text:
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!
“እንሆ ንኹሉ ህዝቢ ዝኸውን ዓቢይ ሓጎስ አበስረኩም ኣለኹ እሞ ኣይትፍርሁ“(ሉቃ 2፡10)
ኣዳም ትእዛዝ እግዚኣብሔር ጥሒሱ ኣይትብላዓያ ዝተባህለ ዕጸ በለስ በሊዑ፡ ሞት ተፈሪድዎ ካብ ገነት ድሕሪ ምውጽኡ ንእግዚኣብሔር ዝኣክል ጎይታ፡ ንገነት እትመስል ቦታ ሰኢነ ተሪፈ ብምባል ተጣዕሰ። ጎይታ ድማ ሓዘኑ ርእዩ ልመንኡ ሰሚዑ “በኅሙስ ዕለት ወበመንፈቃ ለዕለት እትወለድ እምወለተ፡ ወለትከ ወእትቤዘወከ በመስቀልየ መበሞትየ፡ ድሕሪ ሓሙሽተ መዓልትን ፈረቃን ካብ ጓል ጓልካ ተወሊደ ከድሕነካ እየ” ዝብል ቃል ኣትዩሉ ነበረ። እቲ ዝተባህለ ግዜ ምስ በጽሐ ልክዕ ኣብ ግዚኡ፡ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ሰማየ ሰማያት ወሪዱ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ብሕቱም ድንግልና ተጠኒሱ ብሕቱም ድንግልና ተወልደ። እዚ ከምይ እዩ፧ እንተ ተባህለ ፣ቅድስት ድንግል ማርያም ኣብ ቤት ዮሴፍ ከላ እቲ ዘመን ናይ ሽግር ዘመን ስለ ዝነበረ ዮሴፍ ክነግድ ኢሉ ምስ ከደ ድሕሪ ሰለስተ ወርሒ ክምለስ ከሎ ሓደ ዮሓንስ ዝበሃል ፍላስፋ ዓርኩ ክሓቶ ኢሉ መጸ። ምስ ከደ ድማ ከም ዝጠነሰት ፈሊጡ እዛ ጓል ድኣ ካባኻ ድያ ወላ ካብ ካልእ እያ ጠኒሳ በሎ። ዮሴፍ ድማ “ኣነስ ነዚ ነገር እዚ ክገብሮስ ይትረፍ ሓሲበዮውን ኣይፈልጥን እየ” በሎ። ብዝኾነ ግን ኣቲኻ ሕተታ ኢሉዎ ተሰናቢትዎ ከደ። ዮሴፍ ድማ ኣትዩ “ኦ ወለተ እስራኤል መኑ ቀረጸ ኣክናፍ ድንግልናኪ ወእምነ መኑ ጸነስኪ፥ ካብ መን ኢኺ ጠኒስኪ፧” በላ፡ ቅድስት ድንግል ማርያም ድማ ኣነስ “እቲ መልኣኽ ተፈስሂ ኦ ምልእተ ጸጋ ኢሉ ኣኽቢሩ ካብ ዝነገረኒ ካልእ ዝፈልጦ የብለይን” በለቶ። “ንኣዕዋፍ ብባህሪኦም ከም ዝበዝሑ፡ ነእዋም ከም ዘፍርዮ ዝገብር እግዚኣብሔር እዚ ነገር እዚ ምግባርሲ ይሰኣኖ ድዩ፧” ኢላ ኣብ ልዳት ቤት ቆይሙ ንዝነበረ ደረቅ ጉንዲ ኣለምሊማ ኣርኣየቶ። ብድሕሪዚ “ወወጸኣ ትእዘዝ እምኅቤ ኣውግስጦስ ቄሳር ከመይጸሓፍ ኩሉ ዓለም” (ሉቃ 2፡1) ይብል። በቲ ቅነ’ቲ ድማ ኩሉ ኣብ ግዝኣት ሮማውያን ዝነበረ ህዝቢ ክጸሓፍ ካብ ቄሳር ኣጉስጦስ ትእዛዝ ወጸ። እስራኤላውያን ድማ በቲ ትእዛዝ መሰረት በብነገዶም ክቑጸሩ ነናብ ዓዶም ከዱ። “ወወድቀ ዮሴፍ ውስተ ጽኑዕ መዋግደ ሕሊና “ይብል። ዮሴፍ “ገዲፈያ እንተመጻእኩ ግብሩ ፈሊጡ ገዲፍዋ መጺኡ ክብሉኒ እዮም፣ ሒዘያ እንተወጻእኩ ዘምያ ኢሎም ብዳርባ እምኒ ቀጥቂጦም ክቐትልዋ እዮም” እናበለ ሓሳብ ከውርድን ከደይብን ድሕሪ ምጽናሕ ብስዉር ገዲፍዋ ክኸይድ ሓሰበ። እንተኾነ ግን ንሱ ነዚ ክሓስብ ከሎ መልኣኽ እግዚኣብሔር መጺኡ “ኦ ዮሴፍ ኢትፍራህ ነሲኦታ ለማርያም ፍህርትከ እስመ እመንፈስ ቅዱስ ውእቱ፥ ዮሴፍ ወዲ ዳዊት እቲ ካብኣ ዝውለድ ብመንፈስ ቅዱስ ስለ ዝኾነ ንሕጽይትኻ ማርያም ምውሳዳ ኣይትፍራህ” በሎ (ማቴ 1፡20)። ዮሴፍ ድማ ሒዝዋ ናብ ቤተልሔም ከደ። ኣይሁድ ግን ክፉእ ካብ ምሕሳብ ስለ ዘይዓርፉ “ማየ ዘለፋ ክትሰቲ ኣለዋ” ኢሎም ማየ ዘለፋ ኣስተይዋ። “ወኣጽደለ ገጻ እምብርሃነ ፀሓይ ዘወርኃ ኔሳን” ይብል ካብ ጸሓይ ንላዕሊ በርሀት። ጽድልቲ ኮይና ተረኽበት። ኣይሁድ ድማ “ነዛ ጓል ብኮንቱ ኣሚትናያ ኣሎና እሞ ወይልና ወይልና” በሉ።
ብድሕሪዚ ኣብኡ ከለዉ እዋን ሕርሳ በጽሐ። ኣብቲ መሕደር ኣጋይሽ ስፍራ ስለ ዘይነበሮም ድማ ኣብ መብልዕ ማል ወለደት።
ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንልደቱ ብዘይ ዘርኢ ርካቤ ዝገበሮ ቀዳማዊ ልደቱ ንምግላጽ እዩ፡ ድሕሪ ዓለም ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ብዘይ ኣቦ ምውላዱ፡ ቅድሚ ዓለም ድማ ካብ ኣቦ ብዘይ ኣደ ምውላዱ የረድኣና። “ልደት ቀዳማዊ ተዐውቀ በደሃራዊ ልደት” ከም ዝብል (ሃይ ኣበው ዘሱኑት) እዚ ድማ ነቲ ዝተነግረ ትንቢትን ምሳሌን ንምፍጻም እዩ።
ትንቢት፦ “ነሁ ድንግል ትጸንስ ወትወልድ ወልደ፥ እንሆ ድንግል ክትጠንስ ወዲ ውን ክትወልድ እያ” ተባሂሉ ተነጊሩ ስለዝነበረ እዩ(ኢሳ 7፡14)።
ምሳሌ፦ኣዳም ካብ ሕቱም ምድሪ ከም ዝተረኽበ። ሄዋን’ውን ካብ ሕቱም ጎድኒ ተረኺባ እያ። እዚ ድማ ጎይታ ብሕቱም ማህጸን ናይ ምውላዱ ምሳሌ እዩ።
ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ቤተልሔም ምውላዱ፥
ትንቢቱን ምሳሌኡን ንምፍጻም እዩ።
1, ትንቢት፦
ንጉስ ዳዊት፥ “ናሁ ሰማዕናሁ በኤፍራታ” ኢሉ እዩ (መዝ 131፡6)። ቤተልሄም ምድሪ ኤፍራታ ተባሂላ’ውን ትጽዋዕ እያ።
ሚክያስ፦”ወኣንቲኒ ቤተልሔም ምድረ ኤፍራታ ኢትቴሐቲ አምነገስተ ይሁዳ እስመ እምኔኪ ይወጽእ ንጉስ ዘይርእዮሙ ለሕዝብየ እስራኤል፥ ኣቲ ኣብ ምድሪ ኤፍራታ ዘሎኺ ቤተልሔም ፡ ንስኺ ካብተን ኣብ ይሁዳ ዘለዋ ከተማታት ዝነኣስኺ ኢኺ። ትውልዱ ካብ ጥንቲ ካብ ዘለኣለም ዝኾነ ኣብ እስራኤል ገዛኢ ክኸውን ዘልዎ ኸተንስእ እየ” ኢሉ እዩ (ሚክ 5፡2)።
2, ምሳሌ፦
ንእስራኤል ብስጋ ዝገዝኣ ወይ ዝመርሓ ንጉስ ናይ ምድሪ ዳዊት ካብ ቤተልሔም እዩ ተመሪጹ (1 ሳሙ 16፡1)። ንኹሉ ሰብ ብስጋን ብነፍስን ዝገዝእ ንጉስ ሰማይን ምድርን ጎይታ ኣብ ቤተልሔም ናይ ምውላድ ምሳሌ እዩ።
ጓሶትን መላእኽትን ኣብ ግዜ ልደት ጎይታ
ኣብቲ ሃገር እቲ ብለይቲ ማሎም ክሕልዉ ኣብ መሮር ዝሓድሩ ጓሶት ነበሩ። መልኣኽ እግዚኣብሔር መጺኡ ድማ “እስመ ናሁ ተወልደ ለክሙ ዮም መድሕን ዘውእቱ ክርስቶስ እግዚእ ቡሩክ በሃገረ ዳዊት፥ እንሆ ንኹል ህዝቢ ዝኸውን ኣብ ሓጎስ አበስረኩም ኣለኹ እሞ ኣይትፍርሁ። ምኽንያቱ ሎሚ መድሓኒ ክርስቶስ ጎይታ ኣብ ዓዲ ዳዊት ተወሊድልኩም ኣሎ። ምልክት ከኣ እዚ ይኹንኩም፥ በጭርቕቲ ዝተጠቕለለ ሕጻን ኣብ መብልዕ ማል ደቂሱ ክትረኽቡ ኢኹም ” በሎም። ብሃንደበት ከኣ ብዙሓት ሰራዊት ሰማይ ምስቲ መልኣኽ ኮይኖም “ስብሓት ለእግዚኣብሔር በሰማይ ወሰላም ብምድር ለዕጓለ እመሕያው” እናበሉ እናመስገኑ ናብ ሰማይ ክዓርጉ ረአይዎም። ሽዑ እቶም ጓሶት “ነዚ እግዚኣብሔር ዝገለጸልና ክዉን ነገር ክንርኢ ንዑናይ ናብ ቤተልሔም” ተበሃሃሉ። ቀልጢፎም ከኣ ከዱ ኣብኡ ድማ ኣብ መብልዕ ማል ደቂሱ ብጨርቂ ተጠቕሊሉ ረኸብዎ’ሞ ደስ ኢልዎም ኣመስገንዎ(ሉቃ 2፡8-20)።
ኣብ ግዜ ልደት ጎይታ ሰብን መላእኽትን ጥራይ ኣይኮኑን ደስ ኢልዎም። እንስሳታትን ኣራዊትን ኩሉ ፍጥረታትንውን ደስ ኢልዎም እዩ።
“ወኣስተማወቅዎ ኣስትንፋሰ ኣድግ ወላህም” ይብል እንስሳታት ንጎይትኦም ፈሊጦም ብእስትንፋሶም ኣማሚቆሞ እዮም። ቁረ. ለይቲ ንምግላጽ እዩ።
ኣብ ግዜ ልደቱ ማይ ባሕሪ፥ ጸባን መዓርን፡ ጎቦታት እንጌራ፡ ዕንጨይቲ’ውን ናይ በረኸት ፍረ ኮይኑ እዩ። “በእንተ ልደቱ ለክርስቶስ ኣድባር ኮኑ ህብስተ ሕይወት ወዕጸወ ገዳምኒ ፈረዩ ኣስካለ በረከት ማየ ባሕርኒ ኮነት ሓሊበ ወመዓረ” ከም ዝበለ ቅዱስ ያሬድ።
ሰብኣ ሰገልን ኮኾብን ኣብ ግዜ ልደት ጎይታ
ሰገል ማለት ጥበብ፡ ሜላ፡ ምርምር፡ ርቀት፡ ፍልጠት፡ ፍልስፍና ማለት ክኸውን ከሎ፡ ሰብአ ሰገል ማለት ከኣ ሰብአ ጥበብ ወይውን ናይ ጥበብ ሰባት ማለት እዩ። ንፍጥረታት ዓለምን ኑባሬኦምን፡ ኣካይዳ ስርዓቶምን ህይወቶምን መሰረት ብምግባር ብዛዕባ ጥበብ ዓለም ዝግደሱን ዝመራመሩን ፈላስፋታት ወይውን ጠቢባን ማለት ከኣ እዩ።
እዞም ሰባት እዚኦም ኮኾብ ርእዮም “ኣቦና ዝነገረና ግዜ በጺሑ ማለት እዩ “ኢሎም ብኮኾብ ተመሪሖም ናብ’ቲ ጎይታ ዝተወለደሉ ተበገሱ። ካብ በብዓዶም ክብገሱ ከለዉ 12 ነገስታት ዝነበሩ ኮይኖም፡ ዘሰነይዎም ነናቶም እልፍ እልፍ ዝኸውን ሰራዊት ነበሮም። ይኹን ደኣ እምበር ፈለገ ኤፍራጥስ ምስ በጽሑ በቲ ሓደ ኣብ ሃገራቶም ወረ ኲናት ከም ዝተላዕለ ብምስምዖም፡ በቲ ካልእ ድማ ጉዳይ ስንቂ ኣብ ስክፍታ ስለዘብጽሖም (ምውዳእ)፡ በቲ ንጉሰ ነገስት ፋርሻቡር ተመሪሖም እቶም 9 ነገስታት ንድሕሪት ተመልሱ። እቶም ሰለስተ (3) ነገስታት ግና መገዶም ብኮኾብ እናተመርሑ መንገዶም ብምቕጻል ኢየሩሳሌም በጽሑ (ተኣምረ ኢየሱስን ትርጓሜ ወንጌልን)። እቶም ኣብ ቤተ ልሔም በጺሖም ንዝተወልደ ጐይታ ዝሰገዱን ገጸ በረኸት ዘቕረቡን ሰለስተ ነገስታት ድማ ማንቱሲማር፡ ዲዳስፋ፡ ሜልኩ ይብሃሉ። መበቆሎም ድማ ካብ ፋርስን ባቢሎንን ምድረ ሳባን ዓረብን (ምድረ ኣግኣዚ) ከምዝኾነ ታሪኽ የረድእ።
እዞም ሰለስተ ነገስታት ከኣ ካብ ገነት ዝተረኽበ ወርቂ፡ ዕጣን፡ ከርቤ ኣምጺኦም ንጎይታ ኣብ ግዜ ልደቱ ህያብ ሃብዎ። ወርቂ ናይ መንግስቱ፡ ዕጣን ናይ ክህነቱ፡ ከርበ ናይ ሞቱ ምሳሌ እዩም።
ካበይ ረኺቦም ምስ እንብል ኣዳም ካብ ገነት ድሕሪ ምውጽኡ መላእኽቲ ቅዱስ ሚካኤል፡ ቅዱስ ገብሪኤል፡ ቅዱስ ሩፋኤል ወርቂ፡ ዕጣን፡ ከርቤ ኣምጺኦም ኣብዎ። ንሱ ከኣ “ንስኢ ሕጼኪ” ኢሉ ንሔዋን ሃባ። ሔዋን ድማ ንሴት ሃበቶ። ካብ ሴት ድማ እና ተመሓላለፈ ናብ ኖህ በጽሐ። ኖህ ድማ ካብ መርከብ ድሕሪ ምውጽኡ ንሴም ሃቦ፡ ሴም ድማ ንመልከ ጼዴቅ ኣጽንሓሉ። መልኬ ጼዴቅ ድማ ንኣብርሃም ሃቦ። ካብ ኣብርሃም ድማ እናተመሓላለፈ ብዳዊትን ብሰለሙንን ገይሩ ናብ ኣክኣብ በጽሐ። ብናቱ ዘመን ድማ ቴልጌልፋልሶር ማሪኹ ወሲዱ ኣብ ቤተ መዛግብቲ ኣንበሮ። ኣብኦም ዥረደሽት ይበሃል ፍላስፋ ድማ እዩ ነይሩ። ሓደ መዓልቲ ኣብ ግዜ ቀትሪ ኣብ ገምገም ማይ ኮይኑ ክፈላሰፍ ከሎ ኣብ ሰለዳ ኮኾብ ድንግል ሕጻን ሓቊፋ ርኣየ። ነቲ ዝረኣዮ ድማ ኣብ ሳሌዳ ስኢሉ ኣቐመጦ። ክመውት ከሎ ድማ ንደቁ ደቀይ ከምዚ ዝበለ ኮኾብ ክወጽእ ከሎ ኣብ ዝረኣኽሙሉ ግዜ ሰማያዊ ንጉስ ስለዝውለድ ነዚ ወሲድኩም ስገድሉ ኢሉ ሂብዎም ሞተ። ንሳቶም ድማ ከምቲ ዝተባህልዎ ብምግባር ኣብ ቤተልሔም ብምብጻሕ ንጎይታ ሰገድሉ። ሰጊዶም ድሕሪ ምውጽኦም እቲ ሓደ ኣረጊት እንድዩ ደኣ በለ፡ እቲ ካልኣይ ድማ ኣረጊት ኣይኮነን መንእሰይ እምበር በለ፡ እቲ ሳልሳይ ድማ ኣረጊት ኣይኮነ መንእሰይ’ውን ኣይኮነን ንሱ ድኣ ህጻን እምበር በለ። ተመሊስና ኣቲና ንርኣዮ ተበሃሂሎም እንደገና ምስ ኣተዉ ነቲ ዓቢ ሰብኣይ መሲሉ ዝተራእዮ መንእሰይ፣ ነቲ መንእሰይ መሲሉ ዝተራእዮ ህጻን፡ ነቲ ህጻን መሲሉ ዝተራእዮ ድማ ዓቢ ሰብኣይ መሲሉ ተራእዮም። ተመሊሶም ሽዑ ከም ናትካ እዩ ከም ናትካ እዩ ክበሃሃሉ ጀመሩ። መልኣኽ መጺኡ ድማ ከም ናይ ኩላትኩም እዩ በሎም። ብእዝንኻ ዝሰማዕካዮ ብዓይንኻ እንተርኢኻዮ ይርደኣካ እዩ ኢሎም ሳልሳይ ግዜ ኣተዉ። ነቲ ሽማግለ መሲሉ ዝተራእዮ፡ መንእሰይ ኮይኑ ተራእዮ፡ ነቲ መንእሰይ መሲሉ ዝተራእዮ ከኣ ህጻን ኮይኑ ተራእዮ፡፡ ነቲ ህጻን መሲሉ ዝተራእዮ ከኣ ዓቢ ሰብኣይ መሲሉ ተራእዮ። ነዚ ርእዮም ድማ ዕጹብ ዕጹብ እናበሉ ኣመስገኑ።
ንሃገሮም ክምለሱ ኢሎም ምስተበገሱ ድማ ቅድስት ድንግል ማርያም ናይ ስገም እንጌራ ሰንኪታ ሃበቶም። ናብ ሃገሮም ክሳብ ዝኣትዉ ድማ ምስ ሰራዊቶም ኮይኖም እና ተመገብዎ ድሕሪ ምጽናሕ ኣብ ከተምኦም (ዓዶም) ምስ በጽሑ ነዚ ቅዱስ መግቢ ናብ ከተማና ኣይነእትዎን ኢና ኢሎም ኣብቲ ኣፍደገ ናይቲ ከተማ ቀቢሮሞ ኣተዉ። በጺሕኩም መጺእኩም ኢሎም ተሓቲቶም ንሶም ድማ እወ በልዎም። እንታይ ምስክር ኣለኩም ድማ ኢሎም ሓተትዎም፧ ብክልተ ዓመት ዝኸድናዮ ብኣርብዓ መዓልቲ ተመሊስናዮ። ኣዲኡ ዝሃበትና ናይ ስገም እንጌራ ንሕናን
ሰራዊትናን እናተመገብናዮ መጺእና ናብ ከተማና ኣይነእትዎን ኢና ኢልና ኣብ ኣፍደገ ናይቲ ከተማ ቀበርናዮ ኣሎና” በልዎም። ተተሓሒዞም እንተኸዱ ድማ ክተክኽ ረኸብዎ።
መልእኽቲ ልደት
እግዚኣብሔር ኣምላኽ ካብ ኩሎም ሃብታማትን ነገስታት ንጓሶት መሪጹ ነዚ ዓቢይ ብስራት’ዚ መልኣኹ ሰዲዱ ከበስሮም እንከሎ ኣዝዩ ዘደንቕ እዩ። እዚ እግዚኣብሔር ንትሑታት ከም ዘፍቕሮም ዝገልጽ እዩ። መላእኽቱ ሰዲዱ ናብ መብልዕ ማል ናብ ቤተ ልሔም ክኸዱ ምንጋሩ ንዓና ዓቢይ መልእኽቲ ዘለዎ እዩ። ናብ ቤተ ልሔም ምስ እንኸይድ ኣብኡ ጐይታ ኣሎ። ኣብ ቤተ ልሔም ኣማናዊት ቤተ ልሔም (ቤተ ሕብስት) ቅድስት ድንግል ማርያም ኣላ። ጻድቕ ዮሴፍ ኣብኡ ኣሎ። ጓሶት’ውን ይርከቡ እዮም። እምበኣርከስ ቤተ ልሔምና ቅድስት ቤተ ክርስቲያን እያ። ቅድስት ቤተ ክርስቲያን መኅደሪ መለኮት እያ። አምላኽ ወትሩ ዘይፍለያ ቤቱ እያ። ንእኡ ዝወለደት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ድማ ወትሩ ብቃል ኪዳናን ብጸጋን ኣብ ቤተ ክርስቲያን ኣላ። ጐይታን ኣዲኡን ዘኽብሩን ዘመስግኑን፤ ኣብ ሕይወቶም ሒዞሞም ዝኸዱን ዘይፈልይዎምን ጻድቃን ቅዱሳን ኣብ ቤተ ክርስቲያን እዮም ዝርከቡ። ጓሶት መምህራን ኣብ ቤቱ ኣለዉ። ብጸጋ ዝኸብዋን ዘጽልሉዋን ቅዱሳን መላእኽት’ውን ኣብ ቤተ ክርስቲያን ኣለዉ። ስለዚ ናብ ኣማናዊት ቤተ ልሔም ናብ ቤተ ክርስቲያን ምስ እንኸይድ፡ ንጐይታ ምስ ኣዴኡን ምስ ኵሎም ቅዱሳኑን ክንረኽቦም ኢና። ኣብኡ ሥምረት ሰማያውያንን ምድራውያንን ኣሎ። ምድራውያን ዝዝምርዎ ሰማያዊ ዜማ መላእኽቲ ኣሎ። ሰማያዊ ስብሐት ወውዳሴ ኣሎ። ኣብ ምድሪ እንከላ ብሰማያዊ ስርዓት ዝተሰርዐ ድንቂ መንፈሳዊ ኣገባብ ኣሎ። ናብቲ ሰማያዊ ክብርን ጸጋን እትወስድ ኣፍ ደገ ሰማያዊት ኢየሩሳሌም ቅድስት ቤተ ክርስቲያን እያ እሞ ናብኣ ንኺድ። እምበኣርከስ ንጐይታ ክንረኽቦን ክንሰግደሉን ናብቲ መብልዕ ማል ዝርከበላ ቤተ ልሔም “ስብሐት ለእግዚአብሔር..” እናበልና ንኺድ። ኮይኑ ግና ብዙሓት ኣብዚ ቅዱስ ዕለት ሰማያዊ ሓጐስን ጸጋን ክንርኽበሉ ኣብ ዝግባእና ስፍራ ኣይንርከብን። ነቲ ኣምላኽን ስሌና ዝገበሮ ነገራት ኣስተውዒልና ከነመስግኖ ኣይንርአን ኢና። ነቲ ክንገብሮ ዝግባእና ብመሰረት ቃሉን ፍቓዱን ክንገብር ኣይንርከብን ኢና። ካባና እቶም እንሰሳታት ብርግጽ ንጐይቶኦም ዝፈለጡ ምዃኖምን፡ ዝከኣሎም ድማ ከም ዝገበሩ ምስትብሃል ከድልየና እዩ። ሎሚ ኣብ ክንዲ ናብታ እግዚአብሔር ምስ ቅዱሳኑ ዝርከበላን፡ ሰባት ብሰማያዊ ስርዓት ዝነብሩላን ኣማናዊት ቤተ ልሔም፤ ናብቲ እግዚአብሔር ዝጸየፎ ስፍራ ብምኻድን ብዘይግባእ ምድራዊ ስርዓትን እነሕልፎ ኣይንሰኣንን። ስለዚ ትርጉም ክቡር ልደት ቅኑዕ ንባቡ ኣብ ሕይወትና ክንበብ እንተኾይኑ፡ ካብቶም ጓሶት ንመሃር። ናብ ቤተልሔም ብምኻድ ድማ ነቲ ሊቀ ኖሎት ነመስግኖ። ናብኡ ንቕረብ ንሱ ከብርሃልናን ክጓስየናን እዩ።
ጐይታናን ምድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለና ክብል መልክዕ ባርያ ብምውሳድ ተወሊዱ ንሕናኸ እንታይ ክንገብር ይግበኣና፣
እምበኣር ከምቶም ብለይቲ ክንድቅስ ከይበሉ ብትግሃት ዝጓስዩ ዝነበሩ ጓሶት ከይተሃከና መንፈሳዊ ዕዮና ብትግሃት ክንፍጽም ይግበኣና (ሉቃ 21፣34-36)።
ብሓቂ ነዚ ክቡር ዕለት እዚ ከነብዕል ከለና፡ ዓቢይን ክቡርን በዓል እዩ ኢልና ጥራይ ክንሓልፎ ዘይኮነ፡ ንድኻታት፡ ንዘኽታማት፡ ንጽጉማትን ስደተኛታትን ብዓይኒ ርህራሄ እናጠመትና ብዓቕምና (ሰብ ብዘለዎ እዩ ዝእመን) ክንሕግዞምን ክንናብዮምን ይግባእ። እዚ ክንገብር እግዚኣብሔር ብጸጋኡ ይደግፈና ኣሜን!!
ዝተባረኸን ዝተቀደሰን ኣውድኣመት ይግበረልና! ኣሜን!
ስብሐት ለእግዚአብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!Leave a comment


c: text/html

text:
Radio Erena: 19 June 2019
ህዝቢ ሱዳን ኣልበሽር ካብ ስልጣን ድሕሪ ምእላዩ ወንበር ሒዙ ዝርከብ ወተሃደራዊ ጉጅለ ስልጣኑ ናብ ሲቪላዊ ምምሕዳር ከሰጋግር ብምጥላብ ከካዪዶ ዝጸንሐ ኣድማ፣ ዳግመ ውደባ ብምክያድ ተቓውሞታቱ ብሓድሽ መልክዕ ንምክያድ ይወዳደብ ከምዘሎ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ካብታ ሃገር ገሊጾም።
እቲ ኣድማ፣ ድሕሪ’ቲ ብ3 ሰነ ሰራዊት ብዝኸፈቶ ተኹሲ ብውሑዱ ህይወት 128 ሰባት ዝወሰደ ፍጻሜ ተሰናኺሉ እዩ ጸኒሑ።
ድሕሪ’ዚ ንመላእ ሱዳን ዘናዓዓበ ቅትለት ሰልፈኛታት፣ ወትሃደራዊ ባይቶ ሱዳን፣ ኣብ ውሽጢ ትሽዓተ ኣዋርሕ ምርጫ ከካየድ እኳ እንተወሰነ ህዝቢ ግና ስልጣን ምሉእ ብምሉእ ናብ ሲቪላዊ ምምሕዳር ክሰጋገርን፣ ሰራዊት ካብ ከተማታት ክስሕብን እዩ ዝጠልብ ዘሎ።
እዚ ሓድሽ ዝወዳደብ ዘሎ ኣድማ ካብ ሰኑይ ጀሚሩ ኣብ ካርቱምን ካልኦት ከተማታትን ሱዳን ብምሸት ዝካየድ ኮይኑ ብዘይካ’ቲ ስልጣን ናይ ምስግጋግር ጠለብ ነቲ ብ3 ሰነ ዝተፈጸመ ቅትለት ሰልፈኛታት ውን ዝኹንን ምዃኑ እቶም ወደብቱ ይገልጹ።
እዚ ኣብ ከከባቢኻን ኣብ ቀንዲ ጎደናታትን ኮፍ ብምባል ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ናይ ተቓውሞ ኣድማ፣ ኣቐድም ኣቢሉ ክካየድ ተወጢኑ እኳ እንተነበረ፣ ወተሃደራዊ ቆንስል ኣገልግሎት ኢንተርነት ብምዕጻዉ፣ ህዝቢ ብማሕበራዊ መዲያታት ከምዘይራኸብ እዩ ኮይኑ።
ምልሻ ጃንጃዊድ ከም ስሩዕ ሰራዊት እታ ሃገር ብምዃን ኣብ ልዕሊ ሰልፈኛታት ከቢድ ገበናት ፈጺሙ ተባሂሉ እዩ ዝኽሰስ ዘሎ። ዛጊት ብመርትዖታት ተረጋጊጹ ከምዘሎ፣ ልዕሊ 12 ጾታዊ ዓመጽ ኣብ ልዕሊ ደቀንስትዮን፣ ሬሳታት ናይ ዝተቐትሉ ሰባት ኣብ ፈለግ ናይል ምድርባይን ይርከብዎም።
ጉዕዞ ህዝቢ ሱዳን ኣብ ቃራና መንገዲ ኣብ ዝርከበሉ ኣብዚ እዋን፣ ብመንጎኝነት መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ዘተ ሰላም እውን ርኡይ ምዕባለ ኣየምጸአን ዘሎ።
=======================

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣብ መላእ ዓለም ቁጽሪ ብኮሮናቫይረስ ዝተታሕዙ ልዕሊ 36 ሚልየን ሓሊፉ-: ቁጽሪ ሞት ድማ ልዕሊ ሓደ ሚልየን ምብጽሑ ተገሊጹ።
ኣሜሪካ ብክልቲኡ ትመርሕ ኣላ- ብ7.5 ሚልየን ቁጽሪ ብኮሮናቫይረስ ዝተታሕዙ 212 ሺሕ ድማ ዝሞቱን። ህንዲ ብ6.8 ሚልየን ካልአይቲ- ብራዚል ብ5 ሚልየን 3ይቲ ብምዃን ብቐዳመንት ተሰሪዓን ይርከባ።
ኣብ ኣሜሪካ ዝመደበሩ ረገነረን ዝተባህለ ትካል ባዮ-ተክኖሎጂ፥ዝሰርሖ መድሃኒት ክጸድቐሉ ናብ ምምሕዳር መግብን መድሃኒትን ኣሜሪካ ኣመልኪቱ`ሎ።እቲ ትካል ነቲ መድሃኒቱ ክጸድቐሉ ዘመልክት ዘሎ- ፕረዚደንት ትራምፕ ብኮቪድ 19 ክሕከም ከሎ እቲ ንሱ ዝሰርሖ ኣንቲ-ቦዲ ተራፒ ድሕሪ ምውሃቡ`ዩ።
እቲ ትካል መድሃኒትን ክታበትን፥ ኣብዚ ዝመጽእ ሒደት ኣዋርሕ ን300,000 ኣመሪካውያን ዝኸውን ዓቐን ኣዳልዩ ከምዘሎ ኣፍሊጡ-ብናጻ ዝውሃብ ምዃኑ`ውን ተሓቢሩ`ዩ።
ብኻልእ ወገን ኮሚሽን ሕብረት ኤውሮጳ ምስ ኣብ ኣሜሪካ ዝመደበሩ `ግልድ` ዝተባህለ ፋብሪካ መድሃኒት ተወሳኺ ኣፋውስ ንምግዛእ ከም ዝተሰማምዐ ኣፍሊጡ። እቲ ብውድብ ጥዕና ዓለም`ውን ዝጸደቐ መድሃኒት፥ ዝሓለፈ ሰሙን ንፕረዚደንት ትራምፕ`ውን ተዋሂብዎ ኔሩ`ዩ።


text:
ኣብ ጓቲማላ ትማሊ ሰንበት ብዘጋጠመ እሳተ ጎመራ 25 ሰባት ምሟቶምን ፡ እቲ እሳተ ጎመራ ዝተጠፍኦ ላቫ፡ትኪን ሓሙኽሽቲ ነቲ ከባቢ ሸፊንዎ ከምዝርከብ ናይ ጓቲማላ ናይ ሓደጋ እዋን ምክልክካል ኤጄንሲ ኣፍሊጡ’ሎ።
ብመሰረት ሓበሬታ ሰበ ስልጣን’ታ ሃገር እቲ እሳተ ጎመራ ንኣስታት ሓደ ሚልዮን ሰባት ዜጋታት ዝጸልው ምዃኑን፡ ኣስታት 3,100 ድማ ካብ መነባብርኦም ምዝንባሎም ብተወሳኺ ኣስታት 20 ዝኾኑ ከቢድ ጉድኣት ዝበጽሖም ኣብ ሕክምና ዝተዓቑቡ ሰባት ከምዘለው ሓቢሮም ኣለው።
“እቲ እሳተ ጎመራ ዝተጠፍኦ ላቫ ናብ ሮደ ዝተባህለ ዓዲ ምፍሳሱ፡ዝሞቱን ዝቆሰሉን ሰባት ኣለው” ዝበሉ አባል ናይ ሓደጋ እዋን ምክልካል ኤጄንሲ ዝኾኑ ሰርጊዮ ካባናስ ኣብዚ ሕጂ እዋን “ሰባት ኣብ ምድሓንን ካብቲ ቦታ ምግዓዝ ንጥፈት ነካይድ ኣለና” ኢሎም።
‘ላ ኣሩራ’ ዝተባህለ ዓለምለኸ መዓርፎ ነፈርቲ ከተማ ጓቲማላ ብሰንኪ ካብቲ እሳተ ጎመራ ዝተላዕለ ትኪን ሓሙክሽትን ምዕጻው ተፈሊጡ’ሎ።
ፕረዚደንት’ታ ሃገር ጂሚ ሞራላስ ሰንበት ምሸት መግለጺ ዝሃቡ ክኾኑ ከለው ሰበ ስልጣን ብወገኖም ዜጋታት ክሃድኡ ይመኽሩ ኣለው።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 23 ሰነ 2018 ዓ.ም. ኣብ ሃገረ ቫቲካን ቀለመንጦስ ናይ ጉባኤ ኣድራሽ ሰዓት 11.45 ናይቲ ዝተፈላለያ ክርስትናዊ እምነት መግለጺ ናይ ዝዀነ ናይ ኣፍሪቃ ኣቢያተ ክርስቲያን ተቕዋማት ውድብ ኣባላት ተቐቢሎም፡ ንኣፍሪቃ ምርግጋእን ሕንጸትን ናይ ስራሕ ዕድል ክፈጥር ኣብ ዝክእል ጻዕሪ ክነጥፉ ሓደራ ኢሎም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ንናይ ኣፍሪቃ ሰላምን ብሉጽ መጻእንኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያንን ሃይማኖታትን ምስ ባህላውያን እምነታትን ቤተ እስላምን ናይ ሓባር ዘተ ይጽናሕ ክበሃል ዝይብሉ ቀዳማይን ሕጹጽን ጻዕሪ ክኸውን ከምዝግብኦ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ንፈለማ ጊዜ ናይ ኣፊርቃ ኣቢያተ ክርስቲያንት ተቕዋማትውድብ ልኡካን ተቐቢሎም ኣብ ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን ከምዘስመሩሉ ልእኽቲ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ራዲዮ ቫቲካን ጃዳ ኣኵይሊኖ ሓቢረን።
ቅዱስነቶም ኣብቲ ዘስምዕዎ ቃለ ምዕዳን ናይ ቀረባ ታሪኽ ማለት ካብ 1978 ዓ.ም. እቲ ዝተፈላለያ ናይ ክርስትና እምነት መግለጺ ዝዀነ ኣፍሪቃውያን ተቕዋማት ዝሓቁፍ ውድብ ካብ ዝተመስረተሉ ንነጀው ዘሎ ታሪኽ ጽማሬ ብምቕራብ፥
ሎሚ እውን ካብ ሰላም ዝረሓቓ ብዙሓት ሃገራት ኣለዋ
ካብ ባዕዳውያን ገዛእቲ ናጻ ንምውጻእ ዝተገብረ ቃልስን ስዒቡ ኣብ ፍትሕን ሰላምን ዝቖመት ክፍለ ዓለም ኣብ ምርግጋጽ ዝተገብረ ጻዕሪ ናይ ኣፍሪቃ ማሕበራውን ሕዝባውን ሓቕታት ግምት ብምሃብ ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ንምክልኻል ብቕዓት ዘለዎ ክኸውን ኣለዎ፥
ከምዝበሉ ዝሓበራ ልእኽቲ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ራዲዮ ቫቲካን ኣኵይሊኖ ኣስዒበን፡
ጸጋታት ኣፍሪቃ ብጥበብን ስነ ምግባርን ምጥቃም
ቅዱስ ኣቦና ኣብ ሉቃስ ወንጌል ተመርኵይዞም እታ ሎማዊት ኣፍሪቃ ነቲ ካብ ኢየሩሳሌም ናብ እያሪኮ ዝጓዓዝ ዝነበረ እሞ ኣብ ኢድ ከተርቲ ሸፋቲ ዝወደቐን በቶም ዓማጽያን ዝነበሮ ኵሉ ተቐንጢጡን ተቐጥቂጡን ኣብ ድነ ሞት ዝተደርበየ ሰብ ትመስል፡ እምበኣር ከስ መልእኽቲ ወንጌል ንሕዝቢ ኣፍሪቃ ክሳብ ክንደይ ኣገዳሲ ምዃኑ ሓደራ ከይዝንጋዕ፥
ከምዝበሉ ሓቢረን።
ኣብቲ ኣብ ዝተፈላለየ ግጭት ዝረኣየሉ ከባቢ ኣፍሪቃ ናይ ሰላም ከይዲ ምንቕቓሕ ይጽናሓለይ ዘይትብሎ ሕጹጽ ተግባር እዩ፡ ነቲ ብድኽነት ዝተጠቕዔ ምትሕብባርን ምድጋፉን ሕጹጽ ተግባር እዩ፡ ናይ ኣቢያተ ክርስቲያን መራሕቲ ነፍሲ ወከፍ ዜጋን መላእ ሕዝብን ንናይ ሓባር ጥቕሚ ኣገልግሎትን ተተሓሒዙ እውን ክብሮምን ነጻነቶምን ምሰሎምን ንምክልኻል ሓይሎም ከተኣኻኽቡን ኣብዚ መዳይ ከውዕልዎን ይግብእ፡
ፍልልይ ብዘየገድስ ንናይ ሓባር ሸቶ ምትጋህ
ሎሚ ካብ ቀደም ንናይ ሓባር ጥቕሚ ማሕበረ ክርስቲያን ብሓባር ክዓዪ ከምዘድልዮ ቅዱስ ኣቦና ኣብ ዘስምዕዎ ዘረባ ብኣጽንዖት እንከተሓሳስቡ፥
ክንየው መተዓናቕፎን ጽልእን
ካብ ሃይማኖታውን ዕሴታትን ካብቶም ናይ ሕዝብታት ኣፍሪቃ ዝዀነ ናይ ኩላትናን ናይቶም ክርስቲያን ዝዀንና እውን ዝዀኑ ጥልቂ እምነትን ትርጉም ስድራ ቤትን ኣኽብሮት ህልውና ሰብን ዝብሉ መሰረታውያን መትከላት፥ ፡ ዝተፈላለዩ ዓሌታትን ባህልታትን ቋንቋታትን ዝተፈላለያ ሃይማኖታትን ብሓባር ህልዋት ክዀኑ ዘኽእሎም ከይዲ ብምንቕቓሕ ክንየው መተዓናቕፎታትን ጽልእን ብማሕበራውን ሰብኣውን ተራኽቦነት ክንገልጾም ዘኽኣለና እዩ።
ፍትሕን ሰላምን ሕውነትን
ቅዱስ ኣቦና ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን፥ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብወገና ኣብቲ ንሓድነት ኣሚቱ ኣብ ዝካየድ ናይ ሓባር ዘተ መሻርኽታን ብሓባር እቲ እግዚኣብሔር ንመላእ ሰብኣዊ ፍጡር ዝደልዮ ናይ ፍትሕን ሰላምን ሕውነትን መንግስቲ ተነቓቕሕ እንክብሉ ከምዘጠቓለሉ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ኣኵይሊኖ ሓቢረን።


