ፖለቲካዊ ፍልስፍና ብዕምቖት ከይኣተኹ፡ ዝኾነ ጉባኤ ኮንፈረንስ ይኹን ሃገራዊ ዋዕላ፡ ዋዕላ ከም ተኣምራታዊ ነገር ብሃንደበት ሓዲሽ ፍሉይ ምዕባሌ ይፍጥር ማለት ኣይኮነን። ዋዕላ መሰጋግሪ ናይ ዝሓለፉ ውጽኢት መስርሕ ቃልሲ ኢዩ። ዋዕላ ኣቕዲሞም ክካየዱ ዝጸንሑ መደባት፡ ዝተፈላለየ ጉዳያት፡ ጉዳይ ሃገራዊ ሕድነት ህዝቢ ኤርትራ በጺሕዎ ዘሎ ደረጃ ዝግምግም ኢዩ። ኣብ ዝሓለፉ መስርሕ ቓልሲ ሃገራዊ ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ዘለና ተሞክሮ ኩላትና ንፈልጦ ኢዩ። ንብ ናይ ኪዳን ጽላል ንምብጻሕ ዝተኻየድ ቃልስን ዝወሰዶ ግዜን ዝሓተቶ ጻዕርን መን ዘይፈልጦ። ብዙሓት ጉባኤታት ተኻይዱ ነናቱ ኣዎንታን ኣሉታን ነይሩዎ። ሕጂ ሃገራዊ ዋዕላ ስለዝተሰየመ ካብ ሕጋዊ ሸነኽ ናይ ሃገራዊ ሓድነት ህዝብን መሬትን ወጻኢ ማለት ኣይኮነን። ስለዚ ዋዕላ ዕውት ኮይኑ ክወጽእ፡ ግሉጽነት፡ ማዕረ መሰል ምርግጋጽ፡ ናይ ሓደ መሰል ምግፋሕ ናይ ካልእ መሰል ምግሃስ እንተለዎ፡ ደሞክራሲያውን ሕጋውን ሸነኹ ስለዝመዝን፡ ዋዕላ ስለዝተገብረ መሰረታዊ ፍታሕ የምጽእ ማለት ኣይኮነን።
ብሓጺር ኣዘራርብ፡ ዋዕላ ኣዝዩ ሰፊሕ ትርጉም ዓሙቕ ትሕዝቶ ስለዘለዎ፡ ኪዳን መስርሕ ሃገራዊ ሓድነት ኣብ ዝሓለፈ መድረኻት ኣብ ከመይ ደረጃ ኣሎ ከይገምገመ፡ ኣዎንታዊ ውጽኢት ዓቂቡ፡ ኣሉታዊ ሸነኹ ኣለልዩ፡ ደሞክራሲያውን ሕጋውን ፍታሕ ከይገበረ ናብ ዋዕላ ምስጋር ንምንታይ ኣድለየ። እዚ ሓደ ካብቲ ጌና ዘይተመለሰ መሰረታዊ ሕቶ ስለዝኾነ፡ ነዚ ኣወንዚፍካ ወይ ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ከምዝፍታሕ ገርካ ምቕራብ ዘይሓላፍነታዊ ይገብሮ። ልዕሊ ኩሉ ካብ ሓቒ ዝወጸ ናይ ፖለቲካ መርስሕ ኢዩ።
ሕጋዊ ሸነኽ ሃገራዊ ዋዕላ እንታይ ኢዩ
ብመሰረት ቻርተር ኪዳን ሃገራዊ ዋዕላ ምክያድ ከም መትከል ኩሉ ዝሰማምዓሉ ኩሉ ዝምነዮ ኢዩ። ኣብ ቕጥዒ ኣቓውማ ኣወሃሃዲት ኮሚቴ ሃገራዊ ዋዕላ፡ ደሞክራሲያውን ሕጋውን ስልጣን ኮሚቴ፡ ኣገባብ መስርሕ ኮሚቴ ወዘተ ዝብሉ ኣብዚ መሰረታውያን ሕቶታት ክምለሹ ኣለዎም። ተሓታትነቱ ድማ ክንጽር ኣለዎ።
