text:
መ. ብትእምእርተ መስቀል ኣማዕቲቡ ኣፍደገ ቤተመቅደስ ( ቀጽሪ) ምስላም።
ምምዕታብ
* ኣፍደገ ቤተ-መቅደስ ምስ በጻሕና ኣቀዲምና ብኣምሳል ትእምርተ መስቀል ነማዕትብ ። እዚ ከኣ መንፈሳዊ ትርጉም ኣለዎ።
1.ናይ ምምዕታብ መንፈሳዊ ትርጉም።
ኣእዳውና ብትእምርተ መስቀል ድሕሪ ምምስቃልና ካብ ላዕሊ ናብ ታሕቲ (ካብ ግንባርና ናብ ደረትና) ንወርድ፣ እዚ ከኣ ወልደ እግዚአብሔር ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ሰማየ ሰማያት ምውራዱ ዘመልክት እዩ። ብምቅጻል̕ውን ኣእዳውና ናብ ጸጋማይን መንኮንባ ንወስድ እሞ መሊስና ናብ የማናይ መንኮብና ንወስዶ።
ካብ ሰማይ ሰማያት ብፍሉይ ኣካሉ ዝወረደ ቃለ እግዚአብሔር፣ ወልደ እግዚአብሔር ኢየሱስ ክርስቶስ ናብ ጸገም (ናብ ሲኦል) ብኣካለ ነፍሲ ከምዝወረደ ንነፍሳት ናብ የማን (ናብ ገነት) ከምዘሳገረና ንምምልካት እዩ። ብሓፈሻኡ ብምሥጢረ ሥጋዌ ዝተፈጸመልና ናይ ድኅነት ሥራሕ ንምስክር። በቲ ሓደ ከኣ ካብ ጸጋም ናብ የማን ምለሰና ማለት እዩ።
ሀ. ከማዕትብ ከለና ንዝክሮም ምሥጢራት
ኣጻብዕትና ብትእምርተ መስቀል ኣመሳቂልና ከነማዕትብ ከለና ብኅሊና ንዝክሮምን ነመላልሶም ፣ ልቦናና ዝሓስቦም ዝተፈለላዩ ምሥጢራት ኣለዉ። ዝተወሰኑ ካብኦም ምስ እንርኢ።
- ከነማዕትብ ከለና ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ስለ ድኅነትና ኢሉ ኣብ ልዕሊ መስቀል ከምዝሞተልና ንምስክር።
ቅዱስ ጳውሎስ ብዛዕባ ቅዱስ ቁርባን ኣብ ዘምሃሮ ምዕራፉ “ አምጣነ ትበልዕዎ ለዝንቱ ኅብስት ወትሰትይዎ ለዝንቱ ጽዋዕ ሞቶ ለእግዚእነ ትዜንዎ እስከ አመ ይመጽእ -። ማለት እዛ እንጌራ እዚኣ ብትበልዕዋ እዛ ጽዋእ እዚኣውን ብትሰትይዋ መጠን ክሳዕ ጐይታ ዝመጽእ ሞቱ ትነግሩ ኢኹም” 1ይቆሮ.11-26። ክርስቲያን ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ዳግማይ ክሳብ ዝመጽእ ሞቱን ሕማሙን በብግዚኡ በብሰዓቱ ምሕሳብን ምዝካርን ይግብኦ። ሞት ኢየሱስ ክርስቶስ ንዛረቦ ኣብ እዋን ቁርባን ፣ ሥጋ ወደሙ ወልደ ክርስቶስ ክንቅበል ከለና ከምቲ ብትእምተ መስቀል ኣማዕቲብና ኣብ ቅድሚ ፊት ቤተ መቅደስ ምሥዋእ ጥራሕ ክኸወን የብሉን ። ካብዚ ወጻኢ̕ውን ኣብ ጉዕዞና፣ ኣብ እዋን ኣብ መግቢ ፣ ኣብ እዋን ሥራሕ ወዘተ….. ኣብ ዝተፈላለዩ እዋን ከማዕትብ ይግባእ። እዚ ከኣ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ መልዕልተ መስቀል ኣብ ቀራንዮ (ጎልጎታ) ከምዝሞተልና ንምምስካር እዩ።
- ከማዕትብ ከለና እግዚአብሔር ንዓና ዘለዉ ፍቕሪ ንሓስብ ።
ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ መዋእለ ትምህርቱ “ ሰብ ንሕይወቱ ኣብ ክንዲ ኣዕሩኽ በጃ ኼሕልፍ ካብዚ ዚዓቢ ፍቕሪ የልቦን “ ዮሐ.15፣13። ብምባል ሕይወቱ ንኻልእ በጃ ጌሩ ንሕማም ንሞት ኣሕሊፉ ምሃቡ ካብዚ ንላዕሊ ዝዓቢ ፍቕሪ ከምዘየለ ተዛሪቡ እዩ። ሓቀኛ ፍቕሪ ፣ ፍጹም ፍቕሪ ክሳብ ሞት የብጽሕ እዩ። እዚ ፍጹም ፍቕሪ ዝረኣናዩ ዝፈለጥናዮን ከኣ ብወልደ እግዚአብሔር ብኢየሱስ ክርስቶስ ሞት እዩ። እሱ ስለና ኣብ ልዕሊ መስቀል ተሰቂሉ ሞይቱልና እዩ። ናብ ባህርይ ኣብኡ እግዚአብሔር አብ̕ውን ንወዱ ንሞት ኣሕሊፉ ብምሃቡ ፍቕሩ ገሊጹልና እዩ። ቅዱስ ዮሐንስ ብዛዕባ እዚ ክገልጽ ከሎ “ እግዚአብሔር በቲ ሓደ ወዱ ዝኣመነ ኹሉ ናይ ዘልዓለም ህይወት ምእንቲ ኺረክብ እምበር ከይጠፍእሲ ንወዱ በጃ ክሳዕ ዚህብ ክሳዕ ክንድዚ ንዓለም ኣፍቀራ” ዮሐ. 3፣16።
እግዚአብሔር ንወዱ በጃ ዓለም ጌሩ ምሃቡ ብእኡ ዝኣመነ ኩሉ ከይጉዳእ ብሞት ናይ ወዱ ናይ ዘልዓለም ሕይወት ክረክብ ምእንቲ ሊእኽዎ። ንወዱ ዝኣመነሉ “ተኀድገ ለኪ ኃጢአተኪ፣ ተኀድገ ለከ ኃጢአተከ ። ሓጢያትና ተሰርዩልካ፣ ሓጢያትኪ ተሰሪዩልኪ” ንኽብል ሊእኽዎ ኢሉና። ከነማዕትብ ከለና ንሓስቦ ነዚ ናይ እግዚአብሔር ፍቕሪ እዩ። እግዚአብሔር ስጋብ ኣብ መስቀል ተሰቂሉ ምማቱ ማዕረ ክንደይ ከምዝፈተወና ዝገልጽ እዩ።
- ከነማዕትብ ከለና ናይ ሓጥያት ዓስቢ ሞት ምዃኑ ንዝክር።
ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ስለና ቅድሚ ኣብ መስቀል ምስቃሉ ደቂ ሰባት ብዝበደልናዩ በደል ምኽንያት ሞይትና ነበርና ። ሞት ጽላሉ ኣጽሊሉልናን ረጊጹና ይነብር ኔሩ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ልዕሊ መስቀል ዝተሰቕለ ንሞትና ብሞቱ ከጥፍኣልና፣ እሱ ኣብ ክንዳና በጃ ኮይኑ ክመውት እዩ። ቅዱስ ጳውሎስ “ንሕና ኩላትና ኸኣ ነቲ ና ሥጋን ናይ ሓሳባትን ድሌት እናገበርና ቀደም ብትምኒት ሥጋን ምሳታቶም ንነብር ነበርና ከምቶም ካልኦትውን ብባህርይና ደቂ ቑጥዓ ነበርና። ግናኸ እቲ ብምሕረት ሃብታም ዝኾነ ኣምላኽ ምእንቲ እታ ብእኣ ዘፍቐረና ዓባይ ፍቕሩ ንዓና ብበደልና ምውታት ከሎናስ ምስ ክርስቶስ ህያዋን ገበረና። ብጸጋ ኢኹም ዝደሓንኩም ምስኡውን ኣተንሥኣና” ኤፌ.2፣5። ብምባል ይነግረና። ስለዚ ከነማዕትብ ከለና ካብ ክፋእ ትምኒት ዝጸነስ ሓጥያት ዓስቡ ሞት ምዃኑ ንዝክር። ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንሕና ብዝበደልናዮ በደል ሞት ዝተፈርደና ንሱ ናትና ሞት ሞይቱ። ኣብ መስቀል ተሰቂሉ። ኣድሒኑና። ካብ ጸልማት ሓጥያት ናብ ብርሃን ነጻነት ኣሚጺኡና እንዳበልና ውዕለቱ ንዝክር።
- ከነማዕትን ከለና መስቀል ኃይልና ምዃኑ ንሓስብ።
ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ “ ቃል መስቀል ነቶም ዝጥፍኡ ዕሽነት እዩ። ንዓን ንንድኅን ግና ኃይሊ እግዚ አብሔር እዩ” 1ይቆሮ.1፣18። ቅዱስ ኣትናቴዎስ “አስተኀፈረ ኃጢአት በዲበ ምድር ወአብጠለ ሞተ በውስተ ሲኦል ወሰዐረ መርገመ በዲበ ዕፅ መስቀል ወነሠተ ሙስና በውስተ መቃብር ። ንሓጥያት ኣብ ምድሪ የሕፊርዎ። ንሞት̕ውን ኣብ ሲኦል፣ ንመርገም ኣብ ልዕሊ መስቀል ኣጥፊእዎ” ኢሉ እዩ። መስቀል ሞት ዝተሳዕረሉ ስለዝኾነ ከነማዕትብ ከለና ብመስቀሉ ጸጋ ምሃቡ፣ ንሞት ሲዒሩ ምትንሥኡ ንዝክር። ሎሚ̕ውን ብኃይሊ መስቀል ንዝመጻና ናይ ጸላኢ ሰናያት ፈተና ንስዕሮ ። ብመስቀሉ በረኸትን ኃይልንን ንምላእ።
- ከነማዕትብ ከለና ጸላኢና ( ዲያብሎስ ንኣጋንንቲ) ነሕፍሮም።
“ብመስቀሉውን ነቲ ጽልኢ ብእኡ ቐቲሉ (ንዲያብሎስ ብመስቀሉ ሲዒሩ) ንኽልቲኦም ብሓደ ሥጋ ምስ ኣምላኽ ኣተዓረቖም ንኽልቴና ብእኡ ብሓደ መንፈስ ናብ ኣቦ መእተዊ ስለ ዘሎና ኸኣ ንዓኻትኩም ርሑቓት ዝነበርኩም መጺኡ ሰላም ኣበሰረኩም፣ ነቶም ቀረባ ዝነበሩውን ሰላም ኣበሰሮም” ኤፎ.2፣16። (ንዲያብሎስ ብመስቀል ሲዒሩ) ንዲያብሎስ  > ዝበሎ ብግብሩ ክጽውዖ ከሎ እዩ። ዲያብሎስ ዝተሳዕረ ብመስቀል እዩ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ፅጸ መስቀል ተሰቒሉ ንዲያብሎስ ብኣውታረ ንፋስ ብእሳት ሰንሰለት ሒዙ ኣሲሩ ሰቂልዎ። ብመስቀል ኣምሳል ከነማዕትብ ከለና ናይ ድኅነትና ምልክት ስለዝኾነ ሓፊሩን ፈሪሑን ይርሕቐና።
ከነማዕትብ ከለና ስለና ዝተሰቅለልና ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ናቱ ተኸተልቲ ወገናት ምዃን ንምስክር።
ብኣምሳለ ትምእርተ መስቀል ከነማዕትብ ከለና፣ ንመስቀሉ ኣብ ክሳድና ክንኣስሮ ከለና፣ ኣብ ልብስና ኣብ ቤትና ኣብ ካልእን ጌርና ክንርአ ከለና፣ ንኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ምእማንና ንምስክር። ዝርእዩና ኩሉ ከኣ በቲ ዝተሰቕለ መድኃኒ ዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ከም ንኣምን ይርድኡ። ኣብዚ ድማ “ኣብ ቅድሚ ሰብ ዝተኣመነኒ ኹሉ ኣነ ኸኣ ኣብ ቅድሚ እቲ ኣብ ሰማያት ዘሎ ኣቦይ ክእመኖ እየ” ማቴ.10፣30። ኣብ ቅድሚ እዛ ዓለም ኣብ ቅድሚ ሰብ ዝመሰከረለይ ኣብ ቅድሚ ሰማያዊ ኣቦይ ወደይ ፈታዊየይ ክብሎ̕’የ ዝተባህለ ቃልኪዳን ተጠቐምቲ ንኸውን። ኣይሁድ ብኽፍኣት ኣብ ቀራንዮ (ጎልጎታ)ኣብ ልዕሊ መስቀል ዝሰቀልዎ፣ ዝሞተ ኣብ መበል ሣልሳይ መዓልቲ ንሞት ሲዒሩ ዝተሥአ ናይ ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ሰዓብቲ (ተኸተልቲ) ምዃና ኣብ ኣደባባይ መስኪርና በረከት ንረክብ።
* ኣፍ ደገ ቤተ መቅደስ ምስላም
ብትእምርተ መስቀል ኣማዕቲብና ናይ ኣፍ ደገ ቤተመቅደስ (ደገ ሰላም) ብእምነት ክንሳለም ርእዮም ዝገርሞም ኣይሰኣኑን እዮም። ከምዚኦም ዝበሉ ሰባት ኣጸደ፣ ኣፍደገ፣ ኆኃተ ቤተ-መቅደስ ፣ መስኮት ምስላምና እሶም ከዝግመትዎ ብዘይ ምኽንያት ኣይኮነን። እዚ ኣፍደግ ቤተመቅደስ እንሳለመሉ ዝተፈላለየ ምኽንያት ኣሎና።
- ኣብ ቤተመቅደሱ ከሙኡ ከኣ ኣብ ውሽጡን ኣብ ዙያኡን ዘለዉ ዝተንከፈ ስለዝቅደስ፣ ዘጻ.40፣9። እግዚአብሔር ቤተ-መቅደሱን ኣብ ዙያኡን ዘለዉ ኵሉ ክቅደስ ኣዚዙ እዩ። ደብተራ ኦሪት ክትከል ከሎ ፣ ናይ ሰለሞን ቤተ-መቅደስ ክስራሕ ከሎ ዙርያኡ ኵሉ ብቅብኣ ቅዱስ ተቀዲሱ እዩ።ንቤተ-መቅደስ ፡ ኣፍ ደገ ምስላም፣ ንስዕም ብቅዱስ ቅባኣ ዝተኸለለ ሰለ ዝኾነ’ዩ ። ሕንጻ ቤተ-ክርስቲያን ፣ ኣፍደጊኡ ብቅብኣ ሜሮን ዝኽበረ ፡ ዝተቀደሰ ስለዝኾነ ዝሳለሞ ዘበለ ዝስዕሞ ዝድህስሶ ኩሉ ይቅደስ እዩ።
- ቤተ-መቀደስ ናይ ክርስቶስ መሕደሪ ስለዝኾነ።
ቅዱስ ጳውሎስ ቤተ -ክርስቲያን ናይ ክርስቶስ ኣካል ኢሉ መሲኪሩ’ዩ፣ ልብሱ፣ መቅደሱ እያ ኤፌ.5፣23። ኣካል ክርስቶስ ካብ ጸጉሪ ርእሲ ስጋብ ጽፍሪ እግሪ ዘሎ ኵሉ ከምዝሕዝ ቤተ-ክርስቲያን ናይ ክርስቶስ ኣካል እያ ክበሃል ከሎ ናይ ቤተክርስቲያን ኣካል ከባቢኡን የጠቃልል እዩ። ስለዚ ኣካለ ክርስቶስ ስለ ዝኾነት ቤተ-ክርስቲያን ን መቅደስ ምስላምን ምድህሳስን ናይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ናይ ክዳኑ ዘፈር ከም ብምትንካፍ ዝተፈወሰት ሰበይቲ ናይ እምነት ጽንዓት ምልክት እዩ። ብእምነት ንዝሳለም ብእምነት ዝነብር ሰብ ናይ ቤተክስርቲያን ኣፍደገ፣ ኣጸዳ፣ ቅጽረ ቤተ-ክርስቲያን ዘሎ ጸበል፣ ሓጽሩ ቅጽሩ፣ ናይ ውሽጥን ወጻእን ፈውስን መድኃኒትን ይኾኖ።
ቤተ-መቅደስ ናይ መለኮት መሕደሪ ስለዝኾነ
ቤተክርስቲያን (ቤተመቅደሱ) ናይ መለኮት መሕደሪ እዩ። ኣብ ሰማይ ብኽብሪ ዝነብር እግዚአብሔር ኣብ ቤተመቅደሱ ብረዲኤቱ ይሓድር። ቤተመቅደሱ ናይ ክብሩ መግለጺ ጌርዎ (2ዜና.7-16)። ኣብ
መዝ.132፡7 “ናብ ማሕደሩ ንእቶ፡ ኣብ መርገጽ እግሩ ንስገድ” ከምዝብለና ቤተ-መቅደሱ ናይ እግዚአብሔር መሕደሪ ስለዝኾነ ኣጸዱ፣ ቅጽሩ ማዓጻኡ ኩለንታንኡ ዝተቐደሰ ብበረኸት ዝተመልአ እዩ። ስለዚ ናብ ቤተ-መቅደስ ዝቀርብ ሰብ ኩሉ እዚ እንዳሓሰበ ይሳለም።
ስለዚ ሰብ ኩሉ ናይ ቤተክርስቲያን ደገ ሰላም (ኣፍደገ)”ሰላም ለኪ ቤተክርስቲያን ኣምሳለ ኢዮርሳሌም ቅድስት። ቅድስት ዝኾነት ናይ ሰማይዊት ኢዮርሳሌም ኣምሳል ዝኾንኪ ኦ ቤተክርስቲያን ሰላም ይብለኪ ።” እናበልና ክንሳለም ይግበኣና።
- ኣብ ቅድሚ ቤተ-መቕደስ ( ሕንጻ) ምስጋድ
ናብ ቤተ-መቅደስ ንጸሎት ዝኣቱ ሰብ ማዕጾ ቤተ-መቅደስ ድሕሪ ምሳዓሙ (ምስላሙ) ኣብ ውሽጢ ቤተ-መቅደስ ንእግዚአብሔር ናይ ኣምልኮት (ናይ ባህርይ) ስግደት ክሰግድ ይግብኦ። ኣብዚ ብዛዕባ ቤተ-መቅደስ ስግደት ይግባእ ኢልና ክንዛረብ ከለና በዘፈቀደ ዘይኮነስ ብርድኤት መጽሓፍ ቅዱሳዊ መሰረት ብምግባር እዩ።
- . ንቤተ-መቅደስ ስግደት ከምዝግባእ
እስራኤል ዘሥጋ ምስ መራሒኦም ሊቐ-ነብያት ሙሴ ሓቢሮም ኣምልኮተ ሥርዓት ዝፍጽሙሉ ኣብ ደብተራ ኦሪት ፊት ንፊት ተንበርኪኾም ይሰግዱ ኔሮም። ምኽንያቱ ናይ ደመና ዓምዲ እግዚአብሔር ናይ ምግላጽ ምልክት ድንካኑ ናይ እግዚአብሔር ናይ ክብሩ መግለጺ መሕደሪ ስለዝነበረ ዘጻ.33፡7።
ንጉሥ ሰለሞን ቤተ-መቅደስ እግዚአብሔር ብፍቓድ እግዚአብሔር ሰሪሑ ምስ ወደአ ታቦተ እግዚአብሔር ካብ ድንካን ኣውጺኡ ናብ ቤተ-መቅደስ ድሕሪ ምእታዉ ቤተመቅደስ ብእግዚአብሔር ብርሃን ተመሊኡ። ኵሉ ህዝቢውን ቅብ ፊት ቤተ-መቅደስ ሰጊዱ እዩ “ ኵሉም ደቂ እስራኤል ድማ ምውራድ ሓዉን ክብሪ እግዚአብሔር ኣብ ልዕሊ እታ ቤት ረኣዩ”2ይዜና.7፣3።2ሳሙ12፣20። “ሽዑ ዳዊት ካብ መድሪ ተንሲኡ፡ ተሓበን ክዳዉንቱ ድማ ለወጠ፡ ናብ ቤተ እግዚአብሔር ኣትዩ ከኣ ሰገደ።”ተባሂሉ ከም ዝተጻሕፈ ቅዱስ ዳዊት ቤተ እግዚአብሔር፣ ኣምላኽ ብኽብሪ ዝግለጸሉ ፍሉይ ስፍራ ምኻኑ ፈሊጡ ግንባሩን ኣብራኹን መሬት ኣተንኪፉ ሰጊዱ እዩ። ልበ ኣምላክ ቅዱስ ዳዊት ንቤተመቅደስ እግዚአብሔር ምስጋድ ግቡእ ምኻኑ ኣብ መዝሙሩ ነጊሩና እዩ (መዝ.5፣7)። ሎሚውን እግዚአብሔር ብምሕረቱ ዝረኣዩ ምሕረቱን ሳህሉን ዝበዝሓሉ ሰብ ከም ልበ ኣምላኽ ቅዱስ ዳዊት ብፈሪሃ እግዚአብሔር ኮይኑ ኣብ ቤተመቅደሱ ይሰግድ። ምስጋናኡ ብልቢ ካብዝኾነ ናይ ኣምልኮ ስግደት ይሰግድ መዝ.131፡7። ደቂ እስራኤል ሊቀ ነብያት ሙሴ ዝተኸሎ ደብተራ ኦሪት( ድንካነ ኦሪት) ጀሚሩ ታበቱ (ማኅደረ እግዚአብሔር ) ዘለዎ እግዚአብሔር ክብሩ ዝግለጸሉ ቤተመቅደስ ይሰግዱ። ዝሰግድዎ ዝነበረ ስግደት ኣምላካዊ ትእዛዝ እምበር ሰብ ዝሰርሖ ሥርዓት ወይ ሕጊ ስለዘይኮነ እዩ።
- . ቤተ-መቅደስ ካብ ቤት ጣኦት ዝተፈለየ እዩ።
ሓደ ሓደ ሰባት ንቤተ-መቅደስ ምስጋድን ንጣኦት ምስጋድን ሓደ ጌሮም ንምርኣይ ይፍትኑ። እዚ ግና ዓቢ ጌጋ እዩ። ብመሰረቱ ቤተ መቅደስ ፣ ቤተ እግዚአብሔር ክበሃል “ ምስዓል፣ ምስጋድ” ዝብሉ ቃላት ተመሳሳሊ ይኸውን። ምስጋድ ( መለመኒ መስገዲ) ዝብሉ ቃላት ሰብ ጸሎቱ ስግደቱ ንልዑል እግዚአብሔር ዘቅርበሉ ፣ ልዑል እግዚአብሔር ካብ ምእመናን ጸሎትን ስግደትን ዝቅበለሉ ቦታ ቤተመቅደስ ቤተ ክርስቲያን ምኻና ይገልጹ። ቤተ መቅደስ ካብ ቤተ ጣኦት ከምዝፍለ ንምርኣይ ናይ ንጉሥ ሰለሞን ታሪኽ ንርኣይ።
ንጉሥ ሰለሙን ብሞኣባውያን ደቀንስትዮ ፍቅሪ ተታሒዙ ኣብ ኢዮርሣሌም ፊት ንፊት ኣብ ዘሎ እምባ ንጣኦት መስገዲ ሰሪሑ። ምስ ሞባኣውያን ንጣኦት ዝተሠውአ መሥዋዕቲ በሊዑ። ንጣኦታትውን ሰገደ። ኣብዚ ግዜ ኣብ ኦሪት ዘዳግም 7፣3-4።ተባሂሉ ዝተነግረሉ ትእዛዝ ኣፍሪሱ ኣብዚ ግዜ ን ኣምልኾቱ ቀናኢ ዝኾነ እግዚአብሔር ኣብ ልዕሊ ሰለሞን ተቆጥ ኢልዎ (1ይነገ.11፣11)።
ኣብ ካልእ ስፍራ ጠቢቡ ሰለሞን ንቤተ-መቅደስ እግዚአብሔር ሰሪሑ ምስ ወደአ ምስ ህዝቢ ኮይኑ ንቤተ-መቅደስ ምስጋዱን ሓቢሮም ምዝማሮምን ተጻሒፉ እዩ። ኣብዚ እዋን እግዚአብሔር ንጠቢቡ ሰለሞን ብለይቲ ተገሊጹ “ 2ይዜና፣7፣16-18። ኢልዎ እዩ።
ጠቢቡ ሰለሞን ንቤተመቅደስ ክሰድግ ከሎ ንእግዚአብሔር ደስ ኣቢልዎ እዩ። ብሕልውምን ተገሊጹ “ንመንግሥትኻ ………….” ኢሉዎ እዩ። ንጣኦታት መሠውዒ ክሰርሕን ናይ ጣኦታት ምስ ከደ ግና እግዚ አብሔር ኣዝዩ ሓዚኑ እዩ “ መንግሥትኻ ካባኻ ኣብ ክልተ ክቀዳ እየ”ኢልዎ እዩ። ኣብዚ ናይ ቤተ-መቅደስን ቤተ-ጣኦትን ፍልልይ ብግልጺ ምርኣይ ይከኣል እዩ። ኣብ ቤተ መቅደስ ምስጋድ ንእግዚአብሔር ምስጋድ ንእግዚአብሔር ምሕጋስ እዩ። ኣብ ቤተ-ጣዖት ምስጋድ ግና ንእግዚአብሔር ምጉሃይን ኣብ ልዕሊኡ ምዕማጽን እዩ። ክልቲኦም ፈጺሞም ዝተፈላለዩ እዮም። ቤተ-መቀደስ ምስ ቤተ ጣኦት ሓደ ዝገብር ከስተውዕለሎም ዝግባእ ነዚኦም ግልጺ ዝኾኑ ሓቅታት እዩ።
ንሕናውን ኣብ ዘመና ኣብ ቤተ-መቅደስ ተራኺብና ፈጢሩ ዝገዝእ ዝምግብ ኣምላኽ ብዝግባእ ክብሪ ሂብና እንተሰጊድና ፣ ጸሊና ናብራና ይመዓራረ ። ቤተና ብበረኸት ይመልእ። ዕድሜና ይነውሕ፣ ደቅና ይባረኹ። ካብ ኩሉ ንላዕሊ ንዘልዓለማዊ ህይወት ዕዱማት ንኸውን። ብኣንጻሩ ንቤተ ጣኦት እምድህር ተንበርኪኽና፣ ሰባት ዘቆምዎ ጣዖታት፣ ንጠንቃሊ ንዝተፈላለዩ ኣምልኮተ ባዕድ እንድሕር ሰጊድና ድማ ናብራና ሰላም ይርሕቆ ፣ ዝተመሳቀለ ይኸውን፣ ዕድሜና ይሓጽር ብእምነት ይኹን ብልምድ ዝወረሱ ደቆና ርጉማት ይኾኑ (ዘዳ.28)።
ይቅጽል....
ዘሚካኤል


c: text/html

text:
(ጀነቫ 04/14/2022) ለበዳ ቫይረስ ኮሮና ኣየብቀዐን፡ ስለዚ፣ ኣብ ዙርያ ዓለም እንደገና ቅድሚ ምግፍሑ፡ ኣድማሳዊን ውሁድን ስራሕ ይሓተና ክብል ኣጠንቂቑ ውድብ ጥዕና ዓለም።
ብመሰረት ዛጊት ወግዓዊ ኮይኑ ዘሎ ኣሃዛዊ ብደረጃ ዓለም በዝሒ ብኮቪድ-19 ዝሓመሙ 502 ሚልዮን፡ ብዝሒ ዝሞቱ ድማ 6 ነጥቢ 19 ሚልዮን እዩ።
ዳይረክተር ውድብ ጥዕና ዓለም ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም “ዘለናሉ ወቕቲ፡ ሰባት ዕጥቆም ዘራግፉሉ እዋን ኣይኮነን፡ ኮሚቴ ህጹጽ እዋን ‘ኮቪድ 19 ሎሚ’ውን ኣድማሳዊ ስግኣት እዩ፡” ኢሉ ከምዝደምደመ ሓቢሮም።
ንሶም ወሲኾም ‘ምርመራ ኣዝዩ ስለዝነከየ፣ ኣንፈት ለበዳ ኮቪድ 19 ንምንጻር ኣይተኻኣለን ዘሎ። መርመራን ምንቅስቃስ ግዳያትን ምፍላጥ ክሳብ ዘይተኻኣለ፣ ህይወት ሰባት ምድሓን ቀሊል አይክኸውንን እዩ’ ይብሉ።
እቲ ኣዝዩ ዝበለጸ ኣገባብ ምክልኻል ኮቪድ 19፡ ክታበትን መጠናኸሪኡን ምውሳድ ከምዝኾነ ዝጠቐሱ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም፡ ብሕልፊ ኣብ ብዙሕ ሰብ ዝርከበሉ ስፍራ መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን (ማስኬራ) ምጥቃም ኣገዳሲ እዩ ኢሎም።
እዚ ከምዚሉ ከሎ፡ ዳይረክተር ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ብፍልልይ ሕብሪ ቆርበት ንዝርአ ኣድልዎ ነቒፎም።
ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም፡ ብረቡዕ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ ብሰንኪ ሕብሪ ቆርበት፣ ኣብ ኢትዮጵያ፣ የመን፣ ኣፍጋኒስታንን ሶርያን ዝርአ ምድንጋጽ፣ ምስቲ ኣብ ኡክሬይን ዝርአ ዘሎ ፈጺሙ ከም ዘይዳረግ ነቒፎም።
መበገሲ እቲ ፍልልይ ኢሎም ዶክተር ቴድሮስ ሕብሪ ቆርበትን መበቆልን እቶም ግዳያት ኢዩ። ከም ኣብነት ኢሎም ዝጠቕሱዎ ብሰንኪ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዘሎ ዕጽዋ ኣሽሓት ሰባት መዓልታዊ ብጥሜት ይመቱ ምህላዎምን ፈጺሙ ግን ክንድቲ ዝግበኦ ኣቓልቦ ማሕበረሰብ ዓለም ክረክብ ዘይምኽኣሉን ጠቒሶም። ማሕበረሰብ ዓለም ኣብ ልዕሊ ዩክሬን ዘርኣይ ዘሎ ምድንጋድ ኣብ ካልእ ከባቢ ንጸሊም ሕብሪ ዘለዎም ምስ ዝቀርብ ዘሎ ዘይዳርግ ምዃኑ ኣመልኪቶም።
ኣብ ኢትዮጵያ፡ ብሕልፊ ኣብ ትግራይ ዝወርድ ዘሎ በድል ሸፋንን ዝግበኦ ኣቓልቦ ከም ዘይረኸብን’ውን ገሊጾም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም መዝነቶም ንኻልእ ዕላማ የውዕሉዎ ኣለዉ ብዝብል ደጋጊሞም ክኸሱ ጸኒሖም’ዮም ይብል ጸብጻብ ኣገልግሎት ዜና ኣሶሽትድ ፕረስ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ካብ ትሻዓተ ክልላት ኢትዮጵያ ዝተዋፅኡ ኣባላት ጉጅለ ሰርከስ ኢትዮጵያ ቅድሚ ሎሚ ኣብ ዝተፈላለዩ ክልላት ኢትዮጵያ ብምዝውዋር ምርኢት ጥበብ ሰርከስን ውጽኢት ኪነ ጥበብን ኣቕሪቦም እዮም፡፡
ሎምቕነ ድማ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ትግራይ ተረኺቦም ትሕዝትኦም ብምቕራብ ካብ ህዝቢ ልዑል ናእዳ ረኺቦም እዮም፡፡
ኣባላት እታ ጉጅለ መናእሰይ ኪዳነማርያም ታደሰ፣ ማህደር ሮብሶን ካልኣዩ ፀጋይን ምስ ግርማይ ገብሩ ኣብ ዝገበርዎ ቃለ ምልልስ ምስ ካልኦት ተወለድቲ ብሄረሰባት ኢትዮጵያ ብሓባር ኮይኖም ብምስረሖም ጽቡቕ ዓቕምን ልምድን ከምዝፈጠረሎም ገሊጾም፤ ብዝላዓለ ፍቕርን ስኒትንዋኒኖም ይፍፅሙ ምህላዎም ተዛሪቦም፡፡
መናእሰይ ኣብ ጥበብ ሰርከስ ምስታፎም ካብ ስፖርታዊ ጥንካረ ዝያዳ ብሰናይ ባህሪ ክህነፁ ከምዝሕግዝ ሰለስቲኦም መናእሰይ ይምስክሩ፡፡
ኣብ ቐረባ እዋን ናብ ታንዛንያ ዳሬ ሰላም ብምኻድ ጸጋታት ሃገሮም ዘንጸባርቕ ጥበባዊ ትሕዝቶ ከቕርቡ እዮም፤ እቲ ኣብ ትግራይ እናተዘዋወሩ ከቕርብዎ ዝፀንሑ ምርኢት ታሪኻዊ ሃፍትን ጸጋን ዓዶም ንኽፈልጡ ክምዝሓገዞም ድማ ገሊፆም፡፡
ሙሉእ ትሕዝጥኡ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
ሓላፊ ርክብ ህዝቢ እቲ ውድብ ኣቶ ዓምዶም ገብረስላሴ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብዝሃቦ መግለፂ ዓረና ትግራይ ራብዓይ ውድባዊ ኣኼባ ንምክያድ ይገብሮ ናይ ዘሎ ቅድመ ኩነት ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ደቡባዊ ዞባ ምስ ዝርከቡ ኣባላቱ ከተማ ማይጨው ኣብ ዝርከብ ቤት ፅሕፈቱ ኣኼባ ንምክያድ ኣብ ዝፈተነሉ እዋን ዕንቅፋት ከምዘጋጠሞ ገሊፁ’ሎ።
ውድቦም ኣኼባ ንምክያድ ንናይቲ ክልል ኮሚሽን ፖሊስን ቢሮ ፀጥታን ምምሕዳርን ኣቐዲሙ ከምዝፈልጠ ብምሕባር በዚ መሰረት ኣብ ከተማ ማይጨው ንምእካብ ኣብዝፈተንሉ እዋን ሓይልታት ፀጥታ ከተማ ማይጨው እቲ ኣኼባ ከይካይድ ምኽልካሎምን ይኹን እምበር ናብ ፖሊስ ክልልን እቲ ዞባን ጠሪዖም ክካይድ ተፈቒዱ ንሓደ ሰዓት ዝኸውን እቲ ኣኼባ ምስተኻየደ ሓደ ፖሊስ፣ሰለስተ ኣባላት ሚሊሺያን ሓደ ካድረን መፂኦም ነቲ ኣኼባ በቲኖምዎ ይብሉ ኣቶ ዓምዶም።
‘መሊስና ናብ ፖሊስ ክልልን ዞባን እንተጠራዕና እውን ናይ ፌደራል ኮማንድ ፖስት ስለዝኸልከሎ ካብ ዓቕምና ንላዕሊ እዩ፤እቲ ኣኼባ በትኑዎ ኢሎምና’ ክብል ወሲኹ ገሊፁ’ሎ።
ካብ ዝምልከቶም መልሲ ንምርካብ ዝተገብረ ፃዕሪ ኣየሰለጠን።
ምሉእ ትሕዝቶ ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ፓርቲ ሓድነት ዝነበረ ኣቶ ሃብታሙ ኣያሌው ንሕክምና ናብ ወፃኢ ብዛዕባ ምኻድ ዓቃቢ ሕጊ ቐሪቡ ናይ ቃል ክርክር ከስምዕ ቤት ጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ኣዚዙ።
እቲ ቤት ፍርዲ ትእዛዝ ምሃቡ ንጉዳይ ኣቶ ሃብታሙ ኣያሌው ዝከታተላ ብዓልቲ ቤቱ ገሊፁ’ሎ።
እቲ ቤት ፍርዲ ቅድሚ ሎሚ ናይ ሓካይም ቦርድ ውሳነ ይምፃእ እምበር ሽዑ ንሽዑ ውሳነ ከምዝውሃቦ ገሊፁልና ነይሩ ይብል ኣባል ኣመራርሓ ፓርቲ ሓድነት ዝነበረ ኣቶ ዳንኤል ሽበሺ።
ይኹን እምበር በመሰረት እቲ ትእዛዝ ናይቲ ቦርድ ውሳነ እንተምፅአ እውን ብዝተፈላለዩ ምኽንያታት ክጓተት ምፅንሑ ኣቶ ዳንኤል ይዛረብ።እቲ ኽርክር 19 ሓምለ 2016 ክስማዕ እዩ።
ኣቶ ሃብታሙ ኣያሌው ህፁፅ ሕክምና እንተዘይረኺቡ እቲ ሕማም ብዝበለፀ ከምዝተሓላለኽን ሕክምንኡ እውን ኣፀጋሚ ከምዝገብሮ ሓካይም ኣጠቂቖም ኣለው ይብል ፀብፃብ መለስካቸው ኣምሃ።


text:
ብወገን ዓፋር ናብ ክልል ትግራይ ናይ መግቢ ረድኤት ሒዘን ይንቀሳቐሳ ኣብ ልዕሊ ዝነበራ መካይን ህወሓት ወታሃደራዊ መጥቓዕቲ ፈፂሙ ክብል ናይ ኢትዮጵያ ሃገራዊ ስግኣት ሓደጋ ኣመራርሓ ስራሕ ከሲሱ።ብኻልእ ወገን ኣብ ክልል ዓፋር ዞባ ኣርባዕተ ወረዳ ፈንቲ ረሱ ያሎ ዝጀመረ ውግእ ቀጺሉ ሓደ ሰሙን ከቑጽር ምቕራቡ ተሓቢሩ'ሎ።
ህወሓት ነቲ ረድኤት ዝፀዓና መካይን ኣጥቒዑ ንዝብል ክሲ ዝሃቦ መልሲ የለን።
ኣቶ ጌታቸው ረዳሎሚ ረቡዕ ኣብ ዝዘርግሕዎ ናይ ትዊተር መልእኽቲ ግን ሓይልታት ትግራይ ብዓወት ምግስጋሱ ቀፂሉ ኣሎ ካብ ክልላት ዝተፀውዑ ፍሉይ ሓይልታትን ናይ ኣምሓራ ገባራትን ናብ ዝመፅሉ ምምላስና ክቕፅል እዩ ኢሎም።’
ኣቶ ጌታቸው ረዳ"ኣብይን ብርሃኑ ጁላን ንሰራዊት ትግራይ ጠጠው ከምዘይብሉዎም እናፈለጡ ሓረስቶት ክሃልቁ ካብ ምግባር ንድሕሪት ኣይብሉን። ፅልእና ምስ ናይ ኣምሓራን ዓፋርን ውፅዓት ህዝብታት ኮነ ምስ ሚልሻ ኣይኮነን ንኣዴታትን ህፃናትን ትግራይ እንተዘይወዲኦም ድቃስ ምስ ዘይመፅኦም ኣብይን ደመቀን እዩ፤... ንህዝብና ስግኣት ኮይኖም ክሳብ ዝቐፀሉ እቲ ስጉምቲ ብረት ኣብ ዘልዕልሉ ቦታ ክቅፅል እዩ’’ ኢሎም ።
ብኻሊእ ወገን ኣማሓዳሪ ክልላዊ መንግስቲ ሶማሌ ኣቶ ሙስጠፌ መሓመድ ዑመር ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ይካየድ ዘሎ ግጭት ኣብ መንጎ ክልተ ክልላት ዘይኮነስ ኣብ መንጎ ፌደራል መንግስትን ‘'ኣሸባሪ’’ኢሎም ዝፀውዕዎ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን እዩ ኢሎም ።
ኣቶ ሙስጠፌ ዓለምለኸ ማሕበረሰብ ናይ ፌደራል መንግስቲ በይናዊ ቶኽሲ ጠጠው ናይ ምባል ውሳነ ኣዊጁ ህወሓት ግን ውግእ ምቕፃሉ ኣይኮነነን ክብሉ ነቒፎም ።


