text:
ግብሪ (Skatt)
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 23 11 2020
ግብሪ ንህዝባዊ ወጻኢታት ኢልካ እትኸፍሎ ክፍሊት እዩ። ግብሪ ካብ ኣታዊታትናን፣ ኣቕሑትን ኣገግልግሎታትን ንኸፍሎ። ግብሪ ኣታዊታትካ ንሃገር፣ ኮሙንን ዞባታትን እዩ ዝኽፈል።
ስለምንታይ ግብሪ ትኸፍል።
ግብሪ ብሓባር ዝሓሸ ሕብረተሰብ ንምፍጣር ኢና ንኸፍሎ። መሰረታዊ ዕላማ ናይ ግብሪ፡ ኩሎም ሰባት ማዕረ ሓገዝን ማዕረ ዕድላትን ንክረኽቡ እዩ።
ምስ ካልኦት ሃገራት ኣወዳዲርካ ኣብ ሽወደን ኣዝዩ ብዙሕ ግብሪ ኢና ንኸፍል። ግብሪ ብዙሕ ዝኾነሉ ምኽንያት ሃገር፣ ኮሙንን ዞባታትን ዓበይቲ ሓላፍነታት ስለ ዝስከሙ እዩ። ከም ቤት ትምህርቲ፣ ኣገልግሎት ሕክምናን ትሕተ ቕርጽን ዝኣመሰሉ ዓውድታት ብግብሪ እዮም ዝምወሉ።
ኣየኖት ዓይነታት ግብሪ ኣለው?
ዝተፈላለዩ ዓይነታት ግብሪ ኣለዉ። ገለ ገለ ካብቶም ልሙዳት ግብርታት፡ ግብሪ ኣብ ስራሕን እትዋትን፣ መኪናን ትራፊክን፣ ኣልኮላዊ መስተን ትንባኾን እዮም። እዚ ማለት ካብ ደሞዝካ ግብሪ ትኸፍል፣ መኪና ንክትውንን ንክትዝውርን ከምኡ እውን ኣልኮላዊ መስተ ወይ ትንባኾ ምስ እትገዝእ ቐረጽ ትኸፍል።
ኣየናይ ግብሪን ክንደይ ዓቐንን ከም እንኸፍል ዝውስኑ ኣብ ባይቶ፣ ዞባታትን ኮሙንን ዝርከብ ፖለቲከኛታ እዮም ።
እቲ ግብሪ ኣብ ምንታይ ምዓላ ይውዕል?
ግብሪ ኣብ ምኽፋል ንኣብነት ትምህርቲ፣ ኣገልግሎት ሕክምናን ትሕተ ቕርጽን ይውዕል።
-
ኣብ ቤትትምህርቲ ገለ ገንዘብ ከይከፈልካ ብመምህር ትመሃር። ናይ መምሃራን ደሞዝ ካብ ግብሪ ይኽፈል።
-
እንተ ሓሚምካ፡ ክንክን ኣብ ማእከል ክንክን ጥዕና ወይ ሆስፒታል ትረክብ። እቲ ክንክን ጥዕና ካብ ግብሪ ይኽፈል።
-
መገዲ እንተ ተባላሽዩን ክዕረ እንተ ተደልዩን መዕረዩ ናይቲ መገዲ ካብ ግብሪ ይኽፈል።
ካብ ግብሪ ዝኽፈሉ ካልኦት ብዙሓት ነገራት ኣለው፣ ንኣብነት:
-
ሓልዮት ኣረጋውያን
-
ሓልዮት ቈልዑ
-
ማሕበራዊ ኣገልግሎት
-
ቤት ፍርዲ
-
መቐበሊ ስደተኛታት
-
ባህሊ
በዓል መዚ ግብሪ (Skatteverket) እንታይ ይገብር።
በዓል መዚ ግብሪ፡ ኣብ ሽወደን ውልቐሰባትን ትካላትን ነቶም ፖለቲከኛታት ዝወሰንዎ ግብርታትን ቀረጻትን ክፍሊታትን ከም ዝኸፈሉ ዘረጋግጽ መዓል መዚ እዩ። ዕዮታት በዓል መዚ ግብሪ፡ ካልእ ገዲፍካ እዞም ዝስዕቡ እዮም፣
-
ግብሪ ምቕባል
-
ምምሕዳር ህዝባዊ ምዝገባ
-
ምዝገባ ዝርዝራዊ ፍቕዲ ንብረት
-
ገበን ግብሪ ምምርማር
ኩሎም ኣብ ናይ ሽወደን ህዝባዊ መዝገብ ዝተመዝገቡን 13 ዓመት ዝመልኡን፡ መለለዩ ወረቐት ካርድ ካብ መዓል መዚ ግብሪ ከመልክቱ ይኽእል።
ጽሑፋዊ መፍለጢ (Deklaration)
ነፍሲ ወከፍ ዓመት፡ ኩሎም እትዋት ገንዘብ ዝነበሮም ንበዓል መዚ ግብሪ ክነግሩ ኣለዎም። እዚ ብጽሑፍ ምፍላጥ (deklarera) ይበሃል። ንውልቐ ሰባትን ንትካላትን ድማ ይምልከት።
ኣብ መጀመርያ ናይ ዓመት በዓል መዚ ግብሪ ናብቲ ብጽሑፍ ከፍልጥ ዘለዎ ሰብ ናይ ኣጽሑፋዊ መግለጺ ቅጥዒ ይሰድድ። ኣብቲ ቅጥዒ፡ ኣብታ ዝሓለፈት ዓመት ክንደይ እትዋት ከምዝነበረካ ተዘርዚሩ ይርከብ። ንስኻ እቲ ሓበሬታ ቑኑዕ ከምዘሎ ተረጋግጽ።
እቲ ሓበሬታ ቑኑዕ እንተ'ሎ ኾይኑ፡ ንስኻ ነቲ ጽሑፋዊ መፍለጢ ተጽድቖ። ነቲ ጽሑፋዊ መፍለጢ፡ ኤስኤምኤስ ብምስዳድ፣ ተለፎን ምድዋል፣ ናይ በዓልመዚ ግብሪ ናይ ሞባይል ፕሮግራም ወይ ብኣብ መርበብ ሓበሬታ ናይ በዓል መዚ ግብሪ ዝርከብ ኤለክትሮኒካዊ- ኣገልግሎት ምጥቃም ከተጽድቖ ትኽእል ኢኻ። እቲ ኤለክትሮኒካዊ- ኣገልግሎት ብሽወደንኛ ጥራይ እዩ ዘሎ።
ኣብቲ ጽሑፋዊ መፍለጢ ዘሎ ሓበሬታ ቕኑዕ እንተዘይኮይኑ ክትቕይሮ ኣለካ። ነቲ ናትካ ጽሑፋዊ መፍለጢ በቲ ኣብ መርበብ ሓበሬታ በዓል መዚ ግብሪ ዝርከብ ኤለክትሮኒካዊ- ኣገልግሎት ተጠቒምካ ክትቕይሮ ትኽእል ኢኻ። እቲ ኤለክትሮኒካዊ- ኣገልግሎት ብሽወደንኛ ጥራይ እዩ ዘሎ።
ኤሰኤምኤስ ብምስዳድ፣ ብምድዋል ወይ ብናይ ሞባይል ቴለፎን ፕሮግራም ወይ ብኤለክትሮኒካዊ- ኣገልግሎት ብምጥቓም ብጽሑፍ ከተፍልጥ ምስ ዘይትኽእል ነቲ ናይ ወረቐት ቅጥዒ ናብ በዓል መዚ ግብሪ ብምልኣኽ ብጽሑፍ ከተፍልጥ ትኽእል ኢኻ።
ዋላ እኳ ዝኾነ ናይ ብጽሑፍ መፍለጢ ቅጥዒ ናብ ገዛኻ እንተ ዘይተላእከልካ፡ ብጽሑፍ ምፍላጥ ከድልየካ ይኽእል እዩ።
መአዘዚ-ኣገልግሎት ዝብል ኣብ መርበብ ሓበሬታ ናይ ብዓል መዚ ግብሪ ብምጥቓም ናይ ብጽሑፍ መፍለጢ ቅጥዒ ክትእዝዝ ትኽእል ኢኻ። መአዘዚ-ኣገልግሎት ብሽወደንኛ ጥራይ እዩ ዘሎ።
ግብሪ እንተዘይከፊልካ እንታይ የጋጥም?
ግብሪ እንተዘይከፊልካ ገበን ጌርካ ማለት እዩ፣ እዚ ናይ ግብሪ ገበን ይበሃል።
ግብሪ ከይከፈልካ እንተ ሰሪሕካ፡ ብጸሊም ትሰርሕ ኣሎኻ ይብሃል። ብጸሊም ምስራሕ ዘይሕጋዊ እዩ። ክሳብ ናይ ክልተ ዓመት ማእሰርቲ ከስዕብ ይኽእል እዩ።
ንኣብነት ናይ መኪናኻ ግብሪ እንተዘይከፊልካ፡ እታ መኪና ክትጥቐመላ ኣይትኽእልን ኢኻ ማለት እዩ። ብተወሳኺ ናይ ምዱንጓይ መቕጻዕቲ እውን ትኸፍል። እዚ፡ ካብቲ ሽዑ ነቲ ግብሪ ከፊልካዮ እንተ ትነብር ኔርካ ንላዕሊ፡ ሕጂ ዝያዳ ትኸፍል ማለት እዩ። ሕጂ እውን እንተዘይከፊልካ በዓል መዚ ግብሪ ነቲ ጉዳይካ ናብ መዓል መዚ ኣስፈጻሚ (Kronofogden) የሰጋግሮ።


c: text/html

text:
ኣብ ምዕባለ ሙዚቃ ኢትዮጵያ ወሳኒ ተራ ዝነበሮ ሻለቃ ግርማይ ሓድጉ፡ ኣብ መበል 90 ዓመቱ ናብ`ዚ ናብ ኣመሪካ ናብ ደቁ ምስ መጸ ኣብ ክፍለ-ግዝኣት ኣሪዞና ዓሪፉ`ሎ። ኣብ ክቡር ዘበኛ እናሀለወ ከም በዓል ጥላሁን ገሰሰ ዝበሉ ዓበይቲ ደረፍቲ ዘፍረየ ግርማይ ሓድጉ፡ ድሕሪ ናጽነት ናብ ሃገሩ ኤርትራ ብምኻድ ንሃገራዊ ወተሃደራዊ ማርሽ ኤርትራ ኣብ ምምራሕን ምስትምሃርን ዓቢ ኣበርክቶ ጌሩ።
ኣብ ኣስመራን ኣዲስ ኣበባን ዝፈልጥዎ ሰባት ብዛዕብኡ ርእይትኦም ኣካፊሎም ኣለዉ።
ብተመሳሳሊ ኣደ ሙዚቃ ኤርትራ ካብ ዝብሃላ ነባራት ደራፊትን ሃራሚት ክራርን ጸሃይቱ በራኺ ትማሊ ሓሙስ ግንቦት 24 ኣብ መዓልቲ ናጽነት ኣብ ኖተርዳም ሆላንድ ዓሪፋ-ስነ-ስርዓት ቀብራ ኣብ ኤርትራ ክፍጸም`ዩ።
ብዛዕባ ክልቲኦምን ብዛዕባ ዝኽሪ ነባር ድምጻዊ ገብረጻድቕ ወልደሃንስን ዝተዳለወ መደብ ቂሐ-ጽልሚ ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል፡

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ብመሰረት ሰበስልጣን ፖሊስ ትማሊ ረቡዕ ዕጡቓት ላሙ ኣብዝተባህለ ምምሕዳራዊ ከባቢ ንዝርከብ መደበር ፖሊስ ምስ ኣጥቕዑ: እቲ ውግእ ከምዝተኻየደ ተሓቢሩ’ሎ።ኣል-ሸባብ ነቲ መጥቓዕቲ ሓላፍነት ወሲዱ’ሎ።
ካብ ግንቦት ጀሚሩ ኣል-ሸባብ ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ኬንያ ተኸታታሊ መጥቓዕትታት ፈፂሙ’ሎ።ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ላሙ ኣብ ወሰን መንገዲ ዝተፃወደ ቦምብ ተተኲሱ ኣርባዕተ ህፃናት ተማሃሮ ተቐቲሎም።
ወሃቢ ቃል ሚንስትር ውሽጢ ሃገር ምዌንዳ ንጆካ ፆመ ረመዳን ካብ ዝጅምር መጥቓዕቲ ከምዝወሰኸን እዚ ማለት ግን ምንቅስቓስ ሓይልታት ፀጥታ ኣድማዒ ከይኮነ ተሪፉ’ሎ ማለት ኣይኮነን ይብሉ።
እቶም ሓደሽት መጥቓዕትታት ኣብ ዝቕፅል 8 ነሓሰ 2017 ዓ.ም. ምስ ዝካየድ ሃገርለኸ ምርጫ ርክብ ከምዘለዎ ገለ ተንተንቲ ይገልፁ።ካብኦም ሓደ ኬንያዊ ክኢላ ፀጥታ ሪቻርድ ቱታ እዮም።
“ኩሉ ሰብ ኣብ ክንዲ ንድሕነት ሰባት ኣብ ፖለቲካ ብዙሕ ጠመተ ከምዝገበረ ይፍለጡ እዮም።”
ንኣል-ሸባብ ንምምሓው ቅድሚ ክልተ ዓመታት ዝጀመረ ወታደራዊ ስርሒት ይካየድ’ዃ እንተሃለወ ኣል-ሸባብ ቦኒ ኣብዝተባህለ ዱር ሱር ይሰድድ ከይህልው ቱታ ጥርጣርኡ ይገልፅ።እቲ ዱር ካብ ላሙ ክሳብ ሶማል ዝተዘርግሐ እዩ።
ትማሊ ኣብ ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ኣስታት 200 ተዋጋእቲ ምስታፎም መራኸቢ ብዙሃን ኬንያ ፀብፂበን ኣለዋ።ፖሊስ ግን ነቲ ኣሃዝ መረጋገፂ ኣይሃበሉን።
ምቁፅፃር ሓደጋ ኣብ ኣፍሪቃ ናይ ዝተባህለ ትካል ዳይረክተር ጆርጅ ሙሳማሊ ሓይልታት ምክልኻል ኬንያን ሃገራዊ ሰራዊት ሶማልን እናሃለው ሰባት ከምድላዮም ክጉዓዙ ኣይክኣሉን ይብሉ።እቶም ዕጡቓት ዶብ ሰጊሮም ዘይኮኑስ ካብ ዱር ቦኒ እዮም ዝመፁ ዘለው ይብሉ።ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ውሽጢ ሃገር ግን እቶም ዕጡቓት ኣብ ቦኒ መደብር የብሎምን፤ይመፁን ይኸዱን እዮም ዘለው ክብሉ ነፂጎምዎ።


text:
ፖሊስ ሓለዋ ኣብ ዝፍፅመሉ እዋን ዝጥቀመሉ ኣገባብ ንክቅየር ዘግድድ ሕጊ ንክወፅእ ዝሓትት ሰልፊ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ቀዳመ-ሰናብቲ ተካይዱ።ብጠንቂ’ቶም ንክልተ ፀለምቲ ድሕሪ ምቅታሎም ክሲ ከምዘይምስረቶም ብግራንድ ጁሪይ ካብ ዝውሰን ንነዘ ኣብ ሙሉእ ኣሜሪካ ሰልፊ ተቃውሞ ይቅፅል’ሎ።
ካብ ፕረዚደንታዊ ቤት ፅሕፈት ተበጊሶም ብጎደና ፐንሰልቨንያ ሓሊፎም ኣብ ኣዳራሽ መአከቢ ወከልቲ ህዝቢ’ዮም በፂሖም እቶም ተቃወምቲ። ኢድ ንዓቀብ፡ከይትትኩስ፡ ዝብሉን ንኣብ ፈርግሰን ሚዙሪ ዝተቀትለ ወዲ 18 ዓመት ዝዕድሚኡ ፀሊም ማይክል ብራውንን ዘኪሮም’ዮም።
ነቲ ኣብ ኒውዮርክ ብፖሊስ ተሓኒቁ ዝተቀትለ ኤርክ ጋርነር ንምዝካር ድማ ‘ተዓፊነ፡ትንፋሰይ ሓፂሩኒ’ እናበሉ ተሰሚዖም’ዮም እቶም ናይ ዋሽንግተን ዲሲ ተቃወጅምቲ።ፖሊስ ኣብ ልዕሊ’ቶም ትሑት መነባብሮ ዘለዎም ኣባላት ማሕበረሰብ ዘውርዶ ዘሎ ግፍዒ ንከብቅዕ ፀዊዖም።
እቶም ሚእቲ ሽሕ ዝቁፀሩ ካብ ኩሉ ማሕበረ-ሰብ ዝተሳተፍሉ ሰልፊ ክሳብ ኣስታት ሓሙሽተ ኪ/ሜትሮ ንውሓት ነይሩዎ።ብፖሊስ ኣባላት ስድረኦም ዝሳኣኑ ሰባት ፎቶግራፍ እቶም ዝሞቱ ሒዞም’ውን ነይሮም።
Josh Lopez ዝተባሃለ ሓደ ተሳታፋይ’ቲ ስልፊ “ካብ ማንሃታን ኒውዮርክ’የ መፂኤ።ኣኮይ ተጎዲኡኒ’ዩ።ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመታት ብፖሊስ ኒውዮርክ ተቀቲሉ” በለ።
ግዳያት ፖሊስ ካብ ሞንጎ ዝኾኑ ገሊኦም ኣብ ኒውዮርክ ዝተቀትለ ማመዱ ሲያሎ፡ጆን ክራውፈርድ፡ትሬቮን ማርቲንን ኣብ’ዚ ቀረባ ዝተቀትለ ማይክል ብራውን ይርከብዎም።
ወላዲት እቲ ኣብ ኒውዮርክ ብ19 ጠያይቲ ተደብዲቡ ዝተቀትለ ማመዱ ዲያሎ ወ/ሮ ካድያቱ ዲያሎ፡መፅሔት ታይም ቅድሚ 16 ዓመት ኣብ ገፁ ንዘሕተማ ስእሊ ወደን ሒዘን ተራእየን ነይረን።
ጨኸና ፖሊስን ርክባት ዘርኢን ይብል እቲ ኣርእስቱ።ኣብ’ቲ እዋን’ቲ ቀተልቲ ወደይ ብገበን ከይተሓተቱ ክተርፉ ከለው፡ሽዑ ከም’ዚ ዝበለ ፍርደ-ገምድልነት ኣይድገምን ኢልና ነይርና።ዘመናት ሓሊፎም ሎሚ ይብላ ንሰን፡ተመሳሳሊ ናይ ፍትሒ ምስኣን ፀገም ይኽሰት’ሎ።ዝሕተት ሰብ እውን የለን።ዘተሓሳስብ’ዩ ኢለን ወ/ሮ ካዲያቱ።


text:
ወዲ ጫካ ብዝብል መጸወዒ ይፍለጥ፡፡ ወዲ ጫካ ኣብ ኮሌጅ ኪነ ጥበባት ትግራይ ብፋይንኣርት ተመሪቁ እዩ፡፡ ወዲ ጫካን ስእልን ካብ ግዜ ቁልዕነቱ ምሕዝነት ከምዝፈጠሩ ይዛረብ፡፡ ናብ ኮሌጅ ኪነ ጥበባት ብምእታው ፕሮፎሽናል ሰኣሊ ከምዝኾነ ይዛረብ፡፡ ወዲ ጫካ “ስእሊ ንዓይ ንዘለኒ ፅባቐ ንክውስከለይ ብተፈጥሮ ዝተውሃበኒ ውህብቶ እዩ” ይብል፡፡
“ስእሊ ባዕሉ እዩ ዝዛረብ፡ ቀለማት ናይ ባዕሎም ቃላት ኣለዎም ተዛረብቲ እዮም፡፡” ወዲ ጫካ ስእሊ መብዛሕትኡ ግዜ ብትእዛዝ ከምዝሰርሕ ይገልፅ፡፡ ብመሰረት እዚ ብፍላይ ኣብ ባህላዊ ቤት መግቢ እንዳ ሄነሪ ነቲ ቤት መግቢ ግርማ ኣልቢሶሙዎ ዘለዉ ስእልታት ስራሓቲ ወዲ ጫካ ምዃኖም ይሕብር፡፡ ወዲ ጫካ ኣብ ካልኣይ ዙር መድረኽ ሽልማት ኪነ ጥበባት ትግራይ ብሉፅ ሰኣሊ ቅብኣ ተባሂሉ ዝተሸለመ በዓል ሞያ እዩ፡፡
ወዲ ጫካ ብዘይካ ስእሊ ሓደ ሓሙሽተ ሽድሽተ ዝኾኑ ናይ ንሕትመት ዘይበቕዑ ናይ ባዕሉ ደርፍታት ኣለዉዎ፡፡ ቦክስ ጊታር፣ክራር፣ሆርሞኒካ፣ሊድ ቢዝ ጊታር እውን ከምዝፃወት ይፍለጥ፡፡
ምስ ስነ ጥበባዊ ወዲ ጫካ ዝተኻየደ ዕላል ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ብምቕጻል ኣብ ሓለዋን ሕንፃን ሃገር እትርከቡ ኃይልታት ምክልኻል ልዑል እግዚአብሔር ኃይልን ጽንዓትን ይሃብኩም። ከምኡ’ውን ብሕማም ምኽንያት ኣብ ማየ ጸሎታትን ሕክምናን ኣብ ገዛኹምን ዘለኹም ልዑል እግዚአብሔር ፈውሰ ምሕረቱ ይሃብኩም እናበልኩ ብሓፈሻ ንዅልኩም ሕዝቢ ኤርትራ እንቋዕ ናብዚ ክቡር በዓል ብርሃን ልደት ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብሰላም ኣብጽሓና እብል።
1. በዓል ልደት ናይ ምስጋና በዓል እዩ።
እዚ ነቢያት ዝተነበይሉ ክቡር በዓል፡ ፍሉይ ዝገብሮ እቲ ገጽ አምላኽ ከይንርእን፡ ድምፂ ምስጋና ሰማያውያን መላእክቲ ከይንሰምዕን ን5500 ዓመታት ከልኪልና ዝነበረ ጸልማት ናይ ኃጢኣት መጋረጃ ዝተቐንጠጠሉ እዩ። “ሕዝብ ዘይነብር ውስተ ጽልመት ወጽላሎተ ሞት ብርሃን ዓቢይ ሠረቀ ላዕሌሆሙ/ ነቲ ኣብ ጸልማትን ድነ ሞትን ዝነብር ዝነበረ ሕዝቢ ዓቢይ ብርሃን ወፀሉ።” (ትንቢት ኢሳይያስ 9፡2) ከም ዝተባህለ በዚ ዕለት’ዚ ቅዱስ መልኣኽ ናብቶም ጓሶት መጺኡ፥ “እንሆ ንዅሉ ዓለም ዝከውን ዓቢይ ሓጐስ አበሥረኩም ኣለኹ እሞ ኣይትፍርሁ። ሎሚ መድኃኒት ኣብ ዓዲ ዳዊት ተወሊድልኩም ኣሎ” በሎም። እቶም ጓሶት፡ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ኣብ ቤተ ልሔም ተወሊዱ ምስ ረአዩ፡ ብሓጐስ ምስ መላእክት ኮይኖም ‘ስብሐት ለእግዚአብሔር በሰማያት ወሰላም በምድር/ ኣብ ሰማያት ንእግዚአብሔር ምስጋና ኣብ ምድሪ ድማ ሰላም ይኩን’ ኢሎም ኣመስገኑ። (ሉቃ. 2፡14) ስለዚ እዚ ዕለት እዚ እንበኣር ከምቶም ጓሶትን መላእክትን ብሓድነትን ጸሎትን እነመስገናሉ ዕለት እዩ።
2. በዓል ልደት ናይ ሓድነት በዓል እዩ።
እዚ ዕለት እዚ ሓድነት መላእክትን ደቂ ሰባትን ዝተገልጸሉ እዩ። ከምቲ ቅዱስ ጳውሎስ ኣብ 1ይ ቆሮ. 1፡10 ‘ኣኅዋተይ ሓደ ልብን ሓደ ቃልን ክትኾኑ እምበር ኣብ ማእከልኩም ምፍልላይ ከይህሉ ብስም ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ አመኅጸነኩም ኣለኩ’ ዝበሎ ስለዚ ክቡራን ምእመናን፡ ኣምላኽ ዝሕጐሰሉ ንሕና ንኸብረሉ ንቤተ ክርስትያናን ሃገርናን ዝጠቅም ሠናይ ሓሳባት ክንሓሰብ ናይ’ዚ ዕለት መልእክቲ እዩ።
ዝኸበርኩም ሕዝበ እግዚአብሔር፡ ካብ ኵሉ ጽንጽዋያት ርኂቅና ኣብ ሓድነት ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ክንጸንዕ፣ ነዛ ኣምላክ ባሪኹ ዝሃበና ቅድስት ሃገርና ድማ ብሓድነትን ፍቅርን፡ ብቃል ኪዳን ቀዳሞት ኣቦታትናን ሕድሪ ሰማእታት ደቅናን እናሓለና፣ ፍትሒ ዘለዋ ብልጽግቲ፡ ልምዓት ዘለዋ ምዕብልቲ፡ ቅኑዕ ባህሊ ዘለዋ ክብርቲ ሃገር፣ ክትከውን ሎሚ’ውን ከም ትማሊ በቲ እግዚአብሔር ዝሃበና ኃይሊ ግቡእና ከነበርክት ሓደራ እብል።
3. በዓል ልደት ናይ ምትሕግጋዝ በዓል እዩ።
ነዚ ከረድእ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ኣብ ሮሜ 12፡9-13 “ፍቅሪ ብዘይ ግብዝና ትኹን፡ ንክፍኣት ፈንፍንዎ ንሠናይ ሰዓብዎ ኣብ ነሓድሕድኩም ፍቅሪ ኣኅዋት ይሃልኩም። ነሓድሕድኩም ተከባበሩ፡ ንእግዚአብሔር ኣገልግሉ፣ ብተስፋ ተሓጐሱ፡ ብጸበባ ተዓገሡ ፣ ከየቋረጽኩም ጸሎት ኣዘውትሩ። ንዝተሸገሩ ኣማቕሉ፣ ተቐበልቲ ኣጋይሽ ኩኑ።” ከም ዝብለና በዚ ዕለት ንጥሙያት ከንብልዕ ንዕሩቃት ክንከድን ንዝሓመሙ ክንበጽሕ ንዝኃዘኑ ከነጸናንዕ ትእዛዝ ኣምላኽና እዩ። ከምዚ እንተገበርና ኢና ድማ ውሉድ ኣምላኽ ክንበሃል ንኽእል።
ኣብ መወዳእታ፦ ንመንግሥትን ሕዝብን ኤርትራ ርሑስ በዓል ልደት እናበልኩ፡ ነዚ ካብ ቅዱሳን ኣቦታትና ዝወረስናዮ ቅኑዕ ሃይማኖታዊ ባህልናን፡ ከምኡ’ውን ኤርትራዊ መንነትና ዝኾነ ሓድነትናን ፍቕርናን ምትሕግጋዝናን ኣባና ተወሲኑ ከይተርፍ ንዝመጽእ ወለዶ ከነውርሶ ሓደራ እብል።
ደጊመ ብሩክ በዓለ ልደት ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ይግበረልና እብል።
ልዑል እግዚአብሔር ቤተ ክርስቲያንናን ሃገርናን ይባርኽ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር፡ አሜን!


