text:
Author
Desta Teka 3465 posts
ኣዲስ ኣበባ፣ 6 ጥቅምት፣ 2014 (ኤፍ ቢ ሲ)ኮተቤ ናይ ትምህርቲ ዩኒቨርሲቲ 2 ሺሕን 526 ተምሃሮ ኣመሪቑ። እቲ ዩንቨርስቲ ብምሸታዊ፣ ስሩዕ፣ ርሕቐት፣ ክረምትን ኤክስቴንሽንን መርሃ ግብሪ ዘሰልጠኖም ተምሃሮ ኢዩ ሎሚ ዘመረቐ። ብቐዳማይ ዲግሪ፣ ማስተርስን ለቨል 4ን ዝሰልጠኑ ከምዝኾኑ…
ኢትዮጵያ ቅልጡፍን ዘላቒን ኣገልግሎት ትራንስፖርት ንክህልዋ ንምግባር ቁርፀኛ ኢያ ተባሂሉ
ኣዲስ ኣበባ፣ 6 ጥቅምቲ፣ 2014(ኤፍ ቢ ሲ)ኢትዮጵያ ቅልጡፍን ዘላቒን ኣገልግሎት ትራንስፖርት ንክህልዋ ንምግባር ቁርፀኛ ኢያ ክብላ ሚኒስትር ትራንስፖርትን ሎጂስቲክስን ወይዘሮ ዳግማዊት መጎስ ገሊፀን። እተን ሚኒስትር ኣብ ቻይና ኣብ ዝካየድ ዘሎ መበል ካልኣይ ዓለም ለኸ ዘላቒ ኮንፈረንስ…
ዳያስፖራታት ናይ ኣሜሪካ ኣቋም ናይ ምቕያር ዓቕሚ ኣለዎም – ወ/ሮ ሶስና ወጋየሁ
ኣዲስ ኣበባ፣ 6 ጥቅምት፣ 2014(ኤፍ ቢ ሲ)ናይ ኢትዮጵያ ዳያስፖራ ማሕበር ኣካቢት ወይዘሮ ሶስና ወጋየሁ÷ ንፕሬዚዳንት ኣሜሪካ ጆ ባይደን ምምራፅ ልዕሊ 800 ሺሕ ኢትዮጵያውያንን ትውልደ ኢትዮጵያውያንን ልዑል ኣስተዋፅኦ ነይሩዎም ክብላ ገሊፀን። እተን ኣካቢት፥ እቶም ትውልደ ኢትዮጵያውያን…
ናይ ደምቢዶሎ ዩኒቨርሲቲ 1 ሺሕን 127 ተምሃሮ ኣመሪቑ
ኣዲስ ኣበባ፣ 6 ጥቅምት፣ 2014(ኤፍ ቢ ሲ)ናይ ደምቢዶሎ ዩኒቨርሲቲ 1 ሺሕን 127 ተምሃሮ ኣመሪቑ። ካብ መንጎ እቶምክ ተመረቕቲ እቶም 85 ብካልኣይ ዲግሪ ዝተመረቑ ኢዮም። እቲ ዩንቨርስቲ ንኣይተ ለንጮ ለታ ናይ ክብሪ ዶክትሬት ከምዘበርከተሎም ኦቢኤን ዘጊቡ። እዋናዊ ሓበሬታ…
ቤት ፅሕፈት ቀዳማዊት እመቤት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዘህነፆ ፋብሪካ ባኒን ሕሩጭን ኣመሪቑ
ኣዲስ ኣበባ፣ 6 ጥቅምቲ፣ 2014(ኤፍ ቢ ሲ)ቤት ፅሕፈት ቀዳማዊት እመቤት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዘህነፆ ፋብሪካ ባኒን ሕሩጭን ኣመሪቑ። እቲ ፋብሪካ ዕለታዊ 1 ሚሊየን ባኒ ዘፍሪ እንትከውን፥ 217 ሚሊየን ብር ወፃኢ ዝተገበረሉ ኢዩ ተባሂሉ። ን450 ሰባት ዕድል ስራሕ ከምዝፈጥር እውን ተገሊፁ።…
ብኣይተ ደመቀ ዝምራሕ ልኡኽ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዘሎ ስራሕቲ ግብርና ይጉብኒ ኣሎ
ኣዲስ ኣበባ፣ 6 ጥቅምቲ፣ 2014(ኤፍ ቢ ሲ)ብምክትል ቀዳማይ ሚኒስትርን ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢን ኣይተ ደመቀ መኮነን ዝምራሕ ልኡኽ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዘሎ ስራሕቲ ግብርና ይጉብኒ ኣሎ። ኣብቲ ጉብኚት ናይ ፌዴራልን ክልላትን መንግስቲ ላዕለዎት ሓለፍቲ ስራሕ ተሳቲፎም። ናይቲ ልኡክ ኣባላት…
ካብ ፑሽኪን ኣደባባይ -ጎፋ ማዞርያ- ጎተራ ማሳለጫ ዝህነፅ ዘሎ መገዲ 77 ሚኢታዊ ተዛዚሙ
ኣዲስ ኣበባ፣ 5 ጥቅምት፣ 2014 (ኤፍ ቢ ሲ) ካብ ኣሌክሳንደር ፑሽኪን ኣደባባይ -ጎፋ ማዞርያ- ጎተራ ማሳለጫ ዝህነፅ ዘሎ መገዲ 77 ሚኢታዊ ተዛዚሙ። እቲ መገዳ ካብ መነግስቲ ቻይና ብዝተረኸበ ልቓሕ 1 ነጥቢ 5 ቢሊየን ብር ኢዩ ዝህነፅ ዘሎ። ኣብ 2012 ዓ.ም ዝተጀመረ እንትኸውን…
ሚኒስትራት ጉዳያት ወፃኢ ፓላንድን ቤሊጅየምን ንኣይተ ደመቀ መኮነን ናይ እንኳዕ ደስ በሎም መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም
ኣዲስ ኣበባ፣ 5 ጥቅምት፣ 2014 (ኤፍ ቢ ሲ)ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ፓላንድ ዚቢግናዉ ራዬን ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትርን ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢን ቤሊጅየም ሶፊያ ዊልሚስን ንኣይተ ደመቀ መኮነን ናይ እንኳዕ ደስ በሎም መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም። ሶፊያ ዊልሚስ÷ ኣይተ ደመቀ መኮነን ምክትል ቀዳማይ…
መንግስቲ ክልል ዓፋር ካብ ሰሜን ወሎ ንዝተመዛበሉ ዜጋታት ለዕሊ 2 ሚሊየን ብር ድጋፍ ገይሩ
ኣዲስ ኣበባ፣ 5 ጥቅምት፣ 2014 (ኤፍ ቢ ሲ)መንግስቲ ክልል ዓፋር ካብ ሰሜን ወሎ ንዝተመዛበሉ ዜጋታት ለዕሊ 2 ሚሊየን ብር ዝግመት ምግብን ናውቲን ድጋፍ ከምዝገበረ ተገሊፁ። እቶም ድጋፍ ዝተገበረሎም ዜጋታት፥ ኣብ ጊዚያዊ መዓስከር ዝርከቡ ኢዮም ተባሂሉ። እዋናዊ ሓበሬታ ንምርካብ፦…
ኢትዮጵያ ጎኒ ንጎኒ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ኣፈፃሚ ሕብረት ኣፍሪካ ምስ ዝተፈላለያ ሃገራት ትዛተ ኣላ
ኣዲስ ኣበባ፣ 5 ጥቅምት፣ 2014(ኤፍ ቢ ሲ) ኢትዮጵያ ጎኒ ንጎኒ መበል 39 ኣኼባ ቤት ምኽሪ ኣፈፃሚ ሕብረት ኣፍሪካ ምስ ዝተፈላለያ ሃገራት ትዛተ ኣላ። ክሳብ ሐዚ ኢትዮጵያ ብሄራዊ ረብሓኣ ንምሕላው ኣብ ዘኽእሉን ኣብ ኣህጉራዊ ጉዳያትን ብምድሃብ ምስ ሚኒስቴር ጉዳያት ወፃኢ ቤኒን፣ ኣልጄሪያ፣…


c: text/html

text:
Radio Erena: 28 January 2019
መንግስቲ ህንዲ፣ ንፕረዚደንት ጅቡቲ እስማዒል ዑመር ገለ ዝልዓለ ናይ ክብሪ ማዳልያ ከምዝሸለሞ ማዕከናት ዜና ህንዲ ሓቢረን።
እቲ “ፓዳማ ቪብሁሻን” ዝተሰምየ፣ ኣብ ረብሓ ህንዲ ፍሉይ ኣበርክቶ ንዝገበሩ በርጌስ ዝወሃብ፣ ሽልማት፣ ኣብዚ ዓመት’ዚ ንፕረዚደንት ጅቡቲ ዝሃበሉ ምኽንያት፣ ኣብ መንጎ ሃገሩን ህንዲን እናሰፍሐ ንዝመጽእ ዘሎ ዝምድና ኣብ ምዕባይ ብዝገበሮ ጻዕሪ’ዩ።
መራሕቲ ጅቡቲን ህንድን ድሕሪ ዘካየድዎ ርክባት፣ ህንዲ፣ ኣብ ጅቡቲ ኤምባሲ ንምኽፋት ክትውስን እነከላ፣ ኣብ ወትሃደራዊን ንግዳውን ዝምድናታታት ንምስፋሕ’ውን መደባት ከምዘለዋ’ዩ ይጠቀስ።
ህንዲ፣ ምስ ጃፓን ብምዃን፣ ንምስፍሕፋሕ ቻይና ኣብ ጅቡቲ ንምግጣም ስትራቴጂ ከምዝሓንጸጻ’ውን ኣቐዲሙ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
ቻይና፣ ብዘይካ’ቲ ኣብ ሓያል ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ኣብ ህንጻን ካልእን እተካይዶ ዘላ ወፍርታት፣ ኣብ ጅቡቲ ቀዋሚ ወትሃደራዊ መዓስከር ከፊታ ከምዘላ ይፍለጥ።
ህንዲ ድማ ነዚ ናይ ቻይና ምስፍሕፋሕ ንምሽማው ዝዓለመ፣ ዋዕላ ህንድን ሃገራት ኣፍሪቃ ዝሓለፈ ዓመት ምክያዳ ኣይርሳዕን።
ኣብቲ ዋዕላ ናይ ክብሪ ዕዱማት ካብ ዝነበሩ መራሒ ሓደ ፕረዚደንት ጅቡቲ እስማዒል ዑመር ገለ’ዩ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Radio Erena: 17 May 2018
ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲ፣ ናዕብን ሰለማዊ ሰልፍን ወዲብኩምን ተሳቲፍኩም ተባሂሎም ተኣስሮም ንዝጸንሑ 330 ዜጋታት እታ ሃገር ብምሕረት ክፍትሑ ከምዝኣዘዘ ማዕከናት ዜና ካብ ካይሮ ሓቢረን።
ንሱ፣ ብምኽንያት’ቲ ትማሊ ሮቡዕ 16 ግንቦት ኣብ ካይሮ ዝተኸፍተ ዋዕላ መንእሰያት ኣብ ዘስምዖ መደረ፣ እቶም በብእዋኑ ዝተኣስሩ መብዛሕቶም መንእሰያት ክፍትሑ ንሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት ትእዛዝ ከምዝሃበ ኣፍሊጡ።
ኣብ 2014 ኣብ ዝተኻየደ ካልኣይ ህዝባዊ ናዕቢ ናብ ስልጣን ዝመጸ ፕረዚደንት ኣል ሲሲ፣ ሰለማዊ ሰልፍታትን ካልእ ህዝባዊ ምትእኽኻባትን እኳ እንተኸልከለ፣ ብመንገዲ ፌይስቡንክ ካልእ ማሕበራዊ ሜድያታትን ዝተኣኻኸቡ መንእሰያት ኣንጻሩ ተደጋጋሚ ሰለማዊ ሰልፍታት ከምዘካየዱ ይዝከር።
ሓይልታት ጸጥታ ግብጺ፣ ኣሽሓት ተሳተፍትን ወደብትን ሰለማዊ ሰልፍታት ብኣልማማ ክኣስሩ እንከለዉ፣ ፕረዚደንት ኣል ሲሲ፣ ነቶም 330 ካብኣቶም ኣብዚ ሰሙን እዚ ክፍትሑ ወሲኑ ኣሎ።
ግብጺ፣ ብምግሃስ መሰል ዜጋታትን ኣተሓሕዛ እሱራትን ምስ ቀዳሞት ካብ ዝስርዓ ሃገራት ዓለም’ያ።


text:
ናይ ኬንያ ሓላፊ ኮሚሽን ምርጫ ድሕሪ ካብቶም ኮሚሽነራት ሓንቲ ካብ ሓላፍነተን ብምውራድ ካብታ ሃገር ድሕሪ ምህዳመን ድሕሪ ሓደ መዓልቲ ንናይታ ሃገር ፖለቲከኛታት ብርቱዕ መጠንቀቕታ ሂቦም።እቲ ምህዳም ሰበ ስልጣን እቲ ኮሚሽን ተኣማኒ ፕረዝዳንታዊ ምርጫ ከካይድ እንተኮይኑ ጥርጣረ ኣሕዲሩ’ሎ።
ኣቦ መንበር ኮሚሽን ምርጫ ኬንያ ዋፉላ ቸቡካቲ ሓንቲ ካብቶም ኮሚሽነራት ናብ ኣሜሪካ ምስ ሃደማ ከምዚ ኢሎም።
“ብግልፂ ክነግረኩም፤ኣብዛ ሃገር ንዝርከቡ ኩሎም ፖለቲካዊ መራሕቲ ቢጫ ናይ መጠንቀቕታ ካርዲ ይህቦም ኣለኹ።ኣብ ልዕሊ ሰራሕተኛታተይ ዝኾነ ይኹን ምፍርራሕ ኣይፃወሮን እየ።ደጊም ኣብ ናይቲ ኮሚሽን ስራሓት ጣልቃ ምእታው ዝፃወሮ ኣይኸውንን።”
ካብ ሓላፍነተን ዝወረዳ ኮሚሽነር ሮዝሊ ኣኮምቤ ናይ ሞት መጠንቀቕታ ከምዝበፅሐንን ብፍላይ ድማ ኣብ ዝሓለፈ ነሓሰ ናይቲ ኮሚሽን ናይ ቴክኖሎጂ ሓላፊ ተሳቒዮም ምስተቐትሉ ሻቐሎተን ከምዝሓየለ ገሊፀን።
ኣብ ጥቕምቲ 26,2017 ዓ.ም ዳግማይ ኣብ ዝካየድ ፕረዝዳንታዊ ምርጫ ንርእሶም ዘግለሉ መራሒ ተቓዋሚ ራይላ ኦዲንጋ ዝሓለፈ ነሓሰ ኣብ ዝተኻየደ ምርጫ እቲ ኮሚሽን ሓላፍነቶም ዘይተዋፅኡ ሰባት ኣየወገደን ክብሉ ምኽንያት ሂቦም ኣለው።
ንሶም ሎሚ ሰሉስ ኣብ ዋና ከተማ ንዝተኣከቡ ሰባት ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ነቲ ምሕሳሞም ደጊሞም ብምሕዳስ ሰባት ኣብ ምርጫ መዓልቲ ናብ ጎደናታት ወፂኦም ተቓውምኦም ክገልፁ ፀዊዖም።


text:
We, the undersigned opposition parties in Tigray, would like to express our appreciation of President Biden’s…
Category: News
ኣብ መቐለ ንሕክምና ካብ ዝኸዱ 180 ህፃናት እቶም 13 ብሰንኪ ሕፅረት ምግቢ ሞይቶም!
ኣብ ሆስፒታል ዓይደርን ሆስፒታል መቐለን ካብ ወርሒ ሓምለ ክሳብ መስከረም ክሕከሙ ካብ ዝመፁ 180 ከቢድ ሕፅረት…
32 ተሓከምቲ ሕፅበት ኩላሊት ብሰንኪ ሕፅረት መድሓኒትን ናውቲ ሕክምናን ምሟቶም ሆስፒታል ዓይደር ኣፍሊጡ
እቶም ብህይወት ዝተረፉ ተሓከምቲ ብወገኖም ማሕበረሰብ ዓለም ህይወቶም ንምትራፍ ክበፅሐሎም ፀዊዖም ኣብ ሆስፒታል ዓይደር ሓላፊ ሕክምና…
ግብፂ፡ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ኲናት “ድሮን” ቱርኪ ንኢትዮጵያ ክትሸጠላ ምስምዕማዓ ከምዘቖጠዓ ገሊፃ።
ኢትዮጵያ፡ ስረሓት ቱርኪ ዝኾና “ባይራክተር ቲቢ2” ዝተባህላ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ኲናት ነፈርቲ “ድሮን” ካብ ቱርኪ ንክትዕድግ…
ኣመሪካ፡ ንኢትዮጵያ ክትህቦ ዝፀንሐት ካብ ቀረፅ ናፃ ዕዳጋ “AGAOA” ደው ክተብሎ ከምእትኽእል ተገሊፁ።
ኣመሪካ፡ ንኢትዮጵያ ክትህቦ ዝፀንሐት ካብ ቀረፅ ናፃ ዕዳጋ “AGAOA” ደው ክተብሎ ከምእትኽእልን ኣብ ውሳነ ከምእትበፅሕን ተወካሊት…
ፕረዚዳንት ኣሜሪካ ጆ ባይዴን፡ ኣብ ጉዳይ ፖለቲካዊ ቅልውላው ኢትዮጵያ ምስ ፕረዚዳንት ኬንያ ኡሁሩ ኬንያታ መኺሩ።
ብመሰረት ቤት ፅሕፈት ፕረዚዳንት ኣሜሪካ ዘውፀኦ ፀብፃብ ከምዘመላኽቶ፡ ክልቲኦም መራሕቲ ንጉዳያት ሰብኣዊ መሰል፣ ዲሞክራሲ፣ ቁጠባዊ ምዕባለን…
ሕቡራት ሃገራት፡ ኩሎም ተፃባእቲ ሓይልታት ዘይተገደበን ዘላቕነት ኣቕርቦት ሰባዊ ሓገዝ ክኣቱ ክፈቕዱ ፀዊዑ።
መተሓባበሪ ቤት ፅሕፈት ሰብኣዊ ጉዳያት ሕቡራት ሃገራት፡ ብጣዕሚ ዝተጎድኡ ቦታታት ኣብ ትግራይ፣ ኣምሓራን ዓፋርን ከምዝርከቡ ብምጥቃስ…
ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዝወልዓቶ ኵናት ከም ሓደ ተወላዲ ብሄረ ትግራይ ብውልቁ ኣሉታዊ ሳዕቤን ከምዝመጽኣሉ ዋና ዳይሬክተር ውድብ ጥዕና ዓለም ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ገሊጹ።
ዳይሬክተር ጀነራል ውድብ ጥዕና ዓለም ዶ/ር ቴዎድሮስ ኣድሓኖም ኣብ መኽፈቲ ኣኼባ ኮቪድ-19 ብዛዕባ ቅልውላው ትግራይ ሰፊሕ…
ትካል ገንዘብ ዓለም “አይኤምኤፍ” ቀፃሊ ኩነታት ቁጠባ ኢትዮጵያ እንታይ ክኸውን ከምዝኽእል ንምእማት ተጸጊመ ኢሉ።
ትካል ገንዘብ ዓለም “አይኤምኤፍ” ካብ ዝቕፅል 2022 ክሳብ 2026 ዓ/ም/ፈ ኢትዮጵያ ዝህልዋ ድምር ምህርቲ ዕብየት “ጂዲፒ”…
ናይ ባንኪ ሒሳብ ደፍተር ናይተን ኣብ ትግራይ ዝርከባ ኣርባዕተ ዩኒቨርሲቲታት ካብ ሕጊ ወፃኢ ከምዝደስከለ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ኣፍሊጡ።
ኣብ ትግራይ ዝተኣወጀ ኲናት 11 ወርሒ ከምዘቑፀረን ኣብ ወርሒ ሰነ 2013 ዓም ሰራዊት መንግስቲ ፌደራል ካብ…


text:
ኣብ ዓዲ-እንግሊዝ፡ ዝቕመጥ ኣቶ ኣለምሰገድ ኣባይ፡ ዕላማ ፕሮጀክት ግድብ ሩባ ኣባይ፡ ውሕስነት መግቢ ንምርግጋጽ ክሳብ ዝኾነ፡ ብምሉእ ዓቕምና ክንድግፎ ዝግባእ`ዩ ይብል።
ኣብ ኖርወይ ዝነብር ኣቶ ሃይለማርያም ወልዳይ ብወገኑ፡ ሓጽቢ ምስራሕ ዝቃወም ክህሉ ኣይክእልን፡ የግዳስ ምሉእ መጽናዕቲ ዘይተገብረሉ፡ ምስ ተቓወምቲ ምምኽኻር ዘይተገብረሉ ፕርጀክት ኣብ መፈጸምትኡ ክተብጽሖ ኣሸጋሪ`ዩ ይብል።
ቦንድ ናብ ህዝቢ ሸጥካ ነቲ ሓጽቢ ምህናጽ ከምዝክኣል ዝኣምን ኣቶ ኣለምሰገድ፡ እቲ ቐንዲ ነገር እቲ ህዝቢ ተሳታፍነቱ ብምሕያል ኣብ`ቲ ናይ ልምዓት ፕሮጀክት ዋንነት ንኽስምዖ ምግባር`ዩ ይብል።
ኣቶ ሃይለማርያም ግን፡ ቦንድ ማለት ሕጋዊ ወረቐት ስለዝኾነ፡ ሓደ ቦንድ ዝገዘአ ሰብ ንመንግስቲ ክኸሰሉ ዝኽእል ናጻ ቤት-ፍርዲ ኣብታ ሃገር ክሳብ ዘይሃለወ፡ ቦንድ ክሰርሕ ኣይክእልን`ዩ፡ ቅንዕና ዘይብሉ ኣካይዳ`ዩ ይብል።
ካልኣይ ክፋል`ቲ ክትዕ ንምስማዕ ኣብ`ዚ ጠውቑ፡
ቀዳማይ ክፋል`ቲ ክትዕ ነዚ ምልክት ድምጺ ብምጥዋቕ ምስማዕ ይክኣል፡


text:
ረብሓታት ድሕንነት
እዘን ስእልታት ኣብ ሕብረተሰብ ኖርወይ ካብ ዝርከብ ረብሓታት ድሕንነት የርእያ ኣለዋ።
ረብሓታት ድሕንነት ኖርወይ ኣድማሳዊ እዩ። እዚ ማለት ኩሉ ሰብ ክረብሓሉ መሰል ኣለዎ።
ሽሕ ኳ ሰብ ረብሓታት ድሕንነት ክጥቀመሉ መሰሉ እንተኮነ፣ ኩሉ ሰብ ክጥቀመሉ ኣለዎ ማለት ኣይኮነን።
ገሊኡ ረብሓታት ድሕንነት ንነዊሕ ክፋላት ሂወትና ንጥቀመሉ። ንኣብነት ገሊኡ ካብዚ ረብሓታት ድሕንነት ትምህርትን ጦሮታን ኮይኑ፣ ብድሕንነታዊ ሕብረተሰብና ይምወል። ኩሎም ቆልዑን መንእሰያትን ኣብ ኖርወይ 10 ዓመት ትምህርቲ መባእታን ማእከላይን ደረጃን ክመሃሩ መሰልን ግቡእን ኣለዎም፣ መብዛሕትኦም ከኣ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ይመሃሩ እዮም። ብዙሓት ካባና ውን ዕድለኛታት ኮይና ክሳብ ብዕድመ ጦሮታ ንወጽእ ብሂወት ንጸንሕ ኢና።
ገሊኡ ረብሓታት ድሕንነት ሓደ ግዜ ወይ ካብ ሓደ ግዜ ንላዕሊ ንጥቀመሉ ኣሎ። ኣብ ኖርወይ ኣብ ሆስፒታል ምድቃስ ነጻ እዩ፣ ናብ ሓኪም ክንከይድ ከለና ግን ርእሰ-ብጽሒት ንኸፍል ኢና።
ካልእ ረብሓታት ድሕንነት ከኣ ኣብ ጽንኩር እዋናት ሂወት ክሕግዘና እዩ ዕላማኡ፣ ንኣብነት ሽቕለት ኣልቦነት ወይ ብኩራት ሕማም ካብ ስራሕ። ኣብ ከምዚ እዋናት ዝግበረልና ቁጠባዊ ሓገዝ ዕላማኡ ሂወትና ክሳብ ዝመዓራረ ግዝያዊ እዩ።


text:
ብሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዖስማን ሳልሕ ዝምራሕ ልኡኽ ትማሊ ኣብ ካርቱም ምስ ፕረዚደንት ሱዳን ጀነራል ኣል-ቡርሓን ተራኺቡ- ብዛዕባ ኣብ መንጎ ሱዳንን ኢትዮጵያን ዘሎ ርክብ ዝምልከት መልእኽቲ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ከምዘረከበ፡ ሚንስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ሓቢሩ።
እቲ ልኡኽ ናብ ቀዳማይ ሚኒስትር ዓብደላ ሓምዶክ`ውን መልእኽቲ ከምዘብጽሐን፡ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣብቲ መልእኽቱ፡ ኣብ መንጎ ጎረባብቲ ሃገራት ዘሎ ፍልልይ ንምፍታሕ ብትዕግስትን ሕውነታዊ መንፈስን ክርኣይ ከምዘለዎ ምግላጹ ኣቶ የማነ ኣብቲ ናይ ትዊተር መልእኽቱ ጠቒሱ`ሎ።
ፕረዚደንት ኣል ቡርሓንን ቀዳማይ ሚኒስትር ሓምዶክን ብወገኖም፡ ኤርትራ ንእትወስዶ ዘላ ቀጻሊ ተበግሶታት ብምንኣድ፡ ሱዳን ነቲ ግዚያዊ ጸገማት ብሰላም ንክትፈትሖን ምስ ኢትዮጵያ ጽኑዕ ምሕዝነት ንምምዕባል ዘለዋ ድልየትን ከምኡ`ውን ንዞባዊ ምትሕብባር ከምእትሰርሕ ነቶም ልኡኻት ኤርትራ ከምዘረጋገጽሎም ሚንስተር ዜና ኤርትራ ሓቢሩ`ሎ።


text:
ኣሜሪካ ኣብቲ ናይ ሕቡራት ሃገራት ጥምረት ኣብ ጉዳይ ዓለምለኸ ስደት ከምዘይትሳተፍ ኣፍሊጣ።
ዝሓለፈ ዓመት ኩላተን አባል ሕቡራት ሃገራት ዝኾነ 193 ሃገራት ብሓደ ድምጺ ሓደ ዘይቐያዲ ፖለቲካዊ ኣዋጅ ዓዊጀን ኔረን። እዚ ብናይ ኒውዮርክ ኣዋጅ ንስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ዝፍለጥ ኣዋጅ ሃገራት መሰል ስደተኛታት ክሕልዋ፡ ኣብ ምጥያስ ስደተኛታት ክሕግዛ፡ ናይ ትምህርቲ ኣገልግሎትን ናይ ስራሕ ዕድል ምርኻቦም ምርግጋጽ ዝብል ዝሓዘ እዩ ኔሩ።
እንተኾነ ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ ረክስ ቲለርሰን እዚ መደብ ምስ ናይ ኣሜሪካ ናይ ኢሚግሬሽን ፖሊስ ዝቓዶ ኣይኮነን ክብሉ ኣሜሪካ ኣብቲ ስምምዕ ከምዘይትሳተፍ ሓቢሮም።
ኣሜሪካ ነዚ ዘፍለጠት እቲ ኣብ ሜክሲኮ ከተማ ፓት ቫለርታ ዝጋባእ ዓለምለኸ ኮንፈረንስ ኣብ ጉዳይ ስደት ቅድሚ ምጅማሩ ሰዓታት እዩ።
ዕላማ እቲ ኮንፈረስን ነቶም ብዝተፈላለዩ ምክንያት ተገዲዶም ካብ መነባብሮኦም ዝተመዛበሉ ልዕሊ 60 ሚልዮን ሰባት ንምጥያስ ሰብኣዊ ዝኾነ ስትራቴጂ ንምሕንጻጽ ዝዓለመ ምኳኑ ተፈሊጡ’ሎ።


text:
ለዋውያን መንግስቲ ማእከል ትሕዝቶታትናን ሽቶታትናን
ትሕዝቶታትና(Our core values)
እዋናዊ ናይ እግዚኣቢሄር ሓቅታት (Present-Truth) በመንገዲ ሃዋሪያዊ ተልእኮን ማሕበረሰብን ናይ ኢየሱሱ ስም፡ማንነት፡ባህሪኡን ቃሉን ልዕል ንምባልን ሕጂ ኣብዘላትሉ ቤተክረስትያን ኩሉንትናዊ ለውጢ ምምጻእ ንዝካሎ ናይ ትሃድሶ ተግባር ብምክንዋን ሓድሽ መሎኮታዊ ድፍረትን ብቅዓትን ዝለበሰት ናይ እግዚኣቢሄር ፍቃድን ሓሳብን ክሳብ ፍጻሜ ምብጻሕ እትክእል ቤተክርስትያን ምድላውን ምህናጽን እዩ።
ነፍሲ ወከፍ ናይ ቤተክርስትያን ኣባል ብእግዚኣቢሄር ቃል ብዝተገለጾ መስረት ናቲ እግዚኣቢሄር መንግስቲ ዝጥይቆ ናይ ሂወት ኣካይዳ(Life stayle) ከተግበር ትጽቢት ይግበረሉ። እዚ ተግባራዊ ንምግባር ካብ ፍልጠትን ምርዳእን ከሙኡ ውን ብቃል ካብ ምዝራብ ዝሓለፈ ብትክክል ቢሂወት ሙጉዓዝን ብምንባር ዝግለጽ ስብእና ትጽቢት ይግበረሉ። ኩሎም ኣባላት ሕጂ ካብ ዘሎዎ ናይ ግሊ ናይ ሂወት ኣቃም (ባህሪኡ፡ ኣተሓሳስቡኡ ፡ርእየቱን_ውዘተ)ልዕል ዝበለ ናይ እግዚኣቢሄር መንግስቲ ትሕዝቶታት (kingdom Values) ንምስግጋር ንዝሓቶ ናይ ለውጢ መስርሕ ተግበራዊ ምግባር ትጽቢት ይግበረሉ ። እዚ ናይ ምልዋጥ ተበግሶ(Transformation process) ተግባራዊ ዝገብር ዋና መንገዲ ናይ ርእስካ ድሌት፡ ንግላዊ ሓሳብን ምድልይ ብሙማት ናይ ሂወት መስርሕ ኢዩ።Process of death to self desire and personal ambition)
ኣምልኮን ጸሎትን ናይ እግዚኣቢሄር ቃል ምንባብን ምጽናዕን ዋና ናይ ሂወት ምንነትና ኢዮም።
ናይ ኣምልኮ ጅማሬ ቃሉ ኣብ ሂወትና ምስዝግለጽ ኢዩ! ኣምልኮ ብዝተዋሃበና ሂወት ማንነት (unresrved and full commited life style) ልዕል ዝበለ ናይ እግዚኣቢሄር ህላውነት ዝዕድም ኣከባቢና ብመንፈሳዊ ስርዓት ውሽጢ ንክከውን ዝቃኒ ኢዩ።ኣብ ግልና ኮነ ብሕብረት እንገብሮ ጸሎት ውሽጣዊ ባህሪኡ ምግዛእ ዝተመለአ ምስዝኮውን እቲ ጸሎት ናይ እግዚኣቢሄር ፍቃድን ሓስቡን ብዘይ ምክልካል ብሓይልን ብብርተዐ ኣብ ምድሪ ኩሉ ንክግበር ዝግበር ኢዩ። ናይ እግዚኣቢሄር ቃል ኣብ ውሽጢ ኩሉ ኩነታት ልዕልና ዘለዎ ዘይልወጥ ዝሰርሕ ናይ ሂወት መራሒን ናይ እምነት መሰረትና ከምዝኮነ ንኣምን ኢና።
እንቅስቃሴ ዘይቡሉ ናይ ርእስካ መደባትን ኣስራርሓ ዝተትሓዙ ሃይማነታዊ ስርዓት ብምውጻእን ብምርሓቅ ናይ እግዚኣቢሄር ናይ ዘልአለም መደባትን ሓሳብትን ተግባራዊ ንምግባር ናብ ዘክእለና ጉዑዞ ብምፍሳስ ልዕል ናብ ዝበለ እዋናዊ እግዚኣቢሄር ክንበጽሖ ናብ ዝደሊዮ ናይ ሂወት ኣሰራርሓ ኣቅዋም ናይ ምክታልን ናይ ምትግባር ኣመላክክታን ኣተሓሳስባ ምህናጽ ካብኩሉ ኣባል ትጽቢት ዝግበረሉ ኢዩ።እየሱስ ክርስቶስ ርእሱ ኣትሕት ኣቢሊ ናይ እግዚኣብሄር ፍቃድን ሓሳብን ከመዘገልገለ ፡ ክሉ ኣባል እዚ ናይ ክርስቶስ መሳሌነት ኣብ ተግባር በምግባር ናይ እግዚኣብሄር ሓሳብን ፍቃድን በምሉእ ልቡ ፍቃደኛ በመካን ምግልጋል ይጽበዮ ።
እግዚኣቢሄር ኣብ ፣ ውልድ ፣ መንፈስ ቁዱስ ብስሉሳዊ ዝግለጽ ኣምላክ እንትኮን ንሕና ብእግዚኣቢሄር ተምሳል ብምፍጣርና ነንሕድ ሕድና ብምትሕብባር ብምድግጋፍ ትክክለኛ ዝኮነ ማሕበረሰብ (community) ምህናጽ ትጽቢት ይግበረልና። ትክክለኛ ዕቤት ዝኮነሉ ነፍሲ ወከፍ ኣባል ትጽቢት ዝግበረሉ ዝኮነ ነገር ብትግሃት ብፍቅሪ ንካልእ ኣባል ንኩሉ ኣካል ኣስተዋጾኦ ምስዝገብር ኢዩ ስለዚ ሂወት ምክፋል ካብ ኩሉ ኣባል ትጽቢት ዝግበረሉ ሓደን ዋናን ኣድላይ ናይ ህወት ኣካይዳ ኢዩ።
ናይ ሌዋውያን መንግስቲ ማእከል ካብ ስዊዘርላንድን ካቡኡ ዝሓለፈ ተላእኮ ብሃውሪያዊ መምሪሒ ናይ ትሓድሶ ስራሕ ኣብ ቤተክረስትያን ውሽጢ ተግባራዊ ንምግባር ካብ እግዚኣቢሄር ዝተቀቦሎ ስራሕ ቡሙካኑ ነፍሲ ወከፍ ኣባል ነዚ ክገብር ዝክእል ማንነት ንክሃንጽ ትጽቢት ይግበረሉ።እዚ ማንነት ፍጹም ብዝተወፈየ ናይ ሂወት ኣካይዳ ብእግዚኣቢሄር ናይ ዘመን ፍጻሜ ኣገዛዝኣ ናይ ተሃድሶ ሓቂ ዝእውጅን ውስንነት ካብ ዘለዎ ጸቢብ ኣመላካክታ ብምውጻእ ዓለምለከ ብዝኮነ ናይ እግዚኣቢሄር ኣመልካክታ፡ ጸረ ናይ እግዚኣቢሄር መንግስቲ ዝኮነ ናይዚ ዓለም ኣስራርሓ መዋቅር ንምፍራስ ዓቢ ኣስተዋጾ ዝገበር።
ዋና ዋና ሽቶታትና(Our primary Objectieves)
ብእግዚኣቢሄር ፍቃድን ሓሳብን ብበርተዕ ምስረት ዝህነጽን ዝትግበርን መጽሓፍ ቁዱሳዊ ኣመራርሓ እውን ዝገበር ናይ እግዚኣቢሄር መንግስቲ ማሕበረሰብ (kingdom community) ምድላውን ምስራሕን።ናይ ቤተክርስትያን መሰረት ዝኮኑ ናይ ሃዋሪያትን ናይ ነቢያት ኣገልግሎት መንግስቲ ትውህብቱ ብምቅባል ንክሰርሑ ካሎኦት ኣገልገልቲ(ወንጌላዊ፡መጋቢ መማህራን) ኣስራርሓ ተግባራዊ ብምግባር ብስለትን ጥንካረን (maturity and strength) ዝለበሰ ማሕበረሰብ ምህናጽ።ናይ ኢየሱስ ኩሩስቶስ ባህሪን ማንነትን ብምውራስ ናይ ትንቢት፡ መልኮታዊ ፈውሲ፡ ተኣምራትን ናይ መንፈስ ቁዱስ ውህብቶታት ዝሰርሕሉ ናይ ነፍሲ መከፍ ቤተሰብን ኣባልን፡ብእየሱስ ኩሩስቶስ ጸጋን ሓይልን ሓቀኛ ናይ ሂወት ለውጢ ማንነት ንክነብሮ ምትጋህ። ናይ ሌዋውያን መንግስቲ ማእከል ሓቀኛን ትክክል ናይ ሂወትና ናይ ኣሰራርሓ ኣካይዳ ብምስራሕን እንዳሃነጽና ንካሎኦት ማሕበረሰብ (kingdom community) ኣራያ ሙካን ዘክእል ማነነትን ኣሰራርሓ ምህናጽ ኢዩ።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ የካቲት – 9. 2018
አቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ……………
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ማር.7:31-ፍ
ከም ብሓድሽ ድማ ካብ ሃገረ ጢሮስ ወጸ፥ ብሲዶና አቢሉ ኸአ ብ ማ እከል ደካፖሊስ ዚበሃል ሃገር ናብ ባሕሪ ገሊላ ኸአደ። ሓደ ጸማምን ዓባስን ናብኡ አምጺኦም ኢዱ ኼንብሩሉ ለመንዎ። ካብቶም ሕዝቢ ንበይኑ ፍልይ አቢሉ ድማ አጻብዑ አብ አእዛኑ አንቢሩ ጡፍ ኢሉ ልሳኑ ተንከዮ።
ናብ ሰማይ ቁሊሕ ኢሉ ብርኅራኀ አተንፊሱ ኸአ “ኤፋታ” ማለት “ተኸፈት” በሎ። ሽዑ አእዛኑ ተኸፍታ፥ ማ እሰርቲ ልሳኑ ድማ ተፈትሐ፥ አጽርዩውን ተዛረበ። ንሓደ እካ ኸይነግሩ ኸአ ብጽንዕ አዘዞም። እቶም ሕዝቢ ጋን ብመጠን እቲ ዝኸልከሎም አዝዮም አውረዩ። ንሳቶም ከአ “ንኹሉ ጽቡቕ ገበሮ፥ ጸማማት ከም ዚሰም ዑ፥ ዓባሳት ከም ዚዛረቡ ገበረ” እናበሉ አመና ይግረሙ ነበሩ።
• አስተንትኖ
አብዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኻ ከምቲ ዝሰማዕናዮ – ንኢየሱስ ሓደ ጽማምን ዓባስን ናብኡ አምጺኦም ኢዱ ኼንብረሉ ይልምንዎ። አብ ቅድሚ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንኽሓዊ ይቀርብ። ክርስቶስ ተቀቢሉ ካብቶም ሕዝቡ ንበይኑ ፍልይ አቢሉ ከአ ይወስዶ። አብዚ አብ መንጉኡን አብ መንጎ እቲ ጸማምን ዓባስን ግላዊ ርክብ ከምዝህሉ ይገቢር። አብዚ ነፍሲ ወክከፍና አብ መዓልታዊ ሕይወትና ምስ ክርስቶስ ጎይታና ግላዊ ርክብ ክህልወና ከምዘለዎ የረድአና። ክርስቶስ ዓርኪ ድካታትን ድኹማትን ነቲ ዓባስን ጸማምን ብፍቅሪን ምሕረትን ይጥምቶ። ንሕናውን እዚ ፍቅሪ እዚ – እዚ ምሕረት እዚ ንቕንቅበል አብ ቅድሚኡ ክንቅወርብ ይግበአና። ብተወሳኺ አብነት ክርስቶስ ጎይታና ተኸቲልና ነቶም ጸጉማትን ድኹማትን አኃዋትናን አኃትናን ብፍቕሪ ሓገዝና ክነወፍየሎም ክርስቲይናዊ ሓላፍነትና ምኻኑ ሎሚ በዚ ቃል አምላኽ ንመሃር። ክርስቶስ ነቲ ዓባስን ጸማምን ካብቶም ሕዝቢ ንበይኑ ፍልይ አቢሉ ድማ አጻብዑ አብ አእዛኑ አንቢሩ ጡፍ ኢሉ ልሳኑ ተንከዮ። ንሰማይ ናብ አቡኡ ብምጥማት ከአ ብርኅራኀ አተንፊሱ ኸአ “ኤፋታ” ማለት “ተኸፈት” በሎ። ብሓንቲ ቓል ከአ ክሰምዕን ክርእን ኪኢሉ። እዚ ነቲ አብ ማቴዎስ 8፡8 እንረኽቦ ‘እቲ ሓለቓ ሚእቲ ንጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዘቕረበሉ ልመና ማለት “ጎይታይ! ንስኻ ናብ ቤተይ ክት አቱ አይበቐእን እየ፥ ግና ሓንቲ ቓል ጥራይ ደአ ተዛረብ፥ ወደይ ድማ ኺሓዊ እዩ። ማቴ. 8. 8 ዝበሎ አብዚ ዓባስን ጸማምን ተፈጺሙ ንረኽቦ። ሓንቲ ቓል ጥራይ ደአ ተዛረብ፥ ወደይ ድማ ኺሓዊ እዩ።
ዝኸበርኩም አኃውትን አኃትን ልሚውን ንሕና አብ ክርስቲያናዊ ሕይወትና እምነትና ብዝተፈላለየ መገዲ ብምርጫና ዓባሳትን ጸማማትን ኮይና ክንርከብ ንኽእል ኢና። ስለዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ ንነፍሲ ወከፍና ዝርኢ ቅዱስ ቃል ኢዩ። ክርስቶስ ሎምውን ናይ ነፍሲ ወከፍና ጸገምን ሕማማን ድኻምን ይፈልጥ – ስለዚ ብቃላቱ ገሩ ሕጂውን እንተኾነ “ተኸፈት” እናበለ ንቃል አምላኽ ንምስማዕ ቁርባት ንክንከዊን ይ ዕድመና አሎ። ቃል አምላክ አባና – አብ ስድራና – አብ ስርሕና – አብ መዓልታዊ ሕይወትና ንኽህብ ይጽውዕ አሎ። ክርስቶስ እምነትና ከምቲ ዝግባእ ክነብሮን ነቲ ትሑት ዝኾነ ሕይወት ክርስቶስ ክንስዕብን – አሰሩ ክንክተልን ይጽወዓና አሎ። ስለዚ ካብቲ ትዕቢትን – ንዓይ ይጥዓመኒን ወጺእና ናብኡ ቀሪብና ምሕረት ክንልምን ይጽወ ዓና አሎ። አብዚ ዓለም እዚ ካብ መንፈሳዊ ክርስቲናዊ ሕይወትና ዘዛናብ ሉና ዘልሙስናን ዘጽሙሙናን ናይዚ ዓለም እዚ ሻቕሎት ወጺና። እምነትና ብሓጎስ ንክነብሮ ንጽዋዕ አለና። ነቲ ምእንታና ሰብ ብዝኮነ ወድ አምላኽ ለሚውን አብ መንጎና ከምዘሎ አሚና ክንጋዓዝ ንዕደም። በዚ መዓልቲ እዚ እምበአር አፍና ኽፊትና ነቲ ካብ ጸልማት ናብ ብርሃን ዝጸዋዓና ጎይታ ክንሰብኽ ይጽዋዓና አሎ። ንስኻትኩም ግና ዕቤት ናይቲ ካብ ጸልማት ናብቲ ዜገርም ብርሃኑ ዝጸዋዓኩም ምእንቲ ኽትነግሩ ኅሩይ ወለዶ፥ ናይ ንጉሥ ካህናት፥ ቅዱስ ሕዝቢ፥ ጥሪት አምላኽ ዝኾነ ሕዝቢ ኢኹም። 1 ጴጥ. 2፡9
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::