ዕላማ ዘቐመጠ ፖለቲካዊ ውጥን፡ ኩሉ ግዜ ነቲ ዘቐመጦ ዕላማ ኣብ ሸቶን ንምብጻሕ፡ እቲ ዝከኣል ዘበለ ኩሉ ንስራሕ ዘሳልጥ፡ ንሓይሊ ሓሳብን ስራሕ ዘወሃህድ፡ ፍረን ኣውንታዊ ውጽኢት ዝርከበሉ ብልሓት’ዩ ዘናዲ። እቲ ብልሓት ኩሉ ግዜ ቅሩብ’ዃ እንተዘይኮነ፡ በቲ ምሳና ዘሎ ጸገምን ሽግራትን ተመሪሕና መፍትሒ ክንረኽበሉ ዝሕግዘና ሞዴል ፈጢርና ከም ንቕጽል ይሕግዘና። ኣብ ዕላማታት ምንጻር እንተተዓዊትና’ውን፡ ንፖለቲካዊ ጸገማትና ዕላማ ጥራሕ ንበይኑ ስለ ዘይኣክል፡ ነቲ ነቐምጦ ዕላማ ንምዕዋት፡ ብኸመይ ኣገባብ ንኸዶን ንበጽሖን፡ ሕጋውነቱ ድማ ይረጋገጽ ዝብል’ዩ። ምእንቲ’ዚ ካብ’ቲ ሃገራዊ ዋዕላ ብሰፊሕ ኣዕጋቢ ኮይኑ ክርከብን ንኽዕወት ዘልዓልክዎ ናይ መወዳእታ ክፋል ሕጋውነት ዝብል ክኸውን’ዩ።
3. ሕጋውነት ሃገራዊ ዋዕላ
ሀ/ ሕጋውነት ኤ.ዲ.ኪ ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ
ለ/ ሕጋዊ መሰል ህዝቢ ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ
ሀ/ ሕጋውነት ኤ.ዲ.ኪ ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ንጹርን ብሩህን’ዩ። ሕጋውነት ኤ.ዲ.ኪ ኣብ ምስንዳእ ሃገራዊ ዋዕላ ካብ’ቲ ኩሉ ውድባት ብሓበራ ዝበጽሖን ስምምዓትን ዘሕለፎን ዝተጭበጠ ፖለቲካዊ ውሳኔ ዝብገስ’ዩ። ከም ናይ ቃልሲ መስርሕን፡ ካብ’ቲ መሰረታዊ ጠለብ ሰብኣዊ መስለን፡ ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ዝካየድ ቃልሲ ኣብ ስምምዕ ዝተጸነበረ ሕጋዊ’ዩ ክበሃል ይከኣል። እቲ ሕጋውነት ከኣ ብመሰረቱ ንመሰሉ ክቃለስ ብእውጅ ዝተላዕለ ሓይልታት በብዘለዎ ሕጋዊ ኮይኑ፡ ኣብ ኤ.ዲ.ኪ ዝተጠርነፈ ሓይልታት ከኣ ኣብ ንድሕነት ህዝብን ሃገርን፡ ኣብ ክሊ ህዝቢ ኤርትራ ሓላፍነቱ ወሲዱ፡ ነቲ ዘካይዶ ቃልሲ ከዕውት ሕጋውነት ኣልቢስዎ። እዚ ሕጋውነት ናይ ኤ.ዲ.ኪ ብኣውራ ኣብ ሓይልታት ኣባላት ኪዳን መቃልስቶም ተሓጋገዝቶም፡ ነቲ ከም ና ኪዳን ናይ ሓባር ኣረኣያ ዘለዎ ወገን ተቐባልነት ዘረጋገጸን ድምር እዩ። ግን ሃገራዊ ዋዕላ ኣብ ጥህጢ ስልጣን ኪዳን ጥራሕ ተወሲኑ ዝተርፍ ዝየኮነ መሰል ኩሉ ኤርትራዊ ዝሕሉ ሰፊሕ ተሳትፎ ዝረጋገጸሉ ማለት’ዩ።