text:
ካብ ሰነ 11 ጀሚሩ እስካብ ሰነ 21 ኣብ ውሽጢ 10 ማዓልቲ ጥራሕ ዓለም ዘስደደመ ፀላእቲ ካብ መላእ ትግራይ ፀራሪጎም ክወፁ ዝገበረ ወፍሪ ተሳሊጡ። ልዕሊ 28 ሸሕ ወተሃደራት ፀላኢ እንትድምሰሱ ልዕሊ ሽድሽተ ሽሕ ድማ ተማሪኾም እዮም። ካብዚ ብተወሳኪ ሓይሊ ሚዛን ብምዝባዕ ዓንዲ ሕቆ ፀላኢ ብምስባርን እቲ ኲናት ኣብ ዝሓፀረ እዋን ክዛዘምን ዓቅሚን ቑመናን ሰራዊት ትግራይ ዝተፈላለዩ ከበድትን ቀለልትን መሳርሒ ፀላኢ ብምምንዛዕ ናብ ዝለዓለ ብርኪ ክብ ኢሉ እዩ።
በዚ ብሽም እቲ ብሉጽ ኣፍሪካዊ ጀነራል ኣሉላ ኣባ ነጋ ዝተሰየመ ወፍሪ ዓለም ሙሉእ ዘገረመ ዘይተፀበዮ ከምዝኮነ ዝተፈላለዩ ማዕከናት ዓለም ኣቃሊሔንኦ እየን። ድሕሪ እቲ ወፍሪ ዋና ከተማ ትግራይ መቐለ ኣብ ትሕቲ ሰራዊት ትግራይ ዝኣተወት ኮይና መንግስቲ ኢትዮጲያ ብዘይ ዝኮነ ይኹን ቅድመ ኩነት በይናዊ ተኲሲ ደው ናይ ምባል ስጉምቲ ክእውጅ ዘገደዶ ኩነት ፈጢሩ እዩ።
መንግስቲ ኢትዮጲያ “እቲ ዝወሰድክዎ ተኩሲ ደው ናይ ምባል ስጉምቲ ዓላማ እቲ ከሳልጦ ዝፀናሕኹ ወፍሪ ስለዘዐወትኩ’የ” እኳ እንተበለ ዝተፈላለያ ሚድያታት ዓለም ግን እዚ ዓለም ሙሉእ ዘገረመ ወፍሪ ሰራዊት ትግራይ ኣጉሊሀን ክጽብጽባ ቀንየን።
ሰራዊት ትግራይ ዋና ከተማ ትግራይ ዳግም ኣብ ትሕቲ ቁፅፅሩ ብምውዓል ዓለም ሙሉእ ኣብ ኣግራሞት ክወድቅ ጌርዎ ክብል the Australian ዝተበሃለ ሚድያ እቲ ዜና ዓወት ዘብሰረ እንትኸውን ናይ መንግስቲ ሩስያ ሙኳኑ ዝንገረሉ ስፑቲንክ ዝብሃል ሚድያ ብወገኑ መንግስቲ ኢትዮጵያን መንግስቲ ኤርትራን ብሓባር ብምኳን ኣብ ወርሒ ሕዳር መቐለ ተቋፂርና ኢሎም እንተነበሩ ኣብ ዝሓለፉ ቀረባ ሰሙናት ሰራዊት ትግራይ ኣዝዩ ዝገርም ፀረ መጥቃዕቲ ብምፍናው መቐለ ምቑፅጽራ በቂዖም ኣለው ክብል ጸብጺቡ።
ዋና ከተማ መቐለ ኣብ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር እንትትወድቅ፤ ክብሪ መራሒ ኢትዮጲያን ሰራዊታን እውን ወዲቁ ብዝብል ርእሲ ፍራንስ 24 ኣብ ዘውፆኦ ዜና ድማ ዋና ከተማ መቐለ ብዝገርም መልክዑ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ሰራዊት ትግራይ ምውዳቃ ሲዒቡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብ ኣጸጋሚ ኩነታት ኣትዩ ኣሎ። ወተሃደራት ኢትዮጵያ ስዕረት ከምዝተጎልበቡ ገሊጹ።
ውድቐት ወተሃደራት ኢትዮጵያ ንሰራዊት ትግራይ ዓወት እናኾነ ፀኒሑ እዩ ዝበለ ፍራንስ 24 ልዕሊ 140 ሽሕ ስሩዓት ወተሃደራት ጥራሕ ዘለዎ ሰራዊት ኢትዮጲያ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ብግዝፈቱ ዝፍለጥ እኳ እንተኮነ ካብ ብነባራት ጀነራላት ዝምራሕ ሰራዊት ትግራይ ግን ጥንኩር ውግእ ክገጥሞ ከምዝክእል ኣብ ፈለማ እቲ ውግእ ብዙሓት ተንተኒ ከጠንቅቁ ምጽንሖም ጸብጺቡ ነይሩ። እንተኾነ ግን ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጲያ ኣብይ ኣሕመድ ተዓዋታይ ሽልማት ኖቤል ዋላ እኳ እንተኮነ ሰነ 21 መዓልቲ ሶኒ ግን ኣብ መንጎ ኲናትን ሰላምን፣ ኣብ መንጎ ተኲሲ ደው ምባልን ስዕረትን ከሙኡ እውን ባህጊን ኣብ መሬት ዘሎ ሓቅን ንምፍላይ ኣጸጊሙሉ ክብል ጸብጺቡ።
እዚ ፈሊካ ናይዘይምርዳእ ፀገም ናይ ኣብይ ተኣማንነት ኣብ ሕቶ ምልክት ዘእተወ ጥራሕ እንተኮይነስ ድሕንነት እታ ዓዲን ንሓፈሻ ድማ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪካ ብሰፊሑን እውን እዩ። ንፀገማት ኣፍሪካ ኣፍሪካዊ መፍትሒ ብዝብል ንዝፍለጥ ሕበረት ኣፍሪካ እውን ዘቃለዐን እዩ ክብል ፍራንስ 24 ኣስፊሩ።
እቲ መንግስቲ ኢትዮጲያ በይናዊ ተኩሲ ደው ናይ ምባል ስጉምቲ ብዘይምንም ቅድመ ኩነት ወሲደ ኣለኹ ዝበሎ እንተኮነ ድሕሪ ወታደራዊ ስዕረት ምኳኑ ዘስፈረ ፍራንስ 24 “እዚ ምንም ዘጠራጥር የብሉን ግልፂ ወታደራዊ ስዕረት እዩ። ሓደ ኣካል ጥራሕ በይናዊ ተኩሲ ደው ናይ ምባል ስጉምቲ ወሲዱ ተቆፃጺርዎ ዝነበረ ሓዲጉ ዝከደሉ ኩነታት የለን። እንተነኣሰ ንታክቲካዊ ምክንያታት ኣንሰሓሓብና ምባል እኳ ምከኣሉ” ንተንታኒ ፖለቲካ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣወል ኣሎ ብምጽራሕ ጸብጺቡ።
ሰራዊት ትግራይ ዋና ከተማ ትግራይ ድሕሪ ምቁፃሩ ኢትዮጲያ ተኩሲ ደው ምባል ኣዊጃ ኢሉ ዘውፀአ ፎረይን ፖሊሲ ብወገኑ መጥቃዕቲ ሰራዊት ትግራይ ቅድሚ ሐዚ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ረኪበዮም ዝብሎም ዝነበሩ ዓወታት ብሙልኦም ናብ ሕቶ ምልክት ዘእትው እዮም ክብል ፀብፂቡ።
ብዕለት 21 ሰነ ሰራዊት ትግራይ መቐለ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሩ ምእታው ሲዒቡ ሓጎስ ህዝቢ ትግራይ ዝጸብጸባ ሚድያታት ዓለም መንግስትን ወታደርን ኢትዮጵያ ኣብ ትግራይ ዝኮነ ይኹን ተቀባልነት ከምዘይብሉ ኣረጋጊጸን።
ኒው ዮርክ ታይምስ ሰራዊት ትግራይ ንከተማ መቐለ ነቲ ክልል ተቆፃፂሮም ነኣዋርሕ ግፍዒ ክፍጽሙ ዝፀንሑ ወታደራት ብሰሉስ ሓራ ኣውፂኡ ምስ ተቆፃጸራ ህዝቢ ናብ ጎዶናታት መቐለ ወፂኡ ብታሕጓስ እናነበዐ ሓጎሱ ገሊጹ ብምባል ኣብ ከተማ መቐለ ህዝቢ ናብ ጎደናታት ወጺኡ ታሕጓሱ እንትገልጽ ዘርኢ ተንቀሳቃሲ ምስሊ ኣደጊፉ ኣቃሊሑ።
ሮይተርስ ብወገኑ ድሕሪ እቲ ንሸሞንተ ወርሒ ዝገበረ ኩናት መራሕቲ ትግራይ ናብ መቐለ ተመሊሶም ኣትዮም፤ መንግስቲ ኢትዮጵያ ድማ ብዘይ ምንም ቅድመ ኩነት ብቐጥታ ዝፍጸም ተኲሲ ድው ናይ ምባል ኣዋጅ ኣዊጁ ክብል ጸብፂቡ። ሰራዊት ትግራይ ኣብ ማእከል ከተማ መቐለ ዝርኣዩ ነበርቲ መቐለ ድማ ባንዴራ ትግራይ ብምሓዝ ናብ ጎዳናታት ወፂኦም ርችት ብምትካስ ሓጎሶም ክገልፁ ከምዝተረኣዩ ሓቢሩ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ግዜያዊ ምምሕዳር መንግስቲ ትግራይ ብዘቅረበለይ ፃዊዒት መሰረት ናይ ሕርሻ እዋን ክሳብ ዝውዳእ እየ ኣዊጀ እኳ እንተበለ ሮይተርስ ግን እዚ ዓብይ ለውጢ ዝገበረ ምዕባለ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ኣብ መንጎ ወታደራት መንግስቲ ኢትዮጲያን ሰራዊት ትግራይን ዙርያ መቐለ ካብ ዝተገበሩ ውግኣት ሲዒቡ ከምዝመጸ ፀቢጺቡ።
ካብ መቐለ ቀጺሉ ንከተማ ሽረ እንዳስለሰ ሓዊሱ ብዙሕ ቦታታት ትግራይ ኣብ ቁፅፅር ሰራዊት ትግራይ ከምዝኣተወ ዘቃልሐ ቢቢሲ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ በይናዊ ተኩሲ ደው ናይ ምባል ሱጉምቲ ካብ ምውሳድ ወፃኢ ካሊእ ኣማራፂ ከምዘይነበሮ ገሊጹ። እቲ ስጉምቲ ንሰብኣዊ ሓገዝ ከምዝተወሰደ ኣምሲልካ ዓርኻ ንምድሓን ዝተወሰደ ስጉምቲ እዪ ክብል ፀብጺቡ።
ኣብ ትግራይ ዝትገበረ ኲናት ሲዒቡ መንግስቲ ኢትዮጲያ ሰራዊት ኤርትራን ፉሉይ ሓይልን ምልሻን ኣምሓራን ተጠቂሙ ነቲ ክልል ምውራሩ እቲ ወታደራዊ ምክልካል እናተጠናከረ ከምዝከደ ዝሓበረ ፍራንስ 24 ምስ ህወሓት ፍልልይ ዘለዎ ሰባት ከይተረፈ ናብቲ ቃልሲ ከምዝተጸንበሩ ገሊጹ።
ምስዚ ተተሓሒዙ ምስ ወፍሪ ኣሉላን ሰራዊት ትግራይ ተተሓሒዙ ኣብቲ ሽዕኡ እዋን መዘራረቢ ኮይኑ ዝነበረ ብሉጽ ወታደራዊ መራሒ ተጋዳላይ ጀነራል ፃድቃን ኣብዚ ናይ ፍራንስ 24 ጽሑፍ እውን ቅድም ክብል ኣብ ህወሓት ብዝተፈጠረ ምክፍፋል ካብ ስልጣን ተኣልዩ ዝፀነሐ ኣለው ካብ ዝበሃሉ ብልጻት ወታደራዊ ስትራተጂስት ዝኮነን ጀነራል ንሰራዊት ትግራይ ክምልምልን ከሰልጥን ከምዝፀነሐ ፍራንስ 24 ፀብፂቡ።
ብተመሳሳሊ ኢታማዦር ሹም ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ዝነበረ ጀነራል ጻድቃን ገብረትንሳኤ፡ ኣብ ህይወቱ ንኻልኣይ ግዜ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝተላዕለ ኲናት ንክገጥም ናብ በረኻታት ትግራይ ወሪዱ ክብል ቢቢሲ ብተንታኒ ፖለቲካ ኣፍሪቃ ኣሌክስ ዴቫል ተፃሒፉ ኣብ ዘቅረቦ ጸብጻብ።
ጀነራል ጻድቃን ኣብ ውሽጢ ሰራዊት ትግራይ ወተሃደራዊ ጉዳያት ዘድሃበ ሓላፍነት ወሲዱ ይሰርሕ ከምዘሎ ዝሓበረ ቢቢሲ እዚ ኮማንደር ሰራዊት ትግራይ ኮይኑ ዘሎ ጀነራል ጻድቃን ዓለምለኻዊ ተንታኒ ድሕነትን ሓደ ካብቶም ኣብ ኣፍሪቃ ኣለው ዝብሃሉ ሓንጸጽቲ ወተሃደራዊ ስትራቴጅን እዩ ክብል ገሊጽዎ ኣሎ።
እቲ ንዝሓለፉ ዓሰርተ ኣዋርሕ ክካየድ ዝፀነሐ ሰፋሕቲ ግፍዕታትን ፆታዊ ዓመፃትን ዝመልእዎ ኲናትን ትግራይ ንምቁፃር ዝተገበረ ፃዕሪ ከም ዝተለምዎ ክኮነሎም ኣይካለን። ኣብ ዓውዲ ኹናት ዝተራኣየ ምዕባለታትን ማሕበረሰብ ዓለም ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኣብይ ዓለም ዝገብሮ ዘሎ እናዓበየ ዝመፀ ፀቅጥን ተደሚርዎ መገዲ ክቅይሩ ኣገዲድዎም እዩ ዝበለ ኣልጀዚራ እንተኮነ ስትራተጂ መንግስቲ ኢትዮጲያ: ትግራይ ሙሉእ ንሙሉእ ብምዕፃው፤ መስመር ሓይሊን ኣቅርቦትን ብምዕፃው ንምድኻም ምምኳር ምኳኑ ፀብፂቡ።
ኣብ ክራይስ ግሩፕ ዝተበሃለ ዓለም ለካዊ ትካል ተነንታኒ ዝኮነ ዊልያም ዴቪሶን ብወገኑ ኣብ ልዕሊ መራሕቲ ትግራይ ቀፃሊ ዝኮነ ፀቅጢ ናይ ምሕዳር ፃዕሪታት ዘለው ይመስሉ። ብሰማይን ብምድርን ዝግበር ጉዑዞ ሙሉእ ንሙሉእ ተዓጽዩ እዩ። ሕጽረት ነዳዲን ገንዘብን ከሙኡ እውን ሓይሊ መብራህትን ስልክን እውን ኣሎ። ዘንሰሓሕቡ ዝነበሩ ወታደራት ኢትዮጲያ ናይ ውድብ ሕብራት መንግስታት ናይ ሳትላይት ኢንተርኔት መሳርሒ ከይተረፉ ዘሪፎሞ እዮም። እዚ ብመንግስቲ ኢትዮጲያ ዝተወሰደ ተኲሲ ድው ናይ ምባል ስጉምቲ ዓለም ለኸ ኣካላት ንሰብኣዊ ሓገዝ ተባሂሉ ዝተወሰደ ቅኑዕ ስጉምቲ እዮም ኢሎም ኣይክወስድዎን ይብል።
ብተወሳኪ ኣብ ትግራይ ዝርኸቡ ሓገዝ ዋህብቲ ትካላት ወታደራት ኢትዮጲያን ኤርትራን ኢትዮጲያን ካብ ብርኽት ዝበላ ከተማታት ትግራይ እንትወፁ ዝረኸብዎ ገንዘብን ነዳዲን እናዘረፉ ከምዝኮነ ኣቃሊሐን እየን።
ሓይሊ መብራህቲ የለን። ስልኪ የለን። ባንክታት ተዓጽዮም እዮም። ሙሉእ ትግራይ ድማ ኣብ ክባ ኣትያ ሙሉእ ንሙሉእ ተዓጽዩ ይርኸብ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ምእንቲ ሰብኣዊ ሓገዝ ተኲሲ ጠጠው ኣቢልና ኣለና እኳ እንተበለ ብቐጻሊ ዝገበሮም ዘረባታት ጥራሕ ብምዕዛብ ከሙኡ ዝብሃል ነገር ከምዘየለ ምርዳእ ይከኣል። እኳ’ድኣስ ትግራይ ሙሉእ ብሙሉእ ብምዕፃው እቲ ኲናት ክቅጽለሉ እዩ ተሊሙ ዘሎ ይብል። ኣሊክስ ደዋል ኣብ ኣልጀዚራ ዘስፈሮ ጽሑፍ እቲ ብሽም ሰብኣዊ ሓገዝ ዝተኣወጀ ተኹሲ ደው ምባል ነዚ ዝቅጽል ዘሎ ክራማት ጥራሕ ዝተገደበ ከምዝኮነ እዩ ተገሊጹ ዘሎ። ንዝቅጽሉ ሰለስተ ኣዋርሕ ጥራሕ። ብድሕሪኡ መንግስቲ ኢትዮጲያ ኣብ ብሓይሊ ናብ ትግራይ ከምዝምለስ ቃል ኣትዩ ኣሎ። እዚ መንግስቲ ኣብይ መሳርሒ ንምግዛእ እኩል ግዜ እዩ። ተዂሲ ጠጠው ናይ ምባል ስምምዕነት ብተለምዶ ኣብ መንጎ ኣብቲ ኲናት ዝሳተፉ ኣካላት ዝግበር እኳ እንተኾነ ኣብቲ መንግስቲ ኢትዮጲያ ኣዊጅዎ ዘሎ በይናዊ ተኲሲ ደው ናይ ምባል ኣዋጅ ግን ንህወሓት ገበነኛ ጁንታ ክብል ከምዝገለጾን ሐዚ እውን ኲናት ደው ናይ ምባል ሓሳብ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ወገን ከምዘየለ ይሕብር።
መንግስቲ ኢትዮጲያ እቲ ኲናት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝተኣወጀ ኣይኾነን ንህዝቢ ትግራይ ዓላማ ዝገበረ ኣይኾነን እናበለ እኳ እንተፀነሐ ሐዚ ግን ብዕሊ ህዝቢ ትግራይ ከም ህዝቢ ንወታደራት ኢትዮጵያ ብድሕሪት ወጊኡ፤ ሐዚ ንዚ ዝርድኣሉ ግዚ ኣለዎ። ናይ ጽሞና ግዜ ሂብናዮ ኣለና ክብል ኣብ ቀረባ ከም ዝተዛረበ ዘዘካር ኣሌክስ ደዋል ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ እዚ እንትብል ህዝቢ ትግራይ ሙሉእ ንሙሉእ ዓጽዩ ብጥምየት ከምበርክኮ ማለቱ ከምዝኮነ ይገልጽ።
ሰራዊት ትግራይ ብደንቢ ዝተዓጠቐን ልዑል ምልዕዓል ዘለዎን እዩ። ኣብ ልዕሊኦም ብዝተፈጸመ ግፍዒ ሓሪኖም ዝተልዓሉ መንእሰይ ተቃለስቲ እዮም። ተከታተልቲ ዘደንቁ ወታደራዊ ዓወታት ዝተጎናፀፉን ዓበይቲ ከብድቲ መሰርሒ ዝመንዝዑን እዮም። ሰብኣዊ ሓገዝ እንድሕር ዘይበፀሐ ብዘይምንም ጥርጥር ዝረክብሉ ካሊእ መንገዲ ከናድዩ እዩ ዝብል ኣሌክስ ደዋል እቲ ፍሉጥ መንገዲ ድማ ሓዱሽ መጥቃዕቲ ብምክፋት ናብ ሱዳን ዝወስድ መንገዲ ብምጽራግ ዘይወድዓዊ(unofficial) ዶብ ሸገር ናይ ሰብኣዊ ሓገዝ ስራሕ ክህልው ክገብሩ ከምዝክእሉ ይግምት።
ዓለም ለኸ ሓገዝ ወሃብቲ እንተኮኑ እዚ ኣማራፂ ከም ሓደ ናይ መወዳእታ ኣማራፂ ክወስድዎ እናሓሰብሉ ይርኸቡ ዝበለ እቲ ጻሓፊ ፖለቲካዊ ሳዕቤናት ከምዘለዎ እኳ እንተፈለጡ ከምዚ ዓይነት ሰብ ስራሕ ጥምየት እናሃለወ ደው ክተብሎ ምን ከይገበርካ ምርኣይ ዘይሕሰብ ከምዝኮነ ኣብ ኣልጄዝራ ኣብ ዝስፈሮ ጽሑፍ ይገልጽ።
ብርግጽ ኣብዚ ሐዚ እዋን ኣብ ትግራይ ልዕሊ 6 ሚልዮን ህዝቢ ህፁጽ ሰብኣዉ ሓገዝ የድልዮ። ብኣማኢት ኣሸሓት ዝቁጸር ህዝቢ ኣብ ከቢድ ጥምየት ተሳጢሑ ይርኸብ። ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ህዝቢ ካብ መረበቱ ተፈናቂሉ ንብረቱ ተዘሪፉ ኣብ ዝተፈላለየ ከተማታት ትግራይ ኣብ ከቢድ ኩነታት ወዲቁ ተበታቲኑ ኣሎ። ልዕሊ 30 ሽሕ ህፃውንቲ ብጥምየት ክሞቱ ከምዝክእሉ ዓለም ለካዊ ትካላት እናጠንቀቃ ይርከባ።
ሓረስታይ ትግራይ ጥሪቱ ተዘሪፉ መሳርሒ ሕርሻኡ ክቃጸሉን ከዓንዩን ተጌሮም እስካብ ሐዚ ድማ ብወፍሪ ከይሓርስ ዝራእቲ ከይረክብ ኮነ ተባሂሉ ክስራሕ ጸኒሑ እዩ።
ኣብ ትግራይ ዝነበራ ዓበይቲ ትካላት እውን ብተመሳሳሊ ተዘሪፈ ናብ ካሊእ ከባቢታት ተጓዒዙ እዩ።ዝተረፈ ዓንዩን ካብ ጥቅሚ ወጻኢ ክከውን ተገቢሩ። ትካላት ጥዕና፣ መንግስታዊ ቤት ዕዮን ናይ ንግዲ ትካላት ከሙኡ።
ካሊእ ከም ባንኪ፣መብራህቲ፣ ሕክምና፣ ሙሉእ ንግዲን ካሊእ ህዝባዊ ኣገልግሎታት ክሳለጥ ዕዳጋ ሙሉእ ንሙሉእ ክጅምር ብዙሕ ስራሕቲ ኣለው። መወጽኢ መእተዊን ካሊእን ኩሎም ከምዘለውዎ ኮይኖም ነዳዲን ገንዘብ ወሰንቲ እዮም። መሰረታዊ ሸቀጥ ኣድለይቲ እዮም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ እዚኣ ፈሊጡ ዝተረፈ ገንዘብ ካብ ባንኪ ከይተረፈ ኣርዩ ዘሪፉ እዩ ወፂኡ ዘሎ። ህዝቢ ዝቀያየረሉን ንግዲ ዝዓየሉን ገንዘብን መውፅኢ መእተዊ በሪን ልዕሊ ኩሉ የድልዮ እዩ። እዚ ቀዲማ ክሕሰብን ክስረሓሉን ዘለዎ እዩ።
እቲ ሐዚ ተረኪቡ ዘሎ ወታደራዊ ዓወት እውን ኣብ ወሳናይ ናይ ዓወት ምዕራፍ ዝበጸሐ ዋላ እንተኮነ ዝተፈላለዩ ቦታታት ትግራይ ካብ ኢድ ጸላእቲ መሊኦም ዝተላቐቁ ኣይኮኑን።ዝተረፈ ሓይሊ ፀላኢ ኣብ ምቁሽማድ ወሳኒ ቦታት ትግራይ ኣምምላስ ገና ዝተረፈ ኣሎ።
ካብዚ ብተወሳኪ እቲ ሐዚ ተረኪቡ ዘሎ ወታደራዊ ዓወት ናብ ፖለቲካዊ ዓወት ክሰግር፤ ናብ ፖለቲካዊ ረብሓ ክሸርፍ ድማ ኣለዎ። ወታደራዊ ምንቅስቃስ ይኹን ስትራተጂ ፖለቲካዊ ዓላማን ረብሓን መሳክዒ እዩ። ፖለቲካዊ ረብሓታትን ባህግታትን ትግራይ መሊኦም እስካብ ዝረጋገጹ እቲ ቃልሲ ክቅጽል እዩ። ብዋናነት ብብልሓት ኣብዚ ኣቡኡ ክስረሐሉ ኣለዎ።
መንግስቲ ኢ/ያ እንተኮነ ግዜ መግዚኢ እዩ ደው ኣቢለ ዝብል ዘሎ። ገና ሓይሊ ከሰልጥን ገና ኣጽዋር ክገዝእ እዩ።ድሮ እኳ ወታደራት የመርቅ ኣሎ። ፖለቲካዊ ሓይሊ ኢ/ያ ተቆፃጺሩ ዘሎ ትማሊ ከጥፈኣና ኲናት ዝኣወጀልና ሓይሊ እዩ። ዓቅምን ግዜን ተረኺቡ ክደግሞ እዩ። ሙሉእ ንሙሉእ ክቃበጽ፤ መሊሱ ኲናት ክእውጅስ ይትረፍ ክሓልሞ ናብ ዘይክእለሉ ብርኪ ክወርድ ኣለዎ።
ገበን ኲናት ዝፈፀሙ ፀላእትና እስካብ ዝቅበሩን ናብ ሕጊ ዝቀርቡን ገና እዩ እቲ ኲናት! ፀላእትና ኣይክድቅሱን። ስዕረቶም እውን ከይኣመኑ ሓልከስከስ ክብሉ ይርኣዩ ኣለው። ኣንሕና እውን እንዘናገዐሉ ብግዚያዊ ዓወት እንሰክረሉ ግዜ ክከውን የብሉን። ወታደራዊ ዓወትና ናብ ፖለቲካዊ ረብሓን ክሸርፍ ግድን እዩ። ንዑ እዮም ጀጋኑ ተሰዊኦም ኣካሎም ጎዲሎም።
ደጊም ድማ ሕጋዊ መንግስቲ ትግራይ ናብ ቦቱኡ ተመሊሱ ኣሎ። ዳግም ማሓውር መንግስቲ ናብ ቦቱኡ ናይ ምምላስ ዓብይ ስራሕ ይጽበይ ኣሎ። መንግስቲ ትግራይ ሙሉእ ሓላፍነት ወሲዱ መንግስታዊ ማሓውሩ ዘርጊሑ ዝዓነዉ ትካላት ዳግም ሃኒጹ ክምልስ ከቢድ ገዛዕዮ ይጽበዮ ኣሎ። መንግስቲ ህዝቢ ከማሓደር እዩ። ናይ መንግስቲ ማሓውር ሞተር ወሊዑ ከንቀሳቅስ እዩ። እንተኮነ ንበይኑ ዝሕደግ ዕማም ኣይኾነን። እዚኣ ግደ ኩሉ ትግራዋይ እያ። ኩሉ እጃሙ ክዋፃእ እዩ። ኩሉ ዝካኣሎ ክገብር እዩ። ብኣውሩኡ ህዝባዊ ዕማም እዩ።
ዝጀመርናዮ ጉዕዞ መሊኡ ኣይተኸምበተን። ብዙሓት ከብድቲ ዓማማት ኣብ ቅድሜና ኣለው። ህዝቢ ትግራይ ከም ህዝቢ ጸላኢ ተባሂልካ ኣብ ልዕሌካ ብዙሕ ግፍዕን መከራን ክወርድ ተጌሩ እዩ። ሐዚ ድማ ኣብ ጽባሕ ዓወትኻ ሕርቃኖም ምሕባእ ዘኣበዮም ጸላእትካ ህዝቢ ትግራይ እዩ ጸላኢካ ከም ህዝቢ ንሱ እዩ ወጊኡካ ክብሉ ዝተረፈ ህዝቢ ኢትዮጵያ ከም ዕቡድ ከልቢ ከላዓዕሉ ይፍትኑ ኣለው። እቲ መሪርን ሓጺርን እዩ ኢልካ ዝጀምርካዮ ቃልሲ ዓለም ኣስደሚሙ። ብቃልካ ተረኪብካ ኣብ ሓጺር ግዜ ዓወት ተጎናጺፍካ።
ዓወት መሊኡ ናትኻ ክከውን ፖለቲካዊ ረብሓታትካን ባህግታትካን ኣረጋጊጽካ ህልውናካ ክተውሕስ ኣብ ጎኒ ሰራዊትን መንግስቲን ትግራይ ኮይንካ ተሰለፍ። ሰራዊትካ ዝደልዮ ብምሕጋዝ መንግስቲ ትግራይ ዝጎደሎ ብምምላእ ህላወካን ዓወትካን ኣውሕስ። ዘይትክንብቶ ጉዕዞ ኣይጀመርካን። ብዙሕ ብደምን ዓጽምን ዝከፈልካሉ ቃልሲ ኣብ ጫፍ ንክበጽሕ እግሪ ዝተክል ዘሎ መንግስትካ ብከለመዳይ ብትዕግስቲ ሓግዞ። ጸላእትካ ሓፊሮም መልሓሶም ክሳብ ዝነክሱ ህልውናካ ኣረጋጊጽካ ፖለቲካዊ ባህግካ ክሳብ ተረጋግጽ ከይትርብረብ!


text:
ማዕርነት
.ነፍስ ወከፍ ስድራቤት ናብራኣን ዕዮታታን ከመይ ጌራ ክትውድቦ ከምትደሊ ንዕኣ እዩ ዝምልከት። ይኹን ደኣ እምበር ኣብ ሕግን መሰላትን፣ ኣብ ማዕርነትን ማዕረ ክብረትን ዝተሞርኮሰ ስነ-ሓሳብ እዩ ዘሎ። ኣብ ኖርወይ ዝቕመጡ ሰባት ብምሉኦም ነዚ ሕግታት ግድን ክኽተሉዎ ኣሎዎም። ንኣብነት ሕጊ ማዕርነት፣ ሕጊ ቃል ኪዳንን ሕጊ ውርሻን።
ኣብ ሕብረተተሰብ ኖርወይ ሓደ ካብቲ ቀንዲ ኣገደስቲ ክብርታት ደቅ ሰባት ኣብ መንጎኦም ማዕረ ክብረት ምህላው እዩ። እዚ ማለት ሰባት ማዕረ ክብረት ኣለዎም ማለት እዩ ብዘየገድስ ጾታ፣ ዕድመ፣ ዓቕሚ፣ ባህላዊ ድሕረባይታ፣ ብሄራዊ መበቆል ወይ ጾታዊ ዝንባለ። ሕብረተሰብና ንኩሉ ሰብ ከከምዓቕሙ ማዕረ ዕድላት ንኽህብ እዩ ዝዓዪ። ቤት ትምህርቲ ንዝተፈላለዩ ስንኩላን ተማሃሮ ዝህቦ ዕድላት፣ ዕድል ትምህርቲ ኖርሽክ ንወጻእተኛታት፣ ማዕረ ደሞዝ ንሓደ ዓይነት ስራሕ ዝብል መትከል ወዘተ ነዚ ዝገልጽ ኣብነታት እዩ።
ኣብዘን ዝሓለፋ ዓሰርተታት ዓመታት ብዙሕ ለውጥታት ተራእዩ ኣብ መንጎ ጾታታት። ደቅተባዕትዮን ደቅንስትዮን ኣብ ጽላት መንግስቲ፣ስድራቤትን ገዛን ዘለዎም ዕማማታትን ተራታትን ናይ ኣረኣእያ ለውጢ ተሞኪርና።
ኣብ 1970-ታት ደቀንስትዮ ኣብ ሕብረተሰብና ዘለወን መሰላትን ኣብ ትምህርቲ ዓለምን ስራሕ ዓለምን ብሓፈሻ ዘለወን ዕድላት ብቐጻሊ ዝያዳ ቆላሕታ ክወሃቦ ጀሚሩ። ሞያዊ ንጥፈታት ደቀንስትዮ ኣጸቢቑ ወሲኹ፣ ሎሚ ኣብ ስራሕ ዝተዋፈራ ብዝሒ ደቀንስትዮ ዳርጋ ማዕረ ደቅተባዕትዮ ኮይኑ ኣሎ። ይኹን ደኣ እምበር ጌና ብደቀንስትዮ ዝዕብለል ሞያታትን ብደቅተባዕትዮ ዝዕብለል ሞያታትን ኣሎ፣ ከምኡውን ከፊላዊ ግዜ ዝሰርሓ ደቀንስትዮ ካብ ደቅተባዕትዮ ኣጸቢቐን ይበዝሓ። ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ዝተማህሩ ደቀንስትዮን ደቅተባዕትዮን ቁጽሮም ዳርጋ ማዕረ እዩ ዘሎ፣ ግን መብዛሕትኦም ክመርጹ ከለዉ በቲ ካብ ቀደም ልሙድ ዝነበረ ኣመራርጻ እዩ ዝመርጹ።
ደቀንስትዮ ዝያዳ ኣብ ጽላት ምእላይን ትምህርትን ዘድሃበ ዓይነት ትምህርታት ይመርጻ፣ ደቅተባዕትዮ ከኣ ኣብ ጽላት ተክኒክን ስነ-ፍልጠትን ዘድሃበ ዓይነት ትምህርታት ይመርጹ። ሽሕ’ኳ ሰራሕተኛታት ዳርጋ ፍርቀን ሎሚ ደቀንስትዮ ይኹና፣ ኣብ ስራሕ ዓለም ግን ዳርጋ ክልተ ሲሶ ሓለፍቲ ጌና ደቅተባዕትዮ እዮም ዘለዉ።
ኣብ ዝበዝሓ ስድራቤታት ኣብዚ እዋን እዚ፣ ብፍላይ ከኣ ንኣሽቱ ስድራቤታት ስራሕ ገዛ ስራሕ ምእላይን ምምቓል ልሙድ እዩ፣ ይኹን ደኣ እምበር ጌና ደቀንስትዮ ኣብ ስራሕ ገዛ ዝበዝሐ ግዜ ይጥቀማ ካብ ሰብኡት።


text:
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ንመግለጺ ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ግብረ መልሲ ሂቡ።
ብመሰረት'ቲ መግለጺ "መግለጺ ኣሜሪካ ዝወጸሉ እዋን፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ምምሕዳር ኣሜሪካ ኣብ ሓባራዊ ስግኣታት ኣዎንታዊን ሃናጺን ጽምዶ ኣብ ዝገብረሉ እዋን፣ ንፍሉይ ልኡኽ ኣሜሪካ ጄፍርይ ፈልትማን ተቀቢላ ድሕሪ ምትእንጋዳ እዩ" ይብል።
ብዘይካ'ዚ፣ ኢትዮጵያ ንመበል ሻድሻይ ዙር ሃገራዊ ምርጫ ንምትእንጋድ ኣብ ትቀራረበሉ ጊዜ ስለዝኾነ ግጉይ መልእኽቲ ዘማሓላልፍ እዩ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ድጋፍ’ምበር ከምዚ ዝዓይነቱ ስጉምቲ ኣይተጸበየን ነይሩ ይብል።
እቲ መግለጺ ወሲኹ "መንግስቲ ኢትዮጵያ ደጋጊሙ ከምዝገለጾ፣ ምምሕዳር ኣሜሪካ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያት ኢትዮጵያ ጣልቃ ምእታው ዘይቅኑዕ ጥራሕ ዘይኮነስ ተቀባልነት ዘይብሉ’ዩ" ኢሉ።
እቲ ዝያዳ ዘሕዝን ድማ ይብል መግለጺ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ "ምምሕዳር ኣሜሪካ፣ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ምስ’ቲ ፓርላማ ኢትዮጵያ ጉጅለ ግብረ ሽበራ ኢሉ ዝገልጾ ህወሓት ብማዕሪ ንክሪኢ ምፍታኑ’ዩ’፣ ምምሕዳር ኣሜሪካ ዝስዕቦ ኣንፈት ጌጋ ንምኳኑ ካብ’ዚ ንላዕሊ መርአዪ የለን።"
ብመንጽር ኣብ ክልል ትግራይ ዝተፈጸሙ መግሃስቲ መሰላት፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዝኣተዎም መብጽዓታት ይፍጽም ኣሎ፣ ፈጸምቲ ግፍዒ ናብ ፍርዲ የቅርቦም ኣሎ። ቀረብ ሰብኣዊ ረድኤት ብዝምልከት፣ እቲ ጸገም ናይ ምትዕንቃፍ ረድኤት ዘይኮነ ድሩትነት ዓቅሚን ጸጋን እዩ ኢሉ።
አብ ውሽጣዊ ጉዳያት ጣልቃ ምእታው መፍትሒ እንተዘይተገይርሉ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ምስ ኣሜሪካ ዝጸንሖ ጽምዶ ዳግም ክግምግምን ጽልውኡ ካብ ክልተኣዊ ርክባት ዝሓላፈ ክኾን ከምዝኽእልን’ውን ጠቂሱ።


text:
ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ዝሓለፈ ሰሙን 74 ስደተኛታት ካብ መዳጎኒ ማእከላት ሊብያ ናብ ኒጀር ምግዓዙ ሓቢሩ። እቶም 52 ህጻናት፡ 22 ደቂ ኣንስትዮን 1 ወዲ ተባዕታይ ዝርኸብዎም ስደተኛታት ሓሙስ ታሕሳስ 14 ለይቲ ካብ ሊብያ ናብ ኒጀር ከምዝተወስዱ ተሓቢሩ’ሎ።
ወኪል ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ኣብ ኒጀር ኣሌሳንድራ ሞረሊ ብዛዕባ’ቲ ኩነታት ከምዚ ትብል።
“ ሎሚ ኣብዚ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ከተማ ናመይ ዝተረኸብናሉ ምክንያት ነቲ ንካልኣይ ጊዜ ካብ መዳጎኒ ማእከል ስደተኛታት ዝገዓዙ ስደተኛታት ንምቕባል እዩ። እቶም ሎሚ ንቕበሎም 74 ስደተኛታት መብዛሕትኦም ካብ ኤርትራ ኮይኖም = ዝበዝሑ አላይ ዘይብሎም ወይ ምስ ስድራ ቤቶም ዝተፈላለዩ ህጻናት እዮም። ኒጀር መሰጋገሪ እዩ ፡ እንተኾነ ኣብዚ ሓገዝ ይረኽቡ ብዝያዳ ድማ ተስፋ ክረኽቡ’ዮም።”
እቶም ስደተኛታት ኣብ ዋና ከተማ ኒጀር ናመይ ኣብ ዝበጽሕሉ እዋን ተወከልቲ ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ተቐቢሎም ናብ ውሑስ መንበሪ ከምዝወሰድዎም ተገሊጹ’ሎ።
“ ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት እዞም ስደተኛታት ውሑስን ክብሪ ዘለዎም ናብራ ክመርሑ 1,3000 ቦታታት ሓቲቱ’ሎ። እዘን ቦታታት ድማ ነቲ ሰብኣዊ ቃልሲን ሰብኣዊ ምግዕዓዝ ስደተኛታት ንምክያድ ጽቡቕ ዕድል ዝህብ’ዩ” ክብላ ወኪል ናይ ሕ/ሃ ትካል ስደተኛታት ኣብ ኒጀር አሌሳንድራ ሞረሊ ገሊጸን።
እዚ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተኻየደ ምግዕዓዝ ስደተኛታት ካብ መዳጎኒ ማእከላት ሊብያ ናብ ኒጀር መበል ካልኣይ ጊዜ ዝተኻየደ ምኳኑ’ውን ተሓቢሩ’ሎ።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ሊብያ ዝርከቡ ብዝሒ ዘለዎም ስደተኛታት፡ ሓተቲ ዑቕባን ግዳያት ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን ጨካን ኣተሓሕዛ ኮይኖም ምህላዎም ይፍለጥ።
በዓል ስልጣን ህዝባዊ ሓበሬታ ቤት ጽሕፈት ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ኣብ ኒጀር ልዊስ ዶኖቫን ብወገና ከምዚ ትብል።
“ መንግስቲ ኒጀር ነዞም ስደተኛታት ግዝያዊ ቦታ ብምፍቓዶም ብጣዕሚ ነመስግን። ብተወሳኺ ንምጥያስ እዞም ስደተኛታት ምስ ካልኦት ሃገራትን መንግስታትን ንዘራረብ አለና” ኢለን።
ንሳ እቲ ትካል ብተወሳኺ ስደተኛታት ንግዝያዊ መዕቖቢ ካብ ሊብያ ናብ ሳልሳይ ሃገር ዝግዕዝሉ መስርሕ ዝያዳ ይሰርሓሉ ምህላው’ውን ትሕብር።
ሊዊስ ደኖቫን ብተወሳኺ “ እዞም ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ክምለሱ ኣይክእሉን። ኣብ ሊብያ ኣብ ዝኸፍአ ኩነታት እዮም ዝርከቡ፡ ክሳብ ናብዚ ዝመጽሉ ሰዓት ኣብ መዳጎኒ ማእከላት እዮም ጸኒሖም ስለዚ ሃገራትን መንግስታትን ነዞም ስደተኛታት ነባሪ መፍትሒ ክሳብ ዝርኸብ መጽንሒ ከዳልው ንጽውዕ” ትብል።
ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ኣብ ሊብያ ኣስታት 44,300 ዝተመዝገቡ ስደተኛታት ከምዘለውን ካብዚኦም ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኣብ 2018 ናብ ግዝያዊ መዕቆቢ ናብ ካልኦት ሃገራት ከምዝግዕዙ ኣፍሊጡ’ሎ።
መብዛሕትኦም ካብቶም ኣብ ናይ ሕ/ሃ ትካል ስደተኛታት ሊብያ ዝተመዝገቡ ስደተኛታት ካብ ዒራቕ፡ሶርያ፡ ገለ ግዝኣታት ፍልስጤም፡ ኤርትራ፡ዳርፉርን ተወላዶ ኦሮሞ ዝኾኑ ኢትዮጵያዊያን ምኳኑ ይግለጽ።


text:
Radio Erena: 02 December 2019
ስዑዲ ዓረብን ቀጠርን ዝጸንሐን ምስሕሓብ ንምፍታሕ፣ ብምስጢር ርካባት ምክያደን ተገሊጹ።
ሮይተርስ ንምንጭታቱ ብምጥቃስ ኣብ ዝቕረቦ ሓበሬታ፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ቀጠር፣ ሸኽ መሓመድ ቢን ዓብዱልራሕማን ኣልታኒ ናብ ሪያድ ከምዝበጽሐ ኣረጋጊጹ።
እቲ ሚኒስተር ዝሓለፈ ወርሒ ናብ ስዑዲ ዓረብ ከምዝበዝሐ እቲ ምንጪ ከረጋግጽ እኳ እንተኸኣለ፣ ዝርዝር ዝተራኸቦም ሰበ ስልጣን እቲ ንግስትነት ግና ኣይተፈልጠን።
ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ካብ ሰነ 2017 ኣትሒዘን ንቀጠር ንምንጻል ኣብ ቁጠባዊ፣ ፖለቲካውና ዲፕሎማስያውያን ከበባ ከምዘእተውኣ ይዝከር።
እንተኾነ፣ እቲ ከባብ ኣብ ቀጠር ኣድማዒ ጽልዋ ከምዘፈጠረ ተንተንቲ ፖለቲካ የረድኡ።
ድሕሪ ናይ ልዕሊ ክልተ ዓመታት ከበባ፣ ስዑዲ ዓረብ፣ ሕቡራት ኢማራትን ባሕሬንን፣ ኣብ ቀጠር ንዝካየድ ዋንጫ ወሽመጥ ሃገራት ንምስታፍ፣ ሃገራውያን ጋንታታ ኩዕሶ እግሪ ናብ ኣዶሓ ልኢኸን ይርከባ።
ኣብ መንጎ ስዒዲ ዓረብ ቀጠርን ዝተፈጥረ ምክፍፋል፣ ነተን ካብዘን ሃገራት ዝርከብ ሓገዝን ምጽዋትን ዝጽበያ ኤርትራ እትርከበን ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ጸግዕታት ናብ ምሕያዝ’ዩ ደፋፊኡወን።
ኤርትራን ጅቡቲን ጸግዒ ስዑዲ ዓረብ ክሕዛ እንከለዋ፣ ሱዳን፣ ሶማልን ኢትዮጵያን ግና ዘይሻራዊ መርገጺ’የን ወሲደን።
===================


text:
ኣብቲ ካብ 21 ክሳብ 23 ሓምለ 2010 ኣብ ኣስመራ ዝተኻየደ ዋዕላ፡ 9ተ ዝተፈላለዩ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ዝቐረቡ ኽኾኑ ኸለዉ፡ ንኣገዳስነት ምፍታሕ ግርጭታት፡ ንቐጻሊ ሰላምን ምዕባለን ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ መንእሰያት ዝህልዎም ተጠባቕነትን ፡ ንመራከቢ ብዙሓንን ዜናን ዝምልከቱ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ቀሪቦም።
ነቲ ዋዕላ፡ ሃገራዊ ምሕበር መንእሰያትን ተመሃሮን ኤርትራ`ዩ ወዲብዎ።”ሓባራዊ መረዳእታ ከየማዕበልካ፡ ብዛዕባ ጥዑይ ጉርብትና ክትዛረብ ኣይትኽእልን ኢኻ” ይብል ኣቦ መንበር ሃማመተኤ ኣቶ ሱልጣን ስዒድ። ኩነታት ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ተመሳሳሊ ብምዃኑ ተመሳሳሊ ጸገማት ንምብዳህ ዘኽእል ሓባራዊ መረዳእታ ናይ ምፍጣር ዕድል ኣሎ ይብል ኣብ ኮለጅ ኪነ-ጥበባትን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን ዝምህር መንእሰይ ሳልሕ ዑመር።
መንእሰያት ቀርኒ ኣፍሪቃ ብሓባር ዝዝትይሉ መድረኽ ከይተፈጥረ ነዊሕ ከምዝጸንሐ ዝገልጹ እቶም ኣሰናዳእቲ ዋዕላ፡ ዝበጋገሱ ዘለዉ ፈተነታት`ውን ንኹሉ`ቲ ዝምልከቶ መንእሰይ ኣብ ምሕቛፍ ጸገም ከጋጥሞም ከምዝጸንሐ ይግልጹ።
ኣብቲ ኣብ ኣስመራ ዝተኻየደ ዋዕላ መንእሰያት ዝተሳተፋ ሃገራት፡ ሱዳን፡ ሊብያ፡ ኤርትራን ሶማልያን`የን።
ንምሉእ ትሕዝቶ መደብ መንእሰያት ንምስማዕ ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቕ


text:
ኣብዘን ዝሓለፋ ሳምንታት፡ ተመሃሮ ቤት-ትምህርቲ ሰውራ ነበር፡ ብዛዕባ ዕላማታትን ጉዕዞን ቤት ትምህርቲ ሰውራ፡ ተመክሮኦምን ጠብላሕተኦምን ገምጋሞምን ከቕርቡ ጸኒሖም። ከም ዝመስለኒ፡ ነዚ ዘተታት ዘተባበዓትን ዘበጋገሰት ኣጋጣሚት፡ እታ ጊደዎን መሓሪን ዮሴፍ ፍስሃየን ኣብ ቲቪ ኣሰና ዝገበርዋ ቃለ-መሕትት እያ። ርኢቶታተይን ነቐፈታይን ንኽልቲኦም ብውልቂ ሂበ እየ። እቲ ዘተ ክቕጽል እውን ኣተባቢዐዮም። ምኽንያቱ፡ ተመክሮና ባዕልና እንተዘየካፈልናዮ ካልኦት ሰባት ባህ ከም ዝበሎምን ከም ዝረኣዮምን ከቕርብዎ እዮም። ግቡእና ድማ እዩ ታሪኽና ክነዘንቱን ታሪኽ ናይቶም ብኣካል ዘየለዉ ክንከላኸልን። እነጸባብቖን እነካፍኦን ክህሉ የብሉን። ዝኽርታት ቤት ትምህርቲ ሰውራ ኣብ ነዘንትወሉ እዋን፡ ብናይ ሎሚ ተመክሮና ተጸሊና (biased ኮይንና) ከይንህሉ ምስትውዓል። ቤት ትምህርቲ ሰውራ፡ ኣብ ግዚኡን ኣብ ብትኡን ኣእቲና ኢና ክንርእዮ ዘለና። ቤት ትምህርቲ ሰውራ ኣካል ናይቲ ህዝባዊ ግንባር ዘካይዶ ዝነበረ ሓርነታዊ ቃልሲ እዩ ነይሩ። እቲ ቃልሲ ኩሉ መዳያዊ እዩ ነይሩ። ምሕራር መሬት፡ ምምሕዳር ዝሓረርካዮ መሬት (ኣገልግሎታት ምሃብ)፡ በቲ ዝከኣለካ ድማ ሰረታት መጻኢ ኤርትራ ምንጻፍ።ቤት ትምህርቲ ሰውራ ካብቶም ካልኦት ክፍልታት ፈሊና ክንርእዮ የብልናን። ኣድላይነትን ሓላፍነትን እዩ ልክዕ ከምቶም ካልኦት ክፍልታት ከም ዝጅመር ዝገበሮ። ንኣብነት ክስለፍ ከለኹ፡ ሓንቲ ትራክተርን፡ ክሳብ እማህሚመት ዝበጽሓ ክልተ ሎሪን ሓንቲ ላንድሮቨርን እዩ ነይርዎ ህዝባዊ ሓይልታት። ግን ንዕአን ዘገልግል ትሕተ ቅርጺ ተዘርጊሑ ነይሩ። ክፍሊ ነዳዲ፡ ክፍሊ ጋራጃት—ወዘተ። ጽርግያ ግሬቶን ዓገትን ኣብ ታዕሊም ከለና እዩ ዝስራሕ ነይሩ። እቶም ኣብ እማህሚመት (ማይህመት) ዝዕለሙ ዝነበሩ ዓበይቲ፡ ድሕሪ ታዕሊም ማእቶት የካይዱ ነይሮም። እተን ሎሪታት ንዓቐበት ግሬቶ ክድይባ ኣይክእላን ነይረን። መሽኪነይቲ ትራክተር ድማ እንሓንሳብ ብገመል ስሒብካ እዩ ነይሩ። ከምቲ ጀማዓትና ጀብሃት ኣታሕሪር (ተ-ሓ-ኤ) ኣብ ዓቀብ ሸንኮሌት ክገብርዎ ዝጸንሑና። ግን እቲ ጽርግያታት ይስራሕ ነይሩ። ምኽንያቱ ራኢ ነይሩ። ሰውራ ንቅድሚት ክደፍእ እዩ። መካይን ጸላኢ ኣብ ዝማርኸሉ ደረጃ ይኸይድ ምንባሩ ነቲ መሪሕነት ይኹን ተጋዳላይ ንጹር ነይሩ። ሽዑ ዝተሓረረት ከተማ ኣይነበረትን። ናቕፋ ትኽበብ ነይራ። ግን ባህ ዘብል ንፋስ ነይሩ። በቃ፡ ገለ ዓይነት ሽታ ነይሩ—ጥዑም ሽታ ኣየር። ሰውራ ብኹሉ መዳያቱ ናብ ጉብዝና ይበጽሓሉ ዝነበረ እዩ። ካልኦት ክፍልታት እውን ይጣየሱ ነይሮም—ዜና፡ ህንጻ፡ ሕርሻ፡ ቁጠባ—ኣብቲ ደሓር ቤት-ትምህርቲ ሰውራ ዝተደኮነሉ ቦታ ድማ ብግፍዓዊ ተግባራት ጸላኢ ዝተመዛበላ ስድራታት በብቕሩብ ክተኣኻኸባ ጀሚረን ነይረን። እቶም ዝበዝሑ ግዳያት ናይ’ቲ ኣብ 1975 ኣብ ሕርጊጎን ኣከባቢኣን ዝተፈጸመ መቕዘፍቲ እዮም ነይሮም። ገለ ገለ ተጋደልቲ እውን ስድርኦም ከምጽኡ ጀሚሮም። እቲ ቦታ ብ “እንዳ ህዝቢ” ወይ ድማ ዕቑባት ይፍለጥ ነይሩ። ናይ ረድዮ ኮድ ስሙ ድማ ዜሮ ይበሃል ነይሩ። ኣብቲ ቦታ ቆልዑ ክበዝሑ ምስ ጀመሩ፡ ብውልቀ ተበግሶ ኣመሓደርቲ ገለ ገለ ትምህርታዊ ንጥፈታት ክካየድ ጀሚሩ።”እዚ ንጥፈታት እዚ ድዩ ነቲ መሪሕነት ውድብ ንቤት ትምህርቲ ሰውራ ክጅምር ኣበጋጊስዎ ወይስ ብቐደሙ ይሓስበሉ ነይሩ” ንዝብል ሕቶ ግን ኣብዚ ቀረባ ግዜ ክምልሶ ኣይክእልን። ገለ ካብቶም ነዛ ሕቶ ክምልሱ ዝኽእሉ ገና ብህይወቶም ኣለዉ፡ ግን ናይ መስመር ጸገም ስለዘሎ፡ ንግዚኡ ምሕላፋ ይሓይሽ። ይኹን እምበር፡ ሓደ ኣጋጣሚ ምዝካር ጽቡቕ እዩ። ብ1975 እቲ መሪሕነት ንገለ ውሑዳት ናይ ምምህርና ተመክሮ ዝነበሮም ወይ ድማ ንኸምኡ ይጠቕሙ ዝበሎም ሰባት ኣብ ዜሮ ኣኪቡ፡ መባእታዊ ካሪክለም ትምህርቲ ክነድፉ መዚዝዎም (ገና እንዳ ህዝቢ ከሎ’ቲ ቦታ፡ እቲ ህዝቢ ደሓር ናብ ደብዓት ዝበሃል ዓሚቑ ስንጭሮ ግዒዙ፡ እቲ ቦታ ኣብ መስከረም 1976 ቤት ትምህርቲ ሰውራ ከም ዝጅመረሉ ተገይሩ)። ካብቶም ብርግጽ ዝዝክሮም ኣባላት ናይ’ዚ ብ1975 ዝቖመ ኮሚተ ካሪክለም፡ ቃልኣብ ሃይለን ሃይለ መብራህቱን ነይሮም። ካብቶም ቀዳሞት መምህራን፡ ኣብቲ መስርሕ ዝተሳተፉ ክኾኑ እውን ዝኽእሉ፡ ኣለምሰገድ ተስፋይ፡ ጎይተኦም ተኽለሚካኤል፡ ጴጥሮስ ሃይለማርያም—ወዘተ። እዚ ዝኸውን ዘሎ ዓመት ኣቢሉ ቅድሚ ምምስራት ቤት-ትምህርቲ ሰውራ እዩ። እቲ ናብ ምብግጋስ ቤት ትምህርቲ ሰውራ ዝወሰደ ኩነታት ከምዚ ይመስል። ኣብ ዝቕጽል ንኣጀማምርኡ ኣብ ውሽጢ እቲ ሓፈሻዊ ናይ’ቲ እዋን ሃዋሁ ሰውራ ኣእትየ ክርእዮ ክፍትን እየ። መን እዩ ህዝባዊ ግንባር፡ መን እዩ መሪሕነት፡ እቲ ሓሳብ ከ መን ኣመንጭይዎ፡ ብዛዕባ ራኢ፡ ተመሃሮ ቤት ምህርቲ ሰውራ… ብሓቂ ኩረት ድዮም ነይሮም ወይስ እምነ ኩርናዕ፡ ቤት ትምህርቲ ሰውራ ከ ከም መጻንሕን መስብሕን መደበር ድዩ ነይሩ ወይስ ኣባላቱ ንጡፋት ተሳተፍቲ ናይቲ ቃልሲ ነይሮም—ወዘተ ክምልሱ ተስፋ ኣንቢረሉ ዘለኹ ቅጥዒ ክኽተል እየ። ኣብ ኩሉ ፍትሒ ክህብ ክፍትን እየ። ፍትሒ ንተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ሰውራ፡ ፍትሒ ንመምሃራኑን ሓለፍቱን ኣለይትን፡ ፍትሒ ንታሪኽ—ፍትሒ።ሳላሳ/ኣርበዓ ዓመታት ንድሕሪት ተመሊስካ እተዘንትዎ ታሪኽ፡ በቲ ሎሚ ወዲኻዮ ዘለካ ለንስ (መነጸር) ክትርእዮ ከለኻ ዘይንጹር ስእሊ ክኸውን ይኽእል እዩ። ብፍላይ ኣብዚ ኩሉ ብዓይኒ ፖለቲካ ዝረኣየሉ ዘሎ እዋን። ንታሪኽ ፍትሒ ክትህቦ እንተኮይንካ፡ ብርጉእ መንፈስ ናብቲ እዋን ፍጻመን ናብ ቦታ ፍጻመን ክትምለስ ኣለካ። ነቲ ፍጻመ ጸለውቲ ዝነበሩ ኸ እንታይ እዮም ክትምርምር ክትክእል ኣለካ። ከምቲ ተዛረብቲ እንግሊዘኛ ዝብልዎ፡ ንድሕሪት ተመሊስካ ኣብ እትገብሮ ገምጋም፡ ኣብቲ እዋኑ ዘይተራእየካ ሕጂ ክተስተውዕለሉ የኽእለካ እዩ።Hindsight is 20/20 ከኣ ይብልዎ። ስለ’ዚ፡ ሎሚ ዓቢና፡ ተመክሮታት ካልኦት ርኢና፡ ኣተሓሳስባና ገፊሑን ዓብዩን ብዙሕ ርኢቶታትን ነቐፈታትን ክህልወና ይኽእል እዩ። ኣይጽላእን እዩ ድማ። ኣብ መጽናዕቲ ዘይተመርኮሰ ውልቃዊ ጦብላሕታታት ንህብ ስለዘለና፡ ንሓደ ብጻየይ ስለምንታይ ከምቲ ኣነ ዝግምግሞን ዝርእዮን ዘይረኣየ ኢለ ክግረም የብለይን። እዚ ናተይ እውን በታ ንእሽቶ መስኮተይ ዝርእዮ እዩ ክኸውን(personal perspective)። ልዕሊ ካልኦት ጸንበለል ዘብለኒ ዓቕሚ ይኹን ተመክሮ ኣይተዓደልኩን።በዚ ኣጋጣሚ፡ ንተበግሶ ቲቪ ኣሰናን ንሓፍትና ኤደን ኢያሱን (ተመሃሪት ቤት ትምህርቲ ሰውራ ነበር) ንግደዎንን ዮሴፍን ምስጋና። ድሕርኡ ዝሰዓቡ ወሃብቲ ርኢቶ—ዘካርያስ ቴድሮስ፡ ፍጹም ተስፋማርያም (ረባዕ)፡ ዲጹ፡ ሰለሙን ወልደንኪኤል (ሃለቃ)፡ ተወልደ ካሕሳይ፡ኣማንኤል ኣድሓኖም፡ ክፍሎም ኣሰፋው—ንኹልኹም ጀማዓት በዲር ሰላምታ። የቐንየልና ድማ። ክናሳሕ፡ እዛ ነገር ኣጽቂጠ ክሓልፋ ደልየ ነይረ። ኣተኩረይ ኣብ እዋናዊ ጉዳያት ክኸውን መሪጸ ነይረ። ግን እቲ ዕላል ፈኸም ምባሉ ኣይተረፈን። ትማሊ ናይ ኣቦይ ርጉም (ተወልደ ካሕሳይ) ነቢበ። ሎሚ ድማ ኡስታዝ ኣማንኤል ኣድሓኖም ብደርፊ ኣሰንዩ ሓንቲ መበራበሪት ጽሕፍቲ ኣቕሪቡ። እሞ ደኣ ዘየወናውን ድዩ? ነዛ ከይኣትዋ ወሲነ ዝነበርኩ ቀላይ ባዶ ኣርባዕተ ዘሊለ ኣትየያ ኣለኹ። ምሕንባስ’ኳ ክሳብ ሎሚ ኣይከኣልክዎን ዘለኹ። ግን ቀላይ ባዶ ኣርባዕተ ንእሽቶ እያ ነይራ። ትህሉ’ዶ ትኸውን ከም ቀደማ? ኢሳቕ መሓሪ (ወዲ ቀሺ- ኤሪ-ቲቪ) ንዓራርብ በጺሕዎ ነይሩ። እቲ ኣሳራት ዳርጋ ጠፊኡ ኢሉኒ። እቲ ኪሎሜተራት ዝንውሓቱ፡ ከም ቆፎ ንህቢ ብንጥፈታት ተመሃሮ ዝሃምም ዝነበረ ስንጭሮ፡ እቲ ኣብ እዋን ለይቲ መብራህቱ በቲ ጸቢብ መኻፍቶ ንሰማይ ዝውንጨፍ ዝነበረ ስንጭሮ ቤት ትምህርቲ ሰውራ፡ ናብ ንቡሩ፡ ናብ ቅድመ ቤት ትምህርቲ ሰውራ ተመሊሱ ምህላዉ እዩ ወዲ ቀሺ ገሊጽለይ። ባህሪ መልከዓ ተጸባብቕ እያ። ወትሩ ሜክ ኣፕ ምስ ገበረት እያ። ወዲ ሰብ ዝዓቕሙ ይፍሕራ፡ የብርሳ፡ ይሓርሳ፡ ግን ወዲ ሰብ ምስ ገደፋ ባህርያዊ ወዛ ቀልጢፋ እያ ትመልስ። ኣሰራትና ኣብቲ ስንጭሮ ንሓዋሩ ምህሳሱ ኣይተርፍን እዩ። ኣብ ኣእምሮና እውን ምስ ግዜ ምድብዛዙ ኣይተርፎን። ስለ’ዚ፡ ኣብ ጽሑፍን ኦድዮ-ቪዥዋልን ክሰፍር ኣለዎ። ኣብ ካልኣይ ክፋል፡ ብዛዕባ ኣጀማምራ ቤት ትምህርቲ ሰውራን ብዛዕባ ትምህርታዊ ራኢ ናይቲ ውድብን ክጽሕፍ እየ። ብዛዕባ ራኢ ኣብ ንዛረበሉ እዋን፡ ንቤት ትምህርቲ ሰውራ ቆንጪልና ክንዝትየሉ ኣይንኽእልን። ኣብ ውሽጢ እቲ ሓፈሻዊ ውድባዊ ፕሮግራምን ግብራዊ ኣሰራርሓን ኣእቲና ኢና ንርእዮ። “እቲ ውድብ ዘካይዶ ዝነበረ ኩሉ መዳያዊ ቃልሲ ኣብ ፕሮግራምን ራእን ዝተመርኮሰ ድዩ ነይሩ ወይስ ብሃውሪ እዩ ዝጋደል ነይሩ” ናብ ዝብል ሕቶ እዩ ዝመርሓና። ብዝኾነ እዚኣ ከም ኣፐታይዘር ቆጺርኩም ኣብ ካልኣይ ክፋል ንራኸብ። ኣያኹም ማሕሙድ ሳልሕ
Categories


text:
Radio Erena: 16 January 2017
ገዲም ተጋዳላይ ናጽነትን ተቓላሳይ ሓርነትን፣ ዶክተር ሃብተ ተስፋማርያም ዓሪፉ።
ዶክተር ሃብተ፣ ካብ መጀመርያ ወርሓት ናይዛ ዝሓለፈ ዓመት ኣትሒዙ፣ ብሕማም ክሳቐ ድሕሪ ምጽናሕ’ዩ ብዓርቢ 13 ጥሪ 2017 ዓሪፉ።
ኣብ ንኡስ ዕድሚኡ ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝተሰለፈ ዶክተር ሃብተ ተስፋማርያም፣ ኣብ እዋን ቃልሲ ንናጽነት ካብ ተራ ተጋዳላይ ክሳብ ብደረጃ ላዕለዋይ መሪሕነት ንህዝቡን ሃገሩን ዝተወፈየ ምንባሩ መዛግብቲ ቃልሲ ኤርትራ ይሕብሩ።
ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ድሕሪ ዘጋጠሞ ምብትታን’ውን ዶክተር ሃብተ፣ ኣብ ስደት ኮይኑ ምእንቲ ሓርነት ክቃለስ ዝጸንሐ ሓደ ካብ ሓርበኛታት ኤርትራውያን ኣቦታት’ዩ።
ክሳብ ዕለት ዕረፍቱ ኣቦ መንበር ሃገራዊ ግንባር ድሕነት ኤርትራ፣ ኮይኑ ንሓደ ካብ ደምበታት ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ንሓርነት ክመርሕ ዝጸንሐ ዶክተር ሃብተ ተስፋማርያም፣ ኣብ መጀመርያ ወርሓት ናይ 2016 ኣብ ሬድዮ ኤረና ኣብ ዝበጽሓሉ እዋን፣ ትምኒቱን ነታ ዝበዝሐ ዕድሚኡ ምእንታኣ ዝተቓለሰላ ኤርትራ፣ ሓራ ኮይና፣ ዜጋታታ ብማዕርነትን ሓርነትን ዝነብሩላ፣ ፍትሒን ሕግን ዝነገሳ፣ ብቕዋም እትመሓደር ኤርትራ ምርኣይ ምንባሩ’ዩ ገሊጹ።
ሬድዮ ኤረና፣ ብምኽንያት ዕረፍቲ ዶክተር ሃብተ ንብምሉኦም ስድራቤቱን መቓልስቱ ንሓርነትን ጽንዓት ይሃብኩም ትብል።
=================


text:
ማሕበር ስቪል ማሕበረሰብ ሰብ ሕድሪ ዝሓለፈ ሰንበት ጥቅምቲ 18 ጥቅምቲ 2011 ዓ.ም ዘተሓባበሮ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ከተማ መቐለ ተካይዱ ነይሩ፡፡ ኣቦመንበር ቦርድ እቲ ማሕበር መምህር መሓሪ ዮውሃንስ ዕላማ እቲ ሰልፊ ዝበልዎ ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ኣብ ዝተፈላለየ ክልላት ዝምሃሩ ኣብ ሕማቅ ኩነታት ኮይኖም ብፍርሒ ተዋሒጦም ፣ ሎሚ ቀተሉና ፅባሕ ቀተሉና እናበሉ ስነ ኣእምሮኣዊ ፀቅጢ ፈጢሩሎም ምምሃር ውፅኢት ስለዘይብሉ ኣብ ዓዶም ክመሃሩ ይግባእ፡፡ ብፍላይ ሰላም ዘይሰፈነን ልዕልነት ሕገ መንግስት ዘይተረጋገፀለን ክልላት ብፈላይ ናብ ኣምሓራ ክልል ኪድ ተማሃር ኢልካ ምስዳድ ፍትሓዊ ኣይኮን ፡፡ ስለዚ መንግስት ኣብ ዓዶም ዝመሃሩሉ ኩነታት ከመዓራርዩ ይግባእ ይብሉ፡፡
ኣብ ሚንስተር ትምህርቲ ዳይረክተር ኮሚኒኬሽን ወይዘሮ ሃረጉዋ ማሞ ብወገነን ከም መንግስትን ኣካላት ዩኒቨርስትን ክስራሕ ዝግብኦ ስራሕን እኩል ምድላውን ስለዝተገበረ ብሰላማዊ መንገዲ ከይዲ ምምሃር ምስትምህር ከምዝቅፅል ይዛረባ፡፡ ምክንያቱ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ብፌደራል መንግስቲ እየን ዝመሓደራ፡፡ ስለዚ ፌደራል ዘማሕድረን ላዕለዎት ትካላት ሰላመንን ህልውና ተማሃሮን ናይ ምሕላው ሓላፍነት ስለዘለዎም ብዝግባእ ሰሪሕናሉ እና ዝፍጠር ፀገም የለን ይብላ፡፡
ኣብቲ ሰልፊ ዝረከብኩዎ ጓል ኣንስተይቲ ተማሃሪት ድማ ንሓደ መዓልቲ ብሰላም ክትሓልፈሉ ዘይትክእል ክልል ን4 ዓመታት ኪድ ተማሃር ምባል ከቢድ እዩ ትብል።


text:
ኮሚሽን ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ 23 ነሓሰ 2012 ዓ/ም ዝካየድ ምርጫ ሰላማዊ፣ዴሞክራሲይዊ፣ተኣማኒን ኣሳታፊን ንክኸውን ዘድሊ ቅድመ ምድላው ይግበር ከምዝፀንሐን ከምዝቐፀለን ኣባል ኮሚሽን ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ዶ/ር ጌታሁን ካሳ ገሊፆም።
ቦርድ ምርጫ ብመሰረት ዘውፅኦ ሰሌዳ ግዜ ወፍሪ ምርጫ ዝካየደሉ እዋን ካብ 21 ግንቦት ክሳብ 18 ነሓሰ 2012 ዓ/ም እንተኾነ እውን ኣብዚ ሕዚ እዋን ብዝተፈላለዩ ፖለቲካዊ ውድባት የካይድዎ ዘለው ወፍሪ ምርጫ ዝመስሉ ምብርባራት ብዝምልከት ክስታት ከምዝቐረቡን ቦርድ ምርጫ እውን ኣብ ሓባራዊ መድረኽ ንኹሎም ፖለቲካዊ ውድባት ከምዘተሓሳሰቦምን በዚ ዘይግዛእ እንተሃሊዩ ግን ኣድላይ ዘበለ ስጉምቲ ከምዝወስድን ዶ/ርጌታሁን ገሊፆም።
ተቓወምቲ ውድባት ብገዛኢ ፓርትን ኣካልት መንግስትን ይወርደና ኣሎ ዝበሉዎም መረረታት መልሲ ክህብሉ ንክልላዊ መንግስታትን ካልኦት ዝምልከቶም ኣካላትን ደብዳቤ ምፅሓፎም ገሊፆም።
ዝርዝሩ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Radio Erena: 14 September 2020
ጃፓን፣ ሓላፊ ወትሃደራዊ ስለያ ንዝነበረ ላዕለዋይ መኮነን፣ ኣምባሳደር ኣብ ጂቡቲ ክኸውን መዚዛቶ።
እታ ሃገር፣ ነዚ ዝበዝሐ ዕድሚኡ ኣብ ውትህድርና ዘሕለፈ ኣብ ክሊ ዕድመ 60 ታት ዝርከብ ኡምዮ ኦስቱካ፣ ኣምባሳደር ኣብ ጂቡቲ ክኽውን ዝመደበትሉ ምኽንያት፣ ንምንቅስቓስ ቻይና ናብቲ ዞባ ኣብ ግምት ዘእተወ ስትራቴጃዊ ረብሓታት ኣብ ግምት ዘእተወ ምዃኑ ተንተንቲ ኣረዲኦም።
ካቢነ ሚኒስተራት እታ ሃገር፣ ንመዝነት እቲ ወትሃደራዊ መኮነን ናብ ኣምባሳደር ጂቡቲ ምሉእ ደገፉ ከምዝሃበሉ ማዕከናት ዜና ካብ ቶክዮ ኣቃሊሐን።
“ዕላማ ናይቲ ናብ ጂቡቲ ዝዋፈር ወትሃደራዊ ሓይሊ ጃፓን፣ ብግቡእ ዝርዳእ ኣምባሳደር ምምዳብ ኣገዳሲ’ዩ” ክብል ሚኒስተር ምክልኻል እታ ሃገር ታሮ ኮኖ ንማዕከናት ዜና ገሊጹ።
ጃፓን፣ ኣብ ጂቡቲ ዝጸንሓ ንኡስ ወትሃደራዊ ሓይሊ፣ ከተዕብዮን ምስ ካልኦት መሻርኽታ ብሓባር ንምስራሕ ድማ ትንቀሳቐስ ከምዘላን ወትሃደራውያን ምንጭታት ይእምቱ።
እዚ ናይ ጃፓን ተበግሶታት፣ ግብረ መልሲ ናይቲ መተሃላልኽታ ዝኾነት ቻይና ኣብ ጂቡቲ ዝርከብ ወትሃደራዊ መዓስከር ናይ ምስፋሕ ወፍሪ’ዩ።
ኣመሪካ’ውን ነዚ ናይ ቻይና ወፍሪ ኣብ ግምት ብምእታው፣ ኣብ ጂቡቲ ዝርከብ ወትሃደራዊ መዓስከራታ ንምጽጋንን ንምስፋሕን KBR ምስ ዝተባህለ ናይ ኣመሪካ ትካል ህንጻ ናይ ልዕሊ 70 ሚልዮን ዶላር ስምምዕ ምኽታማ ኣቐዲሙ ተቓሊሑ’ዩ።
==============


text:
Radio Erena: 07 July 2017
ሓይሊ ባሕሪ ስፐይን ናይ ሞት ሓደጋ ኣንጸላልዩዎም ንዝነበረ 183 ስደተኛታት ዝተፈላለያ ሃገራት ከምዘድሓነ ገሊጹ።
ሓለዋ ባሕሪ ስፐይን ብዕለት 6 ሓምለ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ እቶም ኤርትራውያን ዝርከብዎም 183 ስደተኛታት ዝተፈላለያ ሃገራት፣ ብዝሒ ዘለዎም ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ዝርከብዎም ኮይኖም፣ ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓታት ዝደሓኑ እዮም።
ኣብ መጀመርያ ናይዚ ሰሙን’ዚ ከባቢ 50 ዝኾኑ ስደተኛታት ጽዒና ዝነበረት ጃልባ ብምጥሓላ 3 ጥራይ ብህይወት ክወጹ እንከለዉ፣ ካልኦት ግና ጥሒሎም ከምዝሞቱ፣ እቲ ብህይወት ዝተረፉ እንተለዉ ዝግበር ናይ ምድላይ መስርሕ’ውን ከምዝተቛረጸ ካብ ማድሪድ ዝተመሓላለፈ ዜና ኣመልኪቱ።
ሃገራት ኤውሮጳ ዋሕዚ ስደተኛታት ክንቆጻጸሮ ኣይከኣልናን ብዝብል ምኽንያት ንሓይሊ ባሕሪ ሊብያ ስልጠናታትን መሳርሒታትን ብምምዋል ዘካይዶኦ ዘለዋ ናይ ምዕጋት መስርሕ፣ ንቁጽሪ ብሓደጋ ምጥሓል ዝያዳ የዕብዩዎ ከምዘሎ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ይገልጽ።
እቲ ኣህጉራዊ ትካል ትማሊ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ቀዋሚ መንግስቲ ካብ ዘይብላ ኣፍሪቃዊት ሃገር ሓገዝ ምጽባይ፣ ንስደተኛታት ወይ ሓደጋ ሞት ኣብ ባሕሪ ወይ ከኣ ኣብ ሊብያ መግረፍትን ስቅያትን ከምዝመርጹ ገይሩዎም ይርከብ ክብል ይኸስስ።
እዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ካብ ዝጅምር ጥራይ፣ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ልዕሊ 2 ሽሕ ስደተኛታት ዝተፈላለያ ሃገራት ክሞቱ እንከለዉ፣ ልዕሊ 73 ሽሕ ከኣ ብህይወት ናብ ኢጣልያ ከምዝኣተዉ ጸብጻባት የመልክቱ።
=================


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ የካቲት-05.2018
አቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ……………
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ማር.6:53-56
ነቲ ባሕሪ ምስ ተሳገሩ ናብ ምድሪ ጌንሳሬጥ መጺኦም ነታ ጃልባ መልህቕ ሰዲዶም አቖምዋ። ካብ ጃልባ ምስ ወጹ እቶም ሕዝቢ ንኢየሱስ ብኡብኡ አለለይዎ። አብ ኩላ እታ ሃገር እናጎየዩ፥ ኢየሱስ አሎ ተባሂሉ አብ ዝሰምዑሉ ቦታ ሕሙማት ብዓራውቲ እናፆሩ ናብኡ ኼምጽኡ ጀመሩ። አብ ዝአተውዎ አቑሻት፥ ነቶም ሕሙማት አብ ዕዳጋታት የቕምጥዎም እሞ ዘፈር ክዳኑ ጥራይ ኪትንክፉ ይልምንዎ ነበሩ፥ እቶም ዝተንከፍዎ ዘበሉ ኹሎም ከአ ይሓውዩ ነበሩ።
- አስተንትኖ
መድኃኒን ኢየሱስ ክርስቶስ ናብ ኩሉ ገሊያ እናዘወረ “ እቲ እዋን በጺሑ እዩ፤ መንግስተ አምላኽ ከአ ቐሪባ ኢያ እሞ ተነስሑ፥ ብወንጌልውን እመኑ” እናበለ ይሰብኽን ይምህርን ከምዝነበረ ቃል አምላኽ የዘንትወልና። አብ መንገዲ አብ ገምገም ባሕሪ፡ አብ ከተማታት ሃገረሰባት ቃል አምላኽ ክሰብክ ተረኽበ። ። በዚ ኸአ ኩሎም እቶም ዝሰምዑዎን ዝረአይዎን በቲ ተጋባሩ ተደነቑ። ክርስቶስ ነቲ ቃል አምላክ ጥራይ ይአውጅ አይነበረን – እንታይ ደአ ንሱ ብርእሱ ሓደ ህልው ምስክር ናይ መንግስተ አምላክ ነብረ።
ካብ ጃልባ ምስ ወጹ እቶም ሕዝቢ ንኢየሱስ ብኡብኡ አለለይዎ – ንሕና ከም ክርስቲያን ነቲ ጎይታናን አምላኽናን አብ ሕይወትና ተአምር ንክሰርሕ ክነለልዮን ክንፈልጦን የድሊየና። አብ መዓልታዊ ጉዑዞና ክንስዕቦ – ክንቅበሎ የዲሊ፡፡ ፈውሲ ስጋን ነብስን ከምዘለዎ ክንአምን የድሊ።
ሕጂውን ክርስቶስ አብ መንጎና ተረኺቡ ነቶም ዝአምንዎን ዝኽተልዎን ናይ ምፍዋስን ምሕዋይን ምድኃንን ተግባራቱ ይቅጽል አሎ፡፡ ነዚ ናይ ምሕዋይን ምፍዋስን ተግባር ብኃይሊ መርንፈስ ቅዱስ ተደጊፉ፡ ቤተክርስቲያን አብ አባላታውን ከይተረፈ ትቕጽሎ አላ።ኢየሱስ አሎ ተባሂሉ አብ ዝሰምዑሉ ቦታ ሕሙማት ብዓራውቲ እናፆሩ ናብኡ ኼምጽኡ ጀመሩ ይብለና አብዚ ናይ ሎሚ ዘንበብናዮ ቃል አምላኽ፡ምኽንያቱ አብ ክርስቶስ ፈውሲ ከምዘሎ ስለዝአመኑ፡ ንሱ እቲ ዘድሕን ዝፍውስ ሃይሊ ከምዘለዎ ስለዝአመኑ። ከምኡውን ዘፈር ክዳኑ ጥራይ ኪትንክፉ ይልምንዎ ነበሩ፥ እቶም ዝተንከፍዎ ዘበሉ ኹሎም ከአ ይሓውዩ ነበሩ። ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን ንሕና እግዚአብሔር ፍሉይ ጸጋ ሂቡና ዘፈር ክዳኑ ዘይኮነ አብ ቅድሚ አምላክ ቀሪብና ብንስሓ ተሓጺብና – ብርእሱ ክርስቶስ – እንኩ ስጋይ ብልዑ ደመይ ስተዩ እናበለ ስጋኡን ደሙን ብምምጋብን ምስታይ ናይ ነብስን ስጋን ሕውየት ክንረክብ አዚዙና ኢዩ። ስለዚ ወትሩ አቅድሚኡ ቀሪባን ነዚ ዝገበረ አምላክ እናመስገና ስጋኡን ደሙን ብምምጋብን ምስታይን ክንሓዊ ክንፍወስ ናብኡ ንቅረብ።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ኣባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
ሚድያ ሓይሊ ኢዩ፡፡ኣብ ሓደ ዝተዓፈነ ሕብረተሰብ ዝርጋሐ ሓቀኛ ሚድያ ዓቢ ተራ ኣለዎ፡፡ህዝቢ ካብ ሓደ ወገን ጥራሕ ዝረኽቦ ሓቤረታ ነቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ኩውንነት ክመዝን ኣይክእልን፡፡ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ሃገራት ሰኣን ሓቀኛ ሓቤረታ ንመንግስተንን ወከልተንን ክጸባጸባ መድረኽ ኣይረኽባን፡፡ሓቀኛ ሓቤረታ ዘይብለን ሃገራት ብኩራት ተሓታትነት መንግስቲ ነጊሱ መራሕተን ድልየቶም ክዕምጹ መድረኽ ይፍጠረሎም፡፡ሎሚ ኣብ ኤርትራ ብሓንቲ ኤረ ቲቪ ዝጸመመ ህዝቢ እንትርፊ እቲ ብዓይኑ ዝርእዮ እንተ ዘይኮይኑ ሓቀኛ ሓቤረታ የብሉን፡፡ሰብ ይእሰር፡ይቕተል፡ሃብቲ ሃገር ይዝረፍ፡ህዝቢ ኣፉ ተዓቢሱ ማሕበራውን ቁጠባውን ሃይማኖታውን ጭቆና ዓብሊሉ ሃገር ብሓደ ዝዓበደ ውልቀሰብ ትዝወር ኣላ፡፡ሓቀኛ ሚድያ መስትያት ሕብረተሰብ’ዩ፡፡
ተራ ሓቀኛ ሓቤረታ ኣብ ዝብል ምርኩስ ብምግባር እጃም ኤሪሳት ኣብ ሓርነታዊ ቃልስና እንታይ ክኸውን ኣለዎ ዝብል ውልቃዊ ርእይቶይ ከፍስስ ኢየ፡፡ኤሪሳት ኣብ ቅድሚት ሰሪዓ ክትሰርሓሉ ዘለዋ 1-ስነ ምግባር መራኸቢ ብዙሓንን ስነ ምግባር ጋዜጠኝነትን ብቀዳምነት ክትሕሉን ክተኽብርን ኣለዋ፡፡ሚድያ መስትያት ሕብረተሰብ ከም ምዃኑ መጠን ህዝቢ እቲ ዝግብኦ ሓቤረታ ብቅንዕናን ኣብ ሓቂ ዝተመስረተን ጸብጻብ ክወሃቦ ይግባእ፡፡ኣብ ኣታዊ ዝተሰረተ ዘይሓቀኛ ሓቤረታ ምዝርጋሕ ውዒሉ ሓዲሩ ብህዝቢ ምፍንፋኑ ስለ ዘይተርፍ ንህዝቢ ክብረት ተዋሂብዎ ዝግብኦ ሓቤረታ ክምገብ ብመትከል ክስርሓሉ ኣለዎ
2-ኤሪሳት ሓድነት ህዝቢ ኣብ ቅድሚት ሰሪዓ እንተ ተጓዒዛ ህዝቢ ኣብ ጎድና ክዓስል’ዩ፡፡ሚድያ የልምዕ ሚድያ የጥፍእ!! ነዚ እንድሕሪ ኣሚንና ኤሪሳት ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ ኤርትራ ኣብ ልዕልና ህዝቢ ዝተሰረተ፡ህዝባዊ ሓድነት ዘትርርን ዘደንፍዕን ስራሕ ክትሰርሕ ይግባእ፡፡ገንዘብን ንዋትን መሰረታዊ ይኹን ደኣ እምበር ብዋጋ ህዝቢ ክኸውን የብሉን፡፡ልዕሊ ኩሉ ከኣ ክብርታት ኣህዛብ ክሕሎ፡ሃይማኖታውን ባህላውን እንኮላይ መንነት ኣህዛብ ብተፈጥሮ ዝተዓደሎም ከም ምዃኑ መጠን ክኽበረሎም ስለ ዘለዎ ኤሪሳት ብዕቱብ ክትሕዞ ግድነት ኣለዋ፡፡
3-ፖለቲካዊ መርገጺ ኤሪሳት ብዝምልከት ብጎባልል ናይ ፖለቲካ ሓይልታት ተጸልያ ጸግዒ ከይትሕዝ ምጥንቃቕ የድልያ፡፡ኤርትራ ናይ ኩሉ ኢያ፡ኤሪሳት ከኣ ናይ ኩሉ ክትከውን እደልያ፡፡ኤሪሳት ጎባልል ናይ ፖለቲካ ሓይልታት ብዘለዎም ሃብትን ንዋትን ተጠቒሞም ኣብ ጥቕሞም ከየውዕልዋ ክትልብም ይግባእ፡፡ምስ ጥቕሙ ጥራሕ ዝጓየ ትካል ናይ ሚድያ ውዒሉ ሓዲሩ ወዳቒ ኢዩ፡፡እቲ ዝሓየለ ሚድያ ህዝባዊ ደገፍ ምስ ዝህልዎ ጥራሕ ኢዩ፡፡ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመታት ዝተዓዘብናዮ ነገር እንተሎ ሓደ ሓደ ሚድያታት መምስ ዝሓየለን ዶላራት መምስ ዘለዎ ዝገላበጡ ሪኢናን ሰሚዕናን ኢና፡፡ካብ ህዝባዊ መስመር ወጽዮም ንህዝባዊ ሓድነት ዘላሕልሕን ዝብትንን ስራሓት ክካየዱ እውን ጸኒሖም ኢዮም፡፡ኤሪሳት ነዚ ክትመሃረሉን ካብ መስመር ህዝቢ ከይወጸት ክትሰርሕን መድረኽ ይጠልባ’ሎ፡፡
4-ኤሪሳት ትርግታ ልቢ ህዝብና ጽን ክትብል ይግባእ፡፡ህዝቢ እንታይ ይብል ኣሎ፡ህዝቢ እንታይ ይጠልብ ኣሎ ዝብሉ ሕቶታት ብዕቱብ ክትርዳእ ይግባእ፡፡ኣብዚ ሕጂ እዋን ህዝቢ ተስፋ የድልዮ ኣሎ፡፡ኣጆኻ ዝብሎ ሓይሊ ክርኢ ሃንቀው ኣብ ዝብለሉ ዘሎ እዋን ብናይ ሓሶት ፕሮፓጋንዳ ከይነተዓሻሽዎ ምጥንቃቕ የድሊ ምኽንያቱ ሓሶት ብሓሶቱ ደኣ ሚድያ ናይ ህግደፍ ስለ ዘሎ፡፡ህዝቢ ብሓቀኛ ስራሕ’ዩ ዝኣምን፡፡ዘይድገም ወረ ካብ ምዝርጋሕ ጥንቃቐ የድሊ፡፡
ኤሪሳት ኣብ ቻርሎት—-ጋንታ ኤሪሳት መንእሰያት፡በላሕቲ፡ልዕሊ ኩሉ ከኣ ክንሰርሕ በሃልቲ ምዃኖም ተረዲአ፡፡ከምቲ ንኣሽቱ ምዃኖም ዓበይቲ ሓሳባት ከፍስሱ ክርኢ እንከለኹ ተገሪመ፡፡ሓሳባት ኣለዎም፡፡እዚ ሕብረትሰብ ኤሪሳት ጥራሕ ዘይኮነ ኣሽሓት ኤሪሳት ዝፈርየሉ መድረኽ ክህሉ ይትምነዩ፡፡ዓብላልን መላኽን ባህርያት ኣይረኣኹሎምን፡፡ገባቲ ባህርያት እውን ኣየንበብኩን፡፡ህዝቢ ክንዮ ኤሪሳት ካልኦት ሚድያታት ክፍጠራ ባህጎም ምዃኑ ገሊጾም፡፡ኣብ ልዕሊ ውልቃዊ ስርሖም ድርብ ህዝባዊ ሕቶ ክምልሱ ዝቃለሱ ዘለዉ መንእሰያት ምዃኖም በሪሁለይ ኣሎ፡፡ከይዕንቀፉ ዋልታ ክንኮኖም፡ከይደኽሙ ጎድኒ ክንኮኖም እዚ መድረኽ ይጠልበና’ሎ፡፡ኣብ መወዳእታ ንኹሎም ኣባላት ኤሪሳት ኣብ ቻርሎት ዝተረኽቡን ዘይተረኽቡን ዮሃና ክብሎም እደሊ፡፡
ፍትሒ ይንገስ!!
ወልዱ ተኽለ