text:
ንድሕነቶም ከምዝሰግኡን ኣብ መንጎ ብሄራት ዘሎ ዓሚቝ ግጭታትን ብምጥቓስን ልዕሊ 500 ኢትዮጵያዊያን ተወለድቲ ትግራይ ኣባላት ዓቀብቲ ሰላም ኣብ ሱዳን ዕቑባ ሓቲቶም።
ክሳብ ዝሓለፈ ዓመት ዝበዝሑ ካብ ኣብ መንጎ ኣሰሓሓቢ ዶብ ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ዝተዋፈሩ ኣስታት 4,000 ኣባላት ናይ ኣብየይ ዓቃቢ ሰላም ሕቡራት ሃገራት ኢትዮጵያዊያን ወታሃደራት'ዮም ነይሮም።
ይኹን ደኣ እምበር ኣብ መንጎ ኣዲስ ኣበባን ካርቱምን ብምኽኒያት ዓብይ ግድብ ህዳሴን ዝተፈጥረ ምስሕሓብ እዞም ኢትዮጵያዊያን ኣባላት ዓቐብቲ ሰላም ብዜጋታት ካልኦት ሃገራት ክትክኡ ጀሚሮም።
መብዛሕቲኦም ኢትዮጵያዊያን አባላት ናብ ሃገሮም ዝተመለሱ ክኾኑ ከለው ገለ ግን ዕቑባ ሓቲቶም ኣለው ክብል ወሃቢ ቃል ናይ ሕቡራት ሃገራት ዓቃቢ ሰላም ካብ ኒውዮርክ ንኤ.ኤፍ.ፒ ገሊፁ። ብሕቡራት ሃገራት ውሑስ ኣብ ዝኾነ ቦታ ሓለዋ ይግበረሎም ከምዘሎ እውን እቲ ወሃቢ ቃል ሓቢሩ።
እቲ ወሃቢ ቃል"ሓላፍነት ምሃብ ዕቑባ ብድጋፍ ላዕለዋይ ኮሚሽነር ወኪል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራትን ሰበስልጣን ሱዳንን'ውን ኢሎም።ብመሰረት ንኤ.ኤፍ.ፒ ቃሎም ዝሃቡ ሓለቓ ሽሕ ገብረ ኪዳንን ካልኦት ክልተ ኣባላት ዓቀብቲ ሰላምን ብድምር 528 ኢትዮጵያዊያን ወታሃደራት ተወለድቲ ትግራይ ዕቑባ ሓቲቶም ኣለው ።


text:
ኣፍሪቃ ቕልጡፍን ትኩርን ስጉምታት ብምውሳድ ንኮቪድ-19 ዝሃበቶ ግበረ መልሲ ዓለምለኸ ኣፍልጦ ረኺቡ።ናይ ኣፍሪቃ ማእኸላት ምቁፅፃር ሕማም ንኣሜሪካ ሓዊሱ ካብ ሃብታማት ሃገራት ብዝሓሸ ምውህሃድ ን54 ሃገራት እታ ኣህጉር ዝንኣድ ስራሕ ፈፂሙ ኣሎ።ልዕሊ 210,000 ሰባት ምስ ዝሞቱዋ ኣሜሪካ ብምውድዳር ኣፍሪቃ ብኮቪድ19 ህይወቶም ዝስኣኑ 37,000 ሰባት መዝጊባ ኣላ።ክሊታት ጥዕና ብድሕሪት ናይዚ ዝንኣድ ግብረ መልሲ ዘሎ ኩነታት ንምርዳእ ይሰርሑ ኣለው።
ግብፂ ናይ ኣፍሪቃ ፈላማይ ብኮቪድ 19 ዝተትሓዘ ሰብ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ለካቲት ድሕሪ ምርግጋፃ ዳይረክተር ማእኸላት ሕማም ኣፍሪቃ ጆን ከንጋሶንግ ኣኼባ ሚንስትራት ጥዕና ፀዊዖም።
ከንጋሶንግ ልዕሊ 44 ሚንስትራት ጥዕና ኣፍሪቃ 22 ለካቲት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተኪቦም።ኣብ ውሽጢ መዓልታት መንግስታት ነቲ ቫይረስ ብዝተዋደደ ንምምካት ዘኽእሎም ናይ ኣፍሪቃ ማእኸላት ምቁፅፃር ሕማም \CDC\ ኣህጉራዊ ናይ ሓባር ናይ ኮቪድ መከላኸሊ ስትራተጂ ሓንፂፅና ይብሉ ።
በቲ ቫይረስ ዝተትሓዘ ሰብ ምህላው ከየረጋገፀት ዙምባቤ በረራ ነፈርትን ዓበይቲ ምትእኽኻብን ዝድርቱ ስጉምትታት ምሉእ ብምሉእ ወሲዳ።
ንሶም ወሲኾም ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ 27 መጋቢት ምሉእ ምዕፃው ግብራዊ ኮይኑ።ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ከምዝኣመሰሉ ዘሎ በዝሒ በቲ ቫይረስ ዝትሓዙ ልዕሊ ዕፅፊ ምኾነ ነይሩ ኢሎም ።
"ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዘማዕበልናዮ ስትራተጂ ሃገራት ኣብቶም ዝተሰማማዕናሎም ጉዳያት ደፋኢ ሓይሊ እዩ ኮይኑ።ብምቕፅል ቅልውላው ኮቪድ 19 ኣብ ዓለም ንዘሎ ኣፈላላያት ኣቃሊዑ።ናይታ ኣህጉር ሓድነት እውን ክርአ ገይሩ እዩ።እታ ኣህጉር ኣብ ናይ 30 ዓመታት ህዝባዊ ናይ ሕክምና ኣገልግሎተይ ርእየዮ ብዘይፈልጥ ኩነታት እያ ብሕብረት ዝሰርሐት።"
ኩነታት ኣየር፣ዕድመ ዜጋታት፣ጀነትክስን ቅድም ኢሉ ብምሕማሞም ዘጥረይዎ ናይ ሰውነት መከላኸሊ ከምዝኣመሰሉ ምኽኒያታት በዝሒ ናይ ዝሞቱ ሰባት ክትሕት እንተገበረ እውን ኣብ ለካቲት ዝተወስደ ቕልጡፍ ስጉምቲ እውን ዓብይ ኣበርኽቶ ከምዝገበረ ሓቢሮም።
ኣብ ዝሓለፈ ሰነ ናይ ኣፍሪቃ ሲዲሲ መንግስታት ናይ መከላኸልን ሕክምናዊ ቀረባትን ክረኽቡ ሓባራዊ ናይ ምዕዳግ መድረኽ ጀሚሩ።
ብዝተኻየደ ናይ ምርመራ ወፍሪ ኣብ መላእ እታ ኣህጉር ክሳብ ሎሚ ልዕሊ 15 ሚሊዮን ምርመራት ተኻየዶም ኣለው።
ናይ ሕብረት ኣፍሪቃ ናይ እዋኑ ፕሬዝዳንትነት ዝሓዘት ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ መንጎ መራሕቲ ኣፍሪቃን ናይ ኣፍሪቃ CDCን ኣብ ወርሒ ሓደ ግዜ ኣኼባ ተካይድ ኣላ።ሰባት ኣብ ኣፍሪቃ ዘካይድዎ ናይ ነፈርቲ ጉዕዞ ንምውዳድ ኣብ ቀረባ ወፍሪ ተጀሚሩ ኣሎ።
"ልዕሊ 10,000 ሰራሕተኛታት ጥዕና፣ኣብ ኣእዋን ሓደጋ ምላሽ ዝህቡ ልዕሊ 200 መዲብና ኣለና።ሓኪማት ስርዓተ ምትንፋስ፣ረኽሲ ኣብ መላእ ኣፍሪቃ ኣለው።ብዘለና ውስኑ ፀጋታት ንኣፍሪቃ ብሉፅ ስራሕ ሰሪሕና ኣለና ዝብል እምነት ኣለኒ።"
ንኮቪድ 19 ንምክልኻል Resolve to Save Lives ተባሂሉ ኣብ ዝፅዋዕ ንመንግስታት ዝሕግዝ ዓለምለኸ ጉጅለ ክኢላታት ጥዕና ተወካሊ ዝኾኑ ኢማኑኤል ኣጎጎ ኣብ ኣፍሪቃ በዝሒ ሞት ሒደት ምዃኑ ምስጢር እዩ ይብሉ።
ህዝቢ ንዘጋጥሞም ሓደጋ ጥዕና ንምክልኻል፣ ንምልላይን ግብረ መልሲ ንምሃብን ናይ ውድብ ጥዕና ዓለም ዝወሰዶ ተበግሶ ናይ ሓባር ናይ ወፃኢ ገምጋማት መንግስታት ብቕልጡፍ ስጉምቲ ንምውሳድ ከምዘኽኣሎም ኣጎጎ ይገልፁ።


text:
ብዙሕ ነገር ኣብዚ ሃገር ፍልይ ይብል።
ኣዋልድን ኣንስትን ምስ ኣወዳትን ኣሰብኡትን ሓደ ዓይነት መሰል ኣለወን።
እዚ መሰል እዚ ንኹለን ኣዋልድን ኣንስትን ኣብ ጀርመን ዝነብራ ይምልከት።
ን ደቀንስትዮ እዚ መሰላት ክትፈልጥኦ ኣገዳሲ እዩ።
ትፈልጥዮ ዲኺ እዚ መሰላት፧
ቁሩብ ኣብነታት፡
ክትመሃርን ቤት ትምህርቲ ክትከድን መሰኪ እዩ።
ዝደለኽዮ ዓይነት ስራሕ ክትሰርሒ ትኽእሊ ኢኺ።
ዕድመኺ ምስ ዝኣክል ውን ንበይንኺ ክትገሺ ትኽእሊ ኢኺ።
ንነብስኺ ዝበቅዕ ትብልዮ ባዕልኺ ኢኺ ትውስኒ።
ክትምርዓዊ ወይ ከይትምርዓዊ ባዕልኺ ኢኺ ትውስኒ።
ዓርኪ ክትሕዚ ወይ መሓዛ ክትሕዚ ትኽእሊ ኢኺ።
ደስ ዝበለኪ ዓይነት ኣከዳድና ክትክደኒ ትኽእሊ ኢኺ።
ምስ ደስ ዝበለኪ ሰብ ክትወጺ ትኽእሊ ኢኺ።
ንኹሎም ኣወዳትን ሰብኡትን ውን ሕግታት ክትፈልጡ ኣገዳሲ እዩ።
ነቶም ሕግታት ውን ከተኽብርዎም ይግባእ።
ኣብዚ ኣድራሻ ድማ ብዛዕብኡ ዝተፈላለዩ ሓበሬታ ትረኽቡ።
ናይ ሓበሬታ ጽሑፋት ብዝተፈላለዩ ቋንቋታት ኣሎ። (ብ ኣልባንያ፡ ዓረብ፡ ቦዝንያ፡ እንግሊዝ፡ ፋርሲ፡ ዳሪ፡ ፈረንሰኛ፡ ሰርብያ፡ ሶማል፡ ከምኡ ውን ካልኦት ሓደስቲ ቋንቋታት ክጽንበረኦ እየን)
http://wie-kann-ich-helfen.info/geh-deinen-weg-deine-rechte-als-frau-in-deutschland-infoflyer-fuer-weibliche-fluechtlinge/3063
እቲ ጽሑፍ ኩሉ ንበብዎ።
መሰላት ደቀንስትዮ ኣብዚ ሃገር ክትፈልጦ ኣገዳሲ እዩ ነዓኻ።


text:
Greenways in Tigrinya
ሲያትል መርበብ (ኔትዎርክ) neighborhood greenways ኣብ ምፍጣር ትርከብ። Neighborhood greenways ንኣኻትኩም፡ ንቤተሰብኩምን ንጐረባብትኹምን ውሑሳት፡ ህዱኣት መንበሪ ጎደናታት እዮም። ኣብቲ ጎደናታት ኣብ ርእሲ እቲ ትሑት ድምጽን ፍጥነትን ተሽከርከርቲ፡ greenway (ወይ’ውን ቀጠሊያ ጎደና) ነዚ ዚስዕብ ኪገብር ይኽእል፥
- ውሕስነት የመሓይሽ
- ሰባት ጻዕቂ ተሽከርከርቲ ኣብ ዘለዎም ጎደናታት ኪሳገሩ ይሕግዝ
- ተሽከርከርቲ ካብ ዋና ጎደና ማሕዲገን ብውሽጢ ውሽጢ መስመራት ናይቲ ገዛውቲ ኪኸዳ ኣየተባብዕን
- ናይ መንበሪ ባህርያት ናይቲ ገዛውቲ ይዕቅብ
- ትሑት ፍጥነት ተሽከርከርቲ ኪህልው ይከታተል
- ሰባት ኪኸድዎ ናብ ዚደልይዎ ቦታታት ከም መናፈሻታት፡ ኣብያተ-ትምህርቲ፡ ድኳናትን ሬስቶራንትታትን የብጽሕ
Neighborhood greenways መስመር ብሽክለታ ዘየካትቱ ኪኾኑ ከለዉ፡ ኣብ ወሰን ጽርግያ ደው ኣብ ልዕሊ ዚብላ መካይን ዜስዕቦ ጽልዋ እንተ ሃልዩ ኣዝዩ ትሑት እዩ። መብዛሕትኦም በቲ ናይ ትሻዓተ ዓመት መውሃቢ ድምጺ ዝጸደቐ Bridging the Gap ይምወሉ። ኤስ ዲ ኦ ቲ ንኣታቶም ዚምልከት ሓያለ ጠለባት ተቐቢሉ ኣሎ። ብርግጽ፡ ሓያለ ተቐማጦ ናብ ገዛውቶም ኪመጹ ኪሕግዞም መታን Seattle Neighborhood Greenways ኪመርጹ ብምጅማሮም ኣዝዮም ሕጕሳት እዮም።
Current Projects
- Central Area
- Wedgwood
- Rainier Valley North South
- Central Ridge
- North Seattle Greenway & School Safety Project
- West Seattle Neighborhood Greenway
- Chinatown/International District, Little Saigon & Judkins Park
- Lake WA Loop
Recently Completed Projects
መብርሂ
ብጽቡቕ መሰረት ዝጀመሩ Neighborhood greenways ዓቢ ለውጢ ዜምጽኡ ንኣሽቱ ምምሕያሻት ይገብሩ። ነፍስ-ወከፍ ገዛውቲ ፍሉይ’ኳ እንተ ኾነ፡ ኣበየ-ቦታታት እንጥቀመሎም ዝውቱራት ባእታታት greenway ኣለዉ።
- መጠን ፍጥነት ናብ 20 ማይል ኣብ ሰዓት ምቕያር
- ኣብ ነፍስ-ወከፍ ህንጻ ብውሑዱ ሓደ መነከዪ ፍጥነት ምውሳኽ
- ሰባት መንገዶም ከይስሕቱ መታን፡ ምልክታትን ናይ ኣጋር-መንገደኛ ምልክታትን ምግባር
- ጻዕቂ ተሽከርከርቲ ኣብ ዘለዎ መስቀለኛ ጽርግያታት፡ ገለ ናይ ጥርዚ መንገድታት መቐጸልታ፡ ውልዕ ጥፍእ ዚብሉ ብርሃናት፡ መሳገሪ ኣጋር፡ ናይ ማእከል ማርቻፔደታት፡ ወይ ምልክታት ትራፊክ ምምላእ
- ኣብ መሳገሪ ጎደናታት greenway ደው መበሊ ምልክታት ምግባር
- መንገዲ ኣጋርን ጎደናታትን ምጥጣሕን ናይ ጥርዚ መንገዲ መነከዪ ናህሪ ምግባርን
መምርሒኣጠቓቕማ Neighborhood Greenways
ኣጋር መንገደኛታት
- ንዅሎም ምልክታት ትራፊክን ካልኦት ምልክታትን ተማእዘዙ።
- ኣብ greenwayንምጽናሕ፡ምልክታትተኸተሉ።
ሰብ ብሽክለታ
- ንዅሎም ምልክታት ትራፊክን ካልኦት ምልክታትን ተማእዘዙ።
- መሰል ንዚግብኦም ኣጋር መንገደኛታትን ሰብ ሞተር ተሽከርከርትን ቀዳምነት ሃቡ።
- ኣ ብመስቀለኛ ጎደናታት ብትንቃቐ ተንቀሳቐሱ።
- ኣብ greenway ንምጽናሕ ንምልክታት መስመር ብሽክለታ ተኸተሉ።
ሰብ ብሽክለታ
- ንኣጋር መንገደኛታትን ሰብ ብሽክለታን ኣስተብህሉሎም።
- ንዅሎም ምልክታት ትራፊክን ካልኦት ምልክታትን ተማእዘዙ።
- ካብ ዋና መስመር ተሽከርከርቲ ኣብ እትወጹሉ ጊዜ፡ መኻይንኩም ቅድሚ ምንቅስቓስኩም፡ ወትሩ ንድሕሪት፡ ንየማንን ንጸጋምን ጠምቱ።
- መስቀለኛ ጎደናታት ኣብ እተቋርጹሉ እዋን፡ ናህሪ ነክዩ።
- ብመስመር ምልክታት ብሽክለታ ደሓን እዩ።
- ኣብ ብሽክለታ ተወጢሑ ንዘሎ ሰብ፡ ብውሑስ ፍጥነትን እናስዕብካ ብውሑዱ ናይ ሰለስተ ጫማ ርሕቀትን ምስ ዚህልው ጥራይ ቀድም።
- ማዕጾ ማኪናኻ ኣብ እትኸፍተሉ ጊዜ ተጠንቀቕ። ወትሩ ብእግሪ ንዚጐዓዙ ወይ ኣብ ብሽክለታ ንእተወጥሑ ሰባት ፈለማ ተመልከት።


text:
ይና ዓዋዲትል ኤመራ ሓዲስ መስቐል ግን ንሺብታዂ። መስቐል ወክት ሽቕ ደኮ መሽዉል ቱናዂ ግን። መስቐሊ ሱርዲ ሸብዲ ስነዲ ሰኸርዲሲ በለል ያዂ ኣኽነዲን ራድቕር ሓግልኽር መጡ ኮፍ የናዂ ወክት ግን። ኣዳም ክድመትድማ እንሽክድ ኒ ኮልድ ሺሮ ሰጘን እና ግርጋ ኒሂትል ወንተርዶ ሳድሰኩ። ወሲዲ ኤሪ ተባብዲ በረኸዲ ጊትዲትል ውሪ ቑሾትል ሽቅረሪ መስቐል ኩንጝል ናዉክ ከሌብል ሓየብሰቲ። ኩንጝ መስቐሊ ዋዲክ ሓዲስ ኤመርል ጋእ ስትና ዩኖ ና ዓዋዲር ድርብድ ኢረር ይነኩ።
መስቐሊ ግን ኤርክ እእስነኩ። ሕጨ እሲነ ክኻን ኮሸረነኩ። መሰቐል ግርጊል ሓዲስ ሰረነኩ፣ ፋልሰነኩ፣ ሓዲስ ብርፍኽሲ የመመነኩ። ሻሎትኻ ኩንኻ ሆየ የነኩ ቂርትክ ዋዓበነኩ። ይና ዓዋዲሲ ብሀር ባሕሮ ግን።
እዲንዩዉ ከዉታትር ና ሓዲስ ኤመረስ ና ደደርብድ በዓልደነኩ። ኤዉሮቢዂሲ ጉድነን ና ልጝንዲ ና ድገታትዲት በርህድኖ፣ ኒ ኩንግሲ ሰዓሲ ቋልኖ ሓዲስ ኤመራ ቱወሰና፣ ስለለምስጝነኩ፣ ህያባት ኡዉስጝነኩ፣ ሻዕስዓነኩ፣ ሓዲስ ብርፍ ተርሲድኖኽር ቖል ቱወነኩ።
ፋሪዕ እክባ ሙርቛ ብሊናዂ/ሆደ ተኸትልኽር ሺራኹልኽር ህንብናኽርሲ ናትክ በኪት ሓዲስ ኤመራ እሲሮልና ተምኔትነኩን። ደኳዂ ኤመራ ይነትኻ ዋዲክ ዳሕነት ዲሰትና፣ ኮዶ ኮቪድ ሹኹዳ እዲናይሲ ለዓሞ ገሪዉ ከዉታት ፊና ኡግኒ ፈርነት፣ ሰላም እንቱዂ ሰላም ኣዂዂ ይስቱ እርጋዂ ኒዉክ ብን ኣኾ ጥይትረዲ ጥያረዲ ሻሎትሲ ረመጫዂ ከዉታት ፍታታሕ ይናዂ ኤመራ ኣኽነዲን ናትር ሚኺርኖ እለና። ንድኻ ጊዂ ኣፍሪቒዂ ኤዊል ፈራዂን እንኩዂን ይስቶ ወንቐርሳዂ ኒ ከዉታት ዓባርዲ ሹኹደዲ ጥይረዲሲ ክረነድ ቋልናዂ ግን። እና ሰበብ እንሽዂዂ ሲ ቋላኹድ ላዂክ ኒ ጀረበሰና ጋባዂዲ ጎሊታዂዲ ኣዳምትል ጨበርስጋዂ እንጠሪ ለገዶ ህንባዂ ኤመራኽር ግን።
ፋሪዕ እክባ ሙርቛ ብሊናዂ/ሆደ እና ናን ኣኻዂ እንሽኽሲ ጃቢሶ ኒ ቋለስ ጋበ ዲዩዂ። መሪ ኤርትርየትል ህንባዂ ኒ ቂጦሪል ወንቐራ እንትጊንሉ ዲማ እንሽኽ ኒ መንብሮ ኣኸት ይና ከዉሲ ኣሰሚዕድኑ ዲኒዂን። እንሽክ ደዉ ይኒ፣ ሰራዊት ኤርትሪዂ ኒ ኮል ኮፍ ይኒ፣ ይና ሕመቕ ኣኾ ህንበኩ። ኒሰ ይና ኩ በለዲት ደኩስሮ ኡና ግን የዉ፣ ጋርሃንኽር ቢሰኒ። ሱዳንዲ፣ የመንዲ፣ ጁብትዲ፣ ኢትዮብየዲ እንሽኽ እስኒኹን። ኔን ናዉክ ድገር ደባን መታን ግን የሳዂ ኣከን ውሪዂ ግን ኤሪዉ ውሪ እና ይን ናል ላጀይነዉ እንሽኽ እሰኒ? ጥይትረዲ ጥያረዲ መሀደዉዲ ናው ኣኽገዉማ? እንጠሪ ኩ ደዉሲ(ሚዛንሲ) ተመደኩካ። ይና ዓዋዲት ቋልነን ኒሰና እርግኒ። ናን ናዉክ በለልስንዂን። ‘’ኔን ድድጝኒ ሰላም እላ’’ የዉ፣ እንሽኺ ከዉታትሲ ቐሓምዳዂ በለዲታ መግደርዳዂ ኣኸት ከቲነ ኣኽኒ። ደኣም ጃር ኤወይሲ ጃር እሲነ ቋላነዂ ባንዴረት እትዮቢኹሲ ደበልትኖ ‘’መንደርትኒ’’ የናዂ ኢሳይስ ኒ ቂጦሪ መታን እሳዂስ እንሽኽሲ ገዉርና ይና ዓዋዲ ኣኽላ።
እማ እና ሓዲስ ኤመሪል እንጠሪዲ ብንድ ወረዉሰዉ ፕሮፓጋንደዲሲ ደፈንስጝኒ እምንማ ብን? ይነክ ወንቐርኖ እምሲ ሻኽኖ ተዓይብነኩን። ኤልብዲስኖኩም እና ኣባይ ክረም ኢሳይስሩዂ ይና ኮል ከፍዲ ደዉዲት ገቡኹና ይና ላንቕስር ሓለኩዂና፣ ሕጊ እንጋዂድ ዕስክርኒል በልደኩናኺና እንሽኽሲ ከስኮዴክ ዲሂሰኩና ይድኖ ጭግዕ ውነቐርድናኽር እማ እንሽኽ ሲ ኤንበርበርናኽር ክሰጋዂ እላ ክስሮ ግን።
ኣባይ ኣባይ ግን። ኣባይሲ ሽኻስድቶ ‘’ኮሊ’’ ይና ከዉሲ ኩና ግን። ብራ ኤርትሪኹል ህንባዂ ኣባይ ሙኩድኖ ማልግነንሉ ሙቑል እስኒልድ ደንቢራ የላ። እንሽኽ ኒ መንብሮ ግን። ኮሊ ከዉታት እንግግረሪ ኣክረን ኒድ ኒ ንግስ ግን እማ ኒ ሙኩድኒል ላሕመድ ከደምንን።
ይና ጎርሊ መንደርተዉ ኢትዮቢን በዳን ዋኒነት ናዉክ ዋስናዂ ግን። ሱዳንዲ ሶማልዲ የመንዲኽር ገጅኖ ክኒ። እድንየስ ሰቖቑዶ ህንባዃ ክልል ትግራይ፣ ላዉዲ ሽገብዲሲ ኤበሶ ሓርብዲ ትግርዲሲ ከዉ ገሪዉ ክረነኩ እንኩኑዂ። እና ክረዲ ዓጨበዲኻ ክረም ኢሳያስሩ ንብርፍልድ ናን ኣኽታሲክ ና ዓስከርዲ ና ሚድየዲ ዋነትሉ እምን ግን። እና በደል ኒስ መዉዒ ፍድና ኒስ ከታ ግን ይና ኣዳሚንዲኹራ ዋጅብ ግን። ይን ሰኾረጝን ኤሜታት እንሽኽዲ ዓብርዲ ስደዲትሲ ማሰያናኽር፣ ኤሪዉሊ ይናዂሲ ድምኖ ውሪ ተምኔትና ነበረዉ ኣኽላ። ከታ ግን። ኣዳምቲ እንጠርነዲ ብር ፈደዪየግን ይነዲ ዕድር ግን። ውረድ እንጠሪ ወንተሮ ኩትር ኩወክ። ህንቡንትክ እንቲ ከፈልደዉድ እረኻ ግን እንቲ ኤረርዳዂ፣ የናዂ ለበኪዉ ጋብሲ ሚኺርኖ ሻኽኒ። እትዮቢል ሰላም ገምሮ ይና ኮሊትልኻ ፍትሕ ለታቕሮ ለመለም ይናኽር ሄቢን ይነት።
እና ደንጎባ ኤምራ ኒል ፋሪዕ እክባ ሙርቛ ብሊናዂ/ሆደ/ ወልታ ወጨምዲ ኤርትሪ ኮሊር ሕብረት ብሶት (ኤርትራዊ ሃገራዊ ስሙር ግንባር) ይሳኹል ሕብረት እስነ ህንብነኩን። እና ወጨምልድ ኣንኳ ላኻ ሙኹርኖ ጃብትኖ ትግራይ ብሪል ጨግዕስኖ ለመለም ዩ ዲየው ግን። ላኻ ሙኹሮዉሲ ካቢኖ ደረካዂና ላኸድ ቐመዳዂ ኣባይ ኮሊት ዓትዓትነዲን ግን። ክርዶ እንከላዂ እላ። ይና ዋንትናኻ ኒ በሄርድ ክራ ኣኾ ዋኒነዲን ኩ ከዉድ ለመለም ዩሩ ክርና ወጀባዂ ኣኽነዲን ግን። እና ብሶትድ ንድ ገሪዉ በዳንናን ጋብና ኩ ዋንትነስ ከሓድና ግን። እና ብሶትሲ እንተካበነስ በቐቕግድኒ ኡትኖ ሽጝነኩንኩ።
እና ሓዲሲ ኤመረትል ደባን/ሰላም ሻኽረሪ፣ ሕጊ መርሓዂላ ኮሊ ተከልኖ ናዉክ ለመለምል ጉኖ ሽጝነኩን። ተኸትል ሺራኹል ህንብደናኽርሲ ኪዳ ኤመራ እሲን ይነት ይነኩንኩም።
ይና ፍዳታት ዲመሲ ና ፊንድ ኤልብሱኑ መንደርትናዉ!!!
ፋሪዕ እክባ ሙርቛ ብሊናዂ/ሆደ/ Thursday, December 30, 2021


text:
ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ሓድሽ ካብኔኦም ናብ ፓርላማ ብምቕራብ ኣሺሞም።ካብ ዝተሸሙ 26 ሚኒስትራት መብዛሕቲኦም ሒዞምዎ ኣብዝነበሩ ስልጣን ዝቕፅሉ እዮም።ተቓወምቲ ፓርትትታ ዝተጣየሸ ሓድሽ ካብኔ ሓድሽ ነገር ዘይብሉን ንሽግራት ህዝቢ ኢትዮጵያ ዘይፈትሕን እዩ ክብሉ ነቲ ሽመት ነቒፎምዎ ኣለው።
ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ካብ ምኽትል ቀዳማይ ምንስቴር ጀሚሩ ንዝተፈላለዩ ኣብያተ ፅሕፈት መንግስቲ ዝመርሑ ኣባላት ካብኒኦም ሎማዕንቲ ሰሉስ ናብ ፓርላማ ብምቕራብ ኣፅዲቖም ኣለው።
ቀንዲ ሰበስልጣን ሒዞምዎ ኣብዝፀንሕሉ ሓልፍነት ቀፂሎም ኣለው።ንዝሓለፉ ሰለስተ ዓመታት ምኽትል ቀዳማይ ምንስቴር ዝነበሩ ኣቶ ደመቀ መኮነን ዳግም ተሸይሞም ኣለው።ብማዕረግ ምኽትል ቀዳማይ ምንስቴር ኣተሓባባሪ ዘፈር ቁጠባ ከምኡ እውን ምንስቴር መራኸብን ኢንፎርመሽን ቴክኖሎጂን ዶ/ር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል እውን ኣብዝነበሩዎ ሓላፍነት ቀፂሎም።
ብማዕረግ ምኽትል ቀዳማይ ምንስቴር ኣተሓባባሪት ዘፈር ሰናይ ምሕደራን ምንስቴር ፓብሊክ ሰርቪስን ልምዓት ሰብሃፍትን ወ/ሮ ኣስቴር ማሞ ኣብዝነበርኦ ክቕፅላ ተሸይመን ኣለዋ።
ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም፣ምንስቴር ምክልኻል ሲራጅ ፌጌሳን ምንስቴር ፍትሒ ኣቶ ጌታቸው እምባየን ኣብ ዝፀንሕሉ ስልጣን ካብ መንጎ ዝቐፀሉ እዮም።
ምርጫ ሹመኛታት ንካላኣይ ዘመን ዕብየትን ትራንስፎርመሽንን ብብቕዓት ምስ ምምራሕ ዝተተሓዘ እዩ ኢሎም ኣለው ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም።
ኣብቲ ሹመት ሪኢቱኦም ዝሃቡ መራሒ ተቓወምቲ ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስ ናይ 2007 ዓ/ም ሃገራዊ ምርጫ ንሕግን ሕገመንግስትን ብዝጠሓሰ ኣገባብ ዝተኻየደ ስለዝኾነ ዝተጣየሸ መንግስቲ ንናይ ኢትዮጵያ ሽግራት ፍታሕ ዘምፅእ ኣይኮነን ኢሎም።ውድቦም መግለፂ ንምውፃእ እናደላወ ምዃኑ እውን ኣፍሊጦም ኣለው።
ኣቦ መንበር ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ ይልቃል ጌትነት እቲ ሹመት ሓድሽ ነገር ከምዘይርኣይሉ ብምሕባር ኢህወዴግ ምእቲ ካብ ምእቲ ዝስዓረሉ ብምዃኑ ስርዓት መድበለ ፓርቲ ኣብ ሕቶ ወዲቑ’ሎ ኢሎም።
ምበር ናይ ኢትዮጵያ ህዝቢ ልምዓትን ዴሞክራስን ናይ ሰላም ፃምእን ንምርዋይ ኣይኮነን ኢሎም ብውምሳኽ።ዝርዝሩ ይስምዑ።


text:
ካብ መዝነታ ብወተሃደራዊ ጕጅለ ዝተኣልየት፡ መራሒት ማይንማር ነበር፡ ኣንግ ሳን ሱቺ ትማሊ ሰኑይ ኣብ ዝተኻየደ ወተሃደራዊ መጋብኣያ ብጥሕሰት መምርሒታት ኮቪድ19 ንኣርባዕተ ዓመት ክትፍረድ ተበዪኑላ። እቲ ኣብ ዕጹው መጋብኣያ ዝተኻየደ ወተሃደራዊ ፍርዲ ግን ጸኒሑ ነቲ ፍርዲ ናብ ክልተ ዓመት ማእሰርቲ ከም ዘውረዶ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ጸብጺቡ።
ኣንግ ሳን ሱቺ ካብ መዝነታ ድሕሪ ምእላያ ካብ ወርሒ ለካቲት ክሳብ ሕጂ ኣብ ማእሰርቲ ትርከብ።
ላዕለወይቲ ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ሚቸል ባችለት እቲ ዝተኻየደ ፍርዳዊ መስርሕ ንዓለማዊ ኣገባባት ዝጥሕስን ኣዝዩ ዘሕዝን ተርእዮን ክትብል ገሊጻቶ። እታ ላዕለዎይቲ ኮሚሽነር ወሲኻ ቤት ጽሕፈቶም ነቲ ፍርዲ ፍጹም ከም ዝነጽጎ ሓቢራ።
ኣብ 1991 ሽልማት ሰላም ኖበል ዝተቐበለት ኣንግ ሳን ሱ ቺ፡ ካብ 1989 ክሳብ 2010 ን15 ዓመታት ኣብ ወተሃደራዊ ማእሰርቲ’ያ ጸኒሓ።
ኣቐዲማ ከም መሪሕ ኣብነት ቃልሲ ንደሞክራሲ እትርአ ዝነበረ መራሒት ግን ኣብ 2016፡2017 ኣብ ማይንማር ድሕሪ ዝተራእየ ጃምላዊ ቅትለት ተኸተልቲ እምነት እስልምና ዝዀኑ ሮሂንጋ፡ እቲ ዝነበራ ክብሪ ክቕንስ ተራእዩ።
ካብ መዝነቱ ዝተኣልየን ኣባል ሰልፊ ሃገራዊ ግንባር ደሞክራሲን ዝዀነ ፕረዚደንት እታ ሃገር ነበር ዊን ምዪንት’ውን ኣብቲ ትማሊ ሶኑይ ዝወዓለ መጋባእያ ንኣርባዕተ ዓመታት ማእሰርቲ ተፈሪዱ ኣሎ።