ኤ.ዲ.ኪ ብዝወሓደ ነቲ ኣብ ቻርተር ዝተሰማማዓሉ ዕላማታት እንተደኣ ተቐቢሉን ኣተግቢሩን፡ ነቲ ህልዉ ጸጋማት ንምፍታሕ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ክኒኡ ተሳጊሩ ክረአ ዝኽእል ወይ ክጋሃድ ዝኽእል ጸገማት ፍታሕ ረኺቡ ክህሉ ይኽእል ዘብል እምነት የሕድር። እዚ ጽሑፍ’ውን ካብ’ቲ በቲ ትሑት ናይ ዕላማታት ስምምዕ ዝተረኽበ፡ ናይ ሓባር ቃልሲ ስለምንታይ ክሰፍሕን፡ ክዓብን፡ ክምዕብልን ዘይክእል፡ ናብ ዝብል ሕጋዊ ሸነኻቱ ዘትኰረ እዩ።
ሕጋዊ ስልጣን ኤ.ዲ.ኪ
– ኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን ኣብ ትሕቲ ጽላላ ንዘለዉ ውድባት ብዛዕባ ሃገራዊ ዋዕላ ትንግባርኡን፡ ንቕጥዒ ኣመራርጽን ሽማግለ፡ ኩለን ውድባት ሓሳባትን ውሳንኤን ከንብራ ይግባእ ነይሩ፡ ኪዳን ነዚ ኣገባብ መስርሕ ስሒቱ፡ ንመሰል ናይ ካልኦት ውድባይ ዘምኽባሩ ዘይሕጋዊ ይገብሮ።
– ኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን ኣብ ትሕቲ ጽላሉ ዘለዋ ውድባት ጥራሕ ዘይኮነ፡ ዘይተጠርነፋን ዘይተወደባን ፖለቲካውያንን ሲቭካውያን ማሕበራት፡ ናይ ሞያ ማሕበራት፡ ምሁራትን ውልቀ-ሰባትን ብኣጠቓላሊ ንኩሉ ኤርትራዊ ዘሳትፍ ንቕጥዕን ኣመራርጻ ሽማግለን ድምጹን ውሳኔኡን ዘቐምጠሉ ኣገባብ ክውስድ ዘይምኽኣሉ ዘይሕጋዊ ይገብሮ።
– ኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን ካብ ናይ መጽናዕትን መርማሪት ሽማግለ ዋዕላ ሰጊሩ ንድፊ ዘይብላ ናብ ዕላዊት ሽማግለ ዋዕላ ምስግጋሩ ዘይሕጋዊ ይገብሮ።
– ኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን ኣብ’ዚ መዳይ እቲ ካብ ህዝቢ ክቀርብ ዝነበሮ ሓሳባት፡ ኣብ ክንዲ በታ ናይ መጽናዕት መርመራን ሽማግለ ዝሓልፍ፡ ብቀጥታ በታ ናብ ጉባኤ ተሰጋግር ሽማግለ፡ መድረኽ ክትዕን ዘተን ተወኒኑ ክኸይድ ምግባር ተወሳኺ ዘይሕጋዊ ይገብሮ። ኣብ ቅድሚ ሃገራዊ ዋዕላ ግዚያዊትን ቆዋሚት ሽማግለ ክሳብ ሕጂ ኣይተራእየን፡ እታ ሓንቲ ከም ባሕቲ ንፈልጣ እዛ ዘላ ሽማግለ’ያ ናብ ሃገራዊ ዋዕላ ከተሰጋግር ተኣዊጁ ዘሎ’ዩ። እቲ ብመደብ ኤ.ዲ.ኪ ተሰሪዑ ዘሎ’ውን ሓጺር ስለ ዝዀነ ናብ ካልእ ዘገላብጥ ግዜ ዘይብሉ ምዃኑ ከም ዓቢ መረዳእታ ክቀርብ ይኽእል።
– ኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን ንዝተዋህቦ ሕጋዊ ስልጣን ኣባላቱ፡ ብፍላይ ናይ’ቶም ኣብ ኣገባብ ምስንዳእ ሃገራዊ ዋዕላ ፍሉይ ሓሳባት ዘቕረቡ ሓይላታት ጢሒሱ ይኸይድ ምህላዉ ዘይሕጋዊ ይገብሮ።
– ኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን ብኣጠቓላሊ ነቲ ዝተዋህቦ ስልጣን፡ ብፍላይ ጉዳይ ሓድነት ህዝቢ፡ ዝጠሓሶ ኣገባብ ስለ ዘሎ፡ ሃገራዊ ዋዕላ ከይዱ ከይዱ ዘይሕጋዊ ይገብሮ።
–
ለ/ ሕጋዊ መሰል ህዝቢ ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ዝብል ኣርእስቲ ድግማ ከይኸውን ኣብ መደምደምታ ዕላማታት ሃገራዊ ኣብ ጥግቶ ዝብል ንኡስ ኣርእስቲ ተመለከት።
መደምደምታ ሕጋዊ መዳይ ሃገራዊ ዋዕላ ብኽመይ ይረኤ፡
ኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን ብመሰረት ቻርተሩ፡ ሃገራዊ ዋዕላ ምክያድ ብመትከል ኩሉ ዝሰማማዓሉ እዩ። ኣብ’ዚ ዝለዓሉ መሰረታውያን ሕቶታት ኣለዉ፡ ሕጋዊ ስLኣታን፡ ሕጋዊ መዳይ ኣቓውማ ሽማግለ፡ ቕጥዕን ኣሰራርሓን ሽማግለ፡ ሕጋዊ መሰል ተሳታፍነት ህዝቢ ንዝምልከትን ካልእን’ዩ።
ኪዳን ሃገራዊ ዋዕላ ንምክያድ ከም መደብ እንተወሲድዎ፡ በቲ ክህልዎ ዝኽእል ናይ ስራሕ ኣገባብ መደባዊ ኣኼባ ባይቶ ይኹን ህጹጽ ኣኼባ ባይቶ ጸዊዑ፡ ሰፊሕ ዝተተን ክትዕን ተኻይድሉ ኣብ’ቲ ኣኬባ ንዝሓልፍ ውሳኔ ንምትግባር ሕጋዊ ስልጣኑ’ዩ። ኪዳን ክኽተሎ ዘለዎ ሕጋዊ መስርሕ’ዚ ስለ ዝዀነ፡ ኩሉ ካብ’ዚ ኣገባብ መስርሕ ውጻኢ ዝኸነ ትግባረ ዘይሕጋዊ ይግበሮ።
ኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን ጉዳይ ሃገራዊ ሓድነት ብግቡእ ገምጊሙ በዚሕዎ ዘሎ ደረጃ ወይ ጸገማቱ ኣለልዩ፡ ንኣፈታትሓ ሽግራት ብውሕሉል ዲሞክራሲያዊ ዘተ ተኸቲሉ ሕጋዊ ኣኼባ ንኩለን ኣብ ትሕቲ ጽላሉ ዘለዋ ውድባት ወከልቲ ዝርከብሉ ኣብ ውሳኔ ዘይበጽሐ፡ ብመስረት ቻርተር ዘይሕጋዊ’ዩ። ምኽንያቱ እቲ ንህጋአራዊ ዋዕላ ዕቃበታት ዘመዝገበ ሓይሊ፡ ይኹን ካልእ ካብ ኪዳን ወጻኢ ዘሎ ኣካል ህዝቢ፡ መርበብ ሓበሬታ፡ ማኸናት ዜናን ፈነወ ቲቪን፡ ኣብ’ቲ ዕላዊ መጋባእያ ሽማገል ሃገራዊ ዋዕላ ዘይኮነስ፡ ብመልእክትን፡ ሓበሬታን ዝተፋነወን ዝተሰናበትን ምዃኑ’ዩ፡ ዘረጋግጾ ኪዳን ዝዀነ ይኹን ካብ’ቲ ክሳብ ሕጂ ክገብሮ ዝጸንሐ ግጉይ ኣገባብ መስርሕ ሃገራዊ ዋዕላ ክገብር ክእለትን ዓቕምን ወኒኑ ክሰርሓሉ ዘይምኽኣሉ’ዩ።