text:
እዚ ፅሑፍ ካብዚ ተተሓሒዙ ቀሪቡ ዘሎ ናይ ትዊተር ገፅ ዝተወሰደ እዩ፡፡ ኣብዚ ገፅ ትዊተር ከምዝሰፈረ፣ እዚ ሓበሬታ ‹‹ካብ ሰብ ሞያ ድሮን ዝተወሃበ ሓበሬታ›› እዩ፡፡ ነቲ ተገዲሱ ፅሒፉ ዘካፈለና በዓል ዋና እዛ ፅሕፍቲ እንዳመስገንና ናብ ትሕዝቶኣ ንእቶ፡፡
ኩነታት ድሮን ንኹልና ፈተውቲ ዓድና ተጋሩ ከጨንቐና ቀንዩ እዩ፡፡ እዚ ካብ ምፍራሕ ዝተልዓለ ዘይኮነስ ንሰራዊት ምክልኻል ትግራይ ካብ ዘለና ክብሪ፣ ሓልዮትን ስስዐን ዝተልዓለ እዩ፡፡ እዛ ‹‹ካብ ድሮን መጥቃዕቲ ንከላኸለሎም 18 መንገድታት!›› ብዝብል ቀሪባ ዘላ ፅሑፍ ኣንብብዋ ጠቃሚት እያ፡፡
- ናይ ሓንቲ ድሮን ተልእኾን ትልሚን ብ SkySoftware ዝተብሃለ ናይ ሩስያ ወታደራዊ ቴክኖሎጂታት መምረቲ ኩባንያ ብ ዝምረት SkyGrabber ዝተብሃለ Offline ሶፍትዌር መሳርሒ ምጥላፍ ይክኣል እዩ። እዚ መሳርሒ ኣብ መንጎ ድሮናትን ሳተላይትን ዘሎ ርክብ ብምጥላፍ እዩ ናይ ድሮናት ኩለንተናዊ ምንቅስቓስ ክነግረና ዝኽእል። ናይ ድሮን መጥቃዕቲ ዝፍፅሙ ኣካላት ቴክኖሎጂኦም እንዳተራቐቐ ብዝኸደ ቁፅሪ SkyGrabber ሶፍትዌር Update ክግበር ኣለዎ። እዚ ሶፍትዌር ብጣዕሚ ዝተራቐቐ ካብ ምዃኑ ዝተልዓለ ዝጥቀመሉ ኣካል ብደንቢ ኮምፒተር ዝፈልጥ፣ ዝሰልጠነ ክኸውን ኣለዎ። SkyGrabber ካብ ሶፍትዌር ጀሚሩ ክሳብ ተወሰኽቲ መሳርሕታት ተወሲኹዎ ክግዛእ ይኽእል፤ ዋግኡ እውን ካብ ን ሶፍትዌር ጥራሕ $25 ክሳብ ሶፍትዌር ምስ መሳርሒታቱ $2500 ይበፅሕ።
- ሓያል ፍሪኬንሲ ናብ ከባቢኦም ዝለቑ መሳርሒታት ብምትካል ኣብ መንጎ ሳተላይታትን ድሮናትን ዝካየድ ዘይቋረፅ ናይ ፍሪኰንሲ ልውውጥ ከምዝዛባዕ ምግባር ይክኣል እዩ፡፡ ብዙሓት ፍሪኬንሲ መዛባዕቲ መሳርሒታት ኣብ ዕዳጋ እንትህልው እቲ ዝለዓለ ውፅኢት ዘለዎ መሳርሒ ግን ብናይ ሩስያ ኩባንያ ዝምረት “Raca” ዝተብሃለ መሳርሒ እዩ።
- ህንፃታትን ተሽከርከርቲን ዝሽፈኑሎም መሸፈንቲ መንፀባረቕቲ መስትያት ብዝመስሉ መሸፈንታት እንተዝኸውን ይምረፅ። ወይ እንተንኣሰ ነቲ መሬት ዝመስሉ መሸፈኒታት ክኾኑ ኣለዎም።
- ድሮናት ክትኩሳ ጥራሕ ኣይኮናን ናብ ዓውዲ ውግእ ዝኸዳ ቅድሚ መጥቃዕቲ መብዛሕትኡ ግዜ ንመፅናዕቲን ኩነታት ንምፅናዕን መጀመሪያ ዝለኣኻ ድሮናት ብዙሓት እየን፣እዘን ናይ መፅናዕቲ ሰለልቲ ድሮናት ትሕት ኢለን ቀስ ኢለንዝበራ ስለዝኾና ብቐሊሉ ብስናይፐር ክውቅዓ ይኽእላ እየን፤ ስለዚ ነዘን ሰለልቲ ድሮናት ኣብ ዝመፃሉ እዋን ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ስናይፐር ብምትካል ወቒዕኻ ብምውዳቕ ፀላኢ ሙሉእ ናይ ስለላ ሓበሬታ ካብዘን ድሮናት ከምዘይርከብ ምግባር ይክኣል፡፡
- ኣድላይቲ ዘይኮኑ ትርጉም ዘይብሎም ፍሪኰንስታት ብበዝሒ ብምልቃቕ፤ ኣብ ሞንጎ ሳተላይታትን ድሮናትን ዝግበር ናይ ፍሪኬንሲ ልውውጥ ብብዙሕ ፍሪኬንሲ ብምዕልቕላቕ ናይ መልእኽቲ ልውውጥ ምድንጋራት ክፍጠር ምግባር ይክኣል እዩ። ነዚ ኽዓ ዋላ ኣረግቶት Radar Jammers/FrequencyJammers ክንጥቀም ንኽእል ኢና።
- ሓፈሻዊ ናይ ምድንጋር መስርሕ ምኽታል እውን ጠቓሚ እዩ። ድሮናት ካብ ተንቐሳቓሲ ነገር፡ ን ቀዋሚ ነገር ጨሚተን ናይ ምውቃዕ ዕድለን ብብዙሕ ዕፅፊ ይዛይድ፡ ስለዚ ኣብ ሓደ ቦታ ን ብዝሕ ዝበለ ግዜ ዘይምዕስካር። ካብ ቦታ ናብ ቦታ ብምንጣር ሓፈሻዊ ልሙድ ናይ ምድንጋር ስራሕ እውን ክንሰርሕ ንኽእል። ኣብ ሓደ ቦታ ጠጠው ኢልካ ዘይምፅናሕ ብሓፂሩ።
- ምስ ሕብረተሰብ ቅልጡፍ ዝኾነ መልእኽቲ ናይ ምልውዋጥ መንገዲ ምዝርጋሕ፡፡ ድሮናት ን ሓደ ኸባቢ ሓሊፈን ክኸዳ ከለዋ ብቑልጡፍ መረዳእታ ብምእካብ ዓላማ ክኾኑ ኣብ ዝኽእሉ ቦታታት ኣድላዪ ዝኾነ ምድላው ኣብ ሓፂር ግዜ ምግባር፡፡
- ድሮናት ቀትሪ ምስ ለይቲ ብ Computer Vision ዝተሓገዘ ናይ ምርኣይ ክእለት ስለ ዘለወን፡ ካብ ላዕሊ ብቐጥታ ከርእየና ዝኽእል ነገራት ዘይምግባር፤ ን ኣብነት ምሸት ሓዊ ምቅፃል…!
- እንተተኻኢሉ፤ ኣብ ስፍሕ ዝበለ ቅርንጫፍ ዘለዎም ኦማትን ዳዕሮታትን ምሕባእ ወይ ዕረፍቲ ምውሳድ።
- ቀጥታ ናይ ፀሓይ ብርሃን ኣብ ዘይረኽቦ ቦታ ምዃን፤ ንኣብነት ኣብ ፅላሎታት፡ ምኽንያቱ ኣብ ፅላሎት ጠጠው ዝበለ ሰብ ካብ ኣብ ቀጥታ ፀሓይ ጠጠው ዝበለ ሰብ ዒላማ ናይ ምዃን ዕድሉ ዝነኣሰ እዩ።
- ድሮናት ኣብዘለናሉ ከባቢ እንንተሃልየን፡ ምንም ዓይነት ርክብ ብስልኪ ርክብ ዘይምግባር ይምረፅ፤ ዋላ ብ Earth Station / Satellite Telephone.!!
- ብ መኪና ምንቅስቓስ ኣብ ዝግበረሉ ግዜ ኣብ ዓላማ ናይ ድሮን እንተኣትያ እዛ መኪና፣ ብመኪና ካብ ጥቕዓት ድሮን ክተምልጥ እየ ኢልካ ምሕሳብ ዕሽነት እዩ፤ ናይ ደቒቓታት ጉዳይ እንተዘይኮኑ እዛ መኪና ዝበረረት ትብረር፣ ዝተጠዋወየት ትጠዋወ ብናይ ድሮን ተተኳሲ ናብ ሓዊ ምቕያራ ኣይተርፋን፤ ስለዚ እዛ መኪና ኣብ ዓላማ ምእታዋ ግልፂ ምስኮነ፡ ብቐጥታ ነዛ መኪና ጠጠው ብምባል ኣብ መኪና ዘሎ ሰብ ኩሉ ካብ መኪና ወሪዱ ሕድ ሕድ ሰብ ናብ ብዝተፈላለየ ኣንፈት ፋሕ ብትን ኢሉ ክሃድም ኣለዎ፡፡ ብሓደ ኣብ ምህዳም ንኹሉ ሰብመጥቃዕቲ ስለዘእትዎ።
- እንተተኻኢሉ ኣብ ህንፃ ወይ ትሕቲ መሬት ምሕባእ፤ ናይ ድሮናት ተተኮስቲ መብዛሕትኡ ግዜ ን ሰባት ክቐትሉ እምበር ህንፃታት ከፍርሱ ተባሂሎም ስለዘይስርሑ፡ ኣብ ህንፃ ውሽጢ እንተኾይንና ናይ ምትራፍ ዕድልና ይዛይድ።
- ኩል-ጊዜ ብዙሕ መእተውን መፅኢን በሪታትን መስኮታትን ኣብ ዘለዎ ቦታ/ህንፃ ምእካብ፤ ምኽንያቱ እቲ ህንፃ ኣብ ናይ ድሮን ዕላማ እንተኣትወ እውን፤ ብብዙሕ በሪን መስኮትን ብምብታን ክነምልጥ ንኽእል ኢና። ብሓንቲ በሪ ጥራሕ ዘለዋ ህንፃ ሰብ ከምልጥ እንተደልዩ ግን፤ እዛ ድሮን ኣብ ቅድሚ እዛ ሓንቲ በሪ ምፅናሕ ጥራሕ እዩ ዝፅበያ።
- ሰለልቲን ቦታ መፅናዕቲን ዝኾኑ ሓበሬታ መቐበልቲ ሰባት ምክትታል። ምኽንያቱ መብዛሕትኡ ግዜ ድሮናት ናይ ዕላማታት ሓበሬታ ዝረኽባ ካብ ኣብ መሬት ዘለው ሰለልቲ እዩ። እዚኣ ትሰመረላ ጥፍኣት ከይድገም!!
- ናይ ሓሶት መደናገርቲ ዒላማታት ምቕማጥ ፤ ንኣብነት ኣሻንጉሊታት ዝተኣከቡ ሰባት ኣምሲልካ፣ ን ሓሰር ብ መሸፈኒ ሸፊንካ መኪና ከምዝሸፈንካ ኣምሲልካ ምቕማጥ፤ናይ ሓሶት ስለላ ሓበሬታ ምቕባልን ዝመሰሉን…
- ጎማታት ብምቅፃል ዝፍጠር ሓያል ትኪ ን ድሮን ብቐጥታ ኣብ ምድሪ ዘሎ ነገር ብንፁር ከይትርኢ ስለ ዝገብራ ብፍላይ ምስ ፀላኢ ብ ቐጥታ ኣብ እትዋግአሉ ዓውደ ውግእ፡ ኣበይ ቦታ ኮይንካ ትዋጋሕ ከምዘለኻ ፀላኢ ዝለዝፈልጥ፡ ድሮናት ብቐሊሉ መፂአን ከይሓሰብካዮ ን10 ኮይነን ድኩዕ ከብላኻ ይኽእላ እየን። ስለዚ ኣብ ዓውደ ውግእ ጎማ ወይ ካልኦት ሓያል ትኪ ዝፈጥሩ ነገራት ብምጥቃም ካብ ዒላማ ድሮን ክትስወር ትኽእል ኢኻ። ግን ክዓ እዚ ትኪ ነዚ ናይ ኣብ መሬት ዘሎ ፀላኢ ቀሊል ዕላማ ከይገብረካ ዓብዬ ጥንቃቐ ምውሳድ ኣገዳሲ እዩ።
- መራሕቲ ሰራዊት ኣብ ውግእ እዋን ኣብ ዝገብርዎ ናይ ሬድዮ ልውውጥ ካብ ሰራዊቶም ፍልይ ኢሎም ርክቦም እንተዘካይዱ ይምረፅ ምኽንያቱ ድምዊ ዝልዓለሉ ቦታ ብጠለፋ ተፈልዩ ናይ ድሮን ዓላማ ክኸውን ስለዝኽእል ርክባት ኮሚኒኬሽን ካብ ሰራዊት ዝረሓቐ እንተኾነ ይምረፅ፡ ካብኡ ዋላ እንተተጠለፈ እውን ሰራዊት ኣብ ዒላማ ድሮን ኣይኣቱን።


text:
ውሕሰት ህላወና፣ ዓወትናን ውድቀትናን ዝድረኽ ኣብ ስምረትና እዩ። ስለ ዝዀነ እውን ካብ ቲ ገጢሙና ዘሎ ናይ ህላወ ሓደጋ ናይ ምውፃእ ሙሉእ ሓላፍነት፣ ሙሉእ ዕዮ ገዛ ኣብ ባዕልናን ባዕልናን ጥራሕ ይወድቕ።
ኰይኑ እውን ግን ካብ ዝዀነ ይዅን ኣካል ክርከብ ዝኽእል ሓገዝ እንተሃሊዉ እውን ብዕቱብ ምትእልላሽ፤ እንተ መፂኡ ድማ ብግቡእ ኣብ ረብሓኻ ምውዓል ኣገዳሲ እዩ። እዚ ንምዕዛዝ ግን ፈተውቲ ዘብዝሕ ኣካይዳን ኣንፈትን ምሕንፃፅ፤ ዝነበሩኻ ምሕዝነታት ምጥንኻር፣ ዘኢነበሩኻ ሓደሽቲ ምሕዝነታት ምፍጣር፣ ፈተውቲ ምስሳን የድልይ።
ኣብ ዝሓለፉ ሰሙናት ከም ዝርአናዮ፡ ዋላ እኳ ሓንሳብ ምውቕ፣ ካልእ ጊዜ ዝሕል ናይ ምባል ኵነታት እንተ ሃለዎ፡ ኣብ ብዓል ኣሜሪካን ገለ ሃገራት ኣውሮፓን ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዝፍፀም ዘሎ ጨፍጫፍ፣ ፅንተት ዘርኢ፣ ኵናት ደው ክብል ሓያል ድሌት ኣሎ እዩ። እዘን ሃገራት ብተግባር እውን ዋላ ክንዲ ትምኒትና ኣይይዅን እምበር፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዝፍፀም ዘሎ ወፍሪ ምጥፋእ ዘርኢ ደው ክብል ዝተወሰነ ፀቕጢ እናገበራ እየን፤ ነዚ ኣሐዪለን ከም ዝቕፅላሉ ተስፋና ልዑል እኳ እንተ ዀነ፡ ፖሊሲ ሃገራት ብቐንዱ ሰባውነት ዘኢኰነስ ረብሓ ዘቐድም ብምዃኑ፡ እዚ ዘገማመተ ፃዕሪ፣ ብልሒን እመታን ወሳኒ እዩ።
ብዛዕባ እዚ እንትንሓስብ ንዓርስና ክልተ ሕቶታት ክንሓትት እውን ንግደድ።
1. እዘን ሃገራት እንትመፅኣ፡ ንሕናኸ እንታይ ሒዝና እይና ክንቀርብ? ዝሓዝናዮ ፅፉፍ፣ ኣማቲ፣ ተሸያጢ ካርታ ፍኖት ኣለና ዶ?
2. ብተደጋጋሚ “ብሓይሊ ዝፈረሰ መንግስትነት ትግራይ ይመለስ” ክብሃል ይስማዕ እዩ፤ እዚ እንትብሃል ግን እንታይ ማለትና እዩ ክዀን ዘለዎ?
ኵለና ከም ዝንግንዘቦ መንግስቲ አሜሪካን ብዙሓት ሃገራት ኣውሮፓን ገበን ፅንተት ዘርኢ ሓዊሱ ኣብ ትግራይ ዝፍፀሙ ዘለው ገበናት ኵናት፣ ገበናት ኣንፃር ወድ ሰብ ደው ንኽብሉን ኣብ መወዳእታ ድማ ተፃርዮም ተሓታትነት ንኽህልውን ኣብ ልዕሊ መንግስታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ፀቕጢ እናገበሩ እዮም። ብፍላይ ኣሜሪካ እዚ እንትትገብር፡ ብሓደ ወገን ብፍላይ ካብ እዋን ኦባማ ጀሚሩ እናተሸርሸረ ዝመፅአን ኣብ እዋን ትራምፕ ባይታ ዝዘበጠን ምዃን “ፖሊስ ዓለም” ናብ ቦትኡ ንምምላስ፣ ዓለማዊ ቅቡልነታ ሓፍ ንምባል እዩ፤ ብኻልእ ወገን ድማ በዚኣ ኣቢላ ኣብ ልዕሊ መሪሕነት ኢትዮጵያ ፅዕንቶ ብምፍጣር ከተሐልዎ ዝትደልዮ ረብሓ ምህላው ኣይይተርፍን። ኣብ እዚ ብፍላይ ምስ ዓብዪ ግድብ ህዳሴ ተታሓሒዙ፡ ናብ መንበረ ስልጣን ኣመሪካ ሪፓብሊካን ውድብ መፅአ ዲሞክራስያዊ ውድብ፡ ዘኢይልወጥ ፖሊሲ ኣመሪካ: ረብሓ ቀንዲ ፈተውታ ግብፅን እስራኤልን ቀዳምነት ዝትውህቦ ጕዳይ ምዃኑ እዩ።
ካልእ፡ መንግስትታት ኣሜሪካን ኣውሮፓን፡ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ እናሃለወ፡እሞ ድማ ብፃውዒት ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪን ፎርማጆን ናይ እቲ ከባቢ ገባሪ ሓዳጊ ኰይኑ ኣብ ዝርከበሉ ኵነታት፡ እዚ ከባቢ ሰላምን ህድኣትን ከም ዘኢይረክብ ዝተገንዘቡ ይመስሉ። ስለ ዝዀነ እውን እዚ ዕቡድ ከልቢ ክዕገሰሎም ወይ ክቑረነሎም ድሌት ክህልዎም ይኽእል እዩ።
ገለ ውልቀ ሰብ መዚ እዘን ሃገራትን ገለ ኣብ እዘን ሃገራት ዘለው ፈጠርቲ ፅዕንቶ ሰባትን ብውልቀኦም በቲ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ህዝቢ ትግራይ ዝፍፀም ዘሎ ንምግላፁን ንምሕሳቡን ዝኸብድ ኣረሜናዊ ግፍዒ ከም ሰብ ሓዘኔታ ክስምዖም ይኽእል እኳ እንተ ዀነ፡ ፖሊሲ ወፃኢ ኣመሪካ ኰነ ሃገራት ኣውሮፓ ግን ብቐንዱ ብረብሓ እምበር ብ ሓዘኔታ ኣይይምራሕን።
ኣብዝሓ ልሂቃን ኣምሓራ፤ ፕሬዚዳንት ኢሳያስን ቀዳማይ ሚኒስቴር ኣብዪን ድላዮም ዋጋ ከፊሎም፡ ብፍላይ ኣሜሪካ ዝሓተተቶም ኵሉ ውሂቦም፡ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዝጀመሩዎ ወፍሪ ምብራስ ዘርኢ ክቕፅሉዎ ከም ዝደልዩ ግልፂ እዩ። ስለ ዝዀነ እውን ነዚ ወፍሮም ንምቕፃል ኵሉ ዓይነት ዋጋ ክኸፍሉ፣ ክዋገዩሉ ብዝኽእሉ ኵሉ ክዋገዩ ክፍትኑ እዮም። ቀዳማይ ሚኒስቴር ኣብዪን ልሂቃን ኣምሓራን ነቲ ዓብዪ ግድብ ሓዊሱ እዛ ሃገር (ኢትዮጵያ) ዘለውኣ ኵለን ሃፍትታት (ቴሌ፣ መንገዲ ኣየር፣ ፋብሪካታት ሽኮር፣ ፓርክታት ኢንዳስትሪ ወ.ዘ.ተ) መዋገዪ ገይሮም ኣረኪቦም፣ ኣፍ ሓይልታት ምዕራብ ኣዕፅዮም እውን እቲ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዝጀመሩዎ ትግራይ ንሓንብን ንሓዋሩን ናይ ምብራስ ወፍሪ ክቕፅሉሉ እዩ ድሌቶም።
ኣብ እዚ ብርግፅ ኢሳያስ ናብ ዋጋ ዕዳጋ ከቕርቦ ዝኽእል ብዙሕ የብሉን፤ ብተወሳኺ እውን ማሕበረሰብ ዓለም ባህሩን መንነቱን ኣዕርዩ ፈሊጡዎ ስለ ዘሎ፡ ንኡ ኣሚኑ ምስኡ ክዋገይ ዝደልይ እውን የለን፡ ብዘይካ ከም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪን ልሂቃን ኣምሓራን ዝበሉ ንትግራይ ንምብራስ ይጥቀሞም እምበር ምስ ሰይጣን ክዓርኩ ዘይፀልኡ። ኰይኑ ግን ኣይተ ኢሳያስ ንትግራይ ናይ ምብራስ ሕልሙ ግሁድ ገይሩ እንተ ሞይቱ እውን ዘናስሖ ኣይይመስልን።
ሓደ ርግፀኛ ኰይንና ክንፅበዮ ዘለና ጕዳይ ብፍላይ ሰብ መዚ ኢትዮጵያን ኣምሓራን ዝኽኣሉዎ ኵሉ መዋገዪ ነጥቢ ሒዞም ብምቕራብ ትኹረት ኣመሪካን ሃገራት ኣውሮፓን ንምልዋጥ፣ ብፍላይ ንኣመሪካ ንምልዛብ ብዙሕ ጫማ ክልሕሱ፣ ክሳብ መወዳእታ ክኽየዱ ምዃኖም እዩ።
ብወገን እቶም ከም ህዝቢ ከፅንቱና ተበጊሶም ዘለው ፀላእትና፣ ብወገን ሃገራት ምዕራብን ዘሎ ኵነታት እዚ ኰይኑ ሐዚ እቲ ቐንዲ ጉዳይ ግን፡ ‘ንሕናኸ ናብ እዞም ሓገዝትና ክዀኑ ዝኽእሉ ሓይልታት እንታይ ሒዝና ኢና ንቐረቦም?’ ዝብል እዩ። ሐዚ ብዕምቆት ክንዘራረበሉ ዘለና እዚ እዩ ኢለ እኣምን። ናይዚ ፅሑፍ ቀንዲ ትሕዝቶ እውን ነዚ ዝምልከት እዩ።
ከም እቲ ብተደጋጋሚ እውን ዝርአናዮ፡ ሰብ መዚ ኣመሪካ ኰኑ ሰብ መዚታትን ዲፕሎማሰኛታትን ካልኦት ሃገራት ወፃኢ ናብ ኢትዮጵያ መፂኦም ንሰብ መዚ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ትግራይ ንዘለው ሰብ መዚ እቲ “ጊዝያዊ ምምሕዳር ትግራይ” ዝብሃል ኣካል፣ ምናልባሽ እውን ንኣመራርሓ ተቓወምቲ ውድባትን ገለ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝፍለጡ ሲቪል ማሕበራትን ንኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያን እዮም ረኺቦም ክምለሱ ዝኽእሉ። እዚ እንትይብሃል ግን እቲ ዝዓበየ ፍልፍል ሓበሬታ እዞም ሃገራት ኣብ መሬት ዘሎ ናይ ባዕሎም ዝፍለጥን ሕቡእን መሓውር ምዃኑ እንተኢረሳዕና እዩ።
እቲ ሐዚ ክንዘራረበሉ ዘለና ጕዳይ ‘እንታይ ሒዝና ንቕረብ?’ ዝብል እዩ። እዚ ንዅሉ ነቶም ሰብ መዚ ናይ ምርካብ ዝሕየሸ ዕድል ዘለዎ ትግራዋይ፥ ብፍላይ ክዓ ንተናሓናሕቲ ውድባት ትግራይ እዩ። ብተወሳኺ ዋላ ብቐጥታ ምስ እዞም ሰብ መዚታት ናይ ምርኻብ ዕድል እንተዘኢረኸቡ መልእኽታቶም ግን ብኻልኦት መንገዲታት ናብ ዝምልከቶም ኣካላት ከብፅሑ ዝኽእሉ ካልኦት ማሕበረሰባዊ ውዳበታት፣ ሲቪል ማሕበራት፣ ፈጠርቲ ፅልዋ፥ ወ.ዘ.ተ እውን እዩ።
ተናሓናሕቲ ፖለቲካዊ ውድባት፣ ሲቪል ማሕበራትን ካልኦት ውዳበታትን ሒዞምዎ ክቐርቡ ዘለዎ ሓሳብ እንታይ ይምሰል?
ምውፃእ ወረርቲ ሓይልታት ካብ ትግራይ፦ ኵናት ደው ክብልን ሰራዊታት ኤርትራን ኣምሓራን ብቕልጡፍ ክወፅኡን ምሕታት፤ ናይ ዚኣቶም ተፍፃሞት ዝከታተል ዓለምለኻዊ ኢሻራዊ ተቘፃፃሪ ኣካል ኣብ መሬት ክህልው ምሕታት ቅድምና ዝውሃቦ ጉዳይ እዩ። ኰይኑ እውን ግን ብዘይ ምውፃእ ሰራዊት ኢትዮጵያ፡ ምውፃእ ክልቲኦም ሰራዊታት ተፈፃሚ ክዀን ከም ዘኢይኽእል ብምግላፅ ሰራዊት ኢትዮጵያ ክወፅእን ዓለም ለኻዊ ዝዀነ ሓላዊ ሰላም ክኣትውን ምሕታት ቀፂሉ ዝመፅእ ኣገዳሲ ሕቶ እዩ።
ኢወጋኒ ምፅርራ ገበናት፦ ኣብ ትግራይ ዝተፈፀሙ ገበናት ኵናትን ገበናት ኣንፃር ወድ ሰብን፡ ብመሪሕነት ሕቡራት ሃገራት ብዘኢሻራዊ ኣካል ክካየድ ፀኒዕኻ ምቅላስ ካልእ ወሳኒ ጉዳይ እዩ። ኣብ እዚ ምፅራይ ገበናት ኣምሓራ፣ ኣብይን ኢሳያስን ንምሽፋን ዝጐይዩ ዘለው ሕብረት ኣፍሪካን ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያን ቦታ ከኢይህልዎም ምምጓትን ምጕስጓስን የድልይ። እቲ ምፅራይ ገበን ካብ 2008 ዓ/ም (ኢሳት “95 ን 5” ዝበለሎ ጊዜ) ክጅምር እውን ምሕባር የድልይ።
ካሕሳን እግሪ ምትካልን፦ ዝዓነወ ንብረትን ሃፍቲን ትግራይ ብግቡእ ተፀብፂቡ ህዝብና ግቡእ ካሕሳ ክረክብን እግሪ ናይ ምትካል ስራሕቲ ክስራሕን ምቅላስ እውን ካልእ ኣገዳሲ ትዅረት ዝጠልብ ጉዳይ እዩ።
“ሕጋዊ መንግስትነት ትግራይ ይመለስ”- እዚ እንትብሃል ግን እንታይ ማለት እዩ? ብኸመይ ንረደአዮ?
ሓቂ እዩ ኣብ ትግራይ ዝነበረ ብሓደ ፖለቲካዊ ውድብ ጥራሕ ዝምራሕ ሕጋዊ መንግስቲ ብዘኢሕጋዊ ኣግባብ ፈሪሱ እዩ። እቲ ነቱ መንግስቲ ብብሕታውነት ዝመርሕ ዝነበረ ውድብ ህወሓት እውን ብወሳኒ መልክዑ መሓውሩ ዳርጋ ኣብ ፈላሞት ሰሙናት እቲ ኲናት ዳርጋ ፈሪሱ እዩ ምባል ይክኣል።
እቲ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ እውን ቃልሲ ኵሉ እዩ። ፍሉይ እጃም ዘለዎ፣ ብፍሉይ ክፅራሕ ዘለዎ ሓደ ውዳበ የለን። ህወሓት እውን እንተ ዀነ ኣብ እቲ ዝካየድ ዘሎ ኵናት ፍሉይ እጃም የብሉን። ካብ ዝተፈላለዩ ውድባት ዝተውፃፅኡ፥ ንህወሓት ዝድግፉን ዝቃወሙን፥ ኣባል ዝዀኑን ዘኢኰኑን ኵሎም ኣብ ሜዳ ምእንተ ትግራይ ኢሎም ይዋደቑ ኣለው። እቲ ወታደራዊ መሪሕነት እውን ብህወሓት ጥራሕ ኣይኰነን ይምራሕ ዘሎ። እቲ ሰራዊት እውን “ሰራዊት ትግራይ” እምበር “ሰራዊት ህወሓት” ኣይኰነን። ቅድሚ ሰሙናት፡ ኣባል ፈፃሚ ስራሕ ውድብ ህወሓት ዝዀነ ጌታቸው ረዳ ምስ ቲኤምኤች ብስልኪ ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መሕትት እውን ዘረጋገፆ ንሱ እዩ። ሐዚ ህዝቢ ትግራይ ከም ህዝቢ ይቃለስ ኣሎ እምበር ከም ውድብ ዝቃለስ፣ ዝተፈለየ ወይ ዝዓዘዘ ኣበርክቶ ዘለዎ፣ ብፍሉይ ክፅራሕ ዝግብኦ ዝዀነ ውድብ ኣሎ ምባል ኣፀጋሚ እዩ። ግቡእ እውን ኣይኰነን። ነዚ እውን እዩ እቲ ቓልሲ “ህዝባዊ ቃልሲ እዩ” ንብሎ ዘለና።
ብተወሳኺ ድማ ከም እቲ ኵሉ ሰብ እውን ዝርድኦ፡ መብዛሕቲኡ ኣባል ካቢኔ እቲ ህወሓት ዘጣየሾ መንግስቲ ትግራይ ዝነበረ ሰባዊ ሓይሊ እውን እንተ ዀነ ሐዚ ብተግባር የለን። ስለ ዝዀነ “መንግስትነት ትግራይ ይመለስ” እንትይብሃል “እቲ ቅድሚ ሐዚ ዝነበረ ህወሓት በይኑ ዝመስረቶ መንግስቲ ምስ መሓውሩ ይመለስ” ማለት ከም ዘኢኰነ ግልፂ ምግባር የድልይ። እዚ፡ ብፍላይ ነቶም ኣብ እዛ ቍርፂ እዋን ደገፍትና ኰይኖም መፂኦም ዘለው ሓይልታት ምዕራብ ግልፂ ምግባር የድልይ። ናያቶም ድሌት እውን ከምኡ ስለ ዝዀነ። ነዚ ንምርዳእ ሓላፊ ጕዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን ቅድሚ ኣስታት ሓደ ወርሒ ኣብ ቅድሚ ኰንግረስ ብዛዕባ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዝፍፀም ዘሎ ገበን ምብራስ ዘርኢ ኣብ ዝተዛረበሉ እዋን ብዛዕባ ህወሓት ዝበሎ ደጊምካ ምርኣይ ይክኣል እዩ።
ኣብ እዚ ሓደ ነገር እውን ኣብ ግምት ምእታው የድልይ። ሓቂ እዩ፣ ሕድሕድ ትግራዋይ ምስ “ህወሓት/TPLF” ዝብል ብራንድ ጥቡቕ ታሪኻዊን መንፈሳዊን ምትእስሳር እዩ ዘለዎ። ብፍላይ ምስቲ ናይ 17 ዓመት ሕሉፍ ብረታዊ ቓልሲ ተተሓሒዙ እቲ ስም፣ እቲ ብራንድ ምስ ኵሉ ትግራዋይ ብመንፈስ ዝተኣሳሰረ እዩ። ኰይኑ ግን ኣብዚ እዋን እዚ ብሓፂሩ እቲ ብራንድ ብፍላይ ብዓይኒ ማሕበረሰብ ዓለም ተበላሽዩ እዩ ምባል ይክኣል። እቲ ብራንድ ንዓና ንተጋሩ ዋላ ኽቡር ብራንድ፣ ውሽጥና ዝደልዮ ብራንድ እንተ ዀነ ኣብ እዚ ስዓት እዚ ግን ረብሓና ዘኽብር፣ ፈተውቲ ዘሰስን ብራንድ ኣይኰነን። ካብ ከስቡ ክሳርኡ ዝዛይድ ብራንድ እዩ። ከምቲ ብተግባር ዝንሪኦ ዘለና እዚ ብራንድ ብዘይ ሓደ “ናተይ” ዝብሎ እሙን ረዳኢ ታሪኻዊ ናይ ውሽጢ ዓዲን ናይ ወፃኢን ፀላእቲን ሓለፍቲ መንገዲን፣ ዝፈልጡናን ዘኢይፈልጡናን፣ ዝዓበዩን ዝነኣሱን ሓይልታት ኵሎም ተዛርዮም እዚ ኵሉ ብርሰት ክበፅሐና ምኽንያት ኰይኑ እዩ።
ከም ዝፍለጥ ድሕሪ ኣብ ማናቱ ህንፃታት ማእኸል ንግዲ ዓለም ኒውዮርክ ዝተፈፀመ ግብረ ራዕዲ ፖሊሲ ወፃኢ ኣሜሪካ ብቐንዱ ኣብ ኣንፃር ግብረ ራዕዲ ዘትኰረ እዩ ነይሩ። ብ ምኽንያት እዚ ብ ህወሓትኢህወዴግ ዝትምራሕ ኢትዮጵያ፡ በቲ እዋን ስግኣት ፀጥታ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣብ ልዕሊ ዝነበረ ኣልሻባብ ሶማልያ ብዝፈፀሙዎ ጥቕዓት ብመዳይ ፀጥታ ናይ ኣሜሪካን መላእ ሃገራት ምዕራባዊ ዓለምን “መሓዙት” ንምዃን ክኢላ ነይራ እያ። ብ ካልእ ወገን ድማ፡ ብመዳይ ቍጠባዊ ፖሊሲ ልምዓታዊ መንግስቲን ስነ ሓሳብ ወያናይ ዲሞክራሲ ድማ ምስ ቻይና ኣዐርዮም ተመሓዝዮም ቻይና ናብ ኣፍሪካ ደፊኣ ክትኣቱ እውን መእተዊ በሪ ኰይኖም እዮም። ስለዚ ብኽልቲኡ ሸነኽ ዘለው ምሕዝነታትን ድሌታትን ኣሳኒኻ ምኽያድ ተኺኢሉ ነይሩ እዩ። ኰይኑ ግን ብዓል ኣልሸባብ፣ ኣልቃዒዳን ኣይሲስን እናተዳኸሙ ድሕሪ ምምፅኦም፤ ቍጠባዊ ግስጋሰ ቻይና እውን ንኣመሪካ ዓብዪ ፈተና እናዀነ ድሕሪ ምምፅኡ፡ ኣድላይነት ምሕዝነት ኣንፃር ግብረ ራዕዲ ኣሜሪካ እናቐነሰ፤ ኣብ ሞንጎ ሓያላት ሃገራት ዝግበር ንሕንሕ ድማ ቀንዲ ነጥቢ ትዅረት ፖሊሲ ጉዳይ ወፃኢ ኣመሪካ ክዀን ክኢሉ እዩ። በዚ ድማ ኣመሪካ፡ ምዕጋት ምስፍሕፋሕ ቻይና ቀዳሚ ገይራ ብ ምስርዓ፡ በቲ እዋን ከም ቀንዲ ገመድ ርክብ ቻይናን ኢትዮጵያን ኰይኑ ዝርአይ ዝነበረ ህወሓት ከም ዘኢይልዓል ኰይኑ ንኽውቃዕ ምኽንያት ኰይኑ እዩ። ምስ እዚ ብተዛማዲ፡ ኣብ ሞንጎ ኮሚኒስታዊ ፓርቲ ቻይናን ህ.ወ.ሓ.ትን ዝነበረ ነንሕድሕዶም ኣብ ጉባኤታትን ዓበይቲ ፅምብላትን ክሳብ ምትዕድዳም ዝበፅሕ፡ ዘልኣለም ዘኢይብተኽ ዝመስል ዝነበረ ክልታኣዊ ምሕዝነታዊ ረኽቢ ምዝካር እውን ኣድላዪ እዩ። እዚ እውን እንተ ዀነ ንህወሓት ተወሳኺ “ኣንፃር ረብሓ ሓይልታት ምዕራብ” መሲሉ ክርአ ገይሩዎ እዩ። “ምሕዝነት” ቻይና ድማ ከምቲ ኵልና ዝንርእዮ ዘለና እዩ።
ህወሓት ብሓፂሩ ከም ብራንድ ብፍላይ ብዓይኒ ምዕራባዊ ሓይልታት ፅሉእ እዩ ኰይኑ። ፍወተውና ፀላእና ህወሓት ንነዊሕ ዘበን ብዝነበሮ ናብ ቻይና ዝዛዘወ ኢኮኖሚያዊ ፖሊሲ፥ ውድባዊ ስነ ሓሳብን ባህሪን ‘ኣንፃር ረብሓ ምዕራባውያን’ ተብሂሉ ተበይኑ ክውቃዕ ተደዩ እዩ ይውቃዕ ዘሎ። ካብ 2010 ጀሚሩ ብወግዒ ጀኔቫ ዝማእኸሉ “Anti-TPLF Unit” ዝብሃል ናይ ሲኣይኤ ክንፊ ተጣይሹ ኣብ ስራሕ ከም ዝነበረ ሓደ ሰራሕተኛን ብዓል መዚን ውድብ ጥዕና ዓለም ብቐረባ ከም ዝፈልጥ ቅድሚ ኣስታት ዓመትን መንፈቕን ሓበሬታ ውሂቡኒ ነይሩ። እዚ ሰብ ቅድሚ ብዙሓት ዓመታት ንሰበ ስልጣን ህወሓት ሓቢሩሎም ምንባሩ፡ንሱ ከም ዝዝክሮ ግን፡ በቲ እዋን ዝነበረ መልሲ ሰብ መዚ ህወሓት “ኣበይ እሞ ከኢይበፅሑ እዮም” ዝብል ትዕቢት እዩ ነይሩ። ኰይኑ ግን ውፅኢቱ ንሶም ከም ዝበሉዎ ዘኢኰነስ እቲ ብሓንጋርነት እኒ ያማማቶ ዝተኻየ፥ ኣብዪ ናብ ስልጣን ዘምፅእአ ‘ልስሉስ ዕልዋ መንግስቲ’ (Soft Coup) ኰይኑ እዩ መፂኡ።
ብሓፈሻ “ፀረ ሊበራሊዝም፣ ፀረ ረብሓ ምዕራባውያን ኣተሓሳስባን፣ መፍቀሪ ወያናይ ዲሞክራሲ፣ ኣፍ-ደገ ቻይና ኰይኑ ዘገልገለ” ተባሂሉ ብሓይልታት ምዕራብ ብፅቡቕ ዘኢይርአይ ህወሓት “በይኑ ዝመርሖ ዝነበረ መንግስቲ ናብ ቦትኡ ይመለስ” ኢልካ ናብ ሓይልታት ምዕራብ ዝቐርብ ሓሳብ ዳርጋ ናብ ክሳድካ ገመድ ከም ምእታው ዝውሰድ እዩ። ብውልቀይ እውን ምስ ዝተወሰኑ ዲፕሎማሰኛታት ምዕራባውያን ሃገራት ዝነበረኒ ውሱን ዘኢወግዓዊ ምይይጥ ዘረጋገፀለይ እዚ ነይሩ። ብዝበለፀ ድማ ካልኦት ኣሓትን ኣሕዋትን ካባይ ብዝሓሸ ብውልቀን ብውዳበን ምስ ብርክት ዝበሉ ዲፕሎማሰኛታት ምዕራባውያን ሃገራት ዝገበሩዎ ዝርርብ እውን ዘረጋገፀሎም እዚ ምዃኑ እዮም ገሊፆምለይ።
እንታይ ድኣ ክዀን፣ ክብሃል ኣለዎ? እንታይ እንተበልና እዩ ዘርብሐና?
ናብ ሓይልታት ምዕራባውያን ከነቕርቦም ዝይግብኡ መማረፅቲ ሓሳባት ዝስዕቡ እዮም እብል።
- ፈለማ ኵሎም ፖለቲካዊ ሰልፍታት፣ ውዳበታት ማሕበረሰብ፣ ሲቪልን ሲቪክን ማሕበራት ዝሓቘፈ ልዝብ ክካየድ ኣብ ትግራይ ክሳለጥ።
- በዚ ልዝብ ኣቢሉ እውን፡ ንኽልተ ዓመታት፡ ኵሎም (ኣስተውዕሉ- ኵሎም!) ፖለቲካዊ ውድባት ትግራይ ብማዕረ ዝሓቘፈ፤ ዝተፈላለዩ ናይ ሕብረተሰብ ውዳበታት እውን ዝሳተፉሉ፤ ብሓደ ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባ ዘኢይዕብለል፤ ብቐንዱ ናብ ፀጋም ዘዘምብል፣ ሊበራል ፖለቲካዊን ቍጠባውን ስነ ሓሳብ ዘሰጕም መሸጋገሪ መንግስቲ ክጣየሽ።
- ድሕሪ ምውፃእ ወረርቲ ሓይልታት፡ ሰራዊት ትግራይ ምስ እቲ ዝኣትው ዓቃቢ ሰላምን ፖሊስን ኰይኑ ኣብ ምውሓስ ሰላም ክሰርሕ።
- እቲ መሸጋገሪ መንግስቲ ድሕሪ ክልተ ዓመት ኣብ ትግራይ መረፃ ብምክያድ ስሩዕ መንግስቲ ከጣይሽ።
- በቲ ዝካየድ መረፃ ዝተጣየሸ መንግስቲ ድማ ድሕሪ ሓደ ዓመት ሪፈረንደም ብ ምክያድ ዕጫ ትግራይ ብህዝቢ ትግራይ ክውስን ክገብር
- ክልቲኦም መንግስታት (መሸጋገሪን ስሩዕን) ኣብ እቶም ኣብ ማእኸል ዘለው 3 ዓመታት ኵሎም ገበናት ኵናትን ገበናት ሰብኣዊነትን ብዘኢወገናዊ ኣካል ተፃርዮም ገበነኛታት ናብ ሕጊ ክቐርቡ፤ በቲ ወራር ዝዓነዉ ትካላት ትግራይ፣ ዝጠፍአ ሃፍቲ ትግራይ ኵሉ ተፀብፃቡ ኢትዮጵያን ኤርትራን ግቡእ ካሕሳ ክውህባ እኹል እግሪ ናይ ምትካል ስራሕቲ ክስራሕ ይገብሩ። ስምምዕ ደው ምባል ኵናት እንትካየድ ዘኢይሕለፍ ጕዳይ፡ ክልቲአን ሃገራት ዘዕነወኦ ሃፍቲ ትግራይ ተፀብፂቡ፡ ካሕሳ ክውህባ ውዕል ምእሳር እዩ።
ናብ እቶም ምዕራባውያን ሓይልታት እዚኦምን ካልኦትን ብፍላይ ኵሎም ፖለቲካዊ ውድባት ትግራይ ብሓደ ኰይኖም ዘማዕብሉዎን ዝውሰኹን ብሱላት ነጥብታት ዝሓዘ ዝርዝር ትልሚ (ካርታ ፍኖት) ሒዝካ ምቕራብ የድልይ። ብድፍኑን ብሽፍኑን ዝውሃብን ዘኢፀረየን፣ እሞ ድማ ምስ ናያቶም ድሌት ዝጓነፅ ሓሳብ ኵሉ ጊዜ የውቅዐካን ፈተውቲ የስእነካን እዩ። ስለ ዝዀነ ንፁር፣ ፅፉፍ፣ ኣማቲን ተሸዋጢ፣ ረብሓን ድሌትን ምዕራባውያን እውን ኣብ ግምት ዘእትው ካርታ ፍኖት ሒዝካ ምቕራብ የድልይ።
ብፍላይ ኣብ ሰላማዊ ቃልሲ ንዘለኹም ኣመራርሓ ተናሓናሕቲ ውድባት “ዝበዝሕ ኣመራርሓ ህወሓት ኣብ ሜዳ እናተቓለሰ እሞ ንሕና ከመይ ገይርና እይና ኣብ ከተማ ኮፍ ኢልና ከም እዚ ዝበለ ፕሮፖዛል ከነቕርብ” ብዝብል ፈፂሙ ኢግቡእ፣ ኢርትዓዊ ሰኸፈት ተቐይድኩም ህላወ ህዝብኹምን ትግራይን ናብ ሓደጋ ከተእትው ኣይይግባእን እዩ እብል። የግዳስ ኣማቲ፣ ፈተውቲ ዘሰስን፣ ድሌትን ርድኢትን ፈተውትና እውን ኣብ ግምት ዘእትው ፤ ከምኡ እውን ናይ ምዃን ተኽእሉኡ ዝዓዘዘ፣ ረብሓ ህዝቢ ዘረጋግፅ፣ ህላወ ዓዲ ዘውሕስ፣ ፅፉፍን ዘየማትእን ሓሳብ ብምቕራብን ካብ እቲ ወታደራዊ ኵናት ብዘኢይንኣኣስ መጠን ታሪኻዊ ሓላፍነትኩም ኣብ ዝዀነ ምውሓስ ህላወ ህዝብን ዓዲን ኣበርክቶኹም ክትገብሩ ይግባእ።
ኒሕ፣ ትብዓት፣ ብልሒ፣ ኣመታ፣ ፅንዓት- ንዘኢይተርፍ ዓወት!
ዓወት ንትግራይ!


