text:
ሰብኣይ ራህዋ ብንየው-ነጀው ናብራ ውትህድርና ሕልፈት ዝሰኣነ መንእሰይ’ዩ። ከም ኩሉ ኤርትራዊ ስደት ዝሓሸ ፍታሕ ከምጽኣሉ እናተመነየ ኸኣ ካብታ ዝፈትዋ ሓዳሩን ደቁን፡ ዕረ እናጠዓሞ ተፈልየ። ዝበዝሐ ካብ ዕድሚኡ ኣብ ውትህድርናን ከርተትን እዩ ኣሕሊፍዎ። ካብ ምስ ሓዳሩን ደቁን ዘሕለፎ፡ ፈቐዶ በረኻ ገልጠምጠምን ዕንክሊልን ዝበሎ ይበዝሕ። ካብ ኤርትራ ኻብ ዝወጽእ ነዊሕ’ኳ እንተዘየቝጸረ፡ በቲ ማንም ሰብ ዝስክሓሉ ጉዕዞ ምድረ በዳ ሊብያን ባሕርን ሓሊፉ፡ ዑቕባ ካብ ዝሓትት ኣትሒዙ ምጥርናፍ’ታ ዝፈትዋ በዓል ቤቱን ዝፈትወን ደቁን ክርኢ መገዲ ኸናዲ ድቃስ እዩ ስኢኑ። ሓደ መዓልቲ ፍቓድ ኣምላኽ ኮይኑ ምትእኽኻብ’ዛ ስድራ እናተተስፈወ ኽነብር ሓለነ። ከም ትምኒቱ ሆላንድ ኣትዩ፡ ንቡር መስርሕ ስደተኛ ድሕሪ ምምላእ፡ እቲ ካብ ነዊሕ እዋን ዝምነዮ ዝነበረ ምትሕቝቛፍ ስድራቤቱ ዝቐንዓሉ ግዜ እናተቓረበ ምስ መጸ።
በዓልቲ ቤቱ ራህዋን ደቁን፡ ኣብ ዝሓሸ ሃገር ቀሪበን ክጸንሓ ግዴታ ዀነ። ናብ ኢትዮጵያ ሓሊፈን ክጸንሓ ከኣ ከም መደብ ተታሕዘ። ስግረ-ዶብ ይትረፍ ብብዝሒ፡ እሞ ከኣ ኣባላት ሓንቲ ስድራ ቤት ኴንካ፡ ብተናጸል’ኳ ንጋዳ፡ ንራህዋን ደቓን ማዕረ ክንደይ ከቢድን ጽንኩርን ከምዝኸውን ንምግማቱ ኣየጸግምን። ስለዚ’ዩ ድማ ዝሓሸ መገድን ውሕስነትን ኣብ ምንዳይ እቲ ዝበዝሐ ግዜ ዝብላዕ። ራህዋ’ውን ከም ዝዀነት ካልእ ወላዲት ውሕስነት ደቃ ኸተረጋግጽ፡ ዘይክፈል ክትከፍል፡ ካልእ ምስ ድሕነት ዝተኣሳሰር መስዋእቲ ኽትከፍል ድልውቲ ኰይና ተቐረበት።
ስደተኛታት ደቀንስትዮ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ስእሊ፦James Jeffrey/ IRIN News
ጉዕዞ ኻብቲ እትቕመጠሉ ዝነበረት ከተማ ዓድ-ቐይሕ ኰይኑ ብወገን ሓውሲ ከተማ ጸሮና ተጸጊዕካ ዝሕለፍ ብምንባሩ፡ ነዊሕ’ኳ እንተዘይተባህለ፡ እንተ ንራህዋስ ናይ ብሓቂ ፈተነ’ዩ ዝነበረ። እናኣበራረየት ነተን ነኣሽቱ ደቓ ክትሓዝለን’ኳ እንተጀመረት፡ ከይተበገሰት ብድኻም ክትስነፍ ስለዝጀመረት፡ ብኸምኡ መልክዕ ኣብቲ ዝተሓስበ ቦታ በቲ ዝተመደበ ግዜ ከም ዘይብጻሕ ዝተረድኡ መራሕቲ መገዲ፡ ነቲ ዝነበረ ጸገም ብሓባር ክካፈልዎ ኸምዘለዎም ብምግባር ዝሓሸ ውጽኢት ተረኽቦ። ራህዋ ነታ ዝነኣሰት ጓላ ሓዚላ ኽትሳለ ከላ፡ ዝተረፋ ቘልዑት ከኣ እቶም ብሓባር ዝጕዓዙ ዝነበሩ ሰገርቲ ተማቒሎመን መገዶም ቀጸሉ።
በዅሪ ጓላ ኣብ ከባቢ 13-15 ዓመት ዕድመ እትርከብ ኮይና፡ ነብሳ ከምእትኽእል ዘረጋገጸት ህጻን ነበረት። ነገረ ስጋ ዝኾና በዅሪ ጓላ፡ ሳሕቲ ደሓን እየ ኣብ ዝበለቶ ነቶም ዘይነዓቕ ሓገዝ ዝገብሩ ዝነበሩ ሰለስተ ደቂ ተባዕትዮ ሰገርቲ፡ ከተብርዮም ትፍትን እኳ እንተነበረት፡ ብዙሕ ከይከደት ዶልዓስዓስ ትብል ከምዝነበረት ዓይኒ-ዓይና እናረኣየት ብምድፍናቕ ኣዕለለትኒ ራህዋ። ሕማቕ ዝረኣዩ ሕያዎት ሰገርቲ ይቕበሉዋ ምንባሮም እናሰሓቐት ወሰኸትለይ። ብኸምዚ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ስግኣት ሰዓት 8፡00 ናይ ምሸት ኣቢሉ ኣብ ከባቢ ጸሮና ኣብ እትርከብ መርዓት–ጾሮና እትበሃል እምባ ተጸጊዖም ሓደሩ። ወጋሕታ ሰዓት 3፡00 ዝኣክል መጽናዕቲ፡ ሓለዋ ሰራዊት ኤርትራ ክገብሩ ዝሓደሩ ኣስገርቲ፡ መሬት ደሓን ምዃኑ ኣረጋጊጾም ከም ዝብገሱ ገበርዎም፡ ጉዕዞ ሓውሲ ሰላሕታ ኮይኑ፡ ከም ንቡር ዝዓቕሞም እናተሓጋገዙ መሬት ወገግ ክብል ከሎ ሩባ-በለሳ በጽሑ። እቲ ሩባ፡ ዘይከምቲ ዝሓሰብዎን ዝመደብዎን፡ ንምሕላፉ ፍጹም ኣሸጋሪ ኮይኑ ጸንሖም። ወጅሂ ነፍሲ ወከፍ ሰጋሪ ብዝተፈራረቐ ስምዒት ተወረረ። ዝሓለፍዎ ሓደገኛን ኣድካምን መገዲ ተረሲዑ ምልክት ተስፋን ሓጎስን ዓሲልዎ ዝነበረ ገጽ ኩሎም ሰገርትን ኣስገርትን ንእለቱ ክፈራረቕ ከምጀመረ፡ ራህዋ ንባዕላ እናኣስካሕክሐት እያ ትዝክሮ።
ኣብቲ ከባቢ ዝጥቀስ ሓያል ዝናብ’ኳ እንተዘይሃረመ፡ ካብ ኣብ ከባቢታት ሰንዓፈ ዘሎ ኣኽራናትን፡ ኣብ ዶብ ኢትዮጵያ ዝርከባ ዓድታት ዝሃረመ ማይ ናብዚ ዝተጠቕሰ ሩባ ስለዝፈስስ፡ ምልኣት ናይዚ ሩባ ንኽትሰግሮ ኣጸጋሚ’ዩ ዝገብሮ። ዝነበሮም ምርጫ ከወዳድሩ’ኳ እንተፈተኑ፡ ከካብ ነንሕድሕዱ ዘይሓይሽ ኮኖም። ሩባ ክሳብ ዝዝሕል እንተተጸበዩ ድሕነት ኩሉ ሰብ ኣብ ሕቶ ኣትዩ፡ ሰራዊት ኤርትራ ከይረኽብዎም እቲ ዝዓበየ ስክፍትኦም ነበረ። ካብዚ ዝተጠቕሰ ንምህዳም ከኣ ህይወት ህጻናትን ካልኦትን ኣብ ሓደጋ ምእታው ዝዀኖም ሰገርትን ኣስገርትን፡ ኣብቲ ናይ መጀመሪያ ሓሳቦም ረጊኦም፡ ንምዝሓል’ዚ ሩባ ምጽባይ ኮነ። ኣብቲ ምዩቕ ዝበዝሖ ትጽቢት፡ ዝመጽኣካ ተጻባኢ ኽትሰምዓሉ ዘይትኽእል ኮይኑ። ብርቱዕ ድምጺ ናይቲ ውሕጅ፡ ንኹሉ ኣብቲ ከባቢ ዝነበረ ሰብ ሓውሲ ጸማም ቀይሩ፡ ብምልክት ጥራይ ከምዝረዳድኡ ገበሮም። ንሰዓታት ዝኸውን ምስተጸበዩ እቲ ሩባ ቑሩብ ጐደለ’ሞ፡ ሓደ ኻብቶም ኣስገርቲ፡ ቀጻሊ ናብቲ ገምገም ብምኻድ ይፍትኖ ነበረ። ኣብቲ መጀመሪያ ፈተንኡ ደሓን ዝነበረ’ኳ እንተመሰለ፡ ቁሩብ ናብ ሸነኽ ማእከል’ቲ ሩባ ተጠንቒቑ ክስጉም ምስፈተነ ግን፡ ሰንደልደል ኣቢሉ ኽወስዶ ጀመረ’ሞ፡ ብሓውሲ ፈንጠርጠር እናበለ ሓምቢሱ ናብ ደንደስ’ቲ ሩባ ብምጽጋዕ፡ ሓደገኛ ምዃኑ ብተግባር ኣርኣዮም። በብውሽጦም ጸሎት ውልቆም እናኣዕረጉ ኽጸንሑ ከምዘለዎም ብምእማን፡ ግዚያዊ መዕቀሊ ዝኾኖም ቦታ ናብ ምንዳይ ኣተዉ።
ራዕድን ጭንቐትን ኣብ ገጽ ነፍሲ ወከፍ ሰጋርን ኣስጋርን’ኳ ይንበብ እንተነበረ፡ ሓለፋ ኹሉ ግን ንራህዋን በዅሪ ጓላን ምንባሩ ካብ ኣዘናትዋ ራህዋ ኽርዳእ ክኢለ’የ። ትገብሮ ጠፊኡዋ ንብዓት ቁጽርጽር እናበላ፡ ንደቃ ኸተደዓዕስ ላዕልን ታሕትን ክትብል ከላ፡ ድኻም ዘይወጻሎም ኣብ ከባቢኣ ዝነበሩ ሰባት፡ ኣኣብ ዝነበርዎ ግምቡው-ግምቡው በሉ። “ዋይ ኣነ ደቀይ፡ እዚ ኹሉ ትጽቢትስ ነዚኣ እዩ ኔሩ?!” ብዘስምዕ ቃንዛ፡ ስቕ ኢላ ትነብዕ ምንባራ፡ ኣብ ቅድሚ ዓይና ግዲ ቕጅል-ቅጅል ይብላ ኔሩስ፡ እናዀረየት’ያ ዘኪራቶ።
ድሕሪ ንሰዓታት ዝኸደ ትጽቢት፡ ሩባ ብተዛማዲ ጎዲሉ፡ ብሓውሲ ዝግታ ይውሕዝ ብምንባሩ፡ እቲ ዝሓሸ እዋን ከምዝኾነሎም ተረድኦም። ከይተደናጎዩ ክሰግሩ ኸምዘለዎም ብምግባር ከኣ ቕልጥፍ-ቕልጥፍ እናበሉ ናብቲ ደንደስ ሩባ ተጸግዑ። ሓደ ኻብቶም ኣስገርቲ ሓፈሻዊ ጥበብ ኣሰጋግራ-ሩባ ነጊሩ መሪሕዎም ናብቲ ኽሳብ መዓጥቖኦም ዝበጽሕ ዝነበረ ሩባ፡ ንሓንቲ ካብተን ህጻናት ሓንጊሩ ኣተወ። ዝተረፉ ሰገርቲ ነተን ዝተረፋ ቘልዑ ኣብ ዝባኖም ሓዚሎም፡ እግሪ እግሩ እናሰዓቡ ዘገም እናበሉ ኽስጉሙ ጀመሩ። ራህዋ ነታ ሙሉእ ለይቲ ሓዚላታ ዝመጸት ዝነኣሰት ጓላ፡ ነቲ ካልኣይ ኣስጋሪ ሃበቶ’ሞ ቅድሚ-ቕድሚኡ፡ ፍርሒ ብዝተሓወሶ ስጕሚ ኣብ ከባቢ ማእከል ናይቲ ሩባ በጽሐት። ተተገልቢጣ ብምጥማት ድሕነት ጓላን እቲ ሓዚሉዋ ዝነበረ ኣስጋርን ከተረጋግጽ ትፍትን ነበረት።
ብኸምዚ ኩሎም እቶም ሰገርቲ ኣብ መንጎ እቶም ክልተ ኣስገርቲ ዀይኖም ክሳብ ማእከል ናይቲ ሩባ ብዘይ ዝዀነ ይኹን ሽግር ተሳለዩ። ራህዋ ኸም ኣመላ፡ ደሃይ’ታ ኣብ ዝባን ናይቲ ኣብ ጫፍ ዝነበረ ኣስጋሪ ተሓዚላ ዝነበረት ጓላ ንምግባር ንድሕሪት ገጻ ኽትጥምት ክትብል፡ ኣብቲ ሩባ ዝነበረ እምኒ ይኹን ገረብ ክሳብ ሕጂ ዘይትፈልዮ ዓንቀፋ። ስምባደ ተሓዊስዎ ጨብረቕረቕ ክትብል ስለዝፈተነት ከኣ፡ ሓደ እግራ ሓፍ ምስ ኣበለቶ፡ ንእለቱ ምሉእ ነብሳ ኣብ ማእከል’ቲ ሩባ ኽትንሳፈፍ ተረድኣ፡ ኣይ ኣውያት ኣይ ውጫጨ ናይ ርድኡኒ ድምጺ ብምስማዕ ከኣ፡ ብዘይ ንቡር ፈንጠርጠር ክትብል ጀመረት። በብቑሩብ ካብቶም ኣብ ጥቐኣ ዝነበሩ ሰባት ክትፍለ ጀመረት። ኣብ ዝባን እቲ ናይ መጨረሽታ ሰጋሪ’ቲ ሩባ ዝነበረት ህጻን ብምውጫጭ ነቲ ሩባ ኽልተ ገበረቶ። ሓደ ኻብቶም ኣስገርቲን ሓንጊሩዋ ዝነበረ ህጻንን ካልኦትን ድሮ ሩባ ተሳጊሮም ስለዝነበሩ ህይወት ራህዋ ንምትራፍ ተጓየዩ። እቲ ደሓን ምልከት ምሕንባስ-ሩባ ዝነበሮ ኣስጋሪ ተጓይዩ፡ ናብቲ ሩባ ብምእታው ክቐርባ ይፍትን’ኳ እንተነበረ፡ ብስምባደ ትገብሮ ዘይትፈልጥ ዝነበረት ራህዋ፡ ጠሚራ ብምሓዝ፡ ከምዘይ ሕምብስ ብምግባር፡ ንዕኡ’ውን ኣብ ሓደጋ ኣእተወቶ። ድሕሪ ኽንደይ ጥምጥምን ቃልስን ካብ ነብሱ ብምፍንታት ብምርግጋእ፡ ንኹሉ’ቲ እቲ ንሱ ዝብሎ ዝነብረ ብምስማዕ፡ ናብ ደንደስ’ቲ ሩባ ሒዙዋ ኸምዝተጸግዐ ሕፍርፍር እናበለት ኣዕለለትኒ።
ልባ ጠፊኡዋ ዝነበረት ራህዋ ሃተፍተፍ ብዝመስል ድምጺ፡ ሃለዋት ደቃ ኸተረጋግጽ ቀባሕባሕ በለት፡ ኣብ ጥቓኣ ብዘይምንባረን ብብኽያት ተነኽኒኻ ክትመውት ደለየት። ኣብ ጎድና ዝነበረ መድሕና ኽዛረባ እንተፈተነ፡ ፍጹም ብምባል መልቐስ ተተሓሓዘቶ። ዝገብሮ ዝጠፍኦ ወዲ ናብቲ ኣብ ማዕዶ ዝነበሩ እኩባት ሰባት እናኣመልከተ፡ ኩሉ ሰብ ብሰላም ከም ዝሰገረ ቀስ ጌሩ ኸረድኣ ፈተነ። ኣብ መንጎ’ዚ ኩሎም ሰገርቲ ብጉያ ናብቲ ንሶም ዝነበሩዎ ቦታ ኽመጹ ረኣየት’ሞ ቐባሕባሕ እናበለት ድሕነት ደቃ ኣረጋገጸት። ኣይ ሓጎስ ኣይ ጓሂ ፍርቕርቕ እናበላ ንኹለን ደቓ ሓሓቚፋ እናሰዓመት ብንብዓት ተሓጽበት። ትብሎ ጠፊኡዋ ንኹሉ ኣብ ዙርያኣ ዝነበረ ሰብ በብሓደ እናጠመተት፡ ናብ ሰማይ ኣንቃዕሪራ “ተመስገን ኣምላኸይ!” በለት። ልባ ፈሊጣ ቑሩብ ምስ ተረጋግአት፡ መእተዊ ናይቲ ስግር ሩባ ምስቲ ንሳ ዝነበረቶ እንዳኣነጻጸረት፡ ውሕጅ’ቲ ሩባ ነዊሕ ከም ዝወሰዳ ተረደኣ። ከም ኩሉ ኻልእ ሰብ ዝሓስቦ ዝነበረ ተኣምራት ኣጋጣሚ እናኣገረማ ኸኣ ጕዕዞኦም ቐጸሉ። ነዊሕ ከይከዱ ህዝቢ ናይተን ኣብቲ ኸባቢ ዝነበራ ዓድታት ስለዝረኸብዎም፡ ስምባደኦም ከይጎደለሎም፡ ናብ ነቑጣ ስደተኛታት ኣምርሑ። እንክትዝክሮ ንነብሳ ከም ሓለፋ ስደተኛ እናቘጸረት ከም እትነብር ዘማትእ ኣይኮነን።