text:
ሰሜን እዝን ኣጠቓላሊ እቲ ጉዕዞ ብዝምልከት
ብዛዕባ ሰሜን እዝ ይዛረቡ እዮም:: እቲ ሓቂ ካብኡ ወፃኢ እዩ:: እቲ ሓቂ : ኣብ ዝሓለፈ 2 ዓመት ኣብ ስልጣን ዘሎ ሓይሊ ካብ ዝመፅእ ኩሉ ዓይነት ናይዚ ዓዲ ፓለቲካ ቀይሮም እዮም:: ናይ ሓሶት ፓለቲካ : ናይ ኣሻጥር ፓለቲካ : ልዕልነት ረኺቦም:: በዙይ ከም ዜጋ ይሓዝን:: እቶም ናብ ስልጣን ዝመፁ ካብ ኣምሓራ ይኹን : ካብ ኦሮሞ ይኹን : ካብ ካሊእ ናይ ኢትዮጵያ ክፋል ሕ/ሰብ ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝፀንሐ ፓለቲካ : ብናይ ኢትዮጵያውያን ኣተሓሳስባ ኣይኮነን ናብ ስልጣን መፂኦም:: እዞም ሓይልታት እዚኦም ምሉእ ብናይ ደገ ድሌት : እዛ ሃገር እዚኣ ከም ሃገር ከምዘይትቕፅል ክገብሩ ንነዊሕ እዋን ዝሓለሙ ሓይልታት ኢንተረስት እዮም ናብ ስልጣን መፂኦም:: ኣብ ኢትዮጵያ ክቕፅሉ እንተኾይኖም ከዓ : ናይ ኣሻጥር ፓለቲካ ከራምዱ ኣለዎም:: እቲ ሕገ መንግስቲ ናይ ኢትዮጵያ : ናይ ኢትዮጵያውያን እዩ:: እዚኦም ግን ካፍቲ ሕገ መንግስቲ ወፃኢ እዮም ብሙሉኡ : ናብ ስልጣን ኣመፃፅኦም ካብ ሕገ መንግስቲ ወፃኢ : ስልጣን ምስሓዙ ዝተኸተልዎ ስልቲ ብሙሉኡ እውን ካብ ሕገ መንግስቲ ወፃኢ እዩ::
ነዚ ሕጂ ኢትዮጵያ ደው ኢላትሉ ዘላ ሕገ መንግስቲ ፊት ኮይኑ ዝተቓለሰ ህዝቢ ትግራይ እዩ:: እቲ ዋና ዕላምኡ መሰል ዓርሰ ውሳነ ህዝቢ ትግራይ ምርግጋፅ እኳ እንተኾነ : ነዙይ እውን ክኽፈል ዝግብኦ መስዋእቲ ብሂወት ብንብረት ኩሎም ዓቕምታት ህዝቢ ትግራይ ተጠቒሙ ተቓሊሱ ተዓዊቱ:: እዙይ ዓወት እዙይ ናይ በይንናን ኣይኮነን : መላእ ህዝብታት ኢትዮጵያ እውን ይካፈሉ እዮም:: ሕገ መንግስቲ ናይ ኢትዮጵያ ንክፀድቕ : ድሕሪኡ እውን ሃገር ክትቀንዕ ናብ ሰላም ናብ ልምዓት ክንኣቱ : ኣብ ትግራይ ኣብ ዝተገበረ ናይ 17 ዓመታት ቃልሲ ዝተኸፈለ መስዋእቲ ይኣኽለኒ እንተይበለ ሃገር : ሃገር ክትኮን ዝመርሐ ዘትሓባበረ ዝተቓለሰ : ኣብ ኩሎም ኩርንዓት ኢትዮጵያ መስዋእቲ ዝኸፈለ ህዝቢ እዩ:: እዚ ኸፊሉ እውን ንኹላትና ዝዳንይ ናይ ሓባር ሕገ መንግስቲ እውን ክቓቐም ዝገበረ : በዚ እውን ዓዲ ንቕድሚት ክትከድ : ህዝብታት ኢትዮጵያ ክምሃሩ : ህዝብታት ኢትዮጵያ ክለምዑ : ህዝብታት ኢትዮጵያ ኣብ ኣፍሪካ ዘይኮነስ ኣብ ዓለም ክርአዩ ዝገበረ ህዝቢ እዩ:: እዞም ሕዚ ኣብ ስልጣን መፂኦም ዘለው ሓይልታት ብናይ ኢትዮጵያ ህዝብታት ድሌት ዘይኮነስ ብናይ ደገ ድሌት እዩ:: ስለዚ ተፃሒፉ ዝተውሃቦም እዮም ኣንቢበሞ ንህዝቢ ኢትዮጵያ:: ስለዝኾነ ነገር ተቐይሩ:: እዚኦም ናይ ኣስመራ ናይ ድህንነት መኳንንት እዮም ፕላን ሂበሞም:: ነዚ ፕላን እዚ እዮም ተግቢሮም::
ሰሜን እዝ ንሕና ኣይወቓዕናዮን:: ንሳቶም ሓንሳብ ኣስመራ ሓንሳብ ኣዲስ ኣበባ : ሓንሳብ ሳዋ ሓንሳብ ደብረ ዘይት ኣየር ሃይል ኣውፂኦም ሓቢሮም ፕላን ኣውፂኦም:: ተጋሩ ከመይ ነጥፍኦም ኢሎም : ነቲ ናይ ትግራዋይ ናይ ብሄራዊ መንነቱን ክብሩን ናይ ምትሕብባር ዓቕሚ ኣለዎ ዝበልዎ ፓለቲካሊ : ሚሊተርሊ እቲ ኢንተሌክችዋል ዝብሃል ትግራዋይ ንምጥፋእ : ብኡ ኣቢሎም ርእሱ ንከድንን ፕላን ኣውፂኦም ሓይሎም ኣስባሲቦም : ናይ ኢትዮጵያ መኮንናት ኢና ዝብሉ ናይ ኤርትራ መኮነናት ኢና ዝብሉን : ናይ ኣዕራብ ጀነራላት እውን ሓዊሶም ፕላን ኣውፂኦም:: ሓይሎም ኣሰባሲቦም ብጎንደር : ብዓፋር : ብኩኩፍቶ : ብቆቦ : ብዛላምበሳ : ብባድመ ብኹሉ እዮም ፕላን ኣውፂኦም ፀኒሖም:: ታንኮምን መድፍዖምን ሰብሲቦም : ናቶም ኣውሮፕላን ስለዘይኣኽልኦም ናይ ኣዕራብ ኣውሮፕላን ኣኪቦም:: ከቢቦም ኢድኩም ሃቡ ዝበሉና : ብፓርላማኦም ዝኣወጁ : ብፌዴሬሽን ም/ቤት ዝኣወጁ : በቲ ኣፈ ቅላጤ ጠቅላይ ሚኒስቴሮም ዝኣወጁ ሕጂ ንዓና በደለኛታት ክገብሩ ኣይኽእሉን እዮም:: እቲ ሓቂ ግን ካሊእ እዩ : እቲ ሓቂ ናታቶም ናይ ፓለቲካ ሻጥር እዩ:: እዙይ ዝመርሕዎ ኸዓ ናይ ኣምሓራ ኢሊት እዮም : ናይ ኣምሓራ ናይ ትምክሕቲ ግሩፕ እዮም ንሶም እዮም ኣተሓባቢረሞ : ንፈልጥ ኢና:: በይኖም ኣይመፁን ኣይኽእሉናን : ከምዘይኽእሉና ይፈልጡ እዮም::
ግዜን ቦታን ረኺቦም ግን ኣኪቦም መፂኦም:: ኢድኩም ሃቡ ኢሎምና : ኮማንዶ ልኢኾም ሞኪሮም ኣይተሳኸዐሎምን:: ፓሊስን ድህንነትን ልኢኾም ኣይተሳኸዐሎምን:: ከቢቦም ኢድኩም ሃቡ እዮም ኢሎምና:: ንሕና ሰሜን እዝ ኣይወቓዕናዮን:: ኣነ እቲ ሓቂ ክነግረኩም ብሂወት ኣለኹ : እቲ ሓቂ ካልኦት ብፆተይ እውን ይፈልጥዎ እዮም:: ኢድኩም ሃቡ ጥራሕ እውን ኣይኮነን : ክነጥፍአኩም ኢና ኢሎም ብግልፂ ብቴሌቪዥን ዝተዛረቡ ሰባት እዮም:: ተጋሩ ግን ኢድና ኣይንህብን:: ምናልባች ኢድኩም ሃቡ ዝብል ቃል እውን ካባና እዮም ወሲደሞ:: ኢድኩም ሃቡ ንብሎም ንሕና እምበር ንሶም ኣይኮኑን:: ሐዚ ይቕልዱ ኣለው : ሚድያ ስለዝረኸቡ : ኣክሰስ ረኺቦም : ኢድኩም ሃቡ ዝብል ቃል ናብ ኣምሓርኛ ቀይሮም ኢድኩም ሃቡ ይብሉ ኣለው:: ህዝቢ ትግራይ ኢዱ ዝብህ ኣይኮነን:: መሬት ትግራይ ኢዱ ዝህብ ኣይኮነን:: ንሕና ኢድና ኣይንህብን ጥራሕ ዘይኮነስ : ኣብ ሓደ ክልተ ውግእ ክትደፍኡና ትኽእሉ ኢኹም ድሕሪኡ ግን ታሪክ ክቕየር እዩ ኢልና ናብ ውግእ ኣቲና : ናብ ኩናት ኣቲና:: ሐዚ ኩናት እዩ ዘሎ ኣብ ትግራይ : ውግእን ኩናትን ነንበይኖም እዮም:: ኣብ ውግእ ተጥቅዕ : ትከላኸል : ተንሳሕብ:: ኩሎም እዚኦም ናይ ውግእ ሳይንስ እዮም:: እቲ ኣብ ውትድርና ዓለም ዝነበረን ዘሎን ይርድኦ እዩ : እቲ ኻሊእ ህዝብና ግን ዘይክርድኦ ይኽእል እዩ:: ስለዚ ግዝያዊ ልዕልነት ረኺቦም : ኤርትራ ሰራዊት ኣሰባሲቦም : ኣዕራብ ኣምፂኦም : ኣሎ ዝብሃል ኣየር ሃይልን ምድሪ ሓይሊን ኣሰሊፎም ሙሉእ ለይትን ቀትርን ንህዝቢ ትግራይ ኣጭኒቖምሉ::
ናይ ሰሜን እዝ ዝብሃል ሓሶት እዩ:: ባዕልና ኢና ተኸላኺልና : እቲ ሓቂ እዙይ እዩ:: ሰሜን እዝ ባዕሎም ብዝኸፈትዎ ኩናት ባዕልና ክንከላኸል ዝወሰድናዮ እርምጃ እቲ ዝበዝሕ እውን ኢዱ ሂቡ እዩ:: ኢዱ ዘይሃበ እውን ኣይነኻእናዮን : ንዓዱ ኢና መሊስናዮ:: እዙይ እዩ እቲ ሓቀኛ ታሪኽ:: ስለዚ እቲ ሓቂ ንሕና ሰሜን እዝ ኣይወቓዕናዮን:: ከምቶም ካልኦት ናይ ኢትዮጵያ ክፋላት ህዝብና እውን ኣብ ልምዓት ጎደና እዩ ነይሩ:: ካብ ተራ ነቲ ክልል ፀጥታ ዘኽብሩ ፓሊስ ወፃእ ትርጉም ዘለዎ ሓይሊ ኣብ ትግራይ ኣይነበረን:: ንሕና እውን ካብ ቁልዕነትና ናብ ቃልሲ ተኻፊልና ድሕሪኡ እውን ሕዚ ዝኸሓደትና ሃገር ኣባላት ናይ ሰራዊት ኢና ነይርና:: ድሕሪኡ ንሱ ወዲእና ብዝተፈላለየ መንገዲ ብቦርድን ብጡረታን ወፂእና ኣብ ናይ ግሊ ሂወት ኢና ፀኒሕና : መብዛሕቲአና:: ድሓር ግን እቲ ነገር እናተበኣኣሰ ናብ ዘይቐሪ ኩናት ይእቶ ከምዘሎ እናተረደአና ኸይዱ : ዕድልና ካብ ህዝቢ ትግራይ ወፃኢ ካሊእ ዕድል የብልናን : ምስ ህዝብና ኮይንና ነቶም ውግእ ይኹን ኣጠቓላሊ ኩናት ዘይፈልጡ ኣሕዋትና ክነተሓባብር ኣቲና ኣብ ከቢድ ውፃእ ውረድ ኢና ፀኒሕና:: ንዓና ቐሊል እዩ : ነቲ ሓዱሽ ወለዶ ግን ከቢድ እዩ ነይሩ:: እቲ ሓዱሽ ወለዶ ብሙሉኡ ኣብ ናይ ልምዓት ጎዳና እዩ ፀኒሑ:: ይምሃር : ይነግድ : ተስፋ ዘለዎ ሂወት ክመርሕ (ከምኡ ምግባር ጌጋ ኣይኮነን):: ንዓድና ንትግራይ ነፃ ኣብ ምውፃእ : ንመሰል ዓርሰ ውሳነና ኣብ ዝገበርናዮ ቃልሲ ምስ ቡዙሓት ሓይልታት ገጢምና ኢና : ስዒርና እውን ኢና::
ተጋሩ ናይ ምስዓር ታሪኽ እምበር ተሳዒርና ኣይንፈልጥን:: እዚ ኸዓ ናይ ብቅድም ትማሊ ታሪኽና እዩ : ናይ ትማሊ ታሪኽና እዩ : ናይ ሎሚ ታሪኽና እዩ:: ሕጂ ግን ብጣዕሚ ተዛናጊዕና ስለዝኾነ እቲ ውፃእ ውረድ ኣኽቢድዎ:: እቲ ኸቢድ ፈተና ኣብ ሰራዊት ንዝነበርና ኣይኮነን : ከምቲ ትፈልጥዎ መጀመርታ ዝሓሸ ዕጥቂ ነይሩና : መበገሲ እውን ዝተወሰነ ሓይሊ ነይሩና:: ምስቲ ፀላኢ ዝገበሮ ወራር ክነፃፀር ከሎ ንሕና ዝተመጣጠነ ኣይኮነን : ፍፁም ኣይመጣጠንን:: ፀላእትና ጊዚያዊ ልዕልነት ረኺቦም:: ስለዚ ብድሕሪኡ ክንመዓራረ ነይሩና:: ኣብ ቡዙሓት ግንባራት ተኻፋፊልና : ተኸፋፊልና እውን ናይ ሰርቫይቫል (ህልውናኻ ናይ ምርግጋፅ) ናይ ውግእ ኣካይዳ ተኸቲልና:: ጥቅምቲ እዩ ተጀሚሩ ክሳዕ ሕዳር ኣብ ኽብድ ዝበለ ዝተወደበ ውግእ ነይርና : ካብ ታሕሳስ ጥሪ ከባቢ ድማ ናብ ሰርቫይቫል ስራሕቲ እንዳካየድና ፀኒሕና:: እቲ ናይ ሰርቫይቫል ስራሕቲ ብጣዕሚ ከቢድን ፈታንን እዩ ነይሩ : ብዙሓት ብፆትና መስዋእቲ ዝኸፈልሉ እዩ:: ብኣጋጣሚ ኾይኑ ኣፍቲ ሻቡ እዋን እዮም ገለ ገሊኦም ነባራት : ኣብ ታሪኽና ህዝቢ ትግራይ ኣተሓባቢሮም ናብ ዓወት ዘብፅሑ መራሕትና መስዋእቲ ምኽንያት ዝኾነ:: ብጅግንነት እዮም ተሰዊኦም:: ሓቂ ክነግረኩም እቶም ነቲ ኩናት ዝመርሑ ዝነበሩ መራሕቲ ንፈልጦም ኢና:: ብግልፂ ይፍለጦ ናይ ኢትዮጵያ ህዝቢ ንሕና ዘሰልጠናዮም ኢና : ንሕና ዝመራሕናዮም እዮም : ንሕና ሰባት ዝገበርናዮም እዮም::
ውትድርና እንታይ ምኻኑ ዘይፈልጡ እዮም ነይሮም:: ንግዚኡ ብረት ሒዞም : ንግዚኡ ናይ ኤርትራ ሰራዊት ኣተሓባቢሮም : ንግዚኡ ናይ ኣዕራብ ኣውሮፕላን ሒዞም ንዓና ክኸቡ ንዓና ከጥፍኡ : ክፍክሩ ጊዚኦም ኣሕሊፎም:: ንምዝራቡ ዘሕፍር እዩ እምበር ክፍለ ጦራት እናመራሕና ተራ ናይ ደርጊ ወታደራት እዮም ነይሮም:: ህዝቢ ትግራይ ማሪኹ ኣምሂሩ : ኢትዮጵያውያን ኢኹም : ብቋንቋ ብባህሊ ብታሪኽ ዝተጨቆንኩም ህዝብታት ኢኹም ዝበልናዮም እዚኦም እዮም ዝኸቡና ነይሮም:: እዚኦም ከቢቦም ንዓና ከጥፍኡ ኣይኽእሉን እዮም:: መዓዝ ይኸቡ : ከመይ ይኸቡ ንፈልጦም ኢና:: ከቢብና ኢሎም ኣብ ተከዘ ወርሒ ክተራመሱ ንሕና ወፂእና ኣብ ኣኽሱም ንዋጋእ ነይርና : ይፈልጡና እዮም:: ንዓና ክግምግሙና ኣይኽእሉን : ብቕዓት የብሎምን : እቲ ሓቂ እዙይ እዩ:: ኣብ ሓደ ክልተ ውግእ ኣሸናፊ ምኻን ኣብ ኩናት ኣሸናፊ ምኻን ማለት ኣይኮነን:: ስለዚ ንሕና ናብ ኩናት ኣትዩ ኣሎ ህዝብና : ነዚ ኩናት እዙይ መወዳእትኡ ብዓወት ክንዛዝሞ ከመይ ንምርሓዮ ኢልና ብነዊሕን ብሓፂርን ፕላን ኣውፂእና ዝተንቀሳቐስና ሰባት ኢና:: ኣብ ኩሉ ግንባር ዝነበርና ኩላትና ተኻፋፊልና ብስርዓት ኢና መሪሕናዮ:: ከቢዱና እዩ ሓቂ እዩ : ኣብ ውግኣት እዩ ግን ከቢዱና : በታ ናይ መጨረሻ ኩናት ከምነሸንፎም ግን ንፈልጥ ኢና::
ስለዚ ንሶም ይኸቡ : ንሕና ድማ ኣብ ዘድልየና እናተዋጋእና ከበባታት ንፍንፅሕ:: ናይ ፅባሕ ተስፋ ናይ ህዝቢ ትግራይ እናማዕደና ተጏዒዝና:: ኣብ ዘድልየና ተዋጊእና : ኣብ ዘየድልይና ውግእ ኣወጊድና : መሪሕነትና ኣድሒንና : ውግኣትና ኣድሒንና:: ንህዝብና እውን ተስፋ ኮይንና:: ሕዚ ግን እቲ ኩነታት እናተለወጠ ከይዱ : ካብ ለካቲት ጀሚሩ እቲ ዓቐብ እንተዓበየ እውን ናይ ዓወት ጉዕዞ ኢና ጀሚርና:: እቶም ንብፆትና ዘቸግሩ ዝነብሩ ፍቖድኡ በረኻ : ኣብ ገደላት ዕዳጋ ሓሙስ ኣብ ገደላት ተከዘ : እንኳንዶ እናተዋጋእኻ ብእግርኻ እውን ክትከዶ ዘፀግም ግን ወርቂ ናይ ባዕልና መሬት ለይትን ቀትርን ኢልና ኣፍተን ገደላት ኣጥፊእናዮም:: እሱ ሓደ ምልክት እዩ ዝህብ ነይሩ : ንሕና ናበይ ንኸድ ንሶም ከ ናበይ ይኸዱ:: ድሕሪኡ ኣብ ጉያ ድሕሪኡ ኣብ ግጀት ብጣዕሚ ዘድንቕ ብዝተወደበ መንገዲ ብሻምበልን ሻለቃን ንዓና ክኸቡ ዝሙክሩ ዝነበሩ : ብክ/ጦር እውን ከምዘይኽእሉ ኣብ ውሽጢ ሓፂር እዋን ኣርኢናዮም:: በሊፅናዮም : ክንበልፆም ኢና ከኣ ኣብ ቀፃሊ:: ተገሪህና እምበር እዚኦም ንዓና ከሸንፉ ኣይኽእሉን:: ስለዚ ጉዕዞና ናይ ሰርቫይቫል ጉዕዞ ወዲእና : ናይ ህልውና ጉዳይ ኣረጋጊፅና : ሓይልና ውዲብና : ተኹስና ወዲብና : ሰራዊትና ለይትን ቀትርን እንዳሰልጠንና : ንህዝብና ተስፋ እናኾንና : ውግኣት ምድፍፋእ ዘሎ እዩ ኣብ መወዳእታ ግና ንሕና ከምንሸንፎም ዓሊምና ተንቀሳቒስና : ፅቡቕ ከዓ ይኸደልና ኣሎ:: ብድሕሪኡ ኣብ ድቡብ ካሊእ ክባ ሞኪሮም : ተኣምር ዝኾነ ዓወታት ኣመዝጊቦም ኣብኡ ዘለው ብፆታት : ፈንፂሐሞም ወፂኦም::
ስለዚ ክንወፆ ኢና : ክነሕፅሮ ከዓ ኢና:: ክነሕፅሮ ግን ኩላትና ተጋሩ ተመሳሳሊ ኣረዳድኣ ኣብዚ ጉዳይ እዙይ ክህልወና ኣለዎ:: እቲ ምርጫ ድሕሪ ሐዚ ኣብ ተጋሩ ኣብ ኢድና እዩ ዘሎ : ኣብ ኢዶም ኣይኮነን:: ነሕፅሮ : ከመይ ነሕፅሮ ኸ? ተነዊሑ ዘምፅአልና ኪሳራ ንርአ:: ስለዚ ነሕፅሮ:: ኣብ መሬት ትግራይ ዘለና ኩላትና : ኣብ ወፃኢ ዘለው : ኣብ ዝሃለወ ይሃልው ትግራዋይ መፃኢ ዕድሉ ኣብ ኢዱ እዩ:: ወይ ኣብ ባርነት ምንባር እዩ : ወይ ካብ ባርነት ምውፃእ እዩ:: ኣብ ባርነት ዝመርፅ ትግራዋይ ድማ የለን:: እቶም ገለ ገሊኦም መሲልዎም ምስ ብልፅግና ኮይኖም ናይ ትግራይ ዘርኢ ኣለና ኢሎም ንትግራዋይ ዝብድሉ ዘለው ክሰምዕ እንከለኹ ሓደ ሓደ ጊዜ ይገርመኒ እዩ:: ከምኡ ኣይግበርን : ናይ ክርስትና ሃይማኖት ኣይፈቅድ : ናይ እስልምና ሃይማኖት ኣይፈቅድ:: ንብደል ኢና ዘለና ሐዚ : ናይ ሰብ ዘይኮነስ ናይ እንስሳ ባህሪ ዘለዎ ወታደር እዮም ናብ ትግራይ ኣእትዮም ኤርትራ:: ኣብ በረኻታት ኤርትራ ተኩስካ ሰብ ምቕታል እምበር : ተማሂርካ ምልማዕ ተማሂርካ ዓዲ ምቕያር ተማሂርካ ክብሪ ሃገር ምሕላው ኣይኮኑን ኣምሂረሞም:: ፀላኢኻ ወያነ ዝብሃል ሰይጣን ኣሎ ስለዚ ንዕኡ ክተጥፍእ ኢኻ ኢሎም ናይ ድንቁርና ትምህርቲ ዘምሀርዎ ወታደር መፂኡ እዩ ደቅና ብጥይት ዝቆልቦም ዘሎ::
ሰሜን እዝ ወቂዐምዎ እዮም : ጁንታ እዮም ዝብሃሉ ኢሎም ካብ ደቡብ ካብ ኦሮሞ ካብ ኣምሓራ ካበይ ከምዝኣከብዎ ናይ ሰይጣን ሰራዊት እዩ:: እዚ ድዩ ኸ ናይ ኢትዮጵያ ሰራዊት ኢኻ ትብል:: ነተን እንጀራ ዘብልዕኦ ኣደታት እዩ ዝደፍር ዘሎ : ዝቐትል ዘሎ ከም እንስሳ : እቲ ሐዚ ዘሎ ኩነታት ናይ ፓለቲካ ኣይኮነን ናይ ዘርኢ እዩ ኾይኑ:: ከምድሌትና ነቲ ኻሊእ ህዝቢ እናጨማለቕና ክንነብር ሲ : ነዞም ህዝብታት እዚኦም ነጥፍኣዮም እዩ እቲ ዘረባ:: እዚ ዝመርሕዎ ከዓ ንፈልጥ ኢና : መን ከምዘተሓባብሮ ንፈልጥ ኢና:: ንህወሓት ምጥፋእ ነቲ ኣብ ሰራዊት ዘለና ኣባላት ምጥፋእ ኣይኮነን እቲ ጉዳይ : ንሕና እማ ካብ ብሱል ጥረ ኣፍቲ ዕጥቂ ቃልሲ ብኣጋጣሚ ዝቀረና እምበር ንሕና ተሰዊእና እዚ ህዝቢ እዚ ሰላማዊ ኾይኑ ተዝነብር ደስታይ ኣይኽእሎን:: ግን ንሱ ኣይኮነን:: ንዓና ምስሰኣኑ ነተን ሰላማውያን ኣዴታትና : ኣቦታትናን ህፃናትናን እዮም ዘጥፍእዎም ዘለው:: ምሳና ዘይገጥሙ? ከቢቦምና : ከበባኦም ፈንፂሕና ወፂእና : ዘይኽተሉና? ደናቑር ፍቐድኡ በረኻ ከርተት ይብሉ ንሕና ኸዓ ኣብ ደጉዓታት ትግራይ ኣለና:: ንሶም ዶግዓ ክበፅሑ ከለው ንሕና ንዶግዓ ንወርድ:: ኣብ መሬት ትግራይ ተዋጊኦም ከሸንፉና ኣይኽእሉን እዮም ንዓና:: ጊዝያዊ ምድፍፋእ : ተቐቢልና ኢና ናይ ባዕልና ስንፍና እዩ ክነዕርዮ ኢና:: ኣይፈልጥዎን እዮም መሬትና : ኣይፈልጥዎን እዮም ህዝብና::
ኣብ ጎቦታት ሑመራ : ተከዘ : ወርዒ : ፈርፈራ : ገረብ ግባ ዝዓበና ቆልዑ ኢና:: ጎቦታት ዓድዋን ኣክሱምን እኮ ኣይዞኹም ደቅና እናበለ ኣፍ ዘይብሉ ኮይኑ እምበር ንዓና እኮ እዩ ዝድግፍ:: ጎቦታት ገረዓልታን ተምቤንን እኮ ናትና እዩ:: ጎቦታት ራያ እኮ ጅግንነት ዘውረሰና እምበር ንጊዚኡ ጊዜ ረኺቦም ረጊፀሞ እምበር መሐለዊ እንስሳና እኮ እዩ:: ናይ ወለድና ናይ ጅግንነት ታሪኽ ዘለዎ ተራራ እኮ እዩ:: ህልውናና ኣረጋጊፅና : ካብ ህልውና ምርግጋፅ ወፂእና ናይ ውግእ ኣካይዳና ኣስተኻኺልና : ውዳበና ኣስተኻኺልና መንገዲ ዓወት ንዓቐብ ጀሚርናዮ ኣለና ሐዚ እውን:: ከምቲ ቅድሚ ሐዚ ክበብናኩም : በዚ ኣተና በዚ ወፃእና ኣይኸውንን : ከምዘይኸውን ከዓ ነርእዮም ኣለና ሐዚ:: ኣብዚ ቀረባ እዋን ዝግበርናዮ ውግእ መሪፅና ኢና ገይርናዮ:: ሻዕብያ እንድዮም ከምድሌቶም ዝጎይዩ ነይሮም : ኣብ መንጎ ሳምረን ሕንጣሎን ዘገርም ዓይነት ካብቲ ዝተዘረበሉ ንላዕሊ ውፅኢት ዘለዎ ስራሕ እዩ ተሰሪሑ:: ንምንታይ ከምኡ ከምዝገበርናዮም : በበይ መፂእና ኣብኡ ከምዘጥቃዕናዮም ኣይፈልጡን:: ሻዕብያ እውን ኣይፈልጡን : እቶም ሐዚ ናይ ሻዕብያ ተልኣኣኽቲ ጀነራላት ናይ ኢትዮጵያ እውን ኣይፈልጥዎን እዮም : ክፈልጥዎ እውን ኣይኽእሉን:: ቀፃሊ ከዓ ካብኡ ንላዕሊ ሚሽጥር ዘለዎ ስራሕ ክንሰርሕ ኢና:: ስለዚ ክንወፆ ኢና:: ህዝብና ኣብ ጎንና ነይሩ : እንስሳታት ትግራይ እውን ኣብ ጎንና ነይረን:: ይጠምየና ነይሩ : ይደኽመና ነይሩ : ይፀምአና ነይሩ : ብዕድመ ንእሽተይ ደፊእና ኢና : ዝተፈላለየ ኣካላዊ ፀገም ኣለና : ግን ንሕና ናይ ሞራል ብልጫ ኣለና:: ሰጊርናዮ : ኣለና ሐዚ እውን ክንቅፅል ኢና:: ሐዚ ፅቡቕ ኢና ዘለና:: ህዝቢ ትግራይ ፅቡቕ ክኸውን ከሎ ንሕና ፅቡቓት ኢና : ህዝቢ ትግራይ እንተደኺሙ ግን ንደክም:: ኣይደኸመናን : ንጋደል ኣለና::
ኣፍቲ ጉዕዞ ከቢድ እዩ እቲ ውፃእ ውረድ : ውግእ ኣሎ : ጉዕዞ ኣሎ : ዝተመዓራረየ ናይ ሎጂስቲክስ ድጋፍ የለን : ዕረፍቲ የለን : ሓደ ሓደ እዋን ብዘይምግናን 10 መዓልቲ ለይትን ቀትርን ንዋግአሉ ጊዜ ኣሎ:: ግን እዚ ውግእ እዚ ሓሊፉ ፀላኢ ረብሪቡ : ወገን ጠንኪሩ ከምዝወፅእ ግን ንፈልጥ ኢና:: ስለዚ ነቶም መናእሰይና ንነግሮም : ነምህሮም ለይትን ቀትርን : ይሰምዑና ይጋደሉ ኸዓ:: ዝረኸብናዮ መንእሰይ ናይ ሰለስተ ኣርባዕተ መዓልቲ ስልጠና ሂብናስ ከላሽን ብሬን ሒዞም ክዋግኡ ክትሪኦምስ ብጣዕሚ ይገርምካ እዩ:: ሐዚ እውን ብህይወት ኣለው : ኣብ ክልተ ሰለስተ ወርሒ ጥራሕ መራሕቲ ጋንታን ሓይሊን ኮይኖም:: ጀጋኑ:: ርክብ ሬድዮ እውን ክኢሎም:: እቲ ምሽጥሩ ኣፍቲ በረኻታት ትግራይ እዩ ዘሎ:: ተከዘ ልዕሊ 10 ጊዜ ተሳጊርናዮ ኢና:: እቶም እንስሳታት ኣብኡ ዘለውስ ንኻሊእ ይጏድኡ እምበር ንዓናስ ዘይጎድኡና:: እቶም ሓርገፅ ኣፎም ዘርጊሖም እውን ተጋደልቲ ምኻንና ግዲ ፈሊጦም ኣይነኸሱናን:: ሓደ ነገር ክነግረኩም ኩሉ ትግራዋይ እዩ ዝጋደል ዘሎ : ንሕና ናይ ምግዳል መርኣያ ኮይንና ተንቐሳቒስና እምበር:: ክንድፋእ ከለናስ ከምዘይተሸነፍና ይርድኦ እዚ ህዝቢ እዚ:: እቲ ምሽጥር ምሳና እዩ ዘሎ : ንጋደል ነይርና ዝጋደል ዝነበረ ግን ንሕና ጥራሕ ኣይኮናን:: ኣዴታት እውን : ህፃናት እውን : እንስሳና እውን : ጎቦታትና እውን ኩሉ ኣብ ጎንና እዩ ነይሩ:: ፀላእትና ኦራላት ሒዞም : ናይ ህዝቢ ትግራይ መካይን ዘሪፎም ሒዞም ብመኪና ብኣውሮፕላን ይዘሩ : ንልምዓት ኢልና ዝሰራሕናዮ ፅርግያ ኣሎ : ንዕኡ ተጠቒሞም ይጎይዩ ንሕና ግን ብእግርና ንቕድሞም:: ኣበይ ከመይ ኩምዝቐደምናዮም ሚሽጥር እዩ : ኣይግምግምዎን እዮም ኣይኽእሉን እዮምም:: ኣብ ብጣዕሚ ብዙሕ ቦታ ብናይ ክላሽን ርሕቐት የማንን ፀጋምን ሻለቃታቶም ከፍ ኣቢሎም : ንሕና ኣሽሓት ተጋደልቲ ብሞንግኦም ንሓልፍ:: በበይ መፂእና ካበይ መፂእና ኣይፈልጡን እዮም ክርድኦም እውን ኣይኽእልን::
ባንዳታት ብዝምልከት
ኩሉ ትግራዋይ ኣብ ጎንና እዩ ዘሎ: 99%:: ሓደ ሓደ ጊዜ ካብ ፓለቲካ ወፂኡ ናብ ዘርኢ ኣትዮ ትግራዋይ እናተጨፍጨፈ : ምስ ብልፅግና ኮይኖም ዝጭፍሩ ተጋሩ ክሰምዕ ኩለኹ ይገርመኒ:: እዚኦም ሰባት ድዮም? ሕማቕን ፅቡቕን ምልላይ ኣብይዎም? እዚ ናይ ፓለቲካ ጉዳይ እዩ? እዚ ናይ ሓምሳ ስሳ ናይ ማእኸላይ ኮሚቴ ህወሓት ክነጥፍእ ኢና ኢሎም ዝልፍልፍዎ ኣብ ሚድያ ንሱ ድዩ እቲ ታርጌት? እዙይ እዩ እቲ ዕላማ? …ኣይኮነን : ናይ ዘርኢ ጉዳይ እዩ : ሓሲቦምሉ እዮም ዝሰርሑ ዘለው:: ኣዕራብ ሓሲቦም እዮም ኣትዮም : ሻዕብያ ካብ ቂም በቀል ተበጊሶም ዓዲ ከልምዑ ኣይኽእሉን ጠመንጃ ምትኳስ እዮም ዝፈልጡ ስለዚ ጠመንጃ ተኩስና ነተን 30 ዓመት ዘፍረይወን ክነጥፍአን ኢና ኢሎም መፂኦም : የጥፍእወን ኣለው:: ምስ ናይ ሻዕብያ ጀነራላት ተሓባቢሮም ህዝቢ ትግራይ ከጥፍኡ ዝተሓባበሩ ተጋሩ እንታይ ዓይነት ተጋሩ እዮም?! ኣነ ከም ትግራዋይ እዚኦም ኣብ ፀሊም መዝገብ ናይ ትግራዋይ ኢና ክንፍርጆም ዘለና:: ሓደ ሻዕ እዩ ዝጋገ ሰብ : ክልተ ሻዕ ኣይጋገን ; ክልተ ሻዕ ተጋጊ ሳልሳይ እውን ይእረም እዩ::
ኣብ ውግእ እኮ ሰብኣይ እንተኾይንካ : ውግእ እንተኾይኑ : ምስ ምሳኻ ዝዋጋእ ኢኻ ትቃተል:: ንዓይ እንተቐተለኒ : ኣነ እንተቐተልክዎ ዘሎ እዩ:: ሎሚ ናይ ትግራዋይ ዘርኢ ኣለኒ ኢሉ : ምስዞም ናይ ደገን ወፃኢን ፀላኢ ኣኪቦም ህፃናት ደቅና ኣያ ዝሰኣነት ህፃን : ኣያ ዝሰኣነ ኣቦን ኣደን : ለይትን ቀትርን ፅዒሩ ዘጥረዮ ሃፍቲ ክዝረፍ ከሎ ምስዚ ኾይንካ ደው ምባል : ንሕና ኢና ናይ ትግራይ ኣመሓደርቲ ኢሎም ክዛረቡ : ንህዝቢ ትግራይ ኣብ ፀልማት ዘእተው : ብኣጋጣሚ ናብ ስልጣን ዝመፁ : ብናይ ስልጣን ፃምእን ብናይ ግሊን ናይ ጉጅለን ጥቕሚ ዝተኣኻኸቡ ናይ ኦሮሞን ኣምሓራን ሰበ ስልጣናት ምስዚኦም ኮይንካ ወታደራዊ ካርታ ዘርጊሕኻ : በዚ እዮም ዝኣትው በዚ እዮም ዝወፁ ኢልካ ንህዝቢ ትግራይ ምብዳል ግን ንዘልኣለም ኣብ ታሪኽ ዘይርሳዕ እዩ:: ገለ ገሊኡ ቃል ኣነ ኣይስማዕመዐንን እዩ : ነዞም ከምዚ ዝበሉ ተጋሩ:: ባንዳታት እዮም : መድሐርሐርቲ እዮም ኣይገልፆምን:: ትሕቲ ሰብ እዮም:: ህዝቢ ትግራይ ለባም ህዝቢ እዩ : ይቅርታ በሃሊ እዩ:: ይቅርታ ዝብል ግን ይቅርታ ንዝበለ እዩ:: ነዚኦም ሓመድና መሬትና እውን ኢና ይቅርታ ኣይብሎምን : ናይዚኦም ሬሳ ክቕበል እውን ሞራል የብሉን መሬት ትግራይ:: ኣንቱም ምስ ብልፅግና ሽሙ : ግን ናይ ዒዋሉ ስብስብ ኣባል ኮይንኩም ንተጋሩ ትብድሉ ዘለኹም ተጋሩ ግን 3 ኣማራፂ ኣለኩም በሉለይ::
1ይ. ኣቑሙ : ካብ ናይ ጥፍኣት ህዝቢ ትግራይ ዝተሓባበር ሓይሊ ውፁ::
2ይ. እንተኽኢልኩም ተሓባበሩ በቲ ዝልዓለ ደረጃ በቲ ዝነኣሰ ደረጃ ጠጠው ምባል እዩ : ብናይ ታሪኽ ምዕራፍ ንዘልኣለም ከይትጥየቑ::
3ይ. ግን እንድሕር ዘይትተሓባበሩ ዕድልኩም ዘልኣለም ኣብ ፀሊም መዝገብ ናይ ትግራዋይ ክትኣትው ኢኹም ክነእትዎም እውን ኣለና:: ካብ ሞት ንላዕሊ እዩ እዙይ:: ቀፂሉ ዘሎ ባዕሉ ህዝቢ ትግራይ ይፍረዶም::
ሰራዊት ኤርትራ ብዝምልከት
ኤርትራውያን ንነፃነቶም ኣብ ዝገበርዎ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ኣብ ጎኖም እዩ ነይሩ:: ኤርትራውያን ከምዚ ኣይነበሩን : ሐዚ እንታይ ከምዝኾኑ ኣይተረድአንን:: ፍራስትሬት ገይሮም ኣለው ይመስለኒ : ከም ህዝቢ ንድሕሪት ቀርዮም:: ኣፍቲ በረኻታት ምስልጣን ጥራሕ እዮም ዝፈልጡ እዞም ህዝቢ እዚኦም : ምምሃር ኣይፈልጡ : መንገዲ ምስራሕ ኣይፈልጡ : ከተማ ምህናፅ ኣይፈልጡ : ልምዓት ኣይፈልጡ : ካብ ዓለም ሙሉእ ዝተነፀሉ መሲሉ እዩ ዝስምዐኒ ሐዚ : የለውን:: ነታ ዝፈልጥዋ እታ ኣብ ሳሕል ኮይንካ ምስ ደርጊ ዝገብርዋ ዝነበሩ ውግእ ንነፃነቶም ዘካየድዎ ናይ ዕጥቒ ቃልሲ ኣብኡ ዝፈጠርዎ ወታደራዊ ብቕዓት ንነፃነት ምኻኑ ተረዲኦም : ድሕሪ ነፃነትስ እስቲ ናብ ልምዓት ንእቶ ዝበሉ ኣይመስለንን : ኣጀንድኦም ኣይቀየሩን እዞም ሰባት እዚኣቶም:: ንሕና እኮ ተበቲኖም ፀጊምዎም መፂኦም : ሓብሒብና ኣብ ትግራይ ደቆምን ደቂ ደቆምን ኣብ ዝተሸገርሉ ኣሕዋትና እዮም ኢልና : ትሕቲ ሰብ እኮ ኣይገበርናዮምን::
እዚኦም ኣብ በረኻታት ከም እንስሳ ዘሰልጠንዎ ወታደር ኣምፂኦም ናይ ኣኽሱም ህዝቢ ይውድኡ?! እዚኦም ሰባት ኣይኮኑን:: ኣነ ቁፅሪ ሓደ ዝሓዝነሎም ንባዕሎም እዩ : እዞም ህዝቢ እዚኦም ብቐፃሊ ኸ እንታይ እዮም? በተለይ ካብ ቆላታት ኤርትራ ዘምፅእዎም ከመይ ከምዘሰልጥንዎም ኣይንፈልጥን:: ግንመራሕቶም ግን እቶም ናይ ደጉዓ እዮም ንፈልጥ ኢና:: እቶም ዝቀትሉ ዘለው ናይ ጭካነ ነገር : ናይ እንስሳ ሓለውቲ እዮም ነይሮም ኣፍቲ በረኻታት : ኣምፂኦም ናይ ድንቁርና ነገር እዮም ኣምሂረሞም:: እዚኦም ተመሊሶም ነቲ ኤርትራዊ እውን ከጥፍእዎ እዮም : ሰባት ኣይኮኑን:: ወታደር እኮ ሕሊና ዘለዎ እዩ : ወታደር እኮ ዲስፕሊንድ እዩ : ኣብ ዝኾነ ቦታ ወታደር እንተኾይንካ ዕላማ ኣለካ እዩ:: ዝተውሃበካ ግዳጅ ኢኻ ትፍፅም እምበር ሱቅኢልካ ገባር ኣይቕተልን:: ብባህልና እኮ ኤርትራን ተጋሩን ሰበይቲ ምግሳስ ነውሪ እዩ : ምኽንያቱ ሓደ እዩ ባህልና ይፈልጦ እየ::ዓሰርተ ኮይኖም ንሓንቲ ጏል ክጋሰሱ?! ተጋሩ ኣይንገብሮን : ብፍፁም ኣይንገብሮን:: ኣነ ንኹሉ ትግራዋይ ወኪለ ክዛረብ ይኽእል እየ:: ታይ ዓይነት እንስሳ ሰብ ክፈጥሩ ከምዝኽኣሉ ክርድአኒ ኣይክኣለን::
ንዓና ፋብሪካ እዮም ወሲዶምልና : መኻይን እዮም ኣኪቦም ወሲዶም : ናይ ሓደዘመን ዝሕረስ እኽሊ እዮም ኣኪቦም ወሲዶም:: ማንካ : ሹካ : በሪ ናይ ገዛ : ኣንሶላ ኣራርዮም ወሲዶም እዮም : ይውሰድዎ ደሓን:: ሕሊናን ርእስን ናይ ትግራዋይ ግን ክወስዱ ኣይኽእሉን እዮም:: እቲ ፋብሪካ ፅባሕ ክንሰርሖ ኢና:: ምንም ዘይፈልጡ ህፃናት ተጋሩ ምጭፍጫፎም እዩ ዘሕዝነካ : ኣብ ኣክሱም ሰላም ኣሎ ኢሎም ንፋስ እናተወቅዑ ቡና እናሰተዩ መናእሰይ እዮም እዮም ቀቲለምዎም:: ንምንታይ ትግራዋይ ኮይንካ ኢልካ ኣይቕተልን:: እቲ ሐዚ ዝገበርዎ ተሓባቢርካ ህዝቢ ትግራይ ናይ ምጥፋእ ኣጀንዳ ንዓና ዓብይ ትምህርቲ እዩ:: ኤርትራውያን ከም ህዝቢ ኤርትራውያን ኮይኖም ክቕፅሉ እዚ ሐዚ ዝገብርዎ ዘለው ኣካይዳ ቁፅሪ ሓደ ዝጎድኦም መጨረሻ ንዕኦም እዩ:: ፅባሕ : እንድሕር ፅባሕ ዝጎድኦም ንዕኦም እዩ::
ዲያስፓራ ትግራይ ብዝምልከት
እቶም ሙሉእ ዓለም ዘለው ተጋሩ ኣብ መኸተ ናይ ትግራይ : ኣብ ሓደ ውግእ ዘይኮነስ ኣብ ኩሉ ኣብ ድምሩ ከዓ ኣፍቲ ጠቕላላ ኩናት ደጀንና እዮም : ይሰርሑ ኣለው : ብጣዕሚ ውፅኢታዊ ይኾኑ ኣለው:: የቐንየልና:: ሰራዊት እውን ይሰምዕ ኣሎ : ህዝቢ እውን ይሰምዕ ኣሎ:: ካብዚ ፀገም ንወፅእ ሓቢርና ብምስራሕ ኢና : ነዚ ኣሚንኩም ለይትን ቀትርን ምስራሕኹም ንዘልኣለም ይምስገኑ:: ተቓሊስና : ተዓዊትና : ሰላም ኮይኑ ኣብ ዓዲ ዘለና ኣብ ትምህርቲ ንግዲን ውሽጣዊ ጉዳይናን : ንወፃኢ ዕድል ዝረኸቡ እውን ዝሓሸ ናብራ : ዝሐሸ ትምህርቲ : ዝሐሸ ፍልጠት ክረኽቡ ከይዶም:: ብዙሓት ምሁራት ተጋሩ እዮም ዘለውና : ዘኹርዑ:: እዚኦም ኣብዚ ሐዚ እዋን ብዝገርም መንገዲ ተወዲቦም ኣብ ኣውሮፓን ኣብ ኣሜሪካን : ኣካል ዓለም ኢና ተጋሩ ይብሉ ኣለው:: ኣካል ኢትዮጵያ ኢና ኣይበሉን : እንኳዕ ዘይበሉ:: ኣይበሉ ንቐፃሊ እውን:: ብሃይማኖት : ብታሪኽ : ብስልጣነ ነዛ ሐዚ ዘላ ዓለም ካብእትምስረት ጀሚራ ኮንትርብዩት ዝገበርና ህዝቢ ኢና:: ስለዚ ኣካል እታ ዓለም ኢና እሞ ክንነብር መሰል ኣለና:: ግዝያዊ ልዕልና ረኺቦም ኣዕራብን : ናይ ኣምሓሩ ሰበስልጣንን ናይኦሮሞ ሰበስልጣንን ናይ ቂም በቀል መዋፅኢ ዝገብሩና ናይ ኤርትራ ሰበስልጣንን የጥፍእዎ ኣለው እቲ ህዝቢ : ስለዚ ሓጉዝና ይብልዎም ኣለው:: ይድመፁ እውን ኣለው::
ኣብ ወፃኢ ዘለው ተጋሩ ብዘገርም መልክዕ እዮም ስራሕ ዝሰርሑ ዘለው: ብሽም ህዝቢ ትግራይ : ብሽም መሬት ትግራይ ከመስግኖም ይፈትው:: ደቂ መን ኮይኖም?! ሓመድ ትግራዋይ : ኣዶ ትግራወይቲ : ማይ ትግራይ : ጎቦታት ትግራይ እናረኣዩ እዮም ተማሂሮም : ንደገ ወፂኦም:: ሓደ ሓደ ጊዜ እንታይ ይብል ነይረ : ኣብ ውትድርና ዘለና ኢሊት : ኣብ ፓለቲካ ዘለና ኢሊት : ኣብ ኩሉ ሞያ ዘለኹም ኢሊት ተጋሩ ብዝኾነ መንገዲ ብዝኾነ ኣጋጣሚ እንተዳኺሞምና : እቶም ኣብ ወፃኢ ዘለው ተጋሩ ነዙይ ቀይሮም ደቆምን ባዕሎምን ሒዞም መፂኦም እዛ መሬት እዛ ዓዲ : ዓዲ ከምዝገብርዋ ይተኣማመን እየ:: ሕዚ ዝሰርሕዎ ዘለው ስራሕ ዝገርም እዩ:: 24 ሰዓት ኣብ ስራሕ እዮም ዘለው : ስርሖም ገዲፎም:: እዚ ጉብኦም እዩ : እንታይ ድኣ ክገብሩ? ደቂ መን ኮይኖም?! ንሕና ኣጋጣሚ ኣፍታ ሜዳ ኣለና : እታ ኣብ ሜዳ ትግበር ንሰርሕ:: ንሶም ክዓ ኣብኡ ኮይኖም ለይትን ቀትርን ይሰርሑ ኣለው:: ኣይዞኹም : የቐንየልና:: እቲ መሬት እውን የመስግነኩም ኣሎ : ሰባት ጥራሕ ኣሕዋትኩም ጥራሕ እንተይኮናስ : እቶም ጎቦታት ተጋሩ እውን ኣፎም ከፊቶም የቐንየልና ይብልኹም ኣለው በልዎም:: ክስዕሩ ከዓ ኣለዎም::
መጠቓለሊ
ተጋሩ ናበይ ንኸይድ እንተይልካኒ ሓደ እዩ መልሱ:: ናይ ተጋሩ ኣጀንዳ ካብ ሐዚ ንድሓር መቐለ እዩ ኮይኑ ኣዲስ ኣበባ ኣይኮነን : ናይ ተጋሩ ኣጀንዳ ኣኽሱም እዩ ዘሎ ኣዲስ ኣበባ ኣይኮነን : ናይ ተጋሩ ኣጀንዳ ሽረ : ዓድዋ : ዓድግራት: ተምቤን እዩ ዘሎ : ናይ ተጋሩ ኣጀንዳ ኣብ ጎቦታት ማይጨውን ኣላጀን እዩ ዘሎ:: ካብ ሐዚ ክንቅየር ኣለና ብኣተሓሳስባ:: ቁፅሪ ሓደ ኣጀንዳና ብዛዕባ ኦሮሞ ኣምሓራ ኤርትራ ኣይኮነን : ቁፅሪ ሓደ ጥራሕ ኣይኮነን ቁፅሪ ክልተ ሰለስተ ኣርባዕተ እውን ይቐፅል ኣጀንዳና ኣብ ባዕልና ይኹን:: ንመሰል ዓርሰ ውሳነ መስዋእቲ ኸፊልና : ንመሰል ዓርሰ ውሳነ ከዓ ሐዚ እውን ንቃለስ ኣለና:: ሐዚ እውን ፀገማት ኣለውና ዘይፈታሕናዮም : ነዚ ኩናት እዚ ከመይ ነዕውቶ ቀዳማይ ኣጀንዳና ንሱ እዩ:: ብስሬና ኢና ሐዚ እውን ንነብር::
ህዝቢ ዓለም ኣካል እቲ ዓለም ኢኹም እሞ ክንሕግዘኩም ኢና እንተይሎም : ዌልካም ንሓግዝ:: ካፍቶም ዝከሓደትና ሃገርን ናይ ኣዲስ ኣበባ ሰበ ስልጣናትን ንህዝቢ ትግራይ ዝጠቅም ነገር ክመፅእ እዩ ኢልና ግን ቅንጣብ ትኣክል ከይንሓስብ:: ከይንታለል:: ለዋሃት ኮይንና ኣሚንናዮም : ጠሊሞምና : ገፊዖምና:: ግን ሕዚ ኮይኑ ዘሎ ታሪኽ ካሊእ እዩ : ናይ ታሪኽ መዘውሮ ተቐይሩ ኢለ እየ ዝኣምን:: ቀይርና ከምንወፅእ ከዓ ንፈልጥ:: ነዙይ ንምግባር ገዛ ዕዮና ንስራሕ:: ኤርትራ ከምዚ ገፊዖምና : ኣምሓሩ ከምዚ ገፊዖምና : ናይ ኦሮሞ ሕዚ ስልጣን ዝሓዙ ንፓርላማ ኣታሊሎም ንህዝቢ ኣታሊሎም ብናይ ሓሶት ፕሮፓጋንዳ ተመላኺዖም : ናይ ሻጥር ፓለቲካ ኣብ ኢትዮጵያ ንምስፋን ኩሉ ክግበር ዝኽእል ነገር እዮም ዝገብሩ ዘለው:: ስለዚ ንሱ ኣይነዳምፆ በሃሊ እየ ኣነ ሐዚ : በቃ ንውፃእ ካብዚ:: ካብኡ ከይኸፍእ ነሕፅሮ::
ንኹሉ ህዝቢ ትግራይ የመስግን:: ቁፅሪ ሓደ ንኣዴታትን ህፃናትን ተጋሩ ኣይዞኹም : ቁፅሪ ክልተ ንወለድናን ንመናእሰይን ተጋሩ ኣይዞኹም : ቁፅሪ ሰለስተ ንዝተፈላለየ ሕ/ሰብ ክፋል ናይ ትግራይ ብሙልኦም ኣብ ከተማን ገጠርን ዘለው የቐንየለይ:: ሐዚ እቲ ኩነታት ንረድኣዮ : ነቲ ኩነታት ዝምጥን ኣካይዳ ንከተል : እቲ መስዋእቲ ነሕፅሮ : እቲ ዓወት ኣይቐርን:: ናይ ኣምሓራ ምልሻን ፋኖን እውን ተታሊሉ : ኣብዚ ግፍዒ እዚ ተሳቲፉ ኣሎ:: ነታ ዓዲ ሓቢርና ኢና ነልምዓ ፀኒሕና : እቲ ናይ ልምዓት ናይ ክልቲኦም ህዝብታት ዘራኽብ ገመድ እዮም ዝብጥስዎ ዘለው:: ምስ ናይ ኤርትራ ናይ ሰይጣን ክትብሎ እትኽእል ስራሕ ዝሰርሑ ሰራዊት እውን ተሓባቢሮም ናብ ወልቃይት ናብ ምዕራብ ትግራይ ብሙሉኡ ማእለያ ዘይብሉ ግፍዒ ይፍፅሙ ኣለው:: እዚ መሬት እዚ ኣብ ዝኾነ እዋን ኣብ ስልጣን ስለዝነበሩ ዝወሰድዎ መሬት ትግራይ እዩ : ህዝቢ ትግራይ እዩ:: ናብ መሬት ወሪድካ ምዝርራብ ይክኣል እዩ : ሐዚ ግን ግዝያዊ ልዕልነት ረኺቦም መሸልኡ : ሰሊጡ : ትራክተሩ : ፋብሪክኡ : ገዝኡ : ኩሉ ወሪሮም ወሲደሞ ኣለው:: እቲ ህዝቢ ብግዝያዊ ስምዒት ሆይ ሆይ ኢሉ ኣሎ : እቶም ኣብ ስልጣን ዘለው ሰባት ዓፊነሞ ኣለው:: ስለዚ ሆ ኢሉ ዝሰኸረ መንእሰይ ምልሻን ኣኪቦም እዮም ዝወርዎ ዘለው:: እዚ ኸዓ ድሓን : ሒሳብ ምውርራድ እንተኾይኑ ኣብ ግዚኡ ሒሳብ ነወራርድ ኢና:: ሐዚ ግዚኡ ኣይኮነን:: ግዚኡ ነንባዕልና ኣብ ግንባር ኣቲና ዘለና ዝገጠምና ሓይልታት ንዋጋእ:: ነቲ ህዝቢ ግን እንተንገድፎ ምሐሸ::
ኣብ ኦሮሞ እውን ተመሳሳሊ እዩ : ብዙሕ ትግራዋይ ኣሎ ኣብ ኦሮሞ : ኣይተነኽአን (ግፍዕታት ዋላ እንተሃለወ):: በተለይ ህዝቢ ኦሮሞ ከመስግን ይፈትው እየ:: ከም ህዝቢ ክምስገን ዝግብኦ ህዝቢ እዩ:: እቶም ኣብ ስልጣን ዘለው ደቁ ዝገብርዎ ዘለው ግን እንድዒ : ዝፈልጦ እውን ኣይመስለንን:: ናይ ኦሮሞ ኣዶ ኣቦ መሪቑ ትግራዋይ ኣጥፍእ ኣይብልን : ርግፀኛ እየ:: ኣብ ዘይፈልጦ ጉዳይ ኣትዩ ኣይጨማለቕን : ዝጨማለቑ ዘለው እቶም ናይ ኦሮሞ ሰበ ስልጣናት እዮም:: እቶም ኣብ ውትድርና ዘለው : እቶም ኣብ ፓለቲካ ኣለና ዝብሉ:: ብናይ ሸዓብያ ናይ ድህንነት መዋቅር ዝግርሑ : ኣብ ናይ ኢትዮጵያ ፓርላማ ናይ ሓሶት ዘረባ ካብ ንጉሆ ክሳብ ምሸት ዝዛረቡ : እቲ ሓቂ ገልቢጦም 360 ዲግሪ : ኣብ ዘይኮነ የውዕልዎ ኣለው ህዝቢ ኦሮሞ:: ህዝቢ ኦሮሞ ንባዕሉ ኣይለመዐን:: ህዝቢ ኦሮሞ ናይ ባዕሉ መሰል ዓርሰ ውሳነ ብልምዓት ብሰላም ብዴሞክራሲ ኣየረጋገፀን:: ንባዕሉ እውን ኣብ ውሽጡ ፀገም ኣለዎ:: ናይዚ መፍትሒ ኣብ ክንዲ ኣብ ህዝቢ ኦሮሞ ኣትኩሮም ምስ ካልኦት ኢትዮጵያውያን ተሓባቢሩ ክነብር ኣብ ክንዲ ዝገብሩ : ናይ ኣምሓሩ ኣጀንዳ ሒዞም ንትግራይ ይገፍዑ ኣለው:: ግደፉ : ተመሊሱ ንህዝቢ ኦሮሞ እውን ኣይጠቅምን:: መተሓባበርቱ መን ምኻኖም ንፈልጥ ኢና:: ናይ ዘርኢ ፅልኣት ኣጀንዳ ውሽጢ እዮም ኣትዮም:: ኣብ ናይ ኣምሓሩ ናይ ትምክሕቲ ግሩፕ ናይ ዘርኢ ፅልኣት ናይ ስልጣን ህረፍ : ናይ ቅዠት : ናይ ሕልሚ ግን ዘይትግበር ኣጀንዳ እዮም ኣትዮም:: እዚ ኸዓ ተመሊሱ ኣብ መጨረሻ እሳት ክኾኖም እዩ ንባዕሎም : ይኾኖም እውን ኣሎ ሐዚ::
ክምስገኑ ዝግብኦም ህዝብታት ከዓ ኣለው:: ዓፋር ሐዚ እንታይ ገይሩና? ገለ ገለ ሱቒሎም ወጣታት ምንምዘይፈልጡ ኣብ መንጎ ዓፋርን ትግራዋይን ዘሎ ርክብ ዘይፈልጡ : ብደምን ብታሪኽን ሓደ ዝኾነ ህዝቢ : ገለገለ ፀገማት ፈጢሮም እዮም:: ኣጋጣሚ ኾይኑ በቲ ቦርደር ሓሊፈ ነይረ ኣነ:: እና ረኺበዮም ነይረ እዞም ሽማግለታት : ንመናእሰይ እውን : ገለገሊኦም ናይ ዓፋር ልዩ ሃይል እውን ናባና ተንቀሳቒሶም : ልኢኽናሎም : ግደፉ ምሳኹም ጥይት ኣይትተኩሱ:: ሓደ ክልተ ሰብ እንተትቐትሉ እውን ንሕና ኣይንቐትለኩምን ምስበልናዮም ተመሊሶም:: ኣብኡ ቐንየ ነይረ:: እና ልኢኽዮም ንገሊኦም : ኣብሊዕና ኣስቲና ኣፃዊትና : ክንመፅእ ከለና ፃባ ጊመል ክንሰቲ ኢና ኢለ ኣዳልውልና ኢለዮም:: ስሒቖም ከይዶም:: ኣይነኹኡናን:: ብመሬት ዓፋር እውን ተጋዲልና ኢና : ቀደምና እውን ተጋዲልና ኢና ሐዚ እውን ተጋዲልና ኢና:: ንዓፋር ቁፅሪ ሓደ ከመስግኖም ይፈትው:: ንኣገው ከመስግን ይፈትው:: ናይቶም ህዝቢ ኣምሓራ ኣካል እዮም:: ምንም ኣይነኽኡናን::
ስለዚ ከምቲ ሰኺሮም ዝተወሰኑ ናይ ኣምሓራ ክፍሊ ብስልጣን ዝዓወሩ ዝተወሰኑ ናይ ኦሮሞ ኣካላትን ኣተሓባቢሮም ከጥፉእና ዝፀዓሩ : ናይ ኤርትራ ናይ ሻዕብያ ጉጅለ ድሌት ንምፍፃም : ካሊእ ምንም ዕላማ ዘይብሎም : ንኢትዮዺያውያን ሓንቲ ስድሪ ንቕድሚት ዘይኮነስ ሰለስተ ኣርባዕተ ስድሪ ንድሕሪት እዩ ዝመልስ:: ን30 ዓመት ተቃሊስና ዘምፀእናዮ ናይ ሓባር ዓወት ንድሕሪት ዝጎትት ስራሕ ክሰርሑ ለይትን ቀትርን ይጎይዩ ኣለው:: ናይ ግለ ሰባት ኢንተረስት ንምምላእ : ናይ ኢትዮጵያውያን እውን ኣይኮነን ናይ ሻዕብያ ናይ ቂም በቀል ናይ ግለሰባት ድሌት ከማልኡ ኣዝሚተሞ:: ይገፍዑና ኣለው : ግን ኩሉ ክሓልፍ እዩ ዘይሓልፍ የለን:: ውግእን ኩናትን ኣተኣሳሲርና ከመይ ከምንመርሕ ንፈልጥ ሰባት እኮ ኢና : ይፈልጡ እዮም:: ስዮም ቀቲልና : ኣባይ ቀቲልና : 90 ዓመት ዝገበረ ብፃይና ስብሓት ካብ ኣልጋ ዝደቐሰሉ ኣልዒሎም ወሲዶም እዚ ሒዝና እናበሉ ይዛረቡ ኣለው:: ስለዝሓበርና ኢና ካብ ብጣዕሚ ውስብስብ ዝኾነ ናይ ፀልማት ኣዋርሕ : ኣብ ውሽጢ ፀገም ኮይንና ብርሃን ንርኢ ዘለና ህዝቢ ኢና:: ይክኣል ከዓ እዩ:: ብመሰል ዓርሰ ውሳነ ህዝቢ ትግራይ ክንደራደር የብልናን:: ኣብ ቋንቋና : ኣብ ባህልና : ኣብ ታሪኽና : ኣብ መሬትናን ኣብ መፃኢ ዕድልናን እውን ክንደራደር የብልናን:: እቲ ኩናት ብናትና ልዕልና ከምዝውዳእ ርግፀኛታት ንኹን:: ቀፂልና ናይ ባዕልና ፓለቲካዊ ፕሮግራም ንርኢ : ናይ ባዕልና ኢኮነሚያዊ ፕሮግራም ንርኢ : ናይ ባዕልና ናይ ፀጥታን ድሕንነትን ፕሮግራም ነዕሪ:: ስለዚ ንሕበር : እቲ ሚስጥር ኣብ ኢድና እዩ ዘሎ:: ተጋሩ ለባማት ህዝቢ ኢና : ዘኹርዕ ታሪኽ ዘለና ህዝቢ ኢና : ትማሊ ሎሚ እውን ፅባሕ እውን ክንደግሞ ንኽእል ኢና:: ንደማመፅ:: ታይ ዝጎድለና ንሕና?! መሬትና ልሙዕ : ዝተምሃረ ሰብ ኣለና : ጅግና ህዝቢ ኣለና : እንትርፊ ፅቡቕ ሕማቕ ዘየሕስብ ኣተሓሳስባ ኣለና::