text:
Radio Erena: 18 January 2019
ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ፣ ስደተኛታት ናይ ስራሕን ብናጻ ናይ ምንቅስቓስን መሰሎም ክሕሎ ዝድግፍ ኣዋጅ ብዓብላሊ ድምጺ ኣጽዲቑ።
እቲ ቤት ምኽሪ፣ ትማሊ ሓሙስ 17 ጥሪ፣ ኣብ ዘካየዶ መበል 19 ስሩዕ ኣኼባ፣ ኢትዮጵያ ኣቐዲማ ዝተቐበለቶን ዝኸተመትሉን ኣህጉራዊ ውዕላት ናብ ግብሪ ንምስግጋሩ፣ ዑቕባ ንዝተዋህቦም ስደተኛታት፣ ናይ ስራሕ ዕድላት ክኽፈተሎምን ናብ ዝደለይዎ ከባቢታት ኢትዮጵያ ክንቀሳቐሱን ዝፈቅድ’ዩ።
ብመሰረት እቲ ጸዲቑ ዘሎ ኣዋጅ፣ ስደተኛታት ኣብ ሚኒስትሪታት ምክልኻልን ጉዳያት ወጻኢን ከምኡ ድማ ሃገራዊ ድሕነትን ጸጥታን ተቖጺሮም ክሰርሑ ከምዝኽእሉ’ዩ ዝግለጽ።
እቲ 3 ናይ ተቓውሞ፣ 1 ድማ ድምጺ ተዓቅቦ ጥራይ ዝተራእየሉ፣ ሓድሽ ኣዋጅ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ዝነብሩ ስደተኛታት፣ ኣብ ሕርሻ ክዋፈሩ እንተደልዮም’ውን መሬት ክካረዩ ዝፈቅድ’ዩ።
ንስደተኛታት ዝወሃቦም መንበሪ ፍቓድ’ውን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሸውዓተ ዓመት’ዩ ክሕደስ።
ኣቐዲሙ ብዝጸንሐ ኣዋጅ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ዝነብሩ 10ታት ኣሽሓት ኤርትራውያን ስደተኛታት፣ ክሰርሑ ኮነ ናብ ዝደለይዎ ቦታታት እታ ሃገር ብናጻ ክንቀሳቐሱ ዝፈቅድ ኣይነበረን።
በብእዋኑ ናብ ኢትዮጵያ ዝኣተዉ፣ ልዕሊ 170 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት፣ ኣብ ሓሙሽተ መዓስከራት ከምዝተመዝገቡ ጸብጻብ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት የመልክት።
እንተኾነ፣ ብዙሓት ካብኣቶም፣ ናብ ኬንያ ወይ ድማ ሱዳንን ሊብያን ሰጊሮም፣ ጉዕዞ ስደቶም ናብ ሃገራት ኤውሮጳን ኣመሪካን ከምዝቐጸሉ ይፍለጥ።


text:
Radio Erena: 26 September 2017
ቤት ፍርዲ ብሪቲሽ ኮሎምብያ ናይ ካናዳ፣ ኣብ ጉዳይ እቲ ኣብ ቢሻ ዕደና ዘካይድ ዘሎ ኩባንያ ኔቭሰን ንዝቐረበ ክሲ ብዝምልከት፣ ናይ ይግባይ መስርሕ ክርኢ ምጅማሩ ተሓቢሩ።
ኩባንያ ዕደና ኔቭሰን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዘካይዶ ዕደና፣ ኣብ ግዱድ ሃገራዊ ኣገልግሎት ተመዲቦም ንዝመጽዎ ኤርትራውያን፣ ኣብ ስራሕ ብምውፋሩ፣ ብናጻ ናይ ጉልበት ምዝመዛን ምስኡ ዝተሓሓሓዘ ምግሃስ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላትን ኣብ ካናዳ ኣብ ዝርከብ ቤት ፍርዲ ክሲ ከምዝተመስረተሉ ይዝከር።
እንተኾነ እቲ ኣብ ካናዳ ዝመደበሩ ኩባንያ፣ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ኤርትራ ተፈጺሙ ዝተባህለ ክስትታት ኣብ ኣብያተ ፍርዲ ኤርትራ’ዩ ክርአ ዝግባእ ብምብል ነቲ ዝቐረበሉ ክሲ ንምውራዱ ክከራኸር ጸኒሑ።
ቤት ፍርዲ ብሪትሽ ኮሎምብያ፣ ኣብ ኤርትራ፣ ብዘይጸቕጥን ምእትእትታውን መንግስቲ ኤርትራ ክሰርሕ ዝኽእል ናጻ ፍርዳዊ ኣካል ከምዘየለን ብምድምዳም፣ እቲ ኤርትራውያን ኣንጻር ኩባንያ ኔቭሰን ዘቕረብዎ ክሲ ኣብ ካናድ ክርአ ከምዝኽእል ኣብ ጥቅምቲ 2016 ውሳኔ ሂቡሉ’ዩ።
እቲ ቤት ፍርዲ ብተወሳኺ፣ ግዳያት እቲ ናጻ ናይ ጉልበት ምዝመዛ ኔርና ኢና ዝበሉ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ፣ እንደገና ናብ ኤርትራ ተመሊሶም፣ ኣብ ልዕሊ’ቲ መሻርኽቲ መንግስቲ ኤርትራ ዝኾነ ናይ ካናዳ ኩባንያ ክሲ ክምስርቱ ንድሕነቶም ሓደገኛ ስለዝኾነ፣ ጉዳዮም ኣብ ካናዳ ክርአ ከምዝኽእል’ዩ ደምዲሙ።
ይኹን’ምበር ኩባንያ ኔቭሰን ነቲ ዓሚ ብቤት ፍርዲ ዝተዋህበ ብይን ብምቅዋም፣ እቲ ጉዳይ ደጊሙ ክርአ ይግባይ’ዩ ሓቲትሉ ጸኒሑ።
ኩባንያ ኔቭሰን ብዝሓተቶ መሰረት ከኣ፣ ቤት ፍርዲ ብሪቲሽ ኮሎምብያ፣ ነቲ ናይ ይግባይ ጉዳይ ካብ ሰኑይ 25 መስከረም ጀሚሩ ንኣርባዕተ መዓልታት ይርእዮ ምህላዉ ካብ ቫንኩቨር ዝተመሓላለፈ ሓበሬታ የመልክት።
60 ሚእታዊት ናይቲ ኣብ ቢሻ ዝካየድ ዘሎ ዕደና ወርቅን ካልእ ማዕድናትን ዝውንን ኩባንያ ኔቭሰን፣ ብሰገንን ካልኦት ናይ ህንጻ ትካላትን ህግደፍ ብደረጃ ሃገራዊ ኣገልግሎት ብግዴታ ተመዲቦም ንዝመጽዎ ኤርትራውያን፣ ኣብቲ ሚልዮናት ዶላራት መኽሰብ ዝረኽበሉ ዘሎ ዕደና ኣብ ናይ ናጻ ናይ ጉልበት ስራሕ ብምውፋሩ’ዩ ተኸሲሱ ዘሎ።
እቲ ክሲ ፈለማ ግዳያት እቲ ምዝመዛ ኮይና ኢና ብዝበሉ ሰለስተ ኤርትራውያን እኳ እንተተበገሰ ኣብዚ እዋን’ዚ ተመሳሳሊ ክሲ ናይ ዘቕረቡ ብዝሒ ኤርትራውያን 45 በጺሑ ኣሎ።
ኣብዚ ናይ ቢሻ ናይ ዕደና ፕሮጀክት ብደረጃ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ ናጻ ናይ ጉልበት ምዝመዛ ተዋፊርና ኔርና ዝብሉ ኤርትራውያን’ውን፣ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ዘለውዎ ሃገር ብዘየገድስ፣ ጉዳዮም ኣብዚ ኣብ ቤት ፍርዲ ካናዳ ቀሪቡ ዘሎ ክሲ’ዚ ክርአ ከምዝኽእል ይፍለጥ።
============================


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 4 መጋቢት 2019 ዓ.ም. ፍርቂ መዓልቲ ኣብ ቀለመንጦስ ናይ ጉባኤ ኣዳራሽ ናይ ቫቲካን ስቱር ቤተ መዝገብ ኣባላት ኣካየድቲ ስራሕ ተቐቢሎም ቃለ ምዕዳን ኣብ ዝለገስሉ እዋን፡ ብዛዕባ ፒዮስ መበል 12 ዝምልከቱ ሰነዳት ዋላኳ ስነ ምርምር ዝተገበረሉን ብቅድመ ፍርድታትን ብምግናንን እውን ይኹን ብዙሕ ዝተጸንዔ ተክለ ሰብነት እንተዀነ ፒዮስ መበል 12 ረኣዩለይ ዘይብል ሰብኣውነት ዝዓሰሎምን ትስፍው ናይ ስነ ርክብ ሜላታቶም ብስለትን ከምዘሎ ኰይኑ ብዛዕባኦም ዝምልከቱ ሰነዳት ድሕሪ ሓደ ዓመት ክፉት ከምዝኸውን ከምዝወሰኑ ልእኽቲ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ጃዳ ኣኵይሊኖ ሓቢረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ዕለት 2 መጋቢት 2020 ዓ.ም. ልክዕ ድሕሪ 81 ዓመት ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮሳዊ ሕርየቶም ብዛዕባኦም ዝምልከት ዘበለ ኣብ ሱቱር ቤተ መዝገብ ሃገረ ቫቲካን ዘሎ ሰነዳትን መዛግብትን ክፉት ከምዝኸውንን ዝገለጹ ቅዱስ ኣቦና፥
ነቶም ኣብ ስቱር ቤተ መዝገብ ቫቲካን ዝዓዩን ኣመሓደርትን ኵሎም ስለ እቲ ዝፍጽምዎ ብፍላይ ኣብ 2006 ዓ.ም. ብውሳኔ በነዲክቶስ መበል 16 እቲ ስቱር ቤተ መዝገብ ዝሕዞምን ዘለዎን ኵሎም ሰነዳትን መዛግብትን ክቁጸርን ብትኽክል ክግለጽን እንክብሉ ብዝሃብዎ ውሳኔ መሰርት ዝፈጸምዎ ዝነኣድ ዕዮ ምኽንያት ኣመስጊኖም፡
እቲ ብዛዕባ ፒዮስ መበል 12 ካብ ሕርየቶም ክሳብ ኣብ ካስተል ጋንደልፎ ዕለት 9 ጥቅምቲ 1958 ዓ.ም. ዕረፍቶም ዝገልጽ ሰነዳት ኩሉ ንተመራመርቲ ድሕሪ ሓደ ዓመት ክፉት ከምዝኸውን ከበስረኩም እፈቱ
ከምዝበሉ ዝሓበራ ኣኵይሊኖ ኣስዒበን፡
ቅድመ ፍርድን ተጋንኖታትን
ኣገልጋሊ እግዚኣብሔር ፒዮስ መበል 12 ዕለት 2 መጋቢት ዝኽሪ መበል 80 ዓመት ሕርየቶም ከምእተዘከረን ዝገለጹ ቅዱስነቶም ኣብቲ እዋን ብዙሕ ዘሕዝንን ጸላም ናይ 21 ክፍለ ዘመን እዋን ምንባሩን ክሳብ ካልኣይ ውግእ ዓለም ዘሰነዩ ዝተፈላለዩ ምስሕሓባትን ውጥረትን ዝተነብሮን ዓለም ዝገማመዔን ዘመን ድህረ ዓቢይ ውግእ ዘንጸላለወሉ እዋን ምንባሩ እውን ዘኪሮም፡
ተክለ ሰብነት ፒዮስ መበል 12 ብዙሕ ተጸኒዑን ምርምር ተገይርሉን እዩ፡ ብዙሕ ርእይቶን ነቐፈታን እውን ተዋሂብዎን ገና እውን ይቕጽል ኣሎ። ( ካብ ቅድመ ፍርድን ኣጋኖን ዝነቐለ) ሎሚ እቲ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎን ቲዮሎጊያውን መንፈሳውነትን ናይ ስነ ርክብ ሜላታቶም ጐሊሑ ክረአይ ተበቒዑ እዩ፡
ቅኑዕ ርእየት
ገለ ገለ ፒዮስ መበል 12 ዝምልከቱ ኣብ ስቱር ቤት መዝገብ ቫቲካን ካብ ዝተዓቀቡ ብፍቓድ ጳውሎስ ሻድሳይን ደሓር እውን ብፍቓድ ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ምስ ናይ ቀረባ ተሓባበርቶም ነቲ ጉዳይ ዝፈልጡን ኣማኺሮም ክፉት ዝገበርዎም ሰነዳት ከምዝነበሩ ቅዱነቶም ዘኪሮም፡
ብትኽክል ናይ ታሪኽ ምርምር ክግበረሉን ዝግብኦ ዝመዛዘኖን ግምትን ርእይቶ እውን መታን ክወሃቦ፡ እዚ ኵለንተናዊ ተክለ ሰብነቶም ዝምልከት ኩሉ ኣብቲ ጽንክር ኣዋን ዝነበርዎ ኩነትን ነቲ ናይቲ እዋን ታሪኽ ዓለም ብምስትውዓልን ስብኣዊ ብስለቶምን ክርስቲያናዊ ኣስተውዕሎኦምን ምናልባት ቁጥብነት ዝብል ኣገላልጻ ዝወሃቦ ይመስል ይኸውን፡ ኰይኑ ግና ኣብቲ ጭካኔ ዝተመኦ ጸላም ዘመን ናይ ልቢ ሰብ ንኽኽፍት ዘኽእል ኣጋጣምታት ቢልካ ክትገልጾም ንዝካኣል ናይ ሰብኣውነትን ተስፋን ጩራ ዘአንፍቱ ተግባራትን ራአዩለይ ስምዑለይ ዘይብል ብጽሞናን ብትዕግስትን ዝዓዪ ስነ ሜላዊ ርክባቶም ዘይርሳዕ እዩ።
ታሪኽ ብዝበለጸ ምፍቃር
እቲ ዓቢይ ሃብቲ ዝዀነ ናይ ታሪኽ ሰነድ ብትኽክል ምንባብ የድሊ፥
ቤተ ክርስቲያን ታሪኽ ኣየፍርሓን፡ እባ ደኣ ታሪኽ ኣፍቃሪት እያ፡ ብዝበለጸን ብትኽክል ልክዕ ከምቲ እግዚኣብሔር ንታሪኽ ዘፍቅሮ ብዓቐኑ ክፍቀር እያ እትብል፡
ቢሎም፡ ኣተሓሕIዞም ነቶም ኣብቲ ርክብ ዝተረኽቡ ናይ ቫቲካን ስቱር ቤተ መዝገብ ኣባላት ምሕደራን ሰራሕተይናታትን ምስ ቅዱስ ኣቦና ኣላልዮም ቅዱስነቶም ቃለ ምዕዳን ቅድሚ ምልጋሶም ናይ ምስጋና ቃል ንዘስምዑ፡ ንናይ ቅድስቲ ሮማዊት ቤተ ክርስቲያን ቤተ መዝገብን ቤተ መጻሕፍትን ሓላፊ ብፁዕ ኣቡነ ኾሰ ቶለንቲኖ ካላካ ደ መንዶንካን ናይ ቫቲካን ስቱር ቤተ መዝገብ ህየንተ ብፁዕ ኣቡነ ሰርጆ ፓጋኖን ምኽትሎም ፕሮፈሰር ፓውሎ ቪያንን ናይ ቤተ መዝገብን ቤተ ሰነዳትን ሰብ ሙያን ሰራሕተይናታትን ኵሎም ስለ ኣገልግሎቶም ኣመስጊኖም ዘስምዕዎ መደረ ከምዘጠቓለሉ ልእኽቲ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ኣኵይሊኖ ገሊጸን።


text:
Radio Erena: 09 October 2020
ፓርላማ ሕብረት ኤውሮጳ፣ ናይ ኤርትራን ሽወደንን ድርብ ዜግነት ዘለዎ ጋዜጠኛ ዳዊት ኢሳቕ ዝርከቦም፣ ሓያሎ ኤርትራውያን ናይ ፖለቲካ እሱራት ክፍትሑ ደጊሙ ጸዊዑ።
እቲ ን27 ሃገራት ኤውሮጳ ዝወከለ ፓርላማ፣ ነዚ ዝጸውዐ፣ ብዛዕባ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ፣ ኑኳራጓን ስዑዲ ዓረብን ኣመልኪቱ ትማሊ ሓሙስ 08 ጥቅምቲ ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ’ዩ።
ብፍላይ ኣብ ኤርትራ፣ ካብ 2001 ኣትሒዞም ዝተኣስሩ ሓያሎ ኤርትራውያንን ናይ ኤውሮጳ ዜግነት ዘለዎ ዳዊት ኢሳቕን፣ ዛጊት ሃለዋቶም ከምዘይፍለጥ ዘተሓሳሰብ ፓርላማ ሕብረት ኤውሮጳ፣ መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ እምነትን ሃይማኖታትን፣ ሓሳባት ብናጻ ምግላጽን ካልእን ንዝፍጽሞ ዘሎ ምግሃስ መሰረታዊ መሰላት ደቂ ሰብ ብትሪ ኮኒኑ።
መሻርኽቲ ሕብረት ኤውሮጳ ዝኾነ ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ኣብታ ኣባሉ ዝኾነት ኤርትራ ምንጋስ ደሞክራሲን ምኽባር ሰብኣዊ መሰላትን ንኽህሉ ጻዕርታት ክገብር ተላብዩ።
እቲ ፓርላማ፣ ነዚ ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ኣመልኪቱ ዘቕረቦ ሓሳብ፣ ናይ 663 ኣባላቱ ደገፍ ክረክብ እንከሎ፣ 19 ተቓውምኦም ኣስሚዖም።
13 ኣባላት ፓርላማ ድማ ናይ ደገፍ ይኹን ናይ ተቓውሞ ድምጺ ካብ ምሃብ ተቖጢቦም።
===========


text:
Radio Erena: 25 February 2020
ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ፈረንሳዊት ክለብ ኒፖ ዴልኮ ቢንያም ግርማይ፡ ሎሚ ሰሉስ 25 ለካቲት ኣብ ዝተኻየደ 3ይ መድረኽ ቅድድም ብሽክለታ ዙር ርዋንዳ፡ ካብ ካዛኪስታናዊ የቭገኒይ ፌዶሮቭ ብጫ ማልያ ብምምንዛዕ፡ ኣብ ዝባኑ ለቢስዋ።
ኣብ’ዚ ካብ ሆየ ነቒሉ ኣብ ሩዚሲ ዝተዛዘመ 142 ኪሎ ሜትር ርሕቐት ዝሸፈነ ቅድድም፡ ናይ ክለብ ጂዮካቶሊ ኣንድሮኒ፡ ኮሎምብያዊ ተቐዳዳማይ ዮናታን ሬስትሬፖ ዕዉት መድረኽ ክኸውን ከሎ፡ ሓንቲ ካልኢት ተፈንቲቱ ዝኣተወ ቢንያም ግርማይ 2ይ፡ ኣባላት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ሄኖክ ሙሉብርሃንን ናትናኤል ተስፋጽዮንን ድማ፡ ብቅደም ተኸተል 9 ከምኡ’ ውን 11 ካልኢታት ድሒሮም 3ይን 4ይን ደረጃ ሒዞም።
ኣብ’ዚ ከም ዝሓለፈ መዓልታት ብኤርትራውያን ተዓብሊሉ ዝተዛዘመ መድረኽ፡ ዳዊት የማነ 10ይ ኮይኑ ብምእታው፡ ንቑጽሪ ምስ ቀዳሞት 10 ተቐዳደምቲ ዝኣተዉ ኤርትራውያን ተወዳደርቲ ናብ 4 ኣበሪኽዎ።
ብግዜ ቢንያም ግርማይ ብ9 ሰዓታት፡ 36 ደቓይቕን 18 ካልኢታትን ንብጫ ማልያ ኣብ ትሕቲ ቑጽጽሩ ከእትዋ ከሎ፡ ሄኖክ ሙሉብርሃን ድማ፡ ብ5 ካልኢታት ካልኣይ ኮይኑ ይስዕቦ ኣሎ።
ብጋንታ ሕጂ’ውን ኤርትራ ኣብ መሪሕነት ትርከብ። ተቐዳደምቲ ጽባሕ ሮቡዕ፡ ካብ ሩሲዚ ተበጊሶም 206.3 ኪሎ ሜትር ተጓዒዞም ናብ ሩባቩ ክበጽሑ እዮም።
እዚ ናይ ጽባሕ ውድድር ብትርር ዝበለ ዓቐባት ዝተዓብለለ ስለ ዝኾነ ብርቱዕ ቕልስ ክረኣየሉ ትጽቢት ይግበር።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ: ኣብ’ዚ ውድድር ንማሌዥያዊት ክለብ ትሬንጋኖ ወኪሉ ክሳተፍ ዝቐነየ ኤርትራዊ መትከል እዮብ: ብምኽንያት ሕማም ካብ’ዚ ዙር ክእለ ከም እተገደደ ኣብ ትዊተር ብዝዘርግሖ ሓበሬታ ገሊጹ ኣሎ::
==============


