text:
ኣብ ከተማ ሲንሲናቲ – ኣመሪካ ዝርከብ 59 ኤርትራውያን ዝጠርነፈ ‘ማሕበር ሕድሪ ሰማእታትን፡ ካልኦት 2 ኤርትራውያንን፡ ኣብ መዓስከር ደንደን ንዝርከብ ሆስፒታል ሓርበኛታት ስንኩላን ኲናት፡ ንዋታዊ ሓገዝ ኣበርኪቶም።
እቲ ልዕሊ 111 ሽሕ ናቕፋ ዝግመት ንዋት፡ ጣዋሉ፡ ሰድያታት፡ ፍሪጃት፡ ፎርኖ ጋዝ፡ መጒልሒ ድምጺ፡ ቴለቪዥንን ካልእን ዘጠቓለለ እዩ።
ኣቦ-መንበር ‘ማሕበር ሕድሪ ሰማእታት’ ኣብ ከተማ ሲንሲናቲ – ኣቶ ኣብርሃም ጠዓመ ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያን፡ ንስንኩላን፡ ስድራ-ስዉኣትን ጽጉማት ወገናትን ንምሕጋዝ ዘለዎም ድሌት ሓያል ምዃኑ ገሊጹ።
ኣብ መዓስከር ደንደን ዝርከብ ሆስፒታል ሓርበኛታት ስንኩላን ኲናት፡ ኣብ’ዚ ቀረባ እዋን ምትዕርራይ ዝተገብረሉ ክኸውን እንከሎ፡ ንተሓከምቲ ዘገልግል ሓድሽ መዘናግዒ ማእከል ከም እተዋደደሉ እውን ተፈሊጡ።


c: text/html

text:
The Voice of Tegaru in Boston
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን ኣባላት ማሕበረሰብ ትግራይ! ንሕና ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ ቦስተን ከተማን ከባቢኣን ነበርቲ ዝኾንና ተጋሩን ተወለድቲ ትግራይን ን2-ይ ጊዜ ኣብዘካየድናዮ ሓፈሻዊ ዋዕላ ኩነታት ሃገርና ኢትዮጵያን ክልልና ትግራይን ኣመልኪትና ብዝርዝር ክንመያየጥን መሰላት ህዝብና ብማንም ይኹን ብምንም ዓይነት ንኸይግደብ ዘኽእልዎ ቁመና ንክህልዎ ኩላትና ተጋሩ ብዘይ ምንም ኣፈላላይ ሓድነትና ብዝበለፀ ኣጠናኺርና ናይ ህዝብና ድምፂ (ድምፂ ተጋሩ) ኮይንና ንክንሰርሕ ሓበራዊ ምርድዳእ ዝፈጠርናሉ እዋን ብምዃኑ ዝርዝር ኩነታት ዋዕላና ብቱ ቀሪቡ ዘሎ ቪዲዮ (Video) ምርዳእ ይካኣል። ውሕስና ህዝብና ብሓበራዊ ቃልስና ይረጋገፅ!የቕኒየልና! Open to watch the video
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ልዕሊ 2ሽሕ እሱራት ብይቅረታ ክፍትሑ
መቐለ ሰነ 07/2010(ድወት) ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ን2ሽሕን 101 ተሃነፅቲ ሕጊ ብይቅረታ ከምዝፈትሕ ኣፍሊጡ።
ሓላፊ ቢሮ ርክብ ህዝብን መንግስትን ክልል ትግራይ ኣይተ ረዳኢ ሓለፎም ሕዚ ብይቅረታ ዝፍትሑ ዘለው ተሃነፅቲ ሕጊ ካብ ዝተፈረዶም ቅፅዓት እቶም ሲሶን ልዕሊኡን ኣብ ቤት ህንፀት ዝፀንሑን ፅቡቕ ስነ-ምግባር ዘርኣዩን ዝተጥዓሱን ከምኡ’ውን ዕርቂ ዝፈፀሙ ከምዝኾኑ ሓቢሮም።
ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ማዓልቲ ሰማእታት ምኽንያት ብምግባር 65 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከብኦም 2ሽሕን 101 ተሃነፅቲ ሕጊ ካብ ፅባሕ ዕለት 8 ሰነ 2010ዓ.ም ጀሚሩ ብይቅረታ ከምዝፈትሕ ኣፍሊጡ ኣሎ።
ብገበን ኣገዲድካ ምድፋር ብግዕዝይናን ካልኦት ከበድቲ ገበናትን ዝተፈረዶም ገበነኛታት ግና ኣብቲ ይቕረታ ከምዘይተኻተቱ ኣይተ ረዳኢ ኣገንዚቦም።
ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ በዓል 20 ግንቦት ምክንያት ብምግባር ንልዕሊ 2ሽሕን 300 ወገናት ብይቅረታ ምፍትሑ ይዝከር።


text:
ሱዳንን ኢትዮጵያን ብዛዕባ ምምልካት ዶብ ተዘራሪበን
Radio Erena: 08 August 2018
ብምክትል ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ደመቀ መኮነን ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ብ5 ነሓሰ ኣብ ሱዳን ምብጻሕ ኣካይዱ።
እቲ ልኡኽ፣ ምስ ምክትል ፕረዚደንት ሱዳን ሓሰቦ ዓብዱራሕማን ኣብ ዘካየዶ ዘተ፣ ብዛዕባ'ቲ ሱዳን ዝሓለፈ ሰሙን ዘቕረበቶ ጻውዒት ምምልካት ምስ ኢትዮጵያ ዘዋስን ዶብ ዘተኮረ ምንባሩ ተሓቢሩ።
ምክትል ፕረዚደንት ሱዳን ድሕሪ'ቲ ርክብ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ እቲ ናይ ዶብ ምምልካት ጉዳይ ብሓባራዊ ናይ ቴክኒክ ኮሚቴ ክፍታሕ ዘለዎ መርገጺ ኣስሚርሉ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤል ዲርዲሪ መሓመድ ኣሕመድ፣ ንኣምባሳደር ኢትዮጵያ ኣብ ሱዳን፣ ኣብ ካርቱም ኣብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈቱ ኣብ ዘዘራረበሉ፣ ሱዳን ምስ ኢትዮጵያ ዘዋስና ዶባታ ክምልከት ከምእትደሊ ምሕታቱ ኣይርሳዕን።
ኣብ ዶብ ሱዳንን ኢትዮጵያን፣ ኣብ ከባብ ኣልፋሽጋ ዝርከብ ሰፊሕ ናይ ሕርሻ መሬት፣ ንክልቲኡ ጎረባብቲ ህዝቢታት ብተደጋጋሚ ናብ ግጭት ከእትዎ ጸኒሑ'ዩ።
=====================


text:
ቅዱስ ኣቦና ነቶም ልዕሊ ሓደ ሰሙን ኣብ ደቡን ኮርያ ደሴት ጀጁ ንዝርከቡ ስደተይናታት የመናውያን ሓገዝ ዝውዕ 10 ሺሕ ኤውሮ ከምዝለገሱን ምእንቲ እቶም ተመዛበልቲ እውን ጸሎቶም ከምዘጋገጹ ክንገር እንከሎ፡ ሕጂ እውን ናይቶም ተመዛበልቲ ተቓውሞ ይቕጽል ኣሎ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣብ ደቡብ ኮርያ ልኡኽ ቅድስቲ መንበር ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ኣልፍረድ ኵወረብ፡ ነቶም ካብ ሓደ ሰሙን ንላዕሊ ኣብ ድቡብ ኮርያዊት ደሴት ጀጁ ንዝርከቡን ብካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ደቡብ ኮርያ ንዝእለዩ ዘለዉ ተመዛበልቲ የመናውያን ዝውዕል ሓገዝ ካብ ቅዱስ ኣቦና ዝተላእከ 10 ሺሕ ኤውሮ ኣብታ ደሴት ንናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ፐተር ካንግ ኡ ኢል ከምዘረከቡ ዮንሃም እተሰምየ ናይ ሰውል ናይ ዜና ኣገግሎት ክሕብር እንከሎ፡ ሊቀ ጳጳሳት ኵወረብ ኣብ ጀጁ ሓዋያዊ ምብጻሕ ኣካይዶም ነቶም ተመዛበልቲ የመናውያን ናይ ቅዱስ ኣቦና ቅርበትን ጸሎትን ኣረጋጊጾም፡ ደቡብ ኮርያ ነቶም ስደተይናታት ምስቲ ናይ ቅዱስ ኣቦና ብዛዕባ ስደተይናታትን ተመዛበልትን ዝምልከት ኣብቲ እንገዳን ምክንኻን ምንቕቓሕን ምውሃድን ኣብ ዝብሉ ኣርባዕተ ቅዉም ሓሳብ ዘማእከለ ትምህርቶምን ሰነዳቶምን መሰረት ዝገበረ ድጋፍ ንዘቕርቡ ዘለዉ ብፁዕ ኣቡነ ካንግ ቅርበትን ጸሎትን ቅዱስ ኣቦና ከምዘረጋገጹ ያንሃም ኣገልግሎ ዜና ኣፍሊጡ።
ልኡኽ ቅዱስቲ መንበር ኣብ ደቡብ ኮርያ፡ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ኵወረብ ናብቲ እቶም 527 የመናውያን ስደተይናታት ዝርከብሉ ስፍራ ከይዶም ከምዝበጽሕዎምን ኣብታ ደሴት ጀጁ ኣብ እትርከብ ቤተ ክርስቲያን መስዋዕተ ቅዳሴ ኣዕሪጐም ድጋፍን ጸሎትን ቅርበትን ቅዱስ ኣቦና ኣረጋጊጾም፡ እቶም ካብቲ ኣብ የመን መዕለቢ ዘይረኸበ ሕድ ሕዳዊ ውግእ ሕይወቶም ንምድሓን ንዝተሰዱ፡ ከምቲ ናይ ደቡብ ኮርያ ሕጊ ዝእዝዞ ንሰለስተ ወርሒ ብዘይ ናይ ምእተዊ ፍቓድ ክጸንሑ ከምዝኽእሉ ክንገር እንከሎ፡ ይዅን ደኣ እምበር እቲ ናይቶም ተመዛበልቲ ናብታ ደሴት ምእታው ንተቐማጦ ደሴት ጀጁ ኤኮኖሚያዊ ሸቕሎት ፈጢሩን ተቓውሞ ንኸስምዖ ከምዝደረዀም ያንሃም ኣገልግሎት ዜና ገሊጹ።
ብፁዕ ኣቡነ ኵወረብ ናብ ሴኡል ቅድሚ ምምላሶም፡ ናብቲ ሚያዝያ 3 እተሰምየ ነቶም ካብ 1948 ክሳብ 1954 ዓ.ም. ብፍልልይ ርእየት ዓለም ኣብ መንጐ መንግስትን ሕዝብን ብዝተኻየደ ግጭት ምኽንያ ንዝወደቑ መዘከርታ እተሰምየ ናይ ኣታኽልቲ ስፍራ ብምኻድ ጸሎት ከምዘዕረጉን፡ እቲ ታሪኻዊ ክስተት ደቡብ ኮርያ ካብ 1954 ዓ.ም. ካብ መግዛእቲ ጃፓን ናጻ ወጺኣ ሎዓላዊት ሃገር ኰይና ንኽትቀውም ከምዝገበረ ናይ ኮርያ ናይ ታሪክ ማህደር የረጋግጾ።


text:
ኢትዮጵያ፣ ብምልዕዓል ናዕቢ ዝተኸሰሱ ናብ ፍርዲ ቀሪቦም
Radio Erena: 24 September 2018
ኣብ ኢትዮጵያ ምስቲ ዓሌታዊ ግጭት ዘስዓቦ ቅልውላው ብዝተኣሳሰር ዝተጠርጠሩ፣ 312 ሰባት ኣብ ፍርዲ ቀሪቦም።
እቶም ኣብ ቡራዩ ዝርከብ ናይ ወረዳ ቤት ፍርዲ ኣብ ዝቐረቡሉ፣ ግጭት ክለዓል ጎስጒስኩም፣ ገንዘብ ኣዋፊርኩም፣ ንብረት ብምዕናውን ብምዝማትን ካልእን ዝብል ክስታት ተመስሪቱሎም።
26 ካብቶም ጥርጡራት ብገበን ቅትለት፣ 195 ከቢድን ፎኪስን መጉዳእቲ ምውራዶም፣ ክኽሰሱ እንከለዉ፣ ኣርባዓ ሰባት ኣብ ቅትለት ምስታፎም፣ ዓሰርተ ከኣ ገበን ቅትለት ምፍጻሞም መርትዖታት ቀሪቡ ከምዘሎ ማዕከናት ዜና’ታ ሃገር ገሊጸን።
ፖሊስ’ቲ ዞባ 12 ሽጉጥ፣ ሓደ ቦምባ፣ ኣርባዕተ ካላሽን፣ 74 ከኣ ምሳርን ጎዞሞን ከም ኤግዚቢት ኣቕሪቡ። ተወሳኺ ጭብጥታት ንምእካብ ከኣ ናይ 14 መዓልታት ግዜ ሓቲቱ።
ዓሌታዊ ግጭት ኢትዮጵያ፣ ንግዚኡ ዝሃደአ ደኣ ይምሰል እምበር፣ ጸጸኒሑ ፈኸም ምባሉ ከምዘይተረፎ፣ ነበርቲ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ይገልጹ።


text:
ኣባል ትካል ንግዳዊ መራኽብ ኤርትራ ገዲም ተጋዳላይን ካፕተን መርከብን በራኺ ዘመደብርሃን፡ ብዝሓደሮ ሕማም ብ19 ታሕሳስ ኣብ መበል 70 ዓመት ዕድመኡ ተሰዊኡ።
ኣብ መፋርቕ ሰብዓታት ናብ መሳርዕ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ዝተጸንበረ ተጋዳላይ በራኺ፡ ፈለማ ኣብ ተዋጋኢ ኣሃዱን ወተሃደራዊ ስለያን ክሰርሕ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ናይ መርከብ ‘ኣንጀሎስ’ መራሒ ኮይኑ፡ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ስንቅን ዕጥቅን ኣብ ምምጻእ ልዑል ተራ ዝተጻወተ – ድሕሪ ናጽነት ድማ ኣብ ዝዓበያ መራኽብ ተመዲቡ ኣብ ንግዳዊ ንጥፈታትን ንብረት መንግስቲ ኣብ ምምልላስን ብተወፋይነት ዘገልገለ ሓርበኛ እዩ።
ሞያኡ ንምምዕባል ናብ ወጻኢ ሃገር ተላኢኹ ዓለም-ለኻዊ መርከብ ናይ ምምራሕ ብቕዓት ዝነበሮ ምኩር ባሕረኛ በራኺ፡ ሓደስቲ ባሕረኛታት ኣብ ምስልጣን እውን ዝምስገን ኣበርክቶ ዝገበረ እዩ።
ስነ-ስርዓት ቀብሪ ስዉእ ገዲም ተጋዳላይ በራኺ ዘመደብርሃን፡ ትማሊ 20 ታሕሳስ ፍርቂ መዓልቲ ኣብ መካነ-መቓብር ሓርበኛታት ኣስመራ ተፈጺሙ።
ትካል መስመር ንግዳዊ መራኽብ ኤርትራ፡ ብመስዋእቲ ገዲም ተገዳላይ በራኺ ዘመደብርሃን ዝተሰመዖ መሪር ሓዘን እናገለጸ፡ ንስድራ-ቤቱ፡ መሳርሕቱን መቓልስቱን ጽንዓት ይምነ።


text:
ናህሪ ፀረ መንግስቲ ምንቅስቓስ ኣብዝሓየለሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ዝበዝሕ ኽፋል ናይ ዓረብ ዓለም ድሕሪ ናይ ዓርቢ ፀሎት ብህዝባዊ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ክናወፅ ከምዝወዓለ ተፈሊጡ።
ኣብታ ማእኸል ምንቅስቓስ ዓመፅ ኮይና ዘላ ቤንጋዚ ሊብያ ነቲ ኣገዛዝኣ ካብ ስልጣኑ ከምዝድርብይዎ ድምፆም ከስምዑ ውዒሎም።
ሕዚ ካብ ትሪፖሊ ወፃኢ ናብዝርከብ ምዕራብዊ ሊብያ ምንቅስቓሶም ብምስፋሕ ዓመፅቲ ቤንጋዝን ዝበዝሕ ኽፋል ምብራቓዊ ሊብያን ኣብ ትሕቲ ቁፅፅሮም ኣእትዮምወን።
መሰኻኽር ዓይኒ ከምዝገለፅዎ ደገፍቲ ጋዳፊ ኣብ ብርክት ዝበሉ ኽፋል ትሪፖሊ ተቓውሞ ኣብልዕሊ ዘካየዱ ሰልፈኛታት ቶኽሲ ብምኽፋት ጉድኣት ከምዘብፅሑሎም ገሊፆም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንተሎ ኣማእቲ ኣሽሓት ሰልፈኛታት ቀዳማይ ምንስቴር ግብፂ ኣሕመድ ሻፊቕ ካብ ስልጣኖም ንኽወርዱ ብምሕታት ኣብ ጎደና ጣሕሪር ተሰሊፎም።
ኣብ ባግዳድ ሓዉሱ ኣብ ብርክት ዝበላ ከተማታት ዒራቕ እውን ዓበይቲ ናይ ተቕውሞ ሰልፍታት ከምዝተኻየዱ ተፈሊጡ።
ኣብ ሰሜንዊ ከተማ ሞስልን ከባቢኣን እውን ኣብ መንጎ ሰልፈኛታትን ሓይልታት ፀጥታን ብዝተኻየደ ግጭት ዓሰርተታት ከምዝተጎድኡ ተፈሊጡ’ሎ።
ኣማእቲ ኣሽሓት ሰልፈኛታት እውን ዳርጋ ኣብ ኩለን ግዝኣታት የመን ፕሬዝዳንት ዓሊ ዓብዱላህ ሳላሕ ካብስልጣኖም ንኽወርዱ ብምሕታት ተቓውሞ ሰልፍታት ኣካይዶም።


text:
ኣብ ዞባ ማእከል ንኡሳን ዞባታት ጋላነፍሕን ሰረጀቓን፡ ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ድማ ኣብ ንኡስ ዞባ ኣፍዓበት፡ ማይን ሓመድን ብምዕቃብ እቶትን እቶታውነትን ንምኽዕባት፡ ከምኡ’ውን ቀላጥ ቦታታት ናብ ሓምላይ ንምቕያር፡ ብኮም ዝተወደበ ንጥፈታት ይካየድ ኣሎ።
ነበርቲ ዓድታት ዓደርዓዳን ሕምብርትን ብክኢላታት ሕርሻ እናተመርሑ ብዘካይድዎ ዘለዉ ናይ ምግራብ ወፈራታት፡ ዛጊት ልዕሊ 20 ሽሕ ፈልስታት ክተኽሉ እንከለዉ፡ ኣብ ዓድታት ዓደከሎምን ገሽናሽምን ድማ ኣስታት 9 ሽሕ ቀላሚጦስ ተተኺሉ።
ነበርቲ ኣፍዓበት እውን፡ ፍግረ-መሬት ንምፍዋስን ኣብ ግዜ ክራማት ዘጋጥም ሓደጋ ውሕጅ ንምክልኻልን፡ ብቐንዱ ኣብ ምዕቃብ ሓመድን ማይን ዘተኰረ ንጥፈታት የካይዱ ከምዘለዉ፡ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ኣፍዓበት ኣቶ ኣሕመድ መሓመድ-ኑር ረጀብ ሓቢሩ።
እቲ ወፈራታት፡ ኣብ ከባቢ ኣፍዓበት ከይተሓጽረ፡ ኣብ ምምሕዳራት ከባቢ ፈልከትን ቅላመትን እውን ይካየድ ምህላዉ ዝገለጸ ኣቶ ኣሕመድ፡ ንተራ ነበርቲ ብሓፈሻ፡ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ድማ ብፍላይ ሞጒሱ።


text:
ብምኽንያት መበል 20 ዓመት 20 ግንቦት ዝሓለፈ ቀዳም ኣብ ኣደባባይ መስቀል ዝተኻየደ ሰልፊ ብቀንዱ ንህንፀት ዓብዪ ግድብ ህዳሴ ድጋፍ ንምግላፅ ዝተፀውዐ ነይሩ።
ኣብቲ ስነስርዓት መደረ ዘስምዑ ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ዜናዊ ኣብዝሓለፉ ዓመታት ሳላ መንግስትን ገዛኢ ፓርትን ተመዝጊቦም ዝበሉዎም ዓወታት ምስ ህንፀት እቲ ግድብ ብምትእስሳር እዮም ዝገለፆምዎ።
ንሶም ከምዝበልዎ ኢትዮጵያዊያን ናይ ወፃኢ ልቓሕን ረድኤትን እንድሕር ዘይረኺቦም ኣብ መፋሰስ ኣባይ ዋላ ሓደ ነገር ክሰርሑ ኣይኽእሉ ዝብል ኣበሃህላ ስለዝፀንሖም፣ንታሪኽ ድኽነትን ጉድለት ዓቕምን ዝሰበረ እዩ ኢሎም።እቲ ግድብ ናይ ካልኦት ዓወታት መርኣያን መፃኢ ዓወታት እውን ሓባሪን እዩ ክብሉ ተዛሪቦም።
ዓብዪ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ይብሉ ቀ/ሚ መለስ ንዓና ገዚፍ ፍልፍል ሓይሊ መብራህቲ ጥራሕ ኣይኮነን።ብዙሕነትና ብግቡእ ዘተኣናግድ ፖለትካዊ ስርዓት ሃኒፅና፡ትኽክለኛ ኣንፈት ልምዓት ተሊምና ካብ ዝነበርናሉ ዓዘቕቲ ድኽነት ወፅኢና ቀዳሞት ኢትዮጵያዊያን ናብ ዝነበርሉ ጠርዚ ስልጣነ ዓለም ንምብፃሕ ኣብዚ ነዊሕ ጉዕዞ ህዳሰ ንምስጛም ምልዓልና ዘርኢ ናይ ውፍዩነትና ሓውልቲ እዩ ኢሎም።
ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ዜናዊ ብምቕፃል ድሕሪ ሕዚ ወነንትን ተጠቀምትን ሩባ ኣባይ እምበር ናይ ርሑቕ ተመልከቲ ከምዘይንኸውን ሃብቲ ተፈጥሮና ንኸይንጥቀም ዝኽልክለና ሓይሊ ከምዘይህሊ ዘረጋግፅ ናይ ዕዉት ፃዕርና ሓውልቲ እዩ ኢሎም።
እቲ ግድብ ብሕድ ሕድ ኢትዮጵያዊ ኣስተዋፅኦ ዝህነፅ ምዃኑ ትርጉሙ ዝሰፍሐ ከምዝገብሮ ኣቶ መለስ ወሲኾም ገሊፆም።ናይቲ ግድብ ህንፀት ተራኢዩ ብዘይፈልጥ ካብ ጫፍ ክሳብ ጫፍ ንህዝቢ ኣንቀሳቒሱ እዩ ክብሉ ኣቶ መለስ ኣረዲኦም።
እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ድማ ንሶም ከምዝበልዎ እቲ ግድብ ድኽነት ታሪኽ ንምግባር ዕውት ጉዕዞ ምጅማርና ዘረጋግፅ ገዚፍ ፕሮጀክት ብምዃኑ እዩ ይብሉ።
እቲ ግድብ ካልኦት ዓበይቲ ስራሕቲ ልምዓት ብዘይተኣጛጙል ብህፁፅ ንኽዛዘም መንግስቶምን ፓርቶምን ኢህወደግ ከይተሓለሉ ከምዝሰርሑ ኣቶ መለስ ኣፍሊጦም።
ንሶም ኣብ መደረኦም “መንግስቲ ኢትዮጵያን ውድብና ኢህወደግን ግድብ ህዳሰ ኣብ መወዳእትኡ ንምብፃሕ ካብቲ ብትልሚ ዝተትሓዘ ግዜን ወፃእን ብዝተሓተ ንምስራሕ ንፅኣት’ውን ከይተወላወሉ ማዕልትን ለይትን ከምዝረባረቡ ናይቲ ህዝቢ ልምዓታዊ ምልዕዓል ብዝግባእ ወዲቦም ከምዝንቀሳቐሱ ከረጋግፀልኩም እደሊ።ግድብ ህዳሴ ናይ ሓፈሻዊ ናይ ልምዓት ምርብራብና ተምሳሌት እምበር ናይ ልምዓት ስራሕትና መጀምሪያን መወዳእታን ስለዘይኮነ ናይቲ ግድብ ስራሕ ካልኦት ዓበይቲ ናይ ልምዓት ስራሕትና ብዘየተኣጛጙል መልክዑ ከምዝፍፀም ከረጋግፀልኩም እደሊ” ኢልም።
ቀዳምይ ምንስቴር መለስ ዜናዊ ኣብዚ ሰልፊ እዚ ዘረባ ዘስምዑ ኣብ ፈረንሳይ ኣብዝተኻየደ ኣኼባ መራሕቲ ጉጅለ ሸሞንተ ተኻፊሎም ምስተመለሱ እዮም።ብዘይካ ዓብዪ ግድብ ህዳሴ ካልኦት ኢኮኖሚያዊን ፖለቲካውን ጉዳያት ግን ኣብ መደርኦም ብቐጥታ ኣይሓበሩን።


text:
ዋዕላ መንእሰያት ህግደፍ ጨንፈር ኤውሮጳ ይካየድ ኣሎ
ዓመታዊ ዋዕላ መንእሰያት ህግደፍ ጨንፈር ኤውሮጳ፡ “እጃመይ ንማዕከን ሞያውን ቊጠባውን ጸጋ ሃገር” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ፡ ብ29 መጋቢት ኣብ ስቶክሆልም ሽወደን ተኸፊቱ።
ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣቶ የማነ ገብረኣብ፡ ንእዋናዊ ምዕባለታት ሃገርናን ዞባናን ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ ዓመተ 2017 ንኹሉ ዝነበረ ተጻብኦታት ነበርያ-ነበረ ዝገበረት ዓመት ምዃና ጠቒሱ፡ ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ብእምነትን
ዓቕልን ንዘካየድዎ ሓያል መኸተ ናብ ክውንነት ክቕይርዎ ከምዝበቕዑ ገሊጹ።
ኣቶ የማነ ኣስዒቡ፡ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ንኤርትራን ህዝባን ዝጽበዩ ዘለዉ ዓበይቲ ሸቶታት፡ ቊጠባዊ ሓይሊ ምርግጋጽ፡ ከምኡ’ውን ዞባና – ዞባ ሰላም፡ ምትሕብባርን ምርግጋእን ከምዝኸውን ምጽዓር ምዃኑ ብዝርዝር ኣረዲኡ።
ኣብ’ዚ ክሳብ 2 ሚያዝያ ዝቕጽል መበል 14 ዋዕላ መንእሰያት ህግደፍ ጨንፈር ኤውሮጳ፡ ካብ ኤርትራ፡ ኖርወይ፡ ሽወደን፡ ፊንላንድ፡ ዴንማርክ፡ ጀርመን፡ ፈረንሳ፡ ሆላንድ፡ ኢጣልያ፡ ስዊዘርላንድ፡ ቤልጁም፡ ብሪጣንያ፡ እስራኤል፡ ሱዳን፡ ደቡብ ሱዳን፡ ኬንያ፡ ኣመሪካን ካናዳን ዝመጹ ልዕሊ 700 መንእሰያት ይሳተፉ ኣለዉ።


text:
Healing Hands of Joy(HHOJ) ዝተባሃለን ኣብ ኣሜሪካ ዝበቖለን ገባሪ ፅቡቕ ሕማም ፊስቱላ ካብ ምድረ ኢትዮጵያ ንምውጋድ ዓሊሙ ይሰርሕ’ሎ፡፡ እዚ ዕላማ’ዚ ክዉን ንምግባር እቲ ትካል ኣብ ትግራይ ከተማ መቐለ መረበት ኣዴታት ኣጣይሹ’ዩ፡፡
ወላዲትን ላዕለዋይ መራሒት እቲ ትካል ወይዘሪት ኣሊሰን ሺጎ(Allison Shigo) እቲ ትካል ብ2010 ከምዝተጣየሸ ኣዘኪረን፣ ኣብ ትግራይ ብዋናነት ምስ ቤት ሕክምና ፊስቱላ፣ቢሮ ሓለዋ ጥዕና፣ቢሮ ጉዳያት ደቀንስትዮን ማሕበር ደቀንስትዮ ትግራይ ኢና ንሰርሕ ኢለን፡፡
እቲ ትካል ኣብ ትግራይ ቅድሚ ሎሚ ሕማም ፊስቱላ ኣጓኒፍዎን ታሓኪመን ዝሓወያ ኣዴታት ብናብራ ዓርሰን ዝኽእላሉ ዓቕሚ ከጥርያ ዘኽእለን ንሓደ ወርሒ ዝፀንሕ ሞያዊ ስልጠና ይህብ፤ ሰሪሐን ዝመልሰኦ ገንዘብ’ውን የለቅሕ፡፡
Healing Hands of Joy (HHOJ) ካብ ገበርቲ ሰናይ ገንዘባዊ ሓገዝ ረኺቡ ብተግባር ዝሰርሖ ዘሎ ውራይ ብኣካል ተረኺቦም ክርእዩ ኣብቲ ዝሓለፈ ወርሒ ካብ ኒውዮርክ ኮሎምብያ ዩኒቨርሲቲ ሰለስተ ተምሃሮ ሞያ ገንዘባዊ ተንከፍ (Columbia University's School of Business) መፂኦም ነይሮም፡፡
እቶም ተምሃሮ ናብ ሳምረ ወሪዶም እተን ኣዴታት ናብረአን ከማሓይሻ ዝገብረኦ ዘለዋ ገድሊን ንኻልኦት ኣሓተን ከድሕና ዝህበኦ ዘለዋ ኣስተምህሮ ብተግባር ሪኢና ኣለና ኢሎም፡፡
እቶም ተምሃሮ Joseph ፣ Yael ከምኡ’ውን Sharon ይባሃሉ፡፡
ሙሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
ኣብ ዝሓለፈ 10-መዓልታት 12 ኤርትራውያን ብሱዳናውያን ሓለውቲ ዶብ ናብ ራሻይዳ አሕሊፎም ተዋሂቦም፡ ሰለስት ኸአ ካብ ጉልጅ ተጨውዮም በቶም ዝሓዝዎም ራሻይዳ ሰሰለስተ ሽሕ ዶላር ክኸፍሉ ከም ዝተሓተቱ ንጉዳይ ስደተኛታት ኤርትራውያን ዝከታተል ዶ/ር የዕብዮ ወልደማርያም ገሊፁ።
ኣብ ከተማ ኒዮርክ ዝነብርን ሓደ ካብቶም ንጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝከታተሉን ዓለም-ለኸ ትኩረት ንኽረክብ ዝፅዕሩ ዘለውን ዝኾነን ነዚ ዝከታተል ትካል መስሪቱ ዝንቀሳቀስ ዘሎ ዶ/ር የዕብዮ ወልደማርያም ምስ ሬድዮ ድምፂ አሜሪካ ሎሚ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቅ'ዩ ነዚ ገሊፁ።
ዶ/ር የዕብዮ ከም ዝበሎ እቶም ሰለስት ኤርትራውያን ካብ ጉልጅ ተጨውዮም እቶም ዝተረፉ 12 ኸአ ናብ ሱዳን መዓስከር ስደተኛታት ንምኻድ ብምሕላን ናብ ሱዳን ዶብ ኣብ ዝሰገርሉ እዋን ሱዳናውያን ሓለውት ዶብ ከም ዝሓዝዎምን ብድሕሪኡ ናብ ኢድ ራሻይዳ ኣሕሊፎም ከምዝሃብዎምን ገሊፁ።
እቶም ራሻይዳ ካብቶም ሱዳናውያን ሓለውቲ ዓዲግናኩም ኢና ስለዚ ሰሰለስተ ሽሕ ክፈሉ ናብ እስራእል ክንወስደኩ ከምዝበልዎምን፡ እቶም ኤርትራውያን ናብ እስራኤል ክንከይድ አይንሐለንና ናብ መዓስከር ስደተኛታት ንምኻድ'ዩ ድልየትና ወላ እንተበሉ'ዉን ገንዘብ ከይከፈልኩም አይንስደኩምን ብምባል ሒዞሞም ከም ዘለውን ናብ ሲና ንምውሳዶም ምቹእ ጊዜ ይፅበዩ'ለው ክብል'ውን ስግአቱ ገሊፁ።
ዶ/ር ይዕብዮን ክልኦት ግዱሳትን እቲ ጉዳይ ንኽፍለጥ ይፅዕሩ ከምዘለዉ'ውን ገሊፁ።
ካልእ ፍፃመ ኸአ 28 ኤርትራውያን መንግስቲ ሱዳን ሒዝዎም ድሕሪ ምፅናሕ ብዘይድልየቶም ናብ ኤርትራ ንምምላሶም ወሲኑ ናብ ከሰላ ከምዝተወስዱን ናብ ኤርትራ ክምለሱ ተጌሩ'ዩ ዝኸውን ክብል ዶ/ር ይዕብዮ ገሊፁ'ሎ።
ብኻልእ ወገን ናይ ሕቡራት መንግስታት ላዕለዋይ ኮሚሽነር ንጉዳይ ስደተኛታት ሚስተር አንቶንዮ ጉተራስ ናብ ሱዳን መዓስከር ስደተኛታት ሸገረብ ከይዶም ከምዝበፅሑን ንፈለማ ጊዜ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዝፍፀም ዘሎ መጭወይቲን ንናውቲ ኣካላቶም ንገንዘብ ተባሂሉ ይቅተሉ ከም ዘለው አፍልጦ ብምሃብ ከምዝተዛረቡን ነዚ ጠጠው ንምባል ዓለም -ለኸ ሓገዝ ከም ዝሓተቱን ተገሊፁ'ሎ።
ብኻልእ ወገን ድማ ዓሚ ካብ ህውከት ሊብያ ሃዲሞም ኣብ ማልታ ዝርከቡ ገለ ኢትዮጵያውያንን ኤርትራውያን ስደተኛታት መንግስቲ ማልታ ከም ስደተኛታት ስለ ዘይተቀበለና አብ ፀገም ንርከብ ክብሉ ይማርሩ'ለው።
ሙሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ።


text:
ንምርግጋፅ ፍትሒ፣ነፃነት፣ማዕርነትን ዴሞክራስን መላእ ህዝቢ ኢትዮዽያ ከምዝቃለስን፣ሕቶ ምንፃል ዕላምኡ ከምዘይኮነን እቲ ውድብ ሎሚ ኣብ ዝዘርገሖ ማኒፌስቶ ኣፍሊጡ።
ናይ‘ቲ ሓድሽ ፓርቲ ኣቦ-መንበር ኣቶ ሌንጮ ለታ ንሰለሞን ክፍሌ ከምዝገለፅሉ፣እቲ ሓድሽ ፓርቲ ግንባር ሓርነት ኦሮሞ ንዘመዝገቦም ዓወታት ዓቂቡ፣ቃልሲ ህዝቢ ኦሮሞ ናብ ዝላዓለ ብርኪ ክበፅሕ ምግባር‘ዩ ዕላማና ኢሎም።
ንምኻኑ፣እቲ ሓድሽ ፓርቲ ካብ ግንባር ሓርነት ኦሮሞ ብከመይ‘ዩ ዝፍለ? ናይ ምንፃል ሕቶ ዝብል‘ከ ገዲፍኩምዎ‘ለኹም ማለት ድዩ? ንዝብል ዝቀረበሎም ሕቶ ኣቶ ሌንጮ ለታ ዝሃብዎ መልሲ‘ሎ፥
”ንሕና ካብ ካልኦት ውድባት ኦሮሞ ዝፈልየና፣ንፈለማ ጊዜ ኢትዮዽያ-ሓቆፍ ዝኾነ ራኢ ሒዝና ዝተበገስና ምኻና‘ዩ።ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ንመሰላት ብሄራት ዘኽብር እናመሰለ ንመሰል ውልቀ-ሰባት እናጋሃሰ ዝገዝእ ኢህወዴግ ኣሎ።ብተቃራኒ መሰል ብሄራት ዘይቅበሉ ብዙሓት ፓርቲታት ኣለው” ኢሎም።
”ኣብ ሕቶ ምንፃል፣እቲ ጉዳይ ምንፃልን ዘይምንፃልን ዝብል ኣይኮነን። መሰላት ክሳብ ዝተረጋገፁ፣ኢትዮዽያ ምቅፃላ ንህዝቢ ኦሮሞን ካልኦት ህዝቢን ዝረብሕ‘ዩ ኢልና ኢና ንኣምን።መሰል ኣብ ዘይተረጋገፀሉ እዋን ግን፣ሃገር ብሰላም ክትቅፅል ኣይትኽእልን ዝብል እምነት ኣለና”ኢሎም ኣቶ ሌንጮ ለታ።


text:
ኣብ ባይቶ ኣመሪካ ጉዳያት ወጻኢ ኮሚተ ጉዳያት ኣፍሪቃ ንኤርትራ ብዝምልከት ቃለ ምስክርነት ተዋሂቡ።
ኣብ መንጎ ኣመሪካን ኤርትራን ክህሉ ብዛዕባ ዝከኣል ኣብ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ጉዳይ ስደተኛታትን ዝጠመተ ካብ ዝተፈላለዩ ወገናት ቃለ ምስክርነት ሰሚዑ።
ሓንቲ ካብቶም ኣብ ቃለ ምስክርነት ዝተሳተፈት ምክትል ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣብ ጉዳያት ኣፍሪቃ ሊንዳ ቶማስ ግሪንፊልድ ክኾና እንከለዋ ኣብቲ ቃለ ምስክርነት 3.5 ሚልዮን ካብ ዝኾነ ህዝቢ ኤርትራ ብኣሽሓት ብኣዝዩ ሓደገኛ ብዝኾነ መንገዲ ናብ ስደት ይጉዓዙ ምህላዎም ድሕሪ ምጥቃስ: መንግስቲ ዝገብሮ ኣሎ ዝበልኦ ምግሃሳት ሰብኣዊ መሰላት ዘርዚረን።
ብዘይካዚ ንሰን ምስ መንግስቲ ኤርትራ ርክብ ንምምሕያስ ብመንግስቲ ኤርትራ ክግበር ኣለዎ ዝበለኦ ዘርዚረን።
ኣብቲ ቃለ መስክርነት ብዘይካ ተሓጋጋዚት ጸሓፊት ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣብ ጉዳያት ኣፍሪቃ ዝኾነ ሊንዳ ቶማስ ግሪንፊልድ፤ ኣባ ሃብቱ ገብርኣብ ዳይረክተር ርክባት ወጻኢ ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያን ኣብ ወጻኢ፤ ዶክተር ካልድ በሺር ኣባል ቦርድ ዓዋተ ፋውንደሽንን ሚስ ብራውኒ ብሩቶን ምክትል ዳይረክተር ማእከል ኣፍሪቃ ኣብ ቤት ምኽሪ ኣትላንቲክ ተረኺቦም ቃሎም ሂቦም። ብዘይካዚ ካብ ኣባላት ባይቶ ንዝቐረበሎም ሕቶታትውን መልሲ ሂቦም።