text:
ደምዳሚ መግለጺ
ኣሰናዳኢት ሽማግለ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ
ጽኑዕ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ !
ኵሉ ፈታው ነጻነትን ዲሞክራስን ሰላምን !
ኣብ ሃገርና ዘሎ ተኣፋፊ ኵነታት ንዓኻትኩም ስዉር ኣይኰነን፡፡ እቲ ዘሎ ሽግራት ኣብ ቊጠባዊ ምዝመዛን፣ ኣልቦነት ሕገ መንግስትን፣ ምጭፍላቕ መሰላትን ወ.ዘ.ተ. ጥራሕ አይተሓጽረን፡፡ የግዳስ ኵኔው ጭብጥ ጸገም ሓሊፉስ ኣብ መሰረታዊ ዝኾነ ሕቶ ህላወ ሃገራዊ ሓድነት አንጸባሪቑ፡፡ እዚ ሽግር’ዚ ድሕሪ ውድቀት ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. እንዀነ’ውን ብቐጥታ ክመዓራረ ዝኽእል ጉዳይ ኣይዀነን፡፡ ናይዚ ምኽንያት ከአ፣ ሓደ ካብቶም መሰረታዊ ዓንድታት ህዝቢ ስለ ዝተሃርመ፡፡ ብኡ መሰረት ድማ ኣድላይነት ሃገራዊ ዋዕላ ንዅሎም ክፍልታት ህዝብና፡ ማለት ፖለቲካውን ብሔራውን ሃይማኖታውን ባህላውን እንዳውን ጉጅላውን ምልአቱ ዕዙዝ ይገብሮ፡፡ ዋላ’ኳ ሓደ ናይ ሓባር ሃገራዊ ቻርተር ኣድላይነት ከም ዘለዎ ኣብ ኩሉ ፖለቲካዊ መግለጺታትን ማሕበራዊ ርክባትን ብተደጋጋሚ ካብ ዓሰርተታት ዓመታት አትሒዙ ከም ሕቶ እንተተላዕለን ካብ መጋቢት 1999 ኣትሒዙ ምምስራት ምሕዝነት ሃገራዊ ሓይልታት ኤርትራ እንተተረጋገጸን ትግባሪኡ ብዝተፈላለየ ኵነታት ብርሃን ክርኢ ኣይከኣለን። ሎሚ ግን እንሆ በዚ መግለጺ’ዚ ሕቶ ሃገራዊ ሓድነት ኣብ ተግባር ንኽውዕል ተበጊሱ ኣሎ። ነዚ ንምፍጻሙ ድማ ገለ ሒዶት ኣዋርሕ ዝተሪፎ ይመስል፡፡ ነዚ ንምስልሳል ከአ እንሆ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ካብ ፖለቲካዊ ውድባትን ስቪካውያን ማሕበራትን ብመሰረት ለበዋታት ኣብ ሓምለ 2009 ዝተገብረ ሓፈሻዊ ዓውደ መጽናዕቲ (work shop) ቆይማ’ላ፡፡ ድሮ ድማ ቀዳማይ ኣኼባ ምስንዳኣ ኣካይዳን ኣብ ዝመጽእ ዘሎ ወርሒ ሓምለ 2010 ዋዕላ ከም ዝጋባእ ወሲናን።
ዎ ውፉይ ሓፋሽ ህዝብና!
ኣማኢት ኣሽሓት መስዋእቲ ዝተኸፍለሉ ሃገር ህልውንኡን ሓድነቱን ምርግጋኡን ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ክኣቱ ኣይምተገብአን፡፡ ኮይኑ ግን ብሰንኪ ጭቆና ምልካዊ ስርዓት ባህልን ታሪኽን ሃገራዊ ረብሓታትን ክኽበር ኣይተኻእለን። ህልዊ ምልካዊ ስርዓት አብ ኤርትራ ግና ብሕሳባት ስልጣን ተዋሒጡ ብዝኾነ ዋጋ ብሕማቕ ተግባራቱ ክቅጽል ስለ ዚመረጸ፣ ንሕቶ ሃገራዊ ሓድነት ንሓደጋ ክሳጥሕ ገይሩዎ፡፡ ካብዚ ንምግልጋል ድማ’ዩ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ሓይልታትን ስቪካውያን ማሕበራትን ብህጹጽ መንገዲ ሃገራዊ ዋዕላ ክሰርሕ ተደፋፍአ፡፡ መድረኽ ሃገራዊ ዋዕላ ከአ ኣብ ዲሞክራሲ ዝኣምኑን ሕቶ ሃገራዊ ሓድነት ንምርግጋጽ ዝጽዕዱ ሃገራዊ ሓይልታት ዘጠቓልል ኴይኑ፣ እዘን ሓይልታት እዚአተን እቲ ዋዕላ ምቹእ ቀጥታዊ ዘተ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ክፍልታትን ኮማት-ሕብረተሰብናን ኣገዳስነት አለዎ፡፡ እዚ ድማ ሓደ ስጉምቲ አብ ስጕምቲታት ሕቶ-ሃገራዊ-ሓድነት ኴይኑ፡ ንምስራጽ ኵሉ ዝሰማማዓሉ ዲሞክራስያዊ መንግስትን ሃገራዊ ትካላትን ኣብ ግምት ዘእቱ ይኸውን።
ዎ ጽኑዕ ህዝብና!
እዚ ዋዕላዚ ብደሞክራስያዊ ለውጢ ንዝኣምኑ ዝተፈላለየ ሃገራውያን ሓይልታት ዝሓቊፍ ኴይኑ፡ ዕላምኡ ከኣ ኣብዚ መድረኽዚ ሃገራዊ ቻርተርን ናይ መጻኢ ዲሞክራስያዊ መልክዕ ዝሓዘ ቅዋምን ንምጽዳቕ እዩ። ብተወሳኺ ኵሎም ኣንጻር ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ዝኾነ ተቓወምቲ ክሳብ ምውዳቕ እቲ ስርዓት ኵሉ ዓቅምታቶም ብምውህሃድ ክሰርሑ፣ ንድሕሪኡ ዚኸይድ ዕማማት መሰጋገሪ መድረኽ ከጣጥሑን ይግባእ፡፡ ክሳብ ህዝብና ንዕኡ ዚውክሎ መንግስቲ ዝመርጽን ናይ ስልጣን ባዶነት ከይህሉን – እሞ ድማ ብሰንኩ ልዕላውነትን ሓድነትን ሃገርን ህዝብን ከይትንከፍ – እሞ ብሰንኪ’ዚ ከአ ክቡር መስዋእቲ ዝተኸፍለሉ ሃገር ኣብ ዋጋ-ዕዳጋ ከይወርድ፡ ታሪኽ ሓላፍነት አሰኪሙና አሎ፡፡
ዎ ውፉያት ክፍልታት ሕብረተ-ሰብና!
ኣሰናዳኢ ሽማግለ አብ ለካቲት 16-23/2010 ኣብ ዘካየደቶ ቀዳማይ ኣኼባኣ ናይ ባዕላ ቴክኒካዊ ሽማግለታትን ብምቛም ውሽጣዊ ሕግታታን ሓፈሻዊ ናይ ስራሓታ መምርሕታትን ኣጽዲቛ፣ ስራሓታ እትመርሕ ሰክረታርያ ከአ መረጻ፡፡ ንምዕዋት ዋዕላ ከአ ኵሉ ብደሞክራሲ ዝኣምን ክፍልታት ህዝብናን ሓይልታቱን ንምሳትፍ ትጽዕር። በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ንኵለን ውድባትን፣ ስቪካውያን ማሕበራትን፣ መላእ ክፍልታት ሕብረተ-ሰብናን፣ ከምኡ ውልቀ ሰባትን ኣብዚ ዋዕላዚ ንኽሳተፉ ኣሰናዳኢት ሽማግለ መጸዋዕታ ትገብር፡፡ ንሱ ድማ ኣብ መጻኢ ብእተውጽኦ መግለጽታትን ምልክታታትን ብእትገብሮ ንጥፈታትን በሪሁ ዚልለ ይኸውን። ብመትከል ከአ ዝኾነ ሃናጺ ርእይቶ ዋንኡን ቦታኡን ብዘየገድስ ኣብ ዋዕላ ቦታ ከም ዚህልዎ ነረጋግጽ፡፡ ጭርሖና ድማ ዝኾነ ይኹን ኣካል/ዜጋ ዘይምንጻልን፣ ዘይምርሓቕን፣ ዘይምስጋርን ዘይምምካሕን እዩ! በዚ መሰረት ድማ ኩሎም ጕዱሳት ዝሓሸ ስነ ሓሳባዊ ተሳታፍነት ንኽህልዎም ንጽውዕ፤ ምኽንያቱ ህዝብናን ሃገርናን ካብዚ ንላዕሊ ኢዩ ዝግበኦ።
ዎ ጽኑዕ ህዝቢ ኤርትራ!
ዎ መሓዙት ነጻነትን ደሞክራስን ሰላምን!
እዚ ዋዕላ እዚ ኤርትራዊ ይኹን እምበር ኣብ ምስራጽ ዲሞክራስያዊ ባህልን ሰብኣዊ መሰላትን ኣብ ዓለምለኸ-ልምዲ ዝተመርኰሰ እዩ፡፡ ህዝቢ ኤርትራ ምስ ዞባዊ ከባቢኡ ምትእስሳርን ልዉውጥ-ሓባራዊ-ረብሓታትን ስለ ዘለዎ፡ ዞባዊ ከባቢኡ ድማ ኣብ ምዕዋት ዋዕላ ብምድጋፍ ተራኡ ንኽጻወት ኣሰናዳኢት ሽማግለ ካብዚ ነቒላ መጸዋዕታ ትገብር፡፡ ከምኡውን ንዅሎም አብ ነጻነትን፣ ደሞክራስን፣ ሰላምን፣ ምርግጋኣን ዝግደሱ ኣህጉራዊ መንግስታትን ኣህዛብን በርጌሳዊ ማሕበራትን ኣብ ምርግጋጽ ፍትሓዊ ባህጊታት ህዝቢ ኤርትራ ብመንገዲ ምድጋፍ ውጻኢት እዚ ታሪኻዊ ዋዕላ’ዚ ተራኦም ንኽጻወቱ ኣ.ሽማግለ ትጽውዕ። ህዝቢ ኤርትራ ከም ወትሩ ንመሓዝቱ ውፉይ ምዃኑ ብሓደ ሸነኽ፣ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ከአ ምስ ኵሉ ኣዕናዊ ተግባራቱን፣ ባህሉን፣ መትከላቱን ንህዝቢ ኤርትራ ፍጹም ከም ዘይውክል ከአ ብካልእ፣ ኣብ ግምት ክውሰድን፣ መሓዙት ህዝብና ክፈልጥዎ የድሊ።
ዎ ውፉይ ሓፋሽ ህዝብና!
ምዕዋት ዋዕላን ምርግጋጽ ዕላማታቱን ብቀዳማይ ደረጃ ኣብ ተሳታፍነት ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ዝምርኮስ’ዩ፡፡ በዚ መሰረት ድማ መጸዋዕታና ብሓደ ኴንና ዱልዱል ግንባር ብመንገዲ ሃገራዊ ሓድነት ብምስርጽ ንስርዓት ህግዲፍ ከነውድቕን ክንትክእን’ዩ፡፡ ኣብ ርጉእ ሃገር ዲሞክራስያዊ ስርዓት ብምትካል ከአ ዕላምኡ ንኩሉ ዜጋ ዝሓቁፍ ክውንነት ሓቂ ምግባር’ዩ። ስለዚ ንተዓዘብቲ ይኹን ወይ ተጠራጠርትን ደጊም ቦታ የለን፤ እምበአር ኵሉ ኤርትራዊ ኣብ ምዕዋት እዚ ሃገራዊ ዋዕላዚ ተሳትፎኡ ከረጋግጽ ግድን ክህልዎ’ዩ።
ዓወት ንዲሞክራስያዊ ለውጢ!
ስዕረትን ውድቅትን ንዲታተርነት!
ኣሰናዳኢት ሽማግለ
ሃገራዊ ዋዕላ ንዘተን ንደሞክራስያዊ ለውጢ
23 ለካቲት 2010
Short URL: https://english.farajat.net/?p=392


