text:
አስተንትኖ ቃል ኣምላኽ ግንቦት – 15.2018
ዮሓ.17:1-11
ነቶም ኢየሱስ ነዚ ምስ ተዛረበ አዕይንቱ ናብ ሰማይ ቓሕ አቢሉ ኸምዚ በለ፦ “ ኦ አቦ! እንሆ እታ ሰዓት በጺሓ እያ። ወልድ ምእንቲ ኼኽብረካስ ንወድኻ አኽብሮ። ነዞም ምእንቲ ኹላቶም ናይ ዘለዓለም ሕይወት ምእንቲ ኺህቦም ንእኡ አብ ልዕሊ ኹሉ ወዲ ሰብ ሥልጣን ሂበካዮ ኢኻ። ናይ ዘለዓለም ሕይወት ከአ፥ አምላኽ ሓቂ ንስኻ በይንኻ ምኻንካን እቲ ዝለ አኽካዮ ኢየሱስ ክርስቶስ ምኻኑ፥ ምፍልጥ እዩ። አነ ነቲ ኽገብሮ ዝሃብካኒ ግብሪ ፈጺመ አብ ምድሪ አኽቢረካ ኢየ። ኦ አቦይ! ሕጂ ድማ በቲ ዓለም ከይተፈጥረት አባካ ዝነበረኒ ኽብሪ አኽብረኒ። ነቶም ካብ ዓለም ዝሃብካኒ ሰባት ስምካ ገለጽኩሎም። ናትካ ነበሩ፥ ንአይ ሃብካኒ፥ ቃልካውን ሓለዉ። እቲ ዝሃብካኒ ዘበለ ኹሉ ኻባኻ ምኻኑ ሕጂ ፈለጡ።እቲ ዝሃብካኒ ቓል ሃብክዎም፥ ንሳቶምውን ተቐበልዎ። አነ ኻባኻ ከም ዝወፃእኩ ድማ ብሓቂ ፈለጡ፣ ንስኻ ኸም ዝለ ኣኽካኒውን ኣመኑ። ኣነ ምእንትኦም እልምን ኣሎኹ። ናትካ እዮም እሞ ምእንቲ እዞም ዝሃብካኒ እምበር ምእንቲ ዓለምሲ ኣይልምንን ኢየ። ኩሉ ናተይ ናትካ እዩ፥ እቲ ናትካውን ናተይ ኢዩ፥ አነውን አብአቶም ከበርኩ። ደጊም አነ አብ ዓለም አለዉ፥ አነውን ናባኻ እመጽእ አሎኹ። ኦ ቕዱስ አቦ! ነቶም ዝሃብካኒ ኸማና ሓደ ምእንቲ ኪኮኑ ብስምካ ሓልዎም።


c: text/html

text:
እቲ መግለጺ ኣተሓሒዙ፡ ብሰንኪ መንግስታዊ ቀይድታት ተንቀሳቃሲ ቴሌፎንን ኣገልግሎት ኢንተርነትን፡ ከምኡ`ውን ብምኽንያት ዘሎ እዋናዊ ኩነታት ጸጥታ ኢትዮጵያ፡ ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ብዙሕ ክፍልታት`ታ ሃገር ዝህቦ ቆንስላዊ ኣገልግሎት ክድረት ይኽእል`ዩ ኢሉ`ሎ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዘይ ትእዛዝ ቤት ፍርዲ ሰባት ምእሳር ዘጠቓለለ፡ መራኸቢ ብዙሃን ምክትታል፡ምስ መንግስታት ወጻኢ ወይ ምስ አካላት ወጻኢ ኣኼባታት ምኽያድ፡ ሰዓታት እቶ እቶ ምጥሓስ ዝበሉ ተግባራት ንውልቀ ሰባት ክእሰሩ ዝፈቅድ ዓንቀጻት ዝሓወሰ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ብ8 ጥቅምቲ 2016 ተግባራዊ ጌሩ`ሎ ይብል መግለጺ ሚንስትሪ ወጻኢ ኣመሪካ።
መንግስቲ ንሓደ ሰላማዊ ዝዕላምኡ ሰልፊ`ውን ሓይሊ ክጥቀም ይኽእል`ዩ ጥይት`ውን ክትኩስ ይኽእል`ዩ ዝበለ`ቲ መግለጺ፡ ኣመሪካውያን ምናልባት ካብ`ታ ሃገር ንምውጻእ ሃንደበት ክብገሱ እንተድለዮም ተቐሪቦም ክጸንሑ ምዒዱ`ሎ።
ኣብታ ሃገር ብዘሎ አቐዲምካ ክፍለጥ ዘይከአል ኩነታት መራኸቢ ሓበሬታ ብናይ ጽሑፍ መልእኽቲ ወይ (SMS) ንኽረኽቡ ሞባይል ስልኮም ኣብ ኤምባሲ ኣሜሪካ ከምዝግቡ ዝመኸረ ቤት ዕዩ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ኣብ ፕሮግራም ስቴፕ(Smart Traveler Enrollerment Program) ክምዝገቡ`ውን መኺሩ`ሎ።
ነዚ ብሚንስትሪ ወጻኢ ኣመሪካ ዝወጸ ናይ መገሻ መጠንቀቕታ ምላሽ ክህበሉ ብድምጺ ኣሜሪካ ዝተሓተተ ወሃቢ-ቃል መንግስቲ ዶ/ር ነገሪ ለንጮ ኩነታት ጸጥታ ተመሓይሹ`ዩ ይብል።
“መንግስቲ ኣመሪካ ዝወስዶ ውሳነ፡ ናቱ ስለዝኾነ ንዕኡ ዝግደፍ`ዩ። ነገር ግን ኣብ ባይታ ዘሎ ኩነታት፡ ዜጋታትና ብሰፊሑ ዝነብርዎ ዘለዉ ህይወት፡ ብግልጺ ዝፍለጥ ስለዝኾነ፡ ቕድሚ ሎሚ ዝነበረ ናይ ጸጥታ ሽግር፡ ሕጂ ብጽቡቕ ኩነታት ከምዝተመሓየሸ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ ዘርእዮ`ዩ።”
ብኻልእ ተመሳሳሊ ዜና፡ናይ ብሪጣንያ ቤት-ጽሕፈት ጉዳያት ወጻእን ሓባራዊ ሃብትን፡ ኣብ ዝተፈላለየን ዝተወሰነን ኸባብታት ኢትዮጵያ መገሻታት ከይግበር መጠንቀቕታ ኣመሓላሊፉ`ሎ።
እቲ መጠንቐቕታ ንኣገዳሲ ጉዳይ እንተዘይኮይኑ፡ ኣብ ምሉእ ክልልታት ኣምሓራን ኦሮሞን ዝነበረ መጠንቀቕታ ተሪፉ፡ ኣብ ንጹር ቦታታት ማለት ኣብ ሰሜን ጎንደር ኣብ ወረዳታት ጸገደ፡ ምዕራብ ኣርማጭሆን፡ ታሕታይ ኣርማጭሆን ናይ መገሻ መጠንቀቕታ ዘመሓላለፈ `ቲ ቤት-ጽሕፈት፡ ኣብ ኩሉ ዶባት ማለት ምስ ኤርትራ፡ ሱዳን፡ ደቡብ ሱዳን፡ ኬንያ ኣብ 10 ኪ.ሜ ርሕቐት ከምኡ`ውን ብወገን ሶማሊያ ክሳብ 100 ኪ,ሜ ከምኡ`ው ኣብ መስመር ንጅቡቲ ዝወስድ መንገድታት መገሻ ከይግበር ኣጠንቂቑ`ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይከአል።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
መንበሪ ፍቓድ ኣይረኸብካን፡ እሞ ኸ ሕጂ?
እንሓንሳብ፡ ሂወት ከም’ቲ ዝሓሰብካዮ ኣይኮነን ዝኸይድ። መጻኢኻ ኣብ’ዚ ክትምስርት ከም ዕላማ ሒዝካ ኢኻ ናብ ኔዘርላንድ መጺእካ። ይኹን እምበር፡ መንበሪ ፍቓድ ክትረክብ ኣይከኣልካን። ምኽንያቱ፡ ዘቕረብካዮ ናይ ዑቕባ ሕቶ ስለዝተነጽገ። ማሕበር ተሓጋገዝቲ ስደተኛታት (ፌ ቬ ኤን) ምሳኻ ብሓባር ብምዃን፡ ነቶም ሕጂ ዘለዉኻ ተኽእሎታት ክፍትሽ እዩ። ንሕና ብተወሳኺ፡ ናይ መጻኢ ውጥንካ ኣብ ምሕንጻጽ ክንተሓባበረካ ንኽእል ኢና። ናብ ዝመጻኻሉ ሃገር ክትምለስ እንተሓሲብካ ድማ፡ ምስ’ተን ኣብ ምምላስካ ክተሓባበራኻ ዝኽእላ ትካላት ከነራኽበካ ንኽእል።
መጽለሊ ቦታ
ኣግልግሎት ኢሜግሬሽንን ዜግነትን (ኢ ኤን ዴ) ንናይ ዑቕባ ሕቶኻ እንተነጺግዎ፡ መንግስቲ ሃገረ ኔዘርላንድ፡ ናብ’ቲ ዝመጻኻሉ ሃገር ክትምለስ ይሓተካ። መንግስቲ፡ ንስኻ ካብ’ቲ መዓስከር ስደተኛታት ክትወጽእ ይሓተካ። ዋላ’ኳ ኩሉ ግዜ ከምኡ ኣይኹን ድኣምበር፡ ግዳም ሓደር ክትከውን’ውን ትኽእል። ቆልዑ ዘለዎም ስድራቤታት ንኣብነት፡ ኩሉ ሳዕ መጽለሊ ቦታ ይወሃቦም እዩ። ብዛዕባ ንዓኻ ዝምልከት ናይ መጽለሊ ኩነታት ዝያዳ ሓበሬታ ንምርካብ፡ ንናይ ፌ ቬ ኤን ተሓጋዚኻ ተወከስ።
ኣብ ሃገረ ኔዘርላንድ መንበሪ ፍቓድ እንተዘይረኺብካ፡ ሰለስተ ተኽእሎታት ኣለካ፦
1. ዘይሕጋዊ ኮንካ ምንባር
ዘይሕጋዊ ኮንካ ምንባር ከቢድ እዩ። ሕጋዊ ስራሕ ክትረክብ ኣይትኽእልን ከምኡ’ውን ትነብረሉ ገዛ ምርካብ ኣጸጋሚ እዩ። ግዳም ሓደር ምስ ትኸውን፡ ኣብ ከም ናይ “ለኸር ደስ ሀይልስ” ዝኣመሰላ ገበርቲ ሰናይ ትካላት፡ ናይ ለይቲ ትሓድረሉ መጽለሊ ክትረክብ ትኽእል። ግን ሓሓሊፉ፡ ንሰን’ውን ቦታ ዘይክህልወን ይኽእል እዩ። ብፖሊስ ክትተሓዝ፡ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ክትኣቱ ከምኡ’ውን ኣብ ቤት ማሕቡስ ክትእሰር ቀጻሊ ሓደጋ የንጸላልወካ። ካብ’ዚ ሃገር’ውን ከምትስጎግ ክግበር ይከኣል። ብዙሓት ዘይሕጋውያን ስደተኛታት፡ ግዳይ ናይ ምዝመዛ ይኹኖ እዮም። ሰባት ኣብ ናይ ገበን ንጥፈታት ንኽትሳተፍ ከገዱድኻ ይኽእሉን ብሰንኩ ድማ ዝህልዉኻ ጸገማት እንዳሓደሩ ይዛይዱ። ከም ሰነድ ኣልቦ ስደተኛ ግን፡ ኣብ ኔዘርላንድ ህጹጽ ናይ ሕክምና ሓገዝ ክትረክብ መሰል ኣለካ።
ኣብ’ዚ ናይ መርበብ ገጽ፡ ብዛዕባ ኣብ ኔዘርላንድ መንበሪ ፍቓድ ዘይብሎም ሰባት ዝምልከት ዝያዳ ሓበሬታ ክትረክብ ትኽእል፦
2. ናብ ዝመጻኻሉ ሃገር ምምላስ
መንግስቲ ሃገረ ኔዘርላንድ መንበሪ ፍቓድ እንተዘይሂቡካ፡ ብዛዕባ መጻኢኻ ምሕሳብ ኣገዳሲ እዩ። እዚ ቀሊል ከምዘይኮነ ይርደኣና እዩ። ምስ ማሕበር ተሓጋገዝቲ ስደተኛታት (ፌ ቬ ኤን) ብምርኻብ፡ ብዛዕባ ምምላስ ዘሎ ተኽእሎታት ክትዘራረበሉ ትኽእል። ወይ ድማ ምስ ካልእ ኣብ ምምላስካ ዝተሓባበረካ ትካል ክትዘራረብ ትኽእል። ክትምለስ ትደሊ ዲኻ ኣይትደልን ባዕልኻ ትውስን። ፌ ቬ ኤን፡ ገለ ሃገራት ከም ንኽትምለሰለን ውሑሳት ዘይኮና ሃገራት ጌሩ ይርእየን። ናብ’ዘን ሃገራት ንኽትምለስ ድማ ሓገዝ ኣየበርክትን። ይኹን እምበር፡ ምስ’ተን ናብ’ተን ሃገራት ንኽትምለስ ዝተሓባበራኻ ትክላት ግን ከነራኽበካ ንኽእል።
ብናትካ ተበግሶ ናብ ዝመጻኻሉ ሃገር ምስ ትምለስ፡ ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል። እቲ ትረኽቦ ሓገዝ፡ ንብረት፡ ኣገልግሎት ወይ ድማ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ክኸውን ይኽእል። ንኣብነት፡ ናትካ ድኳን ንምኽፋት ዘኽእል መበገሲ ገንዘብ እንተላይ/ወይ ኣብ ናይ ትካል ውጥን ኣብ ምጽሓፍ ዝወሃብ ሓገዝ። ሓገዝ ትረክብ ዲኻ ኣይትረክብን ከምኡ’ውን እንታይ ዓይነት ሓገዝ ኢኻ ክትረክብ ትኽእል፡ ኣብ’ቲ ኩነታት ናይ’ቲ ሰብን ትምለሰሉ ሃገርን ዝተሞርከሰ እዩ። ሃገርካ፡ ኣብ’ዘን ኣብ ታሕቲ ተጠቒሰን ዘለዋ ሃገራት (ገና) የላን? ንዝያዳ ሓበሬታ፡ ምስ ናይ ፌ ቬ ኤን ተሓጋጋዚኻ ተራኸብ።
ተገዲድካ ምምላስ
ናይ ዑቕባ ሕቶኻ ምስ ዝንጸግ፡ ኣገልግሎት ምምላስን ምፍናውን (ዴ ቴ ኤን ፌ) ብዛዕባ ናብ ሃገርካ ምምላስ ኣመልኪቱ ምሳኻ ርክብ ይገብር። እዚ ማለት ግን፡ ቀጥታ ካብ ኔዘርላንድ ክትወጽእ ኢኻ ማለት ኣይኮነን። ጠበቓኻ ነቲ ናይ ኤ ኤን ዴ ውሳኔ ተቓዊሙ ይግባይ ዝበለ እንተኾይኑ፡ መብዝሕትኡ ግዜ ነቲ ውሳኔ ናይ ዳኛ ኣብ ኔዘርላንድ ኮንካ ክትጽበዮ ይፍቀደካ እዩ። ንዝያዳ ሓበሬታ ብዛዕባ ናይ መንበሪ ኩነታት ፡ ንናይ ፌ ቬ ኤን ተሓጋጋዚኻ ተወከስ። ኣገዳሲ ክትፍለጦ ዘለካ ሓበሬታ፦ ብናይ ባዕልኻ ተበግሶ ክትምለስ ምስ ዘይትደሊ እሞ ተገዲድካ ከም ትምለስ እንተተጊሩ፡ ካብ መንግስቲ ኔዘርላንድ ሓገዝ ኣይትረክብን ኢኻ።
3. ካብ ኔዘርላንድ ወጺእካ ኣብ ካልእ ሃገር ምምንባር
መንግስቲ ሃገረ ኔዘርላንድ ምስ ዝነጽገካ፡ ኣብ ካልእ ሃገር ክትነብር ተኽእሎ ኣሎ ድዩ የለን ክትሓስበሉ ትኽእል። ከም’ዚ ዓይትነት ተኽእሎ ኣሎ ድዩ የለን፡ ኣብ ናትካ ጭቡጥ ውልቃዊ ኩንታት ዝተሞርከሰ እዩ። ፌ ቬ ኤን፡ ንትኽእሎታትካ ዝምልከት ዝያዳ ሓበሬታ፡ ንጠበቓኻ ወይ ድማ ነቲ ናይ’ታ ሃገር ኤምባሲ ክሓተልካ ይኽእል።


text:
Karlsborg
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 14 8 2020
እቲ ግርም ዝኾነ ናይ ሂወት ሃዋህው ሓደ ካብ ናይ ካርልስቦርይ ዓበይቲ ረብሓታት ኾይኑ እዛ ኮሙን ስሚዒት ዝቕስቅስ ተፈጥሮን ሓያሎ ቀላያትን ኣብ ዘለዎ ኣብ ደስ ዘብል ቅርጻ መሬት ተደኵና ትርከብ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ6,959
ስፍሓት መሬት406 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Skövde 53 ኪሜ
- Örebro 106 ኪሜ
- Jönköping 107 ኪሜ
- Göteborg 206 ኪሜ
- Stockholm 303 ኪሜ
ካርልስቦርይ ኮሙን ሓደ ሃብታምን ዝተፈላለየን ናይ ባህሊ፡ ፍሉይ ታሪኻዊ ኣካባቢታትን መራኸቢ ቦታ ናይ ባህልን ናይ ናጻ ግዜ ንጥፈታትን ቀረብ ኣሎዋ። እዚ ንዓመት ምሉእ ዕድል ንዝተፈላለየ ተመኩሮ ይህብ። ንጡፋት፣ ውፉያትን መሃዝትን ሰባት ኣብ ናትና ብሉጽ ዓይነት ሂወት ሓደ ክፋል እዮም። ነዚ መሰረት ብምግባር ከም ናይ ባህልን ናይ ናጻ ግዜን ኮሙን ምህናጽናን ምምዕባልናን ንቕጽል።
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ካርልስቦርይ ዝተፈላለየ ኣቕርቦት ናይ ገዛውቲ ኣሎ። ዝዓበየ ክፋል ናይቶም ገዛውቲ ኣብ ክትርእዮ ደስ ዘብል ተፈጥሮ ዘለዎ ኣካባቢ ዝተደኮኑ ኾይኖም ናብ ማይ ቀረባን ናብ ወሃብቲ ኣገልግሎትን ኣብያተ ትምህርትን እውን ብእግርን ብሽክለታን ኣብ ናይ ቀረባ ርሕቀት ይርከቡ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብዛ ኮሙን ካብ ዝተፈላለየ ክፋል ዓለም ዝመጹ ሰባት ይነብሩ። ዓረብኛ፣ ዳሪ፣ ፋርስኛ፣ ሶማልኛ፣ ሩስያኛ፣ ታይላንድይኛ፣ ቋንቋ ሆላንድ፣ ኖርወጅኛ፣ ጀርመንኛ፣ ቋንቋ ፊንላንድን እንግሊዝኛን ኣብነት ናይቶም ዝዝረቡ ቋንቋታት እዮም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ካርልስቦርይ ብዙሓት ኣብያተ ክርስትያን ኣሎዋ፡ ገለ ካብኣተን ሽወደናዊት ቤተ ክርስትያን፣ ፐንተኮስት ቤተ ክርስትያንን ሚስዮናዊት ቤት ክስትያንን እየን።
ከምኡ'ውን ኣብዚ ከም ናይ ስፖርት ማሕበራት፣ ናይ ባህሊ ማሕበራትን ናይ ሓገዝ ውድባትን ከም ቀይሕ መስቀልን ቈልዑ ኣድሕንን (Rädda Barnen) ዘጠቓለለ ሃብታም ማሕበራዊ ሂወት ኣሎ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ዋላ'ኳ ዓባይ ኣይትኹን ክትፍስሃሎም ትኽእል ካብቲ ትፈትዎ ዓይነት ፒዛ ክሳብ ናይ ኤሽያ መግቢ ወይ ኣዚዩ ጥዑም ድራር ዘኣንግዳ ብዙሓት ኣብያተ መግብን ካፈን ኣሎዋ። ቡን ምስታይን ዕረፍቲ ምውሳድን ጥራሕ እንተ ኾይኑ ቃሕ ኢሉካ ድማ ነቶም ምቹኣት እንዳ ቡን ምብጽሖም ርግጽ ክሰማምዓካ ይኽእል እዩ።
እተን ኣብ ካርልስቦርይ ዘለዋ ዱኳናት ቀረብ ናይ ክዳውንቲ፣ ናይ መጸባበቕን ናይ ስፖርትን ናይ ናጻ ግዜ ኣቑሑት ኣሎወን። ሕሱር ነገራት ክትረክብ እንተ ደሊኻ ካብኦም ክትመርጽ እትኽእለሉ ብዙሓት ናይ ካልኣይ ኢድ ዱኳናትን ኣብ ዝተፈላለየ ቦታ ግለ ሰባት ኢድ ዝጠዓመ ኣቑሑት ዝሸጥሉን (loppisar) ኣሎ።
ኣብ ማእከል ካርልስቦርግ ሓደ ዓቢ ቀረብ ዘለዎ ቀንዲ ቤት ንባብ ኣሎ። እቲ ቤት ንባብ ኣብ ኡንደኔስን ሞልቶርፕን ጨንፈራት ኣሎዎ።
ንስፖርታዊ ንጥፈታት ናይ ሞሊደን ናይ ምሕምባስ ስፖርትን ህንጻ ኣሎ። ብዙሕ ናብ መጕየዪ፣ ብሽክለታ መዘወሪን ዙረትን ዝመርሕ መንገዲ እግሪ ኣሎ።
ካልእ ኣገልግሎት ከም ቤት ጽሕፈት ማሕበራዊ ኣገልግሎት፣ ቤት መድሃኒትን ባንክን ኣብ ማእከል ካርልስቦርይ ኣሎ።
ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ፡ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነትን ብዓል መዚ ግብርን ኣብቲ ካብ ካርልስቦርይ 45 ኪሜ ርሒቑ ዝርከብ ሾቭደ ቤት ጽሕፈት ኣሎዎም።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ካርልስቦርግ ንደቂ 1-5 ዓመት ቈልዑ ዝኸውን መውዓሊ ህጻናትን ናይ ስነ ትምህርታዊ ሓልዮት ንጥፈታትን ኣሎ። ወለዶም ክሰርሑ ከለዉ ቅድምን ድሕርን ትምህርቲ ምርኣይ ንዘድልዮም ኣብ መንጎ 6ን 12ን ዕድመ ንዝርከቡ ቈልዑ፡ ናይ ናጻ ግዜ መዘናግዒ ኣዳራሽ ኣሎ።
ማእከል ስድራ ቤታት ብዮርከን፡ ወለድን ቈልዑን ብሓባር ንኽመጽዎ ብደስታ ዝቕበል ሓደ ክፉት መውዓሊ ህጻናት እዩ።
ሓልዮት ቈልዑ ኣብዚ ኮሙን
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ካርልስቦርይ ንደቂ 6 ክሳብ 15 ዓመት ዝኸውን ኣብያተ ትምህርቲ ኣሎ። ከምኡ'ውን ኣብዚ ሓደ ሓደ ምሸታት ካብ 6ይ ክሳብ ደቂ 18 ዓመት ንዝኾኑ ቈልዑ ክፉት ዝኾነ ሓደ መዘናግዒ ማእከል መንእሰያት (fritidsgård) ኣሎ።
ንደቂ 16 ዓመትን ልዕሊኡን ዝኾኑ መንእሰያት ናይ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርቲ ኣብተን ኣብ ከባቢ ካልርልስቦርይ ዝርከባ ከተማታት ኣሎ። መብዛሕትኦም ናብቲ ኣብ ሾቭደ ወይ ቲብሩ ዝርከብ ናይ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ እዮም ዝኸዱ።
ዕድላት ትምህርቲ
ዓበይቲ ኣብ ኤስኤፍኢ (ሽወደንኛ ንወጻእተኛታት)፡ ትምህርቲ ንዓበይቲ (komvux) ከምኡ'ውን ኣብ ፍሉይ ትምህርቲ ንዓበይቲ (särvux) ክምሃሩ ይኽእሉ እዮም። ኣብ ትምህርቲ ንዓበይቲ (komvux) ንዓኻ ዝሰማማዕ ሓደ ዓይነት ትምህርቲ ንኽትረክብ ዓበይቲ ዕድላት ኣሎካ። ኣብ ዝተፈላለየ ደረጃ ንዝወሃብ ትምህርቲ ክትጽንብር ከምኡ'ውን ትምህርቲ ምስ ክህልወካ ዝኽእል ሓደ ስራሕን ከተተሓሕዞ ትኽእል ኢኻ።
ኣገልጎት ጥዕና
ንርክብ ምስ ክንክን ጥዕና፣ ክሊኒክ ኣደታት፣ ክንክን ጥዕና ቈልዑን ሕክምና ስኒን፡ ኔርሄልሳን (Närhälsan) ከምኡ'ውን ህዝባዊ ክንክን ስኒ ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
መራኸብቲ ኣስተርጐምቲ ምዕራብ (Tolkförmedling Väst)፡ ኣብ ቦታ ተረኺብካን ብተለፎንን ንምስትርጓምን ኣሎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ናብ እቲ ናብ ዮተቦርይን ስቶኮልምን ብባቡር ምድሪ ክትቅጽለሉ ትኽእል መራኸቢ ነቑጣ ሾቭደ ዝኸይድ ህዝባዊ መጐዓዝያ ኣሎ።
ቬስትትራፊክ (Västtrafik) ናይዚ ናትና ኣከባቢ ናይ ህዝባዊ መጐዓዝያ ሓላፍነት ኣሎዎ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ካርልስቦርይ ኮሙን ሓደ ካብቶም ዓበይቲ ወሃብቲ ስራሕ ናዚ ኮሙን እዩ። ኣብዚ ቀረባ ናይ 10 ዓመት እዋን ኣስታት ሓደ ሲሶ ናይ ካርልስቦርይ ኮሙን ሰራሕተኛታት ጥሮታ ክወጹ እዮም። እዚ ማለት እዚ ኮሙን ኣብ መጻኢ ግዜ ዓቢ ናይ ስራሕ ምቝጻር ኣድላይነት ክህልዎ እዩ። ብፍላይ ኣብ ጽላት ክንክንን ሓልዮትን።
ኣብዚ ኮሙን ንዓኻ ናይ ግሊ ትካል ንምጅማር ትሓስብ ዘሎኻ ካብ ክፍሊት ናጻ ዝኾነ ምኽሪ ዝህቡ "ኒይፎረታጋርሰንትሩም" (Nyföretagarcentrum) ኣሎዉ።
ኣብዚ ኮሙን ዝርከቡን ቀረባ ዝኾኑን ወሃብቲ ስራሕ፡ ቮልቮ፣ ምዕራባዊ ዞባ ጎታላንድ ከምኡ'ውን ሓይሊ ምክልኻል እዮም።


text:
Radio Erena: 17 June 2019
ኣብ ኤርትራ ተመሃሮ ላዕለዋይ ደረጃ ምልዕዓል ከካዪዱ ጎስጒስኩም ዝተባህሉ መማህራን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ይኣትዉ ከምዘለዉ፣ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ገለ መማህራን ካብ ቤት ትምህርቲ ቀይሕ ባሕሪ ዝጠቐሱ እቶም ምንጭታት፣ ቅድሚ 25 ግንቦት ናብ ዞባ ዓንሰባ ተጸዊዖም መርመራ ተገይሩሎም ተፈንዮም ኔሮም።
እንተኾነ ኣብዚ ቅንያት’ዚ ሽዱሽተ መማህራን ‘ትድለዩ ኣለኹም’ ተባሂሎም ናብ ከረን ከምዝተወስዱ ተገሊጹ። ምስቶም መማህራን ቅርበት ዘለዎም ውልቀሰባት ብዝሃቡዎ ሓበሬታ መሰረት፣ 07 58 ካብ ዝጅምር ቁጽሪ ሞባይል ተደዊሉኩም፣ ተመሃሮ ከተለዓዕሉ መልእኽቲ መጽእዩኩም ዝብል ክሲ ካብቶም ዝወሰዱዎም ኣባላት ጸጥታ ከምዝተነግሮም ኣመልኪቶም።
‘ይኣክል’ ብዝብል ኣብ ወጻኢ ብዝቕመጡ ኤርትራውያን ዝጀመረ ጎስጓስ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዓቢ ጽልዋ ፈጢሩ ኣብ ዘለወሉ እዋን፣ ብፍላይ ተመሃሮ ላዕለዋይ ደረጃ ናዕቢ ከየካዪዱ ብምስጋእ ናይዚ ዓመት’ዚ ኣካዳምያዊ ፈተና ካብ ዝተመደበሉ ግዜ ኣቐዲሙ ከምዝተኻየደ ይፍለጥ።


text:
ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ዝርከቡ ናይ ኢትዮጵያ ዲፕሎማስያዊ ተልእኾ ንነዊሕ ዓመታት ከገልግሉ ዝፀንሑ ሰራሕተኛታቶም ናብ ሃገሮም ክምለሱ ከምዘፀውዓ ወሃቢ ቃል ሚንሰትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኣቶ መለስ ኣለም ገሊፆም።
ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣቶ መለስ ኣለም ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብዝሃብዎ መብርሂ ናብ ሃገሮም ክምለሱ ዝተፀውዑ ዲፕሎማት ዘይኮኑስ ኣብ ዝተፈላለዩ ተልእኾታት ኣብ ስራሕ ኣገልግሎት ምሃብ ተዋፊሮም ዝፀንሑ ልዕሊ 90 ዜጋታት እዮም ኢሎም።
እዚ ስጉምቲ ሕዚ ኣብ ዋና ቤት ፅሕፈት ይካየድ ምስ ዘሎ ናይ ምምሕያሽ ብዝተኣሳሰርን ብቀዳማይ ሚንስተር ኣብይ ኣሕመድ ተቐባልነት ዝረኸበን ስራሕ ንምጅማር ምንቅስቓስ ይግበር ናይ ዘሎ ኣካል ከምዝኾነን እውን ገሊፆም።
“ሚንስተር ጉዳያት ወፃኢ ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ዘፈር ኣገልግሎት ኣብ ተልእኾታት ክሰርሑ ዝፀንሑ ልዕሊ 90 ሰራሕተኛታት ኣብ ውሽጢ ክልተ ኣዋርሕ ናብ ሃገር ክምለሱ ፀዊዑ’ሎ።…እዞም ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ዋና ቤት ፅሕፈት ሪፖርት ክገብሩ ዝተፀውዑ ኣብ ኤምባሲታትን ቆንስላትን ዝሰርሑ እዮም።”
ኣቶ መለስ ኣለም ንዝተፀውዕሉ ምኽንያት ክገልፁ ከለው እታ ሃገር ምስ እትርከበሉ ውሽጣውን ደጋውን ኩነታት ውፅኢታዊ ዝኾነ ናይ ወፃኢ ርክብን ናይ ዲፕሎማሲ ስራሕን ንምፍፃም እቲ ሓደ ምኽንያት እዩ ኢሎም።ስሙር ፍሰት ሓበሬታን ዝተዋደደ ስራሕ ብምስራሕ ስሉጥ ኣገልግሎት ንምሃብ እውን ካልእ ምኽንያት እዩ ኢሎም።ነዚ ዝምጥን ናይ መሓውር ምምሕያሽን ናይ ዲፕሎማቲክ ዳግማይ ምደባን ከምዝፀደቐ’ውን ሓቢሮም።
“ስለዚ ብሓፈሻ ኣዚዩ ቕልጡፍ ብዝኾነ ኣገባብ እናተለዋወጠ ይኸይድ ዘሎ ዞባውን ዓለምለኻውን ኣህጉራውን ኩነታት ተኣሳሲሩ ናይ ሃገርና ናይ ወፃኢ ርክብን ናይ ዲፕሎማሲ ስራሕን እናወሰኸ ምስ ምምፅኡ ሓላፍነትና ብዝግባእ ንምውፃእ ናይ መሓውር ምምሕያሽ የድሊ እዩ።በዚ ኣቢሉ እውን ስራሕን ሰራሕተኛን ናይ ምርኻብ ስራሕ እዩ ዝካየድ ዘሎ።”
እዞም ተፀዊዖም ዘለው ብመሰረት ዝፀንሕሉ እዋን ምዃኑ ዝገለፁ ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣቶ መለስ ኣለም ክሳብ ሎሚ ስለምንታይ ኣይተሰርሐን ንዝብል ሕቶ ኣብቲ ናይ መሓውር ምምሕያሽ ዝተርኣየ ጉድለት እዩ ኢሎም።ነዚኦም ዝትክኡ ሰራሕተኛታት ተዳሊዮም ስለዘለው ንሳቶም ክመፁ ከለው ካልኦት ክዋፈሩ እዮም ኢሎም ።


text:
ናይ ኤርትራ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂን ናይ ግብፂ መዘንኦም ዓብድል ፈታህ ኤል-ሲሲስን ሎሚ ሶሉስ ኣብ ካይሮ ተራኺቦም፡ተዘራሪቦም።
እቶም መራሕቲ ክልቲአን ሃገራት እናዓበየ ይኸይድ ዘሎ ንዝበሉዎ ርክባት ንግድን ኢንቨስትመንት ከምኡ እ’ውን ዞባውን ዓለምለኻውን ጉዳያት ክዘራረቡ እዮም ክብሉ ናይ ኤርትራ ሚንስትር ሓበሬታ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ሎሚ ኣብዘውፅኡዎ ናይ ቲዊተር መልእኽቲ ገሊፆም ኣለው።
ኣብ ፕረዚደንታዊ ቤት መንግስቲ ኢትሓዲያ ምርኻቦም ዝገለፀት ጋዜጣ ኣል-ኣሕራም ብወገና ክልቲኣዊ ርክባት ንምዕዛዝ ከምኡ እውን ኣብ ሃገራት ወሓይዝ ናይልን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃን ዘሎ ምዕባለታትን ብዝምልከት ከምዝዘተዩ ፀብፂባ’ላ።ፕረዚዳንት ኢሳያስ ናይ ክልተ መዓልታት ወግዓዊ ዑደት ከምዘካይዱ ተሓቢሩ’ሎ።
ብተመሳሳሊ ዜና ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ሃይለማሪያም ደሳለኝ ምስ ሓለቓ ስታፍ ሱዳን ሌቴናል ጀነራል ኤማድ ኣል-ዲን ሙስጣፋ ኣዳዊ ትማሊ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምዝርራቦም ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖረሽን ፀብፂባ።
እቶም ጀነራል ካብ ፕረዚዳንት ዑማር ኣል-በሽር ዝተለኣኸ ደብዳበ ከምዘረከቡ ተሓቢሩ’ሎ።ጠመተ ናይቲ ዝርርብ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዘሎ ርክባት ንምሕያል ምዃኑን ፕሮጀክት ዓብዪ ግድብ ህዳሴ ካብ ዝጅምር እቲ ርክብ እናሓየለ ከምዝመፀን ኣብ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚንስትር ሓላፊ ሚዲያን ርክባት ህዝብን ዛዲግ ኣብርሃ ዝጠቐሰ ፋና ፀብፂቡ።
ብኻልእ ዜና ናይ ኢትዮጵያ ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁ ኣብ ሕቡራት ዓረብ ኢማራት ዑደት ይፍፅሙ ከምዘለው ተፈሊጡ’ሎ።


text:
ማሕበረ ካህናት ትግራይ ሰሜን ኣሜሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ብዛዕባ ዘሎ ህልው ኩነታት ኣመልኪቶም ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ቤት ፅሕፈት ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
ካብ ዝተፈላልያ ከተማታት ኣሜሪካ ዝተኣኻኽቡ ካህናትን ሰዓብቶምን ትማሊ ሮቡዕ ካብ ሰዓት 10፡00 ንጉሆ ጀሚሮም’ዮም ብጥምየት ናይ ዝተሃሰዩ ህጻናት ዘርእዩ ምስልታትን ጭርሖታትን ሒዞም፣ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ሰዓብቶም ተዓጂቦም ኣብቲ ሰላማዊ ሰልፊ ተረኺቦም።
እቶም ካህናት ቤተክርስትያን ኦርቶዶክስ ካብ ዝተፈላለዩ ግዝኣታት ኣሜሪካ ዝተኣኻኸቡ ኮይኖም ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ አናተጋደደ ዝኸይድ ዘሎ ሓደጋ ጥምየት ምዕፃው ኣገልግሎታት መሰረተ ልምዓትን መገድታትን ንኽኽፈቱ መንግስቲ ኣሜሪካ ካብ እገዳታት ዝሰገረ ስጉምቲ ክወስድ ዝሓትት መልእኽቶም ናብ ዝምልከቶም ሰበስልጣናት እቲቤትፅሕፈት ምቅ፟ራቦም ተዛሪቦም።
ከምኡ’ውን ኩሎም ተፃባእቲ ኣካላት ፀገማቶም ብሰላም ተዛትዮም ክፈትሑ’ውን ፀዊዖም ።
ጸብጻብ ኣብ ናይ ጽባሕ ፈነወ ተኸታተሉ።


text:
ልኡኽ ፕረዚደንት ኣሜሪካ ናብ ኢትዮጵያ ክሪስ ኩን ‘ኣብ ክልል ትግራይ ተኹሲ ደው ምባል ክእውጁ ንቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ዘቅረብዎ ለበዋ ተቀባልነት ከምዘይረኸበ" ተፈሊጡ።
ሴነተር ክሪስ ኩን "ባዕላዊ ምቁራጽ ተጻብኦ ንክትግበር ከምኡውን ብዛዕባ ቀጻሊ ፖለቲካዊ ቅርጺ ትግራይ ብቅልጡፍ ልዝብ ንክካየድ ደፊኤ ነይረ ግን ቀ/ሚ አብዪ ኣይተቀበሎን" ኢሎም።
ኣብ’ቲ ውግእ፣ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ተቀቲሎም፣ ኣስታት ሓደ ሚልዮን ሰባት ድማ ካብ መነባብርኦም ተፈናቂሎም እዮም። ሰራሕተኛታት ትካላት ረድኤት ከምዝገልጽዎ ናብ ሱዳን ዝተሰደዱን ኣብ ውሽጢ’ታ ሃገር ዝተፈናቀሉን፣ ማሲኖምን ተሰናቢዶምን፣ እታ ኣብ ዝባኖም ዘላ ክዳን ጥራሕ ለቢሶም ይራኣዩ’። ብርክት ዝበላ ደቂ ኣንስትዮ’ውን ተደፊረን እየን።
'ውግእ ኣብ ትግራይ’ ምምሕዳር ባይደን ‘ዝስዕቦ ፖሊሲ ወጻኢ ኣብ ሰብኣዊ መሰላት ቆላሕታ ዝገብር እንተኾይኑ ዝብዳሃሉ ክስተት’ ኮይኑ ኣሎ።
ሴነተር ኩን ኣብ ዘረበኦም "ምስ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ ውሽጢ ክልተ መዓልታት ንሓሙሽተ ሰዓታት ከምዝተዘራረቡ" ጠቂሶም ኣለው። ብዘይካ'ዚ፣ ምስ ካልኦት ኢትዮጵያዊያን ሰበ ስልጣን፣ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ፣ ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ዘይመንግስታዊ ትካላትን ማሕበረ ሰብ ዲፕሎማሲን ከምዝተራኸቡ’ውን ተሓቢሩ'ሎ።
ኣሜሪካዊ ሴነተር ክሪስ ኩንስ "ቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድ፣ ካበየናይ ወገን ምኳኑ ብዘየገድስ፣ ፈጻሚ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ዝኾነ ኣባል ሰራዊት ክሕተትሉ እዩ" ምባሉ ሰናይ ኣባሃህላ ክብሉ ተቀቢሎምዎ።
እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ፣ ኣብ ትግራይ ንስራሕቲ ሰብኣዊ ሓገዛት ወፊራ ዝነበረት ኣተሓባባሪት ሕቡራት ሃገራት ዋፋ ሳዒድ ናብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዘቅረበቶ ሪፖርት "ጉዳያት ሓለዋ ቀዳምነት ክስራዕ ዘለዎ ጉዳይ ኮይኑ ኣሎ" ኢላ።
ዋፋ ሳዒድ ኣብ ዘቅረበቶ ሪፖርት "ደቂ ኣንስትዮ ብኣባላት ሰራዊት ከምዝተደፈራ፣ ብጉጅለ ኮይኖም ከምዝደፈሩወን፣ ኣብ ቅድሚ ኣባላት ቤተሰብ ንክድፈራ ከምዝተገብረ፣ ደቂ ተባዕትዮ ንኣባላት ቤተሰቦም ንክደፍሩ ከምዝተገደዱ" ገሊጸናልና ትብል።