c: text/html

text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
“ጸልዩ በእንተ ዝናማት”
ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና፡ ንዓመት ኣብ ኣርባዕተ ወቕትታት ማለት ዘመነ መፀው፡ ዘመነ ሓጋይ፡ ዘመነ ፀደይ ከምኡ ውን ዘመነ ክረምት ብምባል ትኸፍሎ።
1. ጊዜ መፀው (ቀውዒ)፦ ካብ 26 መስከረም ክሳዕ 25 ታኅሣሥ ዘሎ ዕለታት እዩ። እዚ ጊዜ’ዚ እቶም ኣብ ክረምቲ ተዘሪኦም ዝበቘሉን ተተኺሎም ዝጸደቑን ኣትክልቲ ዝዕምብቡሉን ዝፈርይሉን፣ ብመዓልቲ ኣብ ብሩህ ሰማይ ፀሓይ ትደምቀሉ፡ ኣብ ለይቲ ድማ ከዋኽብቲ ዝረኣይሉ፡ ጐቦታት’ውን ብዕምባባ ዝሽፈንሉ ወቕቲ እዩ።
2. ጊዜ ሓጋይ፡- ካብ ታኅሣሥ 26 ክሳዕ መጋቢት 25 ዘሎ ጊዜ እዩ። ኣብዚ ወቕት’ዚ ዕምባባታትን ኣቝጽልትን ረጊፎም፡ ሣዕሪ ነቒጹ፡ ዋሕዚ ማይ ኣፍላጋት ኃይሎም ደኺሙ፡ መሬት ካብ ሣዕርን ቈጽልን ዓሪቓ፡ ንዋዒ ፀሓይ ተቓሊዓ ትረኣየሉ ጊዜ እዩ።
3. ጊዜ ፀደይ (ፅድያ)፡- ካብ 26 መጋቢት ክሳዕ 25 ሰኔ ዘሎ እዋን እዩ። ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ገሊኡ ጊዜ መሬት ለሚዓ ጸቢቃ ክትርአ ከላ፣ ኣብ ገለ ጊዜ ድማ ሓሩር ፀሓይ ዝብርትዓሉ እዩ።
4. ጊዜ ክረምቲ፦ ካብ 26 ሰኔ ክሳዕ 25 መስከረም ዘሎ ወቅቲ እዩ። ሰማይ ብደመና ተሸፊኑ፡ ዝናም ብመብረቕን ድምፂ ነጐድጓድን ተዓጂቡ ንምድሪ ዘጥልለሉ፣ ኣፍላጋትን ወኃይዝን ዝመልእሉ፣ ኣትክልትን ኣእዋምን ድማ ብልምላሜን ብቘጽልን ወቂቦም ዝረኣይሉ ወቕቲ እዩ።
ኣብ ጊዜ ክረምቲ ካብ ማያት፡ ጠሊ ብኃይሊ ነፋሳትን ሙቘትን ተኃጊዙ ናብ ኣየር ይዓርግ እሞ ኣብ ደመና ተዓቝሩ ዝናም ይዘንም። ዘርኢ ኣብ ማሕፀነ ምድር ተፀኒሱ ይውለድ፣ ብነፋስ ነቒጹ ብፀሓይ በሲሉ ኸኣ ኣብ ፍረ ይበጽሕ። እዚ ዅሉ ዝኸውን ብኃይልን ትእዛዝን እግዚአብሔር እዩ።
ስለዚ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን፡ ነቲ ‘ ለምኑ ኽወሃበኩም እዩ፣ ድለዩ ኽትረኽቡ ኢኹም፣ ማዕፆ ኳሕ ኳሕ ኣብሉ ኪኽፈተልኩም እዩ’ ሉቃ. 11፡9 ዝበሎ ዘይሕሶ ቓሉ ኣሚና፡ ነቲ ንዅሉ ዚእዝዝ እግዚአብሔር ንምልማን ኣብዚ ጊዜ ክረምቲ፡ ብጸሎተ ቅዳሴን ያሬዳዊ ድርሰትን ካልኦት ጸሎታትን ብፍሉይ ምእንቲ ዝናማትን ፍሬ ምድርን ማያተ ኣፍላግን . . . ብጸሎት ትነቅሕ። “(ነቢይ ኤልያስ) ከም ብሓድሽ ጸለየ፡ ሰማይ ከኣ ዝናም ሃበ፡ ምድሪ’ውን ፍሬኣ ሃበት” ያዕ. 5፡18 ከም ዝብል ዝናምን ፍረ ምድርን ዝርከብ ምስ ፍቓድ እግዚአብሔር ብጸሎት እዩ እሞ ኵሉ ክርስቲያን ክጽልን ‘አሜን’ እናበለ ኪቕበልን መንፈሳዊ ግቡኡ እዩ።
• በእንተ ዝናማት ናስተበቍዕ ከመ እግዚአብሔር ይፈኑ ዝናመ ኀበ ዘይትፈቀድ መካን።
እግዚአብሔር ዝናም ኣብ ዜድልዮ ሥፍራ ኼዝንም ምእንቲ ዝናም ንልምን።
• በእንተ ማያተ አፍላግ ናስተበቍዕ ከመ እግዚአብሔር ይምላእ ኪያሆን እስከ መስፈርት ወዓቅም።
እግዚአብሔር ንኣፍላግ ክሳብ ወሰኖምን ዓቕሞምን ኪመልእ፡ ምእንቲ ማያት ኣፍላግ ንልምን።
• በእንተ ፍሬ ምድር ናስተበቍዕ ከመ እግዚአብሔር የሀባ ፍሬሃ ለምድር ለዘርእ ወለማዕረር።
እግዚአብሔር ንምድሪ ዝዝራእን ዝዕጸድን ፍሬ ኪህባ ንለምን።
• ወለኵልነ እለ በጸሎት ንስእል ወናስተበቍዕ በመንፈሰ ሰላም ይክድነነ ወይጸግወነ፡ ወያብርህ አዕይንተ አልባቢነ። ንቅረብ ወንስአሎ ለእግዚአብሔር ከመ ተሠጢዎ ጸሎተነ ይትወከፍ።
ነዞም ብጸሎት እንልምን ብመንፈስ ሰላም ኪኸድነናን ጸጋኡ ከብዝኃልናን ኣዕይንቲ ኣልባብና ከብርሃልናን፣ ጸሎትና ሰሚዑ ኪቕበል ቀሪብና ንእግዚአብሔር ኣምላኽና ንለምኖ።
• ጸሎት ምእንቲ ዝናማትን ማያት ኣፍላግን
ኦ ንዅሉ እትኅዝ እግዚአብሔር ኣምላኽና! . . .
ኣብቲ ዚድለ ቦታ፡ ዝናማትካ ኸተዝንም ብፍጹም ንልምነካ ኣሎና። ንገጽ ምድሪ ኣለምልም፡ ንትልማ ኸኣ ኣርዊ፡ ንዘርእን ዓጺድን ኣብጽሕ። ኦ ጐይታ ካብ ሕያውነትካ ዚርከብ ይቕሬታኻ ቐልጢፉ ይፈጸመልና።
. . . ንማያት ኣፍላግ ክሳዕ ልክዕ መስፈርቶም ምእንቲ ኪመልኦም ንልምኖ ኣሎና። ሠናያት እትገብር፡ እወ ክረምቲ እተምጽእ፡ ዝናማት ከኣ እትፍኑ ንስኻ ኢኻ እሞ ንገጽ ምድሪ ኣለምልም፡ ትልማውን ኣርዊ። ንዘርእን ንዓጺድን ኣብጽሕ። ምሕረት ንምግባር ሥልጣን ዘሎካ እግዚአብሔር ኣምላኽና ኢኻ። . . .
ንማያት ኣፍላግ ክሳዕ መስፈርቶም ምላእ። ንደመናት ዝናም ኬውርዱ ኣዝዞም። ንኣፍላግ ድማ ብዓቕሞም ማያት ምልኣዮም፡ ኣብ ዜድልየሉ እዋን ንገጽ ምድሪ ኣለምልም። እኽሊ ኣብዝኅ። ናይ’ዚ ዓመት እዚ እቶትውን ብሕያውነትካ ባርኽ።. . .
ሠናያት እትገብር፡ ንኣትክልትን ዕምባባታትን ፍርያት ምድርን፣ ክረምቲ እተምጽእ ኣብ ልዕሊ ገጽ ምድሪ ኸኣ ዝናም እትፍኑ ንስኻ ኢኻ።
እወ ንዅሉ ፍጥረት መጋቢ ንስኻ ስለዝኾንካ ንኣኻ ምስ ወድኻን ፍቁርካን ኢየሱስ ክርስቶስ ምስጋና ይግባእ፣ ምስኡን ምስ መንፈስ ቅዱስን ምስጋናን ግዝኣትን ክብርን ብእኡ ዘሎካ፣ ሎምን ኵሉ ሳዕን ንዘለዓለም ዓለም፡ ኣሜን።
መወከሲ፥ ሥርዓተ ቅዳሴ ‘በእንተ ቅድሳት’ ቍጽሪ 95,96,97 ፣ መስተብቍዕ በእንተ ዝናማት ከምኡ ድማ ዘይነግሥ በእንተ ማያተ አፍላግ ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣብ ዕጥቂ ቓልሲ ህዝቢ ትግራይ ” ዘይተነግረ እምበር ዘይተገብረ የለን ” ክበሃል ከሎ ንወግዒ ክሙቺ ጥራሕ ኣይኮነን ናማን እዩ::
እዞም ጅግና ወያናይ ኣየለ መኮነን ይበሃሉ በጓንዴ ሄልኮፕተር ማሪኾም፡፡ ከመይ ዝብል ሕቶ ከም ዝለዓል ፍሉጥ እዩ፡፡
1974 ዓመተ ምሕረት እዩ ኣብ ወረዳ ሰሓርቲ ሳምረ ከባቢ ፊናርዋ ግባና ተባሂሉ ኣብ ዝፍለጥ ወያናይ ኣየለ ኣብ ዉሽጢ ገዘኦም ናሃለዉ ድምፂ ሄልኮፕተር ብቐረባ ይሰምዑ፡፡ በዓልቲ ገዘኦም እወን ኣብ ድሕሪ ገዘኦም ገለ ዘይፈልጠኦ ነገር ከምዘሎ ናጎየያ መፂአን ይነግረኦም፡፡ ስብኣይ ጓንዴ ሒዞም መሰስ፡፡
ናብ ድሕሪ ገዞኦም ተኸዱ…. ክልተ ኣብረርቲ ካብ ሄልኮፕተር ወሪዶም ከባቢ ክሓቱ ናብኦም ይፅግዑ፡፡ ኣባላት ደርጊ ምኻኖም ምስ ፈለጡ ኢድኩም ንላዕሊ ይብልዎም ማሪኾም ኩሩንኩሪት እዉን ኣሲሮምም ኣብ ኦም፡፡
ካብኡ ኣብቲ ከባቢ ንዝነበሩ ተጋደልቲ ክነግሩ ከይዶም ሄልኮፕተር ምስ ክልተ ኣብረርታ ማሪኸ ተበልዎም መን ክኣምኖም ።
አረ ንዑናይ እሞ ትኣምኑ ኢሎም ወሲዶሞም ተጋደልቲ እሺ ኢሎም ተኸዱ ኩሩንኩሪት ኣብ ኦም ተኣሲሮም ክልተ ኣብረርቲ ኣለዉ ፈንተት ኢላ እዉን ሄልኮፕተር ።


text:
ህዝቢ ኤርትራ ሰላማዊ መንነት ዘለዎ ህዝቢ ኢዩ !
ህዝቢ ኤርትራ ሰላማዊ መንነት ዘለዎ ህዝቢ ኢዩ !
ግዱስ ኤርትራዊ መንእሰይ
ህዝቢ ኤርትራ ንእንታይነቱ ዘምዝንን ዘፍልጥን ናይ ባዕሉ ክብርታት ኣለዎ። ክብርታት ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዶብ መሬቱን ሰማዩን ባሕሩን ብዘለዎ እምነትን ብዝውንኖ ሓባራዊ ስነ-ኣእምራዊ ኣተሓሳስባን ከም ውጽኢቱ ድማ ንሂወቱ ንምምራሕ ብዝውንኖ ኣረዳደኣን ካብ ዝፍጽሞም ግብራዊ ናይ ስራሕ ኣስተዋጾኦታትን ዝምንጭዉ ከም ልምድን ባህልን እናኣዘውተሮምካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ዝወራረሱ ናይ ስልጣኔ ጸጋታት ዘለዎ ህዝቢ ኢዩ። ሂወቱ ንምምራሕ ብተወፋይነት ዝጽዕት ህዝቢ ኣብ ርእሲ ምዃኑ ብኩሉ መዳያዊ ክውንነቱ ዓጊቡ ተመስገን በሃላይን ኣብ ናይ ካልኦት ትሕዝቶ ብኣሉታዊ ቅንኢ ተጸሊዩ ኣብ ናይ ስርቅን ምዝራፍን ምዕማጽን ባህሊ ዝዋፈር መንነት ዘለዎ ህዝቢ ኣይኮነን። ኤርትራዊ መንነት ኣብ ተራ ማሕበራዊ መዳይ መዓልታዊ እቶቱ ንምርካብ ኣብ ክብረት ዘይብሉ ስራሕ ዘይመራሳሕ ክቡር ህዝቢ ኢዩ። ኣብ ውሽጢ ሃገሩ ይኹን ኣብ ስደት ዝተማህረ ብሞዩኡ ዘይተማህረ ድማ ዋላ ኣድካሚ ከቢድ ጉልበታዊ ስራሕ ኣሰላሲሉ ንክብረቱ ቀዳምነት ብምሃብ ብውሑድ እቶት ተደሪሩ ብሕልንኡ ኰሪዑ ክሓድር ዝመርጽ ብሉጽ መንነት ዘለዎ ህዝቢ ኢዩ። ወዲ ሃገሩ ይኹን ካልእ ሰብ ተጸጊሙ ምስ ዝርኢውን ብድንጋጸ ዝከኣሎ ብናይ ምልጋስ ባህሊ ዝልለ ሩህሩህ መንነት ኢዩ። ኣብ መንጉኡ ንዝርከብ ዘይምርድዳእን ግርጭትን ብደረጃ ዓዲ ጎደቦ ቀቢላ …….ወዘተ ዝፍለጥ ባይቶ ሃሊይዎ ብህዝቢ ዝተወከሉ ዓበቲ ዓድን ቀቢላታትን ብሰላማዊ ኣገባብ ናይ ምፍታሕን ምጽውዋርን ክቡር ልምድን ባህልንውን ዝውንን ኢዩ። ንኣብነት ኣብ መንጎ ደቂ ዓዲ ወይ ቀቢላታት ጎነጽ ወይ ግጭት ምስ ዝርከብ ተሰማዕቲ ለባማት ዓበይቲ ዓድታትን ቀቢላታትን ብዝብል ስያመ ዝፍለጡ ክቡራት ኣቦታት ብቅጽበት ተዛቲዮም ብሰላማዊ ኣገባብ ይፈትሕዎ። ንሓባራዊ ናይ ዓድታትን ቀቢላታትን ዝምልከት ጉዳያትውን እንተኾነ ንወትሩ ከም ባይቶ ዓዲ : ባይቶ ቀቢላ ኣብ ዝፍለጥ በሪኽ ወይ ኣብ ድሙቅ ጽላል ዘለዎ ዓቢ ናይ ሩባ ገረብ ተኣኪቦም ተዛቲዮም ክፈትሕዎ ምርኣይ ኣነ ባዕለይ ኣጸቢቀ ዝፈልጦን ካልእ ንኤርትራዊ መንነት ብቀረባ ዝተኸታተለ ተዓዛባይን ዝምስክሮ ሓቂ ኢዩ። እቲ ኣብ ሕቅፉ ዝዓበኹ ብጣዕሚ ዘፍቅሮን ዝሕበነሉን ኤርትራዊ መንነት ከምዚ ክሳብ ዝኾነ ብእንጻር እዚ ኣነ ዝፈልጦ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ስልጣኔን ባህርያትን ማለት
1/እቲ ካብ ፈለማ ሰብዓታት ጀሚሩ ክሳብ ሰማንያታት ዝቀጸለ ኣብ መንጎ ፖሊቲካውያን ወድባት ህዝቢ ኤርትራ ዝተራእየ ናይ ኲናት ሕድሕድ ምቅትታል ደኣ ካብ ናይ መን ጨካንን ቂመኛን ባህልን ባህርያትን ስልጣኔን ዝመንጨወ ኢዩ?
2/ እቲ ኣብ መንጎ ስድራቤታትን ዓድታትን ቀቢላታትን ብምትእትታው ናይ ፋሕ ጭንግራሕ ተረኽቦታት ስራሕውን ካብ ናይ መን ባህርያትን ልምድን ዝተወርሰ ኢዩ?
3/ እቲ ንኤርትራዊ ባህሪያት ዘይመስል ብናይ ዓድን ኣውራጃን ሃይማኖትን ጎዶቦን ፖሊቲካ ንኤርትራዊ መንነት ዝድውን ምጽልላምን ምክሳስን ከ ካብ ናይ መን ልምድን መንፈስን ዝሰዓበ ኢዩ? ኢለ ንነዊሕ እዋን መልሲ ከይረኸብኩሉ እናሓመሰኒ ዝመጸ ኮይኑ ጸኒሑ።
ኤርትራዊ መንነት ኣብ ከበሳ ይኹን መታሕት ንዘጓነፎ ውሽጣዊ ናይ ባዕሉ ግጭት ንምፍታሕ ኣብ ባይቶ ኣብ ዝዛረበልሉ እዋን ሚዛኑ ዝሓለወ ናይ ምርድዳእ ባህርያት ኢዩ ዘርኢ። ገለ ከም ናይ ኤርትርዊ መንነት መምዘኒ ካብ ኣባሓጎታተይን ኣቦታተይን ዝርእዮ ዝነበርኩ ከም ኣብነት ንምጥቃስ ዝኣክል:–
ሓደ ኣቦ ወይ ኣባሓጎ ተንሲኡ ኣብ ባይቶ ክዛረብ ወይ ቃሉ ከስምዕ እንከሎ ብቀዳምነት ወትሩ ዘዘውትሮ ልምዲ ኣለዎ። ብኸምዚ ዝስዕብ እገባብ ክዛረብ ከኣ ይርኢ ነረ። ዝኸበርኩም ኣሕዋተይ ደቂ ዓደይ ደግምስ ኩሉኹም ኣብዚ ባይቶና እትርከቡ ኣሕዋት ካባይ ንላዕሊ ለባማትን ፈላጣትን ኢኹም ይኹን እምበር ኣነውን ነዛ ንእሽቶይ ቃለይ ከስምዕ ፍቀዱለይ ኢሉ ብትሕትና ኢዩ ዝዛረብ ። እዚ ናይ ኣባሓጎታትናን ኣቦታትናን ባህሊዚ ዘመልክቶ እንተሃሊዩ ኢርትራዊ መንነት ንነብሱ ማዕረ ሰብ እምበር ልዕሊ ሰብ ወይ ትሕቲ ሰብ ከምዘይሰርዕን ትምክሕታዊ ከምዘይኮነን ንዓይ ኣጸቢቁ ዝሕብነንን ዝሕጉሰንን ግሉጽ ክብሪ ኢዩ ። ይኹን እምበር ገለ ኤርትራውያን እሞኸኣ መራሕቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቦምን ጎረቤቶምን ካብቲ ኣነ ዝፈልጦ ናይ ኣቦታተይ ባህሊ ወጻኢ ኣዚዩ ዘደንጹ ቃላትን ሓረጋትን እናሰንዘሩ ማለት:-
1/ኣነ ኢየ ፈላጥ ኣነ ዝበልኩዎ ይኹን
2/ ብሒም ንዝበለ ምእሳር ምስዋር ምቅታል ንኣብነት ከም ንበዓል ስዉእ ጀግና ስዒድ ሳልሕ: ወልደ ዳዊት ተመስገ…..ወዘተ ካልኦትን ምቅንጻል
ምስቲ ቅድም ካብ ኣቦታተይ ዝወረስክዎ ልምዲ ተገራጪዪኒ ካበይ ዝመጸ ባህርያት ኢዩ ኢለ ንነብሰይ ብምሕታት ጭንቀት እናፈጠረለይ ካብ ዝመጽእውን ነዊሕ እዋን ኮይኑ ጸኒሑ።
ኤርትራዊ መንነት ናይ ሃይማኖታትን ሕብረ-ብሄራውን ቛንቛታትን ብዙሕነት ዝውንን በብሰረተ- እምነታቱን ቛንቛታቱን ተኸባቢሩ ኣብ ፖሊቲካውን ማሕበራውን…..ወዘት ሂወቱ ብዝተዛነቀ ቅዱስ ትርኢት ምእንቲ ሃገሩ ዘድሊ ናይ መስዋእትነት ዋጋ ዝኸፈለን ኣብ ነንሕድሕዱ ዝደናገጽን ዝተሓጋገዝን ኣብ ሓጎስ ኮነ ሓዘን ዝደባበስን መንነት ኢዩ። ኤርትራዊ መንነት ሰማንያ ካብ ሚእቲ ኤኮኖምያዊ እቶቱ ኣብ ማሕረስ ዝተዋፈረን ሓረስታይ ስለዝኾነንን ኣብ መንጎ ክልተ ኤርትራውያን ዜጋታት ብናይ ገግራቶም ድልድል ምኽንያት ኣብ ግጭት ምስ ዝኣትዉ ብዓበይቲ ዓዲ ደደረትኩም እዚ ኢዩ ንዝተባህሎም ብይን ኣሜን ኢሎም ዝቅበሉ መንነት ዘለዎም ኢዮም። ከም ውጽኢት ናይዚ ውሽጣዊ ብሩኽ ክብርታቱን ስልጣኔኡን ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ብዶብ ናታይ ናትካ ዝዓይነቱ ጸገም ምስ ዘጋጥሞ ተሃንዲዱ ኣብ ደም ምፍሳስ ከይበጸሐ ንይብጻሓኒዩ ዝብሎ ጉዳይ ብልዝብ ንምፍታሕ ንሰላም ኣንጊሁ ዝደለያን ሃረር ዝበላን ግን ከኣ ገና ሰላም ዘየስተማቀረን መንነት ኢዩ። ኤርትራዊ መንነት ነቲ ኩሉ ዘጓነፎ ናይ ደገን ውሽጥን ውዲታት ተጻዊሩ ከይተንበርከኸ መግዛእቲ ስዒሩ መሬቱ ካብ ወረርቲ ነጻ ገሩ። ድሕሪ ነጻነት እቲ ኩሉ ንህዝቢ ኤርትራ ኣብ ናይ በረኻ ቃልሱ ዘጓንፍ ዝነበረ ምሕለኻታትን ኣደራዕን የብቅዕ ይኸውን ኢለ ተስፋ ኣይቆረጽኩን ጸገም ክሓልፍ ኢዩ ኢለ ተሃንጢየ ግን ከኣ
1/ ነቲ ምስ ኩለን ጎረባብቲ ሃገራት ናይ ጽልኢ ምትኹታዃትን ብፍላይ ከኣ ነቲ ምስ ኢትዪጽያ ዝተኣትወ ናይ ህልቂትን ደም ምፍሳስን ኲናት ርኢየ።
2/መንእሰይ ኤርትራ ናይቲ ዝተኣጉደሉ ኲናትን ወረ-ኲናትን እሱር ኰይኑ ምስ ሞተን ምስሓሰሞን ንቅድሚኡ ሃጽ ኢሉ ናይ ምጥፋእ ተረኽቦ ስዒቡ ርኢየ።
3/ እቶም ናይ ኤርትራዊ ሓርበኝነት መንነትን ምልክታትን ዝኾኑ ጉጅለ 15ን ቢተወድድ ኣብረሃን ሓርበኛ ገዲም ተጋደላይ መስፍን ሓጎስን ጉዕዞና ከፊኡ ኢሎም ለውጥን ጉዕዞ መንግስቲ ክግምገምን ኣኸባ ስለዝጠለቡ ገሊኦም ክእሰረሩን ገሊኦም ከኣ ካብ ሃገር ክባረሩን እውን ፈሊጠ
4/ ከም ብዓል ሓርበኛታት ስዉእ ተጋደላይ ኣሕመድ ናስርን ስዩም ዑቕባሚካኤል ሓረስታይን ኣብ ወጻኢ ሃገራት ተሰዊኦም ኣብታ ምእንተኣ ምሉእ ዕድሚኦም ዝተቃለሱላ መሬት ሓመድ ኣዳም ናይ ዘይምልባሶም ተረኽቦውን ኣስደሚሙኒ ነገር ገደደ ክብልን ዳግም ንድሕሪት ግልጽ ኢለ ንኤርትራዊ መንነት ኣጸቢቀ ከም ዝምርምርን ዝውከስን ኮይነ ኾይኑ ግን ኣብቲ ኣባሓጎይን ኣቦይን ዝነግሩኒ ዝነበሩን ባዕለይውን ኣብ ዝነብረሉ ዝነበርኩ ኤርትራዊ መንነት ግን ፈጺመ ኣይተጠራጥርኩን። እዚ ኩሉ ክፋእ ካበይ ኢዩ ኢለ ጭቡጥ መሊሲ ስኢነ ካብ ምጭናቅ ግን ኣየዕረፍኩን።
ይኹን እምበር ሓቀኛ ባህርያትን መንነትን ደቂ ሰባት ንኹሉ ብሩህ ከይኮነ ክሓልፍ ስለዘይከኣል ቅድሚ ገለ ኣዋርሕ ናይ ሰላም መስርሕ ኢትዮ-ኤርትራ ተጀሚሩ ቀ/ሚኒስተር ኢትዮጽያ ዶ. ኣብየ ኣሕመድ ተደሚርና ብውልቀ መላኺ መራሕ ስርዓት ህግደፍ ድማ ስልጣን ኣረኪበካ ኣሎኹ ምስተበሃሃሉ ብዛዕባቲ ኩሉ ኣብ ላዕሊ ዝገለጽኩዎ ንነዊሕ ዓመታት መልሲ ከይረኸብኩሎም ከጨንቁኒ ዝጸንሑ ሕቶታት ለካስ!!! ለካስ!!! ለካስ!!!……..ለካስ!!! ክብል ጀሚረ።
መቀጸልታ ናይቲ ናይ ቀደም ባሕሪ ዘለዋ ዓባይ ኢትዮጽያ ዝብል ኣህጉራውን ዞናውን ውዲታት ካብ ነዊሕ እዋን ኣብ ውሽጢ እቲ ክቡር ኤርትራዊ መንነት ሕጂ ብግህዶ ከብጓዕብዕ ዝርከብ መንቐኛ ተዘሪኡ እናተሰርሐ ከምዝመጸ ክበርሃለይ ይጅምር ከህሉ ድማ ይብል ኣለኹ።
ገዛእትን ኣህጉራውያን ዓንገልቶምን መሬት ህዝቢ ኤርትራ ክወሩ ተበጊሶም ኤርትራዊ መንነት ግን ከምቲ ኣቀዲመ ዝገልጽክዎ ባህርያቱን ስልጣኔኡን ናብ ጎነጽን ደም ምፍሳስን ከይተሃወኸ ኤርትራ ናተይ ኢያ ግደፉለይ ኢልዎም። ንሶም ግን ኣብ ብዝሖምን ኩምራ ሓጻውኖምን ናሚኖም ተመኪሖም ንኣባሓጎይ ዓብደልቃድር ከቢረን ካልኦትን ብዙሓት ኣቦታተይን ኣያታተይን ቀቱሎም። ኤርትራዊ መንነት ግን ኣይተንበርከኸን ሰውርኡ ኣዊጁ ክምክቶም ምስ ጀመረ ኤርትራ መሬታ እምበር ናይ ህዝባ መንነት ኣየድልየናን ኢሎም ኣብ ዖና: በስክዲራ: ኣቑርደት ሰንበት ጸላም: ኦምሓጀር: ኮሮኮን: ወኪድባ: ምስያም: ሃዘሞ: ኢምበረሚ: ኣብ ደንከል ድማ ኣብ ጢዖ: ሽዕብ: ኣብ ኣስመራ ከኣ ብቀይሽብር ኣሽሓት ሂወት ህዝቢ ኣህሊቂም በዚውን ንርትራዊ መንነት ከንበርክኽዎ ኣይከኣሉን። በዚ ናይ መወድእታ ተሪፍዎም ዝነበረ ካብ ነዊሕ እዋን ኣብ ውሽጥና ዘሪኦሞ ዝጸንሑ ንመንነትን ባህርያትን ኤርትርውነት ዘይመስል መጣቆሲ መብቀኛ ሎሚውን ኣይክዕወቱን ኢዮም ይብል። ምእንቲዚ ኩሉ ኤርትራዊ ብፍላይ ከኣ መንእሰይ ጉዳይና ግዳይ መንነት ብምዃኑ ክንምክቶም መድረኽ ይሓተና ዘሎ ይመስለኒ ኣሎ እም ዳግም ሓንሳእን ንሓዋሩን ዘይርሳዕ ትምህርቲ ንምሃቦምን ንምቅባጾምን ክንዳሎ ዘሎና ኮይኑ ይርኣየኒ ኣሎ።