text:
ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን ምስ ፕረዚደንት ዲሞክራቲክ ሪፖብሊክ ኮንጎ ፊልክስ ስሸከዲ ተዘራሪቦም። ኣብቲ ርክብ ክልቲኦም ወገናት ምሕዝነት ክልቲአን ሃገራት ንምሕያል ሓቢሮም ንምስራሕ ቃል ኣትዮም ኣለው።
ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ብሊንከን ፕረዚደንት ስሸከዲ ንብልሽውና ንምግጣም ፣ ትካላት ዴሞክራሲ ንንምሕያል፣ ሰላምን ሰብኣዊ መሰላትን ንምኽባርን ህዝባዊ ጥዕና ንምምሕያሽን ንዘለዎም ናይ ለውጢ ኣጀንዳ ከምዝድግፉ ገሊፆም። ፕረዚደንት ስሸከዲ ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ብምዃን ንዘለዎም ተራ መሪሕነት ናእድኦም ብምግላፅ ኣብ እዋን ናይ ሕብረት ኣፍሪቃ መሪሕነቶም ከባቢያዊ ሓለዋን ኣንፃር ቅልውላው ኩነታት ኣየርን ንምግጣም ቀዳምነት ክህቡ ተዘራሪቦም ኣለው።
ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ብሊንከን ሃገሮም ኣብ ክልል ትግራይ እናሓመቐ ይኸይድ ብዛዕባ ዘሎ ሰብኣዊ ኩነታት ዝለዓለ ሻቐሎት ከምዘለዋ ገሊፆም። ሕብረት ኣፍሪቃ ግጭት ክቕንስን ኣብ ዓብይ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ዘሎ ምስሕሓብ ክሽምግሉን ኣገዳስነት ተራ ሕብረት ኣፍሪቃ ዝብል ድማ ጸቒጦም ተዛሪቦም።
ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ኔድ ፕራይዝ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ዘውፅእዎ መግለፂ ክልቲኦም መራሕቲ ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ኮንጎ ዘለዋ ሰፊሕ ቕሙጥ ዓቕማ ክትግንዘብን ኣወንታዊ ተርኣ ክቕፅልን ሓቢሮም ንምስራሕ ድልውነቶም ገሊፆም ኣለው ይብል ።


text:
Radio Erena: 30 August 2020
ምምሕዳር ትራምፕ ንኢትዮጵያ ዝለገሶ ልምዓታዊ ሓገዝ ከደስክሎ ምዃኑ፣ መጽሔት ዝምድናታት ወጻኢ’ታ ሃገር ኣመልኪቱ።
ቀንዲ ዕላማ ምድስካል ናይዚ 130 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ፣ ኢትዮጵያ ንምህናጽ ዲጋ ተሓድሶ ብዝምልከት ዝወሰደቶ መርገጺ ክትቅይር ጸቕጢ ንምፍጣር ምዃኑ ይግለጽ።
ብኣመሪካን ባንክ ዓለምን ዝተማእከለ ዘተ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያ፣ ግብጺን ሱዳንን፣ ከምዝፈሸለ ይፍለጥ። ኣመሪካ ናይ መንጎኝነት ተራ ገዲፋ ውሳኔታት ክትወስድ ጀሚራ ብምባል ኢትዮጵያ ድሕሪ ምስሓባ እዩ እቲ ዘተ ተቛሪጹ።
እንተኾነ ብሕብረት ኣፍሪቃን ካልኦት ሃገራትን ዝተፈተነ ዘተ እውን ገና ፍረ ኣይተረኽቦን።
ምድስካል’ዚ ናይ 130 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ፣ ንጽላታት ወተሃደራዊ ኣካዳሚን ታዕሊምን፣ ጸጥታ፣ ምቁጽጻር ዘይሕጋዊ ስግረ-ዶብ ብቐጥታ ክጸልዎም ምዃኑ እቲ መጽሔት የመልክት።
እዚ ብምምሕዳር ትራምፕ ተወሲዱ ዘሎ ውሳኔ፣ ንዝምድና ክልቲኤን ሃገራት ክጎድኦ ይኽእል እኳ እንተኾነ፣ ነዚ ፋይናንስያዊ ሃጓፍ ንምምላእ ኢትዮጵያ፣ ናብ ካልኦት ከም ሕብረት ኤውሮጳን ቻይናን ዝኣመሰላ መሻርኽታ ከምእተቋምት፣ ዲፕሎማሰኛታት ይገልጹ።
እዚ ንግብጺ፣ ሱዳንን ኢትዮጵያን ዘሰሓሕብ ዘሎ ጉዳይ ዲጋ ተሓድሶ፣ ብቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኣመሪካ ክረአ ዝግቦኦ ክነሱ፣ ባንክ ዓለምን ቤት ጽሕፈት ሃብቲ ሃገርን ምምዛዞም፣ ካብ ፈለምኡ’ውን ምትእትታው ኣመሪካ ጥዕና ኣይነበሮን ክብሉ’ዮም ኢትዮጵያውያን ፖለቲከኛታት ዝገልጹ።


text:
ጥሩፍ ጉጅለ ኣልሸባብ ኣብ ከተማ ሞቓድሾ ብዘካየዶ ናይ ቦምባ መጥቃዕቲ፣ ብውሑዱ ሸውዓተ ሰባት ከምዝተቐትሉ፣ ኣሶሼትድ ፕረስ ገሊጹ።
ኣብቲ ብሓሙስ ኣብ ሓደ መደበር ፖሊስ ዝተኻየደ መጥቃዕቲ፣ ነታጒ ዝጸዓነት መኪና ናብ ቀጽሪ’ቲ መደበር ፖሊስ ጥሒሳ ብምእታዋ ክኸውን እንከሎ፣ ኩሎም እቶም ግዳያት ሰላማውያን ሰባት ምዃኖም ተሓቢሩ። ካልኦት 12 ሰባት’ውን ብከቢድ ቆሲሎም ናብ ሕክምና ተወሲዶም ኣለዉ።
ጉጅለ ኣልሸባብ ናይቲ መጥቃዕቲ ምሉእ ሓላፍነት ድሕሪ ምውሳድ፣ ቁጽሪ ምዉታት ልዕሊ 15 ምዃኑን፣ ሓደ ሚኒስተር ከምዝርከቦምን ገሊጹ። ናይቲ ህይወት 15 ሰባት ዝወሰደ ብሰሉስ ዝተኻየደ መጥቃዕቲ ቦምባ’ውን፣ እቲ ጉጅለ ሓላፍነት ወሲዱሉ ኣሎ።
ብፍላይ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ሶማልያ ናይ ነፈርቲ ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ ክካየድ ድሕሪ ምጥላቡ፣ ጉጅለ ኣልሸባብ ናይ ቃጻን ብነብሰቅትለት ዝተሰነየ መጥቃዕቱን ብዝያዳ ከሐይሎ ምዃኑ ይገልጽ።


text:
እዚ መደብ እዚ ኣብ ትግራይ ንልዕሊ ሓሙሽተ ዓመታት ክትግበር ጸኒሑ’ዩ።
ኣብ ዞባ ምብራቕ ትግራይ ወረዳ ሓውዜን ጣብያታት ድጉምን መጋብን ዝርከቡ ሰብ ጥሪት፤ ኣሲርካ ምቕላብ ውፅኢት ከምዝኸረብሉ ይገልፁ። ነባሪ ጣብያ ድጉም ኣይተ ገብረስላሰ ኪሮስ ጥሪቶም ኣሲሮም ብምቕላቦም ፅቡቕ ከምዝተፋረያን ዝሐሸ ውፅኢት ከምዝረኸቡለንን ተዛሪቦም፤ ብተወሳኺ ሳዕሪ ካብ መግሃጫ ድሒኑን ፍግረ መሬት ነክዩ መሬት ከምዝለመዐን ገሊፆም።
ካልእ ኣብቲ ወረዳ ጣብያ መጋብ ዝነብራ ወይዘሮ ግደይ ገብረህይወት ብግደአን ኣብቲ ፈለማ ጥሪት ኣሲርኩም ቀልቡ ምስ ተብሃለ ሓረስታይ እቲ ከባቢ ክወድቃናን ክሕነቓናን እየን ብዝብል ኣይንኣስርን ኢሉ ምንባሩ ይዝክራ።
ዳሓር ግና ውፅኢቱ ብተግባር እናረኣየ ምስ ከደ ኣሲሩ ምቕላብ ከምዝጀመረን እተን ጥሪት እውን ፍቖዶ ሓመድ እናዘራ መርፍእን ካልኦት ጐዳእቲ ነገራት ካብ ምብላዕ ከምዝተናገፋን ብተግባር ኣረጋጊፁ እዩ ኣሚኑ ይብላ ወይዘሮ ግደይ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
”ሰብ እንተረኺቡ፡ ሕማቕ መሬት የለን” ብዝብል ዕላማ ተበጊሱ ንዝነበሮ ናይ ንግዲ ስራሕ ገዲፉ፡ነቲ ንሕርሻ ዘይምቹእ ዝነበረ፡ከውሕን ጸጸርን ዝዓብለሎ 2.5 ሄክታር ዝስፍሓቱ መሬት ን12 ዓመታት ብዘካየዶ ዘይሕለል ጻዕርን ዘፍሰሶ ዘይተኣደነ ጉልበትን ገንዘብን 1500 ተኽሊ ኣራንሺ(ብርቱካን)ተኺሉ ፍረ ጻዕሩ ክሓፍስ ከም ዝኸኣለ ኣብነታዊ ሓረስታይ ኣቶ ጸጋይ ኣብርሃ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጹ።
እዚ ካብ ኣስመራ 75 ኪ.ሜ ካብ ሰገነይቲ ከኣ 15 ኪ.ሜ ኣብ መስመር ኣስመራ ዓዲ ቀይሕ ኣብ ትርከብ ዓዲ ሓዲድ ኣብ ትበሃል ዓዲ ዝነብር ጻዕረኛ ሓረስታይ፡ ቅድሚ 12 ዓመታት ኣሕምልቲ ብምፍራይ ከምዝጀመረን ብድሕሪኡ ግን ነቲ ዘይምቹእ መሬት 54 ቢጃጆ መኪና ሓመድ ካብ ካልእ ቦታ ብምምጻአ ናብ ልሙዕን ፍርያምን መሬት ክቕይሮ ከምዝኸኣለን ብምጥቃስ ምንጪ ዓወቱ፡ ፍቕርን ድሌት ስራሕን ከምዝኾነ ኣረዲኡ።
ኣብነታዊ ሓረስታይ ጸጋይ ኣብርሃ፡ጎኒ ጎኒ’ዚ ኣብ ምርባሕ ከብቲ፡ኣብ ምዕቃብ ማይን ሓመድን ከምኡ’ውን ካብ ካልኦት ሓረስቶት መሬት ተኻርዩ ኣብ ምፍራይ ኣሕምልትን ይነጥፍ።


text:
ካብዚ ዕላማ እዚ ብምብጋስ ብሰንኪ እቲ ዘጓነፈ ሓደጋ ድርቂ ንዝተፀገሙ ኣብ ዝተፈላለዩ ወረዳታት ዝርከቡ ሓረስቶት 20 ሚልዮን ቅርሺ ዝግመት ተረፈ ምህርቲ ንቐለብ ጥሪት ሂቡ እዩ፤ ሕጂ’ውን ይህብ'ሎ።
ፋብሪካ ቢራ ራያ ኣብ ልምዓት ትምህርቲ እውን ኢዱ ብምሕዋስ ኣብ ኢትዮጵያ ገንዘባዊ ፀገም ንዘለወን 800 ደቂ-ኣንስትዮ ተማሃሮ ዩኒቨርሲቲ ትምህርተን ብዝግባእ ክቕፅላ ን3 ዓመታት ክሕግዘን እዩ ኢሎም ኣቶ ኣታኽልቲ ኪሮስ።
ከምኡ’ውን ኣብ ወረዳታት ትግራይ ተወጢኖም ዘይተዛዘሙ ትካላት ጥዕናን ትምህርትን ተወሳኺ ዓቕሚ ረኺቦም ብእዋኑ ክዛዘሙ እሞ ንኣገልግሎት ክበቕዑ ፋብሪካ ቢራ ራያ ይሕግዝ ኣሎ። ብተወሳኺ ንማሕበራት ሓብሐብቲ ኣረጋውያን እውን ሓገዝ ከምዝሃበ ተገሊፁ ኣሎ።
ዛጊት ብድምሩ ኣስታት 10 ሚልዮን ቅርሺ ንሕብረተሰባዊ ልምዓት ጥራሕ መዲቡ ይሰርሕ ምህላዉ መግለፂ ኣቶ ኣታኽልቲ ኪሮስ የረድእ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ናይ ለውጢ መድረኽ፣ ዝተፈላለዩ ፖለቲከኛታትን ምሁራትን እታ ሃገር፣ ኣብ ዘካይድዎ ዘለዉ ዘተን ክትዓትን፣ ንሉኣላውነት ኤርትራ ዝጻረር ርእይቶታት ይህቡ ኣለዉ።
ብፍላይ ኣብ ጉዳይ ወደብ ዓሰብ ብዝምልከት፣ “ኢትዮጵያ ነቲ ወደብ ናይ ምውናን ሕጋዊ መሰል ኣለዋ” ኣብ ዝብል ነጥቢ ናይ ዘተ መድረኽ ምኽፋቶም፣ ንሉኣላውነት ሃገረ ኤርትራ ዝቓወም መርገጺታት ዘግህድ’ዩ።
መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ጀሚሮም ዘለዉ ንህዝቢ ኤርትራ ንጹር ዘይኮነ ርክባት፣ ብወገን ብዙሓት ኢትዮጳውያን፣ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ከምዝተመልሰት ክሳብ ዝሕሰብ በጺሑ ይርከብ።
ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚታት’ውን፣ ኢትዮጵያውያን፣ ንኤርትራ ዝሓወሰት ካርታ ኢትዮጵያ እናልዓሉ፣ ሰለማዊ ሰልፍታት ከካይዱ ይርኣዩ’ዮም።
ኤምባሲ ኢትይዮጵያ ኣብ ብሪጣንያ፣ ድሕሪ’ቲ ኣብ ዱባይ ዝተኻየደ ውድድር ማራቶን፣ ኢትዮጵያውያን ሒዞማ ዝነበሩ ንኤርትራ ዝሓወሰት ካርታ ኢትዮጵያ ኣብ ማሕበራዊ ገጻቱ ምዝርግሑ፣ ብኤርትራውያን ድሕሪ ዝገጠሞ ተቓውሞ፣ ብወግዒ ይቕሬታ ሓቲትሉ’ዩ።
እዚ፣ ንሉኣላውነት ኤርትራ ዝጻረር ተርእዮታት፣ ብዝያዳ ገኒኑ ዝርከብ፣ በቶም ንሓያሎ ዓመታት ብመንግስቲ ኤርትራ ክድግፉ ዝጸንሑን፣ ቤት ጽሕፈታቶም ኣብ ኣስመራ ዝነበረን ጉጅለታት ኣምሓራ እኳ እንተኾነ፣ ኣብ መላእ እታ ሃገር እናስፋሕፈሐ ይኸይድ ኣሎ።
እዚ ድማ ውጽኢት ናይቲ፣ ብዘይ ዝኾነ ቅድመ ኩነትን ንህዝቢ ብንጹር ዘይተሓበረን ርክባት መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝህብዎ ዘለዉ መግለጺታት ዝተሓሓዝ ምዃኑ ዝተፈላለዩ ወገናት የመልክቱ።
ኣቐዲሙ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ “ኣይከሰርናን። ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ክልተ ህዝቢ’ዩ ኢሉ ዝሓስብ፣ ታሪኽ ዘይፈልጥ ጥራይ’ዩ፣” ክብል መግለጺ ምሃቡ ኣይርሳዕን።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ’ውን ኣብ ብዙሕ ጉዳያት፣ ንሉኣላዊት ኤርትራ ወኪሉ ይዋሳእን መግለጺታት ይህበሉን ምስ ምህላዉ፣ ነቲ ብዝተፈላለዩ ምሁራትን ፖለቲከኛታትን ዝርአ ዘሎ ንሉኣላውነት ኤርትራ ዝጻረር ርእይቶታት የራጉድ ከምዘሎ ይፍለጥ።
እዚ ብወገን ብዙሓት ኢትዮጵያውያን ዝርአ ዘሎ ንሉኣላውነት ኤርትራ ዝጻረር መርገጺታት፣ ኣብ ወጻኢ ንዝርከቡ ኤርትራውያን ኣቖጢዑ ከምዘሎ ኣብ ማሕበራዊ ሜድያታት ዝዝርግሑ መልእኽታት የነጽር።


text:
የዕሩኽትኻ ጸወታ ኣይኮኑን ዝጻወቱ ዘለዉ።
እዚ ተግባራት እዚ ኣብ ጀርመን ኩልኩል እዩ።
ክቕጽዑ እውን ይኽእሉ እዮም።
ኣዋልድን ኣንስትን ሓደ ዓይነት መሰል ምስ ኣወዳትን ሰብኡትን ኣብዚ ሃገር ኣለዎም።
ክድፈራ እውን ኣይግባእን።
ዋላ ሓደ ሰብ እውን ብዘይ ድሌተን ክትንክፈን መሰል የብሉን።
ዋላ ሓደ ሰብ እውን ወይ ከፈራርሀን ወይ ክጎድእን መሰል የብሉን።
ምስ የዕሩኽትኻ ናብቲ ዝኸድዎ ኣይትኺድ።
ምስኦም እንተ ኣለኻ ክትልከም ትኽእል ኢኻ።
ዋላ ንስኻ ኣዋልድ ኣይትዳፈር።
የዕሩኽትኻ ምናልባት ይተኻቱኹኻ ይኾኑ።
ምስኦም ክትህሉ ይደልዩ ይኾኑ።
እስኻ ድማ የዕሩኽቲ ትደሊ ትኸውን።
ስለዚ “እምቢ” ክትብል ብዙሕ ድፍረት የድልየካ ይኸውን።
ሓደ ዓቢ ሰብ ክሕግዘካ ሕተቶ።
ምናልባት እሱ ወይ እሳ ብኸመይ ካብዚ ትእለ ዝኾነ ርእይቶ ይህልዎ ወይ ይህልዋ ይኸውን።
ገበን ምፍጻብ ኣም መጻኢ ብሩህ ሂወትካ ዓቢ ሳዕቤን ከውርድ ይኽእል እዩ።


text:
ኣስተንትኖ ቃል ኣምላኽ ሚያዝያ – 17.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ዮሓ.6:30-39
ሽዑ ንሳቶም “ርኢና ኽንኣምነካስ እንታይ ትእምርቲ ትገብር፧ እቲ እትገብሮኸ እንታይ እዩ፧ ከምቲ ‘ኪበል ዑ ኻብ ሰማይ እንጌራ ሃቦም” ዚብል ተጻሒፉ ዘሎ አቦታትና አብ በረካ መና በልዑ” በልዎ። ኢየሱስ ከአ “ ነቲ ናይ ሓቂ እንጌራ ኻብ ሰማይ አቦይ እዩ ዝሃበኩም እምበር ነቲ እንጌራ እቲ ኻብ ሰማይ ዝሃበኩምሲ ሙሴ ኸም ዘይኮነ ብሓቂ፥ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ። ምኽኒያቱ እቲ ኻብ ሰማይ ዚወርድ ንዓለምውን ሕይወት ዚህብ ናይ አምላኽ እንጌራ እዩ” በሎም። ሽዑ ንሳቶም “ ጎይታ፥ ነቲ እንጌራ እቲ እንዶ ኩሉ ሳዕ ሃበና፧ በልዎ። ኢየሱስ ከአ ከምዚ በሎም፦ “ናይ ሕይወት እንጌራ አነ እየ፥ እቲ ናባይ ዚመጽእ አይኪጠምን፥ እቲ ብአይ ዚአምን ድማ ከቶ አይክጸምእን እዩ። ግናኸ ከምቲ ዝበልኩኹም እዩ፥ ርኢኹምኒ ግና አይ አመንኩምንን። እቲ አቦይ ዚህበኒ ዘበለ ናባይ ኪመጽእ እዩ፥ ነቲ ናባይ ዝመጽእ ከአ ንወፃኢ ኸቶ አይክድርብዮን እየ። ምኽኒያቱ አነ ፍቃድ እቲ ዝለአኸኒ እምበር ፍቃደይ ምእንቲ ኽገብር አይኮንኩን ካብ ሰማይ ወሪደ ዘለኹ። ካብቶም ንሱ ዝሃበኒ ዘበሉ በታ ዳኅረይቲ መዓልቲ ኸተሥኦም እየ እምበር ሓደ እካ አይኪጠፍ እን እዩ፤ እዚ እቲ ፍቃድ እቲ ዝለአኸኒ እዩ።
- ኣስተንትኖ
አይሁዳውያን አቀዲሞም አብ “ፍቃድ አምላኽ ክንመልእሲ እንታይ ንግበር፧” ኢሎም ሓቲቶሞ ነይሮም። ኢየሱስ ከአ ከምዚ በሎም፦ “ፍቓድ አምላኽ በቲ ንሱ ዝለአኾ ኽትአምኑ እዩ” በሎም፡ ማለት አብ ክርስቶስ ። ከም ብሓድሽ አይሁዳውያን ነቲ ሕቶ ብካሊእ መገዲ የቅርብዎ፡ “ሽዑ ንሳቶም “ ርኢና ኽንኣምነካስ እንታይ ትእምርቲ ትገብር፧ እቲ እትገብሮኸ እንታይ እዩ፧ ገና ነቲ ክርስቶስ ብተአምራት ሓሙሽተ ሽሕ ሰብ ዝመገበ ሓደ ዓቢ ምልክት ዘደንቕ ስራሕ እግዚአብሔር ምካኑ፤ ንሱ መሲሕ እቶም ኩሎም ነቢያት ዝተነበይሉ አምላኽ ምኻኑ አይተረደኦምን። ገና ናይ ዝሓለፈ “ከምቲ ‘ኪበልዑ ኻብ ሰማይ እንጌራ ሃቦም” ዚብል ተጻሒፉ ዘሎ አቦታትና አብ በረካ መና በልዑ” በልዎ። ንሳቶም ነዚ “እንጌራ መላእኽቲ ወይ እግዚአብሔር ኢሎም ይጽውዕዎ ነበሩ። ጥበብ. 16,20 ገና ሙሴ ከም እቲ ዓቢ ነቢይ ክእመን ዘለዎ መራሒ ይሓስብዎ። ስለዚ ክርስቶስ ካብዚ ናይ ሙሴ ዝዓቢ ተአምራት ወይ ምልክት ክገቢር ነሩዎ ብአአቶም ተቀባልነት ክረክብ። “ኢየሱስ ከኣ ነቲ ናይ ሓቂ እንጌራ ካብ ሰማይ ኣቦይ ኢዩ ዝሀበኩም እምበር ነቲ እንጌራ እቲ ካብ ሰማይ ዝሃበኩምሲ ሙሴ ከምዘይኮነ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ ምኽንያቱ እቲ ካብ ሰማይ ዚወርድ ንዓለምውን ሕይወት ዝህብ ናይ ኣምላኽ እንጌራ ኢዩ 6፡32-33 እናበለ እቲ ሙሴ ዝሃቦም እንጌራ ሓቀና እንጌራ ናይ ሰማይ ከምዘይነበረ ይምልሰሎም። ምኽኒያቱ እቲ መግቢ እቲ ሕይወት ዝህብ አይነበረን። “አቦታትኩም አብ በረኻ መና በልዑ እንተኾነ ሞቱ” Gv 6፡49.
እቲ ሓቀና መግቢ ወይ እንጌራ ናይ ሰማይ ግና ንሞት ይስዕር ሕይወት ይህብ። እቲ ካብ ሰማይ ዚወርድ እንጌራ አምላኽ ንዓለም ሕይወት ዝህብ እንጌራ ኢዩ። ንሳቶም ከኣ “ጐይታ ነቲ እንጌራ እቲ እንዶ ኵሉ ሳዕ ሀበና (6፡34) ብማለት ነቲ ካብ ሰማይ ዝወርድ ሕይወት ዝህብ ናይ አምላኽ አንጌራ ንኽህቦም ልመናኦም የቕርቡ። ንሳምራዊት ሰበይቲ ጐይታይ ከይጸምእ እሞ ክቐድሕ ድማ ናብዚ ከይመጽእስ ካብቲ ማይ እቲ ሃበኒ በለቶ (ዮሓ 4፡13-15)። እዚ እንጌራ እዚ እንዶ ሃበና ምስ በልዎ፡ “ናይ ሕይወት እንጌራ ኣነ ኢየ” ክርስቶስ ብአና ብፍጡራቱ ንክብላዕ፤ እቲ ቅዱስ ሕይወቱ ንኸተሓላልፈልና – ንዑኡ ከም እንመስል ምእንቲ ክገብረና፤ ዝብላዕ እንጌራ ኮይኑ ናባና ይመጽእ። ምኽንያቱ እግዝኣብሔር ንዓለም ስለ ዘፍቅራ በቲ ሓደ ወዱ ዝኣመነ ዘበለ ኩሉ ናይ ዘልዓለም ሕይወት ምእንቲ ኪረክብ እምበር ከይጠፍእ ኣምላኽ ንወዱ በጃ ሀቦ(3፡16)። ክርስቶስ ኣብ ክንድ ኩሉ በጃ ብምሕላፍ ንርእሱ ኣብ መሰቀል ወዓለ (11፡51)። ብማለት ሕይወቱ ብሙሉኡ ንድሕነት ሰብ ከም ዝተወፈየ ይዛረብ። ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን እምበአር ክርስቶስ ጎይታና ወትሩ ከም እንጌራ ኮይኑ፤ ንሕና መዓልታዊ ክንምገቦ፤ ተመጊብና ከአ ሕይወት ንኽንረክብ ““ናይ ሕይወት እንጌራ ኣነ ኢየ” እቲ ናባይ ዚመጽእ አይኪጠምን፥ እቲ ብአይ ዚአምን ድማ ከቶ አይክጸምእን እዩ” እናበለ አብ መንበረ ታቦት አብ መስዋዕተ ቅዳሴ ቀሪብና ክንምገቦ ይዕድመና አሎ።
ግናኸ ከምቲ ዝበልኩኹም እዩ፥ ርኢኹምኒ ግና አይ አመንኩምንን። እቲ አቦይ ዚህበኒ ዘበለ ናባይ ኪመጽእ እዩ፥ ነቲ ናባይ ዝመጽእ ከአ ንወፃኢ ኸቶ አይክድርብዮን እየ። ምኽኒያቱ አነ ፍቃድ እቲ ዝለአኸኒ እምበር ፍቃደይ ምእንቲ ኽገብር አይኮንኩን ካብ ሰማይ ወሪደ ዘለኹ። ካብቶም ንሱ ዝሃበኒ ዘበሉ በታ ዳኅረይቲ መዓልቲ ኸተሥኦም እየ እምበር ሓደ እካ አይኪጠፍ እን እዩ፤ እዚ እቲ ፍቃድ እቲ ዝለአኸኒ እዩ።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::


text:
Radio Erena: 08 May 2017
ግብጺ ኣብ ኤርትራ ወትሃደራዊ መዓስከር ተቕውም ኣላ ኢሉ ዝጸሓፈ ሱዳናዊ ጋዜጣኛ፣ ናብ ካይሮ ካብ ምእታው ከምዝተኸልከለ ማዕናት ዜና ግብጺ ሓቢረን።
ብመሰረት እተን ማዕከናት ዜና ዝቕርብኦ ዘለዋ ጸብጻባት፣ እቲ ኢማም ካማል ኣል ዲን ዝተባህለ ጋዜጠኛ፣ ዝሓለፈ ሰሙን ናብ ግብጺ ኣብ ዝጘሸሉ፣ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ካይሮ ብሓይልታት ጸጥታ ግብጺ ድሕሪ ምትሓዙ ብኡ ንብኡ ናብ ሃገሩ ተሰጕጉ።
ምስ ኢትዮጵያን ሱዳንን ኣብ ምስሕሓብ እትርከብ ግብጺ ኣብ ኤርትራ ወትሃደራዊ መዓስከር ተቕውም ከምዘላ ማዕከና ዜና ሱዳን ትሪቡን ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ምግላጹ ኣይርሳዕን።
እንተኾነ መንግስቲ ግብጺ እቲ ብማዕከን ዜና ሱዳን ትሪቡን ዝቐረበ ሓበሬታ፣ ሓቕነት የብሉን ክብል ነጺግዎ።
ምስጓግ ሱዳናዊ ጋዜጠኛ ካብ ካይሮ ግና ምስዚ ዜና’ዚ ምትእስሳር ብዛዕባ ምህላዉ መንግስቲ ግብጺ ዝሓቦ ተወሳኺ ሓበሬታ ኣይሃበን።
ምስኡ ብሓባር ዝገይሽ ዝነበረ ኣል ጣህር ሻቲ ዝተባህለ ካልእ ሱዳናዊ ጋዜጠኛ’ውን ብተመሳሳሊ ኣገባብ ካብ ማዕርፎ ነፈርቲ ካይሮ ከምዝተሰገ ዝሓበራ እተን ማዕከናት ዜና፣ እዚ ድማ ነቲ ኣብ መንጎ ግብጽን ሱዳንን ክርአ ዝጸንሐ ምስሕሓብ ብዝበኣሰ ከጋድዶ ከምዝኽእል ኣሚተን።
ግብጺ ንዜጋታት ሱዳን እንተሰጕጓ፣ ሱዳን’ውን ተመሳሳሊ ስጉምቲ ከምእትወስድ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ኢብራሂም ጋንዶር ዝሓለፈ ሰሙን ምግላጹ ኣይርሳዕን።።
እቲ ሚኒስተር ነዚ ዝገለጸ፣ ግብጺ ናብታ ሃገር ንዝኣትዉ ዜጋታት ሱዳን ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ካይሮ ተከላብትን ንገሊኦም ከኣ ናብ ሃገሮም ትመልሶም ከምዘላ ድሕሪ ምግላጹ’ዩ።
=======================


