text:
ቤት ክርቲያን ኣብ ዝሓለፉ 2000 ዓመታት ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ጠመቓዊ ትምህርቲ ኣብ ቅዱስ መጽሓፍን ባህልን ትውፊትን ኣብ ህያው ስልጣናዊ ትምህርታታ ኣጽኒዓ እተማዕብሎ ምዃኑ ይረጋገጽ፡ እዚ ኸኣ እናዓበየን እናማዕበለን ዝኸይድ ናይ እምነት ፍህመት (intellectus et fidei) የረጋግጸልና።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
መዝገበሃ ሃይማኖት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ሕጡብ ጽሑፍ 2267 ናይ ሞት ፍርዲ ፍጹም ዘይቅቡል እዩ ብዝብል ሓሳብ ዝሕድስ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝሃብዎ ብናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር ብዝደረሶ ሰነድ ተሰንዩ ናብ መላእ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳት ዝተመሓላለፈ ውሳኔ ኣብ መላእ ዓለም ህያው ዘተን ኣምራዊ ስነ ክትዕ ኣለዓዒሉ ይርከብ። ኣብ ዝዀነ ይኹን እዋን ብዛዕባ ምዕባለን ግስጋሰን ጠመቕ ትምህርቲ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ተቐባልነቱ የእውን፡ ሓናጺ ነቐፊታን ካብኡ ሓሊፉ እውን ክሳብ ዘይቕቡል ዝብል ርእዮቶ ክወሃቦ ምርኣይ ልሙድ እዩ። ንኣብነት እቲ ናይ ፍቕሪ ሓሴት ዘርእስቱ ሓዋርያዊ ምዕዳን ድዩ፡ ከምኡ ኣውን እቲ ኣብ ቀረባ መዓልቲ ቅዱስ ኣቦና ብዛዕባ ናይ ሞት ፍርዲ ተቐባልነት ዘይብሉ ብዝብል ሓሳብ ኣብ መዝገበ ሃይማኖ ትምህርቲ ካቶኪካዊት ቤተ ክርስቲያን ዘተኣታተውዎ ሕዳሴ ንምጥቃስ ይከኣል፡ ንድሕሪት ምስሊ ቢልካ ናይ 2000 ዓመት ታሪኽ ክርስትና ምስ እትርእይ፡ ብዙሕ ነገር ክምእተመሓየሸን እቲ ምምሕያሽ ከም ቅቡል ኰይኑእኣውን ይቕጸል ኣሎ፡ ኰይኑ ግና ምምሕያሽ ዕንቅፋት ወይ ከኣ ዘይምቻወን ዝህውኽን ስንባደን ከስዕብ ዝኽእል ምዃኑ ርጉጽ እዩ።
ፍርዲ ሞት ኣብ ቅዱስ መጽሓፍ
ብዛዕባ ናይ ሞት ፍርዲ ክሳብ ሕጂ ተበጺሑ ዘሎ ውሳኔ ቤተ ክርስቲያን ንምርዳእ መጽሓፍ ቅዱስ ምንባብ እኹል እዩ፡ ሎሚ እቲ እግዚኣብሔር ንሙሴ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ከምቲ ኣብ ዘሌዋውያን ምዕ. 20 ተመልኪቱ ዘሎ፥ ጣዖታትካን ግብረ ሶዶማዊ ሩካቤ ስጋን፡ ኣብ መንጐ ኣባላት ስድራ ቤት ሩካቤ ስጋን ንመቐተልቲ ዘብጽሕ፡ ወለዲ እውን ዘየኽብርን ብሕሰም ዝሕዝ ይቀተል ይብል። ብርግጽ ሙሴ ቅድሚ 3000 ዓመት ዝነበረን ኣብቲ እዋን ዝተውሃቢ ትእዛዝ እዩ፡ እዚ ሕጊ’ዚ ኣብ ናይ ብሉይ ኪዳን ዘሎ ኩነት ዘመላኽት እዩ፡ እዚ ቃል እዚ ምስ እነንብብ ኣብ መወዳእታ ቃል እግዚኣብሔር እዩ ኢና ንብል።
ምዕባለ ጠመቕ ትምህርቲ ኣብ ቀዳማይ ዘመን ክርስትና
ኣብ ቀዳማይ ዘመን ክርስትና ካብ እምነት ኣይሁድ ናብ እምነት ክርስትና ዝተለወጡ ክርስቲያን ንሕሰብ፡ ክንደይ ትብዓትን ጽንዓትን ናይቲ ናይ ሕዝቦም ዝነበረ ስርዓትን ሕግን ንኣብነት ግርዛት ዝኣመሰሉን እቶም ኢኣማንያን እምነት ዝተቐበሉ ኩሉ ነጺጐም ልክዕ ከምቶም ኣረመን፡ ናይ መንፈስ ኣእምሮን ክፉትነት ገይሮም እምነት ዝተቐበሉ ኩሎም ልምድታቶም ክሒዶም ክርስትና ዝተቐበሉን፡ ከምቲ ጴጥሮስ ኣብ ግብረ ሓዋርያት ዘዘንትዎ፡ መንፈስ ቅዱስ ዝተቀበለ ኣብ ቅድሚ ሮማዊ ሓለቓ ሚእቲ ቆርኔሌዎስ ንሱን መላእ ስድራ ቤቱን ብርሃን ረኸቡ ከም ዝብሎ እዩ፥ ጴጥሮስ ኣብ ቅድሚ ኣብ ዝዀነ ይኹን ሃገር ንኣምላኽ ዚፈርህን ቅንዕና ዚገብርን እንተሎ ኣብ ኣምላኽ ቅቡል እዩ እምበር፡ ኣብኡ ኣድልዎ ከም ዘየሎ ብሓቂ ረኣኹ፡ ኣምላኽ በቲ ጐይታ ኩሉ ዝዀነ ኢየሱስ ክርስቶስ ንደቂ ኣስራኤል ሰላም እናበሰረ ዝለኣዀ ቃል እዚ እዩ፡ … (ግብረ ሓዋ. 10 ረኣ.) ክብል ዝተዛረቦ ቃል ሰመዔ፡ ኣብዚ ቃል’ዚ እቲ ኣብ ግስጋሴ ናይ እግዚኣብሔር ሓቅነት ዘሎና ርድኢት ይንጸር። ዕብየትን ምዕባለን ናይ እምነት ፍህመት።
ቀዳሞት ሲኖዶስ ቤተ ክርስቲያን
ስነ ቅድስቲ ስላሴስን ስነ ክርስቶሳዊ ሃምነናዊ ትምህትን ንምንባር ክርስቲያናዊ ሓቂ መሰረት ንምትሓዝ ዝተኻየዱ ቀዳሞት ጉባኤ ቤተ ክርስቲያ ንሕሰብ፡ ካብ ቤተ ክርስቲያን ግዳም ምድሓን የሎን ዝብል ውሳኔ ዘስዓቦ ክትዕን ውጥረትን ምስሕሓብን ክሳብ ኢየሱስ ጐይታ ዝብል ብፁዕ ካርዲናል ራትዚንገር (ቅዱስነቶ ልሂቅ ር.ሊ.ጳ. በነዲክቶስ መበል 16) ክታሞም ዘንበሩሉ ኢየሱስ ክርስቶስን ቤተ ክርስቲያንን እንኰን ኵላዊ መድሕናውነትን ዝብል ውሳኔ ምጥቃስ ይከኣል። እቲ ናይ እግዚኣብሔር ናይ ምድሓን ጸጋ ብኢየሱስ ክርስቶስን መንፈስ ቅዱስን ዝተዓደለን ምስ ቤተ ክርስቲያን ዘለዎ ምስጢራዊ ምትእስሳርን ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ከምዝብሎ ክሳብ ክርስቲያን ዘይኰነ ሰባት ዝበጽሕ እዩ፡ እግዚብሔር ንዅሉ ንምድሓን ናቱ መገድታት ኣለዎ። እዚ ግና እቲ ቤተ ክርስቲያን እተስተምህሮ ጠመቓዊ ትምህርቲ ድሕነት ዘማልእ እምበር ኣማራጺ እዩ ዘብሎ ኣይኰነን።
ሃራጥቃውነትን (መናፍቕነት) ዓመጽን
ቃልሲ ጸረ ሃራጥቃውያንን ምውጋእን ነቲ ካባኻ ዝተፈልየ ዝሓስብ ምውጋእን፡ ኣብ ታሪኽ ብሓቂ ዘሕዝን ተካል ኵነት ኣብ ፈጢሩ እዩ፡ ናይ ሃይማኖታት ውግኣትን፡ ቅትለትን ውግዘትን ኵሉ፡ ቤተ ክርስትያን ጓል እዋና ብምዃና ብሱቕታ ዝረኣየቶ ድዩ ከም ይኹን ዝተቐበለቶ ከምዘሎ ፍሉጥ እኳ እንተዀነ፡ ኣብዚ ጉዳይ’ዚ ብዙሕ ሓቅነት ዘይነበሮ ብዛዕባ ቤተ ክርስቲያን ዝብሃል ብዙሕ ኣሉታዊ ነገር ዘይገበረቶ ፈጺማቶ ዝበሃል ዝነበረ ናይ ስነ ታሪኽ ሊቃውንቲ ብጥልቂ ኣነጺሮምዎ እዮም፡ ኣብ 1252 ዓ.ም. ር.ሊ.ጳ. ኢኖቸንዚዩስ ራብዓይ፥ Ad Extirpanda - ንምምሓው ብዝብል ኣርእስቲ ብክታሞም ዝተመሓላለፈ ጸረ ሓራጥቀ ውሳኔን ደሓር እውን ር.ሊ.ጳ. ኣለክሳንደር ራብዓይ ኣብ 1259 ቀጺሎም ር.ሊ.ጳ. ቀለመንጦስ ራብዓይ ኣብ 1265 ዓ.ም. ዝሰዓብዎን ኣብ ልዕሊ መናፍቓውያን ማለት ሓራጥቃውያን ዝብየን ዝነበረ መግረፍትን ስቓይን ምዝካር ዝከኣል እዩ፡ እዚ ታሪኽ ንብዙሕ ለውጢ ደሪኹ እዩ።
ደረጃዊ ምስትውዓል ናይ ሕልና ናጽነት
ካብታ Mirari vos – ተገረምኩ ዘርእስታ ር.ሊ.ጳ. ጐርጐሪዮስ መበል 16 ዕለት 15 ነሓሰ 1832 ዓ.ም. ዝደረስዎ ዛዕባ ሃይማኖታውን ፖለቲካውን ናጻውነት ዘይቅኑዕ ጐድኑ ብምትንታን እንታይነት ናይ ሕልና ናጻነት ዘረድእ ዓዋዲ መልእኽቲ ቅድሚ 200 ዓመት ዝነበረ ኩነት ዘስተውዕልን ኣመክኒዮ ምዕባለታት ብግሩም ዝገልጽ ጠመቓዊ ትምህርቲ ቤተ ክርስቲያን የቕርብ፡ ብዙሕ ናይ ተቓውሞ ኰነ ናይ ደገፍ ርእይቶታት ዘእንገደ ዓዋዲ መልእኽቲ እዩ፡ ትርጉም ናጽነት ኣብ ቤተ ክርስቲያን ይኹን ኣብ መንግስቲ እንታይ ማለት ምዃኑ የመላኽት።
ብዝምዕብልን ብዝግስግስን ጠመቕ ትርምህቲ ከጓንፍ ዝኽእል ዕንቅፋት
ምዕባለ ጠመቕ ትምህርቲ ቤተ ክርስቲያን ከስዕቦ ዝኽእል ዕንቅፋት ዘሎ ናይ እምነት ማእከላዊ ጸገም ብሕቡእ ዘመላኽት እዩ፡ ዘይልወጥ ዘይቅየር ሕጊ ብሓደ ሸነኽ ንሰብኣዊ ፍጥረት ውሕስነት ይህብ፡ ንኽትቆጻጸር ስልጣን ይህብ፡ ካብኡ ሓሊፉ መለኰታውያን ሕግታት እውን ከም ድላይካ ንኽትጠማዝዞ ይገብር፡ ዝመሓየሽን ዝስጉምን ሕጊ ግና እቲ ኣባኻ ዝነበረ ስልጣን ካባኻ ኣሕዲጉ ንኻልእ ዝህብ ይኸውን፡ ዝለመድካዩ ምቕያር ከቢድ እዩ፡ ከም ኣብነት እቲ ኣብ መንጐ ፈሪሳውያንን ኢየሱስን ዝተኸስተ ዘይምርድዳእ ንምጥቃስ ይከኣል፡ ኢየሱስ ሕያውነት ሕጊ እንክዛረብ ንሳቶም ከኣ ብዛዕባ እቲ ዝቐትል ሕጊ ይዛረቡ፡ ናይ ፍቕሪ ሕጊ ካብ ኣነነት ናብ ንስኻነት ዘሰጋግር እግዚኣብሔር ፍቕሪ እዩ ናብ ዝብል ዝመርሕ ክኸውን እንከሎ፡ እዚ ኸኣ ትማልን ሎምን ጽባሕን ዘሎ እግዚኣብሔር የረጋግጽ፡ ፈሪሳያን ኣብ ዝነበረ እግዚኣብሔር ይነብሩ።
ዓርኪ ሓቂ ምዃን
ቅዱስ ጴጥሮ ምስ ኣረማውያን ዝገብሮ ዝርርብ ምልስ ቢልና ንዘክር፡ ንሱ ወናኒ ወይ ጐይታ ሓቂ ዘይኰነስ ዓርኪ ሓቂ ምዃኑ እዩ ዝገልጽ፡ ንሱ ክዛረብ እንከሎ ኣብ ልዕሊ እቶም ዝሰምዕዎ ዝነበሩ ኵሎም መንፈስ ቅዱስ ይዓርፍ፡ እቶም ዝተኸንሸቡ ምስ ጴጥሮስ ዝመጹ ነዚ ምስ ዝርእዩ ይድነቑ ነበሩ፡ እቶም ዝሰምዕዎ ዝነበሩ በቢ ቋንቋኦም ናይ ምስማዕ ጸጋ ይዕደሉ፡ ነቶም ልክዕ ከማና ብመንፈስ ቅዱስ ዝተጠምቑ ብማይ ከይጥመቑ ዝብል መን እዩ? እግዚኣብሔር በዚ መገዲ’ዚ ኣቢሉ ቀስ እናበለ ገዛእ ርእሱ ይገልጸልና፡ ክርስትና ፍቕሪ ማለት ምዃኑ ናብ ምርዳኡ የሰንየና።
ማንም ይዅን ዝሕረይ ጴጥሮስ ተጻይ ቤተ ክርስቲያን ዘይከውን እዩ፥ ሕዳሴ ኣብ ቀዳልነትን ቀጻልነት ኣብ ሕዳሴን
ኣብ መወዳእታ እምበኣር ከስ እቶም በነዲክቶስ መበል 16ን ዮሓንስ ጳውሎ ዳግማውን ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ብኣንጻር ወይ ንሓድ ሕዶም ዝጻረሩ ገይሮም ንዘቕርቡ ብቐሊሉ ዕለት 27 ግንቦ 2006 ዓ.ም. በነዲክቶስ መበል 16 ኣብ ክራኰቪያ ኣብ ቅድሚ ብሚልዮናት ዝቑጸሩ መንእሰያት ነቶም ብትምህርቲ እምነት ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ዝዓበዩ መንእሰያት፡ ሕይወትኩም ኣብ ቤተ ክርስቲያንን ምስ ቤተ ክርስቲኣንን ንኽትሓንጹ ኣይትፍርሑ፡ ንጴጥሮስን ነታ ኢየሱስ ኣብ ሓላፍነት ጉስነት ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ንዘረከባ ቤተ ክርስቲያን ፍቕሪ ሓበን ይሰማዓኩም! ( … ) ናይ እዋናን ጴጥሮስ ብቐረባ ዝፈለጥኩም ኢኹም፡ ኣብ ዝመጽእን ዝሕረይን ጲጥሮስ ኣብ ዝነበረን ዝሓለፈን ዘሎን ጴጥሮስ … ቀጻልነት ጴጥሮስ ኣሎ፡ ማንም ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ተጻይኵም ክኸውን ኣይክእል፡ … ልቡን ኣእዳዉን ሕይወትኩም ኣብ ክርስቶስን ምስ ክርስቶስን ንኽትሓንጹ ይድግፍኹም እንክብል ብዝገለጽዎ ሓሳብ ማንም ይዅን ዝሕረይ ጴጥሮስ ተጻይ ቤተ ክርስቲያን ዘይከውን ምዃኑ ዘረጋገጽዎ ጠመቕ ትምህርቲ ቤተ ክርስቲያን ዝምዕብል እምበር እቲ ዘሎ ንዝነበረ ዝጻረር ከምዘይኰነ ዘመላኸትዎ ቃል ምዝካር ይኣክል ።


c: text/html

text:
ኣብ ሶርያ ዝተወሰደ ስጉምቲ ንቻርተር ውድብ ሕቡራት መንግስታት ዝፃረር’ዩ ቻይና
መቐለ ሚያዝያ 09/2010(ድወት) ኣብ ሶርያ ዝተወሰደ ሓበራዊ ወታሃደራዊ ስጉምቲ ንቻርተር ውድብ ሕቡራት መንግስታት ዝጥሕስ እዩ ክትብል ቻይና ኮኒና፡፡
ሚኒስቴር ጉዳያት ወፃኢ ቻይና ብወሃቢት ቃል እቲ ሚኒስቴር ኣቢሉ ኣብ ዘውፅኦ ሓበሬታ እቲ ብሃገራት ኣሜሪካ፣እንግሊዝን ፈረንሳይን ዝተወሰደ ስጉምቲ ንቻርተር ውድብ ሕቡራት መንግስታት ዝፃረር ሓላፍነት ዝጎደሎ’ዩ ይብል፡፡
ሶርያ ኣብ ልዕሊ ንፁሃን ዜጋታት ብዓለምለኸ ሕጊ ዝተኸልኸለ ከሜካል ጋዝ ተጠቂማ ብዝብል ኣብ ዝሓለፈ ዓርቢ ሃገራት ኣሜሪካ፣እንግሊዝን ፈረንሳይን መጥቃዕቲ ዝወሰዳ ምዃነን ዝገለፀ CGTN እቲ ወታሃደራዊ መጥቃዕቲ ንዘመናዊ ዓለምለኻዊ ሕጊ ዝፃረር ብዝኾነ ይኹን ተቐባልነት ዘይብሉ ጥሕሰት ሉኣላውነት ምዃኑ ቻይና ገሊፃ፡፡
ወሃቢት ቃል ሚኒስቴር ጉዳያት ወፃኢ ቻይና ሁዋ ቹን ይንግ እቲ መጥቃዕቲ ብዝተወደበ ወታሃደራዊ ወፍሪ ዝተካየደ ፀረ ዓለምለኻዊ ሕጊ ምዃኑ ገሊፀን፡፡

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ንኒካራግዋ ብዝምልከት
“ ‘ንፍቁር ሕዝቢ ኒካራግዋ ዘዕርጎ ዘሎኹ ጸሎት ብምሕዳስ ናይቲ ዓዲ ጳጳሳት ምስ ብዙሓት ሰብ ጽቡቅ ድላይ ዝፍጽምዎ ዘለው ጻዕርን ብዲሞክራስያዊ መንገዲ ኣብ ዝካየድ ናይ ሃገራዊ ዘተ ጉዕዞ ዘካይድዎ ዘለው መንጎኘትን ዝህብዎ ዘለው ምስክርነትን ምስኦም ክሓብር እደሊ፣ ኢሎም። ”
ንሶርያ ብምዝምልከት ከኣ
“ ‘ኣብ ሶርያ ዘሎ ኩነት ገና ከቢድ እዩ ዘሎ ምናዳ ኣብ ክፍለ ሃገር ደርዓ ኣብዚ መወዳእታ መዓልታት ዝተኻየደ ውግእ ቤትትምህርታትን መዕቆቢ ሕሙማንን ዘጥቅዑሉ በኣሽሃት ዝቚጸሩ ሓደስቲ ስደተናታት ፈጢሩ፣ ነቲ ደጋጊመ ዘቅረብክዎ ጻውዒት ሰላም እንደገና ብምሕዳስ ምስቲ ዘዕርጎ ዘሎኹ አቅርበልኩም፣ እቲ ንዓመታት ብሕሱም ዝተፈተነ ሕዝቢ ሶርያ ካብ እንደገና ዝፍጠር ሥቃይ ንክድሕኑ ጻውዒተይ አቅርበልኩም፣’ ኢሎም። ”
ንዘተ ሰላም ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣመልኪቶም ከኣ
“ ‘ኣብ መንጎ ብዙሕ ግጭታት ንዝተላዕለት ሓንቲ ተበግሶ ምምልካት ግቡእ እዩ፣ እዛ ታሪኻዊት ከምኡ እውን ሠናይ ዜና ትባሂላ ክትጽዋዕ እትኽእል ዘተ እዚኣ ኣብዘን ዝሓለፋ ዕለታት ድሕሪ ዕሥራ ዓመት መንግሥታት ኢትዮጵያን ኤርትራን እንደገና ብዛዕባ ሰላም ክዘራረቡ ተመሊሶም፣ እዚ ርክብ እዚ ነዘን ክልተ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃን ንምሉእ ኣህጉር ኣፍሪቃን ናይ ተስፋ ብርሃን ዝውልዕ ይኹን’ ኢሎም። ”


text:
ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ዳርጋ መዓልታዊ መዘራቢ ዛዕባ ማዕከናት ዜና ዓለም ኮይኑ ዝርከብ ጉዳይ ስደትን ስደተኛታትን’ዩ እንተበልኩ ምግናን ኣይመስለንን። ከመይ’ሲ ኩነታት ዓለም ተኸታቲልካ ንኽትፈልጥ ኣብ ዝኸፈትካዮ መራኸቢታት ክንድ’ዚ ሽሕ ዝኾኑ ስደተኛታት፡ ካብ ማእከላይ ምብራቕ ኤስያ ነዊሕ፡ ኣድካምን ሓደገኛ ቦታ ሰጊሮም ናብ ምድሪ ኤውሮጳ ኣትዮም። ብተመሳሳሊ ካብ ሞት ንስክላ ዘምለጡ ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪቃ፡ ብመንገዲ ማእከላይ ባሕሪ ናብ ኤውሮጳ ኣትዮም።
ብኻልእ ወገን ድማ ብኣማኢት ዝቑጸርሩ ስደተኛታት ኣብ ባሕሪ ጥሒሎም። ካብ’ዚ ኣሰቃቒ ተርእዮ ተበጊሶም፡ መራሕቲ ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት ተኣኪቦም ዘትዮም። ህይወት ስደተኛታት ብኸመይ ካብ ሞት ነድሕን፡ ኣብ ምድሪ ኤውሮጳ ንዝኣተው’ኸ ብኸመይ ንቕበሎምን ነጣይሶምን ኣብ ዝብል ዛዕባ፡ ርሱን ክትዓት ኣካይዶም፡ ገለ ሃገራት ስደተኛታት ኣይንቕበልን ኢለን ተቓዊመናኦ ዝብል ዜና ከይሰማዕካ ዘይወዓለሉ ግዜ ኢና ዘለና።
ማሕበረ-ሰብ ዓለም ብፍላይ ከኣ ሕጋዊ ትካሉ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ህይወት ስደተኛታት ካብ ሞት ኣብ ምድሓንን ምውሓስን እንታይ ይገብር ኣሎ ንዝብል ሕቶ፡ ኣዕጋቢ መልሲ ኣይትረኽበሉን። ስደተኛታት ኣብ ምድረ-በዳ ድዩ ኣብ ባሕሪ ብጃምላ ሃሊቖም ዘስቅቅ ሓደጋ ኣጋጢምዎም እንክበሃል፡ ልክዕ ከም’ቲ ካልእ መግለጺታት ካብ ምስማዕን ደው ክብል ካብ ምምሕጻንን ዝሓለፈ፡ ትርጉም ዘለው ዝተወደበ፡ ብውጥን ዝምራሕ ግብራዊ ንጥፈታት ክገብር ኣይረአን።
እቲ ጠንቂ ኣብ በብሃገሩ ዘለው ሓላፍነት ዘይስመዖም መንግስታት፡ እቲ ፍታሕ ከኣ እቶም ህዝብታት ኣንጸር መለኽቲ ዝገብርዎ ዝተወደበን ዝተወሃሃደን ቃልሲ ካብ መሰረቱ ዝፍታሕ ምዃኑ’ኳ ርዱእ እንተኾነ፡ ደላዪ ሰላም ማሕበረ-ሰብ ዓለምን ኣህጉራዊ ውድባቱን ክግብርዎ ዝግበኦም ዘይምግባሮም ግን፡ ብእሩም ኣገባብ ክውቀሱ ካብ ድቃሶም ክበራበሩ ኣለዎም ዝብል እምነት ኣለኒ።
ጠንቂ ስደት ኤርትራውያን ከም ኣብነት እንተወሲድና፡ ከም’ቲ ገለ ገለ መንግስታትን ትካላት ሚዲያን ስደተኛታት ኣብ ጸጋታቶም መታን ከየቃጽጽዎም ካብ ዘለዎም ስግኣት ነቒሎም፡ ናይ ቁጠባ ስደተኛታት ስለ ዝኾኑ ብዝመጽእዎ ናብ ሃገሮም ክምለሱ ኣለዎም ኢሎም ከም ዝገልጽዎ ዘይኮነ፡ ሽግሮም ፖለቲካዊ’ዩ። ስለዚ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ኣብ ሃገሮም ዘሎ ፖለቲካዊ ሽግር ንምፍታሕ ኣብ ዝገብርዎ ቃልሲ፡ ጎኒ ንጎኒ ምስ’ቲ ክግበር ዘለዎ ሰብኣዊ ምድንጋጻት፡ ብምኽሪ፣ ብገንዘብን ዓይነት ኣወንታዊ ደገፍ ክገብር ሓላፍነቱ’ዩ። ኤርትራውያን ስደተኛታት ብሰንኪ እብ ኤርትራ ዝገዝእ ዘሎ ስርዓት ዝኽተሎ ጸረ-ህዝቢ ፖሊሲን ብቐጥታ ዘውርደሎ በርባራዊ ግፍዕታትን ተማሪሮም ህይወት ንምድሓን ብዙሕ ናይ ገንዘብን ሞራላን ዋጋ ከፊሎም ይስደዱ ከም ዘለው ንምርዳእ፡ ክፉት ሕልናን ቅሩብ ተበግሶን ደኣምበር ካልእ ድኻምን ወጻእን ዝሓተት ኣይኮነን።
እዞም ኣብ’ዚ ስልጡን መዋእል’ዚ ክነብሩ ዘይገበኦም ጨቆንቲ መንግስታት ያዕ ኣይተድልዩን ክበሃሉ ይግባእ። ዜጋታት ኣብ ሃሃገሮም ንሰላም፣ ንደሞክራሲ፣ ንፍትሒ፣ ንመሰል ዘካይድዎ ቃልሲ ብምድጋፍ ድማ ክግለጽ ይግባእ። መለኽትን ፋሽስታውያንን ስርዓታት ብባህሪኦም ብምኽርን ምሕጽንታን ዝመሃሩ ዝዕረዩ ኣይኮኑን’ሞ ንስለ ዓለማዊ ጸጥታዊ ሰላም፡ ድሕነትን ሰብኣዊ ክብረትን መሳኪን ስደተኛታት ደላዪ ሰላም ማሕበረ-ሰብ ዓለም ትካላቱን ካልኦት ዝምልከቶም መሻርኽቲ ወገናትን ንመሰረታዊ ፍታሕ ዘገልግል መደባት ሓንጺጾም ብተግባር ኣብ ባይታ ክዋስኡ ይግባእ።
ኣሕመድ ኢብራሂም


text:
ሸምጋላይ ቅልውላው ደቡብ ሱዳን - ኢጋድ፣በይነ መንግስታት ምብራቅ ኣፍሪቃ፣ነቲ ይቅፅል ዘሎ ውግእ ዝቆፃፀርን ዝከላኸልን ሓይሊ ናብ ደቡብ ሱዳን ንምውፋር ተቀሪብና‘ለና ይብል።
ዝሓለፈ ጥሪ ተፃብኦ ንከብቅዕ ዓሊሙ ዝተኸትመ ውዕል ሰላም ብክልቲኦም ወገናት ብተደጋጋሚ ተጣሒሱ‘ዩ።
ዋና ሸምጋላይ‘ቲ መድረኽ ኣቶ ስዩም መስፍን፣ኢጋድን ሕ/ሃ ኣብ ዝርዝር ትሕዝቶ ምውፋር ዓቃቢ-ሰላም ይዘራረብሉ‘ለው ኢሎም።
”ኣቶ ስዩምእቲ ዝዋፈር ሓይሊ ንኣብነት ነዳዲ ዝወፀሉ፣ዝእከበሉን ዝላኣኸሉን ስፍራታት ክሕሉ‘ዩ።ነዳዲ ዓንዲ ሕቆ ቁጠባ ደቡብ ሱዳን ምኳኑ ይፍለጥ። ተናሓናሕቲ ሓይልታት፣ነዞም ትካላት‘ዚኣቶም ንምምንዛዕ ክፍተኑ ይኽእሉ‘ዮም።ስለዚ እቶም ትካላት፣ብዓቃቢ-ሰላም ሓለዋ እንተረኺቦም፣ ኣብ ምርግጋእ ዓብዪ ኣበርክቶ ኣለዎ” ኢሎም።
ሓሙሽተ ኣባል ሃገራት ኢጋድ ሰራዊተን ንከዋፍራ ቅሩባት ከምዝኾና ገሊፀን‘የን።ኢትዮዽያ፣ኬንያ፣ሩዋንዳ፣ጂቡቲን ቡሩንዲን።
ኡጋንዳ እቲ ግጭት ድሕሪ ምስተወለዐ ሰራዊታ ኣብ ደቡብ ሱዳን ኣዋፊራ‘ያ።እንተኾነ ብተቃወምቲ ደቡብ ሱዳንን ብኢጋድን ተኾኒኑ‘ዩ። ብድሕሪኡ ዝወፀ መግለፂ፣ኡጋንዳ ሰራዊታ ብመስርሕ ንክትስሕብ ተሰማሚዓ‘ያ ዝብል‘ዩ።
ኣምባሳደር ስዩም መስፍን፣በዝሒን ስልጣንን ዓቃቢ-ሰላም ንምንፃር ይምከረሉ ኣሎ ኢሎም፣
”በዝሒ ዝወፍር ዓቃቢ-ሰላም ምስ ተመሳሳሊ ልእኹቶ ሒዙ ኣብ ካልእ ከከባቢ ዝወፍር ክነፃፀር ከሎ ኣዝዩ ዝዋሓደ‘ዩ ክኸውን።ምኽንያቱ ኣብ ልዕሊ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ከቢድ ፆር ክነንብር ድልየትና ስለዘይኮነ“ ይብሉ።
እቲ ውጥን ንክትግበር ግና ብሕብረት ኣፍሪቃን ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕ/ሃን ተቀባልነት ክረክብ ኣለዎ።
ልዝብ ሰላም ደቡብ ሱዳን ድሕሪ ክልተ ሰሙን ቅድሚ ምቅፃሉ፣ኣኼባ መራሕቲ ተካይዱ ነቲ መስርሕ ክዘራረበሉ ድልየት ኢጋድ ምኳኑ ኣቀባሊትና ማርታ ቫንዴር ውልፍ ካብ ኣዲሳበባ ዝላኣኸቶ ሪፖርት ይሕብር።