text:
ዋጋ ነዳዲ ኣብ ወርሒ ጥሪ’ውን ብዝነበሮ ክቕፅል ተወሲኑ
መቐለ ጥሪ 01/2010(ድወት) ዋጋ ነዳዲ ኣብ ወርሒ ጥሪ’ውን ብዝነበሮ ከምዝቕፅል ሚኒስቴር ንግዲ ኣፍሊጡ፡፡
እቲ ሚኒስቴር ከምዝገለፆ ብዜካ ዋጋ ነዳዲ ኣውሮፕላን ዋጋ ምህርቲ ካልኦት ዓይነታት ነዳዲ ኣብ ወርሒ ታሕሳስ ብዝነበሮ ዋጋ ኣብ ወርሒ ጥሪ’ውን ብዘለዎ ክቕፅል’ዩ፡፡
ሚኒስቴር ንግዲ ንኤዜኣ ኣብ ዝለኣኾ ፀብፃብ ክሳብ 30 ጥሪ 2010ዓ.ም ኣብ ዋጋ ነዳዲ ኣውሮፕላን ኣብ ወርሒ ታሕሳስ ዝሽወጠሉ ካብ ዝነበረ 21 ቅርሽን 6 ሳንቲምን 40 ሳንቲም ወሰኽ ብምግባር 21 ቅርሽን 46 ሳንቲምን ክሸውጥ’ዩ፡፡
እዚ መንግስቲ የተግብሮ ዘሎ ምርግጋዕ ዋጋ ብዝበለፀ ውፅኢታዊ ንምግባርን ምንካይን ምውሳኽን ዋጋ ነዳዲ ኣብ ዕዳጋ ዓለም ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘይምርግጋዕ ንከይፈጥር ተባሂሉ ዝተወሰነ’ዩ፡፡
እዚ ዋጋ ብደረጃ ዓለም ዝህሉ መበገሲ ዋጋ ነዳዲ መሰረት ብምግባር ከምኣድላይነቱ ወሰኽ ክግበረሉ ከምዝኽእል ድማ እቲ ሚኒስቴር ኣፍሊጡ ኣሎ፡፡


text:
ፕረዝደንት ቡሃሪ ምስ ፕረዝደንት ኣሜሪካ ክራኸቡ’ዮም
መቐለ ሚያዝያ 09/2010(ድወት) ፕረዝደንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ ምስ ፕረዝደንት ናይጀርያ መሓመድ ቡሃሪ ኣብ መወዳእታ እዚ ወርሒ ክራኸቡ’ዮም፡፡
30 ሚያዝያ 2018 ምስ ፕረዝደንት ናይጀርያ መሓመድ ቡሃሪ ኣብ ዋይት ሃውስ ክራኸቡ ቖፀሮ ዝሓዙ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ጉዳይ ምምሕያሽ ቁጠባ ቃልሲ ኣንፃር ግብረ ሽበራን ህንፀት ስርዓት ዲሞክራሲን ከምዝዝትዩ ተገሊፁ፡፡
ቢቢሲ ካብ ማዕኸናት ዜና ናይጀርያ ረኺበዮ ዝበሎ ሓበሬታ ከምዘመላኽቶ ኣብ በዓል ሹመት ፕረዝደንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ ብሕታዊ ኣፍሪካዊ መራሒ ኮይኖም ዝተረኸቡ ቡሃሪ ኣሜሪካ ኣብ ኣፍሪካ ንዝህልዋ ስትራተጂካዊ ርክብ ንምጥንኻር ከምዝሕግዞም ገሊፁ፡፡
ኣሜሪካ ብፍላይ ኣብ ናይጀርያ ንዝንቐሳቐስ ኣሸባሪ ጉጅለ ባኮ ሓራም ንናይጀርያ ሓገዝ ፀጥታ ንምግባር ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ነበር ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ሬክስ ቴለርሰን ቃል ብምእታዎም ዑደት እቶም ፕረዝደንት ነዚ ዘጠናክር እዩ ይብሉ ፀብፃባት፡፡


text:
ሓምለ 10, 2018
ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ማይክ ፓምፐይ
ዋሽንግተን — ኤርትራን ኢትዮጵያን ንዝጸንሓ ኹናት ብምዝዛም ሓባራዊ አዋጅ ሰላምን ምሕዝነትን አጽዲቀን። ኣሜሪካ ኣብ መንጎ ሃገረ ኤርትራን ፈደራል ዲሞክራቲክ ሪፖብሊክ ኢትዮጵያን ን20 ዓመታት ዝጸንሓ ግጭት ብምዝዛም ሓምለ 9 ዝተፈረመ ስምምዕ ሰላምን ጸጥታንን ብሓጎስ ተቐቢላቶ’ላ።
ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ዶ/ር አብይ አሕመድን ፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፈወርቂን ብትብዓት ንህዝብታት ክልቲኦም ሃገራት ናብ ሰላም፡ብልጽግናን ፖለቲካዊ ለውጢ ብምምርሖም ንንእድ።
ዝምድና ክልቲኣን ሃገራት ናብ ንቡር ንምምላስን ንምትግባር እቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተፈረመ ኣዋጅ ሰላምን ምሕዝነትን ህዝብታት ክልቲኣን ሃገራት ኣብ ሓባራዊ ፖለቲካዊ፡ቁጠባዊን ማሕበራዊ ዝምድንኦምን ባህጎምን ከተኹሩ ዕድል ዝህብ’ዩ።
ኣሜሪካ ድማ ነዚ መስርሕ ሰላም ኣብ ምትግባሩ ነዚ ኸይዲ ዘድልይ ሓገዝ ንምብርካት ድልውነታ ትገልጽ ዝበለ መግለጺ ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ብተወሳኺ ኩሎም ወገናት ብርእሰ ተአማንነትን ግሉጽነትን ክሰርሑ ነተባብዕ ኢሉ’ሎ።
እቲ መግለጺ ኣብ መወዳእታ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝፍጠር ሰላም ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃን ቀይሕ ባሕሪን ምርግጋእ፡ ጸጥታን ምዕባለን ዝፈጥር’ዩ ይብል።


text:
Human Rights Watch ብሰሉስ ኣብ ዘውጽኦ ሪፖርት፡ ሰበ-ስልጣን ኢትዮጵያ ንገዛኢ ፓርቲ ንዘይድግፍ ዝኮነ ይኹን ሰብ፡ ረድኤት ብምንፋግ፡ ከም ፖሊቲካዊ መጨቆኒ መሳርሒ ይጥቀምሉ`ለዉ ኢሉ`ሎ
እቲ ሪፖርት ኣተሓሒዙ እቶም ሰበስልጣን ንሓረስቶት ዘመናዊ ድኹዒ ይኽልክሉ፡ ኣባላት ተቓወምቲ እንተኾይኖም ኣብ ፕሮግራም-መግቢ-ንስራሕ ንኸይሳተፉ`ውን ይእግዱ ይብል።
Human Rights Watch ብምቕጻል: መማህራንን ተማሃሮን ፡ ስነ-ሓሳብ `ቲ ገዛኢ ፓርቲ ንኽምሃሩ፡ ኣብ ኣኼባታት-“ንቕሓት” ክሳተፉ ከምዝግደዱ`ውን ተርዚሩ።
ብኻልእ ወገን፡ ምንስተር ኮምኒከሽን ኢትዮጵያ ኣቶ በረኸት ስምኦን ንቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ ምላሽ፡ ምዕዳል ረድኤት ወጻኢ ብምሰረት ሰብኣዊ ኣገዳስነት`ምበር፡ ንፖለቲካ ኣብ ግምት ኣእትዩ ኣይኮነን ኢሎም።
ኣተሓሒዞም፡ እዚ ኣብ U.S ዝርከብ ንባዕሉ ዝሾመ Human Rights Watch ኣብ ኢትዮጵያ ስርዓት ክቕይር ደልዩ ስለዘይተሳኻዓሉ ካብ ጭንቀት ተበጊሱ`ዩ ኢሎም።
Human Rights Watch ኣብ 53 ቁሸታት ኢትዮጵያ ንልዕሊ 200 ሰባት ቃለ-መጠይቕ ከምዘግበረ ይገልጽ።
ንምሉእ ትሕዝቶ ኣብ ምልክት ድምጺ ብምጥዋቕ ምስማዕ ይክኣል


text:
ቀዳም 14 ሚያዝያ 2018 ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ እቲ ኣብ ከክልተ ወርሒ ዝካየድ ስሩዕ ሓፈሻዊ ናይ ኣባላት ኣኼባ ኣካይዱ።
ከምቲ ልሙድ ኣኼባ ብጸብጻባት ናይ ዞባ ቤት-ጽሕፈታትን ንኡሳን ሽማግለታትን እዩ ጀሚሩ። ብሓፈሻኡ ኣባላት ብኩለን ቤት-ጽሕፈታት ዝቐረበ ጸብጻባት ኣመስጊኖም።
ብናይ ዉድባዊ ጉዳያት ምስ ናይ ጎሽጓሽ ሽማግለ ብዝተገብረ ጽዑቕ ጻዕርታት፡ ብዙሓት ሓደስቲ ኣባላት ብፍላይ ኣብ ካናዳ ኣብ ሰልፍና ከምእተጸንበሩ ተሓቢሩ። ኣብ እስራኤል’ውን ብዙሓት ሓደስቲ ኣባላት ከምእተጸንበሩናን ሓደስቲ ጨናፍር ይቖማ ምህላወንን ኣኼበኛ ተበሲሩ።
ብናይ ገንዘባውን ማሕበራውን ጉዳያት ቤት-ጽሕፈት ብዝተኻየደ ዕቱብ ጻዕሪ፡ ልኡኽ ናይ ሰልፍና ናብ እስራኤል ዑደት ንኸካይድ ዝተገብረ ናይ ገንዘብ ምውጻእ ወፈራ ዕዉት ምንባሩ ተገሊጹ። ዕዉት ምንባሩ ጥራሕ ዘይኮነ ኩሉ ዝተኣትወ መብጽዓ ኣብ ዉሽጢ ሓደ ሰሙን ኣብ ሳጹን ምእታዉ ናይ ኣባላት ሞራል ሓፍ ዘበለ ኣወንታዊ ሓበሬታ ነይሩ።
ቀጺሉ ናይ ዜናን ባህልን ቤት-ጽሕፈት ጸብጻብ ናይ ዘካየዶ ንጥፈታት ኣቕሪቡ።
ድሕሪዚ ሓው ተስፋይ ደጊጋ ሰልፍና ምስ ሓይልታት ተቓዉሞ ኣብ ናይ ሓባር ምርድዳእ ንምብጻሕ ዝገብሮ ዘሎ ጻዕርታትን ተበጺሑ ዘሎ ምዕብልናታትን ድሕሪ ምሕባር ብጠለብ ናይ ዞባ ሽማግለ መሰረት፡ እቲ ንሰልፊ ህዝብን ሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራን ናብ ሓደነት ዘብጸሐ ጉዕዞ ከመይ ነይሩ። እቲ ስዒቡ ንኣቶ መስፍን ሓጎስን ዉሑዳት ሰዓብቱን ሰልፊ ገዲፎም ክኸዱ ዝገበረ ዘይምርድዳእ ከ እንታይ መበገሲኡ ብዝብል ኣርእስቲ ሰፊሕ መግለጺ ሂቡ። ብዘይካዚ ኣብ ከባቢና ብፍላይ ከኣ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርአ ዘሎ ሓድሽ ምዕብልናን ገና ክረአ ዘለዎ እኳ እንተኾነ ንኤርትራውያን ክመይ ክጸልወና ይኽእል ኣብ ዝብል ዛዕባ መግለጺ ሂቡ።
ኣኼባ ንሕቶን መልስን ተኸፊቱ ብህዱእ መንፈስ ኣባላት ሕቶታቶምን ርእይቶኦምን ኣቕሪቦም። ኣብ መደምደምታ ኣባላት ከምዚ ዝኣመሰለ ኣኼባታት ከምዚ ጀሚሩዎ ዘሎ ቀጻሊ ክኸውን ተላቢዮም ኣኼባ ተደምዲሙ።
ክንዕወት ኢና!
ውድቀት ንምልካዊ ስርዓት!
ክብርን ዘልኣለማዊ ዝኽርን ንስዉኣት ኤርትራ!
ወኪል ቤት ጽሕፈት ዜና
ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ሰ.ዲ.ህ.ኤ.
14 ሚያዝያ 2018