text:
መበገሲ ጉዳይ ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ጠንቅን ህሉው ደረጅኡን ካብ ጉዱሳት ተማሃሮ
መበገሲ ጉዳይ ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ጠንቅን ህሉው ደረጅኡን ካብ ጉዱሳት ተማሃሮ
ኣብ'ዚ ቅንያት'ዚ ኣብ መንጎ ተማሃሮ ዩኒቨርስትን ምምሕዳር ዩኒቨርስትን ልጡል ዘይምርድዳእ ተፈጢሩ ኣሎ። እዚዚ ክሳብ ሞት ገለ ተማሃሮ ዘስዓበ ኩነታት መበጊሲኡ እንታይ ኮን ይከኸውን? ነዚ ሕቶ'ዚ ሰብ ነናቱ ትንታኔታት ክህበሉ ቀንዩ ኣሎ። ብዓቢኡ ከኣ እቲ መንግስቲ ብማዕከናት ዜንኡ ኣቢሉ ዝፈነ ዎ ዘይምሉእ ሓበሬታ ተጸልዩ ክሳብ “ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ጸጊቦም፡ ኣሕቐቶም ኣብ ምንታይ ክምዘሎዉ ዘንጊዖም” ወዘተ... ናብ ምባል ደረጃ ተበጺሑ ኣሎ። ንምዃኑ እዚ እምቢታ ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ መኣስን ብከኸመይን እዩ ናብ'ዚ ደረጃ'ዚ በጺሑ? ናይ ሰሙን ናይ ሳልስቲ ድዩ? ቐላስ ፈከኸም ክብል ዝጸንሐ'ዩ? ዝብሉ ሕቶታት ምምርማር ዘድልዮም ኮይኑ ይስመዓና። እዚ ጽሑፍ'ዚ ከኣ ብመጠኑ ኣመዓባብላን ዝርዝራትን ናይ'ዚ ተከኸሲቱ ዘሎ ኩነት ክትንትን ኢዩ።
ቀዳማይ መድረኽ፡ (ድሕረ ባይታ)
ኣብ 1994 ሚኒስትሪ ትምህርቲ ተማሃሮ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትንህርቲ ኣብ ናይ ክረምቲ ዕረፍቶም ኣብ ክረምታቒ ማእቶት ክሳተፉ ምዃኖም ንህዝቢ ሓቢሩ። ዕላማ ክረምታቒ ማእቶት ከኣ ከምዚ ኣብ ዝተፈላለየ እቐናት ዝተገልጸ ተሓቢሩ። ብኡኡ መሰረት ከኣ ኣብ ተማሃሮ ካልኣይ ደረደኸ ጥራይ ብሙቱኳር ይካየድ ነይሩ። ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ኣብ'ዚ ክረምታቒ ማእቶት ክሳብ'ዚ ቀረባ እቐን ይሳተፉ ኣይነበሩን። እንተኾነ ኣብ 1999 ድሕሪ ምዝዛም ካልኣይ ወራር፡ ኩሉ ሰራቒት ኣብ ድፍዓት ኣብ ተጠንቀቕ ስለ ዝነበረ ተማሃሮ ኣብ ማእቶታቒ ስርሓት ዓቕሞም ከበርክቱ ተሓቲቶም። ኣብዚ እቲ ከይጠቀቓስናዮ ክንሓልፍ ዘይንደሊ፡ ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ቅድሚ ናብ ክረምታቒ ማእቶት ምውፋሮም ኣብ ቖጸራ ህዝቢ (census) ናይ ዞባ ማእከል ክትሳተፉ ኢከኹም ተባሂሉ፡ ነቲ ናይ ክረምቲ ዕረፍቶም ኣብ ክፍልታት ብምእታው፡ ነቲ ክሰርሕ ዎ ዝተመደበ ስራሕ ዝሕግዞም መምሪሒታት(orientation) ኣብ ምውሳድ እዮም ዘሕልፍ ዎ ኔሮም። ቐላ'ኳ እቲ መደብ ቖጸራ ህዝቢ ብዘይተፈልጠ ምኽንያት ይቋረጽ፡ ተማሃሮ ንክረምታቒ ማእቶት ክትብገሱ ኢከኹም ምስተባህሉ ብዘይ ዕጻይምጻጻይ ናብቲ ዝተመደበሎም ቦታታት ተበጊሶም። እቲ ዝበዝሑ ተማሃሮ ተመዲቦሙሉ ዝነበሩ ዞባ፡ ዞባ ጋሽ ባርካ እዩ ኔሩ። እዚ'ውን ሃንደበታውን ግዜ ዘይህብን እዩ ኔሩ። እዞም ተማሃሮ እዚኣቶም በቲ ዝነበሮም ልዑል መንፈስ ተበጊሶም ኣብ ባረንቱ ምስ በጽሑ፡ ሓደ ዘይተጸበይ ዎ ኩነታት ኣጋጠሞም። ምምሕዳር ከተማ ኮነ ዞባ፡ ምምጻእ ናይዞም ኣስታት 900 ዝኾኑ ተማሃሮ ሃንደበትን ዘይተሓበሮምን ምዃኑ ተፈሊጡ። እንተኾነ ንሳቶም'ውን ግዲኦም ገበሩ። ኣብ ፌስቲቫል ዞባ ጋሽ ባርካ(ኣብ ባረንቱ) ተጸሚዶም ብምንባሮም ካብ ቅድሚ ዓይኖም ንምእላይ ናብ ጎልጅ ከምዘምርሑ ገበሩ። ኣብ ጎልጅ ዝኾነ ይከኹን ናይ መግብን መደቀሲን ቀረብ ኣይነበረን። ምምሕዳራት ኣብ ባረንቱ ኣብ ዝነበረ ፌስቲቫል ይሳተፉ ብምንባሮም ሰማዒ ኣይረከኸቡን። እተን ዝነበራ ንኣሽቱ ቤት ትምህርታት ብኣግኡ መሊኤን ዝበዝሐ ተማሃራይ ብዝናብን ቁርን እንዳ ተገርፈ ሰሙን ከም ሓንቲ መዓልቲ ኣሕለፈ። መግቢ ካብ ጁባኻ ኮይኑ፡ እቲ ዘለ ዎ ነቲ ዘይብሉ እንዳ ተኻፈልና የሕሊፍናዮ። ኣብ'ዚ ኩሉ ከስተውዕለሉ ዘለ ዎ ፡ መብዛሕትኡ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ትሑት መነባብሮ ዝመጸ ከም ምዃኑ መጠን፡ እቲ ኣብቲ እቐን'ቲ ዝሕለፍ ዝነበረ መሪር ኩነታት፡ ከየቖጥዐን ኣረኣእያታት ኣብ ነገራት ከይቀየሮን ኣይተረፈን። ድሕሪ ናይ ሓደ ሰሙን መከራ ኣብ ጎልጅ፡ ብዘይ ዝኾነ ይከኹን ሓበሬታ ኣውቶቡሳትን ሎሪን መጺኤን ናብ ዓሊ ግድር ክንግዕዝ ተገብረ።
ኣብ ዓሊ ግድር ቐላ'ኳ ካብ'ቲ ናይ ጎልጅ ዝሓይሽ መግብን መደቀስን ተቀቓሪቡ እንተ ነበረ፡ ብዘይካ ሓላፊ መኽዘን ካልእ ዝኾነ ይከኹን ንጉዳይ ተማሃሮ ዝከታተልን ዝሰምዕን ጠረናፊ ኣካል ኣይነበረን። ኣብ ጥዕናቒ መዳይ'ውን ቐላ ሓደ ምቅርራባት ኣይነበረን። በዚ ዝኣክል ከኣ ብዙሓት ተማሃሮ ክሳብ ኣብ ትምህርቶም ምስንኻል ዘስዓበ፡ ለበዳ ዓሶን ካልእ ተመሓላለፍቲ ሕማማትን ግዳያት ኮይኖም። ካልኣይቲ ሰመêን ናይ ዓሊ ግድር ብሰንኪ እቲ ዝነበረ ዘይውዱብ ኣተሓሕዛን ዘይቅሩብነትን ዝምልከቶም ኣካላት ብዘይ ዝኾነ ይከኹን ስራሕን ምንቅስቃቓስን ሓለፈት። ብድሕሪ'ዚ ተማሃሮ ብዝወሰድ ዎ ናይ ገዛእ ርእሶም ተብግሶ ተጠርኒፎም ኣብ ሕርሻ ጡጥ ዓሊ ግድር ኣብ ጻህያይ ተቐፈሩ። ሒደት መዓልታት ብከኸምዚ ድሕሪ ምስራሕ ሓለፍቲ መዓስከር ሳቐ ምስ 9ይ ዙርያ ኣባላት ሃገራቒ ኣገልግሎት ናብቲ ቦታ መጺኦም፡ መረረን ነቀቓፌታን ተማሃሮ ካብ'ቲ ቦታ ብቤላ ቤሎው፡ ብዘይ ቅኑዕ መንገዲ ድሕሪ ምስናቖም ንተማሃሮ ኣኪቦም ምፍርራሕ ዝተሓወሶ ኣገባብ ምስኦም ተጠርኒፎም ክሰርሑ ምዃኖም ሓበር ዎ ም። ተማሃሮ ብወገኖም እቲ ኣገባብ ቁኑዕ ከምዘይኮነ፡ ተማሃራይ ድማ ሲቨል እምበር ወተሃደር ስለ ዘይኮነ፡ ብሲቪላቒ ጥርናፌን ሲቪላቒ ኣካይዳን ክመሓደር ይግብኦ ብምባል፡ ርእይቶኦም ኣብቲ ጉዳይ ቐላ'ኳ 'ተገለጹ፡ እቲ ተደኸሚሩ ዝነበረ ስራሕ ንኽሳለጥ፡ ዕማምን ሓላፍነትን ናይ ኩሉ ኤርትራቒ ምዃኑ ብምግንዛብ፡ በቲ ዝተቐህቦም መምርሒ መሰረት፡ ነቲ ኣቀቓዲሞም ብተበግሶኦም ደኸሚሮሞ ዝነበሩ ጻህያይ ከምዝዕመም ገብሩ።
ኣብ ኣጋ ምዝዛም ናይቲ መደብ ስራሕ ከኣ ኣማሓዳሪ ዞባ ጋሽ ባርካ፡ ምስ ሓላፊ ክፍሊ ትምህርቲ ዞባ ናብ ዓሊ ግድር መጺኦም፡ መረረን ነቀቓፌታን ተማሃሮ፡ ኣኪቦም ድሕሪ ምስማዕ፡ ንልቢ ተማሃሮ ዘረስርስ ናይ ይቕሬታ መደረ ብምስማዕ ነቶም ኣብ'ቲ ቦታ ዝነበሩ ወተሃደራውያን ሓለፍቲ መሰላት ተማሃሮ ኣኽቢሮም ክጓዓዙ ተላብዮሞም።
ምምሕዳር ዩኒቨርስቲ ኣስመራ ቀዳማይ ዝተከኸተሎ ዘይሓላፍነታቒ ኣገባብ ከይኣክል (ማለት፡ ተማሃሮ ቀረብ ኣብ ዘይተዳለወሉን መደብ ስራሕ ኣብ ዘይወጸሉን ቦታ ንክረምታቒ ማእቶት ብምስዳድ ከምኡ'ውን፡ እዚ ኩነታት ምስ ኣጋጠመ፡ ነቲ ኩነታት ዝከታተል ሰብ ብዘይምስዳድ) ንእንደገና ኣብ ሓደ መድረኽ ተመሳሳሊ ጌጋ ክደግም ተራእዩ። ዩኒቨርስቲ ኣስመራ ዝበዝሑ ተመረቕቲ ተማሃሮ ኣብ ዓሊ ግድር ምህላ ዎ ም ብምዝንጋዕ፡ ነቶም ኣብቲ መደብ ከይተሳተፉ ኣብ ኣስመራ ከውደኽድከኹ ዝጸንሑ ተማሃሮ ናይ መመረቒ ጋ ዎ ንን ናይ ዕድመ ወረቀቓትን ዓዲሉ ወድኤ። ጸኒሑ'ውን ነቶም ኣብ ዓሊ ግድር ዝነበሩ ኣስታት 900 ተማሃሮ ብምርሳዕ ምዝገባ ተማሃሮ ኣብ ውሽጢ ክልተ መዓልታት ከምዝውዳእ ኣጠንቀቀቓ። ተማሃሮ ነዚ ምስ ሰምዑ ንሓለፍቲ መዓስከር ሳቐ ዝምልከቶ ኣካል ኣብ ዝሓጸረ እቐን ኣቃቓልቦ ሂቡ ናብ ኣስመራ ዝመልሳ ኣውቶቡስ ንከኸዳልወሎም ሓተቱ። እንተኾነ ሓለፍቲ መዓስከር ነቲ ጉዳይ ኣቃልቦ ብዘይ ምሃብ፡ ናይ ማእቶት ግዜ ምንውሑን ዝኾነ ይከኹን ተማሃራይ ካብ ካምቦ ዴሺ(ዓሊ ግድር) ከይወጽእ ኣጠንቀቀቓë። ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ካብ ብሎኮ ተሰነይ ከይወጽኡን ኣብ ተሰነይ እንተተረኺቦም'ውን ከምዝቕየዱ ተገብሩ። ብዘይካ'ዚ ነቶም ኣብ'ቲ ከባቢ ዝነበሩ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል፡ ነቲ ተማሃሮ ዝሓተት ዎ መሰላት ከምቲ ዘለ ዎ ከየቕረቡ ናይ ፎእ በል ዎ ም ጎስጓስ ተኻየደ። እዚ ድማ ዕላምኡ ርዱእ እዩ። ንጌጋ ብጌጋ ኣብ ክንዲ ምሽፋን፡ ግን ሃናጺ ንከኹሉ ዘርብሕ ስጉምቲ ምውሳድ ምሓሸ ኔሩ።
እንተኾነ ተቃቓውሞ ተማሃሮ ስለ ዝሓየለ መካይን መጺኤን ንተመረቕቲ ተማሃሮ ብቀቓዳምነት፡ ብድሕሪኡ ከኣ ንከኹሎም ተማሃሮ ናብ ኣስመራ ኣግዒዘንኦም። ብድሕሪ'ዚ ተወከልቲ መሪጾም ናይቲ ከኹሉ ዝተፈጸመ ጌጋታት ናብ ምምሕዳር ዩኒቨርስቲ ኣስመራ ጸብጻብ ኣቕሪቡ በዚ ከኣ ቅኑዕ ልቢ ተማሃራይ ዝተንከፈን ዘይወጽእ ቂም ዘሕደረን ፍጻሜታት ክረምታቒ ማእቶት ኣብ ዓሊ ግድር ብከኸምዚ ተዛዚሙ።
ካልኣይ መድረኽ፡-
ምኽታት ተማሃሮ ኣብ እቐን 3ይ ወራር
ኣብ'ዚ እቲ ኣገዳሲ ተራ ዝተጻወተ፡ እቲ ከም ድልድል ኣብ መንጎ ተማሃሮን ምምሕዳር ዩኒቨርስትን ከገልግል ተባሂሉ ብጽቡቕ ድልየት ፕረዚደንት ዩኒቨርስቲ ኣስመራን ተማሃሮን፡ ኣብ 1998 ዝቖመ ባይቶ ማሕበር ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ(ማ.ተ.ዩ.ኣ) እዩ። ንከኹሉ ዝነበረ ምዕባሌታት ናይ'ቲ ኣብ መንጎናን ኢትዮጵያን ዝካየድ ዝነበረ ኲናት ድሕሪ ምግምጋም፡ እቲ ቀቓጻሊ ብተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ንክከኸቱ ዕድል ክቐሃቦም ዝቀቓርብ ዝነበረ ብምምሕዳር ዩኒቨርስቲ ይከኹን ብመንግስቲ ንኽምለሰሎም ኣገዳሲ ተራ ድሕሪ ምጽቐት፡ ብውዱብ ኣገባብ ዝተዓለሙ ተማሃሮ ናብ ግንባራት፡ ዘይተዓለሙ ከኣ ናብ ግዚያቒ መደበር ታዕሊም ጋሕቴላይ ከምዝከኸዱ ተገብረ። ኣብ ግዜ ካልኣይ ወራር'ውን እዞም ተማሃሮ እዚኦም ሽሕ እዃ ኣብ ግዜ ትምህርቲ ይንበሩ፡ ብልጡል ሃገራቒ ወንን ኒሕን ተበጊሶም፡ ኣብተን ናይ ቀዳመ ሰንበት ዕረፍቶም ከነጽንዕ ዝተቐሃበና ዕዮታት(ሽዘዘቕቐቦብቅቦtዘ) ክንሰርሕ ከይበሉ ወተሃደራቒ ታዕሊም ኣብ ዘñዘሮን ካልእን የካይዱ ኔሮም።
ድሕሪ ምዝዛም ሳልሳይ ወራርን ምኽታም ውዕል ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ተማሃሮ ናብ ሰለማቒ መነባብሮኦም ተመሊሶም ትምህርቲ ክቕጽሉ ጸኒሖም። እቲ ንሕቶታት ተማሃሮ ንምምሕዳር ከቕርብ፡ ጠለባቶም ከማልኣሎም ንዝብል ዕላማታት ዝተመስረተ ውልዶ ማሕበር ተማሃሮ ዮኒቨርስቲ ኣስመራ(ማ.ተ.ዩ.ኣ) ንጥፈታቱ ኣብ ጉዳያት ተማሃሮ ቀጺሉ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ማሕበር ተማሃሮ ዓበይቲ ብድሆታት ኣጋጣም ዎ ፡-
1. ንላዕለቐይ ደረጃ ትምህርቲ ናብ ዩኒቨርስስታት ደቡብ ኣፍሪቃ ዝለኣከኹ ተማሃሮ ናይ 150ሽሕ ናቕፋ ትሕጃ ከትሕዙ ብምምሕዳር ዩኒቨርስቲ ዝወጸ ትእዛዝ።
2. እቶም ቅድሚ ናብ ዩኒቨርስቲ ምእታ ዎ ም ሃገራቒ ኣገልግሎት ዘማልኡ ተማሃሮ ናይ ቅድሚ ሕጂ ኣገልግሎቶም ከምዘይሕሰብን ሕጂ ከምብሓድሽ ከገልግሉ ምዃኖም ዝሕብር ብምምሕዳር ዩኒቨርስቲ ዝወጸ መግለጺ።
3. ንጉዳይ ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ኣብ ክረምታቒ ማእቶት።
ማሕበር ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ፡ ነዞም ዓበይቲ ብድሆታት ደው ኢሉ ተሟጊቱ፡ ኣብቶም ክልተ ቀዳሞት ብድሆታት ክዕወት እንከሎ፡ ኣብቲ ሳልሳይ ብድሆ'ውን ጸኒጡ እንዳ ሞገተ እንከሎ እቲ ጉዳይ(ኣንፈቱ ስሒቱ) ይርከብ።
ካልኣይ መድረከኸ፡-
ምስ እዚ ኩሉ ኣብ ቀዳማይ መድረኽ ዝተጠቕሰ ኣተሓሕዛ ተመሃሮ ኣብ ቀዳማይ ማእቶት ዘስዓቦ ቂምታን ቅርሕንትን እዩ ኣምብኣር እዚ ናይ ካልኣይ ግዜ ማእቶት ብሃንደበትን ብዘይ ቅድመ ዝርርብ ምስ ተማሃሮን ብሚኒስትሪ ትምህርቲ ክፍሊ መደብ ክረምታቒ ማእቶት ዝተኣወደኸ። ከምዚ ዝኣመሰለ ዓቢ ሃገራቒ ዕማም፡ እሞ ከኸኣ እቶም ዝርካቦም ናይ ኤርትራ ምሁራትን ተረከብቲ ሃገርን ዝሳተፍ ዎ መደብ፡ ብዘይ ቐላ ሓደ ምምይያጥ ብዘይ ወላሓደ ናይ ኣተገባብራ ምርድዳእን ናይ ዓቕሚ ክእለትን ዳህሰሳ ክብገሱ ምዃኖም ብመረከኸቢ ብዙሃን ተሓቢሩ። ተማሃሮ ከኣ ብምህዝቦም ብመራከኸቢ ብዙሃን ክብገሱ ምዃኖም ፈሊጦም። ተመሃሮ ዩኒቨርስቲ ነዚ ምስ ሰምዑ ንርዱእን ቅቡልን ምኽንያታት ነዚ ተወጢኑ ዘሎ ክረምታቒ ምእቶት ከምዘይቅበል ዎ ብመንገዲ ማሕበሮም(ማሕበር ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ) ገሊጾም።
ምኽንያታት ዘይመቀቓበሊ(ምንጻግ) ክረምታቒ ማእቶት ከኣ እቲ ንተማሃሮ ካልኣይ ደረጃ ዝወሃብ ዝነበረ ዕላማታት መተግበሪኡ ብሓጺሩ ምስ ደረጃ ትምህርቶም ዘይከይድ፡ ብቀቓëጠባቒ መዳይ'ውን ሓጋዚኦም ዘይሙዃኑ፡ ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ካብ ዝተፈላለዩ ዕድመታትን ኣገልግሎታትን(ሰብ ሓዳር፡ ተጋደልቲ፡ ሃገራቒ ግቡኦም ዝፈጸሙ፡ ግቡእ ታዕሊም ወሲዶም ናይ ዓመት ኣገልግሎት ዝተርፎምን ካልኦትን) ብዘለ ዎ ም ዝመልኤ ንሙዃኑ፡ ኣብ እቐን ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቶም ከኣ ዝሓለፍ ዎ ስለዝኾኑ ዘይሳነ እዩ።
ኣብዚ ጠለብ እዚ ክልተ መኽሰብ ኣሎ፡-
1. እታ ሃገር ኩለመዳያቒ ህንጸት ትረክብ
2. እቶም ተማህሮ'ውን ኩሎም በበቲ ዝተማህርሉ ዓውዲ እንተሰሪሖም ንእግረ መንገዶም ተሞኩሮ ኣብቲ ዝጽንዕ ዎ ዘሎዉ ዓውዲ ትምህርቲ ይኾነሎም። ብተወሳኺ'ውን ኣብ ዘይኣመሉን ስራሕ ከይድካ ትረኽቦ ዕግበት ስራሕን(ቖተሾ ዘሽtቕዘቖሽቀtቕተቦ) ኣብ ዝኣመንካሉን ዝጠለብካዮን ስራሕ ትረኽቦ ዕግበትን ሰማይን ምድርን እዩ። ምስ ዕግበት ስራሕ ዝመጽእ ፍርያምነት ከኣ ብኡ መጠን ዓቢን ዕዙዝን እዩ።
ድሕሪ ተከኸታታሊ ርክባት ኣብ መንጎ ኣስራሕቲ(መንገዲ ዶር. ወልደኣብ ኢሳቕ) ተመሃሮን(ብመንገዲ ማሕበር ተመሃሮ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ) ኣብ'ቲ ማእቶት ንተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ኣይምልከትን ዝብል ኣምር ብመትከል ድሕሪ ምስምማዕ፡ ካልእ ተማሃሮ ዘድምዕሉን ንሃገር ዘርብሕን ክልተ ዓበይቲ ውጥናት ወጺኡ። እዚ መደብዚ ከኣ ብተማሃሮ ዓቢ ተቀቓባልነት ረኺቡ። ነቲ ብተደጋጋሚ ዝተጠቕሰ ፋይናንሳቒ(ቁጠባቒ) ጸገማት ተማሃሮ ኣብ ግምት ዘእቱው ክከኸውን ተስፋ ብምግባር ከኣ ኩለ-መዳያቒ ምቅርራባት ንክረምታቒ ስራሕ ክገብሩ ደኸመሩ። ማሕበር ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ(ማ.ተ.ዩ.ኣ) ነዚ ዕማም እዚ ንምክያድ ዕማም እዚ ንምክያድ ንነፍሲ ወከፍ ክኽፈል ተሓሲቡ ዘሎ ዓቀቓን ገንዘብ ምስ ተሓተተ ግን፡ እቲ ገንዘብ 800ናቕፋ 26.90 ናቕፋ ንመዓልቲ ምዃኑ ኩሉ መግቢ፡ መደቀሲ፡ ትራንስፖርትን ካልእን ወጻኢታት ካብኡ ከምዝሽፈን ብዶር. ወልደኣብ ኢሳቕ ተሓቢሩ። ምስቲ ዝነበረ ትጽቢት ተማሃራይን ዓይነትን ኣገዳስነትን ናይቲ ተታሒዙ ዘሎ ፕሮደኸክትታት ኣብ ግምት ብምእታው እዚ ዓቀቓን ገንዘብ እዚ ብከኹሉ መለክዒðታት ዘይእከኹልን ነቲ ስራሕ ብዓወት ክዛዘም ዘይሕግዝን እዩ። ማ.ተ.ዩ.ኣ ነዚ ጉዳይ ክፍሊት ብዝምልስ ዓሚቕ ዘተ ገይሩ። እቲ 800 ናቕፋ ዝብል ነገር ኣብ ምንታይ መለክዒታት ተሞርኪስካ ዝተገመተ እዩ? ርሕቀት ቦታ፡ ሕጽረት መሳለጥያ፡ ሕጽረት ትራንስፖርት፡ ብሓቂ ግምት ዘእተወ ድዩ? ኩነታት ክሊማ ተጸኒጡን ኣብ ግምት ኣእትዩ ድዩ እዚ ገንዘብ ተተሚኑ ድዩ? ዕዉት ስራሕ ብምትብባዕ ዝብል ኣምር ኣብ ግምት ዘእተወ ድዩ ዝብሉን ካልእ ሕቶታትን ብምልዓል ብዕምቖት ድሕሪ ምዝታይ ኣኼብኡ ኣብዘን ዝስዕባ ነጥብታት ደምዲሙ።
1. እቲ ተተሚኑ ዘሎ ገንዘብ ኣዝዩ ዘይተጸንዐ፡ ሽግር ተማሃራይ ኣብ ግምት ዘየእተወ፡ ኣገዳስነት ናይቲ ተታሒዙ ዘሎ ስራሕ ዝጎሰየን ኣዝዩ ግምታቒን፡ ስለዝኾነ ከኣ ዘይእከኹልን ዘይቅቡልን ምዃኑ ብምሉእ ድምጺ ደመዲሙ።
2. እቲ ጉዳይ ኣገዳስን ብዕሙቖት ክዝተየሉ ዘለ ዎ ን ምዃኑን ማ.ተ.ዩ.ኣ ስለ ዝኣመነን ንዶር. ወልደኣብ ኢሳቕ ደብዳቤ ብምጽሓፍ ብቀቓጥታ ምስ'ቲ ዝምልከቶ ኣካል(ማለት ምስ'ቲ ነቲ ስራሕ ብደረጃ ሓላፍነት ሒዝ ዎ ዘሎ ኣካልን ነዚ ናይ ባደኸት እማመ ዘቕረበ ኣካል) ክዘራረቡን ክላዘቡን ድሌት ከምዘሎ ዎ ም ገሊጾም። ነቲ ማሕበር ወኪላ ኣብ ኣተጋባብራ እቲ መደብ ኣብ'ቲ ነዚ ናይ ገንዘብ ክፍሊት እማመ ንምውጻእ ዝነበሩን ኣብ ግምት ዝኣተዉን መለክዒታት ምስ'ቲ ዝምልከቶን በይናቒ ውሳነ ዝወስድ ዘሎን ኣካል እትዘራረብ ኮሚቴ ከኣ ኣቚሙ።
እዘን ክልተ ጠለባት እዚአን ምስ ቀረባ፡ እቲ ናይ ገንዘብ ጉዳይ ውጹእን ክምሓየሽ ዘይክእልን ምዃኑ። ኣብ ክንዲ ነቲ ናይ ልዝብን ናይ ኣብ ሓደ ንከኹን ጠለብ ማ.ተ.ዩ.ኣን ሓንጎፋይ ኢልካ ምቕባልን ከኣ ሳዕቤኑ ብዘይ ምስትብሃል ምስ ዝምልከቶ ኣካል ተራኺብካ ምዝርራብ ከምዘይክኣልን ከምዘሎ ዎ ተቀቓቢሎም ከተግብር ዎ ከምዘለ ዎ ም ብግበር ኣይትግበር ዝዓይነቱ ተሓቢሮም። እዚ ከኣ ብከኹሉ መለክዒታት ዘይግቡእን ንህልኻቒ ኣሰራርሓ ዝዕድምን እዩ ነይሩ። እዚ ስጉምቲ እዚ ከኣ ነቲ ጉዳይ ናብ ካልእ ኣንፈቱ ከትሕዞ ዝደኸመረ። ምናልባት ከኣ እዚ ዝርርብ እዚ ተቀቓባልነት ረኺቡ ብኣግኡ እንተዝግበር ነይሩ ናብ ዝሓሸ ናይ ምርድዳእ መንፈስን ፍታሕን ምከኸደ ነይሩ ዝብል ተሪር እምነት ኣሎ።
ድሕሪ እዛ ኩነታ እዚኣ ከኣ፡ ማ.ተ.ዩ.ኣ እቲ ዝተኣመመ ክፍሊት ከምዘይቅበሎ ገሊጹ። ምምሕዳር ዩኒቨርስቲ(ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ከኣ ካብዚ ንላዕሊ ዝርርብ ከምዘይ ቅጽልን ተማሃሮ እዚ ተወጢኑ ዘሎ መደብ ግቡኦም ምዃኑ ፈሊጦም ናብ'ቲ ወጺኡ ዘሎ መደብ ብዘይሕቶ ክሳተፉ እንተዘይኮይኑ ግን መስከረም ክምዝገቡ ከምዘይፍቀደሎም ዝገልጽ መግለጺ ኣውጺኡ ማ.ተ.ዩ.ኣ እዚ ዝርርብ ከምዘይተጸንቀቀቓን ናብ ካልእ ንኽልቲኡ ወገን ዘረዳድእ ነጥቢ ክሳብ ዝብጻሕ ጻዕሩ ክቕጽል ምዃኑ ንተማሃሩኡ ኣፍሊጡ።
ማ.ተ.ዩ.ኣ ካልእ መንገዲ ኣፈታትሓ ናይቲ ጉዳይ እንዳፈተሸ ከሎን ምምሕዳር ዩኒቨርስቲ'ውን እቲ ነገር ተማሃሮ ከምዘይዓገብሉን ከምዘይ ተሰማምዕሉን እንዳፈለጠ ብቀቓጥታ መደብ ስራሕ ኣብ ምስራዕ ኣትዩ።
እዚ ፍልልይ ከይተፈትሐ ከሎ እዩ እምበኣር ካልእ ነቲ ጉዳይ ዘነሃህርን ናብ ዘይኣንፈቱ ዘትሕዝን ኩነት ዝተፈጥረ። ንሱ ከኣ ፕረዚደንት ማሕበር ተመሃሮ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ ምሩቕ ሰምረ ከሰተ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ፖሊስ ምእታዉ እዩ። ካልእ ናብ ህልኽ ዝዕድምን ነቲ ጉዳይ ባርዕ ዝወሰከኸን ኩነት። ዝኾነ ሰብ ኣብ ቤት ፍርዲ ክሲ ክሳብ ዘይተመስረተሉ ንጹህ ምዃኑ ብምእማን፡ ፕረዚደንት ሰመረ ከሰተ ገበን ምስ ዝህል ዎ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀቓሪቡ ክሱ ክፍለጥን ሃለቐቱ ንቤተሰቡ ክሕበርን፡ ገበን ምስ ዘይህል ዎ ከኣ ብዘይ ዝኾነ ይከኹን ቅድመኩነት ክፍታሕን እዚ ክሳብ ዝከኸውን ተማሃሮ ንቀቓጻሊ ዝርርብን ስራሕን ድልቐት ከምዘይኮኑ ገሊጾም።
ክብደት ናይ'ዚ ዝቀቓረበ ቅድመ-ኩነት እዚ ብምንእኣስን ሳዕቤኑ ዕሽሽ ብምባልን ግን ነዚ ጠለብ ተማሃሮ ጸማም እዝኒ ተቐሂብ ዎ ን ዘይትርጉሙ ሒዙን። ቀላል ዝነበረት ጉዳይ ከኣ ብክንዲ ንነገራት ኣተኩሮ ሂብካን ሳዕቤናቱ ብኣጋ ተገንዚብካ ብልዝብ ምፍትሑ ነቲ ጉዳይ ጸማም እዝኒ ብምሃብ ናብ ምትፍናን ከምዘምርሕ ተገይሩ።
እዚ ጉዳይ ኣብ ተኣፋፊ ሃቐሁ ተንጠልጢሉ ከሎ ከኣ ሕጂ'ውን ካልእ መጓሃሃሪ ባእታ ክውሰኾ ተገይሩ።
ተመሃሮ ኩሎም ኣብ ገገዝኦም ከለውን ሰላማቒ ፍታሕ እናተጸበዩን ከሎዉ ብሬድዮ ብቴለቪዥንን ብጋዜጣን፡ ተመሃሮ ነናብ ዝምልከቶምን ዝተመደበሎምን ቦታ ከምዝተበገሱን ብዘይካ እቲ ናይ 800 ናቕፋ ክፍሊት ከኣ መደቀሲን መግብን ክማልኣሎም ምዃኑ ዝገልጽ መግለጺ ወጺኡ። እዚ ንከኹሎም ተመሃሮን ወለዲን ዘገረመ መግለጺ እዚ ከኣ፡ ዝኾነ ኣካል ኣብ ዘየድሊ ህልኽ ኣትዩ ይሰርሕ ከምዘሎ ዘነጸረት መግለጺት እያ ነይራ። እቲ ምንታይሲ እዚ ተወሳኺ መፍትሒ ናይቲ ጉዳይ መሲሉ ክርአ ዝተደልየ ተወሳኺ ናይ መግብን መደቀስን ምውሳኽ ስለምንታይ እዩ ብቀቓጥታ ነቲ ንቀቓጻሊ ፍታሕ ዝጽበይ ዝነበረ ማ.ተ.ዩ.ኣ ዘይተሓበሮን ኣብ መኣዲ ዘተ ቀቓሪቡ ምስ ተማሃሮ ክዝተየሉ ዘይተደልየን? ስለምንታይ እዩከኸ ብቀቓጥታ ብመራከኸቢ ብዙሃን ሃንደበት ከምዚ ዝኣመሰለ ዘይተገብረ ምብጋስ ተመሃሮ፡ ዝተፈነወ? ስለምንታይ እዩከኸ ተመሃሮ ነዚ ሓድሽ ምምሕያሽ ይሰማምዓሉ ኣይሰማማዓሉ ከይተፈልጠን መልሶም ነዚ ምምሕያሽ ከይተዛተዩሉ ብመራከኸቢ ብዙሃን በይንኣቒ ስጉምቲ ዝተዘርግሐ? እዛ መግለጺ እዚኣ ከኣ ነቲ ዝተመርጸ ኣተሓሕዛ ናይቲ ጉዳይ ዘነጸረት እያ ነይራ።
በዚ መግለጺ እዚ ክውቃዕ ዝተደልየ ዕላማ ከኸኣ ብተማሃሮ ብከኸም'ዚ ዝስዕብ ክትንተን ደኸሚሩ።
1. እቲ 800 ናቕፋ ንከኹሉ ነገር ክሽፍን ከምዘይክእል ክገልጽ ዝጸንሐ ተማሃራይ፡ እዚ ሓዲሽ መግለጺ(ኣብ ልዕሊ እቲ 800 ናቕፋ መግብን መደቀስን ብላዕሊ ከምዝተማልእ ዝገልጽ በይንኣቒ መግለጺ) ናብ ህዝቢ ብምዝርጋሕ ነቲ ተማሃሮ ጸጊቦም ዝብል ስምዒት ንምሕዳር ዝግበር ጎስጓስ ባይታ ንምጥጣሕ፡
2. እቲ ዝተፈጥረ ዘይምርድዳእ ከምዝተፈትሐ ገሊጽካ ነቲ ዝቕጽል ናይ ተማሃሮ ተቃቓውሞ ዘይምኽኑይን ቀበጥበጥን ከምዝኾነ ምግባርን ኣብ ህዝቢን ሰራቒትን ዘይመልክዑ ንምትሓዝን። ብዝኾነ ማሕበር ተማሃሮ በዚ ከይተደናገረ እቲ ኣቀቓዲሙ ተሓቲቱ ዘሎ ጠለባት ከይተማልአ ሕጂ'ውን ተማሃሮኡ ናብ ስራሕ ከምዘይተበገሱን ከምዘይብገሱን ደጊሙ ገሊጹ። ናይ ዝርርብ ከይተጸንቀቀቓን ኣብ ክንዲ ናይ ልዝብን ዘተን ምምራሕ ምምሕዳር ዩኒቨርስቲ ናብ ካልእ ናይ ህልኽን ናይ ምፍርራሕን መንገዲ እዩ መሪጹ።
ብዕለት 7ን 9ን ናይ መፈራርሕን እንተዘይኬድኩም ወይልከኹም ዘስምዕ ተሪርን መግለጺ ወጺኡ። ኩሉ ተማሃራይ ንዕለት 09/08/01 ነናብ ዝምልከቶን ዝተመደበሉን ናይ መላለዪ ትምህርቲ(ተቶቕቅቦtሽtቕተቦ) ዝወሃበሉ ቦታ ክብገስን ዝገልጽ መግለጺ ወጺኡ። ብዓቢኡ እቲ ሕቶታት ተማሃሮ ምስ ጉዳይ ተማሃራይ ሰመረ ዝተሓሓዝ ኣይተመለሰን። ብዓቢኡ ከኣ ንህላወ ማ.ተ.ዩ.ኣ ኣብ ዩኒቨርስቲ ዝነጽግ ተርእዮታት ተከኸሲቱ። በዚ ከኣ ማ.ተ.ዩ.ኣ. በዚ ተሰናቢዱ መግለጺኡ ከምዘይልውጥን ተማሃሮኡ ናብ ዝኾነ ቦታ ከምዘይብገሱን ዝሕብር መግለጺ ኣውጺኡ። ኣንጻር መርገጺታት ሒዝካን ተታፋኒንንካን ጉዕዞ ቀጺሉ። ዕርገት ናይቲ ጉዳይ ከኣ ብኡ መጠን እና ነሃረን ካልእ መልክዕ እናሓዘን መጺኡ። ኩሉ ስኣን ኣብ ጣውላ ኮፍ ኢልካ ምልዛብን እሂን ምባልን።
ዕለት 9/08/01 ንግሆ ኣውቶቡሳት ተቀቓሪበን፡ ዝብገስ ተማህራይ ግን የለን። ተማሃሮ ሓደ መርገጺ ሒዞም ንመሰሎም ይሓቱ ምህላ ዎ ም እናተፈልጠ ደኣ'ሞ ስለምንታይ እዩ እቲ ጉዳይ ኣቶኩሮ ዘይተገብረሉን ቅጽበታቒ ንልቦናቒ ፍታሕ ዘይተናደየሉ? እዚ ኣብ ዝኾነሉ ዕለትን መዓልትን ንምሩቕ ፕረዚደንት ሰመረ ከሰተ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቡ ክሲ ግን ኣይተመስረተሉን። እዚ ከኣ ንከኹሉ ተማሃራይ ነቲ ጉዳይ ብቀቓረባ ዝከታተል ዝነበርኩሉ ናይ ሰላማቒ ፍታሕ ተስፋ ዝሃበ ፍጻመ እዩ ነይሩ። ተመሃሮን ማሕበሩን ከኣ እቲ ክሲ ብዘይቀረበ ሰመረ ብነጻ ክልቀቕ ብምትስፋው ዳርጋ ኩሎም ናብ'ቲ ዝተመደበሎም ቦታ ክከኸዱ ዘድሊ ምድላቐት ደኸመሩ። እቲ ጉዳይ ከኣ ዝተፈትሐ መሰለ። ንከኹሉ ደላዪ ጽቡቕ ከኣ ተስፋ ዝህብ ፍጻመ ኮነ። ኣባላት ማሕበር ከይተረፈ'ውን እቲ ናይ ሰመረ ጉዳይ ዓርቢ ዕለት 10/08/01 ኣብ ቤት ፍርዲ ክዛዘም ብምትስፋው ንተማሃሮኦም ናብ'ቲ ዝተመደበሎምን ስራሕ ንኽብገሱ ደኸመሩ።
እቲ ፍታሕ ናይ'ዚ ንከኹሉ ሃገራቒ ዘሻቀቓለ ጉዳይ ከተርእየና ዝተጸበናያ ዓርቢ ግን ካልእ ሰብ ዘይተጸበዮን ንከኹሉ ዘሕዘነን ዲፕሎማስያቒ ሃስያ(ውሽጣውን ግዳማቒን) ዘስዓቦን ፍጻመ ሒዛትልና መጺኣ። ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ካብቲ ጉዳይ ፕረዚደንቶም ክሰምዕሉ ዝመጽኡሉ ቤት ፍርድን ካብቲ ደቂሶሙሉ ዝነበሩ ሓባራቒ መሕደሪኦም ተተገፊፎም ናብ'ቲ ንሰለስተ ኣርባዕተ ግዜ ንሃገራቒ ግቡኦም ዝተበገሱሉ ስታድዮም ክእከቡ ኣርፊዶምን ውዒሎምን። በዚ ስጉምቲ እዚ ከኣ ብከኹሉ መለክዒታት ንተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ዘይግባእን ዘይኢዶምን ንከኹሉ ሓላዪ ሃገር ዘሕዘነን ዘሰንበደን ሳዕቤናት ኣብ ግምት ዘየእተወን ኣብ ታሪኽ ሃገርና ጸሊም ነጥቢ ዝገደፈን እዩ።
እዚ ስጉምቲ እዚ ከኣ ብውሑዱ፡-
1. ኣብ መንጎ ተማሃሮን መንግስትን ዘይነበረ ፍልልይን ቅርሕንትን ንኽፍጠር ዝዓደመ።
2. ክብርን ነጻነትን ቤት ፍርዲ ዝገሃሰን ኣብ ስግኣት ዘእተወ
3. ኩሎም ወለዲን ኣዝማድን ተማሃሮ ብፍላይ ንከኹêሉ ኤርትራቒ ከኣ ብሓፈሻ ዘሰንበደን ዘጉሃየን
4. እታ ብምግሃስ ሰብኣቒ መሰላት ተወቀቓñሳ ዘይትፈልጥ ዝነበረት ኤርትራ ክትውቀስን ምስተን ሰብኣቒ መሰል ዜጋታተን ብምግሃስ ዝፍለጣ ሃገራት ክትጥቀስ ዝገብረን'ዩ ነይሩ።
ልዕሊ ኩሉ ከኣ፡-
1. ነዚ ኣብ ብዙሕ ጽንኩር ኩነታት ሃገራውነቱ ዘመስከረን ድልውነቱ ንመስቐእቲ ከይተረፈ ዘረጋገጸ ተማሃራይ፡
2. ነዚ መብዛሕትኡ እንኮ ብትምህርቲ ዕድል ኣብ ትሕቲ ስድራቤቱ፡ ኣብ ሲቪላቒ ናብራ ዝርከብን ብጉዳይ ሃገሩ ከይደቀሰ ዝሓድርን ተማሃራይ፡
3. ነዚ እንተወሓደ ሓደ ሓው፡ ሓፍቱ ወይ'ውን ውለዱ ኣብ ግምባራት ዘሰለፋን ኣሰሊፉ ዝርከብን ተማሃራይ ከም'ዚ በደል ክፍጸምን ብሰንኪ ዘቕረቦ መሰረታቒ ናይ መሰል ሕቶ ከም ናይ ጸላኢ(ምናልባት'ውን ዘገድድ) ኣተሓሕዛ ክታሓዝን ከምዚ ክፍደይ ኣዝዩ ዘሕዝንን መዓንጣ ብዙሓት ዜጋታት ዘቀቓëሰለን ፍጻመ ኮይኑ ኣሎ። እዚ ክሳብ ሕጂ ናይ ብሉጻት ተማሃሮ ይርጋ ዮሴፍን የማነ ተኬአን ሞት ዘስዓበን ናይ ልዕሊ 2000 ካልኦት ተማሃሮ ሂወት ኣብ ሓደጋ ዘውደቀቓ ኣተሓሕዛ እዚ ከኣ ብከኹሉ መደዩ ዘተሓሳስብን ጭካነ ኤርትራቒ ኣብ ልዕሊ ኤርትራቒ ዘርኣየ ፍጻመ ኮይኑ ኣሎን ከም ጸሊም ታሪኽ ተሰኒዱ ክነብርን ኢዩ።
ካብ ጉዱሳት ተማሃሮ


text:
ምዕዝምዛምን ስዉር ተቓውሞን ህዝብን ኣብ ኤርትራ እናገነነ ኣብ ዝመጸሉ ዘሎ እዋን፣ መንግስቲ ንሰራሕተኛታት ዝተፋለለያ ትካላት ዝጸናጸኑን ዝስልዩን ኣባላት እናፈለየ ኣብ ደንጎሎ ማይ ሓባርንን እምባትካላን ፍሉይ ስልጠናታት ይህብ ከምዘሎ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣቃሊዖም።
እቶም በብዝተፈላለየ ምኽንያታት ገሊኦም ድማ ንትምህርትሪ ካድር፣ ንማእቶትን ፍሉይ ስራሕን እናተብሃሉ ካብ ሚኒስትሪታትn ካልእት ትካላት መነግስትን እናተፍልዩ ክውሰዱ ዝጸንሑ መብዛሕቶም መንእሰያት ዝርከብዎም ኣማኢት ሰባት፣ ንመሳርሕቶምን ከባቢኦም ንምጽንጻንን ንምስላይን ክዋፈሩ’ዮም።
እዚ ከምዚ ዓይነት ንኣባላት ሚኒስትሪታትን ዝተፋለላያ ትካላት መንግስትን ንምስላይን ንምጽንጻንን ተባሂሉ ዝካየድ ምዕሳብ ካብ ጽባሕ ናጽነት ክስርሓሉ ዝጸንሐ እኳ እንተኾነ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ግና ድሕሪ ናጽነት ተራእዩ ዘይፈልጥ ምዕዝምዛምን ስዉር ተቓውሞን ህዝቢ እናገነነ ስለዝመጸ፣ ንምፍርራሕን ኣብ መንጎ ህዝቢ ምትእምማን ንምጥፋእን ተባሂሉ ብብዝሒ ይድፍኣሉ ምህላዉ እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ የመልክት።
ኣባላት ሚኒስትሪታትን ትካላት መንግስትን በብጉጅለታት እናተሓርዩ ኣብ ናቕፋ ቤት ትምህርቲ ካድር ከምዝወስዱ ክግበር ዝጸንሐ ኮይኑ፣ እዚ ሕጂ ኣብ እምባትካላ፣ ደንጎሎን ማይሓባርን ዝወሃብ ዘሎ ስልጠና ግና ምስ ስለያን ምጽንጻንን ጥራይ ዝተተሓሓዘ፣ ኣብቲ ስልጠና ድሕሪ ምውፋር ኣብዚ ቀረባ ነቲ መንግስቲ ዝራሕረሐ ኣባል ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ንሬድዮ ኤረና ኣብ ዝሃቦ ተወሳኪ መብርሂ ኣረዲኡ።
እቲ ስሙ ዓቒብናሉ ዘሎና ኣባል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ዝነበረ መንእሰይ፣ ኣብ 2007 ናይ ካድር ስልጠና ንምውሳድ ናብ ናቕፋ ድሕሪ ምኻዱ፣ ኣብ 2010 እንደገና ተወሳኺ ናይ ካድር ትምህርቲ ንመሳድ ብዝብል ናብ እምባትካላ ከምዝወረደን እንተኽዐን ዝተዋህቦ ስልጠና ምስ ስለያን ምጽንጻንን ዝተተሓሓዘ ምንባሩ ኣገንዚቡ።
እቶም ካብ ሓይሎ ሚኒስትሪታትን ሚኒስትሪ ምክልኻልን ዝመጹ ሰልጠንቲ ድማ በብጉጅለታትን መራሒ ጉጅለታትን ተመቓቒሎም ናብ ልምምድ ናብ ስራሕ ከምእተመልሱ ጠቒሱ።
ኣብ መጋቢት 2013 ድማ ከም እንደገና ተወሳኺ ስልጠና ንምውሳድ ናብ ደንጎሎ ከምዝተላእከ ዝሓበረ እቲ መንእሰይ፣ ብዘይ ድሌቱ ናብ ናይ ስለያን ምጽንጻንን ስራሕ ንምውፋር የገድድዎ ከምዝነበሩ ኣረዲኡ።
ንህይወቱ ስለዝፈርሐ ግና ነቲ ዝተዋህቦ ዕማም ኣብ ግብሪ ከየውዓለ ናብ ሱዳን ክሃድም ከምዝወሰነ ገሊጹ።
ኣባላት ስለያን ጸጥታን ብብዝሒ ተዘርዮም ከምዘለዉ ህዝቢ ዝፈልጥ እኳ እንተኾነ፣ ዝነበሮ ሽቑረራን ራዕድን እናኣለየ ምዕዝምዛማትን ስዉር ተቓውሞታትን ኣብ ምፍላቕ ይርከብ።
==============================


text:
Radio Erena: 08 April 2021
ኣብ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኵናት ከብቅዕን፣ ዝተፈጸመ ገበናት ድማ ምጽራይ ክግበረሉን፣ ፍሉይ ልኡኽ ሕብረት ኤውሮጳ፣ ፔካ ሃቪስቶ ጸዊዑ።
ፍሉይ ልኡኽ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያን ሱዳንን ከምኡ ድማ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢን ምትሕግጋዝን ፊንላንድn ዝኾነ፣ ፔካ ሃቪስቶ፣ ብ07 ሚያዝያ ናብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝበጽሓሉ፣ ኣብ ትግራይ ዝቕጽል ዘሎ ጎነጽ ከምዘተሓሳሰቦ ጠቕሱ።
ሕብረት ኤውሮጳ፣ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኵናት ደው ክብል፣ ዝተፈጸመ ገበናት ምጽራይ ክግበረሉን ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ዝፈጸሙ ድማ ተሓተቲ ክኾኑ ከምዘለዎም ምጽውዑ ድማ እቲ ምስ ፕረዚደንት ኢትዮጵያ፣ ወ/ሮ ሳህለወርቕ ዘውዴ ዝተራኸበ ልኡኽ ኣፍሊጡ።
እቲ ልኡኽ፣ ቅድሚ ናብ ኢትዮጵያ ምምርሑ፣ ናብ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ብምብጻሕ፣ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያን ኣብ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኵናት ብዝምልከት ዘትዩ’ዩ።
ፔካ ሃቪስቶ፣ ኵናት ትግራይ ካብ ዝጅመር፣ ናብ ኢትዮጵያ ክበጽሕ እዚ ንኻልኣይ እዋኑ’ዩ።
ንሱ ኣብቲ ካብ ቀዳማይ ዑደቱ ተመሊሱ፣ ንቤት ምኽሪ ሚኒስተራት ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ ሰራዊት ኤርትራ፤ ሚሊሻታት ኣምሓራን ሰራዊት መንግስቲ ኢትዮጵያን፣ ገበናት ኵናት ፈጺሞም ክኾኑ ከምዝኽእሉ ብምጥቃስ፣ ብናጻ ኣካል ክጻረ ኣብ ዝብል ነጥቢ’ዩ ኣስሚርሉ።
መንግስትታት ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ኣብቲ እዋን’ቲ ቤት ምኽሪ ሚኒስተራት ሕብረት ኤውሮጳ፣ ንመግለጺ ፔካ ሃቪስቶ ድሕሪ ምስማዕ ዘውጽኦ መግለጺ ከምዝተቓወሙዎ ኣይርሳዕን።
================