text:
መግለጺ ደቂ-ኣንስትዮ ስምረት ምንቅስቓስ ኤርትራውያን ንድሕነት ሃገር ጨንፈር ሰዊዝ – ብኣጋጣሚ 8-መጋቢት
መግለጺ ደቂ-ኣንስትዮ ስምረት ምንቅስቓስ ኤርትራውያን ንድሕነት ሃገር ጨንፈር ሰዊዝ – ብኣጋጣሚ 8-መጋቢት
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን መራሕትን ኣባላትን ስምረት ጨንፈር ስዊዝ ከምኡ ውን ካብ ርሑቕን ቀረባን
ዝመጻኹም ዕዱማት ኣጋይሽ ደለይቲ ሓርነት ፡ ብቐዲምነት ዕዙዝን ምዉቕን ሰውራዊ ሰላምታ ከቐድም
ይፈቱ። ብተወሳኺ ነዚ መደብ’ዚ ክዉን ንምግባር ዝሰርሑ ኣባላት ብስመይን ብስም ደቂ-ኣንስትዮ ስምረት
ምንቅስቓስ ኤርትራውያን ንድሕነት ሃገር ከመስግን ይፈቱ።
እዚ ናይ ሎሚ “ኤርትራዊት ኣደ ዋልታ ጽኑዕ ዕርዲ ናይ ቃልሲ መሰረት” ብዝብል ቴማ ዝዝከር ዘሎ
ሸሞንተ መጋቢት እቲ ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ኤርትራዊ ሕልና ዝቕጀል ነገር እንተሎ እቲ ደቂ-ኣንስትዮ
ኤርትራ ኣብ’ቲ ንፍርቂ ዘመን ኣንጻር ባዕዲውያን ሓይልታት ስርዓታት ዝተገብረ መሪር
ደማዊ ውግኣት፡ ማዕረ ማዕረ ደቂ-ተባዕትዮ ኣሕዋተን ኮይነን፡ ኩሉ’ቲ ኣብ መስርሕ ብረታዊ ተጋድሎና
ዝተኸፈለ መሪር ዋጋ መስዋእቲ፡ ስንክልና፡ ኩሉ ሰብኣውን ተፈጥሮኣውን ሽግራት፡ ባህርያዊ ጸገማት ገጢመን
ነቲ ዝግሃድ ዘይመስል ሕልሚ ሃገራዊ ናጽነት ጋህዲ ጌረን ዝፈጸምኦ ቅያ ጅግንነት እዩ።
ኣብ መስርሕ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ዝተራእየ ሓደ ኣዝዩ ዝገርምን ክድነቕ ዝግብኦን ሓቂ እንተሎ ፡
ኣብርክቶ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ ቃልሲ ንናጽነት ኢዩ ። እወ ንዝተቐብረ ዓቕሚ ደቂ ኣንስትዮና ዘጉልሐን
መስተንክራዊ ጅግነነት ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ ኩሉ መዳይ ዘረጋገጽኦ ሓቂ ኣብ ምዝዛም እቲ ቃልሲ ንደቂ
ኣንስትዮ ሃገርና ክንዲ ዘኾለስኩ ኢደይ ተነኸስኩ ኢዩ ኮይኑወን።
ኣብ መስርሕ ናይቲ ኩለንትናዊ ዓቕሚ ኤርትራዊ ዝተወፈየሉ መስተንክራዊ ገድሊ ዘይ ከም ኣጀማምርኡን
ገስጋሲ ጉዕዘኡን ኣብ ምዝዛም እቲ ቃልሲ ከም ሽንቲ ገመል ንድሕሪት ክምለስ ኢዩ ኮይዩ። እወ እቲ
ዝተፈጸመን ዘይተፈጸመን ዘ መስተንክራዊ ዓወታት እንዳተጸውየሉ ዝመጽኤ ገድሊ ኣብ ውሽጢ ገድሊ ፡
ውድብ ኣብ ውሽጢ ውድብ ጸይሩ ዝኣተወ ብዓል ክልተ ዕላማ ዝኾነ ውድብ ህዝባዊ ግንባር ናይ ሎሚ
ህግደፍ ፡ ነቶም ኩልንትናኦም ወፍዮም ዝተቓለሱ እሞ ካብ ብሱል ጥረ ዝተረፉ ሓበምርበኛታት ተጋደልቲ
እግሮም ኣስመራ ክርግጹን ሓዱሽ ናይ ናብራ ዝሑል ኲናት ክገጥሞምን ሓደ ኮነ።
ሕሰም መነባብሮ ክገጥሞም ዝኣረጉ ጠዋሪ ዝደልዩ ወለድን ሓብሃቢ ዝደልዩ ህጻናትን ክጽንሕዎም
ባህርያዊውን ቅቡልን እኳ እንተኾነ ኣብ ኣፈታትሕኡን ናይቲ ጸገም ኣብ ምቅላሉን ዝተራእየ ዓቢ ብድሆ
ብቐልድን ዋዛን ዝፍታሕ ኣይነበረን። እቲ “ተጋዳላይ ቀዳድ ኢዩ ጅብኡ ጠቕሚ ሰልዲ ኣይፈልጦን ሳዕቤኑ
ተረድኡ ” እንዳተባህለ ክስበኽን ክድዓዓስን ዝጸብሐ ተጋዳላይ ክስከሞን ዘይ ክጸመሞን ዘይኽእል ናይ ስድራ
ናይ መነባብሮ ጸገም መፍትሒ ሃሰው ክብል ባህርያዊ ኢዩ ኔሩ።
እንተኾነ ግን “ዘይ ኩርምትኻ ሑጻ ቆርጥመሉ ” ከምዝባሃል መሪሕነት ህግደፍ እግሩ ኣስመራ ክኣቱን ባህሩ
ከም ማይ ቀጢኑ ዘለዎ ይምዘዝ ዘይብሉ ይፍዘዝ ዝዓይነቱ ኣካይዳ ብምኻድ ነቲ ብቐሊሉ ክፍታሕን ክረጋጋእን
ዝኽእል ዝነበረ ጸገም መነባብሮ ናብ ዝበኣሰ ከምርሕ ብምግባር ነቲ ሓፋሽ ተጋዳላይ በረኻ ኢኻ ለሚካ ናብ
በረኻኻ ተመለስ ዝዓይነቱ ካብ ከባቢታት ኣስመራ ብምርሓቕ እቲ መሪሕነት ብጾቱ ረሱዑ ናብ ናይ ውልቁ
መነባብሮን ዝናን ክቀዳደም “ውጽኣ መናብዕቲ እተዋ መባልዕቲ ” ዝዓይነቱ ኩነታት ንሕሰምን ጸገምን
መነባብሮ ሓፋሽ ተጋዳላይ ምንም ኣቓልቦ ኣይገበረሉን ።
ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ናይ ኣጠላላም ግዜ ድማ ብዙሕ ዘይንቡር ኩነታት ክኽሰት ባህርያዊ ኢዩ ። በዚ መሰረት
ሓፋሽ ተጋዳላይ ካልእ ክገብሮ ዝኽእል ነገር ስለዘይነበሮ እታ እንኮ ፍታሕ ናብቶም ዝጠለምዎ መሪሕነት
ህዝባዊ ግንባር ኣቤት ኣምላኽ የርእኹም ምባል ኢያ ዝነበረት ።እቲ ምስኪን ተጋዳላይ ልቡ ኣትፊኡ ንናጽነት
ህዝብን ሃገርን ክወናጨፍ ከሎ መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር ኣብ ካልእ ናይ ሽመትን ሓላፍነትን ምምቕቓል
ክትገብር ኣብ ጽዕቕ ናይ መቐሎ ስልጣን ተጸሚዳ እንዳሃለወት ብሕሰም መነባብሮ ዝሳቐ ዝነበረ ሎሚ ጽባሕ
ፍታሕ ይመጽእ ይኸውን ክብል ዝረብረበ ሓፋሽ ተጋዳላይ ብዝግባእ ዘይተወደብን ዘይተጸንዐን ሕቶ
ብምልዓሉ ኣድማ ብዝብል ጸለመ ንተጋደልትን ህዝብን ዝፈላለየ እኩይ ጥበብ ኣብ ልዕሊ ተጋዳላይ ዓቢ
ሞራላዊ ሃስያ ዘብጽሐ መርዛም ናይ ምፍልላይ ስልቲ ተፈጥረ።
በዚን ወዲ ከምዝን ዝጀመረ መርዛም ውዲት መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር ኣብ ልዕሊ ሓፋሽ ተጋዳላይ ሰፍ
ዘይብል ናይ ተጽዕኖ ደንጎላ ኣጋጠመ ። ኣብዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ነዚ ሎሚ ረኺብናዮ ዘለና መዘዝ ዝወለደ
ከቢድ ዕንወት ኣብቲ ግዜ እቲ ዝጀመረ መዘዝን ኢዩ። ኣብዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ብዝግባእ ዘይተጽንዐ መኽሰቡን
ክሳርኡን ንህዝብን ሃገርን ከይተራእየ ከም ጽቡቕ ምርቓ ተሓሲሱ ንተጋዳላይ ከም ጉዚ መቓቒሉ ብዘይ እኹል
መምለሲ ገዛ ኣብ ዝተፈላለየ ደረጃታት መቓቒሉ ናይ ጽሓይ ብራቕ ፡ ወጋሕታ ፡ ናይ ቴስዓ ወዘተ እንዳ በለ
ምስ ጻማ ርሃጾም ዘይመጣጠን ንሓደ ሰብ መቕሹሽ ናይ ሻሂ ብምሃብ ካብቲ መሳርዕ ገድሊ ብምብታን ነቶም
ብዕድመ ዝነኣሱ ተጋደልቲ ጤሳ ብዝብል ምኽኒት ብዘይ እኹል መጣያሲ ብምብራር እቲ ፍርቂ ዕድመ ዝሰገረ
ሓፋሽ ተጋደላይ ብጽምዋን ብሕትውናን ከም ዝብላዕ ብምግባር ሕልምልም ኣበሎ።
ከም ሳዕቤኑ ከኣ ብዙሓት ዘይልሙዳት ባህርያት ክቀላቐሉን ክበዝሑን ጀመሩ። ምስዚ ምጥያስ ዝተሰንየ
ምስጓግ ናኣሽቱ ተጋደልቲ ዘይንቡር ወግዒ ዘይብሉ ፍትሕን ምጥላልላምን ምክሕሓድን ወዘተ ። ኣብዚ
ኩነታት እዚ እተን ቀንዲ ዝተወጽዓን ሓደርን መነባብሪ ዝኸበደን እተን ንዓለም ዘደንቕ መስተንክራዊ ዓወት
ዘንጸባረቓን ማዕረን ሕልፍን ደቂ ተባዕትዮ ጅግንነት ዝፈጸማ ደቂ ኣንስትዮ ኢየን።
እቲ ዝገርም እዘን ዕድሚኤንን ዕዱለንን ዝተሰረቓ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ንኹነታተን ኣመልኪተን ዘቕረብኦ
ሕቶ እዚ ሎሚ ሃገር ምሉእ ከም ናይ ግሉ ትካል ሓሲቡ ህዝብን ሃገርን ዘበሳብስ ዘሎ ዕሉል ጉጅለ
ብኣሽካዕላልን ነውራምን ቃላት ዝመልኦ መልሲ ብምሃብ ሕሰመን ክብእስ ጌርወን እዩ።ከም ውጽኢቱ ከኣ
ደቂ ኣንስትዮና ኣደዳ ኩሉ ዓይነት ሽግራት ኮይነን ገለን ክእሰራ ገለን ጠዋሪ ዘይብለን ብስእነት ክማስናን
ገለን ከኣ ኣደዳ ሞትን ሕማምን ጥፍኣትን ክኾና ተፈሪደን እየን። ንኹነታት ደቂ ኣንስትዮ ሃገርና ምስቲ ዕዙዝ
ኩለንትናዊ ኣበርክቶአን ግን እዚ ሞሳኤን ኣይነበረን።
ዝሓለፈ ሓሊፋ ጽሓፍ ዝተረፉ ከም ዝብሃል ፡ ሕጂ እውን እቲ እንኮ ኣማራጺ ተቓሊስካ ሓርነትካ ምርግጋጽ
እምበር ኣብ ምምስሳልን ምቁዛምን ምንባር ዋጋ የብሉን ። እቲ ዋጋ ዝህልዎስ ጸገማትካ ብንጹር ኣለሊኻ
መፍትሒ ምቕማጥ ፡ ጸላኢኻ ኣነጺርካ ብንጹር መስመርን ዕላማን ተውዲብካ ዓመጽ ቀንጢጥካ ራህዋ
ምጉንጻፍ ሓርነትካ ምርግጋጽ ንኹሎም ዜታት እትምእምእ ነጻን ዴሞክራስያዊትን ኤርትራ ህያው ምግባርን
ምርግጋጽን ጥራይ እዩ። ካልእ ኩሉ ውርደትን ባርነትን ኢዩ።ደቂ ኣንስትዮ ኣባላት ስምረት ምንቅስቓስ
ኤርትራውያን ንድሕነት ሃገር ቃልስና ክሳብ ምሉእ ሓርነት ቀጻሊ ምዃኑ እንዳ ገለጽና ብናይ ሓባር ቃልሲ
ውጹዓት ናይ ሓባር ሓቀኛ ሓርነት ከነረጋግጽ በዚ ኣጋጣሚ ክቡር ዕለት ንኹሉ ኤርትራዊ ዜጋ ጻውዒትና
ነቕርብ። ኩልና ኤርትራውያን ብናይ ሓባር ስራሕ ናይ ሓባር ፍታሕ ነረጋግጽ። ሓርነትና ብቓልስና ነረጋግጽ።
ደቂ ኣንስትዮ ስምረት ምንቅስቃስ ኤርትራውያን ንድሕነት ሃገር ጨንፈር ስዊዝ
07 መጋቢት 2020
ኤርትራን ኤርትራውነትን ንዘልኣለም ክነብሩ እዮም!
ሓርነትና ናይ ግድን እዩ!!!!!!


text:
ንምህናጽ ዓብይ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ብዝምልከት ምስ ግብጺ ዝካየድ ዘሎ ልዝብ ኣይተቋረጸን፡ መጽዕናቲ፡ተጽዕኖ’ውን ቀጺሉ’ሎ ክብሉ ሚንስትር ማይ፡መስኖን ሓይሊ ኤሌትሪክ ኢትዮዮጵያ ኣፍሊጦም።
ድሕሪ’ቲ ናይ ካይሮ ኣኼባ ሚንስትራት ዝወጹ ጸብጻባት ኣመልኺቶም መግለጺ ዝሃቡ ሚንስትር ዶ/ር ስለሺ በቀለ፡ “ ንሕና ንፈልጦ እቲ ልዝብ ኣብ ካርቱም ከምዝቅጽል’ዩ” ኢሎም ኣለው። ግብጺ ኣብ መበገሲ’ቲ ጸብጻብ መጽናዕቲ ዝነበረ ስምምዕ ዘይምስዓባ ኢትዮጵያ ኣብ ዘይነበረትሉ ዝተረፈመ ናይ 1959 ዓ./ም ስምምዕ ማእከል ክገብር ምድላይ ገለ ካብቶም ፍልልያት ምኳኖም እውን ዶ/ር ስለሺ ገሊጾም።
ዶ/ር ስለሺ ብተወሳኺ ኣብቲ ንሶም ዝተኻፈልሉን ብዘይስምምዕ ዝተዛዘመ ናይ ካይሮ ኣኼባ ንፈለማ ጊዜ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ BRL ዝተባህለ ትካልን ሓጋዚኡን ኣብ ዓብይ ግድብ ህዳሴ ዘካየድዎ መጽናዕቲ ኣብ መስከረም 2018 ከምዝጅምር ኣፍሊጦም።


text:
ተመራመርቲ ኮቪድ እስራኤል፡ ክታበት ባዮን ተክ ማዕረ`ቲ ኣብ እዋን ፈተነ ዝነበሮ ኣድማዒ`ዩ ኢሎም::ከምኡ`ውን ሓደ ነጸላ ክታበት ድሕሪ ክልተ ሰሙን 57% ኣድማዒ ኮይኑ ተረኺቡ ኣሎ ይብሉ።
ንኮሮና ቫይረስ ንምውጋእ ዝተገብረ ሰፊሕ ናይ ፈተነ መጽናዕቲ ከም ዘርእዮ፡ ክታበት ፋይዘር ባይንተክ- 95% ኣድማዒ`ዩ- ።
ብኻልእ ወገን ፋብሪካ መድሃኒት ሞደርና፡ ክልተ ዶስ ማለት ዓቐን ዝሓዘ ክታበት ኣማዕቢለ ይብል ኣሎ። ንሱ ድማ ነቲ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝተራእየ ዓይነት ቫይረስ ንምውጋእ ዓሊሙ ዝተሰርሐ ምዃኑ ገሊጹ`ሎ።
እቲ ናይ ኣሜሪካ ኩባንያ ንተወሳኺ መርመራ ነቲ ክታበት ናብ ሃገራዊ ትካል ጥዕና ኣመሪካ ልኢኽዎ`ሎ።
ክልቲኦም ፋይዘርን ሞደርናን፡ ኣብዘን ዝቕጽላ ሒደት ኣዋርሕ ምህርቶም ብዕጽፍታት ከዛይድዎ ምዃኖም ሓቢሮም ኣለዉ። ኣብ ሰሙን 13 ሚልየን ዶስ ዓቐን ክፍርዩ ይዳለዉል`ለዉ። ሞደርና ጥራሕ ክሳብ ሚያዝያ ኣብ ወርሒ 40 ሚልየን ዓቐን ሓደ ክታበት ከምዘፍሪ ኣፍሊጡ`ሎ።
መራሕቲ ሕብረት ኣፍሪቃ ድማ ብዛዕባ ምዝሓል ምህርቲ ክታበት ንምዝርራብሎሚ ተኣኪቦም ኔሮም ።


text:
አብ ማልታ ዝተጋብዓ ዋዕላ መራሕቲ ሃገራት አውሮጳን ኣፍሪቃን ሕብረት አውሮጳ ንጠንቂ ፍልሰትን ስደትን አፍሪቃዊያን ንምቅራፍ $1.9 ቢሊዮን ሓገዝ ክህብየ ኢሉ። አብዚ ዓመት’ዚ ጥራይ ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቁጸሩ ሰባት ማእከላይ ባህሪ ብምስጋር ኣውሮጳ በጺሖም። ኣውሮጳ እዚ ዋሕዚ ፍልሰተኛታት ካብ ዓቕማ ንላዕሊ ምኳኑ ክትገልጽ ጸኒሓ`ላ።
አብ ወርሒ ሚያዝያ ናይዚ ዓመት’ዚ ጥራይ አስታት 800 ሰባት ማእከላይ ባሕሪ ንምስጋር አብ ዝገበርዎ ፈተነ ከምዝሞቱ ይፍለጥ። እዚ ክስተት ነዚ ናይ ትማልን ብቅድሚ ትማልን አብ ማልታ ዝተቃንዓ ዋዕላ ማልታ ዘበገሰ ክኸውን ኸሎ ሕብረት ኣውሮጳ ነዚ ቅልውላው ዋሕዚ ስደተኛታት ንምፍታሕ 17 ገጻት ዝሓዘ መደብ ትግባረ ዝሓንጸጸ ክከውን ከሎ፡ እዚ ሓገዝ አብ ምክፋት ዕድላት ስራሕ፡ ምምዕባል አገልግሎት ጥዕናን አብ ምኽልኻል ግጭትን ዘአመሰሉ ለውጢታት አብ ሃገራት አፍሪቃ ከታኣታትው ዝዓለመ’ዩ።
ፕረዝደንት ኒጀር አብቲ ዋዕላ አብዘስምዕዎ መደረ እዚ ናይ ሕጂ ሓገዝ እኹል ከምዘይኾነ እቲ ክስተት ዓብይ ምኳኑን ስለዝኾነ ድማ ካልኦት መሻርኽቲ’ውን አብዚ ሓገዝ ክሳተፉ ጻውዒት አቅሪቦም አለዉ።
ቀዳማይ ሚኒስትር ጣልያን ማትዮ ረንዚ ብወገኑ እቲ ገንዘብ ውሒዱ ዝብሃል ብአሉታ ካብ ዝርእይዎ ወገናት ዝመጽእ ውሳኔታት ከምዝኾነ ድሕሪ ምግላጽ፡ እንተኾነ ግን ጣልያን ነዚ ሓገዝ በአወንታ ከምትርእዮን አብዚ ጉዳይ ፍልሰተኛታት መሻርኽቲ ከምዝረኸበትን አፍሪቃ ድማ ቀዳምነት ከምዝወሃባ ገሊጾም’ለው።
ንዋሕዚ ሶርያዊያን ፍልሰተኛታት ንምፍታሕ $3 ቢሊዮን ሓገዝ ንቱርኪ ተሰሊዑላ’ሎ እዚ አሃዝ ምስቲ $1.9 ቢሊዮን ንመላእ አፍሪቃ ዝተሰለዓ እኹል ኣይኮነን።ማርታ ፎረስቲ ካብ ስግር ባሕሪ ኢንስትቱት
ብኻልእ ሸነኽ፡ አብቲ ዋዕላ ማልታ መደረ ዘስምዑ ሚንስተር ወጻኢ ጉዳያት ኤርትራ ዑስማን ሳልሕ ብወገኖም እዚ ዋዕላ ካብቶም ቅድሚ ሕጂ አብ ጉዳይ ስደትን ፍልሰትን ዝተካሄዱ ዋዕላታት ዝተፈልየ ምኳኑ ጠቂሶም እዚ ድማ እቲ ጉዳይ ህጹጽ መፍትሔ ዘድልዮ ከምዝኾነ ክልቲኦም ወገናት ማለት ሃገራት ኣፍሪቃን አውሮጳን ነዚ ዝተወሳሰበን ብዙሕ ገጻት ዘለዎን ጉዳይ ፍልሰትን ስደትን ንምፍታሕ ናይ ሓባር መርገጺታት ከምዘድልየን ዝተረድእሉ`ዩ ብምባል ንውጽኢት`ቲ ዋዕላ ንኢዶም።
ሚኒስትር ዑስማን መንግስትን ህዝብ ኤርትራ ነዚ ብድሆ ስደትን ፍልሰትን ንምፍታሕ ቀዳምነት ሂቡ ይሰርሓሉ ከምዘሎን ምስ ሕብረት አውሮጳን ካልኦት አባል ሃገራትን ዝካየድ ሸርክነትን ንምስራሕ ዘለዎ ድልውነትን ሰናይ ድልየትን ገሊጾም።
ምስ’ዚ ዝተሓሓዘ ዜና ኣምባሳደር ኦስትርያ አብ ኢትዮጵያ አንድርይስ መላን ናብ አውሮጳ ዝፈልሱ ኢትዮጵያዊያን ጽግዕተኝነት ንምርኻብ ኤርትራዊያን ኢና ከምዝብሉ ብተወሳኺ ብአሽሓት ዝቁጽሩ ኢትዮጵያዊያን ናብ ስዑዲ ዓረብን ደቡብ አፍሪቃን ከምዝስደዱ ገሊጾም። “አብ አውሮጳ ዘለዉ ኤርትራዊያን፡ 30-40% ኢትዮጵያዊያን እዮም ዝብል ገምጋም ኣለና”
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ኩለን ጀርመናውያን ሓደ ኢየን ክበሃል ኣይከኣልን።
ንቡዝሓት ኣዋልድን ኣንስትን ግን እዞም ዝስዕቡ ነገራት ብጣዕሚ ኣገደስቲ እዮም:
ልክዕ ከም ኣወዳት ንሳተን እውን ናይ ሂወት ናጽነት ክህልወን ይደልያ።
እዚ ማለት: ምስ ደቂ ተባዕትዮ ብዘይ ኣዳላው ወይ ብማዕረ ክረኣያ ይደልያ።
እዚ ማለት ግን ካልእ ዓርኪ ይደልያ ማለት ኣይኮነን።
ናይ ባዕለን ርእሰ-ውሳኔ ስለ ክገብራ ዝደልያ እዩ።
ዝደለየኦ ነገር ባዕለን ክውስና ይደልያ። ንኣብነት:
ዝደለየኦ ዓይነት ክዳውንቲ ክኽደና ይደልያ።
ምስ መሓዙተን ዋላ እውን ንበይነን ክራኸባ ይደልያ።
ምስ ካልኦት ኣወዳት እውን ክመሓዘዋ ይደልያ እየን።
እዚ ግን ምስ ዝምድናኹም ወላሓንቲ ዘራኽብ የብሉን።
ዓርክኻ ብጣዕሚ ትፈትወካ እያ።
ይኹን ደኣምበር ምስ ካልኦት ሰባት፣ ኣዋልድ ኮና ኣወዳት ርክባ ከተቋርጽ ግን ኣይትደልን።
ካብ ጓል ናብ ጓል እውን ፍልልይ ኣሎ።
ብዛዕባ ዘለካ ስምዒታት ኣብዚ ጉዳይ ምስ ዓርክኻ ተዛራረብ።
ነንሓድሕድኩም ከኣ እንታይ ከም ትምነዩን ትደልዩን ተመያየጡ።
ብድሕሪ እዚ ዝሓሸ ክትሰማምዑ ኢኹም።


text:
Radio Erena: 31 January 2017
ኣብ ግዝያዊ መጽንሒ ስደተኛታት ኢጣልያ ተታሒዙ ዝጸንሐ ኤርትራዊ ምዃኑ ዝተጠቕሰ መንእሰይ፣ ካብ ህንጻ ጸዲፉ ከምዝሞተ ላ ስታምፓ ዝተባህለ ማዕከን ዜና እታ ሃገር ኣፍሊጡ።
እቲ ሙሴ ሓድጉ ዝተባህለ ወዲ 30 ዓመት መንእሰይ፣ ናብ ኢጣልያ ካብ ዝኣቱ ሓሙሽተ ዓመታት እኳ እንተገበረ፣ መንግስቲ ኢጣልያ ናይ ዑቕባ መሰሉ ክሕልወሉ ብዘይምኽኣሉ ኣብ ከቢድ ጭንቀት ከምዝጸንሐ ይጠቅስ።
እቲ መንእሰይ ንኣርባዕተ ዓመታት ኣብ ዞባ ባሪ ናይ ኢጣልያ ድሕሪ ምጽንሑ፣ ለውጢ እንተረኸበ ናብ ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳ ንምስጋር ኣብ ዝፈተነሉ ኣብ ቸክ ሪፖብሊክ ብፖሊስ ተታሒዙ እንደገና ናብ ኢጣልያ ከምዝተመልሰ ጸብጻብ ፖሊስ ኢጣልያ ይሕብር።
ካብ ቸክ ሪፖብሊክ ድሕሪ ምምላሱ፣ ኣብ ከተማ ሚላን ዑቕባ እኳ እንተሓተተ፣ ጉዳዩ መፍትሒ ከይረኸበ’ዩ ጸኒሑ።
ብሰንኪ ዝሓለፎ ከቢድ ናይ ስደት ጉዕዞ፣ ብጭንቀት ክሳቐ ኣብ ዝጀመረሉ፣ ካብ ዝሓለፈ ዓመት ኣትሒዙ ‘ኒጓርዳ’ ኣብ ዝተባህለ ከባቢ ከተማ ሚላን፣ ኣብ ዝርከብ ማእከል ምኽርን ሕክምና ስነ ኣእምሮን ክእለ ጸኒሑ።
ብሰንበት 29 ጥሪ ድማ ካብቲ ተዓቝብሉ ዝነበረ ግዝያዊ ማእከል ስደተኛታት ‘ኣልዲኒ’ ጸዲፉ ከምዝሞተ ጸብጻብ ፖሊስ የመልክት።
ፖሊስ ኢጣልያ፣ እቲ መንእሰይ፣ ካብ ተዓቝብሉ ዝነበረ ህንጻ ጸዲፉ ምማቱ፣ ርእሰ ቅትለት’ዩ ፈጺሙ ዝብል መደምደምታ ሂብሉ።
ብሰንኪ ዝሓለፍዎ መሪር ናይ ስደት ጉዕዞን፣ ኣብ ኤውሮጳ ዝጸንሖም ህይወትን ጭንቀት ዝፈጠረሎም፣ ትሕቲ ዕድመ ዝርከብዎም ሓያሎ ኤርትራውያን፣ ኣብ ኢጣልያን ካልኦት ከተማታት ኤውሮጳን ብተደጋጋሚ ርእሰ ቅትለት ክፍጽሙ ይርኣዩ።
=======================


text:
ሓደ ዕጡቕ ጉጅለ ኢትዮጵያ መንግስቲ ኣብቲ ዝተፈጸመ ቅትለት ናጻ ዝኾነ መርመራ ከካይድ'ዩ ኢሉ እምነት ስለዘይብሉ ናጻ ዝኾነ ኣካል ከጻርዮ ኣለዎ ክብል ጸዊዑ።
ወሃቢ ቓል ግንባር ሓርነት ኦሮሞ ኦዳ ታርቢ ብትዊተር ኣብ ኣብ ዘውጽኦ መልእኽቲ ኣብ ዝሓለፉ ኣርባዕተ ዓመታት ብዙሓት ግፍዕታት ተፈጺሞም`ዮም መንግስቲ ግና ወላ ሓደ ክገብር ኣይረኣናን ኢሉ።
ሓላፊት ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ሚሸል ባችለት ትማሊ ኣብ ዘሕለፈቶ መልእኽቲ፡ ሰበ-ስልጣን ኢትዮጵያ ብዛዕባ'ቲ ለንቅነ ኣብ ክልል ኦሮምያ ዝተፈጸመን መብዛሕቲኦም ተወላዶ ኣምሓራ ዝተቐተልሉን መጥቃዕቲ ቅልጡፍን ዘይወገናውን ምጽራይ ክገብር ጸዊዓ`ያ።
ፈደራል መንግስትን ሰበ-ስልጣን ክልል ኦሮሚያን ነቲ ኣብ ቶለ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ነቶም ሸኔ ብምባል ዝጽውዖም ንሶም ግን ንገዛእ ርእሶም ዕጡቓት ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞ ዝብሉ`ዮም ተሓተቲ ጌሮም ዘለዉ። እቲ ምስ ህወሓት ዝተሻረኸ ጉጅለ ግን ንደገፍቲ መንግስቲ ዝኾኑ ሚልሻታት ተሓተቲ ይገብሩ።
ካብቲ መጥቃዕቲ ዝደሓኑ ሰባት ንኤይኤፍፒ ክገልጹ ከለዉ፡ ኣማኢት ተወለድቲ ኣምሓራ በቶም ዕጡቓት ተቐቲሎም ሬሳታቶም ንሰዓታት ኣብ ጽርግያታት ኔሩ ኢሎም።
ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ብወገኑ፡ ሓይልታት መንግስቲ ኣብ ጋምቤላ ምስ ዕጡቓት ኦሮሞ ትተሓባበሩ ኢኹም ኢሎም ንነበርቲ ብዘፈቀደ ከምዝረሸኑ ኣፍሊጡ`ሎ።


text:
ቢቢሲ እምነት ተኸታተልቱን ግልጹነቱን ንምሕያል ብኸመይ ከምዝሰርሕ ተመሃር
ቢቢሲ፡ ኣብ ዓዲ እንግሊዝን ዓለምን ብሓፈሻ ክትኣምኖ እትኽእል ዜና ብምቕራብ ብሰማዕቱ ተቐባልነት ዘለዎ ናይ ዜና ማዕከን ኢዩ። መርበብ ሓበሬታና [ዌብሳይት] ልክዕ ክምቲ መደበር ቴሌቪዥናን ሬድዮናን ቅኑዕ፡ ዘየዳሉ፡ ነጻን ፍትሓውን ዜና ከቕርብ ኢዩ ዝጽዕት።
እቲ ናይ ምስንዳው [ኤዲቶርያል] ክብርታትና ከምዝብሎ፡ "እቲ ሰማዕትና ኣብ ኩሉ ትሕዝቶና ዘለዎም እምነት ነቲ ዝበልናዮ ዘረጋግጽ ኢዩ። ንሕና ነጻን ዘይነዳሉን ኣብ ሓቂ ንኣምን ናይ ዜና ማዕከን ኢና። ነቲ ዝልዓለ ደረጃ ናይ ቅኑዕነትን ዘይኣድላውነትን ንምብጻሕን፡ ብፍላጥ ወይ ድማ ብቑሳዊ ነገራት ንሰማዕትና ዘደናግሩ ዘበሉ ነገራት ንምውጋድ ብእምነት ንጽዕት።
"እምነትና ኣብ ዘይምድላው ሕመረት ናይ ተኣማንነትና ኢዩ። ኣብ ኩሉ ንፍንዎ ዜናታት፡ ነቲ ጉዳይ ብዘይኣድልዎን ናይ ኩሉ ርእይቶታት ዘንጸባረቕን ክኸውን ኢና ንገብር። ንኹሉ ዝቐርብ ተመሳሳሊ ጭብጥታት ብቕንዕናን ብኽፉት ሓንጎልን ኢና ንጥምቶም።"
ኣብ መርበብ ሓበሬታ ዝቐርቡ ዜናታት ተኣማንነቶም ንምልላይ ኣዝዩ ዝግበር ጻዕሪ ዜደናግር ተመክሮ ከምዝኾነ ንፈልጥ ኢና። ማዕረ ማዕሪኡ ድማ፡ ሰማዕትና ናይ ቢቢሲ ዜናታት ከመይ ከምዝዳለው ክፈልጡ ከምዝደልዩ'ውን ንፈልጥ ኢና።
ብሉጽ ኣተገባብራ
ቢቢሲ ንነዊሕ እዋን ዜናታት ኣብ ምድላው ዝምርሓሉ ናይ ባዕሉ ሓፈሻዊ መምርሒ ክህልዎ ከሎ፡ ጋዜጠኛታቱ'ውን ነቲ መምዘኒ ደረጃታት ንኸማልኡ መምርሒ ይሰርዕ። ነቲ ናይ ቢቢሲ ሓፈሻዊ ናይ ስራሕ ምምርሒ ብቐሊሉ ንምርዳእ፡ እዘን ዝስዕባ ኣገደስቲ ዝበልናየን ክፋላት ነቕርበልኩም ኣሎና።
ዕላማና፡ እቲ ቀንዲ ናይ ቢቢሲ ዕላማ ናይ ህዝቢ ረብሓ ምሕላውን፡ ንሰማዕታ ድማ ካብ ኣድልዎ ነጻ ዝኾነ ልዑልን ፍሉይን ትሕዝቶ ዘለዎ ዜና ምቕራብን፡ ናይ ሓበሬታን ኣስተምህሮን ምዝንጋዕን ኣገልግሎት ምቕራብን የጠቓልል። ንዝያዳ ሓበሬታ ኣብዚ ተወከሱ።
ናይ ዋንነት ቅርጽን፡ ምወላን ሓገዝን፡ ቢቢሲ ካብቲ ንናይ ምስንዳው ቅኑዕነቱ ዘንኣኣስ ናይ ወጻኢ ረብሓታት ነጻ ኢዩ። ንውሳኔታትና ብናይ ወጻኢ ረብሓታት፡ ፖለቲካዊ ወይ ድማ ንግዳዊ ጸቕጢ ወይ ድማ ብውልቃዊ ረብሓታት ስለዘይጽለው ሰማዕትና ኣባና ተኣማንነት ክሕድሩ ይግባእ።
ቢቢሲ፡ ብ18 ጥቅምቲ 1922 ኢዩ ተመስሪቱ። ታሪኽ ቢቢሲ
መርሓ ስነ ምግባር፡ ናይ ቢቢሲ ሓፈሻዊ መምርሒ ከምዝሕብሮ፡ ኩሉ ናይ ምስናድ ክብርታትን ተግባራትን ምስቲ መምርሒ ክሳነ ትጽቢት ይግበረሉ።
መርሓ ብዙሕነት፡ ብዛዕባ ናይ ቢቢሲ ኒውስ ናይ ብዙሕነት እምነት ንምርዳእ ናይ ቢቢሲ ቅዋም [ቢቢሲ ቻርተር] ክትውከሱ ንምሕጸነኩም።
መአረምታ፡ ብዝተኻእለ መጠን ቢቢሲ ቅኑዕ ዜና ከመሓላልፍ ኢዩ ዝጽዕት። ኩሉ እንዝርግሖ ዜና ምንጩን ቅኑዕነትን ዝተረጋገጸ ክኸውንን፡ ብንጹርን ዘየሻሙ ቋንቋ ከምዝቐርብ ይገብር። ኣብቲ ኣንዝርግሖ ዜና ሓቀኛታትን ግሉጻትን ክንከውንን፡ ኩሉ መሰረት ኣልቦን ኣብ ግምታት ዝተመርኮሰን መረጋገጺ ዘይብሉን ብጭቡጥነቱ ክረጋገጽ ዘይእክል ዜና ኣይነቕርብን። ምንጩ ድማ ብስርዓት ክግለጽ ኣለዎ።
ኣብ እነቕርቦ ዓንቀጻት ቅኑዕነት ዝጎደሎ ነገራት ምስዝህሉ፡ ኣብ መወዳእታ ናይቲ ጽሑፍ መአረምታ ከምዝተግብረን ዝተገብረሉ ዕለትን ዝሕብር ሕጥበ ጽሑፍ ይግበረሉ። እንተድኣ ኣብቲ ጽሑፍ፡ ነቲ ትሕዝቶ ብዙሕ ዘይቅይሮ ከም ናይ ሰባት ኣስማት ኣጸሓሕፋ ተርእዩ። ዝኾነ ምልክታ ከይተዋህበ መአረምታ ይግበረሉ።
ብቕዓት ጋዜጠኛታት፡ ኩሉ ግዜ ኣብ መደብ ቢቢሲ ኒውስ ዝቐርቡ ዓንቀጻት፡ ናይቲ ኣቕራቢ ጋዜጠኛ ምሉእ ስም ይግበረሉ።
ሓፈሻው ዜናታትን ሓበሬታታትን ግና ስም ናይቶም ኣቕረብቲ ኣይግበረሉን ኢዩ።
ዓይነት ስራሕ
መደብ ቢቢሲ ኒውስ፡ ኣብ መንጎ ርጉጽ ዜና ርእይቶን ዘሎ ፍልልያት ብንጹር የቕርብ። ነዚ ንምርእይ ድማ ማሺናት ከንብብኦ ዝኽእላ ሽዱሽተ ምልክታት ንገብረሉ።
- ዜና - ጋዜጠኝነት ኣብ ዝተራእዩ፡ በቲ ጋዜጠኛ ዝተረጋገጹ ወይ ድማ ኣፍልጦ ብዘለዎም ምንጭታት ዝተረጋገጹ ዜናታት ኢዩ ዝምርኮስ።
- ትንተና - ብቐዳምነት እቲ ዝቐርብ ትንታነ ኣብቲ ፍሉይ ኣፍልጦ ኣብቲ ኣርእስቲ ዘለዎ ጽሓፊ'ዩ ዝምርኮስ። ነቲ ኣዝዩ ዝተጠናነገ ጉዳይ ንምርዳእ ድማ እቲ ጽሓፊ ናይ ቢቢሲ ጋዜጠኛ ክኸውን ይኽእል፡ ወይ ድማ ካብ ደገ ዝመጸ ብዓል ሞያ ክኸውን ይኽእል።
- ነቶም ሰማዕቲ ምሕታት - ብዛዕባ'ቲ ዝቐረበ መደብ ርእይቶ ናይ ሰማዕቲ ምሕታት።
- መብርሂ [ኤክስፕለይነር] - ድሕሪ ዝኾነ ፍጻመታት ዝቐርብ ዜና፡ ነቲ ፍጻመ ዝያዳ ንምብርሁ ዝቐርብ ሓተታ-መስል መብርሂ።
- ርእይቶ - መደብ ቢቢሲ ኒውስ ዘየዳሉ መደብ ስለዝኾነ ርእይቶ ኣየቕርብን ኢዩ። ካብ ደገ ናይ ዝመጹ ክኢላታት ውልቃዊ ገምጋም ግና የቕርብ።
- ገምጋም - ኣብ ትሕዝቶ ዝተመርኮሰ ነቐፌታዊ ግምጋም ኣብ ፍጻሜታትን ናይ ስነ-ጥበብ ስርሓትን ይካየድ።
- Editorial Guidelines - Mandatory referrals
- Editorial Guidelines - Gathering material
- Editorial Guidelines on user contributions in news output
ጥቕስታትን መወከሲታትን
ኩሉ ስርሓትና፡ ብቑዕነቱ ኣብቲ ኣርእስትን ባህርያትን ንምርግጋጽ፡ እቲ ምንጪ ብስርዓት ክግለጽን ጭብጥታት ዘለዎን ብስርዓት ዝተፈተነን ብንጹርን ዘየማትእን ቋንቋ ክቕርብ ይግብኦ። ብዝተኻእለና መጠን ሓቀኛታትን ብዛዕባ'ቲ ዘይንፈልጦ ጉዳያት ድማ ግሉጻት ክንከውንን መሰረት ኣልቦ ግምታት ድማ ነወግድ።
እቲ ቢቢሲ ዝዝርግሖ ምንጩ ሓደ ጥራይ እንተድኣ ኮይኑ፡ ብዝተኻእለ መጠን ምንጪ ናይታ ዜና ይጠቕሶ። መብዛሕትኡ ግዜ፡ ወግዓዊ ሓበሬታታትን ክልእን ኣብ እንዝርግሓሉ እዋናት መታን ተኸታተልትና ነቲ ጉዳይ ባዕላቶም ክመዝንዎ ነቲ መበቆል ናይቲ ዜና ንሕብሮም። ኣድላዪ ምስዝኸውን ድማ መታን ተኸታተልትና ተወሳኺ ሓበሬታ ክረኽቡ ድማ ናይ ካልኦት መርበብ ሓበሬታ ገጻት [ዌብሳይት] ነቕርብ።
ኣተገባብራ
ዕምቆት ዘለዎን ዝተሓላለኸን ምርመራ ዝሓትትን ስራሕ ኣብ እንሰርሓሉ እዋን፡ ነቲ ስራሕ ብኸመይን እንታይ ኣገባባት ከምዝተጠቐምናን ንገልጽ።