text:
ኣማልድነት ቅዱሳን ብኣጸደ ነፍሥ
ኣማልድነት ቅዱሳን ብኣጸደ ነፍሥ
ብስም ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሐዱ ኣምላኽ ኣሜን
ኣብ’ዚ ዘመን እዚ ብዙሓት ኣማልድነት ናይ ቅዱሳን ብኣፀደ ሥጋ ማለት ብሕይወቶም ከለዉ ካብ መጽሓፍ ቅዱስ ከምዘማልዱ ምስ ኣረጋገጽናሎም ምስ ሞቱ ግን ኣየማልዱን ኢዮም ኢሎም ካብ ኣፍንጫ ዘይሓልፍ ክርኽር ሓዘል ኢ-መጽሓፍ ቅዱሳዊ ትርጉም ናይ ገዛእ ርእሶም የመሓላልፉ ኢዮም። ነገር ግን መጽሓፍ ቅዱስ ቅዱሳን ብሕይወት ከለዉን ምስ ሞቱን ምልጃኦም ከምዘይፍለየና እቲ ህያው ቃል እግዚኣብሔር ይነግረና ኢዩ እንበኣር ከም ናይ እግዚኣብሔር ፍቃድ ኣነን ንስኹምን ንሎምዓንቲ እንመሃሮ ናይ እግዚኣብሔር ቃል ብዛዕባ ኣማላድነት ቅዱሳን ብኣፀደ ነፍሥ/ማለት ምስ ሞቱ ክከውን ኢዩ።ኣማልድነት ቅዱሳን ክንርዳእን ኣብ ሕይወትና ኽንትርጉሞን ናቱ ናይ ቅዱስ እግዚኣብሔር ሰናይ ፍቃዱ ይኩን።
እንበኣር ኣማልድነት ቅዱሳን ኣብ ክልተ ከፊልና ክንርእዮ ክንፍትን ኢና
1ይ) ብቓል ኪዳን
ቃል ኪዳን ክንብል ከለና እግዚኣብሔር ንዘፍቅሮም ዝኣተዎ ውዕልን ስምምዕን ማለት ኢዩ ምንም እኳ እዚ ቃል ኪዳን እዚ ብሕይወት ከለዉ ይወሃቦም እንበር ምስ ሞቱ’ውን ተረሲዑ ዝተርፍ ኣይኮነን እንታይ ደኣ ደቂ ሰባት በዚ ቃል ኪዳን እዚ ተጠቀምቲ እንዳኾና ናብ ሕይወት ንኽንበጽሕ ይድግፈና ስለዚ ነገር እውን እቲ ህያው ቃል እግዚኣብሔር ከምዚ ይብለና። >>(ዘጽኣት ምዕ 20፡6) ይብል ከምኡ ውን ኣብ( ዘዳግም ምዕ 7፡9 )ከምዚ ይብለና  >> እንበኣር እዚ ሽሕ ወለዶ እንዳተባህለ ዝግለጽ ዘሎ እቲ ዋና ናይቲ ኪዳን ዝኾነ ቅዱስ ሰብ ድሕሪ ካብ ምድሪ ምሕላፉ ብድሪኡ ንዝተረፉ ኮላይ ጸኒዑ ዝነብር ደኣ እንበር ንሱ ብሕይወት ክሳዕ ዘሎ ጥራይ ዘገልግል ኣይኮነን። ከመይሲ ሞት ከይጠዓመ ክሳዕ ሽሕ ወለዶ ዝኣክል ብሕይወት ክነብር ዝኽእል የልቦን።
እዚ ግን ምንም ቅዱሳን ብስጋ ‘ኳ እንተ ሞቱ ዘይመውትን ዘልኣለማውን ቃል ኪዳን ስለዘለዎም ድሕሪ ዕረፍቶም በዚ ቃል ኪዳን እዚ ተጠቐምቲ ንኸውን። እንበኣር ነዚ ኣብነት ክኾነና ዝኽእል ሲዒቡ ዘሎ ናይ ቅዱስ መጽሓፍ ፍጻሜታት ክንርኢ ኢና። >>(ዘጽ ምዕ 32፡11-14)
እንበእር ኣብዚ ዝረኣናዮ ቃል እንተድኣ ኣስተውዒልና ኬንና እግዚኣብሔር ብቃል ኪዳን ኣብራሃምን ይስሓቅን ያቆብን ተለሚኑ ንህዝቡ ከምዝመሓረ ነንብብ። በቲ ግዜ እቲ ግን እዞም ኣቦታት እዚኣቶም ብሕይወተ ሥጋ ኣይነበሩን ፡ እኳ ድኣ ካብ ምድሪ ካብ ዝፈላለዩ’ስ ልዕሊ 430 ዓመታት ዝኣክል ሓሊፉ ነይሩ። እንተኾነ ግን እግዚኣብሔር ብዘመን ዘይድረት ህያውን ዘልኣለማውን ቃል ኪዳን ስለዝሃቦም በቲ ዝሃቦም ቃል ኪዳን መሰረት ድማ እግዜብሔር ምእንቲ እቶም ቃል ኪዳን ዝሃቦም መሓሮምን ኣድሕኖምን ከምኡ’ውን ኣብ (ዘዳግም ምዕ 9፡4-5) ከምዚ ይብል<<እግዚኣብሄር ኣምላኽካ ኻብ ቅድሜኻ ምስ ሰጐጎም ድማ፡ ብልብኻ፡ ጻድቕ ብምዃነይ እግዚኣብሄር ነዛ ምድሪ እዚኣ ኽወርሳ ኣእትወኒ፡ ኣይትበል። ነዞም ህዝብታት እዚኣቶም እግዚኣብሄር ካብ ቅድሜኻ ዚሰጎም ዘሎስ ሕሱማት
ብምዃኖም ደኣ እዩ። ብጽድቅኻን ብቕንዕና ልብኻን ኣይኰንካን ንስኻ ንምድሮም እትኣትዋን እትወርሳን ዘሎኻ፡ እግዚኣብሄር ኣምላኽካ ነዞም ህዝብታት እዚኦም ካብ ቅድሜኻ ዚሰጎም ዘሎ፡ በቲ
ሕሱም ዝገበርዎ፡ ድማ እቲ እግዚኣብሔር ነቦታትካ፡ ንኣብርሃምን ይስሃቅን ያእቆብን፡ ዝመሐለሎም ነገር ምእንቲ ኬቕውም ደኣ እዩ።
እንበኣር እዚ ክንርእዮ ዝጸናሕና ናይ ኣብራሃም ቃል ኪዳን ክኸውን እንከሎ፥
ካብ’ዚ ብምቅጻል ድማ እግዚኣብሔር ንዳዊት ዝኣተወሉ ቃል ኪዳን ክንርኢ ክንፍትን ኢና ከምዚ ይብል (መዝሙር 89፡28-39) እንበእር ኣብዚ ቃል እዚ እግዚኣብሔር ንዳዊት ዝፋን መንግስቱ ካብ ዘርኡ ከምዘይወስዳ ዝኣተወሉ ቃል ኪዳን ይሕብር እንተኾነ ግን ዳዊት ብሥጋ ምስ ኣዕረፈ ኣብ በደል ዝተረኽበ ወዱ ሰለሙን’ ነይሩ ነገር ግን ቃል ኪዳን ናይ ዳዊት ኣብ ሕይወት ሰለሙንን ንግስነቱን ግና ዓቢ ግደ ነይርዎ። ኣብ (1ይ ነገስት ምዕ 11፡9-13) እግዚኣብሄር ድማ ንሰሎሞን፡ ልቡ ኻብቲ ኽልተ ሳዕ እተራእዮ እግዚኣብሄር ኣምላኽ እስራኤል ስለ ዝዘንበለ፡ ተቘጥዖ። ብዛዕባ እዚ ነገር እዚ ድማ ደድሕሪ ኻልኦት ኣማልኽቲ ኽይከይድ ኣዚዝዎ ነበረ፡ነቲ እግዚኣብሄር ዝአዘዞ ግና ኣይሐለዎን። ስለዚ ኸኣ እግዚኣብሄር ንሰሎሞን በሎ፡ እዚ ኣባኻ ስለ እተገብረ፡ ነቲ ዝአዘዝኩኻ ኺዳነይን ሓጋጋትን ድማ ስለ ዘይሐሎካዮ፡ ነዛ መንግስቲ ብርግጽ ካባኻ ቐዲደ ንጊልያኻ ኽህቦ እየ።እዚ ግና ምእንቲ ኣቦኻ ዳዊት ብዘመንካ ኣይገብሮን፡ ካብ ኢድ ወድኻ እየ ዝቐዳ።ግናኸ ነታ መንግስቲ ብዘላስ ኣይቀዳን እየ፡ ምእንቲ ባርያይ ዳዊትን ምእንቲ እታ ዝሐሬኽዋ የሩሳሌምን ኢለ ንወድኻ ሓደ ነገድ ክህቦ እየ። ከምኡ’ውን ኣብ ( 2 ነገስት ምዕ 19፡32-34 ) ከምዚ ይብል<<< ስለዚ እግዚኣብሔር ብዛዕባ ንጉስ ኣሶር ከምዚ ይብል ኣሎ፡ ንሱ ነዛ ኸተማ እዚኣ ኣይኣተዋን እዩ፡ ኣብኣ ድማ ፍላጻ ኣይውርውርን፡ ዋልታውን ኣይምክተላን፡ድልድል ከኣ ኣይዂምረላን። በታ ዝመጸላ መገዲ ይምለስ እምበር፡ ነዛ ኸተማ እዚኣስ ኣይኣትዋን እዩ፡ይብል እግዚኣብሄር። ኣነ ድማ ነዛ ኸተማ እዚኣ ምእንታይን ምእንቲ ዳዊት ባርያይን ኢለ ኽከላኸለላን ከድሕናን እየ።
2ይ( ብኣካለ ነፍሲ የማልዱልና ኢዮም)
እቲ ካልኣይ ኣማላድነት ከኣ ከምዚ ዝስዕብ ኢዩ
ንሰብ ምስ ስጋኡ ዝተዋሃሃደት ዘይትመውት ነፍሲ ኣላቶ ስለዚ ኣብ እዋን ሞት ስጋ መርየት ስለዝኾነ ኣብ መርየት ክምለስ ከሎ ነፍሲ ድማ ናብ ኢድ ወሃቢኣ ናብ እግዚኣብሔ ተመሊሳ ግዝያዊ ፍርዲ ትቅበል። (መክ 12፡7) ናይ ሓጥኣን ነፍሲ ኣብ ሲዖል ክትኣቱ ከላ ከምኡ ድማ ናይ ናይ ጻድቃን ነፍሲ ኣብ ገነት ኣብ ናይ ዕረፍቲ ቦታ ትኣቱ።።ስለዚ ቅዱሳን ሰባት ምንም እኳ ብስጋ ዋላ እንተሞቱ በታ ዘይትመውት ነፍሶም ከም ዝጽልዩን ዝልሙኑን ንኣምን። እዚ ድማ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ሓቂን ደገፍን ዘለዎ እዩ። መጀመርታ እንበኣር ነፍሲ ከምዘይትመውት ክገልጽ ከሎ ከምዚ ይብል >>(ማቴዎስ 10፡28)
>> (ግ-ሓዋ 7፡59)
ሰለዚ ቅዱሳን ሰባት ኣብ ገነት ምስ ክርስቶስ ኣለዉ ክንብል ከለና ካብቲ ክርስቶስ ዝተዛረቦም ኣምላኻዊ ቃላት ተበጊስና ኢና። እዚ ‘ውን ነቲ ኣብ የማኑ ዝነበረ ዓማጺ ዝተዋህበ ተስፋ ነበረ። ከምዚ ይብል እቲ ቃል<<<ክርስቶስ ከኣ ሎሚ ምሳይ ኣብ ገነት ከም እትህሉ ብሓቂ ብሓቂ እብለካ ኣለኹ።” ኢሉ መለሰሉ እምበኣር እዞም ኣብ ገነት ዘለዉ ቅዱሳን ምእንታና ከም ዝልምኑ ጽሑፋት ክንርኢ ክንፍትን ኢና። ንእብነት ወንጌላዊ ሊቃስ ኣብ ዝጸሓፎ ከምዚ ይብል<<<ቀይሕ ክዳንን ክቡር ቦፍታን ዚኽደን፡ ኵሉ መዓልቲ ኸኣ እናኣጋየጸ ዚሕጐስ ሃብታም ሰብኣይ ነበረ። ኣልኣዛር ዝስሙ ድኻውን፡ ብቝስሊ ተወሪሱ ኣብ ኣፍ ደጊኡ ወዲቑ ነበረ። ካብቲ ኻብ መኣዲ እቲ ሃብታም ዚወድቕ ርፍራፍ ኪጸግብ ድማ ሃረር ይብል ነበረ። ኣኽላባት እናመጹ ኸኣ ቍስሉ ይልሕሱ ነበሩ። ኰነ ድማ፡ እቲ ድኻ ምስ ሞተ፡ መላእኽቲ ናብ ሕቝፊ ኣብርሃም ወሰድዎ። እቲ ሃብታም ከኣ ሞተ ተቐብረውን።ኣብ ሲኦል ኣብ ስቓይ ኰይኑ፡ ዓይኑ ቛሕ ኣቢሉ፡ ንኣብርሃም ኣብ ርሑቕ፡ ንኣልኣዛርውን ኣብ ሕቝፉ ረኣየ። ጸዊዑ ኸኣ፥ ዎ ኣቦይ ኣብርሃም፡ በዚ ሃልሃልታዚ እስቀ አሎኹ እሞ ምሓረኒ፡ ኣንፊ ኣጻብዑ ኣብ ማይ ጠሚዑ ልሳነይ ኬዝሕለለይ፡ ንኣልኣዛር ስደደለይ፡ በሎ። ኣብርሃም ግና፥ ወደይ፡ ንስኻስ ብህይወትካ ኸሎኻ ተድላኻ ኸም እተቐበልካ፡ ኣልኣዛር ድማ ከምኡ መከራ ኸም ዝጸገበ፡ ዘክር። ሕጂ ግና ንሱ ኣብዚ ይጸናናዕ፡ ንስኻ ድማ ትስቀ። ምስናይ እዚ ዅሉ ድማ፡ እቶም ካብዚ ናባኻትኩም ኪሐልፉ ዚደልዩ ምእንቲ ኸይክእሉ፡ ኣብኡ ዘለዉውን ናባና ከይሳገሩስ፡ ኣብ መንጎናን መንጎኹምን ዓብዪ ጋግ ተገይርዎ አሎ፡ በሎ። ሽዑ ንሱ፥ ዎ ኣቦይ፡ እምብኣርሲ ሓሙሽተ ኣሕዋት ኣለዉኒ እሞ፡ ንሳቶምውን ናብዛ ስፍራ ስቃይ እዚኣ ከይመጹ፡ ኪምስክረሎም ንኣልኣዛር ናብ ቤት ኣቦይ ክትሰዶ እልምነካ አሎኹ፡ በሎ። ኣብርሃም ድማ፥ ሙሴን ነብያትን ኣለውዎም፡ ንኣታቶም ይስምዑ፡ በሎ። ንሱ ኸኣ፥ ኣይኰነን፡ ኣቦይ ኣብርሃም፡ ካብ ምዉታት ሓደ እንተ ኸዶምሲ፡ ኪንስሑ እዮም፡ በሎ። ንሱ ድማ፥ ንሙሴን ነብያትን እንተ ዘይሰምዕዎምሲ፡ ካብ ምዉታት ሓደ እንተ ተንስኤውን፡ ከቶ ኣይኣምኑን እዮም፡ በሎ። (ሉቃስ ምዕ 16፡19-31) እንበኣር ካብዚ ኣብ ላዕሊ ዝጠቀስናዮ ሓይለ ቃል ክልተ ዓበይቲ ነገራት ኢና እንመሃር፥
ሀ) ብርግጽ እቲ ሃብታም ሰብኣይ ብስጋ ዋላ’ኳ እንተሞተ ነፍሱ ግን ኣብ ናይ ስቓይ ስፍራ ኣብ ሲኦል ኮይና ትሳቐ ነበረት። እንተኾነ ግን ሞይቱ ከሎ ብዛዕባ ኣሕዋቱ ብስጋ ኣዝማዱን ክጽልን ክልምንን ተራእዩ። ልመና ብዝሞተ ሰብ ዘይፍቐድ ነይሩ እንተዝኸውን መጀመርያ እዚ ኣብ ሲኦል ነፍሱ ትሳቐ ዝነበረት ሰብ ምተኸልከለ ነይሩ።ነገር ግን እቲ ብስጋ ዝሞተ ምእንቲ እቶም ብስጋ ዘለዉ የሕዋቶ ክልምን ተራእየ
ለ)እቲ ዘቕረቦ ዝነብረ ጸሎትን ልመናን ‘ውን ብቐጥታ ናብ ኣምላኽ ዘይኾነስ ናብቲ ብስጋ ዝሞተ ኣቦና ኣብርሃም’ዩ ነይሩ። ምኽንያት ንሱ ንኣብረሃም ከምቲ ኣብ ምድሪ ከሎ ንሰባት ምስ እግዚኣብሔር ዘተዓርቕ ዝነበረ ሕጂ’ውን ከተዓርቕ ከምዝኽእል ይኣምን ነይሩ። ኣብረሃም’ውን እንተኾነ ብኣማላድነቱ ምእንቲ ኽርድኦን ከዘራርቦን ክምልሰሉን ደኣ ተራእየ እንበር ንዓይ ኣይምልከተንን ናብ ኣምላኽ ደኣ ሕለፍ ኣይበሎን
ነገር ግን ካብዚ ንርድኦ ኣይኮነን ቅዱሳን ሓጥያተኛታት ‘ውን ምስ ሞቱ ከይተረፈ ንወገናቶም ከምዝማልዱ ምልጃ ከምዘቅርቡ ይነግረና ኢዩ ኮይኑ ግን እግዚኣብሔር ናይ ሓጥያተኛታት ምልጃ ኣይቅበልን ምኽንያቱ ቢሕይወቶም እንከለዉ ንዕኡ ስለዘየገልገሉ።
እንበእር እቶም ሞይቶም እዮም ክልምኑ ኣይክእሉን እተባህሉ ኣብ (ራእይ 6፡9-11) እንተደኣ ሪኢና ከምዚ ይብል >>እንበኣር እዚኣቶም ስለ እምነቶም ዝተሰየፉ ክኾኑ እንከለዉ ምንም’ኳ ብስጋ እንተሞቱ ብኣካለ ነፍስ ክልምኑ ተራእዮም። ናይዚኣቶም ልመና ነቶም ኣብ ምድሪ ደሞም ዘፍሰሱሎም ሕነ ደሞም ክፈድየሎም ኢዩ።ብሃቂ ናይዚኦም ልመና ንእምነትን ቤት-ክርስትያንን ፡ሰላምን ፡ህድኣትን ዝህብ ኢዩ ምኽንያቱ ሕነ ደሞም ምስ ዝፍደ ነቶም ከምኦም ዝኣመስሉ ዝኣመሰሉ ኣመንቲ ዝሓርዱን ቤት-ክርስትያን ዘሳድዱን ካብ ምንባር ስለዝኽልከሉን ንቤት -ክርስትያን ድማ ዘሳድድ ስለዝይህልዋ ሰላምን ህድኣትን ይኾነላ ኣመንቲ ውን ብዘይፍርሃትን ጭንቀትን ንእግዚኣብሔር የገልገልዎ።
>>(ዮሓ 5፡45) እዚ ማለት ድማ እቶም ቀዳሞት ኣመንቲ እግዚኣብሔር እስራኤላውያን ገና ነቲ ብስጋ ዘየለ ሙሴ ተስፋ ይገብሩሉ ከምዝነበሩ እዩ ተስፍኦም ድማ ከመቲ ቀደም ዘተዓርቆም ዝነበረ ከተዓርቖም ከምዝኽእል ኢዩ።
>>( 2 ይ ቆሮ 7፥2-3) ስለዚ እንበኣር ቅዱሳን ከምበዓል ጳውሎስ ከምቲ ብሕይወት ብሞት እውን ምሳና ካብ ኮኑ ክልምንልና ዘይክእልሉ ምክንያት እንታይ ኢዩ። እቲ ብሞት ምሳኽትኩም ኢና ዝብሎ ዘሎ ከ ንምንታይ ይመስለኩም ህዝበ ክርስትያን።
>>( ማቴ 22፥31-32 ) እንበኣር እግዚኣብሔር ባዕሉ እቶም ብስጋ ዝዕረፉ ኣቦታት ህያውያን ኢሉ ካብ ጸውዖምን ህያውያን ካብ ኮኑን ከምቲ ኩሉ ህያው ዝልምን ንሳቶም ውን ንኽጽልዩን ክልምኑን እንታይ ኢዩ ዝዓግቶም።
>>( ፊሊ 1፡20-23 ) ስለዚ ቅዱሳን ካብዚ ዝተፈልየ ምስ ክርስቶስ ካብ ሃለዉ ብዛዕባና ብቐረባ ይጽልዩን ይልምኑን እንበእር ካብ ምልማን ዝኽልክሎም እንታይ ኢዩ ከመይሲ ልዕሊ ኣብዚ ምድሪ ‘ዚ ዝነብርዎ ምስ ክርስቶስ ብቐረባ ኣብ ሰማያት ኣለዉ።
እንበኣር እዚ ኣብ ላዕሊ ክንርእዮ ዝጸናሕና ጽሑፋትን ጥቅስታትን ምንም ቅዱሳን ሰባት ብስጋ እንተ ተፈለዩ ብቃል ኪዳኖምን ብኣካለ ነፍስን እቲ ናይ ምዕራቕ ስራሕ ከምዝፍጽምዎ ዝገልጽ ኢዩ።
ብዙሓት ሰብት ምልማን ከም ሓደ ዓቢ ነገር ዘይግብኦም ገይሮም ይወድዎ ኢዩም እዚ ግን ግቡእ ኣተሓሳስባ ኣይኮነን ቅዱሳን እግዚኣብሔር ዘዳለወሎም ካብዚ ንላዕሊ እቲ ንእግዚኣብሔ ጥራይ ዝምልኸት ምፍራድ እውን ክፈርዱ ስልጣን ሃቦም መጽሃፍ ቅዱስ እውን ከምዚ ይብል ወይስ ቅዱሳን ንዓለም ከምዝፈርድዋ ‘ዶ ኣይትፈልጡን ኢኹምዓለም ብኣኻትኩም ካብ እትፍረድ ደኣ፡ ነቲ ናእሽቱ ነገር ፈረዲ ንምዃንዶ ኣይትበቕዑን ኢኹም፧( 1ይ ቆሮ 6፡3)
> (ማቴ 19፡27-28)
ነዚ ዝርዳእ ልቢ ይሃበና ንኹልና
ይትባረኽ ኣምላኽ ኣበዊነ!!!


text:
ዋዕላ ንመን ይጠቅም? ንመን’ከ ይጐድእ? ዝብል ሕቶ ኣድላኢ ኰይኑ ይስማዓኒ። ዋዕላ ናይ ምይይጥን ምርድዳእን መኣዲ ኢዩ ክበሃል ይከኣል። ብፍላይ ንዓና ዋዕላ ናይ ጥርናፈ መስርሕ ኢዩ። ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ብዝኾነ መለክዒ ንሓደ ውጹዕ ህዝቢ ጠቓሚ’ምበር ጐዳኢ ኣይኮነ። ኣብዚ መስርሕ’ዚ ዝኸስር ስርዓት ህግደፍ ጥራይ ኢዩ። እሞ ስለምንታይ ድኣ ገለ ሰልፍታትን ውልቀሰባትን ንዋዕላ ይቃወሙ?
ካብ መጀመርትኡ፡ ዓወት ናይ’ዚ ዋዕላ’ዚ ብዙሕ ህዝቢ ተጸብይዎ፡ ውሑዳት ድማ ውድቀቱ ተመኒዮምዎ። ኣብ መጨረሻ ድማ ድሌት ናይ ብዙሓት ሲዒሩ። ምኽንያቱ ድማ ብዙሕ ህዝቢ ስለ ዝደግፎን ዝተሳተፎን ኢዩ። ዋዕላ ከም ሓደ ወተሃደራዊ ስርሒት ናይ ግብ ወይ ክብ ተርእዮ (ከምቲ ገለ ዝተመነይዎ) ኣይኮነን። ዋዕላ ሓደ ቀጻሊ መስርሕ ኢዩ። ሎሚ ሚኢይቲ ብሚኢይቲ እንተ ዘይተዓወትካ፡ ኣብ ቀጻሊ እትዕወተሉ ጉዳይ ኢዩ።
ክቡራት ኣንበብቲ፡ ኣብዚ ዋዕላ’ዚ ብኣካል ተሳቲፈ ኢየ። ብገለ ግዜ ምስኣን ግን ብዛዕባኡ ኣብ ግዜ ርእይቶይ ከስፍር ኣይከኣልኩን። ብዙሓት ኣዕሩኸይን ፈተወተይን እውን “ ሎምስ እንታይ ድኣ ኰንካ ወስ ዘይትብል(ዘይትጽሕፍ)” ዝበሉኒ ውሑዳት ኣይኮኑን። ውጽኢት ናይዚ ናይ መጀመርያ ዋዕላ ካብቲ ዝተጸበኹዎ ንላዕሊ ወይ ንታሕቲ ኣይኮነን። ተቓዋሚ ደምበ ልክዕ እቲ ከበርክቶ ዝኽእል ዓቐሙ ኢዩ ኣበርኪቱ። እዚ ንዓይ ዓወት ኢዩ። ውድባትን ሰለፍታትን ጥራይ ዘይኮናስ፡ በርገሳውያን ማሕበራትን ግዱሳት ውልቀሰባትን መራሕቲ ሃይማኖታትን፡ ካብ ኩሉ ሕበርተሰብና ዝተወከሉ ዝተሳተፍዎ ዋዕላ ንዓይ ዓወት ኢዩ። እዚ ኣኸበኛዚ ኣብ ሓደ መኣዲ ክትዕ ተሳቲፉ እተን ዝወጻ ውሳኔታት ከሕልፍ እንከሎ ተስፋ ንውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ፡ ስግኣት ንህግደፋውያንን ተሓባበርቶምን ኢዩ። እቲ ኣብ ዋዕላ ዝሓለፈ ውሳኔታት ዳርጋ ኩሉ ሰብ ሰለ ዘንበቦ ክደግሞ ኣይደልን። ንዓይ ዝሐጎሰኒ ነገር ግን ኣብ መንጎ ወከልቲ ዝነበረ ሓለፍነትን ምትሕልላይን ኢዩ።ንኣብነት ኣብ ጉጅለና (G1: Workshop) እቶም ደቂ ከበሳ ነቲ እስላማዊ(መታሕታዊ) ሕብረተሰብና “ዝያዳ ውጹዕ ኢዩ፡ ንፍለጠሉ” ክንበል ከሎና እቶም ካብ ሱዳን ተወኪሎም ዝመጹ ኣያታትናን ኣቦታትናን መሻይኽ ተተሲኦም “ ኣፋል፡ ንሕና ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ፎቖዶ ኮንተይነራትን ምድረ በዳታትን ዝወድቁ ዘለው ኣሕዋትናን ኣሓትናን ክርሰትይን ሪኢና ሰለ ዘመጻና፡ ኩላትና ኢና ውጹዓት፡ ስለዚ ኢድ ንኢድ ተታሓሒዝና ጥራይ ነዚ ጸረ ህዝብና ዝኾነ ስርዓት ነውድቆ” ብምባል ይትንትኑ ምስ ሰማዕኩ፡ ፈጹም ሞራለይ ኢዩ ሓፍ ዝበለ። ሓሶት እንተ ኮይኑ ኣብ ጉጅለና ዘነበርኩም መስክሩ።
እወ! ኩላትና ምተመነና፡ እዚ ዋዕላዚ ሓደ ባይቶ ኣቚሙ፡ ኣብ ስደት ግዝያዊ መንግስቲ ኣዊጁ፡ ንስርዓት ህግደፍ ካብ ስሩ ምሕዩ ከምቲ መስከረማውያንን ሰዓብቱን ዝብሉዎ፡ ኢትዮጵያ ሒዝና ንኤርትራ ክንርር ዘይኮነስ፡ኣብ ቦታ እቲ ጸረህዝቢ ዝኾነ ስርዓት፡ ሓደ ፍትሓውን ዲሞክራሰያውን ስርዓት ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ክንተክል ምተመነና ። እቲ ሕቶ ግን ንሕና ተቓወምቲ ኣካላት ብሓደ ዓላማን ሓደ ልብን ኮና ነዚ ኩነታት ተዳሊናሉ ዲና? ሓደ ጉዳይና ከንሱ ኣብ ርእሲ ዋዕላ ዋዕላ እንእውጀሉ ኩነታት እንዲና ዞሎና? ኣብ ክንዲ ድሌት ህዝቢ ተመርኵስና ዘሎ ጉደለታት እናኣረምና እንቃለስ፡ ኣብ ሰልፋውን ውልቃውን ጠቕምታት ጢሒልካ ዕንክሊል ምባል፡ ከይዱ ከይዱ ንነብስኻን ህዝብኻን ምጉዳእ ጥራይ ኢዩ።
ኣብ መጨረሻ ክብሎ ዝደሊ፡ ጥርናፈ ተቓወምቲ ሓይልታት ኤርትራ፡ ካብ ዓሚ ለብዘበን፡ ካብ ለብዘበን ንዓመታ ከም ዝሓይሽ ኣይጠራጠርን።
ዓወት ንሃገራዊ ጉባአ ኤርትራ
ርእይቶ፡ fitiwi@planet.nl


text:
ጭፍራ ህግደፍ ከም ወትሩ ኩሉ መሳርሒ እንዳተጠቐመ ድግዲጊት ተዓጢቑ
ህዝቢ ንምብዳል ውራየይ ኢሉ ሒዙ ይቕጽሎ ኣሎ
ጭፍራ ህግደፍ ንቡር ከሊኡ ዘይንቡር ንቡር ንኽገብር ዝጽዕር ዘሎ ጭፍራ እዩ። ንመንእሰያት ኣብ’ቲ ውልዶ ዕድምኦም ወሲዱ እቲ ንቡር ከም ዘይነበረ እቲ ዘይንቡር ከኣ ከም ቅቡል ክውሰድ ዝምህር ዘሎ ጉጅለ እዩ። ኣብ ዓለም ከም’ዚ ተራእዩ ኣይፈልጥን እዩ። እስከ ገለ ካብ’ቲ ዘይንቡር ስራሕ ጭፍራ ህግደፍ ከም ኣብነት ንመልከት፡-
- ዓለም ምሉእ ዝፈልጦን ዘረጋገጾንብሰንኪ መገዲ ጥፍኣት ዝሓዘ ፖሊሲ ጭፍራ ህግደፍ ህዝብና ብሓፈሻ መንእሰያትና ድማ ብፍላይ ኣብ ሓፍ ዘይብል ታኼላ ናይ ጸገም ተሸሚሞም ንብዙሕ ሽግራትተቓሊዖም ይርከቡ። በቲ ካልእ ወገን ድማ ብዙሓት ሓቦ ዝተዓጠቑ/ቓ ኤርትራውያን ዝከኣል ሓገዝ ንምብርካትይነጥፉ ከም ዘለዉ ናይ ናይ “ሶሻል መዲያ” ናይ ዘና ማዕከናት የቃልሕዎ ኣለዉ። ካብኣቶም ኣብ ናይ ግብረ-ሰናይ ስራሓት ዝነጥፉ ሰባት ሓንቲ ዶ/ር ኣልጋነሽ ፍስሓ ጋንዲ ትብሃል። ኣብ’ዚ ሰሙን’ዚ ነዚ ናይ ግብረ ሰናይ ስራሕ ኣለልዮም ዝግባእ ናይ ጽቡቕ ስራሕ ምስጋና ዝገልጽ ሽልማት ንምሃብ ውድድር ክካየድ ቀንዩ። “ኣዲኣ ገዲፋ ሓትንኣ ትናፍቕ” ከም ዝበሃልናይ “ሶሻል መዲያ” ማዕከናት ከም ዝሕብርዎ ጭፍራ ህግደፍ ዝለኣኽዎም ኰራኹር ንኤርትራውያን ምሕጋዛ እምበር ካልእ ኣበሳ ዘይብላ ዶ/ር ኣልጋነሽ ክትሽለም የብላን ብዝብል ዓቢ ወፈራ ከካይዱ ቀንዮም። ይኹን እምበር በቲ ርኡይ ናይ ግብረ-ሰናይ ስራሓታ ብኣሕዋታን ኣሓታን ሃገራውያን ኤትራውያን ማእኪላ ወላ እኳ ኣጋጣሚ ኰይኑ እቲ ሽልማትዝበሃል እቶም ቀንዲ ወሰንቲ ኣካላት እንተዘይሃብዋ ናይ ኣሕዋታን ኣሓታን ሽልማትስ ወሰደታደኣ። ስራሕ ጭፍራ ህግደፍን ሰዓብቶምን ግና እዚ ሕማቕ ስጉምቲ እዩ፡ ንገበናዊ ስራሓትና ዘቃልዕ እዩ ብምባል ክዕንቅፉ ብምሉእ ልቦም ተጓይዮም እዮም። ካልእ ደኣ እንታይ ምኽንያት ኣለዎም? ብዝዀነ ግን ንዶ/ር ኣልጋነሽ ፍስሓ ጋንዲ እንቋዕ ሓጎሰኪ፡ ነቶም ከይሰልከዩ ናይ ሓባር ስራሕ ጸረ-ሽርሕታት ጭፍራ ህግደፍ ዘሰላሰሉ ብኤርትራውያን ድማ እንቋዕ ደስበለኩም።
- 2. ምንጭታትና ካብ ውሽጢ ኤርትራ ከም ዝሓበርዎ፡ ብዕለት ሓደ ጥቅምቲ 2017 ጭፍራ ህግደፍ ስልጠና ዝብሎ ክወስዱ ካብ ዝወረዱ ኣስታት 10 ሽሕ ዝኾኑ ናይ 27, 28, 29, 30 ዙራት ኣባላት ንሕና ተመሃሮ ኢና ከምዚ ዓይነት ስራሕ ውጽኢትን መወዳእታን ዘይብሉ ስራሕ ኣይንሰርሕን ኢና ስለ ዝበሉ መራሕ ጭፍራ ህግደፍ ንብምሉኦም ኣኪቡ ኣብ ኣፍዓበት ከም ዝእሰሩ ገይሩ ኣሎ። ህዝብና ተመልከት ክመሃሩ ኢሎም ዝኸዱ መንእሰያት ተመሃሮ ከመይ ገይሩ ናብ ናይ “ባርነት ስራሕ” ከም ዝቕይሮም ንርኢ ኣለና። እዚ ስራሕ እዚ ስለ ምንታይ ኮን ይኸውን?
- ሓደ ካብቶም ዕላማታት ጭፍራ ህግደፍ ህዝብና ደኺሙ፡ ፈሪሑ፡ ጠምዩ ወዘተ መሰሉ ከምዘይፈልጥን ቀጺሉ ድማ ከምዘይሓትትን ንምግባር ኩሉ ግዜ ከም ዝጽዕር ርዱእ እዩ።ሓደ ካብቲ ዝገበሮ ነገር ቁጠባዊ ቊጽጽር ምግባር እዩ። ንኣብነት ወላ እቶም ቁሩብ ቁራቦ ገንዘብ ዘለዎም ሰባት ከይተረፈ ክቈጻጸሮም ኣዝዩ ዘስደምም ዝኾነ መምርሒ ከም ዘውረደ ይፍለጥ። ንሱ ከኣ ዝዀነ ሰብ ካብ 5000ሽሕ ናቕፋ ንላዕሊ ካብ ባንክ ከውጽእ ከምዘይክእል ዝብል እዩ። ብሰንኪ እቲ ናይ 5000 ሽሕ ናቕፋ ዝፍቀድ መምርሒ መራሒ ጭፍራ ህግደፍ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ነቲ ህዝቢ ኣብ ከቢድ ሻቕሎት ኣእትይዎ ይርከብ ኣሎ። ብተወሳኺ ኣብ’ዚ እዋን’ዚኣብ ኣሃገርና ካብ ናይ 2008 ዓ.ም. ዝኸበደ ናይ ጥምየት ቅልውላው ኣንጸላልዩ ከም ዘሎ ከኣ ይፍለጥ።
- ኣብ መወዳእታ ክጥቀስ ዝግብኦ ኣብ ሃገርና ዝርከብ ካልእ ጸገም ኣሎ። ንሱ ከኣ ብፍላይ እቲ ሓዲሽ ኣወዳድባ ንሲቪላዊ ኣመሓደርቲ ብኣዘዝቲ ሰራዊት ክእዘዙ ከም ዘለዎም ምግባር እዩ። እዚ ስራሕዚ ድማ ንገለ ኣመሓደርቲ ስለ ዘተሓሳሰቦም ንህዝቢ ክሕብሩ ዝፍትንሉ ዘለዉ እዋን ኰይኑ ተረኺቡ ኣሎ። በዚ ዝረዓደ ጭፍራ ህግደፍ ነቶም ምልዕዓል ይገብሩ ኣለዉ ኢሉ ዝጠርጠሮም ኣመሓደርቲ ይእሰሩ ኣለዉ። በዚ ኣጋጣሚ እዚ ጭፍራ ህግደፍ ሰባት ናይ ምእሳር ንጥፈታት ብትግሃት ዝሰርሕ ኣካል ምዃኑን ናይ መፍለጢኡ ሕላጋቱ ምዃኑን ከኣ ይፍለጥ።ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ!!
ዜናን ባህልን ቤት ጽሕፈት
ግሃድኤ-ሕድሪ
06-10-2017