text:
Thursday, June 25, 2015
ተሓጋጋዚ ኢንተርናሽናል ዳኛ በርሀ ተስፋገርግሽ ኣብ ዋንጫ ዓለም ዳንዩ
Courtesy (Hadas Eritrea)
ተሓጋጋዚ ኢንተርናሽናል ዳኛ በርሀ ተስፋገርግሽ፡ ካብ 30 ግንቦት ክሳብ 20 ሰነ 2015 ኣብ ኒውዝላንድ ዝተኣንገደ፡ ዋንጫ ዓለም ትሕቲ 20 ዓመት ዳንዩ። ነቲ 24 ሃገራት ዝተሳተፈኦ ውድድር፡ ፊፋ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝመረጾም 51 ደያኑ፡ መዲቡ ነይሩ። ካብ’ዚኦም ብቕዓቶም ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዝምደቡሉ ጸወታ እናተመዝነ፡ ንግጥም ፍጻመን ንደረጃን ዝመርሑ 12 ደያኑ ተሓርዮም ተረፉ። ኤርትራዊ በርሃ ተስፋገርግሽ ምስ ጉጅለኡ፡ ምስራዊ ማእከላይ ዳኛ ግረሽያ፡ ከምኡ ድማ ሱዳናዊ ተሓጋጋዚ ዳኛ ወሊድ ዓሊ፡ ብምዃን፡ ክሳብ መወዳእታ ገጻት ናይ ግጥማት ብምብጻሕ፡ ንግጥም ደረጃ ሃገራውያን ጋንታት፡ ማሊ ኣንጻር ሰኔጋል ዳንዩ። ተሓጋጋዚ ኢንተርናሽናል ዳኛ በርሀ፡ ፈለማ ኣብ ናይ ምድብ ጸወታታት፡ ግጥም ኦስትርያ ኣንጻር ፓናማ፡ ቀጺሉ ኣብ ግጥም ርብዒ ፍጻመ፡ ማሊ ኣንጻር ጋና ምስ ዳነየ፡ ኣብ መወዳእታ ድማ ናይ ደረጃ ግጥም ኣብ መንጎ ሰኔጋልን ማሊን መሪሑ። ኣብ’ቲ ብርክት ዝበለ ፍጻመታት ዘኣንገደ ግጥም፡ ኦስትርያ ኣንጻር ፓናማ፡ ተሓጋጋዚ ኢንተርናሽናል ዳኛ በርሀ ተስፋገርግሽ፡ ብዘርኣዮ በስለት ዝመልኦ ኣመራርሓ፡ ከም በዓል ሃዋርድ ወብን ማሲሞ ቡሳካን ናይ ዝኣመሰሉ ሓለፍቲ ዳንነት ኣብ ፊፋ ኣድናቖት ከትርፍ ከም ዝኸኣለ ተፈሊጡ። ከም ውጽኢቱ ድማ፡ ናብ ዝሰዓበ ዓበይቲ መድረኻት ክሰግር በቒኡኡ።
Courtesy (Hadas Eritrea)
ተሓጋጋዚ ኢንተርናሽናል ዳኛ በርሀ ተስፋገርግሽ፡ ካብ 30 ግንቦት ክሳብ 20 ሰነ 2015 ኣብ ኒውዝላንድ ዝተኣንገደ፡ ዋንጫ ዓለም ትሕቲ 20 ዓመት ዳንዩ። ነቲ 24 ሃገራት ዝተሳተፈኦ ውድድር፡ ፊፋ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝመረጾም 51 ደያኑ፡ መዲቡ ነይሩ። ካብ’ዚኦም ብቕዓቶም ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዝምደቡሉ ጸወታ እናተመዝነ፡ ንግጥም ፍጻመን ንደረጃን ዝመርሑ 12 ደያኑ ተሓርዮም ተረፉ። ኤርትራዊ በርሃ ተስፋገርግሽ ምስ ጉጅለኡ፡ ምስራዊ ማእከላይ ዳኛ ግረሽያ፡ ከምኡ ድማ ሱዳናዊ ተሓጋጋዚ ዳኛ ወሊድ ዓሊ፡ ብምዃን፡ ክሳብ መወዳእታ ገጻት ናይ ግጥማት ብምብጻሕ፡ ንግጥም ደረጃ ሃገራውያን ጋንታት፡ ማሊ ኣንጻር ሰኔጋል ዳንዩ። ተሓጋጋዚ ኢንተርናሽናል ዳኛ በርሀ፡ ፈለማ ኣብ ናይ ምድብ ጸወታታት፡ ግጥም ኦስትርያ ኣንጻር ፓናማ፡ ቀጺሉ ኣብ ግጥም ርብዒ ፍጻመ፡ ማሊ ኣንጻር ጋና ምስ ዳነየ፡ ኣብ መወዳእታ ድማ ናይ ደረጃ ግጥም ኣብ መንጎ ሰኔጋልን ማሊን መሪሑ። ኣብ’ቲ ብርክት ዝበለ ፍጻመታት ዘኣንገደ ግጥም፡ ኦስትርያ ኣንጻር ፓናማ፡ ተሓጋጋዚ ኢንተርናሽናል ዳኛ በርሀ ተስፋገርግሽ፡ ብዘርኣዮ በስለት ዝመልኦ ኣመራርሓ፡ ከም በዓል ሃዋርድ ወብን ማሲሞ ቡሳካን ናይ ዝኣመሰሉ ሓለፍቲ ዳንነት ኣብ ፊፋ ኣድናቖት ከትርፍ ከም ዝኸኣለ ተፈሊጡ። ከም ውጽኢቱ ድማ፡ ናብ ዝሰዓበ ዓበይቲ መድረኻት ክሰግር በቒኡኡ።
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ጋዜጣዊ መግለጺ : ኣዳላዊት ሽማግለ ሰለማዊ ሰልፊ ስቶክሆልም 2015
ዝኸበርኩም ዝኸበርክንን ሓርበኛታት ኤርትራውያን ተሳተፍቲ ሰላማዊ ሰልፊ ስቶኮሆልም
ዕዙዝ ሃገራዊ ሰላምታና ይብጻሕኩም።
ሎሚ ዕለት 01/ ነሓሰ/ 2015 ብደለይቲ ፍትሒ ሰላማዊ ሰልፊ ንምክያድ ኣብ ከተማ ስቶኮሆልም ተኣኻኪብና ኣለና።
ሰላማዊ ሰልፍና ከም ወትሩ ብሽዊደናዊ ኤርትራዊ ጽላል ንደምክራስያዊ ምዕባለ (ሰሳዱ) ዝተወደበ እዩ። ሰሳዱ ነዚ ሰላማዊ ሰልፊ ንምክያድ ኣብ ናይ ኣፈጻጽማ ኣገባቡ ንምውህሃድ ሽማግለ መዚዙ። ሰሳዱ ንፖለቲካዊ ውድባትን ሲቪላዊ ማሕበራትን ዝጥርንፍ ጽላል ምዃኑ ምጥቃሱ ኣገዳሲ እዩ። ስለዚ ሰላማዊ ሰልፍና ንምድማቕን ንምዕዋትን፦ ንኩሉ ማሕበራት ኣባል ጽላል ሰሳዱ፣ ንኣወሃሃድቱን፣ ግዜኹምን ጉልቡትኩምን ገንዘብኩምን ወፊኹም ካብ ቐረባን ርሑቕን ንዝመጻእኩም ተሳተፍቲ ሰላማዊ ሰልፊ፣ ንኩሉ‘ቲ ዘበርከትኩሞ ሃገራዊ ኣስተዋጽኦ፣ ብስም ኣዳላዊት ሽማግለ ዕዙዝ ምስጋናና ብምቕራብ፡ እንቛዕ ደሓን መጻእኩም ንብል። ንቕዱስ ተበግሶኹምን ዘርኣኹምዎ ጻዕርን ከኣ ኣኽብሮትና እናገለጽና፣ ከነመስግነኩም ሓበን ይስምዓና።
ናይ ሎሚ ዓመት ሰላማዊ ሰልፍና ካብ ዝሓለፉ ግዜ ዝፈልዮን ዝያዳ ዕዙዝ ዝገብሮን፣ ድሕሪ‘ቲ ኣብ ጀነቫ ዝተጋበአ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት፡ ንዘይሕጋዊ ስርዓት ኤርትራን ደገፍቱን ዘቃለዐ ዓቢ ሰለማዊ ሰልፊ፡ ይካየድ ብምህላዉ፣ ፍሉይ ክብደት ይህቦ። እዚ ተራእዩ ዘሎ ምቹእ ኣህጉራዊ ምዕባሌ፣ ንመንፈስን ሞራልን ቓልሲ ደለይቲ ፍትሒ ዝድርዕ እዩ። ይኹን’ምበር ኪንዮው ኣህጉራዊ ምዕባሌ ክንስጉም፣ ወይ ብማዕሪኡ ክንከይድ ዕዮ ገዛና ብቕኑዕ ኣገባብ ክንፍጽም ዝያዳ ሓላፍነት ዘሰክመና መድረኽ ተጋሂዱ ኣሎ። እዚ ሓዲሽ ኩነታት ኩልና ብግቡእ ከም እንግንዘቦ ጥርጣሬ የልብልናን። ግን’ከ ኣብ ሰፊሕ ዝርዝር ከይኣተና ኣብቶም ኣገደስቲ ነጥብታት ብሓጺሩ ንምግላጽ ከኣ ኣገዳስነት ዘለዎ ኮይኑ ይስመዓና፡-
ክቡራት መራሕቲ ሃይማኖታት!!
ክቡራትን ኩቡራንን ተሳተፍቲ!!
ዘይሕጋዊ ስርዓት ህግደፍ፣ ንልዕልና ሕጊ ረጊጹ: ኩሉ ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰላት ዜጋታት ይግህስ ኣሎ። ህዝብና: ዋላ እቲ ዝሰርሕ ዝረኽቦ ትሑት ደሞዝ: ምስ ናይ ናብራ ክብሪ ስለ ዘይመጣጠን፣ ናይ ማይን መብራህትን ጸገማት ደሚርካ፣ ኣብ መዓልታዊ ናብርኡ ኣጋጢሙዎ ዘሎ ጸገም ሕልና ንዘለዎ ሰብ ዝተሰወረ ኣይኮነን። ህግደፍ ስልጣኑ ንምንዋሕ ንዜጋታት ናይ ምንቕስቓስን ናይ ምዝራብ ናጽነቶምን ገፊፉ፣ ብጸጥታዊ ኣገባብ ርእሶም ኣድኒኖም ከምዝኸዱ ይገብር ኣሎ። መንእሰያት ይኹኑ ትሕቲ ዕድመ ከይተረፉ ናይ መጻኢ ብሩህ ዕድል ስለዘየርኣዮም ናብ ስደት የምርሑ ኣለዉ። ኣብ ጉዕዞ ስደት ዘጋጥም ዘሎ ጃምላዊ ህልቒትን ዘይሰብኣዊ ተግባርን፣ ይትረፍ ንኤርትራውያን ንኩሉ ዓለም ግሉጽ ስለዝኾነ በተን ዓበይቲ ማዕከናት ዜና ይዝረበሉ ኣሎ። ጠንቒ ናይ‘ዚ ኩሉ ሽግር ስርዓት ህግደፍን እዮ። ሕጋዊ ተሓታትነቱ ከኣ ክስከሙ ከምዝግባእ ዘከራኽር ኣርእስቲ ኣይኮነን። ናይ ግዜ ጉዳይ ጥራሕ እዩ።
ስርዓት ኤርትራ ስልጣኑ ንምንዋሕ ነቲ ባዕሉ ዝፈጠሮ ጸገም ንምሽፋን፣ ብኣመሪካን መሻርኽታን ዝብለን ሃገራትን ዝተኣልመ ውዲት እዩ ብምባል ክውንጅለን ይፍትን ምህላዉ ኩላህና ንከታተሎ ዘሎና ጉዳይ ኢዩ። ንኹሉ ውሽጣዊ ጸገማቱ ከኣ ምስ ውሳኔ ዶብ የትኣሳስሮ። ብጸቢብ ኣትሓሳስባን ውልቓዊ ረብሓን ይኹን ብሕሱር ፖለቲካውን ፕሮፖጋንዳውን ጎስጓሳቱ ዝተታለሉ ደገፍቲ ህግደፍ ከኣ፣ ብዕለት 22/06/2015 ኣብ ጀነቫ ከይዶም ኣንጻር ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ሰላማዊ ሰልፊ ከምዘካየዱ ኩልና ተዓዚብናዮ ኢና። እቲ ዘገርም ከኣ፡ ብኣህጉራዊ ሕጊ ዝቖመት ኮሚሽን ናይ ፖለቲካ ጸግዒ ከምዘለዋ ክገልጹ ፈቲኖም። ንኣባላት ኮሚሽን ከፈራርሑ፣ ኣማባሳደር ህግደፍ ወዲ ገራህቱ ካብ ዲፕሎማስያዊ ቛንቛ ወጻኢ ብዝኾነ ንኮሚሽን ዝዝልፍ ዘይእሩም ቃላት ስለዘውጽኤ መጠንቐቕታ ተዋሂቡዎ ’ዩ። እዚ ከኣ ብፕሮቶኮል ዓይኒ ክርአ ከሎ፡ ኣዚዩ ዘሕፍር ተግባር እዩ።
እቲ ቐንዲ ዝሰሓትዎ ሕጋዊ ኣገባብ ግና፣ እታ ኮሚሽን ኣብ ኤርትራ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ከምዘሎ ካብ ግዳያት ብዝረኸበቶ፡ ቀዳማይ ኢድ ምስክርነት ብመረጋገጺ ኣሰንያ እያ ጸብጻባ ኣቕሪባ። ንሳቶም ዘይቕቡል ምኽንያት ኣብ ክንዲ ምቕራብ፣ እታ ኮሚሽን ኣብ ኤርትራ ኣትያ ክትምርምር ከተጻሪ ከም ዝኸልከልዋ ዓለም ብምሉኡ ዝፈልጦ ሓቂ ኢዩ። ኣንጻር ኣህጉራዊ ውሳኔ ዝወሰዱዎ ዘይሕጋዊ ኣገባብ ንሳዕቤኑ ብከመይ ከምዝገጥሙዎ ኣይመለሹን። ኣህጉራዊ ውሳኔ ከኣ ብሰላማዊ ሰልፊ፣ ብጸርፍን ሕሱር ፕሮፖጋንዳን ከምዘይቕየር ንካልኣይ ግዜ ዘይተማህርሉ ኣገባብ እዩ። ኮሚሽን ዝተዋህባ ሓላፍነት፡ ክትፍጽም ድሮ ሕጋዊ ስልጣና ንሓደ ዓመት ተናዊሑ ኣሎ። ስራሕ ኮሚሽን ምጽራይ ገበናት ኣብ ኤርትራ ኣብ 2016 ናበይ የምርሕ ሓቢርና ንርእዮ ጉዳይ እዩ።
ስልጣንን ዕማማን ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ብሕጊ ተነጺሩ ሰፊሩ ካብዘሎ ኣገደስቲ ነጥብታት ንምጥቃስ፣ እዛ ኮሚሽን‘ዚኣ ኣብ ኤርትራ ኣትያ ገበናት ይኹን ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ተፈጺሙ’ዶ ኣይተፈጸመን ምጽራይ፣ ቤት ማእሰርቲ ክትበጽሕ እሱራት ከተዘራርብ፣ ናይ እሱራት ሰብኣዊ ኣትሓሕዛ ክትምርምር፣ እሱራት ምስ ስድራ ቤቶም ናይ ምርኻብ መሰል ከተረጋግጽ፣ ናይ ጠበቓን ነበሰ ምክልኻልን መሰል ይፍቐድ ዲዩ ኣይፍቐድን ክትምርምር፣ እሱራት ንጹሃት ዲዮም ገበነኛታት ንምርግጋጽ ተኸሲሶም ኣብ ናጻ ቤት ፍርዲ ናይ ምቕራብ መሰሎም ከቢሩ’ዶ ተነፊጉ፡ መርሚራ ጸብጻባ ምቕራብ እዩ ቐንዲ መዝነታ። ስርዓት ህግደፍን ደገፍቱን ነዚ ኩሉ ሕጋዊ ኣገባብ ተሓሲሞም፣ ንጉድለቶም ንምሽፋን ክብሉ ከኣ ዘይቕቡል ምኽንያታት እናቕረቡ ህዝቢ ንምትላል ሕሱር ፖሮፖጋንዳ ክዝርግሑ ዝስምዑ ዘለዉ።
እዚ ኣህጉራዊ ውሳኔን ውጽኢቱን ንደምበ ተቓዉሞ ሓጋዚ እዩ። ይኹን’ምበር እዚ ኣህጉራዊ ምዕባሌ ተመሊሱ ፍሉይ ሓላፍነት’ዩ ዘሰክመና ንዓና ንደለይቲ ፍትሒ። ምኽንያቱ ነዚ ምዕባሌ’ዚ ብከመይ ንጥቀመሉ? ዕዮ ገዛና ክንፍጽም እቲ ኩነታት ከኣ ንረብሓና ክንቕይሮ ብከመይ ኣገባብ ዝብሉ ክንሰርሕ ይግባእ ዝብሉ መሰረታውያን ሕቶታት የልዕል ኢዩ። እቲ ተፈጢሩ ዘሎ መድረኻዊ ኣህጉራዊ ምዕባሌ፡ ከም ደምበ ተቛዉሞ፡ ኣብ ክንዲ ኣብ ነንሕድሕዱ ክመናጨት ዝውዕልን፡ ኣብ ካልኣዊ ግርጭታት ተሸኺሉ ኣብ ከንቶ ነገራት ግዝይኡ ዝባኽንን፡ ዓቕምታቱ ብሓባር ጸሚዱ ህዝብን ሃገርን ንምድሓን ኣበርቲዑ ክቃለስ ዕዙዝ ተዳላይነት ኣለዎ።
ክቡራትን ክቡራንን!!
ሰላማዊ ሰልፍና፣ ዕማማቱን ኣገባቡን ብናይ ግዜ ሰሌዳን ኮሚቴን ተሰሪዑ ስለዘሎ ኩልና ከነኽብሮ ንምሕጸነኩም። ካብ መደብ ወጻኢ ብዘይኣፍልጦ ኣላይ መድረኽ፣ ወይ ንዝምልከቶ ኮሚቴ ከይሓተትካ፣ ዝኾነ ሰብ ብኢደ ዋኒኑ ማይክሮፎን ምሓዝ ይኹን ካልእ ስጉምቲ ምውሳድ ከምዘይፍቐድ እናሓበርና ከተኽብርዎ ንምሕጸነኩም። ዝኾነ ሰብ ንመደብ ሰላማዊ ሰልፊ ንምዕዋት ይጠቕም’ዩ ዝብሎ ኣገባብ ምስ ኣላይ መድረኽ ክዛረበሉ ነትሓሳስብ። ከም ደለይቲ ፍትሒ መለልይና ስነ-ስርዓትን ሓላፍነታዊ ባህርያትን ስለዝኾነ፣ ብስምዒት ተደሪኽና ካብ ስነ-ምግባር ወጻኢ ንክብሪ ሰባት ዝትንክፍ ጸርፍን ሕማቕ ቓላትን ስለዘይፍቐድ፣ ካብ ከምዚ ባህርያት ክንቑጠብ ኣጥቢቕና ነተሓሳስበኩም። ብውልቐሰባት ዝርኣዩ ጉድለታት ከኣ፣ ተኸባቢርና ነንሕድሕና ክንትኣራረም ፍቱሕ ልቢ ክህልወና ኣገዳሲ እዩ።
የቐንየልና !!
ውድቐት ንዘይሕጋዊ ስርዓት ኤርትራ!!
ዓወትና ናይ ግድን እዩ!!
ዘልኣለማዊ ዝኽሪ ንሰማእታትና!!
ኣዳላዊት ሽማግለ ሰለማዊ ሰልፊ ስቶክሆልም 2015
01/08/ 2015.
Short URL: https://english.farajat.net/?p=9818


text:
ካብ ዕለት 8-14 ጥቅምቲ 2017 ዝተኻየደ 5ይ ስሩዕ ማእከላይ ሽማግለ ውድብና ኤስደለ፡ ንህልዊ ኩነታት ህዝብና - ኣብ ውሽጥን ወጻእን፤ ንኩነታት ገባቲ ስርዓት ህግደፍ፤ ንኩነታት ደንበ-ተቓውሞናን ንጭቡጥ ኩነታት ውድብናን ኣመልኪቱ ዓሚቕ ገምጋም ኣካይዱ። ኣብ ዝቕጽል 6 ወርሒ ዝፍጸሙ ናይ ስራሕ ውጥናት ሰሪዑን ኣፈጻጽሞኦም ኣነጺሩን ከኣ ኣኼባኡ ዛዚሙ።
5ይ ስሩዕ ኣኼባ ማ/ሽማግለ፡- ንህልዊ ኩነታት ህዝብና ኣመልኪቱ ኣብ ዝገበሮ ገምጋም፡- ብኣራዊታዊ ኣገዛዝኣ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ዝሳቐዩ ዘለዉ ብዙሕነታዊ ብሄራዊ ህዝብታትና፡ ናይ ሰብ ክብሮም ተቐንጢጡ፣ ሓሲሩን ተዋሪዱን፡ ካብ ህልዋት ንታሕቲ ኮይኖም፡ ዘስካሕክሕ ሂወት የሕልፉ ምህላዎም ገምጊሙ፡፡ ከም ብሕታዊ ንብረቱ ገይሩ ዝርእዮም ጨካን ስርዓት ወሪድዎም፡ ንሕሱም መግዛእቱ ንዘይለመዱን ዘይተቐበሉን ክኣስሮም፣ ክቐትሎምን ክስውሮምን፡ ከም ሰብ ናይ ምንባር መሰሎም ተገፊፉ፡ ብራዕድን-ሽበራን ፍርሕን ዝነብሩሉ ዘለዉ ኩነታት ምዃኑ ርእዩ። ብዙሕነቶም ከም ሓደጋ ተቒጺሩ፡ "ሓደ ልቢ - ሓደ ህዝቢ" ብዝብል ህግደፋዊ ጭርሖ፡ መንነቶም ዝተኻሕደ ህዝብታት ኤርትራ፡ ተኸባቢሮምን ተኣማሚኖምን ስሙር ኤርትራዊ ሃገራውነት ከይሃንጹ፡ መጻኢ ዕድሎም ተኾሊፉ ኣሎ። ብኣንጻሩ፡ ብሓደ ወገን ሓንፊጹ (Assimilate ገይሩ) ሓደ መንነት ክፈጥር፤ በቲ ካልእ ወገን ድማ፡ ሓድሕዶም ኣተፋኒኑን ኣቀሓሒሩን ዘናቑቶም ስርዓት ኣጋጢምዎም ምህላዉ መዚኑ። እቲ መንኮርኮር ለውጥን መላግቦ ሕብረተሰብን ዝኾኑ መንእሰያት ኤርትራ፡ ብኣዋጅ ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ ሜዳ-ሳዋን ባርነታዊ ወፍሪ ዋርሳይ-ይከኣሎን ኣቢሉ፡ ንኩሉ ዕድላቶምን መጻኢኦምን ኣጸልሚቱ፡ ጭካነ ብዝመልኦ ከብርሶምን ከሰንክሎምን ምጽንሑ’ውን ገምጊሙ። መጻኢ ዕድል ህዝብና፡ ኣብ ትሕቲ ፍጹም ምሕረት ውልቀ-መላኺ ኢሰያስን ጉጅለኡን ወዲቑ፡ ብወተሃደራዊ ሕግን ወተሃደርነትን እናተመርሐ፡ ብሂወት ናይ ምንባር መሰሉን መጻኢኡን፡ ብድቕድቕ ጸልማት ተዋሒጡ ዝርከብ ህዝቢ’ዩ።
ቁጠባዊ ህንጸት ሃገሩን ናይ ምልማዕ ዕድሉን ዝተኾልፈ ህዝቢ ኤርትራ፡ ነተን ዝረኸበን ብሕታዊ ጥሪቱ፣ ምህርቱን ገንዘቡን’ውን እንተኾነ ዝህግር፡ ብድኽነትን ጥሜትን ብዝቐጽዕ ሰርዓት’ዩ ክሳቐ ይርከብ። እነሆ ከኣ ኣደዳ ምዝንባልን ኣሰቃቒ ስደትን ኮይኑ፡ ዛሕዛሕ ኢሉ ክብተን፤ ብግዱድ-ሰፈራ ካብ ቤት-ንብረቱ ክመዛበልን ናብርኡ ክመሳቐልን፤ እታ መባእታዊ ኣሃዱ ሕብረተሰብ ዝኾነት ስድራቤቱ’ውን ክትብተን፤ ብዘይንቡር ህግደፋዊ ነውርታት ከቢድ ናይ ብርሰትን ምርማስን ሓደጋ ከንጸላልዎን፤ ኣብ መንጎ ሞትን ሕየትን ተቀርቂሩ ክሰሓግን ይርከብ።
ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ’ዞም ዝሓለፉ 26 ዘስካሕክሑ ህግደፋዊ ናይ ጭቆና ዓመታት፡ ካብ መሪር ተመኩርኡ ዝረኸቦ ትምህርትን ዝደለቦ ንቕሓትን ኣለዎ። ንሱ ድማ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ፡ ካብ ህግደፍ ዝኸፍእ ጸላኢ ከምዘይብሉ ብምርግጋጽ፡ ጠቕሊሉ ጸሊእዎን ነጺልዎን ኣሎ፡፡ ንደሞክራስያውን ሰብኣውን ክብረቱ፣ ንፍትሕን ርትዕን፣ ንሰላምን ቁጠባዊ ሕውየትን፣ ንህላዌኡን ቀጻልነቱን ዝኸውን ለውጢ ኣብ ዝብህገሉን፡ ቁጠዐ ተቓውሞኡ ናብ’ቲ ዝለዓለ ብርኪ በጺሑን'ዩ፡፡ ናብ’ዚ ናይ ለውጢ ሃገራዊ ውራይ’ዚ ኣሚኑ ዝልእኮ ብቑዕ ሰውራዊ ደሞክራስያዊ መሪሕ ውድብ ኣብ ዘቋምተሉ ኩነታት ምህላው ከኣ መስካሪ ዘየድልዮ ሓቂ ምኻኑ ማእከላይ ሽማግለ ገምጊሙ። ኣብ’ዚ ኣትይዎ ዘሎ ናይ "ኣፍ ኣርክቡ" ኩነታቱ፡ ንድሕነትን ቀጻልነትን ኤርትራን ህዝባን ዝካየድ ቃልሲ፡ ኣንጻር’ዚ ቀዳማይ ደመኛ ጸላኢ ህዝብና ዝኾነ ስርዓት ህግደፍ ክቐንዕ ከምዝግባእ ድማ ኣስሚሩሉ ሓሊፉ።
ንኩነታት ጸላኢ ኣመልኪቱ ኣብ ዝገበሮ ገምጋም፡- ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ’ዞም ዝሓለፉ 26 ህግደፋዊ ናይ መግዛእቲ ዓመታት፡ ናይ ሰብ ክብሮም ተቐንጢጡ ውርደት በዚሕዎምን፤ ከም ሰብ ዘይኮነ፡ ከም ብሕታዊ ንብረቱ ገይሩ ዝርእዮም ስርዓት ወሪዱዎምን ኣሎ። ኩሉ ንቡር ኣጥፊኡ፡ "እንታይ ትሓስቡ ኣለኹም?’’ ተባሂሎም ክእሰሩን ክስወሩን ዘሕለፍዎ ናይ ፍርሒ፣ ራዕድን ሽበራን ዘስካሕክሕ መግዛእቲ፡ ግልብልብ እናበሉ ዘሕለፍዎም ዓመታት በዚሑ፡ መሪር ቁጠዐ ፈጢሩሎም’ዩ። ተሞኩሮኦም ብዝሃቦም ትምህርቲ ከኣ ኣብዚ እዋን'ዚ፡ ካብ ስርዓት ህግደፍ ዝኸፍእ ጸላኢ ከምዘይብሎም ተገንዚቦም፡ ካብ ልቦም ተሓጢጡ ዝተነጸለሉ ኩነታት ተፈጢሩ ኣሎ። ፍትሓዊ ለውጢ ኣብ ዝብህገሉን፤ ንስርዓት ህግደፍ ንምውጋድ፡ ተቓሊሱ ዘቃልስ መሪሕ ሰውራዊ ደሞክራስያዊ ውድብ ኣብ ዘቋምቱሉን ኩነታት ከኣ ይርከቡ።
ብግዱድ ወተሃደራዊ ዕስክርናን ጊላዊ ጉልበትን ውጹዓት መንእሰያት ኤርትራ ዝቖመ ወተሃደራዊ ትካሉ፡ ህላዌኡ ተዘሪጉ፤ ሞራሉ ዝተሰልበ ኮይኑ ኣሎ። ንዝረኸቦም ኣጋጣሚታት ተጠቒሙ፡ ነቲ ስርዓት ራሕሪሑ ክበታተን ይርከብ። ኣዘዝቲ ሰራዊቱ፡ ብናይ ረብሓ ግርጭት ዝተዋሕጡ’ዮም። እቲ ስርዓት’ውን ባዕሉ፡ ንሓይሊ "ምክልኻሉ" እምነት ስኢንሉ፡ ንሓለዋ ናይቲ ስርዓት ተባሂሎም ብዝተመልመሉ ውሑዳት ፍሉያት ኣሃዱታቱን፡ ኣብ’ቲ ናይ ህላዌኡ ዋሕስ ገይሩ ዝርእዮ ናይ ጸጥታን ስለያን መሓውራቱን ጥራሕ ተንጠልጢሉ ኣብ ዝተረፈሉ ኩነታት ይርከብ። ኣብ'ቲ ገባቲ ናይ ስልጣን ማይቤቱ’ውን ዓሚቕ ዘይምትእምማን ተፈጢሩ፡ ሓድሕዱ ክበላላዕን ክቀናጸልን፡ እናሃመመ ኣብ ዝኸደሉን ዘሎ ኩነታት ይርከብ። ማእከሉ እናተሸምረረ ከይዱ፡ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ፡ ኩሉ ስልጣን ኣብ ትሕቲ ምሕረት ሓደ ውልቀ መላኺ ኣትዩ፡ ሓድሕዱ ኣብ ዝተሓላለወሉ ዝበላልዓሉን ኩነታት ወዲቑ ይርከብ።
እቲ ንዓለምን ከባብን ብሓፈሻ፡ ንኢትዮጵያ ከኣ ብፍላይ፡ ንኤርትራ ክበልዓ ዘንባሁቛ ገይሩ ዝርኢ ናይ ከበባ መንፈስ (siege mentality)፡ ከም ቀንዲ መበገሲ ናይ ወጻኢ ጉዳይ ፖሊሲኡ ገይሩ ዝርኢ ስርዓት ህግደፍ፡ ተነጺሉ ክተርፍን ብጽምዋ ክወሓጥን ገይርዎ’ዩ። ካብ’ዚ ጸረ-ህዝቢ ፖሊሲኡ’ዚ ተበጊሱ ከካይዶ ዝጸንሐ ወራርን ኲናትን፤ ዘይሕጋዊ ንግድን ምስግጋር ሰባትን ኣጽዋራትን፤ ኣብ ዘይምልከቶ ጣልቃ ምትእትታዋት፤ "ናይ ጸላእየይ ጸላኢ፡ ፈታውየይ’ዩ" ብዝብል ዝንቡዕ ፖሊሲ ዝምራሕ ጽምዶታቱ፤ ናብ ተራ ግብረ-ሽበራዊ መንግስቲ ክሰጋገር ገይርዎ ይርከብ። ካብ ከባብን ዓለምን ክንጸልን፡ ዓበይቲ ኩነኔን እገዳታትን ከታኣናግድን ከኣ ኮይኑ ኣሎ። ዓለምና ሎሚ፡ በቲ መርማሪት ኮምሽን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዘቕረቦ ጸብጻብ ኣቢላ "መንግስቲ ህግደፍ ዝመርሓ ኤርትራ፡ ገበን ኣብ ልዕሊ ሰብኣውነት ዝፍጸመላን ብፍርሒ እትመሓደርን ዘላ ሃገር" ምዃና ዝተጋህደሉ ኩነታት’ዩ ዘሎ። ንህዝብና ብቀቢጸ-ተስፋዊ ናይ ፈራሕ ኣወቓቕዓ እናቀጥቀጠ፡ ተመላሊእዎም ንክጠፍእን ክርምሶምን ዝጨከነ ስርዓት ምዃኑ ዝተጋህደሉ ኩነታት ይርከብ። ነዞም ልዒሎም ዝተጠቕሱ ሓቅታት ኣብ ግምት ብምእታው፡ ማእከላይ ሽማግለ ኣብ ገምጋሙ፡ “ህላዌ’ቲ ስርዓት፡ ኣብ ናይ ባዕሉ ዓቕሚ ዘይኮነ፡ ኣብ ድኻም ደምበ ተቓውሞና’ዩ ዝነብር ዘሎ እንተተባህለ ምግናን ኣይኮነን” ክብል መዚኑ።
ንህልዊ ኩነታት ደንበ-ተቓውሞና ኣመልኪቱ፡ ማእከላይ ሽማግለ ኣብ ዝገበሮ ገምጋም ድማ፡-
ንምዑት ቃልስን ለውጥን ዝኸውን ምቹእ ወድዓዊ ኩነታት ምሒር በሲሉ ምህላዉ፤ ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ዝካየድ ፍትሓዊ ቃልሲ፡ ናይ ህላወ ሕቶ ኮይኑ፡ "ኣፍ- ኣርክቡ" ምዃኑን፤ ዕድመ ናይ’ቲ ኣራዊት ስርዓት ብወሳኒ መልክዑ፡ ኣብ ሕመቕ ደምበ-ተቓውሞና ዝሰረተ ምዃኑ፤ ንህዝብን ሃገርን ኤርትራ፡ ካብዚ ኣንጸላልይዎም ዘሎ ህግደፋዊ ናይ ብርሰት ሓደጋ ንምድሓን ዝካየድ ቃልሲ፡ ብሕታዊ ኣማራጺ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ታሪኻዊ ግዴታ ኮይኑ ምህላዉ፤ ርእሰ-ግሉጽ ሓቂ’ዩ። እቲ ህዝብና ዝነብሮ ዘሎ ሕሱም ኩነተ-ህጹጽነት እንበኣር፡ ነዚ ሕቂ’ዚ ብብቕዓት ዝተገንዘበ፡ ነቲ መግዛእቲ ህግደፍ ኣስካሕኪሕዎ፣ ተቖጢዑን ለውጢ ዝብህግን ዘሎ ሓፋሽ ህዝብና፡ ኣበራቢሩ፣ ኣንቂሑ፣ ብግቡእ ሃኒጹን ወዲቡን ዘዋፍሮ፤ ኣብ ቀዳምነት ሃገራዊ ውራዩ ዝውዕል፡ ሰውራዊ ደሞክራስያዊ መሪሕ ውድብ/ግንባር፤ ብቑዕን ውፉይን መሪሕነት ምህናጽን ምዃኑ ማእከላይ ሽማግለ ገምጊሙ። ደንበ ተቓውሞና ከኣ፡ ነዚ ክሳዳዊ ሕቶ’ዚ ብግቡእ ብዘይምምላሱ ምኽንያት፡ ይሳቐ ምህላዉ መዚኑ። ደንበ ተቓውሞና፡ ዘይምትእምማን ብዝፈጥሮ ዓንቃፊ ውድድርን ምትህልላኽን፡ ኣብ ወውድባቱ ዝነብሮ ዘሎ ጽምዋ ክለምዶን፡ ፖለቲካዊ ባህሊ ኮይኑ ክተዓዛዘሮን፤ ኣብ ካልኣዊ ፍልልያቱ ኣብ ምትራኽ ክዓርቦ፤ ብምፍንጫልን እናሓደርካ ምርባሕን ክሳቐይ፤ ንዝረኸቦም ውሽጣውን ግዳማውን ናይ ደገፍ ዕድላትን ጸጋታትን ከባኽን፤ ነቲ መተካእታ ዘይርከቦ ዓቕምታት መንእሰያትን ምሁራትን ሃገርና ሃኒጹ ምውፋር ስኢኑ፡ ካብ ህዝብና ተነጺሉን ብጽምዋ ተዋሒጡን፤ ቃልስና ካብ ስደት ናብ’ቲ ባህርያዊ ቦታኡ፡ ናብ ውሽጢ ኤርትራ ምስግጋሩ ሓርቢትዎ፤ ብህዝብታና እምነት ስኢኑ፡ ኣብ ዘይንቡር ናይ ዕንክሊል ዓንኬል (vicious circle) ደርገፍገፍ በዚሑዎ ምህላዉ ማ/ሽማግለ ገምጊሙ፡፡
ማእከላይ ሽማግለና ንኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤሃባደለ) ኣመልኪቱ ኣብ ዝገበሮ ገምጋም፡- ኣብ ኤሃባደለ ዝጸንሑ ድኽመታትን ኣትይዎ ዘሎ ደውታን፡ ጽዑቕ መግለጺ ናይ’ቲ ልዒሉ ዝተገልጸ ዘይንቡር ኩነታት ሰውራና ምዃኑ ገምጊሙ፡፡ ነቲ ብክልተ ሸነኽ ኣባል ውድባት ሃገራዊ ባይቶ ዝተመዘዙ ናይ ዘተ ሽማግለ ከካይድዎ ዝጸንሑ ነዊሕ ዘተ፤ በጺሕዎ ዘሎ ናይ ስምምዕ ሰነድ፤ ብሓባራዊ ሰሚናር ኣቢሉ፡ ንዝጸንሕዎ ጸገማት ክፈትሕ፡ ብናይ ሓባር ምርድዳእ ንዕዉት 2ይ ሃገራዊ ጉባኤ ዝኸውን ዱልዱል መሰረት ንከንብርን፤ ሎሚ’ውን ከም ዓንተቦ ውድብና፡ ብሙሉእ ዓቕሙ ክረባረብ ምዃኑ ድሉውነቱ ኣረጋጊጹ፡፡
ማእከላይ ሽማግለ፡ ንውድባዊ ኩነታትና ኣመልኪቱ ድማ፡- ነቲ “ተዛሪቡ ዘስምዕ-ሰሪሑ ዘድምዕ፡ ብቑዕ ስውራዊ ደሞክራስያዊ መሪሕ ውድብ/ግንባር ንምህናጽ ንቃለስ!” ዝብል ጭሮሖኡ ማእከል ገይሩ’ዩ ገምጋሙ ኣካይዱ፡፡ ኩሎም ቤት ጽሕፈታት ፈጻሚ ሽማግለ ኣብ ዘቕረብዎ ጸብጻባት ዓሚቕ ገምጋም ብምክያድ፡ ንዝጸንሕዎ ድኽመታት ኣሪሙን ተማሂሩሎምን፤ ኣዎንታታቱ ድማ ዝያዳ ክጉልብቱ ከምዝግባእ ርእዩ፡፡ ህዝባዊ ቃልስና ንዝጠልቦ ዘሎ ኩነተ-ህጹጽነትን መድረኻዊ ዕማማትን ዝምጥን ብቕዓትን ተወፋይነትን ኣመራርሓ፤ ብመስመር ዝተሃጸ ኣባልን፤ ብደሞክራስያዊ ኣሰራርሓ ዝደንፈዐ ውድባዊ ባህልን ዝያዳ ንምጉልባት ከኣ፡ ተጊሁ ክሰርሕ ወሲኑ ኣሎ። ማእከላይ ሽማግለ ኣብ ኣኼባኡ ካብ ዝረኣዮ ካልእ ኣገዳሲ ጉዳይ ድማ፡ ብቐጻሊ ንዘካይዶ 3ይ ውድባዊ ጉባኤኡ ዝምልከት’ዩ። ኣብ ቅድሜና ይጽበየና ንዘሎ መድረኻዊ ዕማማት ዝበቅዕ፤ ጽርየቱ ዝሓለወ፤ ካብ ሓደ ማእከል፡ ብቑዕን ውፉይን ኣመራርሓ ዝረኽበሉ ኩነታት ንምፍጣር ክጽዕትን ክምዝግባእ ከኣ ኣሚቱ። ን3ይ ውድባዊ ጉባኤ ዘሰናድእ ሽማግለ ብምምዝዝ፣ ንጹራት ናይ ስራሕ መምርሒ ብምሃብን ኣገደስቲ ለበዋታት ብምምሕልላፍን ከኣ፡ ኣኼባኡ ብዓወት ዛዚሙ፡፡
ዓወት ንደሞክራስያዊ ቃልሲ ህዝብና!!
ተዛሪቡ ዘስምዕ - ሰሪሑ ዘድምዕ፡ ብቑዕ ሰውራዊ ደሞክራስያዊ
መሪሕ ውድብ ንምህናጽ ንቃለስ!!
5ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ሽማግለ ኤስደለ
15 ጥቅምቲ 2017


text:
ናትና ዕማም
በዓል መዚ ትምህርቲ ፍሉይ ስነ-ምምህርና (SPSM)፡ ቈልዑ፡ መንእሰያትን ዓበይትን ተግባራዊ ብቕዓቶም ብዘየገድስ ናብ ክበጽሕዎ ዝዓለሙሉ ደረጃ ትምህርቲ ንኽበጽሑ ኵነት ንኽረኽቡ ይሰርሕ።
ነዚ ብመንገዲ
- ፍሉይ ስነ ምምህርናዊ ሓገዝ፡
- ትምህርቲ ኣብ ፍሉይ ኣብያተ ትምህርቲ፡
- ቀረብ ናውቲ ትምህርቲን
- መንግስታዊ ቍጠባዊ ሓገዝን ነተግብሮ።
ዝተፈላለዩ ስንክልና ኣየኖት ስነ ምምህርናዊ ሳዕቤናት ክህልዎም ከም ዝኽእል ንፈልጥ ኢና። እዚ በዓል መዚ ንናይ ውልቀ ሰባት ናይ ምምሃር ዓቕሚ፡ ናይ መማህራን ስራሕ ወይ ንጥፈታትን ውዳበን ንዝምልከት ሕቶታት ደገፍ ይህብ።
ኵሉ ሰብ ተግባራዊ ዓቕሙ ብዘየገድስ ጽቡቕ ትምህርቲ ናይ ምርካብ መሰል ኣሎዎ። ነዚ ንምሃብ፡ ኣብ መዋእለ ህጻናት፡ ኣብያተ ትምህርቲን ቤት ትምህርቲ ኣባጽሕን ፍልጠትን ክእለትን የድሊ።
እቲ ንሕና ነወፍዮ ክእለት ነቲ ኣብ ኮሙናት ወይ ናይ ግሊ ስርሓትን ዘሎ ፍሉይ ስነ ምምህርናዊ ዓቕሚ መመላእታ ይኾኖ።
ምርምርን ምትሕብባርን ኣብ ፍሉይ ስነ ምምህርና
ምርምርን ተግባርን ምእንቲ ክቀራረቡ ንጽዕር። ነዚ ነተግብረሉ፡ ነቲ ናይ ፍሉይ ስነ ምምህርናዊ ምርምር ብመንገዲ፡ ካብ ብዙሕ ገለ ንምጥቃስ፡ ኣኼባታት፡ ዓውደ መጽናዕትታት፡ ዝተፈላለዩ መርበብ ሓበሬታታትን ኣብ ናትና ጋዜጣ ሊካ ቬርደን ብምዝርጋሕ እዩ።
ከምኡ'ውን ምስ ዩኒቨርሲታትን ኮለጃትን ብቐረባ ብጕጅለ ንተሓባበርን ኣብ ትምህርትታትን ኮርሳትን ንሳተፍ።
ምስ ኤውሮጳ ዘሎና ምትሕብባር ብመንገዲ European Agency for Special Needs and Inclusive Education ይትግበር። ኣህጉራዊ ርክባት፡ ካልእ ገዲፍካ ብመንገዲ በቲ ናትና ክእለት ንገብሮ ናይ ጕጅለታት ርክብ ዓቢ ኣገዳስነት ኣሎዎ። ብፍላይ ብሸነኽ ኣብቶም ሳሕቲ ዘጓንፉ ስንክልናታት።
ከምኡ'ውን ምስ በዓል መዚ ትምህርቲን ተቘጻጸርቲ ትምህርቲን ስሩዕ ምትሕብባር ይግበር።