text:
Radio Erena: 08 December 2020
ኣብ መንጎ ‘ቲ ብስዑዲ ዓረብ፣ ሕቡራት ኢማራት፣ ባሕሬንን ግብጺን በቲ ሓደ ወገን ቀጠር ድማ በቲ ካልእ ዝጸንሐ ዞባዊ ምትፍናን ሃገራት ዓረብ፣ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ከብቅዕ ትጽቢት ከምዘሎ ብኹሎም ወገናት ይዝረብ ኣሎ።
እዚ ኣብ መንጎ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ዝጸንሐ ምትፍናን ድሕሪ ሰለስተ ዓመቱ ከብቅዕ ከምዝኽእል ዝግለጽ ዘሎ፣ ብኣማኻሪ ፕረዚደንት ትራምፕ፣ ያሬድ ኩሽነር ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብቲ ዞባ ከካይዶ ድሕሪ ዝቐነየ ዑደት’ዩ።
ስዑዲ ዓረብን ቀጠርን በብወገነን ኣብ ዝሃብኦ መግለጺታት፣ ዝተኻየደ ዘተ ዝበዝሐ ክፋሉ ዕዉት ብምንባሩ፣ ኣብ መንጎ ሃገራት ወሽመጥ ዝጸንሐ ምክፍፋል ከብቅዕ ዝልዓለ ተኽእሎ ከምዘሎ ኣንፊተን።
ስዑዲ ዓረብ ዝመራሒተን ሃገራት ዓረብ፣ ንቀጠር ኣብ ናይ ዲፕሎማሲ፣ ቁጠባን ፖለቲካን ከበባ ብምእታው፣ እቲ ቅልውላው ንምፍትሑ11 ነጥብታት ዝሓቖፈ ቅድመ ኩነት’የን ከቕርባ ጸኒሐን።
ክልተ ካብቲ ነጥብታት፣ መደበር ቴሌቪዥን ኣልጀዚራ ክትዕጾን ህላወ ሰራዊት ቱርኪ ኣብ ቀጠር ድማ ከብቅዕን ዝጠልብ’ዩ።
እዚ ኣብ መንጎ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ዝተራእየ ምክፍፋል፣ ኤርትራ ንእትርከበን ሃገራት ቀይሕ ባሕሪን ቀርኒ ኣፍሪቃን፣ ዲፕሎማስያዊ ርክባተንን መርገጺታተንን ክቐያይራ ኣገዲዱወን’ዩ።
ንሓድሕዶም ዘይቃደዉ መራሕቲ ኤርትራን ጂቡቲን፣ ኣንጻር ቀጠር ደው ብምባል ጸግዒ ስዑዲ ዓረብ ክሕዙ እንከለዉ፣ ሶማልን ሱዳንን ግና ምስሕሓብ ሃገራት ወሽመጥ ብዘተን ዲፕሎማሲን ጥራይ ከምዝፍታሕ ብምእማን፣ ጸግዒ ናይ ዝኾነተ ሃገራት ከምዘይሕዛ’የን ኣፍሊጠን።
ብሰንኩ ድማ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን፣ ንሶማልን ሱዳንን ምስ ቀጠር ዝጸንሐን ዝምድና ክበትካ፣ ጸቕጢ ክትገብር ጸኒሓ።
================


text:
ነቲ ኣኼባ ዝመርሑዎ ኣብ ዝሓለፈ ናይ ኣዳማ ጉባኤ ምኽትል ኣቦ መንበር ኮይኖም ዝተመረፁ ናይ ሎሚ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ እዮም።
ኢህወደግ ዝጀመሮም ስራሕቲ ህንፀት ኣመራርሓን ምትኽኻእን ኣብቲ ናይ ባህር ዳር ጉባኤ ዝልዓሉ ከምዝኾኑ ናይቲ ፓርቲ ላዕለዋይ ኣመራርሓን ኣቦ መንበር ኣሰናዳኢ ጉባኤን ኣቶ ሬድዋን ሑሴን ንመንግስታዊ መራኸቢ ብዙሃን ገሊፆም።
እቲ ገዛኢ ፓርቲ ኣብ ኣዳማ ጉባኤ ምስካየደ ኢህወድግ ብብዙሓት ለውጥታት እዩ ሓሊፉ።ኣብቲ እዋን ኣቦ መንበር ዝነበሩ ሎሚ ብህይወት ስለዘየለው ኣብ መሪሕነት እቲ ፓርቲ ምሽግሻግ ተገይሮም።ኣብ ናይ መንግስቲ ካብኔት እውን ውሱን ለውጥታት ተራእዮም እዮም።
እዚ ናይ ባህር ዳር ጉብኤ ኣቦ መንበርን ምኽትል ኣቦመንበር እቲ ፓርቲ ክመርፅ እዩ።
ምንጭታት ኢህወዴግ ንቪኦኤ ከምዝገለፅዎ ኣቦ መንበር ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝን ምኽትሎም ኣቶ ደመቀ መኮነንን ዳግማይ ክምረፁ እዮም።ናይዚ ምኽንያት ድማ ኢሎም እቶም ምንጭታት ክልቲኦም መራሕቲ ብፖሊስ ምትኽኻእ ናብ ሓላፍነት ስለዝደየቡ እዩ ኢሎም።
ኢህወዴግ ድሕሪ 2002 ዓ/ም ሃገራዊ ምርጫ ኣብ ሰለስተ ዙር ዝፍፀም ናይ ኣመራርሓ ምትኽኻእ መስርሕ ኣብ ግብሪ እናውዓለ ይርከብ።
በዚ መሰረት ኣብ መጀመሪያ 2003 ዓ/ም ብዝተርኣየ ፈላማይ ዙር ምትኽኻእ ናይ ኢህወደግ ምኽትል ኣቦመንበርን ምኽትል ቀዳማይ ምንስቴርን ዝነበሩ ኣቶ ኣዲሱ ለገሰ ከምኡ’ውን ምኽትል ኣቦመንበር ህውሓትን ምንስቴር ጉዳያት ወፃእን ዝነበሩ ኣቶ ስዩም መስፍን ካብ ስልጣኖም ምውራዶም ይዝከር።
ኢህወደግ ካልኣይ ዙር ናይ ስልጣን ምትኽኻእ ኣብ ናይ ባህር ዳር ጉብኤ ክትግብር ምዃኑ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት ካብ ስራሕ ፈፃሚ እቲ ፓርቲ ከምኡ’ውን ካብ ናይ መንግስቲ ስልጣን ዝለቁ ሰበስልጣን ከምዝህልው ተዛሪቦም።እኒ መን ክኾኑ ከምዝኽእሉ ግን እቶም ምንጭታት ሪኢቶ ካብ ምሃብ ተቖጢቦም ኣለው።
ቅድሚ ናይ ኢህወዴግ ጉባኤ ኣርባዕቲኦም ኣባል ፓርትታት ናይ ባዕሎም ኣመራርሓ ከምዝመርፁ ተፈሊጡ’ሎ።
900 ዕዱማት ሓዊሱ 250 ሰባት ኣብቲ ጉባኤ ከምዝርከቡ ኣሰናዳኢ ኮሚቴ ኣፍሊጡ’ሎ።15 ናይ ወፃኢ ሃገራት ፓርትታት እውን ክርከቡ እዮም ተባሂሉ’ሎ።


text:
ሓደጋ ጥምየትን ስእነት ዝተመጣጠነ መግቢ ዘጥቕዖም ህጻናትን ስድራቤቶምን ናብ ካብ ዋና ከተማ ሞቃዲሾ ውጽእ ኢሉ ዝርኸብ መዓስከራት ይውሕዙ።ዝበዝሑ ካብቶም ኣብ ውሽጢ ሃገር ካብ መነባብርኦም ዝተመዛበሉ ስደተኛታት መግቢ ንምርኻብ ንመዓልታት ኣብ ዝጉዓዘሉ እዋን ደቆም ብሰንኪ ጥምየት ክሞቱ ዝተዓዘቡ እዮም።
ሓዋ ዓደን ኣደ ሓሙሽተ ቆልዑ’ያ እንተኾነ ክልተ ካብ ደቃ ብሰንኪ ደርቂ ስኢና’ያ። ሕጂ እቲ ብሰንኪ ስእነት ዝተመጣጠነ መግቢ ዝማሰነ ወዲ ክልተ ዓመት ወዳ ንፍዮ ሓሚሙ’ሎ፡ ሕክምና ኮነ መግቢ ድማ ክትረኽበሉ ኣይኸአለት።
“ናብዚ ቦታ ካብ ንመጽእ ሰለስተ መዓልታት ኮይኑ’ሎ ግን ክሳብ ሕጂ ዝብላዕ ኣይረኸብናን፡ ብጥሙያትና ኢና ዘለና።”
ካልእ ፋዱማ ኑሮው ዝተባህለት አደ ሰለስተ ቆልዑ ድማ ክልተ ደቃ ብሰንኪ እዚ ኣብ ሶማል ዘጋጠመ ደርቅን ጥምየትን ምስኣና ትገልጽ።
“ካብ ኣብ ታሕተዋይ ዞባ ሸበሊ ዝርኸብ ዓዲ ክሳብ ኣብዚ መዓስከር ንበጽሕ ን10 መዓልታት ብጥምየትን ጽምኢ ማይን መጺእና። ኣብ መንገዲ እቲ ሓደ ወደይ ሞይቱ እቲ ካልኣይ ኣብዚ መዓስከር ምስ በጻሕና ሞይቱ።”
ማሊክ ቡሉ ኢብራሂም ዓሊ ንፋዱማ ሓወቡኣ’ዩም ኣብዚ ሕጂ እዋን ብሰንኪ ጥምየት ደው ክብሉ ኣይክእሉን። ንሶም ሓሙሽተ ህጻናት ካብ ስድራቤቶም ጥሪቶም ብምልኡ ብሰንኪ ደርቂን ጥምየትን ምሟቶም ይሕብሩ።
ሕቡራት ሃገራት ብወገኑ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ አጋጢሙ ዘሎ ደርቂ እንተቀጺሉ ቁጽሪ ብሰንኪ ጥምየት ዝሞቱ ክውስኽ ከምዝኽእል ይገልጽ።
ብኻልእ ወገን ኣብዛ ብሓደጋ ደርቂ ዝተጠቕዓት ሶማል ሕማም ኮሌራ ይውስኽ ምህላው ሕቡራት ሃገራትን ትካላት ረድኤትን የጠንቅቑ።
ዓለምለኸ ውዱብ ጥዕና ኣብዚ ዓመት’ዚ ጥራይ ኣብ ሶማል ልዕሊ 21,000 ሕሙማት ኮሌራ ከምዝተመዝገበ እዚ ድማ ን533 ብሰንኪ እዚ ሕማም ዝሞቱ ሰባት ወሲኹ ምኳኑ ይገልጽ።
ወሃቢ ቃል ናይ ሕቡራት ሃገራት ቤት ጽሕፈት ንሰብኣዊ ጉዳያት ጀኒስ ላረክ ኣብ ሶማል ቁጽሪ ብሰንኪ ሕማም ኮሌራ ዝሞቱ ሰባት 2.3 ሚእታዊት ምኳኑን እዚ ድማ ልዕሊ’ቲ ናይ ሓደጋ እዋን መጠን ማለት ሓደ ሚእታዊት ምኳኑን ይገልጽ። ብሰንኺ’ዚ ሕማም ልዑል ቑጽሪ ዘለወን ክልተ ዞባታት ማእከላይ ጁባን ባኮልን ምዃነን ወሲኾም ይሕብሩ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Radio Erena: 13 May 2015
ኣብ መንጎ ኤርትራን ግብጽን ኣብ ጽላት ሕርሻ ብዛዕባ ክህሉ ዝኽእል ምትሕግጋዝ ብዝምልከት ወከልቲ ክልትኤን ሃገራት ኣብ ኣስመራ ዘትዮም።
ብማህር ዓብደል ሞነይም ዝምራሕ ልኡኽ ሚኒስትሪ ሕርሻ ግብጺ ዝሓለፈ ሰሙን፣ ኣብ 8 ግንቦት ኣብ ኣስመራ ዑደት ብምክያድ ምስ ዝመልከቶም ሓለፍቲ ሚኒስትሪ ሕርሻ ኤርትራ ከምዝተዘራረበ ኣገልግሎት ዜና ግብጺ ሓቢሩ።
ኣብቲ ኣብ ኣስመራ ዝተኻየደ ዝርርብ፣ ኤርትራ ኣብ ምርባሕ ደርሁ፣ ምትእትታው ምሩጽ ዘርእን ካልእ ሕርሻዊ ንጥፈታትን ካብ ናይ ግብጺ ተመክሮ ከምእትኽእል ተገምጊሙ።
ኣብቲ ርክብ ኣምባሳደር ግብጺ ኣብ ኤርትራ ያሲር ሓሺም’ውን ከምዝተሳተፈ መግለጺ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር የመልክት።
ብጉዳይ ምህናጽ ዲጋ ኣብ ገማግም ወሓዚ ናይል ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ምስሕሓብ እትርከብ ግብጺ፣ ምስ ጎረባብቲ ኢትዮጵያ ዝኾና ኤርትራን ሱዳንን ኣብ ሓያሎ ናይ ሕርሻን ካልእን ምትሕግጋዝ ንምስፋሕ’ያ ትጽዕር።
===================


text:
- Other languages
ዝርገት-ኣመጋግባ
መግብን ክብደትን ኣካላትኩም ብዝምልከት ብዙሕ ትሓስቡ እንተኾይኑኩም፡ ንውልቃዊ ስምዒትኩም ከኣ፡ ኣቃውማ ኣካልትኩም ዘለኩም ዕጋበት ዝበሓቶ ምስ ዝኸውን፡ ዝርገት ኣመጋግባ ዝተሰምየ ጸገም ኣለኩም ማለት እዩ። ዝርገት-ኣመጋግባ መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ነኣሽቱ ደቂ-ኣንስትዮም ዝርአ ጸገም እኳ እንተኾነ፡ ዕድሜኹም፡ ኣቃውማ ኣካላትኩም ወይ ውን ጾታኹም ብዘየገድስ ግን ግዳይ ናይዚ ጸገም ክትኮኑ ትኽእሉ ኢኹም። ኩሎም ዓይነታት ዝርገት-ኣመጋግባ ኣብ ልዕሊ ኣካላትና ሃስያ የውርዱ ኣብ ልዕሊ ምዃኖም፡ ንውልቃዊ ስምዒትናን ስነ-ኣእምሮኣዊ ኩነትናን ውን ሃሰይቲ እዮም።
ጸገም ዝርገት-ኣመጋግባ ከምዘለኒ ብኸመይ ክፈልጥ ይኽእል?
ጸገም ዝርገት-ኣመጋግባ ዘለዎ ሰብ ኣብ ልዕሊ ነብሱ ወጋዝን ጨካንን እዩ ዝኸውን። እዚ ጸገም ዘለዎ ሰብ፡ ብዛዕባ ትርኢቱ ወይ ውን ኣገባብ ኣበላልዕኡ ይስከፍ ወይ ይሓፍር። ብዜካ`ዚ እቲ ግዳይ፡ ምስ ካልኦት ሰባት ብሓባር ካብ ምብላዕ ይቚጠብ፡ ሰዓታት መግቢ ይነጥርን ብዘይዕረፍቲ ውን ብዛዕባ መግቢ፡ ክብደትን ትርኢትን ጥራይ ይሓስብ። ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ግዜ እንታይ ክትገብር ከምዘለካ ምሕሳብ ኣሸጋርን ዘይተኣደነ ሓይሊ ውን የባኽነልካ። ብሰንኪ`ዚ ኸኣ እቲ ሰብ ግዳይ ሻቕሎትን በይንነትን ይኸውን።
ሕመረት ህይወትካ ኣብ ምግቢ፡ ወቐሳን ቁጽጽርን ጥራይ ዝብሉ ነገራት ዝተሓጽረ ይኸውን። ንሓደ ነገር ብፍሉይ መንገዲ ክትገብርዎ ትደልዩ፡ ከምኡ ምስ ዘይትገብር ሻቕሎት ይብሕተካ። ናይ ምድሃብን ምድቃስን ጸገማት ክህልወካ ኸኣ ልሙድ ነገር እዩ። ምስ ግዜ ኸኣ ግዳይ ምቕዛንን ምጭናቕን ክትከውን ትኽእል።
ዝተፈላለዩ ዓይነታት ዝርገት-ኣመጋግባ
እቶም ሰለስተ ልሙዳት ዓይነታት ዝርገት-መግቢ፡ ሃርጋፍ-ኣበላልዓ (Hetsätning)፡ ሃርጋፍ ኣበላልዓ መግቢ ንምሕቃቕ ዝዕእለመ ልምምድን ኮነ ኢልካ ምምላስን ዝተሓወሶ (bulimi)፡ ከምኡ ውን ኮነ ኢልካ ዝግበር ግትኣተ-ሽወሃት (anorexi)እዮም።
ኮነ ኢልካ ዝግበር ግትኣተ-ሸውሃት ምስ ምንካይ ክብደት ዝተተሓሕዘ እዩ። ነዚ ክዉን ንምግባር ከኣ፡ እቲ ሰብ ዝወስዶ መጠን መግቢ ብምንካይ ኣካላቱ ድርቀት ዝሓዞ ናብ ዝመስል ኩነት ይጽጋዕ።
ሃርጋፍ-ኣበላልዓ ክንብል እንከለና፡ ከም ልምዲ እትጸልኦ መግቢ ብብዝሒ ትበልዕ። እቲ ሃርገፍገፍ ንሓጺር ግዜ እዩ ዝጸንሕ። እቲ ግዳይ ከምዚ ድሕሪ ምግባሩ፡ ኣብ ጣዕሳን ናይ ወቐሳን ስምዒት ይጥሕል።
ብሉሚ (Bulimi) ንሃርጋፍ-ኣበላልዓ ዝመሳሰል ኮይኑ፡ እቲ ፍፍልዩ ግን ነቲ ዝበላዕካዮ ካብ ከብድኻ ከተገላግሎ ትደሊ። ነዚ ንምግባር ከኣ ከምዚ ጸገም ዘለዎም ሰባት ነቲ ዝበልዕዎ ኢዶም ጌሮም ከምልስዎ፡ መለስለሲ-ቐልቀል ጌሮም ብቐልቀል ክወጽእዎ ወይ ውን ጽዑቕ ኣካላዊ ምንቕስቓስ ብምግባር ነቲ መግቢ ከሕቕቕዎ ይፍትኑ።
ገለ-ገለ ሰባት ፍልይ ዝበለ ባህርያት ዘለዎ ዝርገት-መግቢ ክህልዎም ይኽእል እዩ። ንኣብነት እቲ ሰብ፡ ኮነ ኢልካ ዝግበር ግትኣተ-ሽወሃት ዘለዎ ኮይኑ፡ ክብደቱ ግን ከም ዘለዎ ይኸውን። ካብ ሓደ ዓይነት ናብቲ ካልእ ዓይነት ጸገም ዝርገት-ኣመጋግባ ምስግጋር ውን የጋጥም እዩ።
መዓስ እየ ሕክምናዊ ሓገዝ ክሓትት ዘለኒ?
ናይ ዝርገተ-መግቢ ጸገም ኣለኒ ኢልኩም ምስ እትጥርጥሩ፡ ውዓል-ሕደር ዘይብሉ ሕክምናዊ ሓገዝ ሕተቱ። ከሎ ገና እቲ ጸገም ከይበኣሰ ሓገዝ ምስ እትሓቱ ዝበለጸ እዩ። ንጸገም ዝርገት-ኣመጋግባ ዘወግድ ፍወሳ ኣሎ እዩ።
ምስ ልዑል ጠለባት ዝተተሓሓዘ እዩ
ጸገም ዝርገት-ኣመጋግባ ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ክፍጠር ይኽእል እዩ። እቲ መበገሲ፡ ሓደ ሰብ ንከም ጓሂ፡ ቁጥዐን ሰብኣዊ ዝምድናታትን ዝኣመሰሉ ስምዒታት ናይ ምእላይ ዓቕሙ ክፈጥሮ ምስ ዝኽእል ጸገማት ዝተተሓሓዘ ክኸውን ይኽእል። ግብረ-መልሲ ናይቲ ንመግቢ፡ ቁጽጽርን ትርኢትን ዝምለክት ኣብቲ ሕብረተ-ሰብ ሰፊኑ ዝርከብ ኣረኣእያ ውን ክኸውን ይኽእል እዩ።
ጽቡቕ ትርኢትን ንጹህ ህወትን ክህልወኒ ኣለዎ ዝብል ጠለባት፡ ምስ ዋሕዚ ክንዕድጎም ዝኽእል ነገራት ተወሲኹ፡ ዓቕሚ ምስኣን ክፈጥሮ ዝኽእል ድልየትካ ዘይምርካብ ጸገማት ምስ ተሰለሶ፡ ከምቲ እንደልዮ ክንነብር ዘይንኽእል ይገብረና። ድልየት ምድራት ክዉን ይኸውን እሞ፡ እቲ ሰብ ከኣ ኣበላልዕኡ ወይ ኣወሳስዳ መግቢ ክቆጻጸሮ ይፍትን። ምስ ግዜ ኸኣ፡ እቲ መሪጽካ ናይ ምብላዕ ድልየት ይገዝኣካ።
ክትረኽብዎ እትኽእሉ ሓገዝ ኣሎ እዩ
ግቡእ ፍወሳ ብምርካብ ካብ ጸገም ዝርገት-ኣመጋግባ ምልቓቕ ይከኣል እዩ። ነዚ ጸገም ንምውፋስ ዝዓለሙ ዝቡሓት ኣገባባት ፍወሳ ኣለዉ። ንኣብነት፡ ዝርርባዊ-ፍወሳ ከምኡ ውን መድሃኒታዊ ፍወሳ። ኣብ ገለ ገለ እዋናት እቲ ፍወሳ ካብ ቴራፕን መድሃኒት ኣዐጋሲ ጭንቀት ዝቆመ ክኸውን ይኽእል እዩ።
ኣበይ ከይደ እየ ሓገዝ ክረክብ ዝኽእል?
ጸገም ዝርገተ-ኣመጋግባ ኣለኒ ኢልኩም ምስ እትጥርጥሩ፡ ናብ ማእከል-ጥዕና ኬድኩም ሓገዝ ሕተቱ። ነዚ föreningen Frisk och Fri ዝተሰምየ ማሕበር ውን ምውካስ ይከኣል እዩ። በይንኹም ሕክምና ምኽእድ ምስ ዝኸብደኩም፡ ዘሰንየኩም ሰብ ሒዝኩም ክትከዱ ፈትኑ። ብሰንኪ`ዚ ጸገም፡ ህይወትኩም ከተሕልፉ ዝደፋፋእ ሓሳባት ምስ ዝወረኩም፡ ወዓል-ሕደር ዘይብሉ ናብ ህጹጽ ማእከል ሲካትሪያዊ ክንክን ኣምርሑ። ናብ 112 ውን ክትድውሉ ትኽእሉ ኢኹም።
በይንኹም ኣይኮንኩምን ግዳያት ናይዚ ጸገም
ብጸገም ዝርገተ-ኣመጋግባ ክሳቐዩ ድሕሪ ምጽናሕ ካብኡ ተላቒቖም ናብ ንቡር ኩነት-ጥዕንኦም ዝትመልሱ ብዙሓት ኣለዉ። ጽቡቕ ይስመዓኒ የለን ኢልካ ሕክምናዊ ሓገዝ ምሕታት ምልክት ፍሽለት ወይ ውን ድኻም ዘይኮነ፡ ብኣንጻሩ እዩ። እንታይ ደኣ፡ ንነብስኹም ኣብ ዝሓሸ ኩነታት ንኽትህሉ ዕድል ትህብዋ ኣለኹም ማለት እዩ።


text:
ሚኒስትር ውሽጣዊ ጉዳያት ፈረንሳ በርናንድ ቻዛነቨ እቲ መስርሕ ብህድኣት ይኸናወን ከምዘሎን ትማሊ ጥራይ አስታት 2,318 ስደተኛታት ናብቲ ዝተዳለወሎም ቦታ ከምዝግዕዙ ይገልጹ።
ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኮሚሽን ስደተኛታትን ከም አማኻሪ ኮይኑ ዝሰርሕን ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብቲ ኣብ ካሊ ዘሎ ምጉዕዓዝ ስደተኛታት ከም ተዓዛቢ ኮይኑ ዝሰርሕ አቶ ኻልድ አብዱ ኣብ ካሊ አስታት 10,000 ስደተኛታት ከምዝርከቡ ካብዚኣቶም 20 ሚእታዊት ኤርትራዊያንን ኢትዮጵያዊያንን ምኻኖም 45 ሚእታዊት ሱዳናዊያን 35 ሚእታዊት ድማ ኣፋጋኒስታናዊያን ምኻኖም ካብዚኦም እቶም 1,500- 2000 ዝኾኑ ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ምኻኖም እንተኮነ ግን እዚ ቁጽሪ ኣብዚ ሕጂ ዘሎ ኩነታት ይውስኽ ከምዘሎ ይሕብር።
እዚ መስርሕ ምጉዕዓዝ እቶም ስደተኛታትን ምዕጻው ካሊ መዓስከር ስደተኛታትን ኣብ መንጎ መንግስቲ እንግሊዝን መንግስቲ ፈረንሳን ብዝተበጽሓ ስምምዕ ኮይኑ እቲ ቀዳማይ መድረክ ነቶም ስደተኛታት ብክሊ ዕድመ ብምፍልላይ ከምዝጅምር ኣቶ ኻልድ የረድእ።
ብተወሳኺ ነቶም ኣብ ካሊ ዝነብሩ ዝነበሩ ልዕሊ ዕድመ ስደተኛታት ኣብ መላእ ፈረንሳ ኣብ ዝተዳለው 480 መዓስከር ስደተኛታት ከምዝግዕዙ ነዚ ብምትግባር ድማ መንግስቲ እንግሊዝን ንመንግስቲ ፈረንሳ ናይ 50 ሚሊዮን ዩሮ ሓገዝ ከምዝህብ ኣቶ ኻልድ ይሕብር።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ነቲ ምጉዕዓዝ ናይ ስደተኛታት ዝቃወሙ ስደተኛታት ሰንበት ምስ ፖሊስ ምግጫዎም፡ ኣብ ካሊ ሰላማዊ ሰልፊ ዘካይዱ ከምዘለው ካልኦት ካብቲ ቦታ ክወጹ ዘይደልዩ ከምዘለው’ውን ይሕበር ኣሎ ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኽኣል።


text:
Radio Erena: 21 March 2019
ኤርትራ እትርከበን ኣርባዕተ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ኣብዚ ዓመት እዚ 3 ሽሕ ሄክታር ዝባደመ መሬት ከልምዓ ምዃነን ውድብ መግብን ሕርሻን ዓለም (FAO) ኣፍሊጡ።
ክኢላታት ሕርሻን ምልማዕ መሬትን ምስ ወከልቲ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ጅቡቲን ሱዳንን ኣብ መጀመርያ ዕለታት ናይዚ ወርሒ ኣብ ካርቱም ኣብ ዘካየድዎ ኣኼባ፣ ብርሰት ኣግራብ ንምውጋድን ዝባደመ መሬት ንምልማዕን ከምዝወሰኑ እቲ ኣህጉራዊ ትካል ገሊጹ።
ኣብቲ ናይ ካርቱም ኣኼባ፣ ኤርትራ፣ ሓደ ሽሕ ሄክታር ንምልማዕ መደብ ከምዘለዋ ክትሕብር እንከላ፣ 300 ሄክታር ካብዚ ኣብ ማይ ምነ፣ ሓጋዝን ላዕላይ ጋሽን ምዃኑ መግለጺ FAO የነጽር።
ብዘይካ’ዚ፣ ኣብ ቅናት ሳሕለ-ሰሓራ ዝርከባ ኤርትራ፣ ሱዳንን ሞሪታንያን፣ ብሽርክነት FAOን ምወላ ቱርኪን፣ ኣብዚ ዝቕጽል ሰለስተ ዓመታት፣ 5 ሽሕ ሄክታር መሬት ንምልማዕ መደብ ኣሎ።
ኤርትራ እትርከቦ ሰፊሕ ዝርግሐ ዘለዎ ቅናት ሳሕለ-ሰሓራ፣ ኣብ ርእስ’ቲ ዘለዎ ተፈጥሮኣዊ ነቕጺ፣ ብሰንኪ ምብራስ ኣግራብ፣ ኣከባብያዊ ለውጢን ትሑት ቆላሕታ ንሓምላይ ልምዓትን፣ ካብ ዓመት ናብ ዓመት፣ ዝባድም መሬት እናሰፍሐ’ዩ ዝመጽእ ዘሎ።
እዚ ድማ ከቢድ ሓደጋ ደርቅን ካልእ ናይ ኣከባቢ ሳዕቤናትን ከኸትል ከምዝኽእል ክኢላታት የጠንቕቑ።


text:
ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ኣንቶኒ ብልንክን፣ ነቲ ታሪኻዊ ዝተባሃለሉ መገሻ ብርሕቐት (ቨርችዋል) ኣብ ኣፍሪቃ ፈጺሞም። ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ብልንክን ኣብ ሽዱሽተ ከባቢታት ኣትዮም ምስ ጸለውቲ መራሕቲ ዝኾኑ ፕረዚደንታት ኬንያን ናይጀርያን ተዘራሪቦም።
ንሶም እምነ መሰረት ፖሊሲ ወጻኢ ኣሜሪካ ብሰናይ ምሕደራ ኣቢልካ ንሰብኣዊ መሰላት ምዕቃብ ዝብል እዩ ኢሎም ። ሚኒስትር ወጻኢ ኣሜሪካ ኣንትንይ ብልንክን ነዚ ኣምር’ዚ ምስ መናእሰያት መራሕቲ ኣፍሪቃ ኣብ ዝተራኸብሉ እዋን ደጋጊሞም ተዛሪቦምሉ ኣለው።
ኣብ’ቲ ብቪድዮ ካብ ርሕቀት ዝተገብረ ልዝብ ቀንዲ መዘራረቢ "ዓሰርተ ሕቶታት ንቶንይ" ዝብል እዩ ነይሩ ። እንተኾነ መናእሰያት ኣፍሪቃ ነቶም ናይ ኣሜሪካ ዝላዓሉ ዲፕሎማት ዝኾኑ ብልንክን ክብድ ክብድ ዝበሉ ሕቶታት ካብ ምልዓል ዓዲ ኣይወዓሉን።
"ኣብ ኣፍሪቃ ሰላምን ጸጥታን መታን ክዓስል ምስ መሻርኽትና ኮይና ንምስራሕ ተበጊስና ኢና። ኣብ ሓጺር ሸቶ፣ ጸጥታዊ ምሕዝነት፣ ምውጋድ ጎንጺታትን ዲፕሎማሲ ኣብ ጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ክኸውን ይኽእል እዩ። እቲ ነባሪ ነገር ግና፣ ሃገራት ንዴሞክራሲያዊ ትካላት ንከክሐይላ ምሕጋዝ እዩ ዝግባእ" ኢሎም።
ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ብዛዕባ ኣብ ኣፍሪቃ ጸላዊት ትኸውን ኣላ ትባሃል ቻይና’ውን ተዛሪቦም እዮም።
"ሃገራት ኣፍሪቃ ምስ ዝተፈላለያ ሃገራት ምሕዝነት ክፈጥራ እየን። ቻይና፣ ፈረንሳ፣ ቱርኪ፣ ብራዚል ትኹን ኣሜሪካ ማለተይ እየ። እቲ ኣነ ተስፋ ዝገብሮ ግና፣ ሃገራት ኣፍሪቃን ኣፍሪቃዊያንን ንኩሎም እዞም ጽምዶታት ብግቡእ ክትምልከትዎምን እዩ።"
ብልንኪን ኣብ ዘረበኦም "ኣፍሪቃ፣ ኣሜሪካ ተዳምጸኩም ኣላ" ክብሉ ዘረበኦም ደምዲሞም ።


text:
ኣብ ዝሓለፈ ሰኑይ ኣብ ዝጀመረ ኣብቲ ወፍሪ ካብ 10 - ሽሕ ንላዕሊ ናይ ወፃኢ ዜጋታት ኣብ ዝተፈላለዩ ኣብያተ ማእሰርቲ ዝተዳጎኑ ክኸውን ከሎ ሓደ ኢትዮጵያዊ ከም ዝተቀትለ ተፈሊጡ'ሎ።
ትካል ዜና ኣሲሴትድ ፕሬስ እቲ ኢትዮጵያዊ መንእሰይ ዝተቀትለ ካብ ፖሊስ ክሃድም ኣብ ዝፈተነሉ እዋን'ዩ ድሕሪ ምባል ክሳብ ሎሚ 16-ሽሕ ሰባት ተታሒዞም ተሲሮም ከም ዘለው ሓቢሩ'ሎ።
ብፍላይ ኢትዮጵያውያን ኣብ ልዕሌና ግፍዒ ይፍፀም'ሎ፣ ኣብ ስዑዲ ናብ ዝርከብ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ኩነታትና እንተገለፅናውን ሰማዒ ስኢና ብምባል አውያትና አስምዕልና ክብሉ መረረቶም ገሊፆም።
ኣብ ስዑዲ ኣብ ዝርከብ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ዘፈር ዳያስፖራ ዝሰርሑ አሕመድ ዝተባህሉ በዓል ስልጣን ብወገኖም ንማእሰርቲ ኢትዮጵያውያንን ሞት ሓደ ኢትዮጵያዊን አረጋጊፆም ብዛዕባ'ቲ ኩነታት ሓበሬታ ንምርካብ ንሰርሕ'ለና ኢሎም።
ኣስዒቦም ነቶም ፍቃድ ስራሕ ዘይብሎም ናብ ሃገሮም ንምምላስ ምድላው ይግበር ከምዘሎ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ገሊፆም'ለው።
ሙሉእ ትሕዝተኡ ንምስማዕ ናብ ምልክት ብምኻድ ጠውቁ።