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ላ ስታምፓ ምስ እተሰምየ ናይ ኢጣሊያ ዕለታዊ ጋዜጣ ልኡኽ ጋዜጠይና ዶመኒኮ ኣጋሶ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፡ “ጸሎት ተኣፋፍያን ምዃንና ንኸነስተውዕል የብቅዓናን ጽንዓት ካብ ጐይታን ቅርበት ጐይታን ኣባና የሕድር”፡ ቢሎም ኣብዚ እዋንዚ ኵላትና ሓዘንን ስቓይን የጋጥመና እውን ይሃሉ፡ ብሓባር፥ ከም መላእ ሰብኣዊ ፍጥረት ካብዚ ጽንኵር ኩነት’ዚ ክንወጽእ ኢና ከምዝበሉ ዜና ቫቲካን ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ነዚ ጽንኵር እዋን’ዚ ብትዕግስትን ብምትሕልላይን ብተስፋን ምንባር የድሊ፡ ብዙሕ እዋን ኣብ ሕይወትና ጽልሙው ኵነት ዘጋጥምን ከምዘሎን እውን ንዝንግዕ፡ ንኻልእ ዘጋጥም ጥራሕ ገይርና ንሓስቦ፡ ይዅን ደኣ እምበር ልክዕ ኣብዚ እዋን እዚ ከምእነስተውዕሎ ንዅሉ ዘጋጥም ምዃኑ እዩ፡ ስቓይን ጸላልሞ ዝረኣየሉን፡ ስቓይን ጸልማትን ኵሉ ኣብ ኣባይትና ይኣትው፡ ንኻልእ ዘጋጥም ሓደጋ እዩ ዘይትብለሉ፡ ንዅሉ ከጋጥም ዝኽእል ምዃኑ ነስተውዕል፡ ስለዚ ኵላትና ብሓባር እንነብሮ ጸገም እዩ።
ዓቢይ ጸገም፡ ብጸሎንትን ጾምን ኣብ ናይ ካልኦት ስቓይን መከራን ንኽንሓብርን ነቶም ዝሳቐዩ ቀረባ ንኸውን፡ ነታ ንዅሉ እትኹልዕን መገድታት እተብህርን ብርሃን እናማዕደውና፡ ደቀ መዛሙርቲ ኣብ ከቢድ ማዕበልን ጸፍዕን ኣብ ዝነበሩሉ እዋን ንኢየሱስ፥ “መምህር ጠፋእና” እንክብሉ ዘቕርቡሉ ጸሎት ዘኪሮም፡ ጸሎት ድኻምነትናን ተኣፋፍነትናን ንኸነስተዕል ይገብረና፡ … ኣብዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ናይ ሕይወት ኵነት’ዚ በይንና ኣይኰንናን፡ ጐይታ ምሳና ምህላዉ ምስትውዓል የድሊ፡ … ጐይታ ብዝተፈላለየ መገድታት ኣቢሉ የጸናንዓና፡ ልክዕ ከምቲ ኣብ ምጥሓል ሓደጋ ወዲቑ ንዝነበረ ጴጥሮስ ኢዱ ሰዲዱ ከምዘድሓኖ።
ቅዱስነቶም ኣብቲ ዘካየድዎ ነዊሕ ቃለ መሕትት፡ ኣማንን ኢኣማንን ዝብል ፍልልይ ከይገበሩ፡ ኵላትና ሰብኣውያን ፍጡራት ኢና፡ ስለዚህ ከም ሰብ ከኣ ኣብ ናይ ሓባር መርከብ ኢና ዘሎና፡ ኵሉ ዝካፈሎን ዝነብሮን ሰብኣዊ ኵነት፡ ክርስቲያን እውን ካብዚ ኵነት’ዚ ዝረሓቐ ኣይኰነን፡ ሰብኣዊ ኵነት ናይ ኵሉን ንዅሉን እዩ፡ ኵሉ ይሳቐይን ይነብዕን፡ ሰብኣውነትን ስቓይን፡ ሱታፌና እዩ፡ ከምዚ ብምዃኑ ኣብ ምድማርን ንሓድ ሕድና ኣብ ምድግጋፍን የበርትዓና። ሓላፍነትን መስዋዕትነትን እትርእየሉ፡ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ኵላትና ደቃቱ ኢና፡ ኵላትና ደቂ እግዚኣብሔር ኢና፡ ስለዚህ ኣማንን ኢኣማንን ዝብል ፍልልያት ምግባር ኣየድልን … ከምዝበሉ ዜና ቫቲካን ይሕብር።
ቅዱስነቶም ናይ ኣባይቲ ስድራ ምጽንናዕ ከይረኸቡ ኣብ ብሕትውና ዝዓርፉ ዘለዉ እናሓሰቡ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ዝረአይ ዘሎ ኵነት፡ ኣብ ቀረባ እዋን ዝሰማዕክዎ ልበይ ዝተንከፈንን ዘሕዘነንን - ኣብ ኣባይቲ ሕክምና ዝርአይ ዘሎ ጽንኵር ኵነት፡ ሓደ ብዕድመ ዝደፍኡ ኣቦ፥ ሕይወቶም ትሓልፍ ከምዘላ የስተውዕሉ እሞ ካብ ኣባይቲ ስድራኦምን ፍቑራቶም ክሰናበቱ ይደልዩ፡ ኣብቲ ቤት ሕክምና ዝኣልዮም ንዝነበረ ሰብ ሞይ ክንክን ጥዕና ንወዲ ወዶም ብናይ ኢድ ተለፎን ደዊሎሉ ገጹ ርእዮም ብሰላም ከምዝዓረፉ ይሓትዎ፡ ነቲ ዝበልዎ ምስ ፈጸመሎም ዝብል ዘሕዝን ታሪኽ ይዝክሩ፡ ኣባይቲ ስድራ ዘይብሉ ምጽንናዕ ዘይትረኽበሉ ስቓይን ሞትን፡ … ብዙሓት ሓኻይምን ሰብ ሞያ ክንክን ጥዕናን፡ ኣብዚ ከቢድ እዋን’ዚ ንብዙሓት የሰንዩን ኣብ ሓዘንን ሰቓይን ብቐዳምነት ዘገልግሉ፡ ኣብ ስቓይ ናይቶ ዝሓመሙ ይሳተፉን፡ ብዙሓት ወለንተይናታት ሓኻይምን ሰብ ሞያ ክንክን ጥዕናን እውን ከምኡ፡ … እቲ ተኸሲቱ ዘሎ ለበዳ ኮቪድ 19 ካብ ኣባይቲ ስድራኻ ዝፈልይን ንበይንኻ ዘትርፍን ዘሎ እዩ፡ ነዚ ርኢኻ ናይ ሓኻይምን ሰብ ሞያ ክንክን ጥዕና ኣገልግሎት ካብ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ሰገር ዝብል ከምዝዀነ ተስተውዕል።
ኣብቲ ነዊሕ ቃለ መሕትት ካልእ ቅዱስነቶም ዝተንከፍዎ ሓሳብ፡ መጻኢ ዝብል እዩ፡ እቲ ኣጓኒፉ ዘሎ ጽንኵር እዋን፡ መላእ ዘርኢ ሰብ ሓደ ማሕበረሰብ ምዃኑ ዝገልጽን ሰብኣውነት ሓደን እንኰን ማሕበረሰብ ምዃኑ የረጋግጸልናን፡ ስለዚ ኵለንተናዊ ሕውነት ኣዚዩ ኣገዳሲ ምዃኑ እውን ንኸነስተውዕል ይድርኸና፡ ልክዕ ነቲ ድሕሪ ዓበይቲ ውግእ ዓለም ዝነበረ ኵነት ዘዘኻኽር እዩ፡ ካባኻ ዝተፈለየ ካልእ ዘይኰነ፡ ንሕና ዝብል ኵነት ዘስምዕ፡ ስለምንታይ ካብዚ ጽንኵር ኵነት ብሓባር ኢና ንላቐቕ፡ ኣናስርና እነስተውዕለሉን፡ ንኣረጋውያን ክፍሊ ሕብረተሰብ ብፍሉይ ቀረባ እንዀነሉን፡ ንሕና ንዝብል እውነተይና ሕውነት እንሕነጸሉን፡ ናይቲ ዝሓለፈ ጽንኵር ኩነት ህያው ተዘክሮ ምግባር፡ ብተስፋ ንቕድሚት ምባል፡ ተስፋ ጥራሕ እዩ ዘየደናግር፡ እዚ ኸኣ ኰሉ ብሓድሽ መንፈስ ንምጅማር ዝድርኸና ይኸውን፡ ዝኽርን ሕውነትን ተስፋን ብዝብሉ ዕሴታት ሓድሽ ሕይወት ንኸነበግስ ይድርኸና ከምዝበሉ ዜና ቫቲካን ኣፍሊጡ።


text:
ሰነት ኣሜሪካ ንሊንዳ ቶማስ ግሪን ፊልድ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ቀዋሚት ወኪል ክኾና ኣጽዲቑለን። ገለ ወገናት ንሰን ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝሰርሓሉ እዋን፡ ከም ቻይና ብዝበላ ሃገራት ክፍተና`የን ይብሉ።
እቲ ኣብ ሰነት ኣሜሪካ ዝተገብረ ምጽዳቕ ገለ ሪፓብሊካውያን ስለዝተቓወምዋ ክደናጒ`ዩ ጸኒሑ። ትማሊ ሰሉስ ግን ንቶማስ ግሪን ፊልድ ነቶም ደሞክራት ልዕሊ 20 ሪፓብሊካውያን ምስተጸንበርዎም እቲ ሽመት ጸዲቑላ`ሎ ።
ኣብቲ ኣብ ባይቶ ዝነበረ ቃለ-ምስክርነት ምጽዳቕ ሽመት፡ ቶማስ ግሪን ፊልድ ብገለ ሰነተራት ዝቕርባ ዝነበረ ኣብ ልዕሊ ኮሚኒስት ቻይና ክትልስልስ`ያ ዝብል ሕቶታት ከምዚ ክትብል መሊሳ ኔራ፡ " ቻይና ብፍላይ ኣብ ዙርያ መድረኻት ሕቡራት ሃገራት፡ ናይ ምልኪ ኣጀንዳ ክተሰጉም ከም ትሰርሕ ንፈልጥ ኢና። እዚ ድማ ንኽብርታት ኣሜሪካ ዝጻባእ`ዩ። ናቶም ዓወት ኣብ ናትና ምንስሓብ`ዩ ዝምርኮስ። እዚ ግን ኣብ ቅድመይ ኣይክኸውንን`ዩ። "
ነዚ ስምዒት`ዚ ዘቃልሐ ወሃቢ ቓል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ነድ ፕራይስ ብወገኑ ትማሊ ሰሉስ ክዛረብ ከሎ፡ ክብርታት ኣሜሪካ፡ መሻርኽቲ ኣሜሪካን መሓዙትናን- ኣብቲ ኣብ ዓለማዊ መድረኽ ኣንጻር ቻይና ንገብሮ ቃልሲ ምንጪ ሓይልና`ዮም ኢሉ።
ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣምባሳደር ኣሜሪካ ኮይና ተመዲባ ዘላ ሊንዳ ቶማስ ግሪን፡ ኣብ ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ናይ 35 ዓመታት ልምዲ ስራሕ ዘለዋ`ያ- ኣብ ምምሕዳራት ደሞክራትን ሪፓብሊካንን`ውን ሰሪሓ`ያ።ቶማስ ግሪን ፊልድ ኣብ ላይበርያ ኣብ ኬንያን ናይጀርያን ከም ኣምባሳደርን ዝተፈላለዩ ሓላፍነትን ሰሪሓ ።


text:
ወከልቲ ኣባል ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት ዘካየድዎ ዋዕላ ብዘይ ፍረ ብምዝዛሙ ኣብ ዝመጽእ ሰሙን ዳግማይ ክራኸቡ ምዃኖም ተገሊጹ።
ኣብቲ ንልዕሊ 7 ሰዓታት ዝቐጸለ ክትዕን ዘተን፣ ነዚ ብማእከላይ ባሕሪ ሰንጢቕካ ዝግበር ዋሕዚ ስደተኛታት ናብ ኤውሮጳ ደው ንምባል ዝቐረበ እማመታት ኣብ መንጎ ኣባል ሃገራት ብዘሎ ዘይምርድዳእ ኣብ መደምደምታ ክበጽሕ ከምዘይከኣለ’ዩ ዝግለጽ።
ውድብ ሕቡራት ሃገራት፣ ነዚ ኣብ ዋሕዚ ስደተኛታት ኣመልኪቱ ብሕብረት ኤውሮጳ ዝቐረበ እማመ ብትሪ ከምዝቃወሞ ብላዕለዋይ ወኪሉ ኣቢሉ ኣፍሊጡ።
ፍሉይ ወኪል ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት ፒተር ሱዘርላንድ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ 28 ዝኣኽላ ሃገራት ኤውሮጳ መብዛሕትኦም ካብ ሶርያን ኤርትራን ንዝመጹ 60 ሽሕ ስደተኛታት ክቕበላ ዘይምኽኣለን ዘሕፍር’ዩ ክብል ገሊጹዎ።
ብፍላይ’ቲ ወተሃደራዊ ሓይሊ ብምቛም ዋሕዚ ስደተኛታት ምግታእ ዝብል እማመ፣ ፍጹም ክሕሰብ’ውን ዘይነበሮ ምዃኑ ብምጥቃስ፣ ፈለማ ንስደተኛታት ከም ገበነኛታት ምርኣይ ደው ክብል፣ ሱር መበገሲ ስደት ዝኸውን ዘሎ ጸገማት ምልላይ፣ ኣብ መጀመርያ ክቕመጥ ዘለዎ ነጥቢ ምዃኑ ኣዘኻኺሩ።


text:
ብመሰረት CPJ ዘውፅኦ ሓድሽ ሪፖርት ኣብ ሃገሮም ካብ ዝፍፀሞም ህውከት ወይ ዓፈና ዝሃድሙ መብዛሕቲኦም ጋዜጠኛታት ካብ ኢራንን ሱማሊያን ቀፂሉ ድማ ካብ ኢትዮጵያ፣ሶሪያን ኤርትራን እዮም።
ኣብ CPJ ናይ ምብራቕ ኣፍሪካ ኣማኻሪ ቶም ሮድስ ካብተን ቅድሚት ዝምደባ ሓንቲ ናይ ዝኾነት መንግስቲ ሱማሊያ ኣንፃር ጋዜጠኛታት ንዝበፅሕ ምፍርራሕ ክምርምር እየ ክብል ቃል ኣትዩ’ሎ ኢሎም።
ገለ መንግስታት ብፍላይ ድማ ኣብ ኵናት ዝርከቡ ጋዜጠኛታት ንፀጥታን ምርግጋእን ስግኣት እዮም ይብሉዎም።ገሊኦም መንግስታት እቲ ጉዳይ ኢኮኖሚያዊ መልክዕ ብምትሓዝ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት ስጉምቱ ይወስዱ ይብሉ ሮድስ።’’ብፍላይ ኣብ ኢትዮጵያን ኡጋንዳን ፕሬስ ፀረ ልምዓት እዩ ናይ ምባል ኣንፈት ኣሎ።’’ ቁፅፅርን ኽትትልን ኣብዘይብሉ ክትምዕብል ኣይትኽእልን ዝብል ሮድስ ነዚ ዝሰርሕ ድማ ፕረስ እዩ ኢሎም።
ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ብዙሓት ጋዜጠኛታት ከም ዋና ከተማታት ኬንያን ኡጋንዳን ናብ ዝኣመሰላ ከተማ ይሃድሙ።ናይ ስደተኛታት መዕረፎ ዝኾና ካልኦት ሃገራት ካብ ደቡባዊ ኣፍሪካ ሃገረ ደቡብ ኣፍሪካ ካብ ምዕራብ ኣፍሪካ ድማ ሰኔጋል እየን።
ስሙ ክግለፀሉ ዘይደለየ ኣብ ናይሮቢ ዝርከብ ኢትዮጵያዊያ ጋዜጠኛ ንኸይትሓዝ እናሰግአ ሪኢትኡ ይህብ።ኣብ ኣዲስ ኣበባ እናሃለወ ንናይ መንግስቲ ፈነወ ይሰርሕ ነይሩ።ንሱ ሓይልታት ፀጥታ ኢትዮጵያ ንኽልተ ኣባላት ግንባር ሓርነት ኦሮሞ ካብ ናይሮቢ ናብ ኢትዮጵያ ወሲዶም ናብ ፍርዲ ከምዘቕረብዎምን እዚ ዘርእዮ ሓቂ ድማ ንዝደለዩዎ ክወስዱ ከምዝኽእሉን እዩ ኢሉ።ኣስዒቡ ‘’ከይሕዙና ንፈርሕ ኢና።እንተሒዞምና እንታይ ከምዝገብሩና እውን ኣይንፈልጥን።በዚ ምኽንያት ኣብ ብዙሓት ቦታታት ኣይንዘዋወርን።ናይ ሚዲያን ሰብኣዊ መሰላትን ስራሕትና እውን ክንቕፅል ኣይክኣልናን።’’
ኣብ ሕዚ እዋን ኣብዚ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ከተማ ሚንሶታ ዝነብር ሱማሊያዊ ጋዜጠኛ ኣሕመድ ኑር እቲ ምፍርራሕ ካብ ደገፍቲ ኣል-ሸባብ እውን ከምዝመፅእ ይገልፅ።
ኣብ ዋና ከተማ ኬንያ ንኣርባዕተ ዓመታት ዝተቐመጠ ኑር ምስ ናይ መንግስቲ ሕግታት ተኣሳሲሩ ጉዳያት ደሕንነት ሰሪሕኻ ንምንባር ኸቢድ ይገብሮ ይብል።


text:
ሮሚዮ ኤድሚድ ወዲ ክልተ ዓመት ኸሎ’ዩ ናይ ዓይኑ ብርሃኑ ዝስኣነ፡ምሉእ ናብራ ካብ ምምራሕ ዝዓገቶ ነገር ግን የለን።ናብ ኮለጅ ኣቲዩ ብጋዜጠኝነት ሰልጢኑ ብዛዕባ ከተማ ኒው ዮርክ ብድምጽን ቪዲዮን ፖድካስት ይፍኑ።ንካልኦት ስምዒት ኣካላቱ ተጠቒሙ ንህይወት የስተማቕራ።
ንሱ ብተወሳኺ ከምዚ ይብል።
‘ንስፖርት ዝለዓለ ፍቕሪ ኣለኒ።ኩዕሶ እግሪ(ናይ ኣሜሪካዊያን)ኣዚየ እየ ዝፈቱ።ንስፖርት ብድምጺ እየ ዘስተማቕሮ።”
ኣብ ኒው ዮርክ ንዝርከቡ ብሉጽ ውጽኢታት ስነ ጥበባት ከስተማቕሮ ግን ኣይኽእልን።ኣብ ሓደ እዋን ምስ ኣዲኡ ብምዃን ንሓደ ቤተ-መዘክር ንምዕዛብ ኣብዝኸደሉ እዋን ዘጋጠሞ ከምዚ ክብል ይዝክሮ።
‘ዘወርወር ኢለ ንሓደ ነገር ክትንክፍ ጀመርኩ።ብሃንደበት ደወል ጻውዒት ሓደጋ ተወሊዑ ሓላዊ’ቲ ቤተ መዘክር መጺኡ ይሕዘኒ ኣደይ ነቲ ኩነታት ከተረድእ ብዙሕ ከምተጸገመት ይዝከረኒ።’
ኣብዚ ሕጂ እዋን ሳላ ሓድሽ ቴክኖሎጂ ኣብ ዙሪያ ዓለም ዝርከቡ ቤተ-መዘክራት ዘለው ስእልታት ኣብ ጎኖም ወይ ኣብ ጥቕኦም 3D ምስሊ ዝተዳለወ ተሰቒሎም ክርኣዩ ክኽእሉ’ዮም። ምርኣይ ንዝሰአኑ ድማ በዚ ቴክኖሎጂ ስነ-ጥበብ ክዕዘቡ ከስተማቕሩን ክኽእሉ’ዮም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሕቡራት ሃገራት ለውጢ ኩነታት ኣየር፣ ኣድማሳዊ ኩነተ ደርቂ ኣበጊሱ፣ ስግኣት ሕርሻዊ ፍርያት፣ ቀረብ ጽሩይ ዝስተ ማይን ካልኦት ኣገደስቲ ሰብኣዊ ምዕባለታትን ክኸውን ከምዝኽእል ኣጠንቂቁ ።
ኪኢላታት ሕቡራት ሃገራት፣ ደርቂ ኣብ ታሪኽ ወዲ ሰብ ካብ ዘጥፈኦ እቲ ዝገደደ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ኣርባዓ ዓመታት ዘውረዶ ተፈጥሮኣዊ ሓደጋ በሊጹ ከምዝተራኣየ ኣረጋጊጽና ኣለና ይብሉ። ሕቡራት ሃገራት ወሲኹ ‘ ምስ ክሊማዊ ነገራት ዝተኣሳሰሩ ጸገማትን፣ ኣብ መላእ ዓለም እናገደዶ ይጋደዱ ኣለው’ ብምባል የጠንቅቕ።
ወኪል ዋና ጸሓፊ ንጉዳያት ምውጋድ ሓደጋ ማሚ ሚዚቶሪ "ኣብ’ዘን ዝሓለፋ 100 ዓመታት፣ ብሰንኪ ለውጢ ኩነታት ኣየር 1.5 ቢልዮን ህዝቢ ተጎዲኡ’ሎ፣ ሕጽረት ማይ ዝመበገሲኡ ጸገም ንዝቅጽሉ ሒደት ዓመታት’ውን ከጋጥም እዩ" ኢለን።
ኣብዘን ዝቅጽላ 10 ዓመታት ኣስታት 700 ሚልዮን ህዝቢ ግዳይ ደርቂ ክኸውን ከምዝኽእል ድማ ውድብ ጥዕና ዓለም ኣፍሊጡ ኣሎ።
ህዝቢታት ምስ ለውጢ ኩነታት ኣየር ንርእሶም ንምስምማዕ ተዓዊቶም እዮም ዝብል እቲ ሪፖርት፣ ካብ ዙርያ ዓለም ብሕልፊ ካብ ቀርኒ ኣፍሪቃን ዞባታት ፈለጋት ኤፍራጠስን ጢግሮስን ካብ ዝተረኸቡ ተመክሮታት ትምህርቲ ከምዝተቀሰመ’ውን እቲ ዜና ሓቢሩ።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ታኅሣሥ – 15. 2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………: :
ማቴ. 17፡10-13
ደቂ መዛሙርቱ ኸኣ “ንምንታይ ደኣ መምህራን ሕጊ፥ ‘ቅድም ኤልያስ ኪመጽእ አለዎ’ ዚብሉ” ኢሎም ሓተትዎ። ንሱ ኸአ መሊሱ “ እወ፥ ኤልያስ ቅድም ኪመጽእ እዩ፥ ንኹሉ ድማ ኼቃነዕ እዩ፥ ንሳቶም ግና ዝደለዩ ገበርዎ እምበር አይፈለጥዎን። ከምኡ ድማ ወዲ ሰብ ብአአቶም ሓሣረ መከራ ኪቕበል ከም ዘለዎ እብለኩም አሎኹ” በሎም።
- አስተንትኖ
መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ብዛዕባ ናይ ደቂ መዛሙርቱ “ንምንታይ ደኣ መምህራን ሕጊ፥ ‘ቅድም ኤልያስ ኪመጽእ አለዎ’ ዝብል ሕቶ ክምልስ ከሎ “ እወ፥ ኤልያስ ቅድም ኪመጽእ እዩ፥ ይብሎም፡ እዚ ክብል ከሎ ብዛዕባ ዮሓንስ መጥምቕ ኢዩ ዝዛረብ ዘሎ። ዮሓንስ መጥምቕ ሓደ ንጹር ዝኾነ ተልእኾ ሒዙ ማለት ንምጽአት ክርስቶስ መገዲ ከዳሉ ኪመጽእ ነይሩዎ። መምህራን ሕጊ ነዚ ግን ክቕበሉዎን ኪርድእዎ አይከአሉን።
ሓዋሪያት ሙሴን ኤሊያስን አብ እምባ ምስ ክርስቶስ ኪዘራረቡ ረአዩዎም፡ ነዚ ዝተዓዘቡ ኩሎም ኤሊያስ መገዲ ከዳሉ ኪምለስ ኢዩ ኢሎም ይአምኑ ነበሩ። ሓዋሪያት ነቲ ‘ቅድም ኤልያስ ኪመጽእ አለዎ’ ዝብል ትምህርቲ መምህራን ሕጊ ክርድኡን ኪፈልጡን ይደሊዩ። ክርስቶስ ከም መሲሕ ጊና ዲሮ አብ መንጎኦም ነበረ። ከምኡውን ኤሊያስ ዲሮ ከምዝመጸ ጊና ከምዘይሰምዕዎ ይዛረቦም። ኤልያስ ቅድም ኪመጽእ እዩ፥ ንኹሉ ድማ ኼቃነዕ እዩ፥ ንሳቶም ግና ዝደለዩ ገበርዎ እምበር አይፈለጥዎን። ከምኡ ድማ ወዲ ሰብ ብአአቶም ሓሣረ መከራ ኪቕበል ከም ዘለዎ እብለኩም አሎኹ” በሎም። አብዚ ሓዋሪያት ብዛዕባ ዮሓንስ መጥምቕ ይዛረብ ከምዘሎ ተረደኦም።
ዮሓንስ መጥምቕ “ አቱም ውሉድ ተመን፥ ካብቲ ዚመጽእ ቁጥዓ ክትመልቁኸ መን ሓበረኩም፧ እምበአር ንንስሓ ዝበቕዕ ፍረ ግበሩ”ሉቃ. 3፡7-14). እናበለ ተልእኾ ናይ ኤሊያስ ክፍጽም ተረኽበ። ንሱ ንእግዚአብሔር ብቑዕ ሕዝቢ ምእንቲ ኼዳሉ፥ ልቢ አቦታት ናብ ውሉድ፥ ንዘይእዙዛት ድማ ናብ ጥበብ ጻድቃን ምእንቲ ኪመልስ፥ ብናይ ኤሊያስ መንፈስን ኃይልን ቀቅድሚ ጎይታ ኪኸይድ እዩ።”(Lc 1,17). እዚ ቃል እዚ ብየውሓንስ ይፍጸም። በዚ ምኽኒያት ከአ ንሞት ይፍረድ። ክርስቶስ ነዚ ተልእኾ ዮሓንስ መጥምቕ ይቕጽል። ማሕበራዊ ሕይወት ደቂ ሰባት ክሃንጽ ይጅሚር። ምኺኒያቱ እግዚአብሔር አቦ ንሕና ኩሉና አኅዋትን አኃትን ስለዚኾና። መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ብሕይወቱን ቃላቱን ክልተ ፍቕሪ ይምስርት፡ ፍቕሪ እግዚአብሔርን ፊቕሪ ብጻይን። ከምኡ ድማ ወዲ ሰብ ብአአቶም ሓሣረ መከራ ኪቕበል ከም ዘለዎ እብለኩም አሎኹ” ኢሉ ዝተነበዮ። በቲ ተልእኽኡ ዘይተሓጎሱ አይሁዳውያን ንመድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስዊን እንተኾነ ከም ዮሓንስ መጥምቕ ንሞት አሕሊፎም ይህብዎ።
ዝኸበርኩም አሕዋትን አኃትን አብዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ እምበአር ንሕናዊን ተልእኾ ክርስቶስ ጎይታና ቤተክርስቲያኑ እንታይ ምኻኑ አሚና ብእምነት ተቐቢልና ክርስቲያናዊ ሕይወትና ብቓል አምላኽ ክንመርሕ ይግበአና። ብፍላይ በዚ ናይ ምጽአት ግዜ ስብከት ዮሓንስ መጥምቕ መሪሕ ሕይወትና ክንገብሮ ይግበአና። ዮሓንስ መጥምቕ ንኽርስቶስ መንገዲ ክቕርበሉ ክሰብኽ ምስ ጀመረ እታ ቀዳመይቲ ቃሉ ወይ ስብከቱ – ኣተሓሳስባኩም ቀይሩ ወይ ለውጡ – መንገድታት እግዚኣብሔር ኣቕንዑ፤ ስንጭሮ ዘበለ ልዕል ይበል፣ እምባን ኵርባን ኩሉ ትሕት ይበል፤ ጥውይዋይ ዝኾነ ኩሉ ትኽ ይበል፤ ድንጉር ይተኻኸል። ሥጋ ዝለበሰ ኩሉ ከኣ ምድኃን ኣምላኽ ኪርኢ እዩ። አብዚ ግዜ እዚ እቲ ዓለማዊ ወይ ስጋዊ አተሓሳስባና ገዲፍና ብመንፈስ አምላኽ ጉዑዞ እንጅምረሉ፡ ካብቲ ጉጉይ መንገዲና ገዲፍና በቲ ቅኑዕ ዝኾነ መገዲ አምላኽ ክንጎዓዝ ንዕደም። ግዜኡ ግዜ ንስሓ ኢዩ፡ ግዜ ዕርቂ ኢዩ፡ ምሕረት አምላኽ እንቕበለሉ ግዜ ኢዩ፡ ሚስ አኅዋትናን አኃትና እንዕረቐሉ ግዜ ኢዩ።


text:
ኣፍሪቃ ሎሚ’ውን ካብ ኩለን ኣህጉራት ዝተገለለት’ያ ዝበሉ ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ኤርትራ ዑስማን ሳልሕ፡ ብዛዕባ ዳግመ ተሓድሶ ኣፍሪቃን ቕልጡፍ ኢኮኖሚያዊ ዕብየት ምዝራብ፡ ቦትኡ ዝሰሓተን ዘይብሱል ዘረባን’ዩ ኢሎም።
ኣብ’ዛ ዝያዳ ዘይርግእቲ ዘይፍትሓዊትን ዘይምዕርይትን ዓለም ንነብር አለና ክብሉ መደረኦም ዝጀመሩ ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ኤርትራ ፍልልያትና ዓሚቕ’ዃ እንተኾነ፡ መጻኢ ዕድላትና፡ ዝተኣሳሰረ`ዩ፡ ኣብ ሰፊሕ ውቕያኖስ ኣብ ሓንቲ ንእሽቶ ጀልባ ተሳፊርና ንርከብ ኣሕዛብ ኢና ኢሎም።
ኣብዛ ናይ ሓባር ዝኾነት ዓለም ዘሎ ጸገማት ኣብ ምፍታሕ ኩላትና ሓላፍነት ኣለና ዝበሉ አቶ ዑስማን፡ እቶም ዝያዳ ሓይልን ሃብትን ዘለዎም ወገናት፡ ዝያዳ ሓላፊነት ከምዝሽኸሙን፡ ሓይሊ ነባርነት ከምዘይብሉን ክነዘኻክሮም ግቡእ’ዩ ድሕሪ ምባል፡ ኣፍሪቃ ሕጂ’ውን ዝያዳ ዝተገለለት ኣህጉር ምዃና መዲሮም።
ሚንስትር ዑስማን ኣብቲ ዝሓለፈ ቐዳም ንመበል 72 ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት ሃገራት ዘስምዕዎ መደረ፡ ንኹነታት ሕቡራት ሃገራት፡ ጸጥታ ቀርኒ ኣፍሪቃን ቀይሕ ባሕርን ከምኡ’ውን ብዛዕባ ኩነታት ቁጠባን መደባት ትሕተ ቅርጺ ኤርትራን ሒዛቶ ዘላ ኣንፈት’ውን ተዛሪቦም።
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ መደረ ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኤርትራ ንኢራን ብምትሕብባር ተቓወምቲ የመን ተዕጥቅ ኣላ ንዝብል ኣብ ጋዜጣታታት የመን ኔሽንንን ጋዜጣ ኣል ሻርቕ ኣልኣውሳጥን፣ ንዘቕረብኦ ጸብጻብ፣ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ስዑዲ ዓረብ መሓመድ መሓመድ ናይ ኣሉታ ምላሽ ከምዝሃበሉ ሰሙናዊ ጸብጻብ ወሽመጥ ዓደን ኣመልኪቱ።
እተን ኣብ የመንን ዓዲ እንግሊዝን ብቋንቋ ዓረብ ዝሕተማ ጋዜጣታት ንዲፕሎማሰኛታትን ፖለቲከኛታትን የመን ብምጥቃስ ኣብ ዘቕረብኦ ጸብጻብ፣ ብሓለዋ ሰውራ ኢራን ዝፍለጥ ፍሉይ ኣሃዱ ኣብ ደሴታት ኤርትራ ንየመናውያን ተቓወምቲ ሆቲ የሰልጥኑ ምህላዎም’ዩ ዝወቕስ።
ብዘይካ’ዚውን ኢራን ናብቶም ተቓወምቲ እትልእኮ ኣጽዋር ብደሴታት ኤርትራ ኣቢሉ ናብ ዞባ ሰዓዳ ናይ የመን ከምዝኣቱ ኣብቲ ጸብጻብ ተጠቒሱ ኣሎ።
መንግስቲ ኤርትራ ዝኾነ ናይ ኢራን ወትሃደራዊ ህላወ ኣብ ኤርትራ ከምዘየለ ደጋጊሙ’ዩ ዝገልጽ።
እንተኾነ፣ ኢራን ምስ ኤርትራ ኣብ ወትሃደራዊ ጉዳያት ዘተኮረ ዘተ ተካይድ ምንባራ፣ ወግዓዊ ትሩጅማን መንግስቲ ኢራን ነበር ኣሕመድ ሓሺሚ ኣብ ቱርኪ ፖለቲካዊ ዑቕባ ድሕሪ ምሕታቱ ኣረጋጊጹ’ዩ።