text:
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሰራዊት ደቡብ ሱዳን ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ሰባት ፈጺሙዎ ዝበሃል ግፍዒ ዝምርምር ኣካል ኣቚሙ።
ባይቶ ጸጥታ ካብ ከተማ ኒው ዮርክ ብሰሉስ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ኣዛዚ ዓቃብ ሰላም ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝነበረ ሆላንዳዊ መጀር ጀነራል ፓትሪክ፣ ነቲ መርመራ ከካይድ መዚዙዎ’ሎ።
ሰራዊት መንግስቲ ደቡብ ሱዳን፣ ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ሰባት ዝፈጸሞ ግፍዒ፣ ምርሻን፣ ጾታዊ ዓመጽ ኣብ ልዕሊ ደቀንስትዮ ዝርከቦ ሓያሎ ክስታት ተመስሪቱሉ ከምዘሎ ባይቶ ጸጥታ የመልክት።
ብፍላይ ኣብ ወርሒ ሓምለ ኣብ ሓደ ሆቴል ኣብ ልዕሊ ኣመሪካውያን ሰራሕተኛታት ረዲኤት ዝተፈጸመ ጾታዊ ዓመጽ፣ መሳርሕተን ዝነበረ ደቡብ ሱዳናዊ ምርሻኑ፣ ንምጽራይ ንመጀር ጀነራል ፓትሪክ ዝተዋህበ ዕማም እዩ።
ብዓሰርተታት ዝቑጸራ ደቡብ ሱዳናውያን ደቀንስትዮ’ውን ኣብ ከባቢ ቀጽሪ ዓቃብ ሰላም ውድብ ሕቡራት ሃገራት፣ ብሰራዊት መንግስቲ ከምዝተዓመጻ ባይቶ ጸጥታ ይኸስስ።
ኣብ ደቡብ ሱዳን ዘሎ ዓቃብ ሰላም ውድብ ሕቡራት ሃገራት፣ ኣብ እዋን’ቲ ገበን ናይ ህጹጽ ረዲኤት ጻውዒት ተገይሩሉ’ኳ እንተነበረ፣ ዝኾነ ምላሽ ብዘይምሃቡ ካብ ሓያሎ ወገናት ነቐፌታ ክወርዶ ጸኒሑ’ዩ።
ብባይቶ ጸጥታ ተመዚዙ ዘሎ መጀር ጀነራል ፓትሪክ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ እቲ ዓቃብ ሰላም፣ ድሕነት ሰላማውያን ሰባት ምርግጋጽን ኣብ ህጹጽ ናይ ሓደጋ እዋን ምላሽ ክህብን ሓደ ካብ ቀንዲ ዕማማቱ እንከሎ፣ ስለምንታይ ዕሽሽ ክብሎ መሪጹ ንምጽራይ ኣብቲ ቦታ ተረኺቡ ክምርምሮ ምዃኑ ሓቢሩ።
ካብ ዓሌት ኑወር ዝኾኑ ደቡብ ሱዳናውያን፣ ንፕረዚደንት ሳልቫ ኪር እሙናት ብዝኾኑ ኣባላት ሰራዊት፣ ዘይተኣደነ ግፍዕታት ክወርዶም ምጽንሑ ኣህጉራውያን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ይኸሱ።


text:
ብ ተወልደ ብእምነት፡
ሚያዝያ 13፡ መበል ዓሰርተ ሰልስተ ዓመቱ ዘቝጸረ ብይን፡ ኮምሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ውዱብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ሓድነት ኣፍሪቃ፡ ኣመሪካን ካልኦት ኣውሓስትን ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ሃገራትን፡ ነቲ ኣብ ከተማ ኣልጀርስ እተበጽሐ ኣህጉራዊ ስምምዓት፡ ብእኡ መሰረት ዝጸደቀ ቀያድን ናይ መዋዳእታን ፍርዲ፡ ተኸታቲለን ኣብ መፈጸምትኡ ከብጽሕኦ ንዝኣተውኦ ዝተመዘዛሉ ሓላፍነት ብምዝንግዐን፡ ክሳብ ሎሚ ላኣላዊ መሬትና ተጎቢጡ፡ እቲ ደጋጋሙ ክዕምጽን ከዳናግርን ዝጸንሐ ድሑር ስርዓት ኣዲስ ኣበባ ከኣ ሕጊ ክረግጽ፡ ከም ድላዩ ፈንጨራዕ ክብል ዕድል ዝህብ ሃጓፍ ረኺቡ ጸኒሑ ኣሎ።
ነቲ ብቕልጽም መኸተ ዘውሓስናዮ መሬት፡ ብሕጊ ረቲዕና ደጊምና ዘረጋገጽናዮን ርስቲ፡ ሕጂ’ውን ገና፡ ብዲፕሎማሲያዊ ቃልሲን ድፊኢትን ኣብ መዓልቦኡ ከነብጽሖ ተቐሲብና። ንፍትሒ ክንጽውዕ፡ ነቲ በለጻዊ ኣተሓሕዛን ኣድልዎን ክንእረም፡ ንዝሓለፉ ዓሰርተ ክልተ ዓመታት ብዘይ ዕርፍቲ ክንሰርሕን ከነተሓሳስብን ጸኒሕና። መቐጸልታ ናይ’ዚ ዘየቛርጽ ቀጻሊ ጻዕሪ፡ ብዝሓየለ ድምጺ፡ እቲ ዓማጺ ስርዓት፡ ካብ ሉኣላዊ መሬትና ክወጽእ ከገድዱ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ድሕሪ ደጊም ናይ ዅነኔ ስዓት ምኽኣሉ ዘመልክት፡ ረዚንን ከቢድን መልእኽቲ ዝሓዙ ኣምባሳደራት ሰላም፡ ሎሚ ተልእኾኦም ብዓወት ዛዚሞም። እዞም መንእሰያት እዚኣቶም፡ ንልዕሊ 1700 ኪሎ ሜትር ዝርሕቀቱ መንገዲ፡ ንዓሰርተ ኣርባዕተ መዓልታት ዝተጓዕዙ፡ ዝሑሉን ምውቕን ኩነታት ኣየር ተጻዊሮም፡ ዓቐብን ቁልቁለትን ፈናጢዞም፡ ንዝገበርዎ ሓያልን ነዊሕን ጕዕዞ፡ መርኣያን መምዘንን ኽብደት ናይ’ቲ ዘብጽሕዎ መልእኽትን ኢዩ ዘመልክት። ቃልን ድምጽን፡ ኣብ 175 ከተማታት ዓለም ተዘርጊሖም ንዘለዉ ኤርትራውያን፡ ጻዊዒት ፍትሕን ርትዕን፡ ሽግ ሓቂ ዘብርህ ቅዱስ ጕዕዞ ኮይኑ፡ ኣብ መዝገብ ታሪኽ ተመዝጊቡ ኣሎ።
እዛ እንነብረላ ዓለም፡ ሕጊ ተማእዚዞም ንዝኸዱ እርኑባት ኣህዛብ ንጭውነቶም ክትድንድን፡ ንትዕግስቶም ክትፈታትን፡ ንዓመጽትን ምስሉያትን ኸኣ፡ በብ’ቲ ዝገብርዎን ዝፈጽምዎን ገበናት፡ መመሊሳ ከተሻድን፡ ነቲ ብማዕረ ዝብጽሓና ዝሰርዓና ኣህጉራዊ ሕግታት፡ ሌላን-ጉሌላን ክወጾ፡ መፋተውን መበለጽን ከም ባህሊ ዝወራዘዩ ወገናት፡ ንሕና ግዳያት ናይ’ዚ እከይ ፖሊሲ ክንከውን ተፈሪድና።
ኣብ’ቲ ተጎቢጡ ዘሎ ሉኣላዊ መሬትና ኣትኪልና ንኸይንምክት፡ ጫሌዳ መንገዲ እናፈጠሩ ከሐሉልና፡ ኣተኩሮና ክጠውዩ ወግሐ-ጸብሐ ክልዕጠጥን ክንዛሕን ዝጸንሐ ፈጠራዊ ክስታት መትሓዚ ኣይነበሮን። ዕላምኡ ድማ ኣብ እተናውሐ እዋን፡ ጊዜ መጢጥካ ከተሰልክን ከተራሳስዕን ንዝወጠንዎ ልሙድ ናይ ምድንጋር ሜላን ጸወታን እውን ኣይተገራህናሉን። ነዚ ብተደጋጋሚ ኣብ ልዕሌና ዝፍጸም ዘሎ ረጽምታት፡ ንሕና’ውን ብኣንጻሩ ልዕሊ’ቲ ክፋእ ተንኮላቶም ዝኸይድ፡ ናይ ምብልሓት ሜላን ዓቕምን ውዳቤ፡ ኣሐይልና ዝወጻና፣ ገጢምና ንቕድሚት ምምራሽ ኣብ ቃልሲ ዘማዕበልናዮ ዕቑር ተመክሮ ስለ ዘሎ፣ ከም’ዚ ዓይነት ዝጠፈሸ ሽጣራ፡ ኣብ ኤርትራውያን ከምዘይሰርሕ ኣረጋጊጽናሎም ኣሎና።
ኣብ ቅድሚ እቲ ትማሊ ንፈልጦ፡ ትምክሕታዊ ሓይልን ከደምቱን ኢና ሕጂ’ውን ጠጠው ክንብል ተዓዲምና ዘሎና። ናትና እንፈልጦ ፍሉይ መገድን ኣመጻጽኣን ከኣ ኣሎና፡፡ ንእንኸዶ ጕዕዞ ዘማእዝንን ዝሕብርን ከኣ ንሱ’ዩ። ትማሊ ዘዐወተ ኒሕ ሎሚ’ውን ኣብ ቦትኡ ኣሎ። ንዝደጋገም ዘሎ ዝርያን ምትሕልላኽን፡ ከም ዘለዎ ወሲድናን ተረዲእናን፡ ኣብ እተናወሐ መስርሕ፡ ብርጉእ መንፈስ፡ ንከበባታትን ውዲታትን ክንሰብር ኸኣ፡ ምስ’ቲ ከነሳላስሎ ዝጸናሕና ንጥፈታት መቐጸልታኡን፡ ዝበለጸ ውጽኢት ከነመዝግብ ዝተሳእለ ተበግሶ፡ ንማሕበረ-ሰብ ዓለም ንምትሕልላፍን ንምምሃርን ዝተወስደ ብልሕን ቅሩብነትን፡ ተወፋይነት መንእሰያት ኣትለታትና ዘሐብን ኢዩ።
#CT4TPJE @Eritrea_Cycling finish 1700 km trip for #JUSTICE #peace #truth @UNGeneva @UKenyatta @KagutaMuseveni pic.twitter.com/FXS785kWWl
— Ghidewon Abay (@Ghidewon) April 13, 2015
ንኤርትራውያን ትማሊ፡ ከተማታት ጀነቭን ኒው ዮርክን፡ ብጀኦግራፊካዊ ኣቀማምጥኡ ካብ መሬት ኤርትራ ርሑቕ እንተኔሩ፡ ሎሚ፡ ብብሽግለታ ተጓዒዝና፡ ጉዳይና ክንከታተልን፡ ንመሰልና ክንጣበቕን ዘኽእል ኩነታት ኢዩ ዘሎ። ካብ ሃገርና ኣውጺኦም ከርሑቑና፡ ኣብ ፍቀዶ ሃገራት ከም ደቂ ዛግራ ተዘሪናን ተዋሒጥናን ንኽንተርፍ፡ እንተኔሩ ቲ’ሕልሚ፡ ነታ ሓላል ሃገር ክትርሳዕ ዝወጸ መደብ፡ (መፈንጠርያ) ሰኣልቱ ኣይሰለጦምን! ብኣንጻሩ ኤርትራውያን ከም ምርቓ ወሲድና ተጠቒምናሉ። ንጉዳይና ብቐረባ ክንምጕት ዕድል ረኺብና። ንኽንጸድፍ ገደል እንተፈጠሩ፡ ንሕና ድማ ኣብ ዘዝተዘርግሐ ኣጻድፍ መደያይቦ ንፈጥር።
እወ፡ ኣዚ ተበግሶ እዚ፡ ዉሑዳት ዝበላሓትዎ ጥበብ’ዩ፣ እንተተባህለ ምስ ምግናን ኣይቝጸርን። ኤርትራዊ ሓንጎል ምእንቲ ፍትሕን ሰላምን ካብ ዘፈልፍልዎ ሓደ ቅዱስ ሓሳብ’ዩ፡ እንተበልና እውን ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ኣበሃህላ ኣይኮነን። እዚ ሓያል ኒሕን ሕልናን ድማ ካብ ማህጸንን ከርስን ወለዶታት ዝበቖለ ጸጋ፡ ናብ’ዚ ወራሲ ወለዶ ዝተሰጋገረን ዝስረጸን ውርሻን ያታን ሕብረተ-ሰብ ኢዩ። ኣብ መጻሕፍቲን መዛግብትን ካልኦት ኣህዛብ ተወኪስካን ተለቂሕካን ዘይትረኽቦ ሃብቲ። ኣብ’ዞም ዝሓለፉ 70 ዓመታት ድማ ብኽመዚ ዓይነት ልምድን ኣካይዳን ኢና ክንመጽእ ጸኒሕና።
ዕጥቅና ገና ካብ ማእገርና ኣይወረደን፡ ኣዒንትና ድምቀት ሓቂ ክሳብ ንርኢ ሰለም ኣይከብላን ኢየን፡ ፍትሒ ከየረጋገጽና ኣይንዛነን፡ ምልኣት ሰላም ክሳብ ዝሰፍን፡ ኣሎ ሕድርናን ኪዳናን፡ ምስ’ዛ ዓባይ ሃገር ብህያው።
እዚ ህርመት’ዚ ኣብ ልቢ ኩሉ ኤርትራዊ ብዘይ ዕረፍቲ ዝወቅዕ ደወል፡ ወትሩ ንመንፈስና ህይወት ዘስንቕ፡ እምነትና ዘሐድስ ዘበራትዕ፡ ውህደትና ዝኹስኵስ፡ ንኽንሕይል ዝስሕል፡ ኮይኑ ኸኣ፡ እዞም ሰብ ሕድሪ፡ ንዝኸፈቱልና በሪ ህዝባዊ መኸተ፡ ጎድኒ-ጎድኑ ንኽልተ ሳምንታት ኣብ መላእ ዓለም ብውዕዉዕ መንፈስን ምትሕግጋዝን፡ ኣብ ዘዘለውዎ ሃገራት ኮይኖም ንዝምልከቶም ኣካላት፡ ኣብ’ዚ ተሓላሊኹ ዘሎ ጉዳይ፡ ተሓተቲ ዝኾኑ ሰበ-ስልጣናት፡ ብትዊተር፡ ኢመይላት፡ ደብዳቤታትን ሰላማዊ ሰልፍታትን፡ ሓያልን ሰፊሕን ወፈራ ኣሰላሲሎም። እዛ ብኣሉታዊ ፍጻሜታት እተገብአት ዓለምና ድማ፡ ነዚ ፍሉይ ጽባቐ ኤርትራውያን፡ ንጭውነቶም ንጥምረቶም ዘጕልሕ ሓቐኛ መሰለት፡ ብእድናቖት ተዓዚባ።
ኵልና ብመንፈስን ሕልናን ምስኣቶም ክንጓዓዝ ኢና ቀኒና። ኣብ ዘዝሓለፍዎ ከተማታት፡ ብባንዴራታትን ዕምባባታትን፡ ብዕልልታን ደርፍን ጣቒዕትን፡ ህዝቢ ክቕበሎምን ከፋንዎምን፡ ንፍናኖም ዝዅልዐ እንግዶት ሓለፋ ኔርዎ። ኣብ ዘዝኣተውወን ከተማታትን ሃገራትን፡ ንዝተፈላለዩ ኣካላት መንግስቲ፡ ህዝቢ ኤርትራን ዘልዕሎ ዘሎ ጠለባት ዝገልጽ ጽሑፋት፡ መዘክርን መተሓሳሰብን እንዳኣረከቡ፡ ምሕላፎም ድማ ነቲ ተልእኾ ዝያዳ ስምብራት ዝገድፍ ኢዩ ኔሩ።
ሎሚ ዕለት 13 ሚያዝያ ድማ፡ ኣብ ከተማ ጀነቫ ብሰላም ኣትዮም፡ ነቲ ክቡርን ዕዙዝን መልእኽቲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ንዝምልከቶም ኣካላት፡ ኣብ ኢዶም ከም ዝበጽሕ፡ እቲ ስቕታን ዕሽሽታን ከኽትም፡ ፍትሒ ክነግስ፡ ንሓቂ ድማ እቲ ዝግብኣ ክብሪ ክትሕዝ ተላብዮም።
ፍትሕን ሰላምን ዝነግሰሉ እዋን፡ ርሑቕ ኣይኮነን!!
ወትሩ ዓወት ንሓፋሽ!!


text:
ምስ ስድራቤትኪ ብዛዕባ እዚ ክትዛራረብሉ ክትፍትኒ ትኽእሊ ኢኺ።
ምኽንያቱ፡ ባዕልኺ ዝኾነ ነገር ክትገብሪ መሰል ኣለኪ ብሕጊ።
ሕጊ ትሕተ-ዕድመ ዝበሃል ነገር ኣሎ።
እዚ መሰል እዚ ንኹሎም ህጻናትን መናእሰያትን ኣብ መላእ ዓለም ዝምልከት እዩ።
ሰለስተ ካብዚ ሕግታት ንወለድኺ ክትሕብርዮም ትኽእሊ ኢኺ።
መሰልኪ ክሕለወልኪ ምሉእ መሰል ኣለኪ!
እዚ ማለት: ንስኺ እውን ልክዕ ከም ሓውኺ ብማዕረ ክትረኣዩ ኣለኩም።
ኣብ እዋን ዕረፍትኺ ክትዛወርን ከተዕርፍን መሰል ኣለኪ!
እዚ ማለት: ኣብ ዕረፍቲ እዋን እንታይ ትገብሪ ባዕልኺ ክትውስኒ ትኽእሊ ኢኺ።
ናይ ውልቃዊ ብሑትነት መሰል እውን ኣለኪ!
እዚ ማለት: ንበይንኺ ግዜ ክህልወኪ ይግባእ፡ ዋላ እውን ምስ መሓዙትኪ።
ምናልባሽ ወለድኺ ኣይክሰምዑኽን ይኾኑ።
ምናልባሽ እውን ምስኦም ደፊርኪ ክትዛረቢ ይኸብደኪ ይኸውን።
ናብ ኣማኸርቲ ኣተዓባብያ ህጻናት ክትከዲ ትኽእሊ ኢኺ።
ጸገማት እንተ ኣለዲ ከኣ ኣብኡ ንብሕትኺ ምኽሪ ክግበረልኪ ይከኣል እዩ።
ኣብቲ ቦታ ድማ እቲ ኣማኻሪ ምሳኽን ምስ ወለድኽን ክዛረብ ይኽእል እዩ።
ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ኣማኸርቲ ትካላት ኣብዚ ትረኽቢ:
http://www.bke.de/?SID=00F-6B8-FCB-4F5
ኣብዚ መርበብ ኣድራሻኺ ምስ ትህቢ ኣብ ጥቃኺ ዘለው ቤት ጽሕፈታት ክትረኽቢ ትኽእሊ ኢኺ።


text:
ኣኼባ ገለ ዜጋታት ክልቲኤን ሃገራት፣ መፃኢ ርክብ‘ምበር ንድሕሪት ተመሊሱ ንዝተፈጥሩ ፀገማት ንምግምጋምን ንምእራምን ዓቅሚ ከምዘይብሉ ኣጋይሽና ይሕብሩ።ብመሰረት'ዚ መንግስታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ተፋቀሩ ክብሉ ክንፋቀር፣ተዋግኡ ክብሉና ከለው ንጣፋእ ክንከውን ኣይግባእን'ውን ይብሉ።
ኣብ መላእ ክፍላተ-ሃገራት ኣሜሪካን ካልኦት ሃገራትን ጨንፈራት ንምቋም፣ኣብ ኢትዮዽያን ኤርትራን እንተተኻኢሉ ኣኼባ ንምስላጥ'ውን መደብ ኣሎ ኢሎም።
ተሳተፍቲ‘ቲ ኮንፈረንስ ዝነበሩ ኣቶ መኮንን ወልደገብርኤን ኣቶ ያዕቆብ እንድርያስን ኣጋይሽ መደብ ህዝቢ ምስ ህዝቢ‘ዮም።
ምሕዝነታዊ ርክብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ራብዓይ ዓመታዊ ዋዕልኡ ኣሰላሲሉ
- በትረ ስልጣን
ናይ ሎሚ ዘበን መደባት ነፂሩ
ኣኼባ ገለ ዜጋታት ክልቲኤን ሃገራት፣ መፃኢ ርክብ‘ምበር ንድሕሪት ተመሊሱ ንዝተፈጥሩ ፀገማት ንምግምጋምን ንምእራምን ዓቅሚ ከምዘይብሉ ኣጋይሽና ይሕብሩ።ብመሰረት'ዚ መንግስታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ተፋቀሩ ክብሉ ክንፋቀር፣ተዋግኡ ክብሉና ከለው ንጣፋእ ክንከውን ኣይግባእን'ውን ይብሉ።


text:
ኣብ ክልል ኣምሓራ ተፈጢሩ ዘሎ ጸጥታዊ ኩነታት "ውጥረት ዝሓዘለን ተባራዒን ከምዝኾነ፣ ብሰንኪ ውሽጣዊ ግጭት፣ ሰባት ከምዝተፈናቀሉ፣ ስርቂን ዕንወት ንብረትን ትሕተ ቅርጺን ከምዝተራአየሉ፣ ብዝሒ ዝተቀትሉ ግና ንጹር ከምዘይኮነ" ወሃቢ ቃል ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ።
ቅድሚ ኣስታት ሓደ ወርሒ ኣብ ሰሜን ሽዋ ድሕሪ ቅትለት ሓደ ሰብ ውግእ ከምዝተወለዐ ዝገልጽ እቲ መግለጺ፣ ድሕሪ ክልተ መዓልታት ኣስታት 60 ሽሕ ህዝቢ ከምዝተፈናቀለ ይጠቅስ። ቅድሚ ዓሰርተ መዓልታት ድማ፣ ኣብ ከተማታትን ዓበይቲ ጎደናታትን ኣብ ዝተፈጸመ መጥቓዕቲ፣ ዝኸፍአ ምፍንቃልን ዕንወትን ኣውሪዱ እዩ።
ወሃቢ ቃል ሕቡራት ሃገራት ብሰንኪ ስእነት ሰላም፣ ሰራሕተኛታት ሰብአዊ ትካላት ንብዝሒ ግዳያት ኣነጺሮም ክፈልጡ ኣይካኣሉን። እንተኾነ፣ ሰበ ስልጣን’ቲ ክልል፣ ኣብ ሰሜን ሸዋን ፍሉይ ዞባ ኦሮምያን ኣስታት 330 ሽሕ ህዝቢ ከምዝተፈናቀሉ ገሊጾም ኣለው ይብል ።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ነሓሰ – 16.2018
ማቴ. 18.21-ፍ
ሽዑ ጴጥሮስ ቅርብ ኢሉ “ጎይታይ! ኃወይ እንተ በደለንስ ክንደይ ሳዕ ይቕረ ኽብለሉ፧ ክሳዕ ሽብዓተዶ፧ በሎ። ኢየሱስ ድማ “ሾብዓተ ሳዕ ሰብዓ ደአ እምበር ክሳዕ ሾብዓተ አይብለካን” በሎ። ስለዚ መንግሥተ ሰማያት ምስ አገልገልቱ ኪጸባጸብ ዝደለየ ንጉሥ ትመስል። ኪጸባጸብ ምስ ጀመረ ዓሠርተ ሽሕ መክሊት ዕዳ ዘለዎ ሰብ አምጽእሉ። ዝፈድዮ ምስ ሰአነ ግና እቲ ጎይትኡ ንሱን ሰበይቱን ደቁን ዘለዎ ሃብቲ ኹሉን ኪሸይጥ እሞ እቲ ዕዳ ኪኸፈል አዘዘ። እቲ አገልጋሊ ድማ ናብ እግሩ ተደፊኡ “ጎይታይ፥ ተዓገሰኒ ደአ እምበር ኩሉ ኽፈድየካ እየ’ እናበለ ሰገደሉ። እቲ ጎይታኡ ድማ ነቲ አገልጋሊ ደንገጸሉ እሞ ፈትሖ፥ ዕዳውን ኅደገሉ። እቲ አገልጋሊ ምስ ወፀ ግና፥ ካብቶም ብጾቱ ሚእቲ ዲናር ዕዳ ዘለዎ ሓደ አገልጋሊ ረኸበ እሞ፥ ‘ አባኻ ዘሎ ዕዳ ፍደየኒ’ ኢሉ ሓኒቑ ኃዞ። ሽዑ እቲ ብጻዩ አገልጋሊ ‘ ተዓገሠኒ፥ ኩሉ ክፈድየካ እየ’ እናበለ ተደፊኡ ለመኖ። ንሱ ግና አበዮ፥ ከይዱ ድማ ክሳዕ ዕዳኡ ዚፈድዮ አእሰሮ። እቶም ብጾቱ አገልገልቲ ድማ እቲ ዝገበሮ ነገር ርእዮም አዝዮም ጎሃዩ፥ ከይዶምውን እቲ ዝኾነ ኹሉ ነገር ንጎይታኦም ነገርዎ። ሽዑ ጎይታኡ ጸዊዑ ‘አታ ሕሱም አገልጋሊ፥ አነ ስለ ዝለመንካኒ ብዘሎ ዕዳኻ ኃደግኩልካ። ንስኻኸ ከምቲ አነ ዝመሓርኩኻዶ ነቲ ብጻይካ ክትምሕሮ አይምተገበአካን፧’ በሎ። ጎይታኡ ኸአ ተቖጢዑ ኩሉ ዕዳኡ ፈጺሙ ክሳዕ ዚፈዲ ንዜሳቕይዎ አኅሊፉ ሃቦ። እምበአር ንስኻትኩም ድማ ነፍሲ ወከፍኩም ንኃዉ ካብ ልቡ በደሉ እንተ ዘይኃደገሉ፥ ሰማያዊ አቦይውን ከምኡ ኺገብረኩም እዩ።”


text:
ኢሰያስ፡ ካብቶም ምሩጽ ጮማ ዝቕልቦም ኣስታት 20 ደማሙኡ፡ ነቲ ዝያዳ ኩሎም ኣብ ኣእጋሩ ሕልኽልኽ ኣብ ሑቕፉኡ ድማ ሕስይስይ ዝብል ዝፈትዎ ድሙኡ “ዓሊ’’ ኢሉ ከምዝጽወዖ ትፈልጡዶ፧
ሰሌ፡ ዋው! ርኢኻ እዚ መንግስቲ ዘርእዮ ዘሎ ምምሕያሽ ፖሊሲ!
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ናይ ምሳሕ ሰዓቱ ኣኺሉ ላንድኩረዘራቱ ኣምሪሑ ረሽራሽ ዝጸዓነት ጂፕ ኣኸቲሉ ጽርግያ ጽርግያ ብኤምባሲ ኣመሪካ ናብ ገዝኡ ክሓልፍ ከሎ ኣብ ኣፍደገ ቀጽሪ ኤምባሲ ኣመሪካ ካብ ናይ ባኒ ዝነውሕ መስርዕ መንእሰያት ይርኢ።
ሓደ እዋን ዲክታተርን ማንኪን ብዛዕባ ፍሉይ ክእለት አኽላባቶም ዘረባ ጀመሩ….
ኣይተ ተስፋሚካኤል ገራህቱ ሓድሽ ኣምባሳደር ህግደፍ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ
ሓደ አዋን ኣብ ጊዜ ቀዳማይ ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎት…………….
ህግደፍ፡ ኣብ ኤውሮጳ ኣብ ዝካየድ ዓለም-ለኻዊ ናይ ደማሙ ቅድድም ንምስታፍ መጽናዕቲ ድሕሪ ምግባር፡ ንኤርትራ እትውክል ሓንቲ “ድሙ” ኣብቲ ውድድር ክትሳተፍ ለኣኸ።
ናይ ህግደፍ ካድረ፡ እዚ አብ ሃገርና ትርእይዎ ዘለኹም ሽግር ግዝያዊ እዩ። ድሕሪ ናይ ሓሙሽተ ዓመት ፕላንና ኩሉ ኤሪትራዊ ባዕሉ ዝውንኖ ገዛ ክህልዎ እዩ።
ሎሚ ቕነ ንስምዖ ከም ዘለና፡ አይተ እሳይያስ ምስ መንግስቲ ኣመሪካ ዉድድር ሒዝዎ አሎ። ነቶም ኩሎም ሚኒስተራት አኪቡ ዘለዎ ሓሳባት ከምዚ ኢሉ የቕርበሎም፤
ናይ ኤርትራ ድሙ ብጉያ ክትወዳደር ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ትኸይድ።
ብድምጺ ቶኽስን ዳርባ ናይ ትኪ ቡምባን ዓዊና ዝበረረት ርግቢት በርማ፡ ካብ ራንጉን ዝነፈረት ኣብ ሳልስታ ጠበልበል ኢላ ኣስመራ ትዓልብ።
ኣብ ኤርትራ እዩ። ሓደ መዓልቲ ብዙሓት ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ ዝነበሩዎ ቦታ፡ ሓደ ተዋዛያይ ካብኣቶም ዓው ኢሉ፡ ‘ኩሉኹም ተኣከቡ ተኣከቡ’ በሎም።
ኣቶ ክሻ ግን መደርኡ ብምቕጻል: እስኽን ተውድቐኦ ዘለኽን ዓቐን እንቃቕሖ ስለዝደቐቐ ምስ ናይ ዓለም ክወዳደር ስለዘይከኣለ ዓቐኑ ንኸተዕብየኦ ተወሲኑ ኣሎ……
ወይዘሮ ለምለም በታ ደርሆኣ ዘዝወለደተን እንቃቕሖ እናሸጠት ዘይትን ጨወን ትግዝእ ነበረት። ይኹን እምበር ወይዘሮ ለምለም ናይ ደርሆኣ እንቃቕሖ ካብ ዘይትርኢ ዳርጋ ወርሒ ኾይኑ።
ደርሆ ቁ 2፡ ናይ ቀደም ዘረባ ‘ሞ ግደፍዮ ናይ ሕጂ ጥራይ ግበሪ፡ ዘበን ተቐይሩ እዩ ሳንዳይ። እንኪ ጥራይ እዚ ክዳን ‘ዚ ቀይሪ ተመሸጢ ኸኣ።
እምባእ፡ እዛ ደርሆስ ክንደይ ትጽብቕ ወደይ፡ ነዚኣስ ከሺንካ ብልዕዕዕዕዕ እንተተብላ!”
ሓንቲ ደርሆ ካብ ኣሰመራ ዶብ ሰጊራ ሱዳን ትኸይድ ‘ሞ፡ ኣብኡ ዝነበሩ ሰባት ፍጹም ተገሪሞም፡ “ እምባእ! እንታይ መዓቱ ወረደና፡ ኣንቲ ንስኺ ኸ ደኣ እንታይ ኮትገብሪ መጻእኪ?” ይብሉዋ።
ሰሌ፡ ሃይ ማይክ
ማይክ፡ ሃይ ሰሌ ከመይ፡ እንታይ ደኣ ሎምስ ድምጽኺ ናይ በለስ ጥዒሙ፡ ብሩኽ ሓውኻ መጺኡ ዲዩ ካብ ወጻኢ?
ባን ኪ-ሙን፡ (ህሉው ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት) ሄሎ ኮፊ ኣናን?
ሰሌ፡ ማይክ ዓርከይ፡ ንዓናይ እስከ ቀልጥፍ ሰዓት 8፡30 ቀሪቡ፡ ናይ ኢሳይያስ ቃለ መሕተት ቲቪ-ኤሪ ኣብ ገዛ ብሓንሳብ ንስምዓዮ።
ሓደ በዓል ግዜ ኮለኔል ኣብ ኣምባሳደር ሆቴል (ኣሰመራ) ዊስኪ ስትይይይ ምስ ኣምሰየ፡ ንገዝኡ ነቒሉ ሰንከልከል እናበለ ጽርግያ ሰጊሩ ኣብ ኣፍደገ ካቴድራለ ንፋስ እናወሰደ ታክሲ ይጽበ።
ሓደ በዓል ግዜ ኮለኔል ኣብ ኣምባሳደር ሆቴል (ኣሰመራ) ዊስኪ ስትይይይ ምስ ኣምሰየ፡ ንገዝኡ ነቒሉ ሰንከልከል እናበለ ጽርግያ ሰጊሩ ኣብ ኣፍደገ ካቴድራለ ንፋስ እናወሰደ ታክሲ ይጽበ።
“ኣንታ ሰብኣይ፡ ንዓ ‘ስከ ካብ’ዚ ጉድጓድ ኣውጽኣኒ”
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንናይ ኢትዮጵያ ውሽጣዊ ኩነታት ኣመልኪቱ፡ ዝመጽእ ሰሙን ምስ ማዕከናት ዜና ኤርትራ ሰፊሕን ዝርዝራውን ቃለ-መሕትት ኪገብር ምዃኑ ኣቐዲምና ንሕብር።
ሓንቲ ነብሰ ጾር ኣደ ዝተጠንሰ ህጻን ካብ ንቡር ማለት 9 ኣዋርሕ ምስ ኣሕለፈ ብዙሕ ተሻቒላ ብሎሚ ጽባሕ እቲ ህጻን ከይተወልደ 12 ኣዋርሕ ይገብር።
በዓል ኣስመራ ስታድዩም ከመይ ይኸይድ ኣሎ?
ማይክ ትማሊ ዶ ናይ ቴለቪዥን ምልክታ ሰሚዕካዮ፡ “ ልዕሊ 18 ዘበለ ኩሉ ኣብ ውድድር ጉያ መዓልቲ ናጽነት ክሳተፍ ይዕደም ኣሎ” እምበር ኢላ።


text:
ኢትዮጵያ ድኽነት ኣብ ምጥፋእ ዓብይ ስዳሮ ተርኢ ኣላ።ቁፅሪ ህዝቢ ይዓቢ፡ዝቕባበ ይንህር ኣብዘለሉ እዋን ኣብ ድኽነት ናይ ዝነብሩ ቁፅሪ ሰባት ከምዝወረደ ተፈሊጡ።
ሰበስልጣን ምንስቴር ፋይናንስ ዝሓለፈ ዓርቢ ንትካላት ረድኤት ከምዝገለፅዎ ካብ 80 ሚሊዮን ህዝቢ ኢትዮጵያ 25 ሚሊዮን ዝኾኑ ካብ ናይ ድኽነት ፀፍሒ ንታሕቲ ይነብሩ ኣለው ኢሎም።እቲ ኣሃዝ ዘርእዮ ድማ ዋላ በዝሒ ህዝቢ እታ ሃገር ኣብ ዓመት ብልዕሊ 2.5 ሚእታዊ ይውስኽ እንተሃለ’ውን ካብ 2004 ኣ/ፈ ጀሚሩ ድኽነት ብኣርባዕተ ሚሊዮን ህዝቢ ነኪዩ ኣሎ።
ክኢላታት ስነቑጠባ ግን እቲ ድኽነት ዝተለክዐሉ ኣገባብ ዝተሓላለኸ ምዃኑ ይገልፁ።ናይ ኢትዮጵያ መጠን ድኽነት ብዓለምከኸ ተቐባልነት ዘለዎ መጠን ኣታዊ ማለት’ውን ኣብ ማዕልቲ 1.25 ዶላር ኣታዊ ካብ ምርካብ ዝተሓተ እዩ።
ናይ እዋኑ ናይ ኢትዮጵያ መጠን ዝቕባበ 35 ሚእታዊ ዝብል ኣብ ግምት ብምእታው ይብሉ ምንስቴር ገንዘብን ቁጠባዊ ምዕባለን ኣቶ ኣብርሃም ተኸስተ እቲ ናይ ድኽነት ምንካይ ዘደንቕ ዓወት እዩ ኢሎምዎ።
ነቲ መግልፂ ዝተኸታተሉ ዓለምለኸ ኪኢላታት ስነ ቑጠባ እቲ ኣሃዝ ዘተባብዕ እዩ ክብሉ ፀዊዖምዎ ኣለው።ኣብ ኢትዮጵያ ዳይረክተር ባንኪ ዓለም ጛንግ ቸን ግን ዝቕባበ ንተወሳኺ ምዕባለ ኣብ ሓደጋ የእትዎ ከምዘሎ ስግኣቶም ይገልፁ።
ኣብ ባንኪ ዓለም ምንካይ ድኽነት ኣፍሪካ ኪኢላ ስነ ቑጠባ ዝኾና ቾርቺንግ ጎህ ኢትዮጵያ ኣብቶም ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ዘደንቕ ምዕባለ እንተርአየት’ውን ካብዝተሓተ ናይ ስታቲስቲክ መሰረት ዝልዓል ምዃኑ ብጥንቃቐ ይሪኦ።ኩነታት መነባብሮ ሃገራት ደረጃ ዝህብ መዐቀኒ ወይ’ውን መርአዪ ሰብኣዊ ልምዓት ማለት’ውን /Human Development Index/ ናይ ኢትዮጵያ ሕዚ’ውን ዳርጋ እቲ ኣዐሪዩ ዝተሓተ ምዃኑ እዩ ይብላ።
ሓፈሻዊ እቶት ንሕድ ሕድ ዜጋ እታ ሃገር ብምክፋል ምዕባለ ሓንቲ ሃገር ዝዕቀነሉ ሓደ ኣገባብ ማለት’ውን ፐር ካፒታ ኢንካም ኢትዮጵያ ትሕቲ 400 ዶላር ስለዝኾነ ኢትዮጵያ ሕዚ’ውን ገና ኣብ ናይ መጀምሪያ ብርኪ ምዕባለ ከምእትርከብ ጎህ ይገልፃ።