text:
Radio Erena: 22 June 2018
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብምኽንያት 20 ሰነ መዓልቲ ሰማእታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ንጻውዒት ሰላም ኢትዮጵያ ብእወታ ምቕባሉ ከምዘሐጎሶ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ገሊጹ።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፣ ኣብ ደቡባዊ ክልል ኢትዮጵያ ዝተጎሃሃረ ግጭት ንምፍታሕ ናብ ወልቂጤ ገይሽሉ ኣብ ዝነበረ እዋን ኣብ ዝሃቦ ቅልጡፍ ምላሽ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ናብ ኣዲስ ኣበባ ልኡኽ ከበግስ ምዃኑ ምግላጹ ከምዘሐጎሶ ድሕሪ ምጥቃስ ነቲ ልኡኽ ከም ወጻእተኛ ዘይኮነ ከም ኢትዮጵያዊ ናይ ኣሕዋት ኣቐባብላ ከምዝገብረሉ ተዛሪቡ።
ምስ ኤርትራ ሓቢርና ንሰላም ክንሰርሕ ኢና ዝበለ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ክቡር ዕለት ሰማእታት ታሪኻዊ መልእኽቲ ምምሕልላፉ ኣመጕሱ።
መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ፣ ኤርትራውያን ምእንቲ ናጽነትን ደሞክራስን ሃገሮም ዝኸፈልዎ መስዋእቲ ዝዝክርሉ ዕለት ስለዝኾነ ኢትዮጵ’ውን ከምእተኽብሮ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ፣ኣብቲ ብትግርኛን ኣምሓርኛን ዝተዛነቐ መልእኽቱ ኣገንዚቡ።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብ ወርሒ ለካቲት ናብ ስልጣን ካብ ዝመጽእ ኣብ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ’ውን ናይ ሰላምን ምዕባለን ለውጢ ንምርግጋጽ ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ሓቢርካ ናይ ምስራሕ ድሌት ከምዘለዎ ንምንጽብራቕ፣ ብዘይካ ናብ ኤርትራ ናብ ኩለን ጎረባብቲ ሃገራት ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ኣካይዱ ኣሎ።
==================


text:
Radio Erena: 11 August 2019
ኢትዮጵያ ኣብ ዝመጽእ ዓመት ሃገራዊ ምርጫ ኣብቲ ዝተመደበሉ ግዜ ከምእተካዪድ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሰልፊ ኢ.ህ.ወ.ደ.ግ. ገሊጹ።
እቲ ሰልፊ ናይ ክልተ መዓልታት ኣኼባ ድሕሪ ምክያድ ብዓርቢ 9 ነሓሰ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ሃገራዊ ምርጫ’ታ ሃገር ብንጹር ዕለቱ እኳ እንተዘይጠቐሰ፣ ብኣንጻር’ቲ ‘ክናዋሕ እዩ’ ዝብል ጥርጣረታት ሓያሎ ወገናት፣ ኣብ ግዚኡ ክካየድ’ዩ ኢሉ።
ዓሌት ብዘንቀሎ ግጭት ካብ ቤት ንብረቱ ናይ ዝተመዛበለ ቁጽሪ ህዝቢ ልዕሊ ክልተ ሚልዮን በጺሑሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ እቲ ዓሌታዊ ግጭት ንሃገራዊ ምርጫ ክዕንቅፎ’ዩ ዝብል ስክፍታ ብሓያሎ ወገናት ክቐርብ ጸኒሑ’ዩ።
ንኣቃውማ ተቓወምቲ ውድባትን ኩነታት ሃገራዊ ምርጫን ብዝምልከት ናብ ወከልቲ ባይቶ ኢትዮጵያ ንዝቐረበ እማመ 33 ውድባት ተቓውሞአን ከምዘስመዓ ዝዝከር’ዩ።
እቲ ናይ ልፍንቲ ሰልፊ ኣብ ኣኼብኡ፣ ኣብ መንጎ ውድባቱ ዝተራእየ ፍልልይ ንምጽባብ ብሓባር ምስራሕ ደኣምበር ሓድሕድ ምውቕቓስ ደው ከብል ከምዘለዎ ኣብ ስምምዕ እኳ እንተበጸሐ፣ ኣብ ክንዲ ልፍንቲ ሓደ ሰልፊ ንምዃን ዝቐረበ መጽናዕቲ ግን፣ ገና ብዙሕ ስራሕ ከምዝተርፎ ኣፍሊጡ።


text:
ናይ መላእ ሃገራት ላቲን ኣመሪካን ካሪቢያንን ሕዝብታት ዕለት 12 ታሕሳስ 2019 ዓ.ም. ምእንቲ ሰላም ኣብ ላቲን ኣመሪካን ካሪቢያንን ዝጽለየሉ ዕለት ክኸውን ናይ ላቲን ኣመሪካን ካሪቢያንን ብፁዓን ጳጳሳት ጉባኤ ከምዘተሓሳሰበን፡ ዝተፈላለያ ኣብቲ ክፍለ ዓለም ዝርከባ ናይ ቤተ ክርስቲያን ማሕበራትን ገዳማትን ሓዋርያውያን ምንቅስቓሳትን መዋቕራት ማሕበረሰብ ቤተ ክርስቲያን ምእመናን ኣባይቲ ስድራን ብጠቕላላ ሕዝበ እግዚኣብሔር ኣብቲ መደብ ጸሎት ምእንቲ ሰላም ክሓብር ጻውዒት ከምዘቕረቡ ናይ መላእ ላቲን ኣምሪካን ካሪቢያንን ብፁዓን ጳጳሳት ጉባኤ ናይ ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ቤት ጽሕፈት ዘውጸኦ መግለጺ የመላኽት።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ዕለት 12 ታሕሳስ 2019 ዓ.ም. ናይ መላእ ሃገራት ላቲን ኣመሪካ ሓላዊት ቅድስቲ ቅድስተ ማርያም ዘጓዳሉፐ ክብረ በዓል ምኽንያት ብኣደኣዊ ኣማላድነታ ኣብ መላእ ሃገራት ላቲን ኣመሪካን ካሪቢያንን ሰላም ውሑስ ክኸውን ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን እቲ ክፍሊ ዓለምን ብጠቕላላ ኣብቲ ከባቢ ዓለም ዝርከቡ ዝተፈላለዩ ናቤተ ክርስቲያናዊ መክብባዊ ማሕበረሰብ ኣብዚ መደብ ጸሎት ክሓብር ጻውዒት ዘቕረበ ናይ መላእ ሃገራት ላቲን ኣመሪካን ካሪቢያንን ብፁዓን ጳጳሳት ጉባኤ ኣስዒቡ፡ ኣብቲ ክፍሊ ዓለም ዝዓርግ መስዋዕተ ቅዳሴ ጸሎትን ጸሎት መቑጸርያን ጸሎት ዘነግህን ሰዓታን ጸሎት ዘሰርክን ምእቲ ሰላም ናይ ጸሎት ሓሳብ ዝገበረ ክኸውን ሓደራ ቢሉ፡
ኣብ መራኸቢ ብዙሓንን ማሕበራዊ መረባትን
እቲ ምእንቲ ሰላም ናይ ጸሎት ሓሳብ ኣብቲ ናይ መላእ ናይ ላቲን ኣመሪካን ካሪቢያንን መራኸቢ ብዙሓንን ማሕበራዊ መረብትን ላቲን ኣመሪካ ምእንቲ ሰላም ዝብል መንፈሳዊ ጐስጓስ ክካየድን፡ ናይ ቅድስተ ማርያም ዘጓዳሉፐ ሕድሪ እውን ስኒትን ናይ ፍቕሪ ስልጣነን ኵለንተናኻ ኣብ እግዚኣብሔር ምንባርን ዝብል ምዃኑ ኣዘኻኺሮም፡ ማርያም ወንጌል ኣብ ሕብረተሰብ ክሰርጽን ክብህልውትን ዝግበር ኣገልግሎት ስሉጡ ክኸውን ረዳኢት እያ፡ ስለዚህ ነዛ ናይ ደቀ መዝሙርን ልኡካነ ወንጌልን ኣርኣያ ዝዀነት እኖ ናይ መላእ ሕዝቢ ላቲን ኣመሪካ ጽሕፍቶ ነወክፍ ከምዝበሉ ናይ ላቲን ኣመሪካን ካሪቢያንን ብፁዓን ጳጳሳት ጉባኤ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ የመላኽት።


text:
ቃልን ዘተን ቀጥታዊ ርክባትን ሕውነታዊ ምትሕቑቛፍን ናይ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ናይ 2018 ዓ.ም. ምስሊ ዝገልጽ እዩ። ከይድታን ዘተን ጉዕዞን ንቕድሚት ምጉዓዝን እዚ ግና ብጥበብ ዝምርሐ ኰይኑ ክፍጸም ዘለዎ እዩ፡ ደረጃ ብደረጃ ዝፍጸም፡ ሕድ ሕዳዊ ምቅርራብ ዝሓትትን እዚ እውን እቲ ኣብ መንጐ ቅድስቲ መንበርን ህዝባዊት ረፓብሊክ ቻይና ዝተፈጸመ ናይ ሓባር ዘተን ስምምዕን ዝገልጽ ምዃኑ ባዕሎም ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስ ኣብ ሃገራት ባልቲክ ምብጻሕ ኣካይዶም ኣብ ምምላሶም ነቶም ዘሰንይዎም ናይ ዝተፈላለያ ናይ መራኸቢ ብዙሃን ማዕከናት ልኡካን ጋዜጠናታት ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ዘስመሩሉ ሓሳብ እዩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣብ ዓለም ሓቆፍ ርክባት ቃልን ዘተን ቀጥታዊ ርክብ ዝብል ተግባር ናይ ቅዱስ ኣቦና ናይ 2018 ዓ.ም. መግለጺ እዩ፡ ብዛዕባ እቲ ስንኩፍ ዝዀነ ኣብ ልዕሊ ሕጻናት ዝተፈጸመ ናይ ወሲብ ዓመጽ እውን ኣማእኪሎም እንክዛረቡ፡ ሓደ ናይ ቤተ ክርስትያን ኣባልን ሓደ ካህን እውን ይኹን፡ ካህን ጓሳ ንኽኸውንን ሕጻናት ናብ ቤተ ኣምላኽ ክመርሕ ዝተሓርየ ብምዃኑ ኣብ ልዕሊ ትሕቲ ዕድመ ሕጻናት ዝፍጽሞ ዓመጽ ኣብ ልዕሊ ሓደ ሕጻን እውን ይኹን ክትገልጾ ዘይከኣል ዘሰንብድን ዘሕፍርን ጸረ ሰብኣዊ ገበን እዩ እንክብሉ ኣብ ዝገልጽዎ ሓሳብ ብቐረባ እነስተውዕሎ መንነት ቅዱስነቶም እዩ፡ እቶም ነቲ ከቢድ ኢሰብኣዊ ገበን ዝፍጽሙን ኣካላው ጥራሕ ዘይኰነ ናይ ሕልና ዓመጽን ስልጣን ዕርዲ ብምግባር እውን ዝፍጸምዎ ዓመጽ ኵሉ ጠቒሶም ባዕሎም ብቐዳምነት ስለ እቲ ዝተፈጸመ ከቢድ ጸረ ሰብኣዊ ገበን ይቕርታ ይሓትቱ፡ ኣብ ኣየርላንድ ኣብ ወርሒ ነሓሴ ኣብ ዝተካየደ ዓለም ሓቆፍ ቅነ ስድራ ቤት ምኽንያት ተረኺቦም ኣብ ዘስምዕዎ ቃል ዝበልዎን፡ እቲ ብገለ ገለ ኣባላት ውሉደ ክህነት ኣብ ልዕሊ ሕጻናት ዝተፈጸመ ናይ ወሲብ ዓመጽ ምኽንያት ስቓይን ሕፍረትን ከምዝዀኖም ገሊጾም፡ ፍትሕን ሓቅን ጭቡጥ ተግባርን ኣብ ምድላይ ምትጋህ ዘድሊ ምዃኑ ከምዘተሓሳሰቡ ይዝክር። ቤተ ክርስቲያን ተሓተትቲ ንሕግን ፍትሕን ካብ ምቅራብ ገዛእ ርእሳ ኣይትበቕቕን፡ ከምዚ ዓይነት ገበን ዝፈጽመ ግብኡ ፍርዲ ክረክብ ንሕጊ ከምእተረክብን ገበናት እትኽውልን ትሕተ ግምት እትህብ ከምዘይኰነት ምፍላጥ የድሊ፡
ድልያ ፍትሕን ሓቅን
ኣብ ዝሓለፈ ታሪክ ከምዚ ዓይነት ገበን ዝፈጸሙ ኣብ እዋኑ ዝተወሃቦም ፍርድን ግምትን ገሊኡ እውን እቲ ዝተፈጸመ ገበን ክሳብ ክንደይ ከቢድ ምዃኑ ተረዲኡ ክሳብ ዝተፈጸመ እዩ ቢሉ ንምእማን ተሳኢንዎ እውን ይኸውን ወይ ካብ ጉድለት ተመክሮ ከየቃልዔ ዝተረፈ ዘስቐጠ ይኸውን፡ ዝሓለፈ ታሪኽ ብናይ ዝሓለፈ ኩነት ምንባብን ምትንታንን ግድን ይኸውን፡ ወይ ከኣ ብዘይ ግቡእ ምጥቃም ሓላፍነትን ብዘይ ሕጹጽነትን ነቲ ከምዚ ዓይነት ገበን ሸለል ብምባል እውን ይኹን፡ ከምዚ ዓይነት ተግባር’ዚ ንሓዋሩ ፈጺሙ ክህልው የብሉን፡ እዚ ናይ ቤተ ክርስቲያን ቆራጽ ውሳኔ ምዃኑ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ደጋጊሞም ዝገልጽዎን ኣብ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ግብሪ ዘውዕልዎ ዘለዉ ሓቂ እዩ።
ድኻታት ምፍላጥ
ዕለት 30 መጋቢት 2018 ዓ.ም. ኣብ ኮሎሶዩም ኣደባባይ ኣብ ዝዓረገ ጸሎት ፍኖተ ምስቀል ተራኺቦም ኣብ ዘዕረገዎ ጸሎት እቲ ብውግእን ብምክፍፋልን ዝተገማምዔዓለም ዘሕፍርን ንነፍሲ ወከፍ ሰብኣዊ ፍጥረት ሕፍረት እውን እዩ ቢሎም። ሰብኣዊ ፍጥረት ብኢጐነት ተዋሒጡ መንእሰያትን ሕጻናትን ህሙማንን ኣረጋውያንን ተነጺሎም ንኽነብሩ ይድርኽ ከዘሎን፡ ሰብኣዊ ፍጥረት ናይ ሕፍረትን ሓናኽነትን ትርጉም ዘጥፍኤ ኰይኑ ከምዘሎ፡ እቲ ዘሕፍር ናይ ምሕፋር ትርጉም ምጥፋእ ምዃኑ ገሊጾም። … ቤተ ክርስቲያን ንድኻታት ቀረባን ናብኦም እትወጽእን ክትከንን ውግእን ዓመጽ ኩሉ ንኸህሉ ብምግባር ናይ ሓውን ብጻይን ጐረቤትን ተምሳልካን መሰረታዊ ድላይ ግዱስ ምዃንን ፍትሒ ምንቕቓሕን የድሊ፡ ዕለት 14 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ጳውሎስ ሻድሻይን ብፁዕ ኣቡነ ኦስካር ሮመሮን ካልኦት ሕሙሽተ ብፁዓን ቅድስና ንምእዋጅ ኣብ ዘዕረገዎ መስዋዕተ ቅዳሴ፡ እቶም ቅድስና ዝተኣወጀሎም ኣብ ሕይወት ወንጌል ኣማእኪሎም ወጌል ዝመስከኡን፡ ብኢየሱን ዝተማረኸን በሕዋት ዝተሳሕበን ንኢየሱ ምፍቕር ነሕዋት ቀረባ ብምዃን ዝነበሩ እንክብሉ ከምዝገለጽዎም ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ የዘኻኽር።
መንእሰያትን ምስ ብዙህነት ምንጽጻርን
ምንጻግን ዘይተቐባልነትን ዘምእንጋድን ንኻልእ ምፍራሕን ዝብል ባህሊ ነቲ ካባኻ ዝተፈልየ ብሕውነት መንፈስ ብምቕባል ጥራሕ ምስናፍ ዝከኣል ምዃኑደጋጊሞን ንመንእሰያትን ሕጻናትን ይምዕዱን ምስ ብዙህነት ንጽኑዕ ሓድነት ምዝታይን ምንጽጻን ዘለዎ ኣገዳስነት የመላኽቱ፡ እዚ በቲ ዝብልዎን ዝፍጽምዎን ርክባት ጥራሕ ዘይኰነ መንእሰያትን እምንትን ልልያ ጸዋዕታን ኣብ ዝብል ርእሰ ጉዳይ ንኽዝትይ ብዝጸውዕዎ ናይ መላእ ካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን ብፁዓ ጳጳሳት ሲኖዶስ ኣቢሎም ናይ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ከይዲ ምዃኑ የረጋግጹ፡ ነቲ ካባኻ ንዝተፈልየ ክፉት ምዃንን ናይ ሰላምን ዘይምንጻልን ወምውጋድን ዘተን ባህሊ ኣብ መንጐ ሕብረተሰብን ዝተፈላለያ ሃይማኖታትን ኣገዳሲ ምዃኑ ብዘይ ምስልካይ ብቓልን ሕይወትን የተሓሳስቡ።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ጥሪ – 1. 2018
- ጸሎት
ኦ ሓያልን ዘለዓለማውን ዝኾንካ እግዚአብሔር አቦይ፤
ከምታ እምንትን ትሕትን ዝኾነት ማሪያም አደኻ፤
ንጹሕ ዝኾነ ልቢ ፍጠረለይ፤
ምክንያቱ ብሓቅነትን ብጹሩይ መንፈስን
ምእንቲ ክነገልግለካን ክስዕበካን።
ሉቃ.2:15-21
ካልአይ ጉባኤ ቫቲካን ንቕድስቲ ድንግል ማሪያም አደ አምላክ ምኻና “ ኦርኅሩኅን ጥበበኛን ዝኾነ አምላኽ ንዓለም ንኼድኅን ምስ ደለየ፤ ጊዜኡ ምስ በጽሔ ካብ ሓንቲ ሰበይቲ ዝተወልደ ወዱ ለአኸ፡ እዚ ከዓ ንዓና መንፈስ ውልዱነት ንክንረክብ ኢዩ። ንሱ ንዓና ንምድኃን ካብ ሰማይ ወሪዱ፡ ብስራሕ መንፈስ ቅዱስ ካብ ድንግል ማሪያም ሥጋ ለበሰ “ ይብለና። በዚ ምክንያት ክርስቶስ ካብ ማሪያም ብምላዱ፡ ማሪያም አደ እቲ ልዑል አምላኽ ተባሂላ ትጽዋዕ። እቶም ጋሶት በቲ በቶም መላእኽቲ ዝተነግሮም ንኸረጋግጹ ናብ ቤት ልሔም ከምዝኸዱሞ ንማሪያምን ንዮሴፍን፡ ነቲ አብ መብልዒ ማል ዝደቀሰ ሕጻንን ከምዝረኸብዎም ናይ ሎሚ ቃል ወንጌል የዘንቱወልና። ነቲ ኩሉ ዝረአይዎ ከአ ኮይዶም አውረዩ። ንሕናውን ከም ተኸተልቲ ክርስቶስ ልክዕ ከምቶም ጋሶት፡ ህላዌ አምላኽ አብዚ ዓለም እዚ ክንእውጅ ዝተጸዋዕና ኢና። ሎሚ እቶም ብእምነት ንኽርስቶስ ዝተቐበልናዮን ዝረኸብናዮን ሰባት፡ እዚ ክቡር ሕያብ አምላኽ እዚ አብ ውሽጢና ዝተሓዝ ሕያብ አይኮነን፤ እንታይ ደአ ብቓልናን ብሕይወትናን ነሕዋትና ክነካፍሎ ዝተጸዋዕና ኢና።
አብ ወንጌል ሓንቲ ሰበይቲ በቲ ናይ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ተግባራት ተገሪማ ንክርስቶስ ከምዚ በለቶ “ ንአኻ ዘጥበዋ አጥባትን ንአኻ ዝተሸከመት ማሕጸንን ብጹዓን እየን” ምስ በለቶ፡ ብጹዓንስ እባ እቶም ቃል አምላክ ዚሰምዑ እዮም” እናበለ ነዲኡ ብጽዕቲ ዝገበራ ንቃል አምላኽ ብዘይ መኸላእታ ተቀቢላ ንመደብ እግዚአብሄር ንምፍጻም ቅርብቲ ምኻና ብሕይወታ ስለዝመስከረቶን ዝተቐበለቶን ምኻኑ ይገልጽ።
ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን በዚ 2017 ዓመተ ምሕረት ወዲእና 2018 አብ እንጅምረሉ ዘለና ግዜ፡ ብሓቂ ንእግዚአብሔር በቲ በዚ ዓመት እዚ ዝገበረልና ጸጋታት ክነመስግኖ፡ አብቲ ጎደሎታት፡ ዘይእሙናት ኮይና ዝተረኽብናሉ ከአ ንአምላኽና አቦ ምሕረት ምኻኑ አሚና፡ ብትሕትና ምሕረት ብምልማን፤ ብዝተሓደሰ መንፈስ ምስ ክርስቶስን አብ ክርስቶስ ሓድሽ ሕይወት እንጅምረሉ ግዜ ኢዩ። ሓድሽ ዓመት ክበሃል ከሎ፡ ነቲ ዝሓለፈ ሕይወትካ መርሚርካ፡ ምስ ገዛእ ርእስኻን ስድራቤትካን ጎረባብትኻን አምላኽካን ዘለካ ርክብ ጸብጻብ እትገብረሉን እተማሓይሸሉን ግዜ ኢዩ። ንዝሓለፈ ኩሉ ስንብራት ቁስሊ እተሕውየሉ – ማለት ሰላምን ዕርቅን እትገብረሉን እትሰርሓሉን ግዜ ኢዩ። ሓድሽ ዓመት ነዚ ዘይሕግዝ እንተኮይኑ ሓድሽ ዓመት’ውን አይኮነን። በዚ ንማሪያም ( አደ አምላኽ) ዝተወፈየ መዓልቲ እምበአር አዴና ቤተክርስቲያን ናይ ሰላም መሳርሕቲ ክንከውን ትዕድመና አላ’ሞ፡ ነዚ ሓድሽ ዓመት እዚ ብሓቂ ናይ ሰላም መሳርሕቲ ክንከዊን ክንሰርሕ ብቁርጺ ፍቓድ ንጀምሮ። እቲ ንደቂ እስራኤል ብልኡኻቱ ገሩ “ እግዚአብሔር ይባርኽካን ይሓሉኻን። ጸጋኡ ኸአ ይሃብካ። እግዚአብሔር ብምሕረቱ ይጠምትካ፥ ሰላሙ ድማ ይሃብካ”። ዘኁ.6:22-26 እናበለ ንሕዝቡ ዝባረኸ አምላኽ ንነፍሲ ወከፍና ይባርኸናን ይሓልወናን ሰላሙ ይሃበናን። አሜን”
- ጸሎት
አብ ምድሪ እትነብሩ ኹሉኹም፥
ንግዚአብሔር እልል በሉሉ።
ንእግዚአብሔር ብሓጎስ ተገዝእዎ፤
እልል እናበልኩም ናብኡ ምጹ። አሜን!
አባ ሓጎስ ተስፋግቢር


text:
ብስም ኣብን ወልድን መንፈስቅዱስን ሓደ ኣምላክ ኣሜን።
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን፡
ካብ እዚ ቀጺልና ሕጽር ዝበለ ኣገዳሲ ዜና ነቕርበልኩም፥
ብዕለት 19 ለካቲት 2017 (ብግዕዝ 12 ለካቲት 2009 ዓ/ም) ደብረገነት ኪዳነ ምሕረት ሮተርዳም ኣብ ዓመቱ፡ ብድሙቕን ዉዕዉዕን መንፈስ ተኸቢሩ ውዒሉ። ቅዱስ ኣምላኽ ፍቓዱ ኮይኑ ኣብ እዚ ቅዱስ መዓልቲ እዚ፡ ብዙሓት ምእመናን ጻዕዳ ክዳውንቶም /ክዳውንተን ተኸዲኖም/ተኸዲነን፡ ንቅድስቲ ማርያም ምስ ኣገልገልታ ዝኾኑ፡ ካህናትን ዲያቆናትን ከመስግኑዋን ክልምኑዋን ሓዲሮምን ኣርፊዶምን።
ኣብ እዚ ቅዱስ መዓልቲ እዚ፡ ብዙሓት ህዝበ ክርስትያን ዝተሳተፉዎ ኢዩ ነይሩ። ቅዳሴ / ጉባኤ ምስ ተወደአ፡ ታቦት ናብ ኣደባባይ ኣብ ዝወጸሉ ጊዜ ኩሎም ምእመናን ሰንዮሞ። ኣብ እቲ ኣደባባይ ካህናትን ዲያቆናትን ምስ ኩሉ ህዝቢ ጸሎት ኣብጺሖም ምስ ወድኡ፡ ታቦተ ማርያም ብኹሎም ምእመናን ተሰንዩ ናብ መቕደስ ኣትዩ። ብድሕሪ'ዚ ንምእመናን ተሳተፍቲ ኣውደ ዓመት ዝተዳለወ ሺሻይ /መኽፈልቲ ተባሪኹ ተዓዲሉ።
ማርያም ጥዕምቲን ርህርህቲን ስለ ዝኾነት፡ ብዝኾነ ይኹን መንገዲ ከም ደቂ ሰባት መጠን ክንፍጽሞ እንኽእል ጉድለት ከይጸብጸበት፡ እቲ ቅዱስ ኣውደ ዓመታ ብጽቡቕ ከም ዝዛዘም ገይራቶ ኣላ እሞ ንዓመታ ከኣ ከም እዚ እዋን ከይሸረፈ፡ ከይጎረፈ ከይፈላለየ ከጽንሓና ኣምላኽና ቅዱስ ፍቓዱ ይኹነልና። ኣሜን።


text:
ፀገማት ሰናይ ምሕደራን ፍትሕን ናብ ቢሮክራሲያዊ ኣሰራርሓ ኣውሪድካ ከይኮነስ ሰበስልጣን ንዝሰርሑዎ ተሓተቲ ዝኾኑሉ ኣሰራርሓ ብምንፃፍ፣ህዝቢ ሕቶታት ብምቕራቡ ዝቕፅዐሉን ዝሽቑረረሉን ከይኮነስ መስርሕ ዴሞክራሲያዊ፣ስቪላውን ሰብኣውን መሰላት ብምንጋስ ሕቱኡ ዝምለሰሉን ሃዋህው ብምምችቻው እዩ ይብሉ ናሁሰናይ በላይን ገብረመድህን ገብረሚካኤልን ።
ንሳቶም ነዚ ዝተዛረቡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ክልላት ትግራይ፣ ኣምሓራ፣ ኦሮሚያ፣ክልል ደቡብን ኣብ ኣዲስ ኣበባን ዘለው ፀገማት ሰናይ ምሕደራን ፍትሕን ዘፅንዕ ሓደ ግብረ ሓይሊ ኣጣይሹ ብቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኣብ ዝተመረሐ ኣኼባ ላዕለዎት መንግስቲ ቐሪቡ ብዛዕባ ዝተሰምዐ ፀብፃብን ገምጋሞምን ትንታንኦምን ንክህቡና ተሓቲቶም ኣብዝሃብዎ ርእይቶ'ዩ።
‘ህዝቢ ተናጊሩ ክባረር የብሉን፤ተናጊሩ ክዋረድ የብሉን፤ተናጊሩ ክእሰርን ኣብ ቤት ፍርዲ ክግተርን የብሉን’ዝበለ ናሁሰናይ ብምስዓብ ‘ፖለቲካዊ ተሳትፎ ሕማቕ ዋጋ ከኽፍል የብሉን’ይብል።
‘ሰናይ ምሕደራ ንበይኑ ቆንጢርካ ዝወፅእን ዝዝረበሉን ከይኮነስ ልዕልነት ሕጊ፣ብዴሞክራሲያዊ ኣገባብ ሓሳብካ ብነፃነት ምግላፅ ምስ ዝረጋገፅ ሰናይ ምሕደራ ንምንጋስ ዝሕግዙ ትካላት ምህናፅ ይክኣል ይብል’ገብረመድህን ገብረሚካኤል።
ገብረመድህን ገብረሚካኤል ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ዪኒቨርሲቲ ኣዲስ ኣበባ ናይ PhD ትምህርቱ ኣብ ምክትታል ይርከብ።ናሁሰናይ በላይ እውን ኣብ ዩኒቨርስቲ ኣዲስ ኣበባ መምህር ፌደራሊዝም ኮይኑ ናይ PhD ትምህርቱ የፅንዕ ኣሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ኣብ ደቡብ ክልል ዝተኻየደ ምርጫ ተዘሪዙ ዳግም ክካየድ ኣለዎ ኢሉ ናይ ኢትዮጵያ ሶሻል ዴሞክራቲክ ፓርቲ።ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ትማሊ ኣብ ዝሃቦ መግለፂ ካብ ዝተፈላለዩ ፓርትታት ጥርዓናት ከምዝተቐበለ ገሊፁ ኣሎ።ብኻሊ ዜና ኣብ ክልል ሲዳማ ዝተኻየደ ሃገራውን ክልላውን ምርጫ ሰላማዊን ዜጋታት ብነፃነት ናይ ምምራፅ መሰሎም ዘይደረተሉን ከምዝነበረ ናይ ሓባር ቤት ምኽሪ ኣብቲ ክልል ዝተወዳደሩ 12 ተነሓናሕቲ ውድባት ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ሓቢሩ።
ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ኣብ ደቡብ ክልል ዝተኻየደ ምርጫ ሰሪዙ ዳግም ከካይድ ናይ ኢትዮጵያ ሶሻል ዴሞክራቲክ ፓርቲ \ኢሶዴፓ\ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለፂ ኣተሓሳሲቡ።
ናይቲ ፓርቲ ኣቦ ወንበር ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስ እቲ ምርጫ ሃናፂን ኣብ ኢትዮጵያ ፍትሓውን ተኣማኒን ከምኡ እውን ብሰላማዊ ኣገባብ መረፃ ምክያድ ከምዝክኣል መርኣያ እንተነበረ እውን ዝተመደቡ ኣፈፀምቲ ምርጫ ከምኡ እውን ኣካላት ፀጥታ ምስ ገዛኢ ፓርቲ ወጊኖም ዝሰርሕሉ ብርክት ዝበሉ ብድሆታት ዝነበሮ እዩ ኢሎም።ስለዚ እቲ ምርጫ ተሰሪዙ ገለልተኛ ኣፍፀምቲ ምርጫ ተጠቒሙ ዳግማይ ምርጫ ከካይድ ብጥብቂ ነተሓሳስብ እዮም ኢሎም።
ናይ ክልል ደቡብ ቤት ፅሕፈት ብልፅግና ፓርቲ ብዓልቲ ስልጣን ዝኾና ወይዘሮ ፀሃይ ወራሳ ብኢሶዴፓ ንዝቐረበ ጥርዓን ተቐባልነት ዘይብሉ እዩ ኢለን።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኣብ ክልል ሲዳማ ዝተኻየደ ሃገራውን ክልላውን ምርጫ ሰላማዊን ዜጋታት ብነፃነት ናይ ምምራፅ መሰሎም ዘይደረተ ከምዝነበረ ኣብቲ ክልል ዝተወዳደሩ 12 ተነሓናሕቲ ውድባት ናይ ሓባር ቤት ምኽሪ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ኣረጋጊፁ።
ብዙሓት ፓርትታት ብዙሕ ጥርዓናት ኣቕሪቦም እዮም ዝበላ ትማሊ ሓሙስ ጋዜጣዊ መግለፂ ዝሃባ ኣዶ ወንበር ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ወይዘሪት ብርቱኳን ሚደቅሳ ዝቐረቡ ጥርዓናት ብዓይነቶም፣ብትሕዝቱኦም፣ምስቲ ውፅኢት ዝህልዎም ርክባት ከምዝርኣያ ሓቢረን።‘’ገሊኦም ብናትና ደረጃ ክቐርቡ ዝኽእሉ ከምዘይኮኑ ንምርኣይ ክእሊና ኣለና።ገሊኦም ድማ ነቲ ውፅኢ ዝቕይሩ ስለዘይኮኑ ቀዳምነት ዝወሃቦም ኣይኮኑን’’ ኢለን።
ብኻሊእ ዜና ኣብ ክልል ኣምሓራ ዞባ ምዕራብ ጎጃም ወረዳ ጃቢ ጣህናን ጣቢያ አውንት መንዝ ኣብ ድሮ ምርጫ ናይ መረፃ ወረቓቕቲ ሰሪቑ ናብ ማይ ኣእትዩዎ ዝተብሃለ ኣቦ ወንበር ጣቢያ ብማእሰርቲ ክቕፃዕ ከምዝተፈረዶ ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ ክልል ኣምሓራ ገሊፁ።
ተኸሳሲ እንለይ በዜ ብሰለስተ ኣዋርሕ ማእሰርቲ ሓላፍነቱ ኣይተዋፀን ዝተብሃለ ሓላዊ ድማ ሓደ ሽሕ ቕርሺ ተቐፂዑ ኣሎ።


text:
Hallands län
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 23 10 2018
ብርክት ዝበለ መሐንበሲ-ቦታታትን ገመግም-ባሕርን ገለ ካብ ሕላገት ህቡብነትኣውራጃ ሃላንድ እዩ። ብዜካ’ዚ፡ እቲ ዞባ፡ ብጽዑቕ ኣግራብን ስንጭሮታትን ዝተኸበ ሩባታትን ጫካን ሃል ዝበለን ብባሕሪ ዝማዕረገ ህንጻታትን ውን ይርከቦ። እዚ ኣውራጃ’ዚ፡ 6 ከተማታት ወይ ምምሕዳር ከባቢታት ዘጠቓልል ኮይኑ ንሳተን ከኣ፡ ላሆልም፡ ሃልምስታድ፡ ሂልተ፡ ፋልከንበሪ፡ ቮርበሪን ኩንግስባካን እየን።
ኮሙንናት ኣብ Hallands län
ኣብ ታሕቲ እታ ብዛዕብኣ ብዝያዳ ከተንብብ ትደልያ ኮሙን ኣብ Hallands län ምረጽ
ኩነታት መንበሪ-ኣባይቲ
እቲ ኣብ ዝሓለፈ 10ታት ዓመታት ዘጋጠመ ብዝሒ ህዝቢ ኣብዚ ዞባ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ሓደስቲ ገዛውቲ ናይ ምህናጽ መደባት ኣይተራእየን። ስለዝኾነ ከኣ፡ ካብ ዓመተ 2000 ንንዮው ኣብቲ ዞባ ሕጽረት መንበሪ-ኣባይቲ ክርአ ግድን ኮይኑ። እዚ ሕጽረት'ዚ ብፍላይ ኣብ ማእከሎት ከተማታት ናይቲ ኣውራጃን፡ ኣብተን ኣብ ከባቢ ገማግም-ባሕሪ ዝርከባን ከተማታት'ዩ፡ ጎሊሑ ዝተራእየ። ብሓፈሻ እቲ ሕጽረት ከኣ፡ ኣብ ነኣሽቱ ገዛውቲ ምርካብ'ዩ ዝያዳ ኸሪሩ። ጸገም ምርካብ ገዛውቲ ብፍላይ ነተመሃሮ፡ መንእሰያት ካልኦት ፍሉይ ናይ መንበሪ-ገዛ ድልየታት ዘለዎም ኣካላትን እዩ፡ ገኒኑ ዝተራኣየ።
ህዝቢ-ተቐማጦ
ዕብየት ቁጽሪ ህዝብን ዕድላት ስራሕን ኣብ ኣውራጃ ሃላንድ ካብ ማእከላይ ሃገር-ለኸ ደረጃ ቁሪብ ብልጽ ኢሉ ይርከብ። ቁጽሪ ህዝቢ ናይ'ዚ ኣውራጃ ኣብ ዝሓለፈ 10ታት ዓመታት'ዩ ክንህር ጀሚሩ። ኣብ መወዳእታ 2013 ቁጽሪ ህዝቢ ኣውራጃ ሃላንድ ናብ 306840 ደዪቡ። ኣብዚ ኣውራጃ፡ እታ ዝዓበየት ከተማ ሃልምስታድ ኮይና፡ ኣስታ 94000 ተቐማጦ ሃልይዋ፡ እታ ዝዓበየትን ብዙሕ ህዝቢ'ቲ ዞባ ዝርከበላን ከተማ እያ። ብጽሖት ወይ ቱሪስም ኣብዚ ዞባ'ዚ ህቡብ ኮይን፡ ኣብ እዋን ክራማት ኣብዚ ዝርከብ ቁጽሪ ህዝቢ ዕጽፊ ብምዃን ናብ ፍርቂ-ምልዮን ይበጽሕ።
ንግዳዊ-ንጥፈታትን ወሃብቲ-ስራሕን
ቁጠባዊ ትሕተ-ባይታ ወይ ንግዳዊ ንጥፈታት ኣውራጃ ሃላንድ፡ ኩሉ ጽላታት ዝትክንፍ ኮይኑ፡ ብምንቕስቓስ ነኣሽቱ ትካላት ይልለ። ቅርጺ ናይዘን ነኣሽቱ ትካላት ብዙሕ ኣውንታዊ ውጽኢታት የርኢ ምህላዉ ዝከሓድ ኣይኮነን። ኣተባባዒ ሃዋህው ንምምስራት ሓደስቲ ትካላት፡ ጽቡቕ ኣታዊታት ምልክት ዕብየት ትካላት እዩ። ንቁጠባዊ ኩነታት ናይዚ ኣውራጃ ዝጸሉ ረቋሒ ከኣ፡ ኣብዚ ቦታ ብዙሓት ኣብ መዳይ ፍልጠት ዝነጥፋ ትካላት ዘይምህላወን ወይ ምውሓደን፡ ትሑት ደረጃ ትምህርቲ ነባሮ፡ ጽዑቕ ርክባት ምስ ሕብረተ-ሰብን ዩኒቨርስትን ምህላዉ እዩ። ኣብዚ ዞባ'ዚ እቲ ዝዓበየ ወሃቢ-ስራሕ ምምሕዳር ከተማ ሃልምስታድ ኮይኑ 7800 ሰራሕተኛታት ኣለዉዎ። ብድሕሪኡ ናይ ካልኣይ ደረጃ ዝሕዝ ከኣ፡ ምምሕዳር ኣውራጃ ኮይኑ 7200 ሰራሕተኛታት ኣለዉዎ።
ኣብያተ-ትምህርታትን ትምህርትን
እታ ኣብ ከተማ ሃልምስታድ እትርከብ ዩኒቨርስቲ፡ ናይ'ዚ ዞባ ብርክት ዝበላ ዓውዲታት ትምህርቲ ኣብ ምሃብ ትርከብ። እቲ ኣብዛ ዩኒቨርስቲ ዝካየድ ምርምር ኣህጉራዊ ተፈላጥነት ዘለዎን ኣፍራይን ምርምር እዩ። እቲ ኣብ ቮርበሪ ዝርከብ ካምፓስ፡ ዝተፈላለየ ሞያዊ ዓውደ-ትምህርቲ ኣብ ምሃብ ዝነጥፍ መሓውር ናይዛ ዩኒቨርስቲ እዩ።
መራኸቢ ቀለቤት ምስ ካልእ ኣድራሻ-ኢንተርነት
ኣገልግሎት ጥዕና
ኣብ ኣውራጃ ሃላንድ ኣብ ሰለስተ ከባቢታት ዓበይቲ ሆስፒታላት ይርከብኦ። ንሳተን ከኣ፡ ኣብ ኩንግስባካ፡ ሃልምስታድ ከምኡን ውን ቮርበሪ ዝርከባ ኮይነን፡ ብጠቕላላ ኣስታት 3500 ሰራሕተኛታት፡ ሓባራዊ ምምሕዳርን መርሕነትን፡ ኣለውወን። ብዜካ እዘን ዝተጠቕሳ ሆፕሲታላታ ብርክት ዝበላ መንግስታውን ከምኡ ውን ናይ ግሊ ማእከላት-ጥዕና ውን ኣብ ምሉእ እቲ ኣዋራጃ ፋሕ-ኢለን ይርከባ።
ባህላውን ናይ ምዝንጋዕ ንጥፈታትን
ነቶም ብባህሊ፡ ታሪኽ፡ ስፖርት፡ ስነ-ጠበብ፡ ሙዚቃን ትያርትን እትግደሱ ሰባት ኣብ ኣውራጃ ሃላንድ ብርክት ዝበለ ነዚ ዝድህስስ ንጥፈታት ኣለኩም። ተፈጥሮኣዊ ኣቃውማዊ ብዙሕነት ናይቲ ዞባ፡ ብርክት ዝበለ ዝብጻሕ ቦታታት ዝሓቆፈ እዩ። ኣብዚ ዞባ'ዚ፡ 160 ዝተሓዝአ ተፈጥሮኣዊ ቦታታትን 50 ትንታዊ ታሪኻዊ ቦታታትን ይርከብ።
ንጥፈታት ሲቪላዊ-ማሕበራት ኣብ መዳይ ምውህሃድ ኣብ ሕብረተ-ሰብ
ንዜጋታት፡ ዕጋበትን ጥጡሕ ባይታን ንምፍጣር፡ ኣብ ኣውራጃ ሃላንድ ኩሎም መንግስታዊ ኣካላት፡ ትካላት፡ ማሕበራትን ምትእኽኻባትን ኢድን ጓንትን ኮይኖም ሓቢሮም ይሰርሑ። ዓላማ ናይዚ ምውህሃድ ጻዕሪታት'ዚ ምቹእ ህወት ዜጋታትን ሓደስቲ ስደተኛታትን ንምጥጣሕን ንኣውፈርቲ ወይ ወይ ወነንቲ ትካላት ዝምእምእ ሃዋህም ንምፍጣርን ዝዓለመ እዩ።