text:
ስራሕ ምድላይ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 7 10 2021
እዚ ጽሑፍ ብዛዕባ ስራሕ ምድላይ እዩ። ስራሕ ምድላይ ኣጸጋምን ነዊሕ ግዜ ዝወስድን ክኸውን ይኽእል እዩ። ስራሕ ከም እትደሊ ትፈልጥ እኳ እንተ ኾንካ እንታይ ክትገብር ከም እትደሊ ወይ እንታይ ክትገብር ከም እትኽእል ግን ኣይትፈልጥን ትኸውን። ኣበይ ክፉት ስራሕ ክትረክብ ትኽእል? ከመይ ገርካ’ኸ ከተመልክት ትኽእል? ምናልባት ብኡ ምስራሕ ክትቅጽሎ እትደሊ ናይ ሓደ ሞያ ተመክሮ ይህልወካ ይኸውን? ምናልባት ቅድሚ ሕጂ ሰሪሕካሉ ኣብ ዘይትፈልጥ ክትሰርሕ ትደሊ ትኸውን?
ኣብዚ ጽሑፍ ብዛዕባ ከመይ ገርካ ስራሕ ከም ትደልን ኣብ ምድላይ ስራሕካ ኣየናይ ሓገዝ ክትረክብ ከም ትኽእልን ከተንብብ ትኽእል ኢኻ።
-
መሰል ንስራሕ
ኵሉ ሰብ መሰል ናይ ስራሕ ምህላው ኣለዎ። እዚ መሰል ካብ ናይ ስራሕ ዓለም ዘይምንጻል ማለት እዩ። ካበይ ከም ዝመጻእካ፡ እንታይ ጾታ ከም ዘለካ ወይ ክንደይ ዓመት ከም ዝገበርካ ነቲ ናይ ስራሕ ዕድልካ ክጸልዎ የብሉን።
ምስ ስራሕ ዝተተሓሓዙ ብዙሓት መሰላት ኣለዉ። ንኣብነት መሰል ንፍትሓዊ ኵነታት ስራሕ፡ መሰል ንማዕረ ስራሕ ማዕረ ደሞዝን መሰል ንኣባል ማሕበር ሰራሕተኛታት ምዃንን ኣለካ። ካብ ስራሕ ከተዕርፍን ናጻ ግዜ ክህልወካን እውን መሰል ኣለካ።
ወለዲ ንናብራ ስድራ ቤት ምስ ስራሕ ከወሃህድዎ ክኽእሉ እውን ሓደ መሰል እዩ። ቈልዑ ጐዳኢ ወይ ንምዕባለኦምን ትምህርቶምን ዝዓግት ዕዮ ከይዓዩ ውሕስነት ክረኽቡ መሰል ኣለዎም።
Arbetsförmedlingen
ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ፡ ንሓደ ብጽቡቕ ዝሰርሕ ናይ ስራሕ ዕዳጋ ከበርክት ዘሎዎ ብዓል መዚ እዩ። ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ፡ ንደለይቲ ስራሕ፣ ስራሕ ንኽረኽቡ፡ ወሃብቲ ስራሕ ድማ መሳርሕቲ ንኽረኽቡ ይሕግዝ።
-
ንምስትንታን ዝኸውን ሕቶታት
ኣብታ ቅድሚ ሕጂ ትነብረላ ዝነበርካ ሃገር ወይ ሃገራት ሰባት ሓገዝ ናይ ስራሕ ንምርካብ ናበይ እዮም ዝኸዱ?
ምስ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ምስ ዝመሳሰል ተመክሮ ኣለካ’ዶ?
ስራሕ፡ ብብዙሕ ዝተፈላለዩ ኣገባባት ክትደሊ ትኽእል ኢኻ፦
- ኣብ ናይ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ መርበብ ሓበሬታ ዝርከብ መወዓውዒ ክፉት ናይ ስራሕ ቦታ (Platsbanken) ክትበጽሕን ብመንገዲ መወዓውዒ ናይ ክፉት ናይ ስራሕ ቦታ ስራሕ ክትደልን ትኽእል ኢኻ።
- ምስ ትካል ምምልማል ሰራሕተኛታት ርክብ ክትገብር ትኽእል ኢኻ። ሓደ ትካል ምምልማል ሰራሕተኛታት ንዝተፈላለያ ትካላት ሰራሕተኛታት የካሪ።
- ምስ ትካል ምቝጻር ሰራሕተኛታት ርክብ ክትገብር ትኽእል ኢኻ። ሓደ ትካል ምቝጻር ሰራሕተኛታት፡ ሓድሽ ሰራሕተኛ ክቘጽራ ንዝደልያ ትካላት ሰብ ይረኽበለን።
- ኣብ ጋዜጣታት ወይ ኣብ ኢንተርነት ንዝወጽእ ምልክታ መልሲ ክትህበሉ ትኽእል።
- ምስ ሓደ ወሃብ ስራሕ ርክብ ክትገብር ትኽእል።
- ንትፈልጦም ሰባት ክትሓትት ትኽእል።
-
ንምስትንታን ዝኸውን ሕቶታት
ንመርበብ ሓበሬታ ናይ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ተጠቂምካሉ ትፈልጥ’ዶ ?
ኣብቲ ትነብረሉ እንታይ ዓይነት ክፉት ስራሕ ኣሎ?
ሞያታት ኣብ ሽወደን
ኣየናይ ሞያ ከም ዝሰማምዓካ ወይ እቲ ናትካ ሞያ ኣብ ሽወደን እንታይ ኣገዳስነት ከም ዘለዎ ርግጸኛ እንተ ዘይኴንካ፡ ካብ ኣገልግሎት ሂታ ይርከን (Hitta yrken) ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ሂታ ይርከን (Hitta yrken) ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ዘማዕበልዎ ሓደ ኣሃዛዊ መሳርሒ እዩ።
ኣብ ኣገልግሎት ሂታ ይርከን (Hitta yrken) ብዛዕባ እዚ ዝስዕብ ሓበሬታ ኣሎ፦
- ትርጕም ናይ ዝተፈላለዩ ሞያታት
- ኣብ ውሽጢ ሓደ ፍሉይ ሞያ፡ ስራሕ ናይ ምርካብ ዘሎ ዕድል ክሳብ ክንደይ ዓቢይ ምኳኑ።
- ኣብ ውሽጢ ዝተፈላለዩ ሞያታት ስራሕ ንምርካብ ኣየናይ ትምህርትን ተሞኩሮን ክህልወካ ከም ዘለዎ።
ንመብዛሕትኦም እቶም ሞያታት ዝገልጹ ፊልምታት እውን ኣሎዉ።
ሂታ ይርከን (Hitta yrken) ናብ ብዙሓት ዝተፈላለዩ ቋንቋታት ብቕጽበት ናይ መተርጐሚ መሳርሒ ኣለዎ።
-
ንምስትንታን ዝኸውን ሕቶታት
ብዛዕባ ኣብ ሽወደን ዘሎ ናይ ስራሕ ዓለም እንታይ ሓሳባት ኣሎካ? ኣየናይ ሞያኸ እዩ ዘገድሰካ?
ትምህርቲ ስራሕ ክህብ ይኽእል እዩ
ምምሃር ነቲ ስራሕ ናይ ምርካብ ዘለካ ዕድላት ንምዕባዩ ሓደ መገዲ ክኸውን ይኽእል እዩ። ብዙሕ ዓይነት ትምህርትታት ኣሎ። ኣብ ኮለጅ ወይ ዩኒቨርሲቲ ንኣብነት ንናይ ምምህርና፡ ሓኪም ወይ ኣላዪት ሕሙማት ዝኣመሰሉ ብዙሓት ሞያታት ክትምሃር ትኽእል ኢኻ።
ኣብ ሓደ ሞያ ተመክሮ ወይ ትምህርቲ እንተ ኣልዩካ ኾይኑ ኣብ ሽወደን ኣብ ተመሳሳሊ ሞያ ንምዕያይ፡ ዝሓጸረ ትምህርቲ ወሲድካ ክትምልኣሉ የድልየካ ይኸውን እዩ።
ኣብቶም ዓቢ ሕጽረት ሰራሕተኛታት ዘለዎም ሞያታት፡ ሓደ ስናፕ-ስፖር (ቅልጡፍ መስመር) ዝበሃል ኣሎ። እዚ ንዓኻ ድሮ ኣብ ሓደ ሞያ ተመክሮ ወይ ትምህርቲ ንዘለካ ሓደ ቅልጡፍ መገዲ ናብ ስራሕ እዩ።
ናይ ዕዳጋ ስራሕ ትምህርታት እውን ኣሎ። እዚ ነቲ ሕጽረት ምሁራት ሰራሕተኛታት ዘለዎ ሞያታት ዝኸውን ሓጸርቲ ናብ ሞያ ዘድሃቡ ትምህርትታት እዩ።
ንኽእለትካ ወረቐት ምስክርን መርትዖን ርኸበሎም
ትምህርቲ ወይ ተመኩሮ ካብ ሓደ ስራሕ እንተ'ላካ ኾይኑ፡ ግን ናቱ ወረቐትን ወረቐት ምስክርን ዘይሃልዩካ፡ ምርግጋጽ ዓቕሚ ናይ ዓቕምኻ ክትገብር ትኽእል ኢኻ። ንዓቕምኻ መረጋገጺ እንተ ጌርካሉ ፡ ትምህርትኻ ክትውድእን ብቕልጡፍ ስራሕ ክትረክብን ትኽእል ኢኻ።
ብቕዓትካ ምርግጋጽ፡ ንስኻ ነቶም ዘሎዉኻ ተመኩሮታትን እንታይ ከም ትኽእልን ትገልጾምን ትግምግሞምን ማለት እዩ። ነቶም ዘለዉኻ ተግባራውንን ክልሰ-ሓሳብን ፍልጠታት ብመገዲ ቃለ-መሕትት፡ ፈተናታትን ናይ ስራሕ ፈተናታትን ከተርእዮም ዕድል ትረክብ።
ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ኣብ ምርግጋጽ ብቕዓት ክሕግዙኻ ይኽእሉ እዮም። ዓምቕኻ ኣበየናይ ደረጃ ከም ዝርከብን ኣብ ሓደ ፍሉይ ሞያ ክትሰርሕ ንምኽኣል ተወሳኺ ትምህርቲ ዘድልየካ እንተ ኾይኑን ንምግምጋም ሓገዝ ትረክብ።
ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ነቲ ናትካ ምርግጋጽ ብቕዓት ኣብ ሓደ ናይ ብቕዓት ወረቐት ምስክር ይስንድዎ።
-
ንምስትንታን ዝኸውን ሕቶታት
ብቕዓቱ ከተረጋግጾ ዘድልየካ ትምህርቲ ወይ ናይ ስራሕ ተመክሮ ኣለካ ድዩ?
ገምጋም ንናይ ወጻኢ ሃገር ትምህርቲ
ዝወዳእካዮ ናይ ወጻኢ ሃገር ናይ ካልኣይ ደረጃ፡ ድሕሪ ናይ ካልኣይ ደርጃ ወይ ብኣካዳምያዊ ደረጃ ወይ ናይ ሞያ ትምህርቲ እንተ ኣለካ ኾይኑ፡ ነቲ ትምህርትኻ ብናይ ዩኒቨርሲቲን ኮለጅን ሽማግለ (Universitets- och högskoleråde) ከተገምግሞ ትኽእል ኢኻ። እቲ ግምገማ ብናጻ እዩ።
ገለ ሞያታት፡ በቲ ንሞያዊ ስራሕ ዝምልከት ናይ ሽወደን ሕጊ ይምእዘዙ እዮም። ንኣብነት ምረቓን ሕጋውነትን ብዝምልከት። ኣብ ሓደ ውሱን ሞያ ንምስራሕ፡ ካብ ዝምልከቶ ብዓል መዚ፡ ፍቓድ የድሊ። ንናይ ሓኪም ሞያ ወይ ናይ ነርስነት ሞያ፡ ማሕበራዊ ምምሕዳር እዩ ዘፍቅድ። ኣብ ቤት ትምህርቲ ንዘድሊ ሞያ ድማ፡ ሚኒስትሪ ትምህርቲ የፍቅድ።
ኣብነት፦ ኣሊ ረዛ ትምህርቱ ናይ ግድን ክግምገም ኣለዎ
ኣሊረዛ ዝሰልጠነ ኣላዪ ሕሙማት እዩ፣ ከምኡ ኮይኑ ድማ ኣብ ኢራን ንዓሰርተ ዓመት ሰሪሑ እዩ። ቅድሚ ሓደ ዓመት ናብ ሽወደን መጺኡ፣ ሕጂ ድማ በዚ ሞያ እዚ ክዓዪ ይደሊ ኣሎ። ነዚ ክገብር ንኽኽእል ኣብ ሽወደን ፍቃድ ዝተዋህቦ ኣላዪ ሕሙማት ምዃን የድልዮ።
ኣሊረዛ ነቲ ናይ ኢራን ትምህርቱ ቅቡል ንኽኸውን ምስ ቤት ምኽሪ ጥዕናን ድሕንነትን (Socialstyrelsen) ርክብ ይገብር። ቤት ምኽሪ ጥዕናን ድሕንነትን ንትምህርቲ ኣሊረዛ ምስ ናይ ሽወደን ትምህርቲ ዝመዛዘን እንተ ኾይኑ ንምርኣይ የወዳድርዎ። ። እቲ ትምህርቲ ቅቡል እንተ ኾይኑ ኣብ ሽወደን ከም ኣላዪ ሕሙማት ኮይኑ ስራሕ ንኽደሊ ፍቃድ ክወሃቦ እዩ። ተቐባልነት እንተ ዘይረኺቡ ነቲ ትምህርቲ ከማልኦ ኣለዎ።
ኣብ ወጻኢ ሃገር ንዝተማሃርካዮ ትምህርታዊ ነጥቢ ምትርጓም፡
እቲ ናይ ወጻኢ ሃገር ወረቐት ምስክርካ ክግምገም እንተ ኾይኑ መጀመርታ ናብ ሽወደንኛ ክትርጐም ኣለዎ። እቲ ትርጕም ብሓደ እተፈቕዶ ተርጓሚ ክግበር ኣለዎ። ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ነቲ ምስክር ወረቐት ንምቱርጓሙ ክሕግዙ ይኽእሉ እዮም። እቶም ወረቐት ምስክር ናይ ትምህርትኻ ብእንግሊዝኛ፡ ፈረንሳይኛ፡ ጀርመንኛ፡ እስጳንኛ፡ ወይ በቶም ቋንቋታት ስካንዲናቭያ እንተ ኾይኖም ተጻሒፎም ምቱርጓም ኣየድልዮምን እዩ።
ስንክልና እንተ'ለካ ኾይኑ፡ ሕሙም ወይ ዝተጐዳእካ እንተ ዄንካ
ንዓኻ ብኣካላ ወይ ብኣእምሮ ዝጸልወካ ድኽመት ተግባራዊ ዓቕሚ እንተ ኣሎካ ኾይኑ፡ እዚ ስንክልና ምህላው ይብሃል። እዚ ንመዓልታዊ ሂወትካ ወይ ስራሕ ንኽትክእሎ ናውቲ ሓገዝ ወይ ደገፍ የድልየካ ይኸውን ማለት እዩ።
ኣብነት ናይ ንኽትሰርሕ ወይ ክትመሃር ዓቕምካ ክጸልዉ ዝኽእሉ ኵነታት፦
- ናይ ምርኣይ ጸገም እንተ’ለካ ኾይኑ፡ ንኣብነት ካብ ርሑቕ ሰብ ከተለሊ ወይ ደቀቕ ጽሑፍ ከተንብብ ዝጽግመካ እንተ ኾይኑ።
- ናይ ምስማዕ ጸገም እንተ’ለካ ኾይኑ፡ ንኣብነት ጸገም ናይ ኣብ ዝርርብ ምስማዕ ወይ ኣብ እዝንኻ ዝርብሸካ ድምጺ ኣለካ ኾይኑ።
- ሕማቕ ኣንተ ኣለኻ ዂንካ፡ ንኣብነት ጭንቀት ይስምዓካ፣ ቃዝኖት፣ ናይ ምድቃስ ጸገም፣ ናይ ኣተኵሮን ምዝካርን ጸገማት ወይ ናይ ምምሃር ጸገም ኣለካ ኾይኑ።
- ኣብ ኣካላትካ ቃንዛ እንተ’ለካ ኾይኑ፡ ንኣብነት ኮፍ ክትብል፣ ደው ክትብል፣ ክትከይድ ወይ ምናትካን ኣእዳውካን ክትጥቀመሎም ዘጸግመካ እንተ ኾይኑ።
- ኣብ ስድራኻ ጸገም እንተ’ለካ ኾይኑ፡ ንኣብነት ወልፊ፣ ዝሓመሙ መቕርብ ወይ ዘቤታዊ ጐነጽ ኣለካ ኾይኑ።
ሓገዝ ኣብ ናይ ቤት ጽሕፈት ንጥፈታት ንምስታፍ
ስራሕ ትደሊ እንተ ኣሎኻ ኴንካ፡ ኣብቶም ንዓኻ ስራሕ ንኽትረክብ ዘምርሑ ንጥፈታት ክትሳተፍ ክትክእል ኣገዳሲ እዩ። ንቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ስንክልና ከም ዘለካ እንተ ነጊርካዮም፡ እዞም ንጥፈታት ክመዓራረዩ ይኽእሉ እዮም። ከምኡ’ውን ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ፡ ዕድላት ናይ ፍሉይ ደገፋት ኣብ ናይ ስራሕ ዕዳጋ ክህቡኻ ይኽእሉ እዮም።
ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ኣየናይ ሓገዝ ወይ ምስምማዕ ከም ዘድልየካ ምሳኻ ብሓባር ኮይኖም ክምርምርዎ ይኽእሉ እዮም። ኣብ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ብዛዕባ ዝተፈላለዩ ስንክልናን ብዛዕባ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ሓገዛትን ከም ዘለዉ ኣፍልጦ ዘለዎም ሰባት ይሰርሑ እዮም። ምሳኻ ብሓባር ኮይኖም ከመይ ጌርካ ኣብቶም ንጥፈታት ክትሳተፍ ንኽትክእል ውጥን ከውጽኡ እዮም።
ሰነዳት ምልክታ
ስራሕ ከተመልክቱ እንከለኹም፡ ወሃቢ-ስራሕ ዝጠልቦም ወረቓቕቲ ምስቲ ምልክታኹም ኣሰኒኹም ክትሰድዎ ኣለኩም። ዝበዝሕ እዋን፡ ወሃብቲ-ስራሕ፡ ውልቃዊ ደብዳበን ሰነድ መድለዪ ስራሕ ወይ ሲቪ (CV) ክትሰዱሎም ይደልዩ።
ደብዳበ ምልክታ-ስራሕ/ውልቃዊ ደብዳበ
ኣብቲ ስራሕ እትሓተሉ ደብዳበ ወይ ውልቃዊ ደብዳበ፡ እታ እተመልክተላ ዘለኻ ስራሕ ወይ ትካል፡ ስለምንታይ ከም ዘገደሰትካ ትሕብር። ንስኻ ነታ ስራሕ ስለምንታይ ብቑዕ ከም ዝኾንካን ኣቐዲሙ ዝነበረካ ተመሳሳሊ ተመኲሮን'ውን ትገልጽ። እታ ደብዳበ ነታ ስራሕ ተባሂላ ብልክዕ ዝተጻሕፈት ክትከውን ኣገዳሲ'ዩ።
እታ ደብዳበ ክትነውሕ የብላን፡ እንተነውሐት ሓንቲ ገጽ A-4 ኣኻሊት እያ።
(CV) ሴቨ
ሴቨ፡ ካብ ላቲን ዝመጸ ቃል ኮይኑ፡ "ታሪኽ ህይወት" ማለት እዩ። ኣብ ሴቨ፡ ንዘለካ ተመኲሮ ስራሕ፡ ደረጃ ትምህርትን ካልእ ክእለትካን ትጽብጽብ። ብዛዕባኻን ከመይ ዝበልካ ሰብ ምዃንካን ድማ ቁሩብ ትትርኽ።
ኣብቲ ዝነበረካ ስራሕ፡ እንታይ ትሰርሕ ከም ዝነበርካን ትሕዝቶ ትምህርትኻን'ውን፡ ኣብ ሴቨ፡ ኣሕጽር ኣቢልካ ክትትርኽ ትኽእል ኢኻ። ወሃብ ስራሕ ምስ ዝሓተካ፡ ነጥብታት ትምህርትን (Betyg) ምስክር ወረቐትን ድሒርካ ወይ ቃለ-መጠይቕ ምስ ገበርካ ከተቕርብ ትኽእል ኢኻ።
ምልክታ ተገዳስነት ወይ ድሌት(Intresseanmälan)
ኣብ ሓደ ቦታ ስራሕ ክትሰርሕ ምስ እትደሊ'ሞ ብዛዕባ ክፉት ቦታ ምንም ረክላም ዘየለ ምስ ዝኸውን ናይ ተገዳስነት ደብዳበ ክትልእኽ ትኽእል። ምስቲ ደብዳበኻ ሲቪ(CV) ልኣኽ። ስለምንታይ ነቲ ስራሕ ከም እተገደስካሉን እንታይ ዓይነት ክእለት ከም ዘሎካን ድማ ግለጽ።
ናይ ስራሕ ቃለ መጠይቕ(Anställningsintervju)
ናይ ስራሕ ቃለ መጠይቕ፡ ወሃብ ስራሕ፡ ንስራሕ ዝሓትት ሰብ ሕቶታት ዘቕርበሉ ዝርርብ እዩ። ቃለ መጠይቕ ክትገብር ኣብ እትቀራረበሉ እዋን፡ ሓደሓደ ክትሓስበሎም ዝግበአካ ኣገደስቲ ነገራት ኣሎዉ። ብዛዕባ'ታ ስራሕ ትሓተላ ዘለኻ ትካል ምንባብ ጽቡቕ‘ዩ። ነታ ትሓተላ ዘለኻ ስራሕ ዝኸውን ብቑዕ ተመኲሮ ግለጽ። ንኣብነት ኣብ ኢንተርነት ሓበሬታ ክትፍትሽ ትኽእል ኢኻ። እዚ ድማ፡ ኣብታ ተመልክተላ ዘለኻ ስራሕ፡ ተገዳስነት ከም ዘሎካ የርኢ።
-
ንምስትንታን ዝኸውን ሕቶታት
ኣየኖት ሕቶታት ኢኻ ክትሕተት ትኽእል?
ነቲ ናይ ስራሕ ምቝጻር ቃለ መጠይቕ ብኸመይ ከም እትዳሎ ትፈልጥ ዲኻ?
ኣብ ልዕሊ ደለይቲ ስራሕ ዘጋጥም ኣድልዎ
ስራሕ ንምርካብ ከተመልክት ከለኻ ፍትሓዊ ኣተሓሕዛ ክግበረልካ ኣለዎ። ስራሕ ንምርካብ ከተመልክት ከለኻ ኣድልዎ ከጋጥመካ የብሉን። እዚ ኣብ ሕጊ ሰፊሩ ኣሎ። ይኹን’ምበር ሰባት ስራሕ ንምርካብ ከተመልቱ ከለዉ ኣድልዎ የጋጥሞም እዩ።
ኣድልዎ እንታይ ምዃኑ ካብ ጕዳይ ናብ ጕዳይ ክፈላለ ይኽእል እዩ። ሓደ ሓደ ግዜ ሓደ ቤት ፍርዲ ኣድልዎ ኣጋጢሙ እንተ ኾይኑ ክውስን ኣለዎ። ኣብ ቤት ፍርዲ እተፈትሐ ክልተ ጕዳያት ኣድልዎ እንሆ፦
ኣብነት፦ ኤቫ ጓለንስተይቲ ስለ ዝኾነት እቲ ስራሕ ኣይተዋህባን
ኤቫ ኣብ ሃደ ናይ ምግቢ ድኳን ስራሕ ንምርካብ ኣመልከተት፣ ናይ ስራሕ ቃለ መጠይቕ ንምግባር ድማ ከይዳ። ቃለመጠይቕ እንዳ ገበረት ከላ እቲ ኣካያዲ ስራሕ፡ ሰበይቲ ስለ ዝኾነት ነቲ ስራሕ ክትረኽቦ ከም ዘይትኽእል ነጊርዋ። እቲ ኣካያዲ ስራሕ ኣብቲ ናይ ስራሕ ቦታ ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ እንተ ሃልየን ብዙሕ ክዛረባ እየን ማለቱ እዩ። ኣብ ክንዳኣ እቲ ስራሕ ንሓደ ሰብኣይ ተዋሂቡ። ሓደ ቤት ፍርዲ ነቲ ናይ ምግቢ ድኳን ኣብ ልዕሊ ኤቫ ኣድልዎ ከም ዝፈጸመ ገይሩ ፈረዶ።
ኣብነት፦ ናዲራ ኢድ ብምጭብባጥ ሰላም ክትብል ኣይደለየትን – ስራሕ ተኸሊኣ
ናዲራ ከም ተርጓሚት ስራሕ ንምርካብ ኣመልከተት፡ ናይ ስራሕ ቃለ መጠይቕ ንምግባር ድማ ከይዳ። ናዲራ ቃለ-መጠይቕ ክትገብር ምስ መጸት ነቲ ወዲ ተባዕታይ ሓላፊ ስራሕ ኢዳ ኣብ ኣፍ ልባ ብምግባር ሰላም በለቶ። እቲ ሓላፊ ስራሕ ሰብኣይ ስለ ዝኾነ ምስኡ ኢድ ብምጭብባጥ ሰላም ክትበሃሃል ኣይደለየትን። ሽዑ እቲ ሓላፊ ስራሕ ነቲ ቃለ መጠይቕ ኣቋሪጹ፡ ኣብ መንጎ ሰብኡትን ኣንስትን ፍልልይ ዝገብር ሰላምታ ገሃስን ኣብ ናይ ስራሕ ቦታ ናብ ግጭታት ከምርሕ ከም ዝኽእልን ነገራ። ሓደ ቤት ፍርዲ ነቲ ሓላፊ ስራሕ ኣብ ልዕሊ ናዲራ ኣድልዎ ከም ዝፈጸመ ገይሩ ፈረዶ። እቲ ቤት ፍርዲ እቲ ሓላፊ ስራሕ ንናዲራ ብእተወሰነ መገዲ ሰላም ክትብል ክትግደድ ክሓታ ኣይክእል እዩ ማለቱ እዩ።
ኣድልዎ እንተ ኣጋጢሙካ
ኣድልዎ ከም እተገብረልካ ኮይኑ እንተ ተሰሚዑካ ንኣብነት ምኽርን ደገፍን ንምርካብ ምስ ቤት ጽሕፈት ጸረ ኣድልዎ (antidiskrimineringsbyrå) ክትራኸብ ትኽእል ኢኻ። ናብ ተሓላቕ ፍትሒ ኣድልዎ (Diskrimineringsombudsmannen (DO)) እውን ሓበሬታ ክትህብን ጥርዓን ከተእቱን ትኽእል ኢኻ።
ኣባል ናይ ሓደ ማሕበር ሰራሕተኛታት እንተ ዄንካ ምኽርን ሓገዝን ንምርካብ ምስኦም ክትራኸብ ትኽእል ኢኻ።


text:
ዓንቀጻት
ሓደስቲ ጽሑፋት
The Wihbet Podcast
ምስክርነታት
ወንጌላዊ ራይናርድ ቦንኪ
ወንጌላዊ ራይናርድ ቦንኪ – ጀርመናዊ ጴንጠቆስጣዊ ወንጌላዊ እዩ። ዝያዳ ኩሉ ዝፍለጠሉ ድማ በቲ ኣብ ዝተፈላለየ ክፍልታት ዓለም እናተዘዋወረ ዝዝርግሖ ዝነበረ ናይ ወንጌል ወፍርታት ብፍላይ ድማ ኣብ ኣፍሪቃ እዩ ዝፍለጥ። ቦንኪ...
ዘገርም ጸጋ – “Amazing Grace”
ዘገርም ጸጋ ! ክንደይ ይጥዕም ‘ዚ ድሃይ ዘድሓነ ንሓጥእ ከምዚ ከማይ! እዛ መዝሙር ሰሚዕዋ ዘይፈልጥ፡ ዳርጋ የለን፡ እንተተባህለ፡ ምግናን ኣይኮነን። ኣብ ዝተፈላለየ ፊልምታት፡ ብፍላይ ድማ ምስ ግሊያነት ዝትሓሓዙ ፊልምታትን ሙዚቃታትን...
ቅዱስ ኣጎስጢኖስ በዓል ሂፖ
ጽልዋ ቅዱስ ኣጎስጢኖስ በዓል ሂፖ ኣብ ምዕራባዊ ኣተሓሳስባ ቀሊል ኣይኮነን። እዚ ክንብል እንከሎና ድማ፡ ብናይ ክርስትያናዊ ስነ-መለኮታዊ ኣተሓሳስብኡን እምንትኡን እዩ። ኣጎስጢኖስ በዓል ሂፖ፡ ኣዝዩ ጸላዊ፡ ኣብ እምነት ካቶሊክ ኮነ ወንጌላውያን...


text:
ኣብ ዩኒቨርስቲ መቀለ ተኸሲቱ ተባሂሉ ብፈደራላዊ ቤት ፅሕፈት ኦዲት ኢትዮዽያ ኣብ‘ዚ ቀረባ ዝወፀ ሰነድ፣መባእታዊን ገና ተዘሪቡሉ ዛዛሚ ሰነድ ዘይተዋሃበሉ‘ዩ ክብሉ ምክትል ፕረዚደንት‘ቲ ዩኒቨርስቲ ዶ/ር ደረጀ ኣሰፋ ገሊፆም።
እቲ ሰነድ፣ኣብ ዩኒቨርስቲ መቀለ ብሚልዮናት ዝቁፀር ገንዘብ ብዘይኣግባብ ከምዝወፀን ደረሰኝ ከምዘይቀረበሉን፣ኣብ ፕሮጀክታት ህንፀት ከምኡውን ኣብ ምዕዳግ ኣቁሑ ዘይሕጋዊ ኣሰራርሓ ከምዝተፈፀመ ዝጠቅስ‘ዩ።
ዶ/ር ደረጀ ግና፣እቲ ዝተገልፀ ሪፖርት ክዳሎ ከሎ ካብ‘ቲ ዩኒቨርስቲ ዝምልከቶም ሰባት ኣብ ጊዚኡ ግቡእ መልሲን ሰነድን ከቅርቡ ኣብ ዘይካኣልሉ እዋን ዝተዳለወ ስለዝኾነ ኣይተጋገዩን።ሎሚ ግና እቲ ኣድላዪ ዘበለ ሰነዳትን መርተዖታትን ናብ ቤት ፅሕፈት ኦዲት ኢትዮዽያ ስለዘቅረብና እቲ ሪፖርት ክእረም‘ዩ ዝብል ትፅቢት ኣለና ኢሎም።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ኦዲት ኢትዮዽያ ብዛዕባ‘ቲ ሪፖርት መብርሂ ንክህቡና ሓቲትናዮም፣ቅድም ናብ ፈደራላዊ ቤት ምኽሪ ኢትዮዽያ ሪፖርት ክነቅርብ‘ሞ ዳሓር ኣዘራርቡና ዝብል መልሲ ሂቦም።
ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ተኸሲቱ ዝባሃል ሪፖርት ምጥፍፋእ ገንዘብ ህዝቢ መዘራረቢ ኮይኑ
- በትረ ስልጣን
ኣብ'ቲ ሪፖርት ምጥፍፋእ ገንዘብን ሕማቅ ምሕደራን ጎሊሆም ዝወፁ ፀገማት'ዮም
ኣብ ዩኒቨርስቲ መቀለ ተኸሲቱ ተባሂሉ ብፈደራላዊ ቤት ፅሕፈት ኦዲት ኢትዮዽያ ኣብ‘ዚ ቀረባ ዝወፀ ሰነድ፣መባእታዊን ገና ተዘሪቡሉ ዛዛሚ ሰነድ ዘይተዋሃበሉ‘ዩ ክብሉ ምክትል ፕረዚደንት‘ቲ ዩኒቨርስቲ ዶ/ር ደረጀ ኣሰፋ ገሊፆም።