text:
ኣብ ክልል ኣምሓራ ዞባ ምዕራብ ጎንደር ከባቢ መተማ ህውከት ተፈጢሩ፤ ህይወት ሰብ ጠፊኡ፤ሰባት ካብ መንበሪኦም ተመዛቢሎም ኣለው።ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ትግራይን ብሄረሰብ ቅማንትን ዘተኮረ መጥቓዕቲ እንተኾነ እውን እቲ ዝኸፍአ ግን ኣብ ልዕል ተጋሩ እዩ ይብሉ ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረቦም ነበርቲ ምዕራብ ጎንደር።ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ነቲ መጥቓዕቲ ብምኹናን ናይ ክልል ኣምሓራ ላዕለዎት ሓለፍቲ ውልቀ ሰባት ኩነታት ንክርበሽ ኣመራርሓ ዝሃቡ ስለ ዝኾኑ ናብ ሕጊ ክቐርቡ ይግባእ ክብል ትርር ዝበለ መግለጺ ኣውፂኡ’ሎ።ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ሎሚ ኣብዘውፅኦ መግለፂ ድማ ኣርባዕተ ሰባት ከምዝተቐትሉ ብምሕባር ዝተሰምዖ ሓዘን ገሊፁ’ሎ።
ብቕድሚ ትማሊ ሶሉስ ድሕሪ ስዓት ኣብ ከተማ መተማ መጥቓዕቲ ከምዝጀመረ ዝገለፀ ወናኒ ናይ መስተ ግሮሶሪ ብሃንደበት ብሰንኪ ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ንህይወቱ ሃዲሙ ኣብ ወታደራዊ ካምፕ ከምዘዕቖበን ብፅባሒቱ ናብ ሱዳን ከምዝኣተወን ገሊፁ።ንብረቱ ከምዝተዘረፈን ከምዝተቓፀለን ሓቢሩ’ሎ።
ንብረቱ ከምዝተቓፀሎ ዝገለፀ ካልእ ወናኒ ሹቕ ኣብ ከተማ መተማ ዝተረፉ ኣባላት ስድርኡ ኣውፅኡና ይብሉኒ ኣለው፤መውፅኢ ግን የለን ኢሉ። "ዜጋታትና ኣባሪሮምና ሃገርና ዘይኮነት ሱዳን ድማ ብፅቡቕ ተቐቢሎምና’’ ክብል ገሊፁዎ።
መቃ ኣብዝብሃል ከባቢ ምዕራብ ጎንደር ነባሪ ዝኾኑን መሳርሕትና ኣስቴር ምስጋናው ዘዘራረበቶምን ኣቶ ሙሉጌታ እሸቱ ናይ ዘርኢ ምጥፋእ ገበን ይፍጸም ኣሎ ይብሉ።
ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ኢትዮጵያ መንነት መሰረት ዝገበረ ንተጋሩ ሓዊሱ ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ዝተፈላለዩ ብሄረ-ሰባት መጥቓዕቲ ተፈፂሙ ኣብ ልዕሊ ህይወትን ንብረትን ጉድኣት ምብፃሕ ልሙድ ዜና ከምዝኾነ ይገልፅ። "ብፍላይ ኣብ ክልል ኣምሓራ ካብ 2008 ዓ.ም ጀሚሩ ኣብ ልዕሊ ህይወትን ንብረትን ተጋሩ ዝበፅሐ ጉድኣት ከቢድን ብተደጋጋሚ ሕገ-መንግስታዊ ጥሕሰት እናተፈፀመን ይርከብ፡፡’’እቲ መግለፂ ብምቕጻል ሳላ ፃዕሪ በብከባቢኡ ዝርከብ ህዝቢ እምበር ዝኸፍአ ጉዱኣት ክበፅሕ ምኽኣለ ነይሩ ይብል።
ናብ ክልል ትግራይ ዝወስዱ መንገድታት መዕፃው ሓዊሱ ዝተፈላለዩ ኣጀንዳታት እናተቐረፁ ሰላምን ድሕነትን ህዝቢ ትግራይ ንምዝራብ ዘየቋርፅ ወፍሪ ቀፂሉ’ሎ ኢሉ ዝኸሰሰ መግለፂ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ናይዚ መቐፀልታ ዝኾነ ግፍዒ ኣብ መተማን ካልኦት ከባቢታትን ተፈፂሙ ይብል።
ክልል ትግራይ ኣብዞም ሽግር ዝተፈጥረሎም ከባቢታት ላዕለዎት ሓለፍቲ ዝኾኑ ውልቀሰባት ክልል ኣምሓራ እቲ ዕግርግር ንክፍጠር ኣመራርሓ ስለዝሃቡ ናብ ሕጊ ክቐርቡ ይግባእ ኢሉ’ሎ።ክልል ኣምሓራን ፌደራል መንግስትን ንሕገ መንግስቲ ይጥሕሱ ኣብ ልዕሊ ዘለው ሕጋዊ ስጉምቲ ክወስዱ እውን ፀዊዑ’ሎ ።
ናይ ኣምሓራ ክልላዊ መንግስቲ ኣማሲዩ ኣብዘውፅኦ መግለፂ ኣብ መተማን ሽንፋን ብዝተፈጥረ ግጭት ናይ ኣርባዕተ ሰባት ህይወት ምጥፍኡ ሓቢሩ’ሎ።ብሰንኪ እቲ ግጭት ጉድኣት ንዝወረዶም ከምዝሓዘነ ዝገለፀ እቲ መግለፂ እቲ ኣጋጣሚ ብምጥቃም እቲ ግጭት ህዝቢ ምስ ህዝቢ ብምምሳል ካብዚ ትርፊ ንምርካብ ዝግበር ፈተነ ፈረ ኣልቦ እዩ ክብል ጠቒሱዎ’ሎ።
ዛጊድ ዝወረደ ንብረት ዝተመዛበለን ህዝቢ ክንደይ ከምዝኾነ ዝተሓተቱ ሓላፊ ፖሊስ ኮሚሽን እቲ ክልል ኮሚሽነር ዘለኣለም ነዚ ዘፃሪ ጉጅለ ናብቲ ከባቢ ስለዝተልኣኸ ኣብ ውሽጢ ክልተ መዓልታት ዝተፃረየ ሓበሬታ ክነቕርብ ኢና ኢሎም።ነገራት ናብ ንቡር ምምላሶም እውን ሓቢሮም ኣለው።
ኣብ ዝሓለፉ ሰሙን ኣብ ወረዳ ቋራ ከተማ ጎለጎ መንነት መሰረት ዝገበረ መጥቓዕቲ ምፍፃሙ ይዝከር።ቅድሚ ክልተ ዓመታት እውን ኣሽሓት ተወለድቲ ትግራይ ካብ መተማን ከባቢኡን ናብ ሱዳን ሃዲሞም ነይሮም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ይብረኣለም ሃይሉ ኣብ ከተማ ዓዲ ግራት ተወሊዳ ክሳብ 8ይ ክፍሊ ኣብኡ ተማሂራ፡፡ 9ይን 10ይ ክፍሊ ኣብ ሓውዜን ከተማ ምስ ተምሃረት ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርታ ኣብ ኮሌጅ ኪነ ጥበባት ትግራይ ብዓውዲ ትያትር ተመሪቃ፡፡ ይብራለም ገና ብንእስነታ እዮም ወለዳ ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልዮሙዋ፡፡ ብተወሳኺ ኣብ ንኡስ ዕድሚኣ ሓላፍነት ምዕባይ ኣርባዕተ ኣሓታ ናብኣ’ዩ ወዲቑ ፡፡
ይብራኣለም ዘኽቲማን ዘኽታማት ቆልዑን ሒዛን እያ ከቢድ ግጥም ናብራ ምግጣም ዝጀመረት፡፡ ይኹን ደ አ እምበር ዝክትምና ከየጸገማ ኣብ ግዜ ንእስነታ ተደጉሉ ዝነበረ ስምዒትን ድልየትን ስነ ፅሑፍ ንምምላእ ኣብ ብ2001 ዓ.ም ስውር ሽፍታ፣ ብ2002 ዓ.ም ግጥምጥም፣ ብ2003 ዓ.ም ኣጉል ክምስታን ብ 2009 ዓ.ም ድማ ጡዑም መርዝን ዝብሉ ብድምር ኣርባዕተ ነዋሕቲ ልብ ወለድ መጽሓፍቲ ጽሒፋ ንንባብ ኣብቒዓ፡፡
ምስ መንእሰይ ይብረኣለም ሃይሉ ዝተኻየደ ዕላል ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Radio Erena: 16 March 2017
ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ምስ ወራሲ ዓራትን ሚኒስተር ምክልኻልን ስዑዲ ዓረብ መሓመድ ቢን ሳልማን ብምርኻብ ኣብ ህሉው ዝምድና ኣመሪካን ስዑዲ ዓረብን ከምኡ ድማ ኣብ ጉዳይ የመን የመን ብምትኳር ከምዝዘተየ ካብ ዋይት ሃውስ ዝተፈነወ ሓበሬታ ገሊጹ።
ኣመሪካ፣ ነቲ ኣብ የመን ብስዑዲ ዓረብ ተመሪሑ ዝካየድ ዘሎ ወትሃደራዊ ስርሒት ከምእትድግፍን፣ ኣሸበርቲ’ዮም ንዝበለቶም ጉጅለታት ከኣ ብናይ በይና ተበግሶ መጥቃዕታት ክትፍጽም ከምዝጸንሐት ዝፍለጥ’ዩ።
ፕረዚደንት ትራምፕ ናብ ስልጣን ካብ ዝመጽእ፣ ኣብ የመን ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ኣሸበርቲ ዝበሎም ዕጡቓት መጥቃዕቲ ክቕጽል ከምዝደሊ እኳ እንተረጋገጸ፣ ምስ ስዑዲ ዓረብ ብዛዕባ ዝህልዎ ዝምድና ግና ከይተነጸረ’ዩ ጸኒሑ።
እቲ ብሰሉስ 14 መጋቢት ኣብ ዋሽንግተን፣ ቤት መንግስቲ ዋይት ሃውስ ዝተኻየደ ርክብ ፕረዚደንት ትራምፕን ወራስ ዓራት መሓመድ ቢን ሳልማንን፣ ኣመሪካን ስዑዲ ዓረብን፣ ከም ቀደመን መሻርኽቲ ምዃነን ንምንጻር ዝዓለመ ምንባሩ ተንተንቲ የረድኡ።
ምምሕዳር ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ሽዱሽተ ሃገራት እስላም ዘንበሮ እገዳ፣ ስዑዲ ዓረብ ዝኾነ ተቓውሞ ከምዘይብላን፣ እቲ እገዳ ናብ ኣመንቲ ሃይማኖት እስልምና ዝቀንዐ ከምዘይኮነን ከምእትኣምን ኣብዚ ናይዚ ሳልስቲ’ዚ ርክብ ኣፍሊጣ ኣላ።
መራሕቲ ኣመሪካን ስዑዲ ዓረብን ኣብ ርክቦም፣ ብተወሳኺ፣ ኣብ ጉዳያት ሶርያ፣ ንግዲ፣ ዕዳጋ ነዳዲን ካልእን ከምዝዘተዩ ዝተፈላለያ መርበባት ሓበሬታ ገሊጸን።
====================


text:
ግጥም ጋንታታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ምዓስ'ዩ ክካየድ?
ኣብቲ ዝሓለፈ ወርሒ፡ ሓምለ ናይ ኢትዮጵያ ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ፋሲል ከነማ ምስ ኤርትራዊት ጋንታ ምሕዝነታዊ ጸወታ ንክትገብር ናብ ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ሕቶ ምቕራቡ ዝዝከር'ዩ።
ሃገራዊ ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ነዚ ዕድመ ተቐቢሉ፡ ኣብ ቀረባ ድማ ግጥም ክግበር ምዃኑ ሓቢሩ ነይሩ።
እዚ ካብ ዝበሃል፡ ክልተ ኣዋርሕ እኳ እንተሓለፈ እቲ ጸወታ ኣይተኻየደን ዘሎ።
ቢቢሲ ትግርኛ ንፕረሲደንት ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ኣቶ ኢሳይያስ ኣብርሃም ነዚ ጉዳይ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሓተተሉ፡ ምርጫ ናይ ሃገራውያን ፈደሬሽናት ዶንጉዩ ስለዝተኻየደ፡ ብኡ መሰረት ክኣ ክካየድ ዝግብኦ ዝነበረ ናይ ኤርትራ ዞባዊ ሊግ ዶንጉዩ ስለዝጀመረ፡ ነብሲ ወከፍ ዞባ ክኣ ኣብዚ ዞባዊ ሊግ ውድድራት ተጸሚደን ክምዘለዋ ሓቢሩ።
"እዚ ዞባዊ ሊግ ክኣ ከም ሃገራዊ መደብ ተታሒዙ ስለዝጸንሐ ኣብ ሞንጎ ኣቋሪጽካ ካልእ ነዚ ውድድር እዚ ንምእንጋድ ምቹኡነት ዘይፈጥር ስለዝኾነ ነዚ ምስ ወዳእናን ምድላዋትና ምስ ኣጻፈፍናን ንዝኾነ ይኹን ውድድር ቅሩባት ኣለና" ክብል ኣቶ ኢሳይያስ ኣብርሃም ሓጺር ቃል ሂቡ ።
እዚ ብክለብ ኩዕሶ እግሪ ፋሲል ከነማ ዝቐረበ ሕቶ፡ ብልክዕ ኣብዚ ምዓልትን ኣብዚ ሰዓትን ክካየድ እዩ ኢሉ ክዛረብ ከምዘጸግሞ ኣቶ ኢሳይያስ ኣብርሃም ወሲኹ ሓቢሩ።
"እዚ ዞባዊ ሊግ ናይ ኤርትራ፡ ኣብ ገሊኤን ዞባታት ኣብዚ ዝመጽእ ክልተ ሰለስተ ሳምንቲ ክውዳእ'ዩ፡ ኣብ ገሊኡ ክኣ ኣብ ዝመጽእ ኣዋርሕ ይውዳእ ስለዘሎ፡ እዚ ምስ ተወደአ ነዚ ምሕዝነታዊ ውድድር ንምክያድ ብዙሕ ከምዘየጸግም ክሕብር ይፈቱ" ኢሉ።
ምስ ሓለፍቲ ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኢትዮጵያ ኣብ ታንዛንያ ከም ዝተራኸቡን ዝገለጸ፡ ፕረሲደንት ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ኣቶ ኢሳይያስ ኣብርሃም፡ ምስ ናይ ኢትዮጵያ ክለብ ኩዕሶ እግሪ ፋሲል ከነማ እትገጥም ክለብ ኤርትራ መን ምዃና ምስ ተሓተተ ኣቐዲሙ ክካየድ ዘለዎ ብደረጃ ሃገር ዝካየድ ግጥም ከም ዝኾነን ነዚ ቀዳምነት ተዋሂቡ ይስራሓሉ ከምዘሎን ሓቢሩ።
ንሱ ወሲኹ ብደረጃ ክለባ ኣብ ዝግበር ግጥም ብወገን ኤርትራ "ኣየነይቲ ጋንታ ከምትገጥም ብሕጂ ዝረአ'እዩ ክኸውን" ክብል ንቢቢሲ ሓቢሩ።


text:
Month: January 2019
Eritrean Liberal Democrats: Our Principles; Our Motto and Our Logo
Hard-Talk: ኢትዮጵያውያን ክፈልጥዎ ዘለዎ ሓቂ፥ ካብ ንኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ምሕባር፣ ኢትዮጵያ ፋሕ-ፋሕ ምባል ይቐልል።
ምርጫ ምኩሓን ኢትዮጵያውያን(Ethiopian Chauvinists): ምኽባር ልዕላውነት ሀገረ ኤርትራን ኢትዮጵያን? ወይስ ምቅልጣፍ ንምስረታ ሕቡኣን ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ (Ghost States of the Horn)
ብሰንኪ ዕንደራ ምኩሓን ኢትዮጵያውያን (Ethiopian Chauvinists)፥ ኢትዮጵያ ነተን ኣብ ዝኾነ እዋን ክምስረታ ተኽእሎ ዘለወአን ሕቡኣን ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ (Ghost States of the Horn) ኣብ ምምስራት ደኣ ተቀላጥፍ ከይትህሉ ምስትብሃል የድልየና ኣሎ። እዚ ከብለኒ ዝኸኣለ ድማ ምስ ምልዕዓል ዳግመ-ኢትዮጵያውነት; ብርኡይ ንኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ሓዊስካ ዘርኢ ካርታን ጨፈራ መንእሰያትን ተረፍ-መረፍ ስርዓተ-ደርግን ዳግማይ ይኽሰት ስለዘሎ፣ ንኤርትራ ዳግማይ ምትንካፍ ማለት ሳዕቤኑ ኣዝዩ ሓደገኛን ኣዕናውን እዩ ክኸውን።
ከም’ቲ ኣቦና ሼኽ ኢብራሂም ሱልጣን ኣብ 1940ታት ኣብ ኣኼባ ውዱብ ሕቡራት ሃገራት ተረኺቡ ዝበሎ; ኤርትራ ሰላም እንተዘይረኺባ; ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላም ተረኺቡ ማለት ዘበት እዩ። ከምኡ’ውን ኣቦና ወልደኣብ ወልደማርያም ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ዝሃቦ መጠንቀቕታ; “ነዛ ዘውዲ እዚኣ ዝተንከፈ ወይልኡ” ዝበሎ; ንኤርትራ ምትንካፍ ማለት ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላም ኣይርከብን ከምኡ ድማ እቲ ዝተንከፋ ቀሲኑ ኣይሓድርን ማለት እዩ።
ስለ’ዚ ነዞም ንኤርትራ ክጎብጥዋ ዝሓስቡ ኢትዮጵያውያን ልቦና ክገብሩ በዚ ኣጋጣሚ ይምሕጸኖም። እንተዘይኮነ ንሕና ኤርትራውያን ንልዕላውነት ሃገርና ከነውሕስ ተገዲድድና እንገብሮ ስትራተጂካዊ ቃልሲ (strategic struggle) ሳዕቤኑ መጀመርታ ዕንወት ኢትዮጵያ ከኸትል እዩ። ድሒሩ ድማ ዘይነበረ ሓደሽቲ ተርእዮታት ፖለቲካዊ ነውጺ ክፈጥር እዩ።
ሓቀኛ ካርታ ኢትዮጵያ ኣብ ግዜ መግዛእቲ ጣልያን ዝነበረ
እዚ ሕጂ ዘላ ኢትዮጵያ ብከመይ ጌትካ ናብ ምርግጋእን ሰላምን ተምጽኣ እቲ ዝዓበየ ስራሕ ማንም ኢትዮጵያዊ ክኸውን ይግብኦ። ካብዚ ሓሊፎም ግና ሃገር እንዳማቶም እንተቋሚቶም ነታ ዘላ ኢትዮጵይያ ብፍጹም ክኸስርዋ ጥራሕ ዘይኮነ ገና ብሕጂ’ውን እናተመቓቐላን ኣብ ነንሕድሕደን ኲናት እናገበራን ዝነብራ ንኣሽቱ ሃገራት ምፍጣር እዩ።
ኩሉ ወዲ ቀርኒ ኣፍሪቃ ክፈልጦ ዘለዎ ሓቂ እንተሃልዩ ኢትዮጵያ ከም እንደገና ንኤርትራ ገጻ ትሓልም እንተሃልያ – ውጽኢቱ ሓደገኛ ሳዕቤን እዩ ዘለዎ።
ንኤርትራ ምትንካፍ ማለት ተኣጒዱ ዘሎ እሳተ-ጎመራ ምኽፋት ማለት እዩ። ብሕጂ 100 ዓመት ክወስድ ዝኽእል ሕንፍሽፍሽን ኲናትን ስቅያትን ድህረትን ውን ከስዕብ ይኽእል እዩ።
ቀርኒ ኣፍሪቃ ድማ ፍሉይን ሓድሽን ካርታ ሰለዎ ዳግማይ ስርርዕ ክህልዎ እዩ። ንኣብነት ኣብ 2013 ኣብ http://www.awate.com ብሓደ ካብቶም ሓያላት ግን ከኣ ንባዕሉ ሕቡእ(Ghost) ዝኽክነ ብAli Selim ዝፍለጥ ጸሓፊ(ሕጂ እኮ ብሌናይ ወዲ ከረን ከም ዝኮነ ተፈሊጡ ኣሎ) ዝተጻሕፈት article “#Ghosts_of_the_Horn” ዘርእስታ ጽሕፍቲ ንተኽእሎታት መጻኢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣሚቱ ኔሩ። ንመጻኢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ድማ ብከምዚ ኣብ ታሕቲ ቀሪቡ ዘሎ ካርታ ኣቕሪብዎ ኣሎ።
ተኽእሎ 1
ተኽእሎ 2
ተኽእሎ 3
ንዝያዳ ነታ ጽሕፍቲ ክትትውከሱ ትኽእሉ ኢኹም።
http://awate.com/ghosts-of-the-horn/
ኣብዚ ጉዳይ ኣትኲረ ዝሃብክዎን ክንክተሎ ኣለና ዝብሎ ስትራተጂካዊ ሓሳብ ድማ እንሆ ብመልኮ ድምጺ ቀሪቡ ኣሎ።
1ይ ክፋል፥ ልዕላውነት ሃገረ ኤርትራን ዳግመ-ትንሳኤ ኢትዮጵያውነትን ብኸመይ ስትራተጂ ክንቃለሶ ይግባእ?
2ይ ክፋል፥ ኢትዮጵያውያን ክፈልጥዎ ዘለዎ ሓቂ፥ ካብ ንኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ምሕባር፣ ኢትዮጵያ ፋሕ-ፋሕ ምባል ይቐልል።
ቀጥታዊ ሓድነታዊ ጻውዒት ንኹሉ ኤርትራዊ
መልእኽተይ ከንውሖ ኣይደልን። ግና ከኣ ኣብቲ ዝዕዘቦ ዘለኹ ግጉይ መንገድታት ዘተኮረ ሓድነታዊ ጻውዒት ክገብር መሪጸ። እዚ ድማ ብፍላይ ኣብቶም ኣብ ምምቕቓል ህዝቢ ኤርትራ ዝቐንዐ ምንቅስቃሳት ዘተኮረ ኮይኑ ካብዚ ዘካይድዊ ጉጅለኣዊ ምንቅስቃስ ወጺኦም ኣብ ሓባራውን ሓድነታውን ምንቅስቃስ ንኽምለሱን ኣብቲ ዝገብርዎ ምንቅስቃሳት ድማ ንኹሉ ህዝቢ ኤርትራ ብዘይኣፋላላይ ዝጥምት ኣመለኻኽታን መትከላትን ንኸማዕብሉን ጻውዒት ንምቕራብ ኣዩ።
ኣብ’ዛ ሓጻር ጽሑፍተይ ኣብተን ሃይማኖታዊ ዝንባለ ዘለወን ሲቪካውያን ማሕበራት ዘተኮረ ኮይኑ ኣብ ጽሑፋተን ኮነ ምንቅስቓሳተን ርኡይ ዝኾነ ምምቕቓል ህዝቢ ዘርእያ እየ ከተኩር።
እቲ ብስም “ማሕበር ኣሕዋት ኣግዝያን – Aga’azian Brotherhood) ኤርትራዊ ስለዘይኮነ ኣብዚ ከእትዎ ኣይክኣልን። ማሕበር ኣግኣዝያን ንኹሉ ኤርትራ ብማዕረ ሓደገኛ ስለዝኾነ ድሮ ዓገብ ተባሂሉ ጥራሕ ዘይኮነ እቲ ምንቅስቃስ ውን ብወገን ኤርትራ ፈርከሽከሽ ኢሉ እዩ። ኣብ ትግራይ ግና ጽቡቕ ሰረት ዝገብር ዘሎ ይመስል። እንተኾነ ካብ ትግራይ ዝመጻ ናይ ሓባር ጸላኢ ስለዝኾነ ንምምካቱ ቀሊል እዩ።
እቲ ዝኸፍአን ሓደገኛን ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጡ ብሃይማኖት ኮነ ካልእ ዓሌታዊ ኮነ ዓዳዊ ክመቓቐል ከሎ እዩ። ስለዝኾነ እየ ኣብተን ቀንዲ ርኡያት ምንቅስቃሳት በዚ ኣጋጣሚ ከተኩር መሪጸ።
1. ማሕበር ኣሕዋት ጀበርቲ( Jebertiyyah Brothrrhood)
ኣብ ወጻኢ ሃገር ብመሪሕነት ማሕበር ኣሕዋት ጀበርቲ(Jebertiyyah Brotherhood) ዝካየድ ዘሎ ሃይማኖታዊ ምምቕቓል ህዝቢ ኤርትራ ናብ ኣዝዩ ሓደገኛ ኣንፈት ከይኣምርሐ ነዚ ምምቕቓል ዓገብ ክንብሎን ንማሕበር ኣሕዋት ጀበርቲ ካብዚ ግጉይ መንገዲ ወዲኦም ናብቲ ቅኑዕን ሓድነታውን መንገዲ ክምለሱን በዚ ኣጋጣሚ ይጽውዎ።
ሃይማኖታዊ ምምቕቓል ኤርትራውያን ኣብ 40ታት ዝፈሸለ ኮይኑ – ሕጂ ዳግማይ ብዝልዓለ ይስርሓሉ ኣሎ።
ነቲ ተዛራባይ ትግርኛ (ክርስትያን ማለት እዩ) ዝብሃል ወዲ ከበሳ ድማ ብብዙሕ መንገዲ ከም ጸላኢ ተቖጺሩ ይስርሓሉ ኣሎ።
እዚ ሓደገኛ ፖለቲካዊ ምምቕቓል (Sectarianism) ብሓብር ክንቃለሶ ድማ ግዚኡ እዩ።
2. ማሕበር ደቂ መታሕት(Eritrean Lowlanders league)
ኣብ’ዚ ምምቕቓል’ውን ብኸፊሉ ማሕበር ደቂ መታሕት(Eritrean Lowlanders League) ይንቀሳቐስ እዩ። ናይ ማሕበር ደቂ መታሕት ፍሉይ ዝገብሮ ዝያዳ ናብቶም ምሁራት ደቂ ከበሳ( Eritrean Highland Elites) ዘተኮረ እዩ። እዚ’ውን ንባዕሉ ሓደገኛ ሳዕቤን እለዎ። ኣንጻር ምሁርን ደቂ-ከበሳ ምቕናዕ ማለት ነቲ ህዝቢ ርእሱ ከም ዘየቕንዕን ንዝመጾ መንግስቲ ኮነ ዓመጽ እሺ ኢሉ ዝቕበልን ግዙእ ንምግባሩ ዝቐለለ ስለዝኸውንን እዩ።
በቲ ካልእ መዳይ’ውን ኣብ መታሕት’ውን እንተኾነ ማሕበር ደቂ መታሕት ኣብቲ ብSocial Contract ዝፍለጥ ሰነዱ ነቶም ክርስትያን (Christians) ከም ውሑዳን (Minorities) እዩ ኣቐሚጥዎም ዝርከብ። እዚ ድማ ንሓደ ክፋል ሕብረተ-ሰብ ኤርትራ ኣብ ገዛእ ዓዱን መሬቱን ከም Minority ምቕጻር ተገዛኢ ምግባሩ እዩ።
እዚ ጥራሕ ዘይኮነ ማሕበር ደቂ መታሕቲ ወግዓዊ ቋንቋ “ዓረብ – Arabic” ብምባል ብወግዒ ኣቀሚጥዎ ይርከብ። እዚ ድማ ነቲ ናይ ኣደ ቋንቋ ዝጎስን ዘይነበረ ባዕዳዊ ቋንቋ ከም ወግዓዊ ምውሳዱን እዩ። እዚ’ውን ብመሰረቱ ኣንጻር መሰረታዊ መሰል ወዲ-ሰብ( Basic human Rights) እዩ።
ስለዚ ካብዞም ከምዚ ዝኣመሰሉ ኣብ ሃይማኖት ዝተሰረተ መቓቐልቲ ምንቅስቃሳት ዓገብ ክንብሎምን ኣብ ዝኸፍአ ደረጃ ከይበጽሐ ዘድሊ ምእራም ክግበረሉን ናይ ኩልና ሓላፍነት እዩ።
እዞም ኣብ ከምዚ ድሑር ግን ከኣ ሓደገኛ ምንቅስቃስ ተዋፊሮም ዘለዉ ውሁዳት ድማ ብሓባር ኩላትና ኤርትራውያን ዓገብ ክንብሎም በዚ ኣጋጣሚ ይጽዎ።
ብሃይማኖት ምምቕቓል ንህዝቢ ኤርትራ ረብሓ የብሉን ጥራሕ ዘይኮነ ተመቓቒልና ንኽንጸንት መቀላጠፍያ እዩ። ብፍላይ ኣብዚ ፈታኒ ግዜ ሓድነትናን ውህደትናን ኣዝዩ ወሳኒ እዩ እሞ ሃየ ኩላትና ኣብ ሓደ ንመጸሉ ምጥርናፋት ነዘውተር።
ሃገርና ኣብ ቀራና መንገዲ ስለዘላ – ሓድነትና ልዕሊ ማንም ግዜ ወሳኒ እዩ። ስለዝኮነ ሽግራትና ብንጹር ኣቐሚትና ነቶም ዓገብ ዝብሃሉ ዓገብ እናበልና – ነቶም ክእረሙ ኣለዎም እንብሎም ድማ እናኣረምና ብሓባር ቃልስና ነካይድ።
ምድማር’ውን ብጽቡቕ ትቕጽል ኣላ – Ethiopia and Italy planning to build a railway from Addis Abeba to Massawa
ዶር. ኣቢይ ኣሕመድ ከምቲ ብዝተዋህቦ ሓላፍነት መሰረት ገስጋሲ ስርሓት ፕሮጀክት ኢትዮጵያ ኤርትራ ኣብ፡ምስልሳል ይርከብ።
Some references
22/01/2019 Dr. Abiy visit to Europe
http://www.horndiplomat.com/2019/01/20/ethiopian-pm-dr-abiy-ahmed-arrives-in-rome/
New Ethiopianist dream
Aberra Royal Family
ተስፋ ይገብር ኤርትራ ንኤርትራውያን ከም ዝኾነት ኣሚኖም ኣብ መንጎ ህዝብታት ኤርትራ ምትእምማን ክህሉ ክሰርሑ። እንተዘይኮነ ናይ ጀበርትነቶም ጥራሕ ክሰርሑ ሃገር ባዲማ ትተርፍ ኣላ
ጸርፍን ዲሞክራስያውን ቃልስን፡ ልሙዳት ጸርፊ ማሕበራዊ ብዙሓን – ወዲ ጸማቚት ስዋ ወዲ ሸርሙጣ ወዲ ድቓላ
ወዲ ጸማቚት ስዋ
ወዲ ሸርሙጣ
ወዲ ድቓላ
ኣስተንትኖ፡ ፖለቲካ ኤርትራ ጸቢብ ናይ ጸቢብ ከም ዘሎ ምፍላጥ ከድልየና እዩ
ፖለቲካ ኤርትራ ጸቢብ ናይ ጸቢብ ከም ዘሎ ምፍላጥ ከድልየና እዩ። ብእልፊ ቀይሕ መስመር ዝመልአ ሓጹራት ፖለቲካ ተመሪሕካ ዝብጻሕ ሓርነት የሎን።


text:
ኢትዮጵያ ሓላፊ ፕሮግራም ረድኤት ብሪጣንያ ሃዋርድ ተይለር። እቲ ውሳነ ኣብ ጠለብን እታ ሃገር ኣብ ትገብሮ ዘላ ዓበይቲ ስዳሮታትን ዝተመርኮሰ`ዩ ኢሎም።
ናይ ኢትዮጵያ ቐዳማይ ሚንስተር መለስ ዜናዊ፡ ኤክኖሚ ሃገሮም ብ10 ሚእታዊ ይዓቢ`ሎ ይብሉ፡ ኣህጉራውያን ለገስቲ ግና ንኣደማምራ`ቲ ቑጽሪ ብዝምልከት ጥርጣረ ኣለዎም። ሃዋርድ ተይለር እቲ ቑጽሪ ዘካትዕ`ኳ እንተኾነ ዕብየት ከምዘሎ ግና ዘካትዕ ኣይኮነን ይብሉ።”ትኽክለኛነት`ቲ ዳታ ኣካታዒ`ዩ፡ ንሕና ንባዕልና ምስ መሻርኽትናን ምስ`ቲ መንግስትን ብዛዕባ ገለ ካብቲ ኣሃዝ ንዘራረበሉ ኢና”
ሃዋርድ ተይለር ብተወሳኺ፡ ድሕሪ ናይ 2005 ምርጫ፡ ንኢትዮጵያ ዝውሃብ ረድኤት ከምዝነከየ ርግጽ`ዩ፡ ኣብ ጸረ-መንግስቲ ሰልፈኛታት ዝተፈጸመ ቕትለት ንለገስቲ ሃገራት ኣተሓሳሲብዎም`ዩ ኢሎም።
ብኦክስፎርድ ዩኒቨርሲቲን ሕቡራት ሃገራትን ዝወጸ ዝርዝር ድኻ ሃገራት፡ ንኢትዮጵያ ድሕሪ ኒጀር ኻብ ዓለም ዝደኸየት ሃገር ኢሉ ሰሪዕዋ`ሎ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብመግቢ ርእስኻ ንምኽኣል ዝዓለመ ናይ ሓሙሽተ ዓመት ውጥን ኣውጺኡ ኸምዘሎ ይፍለጥ።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ቀንዲ ምክንያት ዛጊት ኣብ መንጎ ህዝብታት ዝተፈጥሩ ጎንጽታት ድኽመት አካላት ምምሕዳር መንግስቲ’ዩ ክብል ሶሻል ዲሞክራቲክ ፓርቲ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።
እቲ ፓርቲ ኣብ ዞባ ምዕራብ ጎጂ ኣብ መንጎ ተወላዶ ኦሮሞን ጌዶን ዝተፈጥረ ጎንጺ ብምጥቃስ’ዩ ነዚ ዝበለ በቲ ጎንጺ ልዕሊ 30 ሽሕ ሰባት ከምዝተመዛበሉ’ውን ኣፍሊጡ’ሎ።
ብኻልእ ወገን ከአ ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉምዝ ብሰንኪ ጎንጺ 527 ስድራ ቤታት ተመዛቢሎም። ኣብ ከተማ ህርዳር ኣብ ልመና ተዋፊሮም ከምዘለው ወከልቶም ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጾም።
ኣብ ዩኒቨርሲቲ ሃዋሳ ብሰንኪ እምነትና በደል ተፈጺሙና ክብሉ ኣብ ሓደ ቤት ክርስትያን ተዓቑቦም ዝጸንሑ ተማሃሮ’ቲ ዩኒቨርሲቲ ሎሚ ናብ ቀጽሪ ዩኒቨርሲቲኦም ከምዝኣተው ተገሊጹ’ሎ።
ኣብ ቀረባ ኣብ ዞባ ምዕራብ ጉጂ ኣብ ዝርከብ ወረዳታት ኣብ መንጎ ዝነብሩ ተወላዶ ኦሮሞን ጌድኦን ዝተፈጥረ ጎንጺ መሰረት ብምግባር ናይ ኢትዮጵያ ሶሻል ዲሞክራቲክ ፓርቲ ኢስዴኦ ኣብ ዝዘርግሖ ጽሑፍ ከባብያዊ ጎንጽታት ህዝብታት ንከይፈጥሩ ኣቀዲምካ ምክልካል ቀዳማይ ተግባር መንግስቲ ክኸውን ይግባእ ክብል ተላብዩ።


text:
ዮናስ ስዩም - ከተማ ቫቲካን
ድኻታት ዝብል ቃል ብውሽጥኻ ሕርኽርኽ ዝብለካ ዝውቱር ቃል ኮይኑ፣ ኣብ ታሪኽ ኩሎም ክርስትያን ዝርከብን ፣ ብሕብረተሰብኣውን ዓለምለኻውን ዓይኒ፣ ከም ፈላላዪን ናይ ሌላን ጉሌላን መግለጺ ከምዝኾኒ ይፍለጥ። ካብ’ዚ ድሕሪ ባይታ’ዚ ተበጊሱ ድማ ቤት ጽሕፈት ሓድነት ክርስትያን ነቲ ብናቶም ኣፍልጦ ዝተመስረተ ዓለማዊ ማሕበር ሓድነት ክርስትያን፣ መበል 56 ክፋል ትምህርቲ ʽብቤተክርስትያን ኣብ ቅድሚ ሃብትን ድኻታትን ምዕቃብ ተፈጥሮንʼ ዝብል መሪሕ ቃል ኣብ ዶሙስ ፓቺስ ዝተባህለ ኣብ ኣሲዚ ዝርከብ ቦታ ይካየድ ከምዘሎ ክፍለጥ እንከሎ፣ እዚ ትምህርቲ’ዚ ካብ ዝሓለፈ ዓመት’ኳ እንተጀመረ፣ ክበድን ኣድላይነትን ናይ’ቲ መሪሕ ቃል ኣዝዩ ኣገዳስን ወቕታውን ብምዃኑ፣ ብሓደ ጊዜ ክብጻሕ ቀሊል ከምዘይኮነ ብምግንዛብ፣ ነዚ ዓመት’ዚ ኣብ ድኽነት ዘተኮረ ትምህርቲ ክኾውን ከምዝተመደበ፣ ሊቅ ናይ ንባበ መሎኮት ዝኾነ ፔትሮ ስቴፋኒ ንራድዮ ቫቲካን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ሓቢሩ።
ኣብ ክርስትያን ዘሎ ዝተፋላለየ ኣቚዋም
እዚ ናትና ማሕበር፣ ናይ ክርስትያን ናይ ሓድነት ማሕበር ከምዝኾነ መጠን፣ ነቲ ካብ ዝተፋላለዩ ክርስትያን ዝመጽእ ሓሳባት መሰረት ብምግባር፣ ኣብ መንጎኦም ዘሎ ርክብ ንምዕባይ ከምዝኾነ ስቴፋኖ ሓቢሩ። ኣብ ናይ 2018 ዝነበረና ናይ ትምህርቲ መሪሕ ቃል ኣብ ʽሃብቲʼ ዘተኮረ ኮይኑ፣ ብተመሳሳሊ ናይ ሎሚ ዓመት ድማ ኣብ ʽድኽነትʼ ዘተኮረ ኮይኑ፣ ከም ተኸተልት ክርስቶስ መጠን፣ በቢናቶም ኣረኣእያን ትመኩሮን ኣብ ድኽነት ዘለዎም ሓሳብን፣ ከመይ ክኸውን ከምዝግብኦን ኣብ ምዝርራብ ክኸውን ኢዩ ኢሉ።
ድኽነት ከም መሪሕ ወንጌላዊ ትምህርቲ
ድኽነት ዝብል ቃል ብዙሕ ጊዜ ካብ ሃብቲ ዘርሕቕ ኣሉታዊ መፍለዪ ቃል ኮይኑ’ኳ እንተተወስደ፣ ኮይኑ ግን ናይ መንፈስ ድኽነት ዝብል ናይ ወንጌል ትምህርቲ ከምእንዕዘቦ፣ ኣዝዩ ኣወንታውን ክንበር ዘልዎ ናይ ነፍስወከፍ ክርስትያን ጸዋዕታን ኮይኑ፣ ቤተክርስትያን ካብ ቅድሚ 2000 ዓመት ጀሚራ፣ ብጻዕርን ተጋድሎን ጸሎትን ኣብ ግብሪ ንምትርጓም ትቃለሰሉ ዘላ ኣካል ናይ ተልእኾኣ ከምዝኾነ ክዝንጋዕ ከምዘይብሉ ተገሊጹ።
ጎድኒ ድኻታት ምዃን ነቢያዊ ተልእኾ ኢዩ
ኣብ’ዚ ሎሚ እነካይዶ ዘሎና ትምህርቲ፣ ኩሎም ተሳተፍቲ ምርጭኦም ኣብ ጎድኒ ድኻታት ከኸውን ተስፋ ይገብር። ንሳቶም ጥራሕ ዘይኮነ ቤተክርስትያና ምስ ኩላተን ቤተክርስትያናት ሓቢራ ኣብ ጎድኒ ድኻታት ደው ክብላ ክብላ ከምዘለወን ድሕሪ ሓቢሩ፣ ነዚ ዕዮ’ዚ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ቀሊል’ኳ እንተዘይኮነ፣ ኮይኑ ግን ክሳብ ኣብ ደረጃ መንፈሳውያንን ዓለማውያንን ማሕበራት ወሪደን ብትብዓትን ቆራጽነትን ክዓያ፣ ሎሚ ልዕሊ ማንም ጊዜ ንቢያዊ ምስክርነት ስድልዮ እዋን ከምዝኾነ ፕረሲደንት ናይ ማሕበር ሓድነት ክርስትያን ሓቢሩ።
ምዕቃብ ተፈጥሮ ሕብረተሰብኣዊ ሓላፍነት ኢዩ
ሓደ ካብ’ቲ ኣብ’ዚ ናይ’ዚ 2019 ክፋል ትምህርቲ ዝኾነ ግቡእ ምዕቃብ ተፈጥሮ፣ ምልውዋጥ ክሌማ ፣ ሕጽረት ናይ ጸዓትን ማይን ኣየርን ናይ’ዛ ዓለምና ዝብል ኣብ ዓዋዲ መልኽቲ ናይ ቅ.ኣ.ር.ጳ.ፍራንቸስኮስ ላውዳቶሲ፣ ተዘርዚሮም ዘለዉ ሓሳባት ከምዝተዘርበሎም ተፈሊጡ። ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ኩላትና ከም እንዕዘቦ፣ ስልጡናት ሃገራት ንሃብቲ ናይ’ዚ ዓለም ካብ መጠን ንላዕሊ፣ ሓላፍነት ብዝጎደሎ ኣገባብ ይምዝምዝኦ ከምዘለዋ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ተጠቃዕትን ተሃሰይትን ናይ’ዚ ኢሞራላዊ ፍጻሜ ድማ ኣብ መላእ ዓለም ዘለዉ ድኻታት ከምዝኾኑ ብምግንዛብ፣ እዚ ዕዮ’ዚ ሃብታማትን ድኻታትን ሃገራት ከይበልካ፣ ብዓለም ሓቆፍ ደረጃ ብናይ ሓባር ጻዕርን ሓፈሻዊ ሕብረተሰብኣዊ ሓላፍነትን፣ ብዘሎና ዓቕሚ ንናይ ዓለምና ተፈጥሮ ክንዕቅቦ ይግባእ ክብል ስቴፋኒ ሓቢሩ።
ጻውዒት ንዳግም ሓድነት!
እዞም ድኽነት ምቕባል ስደተይናታት ቀታሊ ዝኾነ ሥርዓተ ቊጠባ ምኽታል ዝብሉ ሓሳባት ብዘይጥርጥር ብትምህርቲ ቅዱስ ኣቦናን ካተሊካዊት ቤተክርስትያን ካልኦት ኣብያተ ክርስትያንን ዝገበርዎ ተበግሶን ድፍኢትን ይንቀሳቀስ ምህላው ዝዝከር እዩ! ኰይኑ ግን ኣብ ዓለም ኮነ ኣብ ሕብረተሰብ ብዙሕ ምምቕቓልን’ኳ እንተምጽአ፡ ንሱ እቲ እንኮን ቅኑዕን መንገዲ ስለዝኾነ ኩለን ኣብያተ ክርስትያን ንዘጋጥመን ብድሆታት ብሓድነት ብምግጣም ኣብ መንጎ ድኻን ሃብታምን ዘሎ ፍልልይ ከጽብባ ኣለወን ክብል ፕረሲደንት ማሕበር ሓድነት ክርስትያን እስተፋኒ ምስ ረድዮ ቫቲካን ኣብ ዝገበሮ ዝርርብ ሓቢሩ።