text:
ሎሚ ዕለት 8 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ንጐሆ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ቅድስቲ ማርታ ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ቤተ ጸሎት ኣብ ዘዕረግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ፥ ዓለማውያን ምእመናንን ጓሶትን ብስራሕ ኣእዳዎም ክሕርፍፍን ክረስሕን ኣይፍርሑ ዝብልን ክርስቲያን ምዃን፡ ነቶም ኣብ ጽንኩር ኩነት ሓሳርን መከራን ንዝርከቡ ቀረባ ብምዃን ንኣግርሞት እግዚኣብሔር ክፉታት ምዃን ማለት እዩ ኢሎም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ቅዱስ ኣቦና ብላቲን ስርዓተ ኣምልኾ ቀዳማይ ምንባብ መልእኽቲ ቅዱስ ጳውሎስ ናብ ሰብ ገላትያ ምዕ. 1 ካብ ፍቕዲ 6-12 ን ወንጌል ማርቆስ ምዕ. 10 ካብ ፍቕዲ 25-37 ዝተወስደ ምንባብ ኣሞርኰይዞም ኣብ ዝለገስዎ ቃለ ኣስተንትኖ፥ ነሕዋት ቀረባ ኣብ ምዃን ብስራሕ ኣእዳዉ ከይሕርፍፍን ኣእዳዉን ልብስን ከይረስሕ ዘይፈርሕ ንናይ እግዚኣብሔር ኣግራሞት ክፉታት ዝዀኑ ስለ ካልኦት ኵሉ ዝዀኑን ዝነብዑን ሓቀይና ክርስቲያን ንኽንከውን ይዕድሙ፡ ቅዱስነቶም ካብ ሉቃስ ወንጌል ተበጊሶም፡ እቶም ኣብዚ ምንባብ’ዚ ዝተጠቕሱ ሽዱሽተ ሰባት ኣናሓሰቡ፡ እቲ ናይ ሕጊ መምህር፡ ናይ ሕጊ ሊቅ ንኢየሱስ ክፍትን ቢሉ መን እዩ ብጻየይ/ቀረባይ እንክብል ዘቕረበሉ ሕቶ ጠቒሶም፡ እቶም ከተርትን፡ እቲ ዝቖሰለን፡ ካህንን ሌዋውን ሳምራውን ሓደ ብሓደ ኵሎም ኣብቲ ወንጌል ዝተገልጹ እናዘርዘሩ፥
ኣማዕዲኻን ክኔውን ኣይትሕለፍ፡ ጠጠው በል፡ ናይ ስቓይ ተኻፋሊ ብምዃን ስንድው ንረድኤት ኵን
እቶም ከተርቲ ነቲ ካብ ኢየሩሳሌም ናብ ኢያርኰ ዝኸይድ ንዝነበረ ሰብኣይ ኣድሚዮም ኣይምዉት ኣይስሩር ገይሮም ገደፍዎ፡ ሓደ ካህን ነቲ ዝቖሰለ ሰብኣውይ ተልእኾኡ ዝዘንግዔ ካህን፡ ቅዳሴ ንኽቅድስ ሰዓት ስለ ዝኣኸሎ ኣብታ ሰዓቱ ዝኣኸለትሉ ጥርሕ እናሓሰበ ጐስይዎ ይሓልፍ፡ እቲ ሌዋዊ ናይ ሕጊ መምህርን ሊቕን ምሁርን እውን ልክዕ ከምቲ ካህን። ንኣይ ኣይምልክተንን ምባል፡ እቲ ሳምራዊ ሓጢኣተይና ብሕዝቢ እስራኤል ዝተዀነነ እቲ ኣዚዩ ሓጥኣን ተባሂሉ ዝንገረሉ ግና ደንገጸሉ፡ እዚ ሳምራዊ’ዚ ምናልባት ነጋዳይ ዝነበረ ክኸውን ዝከኣል እዩ፡ ናብ ውራይ ንግዱ እናኸደ እንከሎ፡ ኵሉ ሓዲጉ ደው ይብል ኣሞ ኣብ ምድጋፉ እቲ ዝተጐድአ ሰብ ይጽመድ።
ሰዓቱ ኣይረኣየን ነቲ ብደም ዝጨቀወ ርእዩ ደም እውን ኣየፍረሖን፡ ቀረባኡ ኰይኑ፡ ነቑሳሉ ዘይትን ወይንን ኣፍሲሱ ስቓዩ ዝግ ክብል ገይሩ፡ ኣብ ኣድጉ ኣወጠሖ ናብ መዕርፎ ኣጋይሽ ድማ ወሰዶ፡ ኣብቲ ቤት ኣጋይሽ ሓዲግዎ በሉ ሓኻይም ጸውዕሉ ኣነ ዝግብኣነኒገይረ እየ ቢሉ ናብ ጉዳይ ኣይከደን፡ ተኸናኸንዎ እሞ ኣብ ምምላሰይ ዘጥፋእክምዎ ኵሉ ክኸፍለኩም እየ ይብል፡ እወ ኣነ እየ ዋናኻ ንክገዝኣካ ዘይኰነስ ንኸገልግለካ ዝብል እዩ፡ ንኽገልግሎ ቢሉ ናቱ ዝገበሮ፡ ሰራሕተይናን ማሕበራዊ ጉዳይ ዝምልከቶ ኣካል ኣይነበረን፡ ተራ ሰብ፡ ክፉት ልቢ ዝመበሮ ሰብ እዩ ነሩ።
ንናይ እግዚኣብሔር ኣግራሞት ክፉታት ምዃን
ቅዱስነቶም ነቶም ኣብቲ ወንጌል ዝተጠቕሱ ስዱሽተ ሰባት እናሓሰቡ፡ እቲ በዓል ቤት ኣጋይሽ እቲ መጻእተይና ሳምራዊ ዝገበሮ ግብረ ሰናይ የደንቖ፡ ሓደ ኣረመን፡ ኣካል ሕዝበ እስራኤል ዘይነበረ፡ መገዱ ኰሊፉ ነቲ ዝወደቐ ሰብ ክረድእ ዝበለ፡ ክልተ ዲናር ከፊሉን እቲ ዘድሊ ግበረሉ እሞ ምስ ተመለስኩ ክኸፍለካ እየ ዝበለ። እቲ በዓል መቐበል ኣጋይሽ ከኣ ንናይ እግዚኣብሔር ኣግራሞት ክፉት ብምንባሩ ሕጂ ደኣ ክፈለኒ ኣይበለ፡ ጽባሕ ከምለስ እየ ዝብለኒ መን ይፍለጥ፡ ብኡ ኣቢሉ እንተተዓዘረኸ ኣብ ዝብል ምጥርጣር ኣይተረፈን፡ ልክዕ ከምቲ ሳምራዊ ንናይ እግዚኣብሔር ኣግራሞት ክፉት ዝዀነ እዩ ነሩ።
እቲ በዓል መቐበል ኣጋይሽን እቲ ሳምራውን ናይ ማሕብራዊ ጉዳይ ሰራሕተይናታት ኣይነበሩን፡ ዝዀንካ ኵን ዝዀነን ዘለካን ሓላፍነት ይሃልኻን በዓል መዚ ኵን ኣይትኹን፡ ክርስቲያን ምዃን እዩ ዘድሊ፡ ሰንበት የኽብር ዕለተ ሰንበት የቐድስ ርትዓዊ ተግባር ኣብ ምፍጻም እጽዕር፡ ኣይሓምን ዝብል፡ ሓማዪ፡ ኵሉ ብጽቡቕ ዝፍጽም በሃሊ፡ ኣብ ዓመት ሓንሳብ ዝናዘዘን ቆራብን ሕጊ ኣኽባርን፡።ክርስትና ከም መዝነት እትነብር ዲኻ ወይ ከኣ ንናይ እግዚኣብሔር ኣግራሞት ክፉት ክርስቲያን ኢኻ? ኣብ ቅድሚ ምስክርነት ኣግራሞት ዘይነብር፡ ዝገደደ እውን ምስክርነት ናይ ምሃብ ብቕዓት ዘይብሉ ክርስቲያን ዲኻ?
ኢየሱስን ቤተ ክርስቲያኑን
ቅዱስ ኣቦና ንዅሎም ዓለማውያን ምእመናንን ጓሶት ነፍሳትን እንከተባብዑ፡ ነቲ ጐይታ ዕለት ብዕለት ዝጽግወልና ኩሉ ክፉታት ዲና፡ ልክዕ ከምቲ ነቲ ሳምራዊ ሰብኣይ ካብ ዝወጠኖ ጉዕዞ ዘቧኹሮ ንናይ እግዚኣብሔር ኣግራሞት ክፉታት ዲና፡ ወይ ከኣ ግቡእኻ ኣብ ምፍጻም ጥራሕ ዝተሓጸረ ክርስትና ከም መዝነት ሕጊ ኣብ ምኽባር ኣናበለ ምስቲ ሕጊ ገዛእ ርእሱ ዘመሳስል (ንኢየሱስ ካብ ምምሳል ንሕጊ ምምሳል) ኰይንካ ኢኻ እትነብሮ፡ ብዙሓት ጥንታውያን ሊቃውንቲ ቲዮሎጊያ ነቲ ሎሚ ዝተነበ ቃለ ወንጌል፥ ምሉእ ወንጌል እንክብሉ ይገልጽዎ፡
ነፍሲ ወከፍና ልክዕ ከምቲ ዝቖሰለ ሰብ ኢና፡ እቲ ሳምራዊ ከኣ ኢየሱስ እዩ፡ ካብ ኣቝሳልና ፈዊሱና፡ ቀረባና ኰነ፡ ተኸናኸነና፡ ምእንታና ኵሉ ከፈለ፡ ንቤተ ክርስቲያን ድማ ዘድሊ ኩሉ ግበርሎም ተኸናኸንዮም ብዙሕ ወጻኢ ዝሓትት እውን እንተዀነ ዘድሊ ግበርሎም እሞ ኣብ ምምላሰይ እቲ ስሌኦም ዝፍጣእክዮ ኩሉ ክፈድየኪ እየ፡ ኣጸቢቕኩም ሕስብ እሞ ኣብሉ፡ ኣብዚ ቃል ወንጌል ሉቃስ ምሉእነት ወንጌል ኣሎ፡
ንክብሉ ዝለገስዎ ቃለ ኣስተንትኖ ዛዚሞም።


text:
ንምኽባር ሰብኣዊ መሰላትን ልዕልና ሕግን ከምኡ`ውን ኩሉ-ሓቆፍ ደሞክራሲ ዝጠልብ ረቂቕ ውሳነ፡ ድሕሪ ናይ ዓመታት ውረድ-ደይብ ዝሓለፈ ሰሉስ ኣብ ባይቶ ኣመሪካ ጸዲቑ`ሎ። እቲ ውሳነ ንክጸድቕ ምስ ኣባላት ባይቶ ብውህደት ካብ መንጎ ዝሰርሑ ኢትዮጵያውያን ሓደ ዲያቆን ዮሴፍ ተፈሪ፡ “ ኣብ ዝሓለፈ 3 ወይ 4 ዓመታት ብዝተላዕለ ናይ ህዝቢ ተቓውሞ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ዝፈጸሞ ጉድኣት ናይ ሕቡራት ሃገራት መርማሪ ኣካ ኣትዩ ምሉእ መርመራ ክገብር ክፍቀደሉ ዝሓትት ውሳነ`ዩ “ ይብል።
ኣስገዳዲ ኣይኮነን ማለት ሓይሊ የብሉን ወይ መቆጻጸሪ የብሉን ማለት ኣይኮነን ዝበለ ድያቆን ዮሴፍ፡ “ ህጹጽ ኣዋጅ ዘየልዕሉ እንተኾይኖም፡ መርማሪ ኮሚሽን ሕቡራት ሃገራት ኢትዮጵያ ንኸይኣቱ ዝኽልክሉ እንተኾይኖም፡ ንተቓምቲ ዕድል ዘይህቡ እንተኾይኖም፡- ከም ሚንስትሪ ወጻእን ኣህጉራዊ ልምዓት ኣመሪካን ዝበሉ ኣካላት ምምሕዳር፡ ኣብ ኢትዮጵያ ዘለዎም ፖሊሲ ክግምግሙ ክግደዱ`ዮም” ይብል። “ኮንግረስ ዘየጽደቖ ገንዘብ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ክውሃብ ኣይክእልን`ዩ”
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብወገኑ ኣብ ዘስምዖ ምላሽ ፡ ኢትዮጵያ ኣብ መስርሕ ለውጢ ዘላ ሃገር ከም ምዃና መጠን፡ ውሳነ 128 ምሕላፍ ግዚኡ ዝሓለወ ኣይኮነን ኢሉ`ሎ።
ተዓዘብቲ ከም ውሳነ 128 ዝበሉ ብባይቶ ዝሓልፉ ውሳነታት፡ ናይ ፕረሲደንት ፊርማ ዘየድልዮም ቅልጡፋት ናይ መቆጻጸሪ ስልትታት`ዮም ይብሉ ።


text:
ኣፍጋኒስታን። ብወተሃደራት ኣመሪካ
ዝተፈጸመ ርሸና
ኣብ ኣፍጋኒስታን ሰላማውያን ሰባት ከም ዝረሸኑ ብማዕከናት ዜና ዓለም ክቃላሓሎም ዝቐነዩ ወተሃደራት ኣመሪካ።
ነቲ ቅትለት ከምቲ ቤት ጽሕፈት ምክልኻል ኣመሪካ (ፔንታጎን) ዝብሎ ብዘይ ፍላጥ ሓለፍቶም ዘይኰነስ።ብኣፍልጦ ሓለፍቶምን መላእ ኣባላት ኣሃዱኦምን ዝፈጸምዎ ምንባሮም ሮሊንግ ስቶን ዝተባህለ መጽሄት ሓቢሩ፣ ብዘይካ’ዚ እቲ መጽሄት። ወተሃደራት ኣመሪካ ኣብ ዝተፈላለየ እዋንን ቦታን ኣብ ልዕሊ በርጌስ ኣፍጋናውያን ብዛዕባ ክፍጽምዎ ዝጸንሑ ቅትለት ኣቃሊሑ ኣሎ፣
እቲ መጽሄት ብኢንተርነት ዘቃልሖ ካልእ ዜና። ክልተ ናይ በርጌስ ክዳን ዝለበሱ። ብሞተር ብሽክለታ ዝጓዓዙ ዝነበሩ ሰባት ድብያ ኣካይዶም ብዝጸንሑ ወተደራት ኣመሪካ ብኣድራጋ ጠያዪት እናተቐትሉ እንከለዉ ዘርኢ ቪደዮ ይርከቦ፣ ናይ ሮክ ሙዚቃ ኣብ ዘሰነዮ ካልእ መጥቃዕቲ ድማ።
ነፈርቲ ኵናት ኣመሪካ ንኽልተ ንጹሃት ሰባት ደብዲበን ክቐትላኦም እንከለዋ ዘርኢ ስእሊ ቪደዮ ብኢንተርነት ተቓሊሑ’ዩ፣ ብዘይካ ኣብ ልዕሊ’ቶም ምስ ዝቐተልዎም ሬሳታት ብጃህራ ዝተሳእሉ ሓሙሽተ ወተደራት ኣመሪካ። ኣብ ልዕሊ ካልኦት ሸውዓተ’ውን ክሲ ተመስሪቱ ከም ዘሎ ምንጭታት ይሕብሩ፣ ይኹን’ምበር። ኣብ ልዕሊ’ቶም ኣሰቃቒ ቅትለትን ግፍዕን ዝፈጸሙ ወተሃደራት ኣመሪካ ክውሰድ ዝኽእል ሕጋዊ መቕጻዕቲ ስማዊ ክኸውን ከምዝኽእል’ዮም ተዓዘብቲ ዘመልክቱ፣


text:
“ሰዲህኤ፡ ከም መቐጸልታ ናይ ቅድሚ ሕጂ ጻዕርታቱ፡ መስርሕ ምርግጋጽ ኣድማዒ ተሳትፎ ኤርትራዊ መንእሰይን፡ ምቅልጣፍ ምስግጋር መሪሕነታዊ ተራ ኤርትራዊ መንእሰይ፡ ናብ ክዉንነትን ምቕያር ዘኽእል መሳለጥያታትን ኣገባባትን ምፍጣር ሓደ ካብ ናይ’ዚ እዋን ቀዳምነታት ምዃኑ የረጋግጽ። ብግብሪ ክሰርሓሉ ድልዊ ምዃኑ ከኣ የረጋገጽ።” (ካብ ፖለቲካዊ ውሳነታት 2ይ ጉባአ ሰዲህኤ ዝተወስደ)
ብዛዕባ መንእሰይ ብሓፈሻ፡ ብዛዕባ ኤርትራዊ መንእሰይ ከኣ ብፍላይ ብቐጻሊ እዩ ዝዝረብን ዝጸሓፍን። ከምኡ ዝኾነሉ ምኽንያት ርዱእ እዩ። መንእሰይ ናይ ወለዶታት ምትኽኻእ ናይ ምርግጋጽ ሓላፍነት ዘለዎ ሞተር ሕብረተሰብ ስለ ዝኾነ። መንእሰይ ከም ኩሉ ክፍሊ ሕብረተሰብ ከካብቲ ዝነበረሉ መዋእል ፈሊኻ ዝረኣ ኣይኮነን። ንኣብነት ኣብ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ሎምን ናይ 70ታትን መንእሰይ ብሓደ ዓይኒ ክትርእዮ የጸገም እዩ። ዘይሩዘይሩ ግና እቲ ወለዶታት ናይ ምትኽኻእ ኣርዑት ኩሉ ግዜ ካብ እንግደዓ መንእሰይ ዝወርድ ኣይኮነን።
መንእሰይ ዳርጋ ኣብ ኩሉ ሃገራት ክበሃል ብዝኽእል፡ ካብቲ ሓፈሻዊ ብዝሒ ህዝቢ ዓብላሊ ግደ ዝሕዝ እዩ። ንኣብነት ኣብ ኤርትራ እቲ ዝረአ ዘሎ ስደትን ምብትታንን ከም ዘለዎ ኮይኑ፡ ካብቲ ህዝቢ ካብ 70% ዘይውሕድ ቁጽሪ ከም ዝሕዝ ብዙሓት ናይዚ ዓውዲ ክኢላታት ዝገልጽዎ እዩ። መንእሰይ ኣብ ልዕሊ ዝለዓለ ብዝሒ ዝሕዝ ምዃኑ፡ ንኡስ ዕድመን ሓያል ጉልበትን ዝውንን ምዃኑ ካብ ብልጫታቱ ሓደ እዩ። እቲ ቀንዲ ንመንእስይ መንእሰይ ከብሎ ዝኽእል ግና ዘለዎ ምዕቡልን ናብ ድሕሪት ምጽብጻብ ዘይኮነስ ናብ ቅድሚት ምምዕዳው ዘቐድም ራእይ ክውንን እንከሎ እዩ። መንእሰይ ብዕድመ ንኡስን ናብ ህልዊ ምዕባለ ዝቐረበን ክነሱ፡ ኣብ ንሓባር ዘየሰጉም ድሑር ዝንባለታት ክእለኽ እንከሎ ግና ዘምሕረሉ ኣይኮነን ጥራይ ዘይኮነ ተፈጥሮኣዊ ዕቤቱ ርኢኻ ጥራይ መንእሰይ ክትብሎ ኣጸጋሚ እዩ። ውድባትን ካልእ ፖለቲካዊ ትካላትን ኣማዕድየን ዝርእያን ሎሚ ኣብ ኢደን ዘሎ ዓላማ ዘቐጽለለን ሓይሊ ክረኽባ ሰለ ዘገድሰን ናይ መንእሰያት ተሳትፎ ይምሕጸና እየን። ምምሕጻንን ጥጡሕ ባይቶ ምፍጣርን ግና ይፈላለ እዩ። ሰልፊ ዲሞክራስያዊ ህዝቢ ኤርትራ፡ ከም ሓደ ኣብ ቀጻሊ ዕቤት ዘተኰረ ዕላማ ዘለዎም ውዳበ ምእንቲ ቀጻልነት ቃልስን ዓወትን ናይ መንእሰይ ተሳትፎ ከመዓዱ ግድን ስለ ዝኾነ፡ ነዚ ጉዳይ ንዝከታተል ኣካሉ ናብ ደረጃ ፈጻሚ ሽማግለ ኣበሪኹ ዝቃለሰሉ ዘሎ እዩ
መንእሰይ ናይ ቃልሲ መቐጸሊ ጥራይ ዘይኮነ፡ ቀንዲ ናይ ለውጢ ሓይሊ እዩ። መንእሰይ ነዚ ሓያልነቱ ዘዕዝዞ ብዘይካቲ በይኑ ተወዲቡ ዘካይዶ ቃልሲ፡ ኣብ ዝኾነ መንግስታዊ ኣካላት ዝርከብ ምዃኑ እዩ’ውን። ኣብ ሓደ መንግስቲ ብዝለዓለ ደረጃ ተወዲቡን ተጽዕኖ ዝፈጥር መሳርሒ ወኒኑን ናይ ሃገር ልኡላውነትን ናይ ህዝቢ ሰላምን ክብርን ናይ ምርግጋጽ ሓላፍነት ዘለዎ ወተሃደራዊ ክፍሊ ብመንእሰያት ዝተነድቀ እዩ። እዚ ከኣ ንዕማም መንእሰይ ካብ ዘኽብዱ ሓደ እዩ።
እዚ መጸዋዕታ ከም መቐጸልታ ናይ ቅድሚ ሕጂ ምሕጽንታና ናብ መንእሰይ ከነቕርብ እንከለና ናብ ኩሉ ኤርትራዊ መንእሰይ እዩ። ዕላማኡ ከኣ እቲ ኣብ መስርዕ ቃልሲ ምርግጋጽ ለውጢ ተሰሊፉ ዘሎ ወገን መንእሰይ ቃልሱ ምስቲ ብኹሉ ኩርነዓት ዝገሃድ ዘሎ ምዕባለታት ኣበርክቶኡ ንከበርክት እዩ። እቲ መንእሰይ ክንሱ ኣሪጉ ነቀይነቀይ ዝብል ዘሎ ጉጅለ ህግደፍ ክሕሉ ክብል ምስቲ ምእንቲ ህዝቢ ዝቃለስ ዘሎ መንእሰይ ዝጋጮ ዘሎ ከኣ፡ ኣብ ዘይቦታኡ ተሰሪዑ ከምዘሎ ንምዝኽኻሩን “ኣይፋልካን ናብ ልብኻ ደኣ ተመለስ” ንምባሉ እዩ። መንእሰይ ኤርትራ ኣብ ክንዲ ሓደ ኮይኑ ምእንቲ ኩሉ መሰላትን ፍትሕን ዝብጆ ደጋፊ ህግደፍን ደጋፊ ናይ ለውጢ ሓይልን እንዳተበሃሃለ ክከፋፈልን ኣብ ጐንጺ ክበጽሕን፡ ብዓብይኡ ንዓኡ ኣብ ትዕዝብቲ ዘውድቖ ኮይኑ፡ ንኩልና ከም ኤርትራውያን’ውን መዓንጣ ከብድኻ ዘሕርር እዩ። ስርዓት ህግደፍ ብማዕረ ኣብ ባርነት ዘውደቖም መንእሰያት ገለን ኣገልገልቱ ገለን ድማ ተቓወምቱ ኮይኖም ከምዚ ኣብዚ ዝሓለፈ መዓልታት ኣብ እስራኤል ዝተራእየ ምውጣጥ ምግጣሙ “ከፋፊልካ ምግዛእ ፖሊሲ ህግዲፍ ይሰርሕ ከምዘሎ ዘርኢ እዩ። ስለዚ ነዚ ኣጋጣሚ ተጠቒምና ኤርትራዊ መንእሰይ ንንእስነቱ ዝምጥን ራእይ ኣምሪሑ ብሓባር ኣንጻር ህግደፍ ክስለፍ ንጽውዖ። መንእሰይ ኣንጻር ህግደፍ ምስላፍ ዘድልየሉ መሰረታዊ ምኽንያት ህግደፍ ኣንጻር መሰላት ህዝቢ ስለ ዝኾነ እዩ። መንእሰይ ኣንጻርዚ ጸረ-ህዝቢ ራእይ ክስለፍ ዝጽዋዕ ዘሎ ከኣ ንገዛእ ርእሱ ናይቲ ኣንጻር ህግደፍ ተቓሊስካ ዝረጋገጽ ዓወት ተጠቃሚ ስለ ዝኾነ እምበር፡ ናይ ካለኦት ረብሓ ንምርግጋጽ ኣይኮነን።
ንሓደ ኣካል ኣይኮነንዶ ናብዚ ንካይዶ ዘለና መሪር ቃልሲ፡ ናብ ካልእ ዕማም እውን ንክሳተፍ ክትጽወዖ እንከለኻ ዝጽበዮ ብደሆታት ከም ዝህሉ ፍሉጥ እዩ። እቲ ብደሆታት ካብ ህግደፍ ዝኣመሰለ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ ጥራይ ዘይኮነ ካብቲ መቓልስተይ እትብሎ ኣካል’ውን ከም ዘጋጥም ከም ርዱእ ክወሰድ እዩ ዝግባእ። ምኽንያቱ ናብ ቃልሲ ምስታፍ ማለት ንብደሆታት ቅሩብ ምዃን ማለት ስለ ዝኾነ። ስለዚ እቲ መስርሕ ቃልሲ ንዝሰዓር እናሰዓርካ፡ ንዝዕረ ድማ እንዳዕረኻ እትኸዶ እምበር ኣበር ዘየብሉ ልሙጽ ጐደና ኣይኮነን።
ስለዚ መንእሰይ ናብዚ ትውልዳዊ ሓላፍነት ክበቅዕ ቅድምቀዳድም ክራኸብን ክውደብን ይግበኦ። ብንጹር ካብ ናብ ስርዓት ግደፍ ናብቲ ግዳይ ኩሉ ኣበሳታት ዝኾነ ህግደፍ ህዝቢ ወጊኑ ምእንቲ ገዛእ ርእሱን ምእንቲ ህዝቡን ብሓደ እምኒ ክልተ ኣዕዋፍ ኣብ ዝወቕዓሉ ቃልሲ ክስለፍ ሕጂ’ውን ግዜኡ እዩ።


text:
ውድብ ሕቡራት መንግስታት ኣብ ሊብያ ዝፀንሑ ስደተኛታት ናብ ኒጀር የስግር ኣሎ
መቐለ ሕዳር 04/2010(ድወት) ውድብ ሕቡራት መንግስታት ኣብ ሊቢያ ተዓቂቦም ዝፀንሑ ስደተኛታት ናብ ኒጀር የመሓላልፎም ከምዘሎ ተሓቢሩ፡፡
ትካል ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት መንግስታት ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪካ ተውፃእፂኦም ኣብ ሊብያ ተዓቂቦም ዝፀንሑ ስደተኛታት ንድሕንነቶም ክበሃል ናብ ኒጀር ክሰግሩ እናሰርሐ ይርከብ፡፡
ወሃቢ ቃል ትካል ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት መንግስታት ዊልያም ስፒን ዶላር ከምዝገለፅዎ ኣብ ሊብያ ዘሎ ቅልውላው ኣብ ልዕሊ እቶም ስደተኛታት ከብፅሖ ዝክእል ፅዕንቶ ኣብ ግምት ብምእታው እዩ ናብ ኒጀር ክሳገሩ ዝስራሕ ዘሎ፡፡
ኣብ ሃገራት ኢትዮጵያ፣ቻድ፣ኬንያን ሓዊሱ ኣብ 15 ሃገራት ኣፍሪካ ተዓቂቦም ንዘለው ስደተኛታት መዕቖቢ ዝውዕሉ 277ሽሕ ናቑጣታት ከምዘድሊ ድማ ፀብፃብ ውድብ ሕቡራት መንግስታት የመላኽት፡፡


text:
ሕብረት ኣፍሪካን ሕቡራት መንግስትታን ኣብ ሱማሊያን ሱዳንን ንዝገብሩዎ ፃዕርታት ዝሕግዙ 370 ኣባላት ዓቃቢ ሰላም ከምትልእኽ ዝገለፁ ናይ ብሪታኒያ ቀዳማይ ምንስቴር ዴቪድ ካምረን ብዛዕባ እቲ ትልሚ ብዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስትታ ባን ኪ-ሙንን ብፕሬዝዳንት ኦባማን ሎማዕንቲ ሰኒ ኣብ ኒው ዮርክ ዝካየድ ኣብ ዝተኣናገድ ኮንፈረንስ ክእውጁ እዮም።
ኣብ ዙሪያ ዓለም ዝተዋፈሩ 125 ሽሕ ዓቀብቲ ሰላም ተወሳኺ ወታደራት ንምውፋይ መራሕቲ 50 ሃገራት ኣብቲ ኮንፈረንስ ክሳተፉ እዮም።
እቲ ትልሚ ትማሊ ሰንበት ንጋዜጠኛታት ዕላዊ ዝገበሩ ካምረን 70 ወታደራዊ ሰራሕተኛታት ናብ ሱማሊያ ክልኣኹ እዮም።ንተልእኾ ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ መዳያት ሕክምና፣ምህንድስናን ሎጂስቲክስን ሓገዝ ከክህቡ እዮም።ብሪታኒያ ካብዚ ብተወሳኺ ክሳብ 300 ዝኾኑ ወታደራት ናብ ደቡብ ሱዳን ክትልእኽ እያ፤እቶም ኣባላት ዓቀብቲ ሰላም ኣብ ምህንድስና ሓገዝ ክህቡ እዮም።


text:
ካብ ሓለብ ንእድልብ
- Details
- Created: Friday, 29 September 2017 21:40
- Last Updated: Friday, 29 September 2017 21:40
ካብ`ቲ ኣብ 90ታት ናይቲ ዝሓለፈ ክፍለ ዘመን ኣብ ርዋንዳን ፖስናን ዝተዓዘብናዮ ናይ ሕብረተ ሰብ ዓለም ሸለልትነት ዝኸፈኤ ሸለልትነት እዚ ኣብ ሓለብ ክንርእዮ ዝቀነና ሸለልትነት`ዩ። ድሕሪ 2ይ ውግእ ዓለም፡ ማለት እቲ ኣብ 1ይን 2ይን ውግእ ዓለም ዝተራእየ ናይ ሰብ መቅዘፍትን ናይ ንብረት ምብራስን ንኸይድገም ገደብ ንምግባር ተባሂሉ UN ተመስሪታ፤ በቲ ክድገም ዘይተደልየ ናይ 2ይ ውግእ ዓለም መልክዕ ዝበረሰት ከተማ እንተላ ሓለብ`ያ ክበሃል ይከኣል። ንብረት፡ሰረት፡ ተዘክሮ፡ስድራ ቤት፡ ዓንዩ ሰብ ተሓግሒጉ ካብ ከተምኡ ተባሪሩ። ኣብ ጎልጎል ይጸምእ ይጠሚ ….. ኩሉ ዓይነት ሽግር ይቅበል ኣሎ። እቲ ሉሙድ ንስደተኛ ዝግበር ረድኤት ከይተረፈ ተሓሪምዎ ……. እዝስ “ኣፈ`ርክቡ”


text:
መራሕቲ ዓለም ኣብ መበል 93 ዓመቶም ሎማዕንቲ ረቡዕ ንዝዓረፉ ናይ እስራኤል ፕሬዝዳንትን ቀዳማይ ምንስቴርን ዝነበሩ ሺሞን ፔርስ ክብሮም ይገልፁ ኣለው።
እስራኤል ካብ እትፍጠር ጀሚራ ህዝባዊ ኣግልግሎት ዝሃቡ ፔረዝ ቅድሚ ክልተ ሰሙን ብወቕዒ ሓሚሞም።ንሶም ክልተ ግዜ ቀዳማይ ምንስቴር፣ፕሬዝዳንት፣ምንስቴር ምክልኻልን ምንስቴር ጉዳያት ወፃእን ብምዃን ኣገልግሎም እዮም።
ሺሞን ፔረዝ ኣብ ታሪኽ ፓርላማ እስራኤል ዝነውሐ ግዜ ዘገልገሉ እንትኾኑ ን48 ዓመታት ኣብ ፓርላማ ወንበር ዝሓዙ እዮም።
ቀዳማይ ምንስቴር ቤንጃሚን ኔታኛሁ ፔረስ ምሉእ ህይወቶም ንልኡላዊ ህዝቢ እስራኦኤል ዘወፈዩ እዮም ኢሎምዎም።
ናይ ፍልስጤም ፕሬዝዳንት ማሕሙድ ዓባስ ሓዘኖም ገሊፆም ኣለው።ሓማስ ግን ታሕጓሱ ገሊፁ’ሎ።
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ኣብ መንጎ ዩናይትድ ስቴትስ እስራኤልን ምሕዝና ክድልድል ክንዲ ፔረዝ ዝሰርሕ የለን ኢሎም።


text:
“ቆልዓ ብንእሱ ቆርበት ብርሑሱ”
ቀዳሞት ወለድና ከም’ዚ ናይ ሎሚ ቅርጹ ተነጺሩ ዝተወደበን ዝተራቐቐን ኣካዳሚያዊ ትምህርቲ ከም ዘይነበሮም፡ ዘመናዊ ትምህርቲ ኣብ ኤርትራ ብመን፡ መዓስን ብከመይን ከም ዝተጀመረ ዘዘንትው ማህደራት ታሪኽ ዘረጋገጽዎ ሓቂ’ዩ። እንተኾነ ወለድና ዘመናዊ ትምህርቲ ኣይንበሮም ‘ምበር፡ ህይወቶም ከመይ ክመርሑ ከምዘለዎም፣ ታሪኾም ባህሎም ከመይ ክዕቅቡ ከም ዝግባእ፣ መንእሰያት ዘተኣማምኑ ተረከብቲ ሕድሪ መታን ክኾኑ ካብ ህጻንነቶም እንታይ ክመሃሩን ክምከሩን ከም ዘለዎም፣ ኣብ ሕድሕዶም ከመይ ክተሓጋገዙ ከም ዝግባእ፣ መሬትን ተጠቃምነቱን ኣብ ገለ ከባቢታት ከመይ ሓባራዊ ሃብቲ ኮይኑ ክመሓደር ከምዘለዎን ካብ’ዚ ዘመናዊ ወይ ስነ-ፍልጠታዊ ተባሂሉ ዝግለጽ ናይ ሎሚ ሕግን ሜላ ምሕደራን ብፍላይ ኣብ ገለ ሸነኻቱ ዝበልጽ ‘ምበር ዝንእስ ኣይኮነን። “ቆልዓ ብንእሱ ቆርበት ብርሑሱ” ዝብል ምስላ እንተወሲድና’ኳ ክሳብ ክንደይ ሰፊሕን ኣርሒቑ ዝጥምትን ስነ-ኣእምሮኣዊ ብልሒ ከም ዝነበሮም’ዩ ዘረደኣና።
መልእኽቲ ናይ’ዚ ያታዊ ምስላ፡ ዝኾነ ዓይነት ብውልቀ ሰብ ደረጃ ይኹን ብሓባር ዝጅመር ስራሕ ካብ መጀመርያ ከም ሓሳብ ክውጠን እንከሎ ዝኣክል ግዜ ወሲድካ ሓሲብካ ናብ’ቲ ትደልዮ ስራሕ ቅርበት ዘለዎም ለባማት ኣማኺርካ፡ ብመጽናዕቲ ብምሉእ ኣፍልጦን ናይ ትግባረ መደባት ሀ ኢሉ ክብገስ ከም ዘለዎ’ዩ ዝምህር። ዝኣከል መጽናዕትን ምድላውን ከይተገብረሉ ብድሌት ጥራሕ ተደፋፊእካ ትኣትዎ ስራሕ ድማ፡ ከይዱ ከይዱ ኣሉታዊ ውጽኢት ከም ዘምጽእ ኣመት ዝህብ ምስላ’ዩ። ካብ መሰረቱ ስለዝቐይነነ፡ ኣብ ላዕሊ በጺሑ ምስ ሰወደ፡ ካብ ድቃስካ ተበራቢርካ ማለት ለቢምካ ከተዕርዮ እንተፈቲንካ ኸኣ ብዙሕ ድኻምን ወጻእን ዝሓትት ከም’ቲ እትደልዮ ድማ ክኸውን ከምዘይኽእል’ዩ ዝሕብር። ነዚ’ውን “ከይኮነ ለብም ከይተሰብረ ጸግን” ብዝብል ብካልእ ምስላ የሀብትሞ’ዩ።
ሎሚ ብሰንኪ ጉጅለ ህግደፍ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ምስልና ቅጥዒ ስኢኑ ተበላሽ’ዩ ኣሎ። ብኡ መጠን ማሕበራዊ ህይወት ህዝብታት ኤርትራ ተዘሪጉ ኣሎ። ከም’ቲ “ዘራጊት ማይ ዘላተን ኣሓ ጽሩይ ማይ ነይሰትያ” ዝበሃል ምስላ፡ እቲ ዝተዘርገ ፖለቲካ ክጸሪ እንተደኣ ኮይኑ፡ እቲ ዛራጊ ወይ ጠንቂ ክእለ ኣለዎ። ከመይ ከም ዝእለ ከኣ እቶም ኣብ ህላወኡ ረብሓ ዘይብሎም ናይ ግድን ክወገድ ኣለዎ ኢሎም ዝሪኡ ወገናት፡ ኣብ ልዕሊኡ እኹል ዝኾነ ሓባራዊ ፖለቲካዊ ገምጋም ክገብሩን ኣብ ሓደ ወይ ዝተቐራረበ መደምደምታ ክበጽሑን ይህልዎም። ንሱ ዘብጸሓሎም ዘሎ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባዊ ድዩ ማሕበራውን ባህላውን ወጽዓን ንሱ ምስተወገደ ኣብ ኤርትራ ክኸውን ዝምነይዎ ስርዓተ ምሕደራን እንታይን ከመይን ክመስልን ክውደብን ከም ዘለዎ፡ ነየናይ ኣረኣእያ ከም ዝሓቁፍ ነየናይ ከኣ ከም ዝሃርም ብብሩህ ኣቐሚጡ ክብገስ ኣለዎ። ስለምንታይ? በረኣእያ ምስ ህግደፍ ዝዳናጋጽን መሊኡ በቲኹ ደምበኡ ዝፈለየን ሓቢሮም ክሰርሑን ኣብ ሓባራዊ ዓወት ክበጽሑን ኣይክእሉን። ናይ መሰል ሕቶ ንዘልዕሉ ወገናት ብትሕቲ ሃገርነት ዝኸስስ ትምክሕታዊ ኣረኣእያን፡ ሕቶ መሰል ሕቶ ደሞክራሲ ካብ ዝኾነ ኩርናዕ ይምጻእ ክስማዕ ክኽበር ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ድማ ክመሓደር ኣለዎ ዝብል ህዝባውን ደሞክራስያውን ኣረኣእያን ካብ ኣካላዊ ሓድነት ዝሓልፍ ናይ እምነት ሓድነትን ውሁድ ስራዕን ክሰርሑ ኣይበቕዑን።
መጽሔት ህዝባዊ ደሞክራሲ’ውን ኣብ’ዚ ናይ ሎሚ ሕታማ፡ ነቲ ብገለ ወገናት ፕሮግራም’ዶ ውድብ’ዶ ዝበሃል ኣየድልየናን ኩሉ ነገር ገዲፍና ኣንጻር’ዚ ሃገር ዘፍርስ ህዝቢ ዝበታትን ዘሎ ጉጅለ ኣብ ሓንቲ መርከብ ንሳፈር ክብሉ ከካይድዎ ንዝጸንሑ ዘይካይድዎ ዘለውን ብቑጠዐን ግዝያዊ ስምዒትን ዝተደፍአ ጎስጓሳት፡ ሎሚ ነገራት እንተዘይ ጸፊፎም ጽባሕ ክዕረዩ ከም ዘይኽእሉ ገለ ቁም-ነገር ዘጨብጥ፡ “ጽባሕ ክኾነልና እንምነዮ ፖለቲካዊ ስርዓት መሰረቱ ናይ ሎሚ ኣረኣእያናን ተግባርናን ምዃኑ ኣይንዘንግዕ ብዝብል ኣርእስቲ መልሲ ሂብሉ ኣሎ። ኣንጻር ረብሓኡን ረብሓ ህዝቡ ተሰሊፉ ንጸላኢ ዘገልግል ዘሎ ብዝተፈላለየ ኣስማት ዝጽዋዕ ዕጡቕ ክፍልታት ከም ትካል ከይፈርስ ንዝማጎቱ፡ ንልኡላውነት ኣዕቊቡ ከም ዘሎ ዝውድሱን ካብ ጉጅለ ህግደፍ ሓራ ከውጸኦም ዝኽእል እንኮ ንሱ ምዃኑ ዝተዛበዐ ፖለቲካዊ ርእይቶ ንዘለዎም ወገናት ድማ፡ ኣይፋል “ ንገዛእ ርእሱ ሓራ ዘይወጸ ሰራዊት፡ ንህዝቢ ሓራ ከውጽእ ትጽቢት ኣይግበርን” ብዝብል ኣርእስቲ ገለ ኢላ ኣላ። ከምኡ’ውን “ፖለቲካዊ ድሕረት ኣንጻር ኩለ-መዳያዊ ሰብኣዊ ክብረትን ቁጠባዊ ረብሓን” ምዃኑ ኣመት ዝህብ ኣርእስትን ካብ ዝተፈላለዩ ወገናት ናብ ዓምዲ ኣንበብቲ ካብ ዝተላእኹ ደብዳቤታትን ግጥምን ንሎሚ ይኾኑ ኢልና ዝሓረናዮም ደብዳቤታት ሒዛ ቀሪባ ኣላ። ሰናይ ንባብ!
ካብ ወግዓዊት ልሳን ደግሓኤ መጽሔት ህዝባዊ ደሞክራሲ ሕታም 20 ሰነ 2018 ዝተወስደ
ፈነወ ረድዮ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 09-07-2018