text:
ዜና ዕረፍቲ፡ ልኡል ፊሊፕ መስፍን ኤዲንብራ
ልኡል ፊሊፕ፡ መስፍን ናይ ኤዲንብራ፡ ንንግስቲ ኤልሳቤጥ ብዝወፈይዎ ጽኑዕን ዘየቋረጸን ድጋፍ ልዑል ኣኽብሮት ረኺቦም።
እቲ ዝተሰከምዎ ሓላፍነት ቀሊል ኣይነበረን - ምናዳ'ኳ መዝን ኣካይዳን ሓይሊ ባሕሪ ንዝለመደ ሰብ፡ ምስኡ ኸኣ ኣብ ብርክት ዝበሉ ኣርእስትታት ዕጽቕ ዝበሉ ርእይቶታት ንዘለዎ ሰብ።
ኰይኑ ግን ሓላፍነቶም ዉጽኢታዊ ክዀነሉ ዝኻኣለሉ ምኽንያት ኣብቲ ሓያል ባህርይኦም ንረኽቦ።
ብዓል-ቤት ንግስቲ ኤሳቤጥ ብምዃኖም ቅዋማዊ ስልጣን ኣይነበሮምን። ይዅን'ምበር ካብ ልኡል ፊልፕ ኣብሊጹ ንንግስነት ዝቐርብን ወይ ከኣ ዝያዳ ኣድላይነት ዘሎዎ ሰብ ኣይነበረን።
ቀዳሞት ዓመታት
ልኡል 'ፊሊፕ ናይ ግሪኽ' ብ 10 ሰነ 1921 ኣብ ደሴት ኮርፉ ተወለዱ። ኣብ ናይ ትውልዲ ምስክር ወረቐቶም ዝተመዝገበ መዓልቲ ትውልዶም ግን 29 ጉምበት 1921 ይብል - እዚ ዝዀነሉ ምኽንያት ኸኣ ኣብቲ እዋን'ቲ ግሪኽ ጌና ናይ ጎርጎርዮሳዊ ኣውደ ኣዋርሕ ብዘይ ምርዓማ'ዩ።
ኣቦኦም ንልኡል ኣንድሪው ናይ ግሪኽ - ንንጉስ 'ጆርጅ 1 ይ ናይ ሄለነስ ' ንእሽቶ ወዶም ነበሩ። ኣዲኦም ከኣ ልእልቲ ኣሊስ ናይ ባተንበርግ - ቦኽሪ ጓል ልኡል ሉዊ ናይ ባተንበርግ - ሓብተን ከኣ አርል ናይ ማውንትባተን ናይ በርማ ነበራ።
ወተሃደራዊ ታዕሊም
ኣብ ኤውሮጳ ውግእ የንጸላሉ ስለ ዝነበረ ልኡል ፊሊፕ ኣብ ውትህድርና ኣተዉ። ኣብ ዘውዳዊ ሓይሊ ኣየር'ኳ ክኣትዉ ይድለዩ፡ ብናይ ኣዲኦም ስድራቤት ሓያል ናይ ባሕረኛታት ባህሊ ተደፊኦም ኣብ ሓይሊ ባሕሪ ተጸንበሩ - ከም ሕጹይ-መኰነን ኣብ ብሪታንያ ሮያል ኮለጅ ኣተዉ - ኣብ ዳርትሙዝ - ደቡባዊ ገማግም ባሕሪ እንግሊዝ።
ሓደ መዓልቲ ኣብ ታዕሊም ኣብ ዝነበርሉ እዋን ንልእልቲ ኤልሳቤጥ፡ ምስ ሓብተን፡ ከዕጅብወን ተሓጽዩ - ንጉስ ጆርጅ 6ይ ምስ በዓልቲ ቤቶም፡ ንግስቲ ኤልሳቤጥ፡ ንዑደት ኣብቲ ኮለጅ ንዑደት ዝኸድሉ እዋን ነበረ።
እቲ ዑደት፡ ምስ ልኡል ፊሊፕ ምርኻብ፡ ኣብ ልዕሊ እታ ጌና 13 ዝዕድሚኣ ኤልሳቤጥ ስምብራት ገደፈ።
ፊሊፕ'ውን ኣብ ስርሖም ተስፋ ዝተነብሮም ሕጹይ ምዃኖም ኣመስከሩ - ብ ጥሪ 1940 ካብ ብጾቶም እቲ ዝለዓለ ነጥቢ ብምምጻእ ተመረቑ፣ ጸኒሖም ኸኣ ኣብ ህንዳዊ ዉቃያኖስ ዝተኻየድ ዉግእ ንመጀመርታ እዋን ተኻፈሉ።
ብወርሒ ጥቅምቲ 1942 ሓደ ካብ'ቶም ኣጕባዝ (ናይ ተነንተ ማዕርግ ዝነበሮም) ኣባል ዘውዳዊ ሓይሊ ባሕሪ ዀይኖም ኣብ ኤች.ኤም.ኤስ. ዎለስ - ሃዳኒት መርከብ ተመዲቦም ነበሩ።
ሕጸ
ኣብቲ እዋን'ቲ ምስ መንእሰይ ልእልቲ ኤልሳቤጥ ብደብዳቤ ይራኸቡ ነበሩ - ሓሓሊፎም ድማ ተዓዲሞም ኣብ እንዳ ንጉስ ንኽበጽሑን ክቕንዩን ይኸዱ ነበሩ።
ብጊዜ ሰላም ርክቦም ሰሰነ፣ ብሓጋይ 1946 ንንጉስ ጆርጅ 6ይ ንመውስቦ ሓተቱ።
ዝዀነ ዀይኑ፡ ቅድሚ ንሕጸ ምቍ'ጻሮም ልኡል ፊሊፕ ሓዲሽ ዜግነትን ሓድሽ ናይ ስድራ-ቤት ስም ኣድለዮም። ናይ ግሪኽ ዜግነቶም ሓኺኾም ናይ ዓባይ ብሪጣንያ ወሰዱ፣ ስሞም ከኣ 'ማውንትባተን'፡ ብናይ ኣዲኦም - ዝተኣንግለዘ (anglicised) ስም ስለ ዝነበረ - ንመጸወዒኦም ክኸውን መረጹ። መርዕኦም ኣብ ወስትሚኒስተር ኣቢ ብ 20 ሕዳር 1947 ተፈጸመ።
ዝተዀልፈ ካርየራ
ልኡል ፊሊፕ ናብ ስርሖም ተመልሱ፣ ኣብ ማልታ ንጊዜኡ ተመደቡ - እቶም ምርዑዋት ናብርኦም ከም'ቶም ካልኦት ኣብ ወትሃደራዊ ዕማም ዝነበሩ ዀነ - ማለት ተፈላሊኻ ምንባር።
ቦኽሪ ወዶም፡ ልኡል ቻርለስ፡ ኣብ ባኪንግሃም ፓላስ ብ 1948 ተወልዱ፣ ጓሎም፡ ልእልቲ ኣን ከኣ ብ1950።
ብ 2 መስከረም 1950 መኰንናት ሓይሊ ባሕሪ ዝምነይዮ ንያት ተጐናጸፉ - ንሶም ዝእዝዝዋ ናይ ዉግኣ-መርከብ ኤች.ኤም.ኤስ. ማግፓይ ተዋህቦም።
ኣብቲ እዋን'ቲ ጥዕና ናይ ንጉስ ጆርጅ 6ይ እናኸፍአ ይኸይድ ነበረ፣ ጓሎም እቲ ንግስነት ዝጠልቦ ስርሓት ንኽትሰርሕ ተገደደት - ኣብ ጐድና ኸኣ በዓል ቤታ ክህሉ ነበራ።
ብ 1951 ልኡል ፊሊፕ ካብ ዘውዳዊ ሓይሊ ባሕሪ ዕረፍቲ ብምውሳድ ንበዓልቲ ቤቶም ተጸንበርወን፣ ካብ ሽዑ ጀሚሮም ናብ ሓይሊ ባሕሪ ኣይተመልሱን።
መዘንኦም፡ ልኡል ፊሊፕ በቲ ዝጀመርዎ እንተ ዝቕጽሉ ነይሮም ብብቕዓቶም 'ፈርስት ሲ ሎርድ' - ቀዳማይ ኣዛዚ ሓይሊ ባሕሪ - ማዓርግ ምተጐናጸፉ ነይሮም ይብሉ።
ሓሳበ-ተሓድሶ
ብ 1952 ልእልቲ ኤሳቤጥን ልኡል ፊሊፕ ኣብ ዑደተ-ኮሞንወልዝ ገሹ፡ ንንጉስን ንግስትን ተመዲቡ ዝነበረ ዑደት ማለት'ዩ።
ብወርሒ የካቲት፡ እቲ ዑደት ኣብ ከንያ ኣብ ሓደ ሕዛእቲ-ሃድን ኣብ ዝነበሩሉ እዋን፡ ንጉስ ከም ዝሞቱ ተፈልጠ። ብዕብሰተ-ኣርተሪ - ዘምሕር ሕማም ልቢ - ከም ዝሞቱ ተፈልጠ።
እቲ ሓላፍነት መርድእ ኣብ ልኡል ፊሊፕ ወደቐ። ሞት ናይ ኣቦአን ጥራሕ ዘይኰነስ እቲ ንግስና ናብአን ከም ዝተመሓላለፈ።
እቲ ጽንብል ንግስነት ምስ ቀረበ ልኡል ፊሊፕ፡ ዋላ'ኳ ድሕሪ ንግስቲ ኤልሳቤጥ ቀዳምነት ይሃልዎም፡ ቅዋማዊ ሓላፍነት ከም ዘይህልዎም ዘውዳዊ ትእዛዝ ተኣወጀ።
መሪር ማህረምቲ
ልኡል ፊሊፕ ሓይሎም ኣብ ማሕበራዊ ንጥፈታት ኣድሃበ - ብዙሕ ጊዜ ኣብ ማዕረ'ቶም ኣብ ሕብረተሰብ ዉሩያት አዕሩኽቶም ኰይኖም ይስኣሉ ነበሩ።
ንግስቲ ኤልሳቤጥ ስም እንዳ ንጉስ ኣብ ክንዲ ማውንትባተን ዝኸውን ዊንሰር ክኸውን ኣሎዎ ኢለን ምስ ኣዘዛ ንልኡል ፊሊፕ መሪር መቅጻዕቲ ተሰምዖም።
ሓደ መዓልቲ "ኣብዚ ሃገር'ዚ ኣነ ንበይነይ ንደቀይ ስመይ ከውርሶም ዘይክእል ሰብ'የ" ክብሉ ምስ ሓድ-ሓደ አዕሩኽቶም ኣማረሩ።
ከም ወላዲ መጠን ልኡል ፊሊፕ ንቕጽ ዝበሉ፡ ከም ሓውሲ ስምዒተ-ኣልቦ ኰይኖም ክረኣዩ ይኽእሉ'ዮም።
ጆናታን ዲምቢልቢ ከም ዝበሎ፡ ዛንታ ናይ ልኡል ቻርለስ ዝጸሓፈ - ወራስ ዓራት - "ልኡል ፊሊፕ ንዉላዶም ኣብ ቅድሚ ሰብ ኣዐርዮም ይገንሕዎም ስለ ዝነበሩ ብኽያቶም ዝሰዓሮም እዋን ነይሩ'ዩ" ይብሉ። ርክብ ናይ ኣቦን ቦኽሪ ዉሉድን ቀሊል ኣይነበረን።
'እንዶ ሞራል'
ሓደ ካብ'ቶም ደረኽቲ ዝንባሌታት ናይ ልኡል ፊሊፕ ክንክን መንእሰያት ነበረ - ብ 1956 እቲ ድርኺት'ቲ ነቲ ህቡብን ዕዉትን ብ" ብልጫ መስፍ ነ - ኤ ዲንብ ራ " ዝፍለጥ ሬድኤታዊ ትካል መበገሲ ዀኖ።
ኣብ ዝሓለፉ ሓያሎ ዓመታት እቲ ማሕበር ንሽድሽተ ሚልዮን ዝኣኽሉ መንእሰያት ዓለም - ንዝሰንከሉን ዘይሰንከሉን ብሓባራ፡ 15-25 ዝዕድሚኦም መንእሰያት - ንነብሶም ክብድሁሉ ኣብ ዘኽእሎም ንጥፈታት መሮር ኣሳቲፎም'ዮም። እቶም ንጥፈታት ኣብ ስራሕ-ጋንታነት (ሓቢርካ ናይ ምስራሕ) ፡ ብልሓተኝነት ኰነ ክብሪ-ተፈጥሮ ዘትኰሩ'ዮም።
ልኡል ፊሊፕ ብርሱን ስምዒት ንእንስሳ መሮር ኰነ ኣካባቢና ዝሕለቑ ሰብ'ዮም። ዘሎዎም ዓቕምን ጽልዋን ን "ዎርልድ ዋይልድ ላይፍ ፋንድ" (ርሾ እንስሳ መሮር) ከሐይሉ ጽዒሮም'ዮም - ጸኒሑ ዕላማ ናይቲ ማሕበር ናብ " ዎርልድ ዋይ ል ድ ፋንድ ፎር ነ ቸር " ኣድሃበ - ንተፈጥሮ ዓለም ዚሕግዝ ማሕበር ረዲኤት። ንሶም ከኣ ፋልማይ ፕረሲደንት ናይቲ ማሕበር ክዀኑ ተመዘዙ።
ንጋዜጠኛ ቢ.ቢ.ሲ. ከም ዝበልዎ፡ "ኣነ ከም ዝመስለኒ ንሕና ደቂ ሰባት ናይ ሞትን ህይወትን ሓይሊ ካብ ሃለወና - ወይ ከኣ ናይ ብርሰትን ህላወን - ኣብ እንዶ ሞራል ረጊጽና ከነተግብሮ ዚግብኣና ሓላፍነት ኣሎና ማለት'ዩ። ንምንታይ ኢና ነብርስ - ምብራስ ዘየድሊ ክነሱ?"
ብግሁድ ምዝራብ
ሓድሓደ እዋን እቲ ቅሉዑን ደርጓሕን ባህሪኦም ኣብ ሽግራት ኣውዲቑዎም'ዩ። ኵነታት ኣጠዓዒሞም ብዘይምምዛኖም ፍሉጥ'ዮም፡ ምናዳ'ኳ ኣብ ወጻኢ ሃገር።
ብ1986፡ ንንግስቲ ኤልሳቤጥ ኣሰንዮም ንቻይና ኣብ ዝኸድሉ እዋን ጕድ ሰሪሖም - ሓደ ናይ ግሎም ትዕዝብቲ ንአዒንቲ ቻይናውያን ዝእምት "ጨዳድ አዒንቲ" ዚብል ዘረባ ሞሎቖም።
እቲ ዘረባ ኣብ ጋዜጠኛታት በጽሐ፡ ብዙሕ ከኣ ተዘርበሉ፣ ቻይናውያን ግን ዕሽሽ በሉዎ።
ብ2002፡ ዑደት ኣብ ኣውስትራልያ ዝገበርሉ እዋን፡ ንሓደ ኣቦሮጂናዊ ነጋዳይ "ጌና ጭማራ ንሓድሕድኩም ትዳራበዩ'ዶ ኣሎኹም?" ዚብል ዘረባ ሞሎቖም።
ብሓደ ወገን ብዙሓት ዝውቕስዎም ሰባት ነይሮም፡ ብኻልእ ድማ ዝእውዶም ሰብ ዘይብሎም፡ ጸቢብ ዝኣረኣእዮም፡ ድላዮም ዝዛረቡ - ፖለቲካዊ ልክዕነት ዘየኽብሩ ምዃኖም - ይዝረበሎም።
ከም ሓቁ ግን፡ ብዙሓት ሰባት ነቶም "ምላቝ ዝረባታት" ብኽፍኣት ዘይኰነስ ንኵነታት ከደሳድሱን ንመዛርብቶም ከዛንዩን ክብሉ ዝመልቑዎም'ዮም ይብሉ።
ዝሰዓበ ህይወቶም
ዓመትት ክስጕሙ ንስጕምቲ ልኡል ፊልፕ ኣየዝሓሎምን።
ልኡል ፊሊፕ፡ ኣብ ምሉእ ህይወቶም ብስፖርት ምሱጥ ነበሩ። ምጋሽ ይፈትዉ ነበሩ - ንትካሎም "ርሾ ተፈጥሮን እንስሳ መሮርን" ክብሉ፡ ወይ ከኣ ንንግስቲ ኤልሳቤጥ ከሰንዩ ኣብ ምሉእ ዓለም ዞሩ።
ብ1994 ንክሳለሙ ናብ ንእየሩሳሌም በጽሑ - ብኡ ኣቢሎም ከኣ መቓብር ኣዲኦም ክበጽሑ። ኣብ እየሩሳሌም ንኽቕበራ ምንዮተን ነበረ። ምንዮተን ከኣ ተማላኣለም።
ብ1995፡ ኣብ መበል ሓምሳ ዓመት ጽንብል ዓወት ኣብ ልዕሊ ጃፓን (ቪ.ጀይ. ደይ) ሓደ ልቢ ዚትንክፍ ጕዳይ ተላዕለ።
ልኡል ፊሊፕ: ጃፓን ኢዳ ኣብ ዝሃበትሉ ኣዋን ኣብ ሃዳኒት-መርከብ (ዲስትሮየር) ኣብ ወሽመጥ ቶክዮ'ዮም ነይሮም፣ ኣብ ዝኽረ-ዓመቱ፡ ምስ ካልኦት ገደይም ዘመተ ናይ ርሑቕ-ምብራቕ ኰይኖም ኣብ 'ዘ ሞል' - ብቅድሚ ንግስቲ ኤሳቤጥ ብሰልፊ ሓለፉ።
ድሓር ግን፡ ብዕድመ እናደፍኡ ምስ ከዱ፡ ምናዳ ዳያና፡ልእልቲ ናይ ወይልስ፡ ምስ ሞተት፣ ኣቕዋም ህዝቢ ስለ ዝተለወጠ እቲ ገራጭ ዘረብኦም እናዘሓለ ከደ።
ሙሓመድ ኣል ፋየድ፡ ኣቦኡ ን ዶዲ - ናይ ዳያና ዓርኪ ዝነበረ - ንልኡል ፊልፕ ከሰሶም - ብትእዛዞም'ያ ዳያና ተቐቲላ ዚብል ክሲ። መርመርቲ ሬሳ ጨሪሶም ነቲ ክሲ ነጸግዎ።
ብ2007 ልኡል ፊሊፕ ምስ ልእልቲ ዳያና ዝተጸሓሓፍዎ ደብዳቤታት ከም ዝምስክርዎ ንሰይቲ ወዶም ይጻብኡዋ ነይሮም ዚብል ክሲ ዘፍሽሉ ነበሩ።
እቶም ደብዳቤታት፡ ብኣንጻሩ፡ ንዳያና ዓቢ ምንጪ ቅሳነት ከም ዝነበሩ ይምስክሩ፣ እቶም ዳያና ዝጸሓፈቶም ድማ ሙዉቕ ቃና ከም ዝነበሮም የርእዩ።
"ወለቕ-ዘለቕ ዘይብሉ ሜላ"
ልኡል ፊሊፕ፡ መስፍን ናይ አዲንብራ፡ ብተፈጥርኦም መራሒ'ዮም፣ ግናኸ እቲ ዝተሰከምዎ ሓላፍነት ናይ መራሒ ዘይኰነስ ናይ ምኽትል ሓላፊ ነበረ። ተቓላሳይ ባህሪ ሃልዪዎም ክነሶም በቲ ዝተመዘዝሉ ሓላፍነት ኣጽኒዖም ክሕዙ ብጥንቃቐ ኸኣ ክመላለሱ ንነብሶም ይግድድዋ ነበሩ።
ንዅን'ምበር እቲ ስልጣኖም ተጠቒሞም ኣብ ሓብረተሰብ ዓባይ ብሪጣንያ ዓቢ ኣበርክቶ ገበሩ።
እቲ ዝዓበየ ፍረ-ዕዮኦም፡ ብዘይ ገለ ጥርጥር፡ እቲ ኣብ ጐኒ በዓልቲ ቤቶም ኰይኖም፡ ብጽንዓት፡ ንኣዝዩ ነዊሕ ዓመታት ንንግስነት ንግስቲ ኤልሳቤጥ ዝሃቡዎ ደገፍ'ዩ።
ኣብ እዋን ጽንብል ወርቃዊ ዝክረ-ዓመት መርዕኦም፡ ንግስቲ ኤሳቤጥ ንበዓል-ቤተን ግሩም ዝዀነ ተግባረ-ክብሪ ኣቕረባ - ኣብ ታሪኽ ዓባይ ብሪጣንያ እቲ ዝነውሐ እዋን ጽኑዕ ዓጃብ ንጉሳዊ ቤተ-ሰብ ምዃኖም።
"ናእዳ ብቐሊሉ ዘይቅበል'ኳ ይዅን ምንጪ ሓይሊ ህላወይ ኰይኑ ንነዊሕ ዓመታት ምሳይ ደው ኢሉ'ዩ። ብስመይን ምሉኣት ስድራ-ቤትናን ፡ ኣብዝን ወጻእን ዘሎኹምን፡ ብጽቡቕ ንኽንፈድዮ ግዴታ ኣሎና።"


text:
Radio Erena: 16 December 2018
ብፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፍወርቂ ዝተመርሐ ጉጅለ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ናይ ሶማልን ኬንያን ዑደቱ ዛዚሙ ኣስመራ ኣትዩ።
ምስ ፕረዚደንት ኢሰያስ በይናዊ ውሳኔ ወሲዱ ስምምዓት ብምፍርራሙ ዝተቖጥዑ ሓያሎ ኣባላት ባይቶ ሶማል፣ ኣብ ልዕሊ ፕረዚደንት ፋርማጆ ክሲ ኣብ ዝምስርቱሉ እዋን ዝተኻየደ ዑደት ፕረዚደንት ኢሰያስ፣ ጉዳይ ዞባዊ ምትእስሳርን ፖለቲካን ከምኡ’ውን ጸጥታን ሰላምን ከምዝተላዕለ ተገሊጹ።
ፕረዚደንት ኢሰያስ ኣብ ናይ ኬንያ ዑደቱ’ውን ምስ ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ ኣብ ዝገበሮ ርክብ፣ ብዛዕባ ቁጠባዊን ንግዳዊን ምትእስሳር ብዝምልከት ዘትዮም ካብ ምባል ሓሊፉ፣ ብክልቲኦም ወገናት ዝኾነ ዝርዝራዊ ሓበሬታ ኣይተዋህበን።
እንተኾነ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ካብ ከተማ ናይሮቢ ኣብ ዝሃቡዎ ቃል፣ ርክብ ፕረዚደንታት ኤርትራን ኬንያን ብኣውርኡ ኣብ ጸጥታ ዘተኮረ ምንባሩ ሓቢሮም።
ኣብዚ ዝሓለፈ ሽዱሽተ ኣዋርሕ፣ ኬንያ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዳግማይ ዝተመስረተ ፖለቲካዊን ዲፕሎማስያዊን ርክብ ዓቢ ግደ ክትጻወት ከምዝጸንሐት ይግለጽ።
======================


text:
እቲ ማእኸል ብፕሬዝዳንት ኣሜሪካ ዝካየድ ትልሚ ህፁፅ ሓገዝን ተራድኦን ኤይድስን (PEPFAR) ዓለምለኸ ማእኸል ትምህርትን ስልጠናን (I-TECH) ብምትሕግጋዝ እዩ ብኣስታት 12 ሚልዮን ቕርሺ ኣብ ውሽጢ ሆስፒታል መቐለ ዝህነፅ ዘሎ።
ኣብ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ክልል ትግራይ ፈፃሚት ጉጅለ (Case Team) ምክልኻል ሕማማት ወ/ሪት ፅገ ማርያም ተኽሉ “ዓመታዊ 11 ሽሕ ሰባት ብሰንኪ ሕማም ዓባይ ሳዓል ኣብ ዝጥቅዑላ ትግራይ እቲ ማእኸል ምህናፁ ኣድላይነቱ ዝላዓለ እዩ” ይብላ።
ብፍላይ ምስ መድሓኒት ዝተላመደ ሕማም ዓባይ ሳዓል ንምክልኻል ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ሆስፒታል ቅዱስ ጴጥሮስን ኣብ ጎንደርን ጥራሕ ሕክምና ይዋሃብ ምንባሩ ተገሊፁ’ሎ።
ብመሰረት መረዳእታ ውድብ ጥዕና ዓለም ኢትዮዽያ ኣፍተን ብሕማም ዓባይ ሳዓል ብዝኸፈአ ዝጥቅዓ ሃገራት ኣብ መበል ሻምናይ መደዳ ትርከብ። ካብ ኣፍሪካ ድማ ሳልሰይቲ እያ።
ብተወሳኺ ምስ መድሓኒት ዝተላመደ ዓይነት ሕማም ዓባይ ሳዓል ካብ ዘጥቅዐን 27 ሃገራት ዓለምና ኢትዮዽያ መበል 15 ብርኪ ሒዛ ትርከብ።
እቲ ኣብ ውሽጢ መረባ ሆስፒታል መቐለ ዝህነፅ ዘሎ ማእኸል ሕክምና ህንፀቱ ናዓመታ ለካቲት ክዛዘም እዩ ተባሂሉ’ሎ።


text:
1 ኰነ ድማ ሰብ ኣብ ልዕሊ ገጽ ምድሪ ኺበዝሕ ምስ ጀመረ፡ ኣዋልድ ከኣ ምስ ተወልዳሎም፡
2 እቶም ደቂ ኣምላኽ ድማ ነተን ኣዋልድ ሰብ፡ መልክዔኛታት ከም ዝዀና ምስ ረኣዩ፡ ካባታተን ዘዝሐረይወን ኣንስቲ ወሰዱ።
3 እግዚኣብሄር ከኣ፥ ንሱ ስጋ ድማ እዩ፡ መንፈሰይ ንሓዋሩ ምስ ሰብ ኣይጻረርን፡ ስለዚ ዘበኑ ሚእትን ዕስራን ዓመት ይኹን፡ በለ።
4 ደቂ ኣምላኽ ናብተን ኣዋልድ ሰብ ምስ ኣተዉ፡ ንሳተን ከኣ ምስ ወለዳሎም፡ በቲ ዘበን እቲ፡ ብድሕሪኡ ድማ፡ ኣብ ምድሪ ንጉዓት ሰባት ነበሩ። እቶም ካብ ጥንቲ ስሙያት ዝነበሩ ጀጋኑ ሰባት እዚኣቶም እዮም።
5 እግዚኣብሄር ከኣ፡ ክፍኣት ሰብ ኣብ ምድሪ ኸም ዝበዝሔን ብሓሳባት ልቡ ዚሕልኖ ድማ ወርትግ ክፉእ ጥራይ ከም ዝዀነን ረአየ።
6 እግዚኣብሄር ከኣ ንሰብ ኣብ ምድሪ ብምግባሩ ተጣዕሰ፡ ብልቡ ድማ ጐሀየ።
7 እግዚኣብሄር ከኣ፥ ንሰብ ስለ ዝገበርክዎ ተጣዒሰ እየ እሞ፡ ንዝፈጠርክዎ ሰብ፡ ካብ ሰብ ክሳዕ እንስሳ፡ ክሳዕ ለመምታ፡ ክሳዕ ኣዕዋፍ ሰማይ ድማ ካብ ዝባን ምድሪ ኽድምስሶም እየ፡ በለ።
8 ኖህ ግና ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ሞገስ ረኸበ።
9 ወለዶ ኖህ እዚ እዩ፥ ኖህ ኣብቶም ወለዶታቱ ጻድቕን እንታ ዜብሉን ሰብኣይ ነበረ። ኖህ ምስ ኣምላኽ ተማላለሰ።
10 ኖህ ድማ ሰለስተ ወዲ፡ ሴምን ካምን ያፌትን፡ ወለደ።
11 ምድሪ ኸኣ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ተባላሽያ ነበረት፡ ምድሪ ድማ ብዓመጻ መልኤት።
12 ስጋ ዘበለ ዅሉ መገዱ ኣብ ምድሪ ኣባላሽዩ ነበረ እሞ፡ ኣምላኽ ከኣ ንምድሪ ረኣያ፡ እንሆ ድማ ተባላሽያ ነበረት።
13 ኣምላኽ ከኣ ንኖህ በሎ፥ ብሰሮም ምድሪ ዓመጻ መሊኣ እያ እሞ፡ መወዳእታ ዅሉ ስጋ ኣብ ቅድመይ በጽሔ። እንሆ ድማ፡ ኣነ ምስታ ምድሪ ኸጥፍኦም እየ።
14 ንኣኻ ኻብ ኦም ጎፌር መርከብ ስራሕ። ነታ መርከብ ክፍልታት ግበረላ፡ ውሽጣን ግዳማን ከኣ ብቕጥራን ለቕልቃ።
15 ከምዚ ኸኣ ግበራ፥ ምናሕ እታ መርከብ ሰለስተ ሚእቲ እመት፡ ምግፍሓ ሓምሳ እመት፡ ቍመታ ድማ ሰላሳ እመት ይዅን።
16 ነታ መርከብ ኣብ ላዕላያ እመት ዝቝመቱ መስኰት ግበረላ። ኣፍ ደገ እታ መርከብ ድማ ብጎቦኣ ግበሮ። ታሕታይን ካልኣይን ሳልሳይን ደርቢ ግበረላ።
17 ምእንቲ ኣብ ትሕቲ ሰማይ ህያው ትንፋስ ዘለዎ ዅሉ ስጋ ኺጠፍእሲ፡ እንሆ ድማ፡ ኣነ ማይ ኣይሂ ናብ ምድሪ ኸምጽእ እየ እሞ፡ ኣብ ምድሪ ዘሎ ዅሉ ኺመውት እዩ።
18 ምሳኻ ግና ኪዳነይ ከቕውም እየ፡ ንስኻ፡ ምሳኻ ድማ ደቅኻን ሰበይትኻን ኣንስቲ ደቅኻን፡ ናብ መርከብ ክትኣቱ ኢኻ።
19 ምሳኻ ብህይወት ምእንቲ ኽትሕልዎም ድማ፡ ካብ ኵሉ ህያው ካብ ስጋ ዘበለ፡ ከክልተ ኻብ ኵሉ ዓይነት ናብ መርከብ ኣእቱ፡ ተባዕታይን ኣንስተይትን ይኹኑ።
20 ንስኻ ብህይወት ምእንቲ ኽትሕልዎምሲ፡ ካብ ኣዕዋፍ በብዓይነተን፡ ካብ እንስሳ በብዓይነቱ ኣብ ምድሪ ለመም ካብ ዚብል በብዓይነቱ ጌርካ፡ ካብ ዝዀነ ዓሌት ከክልተ ናባኻ ይእተዉ።
21 ካብ ዚብላዕ ኵሉ ዓይነት ብልዒ ድማ ንኣኻን ንኣታቶምን ቀለብ ኪኸውን ኣእቲኻ ኣባኻ ኣክቦ።
22 ኖህ ድማ ከምኡ ገበረ። ከምቲ እግዚኣብሄር ዝኣዘዞ ንዅሉ ነገር ከምኡ ገበረ።
Result not found!
No valid results were found for your search. Try refining your search using the above form.
Search again using the above filed or click blow button to see Bible book name list...


text:
መናእሰያት ትሕቲ 18 ዓመት ፖርኖ ፊልም ክርእዩ ኣይፍቀደሎምን እዩ።
ብፍላይ ድማ ዓበይቲ ነዞም መናእሰያት ከፍቅድሎም ኣይፍቀደሎምን እዩ።
እዚ ብሕጊ ኩልኩል እዩ።
እቲ ሕጊ ድማ ንትሕተ-ዕድመ ኣዋልድን ኣወዳትን ውሕስነት ተባሂሉ ዝተገብረ እዩ።
መናእሰያት ብዙሕ ተሞክሮታት ንመጀመርያ ግዜ ኣብዚ ዕድመ ይገብሩ እዮም።
እንታይ ደስ ከም ዝብሎም ባዕሎም ክፈልጡ ይኽእሉ።
ንዕኦም ደስ ዘብሎም ነገራት።
ከምኡ ድማ ዘስ ዘይብሎም ነገራት።
ናይ ፖርኖ ፊልም ከኣ ነዚ ክጸልዎ ይኽእል።
ዋላ እውን እቶም መናእሰያት ውሑድ ተመኩሮታት ብዛዕባ ስጋዊ ርክብ ይሃልዎም:
እቲ ናይ ፖርኖ ፊልም ከደናግሮም ይኽእል እዩ።
እዞም ፊልምታት ስጋዊ ርክብ ኣብ ቅድሚ ካሜራ እንዳ ተቐድሑ ጥራይ እዮም ዝቕረጹ።
እቶም ሰባትን ስምዒታቶምን ኣብቲ ፊልም ብዙሕ ኣገዳስነት የብሎምን።
ምናልባሽ ገለ መናእሰያት ግና ምስ ስምዒታት ከነጻጽርዎ ይኽእሉ እዮም።
እቶም ሰባት ዝገብርዎ ምናልባሽ ንዓኻ ደስ ዘየብል ክኸውን ይኽእል እዩ።
ምናልባሽ እቲ ፊልም እንዳ ረኣኻዮ ከማን ዕግርግር ክብለካ ይኽእል እዩ።
ስለዚ እዩ ድማ መናእሰያት ናይ ፖርኖ ፊልም ክርእዩ ዘይፍቀድ።


text:
ክብረ በዓል ገዳም ቅድስቲ ድንግል ማርያም ደብረሲና(ደብረሲሓት)
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላኽ ኣሜን።
“መፍትው ትትሌዓል ደብረሲሓት ማዕዘንተ ገዳማት በጽድቅ፡ጸሓያ ወንጌል ሰረቀ ኣኮኑ እም ደብረሲና ምስራቅ”
“ኣብ ምብራቕ ደብረሲና ጸሓይ ወንጌል ክርስትና ወጺኡ እዩ እሞ ደብረሲሓት ካብ ኩለን መኣዝን ገዳማት ክትዓቢይ ብሓቂ ይግባእ እዩ”
ወዲ ሰብ ንኽነንብር ማይ ፡መግብን መጽለልን የድልዮ።በዚ መሰረት ካኣ ዝተዝፈላለዩ ሰባት ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታን ዝተፈላለየ መግብን እና ተመገቡ ይነብሩ።ይኹን እምበር ወዲ ሰብ ንኽነብር ከምዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ካብ ኣድለዮ ፡ምንባር ኣብዛ ዓለም እዚኣ ግን ግዝያዊ መንብሮን ኮንቱን ምኻኑ እዩ። ስለዚ እዮም ካኣ ቅዱሳነ እግዚኣብሔር “ እቶም ምእንቲ ጽድቂ ዝጠምዩን ዝጸምኡን ብጹኣን እዮም” (ማቴ5፡6) ዝብል ቃል ተረዲኦም በቲ ዝተዋህቦም ጸጋ ከም ደረጃ ብቕዓቶም ጥጥቖ፡ኣቑጽልቲ ገዳምን መናን እና ተመገቡ ፡ነቶም ኣብ ዓለም ዝነብሩ እሞ በቲዝ ተዋህቦም ጸጋ ድማ ንእግዚኣብሔር ዘገልግሉ ድቂ ኣምላኽ ብጸሎት እና ደገፉን እና ተራድኡን ኣብ ጽምዋ በረኻ ማለት ኣብ ገዳም ፡ጉዕዞ ሂወቶም ኣብ ዓውዲ እዛ እንነብረላ ዘሎና ዓለም ብቅድስና እና ቀለሱ ፡ካብ ኩሉ ውዲ ሰብ ፍልይ ብዝበለ ኣነባብራ ንኽነብሩ ዝመረጹ ።
ኣግኣዚት ሃገረ ኤርትራ ድማ ሓንቲ ካብተን ስፍራ ቅዱሳን ክትከውን ዝበቕዔት ሃገር ኮይና ኣስታት ኣርባዓ ዝኣኽሉ ናእሽቱን ዓበይትን ገዳማት ሓቑፋ ትርከብ።
እምበኣርከስ ክርስቶሳውያን ብጥንታውነቱ ሓደ ካብቶም ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ገዳማት ንገዳም ኣቡነ ሊባኖስ (ሃም) ፡ገዳም ኣቡነ መርቆሬዎስ (ጻዕዳ ጸበሉ)፡ ገዳም ኣቡነ ፍሊጶስ( ደብረቢዘን) ኣኸቲሉ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ዝስራዕ ጥንታውን መሰረት ሃይማኖት ክርስትና ዝተነብረሉን ገዳም ደብረሲና እዩ።
ገዳም ደብረሲና 70ኪሎ ሜተር ካብ ኣስመራ ናብ ዒላበርዕድ፡ካብ ዒላበርዕድ ድማ ንየማን ብእግሪ መንገዲ ክልተ ሰዓት ድሕሪ ምጉዓዝ ኣብ ውሽጢ ዞባ ዓንሰባ ከባቢ መንሳዕ ዝርከብ ኮይኑ ብ328-330(ዓመተ ምሕረት ግዕዝ) ዘሎ ግዜ ብኣባ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን ድሕሪ ምምስራቱ 474 ዓመተ ምሕረት ግዕዝ ብኣባ ዮሓኒ ተገዲሙ ማለት ከም ገዳም ስሩዕ ኣገልጉለቱ (ስርዓተ ጳኪሚስ) ዝጀመረ ዓቢይን ጥንታውን ገዳም እዩ።ይኹን ኣምበር ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ስርዓተ ኣምልኾ ይፍጸመሉ ከም ዝነበረ ይግለጽ።
ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ገጽ ንጉስ ሄሮድስ ማለት ካብ ቤተልሔም ናብ ግብጺ ኣብ ዝትሰደደትሉ ግዜ ንእትበልዖ ንመግቢ ይኹን ንእትሰትዮ ማይ ምስ ሰኣነት ፍቁር ውላዳ ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተባረኹን ዝተሓርዩም ህዝቢ ተቐበልቲ ኣጋይሽ ኣብ ወገን ደቡብ ከም ዘለዉ ንኣዲኡ ብምምልካት ኣብ ዘመን ንጉስ ባዜን ብሓደ ግንቦት ምስ ዮሴፍን ሰሎሜን ብምድረ ናግራን (ናቕፋ) ኣቢላ ፡ኣብ ደብረሲና ኣብዛ ሕጂ ቤተ መቕደስ ኮይና ዘላ በዓቲ ወለንሳ ፡ጎይታ ብኢዱ ብምድህሳስ ብተኣምራት ኣፍ ደጌን መስኮትን ምስ ከፈተላ፡ኣብኣ ተቐመጠት ።ሎሚ እዛ በዓቲ ቤተ መቕደስ ኣፍደጌኣ ክልተ እግሪ ከም ዘይብሉ መንበር እያ እትመስል ።ብምስትውዓል ንዝርእያ ካኣ መሬት ዝተንከፈት ኣይትመስልን።
ንጉስ ባዜን ምምጻእ ቅድስት ድንግል ማርያም ናብ ኤርትራ ( ደብርሲና) ብሕልሚ መልኣኽ እግዚኣብሔር ምስ ነገሮ ፣ሰራዊቱ ኣኸቲሉ ካብ ኣኽሱም ናብ ደብረሲና መጸ፣፣ኣብ ውሽጢ እቲ ብተኣምራት ዝተኸፍተ በዓቲ ምስ ረኣዮም ካኣ ብገጹ ተደፊኡ ሰገደሎም በቲ ዝረኸቦ ናይ በረኸት ሱታፌ ድማ ብሓጎስ ንኣምላኹ ኣመገነ፣፣ብዙሕ ሽግ ( መብራህቲ) ብምውላዕ እውን ዓቢ ድግስ ገበረ ፣፣ደብርሲና ገዳም ቅድት ድንግል ማርያም ክትከውን ድማ ፈቐደ፣፣ኣብ ደብርሲና ኣርባዕተ ወርሒ ተቐሚጣ ናብ ኢትዮጵያ ክትከይድ ከላ ንንጉስ ባዜን በቲ ዝገበረላ ሰናይ ተግባር ብኢድ ውላዳ ባረኸቶ ፣፣እዛ ኣዕሪፈላ ዝቐነኹ ቦታ ዝተባረኸትን ዝተቐደሰትን ትኹን ! ብስመይ ታቦት ክኣትዉ እዩ ! ናይ ቅዱሳን ድኣ እምበር ናይ ዓለማውያን ስፍራ ከይትኸውን እውን ሓልዋ! ናይ ወድይ ጠሊ ምሕረት ካኣ ኣይክፍለያን እዩ! ካብ ርሑቕ ቦታ መጺኡ ዝሰገደላ ኣብኣ ተቐሚጡ እውን ዝጽልን ዘገልግልን በረኸት ስጋን ነፍስ ክረክብ እዩ! ብምባል ካኣ ባሪኻ ተፋነወቶ፣፣ ንጉስ ባዜን ድማ እዚ ዓቢ ትስፋ ምስ ሰምዔ ንኣምላኹ ኣመስገነ፣፣ኣብ ምድሪ ተደፊኡ እውን ሰገደ፣፣ነታ ተኣምራትዊት በዓቲ ድማ ኣብ ዙርያኣ ብዙሕ ኣእዋም ብምትካል ብዙሓን ዓለም ዝመነኑ (ዝነዓቑ) መነኮሳት ከም ዝቕመጥዋ ገበረ፣፣በዚ መሰረት ካኣ ብ 328-330 ዘሎ ግዜ ዓ.ም.ግ ኣባ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን ብማርሳ ተኽላይ ኣቢሎም ናብ ኤርትራ( ደብረሲና ) ኣተዉ ፣፣ጥምቀት ክርስትና ካኣ ኣብዚ ቦታ እዚ ጀመረ ፣፣ንኣርባዓ መዓልቲ ብዘይ ምቁራጽ ካኣ ብዙሓት ኣመንቲ ኣጠመቑን ወንጌል ኣስተምሃሩን፣፣ነገስታት ናይቲ ዘመን እቲዝነበሩ ኣብርሃ ወኣጽብሃ ድማ ምምጻእ ኣቡነ ሰላማ ናብ ደብረሲና ምስ ተበሰሩ ፣ናብ መድረሲና መጹ፣፣ብኢድ ኣባ ሰላማ ድማ ንሶምን ካልኦት ሸውዓተ ተኸተልቶምን ተጠምቁ፣፣ድሕሪ ኣቡነ ሰላማ ካኣ ብ474 ዓ.ም.ግ ኣብ ዘመን ሃጸይ ገብረመስቀል ወዲ ካሌብ፣ኣባ ዮሃኒ(ዮሓንስ) ካብ ግብጺ ምስ ታቦትን ምስ ብዙሓት መነኮሳት ኣቡነ ሊባኖስ ዝርከብዎም ናብ ደብረ ሲሓት (ደብረሲና) ምስ መጹ ን21 ሰነ ነቲ ሒዞሞ ዝመጹ ጽላት ብሱታፌ ሓጸይ ኣልኣሜዳ፣ጳጳስ ኣባ ናሆም ባሪኾም ኣብ ውሽጢ ቤተ መቕደስ ኣንበርዎ፣፣
ኣባ ዮሓኒ ኣብዛ ሕጂ በዓቲ ቤተ መቕደስ ቆይሙ ክጽሊ ከሎ ቅድስት ድንግል ማርያም ከምቲ ቀደም ኣብ ደብረ ምጥማቕ (ግብጺ) ዝተገልጸት ካብ ጸሓይ ሸውዓተ ግዜ በሪሃ፣መላእክት፣ሰማእታትን ጻድቃንን ፣ብየማናን ጸጋማን ኣኸቲላ ተገልጸት እሞ ከምዚ ክትብል ካኣ ተዛረበቶ፣ “ ስመይ ዝጸውዔ ፣ብስመይ ኣብዛ ገዳም ዝጸለየ ጸሎቱ ክስማዕ ፣ናብዛ ገዳም እዚኣ እውን ዝነገደ ናብ ጌተ ሰማኒ መቓብረይ ከም ዝነገደ ክቑጸረሉ እዩ’’ ብምባል ብዙሕ ቃል ኪዳን ኣተወትሉ፣፣ንሱ ድማ ብኣምሳል ደብረ ምጥማቕ ዓቢ በዓል ገበረ፣፣ዳግም እውን ድሕሪ ወርሒ ብ20 ሰኔ ጎይታ ምስ ኣዲኡ 12 ሃዋርያትን ቅዱስ እስጢፋኖስን ከምቲ ቀደም ኣብ ፊሊጵስዮስ ዝሰርዖ ቅዳሴ ቅዱስ ቁርባን ክሰርዕ ከሎ ምስ ረኣየ ዓቢ በዓል ገበረ፣፣በዚ ምኽንያት ካኣ 21 ግንቦትን 20- 21 ሰኔን ዓመታዊ በዓል ክኸውን ተሰርዔ፣፣
ብ480 ዓ.ም.ግ. ኣብ ዘመን መንግስቲ ኣልኣሜዳ ወዲ ሰልዓዶባ ተስዓቱ ቅዱሳን ሮማውያን ኣቡነ ኣረጋዊ ( ዘሚካኤል) ዝርከብዎም ምእንቲ ፍቕሪ ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ሃገሮም ሮማ ናብ ኤርትራ ምስ መጹ ኣብ ኣግዓሮ ፊት ገዳም ደብረ ሲሓት (ደበረሲና)፣ከምቲ ነቢይ ሙሴ ኣብ ደብረ ሲና ዝረኣዮ ብርሃን ኣብ ደብረ ሲሓት ( ደብረ ሲና) ዝተተኽለ ዓምደ ብርሃን ምስ ረኣዩ ደብረሲና ኢሎም ሰመይዋ ፣፣እቲ ብርሑቕ ዝረኣይዎ ትኹል ዓምደ ብርሃን ምስ ቀረቡ ይስወሮም ሰለ ዝነበረ ካኣ ድሕሪ ሰለሰተ ግዜ ምምልላስ ፣ኣብ መበል ሳልሳይ ግዜ ኣቡነ ኣረጋዊ ካብ ኣግዓሮ ክሳዕ ደብረ ሲና ዓበይቲ ኣእማን እና ጨርሑ ምስቶም ሸሞንቱ ቅዱሳን ናብቲ ብርሃን ዝዓሰሎ ገዳም ኣተዉ ፣፣ንመጀምርታ ካኣ እቲ ትኹል ዓምደ ብርሃን ንኣቡነ ኣረጋዊ ተገልጸሎም እሞ ኩሎም ካኣ ረኣይዎ፣፣በዚ ዝረኣይዎ ብርሃን ካኣ ኣዝዮም ተሓጎሱ ንእግዚኣቤር እውን ኣመስገኑ ፣፣እቲ ሽዑ ዝገበርዎ ምልክት ጭርሒ ድማ ክሳዕ ሕጂ ኣሎ፣፣
ቤተ መቕደስ በዓቲ ወለንሳ መሰረት ዘይብሉ ብፍቓድ ኣምላኽ ዝቖመ እኳ እንተ ኾነ ፣ውሕጅ ናብ ውሽጢ ብምእታው የሽግር ስለ ዝነብረ ሎሚ ብዙርያ ተነዲቑ ኪንኡ እውን ብ1951 ዓ.ም.ግ. ንማህሌት ዘገልግል ምስቲ በዓቲ ቤተ መቕደስ ለጊቡ ዝተሃንጸ ዓቢይ ቤተክርስቲያን ንኽትርእዮ ኣዝዩ ዝምስጥ ናይ ምስጋና ማሕደር ኮይኑ ኣሎ፣፣በዚ ድማ ስፍራ ብዙሓት መነኮሳት ክኸውን ከኣለ፣፣ብ1889 ዓ.ም.ግ መምህር ኣባ ኣስራተ ማርያምን ብ1941 ዓ.ም.ግ መምህር ኣባ ፍስሓ ቦኽረይን ናይዚ ገዳም እዚ ኣበምኔታት( መራሕቲ ገዳም) ካብ ዝነበሩ ኮይኖም ብኢዶም ዝጸሓፍዎ ዓቢ ብራና ተኣምረ ማርያም ክሳዕ ሎሚ ነቲ ገዳም ክብሪ ሂብዎ ይርከብ፣፣ብድሕሪኦም ካኣ ቁጽሪ መነንቲ እና ሰሰነ ብምኻድ ፣በቲ ኣባ ዮሓኒ ዝሰርዕዎ ስሮኣተ ጳኲሚስ ፣እዚ ናተይ እዚ ናትካ ዘይብሉ ብሓድነት እና ተአምርሑ ካብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ንዝመጽዎ መነንቲ ብማዕረ ይቅበል ኣሎ፣፣
ተጻብዖ ናይዚ ገደም እዚ ኲኖ እቲ ናይ ኣጋንንቲ ተጻብዖ ብ1527 ዓ.ም መሓመድ ግራኝ ዘብሔረ ዛይላ (ሶማል) ብዙሓት ቅዱሳት መጻሕፍቲ ከም ዘቃጸለ ፣ካልእ እውን ብዙሓት መሳፍንቲ ዓቢይ ሽግር ከም ዘውረድሉ ይግለጽ እዩ፣፣ብኣንጻሩ ድማ ብዙሓት ነገስታት እኒ በዓል ንጉስ ባዜን ነግሰታት ኣኽሱም ኣብርሃ ወኣጽብሃ፣ሓጸይ ኣላሜዳ፣ሓጸይ ዮሓንስ፣ራእሲ ወልደሚካኤልን ራእሲ ኣሉላን ንበረኸት ዝኾኖም ብወርቂ ዝዓደግዎ ኣብ ብዙሓት ዓድታት ርስተ ጉልቲ ከም ዘበርከቱ ታሪኽ ይነግር፣፣
ሎሚ እዚ ጥንታውን ተባሃግን ገዳም እዚ ብስም ቅድስት ድንግል ማርያም ኣብ ዓመት ክልተ ግዜ ማለት 21 ግንቦትን 20-21 ሰኔን በዓል የኽብር ኣሎ፣፣ኣብዘን በዓላት እዚኤን ካኣ ብዝተፈላለዩ ሕማማት ዝሳቐዩ ከምኡ እውን ብኻልእ ነገራት ዝሽገሩን ናይ ልመና ጸሎት ክጽልዩ እተን ውላድ ዝሰኣና ድማ ኣብ ልዕሊእምኒ ወለንሳ ደይበን “በዓልቲ ወለንሳ ሓዳጊት ኣበሳ በዓልቲ በዓቲ ክፉእ ዘይትዝቲ” እና በላ መሪር ልመናዊ መዝሙር ፣ኣብራኸን ደም ክሳዕ ዝሰርብ እና ዘወራ ፣ጎድኒ ጎድኒ ምስቶም ንሰማዒኡ ኣዝዩ ዝምስጥ ያሬዳዊ ማህሌት እና ቃነዩ ዘብጽሑ ሊቃውንቲ ኣቦታት መዓልትንለይትን ክዝምራ ድሕሪ ምሕዳር ፣ብሓባር መብጽዓ ይኣትዉ/ዋ እሞ ድልየቶም ምስ ተፈጸመሎም ካኣ ካብ ዓመት ናብ ዓመት መብጽዕኦም ንምፍጻም ቀጻሊ ይነግዱ፣፣እቶም ኣስታት 45 ሽሕ ተኻፈልቲ በረኸት ንምዃን ዝነግዱ ኣመንቲ ክርስትናን ማስልምናን እውን ከይተረፉ ዓመት መጸ ብቑጽሪ እና ሰሰኑ ናብዚ ተኣምረታውን ታሪኻውን ገዳም ደብረ ሲና ክውሕዙ ይረኣዩ፣፣ንሕና እውን ከምዛ ኢየሩሳሌማዊት ገዳም ደብረሲና ተጋቢእና ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ክንካፈል ምእንቲ ብሓይሊ ጸሎታ ሓይሊ ኣጋንንቲ ኣዐጊሳ ኣእጋርና ናብ ማሕደር ቅዱስ ስፍርኣ ክስጉማ፣ ባዕላ ትሓግዘናን ትደግፈናን፣፣ስለቲ ኩሉ ነገር ካኣ ነቲ ጸጋውን ርሕሩሕን ዝኾነ ኣምላኽ ቅዱሳን ኣቦታትና ክብርን ምስጋናን ይኹኖ፣፣
Leave a comment
ናይ ስለሴ ምሕረት ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ኣማላድነት ናይ ቅዱሳን ተረዳእነት ኣይፈለየና፣፣ኣሜን፣፣