text:
“We will be very much happy if the conference succeeds to solve even a few of our problems” ወልደየሱስ
ሃገራዊ ገለ፡ ሃገራዊ
1) ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ብኸመይ ይድልድል
2) ህግደፍ ካብቲ ሒዙዎ ዘሎ ቦታ ስልጣን ብኸመይ ይእለ፡ ከምኡ ድማ
3) ድሕሪ ምእላይ ስርዓት ህግደፍ ካብ ስልጣን፡ መሰጋገሪ ስርዓት ብኸመይ ይትከል ዝብሉ ኢዮም። ነዞም ዛዕባታት እዚኣቶም ዝተፈላለዩ ኣረኣእያታት ብዝውንኑ ውልቀሰባት ይኹኑ በርገሳውያን ወይ ፖለቲካውያን ውድባት ዝተፈላለዩ ፍታሓት ክቐርብሎም ይኽእሉ። ብወገነይ ኣብ ጉዳይ ሓድነት ህዝቢ (ዋላ’ውን ጉዳይ ሓድነት ህዝቢ ኢዩ ንቓልሲ ደሞክራሲ ሓኒቑ ሒዝዎ ዘሎ ዝብል ኣምር ኣካታዒ እንተኾነ) ፡ መሰል ውልቐሰብ ብምሕላው ጥራሕ እዩ ሓድነት ህዝቢ ክሕሎ ዝኽእል ኢለ ኣትሪረ ምተጣበቕኩ ። ጉዳይ ሓድነት ህዝቢ ኣብ ምእላይ ስርዓት ጥራሕ ተሓጺሩ ዝተርፍ ዛዕባ ኣይኮነን። ሓድነት ዝህሉ ሃገራውነት’ውን ምስ ዝህሉ ኢዩ። ሎሚ ኣብ ኤርትራ ኣዝዩ ተሃስዩ ዝርከብ ሃገራውነት ኢዩ። ኣብዚ ዋዕላ እዚ ጉዳይ ሃገራውነት ከም ቀዳማይ ዛዕባ ተሰሪዑ እንተ ዝኸውን ምሓሸ እብል። ኣብ ኤርትራ ብሰንኪ ሰንሰለታዊ መግዛእቲን ብሰንኪ’ቶም ኣርሒቖም ዘይጥምቱ መራሕቲ ሓርነታዊ ቃልሲን ሱታፌ ኣብ ሃብቲ ሃገር ይኹን ኣብ መስዋእቲ ምዕሩይ ከምዘይኮነ ርዱእ ኢዩ። እዚ፡ ነዚ ንቃልሲ ደሞክራሲ ተታሓሒዝዎ ዘሎ ህዝቢ ክንድቲ ከሰክፎ ኣይግባእን። እዚ ማለተይ ግን ብዛዕባ ሓድነት ህዝቢ ኣይንዛረብ ማለት ኣየስምዕን፡ እኳ ዳኣ ብዘይሕብእብእ ዝተፈላለዩ ጽሑፋትን ሓሳባትን፡ ካብ ንሕናን ዕላማናን ክሳብ ዘኤርትርያን ኮቨናንት፡ ኣብ ቅርዓት ኣውጺእና ክንካትዓሎም ይግባእ። ህዝቢ ኤርትራ ብሓደ ድምጺ (99.9%) እወ ንናጽነት ኢሉ ኣድሚጹ’ዩ። ከምዚ ዓይነት ሓድነት ዘርኣየ ህዝቢ ሓድነት የብልካን ኢልና ኣንጻር ሓድነቱ ከይንሰርሕ ድማ ክንጥንቀቕ ይግባእ። ኣብዚ ክንርድኦ ዝግባኣና ኮይኑ ዝስማዓኒ ግን፡ እዚ ሕጂ ዝጋባእ ዋዕላ ቅዋም ኤርትራ ንምንዳፍ ስለዘይኮነ፡ እኹል ዓቕምን ተሳትፎ መላእ ሃገር’ውን ስለዘይህሉ፡ ካብዚ ዋዕላ ዝፈሪ ዝኾነ ውሳኔ ከም መሰጋገሪን ከም ለበዋን ንመጻኢት ኮሚሽን ቅዋም ኣብ ነጻ ሃገር ጥራሕ ኢዩ ከገልግል ዝኽእል። እዚ ዋዕላ ወዳእ ነገር መሲሉ ከይርኤ ድማ ክጥንቀቕ ይግብኦ። ኣነ ኣብ
1) እዚ ሕጂ ዝጋባእ ዘሎ ሃገራዊ ዋዕላ ዝመርጾ ኣካል
2) ኣብ ኤርትራ ውሽጢ ዘሎ ኣብዚ ዋዕላ ክጋባእ ዕድል ዘይረኸበ ሓይልታት ፡ውልቐሰባት ይኹኑ ትካላት ከምኡ ድማ
3)ኣብ ደገ ዝርከቡ ውልቐሰባት ይኹኑ ዉዱባት ግን ድማ ሕጂ ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ክሳተፉ ዕድል ዘይረኸቡ ይኹኑ ግቡእ ምድላዋት ዘይገበሩ ሓይልታት ዝሳተፍዎ ኣብ መሰረታዊ ሕጋውን ሰላማውን ደሞክራሲያውን ቀይድታት ናይ ስልጣን ዝኣምን ብሓባር ኮይኑ መሰጋገሪ መንግስቲ ክፈጥር ይኽእል ምበልኩ። ሕጂ ካብዚ ዋዕላ ዝምረጽ ኣካል ነዚ ኣብ ግምት ብምእታው ንነብሱ ከም መሰጋገሪ መንግስቲ እንተ ሰይሙ እቲ ዝተረፈ ኣካል ብኸመይ ይጽምበሮ ብንጹር ከቐምጥ ይግብኦ። መንግስቲ እንድሕር መስሪትካ ክትቆጻጸሮ’ውን ስለዝግብኣካ፡ ኣብዚ እዋን እዚ ድማ እቲ ብሽምካ ብዙሕ ነገር ክውድእ ዝኽእል ናይ ስደት መንግስቲ ንምቁጽጻሩ ሓያል ተበላሓትነትውን ስለዝሓትት። ኣድላይነቱ ተራእዩ ምስ ምሉእ መቆጻጸሪ ኣገባብ ክምስረት ይግባእ።
እዚ ከምኡ’ውን ከምቲ ካልኦት እሞ ረዚን ጽሑፈይ
1) ብመንገዲ መሰልና ደሊና ነዚ ዋዕላ ኮነ ኢልካ ንምዝራግ ዝዓለመ ዝመስል ንባብ ሰሚዕና። መንእሰያት EMDHR ንራዲዮ መሰልና ከምዘካይድዎ ተሓቢረ። ልቢ ጎበዝ ኣብ ደረቱ ኢዩ ኢልካ ዕሽሽ ክበሃል ይከኣል ይኽውን። ካብዚ ታሪኻዊ ጌጋ እዚ ግን ክመሃሩ ይግብኦም። ብወገነይ ብዛዕባ ኣወኻኽላ ህዝቢ ዘሎኒ ሓበሬታ ድማ፡ ካብ እቲ ከባቢ 322 ዝኸውን ተጋባኣይ ዳርጋ 50% ክርስትያን 47%እስላም ከምእውን ካልኦት ምዃኖም’ዩ።
ኣሰናዳኢት እቲ ካልኣይ እቲ ብግሎባል ሶሊዳሪቲ ዝወጸ ጽሑፍ’ዩ። ስለምንታይ’ዩ ግሎባል ሶሊዳሪቲ ወግሔ ጸብሔ ስክፍታታት ክንዲ ምድርዳር ዓቕሙ ንምፍታሕ ናይቲ ሽግር ዘየውዕሎ? ኣብ መንጎ ተፈላሊዮም ዘለው ኣካላት እንታይ ኢዩ ተረኺቡ? መሰረታት ውድባት እንታይ ይብሉ’ለው? ዝብል ሕቶታት ኣልዒሉ ፍታሕ ኣብ ምንዳይ እንተዝጽመድ ዶ ኣይመምሓረሉን!ንጽልዋ ይኹን ምትእትታው ናይ ደገ ሓይልታት ብዝምልከት እንተኾይኑ ከኣ፡ ብሓደ ደው እንተበልካ ጥራሕ ዶ‘ኣይኮነን ንናይ ደገ ሽግራት ንረብሓኻ ክትቕልሶ ትኽእል? ተራ ናይ ግሎባል ሶሊዳሪቲ ኣብ’ዚ ጉዳያት’ዚ ብዝምልከት ግን የተዓዛዝብ’ዩ ጥራሕ ኢየ ክብል ዝደሊ። ሽማግለ ኣብ ከምዚ ዓይነት ፖለቲካ ክኣቱ ድልየት ከምዘይነበሮውን ተረዲኤ። ወዲኤ ንምስዳድ ኣብ ዝሸባሸበሉ ዝነበርኩ ሰዓት ክልተ ኣገደስቲ ትዕዝብትታት ተቐልቒሎም። ዶ/ር ኣንገሶም ኣጽብሃ ኣብ መስከረም.ነት ዘስፈሮ ብሉጽ ጽሑፍ፡ ነቲ ሕጂ ኣብዚ ዋዕላ ክሳተፍ ዘይከኣለ ንመጻኢ ብኸመይ ብሓባር ይስራሕ እዚ ዋዕላ ክሓስበሉ እላቦ። ነቶም ዝተጠቕሱ ዛዕባታት ብኻልእ መንገዲ እንተ ዝፍትሑ ምሓሸ ኢሎም ርእይቶታቶም ከፍስሱ ኢዮም። ክሳብ ካብ ግዝኣት ሕጊን ሰላማውን ደሞክራሲያውን ኣምራት ዘይረሓቑ ድማ ማእከላይ መንገዲ ክርከብ ኣየሸግርን ኢዩ።እዚ ማለት ኩሉ ጉዳይና ብሕግን ብሰላማዊ መንገድን ነሰላስሎ ሕዝባዊ ተሳትፎ ድማ ነውሕስ። ቅዋም ኣሜሪካ ንምንዳፍ ኣቦታት ኣሜሪካ ኣብ ፊላደልፊያ ንኽንደይ ጽንኩር መዓልታት ከምዝተኣከቡን ክሳብ ክንደይ ፈታኒ ምንባሩን ዝዝከር’ዩ። እዚ ሕጂ በዚ ዋዕላ ኣቢሉ ዝጸድቅ ቅዋም ይኹን ፕሮግራም ንናይ ሓደ ፖለቲካዊ ውድብ ፕሮግራም ዝድግፍ ኮይኑ ክወጽእ ኣይግብኦን። ብቐንዱ ሃገራዊ ቅዋም’ ውን ስለዘይከውን፡ ብድምጺ ናይ ሕዝቢ ስዒሩ ክወጽእ ዝኽእል ጠርናፊ ፕሮግራምውን ስለዘይህልወና ብኻልኣይ ደረጃ ድማ ብዝተሓተ ፕሮግራም ጥራሕ ኢዩ ፖለቲካዊ ውድባት ኣብ ስደት ክሰርሕ ዝኽእል። ነዚ ረዚንን ኣገዳስን ዛዕባታት ብትዕግስቲን ብምጽውዋርን ብተበላሓትነትን ኣብ መዛዘሚኡ ንምብጻሕ ኩሉኹም ተጋባእቲ ሓደራ ናይ ኩሉ ፈታው ሰላምን ምዕባለን መጻኢት ኤርትራ ትቕበሉ ኣለኹም ። ደጊመ ከዘኻኽረኩም ! ፈተውቲ ሃገራዊ ዋዕላ ተመሲሎም ነዚ ረዚን ሕቶታት መዝሚዞም ዋዕላ ክዘርጉ ንዝደልዩ፡ ኣለልዩ፡ ኣይፋል ድማ በሉ። ታሪኻዊ ሓላፍነት ኢዩሞ ፡ ሃየ ሓደራ! ጉዳይ ምእላይ ስርዓት ህግደፍ ድማ፡ ብቐዳምነት ኣብ ኤርትራ ንመዋእል ዝጸንሐ ሕጅ’ውን ዝገዝእ ዘሎ ንውልቀ ነጻነት ዝግብት ኣተሓሳስባ ምስዓር ኣብ ቅድሚት ብምስራዕ፡ ግን ድማ ህግደፍ ኣብ መወዳእታ ሰዓት ነቲ መስሉ ከኽብር ደው ዝበለ ህዝቢ ከይዕምጾ ኩሉ ምድላዋት ንግበር ምበልኩ። ከምኡ ድማ ኣብ ድሕሪ ምእላይ ስርዓት ህግደፍ ንዝህሉ መሰጋገሪ መንግስቲ፡ ዓማር ኣቦ ወንበር ሰዴህኤ ዋዕላ ክዕወት ይግብኦ፡ ንምንታይሲ ዓወት ሃገራዊ ዋዕላ ማለት፡ ኤርትራውያን ብልዙብን ለባምን መንገዲ ዘሰማምዕዎምን ዝፈላልይዎምን ነጥብታት ኣለልዮም፡ እቲ ንኹሉ ክሓቁፍ ዝኽእል ሓባራዊ ርድኢት መወከሲ ገይሮም ንድሕነት ሃገር ተበጊሶም ማለት ኢዩ። ህግደፋውያንን ደገፍቶምን፡ ንሃገራዊ ዋዕላ ፍሽለት ይምነይሉ። እዞም ንሃገራዊ ዋዕላ ፍሽለት ዝምነዩ ባእታታት ኣብ ትምኒት ጥራሕ ተሓጺሮም ኣለው ኢልካ ምእማን ዕሸልነት ኢዩ። ብኣንጻሩ፡ ካብ ሕልሚ ሓሊፎም ብዝተፈላለየ መንገዲ ኣብ ዋዕላ ተረኺቦም በታኒ ሓሳባት ብምቕራብ ንዋዕላ ክዘርጉ ክፍትኑ ይኽእሉ ይኾኑ ኢዮም ኢልካ ምሕሳብ ለባም ኢዩ።


text:
ኣብ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶታት ኣመልኪተ፡ ብተኸታታሊ ክፍንወልኩም ዝጸናሕኹ ሓበሬታ፡ ኣብ ቀረባ ከምዘቕጽሎ እንዳሓበርኩ፡ ንሎሚ ኣብ እዋናዊ ወጥርታት ስርዓት ህግደፍን መንግስቲ ሱዳንን ኣመልኪተ፡ ዘዳለኹዎ ጽሑፍ፡ ከም እዋናዊ ዛዕባ እፍንወልኩም፡፡
ክቡራት ተኸታተልቲ!
ኣብዚ ቅንያት፡ ብወገን ምዕራባዊ ዶባት ሃገርና፡ ዘንጸላሉ ዘሎ ኣዚዩ ሓደገኛ ተርእዮ፡ ከም ዜጋታት ክነስተብህለሉ ዝግባእን፡ ንኣመታቱ ድማ፡ ብኣግኡ ክንዳለወሉ ዘለና ክውንነት እዩ፡፡ ስርዓት ኢሳይያስን መንግስቲ ሱዳንን፡ ከምቲ ኣብ 1990ታት ዝነበረ ዓይነት ምትፍናን ገጾም የምርሑ ኣለው፡፡ ናይ’ዚ ቀንዲ ምኽንያት፡ ኢሳይያስ ዝኽተሎ መትከል ኣልቦ፡ ጽግዕተኛ ፖሊሲ ዲፕማሲያዊ ጽምዶ ኮይኑ፡ ብፍላይ ምስ ምቋም ወትሃደራዊ ኪዳናትን ፈለግ ኒልን ዝተኣሳሰረ ‘ዩ፡፡ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንምቁጽጻር ስትራተጅካዊ መትረብ ስዊዝን ባቢኤል መንደብን፡ ከምኡ’ውን ንግብረ ሽባራዊ ስርሒታት ብዝብል፡ ብዘይልሙድ ኣገባብ፡ ናይ ሃገራት ልዕለ ሓያላንን ካልጅን ድሌታት ክረአ ጸኒሑ ‘ሎ፡፡ ዳርጋ ኩለን ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ነዚ ሓድሽ ትርእዮ ብህድኣት ገምጊመን፡ ፖሊሰታት ኣብ ዘውጻኣሉ ዘለዋ ኩነት፡ ብወገን ኤርትራ ግን ዝረአ ዘሎ መስርሕ ዘይሓላፍነታዊን ኣዚዩ ሓደገኛ ሳዕቤን ዘለዎን ‘ዩ፡፡
ጉዳይ ፈለግ ኒልን፡ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ምህናጽ ዝርከብ ዲጋን ድማ፡ ነቲ ወጥሪ ናብ ዝሓየለ ደረጃ ኣበሪኽዎ ኣሎ፡፡ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ህሞት፡ ኢሳይያስ ዝሓረዮ ፖሊሲ፡ ናብ ሰላማዊ ጉርብትና ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ዝወስድ ዘይኮነስ፡ ከዳሚ ናይተን ርሑቓት ሃገራት ምኻን እዩ፡፡ ከም ውጽኢቱ ከኣ ዛጊት ጽልዋታቱ ብወገን ሱዳን ክረአ ጀሚሩ ኣሎ፡፡
መንግስቲ ሱዳን ምስ ግብጺ ኣብ ዘለዎ ርክባት ዝወሰዶ መርገጺ፡ ምስ ኣንጻር ግብጺ ዝቖማ ከም በዓል ቱርኪ ዝኣመሳላ ሃገራት ብምኻኑ፡ ኣብ ሞንጎ ዘን ሃገራት ዝጸንሐ ምስሕሓብ’ውን፡ ናብ ግብራዊ ወጥሪ ተሰጋጊሩ ‘ሎ፡፡
ኢሳይያስ ከኣ ነዚ ብኮ መዝሚዙ፡ ብቀንዱ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እንዳማህመነ ዝመጸ ናይ ወጻእ ሽርፊ ኣታዊታት ንምንዳይን ኣጋጢምዎ ዘሎ ዓለማዊ ተነጽሎ ንምምሕያሽ ብዝብል ኣብ ክንዲ ምስ ስትራተጅካዊ ረብሓታት ዘለወን ጎረባብቲ ሃገራት፡ ምስ በዓል ግብጺ፡ ኢማራትን ንግስነት ስዑድ ዓረብን ብምውጋን፡ ሓደገኛ ጠላዕ ኣብ ልዕሊ ህብናን ሃገርናን ይጻወት’ሎ፡፡ ዛጊት ወደባዊት ከተማ ዓሰብን ወደባታን፡ ብሊዝ ንወትሃደራዊ ኪዳን ሃገራት ከልጅ ዝተሸጠ ኮይኑ፡ ኣብዚ ቅንያት ከኣ፡ ኣንጻር ሱዳን ብግብጺ ንዝሕብሐቡ ጉጅለታት፡ ኣብ መሬት ኤርትራ መዕቖቢ ጥጡሕ ባይታ ፈጢርሎም ‘ሎ፡፡ ብርክት ዝበሉ ዕጡቋት ጉጅለታት ዳርፉርን ቤጃን ኣብ መፋርቕ ወርሒ 12. 2017 ኣብ ከባቢታት ዓጋመት ዓስኪሮም ኣለው፡፡ (ዝርዝሩ ምስ ኣጻፈፍኩ ክፍንወልኩም እየ)
ነዚ ተረኽቦ፡ ብኣንክሮ ክከታተሎ ዝጸንሐ መንግስቲ ሱዳን ድማ፡ ምስ ስርዓት ህግደፍ ዝነበሮ “ርክብ” ንምቁራጽ ተገዲዱ ኣሎ፡፡ ብዕለት 04 ጥሪ 2018 ድሕሪ ቀትሪ፡ ብድሩዓት መካይን ዝተሰነየ ገጅፍ ወትሃደራዊ ቃፍላይ፡ ኣብ ከባቢታት ግርማይካ ዝርከባ ክራየትን ኣቡገመልን ዝተብሃላ ከባቢታት፡ ኣጸጊዑ ኣሎ፡፡ ምጽጋዕ ሰራዊት ሱዳን፡ ከም ኣካል’ቲ ኣብ ኮርዳፋንን ከሰላን ዝተኣወጀ ህጹጽ ኣዋጅ ብዝብል ንምቁጽጻር ዘይሕጋዊ ንግዲ፡ ምዝውዋር ኣጽዋርን ስግረ ዶብን ዋላ እንተተብሃለ፡ እቲ ቀንዲ ክውል ምኽንያት ግን፡ ስርዓት ኢሳይያስ ምስ ግብጽን ሃገራት ከልጅን ዝኽተሎ ዘሎ ፖሊሲ ‘ዩ፡፡ ቅድሚ ምጽጋዕ ሰራዊት፡ መንግስቲ ሱዳን ካብ መፋርቕ ታሕሳስ 2017 ጀሚሩ፡ ብኮርፕረሽን ቀይሕ ባሕሪ (09) ዝተዋፈራ በጠሓት ዕቱብ ተፍትሽን ምክትታልን ክካየደልን ድሕሪ ምጽንሑ፡ ማእለያ ዘይብሉ ንብረት ውን ሃጊሩ ኢዩ፡፡ ብርክት ዝበሉ ኣባላት ማሕረ ኮም፡ ኢምባሲ ኤርትራ፡ መንእሰያት ህግደፍን ኣባላት ሃማድኤን’ውን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ውዒሎም ‘ዩም፡፡
ኢሳይያስ ውን ኣንጻር ሱዳን ዝቐንዑ ሓይልታት፡ ናብ ዶባት ክጽግዑ ኣዚዙ ኣሎ፡፡ “ሰራዊት እንተፈሊጡ ክሃድመና እዩ” ካብ ዝብል ስግኣት፡ ምኽንያት ከይተሓበሮም፡ ሃንደበት ብኮ/ል ሃይለኣብ ኢሳቕ (ወዲ ኢሳቕ) ካብ ትምራሕ ክ/ሰ 35፡ ገለ ብርጌዳት ናብ ዶባት ሱዳን ተጸጊዖም ኣለው፡፡ ብተመሳሳሊ ብኮ/ል ዘርኢት ወልደማርያም ካብ ትምራሕ ክ/ሰ 29፡ ሰለስተ ብርጌዳት፡ ናብ ዶባት ክጽግዑ ተገይሮም ኣለው፡፡ ኣብ ከባቢታት ኦሞሓጀር፣ ግርማይካ፣ ቃሩራን ዝርከባ ኣዘዝቲ ክፍላተ ሰራዊት 61፡ 65፡ ምክትታ ዶባትን ወኪል ሃገራዊ ድሕነት (ስለያ 05)ን እውን ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ተጠንቀቕ ክኾኑ ተኣዚዞም ኣለው፡፡
ምስ ሱዳን ተፈጢሩ ዘሎ ዲፕሎማሲያዊን ወትሃደራዊን ምትፍናን፡ ሓያል ጭንቀት ዝፈጠረሉ ኢሳይያስ ቀቅድሚ ምስ ኣልሲሲ ምርኻቡ፡ ብኢምባሲ ካርቱም ኣቢሉ ምስ ኣልበሽር ንኽላዘብ ሓቲቱ ኣሎ፡፡ ብተወሳኺ “ማዕልቦ ክሳብ ዝግበረሉ” ወረ ናብ ህዝቢ ንከይላባዕ ጥንቃቓታት ክግበርን፡ “ነቲ ኩነታት ብዕቱብ ክታተልዎን” ንዝምልከቶም ኣዘዝቲ ሓቢሩ ኣሎ፡፡ ድሕሪ ኩነታት ምስ ኢትዮጵያ፡ የመንን ጅቡቲን እታ እንኮ ምንጪ መሰረታዊ ሃለኽቲ ዝኾነት ሱዳን፡ ዛጊት ዶባታ ካብ ትዓጹ፡ ኣብ ዕለታዊ መነባብሮ ህዝብና ርኡይ ሳዕቤናት ይረአ ‘ሎ፡፡
ድሮ ኣብ ውሽጢ ሰሙን ጥራይ፡ ሕጽረታት ኣስቤዛን ናህሪ ዋጋታትን ተኸሲቱ ኣሎ፡፡ ካብ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ናብ ክፍሊ ምምሕዳር (ናብ ኮ/ል ክፍለማርያም ባህረ- ወዲ ባህረ) ብዝወረደ መምርሒ መሰረት፡ ኣሃዱ ስንቂ ሚኒስትሪ ምክልኻል’ውን፡ ኣብ ቀረብ መሻርፍ ሰራዊት ለውጥታት ክግበር ወረቓቕቲ ኣብ ምጽፋፍ ይርከብ፡፡ ብመሰረት’ዚ ከኣ፡ ኣብ 9 መኻዚኖታት ጨናፍር ስንቂ ምክልኻል፡ ማለት ዕዳጋ ሓሙስ፡ ገጀረት፡ መንደፈራ፡ ባጽዕ፡ ዓሰብ፡ ከረን፡ ባረንቱ፡ ተሰነይን ሳዋን ተኸዚኑ ዘሎ ህልው ዓቐን ሓሩጭ ምሸላን ፊኖን፡ ከምኡ’ውን ዓደስ፡ ቀጠፍ፡ ሽኮርን ዘይትን ክሳብ ክንደይ ግዜ ከጽንሕ ከምዝኽእል ተጸብጺቡ፡ ብህጹጽ ክለኣኽ መምርሒታት ወሪዱ ኣሎ፡፡ ከም ዝፍለጥ ኣስታት 90 ሚእታዊት መሻርፍ ሓይልታት ምክልኻል፡ ብሱዳን ኣቢሉ ዝኣቱ ‘ዩ፡፡ ወርሓዊ መሻርፍ ሰራዊት ማለት (ንሓደ ወትሃደር 13 ኪሎ ወዲ ዓከር፡ 2.5 ኪሎ ፊኖ፡ 1 ኪሎ ዓደስ፡ 1 ኪሎ ሽኮር፡ 1 ሊትሮ ዘይቲ፡ 0.75 ግራም ቀጠፍን) በዚ ተፈጢሩ ዘሎ ሓደስቲ ምዕባለታት ምጉዳል ከምዝግበረሉ ርዱእ ‘ዩ፡፡
ብተመሳሳሊ ንዓመታት ብስም “ሱዳናውያን ነጋዶ”፡ ካብ ወደብ ባጽዕ ብ “ትራንዚት” ናብ ተጎለል፡ ዓሊ ጊደርን መኸሰራትን ዝኣቱ ዝነበረ፡ መስርሕ ኣታዊን ሰደድን’ውን፡ ኣብ ሓደጋ ጥሒሉ ኣሎ፡፡ እዚ ብደረጃ “መንግስቲ” ዝምራሕ ዝተፈላለዩ ሽርሒታት ዘጠቓልል፡ ዘይሕጋዊ ንግዲ፡ ቀንዲ ምንጪ ኣታዊታት ቑጠባዊ ጉዳያት ህግደፍ ኮይኑ፡ ንግዳዊ ኮርፕረሽን ቀይሕ ባሕሪ “ከም ኮንሳይኒ- Consignee” ኮይኑ፡ ንብረት ካብ ወጻእ ብምዕዳግ፡ ንሱዳናውያን ነጋዶ ብሄረ ራሻይዳ ብምሻጥ፡ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ዘኻዕብተሉን ብምስምስ “ኮንትሮባንዳ” ናብ ከተማታት ዝኣቱ ንብረት መሊሱ ዝህግረሉ መስርሕ ‘ዩ፡፡ በዚ መስርሕ ተጠቒሙ፡ ቁጠባዊ ጉዳያት ህግደፍ፡ ማእለያ ዘይብሉ ኣታዊታት ክረክብ ጸኒሑ ‘ዩ፡፡ ክሳብ ቀረባ እዋናት በዚ ዘይሕጋዊ መስርሕ፡ ካብ ምስላጥ፡ ቀረብ መጓዓዝያ (ሊሎን ትራንስ ሆርንን)፡ ክራይ ወደብን መኻዚኖታትን፡ ብኣማኢት ሚሊዮን ዶላራት ዝጽብጸብ ኣታዊታት ክረክብ ጸኒሑ’ዩ፡፡ ድሮ እኳ፡ እዚ ዘይሕጋዊ መስርሕ ንግዲ፡ ብሰንኪ ምዕጻው ዶብ ሱዳን ሰንከልከል ኢሉ ኣሎ፡፡ ምድኻም ንግዲ ኮርፕረሽን ቀይሕ ባሕሪ (09)፡ ኣብ ዘቤታዊ ቀረብ ሃለኽቲ ውን ሓያሎ ጽልዋ ፈጢሩ ‘ሎ፡፡
ኣብዚ እዋን ኣብ ኣስመራ ዝተደኮና እተን 101 “ድኳናት ሕድሪ” ተዓጽየን፡ እታ ናይ ቤት ገርግሽ ድኳን ጥራይ ኣገልግሎት ትህብ ኣላ፡፡ ኣካያዲ ስራሕ “ድኳን ሕድሪ”፡ ኣቶ መንግስትኣብ’ውን ደስኪሉ፡ ኣብ ትሕቲኡ ዝተመደቡ ሓያሎ ሰራሕተኛታት፡ ብ”ምጥፍፋእ” ተጠርጢሮም ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ውዒሎም ኣለው፡፡
ኣብ ልዕሊ’ቲ ኣብ ዝሓለፉ ሰሙናት ብሓይሊ ዝተፈጸመ ምዕሻግ ብሕታውያን ትካላት ንግዲ፡ ምዕጻው ዶብ ሱዳንን’ውን፡ ህዝብና ኣብ ከቢድ ሻቕሎትን ጭንቀትን ክሽመም ጌርዎ ‘ሎ፡፡ ኣብ ዕለታዊ ቀረብ መሰረታዊ ሃለኽቲ፡ ናህሪ ዋጋታትን ሕጸረታትንን ይፍጠር ኣሎ፡፡ ዋጋ ኣቐዲሙ ብዶባት ሱዳን ዝኣተወ መሰረታዊ ሃለኽቲ ሸቐጣት ኣእካል ፡ ሽኮር፡ ቀጠፍ፡ ነዳዲ፡ ዘይቲ፡ ሳሙና፡ ኦሞ፡ ቡን፡ በርበረ፡ ፊኖ፡ ተምሪ፡ ዓሲራት፡ ጌሾን ካልኦትን ውን ይውስኽ ኣሎ፡፡ ድሮ እኳ 3 ናቕፋ ዝነበረ ባኒ ናብ 5 ናቕፋ፡ ኪሎ ሽኮር ናብ 35 ናቕፋ ….ክብ ኢሉ ኣሎ፡፡
ወትሩ ኣብ ሓድሽ ዓመት ሓድሽ ተዋስኦ ዘይፍለዮ ኣባጓይላ ኢሳይያስ፡ ዓመተ 2018 ከኣ፡ ምስ ሱዳን ብሓዱሽ ወጥሪ፡ ምስ ግብጺ ብ “ሃነፍነፍን ጽግዕተኝነትን” ፈሊምዋ ኣሎ፡፡ ፖሊሲታት “ብድሕረይ ዳንዴር ኣይትብቆላ” ብግብሪ ኣብ ዝተረኣየሉ መድርኽ፡ እንሆ ኢሳይያስ፡ ሕጂ’ውን ምስ ኩለን ጎረባብትና ጽልእን ቅርሕንትን ፈጢሩ፡ ምስተን ብባህልን ብብህሪያዊ ባእታታትን ዘይመሳሰለና ሃገራት ዓረብ፡ ዘይምእኩል ዝምድናታት መስሪቱ ኣሎ፡፡ መሬትና፡ ወደባትና፡ ባሕርና’ውን፡ መዕንደሪ እዞም ግዳማውያንን መናውሒ ዕምሪ ስልጣኑን ገይርዎ ኣሎ፡፡ መንግስቲ፡ ቅዋምን ባይቶን ኣብ ዘይሕሰበላ ብሓደ ኣረሜን እትምራሕ ሃገር፡ ብግዳማውያን ወትሃደራዊ መዓስከራት ተጎዛዚያ፡ ክትርኢ ከለኻ ኣዚዩ መዓንጣኻ ዝቖርጽ ‘ዩ፡፡ ውጽኢት ናይዚ ዘይሓላፍነታዊን ሓደገኛን ስጉምቲ ከኣ፡ ብሓባር ንሪኦ ንኸውን፡፡
ወደሓንኩም
By: SACTTISM