text:
ኣብ ኩሉ ኩርናዕ ዓለም ሽግር ኣብዘጋጥመሉ እዋን ዓለም ንሓገዝ ናብ ኣሜሪካ ከም እተቛምት ምስ ገለፁ ዩናይትድ ስቴትስ ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ክፍለ ዘመን ዝነበረ ኣብ ዝቕፅል ክፍለ ዘመን እውን እታ ሓንቲ ኣዝያ ኣገዳሲት ሃገር ኮይና ክትቕፅል እያ ኢሎም።
ብቐንድነት ኣብ ወታደራዊ ፖሊስ ዩናይትድ ስቴትስ ዘተኮረ መደረ ፕሬዝዳንት ኦባማ ኣሜሪካ ንዓለም ምምርሓ ክትቕፅል እያ ኢሎም። ‘’ኣሜሪካ ኣብ ዓለምለኸ መድረኽ ኩልሻዕ ክትመርሕ ኣለዋ።እንድሕር ዘይመሪሕና ካሊእ ከመርሕ ኣይኽእልን’’ኢሎም።
ወታደራዊ ሓይሊ ንኩሉ ዓይነት ሽግር ክፈትሕ ኣይክእልን ድሕሪ ምባል ሃገራዊ ፀጥታ ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ሓደጋ ኣብዝኣትወሉ እዋን ግን ሃገሮም ስጉምቲ ንምውሳድ ናይ ዝኾነ ይኹን ወገን ፍቓድ ኣየድልያን ኢሎም።
እዚ ኮይኑ ግን ኢሎም ዝውሰድ ስጉምቲ ተመጣጣኒ፣ኣድማዕን ፍትሓውን ድዩ ንዝብሉ ከበድቲ ሕቶታት እውን ክምልስ ኣለዎ ኢሎም።
ብቐጥታ ንናይ ዩናትድ ስቴትስ ረብሓታት ዘየስግእ ዓለምለኸ ስግኣታት ኣብ ዘጋጥምሉ እዋን ዩናይትድ ስቴትስ በይና ከይኮነትስ ምስ መሻርኽትናን መሓዙትናን ብሓባር ክንምክቶ ግቡእ እዩ ኢሎም።
ቀጥታዊ ስግኣት ዩናይትድ ስቴትስ ግብረ ሽበራ ኮይኑ ክቕፅል እዩ እውን ኢሎም።
ኣብ ውሽጢ ሃገር ይኹን ኣብ ወፃኢ እቲ ዝዓበየ ቀፃሊ ስግኣት ኣሜሪካ ግብረ-ሽበራ ኮይኑ ክቕፅል እዩ ምስ በሉ ግብረ ሽበራ ንዘዕቑባ ሃገራት ናይ ምውራር ስትራተጂ እውን ዘይበሰለን ዘለቕነት ዘይብሉን እዩ ኢሎምዎ።ናይ ፀረ ግብረሽበራ ስትራተጂ ብምልዋጥ መርበብ ሽበራ ምስ ዝተኣታተወለን ሃገራት ተሓባቢርካ ክስራሕ ኣለዎ ኢሎም።
ንሓድሽ ምሕዝነት ፀረ ግብረ-ሽበራ ትልሚ ኣብ ግንባር ተሰሊፈን ንዘለዋ ሃገራት መሻርኽትና ንምስልጣን ዓቕሞም ንምዕባይን ክሳብ ሓሙሽተ ቢሊዮን ዝበፅሕ ዶላር ከምዘድሊ ብምሕባር ኮንግረስ ነዚ ንድግፍ።
ኣብ ኮንጎን ሱዳንን ዝተርኣየ ጃምላዊ መቕተልቲ ንምክልኻል ንናይ ሕቡራት መንግስታት ዓቀብቲ ሰላም ወታደራት ንዝልእኻ ሃገራት ዘድልየን ስልጠናን ናውትን ክረኽባ ምርግጋፅ ኣድላዩ እዩ ኢሎም ፕሬዝዳንት ኦባማ።
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ኣፍሪካ ዑደት ኣብዝገበርሉ እዋን ናይ ሃገሮም ሓገዝ ኣብ ኣፍሪካ ካብ ኤዲስ ነፃ ወለዶ ንምፍጣር ዘሎ ተስፋ ንክዓቢ፣ሓረስቶት ምህርቶም ናብ ዕድጋ ከቕርቡን ሓደጋ ዓፀቦ የንፀላልየን ዝነበራ ሃገራት ህዝበን ንኽምግባ ይሕግዝ ኣሎ ኢሎም።ኣብ ትሕቲ ስሃራ ኣፍሪካ ተበፃሕነት ሓይሊ ኤሌክትሪክ ብዕፅፊ ንምዕባይ ዓሊምና ኣለና እውን ኢሎም ኣለው ፕሬዝዳንት ኦባማ ኣብ መደርኦም።


text:
“ኣብ ዓለም ካብቶም ነጻነት ዘይብሎም ክንሶም፣ ነጻነት ኣሎና ኢሎም ብጌጋ ኣሚኖም ዝነብሩ ህዝቢ ዝኸፍአ ባርነት የልቦን”።
None are more hopelessly enslaved than those who falsely believe they are free. – Johann Wolfgang von Goethe –
ዮሃን ዎልፍጋንግ ጎተ ጀርመናዊ ፈላስፋ
The potential of this region (Eritrea) has never been greater. 70 percent of its population is under the age of 30. Like all young men and women, the Eritreans seek ofcource great futures to build, great national projects to join, and a place for their families to call home. ትርጉም ሰንደቕ ዓላማ ወይከኣ ባንዴራ ሃገር ማለት እንታይ ማለት እዩ፣ ትፈልጡዎዶ? ትርጒም ዓላማ ወይ ራእዪ ሓደ ሃገር፣ መለለዪ ክብርን ልዑላውነትን ሓንቲ ሃገር፣ ምልክት ዓወት ሓደ ህዝቢ፣ ወይከኣ ትሕዝቶ ዓላማ ህዝብ ሃገርን ዝሓዘ፣ ሃገራዊ ምልክት ወይ ሃገራዊ ሎጎ ማለት እዩ።
ኣስተብህል፣ ዝኾነት ትኹን ሓንቲ ሃገር ባንዴራ ዲዛይን ክትገብር ከላ፣ እቲ ህዝባ ዘይኮነስ እቶም መሃንድሳት ጽዮንነት እዮም ብስዉር ኢድ ዝሕንጽጽዎ። ስለዚ ከኣ እየን መብዛሕትአን ባንዴራታት ዓለም፣ ኮኾብን ስሉስ ኲርናዕን ወይ ቅርጺ ፒራሚድ ዘለወን።
ንምውካስ ዝኣክል እስከ ኣብዚ ብዘዕባ ባንዴራታት ዓለም ዝሕብር LINK the List of Flags alphabetical list ጠዊቕኩም ተኻታተሉ።
እስከ በሉ ብዛዕባ ባንዴራ ኤርትራ ከኣ ብመጠኑ ሓበሬታ ክንህብ፣-
እዛ ባንዴራ ኤርትራ ማለት ኣብ ግዜ ፈደረሽን ብድልየት ህዝቢ ተመሪጻ ቅኑዕን ሃገራዊን ሰላማዊን ትርጉም ዘለዋን፣ መግለጺ መንነት ኮይና እያ ብነጻን ሓራን ምርጫ ህዝቢ ሃገራዊ ባንዴራ ንኽትከውን ተመሪጻ። እቲ ወኪል ሕብራት ሃገራት ዝብሃላ (Leaug of Nations) ዝነበረ ማቴንሶኣ ድማ፣ ነታ ብህዝቢ ተኣሚኑላ ዝቐረበት ባንዴራ ብዘይምቅዋም ኣሚኑላ። ካብኡ ባንዴራ ፈደረሽን ኮይና ን10 ዓመታት ኣብ መላእ ሃገር ኤርትራ ኣንበልቢላ።
ቀንዲ ትርጒማ ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
1ይ) ሰማያዊ ሕብሪ ማለት ትርጒሙ፣ ሕብሪ ባሕርናን ሰማይናን ማለት እዩ።
2ይ) ቆጽሊ ኣውሊዕ፣ ምልክት ሰላም ማለት እዩ። እዚ ድማ ነቲ ታሪኽ ማይ ኣይሂ ዘዘኻኽር እዩ። ማለት እታ ርግቢት ንኖህ ማይ ኣይሂ ደው ከምዝበለ ዝሕብር ቆጽሊ ኣውሊዕ ሒዛ ከምተመልሰት ስለዝእመነሉ፣ ኣብኡ ተመርኲሶም እዮም መዲቦሞ። እተን ቆጽሊ ኣውሊዕ ከኣ 8 እየን፣ ንሰን ድማ ምልክት 8 ኣውራጃታት ኤርትራ ዘመልክታ እየን።
ካብ መሰረቱ ሻዕብያ ንሜዳ ካብ ዝወፍር ጀሚሩ፣ ነዛ ባንዴራ ኤርትራ ኣይኣምነላንን ኣይሰቕላን ከኣ ነበረ።ኢሰያስ ኣፈወርቂ ብሓቂ ድዩ ኤርትራዊ ኮይኑ፣ ንኤርትራ ንጻ ንኸውጽእ ንሜዳ ወጺኡ? እስከ ነቲ ስዉር ምስጢር ብዛዕባ ሓቀኛ ተልእኾ ኣብዛ ኣብ ታሕቲ ቀሪባ ዘላ ብቋንቋ ኣምሓሪኛ ዝተዳለወት ቪድዮ ንከታተል።
ጸኒሑ ጽዮናውያን ሓንጺጾም ዝሃቡዎ ንሰራዊት ንኸታልል ሓንቲ ባንዴራ፣ ግንከኣ ሰለስተ መኣዝናትን (ስሉስ ኲርናዕ ትርያንግል = ፒራሚድ) ኣብ ማኣከላ ኮኾብ ዘለዋን ገሩ ኣወጀ። እቲ ሰራዊት ከኣ ላህመታዊ ትሕዝቶኣ ድኣምበር፣ ምስጢራዊ ትርጒም ባንዴራ ከይስተብሃለ ከምትልሙድ ብስምዒት ጥራይ ኣሚኑላ። እቲ ውዲታዊ ስዉር ምስጢር ግና ካልእ እዩ ዝነበረ። እታ ኮኾብ ምልክት ፔንታጎን እያ። ትርጒማ ድማ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ሚንስትሪ ምክልኻል ኣሜሪካ ምዃና ዝሕብር ምስጢራዊን ውዲታውን ትርጒም እዩ።
Why were the Members of Executive Committee of EPLF 13? ኣብ ህዝባዊ ግንባር፣ እቶም ፈጻሚት ዝብሃሉ ቊጽሮም ስለምንታይ 13 ጥራይ ኮይኑ? ብጥንቊልናን ብሜታፊዚክስ ወይ ኦኩልት መሰረት ቊጽሪ 13 እንታይ እዩ ምስጢራዊ ትርጒሙ? What is the meaning of Number 13 in the Language of Numerology? Meaning: NUMBER 13 is a karmic number and is the number of upheaval so that new ground can be broken. The number 13 has great power.ብሕጽር ዝበለ ኣገላልጻ ቊጽሪ 13 ትርጒሙ ዕንወት ማለት እዩ። ንመረዳእት ጳጳስ ፍራንኪስ ብዕለት 13.03.2013 ዓ.ም.ፈ. ተመሪጹ። ስለምንታይ ምዃኑ ትፈልጡዎዶ። ጳጳስ ፍራንኪስከ ኣብዚ እዋንዚ እንታይብልን ይፍጽምን ኣሎ? If this power is used for selfish purposes, it will bring destruction of the self, and in turn, this will bring dis-ease and illnesses. Why were the Members of Executive Committee of EPLF 13? ኣብ ህይባዊ ግንባር፣ እቶም ፈጻሚት ዝብሃሉ ቊጽሮም ስለምንታይ 13 ጥራይ ኮይኑ? ብጥንቊልናን ብሜታፊዚክስ ወይ ኦኩልትኸ ቊጽሪ 13 እንታይ እዩ ምስጢራዊ ትርጒሙ? What is the meaning of Number 13 in the Language of Numerology? Meaning: NUMBER 13 is a karmic number and is the number of upheaval so that new ground can be broken. The number 13 has great power.ብሕጽር ዝበለ ኣገላልጻ ቊጽሪ 13 ትርጒሙ ዕንወት ማለት እዩ። ንመረዳእት ጳጳስ ፍራንኪስ ብዕለት 13.03.2013 ዓ.ም.ፈ. ተመሪጹ። ስለምንታይ ምዃኑ ትፈልጡዎዶ። ጳጳስ ፍራንኪስከ ኣብዚ እዋንዚ እንታይብልን ይፍጽምን ኣሎ? If this power is used for selfish purposes, it will bring destruction of the self, and in turn, this will bring dis-ease and illnesses.
ባንዴራ ኢትዮዮጵያ፣
ብህዝቢ ኢትዮጵያ ሰንደቅ ኣላማ ትብሃል። ምልክታ ድማ ቀጠልያን ብጫን ቀይሕን ሕብሪ ዘለወን ስለሰ ርቡዕ ኩርናዕ ዘለወን ሕንጻጻት፣ ኣብ ማእከል እታ ብጫ ሕንጻጽ ድማ ምስሊ ኣንበሳ ዘለዋ እያ። እዛ ባንዴራ እዛ ካብታ ኢትዮጵያ ከም ሃገር ዝተፈለጠትላ ዘመን ኣብ 19 ክፍለዘመን ማለትዩ ዝነበረት ጥንታዊት ምልክት ሃገር እያ።
ኮሎንያል ጣልያን ንኢትዮጵያ ምስወረራ ግና እዛ ምልክት ባንዴራ ጣልያን ተቐየረት።
ስለምንታይ ድኣ ተቐይራ? ንዝብል ሕቶ ክልዓል ግድነት እዩ።
እቲ ቀንዲ ትርጉም ባንዴራ ኢትዮጵያ ግና እዚ እዩ ነይሩ። እዚ ግን ጸረ ዓመጽትን ወረርትን ጽዮንነት ስለዝኾነ ግድነት ክቕየር ኣሎዎ።
ባንዴራ ኢትዮጵያ፣ ካብቲ ጥንታዊ ቅርጻን ዝተቐየረትሉ መኽንያት ኮሎንያል ጣልያን ብዓመጽ ወሪሩ ንኢትዮጵያ ስለ ዝሓዛ ምልክት መግዛእቱ ኢሉ ናቱ ባንዴራ ምሂዙ።
እታ ን5 ዓመታት ኣብ ኢትዮጵያ ተሰቒላ ተንበልብል ዝነበረት ባንዴራ ኮሎንያል ጣልያን ከኣ ኣዛ ኣብ ታሕቲ ዘላ እያ።
ዓላማ ሰበስልጣናት ኮሎንያል ጣልያን ዝነበረ ግና፣ እዛ ባንዴራ እዚኣ፣ ባንዴራ መላእ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንምግባር እዩ ዝነበረ። ሃገራዊ ማሕበርነት ጀርመን፣ በቶም ስዉራት ጽዮናውያን ተመዊሉ፣ 2ይ ኲናት ዓለም ብፍላይ ኣብ ኤውሮጳ ምስ ወልዐ፣ በተን 4 ሕቡራት ሃገራት ዓለም ዝብሃላ ዝነበራ፣ መንግስታት ኣሜሪካን፣ ዓባይ ብሪጣንያን፣ ሶቭየት ሕብረትን፣ ፈረንሳን ተላፊነን ስዓርኦ። ኮሎንያል ጣልያን ድማ መላፍንቲ ኣዶልፍ ሂትለር ስለዝነበረ፣ ካብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ካብ ሶማልያን፣ ሊብያን ተሳዒሩ ወጸ። ካብኡ እታ ጥንታዊት ሰንደቕ ዓላማ ኢትዮጵያ እንደገና ኣንበልበለት፣ ክሳብ መንግስቲ ወያኔ ይትከል ድማ ጸንሐት።
እታ ህውሓት ኣብ ሜዳ ከለው ንህዝቢ ትግራይ ነጻ ከነውጽኦ ኢና ይብሉሉ ይነበሩ እዋን ዝነበረት፣ ሕጂውን ኣብ ትግራይ ከም ሎጎ ህውሓት ተንበልብል ዘላ ባንዴራ እንተድኣ ኣስትብሂልኩምላ፣ ስሉስ ኩርንዕ፣ ኣብ ማእከል እታ ቀዪሕ ዝሕብሩ ርቡዕ ኩርናዕ ድማ፣ ብጫ ዝሕብሩ ኮኾብ ኣለዋ። ምልክት ፔንታጎን።
ስለምንታይ ግና ኮኾብን ስሉስ ኩርናዕን ክኸውን ተመሪጹ?
እታ ድሕሪ ህውሓት ኣብ ስልጣን ምስመጹ ወግዓዊት ባንዴራ ኢትዮጵያ ኮይና ዝተወሰነት፣ ነቲ ሎጎ ኣንበሳ ዝነበረ ተኪኣ 5 ኩርንዓት ዘለዋ ኮኾብ ኮይና። ነቲ ምልክት ኣንበሳ ዝዘነበረ ደምሲሶም ብመደብ ብሎጎ ወይ መለለዪ ምልክት ፔንታጎንን ገሮም ቀሪጾሞ። እታ ወግዓዊት ባንዴራ ኢትዮጵያ እምብኣር እዚኣ እያ።
ባንዴራ ኢትዮጵያ
እዚ ኦሪጂናል ፔንታጎን ማለት 5 መኣዝን ወይ ፒራሚድ ዘሎዋ እዚ
ኣብ መብዛሕትአን ባንዴራታት ሃገራት ዓለም ኣላ።
ፔንታጎን ማለት ድማ እቲ ዋና ቤት ጽሕፈት ሚንስተር ምክልኻል ሃገር ኣሜሪካ እዩ።
ኣስተብህል፣ ምልክት ሚንስትሪ ምክልኻል ሕቡራት ሃገራት ኣሜሪካ ፐንታጎን ይብሃል፣ ትርጉሙ ድማ 5 መኣዝን ዘሎዎ ኮኾብ ኮይኑ፣ እቲ ሕቡእ ትርጉሙ ግና ኣብ ጥንቆላ ዝተመስረተ እዩ። መብዛሕትአን ባንዴራታት ሃገራት ኣፍሪቃን ኣስያን ኣብ ማእከለን ምልክት ኮኾብ ኣለወን። ብዛዕ ባንዴራታት ሃገራት ዓለም ኣብ መብዛሕትአን ኮኾብ ምልክት ከምዘለወን ንምፍላጥ ኣብኡ ኣብዚ ጠውቑ።
ኣስተብህል፣ ስለምንታይ እታ ኣብ ባንዴራ ህ.ግ.ሓ.ኤ. ዝነበረት ኮኾብ፣ ካብ ባንዴራ ህ.ግ.ሓ.ኤ.ተቐይራ ኣብታ ባንዴራ ኢትዮጵያ ግዒዛ? ስለምታይከ እታ ኣብታ ጥንታዊት ወይ ባንዴራ ፈደሬሽን ኤርትራ ቀጠልያ ቆጽሊ ኣውሊዕ ዝነበረት፣ ብብጫ ቆጽሊ ወይ ብዝነቐጸት ቆጽሊ ተተኪኣ?መልሲ፣ እቲ ዓላማ ሓዲሽ ዓለማዊ ስርዓት ጽዮናውያን፣ ሕልሙን መደቡን ኣብ መወዳእታ ግዜ፣ እታ ባንዴራ ኤርትራ ተደምሲሳ፣ በታ 5 ኮዋኽብቲ ወይ ሎጎ ፔንታጎን ዘለዋ ባንዴራ ኢትዮጵያ ንምትካእ እዩ። እታ 5 ኮዋኽብቲ ወይ ሎጎ ፔንታጎን ዘለዋ ባንዴራ ኢትዮጵያ፣ ባንዴራ መላእ ኢትዮጵያን ኤርትራን ጥራይ ዘይኮነስ ባንዴራ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንምግባር እዩ እዚ ኩሉ ብውዲትን ብዘግምታዊ ጒዕዞን ጽዮናውያን። “ንሰብኣዊ መሰል ደቂሰባት ምግሃስ ማለት፣ መሰረታዊ መንነቶም ወይ ህላዊኦም ንምግሃስ እዩ”። ኔልሰን ማንዴላ
ባንዴራ መንግስቲ እስራኤል ከኣ 6 ስሉስ ኲርናዕ ዝሓዘ ኮኾብ እዩ። እዚ ድማ ረቂቕ ውዲታዊን ጥንቆላዊን ትርጉምን ትሕዝቶ ዘለዎ ኮይኑ፣ ብመሃንድሳት ጽዮንነት ዝተሓንጸጸን ዝተቀየሰን፣ ንገርሀኛ ህዝቢ ንምትላል፣ “ባንዴራ ንጉስ ዳዊት እያ፣ ንሕናከኣ ኣምላኽ ዝሓረየና ሓቀኛታት ደቂ ኣምላኽ ኢና” ኢሎም እዮም ንህዝቢ ዓለም ክሳብ ሎሚ ዝዓንጅሉዎ ዘሎው።
ምልክት።
ኣብዚ ንምብጻሕ እዩ እቲ ቀንዲ ኣራባራብ፣ እታ ኣብ ማእከል ፒራሚድ ዘላ ሓንቲ ዓይኒ ትርጒማ፣ ሓደ መንግስቲ ሓደ ባጤራ ሓንቲ ዓለም ማለት እዩ። እቶም ስዉራት ሓይልታት ንዂለን መንግስታት ዓለም ከምዝርእያን ከምዝቋጻጸራን እዩ እቲ ትሕዝቶ። ንዘስተብህሉን ንዝመራመሩን ግዱሳት ሃገራውያን፣ ማለት ኣፍሪቃውያን ይኹኑ ኣሜሪካውያን ወይ ኤውሮጳያን፣ እዛ ንነብረላ ዘሎና ዓለም ብዓል መን ይቆጻጸሩዋ ከምዘለው ክፈልጡ ይኻሉ እዮም። እዛ ሓንቲ ዓይኒ ምልክት ዘላታ ፒራሚድ፣ ኣብ ባጤራ ዶላር ኣሜሪካ ተለጢፋ ኣላ። ብዓባያ እታ ፒራሚድ ድማ ኣብ ኩለን ባንዴራታት ሃገራት ዓለም ኣላ። ኣብ ባንዴራታት ኩለን ምዕራብ ኤውሮጳ ሃገራት ግና ምልክት ፒራሚድ የብለንን። ኣፍሪቃን ኣስያን ሩስያን ችሂናን ወዘተ ግና ኩለን ፒራሚድን ኮኽብን ኣለወን። እወ፣ ባንዴራ ሃገር ግሪኽን፣ ዓባይ ብሪጣንያን፣ ስዊድንን፣ ስዊዘርላንድን፣ዴነማርክን፣ኣይስላንድ፣ ኖርወይ፣ መስቀልን ኮኾብን ኣለወን። ባንዴራ ቱርኪ ድማ ኮኾብን ወርሕን ኣለዋ። ኮኾብ ድማ ኣብ ውሽጣ ብፒራሚድ ወይ ሰለስት ኲርናዕ ከምዘለዋ ከነስተብህል ኣሎና። ማለትሲ ንባዕላ ፒራሚድ እያ።
እስከ እቶም ቋንቋ እንግሊዝኛ እትመልኩ ግዱሳት ነዚ ሊንክ እዚ ክተንብብዎ ፈትኑ።
-
ብሓልዮት መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ኤርትራ
27.05.2017 ዓ.ም.ፈ


text:
ነጋድያን ሀገር ቅድስት ኢየሩሳሌም፡ ኣብ ቅዱሳን መካናት ብሰላም ዑደቶም የካይዱ ኣለዉ!
ብዝሖም ልዕሊ 300 ዝኾኑ ምእመናንን ምእመናትን ብዕለተ ሰንበት 13 ነሐሴ 2010 ዓ.ም. (19/08/2018 ዓ.ም.ፈ) ከምኡ’ውን ብዕለተ ሰኑይ 14 ነሐሴ 2010 ዓ.ም. (20/08/2018 ዓ.ም.ፈ) ካብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣሥመራ ተበጊሶም ኣብ ሃገር ቅድስት ኢየሩሳሌም ምስ በጽሑ ብዅሎም ውሉደ ክህነትን ተማሃሮ ትምህርተ ሰንበትን መንእሰያትን ካልኦትን ድሙቕ ኣቀባብላ ተገይርሎም።
ብመሠረት መርሐ ግብር፡ ካብ ንጽባሒቱ ጀሚሮም ኣብ ቅዱሳት መካናት በረኸት እናረኸቡ ጸሎቶም እናብጽሑ ዑደቶም ኣካይዶም። ኣብ ጐይታ ዝተወልደላ ቤተ ልሔምን ጓሶት ዝተበሥርሉ ቦታን ምስ በጽሑ እግዝእትነ ማርያም እናጥበበቶ ጸባ ዝነጠበሉ እሞ ብተኣምራት እቲ ቦታ ፃዕዳ ዝተለወጠሉን ብምብጻሕ፡ “ በእንተ አጥባቲሃ እለ ሐፀናከ እግዚኦ ተሣሃለነ/ ምእንቲ እተን ዘዕበያኻ ኣጥባታ ክትብል ኦ ጐይታ ምሕረትካ ሃበና” እናበሉ ተሳሊሞም።
ኣብ በዓለ ዕርገተ ሥጋሃ ለማርያም ( በዓለ ፍልሰታ) 16 ነሐሴ፡ ጸሎተ ቅዳሴ ተሠሪዑ ነጋድያን ቈሪቦምን ተሳተፍቲ በረኸት ኮይኖምን።
ንጽባሒቱ፡ ኣብቶም ብቓል ወንጌል ጥራሕ ዝፈልጥዎም ዝነበሩ ዝተፈላለዩ ቅዱሳን መካናት ዑደት ኣካይዶም።
ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ነቲ 38 ዓመት ዝተደነሰ መፃጕዕ ዘሕወየሉ ቦታ ብምብጻሕ ስለ ነፍሶምን ሃገርን ዓለምን ፈውሰ ሰላምን ጥዕና ፍቕርን ጽንዓት ሃይማኖትን ክህብ ተማሕፂኖም።
ኣደ እግዝእትነ ማርያም ቅድስት ሃና ዝተቐብረትሉ ቦታ ብምስላም በረኸት ክረኽቡ ከለዉ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ጎልጐታን ኣብ 14 ምዕራፈ መስቀል ዝበሃሉን ሓደ ብሓደ በጺሖም። ጐይታ ዝተጠምቀሉ ማየ ዮርዳኖስ ብምብጻሕ’ውን ካብ በረኸት ጥምቀቱ ከሳትፎም ተሓጺቦም።
ነጋድያን፡ ብበረኸት ኣጊጾም ብጸጋ ተመሊኦም ብፍቕርን ሰላምን ዑደቶም ይቕጽሉ ኣለዉ።


text:
አብ ከባቢ1983 ጀብሃ ናብ ሰልስተ ትምቀል። ጉጀለ ራሳይ (ናይ ሎሚ ተዳሙን) ሰውራዊ ባይቶ፡(ናይ ሎሚ አብ ሰዲህኤ ዝአተዉ) ሳግም (ናይ ሎሚ አ/ወ ኪዳን ተወልደ ገብረስላሴ ዝመርሖም) ፡ ተባሂሎም ከአ ተጸውዑ። ሳግም ምስ ህግ ስምምዕ ብምግባር ንሜዳ ይአቱ፤ አብ ሓድሕዶም ምስምማዕ ይስአን፤ በዓል ቶቲል፡ ዘምህረት፡ ስውእ ብርሃነ ሃይለ፡ አብርሃለይ ፡ ገበሬ..ዘለዎም ናብ ህግ ይኸዱ፡፡ እዚ ሕጂ አቦ ወንበር ኪዳን ዘሎ፡ ተወልደ ገብረስላሴ ዝመርሖም ክፋል ሳግም፡ ምስ ወያነ ስምምዕ ብምግባር አብ ከባቢ1983-1984 ናብ ትግራይ ይሶልኩ። ሰውራዊ ባይቶ አብ ሱዳን ይንቀሳቐሱ፡ ብኽሲ አንዳ ዓብደላ ኸአ ብዙሓት ካድራቶም ብመንግስቲ ሱዳን ይእሰሩ። እንዳ ዓብደላ፡ ደቂ ከበሳ ዘይብላ ጽርይቲ ጀብሃ ፈጢርና ኢሎም አምባሕ በሉ። ንይምሰል ግን፡ ነዞም ተዳሙን ክምስርቱ ኸለዊ ዝሰጎጉዎምን ከምኡ እውን ስዉእ ወልደ-ዳዊት፡ ተስፋይ ገብረመደህን ይሳቕን ካልኦትን ሒዞም ገጾም ማስከራ ኽገብርሉ ፈተኑ። መስዋእቲ ወልደ-ዳዊትን ካልኦትን ይስዕብ። ቅንጸላ ወልደ-ዳዊት፡ ምስ ኩነታት ናይቲ አብ ራሳይ ዝተቐትለ ጦፉ ዘተአሳሳርዎ አይሰአኑን። እወ። እቲ ጦፍ ናይ ወልደ ዳዊት፡ ካብ ራሳይ ክሃደም ተረኺቡ ተባሂሉ፡ ብጥይት ተዅሲ ከይስማዕ ብእምኒ ጨፍጪፎም ዝቐተልዎ እዩ ኢሎም አብ ራሳይ የዕልሉ ከም ዝነበሩ ይጽወ። ስዉእ ወልደ-ዳዊት በዚ ጉዳይ ጉህዩ ከም ዝነበረ አውን ይዕለል እዩ። እዚ ኹሉ ኣብ ራሳይ። ዘተሓትት ነገር ዘለዎ ይመስል። አብ ጊዚኡ።
ኣሕመድ ናስር ምስ ሰውራዊ ባይቶ ይውግን። መራሒ ሰውራዊ ባይቶ ኰይኑ ኸአ ንነዊሕ ይጸንሕ። ድሕሪ ስደት፡ ንቑሩብ ጊዜ ካብ ቃልሲ የዕርፍ። ጸኒሑ ናብ ቃልሲ ይምለሰ። ደጊሙ ኸአ አቦ ወንበር ሰውራዊ ባይቶ ይኸውን። ድሕሪ 5ይ ጉባኤ ሰውራዊ ባይቶ፡ ሰውራዊ ባይቶ ይፍንጨል። ኣሕመድናስር ምስ’ታ ደሓር ተ.ሓ.ኤ. ሃገራዊ ገባኤ ተባሂላ ዝተሰምየት ክፋል ሰውራዊ ባይቶ ይውግን። ተ.ሓ.ኤ ሃገራዊ ባይቶ ውድቡ ኣፍሪሱ አካል ናይቲ ዝሰመረ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ይኸውን። አብዚ ቀረባ ጊዜ፡ እቶም ብብርሃነ ሃንጀማን ዓብደላ ሱለማንን ዝመርሑ ዝነበሩ አካላት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ፡ እንተ ብኸፊል አንተ ብምልአቶም ካብ ድሕነት ግንባር ይፍለዩ እሞ ብተግባር ግንባር ድሕነት በቶም መሪሕነትን አባላትን ተ.ሓ.ኤ ሃገራዊ ግንባር ዝቐመት ኰነት። ከም ኣቦ ወንበራ ኸአ ኣሕመድ ናሰር ተመርጸ። ኣሕመድ ናስር፡ ካብ 75 ኣተሒዙ፡ ኣቦ ወንበርነት ከይተፍልዮ፡ ሎሚ ንድሕነት ግንባር ከም ኣ/ወ ክመርሕ ይርከብ።
Source ጥልመት መራሕትን ካድራትን ጀብሃ


text:
ንማኸላይ ስርዓት ነርቭ ደቂ ሰባት ዘጥቅዕ ሕማም ፓርኪንሰን ዝጥምት The Parkinson Patient Support Organization / ንሕሙማት ፓርኪንሰን ዝሕግዝ ትካል/ ብዝብል ሽም ዝተጣየሸ ትካል ኣብ ኣዲስ ኣበባ ይንቀሳቐስ ኣሎ።
ከምዚ ዝበለ ትካል ኣብ ኢትዮጵያ ክጣየሽ ፈለማይ ጥራሕ ከይኮነስ ብዘይካ ደቡብ ኣፍሪካ ኣብ ካልኦት ሃገራት ኣፍሪካ ከምዘየለ ናይቲ ትካል መስራቲትን ዳይረክተርን ወ/ሮ ክብራ ከበደ ይገልፃ።
ባዕለን እውን ኣብ እዋን ዕድመ ንእስነተን በቲ ሕማም ካብ ዝትሓዛ 16 ዓመታት ከምዘቑፀራ ዝገለፃልና ብዓልቲ ሓዳርን ኣደ ክልተን ወ/ሮ ክብራ ብዛዕባ እቲ ሕማም ኣብ ኢትዮጵያ ዝተጋገየ ኣረዳድኣ ከምዘሎ ሓቢረን። ‘’ናይ ሰይጣን መንፈስ’’፣’’ርኹስ መንፈስ’’፣’’ናይ ኣረጉቶትን ዓበይትን ሰባት ሕማም’’ ወዘተ ዝብሉ ኣመለኻኽታታት ስለዘለው ቤተ ሰብ ነቶም ሕሙማት ስለዝሓብኡዎም እቶም ሕሙማት ዝግባእ ሓገዛት ምኽርን ክንክን ከይረኽቡ ዕንቅፋት ምዃኑ ይገልፃ።
ስለዚ ይብላ ንሰን ኣብ ሕብረተሰብ ብዛዕባ እቲ ሕማም ኣፍልጦን፣ንሕሙማ ድማ ሓገዝ ንምሃብን ከምዝተጣየሸ ብምግላፅ ትካለን ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ንዝርከቡ 300 ሕሙማት ፓርኪንሰን ዝተፈላለዩ ሓገዛት የበርክት ከምዘሎ ይጥቕሳ።ዓብዪ ሕፅረት በጀትን ሰብ ሓይልን ናይ ማሕበረን ዓበይቲ ፈተናታት ምዃኖም ኣፍሊጠን ኣለዋ።ንዝርዝሩ የድምፁ።


text:
ኣብ ከተማታት ኒው ዮርክን ኒው ጀርስን ብቕድሚ ትማሊ ቀዳም ምስ ዝተፈፀመ ናይ ቦምብ መጥቓዕቲ ብዝተኣሳሰረ ብፖሊስ ይደለ ዝነበረ ተርጣሪ ምስ ፖሊስ ኣብ ዝተገብረ ናይ ቶክሲ ምልውዋጥ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ውዒሉ።
ወዲ 28 ዓመት ኣሕመድ ራሓሚ ኣብ ሊንደን ኒው ጀርሲ ሎማዕንቲ ሰኒ ከምዝተትሓዘ ሰበስልጣን ኣኽበርቲ ሕጊ ገሊፆም ኣለው።
ራሓሚ ምዃኑ ዝተገልፀ የማናይ ኢዱ ዝቖሰለ ዝመስል ምስ ውንኡ ብስተረቸር ተኣሲሩ ናብ ኣምቡላንስ ክፅዓን ከሎ ዘርኢ ቪዲዮ CNN ኣርእዩ’ሎ።
ብዝተኻየደ ምልውዋጥ ቶኽሲ ክልተ ፖላይስን ራሓሚን ንህይወቶም ዘየስግእ መቑሰልቲ በፂሑዎም ኣሎ።
ፖሊስ ዝሓለፈ ቀዳም ኣብ ማንሃተን ን29 ሰባት ዘቑሰለ ናይ ቦምብ ፍንጀራ ሓዊሱ ኣብቶም ዝሓለፉ ሰለስተ ማዕልታት ምስ ዝበፅሑ ኣርባዕተ ፍንጀራታት ብዝተኣሳሰረ ተጠርጣሪ ንምሓዝ ኣለሻ የካይዱ እዮም ቀኒዮም።ብትውልዱ ኣፍጋናዊ ዝኾነ ኣሜሪካዊ ዜጋ ራሓሚ ኣብ ኒው ጀርሲ ይነብር።
ቢሮ ምርመራ ፌደራል FBI ኣብ ዝሓለፈ ቀዳም ዝተተኮሰ ቦምብን ርሒቑ ኢሊ ከይተተኮሰ ዝተረኽበ ቦምብን ምትእስሳር እንተሃሊዩዎም ምርመራ ቀፂሉ’ሎ።