text:
መንበሪ-ገዛ
ቨክሾ ብዙሕ መንበሪ ኣባይቲ ዘለዋን እትሰፍሕን ዘላ ከተማ እያ። ኣብኡ ክትካረ ወይ ገዛ ክትዕድግ ይከኣል። ኣብ ከተማ፡ ኣብ ገጠር ወይ ኣብ ገለ ግሩም መራኸቢታት ዘለዎ ቦታ ክትቅመጥ ትኽእል። ኣብቲ ናይቲ ኮሙን መርበብ ኢንተርነት ናይቲ ወኪል ገዛውቲ ቤትጽሕፈት ሓበሬታ ክትረክብ ትኽእል።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ቨክሾ ብዙሕን እተፈላለየ ቋንቋታትን ይዝረብ፣ ከም ኣብነት ዓረብ፡ ሶማሊ፡ ትግርኛ፡ እንግሊዝ፡ ኩርዲስካ/ሰሜን፡ ፋርስ/ዳሪ፡ ታይላንድ፡ ዩክረይንን ሮማንያን።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ቨክሾ ሰፊሕ ማሕበራዊ ህይወት ኣሎ። ነተን እትግደሰለን ማሕበራት ኣብቲ ናይ ኮሙን ደብተር ማሕበራት ባዕልኻ ክትረኽበን ትኽእል። ኣብቲ ደብተር ማሕበራት ብዛዕባተን ማሕበራት ናይ ርክብ ሓበሬታ ክትረክብ ትኽእል።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብን ወጻእን ናይቲ ሰንትሩም ብዙሓት ሰከንድሃንድ ቡቲካት ኣለዋ፡ ኣብኡ ድማ ሕሱርን ጽቡቕን ነገራት ክትረክብ ትኽእል። ንኹሉ ዕድመ ዘማልእ እተፈላለየ መራኸቢ ቦታታት ኣሎ፡ ኣብኡ ድማ እተፈላለየ ንጥፈታት ከተካይድ ይከኣል ወይ ድማ ቡን ንምስታይን ንምዕላልን።
እቲ ናይ ኣራቢ ቤትጽሕፈት ዜግነት ኣብቲ ማሕበረሰብ ንምጽምባር ዝበለጸ መገዲ ንምርካብ ይሕግዘካ። ነቶም ሓደስቲ ስደተኛታት ድማ መቐበሊ ማእከል ላንድኒንግስባና ቨክሾ ኣለዎም።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ደቂ 1-5 ዝኾኑ ህጻናት ናይ ኣጸደ ህጻናት ንጥፈታት ብመልክዕ ኣጸደ ህጻናትን ትምህርታዊ ክንክንን ዚውሃብ ኣሎ። ብኮሙን ዚካየድ ኣጸደ ህጻናት ከምኡውን ብብሕታውያን ዋኒናት ዚካየድ ኣጸደ ህጻናት ኣሎ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ብቨክሾ ኮሙን ዚመሓደሩ ኣስታት 40 መባእታውን ሰለስተ ድማ ካልኣይ ደረጃን ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ። ብዘይካ ናይቲ ኮሙን ኣብያተትምህርቲ ብዙሓት ናጻ ወይ ብሕታውያን ኣብያተትምህርቲ እውን ኣለዋ። ኣብቲ ናይቲ ኮሙን መርበብ ኢንተርነት ብዛዕባ ነፍስወከፍ ቤትትምህርቲ ብተወሳኺ ከተንብብ ትኽእል፡ ብዛዕባ ናይ ርክብ ሓበሬታተን እውን ክትረክብ ትኽእል።
ዕድላት ትምህርቲ
እቲ
ናይቲ ኮሙን ናይ ኣባጽሕ ስልጠና ንኹሉ ኪምሃር ዚደሊ በጽሒ እዩ። ካብ መሰረታዊ ክሳዕ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ንህብ። ነቶም ሓደስቲ ሓተትቲ ዕቝባ ወይ ስደተኛታት ድማ ኤስኤፍኢ ማለት ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንስደተኛታት ዚብሃል ስልጠና ኣሎ።
ኣብቲ ናይቲ ኮሙን መርበብ ኢንተርነት ብዛዕባቲ ካባና እትደልዮ ስልጠናታት ዝርዝር ኣሎ። ቨክሾ ድልድልቲ ናይ ትምህርቲ ከተማ እያ። ትምህርቲ ክትቅጽል ምስ እትደሊ ብዘይካ ህዝባዊ ኮለጅ፡
ሊነዩኒቨርሲቲ እውን ኣሎ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብቲ 1177 ቮርድጊደን ሕቶ ሓቲትካ ምኽሪ ክትረክብ ትኽእል፡ ከምኡውን ነቲ ናይ ቨክሾ ናይ ክንክን ጥዕና ክሊኒክ ዚምልከት እኩብ ሓበሬታ ክትረክብ ትኽእል። ነቲ መርበብ ኢንተርነት www.1177.se ክትበጽሖ ትኽእል ወይ ድማ ናብ 1177 ደውል። ነቲ ናይ ክሩኖበርይ ወረዳ ቤትምኽሪ እውን ክትበጽሖ ትኽእል።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ቋንቋ ሽወደን ዘይትዛረብ ወይ ዘይርድኣካ ምስ እትኸውን ኣብ ኩሉ ምስ ሰበስልጣንን ንእትገብሮ ርክብ ተርጓማይ ኪህልወካ መሰል ኣሎካ። ቨክሾ ኮሙን ኣብ ኩሉ ርክባት ተርጓማይ ንጽውዕ ኢና፡ ከም ኣብነት ኣብ ናይ ወለድን ዘተ ምዕባለን ማሕበራዊ ምምሕዳርን ወዘተ ዚግበር ኣኼባታት።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ናብ ቨክሾ ንምምጻእ ነፋሪት፡ ባቡር፡ ኣውቶቡስን ማኪናን ምውሳድ ቀሊል እዩ። ኣብ ቨክሾ በተን ንኣከባቢ ዘይብክላ ኣውቶቡሳት ዚግልገል ግሩም ናይ ኣውቶቡሳት መስመራት ኣሎ። እታ ከተማ ብብሽክለታ ንዚግበር ስፖርት ተተባብዕ እያ፡ ኣብኣ ድማ ብማእከልን ብከባቢ ከተማን ዚሓልፍ ብዙሕን ጽቡቕን ናይ ብሽክለታ መገድታት ኣሎ።
ኣብቲ
ናይ ቱሪስት መርበብ ኢንተርነት ምስ ኣውቶቡስ፡ ታክሲ፡ ባቡር፡ መዓርፎ ነፈርቲ፡ ፓርክ መግበሪ፡ መገዲ ብሽግለታ ዘራኽብ ሊንክ ኣሎ
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ሓደስቲ ሰብ ዋኒን ነቲ ናይቲ ኮሙን ቤትጽሕፈት ቢዝነስ ኪውከሱዎ ይኽእሉ እዮም። ንሳቶም ብዛዕባ ዝበዝሕ ሓደስቲ ኩባንያታትን መወከሲአንን ዓቢ ፍልጠት ኣለዎም። እዚ ድማ ንኣኻ ነቲ ትልምታትካ ንምትግባር የቃልለልካ። ነቲ ጉዳይ ኣጸቢቑ ኪሳለጠልካ ንማለት ድማ ካብቲ ኣማኻሪ ዋኒን ሓገዝ ክትረክብ ኢኻ። ንሱ ኣብቲ ኮሙን መሪሕ ኪኾነካ እዩ።


text:
እቲ ኣብ ጥቓ መደበር ፖሊስ ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ሰበስልጣን’ታ ሃገር ንተቓወምቲ ኣባላት ፓርላማ ዝኾኑ ምእሳሮም ስዒቡ እዩ።ፀጋማይን ገስጋሳይን ፖለቲካዊ ኣመለኻኽታ ዘለዎም ፖለቲከኛታት ኣብ መላእ እታ ሃገር ሎሚ ለይቲ ተኣሲሮም ኣለው።
ብሕጊ እታ ሃገር ዝተኣገደ ናይ ኩርዳዊያን ሰራሕተኛታት ፓርቲ/PKK/ ነቲ መጥቓዕቲ ሓላፍነት ወሲዱ’ሎ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ሰበስልጣን ቱርኪ ቀንዲ ደገፍቲ ናይ ኩርዲ ፓርቲ ንዝኾኑ 12 ኣባላት ፓርላማ ሎሚ ዓርቢ ምእሳሮም ካብ ሃገራት ሕብረት ኣውሮጳን ዩናይትድ ስቴትስን ተቓውሞ ገጢሙዎም ኣሎ።
ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ቱርኪ መቭሉት ካቩሶግሉ ንተቓውሞ ሕብረት ኣውሮጳ ዘይቅቡል ክብሉ ነቒፎምዎ።ሃገራት ሕብረት ኣውሮጳ ንኩርዳዊያን ሰራሕተኛታት ፓርቲ/PKK/ ይድግፉ እዮም ክብሉ ኸሲሶም ኣለው።እቶም ሚኒስትር ወጻኢ ጉዳያት ልዕልነት ሕጊ ብዝምልከት ካብኦም ትምህርቲ ኣየድልየናን ክብሉ እውን ተዛሪቦም ።


text:
ኤርትራ ብእትኽተሎ ሓራ መስመርን ንጹር ራእይን...
ኤርትራ ብእትኽተሎ ሓራ መስመርን ንጹር ራእይን መመሊሳ
ክትደምቕ’ያ” ሚኒስተር ዑስማን ሳልሕ
Read Haddas Ertra from 29th of July
ፈስቲቫል ኤርትራውያን ተቐማጦ ሆላንድ ብልዑል...
ፈስቲቫል ኤርትራውያን ተቐማጦ ሆላንድ
ብልዑል ማዕርግ ተቓኒዑ።
መበል 12 ፈስቲቫል ኤርትራውያን ተቐማጦ ሆላንድ፡ “መኸተ ድርዕና – ስራሕ ክብርና” ብዝብ
ቴማ፡ ላዕለዎት ልኡኻት መንግስቲ ኤርትራ፡ ብኣሽሓት ዝቝጸሩ ዜጋታትን ዕድመ ዝተገብረሎምን ኣብ ዝተረኽቡሉ ካብ 19 ክሳብ 21 ሓምለ ተቓኒዑ። Read more
ፈስቲቫል ኤርትራውያን ነበርቲ ጀርመን፡ ካብ 12...
ፈስቲቫል ኤርትራውያን ነበርቲ ጀርመን፡
ካብ 12 ክሳብ 14 ሓምለ ብድምቀት ተኻዪዱ።
“መኸተ ድርዕና። ስራሕ ክብርና” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ብዝተፈላለየ መደባትን ዕዙዝ ሱታፈ ዜጋታትን ንሰለስተ መዓልታት ዝቐጸለ መበል 17 ፈስቲቫል ኤርትራውያን ነበርቲ ጀርመን፡ ብ14 ሓምለ ብድምቀት ተዛዚሙ።
እቲ ብሓላፊ ፖለትካዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣቶ የማነ ገብርኣብ ዝተኸፍተ ኣብ ከተማ ጊሰን ዝተኻየደ ፈስቲቫል። ሰሚናራት። ቍሸት ህጻናት። መደብ ስነ-ጽሑፍ። ስእላዊ ምርኢት። ዘተ መንእሰያት። ንመኸተን ህዝቢ ኤርትራ ዘጕልሕ ድራማን ባህላዊ መደብን ዘጠቓለለ’ዩ ነይሩ። Read more
መበል 26 ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎትን መበል 6ይ...
መበል 26 ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎትን መበል 6ይ ዙርያ ማሞስን ተመሪቖም
Read the full PDF here
ኮለጅ ስነ-ፍልጠት ጥዕና ኣስመራ። ኮለጅ ሕርሻ...
ኮለጅ ስነ-ፍልጠት ጥዕና ኣስመራ። ኮለጅ ሕርሻ ሓመልማሎን ኮለጅ ጥበባትን
ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን 811 ተመሃሮ ብዲግሪን ዲፕሎማን ኣመሪቐን፣
ኮለጅ ስነ-ፍልጠት ጥዕና ኣስመራ። ብዓውድታት ሕክምና ስኒ። ሕክምና ዓይኒ። ቴክኖሎጂ ላባራቶሪ። ኤክስረይ። ህዝባዊ ኣገልግሎት ሕክምና። ፊዝዮተራፒ። ፋርማሲ። ቴክኒሻን ፋርማሲ። ነርስን ህዝባዊ ሕክምናን ዘምሃሮም 347 ተመሃሮ ብዲግሪን ዲፕሎማን ኣመሪቑ፣
ብ30 ሰነ ኣብ ቀጽሪ’ቲ ኮለጅ ኣብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት ምምራቕ። ሚኒስተር ጥዕና ኣምና ኑርሕሴን ኣብ ዘስመዓቶ ቃል። ንጠለብ ናይቲ እናሰፍሐን እናማዕበለን ዝኸይድ ዘሎ ኣገልግሎት ጥዕና ኣብ ግምት ንዘእተወ ምምዕባል ዓቕሚ-ሰብ ብዝተዋህበ ጠመተ መሰረት። ቤት-ትምህርቲ ሕክምና ኦሮታ። ኮለጅ ድሕረ-ምረቓ ኦሮታ። ኮለጅ ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ካልኦትን ተኸፊቶም ኣገልግሎት ይህቡ ከምዘለዉ ጠቒሳ። ኣብኦም ዝፈረዩ ክኢላታት ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ሃገር ተዋፊሮም ንህዝቦም የገልግሉ ከምዘለው ኣብሪሃ፣ Read more


text:
ብላዕ ዝተቐበለ ኣመራርሓ ወረዳ ላዕላይ ማይጨው ኣርባዕተ ዓመት ተፈሪዱ…
መቐለ ጥሪ 03/2010(ድወት) 4ሽሕ ቅርሺ ብላዕ ክቕበል ዝተትሓዘ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ልምዓት ከተማን ኮንስትራክሽንን ወረዳ ላዕላይ ማይጨው ብማእሰርቲ ኣርባዕተ ዓመት ተቐፂዑ።
ኣብ ወረዳ ላዕላይ ማይጨው ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ልምዓት ከተማን ኮንስትራክሽን ኮይኑ ይሰርሕ ዝነበረ መምህር ገብሩ ታረቀ ሕማቕ ገይሩ።
ህዝብን መንግስትን ንመምህር ገብሩ ብፅቡቕ ግብሪን ስነ-ምግባርን ጌርካ ክተነባብረና ኢሎም ሸይሞምዎ ይኹን እምበር እታ ዝተውሃበቶ መንበረ ስልጣኑ ንህዝቢ ዘይኮነስ ብጠልቆምዎም ንዓርሱ ክነባበረላ ሕማቕ ውዒሉላ።
ሓደ ተገልጋላይ ኣብ ጉዳይ ነባር ትሕዝቶ መሬት ዝነበረት ዋኒን ክትስልጠሎም ኣብ ከምዚ ዓይነት ጉዳይ ከገልግሉ በዓል ሓላፍነት ናብ ዝኾነ ቤት ፅሕፈት ልምዓት ከተማን ኮንስትራክሽንን ወረዳ ላዕላይ ማይጨው ብዋናነት ድማ ናብ ሓላፊ እቱ ቤት ፅሕፈት ናብ መምህር ገብሩ ይመላለሱ ነበሩ።
ይኹን እምበር እቶም ተገልጋሊ እዛ ዋኒኑ ክትሰልጠሎም እትኽእል በቱ ሕጋዊ በሪ ዘይኮነስ ብመስኮት ብእግሮም ዘይኮነስ ብኢዶም እንትመፂኦምን መቑሽሽ ወይ ብላዕ እንተኸፊሎምን ምዃኑ ብመምህር ገብሩ ታረቀ ዘይሕጋዊ መታዓረቒ ተነጊርዎም 6ሽሕ ቅርሺ ናብ ኢዶም ብላዕ እንተደኣ ሂብዎም ተመላልሶም ዘላ ምፅዳቕ ነባር ትሕዝቶ ከመቅፅበት ከምትውደኣሎም ተሓቢርዎም።
ተገልጋላይ ሕራይ ኢሎም መምህር ገብሩ ታረቀ ከም ሽያጣይ ንብረት ፈለማ 2000ቅርሺ ቐብዲ ተቐቢሎም ዝተረፈ 4ሽሕ ቅርሺ ኢድ ብኢድ እንትቅበሉ ግና 4 ዓመት ብእስራት ዘፍርድ መዘዝ ሒዝሎም ደበኽ ኢሉ።
ዓቃቢ ሕጊ ኮምሽን ስነ-ምግባርን ፀረ-ግዕዝይናን ኽሱ መረዳእታ ኣጠናኺሩ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ደው ኣቢሊዎም 26 ታሕሳስ 2010 ተሰይሙ ዝወዓለ መድብ መጋባእያ ዞባ ማእኸል ማእኸላይ ቤት ፍግርዲ ኣኽሱም ድማ ንመምህር ገብሩ ስለ እታ ህዝብን መንግስትን ዘይፈትዋ ሕማቕ ተግባሩ ኣርባዕተ ዓመት ፅኑዕ ማእሰርትን 3ሽሕ ቅርሽን ክቕፃዕ ፈሪድዎ።


text:
ብህዝቢ ደቡብ ሱዳንን ብማሕበረሰብ ዓለምን ተስፋ ዝተውሃቦ ስምምዕ ሰላም ምስ ተፈረመ ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓታት ተግባራዊ ክኸውን እንተነበሮ እውን ምፍራሱ እዮም ዝገልፁ ዘለው።
ሓይልታት መንግስቲ ኣብ ልዕሌና መጥቓዕቲ እናፈፀሙ እዮም ክብሉ ሪያክ ማቻር ሎማዕንቲ ሰኒ ኣብ ሸራተን ሆቴል ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ሓቢሮም።
ስምምዕ ቶኽሲ ጠጠው ምባል ተጣሒሱ’ሎ፤መንግስቲ መጥቓዕቲ ፈፂሙና’ሎ ምስ በሉ ኣስዒቦም ‘’ኣብ ባንቲውን ኣብ ደቡብ ባንቲውን ኣብ ልዕሌና መጥቓዕቲ ፈፂሞም ኣለው።ኣብ ምብራቕ፣ኣብ ኣፐር ናይል፣ኣብ ናስርን ኣብ መቲያንግን እውን ከም’’ኢሎምኡ።
ፈላመይቲ ጥይት ዝተኮሱ ሓይልታት ዓመፅቲም እዮም ክብል መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ሓቢሩ’ሎ።
ዶ/ር ሪያክ ማቻር ግን ሓይልታቶም ቀዲሞም ከምዝይተኮሱን እንተኾነ ግን ንዓርሶም ንምክልኻል ከምዝፈተኑን ገሊፆም።መንግስቲ ስምምዕ ምቁራፅ ተፃብኦ ኣኽቢሩ ከምዘይፈልጥን ብተኸታታሊ እናጥቕዖም ንሶም ድማ ብተኸታታሊ እናተኸላኸሉን ምፅንሖም ወሲኾም ተዛሪቦም።
ንፕሬዝዳንት ሳልቫ ኪር ብምድጋፍ ዝዋግኡ ዘለው ናይ ወፃኢ ሓይልታት ማለት እውን ናይ ኡጋንዳ ወታደራትን ንኣርባዕተ ዓመፅቲ ጉጅለታት ሱዳንን ብምጥቓስ ነቲ ናይ ሰላም ስምምዕ ኣየኽብሩን ዘለው ኢሎም ዶ/ር ማቻር።
ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓታት ስምምዕ ጠጠው ምባል ቶኽሲ ኣብ ግብሪ ዝውዕል፣ወታደራት በብዘለውዎ ጠጠው ንኽብሉ ትእዛዝ ምሃብ፣ ሰብኣዊ ሓገዝ ዝሓልፈሉ መንገዲ ምፍቃድን ከምኡ እውን ናይ ሃገራዊ ሓድነት ናይ ስግግር መንግስቲ ንምጥያሽ ኩነታት ምምችቻውን ዝብሉ ኣብቲ ስምምዕ ካብዝተጠቕሱ ነጥብታት እዮም።
ክልቲኦም ፈረምቲ ዝሓለፈ ዓርቢ ፍርቂ ለይቲ ዝፈረምሉ ውዕል ሰነድ ክለዋወጡ ከለው ክጨባበጡን ክተሓቛቖፉን ኣይተርኣዩን።
ስምምዕ ጠጠው ምባል ቶኽሲ ግብራዊ ንክኸውን ኣኽበርቲ ሰላም ናብቲ ከባቢ ክልኣኹ ሪያክ ማቻር ኣብዚ ናይ ሎማዕንቲ መግለፂኦም ፀዊዖም ኣለው።


text:
ኤርትራ ሓንቲ ካብ’ተን ብውህሉል ልቓሕ ኣብ ኣሰካፊ ኩነታት ዝርከባ ሃገራት ኣፍሪቃ ምዃና ተገሊጹ
ኤርትራ ዝኾነ ሃገራዊ ልምዓታዊ ትሕተ ቅርጻዊ መደባት ዘይካየደላ፡ ህዝባ ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ዝርከበላ ሃገር ክንስና፡ ሓንቲ ካብ’ተን ክኸፍላኦ ብዘይኽእላ ውህሉል ዕዳ ኣብ ጸገም ዝወድቃ ዘለዋ ሃገራት ኣፍሪቃ ምዃና፡ ደረጃ ዓመታዊ ቁጠባዊ ዕቤት ሃገራት ዝከታተል፡ ትካል ገንዘብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብ8 ግንቦት 2018 ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ኣረጋጊጹ።
ንሱ ማለት እቲ ኣህጉራዊ ትካል ገንዘብ፡ ካብ ኣክራ ጋና ኣብ ዝዘርገሖ ጸብጻብ፡ ኤርትራ ሓንቲ ካብ’ተን ካብ ዓመታዊ ኣታዊአን ወጻኢአን እናበረኸ ዝመጽእ ዘሎ፡ ካብ ዓቕመን ንላዕሊ ድማ ዝተለቀሓ ኣብ ትሕቲ ሰሃራ ዝርከባ ድኻታት ሃገራት’ያ ክብል ስኽፍታኡ ገሊጹ።
ጉጅለ ህግደፍ ሳላ ዝኸተሎ ዘለኹ ካብ ሓራ ፖለቲካዊ መስመሩ ዝብገስ፡ ካብ ጽግዕተኝንነት ነጻ ዝኾነ መደብ ርእሰ ምርኮሳ፡ ኤርትራ ዝኾነ ይኹን ናይ ወጻኢ ዕዳ ዘይብላ፡ ብገዚፍ ወጻኢታት ልምዓታዊ መደባት ዝካየደላ፡ ኣብ ትስፉው ገስጋስ ምዕባለ እትርከብ ሃገር’ያ ኢሉ ከም ዝጀሃር ዝፍለጥ’ዩ።
ኣብ ኣሜሪካ ዝነብር ዝነበረ፡ በዓልቲ ቤቱን ካልኦት ቀረባ ቤተሰቡን ዝቐተለ ኤርትራዊ ብፖሊስ እታ ሃገር ተቐቲሉ።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝነብር ዝነበረ ኣቶ ኣባዲ ገ/ሄር ዝተባህለ ወዲ 64 ዓመት ኤርትራዊ ምኽንያቱ ብዘይተፈልጠ፡ ኣዜብ ዶሞዝ ንዝተባህለት 33 ዝዕድመኣ በዓልቲ ቤቱን ካልኦት ሰለስተ ቀረባ ቤተ-ሰቡን ቀቲሉ ክሃድም ኣብ ዝፈተነሉ፡ ብፖሊስ ብዝተተኮሰ ጥይት ኣብ ጽርጊያ ከም ዝተቐትለ ረድዮ ኤረና ኣፍሊጣ።
እዚ ኣብ ግዝኣት ኮሎምፖስ ኦሃዩ ዝተፈጸመ ብዓይኒ ሰብኣውነት ዘስካሕክሕ ጨካን ፍጻሜ፡ ብኤርትራውነቱ ድማ ካብ ባህሊ ኤርትራ ዝወጽአን ዘሕፍርን ተግባር፡ ከመይ ክፍጸም ክኢሉ ፖሊሲ ገና ኣብ መጽናዕቲ ከም ዝርከብ፡ ካብ መወቲ፣ ሰላም ሃብተን ርእሶም ሃብተን ዝተባህሉ ኣሕዋት ከም ዝርከብዎም ጓል 51 ዓመት ኣዲኦም ወ/ሮ ኣልጋነሽ ገብረግዝኣብሄር ድማ ካብ ሞት ድሒነን ኣብ ሕክምና ይርከባ ኣለዋ ክትብል ኤረና ሓቢራ።
ብካልእ ዜና፡ ኢጣልያ ምስ ሓይሊ ባሕሪ ሊብያ ብምትሕብባር፡ ማእከላይ ባሕሪ ኣቋሪጾም ናብ ሃገራ ክኣትው ንዝፍትኑ ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ኣገዲዳ ናብ’ታ ኢ-ሰብኣዊ ግፍዒ ዝፍጸመላ ሃገረ ሊብያ ክምለሱ ትገብር ኣላ፡ ክብሉ ተወለድቲ ናይጀርያ ዝኾኑ ስደተኛታት ኣብ ቤት ፍርዲ ሰብኣዊ መሰላት ሕብረት ኤውሮጳ ሕጋዊ ክሲ ከም ዝመስረቱ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ጸብጺበን።
ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ግን ከኣ ምኽንያት መእሰሪኦም ብወግዒ ዘይተገልጸ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ከም ዝተፈትሑ ተፈሊጡ።
እቶም ኣማሓዳሪ ቤት ኤል ቤተ-ክርስትያን ቃለ-ህይወትን ካብ 1ይ ክሳብ 8ይ እትምህር ኣብ ደቀምሓረ ዝነበረ ኣሕዳሪት ቤት-ትምህርቲ SIM ዝነበሩ መራሒ ሃይማኖት፡ ስለምንታይ ተኣሲሮም? ብኸመይ’ከ ተፈቲሖም በቲ ዝኣሰረ ኣካል ዝተዋህበ ወግዒ መግለጺ ከምዘየለን ነቲ ጉዳይ ቀረባ ኣፍልጦ ዘለዎም ሰባት ሓቢሮም።
ብዘይ ወግዓዊ ክስን መስርሕ ሕግን ንክንድዚ ዝኣክል ዓመታት ሰባት ኣሲርካ ምስቓይ፡ ኣብ ፍትሕን ልዕልና ግዝኣተ ሕግን ዘለወን ሃገራት ብከቢድ ገበን ዘቕጽዕ’ዩ ዝበሉ እቶም ወሃብቲ ርእይቶ፡ ብግምቶም ምኽንያት መእሰሪኦም ሃይማኖታዊ እምነት፡ ምኽንያት ዝተፈትሕሉ ድማ ብሕማም ስለዝተዳኸሙ ክኸውን ከም ዝኽእል ገሊጾም።
ቃለ-ህይወት ቤተ-ክርስትያን ኣብ ኤርትራ ናይ ነዊሕ ዓመታት ታሪኽ ከም ዘለዋ፡ ግን ካብ 2002 ከም ዝዓጸዋ፡ ዛጊት ምኽንያት መእሰሪኦም ዘይተፈልጡ ብዙሓት መራሕትን ኣመንትን ዝተፈላለያ ሃይማኖታዊ ትካላት፡ ብትካል ጸጥታ ህግደፍ ተዓፊኖም ምስተወስዱ ብህይወት ይሃልው ኣይሃልው ዘይፍለጡ ዜጋታት ከም ዘለው’ውን ኣረዲኦም።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 11-05-2018


text:
እግዚብኣብሄር ኣብ ታሪኽ ናይ ደቂ ሰባት ባህሪያቱን ኣክይዳኡን ዘይልወጥ ስለ ዝኾነ፣ ይጽውዕ አምበር ኣይጽዋዕን፡ ይስሕብ አምበር ኣይሰሓብን።ነዚ ቃሉ፣ መዝ119:89-90 ከነጽረልና ከሎ፣ “ዎ እግዚኣብሄር፣ ቃልካ ንዘለአለም ኣብ ሰማይ ጸኒዑ ኣሎ። ሓቅኻ ኻብ ወለዶ ንወለዶ እዩ” አንዳበል ቃሉ ፍጹም ከም ዘይልወጥን እታ ናብ ሂወት ትመርሕ ሓቂ ውን ኣብ ዘመናት ከምዘይተቐየረት ይገልጸልና። ስለዚ ክንድሕን አንተድኣ ኾይንና፥ ናብቲ ዘይናወጽ ከረኑ ክንድይብ ከም ዘለና ደጋጊሙ ይምዕደና። አግዚኣብሄር ንሎጥ ካብቲ ቁጥዓ ናይ ሶዶምን ጎሞራን ክንሕፎ ምስ ደለየ፥ ናብቲ ከረን ኣቢሉ ክድሕን ኣብ ዘፍ 19:17 ከም ዝኣዘዞ ይነግረና። እዚ ልክዕ ከምቲ ኣብ መዝ 91: 9-12, “ጐይታይ፣ ንስኻ መዕቈብየይ ኢኻ፣ ኢልካ ኢኻ እሞ፣ ንልዑልሲ መጸግዒኻ ስለ ዝገበርካዮ፥ እከይ ዘበለ ኣይኪረኽበካን፣ ስቓይውን ኣብ ድንኳንካ ኣይኪቐርብን እዩ።አብ ኵሉ መገድኻ ኺሕልዉኻ፣ ንመላእኽቱ ኺእዝዘልካ እዩ እሞ፣ እግርኻ ብእምኒ ኸይትዕንቀፍሲ፣ አብ ልዕሊ ኣእዳዎም ኪጾሩኻ እዮም።” ዝበሎ አግዚኣብሄር ንሎጥ መላአኽቱ ሰዲዱ፥ ብኢዶም ሒዞም ክሳዕ ዘውጽእዎም ካብቲ ከቢድ ጥፍእት ከመይ መዕቆቢ ከም ዝኾኖም ይገልጸልና። ካብዚ አቲ ዝዓበየ ክንርድኦ ንኽእል አምበኣር፥ አግዚኣብሄር ባዕልና ብዝገበረናዮ ጽቡቕ ስራሕ ዘይኮነ፥ ቅድም ናብቲ ንድሕነሉ ከረን ዝዓደመናን ዝጸውዓናን ንሱ እዩ። ከድሕነና ከሎ ገና ሓጥኣን ከሎና አዩ ኣብ መስቀል ሞይቱልና፥ ምስ ኣመንናዮ ድማ ብሞቱ ተጠሚና ኣብ ቅዱስ ከረኑ ክንቅመጥን ንኩሎም ቅዱሳን ውን ደቂ ዓዶም ክንከውን ኣኽኢሉና። ስሙ ይመስገን። ኣብ አብ12:20-24,” ንሳቶም፡ እንስሳ እኳ ነቲ ኸረን እንተ ተንከየ፡ ብዳርባ እምኒ ይሙት፡ ዚብል ትእዛዝ ኪጸርዎ ኣይተኻእሎምን። ሙሴ እኳ፡ እፈርህን እምብድበድን አሎኹ፡ ክሳዕ ዚብል፡ እቲ ትርኢቱ ክሳዕ ክንድዚ ዜፍርህ ነበረ። ንስኻትኩም ግና ናብ ከረን ጽዮንን ናብታ ኸተማ ህያው ኣምላኽ ሰማያዊት የሩሳሌም ናብቶም ኣእላፋት መላእኽትን ኢኹም ዝበጻሕኩም፡ ናብ ጉባኤ ዅሉ፡ ናብ ማሕበር እቶም ኣብ ሰማያት ተጻሒፎም ዘለዉ በዅራት፡ ናብ ኣምላኽ ፈራድ ኵሉ፡ ናብ መናፍስቲ እቶም ፍጹማን ጻድቃንን፡ ናብ የሱስ ማእከላይ ሓድሽ ኪዳንን ናብቲ ኻብ ደም ኣቤል ዝሔሸ ዚዛረብ ምንጻግ ደምን በጺሕኩም አሎኹም።” እንዳበለ ብደም ገንሸል ጎይታና የሱስ ካብቶም ኣብ ብሉይ ኪዳን ዝነበሩ ቅዱሳን ዝበልጽ ክቡር ስፍራ ከም ዘቐመጠናን ኣገልገልቲ ሓድሽ ኪዳን ክንከውን ባዕሉ ከኣልቲ ከም ዝገበረና ይነግረና።
እምበኣር እቲ እግዚኣብሄር ዝነብረሉ ከረን፥ ንሰብ እቲ እንኮ መዕቆብን መህድእን ምዃኑ ኣብ መዝ46:10-11፥ “ህድእ በሉ እሞ ኣነ ኣምላኽ ምዃነይ ኣስተብህሉ፣ ኣብ ማእከል ኣህዛብ ልዕል ክብል፣ ኣብ ምድሪ ልዕል ክብል እየ። ጐይታ ሰራዊት ምሳና እዩ፣ ኣምላኽ ያእቆብ እምባና እዩ።” እንዳበለ ኣብኡ ጥራይ ክንውከል ይምዕድ። እዚ ከረን አዚ ግን ኣምላኽ ሓንሳአ ብጸግኡ ምስ ኣደየበና ውረድ ዝብሉና ብዙሓት ስለ ዝኾኑ ኩሉ ግዜ ኣብዚ ከረን እዚ ምስ አግዚኣብሄር ጥቡቕ ሕብረት ክህልወና ይግባአ። ኤልያስ ሓደ ግዜ ብዘይ ፍቓድ ኣምላኽ ውረድ ዝብልዎ ምስ መጹ፥ ሓዊ ካብ ሰማይ መጺኡ ከም ዝበልዕም ኣብ 2 ነገ 1:9-10 ይነግረና። ኣብዚ ከረን እምበኣር ሰይጣን ክቐርቦ ፍጹም ዘይክእል፥ ግና ብሓሶትን ክፉእ ሓሳስባትን ንሰባት ከርዶም ወትሩ ምስ ጸዓተ እዩ። ኣምላኽ ሓደ ህያው መኣዝን ሓደ ህያው ከውሕን ክርስቶስ ምዃኑን ህዝቡ ድማ ኣብኡ ፍጹም ክንውከሉ ይምዕድ። ጸላኢ ኸኣ ብዙሕ ናይ ጥፍኣት በረኽቲ አንዳኣርኣየ፥ ከምቲ ንይሁዳን አስራኤልን ንዘመናት ዘጋገዮም፥ ነቶም ኣብ ሓድሽ ኪዳን ዘርከብና ድማ ናይ ክርስቶስ ትውክልቲ ዘይብሉ ትምህርቲ አንዳ ኣርኣየ ናብ ዓሞቕቲ ከውርደና ይደሊ። ሓደ እኳ ካባይ ዘይብለሉ ፍጹም ምድሓን ኣምላኽ ብጸጋኡ ንኹላ ዓለም ተገሊጹ ክነሱ፥ ጸጋ ኣምላኽ አንታይ ምዃኑ ብልክዕ ዘይርድኦ መእመን ውሑድ ኣይኮነን። ጸጋ ኣምላኽ ከም ዘድሕን ጥራይ እምበር ከም ዝምዕድ ዘይነስተውዕ ክንደይ ኢና። ኣብ ቲቶ 2:11-13,” ጸጋ ኣምላኽ ተገሊጹ እዩ እሞ፡ ንዅሉ ሰብውን ምድሓን ኣምጺኡ፡ እቲ ብሩኽ ተስፋን ናይቲ ዕዙዝ ኣምላኽናን መድሓኒና የሱስ ክርስቶስን ምግላጽ ክብሪ እናተጸቤና፡ ግፍዕን ዓለማዊ ትምኒትን ክሒድና፡ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ብጥንቃቐን ብጽድቅን በምልኾን ክንነብር ይምህረና አሎ።” አንዳበለ ልብና ኩሉ ግዜ በዚ ጸጋ አዚ ክጸንንዕ አሞ፥ ሰይጣን ክረኽቦ ኣብ ዘይክእል፥ ምስ ክርስቶስ ኣብ ኣምላኽ አተሰወረት ሂወት ሒዝና ክንመላለስ ይደልየና። መንፈስ ቅዱስ እምበኣር ኣብዚ ውሑስ ከረን፥ ኣብ ጸግኡ ኩሉ ግዜ ክንውከል ይምዕደና እዩ። ኣምላኽ ከም ፍቓድ ዘይብሎም ሓወልቲ ዘይኮነስ ኣብቲ ቕዱስ ከረኑ ተኺሉና፥ ኩሉ ግዜ ኣቦን ወድን ኮይንና ንኹሉ ሓሶት ሰይጣን ጸማም እዝኒ ክንህብ ይደልየና። ዘማራይ ዳዊት እቲ ቐንዲ ምስጢር ናይ ዓወቱ ኣብ ኣምላኽ ምውካል እዩ ኔሩ። ኣብ መዝ 52:8, “ኣነ ግና ኣብ ቤት ኣምላኽ ከም ልምዕቲ ኣውሊዕ እየ፣ ኣብ ጸጋ ኣምላኽውን ንዘለአለም ኣለም እውከል።” እንዳበሉ ንፍቓድ እምላኽ ኣገልጊሉ ከም ዝሓለፈ ንርኢ።
እምበኣር ከምቲ ብዙሕ ግዜ ኣብ መዝሙር ንሰምዕዖ፥ ኣብ በረኽቲ ቦታ ነግዚኣብሄር ክንዝምረሉ ኢና ክንብል ከሎና፥ ምስ ሓውና ሓፍትና እንዳተዃረናን እንዳተቐያየምናን ፥ ወይ ኣብ ድላይና እንዳወዓልና ዘይኮነ ንኹሉ ግፍዕን ዓለማውነትን ክሒድና እንተገበርናዮ እዩ። ኣብ መዝ 15፡1-5, “ዎ እግዚኣብሄር፣ ኣብ ድንኳንካ ዚሐድር መን እዩ፧ ኣብቲ ኸረን ቅድስናኻ ዚነብርከ መን እዩ፧ እቲ ብቕንዕና ዚመላለስን ጽድቂ ዚገብርን ብልቡ ሓቂ ዚዛረብን፣ ብልሳኑ ዘይሐሚ፣ ንመሓዛኡ ገለ ኽፉእ ዘይገብሮ፣ ንብጻዩ ዘይጸርፎ፣ እቲ ጽዩፍ ንዑቕ ኰይኑ ዚረአዮ፣ ንፈራህቲ እግዚኣብሄር ግና ዜኽብሮም፣ ዚጐድኦ እኳ እንተ ዀነ፣ ነቲ ዝመሐለሉ ዘይልውጦ፣ ገንዘቡ ብሓረጣ ዘይህብ፣ ንጕድኣት ንጹህ ከኣ መማለጃ ዘይቕበል፣ እቲ ኸምዚ ዚገብርሲ ንዘለአለም ኣይናወጽን እዩ።” እንዳበለ ኣምላኽ ብምሕረቱ ናብዚ ከረን ከደይበና ከሎ ንዑ እንዳመስልና፥ ከም ሙሴ ብርሃንና ክደምቕ እምበር፥ ሓሳባት ገዛእ ርእስና ክንገብር ኣይኮነን። ክርስቶስ የሱስ መሰልናን ነገርና ክውድእ ከሎ ንስጋን ዓለምን ሰይጣንን ፍጹም ስዒሩ እዩ ኣብ ዙፋኑ ተቐሚቱ። እቶም ናቱ ዘበሉ ድማ ኣብዚ ቅዱስ ከረኑ ብመንፈስ ንኹሉ ሰዓርቲ ኮይኖም ክመላለሱ ይደሊ። ሰሙን ምሉእ ልብናን ሓሳብናን ብናይ ሓልዮት ሓዳርን ካልእ ነገራትን መሊኡ ከሎ፥ ሰምበት ተቓሊስና ናብ ቤት-ክርስትያን ብምርካብና፥ ኣብቲ ቅዱስ ከረን ንመላለስ ዘሎና ኮይኑ ከይስምዓና ነዚ ነስተውዕሎ።ከምቲ ቅዱስን መዕረፍን ከረን ዘሎ፥ ኣብ ኩሉ ሸነኻት ናይ ሂወት ኣይትሓልፍን ኢኻ ዝብሉ ከለከልቲ ኣኽራናትውን ከም ዘለዉን፥ ብመንፈስ ኣምላኽ እንተዘይኮይኑ ብሓይልን ብኽእለትን ከም ዘይስገሩን ዘካ 4:6-7 ይነግረና። ከምቲ ጎይታ መንፈስ እዩ ህያው ዝገብር ዝበሎ በቲ ዘይጠቅም ስጋዊ ሂወት ምንባር ሓዲግና ብመንፈሱ ምስ ተመላለስና ጥራይ እዩ ኣምበኣር እዚ ከልካሊ ከረን ጎልጎል ዝኸውን። ስለዚ ብስጋ እንተተዋጋእናን፥ ናይ ዂናት ቃላት እንተኣብዛሕናን እቲ ኣብ ሃዋርያት ዝሰርሐ ቅዱስ ስም ንሕና ብዘይምቕዳስና ኣብ ሂወትና ኣየስልጥን።
ካብቲ ኣዝዩ ባህ ዘብል ነገር ናይዚ ከረን፥ እዚ ቅዱስ ስፍራ ንኹሉ ዝርአ ኣብ ዝበረኸ ቦታ ኮይኑ ዝበርህ፡ ሰብ ካብ ርሑቕ ስፍራ ርእይዎ ከይተጋገየ ክቐርበሉ ዝኽእል ግሉጽ ስፍራ ምዃኑ እዩ። ሰብ ግና ካብ ብርሃን ጸልማት ስለ ዝመርጽ ነቲ ንኹሉ ሰብ ምድሓን ዘምጽአ ጸጋ ኣምላኽን ሓቁን ገዲፉ ኣብ ናይ ገዛእ ርእሱ በረኽቲ ይመላለስ ኣሎ።ሰብ ጥበብ ካብ ምብራቕ ካብ ርሑቕ ስፍራ ፥ በቲ ብርሃን ናይቲ ኮኾብ ተመሪሖም ናብ ጎይታ ከመጹን ክሰግዱን፥ እቶም ጸልማት ዝመረጹ ብዙሓት ደቂ ዓዱን ፈሪሳውያንን ግና ነዚ ህያው ከውሒ ከም ዝነዓቕዎ ኢና ኣብ ቃሉ ነንብብ። ከምቲ ለባማት ኢና እዳበሉ ዓሸዉ ዝብሎ ግና፥ ዓለም ብጥበብ ጌራ ንኣምላኽ ክትረኽቦ ከም-ዘይትኽእል ንርዳእ። እዛ ጥበብ ናይ እምላኽ እምበኣር ኣብ በረኽቲ ኮይና ትጽውዕ ኣላ። ኣብ ምሳ 8:1-7፣ “ጥበብ ኣይትጭድርንዶ እያ ዘላ∶ ኣእምሮውን ድምጻዶ ኣይተስምዕን እያ∶ ኣብ ጫፍ በረኽትን፡ ኣብ ቀራናታት መገድን ደው ኢላ፡ ኣብ ጥቓ ደጌታት፡ ኣብ መእተው ከተማ፡ ኣብ ኣፍ ደጌታት ትጭድር፡ ኣቱም ሰባት፡ ንኣኻትኩም እጽውዓኩም ኣሎኹ፡ ንደቂ ሰብ እየ ዘድህዮም ዘሎኹ። ኣቱም ዓያሱ፡ ኣእምሮ ተምሀሩ፡ ኣቱም ደናቝርቲ ኸኣ፡ ለብሙ። ክቡር ነገር ክዛረብ እየ፡ ከናፍረይ ከኣ ቅኑዕ ዘበለ ንምዝራብ ክኸፍት እየ፡ ኣፈይ ሓቂ ኽዛረብ እዩ፡ ንኸናፍረይ ከኣ ረሲእነትሲ ጽያፈን እዩ እሞ፡ ስምዑ።” አንዳበለ እቲ ለባም ሃዲሙ ዝጽግዓሉ ከረን እግዚኣብሄር ከመይ ግሁድን ንኹሉ ዝኸውን መዕረፍን ምዃኑ ይነግረና። ስለዚ ከምቲ ሙሴ ኣብቲ ቅዱስ ስፍራ ዝፈርህን ዝምብድበድን ዝነበረ፡ እቶም ኣብ ሓድሽ ኪዳን ብክርስቶስ የሱስ ዝበለጸን ዝኽበረን ኣገልግሎት ዝረኸብና ብጥንቃቐ ክንመላለስን በቲ ናይ ጥበብ መጀመርታ ዝኾነ ፍርሃት ኣምላኽ ክንነብርን ኣምላኽ ምስትውዓልና ይኽፈት።
Posted by:
Nahom Tesfaslassie
Nov 22, 2017
0 Comments
290 Views
Other article