text:
ኣብ ልዕሊ ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ዝተሰንዘረ ናይ ጾታዊ ዓመጽ ክሲ: ጻዕዳ ሓሶት ምዃኑ: ተረጋጊጹ
እቲ ብኩዋ (COA): ኣብ ልዕሊ ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ዝተሰንዘረ ናይ ጾታዊ ዓመጽ ክሲ: ጻዕዳ ሓሶት ምዃኑ:ምድረ-ባሕሪ ብዘየዳግም ኣረጋጊጹ!!!
ብ ዶርስ. ጸገዘኣብ ገብረገርግስ
ኩሉኻትኩም ተኸታተልቲ ምድረ ባሕሪ ከም እትፈልጥዎ: ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ጀሚረ ክሳብ ሕጂ: እቲ ብኩዋ (COA) ኣብ ልዕሊ ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ዝቐረበ ክሲ መሰረት ብምግባር: ካብ ዝኾነ ጸግዒ ነጻ ዝኾነ መርመራ ከካይድ ጸኒሐ ኢየ::
ከም’ቲ ብማዕከናት ዜና ሆላንድን ጋዜጣታትን ክቐርብ ዝጸንሐ: እተን ኣብ ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ተዓሚጸን ዝብሃላ ትሕቲ ዕድመ ዝርከበአን: ልዕሊ 20 ዝኾና ኤርትራውያን ደቂ-ኣንስትዮ: ካብ’ቲ ዝወረደን ጾታዊ ዓመጽ ጥንሲ ከምዝሓዛ ‘ውን: ክዝረበሉ ጸኒሑ ኢዩ:: እምበኣር እዚ ክሳብ ሕጂ ከካይዶ ዝጸናሕኩ ነጻ ዝኾነ መርመራ ናይዚ ክውንነት እዚ: ሓቂ ንምርካብ ዝካየድ ዝነበረ መስርሕ መርመራ ኢዩ::
ነዚ ብጋዜጣታት ሆላንድ ብዙሕ ዝተዘርበሉ ጉዳይ ዓመጽ ደቂ-ኣንስትዮ: ኣብ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት መርመራ ከካይድ እንከለኹ: ብዙሓት ኤርትራውያን ኣብ ዝርከቡለን መዓስከር ስደተኛታት በጺሐ: ምስ ብዙሓት ናይ ኤርትራ ማሕበረ-ሰብ ኣባላትን መራሕተንን: ብደረጃ ኣኼባን ውልቅን ተመያይጠን ተራኺበን ኢየ:: እዚ ዝተኸተልክዎ ኣገባብ ከኣ: ሓፈሻዊ ተረድኦ ሕብረተ-ሰብ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ እዚ ተፈጺሙ ዝተባህለ ኣጸያፊ ዝኾነ ጾታዊ ዓመጽ: ሓበሬታ ንምእካብን ኣመለኻኽታኦም ኣብ’ዚ ዛዕባ ንምምዛንን ኢዩ ነይሩ::
ከምኡ ‘ውን ክልተ ግዜ: ነቶም ኣብ ማእከላይ መደበር ፖሊስ ሮተርዳም ዝርከቡ: ናይ ገበን ወንጀል መርመራ ሓለፍቲ ዝኾኑ ሰበ-ስልጣን ፖሊስ ተራኺበ: ዕሙቕ ዝበለ ምይይጥ ኣካይደን: ናይ ሓሳብ ምልውዋጥ ገይረ ኢየ:: እቲ ግዜ ኸኣ: ነዚ ንምግባር ኣብ ነፍስ-ወከፍ ዘካየድክዎ ርክብ ኣስታት ክልተ ሰዓት ግዜ ወሲዱለይ ኢዩ:: እቲ ኹሉ ምስ ላዕለዎት ሓለፍቲ ገበን ወንጀል መርመራ ሰበ-ስልጣን ፖሊስ ዘካየድክዎ ምይይጥን ዝርርብን ከኣ: ብኣውድዮ ሪኮርድ (ድምጺ ተቐሪጹ) ተቐዲሑ: ብስርዓት ተሰኒዱ ዘሎ ኢዩ:: ብዘይካ እዚ ‘ውን: ምስቶም ኣብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ራይስ ቫይክ ዝርከቡ: ናይ ኩዋ (COA) ወከልቲ: ንኽልተ ግዜ ረኺበዮም ኢየ:: ሽሕኳ ምሳይ ተራኺቦም: ካብ ልቢ ዝነቐለ ድልየት ስለ እቲ ዘምጸኣኒ ጉዳይ ክዘራረቡ ቅሩባት እንተዘይነበሩ: ኣነ ግን ደፋፊአ: ስለ’ቲ ጉዳይ ሕቶታት ኣቕሪበ: ዓሚቕን ነዊሕ ግዜ ዝወሰደ ክትዕን ኣካይደ ኢየ::
ኣብ’ቲ ብስም ኦራንየ ዝጽዋዕ መዓስከር ስደተኛታትን: ኣብ’ታ ኦራንየ ተባሂላ እትጽዋዕ ቁሸት: ንኽልተ ግዜ በጺሐ ኢየ:: ነተን ኣብ’ቲ መዓስከር ስደተኛታት ኦራንየ ዝርከባ: ብትሕቲ ዕድመ ዝተገልጻ: ናይ’ቲ ተፈጺሙ ዝተባህለ ጾታዊ ዓመጽ ግዳይ ኢየን ዝተባህላ ደቂ-ኣንስትዮ: በብሓደን: ብሓባርን ንነዊሕ ሰዓታት ዝወሰደ ቃለ-መሕትትን: ብዕላል መልክዕን ዝርርብ ኣካይደ ኢየ::
ብተመሳሳሊ መንገዲ ‘ውን: ማለት:- በብውልቅን ብሓባርን: ነቶም መንእሰያት ደቂ-ተባዕትዮ: ኣብ’ቲ እተን ተዓሚጸን ዝበሃላ ዘለዋ ደቂ-ኣንስትዮ ዝርከባሉ ቦታ ዝቕመጡ: በቲ ተፈጺሙ ዝተባህለ ዓመጽ ንዝህልዎም ሪኢቶን ሓሳባትን ንምፍላጥ: ካብ ኣስታት ሓደ ሰዓት ዘይውሕድ ግዜ ብምውሳድ ዝርርብ ኣካይደ ኢየ::
ነታ ብጋዜጣታት ሆላንድን: ብኩዋን (COA) ማእከል ጾታዊ ዓመጽ ዝተፈጸመላ ተባሂላ ዝተጠቕሰት: ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ‘ውን: ካብ ኣርባዕተ ግዜ ዘይውሕድ ጉዕዞ ብምክያድ: ብኣካል ከይደ በጺሐ: ውሽጣውን ግዳማውን ኣቛውማኣ ዘይረ ተዓዚበ ኢየ:: ሓደ ሰንበት ከኣ: ኣብ’ታ ቤተ-ክርስትያን ዝካየድ ቅዳሴ ተኻፊለ ኢየ:: ምስቶም ቀንዲ ኣካየድቲ ናይ’ታ ቤተ-ክርስትያንን: ከምኡ ‘ውን ምስቶም ዋና ቀሺ ዝርርብ ኣካይደ ኢየ:: እቲ ዝተዘርበ ዝርርብ ከኣ: ሕብእ-ብእ ዘይብሉን: ቀጥታውን ኮይኑ: ነቲ ግሉጽ ሓቂ ንምርካብ: ንኹሉ ዘቕረብኩሎም ሕቶታት ‘ውን: ብኣገባብን ብዘዕግብን መንገዲ መሊሶምለይ ኢዮም::
እምበኣርከስ ከም’ዚ ኣብ ላዕሊ ጠቒሰዮ ዘለኹ: ድሕሪ’ቲ ካብ ዝተፈላለየ ኣኼባታትን ርክባትን ዘካየድክዎ ኣገዳስን ወሳንን ዝኾነ ሓበሬታታት: ማለት:- ዝተፈላለየ ኣገባባት ናይ ምርምርን: ክፉትን ብዝእመንን መንገዲ ገይረ ድሕሪ ምእካበይ ኢየ: ውጺኢት ናይ’ዚ ነጻ ዝኾነ ዘካየድክዎ ምርምር: እነሆ ብ”ጋዜጣዊ መግለጺ!!!” መልክዕ ገይረ ሎሚ ዘቕርቦ ዘለኹ::
እምበኣር: እቲ ሓቂ ረኺበዮ ዘለኹ ካብተን ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ኦራንየ ዝርከባ ደቂ-ኣንስትዮ: ዝኾነት ትሕቲ ዕድመ ተባሂላ ዝተመዝገበት የላን:: ካብተን ዘለዋ ደቂ-ኣንስትዮ ‘ውን: ዝኾነ ዓመጽ ዘጋጠማ ይኹን: ካብ ሓዳራ ወጻኢ ጥንሲ ዝሓዘት ጓል-ኣንስተይቲ ብፍጹም የላን::
ነዚ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ መደምደምታ ክበጽሓሉ ዝኸኣልኩ ኸኣ: ነተን ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራውያን ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ኦራንየ ዝነብራ: እዚ ዝስዕብ ቀጥታውን ተዘዋዋርን ወሳኒ ሕቶ ምስ ኣቕረብኩለን: ካብ’ቲ ዝሃባኒ ወሳኒ ምላሽ ብምግብጋስ ኢዩ:: እቲ ዘቕረብኩለን ሕቶ ኸኣ: ከም’ዚ ዝስዕብ ዝብል ኢዩ ነይሩ:-
ክንደይ ካባኻትክን ኢየን: ኣብ’ዚ መዓስከር ስደተኛታት: ብመዝገብ ትሕቲ ዕድመ ዝነብራ? ክንደይ ካባኻትክን ከ: ጾታዊ ዓመጽ: ኣብ’ቲ ብስም ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ሮተርዳም ዝፍለጥ ናይ እምነት ቦታ: ኣብ ልዕሌኽን ተፈጺሙክን? ወይ ኣጋጢሙክን? ዝብል ነበረ::
እቲ ቀጥታውን ኣገዳስን ወሳንን ዝኾነ: ካብተን ቃለ-ምልልስ ዘካየድኩለን: ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ኦራንየ ዝርከባ ኤርትራውያን ደቂ-ኣንስትዮ: ዝኾነት ካብኣተን ትሕቲ ዕድመ ተባሂላ እትቕመጥ ከም ዘይብለንን: እቲ ቦታ መንበሪ ናይ ልዕሊ ዕድመ ዝኾኑ ስደተኛታት ምዃኑን: ካብኣተን ይኹን: ካብ ካልእ መዓስከራት ስደተኛታት ከኣ: ዝኾነ ናይ ጾታዊ ዓመጽ በደል: ወይ ገበን ዝተፈጸመላን: ዘጋጠማን ጓል-ኣንስተይቲ ከም ዘየላን: ብዘየወላውል መንገዲ ብንጹር መሊሰናለይ:: እዚ ኸኣ: ብቐጥታ ምስ’ቲ ብኩዋን (COA): ብናይ ነዘርላንድ ጋዜጣታትን ክዝርጋሕ ዝጸንሐ: ኣብ ሓቂ ዘይተሞርኮሰ ወረታት ከም ዝገራጮ ኢዩ ዘረድእ::
ኣብ’ዚ ኣጥቢቐ ከስምረሉን ክገልጾን ዝደሊ ወሳኒ ነጥቢ ኣሎ:: እዚ ማለት ከኣ:- ኣብ’ቲ ኣብ ዕለት:- 03-02-2016: ኣብ ማእከላይ መደበር ፖሊስ ሮተርዳም: ምስ ላዕለዎት ሓለፍቲ ገበን ወንጀል መርመራ ፖሊስ ዘካየድክዎ ርክብ: ነዚ ልዕል ክብል ዝገለጽክዎ: ኣብ ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ተፈጺሙ ዝተባህለ ጾታዊ ዓመጽ ዝምልከት ጉዳይ: እቶም ላዕለዎት ሓለፍቲ ገበን ወንጀል መርመራ ፖሊስ ሮተርዳም ከም ዝሓበሩኒ: ንሳቶም ይጠቕሱ:: ”ንሕና ኣባላት ፖሊስ ገበን ወንጀል መርመራ ሮተርዳምን: ናይ ሮተርዳም ናይ ኣኽባር-ሕጊ ክፍልን: ነቲ ኣብ ጋዜጣታት ነዘርላንድ ዝተናፈሰ ወረ ምርኩስ ብምግባር: ሓቂ ንምርካብን: ገበነኛታት ናብ ፍርዲ ንምቕራብን ኢልና: ኣፈናዊ መርመራ ኣካይድና ኢና::” ዝብል ሓበሬታ ኣተንቢሆምለይ ኢዮም::
ይኹን ድኣ ‘ምበር: እዞም ላዕለዎት ሓለፍቲ ፖሊስ ገበን ወንጀል መርመራ ሮተርዳም: ሓበሬታኦም ብምቕጻል ከም ዘብርሁለይ: ”ክሳብ ሕጂ ብዝገበርናዮ ኣፈናዊ መርመራ: ተዓሚጸ!!! እትብል: ብግሊ ዝቐረበት ጓል-ኣንስተይቲ ትኹን: ኤርትራውያን ደቂ-ኣንስትዮ: ኣብ ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ተዓሚጸን!!! ዝብል ትካል ይኹን: ቤት-ጽሕፈት: ክሲ ዘቕረበልና ኣካል ክሳብ ሕጂ የለን:: ኣብ’ቲ ተፈጺሙሉ ዝተባህለ ቦታ ‘ውን እንተኾነ: ነቲ ፍጻሜ ዝምልከት ዝተረኽበ ጭቡጥ ሓበሬታ ይኹን ኣሰር ኣይረኸብናን::” ክብሉ ኢዮም ኣነጺሮምለይ:: ”ኣብ ከም’ዚ ኩነታት: እንታይ ሒዝና ኢና መርመራ ከነካይድ? እንታይ መሰረት ብምግባር ኢና ኸ? ብዘይተመስረተ ሕጋዊ ክሲ: ሰባት ክንቅይድ ወይ ክንኣስር?” ኢዮም ኢሎምኒ::
ካብቶም ላዕለዎት ሓለፍቲ ገበን ወንጀል መርመራ ፖሊስ ሮተርዳም ከም ዘረጋገጽክዎ ከኣ: ኣብ ጥሪ 14-2016: ሓደ ዓቢዩ ኣኼባ ተኻይዱ ከም ዝነበረ ኢዩ:: እዚ ንናይ ነዘርላንድ ኪኢላታት ማለት:- ወከልቲ ናይ ኩዋ (COA): ወከልቲ ኒዶስ NIDOS: (እዚ ኒዶስ ዝብሃል ትካል’ዚ: ንትሕቲ ዕድመ ዝኾኑ ዑቕባ ዝሓተቱ መንእሰያት ዝከላኸልን: ዝሕሉን ኢዩ::) ወከልቲ ሚኒስትሪ ፍትሕን ጸጥታን: ወከልቲ ቤት ጽሕፈት: ዋና ኣኽባሪ ሕጊ: ወከልቲ ሃገራዊ ፖሊስ ነዘርላንድ: ወከልቲ ናይ ሮተርዳም ፖሊስ: ወከልቲ ሓለፍቲ ኪኢላታት: ማእከል ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት: ወከልቲ ተጸዋዒ ስደተኛታት ነዘርላንድ: ከምኡ ‘ውን: ወከልቲ ሓለፍቲ ናይ ቲብሩክ ዩኒቨርስትን: ኣመሓደርቲ ከተማ ሮተርዳምን ዝተሳተፍዎ ሰፊሕ ኣኼባ ኢዩ ነይሩ::
እዘን ኣብ ላዕሊ ተጠቒሰን ዘለዋ ትካላትን: ሰብ-መዝን: ኣብ’ቲ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ ዝተኻየደ ሰፊሕ ኣኼባ: ብዛዕባ ጾታዊ ዓመጽን ንዑኡ ዝመሳሰል ዛዕባታትን ኣልዒለን: ሰፊሕ ክትዕን ምይይጥን ናይ ሓሳብ ምልውዋጥን ከም ዘካየዳ: ነቲ ኣብ ልዕሊ ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ተፈጺሙ ተባሂሉ ዝተዘርበ ጉዳይ ብዝምልከት ግን: ካብ’ቲ ላዕለዎት ሓለፍቲ ገበን ወንጀል መርመራ ፖሊስ ሮተርዳም ዝሃቡኒ መግለጺ ዝፍለ መረዳእታን: ሓሳብን ከም ዘይኮነ ብዘየማትእ ሓቢሮምኒ::
ካብ’ዚ ክሳብ ሕጂ ክገልጾ ዝጸናሕኩ ፍልይ ዝበለ ጉዳይ ዘረጋገጽክዎ ሓቂ ግን ኣሎ:: ንሱ ኸኣ:- እተን ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ኦራንየ ቃለ-ምልልስ ዘካየድኩለን ኤርትራውያን ደቂ-ኣንስትዮ ከም ዘብርሃለይ: ”ሓደ ምሸት ንሓንቲ መንእሰይ ኤርትራዊት ጓል-ኣንስተይቲ: ኣብ’ቲ ኦራንየ ተባሂሉ ዝጽዋዕ መዓስከር ስደተኛታት: ሓቢራ ምሰአን እትነብር: ኣብ’ቲ እትነብረሉ ገዛ: ጾታዊ ዓመጽ ከም ዘጋጠማ” ኢየን ገሊጸናለይ::
ከም’ቲ መግለጺ ናይተን ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራውያን: እታ ግዳይ ዓመጽ ዝኾነት ኤርትራዊት ጓል-ኣንስተይቲ: ከም’ቲ ኩሉ ግዜ እትገብሮ: ካብ ገዝኣ ወጺኣ: ምሕዳራ ናብ ቤታ ምስ ኣተወት: ንኽትድቅስ ክዳውንታ ኣውጺኣ: ናይ ለይቲ ክዳና (ብጃማ) ተኸዲና: መብራህቲ ኣጥፊኣ ንኽትድቅስ ናብ ዓራታ ምስ ወደቐት: ሓደ ገጹ ከተለልዮ ዘይከኣለት ሰብ: ካብ ተሓቢኡሉ ዝነበረ ትሕቲ ዓራታ ዝወጸ ወዲ ተባዕታይ መጺኡ ከም ዝጎበጣን: ኣፋ ዓቢሱ ከም ዝዓመጻን: ከም ሳዕቤኑ ኸኣ: ዘይተደልየ ጥንሲ ከም ዝሓዘትን: ነዚ ዘጋጠማ ዘይተደልየ ጥንስን ኩነታት ዓመጽን ኣመልኪታ: ነቶም ኣብ’ቲ መዓስከር ስደተኛታት ኦራንየ ዝርከቡ ሓለፍቲ ኩዋ ድሕሪ ምሕባራ: ነቲ ብዓመጽ ዝሓዘቶ ድቂ ዘይተደልየ ጥንሲ ‘ኳ እንተተነጸለላ: ነቲ ጉዳይ ንዝፈጸመ ገበነኛ ንምርካብ ዝተኻየደ ፖሊሳዊ መርመራ ይኹን: ቁጽጽርን ሕጋዊ መስርሕን ከምዘይተኻየደ ኢየ ክፈልጥ ኪኢለ:: እዚ ከም ዓቢ ሚስጢር ብሓለፍቲ ኩዋ (COA) ዝተታሕዘ ፍጻሜ ክፍለጥ ዝኸኣለ ኸኣ: እታ ኣብ እዋን ጥንሲ ምንጻል ዝተርጎመትላ ጓል-ኣንስተይቲ: ነቲ ፍጻሜ ኣመልኪታ ንኻልኦት ሰባት ስለ ዝተዛረበት: እቲ ኩዋ (COA) ብሚስጢር ዝሓዞ ናብ ግዳም ብምልሓኹ ኢዩ ክፍለጥ ተኻኢሉ::
ሽሕ ‘ኳ ናይ’ቲ መዓስከር ስደተኛታት ኦራንየ ኣመሓደርቲ: ግዳይ ጾታዊ ዓመጽ ዝኾነት ጓል -ኣንስተይቲ: ነቲ ዘጋጠማ ዘይተደላዩ ጥንሲ ንኽትንጽሎ እንተተሓጋገዝዋ: ከም ዝተነግረኒ እዚ ዓቢ ገበን: እሞ ኸኣ ኣብ ውሽጢ ትሕቲ ምምሕዳሮም ዝተፈጸመ ገበን: ናብ ዝኾነ ይኹን መደበር ፖሊስ ንኽጻረ ኢሎም ኣየሕለፍዎን:: ንባዕላቶም ‘ውን ጽንኩርን: ብሰነድ ዝተታሕዘ መርመራ ኣየካየዱን:: እዚ ፍጻሜ እዚ ብዘየማትእ መንገዲ ዘርእየና: ናይ ኩዋ (COA) ሓለፍቲ ምምሕዳር: ብሓላፍነት ዝጎደሎ ኣካይዳን: ብሕጊ ዘሕትትን መንገዲ ዝሰርሑ ምዃኖም ኢዩ:: እዚ ኸኣ: ሕጋዊ ተሓታትነት ዘኸትል ገበናዊ ፍጻሜ ኢዩ::
በቲ ሓደ ወገን ከኣ: ዝኾነ ቅንጣብ መረጋገጺ ዘየለ እንከሎ: ካብ’ቲ ኣብ ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት: ኣብ ልዕሊ ጾታዊ ዓመጽ ተፈጺምወን ዝበልወን ደቂ-ኣንስትዮ ዝዘርግሕዎ ወረ: ንቐንዲ ፖለቲካዊ መኽሰብ ንምርካብ ኢሎም: ብዙሕ ላዕልን ታሕትን ከም ዝበሉሉ: ኣብ’ቲ ዝተዘርገሐ ወረ ተዓዚብና ኢና::
እምበኣርከስ: ድሕሪ እዚ ኹሉ ንጹር መብርሂ ምሃበይ: እቲ ኣንጻር ኦርቶዶክሳዊ ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ሮተርዳም ዝተወርየ ወረ: ኣብ ዘየጠራጥር ሓሶት ዝተሞርኮሰን: ዝተኣልመን ምዃኑን: እቲ ዕላምኡ ኸኣ ንሓደ ሕቡእ ፖለቲካዊ ኣጀንዳ ንምስሳይ ኮይኑ: ካብ’ቲ እገዳ ኣንጻር ኤርትራ ብሕቡራት ሃገራትን ኣብ ሓሶት ዝተሞርኮሰ: ንሃገረ ኤርትራ ስማ ኣጥፊእካ: ብቁጠባዊ ማሕንቆ ክሳዳ ሓኒቕካ ንምድኻማ ዝካየድ ዘሎ ስዉር ተልእኾ: ዝተፈልየ ኮይኑ ኣይረኸብክዎን::
ብኻልእ ኣዘራርባ: ኣብ’ዚ ዘካየድክዎ ናይ መርመራ ስራሕ: ብዘየማትእን ብዘየወላውን መንገዲ: ኦርቶዶክሳዊ ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ሮተርዳም: ካብ’ዚ ብጋዜጣታት ነዘርላንድን: ኩዋን (COA): ኣብ ሓሶት ዝተሞርኮሰ ጸለመን ክስን: ዝኾነ ክንዲ ፍረ ኣድሪ!!! ‘ውን ትኹን: ዝተመራስሐ ኢድ ከም ዘይብሉ: ምሉእ ብምሉእ ንጽህናኡ ዝሓለወ: ነጻ ምዃኑ ኢየ ኣረጋጊጸ::
እቲ ሓቂ እዚ ኣብ ላዕሊ ጠቒሰዮ ዘለኹ ካብ ኮነ: ኩዋ (COA) ይኹን: ናይ ነዘርላንድ ጋዜጣታት: ከምኡ ‘ውን: ኩሎም ናይ ነዘርላንድ መንግስታዊ ትካላት: ብቐጥታን ብተዘዋዋሪ መንገድን: ንኦርቶዶክሳዊት ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ሮተርዳም: ኣብ ምጽላምን ምንዋርን ዝተኻፈሉ: ብዘይ ውዕል ሕድር: እቲ ሓቂ ብጋዜጣዊ መግለጺ ክፉት ዝኾነ ይቕሬታ: ንኦርቶዶክሳዊት ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ሮተርዳምን: መራሕታን ኣካየድታን: ኣብ ውሽጣ ዝቕድሱ ኣቕሽሽትን ድያቆናትን: ከምኡ ‘ውን: ነቶም ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኣብ ሆላንድ ተዓቒቦም ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት: በዚ ጉዳይ ንዝተተንከፉን ዝተጎድኡን ኩሎም: ይቕረታ!!! ክሓትዎምን: ብሕጋዊ መንገዲ ኸኣ: ክኽሕስዎምን ይግባእ!! ክብል ምድረ ባሕሪ ጻዊዒቱ የመሓላልፍ::
ዝርዝራዊ ሰፊሕ መግለጺ: ብመልክዕ ጸብጻብ ክቐርብ ስለ ዝኾነ: ኣብ ዝመጽእ ተኸታተሉ:-
Refugee Minors Advised Not to Attend Rotterdam Church Over Abuse Risk
Read more: http://sputniknews.com/europe/20160111/1032969772/rotterdam-refugee-sexual-abuse.html#ixzz3zmAUeYcN


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ብምኽንያት ዕለት 29 ሰነ ዓመታዊ ክብረ በዓል ቅዱሳት ጴጥሮስ ወጳውሎስ ኣብ ዘዕረገዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ንናይ ውህደት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ፓትሪያርክ ብፁዕ ወቅዱስ በርጠለመዎስ ቀዳማዊ ወኪሎም ብዝተረኽቡ ልኡካን ኣቢሎም ካብቲ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ኣብ ናይ ኣርእስተ ሊቃነ ጳጳሳት ቤተ ጸሎት ዝተነብረ ቅዱስ የዕጽምቲ ቅዱስ ጴጥሮስ ሓደ ጭራፍ ቅዱስ ዓጽም ከብር ናይ እምነት ህያብ ናብ ፓትሪያክ በርጠለመዎስ ቀዳማዊ ከምዝለኣኹ ልኡኽ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ዣን ሻርል ፑዞሉ ኣፍሊጦም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ንናይ ውህደት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ፓትሪያርክ ብፁዕ ወቅዱስ በርጠለመዎስ ቀዳማዊ ወኪሎም ዕለት 29 ሰነ 2019 ዓ.ም. ኣብ ክብረ በዓል ቅዱሳት ጴጥሮስ ወጳውሎስ ብዝሓበሩ ልኡካን ኣቢሎም ማንም ከይሓሰቦን እቶም ልኡካን እውን ይዅን ፓትሪያርክ ብፁዕ ወቅዱስ በርጠለመዎስ ቀዳማዊ እውን ዘይተጸበይዎ ጭራፍ ቕዱስ ኣጽም ቅዱስ ጴጥሮስ ንብፁዕ ወቅዱስ በርጠለመዎስ ቀዳምዊ ከምዝለኣኹን ቅዱስ ኣቦና ብዝገበርው ዓቢይ ግብረ ልግሲ መላእ ናይ ውህደት ኦርቶዶክሳዊት በተ ክርቲያንን በርጠለመዎስ ቀዳማውን ብምድናቕ ዓቢይ ሓሴት ክምዝፈጠረሎም ክፍለጥ እንከሎ፡ ቅዱስ ኣቦና ነቲ ቅዱስ ህያብ ክልግሱ ምዃኖም ዕለት 29 ሰነ ኣብ ባዚሊካ ቅዱስ ጴጥሮስ መስዋዕተ ቅዳሴ ኣዕሪጐም ምስ ኣብቅዑ፡ ንፓትሪያርክ ሓወይ በርጠለመዎስ ብኣኻትኩም ልኡካን ኣቢለ ገጸ በረከት ክልእኽ እየ ዝብል ቃል ከምዘስምዑን እቶም ልኡካን እውን እንታይን ዓይነት ገጸ በረከት ይኹን ዝፈልጥዎ ነገር ኣይነበረን፡ ቅዱስ ኣቦና ድሕሪ መስዋዕተ ቅዳሴ ናይ ቁስጥንጥንያ ናይ ውህደት ኦርቶዶክስዊት ቤተ ክርስቲያን ልኡካን ዝመርሑ ንሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ጃብ ሓቢሮም ምስኦም ናብ ናይ ኣርእስቲ ሊቃነ ጳጳሳት ቤተ ጸሎት ክኸዱ ዓዲሞም ነቲ ኣብቲ ቤተ ጸሎት ር.ሊ.ጳ. ጳውሎስ ሻድሻይ ክዕቀብ ዝገበርዎ ካብቲ ቅዱሳን የዕጽምቲ ቅዱስ ጴጥሮስ ሓደ ፍንጫል ነቲ ኣብ መንጐ ካቶሊካዊትን ናይ ቁስጥንጥንያ ናይ ውህደት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ናብ ውህደት ዝሓቀነ ዝግበር ዘሎ ናይ ሓባር ጉዕዞ ንዘዕተሮ ዓበይቲ ውጽኢት ኣፍልጦ ሂቦም ናብ ውህደት ንዝግበር ጉዕዞ ጭቡጥ ትእምርቲ ዝምስክር ከም ገጸ በረከት ከምዝልገሱ ፑዞሉ ገሊጾም።
ብፁዕ ወቅዱስ በርጠለመዎስ ዝተሰምዖም ሓቢይ ሓጐስ
ናይ ተልሚሶስ ሊቀ ጳጳሳት ናይ ውሁደት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ልኡካን ዝመርሑ ብፁዕ ኣቡነ ጆብ ስለ እቲ ዝተወሃበ ገጸ በረከት ንፓትሪያርክ ብፁዕ ወቅዱስ በርጠለመዎስ ቀዳማዊ ምስ ሓበሩ ብፁዕ ቅዱስ በርጠለመዎስ ዝተሰምዖን ዓቢይ ሓጐስ ከምዝገለጹን፡ እቲ ጭራፍ ቅዱስ ዓጽም ቅዱስ ጴጥሮስ ናብ ኢስጣምቡል ንምብጻሕ ፍልዩ ናይ ነፋሪት ጉዕዞ ተዳልዩን ዕለት 30 ሰነ 2019 ዓ.ም. ብናይ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ሓድነት ዘነቓቕሕ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ኣቡነ ኣንድረያ ፓልሚየሪ ንፓትሪያርክ ብፁዕ ወቅዱስ በርጠለመዎስ ከምእተረከበን፡ ባዕሎም ብፁዕ ወቅዱስ በርጠለመዎ ዕለት 29 ሰነ ኣብ ናይ ውህደት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ዓመታዊ በዓል ቅዱሳት ጴጥሮስ ወጳውሎ ኣብ ዝበዓለትሉ ዕለት 30 ሰነ ንመላእ ምእመናኖም ከምዝገለጹን ንመላእ እታ ቤተ ክርስቲያንን ምእመናንን ዓቢይ ምኽንያት ሓጐስ ከምዝዀነ ፑዞሉ ሓቢሮም።


text:
ቀጠልያ ናይ ይሕለፍ ሰነድ (ቀጠልያ ናይ ይሕለፍ ምስክር ወረቐት) ኣብ ዓዲ ጥልያንን ኣብ ኣውሮጳን ብዝተረጋገጸ መንገዲ ንምጉዓዝ ዘገልግል ሰነድ እዩ። እዚ ናይ ምስክር ወረቐት ካብ ጁላይ 21/2021 ጀሚሩ ኣብ ኩለን ናይ ኣውሮጳ ሕብረት ክሰርሕ እዩ።
ካብ ኦገስት 6 ጀሚሩ ኣብ ዞባ ጻዕዳ እውን እንተኾነ ነዞም ዝስዕቡ ግድን ክኸውን እዩ፦
– ኣብ ውሽጢ ዕጹው ቤት ምግብታትን ባራትን ንዝግበር ጠለብ
– ናብ ሙዘይማትን ኤግዚቪሽናትን ንምእታው
– ንህዝቢ ክፉት ዝኾኑ ምድላዋት፣ ኮንሰርትታት፣ ናይ ስፖርት ምድልዋትን ውድድራትንንዝሳተፉ፡
– ኣብ ባህላዊን፣ ማሕበራውን መዘናግዒ ማእከላትን ኣብ ዕጹው ምንቅስቓሳት ንዝሳተፉ ( ብዘይካ ናይ ሕጽናት መውዓሊ ትምህርትን ናይ ሓጋይ ማእከላትን)
– ኣብ ቁንጅና ሳሎናትን ናይ ስፖርት ማእከላትን (መሐምበሲ፣ ፓሌስትራ፣ ብጋንታታት ዝጻወትሉ ናይ ስፖርት ሜዳታት) ናብ ዕጹዋት ናብ ተርማላት ንምእታው
– ናብ ናይ ሽማግለታት ዝነብርሉ ክሊኒካት ንምእታው
– ናይ ቤተሰብ መዘናግዕታትን ፓርክታትን ንምእታው
– ኣብ ባዛራት፣ ንግደታት፣ ኣኼባታትን ኮንግሬሳትን ንዝሳተፉ
– ኣብ በዓላትን ምድልዋትን ንዝሳተፉ
– ኣብ ህዝባዊ ውድድራት ንዝሳተፉ
– ኣብ ናይ መጻወቲ ቦታታት፣ ስኮሜሳ፣ ቢንጎን ካዚኖታትን ንዝኣትዉ
እዚ ቀጠልያ ይሕለፍ ፡ ኣብ ዓዲ ጥልያን ብዲጂታል ቻናላትን ብኣካል ብምኻድን ካብ ጥዕና ሚኒስተር ይወሃብ፡፡
ክትሓትትን ክወሃበካን ይከኣል
– ብ ስፒድ ወይ ምስ ናይ ጥዕና ካርድ ወይ ምስ ናይ መንነትካ ሰነድ ብምትሕሓዝ ናብ dgc.gov.it መርበብ ብምርኻብ
– Immuni ካብ ዝብል ኣፕሊኬሽን
– IO ካብ ዝብል ኣፕሊኬሽን
– ናብ ናይ ኤሌክትሮኒክ ናይ ጥዕና መዝገብ ብምእታው
– ናብ ናይ ቤተሰብካ ሓኪም፣ ነጻ ምርጫ ካብ ዘለዎ ናይ ሕጻናት ሓኪም ወይ ናብ ፋርማቻ ብምኻድ
ኣብ ሕዝባዊ ናይ ጥዕና ጣብያ ዘይተመዝገበ እውን እዚ መረጋገጺ ክረክብ ይኽእል። ናይ ኮቪድ መርመራ ክገብር ከሎ ወይ ካብቲ ሕማም ምስ ሓወየ ብመልእኽቲ ኤስ ኤም ኤስ ወይ ብኢመይል ብዝቕበሎ ኮድ (AUTHCODE) ናይ መንነት ሰነድ ብምትሕሓዝ ካብቲ ናይ ኮቪድ – 19 ናይ ቀጠልያ ሰነድ መረጋገጺ መርበብ Certificazione verde COVID-19 መረጋገጺ ክረክብ ይኽእል።
ናይ መረጋገጺ ሰርቲፊኬት መን ክረክብ ይኽእል?
እዚ ናይ ምስክር ወረቐት ብቐጥታ (ብኣውቶማቲክ) ዝቐርብ ኮይኑ ነዞም ዝስዕቡ ኩነታት በዘይ ክፍሊት ኰሃብ ተጌሩ ፦
ሀ) ናይ መጀመርያ ክትባት ንዝተኸተበ፡ ወይ ናይ ሓደ ግዜ ክትባት ካብ 15 መዓልቲ ንዝተኸተበ
- አገልግሎቱ ፡ ክሳብ ካልኣይ ክትባት ዝወስድ (ክልተ ክትባት ንዘማልእ ክትባት ብዝምልከት) ወይ ን 9 ወርሒ (እንድሕር ሓደ ክትባት ጥራሕ ኮይኑ)
- እዚ ናይ ምስክር ወረቐት ፡ (ክልተ ክትባት ንዘድልዮ) ወይ ናይ ሓደ ግዜ ክትባት ጥራሕ ምስወሰደ ድሕሪ 15 መዓልቲ ብዲጂታል ወይ ብወረቐት መልክዕ ይወሃብ።
ለ) ናይ ክትባት ዑደት ንዝወድኡ፦
- አገልግሎቱ ፡ 9 ኣዋርሕ
- እዚ ናይ ምስክር ወረቐት ብዲጂታል ወይ ብወረቐት መልክዕ፡ ናይ ሓደ ግዜ ክትባት ምስወሰደ ድሕሪ 15 መዓልቲ ወይ ካልኣይ ክትባት ምስወሰደ ድሕሪ 2 መዓልታት ይወሃብ፡፡
ሐ) ካብ ኮቪድ – 19 ዝደሓነን ውሸብኡ ንዝወደአን
- አገልግሎቱ ፡ ምስሓወየ ን 6 ኣዋርሕ
- ነዚ ጉዳይ ስዒቡ ፡ ንቐጠልያ ፓስፖርት ድልየት ንዘለዎ ኣካል (ብወረቐት ወይ ብዲጂታል መልክዕ) ካብ ደቂስሉ ዝነበረ ሆስፒታል ወይ ሆስፒታል ንዘይኣተወ ሕሙም ካብ ሓኪሙ ፡ ካብ ዝሓወየሉ መዓልቲ ቀጺሉ ይወሃቦ፡፡
መ) ንኮቪድ – 19 ሞለኪውላዊ ወይ ቅልጡፍ አንቲጂን ምርመራ ጌሩ ኣሉታዊ ውጽኢት ንዝረኸበ
- አገልግሎቱ ፡ ምርመራ ምስገበረ ድሕሪ 48 ሰዓታት
- ነዚ ስዒቡ ንቐጠልያ ይሕለፍ (ፓስፖርት) ኣመልካቲ ፓስፖርት ምስ ዝሓትት ኣብ ውሽጢ ሒደት ሰዓታት (ብወረቐት ወይ ብዲጂታል) ብናይ መንግስትን ብናይ ግሊ ናይ ጥዕና ኖቕጣታት፣ ብፋርማቻ ወይ ብሓኪሙ ይወሃቦ።
This page is also available in: Italiano (Italian) English (English) Français (French) Shqiptare (Albanian) العربية (Arabic) Español (Spanish) বাংলা (Bengali) 简体中文 (Chinese (Simplified)) Punjabi (Punjabi) Pycckий (Russian) Somali (Somali) اردو (Urdu) አማርኛ (Amharic) Wolof (Wolof)


text:
ድርብ ቋንቋነት
ድርብ ቋንቋነት:
ዝበዝሑ ህዝብታት ዓለም ሰብ ድርብ ወይ ብዙሕ ቋንቋ ኢዮም።
ድርብ ወይ ብዝሐ-ቋንቋ ንውልቀ-ሰብ ይኹን ንሕብረተ-ሰብ ኣዝዩ ጠቓሚ ኢዩ። ካብ ሓደ ሃገር ናብ ካልእ ሃገር ዝቐየሩ ስድራቤታት፡ ቋንቋ ኣደኦም ምስ ዚዕቅቡ ምስ ሃገሮም ርክቦም ኪቕጽሉ ዝቐለል ይዀነሎም። ካብ ከምዚኦም ዓይነት ስድራ-ቤታት ዝተወልዱ ቈልዑ፡ ቋንቋ ስድራኦም ኪዛረቡ ዚኽእሉ ምስ ዝዀኑ፡ ባህሊ ስድራ-ቤቶም ንኺቕበሉ ዝዓበየ ዕድል ኣሎዎም።
ድርብ ቋንቋ ዘሎዎም ሰባት፡ ጥቕሚ ብዝሐ-ባህልታት ብቐሊሉ የስተ ማቕሩ፡ ሰፊሕ ኣረኣኣያ ዓለም ኪፈጥሩ ከኣ ይኽእሉ።
ቋንቋ ኣደ፡ ንርክብ ኣብ መንጎ ስድራቤታትን ኣዝማድን፡ ንቘልዑ ከኣ ኣብ ናይ ገዛእ ርእሶም መንነትን ዝምድናን ርግጸኛታት ኪዀኑን ኣዝዩ ጠቓሚ ኢዩ።
ኵሎም ቘልዑ ክልተ ወይ ዝያዳ ቋንቋታት ኣብ ሓደ ግዜ ኬጽንዑ ይኽእሉ ኢዮም። ግን ንኽልቲኡ ቋንቋታት ብማዕረ ዚኽእሉዎ ሳሕቲ ኢዩ።
ቈልዓ፡ ንኽልቲኡ ቋንቋታት ብዝለ ዓለ ደረጃ መታን ኬማዕብሎ፡ ሓገዝ ስድራ-ቤትን ቅድመ ትምህ ርትን ቤት ትምህርትን የድሊ። ምስቲ ቘልዓ ርክብ ዘሎዎም ዓበይቲ፡ እቲ ቘልዓ ቋንቋ ኣደኡ ንኺጥቀም ብዝተፈላለየ መንገዲ ኬተባብዑዎን ኪድግፉዎን ኣድላዪ ኢዩ።
ቋንቋ ውሑዳን ብምጥቃም- ኣብ ስድራ-ቤታት ጥራይ ዘይኰነ፡ ኣብ ቦታ መጻወቲ፡ ኣብ ቅድመ ትምህርቲ፡ ኣብ ክፍልን ኣብ ስራሕን - ስድራ ቤታትን መምህራንን ነቲ ቘልዓ ብዝሐ ቋንቋ ምህላው ባህርያዊ ከም ዝዀነ ብጭቡጥ ኬርእዩዎ ይኽእሉ። ድርብ-ቋንቋነት ብዙሕ ኣወንታዊ ነገራት ስለ ዘሎዎ፣መብዛሕትኦም ክልተ ወይ ሓያለ ቋንቋ ዘሎዎም ስድራ-ቤታት ነዞም ቋንቋታት’ዚኣቶም ኬልግሱዎም ኢልካ ምሕሳብ ብፍጹም ዘይክኣል’ዩ።
እቲ ዝተረፈ ሕብረተ-ሰብ፡ ሰባት ብብዙሕ ቋንቋታት ምዝራቦም ብኣወን ታዊ ዓይኒ ምስ ዚርእዮ፣ ምዕባሌ ክልተ ቋንቋ ይቐልል።


text:
ክታበት ጸረ ኮቪድ-19Vaccination mot covid-19 - tigrinska
ኮቪድ-19 ሓደ ተላባዒ ሕማም እዩ። ክታበት ብብርቱዕ ንኸይትሓምም ወይ በዚ ሕማም ንኸይትመውት ተወግደሉ ዝበለጸ ኣድማዕነት ዘለዎ ኣገባብ እዩ። ክታበት ዝርግሐ ኮቪድ-19 ኣብዚ ሕብረተ-ሰብ ንምንካይ እውን ይሕግዝ እዩ። ስለዚ’ዩ ብዙሓት ሰባት ክኽተቡ ክመርጹ ኣገዳሲ ዝኸውን።
እቲ ትነብረሉ ዞባ እዩ ሓላፍነት ናይዚ ክታበት ዘለዎ። ኣብቲ ትነብረሉ ቦታ እንታይ ከም ዘገልግል ተወሳኺ ሓበሬታ ንምርካብ ኣብ ላዕሊ ኣብዚ ገጽ ዞባ ምረጽ።
ንኽታበት ጸረ ኮቪድ-19 ምኽፋል ኣየድልየካን እዩ።
ክትክተብ እንተ ዄንካ ባዕልኻ ኢኻ ትውስን።
ንኽትክተብ ቈጸራ ሓዝ
ኵሎም ዕድሚኦም ካብ 16 ዓመት ንላዕሊ ዝኾኑ ወይ ኣብዛ ዓመት እዚኣ 16 ዓመት ዝመልኡ ሰባት ንኽኽተቡ ዕድል ንኽትክተብ ሽወደናዊ ዜጋ ምዃን ኣየድልየካን እዩ።
ዋላ ኮቪድ-19 ሒዙካ ይንበር ንኽትክተብ ትምከር ኢኻ።
ዝተወለድካሉ ዓመተ ምህረት 2005 ወይ ቅድሚኡ ምስ ዝኸውን ክታበት ኮቪድ-19
ንምውሳድ ግዜ ክትሕዝ ትኽእል ኢኻ። እቲ ክታበት ገንዘብ ዘይክፈሎ ነጻ ኮይኑ ወለንታዊ እዉን እዩ። ዕድሜኻ ጌና 18 ዘይመላእኻ ምስ ትኸውን ወላዲኻ ወይ ሞግዚትካ ኣብ’ታ ናይ ፍቶት-ቅጥዒ ክፍርመልካ ኣለዎ።
ግዜ ንምሓዝ ከመይ እዩ ዝግበር?
- ኣብ’ታ ብሽወደን ዝተጻሕፈት ግዜ ትሕዘላ ገጽ ኣቲኻ ነቲ ክትኽተበሉ ዝደለኻዮ መደበር(ቦታ) ክታበት ምረጾ።
- ናይ’ቲ ዝመረጽካዮ መደበር ክታበት መሰጋገሪት ሊንክ ጠውቃ።
- ድሕሪኡ ናብ’ታ ብሽወደን ዝተጻሕፈት ግዜ ትሕዘላ ገጽ ክትሰጋገር ኢኻ።
- እንተ ደሊኻ’ውን ነቲ ክትኽተበሉ ትደሊ መደበር(ቦታ) ክታበት ክትድውለሉ ትኽእል ኢኻ።ሰዓታት ተሌፎን ግን ድሩት ክኸውን ይኽእል እዩ።
ኣብ’ተን ግዜ ትሕዘለን ገጻት ዘሎ ኲሉ እቲ ሓበሬታ ብሽወደንኛ እዩ።ሽወደን ዝኽእል ሰብ ክሕግዘካ ሕተት።ብቊጽሪ ተሌፎን 0470-58 60 00 ምስ ትድውለልና እዉን ግዜ ንኽትሕዝ ክንተሓጋገዘካ ንኽእል ኢና።
- ናብ 0470-58 60 00 ደውል።ብሽወደንኛ ወይ እንግልዝኛ ቋንቋ ክትዛረብ ትኽእል።
- ቊጽሪ ተሌፎንካ ንገር።ኣስተርጓሚ ዘድልየካ እንተኾይኑ ሓብር።
- ኣብ ውሽጢ ሓንቲ ሳምንቲ ክንድውለልካ ኢና።
ዝሓዝካዮ ግዜ ክትቕይሮ ምስ ትደሊ ወይ ሕክምናዊ ሕቶታት ምስ ዝህልወካ ክንምልሰልካ ኣይክንክእልን ኢና።
ቅድሚ ግዜ ምሓዝካ ከተስተውዕለሎም ዘለካ ነገራት
ዕድሜኻ ጌና 18 ዘይመላእኻ ምስ ትኸውን ክታበት ንምውሳድ ፍቶት ናይ ወላዲኻ ወይ ሞግዚትካ የድሊ።እታ ብሽወደን ዝተጻሕፈት ናይ ፍቶት-ቅጥዒ ብዂሎም በቶም ሞግዚት ዝኾኑ ትፍረም ኮይና ክታበት ኣብ ዝውሰደሉ እዋን ሒዝካያ ክትመጽእ ኣለካ።
ብዘይ ፍቶት ሞግዚት ክትኽተብ ምስ ትደሊ ሓደ ሓደ እዋን ይከኣል እዩ።ባዕልኻ ንምውሳን ብስለት ዘለካን ዘይብልካን ዝውስን እቲ ኣብ ቬክሾን ኣብ ዩንግብን ዘሎ ክሊኒክ መንእሰያት እዩ።
እታ ናይ ፍቶት ቅጥዒ ከም PDF ዓይነት ጽሑፍ ኣብ ሓድሽ ፍኒስትራ ትኽፈት።
ክሊኒክ መንእሰያት ኣብ ቬክሾ፡ ብሽወደንኛ ቋንቋ
ክሊኒክ መንእሰያት ኣብ ዩንግቢ፡ ብሽወደንኛ ቋንቋ
- ብርቱዕ ኣለርጂ ምስ ዝህልወካ ኣብ ኢንተርነት ኣቲኻ ግዜ ኣይትሓዝ።ምኽሪ ንኽትረክብን ኣበይ ክትኽተብ ከም ዘለካን ነቲ ናትካ ማእከል ክንክን-ጥዕና ተወከሶ።እቲ ምኽንያት፡ክታበት ክወሃበካ ከሎ ምክትታል ክግበረልካ ኣገዳሲ ስለ ዝኾነ እዩ።
- እታ 2ይቲ ክታበት 1ይቲ ክታበት ምስ ወሰድካያ ድሕሪ ኣስታት 5 ሳምንትታት ትወሃበካ።1ይቲ ክታበት ክትወስድ ከለኻ ናይ’ታ 2ይቲ ክታበት ግዜ ትሕዝ።
ግዜ ክትሕዝ ከለኻ ጸገም እንተ ገይሩልካ ነቲ ክታበት ትወስደሉ መደበት ተወከሶ።እቲ መወከሲ ሓበሬታ ኣብ’ቲ ግዜ ትሕዘሉ ገጻት ኣለካ።ክታበትን ኮቪድ-19ን ዝምልከቱ ሓፈሻውያን ሕቶታት ምስ ዝህልዉኻ፡ ናብ 113 13 ደውል።ሕክምናዊ ሕቶ ምስ ዝኸውን ከኣ ናብ 1177 ትድውል።
እቲ ክታበት ብኸምዚ ኣገባብ እዩ ዝግበር
እቲ ክታበት ብመርፍእ ኣብ ምናትካ ትውግኦ። ክልተ መርፍእ ክትውጋእ ከድልየካ እዩ። ነቲ መርፍእ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ኢኻ ትውግኦ።
ምስ ተኸተብካ ን15 ደቓይቕ ኣብቲ ዝተኸተብካሉ ቦታ ክትጸንሕ ኢኻ። እዚ ድማ ምእንቲ ጽቡቕ ከም ዘለኻ ንምርግጋጽ እዩ።
ክልተ ሰሙን ድሕሪ እታ ናይ መወዳእታ መርፍእ ኣጸቢቑ ጽቡቕ መከላኸሊ ጸረ ኮቪድ-19 ኣለካ።
ገሊኦም ኣዝዮ ዝተዳኸመ ስርዓተ-ምክልኻል ሕማም ዘለዎም ሰባት ሓደ ተወሳኺ ክታበት ከድልዮም ይኽእል እዩ። ሓኪምካ እዩ ዘድልየካ እንተ ኾይኑ ዝውስን።
ኣየናይ ክታበት ከም ዝወሃበካ ክትመርጽ ኣይትኽእልን ኢኻ።
ክትክተብ ከለኻ ካብ ሰራሕተኛታት ሕክምና ሓበሬታ ክትረክብ መሰል ኣለካ። ሕቶ እንተ ኣለካ ኾይኑ ሕተቶም።.
ድሕሪኡ ከመይ ክስምዓኒ እዩ?
ድሕሪ ክታበት ኣብታ መጀመርታ መዓልቲ ኣብ ምናትካ ቃንዛ ክገብረልካ፡ ርእስኻ ከሕመካን ድኻም ክስምዓካን ይኽእል እዩ። ከምኡ’ውን ቁሪ ቁሪ ከብለካ፡ ረስኒ ክገብረልካ ወይ ኣብ መላግቦን ጭዋዳታትን ከቐንዝወካ ይኽእል እዩ። እዚ ጐድናዊ-ሳዕቤን ይብሃል።
እዚ መብዛሕትኡ ግዜ ፈኵስ ጸገማት ኮይኑ ድሕሪ ቁሩብ መዓልታት ይጠፍእ እዩ።
ክሳብ ምልክት ሕማም ዘለካ ኣብ ገዛኻ ጽናሕ።
እቲ ምልክት ሕማም ኣብ ውሽጢ ሓደ መዓልቲ እንተ ዘይሓዲጉካ መርመራ ምግዳፍ ከድልየካ እዩ።
ናይቲ ክታበት ዘይንቡር ጐድናዊ-ሳዕቤናት
ብብዙሕ ሚልዮናት ዝቑጸሩ ሰባት ጸረ ኮቪድ-19 ተኸቲቦም ኣለዉ። ድሕሪ እቲ ክታበት ንውሑዳት ሰባት ከቢድ ጐድናዊ-ሳዕቤን ገይርሎም። እዚ ኣዚዩ ዘይንቡር እዩ። ብኮቪድ-19 ብጽኑዕ ክትሓምም ዘሎ ተኽእሎ ኣዚዩ ይዓቢ።
ኣብ ናይ ብዓል መዚ ህዝባዊ ጥዕና መርበብ ሓበሬታ ብዝያዳ ኣንብብ።
ብዛዕባ ጐድናዊ ሳዕቤናት ናይቲ ክታበት ሓብር
እቲ ክታበት ገለ ጐድናዊ ሳዕቤን ገይሩ ኣሎ ኢልካ እንተ ጠርጢርካ ናብ ብዓል መዚ መድሃኒት ክትሕብር ትኽእል ኢኻ። እቲ ገጽ ብሽወደንኛ እዩ።
እቲ ክታበት ጐድናዊ ሳዕቤን ገይሩ ኣሎ ኢሎም እንተ ጠርጢሮም ሰራሕተኛታት ሕክምና እውን ይሕብሩ እዮም።
ብዛዕባ ጥርጣረ ናይ ጐድናዊ-ሳዕቤናት ዝተዋህበ ሓበሬታ ይእከብ እዩ። ሽዑ ምስቲ ክታበት ምትሕሓዝ እንተ ኣለዎ ኾይኑ ይምርመር።
ጥንስን ክታበትን
ነፍሰ-ጾር እንተ ዄንኪ ብኮቪድ-19 ብጽኑዕ ክትሓሚ ትኽእሊ ኢኺ። ንነብስኽን ውላድክን ንኽተከላኸሊ ክትክተቢ ትምከሪ።
ብዙሓት ነፍሰ-ጾራት ኣብ ዓለም ጸረ ኮቪድ-19 ክታበት ተኸቲበን እየን። ነቲ ኣብ ማህጸን ዘሎ ዕሸል ሓደገኛ ኣይኮነን።
ሕቶታት እንተ’ለኪ ኾይኑ ምስ መሕረሲትኪ ተዛረቢ።
ቈልዑን ክታበትን
ዕድሜኻ ካብ 16 ዓመት ንላዕሊ ዝኾነ ወይ ኣብዛ ዓመት እዚኣ16 ዓመት ትመልእ እንተ ዄንካ ዕድል ናይ ክታበት ይወሃበካ እዩ። ደቂ 12 ዓመት ወይ ካብኡ ንላዕሊ ዝኾኑ ቈልዑ ከቢድ ሕማም እንተ’ለዎም ኮይኑ እውን ክታበት ይወሃቦም እዩ። እቲ ሕማም ንኣብነት ሓደ ሓደ ከቢድ ሕማማት ሳንቡእ ክኸውን ይኽእል እዩ።
ነዚ ዝምልከት ሕቶ እንተ’ለካ ኾይኑ ምስ ሓኪም ተዘራረብ።
ቅድሚ ሕጂ ናይ ኣካላት ዘይምቅብባል (ኣለርጂክ) ንዝገበረልካ
ቅድሚ ሕጂ ሽዑ መዓልቲ ናብ ሕክምና ክትከደሉ ዘገደደካ ናይ ኣካላት ዘይምቅብባል ማለት
ኣለርጂክ ገይሩልካ እንተ ኔይሩ ኾይኑ፡ ምስ ሓደ ሓኪም ተዘራረብ ኢኻ። እዚ ብሰንኪ ክታበት፡
መድሃኒት ወይ ካብ ገለ ዝበላዕካዮ ምግቢ ዝተላዕለ ክኸውን ይኽእል እዩ
እዚ ክታበት የተኣማምን ዲዩ?
ክታበት ጸረ ኮቪድ-19 ልክዕ ከምቶም ካልኦት ክታበት ብተመሳሳሊ ኣገባብ ጥንቁቕ ቍጽጽር ተገይርሉ እዩ። ብዙሓት ሰባት እዚ ክታበት ወሲዶምን ተመራመርቲ ንውጽኢቱ ኣጽኒዖሞን እዮም። መጽናዕቲ ናይዚ ክታበት ገና ይቕጽል ኣሎ።
ተመራመርቲ ካብ ብዙሓት ሃገራት ነዚ ክታበት ከማዕብልዎ ብሓባር ሰሪሖም እዮም። ብዙሓት ሃገራትን ትካላትን ካብ ምሉእ ዓለም ብዙሕ ገንዘብ ኣዋፊሮም እዮም። ስለዚ እዩ እዚ ክታበት ምምዕባሉ ሓጺር ግዜ ወሲዱ።
ኣብ ገጽ Så fungerar vaccin ብዛዕባ ክታበት ከተንብብን ፊልምታት ክትርእን ትኽእል ኢኻ። እቲ ጽሑፍን ፊልምታትን ብሽወደንኛ እዩ።
ነቲ ናይ ኮቪድ-19 ዝርግሐ ምንካይ ንምንካይ ምስዓብ ቀጽሎ ኢኻ
ድሕሪ ምኽታብካ እውን ነቲ ናይ ብዓል መዝታት ምኽሪ ምስዓብ ክትቅጽሎ ኣለካ።
ዋላ ተኸተብ እቲ ሕማም ክሕዘካ ንእሽተይ ተኽእሎ ኣሎ።
ከምኡ’ውን ዋላ ኣይትሕመም ነቲ ቫይረስ ከተመሓላልፎ ንእሽተይ ተኽእሎ ኣሎ። ንኣብነት ኣብ ኣእዳውካ እንተ ለጊቡካ።
እዚ ክታበት ንኽንደይ ንውሓት ግዜ ከም ዝከላኸለልካ ፍሉጥ ኣይኮነን።


text:
መበል 23 ስሩዕ ጉባኤ መራሕቲ ሕብረት ኣፍሪካ ሎማዕንቲ ሓሙስ ኣብ ሪፓብሊክ ኢኳተሪያል ግኒ ተጀሚሩ።መሪሕ ቃል እቲ ጉባኤ ናይ ሕርሻን ምግብን ዓመት ዝብል እዩ።ኣብቲ ጉባኤ ንምስታፍ ብናይጀሪያ ኣቢሎም ዝገሹ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኣንፃር ሽበራ ይካየድ ዘሎ ኵናት ይዕወት’ዃ እንተሃለወ መወልቲ ግብረ ሽበራ ካብታ ኣህጉር ወፃኢ ስለዝኾኑ መወልቱ ባንኪ ሒሳቦም ንከይንቀሳቐ ሓባራዊ ስጉምቲ ክወስዱ ኣለዎም ኢሎም።
ኣብቲ ጉባኤ ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስታት ባን ኪሙንን ናይቲ ጉባኤ ናይ ኽብሪ ጋሻ ዝኾኑ ናይ ስፔይን ፕሬዝዳንት ማሪያኖ ራሃዊ ብሬይምን መደረ ከስምዑ እዮም።
እቶም መራሕቲ ካብ መንጎ ዝመኽሩሎም ኣጀንዳታት ሓደ ኣብ ዝቕፅል ወርሒ ነሓሰ ክካየድ ትፅቢት ዝግበረሉ ሓባራዊ ጉባኤ መራሕቲ ኣፍሪካን ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማን እዩ።
ኣብቲ ጉባኤ ዝሳተፉ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኣብ ናይጀሪያ ናይ ክልተ ማዕልታት ዑደት ፈፂሞም።ትማሊ ረቡዕ ምስ ናይ ናይጀሪያ ፕሬዝዳንት ጉድላክ ጆናታን ብሓባር ኣብዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ሃገራት ኣፍሪካ ግዳይ መጥቓዕታት ሽብር ዝኾና ዘለዋ ካብታ ኣህጉር ወፃኢ ብዝውሕዝ ገንዘብ ስለዝኾነ ኣብዙሪያ ዓለም ዝርከቡ መራሕቲ ንሓደጋ ዝተቓልዓ ሃገራት ሒሳብ ባንኪ እቶም ፈፀመቲ ከይንቀሳቐስ ሓባራዊ ስጉምቲ ክወስዱ ኣለዎም ኢሎም።
ክልቲኦም መራሕቲ ኣብ ርክባት ክልቲአን ሃገራት፣ስግኣት ሽበራን ካልኦትን ዝምልከቱ ዛዕባትታ ኣብዝሃብዎ ናይ ሓባር ጋዜጣዊ መግለፂ እናዓበየ ይኸድ ዘሎ መጥቓዕቲ ቦምብ ዓርሰ ቕትለታዊያን ኣብ ቅድሚኦም ካብ ዘሎ ናይ ምጥፋእ ሓቂ ንምህዳም ኣሸበርቲ ጉጅለታት ዘካይድዎ ተስፋ ናይ ምቑራፅ ስጉምቲ እዩ ኢሎም ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም።
ትማሊ ረቡዕ ኣብ ዋና ከተማ ናይጀሪያ ኣብ ዝርከብ ዓብዪ ናይ ዕዳጋ ማእኸል ቦምብ ተተኵሱ እንተውሓደ 21 ሰባት ተቐቲሎም ካልኦት 52 ድማ ምቑሳሎም ፖሊስ ናይጀሪያ ገሊፁ እዩ።
ሽብር ዝኸሰረ ኣይዲዮሎጂ እዩ ዝበሉ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኣንፃር ግብረ ሽበራ ይካየድ ዘሎ ኵናት ብዝበለፅ እናተሰርሐ ስለዝኾነ ዓርሰቕተለታዊን ብቐቢፀ ተስፋ ናይ ቦምብ መጥቓዕቲ ይፍፅሙ ኣለው ኢሎም።
ናይጀሪያን ኢትዮጵያን ኣንፃር ሽበራን ኣኽራርነት ብቐረባ ሓቢረን ክሰርሓ ኣለወን እውን ኢሎም።
‘’ብሽብር ኣዚና ንጥቃዕ ዘለና ኣብታ ኣህጉር ንነብር ዘለና ስለዝኾንና ንመስርሕ ፍታሕ እውን መራሕቲ ክንኸውን ኣለና’’ኢሎም።
ናይ ናይጀሪያ ፕሬዝዳንት ጉድላክ ጆናታን ብወገኖም ናይጀሪያ ኣንፃር ግብረ ሽበራ ኣብ እተካይዶ ውግእ ካብ ኢትዮጵያ ብዙሕ ትምሃሮ ኣሎ ኢሎም።ኣፍሪካዊያን ኢንቨስተራት ንመናእሰይ ዕድል ስራሕ ንምፍጣር ኣብታ ኣህጉር መዋእሎም ከፍሱ እውን ፀዊዖም።
መጠን ርክብ ንግዲ ክልቲአን ሃገራት ዝተሓተ እዩ ዝበሉ ፕሬዝዳንት ጆናታን ኣብ ሕርሻን ሓይሊ ኤልክትሪክብ ምትሕብባር የድሊ እዩ ኢሎም።
ናይጀሪያዊያን ነጋዶ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ሕርሻን ማዕድንን ኢንቨስት ይገብሩ ምህላዎም ዘተባብዕ እዩ ዝበሉ ፕሬዝዳንት ጆናታን ኢትዮጵያዊያን ሰብ ሃፍቲ እውን ናብ ናይጀሪያ መፂኦም ኣብ ሕርሻን ነዳዲን ክሳተፉ ፀዊዖም ኣለው።
ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ብኣል-ሸባብ ፣ኣብ ማሊን ሳሕልን ብናይ ማግረብ ኣል-ቃይዳ ኣብ ናይጀሪያ ድማ ብቦኮ ሓራም ሓዊሱ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ኣፍሪካ ይፍፀሙ ንዘለው መጥቓዕትታት ሽበራ ክልቲኦም መራሕቲ ኮኒኖምዎ።
ብኻሊእ ዜና ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንስግታት ባን ኪሙን ትማሊ ኣብ ናይጀሪያ ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ቦምብ ብምኹናን ንስድራ ግዳያት ምፅንዕናዕ ተመኒዮም።ኣብታ ሃገር ብኢስይዎ ዘሎ ህውከት እውን ብዓሚቕ ከምዝተሓሳሰቦም ገሊፆም ኣለው።


text:
Tigrinya - ትግርኛ
እቲ Renting in Seattle Resource Center እንታይ እዩ?
ከተማ ስያትል ሕጂ ንኽልቲኦም ንወነንቲ ገዛን ንተኻረይትን ናብ ሓበሬታብዛዕባ ምክራይ ኣብ ስያትል ንምእታው ዝሕግዝ ሓደ መርበብ ሓበሬታን ቊጽሪ ተሌፎንን ኣለዋ።
እንታይ ሓበሬታ እዩ ዝርከብ?
እቲ መርበብ ሓበሬታ ክልቲኦም ወነንቲ ገዛን ተኻረይትን ካብ ምእታው ጀሚሩ ክሳብ ምውጻእ ብዛዕባ ዘለዎም መሰላትን ግቡኣትን ሓበሬታ ይህብ። ከምኡ'ውን ንሱ ናይ ከተማ ስርዓታት፡ ዝተሓቱ ናይ መንበሪ ቤት መለክዒታትን፡ ንስኻ ወይ ንስኻ ትፈልጦ ሰብ ናይ መንበሪ ቤት ኣድልዎ እንተጋጢምዎ እንታይ ክግበር ከምዘለዎን ይገልጽ። ክተዘራርቦ ትደሊ ሰብ እንየልዩ፡ ሓገዝ ክትረክብ እንተደሊኻ፡ ወይ ብዛዕባ መንበሪ ገዛኻ ጥርዓን ከተቕርብ እንተደሊኻ እውን ናባና ክትድውል ትኽእል ኢኻ።
ምትርጓም ኩሉ ግዜ ኣሎ።
ዝተተርጎሙ ነገራት:
እዚ ናይ መርበብ ሓበሬታ ገጽ'ዚ ብዛዕባ ናይ ክራይ ስርዓታት፡ ናይ ተኻራዪ ውሕስነታት፡ ርትዓዊ ናይ መንበሪ ቤት ሕግታት፡ ናይ ቤት ኣገልግሎታትን፡ ካልእ ጠቐምቲ ምንጭታትን ጠቓሚ ዝኾነ ሓበሬታ ዘቕርቡ ዝተረርጎሙ ሰነዳት ኣለውዎ።
ስያትል ኣብ ምጽንባርን ማዕርነትን እያ ትኣምን። ስደተኛታትን ዑቕበኛታትን ኣብዚ ሓንጎፋይ ይብሃሉ ።
ሰራሕተኛታት ከተማ ብዛዕባ ናይ ዜግነት ኲነታት ኣይሓቱን እዮም ናይ ስደተኛ ኩነታት ብዘየገድስ ድማ ንኽሎም ነበርቲ የገልግሉ።
ሓገዝ ናይ ንምኽፋሉ መጠንካ ዝኾነ መንበሪ ቤት ምርካብ፣ ናብ ቤት ናይ ምእታው ሓገዝ፣ ናይ ሕጊ ሓገዝን፣ ካልእ ናይ ኮም ምንጭታትን ንምርካብ ናብዚ ደውል 2-1-1 ወይ 1 (877)-211-9274 ወይ ናብዚ ብጻሕ win211.org


text:
ኤርትራ ዝተሓተ ሰብኣዊ ምዕባለ እተመዝግብ ዘላ ሃገር ምዃና ፕሮግራም ምዕባለ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝዘርግሖ ሓድሽ ጸብጻብ ኣፍሊጡ።
እቲ ኣህጉራዊ ትካል ንኩነታት 187 ሃገራት ብምግምጋም ኣብ ዘቕረቦ ሓድሽ ጸብጻብ፣ ንኤርትራ ኣብ መበል 181 ደረጃ’ዩ ኣቐሚጡዋ።
ኤርትራ እኹል ሓበሬታ ዘይርከባ ሃገር ደኣ ትኹን እምበር፣ ንሓገዝን ካልእ ልምዓታዊ መደባትን ኣብ ኤርትራ ንጥፈታቶም ይቕጽሉ ካብ ዘለዉ ሒደት ኣህጉራውያን ትካላት ዝኾነ ፕሮግርም ልምዓት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብዝከኣሎ ዝኣከቦ ሓበሬታ ግና ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ እታ ዝተሓተ ምዕባለ ዓቕሚ ሰብ ዘለዋ ሃገር ኤርትራ ምዃና ደምዲሙ ኣረጋጊጹ።
ጎረባብቲ ኤርትራ ዝኾና ሱዳን ኣብ መበል 171፣ ጅቡቲ 164፣ የመን 160፣ ተሰሪዐን ከምዘለዋ ዝሓበረ እቲ ጸብጻብ፣ ብደረጃ ዞባ እቲ ዝተሓተ ምምዕባል ዓቕሚ ሰብ ዝርኣየሉ ክፍሊ ዓለም ቀርኒ ኣፍሪቃ ምዃኑ ኣስሚርሉ።


text:
ብኸመይ ጀሚሩ
ኣብ መጀመርታ መስከርም 2015 ብዙሓት ዜጋታት ነቶም ኣብቲ እዋንቲ ናብ ሃገርና ዝመጹ ብዙሓት ስደተኛታት ገለ ነገር ንምግባር ተበግሶታት ክወስዱ ጀሚሮም። ንሕና ድማ ንኸምዚ ዓይነት ሓሳባት መድረኽ ንምሃብን ግዱሳት ነንሕድሕዶም ንኽራኸቡን ዝሕግዝ ናይ ፌስቡክ ማሕበረገጽ ጀሚርና። ድሕሪ ምኽፋት ናይ ህጹጽ መዕቆቢ ኣብ De Jaarbeurs ዌልኮም ኢን ኡትሬኽት ናብ ናይ ኩሉ ሰብ ንስደተኛታትን ምስ ስደተኛታትን ንጥፈታት ከዳሉ ዝደሊ ሰብ ዘገልግል መድረኽ ተሰጋጊሩ። ናይ መዘገጃቤት ናይ ንጥፈታት ተቖጻጻሪ ነዚ መደብ እዚ ውን ሓጊዝዎ እዩ። Uvoorvluchtelingen.nl ውን ሓደ ካብቶም ኣገዳሲ ኣካል ናይዚ ተበግሶ እዩ ኔሩ።
ብዓሰርተታት ብዝቑጸሩ ትካላትን ብኣማኢት ብዝቑጸሩ ግዱሳት ዜጋታትን ዝተፈላለይ ንጥፈታት ኣብዞም ዝስዕቡ መዳያት ይዳሎ ኔሩ፡ ሰነ-ጥበብ፡ ባህሊ፡ ስፖርት፡ ናይ ንኣሽቱ ግሩፕ ምርኻብን ቋንቋን። መጀመርታ ንናይ ግዝያዊ ተቐማጦ de Jaarbeurs ድሓር ውን ንተቐማጦ ናይ Amerikalaan (ካናለንኣይላንድ)። እዚ መደባት ብዊልኮም ኢን ኡትሬኽት ይምሓደርን ይሕገዝን ኔሩ። ብድሕሪ እዚ ውን ብተመሳሰሊ ኣብ ናይ ግዝያዊ ካምፕ Ravellaan ንጥፈታት ኣካይድና። ቀጺልና ውን ኣብ Einsteindreef ምስ መሻርኽቲ ናይ Plan Einstein ብሙዃን ንጥፈታት ምክያድ ቀጺልናዮ። ሕጂ ድማ ንጥፈታትና ብዝያዳ ንተቐማጦ ካምፕ Joseph Haydnlaan ኢና ነዳሉ። ብተወሳኺ ውን ብተኸታታሊ ኣብ ኡትሬኽት ካብ ክምፕ ወጻኢ ንዝቕምጡ መንበሪ ወረቐት ንዝሓዙ ሰባት ውን ኣብ ምድላው ንጥፈታትና ነሳትፎም።
ዝዓዘዘ ምስጋናና ናብ ኩሎም እቶም ኣብ መጀመርታን ኣዝዩ ኣገዳሲ ኣብ ዝኾነ ግዜን ዌልኮም ኢን ኡትሬኽት ጽቡቕ ጌሩ ንኽሰርሕ ዘኻኣሉ ሰባት እዩ። እዚኦም ሰባት ብ ኣማኢት ዝቑጸሩ እዮም ምናልባት እንተዘይበዚሖም። ዝተፈላልዩ ተበግሶታት ኣብቲ እዋንቲ ዝትጀመሩ፡ ኣብዚ ሕዋን እዚ ርእሶም ዝኻኣሉ ተቕዋማት (ማሕበራት) ብሙዃን ይሰርሑ ኣለዉ። ንኣብነት New Neighbours en Naaiatelier van Hagar tot Ruth።
ዌልኮም ኢን ኡትሬኽት ኣብ ሓመለ 2016 ተቕዋም ኮይኑ። ዋላ ውን መእንታን ነዚ ስራሕዚ ብቐጻሊ ክንሰርሖ መልክዕ ኣቃውማና (ኣሰላልፋና) ክንቅይር እንትነበረና፡ ዕላማና ግን ከም ናይ መጀመርታ ሓደ እዩ። ብሓፈሻ ኩሉ ይክኣል እዩ፡ ንሕና ውን ብዝተኻእለ መጠን ኩሉ መደባት ንኽካየድ ዝከኣለና ንገብር ኢና፡ ጥራይ ውሕሱን ምስ ድሌታት ናይ ስደተኛታት ዝዝዛመድን ንስደተኛታት ድማ ኡትሬኽት ብዝያዳ ገዘኦም ኮይኑ ንምስማዕ ዝሕግዞም ይኹን። ስለዚ ድማ ኢና ክሳብ ሕጂ ተዓጻጸፊ ዓይነት ናይ ኣሰራርሓ መንገዲ ንኽተል ዘሎና።
መን
መን
ወልኮም ኢን ኡትሬኽት ብዞም ዝስዕቡ ኣባላት ዝቖመ እዩ፡ ረበካ ደ'ካውየር፡ ፍራንክ ፋን ሱስት፡ ሀለን ኮይማን ከምኡ ውን ፋቲማ አል ካዶሪ
ወለንተኛታት
ከምኡ ውን ብሓባር ምስ ብዙሓት ናይ ወልንተኛ ሰራሕተኛታት ሓቢርና ንሰርሕ ኢና፡ እዚ ደማ ብመልክዕ ግዝያዊ፡ ተኸታታሊ (ቀጻሊ) ወይ ውን ከም መሰረታዊ። ኣብዚ ግዜ እዜ ምሳና በቐጻሊ ዝሰርሑ ዘለው ወለንታውያን እዞም ዝስዕቡ እዮም። Marc Speijers, Eline Bosch, Deewa Dawi, Irene Velthuijzen, Atieh Mousavi, Shadi Maalouf, Maha Jaafar, Trent en Sarah Robbins።
ቦርድ
ካቲንካ የሰ (ጸሓፊት)፡ ኦስካር ብረመር ( ፋይናንስ)፡ ማደለይነ ፓነንኩክ ( ኣደ ወንበር) ናይ ዌልኮም ኢን ኡትሬኽት ቦርድ እዮም።
ANBI en algemene informatie
Stichting Welkom In Utrecht is door de Belastingdienst aangemerkt als een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI).
Stichting Welkom in Utrecht voldoet aan de Governance code welzijn en maatschappelijke dienstverlening. De stichting heeft een toezichthoudend bestuur.
Medewerkers van Stichting Welkom In Utrecht worden beloond conform CAO Welzijn & Maatschappelijke Dienstverlening. Het bestuur verricht haar taken geheel onbezoldigd.
Klik hier voor het Beleidsplan 2021-2025. Hier staan onder andere de doelstelling, missie en visie van de Welkom In Utrecht beschreven. Informatie over onze activiteiten en de financiële verantwoording is hier te vinden:
- Jaarverslag 2016
- Jaarverslag 2017
- Jaarverslag 2018
- Jaarverslag 2019
- Jaarverslag 2020
- Jaarrekening 2016
- Jaarrekening 2017
- Jaarrekening 2018
- Jaarrekening 2019
- Jaarrekening 2020
Kijk hier voor het privacy statement van Welkom in Utrecht.
Contact
Algemeen
info@welkominutrecht.nu
Rebecca de Kuijer
rebecca@welkominutrecht.nu
06 51691478
Fatima El Kaddouri
fatima@welkominutrecht.nu
06 23222837
Hellen Kooijman
hellen@welkominutrecht.nu
06 51192316
Frank van Soest
frank@welkominutrecht.nu
06 10803167
Kantoor– en bezoekadres
Joseph Haydnlaan 2A
3533 AE Utrecht
Postadres
Stichting Welkom in Utrecht
Bilderdijkstraat 26
3532VG Utrecht
Nummer van Kamer van Koophandel: 66219655.
Fiscaal nummer (RSIN): 856448394.
Bankrekeningnummer: NL50 TRIO 0391 1807 38.


text:
ርክብ ምስ ተጋዳላይ ሓሚድ ሳልሕ (5)
ሓምሻይ ክፋል
ሓድሽ ዓመት 1968 ተጀምሩ ። ሰራዊት ሓርነት ከምቲ ልሙድ ኣንጻር ጸላኢ ምክልኻልን መጥቃዕትታቱ ምውርዋርን ቀጸሎ ። ቁጽሩ እንዳበዘሔ ከደ ፣ ስሪሒታቱ ድማ እንዳማዕበለ ስሌ ዝኸደ ኡሙን ደጀን ዝኾኖ ሓድሽ መሬት ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻሩ ከእቱ ጀመረ ። ጸላኢ መጥቃዕታት ሰራዊት ሓርነት ናብ ዓበይቲ መደበራትን ከተማታት ገጹ ከይየመሪሕ ፍርሒ ጀመሮ ። ገለ ካብቲ ስሪሒታት ድማ ዝስዕብ እዩ ፦
- ወርሒ 1/1968 – ኣብ ዱሉክ ባርካ ላዕላይ ኣብ ዝተኻየደ ውግእ ጸላኢ ዓብይ ክሳራ ነሩዎ ።
- ወርሒ 2/1868 – ኣብ ሸተል ከባቢ ማንሱራ ምስ ቀዳመይቲ ክፍሊ ብምትሕብባር ኣብ ዝተኻየደ ውግእ ጸላኢ ካብ 70 ንላዕሊ ምዉታትን ቁሱላትን ነሩዎ ።
- 13/2/1968 – ኣብ ሳልሰይቲ ክፍሊ ፣ ተገረን መጥቃዕቲ ተኻይዱ ካብ ንጎሆ ክሳብ ጻሓይ ዓራርቦ ኣብ ዝተኻየደ ውግእ ጸላኢ ዓብይ ክሳራ ነሩዎ ፣ ብወገና 1 ስዉኣት 7 ዉጉኣትን ነሩና ። 13 ብሬት ሰሊብና
- 4/1968 – ኣብ ዋሃብሎ ( ዓጋምቡሳ ) ኣብ ዝተኻየደ ውግእ 2 ዉጉኣት ኣለዉና ።
- 18/7/1968 – ኣብ ደምበላስ ካብ ጸላኢ 5 ሞይቶም ክባና 2 ተወግኦም ።
- 8/1968 – ኣብ ሳላድ ብወገና ክሳራ ኣይነበረን ።
- 8/1968 – ኣብ ልዕሊ ከተማ ሰገነይቲ መጥቃዕቲ ተኻይዱ ጸላኢ ክሳራ ነሩዎ ኣባና ዝወረደ ነግር የልቦን ።
- 8/9/1968 – ኣብ ሓላይ ነፈርቲ ዝተኻፈላኦ ጹዕጹዕ ውግእ ተኻይዱ ጸላኢ ብዙሓት ምዉታት ነሩዎ ።ንሕና 2 ተሰዊኦሙና 3 ድማ ተወጊኦም ።
- 12/10/1968 – ኣብ ዋጣቶ ውግእ ገርና 1 ተሰዊኡና ።
- 5/11/1968 – ኣብ ሙድሑሎ ናባ ጋደ ካብ ሓይሊ ጸላኢ ( ጦር ሰራዊትን ኮማንዶስን ) 50 ተቀቲሎም ብዙሓት ተወጊኦም ዝተፈላለየ ብሬት ድማ ሰሊብና ኢሉ ። እዘን ናይ መወዳእታ ሰለስተ ውግኣት ሱሉሳዊ ሓድነት ምስ ተኣወጀ ዝተኻየዳ እየን ።
ቀጽሉ እዚ ገለ ክፋላት ናይቲ ብዘይምቁራጽ ምስ ጸላኢ ዝካየድ ዝነበረ ጥምጥም ምዃኑ ገሊጹ ። ምስ ምቅጻል ምንቅስቃስ ጸላኢ ፣ ሳልሰይቲ ክፍሊ ብሰንኪ ጉድለት ዝተፈላለየ ትሕዝቶታትን ኣገዳሲ ወታሃደራዊ ንዋትን ፣ ጸገማታ እንዳታሓላለኸ ከይዱ ። ካብ ማእከላይ መደበር ( መሪሕነት ውድብ ) ዝመጽእ ጠቃሚ ረድኤት ኣይነበረን ። ኣብ ሞንጎ ዝተፈላለያ ክፍሊታት ድማ ኣብ ክፍሊታት ንዝፍጠር ኩነታት ንምግጣም ዝኣመተ ምትሕብባር ኣይነበረን ። ናይ ብሓቂ ድማ ምጻሩ ዘሸግር ቀሊል ዘይኮነ ጸገማት ይጓንፈና ነሩ ኢሉ።
ኩነታት ከምዚ ካብ ኮነ ፣ ክፍሊታት ዝቆማሉ ዕላማ ታዓዊቱዶ ይመስለካ ? ኣወንታታቱን ኣሉታታቱንከ እንታይ እዩ ? ንዝብል ሕቶ ክምልሽ ከሎ መልሱ ድማ ፦
ክፍሊታት ብሙቋሙ ዝተረጋገጸ ኣወንታታት ክረኤ ከሎ፣ ብሓፈሻኡ ዝቆመሉ ዕላማ ተረጋግጹ እዩ ክባሃል ይካኣል ። ንሱ ድማ ፦
- ምብታን ሓይሊ ጸላኢ ( ፋሕ ክብል ተገድዱ )።
- ሓይሊ ሰውራ ኣብ ዝተፈላለየ መሬት ኤርትራ ተዘርግሑ ምስ ህዝቢ ክራኸብ ምኽኣሉን ህዝቢ ምስ ሰውርኡ ከም ዝተኣሳሰር ምግባሩን ።
- ኣብ ልዕሊ ጸላኢ ክሳራታት ምውራድ ።
- ሰውራ ከይትፍለጥ ተጠምጥሙዋ ዝነበረ ዜናዊ ሽፋን ተቀንጥጡ ።
- ኣብ ሓጽር እዋን ብዙሕ ሓይሊ ጉልበት ሰብ ምእካብ ተኻኢሉ ።
እዚ ድማ ቀሊል ፍሬ ኣይኮነን ይኹን እምበር ፣ ንተሞክሮ ክፍሊታት ዘሰነዮ ኣሉታዊ ተሞክሮታት እውን ቀሊል ኣይነበረን ምኽንያቱ ድማ ፦
- ንንጥፈታት ክፍሊታት ብቀረባ ኣብ ሜዳ ኮይና እተማሓድርን ተዋሃህድን ኣድማዒት መሪሕነት ዘይምህላው ።
- ዝምድናታተን ዝሰሪዕን ዘዋሃህድን ንጹር ሕጊታት ወይ መምረሕታት ዘይምንባሩ ። በዚ ምኽንያት ድማ ኣብ ዝተፈላለየ ወታሃደራዊ ፣ ፖለቲካዊ ፣ ሎጊስቲካዊ ፣ መዳያት ኣብ ሞንጎ ክፍሊታት ስሩዕ ምትሕግጋዝ ኣይነበረን ። እቲ ኣብ ገለ ግዝያት ዝረኤ ዝነበረ ምትሕብባር ወይ ምድግጋፍ ድማ ብዘይተሰርዔ መገዲ ዝካየደ ዝነበረ ሃንደበታዊ ዘይተጸንዔ ተቦጉሶታት ዳኣምበር ካብ ሓቀና ሓድነታዊ መንፈስ እምነት ዝተበገሰ ዘይምዃኑ ። እዚ ድማ ንምሳሌ እቲ ኣብ ሞንጎናን ሞንጎ ቀዳመይቲ ክፍሊን ዝነበረ ዝምድና ፣ ከምኡ እውን ምስ ራብዓይቲ ክፍሊ፣ እቲ ብሓባር ዝካየድ ዝነብረ ውግኣት ኣብነት ናይዚ እዩ ።
- ክፍሊታት ፣ ኣብ ትሕቲ ምሉእ ምቁጽጻር መራሕቲ ክፍሊታት ኮይኑ ፣ ብሕታዊ መልክዕ እንዳሓዘ ይኸይድ ስሌ ዝነበረ ፣ ጸብብ ስምዕታት ክፍጠር ጀምሩ ።
- ኣብ ሓደ ክፍሊ ንዝፍጠር ሽግራት ቅልጡፍ ፍታሕ ስሌ ዘይግበረሉ ሽግራት እንዳታኣከበ ከይዱ ።
- ኣብ ሞንጎ ሰራዊት ሓርነት ዘሎ ሓድነታዊ ስምዒት ክዳኸም ጀመረ ።
ቀጺሉ ክዝከር ዝግባእ ተሞክሮ ድማ ኣሎ ብምባል፣ ሳልሰይቲ ክፍሊ ብ1966 ቦታኣ ድሕሪ ምብጻሓ ብንጹር ዕለት 30/9/1966 ኣብ ሞንጎ ሳልሰይቲ ክፍሊን ራብዓይቲ ክፍሊን ኣብ ኡምለ ዝተባህለ ቦታ ብመሪሕነት ደረጃ ዝተደረተ ጸብብ ስምምዕ ተገይሩ ናይ ክልቲኤን ክፍልታት ኣሃዱታት ብሓደ ተጸምብረን ፣ ሓሙሽተ መራሕቲ ሓይሊታት ዝመርሑዎ ኣሃዱታት ቆይመን ኣብ ዝተፈላለየ ወገናት ተዋፍረን ፣ሃዘሞ ፣ ሰራየ፣ ምብራቃዊ ሸነኽ ኣከለጉዛይ ። ከምኡ ድማ ገለ ኣሃዱታት ብሬት ንምምጻእ ንሳሕል ገጸን ተላእኸን ። ስሌዚ ገሊኡ ካብቲ ዝተጠቅሰ ዝተኻየደ ውግኣት ናይ ሓባር ነሩ ማለት እዩ ። ካብቶም ኣብዚ ውግኣት ዝተካፈሉ ፍሉጣት መራሕቲ ካብ ራብዓይቲ ክፍሊ ድማ ፣ ራማዳን ሙሳ ፣ ኣሕመዲን እስማዒል ፣ ስዒድ ሳልሕ ማሕሙድን ኣደም ማሕሙድን ይዝክር ። ድሕሪዚ ኣሃዱታት ብሃንደበት ተጸውዔን ኣብ ዛርግራ ብወርሒ 4/1967 ከምቲ ዝነበራኦ ኣብ ክልተ ተመቅለን ተፈሊየን ። እዚ ስጉምቲ ኣብ ተጋደልቲ ዓብይ ኣሉታዊ ስምዒት ኣሕድሩ ።
ጉዳይ ሓድነት ኣብ ሞንጎ ሰራዊት ሓርነት ኣብ ክልቲኡ ክፍሊታት ራብዓይትን ሳልሰይቲ ክፍሊን ብቲሪ ክላዓልን ክሕተትን ጀመረ ። እንተ እዚ ዝተጠቅሰ ተሞክሮ ሓድነት ብፍጹም ኣይተዘርበሉን ኣይተላዕለን ምኽንያት ናይዚ ምብታኽ ኣይተነግረን ። ፍጻመኡ ድማ ብህላወ ሙሓመድ ዓሊ ዑማሮ መራሕ ራብዓይቲ ክፍሊ ፣ ካብ ሳልሰይቲ ድማ ኣሕመድ ኢብራሂም ሓላፊ ወታሃደራዊ ስለያን ዓሊ ማሕሙድ መራሕ ሓይልን ነሮም ።
ብሰንክቲ ዝኸይድ ዝንበረ ሕማቅ ኩነታት ድማ ሽግራት ናይ ክፍሊታት እንዳበዘሔ ከይዱ ፣ ሓምሸይቲ ክፍሊ ድሕሪ ምቋማ ድማ ሓድሽ ሽግራት ተፈጥሩ ። ስሌዚ ኣብቲ መድረኽ ንሰውራ ዝህድድ ዝነበረ ሓደገኛ ኩነታት ገደብ ምግባር ኣሚቱ ዝላዓል ዝነበረ ፣ ስምረት ሰራዊት ሓርነት ፣ ቦታኣ ሜዳ ዝኾነት መሪሕነት ምቋም ፣ ጉባኤ ምክያድ ፣ ዝብል ጭርሖታት ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ካብ ተጋደልትን ህዝብን ብትሪ ክስማዕ ጀመረ ።
ኣብ ሓምሸይቲ ክፍሊ ንዝተፈጠረ ሽግራት ብፍላይ ብሓፈሻ ድማ ንናይ ሰውራ ሽግራት ፍታሕ ንምግባር ዝዕላማኡ ኣኼባ ክካየድ ዝብል ተበግሶ ነሩ። ብመሰረት እዚ መጸዋዕታ ድማ ጉባኤ ዓራዳየብ ብዕለት 6/6/1968 ተኻይዱ ። ኣብዚ ጉባኤ ዝተኻፈሉ መኣሕቲ ክፍልታት ድማ ፦
- ካብ ቀዳመይቲ ክፍሊ – ማሕሙድ ዲናይን – ሙሳ ሙሓመድ ሃሽምን ።
- ካልኣይቲ ክፍሊ – ዑመር ኢዛዝን – ኣሕመድ እብራሂም ሙሓመድ (ቸኪኒ) ።
- ሳልሰይቲ ክፍሊ – ዓብዱልካሪም ኣሕመድ – ኣሕመድ ኢብራሂም ሙሓመድ ።
- ራብዓይቲ ክፍሊ – ሙሓመድ ዓሊ ዑማሮ – ራማዳን ሙሓመድ ኖር ።
- ሓምሸይቲ ክፍሊ – ዓብደላ ኢድሪስ – ኢሳያስ ኣፈወርቂ ነሮም ።
ውሳኔታት ናይዚ ጉባኤ ድማ ዝስዕብ ነሩ ፦
- ቀዳመይቲ ክፍሊ ፣ ንሳልሰይቲ ክፍሊ ክትሕግዝ ።
- ካልኣይቲ ክፍሊን ራብዓይትን ፣ንሓምሸይቲ ክፍሊ ክሕግዙ ።
- ታሓጋጋዚት ኣሃዱ፣ ንቀዳመይቲ ክፍሊ ክትሕግዝ ።
- መራሕቲ ክፍሊታት ፣ መራሕቲ ሓይሊታት ፣ ክፍሊ ወታሃደራዊ ታዕሊምን ፣ሓጋዚት ኣሃዱን ዝካፈሉዎ ሰፊሕ ወታሃደራዊ ጉባኤ ክካየድ ።
ንምስጥራዊነት ናይቲ ዝተገብረሉ ቦታ ጉባኤ ዓንሰባ ተባሂሉ ዝተጸወዔ ጉባኤ ኣብ ኣሮታ መሬት ማሪያ ብዕለት 10/9/1968 እዩ ተኻይዱ ። ካልኣይቲ ክፍሊ ብምኽንያት ናይቲ ኣብ ሓልሓል ዝተኻየደ ተጋዳላይ ዑመር ኢዛዝ መራሕ ካልኣይቲ ክፍሊ ዝተሰወኣሉ ውግእ ኣይተኻፈለትን ። ቀዳመይቲ ክፍሊ ድማ ክትካፈል ከምዘይትኽእል ኣፍልጣ ። ዝተረፉ ኣብ ሞንጎኦም ሓድነት ብምእዋጅ ግዝያዊት መሪሕነት ዝብል ሽም ዝሓዘት 12 ዝኣባላት መሪሕነት መሪጾም ። እዛ ክሳብ ጉባኤ ኣዶባሓ ዝቀጸለት መሪሕነት ድማ ኣስማቶም ዝስዕብ እዩ ፦
- ሙሓመድ ኣሕመድ ዓብዱ
- ኣሕመድ ሙሓመድ ኢብራሂም (ሰክረተር)
- ሙሓመድ ዓሊ ዑማሮ
- ራማዳን ሙሓመድ ኖር
- ኣብራሃም ተወልደ
- ኢስያስ ኣፈወርቂ
- ዓብደላ እድሪስ
- ዑመር ዳማር
- ሙሓመድ ዑመር ዓብደላ ( ኣቡጣያራ)
- ዓብደላ ዩሱፍ
- ዓብደላ ሳፊ
- ሓምድ ሳልሕ ሱለይማን ።
ኣብ መወዳእታ እቲ ሙሉእ ሓድነት ሓሙሽተ ክፍሊታት ዘረጋገጸ ጉባኤ ኣዶባሓ ብዕለት 10/8/1968 ተገይሩ ዘመነ ክፍሊታት ኣብቅዑ ሰውራ ኣብ ሓድሽ ናይ ቃልሲ መዋእል ኣቲያ ።
ርክብ ምስ ተጋዳላይ ሓሚድ ሳልሕ ኣብዚ ይውዳእ ።
11/8/2016
.
.
ርክብ ምስ ተጋዳላይ ሓሚድ ሳልሕ (4)
ራብዓይ ክፋል ብዛዕባ ኩነታት ናይዚ ወታሃደራዊ ክፍሊ ክገልጽ ከሎ ፣ ሓፈሻኡ ኩሉ ከበሳ ዘጠቃለለ ኣውራጃታት ኣከለጉዛይን ሰራየን ሓማሴንን ምብራቃዊ ገማግም ባሕሪ ኣከለጉዛይ ፣ ምዃኑ ገሊጹ ። ሓይሊ ጸላኢ ጦር ሰራዊት ኮነ ካልእ ወታሃደራዊ ሓይሊታቱ ፖሊስ ፣…
Aug 15 2016 / Read More »
ርክብ ምስ ተጋዳላይ ሓሚድ ሳልሕ – ሳልሳይ ክፋል »
ራብዓይቲ ክፍሊ ጉዕዞኣ ብወገናት ከረን ብመሬት መንሳዕ ክኾውን ስሌ ዝወሰነት ኣብ ከባቢ ምሕላብ ፣ቁሩሕ ዝተባህለ ቦታ ብዕለት 15/9/1965 ጹዕጹዕ ውግእ…
Aug 8 2016 / Read More »
ርክብ ምስ ተጋዳላይ ሓሚድ ሳልሕ – ካልኣይ ክፋል »
ሓምድ ቀጽሉ ፣ ካብ ወገናት ባጽዕ ንባርካ ተመሊሰ ካብኡ ከሰላ ኣቲየ ምስ ስዉእ ሳቤ ተራኽቤ ዳግም ንሜዳ ተመሊሰ ኣብተን ኣሃዱታት…
ርክብ ምስ ተጋዳላይ ሓሚድ ሳልሕ »
ርክብ ምስ ተጋዳላይ ሓሚድ ሳልሕ ምኽትል መራሕ ሳልሰይቲ ክፍሊ ሰራዊት ሓርነት ኤርትራን ሓደ ካብቶም ቀዳሞት ሰልፈኛታቱን፣ ኣብቲ ሕጂ ዝነብረሉ ዘሎ መደበር ስደተኛ`ታት ሱዳን ፣ ምስኡ ኣብ ዝተገብረ ርኽክባት ፡ ብዛዕባ…
Aug 5 2016 / Read More »
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10422


text:
Radio Erena: 18 July 2016
ወርሓዊ ደሞዝ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ካብ 130 ክሳብ 300 ዶላር ክብ ከምዝበለ ሓላፊ ቁጠባዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣቶ ሓጎስ ገብረህይወት ገሊጹ።
እቲ በዓል ስልጣን ህግደፍ ምስ ቢቢሲ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ፣ እቲ ንወርሒ 50 ዶላር ዝነበረ ክፍሊት ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ከከም ደረጃ ትምህርቶም ካብ 130 ክሳብ 300 ዶላር ክብ ከምዝበለ ሓቢሩ።
እንተኾነ ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ኣብ ኤርትራ ዝነበሩ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ መግለጺ ‘ቲ ሓላፉ ቁጠባ ህግደፍ፣ “ላግጺ’ዩ” ክብሉ መሊሶም።
ቢቢሲ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ ሚኒስተራት መንግስቲ ኤርትራ ወርሓዊ 200 ዶላርን ተወሳኺ ኣበልን ጥራይ ከምዝኽፈሉ ክገልጹ እንከለዉ፣ በንጻሩ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብዚ እዋን’ዚ ወርሓዊ ክሳብ 300 ዶላር’ዮም ዝኽፈሉ ምባሉ፣ ካብ “ዳእላ” ሓሊፉ ካልእ ወልሓደ ክኸውን ከምዘይክእል እቶም ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣረዲኦም።
መንግስቲ ወሰኽ ደሞዝ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ከምዘተግበረ ይገልጽ እኳ እንተሎ፣ ኣብ ውሱን ቦታታት እንተዘይኮይኑ፣ ኣብቲ ዝበዝሐ ከምዘይተተግበረ ዝፍለጥ’ዩ።
እቲ መንግስቲ፣ “ምስ ባርነት ዝጽብጸብ ናይ ግዜ ገደብ ዘይብልይ ምዝመዛ ሃገራዊ ኣገልግልት ይፍጽም ኣሎ፣” ዝብል ካብ ኣህጉራዊ ማሕበረ ሰብ ንዝወርዶ ዘሎ ክሲ ንምኽዋል’ዩ ክሳብ 5000 ንወርሒ ወሰኽ ደሞዝ ከምዝገበረ ዝገልጽ ዘሎ።
በንጻር እዚ ግና፣ ህዝቢ ብዋሕዲ ባጤራን ናህሪ ዋጋታትን ኣብ ከቢድ ምረት ከምዝርከብ ወግሐ ጸብሐ ዝግለጽ ዘሎ ሓቒ’ዩ።
ሚኒስተር ቁጠባ ኤርትራ ኣቶ ብርሃነ ሃብተማርያም ከኣ ብዛዕባ ዋሕዲ ባጤራ ናቕፋን ዝርአ ዘሎ ናህሪ ዋጋታትን ተሓቲቱ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ኣብ እዋን ምቕያር ባጤራ 40 ሚእታዊ ናይቲ ገንዘብ ከምዘይተመልሰን እዚ ድማ ኣብ ምውሓድ እቲ ባጤራ ኣሉታዊ ጽልዋ ከምዝፈጠረን ኣረዲኡ።
“ባንክታት ኤርትራ ጥርሑ ስለዝተረፈ፣ ባጤራ ብምቕያር ክንእክቦ ፈቲና፣” ዝበለ እቲ ሚኒስተር፣ እንተኾነ እቲ 40 ሚእታዊ ናይቲ ባጤራ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዝተወነነ ብምንባሩ ከምዘይተመልሰ’ዩ ገሊጹ።
ምስ ባርነት ዝጽብጸብ ናይ ግዜ ገደብ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ ንመንእሰያት ኤርትራ ናብ ስደት ከምዝውሕዙ ጌርዎም ጥራይ ከይኣክል፣ እቲ ናይ ስደት መስርሕ’ውን ንቁጠባዊ ጽላታት እታ ሃገር ናብ ዝተሓተ ደረጅኡ ኣውዲቖ ይርከብ።
ብመሰረት ጸብጻብ ሕቡራት ሃገራት፣ ብምዕባለ ዓቕሚ ሰብ ኤርትራ ምስተን ዝተሓታ ሰለስተ ሃገራት ዓለም ከምእትስራዕ እቲ ናይ ቢቢሲ ጸብጻብ ጠቒሱ ኣሎ።
ዲፕሎማስያዊ ተነጽሎ ኣጋጢምዎ ዝርከብ መንግስቲ ኤርትራ፣ ሓድሽ ናይ ዲፕሎማሲ ስትራቴጂ ብምትእትታው፣ ንዓመታት ተዓቢሶም ዝጸንሑ ሰበ ስልጣናቱ ንማዕከናት ዜና መግለጺታት ክህቡን ናይ ወጻኢ ጋዜጠኛታት ከኣ ናብ ኤርትራ ክኣትዉን ይፈቕድ ምህላዉ ዝፍለጥ’ዩ።
ይኹን’ምበር ሰበ ስልጣናቱ ዝህብዎ ዘለዉ መግለጺታት ንሓድሕዱ ዝጋጮን ካብ ሓቒ ዝረሓቐን ምዃኑ ተዓዘብቲ የመልክቱ።
=============================


text:
Radio Erena: 01 December 2016
ኢራን ኣብ ዞባዊ ጉዳያት ጣልቃ ትኣቱ ኣላ ክትብል ጅቡቲ ንዝሃበቶ መግለጺ፣ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢራን ነጺግዎ።
ኣፈኛ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢራን ባሕራም ቓሰሚ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ሰበ ስልጣን ጅቡቲ ብዛዕባ ኢራን ሓቅነት ዘይብሉ መግለጺታት ካብ ምሃብ ክቑጠቡ ተማሕጺኑ።
ፕረዚደንት ጅቡቲ እስማዒል ዑመር ጉለ፣ ካልኦት መራሕቲ ሃገራት ዓረብ ዝሃብዎ መግለጺ ካብ ምድጋም ተቖጢቡ ናይ ገዛእ ርእሱ መጽናዕቲ ከካይድ’ውን ተላብዩ።
ስዑዲ ዝመራሒተን ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ፣ ኢራን ኣብ የመን ባሕሬንን ካልኦት ሃገራትን ምትእትታው ትፍጽም ምህላዋ’የን ዝኸሳ።
ምስቲ ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ልፍንቲ ሃገራት ወሽመጥ ወጊነን ዘለዋ ኤርትራን ጅቡቲን ንኢራን ክኹንና ብተደጋጋሚ ይርኣያ ኣለዋ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፣ ካብ 21 ክሳብ 23 ሕዳር ኣብ ማላቦ ኣብ ዝተኻየደ መበል ራብዓይ ዋዕላ ሃገራት ዓረብን ኣፍሪቃን ኣብ ዝተሳተፈሉ እዋን፣ ምስ ጋዜጣ ሻርቕ ኣል ኣውሳጥ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ፣ ኣብ ልዕሊ ኢራን ተመሳሳሊ ክሲ ምቕራቡ ዝዝከር’ዩ።
መንግስቲ ኤርትራ ኣቐዲሙ’ውን ብጉዳይ እቲ ኣብ ከተማ ቴህራን ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ኤምባሲ ስዑዲ ዓረብ፣ ንመንግስቲ ኢራን ከምዝኾነነት ኣይርሳዕን።
======================


text:
Radio Erena: 26 July 2020
ኣውስትራልያዊ ትካል ዕደና ዳናካሊ፣ ኣብ ኤርትራ ጀሚሩዎ ዘሎ ምህናጽ ፕሮጀክት ፖታሽ ኣብ ናይ መወዳእታ ደረጅኡ ከምዘብጸሖ ተገሊጹ።
እቲ ትካል ኣብ ዘውጸኦ ሓበሬታ፣ ሚኒስትሪ ጸዓትን ማዕድንን ኤርትራ፣ ነቲ ኣቕሪቡዎ ዝነበረ ናይ ስራሕ መደባት ብምቕባሉ ዝተሰመዖ ሓጎስ ድሕሪ ምግላጽ፣ ፍርያት ክጅምር ድሉው ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
እዚ ምስቲ ብመንግስቲ ኤርትራ ዝውነን ትካል ኤናምኮ ንፍርቂ ተሻሪኹ ዝሰርሕ ትካል፣ ምህርቱ ንዕዳጋ ኣብ ዘቕርበሉ እዋን፣ ኣብ ዓለም ሓደ ካብቶም ቀንዲ ኣፍረይቲ ንመስርሒ ድኹዒ ዘገልግሉ ንጥረ ነገራት ክኸውን ትጽቢት ይገበረሉ።
ኣብ ውሽጢ’ዚ 36 ኣዋርሕ ፍርያቱ ንዕዳጋ ከውርድ መዲቡ ዘሎ እቲ ናይ ኮሉሊ ፕሮጀክት፣ ኮርፖሬሽን ፋይናንስ ኣፍሪቃን፣ ኢምፖርት-ኤክስፖርት ባንክ ኣፍሪቃን ብሓባር ብዝሃቡዎ ናይ 200 ሚልዮን ዶላር ለቓሕ እዩ ዕማማቱ ከሳልጥ።
ኮርፖሬሽን ፋይናንስ ኣፍሪቃ፣ ናይ 50 ሚልዮን ዶላር ብርኪ እውን ካብቲ ትካል ገዚኡ ከምዘሎ የፍልጥ። 25 ሚልዮን ዶላር ካብዚ ድሮ ተኸፊሉ እዩ፣ ዝተረፈ ከኣ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ናይዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ክኸፍሎ እዩ።
ፕሮጀክት ኮሉሊ ኣብ 2021 ዓመተ ምህረት፣ 3% ካብ ሓፈሻዊ ሃገራዊ እቶት ኤርትራ ክሽፍን እዩ። ኣብ 2030 ከኣ 50% ኤርትራ ንሰደድ ካብ እትልእኮ ክሽፍን ምዃኑ፣ ጸብጻባት ውድብ ሕቡራት ሃገራት የመልክቱ።
እዚ ንኣስታት 10 ሽሕ ሰባት ናይ ስራሕ ዕድል ክፈጥር ትጽቢት ዝግበረሉ ፕሮጀክት፣ ኣብ ካልኦት ሃገራት ከም ዓቢ ጸጋ እኳ ዝረአ እንተኾነ፣ መንግስቲ ኤርትራ ንኩሉ ዕደናዊ ንጥፈታት’ታ ሃገር ብግዱድ ዕስክርና ዘካዪዶ ምስ ምዃኑ፣ ንካልእ ተወሳኺ ምግሃስ መሰላት ማዕጾ ዘርሕው ከይከውን ስግኣት ሓያሎ ወገናት እዩ።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብቶም ዝሓለፉ 24 ስዓታት ኣብ ልዕሊ 5,141 ሰባት ብዝተኻየደ ናይ ላብራቶሪ ምርመራ 150 ሰባት ብቫይረስ ኮሮና ከምዝተታሕዙ ተረጋጊፁ።እቶም’ቲ ቫይረስ ዝተረኽቦም ሰባት ኣብ ካብ ክሊ ዕድመ 3 ክሳብ 72 ዓመት ዝርኸቡ ክኾኑ ኸለው 94 ደቂ ተባዕቲዮን 56 ደቂ ኣንስትዮን ምዃኖም ተፈሊጡ ‘ሎ።
127 ኣብ ኣዲስ ኣበባ፣13 ኣብ ክልል ኣምሓራ፣6 ኣብ ክልል ሶማሊያ፣3 ካብ ደቡብ ክልል፣ 2 ካብ ክልል ትግራይ፣2 ካብ ክልል ኦሮሚያን 1 ኣብ ክልል ዓፋር ምዃኖም ሚንስትሪ ጥዕና ኢትዮጵያ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢብዙሃን (ፌስቡክ) ገፁ ሓቢሩ።
ኣብ ኢትዮጵያ ትማሊ ሶኑይ ዝሞተ ሓደ ሰብ ሓዊሱ ብሰንኪ ቫይረስኮሮና ቁጽሪ ዝሞቱ ሰባት 18 ምብጽሑተፈሊጡ’ሎ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ብምኽንያት ጽባሕ ዓርቢ ዝኽበር መዓልቲ ከባቢያዊ ሓለዋ ኣብዚ ዓመት ክትከሉ ዝተዳለወ 5 ቢሊዮን ፍልሲ ምትካል ከምዝጅመር ሓላፊ ፕረስ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን ገሊፆም።
ፅባሕ ብምእኹል ኣብ ጥቓ ከተማ ሃዋሳ ጎቦ ታቦር ምትካል ከምዝጅመርን ክልላት እውን ብተመሳሳሊ ምትካል ከምዝጅምሩን ተፈሊጡ ኣሎ።
ኣቶ ንጉሱ ኣብ ሓደ መዓልቲ ዝተተኽለ 300 ሚሊዮን ፈልሲ ዝደግም ዘይኮነ ኣብ ዝቕፅሉ ኣዋርሕ ዝህልው መደብ ምትካል ፈልሲ ዕላዊ ዝኾነሉ እዩ ኢሎም ።
እቲ ወፍሪ ኣብ ስግኣት ለበዳ ቫይረስኮሮና ንእትርከብ ኢትዮጵያ ተወሳኺ ናይ ምስፍሕፋሕ ሓደጋ’ዶ የብሉን ኢሎም ዝተሓተቱ ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን መንግስቲ ዘድልይ ምድላው ገይሩ ኣሎ ኢሎም።
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣርባዕተ ቢሊዮን ፈልሲ ተተኺሉ ምንባሩን ሎሚ ዓመት ናብ ሓሙሽተ ቢሊዮን ክብ ከምዝበለን ብተወሳኺ ተሓቢሩ።


text:
ብ ኤምባሲ ሃገረ ኤርትራ፡
ኤርትራ ብመገዲ ኤምባሲ ሃገረ ኤርትራ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ተወኪላ ኣብቲ ብዕለት 31 ጥቅምቲ 2015 ኣብ ከተማ ፕሪቶርያ፣ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝተኻየደ ኣብ ናይ ሓደ መዓልቲ ዲፕሎማሲያዊ ኤክስፖ (Diplomatic Fun Fair) ተሳቲፋ። ኣብዚ ብሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ደቡብ ኣፍሪቃን ምምሕዳር ከተማ ጽዋነ (Tswane-ፕሪቶርያን ከባቢኣን ዘጠቓለለ) ዝተወደበ፣ ልዕሊ 90 ሃገራት ብመገዲ ኤምባሲታተን፣ ከምኡ’ውን ሓያሎ ኣህጉራውያን ውድባትን መንግስታውያንን ዘይመንግስታውያንን ትካላት ደቡብ ኣፍሪቃ፣ ብድምር ልዕሊ 120 ኣካላት ዝተሳተፋሉ ኤክስፖ፣ ኤርትራ ንመበል 4ይ ግዜ ተሳቲፋ፣ ኣብዚ ናይ ሕጂ 2015 መደብ ድማ፣ ፍሉይ ሽልማት “Most Authentic Stall- The Minster Maite Nkoana-Mashabane Award” ዓቲራ።
እዚ ሽልማት’ዚ ካብቶም ዝተዋህቡ 10 ሽልማታት፣ ዝለዓለን ንኹሉ መዳያት ፍሉይነት ኣቕርቦት ዝምልከትን ኮይኑ፣ ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ደቡብ ኣፍሪቃ H.E. Ms Maite Nkoana-Mashabane ዝጽዋዕ ፍሉይ ህያብ ኢዩ። ከምኡ’ውን ከም ኣካል ናይቲ ብሉጽ ቦታኣ፣ ኤርትራ ንክልተ ሰብ፣ ካብን ናብን ጆሃንስበርግን ኬፕታውንን በጺሕካ ንምምላስ ዘኽእል፣ 13,376.68 ራንድ (ልዕሊ 1,000 ዶላር) ዝዋግኡ ኣየር ቲኬት ብልጫ ከም ተወሳኺ ተዋሂባ።
ኣቕርቦት ኤርትራ ኣብ ሓደ 6 ብ 3 ሜትሮ ስፍሓት ዘለዎ ቴንዳ ዝተዳለወ ምርኢትን፣ ናይ 15 ደቒቕ መደብ ትልሂት ጉጅለ ባህሊ ኣብ መድረኽን ነይሩ። ትሕዝቶ እቲ ቁሸት፣ ባህላዊ፣ ማሕበራዊ፣ ታሪኻዊ፣ ቁጠባውን (ወፍሪ) መስሕብ ኤርትራ ዘንጸባርቕ፣ ፖስተራት፣ ስእልታት፣ ኢደ-ጥበባዊ ቅርስታትን ኣልባሳት ብሄራት ኤርትራን፣ ቱሪስታዊ መስሕብ፣ ከም እንስሳታት ዘገዳምን ታሪኻዊ ቦታታትን ሃገር ዝገልጹ ፖስትራት ወዘተ. . . ብምድላው፣ ብባንዴራታት ኤርትራ፣ ካርታ ኤርትራን ስእሊ ክቡር ፕረሲደንት ሃገረ ኤርትራ፣ ኣቶ ኢሳይያስ ኣፍወርቅን ተሰኒዩ፣ ከምኡ’ውን ናይ 9 ብሄራት ኤርትራ ዘጠቓለለ ባህላዊ ትልሂት ዝገልጽ ምርኢት ቪድዮን፣ ኣልባሳት ብሄራት ኣብ ቅርጺ (ባምቡላ) ተሰኒዩ ቀሪቡ።
ብተወሳኺ ከም ሕምባሻን ባህላዊ ምድላዋት ስነ-ስርዓት ቡንን ዕምባባን፣ ባህላዊ መግብን መስተን (ስዋ) ሃገር ዝኣመሰሉን ንምቕሉልን ለጋስን ባህሊ ህዝቢ ኤርትራ ዘንጸባርቑ እንግዶታት ንመርኣያ ቀሪቦም። ካልእ ብእንግሊዝኛ ዝተዳለወ ንድሕረ-ባይታ ሃገረ ኤርትራ፣(ታሪኻዊ፣ ጂኦግራፊያዊ፣ ቁጠባውን ማሕበራውን ኩነታት ኤርትራ) ዝገልጽ ሓጺርን ሓፈሻዊን ጽሑፍ (brochure) ንበጻሕቲ ተዓዲሉ።
ኣብቲ ናይ ካልኣይ መደብ፣ ኣብ መድረኽ ካብ ዝቐረበ ባህላዊ ምርኢት ድማ፣ ብኣባላት መንእሰያት ህግደፍ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝቖመት ጉጅሊ ባህሊ “ሽዖላ”፣ ናይ ኣስታት 15 ደቒቕ ናይ ሕዳርብ፣ ትግረን ትግርኛን ያታዊ ትልሂት ንተዓዘብቲ ቀሪቡ፣ ካብ ተዓዘብቲ ጽቡቕ መልሰ-ግብሪ ከም ዝረኸበ ይግምገም።
ኤምባሲ ኤርትራ እቲ ምርኢት ዚካየደሉ ዕለት ብሚ/ጉ/ወጻኢ ደቡብ ኣፍሪቃ ብኣኼባ መልክዕ ካብ ዝተሓበረሉ እዋን ጀሚሩ፣ ነቲ ምርኢት ንምዕዋት ዘድሊ ምቅርራባት ኣካዪዱ። ገለ ካብቲ ምቅርራባት ካብ ኤርትራ ብዕድጊ ኮነ ካብ ዝተፈላለያ ሚኒስትሪታት፣ ቱሪዝም፣ ሕርሻ፣ ጸዓትን ዕደናን ወዘተ… ነቲ መደብ ዘድልዩ ናይ ስእልን ፖስተርን ሓበሬታት፣ ናይ ባህላዊ ቅርስታትን ኣልባሳትን ብምጥላብን፣ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃን ነበርቲ ካብ ዝኾኑ ኤርትራውያን ዜጋታትን፣ ካብ ትሕዝቶ ኤምባሲ ዝርከብ ንዋትን ብምጥቃምን ተዳሊዩ። ብተወሳኺ ጉጅለ ባህሊ መንእሰያት ህግደፍ “ሽዖላ” ንውሱን መዓልታት ልምምድ ብምክያድ ምቅርራባት ተገይሩ።
ኣብቲ መደብ ኣምባሳደር ሳልሕ ዑመር፣ ኣባላት ኤምባስን ካብ ወከልቲ ማሕበረ-ኮምን (መንእሰያት ህግደፍ፣ ሃማደኤን ኣባላት ኣካያዲት ኣካል ማሕበረ-ኮምን) ዝተሳተፉሉ፣ ንተዓዘብቲ ብምእትንጋድ ዘድሊ መብርህን ሓበሬታን ብምሃብን፣ ከም መቐጸልታ ናይቲ መደብ ኣብቲ ቁሸት ጓይላን ባህላዊ ሳዕስዒትን ንተዓዘብቲ ብምቕራብ ነቲ መደብ ዕዉት ንምግባር ጻዕርታት ተኻዪዱ።
ተዓዘብቲ ኤርትራዊ ቁሸት፣ ሓለፍቲ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ደቡብ ኣፍሪቃን ወነንቲ ትካላት፣ መንግስታውያንን ዘይመንግስታውያንን ትካላትን፣ (UN, PAP, SADC, NEPAD ወዘተ..) ዲፕሎማሰኛታት፣ ጋዜጠኛታት፣ ኣብ ፕሪቶርያን ከባቢኣን ዚነብሩ ወጻእተኛታትን፣ ዜጋታት ደቡብ ኣፍሪቃ ብፍላይ ከኣ ካብ ኣብያተ-ትምህርቲ ፕሪቶርያን ከባቢኣን ብጥርኑፍ ዝመጹ ተመሃሮን መንእሰያትን ካልኦትን ነይሮም። ተዓዘብቲ ነቲ ብኤርትራ ዝቐረበ ንባህልን ልምድን ብሄራት፣ ትልሂት፣ ታሪኽ፣ ጂኦግራፊያዊ ኣቀማምጣን፣ ቱሪዝማዊ መስሕብ፣ ድሙቕ ስፖርታዊ ዓወታት ኤርትራ (ኣብ ማራቶን ኦሊምፒክ በጂን፣ ቱር ደ ፍራንስ፣) ወዘተ ዘንጸባርቑ ትሕዝቶታት፣ ብተመስጦ ተዓዚቦምን ኣድናቖቶም ገሊጾምን። መብዛሕትኦም በጻሕቲ ብዛዕባ ኤርትራ ዚነበሮም ኣፍልጦ ውሱን ምጽንሑ ብምሕባር፣ ብዛዕባ ኤርትራ ኣፍልጦኦም ንምዕባይ ንዘቕረቡዎም ሕቶታት ብኣምባሳደር ሳልሕ ዑመርን ከምኡ’ውን ብኣባላት ኤምባሲን ተሓጋገዝቶምን መልስን መብርህን ተዋሂቡዎም።
ብሓፈሻ እቲ መደብ ዕዉት ምንባሩን፣ ንኤርትራ ምስ ዜጋታት ደቡብ ኣፍሪቃን፣ ዜጋታት ካልኦት ሃገራትን፣ ዲፕሎማሰኛታትን ንምልላይ ኣገዳሲ ተራ ነይሩዎ። እቲ መደብ ጽቡቕ ኣቓልቦ ብተዓዘብቲ፣ ከምኡ’ውን ብመምዘኒ ደያኑ ኮሚቴ’ቲ ኤክስፖ፣ ብቕዓትን ልዑል ነጥብታትን ስለ ዝረኸበ፣ ከም ውጽኢት ናይዚ ኤርትራ ፍሉይ ሽልማት ሚኒስተር “Most Authentic Stall- The Minster Maite NkoanaMashabane Award” ንምዕታር በቒዓ። እዚ ኣብ መንጎ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝመደበረን ኤምባሲታት ዝተኻየደ ውድድርን ውጽኢቱን ብናይ ደቡብ ኣፍሪቃ ማዕከናት ዜና ተቓሊሑ።


text:
ብ ተስፋልደት ባህልቢ፡
ወቐሳን ርእይቶን ንኹለ፤ ሻራ ዘይብለ፡ ከም መምርሒ ዝእምነታ ዓምዲ መድረኽ፡ ብዝተፈላለየ ስክፍታታት፡ ክሳብ ኣብ ዝሓለፈ ሓጺር እዋን ትኽርድድ፡ ኣብ ኤእዋኑ ክትቀላቐል ጸኒሓ እያ። ገለ ካብቲ ስክፍታታት ድማ፡ እቲ ኣብ ከባቢ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ጸጥታዊ ኩነታት መመሊሱ እናገደደ ኣብ ዝኸደሉ እዋን ፡ ብፍላይ ድማ እቲ ኣብ ኢትዮጵያ፡ ኣብዚ ሓጺር እዋን፡ /ምናልባሽ/ ኣብ ቀዳማይ ክፍላ ናይ 2015 ዓም፤ ናይ ክብ ወይ ግብ ተረኽቦ ክኽሰት ከም ዝኽእል ተኽእል ከምዘሎ ይግመት። ከምኡ እንተ ደኣ ተኸሲቱ፡ ቀጥታዊ ሳዕቤናት ኣብ ልዕሊ ሃገርናን ህዝባን: ከየስዕብ ከይክእል መታን፡ ኩላትና ሃገራውያን፡ ካብ ናይ ሓድሕድ ምትህልላኽ ኣቋሪጽና፡ ኣብ ተጠንቀቕ ክንሓድር፡ ቀዲማይ ጠለብ ከም ምዃኑ ምእማን የድሉ።
ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፍወርቂ፡ ኣብ ናይ ዝሓለፈ ቲቪኤረ መግለጺኡ ከም ዝኣምቶ፡ ምዕባለ ሃገረ ኤርትራ ኣብዘን ዝቕጽላ ሒደት ዓመታት እንታይ ክመስል ከም ዝኸውን፡ ሽዑ ክዛረበሉ ስለ ዘይ ከኣለ፡ ወይ ዘይደለየ፡ እቲ ሕቶ ብዘይ መልሲ ደብዚዙ ኣሎ፡ ነቲ ሕቶ ክምልሶ ዝኽእል ጭቡጥ ሓበሬታ፡ ጌና ካብዘን ሰለስተ ፈለማ ኣዋርሕ ናይ 2015 ዓም፡ ብዝዕመሙ ዕማማት ዝርከብ ውጽኢት፡ ከም ምዃኑ ሓቢሩ ኣሎ። ኣይግበሮ ደኣ እምበር፡ ኣብ ሞንጎ ኩርኹረ እዞም መስመራት እዚኣቶም፡ (reading between the lines) ገለ ምስጢር ተሸኺሉ ከይህሉ ዘሰክፍ እዩ። (The inability of making forward looking projections due to certain must-to- undertaken events is questionable for wide range of interpretations and speculations.)
እቲ ካልእ ስክፍታ ድማ፡ ዳርጋ ኩለ እቲ ኣብ ሞንጎ ተቓውሞን ተኸላኸልትን፡ ፈሽፈሽ ዝብል ዘሎ ፡ ውራይ ሃገር ጠቀስ ፖለቲካዊ ሃልክታት፡ መዓት ሓሶታት ዝመልኦ ጥራይ ዘይ ኮነስ፡ ብጀካ ኣበይ ኣላ ክፍእቲ ነገር እናበልካ፡ ከም ደርሁት ምቑቛው እንተ ዘይ ኮይኑ፡ በዚኣ ሸነኽ እዚኣ ጽብቕቲ ነገር ኣላታ ዝብል መልእኽቲ፡ ስለ ዘይ ዝውተር ዘል፡ ኣዝዩ ዘተሓሳስብ ብምኳኑ፡ ትኩር ቆላሕታ ዝሓትት እዩ።
ገለ ካብቶም ሓያሎ ቃቓዊ ዕግርግር ንምጥቃስ ድማ፡ እቲ ኣብ ሕለፍ ኣውራጃዊ ሽበራ፡ ተነቑቱ ዘል ዓጻቕ እምነት እዩ። ጉጅለታት ናይ ሓደ ኣውራጃ፡ ኣብ ልዕሊ / ናይ ካልእ ጉጅለታት ኣውራጃ፡ ከተፋንን ከይ ክእል መታን ድማ፡ ማይክሮስኮፓዊ ቆላሕታ የድሌዮ። በዞም ሰርታት እዚኣቶምን፡ ንዓታቶም ዘሰራስርዎም ዘለዉ ፖለቲካታት ድማ ፡ እቶም ናይ ሃይማኖትን ዓሌትን /ኩሎም ብሰንኪ ተቓወምቲ ንስርዓት ኤርትራ ኢና በሃልቲ / ምስ ተደመሮ፡ መኣዝን ተቓውሞ ንቑልቁል ተደፊኡ፡ ኣብ መራሒ ዘይብሉ ተግባረ ዕግርግር፡ ክሽመም ይረኤ ኣሎ።
እዚ ዕግርግር እዚ፡ ክእረም እንተ ደኣ ኮይኑ ድማ፡ ብኹሉ ሰንጣቒታውን ጋድማውን ኣከናውንኡ ተራእዩ፡ ክጣጣእ ወይ ክመዓራረ ኣለዎ። ሓራ ካብ መግቢ ስርዓት ወያነን ጓሰይቶምን፤ ሓራ ካብ ብልሽውና፡ ናይ ዓውለማዊ ሰብኣዊ መሳላት ተሓለቕቲ በሃልቲ፤ ሓራ ካብ ጻዊዒት እገዳ፤ ሓራ ካብ ጻዊዒት ምድርዓም፡ ንሰራዊት ምክልኻል ኤርትራ፡ ብደገፍ ናይ ደጋዊ ሓይልታት፤ ሓራ ካብ ነዝሕታት ሓሶት፡ ንጠቐነ ሃገረ ኤርትራ.. ወዘተ ምዃን።
እንተ ዘየሎ፡ ነቲ እምነ ሰረት ህላዌና ዝኾነ፡ ንሓድነት ህዝቢ ኤርትራ፡ ከላሕልሖ ከይ ክእሌ መታን ንምክልኻል፡ ጉሁድን ሰልሕታውን ሜላታት ብምጥቃም፡ ምምካቱ ተጠላቢ ስለ ዝኾነ፡ ዓምዱ መድረኽ ንግዚኡ ትም ኢላ ክትዕዘብ ተመራጺ እዩ። ይኹን ደኣ እምበር፡ ክልተ ኣገደስቲ ዝዕባታት፡ ክትማልኤን ዝነበራ፡ ብጽባሕ ድሕሪ ጽባሕ ግን፡ ተወንዚፈን ዝጸንሓ፡ እዘን ዝስዕባ ተቐድም።
ስደት ዶስ መገሻ ዕርበት?
.
እዛ ዛዕባ’ዚኣ፡ ኣብ ጠንቅታትን ሳዕቤናትን፡ ናይቲ ቀደም ዝነበረ ስደት፡ ምስ ናይ’ዚ ሎሚ ዝኸይድ ዘሎ ጉዕዞ ፡ ንምምዝዛን ዝሓለነት ነበረት። እቲ ናይ ቀደም ጉዕዞ፡ ከም ኩልና እንፈልጦ መጠን፡ ስደት ንናይ ነብሰይ ኣውጽእኒ ህድማ ዝነበረ እዩ። እዚ ናይ ሎሚ ዘል ጉዕዞ ግና፡ መገሻ ንኣውሮፓ ንስለ ለውጢ ናብራ፡ ከም ምዃኑ ዝምስክር፡ ብናይ ሽሕ ኣሽሓት ዶላራት እናኸፈልካ ዝካየድ፡ ሓደገኛ ንቕሎ መቕዘፍቲ ኮይኑ ዘሎ እዩ፡፡ ነዙ ቁስልታት እዚን፡ ሒዝዎ ዘሎ ምጉልታትን ንምንትዑ፡ ከም ልክዑ ክንቀስ ከም ዘለዎ ሕልና ነይሩ። ብሓጺሩ፤ ስደት ናይ ቀደም ምስ መገሻ ናይ ሎሚ ንምንጽጻር እዩ። ዝኾነ ኮይኑ፡ ካብ ገል ርዝነት ዘለዎም፡ ማእረርቲ ወይ በርበርቲ ጉዳያት: ዝተዘርግሔ ጸብጻብ ከም ዝሓበሮ መጠን፡ ጠንቂ ናይ’ዚ ሓደገኛ መገሻ’ዚ ፡ 99 % ብሰንኪ ካብ ግህሰት፡ ናይ ሰብኣዊ መሰላት ሕቶ፡ ዝምንጩ ምኽንያታት ከም ዘይኮነ ‘ዩ ዘብርህ። ካብዙ ዝያዳ ግን፡ ንሎሚ ትም ጥዑም።


text:
መጎስን ምስጋናን !!
መጎስን ምስጋናን !!
ላዕላዋይ መሪሕነት ኤርትራዊ ሃገራዊ ዲሞክራስያዊ ልፍንቲ (ኤሃዲል) ኣብ ቦኽሪ ኣኼብኡ፣ ንሓፋሽ ህዝብናን ንዅሎም መራሕቲ ፖለቲካዊ ሓይልታትን በርጌሳዊ ማሕበራትን፣ ምሁራትን፣ መራኸቢ ብዙሓንን፣ ነቲ ኣብ ዝኽሪ 60 ዓመት ምጅማር ዕጥቃዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝተኻየደ ጽምብል ኣዋጅ መስከረም፣ ምቋም ልፍንትና ዕድሜና ኣኽቢሮም ብምሳተፎምን ሃገራዊ ምስክረነቶም ዘርኣዩን ዘመዝገቡን ክብ ዝበለ ምስጋና ከቕርብ ደስታ ይስመዖ።
ከምኡ’ውን ነቶም ናይ ዮሃና መልእኽቲ ዝሰደዱን፣ ኣብ ዝተፈላለየ ማሕበራዊ መራኸቢ ነቲ ብዕለት 10 መስከረም 2021 ዝተኣወጀ “ኤርትራዊ ሃገራዊ ዲሞክራስያዊ ልፍንቲ” ኣመልኪቶም ዘቃልሕዎ ደገፍን ምትብብዓን ልዑል ምስጋናን መጎስን ይብጻሓዮም።
ሓፋሽ ተቓላሳይ ህዝብና እዚ ዝተወስደ ስጉምቲ ንኽረጋገጽ ዓቢ ደራኺ ሓይሊ ስለ ዝነበሮን፣ ከምኡ’ውን ምቋም ኤሃዲል ምስ ተኣወጀ ዘርኣዮ ሞራላዊ ደገፍን ኣብ ግምት ብምውሳድን፣ ላዕለዋይ መሪሕነት ኤሃዲል ኣብ ልዕሊ ተቓላሳይ ህዝብና ዘለዎ እምነት ዓቢ ምዃኑ ኣብ ቀጻሊ ጉዕዝኡ ድማ ኣጽኒዑ ከም ዝሕዞን ኣረጋጊጹ። በዚ መንፈስ’ዚ ኣኼባ ላዕላዋይ መሪሕነት ትልሚ መደባት ኣብ ምሕንጻጽን ኣብ ውድባን ዜናን ዲፕሎማስን ካልእ መዳያትን ንዑኡ ዘተግብሩ ትካላትን ምምሕዳራትን ኣብ ምቋም ከም ዝርከብ ክንሕብር ንፈቱ።
ኣብ መደምታ። ኣብ ክሊ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ይኹን ወጻኢ ካብኡ፣ ብኹሎም ፖለቲካውያንን በርጌሳውያንን ሓይልታት ተቓውሞ፣ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ሃገርና ንምርግጋጽ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ክዕወት ናይ ግድን ምዃኑ ንህዝብና ብሓፈሻ ንተቓላስቲ ደቁ ድማ ብፍላይ ጽኑዕ መትከላዊ እምነታና ምዃኑ ደጊምና ነረጋግጽ።
ላዕለዋይ መሪሕነት ኤርትራዊ ሃገራዊ ዲሞክራስያዊ ልፍንቲ
15 መስከረም 2021


text:
ቁፅሪ ህዝቢ ዕለማና 7 ቢልዮን ከምዝበፀሐ ዕላዊ ኣብ ዝኾነሉ ጥቅምቲ 31 ፍርቂ ለይቲ ኣብ ኢትዮዽያ ዝተወለዱ ቆልዑ ክካየደሎም ዝቐነየ ፅምብል ልደት ትማሊ ኣብ ሆስፒታል መቐለ ተዛዚሙ።
ኣብ ኢትዮዽያ ትካል ስነ ህዝቢ ውድብ ሕቡራት ሃገራት(UNFP) ኣብ ዝንቀሳቐሰለን ከባብታት ማለት ኣብ ኣዲስ ኣበባ፣ትግራይ፣ኣምሓራ፣ኦሮምያ፣ደቡብን ዓፋርን ኣብቲ ዕለት ዝተወለዱ ሕንጠያት ሸሊሙ እዩ።
እቶም ህፃውንቲ ካብቲ ትካል ክዳውንቲ፣ወርቅን ናይ 10 ሽሕ ቦንድ ብወለዶም ኣቢሎም ተቐቢሎም ኣለዉ።
ኣብ ኢትዮዽያ ተወካሊ እቲ ትካል ቤንዋ ካላሳ “ወሰኽ ቁፅሪ ህዝቢ ዓለም ፀጋን ፀገምን ባእታታት ኣለዉዎ። እዚ ድማ በዝሒ ህዝቢ ንባዕሉ ሓይሊ እዩ ኮይኑ ግና ብፍላይ ምስ ድኻታት ሃገራት ስለዘይኸይድ ናብ ተግባራዊ ስራሕ ክንኣቱ የኽእለና። እዚ ቀሊል ኣይኮነን ኮይኑ ግና መፍትሒ ኣለዎ። ምጣነ ስድራ ተግባራዊ ንምግባር ናይ ባህሪ ለውጢ ክመፅእ ኣለዎ” ኢሎም።
እቲ ኣብ ኢትዮዽያ ኣብቲ ዕለት ዝተወለዱ ቆልዑ ፅምብል ልደቶም ንምኽባር ኣብ 6 ክልላት ክካየድ ዝቐነየ ስነ ስርዓት ተዛዚሙ ኣሎ። እቲ ዋኒን ግና ቀፃሊ እዩ።
“እቲ ሎማዓንቲ ልደቱ ዝኽበር ዘሎ ማማይ ዓብዩ፣ ናብ ቤት ትምህርቲ ኸይዱ ተማሂሩ ስራሕ ረኺቡ፣ ወላዲ ኾይኑ ክንርእዮ ኣለና።” ኢሎም ቤንዋ ካላሳ።


text:
መንግስቲ እስራኤል ብድሌቱ ናብ ኡጋንዳ ክምለስ ወሲኑ ምብባል ናብ ካምፓላ ዘብጽሖ ኤርትራዊ መንእሰይ፣ መንግስቲ ኡጋንዳ ክቕበሎ ፍቓደኛ ብዘይምዃኑ ናብ ኤርትራ ንምጥራዙ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ግብጺ ተታሒዙ ምህላዉ ተሓቢሩ።
እዚ ተስፋምህረት ሃብተማርያም ዝተባህለ ኤርትራዊ መንእሰይ ብ26 ለካቲት ካብ እስራኤል ተበጊሱ፣ ኣብ ኡጋንዳ ድሕሪ ምእታዉ፣ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ኡጋንዳ ንኣርባዕተ መዓልቲ ተታሒዙ ከምዝጸንሐ’ውን ክፍለጥ ተኻኢሉ።
መንግስቲ ኡጋንዳ ነቲ ኤርትራዊ ክቕበሎ ፍቓደኛ ብዘይምዃኑ’ውን ብመንገዲ ግብጺ ናብ ኤርትራ ንምጥራዙ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ግብጺ ተታሒዙ ምህላዉ ኣዳላዊት መደብ ስደተኛታት ኣብ ሬድዮ ኤረና ሜሮን እስቲፋኖስ ኣረጋጊጻ።
እቲ መንእሰይ ናብ ኤርትራ ንኸይጥረዝ ድማ ሓያሎ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ክሕግዝዎ ጻውዒት ተጌሩ ምህላው ተገሊጹ።
እስራኤል ኣቐዲማ’ውን ኣብ ቀይዲ ሒዛቶም ንዘላ ኤርትራውያን ብድሌቶም ናብ ኡጋንዳ ወይ ኤርትራ ከምዝምለሱ ክኽትሙ፣ እንተዘይኮይኑ ድማ ኣብ ቀይዲ ክጸንሑ ከምዝሓበረቶም ብማዕከናት ዜና ተገሊጹ’ዩ።
እስራኤል ብስዉር ስደተኛታት ሃገራት ኣፍሪቃ ትጥርዝ ምህላዋ’ውን ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ይውቕስ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ መንግስቲ እስራኤል ኣብዚ ዝሓለፈ 2012 ብኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ዝፍጸም ዘሎ ገበን ብ53 ሚእታዊት ዛይዱ ምህላዉ ከምዝገለጸ ሺንሁዋ ሓቢሩ።
ብመሰረት ፖሊስ ተልኣቪቭ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ ኣብ ዓመተ 2012 ካብ ዝተመዝገበ 76, 371 ጉዳያት ገበን፣ እቲ 1048 ገበናት ብኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ስደተኛታት ዝተፈጸመ ምዃኑ የመልክት።
ኣፈኛ ፖሊስ ቴልኣቪቭ ንሽንሁዋ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ ድማ፣ ጠንቒ ምውሳኽ ገበን ብመሰረቱ ዋሕዚ ስደተኛታት ስለዝዛየደ’ዩ ክብል መረርኡ ኣስሚዑ።
እንተኾነ እቲ ኣውራ ጠንቒ ናይዚ እስራኤል፣ ንስደተኛታት ዝኾነ ናይ ስራሕ፣ ትምህርን ምንቅስቓስን ዕድላት ካብ ምሃብ ዓጊታ ህይወቶም ኣብ ሓዲግ ሒዛቶ ብምህላዋ ዝፈጠሮ ማሕበራዊ ቅልውላው’ዩ ክብሉ ተጠባቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ነቲ ናይ ፖሊስ እስራኤል ወቐሳ ይነጽግዎ።


text:
ህወሓት ኣብ ዝሓለፈ ክልተ መዓልታት ኣብ ዘካየዶ ህጹጽ ጉባኤ፡ ናብ ብልጽግና ፓርቲ ከምዘይጽንበር ምውሳኑ ሓቢሩ፡ ናብ ህዝቢ ኤርትራ ዝቐንዐ መልእኽቲ`ውን ኣሕሊፉ ኔሩ።
“ህዝቢ ትግራይን ህዝቢ ኤርትራን ሓደ ቋንቋ፣ተመሳሳሊ ባህልን ብመውስቦ ዝተኣሳሰረን ሓው ህዝቢ እዩ” ዝብል መግለጺ ሕወሓት “ኣብ ዝሓለፉ ክልተ ዓሰርተ ዓማውቲ ... ናብ ክንኣትዎ ዘይግበአና ኲናት ኣቲና ዘየድሊ ኪሳራ ከፊልና ኢና፡፡ ነዚ ዘጋጠመ በሰላ ንምሕዋይን ናብ ንቡር ሰላም ንምምላስን ህወሓትን ህዝቢ ትግራይን ዘይተሓለለ ፃዕሪ እናገበረ ፀኒሑ እዩ” ይብል።
ነዚ መልእኽቲ ንሎሚ ብክልተ ኣብ ዝተፈላለየ ፓለቲካዊ ደምበ ዘለዉ ኤርትራውያን ክንርእዮ ክንፍትን ኢና። እንጅነር የዕብዮ መስፍን ከምኡ ድማ ሙሴ ስብሃቱ ይብሃሉ፡ ካብ ከባቢ ዋሺንግተን ዲሲ``ዮም። ንሳቶም፡ መንግስቲ ክልል ትግራይ ምስ`ቲ ኣብ ደቡባዊ ኤርትራ ዘሎ ብሄረ- ትግርኛ ጥራሕ ዘይኮነስ ንትሸዓቲኤን ብሄራት ኤርትራ ክሓስብ ኣለዎ ይብሉ። ኣተሓሒዞም፡ ኣብ`ቲ ምስ ማእከላይ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝተበጽሐ ውዕል ምኽባር ውሳነ ኮሚሽን ዶብ፡ መንግስቲ ክልል ትግራይ ክተሓባበር ንጽበ ይብሉ።


text:
ኣብ ከተማ ኣክሱም ካብ መወሸቢ ማእኸል ከምልጥ ዝፈተነ ውልቀ ሰብ ናይ ሽዱሽተ ወርሒ ማእሰርቲ ክቕፃዕ ቤት ፍርዲ እታ ከተማ ወሲኑ:: መንግስቲ ክልል ትግራይ ካብ ወፃኢ ሃገራት ይኹን ካብ ካልኦት ከባቢታት ኢትዮጵያ ናብቲ ክልል ዝኣትዉ ተጓዓዝቲ ን14 መዓልታት ክውሸቡ ምውሳኑ ስዒቡ ካብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ናብ ከተማ ኣክሱም ዝተጓዓዘ እዚ ውልቀሰብ ናይታ ከተማ መወሸቢ ማእኸል ድሕሪ ምጽንሑ’ዩ ከምልጥ ኣብ ዝፈተነሉ ዝተታሕዘ::
ካብ ኣዲስ ኣበባ ናብታ ከተማ ካብ ዝኣቱ ሓሙሽተ መዓልታት ዘቑጸረ እዚ ውልቀሰብ ዝሓለፈ ቀዳም ካብ መወሸቢ ማእኸል ከምልጥ ኣብ ዝፈተነሉ ብሓይልታት ፀጥታ ኣብ ትሕቲ ቑፅፅር ምውዓሉ ከንቲባ ከተማ ኣክሱም ኣይተ ኤልያስ ካሕሳይ ንድምፂ ኣሜሪካ ተዛሪቦም::
ሎሚ ረቡዕ ኣብ ቤት ፍርዲ ከተማ ኣክሱም እቲ ውልቀሰብ ኣብ ዝውዓል መጋባእያ ብ6 ወርሒ ማእሰርቲ ክቕፃዕ ወሲኑ ኢሎም:: እዚ ተግባር ውልቃውነት ዝዓብለሎን ንህዝቢ እንኮላይ ንስድራ ዘይምሕሳብ ዘርኢ እዩ ክብሉ እቶም ከንቲባ ገሊፆም:: እዚ ተግባር ዝፈፀመ ውልቀሰብ ኩነታት ጥዕንኡ ክፃረን ብተወሳኺ ድማ ናይ ጉዕዞ ታሪኹ ዳግም ክረአ እውን ምምሕዳር እታ ከተማ ኣንፈት ከምዘነፀረ ኣይተ ኤልያስ ሓቢሮም:: ለበዳ ቫይረስ ኮረና ንምክልኻል መንግስቲ ክልል ትግራይ ብዘውፀኦ ኣዋጅ ህፁፅ ግዘ ካብ ዝኾነ ይኹን ከባቢ ናብቲ ክልል ዝኣቱ ሰብ ን14 መዓልታት ክውሸብ ይእዝዝ:: ዛጊድ ኣብ 15 መወሸቢ ማእኸላት 2130 ሰባት ከምዝተወሸቡ ካብ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ትግራይ ዝተረኸበ ሓበሬታ የመላኽት::


text:
አብ ካናዳ ከተማ ዊኒፔግ ዝርከብ ማሕበረ-ሰብ ኤርትራውያን ፍሪ ፕረስ ዝተባህለ ጋዜጣ'ታ ኸተማ ነቲ ኮሚኒቲ ምስ ግብረ ሽበራ ዘተሓሕዝ ፅሑፍ አውፂኡ ብምባል ኣንፃር'ታ ጋዜጣ ንምቅዋም ትማሊ ሓሙስ 15 ታሕሳስ 2011 ዓ.ም ኣብ አፍደገ ቤት ፅሕፈት'ቲ ጋዜጣ ወፂኦም ተቃውሞኦም ብሰልፊ ገሊፆም ኔሮም።
እቲ ዝወፀ ፅሑፍ ትኽኽል'ዩ ዝብሉ ኤርትራውያን ወገናት'ውን በቲ ኻልእ ወገን ኔሮም። ንኽልቲኦም ብሓደ ንምዝርራብ ፈቲና ነቶም ነቲ ፅሑፍ ዝተቃወሙ ንምቅራብ አይሰለጠናን።
ነቲ ፅሑፍ ካብ ዝደገፉ ሓደ ግን አቶ የውሃንስ አልማዝ ረኺብና አዘራሪብና'ለና።
አቶ ዮውሃንስ አልማዝ ኣብቲ ምስ ሬድቶ ድምፂ አሜርካ ዝገበሮ ቃለ መጠይቅ "እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ዓለም ዝበለ ይበሎ ንህዝቡ ተረራይዝ ዝገብር ዘሎ ስለዝኾነ ተረርስቲ'ዩ፣ ንዕኡ ዝድግፍ ኸአ ተረርስቲ'ዩ" ኢሉ።
ንምሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
ቃል ኣሰና – ኤርትራ ድያ ክልል ኢትዮጵያ ትኸውን ዘላ፡ ወይስ ኣቢይ እዩ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኮይኑ?
ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ወርሒ ሓምለ ናብ ኢትዮጵያ ከይዱ ምስ 1ይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ዝተራኽበሉ ቀዳማይ እግሪ፡ ኣብ ኣዋሳ ኣብ ዝተገብረሉ እንግዶት፡ ኣብ ቅድሚ ተለቪዥን ተገቲሩ ኣብ ዘስምዖ መደረ፡ `ድሕሪ ሕጂ
ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ወርሒ ሓምለ ናብ ኢትዮጵያ ከይዱ ምስ 1ይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ዝተራኽበሉ ቀዳማይ እግሪ፡ ኣብ ኣዋሳ ኣብ ዝተገብረሉ እንግዶት፡ ኣብ ቅድሚ ተለቪዥን ተገቲሩ ኣብ ዘስምዖ መደረ፡ `ድሕሪ ሕጂ ንስኻ ኢኻ እትመርሓና፡ ውክልና ሂበካ ኣለኹ` ብምባል፡ ኣብ ልዕሊ ልኡላውነት ኤርትራ ክድዓት ከምዝፈጸመ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ንዕቀትን ብድዐን ከምዘለዎ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ተኸታቲሉዎ እዩ።
ሚኒስተር ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ሪም ኢብራሂም ኣል-ሃሺሚ ድሕሪ ሓደ ወርሒ፡ ማለት ኣብ ወርሒ ነሓሰ 2018 ናብ ኣዲስ ኣበባ ከይዳ፡ ካብ ወራሲ ዓራት ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝተላእከ ደብዳበ ናብ 1ይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ዘብጽሓትሉ እዋን ድማ፡ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ካብ ልዑላዊት ወደብ ኤርትራ፡ ዓሰብ፡ ናብ ኣዲስ ኣበባ 900 ኪሎሚተር ዝዝርጋሕ መተሓላለፊ ነዳዲ ሻምብቆ ንምዝርጋሕ ናይ ቢልዮናት ዶላራት ውጥን ፕሮጀክት ከምዘለዋ ክልቲኦም ወገናት ምዝርራቦም ድማ፡ ነቲ ኣቢይ `ምድማር ኢሳይያስን ኣቢይን ዓሰብ ምክፋል` ምዃኑ ዝሃቦ ቃል ግብራውነቱ ዝእምት፡ ልኡላውነት ኤርትራ ካብ ምጥርጣር ሓሊፉ ኣብ ሓደጋ ከምዝኣተወ ዘረጋግጽ፡ ኣብቲ ዝቖሰለ ልቢ ህዝቢ ኤርትራ ጨው ዝንስንስ ስጉምቲ እዩ ነይሩ።
ሕጂ ድማ እንሆ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ ኣብዚ ሳልስቲ ኣብ ዓዲ ጥልያን ወግዓዊ ዑደት ኣብ ዝፈጸመሉ እዋን፡ ኣብ ሮማ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢጣልያ ጁሰፐ ኮንተ ኣብ ዝገበሮ ዝርርብ፡ ንኤርትራዊት ወደብ ምጽዋዕ ምስ ኣዲስ ኣበባ ዘራኽብ መስመር ባቡር ንምስራሕ ዘድሊ መጽናዕቲ ንምምዋል ቅርብቲ ምዃና ብወግዒ ገሊጹ።
ኣፈኛ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ የማነ ቻርሊ `ውን፡ መንግስቲ ጥልያንን ኢትዮጵያ ብዛዕባ`ቲ ናይ ባጽዕ ኣዲስ ኣበባ መንገዲ ባቡር መጽናዕቲ ከምእተዘራረቡ ከይሓነኸ ኣብ ትዊተር ጠቒሱ።
እዚ 1ይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድን 1ይ ሚኒስተር ጥልያንን ነታ ኤርትራዊት ወደብ ባጽዕ ምስ ኣዲስ ኣበባ ብዛዕባ ዘራኽብ መስመር ባቡር ዘካየዱዎ ዝርርብ እምብኣር፡ ነቶም ካብ ፈለማ ብህዝቢ ኤርትራ ክለዓሉ ዝጸንሑ ናይ ልኡላውነትን ክብረትን ሕቶታት ዳግም ዘለዓዕል፡ መዓታቱ ገና ይጽፍጸፍ እምበር ይጎድል ከምዘየልቦ ዘዘኻኽር እዩ።
ኣብ ኩሉ እቲ ንጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ይኹን ንኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ ዝምልከት ጉዳያት፡ 1ይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ወዳኢ ኮይኑ ዝዘራረበሉን ዝፍጽመሉን ዘሎ ምኽንያት ግን እንታይ እዩ? ኤርትራ ክልል ኢትዮጵያ ስለዝኾነት ዶ ወይስ፡ 1ይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ስለዝኾነ?
ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ፡ ኣስመራ ኣብ ዝበጽሓሉ እዋን፡ ነቲ ጉዳይ ህዝባዊ ምግባሩ ንኢሳይያስ ዘቐይም ዲዩ ወይስ ባህ ዘብል ንምርግጋጽ ይኹን፡ ኣቐዲሙ ምስ ኢሳይያስ ስለዝተሰማምዓሉ እንዝጊሀር ዋንኡ፡ ሰሓቕን ባጫን ሓዋዊሱ፡ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ገይሩ ሽይሙዎ ከምዘሎ ደርጒሑዎ ነይሩ። እዚ ግን፡ ህዝቢ ኤርትራ በዚ ኣብ ግብሪ ዝርአ ዘሎ ስጉምታት መታን ከይግረም፡ ንመሸፈኒ ዝተባህለ ዘረባ እዩ። እቲ ሓቂ እምብኣር፡ ከምቲ ኢማራት ብዛዕባ ምዝርጋሕ ሻምብቆ ነዳዲ ካብ ዓሰብ ናብ ኣዲስ ኣበባ ምስ ጥራይ ኢትዮጵያ እተዘራረበትሉ፡ ሕጂ `ውን እቲ ንምዝርጋሕ መንገዲ ባቡር ካብ ባጽዕ ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝምልከት ምይይጥ፡ ብኢትዮጵያን ጥልያንን ጥራይ ምግባሩ፡ ኣቢይ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ምዃኑ ዘይኮነስ፡ ኤርትራ ክልል ኢትዮጵያ እናኾነት ትኸይድ ከምዘላ እዩ ዘረጋግጽ።
እታ ገምገም ባሕሪ ዘይብላ ኢትዮጵያ ሓይሊ ባሕሪ ከተቚውም ምዃና ብተደጋጋሚ ምእዋጃ ይኹን፡ ከምቲ ተለሚዱ ዘሎ፡ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ንልኡላዊ ወደባቱ ዝምልከት ጉዳይ ብማዕከናት ዜና ኢትዮጵያ ክሰምዖ ይግደድ ምህላዉ `ውን፡ ነዚ መርትዖ እዚ ዘራጉድ ምስክርነት እዩ።
እቲ ኢትዮጵያ ሎሚ ቕነ ኣዊጃቶ ዘላ፡ ስደተኛታት ናይ ኢትዮጵያ ዜግነት ክሓቱ ዝዕድም፡ ነቶም ኣብ ኤርትራ መሰል ስኢኖም ናብ ኢትዮጵያ ዝውሕዙ ዘለዉ ዜጋታት ኣብ ኢትዮጵያ መጽዩ ከትርፍ ዝኽእል ሓድሽ ፖሊሲ ስደተኛታት ምስዚ ዝተጠቕሰ ብኢትዮጵያ ዝውዳእ ዘሎ ጉዳይ ወደባት ኤርትራ ኣዛሚድካ እንተተራእዩ፡ ትጉሽተትኩም ዝብል ክሳብ ዘይተረኽበ፡ ነቲ ንህዝቢ ኤርትራ ጓሕጒሕካ መሬቱን ባሕሩን ናይ ምግባት፡ ልኡላውነቱ ናይ ምርካብ መስርሕ ከምዘቃላጥፎ ኣይሰሓትን።
ዝኸበርካ ህዝቢ ኤርትራ፡ እምብኣር፡ ምድማር ኣቢይን ምምቓል ዓሰብን ከም ረምታ ግጥሚ ንመማቕርቲ ጥራይ መሲሉካ ዕሽሽ ኢልካዮ እንተደኣ ኔርካ፡ ሕጂ `ውን ድሕሪ ኣዋርሕ እንሆ እቲ ሓቂ ይድገመልካ `ሎ። ኣቢይ ንዓሰብ ጥራይ ብምድግጋሙ ሓንቲ ዓይነይ`ስ ንደሊኣ ክትብል እንተጸኒሕካ ድማ፡ እታ ካልኣይቲ ዓይንኻ ወደብ ባጽዕ ውን ተደጊማ `ኣ `ሞ፡ ደንበርበር እናበልካ፡ ላሎየላሎ፡ ወደባት ዓደይ ይረኣየኒ `ሎ ኢልካ ናብ ድራፍ ከይትኣቱ ይኽደንካ፡ ብኣግኡ ተበራበር! ንስኻ፡ እቲ ኣብ ደቡባዊ ካርታኻ ዘሎ ዶብ ዘይተሓንጸጸ እናተቓወምካ፡ ኣብ ምብራቕ ዘሎ ወሰናስን ቀይሕ ባሕርኻ ከይግበት፡ እንተ ዘረባ `ሞ ዝገደፍና የብልናን፡ እንተ `ተን ኣሓ ግን ተዘሚተንን እየን ከይኮነካ፡ ነቲ እዝንኻ ዝሰምዖ፡ ነቲ ዓይንኻ ዝረኣዮ ኣሚንካ ብህጹጽ ሓዲኡ ግበር። እቲ ኸዳዕ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ካብዚ ንላዕሊ፡ ንጥልመቱን ክሕደቱን ኣብ ወረቐት ጽሒፉ ኣብ ሓንጎልካ ክልጥፈልካ ኣይትጸበ። ንሱ፡ እቲ ዝብሃል ኢሉካ`ሎ፡ ንስኻ ድማ እቲ ዝግበር ግበር!!
ምልኪ ይፈርስ ሕጊ ይንገስ!
ኣማኑኤል ኢያሱ
22 ጥሪ 2019


text:
Radio Erena: 28 July 2016
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ክልል ትግራይ፣ ከባቢ ግርሁ ስርናይ ብናይ ነታጕ መጥቃዕቲ ሓሙሽተ ሰባት ከምዝሞቱ ተሓቢሩ።
ዛጊት ነቲ ህይወት ሓሙሽተ ኢትዮጵያውን ዘጥፈአ ነታጕ ብምጽዋድ ሓላፍነት ዝወሰደ ኣካል የለን።
ይኹን’ምበር ኣብቲ ምስ ኤርትራ ዘዳውብ ከባቢታት ግርሁ ስርናይ ዝንቀሳቐሱ ዕጡቓት ኢትዮጵያ ዘጻወድዎ ክኸውን ከምዝክእል ሓያሎ ወገናት ግምታቶም ይህቡ።
ግዳያት እቲ ብቅድሚ ትማሊ ዘጋጠመ መጥቃዕቲ ነታጕ ኣብ ሓንቲ ኣምቡላስን ዝነበሩ ሓሙሽተ ሰባት’ዮም ክብል’ውን ጸብጻብ ሬድዮ ድምጺ ኣመሪካ የመልክት።
ብዛዕባ’ቲ ብነታጕ ዘጋጠመ ሓሙሽተ ኢትዮጵያውያን ብዝምልከት መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝኾነ መግለጺ ኣይሃበሉን።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ኣብ ጎንደር ዝተጎሃሀረ ግጭት ሃዲእሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ኣብ ኦሮምያ’ውን ሓድሽ ግጭት ይርአ ምህላዉ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ዜና ካብ ኢትዮጵያ ይሕብሩ።
እዚ ኣብ ክልል ኦሮሞ ጸጸኒሑ ዝባራዕ ዘሎ ግጭታት መቐጸልታ ናይቲ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ወርሒ ሕዳር ኣብቲ ዞባ ዝተወልዐ ናዕቢ ህዝቢ ኦሮሞ ምዃኑ ይግለጽ።
ኣብቲ ናዕቢ ኣስታት 400 ሰባት ከምዝተቐትሉን ኣሽሓት ከኣ ከምዝተኣስሩን ኣህጉራውያን ተጠባቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ክገልጹ እንከለዉ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ግና እቲ ቁጽሪ ተጋኒኑ ክብል’ዩ ነጺግዎ።
እቲ መንግስቲ፣ ኣብዚ ቀረባ እዋን ንክልል ኦሮሞ ካብ ፈደራላዊ ስርዓት ኢትዮጵያ ንምንጻል ክንቐሳቀሱ ጸኒሖም ንዝበሎ 17 ሰባት ከሲሱ ከምዘሎ’ውን ጋዜጣ ዘ ሪፖርተር ኣብ ናይዚ ሰሙን እዚ ሕታማ ኣስፊራ ኣላ።
========================


text:
Browsing Category
ዓለም ለኻዊ ዜናታት
ናይ መዉሊድ በዓል ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ይኽበር ኣሎ
ኣዲስ ኣበባ፣ 8 ጥቅምቲ፣ 2014(ኤፍ ቢ ሲ) መበል 1 ሺሕን 496 ናይ መዉሊድ በዓል ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ይኽበር ኣሎ። እቲ በዓል ብሰዓብቲ እምነት እስልምና ዝኽበር ዘሎ እንትኸው፥ ናይ ነብዩ ሙሃመድ(ሰ.ዐ.ወ) ውልደት ብምሕሳብ ተኸቢሩ ክውዕል ኢዩ። ስለዝኾነ ኢትዮጵያ ሓዊሱ ኣብ…
እንነብረሉ ይኹን መስዋእቲ ንኸፍሎ ንሃገርን ህዝብን ኢዩ-ኣባላት ሰራዊት
ኣዲስ ኣበባ፣ 4 ጥቅምት፣ 2014 (ኤፍ ቢ ሲ) ወታደር ዝነብር ይኹን መስዋእቲ ዝኸፍል ንሃገርን ህዝብን ኢዩ ክብሉ ኣባላት ሰራዊት መሰረታዊ ስልጠና ብርሸለቆ ተዛሪቦም። እቲ ሰራዊት ካብ ቤተሰቡን ናብርኡን ቀዳምነት ንሃገሩን ህዝቡን ብምባል ደኺሙንን ሰልቺዩንን እንተይበለ ዝተውሃቦ ሕገ…
ኣባል ሃገራት ጉጅለ 20 ንኣፍጋኒስታን ሓገዝ ንምግባር ተስማዕሚዐን
ኣዲስ ኣበባ፣ 3 ጥቅምቲ፣ 2014 (ኤፍ ቢሲ)ኣባል ሃገራት ጉጅለ 20 ሰብኣዊ ቅልውላው ኣፍጋኒስታን ንምፍታሕ ሓገዝ ንምግባር ከምዝተስማዕማዓ ተገሊፁ። ቀዳማይ ሚኒስትር ጣሊያን ማሪዮ ድራጊ ኣበቲ እዋን ከምዝገለፁዎ፥ ሰብኣዊ ቅልውላው ንምውጋድ ብሓባር ክንሰርሕ ይግባእ። ሕብረት ኣውሮፓ ኣብ…
ኣብ ብራዚል ብቫይረስ ኮሮና ህይወቶም ዝሰኣኑ ሰባት ቁፅሮም ካብ 600 ሺሕ ዛይዱ
ኣዲስ ኣበባ፣ 29 መስከረም፣ 2014 (ኤፍ ቢ ሲ)ኣብ ብራዚል ብቫይረስ ኮሮና ህይወቶም ዝሰኣኑ ሰባት ቁፅሮም ካብ 600 ሺሕ ከምዝዛየደ ተገሊፁ። ብምኽንያት እዚ ድማ ብራዚል ካብ ኣሜሪካ ቀፂላ ልዑል ቁፅ ዘለዎም ሰባት ህይወቶም ዝሓለፉ ሰባት ዘተኣናገደት ካልአይቲ ሃገር ኮይና፡፡ እናወሰኸ…
ፊሊፒንሳዊት ማሪያ ሬሳን ሩሲያዊ ድሚትሪ ሙራቶቭን ተዓወትቲ ሽልማት ኖቤል ሰላም 2021 ኮይኖም
ኣዲስ ኣበባ፣ 28 መስከረም፣ 2014 (ኤፍ ቢ ሲ)ፊሊፒንሳዊት ማሪያ ሬሳን ሩሲያዊ ድሚትሪ ሙራቶቭን ተዓወትቲ ሽልማት ኖቤል ሰላም 2021 ኮይኖም። ክልቲኦም ሰባት ተዓወትቲ ክኾኑ ዝኸኣሉ፥ ዴሞክራሲን ሰላምን ንኸዓስል ሓሳብ ብናፅት ናይ ምግላፅ መሰል ንኽኽበር ብዘበርከቱዎ ኣስተዋጽኦ ከምዝኾነ…
ኣብ ደቡብ ሱዳን ብዘጋጠመ ሓደጋ ምዕልቕላቕ ውሕጅ ልዕሊ 600 ሺሕ ዜጋታት ንጉድኣት ተቓሊዖም
ኣዲስ ኣበባ፣ 28 መስከረም፣ 2014 (ኤፍ ቢ ሲ)ኣብ ደቡብ ሱዳን ካብ ወርሒ ጉምበት ጀሚሩ እናተስፋሕፈሐ ብዝመፅአ ሓደጋ ምዕልቕላቕ ውሕጅ ብውሑዱ 623 ሺሕ ዜጋታት ንጉድኣት ከምዝተቓልዑ ተገሊፁ። በቲ ሓደጋ ብዙሓት ሰባት መረበቶም ሓዲጎም እናሃደሙ ከምዝኾኑ ተሓቢሩ፡፡ ኣብታ ሃገር ዝወቕ…
ታንዛኒያዊ ፕሮፌሰር ኣብዱልራዛቅ ጉርናህ ተዓዋቲ ሽለማት ኖቤል 2021 ኮይኑ
ኣዲስ ኣበባ፣ 27 መስከረም፣ 2014(ኤፍ ቢ ሲ)ታንዛኒያዊ ደራሲ ፕሮፌሰር ኣብዱልራዛቅ ጉርናህ ተዓዋቲ ሽለማት ኖቤል 2021 ዓውዲ ስነፅፍ ኮይኑ። ተሸላሚ ከምዝኾነ ዝሓበረ ኣካዳሚ ስዊድን እንትኸውን፥ ሓበሬታታት ከምዘመላኽቱዎ ተዓዋቲ ዝገበሮ ስነ-ፅሑፍ ድማ ኣብ ክፋእ ባዕዳዊ መግዛእቲን ኣብ…
ሽልማት ኖቤል ኬሚስትሪ 2021 ክልተ ሳይንቲስቶት ብሓባር ተዓዊቶም
ኣዲስ ኣበባ፣ 27 መስከረም፣ 2014 (ኤፍ ቢ ሲ)ኣብ ስዊድን ስቶኮልም “ሳይንስ ኣካዳሚ ሮያል” ዝተሳለጠ ጉባኤ ሽልማት ኖቤል 2021 ዘፈር ኬሚስትሪ ጀርመናዊ ሳይንቲስት ቤንጃሚን ሊስትን ኣሜሪካዊ ዴቪድ ማክሚላን ብሓባር ከምዝተዓወቱ ተገሊፁ። ኮሚቴ ኖቤል ከምዝገለፆ፥ እቶም ሳይንቲስታት ኣብ…
ኣብ ሽልማት ኖቤል ዓውዲ ሕክምና 2021 ክልተ ተመራመርቲ ተዓወትቲ ኮይኖም
ኣዲስ ኣበባ፣ 25 መስከረም፣ 2014 (ኤፍ ቢ ሲ)ኣብ ሽልማት ኖቤል ዓውዲ ሕክምና ወይ ድማ ፊዚዮሎጂ 2021 ዴቪድ ጁሊየስን ኣርደም ፓታፑቲያን ዝተብሃሉ ክልተ ተመራመርቲ ብሓባር ተዓወትቲ ኮይኖም። እቲ ውሳነ ተመሓላሊፉ ዘሎ ኣብ ናይ ትማሊ ዕለት ኢንሰትቲትዩት ካሮሊንስካ ስዊድን ብዝተሰየመ…
ፉሚዮ ኪሺዳ ቀፃሊ ቀዳማይ ሚኒስትር ንምዃን ዘኽእሎም ውፅኢት ረኺቦም
ኣዲስ ኣበባ፣ 19 መስከረም፣ 2014 (ኤፍ ቢ ሲ)ነበር ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ጃፓን ፉሚዮ ኪሺዳ ውድድር ኣመራርሓ ኤልዲፒ ብምስዓር ቀፃሊ ቀዳማይ ሚኒስትር እታ ሃገር ንምዃን ተሰናዲኦም። እቶም ነበር ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ፥ ውድድር መረፃ ኣመራርሓ ገዛኢ ፓርቲ ብምስዓሮም ቀዳማይ ሚኒስትር እታ…


text:
ዓመተ 2018 ፡ ረዚን ክብሪ ሰማእታትና መሊሳ ዘበረኸት ዓመት
ህዝቢ ኤርትራ መዋእሉ ንኽብሪ ነጻነቱን ልዑላውነት ሃገሩን ፡ ንሰላምን ብልጽግናን ፡ ምስ ኣብ ጎደቦኡ ዘለዋ ሃገራት ከምጽእ እዩ ከይሰልከየ ክቃለስ ጸኒሑን ዝቃለስ ዘሎን።
እንተ ዀነ ድሕሪ 1991 ፡ ነታ ናይ 30 ዓመታት መሪር ተጋድሎ የሕሊፉ ዝጨበጣ ነጻ ልዑላዊት ሃገር ፡ ንዓመታት ተዳሂኻ ስለዝጸነሐት ናብ ንቡር ክመልስ ብዘለዎ ዓቅሚ ኣብ መስርሕ ህንጻ ሒዂ እናበለ ኸሎ ፡ ኣብ ግንቦት 1998 ብደመኛን መንቀኛን ህዝቢ ኤርትራ ዝዀኑ መራሕቲ ወያነ ትግራይ ፡ ብዶብ ኣሳቢቦም ሃንደበታዊ ኲናት ካብ ዝኸፍቱልና ንነጆ ዝትሓልፈ ሓሳረ-መከረ ክትጽብጽቦ እንከሎኻ ፡ ንህዝቢ ኤርትራ እቲ ዝኸፍአ ዛንታ ዀይኑ ፡ ኣብ ተዘክሮኡ ከይሃሰሰ ዝነብር በደል ጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ ኰይኑ ዝነብር እዩ።
ከም’ዚ ዘብለኒ ግን ፡ ንምስቁርቋር ወይ’ውን ነዚ ዝኸይድ ዘሎ መስርሕ ሰላም ዘይደገፍክዎ ኰይነ ዘይኰነስ ፡ ነዚ ኣብ ጎደቦና ዝቕልቀል ዘሎ ለውጢ ንሰላም ብጽሞናን ብምግራምን ክዕዘቦ ድሕሪ ምጽናሕ እዩ። ብፍላይ ከኣ እቲ ብ9/11/2018 ኣብ ከባቢ ዛላ’ምበሳ ኣብ ዝተገብረ ናይ ዶብ ምኽፋት ዝነበረ ጽንብል ድየ ክብሎስ ዋላ ስነ-ስርዓት ዝነበረ ተርእዮታት ተመሊሰ ናብ’ቲ ግንቦት 1998 ዘነበረ ሃዋሁው ዝያዳ ትኹረት ክንገብረሉን ንነፍሰይ’ውን ብሕቶ ዘጨነቕኩላ ህሞት እዩ ኔሩ።
“እቲ ብ1998-2000 ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ብወያነ ትግራይ ዝተወለዐ ኲናት ፡ ከም ትምኒት ዓለምን ሕልሚ ወያነን ኩላ ኢትዮጵያን ክዉን እንተዝኸውን ነይሩ ፡ ከም ኤርትራዊ ኣበይ ምሃለኹ ነይረ፧” ንነፍሰይ ሓተትኹ። ቕድሚ ዝዀነ ነገራት ግን ብናይ ሓበንን ኩርዓትን ኣዒንተይ ቅጽርጽር እናበለኒ ኣብ ከቢድ ዝኽርታት ዝተዓዘርኩላ እዋን ደጋጊማ ነዛ ናይ ትማሊ ተርእዮ “ከመይ ኢላ መጺኣ፧ ብኸመይ ተከሲታ፧” እቲ መልሲ ኣዝዩ ነዊሕን ፡ ክትዕ ምስ ገዛእ ነፍሰይን እዩ ኔሩ።
ድሕሪ እዚ ኹሉ ብሓሳባት ምዉንጫፍ ግን ፡ ብዘይ ነግ ፈረግን ብዘይሻሙ መንገዲን ነዛ ዘለናያ እዋን ክዉን ዝገበሩ ፡ እቶም እንኮ ህይወቶም ሂቦም ድሙቕ መብራህቲ ዘብርሁ ብጹኣትን ሓላላትን ሰማእታትን ኤርትራን ፤ እቶም ክቡር ኣካላቶም ከፊሎም ፡ ዘይጽወር ቃንዛን ሕማምን ተጻዊሮም ዝነብሩ ዘለዉ ስንኩላት ኲናትን እዮም።
እንተላይ ብሳላ እቶም ንነዊሕ እዋን ኩሉ ዓይነት ንመነባብሮ ወዲ ሰብ ዘድሊ ተሓሪሞም ፡ “መሪርና ኰነ ጸጊሙና” ከይበሉን ፡ ከይሰልከዩን ፡ ለይቲ ምስ መዓልቲ ፡ ሃገር ኣብ ምሕላውን ምህናጽን ደሞምን ርሃጾምን ዘንጠብጠቡ ዘለዉ ፡ ኣብ ምኽልካል ሃገር ተዋፊሮም ዘለዉ ጀጋኑ መንእሰያት ደቂ ሃገር።
ብሳላ እተን ካብ ግዜ ቃልሲ ኣትሒዘን ፡ ንዓመታት ንቡር መነባብሮ ህይወት ስድራቤታት ተደፊንወን እንናሃለወ ፡ ወዲ ሰብ ዘይጻወሮ ኩሉ ዓይነት ሽግራት ተጻዊረን ብጽንዓት ዝሓልፋ ዘለዋ ማእለያ ዘይብለን ሰድራቤታት ሃገርና።
ብሳላ እተን ብሰሪ መግዛእቲን ኲናትን ፡ ብሰንኪ ሽርሕን ዉዲትን እቶም ደይ መደይ ኢሎም ንምብራስና ዝሃቀኑ ደመኛታትና ካብ ዝፈትወኦ ሃገረንን ህዝበንን ተፈልየን ናብ ኩሉ ኩርንዓት ዓለም ፡ ከም ደቂ ዛግራ ፡ ፋሕ ኢለን ፡ ግዳይ ስደት ፡ ማህሰይቲ ህይወትን ምኹላፍ ዕድልን ኰይነን ከብቅዓ ፡ ሃገራውነት ፡ ኒሕ ፡ ሓቦ ፡ ተወፋይነትን ኩሉ ክብርታት ህዝበን ዓቂበን ፡ ብጽንዓት ኣብ ጎድኒ ሃገረን ህዝበንን ደው ዝበላ ስድራቤታት ኤርትራ።
ከምኡ’ዉን ብሳላ ኣብዚ ዝሓለፈ ነዊሕ እዋን ፡ ራእይ ሃገሮምን ህዝቦምን ብሓላፍነት ተሰኪሞም ፡ ንኻልኢት’ዉን ሰለም ከይበሉ ነቲ ዝነበረ ዕረፍቲ ዘይህብ ከቢድ ናይ ደገን ዉሽጥን ተጻብኦታትን ጠቀነን ተጻዊሮም ፡ ተቓሊሶም ዘቃለሱና ጽኑዓትን ተባዓትን መራሕቲ ናይ’ዛ ሓላል መሬት።
ብሓፈሻ ህዝበና ከይሰልከየ ብቕንዕና ስለ ሃገርን ሰላምን ሳላ ዘጸለየን እተማህለለን ፡ ነዚ በጺሕናዮ ዘሎና መድረኽ ኽንርኢ በቂዕና ኢና እሞ ፡ ንኹሉ ህዝቢ ኤርትራ ፡ “እንቋዕ ናብ ዓስቢ ጽንዓትካን ምጽማምካን ኣርኣየካ። ካሕሳ ከርተትካን ስቓይካን ይሃብካ። ብዓቕሊ ስንኻ ነኺስካ መኪትካን ተጋዲልካን ኢኻ’ሞ ነባሪ ሰላምን እፎይታን ይግበረልካ” ክብል እደሊ።
ነዚ ሳላኦም ንኽብል ዘዘከረኒን ዝያዳ ክዀርዓሉ’ውን ዘንቀለኒ ቀንዲ ምኽንያት ፡ ኣብ ዓመተ 2018 ክነፍስ ዝጸንሐ ናይ ህዝብታት ኢትዮጵያ ዝተፈላለየ ናይ ሰላምን ሕውነትን መልእኽቲ ፡ ብፍላይ ካኣ እዛ ናይ ዛላ’ምበሳ ኣጋጣሚ ዘበግስቶ ንጣብ ሓሳባት እዩ ነይሩ። ከመይ’ሲ ኣብ’ቲ ዶብ ምኽፋት ዝነብሩ መራሕትን ህዝቢን ትግራይ ዘርእይዎን ዘስምዕዎን ዝነበሩ ቃላትን ነዛ ሕጂ ተበጺሓ ዘላ እዋን ዝያዳ ኣጸቢቕና ክንሓስበላን ክንማሃረላን ዝግባኣና ኰይኑ ይስማዓኒ። ምኽንያቱ ተመሊሰ ነቲ ኣብ 1998-2000 ዝነበረ ሕማቕ ኩነታት ፡ ዝያዳ ብደቂቕ ንኽውከሶ ዝገደደኒ ተርእዩ እዩ ነይሩ። ኣብቲ ግዜ እቲ ህዝቢ ኤርትራ ንበይኑ ከም ዘኽታም ህጻን ጠዋሪ ዘይብሉ ኰይኑ ንመራሕቲ ወያነ “ኣይፋልኩሙን ኲናት ሕማቕን ኣዕናዊን እዩ ፡ ብሰላማዊ መንገዲ ንፍታሓዮ” ኣብ ዝብሃልሉ ዝነበረ እዋን ፡ ወያነ ቅልጽማ የሕቢጣ ፡ ዘይትሓመሉ ህዝብታት ኦሮሞን ደቡብ ኢትዮጵያን ገፊፋ ፡ ኣብ ዝርያ ተኣማሚናን ፡ “ኣይታሓዙኒ” ብምባል ፡ ብሓያላን ሃገራት ንዝተማህዘን ዝተደገፈን እኪት ግብሪ ብመሪሕነት እዛ ኣብ ትግራይ ዝቦቖለት ወያነ እትምራሕ ፡ ሃገር ኢትዮጵያ ፡ “ዓሰብዶ ኤርትራ ክንመልሰልኩም ኢና” ተባሂሉ ፡ ኣብ ጎና ጥሙሕ ምስፍሕፋሕ ዘይበለየሎም ኩሎም ኣኽቲታ ፡ ኣየ’ወ ከምዚ ሕጂ ከይኰነ (ወያነ ሌባ) ኣንጻር መትከላዊ ዝዀነ ህዝቢ ኤርትራ ተኸታትሊን ዕረፍቲ ዘይህብን ንህዝቢ ኤርትራ “ነበረያ ነበረ” ንምግባር ዝሓለነ ኣስታት 135,000 መሳኪን ህዝብታት ደቡብ ኢትዮጵያ መጽሃዪ ነተጉቲ ኰይኖም ዝረገፍሉ ፡ ኤርትራ ድማ ልዕሊ 19,000 ብሉጻት ደቃ ዝኸፈለትሉ ኲናት ፡ ከም’ዛ ትማሊ ኰይኑ ኣብ ዓይነይ ቅጅል ኢሉኒ ፡ ሓደ ብሓደ ዘከርኩ።
ሕልሚ ወያነ : ትምኒት ዘራያታን : ህርፋን መስፋሕፋሕቲን ክዉን ነይሩ እንተዝኸውን ህዝቢ ኤርትራ ሕጂ ኣበይ ምሃለወ፧ ወይ መላስ ኣውያት ዘይብሉ ምጠፈአ : ወይ ከኣ ሓላው ዑና ዘይብሉ ፈቐድኡ ፋሕ ብትን ኢሉ ፡ ዘካሪን ተሓላቕን ዘይብሉ ምተረፈ ነይሩ፡፡ ስለዚ እየ ኸኣ ንሰማእታተይ ልዕሊ ዝዀነ መድሕነይ ዝብሎም : ሳላ እቶም በጃና ዝሓለፉን ህይወቶም ዝሃቡን ሓላላት ፡ እቶም ትማሊ ንከይንህሉ ዝተመነዩን ኩሉ ዝክኣሎም ዝገበሩን ፡ ርእሶም ኣድኒኖም ፡ ሕጂ “የሕዋት ኢና” እናበሉ ክመጻደቑን ክመሻኸኑን ክንሰምዕ ዝበቓዕና።
እቲ ኣብ ዛላ’ምበሳ ዝነበረ ጉዳይ ምስ ራኣኹስ ንነፍሰይ ብስክፍታ ኣዋጢረያ። “ኣነ ኣብቲ ናይ ትግራይ ቦታ ነይረ እንተዝከውንሲ እንታይ ምገበርኹ፧” እናበልኩ። ን20 ዓመታት መመላእታ ፡ ንኤርትራ ሃገራን ህዝባን ንምጥፋእ ፡ ኩሉ ዝካኣለኒ ገይረ ፡ ፈቐዶ መናገሻታት እናኸድኩ ዓጢረ ፡ ጠቒረ ፡ ኣጣቝሰ ፡ ኤርትራ ተረዂሚሻ ክትቅበርን ተመንየ ፡ ህዝባ “ስዩም” ኢሉ ተንበርኪኹ ክሰግደለይ ተጸብየ ምስላጥ ምስ ኣበየኒ ተመሊሰ ፡ “ኣሕዋተይ” ክብሎም ፡ ሰላም እየ ዝደሊ ኢለ ክማባጻዕ ፡ ዝዀነ ድፍረት ኣይምሃለወንን ፡ ትብዓት’ውን ኣይምረኸብኩን።
እቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፈጸምዎ በደል ተመሊሶም ዘኪሮሞዶ ይዀኑ፧ ትማሊ ኣብ ዛላ’ምበሳ “ሓውና ህዝቢ ኤርትራ” ክብሉ ኸለዉ ተመሊሶም ን1998 ይዝክርዎዶ ይዀኑ፧ እሞኸ ደኣ ፡ እዞም ሰባት ብኸመይ እዮም ደፊሮም “ኣሕዋት ኢና” ዝብሉ ዘለዉ፧ እቶም ትማሊ ኣብዛ ኣምላኽ ዝሃበና ሃገርና ንኸይንነብር ምስ ሓያላን ዘራያት ኰይኖም ፡ ንኸይንህሉ ዝፈረዱናስ ፡ ከመይ ኢልና ኢና ሕጂ ብሓደ ረፍዲ ኣሕዋቶም ኰይና፧ ብኸመይ፧ እዚ’ውን ኻልእ ሕቶ እዩ።
ኣብ’ዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ህዝቢ ኤርትራ ብመስዋእቲ ደቁ ካብ’ቲ ሓደገኛ ኲናት ሰሪሩ ከይኣክል ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ፡ ኣብ ዓለም ሽሙን መሰለቱን ክድወን ፡ ክብሩን ባህሉን ክንወር ምስ ናይ ዓለም ሓያላን ተሻሪኾም ኣደዳ ሞትን ስደትን ንኽኸውን ፡ ኣብ ዘይፈልጦ ሽግርን መከራን ክሽመም ከይሰልከዩ ክሳብ መሬት ትዓርቦም ዝጻዓሩስ ፡ ሕጂ ዓይኒ ሕፍረት ዘይብሉ “ብቛንቋ ፡ ብሃይማኖት ፡ ብታሪኽ ሓደ ኢና” ክብሉ ኸለዉ ፡ “ናይ ልቦም ድዩ ወይ ኣሳዓዕማን ሰላምታን ይሁዳ” ኢዩ ኢልካ ሰኸኽ ከም ትብል ይገብረካ። እወ ንስለ ሰላም ኢልካ ክትሓድግን “ይቕረየልኩም” ክትብል ይክኣል ይኸውን። ታሪኽ ምርሳዕ ግን ንመጻኢ ንኽድገም ምዕዳም ስለ ዝዀነ ፡ ክርሳዕ የብሉን። ኣበደን። ምናልባት ካልኦት እንተረሳዕና ፡ እቶም በቲ ትማሊ ጽምብል ዝተገብረሉ መገዲ ዛላ’ምበሳ ፡ የማነ-ጸጋሙ ብነተጉቲ ብዝሓጸርሉ መገዲ ፡ ብኸውታ ለይቲ ፡ ኣብ ድቕድቕ ጸልማት ፡ ካብ ኢትዮጵያ ዝሰጎጉዎም ግዳያት ወያነ ዝዀኑ ዜጋታሲ ዝርስዕዎ ኣይመስለንን።
እሞ ሕጂ ዝረገጽዋ ባይታ ምስ ጠለመቶም ፡ ነቲ ኹሉ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዘውረድዋ ኣበሳታት ረሲዖም ፡ ብዘይ ዋላ ሓንቲ ናይ ይቕረታን ጣዕሳን ፡ “ኣሕዋት ኢና” ክብሉስ ከመይ ገይሩ የምሕረሎም፧ ከመይ ጌርካ እዩኸ ኣብ ልዕሊ እዚኣቶም እምነት ክህሉ፧ እዚ ሕጂ ክዝምርዎ ዝፍትኑ ዘለዉ ዜማ ሰላም ፡ ንግዚኡ ካብ’ቲ ኣትዮምዎ ዘለዉ ሰልሚ ንኽወጹ ፡ ስጋብ ዝደልዎም ንምሕንካስ እዩ፧ ዋላስ ኣብዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝተኻየደ ፡ ንኤርትራ ንምጽናት ዝተገበረ ኣዕናዊ ፈተነ ፡ ንኢትዮጵያውያን ብሓፈሻ ፡ ንወያነን ህዝቢ ትግራይን ብፍላይ ፡ ምሕዝነታዊ ግጥም ኹዕሶ እግሪ እዩ ነይሩ፧
ኽቡራት ደቂ ሃገር ፡ ነዚ ክብል ዘገደደኒ ፡ ብጽሞና ክትከታተሎ ከሎኻ ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝወረደ ግፍዒ ዀነ ዝሓለፈ ሕማቕ ገጽታ ታሪኽ ፡ ክዝክር ዝደሊ ኢትዮጵያዊ ውልቀ ሰብ ይኹን ፡ ኣብ መሪሕነት ሃይለስላሰ፡ ደርጊ ፥ ዋላ ወያነ ዝነበሩ ፡ “ጌጋ እዩ ነይሩ ፡ ጣዕሳ ይግባእ እዩ ፡ ህዝቢ ኤርትራ ይቕረ ይበለልና” ዝብል ዋላ ሓደ የለን፡፡ ብኣንጻሩ ፡ ምንሊኽ ኣብ ልዕሊ ኦሮሞ ዝገበሮ በደል፥ ሃይለስላሰ/ደርጊ ኣብ ልዕሊ ኦሮሞን ትግራይን ዝፈጸሞ ግፍዒ፡ ወያነ ኣብ ልዕሊ ኦሮሞን ኣምሓራን ዝወዓልዎ ኣበሳ ክጻባጸቡ ጥራይ ኢኻ ትሰምዕ። ተኸታተልቲ ስርዓታት ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝገበርዎ በደል ዝዝክር ኢትዮጵያዊ ግን ብወገነይ ክሳብ ሕጂ ኣይሰማዕኹን። ብዘይ ይቕረታ ፡ ጣዕሳን ኻሕሳን ዝመጽእ ሰላም ምሉእ ክኸውን ዘለዎ ተኽእሎ ክንደየናይ ኢዩ፧ ደቂ ኤረይ፡ እዚ ስክፍታ ዘበገሶ ሕቶን መልስን ምስ ነብሰይ አዩ ኔሩ።
ናዓና ኤርትራውያን ሰላም እንታይ ምዃና ዝዀነ ፍጡር ኣብ’ዚ ዓለም ዝምህረና ዀታ የሎን። ምእንቲ ንምንታይ ፡ ሕሉፍ ህይወትና ሰላም ዝተሓረመና ብምዃና ፡ ልዕሌና ንሰላም ዝደልያ ፡ ዝብህጋን ዝቃለሰላን የለን እንተበልኩ’ውን ዝተጋነን ኣይመስለንን። የግዳስ ናይ በይንኻ ድሌት ሰላም ዘላቕነት ስለ ዘይብሉ ፡ ምስ ጎረባብትካ ብሓባር ሰላም ከተስፍን ክትሰርሕ ናይ ግድን እዩ። “እንተ ቀሲንካ ከትድቅስ ፡ ጎረቤትካ ይደቅስ” እንዲዩ ፡ ካብ ሕሱም ውልቀሰብ ጎረቤት ፡ ገዛ ግዒዝካ ከትርሕቕ ትኽእል ኢኻ ፡ ካብ ሕሱም ጎረቤት ሃገር ግን ፡ ናይ ግድን ንሰላም ክንሰርሕ ኢዩ ዘሎና። ካልእ ምርጫ የለን። “ልብን ሳዕርን እንዳሓደረ ይቦቍል” እዩ እሞ ፡ ከምኡ’ውን ኣምላኽ ኽገብር ፡ ጎረባብትና ልቢ ክገብሩ ይሓግዞም። እቲ ዝሓለፈ ሕማቕ ናይ ከባቢና ህይወት ንኹላትና ጽቡቕ ናይ መምሃሪ ተመክሮ ክዀነና ኣብ መወዳእትኡ’ውን “ለባም መባእስቲ የጋጥምካ” ዝባህልሲ ፡ ጎረቤትካ ለባም እንተዀይኑ ለባም መባእስቲ ይዀነልካ። እዚ ግን ንሕና በይንና ንገብሮ ዘይኰነስ “ኣምላኽ ይትሓወሶ” እዩ ዘብል። ልዕሊ ዝዀነ እዋን ግን ከም’ቲ ዝዕበየናን ባህልናን ፡ ሓዳጋት ፡ ገዳፋትን ፡ ይቕረ በሃልቲን ንኹን። ረሳዕቲ ንኸይንኽውን ግን ክንጥንቀቕ የግብኣና። ዳሕራይ ኣብ ዘይንወጾ ጣዕሳ ከይንወድቕ።
ኣብ መወዳእቱ ፡ በጺሕናዮ ዘሎና መድረኽ ኣዝዩ ትስፍዉ ፡ መጻኢና ዝበለጸ ከምዝኸውን ዝእምት ኣዩ ዝመስል ዘሎ። ካብ ሕሉፍ ተመክሮና ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ምሉእ ብምሉእ ኣሚንካ ክትከይድ የጸግም እንድዩ ፡ ግን ንሕና ኤርትራውያን’ውን ምስ እዚ ዝመጽእ ዘሎ ሓድሽ ለውጢ ዝሳነ ከም ወትሩ ካብ’ቲ ኣዝዩ ጽንኩር በዳሂ ነዊሕ እዋን ዘሳገሩና ኤርትራዊ ክብርታት (ሓድ-ሓዳዊ ፍቕሪ ፡ ሓድነት ፡ እምነት ፡ ቅንዕና ፡ ምትሕልላይ ፡ ምትሕግጋዝ ፡ ምጽውዋር ፡ ጽንዓት ፡ ሓቦ ፡ ብጋህዲ ምዝራብ ፡ ምስራሕ ፡ ጻዕሪ) ካብ’ዚኣቶም ከይታኣለና መጻኢና ሰላም ዝበዘሖ ክኸውን ንምግባር ክንሰርሕ ይግብኣና።
ገሌና “መግለጺ የድለየና ኣሎ” ፡ ዝብል ካብ ስክፍታ ዝተበገሰ ስምዒታት ኣሎ። “ዝኸይድ ዘሎ ምዕባሌታት ኣይተረዳእናን ፡ ናይ ዶብ ጉዳይ ከይተወደኣ እንታይ እዩ እዚ ጉዳይ” ዝብል ብዙሕ ናይ ስክፍታት ስምዒታት’ውን ኣሎ። ናይ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሌና ዘለዋ ናይ ክሕደት ተመክሮ ፡ ናይ ግድን እዩ ክንስከፍ ፡ ባህርያዊ እዩ። እቲ መግለጺ’ውን ኣብ ኣእዋኑ ከመጸና ኸሎ ነቲ ራእይና ዝያዳ እዩ ዘሐይሎ። እንተዀነ ግን “ትኣምኖ ሊእካስ እንታይ ተረፈ ኣይትበል” እንዲዩ እቲ ነገሩ ፡ እቲ ንውጥን ዘይትኣደነ ምትእትታው ሕብረት ሶቬት ኣምኪኑ ፡ ስታራተጂካዊ ምዝላቕ ኣተግቢሩ ፡ ንሻዱሻይን ካልኦት ሾብዓተ ወራራት ክምህ ከይበለ መኪቱ ዘፍሸለን ፡ ንኹሉ ሽርሕታት ሸምገልቲ ኣምኪኑ ፡ ነጻነትን ልዑላውነት ሃገር ዘምጽአ ፡ ሰለስተ ወራራት ወያነ ስዒሩ ፡ ኣብ መጋብእያ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ሞጒቱ ዝስዓረ ፡ ብሽም እገዳን ጸለመ ክሲ ግህሰት ሰብኣዊ መስላት ንኸምጽእ ተሓሊኑ ዝነበረ ከበባ ፈንጢሱ ዝወጸ ፡ ኤርትራዊ ግምባርን ፡ መሪሕነቱን ሕጂ’ውን “ከም ወትሩ ዓወት ንሓፋሽ” እናበሉ ጸኒዖም ይሰርሑ ኣለዉ ። መንግስትና ድማ ንኹሉ ኣህዛብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘርብሕ ናይ ነባሪ ሰላም ሃዋሁ ክፈጥር ከይታሓለለ ይሰርሕ ኣሎ። ካባና ዝድለ ካብቲ ቀንዲ ራእይና ከይታኣለና ፡ ክሳብ ወግዓዊ መግለጺታት በቲ ዝምልከቶ ኣካል ዝመጽእ ፡ ንሕና ከም ህዝቢ ፡ ኣብ ጽላል ክብርታትና ኣጽሊልና ፡ ናይ መጻኢ መደባትና መጻኢ ወለዶና ሓያል ዝዀነሉ መንገዲታት ምፍጣር እዩ። ከይተሃመልናን ከይተዛነናን ተቐልቂሉ ዘሎ ሰላም ምሉእ ንኽኸውን ከም ቀደምና ብትብዓት ንመክት።
ዓወት ንሓፋሽ
ዳኒኤል ገብረመድህን
መስከረም 2018


text:
ኣዲኡ ነቲ ኣብ ምስጢራዊ ቤትማእሰርቲ ህግደፍ ተሓይሩ ሃለዋቱ ጠፊኡ ዘሎ ኤርትራዊ ጋዜጠኛ ዳዊት ይስሓቕ፡ ኣደይ ለታይ ክፍለማርያም፡ ኣብ መበል 70 ዓመተን ከምዝዓረፋ ካብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣገንዚቡ።
ኣገልጋሊ ስርዓት ህግደፍ ዳዊት መጎስ፣ ንብዙሓት ንጹሃን ኤርትራውያን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ይኹን ካልእ ዝነበሩ ከበሳብስ ዝጸንሐ እዩ።
ኣርባዕተ ዓበይቲ ጋዜጣታት ሽወደን ብምውህሃድ መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ካብ 2001 ኣትሒዙ ኣብ ምስጢራዊ ቤትማእሰርቲ ዳጕኑዎ ዘሎ ኤርትራዊ-ሽወደናዊ ንጋዜጠኛ ዳዊት ኢሳቕ ክፈትሖ ብምጽዋዕ ሰፊሕ ጎዘመተ ጀሚረን።
﷽ብሓቂ ንእሱር መሳርሕትኹም ክትሕግዙ ድልየት እንተልዩኩም፡ ብዛዕብኡ ንእትዝርግሕዎ ጽሑፋት ንዅነታቱ ከማሓይሽ ዝኽእል እንተዀይኑ ክትሓስብሉ ዘሎኩም ኢዩ። ሰራሕተኛ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ብራስለስ ብተሌፎን mበዛዕባ ጕዳይ ዳዊት ኢሳቕ ተሓቲቱ ዝሃቦ መልሲ ኢዩ። ብኻልእ ወገን ነቲ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ዝቐርብ ነቐፈታ፡ ነቲ ሕብረት ኤውሮጳ ንምዕባለ ኢላ ንመንግስቲ ኤርትራ እትህቦ ሓገዝን ዝርድኦ እመስል። ኮሚሽን ሓገዝ ሕብረት ኤውሮጳ ነቲ ኣብ ዓለም ብምልካውነቱ ኣዝዩ ዝተለለየ መንግስቲ ኤርትራ ሓገዝ ክግበረሉ ከሎ፡ ምስ መሰል ሰብኣውነትን ጠለብ ምፍታሕ ጋዜጠኛ ሽወደናዊ ኢሳቕን ግን እዚ ሰራሕተኛ ሕብረት ኤውሮጳ ክሰማማዕ ኣይደልን።
“ብሓቂ ንእሱር መሳርሕትኹም ክትሕግዙ ድልየት እንተልዩኩም፡ ብዛዕብኡ ንእትዝርግሕዎ ጽሑፋት ንዅነታቱ ከማሓይሽ ዝኽእል እንተዀይኑ ክትሓስብሉ ዘሎኩም ኢዩ። ሰራሕተኛ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ብራስለስ ብተሌፎን mበዛዕባ ጕዳይ ዳዊት ኢሳቕ ተሓቲቱ ዝሃቦ መልሲ ኢዩ።
ኩላትና ከም እንዝክሮ፡ ዓመት መጸ ኣብዚ ወርሓት’ዚ ስርዓት ህግደፍ ብጉልባብ ፌስቲቫላት ኣመኽንዩ ኤርትራውያን
ኣብ ዝርከቡለን ሃገራት ዓለም እናተንቀሳቐሰ ናይ ዝምታ ወፈራ ዘካይደለን ምዃነን ርዱእ ኮይኑ፡ ነዚ ንምትግባር
ክኣ ካብ ኤርትራ ብዝተላእኩ ስነ-ጥበባውያን ጌሩ ነቲ ጸረ ህዝቢ ተግባራቱ ከም ዘሰላስሎ ዝፍለጥ’ዩ።
ኣርሴማ ዳዊት ዝተባህለት ለንደን ዝምቕማጣ ጓል 15 ኤርትራዊት ተማሃሪት ትማሊ 2 ሰነ ድሕሪ ቐትሪ ኣብ ቀጽሪ ገዝኣ ብዘጋጠማ ናይ ካራ መጥቃዕቲ ኣብ ሕክምና ቅድሚ ምብጽሓ ብኡንብኡ ዓሪፋ።


text:
Radio Erena: 21 June 2016
ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት፣ ሎሚ ሰሉስ 21 ሰነ ብዛዕባ’ቲ ብመርማሪት ኮሚሽን ዝቐረብ፣ ኣብ ኤርትራ ገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ይፍጽም ኣሎ ዝብል ጸብጻብ ክዝቲ’ዩ።
ብ13 ሰነ ኣብ ጀኔቫ ዝፈለመ መበል 32 ስሩዕ ኣኼባ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት፣ ኣብ መኽፈቲ መደቡ ካብ ዘተኮሮም ነጥብታት ሓደ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ኤርትራ ይዝፈም ምህላዉ ብመርማሪት ኮሚሽን ዝተገልጸ፣ ገበን ኣንጻር ሰብኣውነት’ዩ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ብ14 ሰነ ናብቲ ባይቶ ኣብ ዘቕርቦ መደረ፣ ንኹልቲ’ቲ ብመርማሪት ኮሚሽን ዝቐረብ ጸብጻብ ክሒድዎ ኣሎ።
ኣማኻሪ ፕረዚደንትን ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍን ኣቶ የማን ገብርኣብ’ውን ብ8 ሰነ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ መንግስቲ ኤርትራ ንዕማምን ጸብጻብን እታ ብሕቡራት ሃገራት ዝተመዘዘት መርማሪት ኮሚሽን ከምዝቓወም ገሊጹ።
መርማሪት ኮሚሽን ናብቲ 47 ኣባላት ሃገራት ዝሓቖፈ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ሎሚ እትቕርቦ ጸብጻብ፣ ናብ ዘተን ክትዕን ወሪዱ፣ ኣብ መወዳእት ናይዚ ወርሒ’ዚ ከኣ ውሳኔ ክወሃበሉ’ዩ።
ባይቲ ሰብኣዊ መሰላት፣ ኣብ ኤርትራ ገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ይፍጸም ምህላዉ እንተደምዲሙ ከኣ፣ ኣብ ወርሒ መስከረም ኣብ ኣመሪካ ከተማ ኒውዮርክ ናብ ዝጋባእ ሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ክሰጋገር’ዩ።
ሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ ገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ይፍጸም ምህላዉ እንተረጋጊጹ ከኣ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝርከቦም ሓያሎ ሰበ ስልጣን እቲ መንግስቲ ኣብ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ንክኽሰሱ ውስኔ ንምሕላፍ ነቲ ጉዳይ ናብ ባይቶ ጸጥታ ከቕርቦ ምዃኑ ይግለጽ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ኤርትራውያን ደገፍቲ ህግደፍ ሎሚ 21 ሰነ ንጸብጻብ መርማሪት ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ንምቓውም ኣብ ጄኔቫ ኣብ ዝርከብ ቀጽሪ ሕቡራት ሃገራት ሰላማዊ ሰልፊ ከካይዱ’ዮም።
በንጻር እዚ ድማ ን23 ሰነ ኤርትራውያን ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ፣ ንጸብጻብ መርማሪት ኮሚሽን ዘለዎም ደገፍ ንምግላጽ ሰለማዊ ሰልፊ ወዲቦም ኣለዉ።
ኣብ ተመሳሳሊ ዜና፣ ኤርትራውያን ነበርቲ እስራኤል፣ ንጸብጻብ መርማሪት ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ዘለዎም ደገፍ ንምግላጽ ኣብ ቴልኣቪቭ ሰፊሕ ሰለማዊ ሰልፊ የካይዱ ኣለዉ።
==========================


text:
ልዕሊ 213,000 ብቫይረስኮሮና ዝተታሕዙ ሰባት ዝመዝገበት ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ ዝለዓለ ቁፅሪ ለበዳ ቫይረስኮሮና ዘለዋ ስዑዲ ዓረብ ናይ ሎሚ ዓመታዊ ሒጃ ብውሑዱን ውሱንን ሰባት ከምዝካየድሎሚ ሶሉስ ኣፍሊጣ። ተንተንቲ ምድራት ነቲ ናይ ኣመንቲ ጉዕዞ ዛሕቲሉ ዘሎ ቁጠባ ናይታ ሃገር መሊሱ ዘጋድድ እዩ ይብሉ ።
ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ሪያድ ሰራሕተኛታት ኤምባሲ ሓዊሱ ኣሜሪካዊያን ዜጋታት ካብታ ለበዳ ቫይረስኮሮና ብናህሪ ይባዛሓላ ዘሎ ስዑዲ ዓረብ ንምውፃእ ፍሉይ በረራታት ከዋድድ ፀኒሑ ኣሎ።
ስዑዲ ዓረብ ለበዳ ኮቪድ-19 ንምቁፅፃር ቅድም ክትብል ብርቱዕ ስጉምታት እንተወሰደት እውን ናይ ማእኸላይ ምብራቕ ተንታኒ ቲዎድሮ ካራሲክ ግን ኣብታ 30 ሚሊዮን ህዝቢ ዘለዋ ሃገር ንምስፋሕ'ቲ ቫይረስ ካልኦት ምኽኒያታት ኣለው ይብል።
‘’ኣብቲ ሕብረተሰብ ዘሎ ማሕበራዊ ርክባት ሕይል ዝበለ ስለዝኾነን ኣብ ዶባት ምንቅስቓሳት ስለዘሎን ነቲ ሕማም ንምቁፅፃር ከቢድ እዩ።ሓደ ወይ ክልተ ሰባት በቲ ቫይረስ እንተድኣ ተለኺፎም ናብ ካልእ ስድራ ሕውስ ኢሎም ንጠቕላላ ቤተሰብ የሕልፍሉ።እቲ ቫይረስ ብዝለዓለ ደረጃ ይሰፍሓሉ ካብ ዘሎ ክፋል ሕብረተሰብ ስ ደተኛታት እዮም’’ ይብል ።
ሰበስልጣን ስዑዲ ኣብ ልዕሊ ዓበይቲ መሳጊድ መካን መዲናን ዘንፀላለወ ሓደጋ ኣብ ግምት ብምእታው ሽዑ ንሽዑ ዓፅዮምዎ።
ስዑዲ ሎሚ ኣዚዩ ውሱን ብዝሒ ዘለዎ ሰብ ንጉዕዞ ሕጃ እያ ትፈቅድ ዘላ።ኣብ ነፍሲ ወከፍዓመት ኣብ ወርሒ ሓምለ ካብ ልዕሊ 180 ሃገራት ልዕሊ ክልተ ሚሊዮን ኣመንቲ ተተአናግድ ምንባራ ይፍለጥ ።ናይዚ ዓመት ተጎዓዝቲ ግን 70 ሚእታዊት ነበርቲ ስዑዲ 30 ሚእታዊት ድማ ዜጋታት ስዑዲ ክኾኑ እዮም።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብታ ሃገር ዘይኣተወ ኣማኒ ናብ ስዑዲ ክኣትው ኣይፍቀደሉን።
ኣብ ንእሽተይ ናይ እምነት ቦታ ብዙሕ ሰብ ክእከብ ነቲ ለበዳ ብስፍሓት ክዛመት ምፍቃድ እዩ ክብሉ ብርክት ዝበሉ ሰባት ስግኣቶም ይገልፁ።
ሒጃ መብዛሕቲኡ ኣብታ ሃገር ንዘለው ክኸውን ምግባር እታ ሃገር ትረኽቦ ቁጠባዊ ረብሓ ዘስእና እዩ።
ኣብ ስሩዕ እዋን በብዓመቱ 12 ቢሊዮን ዶላር ወይ ሸውዓተ ሚእታዊት ሓፈሻዊ እቶት ናይታ ሃገር ካብ ተጎዓዝቲ ትረክብ።
ዓለምለኸ ትካል ገንዘብ ኣብ 2020 ሓፈሻዊ ዓመታዊ ፍርያት ስዑዲ ዓረብ ብ6.8 ሚእታዊት ከምዝንኪ ትፅቢት ሓቢሩ'ሎ ።


text:
ኣብ ኣስመራ ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ቀዳመይቲ መዝገበ-ቓላት ትግርኛ-ዓረብ ተሓቲማ`ላ። ጸሓፊ`ታ መዝገበ-ቓላት ኢንጅነር ሃብተስላሰ ገብረትንሳኤ አብ መደብ ቂሔ-ጽልሚ ቪኦኤ ቀሪቡ`ሎ።
ብተወሳኺ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ክሊ-ትግራይ ግርማይ ገብሩ ምስ ማስተር ቺፍ ነጋሽ ገብረስላሴ ኣዕሊሉ`ሎ። ንሶም ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ካብ 1940 ዓ.ም ኣትሒዞም ኣሰልጣኒ ጥበብ ማርሽ ባንድ ብምዃን በቲ ጥበብ ብዙሓት ሰባት ዘፍረዩ ወላዲ እዮም።
ኣብ ትግራይ ብሓልዬት ማሕበር ልምዓት ትግራይን ሰርከስ ትግራይን ንዝተጣየሰ ማርሽ ባንድ ትግራይ፡ መስራቲኡ ማስተር ቺፍ ነጋሽ ገብረስላሴ እዮም።
ኣብ ከተማ መቐለ ብአኦም ዝሰልጠኑ መንእሰያት ዝሓለፈ ሰንበት ናብ መንበሪ ገዝኦም ብምዃድ መበል 82 ዓመተ ልደቶም ኣኽቢሮምሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ ንክልቲኡ መደባት ዝሓቖፈ ክልተ-ሰሙናዊ መደብ ቂሔ -ጽልሚ ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Radio Erena: 24 September 2017
መንግስቲ ሱዳን ንኢትዮጵያዊ ጀነራል ሳሞራ መሓመድ የኑስ፣ ናይ ላዕለዋይ ወተሃደራዊ ዓወት መዓርግ ሽልማት ከምዝሃበት ተገሊጹ።
ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ኢትዮጵያ ጀነራል ሳሞራ መሓመድ የኑስ ነቲ መዓርግ፣ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት ኢትዮጵያን ሱዳንን ኣብ ዝተረኽቡሉ፣ ካብ ፕረዚደንት ዑመር ኣልበሽር እዩ ተረኪቡዎ።
መንግስቲ ሱዳን ነዚ ናይ ላዕለዋይ ወተሃደራዊ ዓወት ሽልማት ንጀነራል ሳሞራ ዝሃበሉ ምኽንያት፣ ጸጥታ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንምሕላውን፣ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ምሕያልን ብዝተጻወቶ ተራ ምዃኑ፣ ካብታ ሃገር ዝተፈነወ ሓበሬታ ኣመልኪቱ።
እቲ ኢትዮጵያዊ ጀነራል፣ ካብ ካራይ ዩኒቨርሲቲ ሱዳን እውን፣ ናይ ክብሪ ዶክተረይት መዓርግ ተቐቢሉ’ዩ።
ወተሃደራዊ ዝምድና ኢትዮጵያን ሱዳንን ኣብ’ተን ሃገራት ሰላምን ምርግጋእን ንኽሰፍን ወሳኒ ተራ ከምዘለዎ ድሕሪ ምግላጽ፣ ፕረዚደንት ኣልበሽር፣ ወተሃደራዊ ዝምድና’ዘን ሃገራት ንካልኦት ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣብነት ክኸውን ዘለዎ ተስፋ ገሊጹ።


text:
ኣብ ዝሓለፈ ቀዳም አባላት ምኽልኻል ሰራዊት ኢትዮጵያ ተኹሶም 10 ሰባት ምቕታሎምን ካልኦት ሓያለ ምቁሳሎም ስዒቡ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኢትዮጵያዊያን ነበርቲ ከተማ ሞያሌ ዶብ ብምስጋር ኣብ ኬንያ ዝርከቡ ኣርባዕተ ጊዝያዊ መዕቖቢ ቦታ ሰፊሮም ከምዘለው ተገሊጹ።
ቀይሕ መስቀል ኬንያ ሰብኣዊ ረድኤት ይገብረሎም ከምዘሎን ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ኸአ ምስ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኬንያ ብምዝርራርብ እቶም ስደተኛታት ዝሕገዝሉ መንገዲ የጽንዕ ከምዘሎ ተገሊጹ።
ወሃቢ ቃል እቲ ትካል ጨንፈር ኬንያ ሚስ ይጎን አንደገ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብኦ ቃል ትካለን ኣብ መወዳእታ እዚ ሰሙን ተወሳኺ ሓይሊ ሰብ ናብቲ ቦታ ክልእኽ ምኳኑ ገሊጸን።
እቶም ስደተኛታት ዑቕባ ናይ ምሕታት መሰሎም ተሓልዩ ሕጋዊ ዑቕባ ንኽረኽቡ ትካለን ምስ መንግስቲ ኬንያ ይሰርሕ ከምዘሎ ገሊጸን።
ቤት ጽሕፈት ስደተኛታት ኬንያ ብወገኑ ነቲ ኩነታት ይኸታተሎ ከምዘሎን ነቶም ስደተኛታት አድላይ ረድኤት ንምሃብ ምስ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ዝግበር ዘሎ መጽናዕቲ ውጽኢት ንጽበ ኣለና ኢሉ’ሎ።
“ብዛዕባ’ቲ ዋሕዚ ፈሊጥና አለና ምስ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኾይና ነቲ ጉዳይ አጽኒዕና ቀጻሊ ስጉምቲ ክርእይ ኢና። “
ነበርቲ’ቲ ከባቢ ንድምጺ ኣሜሪካ ከምዝበልዎ ሕጂ’ውን ነበርቲ ከተማ ሞያሌ መጥቓዕቲ ሰራዊት ብምፍራህ ናብ ኬንያ ይስደዱ ከምዘለው ይዛረቡ ኣለው።