text:
ገብረ ገብረማሪያም (ዶር.)
ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣንጻር ኩሉ ተጻቦኦታት ተቃሊሱ ሃገር ከምጽእን ከውሕስን ምኽኣሉ፡ ሓደ ካብቶም ከምሕብረተ-ሰብን ከም ሃገርን ክንሕበነሎምን ክብሪ ክስማዓናን ዘለውም ሕላገታት ዓወት ጉዕዞ ሃገራዊ ቃልስና ኢዩ። ይኹን’ምበር፡ መስርሕ ሓርነታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብሓደ ምልካዊ ስርዓት ተመንዚዑ፡ ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ ሰብኣዊ፣ ባህላዊ፣ ማሕበራዊ፣ ቁጠባውን ፖለቲካውን መሰላቱ ተገፊፉ ኣደዳ ከርፋሕ ናብራን ዘይብሩህ መጻእን፡ ኣደዳ ማእሰርትን ስደትን ኮይኑ ኣሎ። ኤርትራ፡ ንህዝብን መንግስትን ክገዝእ ዝክእል ዓንደ-ሕጊ ዘይብላ ሓደ ውልቀ-መላኺ ከም ፊንትኡ (ቃሕትኡ) ዝገዝኣ ሃገር ካብ እትኾውን እኒሆ ካብ 20 ኣመታት ንላዕሊ ተቖጺሩ። ህዝቢ ኤርትራ፡ ካብ’ዚ መቀራቑሮ’ዚ ንምውጻእ ዝገብሮ ቃልሲ ካብ ጊዜ ናብ ጊዜ እንዳሓየለ ይኸይድ ከምዘሎ ዘጠራጥር ኣይኮነን። ይኹን’ምበር፡ ዲሞክራስያዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብዙሓት ውሽጣውን ግዳማውን ብዶሆታት ይገጥምዎ ኣለዉ። ብኹረት “ናይ ቃልሲ ሓድነትን ብቑዕ መሪሕነታዊ ትካልን” ካብቶም መሰረታውያን ሽግራት ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ዝስርዑ ኮይኖም፡ ብኹረት ሓድነት ንቃልሲ ይድውን፡ ብኹረት ብቑዕ መሪሕነታዊ ትካል ካኣ ንቃልሲ ይዕይግ። እቲ ዝኽፍአ፡ ክልቲኦም ተዳጋገፍቲ ስለዝኾኑ፡ ናይ ሃስያ ዕንኪላሎ ብምፍጣር፡ ነቲ ዲሞክራስያዊ ቃልሲ ኣብ መንቃራቕሮ የትዮም ዝኣስርዎ ምዃኖም ኢዩ።
እዚ ዕንኪላሎ እዚ ከይተሰብረ፡ ዲሞክራስያዊ ቃልሲ ክስስንን ክዕወትን ስለዘይክእል፡ ካብዚ መንቃራቕሮ እዚ መዋጽኦ ምንዳይ ሓደ ካብቶም ውሽጣዊ ብድሆታት ቃልሲ ንዲሞክራስያዊ ምስግጋር ኣብ ኤርትራ ኮይኑ ኢዩ ጸኒሑን ዘሎን። ሕቶ ናይ ቃልሲ ሓድነትን ብቑዕ መሪሕነታዊ ትካልን፡ ኣብ ጊዜ ሓርነታዊ ቃልሲ ዝነበሩን ዘይተመልሱን ጥራሕ ዘይኮኑስ፡ ብሰንኪ ኣብ ሓርነታዊ ቃልሲ ብድሕሪኡን ኣብ መንጎ ፖለቲካውያን ሓይልታት ኤርትራ ዝተፈጥሩ ሕድሕዳዊ ጎነጻት፣ ግርጭታትን ዘይምስምማዓትን ዝሳዓበ ሕድሕዳዊ ዘይምትእምማን (Lack of Trust) ወይውን ናይ ዘይምትእምማን ሃጓፋት (Trust Deficit) ፡ ክሳብ ሕጂ ግብኡን ኣዕጋብን መልሲ ክረኽቡ ኣይካኣሉን። ብዝነበሮ ታሪኻዊ ድሪኽትን ስፍሓትን፡ እቲ ኣብ መንጎ ህግን ተሓኤን ዝነበረ ናይ ተጻይ ዝምድናታት ዝፈጠሮ ናይ ዘምትእምማን ሃጓፋት ምምላእ፡ ከም ቀንዲ ስትራተጂ ቃልሲ ንዲሞክራስያዊ ምስግጋር ኣብ ኤርትራ ተገይሩ ክስራሓሉ ነይሩውን ኣለዎን። ነቶም ክልተ ድሕረ-ባይታት (ናይ ህግን ተሓኤን) ዝውንኑ ኣካላት ሕብረተ- ሰብ ኤርትራ ከራኽብ ዝኽእል ናይ ሓድነት ድንድል (Bridge) ሃኒጽካ ሕድህዳዊ ምትእምማን ከምዝፈጥሩ ብምግባር፡ ኣብ ጊዜ ሓርነታዊ ቃልሲ ዝተፈጥሩ ስምብራታት ምፍዋስ ይካኣል ኢዩ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ናይ ቃልሲ ሓድነት ምርግጋጽን ድኹም ዲሞክራስያዊ ቃልሲ ብኹረት ናይ ቃልሲ ሓድነት ብኹረት ብቑዕ መሪሕነታዊ ትካል ዲሞክራስያዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ከምዝስስንን፡ ኣብ መጨረሻ ካኣ ከምዝዕወትን ክግበር ይካኣል’ውን ኢዩ። እዚ ኢዩ ካኣ ናተይ ራኢ።
ሰዲህኤ፡ ናይ ህግን ተሓኤን ድሕረ-ባይታት ዝነበሮም ሰልፍታት (ሰዲኤን ሰህኤን) ብዝገበርዎ ሓድነታዊ ውዕል፡ ነዚ ራኢ እዚ ሕጁ ኢዩ ኣብ ጥሪ 2010 ተመስሪቱ (ተሃኒጹ)። ሰዲህኤ ናይ “ሓድነት ድንድል” ኢዩ። ስለስኮነ፡ ራአይ ሰዲህኤ ኢዩ እንተበልኩስ፡ ካብ ሓቂ ዝራሓቀ ኣይኮነን። ራአይ ንምዕዋት ካኣ ነዘን ዝሓለፋ 10+ ዓመታት ኩለንተናይ (ግርህናይ፣ ኣቃልቦይ፣ ጊዜይ፣ ኩሉ ዓቅመይ፣ ኣማራጽታተይ፣ ወ.ዘ.ተ.) ብምውፋይ ምስ ኣባላት ሰዲህኤ ኮይነ ክቃለስ ጸኒሕን ኣለኹን። ይኹን’ምበር፡ ከምቲ ብተደጋጋሚ ኣብ ጽሑፋተይ ዝገለጽክዎ፡ ብሰንኪ ዘይቅዋማውን ሕጋውን ኣካያይዳ መሪሕነት ሰልፊ ነበር ዝተፈጥሩ፡ “ቅዋማዊ፣ ፖለቲካውን ምሕደራውን” ቅልውላዋትን ሓርጎጽጎጻትን፡ ሰዲህኤ ኣብ መንቀርቑሮን ኣብ ከቢድ ፈታኒ ኩነታትን ኢዩ ጸኒሑ። ነዚ ውሽጣዊ ኩነታት ሰልፊ ብኢሂን-ሚሂን ልዝብን ብዘተን ንምፍትሑ፡ መሰረታት ሰልፊ ዘይፈንቀልዎ እምኒ እዃ እንተዘይነበረ፡ ላዕለዋይ መሪሕነት ሰልፊ ነበር ጽማም እዝኒ ስለዛሃቦም፡ ብቀጻሊ ንልዕሊ ክልተ ዓመታት ዝተገብሩ ናይ ኣባላት ናይ ሰላም ጻዕርታት ፍረ ክህቡ ኣይካኣሉን። እዞም ብመሰረታትን ብታሕተዎት ኣካላት ሰልፍን ዝተገብሩ ናይ ሰላም ጻዕርታት ጥራሕ ዘይኮኑስ፡ ካብ ሰልፊ ወጻኢ ብዝኾኑ ግዱሳትን ምኹራትን ዜጋታት ዝተገግሩ ናይ ምትዕራቕን ነቲ ውሽጣዊ ጸገማት ብሰላም ናይ ምብታሑ ተበጉሶታት’ውን ብሰንኪ “እምቢታ” መሪሕነት ሰዲህኤ ነበር፡ ፍረ ክርከቦም ኣይተኻእለን።
ከምቲ ኣቦው ዝብልዎ፡ “ማዓልቱ ዝሓለፎ ስጋ ምጭናዉ ነይተርፎ” ኮይኑ፡ መሪሕነት ሰዲህኤ ነበር፡ ነቲ ኩሉ ብቀጻሊ ክገብሮ ዝጸንሐ ዘይቅዋማውን ዘይሕጋውን ኣካይዳ1 ፡ ኣብ መጨረሻ፡ ዝሓዘ-ሒዙ (ውሑዳት ኣባላት ናይቲ ሓደ ሸነክ (ሰህኤ) ጥራሕ) ካብ ሰዲህኤ ተፈልዩ ብምኻድ ደምዲሙዎ ኣሎ። ከምዚ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ቻርት ዘመልክቶ፡ ነቲ ናይ ሓድነት ድንድል ኣፍሪሱ፡ ናይ ሓድ ሸነክ ውዕል ሓድነታዊ ኪዳን 2010 ኣባላት ነበር (ኣባላት ሰህኤ) ጥራሕ ሒዙ ክኸይድ ኢዩ ፈቲኑ ነይሩ። ነዚ ንምርግጋጽ፡ መሪሕነት ሰልፊ ነበር ዘይገበሮ መናውራታት ኣይነበረን። ናይዞም ዝስዕቡ ብላዕለዎት መሪሕነት ሰዲህኤ ነበር ዝተገብሩ ውስታታት እንታይ ኢዩ ነይሩ ዓላምኦም ኢልና እስኪ ንሕሰብ፦
Ø ማዓስ ኢና ናይ ምስጓግ ስጉምትታት ምውሳድ ንጅምር ዝብል፤
Ø ንሕናን (ሰልፊ ህዝቢ/ሰውራዊ ባይቶ) ጋሽን ሰቲትን ኮይና ንሰዲህኤ ክንቅጽሎ ንኽእል ኢና፡ እቶም ካለኦት ናይ ሓድነት መጻምድቲ ይኽዱ ዝብል፤
Ø ኣብ ህዝቢ መጋባእያ ወጺኻ፡ ንዝተፈልየ ርእይቶታት ዘለዎም መሰረታት/ኣባላት፡ ዝሃውተቱ (ህውቱታት)፡ ዝተጀነዱ (ጅኑዳት) ወ.ዘ.ተ. እንዳበልካ ምጽራፍን ክበረቶም ምግፋፍን ከም መሰሉ ገይሩ ዝቖጽር፤
Ø ሰልፊ ዋላ እንተተገምዐ ጸገም የብሉን፡ ምንም ኣይንኸውንን ኢና እንዳበለ ንህዝቢ ዝእውጅ፤
Ø “ክንሰምዖ ዘይንደሊ ዘረባታት ክሰምዕ ዊዒልና” እንዳበለ መሰል ንሓሳቡ ዘይሳማምዑን ጸገማት ሰልፊ ብሰላም ንፍታሓዮ ንዝብሉን ኣባላት መሪሕነት ክዕፍን ዝፍትን፤ ወዘተ
ብዓብይኡ ካኣ፡ እቶም መሪሕነት ሰዲህኤ ነበር ኣብ ርእሲ ሕጋዊት መሪሕነት ዞባ ሰሜን ኣመሪካ ዝገበሮም ተከታተልቲ ዓመጻትን፡ ዝወሰዶም ዘይሕጋዊ ውሳኔታትን ወስታትን እንተራኣና፡ ዓላመኦም ንጹር ኢዩ ነይሩ። ላዕላዋይ መሪሕነት ሰዲህኤ ነበር (ማባን ፈሽን) ንዝፈጸሞም ቅዋማዊ ጥሕሰታትን ሕጋዊ ግህሰታትን ክእርም ኣለዎ ስለዝበለት ጥራሕ፡ ነታ ኣብ ጉባኤ ዞባ ዝተመርጸት ሕጋዊት መሪሕነት ዞባ ኣፍሪሱ፡ ብሓንቲ ብዘይሕጊ ዝተወደበት ጉጅለ፡ መሪሕነት ሰልፊ ነበር ኽትካኣ ዝገበሮ ፈተነ፡ ዕላምኡ እዚ ሕጂ ንርእዮ ዘለና ኢዩ ነይሩ። ንመሪሕነት ሰልፊ ነበር ዝድግፉ ገለገለ ኣባላት ውሽጢ-ውሽጢ (ናይ ዞባ መሪሕነት ብዘይትፈልጦ ኣገባብ) ክውድብ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ኣቦ መንበር ሰልፊ ነበር ኣብ ዞባ ሰሜን ኣመሪካ ብምምጻእ ነቶም ንዕዑ ዝድግፉ ኣባላት ጥራሕ ብምርኻብን ብምእካብን፡ ነታ ዘይሕጋዊት ጉጅለ ሕጋውነት ከልብሳ ፈቲኑ። እዚ’ውን እዚ ሕጂ ንርእዮ ዘለና ተጎልልካ ምፍላይ ኢዩ ነይሩ ዓላምኡ። ከም ወዮ፡ “ኣንታ እዚ ሰበረስ ሽሙ መን ነበረ? ሰበረ፤ አረ ቀደም ሽሙ መን ነበረ? ሰበረ። ወዮ ሰበረ ዳኣ እንታይ ገበረ፡ ዘይ ዝበልኩምዎ ኢዩ ዝገበረ።” ዝተባህለ ኢዩ። ምፍላይን ምግማዕን ይደልዩ ነይሮም፡ ስላጣኖም ተጠቒሞም ካኣ ከምታ ዝደለይዋ ገይሮም።
ብዝኮነ፡ ከምቲ ለባማት ዓዲ ዝብልዎ፡ “ከምቀደም ይመስለክን ውሕጅ ይወስደክን” ግዲ ኮይኑ፡ መሪሕነት ሰዲህኤ ነበር ከምዝሓሰቦ ኣይሰለጦን። እቱይ ምንታይሲ፡ ንመብዛሕትኡ ኣባል ሰዲህኤ፡ እቲ ኣብ 2010 ዝተገብረ “ሓድነታዊ ውዕል”፡ ናይ ኣካል ምትሕውዋስ ዘይኮነስ፡ ናይ ራኢን ሓሳብን ሓድነት ኢዩ ነይሩ። እዚ ናይ ሓሳብን ራኢን ሓድነት ካኣ፡ ኣብዘን ዝሓለፋ 7 ዓምታት ዝያዳ ዓዅኹን ሰጢሙን እውን ኢዩ። ስለዝኾነ፡ መሪሕነት ሰልፊ ነበር ውሕዳት ካብቲ ሓደ ወገን (ሰህኤ) ጥራሕ ሒዙ ኢዩ ካብ ሰዲህኤ ተፈልዩ ከይዱ ዘሎ። ካብቲ፡ መሪሕነት ሰልፊ ነበር ትጋገዩ ኣለኹም ኢሉ ክእርምን ጸገማት ሰልፊ ብልዝብ ክፍታሕ ኩሉ ዝካኣሎ ብትዕግስቲ ክገብር ዝጸንሐ፡ ዝበዝሐ መሰረታትን ታሕተዎት ኣካላት ሰልፍን፡ ብቕርጹ ይኹን ብትሕዝትኡ ንሰዲህኤ ዝመስል፡ ዝበዝሐ ኣባል ሰልፊ ተፈልዮም ኢዮም ከይዶም ዘለዉ። ብግብሪ፡ ዝነበሮም ስልጣን ተጠቒሞም፡ ንውዕል ሓድነት 2010 ጠሊሞም፡ ነዚ ዝበዝሐ ኣባል ሰልፊ ኣብ ማእከል ጎልጎል ደርብየሞ ክኸዱ ኢዩም ፈቲኖም። ኮይኑ ግን፡ ነታ ኣባላት ሰልፊ ዝሃነጽዋ “ናይ ሓድነት ገዛ”፡ ዜንጎኣ ክቕንጥጥዋ’ምበር መንደቃስ ከፍርስዋ ኣይካኣሉን። መሰረታት ሰልፊ ካኣ፡ ብመለኪና ይኹን ብነታጕ ክፈርስ ዘይክእል መንደቕ ክነድቑ ዝኻኣሉ፡ ዜንጎ ምኽዳን ይጽግሞም ኢዩ ኣይብልን። እቲ ዝገርም ግን፡ ዜንጎ ክትከድን ኣይትኽእልን ኢካ’ሞ፡ ማይ ምስሃረመካስ የዕቕለኒ ክትብለኒ ኢየ ዝጽበ ዘለኹ ዝዓይነቱ ናይ ብድዐ ኣይትብሎ ናይ ንዕቐትን ምሕሳርን ወስታታ ክትሰምዕ ክለካ ኢዩ። “ለባም ስቕ እንተበለስ፡ ዓሻ ይመስል” ኢዩ ነገሩ። እንተ ነቶም ባሃልቱ ግን፡ ዘዕቅል ገዛ ዘለዎም ክመስሉ ምፍታኖም፡ “እንተዘይ ሓፊርካ እንታይ ዶ ኣለዎ ኢዩ” ኢዩ ዘብል። “ሓላዊት መሸላ ኩኒ እንተበልዋስ፡ ኣራይት እምኒ ቆጸረት” ከምዝባሃል፡ ወያ ዘሕጋዊት ጉጅለ፡ ጉጅለ እንተወለደትሲ እንታይ ዘገርም ኣለዎ።
ድንድል ሓድነት ከተፍርስ እንዳፈተንካስ፡ ዝፈላሊ መንደቕ ኣይንስራሕ ኢልካ ትጭሕግር። ምስካ ኣብ ሓደ ሰልፊ ምስዘለዉ ኣባላት ሓብርካ ክትሰርሕ ዘይካኣልካ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ካብ ዝኣተኻዮ ናይ ሓባር ስራሕ ውዕል (ናይ ሓድነት ድንድል እንዳኣፍረስካ)፡ ምስ ካለኦት ሰልፍታት ብሓባር ናይ ምስራሕ መደብ እማም ኣለኒ ትብል። ኩሉ “እንተዘይ ሓፊርካ እንታይ ዶ ኣለዎ ኢዩ” ኢዩ ዘብል። ተመኩሮ ማሃራይ ዝኸውን ምስዝምዘን ጥራሕ ኢዩ። ዋላ መሪር ይኹን፡ ብግቡእ እንተመዚንካዮ፡ ሕማቕ ኣጋጣሚ’ውን ማሃራይ ኢዩ።
ካብዘን ዝሓለፋ 10+ ዓመታት ተመኩሮይ ዝተማሃርኩዎ ብዙሕ ነገራት ኣሎ – ገለ መሪር ገለ’ውን ዘሐጉስ። ኣብ ሰዲህኤ ዝገብረክዎን ዝገብሮ ዘለኹን ቃልሲ ከም ተመክሮ፡ ኣዝዩ ማሃራይ ነይሩን ኣሎን። ንዝገብሮ ዘለኹ ቃልሲ፡ ዝያዳ ትርጉም ዝህብን ነቲ ቃልሲ ብዝናሃረ ክቕጽሎ ከምዘልኒ’ውን ተገንዚበ ኣለኹ። እሞ ነቶም ኣብዚ ቃልሲ እዚ ናይ ሓባር ተሞኩሮ ዘሕለፍናን ነሕልፍ ዘለናን፡ ንስለ እቲ ካብ ናይ ሓባር ተመኩሮታትና ዝቐስምኩዎ ትምህርቲ ከመስግን ይደሊ።
_____________________________
1 ዝጥሓሶም ዓናቅጽ ቅዋም ሰዲህኤን ዝጋሃሶ ልዕልና-ሕጊን ብሰፊሑ ኣብ ዝሓለፉ “እንታይ ተገብረ እንታይ ተባህለ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስትታት ዘቕረብኩዎም ጽሑፋት ተዘርዚሮም ኣለዉ። ህዝቢ መታን ክፈልጦም ካኣ ኣብ ማዕከናት ዜና ተዘርጊሖም ኣለዉ (ኣብ www.togoruba.org or www.gereger.com ተመልከት)።


text:
ዜና ኤርትራ
ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ናብ ሶማል በጺሖም
Radio Erena: 18 October 2018
ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ናብ ሶማል በጺሖም።
ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ዶክተር ወርቅነህ ገበየሁን፣ ብሮቡዕ 17 ጥቅምቲ ናብ ከተማ ሞቛድሾ ኣብ ዝኣተውሉ፣ መዘንኦም ኣሕመድ ዒሰ ዓዋድ ተቐቢልዎም።
ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ሰለስቲኤን ሃገራት፣ ርክብ ዘካይዱ ዘለዉ፣ ነቲ ክካየድ ዝውጠን ዘሎ ዋዕላ ሰላም መራሕቲ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ንምውህሃድ ምዃኑ ዲፕሎማስያውን ምንጭታት ይሕብሩ።
ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ ኬንያ ኣትዮም ዝተባህሉ 109 ኤርትራውያን ተኸሲሶም
Radio Erena: 17 October 2018
መንግስቲ ኬንያ፣ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ኣትዮም ንዝበሎም 109 ኤርትራውያን ኣብ ፍርዲ ከምዘቕረበ ኣገልግሎት ዜና እታ ሃገር ሓቢሩ።
እቶም ኤርትራውያን፣ ብሰኑይ 15 ጥቅምቲ፣ ኣብ ኢስዮሎ ኣብ ዝርከብ ፍርዲ ኣብ ዝቐረብሉ፣ ፖለቲካዊ ዑቕባ ንምሕታት ዝመጹ ምዃኖም ስለዝጠቐሱ፣ ጉዳዮም ብኮሚሽን ስደተኛታት እታ ሃገር ክርአ እቲ ቤት ፍርዲ ወሲኑ።
እቶም ካብ ኢትዮጵያ ከምዝተበገሱ ዝግመት፣ ኤርትራውያን ምዃኖም ዝጠቐሱ ቆልዑን ኣዴታትን ዝርከብዎም ሰባት፣ ናብ ከተማ ናይሮቢ እናምርሑ'ዮም ብ12 ጥቅምቲ ኣብ ከተማ ኢስዮሎ ብፒሊስ ተታሒዞም።
ፕረዚደንት ግብጺ፣ ምህናጽ መደበር ኑክሌር ሃገሩ ንምቕልጣፍ ምስ ፕረዚደንት ሩስያ ይዝቲ
Radio Erena: 17 October 2018
ግብጺ፣ ኣብ ገማግም ማእከላይ ባሕሪ ክትሃንጾ መዲባ ዘሎ መደብር ኑክሌሳዊ ጸዓት ንምቕልጣፍ ዝዓለመ ርክብ ፕረዚደንታት ግብጽን ሩስያን ተኻይዱ።
ፕረዚደንት ኣል ሲሲ ፣ ኣብ ሩስያ ኣብ ዘካየዶ ናይ ሰለስተ መዓልታት ምብጻሕ፣ ምስ ፕረዚደንት ሩስያ ቭላድሚር ፑቲንን ቀዳማይ ሚኒስተሩ ዲሚትሪ መድቨደቭን ብምርኻብ፣ ኣብ ሓያሎ ክልትኣውን ዞባውን ጉዳያት ከምዝተመያየጡ ማዕከናት ዜና ካብ ክልቲኡ ወገን ሓቢረን።
ኣውራ ዕላማ ዑደት ፕረዚደንት ኣል ሲሲ ናብ ሩስያ፣ ኣብ ምኽታም ስምምዕ ምህናጽ ኑክሌሳዊ ጸዓት ግብጺ ዘተኮረ ምዃኑ ይግለጽ።
ኢትዮጵያ፣ ብብዝሒ ደቂንስትዮ ኣባላት ካቢነ ሚኒስተራት ምስ ስጳኛ፣ ፈረንሳን ካናዳን ኣብ ቅድሚት ተሰሪዓ
Radio Erena: 17 October 2018
ፓርላማ ኢትዮጵያ፣ ስልጣን ናይቶም ብቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ዝተመዘዙ 10 ደቂንስትዮ ዝርከብኦም 20 ኣባላት ካቢኒ ሚኒስተራት ኣጽዲቑ።
ትማሊ ሰሉስ 16 ጥቅምቲ ዝተጋብአ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ፣ ኣቐድድዲሙ ናይ ዝነበረ 28 ብዝሒ ካቢነ ሚኒስተራት ስልጣን ድሕሪ ምምይያጥ፣ ብቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ንዝተረቁሑ፣ ፍርቂ ስልጣን ናይቲ ካቢነ ደቂንስትዮ ዝዓብለልኦ ናይ20 ሚኒስተራት ጽፍሒ ኣጽዲቑ።
ብዝሖም ካብ 28 ናብ 20 ዝጎደለ ሓደስቲ ኣባላት ካቢነ ሚኒስተራት ኢትዮጵያ፣ ስልጣኖም ብባይቶ እታ ሃገር ድሕሪ ምጽዳቑ፣ ቃለ መሓላ ፈጺሞም ስርሖም ጀሚሮም ኣለዉ።
ኣብ ዶባት ኤርትራን ሱዳንን ብሰንኪ ተራእዩ ዘሎ ሕማም ቺኩንግያ ሰባት ይሞቱ ከምዘለዉ ተገሊጹ
Radio Erena: 16 October 2018
ኣብ ዶባት ኤርትራን ሱዳንን፣ ብሰንኪ ተራእዩ ዘሎ ሕማም ቺኩንግያ ካብ ክልቲኡ ወገን ሰባት ይሞቱ ከምዘለዉ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ብወገን ኤርትራ ኣብ ከባቢታት ኣርባዕታ ዓሸር፣ ታላታ ዓሸር፣ ዓሊግድር፣ ግርባ፣ ተሰናይን ከባቢኡን በዚ ሕማም ዝተጠቕዑ ኣሽሓት ሰባት ከምዘለዉ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት፣ ምስዚ ሕማም ብዝተሓሓዘ 11 ሰባት ከምዝሞቱ'ዮም ዝጠቕሱ።
ሚኒስትሪ ጥዕና ኤርትራ፣ ኣብቲ ምስ ሱዳን ዘዳውብ ከባቢታት ኣስታት ሓደ ሽሕ ሰባት በቲ ሕማም ከምዝተጠቕዑ ኣቐዲሙ ኣሚንሉ'ዩ።


text:
ብዛዕባ’ዚ ኣርእስቲ’ዚ ብ2005 ኣብ መርበብ ሓበሬታታት ብስፍሕ ዝበለ ጺሒፈ ኔረ’የ እሞ፡ ሕጂ’ውን ኣድላዪ ኮይኑ ስለ ዝተራእየኒ ብሕጽር ዝበለ ክደግሞ ክፍትን’የ።
ስነ-ጥበብ ማለት እንታይ ማለይ’ዩ? ስነ-ጥበብ ክሃል ከሎ በራኣእያይ ክራር፡ ጊታር፡ ኪቦርድ ወይ ካልእ መሳርሒ (instrument) ስለ ዝተጻወትካን፡ መጉልሕ ድምጺ (microphone) ሒዝካ ኣብ መድረኽ ወጺእካ ናይ ዝደረፍካን ኣይኮነን።
ኣብ ቅድሚ ካሜራ ተገቲርካ ፊልም ይሰርሕ ኣለኹ ናይ ዝበልካን፡ ካልእ ፍሉይ ተውህቦ (talent) ኣለኒ ናይ ዝበልካን’ውን ኣይኮነን። እንታይ ድኣ ስነ-ጥበብ ክበሃል ከሎ፡ ጎደሎ ዘይብሉ “ሙሉእ” (full package) ዝኾነ ተውህቦ’ዩ።
ቀንዲ መለለዪ ናይ ስነ ጥበባውያን እንታይ’ዩ? ሓቀኛታት ስነ-ጥበባውያን ኣብ ርእሲቲ ዘለዎም ፍሉይ ተውህቦ፡ እቲ ቀንዲ መለለይይኦም “ንፍትሕን ንሰብኣውነትን” (for justice and humanity) ደው ምባል’ዩ።
ኣብ ሓደ ሃገር ኣብ ልዕሊ ሓደ ህዝቢ ወጽዓ ክካየድ ከሎ፡ ስነ-ጥበባውያን እቶም መጀመርታ ተንሲኦም ዓገብ ዝብሉን፡ እቲ ነገር እንተቐጺሉ ድማ ምስ ህዝቦም ደው ዝብሉን፡ ንህዝቦም ኣንጻር ወጽዓ ደው ንኽብል ብጥበቦም ዘነቓቕሑን ዘለዓዕሉን በጃ ዝሓልፉን ንሶም’ዮም። ከም ኣብነት ኣብ ግዜ ቃልሲ ብስ-ነጥበባውያን ኤርትራውያን ዝነበረ ኣበርክቶ ክጥቀስ ይከኣል።
ብኻልእ ሸነኽ ኣብ ሃገሮም ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ካልኦት ሃገራት ንዘጋጥም ናይ ውግእ ኮነ ናይ ተፈጥሮ ሓደጋ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ንዘስዓቦ ሽግር፡ ንስነ-ጥበቦም ተጠቒሞም ዘበርክትዎ ሓገዛት ኣዝዩ ዓቢ’ዩ። እዚኣቶም ጥራይ ከኣ’ዮም ስነ-ጥበባውያን ተባሂሎም ክጽውዑ ዝግብኦም።
እቶም ንህዝቦም ከዲዖም ምስ ዓማጺ ስርዓት ዝወገኑ ኩሎም፡ ምስ በለጽን ድንቁርናን እምበር፡ ምስ ስነ-ጥበብን ፍልጠትን ዘተሓሕዝ ነገር ፈጺሙ የብሎምን። ነዚኦም ስነ ጥበባውያን ኢልካ ምጽዋዕ’ሞ፡ ነቲ ሞያን ተውህቦን ምንሻው ጥራሕ’ዩ። ብኣጻሩ እኳ ድኣ እዚኣቶም ኣብ ክንዲ ስነ-ጥበባውያን፡ “ሃዋርያት ስነ ድንቁርና” ተባሂሎም እንተ ዝስመዩ ምሓሸ።
እዚ ክብል ከለኹ ግን፡ ሓቀኛታት ስነ-ጥበባውያን ኤርትራውያን የለዉን ማለት ኣይኮነን። ምስ ህዝቦም ደው ዝበሉ ብዙሓት ኣለዉ። ካብኣቶም ብዙሓት ከም ኣብነት ምጠቐስኩ። ንኹሎም ምጥቃስ ኣድላዪ ስለ ዘይኮነ ግን፡ ሓደ ህቡብ ስነ-ጥበባዊ ካብኣቶም ክጠቅስ ፍቐዱለይ።
ዮውሃንስ ወዲ ትኳቦ ሓደ ካብቶም ኣዝዮም ህቡባት ስነ-ጥበባውያን ኤርትራውያን’ዩ። እንተዝደሊ ኔሩ ምስ ስርዓት ህግደፍ ተመሳሲሉ ጎይታ ኮይኑ ዓድን-ወጻእን እንዳበለ ክነብር ምኽኣለ ኔሩ። ወዲ ህዝብን ሓቀኛ ስነ-ጥበባውን ስለ ዝኾነ ግን፡ ኣብ ክንዲ ሓሶት ሓቂ፡ ኣብ ክንዲ ረሳሕ ሽም ጽሩይ ሽም፡ ኣብ ክንዲ ሕማቕ ታሪኽ ጽቡቕ ታሪኽ ስለ ዝመረጸ፡ ዕድል ምስ ረኸበ ምስ ህዝቡ ወጊኑ። እምበኣር እዚ’ዩ እቲ ቅኑዕን ሓቀኛን ስነ-ጥበብ!!
ብወልድኣብ ፍስሓጽየን!


text:
March 24, 2018
ኢትዮጵያ ብኣዝዩ ተሃዋሲ ታሪኻዊ መድረኽ ትሓልፍ ኣላ። ወያነ ካባ ኢትዮጵያውነት ተኸናኒቡ፡ ጸቢብ ዕላማታቱ ከተግብር ከም መጋበርያ ክጥቀመሉ ዝጸንሐ ገዛኢ ሰልፊ ኢህወደግ፡ ብውሽጡ ተዘሪጉ፡ ኣብ ሓድሕዱ ምትእምማን ኣጥፊኡ፡ ነቲ ጥምረት ዘቘማ ውድባት ኣብ መንጎ ፍትሓዊ ምንብባር ዝጠልብ ህዝባዊ ሕቶን ምርጋእ ምልካውነት ሓደ ጸቢብ ጉጅለን ተዋጢረን ይርከባ። ብመሰናበዲ ኣዋጃትን ኣፈ-ሙዝን ከይተጻዕደ ብዘይምቁራጽ ዝቕጽል ዘሎ ናዕቢን ተቓውሞን ህዝቢ ኣንጻር’ቲ ስርዓት፣ ንሱ ዘስዓቦ ከቢድ ዕንወትን ምልማስ ቁጠባዊ ንጥፈትን፣ ብጸቕጢ ህዝቢ ኣሽሓት ናይ ፖለቲካ እሱራት ንምፍታሕ ዝተወስደ ርቡጽ ስጉምቲ፣ “ገምጋም ጌርና፡ ጉድለታትና ብዘይንሕስያ ተነቓቒፍና፣ ዝጸንሓና ግዕዘይ ኣካይዳ ክንእርም ኢና” ዝዓይነቱ ጠባሪ መግለጺታት፣ ምልውዋጥ መናብር ናይቶም ብብልሽውናን ዝተፈላለየ ገበናትን ዝተቘማጥዑ ላዕለዎት ሓለፍቲ፣ እቲ ብቐደሙ እውን ወሳኒ ቦታ ዘይነበሮ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ስልጣን ክለቅቕ ዝተገደደሉ ኩነት፣ ዳግማይ ኣዋጅ ድንጋገ እዋን ሓደጋ፣ “ተካኢ ቀዳማይ ሚኒስተር መን ይኹን?” ኣብ ዝብል ሕቶ…


text:
ኣብ ስልጣን ዝርከቡ ናይ ኣይቮሪኮስት ፕረዚደንት ላውረት ባግቦ፣ንፖሊቲካዊ ምስሕሓብ እታ ሃገር ብሰላማዊ መንገዲ ንክፍታሕ ቃል ምእታዎም፣ብሓይሊ ተገዲዶም ክወርዱ ከምዝኽእሉ ካብ ዝተዋሃቦም መጠንቀቅታ ናፃ ከምዘየውፀኦም ተሓቢሩ።
ኣባል ሃገራት ቁጠባዊ ምትሕጋግዝ ምዕራብ ኣፍሪቃ - ኢኮዋስ - ፕረዚደንት ለውረት ባግቦ ነቶም ብማሕበረ-ሰብ ዓለም ኣፍልጦ ዝረኸቡ ተዓዋታይ ምርጫ ስልጣን ንከረክቡ ተዘየለ ብስሙር ሓይሊ’ተን ሃገራት ተደፊኦም ክወርዱ ምኻኖም ኣጠንቂቅዎም‘ዩ።
ሚስተር ባግቦ ብዘይቅድመ ኩነታት ክላዘብ‘የ ኢሎም‘ዮም።እንተኾነ ነቶም ብሰራዊት ሕ/ሃ ኣብ ዝሕሎ ሆቴል ኣፅሊሎም ዝርከቡ ኣላሳኔ ኦታራ ስልጣን ከረክቡ እንተኾይኖም ገና ኣይገለፁን ዘለው።ስለዚ ብሓይሊ ናይ ምውጋድ መፈራርሒ ኣብ ቦትኡ‘ዩ ዘሎ።
ጀምስ ጌሆ - ፕረዚደንት ስምረት ኢኮዋስ - ኣብ ዝሃቦ ሪኢቶ "ብዘየማትእ መንገዲ - ወትሃደራዊ ኣማራፂ ኣብ ቦትኡ እዩ ዘሎ።ኢኮዋስን ሕብረት ኣፍሪቃን፣እቲ ፀገም ብሰላማዊ ኣገባብ ንክፍታሕ ዘለዎም ዕድል ፍርቂ ንፍርቂ‘ዩ፣ነታ ዘላ ዕድል‘ውን ክንጥቀመላ ኢና" ይብል።
ሚስተር ባግቦ ንሰራዊት‘ታ ሃገር ስለዝቆፃፀሩ፣ንኣቢጃን ንምሓዝ ምፍታን ክቡር ዋጋ ዝሓትት‘ዩ።ብዘይካ‘ዚ ጎረባብቲ ሃገራት ናብ ሰራዊት ኢኮዋስ ዜጋታተን ከስልፋ እንተኾይነን፣ብምልሻታት ባግቦ መጥቃዕቲ ክፍፀመን ይኽእል‘ዩ።
ሚስተር ባግቦ እንተኾኑ፣መራሕቲ‘ቲ ዞባ ሰራዊት ኢኮዋስ እንተቊሞም ሳዕቤኑ ይርደኦም‘ዩ ይብሉ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ኣብ ኣይቮሪኮስት መቀሎ ስልጣን ኣይሰርሕን ዝብል ገምጋም ኣለዎም ኣፍሪቃውያን ሸምገልቲ።ሚስተር ኦታራ ኣብ‘ቲ ምርጫ ስለዝተዓወተ ባግቦ ስልጣን የርክቦ‘ዮም ዝብሉ።
ስለዚ ቀፃሊ ምይይጥ ሚስተር ባግቦ ካብ ስልጣን ዝወርዱሉ መስርሕ ምጥጣሕ‘ዩ ዝኸውን መደቡ።ሰበ-ስልጣን ኣሜሪካ ኣዝማዶም ናብ ዝርከቡላ ክፍለ-ግዝኣት ጂኦርጅያ ከምፅእዎም ዝካኣለሉ ኣንፈት ተዘራሪቦምሉ‘ዮም።
ሚስተር ባግቦ ግና ናብ ዝኸዶ ሃገርን ስፍራን የለን‘ዮም ዝብሉ።ንሶም ብመንግስታዊ ሬድዮ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ፣ዓለም ምስ ሚስተር ኦታራ ምውጋና፣ንመንግስቶም ንምግልባጥ ዘለዎ ውዲት ዘርኢ‘ዩ ኢሎም ባግቦ።


text:
ኣባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ናይ ሰበኻ ከተማ ባሪ ቤትጽሕፈት ሓድነት ኣብያተክርስትያን ምኽትል ጸሓፊ ብዛዕባ እቲ ዝመጽእ ቀዳም ዝካየድ ጸሎትን ኣስተንትኖን ስለሰላም ማእከላይ ምብራቅ ከምዚ ክብሉ ገሊጾም፣
ብፁዕን ቅዱስን ፓትርያርክ ተዋድሮስ ካልኣይ ነዙይ ዝበሉ ሲር ንዝበሃል ኣገልግሎት ዜና
ዝሃብዎ ቃል እንኪኸውን ቀጺሎም እውን
ኢሎም፣ እንክብሉ ኣባ ኣልፍረዶ ጋብርየሊ ምኽትል ኣመሓዳሪ ናይ ሰበኻ ባሪቢቶቶ ቤትጽሕፈት ሓድነት ኣብያተክርስትያን ገሊጾም፣
ኣባ ኣልፍረዶ መግለጺኦም ብምትሕሓዝ `ትርጉም ህላዌ ክርስትያን ኣብ ናይ ሎሚ ዓለም ክንርዳእ ኣሎና፣ ከም ዝመስለኒ ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ክንዮ እቲ ናይ ኣብያተክርስትያናት ርክብን ህልውና ክርስትያንን ትርጉም ክርስትና ንናይ ሎሚ ዓለምና ንምግላጽ እዩ፣ ስለዝኾነ ከኣ ብዛዕባ ሰላም ማእከላይ ምብራቅ ንምስትንታን ክንዮ ሓደነት ክርስትያንን ኣብያተክርስትያንን ክግበር ኣይከኣልን ምኽንያት ብዛዕባ ሰላም እናተዛረብካ ገና ንሕና ክርስትያን ተመቃቂልና እንከሎና እንተኾይኑ ብዛዕባ ህላዌ ክርስትያን ኣብዚ ዓለም ኣብ እንህቦ ምስክርነት ክኸብደና እዩ፣ ኣብ ርእሲ እዚ ንከተማ ባሪ ምምራጽ እውን ምስ ቅዱስ ቅርያት ቅዱስ ኒኮላ እንክነተሓሕዞ እዚ ቅዱስ እዚ ናይ ዕርቅን ሰላምን ኣብ መንጎ ክርስትያን ጥራይ ዘይኮነ ምስ ካልኦት እውን ጽሑፋቱ ዝገልጾ እዩ፣ ኩሎም ስለሰላም ኣብ ዝጽልይሉ ኣብዚ ቅዱስ ቦታ ክርከቡ ከለው ካቶሊካውያን ኦርቶዶክሳውያን ብሓባር ንቅድሚት ንክስጉሙ ዝደፍኦም ሓይሊ ይረኽቡ፣ እንክብሉ ቃሎም ሂቦም፣