text:
194 ሃገራት ብኣባልነት ዝሓቖፈ ውዱብ ጥዕና ዓለም/WHO/ ን10 መዓልታት ዝፀንሕ ጉባኤኡ ሎሚ ጀሚሩ’ሎ። ቀዳማይ ኣጀንዳ’ቲ ጉባኤ ዋና ዳይረክተር እቲ ውዱብ ንምምራፅ እዩ።
ንውድድር ቀሪቦም ዘለው ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢን ሚኒስትር ጥዕናን ኢትዮጵያ ነበርን ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ንኢትዮጵያን ኣፍሪካን ብምውካል፣ዶ/ር ሶንያ ነሽታ ካብ ፓኪስታንን ዶ/ር ዶቪድ ናባሮ ካብ ብሪጣንያን እዮም።
ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ንውድድር ምቕራቦም ኢትዮጵያዊያን ኣብ ክልተ ደምበታት ብምዃን ተቓውሞን ደገፍን የስምዑ ኣለው።ኣብቲ ጉባኤ ዝኻየደሉ ከተማ ጄኔቭ ስዊዘርላንድ’ውን ሰልፍታት ከካይዱ እዮም።
በቲ ሓደ ወገን ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ኣብ መዳይ ጥዕና ከምኡ እውን ዓለምለኸ ትካላት ብምምራሕ ብሓባር ብምስራሕ ብዙሕ ለውጥታትን ምምሕያሻትን ኣምፂኦም ብምባል ክድግፉዎም ከለው ብኣንፃሩ ድማ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ንሶም ኣካል ዝኾኑሉ መንግስቲ ንሰብኣዊ መሰላት ዝጥሕስን ፍትሓዊ ኣገልግሎት ጥዕና ንዜጋታቱ ንምብፃሕ ዘይኸእለ፣ኮሌራ ከምዝኣመሰለ ሕማም ዝተፈለየ ሽም ብምሃብ መድሓኒት ከምዘይባፃሕ ገይሮም ክብሉ ይቃወሙዎም ኣለው።
ኣብ ጄኔቭ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ንምክያድ ናይ ዝፅውዐ ‘ምትኽኻብ ንናይ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት’ ዝተባህለ ጉጅለ ዝመርሑ ኣቶ ያሬድ ሃይለማሪያም ዶ/ር ቴድሮስ ኣብቶም ዝሓለፉ ዓሰርተታት ዓመታት ኣብ ኢትዮጵያ ንዝተፈፀሙ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ደው ከብሉ ኣይፈተኑን፤ስለዝኾነ ድማ ተሓታቲ እዮም ይብሉ።
ብምቕጻል ንሶም ብዛዕባ እዚ ኣብ ምርጫ ድምፂ ብምሃብ ንዝሳተፉ መንግስታትን ንባዕሉ ውዱብ ጥዕና ዓለም ናይ ተቓውሞ ደብዳቤ ኣቕሪብና ኣለና ይብሉ።
ዶ/ር ቴድሮስ ኮሌራ ከምዝኣመሰለ ሕማም ዝተፈለየ ሽም ብምሃብ ‘’ሓያል ውፅኣትን ተምላስን’’ዝብል ሽም ብምሃብ መድሓኒት ከምዘይባፃሕ ገይሮም ክብሉ ይቃወሙዎም ኣለው።
ካብዚ ዝተፈለየ ሪኢቶ ዘለዎም ድማ ብዛዕባ ብቕዓት ዶ/ር ቴድሮስ ይዛረቡ።54 ዓመታት ዕድመ ናይ ዘቑፀረ ማሕበር ሰብሙያ ሕክምና ኢትዮጵያ ዳይረክተር ዶ/ር ገመቺስ ማሞ ዶ/ር ቴድሮስ ሓላፍነቶም ብብቕዓት ዝወፅኡ መራሒ እዮም ይብሉ።
ኣብ ዩኒቨርስቲ ጆርጅ ታውን ዳይረክተር ኦ’ነይል ኢንስቲትዩት ንሃገራውን ዓለምለኸን ሕጊ ክንክን ጥዕና ንጋዜጣ ኒው ዮርክ ታይምስ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ ኢትዮጵያ ለበዳ ኮሌራ ናይ ምሕባእ ነዊሕ ዝፀንሐ ታሪኽ ስለዘለዋ ዶ/ር ቴድሮስ እንተድኣ ተመሪፆም ተኣማንነት ውዱብ ጥዕና ዓለም ኣብ ሕቶ ክወድቕ እዩ ይብሉ።
‘ዶ/ር ቴድሮስ’ ኢሎም ንሶም ‘ርህሩሁን ዝለዓለ ብቕዓት ዘለዎምን በዓል ስልጣን ህዝባዊ ክንክን ጥዕና እዮም ይኹን እምበር ኮሌራ ምልዓሉ ኣፃሪዮምን መርሚሮምን ብሓቅነት ናይ ምቕራብ ሓላፍነት ነይሩዎም’ ክብሉ ንኒውዮ ዮርክ ታይምስ ተዛሪቦም።
ካብ 2009 ክሳብ 2017 ዓ.ም ዋና ፈፃሚ ስራሕ ኣሜሪካ ምቁፅፃርን ምክልኻልን ሕማማት ዝነበሩ ቶም ፍሪደም ኣብ ጋዜጣ ኒው ዮርክ ኣብ ዝፅሓፉዎ ርእይቶ ኣብ ኢትዮጵያ ‘ከቢድ ውፅኣትን ተምላስን ኮሌራ ኣሎ ምባል ኣብ ናይ ህዝቢ ጥዕና ዘምፅኦ ለውጢ የለን ኢሎም ኣለው።እዚ ርእይቶኦም ንድምጺ ኣሜሪካ እውን ደጊሞምዎ ኣለው።
ዶ/ር ቴድሮስ ሚኒስትር ጥዕና ኣብዝነብርሉ እዋን ከቢድ ውፅኣትን ተምላስን ኮሌራ ብዝብል ዘይምፅዋዕ ዘስዓቦ ዝኸፈአ ጉዳይ ዘይምህላውን ዶ/ር ቴድሮስ ኣብ ኢትዮጵያ ዝዘርግሑዎም ዘደንቑ ናይ ጥዕና ፕሮግራማት ብውልቆም ከምዝፈልጡዎምን በዞም ፕሮግራማት እዚኦም ህይወት ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮን ህፃናት ካብ ሞት ምትራፍ ምኽኣሉን ኣብ ፅሑፋተን ንምርኣይ ፈቲነ ኣለኹ ኢሎም።
ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ውዱብ ጥዕና ዓለም ወኪል ዶ/ር ኣክፓካ ካሉ እውን መንግስቲ ነቲ ሕማም ከቢድ ውፅኣትን ተቕማጥን ኢሉ ምፅውዑ ትኽክል እዩ ምኽንያቱ ከባቢያዊ ማእኸላት ጥዕና ነቲ ሕማም ናይ ምምርማር ብቕዓትን የብሎም ኢሎም።
ብዝኾነ ዳይረክተር ትካል ጥዕና ዓለም መን ይኸውን ንዝብል ኣብ ቀረባ ዝምለስ ሕቶ’ዩ።


text:
እቶም ስደተኛታት አብቲ እቲ ብማሕበር ቀይሕ ወርሒ ዝካየድ ዘሎን ቅድም ኢሉ መንበሪ ሰራሕተኛታት ሓደ ኩባንያ ቱርኪ ዝነበረ ብቀፅሪ ዝተሓፅረ ኣብዚ እዋን'ዚ ከም ካምፕ ዘገልግል ዘሎ ቦታ'ዮም ዝርከቡ።
ኣብኡ ኮንካ ድምፂ ተኹሲ ካብ ምስማዕ ሓሊፍካ ኣብ ደገ እንታይ ይፍፀምን መን ይመፃካ ከም ዘሎ ክትፈልጠሉ ዘይትኽእለሉ ብምኻኑ ኩሉ ጊዜ ኣብ ስግአት ኢና ዘለና ክብላ ኣብኡ ዘለዋ ሓንቲ ኤርትራዊትን ሓንቲ ኢትዮጵያዊትን ሰደትኛታት ተዛሪበን።
ሳራን ነጃትን ከምዝበለኦ ኣብ ሓደ ገዛ 5-6 ነብሲ ከምዝነብራን ሰብኡተን ካብ ኣንስቶምን ደቆምን ተፈልዮም ንመዓልቲ ካብ ፍርቂ ስዓት ንዝወሓደ ጊዜ ጥራይ ንኽረአአዩ ከምዝፍቀደሎምን ገሊፀን።
ነፍሰ-ፆራት አለዋና ቆልዑ'ውን ይሓሙና ሕክምና'ውን አይርከብን'ዩ ዝበላን እተን ሰደተኛታት ንኹሉ ኣምላኽ'ኳ እንተኾነ ዝውድኦ ሰብ ናይ ሰብ ሓገዝ'ዉን ሰለዘድልዮ ርድኡና ክብላ ተማሕፂነን።


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
ሓደሽቲ ኣዋጃት ኣታዊ ግብርን ምምሕዳርን ግብርን መሰረት ብምግባር ንከፈልቲ ግብሪ ደረጃ ሀን ለን ዓቕሚ መዕበዪ ስልጠና ከም ዝሃበ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ክፍለ ከተማ ቀደማይ ወያነ ኣፍሊጡ።
ሓደሽቲ ኣዋጃት ኣታዊ ግብርን ምምሕዳርን ግብርን፣ ስርዓት ኣወሳስና ግብርን ኣተኣላልያ ቅሬታን ይግበአንን፣ ብዛዕባ ስግግር ነጋዶ፣ ሪፎርምታት ግብሪ መሰረት ብምግባር ንከፈልቲ ግብሪ ደረጃ ሀን ለን ዓቕሚ መዕበዪ ስልጠና ከም ዝተውሃበ ኣብ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ክፍለ ከተማ ቀደማይ ወያነ መተሓባበሪ ከይዲ ስራሕ ትምህርትን ስልጠናን ግልጋሎት ዓማዊልን ኣይተ ሃፍቶም ብርሃነ ኣገንዚቦም።
እዞም ሓደሽቲ ኣዋጃት ንንውሕ ዝበሉ ዓመታት ተበታቲኖም ዝፀንሑ ኣዋጃትን ደንብታትን ናብ ሓደ ብምውዳብ ግልፅነትን ተሓታትነትን ብምስፋን ምስ ዝበፃሕናዮ ቁጠባዊ ዕብየት ብምጥዕዓም ግብሪ ዘይኽፈሎም ዝነበሩ ኣታዊታት ኣብ ግብሪ ስርዓት ንኽኣትዉ እዚ ስልጠና ክፍተታትና እንምልአሉን ዓቕምና እነጎልብተሉ ስሉጥን ቐፃልነት ዘለዎን ግልጋሎት ንምሃብ ዝሕግዝን ከፈልቲ ግብሪ ከከም ኣታዊኦም ክኸፍሉ ዝገብር ምዃኑ ኣይተ ሃፈቶም ገሊፆም።
ቐንዲ መበገሲ ዕላማታት ምምሕያሽ ኣታዊ ግብርን ምምሕዳር ግብርን ብተግባር ሪፎርምታት ግብሪ ኣብ ምፍፃም ዘፀግሙ ዝነበሩ ጥንካረታትን ሕፅረታትን ዝቐረቡ ኮይኖም ብዝተበታተነ መንገዲ ኣብ ስራሕ ዝፀንሑ ኣዋጃት ብምውህሃድ ብምምሕዳር ግብሪ ዝምርሑ ድንጋገታት ዓርሶም ክኢሎም ኣብ ጥቕሚ ክውዕሉ ብምግባር ኣብ ከፈልቲ ግብሪ ዝበፅሕ ዝነበረ ምንግልታዕ ብምውጋድ ፍትሓዊ ስርዓት ኣከፋፍላ ግብሪ ንምዝርጋሕ ዝዓለመ ስልጠና ከም ዝኾነ እቶም መተሓባበሪ ኣፍሊጦም፡፡
ኣብዚ ሓበራዊ መድረኽ እውን መምርሒ ኣፈፃፅማ ኦዲት ስትራተጂ ዝቀረበ ኮይኑ ብብርኪ እታ ክፍለ ከተማ ዝሓሹ ሞዴላት ከፈልቲ ግብሪ ንምፍላይ ንምጥንኻርን ኣብ ኣወሳስናን ኣተኣኻኽባን ግብሪ፣ ኣተሓሕዛ ሒሳብ መዝገብን ካልኦት ተዛመድቲ ስራሕትን ንምፍፃም ዘኽእል መምርሒ ላ ስርዓት ኦዲት ግብሪ ኣብ ኣርባዕተ መዐቀኒታት ተኸፋፊሉ ቀሊል ኦዲት፣ውሱን ኦዲት፣ሙሉእን ፍሉይን ኦዲት ብምባል ብተግባር ይስርሐሉ ከም ዘሎ ኣይተ ሃፍቶም ብርሃነ ብተወሳኺ ግልፂ ገይሮም።
ብደጋፊ ከይዲ ስራሕ ርክብ ህዝቢ
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
በዝሒ ጎብነይቲ
We have 28 guests and no members online


text:
ኣብ ልዕሊ መራኸቢ ብዙሃን ኤርትራ ዝግበር ዘሎ ናይ ዕፈና ወፍሪ፣ ካብቲ ኣንጻር ኤርትራ ዝግበር ገዚፍ ተጻብኦታት ዝፍለ ከምዘይኮነ ተገሊጹ።
ኣብ ልዕሊ መራኸቢ ብዙሃን ኤርትራ ዝግበር ዘሎ ናይ ምዕፋን (ጃሚንግ) ወፍሪ፣ ኣብ መቓን ናይ’ቲ ኣንጻር ኤርትራ ዝግበር ገዚፍ ተጻብኦታት ኣእቲኻ ክርአ ከምዝግባእ፣ ኣቶ ዓሊ ዓብዱ ገሊጹ።
ኣቶ ዓሊ ዓብዱ ምስ ኤሪና ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መሕትት፣ ዝሓለፉ 13 ዓመታት ቅድም ብዓረር፣ ደሓር ድማ ብስዉር ስነ-ኣእምሮኣዊ ሽርሕታትን ከበባን ንህዝቢ ኤርትራ ንምድኻም ዘንቀደ ተጻብኦ፣ ንቍጠባውን ልምዓታውን ስትራተጂ ጅሆ ንምሓዝ፤ ጥምረቱን መስመሩን ንምዝራግን መጻእቲ ወሎዶታት ንምብታንን ምንባሩ ብምዝካር፣ “እቲ ሓራ መስመሩን ንቕሓት ዘበርኽ ድምጹን ንምግታእ ዝካየድ ዘሎ ዕፈና’ውን፣ ኣካል ናይ’ዚ ቅሉዕ ተጻብኦ ከምዝኾነን ኣብ መቓን ናይዚ ትሕዝቶ ተጻብኦታት ኣእቲኻ ክርአ ከምዝግባእን፤ ምንጩ ድማ ንሶም – እቶም ናይ ኩሉ ተጻብኦታት ሃንደስቲ ዝኾኑ ሓንከርቲ’ዮም” ክብል ኣነጺሩ።
ህዝቢ ኤርትራ – ንፖለቲካዊ፣ ቍጠባዊ፣ ዲፕሎማስያውን ባህላውን ገስጋሱ ኣሳልጦ ደሪዑሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ማዕረ ማዕሪኡ ተጻብኦ ክዓርግ ዘይተርፍ ምዃኑ ዝጠቐሰ ኣቶ ዓሊ ዓብዱ፣ እቶም ሓራ ድምጺን በዳሂ መኸተን ከአንግዱ ዘይክእሉ ሓይልታት፣ ብሕጂ’ውን ሓቂ ክሕይሩ ዝገብርዎ ምውስዋስ ደው ከብሉ ትጽቢት ከይዘይግበረሉ ኣብሪሁ።
ኣቶ ዓሊ ዓብዱ ቀጺሉ፣ መራኸቢ ብዙሃን ኤርትራ፣ ካብ መስመሩ ከይተኣልየን ኣብ ናይ ቈይቊ መጻወድያ ከይወደቐን፣ ልምዓታዊ ሜድያ ንምህናጽ ተታሓሒዝዎ ዘሎ ዕዮ፣ ኣብ ዝቕጽል ኣርባዕተ ዓመታት ንትሕተ-ቅርጽን ቴክኖሎጂካዊ ዓቕምን ዘዕቢ፤ ኣብ ምስፋሕ ፕሮግራማት፣ ምብራኽ ዓይነት፣ ምዕባይ መደበራት ሬድዮን ቲቪን፣ ምትእትታው ናይ ኢንተርነት ፈነወን ኤለክትሮኒካዊ ጋዜጣን፣ ምስፋሕ መስመራት ሳተላይት፣ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ዝሽፍን ናይ ማእከላይ ማዕበል መደበራት፣ ኣበየ ከባቢኡ ዝዝርጋሕ ናይ FM ፈነወታት፣ ምምዕባል ዓቕሚ-ሰብ ሚኒስትሪ ዜናን ካልእ ሰፋሕቲ ስትራጂካዊ መደባትን ተታሒዙ ምህላዉ ብምግላጽ፣ ጎኒ-ጎኒ’ዚ፣ ኣብ ወጻእን ውሽጥን ዝርከቡ መንእሰያት፣ ዘለዎም ናይ ሞያ፣ ክእለትን ዕድመን ብልጫ ተጠቒሞም፣ ኣብ ዓወደ መራኸቢ ብዙሃን ኣብ ዝግበር ዘሎ መኸተ ልዑል ተራ ክጻወቱ ዝካየድ ዘሎ ጻዕርታት ዝምስገን’ኳ እንተኾነ፣ ንኣድማዕነቱ ኣብ ክንዲ ብተናጸል፣ ውሁድ – ብውጥን ዝምራሕ፤ ካብ ምድርራብ ስለዚ ድማ ምብኻን ዓቕሚታትን ጸጋታትን ዝደሓነ ክኸውን ዘኽእል ኣገባብ ክሕዝ ከምዝግባእ ኣነጺሩ።
“ሎሚ መራኸቢ ብዙሃን ዓውደ-ውግእ ሓቂን ሓሶትን ኮይኑሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ሓበሬታ ዘብጽሕ መዘርግሒ፣ ፍልጠትን ንቕሓትን ህዝቢ ዘስፍሕ፣ ስለዚ ድማ ሓይሊ መኸተኡ ዘበርኽ ስለዝኾነ፣ ናይዚ እዋን ዓውደ ግጥም ናይ ምስልን ሓበሬታን ውግእ ኮይኑ’ሎ” ዝበለ ኣቶ ዓሊ ዓብዱ፣ ምስ ነፍሲ-ወከፍ እናደመቐ ዝኸይድ ገስጋስ ህዝቢ ኤርትራ እናተረበጸ ዝዓርግ ሽርሒ ክህሉ ባህርያዊ ስለዝኾነ፣ ተጻባእቲ ንሓቂ ቀዪዱ ሓሶት ዝፍኑ መሳርሒታት ከዕብዩ ክጽዕሩ በቲ ሓደ ወገን፤ ሓርነት ድምጹ ኣረጋጊጹ ንሓርነት ሓቂ ንዝጽዕር መራኸቢ ብዙሃን ድማ ክዕፍኑ በቲ ካልእ ወገን ይጽዕሩ ምህላዎም ሓቢሩ።
ኣቶ ዓሊ ዓብዱ ኣስዒቡ፣ ዓለም ሳላ ኣማዓሪዩ (ኢኳላይዘር) ናይ ቴክኖሎጂ ዕድላታ፣ ንቕሓት ህዝብታት በሪኹሉ ኣብ ዘሎ መበል 21 ክፍለ-ዘመን፣ ተጻባእቲ ቅድሚ 60 ዓመታት ቀብሩን ዓሱሩን ብዝሓለፈ ሜላ ዕፈና ንመራኸቢ ብዙሃን ኤርትራ ክዓግቱ ምፍታኖም፣ ንታሪኻዊ ንድየቶም ካብ ምጕላሕ ሓሊፉ ካልእ ክፈጥሮ ዝኽእል ስክፍታ ከምዘየለ ኣብሪሁ።
ኣብ መወዳእታ ኣቶ ዓሊ ዓብዱ፣ “ስነ-ኣእምሮኣዊ ኩነቶም ዝሰዓረ፣ ክብረቱን ሓበኑን ዘይሸይጥ ህዝቢ ምዃንና ርእዮምዎ ኣለዉ። ክብረትን ሓበንን ዘለዎ ህዝቢ ንዛዕባኦም ዘገልግል ባህሪ ከምዘይኮነ ስለዝግንዘቡ፣ ባህ ክንብሎም ኣይኮንናን። ክብረትናን ሓበንናን ባህ ዘይብሎም ድማ፣ ንዓና ባህ ክብሉና ከምዘይኮኑ ፍሉጥ’ዩ። ስለዚ፣ እቲ ጕዕዞ ቀሊልን ሓጺርን ክኸውን ከይተጸበና፣ ንነዊሕ መኸተ ክንዳሎ ይግባእ” ክብል ኣስሚሩሉ።
****** ኣ.ዜ.ኤ *******


text:
ብጉጅለታት ዝተጠርነፉ ስደተኛታት ኣብቲ ራሕሲ ዘለዎ ጎደናታት ክጉዓዙ ይረኣዩ።እዞም ስደተኛታት ካብ ኤርትራ፡ ሱዳን፡ ኢትዮጵያን ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃን ዝመጹ ክኾኑ ኸለው መብዛሕትኦም ድማ ነቲ ነዊሕ ጉዕዞ ምድረበዳ ናብ ሊብያ ካብኡ ድማ ብልዕሊ ዓቐን ዝጸዓኑ ጀልባታት ተጻዒኖም ማእከላይ ባሕሪ ብምስጋር ጣልያን ዝበጽሑ እዮም።
ድምጺ ኣሜሪካ ዘዛረቦም ስደተኛታት መንነቶም ክገልጹ ፍቃደኛታት ኣይኮኑን።
ሕብረት አውሮጳ ንድልየታት ካብ መጀመርያ ዓመተ 2015 ጀሚሮም ናብ ኣውሮጳ ንዝአተው ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ስደተኛታት ንምምላእ ይቃለስ ኣሎ።
ኣብዚ ዓመት’ዚ ጥራይ ልዕሊ 140,000 ሰባት ማእከላይ ባሕሪ ብምስጋር ጣልያን በጺሖም እዮም። በመሰረት ሕጊ ሕብረት ኣውሮጳ ስደተኛታት ኣብ መጀመርያ ዝአተውሉ ሃገር ክምዝገቡ ኣለዎም ይብል፡ ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረቦም መብዛሕትኦም አፍሪቃዊያን ስደተኛታት ግን ነዚ ከምዘየማልኡ ይገልጹ ምኽንያቶም ድማ ናብ ካልእ ሃገር ክቅጽሉ ስለዝደልዩ ምኳኖም ይሕብሩ።
ምስዚ ብዝተሓሓዝ ዜና 11 ስደተኛታት ደቂ ኣንስትዮ ብዳዒሽ ኣብ ሊብያ ተታሒዘን ዝጸንሓ ብሓይልታት መንግስቲ ሊብያ ነጻ ከምዝወጻ ሮይተርስ ሓቢሩ።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ መደበር ጸጥታ ሓይልታት ሊብያ ኣብ ሚስትራ ከተማ ከም ዝርኸባ’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ሓንቲ ካብዘን ደቂ ኣንስትዮ ዝኾነት ኤርትራዊት ዕጡቓት ዳዒሽ ጾታዊ ዓመጽን ካልእ ግፍዕታት ከምዝፍጽሙ ትዝርዝር።
ብመሰረት ሓበሬታ እዛ ጓል ኣንስተይቲ ናብ ኣውሮጳ ንምብጻሕ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ቅድሚ ዓመትን ፈረቓን ሊብያ ምእታዋ ትገልጽ።
እተን ደቂ ኣንስትዮ ነጻ ክወጻ ዝኸአላ ሓይልታት መንግስቲ ሊብያ ብቐዳም ነቲ ኣብ ከተማ ሲትሪ ተታሕዘናሉ ዝጸንሓ ህንጻ ድሕሪ ምቁጽጻሮም ምዃኑ’ውን መንነታ ክግለጽ ዘይደለየት ገጻ ብምሽፋን ቃላ ንሮይተርስ ዝሃበት ኤርትራዊት ስደተኛ ትገልጽ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኽኣል።


text:
ናይ ቡርኪና ፋሶ ግዚያዊ ፕሬዝዳንት ሚሸል ካፋንዶ ናብ ስልጣኖም ተመሊሶም።መፈንቅለ መንግስቲ ብዝካየዱ ኣባላት ሓለውቲ ፕሬዝዳንታዊ ቤተ መንግስቲ ዝሓለፈ ሰሙን ልክዕ ከምዛ ሎማዕንቲ ረቡዕ እዮም ተኣሲሮም ነይሮም።
ግዚያዊ ፕሬዝዳንት ካፋንዶን ቀዳማይ ምንስቴር ያኮውባ ኢሳቅ ዚዳን ኣብ ዋና ከተማ ኦጋዱጉ ሎማዕንቲ ረቡዕ ኣብዝተኻየደ ስነስርዓት ብወግዒ ናብ ስልጣኖም ተመሊሶም ኣለው።
መራሒ እቲ መፈንቅለ መንግስቲ ጀነራል ጊልበርት ዲየንደር ኣብቲ ስነስርዓት ኣይተረኽቡን።
ክልቲኦም መራሕቲ ብኣባላት ሓለውቲ ፕሬዝዳንት እዮም ዝሓለፈ ሰሙን ተኣሲሮም።ኣብ ቀረባ ማዕልታት ሰራዊት ቡርኪና ፋሶ መራሒ እቲ ዕልዋን ወታደሩን ስልጣኖም ንኸረክቡ ንምግዳድ ናብ ዋና ከተማ ኡጋዱጉ ተላኢኾም ነይሮም።ሰራዊት እታ ሃገር ዕጥቖም ብሓይሊ ንምፍታሕ እውን ኣጠንቂቑ ነይሩ።
‘’ኣብዚ ሓደገኛ እዋን እዚ ብሓባር ተዋጊእና ብሓባር ነፃ ኮይንና ኢሎም ካንዳፎ ነታ ሃገር ኣብዘስምዕዎ መደረ።ብምስዓብ ‘’ብህዝቢ ብርኩና ፋሶ ብፍላይ ድማ ብመናእሰይ ኪሪዕና’’ኢሎም ኣለው።ናይ ሎሚ ቀንዲ ስርሐይ ሓፈሻዊ ምርጫ ክካይድ ምዕያይ እዩ ኢሎም።
ፕሬዝዳንትታት ሰኔጋል፣ቶጎ፣ቤኒን ናይጀሪያን ከላዝቡ ናብ ዋና ከተማ ኦጋድጉ ድሕሪ ምጉዓዞም ብዝተበፅሐ ስምምዕ እቶም ዓለውቲ ናብ ወታደራዊ ኖቕጡኦም ንምምላስ ተሰማሚዖም።
ነቲ መፈንቅለ መንግስቲ ብምቅዋም ናብ ዋና ከተማ ዝተመሙ ወታደራት መንግስቲ ካብ ዋና ከተማ 50 ኪሎ ሜትር ሪሒቑ ናብ ዝርከብ ከባቢ ክስሕቡ ተሰማሚዖም ኣለው።
ናይቲ ዕልዋ መንግስቲ መራሒ ጀነራል ጊልበርት ዲየንደር ትማሊ ሰሉስ ነታ ሃገር ይቕሬታ ብምሕታት ስልጣኖም ንምርካብቡ ቃል ኣትዮም ነይሮም።ምፍሳስ ደም ክውገድ እዩ ድልየተይ ኢሎም ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃል።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ብሰንኪ ኩነታት ፀጥታ ዜጋታት ዩናይትድ ስቴትስ ካብታ ምዕራባዊት ኣፍሪካ ክወፁ ምዒዱ’ሎ።


text:
ሓሊፊ ወጻኢ ዝምድናታት ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ
ሓሊፊ ወጻኢ ዝምድናታት ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ምስ ቤት ጽሕፈት ወጻኢ ዝምድናታት ሃገረ ጀርመን ተራኺቡ
ኣብ ጉዳይ ህለው ኩነታት ኤርትራን ቀርኒ ኣፍሪቃን ፡ ስደተኛታትን ፡ ኣብ ኤርትራ ብዝርከቡ እሱራት ናይ ፖለቲካ፡ ሃይለ ወልደ ትንሳኤ ቢትወደድን ኣስቴርን ጉዳይ ተዘራሪቡ፣፡
ሓሊፊ ወጻኢ ዝምድናታት ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ሓው ዶ/ር መሓመድ ብርሃን እድሪስ ምስ ቤት ጽሕፈት ወጻኢ ዝምድናታት ሃገረ ጀርመን ኣብ ዝተራኸበሉ እዋን፡ ንህለው ኩነታት ኤርትራን ህዝባን ድሕሪ ምግሊጽ ንህለው ንጥፈታትን ራኢ ሰልፊ ናህዳ ኤርትራን ብዓሚቕ ኣብ ኣብሪህሎም።
ቀጺሉ ዶ/ር መሓመድ ብርሃን እድሪስ፡ ኣብ ሃገርና ኤርትራ ኤርትራውያን መናእሰያት ናይ መጻኢ ዕድሎም ተበታቲኑ፡ ብዘይ መደብ እታ ዝፈትዉዋን ዘፍቅርዋን ሃገሮም ራሕሪሖም፡ እግሮም ናብ ዘምርሖም ንሓደገኛ ጉዕዞ ይዋፈሩ ኣለዉ ድሕሪ ምባል፡ ኣብ ጎደና ናይ’ዚ ጉዕዞ መሰረታዊ መሰሎምን ክብሮምን፡ ንብረቶም ይዝረፍ፡ ጅሆ ይተሓዙ፡ ዝተሓተትዎ ገንዘብ ምስ ዘይከፍሉ ከኣ ኩሊቶም ይዝረፉ መዓንጠኦም ይዝርዘር ምህላዉ ኣረዲኡ።
ብተወሳኺ ውን መንእሰያት ኤርትራ ኣብቲ ዝኸድዎ ናይ ሰደት ቦታታት ተውሳኽ ግዳይ እቲ ብመግዛእቲ ኣሰናቢዱ ካብ ሃገሮም ዘውጾኦም፡ ሓደ ግዜ ኣብ ናይ እኩባት መዓስከር ይእሰር፡ ካልኣይ ግዜ ብጥርዝያ እናተሰናበደ እንደጌና ኣብ ንቀጻሉ ስደት ይደፋፋእ ምህላው ብዕምቆት ዘርዚርሎም።
በቲ ሓደ ሸነኽ ኣብ ልብያ ተቀጥቂጡን ተኣሲሩን ብኣሸበርቲ ተሓሪዱን ትንፋሶም ተዓፊኑ፡ ምስ ብኣሽሓት ኣብ ባሕሪ ይሃልቁ ኣለዉ ድሕሪ ምባል ነዚ ዘጉሂ ተረኽቦ ምኽንያት ዘይብለ ባህርያዊ መቅዘፍቲ ነቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ እንኮ ሰባዊ ስርዓት ዝሕተተሉን፡ ሰብኣዊ እንታይነቱን ዓይነት ኤርትራዊ መንነቱ ከመይ ከም ዝኾነ ዝሕብርን’ዩ ብምባል እዚ ናይ ኤርትራውያን ኣሕዋት ዋሕዚ ስደት ብዓቢ ስእሉ ክንጥምትዎ ከምዝግባእን ብወገኖም ክሳብ ሕጂ እኩል ጠመተ ከይገበሩሉ ምጽነሖም ብምዝኽኻር፡ ምስዚ ኣብ ሃገርና ኤርትራ ገጢሙ ዘሎ ከቢድ ናይ ብርሰት ሽግር መዓረ መዓረ ክርኤ ዘለዎ ዓበይቲ ሓደጋታት ናይ ስደት መንእሰይ ዘስዕቦ፡ንልዑሊውነት ኤርትራ ዝካላኸል ሓይሊ ኣይህሉን እዩ ድሕሪ ምባል፣፡
ሃገር ሃናጺ ሓይሉ ኣይህልውን ልዑልነት ሃገርን ህንጸት ሃገርን ማእከል ኤርትራውነት ምዃኑ ክዝንጋዕ ዘይብሉ ሓቂ’ዩ ኢልና ንምስክሮ ዘለና ምዕብልና ኣዝዩ ሓደገኛ ምዃኑ ከስተብህልሉ ከምዘለዎምን ናይቲ ብሰንኪ እቲ ስርዓት ኣብ ኤርትራ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ወሪዱ ዘሎ ግበታዊ ኩነታትን ኤርትራ ኣብ ሕንፍሽፍሽ እትርከብ ኣላይ ዝሰኣነት ሃገር ኮይና ምህላዋ ብዕምቆት ክሪኢዎን ሓቢሩ። እቲ ምዕብልና ፖለቲካዊ ኩነታት ቀርኒ ኣፍሪቃ ብፍሊይ ናይ ቀይሕ ባሕሪ ከስተብህለሉ ምሕጽንታ ኣቕሪቡ፡
ብተወሳኺ ድማ ዶ/ር መሓመድ ብርሃን ፡እቲ ካብ ውሽጢ ሃገር ንሰልፊ ዝተዋህቦ ሓበሬታ ብዛዕባ ናይቶም ንልዕሊ 16 ዓመታት ኣብ ብዘይ ፍርዲ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝርከቡ ደለይቲ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ዝኾኑ እሱራት ፖለቲካ፡ ንሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ኣብ ዝሓጸረ እዋን ብዘለዎ ሓበሬታ መሰረት 3 ካብቶም እሱራት ማለት ሃይለ ወልደ ትንሳኤ ቢትወደድን ኣስቴርን ኣብ ከቢድ ናይ ጥዕና ጸገም ከምዝርከቡን መንግስቲ ጀርመን ዝካኣሎ ሃለዋቶምን ኩነታቶም ክሓትት ተማሕጺኑ፣ ኣብ መወዳእታ ዶ/ር መሓመድ ብርሃን እድሪስ ወጻኢ ጉዳያት፣ ሃገረ ጀርመን ምስ ኩሎም ኤርትራውያን ደለይቲ ለውጢ ሓይልታት ርክባት ክገብሩ ጸዊዑ።
ብወገን እቲ ቤት ጽሕፈት ወጻኢ ዝምድናታት ሃገረ ጀርመን ድማ እቲ ዝተዋህቦም መብሪሂ ኣዝዩ ኣዕጋቢ ምንባሩን፡ ነቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት እውን ከምዘተሓሳሰቦምን ፡ነቲ ዝተዋህብዎ ለበዋታት ክሰርሑ ሙኳኖም ቃል ብምእታው፡ ብፍላይ ምስ ኤርትራውን ደምበታት ፍትሒ እውን ቀጻሊ ርክባት ክገብር ሙዃኖም ኣስሚሮምሉ ፡ንሰብኣዊ ኩነታት ናይቶም እሱራት ዝምልከት እውን ብወገኖም ንኩነታቶም
ከምዝሓቱ ኣረጋጊጾም ።
ወኪል ክፍሉ ዜና ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ
ካብ ፍራንክፎርት
14 ሓምለ 2017