ኣብ’ዚ ብፍሉ ክለዓል ዝኽእል ነጥቢ ኣሎ፡ ኪዳን ጎስዮ ዝኸይድ ዘሎ ሕቶታት ኣዝዩ ብዙሕ’ዩ። ካብ’ቲ ጉዳያት፡ ናይ’ቲ ኣብ ትሕቲ ኪዳን ናይ ዘሎ ሓይልታት እዩ። ኣብ’ቲ ሕጂ ኪዳን ጠርኒፍዎ ዝኸይድ ዘሎ ሓይልታት፡ ብሓደ ሸነኽ ሓይልታት ዝለዓል ሕቶ ዝምልከት’ውን’ዩ። ጽባሕ ኣብ ኤርትራ በዚ ግቡእ ፈውሲ ዘይረኽበን ዘየተረኽበሉን ምድላዋት ሃገራዊ ዋዕላ እንተቐሪጺሉ፡ ናይ’ቲ ብመንጸር ፍሉይ ዝለዓል ሕቶታት፡ ብኸምይ ክፍወስ ይኽእል ዝፈልጦ የልቦን። ምእንቲ’ዚ ኣብ ዘይንፈልጦ ጉዕዞን ደልሃመትም ከይነምርሕ፡ ሎሚ ሃገራዊ ዋዕላ ንዝእረም ኣሪሙ፡ በቲ ቅኑዕ መስርሕ ሓሊፉ፡ ድሕነት፡ ሓድነት ህዝቢ ዘውሕስ ክኸውን ይግባእ።
ሃገራው ዋዕላ ንድሕነት ሓድነት ተባህሉ ብናይ ሃቦ ተረከቦ ሃገራዊ ዋዕላ፡ ናብ ካልእ ተሃዋሲ መድረኽ ከይድህብን ዓብይ ጥንቃቐ ዘድልዮ’ዩ። ኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን ንኣባላቱ መሰልን ዘይኽብር፡ ናይ ዘይኣባላት መሰል ዘየኽብር፡ ናይ ስቪካውያን ማሕበራት፡ ሞያውያን ማሕበራት፡ ህዝባውያን ማሕበራት ብግቡእ ዝየኽብር፡ ብግዜ ሕጽረት ዝጣራዕ ዋዕላ ካልእ ጸግማት ዘለዎ’ዩ። ሃገራዊ ዋዕላ በዚ ሕዚዎ ዘሎ መስርሕ ኣብ ክንዲ ዘድምዕ ዘፍርስ፡ ኣብ ክንዲ ሓድነት ዝብትን፡ ኣብ ክንዲ ሓይሊ ዝድልብ ቃልሲ ዘዳኽም፡ ዘይዲሞክራሲያዊ፡ ዘይሕጋዊ ኣገባብ ምዃኑ ብንጹር ክግለጽ ይግባእ። ሃገራዊ ታሪኻዊ ሓላፍነት ከም ዘለዎ ድማ ዘካትዕ ኣይኮነን።
ፍትሕን ሕግን ይንገስ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=702


text:
ኣብ ከተማ መቐለ ብውፉያት 32 መናእሰይ ዝተጣየሸ "ኬብሮን ማሕበር ተራድኦ" ብሰንኪ ስእነት ናውቲ ትምህርቲ ካብ መኣዲ ምህሮ ንዝፈናቐሉ ተምሃሮ ኣብ ምሕጋዝ ይርከብ።
ሓደ ካብቶም መስረትቲ እቲ ማሕበር መንግስተኣብ ልኡል ፍልፍል እቶት እቲ ማሕበር ካብ ውርሓዊ ክፍሊት ኣባልነትን ኣብ ከተማ መቐለ ጫማ ብምውልዋልን መካይን ብምሕፃብን ካብ ዝረኽብዎ ኣታዊን ካልኦትን ምዃኑ ይገልፅ።