text:
ኣብ ዞባ ማእኸል ትግራይ ብዝተርኣየ ሃንደበታዊ ሕማም ማያዊ ውፅኣትን ተምላስን ኣርባዕተ ሰባት ሞይቶም
ኣዲስ ኣበባ፣ 26 ነሓሰ፣ 2010 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ኣብ ዞባ ማእኸል ትግራይ ብዝተርኣየ ሃንደበታዊ ሕማም ማያዊ ውፅኣትን ተምላስን(ኣተት) ክሳብ ሐዚ 326 ሰባት እንትሓሙ ኣርባዕተ ሰባት ድማ ከምዝሞቱ ተገሊፁ።
ኣማኻሪ ማሕበራዊ ልምዓት ዋና ኣመሓዳሪ’ቲ ዞባ ኣይተ ጊደይ በርሀ፥ ሃንደበታዊ ሕማም ማያዊ ውፅኣትን ተምላስን ኣብ’ዚ ክረምቲ ኣብ ወረዳታት ኣሕፈሮም፣ መረብ-ለኸ፣ ወርዒለኸን ቆላ ተምብየንን ከምዝተርኣየ ገሊፆም።
እዚ እውን እኹል ቅድመ ምድላው ብዘይ ምግባርና ዝተፈጠረ እዩ ኢሎም።
ኣብ 2010 ዓ.ም እቲ ዝባኣሰ ኣብ ወረዳ ኣሕፈሮም ጣብያ ሴሮ፥ ኣብ እንዳባ ኢንድርያስ ዝተብሃለ ማንፀሎት ዝተፈጠረን ዛጊድ መሊኡ ኣብ ቁፅፅር ዘይወዓለን እዩ ዝበሉ ኣይተ ጊደይ፥ 326 ሰባት በቲ ሕማም እንትተሓዙ ኣርባዕተ ሰባት ምማቶምን ዝተረፉ ክትትል ሕክምና ይግበረሎም ምህላዉን ኣረዲኦም።
ነቲ ተራእዩ ዘሎ ሃንደበታዊ ሕማም ማያዊ ውፅኣትን ተምላስን ንምቁፅፃር ፃዕሪ ይግበር ከም ዘሎ እውን ተዛሪቦም።
ብፍላይ ኣብ ጣብያ ሴሮ ተራእዩ ዘሎ እቲ ሕማም፥ ክብድ ዝበለ ብምዃኑ ኣባላት ሰራዊት ምክልኻል ሃገር ሓዊሱ ዝተፈላለዩ ኣካላት ንሕብረተሰብ ኣብ ምድጋፍ ምርብራብ ይገብሩ ምህላዎም ተሓቢሩ።
ብተወሳኺ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ብዝመደቦ 2 ነጥቢ 5 ሚሊየን በር ዓይኒ ምድሪ ንምስራሕ ምንቅስቓስ ዝተጀመረ እንትኸውን፥ ይኹን እምበር ተወሳኺ ሰፊሕ ስራሕ ዝሓትት ጉዳይ ምኻኑን እቶም ኣማኻሪ ዋና ኣመሓዳሪ ተዛሪቦም።
ፍልፍል፦ ድወት


text:
ትማሊ ሰንበት ሽዱሽተ ሓምለ ኣብ ከተማ ኒውዮርክ ኣብ ዝተኻየደ ውድ ድር ማራቶን ኤርትራዊ ኣትለት ግርማይ ገብረስላሰ ቀዳማይ ኮይኑ ተዓዊቱ።
ኤርትራዊ ኣትለት ግርማይ ገብረስላሰ ንማራቶን ኒውዮርክ ብ ሰዓትን ደቒቕን ካልኢትን ብምፍጻሙዩ ተሸላሚ ወርቂ መዳልያ ኮይኑ።
ኣትለት ግርማይ ነዚ ኣብ ማራቶን ኒውዮርክ ዝተጎናጸፎ ዓወት ወሲኽካ ብሓፈሻ ተሸላሚ ክልተ ወርቂ መዳልያ ክኸውን በቒዑ ኣሎ።
ኣብቲ ማራቶን ኬን ያዊ ኣትለት ሉቃስ ሮቲች ካልኣይ ኣመሪካዊ ኣትለት ዓብዲ ዓብድራሕማን ድማ ሳልሳይ ኮይኖም ነቲ ዝተሰርዓሎም ርሕቐት ዛዚሞሞ።
ኣብ ናይ ደቂኣንስትዮ ማራቶን ኒውዮርክ ድማ ኬን ያውያን ኣትለታት ሜሪ ኬታኒን ሳሊ ኪፕዮጎን ቀዳማይን ካልኣይን ኮይነን ክዕወታ እንከለዋ: ኣመሪካዊት ኣትለት ሞሊ ሀድል ድማ ሳልሰይቲ ኮይና ተዓዊታ።
ኢትዮጵያውያን ኣትለታት ኣሰለፈች መርግያን ኣያንቱ ደቦቅን ሻድሻይን ዓስራይን ደረጃ ሒዘን ነቲ ውድ ድር ምፍጻመን ኣባል ድምጺ ኣመሪካ ሰለሙን ኣባተ ካብቲ ቦታ ሓቢሩ።


text:
"ማእገር ዘይብሉ ሰብ፡ ኣብ ብርኪ እያ ሓይሉ"
ኣብ ሕምብርቲ ከተማ መቐለ ኣብ ጥቓ ሆቴል ሃፀይ ዮሃንስ ርእሱ ደፊኡ ሳእኒ ዝውልውል መንእሰይ'ሎ። ቅድሚ ናብ ስራሕ ምእታዉ ደርሆነቆ ተንሲኡ ኣብ እምባ ጮምዓ ልምምድ ጉያ የካይድ።
መድሃንዬ ሃየለ ይበሃል። ኣብ ከተማ ኣስመራ ተወሊዱ። ወዲ 13 ምስኰነ ምስ ስድርኡ ናብ ከተማ መቐለ ተመሊሱ።
ኣብ ኣስመራ ክሳብ ሓምሻይ ክፍሊ ተማሂሩ፤ ብ2005(2113) ኣብ መቐለ ሃፀይ ዮሃንስ 12 ክፍሊ በፂሑ።
መድሃንዬ ካብ ድኽነት መሽለጥ ኢሉ ንምህዳም ጉያ ከም ሓደ ገዚፍ ዕላምኡ ገይሩ ተዓጢቑ ይሰርሕ'ሎ። ጉያ ፍርቂ ማራቶን።
ኣብ ከተማ መቐለ ጉያ ከም ዕላማ ዝሓዙ መንኣሰይ ኣብ እምባ ጮምዓ ልምምድ ክገብሩ ረሃፅ ተጠሚቖም የርፍዱ። ብጉያ ክዕወቱ ዘንቀዱ ሳእኒ ዝፀርጉ፣ጀሶ ዝሰርሑ፣ኣብ ሆቴላት ዘሳስዩ፣መዓልታዊ ኣብ ሸቕሊ ዝውዕሉን ካልኦትን ብውልቀ ተበግሶኦም ጉይይ የርፍዱ።
ሰመረ ዘነበ(ቸንቶ) ዝበሃል ኣትለት ብዓርሰ ተበግሶኡ የሰልጥኖም።
ካልኦት ሕሱም ርጉዲ ዓቕሎም ዘፅበበሎም ተቐማጦ ከተማ መቐለ እውን ይመላእ ይተካእ ኣብቲ ጎቦ ዞግ ዞግ እንትብሉ የርፍዱ።
መድሃንዬ ሃይለ 10ይ ክፍሊ ምስበፀሐ እዩ ሳእኒ ምውልዋልን ምስፋይን ዝጀመረ። በዚ ድማ ንዓርሱን ስድርኡን ይሕግዝ። ወላዲቱ ኣብ ዕዳጋ መቐለ ብፀሓይ እናተቐለዋ 7 ቅመም ዘርጊሐን ድራር ቈልዑ ይእምርራ። ወላዲኡ ኣብ ምምሕዳር ቀዳማይ ወያነ ህራስ ለይቲ ስኢኖም ዘብዒ ተቘፂሮም በታ ዝረኽብዋ ነዃል ስድራ ክውትፉ ላሕ ይብሉ።
እሞ ደኣ ኣብ ከምዚ ዝበለ ስድራ ዝነብር መድሃንዬ ካብ ድኽነት ክሃድም ዘይጐየዬ መን ይጐይይ?
ትምህርቱ እኳስ ኣብ 10ይ ክፍሊ ምስበፀሐ ናብራ ምምላእ ኣብይዎ 4 ዓማውቲ ኣቋሪፅዎ። እንተሒዙ ጠነግ እዩ ኣይሰድድን፤ሳእኒ እናወልወለ 12 በፂሑ።
ጉያ ካብ ዝጅምር 10 ዓመት ኣቑፂሩ። ምስ ትምህርትን ስራሕን እናኸበዶ እናመንጐወ ክሳብ ሎሚ ፀዓርዓር ይብል'ሎ።
ገስጊሱ ናብ ጉያ ይወፍር። ጮምዓ ኣይቐሪ፣ኣይናለም ኣባፂሑ፣እግሪ ወንበር ኰሊሉ ልምምድ የካይድ።
ረፋድ ሰዓት 4ን ፈረቓን ናብ ስራሕ ይኣትዉ። ምስቲ ልምምድ ጉያን ተፀጊሙ ብምስራሕን ኣብ መዓልቲ ካብ 40 ክሳብ 50 ቕርሺ ይረክብ።
በይኑ ድማ ኣብ ከባቢ እንዳ ኣቡነ ተኽለሃይማኖት ገዛ ተኻርዩ ይነብር። ንክራይ ገዛ ወርሓዊ 700 ቕርሺ ይኸፍል።
"ሰሙን መመላእታ ኣብ ጉያን ስራሕን ስለዝፅመድ እቶተይ ውሕድ እዩ። ብሰንበት እየ ዘከሓሕሶ፤ሰንበት ስለዘይጐይይ ምሉእ መዓልቲ እሰርሕ። ናብራ ከምዝኸብደኒስ ዘረባ የብሉን" ይብል።
ብ2006 (2014) ዓ.ም 12 ክፍሊ ምስተፈተነ ናብ ሓው ኣብኡ ከይዱ ነይሩ፤ናብ ኣዲስ ኣበባ። ዓመትን ሰለስተ ወርሕን ተቐሚጡ እናሰረሐ ጉያ ክለምድ ፈቲኑ፤ኣይቀነዖን። ኣብ እንዳ ሓው ኣብኡ ስራሕ ይሕግዝ ስለዝነበረ ብሰንኪ ፃዕቒ ስራሕ ክንድቲ ዝድለ ኣይተለማመደን።\
ቅድሚ ዓሚ ተመሊሱ ናብ ከተማ መቐለ መፂኡ፤ኣብ ጮምዓ ምስጉያ ዘግ ይበሃል'ሎ።
"ኣብ ጉያ ብፅንዓት እሰርሕ ስለዘለኹ ፅቡቕ ለውጢ የርእይ ኣለኹ፤እቲ ፀገም ድሕሪ ጉያ ከየዕረፍኩ ናብ ስራሕ ስለዝኣቱ ጉልበተይ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናተበልዐ ይኸይድ'ሎ'' እዩ ዝብል መድሃንዬ።
ድሕሪ ልምምድ ፀብሒ ባዕሉ ይሰርሕ፤እተን ዝርካበን ክዳውንቱ ባዕሉ ይሓፅብ፤ብድሕሪኡ ናብ ሳእኒ ምውልዋል ይወፍር።
ብጉያ ከምዝዕወት ክንዲ ፍረ ኣድሪ እውን ትኹን ስግኣት የብሉን። ኣብ ከተማ መቐለ ዝርከባ 7 ክፍላተ ከተማ ተወዳደርቲ ክሓርያ እየን። እታ በዝሒ ጐየይቲ ዘምረፀት ክፍለ ከተማ ንመቐለ ወኪላ ትገጥም።
ኣብዚ ረዚን ንሕንሕ ስለዘሎ መዓንጥኡ ሸጥ ኣቢሉ ይሰርሕ'ሎ። ምኽንያቱ ንመቐለ ወኪሉ ኣብ ውድድር እንተቐሪቡ ጋንታታት ኣትለቲክስ ክሓርየኦ እየን። ስልዚ ሕልሚ መድሃንዬ ናብ ጋንታ ንምእታው እዩ ዘቋምት። ሓንሳብ ርእሱ ደፊኡ እንተኣትዩ ካብቲ ርእሱ ደፊኡ ዝውዕለላ ዘሎ ምውልዋል ሳእኒ ተናጊፉ ክሓልፈሉ ይእመት'ሎ።
ንድኽነት ብጉያ ድሂኹ ስም ዓዱ ብዓውታ ከፀውዕ ኣስናኑ ነኺሱ ይሰርሕ'ሎ። "ልባዊ እምነት እንተሃልዩ ካብ ባይታ ተንሲእኻ ናብ ዓወት ከምዝብፃሕ ብደንቢ እየ ዝኣምን። ማእገር ዘይብሉ ሰብ ኣብ ብርኩ እያ ሓይሉ'' ኢሉ መድሃንዬ።
እንተ ስድርኡ ብምሉኦም እዛ ጉያ ትበሃል ትትርፍካ በሃልቲ እዮም። "ጉያስ ወዲ ሃብታም ኰይንካ እምበር ንሳኻ ወዲ ድኻ 'ታይ በሊዕኻ ክትጐይይ? ይትረፍካ!" እዮም ዝብሉኒ ይብል።
ኰይኑ ግና ንሱ ሕልሙ ክሳብ ዝገሃድ ይትረፍካ ንዝብልዎ ዝሰምዕ እዝኒ የብሉን። ጉያ ንኣትለት ቀነኒሳ ምስ ራኣየ ከምዝተበረሆ ይገልፅ፤ኣጓይያ ቀነኒሳ ምሒር ከዝስሕቦ እውን ደጋጊሙ ይንእድ፤ንሱ ንባዕሉ ግና ናተይ ዝብሎ ቅዲ ጉያ ሒዙ ክዕወት ይስርሕ ምህላዉ ክምት ከይበለ ይዛረብ።
እቲ ወድይዎ ዝጎይይ ዘሎ ዕጥቅን ልባስን ኣትለት እቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኣትለት ሓው ኣብኡ ከምዝዓደገሉ ገሊፁለይ። ካብዚ ወፃኢ ከምዝጐይይ ዝፈልጡ ሳእኖም ዝውልውለሎም ሰባት እንተነኣሰ "ኣይዞኻ!" ብምባል ከምዘትብዕዎ ዘለዉ ብልዑል ክብሪ ይዝክር።
ክሳብ ሕዚ ብገንዘብ ወይ ብንዋት ዝግለፅ ሓገዝ ኣይረኸበን፤ካብ ኢድ ሰብ ተፀቢኻ ዝውፃእ ዓቐብ ስለዘየለ ህዝቢ ሓቦ ጥራሕ ከስንቖ ይምነይ።
ማእገር ዘይብሉ መድሃንዬ ኣብ ብርኩ ኣሚኑ ይዕወት ዶ ኾን ይኸውን? ግዜ ክነግረና እዩ።


text:
ብዘይካ ሓደ ሰብ ብዘየለሉ ጉዳዩ ንኽርአ ዝተወሰነ ኩሎም ኣብ ቀዳማይ መዝገብ ዝተኸስሱ 10 ሰባት ብመንግስቲ ሽብርተኛ ተባሂሉ ምስ ዝተመደበን ንባዕሉ ግንቦት ሸውዓተ እናበል ዝፅውዕን ኣሸባሪ ውድብ ኣባልን መሪሕ ኮይኖምን ይብል።ብእኒ ብርጌደር ጀነራል ተፈራ ማሞን ካልኦት ናይ ክሲ መዛግብቲ ናይ ሞትን ማእሰርትን መቕፃዕቲ ምስ ዝተበየኖም ኣንዳርጋቸው ፅጌን ፋሲል የኔኣለምን ከምኡ’ውን ምስ ካልኦት መራሕቲ ኣሸባሪ ውድብ ብኣካልን ብኻልኦት ናይ መራኸቢ ኣገባባትን ብምርኻብ ዝተፈላለዩ ገበናት ዝበሎም ተግባራት ፈፂሞም ይብል።
ኣብ ኤርትራ ናብ ዝርከብ ናይ ግንቦት ሸውዓተ መሰልጠኒ ብምኻድ ስልጠና ምውሳዶም፣ትእዛዝ ተቐቢሎም ናብ ውሽጢ ሃገር ምምላሶም፣ዝርዝር ዝቕተሉ ሓለፍቲ መንግስቲ ምውፃኦም ኣብቲ ኽሲ ተዘርዚሩ’ሎ።
እቶም ተኸሰስቲ ኣፅዋርን ኣልባሳትን ምዕዳጎምን ንግንቦት ሸውዓተ ኣባላት ብምምልማልን ዝተመልመሉ እውን ካብ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ብምእታውን ተኸሲሶም።
ናይ ተኸላኻሊ ጠበቓ ዘቕረቦ ናይ ኽሲ ተቓውሞ እውን እቲ ቤት ፍርዲ ውዱቕ ብምግባር እቲ ኽሲ ንክቕፅል ወሲኑ’ሎ።
ኩሎም ተኸሰስቲ ዝተዘርዘሩ ገበናት ኣይፈፀምናን ክብሉ ነቲ ቤት ፍርዲ ገሊፆም።ዓቃቢ ሕጊ መርትዖታቱ ንከቕርብ እቲ ቤት ፍርዲ ን10 ሕዳር 2006 ዓ/ም ቆፀሮ ሂቡ’ሎ።
ዓቃቢ ሕጊ ፌደራል ኣብቲ ካልኣይ መዝገብ ዝኸስሶም ዓሰርቲ ሰባት እንትኾኑ ካብዚኦም እቶም ክልተ ጉዳዮም ኣብዘየለውሉ ክርአ እዩ።
እቲ ኽሲ ኣባላት ሽብርተኛ ተባሂሊ ዝተመደበ ግንቦት ሸውዓተ ብምዃን ከምኡ’ውን ናይዚ ኣሸባር ጉጅለ ክንፊ ዝተብሃለን ናይ ኣምሓራ ዴሞክራሲያዊ ሓይሊ ምንቅስቓስ ክብል ንባዕሉ ናይ ዝፅውዕን ኣሸባሪ ውድብ ኣባል ብምዃን፣ኣባላት ብምምልማል፣ብሕቡእ ኣኼባ ብምክያድ፣ወታደራውን ፖለቲካውን ስልጠና ንምውሳድ ናብ ኤርትራ ብምኻድ፣ናብ ኤርትራ ዝኸዱ ኣባላት ብምምልማልን ብምውዳብን ብዝፈፀምዎ ገበን ተኸሲሶም ይብል። ኩሎም ተኸሰስቲ ዝተባሃለ ገበን ከምዘይፈፀሙ ነቲ ቤት ፍርዲ ተዛሪቦም።ዓቃቢ ሕጊ መረዳእትኡ ንከቕርብ እቲ ቤት ፍርዲ ን8 ታሕሳስ 2006 ዓ/ ቆፀሮ ሂቡ።


text:
^ንላዕሊ ይመለሱ/ሳ
ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
ብርክት ዝበሎ ፖለቲካዊ ውድባትን በርገስ ማሕበራት ዝተረኽብሉ ዋዕላ ሃገራዊ ዘተ ኣብ ለንደን ተቓኒዑ።
ኣብ ስዊዘርላንድ ዝርከብ ወኪል ህግደፍ፡ ኣብ’ታ ሃገር ዝርከቡ ኤርትራውያን ኩሎም ናይ ቁጠባ ስደተኛታት’ዮም ክብል ናብ መንግስቲ እታ ሃገር ከም ዘመልከተ ተገሊጹ።
ብርክት ዝበሎ ፖለቲካዊ ውድባት፡ በርገስ ማሕበራትን ሃገራውያን ውልቀ ባእታታትን ዝተሳተፍዎ፡ “ፖለቲካዊ ዘተ ንሓባራዊ ዕዮን ሕብረተ-ሰብኣዊ ጥምረትን” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ጭርሖ፡ ኣብ ዕለት 7ን 8 ሚያዝያ 2018 ኣብ ከተማ ለንደን ከም ዝተኻየደ፡ ብ8 ሚያዝያ 2018 ዝተዘርገሐ መግለጺ ናይ’ቲ ዋዕላ ኣፍሊጡ።
እቲ ዝተወስደ ተበግሶ ኣብ ደምበ ተቓውሞና ዓቢ ድርኺት ዝፈጥር’ዩ ዝበለ እቲ መግለጺ፡ ገምጋም ሕሉፍ ተመክሮ ኣብ ኤርትራዊ ሓባራዊ ዕዮ፣ ሕድሕድ ምትእምማን ብኸመይ ክህነጽ ይኽእል ከምኡ’ውን ራእይ ደሞክራስያዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ናብ ዝብል ዘቕንዑ ብርክት ዝበሉ መጽናዕታዊ ጽሑፋት ዝቐረብሉ መድረኽ ከም ዝነበረ፡ ኣብ’ቲ ጽሑፋት መሰረት ብምግባር ኣብ ዝተኻየደ ምይይጥ፡ ከም’ዚ ዓይነት መድረኻት ቀጻሊ ክኸውን ከም ዝተራእየን ኣረዲኡ።
ኣብ’ቲ ዋዕላ 10 ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታት ከምኡ’ውን 6 በርገስ ማሕበራት ከም ዝተሳተፋ፤ ኣብ መንጎ ፖለቲካዊ ሓይልታት ዝግበር ዘን ውጽኢቱን ብቐጥታ ኣብ ህዝቢ ምብጻሑን ዘይምብጻሑን ዝከታተሉ ናይ ዝኾነ ፖለቲካዊ ውድብ ጸጊዕነት ዘይብሎም ነጻ ውልቀ-ሰባት ክህልው፡ ኩለን ምስ ደምበ ደለይቲ ፍትሒ ዝዋሳኣ ናይ ዜና ማዕከናት ንሓድነት ህዝቢ ከምኡ’ውን ንዕብየትን ሓያልነትን ደምበ ተቓውሞ፣ ቀዳምነት ሂበን ክሰርሓን ከም ዝጸወዐ’ውን እቲ መግለጺ ኣረጋጊጹ።
ኣብ ስዊዘርላንድ ዝርከብ ወኪል ህግደፍ፡ ኣብ’ታ ሃገር ዝርከቡ ኤርትራውያን ኩሎም ናይ ቁጠባ ስደተኛታት’ዮም ክብል ናብ መንግስቲ እታ ሃገር ከም ዘመልከተ ተገሊጹ።
መንግስቲ ስዊዘርላንድ ኣብ ሃገሩ ካብ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ን3200 ናብ ሃገሮም ናይ ምጥራዝ መደብ ከም ዘለዎ ድሕሪ ምግላጹ፡ ዶ/ር ቶኒ ሎሸ ዝበተባህለ ኣብ’ታ ሃገር ዝርከብ ብናይ ክብሪ ውክልና ዝሰርሕ ልኡኽ ህግደፍ፡ ናይ ቁጠባ ስደተኛታት ስለዝኾኑ ነብስ ወከፎም 15 ሽሕ ዶላር ተዋሂብዎ ክጥረዙ ኣለዎም ዝብል ሓላይን ሓላፍነታውን ዝመስል ኣብ ኤርትራ ፖለቲካዊ ጸገም የለን ዝብል መልእኽቲ ከመሓላልፍ ምፍታኑን ተፈሊጡ።
ንሱ፡ ኣስታት 99% እቶም ኣብ ስዊዘርላንድ ፖለቲካዊ ዕቑባ ሓቲቶም ዘለው ኤርትራውያን፡ ብፖለቲካዊ ምኽንያት ዘይኮነ፡ ብቑጠባዊ ምኽንያት ዝተሰዱ ብምዃኖም እግሪ ዘትክሎም 15 ሽሕ ዶላር ደገፍ ተገይርሎም ክምለሱ ኣለዎም ክብል ኣብ’ታ ሃገር ምስ እትሕተም ጋዜጣ ኣብ ዝገበሮ ቃለ-ማሕተት ከም ዝሓበረ፡ እዚ ምስ’ቲ ውልቀ መላኺ መራሒኡ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ እስራኤል ንዘለው ስደተኛታት ነፍስ ወከፎም 50 ሽሕ ዶላር ተኸፊልዎም ክምለሱ ኣለዎም ኢልና ምስ መንግስቲ እስራኤል ተዘራሪብና ክብል ዝሃቦ ህህይወት ዜጋታት ገንዘብ ናይ ምቕራብ ሸፋጢ መግለጺ ከም ዝመሳሰልን ተገሊጹ።
ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
ብዘይ ብቑዕ ምኽንያት ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ተዳጒኖም ክሳቐዩ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ካብ ቤት ማእሰርቲ ናብ ወተሃደራዊ ታዕሊም ክውሰዱ እንከለው ኣብ መስመር ኣስመራ ባጽዕ ብዘጋጠመ ምግልባጥ መኪና ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ሽዑ ንሽዑ ከም ዝሞቱ፡ ብዙሓት ድማ ብከቢድ ብፈኲስን ከም ዝቖሰሉን ብ10 ሚያዝያ 2018 ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣሰና ዝወጸ ዜና ኣፍሊጡ።
እቶም ግዳይ ዝኾኑ ወገናት መብዛሕቲኦም ገና ትሕቲ ዕድመ ዝርከብዎም መናእሰያት ከም ዝኾኑ፡ ስድራ ቤት ምውታት ከም ዝተሓበሩ፡ ይኹን ግን እቲ ብናይ ካልኦት ዝመጻደቕ ኣምሲሉ መንግስታዊ ጉጅለ፡ ነዚ ጃምላዊ መቕዘፍቲ ብወግዒ ንህዝቢ ከምዘይሓበረን እቲ ኣብ ኣሰና ዝረኸብናዮ ዜና ይሕብር።
ብሓይልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 13-04-20


text:
ክኢላታት ሜትሮሎጂ ብድርቂ ኣብዝተጠቕዑ ከባቢታት ቀርኒ ኣፍሪካ ካብ መደበኛ ንላዕሊ ማይ ክወቅዕ እዩ ኢሎም ትፅቢት እንተገበሩ’ውን እዚ ነቶም ተመዛበልቲ ፅቡቕ ዜና ዘይክኸውን ይኽእል እዩ ይብሉ።
ትካል ሜትሮሎጂ ዓለም ኣብቶም ብኣዝዩ ሕሱም ድርቂ ዝተጠቕዑ ከባቢታት ደቡባዊ ሱማሊያን ኬንያን ካብ መደበኛ ክሳብ ካብ መደበኛ ንላዕሊ መጠን ዘለዎ ማይ ከምዝወቅዕ ትፅቢት ይገብር።
እዚ ንኽልተ ተኸታተልቲ እዋናት ብሕፅረት ዝናብ ዘራእቶምን እንስስኦምን ንዝሰኣናኡ ሓረስቶት ሰናይ ዜና እዩ።
ትካላት ረድኤት ግን እቲ ዝናብ ንቶም ዝተፈናቐሉ ተወሳኺ መከራ ከስዕበሎም እዩ ክብሉ ስግኣቶም ይገልፁ።
ኣስትሪድ ሰሂል ኣብ ሱማሊያን ኣብ ኬንያ ኣብዝርከብ መዕቖቢ ስደተኛታት ዳዳብን ንዝሰርሕ ንናይ ናይ ነርወይ ቤት ምኽሪ ስደተኛታት ፖለቲካዊ ኣማኻሪ እዮም።
ንሶም ኣብ ዝቕፅል ፈላማይ ናይ ዝናብ ማዕልታትን ሰሙናትን ኣዚዮም ከምዝተሻቐሉን እቲ ምኽንያቱ ድማ ሕማም ናይ ምስፍሕፋሕ ሓደጋ ዝለዓለ ስለዝኾነ እዩ ይብሉ።ብምቕፃል ከምዚ ይብሉ’’ብጉድለት ኣመጋግባ ኣዝዮም ዝተሃሰዩ ህፃናት ንኮለራን ተቕማጥን ኣዝዮም ዝተቓልዑ ከምዝኾኑ’ውን ንርዳእ።ስለዝኾነ ድማ ዝናብ ክወቅዕ ምስጀመረ ብዙሓት ህፃናት ንኸይሞቱ ስግኣት ኣለና።’’
ኣብ ናይሮቢ ዝመደብሩ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት መንግስታት /UNHCR/ ወሃቢ ቃል ዝኾኑ ኣንዲ ኒድሃም ሰራሕተኛታት ረድኤት ቅድሚ 20 ዓመት ካብዝነበረ ጥምየት ዝተምሃርዎ ነገር እንተሃለወ እቲ ኩነት ሓደገኛ ምዃኑ እዩ ይብሉ።
/UNHCR/ ኣብ ውሽጢ ሱማሊያ ንዝተፈናቐሉ ሰባት ህፁፅ ሓገዝ ንምቕራብ ፃዕሩ ኣሐይሉ ኣሎ።ኒድሃም ከምዝበልዎ እቲ ትካል ድሮ ን200 ሽሕ ሰባት ናይ ፕላስቲክ ምንፃፍ፡ኮቦርታ፡ናይ ምግቢ መብሰሊ ናውትን ሳሙናን የቕርብ ኣሎ።
ኣብዳዳብ መዕቖቢ ጣቢያ ሃግዴራ ዝነብር ሓሳን በሽር ዝናብ በቢ ዓመቱ ብዙሓት ሽግራት ከምዘብፅሕ ይገልፅ።
እቲ ዝናብ ኣብ ዝቕፅሉ ሰሙናት ክጅምር ትፅቢት ይግበር።ኪላታት ሕቡራት መንግስታት ቀርኒ ኣፍሪካ ካብዘጋጠሞ ድርቂ መሊኡ ንኽሓዊ እንተወሓደ ክልተ ምሉእ ዘይጉዱል ናይ ማይ እዋናት የድሊዮ ይብሉ።


text:
እቶም ዝተጨወዩ ስደተኛታትን ፍልሰተኛታን ብሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ነጻ ምውጽኦም ተገሊጹ’ሎ። ብመሰረት ሓበሬታ ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ብኣሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራዊያን መዓልታዊ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ ሱዳን ከምዝአትው ይገልጹ።
መብዛሕትኦም ንመዓልታት ካልኦት ድማ ንሰሙናት ብእግሮም ተጓዒዞም’ዮም ሱዳን ዝመጽሁ፡ ብተወሳኺ መብዛሕትኦም ካብ ኤርትራ ዘሎ ንዓመታት ዝጸንሕ ግዱድ ሃገራዊ ኣገልግሎት ንምሕዳም ካብታ ሃገር ከምዝወጹ ይገልጹ።
ሓላፊ ፖሊስ ከሰላ የህያ ሱሌማን ብዛዕባ’ዚ ከምዚ ይብሉ።
“ ዶብ ኤርትራን ሱዳንን ነዊሕን ዝተሓላለኸን’ዩ። ሱዳን ዋላ’ኳ ንዘለዋ ኩሉ መሳርሒ እንተተጠቒማ ንበይና ነዚ ዶብ ክትቆጻጸሮ ኣይኸአልን እዩ።ዓለምለኸ ሓገዝ የድልይ’ዩ።”
ሰብ ሞያ ብወገኖም ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ብሚሊዮናት ዶላር ዝቑጸር አታዊ ዘለዎ ንግዲ ኮይኑ’ሎ። ገለ ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ክሳብ ሓደ ሽሕ ዶላር ናብ ሱዳን ንምስጋር ከምዝኸፈሉ ይገልጹ።
ኣብ መዕቖቢ ስደተኛታት ሱዳን ዝርኸቡ ኤርትራዊያን ኣብ ቀጻሊ ፍርሒ ከምዝነብሩ ይገልጹ ፡ መብዛሕትኦም ህልሞም ኣውሮጳ ንምብጻሕ ክኸውን ኸሎ ናብ ሃገሮም ምምላስ ድማ እቲ ብጣዕሚ ዘስግኦም ጉዳይ’ዩ።


text:
ኣብ ክልል ኣምሓራ ምምሕዳር ብሄረሰብ ኣዊ ወረዳ ጃዊ ከተማ ፈንደቃ ጣና በለስ ፕሮጀክት ልምዓት ሽኮር ብቕድሚ ትማሊ ሰለስተ ስቪላት ምስተቐተሉን ሓደ ድማ ብከቢድ ድሕሪ ምቑሳሉን ኣብ ስግኣት ከምዝርከቡን መንግስቲ ካብቲ ከባቢ ከውፅኦምን ተወልደቲ ትግራይ ሰራሕተኛታት ናይቲ ፕሮጀከት ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊፆም።
ብቕድሚ ትማሊ ሰንበት ብዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ሰለስተ ሰባት ብዘስካሕክሕ ከምዝተቐትሉ ገሊፆም ኣለው።
ናይ ትግራይ ክልላዊ መንግስቲ እውን ነዚ መሰረት ብምግባር ትማሊ ሶኑይ ኣብዘውፅኦ መግለፂ መንነት መሰረት ንዝገበረ መጥቓዕቲ ብምኹናን ፌደራላዊ መንግስትን ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራን ኣብቲ ተግባር ንዝተሳተፉ ኣካላት ናብ ሕጊ ብምቕራብ መሃሪ ዝኾነ ስጉምቲ ክውሰድ ፀዊዑ’ሎ።
ሕዚ እውን ኣብ ጭንቅን ስግኣትን ከምዝርከቡን ናይቲ ፕሮጀት ማናጀር ንኽረጋግዑ ከምዝገለፀሎም ኣውፅአና ኢሎም ምስ ሓተቱዎ ግን ናተይ ሓላፍነት ኣይኮነን ከምዝበሎምን ናይቲ ክልል ሰበስልጣን ይኹን ናይቲ ከባቢ ምምሕዳር መፂኦም ከምዘየረጋግኡዎምን ኣማሲዮም ገሊፆምለይ ኣለው።
ናይቶም ዜጋታት ስግኣትን ካልኦት ተመሳሰለቲ ሕቶታትን ሒዝና ንወሃቢ ቃል ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን ንምዝርራብ ፈቲና ኣብ ኣኼባ ብምንባሮም መብርሂ ክህቡና ኣይክኣሉን።
እንተኾነ ግን ኣቶ ንጉሱ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ፌስቡክ ገፆም ከምዝሓበሩዎ ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ብሄር መሰረት ዝገበረ ዝፍፀም መጥቓዕቲ ከምዘይዕገሶን ከምዘውግዝን ገሊፆም።ጉድኣት ንዝወረዶም ስድራ ቤት፣ህይወቶም ናይ ዝስኣኑ ስድራን ፅንዓት ይሃብ ኢሎም።
ቅድም ክብል ንናይቲ ክልል መንግስቲ መራኸቢ ብዙሃን ብዝሃብዎ ሓበሬታ መሰረት ንዝወረደ ጉድኣት ዘፃሪ ጉጅለ ናብቲ ከባቢ ከምዝተልኣኸ ገሊፆም ነይሮም።ሎሚ ኣብ ዘውፅእዎ ፅሑፍ ድማ ናብቲ ቦታ ዝተዋፈረ ጉጅለ ተጠርጠርቲ ኣብ ቁፅፅር ክውዕሉ ተገይሩ ኣሎ ኢሎም ኣለው።ክንደይ ሰባት ኣብቁፅፅር ከምዝውዓሉን እንታይነት እቶም ኣብ ቁፅፅር ዝኣተውን ግን ዝሃብዎ ሓበሬታ የለን።