text:
*ሊቀ ነቢያት ሙሴ ብኣምሳለ ትእምርተ መስቀል ኢዱ ኸልዕል ከሎ እስራኤላውያን ኣብ ልዕሊ ጸላእቶም ይዕወቱ ነበሩ፡ ሙሴ ኢዱ ኸውርድ ከሎ ድማ ኣማሌቃውያን ጸላእቶም ይዕወቱ ነበሩ፤ ዘፀ. 17፡11 በዚ ድማ ቕዱስ መስቀል ትእምርተ ዓወትና ምዃኑ ኣጸቢቕና ንፈልጥን ንርዳእን።
*ነቢይ ሙሴ ኻብ ኣስራዚ ተመን ገበረ፡ ኣብ ባላ(ኔስታሊ)ውን ሰቐሎ፡ ብመርዛማት ኣትማን ዝተነኽሱ፡ ናብቲ መርዚ ዘይብሉ ኣብ ባላ(ኔስታሊ) ዝተሰቕለ ተመን ኣስራዚ ይጥምቱ ነበሩ እሞ ይሓውዩ ነበሩ፡ ዘኍ. 21፡9 ስለዚ ቕዱስ መስቀል ትእምርተ ድኅነትና እዩ።
*“ስለ ሓቂ ምእንቲ ኺለዓል ነቶም ዚፈርሁኻ ሰንደቕ ዓላማ ሃብካዮም” መዝ. 59/60፡4 “ካብ ቅድሚ ቀስቲ/መንትግ ምእንቲ ኸምልጡ፡ ንዚፈርሁኻ ምልክት ሃብካዮም” ክብል ከሎ ምእመናን ብክርስቶስ ኣሚኖም ካብ ኀጢኣት፡ ካብ ኣምልኾ ጣዖት ካብ ኣጋንንትን መናፍቓንን እኩያት ፍትወታትን ብሰንደቕ ዓላማ ወይ ምልክት ዝተባህለ ትእምርተ ቅዱስ መስቀል ከም ዜምልጡ ኺነግር ከሎ እዩ።
ኃይሊ ቅዱስ መስቀል ኣብ ዘመነ ሐዲስ።
ብተመሳሳሊ ኣብ ሓድሽ ኪዳን ብዓቢኡ ኣብ ወንጌላት ከምኡውን ኣብ ቈሎ. 1፡19 ኤፌ.2.13-16 ገላ.6፡14, 1ይ ቆሮ. 1፡18. ፊልጲ . 3፡18 . . . ኪጥቀስ ይከኣል፤
ኣብ ታሪኽ ከም እነንብቦ፡ ቅዱስ ቈስጠንጢኖስ ንጉሥ ባይዛንታይን፡ ምስ ጸላእቱ ዂናት ኪገጥም ምስ ተዳለወ፡ ብኸመይ ኪስዕሮም ከምዚኽእል ኪጭነቕ ከሎ፡ “… አስተርአየ ሎቱ መስቀል ክቡር ውስተ ሰማይ” ስንክሳር 12 ነሓሴ፡ ማለት ኣብ ሰማይ ክቡር መስቀል ተራእዮ ከም ዝብል፡ “በዚ ትእምርተ መስቀል እዚ ንጸላእትኻ ኸተሰንፎም ኢኻ” ዚብል ራእይ ስለ ዝረኣየ፡ ንትእምርተ መስቀል ኣብ ኣፍራሱ፡ ኣብ ኣልባስ ወተሃደራቱ፡ ኣብ ኣርማ ሰራዊቱ ብምቕባእ ናብ ኲናት ምስ ኣተወ ቈስጠንጢኖስ በዚ ኃይሊ መስቀል እዚ ነቲ ዓርሞሽሽ ኃይሊ ዝነበሮ መክስምያኖስ ሥዒሩ ንጉሥ ቈስጠንጢኖስ ብሓቅን ብርትዕን ነገሠ፡ እምበኣር ቅዱስ መስቀል ምስጢር ዓወትና እዩ፡
* ከምኡውን ኣደኡ ቕድስቲ እሌኒ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተሰቕለሉ ቕዱስ መስቀል ንምርካብ ብዙኅ ከም ዝተግሀትን ብተኣምራት ከም ዝተኸሥተላን ኣብዚ መጽሓፍ እዚ ነንብብ፤ (እቲ ነዊኅ ታሪኽ ቅዱስ መስቀል ኣብ ውሽጢ እዚ መጽሓፍ እዚ ተጻሒፉልና ኣሎ)።
*መስቀል ኣብ ሃገርና ይኹን ኣብ ካልኦት ኣብያተ ክርስቲያናት ኵሉ ጊዜ ተኣምራት ዚግበረሉ ምልክት ምዃኑ እቲ ተኣምራት ድማ ኽሳዕ እዚ ዘሎናዮ ወለዶ ይቕጽል ከም ዘሎ ኽንፈልጥ ከሎና፡ ኃይሊ መስቀል፡ ክብሪ መስቀል እዩ ዚገሃደልና፤ ስለዚ ቕዱስ መስቀል ዝቕድሰናን ኃይሊ ኣጋንንቲ ዘጥፍኣልናን እዩ።
ግናኸ ንምንታይ መስቀል፧
ኣብ ድኅነት ወዲ ሰብ መደብ ሰማያዊ ፈጣሪና፡ መስቀል ዓሚቝ ምስጢር ድኅነትና ስለዝነበረ እዩ፤ ንጉሠ ሰላም መድኃኔ ዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ብተወርዋሪ ዂናት ወይ ብሓዊ ወይውን ብሰይፊ ሙማት ብመስቀል ሙማት ዝመረጸ፡ እዚ ድማ ረቂቕን ዓሚቝን ምስጢር ድኅነትና እዩ፡ ሓደ ሓደ ኣብ መስቀል ሙማት ዘለዎም ምስጢራት ንምርኣይ፦
- “ኣብ ዕንፀይቲ ዝተሰቕለ ርጉም እዩ” ዘዳ. 21፡23፡ ከም ዝብል ንመርገምና ኺጸውር ስለ ዝመጽአ፡ ንርጉም ዝተሠርዐ ሞት ኪቕበል ድማ ኺስቀል ኃረየ፡ ገላ. 3፡13፡፡
- ናባይ ንዑ ዝብል ኣምላኽና፡ ንኽቕበለና ኢዱ ዘርጊሑ ዝሞተላ ኣገባብ መስቀል ስለ ዝኾነት እዩ፡ በዚ ድማ ምስጢራውነት ሞት ኣብ መስቀል ክንርኢ ንኽእል፡ ማለት ነቶም ናይ ጥንቲ ሕዝቡን ኣብ እምነት ዘይነበሩ ኣሕዛብን ብሓደ ኺእክብ ኣእዳዉ ዘርጊሑ ዝቕበለላ ሞት ብመስቀል እያ፡ በዚ እዩ ድማ ኸምዚ ዝበለ “ኣነ ኻብ ምድሪ ልዕል ምስ በልኩ ንዅሉ ናባይ ክስሕቦ እየ” ዮሓ. 12፡32፡፡
- ኣብ ራእይ ቅዱስ ዮሓንስ ከምዚ ረኣየ “ኣብ ማእከል እቲ ዝፋን ተሓሪዱ ኸም ዝነበረ ዝመስል ገንሸል ደው ኢሉ ረኣኹ” ራእ. 5፡6፤ ስለዚ ንጉሠ ሰላም መድኃኔ ዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ከምዚ ዓይነት ሞት ዝሞተላ ብመስቀል ክትከውን ስለ ዘለዋ እያ፡፡
- ቀዳማይ ኣዳም ፍረ ዕንፀይቲ በሊዑ ስለ ዝሞተ፡ ንጉሠ ሰላም መድኃኔ ዓለም ዳግማይ ኣዳም ድማ ኣብ ዕንፀይቲ ተሰቒሉ ንኣዳም ካብ ሞት ኣድኃኖ፡ እዚ ዕንፀይቲ እዚ ድማ መስቀል እዩ፡ ስለዚ ንድኅነትና እቲ ብዝበለጸን ዝተኃርየን መስቀል እዩ፡ በዚ ድኅነት እዚ ድማ፡ መስቀል ቅዱስ ደም ጐይታ ዝፈሰሰሉ፡ ክቡር ሥጋ ጐይታ ዝተቘርሰሉ ስለዝኾነ ቅዱስ መስቀል ኢልና ብምጽዋዕ ከነኽብሮን ከነፍቅሮን ክርስቲያናዊ ግዴታና እዩ፡ ነዚ እዮም ድማ ቕዱሳን ኣቦታትና “መስቀል ኃይልና እዩ። መስቀል ጽንዓትና እዩ። መስቀል በጃና እዩ። መስቀል መድኃኒት ነፍስና እዩ” ብምባል ዚጽውዕዎ፡ ኣብ ዝኾነ ጕዕዞ ናብቲ እንደልዮ ቦታ ኽንበጽሕ እንተኾይንና ቕኑዕ ካርታ ኸም ዘድልየና፡ ኣብ ጕዕዞ ኽርስትና ድማ ናብታ እንምነያን እንትስፈዋን ሰማያዊት ሃገር ክንበጽሕ እንተኾይንና ቕዱስ መስቀል የድልየና እዩ፡፡
ጸላእቲ መስቀል።
ፊልጵ. ፫:፲፯-፳፩/3፡17-21 “ከምቲ ብዙኅ ጊዜ ዝነገርኩኹም፡ ሕጂ ኸኣ እናነባዕኩ ዝነግረኩም ዘሎኹ፡ ብዙኃን ጸላእቲ መስቀል ክርስቶስ ኮይኖም ኣለዉ፤” ከምዝበሎ ኣብዚ ዘሎናዮ ዘመን ዚርከቡ ሓደ ሓደ ኸሓድቲ፡ “መስቀል ክንሳለም፡ ከነማዕትብ፡ ንመስቀል ክንሰግድ ኣይግባእን” ዚብል ጓና ትምህርቲ ኺምህሩ ይርከቡ። እቲ ሓቂ ግና እንታይ እዩ፧
ኣሕዛብ ኣብ ጥንቲ ነናቶም ዓይነት መቕጽዒ ኣገባብ ነይርዎም እዩ፡ ንኣብነት ሮማውያን ብምስቃል ኪቐጽዑ እንከለዉ፤ ባቢሎናውያን ድማ ናብ ጕድጓድ ብምድርባይ ይቐጽዑ ነበሩ፡ ከምኡውን ኣይሁድ ብዳርባ እምኒ ይቐጽዑ ነበሩ።
ቅድሚ ጐይታና ምስቃሉ፡ መስቀል ናይ መቕጽዒ መሳርሒ እዩ ነይሩ፤ ንሰብ ኣብ መስቀል ምስቃል ዝተጀመረ ኣብ ፋርስ እዩ። ናይ ሰብ ፋርስ ኣምልኾት ናይ መሬት ኣምላኽ ኦርሙዝድ ይበሃል፤ ኣብ ሃገሮም ገበነኛ እንተ ተረኺቡ ኣብ መሬት እንተተቐቲሉ “ኣምላኽና ኸይረክስ” ብምባል፡ ንዅሉ ገበነኛ ኣብ መስቀል ይሰቕልዎ ነበሩ፤ ነዚ ተግባር እዚ ኸም ልማድ ኮይኑ ኣብ ኵሉ ግዝኣት ሮማ ልሙድ ሕጊ ኾነ። ኣብ ሥርዓት ኦሪት ኣብ መስቀል ብምስቃል ዝተቐጽዑ ርጉማንን ውጉዛትን ነበሩ።
እቲ ኣገባብ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ኣይሁድ ኣብ ትሕቲ ግዝኣት ሮማውያን ስለዝነበሩ፡ ነቲ ብባሕርዩ ኃጢኣት ይኹን በደል ዘይበሉ ኣምላኽና በደለኛ ኢኻ ንኽብሉ ኣብ መንጎ ክልተ በደለኛታት ሸፋቱ ብሥርዓት ሮማውያን ሰቐልዎ፤ ግናኸ፡ ሰማያዊ ኣምላኽና ኣብ መስቀል ሞይቱ ድኅነት ስለ ዘበሠረና ቕዱስ መስቀል ምልክት ድኅነትናን ዓወትናን ኮነ። መስቀል ድኅሪ ስቕለት ጐይታ ኣዋጅ ነጻነትና ዝተነግረሉ ሰላማዊ ዝፋን ስለ ዝኾነ፡ ንዅሉ ኽርስቲያን ምልክት ነጻነትን ዓወትን እዩ፤ ምኽንያቱ ኢየሱስ ክርስቶስ ሰላምን ማዕርነትን ኣብ መስቀል ስለ ዝገበሮ እዩ፤ እዚ ናይ መስቀል ኣማናውን ምስጢራውን ኃይልን ከምቲ ቕዱስ ጳውሎስ ዝበሎ “ንዚኣምኑ እዩ እምበር ንዘይኣምኑ ኣይብጽሖምን እዩ፤ አረ መስቀል ኃይሊ እግዚኣብሔር እዩ ምባል ዋዛ ይመስሎም፤ መስቀል መድኃኒ ዘይኮነ መቕጽዒ ጥራይ ጌሮም ዚርእይዎ ብዙኃን እዮም፤ ብርግጽ’ውን መስቀል ንሞትን ንኣጋንንትን መቕጽዒ እዩ።
“መስቀል ምጽዋር” ጻውዒት ጐይታ ኸምዝኾነ።
መልእኽቲ ቕዱስ መስቀል ካብ ቃላት ጐይታ ምስ እንርእዮ፤ “ኪስዕበኒ ዝደሊ ሕይወቱ ይመንን ። መስቀሉ ኣልዒሉ ድማ ይስዓበኒ፡” ማቴ. 16፡24፡ “እቲ መስቀሉ ጸይሩ ደድኅረይ ዘይስዕብ ንዓይ ኣይበቅዕን እዩ፡” ማቴ.10፡38፡ “መስቀሉ ፀይሩ ደድኅረይ ዘይስዕብ ዘበለ ወደ መዝሙረይ ኪከውን ኣይክእልን እዩ፡” ሉቃ. 14፡27።
ግናኸ ንምንታይ መስቀል ምጽዋር የድሊ፧
መስቀል ምጽዋር ንመረዳእታና ዝኣክል ኣብዚዚስዕብ ንርኣ፣
- “መስቀለ ሞቱ ፁሩ፡ ዘተአዘዝክሙ ግበሩ” መስቀል ሞቱ ፁሩ፡ ዝተኣዘዝክምዎ ድማ ግበሩ”፡ ከም ዝበለና ቅዱስ ያሬድ፡ መስቀል ምፃር ማለት ምስ ምፍጻም ትእዛዝ ጐይታ ኸም ዚዛመድ ንርኢ ኣሎና፡ ስለዚ መስቀል ክንጸውርውን ትእዛዝ ጐይታ እዩ፡ እምበኣር መስቀል ምጽዋር ማለት፦
* ምእንቲ ስም ጐይታ መከራ ምቕባል ማለት እዩ፡
* ኣብ ሕማማት ጐይታ ምስታፍ ማለት እዩ፡
* ኣብ መንፈሳዊ ውግእ ምስ ጐይታ ዄንካ ምቅላስ ማለት እዩ፡
* ንዝተፈላለዩ ፈተናታት ከም ሕማም፡ ሓዘን፡ ተመስገን ኢልካ ምቕባል ማለት እዩ፡
ኣብ ሰማያዊት ኢየሩሳሌም ኣብ ዘለዓለማዊ ሓጐስ ምስ ጐይታ ምእንቲ ኽንሕጐስ ሎሚ ቕዱስ መስቀል ክንጸውር ብሕማሙ ኽንመስሎ ይግባእ፡ “ወቦቱ አአምሮ ለኢየሱስ ወለኀይለ ተንሥኦቱ ወእሳተፎ በሕማሙ ወእትሜሰሎ በሞቱ፡” ማለት “ከምኡ ኸኣ ንክርስቶስን ንሥልጣን ትንሣኤኡን ምእንቲ ኽፈልጥ፡ ኣብ ሥቓዩ ኽካፈል፡ ብሞቱ ኽመስሎ እሞ፡ ኣብ ትንሣኤ ሙታን ገለ ምስታፍ እንተ ኸኣልኩ ኢለ እየ፡” ፊል. 3፡10፡ ኢሉ ኸም ዝመሃረና ቕዱስ ጳውሎስ ኣሰሩ ክንስዕብ ክርስቲያናዊ ግዴታና እዩ፡፡
ጐይታ ዝተሰቕለሉ መስቀል ኣብ ዝተመሳቐለ ዕንፀይቲ መስቀል እምበር ኣብ ትኽ ዝበለ ዕንፀይቲ ኸም ዘይኮነ።
“ጐይታ ኣብ ትኽ ዝበለ ዕንፀይቲ እዩ ተሰቒሉ” ዚብሉ ሰባት ኣለዉ። ገለ ንመረዳእታ ኢሎም ካብ ዘቕርብዎ ድማ ኣብ ግብ. ሓዋ. ፭፡፴/5፡30ን ግብ. ሓዋ. ፲፡፴፱/10፡39 ንዘሎ እዩ። ኣብዘን ጥቕስታት እዚኣተን ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ዕንፀይቲ መስቀል ከም ዝተሰቕለ እምበር፡ ኣብ ትኽ ዝበለ ዕንፀይቲ ተሰቒሉ ኣይብልን እዩ። ኣብ ናይ ዕንፀይቲ መስቀል ከም ዝተሰቕለ ንሕናውን ንኣምን ኢና። ኣብ ናይ ሓጺን መስቀል ተሰቒሉ ዝበለ የልቦን። እንተኾነ ግና ጐይታ ኣብ መስቀል ከም ዝተሰቕለ ቕዱሳት መጻሕፍቲ ኸምዚ ኢሎም የረድኡና።
ቈላ. ፩፡፳/1፡20 “. . . ኣብ መስቀሉ ዘፍሰሶ ደም ገይሩ ሰላም ገበረ” ይብል። ትኽ ዝበለ ዕንፀይቲ እንተረጐደ ጒንዲ፡ እንተቐጠነ ኸኣ በትሪ ወይ ስላዕ ይበሃል እምበር መስቀል ኣይበሃልን እዩ።
ማቴ ፳፯፡፴፪ /27፡32 “ስምዖን ዚስሙ ሓደ ቀሬናዊ ሰብኣይ ረኸቡ እሞ ንመስቀል ጐይታና ኢየሱስ ኪጸውር ኣገደድዎ” መስቀሊ ጥራይ ኢሉ ነይሩ እንተዝኸውን ትኽ ዝበለ’ውን ኪኸውን ይኽእል እዩ ምስተባህለ፡ ኣብዚ ግና ቕርጹ ፈልዩ “ንመስቀል” እዩ ዝበለ።
ማር . ፲፭፡፳፱-፴/15፡29-30 “. . . ርእስኻ ኣድኅን ካብ መስቀልውን ውረድ . . . “ ካብቲ ዝተሰቐልካሉ ዕንፀይቲ ኣይበልዎን። ኣይሁድ ዚሰቐልዎ ኣብ ዝተመሳቐለ ዕንፀይቲ ስለ ዝነበረ ኻብ መስቀል’ውን ውረድ” በልዎ።
ዮሓ. ፲፱፡፲፯-፲፱/19፡17-19 “መስቀሉ ጸይሩ . . . “ ንመስቀሊኡ ዕንፀይቲ ዘይኮነ፡ ፈልዩ መስቀሉ ምባሉ ነስተውዕል።
ዕብ. ፲፪፡፩-፪/12፡1-2 “ . . .. ኣብ መስቀል ምምዋት ዝተዓገሠ . . . “ ኣብ መስቀሊ ዕንፀይቲ ዘይኮነ ኣብ መስቀል በለ።
ኤፌ. ፪፡፲፬-፲፯/2፡14-17 “ኣብ መስቀል ተሰቒሉ ብምምዋት”
ገላ. ፮፡፲፬/6፡14 “ኣነ ግና በቲ ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተሰቐለሉ መስቀል እንተዘይኮይኑ ኣይምካሕን እየ።” ብመስቀል ኢየሱስ ክርስቶስ እንተዘይኮይኑ ኻልእ መመክሒ የብለይን ምባሉ፡ መመክሒ ክርስቲያን መስቀል ምዃኑዶ ኣይኮነን ዝገልጽ ዘሎ፧ እሞ ደኣ ጸረ መስቀል ዝኾኑ “ኣቦኻ ወይ ኣኮኻ ንዝተቐትለሉ ሽጉጥ ትፈትዎን ተኽብሮን ዲኻ፧” እናበሉ ዘይኮነ ምሳሌ ዝምስሉ ንምንታይ ኮን ይኸውን፧ ንገርህታት ንምትላልዶ ይኸውን፧
ብዛዕባ እዞም ሰባት እዚኣቶም ቅዱስ ጳውሎስ “ቃል መስቀል ነቶም ዝጠፍኡ ዕሽነት እዩ፡ ንኣና ነቶም እንድኅን ግና ኃይሊ ኣምላኽና እዩ” (፩ ይ ቆሮ ፩፡፲፰/1፡18)። ጐይታ ባዕሉ’ውን ንመስቀለይ ጽልኡ ኣይኮነን ዝበለና “እቲ ደድኅረይ ኪስዕብ ዝደሊ፡ ገዛእ ርእሱ ይኽሓድ፡ መስቀለይ ኣልዒሉ ኸኣ ይስዓበኒ” ማር. ፰፡፴፬/8፡34።
ንመስቀል ምስጋድ ከምዝግባእ።
ንመስቀል እንሳለሞ ኣብ ክርስቶስ ዘሎና ፍቕሪ ንምግላጽን በረኸት ክርስቶስ ንኽንቅበልን እዩ። ቅዱስ መስቀል ኣርማ መንግሥተ እግዚኣብሔር ስለ ዝኾነ ኣብ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዘሎና ፍቕሪ ኽንገልጽን በረኸትን ረድኤትን ክንረክብን ኢልና ኢና፣ ከመይ፦
-“ቃል መስቀል ነቶም ዚጠፍኡ ዕሽነት፡ ነቶም እንድኅን ግና ኀይሊ እግዚአብሔር እዩ” (1ይ ቆሮ. 1.18)
-“ሕጂ ኸኣ እናነባዕኩ ዝነግረኩም ዘሎኹ ብዙኃን ጸላእቲ መስቀል ክርስቶስ ኮይኖም ይነብሩ ኣለዉ” ፊልጲ. 3.18
-“ናብ ቤት እግዚኣብሔር ንእቶ ኣብ ቅድሚ ዝፋኑ ኸኣ ንስገድ” መዝ. ፻፴፪፡፯/132፡7 ካብ ሰዓት ሽዱሽተ ኽሳብ ሰዓት ትሽዓተ ናይ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ቅዱሳን ኣእጋሩ ኣብ መስቀል ተሸንኪረን ውዒለን እየን እሞ ቅዱስ ዳዊት ኣእጋር ጐይታና ዚቖመሉ ቦታ (መስቀል) ክንሳለም ከም ዘሎና ይገልጸልና።
-“እዚኣቶም ኵላቶም ኣብ እምነቶም ጸኒዖም ሞቱ፡ ነተን እግዚኣብሔር ዘተስፈዎም ነገራት ኣይረኸብወንን፡ ግና ብርኁቕ ርእዮም ብሓጐስ ተቐበልወን“ ዕብ. 11፡13
ብቕዱስ መስቀል ምምዕታብ።
ዐተበ፡ አማዕተበ ኣመሳቐለ፡ ኣጻብዕቲ ኢዱ ገይሩ ኣማዕተበ ባረኸ ዚብል ቃል ኮይኑ፡ ትርጒሙ ምልክት ገበረ፡ ባረኸ ማለት እዩ። ምእመናን ብኣምሳል መስቀል ካብ ግንባሮም ናብ ኣፍ ልቦም፡ ድኅሪኡ ናብ ጸጋማይ መንኵቦም፡ ኣብ መወዳእታ ድማ ናብ የማናይ መንኵቦም ከመልክቱ ኸለዉ፡ ንኣጻብዖም ብትእምርተ መስቀል ኣማዕቲቦም ንማእከለይቶ ኣብ ኣመልካቲቶ ኣጻብዖም ኣልጊቦም ዓጺፎም ትእምርቲ መስቀል ብምስራሕ እዩ። ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ሰማይ ናብ ምድሪ ምውራዱ፡ ኣብ መስቀል ተሰቒሉ፡ ነቶም ብጸጋም ዝነበርና ናብ የማን ምምላሱን ዘርኢ ምልክት እዩ። ከምኡውን ምእመናን ቤተ ክርስቲያን ኣብ ዚርእዩሉ/ዚኣትዉሉ እዋን፡ ጸሎቶም ኪጅምሩ ኸለዉ፡ ነገረ መስቀል ዘልዕል ቃል ከንብቡ ኸለዉ፡ ቅድምን ድኅርን ምምጋቦም፡ ቅድምን ድኅርን ምድቃሶም፡ ስራሕ ክጅምሩ ኸለዉ፡ ክፉእን ዘሰንብድን ዜና ኺሰምዑ ኸለዉ ትእምርቲ መስቀል ይገብሩ። ቅዱሳን ኣቦታትና ንትእምርተ መስቀል ንሰብ ይኹን ንቦታ ኺባርኹ ኸለዉ፡ ንማይ ይኹን ንመግቢ ኺባርኹ ኸለዉ፡ ኸምኡውን ኣጋንንቲ ንምርኃቕ ይጥቀሙሉ ምንባሮም ኣብ ገድላትን ድርሳናትን ተገሊጹልና ኣሎ። ስለ ዝኾነ ድማ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ናይ ወትሩ ጸሎታ “መስቀል ኀይልነ፡ መስቀል ጽንዕነ፡ መስቀል ቤዛነ፡ መስቀል መድኃኒተ ነፍስነ፡ አይሁድ ክሕዱ፡ ንሕነሰ አመነ፡ ወእለ አመነ በኀይለ መስቀሉ ድኅነ” ኢልና ኽንጽሊ ትምህረና።
ኃይሊ ቕዱስ መስቀል ክንካፈል ማዕዳ ኻብ ቀዳሞት ሓዋርያት ኣቦታትና
* “ከመይ ቃል መስቀል ነቶም ዚጠፍኡ ዕሽነት እዩ፡ ንኣና ነቶም እንድሕን ግና ኃይሊ እግዚኣብሔር እዩ” 1ቆሮ. 1፡18። ከም ዝበለ ቕዱስ ጳውሎስ፡ ክንድኅን ኃይሊ ቕዱስ መስቀል ክንኣምን ክርስቲያናዊ ግዴታና እዩ።
* ሊቅ ቅዱስ ዮሐንስ አፈ ወርቅውን “ወኮነ ዝንቱ ዕፀ መስቀል ለሰይጣን ሞተ ወሀጕለ፡ ወለነሰ ለእለ አመነ ዕፀ ሕይወትነ ወደምሳሴ አበሳነ ወተከደነ ቦቱ ልብሰ ዕረፍት።” መጽሐፈ ግብረ ሕማማት ዘሰኑይ በነግህ። ማለት “እዚ ቅዱስ መስቀል ንሰይጣን ጥፍኣትን ሞትን ኪኸውን ከሎ ንኣና ነቶም እንኣምን ግና ዕፀ ሕይወትን ደምሳሲ ኣበሳናን እዩ። ብእኡ ድማ ልብሲ ድኅነት ተኸደንና”፡ ቅዱስ መስቀል ንኣና ትእምርተ ድኅነትና እዩ። ኣስዒቡ ድማ እዚ ሊቅ፡ ኵሎም ኣጋንንቲ ዝርዕዱሉን ዝጐይሉን ስለ ዝኾነ፡ ኸምኡውን ኵሎም ነገሥታትን መሳፍንትን መኳንንትን ዘኽበርዎ ቅዱስ መስቀል ኪንሰግደሉ ይግባእ። ንዅሉ ፍጥረት መጽንዒ ዝኾነ፡ መላእኽትን ሓዋርያትን ሰማዕታትን ዘመስገንዎ፡ ቅድስቲ ቤተ ክርስቲያን እትሽለሞ ቕዱስ መስቀል እዩ” ብምባል ምሂሩና ኣሎ። እምበኣር ንቕዱስ መስቀል ምኽባር ማለት ሕይወትካ ምኽባር ማለት እዩ።
ቅዱስ መስቀል ኣብ ሃገርና።
ሀ. ኣብ ሃገርና ብዓቢይ ጽምብል ካብ እነብዕሎም በዓላት ሓደ ቕዱስ መስቀል ኮይኑ ኣብ መስከረም 17 ሽግን ዳሜራን ብምድላው ነብዕሎ።
ቅዱስ መስቀል ብዙኅ ተኣምራት ማለት ለምጻማት ኬንጽሕ፡ ዕዉራት ኣዕይንቶም ከብርህ ምዉታን ኬተንሥእ ስለ ዝረኣዩ። ኣይሁድ ንመንቀኝነት ኣይዓርፉን እዮም እሞ። ከምኡውን ኣብ ሕጎም “ኢትቅትል ብእሴ ጻድቀ” ማለት ጻድቕ ሰብ ኣይትቕተል ዝብል ስለ ዘሎ፡ ጻድቕ ሰብ ቀቲሎም ተባሂሎም ኣብ ታሪኽ ከይውቀሱ ስለ ዝፈርሁ ንቕዱስ መስቀል ንምጥፋእ ኣብ ጕድጓድ ቀቢሮም፡ ተዃዒቱ ንኸይወፅእ ድማ ዅሉ ሕዝቢ ኣብ ርእሲኡ ንኺጒሕፍ ኣዋጅ ኣወጁ፡ እቶም ሕዝቢ ድማ ንኣስታት 286 ዓመታት ዝኣክል ኣተግቢሮምዎ፡ ወዮ ጐሓፍ ድማ ናብ ጎቦ ተቐየረ፡፡
ካብ መዓልትታት ሓደ መዓልቲ ዅሎም ክርስቲያን ዝሕጐሱላ ቕድስቲ መዓልቲ መጽአት፡ ንሳ ድማ ንግሥቲ እሌኒ ንቕዱስ መስቀል ካብ ዘለዎ ኸተውፅኦ ዝብል መብጽዓኣ ኽትፍጽም ናብ ኢየሩሳሌም ከደት እሞ ኣበይ ከም ዘሎ ዝሕብራ ሰኣነት፡ ሽዑ ንኪራኮስ ዝተባህለ ሽማግለ ጨው ዝበዝኆ መግቢ ኣብሊዓ ማይ ከልኣቶ እሞ ማይ ኪሰቲ ደልዩ ካብዘን ሠለስተ ጎቦ ሓዲአን እያ ኢሉ እናመልከተ ነቲ ሓቂ ነገራ፡ ንሳ ድማ ኻህናት ኣኪባ፡ ዳሜራ ገበረት እሞ ዕጣን እንተ ኣዕረጉ “ሰገደ ጢስ በጎልጎታ” ከም ዝብል እቲ ትኪ ናብ ሰማይ ወፂኡ ናብታ መስቀል ዘለዋ ቦታ ተመሊሱ ሰገደ፡ ስለዚ ኣብዛ ቕድስቲ መዓልቲ መስከረም 17 እዚኣ ነቲ መስርሕ ምዅዓት ጀመረቶ፡ እቲ ገዚፍ ጎቦ ድማ ብዕለት 10 መጋቢት ኵዒታ ወድኣቶ እሞ ብርሃን ቅዱስ መስቀል ረኣየት፡ ንሱ ምዃኑ ዘረጋግጽ ድማ ኸም ቀደሙ ለምጻማት ኣሕወየ። ዕዉራት ኣዕይንቶም ኣብርሀ። ሕሙማት ፈወሰ፡ መጋቢት 10 ግና ዅሉ ጊዜ ኣብ ጾም ስለ ዝውዕል። ዝተቐብረሉ ቦታ ዝተረኽበሉ ። ከምኡውን ኵዕታ ዝተጀመረሉ ዕለት መስከረም 17 ስለ ዝኾነ ኣብዛ ቕድስቲ ዕለት እዚኣ ንኽኽበር ቅድስቲ ቤተ ክርስቲያን ሠሪዓትልና፡
ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ኤርትራ መንበረ ፓትርያርክ 17 መስከረም 2014 (28-09-2014 ዓ.ም)


text:
ጂምናስቲክ ብውልቂ ይኹን ብጉጅለ ኣብ ውድድር ዊንተር ኦሎምፒክ ሜዳሊያታት ዘርክብ ዓይነት ስፖርት እዩ።ሎሚ ድማ ንፈለማ ግዜ Figure Skating ብዝብል ሽም ዝፍለጥ ናይ በረድ ምንሽሕታት ውድድር እውን መዳሊያ ዘርክብ ስፖርት ኮይኑ’ሎ።
ኣብዚ ዓይነት ስፖርት 10 ሃገራት ጥራሕ እየ ዝሳተፋ።ሕድ ሕድ ጋንታ ሓደ ወዲ ተባዕታይ፣ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ፣ሓደ ፅምዲ ከምኡ’ውን ሰብኣይን ሰበይትን ዝሓቖፈ ሓደ ናይ በረድ ዳንስ ዝሓቖፈ እዩ።
ትማሊ ሓሙስ ፀሊም ባሕሪ ኣብ ዝርክበ ናይ ሶሺ ኦሎምፒክ ፓርክ ኣብ ዝተኻየደ ውድድር ፊገር ስኬትን ናይ ውልቂ ውድድር ኣብ 2006 ኣ/ፈ ናይ ቱሪን ኦሎምፒክ ወርቂ፣ኣብ ሶልቲ ሌክ ሲቲ ኣብ 2002 ኣ/ፈ ኣብ ቫንኮቨር ድማ ኣብ 2010 ኣ/ፈ ኣብ ክልቲኡ ብሩር ዝረኸበ ሩሲያዊ የቩገኒ ፕላይ-ሺሺንኮ ድሕሪ እቲ ውድድር ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃቦ ሪኢቶ ብዘርኣዮ ምንቅስቓስ ሕጉስ እየ ኢሉ።
ኣብ መዋእሉ ንራብዓይ ግዜ ኣብ ኦሎምፒክ ከምዝተሳተፈን 12 መጥባሕትታት ከምዝተገበረሉን ወሲኹ ሓቢሩ።
ዝረኸቦ ውፅኢት ኣብ ካልኣይ ደርጃ ክስራዕ ገይርዎ’ሎ።ጃፓናዊ ዩዙሩ ሃንዩ ቀዳማይ እንትኸውን ካናዳዊ ፓትሪክ ቻን ሳልሳይ ኮይሙ’ሎ።።ንዩናይትድ ስቴትስ ወኪሉ ዝተሳተፈ ጀረሚ ኣቦት ኣብቲ ምንሽሕታት ብምውዳቑ ሻብዓይ ደረጃ ሒዙ’ሎ።
ናብቲ መኽፈቲ ስነስርዓት እንትንምለስ ናይ ሶሺ ውድድር ብወግዒ ኣብዝተጀመረሉ ኣብ ፊሽት ናይ ኦሎምፒክ ስታድዮም ኣሽሓት ሰባት ተኻፊሎም።
ናይ ሩሲያ ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲንን ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስታት ባን ኩሙንን ሓዊሱ ርእሰ ብሄራትን መራሕትን ዓለም ኣብቲ ስነስርዓት ተረኺቦም ኣለው።
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማን ገለ መራሕቲ ሕብረት ኣውሮፓን ኣብቲ ስነስርዓት ኣይተኻፈሉን።ሩሲያ ኣንፃር ግብረሰዶማዊያን ብዘውፅአቶ ሕጊ ኣደዳ ነቐፌታ ኮይና እያ።
ክፍፀም ዝኽእል መጥቓዕቲ ሽበራ ንምክልኻል ሎማዕንቲ ዓርቢ ኣብቲ መንደር ኦሎምፒክ ፅኑዕ ሓለዋ ፀጥታ ተጠናኺሩ’ሎ።
ፕሬዝዳንት ዓለምለኸ ኮሚቴ ኦሎምፒክ ቶማስ ባች ሎማዕንቲ ዓርቢ ኣብዝሃብዎ ሪኢቶዎ ግን ውድድር ሶሺ ዝተፈለየ ስግኣት ፀጥታ ከምዘለዎ ምቕማጥ ሚዛናዊ ኣይኮነን ኢሎም።
ኣብ ውድድራት ኦሎምፒክ ስድኒ፣ኣቴንስንከተማ Salt Lakeን ሓዊሱ ቅድሚ ሎሚ ኣብ ካልኦት ናይ ኦሎምፒክ ውድድራት እውን ስግኣታት ከምዝነበረ ገሊፆም ባች።
ሰበስልጣን ሩሲያ ንሓለዋ ፀጥታ ውድድር ሶሺ ኦሎምፒክ ናብ ክልተ ቢሊዮን ዶላር ዝግመት ገንዘብ ከምዘፍሰሱ ተፈሊጡ’ሎ።ተንተንቲ ኣብ ልዕሊ ናይ ባቡር ጣቢያታት ሓዊሱ ኣብ ካልኦት ዒላማታት መጥቓዕትታት ሽበራ ክፍፀም ይኽእል እዩ ክብሉ የጠንቅቑ።
ብኻሊእ ዜና ኣብ መንጎ ዩናይትድ ስቴትስን ሩሲያን ብዘሎ ምስሕሓብ ንግዲ ኣሜሪካዊያን ኣቲሌታት ዝፈትዉዎ ርግኦ ክረኽቡ ኣይክኣሉን።ኣብ ኒው ዮርክ ዝመደብሩ ኮሃኒ ዝተብሃለ ናይ ግሪክ ርግኦ ፍልዩ ስፖንሰር ጋንታ ዩናይትድ ስቴትስ እዩ።
ሩሲያ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ምንስቴር ሕርሻ ኣድላዩ ናይ ጉምሩክ ወረቐት ምስክር ብዘይምቕራቡ ክኣቲ ኣይኽእልን ኢላ’ላ።


text:
ኣብ ዒራቕ ንዘሎ ስእነት ጸጥታን ዘይምርግጋእን ዝረኣየሉ ዘሎ ህልው ኩነታት ግምት ብምሃብ ኣብ ባቕዳድ ናይ ከለዳዊ ስርዓት ናይ ኣትክተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ናብ ዕለት 25 ታሕሳስ 2019 ዓ.ም ዘሰጋግር ለይቲ ብምኽንያ በዓለ ልደት ዘእግዚእነ ዝዓርግ መስዋተ ቅዳሴ ከምዘይህሉን እዚ ኵነት’ዚ ኣብ ዒራቅ ናይ ከላዳዊ ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ባቢሎን ፓትሪያርክ ብፁዕ ካርዲናል ሳኮ ብዙሕ ሓዘን ከምዘሕደረሎም ገሊጾም፥ ኣብ ናይ ሃገሮም ዝተፈላለዩ ጐደናታት ስራሕን መውሃቢ ኣገልግሎን ናጽነትን ዝሓትት ህዝቢ ዘካይዶ ዘሎ ሰላማዊ ሰልፊ መልሲ ክርከብ ተስፋ እገብር ከምዝበሉ ልኡኽ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ረዲዮ ፈደሪኮ ፒያና ሓቢሮም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ኣብ ዒራቕ ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳስ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበርን ናይ ከለዳዊ ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ባቢሎን ፓትሪያርክ ብፁዕ ካርዲናል ልዊስ ራፋኤል ሳኮ በዓለ ልደት ለይቲ ዝዓርግ መስዋዕተ ቅዳሴ ምስራዙ ብዙሕ ከምዘሕዘኖምን ኣብቲ ከባቢ ጸጥታን ደሕንነትን ውሑስ ከምዘይኰነን እውን ገሊጾም እቲ ሕዝቢ ንመግስቲ ዝቃወም ኣብ መላእ ሃገር ዘካይዶ ዘሎ ኣድማ ግቡእ መልሲ ክረክብ ጻውዒት ኣቕሪቦም፡ እቲ ተለዓዒሉ ዘሎ ህዝባዊ ናዕቢ ምኽንያት ለይቲ ዝዓርግ መስዋዕተ ቅዳሴ ተሰሪዙ ንጽብሒቱ ዕለት 25 ታሕሳስ ንጐሆ እንተሰጋገረ ዝሃሸ እዩ ዝብል ምኽሪ ከምዘቐረቡሎምን ነዚ ዅሉ ግምት ብምሃብ ጓህን ሓዘንን እናተሰመዖም ነቲ ዝቐርብ ዘሎ ምኽሪ ክንቅበል ንግደድ ቢሎም ኣብተን ካልእ ስርዓተ ኣምልዀ ዝኽተላ ኣቢያተ ክርስቲያን ብምኽንያት በዓለ ልደት ለይቲ ዘዕርገዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ከህልዎ ምዃኑ ገሊጾም፡ ዝረአይ ዝሎ ኣልቦ ጸጥታን ደሕንነትን ኣብታ ሃገር ዳርጋ መንግስቲ የለን ክትብል ዘገድድ ደረጃ በጺሑ ኣሎ። ሰላማዊ ሰልፊ ዘነቓቕሑ ዜጋታት ይቕተሉ ከምዘለዉን መንግስቲ ነዚ እውን ክቆጻጸርን ነቶም መቕተልቲ ዝፍጽሙ ዘለዉ ምልላዮም ዝተሳእኖ ከይኑ ኣሎ፡ እቶም ናይ ሰላማዊ ሰልፊ ኣድማ ዘካይዱ ዘለዉ ዜጋታት ንሕቶኦም ዝግባእ መስሊ ክሳብ ዘይረኸቡ ተቓውሞኦም ከምዘየቋረጹ ከምዘፍለጡን፡ ዕለት 25 ታሕሳስ ንጐሆ ብምኽንያት በዓለ ልደት ዘእግዚእነ ዝዓርግ መስዋዕተ ቀዳሴ ምእንቲ ሰላም ብዝብል ሓሳብ ዝገበረ እዩ ዝኸውን ከምዝበሉ ፒያና ሓቢሮም።