text:
Radio Erena: 15 October 2017
ስዊዘርላንድ ንኤርትራ እትህቦ ተክኒካዊ ሓገዝ ንዓሰርተ ዓመታት ኣቋሪጻቶ ድሕሪ ምጽናሕ፣ ዳግማይ ክትቅጽሎ ምዃና ኣፍሊጣ።
ኣብ ከተማ ዙሪክ እትሕተም ጋዜጣ ነዚ ብዝምልከት ኣብ ዘቕረበቶ ጸብጻብ፣ ካብ መጀመርያ ወርሒ ጥቅምቲ ጀሚራ ስዊዘርላንድ ኣብ ኤርትራ ሞያዊ ስልጠናታት ክትህብ ጀሚራ ከምዘላ ኣፍሊጣ።
ቅድሚ ኣስታት ሓደ ዓመት፣ ፈደራላዊ ቆንስል ስዊዘርላንድ፣ ምስ ኤርትራ ኣብ ልምዓታዊ ምዕባለ ዘተኮረ ምትሕግጋዝ ክግበር ውሳኔ ድሕሪ ምሕላፉ’ዩ፣ እዚ ሞያዊ ስልጠና ክወሃብ ጀሚሩ ዘሎ።
ኣብ ጋዜጣታት ስዊዘርላንድ ዝተዘርገሐ ሓበሬታ ከምዘመልክቶ፣ እቲ ስልጠና ኣብ ባጽዕን ካልእ ዝተፈላለየ ዞባታት ኤርትራን ዝካየድ ኮይኑ፣ ንዓመት ከባቢ ሓደ ሚልዮን ዶላር ባጀት ተሰሊዑሉ ኣሎ።
ዕላማ’ዚ ስዊዘርላንድ ኣብ ኤርትራ ተካዪዶ ዘላ ናይ ሞያዊ ስልጠና ወፍሪ፣ መንእሰያት ኣብ ሃገሮም ናይ ስራሕ ዕድል ንክረኽቡ ብምሕጋዝ ንዋሕዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ምግታእ ዝብል ምዃኑ፣ ፈደራላዊ ቆንስል ስዊዘርላንድ ይገልጽ።
ከም ሓያሎ ሃገራት ኤውሮጳ፣ ሰበስልጣን ስዊዘርላንድ’ውን ዋሕዚ ስደት ኤርትራውያን ካብ ፖለቲካ ብምንጻል ቁጠባዊ መልክዕ ከትሕዝዎ እዮም ዝረኣዩ።


text:
Radio Erena: 08 April 2020
መንግስቲ ሱዳን፣ ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት ንመሸጣ ዝልኣኽ ዝነበረ ማሸላ ደው ክብል ከምዝወሰነ ኣፍሊጡ።
ሚኒስትሪ ንግዲን ኢንዱስትሪን ኣብ ዝዘርግሖ ወግዓዊ መግለጺ፣ ሱዳን ካብ 15 ሚያዝያ ኣትሒዛ ክሳብ ዘይተወሰነ እዋን ንሰድድ ክልኣኽ ዝጸንሐ ማሸላ ደው ከምዝበለ ኣረጋጊጹ።
እዚ ድማ ምስ ሚኒስትሪ ሕርሻን ካልኦት ኣካላትን እታ ሃገር ድሕሪ ምዝታይ፣ ብሰንኪ እዚ ዘስፋሕፍሕ ዘሎ ለበዳ ኮሮና፣ ክዙን መሰረታዊ ኣእካል ከምዘድሊ ስለዝተገምገመ ምዃኑ ጸሓፊ ሚኒስተሪ ንግድን ኢንዱስትሪን ሱዳን መሓመድ ዓብደላ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ ኣረዲኡ።
ሱዳን ኣብ ዝሓለፈ ክራማት፣ ንሰድድ ዘተባብዕ ምህርቲ ማሸላ ከምዘይሓፈሰት ዘዘኻኸረ እቲ ጸሓፊ፣ እቲ ዘሎ ፍርያት ኣብ ውሽጢ ሃገር ክኽዘን ከምዝተወሰነ ጠቒሱ።
ኣብዚ ዝሓለፈ ክራማት 5.1 ሚልዮን ቶን ማሸላ ዘፍረየት ሱዳን እዚ ምስ ናይ ቅድሚኡ ክነጻጸር እንከሎ ብ36% ከምዝጎደለ ሰነድ እታ ሃገር የመልክት።
ሱዳን፣ ኤርትራ ናብ እትርከበን ሓያሎ ሃገራት፣ ዓመታዊ 10ታት ኣሽሓት ቶን ማሸላ ብሰደድ ክትልእኽ ምጽንሓ ይፍለጥ።
===============


text:
Radio Erena: 17 December 2018
ፕረዚደንት ሱዳን፣ ዑመር ሓሰን ኣልበሽር፣ ኣብ ሶርያ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ኣካይዱ።
ፕረዚደንት በሽር፣ ብ16 ታሕሳስ ናብ ከተማ ደማስቆ ኣብ ዝኣተወሉ፣ ፕረዚደንት ባሻር ኣልኣሳድ ድሙቕ ኣቕቐባብላ ጌርሉ።
ዕላማ ዑደት ኣልበሽር፣ ብዝርዝር እኳ እንተዘይተሓበረ፣ ነቲ ስዑዲ ዓረብ ብእትርከበን ሓያሎ ሃገራት ዓረብ ተነጺጉ ዘሎ ፕረዚደንት ባሻር ዘለዎ ፖለቲካዊ ደገፍ ንምግላጽ ዝዓለመ”ዩ ይብሃል።
ምስ ስዑዲ ዓረብን ቱርኪን ጥቡቕ ዝምድና ዘለዎ ፕርዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር፣ ናብ ሶርያ ምብጻሑ፣ ሓያሎ ማዕከናት ዜና እዘን ሃገር ይነቐፍኦ ኣለዋ።
ብሩስያ ዝድገፍ ፕረዚደንት ባሻር ኣልኣሳድ፣ ኣመሪካ እትርከበን ሃገራት ምዕራብን ንምእላዉ ይሰርሓ ከምዘለዋ ይፍለጥ።
ይኹን’ምበር፣ ነቲ ኣብ ሶርያ ዝተኸስተ ህዝባዊ ናዕቢ ተጎልቢቡ ኣብ ሶርያን ዒራቕን ዝተላዕለ ዳዒሽ፣ ካልእ ስግኣት ስለዝፈጠረ፣ ንፕረዚደንት ባሽር ኣልኣሳድ ንምእላው ዝነበረ ቀዳማይ ኣጀንዳ ከምዝተኣጓጎ ተንተንቲ ፖለቲካ እቲ ዞባ የረድኡ።
ብጉዳይ ቀጠር፣ የመንን ሶርያን ኣብ መንጎ ሃገራት ዓረብ ተኸሲቱ ዘሎ ምክፍፋል፣ ነታ ንልዕሊ 20 ዓመታት ኣብ ትሕቲ እገዳ ኣመሪካ ዝጸንሐት ሱዳን፣ ሓድሽ ስልታውን ስትራቴጅያዊን ዝምድናታት ከተስፍሕ ሓጊዙዋ ከምዘሎ እቶም ተንተንቲ ብተወሳኺይ ይጠቕሱ።
ኵናት ሶርያ ኣብ 2011 ድሕሪ ምውልዑ፣ ኣብ ግብጺ ቤት ጽሕፈቱ፣ 22 ኣባላት ዝሓቖፈ ማሕበር ሃገራት ዓረብ፣ ካብ ኣባልነት ከምዝሰጎጓ ኣይርሳዕን።
ድሕሪ’ዚ እዋን’ዚ፣ ፕረዚደንት በሽር፣ ናብታ ብኵናት እትሕመስ ዘላ ሶርያ ዝበጽሕ ዘሎ ናይ መጀመርያ ካብ መራሕቲ ኣባላት ማሕበር ሃገራት ዓረብ’ዩ።
====================


text:
ምስራሕ ምስ ንሓረስቶት
ምስ ዴ ብራ ፑር ቶን ኣስዬት
እንታይ ኢዩ?
ፕላትፎርም ዴ ብራ ቶን ኣሲየት Des bras pour ton assiette
ሓደ መደብ ናይ ጀማሪ ትካል ኮይኑ፣ ምስ ዝተፈላለዩ ማሕበራት መሻርኽትን ን ከምኒ ፣ ዊዚፋርም፣ ላ ኣነፋን ፣ ፖል ኣምፕልዋን ኣብ ሕርሻ ንኽሰርሑ ይምልምል
ንመን ኢዩ ፧
ዕለት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጻኽም\ሉ\ላ ወይ ዝኣተኽም\ሉ\ላ
ዕለት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጻኽም\ሉ\ላ ወይ ዝኣተኽም\ሉ\ላ
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ምስ ምሳኹም ዝዛመድ ሰብ ምስራሕ
እዚ ምስ ኣስራሕቲ ኣብ ሕርሻን ምስ ሰራሕተኛታትን ብነጻ ምርኻብ ይከኣል ማንም ኣስራሒ ኣብ ሕርሻ ናይ ስራሕ ዕድል ንኩሉ ዘድሊ ሓበሬታ ብዝርዝር ትውክሶም፣ ን ኣብነት፣ ኣድራሻ ናይ ቦታ፣ ብቅዓትን ድልየትን ብምውካስ። መታን ስምምዕ ብዛዕባ ኣሰራርሓ ብኸመይ ኣገባብ ክኸውን ይኽእል ፣ ሰዓታት ናይ ስራሕ ፣ ውሕሰነት ናይ ምክልኻል ፣ ዓቀን ፣ ሰራሕተኛታት ኣብ ምንታይ ዓይነት ስራሕ ከም ዝሳተፉ\ፋ ብግልጺ ምጽሓፍን ምዝራብን ፣፤
ንኩሉ ዓይነት ክእለት ብቅዓት ናይ ስራሕ ዘለዎም
- ምእራይ
- ምዝራእ
- ምህርቲ ምሕፋስ
- ምዝርጋሕ ኣገልግሎት ከም ማይ
- ኣብ ባይታምስራሕ
- ምዝዋር
- መካኒክ
- ውዕል ስምምዕ
- ምርባሕ እንስሳ
- ሓፈሳዊ ሓበሬታ
ምእንቲ ከነሰንየኩም
ዝኾነ ዓይነት ምኽሪ ወይ ሓበሬታ እንተ ደሊኹም ኪእላታት ናይ እዚ ፕላት ፎርም ከሰኒኹም ክሕግዝኹም ኢዮም ፤፣
ምስ እቶም ናባራ ናይ ገጠር ንምርኻብ
ኣብ ገጠር ምንባር ሰቡን ንፋሰን ጥዑም እዩ ፣ ምስ ምኽባር ናብራ እውን ኣብእዩ ብሕሱር ምንባር ከየውዝጻአ ኣይተርፍን እዩ።


text:
ኣብ ኪጋሊ ርእሰ ከተማ ርዋንዳ ዝተጋብአ ኣኼባ ሕብረት ኣፍሪቃ : ኣብ ደቡብ ሱዳን ዝተዋፈሩ ወታደራት ዓቃቢ ሰላም ሕቡራት ሃገራት ተወሳኺ ሓላፍነት ክውሃብ ንዝፅውዕ ውሳነ ደጊፉ።
መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ሕፅረት ገንዘብ ኣጋጢሙዎ ንዘሎ ሕብረት ኣፍሪቃ ገንዘብ ንምምዳብ ሓድሽ መስርሕ ኣብ ግብሪ ክውዕል ድማ ብተወሳኺ ተሰማሚዖም።
መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ብዞባዊ መራሕትን ሕቡራት ሃገራትን ዝሓለፈ ቀዳም ንዝቐረብ ሕቶ ብዘመሓላለፍዎ ውሳነ እዮም ምላሽ ሂቦም ።
ኢጋድ ፕላስ (IGAD Plus) ዝተበ ሃለ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪካ ሓዊሱ ሩዋንዳ፤ደቡብ ኣፍሪካ፣ናይጀሪያን ኣልጀሪያን ዝሓቖፈ ኣካል : ተልእኾ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ደቡብ ሱዳን ኣገልግሎቱ ክናዋሕ ጸ ዊዑ’ሎ።
ንተዋጋእቲ ደቡብ ሱዳን ዝፈላሊ ዞባዊ ሓይሊ ክኣቱ እቲ ዳግም ዝተወሰነ ውሳነ ብተወሳኺ ይፅውዕ።እቲ ሓይሊ መዓስ ከምዝኣቱ ግን ዝተፈልጠ ነገር የለን።
እዚ ከምዚሉ እንከሎ : መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ገንዘብ ንዘድልዮ ሕብረት ኣፍሪቃ ሓድሽ ምወላ ዝምደበሉ ኣገባብ ተሰማሚዖም።ተጋባእቲ ኣኼባ ሕብረት ኣፍሪቃ ንተበግሶ ዓቃብ ሰላም ኣፍሪቃን ካልኦት ፕሮግራማት ልምዓትን ንምሕጋዝ ኣብ መላእ ኣፍሪቃ ካብ ደገ ካብ ዝኣቱ ኣቑሑት ግብሪ ክኽፈል ወሲኑ’ሎ።
ብቕድሚ ትማሊ ሰንበት ሚ ንስቴር ፋይናንስ ሩዋንዳ ክሌቨር ጌተተ: ሕብረት ኣፍሪቃ ከቢድ ሕፅረት ገንዘብ ከምዘጋጠሞ ገሊፆም ነይሮም።ይኹን እምበር: መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ : ኣባላት ሃገራት ንመሳለጢያታት ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ 100% ፣75 % ንፕሮግራማቱ 25 % ድማ ንስራሕቲ ዕቃቢ ሰላም ክሽፍኑ ወሲኖም ኣለው።
ነዚ ዝኸውን ገንዘብ ካብ ደገ ካብ ካብ ዝኣቲ ኣቑሑት 0.2 ሚእታዊ ቐረፅ ክኸፍሉ ወሲኖም ኣለው።ከም መድሓኒትን ዱኹዒን ሓዊሱ ኣገደስቲ ኣቑሒት ካብቲ ግብሪ ነፃ ከምዝኾኑ ድማ ብተወሳኺ ተሓቢሩ።
ሚ ንስቴር ፋይናንስ ሩዋንዳ ክሌቨር ጌተተ ነዚ ኣመልኪቶም " በዚ ኣገባብ እዚ 1.2 ቢሊዮን ዶላር ክርከብ እዩ።ክትንበይ ዝኽእል፤ቀሊን ብሕድ ሕድ ሰበስልጣን እቶት ዝእከብን እዩ ክኸውን።እቲ ገንዘብ ኣብ ቁፅሪ ሒሳብ ማእኸላይ ባንኪ ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ዝኣቱዩ " ድማ ኢሎም።።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ: ኣብ ኪጋሊ ሩዋንዳ ዝተኣከቡ መራሕቲ ኣፍሪቃ ሓድሽ ኮምሽነር ሕብረት ኣፍሪቃ ንምምራጽ ዘይምስምምዖም ንገለ ኣፍሪቃዊያን የሓጒስዎም ኣሎ።
ድሕሪ ክልተ ዙር ናይ ስልጣን ግዜአን ክወርዳ ዝነበራ ኣዶ-መንበር ኮምሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ዶክተር ዲላሚኒ ዙማ ኣብ ወርሒ ጥሪ ዝቕጽል ኮሚሽነር ክሳብ ዝምረጽ ኣብ ስልጣነን ክጸንሓ እየን።
ቦትስዋናዊ ሕጹይ ዘድሊ ክልት ሲሶ ድምፂ ክረኽቡ ኣይክኣሉን። Afican Sun Times ናይ ዝተበሃለት ጋዜጣ ዋና ኣሰናዳኢ ናይጀሪያዊ ቺካ ኦንያኒ ሕጹያት ኡጋንዳን ኢዃተሪያል ጊኒን ዘይምስዓሮም ሕጉስ እየ ኢሉ’ሎ።ምኽንያቱ ኣብ ዝገለጹሉ ድማ "እዘን ሃገራት እዚአን ብውልቀ-መለኽቲ ስለዝምርሓ'ዩ" ኢሎም።


text:
መንበሪን ስራሕን ምርካብ
ምስ ROUTE ሮተ 37
እንታይ ኢዩ?
መንገዲ 37 ኣብ ክፍሊ ኢንድረ-ኤት-ሎየር ኣብ ምድላይ መንበሪ ኣባይትን ስራሕን የሰንየካ።
እቲ ዕላማ፡ ንስደተኛታት ከከም ድሕረ ባይታኦም፡ ድሌታት ነፍሲ ወከፍ ሰብ ዘማልእ ውልቃዊን ብሕታዊን ደገፍ ምሃብ እዩ።
ጽቡቕ ክትፈልጥ :!
መንገዲ 37 ብዓሰርተ መሓውራት ዝቖመ ኮይኑ ኩሎም ንጠለባት ስደተኛታት ንምምላእ መመላእታ ተግባራት ዝህቡ እዮም፡ ፕሮጀክትታት ውህደት፡ ስልጠና፡ ገምጋም ቋንቋ፡ ስነ-ኣእምሮኣዊ ደገፍ ወዘተ።
ንመን ኢዩ ፧
12 ወርሒ
ዞባ\ ዴባርትሞ
37 - Indre-et-Loire
12 ወርሒ
ዞባ\ ዴባርትሞ
37 - Indre-et-Loire
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ብሕታዊ ዝኾነ ደገፍ
እቶም ኣብ ፕሮጀክት መስመር 37 ዝሳተፉ 10 መሓውራት ብሕታዊ ደገፍ ይህቡኻ: ውልቃውን/ወይ ሓባራዊን ከከም ድሌታትካ።
ዓለምለኻዊ ደገፍ
ጋንታታት መስመር 37 ኣብ ጉዕዞኻ ኣብ ጉዳያት ምንቅስቓስ፣ ጥዕና፣ ተበፃሕነት ስልጠና፣ ትምህርቲ ወዘተ ይድግፉኻ። ከከም ድሌታትካ።
ሰራሕተኛታት ዝደልዩ ጽላታት ንግዲ ዝምልከት ሊንክ
ሓደ ካብቲ ዕላማታት ምስ ኣስራሕትን ዝቖጽሩ ዘለዉ ጽላታት ንጥፈታትን ከም፤
- ምህናፅ
- ሕርሻን ምህርቲ ወይንን ዝምልከት ምዃኑ’ዩ።
- ምሕዳስ
ወዘተ
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ቆጸራ ይሓትት ኣለኹ!
- ብኢ-መይል ኣድራሻ ፡ marie.sergent@entraide-et-solidarites.fr ወይ ድማ contact@route37.fr
- ብስልኪ ቁጽሪ ፡ 02 47 31 87 00
- ብመንገዲ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ዘሎ ናይ ርክብ ቅጥዒ ፡ ኣብዚ ጠውቑ!


text:
Radio Erena: 01 March 2022
ኢጋድ ንህሉው ኩነታት ሱዳንን መፍትሒኡን ብዝምልከት ክዛተይ ንዘውጸኦ መደብ፣ ሱዳን ከምዘይትሳተፎ ኣፍሊጣ።
ግዚያዊ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ዓሊ ሳድቕ ምስ ወኪል ኢጋድ ኣብ ሱዳን ዑስማን በላይል ኣብ ዘካየዶ ርክብ፣ መሪሕነት ኢጋድ ናይ ሱዳን ተራ እኳ እንተነበረ፣ ብዘይድሌታ ንካልእ ሃገር ተዋሂቡ ክብል ተቓውሞኡ ኣስሚዑ።
ኣብ ሱዳን ዕልዋ መንግስቲ ምስ ተኻየደ፣ ሕብረት ኣፍሪቃ ነታ ሃገር ካብ ኣባልነት ስለዘደስከላ፣ ምስ ዞባውያን ሃገራት ንምዝርራብ ብመንገዲ ኢጋድ እዩ ክቃናዕ ጸኒሑ።
ኣብ ኣጋ መወዳእታ ወርሒ ጥሪ፣ ኣካያዲ ስራሕ ኢጋድ ወርቅነህ ገበየሁ ናብ ዩጋንዳ ብምብጻሕ፣ ንዮወሪ ሙሰቨኒ ብዛዕባ ኩነታት ሱዳን፣ ኢትዮጵያን ሶማልን ዘተ ዘካይድ ዋዕላ ከዳልው ምሕታቱ፣ ኣቐዲሙ ተገሊጹ እዩ።
ኣብዚ ኣብ ወርሒ መጋቢት ክካየድ ዝተመደበ ዋዕላ ኢጋድ፣ ብዘይ ተሳታፍነት ወከልታ፣ ንሱዳን ዝምልከት ጉዳይ ከይለዓል፣ እቲ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣጠንቂቑ። ዓሊ ሳድቕ ብተወሳኺ፣ መራሕቲ ሱዳን ይጥዕመና’ዩ ኣብ ዝበሉዎ እዋን፣ ኣኼባ ኢጋድ ክጽውዑ ምዃኖም ሓቢሩ።
=================


text:
ትግራይ ኣብ ምክልኻል ምድረ በዳ ንዘርአየቶ ሽልማት ኣብነታዊ ውፅኢት ክብርን ኣፍልጦን ኣብ ቻይና ወሲዳ
- ግርማይ ገብሩ
- ሪፖርተር፡ ቢቢሲ ትግርኛ
ትግራይ ኣብ ምዕቃብ ሓመድን ማይን ምክልኻል ምድረ በዳን ብዘመዝገበቶ ርኡይ ለውጢ ኣፍልጦን ሽልማት ወርቅን ረኺባ።
እቲ ፅምብል ሽልማት ባሕቲ መስከረም 2010 ብ ኣቆጻጽራ ፈረንጂ ከኣ 11 መስከረም 2017 ኣብ ቻይና ከተማ ኦርዶስ ተፈፂሙ።
ኣብ ቢሮ ልምዓት ሕርሻን ገጠርን ትግራይ መራሒ ጉጅለ መፅናዕትን ዲዛይንን ሃፍቲ ተፈጥሮ ኣይተ ሃፍቱ ኪሮስ ንቢቢሲ እንትገልፁ
"እቲ ሽልማት ኣብ ልምዓት ተደሪኹ ንዝወፀአን ተግባራዊ ዝዀነን ፖሊሲ ዘመዝገቦ ውፅኢት ዝተወሃበ እዩ" ኢሎም።
እዚ ድማ ንመናእሰይ ተረባሕቲ ዝገበረ ውፅኢት ልምዓታዊ ፖሊሲ ምዃኑ ተዘሪቡ'ሎ።
"ኣብ ምድሪ ትግራይ ኣብ ውሽጢ 31 ዓመታት ሓመድን ማይን ንምዕቃብ 1.3 ሚልየን ሄክታር ስፍሓት መሬት ዛላ ተሰሪሕሉ፤ ልዕሊ 787 ሽሕ ሄክታር ስፍሓት መሬት ፈልሲ ተተኺልሉ፤
ካልእ 1.2 ሚልየን ሄክታር ስፍሓት መሬት ድማ ተሓዚኡ'' ኢሎም ኣይተ ሃፍቱ ኪሮስ።
ኣብ ትግራይ ከም ቀንዲ ጠንቅታት ምድኻም ሃፍቲ ተፈጥሮ ዝቑጸር፡ ንዓመታት ዝፀንሐ ሳይንሳዊ ዘይኰነ ኣጠቓቕማ መሬትን ነቲ ዝተሃሰየ መሬት ናብ ንቡር ንምምላስ ብቑዕ ፖሊስን ኣመራርሓን ዘይምንባሩን ምዃኑ ድማ ተገሊፁ'ሎ።
ኣብ ሕሉፍን ህልውን ሃፍቲ ተፈጥሮ ትግራይ መፅናዕትን ምርምርን ዘካየዱ ሊቃውንቲ ቤልጀማዊ ፕሮፌሰር ጃን ኒይሰንን ሆላንዳዊ ፕሮፌሰር ክሪስ ሬጅ እዮም።
እዞም ሊቃውንቲ እዚኦም ህዝቢ ትግራይ ኣብ ምሕዋይ ሃፍቲ ተፈጥሮ ኣብ ዓለምና መዳርግቲ ዘይርከቦ ውፅኢት ከምዘመዝገበ ይምስክሩ።
ብፍላይ ህዝቢ ትግራይ ምስ ኣኽራናትን ኣኻውሕን ገጢሙ ዘርአዮ ለውጢ ካብ ካልኦት ለውጢ ዘርአዩ ህዝብታት ፍሉይ ይገብሮ እውን ይብሉ።
እቲ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ትግራይ ተፈጢሩ ዘሎ ለውጢ፡ ንትግራይ ናብቲ ቅድሚ 145 ዓመታት ዝነበረትሉ መልክዕን ወዝን ዝመለሰ እዩ ብምባል ይኣምኑ።
ነቲ ሽልማት ዝሃቡ ዓለምለኻዊ ትካላት World Future council ከምኡ እውን UNCCD ይበሃሉ።
እቲ ፅምብል ሽልማት ትማሊ ኣብ ቻይና እንትካየድ 300 ላዕለዎት ሓለፍቲ ስራሕ ተረኺቦም።
ነቲ ሽልማት ርእሰ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ኣይተ ኣባይ ወልዱ፣ ሓለፍቲ ቢሮ ልምዓት ሕርሻን ገጠርን ትግራይ ኣይተ ኪሮስ ቢተውን ዶክተር ኣትንኩት መዝገቦን ንህዝቢ ወኪሎም ተቐቢሎም።
መድረኽ ኣቀባብላ ሽልማት ትግራይ መስከረም 8 ኣብ ከተማ መቐለ ክካየድ እዩ። ዓመተ 2010 (2017) ድማ፥ ትግራይ መራሒት መፃኢ ፖሊሲ ዓለምና ኰይና ምሽላማ ንምብሳር ብስራሕን ካልኦት ምስንዳኣትን ክደምቕ እዩ ኢሎም ኣይተ ሃፍቱ።


text:
በዝሒ ናብ ኢትዮዽያ ዝሰገሩ ደቡብ ሱዳናውያን ከምዘይነከየን፣ብሕልፊ ክረምቲ ምስ ምእታው ሓደጋ ጥምየት የንፀላልው ከምዘሎን ተገሊፁ።
ኣብ ምዕራብ ኢትዮዽያ ኣብ ዝተኸፈቱ ኣርባዕተ ማእከላት ስዱዳት ደቡብ ሱዳን በፂሖም ወሃቢ-ቃል UNHCR ኣቶ ክሱት ገ/ሄር፣በዝሒ ስዱዳት ኣይነከየን ኢሎም።
በቢመዓልቲ ካብ 800 ክሳብ 1,000 ደቡብ ሱዳናውያን ናብ ኢትዮዽያ ይኣትው‘ለው፣ሓረስቶት ኣብ ጊዚኡ ክሓርሱ ኣይካኣሉን፣ስለዚ ኣብ ሃገሮም ሓደጋ ጥምየት ኣሎ፣ከምሳዕቤኑ ድማ ተወሰኽቲ ሰባት ክስደዱ ይኽእሉ‘ዮም ይብሉ እቶም ወሃቢ-ቃል።
ዛጊድ እቲ ግጭት ካብ ዝውላዕ ንነዘ ኣብ ውሽጢ ሸሞንተ ኣዋርሕ 180 ሽሕ ደቡብ ሱዳናውያን ናብ ኢትዮዽያ ከምዝኣተው ኣቶ ክሱት ጠቂሶም።
ብዘይካ‘ዚ ልዕሊ 600 ሽሕ ስዱዳት ኤርትራ፣ሶማልያን ሱዳንን ኣብ ኢትዮዽያ ኣዕቊቦም‘ለው።
ኢትዮዽያ ወሰናታ ከፊታ ክንዲ ዝኣክል ብዙሕ ስደተኛ ክትቅበል ከላ፣ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ብውገኑ ዝልግሶ ሓገዝ ክብ ከብል ትፅቢት ይግበረሉ‘ዩ ይብሉ ኣቶ ክሱት።
ፀገም ስደተኛታት ደቡብ ሱዳን ነባራይ ፍታሕ ዝረክብ እቲ ኣብ‘ዚ ቀረባ ክቅፅል‘ዩ ዝባሃል መስርሕ ልዝብ ኣዲሳበባ ምስ ዝዕወት‘ዩ።
UNHCR በዚሒ ኣጓኒፍዎ ዘሎ ዋሕዚ ስደተኛታት ደቡብ ሱዳን ካብ‘ቲ ቅድም ክብል ዝነፀሮ ግምት ዝበዝሐ ኮይኑ‘ሎ።ብመሰረት‘ቲ ኮምሽን ዝሃቦ ሓበሬታ ክሳብ ዝመፅእ ታሕሳስ ክሳብ 150 ሽሕ ስደተኛታት ክንቅበል ኢና ዝብል ነይሩ፣እንተኾነ ዛጊድ በዝሒ ዝተቀበሎም ስደተኛታት 180 ሽሕ ኮይኑ‘ሎ።


text:
Saturday, January 29, 2022
እዘን ባህርያት ተንጸባርቕ እንተኾንካ ፋራ ኢኻ!
1 comment:
ዊኪፐድያ ብቋቋ ትግርኛ
እንቋዕ ናብ በዓል ቅዱስ የውሃንስ ኣብቀዓና !! ቋንቋ ትግርኛ ኣብ ጉግል ምእታው እቲ ቀዳማይ ዕላማ ናይዚ ሓይሊ ዕማም ነይሩ፣ ሳላ ተሳትፎ ህዝቢ ድማ ኣብ ዓወት በጺሑ። ሕጂ ድማ ናብ ካልኣይ ምዕራፍ ንሰጋገር ኣሎና። ...
-
ኣብ ጉግል ክሳብ ሕጂ ከባቢ 340ሽሕ ቃላት ናይ ቋንቋ ትግርኛ ጥራይ’ዩ ኣትዩ ዘሎ። እዚ ድማ ምስ ሃብቲን ዕምቆትን` ዚ ቋንቋ ርኢኻ ኣዝዩ ውሑድ`ዩ። ኣብ መወዳእታ ናይዛ ሒዝናያ ዘሎና ዓመት፣ እዚ ብዝሒ ናብ 600ሽሕ...
-
ዝኾነ ጥዑይ ርድኢት ዝውንን ሰብ ርእሰ-ተኣማንነት ዘለዎ ሰብ ከድንቕን ክፈቱን እዩ ዝርአ፡ ኣውራ እኮ ደቂ-ኣንስትዮ ዝሓርይኦ ወዲ-ተባዕታይ። ንኣብነት ኤርትራውያን ደቂ-ኣንስትዮ ርእሰ-ተኣማንነት ዘለዎ ወዲ-ተባዕታይ እ...
-
ዘመነ ተክኖሎጂ ንብዙሓት ሰባት ኳልኩሌተር ከይሓዙ ናብ ሞባይል ኣስጊሩ፣ ዘመነ ማሕበራዊ ሜድያ ከኣ ኣወዳት ሎሚ ስእሊ ናይ ቸካይስ ኣብ ፖርቶፊልዮኦም ሒዞም ከይተዛወሩ እንሄልካ ቪድዮ ናይ ኣዕሩኽቶም ብላይቭ ይፍንዉ። ዘ...
-
ስደት ምስቲ ዘለዎ ስነ-ኣእምሮኣዊ ነውጺ፣ ከቢድ ፈተነ ሂወት ምዃኑ ኩሉ ዝኣምነሉ ሓቂ`ዩ። ኣብ ስደት እቲ ቀዳማይ ዘጥቃዓኻ ነገር እንተሃልዩ ጽምዋ`ዩ። ጽምዋ ብዙሕ እዩ ዓይነቱ፣ ሓደ ሓደ ግዜ ብሰብ ተኸቢብካ ክነስኻ ጽም...
-
ህቡብ ኣመሪካዊ ተዋሳኢ ጆኒ-ደፕ ብበዓልቲ ቤቱ ነበር ኣምበር ሀርድ ዝተመስረተሉ ጸለመ ንክመልስ ሽዱሽተ ዓመታት ኣብ ቤት-ፍርዲ ክመላለስ ከምዘሕለፎ ይፍለጥ። ቅድሚ ሒደት መዓልታት ኣብ ዝተበየነ ፍርዲ ከኣ ካብ ኩሉ ክ...
-
ፍርነት ናይ ስነ-ኣእምሮ ሕማም`ዩ ኢለ`የ ዝኣምን። ምኽንያቱ ሓደ ፋራ ዘንጸባርቐን ቀዳሞት ባህርያት ምስ ንዕዘብ ርእሰ-ተኣማንነት ምጥፋእን ነብሰ-ምትሓትን እየን። እዚኦም ዓይነት ሰባት ከም ከውሊ ባህሊ ኣቦታትና ዘኽብሩ ...
-
እንቋዕ ናብ በዓል ቅዱስ የውሃንስ ኣብቀዓና !! ቋንቋ ትግርኛ ኣብ ጉግል ምእታው እቲ ቀዳማይ ዕላማ ናይዚ ሓይሊ ዕማም ነይሩ፣ ሳላ ተሳትፎ ህዝቢ ድማ ኣብ ዓወት በጺሑ። ሕጂ ድማ ናብ ካልኣይ ምዕራፍ ንሰጋገር ኣሎና። ...
-
ሓደ መዓልቲ ኣዳም ንኣምላኽ ‘ንምንታይ ንሄዋን ኣዝያ ጽብቕቲ ጌርካ ፈጢርካያ ‘’ኢሉ ሓተቶ። ‘’ድንቁርናኣ ሪኢኻ ከይትጸልኣ’’ ኢሉ መለሰሉ። ስለምንታይ’ከ ደንቆሮ ጌርካያ ኢሉ ምስ ሓተቶ ከኣ ኣምላኽ ‘’ነቲ ግናይ ገጽካ ...