text:
“ኣቱም ጽሙኣት ኲልኻትኩም ናብ ማያት ንዑ”
፴፱ ታኅሣሥ ፴፻፱ ዓ ም ግ፥ 7 ጥሪ 2016 ዓ ም ፈ
ፍቁር ሕዝበ እግዚኣብሔር
ጒዕዞ ዓመት ምሕረት ካብ እንጅምር ድሮ ወርኂ ሓሊፉ፣ ብዕለት 12 ታሕሣሥ፡ ኣብ ርእሰ ኣድባራት ኪዳነ ምሕረት፡ ማዕጾ ምሕረት ከፊትና መስዋዕተ ምስጋና (ቅዳሴ) ኣብ ዘዕረግናሉ ንግሆ ዝተራእየ ብዝኂ ሕዝብን ዕዙዝ ተሳትፎን ናይቲ ኣብ ልቢ ነፍስወከፍና ዘሎ ጽምእን ጥምየትን ምሕረት ኣምላኽ እዩ ገሊጹልና፣ ዓመት ምሕረት ብምውእዋጁ ከምቲ ኢሳይያስ ነቢይ ንሕዝቢ እስራኤል ዘስምዖ፡“ኣቱም ጽሙኣት ኲልኹም ናብ ማያት ንዑ። ኣቱም ገንዘብ ዘይብልኩም ከኣ። ንዑ። ተሻየጡ እሞ ብልዑ፣ እወ ንዑ። ብዘይ ገንዘብ ብኸምኡ ወይንን ጸባን ተሻየጡ፣ ገንዘብኩም እንጌራ ኣብ ዘይኮነ። ጻማኹም ድማ ኣብ ዘየጽግበኩም እተጥፍኡስ ስለምንታይ? ተጠንቂቕኩም ስምዑኒ። ነቲ ዝጸበቐ ከኣ ብልዑ። ብጥዑም ብልዒ ድማ ባህ ኪብለኩም እዩ” (ኢሳ 55፡1-2) ዝብል ጸዋዒት ዝሰማዕና ኢና ንመስል ነቢርና፣
ከም ሓቁ እንተኾይኑስ፡ ከምሎሚ እዋን እኳ ብዛዕባ ገንዘብ ተዛሪብና ኣይንፈልጥን፣ ብሓደ ወገን ብዛዕባ ዝኣቱን ዝቕየርን ገንዘብ፡ ከምኡውን ብዛዕባ ኣወጻጽኣኡ ብዙኅ ክንዛረብን ክንከራኸርን ቀኒና ኣሎና፣ በቲ ካልእ ወገን ከኣ ከም ሎሚ’ኳ ገንዘብ ውሒዱና ኣይፈልጥን ክንብል ንኽእል፣ ንክዳንን ንመግቢ ዕለትን። ንትምህርትን ንደሞዝን-ንስራሕን። ንሕክምናን ንመንቀሳቐስን። ንሓጐስን ንሓዘንን። ንምትሕግጋዝን ንምክሳስን ክንብል እነጥፍኦ ገንዘብን ኃይልን ኣዝዩ ብዙኅ ከምዝኾነ ዕለታዊ መነባብሮና ዝምስክሮ እዩ፣ ኩሉ ዝግዛእን ዝሽየጥን ነገር ክብሪ ኮይኑ ከምዘሎውን ኣይጠፍኣናን፣ ስለምንታይ ደኣ እዩ ነቢዪ ኢሳይያስ ኣብዚ ከምዚ ዝበለ እዋን። “ኣቱም ገንዘብ ዘይብልኩም ከኣ ንዑ ተሻየጡ እሞ ብልዑ- ገንዘብኩም እንጌራ ኣብ ዘይኮነ፥ ጻማኹም ድማ ኣብ ዘየጽግበኩም እተጥፍኡስ ስለምንታይ?” እናበለ ዝሓትት? ከይከፈልካን ከይደኸምካን ዝርከብ መግብን መስተንከ ከመይ ዝበለ እዩ? ኣበይከ ይርከብ? እቲ ለጋሥ ወሃቢኸ መን ይኸውን? ዝብሉ ሕቶታት ንርእስና ክንሓትት ኣገዳሲ ይኸውን፣
ብርግጽ እዚ ኢሳይያስ ዝዛረበሉ ዘሎ መግቢ እቲ ንሕና እንፈልጦ መዓልታዊ ሓላፊ መግቢ ኣይኮነን፣ ኣብዚ ዝተጠቕሰ ቃል እግዚኣብሔር እቲ ነቢዪ እግዚኣብሔር ብነጻን ብብዝኅን ንሕዝቡ ብዛዕባ ዘዳልዎ ካልእ ሺሻይ እዩ ዝገልጽ ዘሎ፣ ምስ እዚ ናይ ሎምዘመን ዓመተ ኢዮቤል ኣተሓሒዝና እንተረኣናዮ ከኣ እቲ ቀዲሕካዮ ዘይነጽፍ በሊዕካዮ ዘይውዳእ ምሕረት ኣምላኽ እንተዘይኮይኑ ካልእ ሺሻይ ክኸውን ኣይክእልን እዩ፣ ኣብዚ እንኣትዎ ዘሎና ዘመነ ልደተ-ጥምቀትውን ቅዱሳት መጻሕፍትን ሥርዓት ኣምልኾናን ብዛዕባ እዚ ምሕረት ኣምላኽ እዮም ዝዛረቡና፣ “እቲ ብምሕረት ሀብታም ዝኾነ ኣምላኽ” (ኤፈ 2:4)፥ “መሓርን ጸጋውን ኣምላኽ፥ ንዂራ ደንጓዪ፡በዓል ዓብይ ፍቕርን ሓቅን” (ዘፀ 34፡6) “ምሕረቱ ከኣ ንዘለዓለም እዩ” (መዝ 136) ዝብሉ ጠቕስታት ክንሰምዕ ከሎና፥ ምሕረት ናይ ልዑል እግዚኣብሔር ኣምላኽና መለለይን ዝዓበየ ስራሕን ከምዝኾነ ንርዳእ፣ ነዚ ምሕረቱን መደብ ድኅነቱን ብዝተፈላለዩ መንገድታትን፡ ኣብ ዝተፈላለ ጊዜን ዘመንን ክገልጽ ድሕሪ ጸኒሑ “ኣብዘን ዳኅሮት መዓልታት ግና ንኣና በቲ ወራስ ኲሉ ዝገበሮ ወዱ ብእውን ዓለም ዝፈጠረ ወዱ ገይሩ ተዛረበና፣ ወልድ ናይ ኣምላኽ ክብሪ ዘንጸባርቕ’—ፍጹም ኣርኣያ እግዚኣብሔር እዩ” (ዕብ 1: 2-3)፣ ንሱ፡ እዚ ፍቁር ወዱ ኣብ ማእከልና ምስ መጸ እዩ ነቲ ነቢይ ኢሳያስ ኣቐዲሙ ዘበሠሮ መኣዲ እንጌራ ጽድቅን ማይ ሕይወትን ዝሠርዓልና፣ ባዕሉውን ”ናይ ሕይወት እንጌራ ኣነ እየ፡ እቲ ናባይ ዚመጽእ ኣይክጠምን፡እቲ ብኣይ ዚኣምን ድማ ኣይክጸምእን እዩ”(ዮሓ6፡35)ኢሉና እዩ።
መድኃኒና ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ፥ ብኣና ብደቅሰብ ዝርአን ዝስማዕን፡ ገጽን ድምጽን፡ ናይ መሓሪ ኣቦኡ ኮይኑ ቅድሚ ክልተ ሽሕ ዓመት ካብ ድንግል ማርያም ሥጋና ለቢሱ ኣብ ቤተልሔም ተወልደ፣ ስለዚ ልደት ክርስቶስ ንርእሱ ዓብይ ተኣምርን ዓብይ ናይ ምሕረት ስራሕን እዩ፣ ወልደ እግዚኣብሔር ንኣና ክመስል ምምራጹ፥ ኣብ ማእከልና ምሕዳሩ እቲ ዝዓበየን ጭቡጥን ምልክት ፍቕርን ምሕረትን እዩ፣ “ቃል ሥጋ ኮነ ወኅደረ ላዕሌነ” ክንብል ከሎና፥ ብሓጺሩ መድኃኒና ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ገጽ’ቲ መሓርን ርኅሩኅን ኣቦና ኮይኑ እዩ ክበጽሓና መጺኡ ማለት እዩ፣ ንሱ ጥራይ እዩ መልክዕ እግዚኣብሔር ብርግጽነት ክገልጽ፥ ክምስታ ኣቦናውን ከርእየናን ከጥዕመናን ዝኸኣለ፣ ወንጌል ዮሓንስ ከምዝብሎ “ንኣምላኽ ዝረኣዮ ሓደ እኳ የልቦን፡ እንተኾነ እቲ ኣብ ሕቚፊ ኣቦ ዘሎ እቲ እንኮ ውሉድ ዝኾነ ኣምላኽ ገለጾ” (ዮሓ 1:18፥ 6፡46)፣ ጐይታና ኢየሱስውን “እቲ ንኣይ ዝርኢ ነቲ ዝለኣኸኒውን ይርእዮ እዩ። እቲ ብኣይ ዚኣምን ዘበለ ኣብ ጸልማት ምእንቲ ከይነብር፥ ኣነ ብርሃን ኮይነ ናብ ዓለም መጺአ ኣሎኹ” (ዮሓ 12:45-46) ይብለና፣ ቅዱስ ዮሓንስ ከኣ ኣብታ ቀዳመይቲ መልእኽቱ “ብዛዕባ እቲ ካብ መጀመርታ ዝነበረ፡ ንሕና ዝሰማዕናዮ፡ በዕይንቲና ዝረኣናዮ። በእዳውና ዘረምሰስናዮ። ቃል ሕይወት ንነግረኩም ኣሎና፣
ሕይወት ተገሊጻ እያ፡ ንሕና ከኣ ርኢናያ ኢና ንምስክርውን ኣሎና፣ እታ ንኣና ዝተገልጸት ምስ ኣቦ ዝነበረት ዘለዓለማዊት ሕይወት ድማ ንነግረኩም ኣሎና” (1ዮሓ 1:1-2) ክብል ከሎ እቲ ርጉጽ ገላጺ መልክዕን ጠባይ ምሕረትን ሕይወትን እግዚኣብሔር መድኃኒና ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ጥራይ እዩ፣
ኣብቲ “ገጽ ምሕረት-ኣምላኽ” ዝኣርእስቱ ሓዋርያዊ መልእኽቶም፥ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ እውን መድኅኒና ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ዝረአ ገጽ-ምሕረት ናይቲ ዘይረአ እግዚኣብሔር ኣቦ ምዃኑ ኣነጺሮም ይገልጹልና እዮም፣ እዚ ደረት ዘይብሉ መሓርነት ናይ እግዚኣብሔር ግን ካብ ምንታይ እዩ ዝፍልፍል? እንተበልና፥ ካብ እቲ ወሰን ዘይብሉ ዕብየቱን ክእለቱን ስልጣኑን ጥራይ እዩ ዝመጽእ፣ ኣብቲ ኣብ በዓላት ልደተ-ትምቀት እንጥቀመሉ ኣኰቴተ ቊርባን፡ “እወ ኦ ጐይታ! ናይ ኲሉ ኣምላኽ ኢኻ፥ እወ ኦ ጐይታ! ናይ ኲሉ ንጉሥ ኢኻ፥ እወ ኦ ጐይታ! ኲሉ ዝኃዝካ ኢኻ፥ እወ ኦ ጐይታ! ናይ ኲሉ መላኺ ኢኻ፥ እወ ኦ ጐይታ! ናይ ኲሉ መድኃኒ ኢኻ፥ እወ ኦ ጐይታ! ናይ ኲሉ ፈራዲ ኢኻ፥ እወ ኦ ጐይታ! ናይ ኲሉ መሕየዊ ኢኻ፥ እወ ኦ ጐይታ! ናይ ኲሉ መጋቢ ኢኻ፥ እወ ኦ ጐይታ! ናይ ኲሉ ሰሳዪ ኢኻ”፥ ብምባል ልዑል ኣምላኽና ዝሰኣኖ ከምዘይብሉ ምስ ተኣመንና፥ ቀጺልና ከኣ “ንኣና ንኃጥኣን እንተመሓርካና፡ ሽዑ ኢኻ መሓሪ እትብሃል፥ ንጻድቃንሲ ብምግባሮም ኢኻ እትምሕሮም፥ ከም ጽድቆምውን ትፈድዮም፣ ዝቐደመ በድልና ኣይትዘክር፥ ኦ ጐይታ ምሕረትካ ቀልጢፉ ይምጽኣና፣ ናባኻ ንጠርዕ ናባኻ ነእዊ ናባኻ ንምህለል ኣሎና፣ ንዘለዓለም ዓለም” (ሓዳፌ ነፍስ፥ እምቅድመ ዓለም (ዲዮስቆሮስ) እናበልና ኣብቲ ደረት ዘይብሉ መሓርነቱ ዘሎና ዓብይ ተስፋ ንገልጽ፣ ሰናይ ፍቓዱን ክእለቱን እንተዘይኮይኑ ምሕረት ከምጽኣልና ዝኽእል ካልእ ኃይሊ የልቦን፣ በዚ ምኽንያት ኢና መዓልቲ መጸ “በከመ ምሕረትከ እግዚኦ ወኣኮ በከመ ኣበሳነ” ከም ምሕረትካ ደኣ እምበር ከም በደልና ኣይትኺደና(መጽሓፈ ቅዳሴ)፥ “ኢትግድፈነ ኢትግድፈነ ወኢትመንነነ ኣምላከ ሰላም ተራድኣነ” ኣይትግደፈና ኣይትመንነና ኣምላክ ሰላም ተራድኣና(ሥርዓተ ዋዜማ) እናበልና ንልምኖ፣
ቅዱስ ዮሓንስ ኣፈወርቅውን ብዓብይ ክእለት፡ “ብምኽሪ ርጉም ተመን ትእዛዙ ምስ ኣፍረስና፡ ካብታ ናይ ደስታ ገነት ናብ ጥፍኣት ወጻእና። ካብ ሕይወት ናብ ሞት፡ ካብ ሓርነት ናብ ባርነት፡ ኣብ ትሕቲ ኣርዑት ኃጢኣት ተገዛእና፣ ንሱ ግና ንፍጥረቱ ኣይኅደገናን፡ ሸለልውን ኣይበለናን፣ ከምቲ ዝበደልናዮ ኣይተቐየመናን። ብኃጢኣትና ፈጺምና ክንጠፍእ ከኣ ኣይኃደገናን፣ እኳ ደኣ ኣፍቀረናን መሓረናን ራኅርኃልናን፣ ካብ ኢድ እቲ ዚገዝኣናውን ኣናገፈና፣ ነቦኡ መልኣኽ ምኽሩን የማናይ ኢዱን ኃይሉን ጥበቡን ተበጃውን መድኃንን ዝኾነ ወዱ ለኣኸልና” (ቅዳሴ ዮሓንስ ኣፈወርቅ) ብምባል ነቲ ዘይሕለል ምሕረት ኣምላኽን ናይ ደቅሰብ ብዝኂ ኃጢኣትን የነጻጽሮ፣ ቅዳሴ እምቅድመ ዓለም ከኣ ንልመናና ኣይንዓቖን፡ ኣይተቖጥዓናን፡ ምሕረቱውን ካባና ኣየርሓቐን፡ እሞ እግዚኣብሔር ኣምላኽና መሓሪ እዩ፣°እስመ ኢመነነ ወኢተቆጥዓ ስእለተነ። ወኢያርሐቀ ሣህሎ እምኔነ እስመ መሓሪ ውእቱ እግዚኣብሔር ኣምላክነ” እናበለ ምሕረት እግዚኣብሔር ጭቡጥ መግለጺ ፍቕሩን ትዕግሥቱን ለውኃቱን ከምዝኾነ ይገልጸልና፣
ኣብ መጨረስታ፡ ኢሳይያስ ነቢይ “ተጠንቂቕኩም ስምዑኒ። ነቲ ዝጸበቐ ከኣ ብልዑ። ብጥዑም ብልዒ ድማ ባህ ኪብለኩም እዩ” (ኢሳ 55፡1-2) ይብለና፣ ንኣና እዚ ዝጸበቐ ጥዑም ብልዒ እዚ እቲ ገጽ ምሕረት ኣምላኽ ዝኾነ፥ ኣብ ማኅጸን ድንግል ማርያም ሥጋ ለቢሱ፡ ኣብ ቤተልሔም፡ ኣብ መብልዕ ማል ዝተወልደ፥ ጓሶት ዝሰገዱሉ መላእኽቲ ሰማይ “ስብሓት ለእግዚኣብሔር በሰማያት ወሰላም በምድር ስምረቱ ለሰብእ” እናበሉ ዝዘመሩሉ ኢየሱስ ሕጻን እዩ፣ ልደት ኢየሱስ ሕጻን እምበኣር፥ ካብ ሰማይ ምሕረት ኣብ ልዕሊ ነፍስ ወከፍና ኣውሪዱ ከምቲ ወትሩ መሓሪ ዝኾነ እግዚኣብሔር ኣቦ ንእናውን መሓርቲ ይግበረና፣ ስለዚ ንኢየሱስ ሕጻን፡ መሓርቲ ኣዕይንቲ፡ መሓርቲ ኣእዛን፡ መሓሪት መልሓስ፡ መሓርቲ ኣእዳው፡ መሓርቲ እእጋር፡ መሓሪ ልቢ፡ ሀበኒ እናበልና ንለምኖ፣ ምሉእ ዓመተ ምሕረት ከኣ ምስ ኣዴና ኪዳነ ምሕረት ይኹነልና፣ “እቲ ምሕረት ዝገብር ብሓጐስ ይነብር” (ሮማ12፡8) ከምዝብል ዝተባረኸን ዝተቐደሰን ሕጉስን በዓላት ልደተ-ጥምቀት ይግበረልና፣ ኣብዚ ዓመትዚ ንጉሥ ሰላም መድኃኔ ዓለም፡ “ምሕረትን ሓቅን ከምዝራኸባ ፍትሕን ሰላምን ከኣ ከምዝሰዓዓማ” (መዝ 85) ይግበረልና
ምስ ብዙኅ ሰላምታን ቡራኬን
ኣቡነ መንግሥተኣብ ተስፋማርያም
ሊቀ ጳጳስ ዘበኣሥመራ


text:
ቤት ምኽሪ ክልላዊ መንግስቲ ኦሮሚያ ንክልተ መዓልታት ስሩዕ ጉባኤ ብምክያድ ኣፈጻጽማ ስርሑ ገምጊሙ ውሳነታት ኣሕሊፉ።
ንዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ዝተጨበጠ ለውጢ ብፍላይ እዚ ቤት ምኽሪ`ዚ ተቓሊሱ ዘምጽኦ`ዩ ዝበለ ፕረዚድነት ክልል ኦሮምያ ሽመልስ ኣብዲሳ፥ እቲ ለውጢ ነቶም ንናይ ውልቂ ጥቕሞም ዝስስዑ እንተዘይኮይኑ ንኻልኦት ብዙሕ ዓወታት ኣመዝጊቡ`ዩ ኢሉ።
ኣተሓሒዙ፥ ህዝቢ ኦሮሞ ብልዑል መስዋእቲ ዝረኸቦ ዓወት ንምምንጣል ዝንቀሳቐሱ ኣካላት ብውሽጥን ደገን ተወሃሂዶም እቲ መስርሕ ለውጢ በዳሂ ከምዝኸውን ኣብ ምግባር ይርከቡ ኣለዉ ኢሉ።
ኣቶ ሽመልስ ኣብዲሳ ብተወሳኺ፥ ናይ ኦሮሞ ብሄረተኝነት ዝልካዕ ብሽም ህዝቢ እናመሓልካ ንሃብቲ ህዝቢ ብምብዝባዝ ዘይኮነስ፥ ነቲ ዘሎ ዕድል ብምሉኡ ተጠቒምካ፡ ንህዝቢ ኦሮሞ ንቕድሚት ምስግጋር`ዩ ኢሉ።
ኣተሓሒዙ ፥ ኣብ ዝሓለፈ እዋን ንኦሮሞ ክብድሉን ክምዝምዙን ዝጸንሑ ሓይልታት ኣብ ውሽጢ ኦሮሞ ንዝመልመልዎም ኣፍራስ ይጋልብዎም ኣለዉ ብምባል ንሕወሓትን ኦነግ ሸኔን ጠቒሱ።
ብዛዕባ`ዚ ካብቶም ኦነግ ሸኔ ኢሉ ዝጸውዖም ወገን ዝተረኽበ መልሲ የለን፥ ንሕወሓት ብዝምልከት ግን ኣባል ፈጻሚ ስራሕ`ቲ ውድብ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፥ ንሕና ኣብ ናይ ውሽጣዊ ጉዳይኩም ኢድ የብልናን፥ ንዓና ከም ምኽንያት ክትጥቀሙልና ኣይትፈትኑ ዝብል መልሲ ሂቡ`ሎ።
ኣቦ መንበር መድረኽ ፕሮፈሰር መረራ ጉዲና ብወገኖም፥ ጸገማት ክፍጠሩ ከለዉ ናብ ካልኦት ኣጻብዕትኻ ካብ ምውጥዋጥ ናብ ውሽጥኻ ብምርኣይ ፈውሲ ክርከብ ይክኣል`ዩ ኢሎም። ኣብታ ሃገር ዘሎ ጸገም ንምፍታሕ ዝማኸር ሃገራዊ መረዳድኢ የድሊ`ውን ኢሎም።
እቲ ንክልተ መዓልታት ዝተኻየደ ባይቶ ክልል ኦሮሚያ፥ ዝተፈላለየ ናይ ሽመት ምልውዋጥ ብምግባርን ናይ ዝመጽእ ዓመት ባጀት ብምጽዳቕን ተዛዚሙ’ ተዛዚሙ’ሎ።


text:
ፕሬዝዳትን ኦባማ ናይ ኒኩሌር ኣፅዋር ብሲሶ ንምቕናስን ምስ ሩሲያ ዝርርብ ንምሓድስን ድልየቶም ገሊፆም።
ኒኩሌራዊ ኣፅዋር ብምንካይ ናይ ዩናይትድ ስቴትስን መሻርኽታን ፀጥታ ምርግጋፅ ይክኣል እዩ እውን ኢሎም።
ሩሲያን ዩናይትድ ስቴትስን ኣብ 2010 ኣ/ፈ ኣብዝገበርኦ ስምምዕ ክልቴን ሃገራት ቁፅሪ ስትራተጂያዊ ናይ ኒኩሌር ኣፅዋረን ኣብ 2018 ኣ/ፈ ናብ 1,550 ንምውራድ ተፈራሪመን እየን።
ቅድም ክብል እውን ንጉዳይ ናይ ኢንተርኔት ስለላ ሓዊሱ ምስ ናይ ጀርመን ቻንስለር ኣንጌላ
መርኬል ተዘራሪቦም ነይሮም።ድሕሪ እቲ ርክብ ክልቲኦም ኣብዝሃብዎ ናይ ሓባር ጋዜጣዊ መግለፂ እቲ ናይ ኢንተርኔት ኽትትል ብትእዛዝ ቤት ፍርዲ ከምዝፍፀምን ኣብ ጉዳይ ናይ ውልቂ ሓበሬታ’ውን ብኣዝዩ ዝተወሰነ መጠን ከምዝፍፀምን ኦባማ ተኸላኺሎም።‘’ንናይ ተራ ዜጋታት ጀርመን ወይ ዜጋታት ኣሜሪካ ወይ ዜጋታት ፈረንሳይ ወይ ናይ ዝኾነ ይኹን ሰብ ኢሜይል እንርአሉ ኩነታት ኣይኮነ ዘሎ።’’
ገለ ጀርመናዊያን ብናይ ቀደም ኮሚንስት ምብራቕ ጀርመን ኣግልግሎት ስለያ ይግበረሎም ንዝነበረ ኽትትል ብምዝካር ብዛዕባ እቲ ናይ ዩናትድ ስቴትስ ኽትትል ሻቐሎቶም ገሊፆም።
ምዕራባዊያን መራሕቲ ኣብ ሶሪያ ንዝንቀሳቐሱ ኣኽረርቲ ብምንፃል ንተቓወምቲ ሶሪያ ንምሕጋዝ ዘሎ ድልውነት ኣብ ኣኼባ ጉጅለ ሸሞንተ ከምዝተረጋገፀ ሓቢሮም ኣብቲ መግለፂ።ፕሬዝዳት ኣሳድ እታ ሃገር ናብ ንቡር ብዝመልስ ፖለቲካዊ መሪሕነት ክትክኡ ከምዝደልዩ ፕሬዝዳንት ኦባማ ሓቢሮም።
ቻንስለር መርከል ግን ናይ ሃገረን ሕጊ ስለዘይፈቅድ ንናይ ሶሪያ ተቓወምቲ ከምዘየዕጥቓ ገሊፀን።መንግስተን ዝሕግዘሉ ካሊእ መንገዲ ከምዘሎ ግን ከይገለፃ ኣይሓለፋን።


text:
እቲ ግድብ ኣብ ሞንጎ ክልተ ጎቦታት‘ዩ ዝርከብ።ብፀጋማይ ኢድ ካብ ዘሎ ጎቦ ናብ‘ቲ ካልእ ወገን ብመኪና ንምብፃሕ ክሳብ 15 ደቃይቅ ይወስደልካ። ክሳዕ ክንደይ ገዚፍ ከምዝኾነ ክትግምት ትኽእል ኢኻ ትብል ማርታ።
ኣብ ጥቃ እቲ ምንጪ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ዝኾኑ ተርባይናት ዝትከለሉ ግድብ፣ኣብያተ ፅሕፈት፣መንበሪ ሰራሕተኛታት፣ኣብያተ-ብልዒ ይርከቦ።ካብ‘ቲ ካልኣይ ጎቦ ናብ‘ዚ ስፍራ‘ዚ ንምብፃሕ ድማ ካልእ 10 ደቂቃ ይወስድ። ኣዝዩ ዝተሓላለኸ ህንፀታት ዝካየደሉ ስፍራ‘ውን‘ዩ።
ፋብሪካ ስሚንቶ፣መሳርሓትን ንህንፀት ዘድልዩ ናውቲን መኻዚኖታትን ኣለው ኣብ‘ቲ ከባቢ።እቲ ዝማረኽ ማይ ዝድቅሰሉ ስፍራ፣ካብ ሓደ ጫፍ ናብ ካልእ ጫፍ ክሳብ 2 ሚእቲ ኪ/ሜ፣ንጎኒ ድማ 1, 700 ሜትሮ ከምዝኸውን‘ውን ትገልፅ ማርታ።ቁመቱ ድማ ሚእቲን ሓምሳን ሜትሮ።
ዝተፈናቀሉ ወይ ናብ ካልእ ስፍራ ዝጋዓዙ ሰባት ኣይራኣኹን።ምኽንያቱ ጉዕዞና ናብ‘ቲ ግድብ ዝህነፀሉ ብቀጥታ ዝወሰደናን ድሕሪ ዑደትና ናብ ዝመፃናሉ ስፍራ ዝመለሰናን ኩነታት‘ዩ ነይሩ።እዚ ማለት፣ኣብ መንገዲና ካብ መኪና ውርድ ኢልና፣ህይወት ሰባት ተፀልዩ እንተኾይኑ ንምፍላጥ ንክነዘራርብ ዕድል ኣይነበረናን።
ዳሓር ዝሰማዕናዮ፣ኣስታት ሰለስተ ሽሕ ሰባት ካብ‘ቲ ከባቢ ከምዝተላዓሉን ኣብ ካልእ ከምዝሰፈሩን‘ዩ።ግን ብዛዕባ‘ቲ ሰፈራ ዝገለፀልና ወገን የለን።ከምኡ ኮይኑ‘ውን ኣብ ጥቃ‘ቲ ግድብ ዝርከባ ቁሸታት ዝነብሩ ሰባት ሎሚ‘ውን ሪኢና ኢና ትብል ማርታ ቫንዴር ውልፍ።


text:
ንኻልኦት ዚውሃብ መድሃኒት ምውጻእ
ነቲ ንኻልእ ሰብ ዚውሃብ መድሃኒት ዘውጽእ ወይ ድማ ነቲ መድሃኒት ንኸውጽኡ ብማለት መሰሉ ንኻልኦት ዚህብ
ምሉእ ውክልና ምሃብ
ኣፋውስካ ከውጽኣልካ ንኻልእ ሰብ ውክልና ክትህብ ትኽእል ኢኻ። እዚ ድማ ውክልና ምሃብ ይብሃል።
ንስኻ ውክልና ትህብ ዘሎኻ፡ ወሃብ ውክልና ኢኻ። ንስኻ ነቲ ውክልና ትወስድ ዘሎኻ ድማ ወኪል ወይ ተቐባል ውክልና ኢኻ።
ካብ ሰነ 01-2020 ጀሚሩ ነቲ ናይ ካልእ ሰብ ኣፋውስ ካብ ቤት-መድሃኒት ምውሳድ ዘኽእለካ ውክልና ዚጸሉ ሓድሽ ኣገባብ ኪኣትዎ እዩ። ናይዚ ሓድሽ ኣገባብዚ ዕላማ ድማ ነቲ ናይ ተሓካሚ ደሕንነት ንምዕባይን ነቲ ኣብ ኣተሓሕዛ ሓበሬታ ዚህሉ ውሕስነት ንምድልዳልን ኢዩ።
እዚ፡ ብኸምዚ መገዲ ይጸልወካ
ካብ ሰነ 01-2020፣
ነቲ ካብ ኣርባዕተ ዓመታት ዘይበዝሕ ዘገልግል ውክልና ብዚምልከት፡ ሓበሬታኻ ንምምዝጋብ ስምምዕካ ከተቕርብ የድሊ፡ ንስኻ ወሃብ ወክልና ወይ ተወካሊ ምዃንካ ብዘየገድስ።
ናይ ቅቡልነት/ኣገልጋልነት ግዜ
ናይቲ ውክልና ናይ ኣገልግሎት ግዜ ዚቑጸር ንስኻ ከም ወኪል ስምምዕካ ምስ እተቕርብ እዩ። ናይቲ ውክልና መስርሕ ምስ ተቐየረ ዛጊት ስምምዕካ ኣቕሪብካ እንተ ኾንካ፡ እቲ ናይ ኣገልግሎት ግዜ ካብ ሰነ 01-2020 ኢዩ ዚጅምር።
ስምምዕ/ፍቓድ
ካብ ሰነ 01-2020 ጀሚሩ ነቲ ናይ ካልእ ሰብ ኣፋውስ ካብ ቤት-መድሃኒት ምውሳድ ዘኽእለካ ውክልና ዚጸሉ ሓድሽ ኣገባብ ኪኣትዎ እዩ። ብመሰረት መምርሒታት ውሕስነት ሓበሬታ (GDPR)፡ ወሃቢ ውክልናን ተወካልን ምስ እትኸውን፡ ነቲ ምዝገባ ስምምዕካ ከተመዝግቦ ይግበኣካ። ወኪል ወይ ተወካሊ ምስ እትኸውን መታን ቅቡል ኪኸውን፡ ካብቲ ናይ ምሉእ ውክልና ሓድሽ ምዝገባ ጀሚሩ ዚቝጸር ኣብ ውሽጢ ሸውዓተ ናይ ኣውደኣዋርሕ መዓልታት፡ ወይ ከኣ እቲ ሓድሽ ናይ ውክልና መስርሕ ከገልግል ምስ ጀመረ፡ እንተ ደንጎየ ኣብ 31 ጥሪ 2021 ስምምዕካ ከተቕርብ ይግባእ፡ እንተ ዘይኮይኑ እቲ ምሉእ ውክልና የብቅዕ ማለት እዩ።
ነቲ ውክልና ኣመዝግቦ ከምኡውን ፍቓድ ወይ ስምምዕ ብዲጂታላዊ መገዲ ኣቕርብ
ንኻልእ ሰብ ብውክልና መልክዕ ክትምዝግብ ትኽእል ኢኻ ወይ ድማ በቲ ናይ መድሃኒት መምርሒታት ኣገልግሎት ጌርካ ብዲጂታላዊ መገዲ ስምምዕካ ክትህብ ትኽእል ኢኻ።
ነቲ ውክልና ኣመዝግቦ ነቲ ስምምዕካ ድማ ናብቲ መምርሒታት ኣገልግሎ መድሃኒት ኣቕርቦ
እቲ ኣገልግሎት ብቋንቋ ሽወደን ጥራይ ኢዩ ዚርከብ
ኣብ 1177.se ብምእታውን ነቲ ናይ ኣገልግሎት ኣፋውስ läkemedelstjänster መላግቦ ብምጥዋቕን፡ ነዞም ጉዳያት'ዚኣቶም ክትጥቀመሎም ትኽእል ኢኻ።
ሓበሬታ ብቋንቋ ሽወደን ጥራይ ኢዩ ኪርከብ ዚኽእል
እቲ ኣገልግሎት ኣብ ኩሉ ቤት-መድሃኒት ኣሎ።
ብቛንቋ እንግሊዝ ነቲ ውክልና መዝግቦን ስምምዕካ ሃቦን
ነቲ ውክልና ብቛንቋ እንግሊዝ ክትምዝግቦ ምስ እትደሊ፡ ፎርም ወይ ቅጺ ተጠቐም።
ብሓገዝ ፎርምን ብቛንቋ እንግሊዝን ነቲ ምሉእ ውክልና መዝግቦ ንስምምዕካ ድማ ኣቕርብ።
ሕቶታት ኣሎዉኻዶ? ን ኢ-ናይ ጥዕና በዓልስልጣን E-hälsomyndigheten ርኸቦ።
ተለፎን: 0771-766 200
ኢመይል: registrator@ehalsomyndigheten.se