text:
Radio Erena: 02 February 2020
በብሃገራትን ከተማታትን ክጥርነፍ ዝጸንሐ ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ይኣክል ደለይቲ ፍትሒ፣ ብደረጃ ኣህጉር ክጥርነፍ ጻውዒት ቀሪቡ።
እቲ ድሮ በብሃገሩ ቆይሙ ዘሎ ባይቶታትን ጽላላትን ይኣክል ናብ ዝለዓለ ደረጃ ብምብራኽ፣ ሓደ ዓለምለኻዊ ጽላል ኤርትራውያን ዝኾነ ባይቶ ንምቛም፣ እቲ መስርሕ ኣብ ዝሓጸረ እዋን ንኽጅመር፣ እዩ እዚ ጻውዒት’ዚ ቀሪቡ።
ካብ’ዘን ድሮ ጥርናፈ መስሪተን ዘለዋ ሃገራት ናብ ሬድዮ ኤረና ኣብ ዝተላእከ ደብዳቤ ከምዘመልክቶ፣ እተን ብሕጂ ብደረጃ ሃገር ንምጥርናፍ ኣብ መስርሕ ዘለዋ ጽላላት፣ ስርሐን ኣብ ዝወዳኣሉ፣ ነቲ ዓለምለኻዊ ጽላል ክጽምበርኦ ከምዝኽእላ ሓቢሩ።
ምንቅስቓስ ይኣክል ኤርትራውያን፣ በብውልቀሰብ ጀሚሩ፣ ናብ ከተማታትን ሃገራትን ውዳበ ብምዕራግ፣ ኣብ ውሽጥን ወጻኢን ኤርትራ ንዝርከብ ህዝብና፣ ዓቢ ጽልዋ ኣሕዲሩ ዘሎ ጥርናፈ እዩ። እዚ ጥርናፈ’ዚ ናብ ውሽጢ ኤርትራ ከይቅጽል፣ መንግስቲ ኤርትራ ካብ ዝሓደሮ ስግኣት ተበጊሱ፣ ሓያል ናይ ምክትታልን ምጽንጻንን መስርሕ የካይድ ከምዘሎ ይፍለጥ።
==============


text:
መንበሪ ዕቝባ ሓቲትካ መልሲ ኣብ ትጽበየሉ ግዜ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 8 7 2020
ንስኻ ሓታት ዕቝባ ዝኾንካ ካብ ብዓል መዚ ኢምግረሽን ንመንበሪ ዝምልከት ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ባዕልኻ መንበሪ ከተዳሉ ክትመርጽ እውን ትኽእል ኢኻ። ብዛዕባ ኣየኖት ሕግታት ከም ዘገልግሉ ኣብዚ ተወሳኺ ሓበሬታ ትረክብ።
ኣብ ናይ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን መንበሪ ገዛውቲ ንበር
ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ናይ ዕቝባኻ ሕቶ ውሳኔ ኣብ ትጽበየሉ እዋን ሓደ ግዝያዊ መንበሪ ይቕርቡልካ እዮም። ገንዘብ ዘይብልካ እንተ ኾይኑ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ናይቲ መንበሪ ወጻኢታት ይኸፍልዎ።
ብዓለ መዚ ኢሚግረሽን ናይ መንበሪ ይሕግዙኻ እንተ ኾይኖም፡ ባዕልኻ ኣበይ ክትነብር ከም ዝኾንካ ክትመርጽ ኣይትኽእልን ኢኻ። ናብቲ ናጻ ገዛውቲ ዘለዎ ቦታ ንምግዓዝ ናይ ግድን ድሉው ክትከውን ኣለካ። ከምኡ'ውን ውሳኔ ኣብ ትጽበየሉ ግዜ ናብ ሓደ ሓድሽ መንበሪ ንኽትግዕዝ ክትግደድ ከጋጥም ይኽእል እዩ።
ኣብ ሓደ መንበሪ ሓደ ቦታ ዕድል እንተ ተዋሂቡካ፡ እቲ ቦታ ንዓኻ ጥራይ እዩ ዚምልከት። መብዛሕትኡ ግዜ እቲ መንበሪ ምስ ካልኦት ብሓባር ኣብ ትነብረሉ ገዛ ዝቖመ እዩ። ምስ ስድራኻ እንተ ዄንካ መጺእካ፡ እታ ስድራ ኵሉ ግዜ ናይ ገዛእ ርእሳ ናይ ሓባር ሓንቲ ክፍሊ ትወሃባ። ንበይንኻ እንተ ዄንካ፡ ምስ ካልኦት ተመሳሳሊ ጾታ ዘለዎም ሰባት ክፍሊ ክትማቐል ትኽእል ኢኻ።
መሰል ናይ መንበሪ ቦታ የቋርጽ
ናይ መንጸግቲ ውሳኔ እንተ ተቐቢልካ ወይ ካብ ሃገር ናይ ምስጓጕ ውሳኔ ተቐቢልካ እሞ እቲ ኣብ ግብሪ ዝውዕለሉ ጊዜ ከገልግል ጀሚሩ፡ ወይ እቲ ብናይ ገዛእ ርእስኻ ምርጫ ዓዲ ትሓድገሉ ጊዜ ኣብቂዑ፡ ካብቲ መንበሪ ቦታኻ ክትግዕዝ ኣሎካ። እዚ፡ ንዓኻ ዓቢ ሰብ ዝኾንካን ምሳኻ ሓቢሮም ዚነበሩ መጕዚትነት ዘለካ ትሕቲ 18 ዓመት ዝዕድሚኦም ቆልዑ ዘይብልካ ሰብ ምስ ትኸውንን ኣብ ግብሪ ይውዕል።
ኣብ ናይ ባዕልኻ መንበሪ ምንባር
ኣብ ናይ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን መንበሪ ክትቕመጥ እንተ ዘይደሊኻ፡ ባዕልኻ መንበሪ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ብዙሓት ሰባት ንናይ ዕቝባ ሕትኦም መልሲ ኣብ ዝጽበይሉ እዋን ምስ መሓዙቶም ወይ ኣዝማዶም ምንባር ይመርጹ እዮም። ባዕልኻ መንበሪኻ ከተዳሉ እንተ መሪጽካ፡ ናይቲ መንበሪ ወጻኢታት ናይ ግድን ባዕልኻ ክትከፍሎ ኣለካ።
መንበሪኻ ባዕልኻ እንተ ኣዳሊኻ፡ ምእንቲ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ምሳኻ ርክብ ክገብሩ ክኽእሉ ኣድራሻኻ ናይ ግድን ክትሕብሮም ኣለካ። መንበሪ ፍቓድ ኣብ ትወሃበሉ እዋን ኣብ ናይ ገዛእ ርእስኻ መንበሪ ትቕመጥ እንተ ኣለኻ ኴንካ፡ ካብ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ኣብ ኮሙን መንበሪ ንምርካብ ሓገዝ ኣይግበረልካን እዩ።
ገለ ፍሉያት መንበሪ-ቦታታት፡ ነቲ ክፍሊት ናይ ምርካብ መሰልካ ኪጸልዎ ይኽእል'ዩ
ክፍሊት ናይ ምርካብ መሰልካ ኪጸልውዎ ዝኽእሉ ሓደ ሓደ ፍሉያት መንበሪ-ቦታታት ኣለዉ። ናብ ከምዚኦም ዓይነት ቦታታት እንተ ግዒዝካ፡ ናይ መዓልታዊ ክፍሊትን (dagersättning) ፍሉይ ቍጠባዊ ሓገዝን (särskilt bidrag) መሰልካ ከተጥፍኦ ትኽእል ኢኻ። ናይቲ ብሓቂ ትነብረሉ ዘይኮነ ካልእ ኣድራሻ ንኣብነት ናይ ሓደ ጶስጣ ሳጹን ኣድራሻ እንተ ሂብካ እውን ናይ መዓልታዊ ክፍሊትን (dagersättning) ፍሉይ ቍጠባዊ ሓገዝን (särskilt bidrag) መሰልካ ከተጥፍኦ ትኽእል ኢኻ።


text:
እቲ ብሰንኪ ውድድር መራሕቲ ጭፍራ ወያያኔ፣ ልኡኽ መላኺ ጭፍራ ህግደፍን ኢሰያስ ኣፈወርቂ፣ ዶባዊ ግርጭት ብዝብል ጒልባብ ዝተወልዐ ደማዊን ግን ከኣ ትርጒም ኣልቦን ኲናት፣ ብድፍኢት ምዕራባውያን ሃገራት ዝተወልዕ እዩ ነይሩ። ብፍላይ እኳድኣ ብመሃንድሳት ስለላ መርበብን ሊቃውንቲ ስነኣእምሮን፣ መሃንድሳት ስትራተጂ መንግስቲ ኣሜሪካን፣ መንግስቲ እንግሊዝን፣ እስራኤልን፣ ኤውሮጳ ሕብረትን ተላፊኖም ንጂኦስትራተጂካዊ ረብሕእ...
10684 ViewsMarch 15, 2019 142 Comments [This column was written for the Unz Review] Folks in the West are taught that their civilization has its roots in ancient Rome and/or ancient Greece. This is more a case of self-aggrandizement than serious historical research. ...
ሕግን ፍትሕን ብሰላም ክትነብር ኢዩ ዝደሊ። ነዚ ኣብ ዝፈትዋ ሃገሩ ጎዲሉ ዘሎ ነገራት ክዉን ክገብርን መፍጸምታኡ ክርእን ድማ ንኹሉ ኣካላት ሕብረተሰብና ማእከል ዝገበረ ዓይነት ውዳቤታት ተነጺሩ ኣብ ዝጅመረሉ ህሞት ብሓባር ክሰርሕ ኢዩ ዝጽበ ዘሎ። ሰርዓት ንጉስ ሃይለ ስላሴ ምስ ካልኦት ዓቦይቲ ሃገራት መሻርኽቱ ኰይኑ ነቲ ኣብ መንጎ ኣርትራን ኢትዮጵያን ዝነበረ ውዕል ፈደረሽን ኣፍሪሱ ሃገርና ብሐይሊ ምስ ጎበጣ ህዝቢ...
ፍሉይ ሕታም ታሪኻዊን፣ ፖለቲካዊን፣ መጎታውን ትንተና ብዛዕባ ሕቡእ ኣጀንዳ ኤርትራ! ፍልልይ ኮሎንያል ጣልያንን ህ.ግ.ሓ. ኤ.ን እንታይ እዩ ? ብ1884 ዓ.ም.ፈ. ዝነበረ ካብ ኣፍሪቃውያን ተኸዊሉ ዝተገብረ በርሊን ኮንፈረንስ እንታይ ነይሩ ዓላማኡ? ኣራባራብ መንግስቲ ኣሜሪካኸ ነቲ ኣብ በርሊን ኮንፈረንስ ዝተገብረ ውዕል ንምትግባር ድዩ ወይስ ሓዲሽ ዓለማዊ ሥርዓት ብዋጋ ህዝቢ ሓበሻ ንምትካል እዩ? ካብ ብዙሕ ምጒያይ...
ካብቶም •ብሓንቲ ሃገር ኤርትራ ዝጽውዑ። ግንከኣ ብሃገራዊ ውህደትን፣ ንድሕነት ሃገር ብትብዓት ተበጊሶም ዘለው ውድብ ፍቕሪ ሃገር ኤርትራ፣ ቅድሚ ሎሚ ዝተዘርግሑ ኣገደስትን ሓቀኛ ሃገራዊ መጸዋዕታን ዝሓዙ ቪድዮታት ፣ ካብቲ ኣርቻቭ ኣዋጺእና ነቶም ዘይረኸቡዎ ተኻታተልቲ መርበብ ሓበሬታ ንኽበጽሖም ካብ ዝብል ተበግሶ ነቕርቦ ኣሎናሞ ሰናይ ምክትታል። ኣብዚ ዘሎናዮ መድረኽ፣ ኲነታት ኤርትራ ብሰንኪ ልኡኽ ውልቀ መላኺ ኢሰያስ...


text:
ከምቲ ልሙድ ኣብ ዘዘለኹምዎ ዝኸበረ ሰላምታ ይብጻሕኹም!!
ክቡራት አንበብቲ!
ጸሓይ ዝተጨወየት ናጽነትና ዳግማይ ክሳብ ትበርቕ…”ብዕራይ ናብ ዘበለ የብል..”፡ ንዓና ንኤርትራውያን ፡ ኣብ ዘመነ ህግደፍ ልዕሊ ፍትሕን ርትዕን ካልእ ኣጀንዳ ስለ ዘይብልና፡ ከምኡ’ውን ልዕሊ ጸላኢ ሰናያት ኣባጓይላ ህግደፍን ሒደት ሰዓብቱን፡ ካልእ ጸላኢ ስለ ዘይብልና፡ ሎሚ ውን ከምቲ ልሙድ “ዕርፈይ ኣጽኒዐ” ካልእ ድጉል ሚስጢረ ህግደፍ እንሆ ክብለኩም ደበኽ ኢለ ኣለኹ፡፡
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ካብ ናይ ወዲ ሃብተስሉስ ኮምፒዩተር ምስ ዝተረኸቡ ደብዳቤታት፡ ብምስናይ ሓደ ብዛዕባ ቀጻሊ መደብ ሳክቲዝም ዝገልጽ ኣድቨርት፡ ናባኹም ዘርጊሐ ነይረ፡፡ ከምቲ ዝተዓዘብኩምዎ ከኣ ንኣዋርሕ ዕረ እንዳጠዓሞም፡ ንሳክቲዝም ክከታተሉ ዝጸንሑን፡ መዋእሎም ካብ ገጽ ሳክቲዝም ክንዲ ንጣር ቁልዒ ትኣክል ጌጋ ንምርካብ፡ ላዕልን ታሕትን ክብሉ ዝሓገዩ ሒደት ኢሳይያሳውያን፡ ያኢ! ዕላምኦም ዝሰመረ ንኽመስል፡ ካብቲ ኣድቨርት ሓንቲ “ቃል” መዚዞም ክዋራዘዩ ፈቲኖም፡፡ ምስ ግዜ ዝግለጽ ማእለያ ዘይብሉ ፍሹል ፈተነታት፡ ክፍትኑ ድሕሪ ምጽንሖም፡ እቲ ኩሉ ሰነዳትን ሚስጢራቶምን ናብ ዕዳጋ ምስ ወጸ፡ ከም ኣብ ማይ ዝኣተወት ኣንጭዋ ትም ኢሎም ድሕሪ ምጽናሕ፡ ሕጂ ከኣ ኣብታ ሓጻር ብሃታ ሃታ ዘዳለኹዋ ኣድቨርት፡ ናይ ሓደ ውልቀ ሰብ “ብሄር” ስለዝተቐየረን ነቲ ሰብ ከም ዘይገበነኛ ዕሽሽ ብምባል ከምዝገለጽኩዎ ንምምሳል ዝከኣሎም ጸለመታት ክግዕሩ ቀኒዮም ‘ዮም፡፡
ኣቱም ምእንቲ ፍትሕን ርትዕን ኢልኩም፡ ዕላማን ርዝነትን ብሳክቲዝም ዝፍኖ ሓበሬታን ሰነዳትን ብምርዳእ፡ ልብኹም ኣዕቢኹም “ነታ ንጣር ቁልዒ” ንክእርማ ዝመዓድኩምኒ ዜጋታት እንዳመስገንኩ፡ ነቶም “ብደዎም ዝደቀሱ”፡ ካብ “ጸባ ማጨባ ዘፍትወሎም” ገለ ኣዳኸርቲ ግን “ንዓኹም ዝኸውን ግዜን ዝበቅዕ ጸዓትን” ስለ ዘይብልና፡ ዓቕምኹም ንሱ ጥራይ ስለዝኾነ፡ ሕጂ ‘ውን ካብ “በርሃው ዝብል ሃልሃልታ” ንጣር ቁልዒ ክተናድዩን፡ ሰማዒ ዘይብሉ ጸለመታት (character assassination) ክትኣልሙ፡ ጸሓይኩም ክትዓርብ እያ ክብለኩም ይደሊ፡፡ እተን ንዓኹም ጤሳ ዝምጥዋ፡ ብደም ንጹሃት ዝጨቀዋ፡ ኣእዳው ኣባጓይላን ሰዓብቱን፡ ንዘላኣለም ዝቑረጻሉ ርህው ዘመን ርሑቕ ኣይኮነን፡፡ ኣብ ምስጣም ኣብ እትርከብ ጃልባ ምልኪ ተሰቒልኩም፡ ንዘይጠቅም ትካቦ ኢልኩም፡ ሕድሪ ስውኣት ጠሊምኩም፡ ስምረትን ሓድነትን እቲ ውጽዕ ህዝብና እትዘርጉ፡ ሕንዛም ፕሮፖጋንዳ ህግደፍ እትነዝሑ፡ ብኣዋጅ “ንኺድ ጥራይ” ናብ ድቕድቕ ደልሃመት እትምርሹ ዘለኹም ናይ ታሪኽ ሓተላታት ሕጂ ‘ውን… ወይለኹም! …ወይለኽን!
ክቡራት ኣንበብቲ!
ሎሚ ንህልው ኩነታት እሱራት ማይስርዋ ዝምለከት ሓበሬታ ከቕርብ እንከለኹ፡ ከም ሓጺር መእተዊ ሸው ኣቢለ ክሓልፎ ዝመረጽኩ እንተኾነ ብሰንኪ ስዒቦም ዝመጹ ደፋእቲ ምኽንያታት ንበይኑ ከዳልዎ ከዳልዎ፡ ብዛዕባ ዝተገደድኩ ናይ ሓደ ሰዲግ ዝተብሃለ፡ ብ24 ግንቦት 2004 ኣብ ባረንቱ ቡምባ ኣፈንጂሩ ንጹሃት ዜጋታት ዘህለቐ፡ ውልቀ ሰብ ሓበሬታ ምስ ተወሳኺ ትንተናታትት ከቕርበልኩም፡፡
ብዓይኒ ሓቂ ምሳይ ዝርከብ ሰነዳትን፡ በቢእዋኑ ብዝተፈላለዩ መገድታት ዝበጽሓኒ ሓበሬታ ተወሳኺ መብርሂ ዘድልዮም ኣይኮኑን፡፡ ንዓይ’ውን ዝኾነ ዓይነት ትንተናን መብርህን ከይወሰኽኩ ናባኹም ምቕራብ ኣዚዩ ቀሊልን ምቹእን‘ዩ፡፡ እንተኾነ በቢእዋኑ ብኢምቦክስ ካብ ዝለኣኹለይ ሕቶታትን ሓፈሻዊ ስነ-ኣእምራዊ ኩነታት ህዝብናን ብምግንዛብ፡ ነቶም ጽሑፋት ብዝተኸኣለኒ መጠን ንኹሉ ዓይነት ኦዴንስ (ኣንባቢ) ብዝጥዕምን ብዝምጥንን ቀሊል ኣቀራርባ ትንተናታትን ሓዊሰ ከቕርበልኩም ጸኒሐ እየ፡፡ ሎሚ ውን ጉዳይ ሰዲግ ገለ ተወሳኺ ትንታነ ዘድሊዮ ኮይኑ ስለዝረኸብኩዎ ምስ ትንታነታቱ ናባኹም ይዝርግሖ ኣለኹ፡፡
ኣብ ሓደ ቅዋማዊን ዲሞክራሲያዊን ስርዓተ ምሕደራ ዘለዋ ሃገር፡ ማዕርነት ደቂ ሰባት ኣብ ትሕቲ ጽላል ልዕልና ሕጊ ይምርኮስ፡፡ ልዕልና ሕጊ ድማ፡ ምስ ምቋም ዲሞክራሲያዊ ትካላት ተኣሳሲሩ ዝትግበር ቀንዲ ዕማም መንግስቲ ይኸውን፡፡ ቅዋም፡ ብሳይንሳዊ ጭብጥታትን ማዕርታዊ ተሳትፎ ህዝብን፡ ምስ ዝንደፍ፡ ንኹሎም ዜጋታት ሓንቲ ሉኣላዊት ሃገር፡ ብማዕረ ዘገልግል መንህብ ካልኦት ሕግታትን፡ ምንጪ ስነ-ኣእምራዊ ምዕባለ ዜጋታት ዝኾነ እቲ ዝለዓለ ሃገራዊ ሰነድ ይኸውን፡፡ ብመንጽር’ዚ ኣብ ሞንጎ’ተን ቅዋማዊ ስርዓት ዝሃነጻ ሃገራትን፡ ዲክታተራዊ ስርዓት ዝቖመለን ሃገራትን፡ ዝረአ ስርዓተ ምሕደራን ስነ-ኣእምራዊ ብልጫታት ደቂሰባትን፡ ናይ ሰማይን መሬትን ኣፈላላይ ኣለዎ፡፡ ኣብ ሃገርና ውን ኣብ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ቅዋምና ኣብ ግብሪ ብዘይምውዓሉ፡ ዝስዓበ ባርባራዊን ፋሉላዊን ስርዓተ ምሕደራ ህግደፍ፡ ጥራይ ዘይኮነ፡ ከም ዜጋታት ኣብ ልዕሊ ሕግን ትግባሪኡን ዘለና ጠመተ ብመንጽሩ ሃሲይዎ ‘ዩ፡፡ ሕጊ ንዝኾነ ገበነኛን ንሕ/ሰብን ናይ ምህናጽ ዕላማ እምበር፡ ናይ “ሕነ ምፍዳይ”መስርሕ ከምዘይኮነ ናይ ሕጊ ሳይንስ (Jurisprudence) ይሕብር፡፡ ሎሚ ዘልዕሎ ጉዳይ ውን ገበነኛታት ብዘይፍርድን ፍርዳዊ መስርሕን (Due process of law) ብኸውሊ ዝጥፍእሉ ነዊሕ ዝተጓዓዘ ፋሉላዊ ኢሳይያሳዊ መስርሕ ‘ዩ፡፡
ካብ 1993 ክሳብ 2004 ኣብ ዝነበሩ ዓመታት፡ ህግደፍ ማዕረ ማዕረ ብ”ወራር ወያነ” ካብ ዘመሳምሶም ጉዳያት ሓደ፡ ጉዳይ “ጀሃድን 5ይ መስርዕን” ነይሩ፡፡ ከምቲ “ወዶ ገባን ሃሱሳት ወያነን” ተባሂሎም ብዙሓት ዜጋታት ዝሓቐቑ፡ ኣብቲ እዋናት ብምስምስ እስላማዊ ጥሩፉነትን “ጀሃድ”ን ተሰሚዮም ዝሓቐቁ ዜጋታት ውን ብዙሓት’ዮም፡፡ እዚ ክብል እንከለኹ እስላማዊ ዝንባለታት ዝነበሮም ስግኣታትን ስርሒታትን ኣይነበሩን ንምባል ኣይኮነን፡፡ እንተኾነ መብዛሕትኦም በዞም ምኽንያታት ዝተወስዱ ስጉምታት፡ ህግደፍ ኮነ ኢሉ ን“ተጻባእቲ ዜጋታት” ንምሕቓቕን ዕምሪ ስልጣን ኢሳይያስ ንኸናውሕን ዝተጠቐመሉ ቀንዲ ሜላ እውን ‘ዩ፡፡ ብፍላይ ኣብ መታሕት (ዞባ ጋሽባርካን ከባቢታት ሳሕልን)፡ ኣንጻር ጀሃድ ዝተፈጸሙ ስርሒታት፡ ብስውር ሽጣራታት ወኪል ሃገራዊ ድሕነትን ቤ/ጽ ፕረዚዳንትን ዝተብዓጡ ኔሮም፡፡ ኣብ ካልእ እዋን ብዛዕባ ጀሃድን 5ይ መስርዕን ብዝርዝር ከምዝጽሕፍ ቃል ብምእታው ሎሚ ናብቲ ቀንዲ ዓውዲ ከስግረኩም፡፡
ኣንጻር “ጀሃድ” ኣብ ዝካየዱ ዝነበሩ ስርሒታት፡ ካብቶም ጎሊሖም ዝወጹ ኣባላት ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ሓደ መብዛሕትና “ኣቡ ጠዊላ” ኢልና ብሳጓኡ ንጽውዖ፡ ሙሉእ ስሙ ሌ/ኮ ዕሱማን መሓመድ ዓሊ ዝተብሃለ ውልቀ ሰብ ‘ዩ፡፡ ኣቡጠዊላ ብስም “ጃሃድ” ንመሳርዑ ኣዋፊሩ፡ ዘጥፍኦም ሰባት ብዙሓት ስለዝነበሩ ብፍላይ ኣብ ጋሽ ባርካ ሳሕልን ኣዚዩ ውሩይ ኔሩ፡፡ ዋላ “ጀሃድ” ከም ሓደ ሃገራዊ ጸጥታዊ ብድሆ ተገይሩ፡ ኣብዘይ ሕሰበሉ እዋናት’ውን፡ ኣቐዲሙ ብዝረኸቦ “ህቡብነት” ተጠቒሙ፡ ብዙሓት ሰባት ኣበሳቢሱን ኣጥፊኡን፡፡ ኣብ ቤ/ጽ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ካብ ዝርከቡ ሰነዳት ኣቡጠዊላ፡ ካብ 1993 ክሳብ 2010 ብሓፈሻ ብስም “ጀሃድ” ሓበሬታ ዘቕብልዎ 67 ውዱባት፡ ወኪላትን ተሓባበርትን ነይሮምዎ፡፡ ካብዞም 67 ኣቐበልቲ ሓበሬታን ተጸናጸንትን፡ ሓደ ብሚስጢራዊ ኮድ ቁጽሪ Z4/TE/0081 ዝተመዝገበ ምንጪ ሓበሬታ ድማ ሰጊድ መሓመድከሊፋ ዝተብሃለ ውልቀ ሰብ ‘ዩ፡፡ እዚ ሰብ ዘቕርቦ ዝነበረ መብዛሕትኡ ሓበሬታ 3BZMS ተባሂሉ ዝፍለጥ ሚስጢራዊ ደረጃ ዝተዓደሎን፡ ምስ ምንቅስቓስ ጀሃድን ብሄረ ናራን ኩናማን ዝተኣሳሰረ ሓበሬታ ‘ዩ፡፡
እዚ ሚስጢራዊ ተሓባባሪ ውሽጣዊ ጸጥታ፡ ብፍላይ ኣብ ከባቢታት ጋሽ ባርካ፡ ምብራቕ ሱዳንን ምስ ዝነበሩ ተቓወምቲ መንግስቲ ኤርትራ ጽቡቕ ሌላ ከምዝነበሮን ብፍላይ ምስ “ሃገራዊ ዲሞክራሲያዊ ሓይልታት ኤርትራ” ዝበሃል ውድብ ርክብ ከምዝነበሮ ኣብ ጸብጻባቱ ብዝርዝር ተገሊጹ ኣሎ፡፡ እምበኣር እዚ ሰብ እዩ ብ24 ግንቦት 2004 ኣብ ባረንቱ ተቐጻጻሊ ፈንጂ (TNT) ኣቐሚጡ ብዙሓት ንጹሃን ዜጋታት ዝቐዘፈ፡፡
ድሕሪ ባይታን ታሪኽን ሓደ “ገበነኛ” ብምትንታን ግዜ ከጥፍእን፡ ነቶም ስድራቤት ግዳያት መሊሰ ናብ ሓዘን ከእትዎምን፡ ድሌት የብለይን፡፡ ላኣኺኡ ብዘየግድስ፡ እዚ ሰብ ብዘፈንጀሮ መርዛም ሓሩጭ ብዙሓት ዜጋታት ሞይቶምን ሰንኪሎምን ‘ዮም፡፡ ኣብ ልዕሊ’ቶም ስድራ ግዳያት’ውን እቲ ፍጻመ፡ ከቢድ ሓዘንን ሃሰያን ሓዲጉ ምሕላፉ ርዱእ ‘ዩ፡፡ ብዝኾነ ነዚ ብሓጺሩ ሰጊድ ወይ ከኣ “ሰዲግ” ኢልና ንጽውዖ ገበነኛ ዘዋፈሮ ኣብ ትሕቲ ቤ/ጽ ውሽጣዊ ጸጥታ ዝተመደበ፡ ድሕሪ ናጽነት ብዝተፈላለዩ ስርሒታት ልዕሊ 20 ዝኾኑ “ኣባላት ጀሃድ” ዝቐተለ፡ ኣብ 2011 ብሰንኪ ብ/ጀ ተኽለ ክፍላይ (ማንጁስ) ተኣሲሩ ናብ ኣደርሰር ዝተጓሓፈ ሌ/ኮ ዑስማን መሓመድ ዓሊ ጠዊላ ‘ዩ፡፡
እቲ መደብ’ውን፡ በቲ እዋን ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ እናዳዛየደ ዝመጸ ዓለም ለኻዊ ጸቕጥታት፡ ኣንፈቱ ንምቕያር፡ ኣብ መሬት ኤርትራ ‘’ስሉሳዊ ተጻብኦታት ሃገራት’’ (Axis of belligerence ኢትዮጵያ፡ ሱዳንን የመንን) ከምዘሎ ንማሕበረሰብ ዓለምን ኣህጉራዊ ውድባትን ንምእማን ተባሂሉ፡ ብኢሳይያስን ብብ/ጀ ኣብርሃ ካሳን ዝተሓንጸጸ መደብ ኔሩ፡፡ ኣብ ዝርዝር ኣፈጻጽምኡ ድማ፡ ብፍላይ ኣብ “ጀሃድ” ዝለዓለ ተሞኩሮ ዝነበሮ ኣቡጠዊላ ክዋሳእ በቲ እዋን ተወሲኑ፡፡ ብመሰረት’ዚ ከኣ እቲ መደብ ምስተዓደሎ፡ ኣቡጠዊላ ካብቶም ዝበለጸ ሓበሬታ ዘስንቕዎ ዝነበሩ ተሓባበርቱ ሓደ ንዝነበረ ሰዲግ ሓሪዩ ብምእማን፡ ነቲ መስርሕ ክፍጸም ገበሮ፡፡ ኩላትና ከምንዝክሮ በቲ እዋን ኣብ ሰራዊትን ህዝባዊ ምሕደራን “በዓል ናጽነትና ንኽጽዩቑ ወያነን ሱዳንን ህርድግ ይብሉ ኣለዉ” ዝብል ጎስጓስ ልዕሊ ዝኾነ እዋን ዝጋወሓሉ እዋን ኔሩ፡፡ ዓሊ ዓብዱ’ውን ንመምርሒታት ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ተቐቢሉ፡ በቲ እዋን ኣብ ሚ/ሪ ዜና፡ ዝተፈላለዩ ጎስጓሳዊ መደባት ክፍኖ ኣዚዙ ነይሩ፡፡ ኣቐዲሙ ኤምባሲ ኣመሪካ ውን ኣብ ኤርትራ ንዝርከቡ ኣሜሪካውያን ዜጋታት “ግብረ ሽበራዊ ስርሒት ክፍጸም ስለዝኽእል” ቅድመ ጥንቃቐ ክገብሩ ሓቢሩ ነይሩ፡፡
ብኸምዚኦም ዝኣመሰሉ ናይ ድሕሪ መጋረጃ ፍጻመታት ደበኽ ዝበለት 24 ግንቦት 2004፡ ከምቲ ዝተዓዘብኩምዎ ኣብ ባረንቱ ብሰንኪ ሓደ ተሓባባሪ ውሽጣዊ ጸጥታ፡ ናይ ብዙሓት ዜጋታት ህይወት ንዘለኣለም ቀዚፋ ሓለፈት፡፡ ባዕሉ ነቲ ልኡኹ ዝፈጸመ ሰዲግ ውን በቲ እዋን ተወጃቢሩ ስለዝነበረ፡ ነቲ ስርሒት ንዘይግበኦ ጅምዕ ንዝተብሃለ ሓው “መንግስቲ ሞሰኦም ከምዝኸፍሎም” ብምሕባር ነቲ ስርሒት ብሓባር ንኽፍጽምዎ ኣእመኖ፡፡ ሓው ጅምዕ ዋላ ክተሓባበሮ እንተተሰማምዐ፡ ግቡእ ስልጠና ስለዘይተውሃቦ፡ እታ ነታጊት ኣብ ተሰነይ ኣብ ልዕሊኡ ተፈንጂራ፡፡ ሰዲግ ድማ ነታ ስርሒት ፈጺሙ፡፡ እዚ ኹሉ ክግበር እንከሎ ኣብርሃ ካሳ ምስ ፕረሲዳንት ብዛዕባ’ቲ ስርሒት ሓበሬታ ይለዋወጡ ነይሮም፡፡ ድሕሪ ፍጻመ ውን “ሃገራዊ ዲሞክራሲያዊ ሓይልታት ኤርትራ” ነቲ ስርሒት ባዕሉ ከምዝፈጸሞ ሓላፍነት ከምዝስከም ሓቢሩ፡፡ ብዓይኒ ሓቂ ክረአ እንከሎ ግን፡ እቲ ውድብ ነቲ ፈጻሚ (ሰዲግ) ከም ኣባል ስለ ዝፈልጦ ጥራይ እምበር፡ ብዛዕባ’ቲ ስርሒት ዝኾነ ዓይነት ሓበሬታ ኣይነበሮን፡፡ ሰዲግ ብክልተ ማንካ ዘልምጽ፡ ኣገልጋሊ ክልተ ኣካላት (double agent) ከምዝነበረ’ውን እቲ ውድብ ክሳብ’ዛ ዕለት ዝፈልጥ ኣይመስለንን፡፡
ድሕሪ ግበረሽበራዊ መጥቃዕቲ ባረንቱ፡ ሰዲግ “ተታሒዙ” ምስ ኣቡጠዊላን ገለ ኣባላት ጸጥታን ናብ ማእከላይ ቤ/ጽ ውሽጣዊ ጸጥታ ተላኢኹ፡፡ ሓው ጅምዕ ከኣ፡ ቀዳማይ ረዲኤት ምስተገብረሉ ድሕሪ መዓልታት ሞይቱ፡፡ ኣብ ማእከላይ ቤ/ጽ ብጀካ ሓላፊ ክፍሊ ምርመራን ምጽራይን ውሽጣዊ ጸጥታ ሜጀር ካሕሳይ በየነ (ወዲ በየነ)ን መርማሪ ሜጀር ፍስሃጽዮንን ዘዘራረቦን ዝመርመሮን ሰብ ኣይነበረን፡፡ ኣብ ኤረ ቲቪን ድምጺ ሓፋሽን ቀሪቡ፡ ክዛረቦ ዝግባእ ነገራት ዝሓበርዎ ’ውን እዞም ክልተ መርመርቲ ኔሮም፡፡ ከምቲ ዝሰማዕናዮ ድማ ድሕረ ባይትኡን፡ መን ከምዝለኣኾን ሓዊሱ፡ ብቀጻሊ ኣብ ኣስመራ መነሃርያ ነታጊ ክገብር መደብ ከምዝነበሮን ወሲኹ ሓቢሩ፡፡
ድሕሪ “መርመራ” ከቢድ መጠንቀቕታ ተዋህብዎን፡ ዝግበረሉ ሓለፈታት ተሓቢርዎን፡ ብቐጥታ ኣብ ካርሸሊ ተዳጊኑ፡፡ ኣብ ካርሸሊ ኣንጻር ናይ በዓል ቢትወደድ ኣብርሃ፡ ንሸነኽ ምዕራብ ኣብ ትጥምት ካሜራ፡ ፈለማ ምስ በዓል ወዲ ሃይለ (ኣብ እንዳ መጓዓዝያ ዝነበረን ድሕሪ 3 ዓመት ማእሰርቲ ዝተፈትሐን)፡ ደሓር ከኣ ንበይኑ ኣብ ሓንቲ ሸላ ክሳብ ወርሒ ሰነ 2006 ተሓይሩ ጸኒሑ፡፡ ብፍላይ ድሕሪ 2006 ናብ ጽላለ ገጹ እንዳምርሐ፡ ሃተፍተፍ ምባል ኣብ ዝጀመረሉ እዋናት፡ በቢእዋኑ ኩነታት እሱራት ካርሸሊ ብደቅቕ ጸብጻብ ዝለኣኸሉ ዝነበረ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት፡ ኣብ 2006 ስጉምቲ ንክውሰደሎም ካብ ዝተወሰኖም ገለ ሱዳናውያን ዝርከብዎም ኣባላት “ጀሃድ” እሱራት ሓደ ክኸውን ተወሲኑ፡፡
ብ13 ሰነ 2006 ካብ ማእከላይ ቤ/ጽ ውሽጣዊ ጸጥታ ERG 1220 ዝብል ሰሌዳ ብዘለዋ ጻዕዳ ሚኒባስ፡ ሚሸት ሰዓት 10፡00 ንሰዲግ ክትወስድ ናብ ካርሸሊ ተላኣኸት፡፡ ሓላፊ ካርሸሊ ሜጀር ኣቶብርሃን ገብረሃንስ ነቲ እሱር ኣረኪብዎም፡፡ ልክዕ ሰዓት 10፡30 ኣብታ መኪና ዝነበሩ ኣባላት ስጉምትን ዓፈናን፡ ገጹ ብማስኬራ ሸፊኖም፡ ናብ ቤ/ጽ ምምሕዳር ቴራቬሎ (ኣብዚ እዋን ቤ/ጽ ምምሕዳር ቴራቬሎ ኮይኑ ዘሎ በቲ እዋን ኣብ ትሕቲ ሌ/ኮ ግደ ፍስሃየ ቤ/ጽ ምክትታል ወጻኢ ጉዳያት ዝነበረ) ወሲዶምዎ፡፡ ኣብዛ ዕለት፡ ነቲ እሱር ካብ ካርሸሊ ናብ ቴራቬሎ ዝወሰድዎ ኣባላት ውሽጣዊ ጸጥታ፡ ሜጀር ፍስሃጽዮንን ተስፋልደት ዝተብሃለ መራሕ መኪና ምንባሮም፡ ናብ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ዝተልኣኸ ኦፕረሽናል ጸብጻብ ይሕብር፡፡ ልክዕ ሰዓት 1፡00 ለይቲ ምስኮነ፡ ካብ ማእከላይ ቤ/ጽ ውሽጣዊ ጸጥታ ብብ/ጀ ስምኦን ገብረድንግል፡ ዝተልኣኹ 3ተ ኣባላት ስጉምትን ዓፈናን፡ ነቲ እሱር ምስ ሜጀር ፍስሃጽዮን ብሓባር ካብቲ ቤ/ጽ ኣወጺኦም፡ ናብታ መኪና ሰቒሎም ናብ ኤክስፖ…ጎዳይፍ…መስመር ደቀምሓረ ሒዞም ኣብ ከባቢ ዓዲኣርዓዳ ጉዋ በጺሖም፡፡
እቶም ነቲ እሱር ኣብቲ ሰዓት ሒዞምዎ ዝኸዱ ኣባላት ዝስዕቡ እዮም፡፡ (እዞም ኣባላት ንመብዛሕትኦም ብስም “ጀሃድ” ስጉምቲ ዝተውስደሎም ሰባት ዝምልከት፡ ልዕሊ ኹሉ ኣፍልጦ ዘለዎም ናይ ጽባሕ መሰኻኽርን ገበነኛታትን ብምኻኖም ደጋጊመ ይገልጾም ኣለኹ፡፡)
- ሜጀር ዓብዱሰላም ጌቱ መበቆል ዓዱ፡ ዓዲኳላ መንበሪኡ፡ እንዳ ኮርያ
- ሰርጌንቲ ግርማይ ሓጎስ መበቆል ዓዱ፡ ሰገነይቲ መንበሪኡ፡ ቴራቬሎ
- ሜጀር ፍስሃጽዮን መበቆል ዓዱ፡ ደቀምሓረ መንበሪኡ፡ ኣስመራ (ከባቢ እንዳ ፓስታ)
- ተለንተ ተወልደ (ራሻይዳ) መበቆል ዓዱ፡ ደቂ ሸሓይ መንበሪኡ፡ ቴራቬሎ እዮም፡፡
ኣብቲ ናብ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ዝተልኣኸ ጸብጻብ ዝርከብ ሙሉእ ሓበሬታ ምግላጹ ብዙሕ ስለዘየግድስ እቲ ኣብ ባረንቱ ናይ ብዙሓት ዜጋታት ህይወት ዝቐዘፈንን ዘሰንከለን ሰጊድ መሓመድከሊፋ (ሰዲግ) ኣብዛ ዕለት በዞም ኣባላት ኣብ ጎላጉል ግዋ ብበትርን ብማሕነቕትን ተቐቲሉ ተቐቢሩ፡፡
ክቡራት ኣንበብቲ!
ቅዋም ኣብዘይብሉ ሃገር፡ “ንዝኣመነ ብሴፍ ንዝኻሓደ ብሴፍ” ዝዓይነቱ፡ መስርሕ ፍትሕን ፍርድን ይስዕብ፡፡ እዚ ኣብ ባረንቱ ከቢድ ገበን ዝፈጸመ ዜጋ፡ ዋላ ግዳይ ስውር ስለያዊ መስርሕ እንተነበረ’ውን፡ ብመንጽር ሕጊ ካብ ተሓታትነት ኣይድሕንን፡፡ ነቲ ዝፈጸሞ ገበን ዝምጥን፡ ስድራ እቶም ግዳያት ዝድብስን፡ ንህዝቢ ዕላዊ ዝግበር ሕጋዊ ፍርዲ ክፍረዶ ይግባእ ነይሩ፡፡ እንተኾነ፡ “ኩሉ ባዕለይ” ኣባጓይላ ኢሳይያስ “ባዕሉ ላኣኺ ባዕሉ ፈራዲ” ስለዝኾነ፡ በዓል ሰዲግን ካልኦት ብዙሓት “ገበነኛታት”ን ብኸምዚ ዓይነት ኣግባብ ብጻላም ጠፊኦም’ዮም፡፡ ክብ ኢለ ከምዝገለጽክዎ፡ መሰረታዊ ኣምር ስነ-ሕጊ “ሕነ ምፍዳይ” ኣይኮነን፡፡ ሕነ ምፍድዳይ እንተኾይኑ፡ ኣብ ዝኾነ ይኹን ሃገር ካብ ገበን ናጻ ዝኾነ፡ ፍትሕን ርትዒን ዝነግሰሉ፡ ሕብረተ ሰብ ክህነጽ ኣይክእልን፡፡ ጽባሕ “ጸሓይ ሓርነት” ምስ በረቐትልና፡ ብከምዚ ዓይነት ኣግባብ እትምራሕ ኤርትራ፡ ንመጻኢ ወለዶታት ክረክብ የብልናን፡፡ ዋላ ዝኾነ ዓይነት ገበን ምስዘጋጥም፡ ብግሉጽነትን ብፍርዳዊ መስርሕን እቶም ገበነኛታት ፍርዶም ክረኽቡ ብምግባር፡ ስነ-ኣእመራዊ ብልጫታትን ክብርታትን ዘለዎ ሕ/ሰብ ክንሃንጽ ይግባእ፡፡
ነዚ ጽሑፍ ከዳልዎ እንከለኹ፡ ብዘይምኽንያት “ንዝኣመነ ብሴፍ ንዝኸሓደ ብሴፍ” ዝብል ርእሲ ኣይሃብኩዎን፡፡ እቲ ቀታሊ “ጀሃድ” ተባሂሉ ንህዝቢ ጋሽባርካ ንዓመታት ዘበሳበሰ፡ እሙን ልኡኽ ውሽጣዊ ጸጥታ፡ ሌ/ኮ ዑስማን መሓመድ (ኣቡጠዊላ) እውን መወዳእትኡ ካብ ሰዲግ ብዙሕ ዝተፈልየ ኣይኮነን፡፡ ኣብ 2010 ኣዛዚ ሰሜናዊ እዚን ምክትታል ዶባትን፡ ከምኡ’ውን ላዕለዋይ ኣዋሃሃዲ ዕጡቋት ጉጅለታት ተቓወምቲ ኢትዮጵያን ሱዳንን፡ ኣብዚ እዋን ከኣ ኣዛዚ መኸተ ዞባ ምዕራብ ዘሎ፡ ብርጋደር ጀነራል ተኽለ ክፍላይ (ተኽለ ማንጁስ)፡ ዛጊት ኣብ ትሕቲ ምድሪ ኣደርሰር ካብ ዝጉሕፎ ዓመታት ኣቑጺሩ ኣሎ፡፡
በቲ እዋን ኣቡጠዊላ፡ ንተኽለ ማንጁስ ዝምልከት ሓበሬታ፡ ንማእከላይ ቤ/ጽ ውሽጣዊ ጸጥታ ብቐጻሊ ይልእኽ ነይሩ፡፡ ንኣብነት ተኽለ ማንጁስ ኣብቲ ዞባ ዝነበራ ካብ ኢትዮጵያ ሰጊረን ዝተተሓዛ ጥሪት ሸይጡ ከምዝተጠቕመ፡ ኣብ ሱዳን (መሰቱራ) ምስ ዝነበሩ ቀርሰንቲን ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርትን ዝነበሮ ናይ ረብሓ ምትእስሳር ዝምልከት ምስ ሓላፊ ጸጥታ ጋሽባርካ ዝነበረ ሌ/ኮ ኪዳነ በርሀ (ርእሶም) ብምኻን ጸብጻባት ኣዳሊዮም ይልእኹ ኔሮም፡፡ ካብዞም ናእሽቱ ቆጣቑጢ፡ ነቲ ዓቢ ዓሳ ዝመረጸ ፕረሲዳንት፡ ስጉምቲ ካብ ምውሳድ ተዓቂቡ፡ ንተኽለ ማንጁስ፡ ብዛዕባ ነፍሰወከፍ ተግባራቱ እንዳልዓለ ይህድዶ ስለዝነበረ፡ ኣብ መወዳእታ ጎብለል ዞባ ምዕራብ ተኽለ ማንጁስ፡ ብሓደ ብፊላንሳ ኣብ ተሰነይ ዝተቐተለ ነጋዳይ ብዘጋጠመ ዕግርግርን ካልእን ኣመሳሚሱ፡ እሙናት ኣባላቱ ሊኢኹ፡ ኣቡጠዊላ ተጨውዩ ሓታቲ ኣብ ዘይብሉ ናብ ጸልማት ጎዳጉዲ ኣደርሰር ክጓሓፍ ገበሮ፡፡ ትማል ከምቶም ካልኦት “እሙን” ተባሂሉ፡ ኣብ ስውር ኢሳይያሳዊ ገበናት ዝተቖማጥዐ ኣቡጠዊላ ‘ውን፡ “ቅያታቱ” ኣብ ቋሕ ሰም ተረሲዑ፡ ከም በዓል መስጦፋ ኑርሑሴን እታ ዘይተናሕሲ ኢድ ጠላም ኢሳይያስ ኣርኪባቶ፡፡
ክቡራት ኣንበብቲ!
ከም ሳክቲዝም ንሓደ ውልቀ ሰብ ወይ ከኣ ጉጅለ ንምምጓስ ወይ ከኣ ንምኽዓብ ኢለ ዝጽሕፎ ጽሑፍን ዝዝርግሖ ሓበሬታ የለን፡፡ ብዓቕመይን ብተሞኩረይን ኣንዳዕዲዐ ዝፈልጦ ንሓፋሽ ዘንቅሕን ዘበራብርን ካብ ምፍናው ሕጂ ውን ዓዲ ኣይውዕልን፡፡ ከም “ሽንፍላ” ተሓጺቡ ዘይጸሪ ጉጅለ ህግደፍ፡ በቢእዋኑ ኣብ ሃገርና ዝፈጸሞም ገበናትን ሽርሒታትን፡ ብመንጽር ክውል ዕላማታቱን ባህሪታት ኢሳይያስን፡ ምርዳእን ፍርዲ ምሃብን እምበር፡ ጫፍ ናይ ሓደ ክውንነት ሒዝካ፡ ናብ ዘይውዱዕ መደምደምታ (Hasty generalization) ክንበጽሕ የብልናን፡፡ ካብ ጎቦታት ሳሕል ጀሚሩ ዝነበረ ታሪኽ ‘ዩ ሕጂ ‘ውን ዝቕጽል ዘሎ፡፡ ልሙድ ሽጣራታትን ዝበለየ ሜላታት ኢሳይያስን፡ ንዝተረድኦ ሰብ ብምስምስ “ጃሃድ፡ 5ይ መስርዕ፡ ወያነ፡ ስርዓት ዋሽንግተን ካልኦትን” ዝተወሰዱ ስጉምታት ኣብ ሜዳ ብምስምስ “መንካዕን የሚንን” ካብዝውሰዱ ዝነበሩ ስጉምታት ፈሊኻ ዝረአ ኣይኮነን፡፡
ኢሳይያስ ዕምሪ ስልጣኑ ንምንዋሕ ክብል፡ ንሰባት ዝተፋላለየ ሰሌዳታት ጠቂዕኻ ምጥፋእን፡ ኣጀንዳ ፈጢርካ ንማሕበረ ሰብ ዓለም ምድንጋርን ንኣስታት 50 ዓመታት ዝመለኾ ብሉይ ሰይጣናዊ ሜላ ስለዝኾነ፡ ሕጂ’ውን “ብኣዋጃት ንኺድ ጥራይ” ከይተዳህለልና ንሓርነት ኣብ ነካይዶ ኩሉንትናዊ ቃልሲ ንስመር፡፡
ወደሓንኩም!!
ምንጪ ካብ SACTTISM