text:
ሚኒስተር ሕርሻ ኣቶ ኣረፋይነ በርሀ፣ ገስጋስ ሕርሻዊ መደባት ዞባ ጋሽ-ባርካ ንምዕዛብ፣ ኣብ ንኡሳን ዞባታት ሃይኮታ፣ ተሰነይን ጎልጅን ዑደት ኣካዪዱ።
ሚኒስተር ኣረፋይነ፣ ኣብ ኣለቡ ብሚኒስትሪ ሕርሻን መሻርኽቱን ብልዕሊ 18 ሚልዮን ናቕፋ ዝሰላሰል ዘሎ ልምዓት ነጠብጠባዊ መስኖ ብምብጻሕ በጺሕዎ ዘሎ ደረጃ ድሕሪ ምዕዛብ፣ ብጽፈት ብዝቐልጠፈ ብዛዕባ ዝዛዘመሉ ኣገባብ ምስ ኣተግበርቲ ናይቲ ስራሕ ተመያዪጡ።
እቲ ዝኸበደ ዕማም ናይ’ቲ ፕሮጀክት ከምዝተዛዘመ ዝሓበሩ ኣካየድቲ ናይቲ ስራሕ፣ ብመሰረት’ቲ መደብ ኣብ 40 ሄክታር ዘድሊ ትሕተ-ቅርጺ ተዋዲዱ ከምዘሎ ብምጥቃስ፣ 160 ሓረስቶት’ቲ ከባቢ ነፍሲ-ወከፎም ርብዒ ሄክታር ብምልማዕ እቶታውነቶም ንምምሕያሽ ዕላማ’ቲ ፕሮጀክት ምዃኑ ገሊጾም።
ሚኒስተር ኣረፋይነ ቀጺሉ፣ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዝተዛዘመት ዲጋ ዓሊግድር ብምብጻሕ፣ ዝያዳ ውሕስነት ምእንቲ ክህልዋ፣ ተሪፉዋ ዘሎ ናይ ምርብራብ እምኒ ስራሕ ብዛዕባ ዝማልኣሉ፣ ምስ ኣካየድቲ ናይቲ ስራሕ ተዘራሪቡ።
ሚኒስተር ኣረፋይነ ብድሕሪ’ዚ ናብ ገርሰት ብምቕናዕ፣ ሎሚ ዓመት ክራማት ንኽለምዕ መደብ ተታሒዙሉ ዘሎ መሬትን ተዋዲዱ ዘሎ ሕርሻዊ ትሕተ-ቅርጺን፣ ከምኡ’ውን ሕርሻ ቃንጫ ሽኮርን ጡጥን ተዓዚቡ።
ሚኒስተር ኣረፋይነ በርሀ ኣብ መወዳእታ፣ ኣብ ኣለቡ ተደኲኑ ዘሎ ኮርፖረሽን ጥሪት ኤርትራን ናይ መጻኢ መደባቱን ምስ ኣካየድቲ ስራሕ ዘትዩ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ገስጋስ ልምዓታዊ መደባት’ቲ ዞባ ንምዕዛብ ዑደት ዘካየዱ ኣባላት ሚኒስትሪ ሕርሻ፣ ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ ዝተሰላሰለ ልምዓታዊ መደባት ብሓፈሻ፣ ኣብ ጽላታት ትሕተ-ቅርጺ ሕርሻን መጓዓዝያን ተሳሊጡ ዘሎ ድማ ብፍላይ፣ ድልዱል ሰረት ንብልጽግቲ ኤርትራ ከምዝኾነ፣ ጽኑዕ እምነቶም ገሊጾም።
እቶም ልዕሊ 60 ኣባላት ኣብ ትዕዝብቶም፣ እቲ ዞባ ዘተኣማምን ሕርሻዊ ትሕተ-ቅርጽን ዘመናዊ ማሽነሪታትን ዓጢቑ ብምህላው፣ እቲ ገዚፍ ባጀት ዝሓተተ ወፍሪ ምርግጋጽ ውሕስነት መግቢ ኣብ ቀረባ እዋን ከምዝዕወት ዘጠራጥር ከምዘየለ ኣብሪሆም።
ንሳቶም፣ ኣብ ኣለቡ ዝተደኰና ፋብሪካታት፤ ኣብ ምስባሕን ምርባሕን ጥሪት ዝነጥፍ ዘሎ ኮርፖረሽን ጥሪት ኤርትራ፤ ምስ ክሊማ ዝሳነን ርትዓውን ኣባይቲ ንምህናጽ ዝትከል ዘሎ ፋብሪካ ሰፍነግ፤ ፋብሪካ ምድላው መግቢ እንስሳ፤ ከምኡ’ውን ዲጋታት ፌስኮ፣ ፋንኮን ገርሰትን በጺሖም።
****** ኣ.ዜ.ኤ ******


text:
ጠንቂ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ግብጺ በረኻ ሲናይ ዝወደቐት ነፋሪት ተግባር ግብረ -ሽበራ እዩ ኢሎም ሓላፊ ጸጥታ ሩሲያ።ብመሰረት ኣብ ክልተ ዝተሰባበሩ ኣካላት እታ ነፋሪትን ኣብ ሻንጣን ዝተረኸበ ምልክት እታ ነፋሪት ኣብ ሰማይ ዝተበታተነት ኣብ ሻንጣ ብዝተጻዕነ ቦምብ ተፈንጂሩ እዩ ይብሉ ክፍሊ ጸጥታ ሩስያ።
ዳይረክተር ፌደራል ኣገልግሎት ጸጥታ ሩስያ /FSB/ ኣሌግዛንደር ቦርትኒኮቭ ጠንቂ እቲ ፍንጀራ ክሳብ ሓደ ኪሎ ግራም ዝምዘን ካብ TNT ብዝተሰርሐ ግን ኸአ ዝተመሓየሸ ቦምብ እዩ ኢሎም።ሩሲያ ፈጸምቲ እዚ ተግባር ሽበራ ኣብ ቁጽጽር ክውዕሉ ሓበሬታ ንዝሃበ 50 ሚሊዮን ዶላር ንምሽላም መዲባ’ላ።
ካብ ናይ መዘናግዒ ከተማ ሻርም ኤል-ሸኽ ተላዒላ ናብ ሰይንት ፐትስበርግ ሩሲያ ትጉዓዝ ዝነበረት ኣብ ሰሜናዊ ወሽመጥ ሲናይ ዝወደቐት ናይ ሩሲያ ሜትሮጀት ነፋሪት ኣብ ውሽጣ ዝነበሩ 224 ሰባት ኩሎም ሞይቶም'ዮም።
ብተወሳኺ ዳዕሽ ሓላፍነት ምውሳዱ ይዝከር።


text:
ዓለም ለኸ ፈደረሽን ማሕበራት ቀይሕ መስቀልን ቀይሕ ወርሕን ምስ ሕብረት ኣፍሪካን ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያን ዘለዎ ርክብ ንምጥንኻር እናሰርሐ ምዃኑ ተገሊፁ።መንግስቲ ኢትዮጵያን ዓለም ለኸ ኮምቴ ቀይሕ መስቀልን እውን እናተዘራረቡ ምዃኖም ተፈሊጡ’ሎ።
ዋና ፀሓፊ ዓለም ለኸ ፈደረሽን ማሕበራት ቀይሕ መስቀልን ቀይሕ ወርሕን ኣቶ በቀለ ገለታ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ካብዝኣተው 7 ሰነ 2003 ዓ/ም ጀሚሮም ምስ ሰበስልጣን ሃገራውን ኣህጉራውን ኣካላት ክዘራረቡ ፀኒሖም ኣለው።
ብናቶም ኣገላልፃ ዝፀንሐ ማሕበር ቀይሕ መስቀል ኢትዮጵያ ኣብ ኣፍሪካ ካብዝርከቡ ኩሎም መዘነታቱ እቲ ዝጠንከረ ነይሩ።ኣብዚ ሕዚ እዋን ምስቶም ካልኦት ክወዳደር እንተሎ ግን ከምቲ ዝነበሮ ኣይኮነን ይብሉ።
እንታይ ክግበር ከምዘለዎ ትማሊ ምስ ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ዜናዊ ከምዝተዘራረቡ ኣቶ በቀለ ገለታ ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃል ሓቢሮም።ንሶም ‘’ መንግስቲ ነቲ ሃገራዊ ማሕበር ንምጥንኻር ኣብዝሕግዘሉ ኢና ተዘራሪብና።እቶም ቀዳማይ ምንስቴር ነቲ ሃገራዊ ማሕብር ንምጥንኻር ከምዝሕግዙ ብሓቂ ዓብይ ተስፋ እዮም ሂቦምና።ምስቶም ቀዳማይ ምንስቴር ደስ ዝብል ግዜ ኢና ኣሕሊፍና።’’ይብሉ።
ምንጭታት ንቪኦኤ ከምዝገለፅዎ እቶም ዋና ፀሓፊ እቲ ማሕበር ብዛዕባ ዝጠናኸረሉ ምስ ኣመራርሓ ማሕበር ቀይሕ መስቀል ኢትዮጵያ ተመያይጦም ኣለው።
እቶም ዋና ፀሓፊ ናብ ኢትዮጵያ ዝመፁሉ ቀንዲ ምኽንያት ድማ እቲ ዓለም ለኸ ፈደርሽን ኣብ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ዘለዎ ሃለዋትን ናይ ስራሕ ምቅስቓሱን ብሕጊ ኣፍልጦ ዝረኽበሉ ኩነታት ንምፍጣርን ንምስምማዕን ከምዝኾነ ይገልፁ።
ኮምቴ ዓለም ለኸ ቀይሕ መስቀል ኣብ ክልል ሱማሊያ ንኸይቀሳቐስ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ምኽልካሉ ዝፍለጥ እዩ።ብዛዕባ’ዚ ቪኦኤ ንቶም ዋና ፀሓፊ ሕቶ ኣቕሪቡሎም ኣቶ በቀለ ገለታ ብኣፅንኦት ከምዝገለፅዎ ንሶም ዝመርሑዎ ዓለም ለኸ ፈደረሽንን ኮሚቴ ማሕበር ዓለም ለኸ ቀይሕ መስቀልን ክልተ ዝተፈላለዩ ኣካላት ምዃኖም እዩ።ኮይኑ ግን እቲ ጉዳይ ምስ ምኽትል ቀዳማይ ምንስቴርን ምንስቴር ወፃኢን ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ ተዘራሪቦምሉ ኣለው።
ኣብቲ ቦታ ይሰርሕ ዝነበረ ናይቲ ኮምቴ ሰራሕተኛ ምናልባሽ ዝገበሮ ነገር ክህሊ ይኽእል እዩ ዝብሉ እቶም ዋናፀሓፊ እንተኾነ ግን እቲ ርክብ ንምዕራይ መንግስቲ ምስቲ ኮምቴ ኣብ ምዝርራብ ከምዝርከብ ተነጊሩኒ ኣሎ ይብሉ።


text:
ሰሜን ኮሪያ ተዓዘብቲ ወፃኢ ዓዲ ኣብ ዝተረኸብሉ ማእኸል ሚሳኤላ ከምእትዓፁ ኣፍሊጣ
ኣዲስ ኣበባ፣ 09 መስከረም፣ 2010 (ኤፍ ቢ ሲ)ሰሜን ኮሪያ ተዓዘብቲ ወፃኢ ዓዲ ኣብ ዝተረኸብሉ ማእኸል ሚሳኤላ ከምእትዓፁ ኣፍሊጣ።
እቲ ውሳነ፥ መራሒ ሰሜን ኮሪያ ኪም ጁንግ ኡንን መራሒ ደቡብ ኮሪያ ሙንጃ ኤን ኣብ ፒዮንግግያግ ተራኺቦም ድሕሪ ምዝታዮም ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ከምዝተገለፀ ተሓቢሩ።
ክልቲኦም መራሕቲ ንክልተ መዓልታት ኣብ ዝገበርዎ ዘተ፥ እቲ ቀጠና ካብ ኒውክሌር ናፃ ብምግባር ሰላማዊ ከባቢ ንምፍጣር ምስምዕመዖም ተሓቢሩ።
ስለዝኾነ እቶም መራሕቲ ትርጉም ዘለዎ ስጉምቲ ምውሳድ ምጅማሮም ተገሊፁ ኣሎ።
ብተወሳኺ ኪም፥ ኣብ ቀረባ እዋን ናብ ከተማ ሲኦል ከምዝጓዓዙ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ተዛሪቦም።
ክልቲኦም መራሕቲ ኣብ ከባቢ ዶብ ንዝፍጠር ጎንፂ ንምክልኻል ዘኽእል ኣብ በሪታት ባሕሪን ምድሪን ናፃ ቀጠና ንምጥያሽ ከምዝተስማዕምዑ ገሊፆም።
ፍልፍል፦አልጀዚራ


text:
መድረክ ብምኽንያት ኣብ ክልል ኦሮምያ ዝተፈጥረ ህውከት ኣመልኪቱ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ ‘መንግስቲ ንከፃርዮ፣ ካሕሳ ንዝግበኦም ክካሓሱ ኣለዎ’ ኢሉ።
‘ኢህወዴግ ከም መንግስቲ ንድምፂ ህዝቢ ከዳምፅ ኣለዎ። ብኣግባቡ ሕጋዊ መልሲ ንዘድልዮ ሕቶ ሕጋዊ መልሲ ክህብ ኣለዎ። ህዝቢ’ውን እንተኾነ ንሕቶኡ ብሰላማዊን ሕጋዊን መድረኽን ኣገባብን ከቅርብ ኣለዎ ኢሉ’ዩ ዝኣምን መድረክ’ ኢሎም ኣቶ ካሕሳይ ዘገየ።
‘ናይ ህዝቢ ሕቶ ተዓፊኑ ክቀሪ የብሉን። ሕቶ ህዝቢ ኦሮሞ፣ ትግራይ ይኹን ኦሮሞ መልሲ ክረክብ ኣለዎ። ኦሮሞ ከምኣብነት ወሰድናዮ’ምበር፣ ህዝቢ ትግራይ ዘልዕሎ ሕቶ ኣሎ፣ ገዛኢ ፓርቲ ከዳምፆ ክኽእል ኣለዎ። ንሕጋዊ ሕቶ፣ ሕጋዊ መልሲ ክህብ ኣለዎ። ሕጋዊ ሕቶ ኣይኮነን ዝብል ገምጋም ኣለዎ እንተኾይኑ ድማ ከምመንግስቲ ንህዝቢ ከእምን ክኽእል ኣለዎ’ በሉ ኣቶ ካሕሳይ።
እናዓፈንካ እናዓፈንካ ፀኒሕካ ካብ ዓቅምኻ ንላዕሊ ክኸውን ከሎ ካልእ ምኽንያት ምሃብ ግቡእ ኣይኮነን’ውን ኢሎም ንሶም።


text:
ተወልደመድህን (ማኦ) ሓደ ካብቶም ኣብ ገድሊ ኤርትራ ተሳሒሎም ዝዓበዩ፡ ምኩራት ተጋደልቲ እዩ። ኣብ ድግሳ ተወሊዱ ከምዝዓበየ ድማ ይፍለጥ። ኣብ 1977 ከኣ ናብ ሃገራዊ ቃልሲ ተጸንቢሩ። ማኦ ከም ተጋዳላይ ተባዕ ተጋዳላይ ክኽውን ከሎ፡ ከም ሰብ ከኣ ኣርሒቑ ዝጥምት ለባምን መስተውዓልን ተባሂሉ ዝፍለጥ ሰብ እዩ። እቶም ኣብ ጊዜ ቃልሲ ዝፈልጡዎ ተጋደልቲ ድማ፣-
በሊሕ በዓል ሰፊሕ ኣእምሮ
ብዙሕ ዝመራመር
ክምዕብል ዝቃለስ
ምሁራዊ ክትዕ ዘዘውትር
ኣብ ለውጢ ዝኣምን
ክፍት ሓሳብ ዘለው ብምባል’ዮም ዝገልጹዎ።
ተወልደመድህን ኣብ ዝተፈላለየ ጽፍሕታት ተመዲቡ ብጅግንነት ግቡኡ ክፍጽም ምስ ጸንሓ፡ እቲ ታሪኽ ገድሊ ኤርትራ ብኽብሪ ዝዝክሮ ጴጥሮስ ሰለሙን፡ ንዝዓበየ ሃገራዊ ጉዳይ ሊኢኹዎ። እቲ ዕማም መስዋእትነት ዝሓትት ከቢድ መለእኽቲ እዩ ነይሩ። ኣስመራ ኣቲኻ መንነትካ ቀይርካ ገባር መሲልካ ዝዕመም ስራሕ ስለዝነበረ፡ ትብዓትን ምስጢራውነት ዝሓትት ከቢድ ዕማም እዩ። እዚ ኩሉ’ዚ ግን ነቲ ብጅግንነት ዝግለጽ ባህርያት ዝነበሮ ተወልደመድህን ዝጽግም ኣይነበረን። ሞት ንዒቑ ኣብ መቓብር ዝድብል ጅግና ኮይኑ ድማ፡ ነቲ ኩሉ ከጋጥም ዝኽእል ፈተና ሓንቢሱ ወጺኡዎ።
ድሕሪ ናጽነት ከኣ ምስታ ከምኡ ንዓቢ ምስጢራዊ ተልእኮ፡ መንነታ ቀይራ ኣስመራ ኰይና ትሰርሕ ዝነበረት ኣልጋነሽ ተመርዕዩ፡ በዓል ሓደርን ኣቦ ቈልዑትን ክኽውን ክኢሉ። ኣብ ሓዳርን ቈልዑትን ምውላድ ምስ በጽሓ ከኣ፡ ሓቦ ተቐኒቱን ስኑ ነኺሱን ዪኒቨርሲቲ ኣትዩ። ልዑል ነጥቢ ኣምጺኡ ከኣ ብኽብሪ ተመርቑ። ብድሕሪ’ዚ ከኣ ሞያዊ ብቕዓቱን ተኣማንነቱን ኣብ ግምት ብምእታው፡ ከም ምክትል ኣምባሳደር ኤርትራ ኮይኑ ንክሰርሕ ንኬንያ ተላኢኹ። ብብቕዓት ከኣ ክእለቱ ከመስክር ክኢሉ። ኣብ ኬንያ ከሎ ድማ ውግእ ባድመ ምስተላዕለ፡ እቲ እንኮ ሰብ ንመንግስቲ ከይተወከሰ ሓላፍነቱ ፈሊጡ ተኸታታሊ መብርህን መልስን ንናይ ወጻኢ ጋዜጠኛታት ዝህብ ዝነበረ ሰብ’ዩ። እዚ ካልእ ዘይኮነ ንቅንዕንቱን ትብዓቱን ዝገልጽ’ዩ። ካልኦት እንተተጋገና ከይንእሰር ኢሎም’ዮም ዘይዛረቡ። ተወልደመድህን ግን ከምኡ ኣይነበረን።
ተወልደመድህን ንዓይ ይጥዓመኒ በሃሊ ስለዘይነበረ፡ ብቓንዛ ህዝቢ ይሳቐ ከምዝነበረ እቶም ብቀረባ ዝፈልጥዎ ይምስክሩሉ። በቲ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሰራዊትን ዝወርድ ኣደራዕ፡ እንታይ ገደሰኒ በሃሊ ኣይነበረን። ካብ ዝኾነ ካልእ ዕላል፡ ሃገርን ህዝብን ኣልዒሉ’ዩ ክዛረብ ዝመርጽ ነይሩ። ጌጋ ክርኢ ከሎ ካብ ክነቅፍ ክመክር እዩ ዝመርጽ። ኣብ ኣኼባ ኰነ ኣብ ዕላል ዘተ ክለዓል ከሎ፡ ፈሪሑ ኣፍ ክሓትም ዘይሕሰብ ነገር እዩ። እቶም ብትብዓቱን ብልቦንኡን ዝፈትውዎን ዘኽብሩዎን ፈተውቱ ኲሎም፡ በቲ ግልጺ ኮይኑ ተቢዑ ምዝራቡ፡ እቲ ሓቂ ምውሓጥ ዘይለመደ መንግስቲ ከይጻብኦ ክስከፉሉ ጸኒሖም እዮም። ንሱ ግን ሞት እንተኾነ’ውን ካብ ሓቂ ሃዲሙ ክሕባእ ዝደሊ ዓይነት ሰብ ኣይነበረን።
እቲ ኣብ 2001 ተላዒሉ ዝተኾልፈ ለውጢ፡ ንተወልደመድህንን ንብዙሓት ተጋደልቲ መዓንጥኦም ክሳብ ዝቕረጹ ኣሕሚሙዎም እዩ። ገለ ዘይግበር ክሳብ መዓስ እዩ ብኸምዚ ዝኸየድ ዝብሉ ብዙሓት ተጋደልቲ ነይሮም። ተወልደውን ፈሪሑ ኣፍ ኣይተለጉመን። ግን ከኣ ሓንቲ ምዓልቲ ለውጢ ትመጽእ ትኸውን፡ ኢሳያስ ልቢ ይገብር ይኸውን ኢሉ ተስፋ ከይቆረጸ ጸኒሑ ኔሩ። ልቢ ኢሳያስ ግን ሽዓ ኢላ ክትልብም ስለዘይክኣለት፡ ተወልደመድህን ቃንኡ እናተቐየረ ናህሪ ተቃውሞ እናዕበየ ምንቃፍ እናዘውተረ ስለዝመጸ “ካብ ብጾታ ጢል ኢላ ዝወጸት መሸላ፡ ወይ ንዑፍ ወይ ንወንጭፍ ከምዝበሃል”፡ ካብ ናይሮቢ ናብ ኣስመራ ትድለ ኣለኻ ዝብል መልእኽቲ ይበጽሕ። ንሱ ግን ፍርሕ ዝብል ከብዲ ስለ ዘይብሉ እምበር፡ ኣብ ኣስመራ ከመይ ዝበለ ድግስ ይጽበዮ ከምዝነበረ ጠፊኡዎ ኣይኮነን። ጀጋኑ ግን እምክቱ
እምበር ኣይሃድሙን እዮም።
ተወልደመድህን’ውን ኣይሃደመን። ኣብታ ኣብ ሕምብርቲ ጸላኢ ኮይኑ ቅያ ዝሰርሓላ ኣስመራ ከኣ፡ ኣብ ወርሒ ሚያዝያ 2003, ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትዩ። ኣብ ካርሸሊ ኣብ ካሜራ 16 ከኣ ይርከብ ኣሎ። እቲ መንግስቲ ምሁርን ለባምን ኣይፈቱን’ዩ። ንከም ብዓል ተወልደመድህን ዝኣመሰሉ ከበድቲ ሰባት ደኣ፡ ንዝለዓለ ሓላፍነት ክጽውዑ’ዩ ዝግባእ ዝነበረ እምበር፡ ዘየጣቓዕኩምልና ኢልካ ምእሳርሲ፡ ንባዕሎም ነቶም ሕጂ ዝኣስሩ ዘለው ተመሊሱ ክወቕዖም እዩ።
እታ ተቓሊሳ ግቡኣ ዝፈጸመት ኣልጋነሽ፡ በዓልቲ ቤቱ ድማ፡ ምስ ደቃ ዘይግብኣ ቃንዛን ስቓይን ትቕበል ኣላ። እቲ ዝፈልጦም ኩሉ፡ ኣየ እዛ ስድራ’ዚኣ ዘይኢዳ ረኺባ ዘይብል የለን።
ካብ መቓልስቱ ነበር
ኣስመራ
05 መስከረም 2007


text:
ብተስፋማርያም ሓጎስ፡
ኣብቲ ካብ ኣፍሪቃ ዝተኻየዱ ሓርነታዊ ቃልስታት እቲ ዝነውሐን ዝመረረን ህዝቢ ኤርትራ ንሰላሳ ዓመታት በይኑ ብዘይ ናይ ማንም ደገፍ ዘካየዶ ቃልሲ እዩ ። ህዝቢ ኤርትራ ባህጊ ጥይትን ተዅስን ባህጊ መውጋእትን ስንክልናን መስዋእትን ሃልይዎ ኣይኮነን ብረት ዓጢቑ ንበረኻ ዝወጸ ፣ እታ ፈጣሪ ዝዓደሎ ነጻነቱ ብርእሰ ሓያላን ተመንዚዓ ንኢትዮጵያ ከም ገጸ በረኸት ምስ ተዋህበት እዩ ደሙን ኣዕጽምቱን ከፊሉ ከምጽኣ ንበረኻ ወጺኡ ።
ስርዓት ኢትዮጵያ ብመንግስቲ ኣሜሪካ ንዝተዋህቦ ክቡር ህያብ ብሰላም ክጥቀመሉ ኢልካ ዘይሕሰብ እዩ ። ህዝቢ ኤርትራ ነጻነቱ ብሓይሊ ብረት ከምጽኣ ቃልሱ ጀመረ ። ስርዓት ኢትዮጵያ ዘድልየና ቀይሕ ባሕርን መሬት ኤርትራን እምበር ህዝቢ ኤርትራ ኣየድልየናን እዩ ብምባል ንህዝቢ ኤርትራ ምጥፋእ ስራሕና ኢሎም ተተሓሓዞ ። መንእሰይ ኤርትራ ተመሃራይ ትምህርቱ ሸቃላይ ሽቕለቱ ጓሳ ከብቱ ሓረስታይ ማሕረሱ ገዲፉ ብረት ዓጢቑ ንሰራዊት መግዛእቲ ንምድምሳስ ንበረኻ ወጸ ።
ህዝቢ ኤርትራ ደይከም ካልኦት ሰውራታት በይኑ ብዘይ ናይ ማንም ደገፍ ነቶም ንሃገርና ብውክልና ዝጎበጡን ለኣኽቶምን ዓንገልቶም ርእሰ ሓያላንን እዩ ገጢምዎም ። ህዝቢ ኤርትራን ሰውርኡን ከም ዓሳን ባህርን ተወሃሂዶም ንጸላኢ ብጥይቱ ብብረቱ ሓመድ ድፋጭኡ የስሕንዎ ኔሮም ። ንህዝቢ ኤርትራን ሰውርኡን ዘዕጥቕን ዘስንቕን ዝኾነ ይኹን መንግስቲ ኣይነበረን ።
ኤርትራውያን በታ መንሽሮ ናይ ዓለም ዝኾነት ኣሜሪካ ነጻነቱ ተነፊጉ ሰብኣዊ መሰሉ ተሓሪሙ ግዳይ መቝሰልትን ስንክልናን መስዋእትን ኮይኑ ። ኣብ ሃገሩ ብሰላም ከይነብር ቤት ንብረቱ ብወከልታ ኣዕንያቶ ግዳይ ስደትን ከርፋሕ መነባብሮን ኮይኑ ከም ደቂ ዛግራ ኣብ ፈቐዶ ኵርንዓት ዓለም ተበታቲኑ። ካብ መፈለምትኡ ውን እዞም ሎሚ ኣሜሪካ ኢልና ንጽውዖም ዘለና ካብ ፈቐዶ ሃገራት ኤውሮጳ መጺኦም ንደቀባት ኣጽኒቶም ኣብ ዘይ መሬቶም ደቀባት ዝኾኑ እዮም ። ንዕኦም ዘገድሶም ኣብ ዓለምና ኣብ ክሊ መሬታን ሰማያን ባሕራን ዘሎ ባህርያዊ ጸጋታት እንተስ ብፍቶት እንተስ ብሓይሊ ዋንነት ኣሜሪካ ምዃኑ እዮም ዝኣምኑ ፣ እምቢ ንዝበሎም ከኣ ብሓይሊ ብረት ምጥፋእ እናተወራረሰ ዝመጸ ባህሎም እዩ ። ጭርሕኦም ቅድም ቀዳድም ረብሓ ኣሜሪካ ክሕሎ ኣለዎ ፣ ነዚ ዝቃወም ከኣ ወዓል ሕደር ዘይብላ ክእለ ኣለዎ ። ኣሜሪካ ሎሚ ኣብ ዓለምና ጳጳስ ባዕላ ፣ ሼኽ ባዕላ ከሳሲት ባዕላ ሃራሚት ባዕላ ፈራዲት ድማ ባዕላ እያ ።
ኣብ ዓለምና ድሕሪ እቲ ልዕሊ ሰብዓ ሽሕ ህይወት ዝቐዘፈን ንብምሉኣተን ሃገራት ኤውሮጳ ዘዕነወን ብኻልኣይ ኲናት ዓለም ዝፍለጥ ኲናት ምዝዛሙ ኣብ ዓለም ሰላም ክፈጥርን ሰብኣዊ መሰላት ክሕሉን ተባሂሉ ሓደ ንብምሉአን ሃገራት ዓለም ዝሓቍፍ ውድብ ተመስሪቱ ፣ ንሱ ድማ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ተባሂሉ ይጽዋዕ ። እዚ ውድብ እዚ ኣብ ትሕቲኡ ዓሰርታት ክፋላት/ ውድባት ዘለውኦ ውድብ እዩ ። እዚ ውድብ እዚ ብቝጠባን ካልእን ዝውንንኦ እተን ሓያላት ሃገራት እየን ። ዝበዝሕ ባጀቱ በተን ሃብታማት ሃገራት እዩ ዝምወል ።
እዚ ውድብ እዚ ካብ መጀመርትኡ ዓለማዊ ስም ደኣ ይጠመቕ እምበር ናይተን ሃብታማትን ሓያላትን መንግስታት ብፍላይ ከኣ ኣሜሪካ እዩ። ብሓጺሩ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዘይኮነስ ውድብ ሓላት መንግስታት ምባሉ ዝቐለለ ይኸውን ። ብመንግስቲ ኣሜሪካ ዝሓልፍ ይኹን ዝጸድቕ ውሳነ ብዘይ ገለ ምዕይዕይ እዩ ዝጸድቕ። ኣብ መወዳእታ ኣርባዓታት ጥልያን ብእንግሊዝ ተሳዒራ ካብ ኤርትራ ምስ ወጸት ፣ ጉዳይ ኤርትራ ንሽሙ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ቀሪቡ ደሓር ግን በተን ኣሜሪካ ትመርሐን ሃጸያውያን መንግስታት ንስትራተጂካዊ ረብሓ ኣሜሪካ ተባሂሉ ንኤርትራ ብዘይ ድሌት ህዝባ ምስ ኢትዮጵያ ብፈደሬሽን ክትቍረን ተጌሩ ። ሃጸይ ሃይለስላሰ ንፈደሬሽን ኣፍሪሱ ንኤርትራ መበል 14 ጠቅላይ ግዝኣቱ ክገብራ እንከሎ ብናይ መን ባርኾት እዩ ? ብናይ ኣሜሪካ፣ ከምኡ ስለ ዝኾነ ድማ እዚ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝብል ስም ዝተጠመቐ ውድብ ሓያላት መንግስታት ኣፈይ ኣይዛረብ ኣዒንተይ ኣይርእያ ኣእዛነይ ኣይሰምዓ ብምባል ንህዝቢ ኤርትራ ንስቓይ ፈሪደሞ። ንሰላሳ ዓመታት ክንሳቐ ክንቆስል ክንስንክል ክንስዋእ ዓድና ክዓኑ ህዝብና ክስደድን ንስቓይን መከራን ክቃላዕ እቲ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝበሃል ኣይኮነንዶ ኣፉ ከፊቱ ክዛረብስ ትሕቲ መልሓሱ ውን ኣድሚጹ ኣይፈልጥን ። ንምንታይ እንተ ደኣ ኢልና ውድብ ናይ ዓለምና ሃገራት ዘይኮነስ ናይተን ሓያላንን ሃብታማትን ሃገራት እዩ ።
ሎሚ ኣማእት ኣሽሓት መንእሰያትና በጃ ከፊልና ዘምጻእናያ ናጽነት ፣ ነዛ ብደም ሓላላት ኣሕዋትናን ኣሓትናን ዝተወልዕትን ኣብ መላእ ኤርትራ ብድምቀት እትበርህን ቀንዴል ናጽነትና ንምጥፋእ ኣሜሪካን ሰዓብታን ክጓየዩ ከለዉ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንምንታይ ዓገብ ዘይብል ? ኤርትራ ኣባል ናይዚ ውድብ እዚ ደይኮነትን ? ኣሜሪካ ዘይወዓልናዮን ዘይፈጸምናዮን በደላት ኣኻኺባ ንውድብ ሕቡራት ሃገራት ከተቕርበሎም ከላ ንምንታይ ኣተግበርትን ኣስፈጸምትን ዝኾኑ ? ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብኣሜሪካ ዝቐረበሎም ወረቓቕቲ ንምፍራምን ንምጽዳቕን ጥራይ እንተደኣ ኮይኖም ዝቖሙ እዚ ውድብ እዚ ነተን ካልኦት ሃገራት ዓለም ንምንታይ ኣድለየ ?
እቲ ካብ ኩሉ ዘሕዝን 1962 መንግስቲ ኢትዮጵያ ብባርኾት ኣሜሪካ ንኤርትራ ክጎብጣ እንከሎ እዚ ውድብ ሓንቲ ቃል ውን ብጭቕ ኣየበለን። ሎሚ ውን ድሕሪ ሓምሳ ዓመታት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ማእለያ ዘይብሎም በደላት እሞ ከኣ መንግስትን ህዝብን ኤርትራ ጭራሽ ብዘይ ወዓሎም ክኽሰስ እንከሎ እዚ ውድብ እዚ ንምንታይ ኢሉ ውን ኣይሓተተን ብዘይ ወዓል ሕደር ኣብ ልዕሊ ኤርትራ እገዳን ምውንጃልን እዩ ከተግብር ጸኒሑን ዘሎን ። ኣሜሪካ ባዕሎም ኣብ ቤት ጽሕፈቶም ኮይኖም ዝመሃዝዎ ናይ ሓሶት ክስታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት እወ ኢሉ ምጽዳቑ መርኣያ ምእዙዝነቱ ንኣሜሪካ እዩ ዘርኢ። ውድብ ሕቡራት ሃገራት፣ ንሃገራት ዓለም ዘበርክቶ ቅንጣብ ነገር የለን ። እቲ ንነብሱ መርማሪ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢሉ ዝሰየመ ትካል ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብዛዕባ ጉዳይ ኤርትራ ክምርምር ዝተዋህቦ መዝነት ንጎድኒ ገዲፉ መሬት ኤርትራ ከይረገጸ ፣ ኣብ ደገ ዝነብሩ ዕሱባትን ቀደም ማዕበል ሰውራ ገሊፉ ንደገ ዝሰንደዎም ሓተላን ፣ ንሓተቲ ዑቕባን ፣ ኢትዮጵያውያንን ሓቲቱ ንዝረኸቦ ናይ ሓሶት ጸለመ ሒዙ ኣብ ኤርትራ ግህሰት ሰብኣዊ መሰል ኣሎ ኣብ ኤርትራ ባርነት ኣሎ ኢሉ ነቶም ዝለኣኽዎ ጸብጻብ ከቕርብ መርእያ እንታይነት ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት እዩ ዝገልጽ።
ንቀንዴል ናጽነትና ላምባኣ ወዲኣ ኽትጠፍእ ሎሚ ኣይኮኑን ጀሚረሞ፣ ኣብ 1961 ገና ቍሎዒ ከላ ከጥፍእዋ ዘይፈተንዎ ፈተነ ኣይነበረን ግንከ ኣይከኣሉን ። እቲ ንሳ እትወስዶ ነዳዲ ካብ ትሕቲ መሬት ኩዒትካ ዝወጽእ ኣብ ዕዳጋታት ዓለም ዝሽየጥ ላምባ ዘይኮነስ ፣ ደም ናይቶም ሓላላት ደቂ ኤርትራ ብምዃኑ ብርሃና እናዛየደ ንመላእ ኤርትራ መሬታን ማያን ክሊ ኣየራን ድሙቕ ብርሃን እናሃበት እያ ንዘለኣለም ክትበርህ እትነብር ።
ስጋ ብዘይ ዓጽሚ ጠጠው ኣይብልን እዩ ፣ እቲ ዓጽሚ ከኣ እቲ እምነት እዩ
ህዝቢ ኤርትራ እምነ ኵርናዕ ጉዕዞ ቃልሱ እምነት እያ ኔራ ። ደሙን ዓጽሙን ከስኪሱ ነጻነቱ ከም ዝጭብጥ ጽኑዕ እምነት ኔርዎ ። ኩነታት ጸንኪሩ መሬት ከም ኣፍ ዕንቊ እንተጸበበት ውን ኣብ መወዳእታ ብዓወት መሰስ ኢሉ ከም ዝወጽእ ጽኑዕ እምነት ኔርዎ ።
እወ እቲ ምእንቲ እዛ ሃገር ኣብ ነፍሲ ወከፍ መሬታ ዝፈሰሰ ደም ዝተሰብረ ኣዕጽምቲ መዓስ ምእንቲ ጸወታ ኮይኑ ፣ ንስለ ነጻነትን ሓርነትን ህዝቢ ኤርትራ እኮዩ ፈሲሱ ! እዚ ኣብ መሬት ኤርትራ ዝፈሰሰ ደም ናይ ልዕሊ ሚእቲ ሽሕ ሰማእታትና ኣብቲ ከርሲ መሬት ኤርትራ ከም ትሕተ ባይታዊ ማይ ንሱ ውን ትሕተ ባይታዊ ደም ኮይኑ ነዛ ቀንዴል ናጽነትና ንዘለኣለም ተወሊዓ ከም እትነብር ይገብራ። ከምኡ ስለ ዝኾነ ከኣ እዩ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ነዛ ቀንዴል ናጽነት ብብርሃና ተፈሲሁ ኣብ መላእ ሃገር ብዘይ ሸለብ ገለብ ክንቀሳቐስ ከሎ ንሰማእታቱ ከም መላእኽቲ ከኽብሮምን ክዝክሮምን ኣብ መትከሎም ረጊጹ ሕድሮም ከኽብር በቲ ሓደ ኢዱ ኣፍራዛ በቲ ሓደ ኢዱ ካላሽን ሒዙ ሃገሩ ዝሃንጽን ዝሕሉን ዘሎ ።
ኣሜሪካ ብውክልና ጭፍራ ወያነ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ኲናት ክትከፍት ከም እትኽእል ፣ ንመንግስቲ ኤርትራ ኣጥፊኣ በቶም ኣብ ደገ ፈንጨራዕ ዝብሉ ዘለዉ ከዳዓት ደቂ ሃገር መንግስቲ ከተቕውም ወይ ድማ ነታ ሃገር ኣዕንያ ብሃይማኖታውን ቀቢላውን ውግእ ክትሕምሳ ከም እትደሊ ኩልና ንግምቶ ነገር እዩ ። እንተ ኾነ ከምቲ ለባማት ኣቦታትና ዝብልዎ ፣ ከልቢ ኣብ ቅድሚኡ ዘላ ስጋ እምበር ኣብ ልዕሊኡ ዘላ ዱላ ኣይርእን እዩ ከም ዝበሃል ከምዚ ዓይነት ምናልባሽ ኣብ ዒራቕ ወይ ሊብያ ሰሪሑ ክኸውን ይኽእል እዚ ማለት ግን ኣብ ኤርትራ ክሰርሕ ይኽእል ማለት ኣይኮነን። ህዝቢ ኤርትራ ነዛ ናጽነቱ ንምምጻእ ደቁ ናብ መኣዲ ቃልሲ መሪቑ ኣጆኹም እናበለ ሰዲዱ ንሱ ድማ ስንቅን ዕጥቅን ሒዙ ኣብ ዝኣተዉዎ እናኣቶ ንውጉኣት እናሓብሓበን እናኣለየን ንመስዋእቲ ደቁ ኣብ ነጸልኡ እናተቐበለ ዝተቓለሰ ህዝቢ እዩ ። ህዝቢ ኤርትራ ከምቲ ትማል ንኹሉ ወራራቶም ኣፍሺሉ ብዓወት መሰስ ዝበለ ሎሚ ውን ዝያዳ ንኹሉ ውዲታቶም ኣምኪኑ ብዓወት መሰስ ከም ዝብል ርግጸኛታት ኢና ። ኣይፋልኩም ኣሜሪካ ሰላም ሃቡና ኣብታ መሬትና ነገር ኣይትድለዩና ! ሓንቲ መዓልቲ ኢና ተወሊድና ሓንቲ መዓልቲ ከም እንመውት ከኣ ናይ ተፈጥሮ ሕጊ ስለ ዝኾነ ንፈልጥ ኢና፣ ንሞት ፈሪሕና ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን ኩነት ከም ዘይንምብርከኽ ክንሕብረኩም ንፈቱ ።
እንተ ናይዞም ኣብ ጎድኒ ጸላኢ ኮይኖም ንዕንወትን ጥፍኣትን ኤርትራን ህዝቢ ኤርትራን ላዕልን ታሕትን ዝብሉ ዘለዉ ከዳዓት ደቂ ሃገር ፍርዶም እንታይ እዩ ክኸውን ? ከምቲ ናይ ትማል መንግስትን ህዝብን ኤርትራ ምሕረት ይገብረልና ይኸውን ኢሎም ደኾን ይሓስቡ ይህልዉ ? ደናቝር ! ትማል ካልእ እያ ሎሚ ውን ካልእ እያ ጽባሕ እሞ ኸኣ ሓዳስ ዓይነት ጽባሕ እያ ክትከውን ። ብዙሕ ትሓስቡ ትህልዉ፣ ገሌኹም ህዝቢ ኤርትራ ንዓና ከምቲ ኣብ ናይ ፈረንሳ ሪቮሉሽን ንኹሎም ነቶም ኣሪስቶክራትስ ጂሎታይን ማሺን ጌሩ ክሳዶም ዝቖረጾም ይቖርጸና ይኸውን ኢልኩም ትሓስቡ ትህልዉ ፣ ወይ ውን ኣብ ሓዊ ይጠብሰና ይኸውን ? መልሰይ ግን እንድዒ ። ሃገርን ህዝብን ካብ ዓለም እቶም ዝኸበሩ እዮም ። ንጥፍኣት ናይዚኦም ዝለዓል ወይለኡ ! ብሕልፊ ንህዝቢ ኤርትራ ፣ ነዚ ደቁ ነጊፉ ንሃገሩ ዝውፊ ! ኣብ ሓቂ እንተ መጺእና ከምዚ ህዝቢ እዚ ኣብ ዓለም ኣሎዶ ኢልና ምስ እንሓትት ? እታ መልሲ የሎን እያ ።
ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ዘለኻ ተቐባል ሕድሪ ሰማእታት ዝኾንካ ኤርትራዊ ሎሚ ውን ከም ቀደም ተዳሎ ከይትዕሎ ጽናዕ ከይትምናዕ ! እቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ንርብዒ ዘመን ክካየድ ዝጸንሐ ኩሉ ሸርሕታት ቅድመ ኩነት ናይቲ ንኤርትራ እንተስ ብኢዶም እንተስ ብኢድ ወከልቶምን ተለኣኣኽቶምን ኣቢሎም ንምህራም እዩ ። እዚ ካብ ኮነ ሃገር ብዓመጽትን ናይ እንዳማቶም ደለይትን ከይትጉበጥ ሓደራ እትብል ሕድሪ ሰማእታትና ንምኽባር በዓል በትሪ በትሩ በዓል ሴፍ ሴፉ በዓል ጎርዴ ጎራዴኡ ኣልዒልና ክንምክት ኣለና ።
ዘለኣለማዊ ዝኽርን ክብርን ንሰማእታትና !
ክብርን ሞገስን ንሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ !
ወትሩ ዓወት ንሓፋሽ !!!