text:
ኣብ ሕቡራት ሃገራት ሓላፊ ሰብአዊ ጉዳያት ስቲቨን ኦ ብራይን ትማሊ ሶኑይ ንቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ልዕሊ ክልተ ሚልዮን የመናዊያን ዝተመጣጠነ መግቢ ከምዘይረኽቡ ካብዚኦም ድማ እቶም 370,000 ህጻናት ብኸቢድ ስእነት ዝተመጣጠነ መግቢ ይሳቐዩ ምህላዎም ሓቢሮም።
ኣብ የመን ዝሓለፈ ዓመት ኹናት ካብ ዝጅምር ዋጋ መግቢ 20 ሚእታዊት ምውሳኹ፡ በተወሳኺ 90 ሚእታዊት ካብ አቕርቦት መግቢ እታ ሃገር ካብ ካልኦት ሃገራት አታዊ ዝኸውን ብምኻኑ ድሕሪ ብስዑዲ ዓረብ ዝተወሰደ ምዕጻው ድማ እቲ ኩነታት ምግዳዱ ተገሊጹ’ሎ።
ብተወሳኺ ሚስተር ኦ ብራይን ብስዑዲ ዝምራሕ ሕብረት ኣብ የመን ደብዳብ ካብ ዝጅምር ልዕሊ 10,000 ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ህጻናት ብሰንኪ ስእነት እኹል ሕክምና ምሟቶም መብዛሕትኦም ድማ ብሰንኪ ሕጽረት አገልግሎት ክታበትን ስእነት ሕክምና ንከም ውጽአትን ነድሪ ሳንቡእ ዝአመስሉ ሕማማትን ምኻኖም ሓቢሮም።
ንሶም ብምቕጻል ሕማም ሸሮኽ ኣብታ ሃገር ክረአ ምጅማሩ ሕቡራት ሃገራት ምስ ናይ ትካላት ሰብአዊ ረድኤት መሻርኽቱ ብምዃን 21 ማእከላት ሕክምና ሕማም ሸሮኽ እንተኸፈተረ እኳ ነቲ ብናህሪ ዝውስኽ ዘሎ ተርእዮ እቲ ሕማም ግን ደው ከብሎ ከምዘይኽእል ይገልጹ።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ሕቡራት ሃገራት ንየመን ኣብ ደረጃ ሰለስተ ህጹጽ ረድኤት ዘድልየን ሃገራት መዲቡ’ሎ። ኣብዚ መደብ ዝተመደባ ክልተ ካልኦት ሃገራት ሶርያን ዒራቕን ምኳን ይፍለጥ።
ብኢራን ዝድገፉ ተቓወምቲ ሁቱ ነቲ በዓለምለኸ ደረጃ አልፍጦ ዝረኸበ መንግስቲ ዓብዱ ራቡ መንሱር ሓዲ ኣብ መስከረም 2014 ዓ.ም ካብ ስልጣን ክዓልውዎ ምስ ፈተኑን ብስዑዲ ዝድገፍ ሕብረት ድማ ንመንግስቲ ሓዲ ናብ ስልጣን ንምምላስ ኣብታ ሃገር ዘመተ ደብዳብ ነፈርቲ ምስጀመረ ካብቲ ጊዜ ኣትሒዙ በኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰላማዊያን ዜጋታት እታ ሃገር ምሟቶም፡ ምቁሳሎም ብተወሳኺ ልዕሊ 3 ሚሊዮን ድማ ካብ መነባብሮኦም ምዝንባሎም ተፈሊጡ’ሎ።


text:
አቡነ ብፁዓ አምላክ
ያፍቅረነ እግዚእን ዘመደ ማርያምን ዝበሃሉ ፍቅረ እግዚአብሔር ዘለዎም ብሃይማኖት ጽኑዓትን ብሥነ ምግባር ትጉሃትን ሰብ ኃዳር ነበሩ። ወትሩ ብጸሎት ንቑሓት ስለዝነበሩ፡ ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ ያፍቅረነ እግዚእ ብሕልሚ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ተገሊጽሉ፡- ‘እንሆ ከም ኤርሚያስን ዮሐንስ መጥምቅን ካብ ማሕፀን ኣደኡ ዝተኃርየ፡ ንብዙኃት ሰባት ምክንያተ ድኂን ዝኸውን፡ ስሙ ‘ብፁዕ’ እትሰምዮ ውላድ ኽትወልድ ኢኻ’ በሎ። ምስ ተንሥአ ኵሉ’ቲ ዝረኣዮ ንዘመደ ማርያም ነገራ። ንእግዚአብሔር ዝሰኣኖ ነገር የልቦን ኢሎም ብጸሎትን ምህለላን፡ ምጽዋትን ምቕባል ኣጋይሽን ይነብሩ ነበሩ። እንተኾነ ግና ሽግርን ኃዘንን ስለ ዘጋጠሞም ከም ኣቦና ኣብርሃምን ኣደና ሣራን ካብ ዓዶም ተሰዲዶም ናብ ጣጥያ (ንኡስ ዞባ ዱባርዋ እምኒ ጸሊም) ከዱ። ኣብዚ ጊዜን ቦታን ስደቶም ድማ ኣብ 1 መስከረም 1425 ዓ.ም. ‘ብፁዓ አምላክ’ ተወልደ።ኣ
ኣቡነ ብፁዓ ኣምላክ ገና ወዲ ሾመንተ ዓመት ከሎ ኣቦኡ ያፍቅረነ እግዚእ “ዝንቱ ዓለም ኃላፊ ወንብረቱኒ ከንቱ ወትፍግዕቱኒ ማሳኒ ብእሲትኒ ወውሉድኒ አኃውኒ ወአዕሩክትኒ ወታአሕማኒ ኢያድኅኑ ወኢይከውኑ ቤዛ በደኃሪ መዋዕል በዕለት ዓባይ አመ ይኴንን ሕያዋነ ወሙታነ/ እዚ ዓለም’ዚ ኃላፊ’ዩ ንብረቱ’ውን ከንቱ እዩ፡ ሓጐሱ ኸኣ ጠፋኢ እዩ፣ ደኃራይ መዓልቲ ኣብታ ዓባይ ዕለት ሕያዋንን ሙታንን ኣብ ዝፈርደሉ ጊዜ ሰበይቲ ኮነት ውሉድ ኣኅዋት ኮኑ ኣዕሩኽቲ ኣሕሙ ኣየድኅኑን እዮም . . . ” ዝብል ሓሲቡ ንሰበይቱን ደቁን ኣኪቡ ናብ ደብረ ቢዘን መንገዱ ኣቕንዐ። ቅድም ኣብ ፋሉቄ (ዓዲ ኣርዓዳ) ገዳመ መነኮሳይት ደቂ ኣቡነ ፊልጶስ በጽሑ። እታ እመምኔትን ካልኦት መነኮሳይያትን ንኣቡነ ብፁዓ ኣምላክ ምስ ርኣየኦ ‘ እዚ ሕፃን’ዚ ጸጋ እግዚአብሔር ዝኃደሮ እዩ፡ ብየማኑን ጸጋሙን መንፈስ ቅዱስ ዝኸበቦ መላእክት ዝሕልውዎ እዩ’ በላ።
ኣብ ገዳም ደብረ ቢዘን ምስ በጽሑ፡ ናይቲ ጊዜ ኣበምኔት ኣባ ሠረቀ ብርሃን ፡ ብዛዕባ ዕላማ መምጽኢኦም ሓተቶም። ያፍቅረነ እግዚእ ከኣ ‘ንሕና ሃብቲ ዓለም ደሊና ኣይመጻእናን፡ ካባኻትኩም መድኃኒት ነፍስና ዝኾነና ልብሰ ምንኵስና ኢና ንደሊ’ በሎ። ኣባ ሠረቀ ብርሃን ድማ ንያፈቅረነ እግዚእን ኃሙሽተ ደቁን ‘ግብረ ምንኵስና ጥሜትን ጽምእን ዕርቃንን ኵርዓተ ርእስን ስለዘለዎ ከቢድ እዩ። እዞም ደቅኻ’ውን ናኣሽቱ እዮም፡ ንስኻ’ውን ኣይትኽእሎን ኢኻ’ ምስ በልዎ፡ ያፍቅረነ እግዚእ ነቲ ኣቐዲሙ ዝረኣዮ ሕልሚ ነገሮ። ኣባ ሠረቀ ብርሃን ድማ እግዚአብሔር ገሊጽሉ ናብ ብፁዓ አምላክ እናጠመተ ‘እዚ ድዩ ብዛዕባኡ ዝተዛረብካኒ’ ኢሎም ንዅሎም ኣኅዋት ክመሃሩ ናብ ትምህርቲ ሰደድዎም።
ኣቡነ ብፁዓ አምላክ፡ ኣብዚ ደብረ ቢዘን ካብ መንፈስ ቅዱስ ዝኃደሮ ብቁዕ መምህር ‘ቅዱሳት መጻሕፍቲ’ ተማሂሩ ናብ ርድእና ኣገልግሎት ኣረጋውያን ተጸምደ። ብጾምን ጸሎትን ስግደትን ድማ ንእግዚአብሔር ኣሥመሮ። ዓበይቲ ተኣምራት ይገብር ስለዝነበረ፡ እቶም መነኮሳት ‘ምንኵስና ኣስኬማ መላእክት ይግብኦ እዩ ’በሉ። ኣብ መበል 15 ዕድመኡ ድማ ብኢድ ኣቡነ ጴጥሮስ መዓረገ ምንኵስና ምስ ኣኅዋቱን ኣቦኡን ተቐበለ። ኣብ 25 ዓመት ዕድመኡ ኸኣ ካብ ኣቡነ ይስሓቅ ግብጻዊ መዓርገ ዲቁናን ክህነትን ተቐበለ።
ኣቡነ ብፁዓ ኣምላክ ኣገልግሎት ክህነት ኣብ ዝፍጽመሉ እዋን ‘ፈኑ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ’ ኣብ ዝብል ክበጽሕ ከሎ፡ መንፈስ ቅዱስ ብኣምሳል ፃዕዳ ርግቢ ኵሉ ሰብ እናረኣዮ ኣብቲ መሠውዒ የጽልል ከም ዝነበረ መጽሓፈ ገድሎም ይገልጽ።
ብድኅር’ዚ ኣቡነ ብፁዓ ኣምላክ ንዕሥራ ዓመት ኣብ ደብረ ቢዘን ምስ ጸንሐ፡ በረኸት ገዳማት ንምቕባልን ትምህርቲ ንምውሳኽን፡ ናብ ደብረ ዳሞ ከይዱ በረኸት ኣቡነ ኣረጋዊ ተሳቲፉ፡ ገድለ መነኮሳትን ተግባረ እድን ጽሕፈትን ድጉሰትን ስፌትንተማህረ።
ድኅሪ ኃሙሽተ ዓመት ትምህርቱ ወዲኡ፡ ናብ ዓዱ ተመሊሱ ኣብዚ ሕጂ ዘሎ ደብረ ኰዳዱ ንሕዝበ ክርስቲያን ትምህርተ ሃይማኖት እናሰበኸ ብጾምን ጸሎትን እናተጋደለ ንሠላሳ ዓመት ተቐመጠ። ኣቡነ ብፁዓ ኣምላክ ሰንሰለት ሓፂን ተዓጢቑ ኣብ ርእሱ ሓፂን ገይሩ ኣእዳዉ ዘርጊሑ እናጸለየ ከሎ፡ ብብርቱዕ ድምፂ ነጐድጓድን በርቅን ማኅበር መላእኽቲ እናተመላለሱ ርእዩ፡ ሰንቢዱ ወደቐ እሞ ሥላሴ ብኣምሳል ሠለስተ ሰባት ተገልጹሉ። በዚ መሠረት ድማ ክሳዕ ሎሚ ክልቲኦም ገዳማት ኣቡነ ብፁዓ ኣምላክ ‘ሙራደ ሥላሴ’ የኽብሩ።
ድኅሪ ብዙኅ ዓመታት ብሕትውናን ጽኑዕ ገድልን ኣስተምህሮን፡ ክፍሉ ‘ምድሪ እገላ’ ምዃኑ ብመንፈስ ቅዱስ ተረዲኡ፣ ደቀ መዛሙርቱ ኣኸቲሉ ንሕዝቢ ጽልማ ተፋንዩ ናብ ምድሪ እገላ ከይዱ፡ ኣብ ሓደ ጎቦ ኣዕረፈ። ደቀ መዛሙርቱ ግና ‘ኣቦና እዚ ቦታ’ዚ ምድሪ ሸፋቱ ምድሪ ኣራዊት ሥፍራ ኣጋንንቲ እዩ፣ ኣብዚ ከመይ ጌርና ንቕመጥ’ በልዎ። ኣቡነ ብፁዓ ኣምላክ ድማ ‘ከምኡ ኣይትበሉ’ ኢሊ ብምግሣፅ ነቲ ቦታ በኣርባዕተ መዓዝን ባሪኹ ማኅደረ ቅዱሳን ገበሮ። ኣብኡ ድማ ገዳም መሥሪቱ ማኅበር ኣቍሙ ኣብ 1467 ዓ.ም. ገደሞ።
ድኅሪ ቁሩብ ዓመታት ድማ ኣብ መበል 75 ዓመት ዕድሚኡ ኣብ 9 ግንቦት 1500 ዓ.ም. ካብ እግዚአብሔር ኣምላኽ ቃል ኪዳን ተቐቢሉ ዓረፈ። ኣብ ገዳም ደብረ ምዕዋን ድማ ተቐብረ። ኣብ መቃብሩ ክሳዕ ሎሚ ተኣምራት ይግበር ኣሎ። በብጊዜኡ ዝመጹ ሕሙማትን ድኑሳትን ማየ ጸሎት እናተሓጽቡ ይፍወሱ ኣለዉ።
ኣቡነ ብፁዓ ኣምላክ፡ ዝገደመን ፍሉጣት ክልተ ገዳማት ኣለዋ።
* ገዳም ደብረ ኮዳዱ ኣብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ድባርዋ፡ ጽልማ ኣብ እምኒ ጸሊም ዝርከብ ገዳም እዩ። እዚ ገዳም’ዚ ኣቡነ ብፁዓ አምላክ ን30 ዓመታት ብጾምን ጸሎትን ተወሲኑ ዝተቐመጠሉን ሥላሴ ዝተገልጽሉን ቅዱስ ቦታ ብምዃኑ ከም ገዳም ተገዲሙ፡ ቤተ ክርስቲያን ተሓኒፅሉ ዓመት መጸ ክብረ በዓሉ ( 01 ታኅሣሥ) እናተኸብረ ይነብር ኣሎ።
* ገዳም ደብረ ምዕዋን ድማ ኣብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ፡ ካብ ከተማ ደቀምሓረ ብሸነኽ ደቡባዊ ምዕራብ፡ ካብ ማይ ዕዳጋ 20 ኪ.ሜ. ኣብ 1970 ሜትሮ ብራኸ ይርከብ። ኣብዚ ገዳም’ዚ ክልተ ኣብያተ ክርስቲያን ናይ ኣቡነ ብፁዓ ኣምላክን ናይ ወደ መዝሙሩ ኣቡነ በኵረ ድንግልን ኣሎ። ዓመት መጸ ክብረ በዓሉ 09 ግንቦት እናተኸብረ ይነብር ኣሎ።
ጸሎቱን በረከቱን ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!Leave a comment


text:
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ
“ኣነ ብርሃን ዓለም እየ” (ዮሐ ፰፥፲፪)
ነዚ ቃል’ዚ ካብ ጐይታ ተቐቢሉ ዝጸሓፈ ወንጌላዊ ቅዱስ ዮሐንስ እዩ። ናብ ዓለም ዝመጸን፡ ጸልማት እዚ ዓለም’ዚ ዝቐንጠጠን፡ ኣማናዊ ብርሃን ዓለም ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ።
ኣብ ዓለም ብዙኅ ዓይነት ብርሃን ኣሎ። ብእግዚአብሔር ዝተፈጥሩ ብርሃን ዘመንጭዉን ዝፍንዉን ፍጥረታት ኣለዉ። ደቂ ሰባት ድማ እግዚአብሔር ብዝሃቦም ጥበብ በብዘመናቱ ዝማሃዝዎም ብርሃናት ኣለዉ። እቲ ቀዳማይ ብርሃን ድማ ኣብታ ቀዳመይቲ መዓልቲ ፍጥረት፡ ጸልማት ንምርሓቕ ብእግዚአብሔር ዝተፈጥረ እዩ። ኣብ ናይ ዕለተ ረቡዕ ፍጥረቱ ድማ እግዚአብሔር ኣብ ሰማይ ዘስፈሮም ኣካላት ብርሃን ኣለዉ። ካብኣቶም ድማ እቲ ዝዓበየ ፀሓይ እዩ። እቶም ናይ ብርሃን ኣካላት ኣብ መዓልቲ ክሥልጥኑ ከለዉ፡ ጸልማት ድማ ኣብ ለይቲ ከምዝሥልጥን ተገይሩ ብእግዚአብሔር ዝተሠርዐ እዩ። ኣብ ቅዱስ መጽሓፍ፡ እዚኦም ኣካላት ብርሃን ዘለዎም ጠባያትን ዝህብዎ ኣገልግሎትን፡ ከምኡውን ብኣንጻሩ ዘሎ ጸልማትን ነናቶም ተምሳልን ትርጉምን ተዋሂቦም ንረኽቦም።
ብመሠረት እዚ ኸኣ፡ ብርሃን ናይ ጽድቂ፡ ትሩፋት፡ ሰናይ ተግባር፡ ሕይወት፡ ፍልጠትን ምስትውዓልን፡ እምነት፡ ሕጊ፡ ቅኑዕ ፍርዲ፡ ምሳሌ ክኸውን ከሎ ጸልማት ድማ ናይ ኃጢኣት፡ ኵነኔ፡ ክፉእ ግብሪ፡ ሞት፡ ድንቁርናን ዘይምስትውዓልን፡ ክሕደት፡ ጠዋይ ፍርዲ ወዘተ ተምሳል ኮይኑ ከምዝጥቀስ ምዃኑ ቅዱስ መጽሓፍ ብሰፊሑ ይምህረና። ንኣብነት ነዞም ዚስዕቡ ንባባት ንመልከት፦
– “እቲ ካብ ጸልማትሲ ብርሃን ይብራህ ዝበለ ኣምላኽ እዩ እሞ፡ ንብርሃን ፍልጠት ናይ ኣምላኽ ክብሪ ብኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ልብና ኣብርሆ። (ካልኣይ ቆሮ ፬፥፮/4፥6)
– “ንሕናስ ብሰሪ ጸልማት ብሥርዓት ክንዛረብ ኣይንኽእልን ኢና እሞ፡ ንእኡ እንብሎ፡ ንስኻ ምሀረና።” (ኢዮ ፴፯፥፲፱ 37፥19)
– ሽዑ እቲ ንጉሥ ንገላውኡ በሎም፡ ኣእዳዉን ኣእጋሩን ኣሲርኩም፡ ኣብ ናይ ወጻኢ ጸልማት ደርብይዎ። ኣብኡ ብኽያትን ምሕርቃ ኣስናንን ይኸውን። (ማቴ ፳፪፥፲፫ 22፥13)
እቶም ንምሳሌ ዝተጠቕሱ ብርሃናት ነናቶም ትርጉም ዘለዎም ድማ እዮም።
ይኹን እምበር መሠረትን ምንጭን ብርሃን ዝኾነ ጐይታ ብርሃንነቱ፡ ካብ ፍጥረታት ብርሃን ዝተፈልየ እዩ። ናይ ፍጥረታት ብርሃን ናይ ጸጋ ኮይኑ ኃላፍን ጊዜያዊን እዩ። ናይ ጐይታ ብርሃንነት ግና ናይ ባህርይኡን ዘለዓለማዊን እዩ። ይኹን እምበር ንሕና ብእንርድኦ መጠን ከነስተውዕሎ ምእንቲ፡ ናይ ጐይታ ብርሃንነት በቶም እንፈልጦም ብርሃናት ዓለም ኣብ ቅዱስ መጽሓፍ ተመሲሉ እንረኽቦ። ንምሳሌ ነቢዪ ሚልኪያስ ንጐይታ ‘ፀሐየ ጽድቅ’ ኢሉ መሲሉ ይነግረና። “ንኣኻትኩም ስመይ እትፈርሁ ግና፡ ፀሓይ ጽድቂ ኽትበርቀልኩም እያ፡ ምድሓን ከኣ ኣብ ኣኽናፉ እዩ።” (ሚል ፬፥፪/4፥2) ወንጌላዊ ቅዱስ ዮሐንስ፡ ናይ ምሳሌታትን ትንቢታትን ፈጻሚ ብዛዕባ ዝኾነ አምላኽ ብርሃንነት ክገልጽ ከሎ “ብርሃን ናብ ዓለም መጸ” ይብል። እግዚአብሔር ብርሃን እዩ። ብርሃን ወትሩ ኣንጻር ጸልማት ዝቖመን፤ ብርሃን ኣብ ዝተገልጸሉ ድማ ጸልማት ፈጺሙ ከምዝርሕቕን ከምዘይጸንዕን ዝተፈልጠ ነገር እዩ። ከምኡ ድማ ብሓጢኣት ደቂ ሰባትን ክፍኣት ዲያብሎስን ጸልሚታ ኣብ ዝነበረት ዓለም: ኣማናዊ ብርሃን ኢየሱስ ክርስቶስ ንዓለም ብርሃን ንምዃንን፡ ሓጢኣትን ሞትን ንምድምሳስን፡ ግዝኣት ዲያብሎስ ክሥዕርን ዝመጸ ንሱ ምዃኑ ንክገልጽ እዩ ‘ኣነ ብርሃን ዓለም እየ’ ዝበለና። ቅዱስ ዮሐንስ ወንጌላዊ’ውን ኣማናዊ ብርሃን ዓለም ናብ ዓለም ከም ዝተገልጸ ንምብሳር እዩ ብርሃን ናብ ዓለም ከምዝመጸ እተዛረበ።
ስሊኡ ድማ እዩ፡ ነቢያት ኣቐዲሞም ብዛዕባ ጸልማት ዓለም ዘርሕቕ ብርሃን ናብ ዓለም ከምዝመጽእን ከምዝውለድን፤ ንዓለም ኵሉ ከምዘብርህን ትንቢቶምን ምሳሌኦምን ብብዙኅ ሳዕን መገድን ክዛረቡ ዝጸንሑ። ካብቶም ዓበይቲ ነቢያት ሓደ፡ ልዑለ ቃል ኢሳይያስ ብብርሃን መሲሉ ንዝተነበዮ ትንቢት፡ ቅዱስ ማቴዎስ ወንጌላዊ ብጐይታናን መድኃኒንና ኢየሱስ ክርስቶስ ከምዝተፈጸመ ኣርጊጹና ክነግረና ከሎ ከምዚ ይብል “እቲ ብነብዪ ኢሳይያስ እተባህለ ኺፍጸም፡ ከምዚ ዚብል፡ ምድሪ ዛብሎንን ምድሪ ንፍታሌምን፡ መገዲ ባሕሪ፡ ማዕዶ ዮርዳኖስ፡ ገሊላ ኣሕዛብ፡ ኣብ ጸልማት ዚነብር ሕዝቢ ዓብዪ ብርሃን ረኣየ፡ ኣብ ዓዲ ሞትን ድኔኣን ንዚነብሩ ድማ ብርሃን ወጸሎም።” ኢሳ ፱፥፪ ማቴ ፬፥፲፮
ኣካል ምስ ህልውና ተገሊጹሉ፤ ዓይነ ንስር ተዓዲሉ፡ ረቂቅን ምጡቕን ነገረ መለኮት ክጽሕፍ ዝጀመረ ቅዱስ ዮሐንስ ወንጌላዊ’ውን፡ ናይ ሥግው ቃል ኢየሱስ ክርስቶስ ናይ ባህርይ ኣምላኽነት ኣብ ዝጸሓፈሉ ዓንቀጽ፤ ናይ ጐይታ ብርሃንነትን ሕይወትነትን ብዝግባእ ኣመሥጢሩ ገሊጹ ኣሎ። “ቃል ብመጀመርታ ነበረ፡ እቲ ቓል ድማ ኣብ ኣምላኽ ነበረ፡ እቲ ቓልውን ኣምላኽ ነበረ። እዚ ብመጀመርታ ኣብ ኣምላኽ ነበረ። ብእኡ ዅሉ ዀነ፡ ካብቲ ዝዀነ ዘበለ ድማ ብዘይ ብእኡ ዝዀነ የልቦን። ሕይወት ኣብኡ ነበረት፡ እታ ሕይወት ከኣ ብርሃን ሰብ ነበረት። ብርሃንውን ኣብ ጸልማት የብርህ፡ ጸልማት ግና ኣይሐዞን።” ብምባል ደቂ ሰባት ዝጽበይዎ ዝነበረ፡ ንደቂ ሰባት ካብ ሞት ናብ ሕይወት፡ ካብ ጸልማት ናብ ብርሃን ዘሰጋግር ንሱ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ብተዋሕዶ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ዝተወልደ ካብ ሠለስቱ ኣካላት ሓደ ወልደ እግዚአብሔር ምዃኑ ኣረዲኡና። (ዮሐ ፩፥፩-፭/1፥1-5) በዚ ቃል መሠረት’ዚ ድማ ብርሃን ዝተባህለ ሥግው ቃል ወልደ እጓለእምሕያው ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። ንሱ ብርሃን ዓለም እዩ። ናብዚ ብጸልማት ዲያብሎስን ክፉእ ግብሩን መግዛእቱን ዝጸልመተ ዓለም መጺኡ ምስ ኣብርሀ፤ ደቂ ሰባት ካብ ጸልማትን ድነ ሞትን ወጺኦም ብብርሃንን ሕይወትን ክመላለሱ ጀሚሮም። ብሃይማኖትን ብሰናይ ግብሪ ክጸንዑ፡ ጽድቅን ትሩፋትን ክሠርሑ ክኢሎም። ብርሃን ወንጌል ስለዝበርሃሎም፡ ተስፋ ገነት መንግሥተ ሰማያት ዝወርሱ ኮይኖም። ካብ ፍኖተ ጸገም ናብ ፍኖተ የማን ኣግሊሶም፤ ካብ ፍኖተ ጸልማት ወጺኦም ኣብ ፍኖተ ብርሃን ክመላለሱ ጀሚሮም።
መገዱ ከቅንዕ፡ ጸራጊ መገዱ ኮይኑ ቀቅድሚኡ ዝመጸ መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮሐንስ’ውን፡ ብዛዕባ ብርሃን ክርስቶስ ክምስክር ዝመጸ ምዃኑ ቅዱስ ዮሐንስ ወንጌላዊ ተዛሪቡ ኣሎ። ኮይኑ ግና እቶም ናቱ ወገን፤ ትንቢቱ ዝፈልጡ ግና ኣይተቐበልዎን ነበሩ እሞ ብግብሪ ጸልማት ምምልላስ ቀጺሎም። እቶም ዝተቐበልዎ ግና ብርሃን ርእዮም፤ ሕይወት ረኺቦም ምስክርነቶም ይህቡ ነበሩ። “እቲ ንነፍሲ ወከፍ ሰብ ዜብርህ ብርሃን ሓቂ ናብ ዓለም ይመጽእ ነበረ። ኣብ ዓለም ነበረ፡ ዓለምውን ብእኡ ዀነት፡ ዓለም ግና ኣይፈለጠቶም። ናብቶም ናቱ መጸ፡ እቶም ናቱ ኸኣ ኣይተቐበልዎን።” (ዮሐ ፩፥፯-፲፩/1፥7-11)። ግብሮም ብቐደሙ ኣብ ጸልማት ዝነበረን፡ ብግብሪ ጸልማት ክመላለሱ ዝፈተዉን ማኅበራተ ኣይሁድ ግና ናብቲ ብርሃን ምምጻእ ኣይፈተዉን። ነቶም ከም ኒቆዲሞስ ዝኣመሰሉ ናብ ብርሃን ክመጹ ንዝደልዩ ግና ናይ ብርሃን ቃልን ፍርድን ኣብርሃሎም። “ብርሃን ናይ ዓለም መጸ፡ ሰብ ግና፡ ግብሮም ክፉእ እዩ እሞ፡ ካብ ብርሃንሲ ጸልማት ፈተዉ። ክፉእ ዚገብር ዘበለ ብርሃን ይጸልእ እዩ እሞ፡ እቲ ግብሩ ምእንቲ ኸይዝለፍ፡ ናብ ብርሃን ኣይመጽእን። እቲ ሓቂ ዝገብር ግና፡ ብኣምላኽ እተገብረ እዩ እሞ፡ ግብሩ ምእንቲ ኪግለጽ፡ ናብ ብርሃን እዩ ዚመጽእ።” (ዮሐ ፫፥፲፱-፳፩/3፥19-21)
ብርሃን ምን ምዃኑ ኣጸቢቑ ዝፈለጠን፤ ብብርሃን ምምልላስ ዘለዎ ጸጋን ሕይወትን ዝጠዓመን ዘስተማቐረን ቅዱስ ዮሐንስ ወንጌላዊ ደጊሙ ብዛዕባ ብርሃን ከምዚ ይብለና። ወልደ እግዚአብሔር ወሃቤ ሕይወት ምዃኑ ድኅሪ ምግላጹ፡ እግዚአብሔር ብርሃን ከም ምዃኑ ንሕና’ውን ነዚ ብርሃን ክንስዕቦ፤ ካብ ጸልማት ወጺእና ሰናይ ግብሪ ክሕልወና ከምዝግባእ ይምዕደና። “እግዚኣብሔር ብርሃን ምዃኑን ኣብኡ ኸኣ ሓንቲ እኳ ጸልማት ከም ዜብሉን፡ እታ ኻብኡ ዝሰማዕናያ ንኣኻትኩምውን እንነግራ ዘሎና መልእኽቲ እዚኣ እያ። ምስኡ ኅብረት ኣሎና፡ ኢልናስ ኣብ ጸልማት እንተ ተመላለስና፡ ንሕሱ፡ ሓዊውን ኣይንገብርን ኢና ዘሎና። ከምቲ ንሱ ኣብ ብርሃን ዘሎ፡ ኣብ ብርሃን እንተ ተመላለስና ግና፡ ንሓድሕድና ሕብረት ኣሎና፡ ደም ኢየሱስ ክርስቶስ
ወዱውን ካብ ኲሉ ሓጢኣት የንጽሃና እዩ።” (ቀዳማይ ዮሐ ፩፥፭-፯/1፥5-7 ቀዳማይ ዮሐ ፪፥፰-፱/2፥8-9)
ስለዚ ሕጉ ብርሃን ስለዝኾነ ፍቓዱን ትእዛዙን ምፍጻም ነዚ ኣማናዊ ብርሃን ዓለም ክንርእዮን ክንመላለሰሉን ዘኽእለና እዩ። ስለዝኣመንና ጥራይ ኣብ ብርሃን ኣሎና ክንብል ከምዘይንክእል እዩ ቅዱስ መጽሓፍ ዝነግረና። ብእምነት ጥራይ ዝደሓን ኣይኮነን። እምነትን ሰናይ ግብርን ኣወሃሂድና ምስ እንርከብ እምበር። ናይ ክልቲኡ ውህደት እዩ ብርሃን ዝህብ እምበር ሓዲኡ ጥራይ ሒዝካ ብርሃን ክትርእይ ዝከኣል ኣይኮነን። ነተን ኃሙሽተ ለባማትን፡ ኃሙሽተ ዓያሱ ደናግልን ምዝካር ኣዝዩ ክጠቕመና እዩ። ዘይቲ ምስ መብራህቲ ኣጣሚርካ ምጽናሕ እዩ ናብቲ ቤት መርዓዊ ከእትወና ዝኽእል። ብርሃን ከይሓዝና ምጽናሕ ካብ ወቐሳ ኣይደኅነናን እዩ። ( መዝ ፻፲፰፥፻፲፭/119፥115 ማቴ ፳፭፥፩-፲፪/25፥1-12)
እምበኣርከስ ብርሃን ንዝኾነን፡ ንኵሉ ዓለም ንዘብርህን ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ክንስዕብ እንተደኣ ኮይንና ብሃይማኖት ጸኒዕና፡ ፍቓዱ ምፍጻም ይግባእና ማለት እዩ። ንሱ ብርሃን ወሃቢ ብርሃን እዩ እሞ ነቲ ዝዓደለና ብርሃን ከነጸልምቶ ዘይኮነ ኣድሚቕና ከነብርሆ ይደሊ። ኣብ ብርሃን ብምምልላስናን፤ ፍቓዱ ብምፍጻምናን እዩ ድማ ናቱ ደቀ መዛሙርት ምዃንና እንፍለጥ። እንተዘይኮይኑ እቶም ብርሃኑ ከነብርህ ትጽቢት ተገይሩልና ዝኣመንናን ዝተጠመቕናን፡ ብጸልማት ተዋሒጥና እንተደኣ ተረኺብናሲ ናይ መን ክንብሃል ኢና፧! “ንስኻትኩም ብርሃን ዓለም ኢኹም። ኣብ ከረን ዘላ ኸተማ ኽትክወል ኣይከኣላን እዩ። መብራህቲ፡ ኣብ ቤት ንዘሎ ዅሉ ኼብርህ፡ ኣብ ቀዋሚ ቐንዴል ኪሰቕልዎ እምበር፡ ኣብ ትሕቲ ኸፈር ኬንብርዎ ኣየብርሁን እዮም። ከምኡ ኸኣ ነቲ ጽቡቕ ግብርኹም ርእዮም፡ ኣብ ሰማያት ንዘሎ ኣቦኹም ምእንቲ ኼመስግንዎ፡ ብርሃንኩም ኣብ ቅድሚ ሰብ ይብራህ። (ማቴ ፭፥፲፬-፲፮/5፥14-16)
ስለዚ ነቲ ኣብዚ ጸልማት ዓለም ንዘብርህ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብፍጹምን ርቱዕን ሃይማኖት፡ ብሰናይ ግብሪ ካብ ልብና ክንስዕቦን ክንኣምኖን ይግባእ። ምስኡ ኣብ ብርሃን ምንባር ማለት ነቲ ብርሃን ዝኾነ ሕጉ ምሕላው፤ ፍቓዱ ምፍጻም ማለት እዩ። ኣብዚ መገዲ ምምልላስ ድማ ናይ ዘለዓለም ሕይወት ምርካብ ማለት እዩ። ኣብታ ንሱ ብርሃና ዝኾነን ጸልማት ዘይርከባን ሰማያዊት ኢየሩሳሌም ደብረ ጽዮን መንግሥተ ሰማያት ብምሕረቱ ምእታው ማለት እዩ። ንሱ ዘለዓለማዊ ዘይጥፍእ ብርሃን ስለዝኾነ ድማ እዩ ኣብ ጊዜ ልደቱ ኵሉ ነገር ብብርሃን ዝግለጽ ዝነበረ። ነቶም ሰብአ ሰገል ብርሃናዊ ኮኸብ መሪሑ ናብቲ ኣማናዊ ብርሃን ኣብጸሖም፤ እቲ ብስራተ ልደቱ ክነግሩን ብሓንሳብ ኮይኖም ከመስግኑ ዝተረኽቡ መላእኽት’ውን ብዙርያኦም ብርሃን ኣብርሀ። ምኽንያቱ ንሱ ጐይታ ብርሃን ዓለም ስለዝኾነ።
እምበኣርከስ “ሽዑ ኢየሱስ፡ ኣነ ብርሃን ዓለም እየ። እቲ ዚስዕበኒ ብርሃን ህይወት ኪረክብ እምበር፡ ብጸልማት ኣይኪኸይድን እዩ፡ ኢሉ ኸም ብሓድሽ ተዛረቦም።” ዝበሎ ቃላት ኣስተውዒልና፤ ነቲ ስሌና ክብል ንዝተወልደን ናባና ዝመጸን ብርሃን ከምቲ ዝግባእ ንስዓቦ። ካብ ግብሪ ጸልማት ርሒቕና ብርሃን ለቢስና ብርሃናዊ ግብሪ ንግበር። (ዮሐ ፰፥፲፪/8፥12) ብሓቂ ብስም ናይቲ ብርሃን ዓለም ዝኾነ ክርስቶስ ተጸዊዕና ክርስቲያን ዝብል ክቡር ስም ብግብሪ ክንዕቅቦ ኮይንና፤ ብርሃንና ናብ ዓለም ይብራህ። እንተዘይኮይኑ “እምበኣርሲ እቲ ኣባኻ ዘሎ ብርሃን ካብ ጸልመተ፡ ጸልማቱስ ክንደይ ዓብዪ ይኸውን።” ክበሃለልና እዩ። ስለዚ ናብቲ ብርሃን ዓለም ዝኾነ ክርስቶስ ኣምላኽና ንቕረብ እሞ ብብርሃን ንመላለስ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔርLeave a comment