text:
Skara
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 22 11 2019
ምምሕዳር ስካራ 19 000 ነበርቲ ይርከብዋ ኣካል ኣውራጃ ቬስትራ የታላንድ ኮይና ኣብ ማእከል ስካራቦርይ ትርከብ። ኣብዚ ኣብ ውሽጢ ፍርቂ ሰዓት 250 000 ሰባት ክትረክብ ትኽእል።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ18,814
ስፍሓት መሬት428 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Lidköping 20 ኪሜ
- Skövde 25 ኪሜ
- Trollhättan 80 ኪሜ
- Jönköping 90 ኪሜ
- Göteborg 130 ኪሜ
ስካራ ካብተን ኣዝየን ጥንታውያን ከተማታት ሽወደን እያ። ዝተፈላለዩ ቁጠባዊ ትካላት፣ ሃብታም ናይ ትርፊ ግዜን- ባህላዊ ትሕዝቶን ከምኡ ውን ብዙሓት ተባላሓቲ ሰባት ኣለዉና። ናይ ሽሕ ዓመት ታሪኽ ኣለና ናይ መጻኢ ሽሕ ዕድላት እውን።
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ስካራ ዝተፈላለዩ መንበሪ ኣባይቲ፣ ናይ ክራይ ኣባይቲ፣ ናይ ማሕበር ኣባይትን ነኣሽቱ ገዛውትን ኣለዉ። ብናይ ምምሕዳር ትካል ኣባይቲ፣ ኣባይቲ ሴንትሩም ዝውነኑን ዝመሓደሩን ናይ ክራይ ኣባይቲ ዝርከብዎም ብርክት ዝበሉ ናይ መንበሪ ከባቢታት ይርከቡ። ኣብ ምምሕዳር ዝርከቡ መዝገብ ናይ ኩሎም ኣካረይቲ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ምምሕዳር ተመልከት።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ምምሕዳር ስካራ ካብ ካልኦት ሃገራት ምስ ተሞክሮታቶምን ድሕረ ባይተኦምን ዝመጹ ሰባት ናይ ምቕባል ነዊሕ ታሪኽ ኣለዋ። ምዕባለ ዝፍጠር ሓደስቲ ሰባት ናብ ሕብረተሰብ ምስ ዝጽንበሩ እዩ። ኣብዚ እዋን እዚ ካብ ደቡባዊ ምስራቕ ኣስያ፣ ሶማልያ፣ ኮንጎ፣ ሲርያን ኣፍጋኒስታንን ይርከቡ። ብዙሓት ነበርቲ ስካራ ብጀካ ቋንቋታት ሽወደንን እንግሊዘኛን ካልኦት ቋንቋታት እዮም ዝዛረቡ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብዚ ምምሕዳር ነናቶም መለለዪ ዘለዎም ብርክት ዝበሉ ማሕበራት ኣለዉ-ኣስታት 150። ሰብ ኣብ ማሕበራዊ ሂወት እዩ ዝረኸብን ምትእስሳር ዝፈጥርን! ኣብነት ናይ ስፖርታ ማሕበራት፣ ባህላዊ ማሕበራት ኣብያተ ክርስትያንን ካልኦት ምትእኽኻባትን። ኣብ መርበብ ሓበሬታ ምምሕዳር ምስ ዝምባሌታትካ ዝሳነያ ማሕበራት ኣብ መዝገብ ማሕበራት ክትደሊ ይከኣል። ኣብ ስካራ ናይ ገዛእ ርእሱ ቤተ ክርስትያን ክሃንጽ ዝትስፎ ዓቢ ዝኾነ ኤርትራዊ ማሕበረ ሰብ ኣሎ። ካል ኦት ብርክት ዝበላ ኤርትራውያን ማሕበራትን ማሕበር ባልካን ውን ኣለዋ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ስካራ ኣዝዩ ብሉጽ ዝኾነ ትሕዝቶ ናይ መግቢ ድኳናት/ግሮሰሪታት ኣለዉዋ ኣብ ሴንትሩም ፋርማሲ፣ ባንክ፣ ድኳናት፣ ሲነማ፣ ካፌተርያን ቤት መግብን ይርከቡ። ክዳውንቲ፣ ናይ ገዛን ክሽነን ኣቑሑት ዝሸጡ ሰለስተ ናይ ሓራጅ ድኳናት ውን ኣለዉ።
ኣብ ስካራ ንስድራ ቤትን ነይኖም ዝመጹ ነኣሽቱን መንእሰያት ስደተኛታት ዘአንግድ ማሕበራዊ ቤት ጽሕፈት ኣሎ። ኣብ ሴንትሩም ቤት ጽሕፈት ዕዩን ክልተ ማእከላት ጥዕናን ህዝባዊ ሕክምና ስኒ ይርከብ። ቤት ጽሕፈታት ቀረጽን/ግብርን ካሳ ውሕስነትን ካብ ስካራ 20 ኪሎሜተር ኣብ ሊድሸፒንግን ሸቭደን ይርከብ። ኣኡቶቡሳት ስሩዕ ኣገልግሎት ይህባ።
ኣብ ስቲፍትስን ሃገራዊ ቤት ንባብን ስካራ ንሓደስቲ መጻእቲ ክሕግዙ ዝኽእሉ መጻሕፍትን ካልእ ንዋትን ክትረክብ ትኽእል። ቋንቋ ሽወደን ክትመሃር ምስ እትደሊ መዝገበ ቃላት፣ ናይ ቋንቋ ኮርሳትን ብቐሊል ክንበቡ ዝኽእሉ መጻሕፍትን ክትልቃሕ ትኽእል ኢኻ። ብብዙሓት ቋንቋታት ዝተጻሕፉ ስነ ጽሑፋት/ልበ ወለድ ውን ይርከቡ። ብቋንቋኻ ክርከቡ ዘይክእሉ ደስ እናበለና ኢና ንእዝዘልካ። ሓገዝ ምስ እትደሊ ንሰራሕተኛታት ቤት ንባብ ክትውከሶም ንዕድም። መጽሓፍ "ብዛዕባ ሽወደን" ሌላ ምስ ሕብረተሰብ ሽወደን ቆላሕታኣ ንዓኻ ብዛዕባ ቋንቋን ሕብረተሰብ ሽወደን ዝያዳ ሓበሬታ ንእትደሊ እዩ። እቲ ዕላማ ከኣ ንዓኻ ከም ሓድሽ መጻኢ ኣብ ናይ ስራሕ ዓለምንን ሕብረተሰባዊ ሂወትን ንምቅላል ተባሂሉ እዩ። እቲ ትሕዝቶ ኣብ ካብ ኢንተርኔት ክወርዱ ዝኽእሉ ሰነዳት ብዝተፈላኣለዩ ቋንቋታት ይርከብ።
ሰራሕተኛ ቤት ንባብ ባራካት ኣልዳማድ ንሓደሽቲ በጻሕቲ ይፋለጥን ሓበሬታን ምኽርን ውን ይህብ። ንሱ ኣብ ቋንቋ ዓረብን ባህል ኣፍልጦ ኣለዎ ንሓደስቲ ዝህቦ ደገፍ ድማ ብቀሊል ዘይርአ ሓይሊ እዩ። "ብቋንቋ ሽወደን ቡን ምስታይ" ቆላሕትኡ ንዓኻ ናብ ሽወደን ኣብ ቀረባ ግዜ ዝመጻእካ ዝገበረ ማሕበራዊ ፕሮጀክት እዩ። ኣብዞም ኣጋጣሚታት እዚኣቶም ምስ ነበርቲ ስካራ ከተዕልልን ማዕረ ማዕሪኡ ውን ቋንቋ ሽወደን ክትለማመድ ዕድል ዝህብ እዩ።
ቤተ መዘክር ቬስተርየትላንድ ካብ ቤት ንባብ ኣዝዩ ርሑቕ ኣይኮነን። 10 ደቒቕ ካብ ሴንትሩም ቪላ ዝበዝሖ ከባቢ ምስ መሐምበሲ፣ መጻወቲ ኢስሆኪ፣ ናይ ጉያ ቦታ፣ ሜዳ ቴኒስን ካልኦት ብዙሓትን ይርከብ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ስካራ ንንጥፈታት መዋእለ ህጻናት ዝምልከት ኣብ ሞንጎ ናይ ምምሕዳር መዋእለት፣ ኣብ መንበሪ ኣባይቶም ህጻናት ዝከናኸኑን ናይ ብሕቲ መዋእለ ህጻናትን ድሕሪ ትምህርቲ ቆልዑት ዝጸንሕሉን ክትመርጽ ትኽእል ኢኻ። ኣብ ኩሎም ንጥፈታት ድሩት ዓቕሚ ኣካልን ስነ ኣእምሮን ዘሎም ቆልዑ ብሓባር ይነጥፉ። ሓበሬታ ብዛዕባ ክንክን ህጻናት ኣብ ምምሕዳር ስካራ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ምምሕዳር ተመልከት።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ስካራ ነዊሕ ታሪኽ ዘለዋ ናይ ትምህርቲ ከተማ እያ። ጠለባት ነበርቲ ምምሕዳር ዘማልኣ ብርክት ዝበላ ናይ መባእታ ኣብያተ ትምህርቲ ኣለዋ። ካብተን ናይ ሽወደን ጥንታዊት ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ብሉጽ፣ ሰፊሕ ትሕዝቶን ጽቡቕ ባህልን ዘለዋ ቤት ትምህርቲ እያ። ኣብ መርበብ ሓበሬታ ምምሕዳር ዝያዳ ሓበሬታ ብዛዕባ መባእታ ቤት ትምህርትን ተኽእሎታት ንካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርትን ክትረክብ ይከኣል።
ዕድላት ትምህርቲ
ምምሕዳር ዝተፈላለዩ ትምህርቲ ንዓበይትን ቋንቋ ሽወደን ንወጻእተኛታትን sfi የእንግድ። ኣብ መርበብ ሓበሬታ ምምሕዳር ብዛዕባ ዘለዉ ተወሳኺ ዕድላት ከተንብብ ይከኣል።
ኣብ ስካራ ናይ ሞያ ላዕለዋይ ትምህርቲ ስነ ሂወት ሕርሻ፣ ክንክን እንስሳ፣ ምስ እግሪ ኣፍራስ ዝተሓሓዝ ስነ ጥበብ፣ ክንክን ኣፍራስ ወይ ከኣ ስሓሃት ጃርዲን ይርከብ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ስካራ ብርክት ዝበሉ ማእከላት ጥዕና፣ ክንክን ጥዕና ኣዴታት/ኣብ ግዜ ጥንሲ፣ ክንክን ጥዕና ህጻናትን ብርክት ዝበሉ ሓካይም ስኒ ይርከቡ። ኣብ ጎሮቤት ከተማ ሸቭደ ቀይሕ መስቀል ናይ ውግእን መግረፍትን ጉዱኣት ማእከል ኣለዎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ መንግስታውያን ትካላት፣ ምምሕዳር ከምኡ ውን ሕክምና ዝግበሩ ኩሎም ርክባት ቋንቋ ሽወደን ዘይርደኣካን ዘይትዛረብን እንተኾንካ መሰል ቶርጓማይ ኣሎካ። ኣብ ማርየስታድ ክንጥቀመሎም እንኽእል ናይ ምምሕዳር ቶርጎምቲ ኣለዉ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ናይ ከተማን ናይ ኣውራጃ ኣውቶቡሳትን ጽቡቕ ናይ መጓዓዝያ ኣገልግሎት ይህባ። ብጎሮቤት ከተማታት ሊድሸፒንግ፣ ሸቭደ ወይ ከኣ ፋልሸፒንግ ናብ ስቶክሆልምን የተቦርይን ብቐሊል ክትጓዓዝ ትኽእል ኢኻ። ኣብ መርበብ ሓበሬታ ቬስትትራፊክ ዝያዳ ሓበሬታ ብዛዕባ ናይ ግዜ ሰሌዳን ናይ ንቕሎ ሰዓትን ክርከብ ይከኣል።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ምምሕዳር ወይ ከኣ ኣብ ብመጓዓዝያ ክትመላለሰሉ ኣብ እትኽእል ርሕቀት ዓበይትን ነኣሽቱን ወሃብቲ ስራሕ ኣለዉ። ናትካ ትካል ክትገብር ንእትደሊ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ምምሕዳር ሓበሬታ ይርከብ።
ኣብዚ ምምሕዳር ትካል ጀሚርካ ከተመሓድር ብዙሓት ተኽእሎታት ኣለዉ። ብዙሓት ነኣሽቱ ትካላት ናብ ሽወደን ብዝፈለሱ ሰባት እዮም ዝውነኑ። ብመገዲ ቤት ጽሕፈት ዕዮ፣ ሓደሽቲ ወነንቲ ትካል፣ ኣልሚ ወይ ከኣ ኩምፓንዮን ኣብ ምጅማር ክትረኽቦ እትኽእል ሓገዝን ምኽርን ኣሎ። ኣብ ስካራ እቶም ዓበይቲ ወሃብቲ ስራሕ Jula, IAC, Scan, EA Åkeri, Svenska Lantäggን Skara Sommarlandን እዮም።
ኣብዚ ትካላት ክጥጥዓን ክዓብያን ይኽእላ እየን። ልክዕ ከም ቅድሚ ሽሕ ዓመት። ንመጻኢ ሽሕ ዓመት ውን። ደቂ ሰባት ምስ ዝሰማምዖም ዕዳጋታት ይዕምብቡ።


text:
እቶም ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብቐዳም 13 ሰነ ብህግደፍ ካብ ኣባይቶም ተለቒሞም ዝተኣስሩ ሽማግለታት ኣቦታት ሓሰን ኬክያን ዓብዱ ዮኑስን ኣብ ኣስመራ፡ ሓሙሻይ መደበር ፖሊስ ተኣሲሮም ከምዘለዉ ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ኣፍሊጦም።
ሰማንያታት ዝዕድሚኦም ፍሉጣት ሽማግለ ኣቦታት ሓሰን ኬክያን ዓብዱ ዮኑስን ትማሊ ቐዳም 13 ሰነ ብህግደፍ ካብ ኣባይቶም ተለቒሞም ከምዝተኣስሩ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ኣባላት ኤምዲሰመውን ነቲ ኩሉ ኣብ ሃገርና ሰፊኑ ዝርከብ ዓመጽን ጎነጽን ወጊድ ኢልኩም፣ ነዛ ካልኣይቲ፣ ምርጫ ክብረት፣ ርትዒ፣ ሰላም፣ ሃገራዊ ዕርቂ፣ ብልጽግና፣ ሕድሕዳዊ ምክብባር ብምምራጽ ትቃለሱ ብምህላውኩም፣ ህዝብኹም ተሓቢኑልኩም ከምዘሎ፣ ንሕና እዞም እንፈልጥን ኣብ መንጎኡ እንርከብ ውልቀ ሰባት ንምስክር ኣሎና። ኣጆኹም ኣጆና
ኣቶ መስፍን ሓጎስ፣ ከም ኣቦ መንበር ናይ ሰልፊ ዶምክራሲ ኤርትራ መጠን ምስ መዘናታትካ ዝኾኑ ተቓለስቲ፣ ዝሓለፈ ምፍሕፋሓት ብምርሳዕ፣ እንዳተራዳድእኩም ንክትከዱ፣ ናትካ ተራ መተካእታ ከምዘይህልዎ ፈታዊ ይኹን ጸላኢ ዝኣምነሉ ከምዝኾነ ጥርጥር የብልናን።
ገለ ወለዲ ካብ 1ይ ዙርያ ጀሚርና ደቅና በብጊዚኡ ዝለኣኽና ንህሉ ንኸውን። ንሕሰቦ ክሳብ 21 ዙርያ፣ ሓንቲ ዓመት እንተሓለፈት ሓንቲ ተርክብ። እዚ ነቶም ወፋሮ ተማሃሮ ጥራይ ዘይኮነ ንወለዲ ክሳብ ክንደይ ኣብ መነባብሮኦም ቅልውላው ከምዘእትወሎም ዝፍለጥ እዩ።
መንእሰይ ሞተር ሃገር ተባሂሉ ብክንክን ጥዕናን፣ ብትምህርቲ፣ ብሃናጺ መግቢ፣ ስፓርት ወዘተ፣ ተኾስኪሱ ክዓቢ ዝግባእ ቀንዲ ክፋል ናይ ሕብረተ ሰብ ኣካል እዩ። እንተኾነ ግን ኣብ ኤርትራና ብግልብጥሽ ኮይኑ፣ ክውዒ ብማንካ ክዝሕልን ብኢድካ ከምዝበሃል፣ ኩናት እንተመጸ ንዕኡ፣ ስራሕ ባርነት እንተሎ ንዕኡ፣ ግፋ እንተመጸ ንዕኡ፣ ስም ምኽፋእ እንተመጸ ንዕኡ፣ ብዓቢኡ ድማ ግዳይ ናይ ስደትን መከራን ሽግርን ኮይኑ ይርከብ።
እወ ንዝክሮም! ደቅና ኣሕዋትና ኣቦታትን ኣዴታትን ስድራና ዝተፈለዩና፣ ከመይ ኢልና ድኣ ክንርሰዖም። መዓንጣና ሕርር ክምቱር ይብል፣ ኣሕ! ሕጂስ ከመይ፣ ኣበይ፣ እንታይ ምሃለኹም ንብል። ሓዊ ሓብቲ ክትስእን፣ ጮቖቕ ኢሎም ዘዕበዩ ወለዲ፣ ወላድ መኻን ክኾኑ፣ ፍቕርኻ ፈታዊኻ ንዘንቲ-እለት ክፍለ። ሪእና ከይጸገብናዮም፣ የዕሊልና ከይዛዘምና ተፈልዮምና።
ቃለ ምልልስ ፕረዚደንት! “ሰዓትኩም ኣተኻኽሉ ኢየ ዝብሎም!”
ምስዚ ስንብታኻ ብምትእስሳር ትግባረ ናይቲ ብኮምሸን ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተበየነ ተግባራዊ ንክኸውን፣ ኣብ ግብሪ ክውዕል፣ ናይ ክቡር መንግስትኻ፣ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፣ መብጽዓን ድሌትን ከምዝኾነ ገሊጽካልና። እዚ ህዝቢ ዝሓለፈ ከይኣኽሎ ሕጂ’ውን ኣብ ናብራ ስድትን ሞትን እዩ ዘሎ።


text:
ብዛዕባ ኮሮናቫይረስ እንታይ ክትፈልጡ የድልየኩም፧ (Tigrinya)
ነፍስወከፍ ውልቀ-ሰብ ንነብሱ፣ ንኣረገውቲ ከምኡ'ውን ንቅድሚ-ሕማማት ዝነበሮም ሰባት ካብቲ ኮሮናቫይረስ ብኣደቡ ክከላኸል ይኽእል። እቲ ፖሊቲካ ዝርጋሐ እቲ ቫይረስ ንክጎድል፣ ልዕለ ምጽዓን ስርዓተ ጥዕና ንክከላኸል ከምኡ'ውን ቍጠባውያን ሳዕቤናት ናይቲ ሃገር-ከተት ንክንከዩ ዝኾኑ ስጉምትታት ሒዙ። ፈደራላዊ መንግስቲ ብዛዕባ'ቲ ሕጂ ዘሎ መርገጽ ኮሮናቫይረስ ኣብ ዝተፈላለዩ ቸነላትን ብዝተፈላለዩ ቋንቋታትን ይሕብር። እቶም ቀንዲ ኣገደስቲ ውሳነታት ኣብዚ ተጠቓሊሎም ይርከቡ።
ናይ ጥዕናን ጠባይን ምኽርታት
ብዝቐጸለ ብቕዓት ዘለዎ፥ ምስ ካልኦት ሰባት ዘለኩም ርክብ ብዝተኻእለ መጠን ትሑት ከምዝኸርውን ግበሩ ንገዛ ርእስኹም ከኣ ምስ ቀዋሚ ጉጅለ ናይ ሰባት ንምርኻብ ጥራይ ደርትዋ።
ገና ኣገዳሲ፥ ብውሕዱ 1.5 ሜትሮ ካብ ካልኦት ሰባት ርሕቐት ግበሩ፣ ብዝተደጋጋሚ ኣዕሪኹም ኣእዳውኩም ተሓጸቡ፣ ናይ ኣፍን ኣፍንጫን መሸፈኒ ተኸደኑ ከምኡ'ውን ደጋጊምኩም ኣናፍሱ ኢኹም። ኣብዚ እዋን እዚ ኣብ ህዝባዊ መጓዓዝያን ድኳናትን ናይ ኦ.ፒ. ወይ FFP ማስክ ምኽዳን ግድነታዊ እዩ። እዚ መምርሒ ገና እንተዝሰርሕ ብፌደራላዊ ዞባኻ እዩ ዚውሰን።
እቲ 3G ሕጊ ኣብ ግብሪ ይውዕል፥ ነቶም ዝተኸተቡን ዝተፈተኑን ወይ ዝተሓወዩን ሰባት ናብ ኣብ ውሽጢ ክፍልታት ዘለው ፍጻሜታት ከምኡ'ውን ናብ ትካላት ከም ሆስፒታላት፣ ናይ ኣረገውትን ክንክንን መዕቆቢታት፣ ውሽጢ ቤት-መግብታት፣ እንዳ ቀምቀምቲ ወይ ናይ ጽባቐ ሳሎን ከምኡ ድማ ስፖርት ኣብ ውሽጣዊ ቦታ ወይ ሆተላትን መዕረፍ ኣጋይሽን ጥራይ ኢዮም ክኣትዉ ዝኽእሉ። እቲ ፈተና ካብ 24 ሰዓት ዘይበዝሕ ቅልጡፍ ጸረ - ጀን ፈተና ክቅረብ ኣለዎ ወይ ካብ 48 ሰዓት ዘይበዝሕ ናይ ፒ. ሲ. ኣር. ፈተና ክቅረብ ኣለዎ። ክሳዕ 6 ዓመት ዝዕድሚኦም ቈልዑን ተማሃሮን ካብዚ ግዴታ እዚ ናጻ ኢዮም።
ኣብተን ትሑት ገምጋም ረኽሲ ዘለወን ሃገራት ሃገራት ንዅሉ ወይ ገለ ኽፋል እቲ 3G ዚብል ሕጊ ኼቋርጻ ይውስና ይህልዋ።
እተኸፍሎ ፈተናታት፦ ካብ 11 ጥቅምቲ 2021 ኣትሒዙ ናይ ኮሮና ዜጋታት መርመራ ክግበረሎም ኢዩ። ነቶም ክኽተቡ ዘይክእሉ ወይ ሓፈሻዊ ናይ ክታበት ምኽሪ ዘይወሃቦም ሰባት ብፍላይ ከኣ ጥኑሳት ኣንስቲ፣ ቈልዑ ከምኡውን ትሕቲ 12 ዝዕድሚኦም ኣባጽሕ እቲ መርመራ ብዘይ ክፍሊት ይቕጽል ኣሎ።
ብብዙሕ ቋንቋታት ናይ ጥዕናን ጠባይን ምኽርታት ኣብ ፈደራላዊ ምኒስትሪ ጥዕና ትረኽቡ።
ከም ኣብ ጀርመን ዘለዉ ሚልዮናት ህዝቢ፡ ነቲ ናይ ፈደራላዊ መንግስቲ Corona-Warn-App (ናይ መጠንቀቕታ ኮሮና ኤፕ) ማለት ናይ ሞባይል ሶፍትዌር ተጠቐሙ። ዝያዳ ብተዘውትርዎ መጠን፡ እቲ ኣፕ ዝያዳ ውጽኢታዊ ብዝኾነ መንገዲ ክከላኸለልና ይኽእል።
ኣብ ክፍለ-ሃገርኩም ዘለውብቑዓት ዝኾኑ ሕጋጋት ተኸተሉ ኢኹም።
ምምላስ ናብ መዓልታዊ ናብራ - ናይ መጠንቀቕታ ኮሮና ኤፕ ንጀርመን
(ምንጪ፦ ናይ ፈደራላዊ መንግስቲ ኮምሽነር ንስደት፡ ስደተኛታትን ጽንባረን)
ኮሮና-ፖዚቲቭ - ሽዑ እንታይ፧
(ምንጪ፦ ናይ ጽንባረ ወኪል ናይ ክፍለ-ሃገራዊ መንግስቲ ባየርን)
መከላኸሊ ክታበት ኮሮና
መከላኸሊ ክታበት ኮሮና ምስገበርኩም ንነብስኹም ጥራይ ዘይኮነ፣ እንተላይ ንስድራኹምን ንዝደኸሙ ሰባትን ትኸላኸሉ ኢኹም። ኩሎም መንበሪ ቦትኦም ወይ ልሙድ መጸንሒ ቦታ ኣብ ጀርመን ዘለዎም ንክኽተቡ መሰል ኣለዎም ወይ ኣብዚ ዘይነብሩ ግና ኣብ ፍሉያት ናይ ክንክን ትካላት ኣብ ጀርመን ዝሰርሑ።
እቲ ክታበት ወለንታዊ እዩ ከምኡ'ውን ብነጻ ኣብ ማእከላት ክታበት ከምኡ'ውን ቤትጽሕፈታት ሓኪም ይፍጸም። ብስልኪ 116 117 መዓስ ክትኽተቡ ከምትኽእሉ ክትፈልጡ ኢኹም።
እንድሕር ተኸቲብኩም ኔርኩም ናይ ኮሮና ክታበትኩም ብኤለክትሮናዊ መንገዲ ክስነድ ይከኣል። ኤለክትሮናዊ ሰርቲፊከት ኣብቲ ቤት-ጽሕፈት ሓኪም፣ ፋርማሲ ወይ ኣብ ማእከል ክታበት ክስራሕ ይከኣል። ድሕሪ ምእታው ወይ ምቕባል ሓበሬታ/ዳታ ሓደ QR-ኮድ ክቅረብ እዩ። እቶም ዝተኸተቡ ሽዑ ወይ በቲ ኤፕ ወይ በቲ መጠንቀቕታ ኮሮና ኤፕ ስከን ክገብሩ ይእሉ ከምኡ'ውን.
ተጻዋርነት፣ ውሕስነት ከምኡ'ውን ሓይሊ ናይ ባእታታት ክታበት ብጽኑዕ ክምርመሩ እዮም። እዚ ዋላ ድሕሪ ክታበት ብቑዕ እዩ፥ ርሕቐት ምግዳፍን ግዴታ ማስክን!
ሓበሬታ ብዛዕባ መኸተቢ ባእታታት mRNA
(ምንጪ፦ Robert Koch-Institut)
ሓበሬታ ብዛዕባ መኸተቢ ባእታታት ቨክቶር
(ምንጪ፦ Robert Koch-Institut)
ስራሕን ገንዘብን
ኩሎም ትካላት ነቶም ጥራይ ኣብ ገዛ ዘይሰርሑ ሰራሕተኛታቶም ክልተ ቀረባት መርመራ ኣብ ሰሙን ከቕርብሎም ግዴታ ኣለዎም።
ሓከዋ ኣንጻር ምብራር እውን ኣብ እዋን’ቲ ለበዳ ኮርና ግብራዊ ይኸውን። ኣስራሒኹም ናይ ሓጺር ሰዓት ስራሕ እንተድኣ ኣዚዙ፡ ክሳብ 24 ኣዋርሕ ዝበጽሕ ናይ ሓጺር ሰዓት ስራሕ ኣበል ክትቅበሉ ትኽእሉ። ክሳብ 87 ሚእታዊት ናይቲ ትረኽብዎ ዝነበርኩም ኣታዊ ምስኣን ክበጽሕ ይኽእል። እቲ ፈደራላዊ ምኒስትሪ ዕዮ ከምኡ'ውን ማሕበራዊ ጒዳያት ብብዙሕ ቋንቋታት ዝቐርብ ሓበሬታ ብዛዕባ ጒዳያት ሕጊ ዕዮ ይህብ።
ግዝፈን ብዘየገድስ ንኩባንያታት ደገፍ ኣሎ። ልቓሓት፡ ህያባት ወይ ናይ ግብሪ ምቊራጻት ኣለዉ። ክሎም ሓበሬታታት ብዛዕባ'ዚ ኣብ ፈደራላዊ ምኒስትሪ ቊጠባዊ ጒዳያትን ጸዓትንይርከቡ።
ኣብ ከቢድ ገንዘባዊ ጸገም ዘለዉ ተምሃሮ ካብቲ Studierendenwerk ህያብ ንምርካብ ከመልክቱ ይኽእሉ። ንሱ ክሳብ 500 ዩሮ ንወርሒ ክውሃብ ይኽእል። እቲ ልቓሕ ተምሃራይ KfW እውን ኣሎ፡ ዋላ’ውን ንወጻእተኛታት ተምሃሮ።
ምእታውን ምውጻእን
እቲ ሓፈሻዊ ሕጊ፥ ኣድላዪ ዘይኮነ ጉዕዞ ክውገድ ኣለዎ። ውልቀ ሃገራት፡ ኣብ ውሽጢ ኤውሮጳ ሕብረት ዘለዋ ዘጠቓለለ፡ ናይ ምእታው ምድራት ምግባር ወይ ኣብ ዝእተወሉ እዋን ናይ ምውሻብ ሕቶ ምቕራብ ክቕጽላ ይኽእላ። ቅድሚ መገሻኹም ብዛዕባ ግዝያውያን ደረታት መእተዊ ከምኡ'ውን ብዛዕባ ቍጽጽራት ዶብ ኣብ ቤትጽሕፈት ወጻኢ ከምኡ'ውን ኣብ ፈደራላዊ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ሓበሬታ ኣምጽኡ ኢኹም።
ኩሎም ካብ ሓደ ርከሳ፡ ልዕል መጠን ተለበድቲ ወይ ፍሉይ ዓይነት ቫይረስ ዘለዎ ቦታ ናብ ጀርመን ዝኣትዉ ሰባት ቅድሚ መእተዊ ኤለክትሮናዊ መእተዊ ምዝጋበ ክመልኡ ኣለዎም።
ኣየኖት ሃገራት ከምዝኾኑ ብሓድሽ ኣብ ዝስዕብ ትረኽቡ፥ Robert Koch Institut
ቅድሚ'ቲ መእተዊ፥ ካብ ካልእ ሃገር ክትኣቱ ኸለኻ ክትከላኸለሉ ክትፍትኖ ወይ ክትሓዊ ኸም ዘሎካ መርትዖ ይሃሉካ። (እቲ ፈተና ናይ ፒ. ሲ. ኣር. ወይ ጸረ-ጀን ፈተና ክኸውን ይኽእል ኢዩ።) እዚ መርትዖ ናይ ምቕራብ ግዴታ እዚ ንዅሎም እቶም ካብ 12 ዓመት ዝዕድሚኦም ሰባት ዝምልከት ኢዩ ።
ድሕሪ መእተዊ ሃገር፥ ብመሰረቱ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ካብ እተፈላለየ ዓይነት ቫይረስ ኪኣቱ ኸሎ ን14 መዓልቲ ኣብ ቤቱ ንበይኑ ኺውለድ ኣለዎ ። ኵሎም እቶም ክትክዩ ዘይከኣሉ ወይ ድሮ ኻብ ሕማም ኮሮና ዝሓወዩ ሰባት ካብሓደገኛ ኸባቢ ኽኣትዉ ኸለዉ ንዓሰርተ መዓልቲ ንበይኖም ክዕቈቡ ኣለዎም። ኵሎም እቶም ክትክዩ ዘይከኣሉ ወይ ድሮ ኻብ ሕማም ኮሮና ዝሓወዩ ንዓሰርተ መዓልቲ ንበይኖም ክዕቈቡ ኣለዎም። እዚ ንበይኖም እተገብረ መርመራ ካብ 5ይ መዓልቲ ኣትሒዙ ብኻልእ ፈተና ኺቋረጽ ይኽእል እዩ።
ዝኾነ ሓበሬታ ብዛዕባ መእተዊ ኣብዚ ትረኽቡ፥ ፈደራላዊ ሚኒስትሪ ጥዕና።
ከም መረጋገጺ ምሕዋይ ናይ ቤተ-ምርምር መርመራ ይኣክል (PCR፣ PoC-PCR)፣ እዚ መርመራ ብውሕዱ ቅድሚ 28 መዓልቲ ክግበር ኔርዎ ከምኡ'ውን ካብ 6 ወርሒ ዝሓደሸ ክኸውን ኣለዎ። እቲ ምሉእ ክታበት ብውሕዱ ቅድሚ 14 መዓልትታት ክግበር ኔርዎ።
ምክልኻል ዓመጽ
ፍልይ ዝበለ ኩነት ንምሉእ ስድራ - ቅስቀሳታት ንምውጋድ ዓመጽ ኣብ ስድራ ብምድራት ርክብ ኣብ እዋን ኮሮና
PDF, 1 MB,
barrierefrei
(ምንጪ፦ እታ ወኪል ፈደራላዊ መንግስቲ ንፍልሰትን ስደተኛታትን ውህደትን ከምኡ'ውን ዓሌታዊ-ሕክምናዊ ማእከል e.V.)


text:
Radio Erena: 26 February 2020
ዙር ርዋንዳ ሎሚ ረቡዕ ዝነውሐን ዝጸንከረን መድረኽ ኣብ ዘሰላሰለሉ: ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ናትናኤል ተስፋጽዮን ተዓዊቱ።
ኣብ’ዚ 206.3 ኪሎ ሜትር ዝሸፈነን ብዓቐባት ዝተዓብለለን ኣዝዩ በዳሂ ውድድር: ናትናኤል ሳልሳይ ርእሱ ኣብ ኣፈፌት መዛዘሚ ሕንጻጽ ክበጽሕ እንከሎ፣ ኣብ መወዳእታ ብደቡብ ኣፍሪቃዊ ኬንት ማይን ንዝተገብረሉ መጥቃዕቲ ብምብርዓን ‘ዩ ብ 1 ካልኢት ቀዲምዎ ኣትዩ።
ናትናኤል በዚ ናይ ሎሚ ውጽኢት ተሓጊዙ ንብጫ ማልያ ካብ ተቐዳዳማይ ፈረንሳዊት ክለብ ኒፖ ዴልኮ ወዲ ሃገሩ ቢንያም ግርማይ ተረኪብዋ።
ብውህሉል ግዚኡ ነዊሕ ጋግ ኣንጺፉ ዘሎ ናትናኤል: ካልኣይ ኮይኑ ንዝስዕቦ ዘሎ ርዋንዳዊ ሞይሰ ሙጊሻ ብ2 ደቓይቕን 11 ካልኢታትን ራሕሪሕዎ ኣሎ።
ናትናኤል ብዘይካ ብጫ ማልያ: ንጻዕዳ ማልያ ብሉጽ መንእሰይን ንማልያ ብሉጽ ኣፍሪቃዊን’ውን ወኒንወን ኣሎ።
ሓሙሻይ መድረኽ ዙር ርዋንዳ ጽባሕ ሓሙስ 84.7 ኪሎ ሜትር ክሽፍን እዩ።
==============


text:
ኣብ መንጎ ኣመሪካዊ ዩኒቨርሲቲን Medical University of South Carolina ዩኒቨርሲታት መቐለ፣ኣኽሱምን ዓዲግራትን ሞያውን ምርምራውን ምትሕግጋዝ ንምክያድ ዘኽእል ዳህሳሳዊ መጽናዕቲ ተኻይዱ።
ብፍላይ ኣብ ኢትዮጵያ ምስ ምምሕያሽ ናብራ ተኣሳሲሩ ዝስዕብ ዘሎ ሕማም ሽኮር (Type 2 Diabetes) ኣብ ምንታይ ብርኪ ይርከብ፤ እቲ ሕብረተሰብን ሰብ ሞያን ዘለዎ ደረጃ ፍልጠት ‘ታይ ይመስል እንታይ ምሕጋዝ ይካኣልን ዝኣመሰሉ መባእታዊ መጽናዕቲታት ተኻይዱ’ሎ ።
ኣብ Medical University of South Carolina Biostatics ላዕለዋይ ምሁር ዶክተር ሙሉጌታ ገብረስላሴ እቲ ሕማም ከይተላበደ ብጋንኡ ንምክልኻል ዘኽእሉ ሜላታት ንምድላው ዘኽእል መፅናዕትን ዘተን ምስ ሰለስቲኦም ዩኒቨርሲታትን ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ትግራይን ከምዘካየዱ ይገልፁ።
ብተመሳሳሊ መንገዲ ቅድሚ ሎሚ ዝተጀመረን ኤች ኣይቪ ቫይረስ ንምክልኻል ዝሕግዝ ምርምራዊ ምትሕግጋዝን ተኻይዱ ንዕኡ መፈፀሚ ዝኸውን ገንዘባዊ ሓገዝ እውን ከምዝተረኸበን ዶክተር ሙሉጌታ ገሊፆም ኣለዉ።
ብሳልሳይ ደረጃ EDREAP (Ethiopian Diaspora for Research and Education Advancement through Partnership) ዝበሃል ኣብ ኣመሪካ ዝተጣየሸ ገባር ሰናይ ትካል ኣብ ዩኒቨርሲታት መቐለ፣ ኣኽሱምን ዓዲግራትን ሎሚዘበን ዝለዓለ ትምህርታዊ ውፅኢት ንዘመዝገቡ ተመረቕቲ ተምሃሮ (ከክልተ ካብ ሕድሕድ ዩኒቨርሲቲ) ሸሊሙ’ሎ። እቲ ሽልማት EDREAP Excellence Award ይበሃል።


text:
ብ ግዱሳት ተጸናጸንቲ እከይ ውዲታት:
ሰላም ከመይ ቀኒኹም። ኣብዚ ናይ ሎሚ ጽሑፍና፡ ካብቶ ናይ ቅድሚ ሕጂ ፍልይ ብዝበለ፡ ነቲ ብመንገዲ ናይ ትማሊ ናይቲ ግሁድ ሕቡእ ጋዜጠኛ፡ ኣባል ማእከላይ ወኪል ስለያ ኣሜሪካ (ማወስ) ኮይኑ ንሰውራ ኤርትራን መንግስቲ ኤርትራን ዝስልል ዝነበረ ዳን ኮኔል፡ ኣብ ድሮ ወርሒ መስከረም፡ ኣብ ወርሓት ነሓሰ፡ ቅድሚ ምቕያድ ጉጅለ 15 ምስ ገለ ካብ ኣባላት ጉጅለ 15 ዝገበሮ ቃለ መሕትት፡ ብሩት ሃብተማሪያም ናይ ዝትተርጎመ መወከሲ ሰነድ መበገሲ ብምግባር፡ ነቲ ዘካየደሎም ቃለ መሕትት ብምህያስን ዝተጨበጠ ምላሽ ናይቲ ምስ ምኒስተር ጴጥሮስ ሰለሞን፡ ምስ ጀነራል ብርሃነ ገረዝጊሄር፡ ምስ ጀነራል ዑቕበ ኣብርሃ ዘካየዶ ሰፊሕ ቃለ መሕትት ምርኩስ ብምግባር፡ ናይ ዝገበርናዮ መድርኽ ምቅላዕ ክውንነታዊ ነገራት ሓቅን ሓሶትን፡ ገጽ-ንገጽ ቀጺልና ነቕርበልኩም። ዝያዳ ንምርድኡ ክጥዕም፡ ንነባቢ ንዘይምድንጋር ነቲ ብወገና ዝቐረበ ጽሑፍ፡ ብቐይሕ ሕብሪ ጽሒፍናዮ ኣለና።
ሰናይ ንባብ፦