text:
ሰለስተ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ኬን ያ ንትእዛዝ ቤት ፍርዲ ብምጥሓስ ነፍሲ ወከፎም 2000 ዶላር ክቕጽዑ ቤት ፍርዲ ኣዚዙ።
እቶም ሰበ ስልጣን ንምፍታሕ ናይ ፖለቲካ ተቓዋሚ ሙጉና ሙጉና ዝርኸቦም ዝተፈላለዩ ገበን ፈጺሞም ዝብል ክሲ ቀሪብሎም ኣሎ።
እዚ ውሳነ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኣብ መንጎ ፈጻሚን ሓጋጊ አካል እታ ሃገር ንነዊሕ ዝጸንሓ ፍልልይ ዘርእይ እዩ።
እቶም ዝተኸሰሱ ሰበ ስልጣን ሚንስትር ውሽጣዊ ጉዳያት ኬንያ ፍረድ ማቲንጋ ጠቕላሊ አዛዚ ፖሊስ ጆሴፍ ቦነት ከምኡ’ውን ሓላፊ ክፍሊ ኢምግሬሽን ጎርዳን ኪሃላንግዋ ኮይኖም ስለስቲኦም ኣብ ቤት ፍርዲ ከምዘይቐረቡ’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ቤት ፍርዲ ንዝወሰኖ ምልቓቅ መራሒ ተቓወምቲ ሙግና ሙግና ብምጥሓስ ኣብ ማእሰርቲ ክጸንሕ ብምግባሮም ነቶም ሰለስተ ሰበ ስልጣን ገበነኛታት እዮም ክብል ነቲ ናይ ገንዘብ መቕጻዕቲ ምውሳኑ’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ሙግና ዳግማይ ናብ ዱበይ ምጥራዙ እተተሓበረ ሚንስትር ውሽጣዊ ጉዳያት ኬንያ ተወሳኺ ሓበሬታ ንምሃብ ፍቓደኛ ኣይኾነን።
ሰብ ሞያ ሕጊ ኬንያ ብረቡዕ ብሰበ ስልጣን እታ ሃገር ዝፍጸም ምጥሓስ ሕጋዊ መስርሕ ብምቕዋም ቢጫ ሪበን አሲሮም ምውዓሎም ተፈሊጡ‘ሎ።


text:
ምምልካት ሕቶ ዑቕባ
ዑቕባ ንኽትሓቱ ኢልኩም ብዘይ ኣቦ ወይ ኣደ ናብ ስዊድን ዝመጻእኩም ኴንኩም፡ ዕድሜኹም ድማ ትሕቲ 18 ዓመት እንተኾይኑ፡ ኣሰነይቲ ዘይብሉ ቆልዓ ተባሂልኩም ትጽውዑ። ንመመልከቲ ሕቶ ዑቕባ ድማ ናብ ቦርድ ስደተኛታት ከተቕርቡ ኣለኩም። ዕድሜኹም ትሕቲ 18 ዓመት ብምዃኑ ሕጋዊ ዕድመ ስለዘይብልኩም፡ ብ"መጉዚት" ዚብሃል ሰብ ሓገዝን ደገፍን ኽትረኽቡ ኢኹም፣ ምስኡ ብምዃን ድማ መመልከቲኹም ተቕርቡ።
መጉዚት፡ ነቶም ወለዶም ኽገብርሎም ዘይክእልዎ ድሌታት ዑቕባ ዝሓቱ ቆልዑ ዜማልኡ ሰባት እዮም። እዚ ድማ ሰብኣይ ወይ ሰበይቲ ኪኸውን ይኽእል እዩ። እቲ እትደልይዎ ደገፍ ከምእትረኽቡ ብምግባር፡ ከም መጉዚትን ዋሕስን ኮይኑ ይዓዪ።
ቦርድ ስደተኛታት፡
ህዝባዊ ኣማኻሪ ኪምዝዘልኩም እዩ። እዚ ድማ ነቲ ዚካየድ መመልከቲ ሕቶ ዑቕባን ኣገባባትን ዚሕግዘኩም ሰብ እዩ። ህዝባዊ ኣማኻሪ፡ ንሕግታት ስዊድን ዚፈልጥ ሰብ እዩ። ኣብ
መርበብ-ሓበሬታ ቦርድ ስደተኛታት ድማ ብዛዕባ
ኣሰነይቲ ስድራ ዘይብሎም ቆልዑን ንኣሽቱ መንእሰያትን ዚምልከት ሓበሬታ ብዝያዳ ኸተንብቡ ትኽእሉ ኢኹም። ወይ ድማ ኣሰነይቲ ንዘይብሎም ቆልዑን ንኣሽቱ መንእሰያትን ዚኸውን ሓበሬታ ኣብ
መንሹር ቦርድ ስደተኛታት ብዝያዳ ከተንብቡ ትኽእሉ ኢኹም። ከምኡውን፡ ብዛዕባ
ምኽንያታት ሕቶ ዑቕባ ዚምልከት ኣብ ገጻት ቦርድ ስደተኛታት ብዝያዳ ከተንብቡ ትኽእሉ ኢኹም።
ቦርድ ስደተኛታት፡ ንዘቕረብክሙዎ መመልከቲ ሕቶ ዑቕባ ብኻልእ ሃገር ክርኤ ዘለዎ እንተኾይኑ ፈለማ ክርኢ እዩ፣ እዚ ድማ ጉዳይ ዳብሊን ተባሂሉ ይጽዋዕ።
ፈለማ ኣብ ዝኣተኽሙሉ ግዜ ዚውሃብ መንበሪ ኣባይቲ
ኣሰነይቲ ዘይብልኩም ኴንኩም ናብ ስዊድን ኣብ ዝመጻእክሙሉ እዋን፡ ቦርድ ስደተኛታት፡ እትቕበለኩም ምምሕዳር ከተማ ከምእትረኽቡ ይገብር። ኣብ መላእ ስዊድን ድማ ዝቕበላ ምምሕዳራት ከተማ ኣለዎ። እቲ ሓሳብ ድማ እትቕበለኩም ምምሕዳር ከተማ ክሳዕ እትረኽቡን መንበሪ ቦታ ክሳዕ እትህበኩምን (ዝተመደበትልኩም ምምሕዳር ከተማ) ንፈለማ ኣብ ዚኸውን መንበሪ ኣባይቲ ጥራይ ትጸንሑ ማለት እዩ።
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ዚውሃብ ቦታን መንበሪ ገዛን
ወኪል መንግስቲ ኣብ ኣውራጃ በይኖም ዝመጹ ሓተቲ ዑቕባ ንኣሽቱ ናብ ምምሕዳራት ዝምደብሉ ተኽእሎታት የማሓድር። ምምሕዳራት ዓመታዊ ክንደይ ንኣሽቱ ሓተቲ ዑቕባ ክቕበላ ከምዝኽእላ ተጸኒዑ የወሃበን።
ብዝተኻኣለ መጠን ኣብ ዝቐልጠፈ ግዜ፡ ቦታ ከምእትረኽቡ ኺገብር እዩ፣ ድሒሩ ድማ ክትቅመጥሉ እትኽእሉ ቦታ፣ ቤት ትምህርቲ ኣድላዪ እንተኾይኑ ድማ ጥዕናውን ሕክምናውን ክንክን ንኽቕርበልኩም ሓላፍነት ክህልዎ እዩ።
ምስማዕ ጉዳያት ሕቶ ዑቕባ
ንዘቕረብክሙዎ መመልከቲ ሕቶ ዑቕባ ኣብ ስዊድን ንኽርኤ ብሩህ እንተኾይኑ፡ ንመርመራ ዑቕባ ዚምልከት ከምእትጽውዑ ኺግበር እዩ። ንፍሉይ ተኸታታሊ ጉዳያት ቆልዑ ምስ መጉዚትኩምን ኣማኻሪኹምን ብምዃን፡ ብዛዕባኹምን ናብ ስዊድን ቅድሚ ምምጻኩም ብዛዕባ ዝነበረኩም ህይወትን ጸግዒ ዘድልየኩም ምኽንያታትን ንኽትዘራረቡ ክትረኽብዎ ኢኹም። እቲ እትዛረብዎ ነገራት ድማ ኣብቲ ኣኼባ ብዝህሉ ሰብ ከምዚጸሓፍ ኪኸውን እዩ።
ቦርድ ስደተኛታት ስዊድን፡ ኣብ ጉዳይ ሕቶ ዑቕባኹም ውሳኔ ኣብ ዝህበሉ እዋን፡ ኣብ ግዜ መርመራ ዑቕባ ንዝበልክምዎ ነገራት፡ ምስቲ ቦርድ ስደተኛታት ብዛዕባ ኣብ ገዛእ ሃገርኩም ዘሎ ኲነታት ከወዳድሮ እዩ።
እዚ ብኸመይ ከምዚሰርሕ ድማ ኣብቲ ኣሰነይቲ ንዘይብሎም ቆልዑን መንእሰያትን ዝተዳለወ
መንሹር ቦርድ ስደተኛታት ወይ
መርበባት-ሓበሬታ ቦርድ ስደተኛታት ብዝያዳ ኸተንብቡ ትኽእሉ ኢኹም።
ቦርድ ስደተኛታት፡ ኣብ ስዊድን ንኽትቅመጡ መሰል እንተልይኩም ውሳኔ ክህብ እዩ። ኣብ ስዊድን ንኽትቅመጡ ዝፍቀደልኩምን
ዑቕባ ክትረኽብሉ እትኽእሉን ዝተፈላለየ ምኽንያታት ኣሎ።
ጉዳይ ዳብሊን
ኣብ ኤውሮጳ፡ ብዛዕባ'ታ መመልከቲ ሕቶ ዑቕባ ብሓላፍነት እትስከም ሃገር ዚምልከት ዚወጸ መምርሒታት ኣሎ። እዚ መምርሒታ'ዚ፡ ንሓደ መመልከቲ ሓንቲ ሃገር ጥራይ'ያ ክትርእዮ ዘለዋ ዚብል። እዚ መምርሒታት'ዚ ድማ ምዝገባ ዳብሊን ተባሂሉ ይጽዋዕ፡ ከም ሕጊ ኮይኑ ድማ ይሰርሕ። ናብ ስዊድን ቅድሚ ምምጻእኩም ኣባል ዳብሊን ኣብ ዝኾነት ሃገር እንተነይርኩም፡ ናብታ ሃገር ክትምለሱ ኽትግደዱ ትኽእሉ ኢኹም። ብዛዕባዚ ዚምልከት ድማ ኣሰነይቲ ንዘይብሎም ቆልዑ ኣብ ዝተዳለወ
መንሹር ቦርድ ስደተኛታት ወይ ድማ ኣብ
መርበባት-ሓበሬታ ቦርድ ስደተኛታትብዝያዳ ከተንብቡ ትኽእሉ ኢኹም።
ናብ 1ይቲ ሃገረ ዑቅባ ምስግጋር
ቦርድ ስደተኛታት፡ ነቲ ዘቕረብክሙዎ መመልከቲ ዑቕባ ናብ እትርእዮ ካልእ ሃገር ኽትጉዓዙ ምዃንኩም ንኽሕብረኩም ንዓኹምን ንመጉዚትኩምን ናብ ኣኼባ ክጽውዓኩም እዩ። እቲ ጉዕዞኹም ከመይ ከምዝኸውን ድማ ክሕብረኩም እዩ። ሰራሕተኛታት ቦርድ ስደተኛታት፡ ኣብ እትገብርዎ ጉዕዞ ምሳኹም ብምዃን ከሰንይኹም እዮም። ሰራሕተኛታት ናይቲ ሓላፍነት ዚስከም በዓል መዚ ናይታ እትኸድዋ ዘለኹም ሃገር ድማ ኣብቲ ሃገር ክጸንሕኹም እዮም።
ኣብ ስዊድን ንኽትቅመጡ ዚውሃብ ፍቓድ
እቲ ዘቕርበክሙዎ መመልከቲ፡ ፍቓድ እንተረኺቡ፡ ፍቓድ መንበሪ ክትረኽቡ ኢኹም፡ ኣብ ስዊድን ንኽትቅመጡ ድማ ክፍቀደልኩም እዩ። ንስኹምን ኣላዪኹምን ድማ ንምዝገባ ናብ ወኪል ምእካብ ግብሪ ስዊድን (ስካተቨርከት)ኽትከዱ ኢኹም። እዚ ማለት ድማ ሃገራዊ መለለዪ ወረቐት ክትቅበሉ ኢኹም ማለት እዩ። ንዝያዳ ሓበሬታ ድማ ኣብ ገጻት ቦርድ ስደተኛታት Migrationsverkets ገጽ ርኸቡ። ነቶም ኣብ መእለዪ ኣባይቲ፣ መንበሪ መንእሰያት ወይ ክንክን ዝውሃቦ ኣባይቲ ወይ ንቡር ኣባይቲ (HVB) ዝቕመጡ ቆልዑን ንኣሽቱ መንእሰያትን ብዛዕባ ዚምልከት ነገር ኣብ መርበባት ሓበሬታ ሃገራዊ ቦርድ ጥዕናን ድሕነትን IVO (Inspektionen för vård och omsorg) ከተንብቡ ትኽእሉ ኢኹም። በቲ ዘለኩም ኲነታት ሕጉሳት እንተዘይኴንኩም ድማ እንታይ ኽትገብሩ ከምእትኽእሉ ንኽትፈልጡ ኣብዚ ሓበሬታ ኽትረኽቡ ትኽእሉ ኢኹም።
ብዛዕባ መሰላት ቆልዑን ንኣሽቱ መንእሰያትን ዚምልከት ኣብ
ውዕል መሰላት ቆልዑ ብዝያዳ ኸተንብቡ ትኽእሉ ኢኹም።
ንሰብ ከተዘራርቡ እንተደሊኹም ድማ ብኣሕጽሮተ-ቃል BRIS ናይ "Barnens Rätt I Samhället" (መሰላት ቆልዑ ኣብ ሕብረተሰብ) ዚፍለጥ ትካል ኣለኩም።
ናብ ገዛእ ሃገርኩም ክትምለሱ እንተዄንኩም
እቲ ዘቕረብክሙዎ መመልከቲ እንተተነጺጉን ይግባይ ክትብሉ ዘይትኽእሉ ወይ ዘይትደልዩ እንተዄንኩም ወይ ድማ ካልእ ክፉት መገዲ ይግባይ ዘይብልኩም እንተኾይኑ፡ ናብ ሃገርኩም ወይ ናብ እትቕበለኩም ካልእ ሃገር ክትመለሱ ኣለኩም። ንስኹምን መጉዚትምን ድማ ቀጺልኩም እንታይ ኽትገብሩ ከምዘለኩም ንምፍላጥ፡ ምስ ቦርድ ስደተኛታት ሓያሎ ኣኼባታት ንኽትገብሩ ክትጽውዑ ኢኹም። ካብ ቦርድ ስደተኛታት ዝኾኑ ሰራሕተኛታት፡ ኣብ ግዜ ጉዕዞኹም ከሰንይኹም እዮም። ናብ ሃገርኩም ንኽትምለሱ እናተጸበኹም ከለኹም፡ ናብ ቤት ትምህርቲ ኽትከዱን ጥዕናውን ሕክምናውን ክንክን ክትረኽቡን መሰል ኣለኩም። ኣብ
ገጻት መርበብ ሓበሬታ ቦርድ ስደተኛታት ወይ ድማ ኣብ
ብቦርድ ስደተኛታት ኣብ ዝተዳለወ መንሹር ብዝያዳ ከተንብቡ ትኽእሉ ኢኹም።


text:
ኮሚሽነር ኮሚሽን ኣመራርሓ ሃገራዊ ስግኣት ምትኩ ካሳ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብዝሃብዎ መግለፂ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መንግስትን መሻርኽቱን ወግዓዊ ኣብ ዝገበሩዎ ኣሃዝ ኣስታት 5.6 ሚሊዮን ሰባት ህፁፅ ረድኤት መግቢ የድልዮም።ነዚ ንምምካት ሓደ ቢሊዮን ዶላር ረድኤት ከምዘድሊ እውን ፃውዒት ቀሪቡ ነይሩ።
“እቲ ዘድሊ ሓገዝ 948 ሚሊዮን ዶላር እዩ።ክሳብ ሕዚ ዝተረኽበ ገንዘብ የለን።መንግስቲ ኢትዮጵያ ከምቲ ዝሓለፈ ዓመት 2016 ዝገበሮ መሪሕነት ብምውሳድ 1 ቢሊዮንን 89 ሚሊዮንን ብር መዲቡ ናይ መግብን ካልኦት ነገራይ ኣብ ምቕራብ ይርከብ።”
ኣቶ ምትኩ ካሳ ካብ ኩለን ክልላትን 192 ወረዳታት ንግዚኡ ህፁፅ ረድኤት ዘድልዮም “ትኹረት ሓደ” ብዝብል ተፈሊዮም ካብ ፌደራልን ክልላዊ መንግስታትን ብዝተኣከበ ገንዘብ ይሕገዙ ከምዘለው ገሊፆም።
እቲ ደርቂ ዝለዓለ እንተድኣ ኮይኑን ትፅቢት ዝተገበረሉ ገንዘብ ካብ ሓገዝቲ እንተድኣ ዘይተረኺቡን መንግስቲ ንሕብረተሰብን ናይ ውልቂ ሰብ ሃብትን ኣተሓባቢሩ ክሽፍኖ እዩ ኢሎም።
በቲ ደርቂ ዝተጠቕዑ ከባቢታት ሓሙሽተ ክልላት እየን።ደቡባዊ ምብራቕ ክልል ሶማሊያ፣ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዞባታት ቦረና፣ጉጂ፣ባሌን ምብራቕ ሃረርጌን፣ኣብ ደቡብ ብሄርን ብሄረሰባትን ህዝብታትን ኣብ ደቡብ ኦሞ፣ኣብ ክልል ኣምሓራ ኣብ ዝሓለፈ ምስ ዘጋጠመ ሓደጋ ውሕጅን ምቁርራፅ ዝናብን ኣብ ሰሜን ሸዋ፣ዋግ ህምራ፣ከምኡ እውን ክልል ዓፋር እየን።
ኣብዞም ከባቢታት ዝለዓለ ጉድኣት ዝበፅሐ ሞት እንስሳት ምዃኑን ክሳብ ሕዚ ግን ህይወት ሰብ ከምዘይጠፍአ ነበርቲ ገሊፆም ኣለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ፍትሓዊ እዩ።
ኣብ ዝሓለፈ ህዝቢ ኤርትራ ኣንጻር ባዕዳዉያን ገዛእቲ ዘካየዶ ቃልሲ ፍትሓዊ እዩ ነይሩ፡ ሕጂ እዉን ኣንጻር ገበቲን ኢዲሞክራስያዊያን ዝካየድ ቃልሲ ፍትሓዊ እዩ። ኣቀዲሙ ዝተሳላሰለ ቃልሲ ፍትሓዊ ስለዝነበረ ተዓዊቱ፡ እዚ ሕጂ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ድማ ፍትሓዊ ስለዝኾነ ክዕወት ሙኻና ዘጣራጥር ኣይኮነን። ኣብ መስርሕ ዝካየድ ቃልሲ ዝርኤ ገበናት፡ ጉርሕታት፡ ዉዲታት፡ መጻወድያ: …ወ.ዘ.ተ ብኣዝዮም ዉሑዳት ዜጋታት፡ ነቲ ናይ ቡዙሓን ዕላማ ትሕዝቶ እቲ ፍትሓዊ ቃልሲ፡ ናብ ዘይፍትሓዉነት ብፍጹም ኣይቅይሮን እዩ።
ተመክሮ ብዙሓት ሃገራት ሳልሳይ ዓለም ብሓፈሻ፡ ሃገራት ኣፍሪቃ ድማ ብፍላይ፡ ከምዚ ህዝቢ ኤርትራ ዘካየዶ፡ ኣዝዩ መሪርን ነዊሕን ሰዉራ ኣሳላሲለን፡ ሃገራዊ ናጽነተን ድሕሪ ምርግጋጸን፡ ባዕዳዊ ጨቆንቲ ሰጊገን፡ ብሓደሽት ዉሽጣዉያን ጨቆንት ዝተክኣ ቡዙሓት ሃገራት እየን። እዚ ዘሕዝን ተመክሮ ድማ ኣብ ሃገርና ጋህዲ ኮይኑ ኣሎ። እዚ ጋህዲ እዚ ካልእ ካብኡ ዝገደደ መጽያዊ-ተረኽቦ (scenario) ካይፈጠረ እንኮሎ ንምዕጋቱን ኤርትራን ህዝባ ኣብ ንጹር መጽያዊ ማኣዝን ርእሰ-ቀስት ንምስርዓ ናይ ዝሓለፈን ሕጂ ዘሎ ተሞክሮና ምምዛን የድሊ እኳ እንተኾነ፡ ወግሔ ጸብሔ ኣብኡ ዕንክሊል ምባል ግን ንዘይብቕዓትካን ዘይድልዉነትካ ንቃልሲ ምንጻር እዩ። ሓድሽ ወለዶ ብሕምቀት ናይ ዝሓለፉ ወለዶ ኣይነብርን እዩ። እንታይድኣ ካብኡ ዝጥለብ ሃገራዊን ህዝባዊ ግዴታታት ክፍጽም ድሉዉ ምስዝኸዉንን ነቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ወለዶ ዝፈጸሞ ጌጋታት ብተግባር ምስ ዝእርም ጥራይ እዩ።
ኣቀዲሙ ክንጽርን ክበርህን ዘለዎ መሰረታዊ ጉዳይ ኣሎ፡ ንሱ ድማ ዕላማን ፖሎቲካዊ ዉደባ በበይኑ ክልተ ዝተፈላለየ ቁም-ነገራትን ሞጎታዊ ምትእስሳራት ዘለዎ ሙኻኑ እዩ። ፖሎቲካዊ ዉደባ ነቲ ዕላማ ንምዕዋት ዝዋደድ መሳርሒ እዩ። ዕላማ ግን እቲ ሎሚ ትሓልሞ ጽባሕ ጋህዲ ክትግብሮ ዝድለ ራእይ እዩ። ንጹሩን ፍትሓዊ ዕላማ እንዳሃለወ ከንሱ ጉጉይ ዉድብ ክፍጠር ይክኣል እዩ። እቲ ዉደባ ጌጋ ስለዝነበረ ወይ በቲ ዉደባ ገበን ስለዝተፈጸመ ግን እቲ ዕላማ ጌጋ ነይሩ ማለት ኣይኮነን። ኣብ ተሞክሮ ቃልስታት ዓለምና ከምተራእየ፡ ሓንፈጽ ዓመጻዊን ሰላማዊ ቃልሲ ዘሳላስሉ ፖሎቲካዊ ዉድባትን ግንባራት፡ ኣንጻር ጸላኢኦም ዘላዓልዎ ዓመጻዊ ቃልሲ ብተዛማዲ ናብ ህዝቦም ከምዝዛዙን ዝጸሉን እዩ። እቲ ዓመጽ ስለዝገዝኦም ኣንጻር ጸላእቶም ጥራይ ዘይኮነ ኣንጻር ህዝቦም እዉን ዓመጽ የዘውቱሩ እዮም። ኩሉ ዝፍጽምዎ ዓመጻት ድማ ብስም እቲ ዕላማ ህዝቢን ማሕበራዊ ሰዉርኡን ይኸዉን።
ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ (ህ.ግ.ሓ.ኤ) ናይ መን እያ?
- ናይ’ቶም ጀጋኑ ዝተሰዉኡ? ንመን ግዲ እዮም ተሰዊኦም? ንህ.ግ.ሓ.ኤ ዶ ንህዝቢ ኤርትራን ሃገር ኤርትራ?
- ናይ’ቶም ኣካላቶም ዝሰንከሉ? ንመን ግዲ እዮም ሰንኪሎም? ንህ.ግ.ሓ.ኤ ዶ ንህዝቢ ኤርትራን ሃገር ኤርትራ?
- ናይ’ቶም ህልዋትን ኣካላቶም ዘይተተንከፉ? ንመን ጊዲ እዮም ተጋዲሎም? ንህ.ግ.ሓ.ኤ ዶ ንህዝቢ ኤርትራን ሃገር ኤርትራ?
ነዘን ኣቀዲመ ብቅድመተከተል ዝጣሕመስክወን ሕቶታት ብኣእሙሮኹም ምስ መለስኩመን፡ ብሱሩ ህ.ግ.ሓ.ኤ እንታይ እዩ ዝብል ሕቶ ንሓንጎልኩም ክፋራሮቆ ስለዝኾነ፡ ህ.ግ.ሓ.ኤ ሓደ ሰፊሕ ፖሎቲካዊ ግንባር እዩ። ሓደ ሰፊሕ ፖሎቲካዊ ግንባር ከ እንታይ ማላት እዩ? ሓደ ሰፊሕ ፖሎቲካዊ ግንባር፡ ዜጋታት ዝተፈላለየ ፖሎቲካዊ ዝንባሌታት ዝዉንኑ፡ ንኩሎም ብኣድራጋ ዝብድሆም ዳይነሚክስ ክህሉ እንከሎ፡ ነዚ ሓባራዊ ብድሆ ሓቢሮም ዝቃለስሉ፡ ኣብ ናይ ዕላማ-ሓድነት ዝተሞርኮሰ ልፍንታዊ ዉደባ ሰሪሖም ዝነጥፍሉ ሕብረተሰብኣዊ-ንዋት እዩ። ፖሎቲካዊ ዉድብ ንዋት ድዩ ወይስ ዕላማ? ፖሎቲካዊ ዉድብ ንትዉንኖ ዕላማ ወይ ራእይ ንምዕዋት እቲጥቀመሉ ንዋት ጥራይ እዩ። ከምኡ ስለዝኾነ ድማ ኣብ ዝተፈልየ መድረኽ ትሕዝትኡን ቁርጹ እንዳተቃያየረ ዝኸይድ እዩ። ንመረዳእታ ካብ 1970-1977 ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዝነበረ ንዕቦልዩን፡ ሰልፊ ናጽነትን ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ ዝጠመረ፡ ኣብ መጀመርታ ናይ 1977 ድሕሪ ቀዳማይ ናይ ሓድነት ጉባኤ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ተባሂሉ ሓድሽ ፖሎቲካዊ ፕሮግራም፡ ሓድሽ ቅዋምን ቅርጻን ሒዙ ተቀይሩ። ከም መቀጸልትኡ ድማ ድሕሪ ኤርትራ ካብ ባዕዳዊ-መግዛእቲ ናጻ ምዉጽኣ፡ እቲ ህዝባዊ ግንባር ዝነበረ ብተመሳሰሊ ንህ.ግ.ደ.ፍ ተቀይሩ። እዚ መስርሓት ‘ዚ ዘርእየና ጉዳይ እንተሃልዩ ሓደ ፖሎቲካዊ ዉደባ ካብ ሓደ መድረኽ ናብ ካልኣይ መድረኽ ዘሳጋግር መኪና ወይ ንዋት ሙኻኑ እዩ። ሓደ ፖሎቲካዊ ዉድብ ዕላማን ተሉኡኸን መላእ ህዝቢ ዝጾረ፡ መላእ ህዝቢ ብኣካል ዘሳተፈ፡ ኣንጻር ባዕዳዉያን ገዛእቲን ዉሽጣዊ ዓመጻት…ወ.ዘ.ተ ደዉ ዝበለ ክኸዉን ይኽእል እዩ፡ ዋንነቱ ግን ናይ ዝተወሰኑ ጉጂለ ወይ ናይ መላእ ህዝቢ ክኸዉን ይኽእል።
- እቲ ዉድብ ብጉጂለ ዝዉነን ምስ ዝኸዉን ዉሳኔታትን መምሪሒታትን በቲ ጉጂለ ይሓልፍን ይዉሰንን፡ ህዝቢ ነቲ ጉጂለ ይምእዘዝንን ነቲ ጉጂለ ይፈርህን።
- እቲ ዉድብ ብመላእ ህዝቢ ዝዉነን ምስ ዝኸዉን ዉሳኔታትን መምሪሒታትን በቲ ህዝቢ ይሓልፍን ይዉሰንን፡ ዉድብ ንህዝቢ ኣገልግሎት ይቕርብን ንህዝቢ ይምእዘዝን ይፈርህን። እዚ ኣብ ላዕሊ ኣሕጽር ኣቢለ ጣሕሚሰዮ ዘሎኹ ፖሎቲካዊ ክዉንነት ኣብ መላእ ዓለም ዝተራእየን ዘሎን ክዉንነት እዩ። ካብዚ ክዉንነት እዚ ወጻኢ ክሳብ ሕጂ ከም ተርእዮ ኣይተራእየን።
ኣብ ዉሽጢ ሰዉራ ኤርትራ ክልተ ተማዓደዉቲን ተዋሳሰብትን ሓይልታት ብቢመገደሙን ብሓባር ዝተቃለስሉ ሃገርን ሕብረተሰብን እዩ።
- 98% ዝብዝሖም፡ብዘይግብዝና ዝፈትዋን መተካእታን ዘይብላ ሂወቱ፡ ንሃገራዊ ናጽነት ኤርትራን ንሓርነት ህዝቢ ኤርትራ፡ ነብሱ ረሲዑ ንዝኣመነሉ ዕላማ ንምዕዋት ዝተሰዉኤን ክስዋእ ድልዉ ዝነበረ ወገን እዩ።
- 2% ዝብዝሖም፡ብዘይግብዝና ዝፈትዋን መተካእታን ዘይብላ ሂወቱ፡ ንሃገራዊ ናጽነት ንፖሎቲካዊ ስልጣኖም ንምርግጋጽ፡ ነብሱ ካይረስዔ ንዝኣመነሉ ዕላማ መስዋእቲ ዝኸፈለን ክስዋእ ድሉዉ ዝነበረ እዩ።
ነዚ ኣብ ላዕሊ ኣብ ክልተ ምዳቤታት ዝመደብክዎ ወገናት ኣብ 2 ዳይነሚክ ዉደባታ ተሰሊፉ ተጋዲሉ፡-
- ኣብቲ ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር “ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ”።
- ኣብቲ ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር “ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ”ን ሙስጡር ሰልፊ “ህዝባዊ ሰዉራዊ ሰልፊ ኤርትራ ቀጺሉ ብማሕበርነታዊ ሰልፊ ኤርትራ ዝፍለጥ ዝነበረ’ዩ።
እዞም ክልተ ወገናት ተማዓደዉቲን ተዋሳሰብትን ሓይልታት ብቢመገደሙን ብሓባር ዝተቃለስሉ ንሃገራዊ ናጽነት ከራጋግጹ እኳ እንተበቕዑ፡ ስርዓት ናይ ቡዙሓት ከራጋግጹ ኣይክኣሉን። ብመንጹሩ እቶም ኣዝዮም ዉሑዳን ኣብ ልዕሊ ቡዙሓን ተዓዊቶም። እቲምንታይስ ኣብ ማዓናጡ ቡዙሓን ተጸፍዮም ብሙስጡር ተወዲቦም ከም ቀላሲ ሓይሊ ኮይኖም መጸወዲያታቶም ስለዝጸመዱ እዮም። ይኹን እንበር ሰዉራ ኤርትራ ንሃገራዊ ናጽነትን ሰብኣዊ ሓርነት፡ ምስቲ ዝነበሮ ንጹር ዕላማ ዝጣዓዓም ኣብ ህዝቢ ዝተሰረተ ናይ ዉደባ ቅርጻ፡ ራእይ፡ ፖሎቲካዊ መደብ-ዕዮ፡ ዝተራቀቀ ስለያዉን ወትሃደራዉ ስትራተጂ፡ ኣዝዩ ተዓጻጻፊ ምስ ጊዝየን ኩነታትን ዝከይድ ስልትን ስትራተጂን ሓያል ናይ ምምዕባል ወሳኒ ግደ ሰብ እንተዘይነብሮ፡ ፈጺሙ ነቲ ቃልሲ ህዝቢ ኣይምስዓሰሎን፡ ብቀንዱ ድማ እቲ ሰዉራ ኣይምስተዓወተን ነይሩ።
ሚስጢር ዓወት ሰዉራና እዚ ካብ ኮነ፡ ነዚ ሕጂ ኣጋጢሙ ዘሎ ተሪር ብድሆታት ንምብድሁን ማሕበራዊ ሰዉራ ንምስልሳል፡ ሃናጺ ተሳትፎን ምትእትታዉ (participation & intervention) ህዝቢ ወሳኒ ምኻኑ ካብ ፈለጥና፡ ዘድልዩ ቅድመ-ምቅርራባትን ትሕዝቶን እዉን ሉሉያት እዮም። ኣቀዲምና ክንግንዘቦም ዝግብኣና ሓቕታት ኣሎው። ንሱ ድማ ኤርትራዉያን ኣብ ድርኹኺት ምህናጽ ዘመናዊት ሃገረ-ደዉላ፡ ምህናጽ ሃገራዊ ናይ ሓባር ኤርትራዊ መንነት ወይ ኤርትራዊ ሃገራዉነት፡ ምርግጋጽ ምዕቡልን ፍትሓዉን ሕብረተሰብ ኣብ ምህናጽ ከምንርከብ እየን። ነዚ ንምትግባር ሃገራዉነትን ሓርበይንነት እንዳወቃዕካ ክትግበር ከምዘይክኣል ብግቡእ ክንፈልጥ ኣሎና።
ኩሉ ዝካየድ ቃልስታት ኣህዛብ ንክልተመሰረታዉያን ዕላማታት እዩ፡-
- ብሓባር ብሰላም ንምንባርን፡
- ማሕበራዊ ፍትሒ ንምርግጋጽ እዩ።
ሰላም ክህሉ 2 ጫሌዳ ዳይነሚክስ ኣለዎ ንሳተን ድማ፡-
- ነባሪ ሰላም ከም ሳዕቤን ምርግጋጽ ማሕበራዊ ፍትሒ ኮይኑ፡
- ጊዝያዊ ሰላም ድማ ከም ሳዕቤን ፍርሕን ራዕድን ንጊዚኡ ዝርኤ ምትህድዳእ እዩ።
ስለዚ ንሕና ኤርትራዉያን ኣብ ዉሽጥናን ከባቢናን ከነራጋግጾ እንደሊዮ ሰላም ካብ ምርግጋጽ ማሕበራዊ ፍትሒ ዝነቕል ክኸዉን ስለዘለዎ፡ ነዚ ንምርግጋጽ ድማ ዓለባ ሳሬት ፍርሕን ራዕድን ክትርባዕ ኣለዎ። ዓለባ ሳሬት ፍርሕን ራዕድን ምትርባዕ ማለት ካብ ኩቱር ሕሰምን መከራን ዝነቀለ ጭንቀት ዝንቀሎ መንደረግሓት ምስንዳዉ ማለት ኣይኮነነን፡ እንታይድኣ ብቀዳምነት ዓቕምኻ ምፍላጥ ኮይኑ፡ እቲ ካልኣይ ድማ ነቲ ትብሎን ትሓስቦን ብኸመይ ትብሎን ተቀምጦን ምፍላጥ እዩ። ምእንቲ ህልኽ ህልኽ፡ ምእንቲ ክብሎ ኣሎኒ ምባል፡…ወ.ዘ.ተ እንተኾይኑ ግን ኣብ ክንዲ ፍታሕ ህዉከት፡ ኣብ ክንዲ ሃናጺ ኣዕናዊ ክከዉን ስለዝኾነ፡ ሓደ ዉልቀ-ዜጋ ወይ ብናጻ ዝቆመ ጉጂለ ማዕረ ክንደይ ክዝርጋሕን ክጭበጥን ከምዝኽእል ከለሊ ጽቡቕ እዩ።
http://www.bbc.com/news/magazine-35667355
ወድሓንኩም!
መርእድ ዘርኡ
25/02/2016