text:
ኣብ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ሓጋዚ ጉዳያት ኣፍሪካ ጆኒ ካርሰን ኣብ መጀምርያ ሰሙን እዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ኣፍሪካ ብዛዕባ ዘለዋ ፖሊሲ Woodrow Wilson ኣብ ዝተብሃለ ማእኸል ተረኺቦም መደረ ኣስሚዖም ነይሮም።ብዛዕባ ኤርትራ ክዛረቡ እንተለው እውን ኣብታ ሃገር ዘሎ ዓፈናን ቁጠባዊ ምንቁልቛልን ምስ ሰሜን ኮሪያ ኣሰሊፉዋ’ሎ ኢሎም ጆኒ ካርሰን።
ንሶም ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ኣፍሪካ ኣለዋ ካብ ዝበሉዎም ሓሙሽተ ናይ ትኹረት ነጥብታት ምጥንኻር ዴሞክራስን ሰናይ ምሕደራን፣ግጭታትን ቅልውላውን ኣብ ምፍታሕ ምሕጋዝን ኢኮኖሚያዊ ምዕባለን ልምዓትን ንኽጠናኸር ምሕጋዝን ዝብሉ ከምዝርከብዎም ሓቢሮም ኣለው።
ኣብ ኤርትራ እናወሰኸ ዝኸደ ፖለቲካዊ ዓፈናን እቲ ቁጠባ ኣብዘለዎ ጠጠው ምባልን ድማ ኣብ ጎኒ ሰሜን ኮሪያ ኣሰሊፉዋ’ሎ ይብሉ።ናይዚ ሕዚ እዋን ምምሕዳር ዩናይትድ ስቴትስ ቅድሚ ክልተ ዓመታት ስልጣን ኣብዝሓዘሉ እዋን ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ሂላሪ ክልንቴን ምስ ኤርትራ ዘለና ርክብ ንምምሕያሽ ምፍታኖም እንትገልፁ ‘’ናብ ኣስመራ ከይደ ምስ ፕሬዝዳንት ኢሳያስ፣ምስ ምንስቴር ወፃኢን ምስ ካልኦት ላዕለዎ ሰበስልጣንን ንምዝርራብ ፈቲነ ነይረ።እንተኾነ ግን ዋላ ክልተ ዓመታት እንተገበረ እውን ክሳብ ሕዚ ቪዛ ማለት’ውን ናይ መእተዊ ፍቓድ ኣይረኸብኩን።’’ይብሉ።
ብዛዕባ እዚ ቪዛ ምኽልካል ዝብል ነገር፡ ዝሓልፈ ዓመት፡ ካብ ኢምባሲ ኤርትራ ምላሽ ሓቲትና፡ ኣብ`ቲ እዋን ኣምባሳደር ኤርትራ ዝነበሩ ግርማይ ገብረማርያም፡” ንሕና ንጆኒ ካርሰን ቪዛ ኣይከልከልናን፡ ሕዚ`ውን ፓስፖርቱ እንተሰዲዱልና ኣብ ውሽጢ 15 ደቓይቕ ክንውድኣሉ ንኽእል ኢና” ምባሎም ይዝከር።
ጆኒ ካርሰን ምኽትሎም ዳን ያማማቶ ድሕሪ ናይ ሓደ ዓመትን ፈረቓን ፈተነ ናብ ኤርትራ ንምኻድ እንተኸኣሉ’ውን ጉዳይ ከፈፅም ዓቕሚ ምስዘለዎም ብዓል ስልጣን ንምዝርራብ ከምዘይክኣሉ ይዛረቡ።
ብኻሊእ ወገን ናብ ኤርትራ ዝተልኣኹ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ኣምባሳደር’ውን ናይ ልኡኽነት መረጋገፂ ከየረከቡ ናብ ዩናይትድ ስቴትስ ከምዝተመለሱ ካርሰን ይገልፁ።
ብምስዓብ ከምዚ ይብሉ።’’ናተይ ፃዕሪ ከይሰመረ ምስተረፈ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ሂላሪ ክልንቴን ባዕለን ምስ ኤርትራ ዝሐሸ ርክብ ክህልወና ንደሊ ኢና ኢለን ንፕሬዝዳንት ኢሳያስ ንምዝርራብ ፈቲነን ናይ ቴለፎ ፃዊዒተን ኣይቅበልን ኢሎም።’’ይብሉ።ኣስዒቦም ድማ
ሓድሽ ኣምባሳደር ናብ ኤርትራ ከምዝተልኣኹን እቶም ኣምባሳደር ግን ካብ ከባቢኦም ወፃኢ ክንቀሳቐሱ ከምዘይክኣሉን ከምግብረ መልሲ ድማ ኣብዚ ዝነበሩ ኣምባሳደር ኤርትራ ካብ ሃገር ከምዘውፅእዎምን ሓቢሮም።
ኤርትራ ነቲ ከባቢ ትህውክ’ላ፣ኣብ ሱማሊያ ዘሎ ኩነታት ንመሰጋገሪ መንግስቲ ሱማሊያ ንምድኻምን ምስ ኢትዮጵያ ናይ ውክልና ግጭት ንምክያድን ተጠቒማትሉ ዝበሉ ጆኒ ካርሰን ኣስዒቦም ኤርትራ ምሳና ናይ ምስራሕ ድልየት እንተድኣ ሃሊዩዋ ምስኣ ንምስራሕ ድሉዋት ኢና ናይ ምዝርራብ ድልየት እንድሕር ድኣ ዘይሃሊዩዎም ግን ምስኦም ምስራሕ ኣይንኽእልን ክብሉ ገሊፆም።
ነዚ ብዝምልከት ናይ ኤርትራ መልሲ ንምርካብ ዝገበርናዮ ፃዕሪ ኣይሰለጠን።ፃዕርና ግን ክቕፅል እዩ።


text:
ጎይታይ ካባኻ እሞ ናበይ ክንከይድ(ዮሓ 6፡68)/ Goytay kabaka emo nabey knkeyd
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣኃዱ ኣምላኽ ኣሜን።
ካባኻ እሞ ናበይ ክንከይድ ዮሓ 6፡68
ነዚ ቃል እዚ ዝተዛረበ ሊቀ ሓዋርያት ዝተሰምየ ቅዱስ ሓዋርያ ጴጥሮስ ኢዩ። እዚ ከኣ ጎይታናን ኣምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንዝሓተቶ ሕቶ ምላሽ ንምሃብ ኢዩ። ምልኣት ልቡ ዘመንጨዎ ትኽክለኛ ዝኾነ መልሲ ዝሃበሉ እዋን ኢዩ። በዚ ሊቀ ሓዋርያት ቅዱስ ጴጥሮስ ዝመለሶ ምላሽ ተሰማሚዖም ከኣ ቅዱሳን ሓዋርያት ጉዕዝኦም ቀጸሉ።
ጎይታናን ኣምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ሕቶ ዘልዓለሉ ብዘይምኽንያት ኣይነበረን፡ ሊቀ ሓዋርያት ቅዱስ ጴጥሮስ’ውን “ካባኻ እሞ ናበይ ክንከይድ” ኢሉ ክምልስ ከሎ ምስ ምክንያቱ ኢዩ ነይሩ።
ክርስቶስ ኣምላኽና ኣብዚ ምድሪ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ ብዘይካ እቲ ኣብ መስቀል ቀራንዮ ዕራቖቱ ተሰቒሉ ደሙ ኣፍሲሱ ሰላምን ናጽነትን ናይ ዘለኣለም ድሕነትን ዝሃበና፡ ካልእ’ውን ብዙሕ ኣደነቕቲ ተኣምራት ፈጺሙ ኢዩ። ናይ ኣርባዕተ መዓልቲ ሬሳ ኣልኣዛር ብኣምላኻዊ ስልጣኑ ኣተንሲኡ ኢዩ(ዮሓ፲፩፡፳፩-፳፬/11፡21-24)፡ ጓል ኢያኢሮስ ካብ ሞት ኣተንስኣ(ማቴ፱፡፳፫-፳፮/9፣23-26)፡ ዓሰርተ ክልተ ዓመት ደም ዝፈሳ ዝነበረ ሰበይቲ ኣሕወያ (ማቴ፱፡፲፰-፳፪/ 9፣18-22)፡ ዓባስ ከም ዝዛረብ ገበረ (ማቴ፱፡፴፪-፴፫/9፣32-33)፡ሰላሳን ሸሞንተን ዓመት ዝሓመመ ሰብ ዓራትካ ኣልዒልካ ኪድ በሎ (ዮሓ፭፡፰/5፣8)፡ ዘውድቕ ሕማም ዝነበሮ ወዲ ኣሕወዮ(ማቴ፲፯፡፲፬/17፣14)፡ ጓል ከንኣናዊት ሰበይቲ ኣሕወያ(ማቴ፲፭፡፳፪-፳፱/ 15፣22-29)ዝለመሰ ሰብ ኣሕወየ (ማር፪፡፩-፲፪/ 2፣1-12)። ኣብ ግዜ ሽግሮምን ጥሜቶምን ኣብ ምድረ በዳ ሲና ካብ ሰማያት መና እንዳ ኣውረደ ዝመገበ ኣምላኽ፡ ኣብ ሓድሽ ኪዳን ዘመን’ውን ብካሃልነቱ ኣበርኪቱ ጸጊቦም ክሳዕ ዝተርፎም ገበረ(ማቴ፲፬፡፲፫-፳፩/14፡13-21፡ ማር፮፡፴-፵፬/6፡30-44፡ ሉቃ፱፡፲-፲፯/9፡10-17, ዮሓ፮፡፩-፲፫/6፡1-13)።
ንምግበ ስጋ ጥራy ኢሎም ዝጓዓዙ ዝነበሩ ካብ ወገን እስራኤላውያን እምበኣር ከብዶም በሊዖም ስለ ዝጸገቡ፡ ድሕሪ ብዙሕ ድኻም ኣብ ገምገም ባሕሪ ረኸብዎ ፡ ምስ ረኸብዎ ድማ “መምህር መዓስ ድኣ ናብዚ መጺእካ” ክብሉ ሓተትዎ። ናይ ኩሉ ፍልጠት በዓል ቤት ዝኾነ ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ድማ ” እተናድዩኒ ዘለኹምሲ እንጌራ በሊዕኩም ስለ ዝጸገብኩም ኢኹም እምበር በቲ ዝረኣኽምዎ ትእምርቲ ከምዘይኮነ ብሓቂ ይብለኩም ኣለኹ። እምበኣር ምእንቲ እቲ ሓላፊ መግቢ ዘይኮነስ ምእንቲ እቲ ወዲ ሰብ ዝህበኩም ንዘለኣለማዊ ሕይወት ዝኸውን መግቢ ጸዓሩ፡ ምኽንያቱ እዚ ሓቂ ከም ዝኾነ እግዚኣብሔር ኣቦ ብማሕተሙ መስኪርሉ ኢዩ ኢሉ መለሰሎም” ብድሕሪእዚ ንሳቶም ቃሉ ንኽሰምዑ ብኣምላኽነቱ ኣሚኖም ንኽኸዱ ፍቓደኛታት ብዘምስል ኣዘራርባ “ፍቓድ ኣምላኽ ክንመልእሲ እንታይ ንግበር በልዎ።” ክገብርዎ ዝግብኦም ሓደ ድሕሪ ሓደ ዘርዚሩ ነገሮም። ኣቐዲሞም ብወልደ እግዚኣብሔር ብኣምላኽነቱ ክኣምኑ ከም ዘለዎም ሰበኸሎም። ኣብ ክርስቶስ ምንባር ብኣምላኽነቱ ምእማን ናብ ደገ ናብ ወጻኢ ከም ዘየደርቢ ብኣምላኻዊ ቃሉ ነገሮም። ኣብ መወዳእታ ግና “እቲ ካብ ሰማይ ዝወረድኩ እንጌራ ሕይወት ኣነ ኢየ፡ ስጋይ ዘይበልዐ ደመይ ዘይሰተየ ናይ ዘለኣለም ሕይወት የብሉን” ዝብል ሕያው ቃል ምስ ተኣወጀሎም ግና ምግሩምራም ጀመረ። ምግሩምራም ምልክት ዘይዕጋበት፡ ምልክት ዘይምእማኖም ኢዩ ነይሩ። “እዚስ እቲ ኣቦኡን ኣዲኡን እንፈልጦም ኢየሱስ ወዲ ዮሴፍዶ ኣይኮነን፧ ከመይ ኢሉ ድኣ ካብ ሰማይ ወሪደ ይብል፧ . . . . . ቀጺሎም’ውን እዚስ ሥጋኡ ክንበልዕ ከመይ ክህበና ይከኣሎ” እንዳ በሉ ካብ ምግሩምራም ናብ ምክታዕ ካብኡ ሓሊፎም ድማ በቲ ዝበሎም ቃል ስለ ዘይኣመኑ ንሱ ወዲ ዮሴፍ ድኣ እምበር ዘለኣለማዊ ኣምላኽ ወዲ ኣምላኽ፡ ወልደ ኣብ ብመለኮቱ ወልደ ማርያም ብትስብእቱ ምዃኑ ሰለ ዘይፈለጡ ተዓንቀፉ። ቃሉ ካብ ምስማዕ ተኣምራቱ ካብ ምርኣይ ርሒቖም ነናብ ዕዮኦም ከዱ። እወ እቲ ኣብ ቅድሚ ዓይኖም ብዙሕ ድንቂ ዝኾነ ተኣምራት ዝረኣዩ፡ ኣብቲ መግቢ ዘይነበሮ በታ በሊዖም ክሳዕ ዝተርፎም ዘበርከተ ኣምላኽ፡ ነቲ ብሕይወት ዘንብር ስጋኡን ክበልዑ ደሙ ክሰትዩ ከም ዝግብኦም ኣብ ዝነገሮም ግዜ ፈጺሞም ካብ ዙርይኡ ርሒቖም ከዱ ምስኡ ካብ ምጉዓዝ’ውን ኣቋረጹ።
ነዚ ምስ ረኣየ ኢዩ ከኣ ነቶም ካብ ዓለም ሓርዩ ዝጸውዖም ቅዱሳን ሓዋርያት ምስኡ ምጉዓዝን ንድሕሪት ናብ ዓለም ናይ ምምላስን ምርጫ ናቶም ምዃኑ ከብርሃሎም “ንስኻትኩምከ ክትከዱዶ ትደልዩ ኢኹም፧ ብምባል ኣምላኻዊ ቃሊ ኣስምዖም። ሰባት ነቲ ሕያው ዝኾነ ቃል ሓዲጎም ናብ ናይ ጥፍኣት ጎደና ስለ ዝተመልሱ ነቶም ምስኡ ዝነበሩ ቅዱሳን ሓዋርያት ከምዚ ክብል ሓተቶም። ኣየ ናይ ምርጫ ኣምላኽ፡ ንጽቡቕን ንሕማቕን ፈልዩ ነጊሩ ምርጫ ግና ንዓኻ ዝብል ለዋህ ናይ ፍቕሪ ኣምላኽ። ካብ ጎይትኡ ዝተሓተተ ሕቶ ንምምላስ ጥራሕ ዘይኮነስ ቅኑዕን ትኽክለኛ መልሲ ንምሃብ ኣብ ቅድሚት ዝተረኸበ ስምዖን ወዲ ዮና፡ ኬፋ፡ ጴጥሮስ ዝብሉ መጸውዒ ኣስማት ዝሓዘ ሊቀ ሓዋርያት ቅዱስ ጴጥሮስ ኢዩ። በለ ከኣ “ጎይታይ! ንስኻ ናይ ዘለኣለም ሕይወት ቃል ኣለካ፡ ናብ መን እሞ ክንከይድ፧ ንሕናስ ንስኻ ክርስቶስ ሕያው ወዲ እግዚኣብሔር ምዃንካ ኣሚናን ፈሊጥናን ኣለና” ኢሉ መለሰሉ። ትኽክለኛ ዝኾነ መልሲ። ብቃል ቅዱስ ጴጥሮስ ንዝተወህበ መልሲ ኣሜን ኢሎም ኩሎም ሓዋርያት መገዶም ቀጸሉ ክሳዕ ፍጻሜ ዘመኖም ድማ ነቲ ዝመሃሮም ቃል ዝሃቦም ሓዋርያዊ ተልእኾነ ከምቲ ዝግባእ ፈጺሞም ንብዙሓት ካብ ዘይምፍላጥ ናብ ፍልጠት ሓቂ ኣምጽእዎም። ካብ ክርስቶስ ምርሓቕ ሕይወት ከም ዘውህብ ዝዘንግዐ ግና ኣብ መንግኦም ተረኽበ ድኣ። ጎይታ’ውን ብዛዕባ እዚ “ሓደ ካባኻትኩም ግና ዲያብሎስ ኢዩ” ክብል ተዛረበሉ፡ ከም ቃሉ ድማ ንክርስቶስ ናብ ኢድ ኣይሁዳውያን ኣሕሊፉ ሃቦ።
ሎሚ’ውን ብዙሓት ሰባት ካብ ሕጊ ኣምላኽ ርሒቕና ኣብ ርኽሰትን ሓጢኣትን ዝወደቕና ኣለና። እንተኾነ ካብ ሕጊ ኣምላኽ ርሒቕካ ፡ ኣብ ትሕቲ ኣምላኽ ካብ ምግዛእ ሃዲምካ ምንባር ክሳዕ መዓስ፧ ዘለኣለማዊ ሕይወት ዘውርስ መለኮታዊ ደሙን ስጋኡን ክንበልዕን ክንሰትን ከም ዝግብኣና ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ምሂሩና፡ ቅዱሳን ሓዋርያትን ሓጊጎምልና ከይዶም ኢዩም። ስለዚ ካብ ገጽ ኣምላኽ ሃዲምካ ምንባር ብጀካ ኣብ ጸልማትን ምሕርቃም ኣስናንን ከደርብየና እምበር ብሕይወት ኣየንብረናን ኢዩ።
ሎሚ ኮነ ጽባሕ ከም ቃል ቅዱስ ሓዋርያ ጴጥሮስ “ካባኻ እሞ ናበይ ክንከይድ” ንበሎ፡ ንሱ ለዋህን ፈቃርን ስለ ዝኾነ ጸጋ ኣብ ልዕሊ ጸጋ እንዳ ኣፍሰሰ ብመንገዱን ብትእዛዛቱን ከም እንኸይድ ክገብረና ኢዩ። ንሕና ጥራሕ እሙናት ንኹን “ጎይታይ! ንስኻ ናይ ዘለኣለም ሕይወት ቃል ኣለካ፡ ናብ መን እሞ ክንከይድ፧ ንሕናስ ንስኻ ክርስቶስ ሕያው ወዲ እግዚኣብሔር ምዃንካ ኣሚናን ፈሊጥናን ኣለና” ኢልና’ውን ብቃልን ብግብርን ጸኒዕና ንንበር(ዮሓ፮፡፳፭-፸፩/6፡25-71)።
ቅዱስ እግዚኣብሔር ኣምላኽና ክሳብ መወዳእታ ኣብ ቤቱ ኣጽኒዑ ከንብረና ናቱ ሰናይ ፍቓዱ ይኹን!!! ኣሜን!!!
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!!


text:
ናይ ዓይኒ ምስክር ካብ ሃሮምያ ቴክሎኖጂ ካምፓስ ንምቃውም ንዝፈተኑ እንተኾኑ እውን በተንቲ ኣድማ ማይ ተጠቒሞም ከምዝበተኑዎምን ከምዝቐጥቀጥዎምን ይገልጹ።
ኣብዚ ከባቢ በጺሑ ብዛዕባ ዝተብሃለ ዝተሓተቱ ኮማንደር ፖሊስ ምዕራብ ሃረርጌ ዑስማን መሃድን ቤት ጽሕፈቶም ብዛዕባ ዝተበሃለ ጉድኣት ዝፈልጦ ነገር ከምዘየለ'ዮም ገሊጾም።
“ቤት ጽሕፈትና ብዛዕባ እዚ ዝፈልጦ የብሉን።ገለ ተማሃሮ ግን ንምርባሽ ዝገበሩዎ ፈተነ ምንባሩ ንፈልጥ ኢና።ናይ ሰብ መሰል ከይተንከፍና ብሕጋዊ ኣገባብ ፈቲሕናዮ ኣለና።ብዛዕባ ዝተወቕዐን ዝቖሰለን ዝተበሃለ ግን ዝፈልጦ ነገር የብለይን።ካብ መደቀሲኦም ወሲዶምዎም ብዛዕባ ዝተበሃለ እውን ሓበሬታ ኣይበጽሐንን”
ብኻልእ ዜና ኣብ ዩኒቨርስቲ ጂማ ኢንስቲቱት ቴክኖሎጂ ኪቶ ፋርዱሳ ተማሃሮ ትማሊ ምሸት ንተቓውሞ ከምዝተሰለፉን ሓይልታት ፖሊስ ፌደራል ናብቲ ቐጽሪ ኣትዮም ከምዝበተኑዎምን ሓደ ሽሙ ዘይገለጸ ተማሃራይ ንክፍሊ ኦሮምኛ ሓቢሩ። “እቲ ቦታ ጂማ ቴክኖሎጂ ኢንስቱቱት እዩ ዝብሃል።ትማሊ ለይቲ ኣብ ከባቢ ላይብረሪ ከባቢ ሰዓት ኣርባዕተ ኣትዮም ንተማሃሮ ይቕጥቅጡ ነይሮም።ቦምብ ኣብ ልዕሊ ተምሃሮ ደርቢዮም ብዙሓት ተምሃሮ ተጎዲኦም።መብዛሕቲኦም ዝተጎድኡ ኣብ ሆስፒታል ዩኒቨርስቲ ጂማ ኣቲዮም ኣለው።ካልኦት ግን ኣበይ ከምዘለው ኣይፍለጥን።”
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ኬንያ ኣብታ ሃገር ንዝንቀሳቐሱ ኣስታት 500 ዘይመንግስታዊ ትካላት ዝሃበቶ ፍቓድ መንጢላቶም።ገሊኦም ምስ ሽብር ርክብ ኣለዎም ብዝብል ተኸሲሶም ኣለው።እቲ ውሳነ እስላማዊ ኣኸረርቲ ኣብ ልዕሊ እታ ሃገር ፈፂሞምዎም ዝተብሃሉ ተኸታተልቲ መጥቓዕትታት ስዒቡ ሓለዋ ፀጥታ ንምሕያል ኣብእትንቀሳቐሰሉ እዋን እዩ።
ንዘይመንግስታዊ ትካላት ኬንያ ዝቆፃፀር ቦርድ ኣብታ ሃገርን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካን ንሽብር ገንዘብ ብምሕጋዝን ኣብ ተግባራት ሽብር ብምስታፍን ን15 ዘይመንግስታዊ ትካላት ኸሲሱዎም ኣሎ።
ኣብ ናይሮቢ ንጋዜጠኛታት መግለፂ ዝሃቡ ፈፃሚ ዳይረክተር እቲ ቦርድ ፋዙል መሓመድ ካብቶም 500 ጉጅለታት ስቪል ማሕበረሰባት ናይ ገሊኦም ናይ ባንኪ ሒሳብ ተዓፂዩ’ሎ ኢሎም።ናይ ወፃእተኛታት ፍቓድ ስራሕ ተሓዲጎምን ገሊኦም ድማ ክኽሰሱ ይኽእሉን እዮም ኢሎም። ብምስዓብ ‘’እቲ ቦርድ ምስ ትካላት ፀጥታ ብምትሕብባር ነዞም ከባቢያውን ዓለምለኻውን ዘይመንግስታዊ ትካላት ምስ ተሓባበርቶምን መወልቶምን ፈሊዩዎም ኣሎ’’ኢሎም።
እቲ ቦርድ ከይንቀሳቐስ ዝተኣገደ ገንዘብ እተን ትካላት ኣብታ ሃገር ንክሰርሓ ፍቓድ ንዘለወን ዘይመንግስታዊ ትካልት ከከፋፍለን እዩ ኢሎም።
ኣብ ልዕሊ ፕሬዝዳንት ኬንያታን ምኽትል ፕሬዝዳንት ሩቶን ኽሲ ምስ ዝመስረተ ዓለምለኸ መጋባእያ ገበን ርክብ ኣለዎም ብዝብል ኣብቶም ዝሓለፉ ሒደት ኣዋርሕ ብዙሓት ዘይመንግስታዊ ትካላት ኣብ ትሕቲ ከቢድ ፅዕንቶ መንግስቲ ከምዝኣትው ተፈሊጡ’ሎ።
ዋና ዓቃቢ ሕጊ ዓለምለኸ መጋባእያ ገበን ብቑዕ መርትዖ ኣይረኸብኩን፣ኣገደስቲ ሰነዳት ንምርካብ እውን መንግስቲ ኬንያ ክተሓባበረኒ ኣይክኣለን ብዝብል ኣብ ልዕሊ ፕሬዝዳንት ኬንያት ጀሚሩዎ ዝነበረ ኽስታት ኣብ መጀመሪያ እዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ከምዘቋረፆ ይዝከር።


text:
ኣብ ከተማ መቐለ ሓመድ ዘይጥቀም ሕርሻ ብምክያድ ሓምለዋይ ቀለብ ጥሪት ኣብ ምፍራይ ዝጠመተ ምርምራዊ ስራሕ ተዋፊሩ'ሎ።
ብሓይሉ ኣብርሃ ይባሃል። ነዚ ስርሓት ዘካይዶ ዘሎ ሜላ ሓመድ ብዘይምጥቃም፣ ውሑድ ማይ ብምጥቃም፣ኣብ ብጣዕሚ ጸቢብ መሬት ብርኩት ምህርቲ ዝህብ ሜላ ምዃኑ ይገልጽ።
ኣብ 50 ትርብዒት ሜትሮ 6 ኩንታል ቀለብ ጥሪት ምፍራይ ይካኣል እዩ እውን ይብል።
እዚ ሜላ እዚ ኣብ ሓደ ቦታ ጥራሕ ተወሲኑ ዝካየድ ብዘይምዃኑ ንሓረስቶት ዋጋ መጓዓዝያ ዘጉድልን ዝበለጸ መማረጺ ኰይኑ ቀሪቡ'ሎ ይብል ብሓይሉ ኣብርሃ።
ልምዓት ሓምለዋይ ቀለብ ጥሪት ብፍላይ ነቲ ሐጂ ኣብ ኢትዮጵያ ኣጓኒፉ ዘሎ ሕጽረት ቀለብ እንስሳ ዝሐሸ መማረጺ ኰይኑ የገልግል ምህላዉ ብሓይሉ ኣብርሃ ይገልጽ። ነቲ ምህርቲ ናብ ገጠር ብምልኣኽ ሓረስቶት ካብቲ ወሪዱዎም ዘሎ ጸገም ንምንጋፍ እምበኣር መንግስቲ፣ ዘይመንግስታዊ ትካላት፣ ባዕሎም ተጠቀምቲ ሓርስቶትን ካብ ኢትዮጵያ ወጻኢ ዝነብሩ ደቂ ሃገር ብተግባር ክሰርሑ ከምዝግባእ ብሓይሉ ተላብዩ'ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ምናልባሽ ካልኦት ሰባት ብዛዕባይ እንታይ ይሓስቡ ኢልኪ ብዙሕ ትጭነቒ ትኮኒ።
ምናልባሽ ንዓርክኺ ጸሊእክዮ ወይ ተቐይምኩሉ ትኾኒ።
ዘለኪ ስክፍታታት ግን ንበይንኺ ኣይትግበርዮ!
ካብ ዓበይቲ ሰባት ንመን ክትኣምኒ ትኽእሊ?
ነቲ ትኣምንዮ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ንገርዮ።
ንሱ ወይ ንሳ ድማ ክትሕግዘኪ ትኽእል ትኸውን
ክፍለጥ ዘለዎ ኣገዳሲ ነገር ግና:
ብዘይ ናትኪ ፍቓድ ስእልኺ ንወልሓደ ሰብ ከመሓላልፍ መሰል የብሉን።
ስእልኺ ኣብ ኢንተርነት ክትደልያ ትኽእሊ ኢኺ።
ሽምኪ ኣብ ጉግል ትህቢ።
ኣብ ዝኾነ መርበብ ኢንተርነት ስእልኺ እንተ ረኺብክያ ድማ:
ነቶም መርበብ ኢንተርነት ጸሓፍሎም።
እዛ ስእሊ ብቕልጡፍ ክትድምሰስ ኣለዋ ናተይ ስለዝኾነት በልዮም።
ንመማህርትኺ ድማ:
እታ ስእሊ ናብ ዝኾነ ኣካል ክትመሓላለፍ የብላን በልዮም።
ትኣምንዮ ሰብ ክሕግዘኪ ድማ ጸውዒ።
ምስ ካልእ ክኢላ ክትዛረቢ ደሊኺ ወይ ሕቶታት እንተለኪ:
ኣማኸርቲ ኣብዚ ትረኽቢ www.save-me-online.de .
እቲ ምኽሪ ብነጻ ክፍሊት የብሉን ስምኪ ምርቋሕ እውን ኣየድልየክን እዩ።
እዚ ጉዳይ ከም ዘተሓሳስበካ ርዱእ እዩ።
ብዙሓት ሰባት ብከምዚ ዓይነት ሕሉፍ ተግባራት ብዙሕ የሕስቦም እዩ።
ምናልባሽ ሕጂ ብዝያዳ ብዛዕብኡ የሕስበካ ይኸውን።
ምኽንያቱ ምስ ዓርክኻ ጥቡቕ ርክብ ስለ ዝጀመርኩም።
ምናልባሽ ኣብ ጥቕኣ ክትከውን እንከለኻ ዝተሓዋወሰ ስምዒት ይህልወካ ይኸውን።
ምናልባሽ ክትነግራ ወይ ከይትነግራ ኣይወሰንካን ትኸውን።
ክትነግራ ደሊኻ ኣለኻ፧
ኣብ ኣካላታ ምስ ቀረብካ ካብኣ እንታይ ኢኻ ትደሊ፡ መጀመርያ ሕሰበሉ ኣጸቢቕካ።
ብድሕሪኡ ድማ እንታይ ኢኻ ክትብላ ትደሊ፧
ምናልባሽ እዞም ቃላት ይሕግዙኻ ይኾኑ:
ሓደ ሰብ ቅድሚ ሕጂ ዓቢ በደል ኣብ ልዕለይ ፈጺሙ።
ስለዚ ዘዘኻኽሩኒ ነገራት ክገብር ኣይደልን እየ።
ሓደ ሓደ እዋን እቲ ምትሕቑቓፍ እውን ቀልጢፈ ከቛርጾ ይደሊ።
እዚ ግን እቲ ነገራት ስለ ዝዝከረኒ እዩ።
ምሳኺ ዝተሓሓዝ ኣይኮነን።
ክሳብ ክንደይ ክትገልጸላ ከም ትደሊ ክትሓስበሉ ትኽእል ኢኻ።
እቲ ኣገዳሲ ነገር: ንዓኻ እውን ዘሰቅቕ ክኸውን የብሉን።
ምናልባሽ ካብኣ ትደልዮ ነገራት ክትሓታ ትኽእል ኢኻ።
ብርግጽ! ገገኛ ኣይኮንክን።
ከምዚ ምስ ዘጋጥም ንነብስኺ ከም ገገኛ ክትቆጽርያ ኣይግባእን።
እንተ ዘይደሊኺ ዝኾነ ሰብ ክትንክፈኪ ኣይግበኣን።
ሓደ ሓደ እዋን ሕማቕ መዓልቲ ኣሎ።
ዋላ እውን ምስ ትፈልጥዮ ሰብ!
ሓደ ሓደ እዋን ኣብ መጀመርያ ጥዑም ምሸት ኮይኑ ይጅምር።
ጸኒሑ ግን ዘይትደልይዮ ነገራት የጋጥሙ።
እቲ ቅኑዕ ስምዒትኪ ዝበሎን ዝደልዮን ጥራይ እዩ!
ዋላ እውን ሕጊ ዝብሎ:
ምስዓም፡ ምትንኻው ወይ ስጋዊ ርክብ ምስ ዘይደልዮ ሰብ ወይ ምስ ዘይትደልዮ ሰብ ምግባር ኩልኩል እዩ።
ዋላ እውን ኣብታ እዋን ኢቲኣ ብግልጺ ክትዛረቢ ኣይትኽኣሊ።
ዋላ እውን ሰቲኺ አምቢ ምባል ስኢንኪ እንተለኺ።
እቲ ዝግበር ዘሎ ነገር ደስ ይብለኪ ኣሎ ድዩ የለን ንምርድኦም ኣጸጋሚ ኣይኮነን።
ኩሉ ግዜ ሓገዝ ክትሓቲ ትኽእሊ ኢኺ።
ኣብ ምዩኒክ ንኣብነት IMMA Beratungs-Stelle ኣማኸርቲ ኣለው: http://www.imma.de/einrichtungen/beratungsstelle/kontakt.html
ኣብ መላእ ጀርመን ድማ ኣዋልድን ኣግባዝን ሓገዝ ክረኽብሉ ዝኽእሉሉ ኣብዚ ትረኽቡ: https://www.zanzu.de/de/hilfe-beratung
ከምዚ ዓይነት ተረሳዒ ህሞት ዘሻቕል ነገር እዩ።
ምኽንያቱ ዘጋጠመ ነገራት ፍጹም ኣይዝከረክን ማለት እዩ።
ዋላ እውን ከይደቀስኪ ከለኺ።
ምናልባሽ መሓዙትኪ ዘጋጠመኪ ኩነታት ይፈልጣ ይኾና።
መጀመርያ ንዓተን ሕተትየን።
ደሓር ናብ ሓኪም ክትከዲ ይግባእ።
ሓሚምኪ ከይትህልዊ ክትርኤኪ ትኽእል እያ።
ዝኾነ ሰብ ዕጸ-ፋርስ ኣብቲ ትሰትይሉ ዝነበርኪ ብርጭቆ የእትይሉ ክኸውን ይኽእል እዩ።
መብዝሕትኡ ግዜ እዚ ነገር „K.O.-Tropfen“ ተባሂሉ ይጽዋዕ።
ዝኾነ ጣዕሚ ወይ ሽታ የብሎምን።
ኣብ ትሰትይዮ ነገር ሓቢኦም የንጥቡልኪ።
ሓይልኺ ይደኽመኪ ነብስኺ ክትኣልዪ ኣይትኽእልን ወይ ዝለመስኪ ኮይኑ ይስመዓኪ።
ድሒሩ እውን ናይ ምዝካር ሃጓፍ ወይ Filmriss የጋጥም።
ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ምስ ሓኪምኪ ክትዛረቢ ትኽእሊ ኢኺ።
ናብ ኣማኸርቲ ትካል ብዛዕባ እዚ ጉዳይ እውን ክትሰደኪ ትኽእል ኢያ።
ዘጋጠመ ነገር ዘይምፍላጥ ከሻቕለኪ ይኽእል እዩ።
ስለዚ ሓገዝ ድለዪ።
ብመጀመርያ ሓደ ነገር ክንነግረካ ንደሊ:
ኣብ ጀርመን ቆልዓ ምህራም ኩልኩል እዩ።
እቲ ሕጊ ከምዚ ይብል:
ህጻናት ከይተሃርሙ ክዓብዩ መሰል ኣለዎም።
ወለዲ ንደቆም ብፍላጥ ክጎድእዎም ኣይፍቀድን እዩ።
ኣካላዊ ሞግዳእቲ ከውርዱልካ ኣይፍቀድን እዩ።
መንፈስካ እውን ከህድምዎ ኣይፍቀደሎምን እዩ።
ማህረምቲ ድማ ኣካላውን መንፈሳውን መጉዳእቲ የስዕብ።
ከም ውላድ ወለድኻ መጠን ከኣ እዚ መሰል ኣለካ።
እዚ መሰል እዚ ድማ ህጻናት መንፈሳውን ኣካላውን ጥዕና ሃልይዎም ክዓብዩ ይሕግዝ።
እዚ ክትብል ትኽእል ኢኻ።
ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ምስ ኣቦኻ በይንኻ ክትዛራረብ ዘይትኽእል ኮይንካ፡ ኣማኸርቲ ቤት ጽሕፈታት ኣለዋ።
ኣብ ሙንሸን ኣብዚ ናይ ኢንተርነት አድራሻ ኣቲኻ ኣብ ገዛውትኻ ዝርከቡ ኣማኸርቲ ትካላት ክትረክብ ትኽእል: http://www.muenchen.de/dienstleistungsfinder/muenchen/1053/
ኣብ መላእ ጀርመን ድማ ህጻናትን መናእሰያትን ኣብዚ Nummer gegen Kummer ክድውሉ ይኽእሉ እዮም: 116111
ኣብዚ ካብ ሞባይልካ ብዘይ ክፍሊት ክትድውል ትኽእል ኢኻ።
ካብ ሰዓት 14 ክሳብ ሰዓት 20 ከማኽረካ ዝኽእል ሰብ ኣብ ቤት ጽሕፈት ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
የዕሩኽትኻ ጸወታ ኣይኮኑን ዝጻወቱ ዘለዉ።
እዚ ተግባራት እዚ ኣብ ጀርመን ኩልኩል እዩ።
ክቕጽዑ እውን ይኽእሉ እዮም።
ኣዋልድን ኣንስትን ሓደ ዓይነት መሰል ምስ ኣወዳትን ሰብኡትን ኣብዚ ሃገር ኣለዎም።
ክድፈራ እውን ኣይግባእን።
ዋላ ሓደ ሰብ እውን ብዘይ ድሌተን ክትንክፈን መሰል የብሉን።
ዋላ ሓደ ሰብ እውን ወይ ከፈራርሀን ወይ ክጎድእን መሰል የብሉን።
ምስ የዕሩኽትኻ ናብቲ ዝኸድዎ ኣይትኺድ።
ምስኦም እንተ ኣለኻ ክትልከም ትኽእል ኢኻ።
ዋላ ንስኻ ኣዋልድ ኣይትዳፈር።
የዕሩኽትኻ ምናልባት ይተኻቱኹኻ ይኾኑ።
ምስኦም ክትህሉ ይደልዩ ይኾኑ።
እስኻ ድማ የዕሩኽቲ ትደሊ ትኸውን።
ስለዚ “እምቢ” ክትብል ብዙሕ ድፍረት የድልየካ ይኸውን።
ሓደ ዓቢ ሰብ ክሕግዘካ ሕተቶ።
ምናልባት እሱ ወይ እሳ ብኸመይ ካብዚ ትእለ ዝኾነ ርእይቶ ይህልዎ ወይ ይህልዋ ይኸውን።
ገበን ምፍጻብ ኣም መጻኢ ብሩህ ሂወትካ ዓቢ ሳዕቤን ከውርድ ይኽእል እዩ።
እቶም ኣወዳት ዝገብርዎ ነገራት፡ ኣብ ጀርመን ኣብዚ እዋን እዚ ኩልኩል እዩ።
ዘሕፍር የብልክን።
እዞም ኣወዳት ዝገብርዎ፡ ከቕጽዖ ይኽእል እዩ።
ኣዋልድን ኣንስትን ኣብ ጀርመን ልክዕ ከም ኣወዳትን ሰብኡትን እዩ ማዕረነት ዘለወን።
ክዋረዳ ኣይግብኡን እዩ።
ዋላ ሓደ ሰብ እውን ብዘይ ናተን ድሌት ክትንክፈን መሰል የብሉን።
ዋላ ሓደ ሰብ ድማ ከፈራርሐን ኮነ ክጎድእን መሰል የብሉን።
ስለዚ ሓገዝ ጸውዒ።
ንመምህርኪ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ንገርያ።
ወይ ድማ ንዝኾነ ትኣምንዮ ሰብ ንገርዮ።
ከምዚ ዓይነት ድፍረት ኣወዳት ብኸመይ ትምክትዮ ክትመሃርዮ ትኽእሊ ኢኺ።
ምል ካልኦት ከማኺ ኮንኪ ኮርስ ክትቀስሚ ትኽእሊ ኢኺ።
ብድሕሪ እዚ ክሳብ ክንደይ ሓያል ምዃንኪ ነብስኺ ክትፈልጥያ ኢኺ።
ወይ ድማ ማዓስ ክትሃድሚ ከም ዘለኪ ትፈልጢ።
ከምኡ ‘ውን እንታይ ክትብሊ ከም ዘለኪ ትፈልጢ።
ከምኡ ድማ መን ክሕግዘኪ ከም ዝኽእል ትፈልጢ።
ከምዚ ዓይነት ኮርስ ምስ መሓዛኺ ኮይንኪ እውን ክትሳተፊ ትኽእሊ ኢኺ።
መምህርኪ ኣበይ ቦታ እቲ ኮርስ ክትወስድዮ ከም ትኽእሊ ክትሕብረኪ እያ።
እንተ ደሊኺ እውን እታ ናይ ቤት-ትምህርቲ ሳይኮሎጂስት ወይ ናይ ሶሻል ሰራሕተኛ ኣብ ቤት-ትምህርቲ ክትወክስየን ትኽእሊ ኢኺ።
ጌጋ ትገብርዮ ወላሓንቲ የለን
እቶም ኣጉባዝ እዮም ሓላፍነት ዝወስዱ ካብ ከምዚ እውን ክውገዱ ዘለዎም።
ግብረ ሰዶም ማለት:
ሓደ ወዲ ንሓደ ወዲ ከፍቅሮ ከሎ
ወይ ድማ ሓንቲ ጓል ምስ ካልእ ጓል ፍቕሪ ክሕዛ ከሎ ማለት እዩ።
እዚ ማለት ብናይ ክልቲኦም ድሌት ነንሓድሕዶም ስጋዊ ርክብ ክፍጽሙ ከለዉ እውን እዩ።
ሰባት፡ ሽቩል ንወዲ ለስቢሽ ድማ ን ጓል እንዳበሉ የሰምይዎም።
ከምዚ ዓይነት ነገር ከይፈተኻ እንተ ጌርካ፡
ናይ ስጋዊ ርክብ ዓመጽ ጌሮም ማለት እዩ።
እዚ ኩልኩል እዮ። ዓበይቲ ንትሕቲ ዕድመ ከምዚ ንኸምዚ ተግባር ምስ ዝግድድዎም ብኸቢድ ገበን ይፍርዱ።
ሓንቲ ንእተይ ታሪኽ ክንነግረካ:
ኣብ ሓንቲ ገረብ ደዪብካ ኣብ ሕንቲ ጨንፈር ኮፍ ትብል።
ሃንደበት ሓደ ሰብ ናብቲ ገረብ ደዪቡ ካብቲ ጨንፈር ደፊኡ የውድቐካ።
ወዲቕካ ቃንዛ ትመውት።
ምውዳቕካ ናትካ ጉድለት ኣይኮነን ነይሩ።
ሓደ ሰብኣይ ኢዩ ደፊኡካ።
ናብቲ ገረብ መሊስካ ምስ ደየብካ ዋላ ሓደ ሰብ የለን።
ከም እንደገና ግን ኣይትወድቕን ኢኻ።
ተደሊኻ ኣብኡ ኮፍ ትብል ተደሊኻ ኣብ ካልእ ጨናፍር ትኸይድ።
ስለ ዝተደፋእካ ኢኻ እምበር፡ ኩሉ ግዜ ካብ ገረብ ትወድቕ ማለት ኣይኮነን።
እዚ ማለት: ሰብ ብስጋዊ ርክብ ስለ ዝዓመጸካ ግብረ ሰዶማዊ ኢኻ ማለት ኣይኮነን።
ግብረ ሰዶም ዲኻ ትፈቱ ወይ ኣይኮንካን ባዕልኻ ቀስ ኢልካ ክትፈልጥ ኢኻ።
ምስ ካልእ ወዲ ፍቕሪ ክሕዘካ ከሎ እዩ ዝፍለጠካ።
ምናልባት ትሓስቢ ትኾኒ:
እቲ ዋርድያ ይሕልወኒ ይኸውን።
ብዙሕ ይሕግዘክን የፍቅደልክን ።
ምናልባት እንተ ደኣ ነጊርክሉ ኣይሕግዘክን ይኸውን።
ምስ መን ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ክትዛረቢ ከም ትኽእሊ ኣይትፈልጥን ትኾኒ።
እንተ ደኣ እቲ ዋርድያ ተሓባቢሩኪ ናቱ ውሳኔ ጥራይ ይኸውን።
ይኹን ደኣምበር እንተ ደኣ ንስኺ ዘይትደልይዮ ነገራት ገይሩ ግን ቅኑዕ ኣይኮነን።
መን ነብስኺ ክትንክፈኪ ከም ዝኽእል ባዕልኺ ጥራይ ኢኺ ትውስኒ።
ብዙሓት ሰባት ኣለዉ ክሕግዙኺ ዝኽእሉ።
ነዚ ሓገዝ እዚ ምስጋና ጥራይ እዩ ዘድልየኪ፡ ካልእ ትገብርዮ ነገር የብልክን።
ዝኾነ ሰብ ክሕግዘኪ ምስ ዝደሊ፡
ዘይትደልዮ ነገር ክገብር የብሉን።
ምስ ዝኾነ ሰብ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ክትዘራረቢ ጽቡቕ እዩ።
ናብቶም ናይ ሶሻል ሰራሕተኛታት መንበሪኺ ክትከዲ ትኽእሊ ኢኺ።
ወይ ከኣ ምስ ኣማኸርቲ ናይ ከምዚ ዓይነት ጉዳያት ክትዛራረቢ ትኽእሊ ኢኺ።
ናይ ኣማኸርቲ ኣድራሻ ኣብዚ ትረኽቢ፡
http://www.zanzu.de/de/hilfe-beratung
https://www.hilfeportal-missbrauch.de/nc/adressen/hilfe-in-ihrer-naehe/kartensuche.html?tx_nxshelpdesk_helpdesk[institutionType]=21
ወዲ ሓትነኺ ከምዚ ክገብር ኣይግባእን ኢዩ።
ኣብቲ ናይ ክብረትኪ ቦታ ክትንክፈኪ ዝፍቀዶ ሰብ ዋላሓደ የሎን።
ጓል ዲያ ወዲ ብዘየገድስ።
ኣብርእሲኡ ድማ ህጻን ኢኺ።
ኣብ ጀርመን እዚ ተግባር ኩልኩል እዩ።
ምስ ዓበኺ ባዕልኺ ኢኺ ትውስኒ መን ክትንክፈኪ ይኽእል።
እዚ ጉዳይ ን ኣላዪኺ ክትነግርዮ ትኽእሊ ኢኺ።
ሓገዝ ክገብሩልኪ ይኽእሉ ኢዮም።
መታን ካልኣይ ግዜ ከምዚታት ከይድገም።
ኣብ ኣማኸርቲ ኪኢላታት ኬድኪ ውን ሓገዝ ክትረኽቢ ትኽእሊ ኢኺ።
ኣገዳሲ ነገር ግን፡
ናትኪ ጌጋ ኣይኮነን
ትቕጽዕሉ ምኽንያት የብልክን
ወዲ ሓትነኺ ውን ክቕጻዕ ይኽእል ኢዮ እንተ ደኣ ደሊኺ።
ኣብ ፖሊስ ኬድኪ እንተ ኸሲስክዮ ማለት እዩ።
ብዛዕባ እዚ ውን ኣማኸርቲ ክተሓባበሩኺ ይኽእሉ ኢዮም።


text:
ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ እቶም ሰባት ክፍትሑ ከለው ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ኢህወዴግ ብዓሚቕ ተሃድሶ ክሓልፍ ከምዘለዎን ጌጋታት ውድቦም ኢሎም ዝዘርዘሩዎም ፀገማት ኣወጊዱ ፍታሕ ክህብ ከምዝሰርሕን ገሊፆም ኣለው።
እቶም መራሕቲ ተቓወምቲ ግን ናይ ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ መደረ ኣብ ግብሪ ክውዕል እዩ ዝብል እምነት የብልናን ኢሎም።
ነዚ ዝገለፁ ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረቦም ኣባላት ኣመራርሓ ውድባት ፌደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ፣ናይ ኢትዮጵያ መላእ ሓድነት ውድብን ሰማያዊ ፓርትን እዮም ።
ኣቦ መንበር ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ የሺ ዋስ ኣሰፋ እቶም ሰባት ምፍትሖም ፅቡቕ ኮይኑ ቀደሙኸ ክእሰሩዶ ነይሩዎም ኢሎም ይሓቱ።
እቶም ተኣሲሮም ዝነበሩ ኣይድገምን ዝብል ቃል ኣትዮም ምውፅኦም ብመራኸቢ ብዙሃን ተገሊፁ’ሎ።
ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም መደረ ከስምዑ ከለው ንሳኻትኩም ናይ ባዕልኹም ጌጋ ተዛሪቡኩም ኣለኹም ኣነ ድማ ናይ መንግስተይ ጌጋ ክዛረብ ብምባል በብደርጅኡ ዝርከብ መሪሕነት ክዘራርበኩም፣ርእይቶኹም ክሰምዕን ኣይክኣለን፤መንግስቲ ብዕምቆት ክህደስ፤ንዴሞክራሲ ከስፍሕ ብፍላይ ንመንእሰያት ኣቕሪብና ክነዘራርቦም ይግብእ ኢሎም ኣለው።
ዋና ፀሓፊ መኢኣድ ኣቶ ኣዳነ ጥላሁን ብወገኖም ክእሰሩ ኣይነበሮም ብምባል ተመሳሳሊ ርእይቶ ሂቦም ኣለው።
ኣመራርሓ ኦፌኮ ብወገኖም ኣሽንኳይዶ ክንዲዚ ዝኣክል ሰብ ሓደ ሰብ ክፍታሕ ከሎ እውን ዘሕጉስ ስለዝኾነ ሕጉሳት ኢና ኢሎም ።ብምቅጻል ንሶም ተኣሲሮም ዝነበሩ ክፍትሑ ከለው ተዛሪቦምዎ ንዝተብሃለ ግን ብጥርጣረ ከምዝሪኡዎ ይገልፁ።
ኩሎም ኣባላት ኣመራርሓ እተን ውድባት መንግስቲ ሓቀኛ ፍታሕ ክህብ ኣለዎ ኢሎም ኣለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሓድነት ንፍትሒን ዴሞክራሲን ኣንድነት ሎሚ ዝሃቦ መግለፂ ኣብ ዋኒናት መረፃ‘ዩ።ኣርእስቱ መረፃ ክባሃል ከሎ መማረፂ ከየስአንካ ክኾን ኣለዎ ዝብል‘ዩ።
ኣባል ኣመራርሓ‘ቲ ፓርቲ ኣቶ ኣስራት ጣሴ ”ከም‘ቲ ሕሉፋት፣ኢህወዴግ ንደገፍተይ ዝብሎም ጥራሕ ኣኻኺቡ መረፃ ዘካይደሎ መስርሕ ከብቅዕ ኣለዎ ኢልና ኢና ንኣምን።ኣብ ምዕዋት‘ዚ ብወገና ንኣባላትና ንክመርፁ ካብ ምምዝጋብ ሓሊፎም ተዓዘብቲ‘ቲ መስርሕ እውን ኮይኖም ብሙሉእ ንክሳተፉ ክነተባብዖም ኢና።ናይ ሎም-ዘበን መረፃ ካብ መጀመርትኡ ኣትሒዙ ዴሞክራሲያዊ ኮይኑ ንክዛዘም ክንሰርሕ ኢና። ህዝቢ ወናኒ ስልጣኑ ንክኸውን ወሳናይ‘ዩ ባሃልቲ ኢና” ኢሎም።
ኣቶ ግርማ ሰይፉ ኣባል ፓርላማን ምክትል ኣቦ-መንበር ኣንድነትን‘ዮም እቲ ፓርቲ ኣብ ናይ ሎም-ዘበን መረፃ ክሳተፍ ድዩ? ንዝብል ዝቀረበሎም ሕቶ፣ ”ፈፃሚ ስራሕ ኣብ‘ቲ መረፃ ክንሳተፍ ኢና ዝብል ውሳነ ኣሕሊፉ‘ሎ። ዝሳተፍ ግና ኣብ ኢትዮዽያ ጥጡሕ ባይታ ንፓለቲካዊ ውድድር ኣሎ ኢሉ ስለዝተቀበለ ኣይኮነን።ከምእምነት ኣንድነት እቲ ዝተዓፀወ ፖለቲካዊን ናይ መረፃን ባይታ ምኽፋት ዝካኣል፣ህዝቢ ኢትዮዽያ ብሰላማዊ ኣገባብ ብዘካይዶ ምንቅስቃስ‘ዩ።መረፃ ድማ ሓደ ኣገባብ ቃልሲ‘ዩ” ኢሎም።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ ኣንድነት ካብ 14 ክሳብ 20 ሕዳር፣ድምፂ ሚልዮናት ንሕልናዊ እሱራት ዝብል ተበግሶ ማሕበራዊ መራኸቢ ከምዘዳለወ ኣፍሊጡ።
ኣቶ ግርማ ሰይፉ፣ናይ ዝተኣሰሩ ሰባት ፎቶግራፍን መንነትን ኣብ ማሕበራዊ ሚድያታት ክንዝርግሕ ኢና ኢሎም።
መንግስቲ ኢትዮዽያ፣ኣብ‘ታ ሃገር ፖለቲካዊን ናይ ሕልናን እሱር የለን’ዮም ዝብሉ።ጋዜጠኛታት መራሕቲ ኣንድነት መርተዖ ከቅርቡ ይኽእሉ እንተኾይኖም ተሓቲቶም ኣቶ ግርማ ክምልሱ ከለው፣ብዘይጥርጥር ብዓሰርተታት ኣሻሓት ዝቁፀሩ ናይ ሕልፋ እሱራት ኣለው ኢሎም።
ኣንድነት ካብ ኣባልነት መድረኽ ቅድሚ ሸሞንተ ኣዋርሕ ንዓርሱ ከምዘግለለ ዝዝከር‘ዩ።


text:
ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ነቲ ኣብ ልዕሊ ደቡብ ሱዳን ዝጸንሓ እገዳ ንተወሳኺ 45 መዓልታት ክናዋሕ ወሲኑ።
እቲ ውሳነ ክሓልፍ ዘድልዮ 9 ድምጺ ደገፍን 5 ድምጺ ተዓቕቦ ድሕሪ ምርካቡ እዩ።
"ሕቡራት ሃገራት ትዕግስቲ ተወዲኡ እዩ እዚ ዘይተፈልጠ ኩነታት ቅቡል ኣይኮነን ንህዝቢ ደቡብ ሱዳን ዝሓሸ ኩነታት ንጠልበሉ ጊዜ ሓሊፉ እዩ" ክብላ ኣምባሳደር ኣሜሪካ ኣብ ሕ/ሃ ኒኪ ሃሊ ገሊጸን።
ቤት ምኽሪ ጸጥታ ኣብ ልዕሊ 6 ሰበ ስልጣን ደቡብ ሱዳን ዘሕለፎ ናይ መገሻን ናይ ገንዘብ እገዳ ውጽኢት ተኹሲ ደው ምባል ብምርኣይ ድሕሪ 30 መዓልታት ውሳነኡ ከሕልፍ ምዃኑ ኣፍሊጡ።
ምክትል ዳይሬክተር ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ሰብኣዊ መሰላት አክሻያ ኩመር ምድንጓይ እገዳ መገሻ ሰበ ስልጣን "ባዶ መፈራርሂ" ክመስል ይክእል'ዩ "እንተኾነ ነቶም ተሓተቲ ግን መጠንቀቕታ'ዩ" ድሕሪ ምባል አዛዚ ሰራዊት ፖል ማሎንግን ማይክል ማኩየ ከምኡ'ውን ሚንስትር ሓበሬታ'ታ ሃገር እዚ እገዳ ክምልከቶም ይክእል'ዩ ዝተባህሉ ምዃኖም ትገልጽ።
ወኪል ደቡብ ሱዳን ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣምባሳደር አኩየ ቦኒ ግን ሃገሮም ናብ መስርሕ ሰላም ትስጉም ከምዘላ ብምግላጽ ተወሳኺ እገደ ነቶም ሽዱሽተ ሰበ ስልጣን ግን አድላይ ኣይኮነን ኢሎም።
ምስ ቻይናን ሩስያን ድምጺ ተዓቕቦ ዝሃቡ ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ተቀዳ አለሙ ብወገኖም "ዝተከፋፈለ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ነቲ መስርሕ ሰላም ሓጋዚ ኣይኮነን ነቶም ዝምልከቶም ወገናት'ውን ቅኑዕ መልእኽቲ ዘሕልፍ ኣይኮነን" ኢሎም።
ንሶም ብተወሳኺ እቲ ቤት ምኽሪ ኣብ ልዕሊ እቶም ሰበ ስልጣን ዘሕለፎ ተወሳኺ እገዳ ከቛርጾን ካብ መንግስታት ዝተዋጽኣ ሓይሊ ነቲ ስምምዕ ሰላም ክትግብር ጻዕርታት ከካይድ ጸዊዖም።


text:
ዕብየትን ክብረትን ኣህጉር ኣፍሪቃ በቲ
ዝድለ ደረጃ ንምርግጋጽ፣ ሱር በተኽ ለውጢ የ
ድሊ ከምዘሎ ሰሙናዊ ሓተታ ገሊጹ።
ኣድማዕነት ሕብረት ኣፍሪቃ ብምሕያል፣ ዕብየትን ክብረትን ኣህጉር ኣፍሪቃ በቲ ዝድለ ደረጃ ንምርግጋጽ፣ ሱር በተኽ ለውጢ የድሊ ከምዘሎ ሰሙናዊ ሓተታ ገሊጹ።
እቲ “ሱር በተኽ ለውጢ ንዕብየትን ክብረትን ኣፍሪቃ” ብዝብል ኣርእስቲ ዝተዳለወ ሰሙናዊ ሓተታ፣ ኣብ’ዚ ሰሙን’ዚ ኣብ ኣዲስ- ኣበባ ንዝተጋብአ ዋዕላ ሕብረት ኣፍሪቃ ጠቒሱ፣ ኣብ ቻርተር ሕብረት ኣፍሪቃ ካብ ዝሰፈሩ ዓበይቲን ቅዱሳትን ዕላማታት፣ ሓድነት ህዝብታት ኣፍሪቃ ምድልዳል፤ ብሓባራዊ ምትሕግጋዝ ቍጠባዊ ምዕባለ ኣህጉር ኣፍሪቃ ምድራኽ፤ ኣብ ውሽጢ ሃገራትን ኣብ መንጎ ኣባል ሃገራትን ዝኽሰት ግርጭታት ብመንጎኝነትን ዳንነትን እናፈታሕካ ሰላምን ቅሳነትን ህዝብታት ኣፍሪቃ ምውሓስ ዝብሉን ካልኦትን ነጥብታት ይርከብዎም። እንተኾነ ግን፣ እቲ ውድብ ኣብ ዝሓለፈ ኣስታት ፍርቂ ዘመን ዕድመኡ፣ ዝቘመሉ ዕላማታትን መብጽዓታትን ኣብ ምፍጻም ብኣድማዕነት ክዋሳእ ከምዘይከኣለ ሓቢሩ።
ሕብረት ኣፍሪቃ ምስ ኩሉ ድሌታት ናይ ህዝብታት ኣፍሪቃ፣ መስረትቱን መራሕቱን፣ ምስ ኩሉ ደረት-ኣልቦ ጸጋታት ናይዚ ኣህጉር፣ ኣብ ምድራኽ ልምዓት ህዝብታት ኣፍሪቃ ኮነ ኣብ ምርግጋጽ ሰላምን ምርግጋእን ናይ’ዚ ኣህጉር ክጥቀስ ዝኽእል ኣበርክቶ ስለዘይገበረ፣ ስም ናይ’ዚ ወድብ ኣብ ዜጋታት ኣፍሪቃ ብሓበን ዝለዓል ከምዘይኮነ ኣብሪሁ።
እቲ ውድብ – ካብ ዝምስረት ጀሚሩ ውድባዊ ብቕዓቱን ኣድማዕነቱን እናደኸመን እናለመሰን ክመጽእ ከምዝጸንሐ ዘመልከተ ሰሙናዊ ሓተታ፣ ካብ ድኽመትን ልምሰትን ሓሊፉ ናይ ግዳም ተጸባይነቱ ገፊሕ ባብ ንምትእትታው ግዳማውያን ሓይልታት ስለዘርሓወ፣ ኣብ በበይኑ ከባቢታት ኣፍሪቃ ዝኽሰቱ ጸገማት፣ ኣህጉራዊ መልክዕ እናሓዙን ዝያዳ እናተሓላለኹን፣ ብኡ መጠን ድማ ፍታሕ እናርሓቐ ወርቃዊ ግዜን ዕድላትን ህዝብታት ዘኽስር ኩነት ክፍጠር ምጽንሑ – ብብዙሕ ኣብነታት ኣሰኒኻ ክግለጽ ከምዝከኣል ኣነጺሩ።
ስም ናይዚ ምትእኽኻብ ካብ ውድብ ሓድነት ኣፍሪቃ ናብ ሕብረት ኣፍሪቃ ብምቕያር ንምምሕያሹ ዝተገብረ ጽገናታት’ኳ እንተነበረ ዘምጽኦ ለውጢ ግን ከምዘይነበረ ዝጠቐሰ’ቲ ሓተታ፣ ሕጂ’ውን ዝተኸስረ ግዜን ዕድላትን እናጸብጸብካ ምቝዛምን ተስፋ ምቝራጽን ዘይኮነ እቲ ዘድሊ፣ ካብዚ ድኹም ኩነተ-ህላወ ዝወጸሉ ብልሓት ምፍጣር ምዃኑ ኣስሚሩሉ።
እቲ ሰሙናዊ ሓተታ ኣብ መወዳእታ፣ ኣፍሪቃውያን ኣብ ኣህጉራዊ መጋባኣያታት ብብቕዓት ዝውክሎም፣ ወሳኒ ድምጺ ዘለዎ፣ ግዳማውያን ሓይልታት ዘይመልክዎ፣ ናጻን ንጡፍን ውድብ ምፍጣር የድልዮም ከምዘሎ ብምሕባር፣ ብርእይቶ ኤርትራ – ህዝብታት ኣፍሪቃ ንዝጸንሐ ጌጋታት ብዘይንሕስያ ነቒፎም፣ መገዶም ብምቕናዕ ንሱር-በተኽ ለውጢን ተሃድሶን ተበግሶ ዝወስዱሉ ግዜ ኣብ ርሑቕ ዓውደ-ኣዋርሕ ክስራዕ ከምዘይባእ ኣዘኻኺሩ።
******* ኣ.ዜ.ኤ. *******


text:
ወግዓዊ ጽንብል ዝኽሪ 30 ዓመት ምድምሳስ
“ውቃው እዝ” ብልዑል ማዕርግ ተኻዪዱ
ወግዓዊ ጽንብል ዝኽሪ 30 ዓመት ምድምሳስ “ውቃው እዝ”፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ሚኒስተራት፡ ኣዘዝቲ ሰራዊት፡ ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስትን ግንባርን ከምኡ’ውን ብርክት ዝበሉ ካብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ዝመጹ ዜጋታትን ኣብ ዝተረኽቡሉ፡ ሎሚ ኣብ ሰዓታት ቅድሚ-ቐትሪ ኣብ እማህሚመ ብድምቀት ተኻዪዱ፣ ኣብ’ቲ ብዝተፈላለየ ባህላውን ስነ-ጥበባውን መሰናድኦታት ዝማዕረገ – ብኤሪ-ቲቪን ድምጺ ሓፋሽን ብቐጥታ ዝተፈነወ መደብ፡ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዘስመዖ መደረ፡ ቅያ ጅግንነትን ውፉይነትን፡ ተጻዋርነትን ተበላሓትነትን ፍጻመታት ሳሕልን ውቃውን ገናጺልካን ኣንቢብካን ዘይውዳእ ዘይተኸፍተ – ወሰኽን ምጽብባቕን ዘየድልዮ ቅሙጥ ሰነዳት ስለዘሎ፡ ሰነዳት ሰዓት ሰዓትን ሰነዳት መዓልቲ መዓልትን ኩላቶም ግዱሳት ኣቓልቦ ክገብሩሉ ኣዘኻኺሩ፣
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣስዒቡ፡ ብዙሓት ንዝኽሪ ታሪኽ ቃልሲ ተባሂሎም ዝውደቡ ኣጋጣሚታት ኮነ ዝትከሉ ሓወልትታት ሕልፍ ምስ በሉ ስለዝርስዑን ዝዓንውን ቀጻሊ ኣቓልቦ ከይንፈጎም ብምልባው፡ ንኹሎም ነቲ ጽንብል ሓሳብ ዘፈልፈሉን ንድምቀቱ ኣበርክቶ ዝገበሩን ድሕሪ ምምስጋን፡ “ነቶም ኣብ ሳሕል – ኣብ’ቲ ግንባርን መሬቱን መዘና፡ ቃላትን መግለጽን ዘይርከቦ ሓርበኝትን ጅግንነትን ፈጺሞም ብኽብረት ዓሪፎም ዘለው ጀጋኑ ሓበንን ሞሳን ንዓኹም” ኢሉ፣ ኣመሓዳሪት ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ወይዘሮ ጽገረዳ ወልደገርጊስ ብወገና፡ ንኣገዳስነት’ቲ ጽንብል ኣብ ልክዕ ቦታኡ ድሕሪ ምግላጽ፡ ከም’ዚ ዓይነት ኣጋጣሚ – እቲ ዓሚቚ ትሕዝቶ ዘለዎ ዘሐብን ታሪኽናን ሕድሪ ሰማእታትናን ህያው ኮይኑ ንኽነብርን ናብ ቀጻሊ ወለዶ ክሰጋገርን፡ ሓላፍነትን ሕድርን ዘሰክምን ድርኺት ዝፈጥርን ዕዙዝ ብልጫታት ከምዘለዎ ኣብሪሃ፣
ኣቦ-መንበር ኣወሃሃዲ ሽማግለ በዓላት ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ኣቶ ስራጅ ሓጅ ኣቐዲሙ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ምድምሳስ “ውቃው እዝ”፡ ህዝባዊ ግንባር ካብ መድረኽ ምርብራብ ናብ መድረኽ መጥቃዕቲ ብምስግጋር፡ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዘቀላጠፈን ንዓበይቲ ወተሃደራዊ ግጥማት ባይታ ዘንጸፈን ብምዃኑ ዝኽሩ ረዚን ትርጒም ከምዘለዎ ብምምልካት፡ ነቲ ጽንብል ንምምዕራግ ብቕንዕናን ተወፋይነትን ልዑል ኣበርክቶ ንዝገበሩ ኣካላት ብምልኦም መጒሱ፣ እቲ “ሳሕል ከም ሃገር፡ ህዝባዊ ግንባር ከም መንግስቲ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ዝተኻየደ ጽንብል፡ ብምርኢት ካርኒቫል ትካላትን ምምሕዳራት ከባቢ፡ ሙዚቃዊ ድራማ፡ ግጥምን ዝተፈላለዩ ጣዕመ ዜማታትን ዘጠቓለለ መሰናድኦታት ደሚቑ ነይሩ፣
ብ21 መጋቢት ዝተጀመረ መደባት ጽንብል ዝኽሪ 30 ዓመት ምድምሳስ “ውቃው እዝ”፡ ክሳብ ጽባሕ ሰንበት 23 መጋቢት ብዝተፈላለየ ትሕዝቶታት ክቕጽል’ዩ፣
***** ኣ.ዜ.ኤ *****


text:
ብሄር ዝገበረ መጥቃዕቲ ትኩረት ይወሃቦ ተባሂሉ
መቐለ ነሓሰ 02/2010(ድወት)ኣብ ሃገርና ዝረአዩ ዘሎ ብሄር መሰረት ዝገበረ መጥቃዕቲ ኣብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ንዝማሃሩ ወገናት ዓብይ ስግአት እናኾነ ይመፅእ ኣሎ ኢሎም ተምሃሮ ዝተፈላለያ ዩኒቨርስታት ነበርቲ ወረዳ ቃፍታ ሑመራ።
እቶም ተምሃሮ ነዚ ዝሓበሩ ብደረጃ ወረዳ ኣቀባብላ እንኳዕ ዳሓን መፃእኹም እንትግበረሎም ኾይኑ:ብፍላይ ሐዚ ናብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ዝሓለፉ ተምሃሮ ዓብይ ፈተና ከይኾኖም መንግስቲ ፌደራል ይኹን መንግስቲ ክልል ትኹረት ክገብረሉ ከምዝግባእ ኣተሓሳሲቦም።
ብቋንቋኻ ክትዛረብ ኣብ ዘይትኽእለሉን ባህልኻ ዘይተንፀባርቀሉን ኩነታት እናተፈጠረ እዩ ዝበሉ እቶም ተምሃሮ:ሃገርና እትኽተሎ ዘላ ናብ እንጠራጠረሉ ብርኪ ከም ዝብፃሕና ዘመላክት እዩ ክብሉ ድማ ተዛሪቦም።
እዚ ከምዚ እናሃለወ እቶም ተምሃሮ ኣብ ፋብሪካ ሽኾር ወልቃይት ዑደት ከምዘካየዱን ካብዚ ሰጊሩ ኣብ ስራሕቲ ክረምታዊ መደባት ክነጥፉ እናተገብረ ከምዝኾነ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ጉዳይ መናእሰይን ስፖርትን እታ ወረዳ ኣይተ ጎይቶኦም ጉዕሽ ኣመልኪቶም።


text:
አባል’ቲ ንአተሓሕዛ ሰብአዊ መሰላት ኤርትራ ክምርምር ተመስሪቱ ጸብጻቡ ዘቕረበ መርማሪ ኮሚሽን ዝነበራ ፍልይቲ ራፖርተር ሺላ ኪተሩት ኣብቲ ንቤት ምኽሪ ሰብአዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ዘስሞዕኦ መደረ እቲ መርማሪ ኮሚሽን እቶም ገበናትን ምግሃሳት ሰብኣዊ መሰላትን ተሓታቲ ዝኾኑ ፈልዩ ናይ መወዳእታ ጸብጻብ ሰነ 2016 ዘቕረበ ምኻኑ ገና ኣብዚ ክፍሊ’ዚ ይቃልሕ’ሎ ብምባል መንግስቲ ኤርትራ ተሓታትነት ንዝሓለፈ ምግሃሳትን ገበናት ብነጻ አካል ክረጋገጽ እቲ ኮሚሽን ንዘቅረቦ መጸዋዕታ ዝተወሰደ ጭቡጥ ስጉምቲ ምህላው ዝፈልጦ የብለይን ኢለን።
ኣብዚ ጸብጻብ ራፖርተር ሺላ ኪተሩት ምላሽ ዝሃቡ ወኪል መንግስቲ ኤርትራ አቶ ዑስማን እድሪስ አደም ከምዚ ኢሎም።
“ኣብ ሓፈሻዊ አቀራርባ ዘሎ መሪጽካ ዝግበር አድልዎ፡ ፖለቲካዊ አድልዎን አጀንድኡን ካብ ካብ ዝኣረገ ዝተደጋገመ ጸብጻባትን ፡ ኣብ`ዚ እዋን`ዚ ብዙሓት መንግስታትን ዘይሻራዊያን አካላትን ጽቡቕ ጌሮም ዝፈለጥዎ ኮይኑ`ሎ።”
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሕብረት ኣፍሪካ ኣህጉራዊ ነፃ ናይ ንግዲ ዞባ ንምፍጣር ልዝብ ጀሚሩ።እቲ ዝርርብ ሃገራት ኣፍሪካ ኣብ መንጎአን ነፃ ምንቅስቓስ ኣቑሑትን ኣገልግሎታትን ንምስፍጣር እዩ።
ኣህጉራዊ ነፃ ናይ ንግዲ ከባቢ ንምፍጣር ድርድር ምጅማሩ ኣብ ናይ ጆሃንስበርግ ጉባኤ ሕብረት ኣፍሪካ ብወግዒ ዝኣወጁ ኣቦ ወንበር ሕብረት ኣፍሪካ ናይ ዙምባቤ ፕሬዝዳንት ሮበርት ሙጋቤ ነፃ ናይ ንግዲ ዞባ ኣብታ ክፍለ ዓለም ንዝህሊ ምቅስቓስ ኣቑሕትን ሰባትን ኣገዳሲ እዩ ኢሎም።ሕብረት ኣፍሪካ ስምምዕ ነፃ ንግዲ ኣብ 2017 ኣ/ፈ ግብራዊ ክኸውን መዲቡ’ሎ።ሃገራት ኣፍሪካ ኣብ መንጉአን ዘሎ ዕንቅፋታት ንግዲ ክንኪ ትፅቢት ይግበረሉ።ኣብ ሰደድን ኣታውን ዝህሊ ግብሪ ብዓብዪ ብምንካይን ኣብ ገሊኡ ድማ ናይ መእተዊ ቪዛ ብምግዳፍን ዕንቅፋት ዘወግድ እዩ።
ናይ ኬንያ ፕሬዝዳንት ኡሁሩ ኬንያታ ምጅማር ልዝብ ድኽነት ኣብ ምንካይን ናይታ ኣህጉር ቁጠባዊ ዕብየት ኣብ ምሕያልን ኣገዳሲ ስጉምቲ እዩ ክብሉ ናእድኦም ገሊፆም ኣለው።
‘’ነፃ ናይ ንግዲ ዞባ ማለት ብርእስኻ ክትትኣማነት ምኽኣልን እዩ’’ዝበሉ ኬንያታ ብምስዓብ ‘’ሕብረት ኣፍሪካ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ እዚ ክዝቲ ምእካቡ ከምቲ ቅድሚ ሎሚ ብዛዕባ ዘሳቕዩና ፀገማትና ከይኮነስ ፀጋታትና ከመይ ከምእንጥቀሞም ምዝርራብ ምኽኣል ማለት እዩ’’ኢሎም።
ማሕበረሰብ ልምዓት ደቡብ ኣፍሪካ፣ሓባራዊ ዕዳጋ ምብራቓውን ደቡባውን ኣፍሪካ ከምኡ እውን ማሕበረሰብ ምብራቕ ኣፍሪካ ድሮ ሰለስትኣዊ ናይ ንግዲ ስምምዓት ጀሚሮም ኣለው።ኣብቲ ጉባኤ ዝተሳተፉ መራሕቲ ሕብረት ኣፍሪካ እቲ ኣህጉራዊ ልዝብ ብፅቡቕ ክሳለጥ ተስፋ ኣለዎም።
ኣብ ሕብረት ኣፍሪካ ኮሚሽነር ንግድን ኢንዱስቱሪን ፋጢማ ኣሲል ኣብታ ኣህጉር ዘለዋ ሃገራት ዝተፈላለየ ሃፍቲ ዘለወን ከም ምዃነን ገሊአን ድማ ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብለን ዕፁዋት ሃገራት ምስ ምህላወንን ገሊአን ድማ ኣናእሽቱ ናይ ደሴት ሃገራት ከም ምዃነን ዝህሊ ፈተና ከቢድ ክኸውን እዩ ኢለን።ፖለቲካዊ ድልውነት ሒዝናን ግን ንዓለም ክነገርማ ኢና ኢለን።
እናወሰኸ ዝኸይድ ዘሎ ህዝቢ ኣፍሪካ ሓደ ቢሊዮን ከምዝበፅሐ ይግመት።እታ ኣህጉር ብፀጋታት ማዕድን እውን ሃፍታም እያ።ሃገራት ነንባዕለን ብንግዲ ክራኸባ ካብ ኬፕ ታውን ክሳብ ካይሮ ዘተኣማምን ናይ ባቡርን ናይ መንገድን መሰረተ ልምዓትን ንምህናፅ ቢሊዮናት ዶላር ከድሊ እዩ።


text:
ጥሩፍ ጉጅለ ቦኮ ሓራም ዝሓለፈ ወርሒካብ ቤት ትምህርተን ካብ ዝጨወየን 110 ደቂ ኣንስትዮ ተማሃሮ 91 ብነጻ ምልቃቑ ናይ ዓይኒ መሰኻክር ሓቢሮም።
ሚንስትር ሓበሬታ ናይጀርያ ላይ መሓመድ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ እተን ሓደ ወዲ ተባዕታይ ዝርኸበን 91 ኣዋልድ ኣብ ሓደ ቦታ ከምዝተረኽባ ገሊጾም።
አባላት እቲ ጉጅለ ኣብ ሰዓት 2:00 ወጋሕታ ብ ኣቆጻጽራ እታ ሃገር ናብ ከተማ ባናዕ ሙሳ ብምእታው ነተን ኣዋልድ ኣብ ሓደ ቦታ ገዲፎም ከምዝኸዱ ነበርቲ እታ ከተማ ዝገለጹ ኮይኑ “እዚ ንኹላትኹም መጠንቐቅታ እዩ” ክብሉ ንነበርቲ ከምዘፈራርሑ’ውን ነበርቲ ይገልጹ።
“ነዚ ዝገበርና ደንጊጽናልኹም ስለዝኾና ኢና፥አዋልድኹም ኣብ ኣብያተ ትምህርቲ ከይትሰዱ ክብሉ ንነበርቲ ዳባቺ ከምዘፈራርሑ ዝሓበሩ ነበርቲ ቦኮ ሓራም ብቛንቛ ሃውሳ ቦኮ ሓራም ማለት ምዕራባዊ ትምህርቲ ክልኩል እዩ ማለት ምዃኑ ይፍለጥ።
ብዙሓት ነበርቲ ዳባቺ መካይን እቶም ዕጡቓት ናብታ ከተማ የምርሑ ከምዘለው ዝሰምዑ ካብታ ከተማ ምውጽኦምን ድሕሪ ምምላስ እተን ኣዋልድ ግን ነበርቲ ናብታ ከተማ ከምርሑ ከምዝጀመሩ ተገሊጹ።
ምልቓቅ እተን ደቂ ኣንስትዮ ዓለምለኸ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣምንስቲ ንወታሃደራዊ ሓይሊ እታ ሃገር ብትሪ ድሕሪ ምንቓፉ ድሕሪ ሓደ መዓልቲ ኮይኑ ወታሃደራዊ ሓይሊ እታ ሃገር ግን ነቲ ክስታት ምንጽጉ ይፍለጥ።


text:
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ጆን ኬሪ ምስ ሰበስልጣን ስዑዲ ኣብ ዝራኸብሉ እዋን ቅልውላው የመን ቀንዲ መረዘራርቢ ዛዕባ ክኸውን እዩ ኢሎም።ኣብ ጁቡቲ ዑደት ዝገበሩ ኬሪ ምስ ናይ ጁቡቲ ፕሬዝዳንት ዖማር ጉሌድን ካልኦት ሰበስልጣንን ተዘራሪቦም ኣለው።
ኬሪ ሎማዕንቲ ረቡዕ ኣብ ሪያድ ምስኣተው እቲ ኵናት ጠጠው ዝብለሉ ክንዘራረበሉ ኢና ኢሎም።
ንሶም ነዚ ዝገለፁ ሎማዕንቲ ረቡዕ ምስ ፕሬዝዳንት እስማዒል ዖማር ጉሌህን ካልኦት ሰበስልጣንን ምስ ተራኸቡ እዩ።ዘይምርግጋእ ሱማሊያን የመንን ካብ ዝተዘራረቡሎም ዛዕባታት ገሊኦም እዮም።
ጁቡቲ ካብ የመን ዝሃደሙ ኣሜሪካዊያንን ካልኦት ወፃእተኛታት ኣብ ምትእንጋድ ቁልፊ ጊደ ትፃወት ዘላ ሃገር እያ።
ኣብ ግጭት የመን ይዋስኡ ዘለው ወገናት ስለ ሰብኣዊ ሓገዝ ክብሉ እቲ ግጭት ብግዚያዊነት ጠጠው ንምባል ዝተዳለው ምዃኖም ምልክታት ኣለው ኢሎም ኣለው።
ጆን ኬሪ ምስ ፕሬዝዳንትን ቀዳማይ ምንስቴርን ጁቡቲ ጥራሕ ከይኮነስ ኣብ ሓደ መስጊድ ዑደት ብምፍፃም ምስ መናእሰይ ከምዝተዘራረቡ እውን ተፈሊጡ’ሎ።


text:
ኢትዮጵያ ንማይ ኣባይ ክትጥቀም ከላ ንድልየት ግብፂ ኮነ ሱዳን ከም እትርዳእን ብፂሒተን እውን ከም እተኽብረለንን ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ተዛሪቦም።
ቀዳማይ ሚንስትር አብይ ንፈለማ ግዜ ኣብ ግብፂ ዑደት ገይሮም ኣለው።ካብ ኣብያተ ማእሰርቲ ግብፂ ዘፍትሑዎም 32 ኢትዮጵያዊያን ምስኦም ሒዞም ሎሚ ኣዲስ ኣበባ ከምዝኣተው ካብ አዲስ አበባ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ይገልጽ።
ቀዳማይ ሚንስትር አብይ አሕመድ ኣብዚ ናይ ግብጺ ዑደቶም ምስ ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደልፈታሕ አልሲሲ ብሓባር ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ንማይ ዓባይ ክንጥቀም ከለና ንዓኻትኩም ናይ ምጉዳእ ድልየት የብልናን ክብሉ መረጋገጺ ሂቦም አለው።
ብዝተኣሳሰረ ዜና ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ናብ ግብፂ ቅድሚ ምጋሾም ኣብ ኡጋንዳ ዑደት ኣብ ዝፈፀምሉ መዳለያ ተሸሊሞም ኣለው።ፕረዝዳንት ኡጋንዳ ዩዌሪ ሙሶቮኒ ነቶም ቀዳማይ ሚንስትር ነዚ መዳሊያ ዝሃቡዎም ኣብ ኢትዮጵያ ሰላምን ምርግጋእን ንምዕሳል ዝስዓብዎ ኣተዓራቒ ኣመራርሓን ንኤርትራ ብዘቕረብዎ መፀዋዕታ ሰላምን እዩ።


text:
ኢትዮጵያ ኣብ ሎሚ ብፕረዝደንት ኦባማን ዋና ጸሓፊ ሕ/ሃ ባን ኪ ሙ ዝካየድ ጉባዔ ጉዳይ ስደተኛታት ግደ ካብ ዘለወን ሽዱሽተ ሃገራት ሓንቲ’ያ።መራሕቲ ዮርዳኖስ፡ካናዳ፡ሜክሲኮ፡ሶርያን ስውዲንን ኣብቲ ዘተ አተሓባበርቲ ኾይኖም’ለው።
ትማሊ 192 አባል ሃገራት ሕ/ሃ ዝፈረምሉ ስምምዕ ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ብኸመይ ይትግብርዎ’ውን ሎሚ ይዘራረብ’ለው።
ስደተኛታት ንዘዕቁባ ሃገራት ድማ ናብ ሃገሮም ክምለሱ ዝደልዩ ንዘተሓባብራ ሃገራት ረድኤት ገንዘብን መግብን ክወሃብ እቲ ስምምዕ ይገልጽ።
ኣብቲ ጉባዔ ካብ ዝተዛረቡ ሚኒስትር ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ ጆን ኬሪ " ኣይትጋገዩ ብህጹጽ ተወሳኺ ጻዕርታት የድሊ'ዩ። ሕጂ ኣብዚ ተአኺብና ኣብ ዘለናሉ 65 ሚሊዮን ሰባት ካብ አባይቶም ብሓይሊ ይመዛበሉ'ለው ልዕሊ 21 ሚሊዮን ሰባት ኸአ ዓለምለኸ ዶባት ሰጊሮም ዝሃድሙ ሓዊስኻ ማለት'ዩ"ኢሎም።
ፕረዝደንታዊ አማኻሪ ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረ አብ ኣብቲ ንሕ/ሃ ዘስምዕዎ መደረ ከምዚ ኢሎም።
"ኤርትራ ቀዳማይ ዕላማ ኹለን ሃገራት ደሕንነትን ሰብአዊ ኽብሪን ዜጋታትን ዝሕልውሉ ሕይወት ኣብ ሃገሮም ምርግጋጽ'ዩ ኢላ ትአምን። ስለዚ ኣብ ካልኦት ሃገራት ዕድል ክረኽቡ ምሕጋዝ ምኽኑይ'ዩ ይኹን እምበር ሃገራት ብፍላይ ኣብ ምምዕባል ዝርኸባ ሃገራት ሰላምን ነባሪ ልምዓትን ንምርግጋጽ ዝሓቶ ዓብይ ብድሆ ምውጻእ ሓገዝን ምትሕብባርን ይደልያ።"
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኽኣል።


text:
ኣብ ልዝብ ኢትዮጵያ፣ሱዳንን ግብጽን ዝተሳተፉን ንቴክኒካዊ ኮሚተ ኢትዮጵያ ዝመርሑን ኢንጂነር ጌደዎን ኣስፋው ‘ኢትዮጵያ ምምላእ ማይ’ቲ ግድብ ንክተደናጉዮ ተሰማሚዓ’ያ ንዝብል ሪፖርት መራኸቢ ብዙሃን ግብጺ ነጺጎም።
ሚኒስትራት ወጻኢን ማይን ሰለስቲኤን ሃገራት ቅድሚ ሓደ ወርሒ ኣብ ካርቱም ሱዳን ከምዝተራኸቡ ዝዝከር’ዩ። ውጽኢት’ቲ ልዝብ ግና ኣሳሓሒቡ’ዩ።
እቶም ሚኒስትራት ኣብ ክልተ ነጥቢታት ተሰማሚዖም’ዮም። ቀዳማይ ሳዕቤን’ቲ ግድብ ንዘጽንዓ ክልተ ኩባንያታት መሪጾም፣ ካልኣይ ንውዕል ካርቱም ንምትግባር ወሲኖም’ዮም።
ድሕሪኡ ሪፖርታት ዘውጽኣ መራኸቢ ብዙሃን ግብጺ ግና፣ እተን ኩባንያታት ጸብጻብ ክሳብ ዘቅርባ፣ ኢትዮጵያ ንግድብ ህዳሴ ማይ ንዘይምምላእ ተሰማሚዓ’ያ ኢለን’የን። ኢንጂነር ጌደዎን ግና፣ ሰለስቲኤን ሃገራት ዝተሰማማዓሉ ውዕል ንኣመላልኣ ማይ’ቲ ግድብ ዝድርት ኣይኮነን ይብል።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ዜና ኤርትራ
ሑቲ፣ ቀይድዎም ዝጸንሐ ክልተ ደቂ ፕረዚደንት የመን ነበር ብምሕረት ፈቲሑ
Radio Erena: 04 October 2018
ብኣመንቲ ሺዓ ዝምራሕ ሑቲ፣ ቀይድዎ ዝጸንሐ ክልተ ደቂ ፕረዚደንት የመን ነበር ብምሕረት ከምዝፈትሐ ኣፍሊጡ።
ሑቲ ንደቂ ፕረዚደንት ነበር ዓሊ ዓብደላ ሳልሕ ዝፈትሓሉ ምኽንያት ዝርዝራዊ ሓበሬታ ኣይሃበን።
ንየመን ን32 ዓመታት ዝመርሐ ዓሊ ዓብደላ ሳልሕ፣ ኣንጻሩ ድሕሪ ዝተኻየደ ናዕቢ ካብ ስልጣን ድሕሪ ምእላዩ፣ ምስ ሑቲ ብምዃን ኣንጻር እቶም ብስዑዲን ሕቡራት ኢማራትን ዝድገፉ ዕጡቓት'ዩ ክቃለስ ጸኒሑ።
እንተኾነ፣ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት፣ ነቲ ምስ ሑቲ ዝኣተዎ ኪዳን ብምርሕራሕ፣ ምስቲ ናይ ኢማራትን ስዑድድድዲን ወገን ድሕሪ ምጽንባሩ፣ ሑቲ ብዘካየደሉ መጥቃዕቲ ከምዝተቐትለ ይዝከር።
ኤርትራውያን ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብጅምላ ዝሃለቕሉ 3 ጥቅምቲ ይዝከር
Radio Erena: 03 October 2018
ካብ ሊብያ ናብ ኢጣልያ ንምስጋር፣ ልዕሊ 350 ኤርትራውያን ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብጅምላ ዝሃለቕሉ መበል ሓሙሻይ ዓመት ይዝከር።
ኣብ 3 ጥቅምቲ 2013፣ ዝበዝሑ ዜጋታት ኤርትራ ዝኾኑ ኣስታት 400 ስደተኛታት ጽዒና ዝነበረት ጃልባ፣ ኣብ ላምፔዱሳ ድሕሪ ዘጋጠማ ባርዕ ሓዊ፣ ድሕሪ ምጥሓላ፣ ህጻናትን ነፍሰ ጾር ኣዴታትን ዝርከብዎም ልዕሊ 350 ካብኣቶም ከምዝሞቱ ኣይርሳዕን።
እቲ ንመላእ ዓለም ዘሕዘነ ትራጄዲ፣ ኢጣልያ እትርከበን ሃገራት ናይ ሓዘን መዓልቲ ክእውጃሉ እንከለዋ፣ ዝበዝሑ ግዳያት እቲ ሕእደጋ ዜጋታቱ ዝኾኑ መንግስቲ ኤርትራ ክሳብ እዚ እዋን'ዚ ዝኾነ ኣፍልጦ ኣይሃቦን።
መራሕቲ እስራኤልን ርዋንዳን፣ ብዛዕባ ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ስደተኛታት ተመያይጦም
Radio Erena: 01 October 2018
ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል በንያሚን ናታንያሁን ፕረዚደንት ርዋንዳ ፓል ካጋመን፣ ኣብ ጉዳይ ናይቲ ኣብ ጠልጠል ተሪፉ ዘሎ ምምላስ ናይቶም ኣብ እስራኤል ዝርከብ መብዛሕቶም ኤርትራውያን ዝኾኑ ሓተቲ ዑቕባ ብዝምልከት ከምዝተዘራረቡ ማዕከናት ዜና ሓቢረን።
እቶም መራሕቲ፣ ነዚ ዝተዘራረቡ፣ ጎኒ ጎኒ'ቲ ኣብ ኑውዮርክ ዝካየድ ዘሎ መበል 73 ስሩዕ ዋዕላ ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት ሃገራት ብ27 መስከረም ኣብ ዝተራኸብሉ እዋን'ዮም።
ንሳቶም ነቲ ኣቐዲሞም ተዘራሪቦሉ ዝነበሩ ምኽፋት ኤምባሲታት ክልቲኤን ሃገራትን ምጅማር ቀጥታዊ በረራታት ናይ መጓዓዝያ መንገዲ ኣየር ካብን ናብን ኪግጋልን ቴልኣቪቭ'ውን ተዘራሪቦም።
ቻይና፣ ንኣስታት 100 ሽሕ ተማሃሮ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ናይ ማህደረ ትምህርትን ሞያዊ ስልጠናን ዕድላት ክትህብ'ያ
Radio Erena: 02 October 2018
ቻይና፣ ንልዕሊ 50 ሽሕ ተማሃሮ ሃገራት ኣፍሪቃ ናይ ማህደረ ትምህርቲ ዕድል ክትህብ ምዃና ኣፍሊጣ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ዝተኻየደ ዋዕላ ሃገራት ኣፍሪቃን ቻይናን፣ ነዚ ዘረጋገጸ ፕረዚደንት እታ ሃገር፣ ንካልኦት 50 ሽሕ ዝኸውን ናይ ሓጺር ሞያዊ ስልጠናታት ተመዲቡ ከምዘሎ’ውን ኣረጋጊጹ።
ቻይና፣ ብድምር፣ ኣስታት 100 ሽሕ ንዝኾኑ ተማሃሮ ሃገራት ኣፍሪቃ ናይ ማህደረ ትምህርትን ሞያዊ ስልጠናታትን ዕድላት ትኸፍት ዘላ፣ ኣብዛ ኣህጉር፣ ኣብ ዕደና፣ ህንጻን ንግድን ዘተኮረ ናይ ኣማኢት ቢልዮናት ዶላር ወፍሪታት ኣብ እተካይደሉ ዘላ ወቕቲ'ዩ።
ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ኣብ ዋዕላ ኢጣልያን ኣፍሪቃን ክሳተፋ ዕድመ ቀሪቡለን
Radio Erena: 01 October 2018
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢጣልያ ኤንዞ ሞኣቨሮ ምስ ሚኒስተራ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ዶክተር ወርቅነ ገበየሁን ብምርኻብ፣ ኣብ ህሉው ምዕባለታት ሰላም ክልትኤን ሃገራት ተዘረራሪቡ።
እቲ ሚኒስተር፣ ጎኒ ጎኒ'ቲ ኣብ ኑውዮርክ ዝካየድ ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት ሃገራት፣ ምስ ሚኒስተራት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዝተራኸበሉ፣ ኢጣልያ ተጀሚሩ ዘሎ መስርሕ ሰላም ክልትኤን ሃገራት ብምድጋፍ፣ ምስዘን ሃገራት ኣብ ልምዓት፣ ትምህርቲ፣ ሞያዊ ስልጠናን ካልእ ጽላታትን ክትተሓጋግዝ ቅርብቲ ከምዘላ ኣፍሊጡ።
ንሱ ኣብቲ ኣጋጣሚ፣ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብቲ ኣብ 25 ጥቅምቲ ዝካየድ ዋዕላ ኢጣልያን ሃገራት ኣፍሪቃ ክሳተፋ ዕድመ ኣቕሪቡ።


text:
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን!!
ብምቅጻል ቀዳም 30 ሰነ 2018 ዓ.ም.ፈ ኣብ ንኡስ ሃገረ ስብከት ንግስነት ኔዘርላንድስ ንሰበኻ ጉባኤ፥ውሉደ ክህነት፥ጠርነፍቲ ቤት ትምህርቲ ሰንበታት ኣብያተ ክርስትያናትን ዘሳተፈ “ኩሉ ብስርዓትን ኣገባብን ይኹን” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ምምሕዳራዊ ስልጠና ተኻይዱ።
ኣብቲ ዕለት ሰንሰለታዊ ምምሕዳራዊ ቅድስት ቤተ ክርስትያና ከመይ እዩ ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ፡ሊቀ ካህናት ቀሺ ዘርኢሠናይ ቀሺ ሰሎሞን ሓደ ድሕሪ ሓደ ማለት ካብ ቅዱስ ሲኖዶስ ክሳብ ጠርነፍቲ ቤት ትምህርቲ ሰንበት እንታይ ይመስል ብመልክዕ ቃለ ኣዋድን መምርሒ ቤት ትምህርቲ ሰንበትን ኣንቀጻት እናጠቀሱ ንልዕሊ 3 ሰዓታት ዝወሰደ ስልጠና ሂቦም።
ብፍላይ ኣብዚ ግዜ ኣብ ምዕራባዊ ዓለም ካብ ዘሸገር ዘሎ ጉዳይ ምዝገባ ቤተ ክርስትያን ብደቂቅ ጉድኣቱን ጥቅሙን ኣረዲኦም።
ካብቲ ዝተገልጸ ምስ እንጠቅስ፡
1.ባጀታዊ ኣሰራርሓ
2.ሕጋውነት ምዝገባ ቤተ ክርስትያን፡
3.ሓባራዊ ስራሕ ክልል ሰበኻ ጉባኤን ፡ትምህርቲ ሰንበትን… ካልእን።
ድሕርዚ ኣማሓዳሪ ንኡስ ሃገረ ስብከት ንግስነት ኔዘርላንድስ ሊቀ ካህናት ቀሺ ሳምሶም ማኢል ኣካይዳ ውሉደ ክህነትን ከምኡ ውን ስርዓት ጉስነት ኣበ ነፍሲ፡ ዝብል ኣርእስቲ ብምሕዝ መግለጺ ሂቦም። ሓድነት ውሉደ ክህነት ሓድነት ቤተ ክርስትያን ምዃኑ ብምብራህ ኣቦታት ካህናት ኣብ ጉስነት ደቆም ክኽተልዎ ዘለዎም ስርዓት መረዳእታ ሂቦም።
ብድሕሪ እዚ ልክዕ ሰዓት 14፥00 ስለዝኾነ ሰዓት ናይ ምሳሕ ውን ስለዝኣኸለ ናብቲ ተዳልዩ ዝነበረ ናይ ምሳሕ ኩሉ ሕዝበ ክርስትያን ብሕብረት ከደ።
ንኣስታት ሓደ ሰዓት ምስ ጸንሐ ድማ ናብቲ ተዳልዩ ዝነበረ ሳልሳይ ስልጠና ተመልሰ።
ተዳልዩ ዝነበረ ስልጠና መንፈሳዊ መሪሕነት ዝብል ኮይኑ፡ ብሓውና መጎስ ንርኣዮ ዝቀረበ እዩ።መንፈሳዊ መሪሕነት እንታይ እዩን ከመይ ክኸውን ኣለዎን ብስፍሕ ዝበለ ሓውና ድሕሪ ምውሃቡ ዝተመደበ ግዜ ክሳብ ሰዓት 17፥00 ስለዝነበረ ንሓጺር ግዜ ናይ ርእይቶን ሕቶን ቃለ ማዕዳን ብምሃብ ዝነበረ መደብ ተዛዚሙ።


text:
ሳልሳይ መጋባእያ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ፌደራል ኣብ እኒ ኣቶ ኣንዱኣለም ኣራጌ መዝገብ ኽሲ ክህብ ሒዙዎ ዝነበረ ብይን ሎማዕንቲ’ውን ብቖፀራ ንፅባሕ ሰሉስ ኣመሓላሊፉዎ።
ቅድሚ ዓሰርተ ማዕልቲ ብይን ክረክብ እዩ ተባሂሉ ትፅቢት ይግበረሉ ዝነበረ ኣንዱኣለም ኣራጌን ካልኦት 23 ሰባት ዝሓዘ ናይ ኽሲ መዝገብ ናይ ዓቃቢ ሕጊ ምስክርነት ቃል ተፃሒፉ ናብ ቤት ፍርዲ ዘይምቕራቡ ከምዝነበረን ንሎማዕንቲ ሰኒ ብይን ከምዝህብ እቲ ቤት ፍርዲ ምግላፁን ይዝከር።
እቲ ሎማዕንቲ ብኣስታት ሓሙሽተ ሰዓታት ዘንጊዑ ዝጀመረ መጋባእያ ከምዝገለፆ እቲ ናይ ምስክራት ቃል ተጠቓሊሉ ናብቲ ቤት ፍርዲ እንተቐረበ’ውን እቲ ብይን ንሎሚ ክበፅሕ ስለዘይክኣለ ንፅባሕ ቖፀሮ ሂቡ።
ኣብቲ ናይ ሎማዕንቲ መጋባእያ ኣቶ ኣንዱኣለም ኣራጌ ሕዚ’ውን ከም ገበነኛታት ተቖፂሮም ብቴለቪዥን እናቐረበ ብዛዕባ ዝርከብ ፕሮግራም ኣብ ልዕሊ ተኸሰስቲ በደል እናተፈፀመ እዩ ክብሉ ጥርዓን ኣቕሪቦም።ቤት ፍርዲ ብይን ምስሃበ ዘለዎም ጥርዓኖም ብጠበቓኦም ኣቢሎም ብፅሑፍ ንከቕርቡ ኣዚዙ።


text:
እዚ ስራሕ ተጠናኺሩ ከም ዝቅፅልን ዝተመዝገቡ ዜጋታት ኩሎም ኣብ ሓፂር ጊዜ ክምለሱ ከም ዝኽእሉ ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ወፃኡ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ንመሓውራት ዜና መንግስቲ ገሊፆም።
ብመዳይ ዲፕሎማሲ'ውን ላዕለዎት ሰበ-ስልጣናቱ ኸአ ምስ ናይ ስዑዲ መዘናታቶም ይዘራረቡ ከም ዘለው መንግስቲ ኢትዮጵያ አፍሊጡ'ሎ።
ኣብዚ ሰሙን'ዚ መግለፂ ዘውፅኡ ዘለው ተቃወምቲ ፖርቲታት ኢትዮጵያ ግን መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝወስዶም ዘሎ ስጉምታት ደንጉ'ዩ፣ ብዙሕ ስራሕ'ዉን ይጽበዮ'ሎ ይብሉ'ለዉ።
እዚ ከምዚሉ ኸሎ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያዊያን ይበፅሕ ኣሎ ንበልዎ ግፍዒ ንምቅዋምን መንግስቲ ስዑዲ ጠጠው ንኸብሎ ንምሕታትን ብርክት ዝበለ ቁፅሪ ዘለዎም ኢትዮጵያዊያን ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ኣብ ዝርከብ ኤምባሲ ስዑዲ ዓረብ ሎሚ ድምፆም አስሚዖም።ለው።
ሙሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ።


text:
ዝተቐመጠ ግዜ ከብቅዕ ካብ 12 ስዓታት ዝሓፀረ ግዜ ኣብ ዝተረፈሉ እዋን ተቐናቐንቲ ደቡብ ሱዳን ብሕቡራት መንግስታት ክንበር ዝተወሰነ ማዕቐብ ከትርፍ ኣብ ዝእኽል ሓፈሻዊ ስምምዕ ሰላም ክበፅሑ ኣይክኣሉን።
ኣብ መንጎ ፕሬዝዳንት ሳልቫ ኪርን ምኽትሎም ዝነበሩ ሪያክ ማቻርን ኣብ ታሕሳስ 2013 ኣ/ፈ ዝጀመረ ውግእ ንኸብቅዕ ዝተኻየዱ ተኸተተልቲ ዙር ልዝባት ምዕባለ ኣየርአየን።
ክልቲኦም ወገናት መሊሶም ኣብ መወዳእታ ወርሒ ለካቲት ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ተራኺቦም እዮም።ኣብ መንጎ ፕሬዝዳንት ሳልቫ ኪርን መራሒ ተቓዋሚ ሪያክ ማቻርን ዝተኻየደ ናይ ክልተ ማዕልታት ዕፁው ልዝብ ግን ብኣካል ካብ ምቅርራብ ሓሊፉ ናብ ሓቃዊ ሰላም ከቀራርቦም ኣይክኣለን።
ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ክልቲኦም ወገናት ኣብ መቐሎ ስልጣን እንተድኣ ዘይተሰማሚዖም ማዕቐብ ክግበር ብቕድሚ ትማሊ ሰሉስ ዘሕለፎ ውሳነ ዛጊድ ፅዕነቶ ኣይሕደረን።
ኣብቲ ከይዲ ሰላም ንስቪል ማሕበረሰብ ብምውካል ይሳተፉ ዘለው ጊዲዮን ማቦር ክልቲኦም ወገናት ስለዝፈሸሉ ተሓተቲ እዮም ይብሉ።
‘’ክልቲኦም ወገናት ግዜ ንምርካብ ብታክቲክ እዮም ዝፅዋቱ ዘለው’’ዝበሉ ንሶም ብምቕፃል ‘’እቶም ተቓወምቲ ግዜ ብዝወሰደ ቁፅሪ ተቐባልነት እቲ መንግስቲ እናቐሃመ ክኸውይድ እዩ ዝብል እምነት ኣለዎም፤እዚ ሕሱር እምነት እዩ።መንግስቲ እውን ስለ ሰላም ክብል ርሑቕ ኣይጉዓዝን ዘሎ’’ኢሎም።
ቀንዲ ኣሰሓሓቢ ጉዳይ ፀጥታ ኮይኑ ቀፂሉ’ሎ።ናይቶም ዓመፅቲ ተዋጋእቲ ናብ ሰራዊት እታ ሃገር ብዘይውዓል ሕደር ክሕወሱ ዝብል ተቓወምቲ ኣይተቐበሉዎን።ኣብ መንጎ ወታደራት ምትእምማን ክፍጠር ግዜ ይደልዩ።ካሊእ ኣብ መንግስታዊ መሓውር ናይ ኣፈፃሚ ስልጣን ዝህልዎ ምቕክልት ፕሬዝዳንት ይኹን ኣይኹን እውን ካሊእ እዩ።ክልቲኦም ወገናት ኣብ ደቡብ ሱዳን ፌደራሊዝም ከመይ ይተግበር ኣብ ዝብሉ መትከላት እውን ኣይተረዳድኡን።
ነቲ ልዝብ ዝመርሕ ዘሎ ኢጋድ ብኽልቲኦም ወገናት ዕሽሽ ክብሃሉ ንዝፀንሑ ተደጋገምቲ ውዕል ምቁራፅ ተፃብኦ ከፈርሞም ጥራሕ እዩ ፀኒሑ።
ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ፍሉይ ልኡኽ ሕብረት ኣውሮፓ ኣሌክስ ሮንዶስ እዋኑ ንኢጋድ ተወሳኺ ጭዋዳ ምውሳኽ ዘድልየሉ ግዜ እዩ ይብሉ።
ፃዕሪ ኢጋድ ብኻልኦት ተዋሳእቲ ማሕበረሰብ ዓለም ክሕገዝን ክደገፍን ዝበሉ ሮንዶስ ኣብ ዝሓፀረ እዋን ሰላም ንምምፃእ ዘኽእል ናይ ሰላም እማመ ጥራሕ ከይኮነስ ከም ሃገር ቀፃሊ ክትኸውን ንምርግጋፅ ኣብ ዘኽእሉ ዛዕባታት ካልኦት መራሕቲ ኣፍሪካን ዓለምለኸ ማሕበርሰብን ሓደ ዓይነት ኣመለኻኽታ ኣለዎም ዝብል እንምነት ኣለኒ ኢሎም።
ማዕቐብ ሕቡራት መንግስታት ዕንቅፋት እዮም ተባሂሎም ኣብ ልዕሊ ዝእመኑ ሰባት ናይ ጉዕዞ እገዳን ንብረቶም ከይንቀሳቐሱን ኣብ ምኽልካል ጥራሕ ዝተወሰነ ከምዘይኸውን ይእመን።እንተድኣ ዘይተሰማሚዖም ማዕቐብ ኣፅዋር እውን ክሓውስ ይኽእል እዩ።
ሰሎሞን ደሪሶ ኣብ ኢንስቲቱት መፅናዕትታት ፀጥታ ተንታኒ እዮም። ማዕቐብ ብዘይካ ፖለቲካዊ ስትራተጂ ኣብ ከይዲ ልዝብ ይሳተፉ ንዘለው ዘተባብዕ ኣይኮነን ዝብል እምነት ኣለዎም።
ክኸውን ዝነበሮ ፖለቲካዊ ስትራተጂ ክህሊ ሓደ ዓይነት ኣጠማምታ ዘለወን ሃገራት እቲ ከባቢን ማሕበረሰብ ዓለምን ክልቲኦም ተነሓናሕቲ ወገናት ከምድላዮም ክጥቀምሉ ዘኽእሎም ኩነታት ከይህሊ ሕብረት ክፈጥሩ ይግባእ ከምዝነበረን ከምኡ ስለዘይኮነ ግን ከምዚ ናይ ኣሩሻ ዝኣመስሉ ካልኦት ኣማራፂ ናይ ዝርርብ መድረኻት እናፈጠሩ ሓደ መድረኽ ኣንፃር እቲ ካሊእ ኣይምተጠቕምሉን ኢሎም።
ኣብ መንጎ ፕሬዝዳን ሳልቫ ኪርን ምኽትል ፕሬዝዳንት ዝነበሩ ሪያክ ማቻርን ዝተፈጥረ ፖለቲካዊ ክፍተት ኣብ ውሽጢ እቲ ሰራዊት እውን ተፈጢሩ ህይወት 15 ሽሕ ሰባት ዘጥፍአ ውግእ ክልዓለ ገይሩ።ኣስታት ክልተ ሚሊዮን ሰባት ተመዛቢሎም ካልኦት 4 ሚሊዮን ድማ ኣብ ናይ ሓገዝ ምግቢ ፅግዕተኛ ክኾኑ ተገዲዶም።


text:
ኣብ ከተማታት ጎንደርን ደባርቅን ካብ 5 ሓምለ ክሳብ 7 ሓምለ 2008 ዓ/ም ብዝነበረ ዕግርግር ኣባላት ሓይልታት ፀጥታ መንግስቲ ሓዊሱ 16 ሰባት ሞይቶም፣ካልኦት 16 ሰባት ምቑሳሎም ተገሊጹ።
ኣብ ልዕሊ ንብረት 139 ኢትዮጵያዊያን ዝተፈላለየ ዕንወት ከምዝበፅሐ እውን ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ብዘካየዶ ምፅራይ ኣፍሊጡ።
ዳይረክተር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን እቲ ክልል ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን " ነገራት ምርግጋእ ክቕድም ስለዝነበሮ ኣረጋጊእናዮ ኢና" ኢሉ።
መንግስቲ ብወግዒ ከምዝገለፆ ካብ ፖሊስን ስቪልን ህይወት 16 ሰባት ከምዝጠፍአን ክንድኡ ዝኸውን ሰብ እውን ኣብ ኣካሎም ጉድኣት ምብጽሑ ዳይረክተር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን እቲ ክልል ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን ብተወሳኺ ሓቢሮም።
" ብሓፈሻ ኣብ ከተማ ጎንደር ጥራሕ ጉድኣት ዝወረዶም ወገናት 139 እዮም።እዚ ሆቴልን ካልኦት ናይ ንግዲ ትካላትን ዝሓወሰ እዩ።ኣብ ሕድ ሕድ ናይ ንግዲ ማእኸል ወይ ሆቴል ብገንዘብ ዝግለፅ ጉድኣት ብዝምልከት ግን ክሳብ ሕዚ መረዳእታ ኣብ ምእካብን ምፅራይን ኢና ንርከብ" ድማ ኢሎም ንዝጠፍአን ጉድኣት ዝወረዶ ንብረትን ኣመልኪቶም ኣብ ዝገለጹሉ።።
ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን: ኣብ ደባርቕ ምቅፃል ገዛን ካሊእን ዝበፅሐ ጉድኣት ሰለስተ ከምዝኾ ይጉዓዝ ኣብ ልዕሊ ዝነበረ መኪና ዝተፈፀመ ጉድኣት ካብኦ ሓደ ምዃኑን ገሊፆም።
እቲ መጥቓዕቲ ኣብ ልዕሊ ሓደ ብሄር ዘተኮረ እንተኾይኑ ዝተሓተቱ ኣቶ ንጉሱ ህዝቢ ከተማ ጎንደርን ከባቢኡን መንግስቲ እቲ ክልልን ብፍሉይ ትኹረት ከምዝከታተሉዎ ገሊፆም።
እቲ ጉዳይ ሃገራዊ መልክዕ ክሕዝ ብፍላይ ድማ ኣብ መንጎ ብሄራት ኣምሓራን ትግራይን ግጭት ክፍጠር ዘይኮኑ ሓቢሩን ተኣሳሲሩን ዝነበረ ህዝቢ ንምቅሕሓርን ሓበሬታት ከምዝዘርግሑ ገሊፆም።
ዳይረክተር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን እቲ ክልል ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን ነዚ ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ " ኣብ ጎንደር እቲ ኩነታት ናይ ብሄር መልክዕ ክሕዝ ማዕረ እቱ ዝሰርሑዎን ዝተንቀሳቐሱዎን ኣይኮነሎምን።ምልክታት ግን ተራኢዮም እዮም።ምፅብፃብ’ዃ ግቡእ ተዘይኮነ ዝበፅሐ ጉድኣት ክንርኢ ከለና ካብ 85 ንላዕሊ ዝኸውን ንብረቶም ዝተጎድአ ኣብ ጎንደር ተወልዲኦም ዝዓበዩ ናይ ኣምሓራ ንብረት እዩ።እቲ ካሊእ ኣሃዝ ናይ ካልኦት ኮይኑ 30 ዝኾኑ ንብረት ተወልደቲ ትግራይ ጉድኣት በፂሑዎም ኣሎ" ኢሉ።
ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ብሄርን ብሄረሰባት ግጭት ናይ ምፍጣር ምንቅስቓስ ሕዚ እውን ኣሎ ዝበሉ ንሶም ይኹን እምበር ብዝኾነ ይኹን መልክዑ ዘርኢ፣ሃይማኖት ሃፍቲ ዝፈለየ ወይም መንነት መሰረት ዝገበረ ምጥቕቓዕ ናይ ጎንደር ይኹን ናይ ካሊእ ከባቢ ባህሊ ኣይኮነን ኢሎም።
እዚ ድማ ንኽልቲኡ ብሄራትን ህዝብን ዘተኣሳስር ነዊሕ ዝፀንሐ ርክብ እዩ ኢሎም።
ኣብ ደባርቕ እቲ ህዝቢ ካብ ገንዘብ ክሳብ ዝተፈላለዩ ናውቲ ብምውፋይ ገዛውቶም ዝፈረሱዎምን ጉድኣት ዝበፅሖምን ኢትዮጵያዊያን ከምዝሓገዞም ኣቶ ንጉሱ ብተወሳኺ ገሊፆም።


text:
ን18 ሚያዝያ 2006 ዓ/ም ተታሒዙ ዝነበረ ናይ እግሪ ጉዕዞ ከምዘይካይድ ዝገለፀ ካብ ክልቲአን ኣዳላውቲ ማሕበራት ሓደ ናይ ዝኾነ ማህበረ-ወይንየ ኣቡነ-ተክለሃይማኖት ኣቦ መንበር መምህር ደረጀ ነጋሽ እዩ።
ኣብዚ ኣርእስቲ እዚ ብቕድሚ ትማሊ ክካየድ ተታሒዙ ዝነበረ ፓናል ምይይጥ እውን ከምዝተሰረዘ መምህር ደረጀ ሓቢሩ’ሎ።
ብዛዕባ እቲ ጉዳይ ካብ ኣመራርሓ ናይ ኣዲስ ኣበባ ናይ መናእሰይ ፎሮም ሪኢቶ ኣይተወሃበን፤ንምርካብ ዝተገብሩ ፃዕሪ እውን ኣይሰለጠን።
ብዛዕባ ምስራዝ እቲ ሰልፊ ዛጊድ ዋላ ሓደ መግለፂ ኣይተውሃበን:; መምህር ደረጀ እቲ ጉዕዞ ዝተሰረዘ ንሱ ምስ ዝመርሖ ማሕበር ብዝተኣሳሰረ ምዃኑ ይገልፅ።ናይ ቤተ ክህነት ሰባት ነቲ ሰላማዊ ሰልፊ ጠጠው ንምባል ናብ ናይ ኣዲስ ኣበባ መናእሰይ ፎረም ከምዝኸዱን ማህበረ-ወይንየ ኣቡነ ተክለሃይማኖት ዝተኣገደ ሰልዝኾነ ኣይውክለናን ከምዝበሉዎምን ሰሚዐ ኣለኹ ኢሉ’ሎ።
ማሕበሩ ሕጋዊ ይኹን ኣይኹን በዘየግድስ ዝኾነ ይኹን ሰብ ሰልፊ ከካይድ እንተሓቲቱ ሓገዝ ክግበረሉ ምተገብአ ነይሩ ምስ በለ ኣስዒቡ ‘’ንሕና ካሊእ ዕላማ የብልናን።ጉድኣቱ እናዓበየ ስለዝመፀ እቲ ህዝቢ ግንዛብ ክህልዎን ትኹረት ክግበረሉን ንምሕባር እዩ’’ ኢሉ።
እቲ ማሕበር ኣብ ሃገረ-ስብከት ሰሜን ሸዋ ንዝርከብ ገዳም ወይንየ ኣቡነ ተክለሃይማኖትን ንካልኦት ገዳማትን ንምሕጋዝ ብዝብል ኣብ 1987 ዓ/ም እዩ ተጣይሹ።
ናይዚ ማሕበር ኣመራርሓ ብፍላይ ካብ 2001 ዓ/ም ጀሚሩ ምስ ገለ ናይ ቤተክህነት ሓልፍቲ ዘይምርድዳእ ከምዝነበሮ እውብ መምህር ደረጀ ይገልፅ።
ካብ ቤት ፅሕፈት መነበረ ፓትሪያርክ ኦርቶዶክሳዊ ተወህዶ ቤተ ክርስቲያን ይኹን ካብ ምምሕዳር ኣዲስ ኣበባ ሪኢቶ ንምርካብ ዝተገብረ ፈተነ ኣይተዓወተን።
ብዝተኣሳሰረ ዜና ዜጋታቱ እቲ ሰልፊ ኣብዝካየደሉ ቦታ ንኸይርከቡ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኤምባሲ ዩናይትድ ስቴትስ ኣተሓሳሲቡ።እቲ ሰልፊ ቅድሚ ምስራዙ ዝወፀ መተሓሳሰቢ እቲ ኤምባሲ ከምዝገለፆ ሰላማዊ ንክኾኑ ዝተሓሰቡ ሰልፍታት እውን እንተኾኑ ናብ ወጥርን ህውከትን ከምርሑ ይኽእሉ እዮም ኢሉ’ሎ።


text:
እዛ እትስዕብ ቃለ-መሕተት ስነ-ጥበበኛ ኤፍሬም ካሕሳይ (ወዲ-ዃዳ) ምስ ገጣሚን ጋዜጠኛን ኣማኑኤል ኣስራት (ካብ መስከረም 2001 ክሳብ ሎሚ ብዘይ ደሃይ ተሸሪቡ ዘሎ) ኣብ ናይ 17 መስከረም 1999 ሕታም ጋዜጣ ሰቲት ዘካየዶ ኢያ። እዛ ምልልስ ብብዙሕ መምዘኒታት--ርጡብነት ሕቶታታትን ዘየዳግም መልስታትን--ኣዝያ ብልጽቲ ኰይና ነዚ ክሳብ ሎሚ ኣብ ተመሳሳሊ ዓውዲ መኸዴ ዝመላለስ ዘሎ ኣምር ግጥሚ ብልጽቲ መወከሲት ክትከውን እትኽእል’ያ።
ኣማኑኤል ኣስራት ወዲ 27 ዓመት’ዩ። ኣብ ሰሜናዊት ኣኽርያ፣ ሳንታ - ኣና ካብ መባእታ ክሳብ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቱ ድሕሪ ምውዳእ ኣብ ኣስመራ ᎓ ኣብ ኣስመራ ዩኒቨርስቲ ድማ ብዕቃበ ሓመድን ማይን (soil and water conservation) ብባችለር ዲግሪ ተመሪቑ። ኣማኑኤል ኣብ ግጥሚ ልዑል ዝምባለን ዓቕምን ዝተዓደለ ንእሽተይ ገጣሚ እዩ። ወዲ 13 ዓመት እንከሎ’ዩ ‘ሽጋራ ’ ብእትብል ቦኽሪ ግጥሙ ዝፈለመ። ንሎሚ ምስ ኣማኑኤል ኣስራት ዕላል ጌርና ኣለና’ሞ እንሆ።
ሕቶ፤ ገጣሚ ብትዕድልቲ’ዩ ᎓ ይብሉ ገለ ድማ ገጣሚ ምዃን ብትምህርቲ ብተመኲሮን ብትዕዝብትን ይመጽእ ይብሉ። ኣብዚ እንታይ ርእይቶ ኣለካ?
ኣማኑኤል፤ እዚኦም ተጋግዮም እዚኦም ቅኑዓት ኣለዉ ክብል ኣይክእልን፣ ከመይሲ ደቂ ሰባት ኣእምሮኦም መዐቀኒ የብሉን። ካብዛ ጀማሪት ተመኵሮይ ግን ፈለግ ስምዒት ክሓድረካ ኣለዎ። እዚ ምስ ሃለወ’ዩ ደጋጊምካ ብምጽሓፍን ብዙሕ ብምንባብን ግጥሚ
ዚመጽእ።
ሕቶ፤ ግጥምታትካ ኣበይ ዘተኰሩ እዮም?
ኣማኑኤል፤ ብሓፈሻ ስነ ጥበብ ብዛዕባ ደቂ ሰባት ስለ ዚዛረብ ኣብ ሰብኣውነት ወትሩ እዮም ዝምርኰሱ። ማሕበራዊ፣ ስነ ኣእምሮኣውነትን ሃገራውነትን ዝሓቚፉ ግጥምታት ኣለዉኒ። ንጾታዊ ፍቕሪ ግን ንኡስ ጠመተ እየ ዝገብረሉ።
ሕቶ ፤ ግጥሚ ምስ ካልእ ዓውዲ ኣነጻጺርካ እንታይ ርእይቶ ምሃለወካ?
ኣማኑኤል፤ ንዂሎም ዓውድታት ስነ ጥበብ ሓንቲ መላግቦ ኣላቶም፣ ንሳ ድማ ኵሎም ጽባቐ ስለ ዘምልኹ’ዩ። ግጥሚ ሓጺርን ሓያልን፣ ኣብ ሒደት ደቓይቕ ስምዒት ስምዒት ደቂ ሰባት ዘበራብር ዓሚቕ ዓውዲ እዩ። ከም ካልኦት ዓውዲታት ብዙሕ ዕንክሊል
ክብል ግዜ የብሉን። ኣብ ሒደት ደቓይቕ ዝተደኰነ ዓውዲ’ዩ፣ ግጥሚ ስምዒትን ሓንጎልን ዝሃርመሎም ጠያይት ቃላት እዮም። ኣብ ግጥሚ ንጥቀመሎም ቃላት ገላጽነት ሓሳብ ናይቲ ግጥሚ ኣብ ዕምቆቱ ዓቢ ግደ ዘለዎም ክኾኑ ይግባእ። ግጥሚ ሓጺር
እኳ እንተዀነ ዕምቆት ዘድልዮ ዓውዲ ስለዝዀነ ብዙሕ ግዜ ዝወስድ እናሓንሳእሲ ካብ መንፈቕ ክሳብ ዓመት ዚወስድ ኣሎ።
ሕቶ ፤ ኣብዚ ጋዜጣታት ድዩ ኣብ መጽሔት ወዘተ ናዕታ ምዂማር ግጥሚ ዚመስሎም ኣለዉ፣ ቅድሚ ሕጂ ዘንበብካዮም ግጥምታት ከመይ ትግምግሞም?
ኣማኑኤል፤ ናዕታ ስለዝሃረምካ ጥራሕ ገጣማይ ክትከውን ኣይትኽእል ኢኻ። ናዕታ ሓደ ባእታ ናይ ግጥሚ’ዩ፣ ግጥሚ᎓ ዜማ ክህልዎ ግድን ስለዝዀነ። እቲ ቀንዲ ግን ዕምቆት ሓሳባት’ዩ፣ ውህደት’ዩ፣ ኣንበብቲ ምስ ኣንበብዎ ከስተማቕርዎ መታን ኪኽእሉ
ዝያዳ ናይ ግጥሚ ዕምቆት ግዜ ኪወሃቦ ኣለዎ። ዕምቆት ናብ ግዜ ጥራሕ ከነጽግዖ እኳ እንተተገብረ ደጋጊምካ ብምጽሓፍ እቲ ርዝነት ኪመጽእ ይኽእል’ዩ። ግጥሚ ስምዒት’ዩ እኳ እንተበልኩኻ እቲ ስምዒት ግን ብዓይኒ ነቐፌታ ኪጥመት ይግባእ።
ሕቶ ፤ ግጥምታት ግን ሓሳብ ሓቚ ፎም ዘደንዝዙ እዮም?
ኣማኑኤል፤ ጽቡቕ ኣለና እኮ ኣይበልኩን። ሓሳብ ኣሎ᎓ ንሱ መበገሲታት’ዩ፣ ከም ሓደ ሓፈሻዊ ኣፍልጦ ወሲድና ናብ ጽባቐ ወይ ቅርጺ ምቕያሮም ግደ ገጠምቲ’ዩ። ኣነ፣ ገጣማይ ዚብሎ ሓደ ርድኢት ወይ ሓሳብ ሒዙ ናብ ጽባቐ ዘድህብ’ዩ።
ሕቶ ፤ ጽቡቕ፣ ካብ ሓደ ኣፍልጦ ወይ (concept) ናብ ጽባቐ ወይ ቅርጺ (form) ምቕያር እዩ እንተ ኢልናዮ ንግጥሚ ብዚምልከት ኣብዚ ክልሰ ሓሳብ ኣብ ዚ ኣለኻዶ ወይ ንገጠምትና ኣብዚ ኣለዉ’ዶ ትብል?
ኣማኑኤል፤ ከም ክልሰ ሓሳብ እፈልጦ። ኣእምሮ ገጠምቲ ግን ዋላ’ኳ ክልሰ ሓሳብ ምፍላጥ ንምግጣም ልዑል ግደ እንተሃለዎ ደጋጊምካ ብምስራሕ’ዩ ናብ ጽቡቕ ዘምርሕ። ኣብኡ ኣብቲ ጽባቐ ንጋማዳሕ ኣለና ኣይብልን። ናብኡ ገጽና ንግስግስ ዘለና ግን
ይመስለኒ፣ እንድዒ ደኣ ኣንበብቲ ዚብልዎ’ምበር። ጽባቐ ድማ ደጋጊምካ ኣብዚ ዓውዲ ብምስራሕ እዩ ዚመጽእ።
ሕቶ ፤ ናይ ግድን ድዩ ሓንቲ ግጥሚ መልእኽቲ ክህልዋ?
ኣማኑኤል፤ እወ።
ሕቶ ፤ ስነ - ጥበብ ንስለ ስነ - ጥበብ (art for art sake) ዚብሉ ኣብ ጽባቐ ጥራሕ ዘድህቡ፣ ንመልእኽቲ ዘይግደሱ ኣለዉ፣ ሓሳብካ ነዚ ዚጻረር ይመስል?
ኣማኑኤል፤ ብሸነኽ ጽባቐ ምስኦም እሰማማዕ እሞ፣ ሻቡ ድማ ኣንፈትና ምስ’ዞም ሰባት በበይኑ ይኸውን። ሓንቲ ሕቶ ስለዘልዓልኩ እየ። ነየናይ ኢና ነጸብቕ ዘለና? ትብል ሕቶ ኣንጻር ስነ-ጥበብ ንስለ ስነ-ጥበብ ንዚብሉ ሰባት እነቅል። ትሕዝቶ
ዘይብልካ መልእኽቲ ዘይብልካ ጽባቐ ጥራሕ ምትምናይ ግን ኣንጻር ጽባቐ ትነቅል ኣለኻ ማለት’ዩ። መንገብገብ ዘይብልካ ክትነፍር ምሕሳብ ስሕበት መሬት (Gravity) ኣብ ግምት ኣይተእቱን ኣለኻ’ሞ ምውዳቕካ ኣይተርፍን እዩ። ብዘተ ትሕዝቶ
ከጸብቕ ዚሓስብ ገጣማይ ኪኸውን ኣይክእልን’ዩ።
ሕቶ ፤ ስማዕ ኣማኑኤል፣ ንሓንቲ ግጥሚ እኮ እንታይ ትብል ኣላ ዘይኮነ ንብላስ ከመይ ኢላ ትብል ኣላ እዩ ቐንዲ ሕቶ ?
ኣማኑኤል፤ ኣብ ሓደ እዋን እቃወምን እሰማማዕን፣ ከመይሲ፣ እቲ ዕላማ ሓደ ትሕዝቶ ክህልዎ ኣለዎ። ዝያዳ ንጽባቐ ግዜ ክንህብ ኣቐዲምና ‘እንታይ እዩ መልእኽታ’ ብድሕሪ እዚ እቲ ቐንዲ መምዘኒ ገጣማይ ፈጠራዊ ዓቕሙ ስለዝዀነ ከመይ ኢሉ ነዚ
መልእኽቲ ብጽቡቕ ይገልጽ ኣሎ? ትብል ሕቶ ንበይና ነጺልና ናብኣ ወገን ክንሕዝ ርእይቶይ ልክዕ የለናን እብል።
ሕቶ ፤ ከም ሕቶ እኳ ድኽም እንተበለት ክሓተካ ግን ኣፍቅደለይ፣ ግጥሚ ንዓኻ እንታይ እዩ?
ኣማኑኤል፤ ከም ነፍሲ ወከፍ ዓውዲ ስነ-ጥበብ ክልተ ተፈጥሮታት ዘራኽብ መላግቦ እዩ። እታ ሓንቲ ተፈጥሮ እዛ ባህርያት ዝተዓደለት ተፈጥሮ፣ እታ ካልአይቲ ድማ ተፈጥሮ ናይ ስነ-ጥበብ ግን ኣብ ኣእምሮ ስነ-ጥበበኛ ዘላ።
ሕቶ ፤ ኣብ ኣእምሮ ተፈጥሮ ምህላው ኣይቃወምን፣ ግን ቅዳሕ ናይታ ባህርያዊት ተፈጥሮዶ ኣይኰነን ኣብ ኣእምሮ ዚድኰን ?
ኣማኑኤል፤ መዓስ ክሒደ።
ሕቶ ፤ እሞ ሓደ እየን ?
ኣማኑኤል፤ ክልተ’ዶ?
ሕቶ ፤ ተንትነለይ?
ኣማኑኤል፤ እታ ኣብ ኣእምሮ ስነ-ጥበበኛ ትድኰን ኣዝያ ምልእቲ’ያ ጐደሎ የብላን፣ እቲ ጽባቐ እዩ። ኣብታ ባህርያዊት ተፈጥሮ ዚረአ ዘይዕሩይ ሓላፍ ዘላፍ፣ ኣብታ ኣብ
ኣእምሮ ዚተደኰነት ፈጺሙ ኣይርአን’ዩ። ግን ንተፈጥሮ መልክዕ ኣልቢሱ ዚቕይሮ ጐደሎን ዘይጐደሎን ሓደ እዮም እንተይልካኒ፣ ኣነ ‘ኣይኰነን’ እብል፣ ንስኻ ኣረኣእያኻ ኣለካ። ኣነ ግን ኣረኣእያይ ከም ናይ ቶስቶይ እዩ።
ሕቶ ፤ ቶልስቶይ ብዛዕባ ተፍጥሮ ዚብሎ እንታይ እዩ?
ኣማኑኤል፤ መሊኡ። ብህይወት ኣሰንዩ ገሊጹልና። እዛ መዓልታዊ እንርእያ ህይወት ኣብ ኣእምሮ ስነ-ጥበበኛ’ዩ ትሕደስ’ያ ኢሉ፣ ካልእ ህይወት ትኸውን። እቲ ፈጠራዊ ኣበርክቶ ናይ ሓደ ስነ-ጥበበኛ’ዩ ዘሐድሳ ኢሉ ነይሩ።
ሕቶ ፤ ኣብዚ ነዚኣ ጠጠው ኣቢልና ንድሕሪት ዘይመልሰካ፣ ኣነ መላግቦ’ዩ ( ዚብሎ ) ኢልካዮ ንግጥሚ ?
ኣማኑኤል፤ እወ፣ ግጥሚ ፈጠራዊ ዓቕሚ ዚፈሶ እዩ᎓ እቲ ፈጠራዊ ዓቕሚ ድማ ናብ ሕልሚ ጽግዕ ስለ ዚብል ካብ መዓልታዊ መነባብሮ ኪፍንተት ግድን’ዩ። ኣብ ዓቕሚ ምፍጣር ዚተመርኰሰ ድማ እዩ። ስለዚ ኢማጅነሽን ብመገዲ ግጥሚ ክልተ ተፈጥሮ ዘራኽብ’ዩ
መላግቦ ድማ እብሎ ኣነ።
ሕቶ ፤ ግጥምታትካ ትዓግበሎም ዶ ?
ኣማኑኤል፤ ስነ ጥበበኛ ወትሩ ሓድሽ ስለዚፈቱ እንተዘይዓገብኵሎም’ኳ ኣይጸልኦምን’የ። ግጥምታተይ ግን ኣዕሩኽተይ እዮም፣ ናይ ቀረባ ብጾተይ። እንደገና ክትክዝ᎓ እንክጭነቕ ዘህድኡንን ዝእብዱንን ብጾተይ እዮም። ከምቲ ወዲ ሰብ ንኺነብር መግቢ᎓
ክዳን᎓ መዕቀሊ ዘድልዮ ግጥሚ ንዓይ ራብዓይ ኣገዳሲ ባእታ ናይ ህይወት’ዩ᎓ ማለተይ ብልቢ ክነብር’ኳ እንተበልኩ ‘ብዘይ ግጥሚ ኣይመስለንን’ እዩ እቲ መልሲ።
ሕቶ ፤ ናይ ካልኦት ገጠምቲ ትፈትወን ግጥምታት ወይ ባህ ዘየብላኻ ግጥምታት ምጠቐስካልና’ዶ ?
ኣማኑኤል፤ ናይ እገለ እፈቱ፣ ቅዲ እገለ እጸልእ ኣይብልን’የ። ከመይሲ ፊደላት ስለዘጋጣጠምና መስመራት ቓላት እንተደርደርናዮ ኲላትና ገጠምቲ ማለት ኣይኰናን። ኣንባቢ ግጥሚ እንታይ ኰይኑ ዘይዓግብ ዚብል ሕቶ እንተልዓልና ኣሽምባይ ትንእዶ ትዝክሮ
ገጣማይ እኳ ትስእን። ግጥሚ እኮ ንስለ ምጽሓፍ ኣይኰነን ዚድርደር። ገና ግጥምታትና ኣብ መንጎ ነግሕታት ብሱል መላግቦ ዘይብሎም ምጣነ ዝተነፍጎም ንስለ ናዕታ ምህራም ኣእምሮና እናተስርቀ፣ ኣብ ክንዲ ሓሳብ ናይ ነፍሲ ወከፍ ነግሒ ነዐሙቕ
መጽሓፍ ቅዱስ ገንጺልና ዲና ዋላስ መዝገበ ቃላት ትግርኛ እናበጥቆልና ትርጒማቶም ከይተረድኡና ዘይዝውቱራት ቃላት ግጥምታትና እንተወተፍናሎም’ሲ ነቲ ግጥሚ ኣደንቊርናዮ ጥራሕ ዘይኰነ፣ ንነብስና ነባሪ ህይወት ንኸልኦ ኣለና። ሕያዋይ ሓታቲ
ነቶም ንፍትን ንበሃል ጠራኒፉ ‘ኣበይ ኣሎ እቲ ጽባቐ፣ ርዝነት ስኢነሉ’ እንተዚብለና ምዕንይናይን ርእስኻ ምድናን’ዩ ኪኸውን። ነየናይ ገጣማይ እንታይ ዓይነት ዕምቈት ስለዘለዎ እየ᎓ ‘ንእገለ ኣድንቖ’ ኢለ ክውድስ᎓ ገና ኩላትና ካብዚ
ሓጢኣት ዘይተናገፍና። እዚ ኰይኑ ግን ብደረጃ ሃገርና ጽቡቕ ኣንፈት ዘለዎም ገጠምቲ የለዉን ማለት ኣይኰነን።
ሕቶ ፤ ካብ ኣፋዊ ስነ - ጽሑፍና ገጠምቲ ዝወረስኩሞ እንተሃዩ ?
ኣማኑኤል፤ ወላ ሓንቲ’ኳ።
ሕቶ ፤ እቲ ሰንሰለት ኣይተበትከንዶ ?
ኣማኑኤል፤ ኣይ ንሱ እንድዩ ዘዕነንየና ዘሎ።
ሕቶ ፤ እንታይ ክግበር ኣለዎ ትብል ?
ኣማኑኤል፤ ንድሕሪት ምምላስ።
ሕቶ ፤ እሞ እንታይ ደኣ ዓገተኩም?
ኣማኑኤ፤ ሰማይ ሰማይ ምጥማት።
ሕቶ ፤ እቲ ጠንቂ ምብታኽ ሱር ኣፋዊ ግጥምታትና ኣብዚ ወሎዶ እንታይ እዩ ትብል?
ኣማኑኤል፤ ሃጓፍ ኣሎ፣ እቲ ሃጓፍ ድማ ኪወርስን ከውርስን ዚኽእል ኣይተራኸቡን። እቲ ምኽንያት ርዱእ እዩ። መግዛእቲ እዩ። መግዛእቲ ነቲ ሰንሰለት
ስለዝበተኸ ገጠምቲ ይትረፍ ኪገጥሙ ዚህደንሉ ዝነበሩ ግዜ’ዩ፣ ግጥሚ ሓያል ዓውዲ ስለዝዀነ ድማ እዩ እቲ ምህዳን። ብርቱዕ ናዕቢ ናይ ምልዕዓል ተኽእሎኡ ልዑል ስለዝዀነ ከጥፍእዎም ግድን ነይሩ። ኣፋዊ ስነ-ጽሑፍና ብቐሊሉ ኣይረኸብናዮን።
ሕቶ ፤ ስለምንታይ ክንረኽቦ ኣይከኣልናን ? ካብ ከተማ ፍንትት ኢልካ ናብ ገጠራት ምስ ትኸይድ ኬድና ክንእርንቦም እንኽእል ኣለዉ እንድዮም ?
ኣማኑኤል፤ ከመይ መሲሉካ፣ መጽናዕቲ ገይሩ ከቝርቦም ዚኽእል እንተሃልዩ ኣዝዩ ጽቡቕ ምዀነ።
ሕቶ ፤ ካብ ሰብ ከምጽኣልኩም ምጽባይ ባዕልኻትኩ ም ኬድኩም ማሰታት ድዮም ካልኦት ዘይትእክቡ?
ኣማኑኤል፤ ኣይተገብረን እምበር ጽቡቕ ኣለኻ።
ሕቶ ፤ ኣብ ግጥምታትካ ሓንቲ ህይወት ተዓዚብካ ዲኻ ትሓልፋ ወይስ ብዙሕ ነገራት ተዓዚብካ ኢኻ ናብ ሓደ ( ሓንቲ ) ህይወት ትጸምቆ?
ኣማኑኤል፤ ክልቲኡ። ኣብ ገለ ኣጋጣሚታት ህይወት ተዓዚብካ ናብኣ ብምትኳር ጥራሕ ትገልጻ። እንሓንሳብ ድማ ብርክት ዝበለ ህይወታት ትዕዘብ’ሞ ሽዑ ኣብ ሓደ ውልቀ ሰብ ከምዝተፈጸመ ጌርካ ተቕርቦ።
ሕቶ ፤ ሓንቲ ህይወት ተዓዚብካ እንክትጽሕፎ ዲያሪ ኰይኑ ካብ ስነ ፍንትት ኣየብለካን’ዶ ?
ኣማኑኤል፤ ፍጹም።
ሕቶ ፤ ስነ - ጥበብ እኮ ንኹሉ ዚምልከት እምበር ናብ ሓንቲ ህይወት ምትኳር ኣይኰነን።
ኣማኑኤል፤ ኣበሃህላይ እኮ ንሓንቲ ህይወት ኣተኲርካ ትሰርሕ እንድሕር ሃሊኻ ጣዕሚ ብዙሓት ህይወታት ትውስኸላ፣ መታን ሓፈሻዊ ክትከውን።
ሕቶ ፤ ኣብ ሓደ ኣለና፣ ትዕዝብቲ ክትደጋግም ጸኒሕካ’ሞ ናብ ግጥሚ ዝገብሮ ኣበርክቶኸ?
ኣማኑኤል፤ መሊኡ። ግጥሚ ኣብ ትዕዝብቲ’ዩ ዘተኵር።
ሕቶ ፤ ትዕዝብቲ ቀንዲ መበገሲታት ሳይንስ’ያ ‘ሞ ግጥሚ ሳይንስ እዩ ክትብል ትደፍር’ዶ ?
ኣማኑኤል፤ ግጥሚ ሳይንስ ኣይኰነን፣ ትዕዝብቲ እኮ ሳይንስ ኣይኮነን፣ ትዕዝብቲ መበገሲ ክልቲኦም ዓውድታት’ዩ። ሳይንስ ትዕዝብቲ ኣኻኺቡ ተመኵሮታት ኣነጻጺሩ ናብ ሓደ መደምደምታ ወይ ፎርሙላ ይበጽሕ። ግጥሚ ግን ትዕዝብትታት ኣኻኺቡ ፎርሙላ
ዘይኰነ ዘውጽእ መጽናዕቲ ኣካይዱ ጽባቐ ንምሃብ’ዩ። ግጥሚ ፎርሙላ የብሉን። ግጥሚ ካብ ትዕዝብታት ፎርሙላ ኣየውጽእን’ዩ። ስለዚ ግጥሚ ሳይንስ ኣይኰነን መቓድውቲ ‘ውን ኣይኰኑን።
ሕቶ፣ ንኣገጣጥማኻ ዝጸለዉኻ ገጣሚ ?
ኣማኑኤል፤ ንዋርንጁ እትብሃል ናጀርያዊት ገጣሚት’ያ ብውሑድ መጠን ቃላት እናደጋገምካ ዕምቈት ናይ ግድን ይመጽእ ጥራሕ ዘይኰነስ ናይ ቃላት ምስትምቓርን ናይ ቃላት ጸወታ (game) ጣዕሚ ይህበካ፣ እያ ትብል። ነዚኣ ክስዕባ እደሊ።
ሕቶ ፤ ግምገማ ራይሞክ ንግጥሚ ወትሩ ከዕዘምዝሙሉ ይርአ። ብሸነኽካ እቲ ጸገም እንታይ ትብሎ ?
ኣማኑኤል፤ ገና እቲ ጸገም ኪቕጽል’ዩ። ዘቐጽሎ ዘሎ ድማ ሓደ ግጥሚ ምስ ልብወለድ ኣጣሚርካ ኪግምገም የብሉን። እቶም ገምገምቲ ንባዕሎም ከምዝሰማዕኩዎ ምግጣም ዚፍትኑ ክንሶም ግጥሚ ኣቕሪቦም ገምገምቲ ዝዀኑ ኰይኖም ጸገም ኪፍጠር ግድን’ዩ።
ስለ ሕቶ እየ ዝምልስ ዘለኹ እምበር ጸገማት ግምገማ ካብ ልበይ ኣውጺኤ፣ ኣብ’ዚ ዓውዲ’ዚ ‘እንተሰለጠኒ’ ኢለ ካብ ዝኣተኹሉ ግዜ ኣትሒዘ ጽቡቕ ስራሕ ምስራሕ እንተዘይኰይኑ ምውድዳር ብዙሕ ኣይጸቕጠሉን’የ።
ሕቶ ፤ ብሚኒስትሪ ትምህርቲ ባህላዊ ጉዳያት ዚተወደበ ውድድር ስነ - ጽሑፍ « ዘርኢ ኲናት » [እዛ ግጥሚ ዳሕራይ «ኣበሳ ኲናት» ተባሂላ ዝተዘርግሐት’ያ] ትብል ግጥምኻ ቀ ዳመይቲ ብምዃን ተዓዊታ ኣርባዕተ ሽሕ ረኺባ ሓጐስ ከምዝተሰምዓካ እንተፈለጥኩ’ኳ፣ ስምዒታትካ ባዕልኻ ክትብሎም ?
ኣማኑኤል፤ መተባብዒ ኰይኑኒ ክብል ኣይክእልን፣ ዕላማ ሒዘ ነዚ ዓውዲ ክቕጽሎ ተቢዐ ስለዝቐጸልኩ (ዝነቐልኩ)። መመይቲ ቀዳመይቲ ስለዝበሉዋ ቀዳመይቲ ማለት ኣይኰነትን። ግጥሚ፣ ሰብ ከከም ዘስተማቕሮ እዩ። ስለዚ በታ ተዓዊታ ትብሃል ግጥመይ
ብዙሕ ኣይደናገርን እየ። ኣነ ግን ነታ ተዓዊታ ዘላ ግጥሚ ‘ዘርኢ ኲናት’ ካብ ካልኦት ግጥምታተይ ናይ ምዕዋት ዕድል ስለዝረኸበት እንቋዕ ሓጐሰኪ እብላ።
ሕቶ ፤ ኪብሃል ዘለዎ’ሞ ዚተረፈ እንተሎ ?
ኣማኑኤል፤ ንኹላትና ሰሰናዩ።
ወዲ ዃዳ
___________________________________
ምንጪ፤ ጋዜጣ ሰቲት፣ ሳልሳይ ዓመት ቁጽሪ 4፣ ዓርቢ 17 መስከረም 1999
(ቅዳሕ ጋዜጣ ካብ ለይብረሪ ኮንግረስ ዝተረኽበ።)
« GO BACK


text:
መዋቲ ኤርትራዊ ነጋዳይ ሃብተማርያም ኣማኒኤል ይበሃል። ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ካብቲ ቦታ ንድምጺ ኣሜሪካ ብዝሃብዎ ቃል መሰረት መንነቶም ዘይተፈልጠ ኤኬይ 47 ጠበንጃ ዝዓጠቑ ሰባት ናብ መንበሪ’ቲ ኤርትራዊ ብምእታው ኣብ ድቃሱ ከሎ ከምዝተቐተልዎ ይገልጹ።
ጆርጅ ጄምስ ዝተባህለ ደቡብ ሱዳናዊ ዜጋ ምስ መዋቲ አብ ሓደ ቀጽሪ ዝነብር ብዛዕባ’ቲ ኩነታት ከምዚ ይብል።
‘ብሰንኪ ምውቕ ኩነታት ኣየር ኩሉ ሰብ ኣብ ደገ’ዩ ዝድቕስ; ገልጠምጠም ድምጺ ሰሚዑ ካብ ድቃሱ ምትንስኡን ኩናቱ ከምዘልዓለ ናብ ደገ ምስ ወጸ ኣርባዕተ ወታሃደራት መሳርያን ላምፓዲናን ዝሓዙ ከምዝረአየ ናብ ሓደ ጸግዒ ምስተጸግዓ ድማ ከምዝረአይዎን ንእኡ’ውን ከጥቕእዎ ከምዝፈተኑ እንተኾነ እቶም ካልኦት ጎረባብቲ ፊስካታቶም ምፍጻይ ምስ ጀመሩ ካብ ቅትለት ከምዝደሓነ ይገልጽ። እዚ እንተዘይከውን ንዓይ’ውን ምቐተሉኒ ኔሮም ይብሉ።
ጄምስ ሃብተማርያም ሽዑ ንሽዑ ከምዝሞተ እቶም ቐተልቲ ድማ ዋላ ሓደ ንብረት ከምዘይወሰዱ ይገልጽ።
ዶክተር ኤድሞንድ ሰቢት ካብ ከተማ ዋው ሆስፒታል ሃብተማርያም ብዘጋጠሞ ተደጋጋሚ መውጋእቲ ዘስዓቦ ውሽጣዊ መድመይቲ ምሟቱን ሓቢሮም።
ኣመሓዳሪ ከተማ ዋው ከንቲባ ኤኮል ኣጂት በቲ ዘጋጠመ ሞት ከምዝሓዘኑ ገሊጾም ብርግጽ ገለ ነጋዶ ብዕጡቓት ሰረቕቲ ቅድሚ ሕጂ’ውን ምቕታሎም ሓቢሮም። ብሰንኪ ምንሃር ዋጋታት ገለ ሰባት መሳርያታቶም ንዘረፋን ይጥቀምሉ ኣለዉ ኢሉ።
ብተወሳኺ እቶም ከንቲባ ኣብዚ ሰሙን ካልእ ተመሳሳሊ መጥቓዕቲ ኣብ ሰላማዊያን ሰባት ምፍጻሙን ኣስቤዛ ጽዒና ትንቀሳቀስ ዝነበረት መኪና ብዘጋጠመ መጥቓዕቲ ክልተ ሰባት ትማሊ ረቡዕ ምሟቶም ይገልጽ።
እንተኾነ ግን ከንቲባ ኣኮል ፖሊስ ነቶም ቀተልቲ ኣብ ትሕቲ ቅጽጽር ክሳብ ዘእትዎም ኤርትራዊያን ነጋዶ ዋው ክሃድኡን ስርሖም ክቅጽሉ ጸዊዑ።


text:
ኣብዚ ወርሒ ኣብ ኤርትራ ነብሮ ኣብ ዝተባህለ ከባቢ ብዝተተኮሰ እሳተ ጎመራ 7-ሰባት ሞትዮም ክሳብ አርባዕተ ዝኾኑ ከም ቆሲሎም፣ በቲ ዝወሓዘ ፈሳሲ ሓዊ ኣብ ሩባ ዝነበራ ጥሪት ተጎዲአን ክብሉ ኣብ ሚኒስትሪ ማዕድንን ፀዓትን ኤርትራ ዋና ዲረክተር አቶ ኣለም ክብረአብ ገሊፆም።
ብኻል ወገን ዓፋር ፎርም ዝተባህለ መድረኽ እቲ ከባቢ ገና ብትክን ብሓመኹሽቲ ዶሮና ተሸፊኑ'ዩ ዘሎ፣ ዘይተነገረ ሰብአዊ ጉድአት ወሪዱ'ዩ ዝኸውን ዝብል ስክፍታ ከምዘለዎ ዝገልፅ መግለፂ ብምውፃእ ፣ ነቲ ከባቢ ዶብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ኢትዮጵያ ሕቡራት መንግስታት ብፍላይ መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ኩነታት ክድህስስዎ ንፅውዕ ክብል ሓቱቱ'ሎ።
ኣብ ሚኒስትሪ ማዕድንን ፀዓትን ኤርትራ ዲረክተር ማዕድን አቶ አለም ክብረአብ ከም ዝገለፅዎ ብሰንኪ'ቲ እሳተ እሳተ ጎመራ ካብ ከባቢኦም ክወፁ ተገይሮም ኣብ መፅለሊ ዝሕግዙ ዘለው 3-ሽሕ ሰባት ምኻኖምን በቲ ኩነታት ብሓፈሻ ክትንከፉ'ዮም ተባሂሎም ዝግመቱ 9-ሽሕ ሰባት ምኻኖም ገሊፆም።
አብቲ ከባቢ ትክ ክርአን ብርቱዕ ድምፂ ትሕተ ኸርሰ ምድሪ ክስማዕ ከም ዝፀንሓን ኺኢላታት ይከታተልዎ ከም ዝነበሩን ዝገለፁ አቶ አለም ክብረአብ መዓስ ከም ዝኸውን ደአዩ ዘተፈለጠ'ምበር ከም ዝትኮስ ዝተፈለጠ ምንባሩን ንነበርቲ'ውን መጠንቀቅታ ከምዝተዋህበ ወሲኾም ገሊፆም።
አቶ አለም ክብረአብ ወሲኾም ንመፃኢ እቲ ናይ እሳተ ጎመራ እንታይ ከም ዝኸውን እንተዘይተፈልጠ'ካ ዛጊድ ንዘሎ ድልየት'ቶም ካብ ከባቢኦም ንኽወፁ ዝተገብሩ ሰባት መንግስቲ ዝኽእሎ'ዩ ኢሎም።


text:
ካብ ኣፍሪካ እታ ዝዓበየት ሃገር ሱዳን ናብ ክልተ ሃገራት ቅድሚ ምምቃላ ወጥሪ እናንሃረ ይርከብ።ዜግነት፡ምስሕሓብ ዶብ፡ኣታዊ ነዳድን ውሽጣዊ ግጭትን ዝኣመሰሉ ብዙሓት ጉዳያት ሕዚ’ውን ኣይተፈትሑን ዘለው።
ናብ ሓደ ሚእቲ ዝፅግዑ መናእሰይ ብዛዕባ መፃኢ ነፃነት ደቡብ ሱዳን ንምዝታይ ኣብ ቀረባ ግዜ ተኣኪቦም ነይሮም።ኣብታ ሓዳስ ሃገሮም ዝህሊ መነባብሮ ብከመይ ክቕይርዎ ከምዝኽእሉ ብናይ ኢድ ስእልታትን ግጥምታትን ስምዒቶም ይገልፁ ነይሮም።
ሱማያ እስማዕል ዝተብሃለት መንእሰይ ’’ ኣብ ልዕሊ እቶም ዛጊድ ብፕሬዝዳንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫ ኪርን ተሃኒፆም ዘለው ተወሰኽቲ ኣብያተ ትምህርትን ሆስፒታላትን ክሃንፅ እየ።መፅለሊ ብምህናፅ’ውን ንድኻታት ክሕግዝ እየ።’’ትብል።
ሓዳሽ ኣፍሪካዊት ሃገር ብዕሊ ክትውለድ ክልተ ኣዋርሕ ኣብዝተረፈሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ብርክት ዝበሉ ጉዳያት ሕዚ’ውን ኣይተፈትሑን።ኣብ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ምኽትል ምንስቴር ጉዳያት ኣፍሪካ ጆኒ ካርሰን ኣብ ጉዳይ ኣብየ ፖለቲካዊ ፍታሕ ምርካብ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ ኢሎም።
ኣድመፅቲ ደቡብ ሱዳን ነፃነት ካብ ዝመርፁ ዝሓለፈ ወርሒ ጥሪ ጀሚሩ ብዝተኻየዱ ውሽጣዊ ጎንፅታት 800 ሰባት ከምዝተቐተሉ ፀብፃባት ሕቡራት መንግስታት ይሕብሩ።ምኽትል ፕሬዝዳንት ደቡብ ሲዳን ረይክ ማቻር ምስ ሓንቲ ሬድዮ ኣብዘካየድዎ ቃለ መጥይቕ ወታደራት ሰሜን ሱዳን ንናዕበኛታት የዕጥቕዎም ከምዘልው ይኸሱ።ሰሜን ግን ነቲ ኽሲ ትነፅጎ።
ፕሬዝዳንት ደቡብ ሱዳን ኦማር ኣልበሽር ደቡብ ሱዳን ነታ ኣሰሓሓቢት ከባቢ ኣብየ ትግብአኒ ኢያ እንተ ኢላ መንግስቶም ንነፃነት ደቡብ ሱዳን ኣፍልጦ ከምዘይህብ ኣብ ቀረባ ተዛሪቦም ነይሮም።እቲ ዝሃብዎ መጠንቀቕታ ደቡብ ሱዳን ንኣብየ ኣካል ግዝኣታ ዝገብር ረቂቕ ሕገ መንግስቲ ምዝርጋሕ ምስጀመረት ነይሩ።