text:
ጽዑቕ ንጥፈታት ጨናፍር ግ.ሃ.ድ.ኤ.
ስዊስ፡ ብዕለት 7/2/ 2015 ኣብ ስዊዘርላንድ ከተማ ዙሪኽ ኣባል ፈጻሚ ኣካልን ሓላፊ ወተሃደራውን ጸጥታውን ቤት ጽሕፈት ግ.ሃ.ድ.ኤ ብጻይ ገዛኢ ኪዳነ ዝተሳተፎ ዕዉት ናይ ኣባላት ኣኼባ ተኻይዱ። ኣብ’ዚ ኣኼባ’ዚ ካብ ዝተፈላለየ ካንቶናትን ከተማታትን ስዊስ ዝመጹ ወከልቲ ጉጅለታት ጨንፈር ስዊስ ከም ዝተረኽብዎ ካብ’ቲ ቦታ ዝበጽሓና ዜና ኣረጋጊጹ። ኣኼባ ብቃል ሽማግለ ጨንፈር ተኸፊቱ። ቀጺሉ ብጻይ ገዛኢ ኪዳነ ህልው ኩነታት ሃገርናን፡ ኩነታት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጥን ኣመልኪቱ ሰፊሕ መግለጺ ድሕሪ ምቕራቡ፡ ሃለዋት ውድብና ኣብዚ መድረኽ እዚን፡ ኣብ ዝሓለፈ እዋን ኣጋጢሙዎ ዝጸንሔ ሽግራትን ኣገባብ ኣፈታትሓኡን ብዝምልከት እውን ብሰፊሑ ንኣኼብኛታት ንጹር መግለጺ ብምቕራብ፡ ቤላበለውን ሓሶትን ተጻባእቲ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ በኒኑ ከም ዝተረፍ ኮይኑ ክብል ካብ ስዊዘርላንድ ዝመጸና ሓበሬታ ኣብ
ርእሲ ምርጋግጹ ፡ ኣብቲ ኣኼባ፡ ኣብ ተዋጋኢ ሰራዊት ድሕነት ዝጸንሑ ኣባላት ክፍሊ ባህሊ ናይ ውድብና ዝነበሩ ዝርከብዎም፡ ብዝሓት መንእሰያት ከም ዝተሳተፍዎ ተፈሊጡ። እቶም መንእሰያት ሎሚ እውን ከም ቀደም ንውድቦም ብዘለዎም ሞያ ከገልግሉ ድሉዋት ምዃኖም ቃል ከም ዝኣተዉ ካብ ከተማ ዙሪኽ ዝመጸና ዜና ደጊሙ ኣረጋጊጹ።
ድሕሪ መግለጽን ሓበሬታን ብጻይ ገዛኢ ኪዳነ ካብ ኣኸበኛታት ዝቐረበ ሕቶታት መልሲ ድሕሪ ምሃብን፡ ካብ ኣኼብኛታት ንዝቐረቡ ሃነጽቲ ርእይቶታን ለበዋታትን ድሕሪ ምቕባል፡ እቲ ኣኸባ ናይ ቃልሲ ወኒ ብዘለዓዕል ኣገባብ ብዓወት ምዝዛሙ ተሓቢሩ።
ብጻይ ገዛኢ ኪዳነ ጉዕዞኡ ብምቕጻል ኣብ ከተማ ጅነቭ ብዕለት 09.02.2015 ምስ ኣገደስቲ ናይ ዲፕሎማሲ ሰባትን፡ ኣባላት መሪሕነት መሓዙት ተቓወምቲ ውድባትን ኣገደስቲ ሃገራውያን ባእታትን ተራኺቡ ንህዝብናን ሃገርናን ኮምኡ’ውን ንውድብ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ዝምልከት ሃናጺ ዝርርብ ከም ዘካየደ ካብ ጅነቭ ዝበጻሓና ዜና ኣፍሊጡ።
ስዑዲ ዓረብ፡ ግ.ሃ.ድ.ኤ. ጨንፈር ርያድ ብዓርቢ ዕለት 30/01/2015 ኣገዳሲ ናይ ኣባላት ኣኼባ ኣካይዱ። ኣብ መኽፈቲ ናይ’ቲ ኣኼባ ብጻይ መሓመድ ስዒድ ሓጎስ ኣባል ማእከላይ ባይቶ ግ.ሃ.ድ.ኤን ወኪል ፈጻሚ ኣካል ኣብ ማእከላይ ምብራቕን ተረኺቡ ብዛዕባ ህልዊ ኩነታት ሃገርን ተቓውሞ ደንበን ብፍላይ ድማ ውጽኢት ህጹጽ ኣኼባ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ፡ ከምኡ’ውን ውጽኢት ሻድሻይ ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ ኣካል ውድብናን ኣመልኪቱ ኣገዳሲ መብርሂ ኣቕሪቡ። ቀጺሉ ብጻይ ኣሰፋው ኣብራሃ ኣቦ መንበር ጨንፈር ርያድ ካብ ውድብ ዝመጸ መምርሒታትን ሓበሬታን ንኣኼብኛታት ኣቕሪቡ። ብተወሳኺ ሽማግለ ጨንፈር ዘካየዶም ንጥፈታት ብዝምልከት ሓጺር ጸብጻብ ኣቕሪቡ። ኣኼብኛታት ኣብ’ዚ ምርኩስ ብምግባር ድማ፡ ጨንፈርን ውድብን ኣብ ዘካይዶ ዘሎ ንጥፈታትን፡ ኣብ ህልዊ ፖለቲካዊ ምዕባሌታት ሃገርና ህዝብናን ዘቕነዐ ዓሚቝ ገምጋም ኣካይዶም። ውድብና ካብ’ቲ ኣቲይዎ ዝነበረ ቅልውላው ወጺኡን ሓድነቱ ዓቂቡን፡ ኣብ ኩሉ መዳያት ቃልሲ፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ህዝባውን ዜናውን ንጥፈታትን ከምኡ’ውን ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝካየድ ዘሎ ኣውንታዊ ስራሓትን፡ ጨንፈር ርያድ ኣመጕሱ። ኣብ መጻኢ ግዜ፡ ግደ ጨንፈር ርያድ ዝያዳ ንምዕዛዝን ሃገራዊ ግደ ውድብና ንምሕያልን ነፍሲ ወከፍ ኣባል ካብኡ ዝጥለብ ከማልእ ድሉው ምዃኑ ብምርግጋጽ ኣኼባ ግ.ሃ.ድ.ኤ. ጨንፈር ርያድ ብዓወት ከም ዝተዛዘመ ካብ’ቲ ቦታ ዝበጽሓና ዜና ኣረጋጊጹ።
ሽወደን፡ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ – ጨንፈር ሽወድን ኣብ ትሕቲ “ ሕጂ’ውን ከም ትማሊ፡ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ” ዝብል ጭርሖ፡ ብዕለት 07/02/2015 ዕዉት ጨንፈራዊ ጉባኤኡ ከም ዘካየደ ካብ ስቶክሆልም ዝበጽሓና ዜና ኣፍሊጡ። ኣብ መኽፈቲ ጉባኤ ብጻይ መሓመድ ስዒድ ኢድሪስ (መፍለስ) ኣቦ መንበር ማእከላይ ባይቶ ግ.ሃ.ድ.ኤ. ኣብ ሃገርና ተኸሲቶም ዘለዉ ፖለቲካዊ ምዕባሌታትን፡ ከምኡ’ውን ውድብና ብፍላይ፡ ተቓውሞ ደምበ ድማ ብሓፈሻ ዝርከበሉ ዘለዉ ኩነታት ኣመልኪቱ ሰፊሕ መብርሂ ኣቕሪቡ። ብጻይ ጃብር ያሲን ወኪል ፈጻሚ ኣካል ኣብ ኤውሮጳ፡ ብፈጻሚ ኣካል ተመዲቡ ዘሎ ዕማማትን፡ ንህዝባዊ ስርርዓትና ዝምልከት መምርሒታትን ብዝምልከት ኣገዳሲ ሓበሬታ ኣመሓላሊፉ። ካብኡ ብምቕጻል፡ ጉባኤኛታት ናይ ዝሓለፈ እዋን ጸብጻባት ድሕሪ ምርኣይን ወድዓዊ ገምጋም ብምክያድ፡ ንዝመጽእ ግዜ ዝሰርሕሉ መደብ-ዕዮ ተሊሞም። ካብ’ቶም ኣብ መጻኢ ብትዅረት ንክረኣዮ ዝተወሰኑ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ከተማታት ሽወደን ጽዑቕ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ ብምክያድ ስርርዕና ከም ዝሰፍሕ ንምግባር ነበረ። ብሳላ’ቲ ውድብና ዝውንኖ ሃገራዊ ኣመላኽታን ዘለዎ ፖለቲካዊ ክብደትን እዚ ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ዕማም ንክዕወት ዓቢ ተስፋ ከም ዘሎ፡ እቲ ዝበጽሓና ዜና ሓቢሩ። ኣብ መደምታ፡ ክሳብ ዝመጽእ ጉባኤ፡ ጨንፈር እትመርሕ ሽማግለ ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ ብምምራጽን ኣገደስቲ ውሳኔታትን ለበዋታትን ብምምሕልላፍን፡ ጉባኤ ግ.ሃ.ድ.ኤ. ጨንፈር ሽወደን ብዓወት ከም ዝተዛዘመ እቲ ዜና ብተወሳኺ ኣፍሊጡ።
” ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ” !!
ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን
ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ
12/02/2015
Short URL: https://english.farajat.net/?p=9390


text:
—-
ህዝቢ ትግራይ ኣብ ሓደ ዕላማ ፀኒዑ ከጥፍእዎ ንዝመፁ ፀላእቱ ብዘይኣፈላላይ ብሓድነቱ ኣስጢሙ እናመከተ መፂኡ እዩ፡፡ ሕዚ እውን እንተኾነ ፀላእቲ እንተኾይንሎም ህዝቢ ትግራይ ንምጥፋእ እንተዘይኾይኑ ድማ ኣጀንዳ ቀሪፆም ሓድነቱ ንምሽርራፍ ላሕ ንዝብሉ ፀላእቲ እዝኒ ከይሃበ ከምቀደሙ ክምክቶ ከምዝግባእ ነበርቲ ከተማ መቐለ ተዛሪቦም፡፡
ሓድነት ህዝቢ ትግራይ ንምዝራግ ፀላእቲ ሰፋሕቲ ስራሕቲ እናሰርሑ ከምዝመፁ ዝገለፁ እቶም ነበርቲ እዚ ንምፍሻል ድማ መንግስቲ ዘሎ ህልዊ ኩነታት ብግልፅነት ንህዝቢ ዕላዊ ብምግባር ህዝቢ ትግራይ ገጢምዎ ካብ ዘሎ ፈተና ህልውና ንምውፃእ ኩሎም ፖለቲካዊ ውድባት ትግራይ ተዋዲዶምን ተናቢቦምን ክሰርሑ ይግባእ ኢሎም፡፡
ፕረዚደንት መንግስቲ ትግራይ ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ መብርሂ ከይዲ ድርድር ሰላም ንረብሓ ህዝቢ ትግራይ ማእኸል ብምግባር ንምምራሕ ጥቡቕ ክትትል ይግበረሉ ምህላውን ሕዚ እውን መኸተና ብዓወት ብምዝዛም ሓድነት ህዝቢ ትግራይ ወሳኒ ምዃኑ ምግላፆም ይዝከር፡፡
ብኢየሩሳሌም ገ/መድህን


text:
Radio Erena: 05 January 2020
ቁጽሪ ናይቶም ኣብ ዞባ ዳርፉር ብዝተላዕለ ዓሌታዊ ግጭት ዝሞቱ ሰባት ልዕሊ 65 ከምዝበጽሐ፣ ዓቃብ ሰላም ውድብ ሕቡራት ሃገራት ካብታ ሃገር ሓቢሩ።
እቲ ብዕለት 29 ታሕሳስ፣ ኣብ ምዕራባዊ ዳርፉር ዝተላዕለ ዓሌታዊ ግጭት፣ ኣብ መንጎ ናይ ዓረብን ጸለምቲ ኣፍሪቃውያንን ዓሌት ዘለዎም ተወላዶ’ቲ ዞባ ዝተላዕለት ግጭት እዩ ተበጊሱ።
ብመሰረት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዘውጸኦ መግለጺ፣ ብሰንኪ’ቲ ግጭት፣ ልዕሊ 30 ሽሕ ሰባት ካብቲ ተዓቚቦምሉ ዝነበሩ መዓስከራት ተመዛቢሎም ኣለዉ።
ቁጽሪ ናይ ዝቖሰሉ ሰባት እውን ክሳብ ሕጂ ልዕሊ 45 በጺሑ ከምዘሎ’ዩ ዝግለጽ።
ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኣመሪካ፣ ነቲ ዓሌታዊ ግጭት ብዝምልከት ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ፖለቲካውያን ሰልፍታት ሱዳን፣ ነቲ ፍጻሜ ናብ ፖለቲካዊ ረብሓ ቀዪረን ንመኽሰባት ከይጥቀማሉ ኣተሓሳሲቡ።
እቲ መግለጺ ብተወሳኺ መንግስቲ ሱዳን ነቲ ግጭት ንምህዳእ ዝወሰዶ ስጉምቲ ክንእድ እንከሎ፣ ፖለቲካውያን ሰልፍታት ግና ከም ጽቡቕ ኣጋጣሚ ርእየን ክጥቀማሉ ምፍታነን ከምዘጉሃዮ ይጠቅስ።
ኣብ ዞባ ዳርፉር ኣብ መንጎ ናይ ዓረብን ናይ ጸለምቲ ኣፍሪቃውያንን ዓሌት ዘለዎም ተወላዶ በብእዋኑ ብዝካየድ ደማዊ ግጭት፣ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸር ህይወት ኣህሊቑ እዩ።


text:
‘እነ ትንፋሼ’ ንዘርእስታን ንምንቅስቃስ ህወሓት ኣብ ዞባ ማእከላይ ኢትዮጵያ ከባቢታት ኣምሓራ ንዘሕለፎ ተመክሮ ዝሰነደን ኣቶ ፍስሃ ዘሪሁን “ህወሓት ካብ ሃገራዊ ዓወትን ምሕዝነታዊ ስትራተጂን ወፃኢ ኣብ ምርግጋፅ ውሕስነት ከምዘይብሉ ብግልፂ ቅዋም እናተታሓዘ መፂኡ’ዩ” ይብል ካብ ትግራይ ወፃኢ ስለምንታይ ምንቅስቃስ ኣድለየ ንዝብል ሕቶ ክምልስ ከሎ።
ኣባል ማእከላይ ኮሚቴ ህወሓት ኮይኑ ናይ ምስራሕ መሰል ረኺቡ ዝነበረ ኣቶ ፍስሃ ብጠንቂ ዘጓነፎ ሕማም ሓላፍነቱ ብድልየቱ ኣረኪቡ ኣብ ትሕት ዝበለ ሓላፍነት ንክሰርሕ ከምዝሓተተን ተቐባልነት ምርካቡን ይዛረብ። ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ዓዲ እንግሊዝ’ዩ ዝርከብ።
ኣብ መፅሓፍ ኣቶ ፍስሃ ዘሪሁን፣ታሪኽ ጥራሕ ዘይኮነ እቲ ኣብ'ዚ መዋእል ዘሎን 'ከቢድ ዋጋ ዝተኸፈለሉን' ዝበልዎ 'ስርዓት' ኣብ ሓደጋ ዘእትው ክስተታት ይራኣዩ ከምዘለው'ውን ይጠቅስ።እዞም ሓደጋታት'ዚኦም ኣየኖት'ዮም? ንቀፃላይ ክፋል ዕላል ምስ ኣቶ ፍስሃ ተኸታተሉ።


text:
“ኣብ ኩናት ሓይሊ ሚዛን ወሳኒ ትርጉም ኣለዎ”
“ኣብ ኩናት ሓይሊ ሚዛን ወሳኒ ትርጉም ኣለዎ፡፡ ሓይሊ ሚዛን ድማ ቅድሚ ኩሉን ልዕሊ ኩሉን ኣብ ዕላማ እቲ ኵናት ይምስረት፡፡ ህዝቢ ትግራይ ዝሓዞ ዕላማ ህዝባዊ ኵናት ከምቲ ጀነራል ፃድቃን ዝገለፆን ንበዓል ኣብዪ "ቃልስና ህዝባዊ ንግበሮ" ዝብልዎ ሱቕ ኢልካ ኣብ ጥራሕ ሜዳ ዝቕዳሕ ኣይኮነን፡፡ ህዝቢ ትግራይ ብዙሓት ብድሆታት ዝሓለፈን ትርጉም ህዝባዊ ቃልሲ ዝፈልጥን እዩ፡፡ ዋላ ኣብቲ ዝነበረ ን17 ዓመታት ዝወሰደ ቃልሲ እንተወሲድካ “ስነ ኣእምሮ ክፀሮ ይኽእል አዩ” ኢልካ ዘይትግምቶ ፀይሩ እዩ ሰጊሩ፡፡ ኣጋጣሚ ድዩ ኮነ ተባሂሉ ኣይፈልጥን ኣብቲ ፈተናታቱ ተላፈንቲ ሓይልታት ኣለው፡፡ ንኣብነት 1977 ዓ/ም ድርቂ እንትመፅእ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ መንገዲ ዓፅዩ፡፡ ብኻልእ ገፅ ደርግ ቀትርን ለይትን ነፈርቲ ኣሰሊፉ “ናብ ካልእ ኢትዮጵያ ተበተኑ ወይ ከዓ ክትጠፍኡ ኢኹም” ኢሉ፡፡ ተጋሩ ኸዓ ህይወቶም ንኸድሕኑ ብመሪሕነት ውድብ ህወሓት ብሩባ ሩባ ብደጀናን ዳንሻን ገይሩ ንሱዳን ኣምሪሑ፡፡ ክወልዳ መዓልታት ዝቐረየን ነብሰፁር ኣዴታት ብድኻም፣ ፃምእን ጥምየትን ፍቖዶ በረኻ እንትሞታ፣ ቆልዑ ኣብ ማእገር ወለድን ተጋዳላይን ይሞቱ ነይሮም፡፡ ካብ መንገዲ 30 ሰብ እንተተላዒሉ እቲ ሱዳን ዝበፅሕ ካብ 15 ኣይበልፅን፡፡ እዚ ክትሽከምስ ይትረፍ ክትሰምዖ ዝኸብድ መከራ ሓሊፉ፡፡ ኣብ ትግራይ ብደብዳብ ነፈርቲ ክልተ ሰለስተ ግዜ ዘይነደደት ቁሸት የላን፡፡ ነፋሪት ዝደርበየቶ ቁምብላ ሓቒፎም ዝነደዱ ህፃናት ኣለው፡፡ 2500 ወገናት ብሓንቲ ፀሓይ ዝሰኣንናሉ ደብዳብ ሓውዜን ተሸኪሙ ዝመፀ ማሕበረሰብ እዩ፣ ትግራዋይ፡፡ ስለዚ ህዝቢ ትግራይ ነዞም ከምዚኦም ዝብሉ ብድሆታት እናጠሓስካ ምምፃእ ለሚድዎ እዩ፡፡ ኣብ 6ይ ወራር ኣብ ኣልዓሳ ዝተኻየደ ኩናት ተዋጋእቲ ሆሊኮፕተራት ንመጀመርታ ግዜ ሪእናየን፡፡ ኣብ ሰማይ ኮይነን ብሬን ብርእስኻ ዝትኩሳ እየን፡፡ ሽዑ ዝነበረ ንክልተ ሰለስተ መዓልቲ ዝፀንሐ ኩናት ብስነ ኣእምሮ ከቢድ ነይሩ፡፡ ከምዚኦም ዝበሉ ፈተናታት ሰጊርና መፂእና ኢና፡፡ ህዝቢ ትግራይ እዚ ኩሉ ወራራትን ፈተናታትን ጥሒሱ ግን መጨረሻ ዓወት ናቱ እዩ ዝገብር፡፡ ሐዚ ሓደ ፍሉይ ዝገብሮ ዝመስለኒ “ህዝቢ ትግራይ ድሕሪ ሐዚ ከምቲ 1983 ዓ/ም ዝተልዓሎ እንተተላዒሉ፤ ከምቲ ናይ 1983 ዓ/ም ኣዲስ ኣበባ በፂሕኻ ንምምላስ ኣይፍትንን፡፡ ክሳብ መወዳእታ ክኸይድ እዩ፡፡ ስለዚ ስኣንናዮ ሎሚ ረኸብናዮ ሎሚ” ኢሉ ዝተልዓለ ሓይሊ ትምክሕቲ ኣሎ፡፡ “ትምክሕቲ ካብ ብሐዚ ቦታ ኣይህልወንን” ዝብል መደምደምታ እውን ወሲዱ እዩ፡፡ ስለዚ "30 ሚልዮን ኣለና፤ ካብዚ እቲ 5 ሚልዮን ነቲ 5 ሚልዮን ህዝቢ ትግራይ እንተጥፊኡ እቲ 25 ሚልዮን ብነፃ ይነብር" ዝብል ድሌት ኣሎ፡፡ ድሌት ሓደጋ ዝኸውን ግን ዓቕሚ እንተሃልይዎ እዩ፡፡ እምበር ድሌት ሃልዩካ ኣፍካ ከፊትካ እንተወዓልካ ምንም ክትገብር ኣይትኽእልን፡፡ ስለዚ ዘሎን ዘየለን ዓቕሞም ፀንቒቖም ዝወፍሩ ዘለው እቲ ድሌቶም ሰማይ ስለዝወፀ እዩ፡፡ ምስቲ ድሌቶም ዝኸይድ ዓቕሚ ግን የብሎምን፡፡ ስለዚ እቲ ዘለካ ዓቕሚ ፅንቅቕ ኣቢልካ ክሳብ መወዳእታ ምኻድ እቲ ድሌት ዝጎቶ ነገር እዩ፡፡ ድሌቶም ከዓ ህዝቢ ትግራይ ምጥፋእ እዩ፡፡ ህዝቢ ትግራይ ከዓ ከምዘይጠፍእ ነርኢ ኣለና፡፡ እታ ዘላ ክርክር እታ ደሌት ክትረዊ ኣይከኣለትን፡፡ እቲ ምትእኽኻብ ህዝቢ ረጊፁ ክነብር ዝደሊ ሓይሊ ፎርማጆ በሎ፣ ኣብዩ በሎ፣ ኢሳያስ በሎ፣ ኩሎም ንህዝቢ ረጊፆም ኣብ ስልጣን ክነብሩ ዝደልዩ ሰባት እዮም፡፡ ኣብ ስልጣን ንኽትነብር ከዓ ኩሉ ዘለካ ክተረክብ ኣለካ፡፡ ስለዚ እቲ ሐዚ ዝግበር ዘሎ ምንቅስቓስ ነቲ ዘለዎም ሸውሃት ንምርዋይ ዝኽእልሉ ብሕታዊ መንገዲ እቲ ዘሎ ህዝቢ ክሳብ ዝሃልቕ ምጭፍጫፍ እዩ፡፡ ሐዚ ኣብዩ ሰላም ፀሊኡ ኣይመስለንን፡፡ ሰላም ክመርፅ እንተኾይኑ ሓይሊ ትምክሕቲ እሺ ክብሎ ኣለዎ፡፡ ትምክሕተኛታት ኣምሓራ “ሰላም ኣሸንኳን ክንኣትዎ ክንሰምዖ እውን ኣይንደልዮን” ይብሉ ኣለው፡፡ ዝተዛረብዎ ዘረባ ማዕፆ ኮይኑ ንድሕሪት ኣይምለሱን፡፡ ጨሊጥካ ምዝራብ ኒሕ ዝመስሎም ብዙሓት ትምክሕተኛታት ኣለው፡፡ እዚ ግን ናይ ኣእምሮ ፅልሙትነት ዝወለዶ እዩ፡፡ ኣእምሮ ዘለዎ ሰብ መማረፂ ኣለዎ፡፡ ክመፅእ ዝኽእለ ለውጢ ይሓስብ እዩ፡፡ እዚኦም ግን ከምዚ ዓይነት ኣተሓሳስባ የብሎምን፡፡ ህዝቢ ትግራይ ተዛሪብካ ዝጠፍእ እዩ ዝመስሎም፡፡ ስለዚ ከምዚ ዓይነት ዝተፀንቀቐ ፅንፈኛ ዘረባ ንድሕሪት ተመሊሶም ምኽንያታዊ ንክኾኑ ዘየግብር ድንቁርና እዩ፡፡ ክሳብ ሓዚ ኣብ ሚድያታቶም ዝብልዎ ዘለው ኣዋጅ "ጀኖሳይድ" ብዙሕ ተተዛሪቦምሉ ብዙሕ ኣጥፊኦም ዝሓድሩ እዩም ዝመስሎም፡፡ ሕማቕ ተዛሪቦም "ካብ ሕልና ክነውፅኦም ኣለና፣ ሰብ ከምዘይዝክሮም ክንገብር ኣለና" ክብል ከሎ ንሕና ከምኡ ንኸውን ዘለና እዩ ዝመስሎ፡፡ ኣብ ጠረጵዛ ከፍ ኢሎም ዝብልዎ ዘለው ኣይመስሎምን፡፡ ስለዚ ብኸምዚ ዝኣመሰለ ገልጠምጠም ኩናት ምስዓር ኣይከኣልን፡፡ ህዝባዊ ምግባር እውን ኣይከኣልን፡፡” ይብል ተጋዳላይ ሓለፎም ኣለሙ (ቸንቶ) ፍልፍል ወይን


text:
ዞባ ቀርኒ ኣፍሪካ ምስ ሃፍታም ኣረይቲ ሃፍቲ ነዳዲ ሃገራት ዓረብ ብመንገዲ ቀይሕ ባሕርን ወደብ ባብ ኤልመንደብ ዝራኸብ መስመር እዩ፡፡ እዘን ሃፍታም ሃገራት ምስ ሃገራት ምዕራብ ቁጠባዊ ርክብ ዝፍፅማሉ እዉን እዩ። በዚ እውን ዓመታዊ 700 ቢልዮን ዶላር ኣሜሪካ ዝግመት ልውውጥ ንግዲ ዝግበረሉ ካብ ምዃኑ ንላዕሊ ብመንገዲ ባሕሪ ሜዲቲራንያን፣ ስዊዝ ቦይን ውቅያኖስ ህንድን ኣቢሉ ሃገራት ምዕራብ ምስ ሃገራት ማእኸላይ ምብራቕን ኤስያን ንግዲ ዘሳልጣሉ እዩ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪካ፡፡ ኣብ ድህረ ገፅ ሆርን ኣፌርስ ዝተዘርግሐ ሓበሬታ ከም ዘመላኽቶ ብመሰረት ኣብቲ ዞባ ዘሎ መልክኣ ምድራዊ ኣቀማምጣ ጂኦፖለቲካ ስትራተጂ ዲፕሎማስን ፀጥታን ኢድ ኣእታውነት ብርክት ዝበላ ሃገራት ዝረኣየሉን ተደጋጋሚ ብድርቂ ዝጥቃዕ፣ ግብረ ራዕድን ሸፋቱ ባሕርን ዝተስፋሕፍሕሉ ፍልፍል ተመዛበልቲ ወገናትን ኲናት ሕድሕድ ዘይፍለዮ ክፋል ዓለም እዩ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪካ።
ዞባ ቀርኒ ኣፍሪካ ኣዝዩ ዝነውሐ 2,500 ማይል ወሰን ባሕሪ ዝውንን ብምዃኑ ብርክት ዝበሉ ግብረ ራዕዳውያን ሸፋቱ ባሕርን ከምድላዮም ንምንቅስቃስ ምችዊ ባይታ ዘለዎን ብዘይዝኾነ ይኹን ከልካሊ ኣንፃር ረብሓ ብርክት ዝበላ ሃገራት ጠጠው ዝበሉ ሓይልታት ማእኸሎም ዝገበሩሉን እዩ፡፡ በዚ እውን ብኣብዝሓ መንቀሊ ምኽንያት ዓለም ለኻዊ ግብረ ራዕዲ እዩ ዝበሃል፡፡ እቲ ዞባ ኢድ ኣእታውነት ሃገራት ዝበዝሐሉ እዩ፡፡ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪካ ሃገራት ኤስያ ኣውሮፓን ማእኸላይ ምብራቅን ናብ ኣፍሪካ ንምእታው እዉን ከም ቐንዲ በሪ ዝጥቀማሉ እዩ፡፡
ዞባ ቀርኒ ኣፍሪካ ኣብዚ ሐዚ እዋን ኣብ ኣዝዩ ተኣፋፊ ኩነታት ከምዝርከብ ዝገልፅ ነቲ ዞባ ብቕርበት ዝከታተሉ ሙሁራት ዛጊድ ከም ሓንቲ ሃገር ጠጠው ምባል ዝተስኣና ሶማልያ፣ ኣብ ሕድሕዳዊ ኲናት ዝተሸመማ ደቡብ ሱዳንን ኢትዮጵያን፣ ፖለቲካዊ ምርግጋዕ ዝተስኣና ሱዳን ዝሓዘ እቲ ዞባ ካብዚ ሰጊሩ ምስ ኣልቃይዳ ርክብ ዘለዎም ከምኒ ኣልሸባብ ዝኣመሰሉ ግብረ ራዕዳውያን መዐንደሪ ካብ ዝኸውን ዓመታት ተቆፂሮም ኣለዉ፡፡ ብርክት ዝበላ ሃገራት ዝዓስከራላ ጅቡትን ብቅልውላው ዕድመ መግዛእታ ብዘናውሕ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፍወርቂ ትምራሕ ኤርትራን ካልኦት ኣባላት እቲ ዞባ እየን፡፡ ብሓፈሻ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪካ ቁመና ሃገራውነት ዘይረጋገፃ ግን ድማ ሃገራት ኢና ዝብላ ዝወደቃ ሃገራት፤ ድርቅን ጥምየትን ዝባህለን ሕድሕዳዊ ኵናት ዝመለለይአን ብምዃነን ብስፍሓት ኢድ ኣእታውነት ብርክት ዝበላ ሃገራት ዓለም ዝረኣዩሉ ዞባ ንክኸውን ምኽንያት ኾይኑ እዩ፡፡
ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪካ ንዝርከባ ሃገራት ዝመርሑ መንግስታት ብኣብዝሓ ምስ ዲሞክራሲ ዓይኒን ሓመድን፣ ብዝመርሕዎ ህዝቢ ቅቡልነት ዘይብሎምን መንግስታት ምዃኖም ነቲ ዞባ ብቐረባ ዝከታተሉ ሙሁራት ዝረዳደእሉ ሓቂ እዩ፡፡ በዚ ምኽንያት ድማ ኣብ’ዚ ዞባ ዘርከቡ መንግስታት ኣሽንባይዶ ኢድ ኣእታውነት ሃገራት ወፃኢ ክኽልክሉ ይትረፍ ባዕሎም ዓዲሞም ዝእትዉ ኾይኖም ኣለዉ፡፡ እዚ ኮይኑ እናሃለወ ግን ንዓመታት ምርግጋዕን ሰላምን ንዝሓረሞ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪካ ናብ ንቡር ሰላም ክምለስ ሓድነትን ሓቢርካ ምዕባይን ህዝብታት ዝንፀባረቀሉ ዞባ ንክኸውን ፃዕርታት ተገይሮም እዮም፡፡ ሰላም ንዝረሓቀን ኣብ ሩዋንዳ፣ ሱዳንን ሶማልያን ዝተልዓሉ ጎንፂ ብውሽጣዊ ዓቅሚ እተን ሃገራት እንተዘይኮይኑ ድማ ኣብቲ ዞባ ዝርከባ ሃገራት ‘’ኢጋድ’’ ዝብል ጥምረት ብምፍጣር ዓቃቢ ሰላም ብምውፋር ንምርግጋፅ ሰላም እቲ ዞባ ፃዕርታት ተገይሮም እዮም፡፡
ኣብዚ ድማ ኣብ ዝሓለፉ 27 ዓመታት ግደ ኢትዮጵያ ዝለዓለ ምንባሩ ይዝከር፡፡ ኢትዮጵያ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪካ ንምርግጋዕን ኣብ ሞንጎ ሃገራት እቲ ዞባ ዝረአ ጎንፂ ብዘተ ንምፍታሕ እተካይዶ መደብን ምንካይ ኢድ ኣእታውነት ሃገራት ወፃእን ዝብል ፖሊስ ባህ ዘይብሎም ሓይልታት ግን ኣብቲ ዞባ ንዝርከቡ ዝደኸሙን ውለቀ መለኽትን ብስም ለውጢ ምንቅስቃስ ኢና ዝብሉ ሓይልታት ከም መጋበርያ ክጥቀማ ጀሚረን፡፡ ብስም ለውጢ ናብ ስልጣን ዝመፀ ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ፣ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፍወርቅን ንዝተበታተነት ሶማልያ ጠርኒፉ ምምራሕ ዝተስኣኖ ፋርማጆን ድማ ሰይጣናዊ ቃል ኪዳን መስሪቶም እቲ ዞባ ምሕማስ ዕለታዊ ስሪሖም ገይሮሞ፡፡ ፕሬዝዳንት መንግስቲ ትግራይ ዶክተር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል ኣብ ህልዊ ኩነታት ትግራይ፣ ኢትዮጵያን ዞባ ቀርኒ ኣፍሪካን ከምኡውን ፈተናታቱን መፍቲሒኡን ኣመልኪቶም ናብ ኣቦመንበር ሕብረት ኣፍሪካ ፕሬዝዳንት ማኪ ሳላን ካልኦት ሓለፍቲ ዓለምለኸ ውዳበታትን ዝፀሓፍዎ ደብዳቤ ብውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝመራሕ መንግስቲ ኤርትራ ንሰላምን ድሕንነትን ቀርኒ ኣፍሪካ ናብ ሓደጋ ዘእቱ ምንቅስቃስ የካይዱ ምህላዎም ምግላፆም ዝዝከር እዩ፡፡
ኢድ ኣእታውነት ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ንህዝቢ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪካ ካልእ ዋጋ ዘኽፍሎ ምዃኑ ዝሓበሩ ዶክተር ደብረፅዮን ብ2009 ኣቆፃፅራ ኣውሮፓውያን ብቤት ምኽሪ ፀጥታ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፍወርቂ ንጎረባብቱ ዘይምርግጋዕ ብምፍጣር ተነቢሩሉ ዝነበረ ማዕቀብ ምስ ኢትዮጵያ ገይረዮ ብዝበሎ ስምምዕ ስዒቡ ክለዓል እንተተገበረ እውን ዝፈፀሞም ኣዕነውቲ ተግባራት ኣሽንባይዶ ክቅንስ ኣጠናኺሩ ምቅፃሉ ዶክተር ደብረፅዮን ኣዘኻኺሮም ምንባሮም ዝዝከር እዩ፡፡
ህዝቢ ትግራይ ኣብ ዝሓለፉ 27 ዓመታት ምእንተ ማዕርነት ኩሉ መስዋእቲ ከፊሉ ጠንካራ ስርዓተ-መንግስቲ ሃኒፁ እኳ እንተነበረ ኣብ ዝሓለፈ 4 ዓመታት ናብ ስልጣን ዝመፀ ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ንኢትዮጵያ ኣብ ሓፂር እዋን ናብ ዓዘቕቲ ኣእትዮም ህዝቢ ትግራይ ንምጥፋእ ይሰርሑ ኣለዉ፤ ብምዃኑ እውን ድሕንነት ህዝቢ ትግራይ ዝረጋገፅ ኣብ ትግራይ ጥራሕ ብዝስራሕ ስራሕ ዘይምዃኑ ዝሓበሩ ሙራትን ላዕለዎት ኣመራርሓ ሰራዊት ትግራይን ትግራይ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪካ ዘለዋ ተቀባልነትን ተደማፅነትን ልዕሊ ዝኾነ እዋን ምዕባይ ሓላፍነት ወሲድካ ምስራሕ ንፅባሕ ዘይበሃል ኣገዳሲ ዛዕባ ምኻኑ እዩ ዘረጋግፁ፡፡ሰራዊት ትግራይ ሓይሊ ሰላም ምብራቅ ኣፍሪካ ኮይኑ መሊኡ ዝመፅእን ሙሉእ ድሕንነት ትግራይ ዝረጋገፅን ንሕና ደቂ ትግራይ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወፃእን እነካይዶ ዘለና ቃልሲ እንትነበርኽ ምዃኑ እውን ዝተፈላለዩ ፖለቲከኛታትን ሙሁራትን ብተደጋጋሚ ዝገልፅዎ ዘለዉ ሓቂ እዩ፡፡
ብክብሮም ተስፋይ