text:
ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዞባ ምዕራብ ሸዋ ወረዳ ሜታ ወልቂጤ ኣብ ስራሕ መንገዲ ዝተዋፈሩ ትሽዓተ ሰባት ብዕጡቓት ምቕታሎም ኣማሓዳሪ እቲ ዞባ ቶ ድሪርሳ ዋቁማ ገሊጾም። እቶም ኣማሓዳሪ "ነቲ መጥቓዕቲ ዝፈፀሙዎ ዕጡቓት ሸኔ እዮም" ምስ በሉ "እቲ ጉጅለ ተስፋ እናቖረፀ ስለዝኾነ እዩ ነዚ ተግባር ዝፍፅም ዘሎ’’ ኢሎም።እቲ መጥቓዕቲ ብቕድሚ ትማሊ ረቡዕ ምሸት ከምዝተፈፀመ'ውን ሓቢሮም።
መንግስቲ ‘’ሸኔ’’እናበለ ዝፅውዖምን ንገዛእርእሶም"ናይ ኦሮሞ ነፃነት ሰራዊት’’ኢሎም ዝፅውዑን ደባይ ተዋጋእቲ ወሃቢ ቃል ዞባ ምዕራብ ቢሊሱማ ጉታ "ነቲ ቅትለት ኣይፈፀምናን፤ኣብ መሰረተ ልምዓት ዝሰርሑ ሰባት ምቕታል ንርእሱ ገበን እዩ’'ክብሉ ኣሉታ ሂቦምሉ።መራሕቲ ናይቶም ደባይ ተዋጋእቲ ኣብታ ሃገር ይርኣዩ ንዘለው ፀገማት ተሓታቲ መንግስቲ እዩ ክብሉ ንዝቐርቦም ክሲ ክምልሱ ፀኒሖም እዮም።
እቶም ዋና ኣማሓዳር ናይቲ ዞባ እቶም ዝተቐትሉ ሸሞንተ ሰራሕተኛታትን ሓንቲ መግቢ እተቕርበሎም ጓል ኣንስተይትን በመኪና እናተጉዓዙ ከለው እዮም ኢሎም ።


text:
እዚ መከላኸሊ ቀለቤት ልክዕ ከም ከኒና መከላኸሊ ጥንሲ እዩ።
እታ ቀለቤት ንኣካላትኪ ሆርሞን ትወስደሉ።
በዚ ኣገባብ ድማ ጥንሲ ንኸይመጽእ ይዕገት።
ሓኪም ማህጸንኪ ክትጽሕፈልኪ ትኽእል እያ።
በቲ ናይ ሓኪምኪ ወረቐት ጌርኪ ድማ ኣብ ፋርማሲ እቲ ቀለቤት ትገዝእዮ።
እታ መከላኸሊ ቀለቤት ኣብ ብልዕትኺ ተእትውያ።
ኣብ ብልዕትኺ ድማ ሰለስተ ሰሙን ዝኣክል ክትጸንሕ ኣለዋ።
ብድሕሪ እዚ ነታ ቀለቤት ካብ ብልዕትኺ ተውጽእያ።
ብድሕሪ እዚ ሸውዓተ መዓልቲ ተጸቢኺ ሓዲሽ መከላኸሊ ቀለቤት እንደገና ተእትዊ።
ብዝበለጸ ኣብ ካላንደርኪ መዘከሪ ግበርሉ።
ኣስተውዕሊ: እቶም ሆርሞን ዘይምቹእ ጎናዊ ሳዕቤናት ክህልዎም ይኽእል እዩ።
ኣብ ሓኪም ማህጸንኪ ኬድኪ ሓበሬታ ብዛዕብኡ ቅሰሚ።
እቲ መከላኸሊ ቀለቤት ብኸመይ ከተእትውዮ ትኽእሊ?
መጀመርያ ምጹእ ቦታ ድለዪ።
ብድሕሪኡ ኣብ ከተብሩኺ ትኽእሊ ኢኺ።
ወይ ድማ ሓንቲ እግርኺ ኣብቲ ናይ ባጮ ጫፍ ክትሰቕልዮ ትኽእሊ ኢኺ።
ብመጠዋጢት ኣጻብዕትኽን ዓባይ ዓባይቶኽን ጌርኪ ነታ ቀለቤት ጽቐጥያ።
ሕጂ ነታ መከላኸሊ ቀለቤት ኣብ ብልዕትኺ ክትደፍእያ ትኽእሊ።
እታ መከላኸሊ ቀለበት ኣብ ውሽጢ እንተ ዘይትስማዓኪ ኣላ ኣብ ቦትኣ ኣትያ ኣላ ማለት እዩ።


text:
ሎሚ ሰሉስ ናብ ኬንያ ዝገሻ ናይ ኢትዮጵያ ፕረዚዳንት ሳህለወርቅ ዘውዴ ምስ ናይ ኬንያ ፕረዚዳንት ኡሁሩ ኬንያታ ተራኺበን፡ተዘራሪበን።
ኣብ ቤተ መንግስቲ ኬንያ ምስ ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ ብምርኻብ ዝተዘራረባሉ ጉዳይ ብዝምልከት ኣብ ኬንያ ኣምባሳደር ኢትዮጵያ መለስ ኣለም ከምዚ ኢሎም።
“ኣብ ኩለ-መዳይያዊ ርክባት ኢትዮጵያን ኬንያን ከምኡ እውን ሰላም፣ ምርግጋእን ልምዓትን ቀርኒ ኣፍሪቃ ተዘራሪቦም ኣለው።ዕዉት ዝብሃል ዑደት ኣካይደን ኣለዋ።ነዊሕ ዝፀንሐ ምሕዝነት ኢትዮጵያን ኬንያን ኣብ ዝቕፅል ናብ ዝሓሸ ደረጃ ክዓብይን ማሕበራውን ቁጠባውን ርክባት ብዝበለፀ ክሕይልን ብሓባር ንምስራሕ ተረዳዲኦም ኣለው።”
ኣምባሳደር ኣለም ብምቕፃል ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ካብ ዝርከባ ሃገራት ክልቲአን ዝሓሸ ምርግጋእ ዘለወን ስለዝኾና ብዛዕባ ቀፃሊ ኩነታት ፀጥታ ዘትዮም ኣለው ኢሎም ።
ፕረዚዳንት ሳህለወቅ ኣብ ኬንያ ምስ ዝርከቡ ኢትዮጵያዊያን ምዝርራበን እውን ተፈሊጡ’ሎ ።


text:
ኣብ ሞምባሳ ኬንያ ክካየድ ዝቐነየ ኣኼባ ሓባራዊ ዶብ ኢትዮ ኬንያ ተዛዚሙ።ካብ 5 ግንቦት 2011 ዓ.ም ጀሚሩ ወኪላት ክልቲአን ሃገራት ኣብ ዝተሳተፍሉ ኣኼባ ኣብ ናይ ሓባር ዶባ ክልቲኣን ሃገራት ዝርከቡ ምልክታት ንምሕዳስ ምስምምዖም ኣብ ኬንያ ናይ ኢትዮጵያ ኣማባሳደር መለስ ኣለም ገሊፆም።
ዝተላዕሉ ምልክታት ንዘለዎም ቦታታት ብዝምልከት ናይ ዳህሳስን ዳግመ ምትካልን ስራሓት ንምክያድ ከምዝተዘራርቡን፡ ህዝቢ ድማ ሓድሽ ዝስራሕ ዘሎ ናይ ዶብ ምምልካት ከይመስሎ ናይ ምምሃርን ስራሕ ክስራሕን ምስ ኣፀጋምነት እቲ ከባቢ ሓለዋን በጀትን ብዝምልከት እውን ኣብ ስምምዕ ተበፂሑ’ሎ ኢሎም።
ኣምባሳደር መለስ ኣብ መንጎ ክልቲኣን ሃገራት በብሓሙሽተ ዓመታት ምልክታት ዶብ ክካይድ ኢትዮጵያን ኬንያን ኣብ 1970 ምስምምዐን ወሲኾም ሓቢሮም።
ንኢትዮጵያን ኬንያን ካብ ዘዋስን 890 ኪሎ ሜትር ዶብ 625 ናይ ዶብ ምልክታት ተተኺሎም እንተነበሩ እውን ሎሚ መብዛሕቲኦም ጠፊኦም 55 ጥራሕ ኣብ ቦትኦም ከምዘለው ኣምባሳደር መለስ ገሊፆም ።


text:
መንበሪ ፍቓድ ንምርካብ ዘሎ ተኽእሎታት ዝጸሉ እንታይ እዩ?
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 5 7 2021
ስደተኛ ወይ ከም ኣማራጺ ዕቝባ ዘድልዮ ሰብ (alternativt skyddsbehövande) እንተ ኾንካ፡ መንበሪ ፍቓድ ክወሃበካ ይኽእል እዩ።
ነፍስ ወከፍ ምልክታ ዕቝባ ብውልቂ ክምርመር ኣሎዎ። እዚ፡ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ነቲ ናትካ ኣብ ሽወደን ዕቝባ መሕተቲኻ ምኽንያት ይምርምሮ ማለት እዩ።
ንብዓል መዚ ኢሚግረሽን ንስኻ መን ምኳንካን ስለ ምንታይ ካብ ሃገርካ ከም ዝወጻእካን ናብ ሃገርካ ክትምለስ እንተ ተገዲድካ እንታይ ከጋጥመኒ ይኽእል ኢልካ ከም ትኣምን ናይ ግድን ክትነግር ኣሎካ። ዋላ'ውን ከቢድ ይኹን ብዝተኻእለ መጠን ኣስፊሕካ ብዛዕባኻን ብዛዕባ ኵነታትካን ንገር።ሓቂ ክትዛረብን ነቲ ዝነገርካዮ ከይትልውጥን ኣገዳሲ እዩ። እዚ መንበሪ ፍቓድ ክወሃበካ ድዩ ከይወሃበካ ክጸሉ ይኽእል እዩ።
-
ስደተኛ
ኣብ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ውዕል ስደተኛታት፡ ሓደ ሰብ ከም ስደተኛ ጌርካ ንክቝጸር እንታይ ከም ዘድሊ ተገሊጹ ኣሎ። ከም ስደተኛ ንሰለስተ ዓመት ዘገልግል ግዝያዊ መንበሪ ፍቓድ ይወሃበካ።
ንስኻ ከም ስደተኛ ትቝጸር፡ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ብምኽንያት እዞም ዝስዕቡ ነጥብታት ከይትሳደድ ክትፈርሕ ብቑዕ ምኽንያት ኣለካ ኢሉ ምስ ዝግምግም እዩ፡
- ዓሌት
- ዜግነት
- ሃይማኖታዊ ወይ ፖለቲካዊ ርእይቶ
- ጾታ
- ጾታዊ ዝንባሌ
- ኣባል ናይ ሓደ ፍሉይ ማሕበራዊ ጕጅለ
ድሕሪ ሰለስተ ዓመት ገና ዕቝባ የድልየካ እንተ ኣሎ ኾይኑ፡ እቲ መንበሪ ፍቓድ ክናዋሕ ይኽእል እዩ። ዝተናወሓ መንበሪ ፍቓድ ንኽልተ ዓመት እዩ ዘገልግል። ከምኡ'ውን ድሕሪ ሰለስተ ዓመት ቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ ንምርካብ ከተመልክት ትኽእል ኢኻ።
ናይ ግድን እቲ ናይ ግዜ ገደብ ዘሎዎ መንበሪ ፍቓድካ ቅድሚ ምውዳቑ ንምንውሑ ከተመልክት ኣሎካ። እንተ ቐልጠፈ ቅድሚ ክልተ ወርሒ እቲ መንበሪ ፍቓድ ቅድሚ ምውዳቑ ንምንውሑ ከተመልክት ትኽእል ኢኻ።
-
ከም ኣማራጺ ዕቝባ ዘድልዮ ሰብ
ኤውሮጳዊ ሕብረት ሓደ ሰብ ከም ኣማራጺ ዕቝባ ዘድልዮ ሰብ (alternativt skyddsbehövande) ንኽቝጸር እንታይ ከም ዘድሊ ሓባራዊ ሕግታት ኣሎዎ። ከም ኣማራጺ ዕቝባ ዘድልዮ ሰብ ናይ 13 ኣዋርሕ ግዝያዊ መንበሪ ፍቓድ ክወሃበካ ይኽእል እዩ።
ከም ኣማራጺ ዕቝባ ዘድልዮ ሰብ ንኽትቝጸር ብዓል መዚ ኢሚግረሽን፡ ንስኻ ነዚ ዝስዕብ ሓደጋ ክትቃላዕ ተኽእሎ ኣሎ ኢሉ ምስ ዝግምግም እዩ፡
- ብሞት ክትቅጻዕ።
- ንኣካላዊ መቕጻዕቲ፡ ስቅያት፡ ካልእ ዘይሰብኣዊ ወይ ዜዋርድ ኣተሓሕዛ ወይ መቕጻዕቲ ክትቃላዕ።
- ዋላ'ውን ወትሃደር ከይኮንካ ብምኽንያት ብረታዊ ግጭት ክትጕዳእ።
ድሕሪ 13 ኣዋርሕ ገና ዕቑባ የድልየካ እንተ'ሎ ኾይኑ፡ መንበሪ ፍቓድካ ክናዋሕ ይኽእል እዩ።
ናይ ግድን እቲ ናይ ግዜ ገደብ ዘሎዎ መንበሪ ፍቓድካ ቅድሚ ምውዳቑ ንምንውሑ ከተመልክት ኣሎካ። እንተ ቐልጠፈ ቅድሚ ክልተ ወርሒ እቲ መንበሪ ፍቓድ ቅድሚ ምውዳቑ ንምንውሑ ከተመልክት ትኽእል ኢኻ።
-
መንበሪ ፍቓድ ኣብ ካልእ ኵነት
ሓተትቲ ዕቝባ ዋላ'ውን ከም ስደተኛታት ወይ ኣማራጺ ዕቝባ ዘድልዮም ሰባት ኣይቈጸሩ ኣብ ፍሉይ ኵነት ናይ መንበሪ ፍቓድ ክወሃቦም ይኽእል እዩ።
እዚ ንኣብነት ከቢድ ሕማም እንተ'ለካ ኾይኑ፡ ኣብ ምስግጋር ሰብ እንተ ተቓሊዕካ ወይ ኣብ ሓደ ገበናዊ ምርመራ ክትሳተፍ እንተ ኾንካ ግብራዊ ክኸውን ይኽእል።
-
መሰል ዕቝባ ዘይምልከቶ ምኳን
ነዚ ዝስዕብ ተማልእ እንተ ኾንካ ኣብ ሽወደን ዕቝባ ክወሃብካ ኣይክእልን እዩ፡
- ገበን ውግእ እንተ ፈጺምካ።
- ኣብ ልዕሊ ሰብኣውነት ገበን ዝፈጸምካ እንተ ኾንካ።
- ካልእ ከቢድ ገበን ዝፈጸምካ እንተ ኾንካ።
- ንጸጥታ ሽወደን ኣብ ሓደጋ ተእቱ እንተ ኾንካ።
ዋላ'ኳ ገለ ካብዞም ዝተዘርዘሩ ተግባራት ፈጺምካ እንተ ኾንካ፡ ኣብ ሃገርካ ንኽትቅተል ወይ ክትሳደድ ዘስግእ እንተ ኾይኑ፡ ገደብ ግዜ ዘሎዎ መንበሪ ፍቓድ ክወሃበካ ይኽእል እዩ።
ቤት ትምህርቲ ራድዮ (UR) ብዛዕባ ኣብ መንጎ ኣምር ስደተኛን ኣማራጺ ዑቝባ ዘድልዮ ሰብን ዘሎ ፍልልይ ዝገልጽ ፊልም ገይሮም ኣሎዉ። እቲ ፊልም ብሽወደንኛ እዩ። እቲ ፊልም ብሽወደኛ፡ ዓረብኛ፡ ኩርደኛ፡ ፋርሰኛ፡ ሶማልኛን ትግርኛን ተሕተ-ኣርእስቲ ኣሎዎ።


text:
መብርሂ ኣርታዒ፡ እዚ ፅሑፍ፡ ስሙ ክይፅራሕ ብ ዘኢይደልይ፡ ግን እቱ ኵነታት ብ ዓይኑ ብ ዝርአየ ሰብ ዝተፅሓፈ እዩ። ቀዳማይ ክፋል እዚ ፅሑፍ፦ ሸራሮ ካብ ጥቅምቲ 25 ክሻብ ሕዳር 3፡ 2013 ዓ.ም፥ ካልኣይ ክፋል ክዓ ሕዳር 2፡ 2013 ኣብ ሸራሮ እንታይ ተፈፀመ?
ዛንታታት ጭቍን ህዝቢ ታሕታይ ኣድያቦን ሸራሮን ይቕጽል። ነባራይ ወረዳ ታሕታይ ኣድያቦ ጣብያ ዝባን ገደና እዮም። ዕድመኦም ኣብ ውሽጢ 70ታት እዩ። ናይ ቀደም ወያናይ ኰይኖም ኣብ ቀረባ ዓመታት ንመንእሰይ ወዶም ብረቶም ኣረኪቦም ጥሮታ ወጺኦም እዮም ነይሮም። እቲ ወዶም ድማ ኣባል ሰራዊት ምልሻ እቲ ከባቢ ኰይኑ ተሰሊፉ ይርከብ። ጣብያ ዝባን ገደና ካብ ከተማ ሸራሮ ን ኣንፈት ምብራቕ 20 ኪሎሜትር ርሒቓ ትርከብ።
ወራሪ ሰራዊት ኤርትራ ብዕለት 02 ታሕሳስ 2013 ን’ታ ጣብያ ምስ ተቘጻጸራ ልዕሊ 20 ዝዀኑ ንጹሃን ሰባት ብግፍዒ ረሺኑ እዩ። ብፍላይ ድማ ስድራ ዕጡቓት እናኣለሸ ከሳቕዮም ጀመረ። ካብ እቶም ዝተሳቐዩን ዝተጐኡን ሓደ ድማ እዞም ብዓል ዛንታ ኣቦይ ብርሃነ ቀንጠብ እዮም።
ሰራዊት ኤርትራ ክየኣትው እንተሎ ኣቦና ኣብ ገዛ ኣይነበሩን። ከም ሰቦም እዮም ወጺኦም ጸኒሖም። ግን ጓሎም ኣብ ገዛ ስለ ዝጸንሐት ንኣ ኣሲሮም ከሳቕይዋ ጀሚሮም። ኣቦና ናይ ጓሎም ምእሳር ምስ ሰምዑ መጺኦም “ኣነ ኣለኹልኩም ን’ዛ ጓለይ ስደዱዋ” ኢሎም ምስ ተማሕጸንዎም ንኣ ሰዲዶም ንኦም ኣሰሩዎም።
ሰራዊት ኤርትራ: ንጓል ኣቦይ ብርሃነ ንምንታይ ኣሲርዋ?
ምእሳር ንጹሃን ሰባት ኣካል እቲ ምጽናት ትግራይን ተጋሩን እዩ። ኣቦይ ብርሃነ ካብ ጣብያ ዝባን ገደና ተፈላጢ ወያናይ ነበርን ወረጃ ሽማግለን እዮም ነይሮም። ወያናይነቶም ድማ ንወዶም ኣውሪሶም ጥሮታ ካብ ዝወጽኡ ሒደት ዓመታት ሓሊፎም እዮም። እንተ ዀነ ግን መንፈስ ወያናይነት ንፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ድቃስ ስለ ዝኸልኦም ክጠፍእ ኣለዎ ኢሎም ተላዒሎም ኣለዉ። ከጥፍእዎ ዝኽእሉ ድማ ንህዝቢ ትግራይ ብምሽባርን ብምብርካኽን እዩ ኢሎም ይሓስቡ። ብ’ዚ ምኽንያት እዩ ንጓል ኣቦይ ብርሃነ ኣሲሮም ከሳቕይዋ ዝጀመሩ። ን ወያናይ ኣቡኣን ሓዋን ኣሕሊፋ ክትህብ እሞ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ክዳኸም ብዝብል ስንኩል ሓሳብ እዩ፤ ግን ኣይይዕወትን።
ኣቦና 15 ታሓሳስ 2013 እዮም ተኣሲሮም። እቲ ምኽንያት መእሰሪኦም ዝዀነ “ንምታይ ብረትካ ንወድኻ ሂብካዮ?” ዝብል ሕቶ ድማ ቀረበሎም። ንሶም ድማ “ኣብ ኢትዮጵያ ኰነ ኣብ ትግራይ ልሙድ ነገር እዩ። ሓደ ወያናይ ብዕድመ ክደፍእ እንተሎ ዝባጽሐ ውላድ እንተሃልዩዎ ብረቱ ሕጋዊ ብዝዀነ መንገዲ የምሓላልፍ፤ ኣነ ድማ ከምኡ እየ ገይረ” ኢሎም ይምልሱሎም።
ካልእ ሕቶ: “ወድኻ ኣበይ ኣሎ ሕጂ፣ ክተምጽኦ ትኽእል ዲኻ?”
ኣቦይ ብርሃነ : “ኣበይ እየ ክብለኩም? እንድዒ፣ ኣብ በረኻታት ትግራይ እዩ ዝህልው። ተሰዊኡ እውን ክዀን ይኽእል። ኣበይ ኢለ ከመይ ገይረ ከምጽኦ?” ኢሎም መለሱሎም።
“ወድኻ ኣምጽኣዮ ወይ ድማ ናብ ዘለዎ ቦታ ብምሽጥር ምርሐና እንተ ዘኢኰይኑ ግን ክንቀትለካ ኢና” ክብሉ ኣማራጺ ሃብዎም።
ኣቦይ ብርሃነ ግን፡ “ወደይ ኣብ ዘለዎ ኣይፈልጥን ፣ ከምጽኦ ኣይክእልን፣ ናብ ዘለዎ ቦታ እውን ክወስደኩም ኣይክእልን” ኢሎም ኣቕቢጾም።
ኣቦና እዘን ይሕተትወን ዝነበሩ ሕቶታት እንተ ዘኢመሊሶም ከም ዝቐትልዎም ይፈልጡ እዮም፡ ግን ድማ ናይ መትከልን ቃልስን ጕዳይ ስለ ዝዀነ ንዘኢምብርካኽን፣ቃልሲ ህዝቦም ንዘኢምጥላምን ኣብ መትከሎም ምጽናዕ መሪጾም። ን ሰሙናት ከሳቕይዎም ድሕሪ ምጽናሕ ድማ ኣብ ዘኢተፈለጠ ምዓልቲ ረሺኖምዎም፤ ኣብ ጥቓ እታ ከተማ ኣብ ዝርከብ መንገዲ ሬሰኦም ተደርብዩ ተረኸበ።
እከይ ተግባር ፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ብምቕታል ጥራሕ ኣይኰነን ዘብቅዕ። ቀቲሎም ዝደርበይዎ ሬሳ ንሰሙናት ኣብ ከተማ ወይ ድማ ኣብ መንገዲ ክጸንሕ እሞ እቲ ህዝቢ ክድንግጽን ክርዕድን እዮም ዝገብሩ። ናይ ኣቦና ሬሳ እውን ንልዕሊ ክልተ ሰሙናት ኣብ ማእኸል መንገዲ ኣደዳ ኣሞራን ከልብን ኰይኑ እዩ ጸኒሑ። ቈልዓ ይዅን ዓብዪ እናርዮ ክሓልፍን ክድንግጽን ሰሙናት ሓለፉ። ክቐብር ወይ ድማ ጨርቂ ነገር ከልብስ ዝሓሰበ ሰብ ከም ዝቕተል ተነጊርዎ እዩ። ሰለ’ዚ ኣይመኰሩን።
ክሳብ 5 ጥሪ 2013 እቲ ሬሳ ሓመድ ኣዳም ከኢለበሰ ኣደዳ ኣራዊት ኰይኑ፥ ኣዕጽምቲ ተበታቲኑ ምስ ቀነየ ብዕለት 04 ጥሪ ፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ነታ ከተማ ለቒቑ ስለ ዝኸደ ብዕለት 05 ኣዕጽምቲ ኣቦና ተኣርዩ ተቐበረ።
ህዝቢ እቲ ከባቢ ከብዱ እምኒ ኣቲዎ እዩ። ሞት ጀጋኑ ወየንቲ ትግራይ መሐረኒና እምበር መሰኰኒና ኣይዀንን ኢሉ ጸንዐ። ብ’ዚ ከም’ዚ ዝበለ ግፍዒ ኣይንብርከኽን ኢሉ እዩ። ብ መስዋእትን ጅግንነት ኣቦና ድማ ሓሪኑን ሓቦ ሰኒቑን ኣብ መትከሉን ቃልሱን ጠጠው ንምባል ወሲኑ።
ጥሪ 5 ኣብ ዝባን ገደናንን ከባቢኡን መስርሕ ምእራይ ብግፍዒ ናይ ዝተረሸኑ ሬሳታት እዩ ክካየድ ውዒሉ። ኣዝዩ ድማ ልቢ ዝሰብር እዩ ነይሩ። ገሊኦም ንልዕሊ ወርሒ ዝጸንሑ እዮም። ካብ ዝነበርዎ ተኣራርዮም ሓመድ ኣዳም ለቢሶም። ኣነ ኣብ’ታ ዕለት ንሳ ኣብ ከተማ ዝባን ገደና እየ ነይረ። ኣብ ቀብሪ ዝውዓሉ ሰባት ረኺበ እውን ኣዘራሪበ እየ። ዝተሓዋወሰ ስዒት እዩ ዝስምዓካ። ኣዚኻ ድማ ትርበሽ። ተስፋ ምቝራጽ፣ ኒሕ፣ ሓቦ፣ሓዘን ኵሎም ብሓደ ግዜ ይመጽኡኻ። ግን እቲ ሖቦን ኒሕን እዩ ዝስዕር።
እንዳ ኣቶ ተኽለ ታፈረ እውን ሽዑ እዮም ተረዲኦም። ወዶም ዓንዶም ተኽለ ኣብ ኣዅሱም ብፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ብግፍዒ ተረሺኑ። መማህርተይን ዓርከይን እዩ ድማ ነይሩ።ግፍዒ ሰራዊት ኤርትራ ኣብ’ዚ ኣይየብቅዕን። 07 ጥሪ 2013 ተመሊሶም ናብ እታ ጣብያ ኣትዮም። ህዝቢ እታ ጣብያ ንኽልተ መዓልትታት ጥራሕ እዩ ናጽነት ረኺቡ ተንፊሱ ነይሩ።
እቲ ወራሪ ሰራዊት ህዝቢ ከጋፍዕ፥ ዝተረፈ ንብረት ክወስድን ከዕኑን እዩ ተመሊሱ መጺኡ። ብመሰረት እዚ ድማ ጥሪ 09 ንብረት ምውሳድን ምዕናውን ብንጕሆ ጀሚርዎ።4 መኻይን ናጽዕነት ካብ ኣንፈት ሸራሮ መጺአን። ናብ ቀርኒ ወለቢት ድማ ሓሊፈን ከይደን። ኣእኻልን ካልእ ንብረት ናይቲ ማሕበረሰብ ንምጽዓን እየን ከይደን።
ብዕለት 04 ጥሪ ን’ታ ጣብያ ለቒቖማ ክኽየዱ እንተለዉ ልዕሊ 15 መኻይን ዝዀን ንብረት እቲ ዓዲ ጽዒኖም እዮም ከይዶም ነይሮም። ግን ሕጂ እውን ኣይጸገቡን፤ ተመሊሶም መጺኦም ዘለዉ እተን ዝተረፋ ንብረት ናይቲ ህዝቢ ንምውሳድን ንምዕናውን እዩ። ብተን 4 መኻይን ድማ ዝኽኣሉዎ ንብረት ጽዒኖም ወሰዱ።
ናይ እንዳ ኣቦይ ብርሃነ ወጽዓ ይቕጽል
ህዝቢ ትግራይ ዝኽኣልናዮ ብምቕታል ዝተረፈ ድማ ክደክይ ብምግባር ነብርሶ ዝብል መስርሕ እዮም ሒዞም ተልዒሎም ዘለዉ ጸላእትና። ኣብ እንዳ ኣቦይ ብርሃነ ቀንጠብ ዝወረደ ግፍዒ ድማ ናይ’ዚ መርኣያ እዩ።
09 ጥሪ 2013 ናይ እዞም ኣቦና ግፍዒ ቀጺሉ። ኣቦና ወደይን ቃልሲ ህዝቢ ትግራይን ኣሕሊፈ ኣይእውህብን ስለ ዝበሉ ብግፍዒ ተረሺኖም እዮም። ጓሎም እውን ንልዕሊ ሓደ ሰሙን ተገሪፋን ተሳቅያን እያ ወጺኣ። ወዶም ድማ ኣባል እቲ ጅግና ሰራዊት ትግራይ ኰይኑ ኣብ በረኻታት ትግራይ እዩ ይቃለስ ዘሎ።
ግን ሓንቲ ሃፍቲ ነይራቶም ኣብ’ቲ ከተማ ዝተረፈት። ንሳ ድማ ጥሓኒት እያ ነይራ። እከይ ወራሪ ሰራዊት ኤርትራ ድማ ኣካል እቲ ንህዝቢ ትግራይ ብዅሉ መዳይ ምብርካኽን ምድኻምን ዝብል እኩይ ተግባሩ ን እታ ጠሓኒት ናይ እዞም ኣቦና ኣቃጺሉ ናብ ሓሙዅሽቲ ቀይሩዋ።
ዕላማ ምቅጻል ጥሓንቲ?
ሓደ፡ ብቐጥታ ንብዓል ዋና ምጕዳእን ከም መፈራርሒ ምጥቃም እዩ። እዚ ድማ ንብለኩም ኵሉ እንተ ዘኢይገይርኩም ንብረትኩም ብምሉኡ ክንወስዶ እይና ዝተረፈ ድማ ከነዕንዎ እይና ስለዚ ተኣዘዙና እዩ መልእኽቱ።
ካልኣይ ድማ፡ እቲ ማሕበረሰብ ወይ ድማ ህዝቢ እቲ ከባቢ መጥሓኒ ስኢኑ ክጠምይ እሞ ክምብርከኽ ምእንቲ እዮም ዘቃጽሉወን።
ካልእ ተጓንፎ ብዛዕባ ጥሓኒት
30 ታሕሳስ ሰራዊት ኤርትራ ንራብዓይ ጊዜ ኣብ እታ ጣብያ ንዝትርከብ ካልእ ቁሸት ወሪሩ። ከም ኣጋጣሚ ኰይኑ ሓለፍቲ እቲ ወራሪ ሰራዊት ዝዀኑ 3 ሰባት ይረኽቡኒ እሞ ከም እዚ ክብሉ ይሓቱኒ፦ “እዞም ሰብ ጥሓኒት እኽሊ ኣይንጥሕንን ኢሎም ኣብዮምኹም ምሽ? ” ይብሉኒ። ኣነ ድማ እንታይ ኰይኖም ክኣብዩና ድኣ? ኣይኣበዩናን ጌጋ ሓበሬታ እይኹም ሒዝኩም ዘለኹም ኢለ መሊሰሎም። ግን ካብ ሓሙሽተ ጥሓንቲ ናይታ ቁሸት ን’ተን ክልተ ኣቃጺሎመን ከይዶም። ስለዚ ጥሓንቲ ምቃጽል ማለት እቲ ህዝቢ ክጠምይ ምግባር ስለ ዝዀነ ብዝኸየድዎ ኵሉ የቃጽሉወን እዮም ዘለዉ።
ትግራይ ዓደይ ኣጆና፤ ክወግሕ እዩ!