text:
ክቡር ርእሰ ብሔር
ናይ መንግስቲ ኣባላትን ሰበ ስልጣናትን
ልኡካነ መንግስታትን በርገሳውያን ማሕበራትን
ዝኸበርኵም ኣሕዋትን ኣሓትን!
ክቡር ራሰ ብሔር ስለ ውዙብ ናይ እንቋዕ ደሓን መጻእኵም ቃሎም ምስጋናይ ኣቕርብ፡ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ምብጻሕ ኣብ ዘካየድኵምሉ እዋን ንሃገርኩም ክበጽሕ ስለ ዝዓደምኩምኒ እውን አመስግን። ንፈላማ ግዜ ኣብዛ ብምግምማዕን ብግጭትን ማሕብራውን ፖሊቲካውን ኤኮኖሚያውን መንፈሳውን ብርቱዕ ፈተና ስምባራት ዝሓደገላ ሎሚ ናይ ባህልን ፖሊቲካን ናይቲ ከባቢ በራዊት ባሕሪ ኣብ ዝዀነት ሃገረ ላትቪያን ኣብዛ ከተማ ምርኻበይ ሓጐስ ይስምዓኒ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ቅዱስ ኣቦና ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፥ ኣማዕዲኻ ክንየው ብምጥማት ውልቃዊ ረብሓ ናብ ምትሕብባርን ምርድዳእን ንናይ ሕድ ሕዳዊ ሕርኩት ጻዕርን ንቐይሮም። በዚ ጥራሕ እዩ ነቲ ሓድሽ ሕይወት ዘመንጨው ብዙህነት ኣብ ሓድነት ዝብል ታሪኽ ዝስራሕን ውጥረት ዝረግብን፡ … ።
ክንየው ማዕዶ ንምጥማት ናብ መንፈሳዊ ብቕዓት ምባል
ኣብታ ብዙሕ ፖለቲካውን ማሕበራውን ኤኮኖምያውን ምግምማዕን ከምእዉ እውን ግርጭት ኣብ ዝሰገረት ብነእሽቱ ዕለታዊ ምልክታ ሕንጸት ኣብ ዝራኣየላ ሃገረ ላትቪያ ምትሕብባርን ምርድዳእን ሕድ ሕዳዊ ምድግጋፍን ጭቡጥ ኣብ ዝገብር መንፈሳዊ ብቕዓት ወትሩ ምትጋህ የድሊ።
ላትቪያ መሬት ጥዑም ደርፊ ሰቖቓኣን ቃንዛኣን ናብ ደርፍን ትህሊትን ቀይራ ንቕድሚት ንምጥማት ኣብ ዝብል መገዲ ዘተን ርክብን ናይ ሓባር ሰላማዊ ናብራን ዘበለት ሃገር እያ።
በቶም ኣብ ሰማይ ኣብ ዘለዉ ዕሴታት ምስ እትስረት ናጽነት ክኡል ይኸውን
ቅዱስ ኣቦና ኣብዚ ዝኽሪ መበል ሚእቲ ዓመት ናጽነት ላትቪያ፡ እቲ ዝማርኽን ደጋግሙ እውን ዝማርኸካ ናጽነት ዝከኣል ምዃኑ እቶም ዝረኣዩ ናይ ናጽነት ዝቖመሎም መትከላት ዝተረጋገጽሉ ምዃኑ ይምስክሮ፥
ኣብቶም ኣብ ነዛ ሃገር ካብ ዘቖምዋ መሰረታት ውሽጢ እቲ ምስ ካልኦት ኣቢያተ ክርስቲያን ምሉእ ምትሕብባርን እትገብር ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን እትጥቀስ ብምዃና ሓሴት ይስሞኣኒ። እዚ ኸኣ ኣብ ስቓይ ሱታፌ ዝከኣል ምዃኑ ይምስክር። እዚ ሓቂ እዚ ከኣ ዝረኣይ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ከገራጭውን ከሰሓሕብን ካብ ዝኽእል ደጋዊ ኩነት ክንየው ኣብቲ ጥልቂ ዝኸነ ሰብኣዊ ክብሪ ምስ ዘብል እዩ።
ናጽነት ንናይ ኵለንተናዊ ሰብኣዊ ዕብየት ምትጋህ ማለት እዩ
ናጽነትን ሓርነትን ላትቪያ ይብሉ ቅዱስ ኣቦና፥ ጸጋ እዩ፡ ሓሊፉ እውን ንኹሉ ዝምልከት ዓቢይ ሓላፍነት እውን እዩ፥ ናጽነት ማለት ንናይ ኵለንተናዊ ዕብየትን ናይ ሰብኣውን ማሕበረሰብ ኵለንተናዊ ዕብየትን ምትጋህ ማለት እዩ፡ ሎሚ ብዙሕ በዓላት ዝበዓል ኣብ ዝሓለፈ ታሪኽ ብዙሓት ነዚ መገዲ’ዚ ከርህዉን ብርህ ናይ መጻኢ ፍኖት ከርህውን ንዝሓለፉ ምስጋና ይኹን። ንሳቶም መጻኢ ኣብ ምርሃው ዘውረስዎ ሓላፍነት ንሕይወትን ብሓፈሻኡ ንሕይወት ምግልጋል ዝብል እዩ።
ድሕሪ እዚ ርክብ’ዚ ምስ ርእሰ ብሔር ራኢሞንድስ ቨዮኒስ ሓቢሮም ኣብቲ ሕጻናትን መንእሰያትን ኣባይቲ ስድራን ብሓባር ናብ ዝጽበይዎም ዘለዉ ናብቲ ናይ ሃገረ ላትቪያ ናይ ናጽነት ሓወልቲ ኣብ ዝቖመሉ ስፍራ ምብጻሕ ከምዘካይዱ እውን ጠቒሶም፡ እቶም ኣብቲ ናይ ናጽነት ሓወልቲ ስፍራ ዝጸበይዎም ሕጻናትን መንእሰያትን ኣባይቲ ስድራን ኣረጋውያንን ኣብቲ ናይ ላትቪያ ኣደነት መንፈስ ዘሎ ኣክንዲ ኤኮኖሚ ናይ ኵሉ ማእከል ሕይወት ምዃኑ ዘረጋግጹ ከምዝዀኑ ሓቢሮም።
ኣደነት፡ ናይ ስራሕ ዕድል ምፍጣር ስለምንታይ ማንም ኣልቦ ሱር ኰይኑ ከይተርፍ
ኣደነት ይብሉ ቅዱስ ኣቦና፡ ናይቲ ናይዚ ሓዋርያዊ መገሻኦም “ኣደ ምዃንኪ መስክሪ” ዝብል መርሕ ቃል ጠቒሶም፡ ኣደነት ናይ ስራሕ ዕድል ኣብ ምፍጣር እውን ይግለጽ፡ እዚ ኸኣ ከሉ መጻኢኡ ንምሕናጽ መታን ክኽእል ማንም ኣልቦ ሱር ከይኑ ንኸይተርፍ ዝድግፍ ናይ ዕበዩን ተባዝሑን ብቕዓት ናይ ዝዀነ ሰብኣዊ ዕበየት መቕድም እዩ።
እዚ ክኡል ዝኸውን ኣብ ዝሓለፈ ታሪኽ ተሰራትነት ኣብ ህልው እዋን መሓዝነትን እማኔን ተስፋን ኣብ ጽባሕ ማዕቅኑ ምስ ዝገብር እዩ፡ እዚ ኸኣ እቲ ዝሓለፈ ትውልዲ ዝመስክሮ እዩ፡ እዚ ንገዛእ ርእሱ እቲ ዝሓለፈ ትውልዲ ዝሃቦ ምስክርነት ምንባር ናይ ተዓዋትነት ማዕቅን እዩ።
ክቡር ርእሰ ብሔርን ክቡራትን ክቡራንን ኣብዛ እግዚኣብሔር ክባርኻን ከሰንያን ምእንቲ እዛ ሃገር ዝዀነ እደ ተግባራትኩም ከሰስንን ጸሎትይ ዝዀነላ ሃገር ሓዋርያዊ ዑደተይ እጅምር፡ እንክብሉ ዘስምዕዎ ቃል ዛዚሞም።


text:
ኣብ ከተማ ተልኣቪቭ ብ31 መጋቢት 2018 ዝኣተወ መሪሕነታዊ ልኡኽ ሰዲህኤ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት እስራኤል ምስ ዝርከቡ ኤርትራውያን ብእኩብ ደረጃ ብዛዕባ ጉዳይ ፖለቲካዊ ዑቕባኦምን ተዛመድቲ ጉዳያትን ንምዝርራብ ጽዑቕ ናይ ኣኼባ መደባት የካይድ ኣሎ።
ኣባላት ማእከላይ ባይቶ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ወይዘሮ ፈቨን ጊደዎንን ኣቶ ትኩእ ተስፋይን ምስ መሪሕነት ኤርትራዊ ሓድነት ንፍትሒ ተራኺቦም ዘትዮም። ከምኡ እውን ምስ ኮሚተ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ተራኺቦም ብዛዕባ ጸገማት ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ተዘራሪቦም። ኣብ ርእሲ’ዚ ምስ መሪሕነት ጉጅለ ኤርትራውያን ስደተኛታ ደቂ ኣንስትዮ ተራኺቦም ብዛዕባ ዝገጥመን ጸገማት ተመያይጦም።
እዚ ልኡኽ ሰዲህኤ 13 ማዝያ 2018 ንሰለስተ ሰዓታት ዝቕጽል ኣኼባ ከካይድ መዲቡ ኣሎ። እዚ ኣኼባ ዝካየደሉ ሊባንዳ 18 ዝበሃል ቦታ ኮይኑ፡ ኣብዚ ኣኼባ ብዛዕባ ምስ ፖለቲካዊ ዑቕባ ዝተሓሓዙ ጸገማት ጥራይ ዘይኮነ፡ ብዛዕባ ኣብ አርትራ ዘሎ ኩነታትን ሃለዋት ኣንጻር ጨቋኒ ስርዓት ኤርትራ ዝቃወሙ ዘለዉ ኣካላትን’ውን ክዝረበሉ እዩ።


text:
ኣኼባ መላእ ኣባላት ሰዲህኤ
ኣኼባ መላእ ኣባላት ሰዲህኤ
ሰዲህኤ ብዕለት 6 ጥቅምቲ 2018 መላእ ኣባላት ሰልፊ ኣባላት ባይቶን ፈጻሚት ሽማግለን ዝተረኽብዎ ኣኼባ ተኻይዱ፡ ኣብ መእተዊ ኣኼባ ኣቦ መንበር ሰልፊ ተስፋሚካኤል ዮውሃንስ ንኣባላት ኣንቋዕ ደሓን መጻኹም ብምባል ህዝብናን ሃገርና ኣትይዎ ዘሎ ሓድሽ ዞባዊ ፖለቲካዊ ኩነታት ሰፊሕ መብርሂ ሓበሬታን ሂቡ። ኣቦ መንበር ሰልፊ ኣብ’ቲ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ከቢቡና ዘሎ ሽግራት ዘይኮነስ ኣብ’ዚ ህዝቢ ኤርትራ ኣትይዎ ዘሎ ፖለቲካዊ ሓደጋ እዋናዊ መፍትሒ ዝበሎ ጉዳያት ኣትኵሩ ዝሃቦ መግለጺ ንረከበሉ ግዜ ኣማራጺ ዘይርከበሉ መድረኽ ስኒትን ሓድነትን ሓባራዊ ስርሓት እንተዘይኮይኑ ካልእ ካብ’ዚ ኤርትራ ኣትያቶ ዘላ ፖለቲካዊ ዓዘቕቲ መውጽኢ ዘይረከበሉ’ዩ ክብል እንከሎ፡ ኣብ መንጎና ፖለቲካውያን ሓይልታት ኤርትራ ክህሉ ዝኽእል ፍልልያት ኣጽቢብና ህዝብና ካባና ዝጸበዮ ስርሓት ስኒትን ሓድነትን ንክንፍጽም ህዝብን ሃገርን ንምድሓን ፈቲና ጸሊእና ብተሳትፎ ኩሉ ክንወስዶ ዘለና ግብራዊ ስጉምቲ ንቅድሚት ክንስጉም ይግባእ ክብል ብተወሳኺ ገሊጹ።
ኣብ ከባቢናን ዓለምናን ዘሎ ፖለቲካዊ ምጣነ ሃብታዊ ወጥሪታት ኣብ ግምት ብምእታው ንጉዳይ ኤርትራ ፍታሕ ክንረኽበሉ ይትረፍ ብፍንጡሕ ሃለዋትስ ሓቢርካ ብምስራሕ’ውን ልዑል ቅሩብነት፡ እምነት፡ ተሳትፎ፡ ግብራውነት ዘድልዮ ከቢድ ዕማም ምዃኑ ምትሕብባርን ብምድግጋፍን ሃገራዊ ሓይሊ ዝተሰነየ ክኸውን ዘለዎ’ዩ። ከምኡ’ውን ብተመሳሳሊ ኣባላት ፈጻሚትን ኣባላት ባይቶን ዞባውያን መራሕቲ በብሸነኾም ንሓድነታዊ ቃልስን ሰኒትን ሓባራዊ ስርሓት ፖለቲካውያን ሓይልታት ኤርትራ ዕዙዝ ተደላይነት ከም ዘለዎ ደጊፎም ርእይቶን ተወሳኺ ሓሳብን ኣቅሪቦም።
ኣብ ኣኼባ ሰልፊ ዝቀረቡ ኣጀንዳን ኣኼባ ዝተዛተየሎምን እዞም ዝስዕቡ’ዮም።
ህሉው ኩነታት ኤርትራን፡ ከባቢኣን
ኩነታት ሰልፊ
ዝካየድ ዘሎ ሰልፋዊ ስራሓት ምስ ካልኦት ኤርትራውያን ሰልፍታት/ውድባት
ተባጺሑ ዘሎ ስራሕ፡ ሓይሊ ዕማማት
ካልእ ሓፋሻዊ ሓበሬታ
ኣብ ኣኼባ መላእ ኣባላት ዝወረደ ኣጀንዳታት ከም’ዚ ዝተጠቕሰ ቀሪቡ በብሓደ መግለጺ ምስ ቀረበሉ ከኣ። ኣባላት ሰልፊ ብድሕሪ መግለጺ ምስማዕ ፡ ኩሉ ክሕተት ዝግባእ ኣብ ህሉው ኩነታት፡ ውሽጣዊ ሰልፋዊ ጉዳያት ርእይቶን ሕቶ ብምቅራብ፡ ብፍላይ ኣብ’ቲ ኣባላት ብተደጋጋሚ ዝተላዕለ ጉዳይ ውሽጣዊ ኩነታት ሰልፊ ንምሕያል፡ ኩሉ ኣባል ክግበሮ ዘለዎ ስርሓት ብንቅሓትን ተወፋይነትን ክፍጸም ከም ዘለዎ ርእዩ።ህዝብና ኣትይዎ ዘሎ እዋናዊ ኩነታት ንግምጣሙ ርእይቶ ንሓድነት ደምበ ተቃውሞ ደኺመ ዘይበሃለሉ ሰጊርካዮ ዘይሕለፍ ዓብይ ሃገራዊ ዋኒን ግቡእ ቆላሕታ ተዋሂብዎ ክሰርሓሉ ዘለዎ ጉዳይ ምዃኑ ብስምምዕ ኣኼባኡ ደምዲሙ።
ዘለኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ስውኣትና
ዜናን ሓበሬታ ሰዲህኤ


text:
ማሕበራዊ ንጥፈታት
ኣብዚ ንኣብነት ከም ሓድሽ መጻኢ ናብ ሽወደን ክትገብሮ ትኽእል ቡዙሕ ዝተፈላለየ ዓይነት ንጥፈታት ትዕዘብ።
ርሑው መዋእለ ህጻናት
ናዓኻ ንኣብ ገዛ ምስ ህጻን ትውዕል ርሑው መዋእለ ህጻናት ዝበሃል ኣሎ። ከም ወላዲ ኩሉ ሳዕ ምስ ውላድካ ኮንካ ሓላፍነት ትስከም፡ ካልኦት ስድራቤታትን ህጻናትንንኽትራኸብ ግን ጽቡቕ መገዲ`ዩ፡ እቶም ህጻናት ብሓባር ክጻወቱ ካኣ ጽቡቕ ኣጋጣሚ`ዩ። ብናጻ ኮይኑ ኣቐዲምካ ምምልካት`ውን ኣየድልዮን`ዩ።
ናይ ቋንቋ መራኸቢ ቦታ (Språkcafé)
ኣብ ጽፕርåክቻፍè ተራኺብና ቡን እንዳ ሰተና ናይ ቋንቋ ልምምድን ከም ሓድሽ መጻኢ ኣብዚ ምምሕዳር ከባቢ ሉማ ክትቅመጥ ከመይ ከምዝኾነን ነዋግዕ።
ቴለፎን: ሎማ ኮሙን, 0733-41 14 88
(ምሕዝነት)Vänfamilj
ኣብ ምምሕዳር ከባቢ ሉማ ሓደ መሓዛ ስድራቤት (vänfamilj) ክትረክብ ተኽእሎ ኣሎ። መሓዛ ስድራቤት ዝበሃሉ ውልቀሰባት ኮይኖም ኣብ ናጻ ግዝየኦም ኣብ ቋንቋ ይኹን ሕብረተሰብ ሽወደን ዘድልየካ ኣፍልጦ ክትረክብ ይሕግዙኻ፡ ከምኡ ውን ገለ እዋናት ቡን ወይ ካሊእ ማሕበራዊ ንጥፈታት ምሳኻ ይካፈሉ። ምስ መሓዛ ስድራቤት ክትራኸብ ድሌት እንተ ዳኣ ኣለካ ንናይ መደብ ምትካል እግሪ ተሓጋገዚኻ ክተሓባበረካ ሕተቶ።
Sidansvarig: Felicia Mellgren
Senast uppdaterad: 2017-12-08


text:
መገሻ ቀ/ሚ እስራኤል ኣብ ኢትዮጵያ ምስ ኤርትራ ኮነ ናይ’ዚ እዋን’ዚ ምዕባለታት ዘራኽብ የብሉን ኢለን ኣምባሳደር እስራኤል ኣብ ኢትዮጵያ።
ናይ’ቶም ቀ/ሚ ናብ ኣዲሳበባ ምእታው ምስ ካልኦት ምዕባለታት ተገጣጢሙ’ሎ። ኢትዮጵያ ዘይቀዋሚ ኣባል ቤት ምኽሪ ፀጥታ ኣብ ዝኾነትሉ እዋን፣ እስራኤል ደጊፋታ’ያ።
ኣብ እዋን ዑደት ኔታንያሁ ካብ እግሮም ዘይተፈለያ ኣምባሳደር እስራኤል ኣብ ኢትዮጵያ ወ/ሮ በላይነሽ ዙቨይዳ፣ ዑደት ቀ/ሚ እስራኤል ኣብ ኢትዮጵያ፣ ምስ እዋናዊ ኩነታትን ጉዳይ ኤርትራን ዝተኣሳሰር ኣይኮነን ኢለን።
ቀ/ሚ ኃይለማርያም ደሳለኝ ብወገኖም፣ መገሻ ኔታንያሁ ምስ ኤርትራ ዘራኽቦ ነገር የብሉን ኢሎም’ዮም።
ኢትዮጵያዊት ንግስተ ሳባ ቅድሚ ሰለስተ ሽሕ ዓመታት ምስ ንጉስ ሰሎሞን ካብ ዝተራኸበትላ ከተማ የሩሳሌም ሰላምታ ሒዘልኩም መፂአ ኣለኹ ዝብሉ ቀ/ሚ ቤንያሚን ኔታንያሁ ሎሚ ዓርቢ ንዓዶም ተመሊሶም።


text:
ኣብቲ ናይ ትማሊ መባእታዊ ምርጫ በርኒ ሳንደርስ ብ51 ሚእታዊት ድምጺ ክዕወቱ ከለዉ ተቐናቓኒቶም ተወዳዳሪት ሂላሪ ክሊንተን ድማ 36 ሚእታዊት ድምጺ ረኺበን።
እዞም ሰነተር ክፍለ-ግዝኣት ቨርሞንት ዝኾኑ ሕጹይ ተወዳዳሪ ትማሊ ሶሉስ ኣብታ ዝመጽእ ሰሙን ምርጫ ዝካየደላ ክፍለ ግዝአት ኦሪገን ንዝተረኽቡ ደገፍቶም ክሳብ መወዳእታ እቲ ውድድር ቃልሶም ከምዝቕጽሉ ገሊጾም’ለው።
‘መልእኽትና ነቶም ኣብ ፊላደልፍያ ዝእኸቡ ፍሉያት ልዑኻት ፓርቲ ዲሞክራት ዋላ’ዃ ምስ ሚኒስትር ወጻኢ ጉዳያት ነበር ሂላሪ ክሊንተን ብዙሕ ዘየሰማምዑ ነጥብታት እንተለውና ኣብ ሓደ ነጥቢ ንሰማማዕ ኢና ንሱ ድማ ዶናልድ ትራንፕ ክሰዓር ኣለዎ ኣብ ዝብል’ዩ።’
ሂለሪ ክሊንተን ሕጽይቲ ፓርቲ ንምዃን ካብ ዘድልይ ድምጺ 2,383’ቲ ዝበዝሐ ድምጺ ብምርካብ ንመወዳደርተን በርኒ ሳንደርስ መሪሓን ኣለዋ።
ብተመሳሳሊ ካብ ፓርቲ ሪፖብሊካን ብዘይዝኾነ ተቐናቓኒ ዶናልድ ትራምፕ ነቲ ናይ ትማሊ ኣብ ምዕራብ ቨርጂንያ ዝተኻየደ መባእታዊ ምርጫ ተዓዋቲ ኮይኖም ኣለው።
ዘመተ ምረጹኒ ዶናልድ ትራፕ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ነቲ ናይ ትማሊ ዓወት ‘ዓቢ ክብሪ’ዩ’ ኢሉ ድሕሪ ምግላጽ ዶናልድ ትራንፕ ነተን ኣብ ናይ ትማሊ ምርጫ ዝተዓወቱለን ክልተ ክፍለ-ግዝኣታት ኣብቲ ጠቕላላ ምርጫ ንፕረዝደንት ኣሜሪካ’ውን ክዕወቱለን ተስፋ ከምዝገብሩ ገሊጾም’ለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ዓመት መጸ ብባሕረ ሓሳብ ኤውሮጳውያን ዕለት 9 ነሐሰ ነቲ ቅድሚ 80 ዓመት ብ1942 ዓም ኣውስክዊዝ ኣብ ዝበሃል መዳጎኒ ብፅንተት ዓሌት ዝሳቀ ካብ ዝነበሩ ዕብራውያን ዝተወልደት ቅድስት ተረዛ በነደታ ዘመስቀል ብኤዲት እሽታይን ትፍለጥ ዝነበረት ካብዚ ዓለም ብሞት ዝተፈልየትሉ ዕለት ብምዃኑ ወትሩ ንዝኽራ ትውዕል፣ ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ትማሊ ኣብ ዝለገስዎ ናይ ዕለተ ረቡዕ ሓፈሻዊ ኣስተምህሮ ትምህርተ ክርስቶስ ፍጻሜ ሎሚ ንዝዝከር ዓመታዊ በዓል ቅድስቲ ኤዲት ስታይን ናይ ገዳማዊ መጸውዕ ስማ ተረዛ በነደትታ ዘመስቀል ምዃኑ ዘኪሮም፡ ‘እዛ ናይ እዋናዊት ኤውሮጳ ዜጋ ናይ እምነት ሰማዕት፡ ሰማዕት ስሙር ሕይወትን ፡ ብቕንዕናን ብፍቕር ደላዪት እግዚኣብሔር’ እንክብሉ ገሊጾም፡ ‘እዛ ናይ ኤውሮጳ ሓላዊት ቅድስቲ ምእንቲ ኤውሮጳ፡ ኤውሮጳ ካብ ድንዛዜ ክትላቐ ትጸልይን ተማልድን፡’ ብማለት ንኢዶማ። ቊምነገራ ንምዝካር ‘ዕብራዊት ፍላስፋ ድንግል ሰማዕትን ኮይና ንክርስትና ብብስለት ዝተቀበለት ክርስትያን እየ ኢላ ካብ ሕዝባ ዘይተፈለየት እኳ ደኣ ዕጫ ሕዝባ ክትሳተፍ ዝወሰነት ብርህቲ ጓል እስራኤልን ጓል ደናግል ዘቅድስት ማርያም ዘቄርመሌዎስ’ እንክብልዋ ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ከኣ ቅድስት ተረዛ በነደታ ዘመስቀል ምስ ክርስቶስ ዝምድናኣ ብመንፈሳውነት ንኣኡ ብምቅባል ጥራይ ዘይኮነ ብትውልዲ እውን ካብ ዓሌቱ እያ’ ኢሎም ነሮም።
ካብ ዘይምእማን ናብ እምነት!
እዛ ብትውልዳ ካብቶም ቀናኣት ዕብራውያን ዝኾነት ከም ናይ ጳውሎስ ንኩሉ ተማሂራ ዝዓበየት ኮይና ኣብ 14 ዓመት ዕድሜአ ናብ ክርስትና ገዛ ትዛዙ እሞ ንዕብራውነታ ካብቲ ትምህርቲ ኣቦታታ ብዝበለጸ ክርስትና ከምዝገለጸላ ከምዚ ኢላ ትጽሕፍ። ‘ጓል 14 ዓመት ጐርዞ ምስ ኮንኩ ንእምነት ዕብራውያን ጠንጢነዮ ናብ ጐይታ ምምላሰይ ከኣ ነቲ ዕብራውነተይ ብዝበለጸ ክስምዓንን ክርድአንን ኣኽኢሉኒ’ ትብል። በዚኸስ ንኤዲት እሽታይን ምሥጢረ ጥምቀት ብምቅባል ናብ ክርስትና ምእታዋ ምስ ሕዝባ ምስ ዕብራውያን ንዝነበራ ምትእስሳር ብዝያዳ ተደልድሎ። ቅድስት ኤዲት እሽታይን ጉዕዞ ሕይወታ ይልወጥ ኩሉ ሃማን ቀልባን ኣብ ቤተክርስትያን ይኸውን። ገለ ክትዕድግ ንሹቕ እንክተለኣኽ ከይተረፈ ምስ ሳንጣአ ናብ ቤተክርስትያን ኣላጊሳ ትጽሊ ነበረት፣ እቲ ዝንበረኒ ዘይምእማን ፋሕፋሕ ኢሉ ክወድቅን ክርስቶስ ንሕይወተይ ከብርህን ሓደ ኰነ ትብል። እግዚብሔርከስ ከምቲ ንሳ ትብሎ ድንቂ ነገራት ገበረ።
ምሥጢረ መስቀል!
ብዛዕባ ሕይወት ቅዱስ ኤዲት እሽታይን ብዙሕ ዝጸሓፈትን ብዕምቘት ትፈልጣን እናቴ ቲዝያና ካፑቶ ብዛዕባ እዛ ቅድስት ተሓቲታ እንክትምልስ ‘እዛ ቅድስቲ እዚኣ ናይቲ ዝኣመነቶ ተስፋ ክትከታተልን ክትርዳእን ዝኸኣለት ኮይና ነዚ ተስፋ እዚ ድሕሪ ናብ ክርስትና ምእታዋ እያ ሽም ዝሃበቶ ንሱ ከኣ ክርስቶስ እዩ’ ክትብል ትገልጾ፣ ድሕሪ ጥምቀታን ብዙሕ ጸሎትን ብቀጥታ ኣብ ምሥጢረ መስቀል እያ ዝኣተወት ንዝመጸ ኩሉ ሥቃይ ከኣ ሃንጐፋይ ኢላ ተቀበለቶ። ከምቲ ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ብ1987 ዓምፈ ኣብ ዕለተ ቅድስናኣ ዝበልዎ ከኣ ‘እዛ ቅድስቲ እዚኣ ንዓለም ዘርኣየቶ እንተሎ ፍቅሪ ንሥቃይ ወይ መስቀል የብስሎ ስቃይ ከኣ ንፍቅሪ ከምዘዕምቆ እዩ’።
እናቴ ተረዛ በነደታ ንጉዕዞ ትምህርቲ መስቀል ክሳብ መጨረሻ ፈጺማቶ። ብዙሓት ናይ ዘመንና ንጉዳይ መስቀል ከወግድዎ ምደለዩ። ኰይኑ ግን ንመስቀል መጠን ሱቊ ክተብሎ ዝተቃለስካሉ መጠኑ ዓው ኢሉ ይዛረብ’ ኢሎም ነሮ፣
ጉዳይ ቅድስት ተረዛ እትከታተል እናቴ ካፑቶ ብወገና ‘ናይቲ ብሾዋ ዝፍለጥ ራዕዲ ናብ መላእ ዓለም ገዓሩዘስምዖ በዛ ጽንዕቲ ሰበይቲ ብዝነበራ መፈሳዊ ራእይን ጉዕዞን ነዚ ተጻይ ደቂሰብ ዝኾነ ናይ ህልቂት ሥራሕ ክቈጽዮ ክኢሉ፣ ካብኣ እንረኽቦ ውርሻ ከኣ ምንጪ ሃሰሳን ኣስተንፍሶን ኣስተንትኖን ክትኮነና ከም እትኽእል እዩ’ ብማለት ይገልጻ። በዚ ከኣ እቲ ቅዱስ ዮሓንስ ዝበልዎ ሃሰሳ ሓቂ ኣብኣ ይግለጽ።
ኣብ መጀመርያ ዕላማኣ ሓርነት ነሩ። ነቲ ደረቅ ዝኾነ ጉዕዞ ፍልስፍና ምስ ፈጸመት ግን ገለ ክስምዓ ጀሚሩ። ኣብ ቄርመሎሳውያን ምስ ኣተወት ከኣ ‘ብፍላጥስ ይኹን ብዘይፍላጥ ንሓቂ ሃሰስ ዝብል ንእግዚብሔር እዩ ዝደሊ’ ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ 2ይ
ሓጺር ታሪኽ ሕይወት ቅድስት ኤዲት እሽታይን!
ካብ ዕብራውያን ወለዲ ብ12 ጥቅምቲ 1891 ዓም ኣብ ብረስላቭያ ተወልደት። ኣብ 6 ዓመታ ትምህርቲ ጀመረት። ጓል 15/16 ምስ ኮነት ናብ ሃምቡርግ ብምኻድ ጥንታውን ዘመናውን ሥነጽሑፍን ፍልስፍናን ኣጽነዔት እዚ ኩሉ ናብ ዘይምእማን ገጻ ወሰዳ። ብ1911 ዓም ናብ ዪኒቨርሲቲ ገጻ ትጐዓዝ ኣብ መጽናዕቲ እንከላ ብ1914 ብምኽንያት ቀዳማይ ውግእ ዓለም ትምህርተ ደው ይብል። ድሕሪ ዓመት ምስ ተኸፍተ ብልዑል ነጥቢ ትምህታ ትዛዝም። ኣብ ፍራይቡርግ ምስ በዓል ሁሰርል ዝበሃል ዓበይቲ ፍላስፋታት ክትተሓጋገዝን ክትጽሕፍን ክትመራመርን ድሕሪ ምጽናሕ ቁሩብ ናብ ክትልኽና ገጻ ክትዝምብል ጀሚራ። ብግዜ ዕርፍታ ናይ ቅድስት ተረዛ ዘኣቪላ ታሪሕ ሕይወት ምስ ኣንበበት ብ1921 ናብ ክርስትና ትኣቱ ነቲ ትኽተሎ ዝነበረት ናይ ዘይምእማን ወይ ኣተይዝም ስነሓሳብ ፈጺማ ገደፈቶ። ብዕለት 1 ጥሪ 1922 ተጠምቀት። ካብ 1923-31 ኣብ ቤትትምህርቲ ዶመኒካውያን ፍልስፍና ብፍላይ ከኣ ናይ ቅዱስ ቶማስ መሀረት ድሒሩ ግን በቲ ዝነበረ ዓሌታዊ ምሕደራ ናሲዝም ክተቋርጽ ግድን ኮነ። ጭቖና ናሲዝም ምስ መረረ ናብ ር.ሊ.ጳ ፕዮስ መበል 11 ከምኡ ሓዋርያዊ ወኪል ዝነበረ ደሓር ር.ሊ.ጳ ፕዮስ መበል 12 ናብ ዝኾኑ ተጻይ ስደት ዕብራውያን ክዛረቡን ነቲ ዓመጽ ክኹኑን ጽሒፋ ነራ።
ኣብ መንጎ እዚ ካብ ንውሕ ዝበለ ግዜ ኣብ ልባ ኮይኑ ዕረፍቲ ዝኸልኣ ዝነበረ ኣብ ኮሎን ኣብ ዝርከብ ናይ ቄርመሎሳውያን ገዳም ክትኣቱ ትውስን እሞ ብ1934 ኣብ ማሕበር ኣትያ ተረዛ በነደታ ዘመስቀል ዝብል ስም ይወሃባ። በቲ ዘጽነዓቶ ፍልስፍናን እምነትን መጽሓፍቲ ጸሓፈት።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ጽልኢ ሂትለር ኣብ ዕብራውያን ጥርዙ በጽሔ ኣቡናት ሆላንድ ብዕለት 20 ሓምለ 1942 ዓገብ ዝብል መልእኽቲ ናብ ኣብያተክርስትያኖም ጽሒፎም በዚ ዝተቈጥዔ ሂትለን ንኩሎም ናብ ክርስትና ዝኣተው ዕብራውያን ይለቀሙ ዝብል ሓምለ 26 ኣወጀ። ኤዲት ምስ ሓውታ ሮዛ ኣብ ቨስተርቦርክ ዝበሃል መዳጐኒ ደሓር ናብ ኣውስክዊጽ ተወስዳ ዕለት 9 ነሐሰ 1942 ከኣ ብጋዝ ሞይተን ሬሳአን ተቃጸለ። ዕለት 1 ግንቦት 1987ዓም ብር.ሊ.ጳ ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ኣብ ኮሎን ብፅዕቲ ተባህለት። ብዕለት 11 ጥቅምቲ 1998 ከኣ ቅድስናኣ ተኣወጀ።


text:
Human Rights Watch ኣብ ሪፖርቱ ኣብ ምንቅስቓስ ፅድያ ዓረብ ቅድሚ ክልተ ዓመት ዝነበረ ታሕጓስን ተስፋን ንህዝቢ መሰሎም ከረጋግፀሎም ኣይክኣለን ይብል
።
እቲ 665 ገፅ ዝሓዘ ሎማዕንቲ ሓሙስ ዝወፀ ሪፖርት ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ሓዊሱ ናይ ልዕሊ 80 ሃገራት ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት መርሚሩ’ሎ።
እዚ ናይ ሎሚ ዓመት ሪፖርት ዝዓበየ ትኹረቱ ናይ ሶሪያ ህውከት ገይሩ’ሎ።ብመሰረት ግምት ሕቡራት መንግስታት ኣብታ ብዓመፅ ትሕመስ ዘላ ሶሪያ ዛጊድ 60 ሽሕ ሰባት ሞይቶም ኣለው።
ዋና ፈፃሚ ዳይረክተር Human Rights Watch ከኔት ሮት ካብ ለንደን ኣብዝሃብዎ ቃል ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ፕሬዝዳንት በሽር ኣል-ኣሳድ ፀቕቲ ንምሕዳር ሩሲያን ቻይናን ኣብ ልዕሊ ሶሪያ ጥቡቕ ማዕቐብ ንኽግበራ ፀዊዖም።
ኣድቮከሲ ዳይረክተር ኣፍሪካ ቲሰከ ካሳምባላ ናይ ኣፍሪካ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ዘተሓሳስብ ኮይኑ ቀፂሉ’ሎ ይብላ።
ዓመተ 2012 ኣብ ዴሞክራስን ኣብ ምምሕያሽ ሰብኣዊ መሰላትን ንድሕሪት ዝተመለሰሉ እዩ ዝበላ ንሰን ኣብ ናይጀሪያ፣ሶማሊያን ኬንያን ዝተርኣየ ስግኣት ሽበራ ከምኡ’ውን ምንሃር ሃገራውን ዞብውን ወጥርታት ምጥቃስ ይክኣል ኢለን።’’ኣገዳሲ ኢኮኖሚያዊ ዕብየትን ገስጋስን ኣብዘርእያ ዘለዋ ሩዋንዳን ኢትዮጵያን ኣብ ዝኣመሰላ ሃገራት ሓሳብካ ናይ ምግላፅን ናይ ምውዳብን መሰላት ዝድርት ጥቡቕ እገዳታት ምንባረን ቀፂለን ኣለዋ።’’
ኣብ ድሕሪ ናይ 2012 ኣ/ፈ መፍንቅለ መንግስትን ዓመፅን ድሕሪ ምክያዱ ዘሎ ኩነት ዘሻቕል ኮይኑ’ሎ ይብላ ካሳምባላ።ሓደሽትን ቐፂሎም ዘለውን ቅልውላዋት ማሊ፣ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን፣ኣብ ዴሞክርሲያዊ ሪፓባሊክ ኮንጎ ይካየድ ዘሎ ኵናትን ከምኡ’ውን ኣብ ኢትዮጵያ፣ኤርትራን ሱዳንን ዝቐፀለን ዝፀንሐን ዓፈና ኣብታ ኣህጉር ስብኣዊ መሰላት ንምኽባርን ልዕልነት ሕጊ ንምርግጋፅን ኣብዝግበር ጉዕዞ ዕንቅፋት ኮይኑ ቀፂሉ’ሎ ኢለን።
ኣብዚ ዓመት ኣብ ኬንያን ዛምብያን ክካየድ ተታሒዙ ኣብዘሎ ምርጫ ህውከት ክልዓል ከምዝኽእል እቲ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ስግኣቱ ገሊፁ’ሎ።