text:
Essunga
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 15 2 2022
እቲ ኮምዩን 5 670 ተቐማጦ ኣለዉዎ። 2000 ኣብ ኖሰብሩ ይነብሩ፡ ንሱ ከኣ ናይቲ ኮምዩን ዝዓበየ ከተማ እዩ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ5,670
ስፍሓት መሬት235 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Vara 23 ኪሜ
- Trollhättan 41 ኪሜ
- Lidköping 54 ኪሜ
- Göteborg 82 ኪሜ
እቲ ኮምዩን ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ ኪራኸቡን ነንሓድሕዶም ኪፋለጡን ይገብር። እቲ ኮምዩንና በይንነት ኪስመዓካ ኣይደልን። ኣብ ኖሰብሩ ካብ ኩሉ ሸነኻት ዓለም ዝመጹ ሰባት ኣለዉ። ኣብኡ፡ ፋርስ፡ ዳሪ፡ ዓረብ፡ ሩስያ፡ ታይላንድ ወዘተ ዚዛረቡ ሰባት ትረክብ። ምስ ወድዓድኻ ክትራኸብ ምስ እትደሊ ወይ ናብዚ ክትመጽእ ወይ ክትበጽሓና ምስ እትደሊ ክንሕብረካ ርኸበና።
መንበሪ-ገዛ
ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ማእከል ዝኾነ ኖሰብሩ ኣብ ውሽጢ ከተማ መንበሪ ኣባይቲ ኣሎ። ንድኳናትን ንቤትትምህርትን ብእግሪ ዝኽየዶ ቀረባ እዩ። ዝካረ ገዝ ንምርካብ ኣብ ኤሱንጋ ቡስታደር ኤ.ቢ ተወከስ።
ኣካረይቲ ትካላትን መንበሪ ገዛውትን ርኸብ
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ኮምዩንና ካብ ካልኦት ሃገራት ዝመጹ ሰባት ኣለዉና። ኣብዚ ነዘን ዚስዕባ ቋንቋታት ዚዛረቡ ሰባት ኣለዉ፤ ሆላንድ፡ እንግሊዝ፡ ዓረብ፡ ዳሪ፡ ፋርስ፡ ታይላንድ፡ ሩስያ፡ ቸቸንያ፡ ፖላንድን ካልእን።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ኮምዩንና ብዙሓት እተፈላለያ ማሕበራት ኣለዋ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ኖሰብሩ ዚርከቡ ድኳናት፤ ግሮሰሪታት (ሀምሾፕ፡ ኢካ፡ ኤሪክሶንስ ቻርክ)፡ እንዳባንን ካፈታትን፡ ኣብያተመግቢ፡ እንዳ ክዳውንቲ፡ እንዳ ሳእኒ፡ ናይ መጻወትን ካራሜለን ድኳን፡ ኪዮስክ፡ ናይ ክዳውንትን ክዳንን ሰከንድሃንድ ድኳን፡ ናይ ኤለትሪክ ድኳን፡ ቲቪ ሰርቪስ፡ እንዳ በንዚና ምስ ኣገልግሎቱ፡ እንዳ ዕምባባ፡ እንዳ ከሚካል፡ ናይ ህጻናት ክዳውንቲ፡ እንዳ ቀመቃማይ፡ ባንካ፡ ውሱን መሸጣ ኣልኮላዊ መስተ፡ ኖሰብሩ ጸዓት (ኤለክትሪክ)ን ፋርማሲን።
ናይ ቤትጽሕፈት ዕዮን መድህን ድርጅትን ወኪላት ነቶም ኣብ ናይ AF ምደባ ፕሮግራም ዚሳተፉ ስደተኛታት ንምርካብ ኣብቲ ኣቐዲሞም እተቛጸሩዎ ግዜ ናብ ኖሰብሩ ይመጹ።
ጥቓቲ1-9 ቤትትምህርቲ ህዝባዊ ቤትንባብ ይርከብ። ኣብዚ ብእተፈላለየ ቋንቋታ መጽሓፍ ምልቃሕ ይከኣል።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብዚ ንደቂ1-5 ዝኾኑ ኣቦታቶም ወይ ኣደታቶም ትሑዛት ዝኾኑን ህጻናት ቅድሚ ትምህርትን ድሕሪ ትምህርትን ዚእለዩሉ ቤትትምህርቲ ህጻናትን መውዓልን መዘናግዕን ኣሎ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኖሰብሩ ካብ 1-9 ክፍሊ ንዘለዉ ህጻናት ዘገልግል ቤትትምህርቲ ኣለዋ። እቲ ኮምዩን በቲ ዕዉት ቤትትምህርቱ ኣድህቦ ረኺቡ ኣሎ። ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ፡ ናብ ትሮልሃታን፡ ቫራወይ ቮርጎዳ ይኸዱ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ኖሰብሩ እቶም ዓበይቲ፡ ኣብ ቋንቋ ሽወደን ንወጻእተኛታት ፣ መሰረታዊ ትምህርቲ ንዓበይቲ ወይ ምምሕዳራዊ ትምህርቲ ንዓበይቲ ኪመሃሩ ይኽእሉ። ኣብዚ፡ እቲ ተመሃራይ ኣብ ግዜ ክላስ፡ ላፕቶፕ ወይ ተመሳሳሊ መሳርሒ ኪጥቀም ይኽእል። ኣብዚ ናይ ኮምፕዩተር ኮርሳት እትወስደሉ ክፍሊ ኣሎ። ወይ ድማ ብርሑቕ ኮርሳት ክትወስድ ትኽእል።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ኖሰብሩ፡ ማእከል ጥዕና፡ ፋርማሲ፡ ናይ ኣደታት ክሊኒክ፡ ሕክምና ስኒ፡ ሓከምቲ፡ ነርሳት፡ መሕረሲት ወዘተ. ኣለዉ። ጥቓቲ ማእከል ጥዕና፡ ናይ ኣረጋውያን መንበሪ ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ኣብቲ ናይ መእተዊ ማእከል ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ ምስቲ ከባቢኦም ዘላልዩዎም ናይ ስደተኛታት ተሓባበርቲ ኣለዉ። ኣብኡ ሰባት ከከም ኣድላይነቱ ምኽርን ደገፍን ንምርካብ ይመጹ። ሓድሽ ዝገዓዝካ ምስ እትኸውን ክንሕግዘካ ንኽእል። ተለፎን ቍ. 0512-571 66
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ'ዚ ከተማ'ዚ ስሉጥ ኣግልጎሎት መጎዓዝያ ኣሎ። ንሰዓታት ንቕሎን ናይ መጎዓዝያ ኣማራጺታትን ብዝምልከት፡ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ብምእታው ክትረኽብዎ ትኽእሉ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብቲ ኮምዩን ብዙሓት ዋኒናት ኣለዋ። ካብተን ዓበይቲ ወሃብቲ ስራሕ እዚኣተን ይርከባአን፤ ዳረንትሮድ ኣብ ዮንስሉንድ፡ ናይ ፍራመስታድ ኮምፖነንታን ናይ ፎግሉም ዪንዛን።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ቀንዲ ምክንያት ዛጊት ኣብ መንጎ ህዝብታት ዝተፈጥሩ ጎንጽታት ድኽመት አካላት ምምሕዳር መንግስቲ’ዩ ክብል ሶሻል ዲሞክራቲክ ፓርቲ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።
እቲ ፓርቲ ኣብ ዞባ ምዕራብ ጎጂ ኣብ መንጎ ተወላዶ ኦሮሞን ጌዶን ዝተፈጥረ ጎንጺ ብምጥቃስ’ዩ ነዚ ዝበለ በቲ ጎንጺ ልዕሊ 30 ሽሕ ሰባት ከምዝተመዛበሉ’ውን ኣፍሊጡ’ሎ።
ብኻልእ ወገን ከአ ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉምዝ ብሰንኪ ጎንጺ 527 ስድራ ቤታት ተመዛቢሎም። ኣብ ከተማ ህርዳር ኣብ ልመና ተዋፊሮም ከምዘለው ወከልቶም ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጾም።
ኣብ ዩኒቨርሲቲ ሃዋሳ ብሰንኪ እምነትና በደል ተፈጺሙና ክብሉ ኣብ ሓደ ቤት ክርስትያን ተዓቑቦም ዝጸንሑ ተማሃሮ’ቲ ዩኒቨርሲቲ ሎሚ ናብ ቀጽሪ ዩኒቨርሲቲኦም ከምዝኣተው ተገሊጹ’ሎ።
ኣብ ቀረባ ኣብ ዞባ ምዕራብ ጉጂ ኣብ ዝርከብ ወረዳታት ኣብ መንጎ ዝነብሩ ተወላዶ ኦሮሞን ጌድኦን ዝተፈጥረ ጎንጺ መሰረት ብምግባር ናይ ኢትዮጵያ ሶሻል ዲሞክራቲክ ፓርቲ ኢስዴኦ ኣብ ዝዘርግሖ ጽሑፍ ከባብያዊ ጎንጽታት ህዝብታት ንከይፈጥሩ ኣቀዲምካ ምክልካል ቀዳማይ ተግባር መንግስቲ ክኸውን ይግባእ ክብል ተላብዩ።


text:
ዝቕፅል ሰሉስ 29 መስከረም ኣብ ፖለቲካ ዩናይትድ ስቴትስ ዓብይ ርዝነት ዘለዎ ዕለት እዩ።ኣብ መንጎ ፕሬዝዳንት ትራምፕን ጆ ባይደንን ካብ ዝካየዱ ሰለስተ ክትዓት ሓዲኡ ዝካየደሉ ዕለት ስለዝኾነ።ኣብቲ ዕለት፣ ኣብቲ መድረኽ ሳልሳይ ዘዛቲ ወይ ዘመያይጥ ሰብ ምስኦም ኮፍ ክብል እዩ።እቲ ኣመያያጢ ነቲ ከይዲ ክትዕ ከመይ ይፀልዎ?
ዝለዓለት ትኹረት ዝውሃቦ እቶም ተኻታዕቲ እንታይ በሉ ዝብል እንተኾነ እውን እንታይ ከም ዝተብሃለን መዓስ ከምዝተብሃለን ዓብይ ታራ ዘለዎ እቲ መራሒ መድረኽ ወይ ኣመያያጢ እዩ።ሕቶ ካብ ምሕታት ዝለዓለ ታራ ኣለዎ።
ጆን ኮች ኣብ ዩኒቨርስቲ ቫንደርቢልት ዳይርከተር ስነ መጎት እዩ።
ናይቲ ዘካትዕ ሰብ ቀንዲ ስራሕ ምክትታል እዩ ምዃኑዝገለፀኮች ‘’መልሲ ክህቡ ከለው ኣሞንጉዮም ሙግትእንተጀሚሮም እንታይ ዓይነት ተኸታታሊ ሕቶ ከምዝሕተት ዝፈልጥ ክኸውን ኣለዎ’’ይብል።
ፍሉጣት ጋዜጠኛታት ነቲ ክትዕ ክመርሑ ንፕሬዝዳንታዊ ክትዕ ብዘሳልጥ ዘይሻራዊ ኮሚሽን ይሕረዩ።
ኣብ ፓብሊክ ብሮድካስቲንግ ሰርቪስ ይሰርሕ ዝነበረን ኣብዚ ዓመት ብሞት ዝተፈለየን ጂም ለህረርን12 ፕሬዝዳንታዊ ክትዓት መሪሑ እዩ።
ሜሪ ኬት ኣብ ዩኒቨርስቲ ቨርጂኒያ ማእኸል ሚለር ላዕለወይቲ ተመራማሪት እያ።ነዊሕን ዝተሓላለኸንሕቶክተቕርብ የብልካን፤ምኽኒያቱ ነዊሕን ዝተሓላለኸን መልሲ ኢኻ ትርከብ ክብል ለህረር ዝተዛረቦ ብምዝካር ትገልፅ።
ለህረር ቅድሚ እቲ ክትዕ ብዛዕባ ክኽተሎ ዝደሊዮ ናይቲ ክትዕ ስርዓት ብዝምልከት ንቶም ተኻታዕቲ ኣቐዲሙ ረኺቡ ይገልፀሎም ትብል ሜሪ።ኣብቲ ኣዳራሽ ንዝካፈሉተሳተፍቲ እውን ብዛዕባ እቲ ሕጊ ይገልፀሎም።
‘’ሓደ ካብቶም ተኻታዕቲ ነቲ ስርዓት እንተጥሒሱ፣ነዊሕ እንተተዛሪቡ፣ካሊእ ሰብ ከይዛረብ ዝኽልክል እንተኾይኑ፣ እቶም ሰማዕቲ ነቲ ሕጊ ስለዝፈልጡ ናብቲ ሰብ ምዛሮም ኣይተርፍን።እቲ መመያየጢይቕሬታ ኢሉ ኣቋሪፁ በዚ ኣገባብ ንኺድ ኢሉ ስርዓት ከትሕዞ ክቐለሉ ይገብር’’ እያ ዝበለት።
እቲ ሕፁይ ሓቅነት ዘይብሉ ገለ ነገር እንተተዛሪቡኸ?ሜሪ ኬት ንለህረር ብምጥቃስ ከምዚ ትብል።
‘’ናይ መራሒ መድረኽ ስራሕ ብሃንደበት ዘሊሉ ሓቅታት ናይ ምፅራይ ስራሕ ኣይኮነን።እቲ ዘመያይጥ ቅሩብ ጠጠው ኣቢሉ ‘እታ ሕዚ ዝበልካያ ክተብርሃ ዕድል ክህበካ ’’ኢሉ ክሓቶ ኣለዎ በለት።
ጀነፈር መርቺያ ኣብ ቴክሳስ A&M ዩኒቨርስቲ ናይ ኮሚኒኬሽን ፕሮፌሰር እያ።ኣብ 2012 ኣ\ፈ ኣብ መንጎ ባራክ ኦባማን ሚት ራምኒን ዝተኻየድ ክትዕ ዝመርሐት ካንዲ ክራውሊ ኣብ እዋን እቲ ክትዕ ንራምኒ ብጥረ ሓቂ ሒዛቶም ነይራ።ኣብ መንጎ ኣትያ ብመረዳእታ ክትሕዞም ከላ ኣብ መንጎ ክልቲኦም ሕፁያት ርሱን ምምልላስ ቃላትተኻይዱ ነይሩ።ከምኡ ብምግባራ ኣብቲ ግዜ ብዙሕጫውጫው ፈጢሩ ነይሩ።
ናይ ሎሚ ዘበን 2020 መራሕቲ መድረኽ ፕሬዝዳንታዊ ክትዓት ተሓሪዮም ኣለው።ናይ ፎክስ ንውስ ክሪስ ዋለስ 29 መስከረም ናይ ዝካየድ ናይ መጀመሪያ ፕሬዝዳንታዊ ክትዕ ክመርሕ እዩ።ዋለስ ኣብ2016 ኣ\ፈ ክትዕ መሪሑ እዩ።
ላዕለዋይ ፕሮዱሰር ናይ ኬቢል ኣገልግሎት C-SPANቻነል ስቲቭ ስከሊ ብናይ ኣዳራሽ ኣኼባ መልክዕ ንዝካየድ ካልኣይ ፕሬዝዳንታዊ ክትዕ ክመርሕ እዩ።
ኣብ ዋይት ሃውስ ንNBC NEWS እፅትብፅብ ክርስቲን ወልከር ንሳልሳይ ክትዕ ክትመርሕ እያ።
ኣብ መንጎ ሕፁያት ምኽት ፕሬዝዳንታት ንዝካየድ እንኮ ክትዕ ኣብ ጋዜጣ USA Today ናይ ዋሽንግተንቢሮ ሓላፊት ሱዛን ፔጅ ክትመርሖ እያ።
ን12 ግዜ ፕሬዝዳንታዊ ክትዓት ዝመርሐ ጂም ለህረር ንርእስኻ ዜና ናይቲ ፍፃመ ምዃን ክተወግድ ኣለካ ኢሉ ዝመዓዶ ብዝካር ሜሪ ኬት ትገልፅ።


text:
ቤት ጽሕፈት ሕቡራት ሃገራት ኢትዮጵያ፡ ንሓላፊት ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት (IOM)፡ ዘይተፈቕዳ ቃለ፡ምልልስ ገይራ ብምባል ካብ መዝነታ ተኣልያ ኣብ ዕረፍቲ ክትጸንሕ መምርሒ ሂቡ። እታ ካብ ስራሓ ዝደስከለት፡ ማውሪን ኣሺንግ፡ ኣብቲ ንሓደ ጋዜጠኛ ዝሃበቶ’ሞ ዳሕራይ ልሒኹ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ክዘውር ዝቐነየ ቃለ፡ምልልስ፡ ላዕለዎት መራሕቲ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያ፡ ምስ ትግራይ ንዝደናገጹ ሰራሕኛታት ከም ዘድሉ ትጠቅስ።
ኣብቲ “ተቖራሪጹን ዘይግቡእ መልክዕ ሒዙ ወጺኡን” ዝበለቶ ቃለ፡ምልልስ፡ እታ በዓልቲ ስልጣን፡ ንህወሓት ክፅልፍን ንትግራይ ክትምለስ ከም ዘይትደሊን’ውን ትገልጽ’ያ። እታ ሓላፊት ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ንመራሕቲ ህወሓት እውን፡ ኣብቲ ኲናት ከዕስክሩ ብዝብል ሓሳብ፡ ኣብ ስዑዲያ ንዝርከቡ መንእሰያት ናብ ርዋንዳ ክስጎጉ ይሰርሑ’ዮም ዝብል ክሲ ኣቕሪባ ነይራ ።
ብመሰረት ካብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ዝወጸ መግለጺ እምበኣር፡ ርእይቶ ማውሪን ኣሺንግ፡ ንዘይሻራዊ መትከላት እቲ ትካል ዝጻረር ብምባል’ዩ ካብ ስራሓ ክትጽንሕ ወሲኑ ዘሎ።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሰልፊ ኢህወደግ፣ ሓድሽ ኣቦ ወንበር መሪጹ።
ሚኒስተር መራኸቢታት ኢትዮጵያ ኣቶ በረኸት ስምኦን ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ ሰልፊ ኢህወደግ ሓድሽ ኣቦ ወንበር ንምምራጽ ኣብ ዘካየዶ ዋዕላ፣ ንቀዳማይ ሚኒስተር መለስ ዜናዊ ተኪኡ ዘሎ ኣቶ ሃይለማርያን ደሳለኝ፣ ብምሉእ ድምጺ ከምዝመረጾ ኣፍሊጡ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ንኢትዮጵያ ዘመሓድር ዘሎ ወዲ 47 ዓመት ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ ናይ ኢህወደግ ኣቦ ወንበር እንተኾይኑ፣ ብቐጥታ ናይ ቀዳማይ ሚኒስተር ጽፍሒ ከምዝሕዝ፣ ሚኒስተር በረኸት ስምኦን ንሕጊ’ታ ሃገር ብምጥቃስ ኣብሪሁ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ ኣብ ዝቕጽል ሳምንታት ቃለ መሓላ ብምፍጻም፣ ኣብ 2015 ሓድሽ ምርጫ ክሳብ ዝካየድ ነታ ሃገር ከመሓድር ምዃኑ ይግለጽ።
ሰልፊ ኢህወደግ ካብ 547 ወናብር ባይቶ’ታ ሃገር 545 ከምዝውንን ይፍለጥ። ብተወሳኺ ሚኒስተር ትምህርቲ ደመቀ መኮንን’ውን ምኽትል ቀዳማይ ሚኒስተር ክኸውን ከምዝተመርጸ፣ ካብ ኢትዮጵያ ዝተመሓላለፈ ዜና ኣመልኪቱ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ ንዕላማታትን ራእይን ኣቶ መለስ ዜናዊ ብፍላይ ኣብ ፖሊሲ ጉዳያት ወጻኢ ምሉእ ብምሉእ ከተግብር ይኽእል’ዩ ተባሂሉ ብሰበስልጣን’ታ ሃገር ከምዝእመነሉ፣ ተንተንቲ ፖለቲካ የመልክቱ።
ኣብዚ ፖለቲካ ኢትዮጵያ ኣብ ወሳኒ መድረኽ በጺሑሉ ዘሎ እዋን፣ ምስግጋር ስልጣን ብስልጡንን ሰላማዊን መንገዲ ክፍጸም ካብ ብዙሓት መራሕቲ ሃገራት ዓለም ልዑል ትጽቢት ከምዘሎ ይግለጽ።
ቀ.ሚ. ሃይለማርያን ደሳለኝ ኣቦ ወንበር ኢህወደግ ኮይኑ
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሰልፊ ኢህወደግ፣ ሓድሽ ኣቦ ወንበር መሪጹ።


text:
Sotenäs
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 22 11 2019
ሶተኔስ ኮሙን ኣብቲ ዝርሓቐ መስመር ገማግም ናይ ሽወደን ምዕራባዊ ገማግም ትርከብ። ኩንግስሃምን እታ ቀንዲ ከተማ ኾይና ካልኦት ፍሉጣት ከተማታት ኣብዚ ኮሙን ስሞገን፣ ሁነቡስትራንድ፣ ቡቫልስትራንድን ቡሁስ-ማልምኦን እየን።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ9,038
ስፍሓት መሬት138 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Munkedal 27 ኪሜ
- Lysekil 39 ኪሜ
- Uddevalla 50 ኪሜ
- Göteborg 121 ኪሜ
ሶተኔሰት ካብ መጀመርታ 20 ክፍለ ዘመን ኣትሒዛ ሓንቲ ፍልጥቲ ናይ ዕረፍቲ መንግሰተ-ሰማይ እያ። ኣብዚ ነቲ ጽሩይ ንፋስን ነቲ ኣብ ባድም ግን ልስሉስ ዓዳሚ ከውሓዊ ብዓትታት ናይ ትሮፒካዊ ቅርጻ መሬት ዝርከብ ማይ ክትፍስሃሉ ትኽእል ኢኻ።
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ከተማ ሱተኔስ ዝተፈላለየ መንግስታውን ብሕታዊ መንበሪ-ኣባይቲ ኣሎ። እታ ብምምሕዳር ከተማ እትውነን ትካል ክራይ-ኣባይቲ ሱተኔስ-ቡስታደር ትባሃል። እዛ ትካል'ዚኣ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታ ምምሕዳር ናይቲ ከተማ ብርክት ዝበለ ዝካረ-ኣባይቲ ኣለዋ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ሱተኔስ ብርክት ዝበሉ ዝተፈላለዩ ተዛረብቲ ካልኦት ቋንቋታት ዝኾኑ ነባሮ ይርከቡ። ገለ ካብቶም ብብዝሒ ዝዝረቡ ቋንቋታት ከኣ፡ ዓረበኛ፡ ስፓኛ፡ ኖርወየኛ፡ ታይላንደኛ፡ ቦስንያ፡ ጀርመን፡ ፖላንድ፡ ቱርኪ፡ ሊትወንያን ፊንላንድን ይርከብዎም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ሱተኔስ ብርክት ዝበለ ክርስትያናዊ ሃይማኖታዊ ምትእኽኻባትን ኣብያተ-ክርስትያንን ይርከባ። ብዜካ'ዚ ኣስታት 125 ንጡፋት ማሕበራት ውን ይርከባ። እዘን ማሕበራት እዚኣተን ዝተፈላለያ ንጥፈታት ኣለወን። ንኣብነት ማሕበራት ስፖርታዊ ንጥፈታት ከምኡ ውን ንሕብረሰተብኣዊ-ረብሓታት ማእከል ዝገበራ፡ ባህላዊ ወይን ስነጥበባዊ ማሕበራትን ናይ ጡረተኛታት ማሕበራትን ይርከብአን።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ምምሕዳር ከባቢ ሱተኔስ ኣገዳሲ ዝኾነ ማሕበራዊ-መሳለጥያታት ብቐረበ ክትረኽበሉ እትኽእል ከተማ እዩ። ንኣብነት ንውልቀሰባትን ስድራቤታትን ዘድሊ ክንክን፡ ኣብያተ-ትምርህቲ፡ መዘናግዒ ማእከላት፡ ማእከል-ትያትርን ቤት-ንባብን ይርከብ። ብዜካ'ዚ ቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣርበትስፎርመድሊንገን) ማዕከን ማሕበራዊ ውሕስነት (ፎርሸክሪንካሳን)፡ ባንኪ፡ ድኳናት መዓልታዊ-ሃለኽቲ (ስቤዛ)፡ ፋርማሲ፡ ማእከል ስፖርታዊ ንጥፈታት፡ ድኳናት ክዳውንቲ ሳእኒ ወዘተ፡ ኣብያተ-መግቢ ከምኡ ውን እንዳ ፒሳታት ይርከብ። ብኻልእ ወገን፡ ክልተ ድኳናት ሓራጅ ወይ ዘገልገለ ንብረት ውን ይርከባ። ኣብዘን ድኳናት ሕሱር ንብረት፡ ኣቍሑ ገዛ፡ ክዳውንቲ ካልእን ብደሓን ዝኾነ ዋጋ ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ሱተኔስ ኮምዩን ኣዝዩ ዝነኣድ ኣገልግሎት ክንክንን መውዓልን ህጻናት ኣለዎ። ኣብዚ መዳይ'ዚ ክፉት መውዓሊ ህጻናትን ናይ ጀመርቲ ትምርህቲ ንህጻናትን ኣለዉና።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
መባእታዊ ኣብያተ-ትርምህቲ ኣብ ከተማታት ኩንግስሃምን፡ ስሞግየን፡ ቡቫልስታራንድን ሁነቡስታራንድን ክርከባ። እተን ናይ መወዳእታ ሰለስተ ዓመታት ናይ መባእታዊ ደረጃ ትምርህቲ ኩሎም ተመሃሮ ኣብ ቤት-ትምህርቲ ሱትኔስ ኣብ ኩንግስሃምን ይመሃርወን። ካልኣይ-ደረጃ ትምርህቲ ብዝምልከት፡ ዝተፈላለየ ኣመራጺ ሃልዩ ተመሃሮ ናብ ድላዮም ቤት-ትምርህቲ ካልኣይ ደረጃ ኣብ ሽወደን ከይዶም ክመሃሩ ይኽእሉ። ምምሕዳር ከተማ ሱተኔስ ናቱ ናይ ካልኣይ-ደረጃ ትምርህቲ የብሉን። ብቀረባ ዝርከባ ናይ ካልኣይ ደረጃ-ትምህርቲ ኣብ ከተማታት ሊሰሺልን ኡደቫላን ይረካብ።
ዕድላት ትምህርቲ
እቲ ብደረጃ ምምሕዳር ከተማ ዝመሓደር ትምርህቲ ዓበይቲ ኣብቲ ኣብ ኩንግስሃምን ኣብ ዝርከብ ማእከል ትምህርቲ ኮምፕተንስ ይርከብ። እዚ ትካል'ዚ ንኩሉ ደረጃታት ትምህርቲ (ካብ ካልኣይ-ደረጃ ክሳብ ናይ ዩኒቨርስቲ) ዝምልከት ዝተፈላለየ ኮርሳትን የስተኣናግድ። ኣብዚ ትካል'ዚ ትምርህቲ ቋንቋ ሽውደን ንሓደስቲ (sfi) ውን ክትመሃሩ ትኽእሉ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ሱተኔስ ክልተ ማእከላት-ጥዕና ኣለዋ። ሓንቲ ኣብ ኩንግስሃምን እታ ካልኣይቲ ከኣ፡ ኣብ ሁነቡስትራንድ ትርከብ። እንተ ሓሚምኩም ወይ ውን ጥዕናዊ ምኽሪ ምስ እትደልዩ ምስ ሓንቲ ካብዘን ዝተጠቕሳ ማእከላት ክትራኸቡ ትኽእሉ። ኣብዚ ምምሕዳር ከባቢ'ዚ ውን ህጻናትን ስድራቤቶምን ዝራኸቡሉ ማእከል ኣሎ። እዚ ማእከል ስድራቤታ'ት'ዚ ፊሬን ተባሂሉ ይጽዋዕ። ኣብቲ እዚ ማእከል ዝርከበሉ ህንጻ፡ ማእከል ጥዕና ህጻናት፡ ማእከል ሕክምና ነፍሰ-ጾራት፡ ክፉት ምትህርቲ ንህጻናት ማእከል ድጋፍ ንወለድን ይርከብ።
ማእከል ስድራቤታት ብምትሕብባር ምምሕዳር ከተማ ሱተኔስ፡ ማእከል ጥዕናታት ኩንግስሃምንን ሁነቡስርታንድን ሕክምና ሱተኔስን ይእለ። ህዝባዊ ክሊኒክ ስኒ (ፎልክ ታንድቮርደን) ኣብ ኩንግስሃምንድ ይርከብ። ንክንክን ስኒ ዝምልከት ነገራት ምስ ዝህልወኩም ናብዚ ክትመጽኡ ክትመጽኡ ትኽእሉ። ንህጹጽ ሕክምናዊ ክንክን ብቐረባ ኣብ ኡደቫላ፡ ሊሰሺል ወይ ውን ትሩልሃታን ይርከብ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ መንግስታዊ ትካላ ኣብ ትገብርዎ ርኽክባት፡ ኣድላዪ ምስ ዝኸውን ተርጓሚ ክቍጸረልኩም ይኽእል እዩ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ካብን ናብን ከተማ ሱተኔስ ብኣውቶቡሳት ቨስትትራፊክ ክትጎዓዙ ትኽእሉ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ንግዳዊ ምንቅስቓስ ኣብ ከተማ ሱተኔስ ብነኣሽቱ ኣብ ኢደ-ጥበብ፡ ህንጻ፡ ንግዲዝዓያ፡ ቱሪስምን ዝነጥፋ ትካላት ዝተዓብለለ እዩ። ኣብ ከተማ ፍርያት ዓሳ ሰፊሕ ቁጠባዊ ሰረት ኣለዎ። እተን ኣብዚ ጽላት'ዚ ዝነጥፋ ትካላት፡ ኣባ ሲፉድ፡ ልዮሪ ስሞጌን ከምኡ ውን ዱምስተይን ፉድን ይርከባ። ካልኦት ዓበይቲ ወሃብቲ ስራሕ ምምሕዳር ከተማ ሱተኔስ፡ ሊለንታብ ከምኡ ውን ኦሆ ኣውቶምሺን ይረክበዎም።


text:
ኣብ ዝሓለፈ 10-መዓልታት 12 ኤርትራውያን ብሱዳናውያን ሓለውቲ ዶብ ናብ ራሻይዳ አሕሊፎም ተዋሂቦም፡ ሰለስት ኸአ ካብ ጉልጅ ተጨውዮም በቶም ዝሓዝዎም ራሻይዳ ሰሰለስተ ሽሕ ዶላር ክኸፍሉ ከም ዝተሓተቱ ንጉዳይ ስደተኛታት ኤርትራውያን ዝከታተል ዶ/ር የዕብዮ ወልደማርያም ገሊፁ።
ኣብ ከተማ ኒዮርክ ዝነብርን ሓደ ካብቶም ንጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝከታተሉን ዓለም-ለኸ ትኩረት ንኽረክብ ዝፅዕሩ ዘለውን ዝኾነን ነዚ ዝከታተል ትካል መስሪቱ ዝንቀሳቀስ ዘሎ ዶ/ር የዕብዮ ወልደማርያም ምስ ሬድዮ ድምፂ አሜሪካ ሎሚ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቅ'ዩ ነዚ ገሊፁ።
ዶ/ር የዕብዮ ከም ዝበሎ እቶም ሰለስት ኤርትራውያን ካብ ጉልጅ ተጨውዮም እቶም ዝተረፉ 12 ኸአ ናብ ሱዳን መዓስከር ስደተኛታት ንምኻድ ብምሕላን ናብ ሱዳን ዶብ ኣብ ዝሰገርሉ እዋን ሱዳናውያን ሓለውት ዶብ ከም ዝሓዝዎምን ብድሕሪኡ ናብ ኢድ ራሻይዳ ኣሕሊፎም ከምዝሃብዎምን ገሊፁ።
እቶም ራሻይዳ ካብቶም ሱዳናውያን ሓለውቲ ዓዲግናኩም ኢና ስለዚ ሰሰለስተ ሽሕ ክፈሉ ናብ እስራእል ክንወስደኩ ከምዝበልዎምን፡ እቶም ኤርትራውያን ናብ እስራኤል ክንከይድ አይንሐለንና ናብ መዓስከር ስደተኛታት ንምኻድ'ዩ ድልየትና ወላ እንተበሉ'ዉን ገንዘብ ከይከፈልኩም አይንስደኩምን ብምባል ሒዞሞም ከም ዘለውን ናብ ሲና ንምውሳዶም ምቹእ ጊዜ ይፅበዩ'ለው ክብል'ውን ስግአቱ ገሊፁ።
ዶ/ር ይዕብዮን ክልኦት ግዱሳትን እቲ ጉዳይ ንኽፍለጥ ይፅዕሩ ከምዘለዉ'ውን ገሊፁ።
ካልእ ፍፃመ ኸአ 28 ኤርትራውያን መንግስቲ ሱዳን ሒዝዎም ድሕሪ ምፅናሕ ብዘይድልየቶም ናብ ኤርትራ ንምምላሶም ወሲኑ ናብ ከሰላ ከምዝተወስዱን ናብ ኤርትራ ክምለሱ ተጌሩ'ዩ ዝኸውን ክብል ዶ/ር ይዕብዮ ገሊፁ'ሎ።
ብኻልእ ወገን ናይ ሕቡራት መንግስታት ላዕለዋይ ኮሚሽነር ንጉዳይ ስደተኛታት ሚስተር አንቶንዮ ጉተራስ ናብ ሱዳን መዓስከር ስደተኛታት ሸገረብ ከይዶም ከምዝበፅሑን ንፈለማ ጊዜ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዝፍፀም ዘሎ መጭወይቲን ንናውቲ ኣካላቶም ንገንዘብ ተባሂሉ ይቅተሉ ከም ዘለው አፍልጦ ብምሃብ ከምዝተዛረቡን ነዚ ጠጠው ንምባል ዓለም -ለኸ ሓገዝ ከም ዝሓተቱን ተገሊፁ'ሎ።
ብኻልእ ወገን ድማ ዓሚ ካብ ህውከት ሊብያ ሃዲሞም ኣብ ማልታ ዝርከቡ ገለ ኢትዮጵያውያንን ኤርትራውያን ስደተኛታት መንግስቲ ማልታ ከም ስደተኛታት ስለ ዘይተቀበለና አብ ፀገም ንርከብ ክብሉ ይማርሩ'ለው።
ሙሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ።


text:
ኢህወዴግ ኣብ ኢትዮጵያ ዝረአ ዘሎ ጸገም ክፈትሕ ከምዘይኽእል ኣርእዩና’ዩ ክብሉ አቶ ልደቱ አያሌው ኣፍሊጦም።
እቲ ስርዓት ካብዚ ኹሉ ፖለቲካዊ ቅልውላው ዘይመሃር ምኳኑ ኣርእዩና’ዩ ዝበሉ አባል ቤት ምኽሪ ኢደፓ ዝኾኑ ኣቶ ልደቱ አያሌው ፓርቲኦም ንምፍራስ ምንቅስቃስ ተጀሚሩ’ሎ ብዛዕባ ዝብል ጸብጻብ ኣብ ዝሃብዎ መብርሂ’ዩ ፓርቲና እንተፈረሰ’ዃ ሓድሽ ፓርቲ መስሪትና ቃልስና ክንቅጽል ኢና ኢሎም።
ኣቶ ልደቱ አያሌውን ካልኦት አባላት ቤት ምኽሪ ኢደፓ ሎሚ ቅነ ዘካየድዎ አኼባ ነቲ ቅድም ክብል 12 ጥቅምቲ ዝተኻየደን ቦርድ ምርጫ ምልኣተ ጉባኤ ኣይነበሮን ዝብል ቅሬታ ዘቕረቦ ንምሽፋን ምዃኑ ገሊጾም።
እዚ ሎሚ ቅነ ዝተኻየደ አኼባ ክልተ ሲሶ አባላት ዝተረኽብሉን ፕረዚደንትን ምክትል ፕረዚደንት ሓዊሱ ኣርባዕተ አባላት ፈጻሚ ስራሕ ካብ ሓላፍነት ዝተሓትሉን ብኣባልትነት ቤት ምኽሪ ጥራይ ክውጽሉ ከምዝተወሰነ አቶ ልደቱ አያሌው ኣፍሊጦም።


text:
ኣል-ኣረብያ ትካል ዜና ንመንግስታዊ ወሃቢ-ቃል ጠቂሱ ከምዝፀብፀቦ፣ F-15 ነፈርቲ ውግእ ነታ ናብ ክልል ኣየር ስዑድያ ዝኣተወት ነፋሪት ዓጂበን ንክትዓልብ ከምዝገበራን፣እቶም ፓይለታት ብዘይምድንጓይ ዕቁባ ሓቲቶም ከምዝተፈቀደሎም ዝረኸብናዮ ዜና ሓቢሩ።
ሮይተርስ ትካል ዜና ብወገኑ ንሰበ-ስልጣን ስዑድ ዓረብ ጠቂሱ ከምዝፀብፀቦ፣እታ ነፋሪት ወትሃደራዊ‘ምበር ናይ ውግእ ነፋሪት ኣይኮነትን ይብል።
ሎም-ዘበን ካብ ኤርትራ ብዝላዓለ ደረጃ ምጥፋእ ዜጋታታ‘ውን ኣጓኒፉ‘ዩ።ሚድያታት ስዑድ ዓረብ ኣብ‘ዚ ዓመት‘ዚ ሓንቲ ቅድም ኢላ ናብ ስዑድ ዓረብ ብክልተ ፓይለታት ዝተወሰደት ነፋሪት ሒዛ ንክትምለስ ዝተላኣኸት ኤርትራዊት ፓይለት ኣይምለስን ኢላ ዕቁባ ከምዝሓተተት ገሊፆም‘ለው።
ዝሓለፈ ለካቲት፣18 ተፃወቲ ሃገራዊት ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ኣብ ኡጋንዳ ከምዝጠፍኡን ዳሓር ፖለቲካዊ ዕቁባ ከምዝተፈቀደሎምን‘ውን ዝዝከር‘ዩ።
ዓሚ ጥሪ ዝዓለው ወትሃደራት ንሚንስቴር ዜና ኤርትራ ንሓፂር ጊዜ ተቆፃፂሮም ነይሮም።ገለ ካብ ዘቅረብዎም ሕቶታት ኩሎም ፖለቲካዊ እሱራት ይፈትሑ ዝብል ነይሩ።


text:
ሎሚ ዘመን ብዝነበረ ህጡር ክረምቲ፡ ዝምስገን ዓቐን ዘለዎ እኽሊ ክሓፍሱ ይቀራረቡ ከም ዘለዉ ካብ ኸተማታት መንደፈራን ዓድዋን ንድምጺ ኣመሪካ ዝተዛረቡ ሓረስቶት ሓቢሮም
ኣብ ኸባቢ ዓድዋ ጣብያ ስምረት ዝብሃል ናይ ባዕሎም ሕርሻ ኸምዘለዎምን፡ ኣብ ኸባቢ ኸተማ ድማ ብጭረታ ዝሓዝዎ ሰፊሕ መሬት ከምዘለዎም ዝገለጹ ኣቶ ማርቆስ ዮሃንስ፡ ጣፍን ዳጉሻን ኸምኡ`ውን ብርስንን እንጣጢዕን ዘሪኦም ከምዘለዉ ሓቢሮም። ዘመናውያን ኸብቲ ከምዘለወኦም`ውን ጠቒሶም።
ኣብ ኸባቢ መንደፈራ ፍሉይ ሽሙ እምኒ ሓይሊ ዝሓርሱ ኣቶ ተስፋይ ኣብራሃ ብወገኖም፡ ጣፍ መሸላ፡ ስርናይ፡ ዕፉን ስገም፡ ብጀራዲን ድማ ኣራንሺ መንደሪኒ ከምዘለዎም ገሊጾም።ናይ ጸባ ኸብቲ`ውን ኣለዋኒ ኢሎም።
ኣብ ኸባቢ ሩባ መረብ ብኽሊቲኡ ሸነኽ ዝርከቡ ሓረስቶት-ሰብ ከብቲ፡ ማሎም ኣብ`ቲ ፈለግ ከምዘስትዩን፡ ነቲ ተፈጥሮኣዊ ፈለግ ብሓባር ከምዝጥቀምሉን ክሊቲኦም ሓረስቶት ሓበሬታ ከምዘለዎም ንጋዜጠኛ ተወልደ ወልደገብሬል ገሊጾምሉ።
ንምሉእ መደብ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ንምስማዕ ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቑ