text:
ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍርናቸኮስ ትማሊ ሮቡዕ ዕለት 28 ሰነ 2017 ዓምፈ ኣብ ዘስተምሃርዎ ሶሙናዊ ናይ ዕለተ ሮቡዕ ሓፈሻዊ ትምህርተ ክርስቶስ ‘ኣጥፊእካ ጥፋእ ዝብል ዕላማ ተሓጊጦም ሕይወት ብዙሓት ለኪሞም ንዝሞቱ ፈጠርቲ ራዕዲ ሰማዕታት ምባል ንክርስትያን ኣጸያፊ እዩ፣ ካብ ዕላማታቶም ወላ ሓንቲ ናብቲ ናይ ደቂ እግዚአብሔር ኣተሓሳስባ እትቀርብ የላን፣ ሰማዕትነት ንወንጌል ዘለካ ተኣማንነትን ምስክርነትን ንምሃብ እትቅበሎ ጽዋዕ ሞት እንክኾን ንሕማቅ ብሕማቅ ምእንቲ ከይትምልስ ዝግበር ምርጫ እዩ ምኽንያቱ ኣብ መንጎና ካብቶም ናይ ጸልማት ሓይልታትን ማፍያታትን ዝሕይል ኣሎ፣’ እንክብሉ ንሰማዕትነት መሸቀጢ ገሮም ንዓለም ምሉእ ኣብ ዘይውሕስነትን ራዕድን ፍርህን ሸሚሞም ንዘለው ናይ ዘመንና ዝተፈላለየ ኣሽማትን ሕብርን ንዘለዎም ፈጠርቲ ራዕዲ ኰኒኖም፣
ቅዱስነቶም ቅድሚ ትምህርተ ክርስቶስ ሰዓት ትሽዓተ ኣብ ኣደራሽ ብፁዕ ጳውሎስ ሻድሻይ ልዕሊ ሓደ ሺሕ ንዝኾነ ብቺዝል ዝፍለጥ ናይ ሃገረ ጣልያን ማኅበር ሠራሕተኛታት ወከልቲ ተቀቢሎም ኣብ ዘዘራረቡሉ ‘ንኩሉ ሸቅሊ ኣልቦ ዝገብር ዘሎ ኣምር ወርቃዊ ጥሮታ ተወጊዱ መንእሰያት ሥራሕ ዝረኽቡሉ መንገዲ ክድለ’ ሓደራ ድሕሪ ቢሎም ናብቶም ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ዝጽበይዎም ዝነበሩ ምእመናን ሮማን ከባቢኣን ካብ መላእ ዓለም ዝመጹ ነጋድያንን ብማእከሎም ብምዝውዋር ሰላም ድሕሪ ቢሎምን ባሪኾምን ትምህርቶም ንምኽፋት ካብ ወንጌል ማቴዎስ “ኣብቲ ግዜቲ ኢየሱስ ነቶም ዓሠርተ ክልተ ከምዚ በሎም “እነሆ ኣነ ኸም ኣባጊዕ ኣብ ማእከል ተዃሉ እልእከኩም ኣሎኹ፡ ስለዚ ጥበበኛታታ ከም ተመን፣ ገርሀኛታት ከኣ ከም ርግቢ ኩኑ። ካብ ሰብ ድማ ተጠንቀቑ፣ ከመይሲ ኣብ መጋባእያታት ኣኅሊፎም ኪህቡኹም፡ ኣብ ምዂራባቶም ድማ ኪገርፉኹም እዮም፣ . . . ኃው ንኃዉ፡ ኣቦ ንወዱ፡ ንሞት ኣኅሊፉ ኺህብ እዩ፡ ውሉድ ተጻይ ወለዶም ኪለዓሉ፡ ኪቐትሉዎም ድማ እዮም፣ ብስመይ ምኽንያት ከኣ ብዂሉ ሰብ ጽሉኣት ክትኾኑ ኢኹም። እቲ ኽሳብ መወዳእታ ዚዕገስ ግን ኪድኅን እዩ።” (ማቴ 10.16-22) ዝብል ብቀንዲ ቋንቋታት ኤውሮጳ ምስ ተነበ ነዚ ዚስዕብ ሰፊሕ ትምህርተ ክርስቶስ ብቋንቋ ጣልያን ኣቅሪቦም፣ ጽማቚ ናቱ ከኣ ብቋንቋ ፈረንሳን እንግሊዝን ቀሪቡ፣
ዝኸበርኹም ኣኅዋትን ኣኃትን! ደሓንዶ ሓዲርኩም፣
ሎሚ ተስፋ ክርስትያን ሓይሊ ሰማዕታት ከምዝኾነት ክንምልከት ኢና፣ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ንሓዋርያቱ ንተልእኮ ክሰዶም እንከሎ ብቀሊል ዝሕለፍ ተርእዮ ገሩ ኣይቀርበሎምን፣ እኳ ደኣ ብኣንጻሩ ስብከተ ወንጌል ናይ መንግስቲ ኣምላኽ ወትሩ ተቋውሞ ከምዝጋጥሞ ኣነጺሩ ይነግሮም፣ ‘ብስመይ ምኽንያት ከኣ ብዂሉ ሰብ ጽሉኣት ክትኮኑ ኢኹም’ እናበለ ዝለዓለ መጠንቀቅታ ይህቦም፣ ክርስትያን ዘቦኡ የፍቅር ኮይኑ ግን ወትሩ ብካልኦት ኣይፍቀሩን እዮም፣ እዚ ኩነት እዚ ኣብቲ ኢየሱስ ዝነበረሉ ግዜ ዝጀመረ እዩ፣ እምነትካ ምምስካር ወትሩ ብተቋውሞን ጽልእን ይዛዘም፣ በዚኸስ ክርስትያን ዘበሉ ኩሎም ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን ተጻይ ህልው ኩነታት ምስ ተጓዕዙ እዮም፣ እዚ ክኸውን ከኣ ግድን እዩ ምኽንያቱ ዓለም በቲ ብዝተፈላለየ ሕብሪ ዝግለጽ ከም ንርእሰይ ይጥዓመኒ ፍትሒ ምጉዳል ዚኣመሰሉ ሓጢኣት ስለተጸልወት እዚ ከኣ ተጻይ ጉዕዞ ክርስቶስ ስለዝኾነ ግድን እዩ ተቋውሞ ከጋጥም፣ እዚ ስለተቋውሞ ዘይኮነስ ነቲ ስነሞገት ተስፋ ኮይኑ በቲ ኢየሱስ ክርስቶስ ዘስተምሃሮ መንገዲ መሪሕ ሕይወት ዝኾውን ስነሞጎት መንግስቲ እግዚኣብሔር ብምእማን እዩ።
እታ ቀዳመይቲ ምልክት ድኽነት እያ፣ ኢየሱስ ንሓዋርያቱ ክልእኮም እንከሎ ምንም ነገር ከይማልኡ የጠንቅቆም ንኩሉ ገዲፎም ክስዕብዎን ክለኣኽዎን ይእዝዞም፣ በዚኸስ ሓደ ትሑትን ድኻን ኮይኑ ካብ ሃብትን ሥልጣንን ዘይተላቀቀ ምናዳኸኣ ካብ ፍቅሪ ገዛእ ርእሱ ዘይተላቀቀ ክርስትያን ንክርስቶስ ክመስል ኣይከኣልን እዩ፣ ኣብ ጉዕዞ ዘሎ ክርስትያን ኣብዚ ዓለምዚ ነቲ ጉዕዞ ዘድልዮ መሰረታዊ ነገር ሒዙ ልቡ ብፍቅሪ ክርስቶስ መሊኡ እዩ ክጐዓዝ ዘለዎ፣ እታ ዝለዓለት ክትገጥሞ እትኽእል ግድል ንክፉእ ብክፉእ ንምምላስ ሕነ ምፍዳይን ዓመጽን ዝብላ ፈተና ምውዳቅ እዩ፣ ኢየሱስ ከኣ ኣጻዕድዩ ‘ኣነ ከም ኣባግዕ ናብ ማእከል ተዃሉ እልእከኩም ኣሎኹ’ ኢሉና እዩ፣ ስለዚኸስ ክርስትያን ወትሩ ኣስተውዓላ ሓንሳብ ሓንሳብ እውን ጐራሕ ክኸውን ኣለዎ፣ ወንጌል ነዚ እዩ ዝመክር ‘ገርሂ ከም ርግቢ ጐራሕ ከም ተመን’። ዓመጽ ዝበሃል ጥቃኡ ክቀርብ የብሉን፣ ንክፍኣት ንምሽናፍ ናይ ክፍኣት ሜላ ክንጥቀም የብሉን፣
እንኮ ሓይሊ ክርስትያን ወንጌል እያ፣ ኣብ ጽንኩር ግዜ ኢየሱስ ኣብ ቅድሜና ከምዘሎ ምእማን የድሊ ንኣርድእቱ ካብ ምስናይ ፈጺሙ ከምዘይበኩር ምዝካር የድሊ፣ ስደት ተቋውሞ ናይ ወንጌል ኣይኮነን እንታይ ደኣ ክፍሊ ስብከተ ወንጌል እዩ ከመይ ነቲ ዝዓበየ መምህር ካብ ኣሳደዱ ከመይ ኢላ ኣባና ደው ክትብል ንሓስብ! ኮይኑ ግን ኣብ መንጎ እዚ ሁከት እዚ ክርስትያን በይኑ ዝተረፈ መሲልዎ ተስፋ ክቈርጽ የብሉን፣ ከመይ ጐይታ ‘ጸጉሪ ርእስኹም ከይተረፋ ቊጹራት እየን’ ይብለና፣ እዚ ማለት ከኣ ኩሉ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ግሉጽ እዩ፣ ካብቲ ዝነኣሰን ሕቡእን ስቃይ ጀሚርካ ንኩሉ ይርእዮ፣ ይከላኸሎ ዋጋ ዓስቡ ከኣ ይኸፍሎ፣ ስለዚኸስ ኣብ መንጎና ካብ ዘሎ ክፍኣት ኩሉ ዝሓየለ ካብ ማፍያ ዝሓየለ ካብ ሓይልታት ጸልማት ዝሓየለ ብምዝመዛ ካልኦት ካብ ዝንየት ጨቋኒ ዝሓየለ ኣሎ፣ እዚ ሓያል እዚ ወትሩ ጽን ምስ በለ ካብቲ ካብ ምድሪ ናብ ሰማይ ዘእወየ ደም ኣቤል ጻድቅ ጀሚሩ ንኩሉ ዝሰምዕ እዩ፣ ክርስትያንከስ ናይቲ ዓለም እትቅርቦ ኣማራጺ ካልእ ከምዘሎ ማለት እቲ እግዚኣብሔር ዝመረጾ መንገዲ ይምረጹ፣ ካብ ዘሳድዱ ዝስደዱ ካብ ብትዕቢት ምስንጣቅ ብትሕትና ምምልላስ ካብ ናይ ሓሶት ንግዲ ንሓቂ ዝግዝኡ ካብ ዘጠፋፍኡ ቅኑዓት ክኾኑ ኣለዎም፣ እዚ እቲ ክሳብ ሞት ናብ ኢየሱስ ዝግበር ናይ ተስፋ ጉዕዞ ኣብቶም ቀዳሞት ክርስትያን ጥዑም ስም ተዋሂብዎ ነሩ ሰማዕትነት ማለት ምስክርነት ቢሎሞ፣ ጅግንነት ቅባጸት ርእሰ መስዋዕቲ ዝብል ካልእ ኣሽማት ክወሃቦ ይከኣል ነሩ፣ ኮይኑ እቶም ቀዳሞት ክርስትያን ስሩዕ ስም ሂቦሞ፣ ሰማዕታት ንገዛእ ርእሶም ኣይኮኑን ዝነብሩ ናይ ገዛእ ርእሶም ሓሳባት ንከስፍሑ ኣይኮነን ዝጋደሉ ንተኣማንነት ወንጌል ጥራይ ንሞት ይቅበሉ፣ ሰማዕትነት ዝለዓለ ዕላማ ክርስትያን እውን ኣይኮነን ምኽንያቱ ልዕሊኡ ፍቅሪ ስለዘሎ እዚ ከኣ ፍቅሪ እግዚአብሔርን ፍቅሪ ብጻይን እዩ፣ ነዚ ከኣ ቅዱስ ጳውሎስ ሓዋርያ ኣብቲ ቅኔ ፍቅሪ ‘ንኩሉ ሃብተይ ንድኻታት እንተዝዕድሎ ንሰብነተይ’ውን ብሓዊ ኪቃጸል እንተዘወፍዮ ፍቅሪ ግና እንተዘይብለይ ሓንትኳ ኣይምጠቀመንን’ (1ቆሮ 13.3) እንክብል ይገልጾ፣ ኣጥፊእካ ጥፋእ ዝብል ዕላማ ተሓጊጦም ሕይወት ብዙሓት ለኪሞም ንዝሞቱ ፈጠርቲ ራዕዲ ሰማዕታት ምባል ንክርስትያን ኣጸያፊ እዩ፣ ካብ ዕላማታቶም ወላ ሓንቲ ናብቲ ናይ ደቂ እግዚአብሔር ኣተሓሳስባ እትቀርብ የላን፣
ሓንሳብ ሓንሳብ ናይቶም ዝቀደሙን ካብ ናይ ቀዳሞት ሰማዕታት ዝለዓለ ቊጽሪ ዘለዎም ናይ ሎምን ሰማዕታትን ታሪኽ እንክነንብብ ነቲ ፈተና ብከመይ ዝበለ ጽንዓትን ሓይልን ከምዝተቋወምዎ የደንጽውና፣ እዚ ጽንዓት እዚ ምልክት ናይቲ ሕይወት ዝህቦም ዝነበር ዓቢ ተስፋ እዩ፣ እዚ ተስፋዚ ርግጸኛ ኮይና ከምቲ ቅዱስ ጳውሎስ ዝብሎ ካብቲ እግዚኣብሔር ብኢየሱስ ክርስቶስ ዝሃበና ፍቅሪ ክፍልየና ዝኽእል ምንም የለን ኣብ ዝብል ርግጽነት የብጽሕ (ሮሜ 8.38-39) ተመልከት፣
መስኻኽሩ ንኽንከውን እግዚኣብሔር ሓይሊ ወትሩ ይዓድለና፣ ንሱን ንሕናን እንፈልጦም ጽቡቅ ነገራት እናፈጸምናና ዕለታዊ ግዴታና ብፍቅሪ እናገበርና ልዕሊ ኩሉ ዝኾነ ሕቡእ ውሳጣዊ ሰማዕትነት ክንፍጽም እሞ ንተስፋ ክርስትያን ከም ግቡእ ክነብር ጸጋኡ ይዓድለና እንክብሉ ትምህርቶም ዛዘሙ፣


c: text/html

text:
ሓድሽ ኣብ ሽወደን – ንዓኻ ስደተኛ ዝኾንካ
ንሕና ኣብ ሽወደን፡ ኵሉ ሰብ ምእንቲ ብቐሊሉ ስራሕ ክረክብ፡ ናይ ትምህርቲ ዕድል ክረክብ ንደሊ ኢና። ስለዚ እዩ መብዛሕትኡ ግዜ ንኽትምሃር ዝኾነ ክፍሊት ዘይብሉ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ኣብ ሽወደን ንኽትነብርን ክትምሃርን ምእንቲ ቀሊል ክኸውን፡ ቍጠባዊ ሓገዝ ክትረክብን ገንዘብ ክትልቃሕን መሰል ክህልወካ ይኽእል እዩ።
ቍጠባዊ ሓገዝን ልቓሕን ካብ ማእከላይ ኮሚተ ደገፍ ትምህርቲ (CSN)
ንስኻ ኣብ ሽወደን ስደተኛ ዝኾንካ፡ ንትምህርትኻ ዝኸውን ናይ ቍጠባዊ ሓገዝን ልቓሕን መሰል ክህልወካ ይኽእል እዩ። እዚ፡ ደገፍ ትምህርቲ ይብሃል። እቲ ደገፍ ትምህርቲ፡ እቶም ዝምሃሩ፡ ክራይ ገዛ፡ መግብን ኣብ ዝምሃርሉ እዋን ካልእ ዘድልዮም ክገዝኡ ንኽኽእሉ፡ ገንዘብ ንኽህልዎም ዝተዳለወ እዩ።
ስደተኛ እንተ ዄንካ፡ ናይ ገዛ ኣቕሑትን ካልእ ናውትን ክትገዝእ ንኽትክእል ገንዘብ ንኽትልቃሕ መሰል ክህልወካ እውን ይኽእል እዩ። እዚ ልቓሕ መግዝኢ ኣቝሑ ገዛ ይብሃል።
ማእከላይ ኮሚተ ደገፍ ትምህርቲ (CSN)፡ ንደገፍ ትምህርትን ልቓሕ ኣቕሑ ገዛን ዚኣሊ መንግስታዊ ቤት ጽሕፈት እዩ።
ዝተፈላለየ ዓይነት ደገፍ ትምህርቲ
ኣብ እንታይ ከም ትምሃርን ዕድሜኻ ክንደይ ሙኳኑን ዚምርኰስ፡ ዝተፈላለየ ደገፍ ትምህርቲ ኣሎ። እዞም ዝስዕቡ እቶም ልሙዳት እዮም፡
ኣብ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ትምሃር እንተ ዄንካ፡ ክሳብ’ታ 20 ዓመት ትመልኣላ ዓመት ዘላ መንፈቕ ጽድያ፡ ሓገዝ ትምህርቲ ክትወስድ ትኽእል ኢኻ። ሓገዝ ትምህርቲ ብዝተፈላለዩ ሓገዛት፡ ንኣብነት ብሓገዝ ትምህርቲን(ዘይምለስ) ዝያዳ መወሰኽታ ሓገዝን ዝቖመ እዩ። ዝያዳ መወሰኽታ ሓገዝ፡ ንስኻን ስድራካን ትሑት ኣታዊ እንተ ኣለኩም ኮይኑ ክትሓትሉ እትኽእሉ ሓደ ቍጠባዊ ሓገዝ እዩ። በይኑ ዝመጸአ ቈልዓን (ensamkommande barn) ኣብ ሽወደን ወላዲ ዘይብልካን እንተ ዄንካ፡ እቲ ናትካ ኣታዊ እዩ ዝሕሰብ።
ካብ’ታ 20 ትመልኣላ ዓመት ዘላ መንፈቕ ቀውዒ ኣትሒዝካ መናበሪ ተምሃራይ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ። ኣብ ድሕረ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ፡ ንኣብነት ኣብ ዩኒቨርሲቲ ክትምሃር እንተ ዄንካ፡ ዋላ’ውን ዕድሜካ ትሕቲ 20 ዓመት ይኹን መናበሪ ተምሃራይ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ።
መናብሪ ተምሃራይ ብሓገዝ ትምህርትን ልቓሕ ትምህርትን ዝቖመ እዩ። ግን እንተ ደሊኻ ሓገዝ ትምህርቲ ጥራይ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ። ቈልዓ እንተ’ለካ ኾይኑ ዝያዳ ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። እዚ ዝያዳ ሓገዝ ይብሃል።
ነቲ ልቓሕ ትምህርቲ ምምላሱ ብኸምዚ ኣገባብ ይግበር
እቲ ልቓሕ ትምህርቲ ናይ ግድን ተመሊስካ ክትከፍሎ ኣለካ። ማእከላይ ኮሚተ ደገፍ ትምህሪ (CSN) ነቲ ክፍሊት ኣብ ብዙሕ ዓመታት ስለ ዝኸፋፍሎ፡ ኵሉ እቲ ልቓሕ ብሓደ ግዜ ምኽፋል ኣየድልየካን እዩ። ክንደይ ትኸፍልን ንኽንደይ እዋን ከም ትኸፍልን ዚውስኖ፡ መጠን ዝተለቃሕካዮ ገንዘብን መጠን ወለዱን እዩ። ካብ ሽወደን ክትግዕዝ እንተ ኾንካ እውን ፡ግድን ልቓሕካ ክትመልስ ኣለካ።
ዝተለቃሕካዮ ምምላስ ዝጽግመካ እንተ ኾይኑ፡ ምሳና ክትዘራረብ ኣድላዪ እዩ። ንኣብነት ስራሕ ኣልቦ እንተ ዄንካ። ሽዑ ንሓደ ዝተወሰነ እዋን ቁሩብ ዝወሓደ ክትከፍል መሰል ክህልወካ ይኽእል እዩ።
ደገፍ መጀመር ትምህርቲ፡ ንዓኻ ንነዊሕ ግዜ ስራሕ ኣልቦ ዝነበርካን ሓደ ስራሕ ክትረክብ ንኽትክእል፡ መባእታዊ ትምህርቲ ወይ ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ምምሃር ዘድልየካን እዩ። እዚ፡ ብምሉእ ግዜ ትምሃር እንተ ዄንካ እንተ ነውሐ ን50 ሳምንታት ክትወሃቦ ትኽእል ደገፍ እዩ።
ነቲ ደገፍ መጀመር ትምህርቲ ክትሓትት ትኽእል እንተ ዄንካ ዝግምግም እቲ ናትካ ኮሙን እዩ። እቲ ምልክታኻ እውን ኣብኡ ኢኻ ትገብሮ። ካብ ማእከላይ ኮሚተ ደግፍ ትምህርቲ (CSN)፡ ንደገፍ መጀመር ትምህርቲ ብቐጥታ ከተመልክት ኣይከኣልን እዩ።
መሰል ንናይ ሽወደን ደገፍ ትምህርቲ ከም ስደተኛ
መብዛሕትኡ ግዜ ኣብዞም ዝስዕቡ ኵነታት ናይ ሽወደን ደገፍ ትምህርቲ ኣለካ፡
- ብዓል መዚ ኢምግረሽን ስደተኛ ወይ ዕቝባ ዘድልየካ ስለ ዝኾንካ መንበሪ ፍቓድ እንተ ሂቡካ ኾይኑ።
- ብዓል መዚ ኢምግረሽን ብምኽንያት ኣዚዮም ተኣፈፍቲ ኵነታት መንበሪ ፍቓድ እንተ ሂቡካ ኾይኑ።
እቲ መንበሪ ፍቓድ ቀዋሚ ይኹን ናይ ግዜ ደረት ዘለዎ ብዘየገድስ ግን ብቑዕ ክኸውን ኣለዎ። መብዛሕትኡ ግዜ መሰል ደገፍ ትምህርቲ ካብታ ፍቕድካ ዝረኸብካላ ሰሙን ጀሚሩ ግብራዊ ይከውን።
ሓታት ዕቝባ
ሓታት ዕቝባ እንተ ዄንካን ኣብ ሽወደን ጨሪሽካ መንበሪ ፍቓድ ሃልዩካ ዘይፈልጥ እንተ ኾይኑን፡ ንደገፍ ትምህርቲ መሰል የብልካን።
ካልኦት መንበሪ ፍቓዳት
ብመሰረት ሕጊ ግዝያዊ ምግታእ ተኽእሎ ኣብ ሽወደን መንበሪ ፍቓድ ምርካብ፡ ብዓል መዚ ኢምግረሽን ሓደ መንበሪ ፍቓድ ሂቡካ እንተ ኾይኑ፡ ንሽወደናዊ ደገፍ ትምህርቲ መሰል ክህልወካ ይኽእል እዩ። ካልኣይ ደርጃ ትምህርቲ ንኽትምሃር ዝወሃብ መንበሪ ፍቓድ ሓደ ኣብነት ናይ ከምዚኦም ፍቓዳት እዩ።
ምስ ስድራ ቤት (familjehem) ወይ ኣብ ሓደ ቤት ክንክን ወይ መንበሪ( HVB-hem) እንተ ዄንካ ትነብር
ኣብ ሓደ ስድራ ቤት ወይ ብሓደ ብዓል መዚ ሽወደን ኣብ ሓደ ትካል እንተ ዄንካ ክትነብር ተመዲብካ፡ መብዛሕትኡ ግዜ መሰል ንሽወደናዊ ደገፍ ትምህርቲ ኣለካ። ኣብ ከምዚ ኵነት ነዚ ዝስዕብ ከተማልእ ኣለካ፡
- ትሕቲ 20 ዓመት ክትከውን ኣለካ።
- ብቑዕ መንበሪ ፍቓድ ክህልወካ ኣለዎ።
- ካብ’ቲ ብዓል መዚ፡ ኣብ ሓደ ስድራ ቤት ወይ ሓደ ትካል ክትነብር ከም ዝተመደብካ ዘርኢ ውሳነ ክህልወካ ኣለዎ።
እቲ መንበሪ ፍቓድካ ካብዚ እዋን እዚ ኣትሒዙ ዋላ ብቑዕ ኣይኹን፡ ጌና መሰል ደገፍ ትምህርቲ ክህልወካ ይኽእል እዩ። እዚ፡ እቲ ብግዜ ዝተደረተ መንበሪ ፍቓድካ ቅድሚ ምውዳቑ ንሓደ ዝተናውሐ መንበሪ ፍቓድ እንተ ኣመልኪትካ የገልግል። ስለዚ ካብ ብዓል መዚ ኢምግረሽን ንሓደ ዝተናውሓ መንበሪ ፍቓድ ብሽዓ ምምልካት ዘክሮ!
እቲ ሓድሽ ምልክታ ነዚ ዝስዕብ ከማልእ ይጠልብ፡
- ካብቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ዘይተቐየረ ምኽንያት ክህልዎ ወይ
- ኣብ ሽወደን ኣብ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ንምምሃር ዚምልከት ሓደ ሓድሽ ፍቓድ ክኸውን።
ሓደ ነገር ኣብቲ መንበሪ ፍቓድ እንተ ተቐይሩ፡ ብዝተኻእለ መጠን ቀልጢፍካ ምስ ማእከላይ ኮሚተ ደገፍ ትምህርቲ (CSN) ርክብ ክትገብር ኣገዳሲ እዩ። ሽዑ ንናትካ ደገፍ ትምህርቲ ዝጸልዎ እንተ ኾይኑ ክንምርምሮ ንኽእልን ልክዕ መጠን ገንዘብ ከም ዝኽፈለካ ነረጋግጽን። እዚ ንኣብነት ብዓል መዚ ኢምግረሽን ንሕቶ ምንዋሕ መንበሪ ፍቓድካ እንተ ነጺግዎ ወይ ንመንበሪ ፍቓድካ እንተ ስሒብዎ ክኸውን ይኽእል። ሽዑ ምሳና ርክብ ጌርካ ነቲ ለውጢ ክትሕብር ኣለካ።
ንገዛ ኣቕሑት ንምግዛእ ተለቃሕ
ኣብቲ ኮሙናላዊ ቅበላ ስደተኛታት እቱው ዝኾንካ፡ ንሓድሽ ገዛኻ ኣቑሑትን ካልእ ናውትን ንምግዛእ ካብ ማእከላይ ኮሚተ ደገፍ ትምህርቲ (CSN) ገንዘብ ክትልቃሕ ትኽእል ኢኻ። እዚ ዓራውቲ፡ ብያትታት፡ ድስትታትን ሰድያን ክኸውን ይኽእል እዩ። ግን ንኣብነት ንመግቢ፡ ወረቐት ዓይኒ-ምድሪ ወይ ክራይ ገዛ ኣይኮነን።
ክንደይ ዝኣክል ክትልቃሕ ከም ትኽእል ዝውስኖ፡ ዕብየት ናይ ስድራኻ፣ ኣብቲ ገዛ ድሮ እንታይ ኣቑሑ ከም ዘሎን ክንደይ ዝኣክል ገንዘብ ከም ዘለካን እዩ።
ነቲ ልቓሕ መግዝኢ ኣቑሑ ገዛ ድሕሪ ዝተወሰነ ግዜ ኣብ ሽወደን ምንባርካ ተመሊስካ ክትከፍሎ ከድልየካ እዩ። ካብቲ ፋልማይ ገንዘብ ዝመጸካ እዋን፡ ድሕሪ ክልተ ዓመት ነቲ ልቓሕ ተመሊስካ ክትከፍሎ ትጅምር።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኢሳያስ ካብ ዝሞቖሖም ጀጋኑ ሓደ
ቴድሮስ ገረዝጊሄር (ትሪባ)
ቴድሮስ ኣብዛ ተወሊዱ ዝዓበየላን፡ ምእንቲ ህዝቡን ሃገሩን ኣብ ንኡስ ዕድሚኡ ዝተጋደለላን ኣስመራ፡ በዚ ባርባራዊ ዝኾነ መንግስቲ ኢሳያስ ካብ ዝእሰር ነዊሕ ኰይኑ እዩ። ኣብቲ ብዙሓት ጀጋኑ ውሒጡ ዘሎ ካርሸሊ ተኣሲሩ ከምዘሎ ከኣ ይፍለጥ። ብሕማም ሽኮር ይሳቐ ምህላው’ውን ዝመጽእ ሓበሬታ ኣሎ። ኣብ ካርሸሊ ዝኣቱ እምበር፡ ዝወጽእ የለን። ገባራይ ኰነ ተጋዳላይ ኲሉ እናተደፍአ ናብ መቑሕ እዩ ዝኣቱ ዘሎ። እዚ ኹሉ’ዚ ከኣ እታ ዘይተዓደለት ሃገር መመሊሳ ንጥፍኣት ኣቢላ ትጐዓዝ ምህላዋ ዘመልክት እዩ። እቲ መንግስቲ ካብ ጌግኡ ክመሃር ስለዘይደሊ ግና፡ ቤት ማእሰርቲ ስለ ዝመልአ ፈቐዶ በረኻ ኣብ ጐዳጉድ ሰብ ይኣስር ከምዘሎ’ዩ ዝፍለጥ።
ኣብ ቴድሮስ ክንምለስ። ቴድሮስ ጭቃን ሓመድን እምባጋሊያኖ እናቘምጥዐ ዝዓበየ ወዲ-ኣስመራ እዩ። ኣቡኡ ኣቦይ ገርዝጊሄር ኣዲኡ ኸኣ ኣደይ ኣለማሽ ይበሃላ። እዞም ወለዲ እዚኦም ግና ኣብ ግዜ ናጽነት ዕልል ኢሎም ወዶም ክቕበሉ ኣይክኣሉን። ምስ ናፍቖቶም እዮም ዓዲ ሞት ከይዶም ጸኒሖም። ክስለፍ ከሎ ኣብ 1975 ካብ ኣዲስ-ኣበባ ዩኒቨርሲቲ እዩ ትምህርቱ ኣቛሪጹ ተሰሊፍ። ኣብ ብዙሕ ጽፍሕታት ተመዲቡ’ውን ካብኡ ዝሕተት ዘበለ ኲሉ ፈጺሙ። ብፍሉይ ዝዝከር ኣብ 1977-78 ኣብ ብርጌድ 44 ኣብ ስለያ ሰሪሑ። ኣብ 80ታት ከኣ ናብ እንዳ 72 ተቐይሩ። ኣብ ሜዳ ዝፈልጥዎ ኲሎም መጋድልቱ ድማ፡ ንሓላፍነት ዝበቅዕ ሰብ ከምዝነበረ ይምስክሩሉ።
ብድሕሪ ናጽነት ኣብ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ተመዲቡ ክሰርሕ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ናብ ሃገራዊ ድሕነት ተቐይሩ። ብድሕሪ’ዚ ከኣ ደረጃ ትምህርቱን ተሞክሮኡን ኣብ ግምት ኣትዩ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ኬንያን ጅቡቲን ዝርከቡ ኤምባሲታት ኤርትራ ተመዲቡ ዘገለገለ ምኩር ናይ ስራሕ ሰብ እዩ። ምስ ጅቡቲ ዝነበረ ዲፕሎማሲያዊ ዝምድና ምስተበላሸወ ከኣ፡ ናብ ኣስመራ ተሳሂቡ ሓላፊ ጸጥታ ማዕርፎ ነፈረቲ ኮይኑ ክሰርሕ ጸኒሑ።
ኣብ 2001 ግን ኣብ ፖለቲካ ሃገርና ዝዀነ ኤርትራዊ ክጻወሮ ዘይክእል ኣሉታዊ ምዕባሌ ተራእዩ። እዚ ፍጻሜ’ዚ ንመጻኢ ዕድል ሃገርና ኣጸልሚቱዎ። ቴድሮስ እውን ከም ተጋዳላይ መጠን በቲ ዝተገብረ ዓመጽ ኣይጎሃየን ክበሃል ኣይክኣልን። ጓሂኡ ግን እቲ ዝኽተል ሳዕቤን ኣብ ግምት ብምእታው ደኣምበር፡ ንዕኡ ብውልቂ ዝትንክፎ ነገር ኣይነበረን። እታ ዕድመ ንእስነቱ ዝኸፈለላ ናጽነት፡ ኣብ ሓደጋ ክትወድቕ እናረኣያ ዘይጉህየሉ ምኽንያት ኣይነበረን። ሃገር ከም መንዲል ተዓጺፍ ኣብ ጁባ ሓደ ዲክታቶር ክትኣቱ ኢሉ ኣይኮነን ተጋዲሉ።
መንግስቲ ህግደፍ መኣዝኑ ስሒቱ፡ ላዕለዎት ኣካላት መንግስቲ ክኣስርን ጋዜጣታት ክዓጹን ምስ ጀመረ ከኣ፡ ተጋደልትን ህዝብን ኣብቲ መንግስቲ ዝጸንሖም እምነት ከንቈልቁል ተራእዩ። ኣሺምባይ ቴድሮስ ኲሉ ዝፈልጥ ለባምን ምሁርን፡ እቲ ኣብ ገጠር ዝነብር ህዝብና ከይተረፈ፡ እቲ መንግስቲ ዝወሰዶ ግጉይ ስጉምቲ መዓንጣ ከብዱ ክሳብ ዝሓምም ኣጉህዩዎ እዩ። ቴድሮስ ኣብ ዝኾነ ኣኼባ ክርከብ ከሎ፡ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ፖለቲካ ዝግበር ዝነበረ ዕንደራ ስክፍታኡ ከይገለጸ ከይዱ ኣይፈልጥን። መንግስቲ ኤርትራ ግን ነቐፌታ ክጻወር ስለዘይክኣለ፡ ኣሽምባይዶ ኣፍ ኣውጺኦም ዝነቐፍዎ፡ ይሓምዩኒ እዮም ንዝበሎም እውን ኣብ ቀይዲ እዩ ኣእትዩዎም።
ቴድሮስ ክዛረብ ከሎ ብመንጽር ረብሓ ሃገር እንተዘይኮይኑ፡ ንመንግስቲ ከሐጉስ ወይ ክነቅፍ ብዝብል ሓሳብ ዝብገስ ኣይኰነን። ብዓል ኢሳያስ ግን እቲ ምሳና ዘይደናገጽ ጸላኢና እዩ ስለዝበሉ፡ ቴድሮስ’ውን ከም ኲሉ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብቲ ብዙሓት ዝሳቐዩሉ ዘለው ካርሸሊ ክእሰር ተገዲዱ። እቲ ከም ምኽንያት ዝጥቀስ ሰበብ መእሰሪኡ፡ ከምዚ ዝስዕብ እዩ። ኣብ 2003 ሓደ ኣባል ጸጥታ ንህጹጽ ሕክምና ናብ ኣሜሪካ ክኽይድ ይፍቀዶ።
መውጽኢ ቪዛ ተዋሂብዎ ከኣ፡ ናብ ማዕርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ይመጽእ። እዚ “ቀይሕ” ብዝብል ሳጓ ዝፍለጥ ተጋዳላይ ንቴድሮስ ናይ ቀረባ መሳርሕቱ ስለዝነበረ፡ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ብሓንሳእ ከዋግዑ የምስዩ። ነፋሪት ትብገሰሉ ሰዓት ምስ ኣኸለ ከኣ፡ መስርሕ ኢምግሬሽን ዝሓቶ ዘበለ ኲሉ ኣማሊኡ “ቀይሕ” ንኣሜሪካ ይኽይድ። ከም ኣጋጣሚ ከኣ “ቀይሕ” ደጋፊ ብጉጅለ 15 ዝፍለጡ ሰበ ስልጣናት (G15) እዩ ስለዝተባህለ፡ ኪዱ ኣሲርኩም ኣምጽኡዎ ዝብል ትእዛዝ ይወሃብ። ቀይሕ ግን ምርቓ ወለዱ ግዲ ጸኒሑዎ፡ ድሮ ከይዱ ስለዝጸንሐ ከርክቡዎ ኣይከኣሉን።
ሃገራዊ ድሕነት ግና ምስ ቴድሮስ ከዕልል ክምዘምሰየ ቀስ ኢሎም ይበጽሑዎ። ስለምንታይ ስቕ ኢልካ ክሓልፍ ገዲፍካዮ ኢሎም’ውን ንቴድሮስ ይሓቱዎ። ንሱ ድማ እቲ ሓዙዎ ዝብል ትእዛዝ ነፋሪት ምስ ነቐለት ስለዝመጸ፡ ኣነ ብሓላፍነት ዝሕተተሉ ዝተፈጸመ ጌጋ የለን ይብል። እቲ ሓቂ ከኣ ከምቲ ቴድሮስ ዝብሎ እዩ። ንሱ ዝሕተተሉ ምኽንያት ኣይነበረን። “ዓንጽ ዓንጾ ንማዕጾ” ከምዝበሃል ስለዝኾነ ግን፡ ኣብ ቀይሕ ዝነበሮም እንጽርጽሮት ኣብ ቴድሮስ ኣውሪዶሞ።
ካብቲ እዋን’ቲ ጀሚሩ ከኣ ቴድሮስ ኣብ ካርሸሊ ተቐይዱ ይርከብ ኣሎ። እታ ሰንኪላ ዝኣተወት ሓፍቱ ብስቓይ ሓዋ ትሳቐ ኣላ። ብዓልቲ ቤቱን ደቁን እውን ምስ ንብዓት ዓይኖም ቀባሕባሕ ይብሉ ኣለው። ቴድሮስ ቀረባ ዓርኪ ጴጥሮስ ሰለሙን እውን እዩ። ዓርኪ ጴጥሮስ፣ ዓርኪ ድሩዕ፣ ዓርኪ ሸሪፎ ምዃን ከኣ፡ በቲ ብጽላሎቱ ዝስምብድ ዘሎ መንግስቲ ገበን እዩ። ወይልኦም ደኣ ኢሳያስን ወገን ኢሳያስን እምበር፡ እቶም ተኣሲሮም ዘለውስ ጨው ኮይኖም ስለዘይሓቁ ክወጹ እዮም። እቲ መስፈር ግፍዒ መሊኡ፡ እቲ ውድቀት ከኣ በጺሑ እዩ። ንህዝቢ ጅሆ ሒዝካ እነብር ኣሎኹ ማለት ምንባር ኣይኮነን።
ካብ መትዓብይቲ ቴድሮስ
ኣስመራ
17 መስከረም 2007


text:
ንርብዒ ዘመን ዝጸልመተ፡
ትንሳኤ ሓርነትን ፍትሕን ዝነገሳ ኤርትራ
ህያው ምግባር ሓላፍነት ህሉው ወለዶ`ዩ!!!
ዑቕባይ ገብረመድህን (ከምብሪጅ፡ ማሳቹሰትስ፡ ሰ.ኣ.)
ግንቦት 31 2016
*********
``ሓርነት ንዝለዓለ ፖለቲካዊ ዕላማ መጋበርያ ኣይኮነን፣
እቲ ዝለዓለ ፖለቲካዊ ዕላማ`ዩ።`` (ሎርድ ኣክቶን)
***
``ሓርነት ተነቃፊት`ያ፣ ክትስውኣ፡ ዋላ`ውን ከም ጊዜያዊ መስፈር፡ ምኽሓዳ`ዩ ዝኸውን።`` ጀርመይን ግሪየር(Germaine Greer)
``እንስሳታት እፈትዎም`፣ ምኽንያቱ ብፍላጥ ኣይጭክኑን`ዮም፡ ንሓድሕዶም ከኣ ኣይጠላለሙን`ዮም።`` ተይሎር ካልድወል (Taylor Caldwell)
ብዘይ ሓርነትን ፍትሕን ትርጉም ዘለዎ ህይወት ኪህሉ፣
ብዘይ ዘተ ዓሚቝ ምርዳእ ኪምዕብል፣
ሓድነት ኪድልድል፣ ነባሪ ራህዋን ሰላምን ኪስስን ዘይከኣል`ዩ።
*********
3ይ ክፋል. . .
ለ) ንሃገር ፍጹም ዘጸልመተ፡ ድሕሪ ናጽነት ዝተፈጸመ ተግባረ ዕንወትን ምጽናትን ፋሺስታዊ ውልቀመላኺ ኢሳይያስን ምእዙዛት ጃንዳኡን፡-
ፋሺስታዊ ውልቀመላኺ ኢሳያስ፡ ብጻዕዳ ስኒ ጸሊም ልብን ዝተሰነየ ኣብ ላዕላዩ ናይ ደሞክራሲ መዓር ዝተለኸየ፡ ዕረ ዝመልአ ጐይቢ ናጽነት ሒዙ ብምእታው፡ ``ድሕሪ ደጊም ፖለቲካዊ ሓሸውየ ኣይፍቀድን`` ክብል`ዩ መቓልሕ ጥልመት ሕድሪ ስዉኣት፣ናይ -ካብ ሕጂ ዝነቀወ ዝብእስ ኣየሕደረናን -ውልቀምልካዊ መጀመርያ ኣዋጁ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ዘስመዖ ዝርሳዕ ኣይኮነን። በዘ ልምድን ስምዒትን - ን 22 ዓመታት -ፕረሲደንት - እናተባህለ ኪጽዋዕ ጸኒሑ፣ ናይ ርትዓዊ ኣረኣእያ ዘይኮነ ናይ ልምዲ ግዙኣት ምዃንና ዝሕብር ኩነት`ዩ። ኣነ ብወገነይ ህዝቢ ቆጽሊ ኣውዲቑ ዘይባረኸሉ፣ ናይ ህዝቢ ስልጣን ዝዘመተ ሽፍታ፣ ካብኡ ሰጊሩ ኸኣ ፋሺስታዊ ውልቀመላኺ ኮይኑ ንባህግን ራኢን ህዝቢ ዘጸልመተ፣ ናይ መራሒ ባህሪያት ዘይብሉ፣ ሕጊ ኣልቦ ጨቋኒ ህዝቢ ኤርትራ ብምዃኑ ፕረሲደንት ኢለ ክጽውዖ ሕልናይ ኣይፈቐደለይን። ኣብ ኩሉ ጽሕፋተይ በቲ ሓቀይና መርኣያ ተግባሩ - ፋሺስታዊ ውልቀመላኺ ኢለ እየ ዝጽውዖ፣ እቲ መሪር ሓቂ ንሱ ስለ ዝኾነ!
ንሕናን ንሳቶምን- እዚ ሓረግዚ ብናይ 1993 ሃንደበታዊ ኣድማ ተጋደልቲ ዝሰምበደ ውልቀመላኪ ኢሳያስ፡ በቲ ዝተራእየ ናይ ህዝቢ ኣብ ጐድኒ ተጋደልቲ ደቁ ደው ዝበሎ ተሰናቢዱ፡ ንምውህሃድ ህዝብን ተጋደልትን ንኺፈላሊ ዝመሃዞ ተንኰል`ዩ። ንተጋደልትን ህዝብን ዘየራኽብ ናይ ``ንሕና ኢናኮ ናጽነት ኣምጺእናልኩም`` ብደዐን ትዕቢትን ንተጋዳላይ ኣስኒቑ፡ ንውልቀምልኩ ጥጡሕ ባይታ ፈጢሩ ተግባረ ዕንወቱ ብዘይ ተቓውሞ ከተግብሮ ዕድል ረኺቡ። ተጋዳላይ ካብ ህዝቢ ዝወጸን ኣካሉን ምዃኑ ረሲዑ፡ ምእንቲ መን ከም ዝተቓለሰ ዘንጊዑ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ሸይሸይ ኢሉ፣ ንምርቓ ህዝቡ ናብ መርገም ኣቐዪሩዎ። ኣብ ርእሲ፡ ተጋዳላይ ኣካለ ስንኩላን ብጾቱ ብጥይት ኢሳያስ ተወቒዕም 12 ክመቱ ኸለዉ ብምጽቃጡ፡ መኣዝኑ ስሒቱ ኣብ እግሪ ኢሳያስ ፍጹም ኢዱ ምስ ሃበዩ፡ ወጋሕታ ናጽነት ናብ ጸልማት ዝነሃረ።
``ሓደ ልቢ ሓደ ህዝቢ``፡- እዚ ሓረግዚ፡ ህዝቢ እናኣጥፈአ ሃገር እናዕነወ ዘዘውትሮ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዘለዎ ንዕቀት ዝሕብር ብደዐ`ዩ። ህዝቢ ብጭቃ ህግሓኤ ኮነ ብህግደፍ ተጠፍጢፉ ዝተሰርሐ ኣይኮነን። ኤርትራ ካብ ከበሳ ንመታሕት፡ ካብ ሰሜን ንደቡብ፡ ኣብ ሕግን ስርዓትን ዝኣምን፡ ኣብ መንጎኡ በብሃይማኖቱን ልምዱን ሰላም ኣስፊኑ ተኻባቢሩ ዝነብር፡ ብናይ ትሸዓተ ብሄራት ቋንቋታትን ባህልታትን ስልማት ዝማዕረገት ሃገር`ያ። ኣብ መላእ ሃገር ዜርካ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብልቦና ሓሳቡ ኣብ ምግላጽ ሰጋእ ዘይብል፡ ምቕሉል ግን ሓያል ርእሰ ተኣማንነት ዝውንን ህዝቢ ምዃኑ`ዩ ዘረጋግጽ። ሎሚ በዚ ፋሺስታዊ ውልቀመላኺ እንተ ተዓብሰ ንግዜኡ ድኣ`ምበር ነቲ ዓሚቝ ሰረት ባህሉ ከጥፍኦ ዓቕሚ የብሉን።
- ነቶም ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ብጸለመ - መንካዕ፡ የሚን፡ ተሓባበርቲ - ዝቐተሎም ደሞክራሲያውያን ጀጋኑ ሃገር ምስ ምንጋር ስዉኣት ከም ዘይንገረሎም ዝገበረ ድርብ ገበን ገና ተንጢሉ ዘሎ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ኣብ ትሕቲ እግሩ ረጊጹዎ ዘሎ መሪር ሓቂ`ዩ።
- ናይ ተስዓታት ሰራዊት ብምፍናውን፡ ንኸቢድ ብረትን 72 ን ብምፍራስን ንሓይሊ ምክልኻል ኤርትራ ዘልመሰ ኣዕናዊ ተግባር ውልቀመላኺ፤
- መቕተልቲ ኣካለ ስንኩላን፤ ቅድሚኡ ዲዩ ወይስ ነቲ ባርባራዊ ተግባሩ ምስ ፈጸመ ኣይዘከርኩዎን፡ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ከይሓነኸ፡ ነቶም ምእንቲ ሓርነትን ራህዋን ህዝቦም ኣካሎም ዝኸፈሉ፡ -``ሓንቂቖም`` ኢሉ ክብዳዕ ከሎ ህዝቢ ዓገብ ኣይበለሎምን።
- ምዕጻው እንኮ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ- ምጽልማት ልዑል ትምህርትን፣ ምርግጋጽ ጸልማት ጕዕዞ ፋሺስታዊ ውልቀመላኺ፤ ኣብ ዓለም ካልኣይ ዘይብሉ ኣኽሊል ድንቍርና ዝደፍአ፡ ንሂትለርን፡ ስታሊንን፡ ማኦን ዝሓለፎም ፋሺስታዊ ፍጻሜ ኢዩ። ፋሺስታዊ ግዝኣት ጣልያን፡ ህዝቢ ኤርትራ ነቒሑ ከይቃወሞ ካብ መኣዲ ትምህርቲ ሓሪሙ ብድንቍርና ኪገዝኦ ፈቲኑ። ካብ ትምህርቲ ህዝቢ ኤርትራ ብባህሪኡ ዝተዓደሎ ልቦና ከም ዝዓቢ ኣየስተውዓለሉ። እዚ ደንቆሮ ፋሺስታዊ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ከኣ ኣብዚ ኪዕገት ዘይከኣል ዘመነ ምዕቡል ናይ ሓበሬታ ተክኖሎጂ ንኤርትራዊ መንእሰይ ልዑል ትምህርቲ ነፊጉ ኣደንቊሩ ኪገዝእ ይፍትን ኣሎ። ልክዕ፡ ስምብራቱ ቀሊል ኣይኮነን፣ ግዝኣቱ ናብ ሓሙዅሽቲ ምስ ተቐረ ግን ናህሪ ምዕባለ ኤርትራ ተኣምር ከም ዝኸውን ኣየጣራጥርን።
- ምትዅታዅ ህውከትን ምብራዕ ኣዕናዊ ኲናታትን ምስ ጐረባብቲ ሃገራት፡- ተጋዳላይ ሓመድ እግሩ ነጊፉ ከየዕረፈ፡ ህዝቢ ናፍቖት ደቁ ከይጸገበ፡ ምስ ጐረባብቲ ሃገራት ህውከትን ትርጉም ኣልቦ ኲናታትን ምብራዕ ብመደብ ተተሓሒዙዎ። እቲ ቀዳማይ፡ ምስ የመን ኣብ ታሪኽ ኣካራኺሩ ዘይፈልጥ ብሰላም ኣብ ረብሓ ኤርትራ ክውዕል ዝነበሮ ብኲናት ምኽሳር ዓበይቲ ደሴታትን ከንቱ መስዋትን ኣብ እዋን ንጕሆ ናጽነት ኣስዒቡ፣ ቀጺሉ ምስ ሱዳን ብምምኽናይ ሓደጋ ጥሩፍነት ስምብራት ጽልእን መስዋትን ህያብ ናጽነት ንህዝቢ ኤርትራ ጌሩዎ።
- ብዓቢኡ፡ ብሃንደበትን ንህዝቢ በዘይ ተገልጸ መበገስን ምስ ናይ ናጽነት መስዋእቲ ዘዳረግ ከንቱ ህልቂት ኣንጻር ኢትዮጵያ ካብ 1998 -2000 ኣብ ዘባርዖ ኲናት ኣስዒቡ። ብሰላም ኪፍታሕ ብዓለም ኣብ ዝተለመነሉ ግዜ -ወጻእኩ ማለት ጸሓይ ዓሪባ ኣይትበርቕን`ያ ማለት`ዩ - ኢሉ ብምሕንጋድ፡ ዘይተኣደነ ናይ ዓሰርተታት ኣሽሓት ህይወት ህልቂትን፡ ናይ ሃገር ዕንወትን፡ ናይ ኣማኢት ኣሽሓት ህዝቢ ካብ ቦትኦም ምምዝባልን ኣስዒኑ። ጸኒሑ`ውን ምስ ጂቡቲ ኲናት።
- ምድርባይ ዝጸደቐ ቅዋም፡ ምዕጻው ብሕታውያን ጋዜጣታትን ምዕባስ ሰብኣዊ መሰላት ናይ ሓሳብ ምግላጽን ናይ ምግባእን ሓርነት፡ ሕጊ ኣልቦ ማእሰርቲ ጕጅለ-15 ን ጋዜጠኛታትን፤
- ዕጫ መንእሰያትን ዕድል ሃገርን ዝተኣሳሰረ`ዩ፡- - ንውልቀምልካዊ ስርዓት ኢሳያስ፡ ልክዕ ከምቲ ንጉስ ሃይለስላሴ ዝበሎ፡ ኤርትራ ማለት እቲ ህዝባ ዘይኮነ እቲ ዕጨ-እምና`ዩ። ስለ ዝኾነ ኢዩ ኸኣ ኤርትራ ድሕሪ ክቡር መስዋእቲ ንናጽነት ካብቲ ባዕዳዊ ሰንሰለታዊ መግዛእቲታት ዝነበረቶ ዝኸፍአ ግዳይ ዕንወትን ምጽናትን ኮይና ዘላ። ዝለዓለ ጸላኢ ውልቀመላኺ ኢሳያስ እቲ ምእንቲ ሃገሩ ክብጆ ድሕር ዘይብል መንእሰይ ኢዩ። ጻማ መስዋእቲ ኣቦታቱን ኣያታቱን ኣብ ሑቕፎ ወለዱ ሓንቂቑን ብልዑል ትምህርቲ ተዀስኲሱን ሃገሩ ኪሃንጽ ዝነበሮ መንእሰይ፡ ኣብ ዓለም ዘይተራእየ፡ ነታ ንብሕታ ብርሃን ፍልጠት እተስንቕ ኣደ ልዑል ጸጋ ትምህርቲ ዝነበረት ኣስመራ ዩኒቨርሲቲን ዓጺዩ፡ ጽልኣት ትምህርትን ምሁራትን ባህሪኡ ብምግሃድ፡ ንህዝቢ ኣብ ድንቍርና ኣጸልሚቱ ኪገዝእ ምዃኑ ብግብሪ ኣዊጁ። ኣብ ትሕቲ ብርሃን ሓርነት ብትምህርቲ ተዀስኲሶም ንሃገሮም ኣብ መኣዲ ምዕቡላት ሃገራት ብምስራዕ ሕድሪ ስዉኣት ህያው ኪገብሩ ዝነበሮም መንእሰያት ሃገር፡-
· ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት ግዳያት ገደብ ዘይብሉ ንመንእሰያት ካብ ትምህርቲ ዝዀለፈ፣ ካብ ሓዳርን ምፍራይ መጻኢ ወለዶን ዝኸልከለ፣ ወፍሪ ባርነት መንእሰያት ሃገር`ዩ። ኣብ ማሕዩር መዓስከር ሰራዊት ዳጒኑ፡ ኣብ ርእሲ ስቓይ ወፍሪ ባርነት፡ ኣብ ግዜ መሪር ቃልሲ ንናጽነት ማእለያ ዘይነበሮም ኣጕባዝን ጐራዙትን ተካእቲ ሓድጊ ውላድ ከይገደፉ ብምሕላፎም ሃገር ዓቐኑ ዘይግምገም ክሳራ ከሲራ ከተብቅዕ፣ኣብ ትሕቲ ዝተጠልመ ናጽነት ብዝኸፍአ ደረጃ ደይመደይ ኢሉ ካብ ሓዳርን ውላድን ሓዪሩ ኤርትራ ብሓዲስ መጻኢ ወለዶ ሰሲና ከይትማምቝ ፋሺስታዊ ተግባሩ ይፍጽም ምህላዉ፤
· ግዳያት ህውከት ምስ ጐረባብቲ ሃገራት፣ ብዝለዓለ ኣብ ናይ 1998-2000 ምስ ኢትዮጵያ ዘባርዖ ከንቱ ኲናት፡ ዓሰርተታት ኣሽሓት ግዳያት መስዋእቲ፣ ዓሰርተታት ኣሽሓት ግዳያት ስንክልና፣ ኣማኢት ኣሽሓት ህዝቢ ካብ ቤቶምን ንቡር ህይወቶምን ክመዛበሉ ዝገበሮም፤
· ከም ሳዕቤን ናይዚ ኹሉ ግህሰት ኸኣ፡ ብሰሪ ራኢ ተስፋ ዝረሓቖ ህይወት ሃገር፡ መንእሰይ ካብ ዘፍቅሮም ወለዱን ዝፈትዋ ሃገሩን ሃጽ ኢሉ ፡ ምስ ሞት ገጽ ንገጽ ተፋጢጡ ናብ ስደትን ጥፍኣትን ብምውሓዝ፡ ንዓለም ብዘሰክሕ ብኣሽሓት ኣብ እሳተ ጎመራዊ ዋዒ ምድረበዳ ሰሃራ ይወድቕን፡ ኣብ ምድረበዳ ሲናይ ንበድዊን ተሸይጡ ኰላሊቱ ንዕዳጋ ይወርድን፡ በማኢት ኣብ ማዕበል ማእከላይ ባሕሪ ይጥሕልን፣ ግደ ውርደትን ምጕስቛልን ኣብ ፈቐዶ ሃገራት ምዕራብ . . .ብሓጺሩ፡ ግደ ኣብ ዓለም መወዳድርቲ ዘይብሉ ምድራዊ ስቓይ ይኸውን ኣሎ።
· እታ ኣብ ገድሊ ንናጽነት ቅያ ዝሰርሐት ጅግና ወላዲት ጀጋኑ ጓለንስተይቲ ኤርትራ፡ ካብ ኣብ እዋን ባዕዳዊ መግዛእቲ ኣብ ትሕቲ ዝጸልመተ ናጽነት ዝኸፍአ ስቓይ ተሕልፍ ኣላ። ኣብ 50ታትን 60ታት ክትጥምታ ወይ ከተዛርባ ዘይትድፈር፡ ጉልባባ ዘይቀልዐት ወረጃ ዝነበረት፡ ሎሚ ኣብ ትሕቲ ሓለፍቲ ሰራዊት ናይ መዓልቲ ከዳሚቶም፡ ናይ ለይቲ መርወዪት ስጋዊ ድልየቶም ክትከውን ተፈሪዳ ድርብ ባርነት ተሕልፍ ኣላ፤
· ግዳያት ጃምላዊ መቕተልቲ ዓዲ ኣበይቶን ብሃድናዊ መቕተልቲ ስግረ ዶብን፤
· ኣሰር ዓዲ ኣበይቶ ኣብ 3 ሚያዝያ፡ 2016 ኣብ ማእከል ኣስመራ ዝተፈጸመ ጃምላዊ ቅትለት፤
· ናይ ሚያዝያ 3፡ 2016፡ ቀትሪ ምድሪ ኣብ ማእከል ኣስመራ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ዝተፈጸመ ፋሺስታዊ ቅትለት፤
· ዝኾነ ዝዀረየ ሓላፊ፡ ነታ ዝተሓተት ስልጣን ተጠቒሙ ኣብ ፈቐዶ ኣብያተ ማእሰርቲታት ከም ዘምቢል ብኣጽንሑለይ ሰባት ኣረኪቡ ብምሕዳግ ንዓመታት ብዘይ ሓታትን ፍርድን ንጹሃት ዝእሰሩሉ፤
- ብወገን ናብራ፡ ኣስመራ ኣብ እዋን ባዕዳዊ ወተሃደራዊ መግዛእቲ ደርጊ`ኳ ማይን መብራህትን ዘይሓረማ፡ ሎሚ ዕድል ኣስመራ ኣብ ወለንታዊ ውሳኔ ፋሺስታዊ ውልቀመላኺ ኢሳያስ ወዲቑ፡ ህዝቢ ጸልማትን ስእነት ማይን ከም ልሙድ ወሲዱ፡ ክትመጽእ ከላ፡ እቲ ንሰዓታት እኳ ኪቋረጽ ዘይነብሮ ከም ክቱር ህያብ ዝረኸበ ኪመስል ነቲ ዘይንቡር ከም ልሙድ ገይሩ ይነብር ኣሎ። እቲ ሓላልን ጅግናን ህዝቢ ኩሉ መዳያዊ ግህሰታት ህይወት ከም ንቡር ወሲዱ ኪነብር ክትርእዮ መልሲ ክትረኽበሉ ይሕርብተካ። ከተማ ኣስመራ ብፍሉይ ህንጻታታን ጽርየታን፡ ጣዕሚ ኣየራን ንዓለም ተዛርብ ዝነበረት፡ ሎሚ ከም ህዛባ ተደዊና፡ ብቐሊል ዘይትክኡ ታሪኻዊ ህንጻታታ ይዓንዉ ኣለዉ።
``ንሕና ንሱ፡ ንሱ ንሕና``! -ኣኽሊል ድንቍርና ዝደፍአ ጭርሖ ህግደፋውያን፡-
- ካብ ምሁራት፡ ብፍላይ ኣብ ምቛም ቅዋም ክብሪ ተዋሂቡዎም ከም ምሁራት ስርዓተ ቅዋም፣ ከም ምሁራት ስነ-ጋዜጣዊ ትምህርቲ ዘጽንዑ፡ ወ.ዘ.ተ.ዝተሳተፉ፡ ሃገርን ህዝብን ክሒዶም ኣብ እግሪ ፋሺስታዊ ውልቀመላኺ ኢሳያስ ክሰግዱን ከገልግሉን ከለዉ መግለጺ ቃላት ክትረኽበሉ ይጽልምተካ።
- ሳዕቤን ፈላላዪ መርዚ ህግደፍ ኣብ ወጻእን ሳዕቤኑን፡-
ብዛዕባ ናይ 50ታትን 60ታት ወለዶ መንእሰይ፡-
እዚ ወለዶ`ዚ ናይቶም ጀመርቲ ደለይቲ ናጽነት ኣቦታትን ኣያታትን ሞራል ሰኒቑ፡ ንእያድ ቃልሲ ናብ ሃልሃልታ ዝቐየረ ወለዶ`ዩ። ሃጸያዊ መንግስቲ ሃይለስላሴ ንውሳኔ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ጥሒሱ ንውዕል ፈደረሽን ብኢደወነኑ ምስ ኣፍረሰ፡ ሸቃላይን ተመሃራይን ንግዝኣቱ ትንፋስ ከም ዘይህቦ ተረዲኡ፡ ሸቃላይ ስራሕ፡ ተመሃራይ ኣብ ሃገሩ ልዑል ትምህርቲ ዩኒቨርሲቲ ስኢኑ ናብ ኢትዮጵያ ክስደዱ ዝግደዱሉ ኩነታት ፈጢሩ። ሸቃላይ ደድሕሪ ካብ ኤርትራ ዝገዓዘ ኣቢያተ ስራሓት ካብ ሃገሩ ተሰዲዱ፣ ተመሃራይ`ውን ደድሕሪ ትምህርቲ። ንረስኒ ምንቅስቓስ ናጽነት ክርምስ ዝተወጠነ ረቂቕ ሜላ ሃይለስላሴ ግን ዝያዳ መበርትዒኡ ድኣ ኾነ። ናህሪ ቃልሲ ኤርትራውያን ተመሃሮ ዩኒቨርሲቲ በርቲዑ ንኻልኦት ውጹዓት ዜጋታት ኢትዮጵያ፡ ብፍላይ ንኦሮሞን ትግራይን ጽልዋ ጌሩ ኢዩ።
ወለዶ መንእሰይ 50ታትን 60ታትን - ሸቃላይ፡ ሓረስታይ፡ ተመሃራይ - ዓንዲ ሕቖ ቃልሲ ንናጽነት ኮይኑ፡ ዝለዓለ መስዋእቲ ዝኸፈለን ናጽነት ክውን ዝገበረን ወለዶ`ዩ። እንተ ኾነ እቲ ሕድሪ ስዉኣት ተሰኪሙ ዝኣተወ፡ ነቲ ዝዓበየ ካልኣይ ዕማም፡ ማለት ሓርነት ኣውሒሱ ንመጻኢ ወለዶ ናይ ምርካብ ሓላፍነቱ ኣየተግበሮን። ኣብ ቅድሚ ዓይኑ ዝተጠልመ ሕድሪ ስዉኣትን ዝጸልመተ ናጽነትን ካብ ንጕሆኦ ኣለሊዩ ክዓግቶ ኣይፈተነን። እዚኣ እታ ዝዓበየት ጸላም ነጥቢ ታሪኽ ወለዶ መንእሰይ 60ታት ኢያ። ከም ጀማራይ ቃልሲ፡ ዓወት ናጽነት ናብ ፈልሲ ሓርነት ናይ ምስሳን ብታሪኽ ዝለዓለ ሓላፍነት ዝስከም ንሱ ስለ ዝኾነ።
እምበኣር፡ ቅድሚ ናብቲ ዝለዓለ እዋናዊ ኣርእስቲ ቃልሲ ሓርነትን ፍትሕን ምእታውና ብግቡእ ከነስተውዕለሎ ዝግብኣና ግምጋሚ ጉዳይ እዚ ዚስዕብ ኢዩ። እቲ ኹሉ ዝተዘርዘረ ካብ ቃልሲ ንናጽነት ክሳብ ሕጂ ዝተፈጸመን ዝፍጸም ዘሎን ሰብኣዊ፡ ፖለቲካዊ፡ ማሕበራዊ፡ አኮኖሚያዊ፡ ባህላዊ ግህሰታት ዘነጽሮ መሪር ሓቂ፡ እቲ ኲናታት ንምጽናት መፍቀር ሃገሩ መንእሰይ ኤርትራን፡ ኤርትራ ከም ናጻን ልዑላዊት ሃገር ደው ንኸይትብል ከም ዝነበረ እነሆ ሎሚ ኣብ ገምገም ዕርበት ምስ በጽሐት ከም ጸሓይ ቀትሪ ግሉጽ ኮይኑ። ፋሺስታዊ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ብኣዕናውን ኣጽናትን ተግባሩ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዓሚቝ ጽልኢ ከም ዘሎዎን፡ ኤርትራ ከም ናጻ ሃገር ደው ክትብል ከም ዘይደልያን ኣተግቢሮዎ ኣሎ። እቲ ዝገርም፡ ወርተሃደራዊ ምግዛእቲ እንግሊዝ ኤርትራ ከም ናጻ ሃገር ደው ክትብል ኣይትኽእልን ኢያ ንምባል ኪጥዕሞ ምእንቲ፡ ነቲ ግዝኣት ጣልያን ዝሃነጾ ዓበይቲ ትካላት፡ ከም ናይ መርከብ መዐሸግን ናብ መሬት መስሓብን፡ ካብ ኣስመራናብ ምጽዋዕ ኣቝሑ ንምጕዕዓዝ ዘገልግል ዝነበረ ተለፈሪካታት፡ ክሳብ ናይ ምጽዋዕ ኣባይቲ ዚንጎታት ከይተረፈ ቀንጢጡ ከም ዝሸጠን፡ ኣባይቲ ከም ዘፍረሰን ምዝጉብ ታሪኽ ኢዩ። ፋሺስታዊ ውልቀመላኺ ንተግባረ ምዕናው እንግሊዝ ብዝለዓለ ደረጋ ፈጺሙዎ ንርእዮ ኣለና። እንተ ኾነ፡ ነዚ መሪር ሓቂ`ዚ ብዕምቈት ዘስተብሃልናሉ ህዝቢ ኤርትራ ክንደይ ኮን ንኸውን?!
ይቕጽል. . .


text:
፩ ሰንበት ዘአስተርእዮ 13 ጥሪ 2010 ዓ.ም. (1/21/2018)
ንባባት፡ ዕብ 2፡1-12፥ ፩ዮሓ 5፡1-13፥ ግ.ሓ. 10፡34-39፥ ዮሓ 2፡1-14።
ምስባክ፡ እስመ መምህረ ሕግ ይሁብ በረከተ
ወየኃውር እምኃይል ውስተ ኃይል
ወያስተርኢ አምላከ አማልክት በጽዮን። መዝ. 84፡6-7
ካብ ጥሪ 11-30 ዘሎ እዋን ዘአስተርእዮ ተባሂሉ ይፍለጥ። እዚ ኸአ ነቲ ኢየሱስ ድሕሪ ጥምቀቱ እናዞረ መለኮቱ ዝገለጸሉ፥ ዝገበሮ ተአምራታትን ትምህርትን፥ ንምግላጽ እዩ። አስተርአየ ተገልጸ ማለት እዩ ብቋንቋ ግሪኽ “ኤጲፋንያ” ይብሃል። አብዚ እዋን ዝተፈላለዩ መዛሙር ይዝመሩ “አንሰሰወ፥ አስተርእዮ፥ ተወልደ፥ ተጠምቀ፥ ከብካብ፥ ማይ፥ መርዓዊ” ዝብሉ ይርከብዎም።
ካብ ልደት ጀሚርና ክሳብ እዚ እዋን ዘሎናዮ አምላኽ ብዝተፈላለየ መገዲ ብኢየሱስ ገሩ ንርእሱ ከምዝገለጸ ንርኢ።
፩ይ ኢየሱስ ምስ ተወልደ ከም ሓደ ስደተኛን ድኻን ሰብ አብ መብልዕ ማል ክግለጽ እንከሎ አምላኽ ምስ ድኻታት ጽጉማትን እቶም ብሰብ ፍንፉናትን ኮይኖም ዝርአዩ ሓድነቱ ገሊጹ፥ እቶም መጀመርያ ብስራት ልደት ዝሰምዑ ጓሶት ድኻታት ብሕብረተሰብ ዝተሓቱ ዝርአዩ እዮም ነሮም። ንሳቶም ንአምላኾም አለልዮሞ ብምሉእ ልቦም ብሓጎስ አምሊኾሞ፥። እዚ ቀዳማይ ግልጸት ይብሃል።
፪ይ አምላኽ ንወጻእተኛታት አረመን ዝሕሰቡ ንዘይደቂ ዓዲ፥ ካልእ እምነት ዝኽተሉ ወይ እውን ሃይማኖት ዘይብሎም ካብ ርሑቕ ክፍሊ ዓለም ንዝመጹ ተገሊጹ። እዚ ነቶም ሰብአ ሰገል ዝኾነ ግልጸት እዩ፥ በዚ ኸአ አምላኽ ዘየፍቅሮ ሰብ ከምዘየሎ ገሊጹልና። ኩልና አብ ፍቕሪ አምላኽ ዕዱማት ኢና። አምላኽ ዘየፍቅሮ ሰብ የለን።
፫ይ ኢየሱስ አብ ሩባ ዮርዳኖስ ክጥመቕ እንከሎ መንፈስ ቅዱስ አብ ልዕሊኡ ክወርድ እንከሎ ምስተራእየ ሽዑ አምላኽ ተገሊጹ “እዚ እቲ ዘፍቅሮ ወደይ እዩ ስምዕዎ” ዝብል ተሰምዐ። ንኢየሱስ ምስማዕ ማለት ንአምላኽ ምስማዕ እዩ።
፬ይ አብ ወንጌል ዮሓንስ ከም እነንብቦ ኢየሱስ አብ ቃና ዘገሊላ አብ መርዓ ዝገብሮ መጀመርያ ተአምራት መን ምኻኑ ገሊጹ ይብለና።
አብ ዘመን አስተርእዮ እንዕዘቦ አምላኽ ከም ዝግለጽ እዚ ግልጸት ግና ቀስ ብቐስ ከምዝተፈጸመ ክንርእዮ ክንቅበሎ ዝሕግዘና ተግባር ከምዝኾነ ንርኢ። ሎሚ እውን ይግለጽ እዩ ምርአይ ምእማን የድሊ። አብ መንጎና ዓበይቲ ተአምራታት ይገብር አሎ ስለዚ ርኢና ንኽአል።
አብ ናይ ሎሚ ወንጌል አተኲርና እንተ ረአና ኢየሱስን ማርያም አዲኡን ሓዋርያቱን አብ መርዓ ናይ ሓደ ዘመድ/ዓርኮም ከምዝተዓደሙ ይነግረና (ገለ እቲ መርዓ ናይ ስምኦን ብዓል ቃና ሓደ ካብቶም 12 እዩ ነሩ ዝብሉ አለዉ ሓቅነቱ ግን መረጋገጺ የብሉን)። ሰብ መርዓ ዕዉታት እዮም ንኢየሱስ ምሰዲኡ ዝዓደምዎ፥ አምላኽ አብ ቃልኪዳንካ፥ አብ ክህነትካ፥ አብ መብጽዓኻ ምሳኻ ክውዕል እንከሎ ዝጎድል የልን በዚ እዩ አብ ኩሉ ሕይወትና ንኢየሱስን አዲኡን ክንዕድም እንከሎና አብ ሕይወትና አብ ተግባርና ልዕሊ ኹሉ ከአ አብ ጽንኩር እዋን ዓቢ ለውጥን ዘሕጉስ ነገር ክመጽአና ዝኽእል።
አብዚ ወንጌል ብዙሕ ክንርእዮ ወይ ክንፈልጦ ዘሎና ምልክታት ወይ ነገራት እዩ ዝጥቀስ። ዮሓንስ ወንጌላዊ ድሕሪ መባእታ/መቕድም ምሃብ አብ ወንጌሉ እዚ ተአምራት ድሕሪ ሓደ ሰሙን ሸውዓተ መዓልቲ ከምዝተፈጸመ እዩ ዝነግር። አብ ቅዱስ መጽሓፍ እግዚአብሔር ዓለም ምስ ፈጠረ ሕይወት ምስሃበ ሽድሽተ መዓልቲ ሰሪሑ አብ ሻብዓይ መዓልቲ ግን አዕሪፉ። አብ ወንጌል ዮሓንስ ብሸውዓተ መዓልቲ ጊዜ ይኸፍት እዚ ኸአ ነቲ ሓዲስ ተፈጥሮ እዩ ዝውክል እዚ ነቲ ብኢየሱስ ክርስቶስ ዝተዋህበ ሓዲስ ሕይወት እዩ ዘምልከት። አብ ሳልሳይ መዓልቲ ዝብል ነቲ ኢየሱስ ድሕሪ ትንሣኤኡ ዝለበሶ ሓዲስ ሕይወት እዩ ዘመልክት፥ እዚ ኸአ ኵላትና ክንሳተፈ ዝግብአና ሓዲስ ሕይወት እዩ።
አብ ቅዱስ መጽሓፍ ክልተ መርዓ ይጥቀስ። ሓደ እዚ አብ ወንጌል ዮሓንስ እንረኽቦ እዩ። ዓቢ አገዳስነት ዘለዎ መርዓ እዩ ምኽንያቱ መጀመርያ ተአምራት ዝገበረሉ አምላኽነቱ ዝገለጸሉ ስለ ዝኾነ። እቲ ካልአይ ከአ “መርዓ ናይ እቲ ገንሸል” እቲ አብ “ጸሎተ ሓሙስ” ዝተፈጸመ እዩ። እቲ መጀመርያ መርዓ ንወንጌል ዮሓንስ ይጅመሮ እቲ ካልአይ ይዛዝሞ። እዚ ክልተ መርዓ ብሓባር ክንርእዮ ከሎና ነቲ አምላኽ ብኢየሱስ ክርስቶስ ብዓል ናዝሬት፥ እቲ ቅቡእ አባና ነቲ መንፈስ አምላኽ ከመሓላልፍ ዝመጽአ ዝገልጽ እዩ።
እንጌራ፥ ማይ፥ መርዓ አብ ሕይወት ደቂ ሰባት ፍሉጣት ነገራት እዮም። አብ ሕይወትና አብ ዓለምና ዓቢ ትርጉም አልኦም። አምላኽ አብ ልብናን አብ ነፍሳትናን ክአቱ ከም መጋበር ክጥቀመሎም እንከሎ ብሃንደበት ዝኾነ ነገር አይኮነን። አምላኽ በቲ አብ መዓልታዊ ሕይወትና እንጥቀመሉ ገሩ ነቲ ልዕሊ ባህርና ዝኾነ ነገራት ይገልጸልና። አብ ኩሎም ምስጢራት በቲ ግዙፍ ነገራት ነቲ ዝዓበየ ጸጋ ይዕድሉና። እቲ ግዙፍ ነገራት ነቲ ውሽጣዊ መንፈስ አምላኽ ከምእንቕበል ይገብሩና። ጥምቀት ምስ ተወለድና ንቕበሎ፥ ሜሮን ነቲ ብጥምቀት ዝተቐበልናዮ ከም ማሕተም አብ ሕይወትና ሓቲሙ ብመንፈስ
እኹላት አባላት ክርስቶስ ይገብረና፥ ንርእስና ህያብ ክንከውን ምስ ካልኦት ክንሓብር አብ ቅ. ቍርባን ንረኽቦ። ሕድገት ኃጢአት ዓቢ ክፍሊ ሕይወትና እዩ፥ አምላኽ ብሕድገት አባና ይመጽእ ንሕና ንኻልኦት ክንሓድገሎም ምሒርና ምእንቲ ክንክእል ምስጢረ ንስሓ ተሰሪዑልና። ንርእስና ምእንቲ ካልኦት ክነወፊ አብ ክህነትን አብ ቃል ኪዳንን ንቕበሎ። መጽሓፈ ቀንዲል አብ ጊዜ ሕማምናን ስቓይናን ህላዌ አምላኽ ምሳና ከም ዘሎ ይገልጸልና።
ንኢየሱስ ዓዲምካ ምኽኣል፡
ሰብ ቃና ዘገሊላ ንኢየሱስን አዲኡን አርድእቱን ዓዲሞም፥ ዕዱማት ዕድሚኦም አኽቢሮም መጺኦም። ሓደ ሰብ ክዕድም እንከሎ ነቲ ዝዕድሞ ስለ ዘኽብሮ ዘፍቅሮ አብቲ ሓጎሱ ክካፈል ከምኡ ምስኡ ክሕጎስ እዩ፥ ምዕዳም ከስ ፍቕሪ እዩ መሰረቱ ፍቕሪ እንተሎ ኩሉ አሎ፥ ዘይነፍቅሮ አይንዕድሞን ኢና ወይ ከአ ምስኡ ሌላ ዘይብልና ዘይንፈልጦ ዳርጋ አይንዕድሞን ኢና። እዞም ሰብ ቃና ንኢየሱስ ይፈልጥዎ ነሮም ምሰዲኡ ምስ ሓዋርያቱ እዮም ዓዲሞሞ ግሩም መርዓ እዩ ነሩ እንተ ኾነ አብ መንጎ ዘሕፍር ገጢሙ “ወይኒ/ስዋ” ተወዲኡ ናይ ብሓቂ ከቢድ ነገር እዩ፥ ዮሓንስ ወንጌላዊ ነዚ ጸገም አቐዲማ ዝረአየት ማርያም እያ፥ ወዳ መን ምዃኑ ትፈልጥ ስለ ዝነበረት አብኡ እያ ከይዳ። ወደይ ዓደምትና ይካፍኡ አለዉ ርዳእ ንስኻ ጥራሕ ኢኻ ነዚ ጸገም ክተርሁ እትኽእል ኢላ ለሚናቶ። አብዚ እንርእዮ ማርያም ከም አደ ኢየሱስ ጥራሕ ዘይኮነ ከም አደ ቤተ ክርስትያን እውን ክትከውን ንርእያ፥ ጸገም ካልኦት ተለሊ ሽዑ ናብቲ ከአል ኩሉ ዝኾና ወዳ ከይዳ ትልምን፥ እዚ እዩ ሓደ ካብቲ ብማርያም አቢልና አብ አምላኽ ክንከይድ ዝበለጸን ዝቐለልን ኢልና እንአምን።
ኢየሱስ ልመና ኣዲኡ ይሰምዕ፡
ኢየሱስ ልመና አዲኡ ወላ እኳ ግዜይ አይበጽሐን እንተ በላ ዝለመነቶ ገርዎ። ማርያም ልመንአ ከም ዝሰማዕ ትፈልጥ ስለ ዝነበረት ነቶም ኣሳሰይቲ ዝበለኩም ግበሩ ኢላቶም አብኡ ሽድሽተ አጋንእ ነበረ ይበል እዘን ሽድሽተ አጋንእ ከም ባህሊ አይሁድ ናይ ምንጻሕ ስርዓት ዝፍጹሙለን እየን ቅዲሚ ምምጋብን ድሕሪ ምምጋብን ዝነጽሑለን እየን። አብዚ ታሪኽ እዘን ሽድሽተ አጋንእ ንሕግን ሃይማኖታዊ ስርዓትን ብያኔ አብ ዕብራውያን እዩ ዝውክል። ሽድሽተ ካብቲ ምሉእ ቍጽሪ ሸውዓት ጎደሎ እየን። ሽዑ ነተን አጋንእ ማይ ምልእወን ኢሉ ነቲ ማይ ናብ ወይኒ ለወጠሎም በዚ መን ምዃኑ ገለጸ ይብለና። ኢየሱስ ንማይ ናብ ወይኒ ክልውጥ እንከሎ አምሳል ሓዲስ ኪዳን እዩ፥ ሓዲስ ሕይወት ሓዲስ መገዲ ኢየሱስ እዩ ዘመልክት። ነቲ ስርዓተ ማይ ናይ ብሉይ ኪዳን ይትክኦ። እተን አጋንእ ነፍስወከፈን ካብ 20 ክሳብ 30 ጋሎን ዝሓዛ እየን ነርን ብሓበራ ክንርእዮ ከሎና 120-180 ጋሎን ወይኒ ሒዘን ነረን ማለት እዩ። እዚ ዘመልክቶ ናይ አምላኽ ሓልዮትን ፍቕርን ከምኡ አብ ሕይወትና ክንረኽቦ ዝደልዮ እዩ ዘርኢ። አምላኽ ኩሉ ጊዜ ሓዲስ ሕይወት እሞ ብምልኡ ክንረክብ እዩ ዝደልየና።
እዚ ኹሉ አብ መዓልቲ መርዓ እዩ ተፈጺሙ። አብ መርዓ ከምኡ አብ ብዙሕ ውራያት ብሓንሳብ ኮፍ ኢልና ንምገብ። አብ ቅዱስ መጽሓፍ ምስ አምላኽ ዘሎና ሕይወት ምስ ኢየሱስ ዘሎና ብአምሳል መአዲ ይግለጽ። እዚ እዋን ናይ ምንጻግ ጊዜ ወይ ጊዜ መስዋዕቲ አይኮነን ናይ ብሓንሳብ ምሕጓስ እዩ። አርድእቲ መርዓዊ ምስኦም እንከሎ ከመይ ኢሎም ይጾሙ።
ናይ ቃና መርዓ እምብአር ነቲ ሰንበት ሰንበት አብ መአድ መስዋዕቲ ቅዳሴ ብሓባር ከቢብና ካብ ሥጋኡን ደሙን ክንበልዕ እንከሎና እንፍጽሞ እዩ ዘዘኻኽረና። መስዋዕተ ቅዳሴ ክነዕርግ እንከሎና ብዓል ኢና እንገብር ዘሎና። ሓደ ቅዳሴ ነዊሕኒ ወይ ምስአስ እዩ ዝውዳእ ኢሉ ክሓስብ እንተጀመረ ገለ ጸገም ገሩ አሎ ማለት እዩ። ቅዳሴ ከም ግብኡ ክንፍጽም ወይ ከአ ከም መስዋዕቲ እነቕርብ ጥራሕ ገርና ክንርእዮ ከሎና ትርጉሙ ንህቦ የለናን ወይ አይተረድአናና ማለት እዩ። መስዋዕቲ ቅዳሴ ከነዕርግ እንከሎና ካብ ኩሉ ፍሉይ ዝገብሮ ነቲ አምላኽ ብኢየሱስ ክርስቶስ አቢሉ ኩሉ ዝገበረልና ብሕይወቱ፥ ብትምህርቱ፥ ብመስዋዕቱ፥ ሞቱን ትንሣኤኡን፥ ኩሉ እቲ አምላክ አባና ዘርአዮ ፍቕሪ ኢና እነብዕል።
ቅ. ጳውሎስ አብ 1ቆሮ 12፡4-11 ዘሎ እንተ አንበብና ነቲ ኩሉ አምላኽ ንነፍሲ ወከፍና ዝሃበና ዝተፈላለየ ህያባት ክንዝክር ይነግረና። ዝተወሃብናዮ ህያባት ንርእስና ጥራሕ ክንጥቀመሉ አይኮነን ተዋሂቡና። እዚ ህያባት መጋበሪ ክእለት ነታ ዝዓበየት ማሕበር ክነገልግል በቲ ተዋሂቡና ዘሎ ልዕሊ ኩሉ አብ ፍቕሪ፥ ፍትሒ፥ ነጻነትን ሰላም ዝተሃንጸ ሕብረተሰብ ክንፈጥር ተራና ክንጻወት የድሊ። ሃነጽቲ ማሕበር ነፍስወከፍና ኢና።
ሰብ ቃና ዘገሊላ ንኢየሱስን አዲኡን አርድእቱን ዓዲሞም፥ ዕዱማት ዕድሚኦም አኽቢሮም መጺኦም። ሓደ ሰብ ክዕድም እንከሎ ነቲ ዝዕድሞ ስለ ዘኽብሮ ዘፍቅሮ አብቲ ሓጎሱ ክካፈል ከምኡ ምስኡ ክሕጎስ እዩ፥ ምዕዳም ከስ ፍቕሪ እዩ መሰረቱ ፍቕሪ እንተሎ ኩሉ አሎ፥ ዘይነፍቅሮ አይንዕድሞን ኢና ወይ ከአ ምስኡ ሌላ ዘይብልና ዘይንፈልጦ ዳርጋ አይንዕድሞን ኢና። እዞም ሰብ ቃና ንኢየሱስ ይፈልጥዎ ነሮም ምሰዲኡ ምስ ሓዋርያቱ እዮም ዓዲሞሞ ግሩም መርዓ እዩ ነሩ እንተ ኾነ አብ መንጎ ዘሕፍር ገጢሙ “ወይኒ/ስዋ” ተወዲኡ ናይ ብሓቂ ከቢድ ነገር እዩ፥ ዮሓንስ ወንጌላዊ ነዚ ጸገም አቐዲማ ዝረአየት ማርያም እያ፥ ወዳ መን ምዃኑ ትፈልጥ ስለ ዝነበረት አብኡ እያ ከይዳ። ወደይ ዓደምትና ይካፍኡ አለዉ ርዳእ ንስኻ ጥራሕ ኢኻ ነዚ ጸገም ክተርሁ እትኽእል ኢላ ለሚናቶ። አብዚ እንርእዮ ማርያም ከም አደ ኢየሱስ ጥራሕ ዘይኮነ ከም አደ ቤተ ክርስትያን እውን ክትከውን ንርእያ፥ ጸገም ካልኦት ተለሊ ሽዑ ናብቲ ከአል ኩሉ ዝኾና ወዳ ከይዳ ትልምን፥ እዚ እዩ ሓደ ካብቲ ብማርያም አቢልና አብ አምላኽ ክንከይድ ዝበለጸን ዝቐለልን ኢልና እንአምን።
ኢየሱስ ልመና ኣዲኡ ይሰምዕ፡
ኢየሱስ ልመና አዲኡ ወላ እኳ ግዜይ አይበጽሐን እንተ በላ ዝለመነቶ ገርዎ። ማርያም ልመንአ ከም ዝሰማዕ ትፈልጥ ስለ ዝነበረት ነቶም ኣሳሰይቲ ዝበለኩም ግበሩ ኢላቶም አብኡ ሽድሽተ አጋንእ ነበረ ይበል እዘን ሽድሽተ አጋንእ ከም ባህሊ አይሁድ ናይ ምንጻሕ ስርዓት ዝፍጹሙለን እየን ቅዲሚ ምምጋብን ድሕሪ ምምጋብን ዝነጽሑለን እየን። አብዚ ታሪኽ እዘን ሽድሽተ አጋንእ ንሕግን ሃይማኖታዊ ስርዓትን ብያኔ አብ ዕብራውያን እዩ ዝውክል። ሽድሽተ ካብቲ ምሉእ ቍጽሪ ሸውዓት ጎደሎ እየን። ሽዑ ነተን አጋንእ ማይ ምልእወን ኢሉ ነቲ ማይ ናብ ወይኒ ለወጠሎም በዚ መን ምዃኑ ገለጸ ይብለና። ኢየሱስ ንማይ ናብ ወይኒ ክልውጥ እንከሎ አምሳል ሓዲስ ኪዳን እዩ፥ ሓዲስ ሕይወት ሓዲስ መገዲ ኢየሱስ እዩ ዘመልክት። ነቲ ስርዓተ ማይ ናይ ብሉይ ኪዳን ይትክኦ። እተን አጋንእ ነፍስወከፈን ካብ 20 ክሳብ 30 ጋሎን ዝሓዛ እየን ነርን ብሓበራ ክንርእዮ ከሎና 120-180 ጋሎን ወይኒ ሒዘን ነረን ማለት እዩ። እዚ ዘመልክቶ ናይ አምላኽ ሓልዮትን ፍቕርን ከምኡ አብ ሕይወትና ክንረኽቦ ዝደልዮ እዩ ዘርኢ። አምላኽ ኩሉ ጊዜ ሓዲስ ሕይወት እሞ ብምልኡ ክንረክብ እዩ ዝደልየና።
እዚ ኹሉ አብ መዓልቲ መርዓ እዩ ተፈጺሙ። አብ መርዓ ከምኡ አብ ብዙሕ ውራያት ብሓንሳብ ኮፍ ኢልና ንምገብ። አብ ቅዱስ መጽሓፍ ምስ አምላኽ ዘሎና ሕይወት ምስ ኢየሱስ ዘሎና ብአምሳል መአዲ ይግለጽ። እዚ እዋን ናይ ምንጻግ ጊዜ ወይ ጊዜ መስዋዕቲ አይኮነን ናይ ብሓንሳብ ምሕጓስ እዩ። አርድእቲ መርዓዊ ምስኦም እንከሎ ከመይ ኢሎም ይጾሙ።
ናይ ቃና መርዓ እምብአር ነቲ ሰንበት ሰንበት አብ መአድ መስዋዕቲ ቅዳሴ ብሓባር ከቢብና ካብ ሥጋኡን ደሙን ክንበልዕ እንከሎና እንፍጽሞ እዩ ዘዘኻኽረና። መስዋዕተ ቅዳሴ ክነዕርግ እንከሎና ብዓል ኢና እንገብር ዘሎና። ሓደ ቅዳሴ ነዊሕኒ ወይ ምስአስ እዩ ዝውዳእ ኢሉ ክሓስብ እንተጀመረ ገለ ጸገም ገሩ አሎ ማለት እዩ። ቅዳሴ ከም ግብኡ ክንፍጽም ወይ ከአ ከም መስዋዕቲ እነቕርብ ጥራሕ ገርና ክንርእዮ ከሎና ትርጉሙ ንህቦ የለናን ወይ አይተረድአናና ማለት እዩ። መስዋዕቲ ቅዳሴ ከነዕርግ እንከሎና ካብ ኩሉ ፍሉይ ዝገብሮ ነቲ አምላኽ ብኢየሱስ ክርስቶስ አቢሉ ኩሉ ዝገበረልና ብሕይወቱ፥ ብትምህርቱ፥ ብመስዋዕቱ፥ ሞቱን ትንሣኤኡን፥ ኩሉ እቲ አምላክ አባና ዘርአዮ ፍቕሪ ኢና እነብዕል።
ቅ. ጳውሎስ አብ 1ቆሮ 12፡4-11 ዘሎ እንተ አንበብና ነቲ ኩሉ አምላኽ ንነፍሲ ወከፍና ዝሃበና ዝተፈላለየ ህያባት ክንዝክር ይነግረና። ዝተወሃብናዮ ህያባት ንርእስና ጥራሕ ክንጥቀመሉ አይኮነን ተዋሂቡና። እዚ ህያባት መጋበሪ ክእለት ነታ ዝዓበየት ማሕበር ክነገልግል በቲ ተዋሂቡና ዘሎ ልዕሊ ኩሉ አብ ፍቕሪ፥ ፍትሒ፥ ነጻነትን ሰላም ዝተሃንጸ ሕብረተሰብ ክንፈጥር ተራና ክንጻወት የድሊ። ሃነጽቲ ማሕበር ነፍስወከፍና ኢና።
ኢየሱስ ልመና አዲኡ ወላ እኳ ግዜይ አይበጽሐን እንተ በላ ዝለመነቶ ገርዎ። ማርያም ልመንአ ከም ዝሰማዕ ትፈልጥ ስለ ዝነበረት ነቶም ኣሳሰይቲ ዝበለኩም ግበሩ ኢላቶም አብኡ ሽድሽተ አጋንእ ነበረ ይበል እዘን ሽድሽተ አጋንእ ከም ባህሊ አይሁድ ናይ ምንጻሕ ስርዓት ዝፍጹሙለን እየን ቅዲሚ ምምጋብን ድሕሪ ምምጋብን ዝነጽሑለን እየን። አብዚ ታሪኽ እዘን ሽድሽተ አጋንእ ንሕግን ሃይማኖታዊ ስርዓትን ብያኔ አብ ዕብራውያን እዩ ዝውክል። ሽድሽተ ካብቲ ምሉእ ቍጽሪ ሸውዓት ጎደሎ እየን። ሽዑ ነተን አጋንእ ማይ ምልእወን ኢሉ ነቲ ማይ ናብ ወይኒ ለወጠሎም በዚ መን ምዃኑ ገለጸ ይብለና። ኢየሱስ ንማይ ናብ ወይኒ ክልውጥ እንከሎ አምሳል ሓዲስ ኪዳን እዩ፥ ሓዲስ ሕይወት ሓዲስ መገዲ ኢየሱስ እዩ ዘመልክት። ነቲ ስርዓተ ማይ ናይ ብሉይ ኪዳን ይትክኦ። እተን አጋንእ ነፍስወከፈን ካብ 20 ክሳብ 30 ጋሎን ዝሓዛ እየን ነርን ብሓበራ ክንርእዮ ከሎና 120-180 ጋሎን ወይኒ ሒዘን ነረን ማለት እዩ። እዚ ዘመልክቶ ናይ አምላኽ ሓልዮትን ፍቕርን ከምኡ አብ ሕይወትና ክንረኽቦ ዝደልዮ እዩ ዘርኢ። አምላኽ ኩሉ ጊዜ ሓዲስ ሕይወት እሞ ብምልኡ ክንረክብ እዩ ዝደልየና።
እዚ ኹሉ አብ መዓልቲ መርዓ እዩ ተፈጺሙ። አብ መርዓ ከምኡ አብ ብዙሕ ውራያት ብሓንሳብ ኮፍ ኢልና ንምገብ። አብ ቅዱስ መጽሓፍ ምስ አምላኽ ዘሎና ሕይወት ምስ ኢየሱስ ዘሎና ብአምሳል መአዲ ይግለጽ። እዚ እዋን ናይ ምንጻግ ጊዜ ወይ ጊዜ መስዋዕቲ አይኮነን ናይ ብሓንሳብ ምሕጓስ እዩ። አርድእቲ መርዓዊ ምስኦም እንከሎ ከመይ ኢሎም ይጾሙ።
ናይ ቃና መርዓ እምብአር ነቲ ሰንበት ሰንበት አብ መአድ መስዋዕቲ ቅዳሴ ብሓባር ከቢብና ካብ ሥጋኡን ደሙን ክንበልዕ እንከሎና እንፍጽሞ እዩ ዘዘኻኽረና። መስዋዕተ ቅዳሴ ክነዕርግ እንከሎና ብዓል ኢና እንገብር ዘሎና። ሓደ ቅዳሴ ነዊሕኒ ወይ ምስአስ እዩ ዝውዳእ ኢሉ ክሓስብ እንተጀመረ ገለ ጸገም ገሩ አሎ ማለት እዩ። ቅዳሴ ከም ግብኡ ክንፍጽም ወይ ከአ ከም መስዋዕቲ እነቕርብ ጥራሕ ገርና ክንርእዮ ከሎና ትርጉሙ ንህቦ የለናን ወይ አይተረድአናና ማለት እዩ። መስዋዕቲ ቅዳሴ ከነዕርግ እንከሎና ካብ ኩሉ ፍሉይ ዝገብሮ ነቲ አምላኽ ብኢየሱስ ክርስቶስ አቢሉ ኩሉ ዝገበረልና ብሕይወቱ፥ ብትምህርቱ፥ ብመስዋዕቱ፥ ሞቱን ትንሣኤኡን፥ ኩሉ እቲ አምላክ አባና ዘርአዮ ፍቕሪ ኢና እነብዕል።
ቅ. ጳውሎስ አብ 1ቆሮ 12፡4-11 ዘሎ እንተ አንበብና ነቲ ኩሉ አምላኽ ንነፍሲ ወከፍና ዝሃበና ዝተፈላለየ ህያባት ክንዝክር ይነግረና። ዝተወሃብናዮ ህያባት ንርእስና ጥራሕ ክንጥቀመሉ አይኮነን ተዋሂቡና። እዚ ህያባት መጋበሪ ክእለት ነታ ዝዓበየት ማሕበር ክነገልግል በቲ ተዋሂቡና ዘሎ ልዕሊ ኩሉ አብ ፍቕሪ፥ ፍትሒ፥ ነጻነትን ሰላም ዝተሃንጸ ሕብረተሰብ ክንፈጥር ተራና ክንጻወት የድሊ። ሃነጽቲ ማሕበር ነፍስወከፍና ኢና።
ናይ ቃና መርዓ እምብአር ነቲ ሰንበት ሰንበት አብ መአድ መስዋዕቲ ቅዳሴ ብሓባር ከቢብና ካብ ሥጋኡን ደሙን ክንበልዕ እንከሎና እንፍጽሞ እዩ ዘዘኻኽረና። መስዋዕተ ቅዳሴ ክነዕርግ እንከሎና ብዓል ኢና እንገብር ዘሎና። ሓደ ቅዳሴ ነዊሕኒ ወይ ምስአስ እዩ ዝውዳእ ኢሉ ክሓስብ እንተጀመረ ገለ ጸገም ገሩ አሎ ማለት እዩ። ቅዳሴ ከም ግብኡ ክንፍጽም ወይ ከአ ከም መስዋዕቲ እነቕርብ ጥራሕ ገርና ክንርእዮ ከሎና ትርጉሙ ንህቦ የለናን ወይ አይተረድአናና ማለት እዩ። መስዋዕቲ ቅዳሴ ከነዕርግ እንከሎና ካብ ኩሉ ፍሉይ ዝገብሮ ነቲ አምላኽ ብኢየሱስ ክርስቶስ አቢሉ ኩሉ ዝገበረልና ብሕይወቱ፥ ብትምህርቱ፥ ብመስዋዕቱ፥ ሞቱን ትንሣኤኡን፥ ኩሉ እቲ አምላክ አባና ዘርአዮ ፍቕሪ ኢና እነብዕል።
ቅ. ጳውሎስ አብ 1ቆሮ 12፡4-11 ዘሎ እንተ አንበብና ነቲ ኩሉ አምላኽ ንነፍሲ ወከፍና ዝሃበና ዝተፈላለየ ህያባት ክንዝክር ይነግረና። ዝተወሃብናዮ ህያባት ንርእስና ጥራሕ ክንጥቀመሉ አይኮነን ተዋሂቡና። እዚ ህያባት መጋበሪ ክእለት ነታ ዝዓበየት ማሕበር ክነገልግል በቲ ተዋሂቡና ዘሎ ልዕሊ ኩሉ አብ ፍቕሪ፥ ፍትሒ፥ ነጻነትን ሰላም ዝተሃንጸ ሕብረተሰብ ክንፈጥር ተራና ክንጻወት የድሊ። ሃነጽቲ ማሕበር ነፍስወከፍና ኢና።
አብዚ እዋን ብዙሕ ክነብዕሎ ዝግብአና አሎ። ብዙሓት አብ ሕይወተና ከምሰብ ዝሓገዙና ዝሃነጹና በቲ ዝተዋህቦም ህያባት ጽቡቕ ዝገበሩልና ክንዝክር ይግብአና። አብጽንኩር እዋን ክእለቶም ዓቕሞም ዘበርከቱ ክንዝክሮም ይግባእ። መጠን ነፍሲወከፍና ነቲ እንገብሮ ክንርኢ እንተ ኸኣልና መጠኑ ነቲ አብ መስዋዕተ ቅዳሴ አብ ምብዓል እንገብሮ ወሳኒተራ አልኦ። ምናልባት ቅዳሴታትና ብዙሕ ዘደንቕ ዘሕጉስ አይከውንን ይኸውን ምኽንያቱ ብሓቂ ክንርእዮ እንተ ኾና ነቲ ዝተዋህበና ህያባት ከምቲ ዝደለ አብ ነነድሕድና አይንጥቐመሉን አሎና ማለት እዩ። ስለዚ ነፍስወከፍና ርኢና ክንክእል አሎና ማለት እዩ።
ተኣምራት ቃና ዘገሊላ ነዚ ዝስዕብ ክነስተንትን ይሕግዘና፡
ክንባረኽ ክንሕጎስ ንኢየሱስ ዓዲምና ክንክእል አሎና፥ ኢየሱስ አብዘሎናዮ መጺኡ ክቕይረና ክሕድሰና ኩሉ ጊዜ ፍቓዱ እዩ። ንሱ ባዕሉ “አነ ዝመጻእኩ ንስኻትኩም ሕይወት ክህልወኩም እዩ ሕይወት ብምልኡ” ኢሉና። ንኢየሱስ ምዕዳም ነጻነት ሓጎስ ምስትምቓር እዩ፥ ሓዲስ ሕይወት ምልባስ እዩ፥ ሓዲስ ሰላም፥ ሓዲስ ርክብ ምስ ሰባት ምርካብ እዩ።
ማርያም አማላዲትና እያ፥ አብቲ መርዓ ብዙሓት ዓበይቲ ዓድን ፈተውትን ነሮም እዮም እንተኾነ ከም ማርያም ገሩ ዓቢ ተራ ዝተጻወተ የለን። ንወዳ መጀምርያ ተአምራቱ ከምዝገብር ገራቶ፥ ንሱኸአ ሰሚዕዋ። ማርያም ክትልምነልና እንከላ ድላይና ክንረክብ ንኽእል። ንማርያም መንጎኛ ክንገብራ እንከሎና ሓዲስ ለውጢ ተአምራት ይኸውን። ንኢየሱስ ብማርያም ንለምኖ።
ኢየሱስ ዝበሎ ምግባር፡ ምልማን ጥራሕ ወይ እውን ተአምራት ክገብረልና ጥራሕ አይኮናን ክንጽበ ዘሎና ንሱ ዝደልዮን ዝበሎን ክንገብር አሎና። ሎሚ አምላኽ እንታይ ክገብር ይደልየኒ ኢልና ንሕልናና ጽን ክንብል እንተ ኸአልና ክንፈልጦ ኢና። ምናልባት ንሰባት እቕረ ክንብል፥ ወይ ክንምሕር ክንዕረቕ፥ ንሕማቕ አመል እንተሎና ክንሓድግ፥ ብሓጺሩ ካብ አምላኽ ዓጊቱና ንዘሎ አለሊና ክንቅይር የድልየና አሎ ሽዑ አባና ተአምራት ክፍጸም እዩ። ማርያም ሎሚ እውን ወደይ ዝበለኩም ግበሩ ትብለና አላ።
አምላኽ ንዝገበረልና ርኢና እንተ ኸአልና ክንአምን ጸገም የብልናን። ሰብ መርዓ ከምኡ ሓዋርያት ነቲ ዝኾነ ክርእዩ ስለ ዝኽአሉ አመኑ። አብ ሕይወትና ብዙሕ ተአምራታት ተገሩ እዩ ግን ብዙሓት አይንርእዮን ወይ እውን ንግዚኡ ተሓጒስና ንርስዖ ስለዚ ነቲ አምላኽ አብ ዝተፈላለየ እዋናት ዝገበርልና ርኢና አብኡ ንእመን።
ሓዋርያት ነዚ ማይ አብ ወይኒ ዝለወጦ ተአምራት ምስ ረአዩ አሚኖም ይብል ወንጌል እዚ ኸአ መጀምርያ ምእማን እዩ። ስለምንታይ አሚኖም እንተ በልና አብቲ መርዓ ናይ አምላኽ ዝልውጥ ዝቅይር ፍቕሪ ክረኽቡ ክኢሎም። ናይ ፍቕሪ ቀያሪ ሓይሊ ንዝኾነ ነገርን ንዝኾነ ኩነትን ክቕይር ይኽእል እዩ። ንፍቕሪ መልሲ ክንህብ እንተ ጀመርና እሞ አብ ልብና ክአቱ እንተ አፍቀድና ዝተሓደሱ ዝተለወጡ ሰባት ኢና እንኸውን። አብ ዓለም ፍቕሪ አምላኽ ክንርሕርሕ እንተ አፍቅድናሉ እዛ እንነብረላ ዓለም መተቐየረት፥ መተሓደሰት።
ቀዳማይ ውጽኢት ፍቕሪ ካብቲ ዝነበርካዮ ሓዲስ ምዃን ምቕያር እዩ። ፍቕሪ አምላኽ እንተ ሎና ክንቅየር ግድነት እዩ። አብ ፍቕሪ አምላኽ ዝአቶ ሰብ ሓዲስ ሰብ ስለ ዝኸውን ሕይወቱ ታቦት አምላኽ እዩ ዝብሃል። አብ ሕይወትና ክንቅየር እንተ ደሊና ዕለት ዕለት ፍቕሩ ክነስተማቕር አብኡ ክነብር አሎና።
አምላኽ ስለ ዘፍቀረና ከማና ኮይኑ አብቲ ናትና ባህሪ አትዩ ከምኡ ንሕና ክነፍቅሮ ፍቓደኛታት እንተ ኾና ክንቅየር ግድን እዩ። ክንቅይር ዘይንደሊ ግን ነፍቅሮ ኢና ንብል እንተ ኾና ንአምላኽ ነፍቅሮ የለናን ማለት ኢና ስለዚ ክንቅየር ፍቓደኛታት ንኹን። ንማይ አብ ወይኒ ዝለወጠ አምላኽ ሎሚ ንነፍስወከፍና ክልውጠና ይደሊ አሎ እሽታናን ድለትናን ጥራሕ ንግለጸሉ።
ኦ ማርያም አደና ንሰብ ቃና ነቲ ጽንኩር ዘሕፍር ነገር አብ መርዕኦም ዝገጠሞም እሞ ዝፈታሕክሎም አብ ሕይወትና ከቢድና ንዘሎ ዘይክአል ኮይኑ ጸልማት ከዲኑና ዘሎ ክንቅይር ንወዲኺ ለምንልና። ብግልናን ብሓባርን ንድላይ ወድኺ ክንሰምዕ አብ ሕይወትና ፍቕሪ አምላኽ ክግለጽ አብ ጎንና ኮንኪ ምርሕና ሓግዝና። ንማይ አብ ወይኒ ዝቐየረ ወድኺ ሎሚ እውን ሕይወትና ክንቅይር ሓደስቲ ፍጥረት ኮና እሙናት አርድእቱ ክንከውን ክሕግዘና ለምንልና ንበላ።
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ
አምላኽ ስለ ዘፍቀረና ከማና ኮይኑ አብቲ ናትና ባህሪ አትዩ ከምኡ ንሕና ክነፍቅሮ ፍቓደኛታት እንተ ኾና ክንቅየር ግድን እዩ። ክንቅይር ዘይንደሊ ግን ነፍቅሮ ኢና ንብል እንተ ኾና ንአምላኽ ነፍቅሮ የለናን ማለት ኢና ስለዚ ክንቅየር ፍቓደኛታት ንኹን። ንማይ አብ ወይኒ ዝለወጠ አምላኽ ሎሚ ንነፍስወከፍና ክልውጠና ይደሊ አሎ እሽታናን ድለትናን ጥራሕ ንግለጸሉ።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 32 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 23 May 2018
ንኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ሃገረ ሽወደን ዘጋጥሞም ዘሎ ሽግራትን መፍትሒኡን ዝምልከት ዝርርብ ከም ዝተገብረ ተገሊጹ።
ኤርትራዊ ሽወደናዊ ባህላዊ ምሕዝነት ዝተባህለ ማሕበር፡ ምስ ከንቲቫ ከተማ ዮተቦርግ ኣን ሶፊ ሀርመንሶንን ፖለቲካዊ ሴክረተር ኣብ ስራሓት ትምህርቲ ንሓደስቲ ስደተኛታት እታ ከተማ ዮሴፍ ኣካርን ተራኺቡ፡ ኣብ ሽወደን ዝርከቡ ኤርትራውያን ዝገጥሞም ዘሎ ዝተፈላለየ ዕንቅፋት ኣመልኪቱ ከም ዝተዘራረበ ኣብ መርበብ ንሓርነት ዝተዘርገሐ ዜና ሓቢሩ።
ነታ ማሕበር ወኪሎም ዝተረኽቡ ኤርትራውያን ንኤርትራውያን ከቢድ ጸገም ኮይንዎም ካብ ዘሎ፡ ጉዳይ ስእነት መንበሪ ገዛ፣ ምጥርናፍ ዝተበታተና ስድራ ቤታትን፣ ናይ ሃገረ ሽወደን መንነት ንምርካብ ዝቐረብ ዘሎ ጠለብ፣ ኣብ ስራሓት ትርጉም ዝነጥፉ ደገፍቲ ጉጅለ ህግደፍ፡ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ዝፈጥርዎ ዘለው ዕንቅፋት፣ ብደረጃ ኤውሮጳ ንስደተኛታት ዝምልከት ዝተኣታቶ ዘሎ ሕግን ከም ኣብነት ኣብ ዘቕረብሉ፡ እታ ከንቲቫ ከምዚ ዓይነት ጸገም ከምዘሎ ክትሰምዕ መጀመርያኣ ከም ዝኾነን ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ክትዘራረበሉ ምዃና ምግላጻን ኣረዲኡ።
ጉጅለ ህግደፍ ንሓደ ሰብ፡ ንሓደ ዓይነት ጥፍኣት ኣብ በበይኑ ከተማታት ከም ዝቐጽዕ ተፈሊጡ።
ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ነጋዶ ከካይዶ ዝጸንሐ ራስያን ምክልባትን ብምቕጻል፡ ካብ ንግዳዊ ሕጊ ወጻኢ ከይድኩም ብዝብል ምስምስ፡ ኣብ ተሰነይ 92 ናይ ነጋዶ መካይን ሃጊሩ ምህላው፡ ነቶም ነጋዶ ኣብ ተሰነይ ነብስ ወከፎም 4,000,00 ናቕፋ ቀጺዕዎም ክንሱ፡ ኣብ ባረንቱ ብተመሳሳሊ 4,000,00 ናቕፋ ቀጺዑ ናብ ኣስመራ ከም ዝወሰዶም ኣብ መሰል ብሄራት ዝተረኽበ ዜና ሓቢሩ።
ዝርካቦም ኤርትራውያን ነጋዶ ኣብ ሓውሲ ደውታ ኣትዮም ከምዘለው፡ ኣብ ዕዳጋ ከቢድ ሕጽረት ባጤራ ናቕፋ ስለ ዘሎ፡ ብኡ ምኽንያት ዋጋ እንስሳ ዘቤትን እኽልን ብምሕሳሩ ሓረስቶት ንተወሳኺ ጸገም ተቓሊዖም ከም ዝርከቡ፡ ከም ኣብነት፡ ገመል 3000,00፣ ጠለ በጊዕ 150,00፣ ብዕራይ 1500,00 ናቕፋ… ይሽየጡ ኣለው ኢሉ።
ኣብ ኤርትራ ደሞክራስያዊ ለውጢ ንምርግጋጽ፡ ናይ ምሉእ ህዝቢ ዋኒን ‘ምበር፡ ንውድባት ጥራሕ ዝግደፍ ዕማም ከምዘይኮነ ተገሊጹ።
ኣቦ-መንበር ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ዶ/ር የሱፍ ብርሃኑ፡ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ከተማ ኦክላንድ (ካሊፎርኒያ) ኣብ ዘካየዶ ሰፊሕ ህዝባዊ ኣኼባ፡ ኣብ ኤርትራ ህልዊ ምልኪ ኣልጊስካ ደሞክራስያዊ ስርዓት ክትከል እንተደኣ ኮይኑ፡ ንዝተወሰና ውድባት ዝግደፍ ዕማም ዘይኮነ፡ ናይ ህዝብታት ኤርትራ ምሉእ ሓላፍነትን ምሉእ ተሳትፎን ክረክብ ኣለዎ፡ ፖለቲካዊ ውድባት ድማ ካብ ኣትየሞ ዘለው ድኹም ኩነታት ክወጽኡ ኣበርቲዖም ክሰርሑ ይግባእ ከም ዝበለን ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን እቲ ግንባር ኣፍሊጡ።
ብሰንኪ ጨፍላቒ ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ህዝቢ ኤርትራን ሃገረ ኤርትራን ወሪዱ ዘሎ ሃሰያታት ብዝርዝር ዝገለጸ ዶ/ር የሱፍ፡ ካብ’ዚ ንምድሓን ድማ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ኩሉ ዓቕሚታቶም ኣዋዲዶም ክቃለሱ ኣለዎም፡ ኣብ ምዕራባውያን ደሞክራስያውን ሃገራት እናነበሩ ንመላኺ ጉጅለ ዝድግፉ ወገናት ንሕጂ ኣይምሕረሎምንም ንጽባሕ ከኣ ብሕልናን ብሕግን ስለዘሕትቶም ደው ኢሎም ክሓስቡን ካብ መሳርዕ ጸላኢ ወጺኦም ኣብ ደምበ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ተሰሊፎም ሃገራዊ ግቡኦም ከበርክቱ ይግባእ ምባሉን እቲ ዜና ኣረጋጊጹ።
ዶ/ር የሱፍ ብርሃኑ ናይ ኣመሪካ ዑደቱ ምስ ዛዘመ ናብ ሃገረ ካናዳ ቀጺሉ፡ ኣብ ከተማ ቶሮንቶ ተመሳሳሊ ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዱ ሃናጺ መልእኽቲ ከም ዘመሓላለፈን ጸብጺቡ።
ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
ስርዓት ህግደፍ ንነበርቲ ከርከበት ብስም ምጥርናፍ ዓድታት ካብ መረበቶም ኣፈናቒሉ፡ ኣብ ቦታኦም ካብ ካልእ ዘምጸኦም ሓደሽቲ ሰባት የስፍረሉ ምህላው፡ ክሳብ ሕጂ 1800 ሰባት ኣስፊሩ ከምዘሎ እቲ ኣሃዝ ናብ 3000 ክበጽሕ’ዩ ዝብል ግምት ምህላው ቤት ጽሕፈት ዜና ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ጸብጺቡ።
ድሮ ነቲ ኮነ ኢሉ ዝገብሮ ዘሎ ምፍንቓል፡ ምስ ዋንነት መሬት ተኣሳሲሩ ግርጭት ክፍጠር’ዩ ብምባል ነቶም ሓደስቲ ሰፈርቲ መሓለዊ ነብስኹም ብዝብል ብረት የዕጥቖም ከም ዘሎ፡ እዚ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ናይ ምትህኑኻት መደብ ኣብ ካልእ ቦታታት’ውን ክቕጽል’ዩ ዝብል ሓበሬታ ምህላውን መደብ ገሊጹ።
እዚ ጉጅለ ከምዚ ዝበለ ናይ ከፋፊልካ ግዛእ ስጉምቲ ዝወስድ ዘሎ፡ ህዝቢ እቲ ከባቢ፡ ብዋሕዲ ቀረብን ክብሪ ዋጋን ንከቢድ ናይ ጥሜት ሓደጋ ተቓሊዑ እናሃለወ እዩ ክብል ድማ ወሲኹ ሓቢሩ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 21-05-2018
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ዋሽንግተን ንኣዋርሕ ኣብ መሪር ፖለቲካዊ ስሓቦ ጉተቶ ዝፀንሐት’ዃ እንተነበረት ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ መደረ ንምስማዕ ናብ መድረኽ ምስ ኣተው ግን ድሙቕ ኣቀባብላ ነይሩ ዝተገበረሎም።’’ሕብረትና ፅኑዕ ንኽከውን ዝገበርኩም ንስኻትኩም፣ዜጋታትና ምዃንኩም ሎምሸት እዚ ጉባኤ እዚ ብሓደ ድምፂ የስምዐኩም ኣሎ።’’ ክብሉ ንህዝቢ ንምምስጋን ብዙሕ ግዜ ኣየጥፍኡን።
ዝበዝሕ መደረ ፕሬዝዳንት ኦባማ ኣብ ናይ ዩናትድ ስቴትስ ቁጠባን ማእኸላይ እቶት ዘለዎም የጋጥሞም ዘሎ ፈተናን ብምትኳር ኩነታት ይመሓየሽ ከምዘሎ ግን መረጋገፂ ሂቦም ኣለው።ኣስዒቦም ‘’ኣብ ውሽጢ ዓሰርተ ዓመት ንፈለማ ግዜ ኣብዙሪያ ዓለም ዝርከቡ መራሕቲ ንግዲ ኢንቨስትመንት ንምግባር ቁፅሪ ሓደ ቻይና ምዃና ተሪፋ ኣሜሪካ እያ ኢሎም ኣለው’’ኢሎም።
ቁጠባዊ ዳግመ ሕውየት ዋላ እንተርኣና እውን ብዙሓት ኣሜሪካዊያን ናብርኦም ንምድፍፋእ ብዙሕ ይሰርሑ ኣለው፤ኣዝዮም ብዙሓት ድማ ስራሕ የብሎምን ኢሎም።
ዝተሰበረ ዝበልዎ ስርዓት ኢሚግሬሽን ምዕራይ ከም ሓደ ምፍትሒ ኣቕሪቦም ኣለው ኦባማ።
ንሪፓብሊካዊያን ፓርቲ ወኪለን ትማሊ መሸት ንናይ ፕሬዝዳንት ኦባማ መደረ መልሲ ዝሃባ ካብ ክፍለ ግዝኣት ዋሽንግተን ዝተወከላ ኣባል ኮንግረስ ካቲ ሚክ-ሞሪስ ሮጀርስ እየን። ናይቶም ፕሬዝዳንት ፖሊስታት ንመነባብሮ ህዝቢ ኣፀጋሚ ይገብሮ ስለዘሎ ሎሚ ብዙሓት ሰባት ንድሕሪት ይተርፉ ኣለው ኢለን።
ተራኢዩ ዘይፈልጥ ዝበልኦ ናይ መንግስቲ ወፃኢ፣ምንሃር ግብሪን ስራሕ ኣልቦነትን ንምዕራይ ሓቃዊ ስጉምቲ ክወስዱ እውን ፀዊዐን።
ቁልፊ ናይ ወፃኢ ፖሊስታት ሎሚ’ውን ኣብ መንጎ ኣባላት ኮንግረስን ፕሬዝዳንት ኦባማን መፈላለይ ነጥብታት ኮይኖም ቀፂሎም ኣለው።ንኣል-ቃይዳን ካልኦት ኣሸበርትን ምህዳን ከምዝቕፅልሉ ቃል ብምእታው እንተኾነ ዩናይትድ ስቴትስ ንጉዳይ ኢራን ብዝተፈለየ ኣገባብ ክትሕዞ ይግባእ ኢሎም።
ምስ ኢራን ንዝካየድ ዝርርብ ንድሕሪት ዝጎትት ብኮንግረስ ንዝቐርብ ዝኾነ ይኹን ናይ ማዕቐብ ሕጊ ብድምፂ ከምዝስዕርዎ ኣጠንቂቖም ኣለው ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ።


text:
ኮሚሽነር ሕብረት አፍሪቃ ንምምራፅ ዝተጀመረ መስርሕ አብ መንቀራቅሮ አትዩ ጠጠው ኢሉ'ሎ።
እቲ መስርሕ ደው ዝበለ ኣብ ስልጣን ዝነበሩ እያን ፒንግ ከምኡ'ውን ሕፅይቲ ኮይነን ዝቀረባ ደቡብ አፍሪቃዊት ዲላማኒ ዙማ ዓብላሊ ድምፂ ብዘይምርካቦም'ዩ።
ሰለስተ ውጥረት ዝሓየሎ ዙር ምውሃብ ድምፂ'ውን ተኻይዱ፣ ውፅኢቱ ማዕረ ኽይኑ'ሎ። ኣብ ፈላማይ ምርጫ እያን ፒንግ ብ28 ን 25 ድምፂ ይመርሑ ነይሮም። ኣብ ካልአይ ዙር ዳላማኒ ዙማ ብ27 ን 26 ድምፂ መሪሔን። ኣብ ሳልሳይ ዙር ኣያን ፒንግ 29 ን 23 ይመርሑ'ለው።
እዚ ደውታ'ዚ ከመይ ጌርካ ከም ዝፍታሕ ዝሕብር ኣፋፍኖት ዛጊድ የለን። 53 ኣባል ሃገራት ዝሓቆፈ ሕብረት አፍሪቃ፣ ብድሕሪ ብዕፁው ኣኼባ ልዝብ ቀፂሉ'ሎ።
ዲፕሎማት ግና ክሳብ ካልእ ዙር ምርጫ ኣብ አኼባ መራሕቲ ዝሳለጥ እያን ፒንግ ንዝቅፅል ሽዱሽተ አዋርሕ ኮሚሽነር ክኾኑ'ዮም ዝብል ገምጋም አለዎም።
ሙሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
እዛ ብኣግራብ ዝማዕረገት ንእሽቶይ ከተማ ኑራ፡ ንታሪኽ ሽወደን ዘወቅብ ሃብታምን ዝተፈላለየን ታሪኽ ዝሓቆፈት እያ። እዚ ኸኣ፡ ኣብነታዊት ንእሽቶይ ከተማ፡ ዕደናን ስርሓት ሓኣጺንን፡ ነዊሕ ዝገብረ ናይ ገዛእ ርእሳ መንገዲ ባቡርን የጠቓልል። ዝዓበየ ከባቢታት ኑራ ዳርጋ ካምቲ ቅድሚ 100 ዓመት ዝነብረ ምስሉ ኣሎ ክበሃል ይከኣል። ኣብዚ እዋን’ዚ ነታ ከተማ ዝድህስስ ባህላውን ቅርሳውን መደባት ነአንግድ ኢና።
መንበሪ-ገዛ
መንበሪ ገዛ ዝኾነኩም፡ ናይ ቀደም ገዛውቲ ዲኹም ትደልዩ ወይ’ሲ ዘመናዊ ገዛውቲ? ኣብዛ ኣብ ዞባ በሪስሎገን እትርከብ ከተማ ኑራ ዝደለኹሞ ዓይነት መንበሪ-ኣባይቲ ክትረኽቡ ትኽእሉ። ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ናይቲ ከተማ (ኮምዩን)
ዝርዝር ናይ ዝተፈላለዩ ኣካረይቲ ክትረኽቡ ትኽእሉ። ኣብዚ ብምጥዋቕ ውን
ዝርዝር ማሕበራት መንበሪ-ኣባይቲ ከምኡ ውን
ደላሎ መንበሪ-ኣባይቲ ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ያርንቡኦስ-ኣብ ጥቃ ተፈጥሮ ተቐመጡ
ኣብዚ ከባቢ’ዚ፡ ነባሪን ምቹእን መንበሪ-ገዛ ክትረኽቡ ትኽእሉ። ኣብቲ ከባቢ ኣብ ዝርከባ ከተማታት ኦረብሩ፡ ኖራ ወይን ውን ሊንደስባሪ፡ ኣብ ስራሕ ወይ ውን ኣብ ትካልኩም ውዒልኩም ተመሊስኩም እትዕርፉሉ ህዱእ መንበሪ ገዛ እትረኽቡሉ ከባቢ እዩ።
ንያርንቡኦስ ዝምልከት ተወሳኺ ሓበሬታ ብዝምልከት ኣብዚ ጠውቑ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ቋንቋ ሽወደን ገዲፍካ ኣብ ኑራ ካብ ዝዝረቡ ዓበይቲ ቋንቋታት፡ ዳች (ቋንቋ ሆላንድ)፡ ጀርመን፡ ዓረበኛ፡ ኩርዲ፡ ፋርሲ፡ ዳሪ፡ ሶማለኛ፡ ትግርኛ ከምኡ ውን ቋንቋ ታይላንድ ይርከብዎም። ብዜካ’ዚ ካልእ ኣዝዩ ውሑድ ተዛራቢ ዘለዎ ዓሰርተታት ቋንቋታት ውን ይርከብ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ከተማ ኑራ፡ ልዕሊ 140 ዝተፈላለያ ምዝጉባት ማሕበራት ኣለዋ። ኣብ ሕምብርቲ ከተማ ኑራ 3 ክርስትያናዊ ምትእኽኻባት (ሰበኻ) ይርከባ። ኣብ ነኣሽቱ ዓዲታት ናይቲ ዞባ ብርክት ዝበላ ኣብያተ-ክርስትያን ኣለዋ። ዝቐረበ መስጊድ ኣብ ከተማ ኦረብሩ ይርከብ።
እተን ኣብ መዳይ ስፖርት ዝነጥፋ ማሕበራትና፡ ንዝተፈላለዩ ክሊ-ዕድመ ዝምልከት ሃብታም ንጥፈታት የማእክላን የዳልዋን። ብዜካ’ዚ፡ ዕዉታት ክለባት ውን ኣለዋና። ኣብዘን ክለባት እዚኣተን ኣብ ውሽጢ ሃገር ይኹን ብደረጃ ዓለም ውሩያት ስፖርተኛታት ዝሓቆፋ እየን። ብዜካ እዘን ዝተጠቕሳ ማሕበራት፡ ካልኦት ሕብረተ-ሰብኣዊ ረብሓታት ምርኩስ ብምግባር ዝዓያ ማሕበራት ንኣብነት፡ ከባብያዊ-ማሕበራት፡ ናይ ሳዕስዒት ማሕበራት፡ ባህላዊ-ማሕበራት፡ ምትእኽኻባዊ ማሕበራት ከምኡ ውን ናይ ኣግራብ-ማሕበራትን ወዘተ ይርከባ።
ኣድራሻን ዝርዝርን ብዛዕባ እዘን ማሕበራት ኣብዚ
መዝገብ ማሕበራት’ዚ ክትረኽብዎ ትኽእሉ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ዞባ ኑራ ዳርጋ ኩሉ ዘድልየኩም ኣሎ ክበሃል ይከኣል። ኣብ ኑራ፡ ይትቶርፕን ያርንቡኦስን ድኳናት መዓልታዊ-ሃለኽቲ ወይ ኣስቤዛ ይርከብ። ቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣርበትስፎርመድሊንገን)፡ ማሕበራዊ ቤት-ጽሕፈት፡ መቐበሊ ስደተኛታት፡ ቤት-ንባብ፡ መሐንበስን ናይ ስፖርት ማእከላትን ከኣ ኣብ ማእከል ከተማ ኑራ ይርከብ።
መዓልታዊ ህወት ዘድልየኩም ነገራት ከም ሳእኒ፡ ክዳውንቲ፡ ፋርማሲ፡ ኑቕጣ-በንዚና፡ ድኳናት ኣቍሑ፡ መሸጢ ህንጻዊ መሳለጥያታት፡ ጋራጅ መዐረዪ ማካይን፡ ስፖርታዊ ማእከላትን ድኳናት ዘገልገለ ሓራጅ ኣቍሑን ካልእን ውን ይርከብ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣገልግሎት ክንክን ቆልዑ ብክልተ መልክዓት፡ ማለት ከም መውዓሊ ህጻናትን ኣዚለ ክፍልን ይወሃብ።
ካብ 1 ክሳብ 5 ዓመት ዝዕድሚኦም ትምርህቲ ዝተሓወሶ ክንክን ወይ ውን መውዓሊ-ህጻናት ቦታ ይወሃቦም። ነቶም ካብ 6 ክሳብ 13 ዓመት ዝዕድሚኦም ህጻናት ከኣ፡
ትምህርታዊ ነጻ ናይ መዘናግዒ ንጥፈታት ይምደበሎም።
እቲ
ብፒራያን ዝፍለጥ ማእከል ስድራቤታት ነቶም ካብ ክሳብ 6 ዓመት ዘለዉ ህጻናትን ስድራቤቶምን ዝጥርንፈ መራኸቢ ማእከል እዩ። ኣብዚ ማእከል’ዚ፡ ምስ ህጻናትን ዓበይትን ሻሂ-ቡና እናበልኩም ከተውግዑን ምኽሪ ክትረኽቡን ትኽእሉ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ኑራ፡
6 መንግስታዊ ሓንቲ ከኣ ግላዊት መባእታዊት ኣብያተ-ትምህርታት ይርከባ። እታ ብካርልስአንግስ እትፍለጥ ኣብ ማእከል ከተማ ኑራ እትርከብ ቤት-ትምርህቲ እታ እንኮ ናይ ካልኣይ ደረጃ ቤት-ትምህርቲ።
ኣብታ
ብህየርነት እትፍለጥ ኣብ ኑራ እትርከብ ናይ ካልኣይ ደረጃ ቤት-ትምህርቲ 3 ዝተፈላለየ ኣንፈታት ትምርህቲ ኣለዋ። ንሳተን ከኣ፡ ውልቃዊ ኣማራጺ፡ መዳለዊ ፖርግራም፡ ሞያዊ መእተዊ ፖሮግራምን እዮም። እቶም ዝበዝሑ ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ ኑራ ሃገራዊ መደብ ትምርህቲ ምስ መረጹ ናብ ከተማታት ሊንድስበሪን ኦረብሩን ከይዶም ይመሃሩ።
ዕድላት ትምህርቲ
ምምሕዳር ከተማ ኑራ፡ ንትምርህቲ ዓበይቲ ወይ ኣባጽሕ ዝምልከት ሰፊሕ ዕድላትን ባይታን ዘዋደደ ኮይኑ፡ ብጸጋ ጀኦግራፍ ውን ዩኒቨርስቲ ኣብ ዝርከበሉ ከባቢ ይርከብ። ብቐረባ ካብ ዝርከብ ዩኒቨርስቲ እቲ ኣብ ኦረብሩ ዝርከብ እዩ። እቲ
ብምምሕዳር ናይቲ ከተማ ዝምእከል ትምርህቲ ዓበይቲ ብትካል ህየርነት ዝውነን ኮይኑ ኣብኡ ትምርህቲ ዓበይቲ፡ ትምርህቲ ቋንቋ ሽወደን ከምኡ ውን ፍሉይ ትምህርቲ ንዓበይትን ሞያዊ ትምርህርቲ (ኣብ መዳይ ክንክን) ይርከብ። ብዜካ’ዚ ምስ ድልየታትኩም ዝሳነ ዝተፈላለየ ንምምስራት ትካላት ማእከል ዝገብር ትምህርታን ካልእ ብርሕቀት ዝውሰድ ትምህርታትን ውን ኣለና።
ኣገልጎት ጥዕና
ማእከል ጥዕና፡ ሕክምና ኣዴታት፡ ሕክምና ቆልዑ ከምኡ ውን ሕክምና ስኒን ኣብ ማእከል ከተማ ኑራ ይርከብ።
ማእከላት ህጹጽ ሕክምናዊ-ኣገልግሎት ኣብ ሆስፒታል ሊንድስበሪ ሕክምና ዩኒቨርስቲ ኦረብሩን ይርከብ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ መንግስታዊ ኣብያተ-ጽሕፈታት ኣብ እትራኸቡሉ አዋን እሞ ኸኣ ናይ ቋንቋ ሕጽረት ምስ ዝህልወኩም
ተርጓሚ ከም ዝቍጸረልኩም ይግበር።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ካብ ኑራ ናብቲ ኣብቲ ከባቢ ዝርከባ ከተማታት ናይ ምጕዓዝ ዕድላት ብዝምልከት ናይ ኣውቶቡስ ኣማራጺ ጥራይ እዩ ዘሎ። ካብ ኑራ ናብ ኦረብሩ ዝኸይድ መስመር ባብሩ ግን ኣብ መስርሕ ይርከብ። ማእከል መውፈሪ ኣውቶቡሳት፡ ኣብ ማእከል ከተማ ኑራ ኣብ ከባቢ ባሕሪ-ኑራ (ኖራኾን) ይርከብ።
ካብ ኑራ ናብ ከተማ ኦረብሩ፡ ሊንድስበሪን ሄለፎርሽን ዝኸዳ ስሩዓት ኣውቶቡሳት ኣለዋ። ንሰዓታት ንቕሎ ብዝምልከት ኣብ
መርበብ ሓበሬታ መጎዓዝያ ኣውራጃ ኦረብሩ ኣቲኹም ክትረኽብዎ ትኽእሉ።
ካብ ኦረብሩ ናብ ዝዓበየ ክፋል ሽወደንን ከተማ ኦስሎ ነርወይን ብቀጥታ ዝኸዳ ባቡራት ኣለዋ። ኣህጉራዊ መዕርፎ-ነፈርቲ ብቐረባ ካብ ከተማ ኦረብሩ ውጽእ ኢልካ ይርከብ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ዝዓበየ ወሃቢ-ስራሕ ኣብ ከተማ ኑራ፡ ምምሕዳር ከተማ እዩ። ኣብ ምምሕዳር ናይቲ ከተማ 750 ተቆጺሮም ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት ኣለዉ። ኣብዚ ምምሕዳር ከተማ’ዚ
ኣስታት 100 ኣብ ግላዊ ጽላት ዝነጥፋ ትካላት ይርከባ። ካብዘን ዝተጠቕሳ ትካላት እተን ዝዓበያ ትካላት፡ ኦሪካ-ማይኒን፡ ሳንድቪክ ጨንፈር ኑራ፡ ዳንፉ፡ ድሪልኮንን ዩሮፕሮፊልን ይርከብአን። ኣብ እዋን ሓጋይ፡ ከተማ ኑራ ብበጻሕቲ ክተዕለቕልቕ ትርአ። ስለዝኾነ ከኣ፡ ኣብዚ መዳይ’ዚ ንኽትሰርሕ ምሕሳብ ውን ውጽኢታዊ ክኽእውን ይኽእል’ዩ።
ከተማ ኑራ ኣብ ዞባውን
ኣውራጃውን ሜዳታት ዝግበር ንግዳውን ኢንዱስትርያውን ንጥፈታት ብዕቱብ እትዋሳእ ከተማ እያ። ሓደስቲ ትካላት ንምምስራት ኣብ ዝግበር ተበግሶታት ብርክት ዝበለ ድጋፋት ካብ
ኣልሚ ከማኡ ውን ኢኤፊኤስ ዝበሃላ ከምኡ
ውን ኣህጉራዊ ማሕበር ትካላት ሽውደን ዝኣመሰላ ትካላት ብርክት ዝበለ ድጋፍ ኣብ ምግባር ይተሓባበራ።