text:
ዘይምፍላጥ ሓጥያት ኣይኮነን። እንተኾነ ግና ካብ ዘይምፍላጥ ክትገላገል ትደሊ ምህላውካን ዘይምህላውካን ኣብ እትገብሮም መዓልታዊ ተግባራት ንሂወትካን ሂወትን ካልኦት ደቂ ሰብን ዓቢ ተራ ኣለዎም። ስለዝኾነ ድማ ነቲ ዘይንፈልጦ ማዕረ ክንደይ ኮን ኢና እንፈልጦ? ብሓቂ’ኸ ነቲ ዘይንፈልጦ ክንፈልጥ ተበግሶታት ንወስድ ዲና? እቲ ዘይንፈጦ ፈሊጥንና ክንደይ ኮን ኢና ኣፍደገ ዘይፍልጠትና ንኸፍቶ?
እዚ ኣብቲ “Knowledge and Knowing” ዝበሃል ዓወደ ፍልስፍና ብስፍሕ ዝበለ ኣገባብ ተስተንቲኑ ክንረኽቦ ንኽእል ኢና። ነዚ ፍልጠት ንምፍላጥ ድማ ኣፍደገ ዘይምፍላጥ ምርሓው ማለት እዩ።
እዚ ረቂቕ ፍልስፍናዊ ትንተና ናብ መዓልታዊ ሂወት ፖለቲካ ምስ እንጥቀመሉ ዝሕቦ ትርጉም ብዝተፈላለየ መንገዲ ክንርእዮ ንኽእል። ብሓደ ነገር ደረጃ ንቕሓት ከስምዕ ከሎ፡ ብኻልእ መዳይ ድማ ድርቅነት ሓሳብ ከስምዕ ይኽእል። ደረጃ ንቕሓት ብኽፉትነት ኣእምሮ ክሰዓር ከሎ ድርቅነት ሓሳብ ግና ክልወጥ ኣዝዩ ከቢድን ዝተሓላለኸን ግድል እዩ።
እቶም ብደረጃ ንቕሓት ዝሳቐዩ ፖለቲከኛታት ምስ መዛንኦም ዝገብርዎ ክፉትን ነጻን ርክባት ሓጋዚ ክኸውን ከሎ፡ ኣብ ናይ ሓባር መኣዲ ምቕራብ ሓጋዚ እዩ። እዚ ድማ ኣብ “ኣግዶ ዘይምፍላጥ” ምርኻብ የስምዕ።
በቲ ካልእ ድማ እቶም ድርቀርት ሓሳባት ዘጋጥሞም ፖለቲከኛታት ካብቲ ዝነብርሉ በዓቲ ዘይምፍላጥ ክወጹ ይሽገሩ። ኣብታ ጥዕምቲ “በዓቲ ዘይምፍላጥ” ድማ ብምቾት ይነብሩ።
ነዚ ዓውደ ፍልጠት ፍልስፍና ክግንጽል ዘገደደኒ ኣጋጣሚ ድማ ምስ ናይ Facebook የዕሩኽተይ ኣብ ዝገብሮ ዝነበርኩ ዝተኸፍተ ኣግዶ ዘይምድላጥ እዩ ዝነበረ። ንኸስተንትን ስለዝሓገዘኒ ድማ እንሆ ብተወሳኺ መእተዊ የሀብቲመ ምሳኹም መኣዲ ዘይፍልጠተይ ይካፈል።
እዚ ኣስተንትኖ (Contemplation) ኢለ ሰምየዮ ዘለኹ ኣርእስቲ፥ ብናትኩም ምስትንታን ከተሀብትምዎ ተስፋ እናገበርኩ ናብቲ ዝተገብረ ኣስተንትኖ ይገድፈኩም።
መበገሲ ዕላል
እዞም ትማሊ ህግ፣ ሎሚ ህግ ትብሉ ኣብ ደንበ ደለይቲ ፍትሒ ዘለኹም ተጋደልቲ፡ ድሌታትኩም ፍትሒ ዘይኮነ ታሪኽኩም ምዕቃብ እዩ ዝመስል።
ዝተዋህበ መልሲ/ርእይቶ
መነጸር veil of ignorance (ብትግርኛ ‘ ኣጉዶ ዘይምፍላጥ’ ወይ ‘ ባዕቲ ድንቁርና ‘ ተበልናዩ እንታይ ብል ኢሉ፡) እስከ ነዕልል። ኣጉዶ ዘይምፍላጥ ፍትሒ ማለት፡ ሕጊ ክንሕንፅጽ ከሎና ናትና መኒነት ኣብ ግምት ከየእተና ክንሕንፅጽ ከሎና እያ ትመጽእ ይብል። ሽቃጣይ ዲኻ ክትከውን፡ ነጋዳይ፡ ትግርኛ ዲኻ ክትከውን ሳሆ፡ ተጋዳላይ ዲኻ ክትከውን ሲቪል ዘይትፈልጥ እንተኾይንካ ንኹሉ ማዕረ ዝሪኢ ሕጊ ትሰርሕ ንምባል እዩ።
ሓደ ተጋዳላይ ተጋድልነቱ ክዕቅብ ጥራሕ ዝሰርሕ እንተኣሎ ካባዛ ብዓቲ ድንቁርና ይእለ። ምኽንያቲ ናይ ምሕደራ ዕድል ኣብ ዝህበሉ ነቶም ከሙኡ ተጋድርልቲ ሓለፋ ዝገብር ሕጊ ክሕንፅጽ፡ ዝፈልጦም መጋድልቱ ኣብ ላዕለዎት ጽፍሒ ኮፍ ክብል ስለዝኾነ።
ካብዚ ነጻ ክኸውን ኣብዚ ናይ ፍትሒ ጉዕዞ ኣብታ ‘ ኣጉዶ ዘይምፍላጥ ‘ ተሳፊሩ ንኹሉ ኣብ ግምት ዘእተወ ርእይቶ ክህብ ከሎ መንእሰይይ እምነት የሕድረሉ።
ኣስተንትኖ
ብሓደ ወገን በዓቲ ዘይምፍላጥ ገላጺ ይመስል። ከመይ በዓቲ ማለት ክትረኽቦ ዝርይትኽእል ጸልማት ቤት ከስምዕ ስለዝኽእል። እዚ ድማ ካብቲ ዘይምፍላጥ ዘይምውጻእ የስምዕ።
ኣግዶ ዘይምፍላጥ ሓቛፊ እዩ። ንኻልኦት’ውን መርሓባ ክብል ጸገም የብሉን። ኣግዶ ዘይምፍላጥ ኣኣንጋዲ እዩ። ስለ’ዚ ከምቲ ኣብ ናይ መደምደምታ ጽሑፍካ፡ ኣግዶ ዘይምፍላጥና ምፍላጥ የድልየና ኣሎ። ዘይምፍላጥና እንተፈሊጥንና ንኻልኦት መርሓባ ምባል ጸገም የብልናን። ልክዕ ከም’ቲ ሶቅራጦስ ዝበሎ እዩ ክኸውን ማለት እዩ፡ “ኣነ ዝፈልጥ ከምዘይፈልጥ ምፍላጠይ እዩ”። ስለ’ዚ እዛ ኣግዶ ዘይምፍላጥ ተድልየና ኣላ።
እቲ ዓቢይ ኤርትራዊ ፍላስፋን ጸሓፍን በየነ ሃይለ(ገና ስርሓቱ ዘይተዳህሰሰ ) ዝበሎ፡ ብየናይ ዓይንና ኢና ንርኢ ምልላይ የድልየና ኣሎ።
እንገብሮ ዘለና ቃልሲ ብዙሕ እዩ ዓይነቱ። ገሊኣቶም ዝተኣስሩ ብጾቶም ወይ ኣባላት ስድራ ቤቶም ሓራ ከውጽኡ ክቃለሱ ከለዉ ገሊኣቶም ድማ መላእ ሓርነት ህዝቢ እዩ ዘገድሶም ዘሎ።
ገሊኦም ናይ ኣውራጃ ነጻነት ከገድሶም ከሎ፡ ገሊኣቶም ድማ ኣውራጅኦም ከም ሃገር ይቃለሱ ኣለው።
ገሊኣቶም ናይ ብሄሮም ሓርነት ከገድሶም ከሎ፡ ገሊኦም ድማ ምምስራት ናይ ብሄሮም ሃገር እዩ ዘቃልሶም ዘሎ።
ገሊኣቶም ንገለ ህዝቢ ዝውክል ሓድሽ ሃገር ምምስራት ክቃለሱ ከለዉ፡ ገሊኣቶም ድማ ሕብረት ምስ ገሊኣተን ሃገራት ዘገድሶም ዘሎ።
ወዘተ
ስለዚ እንገብሮ ዘለና ቃልሲ ብዙሕ እዩ ዓትነቱ።
ስለዝኾነ፡ ኣብ ሓደ ኣግዶ ዘይምፍላጥ ምምጻእ የድልየና ኣሎ።
እቲ ጸገም በዓቲ ዘይምፍላጥ መስሪቶም ኣብዚኣ ተንከስ ዝበለ ወይልኡ ዝብሉ ብዙሓት ምዃኖም እዩ።
ኣጋጣሚ ደኣ ነዞም ኣብ በዓቲ ዘይምፍላጥ ተጋደልቲ ነበር ጠቒሰ ኣለኹ እምበር ብዙሓት በዓትታት ዘይምፍላጥ ከምዘለዋስ ንብዙሓት ብሩህ እዩ።
ከምዚ ዝበልካዮ፡ ኣብ ኣግዶ (ህድሞ) ዘይምፍላጥ ምውጻእ የድልየና ኣሎ። ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ውን ዝቀላቐል ዘሎ ይመስል። ዘይምፍላጡ ዝፈለጠ ዝመስል ተስፋ ዘለዎ ምንቅስቓስ’ውን ይቀላቐል ኣሎ።
ንኣብነት፡ ብሩህ መጻኢ ኤርትራ ወላ’ኳ እቲ በዓቲ ዘይምፍላጥ ዝሰዓሮም እንተመሰለ፡ ኣብ’ታ እትድለ ዘላ ኣግዶ ዘይምፍላጥ ኣብ ምውጻእስ ደሓን ይመስል። ግናኸ ነቲ ዘይምፍላጥ ከይሓፈረ ኣብታ ኣግዶ ዘይምፍላጥ ክልፍለፉ ክትርኢ ይድንጽወካ። እዚ በዓቲ ዘይምድላጥ ክንደይ ኮን ይሓስም ድማ ክትብል ትግደድ።
ዘይምፍላጥካ ምፍላጥ ጽቡቕ ነገር እዩ። ሶቅራጠስ ዝበሎ መግለጺ ትሕትና እዩ ዝነበረ። እንተ ናይዚ ብሩህ መጻኢ ግና መግለጺ ብድዐ ይመስል። እዚ ይኹን ደኣ’ምበር ኣብቲ ኣግዶ ዘይምፍላጥ ወጺኦም ስለዘለውስ ክተባብዑ ይግባእ። ኣብዚ ኣግዶ ድማ ብዙሓት ክጽንበሩ ይትስፎ።
ዘይምፍላጥካ ዘይምፍላጥ ሕሱም እዩ። ናይዞም ተጋደልቲ ነበር ኢና ዝብሉ ሓለፋ ኣለዎ። ዘለናዮ ስቅያት ብሰንኪ ጌጋታት ብጾቶምን ባዕላቶምን ምዃኑ ዝተረድኦም ኣይመስልን።
ሓደ ሓደ ተብዓት ካብ በዓቲ ዘይምፍላጥ ወጺኦም ዓውርና ኢና ኔርና ክብሉ ከለዉ ተስፋ ይህበካ። ከም ተጋዳልቲ የማነ ተኽለገርግሽ ይብዙሑልና።
ኣስተንትኖ ዘይምፍላጥ።


text:
650 ኪሎ ሜትር ዝንውሓት ናይ ዓብይ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ምዝርጋሕ መተሓላለፊ መስመር ሓይሊ ኤሌትሪክ ምሉእ ብምሉእ ምዝዛሙ ተገሊፁ።
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ምስ መራሕቲ ሃይማኖትን ሲቪክ ማሕበራትን ብዛዕባ እቲ ግድብ ሎሚ ረቡዕ ኣብ ኣብ ዘካየዶ ምይይጥ ምዝርጋሕ እቲ መስመር ካብቲ ግድብ ክሳብ ሃገራዊ ማእኸል ሓይሊ ኤሌክትሪክ ዝርከበሉ ሆለታ ተዘርጊሑ ኣሎ ይብል ንናይ ኢትዮጵያ ዜና ኣገልግሎት ዝጠቐሰ ፀብፃብ ናይ ኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን።
ናይቲ ግድብ ቴክኒክ ጉጅለ ኣባል ዝኾኑ ዶክተር በለጠ ብርሃኑ ምስ ህንፀትን ምምላእ ኮንክሪትን ዝስራሕ ናይቲ ግድብ ስቪል ስራሕ 91.8 ሚእታዊት ምእታው ተዛዚሙ ኣሎ ኢሎም።ሓፈሻዊ ህንፀ ናቲ ግድብ ሰማኒያ ምእታዊ ምዝዛሙ እውን ወሲኾም ገሊፆም።
ናይቲ ግድብ ክልተ ተርባይናት ቅድመ ምህርቲ ምምንጫው ሓይሊ ኣብ መወዳእታ ዝመፅእ ክረምቲ ክጅምር እዩ ይብል እቲ መንግስታዊ ሚዲያ።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ታኅሣሥ – 12.2017
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ታኅሣሥ – 12.2017
“እንታይ ይመስለኩም፧ ሚእቲ አባጊዕ ዘለዋኦ ሰብአይ ካብአን ሓንቲ እንተ ጠፍአቶ ነተን ተስዓን ትሽዓተን አብ ጎቦታት ኃዲጉ ነታ ዝጠፍአት ኪደሊዶ አይከይድን፧ እንተ ረኸባ ድማ ኻብተን ተስዓን ትሽዓተን ዘይጠፍአ ብአአ አዝዩ ከም ዚሕጎስ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ። ከምኡ ድማ ኻብዞም ናእሽቱ ሓደ እካ ኺጠፍእ ፍቓድ እቲ አብ ሰማያት ዘሎ አቦኹም አይኮነን። ማቴ.18.12-14
መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኢቲ ሓቀና ጋሳና ዝጠፍአ ወዲሰብ ንምድላይ ወይ ነቲ ብሓጢአት፡ ካብቲ ፍቕሪ አምላኩ ንዝረሓቀ ፍጡር – ናብቲ ንቡር ንምምላስ ሰማያተ ሰማያት ገዲፉ አብ መንጎ ደቂ ሰባት ሓደረ። ንሱ አብዚ ዓለም እዚ ብምምጻእ አብ ከተማታትን ሃገረሰባትን ኪጎዪ ተራእየ። አብዚ ናይ ሎሚ ቃል ወንጌል እንተረአና ሓደ ዓቢ ሓቂ ንመሃር። አብዚ ዓለም እዚ እግዚአብሔር ደአምበር ንሕና አይኮናን ንእግዚአብሔር እንደሊዮ። ንሱ ኢዩ መዓላታዊ ዝመጻና፡ ዝደሊየና። ንሕና ብወገና ነቲ ተሳተፍቲ መንግስቱ ክገብረና አብ ሕይወትና ዝመላለስ ጎይታ ክርስቶስ ክንቅበሎ ይግበአና። እግዚአብሔር በዚ ናይ ሎሚ ወንጌል ደጊሙ ንሱ ሕያዋይ ጋሳ ምኻኑ ይገልጸልካ። ከምቲ ሓደ ጋሳ አባጊዕ ተስዓን ትሽዓተን አባጊዑ ገዲፉ ነታ ሓንቲ ከናዲ ዝከይድሞ ምስ ረኸባ ከአ አዝዩ ዝሕጎስ፡ እግዚአብሔርውን ሎሚ አብ ጎደናታት ገዛውትኻ ከተማታትካ ናብኡ ንኽትምለስ የናድየካ አሎ። ብንስሓኻ ክንደይ ከምዝሕጎስ ይገልጸልካ አሎ። ነዚ ተረዲእና እምበአር ናብቲ ርሕሩሕ አምላኽናን ጋሳናን ንመለስ። ስለዚ ነቲ እግዚአብሔር ብሕያውነቱ ካብ ሕይወት ሓጢአት ነጻ ንኽገብረና ዝጽውዓና ዘሎ መልሲ ሂብና ንኽንክ እል አምላኽ ባ ዕሉ ይሃግዘና። አሜን!
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
Radio Erena: 10 February 2020
መንግስቲ ሱዳን፣ ምስ ኤርትራ ኣብ ዘዳውብ ከባቢታት ምብራቕ ሱዳን ዝርከቦ ሓያሎ ዞባታት፣ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ክዋፈር ወግዓዊ ጠለብ ከምዘቅረበ መግለጺ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ኣፍሊጡ።
ብመሰረት እቲ ብሰንበት 9 ለካቲት ዝተዋህበ መግለጺ፣ ሱዳን ነቲ ጠለብ ዘቕረበት ንምዕራፍ 6 ቻርተረት ናይ ሕቡራት ሃገራት ብምጥቃስ’ያ።
ኣፈኛ ቀዳማይ ሚኒስተር ሱዳን፣ ኤልናዚር ኣናዚር ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፣ እቲ ኣብ ዞባታት ምብራቕ ሱዳን፣ ብሉ ናይል፣ ዳርፉርን ደቡብ ኮርዶፋንን ክዋፈር ክዋፈር ዝድለ ዘሎ ዓቃብ ሰላም ሕቡራት ሃገራት፣ መስርሕ ሰላም ንምቕልጣፍ ዝዕንቅፉ ፖለቲካውያን ባእታታት ንምቑጽጻር ዝሕግዝ’ዩ።
ብዘይካ’ዚ፣ እቲ ናብ ሱዳን ዝዋፈር ዓቃብ ሰላም ሕቡራት ሃገራት፣ ክሳብ’ቲ ኣብ 2022 ዝካየድ ምርጫ እታ ሃገር፣ መሰጋገሪ መንግስቲ ቅዋም ንምትግባር ክከታተሎ’ዩ።
እንተኾነ፣ እቲ ዝዋፈር ዓቃብ ሰላም ሕቡራት ሃገራት፣ ሰራዊት ዘጠቓለለ ድዩ ወይ ብበርጌሳዊ ጉጅለታት ዝቖመ ብጽኑር ኣይተጠቕሰን።
መንግስቲ ሱዳን፣ ብፍላይ ኣብ ጉዳይ ምብራቕ ሱዳን ብወገን መንግስቲ ኤርትራ ዝቐረበ ናይ ሽምግልና ተበግሶታት ክቕበሎ ከምዘይጸንሐ ዝጠቐሱ ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ዲፕሎማሰኛታት ብወገኖም፣ ኣብ መወዳእትኡ ብምትእትታው ሕቡራት ሃገራት ንምፍትሑ ጠለብ ከምዘቕረበ ኣነጺሮም።
ኣብ እዋን ስርዓት በሺር፣ ኣብ 2005 ብመንጎኝነት ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝተኸተመ ስምምዕ ሰላም መንግስቲ ሱዳን ተቓወምቲ ምብራቕ ሱዳንን፣ ነዊሕ ከይከደ ከምዝፈሸለ ኣይርሳዕን።
ብቀቢላታት ቤጃን ራሻይዳን ዝተዓበለለ ዞባ ምብርቅ ሱዳን፣ ብመንግስቲ ሱዳን ቆላሕታ ኣይረኸበን ብዝብል ክሳብ ብረታዊ ጎነጽ ዝኸደ ተቓውሞታት ከለዓዕል ምጽንሑ ይፍለጥ።
==================


text:
Radio Erena: 18 February 2018
መንግስቲ ኢትዮጵያ ዳግማይ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጅ ኣውጺኡ።
እዚ ንምርካብ ስልጣን ቀዳማይ ሚኒስተር’ታ ሃገር ሓደ መዓልቲ ስዒቡ ዝወጸ ኣዋጅ፣ ንህዝቢ ካብ ዝተነግረሉ መዓልቲ ኣትሒዙ ግብራዊ ከምዝኸውን፣ መንግስቲ’ታ ሃገር ኣፍሊጡ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ቀንዲ ምኽንያት ነዚ ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ዝጸንሕ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጅ ከውጽእ ዝተገደደሉ ምኽንያት፣ ኣብታ ሃገር ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ እንዳተጎሃሃረ ዝመጽእ ዘሎ ህዝባዊ ናዕቢ ንምቁጽጻርን፣ ድሕነት ትካላትን ህዝብን ንምሕላውን ምዃኑ’ዩ ዝገልጽ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ስልጣኑ ብገዛእ ፍቓዱ ከረክብ ኣብ ዝሓተተሉ ንጽባሒቱ፣ ሚኒስተር ምክልኻል’ታ ሃገር ስራጅ ፈጌሳ ነቲ መንግስቲ ተቖጻጺሩዎ ዝተባህለ ዜና፣ ናይ ኣሉታ መልሲ ድሕሪ ምሃብ፣ እቲ ሚኒስተር ምክልኻል፣ ኣባላት ጸጥታ ግና ኣብ ልዕሊ’ቶም ሃገር የናውጹ ኣለዉ ዝበሎም ኣድመኛታት ስጉምቲ ክወስዱ ትእዛዝ ተመሓላሊፉሎም ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ነዚ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣዊጁዎ ዘሎ ናይ ህጹጽ እዋን ሓደጋ ከምዘይትሰማማዓሉ ብመንገዲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከብ ኤምባሲኣ ኣቢላ ኣፍሊጣ።
እቲ ኤምባሲ ትማሊ ቀዳም ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ኢትዮጵያ ወተሃደራዊ ሕጊ ምትእትታው ግጉይ ስጉምቲ ምዃኑ ድሕሪ ምግላጽ፣ ተራእዩ ንዝነበረ ንእሱራት ምሕረት ምግባር ዝኣመሰለ ጽቡቕ ተስፋ ንድሕሪት ዝጎስስ እዩ ክብል ቅሬትኡ ገሊጹ።
እቲ ኤምባሲ ብተወሳኺ፣ ኢትዮጵያ ኣጋጢሙዋ ዘሎ ብድሆታት ደሞክራስያዊ ጽገና፣ ቁጠባዊ ምዕባለ፣ ሰላምን ምርግጋእን፣ ንኩሎም ወገናት ዝሓቁፍ ባይታ ብምፍጣር ብቐጥታ መፍትሒ ምድላይ ደኣምበር፣ ናብ ወተሃደራዊ ሕጊ ብምውራድ ኣይኮነን ኢሉ።
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ተወሊዑ ብዘሎ ሕንፍሽፍሽ ኣብታ ሃገር ንዝርከቡ ኤርትራውያን ብቐጥታ ጸልዩዎም ብምህላዉ ሻቕሎት ዝፈጥር’ዩ ክብሉ ገለ ኤርትራውያን ንሬድዮ ኤረና ኣብ ዝሃብዎ ቃል ይገልጹ።
እዚ ናይ ሞት ሓደጋ’ውን ዘስዕብ ዘሎ ኩነታት ክሳብ ዝሃድእ ብፍላይ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዝርከቡ ኤርትራውያን ዝያዳ ጥንቃቐ ክገብሩ እቶም ዜጋታት ይምሕጸኑ።
======================


text:
ቅድሚ ሓደ ወሃቢ ጸዓት ትካል ኣገልግሎት ምጂማሩ፣ ኣገደስቲ መሳርሒታት ምስ ሲስተም ዝተሓሓዙ አቲ ትካል ክህልዎ ኣለዎ። ካብ 2019 መንግስቲ ኖርወይ ብመንገዲ ዳይረክተር ማይን ጸዓትን ዝኾነ (NVE) ሓደ ሕጊ ኣጽዲቁ። ብመሰረት ናይዚ ሓዲሽ ሕጊ፣ ነፍስወከፍ ወሃቢ ጸዓት ካብቲ ባህላዊ ዓማዊል ምምዝጋብ መንግዲ ናብ ኤለክትሮኒካዊ መሳሪሒታት ክመሓላለፍ እዩ። እዚ ማለት ንኹሎም ኩባንያታት፣ ንኸም ባዓል ኣፍረይቲ ጸዓትን ወነንቲ ገመድን ዘጠቃለለ እዩ።
ቅድሚ 2019 ኩባንያታት ኤለክትሪክ ንዓማዊል ምምዝጋባ ዝኾነ ናይ ሕጊ ጠለብ ኣይነበረን። ንኣብነት እተን ናይ ኤለክትሪክ ኩባንያታት ነቲ ናይ መወዳእታ ዓዳጊ ወይ ዓሚል ኣብ ግዜ ምምዝጋብ ደዊለን መለለዪ ቁጽሪ ቆጻሪት ይሓታ ነይረን።
ኣብዚ ሕጂ ግዜ ግን ምምዝጋብ ዓማዊል ኮነ ምርኻብ ኣብ መንጎ ወሃብቲ ጸዓትን ኣፍረይቲ ጸዓትን ብኤለክትሮኒካዊ መገዲ እዩ ኾይኑ። ኵሎም ተሳተፍቲ ኢንዱስትሪ ጸዓት ናይ ገዛእ ርእሶም ናይ ሓበሬታ መሳርሒ ዓማዊል ክህልዎም ኣለዎ። እዚ ስይስተም ምስቲ ሓድሽ መንግስቲ ዚጥቀመሉ ኤልሀብ ዝባሃል፣ መራኸቢ ናይ ኩሎም ተሳተፍቲ፣ ክጋጣጠም ኣለዎ። ኤልሀብ ኣብ ኢንዱስትሪ ናይ ጸዓት ኣብ መንጎ ዅሉ(ከም ኣፍረይቲ ኤለክትሪክ፣ መስመር ኩባንያታት ወዘተ። ዝኣመሰሉ) ሸነኽ ዘራኽብ ማእከላይ ኣሃዱ ኢዩ።
ኣብ ህንጸት ሲስተም(መመዝገቢ ዓማዊል) ብድሆታት ኣጋጢሙና እዩ። ነቲ ፕሮጀክት ብተደጋጋሚ ጀመርናዮ ካብኡ ድማ ብተደጋጋሚ ኻብ ሓደ ኩባንያ ናብ ካልእ ኩባንያ ቀይርና። ከምዚ ዓይነት ናይ ጸዓት መዝገብ ሲስተም ዝሃንጹ ትካላት ኣዝዮም ብዙሓት እዮም ። መብዛሕትኡ ግዜ ግን ኣዝዩ ኽቡር እዩ ፣ ወይ ከኣ እቶም ኣቕረብቲ፨ሃነጽቲ ንፕሮጀክትና ቐዳምነት ኪህብዎ ኣይከኣሉን።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ብወገን ትካል ጸዓት ቀይሕ ባሕሪ ኩሉ እቲ ምስ ንመመዝገቢ ዓማዊል ዘድሊ ሲስተም(KIS-system) ተዳሊዩ እዩ። ዝተዳለወሉ ግዜ 25.04.2021። ሕጂ ዝተርፈና ዘሎ ካብቲ ብመንግስቲ ዝዉነን ትካል፣ ኤልሀብ(Elhub) ዝበሃል ናይ መወዳእታ መልሲ ናይቲ ናይ ምውህሃድ ስራሕ ዘገበርናዮ ዕዉት ነይሩን ኣይነበረን እዩ።


text:
Radio Erena: 28 November 2014
ደንማርክ ንኤርትራውያን ክትህቦ ዝጸንሐት ፖለቲካዊ ዑቕባ ጽኑዕ ገደብ ክትገብረሉ ምዃና ኣፍሊጣ።
እታ ሃገር ነዚ እትፈልጥ ዘላ፣ ብዛዕባ ዋሕዚ ኤርትራውያን ናብታ ሃገር ኣመልኪቱ ብክፍሊ ስደተኛታት ድሕሪ ዝተኻየደ መጽናዕቲ’ዩ።
እቲ ብክፍሊ ስደተኛታትን እታ ሃገር ዝተኻየደ መጽናዕቲ ናብ ሚኒስትሪ ፍትሒ እታ ሃገር ቀሪቡ ከምዘሎ’ውን ዘ ሎካል ዝተባህለ ማዕከን ዜና ሓቢሩ።
ድሕሪ’ቲ ቀሪቡ ዘሎ መጽናዕቲ ደንማርክ ሕጂ’ውን ሕቶ ፖለቲካዊ ዑቕባ ኤርትራውያን ክትቕበል ምዃና እኳ እንተፍለጠት፣ ኤርትራውያን ዑቕባ ንኽወሃቦም ኣዝዩ ዝሓየለ መስርሕ ምጽራይ ከተካይድ ምዃና ጸብጻብ ዘ ሎካል የመልክት።
ደንማርክ ንኤርትራውያን ክትህቦ ዝጸንሐት ፖለቲካዊ ዑቕባ ገደብ ክትገብረሉ ካብ ዘገደደ ጠንቕታት ሓደ፣ ኣዝዮም ብዙሓት ኤርትራውያን ፖለቲካዊ ምኽንያት ሃልይዎም ዘይኮነ ብኣሰጋገርቲ ደቂ ሰብን ደላሎን ጥራይ ተደፋፊኦም ይመጹ ኣለዉ ዝብል’ዩ።
ብዘይካ’ዚ’ውን ኣዝዮም ብዙሓት ኢትዮጵያውያን ብስም ኤርትራውያን ዑቕባ ይሓቱ ብምህላዎም እታ ሃገር ዝሓየለ ምጽራይ ንምክያድ ተገዲዳ ኣላ።
ነርወይ’ውን ብሰንኪ ተመሳሳሊ ምኽንያት፣ ዑቕባ ንዝተዋህቦም ኤርትራውያን ናብ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያን ሱዳንን ከይገሹ ዝኽልክል ናይ መጓዓዚ ሰነድ ወይ ትራቨል ደኩመንት ከተዳሉ ከምዝወሰነት ዝዝከር’ዩ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ብዋሕዚ ስደተኛታት ዘማርራ ዘለዋ ሃገራት ኤውሮጳ ኣብ ኢጣልያ ከተማ ሮማ ኣኼባ የካይዳ ኣለዋ።
እቲ ትማሊ ዝጀመረ ኣኼባ ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ናይ 27 ሃገራት ሕብርት ኤውሮጳ ኣብ ምግታእ ዋሕዚ ስደተኛታትን ድሕነት ስደተኛታት ኣብ ባሕሪ ንምሕላውን ኣብ ዘተኮረ ነጥብታት’ዩ ዝዝቲ ዘሎ።
ብመሰረት ጸብጻብ ሃገራት ኤውሮጳ፣ ኣብ ዓመተ 2014 ልዕሊ 165 ሽሕ ስደተኛታት ናብ ኤውሮጳ ክውሕዙ እንከለዉ፣ ኣስታት 3 ሽሕ ከኣ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ጥሒሎም።
===========================


text:
Radio Erena: 02 August 2016
ኣብ ምዕራባዊ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ናይ 120 ስደተኛታት ሬሳ ከምዝተረኽበ ንከንቲባ ከተማ ትሪፖሊ ሑሰን ጣዋዲ ብምጥቃስ ሮይተርስ ሓቢሩ።
እቲ ከንቲባ ብሰንበት 31 ሓምለ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ኣብ ሓንቲ መዓልቲ ጥራይ ካብ ባሕሪ ናብ ገምገም ዝተገፍዐ 53 ሬሳታት ከምዝተረኸብ ኣፍሊጡ።
መንነት ናይቶም፣ ሬሳኦም ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ኣንሳፊፉ ዝተረኽበ ሰባት ዛጊት ኣይተፈልጠን።
ስደተኛታት ዝጸዓና ሓያሎ ጀላቡ መዓልታዊ ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ይብገሳ ምህላወን ዝሓበረ እቲ ከንቲባ፣ እኹል ናይ ሓለዋ ኣሃዱን ዕጥቑን ስለዘየሎ፣ ንምቁጽጻሮም ኣሸግግግጋሪ ምዃኑ ኣገንዚቡ።
ኣብዛ ዓመት’ዚኣ ዜጋታት ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ሱዳን፣ ሶማልን ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃን ዝርከብዎም ኣስታት 90 ሽሕ ስደተኛታት ካብ ገማግም ባህሪ ሊብያ ተበጊሶም ናብ ኢጣልያ ክኣትዉ እንከለዉ፣ ኣስታት 3 ሽሕ ከኣ ኣብ ባሕሪ ከምዝጠሓሉ ጸብጻብ ሮይተርስ የመልክት።
ኢጣልያ፣ ንስደተኛታት ኣብ በረኻታት ሊብያ ንምዕጋቶም ምስ መንግስቲ ሊብያ ብወግዒ ዘይተሓበረ ሓያሎ ስምምዓት ከቲማ ከምዘላ’ዩ ዝንገር።
መንግስቲ ሊብያ ብመንገዲ ሱዳንን ቻድን ናብ ሊብያ ንዝኣትዉ ኣሽሓት ስደተኛታት፣ ኣብ ኩፍራን ካልኦት ከባቢታን ኣብ ዝርከብ ኣብያተ ማእሰርቲ ይቕይዶም ከምዘሎ’ውን ይፍለጥ።
እቲ መንግስቲ ንገሊኦም’ውን ነናብ ዓዶም ወይ ከኣ ካብቲ ዝተበገስሉ ሃገራት ናብ ሱዳንን ቻድን ይመልስ ምህላዉ’ውን ዝተፈላለዩ ምንጭታት ይጠቕሱ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ብሰንበት 31 ሓምለ ኣስታት ሓድ ሽሕ ስደተኛታት ኣብ ማእከላይ ማሕሪ ድሒኖም ናብ ኢጣልያ ክኣትዉ እንከለዉ ናይ ሓሙሽተ ሰባት ሬሳ ከኣ ከምዝተረኽበ ሓለዋ ገማግም ባሕሪ ኢጣልያ ኣፍሊጡ።
======================


text:
" ጥንታውያን ደርፍታት ፍቅሪ ትግርኛ (ሳልሳይ ክፋል)"
እቲ ቀንዲ ዓላማ ናይ'ዚ ጹሑፍ "ብትምክሕቲ ቋንቋ/language chauvinism" ዝኣክል፡ ናይ ካልኦት ኣህዛብ ልሳን ምንዓቅን፡ ምንእኣስን፡ ምልጋጽን ዝርኤ ተግባር ናይ ጭዋታትን፡ ለባማትን፡ መስተውዓልትን መለዮ ዘይምዃኑ ኢዩ ( a mark of distinction)። ኣብ'ዛ ዘለናያ ግዚያዊት ዓለም፡ ብስነ-ቋንቋ መዳይ፡ ልሳናት ዓለም ብማዕርነት ኢዮም ዝረኣዩ። ምኽንያቱ "መፈጠርናን መራኸቢን" ስለ ዝዀኑ። ስለ'ዚ ሓተታ ብሰፊሑ ንምዝርዛር ሓደ ነብሱ ዝኸኣለ ጽሑፍ ምድላው የድሊ።
- እንተዘይኣቶኻ በዚ ሰሙን
ወዮ እኽሊ ኣይበልዕ ሰብ ኣይከውን።
- እንተዘይኣቶኻ በዚ ዘኽቲ
ወይ እኽሊ ኣይበልዕ ማይ ኣይሰቲ።
- ስዕሊ ቅዱስ ጊዮርጊስ ሓዲስ ቀለም
ኣታ ጢሊምካዶ እዝጊ ይጥለም።
- እንተ ኣነ ኮይነ በደለኛ
ላዕላይ ሰማይ ይኹነና ዳኛ።
- ብርሌ'ዶ ንሁግ ይስፈሮ
ከምዚ ኣነ ሰይጣን ዝኣሰሮ
ተፋቅርካ ጽልኢ መን ጀመሮ።
- ጥውጥዋይ ከም ቀርኒ ዓጋዘን
ተፋቅርካ ጽልእስ ኣይኣዘዘን።
- ኣይኮነንዶ ኣይበልኩን ብቀደሙ
ሕሱም ፍቅሪ ጽልኢ መደምደሙ።
- ደናጒኻ ምስ ስረ ስምምዕ
እዝጊ ኣሎኒ ክፉኡኻ ዘስምዕ።
- ኣረቂ ሰትየ እኳ ጉስዕ
ኣይርከብን ንዓኻ ዘረስዕ።
- ወዓግ ሸያብ ኢዩ ምቀደሰ
ዝብኢ ሓንካስ ኢዩ ምሓረሰ
ኽላ ወግድ ብስላሴ።
- መሸላ ክረምቲ ግላዕ ምላዕ
ዝጐደለ ፍቅሪ ብምንታይ ይምላዕ።
-ኽምስ እንተበልኩ ዓሻ እመስል
ክንዳይ እኳ የለን ዘስተማስል።
-ይቅጽል
Sponsored Ads


text:
Radio Erena: 13 January 2019
ቀዳማይ ሚኒስተር ኣየርላንድ ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ኢትዮጵያ ኣብ ዝርከብ መዓስከር ስደተኛታት ኤርትራ በጺሑ።
ሊዮ ቫራድካር ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ሳልስቲ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ኣብ ዘካየደሉ ኣብ ትግራይ ዝርከብ መዓስከር ስደተኛታት ማይ ዓይኒ ኣብ ዝበጽሓሉ፣ ንኩነታት ኤርትራውያን ስደተኛታት ብቐረባ ተዓዚቡ።
ንሱ ድሕሪ ዑደቱ ካብ ጋዜጠኛታት ንዝቐረበሉ ሕቶታት ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፣ ነቲ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝነብሩሉ ዘለዉ መዓስከር ብኣካል ምርኣዩ፣ ኣጠማምታኡ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ከምዝቐየሮ ገሊጹ።
ኣብ ኤውሮጳ ኮንካ ብማዕከናት ዜና ክትከታተሎን፣ ብኣካል ቀሪብካ ንኩነታት’ዞም ስደተኛታት ምዕዛብ ክልተ ዝተፈላለየ ነገራት’ዩ፣ ድሕሪ ምባል እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፣ ሕብረት ኤውሮጳ ብዓቢኡ ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት ዘለዎ ፖሊሲ ክቕየር ከምዘለዎ ኣገንዚቡ።
ብፍላይ ነቶም ድሕሪ ስምምዕ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ናብ ስደት ዘምርሑ ኤርትራውያን ረኺቡ ኣብ ዘዘራረበሉ፣ ሃገራት ኤውሮጳ፣ መንግስቲ ኤርትራ ደሞክራስያዊ ምሕደራ፣ ናጽነትን ቁጠባዊ ምዕባለን ህዝቡ ንከረጋግጽ ለውጥታት ከካዪድ ክሰርሓ ኣለወን ኢሉ።
ቁጽሪ ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ማይ ዓይኒ ናይ ዝርከቡ ኤርትራውያን በብእዋኑ ክብ ለጠቕ ዝብል እኳ እንተኾነ እቲ ኣዝዩ ኣሻቓሊ ጉዳይ ግና፣ ናይቶም ልዕሊ ሓደ ሽሕ ዝኾኑ ትሕቲ ዕድመን ህጻናትን ምዃኑ እዩ ዝፍለጥ።


text:
ኣብዘን ዚሓለፋ 9 ዓመታት ኣንጻር ናይቲ ብህግደፍ ዝምወል “ኤርትራዊ ባህላዊ ምርኢት ኣብ ኣውስትራልያ” ተባሂሉ ዝጽዋዕ፤ ብሰላማዊ መንገዲ ስልጣን ናብ ህዝቢ ክማሓላለፍ፣ ሰብኣዊ መሰላት ክኽበር፣
ካልእይ መወዳእታ ክፋል
መንግስቲ ፈልስጢን ኣየድልን እዩ። መንግስቲ እንተደለዩ ከኣ ምስ ህዝቢ የርዳኖስ ሓደ ኮይኑ መንግስቲ መስሪቶም ክቅጽሉ ይግባእ ኢሉ ኢሰያስ ኣፈውርቂ። ጕዳም ዘረባ። ጽቡቕ ንባብ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ካብ ኣፍቶን ብላደት ዝተባህለ ጋዜጣ ልኡኽ ናብ ኣስመራ ኸይዱ፡ እቲ ጋዜጠኛ ካብ ሽወደን ክብገስ እንከሎ ንሰበ ስልጣን መላኺ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ክዘራረብ ብፍላይ ምስ ፕረሲደንት ቃል መሕተት ከካይድ ከም ዝዀነ ተፈሊጡ ቆጸራ ተታሒዙ ምስ መሳርሕቱ ተበጊሱ።
ኤርትራ ኣብ ካርታ ዓለም ሰፊራ ምልክት ልኡላውነታ ዝኾነ ሰንደቕ ዓላማኣ ካብተንበልብል እነሆ መበል 19 ዓመት ልደታ ኣብዛ ዝሓለፈት ወርሒ ግንቦት ኣኽቢራ። ናጽነት ሸቶ ናይቲ ንልዕሊ ፍርቒ ዘበን ዝወሰደ ፖለቲካውን ዕጥቃውን ቓልሲ ምዃኑ ነቲ ኣብ ምጭባጡ ከም ወርቂ ብሓዊ ተፈቲኑ ወናኒ እዚ ዘኹርዕ ታሪኽ ዝኾነ ህዝቢ ኤርትራ መስካሪ ኣየድልዮን”ዩ።
ኤርትራ ኣብ ካርታ ዓለም ሰፊራ ምልክት ልኡላውነታ ዝኾነ ሰንደቕ ዓላማኣ ካብተንበልብል እነሆ መበል 19 ዓመት ልደታ ኣብዛ ዝሓለፈት ወርሒ ግንቦት ኣኽቢራ። ናጽነት ሸቶ ናይቲ ንልዕሊ ፍርቒ ዘበን ዝወሰደ ፖለቲካውን ዕጥቃውን ቓልሲ ምዃኑ ነቲ ኣብ ምጭባጡ ከም ወርቂ ብሓዊ ተፈቲኑ ወናኒ እዚ ዘኹርዕ ታሪኽ ዝኾነ ህዝቢ ኤርትራ መስካሪ ኣየድልዮን”ዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ ነዊሕን ተኻታታሊ መግዛእታትን ንልዕሊ 30 ዓመታት ብርቱዕ ቃልሲ ድሕሪ ምክያዱ መዘና ዘየብሉ ከቢድ መስዋእቲ ምእንቲ ሃገሩን ሓርነቱን ከፊሉ ነጻነቱ አረጋጊጹ።
ንሕና ኣሕውትኩምን ኣሓትኩምን ኤርትራውያን ተቀማጦ ሃገረ ስዊደን፣ ብኩነታት ሕዝብና ፡ ኣብ ትሕቲ ማእሰርትን፣
መቅተልትን፣ ምህዳንን ዝርከብ ንግደስ፣ እዛ ሕጽር ዝበለት መልእኽቲ፣ ምዕዶን መለበምን ከነቅርበልኩም ንፈቱ።


text:
Radio Erena: 14 May 2020
ኣብ ኤርትራ፣ ምስ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ተተሓሒዙ ድሕሪ ዝወጀ ኣዋጅ ምዕጻው ኣብ ኣባይቲ፣ ህዝቢ መሰረታዊ ነገራት ንምርካብ ይጽገም ከምዘሎ ክቃላሕ ጸኒሑ’ዩ።
ብፍላይ ሓያሎ መሰረታዊ መግብታት ዝቕርባ ትካላት፣ ምስቲ ኣዋጅ ኣተሓሒዘን፣ ንብረተን ክሓብኣ፣ ካልኦት ከኣ ናብ ናይ ስድራቤታተን ሃልኪ ከውዕልኦ ምስ ምጅማረን፣ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ 10ታት ትካላት ናይ ምዕሻግን ናይ ገንዘብን መቕጻዕታት ዝርከቦ ስጉምታት ከምዝወሰደ’ዩ ኣፍሊጡ።
ይኹን’ምበር፣ እኹል ቀረብ ምስ ዘይምህላው፣ ዋላ’ውን እተን ስራሕ ጀሚረን ዘለዋ ትካላት፣ ከም ዘይቲን ሽኮርን ዝኣመሰለ መሰረታዊ መግብታት ከምዘይብለን ንዓማዊለን ይሕብራ ኣለዋ።
ብሰንኩ ድማ ብሕቡእ ኣብ ዝሽየጥ ዘሎ ዕዳጋታት፣ ንሓንቲ ጃሎን ዘይቲ ክሳብ 400 ናቕፋ ይሽየጥ ከምዘሎ ነዚ ሓበሬታ ዝልኣኹ ወገናት ከም ኣብነት ኣረዲኦም።
ህዝቢ፣ ጎረባብቲ ናይ ምሕጋዝ ተበግሶታት ይወስድ እኳ እንተሎ፣ ንኹሉ ከባጽሕ ግና ንባዕሉ’ውን ዓቕሚ ስለዝሓጽሮ፣ ሓያሎ ስድራቤታት ኣብ ጸገም ምውዳቐን ዝረኸብናዮ ሓበሬታ የረጋግጽ።
ካብ ወጻኢ ሃገራት ብሓዋላ ገንዘብ ክልኣኸለን ዝኸኣላ ስድራቤታት’ውን መጠን ሸርፊን ምስ ዘሎ ዕዳጋ ዘይመጣጠን ስለዝኾነ፣ እኹል ከሸምት ከምዘይክእል’ውን እቲ ሓበሬታ ብተወሳኺ ይጠቅስ።
እቲ ሓበሬታ ኣብ ርእሲ’ዚ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ 100 ዶላር ኣመሪካ ኣስታት 1350 ናቕፋ ትሽረፍ ከምዘላን፣ ብኣንጻር እዚ ድማ ወርሓዊ ንሃልኪ ኤሌክትሪክ ዝኽፈል መጠን ገንዘብ ካብ 700 ክሳብ 1000 ናቕፋ ዝግመት ምስ ምዃኑ፣ እቲ ሸርፊን ዘሎ ናይ ዕዳጋ ኩነታትን ዘይመጣጠን ምዃኑ የነጽር።
ህዝቢ፣ ጠዋሪ ንዘይብለንን ትሑት መነባብሮ ንዘለወንን ስድራቤታት ዝገብሮ ዘሎ ግዝያዊ ናይ መግቢን ገንዘብን ሓገዛት፣ ሓደ ካብ ጾር ህዝቢ ንዝኮነ ወርሓዊት ክፍሊት ክራይ ኣባይቲ’ውን ንግዜኡ ከወንዝፍ ይርአ ኣሎ።
ኣብ ኣስመራን ከባቢኣ’ውን ምስ ዝወርድ ዘሎ ዝናብ፣ ተዛማዲ ፍታሕ ማይ እኳ እንተተረኽበ፣ ብሻምብቆታትን ቦጣትን ዝባጻሕ ዝነበረ ጸገም ጽሩይ ዝስተ ማይ ግና ክፍታሕ ከምዘይክኣለ’ዩ ተመልኪቱ።
ደሃዩ ኣጥፊኡ ዝርከብ መንግስቲ ኤርትራ ብኣንጽሩ፣ ብዛዕባ ድሕሪ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ዝህሉ መደባት ሕውየት ቁጠባዊ ይኹን ማሕበራዊ ድሕነት ንህዝቢ ዝኾነ ሓበሬታ ኣይሃበን።


text:
'ሰራዊት ህወሓት ኣብ ምምሕዳር ዋግ ኽምራ ዞባ ኣበርገለ ድሕሪ ዝፈነዎ መጥቃዕቲ፣ ኣብ ልዕሊ ህይወትን ንብረትን ጉድኣት ኣውሪዱልና' ኢሎም ኣማሓዳሪ’ቲ ወረዳ።
ነቲ ግጭት ኣመልኪቱ ድምጺ ወያነ ኣብ ዝፈነዎ ዜና "ኣብ ኣበርገለ ዓሪዱ ንዝነበረ ፍሉይ ሓይሊ ኣምሓራን ንዕዑ ንከሕግዝ ንዝመጸ ልዕሊ ክልተ ሻለቃን ከምዝደምሰሰ" ኣፍሊጡ’ሎ።
ክልል ኣምሓራ ብወገኑ "ተረፍ መረፍ ህወሓት" ብፍሉይ ሓይሊ ኣምሓራን ሓይሊ ጸጥታ’ቲ ከባቢን ተሳዒሩ ንድሕሪት ናብ በረኻ ተመሊሱ ይብል።
ነቲ ግጭት ኣመልኪቱ "ሰራዊት ትግራይ" ኢሉ ንነብሱ ዝጽውዕ ዕጡቅ ሓይሊን ጉዳይ ኮምኒኬሽን ክልል ኣምሓራን ተራጸምቲ መግለጺታት ኣውጺኦም ኣለው።
ድምጺ ወያነ፣ ቅድሚ ሰለስተ መዓልታት ኣብ ዝፈነዎ ዜና 'ኣብ ክልል ኣምሓራ ወረዳ ኣበርገሌ ዓሪዱ ንዝነበረ ፍሉይ ሓይሊ ኣምሓራን፣ ነቲ ሓይሊ ንምሕጋዝ ንዝመጸን ልዕሊ ክልተ ሻለቃ ሰራዊትን፣
ሙሉእ ንሙሉእ ከምዝደምሰሰ' ንወሃቢ ቃል’ቲ ሰራዊት ትግራይ ኢሉ ንዝገልጽ ገብረ ገ/ጻድቅ ጠቂሱ ጸብጺቡ ኣሎ።
ብካልእ ወገን፣ ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ኣብ ወግዓዊ መርበቡ፣ እቶም ‘ተረፍ መረፍ’ ዝበሎም ዕጡቃት፣ ሓይሊ ጸጥታ ኣብ ዘይቆጻጸሮም ከባቢታት፣ ንጸልማት ተኸዊሉን ተመሳሲሉን፣
ኣብ ልዕሊ ዘይተዓጠቁ ዜጋታትን ንብረትን ጉድኣት ኣውሪዱ ኣሎ’ ከምዝበለ ተፈሊጡ ኣሎ።ፍሉይ ሓይሊ ክልል ኣምሓራን ናይ’ቲ ከባቢ ሓይሊ ጸጥታን ብዝወሰድዎ ግብረ መልሲ፣
እቲ ጉድኣት ዘውረዱ ኣካላት ተሳዒሮም ናብ በረኻ ከምዝተመለሱ’ ተጠቂሱ'ሎ።


text:
Radio Erena: 30 January 2017
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሩስያ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ከምዝፈጸመ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሓቢሩ።
ሚኒስተር ዑስማን ብ30 ጥሪ ናብ ሞስኮ ድሕሪ ምእታው፣ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርጌ ላቭሮቭ ብምርኻብ፣ ብዛዕባ ህሉው ኩነታት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ቀይህ ባሕርን ዘትዩ።
ኤርትራን ሩስያን ዝምድንአ ከሐይልን፣ ኣብ ዞባ ቀይሕ ባሕሪን ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ኣብ ዘገድሱ ጉዳያት ብሓባር ክሰርሓን ዝብል ሓሳብ ንሓሳብ ተለዋዊጠን።
ድሕሪ’ቲ ርክብ፣ ክልቲኦም ሚኒስተራት ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ ሚኒስተር ዑስማን፣ ሩስያ ንዝገበረትሎም ዕድመ ድሕሪ ምምስጋን፣ ኣብ ዞባ ቀይሕ ባሕሪ ንዝንቐሳቐሱ ሽበራውያን ኣብ ምህዳን ኤርትራ ምስ ሩስያ ብሓባር ክትሰርሕ ቅርብቲ ምዃና ኣፍሊጡ።
ሚኒስተር ላቭሮቭ ብወገኑ፣ ሩስያን ኤርትራን ኣብቲ ዞባ ዘለወን ኣረኣእያ ተመሳሳሊ ምዃኑ ብምጥቃስ፣ ሩስያ ኣብ ጽላት ዕደና፣ ሕርሻ፣ ስልጠና ዓቕሚ ሰብን ካልእን ምስ ኤርትራ ክትተሓጋገዝ ከምእትደሊ ገሊጹ።
ሩስያ፣ እገዳ ለውጢ ከምጽጽእ ይኽእል’ዩ እምነት ከምዘይብላ ዝጠቐሰ እቲ ሚኒስተር፣ ካልእ ኣማራጺታት ክናደዩ ከምእትድግፍ ኣስሚርሉ።
ባይቶ ጸጥታ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ እገዳ ኣብ ዘንበረሉ፣ ሩስያ ናይ ድምጺ ተዓቕቦ ምግባራ ይዝከር።
ሚኒስተር ዑስማን፣ ሩስያ ኣብ ዝጸንሓሉ፣ ካብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ናብ ቭላድሚር ፑቲን ዝተላእከ ደብዳቤ ብምብጻሕ ምስ ዝተፈላለዩ ሰበ ስልጣን እታ ሃገር ክዘራረብ ምዃኑ’ውን ተፈሊጡ ኣሎ።
=====================


text:
ፕረዚደንት ኣመሪካ ጆ ባይደን ትማሊ ሶኑይ መበራትዒ ክታበት ኮቪድ 19 ተኸቲቦም። ባይደን ነዚ ክታበት ዝተኸትቡ ምምሕዳሮም ንገለ ኣባላት ሕብረተሰብ መበራትዒ ክታበት ንክኽተቡ ድሕሪ ምጽዳቁ ድሕሪ መዓልታት'ዩ።
ባይደን ቅድሚ ምኽታቦም ንሪፖርተራት ኣብ ዋይት ሃውስ እዚ መሐይሊ ክታበት ኮቪድ ኣድላይ እዩ፣ ግን ዘይተኸትቡ ሰባት ነቶም ፈላሞት ዙራት ክታበት ክኽተቡ ምግባር ዝያዳ አገዳሲ'ዩ ኢሎም።
''መብዛሕት ም ኣሜሪካውያን እቲ ቅኑዕ ይገብሩ ለዉ። ልዕሊ 77% ብዉሑዱ ቀዳማይ ዙር ክታበት ተኸቲቦም ለዉ። 23% ግን ኣይተኸትቡን። እዞም ዉሑዳት ኸኣ'ዮም ጉድ ዝገብሩና ዘለዉ። ነዛ ሃገር ይጎድኡ'ለዉ። እዚ ለበዳ ናይ ዘይተኸትቡ'ዩ። ስላዚ ኸኣ'ዩ ምስ ክታበት ንቅድሚት ዝኸይድ ዘለኹ ''ኢሎም።
ፕረዚደንት ጆ ባይደን መበራትዒ ክታበት ዝወሰዱ ድሕሪ'ቲ ክልተ ዙራት ክታበት ምኽታቦም ድሕሪ ሸሞንተ ኣዋርሕ ዩ።
ኣብ ሰኔት መራሒ ሪፑብሊካውያን ሚች መኮነል ነዚ መሐየሊ ክታበት ብሰኑይ ተኸቲቦም'ለዉ።


text:
ዝበጻሕካዮም ኣድራሻታት ኢንተርነት ሕባእDölj ditt besök - tigrinska
ኣበየኖት ገጻት ከም ዝበጻሕካ ወይ እንታይ ከም ዝደለካ ካልእ ሰብ ክርእዮ ክኽእል ኣይትደልን ዲኻ? ኣብዚ ከመይ ክትገብር ከም ትኽእል ክትፈልጥ ክትክእል ኢኻ።
ሞባይላት፡ ኮምፕዩተራትን ታብሌታትን (surfplattor) ኣየኖት ገጻት ርኢካ ከም ዝነበርካ ይዝክርኦ እየን።
ብኸምዚ ኣገባብ ነቲ ዝተዓቀበ ሓበሬታ ተልግሶ
ነቲ መርበብ ብኸመይ ከም ትድህስሶ (surfar) ተሞርኵሱ፡ ነቲ ሓበሬታ ብዝተፈላለየ መገዲ ተልግሶ።
እዚ፡ ሓንቲ ሞባይል ዲኻ፡ ኮምፕዩተር ወይስ ታብሌት ከም ትጥቀምን ኣየናይ መንበቢ መርበብ (webbläsare) ከም ትጥቀምን እዩ ዝውስኖ።
ነቲ ሓበሬታ ንኸተልግሶ፡ ነቲ ኣብ ናትካ መንበብ መርበብ ዘሎ መምረጺ (meny) ብምኽፋት ጀምር። መብዛሕትኡ ግዜ እቲ መምረጺ ኣብ ሞባይል ወይ ኣይፓድ ኣብ ታሕቲ ናይቲ መንበብ መርበብ እዩ ዝርከብ። ኣብ ኮምፕዩተር መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ላዕለዋይ የማናይ ጫፍ እዩ ዘሎ። እቲ መምረጺ መብዛሕትኡ ግዜ ከምዚ ዝስዕብ ዝመስል ምልክት ክህልዎ ይኽእል እዩ፡
- ሰለስተ ነጥብታት
- ሰለስተ ጋድም ሕንጻጻት
- ሓደ ክፉት መጽሓፍ
- ሓደ ሰናን መንኰርኰር።
ነቲ መምረጺ ምስ ከፈተካዮ ኣብቲ ታሪኽ (historik) ዝብል ቃል ወይ ንሓንቲ ሰዓት ዝመስል ምልክት ጠውቕ። ከምዚ ምስ ገበርካ መብዛሕትኡ ግዜ ሓደ ዝርዝር ናይቶም በጺሕካዮም ዝነበርካ ገጻት ክመጽእ እዩ።
ኵሉ እቲ ሓበሬታ ከተልግሶ፡ ወይ ኣየኖት ገጻት ከተልግስ ከም ትደሊ ባዕልኻ ክትመርጽ ትኽእል ኢኻ። እዚ ነቲ ደምስስ ወይ ኣልግስ ዝብል ቅድሚ ምጥዋቕካ ነቶም ገጻት ምልክት ብምግባር ተተግብሮ።
ሓደ ሓደ መንበቢ መርበባት ሒደት ኣማራጽታት ናይ ኣየናይ ዓይነት ሓበሬታ ከም ዝድምሰስ ይህባካ እየን። ኵሉ እቲ ዝበጻሕካዮ ገጻት ከልግስ እንተ ደሊኻ ኣብቲ ታሪኽ ናይ መርበብ (webbhistorik) ምልክት ግበር። ነቲ ዝዕቀብ cookies ዝበሃል እውን ከተልግሶ ክትመርጽ ትኽእል ኢካ። ብዛዕባ cookies ብሽወደንኛ ኣብ UMO.se ብዝያዳ ኣንብብ።
ሓበሬታ ከይዓቀብካ ክትድህስስ ትኽእል ኢኻ
በቲ ናይ ግሊ ምድህሳስ (privat surfning) ዝበሃል ጌርካ እታ ሞባይል ወይ ኮምፕዩተር ከይዘከረቶ ዝተፈላለዩ ገጻት ክትበጽሕ ትኽእል ኢኻ። እዚ፡ኣብቲ ናይ መርበብ መንበቢ ዘሎ መግለጺ መብዛሕትኡ ግዜ ናይ ግሊ ምድህሳስ ወይ መንነትካ ከይተፈለጥካ (Inkognito) ተባሂሉ እዩ ዝጽዋዕ።
ሓበሬታ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት
መንበቢ መርበብ (webbläsare) ጥራይ ኣይኮነን ሓበሬታ ዝዕቅብ። ማሕበራዊ መራኸቢታትን ሓደ ሓደ ብውልቃዊ መለለይኻ ኣቲኻዮም ዘሎኻ (inloggad) መርበብ ሓበሬታታት እውን ሓበሬታ ይዕቅቡ እዮም። እዚ ንኣብነት ኣብኡ እንታይ ሓበሬታ ደሊካ ከም ዝነበርካ ክኸውን ይኽእል እዩ። ነዚ ሓበሬታ መብዛሕትኡ ግዜ ኣብቲ ገጽ ወይ ኣብቲ ኣፕ ዝርከብ ኣብ መንጎ እቲ መቃን (inställningarna) ኣቲኻ ከተልግሶ ትኽእል ኢኻ።
ካብ መንበቢ መርበብን ማሕበራዊ መራኸቢታትን ከመይ ጌርካ ሓበሬታ ከምተልግስ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ዝተፈላለዩ ዓይነት መንበቢ መርበብን ተለፎናትን፣ ታብሌታታትን ኮምፕዩተራትን ከመይ ጌርካ ብግሊ ከም ትድህስስን ዘርኢ ፊልምታት ኣብ ዩቱብ (Youtube) ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ክድህስስ ከለኹ ስለምንታይ እዩ ሓበሬታ ዝዕቀብ?
እቲ በጺሕካዮ ዝነበርካ ገጻት እንደገና ክትበጽሖ ከለኻ ምእንቲ ቀልጢፉ ክርኣ እዩ። እዚ ሓቢእካ-ምኽዛን (cache-lagring) ተባሂሉ ይጽዋዕ።
እዚ ግዜ ክቑጥብን ጽቡቕ ክኸውንን ይኽእል እዩ። ግን ካልኦት ነታ ሞባይል፣ ኮምፕዩተር ወይ ታብሌት ዝጥቀሙላ ሰባት ነቲ ሓበሬታ ክርእይዎ ይኽእሉ እዮም። ስለዚ ነቲ ሓበሬታ ብምስጢር ክትሕዞ እንተ ደሊኻ ኵሉ ዝተዓቀበ ሓበሬታ ከተልግሶ የድልየካ።


text:
Radio Erena: 08 June 2015
ንስቃይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ሲናይ እተንጸባርቕ ‘ባርባራዊ ጉዕዞ’ ዘርእስታ ደኩመንታሪ ፊልም ዘዳለዋ ክልተ ጋዜጠኛታት፣ ኣብ ፈረንሳ ፍሉይ መደብ ንዘቕረቡ ጋዜጠኛታት ዝወሃብ ዝዓበየ ሽልማት- ኣልበርት ሎንድር ናይ 2015 ተዓዊተን።
ሰሲል ኣለግራን ደልፊን ዶለጀን ዝተባህለ ክልተ ፈረንሳውያን ጋዜጠኛታት፣ ኣብ 2014 ዘዳለዋኣ ንስቓይ ኤርትራውያን ስደተኛታት እተንጸባርቕ ብቋንቋ ፈረንሳ ‘Voyage en barbarie’ ማለት ባርባራዊ ጉዕዞ ዘርእስቱ ደኩመንታሪ ፊልም ምድላወን፣ ኣብ ፈረንሳን ቋንቋ ፈረንሳ ኣብ ዝዝረበሉ ክፍሊ ዓለም ፍራንኮፎንን፣ ንስቓይ ህዝቢ ኤርትራን ዘሕልፎ ዘሎ ናይ ስደት መከራን ከተጉልሕ ምኽኣላ’ውን ንሬድዮ ኤረና ኣብ ዝሃብኦ መብርሂ ኣፍሊጠን።
እተን ጋዜጠኛታት፣ ነቲ ኣብ ፈለማ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ዓለም ከም ፍጻሜ ክቕበሎ ዘይክኣለ ስቓይ ኤርትራውያን ኣብ ሲናይ፣ ብኣካል ናብቲ ቦታ ተጓዓዚን ዶኩመንታሪ ፊልም ከዳልዋ ምኽኣለን፣ ኣብ 2015 ኣብ ፈረንሳ ካብ ዝቐረብ ኣሽሓት ደኩምንታሪ ፊልምታት፣ ብፍሉይነቱን ዘመሓላልፎ መልእኽትን ብጸብለልታ ክዕወት ምኽኣለን’ውን ኣብቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ዝተኻየደ ናይ ሽልማት ምዕዳል ኣጋጣሚ ተገሊጹ።
ባርባራዊ ጉዕዞ፣ ብ16 ጥቕምቲ ኣብ ፓሪስ ብውግዒ ተመሪቓ ንምርኢት ኣብ ዝቀረበትሉ እዋን፣ ድሕሪ’ቲ ምርኢት ኣብ ዝነበረ ዘተ ኣምባሳደር መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ፈረንሳ ሃና ስምኦን ኣብ ዘስምዓቶ ናይ ተቓውሞ ቃል፣ ጠንቒ ስደት ኤርትራውያን ኣብ ኤርትራ ዘሎ ምልካዊ ስርዓትን ግዱድ ወትሃደራዊ መዓስከር ኣይኮነን ክትብል ሞጊታ’ያ።
እንተኾነ፣ ነታ ዘስካህክሕ ስቓይ ኤርትራውያን ዝተንጸባረቐላ ደኩመንትሪ ፊልም ዝተዓዘቡ ኣባላት ባይቶ ፈረንሳ፣ ጋዜጠኛታትን ካልኦት ዕዱማትን ንርእቶ እታ ኣምባሳደር ከምዝነጽግዎ’ውን ኣብቲ እዋን’ቲ ብሬድዮ ኤረና ከምዝተቓለሐ ኣይርሳዕን።
እታ ደኩመንታሪ ፊልም፣ ኣብ ፓሪስ ኣብ ዝርከብ ሲነማ ብወግዒ ድሕሪ ምምራቓ፣ ብባይቶ ፈረንሳ ብእትወነን ቴሌቪዥን ፑብሊክ ሰና ብተደጋጋሚ እዋን ንምርኢት ቀሪባ’ያ።
ብዘይካ’ዚን ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ፈረንሳ ንምርኢት ናብ ህዝቢ ቀሪባ፣ ስቓይ ኤርትራውያንን ከተጉልሕ ክኢላ’ያ።
ማዕከናት ዜና ፈረንሳ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ብዛዕባ ኤርትራውያንን ጠንቒ ስደቶምን ብቀጻሊ ካብ ዝዛረባሉ ዘለዋ ኣርእስታ ኮይኑ ኣሎ።
ሓደ ካብ ዓበይቲ መደባርት ተሌቪዥን ፈረንሳ ኣርተ’ውን ብተመሳሳሊ ንስቃይ ኤርትራውያን ዘጉልሕ፣ ድምጺ ስቅያት (Sound of Torture) ዘርእስታ ደኩምንታሪ ፊልም ምቕራቡ ኣምባሳደር ሃና ብ14 ጥቅምቲ 2014 ናብ ሓላፊት ናይታ መደበር ቴሌቪዥን ቬሮኒክ ካይላ ናይ ነቐፌታ ደብዳ ምልኣኻ ኣይርሳዕን።
======================================


text:
ኢራን ምስ ኤርትራ ገደብ ዘብሉ ዝምድና ክትምስርት ከምእትደሊ ፕረዚደንንድ ማሕሙድ ኣሕመዲነጃድ ገሊጹ።
እዚ ዝተገልጸ፣ ሓድሽ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ኢራን ኣቶ መሓመድ ስዒድ መንታይ ኢድሪስ ምስ ፕረዚደንት ኢራን ማሕሙድ ኣሕመዲነጃድን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢራን ዓሊ ኣኽባር ሳልሒ፣ ብቀዳምን ሰንበትን ኣብ ቴህራን ኣብ ዘካየድዎ ዝርርብ’ዩ።
ኣምባሳደር ኤርትራ ኣቶ ስዒድ መንታይ ኣብቲ ምስ ፕረዚደንት ኣሕመዲነጃንድ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢን ዝገበሮ ክልተ ዝርርባት፣ ኤርትራ ምስ ኢራን ኣብ ክልተኣዊ ረብሓታት ዘተኮረ ገደብ ዘይብሉ ምሕዝነት ክትምስርት ከምእትደሊ’ውን ኣገንዚቡ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢራን ብወገኑ፣ ኢራን ኣብ ቁጠባን ካልእን ተሞክሮታት ንኤርትራ ከተካፍላ ድውልቲ ምህላዋ ኣረጋጊጹ ክብል ኣገልግሎት ዜና እታ ሃገር ፋርስ ኣመልኪቱ።
ኣብዚ ዝሓለፈ ሽዱሽተ ዓመታት፣ ኤርትራን ኢራንን ናብ ወትሃደራዊ ዝዛዘወ ምሕዝነት ይምስርታ ኣለዋ ዝብል መግለጺታት ይወሃበሉ ምህላዉ ዝፍለጥ’ዩ።
ካብቲ እዋን እቲ ኣትሒዙ ድማ ፕረዚደንት ዝርከቦም ሰበ ስልጣን ኤርትራ ናብ ኢራን ተደጋጋሚ ዑደት ምክያዶም ይዝከር።
ብፍላይ ኣብዚ ቀረባ እዋን፣ መራክብ ኵናት ኢራን ኣብ ክሊ ማይ ኤርትራ መልህቐን ኣውሪደን ኣለዋ ዝብል ብእስራኤል ዝተዋህበ መግለጺ፣ ነቲ ጉዳይ ኣጎሃሂርዎ ከምዘሎ ይንገር።
ብዛዕባ’ዚ ጉዳይን ጉዳይ ስደተኛታትን ንምዝርራብ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ዝሓለፈ ሰሙን ብምስጢር ናብ እስራኤል ከምዝገሸ’ውን ተገሉጹ’ዩ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ነቲ ኢራን እተፍርዮ ዘላ ንሰለማዊ መዓላ’ዩ እትብሎ ኑክሌሳዊ ጸዓት፣ ከምእትድግፍ ብወግዒ ምግላጻ’ውን ማታባ ኔት ዝተብሃለ ማዕከን ዜና ኢራን ይሕብር።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ መራኽብ ኵናት ኢራን ብቀዳም ናብ ፖርት ሱዳን ከምዝተጸግዓ ክልቲኦም መንግስታት ኣረጋጊጾም።


text:
አብ ኢትዮጵያ ብዘጋጠመ ደርቂ 10.2 ሚሊዮን ሰባት ረድኤት ዘድልዮም ምኳኖምን ዓለም-ለኸ ለገስቲ'ውን ሓገዝ ክህቡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ጸዊዑ።
ሓደ ሓደ ወሃብቲ ሓገዝ ብወገኖም እቲ ሓገዝ ብቅልጡፍ መታን ክመጽእ ዓለም-ለኸ ማዕኸናት ዜና ብዛዕብኡ ክጽብጽቡ የድሊ ኢሎም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ሎሚ ንግሆ ብሰንኪ ደርቂ ንዝመጽእ 12 ኣዋርሕ ህጹጽ ረድኤት መግቢ ዘድልዮም ኢትዮጵያዊያን ቁጽሪ ዝገልጽ ሰነድ ዓለም-ለኸ ለገስትን እቲ ጉዳይ ዝምልከቶም አካላትን አብ ዝተረኽበሉ ወግዓዊ ጌይርዎ'ሎ።
ብመሰረት'ዚ ሰነድ ቁጽሪ ደለይቲ ህጹጽ ረድኤት 10.2 ሚሊዮን ኢትዮጵያዊያን ምኳኖምን መጠን ዘድሊ ረድኤት ብገንዘብ ክግመት ከሎ ልዕሊ 25 ቢሊዮን ብር ወይ 1.4 ቢሊዮን ዶላር ምኳኑ ተገሊጹ'ሎ።
ነቲ መጸዋዕታ ረድኤት አብ ኣዲስ ኣበባ ኢሊሊ ሆቴል ብወግዒ ንዓለም-ለኸ ማሕበረሰብ ዘቅረቡ ኮሚሽነር ብሄራዊ ኮሚሽን አመራርሓ ስራሕ ስግአት ሓደጋ አቶ ምትኩ ካሳ'ዮም።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
Radio Erena: 30 October 2017
ፖሊስ ኡጋንዳ፣ ብቅትለት እቲ ኣብ ታሕሳስ 2016 ሞይቱ ዝተረኽበ ኤርትራዉ ዳኒኤል ወልዱ ዝተጠርጠሩ ሰለስተ መኮንናት ፖሊስ ከምዝቐየደ ዘ ኦብዘርቨር ዝተባህለ ማዕከን ዜና ካብታ ሃገር ሓቢሩ።
ፖሊስ ኡጋንዳ ኣብ መግለጺኡ፣ ኣብ ዝምታን ቅትለትን ኢድ ከምዘለዎም ዝተጠርጠሩ ኣባላት ፖሊስ ንምህዳን ብ27 ጥቅምቲ ኣብ ጂንጃን ከባቢኡን ኣብ ዘካየዶ ስርሒት ሽዱሽተ ኣባላት ፖሊስ ከምዝቐየደ ድሕሪ ምጥቃስ፣ እቶም ኣጋሲርወ፣ ባሮዛን ካተንደን ዝተባህሉ ሰለስተ መኮንናት ምስ ቅትለት ኤርትራዊ ነጋዳይ ብዝተሓሓዝ ምዃኑ ኣነጺሩ።
ወዲ 32 ዓመት ዳኒኤል ወልዱ፣ ኣብ ታሕሳስ 2016 ተቐቲሉ ከምዝተረኽበ ዝዝከር ኮይኑ፣ ቀተልቱ፣ ስታንቢክ ኣብ ዝተባህለ ባንክ ንዝነበሮ ኣስታት 2 ሚልዮን ኤውሮ ንምዝማት ዝፈጸምዎ ምዃኑ’ዩ ተሓቢሩ።
ደኒኤል፣ ኣብ ደቡብ ሱዳን ኣብ ንግዲ ተዋፊሩ እኳ እንተነበረ፣ ኣብታ ሃገር ድሕሪ ዝተወልዐ ግጭት ነብሱ ንምድሓን ናብ ኡጋንዳ ድሕሪ ምምጽኡ’ዩ፣ ኣብ ከባቢ ካምፓላ ተቐቲሉ።
ናይ ባንክ ሕሳብ ምስጢሩ ነቶም ዝቀተልዎ ኣባላት ፖሊስ ኣሕሊፎም ከምዝሃቡ ዝተጠርጠሩ ሰራሕተኛታት ባንክ ስታንቢክ ናይ ኡጋንዳ፣ ኣብቲ ግዜ ንመርመራ ኣብ ቀይዲ ከምዝኣትዉ ኣይርሳዕን።
ኣብ ኡጋንዳን ደቡብ ሱዳንን፣ ኣብ ንግዲ ዝንተዋፈሩ ኣማኢት ኤርትራውያን ሰብ ርእሰ-ማል ከምዘለዉ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ሓያሎ ካብኣቶም ግዳያት ስርቅን ምስ ስርቂ ዝተተሓዘ ሞት ኮይኖም’ዮም።
ኣብ ኡጋንዳ፣ ምስዚ ናይ ዝምታን ስርቅን ኤርትራውያን ነጋዶ ዝተኣሳሰር ሓያሎ ጉዳያት፣ ብምስጢር ተታሒዙ ክህልዉ ከምዝኽእል’ውን ይግመት።
========================


text:
መርድእ
ጓልና ሰናይት ጠዓመ በየነ፣ ኣብ ሰዊት ዕድመኣ ብሓደጋ ብዕለት 27.02.2021 ኣብ ካርልስሩሀ ሃገር ጀርመን ዓሪፋ። ናይ ቀብሪ ስነ ስርዓት ንዕለት 11.03.2021 ሓሙስ መዓልቲ ካብ ሰዓት 10፡15 ጀሚሩ ክሳዕ 11፡00 ኣብ Große Kappelle Hauptfriedhof Karlsruhe Haid-und-Neu-Straße 39፡ ጸሎተ ፍትሓት ክካየድ እዩ። ስዒቡ ሰዓት 11፡15 ሓመድ ኣዳም ትለብሰሉ ኣብ መቓብር ካርልስሩሀ Hauptfriedhof Karlsruhe እዩ።
ሓብሬታ፡
ካብ ባንሆፍ (Hauptbahnhof) ንቫልድሽታት (Waldstadt) ገጻ እትጓዓዝ ትራም ቊ. 4 ወሲድኩም/ክን ኣብ መዓርፎ-ትራም Hauptfriedhof ትወርዱ/ዳ። እቲ መቓብር ካብኡ 70 ሜተር ንጸጋም እዩ።
መተሓሳሰቢ
ብምኽንያት ኮቪድ 19 (ኮሮና) ዝተዋህበ መምርሒ መሰረት፡ ኣብ ግዜ ፍትሓት ክሳተፉ/ፋ ዝፍቀድ ብቁጽሪ ዝተወስነ ጥራሕ ስለ ዝዀነን ምምዝጋብ ስለ ዝግባእን፡ እቲ ምዝገባ’ውን ስለ ዝዓጸና፣ ኹልኻትኩም ቀበርትና ካብ ሰዓት 11፡15 ኣብ ሓመድ ድበ ንኽትሳተፉ ንላቦ። ሓደራ መሸፈን ኣፍን ኣፍንጫን ኣይትረስዑ።
ውለሽ ኣረጋይ
ጠዓመ በየነ
ምስ ምሉኣት ስድራ ቤት
“ናይ ሓዘን መግለጺ“
“ናይ ሓዘን መግለጺ“
ዜና ዕረፍቲ ክቡር ገዲም ተጋዳላይ ኣባል መሪሕነት ሰልፊ ደሞክራሲ ኤርትራ ኣምባሳደር ኣድሓኖም ገብረማርያም ምስ ሰማዕና መሪር ሓዘን ተሰሚዑና፣ ኣብዚ እዋን እዚ መስዋእቲ ሓርበኛ ኣምባሳደር ኣድሓኖም ዓቢ ክሳራ ንደንበ ፍትሒ ኤርትራ ብዓቢኡ ከኣ ንህዝቢ ኤርትራ ኢዩ።
በዚ ናይ መሪር ሓዘን ኣጋጣሚ ድማ ብስም መላእ ኣባላት ውድብና ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ሓዘና እንዳገለጽና ንመላእ ስድራ - ቤቱን፣ ቤተ-ሰቡን፣ ኣዕርኹቱን መቓለስቲ ብጾቱን ጽንዓት ይሃብኩም ንብል፣ ንሓርበኛ ኣምባሳደር ኣድሓኖም ከኣ ልኡል ኣምላክ ኣብ ገነቱ ይቀበሎ፡ መንግስተ-ሰማየት የዋርሶ።
ናይ መሪር ሓዘንኩም ተኻፈልቲ፡
ደግሓኤ፡
የካቲት 20/2021።
ቃል ሓዘን
ቃል ሓዘን
ብዜና ዕረፍቲ ገዲም ተጋዳላይ ኣምባሳደር ኣድሓኖም ገብረማርያም፡ ፖሊቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ፡ መሪር ሓዘን ከም ዝተሰምዖም ይገልጹ።
ውፉይ ተጋዳላይ ኣድሓኖም ገብረማርያም፡ ካብ ግዜ ንእስነቱ ጀሚሩ፡ ኣብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ብምስላፍ ንናጽነት ኤርትራ ዝተቓለሰን፡ ምስ ብጾቱ ዓበይቲ ሰውራዊ ቅያታት ዝሰርሐን ተጋዳላይ እዩ ነይሩ። ምልካዊ ስርዓት፡ ንህዝቢ ኤርትራ ጠሊሙ ግዳይ ግፍዓዊ ተግባራቱ ኣብ ዝገበሮ ከኣ፡ ኣንጻር ምልኪ ወጊኑ፡ ንፍትሕን ንሓርነትን ህዝቢ ኤርትራ ክሳብ ዕለተ ሞቱ ከይተሓለለ ዝተቓለሰ እዩ።
ክቡር ተጋዳላይ ኣምባሳደር ኣድሓኖም ገብረማርያም ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ እናነበረ እንከሎ፡ ብሕማም ምኽንያት ካብ እዛ ዓለም ብመስዋእቲ ብምፍላዩ ምዕራፉ፡ ንኹሎም ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ዓቢ ክሳራ ምዃኑ ብሩህ እዩ።
ፖሊቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ፡ ምስ’ቲ ብዕረፍቲ ተጋዳላይ ኣድሓኖም ዝተሰምዖም ከቢድ ክሳራ እንዳገለጹ፡ ናይዚ መሪር ሓዘን ተኻፈልቲ ምዃኖም ይገልጹ። ንስዉእ ኣምባሳደር መንግስተ ሰማይ የዋርሶ፡ ንስድራቤቱ፣ ንሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራን ንመላእ ደምበ ተቓውሞን ከኣ ጽንዓት ይሃብ።
ፖሊቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ
إرتريا تودع المناضل والنقابي الكبير آدم إدريس هاسري
بقلوب مؤمنة بقضاء الله وقدره، يحتسب المجلس الوطني الإرتري للتغيير الديمقراطي عند الله المناضل والنقابي الكبير / آدم إدريس هاسري الذي لبى نداء ربه يوم الأربعاء الموافق 6 يناير 2021 في مدينة القاهرة بجمهورية مصر العربية.
Weiterlesen: إرتريا تودع المناضل والنقابي الكبير آدم إدريس هاسري
ቃል መሪር ሓዘን ብምኽንያት ዕርፍቲ ሃገራዊ ጋዜጠኛ ብርሃነ ወልደገብርኤል (ሱዳን ናው)
ዓቢ ኤርትራዊ ጋዘጠኛን ሓርበኛ ተቓላስን ኣቶ ብርሃነ ወልደገብሪኤል ብዝሓደሮ ከቢድ ሕማም ብሰኑይ ዕለት 26/10/2020 ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልዩና።
Weiterlesen: ቃል መሪር ሓዘን ብምኽንያት ዕርፍቲ ሃገራዊ ጋዜጠኛ ብርሃነ ወልደገብርኤል (ሱዳን ናው)
Weiterlesen: ቃል መሪር ሓዘን ብምኽንያት ዕርፍቲ ሃገራዊ ጋዜጠኛ ብርሃነ ወልደገብርኤል (ሱዳን ናው)
ናይ ሓዘን መግለጺ ብዕረፍቲ ተጋዳላይ ዘርእሰናይ ተወልደ ቀላቲ
ንናጽነት ኤርትራ እናተቓለሰ ዝዓረፈ ተጋዳላይ ዘርእሰናይ ተወልደ ቀላቲ
ንህዝቡን ሃገሩን ምሉእ ዕድሚኡ ኣብ ዘገልግለሉ ህሞት፣ ኣብ ሓጺር ግዜ ብዝሓደሮ ከቢድን መሪርን ሕማም፡ ካብዛ ዓለም ብመስዋእቲ ምፍላዩ ብመርድእ ምስ ሰማዕና፣ ከም ኩሎም ስድራ-ቤቱን ምሉኣት ፈተውቱን፣ንሕና ብጾውን ኣዝዩ ከቢድን ዓሚቝን ሓዘንንርከብ። ንሕና ብጾቱ ኣባላት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዞባ ኤውሮጳ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን ንገልጽ።
ብጻይ ዘርእሰናይ ኣብ ሜዳ ኤርትራ ኣብ ተዋጋኢ ሰራዊትን ጸጥታን ተመዲቡ ክቃለስ ድሕሪ ምጽናሕ፣ ኣብ ሃገር ስደት ኣውን ኣብ መስርሕ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ምህናጽን ምንጋስ ፍትሕን ካብ ምቅላስ ግዲኡ ዕዙዝ እዩ። ኣብ ስደት ንምስውህሃድ ምሕዝነትን ንምሕያል ባይቶን ኣብምቅላስ ክሳብ ጉባኤ ባይቶ ኣብ ሃዋሳን ተሳቲፉ እዩ።
ኣዜብ ጓል ኣቦይ ዘሚካኤል ዋዕሮ‘‘ንስኺ ውን ኣፋንዉኒ ኢልኪ ዶ።
ኣዜብ ጓል ኣቦይ ዘሚካኤል ዋዕሮ‘‘ኣፋንዉኑ ዶ ኾነ ኣብዛ ተካል እዋን‘‘ሰለ ዝጨርሑ ኤርትራ ንኤርትራዊያን‘‘ከም ኩሎም ሐመድ ዓዶም ዝሐረሞም ሃገራዊያን‘‘ሐመድ ድበኺ ኣብ ሃገር ጀርመን‘‘ኣዜብ ኣብ ቁርን ጸሐይን‘‘ምልኪ ይፍረስ ዝጨረሔት‘‘ኣብ ቅድሚት ተሰሪዓ ዝኾነት ኣብነት‘‘ዓለም ኣርኪባታ ሐርነት ከረኣየት‘‘ነጻነትና ብምልኪ ስለ ዝተተከኤ‘‘ ትም ዘይበለት ህዝቢ እንዳ ጠፍኤ‘‘ምስ ዓበይትን ናእሽቱን ኣብ ኩሉ ትረኤ‘‘ኣዜብ ዓቕለኛ‘‘ኢዳ ዘይሃበት ንለኹመኛ‘‘ ልሳን ህዝባ‘‘ኣብ ጊሰን ጀነቫ ዝተራእየት ኣብ ቦሎኛ‘‘
ናይ ሓዘን መግለጺ ብዕረፍቲ መስዋእቲ ተጋዳላይ ዘርእሰናይ ተወልደ ቀላቲ
ንናጽነት እኤርትራ እናተቓለሰ ዝዓረፈ ተጋዳላይ ዘርእሰናይ ተወልደ ቀላቲ
ንህዝቡን ሃገሩን ምሉእ ዕድሚኡ ኣብ ዘገልግለሉ ህሞት፣ ኣብ ሓጺር ግዜ ብዝሓደሮ ከቢድን መሪርን ሕማም፡ ካብዛ ዓለም ብመስዋእቲ ምፍላዩ ብመርድእ ምስ ሰማዕና፣ ከም ኩሎም ስድራ-ቤቱን ምሉኣት ፈተውቱን፣ንሕና ብጾውን ኣዝዩ ከቢድን ዓሚቝን ሓዘንንርከብ። ንሕና ብጾቱ ኣባላት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዞባ ኤውሮጳ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን ንገልጽ።
ብጻይ ዘርእሰናይ ኣብ ሜዳ ኤርትራ ኣብ ተዋጋኢ ሰራዊትን ጸጥታን ተመዲቡ ክቃለስ ድሕሪ ምጽናሕ፣ ኣብ ሃገር ስደት ኣውን ኣብ መስርሕ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ምህናጽን ምንጋስ ፍትሕን ካብ ምቅላስ ግዲኡ ዕዙዝ እዩ። ኣብ ስደት ንምስውህሃድ ምሕዝነትን ንምሕያል ባይቶን ኣብምቅላስ ክሳብ ጉባኤ ባይቶ ኣብ ሃዋሳን ተሳቲፉ እዩ።