ሓበን ረድኤን ብወገና ሓደ ተምሃራይ ድልየት ትምህርቲ እናሃለዎ ብሰንኪ ስእነት ትምህርታዊ ናውቲ ካብ ምህሮ ክተርፍ የብሉን ዝብል መበገሲ ዝገበረ ዕላማ ብምሓዝ ይሰርሑ ምህላዎም ትገልፅ።
ካብ ዝጣየሽ ሓደ ዓመት ዘቑፀረ ኬብሮን ማሕበር ተራድኦ ኣባላቱ ኣብ ከተማ መቐለ ገዛ ንገዛ ብምኻድ ደፍተርን እርሳስን ብምውህላል ኣብ ኣይናለም ንዝርከቡ ዝተፀገሙ ተምሃሮ ከምዝሓገዙ ኣካያዲት ስራሕ እቲ ማሕበር ሜላት ሃይለ ን ቪኦኤ ገሊፃ። ከምኡ እውን ናብ ኣብያተ ትምህርቲ ብምዝውዋር ክዳውንቲ ካብ ተምሃሮ ብምእካብ ከምኡ እውን ንፅሬት ዘገልግሉ ናውቲ ብምዕዳግ ነቶም በቲ ማሕበር ዝሕገዙ ተምሃሮ ከምዘረከቡ ሜላት ትገልፅ።
ኣባል ኬብሮን መንእሰይ ተኸስተ ካሕሳይ ድማ ንቶም ህፃውንቲ ምሕጋዝ ጥራሕ እንተይኰነስ ኣብ እዋን በዓላት ኣብታ ከተማ ንዝርከቡ ዝተፀገሙ ሰባት እኽለማይ ብምእንጋድ እውን ከምዘሕልፍዎ ይዛረብ።
ኬብሮን ማሕበር ተራድኦ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ዝኽበር በኣለ ኣሸንዳ (One Packed for One Child) ሓደ ጥማር ዝተማለአ ናውቲ ትምህርቲ ንሓደ ቘልዓ ኣብ ትሕቲ ዝብል ወፍሪ በቲ ማሕበር ንዝሕገዙ 40 ህፃውንቲ ጥራሕ እንተይኰነስ ኣብ መቐለ ንዝርከቡ ዝተፀገሙ ተምሃሮ ንምርዳእ ዘኽእል ናውቲ ትምህርቲ ንምእካብ ተሊሙ ምህላዉ ሓበን ገሊፃ ነዚ ድማ ኩሉ ህዝቢ ክሕግዝ ከምዝግባእ ፀዊዓ ኣላ።
ካብ ትግራይ ወፃኢ ዝርከቡ ዓቕሚ ዘለዎም ሰባት ኣብ ጐኒ እቲ ማሕበር ጠጠው ክብሉን ኩለመዳይ ሓገዝ ከበርክቱን ኣባላት ኬብሮን ማሕበር ተራድኦ ፀዊዖም።
ኬብሮን ብቋንቋ ኢብራይስጥ ሰላም፣ሕብረትን ቅዱስ እምባ ማለት ምዃኑን ኣባላት እታ ማሕበር ድማ ብሕብረት ንዝተፀገሙ ወገናትና ንምሕጋዝ ዝጠቕመና ስያመ እዩ ኢሉ'ሎ መንግስተኣብ ልኡል።


text:
ዮሃና ንህዝቢ ኤርትራ ብምኽንያት መበል 28 መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ
24 ግንቦት፡ ኣብ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ዝለዓለ ደረጃ ሒዛ እትርከብ ታሪኻዊት ዕለት እያ። ህዝቢ ኤርትራ እቲ ምእንቲ ናጽነቱ ንመዋእል ዝኸፈሎ ዘይሕለል ሰላማዊ ቃልስን ዲፕሎማሲያዊ ጻዕሪታትን ፍረ ምስ ሳኣነሉ ንልዕሊ ርብዒ ሓደ ዘመን ብረት ኣልዒሉ ድሕሪ ምቅላስ ሰፍ ዘይብል ዋጋ ከፊሉ እቲ ናይ መወዳእታ ዓወት ዘመዝገበላ ዕለት እያ። ስለዚ’ያ ካኣ ኣብ ልቢ ኩሉ ኤርትራዊ ፍሉይ ቦታ ሒዛ እንዳተኾለዐት ትነብር።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ እንቋዕ ናብ መበል 28፣ ዓመት መዓልቲ ናጽነት ግንቦት 24 2019 ኣብቃዓካ፡ እቲ ተሪፉ ዘሎ ሓርነትካ ከምቲ ንናጽነት ዝተኸፍለ መስዋእቲ ሕጂ’ውን ሓያል ቃልሲ ብምክያድ ኣብ ድሮ ዓወትካ ስለ እትርከብ ድርብ ሓጎስ ተስተማቕረሉ እዋን ነዊሕ ኣይክኽውንን እዩ እንዳበለ ስምረት ምንቃስቓስ ኤርትራውያን ንድሕነት ሃገር ናይ ዮሃና መልእኽቱ የመሓላልፍ።
እዛ ክብርቲ ዕለት ናብ ጋህዲ ክትመጽእ ብዙሓት ደቂ ሃገር ደሞም ኣፍሲሶም ኣካሎም ሰንኪሎምን፡ እታ ዘይትምለስ ህይወቶም’ውን ከፊሎምላ እዮም። ብዙሓት ተሰዲዶምን፡ ኣብ መስርሕ ስደት ኣደዳ ጸገማት ምድረበዳን፡ ህልቂት ኣብ ባርሕን ኮይኖም እዮም። እዚ ብዝፈጠሮ ኩነታት ህዝብና ካብ ዓመት ናብ ዓመት ክበታተንን ፋሕፋሕ ክብልን ጸኒሑን ኣሎን። እዚ ግን ከምኡ ኢሉ ከምዘይቅጽል እቲ ሕጂ ዝረአ ዘሎ ትስፉው ሃዋህው ድምጺ ይኣክል ህያው ምስክር እዩ።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ስለቲ ንነዊሕ ዓመታት ብዙሕ ዝዓይነቱ ዋጋ ዝተኸፍሎ ክቡር ናጽነት ሃገር ክንዛረብ እንከሎና ምስ ብዙሕ ሓጎስን ተወሳኺ ምዕባለን ክኸውን ዝግብኦ’ኳ እንተነበረ ብሰንኪ ውሑዳት መራሕቲ ህግደፍ ሃገራዊ ሓርነት ህዝቢ ኤርትራ ስለዝተጨውየ ሎሚ መዓልቲ ናጽነት ከብዕል እንከለና ክልተ ዝተፈላለዩ ሓሳባት ኣብ ሕልናና እንተዳመላለሱ እዩ ። እቲ ቀዳማይ ነቲ ዘይክፈል ዋጋ ከፊልና ዘምጻናእዮ ዓወት እንዳዘከርና ክንሕጎስ እንከለና እቲ ካልኣይ ካኣ መጻኢ ኩነታት ህዝብናን ሃገርናን ኣብ ሓደጋ ስለዝወደቐ ከመይ ጌርና ነቲ ወሪዱና ዘሎ ጸገም መፍትሒ ንገብረሉ ዝብል ሓሳብ ኣብ ርእስና እንዳተመላለሰ እዩ።