text:
Radio Erena: 28 February 2021
ሰራዊት ኤርትራን ሚሊሻታት ኣምሓራን፣ ካብ ትግራይ ብዝቐልጠፈ ክወጹ፣ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ደጊሙ ጸዊዑ።
ጸሓፊ እቲ ክፍሊ፣ ኣንቶኒ ብሊንከን፣ ብ27 ለካቲት ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ኣብ ትግራይ፣ ብዝተፈላለዩ ኣካላት ንዝተፈጸመ፣ ኣብ ብሄር ዘተኮረ መጥቃዕቲ፣ ጾታዊ ዓመጽን ካልእ ከበድቲ ገበናት ብምዅናን፣ ኣመሪካ፣ ህጹጽ ረዲኤት ንኽኣቱን ዝተፈጸመ ገበናት ንኽጻረን ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ከምዝዘተየት ኣፍሊጡ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣህጉራውያን ትካላት ረዲኤት ናብ ትግራይ ክኣትዋ ክፈቅድ ደጊሙ ዝተማሕጸነ እቲ ጸሓፊ፣ ብዛዕባ ዝወረደ ዕንወት ገምጋም ንምክያድ፣ ልኡኽ ኣመሪካዊ ትካል ረዲኤት- USAID ናብቲ ክልል ክኣቱ ምዃኑ ጠቒሱ።
ናብ ትግራይ ህጹጽ ረድኤት ንምብጻሕ ይኹን ንዝተፈጸመ ገበናት ብናጻ ኣካል ንምጽራይ፣ ብዝቐልጠፈ ክውሰድ ዘለዎ ቀዳማይ ስጉምቲ፣ ሰራዊት ኤርትራን ሚሊሻታት ኣምሓራን ካብ ትግራይ ምውጽእ ምዃኑ ድማ ኣስሚርሉ።
ኣመሪካ፣ ኣብ ትግራይ ዓሌት ናይ ምጽናት ገበናት ተፈጺሙ’ዩ ዝብል እምነት ከምዘለዋ ኣቐዲሙ ክቃላሕ ጸኒሑ’ዩ።
እዚ ድማ፣ ድሕሪ’ቲ ሰራዊት ኤርትራን ኢትይጵያን፣ ኣብ ኣኽሱም ኣብ ልዕሊ ሰለማዊ ህዝቢ ፈጺሞሞ ዝብሃል ዘሎ ጃምላዊ ህልቂት’ዩ።
እዚ ኣብ ትግራይ ተፈጺሙ ዘሎ ህልቂትን ገና ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝወረድ ዘሎ ገበናትን፣ ንኤርትራን ኢትይጵያን ጥራይ ዘይኮነ፣ ነቲ ብቀደሙ’ውን ርግኣት ዘይጸንሖ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ናብ ዝበኣሰ ሓደገኛ ኩነት ከማዕብሎ ምዃኑ ተንተንቲ የጠንቅቑ።
==============


text:
ማሕበራትን ሓቢርካ ምውሳንን
ማሕበራት ስራሕ ዓለም
- ሰራሕተኛታትን ወሃብቲ ስራሕን ነናቶም ማሕበራት ኣለዎም። ዝዓበየት ማሕበር ሰራሕተኛ አሉ(LO) ይበሃል፣ ዝዓበየ ማሕበር ወሃብቲ ስራሕ ከኣ አንሆኡ(NHO) ይበሃል። ገለ ካብ ዕዮታት እዘን ማሕበራት ብዛዕባ ደሞዝን ግዜ ስራሕን ምዝታይ እዩ።
- ወሃብቲ ስራሕን ሰራሕተኛታትን ብዛዕባ ከምዝታት ተዛትዮም ምስ ተሰማምዑ ውዕል ይግበር። እዚ ውዕላት መብዛሕትኡ ግዜ ንክልተ ዓመታት ይጸንሕ፣ ውዕል ታሪፍ(Tariffavtale) ከኣ ተባሂሉ ይጽዋዕ። ሰራሕተኛታትን ወሃብቲ ስራሕን ነዚ ውዕላት ምኽታል ግቡኦም እዩ።
- ንረብሓ ሰራሕተኛታት ዝቃለሳ ማሕበራት ማሕበር ሰራሕተኛታት ኢልና ንጽወዐን፣ ኣብ ኖርወይ ከኣ ብዙሓት ሰራሕተኛታት ኣባላት ናይ ከምዚ ዓይነት ማሕበራት እዮም።
- ኣባላት ኣብቲ ማሕበር ንምእታው ገለ ክፍሊት ይኸፍሉ።
ምትሕብባር ኣብ ስራሕዓለም
ኣብ ስራሕ ጽቡቅ ሃዋሁው ንምፍጣር ወሃቢ ስራሕን ሰራሕተኛን ብዛዕባ ዝተፈላለያ ውዕላት ክትሓባበሩ ኣለዎም።
በዚ ምኽንያት ኣብ ስራሕዓለም ኖርወይ ኣብ ውሳኔታት ተስታፍነት ክህሉን ትካላት ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ክካየዳን ብብዙሕ መገድታት ዝተዋደደ እዩ። ነፍስወከፍ ሰራሕተኛ ክስማዕ ኣለዎ፣ ናይ ገዛእ ርእሱ ኩነታት ስራሕ ንምውዳድ ከኣ ክሳተፍ ዕድል ክወሃቦ ኣለዎ። ብመገዲ ማሕበር ሰራሕተኛታት ኩሎም ሰራሕተኛታት ኣብ ዘተታት ይሳተፉን ሓበሬታ ብዛዕባ ትካልን ይወሃቦም።
ዕብይ ዝበላ ትካላት ኣብ ስራሕ ጥዕና፣ኣከባቢን ጸጥታን መደብ ክህልወን ግዴታ ኣለወን። ሓደ ወኪል ሰራሕተኛታትን ወኪል መሪሕነትን ነዚ ዕዮ ክውድቡን ክከታተሉን ኣለዎም።


text:
Radio Erena: 11 May 2016
ብዛዕባ’ቲ ኣብ ክልል ኦሮሞ ዝተወልዐ ግጭት ብዝምልከት ብመንገዲ ፌስቡክ ዝተፈላለየ ሓበሬታ ከመሓላልፍ ከምዝጸንሐ ዝተጠቕሰ ኢትዮጵያዊ፣ ብግብረ ሽበራ ተኸሲሱ።
እቲ ኣብ ፌስቡክ ብዝጸሓፎ መልእኽታት፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብግብረ ሽበራ ከሲስዎ ዘሎ፣ ዮናታን ተስፋዮ ዝተባህለ ኢትዮጵያዊ፣ ሓላፊ ህዝባዊ ርክባት ናይቲ ብሰማያዊ ዝፍለጥ ተቓዋሚ ሰልፊ ምዃኑ ማዕከናት ዜና ካብታ ሃገር ሓቢረን።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ቤት ፍርዲ ኣንጻሩ ኣብ ዘቕረቦ ክሲ፣ ኣብ ፌስቡክ ዝጽሕፎ ዝነበረ ሓበሬታ ንተቓወምቲ ኦሮሞ ዘበራትዕን ኣብ ክልል ኦርሞያ ናዕብን ዕግርግርን ዘጎሃህር’ዩ ዝብል ነጥብታት ይርከቦ።
ኢትዮጵያ ንኤርትራ ተኸቲላ ኣብ ኣፍሪቃ ዝተሓተ ደረጃ ናጽነት ፕረስ ዘለዋ ሃገር ምዃና ጸብጻብ ኣህጉራውያን ተጣበቕቲ ጋዜጠኛታት የመልክት።
እታ ሃገር ሓሳብካ ብናጻ ናይ ምግላጽ መሰልን ካልእ መሰል ዜጋታታን እትሕርም’ያ ተባሂላ’ውን ኣብ መዝገብ ናይተን መሰል ዜጋታተን ብምግሃስ ቀዳሚ ቦታ ዝሓዛ ሃገራት ዓለም ተሰሪዓ ትርከብ።
ካብ ናይ ኢትዮጵያ ዜና ከይወጻእና፣ ካብ ደቡብ ሱዳን ብዝሰገሩ ዕጡቓት ዝሓለፈ ወርሒ ካብ ኢትዮጵያ ዝተጨውዩ ልዕሊ 100 ቆልዑ፣ እቶም 19 ከምዝተለቁ ቢቢሲ ሓቢሩ።
ሰራዊት ኢትዮጵያ፣ ነቶም ዶብ ብምስጋር 208 ሰባት ድሕሪ ምቕታሎም፣ ልዕሊ 125 ቆልዑ ጨውዮምን ኣስታት 2 ሽሕ ከብቲ ከኣ ዘሚቶምን ዝተሰወሩ ካብ ዓሌት ሙርለ ዝኾኑ ዕጡቓት ደቡብ ሱዳን ንምህዳን ወትሃደራዊ ስርሒት ኣብ ምክያድ ከምዘሎ እኳ እንተተገልጸ ዛጊት ክረኽቦም ከምዘይክኣለ ይግለጽ።
እቶም ዕጡቃት ካብቶም ዝተጨውዩ ልዕሊ 100 ቆልዑ ነቶም 19 ዝለቕቕሉ ምኽንያት’ውን ኢትዮጵያ ብእተካይዶ ዘላ ወትሃደራዊ ስርሒት ዘይኮነ፣ ብመንጎኝነት መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ብዝተበጽሐ ምርድዳእ ምዃኑ ቢቢሲ ይጠቕስ።
===============================


text:
አባ መኰንን ኣማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ቅዱስነቶም ዓመት መጸ ንሓደስቲ ጳጳሳት ኣብ ዝወሃብ ዓውደ መጽናዕትታት ንዝሳተፉ ሓደስቲ ኣቡናት ሓደራ ከምዝብልዎ ሎምዘመን እውን ነቶም 75 ዝኾኑ ኣብ ምሉእ ዓለም ከገልግሉ መዓርገ ጵጵስና ንዝተቀበሉ ኣቡናት መንፈስ ኣባትነት ክለብሱ እምበር ካብ ርሑቅ ቦታ ዘመሓድሩ ጐይቶት ክኾኑ ከምዘይብሎም ብምምሕጻን ኣሰር ናይቲ ሕያዋይ ጓሳ ዝኾነ ኢየሱስ ብምስዓብ ኣብ መንጎ መጓሲኦም ብምምልላስ ንወንጌል ክሰብኩ ክሳብ ገዛእ ርእሶም ምሥዋዕ እውን ስንዱዋት ክኾኑ ኣዘኻኺሮም። ቅዱስነቶም ብንጹር ቃላት ዝገለጽዎ ነገር እንተሃልዩ ፍሉይ ኣተኲሮ ኣብቶም ዝተገለሉ ኣካል ሕብረተሰብ ክገብሩ እዩ።
ቅዱስነቶም ደጋጊሞም ከምዘዘኻኽርዎ ሓደ ኣቡን ክኽተሎ ዘለዎ መስመር ወትሩ ናይቲ ሕያዋይ ጓሳ መስመር ኮይኑ ‘ሕያዋይ ጓሳ ንገዛእ ርእሱ ከምዘይነብር እኳ ደኣ ንሕይወቱ ምእንቲ እተን መጓሲኡ በጃ ክሳብ ምሃብ ስንድው ከምዝኾነ’ ክስቈሮም ከዘለዎ ኣዘኻኺሮም። ምናዳ ኣብዚ ዘመንና ነቶም ማንም ዘይዝክሮም ዝገደደ ከኣ ካብ ማሕበረሰብ ተጐሲዮም ዝኣልዮም ንዘይብሎም ፍሉይ ኣተኲሮ ክገብሮ ሓደራ ኢሎም። ሓደ ኣቡን ነዚ ንምግባር ዘኽእሎ ናይ ጸሎት ሰብ ምስ ዚኸውንን ወትሩ ምስ ጐይታ ሓድነቱ ዝዕቅብን ክኸውን ኣለዎ።
ጳጳስ ምስ ጐይታ ጸኒዑ ዝነብር ናይ ጸሎት ሰብ ይኹን!
ዘይብሉ ክህብ ስለዘይክእል ሓደ ኣቡን ሃብቱን ጸጋኡን በረኸቱን ካብ ኣምላኽ ስለዝኾነን እዚኤን ክህልዋኦ ከኣ ብጸሎት ወትሩ ምስ ጐይታ ክወሃሃድን ፍቃድ ጐይታኡ ክፈልጥን ኣለዎ ይብሉ እሞ ናብ ተግባራዊ ነገር ምልስ ኢሎም ንነፍሲ ወከፍ ኣቡን ‘ኣብ መዓልቲ ክንደይ ሰዓት ኣብ ጸሎት ተሕልፍ?’ ኢሎ ክሓትት ደስ ምበለኒ ይብሉ። እዚ ከኣ ጸሎት ኣብ ሕይወትን ተልእኮን ሓደ ኣቡን ክሳብ ክንደይ ኣገዳሲ ምዃኑ ንምግላጽ እዩ። ኮይኑ ግን እዚ እውን ክንድዚ ሰዓታት እጽሊ ኢልካ ዝሕለፍ ዘይኮነስ ስለመጓሲኡ ክሳብ ክንደይ ምስ ጐይታ ይማጐት ይምህለል ማለት ከምቲ ሙሴ ስለሕዝቢ እስራኤል ምስ እግዚአብሔር ዝማጐቶን ዘማልዶን ዝነበረ ዓይነት ጸሎት ኮይኑ ብንጹሕ ልቢ ዝግበር ክኸውን ከምዘለዎ እውን ኣጽኒዖም ተማሕጺኖም። ብድሕሪዚ ዚስዕብ ናይ ምምሕዳርን ስብከተወንጌልን ጉዳይ ስለዝኾነ ቅዱስነቶም ሓደ ጳጳስ ከም ማንም ኣመሓዳሪ ናይ ሓደ ትካል ገባርን ሓዳግን ዘይኮነስ ሰባኬ ወንጌል ሠናይ ዜና ወንጌል ዘበሥር ክኸውን ከምዘለዎ እውን ገሊጾም።
ጳጳስ ኣመሓዳሪ ትካል ዘይኮነስ ናይ ብሥራት ሰብ እዩ!
ቀንዲ መለለይ ሓደ ኣቡን ‘ናይ ስብከተወንጌል ሰብ’ ዝብል ኮይኑ እዚ ከኣ ሓንሳእ ገርካ ጥራይ ጠጠው ዝብል ዘይኮነስ ቀጻሊ ኣብ ጒዕዞ ዝርከብ ሥራህ እዩ። ተመቻቺኡካ ኣጠጢሕካ እትነብረሉ ሕይወት ዘይኮነስ ሕይወት ገድሊ እዩ! ሕይወት መስፍንነት ወይ ጐይትነት ዘይኮንስ ሕይወት ኣገልግሎት እዩ።
ኣቡን ከም ሓደ ኣመሓዳሪ ትካል ኣብ ቤትጽሕፈት ዝቅመጥ ዘይኮነስ ከም ኢየሱስ ኣብ ጐደናታት ዓለም ምስ ሕዝቡ ዝነብር እዩ። ነቲ መምህሩን ጐይታኡን ዝኾነ ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብቲ ዘይተፈልጠሉ ከባቢታት የብጽሕ ኣብቲ ዘይመልክዑ ዝለበሰሉን ኣብ ትሕቲ ስደት ዝርከበሉን የብጽሖ። ካብ ገዛእ ርእሱ ብምውጻእ ንገዛእ ርእሱ ዳግም ምስቲ መጓሲኡን ምስ ጐይታን ይረኽቦ። ኣብዚ ሓደ ሓደጋ ኣሎአ ሓደጋ ሥልጣንን ዓለማውነትን ከአ ይበሃል። እዚ ከኣ ብዘይ መስቀልን ትንሣኤን ንኢየሱስ ጥራይ ተቀበል ዝብል ኮይኑ ነቲ ንስብከተወንጌል ሕይወትካ ክሳብ ምኽፋል ስንድው ክትከውን ኣሎካ ንዝብል መምርሒ ስብከተወንጌል የምክኖ። ብሓጺሩ ሓደ ኣቡን ምስ እግዚአብሔርን ምስ መጓሲኡን ውህደት ክህልዎን ወትሩ ካብ ሰበኻኡ ንከይርሕቅ ዝተኻእሎ ክገብር ከምዝለዎን ካብ ሓደጋ ጐይትነትን ኣኽራርነት ቤተክህነትን ክሕሎ ብምዝኽኻር ቃሎም ሂቦም።


text:
ስርዓት ኢሳይያስ፡ ምስ ኢትዮጵያ ሰላም ተረኺቡ ኣብ ዝብለሉ ዘሎ እዋን፡ መዝገብ እናገንጸለ ንዋሕሳት ናይቶም ኣቐዲሞም ናብ ኢትዮጵያ ዘመለጡ ኤርትራውያን ዓሰርተታት ኣሽሓት ገንዘብ ክኸፍሉ የገድዶም ከምዘሎ ተፈሊጡ።
ኣብዚ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዕርቀ-ሰላም ተገይሩ ተባሂሉ፡ ዶባት ተኸፊቱ ህዝቢ ክልቲኡ ሃገራት ጥራይ ዘይኮነ፡ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ብዓቢኡ ዝርከቦም ሰበስልጣን ኤርትራ ይኹኑ መራሕቲ ኢትዮጵያ ካብን ናብን ዝበጻጽሑሉ ዘለዉ እዋን፡ ልኡኻት ስርዓት ኢሳይያስ፡ ቅድሚ እዚ ኩነታት`ዚ
ኣብዚ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዕርቀ-ሰላም ተገይሩ ተባሂሉ፡ ዶባት ተኸፊቱ ህዝቢ ክልቲኡ ሃገራት ጥራይ ዘይኮነ፡ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ብዓቢኡ ዝርከቦም ሰበስልጣን ኤርትራ ይኹኑ መራሕቲ ኢትዮጵያ ካብን ናብን ዝበጻጽሑሉ ዘለዉ እዋን፡ ልኡኻት ስርዓት ኢሳይያስ፡ ቅድሚ እዚ ኩነታት`ዚ `ብስግረዶብ` ናብ ኢትዮጵያ ናይ ዘምለጡ ኤርትራውያን ዋሕሳት መዝገብ እናገንጸሉ ኣማኢት ዓሰርተታት ኣሽሓት ገንዘብ ክኸፍሉ የገድዱዎም ከምዘለዉ ካብ ኤርትራ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣረዲኡ።
ብመሰረት እቲ ሓበሬታ፡ ብፍላይ ኣብ ቤትማእሰርቲ ዓዲ ኣቤቶ ዝርከቡ ከም ብዓል ምኪኤል ከበደ ዝብሃሉ ሓለፍቲ፡ ነቶም ብዋሕስ ድሕሪ ምልቃቖም ናብ ኢትዮጵያ ዝኸዱ ዜጋታት ካብ መዝገብ ኣናድዮም ዋሕሶም ድሕሪ ምጽዋዕ፡ 125 ሽሕ ናቕፋ ክኸፍሉ፡ ኣብ ርእሲኡ ነቶም ናብ ኢትዮጵያ ዝሰገሩ ዜጋታት ናብ ኤርትራ ክመልሱዎም፡ ክመልሱዎም እንተዘይመሊሶሞም ድማ፡ 420 ሽሕ ናቕፋ ክኸፍሉ የገድዱዎም ኣለዉ።
ብዙሓት ካብቶም ግዳይ ናይ ከምዚ ዝኣመሰለ ምዝመዛን ዓመጽን ኮይኖም ዘለዉ ዜጋታት ኣሕዋቶም ኣብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ተጸሚዶም ብዘይ ግቡእ ደሞዝ ዘገልግሉ ዘለዉ ብምዃኖም፡ እዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ጸቕጢ ኣብ ስድራቤታቶም ቅልውላው ፈጢሩሎም ከምዘሎ `ውን እቲ ሓበሬታ የረድእ።
ዶብ ኤርትራን ተኸፊቱ፡ ኣብ ዝጸንሓሉ እዋን፡ ንዋሕስ ናይቶም ኣቐዲሞም ዝተሰደዱ ኤርትራውያን ገንዘብ ክኸፍሉ ምስግዳድ፡ ካብቲ ራሻይዳን በደዊንን፡ ንኤርትራውያን ስደተኛታት ጅሆ ብምሓዝ ዘካይዱዎ ዝነበሩ ዘይሕጋዊ ገንዘብ ናይ ምኽዕባት ሽፍታዊ ስራሕ ዝፍለ ኣይኮነን።
ውልቀመላኺ ስርዓት ኢሳይያስ፡ በቲ ሓደ ወገን ሰላም ተረኺቡ እናበለ፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ሽፍትነት ከምዝስዕርር ምግባሩ፡ ገና ካብቲ ንህዝቢ ኤርትራ ካብ ቅልውላው ጸሚድካ ብጸገምን መከራን ናይ ምቁጽጻሩ እኩይ ዕላማ ከምዘይተገላገለ ዘረድእ እዩ።


text:
ናይ ጥዕና ክንክን
ሆላንድ ጽቡቕ ናይ ጥዕና ክንክን ኣለዋ። ናይ ሆላንድ ናይ ጥዕና ክንክን ግን ክትፈልጦ ዘለካ ሕግታት ኣለዎ። ኣብዚ ገጽ ሓበሬታን መግለጽን ብዛዕባ ናይ ግድን ናይ ጥዕና መድሕን፡ ባዕልኻ ትስከሞ ዝኽፈል ገንዘብ፡ ናይ ክንክን ገንዘባዊ ሓገዝ፡ ናይ ገዛ ሓኪም፡ ፍሉይ ክንክን ከምኡውን ዝተረፈ።
ናይ ግድን ናይ ጥዕና መድሕን
ኣብ ሆላንድ ዝኾነ ሰብ ካብ 18 ዓመት ንላዕሊ ንናይ ጥዕና ወጻኢታት መድሕን ክኣቱ ግዱድ እዩ። ናብ ናይ ገዛ ሓኪም ምስትኸይድ፡ ክፋል ናይ ዋጋታት ናይ መድሃኒት ከምኡውን ኣብ ኣስቢዳለ ዝግበረልካ ክንክን፡ ብዛዕባ እዚ ዘሎ ወጻኢታት ትካል ናይ ክንክን መድሕን ይኸፍሎ። እቲ ትካል ናይ ክንክን መድሕን ከንደይ ከምዝኸፍል ከምኡውን ንስኻ ክንደይ ከም ትኸፍል ኣብ ክልተ ነገራት ይሙርኮስ፡- እቲ ዓይነት መድሕንን ባዕልኻ ትስከሞ ዝኽፈል ገንዘብን ። እቲ ዓይነት መድሕን ብከፊል ባዕልኻ ክትመርጾ ትኽእል ኢኻ። ልዕሊ እቲ መሰረታዊ ግዱድ ዝኾነ መድሕን ከም ተወሳኺ ዝተፈላለዩ መድሕን ክትኣቱ ትኽእል። ብጀካ እዚ መብዛሕተን ናይ መድሕን ትካላት ሕጋዊ ባዕልኻ ትስከሞ ዝኽፈል ገንዘብ ኣለወን። እዚ ባዕልኻ ትስከሞ ማለት ዓመታዊ ባዕልኻ ትኸፍሎ ኮይኑ ነዚ ምስ ከፈልካ እያ እታ ትካል ናይ ክንክን መድሕን ክትከፍለልካ ትጅምር ማለት እዩ። ናብ ናይ ገዛ ሓኪም ምኻድ ግን ኣብ ትሕቲ ባዕልኻ ትስከሞ ዝኽፈል ገንዘብ ኣይኮነንን። ስለዚ ናብ ናይ ገዛ ሓኪምካ ምስትኸይድ ኩሉ ግዜ እታ ናይ መድሕን ትካል እያ ባዕላ ትኸፍሎ። ቆልዑ ስጋብ 18 ዓመት ብነጻ ኣብ መድሕን ናይ ሓደ ካብ ወለዶም ክጸሓፉ ይኽእሉ። ባዕልኻ ትስከሞ ዝኽፈል ገንዘብ ንቆልዑ ኣይምልከትን።
ባዕልካ ትስከሞ ዝኽፈል ገንዘብ ብምውሳኽ ሕስር ዝበለ ናይ ክንክን መድሕን ክትኣቱ ትኽእል ኢኻ። ዝተቐመጠ ገንዘብ እንተዘይብልካ ግን እዚ ጽቡቕ ኣይኮነን። ናይ ክንክን መድሕን ንምእታው ናይ ማሕበር ተሓጋገዝቲ ስደተኛታት ተሓጋጋዚኻ ክሕግዘካ ይኽእል።
ኣብ ገለ ገለ ምምሕዳራት መንበሪ ገንዘባዊ ሓገዝ ዝወስዱ ሰባት ሰፊሕ ናይ ክንክን መድሕን ክኣትዉ ይኽእሉ። ኣብዚ ወርሓዊ ትኸፍሎ ልዕል ዝበለ ኮይኑ ባዕልኻ ትስከሞ ዝኽፈል ገንዘብ ግን የብልካን።
ገንዘባዊ ሓገዝ ንክንክን ጥዕና
ትሑት እቶት ዘለዎም ሰባት ካብ መንግስቲ ገንዘባዊ ሓገዝ ንክንክን ጥዕና ክወሃቡ ይኽእሉ። በዚ ዝረኸብዎ ሓገዝ ድማ ብኸፊል ነቲ ወርሓዊ ናይ ክንክን መድሕን ክኸፍልዎ ይኽእሉ። ምናልባሽ COA ቅድሚ ናብ ምምሕዳር ምግዓዝካ እዚ ናይ ክንክን ገንዘባዊ ሓገዝ ሓቲትልካ ይኸውን። እዚ ገንዘባዊ ሓገዝ ዘይትወስድ እንተኾንካ ቀልጢፍካ ምስ ተሓጋጋዚኻ ተዘራረብ።
ናይ ገዛ ሓኪም
ናይ ጥዕና ጸገማት እንተዳኣ ኣለካ መጀመርያ ናብ ናይ ገዛ ሓኪም ኢኻ ትኸይድ። እዚ ነዚ ዝስዕብ ጉዳያት ይምልከት፡ ጥንስቲ ምስትኾኒ፡ ናይ ሕክምና ምኽሪ ምስትደሊ፡ ስነኣእሙሮኣዊ ጸገማት ምስዝህልወካ ከም ናይ ምድቃስ ጸገም፡ ፍርሒ፡ ንነዊሕ እዋን ካብ ኣእሙሮኣዊ ጸቕጢ ዝነቐለ ሓሳባት። ናይ ገዛ ሓኪም ጥራሕ እዩ ናብ ፍሉይ ክንክን ከመሓላልፈካ ዝኽእል። እዚ ፍሉይ ክንክን መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ኣስቢዳለ እዩ። ኣብ ናይ ገዛ ሓኪም ቆጸራ ክትገብር እንተደሊካ መጀርመርያ ኣብኡ ክትጸሓፍ ኣለካ። ንናይ ገዛ ሓኪም እቲ ናትካ ናይ ጥዕና መድሕን ይሰርሕ ምዃኑ ሕተቶ/ታ። ኣብ መዕቆቢ ሓተትቲ ዑቕባ ናይ ሕክምና ቃለ-መሕትት ጌርካ እንተዳኣ ኔርካ ምናልባሽ ናይ ሕክምና ፋይል ኣብ ሆላንድ ኣለካ ማለት እዩ። እቲ ሓድሽ ናይ ገዛ ሓኪምካ ናይ ሕክምና ፋይልካ ካብ ናይ ጥዕና ማእከል ናይ ሓተትቲ ዑቕባ (GCA) ወይ ድማ ድሕሪ ዕለት 1 2018 ካብ ሓኪምን ክንክንን (Arts&Zorg) ክስሕቦ ይኽእል።
ናይ ስኒ ሓኪም
ግርጻንካ ዘሕመካ እንተኾነ ወይ ድማ ነዚ ንምክልኻል ናብ ናይ ስኒ ሓኪም ትኸይድ። ኣብ ናይ ስኒ ሓኪም ውን መጀመርያ ክትጸሓፍ ኣለካ። ወጻኢታት ናይ ስኒ ሓኪም ኣብቲ መሰረታዊ ናይ ክንክን መድሕን ዝሽፍን እቱው ኣይኮነን። እዚ ወጻኢታት እንተዳኣ ተወሳኺ ናይ ስኒ መድሕን ዘይኣቲኻ ባዕልኻ ክትከፍሎ ኣለካ። ናይ ቆልዑ ስጋብ 18 ዓመት መብዛሕቱ ናይ ስኒ ወጻኢታትን (ምስ ናይ ፍርቂ ዓመት ቁጽጽር ) ካብቲ መሰረታዊ መድሕን እዩ ዝኽፈል።


text:
ፈደራል ዓቃቢ ሕጊ ኢትዮጵያ ኣብ ወርሒ ሰነ ንድጋፍ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ዝነበረ ሰልፊ ምስ ዝተተኮሰ ቦምብ ብዝተሓሓዝ ንዝተጠርጠሩ 5 ሰባት ክሲ ምምስራቱ መራኸቢ ብዙሃን ውሽጢ ሃገር ሓቢሮም።
በቲ ፍጻሜ ክልተ ሰባት ምሟቶምን ልዕሊ 150 ሰባት ምቑሳሎምን ይዝከር።
ብመሰረት ሓበሬታ ፋና ብሮድካስቲን ፈደራል ዓቃብ ሕጊ ክስታቶም ንምቕራብ 15 መዓልታት ክወሃቦምን ናይ ዋሕስ መሰል ጥርጡራት ድማ ክንጸግን ሓቲቶም ኣለው።
ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ መዝነት ካብ ዝሕዙ ምልዓል ኣዋጅ ህጹጽ እዋን: ምፍታሕ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ናይ ፖለቲካ እሱራትን ከምኡ እውን ምስ ኤርትራ ንዝሓለፍ 20 ዓመታት ዝጸንሓ ወጥሪ ክፍታሕን ኣገልግሎት መስመር ስልኪን በረራን ምጅማር ዝኣመሰሉ ለውጥታት ምት እትታዎም ዝዝከር ኮይኑ ነታ 100 ሚልዮን ህዝቢ ዘለዋ ኢትዮጵያ ካብ ንዝሓለፉ ዓሰርተታት ዓመታት ተገሊላ ዝጸንሓትሉ መስርሕ ከምዘውጽእዋ ምግላጾም ይዝከር።


text:
This language is currently in review and will be available soon!
ፕሮጀክት ድልድል ዕላማ ገይሩ ካብ ዝሰርሖም ጉዳያት ትርጉም ዘለዎ ለውጢ ንምምፃእ እንትኸውን ካብኣቶም ድማ ስራሕቱ ምስ ሃገራዊን ከባቢያዊን ተበግሶታት ምስ ዘለዎም መሓዙት ምትዕርራይ፣ ዕድላት ዕቤታትን ምዕባለታትን ኣብ ኩሎም ናይ ቡዱን ኣባላትን መዳርግቲ ኣካላትን ብምፍጣር ኣብ ሰለስቲኦም ናይ ፕሮጀክት ሃገራት ምስራሕ’ዩ።
እዚ ዕላማ እዙይ ንምስኻዕ ምትእስሳራትን ናይ ስራሕ ምሕዝነትን ምፍጣር ኮነ ኢልካ ብዕላማ ዝተሓሰቡ እንትኾኑ ምስ መፅናዕቲ፣ ሃይማኖታዊ፣ ኣብ መሰል ደቂ ኣነስቲዮ ዝማጎታ ይኹን ካልኦት ኣብ ኢትዮዽያ፣ ኣርትራን ዩኬይን ዝሰርሑ ትካላት ካብቶም ናይ’ዚ ፕሮጀክት ተሓባበርቲ ብተወሳኺ ይሰፊሕ። (ፕሮጀክት ቡድን ዝብል ይርኣዩ) እዚ ተስፋሕፋሒ ናይ መሳርሕቲ ኣካላት ዑደት በዚ ሐዚ እዋን እዞም ዝስዕቡ ይሓቁፍ ፣


text:
ዲሞክራቲክ ፓርቲ ብቅድሚ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ጆርጂያ ኣብ ዝተኻየደ ዳግማይ ምርጫ ንክልቲኡ መናብር ሰኔት ብምስዓር ድሕሪ ምዕዋቶም ንሰኔትን ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝብን ዩናይትድ ስቴትስ ተቖፃፂሮምዎ።
ናይ ጆርጂያ ክፍለ ግዝኣት መረፅቲ ዴሞክራት ንሰኔት ክቆፃፀሩዎ ድምፆም ሂቦምዎ ኣለው።
ሪፓብሊካዊት ኬሊ ሊዮፍለር ብረቨረንድ ራፊኤል ዋርኖክ ተሳዒረን ኣለዋ።ዋርኖክ ኣብ ክፍለ ግዝኣት ጆርጂያ ፈላማይ ፀሊም ሰኔተር ኮይኖም ኣለው።
ዴሞክራት ጆን ኦሰፍ እውን ንሪፓብሊካዊ ሰኔተር ዴቪድ ፐርዱ ስዒሮምዎ ኣለው።
‘’ሕዚ ነዚ ቫይረስ እዚ ንምስዓር ንሕበር።ንህዝቢ ክፍለ ግዝኣትናን ንህዝቢ ኣሜሪካን ብቁጠባ ንምሕጋዝ ንመርሽ’’ ኢሎም።
ንዳግማይ ምርጫ ተራእዩ ብዘይፈልጥ ኣገባብ ተሳትፎ ዝተርኣየሉ ኮይኑ ፅኑዕ ትሕዝቶ ሪፓብሊካዊን ዝኾነት ክፍለ ግዝኣት ጆርጂያ ንምቕያር ዴሞክራት ንብዙሕ ዓመታት ፅዒሮም እዮም።
ፕሬዝዳንት ትራምፕ ኣብታ ክፍለ ግዝኣት ድምፂ ተሰሪቑ ዝብል መሰረት ዘይብሉ ክሲ ምቕራቦም ሓደ ምኽኒያት ናይዚ ለውጢ ክኸውን ይኽእል እዩ።ፕሬዝዳንት ትራምፕ ትማሊ ከምዚ ኢሎም ነይሮም። ’’ስርቒ እንተድኣ ተሓዊስዎ ኣይክትቕበሎን ኢኻ’’ ኢሎም።
ናይ ትራምፕ ደጋፊ ዝኾነ ማርክ ሃይስ እቲ ምርጫ ኣዚዩ ኣገዳሲ ከምቲ ዴሞክራት ክኸውን ዝደልዩዎ ካልኦት ሰባት መፂኦም ነታ ሃገር ከመሓድሩዋ ብምግባር ነፃነትና ክንረክብ ኣይንኽእልን ኢሉ።
ናይ ፕሬዝዳንት ትራምፕ ኣበሃህላ ሪፓብሊካዊያን ኣድመፅቲ ክንኪ ከምዝገበረ ተንተንቲ ይዛረቡ።ኣብ ኮሌጅ ጆርጂያ ፕሮፌሰር ሃንክ ኤድሞንድሰን እ ቶም ፕሬዝዳንት ተጭበርቢሩ እዩ ብዝብል ምድንጋር ፈጢሮም እዮም ይብሉ።
ሕዚ ተመራፂት ምኽትል ፕሬዝዳንት ካማላ ሃሪስ ቻክ ሹመር ላዕለዋይ መራሕቲ ሰኔት ኮይኖም ኣብዝመርሑዎ ሰኔት ዩናይትድ ስቴትስ ወሳኒ ድምፂ ክህልወን እዩ።
ቻክ ሹመር ኣሜሪካ መሊስና ክነቀሳቕሳ ኢና ኢሎም።
እዚ ፕሬዝዳንት ኮይኖም ንዝተመረፁ ጆ ባይደን ኣገዳሲ መቐይሮ ስልጣን እዩ።ኣብ ፈላማይ ክልተ ዓመት ኣጀንድኦም ብኮንግረስ ኣብ ምፅዳቕ ፅቡቕ ዕድል ክፈጥረሎም እዩ።
ፖለቲካዊ ተንታኒ ፍሬድ ሂክስ ከምዚ ኣብ ኮንግረስ እቲ ኣዚዩ ኣገዳሲ ሰብ ላዕለዋይ መራሒ ሰኔት እዩ ይብል።’’ብዘይካ ላዕለዋይ መራሒ ሰኔት ዋላ ሓደ ነገር ንቕድሚት ክተሰጉም ኣይትኽእል ኢኻ።እዚ ኣብ ሚች ሚኮኔል ሪኢናዮ ኢና እዩ’’ ኢሉ ብምውሳኽ።
ተመራፃይ ፕሬዝዳንት ባይደን ብዓብላላይነት ቤት ምኽሪ ወከልትን ሰኔትን ተደጊፎም ስልጣኖም ክርከቡ እዮም።እዚ እቲ ፓርቲ ንክልቲኡ ኮንግረስ ክቆፃፀር ኣብ ውሽጢ ዓሰርተ ዓመት ፈላማይ እዩ።