text:
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፣ ‘መርማሪ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ጸብጻቡ ኣቐዲሙ ክዝርግሖ መዲቡ ‘ሎ’ ክብል ናይ ምዕዝምዛም መግለጺ ብምውጻእ ተላፋሊፉ።
እቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ብዝፍጽሞ ዘሎ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት፣ ንሃገርና ኤርትራ ‘ናይ ኣፍሪቃ ሰሜን ኮርያ ‘ ብዝብል ስም ኣጸይፉዋ ዘሎ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፣ ‘መርማሪ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ጸብጻቡ ኣቐዲሙ ክዝርግሖ መዲቡ ‘ሎ’ ክብል
እቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ብዝፍጽሞ ዘሎ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት፣ ንሃገርና ኤርትራ ‘ናይ ኣፍሪቃ ሰሜን ኮርያ ‘ ብዝብል ስም ኣጸይፉዋ ዘሎ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፣ ‘መርማሪ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ጸብጻቡ ኣቐዲሙ ክዝርግሖ መዲቡ ‘ሎ’ ክብል ናይ ምዕዝምዛም መግለጺ ብምውጻእ ተላፋሊፉ።
እቲ ስርዓት፣ መርማሪ ኮምሽን፣ ቅድሚ ምኽፋት ዋዕላ ቤት ምኽስሪ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ጸብጻቡ ክዝርግሖ ደልዩሉ ዘሎ ምኽንያት፣ ኣቐዲሙ ብማዕከናት ዜና ዓለም ከውቅዓና ስለዝደለየ እዩ ክብል እዩ ዘዕዘምዝም።
እዚ ኸኣ፣ እቲ ምልካዊ ስርዓት፣ “ገበናት ኣንጻር ሰብኣዊ መሰላት ፈጺሙ ክኸውን ይኽእል እዩ” ብምባል እቲ መርምሪ ኮምሽን ኣብ ዝሓለፈ ጸብጻብ ንዘቕረቦ ኣመት ከም ቀንዲ ቴማኡ ኣብ ምጽራይ ይርከብ ብምህላዉ፣ ኣብ ኣህጉራዊ ቤትፍርዲ ዘኽስስ ከቢድ ገበን ኣብ ጸብጻቡ ብምስፋር ኣብ ሓደጋ ከውድቐና እዩ፣ ዝብል ክቱር ራዕዲ ውሒጡዎ ከምዘሎ ዘንጸባርቕ እዩ።
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ሓቂ እንተዝህልዎ፣ ጸብጻብ መርማሪ ኮምሽን ቅድሚ ሰሙን ምውጽኡን ዘይምውጽኡን ኣይመገደሶን፣ ይኹን እምበር፣ እቲ ስርዓት ብኸምዚ ዝኣመሰለ መንገዲ ምቝርምራሙ ርእሰ ምትእምማን ከምዘይብሉ ዝምስክር እዩ ክብሉ ተዓዘብቲ ገሊጾም።
ሓደ ካብቲ ንምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ተቐዳዲሙ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ክሲ ኣውዲቑሉ ዘሎ ምኽንያት፣ ነቲ ብመርማሪ ኮምሽን ዝካየድ ዘሎ ምጽራይ ንምቍንጻብ ኣብ ስደት ብፍላይ ድማ ኣብ ከም ብዓል ሱዳንን ስዑዲ ዓረብን ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብዝተፈላለየ መንገዲ ጸቕጢ እናገበረ ናይድ ደገፍ ፌርማታት ንምእካብ ዘካይዶ ዘሎ ዘመተ ከየስለጠ፣ እቲ ሓቂ ከይወጽእ ፈሪሑን ተጠራጢሩን ብምህላዉ እዩ።
ኣብ ዝሓለፉ ዜናታት ከምዝጠቐስናዮ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ሱዳንን ካልኦት ሃገራትን ኣብ ቤተመቕደስ እናኣተወ ከይተረፈ ፌርማታት ኣብ ምልማን ተዋፊሩ ኣሎ። ኣብ ስዑዲ ዓረብ ‘ውን ገዛ ገዛ እናዃሕኵሐ ከምኡ ‘ውን ብ ፈቐዳ እናሻሂ ሃሱሳቱ ኣዋፊሩ ፊርማታት ብምእካብ ነቲ ብኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ዝቐርብ ጸብጻብ ንምፍሻል ጻዕርታቱ ይቕጽል ኣሎ።
ብፍላይ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ጽዩፍ ተግባር ተዋፊሮም ነቲ ዓማጺ ስርዓት ዘገልግሉን ህዝቦም ዝብድሉን ዘለዉ መጋበርያታት ኣስማት ከነቃልሕ ምዃና ሓቢርናኩም ኔርና፣ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዝርከቡ ምንጭታት ብዝለኣኹልና ሓበሬታ መሰረት እቶም ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ጽዩፍ ተግባር ተዋፊሮም ዘለዉ ዜጋታት እዞም ዝስዕቡ እዮም።
መዋፈርቲ ኣባላት ኤምባሲ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ፣
1.ኮረኔል ኣሕመድ ሳልሕ ሳበ
2.ኣሕመድ ዓጣ
3.ሰገን ስነድሽ
4.እድሪስ ኣዳል
5.ኣቡ ጀማል ኣፈንዲ
6.ኣፍወርቂ ደባስ
7.ወየኒ ገረዝግሄር
8.ሉኡላ
ክኾኑ ከለዉ፣ እቶም በዚኦም ተዋፊሮም ነቶም ገዛ ገዛ እናዃሕኵሑ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ብጸቕጥን ምፍርራሕን ኣብ ስደት ንዝነበር ህዝቢ ኣብ ዘይኣምነሉ ጉዳይ ፌርማኡ ከንብር ዘገድዱ ዘለዉ መግበርያታት ድማ፣
9.ተዛረ ርስቶማ
10.እድሪስ ደራሲ ማካሮና
11.ጉይትኦን ኣብርሃ
12.ሐየሎም መንግስቱ (ከኒሻ)
13.ገብሬሃንስ ገብሩ
14.ዘማኒኤል ሃብታይ
15.ሰመረ ሃይለማርያም
16.ተስፈሃንስ መርሁ
17.ዓ/ቃድር ሓጂ ሓምዳን
18.የውሃንስ መርሁ
19.የውሃንስ በላይ (ውዲ ማጆር)
f20.ጀማል ዓሊ (ትምባክ)
21.ዘወልደ ገብረ ስላሴ
22.ኣሰፋው (ሓይ ሰላማ)
23.ዓብዱ በሺር ሓሰኖ
24.ዓብዱለልቃድር ማሊክ
25.ኣቡበከር ሸንካሓይ
26.መ/ክብራአብ ተኸስተ
27.ተስፋሀንስ ሓንጣል … እዮም።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ሎሚ ዕለት 20 ሚያዝያ 2018 ዓ.ም. ኣሰር ናይ ሞልፈታን ሩቮ ጆቪናዞን ተርሊዚ ጳጳስ ዝነበሩ ኣገልጋሊ እግዚኣብሔር ኣባ ቶኒኖ በሎ ብምስዓብ ኣብ ኢጣሊያ ክፍለ ሃገር ፑሊያ ሓዋርያዊ መገሻ ንኽፍጽሙ እነሆ ልክዕ ሰዓት ሽውዓተ ንጐሆ ካብ ሃገረ ቫቲካን ከምዝነቐሉን፡ እዚ ሓዋርያዊ መገሻ መበል 25 ዓመት ኣብ ሰማያዊ ቤት ምውላድ ኣባ ቶኒኖ በሎ ኣብ ዝዝከረሉ ዕለት ዝተፈጸመ እውን ምዃኑ እቲ ዘካይድዎ ምብጻሕ ፍሉይ ከምዝገብሮ ይንገር።
ቅዱስ ኣቦና ኣብዚ ኣብ ፑሊያ ዘካየድዎ ሓዋርያዊ መገሻ፥ ኣርባዕተ ምዕራፍ ዘጠቓልል ከምዝነበረን ብቐጥታ ንጐሆ ካብ ሃገረ ቫቲካን ልክዕ ሰዓት ሸውዓተ ተፋንዮም ሮማ ካብ ዝርከብ ቻምፒኖ ወተሃደራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ብሄሊኮፕተር ነቒሎም ብናይ ኢጣሊያ ሰዓት ኣቆጻጽራ ልክዕ ሰዓት ሸሞንተን ፈረቓን ኣብ አለሳኖኖ በጺሖም ኣብታ ኣባ ቶኒኖ በሎ (ዕለት 18 መጋቢት 1935 ዓ.ም. ዝተወለዱላን ከምኡ እውን ዕለት 20 ሚያዝያ 1993 ዓ.ም. ኣብ ሞልፈታ ዝዓረፉን ናይ ሰበኻ ሞልፈታን ሩቮ ጆቪናዞን ተርሊዚ ጳጳስ ብፁዕ ኣንቶኒዮ በሎ) ዝተወለዱላ ከተማ ኣለሳኖ ምብጻሕ ፈጺሞም ኣብቲ ቅዱስ ዓጽም ኣገልጋሊ እግዚኣብሔር ኣባ ቶኒኖ በሎ ዝዓረፈሉ ስፍራ እውን ብምኻድ ናይ ግሊ መንፍሳዊ ንግደት ብምክያድ ናይ ሕልና ጸሎት ከምዘዕረጉን ኣብኡ ንዝተረኽቡ ስድራ ኣባ ቶኒኖ ሰላምታኦም ኣቕርቦም ነቲ ኣብ ደገ እቲ መቓብር ስፍራ ኣብ ዘሎ ኣደባባይ ንዝተኣከበ ልዕሊ 20 ሺሕ ዝግመት ሕዝቢ ቃል ለጊሶም ብቐጥታ ናብታ ሰዓት 11.30 መስዋዕተ ቅዳሴ ናብ ዘዕርጉላ ከተማ ሞልፈታ ከምዝኸዱ ልእኽቲ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ጃዳ ኣኵይሊኖ ሓቢረን።
ኣባ ቶኒኖ ናይታ ናብ እትብል ካብ ገዛእ ርእሳ ወጺኣ ናብ ወሰናስ ከተማታትናን ህልውና እትብል ቤተ ክርስቲያን ብቓልን ሕይወትን መስካሪ ከምቲ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝብልዎ ድኻንን ንድኻታትን ቤተ ክርስቲያን ዝነበረ ክኸውን እንከሎ፡ ዕለት 27 ሕዳር 2007 ዓ.ም. ናይ ቅድስና ጉዳይ ዝከታተል ቅዱስ ማሕበር ከይዲ ብፅዕና ኣገልጋሊ እግዚኣብሔር ኣባ ቶኒኖ በሎ ከምዘበገሰ ይዝከር።
ቅዱስነቶም ኣብቲ ኣባ ቶኒኖ ዓጽም ዝዓረፈሉ መቓብር ፊት ኣብ ዘሎ ኣደባባይ ንዝተረኽቡ ልዕሊ 20 ሽሕ ዝግመቱ ምእመናን፥ ኣሕዋትን ኣሓትን እንክብሉ ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፥
ኣባ ቶኒኖ ድኻታት ጽን ምባልን ምርዳእን እቲ እውነተይና ሃብቱ ገይሩ ዝነበረ እዩ፡ ኣይተጋገየን ስለምንታይ ድኻታት ናይ ቤተ ክርስቲያን ዓቢይ ሃብቲ እያቶም፡ ኣባ ቶኒኖ ምስቲ ኣብቲ እዋን ናይ ገዛእ ርእሱ ጥቕምን ሓለፋን ንምንዳይን ምቹእ ሕይወት ንምንባር ቢሉ ምስቲ ናይቲ እዋን ተረይና ስልጣን ገዛእ ርእሱ ዘየቓየነን
ዝበሉ ቅዱስ ኣቦና ኣስዒቦም፥ ወንጌል ነቲ ክመሳሰል ዘይብልን ዘይምስሉይን ብዓለም ዕንቅፋት ተገይሩ ንዝይሕሰብ ዓይነት ሕይወት እዩ ዝጽውዓና፥
ድኻታት ኣብ ልባ እተንብር ቤተ ክርስቲያን ኣብ ናይ እግዚኣብሔር መትረብ ገዛእ ርእሳ እተሳንይን እትሙግድን እያ፡ ናይ ወንጌል ሞገዳት ፈጺማ ዘይትስሕትን ቃልን ሕይወትን ብዘጣመረ ስሙር ሕይወት፡ ናብቲ ክተርፍ ዘይግብኦ ኣዚዩ ንህላዌኣ ኣገዳሲ ናብ ዝዀነ ጐይታ እቲ እውነተይና እንኰ ሰናይ ምዃኑ ናይ ምንዛዝ ዘለዋ ሓላፍነት ዘይትዝንግዕ እያ
ምስ በሉ ነዚ ምዕዳንዚ ምስ ሕይወት ኣገልጋሊ እግዚኣብሔር ቶኒኖ ኣተሓሒዞም፡ ኣባ ቶኒኖ ንድኻታት ቀረባ ምዃን ዝብል ጸዋዕታ ቤተ ክርስቲያን ከም ህልዮ ወይ ከም ጽንሰ ሓሳብ ኣየቖሞን፡ ብሕይወቱ ክሳብ ገዛእ ርእስኻ ምኽሓድ ንዝብል ኣብነት ኢየሱስ ብምስዓብ ንድኻታት ብጭቡጥ ቀረባ ብምዃን እዩ ዝነበሮ ከምዝበሉ ዝሓበራ ልእኽቲ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ኣኵይሊኖ ኣስዒበን፥
ካብ ድኻታት ዝቐርበሉ ዝነበረ ጠለባት ዘየሰንበዶን፡ ዝርአይ ዝነበረ ዘይተገዳስነትን ርኢኻ ከምዘይረኣኻ ኰይንካ ምንባርን ምሕላፍን፡ ልቡ የቑስሎ ነሩ፡ እዅሉ ገንዘብ ዘይምህላው ኵነት ኣይፍርሖንን ኣየሰንበዶንን፡ ኣብቲ እዋን ንዝቡሓት ዘጥቕዕ ዝነበረ ሎሚ እውን ዝረአይ ዘሎ ስእነት ስራሕ ወይ ናይ ስራሕ ውሕስነት ዘይምህላዉ ኣዚዩ የተሓሳስቦ ኔሩ፡ ፈጺሙ ዘይስሕቶ ቅድሚ ኩሉ ሰብኣዊ ክብሪ እዩ ዘገድሶ ዝነበረ ስለዚህ ስራሕ እውን እንተዀነ ስራሕ ሰብኣዊ ክብሪ እምበር እቲ ስስዔ ንዝወልዶ መኽሰብ ዝብል ኣመለኻኽታ ዘማእከለ ከይከኸውን እዩ ዘተሓሳስብ ዝነበረ፡
ኣባ ቶኒኒ ይብሉ ቅዱስነቶም፥ ኣእዳዊ ኣጣሚሩ ኵነታት ብርሑቕ ዝዕዘብ ሰብ ኣይነበረን
ዓውሎማዊ ሰላም ንኽስምዖ ኣብታ ዝነብረላ ከባቢ እዩ ዝዓዪ ዝነበረ፡ እዚ ኸኣ ዓመጽን ዝዀነ ይዅን ዓይነት ውግእ ብዓንተውኡ ንምግሳጽ ንድኻታትን ንስኡናትን ምክንኻንን ፍትሒ ምንቕቓሕን መስረት እዩ ዝብል እማኔ ዝነበሮ እዩ። ውግእ ድኽነት ዝወልድ እንተድኣ ኰይኑ ድኽነት እውን ውግእ እዩ ዝወልድ። ሰላም ካብ ቤት እዩ ዝጅምር። ኣብ ቤትካ ሰላም ትሓንጽ ኣብ ጐደናታትን ኣብ ዕለታዊ ዕዮኻን ኣብታ ንሽተይ መነባብሮካ ትሕነጽ፡ ኣብኡ እዩ ሱታፌ ዝሕነጽ።
እዛ ዓዲ ኣባ ቶኒኖ ልክዕ ከምቲ ንሱ መስኰታዊት መሬት እንክብል ዝገልጻ፡ እወ እትራኽብ ዶብ እያ፡ ዶባዊት እያ፡ እዚ ደቡባዊ ክልል ኢጣሊያ ምስ ደቡብ ዓለም ዘዳቡው እዩ፡ እዚ እዩ እቲ ኣባ ቶኒኖ መስኮታዊት ከተማ እንክብል ዝገልጻ ዝነበረ፡ ንብዙሓት ናይ ድቡብ ዓለም ሃገራት ማዕጽዋ ጋህ ቢሉ ዝተከፍተሉ ደብ እያ። ነቲ ድኻታት ኣዚዩ ናብ ዝኸፍኤ ሓሳር እቶም ሃብታማት ከኣ ኣዚዩ ዝህብትምሉ፡ ብዝሒ ድኻታት ክብ ይብሉ ብዝሒ ሃብታማት ከኣ እናነከየ ይኸድ፡ ስለምታይ ሃብቲ መምዘኒ ስለ ዝኸውን፡
እቲ ዝተኸፍተ መስኮት ምዃንኩም ኣብ ታሪኽ ዘዘምብይ ዘሎ ድኽነት ብርሑቕ ኰይና እትዕዘበሉ መስኰት ኣይትዅኑ፡ እንታይ ደኣ ናይ ተስፋ መስኰት ኵኑ፡ ነቲ ናይ ስልጣነ ቤተ ሙከራ ከባቢ መዲትራያን ተስፋ ኵኑ። ኣጽዋሩ ውግእ ዝቕሰተሉ ዘይኰነስ ኣጽዋር እንገዳን ምትሕልላይን ምቅርራብን ዝቕሰተሉ ይዅን
ክቡራትን ክቡራንን ኣሕዋተይን ኣሓተይን፥ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዘመን ጐይታ ኣብ ጉዕዞ ቤተ ክርስቲያን እቲ ንናይ ኵሉ መጻኢ ናይ ተስፋ ነብያት ዝኾኑ ናይ ፋሲካ ብስራት ዝስግዉ መሰኻር የነቓቕሕ፡ ካብዛ መሬትኩም እዚኣ ከኣ ነዚ ዝምስክር ሰብ እግዚኣብሔር ኣተንሲኡልና እዩ፡ እቲ ኣግዚኣብሔር ብኣኡ ዘመሓላለፎ ህያብ ብነቢያዊ ህይወት ተደጊፉ ተቐባልነት ክረክብን ክእንገድን ሓደራ። ብዝኽርታት ዝረውዩ ኣይንኹን፡ ብናይ ዝሓለፈ ናፋቒ ምዃን ኣብ ሎማውን ወይ ከኣ ብናይ ሕጃዊ ስራሕ ኣልቦ ሕሜታን ወይ ከኣ መጻኢ ብምፍራሕ ብዝንበር ሕይወት ገዛእ ርእስና ኣይነታልል፡ ኣብነት ኣባ ቶኒኖ ንስዓብን ንኣኡ ንምሰል። በቲ ናቱ ግልጽነትን ውዕዉዕን ምዑዝን ክርስቲያናዊ ሕይወት ክንትከፍ ድልዋት ንኹን ንፍቀድን። ብዘይ ዋጋን ዕዳጋን ወንጌል ንበሩ ዝብል ዕድመኡ ጽን ንበል፡ ንቀበል፡ እዚ ዕድመ እዚ ንነፍሲ ወከፍናን ከም ቤተ ክርስቲያን ሎሚ የቕርበልና ኣሎ። ብሓቂ ኻእ እቲ ምኡዝ ናይ ወንጌል ሓሴት ንከነስፍሕ ክድግፈና እዩ ምስ በሉ፡
ብሓባር ሰላም ለኪ ጸሎት ደጊሞም ሓዋርያዊ ቡራኬ ከምዝሃቡ ልእኽቲ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ጃዳ ኣኵይሊኖ ኣፍሊጠን።
ቅዱስ ኣቦና ድሕሪ እዚ ርክብ’ዚ መስዋዕተ ቅዳሴ ንምዕራግ ናብ ሞልፈታ ብምኻድ ልክዕ ብናይ ኢጣሊያ ሰዓት ኣቆጻጽራ ሰዓት 11.30 በሸሓት ዝቑጸሩ ምእመናን ዘሳተፈ ምስ ናይቲ ከባቢ ብፁዓን ጳጳሳት ተዓጂቦም መስዋዕተ ቅዳሴ ኣዕሪጎም ኣብ ዝለገስዎ ስብከት፥
ዝሰማዕናዮ ንባባት ሕመረት ሕይወት ክርስትና ዝኾና ክልተ ነገራት የቅርበልና፣ ኅብስትን ቃል ኣምላኽን!
ኅብስቲ፣ ንክትነብር እንጌራ መሠረታዊ እዩ ኢየሱስ ከኣ ኣብ ወንጌሉ ኣነ ኅብስት ሕይወት ማለት ናይ ሕይወት እንጌራ እየ ኣንክብል ንርእሱ የወፍየልና፣ በዚ ከኣ ብዘይካይ ሓንቲ ክትገብ ሩ ኣይትኽእሉን ጥራይ ዘይኮነ ክትህልው እውን ኣይትኽእሉን ይብለና፣ ‘ሥጋይ ብልዑ ደመይ እውን ስተዩ’ (ዮሓ 6,53) እንክብል ከኣ ሓያል ትእዛዝ ይህበና፣ እንታይ ማለቱ ኮን ይኸውን! እንተበልና ብሕይወት ክነብር እንተዀይኑ ምስ ኢየሱስ ግላዊ ርክብ ገቢርና ናይ ሕይወት ምትእስሳር ምስኡ ክንገብር የደሊ፣ ሥጋን ደምን! ቅዱስ ቊርባን ከኣ እዚ እዩ፣ ክንደይ ዝጽብቅ ሥርዓት እዩ ወይ ካልእ ኢልካ ዝሕለፍ ዘይኮነስ ጥቡቅ ርክብ ምስ ጐይታ ገርካ ጭቡጥ ብዝኾነ መንገዲ ምሳኡ ምውህሃድ እዩ፣ እዚ ዝለዓለ መግለጺ ፍቅሪ እግዚአብሔር ክትሓስቦን ክትርድኦን ብዘጸግም ዘደንቅ ተኣምር ምስ ጐይታ ንወሃሃድ፣ ሕይወት ክርስትናኸስ እናሳዕ ካብዚ እያ እትብገስ፣ ካብዚ መኣዲ እዚ ካብዚ ጐይታ ብፍቅሩ ዝምግበናን ዘጽግበናን ቦታ ይነቅል፣ ብዘይ እንጌራ ሕይወት ዝኾነ ኢየሱስ ኣብ ቤተክርስትያን ዝግበር ዝኾነ ይኹን ጻዕሪ ከንቱ እዩ፣ ከምቲ ኣባ ቶኒኖ በሎ ዝብሎ ዝነበረ ‘ናይ ፍቅሪ ተግባራት ናይ ምሕረት ስራሓት ብዘይ ናይቲ ተግባራት ፍቅሪ እኩል ኣይኮነን፣ እቲ ምንጪ ናይ ኩሉ ዝኾነ እቲ ኩሉ ካብኡ ዝነቅል ፍቅሪ እንተጐዲሉ ካብ ቅዱስ ቊርባን እንተዘይተነቂሉ ዝኾነ ናይ ጒስነትን ግብረ ተልእኮን ስራሓትና ዕንኪላሎ እዩ ዚኸውን’ እዩ ነገሩ፣
ኢየሱስ ኣብ ወንጌል ‘ሥጋይ ዝበልዕ ምሳይ ይነብር’ (ኁ.57) ዚብል ሓረግ ይውስኽ! እዚ ማለት ቅዱስ ቊርባን ዚቅለብ ከም ኢየሱስ ይሓስብን ይነብርን ማለት እዩ፣ ንሱ ምእንታና ዝተቈርሰ እንጌራ እዩ ንኣኡ ዚቅለብ ከኣ ብግዲኡ ዝተቈርሰ እንጌራ ይኸውን በዚ ከኣ ክንዲ ብትዕቢት ዝልዕጠጥ ብግዲኡ ንገዛእ ርእሱን ንዓወቱን ምንባር ኣቋሪጹ ካልእ ነገር ንክውንን ወይውን ካልእ ሰብ ንክኸውን ዘይኮነስ ንኢየሱስን ከም ኢየሱስን ንምባር ብግዲኡ ንካልኦት ይውፈ፣ ነዚ እንጌራ እዚ ናይ ዝበልዕ ክርስትያን መፍለጢ ምልክት ወይ መንነትከስ ንካልኦት ምንባር እዩ፣ ስለካልኦት ምእንቲ ካልኦት ንካልኦት ተወፊኻ ም ንባር! ኣብ ኣፋፈት ነፍሲወከፍ ቤተክርስትያን ‘ድሕሪ ቅዳሴ ንገዛ ርእስኻ ምንባር ክልኩል እዩ ምእንቲ ካልኦት እዩ ዝንበር’ ዝብል መጠንቀቅታ ክልጠፍ ይከኣል፣ ኣብዛ ሰበኻ ኣባ ቶኒኖ በሎ ከምዚ ዓይነት መጠንቀቅታ ኣብ ኣፈፈት ኩሉ ኣብያተ ክርስትያን እንትዝልጠፍ ክንደይ ምጠዓመ ‘ድሕሪ ቅዳሴ ንገዛ ርእስኻ ምንባር ክልኩል እዩ ምእንቲ ካልኦት እዩ ዝንበር’ ዝብል መጠንቀቅታ፣ ኣባ ቶኒኖ በሎ ሕይወቶም ከምኡ እዩ ነሩ፣ ኣብ መንጎኹም ኣገልጋሊ ጳጳስ ተሰምዮም ጓሳ ሕዝቢ ብምዃን ኣብ ቅድሚ መንበረ ታቦት ተደፊኦም ብሕዝቦም ክብልዑ ዝተማህሩ እዮም፣ ጥሜት ኢየሱስ ዘለዋን ንዝኾነ ዓለማዊ ዝንባሌ እተወግድን ቤተክርስትያን ‘ናይ ኢየሱስ ሥጋ ኣብቲ ክትነብረሉ ኲርኳሕ ዝኾነ ቦታ ድኽነትን ሥቃይን ብሕትውናን መንበረ ታቦት ክትተክል እትኽእል ቤተክርስትያን’ ይሓልሙ ነሮም፣ ስለምንታይ ቢሎም ምስ ተሓቱ ከኣ ‘ቅዱስ ቊርባን ብዘይ ሥራሕ ኮፍ ኣይፈቱን እዩ’ ናይ ኰፍ ሕይወት ትመርጽ እንተዀንካ ‘እዚ ምሥጢር እዚ ኣብ ፍጽምና ኣይበጽሔን ማለት እዩ’ ይብሉ ነሮም፣ ኣብ ልብና ምልስ ኢልናኸስ እዚ ምሥጢር እዚ ኣብ ሕይወተይ ይፍጸምዶ! ብጭቡጥ መንገዲ እንክንሓትት ኣብ መኣዲ ኰፍ ቢለ ጐይታ ከገልግለኒ ጥራይዶ እደሊ ወይስ ከም ጐይታ ነሕዋተይ ከገልግል እትንስእ! ነቲ ኣብ ቅዳሴ ዝቅበሎ ብግደይ ንካልኦት እዕድልዶ! ኩልና ከም ቤተክርስትያን ድሕሪ ብዙሕ ግዜ ምቊራብ ናይ ቊርባን ሰባትዶ ኰና! ኢልና ክንሓትት እዋኑ እዩ፣ እዚ ዝተቈርሰ እንጌራዚ እዚ እንጌራ ሕይወት እዚ ናይ ሰላም እንጌራ እውን እዩ፣ ኣባ ቶኒኖ ኣብቲ ናይ ሰላም ጽሑፋቶም ‘ሰላምሲ ነፍሲወከፍ እንጌራኡ ምስ ተቀበለን ብመንገዱ ክበልዖን ምስ ከደ ኣይኮነን ዝመጽእ እንታይ ደኣ ሰላምሲ ክንዮኡ እዩ ሓቢርካ ምንባር እዩ። ነዚ እንጌራ ሕይወት ብዘይምምቅቃል ኣብ መኣዲ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ሰባት ተቀሚጥካ ምምጋቡ የዲሊ፣ እቲ ኣብ ማኣዲ ምሳኻ ዝበልዕ ክትፈልጦ ዘሎካን ክተስተንትኖን ክትሕብሕቦን ዘሎካ ገጽታ እዩ፣’ ይብሉ፣ ነዚ ኣስፍሕ ብምባል ከኣ ኩሉ ግጭታትን ኩሉ ውግእን ‘ሱር መሰ ረቶም ነዚ ገጽታት እዚ ዕሽሽ ኣብ ምባል እዩ` ኢሎም ነሮም፣ ንሕናኸ እንተበልና! እዞም ነዚ ናይ ሓድነትን ሰላምን እንጌራ እንቅለብ ንነፍሲ ወከፍ ገጽታ ክነፍቅር ዝተቀደደ ዘበለ እንደገና ምስፋዩ ኣብ ኩሉ ቦታን ወትሩን ከኣ ናይ ሰላም ሃነጽቲ ክንከውን ንጽዋዕ ኣሎና፣
ምስዚ ማዕረ ማዕረ ዝኸይድ ከኣ ቃል እግዚብሔር እዩ፣ ክንበብ ኣብ ዝሰማዕናዮ ወንጌል ነቲ ኢየሱስ ዝተዛረቦ ምቅባል ጸጊምዎም ኣብ ርሱን ክትዕ ኣትዮም ‘እዝስ ከመይ ቢሉ ስጋኡ ክንበልዕ ክህበና’ (ኁ.52) ዝብል ንረክብ፣ እዚ ብሂል እዚ ንዓና እውን ይምልከት እዩ፣ ብዙሕ ግዜ ቃል እግዚብሔር እንክንሰምዕ ኣብ ጐይታ ክንኣምን ተስፋና ኣባኡ ክነንብር ምስ ተሓተትና ‘ወንጌልሲ ከመይ ገሩ ንኩሉ ጸገማት ዓለምና ክፈትሖ ይኽእል! ኣብዚ ብኽፍኣት ኣዕለቅሊቁ ዘሎ ዓለምና ጽቡቅ ምግባር እንታይ ትርጉም ኣለዎ!’ እናበልና ክንዲ ነቲ ብኢየሱስ ንሕተቶ ለውጢ ሕይወት ሃንጐፋይ ኢልና ምቅባል ናይቶም ብቃላት ኢየሱስ ቀዘዝ ኢሎም ዝተረፉ ሰባት ስሕተት ንደግሞ። ቃላት ኢየሱስ ብሕይወት ንምጉዓዝ እምበር ኰፍ ኢልካ ብዛዕባ ዝኸውንን ዘይከውንን ለለይ ምባል ከምዘይኮና ይርድኦም ኣይነበረን፣ ኣባ ቶኒኖ ኣብ ዘመነ ፋሲካ ነዚ ሕዳሴ ሕይወት ሃንጐፋይ ኢሎም ክቅበሉን ካብ ቃላት ናብ ተግባር ክሰግሩ ይዕድሙ ነሮም፣ ስለዝኾነ ከኣ ነቶም መንገዶም ንምቅያር ትብዓት ዝጐደሎም ‘ናይ ምጥርጣር ሊቃውንቲ፣ ናይ ደገፍትን ተቃወምትን ዝንባሌ ተጸባጸብቲ፣ ተንከስ ከይበሉ ብኮፎም ንኩሉ ዝጽብጽቡ’ ይብልዎም ነሮም፣ ንኢየሱስ መልሲ ክንህብ እንተደኣ ኰና ጸብጺብናን ዝጥዕመናን ዘይጥዕመናን ምዃኑ ገምጊምናን ኣይኮነን እታ ተድሊ መልሲ ናይ ሙሉእ ሕይወትካ `እሺ ሕራይ’ ትብል ቃል ጥራይ እያ፣ ኣስተንትኖናን ጸብጻባትናን ኣየድልዮን እዩ፣ ናይ ልብና ለውጢ ጥራይ እዩ ዘድልዮ፣ ትኽ ብትኽ ንልብና እዩ ዝምልከት፣ ነዚ ዘኽእለና ባዕሉ እቲ ቃል ኣምላኽ እዩ፣
ኣብ ቀዳማይ ንባብ ግሐ 9.1-20 እቲ ካብ ሞት ዝተንሥኤ ኢየሱስ ነቲ ዘሳድዶ ዝነበረ ሳውል ላዕልን ታሕትን ከይበለ መኒኑ ሓንቲ ነገር ክገብር ይእዝዞ፣ ‘ተንሥእ ናብ ከተማ እቶ ኣብኡ ከኣ ክትገብሮ ዝግበኣካ ኩሉ ክንገረካ እዩ’ (6)፣ እዛ ተንሥእ ትብል ቃል ቅድሚ ዝኣገረ ኣብ ወዲቅካሉ ዘሎኻ መሬት ተረምሲስካ ከይትተርፍ ብፍርሓት ተጐቢእካ ከይትተርፍ ሕይወት ንክትዘርእ እትበሃል እያ፣ ኣባ ቶኒኖ ክንደይ ኰፍ ኢልኩም ዘሎኹም ሓፍ በሉ ይብለኩም ነሩ ከመይ ኣብ ቅድሚ ካብ ሙታን ዝተንሥኤ ክርስቶስ ቆምካ እዩ ዝቅረብ፣ ወትሩ ምትንሳእ ንላዕሊ ገጽጽካ ምጥማት የድሊ ምኽንያቱ ከኣ ሓዋርያ ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ቀንጠመንጢ ጠጠው ክብልን ብኣኡ ክዓግብን የብሉን፣ ጐይታ ንሳውል ናብ ከተማ እቶ ይብሎ፣ ንነፍስወከፍና እውን ኣብቲ ዓኒዱ ሒዙካ ዘሎ ርግጽነትን ውሕስነትን ዝህበካ ኮይኑ ዝስመዓካ ነገራት ተዓጺኻ ኣይትትረፍ፣ ተንሥእ ተጐዓዝ ዕድልካ ረኤ፣ ይብለና ኣሎ፣ ሕይወት ክርስትያን ንጐይታ ኢየሱስ ተወፊያ ኣብ ኣገልግሎት ካልኦት ትውዕል፣ ነቲ ካብ ሞት ዝተንሠኤ ክርስቶስ ምስ ረኸብካ ትጽቢት የለ ይጽናሓለይ የለ ክሓስበሉ እየ የለ ጸገም ይሃሉ ውሕስነት ኣይሃሉ ምብጋስ ጥራይ እዩ፣ ሳውል ምስ ኢየሱስ ምስ ተዛረበ ሽሕኳ ዓይኑ ዓዊሩ እንተነበረ ይትንስእ ናብ ከተማ ገጹ ይጐዓዝ፣ እቲ ዝተቀበሎ ኣናንያ ብፍርሂ ተዋሒጡ እናንቀጥቀጠ ‘እንሀኹ ጐይታይ እንታይ ክእዘዝ’ (10) ይብል እሞ ብኡ ንብኡ ናብ ሳውል ይኸይድ፣ ኣብ ዝኾነ ይኹን ኩነት ንረኸብ ንሕናው እውን ናይ ፋሲካ ተስፋ ናብ ኩሎም ንክነባጽሕ ዝተጻዋዕና ኢና፣ ከምቲ ኣባ ቶኒኖ ናይ ሓጐስ ትንሣኤ ቀረናውያን ኣገልገልቲ ዓለም ንኹን! ነዚ ግን ከም ዝተዓሰብናን ዝተቀሰብናን ዘይኮነ ካብ ሙታን ከምዝተንሣእና ኰና ኢድና ከይሃብና ክንገብሮ ኣሎና፣ ናይ ተስፋ ዓደልቲ ናይ ትንሣኤ ሃሌሉያ ንምብጻሕ ገርሀይናታት ተላኣኣኽቲ ክንከውን ክንደይ ይጥዕም፣
ኢየሱስ ንሳውል `እቲ ክትገብሮ ዘሎካ ኩሉ ኣብኡ ክንገረካ እዩ` ይብሎ፣ ሓንሳእ ምስ ወሰነ ድሕር ዘይብል ሳውል ቊርጥም ኣቢልዋ ይጐዓዝ ንቃል ኢየሱስ ሓራይ ኢሉ ብዘይ ርእይቶን ብዘይሕቶን ይእዘዝ፣ ዕጉስ ይኸውን ሕይወቱ ብኣኡ ከምዘይትውሰን ቆብ ኣቢሉ ይርድኣ ትሕትና ይመሃር፣ ትሑት ማለት ፈራህን ኢዱ ዝሃበን ኣይኮነ ንገዛእ ርእሱ ባዶ ገሩ ንእግዚብሔር ዝእዘዝ እዩ፣ ውርደት እውን ከምቲ ንደማስቆ ክኸይድ እንከሎ ጻሕ ኢሉ ዝወደቀ ሳውል ንሓልዮት ኮይንዎ! ነቲ ዝነበሮ ሓሳብን ትዕቢትን ኣርግፍ ኣቢሉ ንክሓድግን ንእግዚአብሔር ዳግም ን ክትንስእን ኣኽኢልዎ፣ ቃል እግዚብሔር ከኣ ኣባና ነዚ እዩ ዝገብር መጀመርያ የንጸሓካ ሓራ ይገብረካ እንደገና ከም እትትንስእ ገሩ ትሕትናን ትብዓትን ኣዕቲቊ ንቅድሚት ከምእትምርሽ ይገብረካ፣ ብገዛእ መንፈዓትና ዝተዓወትና ህቡባት ዘይኮነስ ናይቲ መይቱ ዝተንሠኤ ክርስቶስ ኢየሱስ መሰኻኽር ንክንከውን የብቅዓና፣
እንጌራን ቃልንከስ ዝተፈቶኹም ኣሕዋትን ኣሓትን ኣብ ነፍሲወከፍ ቅዳሴ ብእንጌራ ሕይወትን ዘድሕን ቃሉን ይቅልቡና፣ ነቲ እንሠርዖ ኢና እንኸውንን እንነብርን፣ ነዚ ምስ እንገብር ከም ኣባ ተኒኖ ናይ ተስፋን ሓጐስን ሰላምን ምንጪ ክንከውን ኢና፣


text:
ቅድሚ ኩሉ እንቓዕ ነዚ ኹሉ ዝግበር ዘሎ ጉያ ጉያን፤ ሓዞን ኣርክብን ጥራይ ከይኮነስ ርድኣዮን ርድኣናን ናይሓሶትን ናይ ሓቅን ጥርዓን ካብ ኩሉ ኩርናዕ ብሓባር ክንሰምዕን ክንርእይን ኣብጽሓና። እወ ከም ብዙሓት ሕብሪ ዝተዛነቐ ናይ ፈተውትን ናይ ብዙሓት ምፍጣረይ ዘይወሓጦሎም ከይተረፈ ሃላዋት ኣሻቒለ ከምዝነበርኩ ኩሉ ይርድኣኒ። እንተኾነ ሎሚ ብዛዕብኡ ክዛረብ ኣይኮነን ሕምረት ጹሑፎይ። እንተኾነ ከምቲ በምሓርኛ ዝብልዎ “መሰንበት ደግነው ሁሉን ያሳል” መዓልቲ ውድቀት በዝበዝቲ ህዝቦም የሕጉሰና እምበር ከምቶም ሐደ ሐደ ዝብልዎ ንዓና ንኤርትራዊያን እንታይ ለውጢ የምጽኣልና ዝብሉ ኣይኮና። ዒባም ሓሰኻ ስለዝወልድ ንላም ዒባ ከይትወልድ ኢልካ ኣይቅተልን ስለዝኾነ፡ ንሕናም ምስ ኩሉ መልክዕታቱን፣ ትሕዝትኡን፣ ይዕበ ይንኣስ ብዘይገድስ ዝመጽእ ለውጥታት ብውጹዓት ህዝቢ ድልየት ክሳብ ኮነ የገድሰና ኢዩ። ብፍላይ ኣብ ከባቢና ክኸወን ከሎ ከአ ብዙሕ ዝተቐራረበን ብኹሉ መዳይ ዝተተሓሐዘ ብምኻኑ ዓብይ ኣቕልቦ ክንህበሉ ይግባእ።
ብፍላይ እቲ “ማዕበል ሁበቡላ” ካብ ምዕራብ ሰሜናዊ ኣፍሪቃ ናብ ምስራቕ ሰሜናዊ ኣፍሪቃ ቀልጢፉ ምብጹሑ ብጣዕሚ ደስ የብል። ካብኡ’ኸ ቁልቁል’ዶ ይጋዓዝ ይኸውን ኢልና እናተሻቐልና ከለና፣ ናይ ተፈጥሮ ሕጊ ብጺሒቱ ክእክብ ከይደንጎየ ካርቱም ምብጽሑ ኣደንጊጹና። ሓጎስና ግን ገና ክንጽበ ናይ ግድን ስለ ዝኾነ ኣብ ንፈትዋ ሃግረና ክንራኸብ ኣይርሕቕን እንዳበልኩ ብጥንቃቀ ክንጋዓዝን ክንከታተሎ ይግባእ።
ነቶም ብአዲስ ኣበባ ምምላስ ትኽሰሱን እቶም ኣዲስ ኣበባ ንሰላም ምእታው ዝሓንገድኩም ወይ ዝዓመጽኩም፣ ጾም ሰላምኩም መፍቲሒኡ ካብ ውሽጢ ሃገር ክኸውን ተስፋ እገብር። ብፍላይ እቶም ጭርሖ ህድገፍ ኣብ ወጻኢን ኣብ ውሽጢን ኣንጻር ህዝቢ ንምክፍፋል ተናፍሑዎ እከይ ግብርኹም ቁሩብ ክትሓስብሉን ቅድሚ ናይ ጥፍኣት ቁርባንኩም ንስሓ ክትኣትዩ ተስፋ እገብር። ጥፍኣትኩም ከአ ቅድም ቀዳድም ብሕቡእ ምስ ሰበ ስልጣን ኢትዮጵያ ኣብ ወጻኢ እዳተራኸብኩም ነቶም ብቕሉዕ መርገጺኦም ኣነጺሮም ዝኣተው ምውንጃልኩም ኣይግድን። እቲ ሽግር እኮ ሓመድ ናይ ኢትዮጵያ ምርጋጽ ወይ ኢትዮጵያውያን ንበይኖም ዘምጽእዎ ኣይነበረን። ናይ ፖለቲካን ኢኮኖሚን ሕልኽልኽ ብኽልቲኡ ወገን ንዝፈጠሮ ሽግር ብሰላም ናይ ምፍታሕ ዓቕሚ ስለዘይነበረ፤ ሓይሊን ጎነጽን ኣስዒቡ። እዚ ከአ እቶም ኣብ ክልቲኡ ሃገራት ብግዚኡ ዝነበሩ መርሓቲ ህዝቢ፣ ሕጂውን መብዝሓቲኦም ኣብ መርሒነት ዘለዉ ብዝፈጠርዎ ዓብይ ጌጋ ኢዩ።
እቲ ሓቂ ሐደ ወገን ናይ ዝዓበደ ኢልካስ፡ እቲ ካልኣይ ወገን ምስኡ ክዓብድን ደድሕሪኡ ምስዓብን ብዘይገድስ ናይ ክልቲኡ ህዝቢ ውልዶ መንእሰይ ክስዉኡን ንብረት ንዘይረብሕ ክበርስን ዘየድሊ ምትህልላኽ ዘምጽኦ ዓብይ ኪሳራ ኮይኑ። ንክልቲኡ ኣህዛብ ከም ጎረባብቲ ሃገራት ጥራይ ከይኮነስ ከም ሐደ ቤተስብ ብታሪኽ ዝተረጋገጸሉ ህዝቢ መሊስካ ናብ ሓውን ናብ ጽልእን ቅርሕነትን ዘእተወ ጌጋ ነይሩ። እዚ ከአ ናይ ህዝቢ ትጽቢትን እምነትን ኣይነበረን።
“እንተኾነ ብወገን መራሕቲ ኢትዮጵያ ዝወሰድዎ ንጹር ናይ ጌጋ ምፍጻም ጣዕሳ ብዘረባ ጥራይ ከይኮነስ ነቲ ጌጋ ዘምጽኦ ሽግራት ንምፍታሕ ብግብሪ ተታሓሒዞሞስ፤ ነቲ ኣሞንጎ ህዝቢ ዝነበረ ምፍሕፋሕ እንዳተማሐሸ ይመጽእ ከምዘሎ አነ ጥራይ ዝፈልጦ ሕቡእ ምስጢር ኣይኮነን። ክምስክረሎም ኢለ’ውን ኣይኮነን። ምግጋይ ምስ ወዲሰብ ዝኸይድ ባህራዊ ፀባይ ኢዩ። ጌጋኻ ምእራም ከአ ሰብኣዊ ባህርይ ጥራይ ከይኮነስ ግደታ ሓላፊነትካ ተቐቢልካ ምእራሙን ምፍጻሙን ምኽኣል ፍሉይ ተውህቦ ኢዩ። ሕጂ’ውን ክቅጽሉሉን ነቲ ብአጋ ተሪፉ ዘሎ ሕልኽልኽ ክፍታሕ ብዘይምቁራጽ ክጽዕሩሉ ይላቦ። እዚ ከአ ቁስሊ ክልቲኡ ህዝቢ ቀልጢፉ ክፍወስ ዓብይ ጊደን ተራን ከምዝህልዮ ኣይንዘንግዕ።”
“ብወገን ኤርትራ ከአ ካብ ህዝበይ ንላዕሊ ዝፈልጦ ሰናይ ተበግሶ ንሰላም ኣይራኣኹን። እቶም ዝራኸቦምን ኣብ ኤርትራ ሓቑፉዎም ዘለው ከአ ዝፈልጥዎም ይዛረቡሎም።”
ሕጂም ከም ኤርትራውነተይ ፈቲኹም ጸሊእኹም ክብሎ ዝደሊ ንሕና ጥራይ ንፈልጥ፤ ንሕና ጥራይ ንምራሕ ከይኮነስ ንሕና ከምድላይና ሃገር ነበሳበስ፤ ሃገር ከነብርስ ከለና ሰዓቡናን ተዓዘቡናን፤ እዚ እንተገርኩም ሃገራውያን፤ ኤርትራውያን ኢኹም እንተዘይኮነ ሃገር ከሓዲቲ እዳበልካ ጽውጽዋይ ዘረባ ጹሉላት ምብታን ክሳብ ክንደይ ብዛዕባ ሃገር ትርጉሙን ክብራዊነቱን ዘይምርዳእ ድኹም ዓቕሚ ተሓንጊጥኩምም ሊዕሊ ኩሉ ክትኾኑ ምፍታን ንነብስኻ ምዕሻው ጥራይ ይኸውን።
ናይ ህዝቢ ፍርድን ናዕብን እንታይ ከም ዝመስል ከአ ቅድሚ ሕጂ ሃጸይ ሃይለስላሴ ምስ ምንስትራቱን ላዕሎወት ወከልቲ ኣመሓደርቱ ዝነበሩ ካብ ስልጣን ክወርድ ከሎ እንታይ ከም ዝመስል ዝረኣና ንእስነትና የዘኻኽረናን ኣሚሂሩናን ኢዩ። እቶም ድሕረና ዝዓበኹም ተመሃሩ፣ እቶም መሳቱናን ከምኡ’ን ምዕባያታትናን ኣያታትናን ኣቦታትናን ትኾኑ ብዕድመ ከአ ረሲዕኹሞ እንተኾይኑ ሕጂ ክትዝክርዎ ንታሪኽ ክትውከሱ ተስፋ እገብር። ምስ ዝዓበደ ምዕባድ ይሕሸና ካበልኩም ከአ ህዝብና ማይ ጮሎት መወኣሉ ክነጽገልኩም ዓቕሚ የብሉን።
ህዝብና ነታ ንዕለቱ ዝበልዓን ዝሰትያን ከይረክብ መንእሳያቱ ሰሪሖም ኮነ ተማሂሮም ከይዕንግልዎ ፍርቆም ኣብ ጎዳጉድ መሓዩር፡ ፍርቆም ኣብ በረኻታት ናይ ጠጠውካ ህይወትካ ኣበላሲ ትእዛዝ ተውሲንዎምስ ብሽም ሳዋ ብጥርሑ ተረፉዑዎም አለኹም። ካብ ባርነት ክሰቱኽ ዝፈተነ ህይወቱ ብጥይት ክርሸን ካልእ ዘይጻወሮ ትእዛዝ ኣብ ህይወቱ ብዘይገበን ኣመሓላሊፍኩም። እቲ ካልእ ኣካል መንእሰይ ከአ ኣሳፊሕካ ሞት ተኾርሚኻ ሞት ሐደ ምኻኑ ዘተውዓለ ከአ ዕድሉ ፈቲኑ፣ በሺሓት ብድሕሪኦም ተረሺኖም ዕድል ዝገበሩ ከአ ካብ ኣፍ ጥይትኩም ሰቲኾም ኣፈቐዶ ዓድታት ከርተት ዝብሉን ኣፈቐዶ ናይ ዕቑበኛታት መዓስከር ዝተዳጎኑን ቁጽሮም መኣለያ ይብሉን።
ነዚ ናይ ሓዲሽ መከራ ህይወት ከርከቡሉ ኣብ ጉዕዞ ዝተረፉ’ውን ወሎዶም ይቑጸርዎም። እዚ ንወለዲን ንሃገርን ዓብይ ወጽዓን ስንብራትን ዘውደቐ ግፍዓዊ ስራሕ ታሪኽ መራሕቲ ህድግፍን ኮራኹር ዕሱባት ሰዓብቶምን ኢዩ።
እቶም ብገንዘብን ብደገፍኩምን ዘውጻእኹሞም መንእሰያት ከአ ምስቶም ሃደዳ ግፍዕን ጭቆናን በርቲዕዎም ዝወጽኡ መብዛሕቲኦም መንእሰያት ኣይቁጸሩን ኣይኮነን ዝብሎ ዘለኹ። ግና ሽግር መፍቲሒኦም ናትኩም ናይ ህድግፍያውያን ስስዐን ጸባብ ኣተሓሳስባን ስለ ዝነበረ፣ ማእለያ ዘይብሉ ገንዘብ ኣኽፊልኩሞም ወይ ከአ ብካልእ ግዕዙይ ስራሕ ተጠቒምኩሎም።
ቁሩባት ግን ንሕና ከም ህዝብና ናይ ኢኮኖሚ ሽግርና ክንፈትሕን ስድራና ከማታትኩም ክንሕግዝ እምበር መንግስትና ዝገብሮ ጸሊእና ኣይኮነን እንዳበሉ ብሓሶትን ብድሕርነትን መንእሰያት ክመቓቕሉ ክቓዙሙ ኣስተዊዕላና። እዚ ኸአ ድሕሪ መንበሪ ኮነ ናይ መስሪሒ ወረቓቕቶም ብሽም ውጹዕ ህዝብናን፣ መንእስያትናን፣ ብሓፈሽኡ ዓለም ዘደንገጸ ሽግር ሃገርና ተጠቒሞም ምርካቦም ዘደንቕ ሓሶት ኣይኮነን።
እታ መዓልቲ ሓቂ ከአ ምስ በጽሐት ካብ ተሓታትነት ኣደናጊሮም ክሰትኩ ምፍታኖም ስለ ዘይተርፍ፡ ንዓታቶም’ውን ኣብ ዘለዉ ኣለዉ ዘይምርሳዕ’ዩ። እቲ ኩርኩር ጫቑታት ምባላዕ እተጀሚሩ ኣብቲ ገዛ ዳርሁ ክህልያ ስለ ዘይክእል እቲ ንጽበዮን ንፈትዮን በዓላት ኣይንሕጎሰሉን ክኸውን’ዩ። ከልቢ ክሳብ ዝኸውን እንተተጸብና ግን ዝብኢ እምበር ከልቢ ኣይኾነን ዘዕበናዮ። ጥሪት ክህልዋና ከአ ዘይሕሰብ ይመስለኒ። ደንበ ተኻሉ ከአ ኣዘንጊዑ ኣብ ሃገርና ስለ ዝተራብሐን ተስፋፍሐን፡ ሕጂ እቲ ካርቱም በጺሑ ኣሎ ዝበሃል ጽቡቕ ወረ “ማዕበል ሁበቡላ” ንሃገርናም ጽዋ ነጻነት ንህዝብና ከጥዕመልና እሞ ርስሓት ሃገርና ጥራይ ክመላእልና ተስፋ ነውድቐሉ።
“ማዕበል ሁበቡላ”
ማዕበል ነቒሉ – ዝተጻዕኖ ፈንቂሉ
ውቅያኖስ ተናውጺ – ነጎድጋድ ኣድሚጹ
ኩሉ ግን – ባህራዊ ስለዝኾነ
ዝጥሕል ጢሒሉ – ዝሕንብስ ተሳጊሩ
ዝተረፈ ተርፍ ኩሉ
ኣብ ማእኸል ሰፈፍ ምስ በለ
ወይ ይግለፍ ወይ ይሓልፍ
ተፈጥሮ ዕድሉ ዘውደቐሉ
ዕጫ ምርጫ ዘይብሉ
መርከብ ሓየልቲ በዝበዝቲ
ኣብ ዘይውስኑሉ
ማዕበል ነይሩ ንኹሉ።
ማዕበል ለዘበን ግን
ሁበቡላ ወሲኹ
ካብ ምድረ በዳ ሰሃራ
ሓዊ ኣጉዱ ኣጋጉዱ
ዝምለስ ኣይመስልን
ብዓመጽ ዝሰወዱ
ዝነዱ ኣንዲዱ
ዝበልዐ በሊዑ
ንዓቐብ’ዩ ኣማዕድዩ።
ማዕበል ! ህዝቢ ምስ ተኣጉደ
ክጸርግ ግዕዘ ምዕዘ
ብደም ውጹዓት ዝተለበደ
ሽዑ መርከብ ግፈዔኛታት
ደላይ ለውጢ መሲሉ ነቆየ
ግደፉ ተዓገሱ እንዳበለ
ንሰላም ንፍትሒ ኣእወየ።
እንታይ ዋጋ አለዎ
ገዛ ምስ ነደደ
ውልቀ መላኺ ምስ ዓበደ
ሑፃ ምድረ በዳ
ዓሳን እናይወለደ
ፖለቲካ ሓያላት ጥራይ
ምስ ሰዓብቱ ተዋረደ።
ብገንዘብ ተሸጦም – ብዙሕ ዝተሓየሩ
ዲሞክራሲን ፍትሕን – ኣብ ግብሪ ዘይነበሩ
ሎሚ ተፈቲሖም – ጭርሖ ክምድሩ
መልሓሶም መንታ – ከም አመሉ።
ክሳብ ዘገልገልካ – ዓሚተዮ ዓይነይ
እንዳ ወደቅካ ግን – ኣይጻወሮን ወነይ
ምስ ጥቕመይ ይሕሸኒ
ክጋየ ከም ቀደመይ
ዕርክነት ክጅምር – ከየፍቀረ ልበይ
መርከብ’ዶ ኣብ ሑጻ – ትድይብ በሉለይ
ህዝቢ’ዶ ይዕንገል – ጨኪኑ ምስ ተላዕለ።
ድሓን ኩኑ’ዶ – ክንብል ብጾትና
ድሓን ኩኑ ወይስ ኮራኹርና
ኣፋትኩም ዝሓተመ – ስቡሕ ስጋና
ኣእዛንኩም ዝለኮተ – ምቁር ዘረባና
ዓይንኹም ዘዕወረ – ብርቕርቕ ኣጽዋርና
ጁባኹም ጸቢብዎ – ስዊዝ ኣትዩ ገንዘብና
ህዝቢ ተዓቢሱ – ንሕና ግን ተዓራሪኽና።
ሎሚ ግን ውጹዕ ተላዒሉ – ብሰንኪ ግብርና
ብምድረ በዳ ጀሚሩ – ኢሮፕ ኣመሪካና
ናይ ህበቡላ ነበልባል – ሃለልታ ከሕርረና
መዕበሲ ሲእናሉ – ካብ ነእውይ ቀኒና
ብዛዕባ ጸጥታ – ቅሳነት ኣመኻኒና
ንዘረባ መጠበሪ – ዘይግደሱ በኣና
ከም ሑጻ በዚሖም – ከበሬታ ዘይህቡና
ክንደይ’ሞ ዘይፍተና – ከነድሕን ጥቕምና
ናታትኩምስ ድሓን – ፖለቲካ ተበላሹና
ሰበርቲ ዲሞክራሲ – ሰበርቲ ፍትሒ ተጸዊዕና።
ዓለም ከምዘፈልጦ – አቦ ክልተኡ ነይርና
ንኽንደይ ወኻሩ – ደድሕረኦም ኣጋይይና
ብሽም ዲሞክራሲ – ኣብ ጉድጋድ ዘእተና
ሎሚ ንብጾቶም ክነድሕን – ክንደይ ተዋሪድና
ከምቲ ታሪኽ ዝምስክሮ – ንኹሉ ግብርና
ክንዛረብ ሓቂ – እንተ አፍቂድኩምልና
ዘክሩ ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ ጊደና
መጀመሪያ ንኣፓርታይድ ደጊፍና
ስዓቱ ምስ አኸለ ንኣፓርታይድ ኣወጊዝና
ክሳብ ሕጂ ሓንቲ – እምነት ፍልስፍናና
ካብ ንውጽዓት ምድጋፍ ኣንጻር ዕላማና
ንውልቀ መለኽቲ – ምፍጣር ይሕሸና።
ሎሚ ግን ኣፍሪቃ ተቐይሩ
ማዕበል ውጹዓት – ሁበቡላ ፈኒዩ
ታንክታትና ተሰሪዔን – ግን ተሳዓረን
ከም ሕያዋይ ኣቦ – ንቃልዑት ሓንጊረን
ሽልማት ጠለባት – ተሰሊመን ኣንጠልጢለን
ዓለም ከንብቦ – ሚስጥራት ዛሕዚሔን።
ማዕበል ሁበቡላ – ማዕበል ሁበቡላ
ኤርትራውን ኣብ ጥቓኻ ኣላ
ንኣውያት ናይ ህዝባ ክትሰምዓላ
ተሓጺያ ተኻሒላ ንመርዓ ንጋይላ
ዳስ ፍትሒ ዳስ ዲሞክራሲ
ትጽበ ብተስፋ – ንህዝባ ክተታኽላ።
ሰለሞን ብርሃነ ሠንጋል
“ሕልና – 01/31/2011”