ህዝብና ኣንጻር ባዕዳውያን ኣብ ዝገበሮ ቅልስ ነቲ ዘይስገር ዝመስል መስገደል ገድሊ ስጊሩ፡ ነቶም ብዝተፈላለዩ ሓያላን መንግስታት ተደጊፎም ብቁጽሪን ዓይነቱን ኣብ ኣፍሪቃ ዝዓበየ ሰራዊት ሃኒጾም ብምሉእ ሓይሎም ናብ ኤርትራ ዝወፈሩ፡ ብዉሑድ ዓቕሚ ግን ካኣ ሓያል ኒሕን ሓቦን ጽንዓትን ተዓጢቑ ንዓለም ብዝገርም ኩነታት ስዒርዎም ኣዩ። እንተኾነ ህዝቢ ኤርትራ ዘይተጸበዮ ኣደራዕ ካብቶም ምእንቲ ናጽነትካ ተቓሊስና ዝብሉ ህግደፋውያን ኣጋጢምዎ ይርከብ። ወላድን ውሉድን ተበቲኖም ይነብሩ። ኩሉ መሰላት ተጋሂሱ ህዝቢ ኣብ ገዛእ ዓዱ ከም ጓና ተሸቝሪሩ ይነብር። እቲ ሕሰም መሪርዎ ኣፉ ዝኸፈቱ፡ ወይ ፍሉይ ሓሳብ ዘቕረበ ኣብ ፈቐዶ ጎዳጉዲን በዓትታትን ፍርዲ ዘይብሉ ማእሰርቲ ተዳጕኑ ኣካላቱ ክሳብ ምስንካልን ካብኡ ሓሊፉውን ክሳብ ናይ ሞት ዋጋ ኣብ ምኽፋል ይርከብ።
ዓመት መጸት ሓድሽ ተስፋ ኣንዳ ኣማዕደወ ተጸብዩ እቲ ዝጽበዮ ለውጢ ዝራሓቆ ህዝብና ሓደ ድሕሪ ሓደ ብምስዓብ ዘዝኸኣለ ከምብሓድሽ ሃገሩ ገዲፉ ናብ ስደት የምርሕ ኣሎ። እዚ ተርእዮ፡ ናጽነት ኤርትራ ንህዝብና ኣብ ክንዲ ኣብ ዓድኻ ዓሪፍካን ቀሲንካን ምስ ሰብካ ብሰላም ትነብረሉን ናብራኻ እንዳመሓየሽካ ትኸደሉን ምዃኑ ተሪፉ መዓስ ናብ ምድሪ ስደት ብሰላም በጺሐ ከዕርፍ እንዳተባህለ ዝሕሰበሉ እዋን ምዃኑ ኣዚዩ ዘጉሂ እዩ።
ናይ ሎምዘበን መዕልቲ ናጽነት ብፍልይ ዝበለ ኣገባብ ኢና ነብዕሎ ዘለና ብፍልይ ዝበለ ኣገባብ እዩ፡፡ ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ኩሉ ሕሰም ይኣክል ኢሉ ብሓባር ሰሚሩ ኣንጻር ህግደፍ ተላዒሉሉ ዘሎ እዋን እዩ። ወላ እቶም ብፍላጥ ይኹን ብዘይላጥ ኣብ ጎኒ እቲ ስርዓት ዝጸንሑ ከይተረፉ ኣብ ጎኒ ህዝቦም ኮይኖም ነታ ጠልጠል ኢላ ዘላ ቀጣን ናይ ምልኪ ገመድ ንምብታኽ ተላዒሎምሉ ዘለዉ እዋን ኣዩ። ዓወትና ምሉእ ኮይኑ ሓርነትና ክዋሓስ ኩሉ ሃገራዊ እጃሙ ከበርክት ስምረት ምንቅስቓስ ኤርትራውያን ንድሕነት ሃገር ጻውዒቱ የቕርብ። ሕጂ’ውን ከም ትማሊ ንሓርነትና በቲ ዘይሕለል ቃልስናን ስኒት ዝመለለይኡ ሓድነትናን ክኸውን ኩልና ብሓባር ንበገስ።
24 ግንቦት ዘልኣለም እንዳተዘከረት ክትነብር እያ !!
ኤርትራን ኤርትራውነትን ንዘልኣለም ክነብሩ እዮም !!
ሓርነትና ናይ ግድን እዩ!!
ስምረት ምንቅስቓስ ኤርትራውያን ንድሕነት ሃገር
24 ግንቦት 2019