text:
ደምዳሚ መግለጺ፣
መበል 14 ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ-ኣካል፡
ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ /ደ.ግ.ሓ.ኤ/
ጀጋኑ ውጹዓት ህዝብታት ኤርትራ!
ፈጻሚ-ኣካል ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ /ደግሓኤ/ ካብ ዕለት 10-13 ጥሪ 2017 ኣብ ዘሎ ግዝያት መበል 14 ስሩዕ ኣኼብኡ ኣሰላሲሉ። ፈጻሚ ኣካል ኣብዚ ኣኼብኡ’ዚ ህልዊ ዓለማዊ፡ ከባብያዊን ሃገራውን ውድባውን ኩነታት ብመንጽር ዝካየድ ዘሎ ደሞክራስያዊ ተጋድሎ ህዝብታት ኤርትራ እንታይ ይመስሉ ብዕምቆት ገምጊሙን ኣገደስቲ ውሳኔታት ኣመሓላሊፉን።
ፈጻሚ-ኣካል ንህልዊ ሃገራዊ ኩነታትና ኣመልኪቱ ኣብ ዝዘተየሉ ጸረ-ህዝቢ ጨፍጫፊ ስርዓት ህግደፍ ብሰንኪ’ቲ ንውልቃውን ጉጅላውን ረብሓታቱ ክብል፡ ብዝኽተሎ መዕነዊ ገባቲ ፖሊስኡ፡ ቁጠባ ሃገር መሬት ክዘብጥ ገይሩሉ ኣብ ዘሎ ህሞት፡ ዜጋታት ንዝርካቡ ዘለዎም ገንዘባዊ ዓቕምታት /ባጤራ ናቕፋ/ ከም ድላዮም ከይጥቀምሉ ኣብ ባንክታቱ ለኲቱ ብምሓዝ ዝጥቀመሉ ምዃኑ ተመልኪቱ። ናይ ሰራዊት ይኹን ስቪክ ናይ መንግስቲ ሰራሕተኛታት ደመወዝ ብምውሳኽ ብኣጠቓላሊ ናብራ ናይ ሕብረተ-ሰብና ከነማሓይሾ ኢና ኢሉ ክዝምረሉ ዝጸንሐ ኣብ ባይታ ከንቱ ኣጉል መብጻዓታት ምዃኑ ህዝብና ካብ ጭቡጥ ዝነብሮ ዘሎ ናይ ሓሳረ-መከራ መነባብርኡ እናተገንዘበ መጺኡ እዩ። ስርዓት ህግደፍ ሕጂ’ውን እዚ ከይዓጠጦ እተን እኩያት ልሙዳት ተግባራቱ እናቀጸለለን፡ ልኡላውነት ሃገርና ኣብ ዋጋ ዕዳጋ እናውረደ፡ ብዋጋ ሰላምን ርግኣትን ሃገርናን ከባቢናን ምስ ናይ ወጻኢ ሓይልታት እናተዋደየ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ለኪሙ ክዓርብ ሕጂ’ውን የዕለብጥ ምህላዉ ተገንዘበ።
ተባዓት ተቓለስቲ ህዝብታት ኤርትራ!
ፈጻሚ-ኣካል ኣብዚ ኣኼብኡ’ዚ ንህልዊ ዓለማዊ ኩነታት ኣመልኪቱ ኣብ ዝረኣየሉ፡ ዓለምና ኣብዚ ህሞት’ዚ ብዘይካ’ቲ ብጡሩፋውያን ግብረ-ሽበራውያን ሓይልታት ብስም እስልምና እናሸቀጡ ትሕመሶ ዘላ ከይኣክል ኣብ ሞንጎ ልዕለ-ሓያላን ተነሓናሓንቲ ሚዛን ሓይልታት ዝረኤ ዘሎ ግርጭትን ዝምዕብለሉ ዘሎ ሓደገኛ ኣንፈትን ነቲ ኣብ ዝተፈላለየ ዞባታት ዝርኤ ዘሎ ወጥርታት መሊሱ ብኣሉታ ይጸልዎ ምህላዉ ተገንዚቡ። እዘን ዓለም-ለኻውን ዞባውን ልዕለ-ሓያላን ሃገራት ክሳብ ቀጥታዊ ምትእትታው ብምግባር ሓደሽቲ ሽርክነታት እናፈጠርካ ነቲ ናይ ተቓለስቲ ህዝብታት ፈትሓዊ ሕቶታት እንኮላይ ናብ ረብሓኻ ብዝውዕለሉ መንገዲ ክውዳእ ኣብ ውድድር ዝእተወሉ ንናይ ዝሑል ኲናት ኩነታት ዝደግም ወድዕነት እናዓበየ ይኸይድ ምህላዉ መዚኑ። እቲ ኣቐዲሙ ኣብ ዩክሬይን ቀጺሉ ካኣ ብዝኸፍኤ ብልሒ ጫፍ ኣብ ሶርያ ዝተንጸባረቐ ህዝብን ሃገርን ዘባደመ ዘስካሕክሕ ኲናት ጽዑቕ መግለጺ ናይዚ ኮይኑ፡ ሓደግኡ ልኡላውያን ሃገራት ክሳብ መጻኢ ዕድል ህዝበንን ሃገረንን ባዕለን ከይውስና መሰለን ዝዳፋእ ምዃኑ ተገንዚቡ። ሃገራት ኣብ ምፍታሕ እቲ ጐንጽታት ናቶም ተራ ክጻወቱ ዝኽእሉ ይኹኑ ዳኣምበር ኩሉ ብናታቶም ባርኾትን ተጽዕኖታትን ጠቕምታቶም ጥራሕ ብቐዳምነት እናሰርዑ እቲ ሽግር መሰረታዊ ፍታሕ ክረክብ ኣየኽእልን።
ፈጻሚ-ኣካል ህልዊ ከባብያዊ ኩነታት ኣመልኪቱ ኣብ ዝዘተየሉ፡ እቲ ኣብ የመን ዝተኸስተ ጐንጺ ብሕቡራት መንግስታት ብሰላም ንምፍታሕ ዝተፈተነ ጻዕሪ ዘይምዕዋቱ የማናውያን ኣሕዋት ዳግማይ ናብ ከቢድ ኲናት ተሸሚሞም ኣብታ ሃገር ብዙሕ ሰላማዊ ሰብ እናተጐድኤ ይኸይድ ኣሎ። ሃገረ-ሱማል እናተረጋገአት ህዝባ ፌደራለዊ ስርዓተ- ምምሕዳር ኣብ ምትካል ባይቶኦም መሪጾም መንግስቲ ኣብ ምቛም ዝሰጋገሩ ዘለዉ ይኹን ዳኣምበር፡ ሓሓሊፉ እቲ መጥቃዕትታት ናይ ኣልሸባብ ዘይተቛረጸ ምዃኑ ዘሕዝን ተርእዮ እዩ። ደቡብ ሱዳን ብዝምድናዊ ኣዘራርባ እናተረጋገአት ዝመጸት ሃገር ትኹን’ምበር እቲ ሽግር ብዘተኣማምን መንገዲ መሊኡ ተሰጊሩ እዩ ክባሃል ዝካኣል ኣይኮነን። ሃገረ-ሱዳን እቶም ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ክኽሰቱ ዝጸንሑን ዘለዉን ግጭታት ንምፍትሑ ጻዕሪታት ይካየድ’እኳ እንተሎ፡ መሊኦም ናብ ዝሐሸ ደረጃ ዝተሰጋገሩ ኣይኮኑን። ኢትዮጵያ ብድሕሪ’ቲ ህጹጽ ኣዋጅ ምእዋጃ ህዝብታታ ማሕበረ ፖሎቲኮ ቁጠባዊ ሂወቶም ብዝተረጋገአ ኩነታት ከመርሕሉ ዝኽእሉ ወድዕነት ከም ዝተፈጠረን ንመድረኽ ተሃድሶ ምቹእ ባይታ እናተመድመደ ይኸይድ ምህላዉ ተገንዘበ። እዚ ይኹን’ዳምበር ስርዓት ህግደፍ ብሓፈሻ ኣብዚ ከባቢታት’ዚ ሰላምን ምርግጋእን ከይህሉ፡ ብፍላይ ካኣ ናብ ኢትዮጵያ ዘነጻጸረ ቅሉዕን ስዉርን ብቀጥታን ብኢድ-ኣዙርን ዝዋደዮ ምትንዃላት ምስቲ ኩሉ ነዚ ሽርሕታት’ዚ ንክፍጽም ዘጋጥሞ ዘሎ መኸተታትን ክሳራታትን ሕጂ’ውን ገና ዘየቃረጾ ምዃኑ ተገንዚቡ።
ውጹዓት ተቓለስቲ ህዝብታት ኤርትራ!
ፈጻሚ-ኣካል ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ኣብዚ ኣኼብኡ’ዚ ንህልዊ ኩነታት ደምበ ተቓውሞ ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ካኣ ኤዲኪ ባይቶን ብዕምቆት ገምጊሙ። ባይቶ ካብ ኣጋጢሙዎ ዘሎ ቅልውላው ክወጽእ ጻዕርታት ዝግበሩ ዘለዉ እኳ እንተኾኑ ክሳብ ሕጂ መሊእካ ንምፍተሖም ገና ዘይተበቕዐ ምህላዉ ገምጊሙ። ቅሩብነት እንተዳኣ ሃልዩ ንምፍተሖም ዝግበሩ ቃልስታት ቀጸልቲ ኮይኖም እቲ ጉዕዞ ንምግባእ ካላኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ብዕቱብ ክስራሓሉ ኩሎም ኣባላት ባይቶ ዝኾኑ ውድባትን ስቪካዊ ማሕበረ-ሰባትን ህዝብን ተረኦም ከዕዝዙ ፈጻሚ-ኣካል ጸዊዑ።
ፈጻሚ-ኣካል ኣብዚ ኣኼብኡ’ዚ ንህልዊ ውድባዊ ኩነታት ኣመልኪቱ ኣብ ዝዘተየሉ፡ ኣብ ኩሉ መዳያዊ ዕማማት ውድብና ሓያልን ድኹምን ጐንታቶም ብዕቱብነት ድሕሪ ምግምጋም መጻኢ መደብ ሰሪዑን ኣገደስቲ ውሳነታት ኣማሓላሊፉን።
ጀጋኑ ተቓለስቲ ህዝብታት ኤርትራ!
ፈጻሚ-ኣካል ኣብዚ ኣኼብኡ’ዚ ብሰንኪ’ቲ መዕነዊ ፖሊስታት ስርዓት ህግደፍ ዋሕዚ ስደት ሕጂ’ውን ዘየቋረጸ ምዃኑ፣ እዚ ናይ ስደት ኣበሳ’ዚ ኣብ ሃገርና ጥራሕ ዘይኮነስ ብሰንኪ መለእቲ ቀንጸልቲ ስርዓታትን ንሶም ዘስዕብዎ ኲናትን ካብ ዝተፈላልዩ ሃገራት እናተገፍዐ ብብዝሒ ዝስደዱ ዝጸንሑን ዘለዉን ምዃኖም ዝፍለጥ እዩ። እተን ነዚ ስደተኛ’ዚ ዝቕበላ ሃገራት ኤውሮጳ እዚ ናይ ስደት ፍልሰት እዚ ልዕሊ ዓቕሞም ምዃኑ ኣብ ርእሲ’ቲ ክማረርዎ ዝጸንሑ፡ ሓሓሊፉ ብዘጋጥመን ዘሎ ግብረ-ሽበራዊ ኩኑን እከይ ተግባራት እቲ መረረ ክልዕል ኮይኑ እዩ። ካብዚ ዝብገስ ካኣ ገለገለ ሃገራት ነዚ ሓደጋዚ ንምክልኻልን ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ንዘይብሎም ስደተኛታት ንናብቲ ሃገሮም ምልካውያን ጨፍጨፍቲ ስርዓታት ይኹኑ ንሶም ዘስዕብዎ ኲናትን ክመልስዎም እንተዳኣ ኮይኖም ሓደግኡ ብጣዕሚ ከቢድ ምዃኑ ተገንዘበ። ብርግጽ እዚ ዘጋጥሞም ዘሎ ናይ ግብረ-ሽበራውያን ጸጥታዊ ሓደጋ’ዚ መሊእካ ንምቁጽጻሩ ብጣዕሚ ከቢድ’ኳ እንተኾነ ብዝተኻእለ መጠን ርጡብ መጽናዕቲ ብምክያድ ኣካላት ጥዑይን ሕሙምን ፈሊኻ ነቶም ዝበዝሑ ንጹሃን ስደተኛታት ደገፎም ከበርክትሎምን ብሰላም ክነብሩን ጻዕርታቶም ክብ ከብሉ ተማሕጺኑ።
ፈጻሚ-ኣካል ኣብዚ ኣኼብኡ’ዚ እቲ ኣቐዲሙ ንግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ እተጻሪ ኮሚሽን ሕቡራት መንግስታት ፍሉይ ጸብጻባ ናብ ጸጥታ ሕቡራት መንግስታት ቀሪቡ ቅቡል ተገይሩ ወሰንቲ ኣካላት ናይቲ ስርዓት ናብ ዓለም-ለኻዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ክቐርቡ ድፍኢት ዝግበረሉ ዘሎ ይኹን፡ እቲ ኣቐዲሙ ተነቢሩ ዝነበረ ናይ እገዳ ማዕቀብ ሕጂ’ውን ኣብዚ ቀረባ ግዜ ንሓደ ዓመት ንክናዋሕ ዝተወስደ ውሳነ ሞጎሱ ገሊጹ። ው.ሕ.ሃ. ነዞም ዕዉታት ውሳነታት እዚኣቶም ኣጽኒዑ ብምሓዝ ናብ ፍጻሚኦም ከብጸሖ’ውን ተላብዩ።
ፈጻሚ-ኣካል ጀጋኑ ናይ ፕሮፖጋንዳን ውደባን ዕጡቓት ኣሃዱታትና ዘርእይዎ ዘለዉ ናይ ጽንዓትን መኸተን ውፉይ ሓርበኛዊ ምንቅስቓሳት ይኹን፡ መላእ ኣባልና ክብደት ናይዚ መድረኽ’ዚ ን ዘለዉ ዘጋጥምዎ ብደሆታት ንምስጋር ንኩሉ ማሕበራውን ቁጠባውን ጸገማት ተጻዊሮም ብተወፋይነትን ጽንዓትን ንውድቦም ዘበርኩትዎ ዘለዉ ቀጻሊ ቁጠባዊ ደገፋት ሕጂ’ውን ልዑል ሞጎሱ ገሊጹ።
ዓወት ንሓርነታዊ ቃልስና!!
ፈጻሚ-ኣካል፡
ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ፡
ደምዳሚ መግለጺ፣


text:
ነዚ ፊደላት ትግሪኛ ካብ ዓለም ዝተፈልየ ምስጢር ዝሓቖፈ ምኻኑን፣ መለለዪ መንነትን፣ ሃይማኖትን፣ ባህልን፣ ክብርታትን፣ እምነትን፣ ጅግንነትን፣ ተዛረብቲ ትግሪኛን ግእዝን ኣምሓሪኛን ከምዝኾነ ዝሕብር ብቪድዮ ዝተሰነየ ሓበሬታ፣ ኩሎም ግዱስ ኤርትራውያንን ትግራዎትን ክከታተሉዎ እንሆ ብኸምዚ ዝስዕብ ነቕርቦ ኣሎና።
ግድነት ክንበብን ክስማዕን ዘለዎ፣ ንመንነትናን ንትግሪኛ ልሳናን ኣዝዩ ኣገዳሲ ዝኾነ ሓበሬታ። ስለምንታይ ብፍላይ ህዝቢ ኤርትራ፣ ብሓፈሻ ድማ ህዝቢ ትግራይን ኢትዮጵያን፣ ካብ 13 ቅ.ል.ክ. ጀሚሩ ክሳብ መዋእለ ግዝያዊ መንግስቲ ህግደፍን ወያኔን፣ ብሰንሰለታዊ መግዛእቲ ይሳቐ ኣሎ? ካብ ዓለም እንታይ ዝተፈልየ መንነት ስለዘለዎ እዩ? ስለምንታይከ ህዝቢ አርትራ፣ ካብ ቅድሚ ልደተ-ክርስቶስ ዝነበረ ዘመን (13000 – 900 BC) ጀሚሩ ብግሪኻውያን፣ ካብ 30 ክሳብ 600 ድ.ል.ክ. ብወረርቲ ሮማውያን፣ ካብቲ ንቡርን ጥንታዊን መነባብርኡ ተዘናቢሉ። ቀጺሉ ከኣ ካብ 600 ክሳብ 750 ዓ.ፈ. ድ.ል.ክ. ብባርባራውያን ኣዕራብ ካብ ሃገራት ኣዕራብ ተበጊሶም፣ ንምድረ ባሕሪ ብምውራር፣ባህሉን እምነቱን ኣርኪሶሞ፣ገዳማቱን፣ኣብያተ መቕደሳቱን ኣቃጺሎሞ፣ንዋየ ቅዱሳቱን ፣መጻሕፍቲ ታሪኹን ዘሚቶም ዝቃጸል ኣቃጺሎሞ።
ብድሕሪ እቶም ኣኽረርትን ባርባራውያን ኣዕራብ ኣስላም፣ ዘውረዱዎ ዘይተኣደነ ዕንወት ኣብ ምድረ ሓበሳ፣ ዓቢ ሃጓፍ ምዕባሌ ተፈጢሩ። ባርባራውያን ዓዕራብ ወሪሮም ባህልናን እምነትናን፣ ንዋየ ቅዱሳትን፣ ገዳማትናን፣ ኣብያተ መቕደስናን፣ መጻሕፍቲ ታሪኽናን ኣቃጺሎም፣ እወ፣ ንሓሰብትን ተመራመርትን ሊቃውንትን ደቀ ሓበሣ ሓሪዶም ኣጽኒቶሞም እዮም። ነቶም ዝተረፉ ድያቆናትን፣ ካህናትን፣ ኣቡናትን፣ ፓትሪያርካትን ድማ ብቐስብ ኣመስሊሞሞም እዮም።እዚ ታሪኽ ከሎና ድኣ ስለምንታይ ኣብዚ እዋንዚ፣ ዝምድና ኢሰያስ ኣፈወርቅን 1ይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ዶር. ኣቢዪ ኣሕመድን ምስ ስዑዲ ዓረብን፣ ኢሚራትን ይገብሩ ኣለ? ታሪኽ ድኣ ይድገም ከይህሉ? ሰናይ ምክትታል።
ኣብ ምድረ-ባሕርን ምድረ-ሓበሣን፣ ኣግኣዝያንን እምብኣር፣ ብሰንክቶም ባርባራውያን ኣስላም ዝወረደ ገጂፍ ሃጓፍ፣ ነቲ ዝነበረ ምዕባሌ ህዝቢ ምድረ ሓበሣ ንድሕሪት ጎቲቱዎ ጥራይ ዘይኮነስ፣ ነቲ ህዝቢ ኣዝዩ ኣደንቊሩዎ እዩ። ድሕሪ ኣዕራብ ድማ ሮማውያንን ቱርካውያንን ደጋጊሞም ንህዝቢ ሓበሣ፣ ከምዘይ ምዕብል ገሮም ሃስዮሞ ጥራይ ዘይኮነስ፣ ካብ ኣስላም ተሓቢኦም ዝጸንሑ ንዋየ ቅዱሳን ንብረቱን፣ ጥንታውያን መጻሕፍቱን፣ ቅዱሳት ምልክታት መንነቱን ፊደላቱን፣ ሓውልቱን ዘሚቶሞ ንርእሶም ተጠቒሞምሉ እዮም። ጸኒሖም ማሕበር የሱሳውያን፣ ወይ ቫቲካን ብስም ሃይማኖት ካቶሊክ ኣብ ልዕሊ ቅዱስ ሃይማኖት ምድረ-ሓበሣ ዘይተኣደነ ዕንወት ኣውሪዶምሉ እዮም። እቲ ብሃገር ሲዊድን ዝተቐልቀለ ሃይማኖት ከኒሻ እንተኾኑውን፣ ኣብ ርእሲ ሓናትስ ጽግዕ ከምዝብሃል፣ካብ ሃይማኖት ካቶሊክ ዝገደደ ዘይተኣደነ ዕንወት ኣብርእሲቲ ጥንታዊን ርትዓዊን ቅዱስ ሃይማኖት ምድረ ሓበሣ ኣውሪዶም እዮም።
ካብኡ ጸኒሑ ድማ ኮሎንያል ጣልያን ብዙሕ ብልጭልጭ ዝብል ምዕባሌ እኳ ኣብ ምድረ ሓበሣ እንተኣተኣታተወ፣ኣብ ልዕሊ ጥንታዊን ብሉጽን ባህልናን እምነትናን ግና ዘይተኣደነ ጽልዋታት ኣተኣታትዩልና እዩ። ድሕሪ ኮሎንያል ጣልያን ድማ ኮሎንያል እንግሊዝ ቋንቋ ዓረብኛ ብምትእትታው፣ ብፍላይ ንቋንቋ ትግሪኛ ጸልዩዎን ሃስዩዎን እዩ።
ብድሕሪ ኮሎንያል እንግሊዝ ድማ እቶም ኣሕዋትና ዝኾኑ ሓበሣ መሳፍንቲ ኢትዮጵያውያ ትግራይን መሳርሒ ምዕራባውይን ንምኻን መሪጾም፣ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ምድረባሕሪ ኣራዊታዊ በደላት ፈጺሞም እዮም። ብፍላይ መስፍናዊ ንግስነት ኣምሓራውን፣ኣብ ልዕሊ ቋንቋ ትግሪኛ ብዙሕ ሃስያታት ኣስዒቡ እዩ።
ድሕርዞም ኩሎም ባዕዳውያን ገዛእትን ዓመጽትን ድማ፣ ህዝቢ ኤርትራ ንፍርቂ ዘመን ዝኣክል ሰውራ ዝብሃል መስርሕ ኣካይዱ ከብቅዕ፣ ኣብቲ ጥንታዊን መሰረትን ታሪኹን ባህሉን፣ እምነቱን ተመርኲስ መደብ ዕዮን መምርሕን፣ ፖለቲካዊ ትምህርትን ጠንጢኑ፣ ብኣንጻሩ ካብ ኤውሮጳውያን ዝቐድሖ ስሚ ዝኾነ ፍልስፍና ኮሚኒስትን ሶሻሊስትን ዝብል ኣተኣታትዩ ንህዝቢ ኣደንቊሩ እዩ። በዚ መኽንያት እዚ እምብኣር ዋላ ኣብ ኣዋን ቃልስን ድሕሪ ቃልስን፣ ኣብ ኤርትራ፣ ህዝቢ ምድረ ባሕሪ ኤርትራ ኣብ ክንዲ ዝምዕብል ዝገደደ ደንቒሩን ንድሕሪት ተጎቲቱን እዩ። ብሓጺሩ እዚ ግዝያዊ መንግስቲ ሓዳስ ኤርትራ ዝብሃል ጭፍራ ህግደፍ፣ ነቲ እኩብ ድምር ዕንወት ብባዕዳውያን ኣብ ልዕሊ ምድረ ሓበሣ ዝወረደ ቀጺሉዎን ኣግዲዱዎን ይርከብ። ስለምንታይ ግና፣ ገለ ሕቡእ ምስጢር ስለዘሎ ደኾን ይኸውን ?
ስለምታይ ኣምሆ ዘመን መራሕቲ ህ.ግ.ሓ.ኤ. ኣብ ሳሕል ከለው፣ “ፊደላት ትግሪኛ ኣብ ፊደላት ላቲን ክቕየሩ ኣለዎም” ይብሉ ነይሮም? ስለምንታይከ እቲ ን27 ዓመታት ዝኣክል ብግዝያዊ መንግስትን ብሕገ-ኣልቦን ጥራይ ጭፍራ ህግደፍ ገና ይቕጽል ኣሎ? ስለምንታይከ ከይሓነኸ ኣእዳዉ ኣብቲ ቅዱስ ሃይማኖት ኤርትራን፣ ዴሳዊ ዋንነት መሬቱን፣ኩሩዕ መንነቱን ባህሉን ህዝቢ ሓበሣ ዘእቱ ዘሎ? ስለምንታይከ ህዝቢ ኣብ ክንዲ ኣብ ምርምር ታሪኹን ጥንታዊ ምዕባሌኡን ባህሉን መንነቱን ዘድህብ፣ ወፍሪ ባርነት ኣዊጁ ንመንእሰያት ግዳይ ድንቁርናን ባርነትን ይገብሮም ኣሎ? ምስቶም ካብ ጥንቲ ጀሚሮም ብዓሌትን ብቋንቋን ሃይማኖትን፣ ሕብሪ ቆርበትን ካብ ህዝቢ ኤርትራ ዘይፍለዩ ህዝቢ ትግራይ፣ ካብ ህዝቢ ኣምሓራን ኦሮሞን ንላዕሊ ከም ቀንዲ ጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ ገሩ ይውንጅሎም ኣሎ? ንመን ረብሓ ከምዝኾኑ ጭፍራ ህግደፍ ዝኽድሙዎ ዘለውስ ይስቆረና ደኾን ይኸውን?
እስከ ነዘን እብ ታሕቲ ተዘርጊሐን ዘለዋ ብክቡር ሓውናን ኣያናን መእምር (መምህር) በኽረጽዮን ዝተዳለዋ 26 ቪድዮታት፣ ግንከኣ ብፍላይ ብዛዕባ ምስጢር ፊደላት ትግሪኛ ዝገልጻ፣ ብኣቕልቦ ንከታተለን እሞ፣ ምስቲ ስለምንታይ ህዝቢ ምድረባሕር፣ ምድረ ሓበሣ፣ ወይ ምድረ ኣግኣዝያን ብገረብ ብሓኽላ ንኽጠፍእ ከምዝተወጠነ ኣዋዳዲርና ክንርድኦ ነፈትን። ብዛዕባ በዅሪ ፊደላት ዓለም ዝኾኑ ፊደላት ትግሪኛ፣ እስከ ብተገዳስነትን ብምስትንታንን ተኸታቲልና ምስጢሮም ክንግንዘቦ ንፈትን። ካብኡ ስለምንታይ እንዳ ህግደፍ ከም ዓላማ ወሲዶም፣ ንፊደላትናን ንህዝብና ከጽንቱ ይረባረቡና ከምዘለው ድማ ክንርዳእ ክንክእል ኢና።
ብርግጽ ፊደላትና ቀንዲ መሰረት ክብርታትና እዮም። መግለጺ መንነትናን ብህልናን፣ክብርታትናን እምነትናን፣ ጆግራፊካዊ ኣቀማምጣ ዓለምናን ከኣ እዮም። ንኩሎም ከምዘይፈልጡ ዝፈልጡን፣ ባህጊ ፍልጠት ምርምርን ዘለዎም፣ ኣሓትን ኣሕዋትን ደቂ ሓበሻ ምድረ ባሕሪ (ሎሚ አርትራን ትግራይን ኢትዮጵያን) እንሆ ካብ ቀዳማይ ምዕራፍ ክሳብ መበል 28 ምዕራፋት: ካብቲ ጻዕራምን ትጉህን፣ እኳድኣ ፍቕሪ መንነት ህዝቡ ዝሰረጾ፣ ክቡር ሓውና ሊቅ ወይ መእምር በዅረጽዮን ዝተዳለወ ማዕከን ፍልጠትን ምርምርን ቀዲሕና፣ ብቪድዮ መልክዕ ነቕርበልኩም ኣሎናሞ፣ ንሓውና መምእር በኽረ ዕድመን ጥዕናን እንዳተመኔናሎም፣ ንተኻታተልቲ ድማ ሰናይ ምክትታልኩም እንዳተመኔና፣ ካብዚ መሰረታዊ ትምህርቲዚ ጠቓሚ ትምህርቲ ቀሲምኩም፣ ንኻልኦት ኣሓትናን ኣሕዋትናን ቀጺልኩም ክትዝርግሑሎም ንምሕጸን። ሰናይ ምክትታል ከኣ ንምነየልኩም። ብሓልዮት መርበብ ሓብሬታ ደቀባት ኤርትራ
Pre-historic development of the languages & scripts of Eritrea and Ethiopia ብመእምር በዅረጽዮን ዝተዳለወ ካብ ምዕራፍ ሓደ ክሳብ ምዕራፍ 28 ።
1ይ ምዕራፍ
2 ምዕራፍ
3ይ ምዕራፍ
4ይ ምዕራፍ
5ይ ምዕራፍ
6ይ ምዕራፍ
7ይ ምዕራፍ
8ይ ምዕራፍ
9ይ ምዕራፍ
10ይ ምዕራፍ
መበል 11 ምዕራፍ
መበል 12 ምዕራፍ
መበል 13 ምዕራፍ
መበል 14 ምዕራፍ
መበል 15 ምዕራፍ
መበል 16 ምዕራፍ
መበል 17 ምዕራፍ
መበል 18 ምዕራፍ
መበል 19 ምዕራፍ
መበል 20 ምዕራፍ
መበል 21 ምዕራፍ
መበል 22 ምዕራፍ
መበል 23 ምዕራፍ
መበል 24 ምዕራፍ
መበል 25 ምዕራፍ
መበል 26 ምዕራፍ
መበል 27 ምዕራፍ
መበል 28 ምዕራፍ
ምንጪ ሓበሬታ
Pre-historic development of the languages & scripts of Eritrea and Ethiopia ካብ መእምር በኵረ
መበል 28 ምዕራፍ ፊደል ሠ = ሸ


text:
ቤት ትምህርቲ ኣልድያዕ ኣል እስላምያ ንቡር ኣገልግሎታ ጀሚራ
By BBC Tigrinya
ኣብቲ ብቕድሚ ትማሊ ሰሉስ 31 ኣብ ከተማ ኣስመራ ዝተኸስተ ናዕቢ ዝሞተን ዝተጎድአን ሰብ ከምዘየሎ እንተኾነ፡ ኣብቲ ናዕቢ ዝተሳተፉ ብዙሓት መንእሰያት ግን፡
ኣብ ቀዳማይ፡ካልኣይ፡ሳልሳይ፡ራብዓይን፡ሓምሻይን መደበራት ፖሊስ ተኣሲሮም ምህላዎምን፡ ሎም መዓልቲ ነቶም ኣብቲ ኣጋጣሚ ብጃምላ ዝተኣስሩ'ሞ ትሕቲ ዕድመ ዝኾኑ ቖልዑ ከምዝተፈትሑ ምንጭታትና ኣረዲኦም።
እቲ ንሓለዋ ኣብ ኣኽርያ ተዘርጊሑ ዝነበረ ሰራዊት እውን ካብቲ ቦታ ከምዝተኣልየን፡ እታ ቤት ትምህርቲ ስሩዕ ኣገልግሎታ ክትህብ ከምዝወዓለትን እውን ተፈሊጡ ኣሎ።
ደቆም ዝተኣስሩዎም ወለዲ ናብ ዝተፈላለያ መደበራት ፖሊስ እናኸዱ ደሃይ ደቆም ይሓቱን ደሃዮም ምስረኸቡ ከኣ ስልጣንያ መግቢ የብፅሑሎምን ከምዘለዉ እውን ምንጭታትና ሓቢሮም።
ኣባል ኤምባሲ ጥልያን ኣብ ኣስመራ፡ ሚስተር ዲየጎ ሶሊናስ እውን ብወገኑ ኣብቲ ፍጻሜ ዝኾነ ይኹን ሰብ ከምዘይተጎድአ ሎሚ ንቢቢሲ ሓቢሩ።
ሚኒስተር ዜና መንግስቲ ኤርትራ፡ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ሎሚ፡ "ኣብቲ ብቤት ትምህሪቲ ኣድያዕ ብሰሉስ ኣብ ኣስመራ ዝተኻየደ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ወላ ሓደ ሰብ ከም ዘይተቐትለ" ብመገዲ ትዊተር ገሊጹ ነይሩ።
ብዛዕባ እቶም ንምህጋር እታ ቤት ትምህርቲ ብምቅዋም፡ ንወለዲ እታ ቤት ትምህርቲ መግለጺ ምስ ሃቡ ዝተኣስሩ እስታዝ ሓጂ ሙሳ መሓመድን፡ ብድሕሪኦም ዝተአስሩ ሓያሎ ሰባት ግን ንሃለዋቶም ብዝምልከት ክሳብ ሕጂ ደሃይ ከምዘየሎ ምንጭታትና ወሲኾም ኣረዲኦም
____________
By Yemane G. Meskel, Ministry of Information
Let us state incontrovertible facts for the umpteenth time: Not a single person was killed in A'diae school demonstration in Asmara on Tuesday.


text:
ስንብት ኣምባሳደር ሞዛምቢክ…
መቐለ ግንቦት 09/2010(ድወት) ፕሬዝዳንት ዶክተር ሙላቱ ተሾመ ኣምባሳደር ሞዛምቢክ ኣብ ኢትዮጵያ ማኑኤል ጆሴ ጎግላቭዝን ኣሰናቢቶም።
ፕሬዝዳንት ሙላቱ ምስቶም ኣምባሳደር ኽልቲኤን ሃገራት ማሕበረ ቑጠባዊ ርክበን ኣጠናኺረን ምቕፃል ኣብ ዘኽእለን ዛዕባታት ዘትዮም።
ኣምባሳደር ማኑኤል ጆሴ ጎግላቭዝን ኣብቶም ዝሓለፉ 5 ዓመታት ዲፕሎማሲያዊ ርክብ ኽልቲኤን ሃገራት ካብ ምጥንኻር ጀሚሮም እተን ሃገራት ኣብ መዳይ ቑጠባ፣ ሰላምን ምርግጋዕን ብሓባር ክሰርሓ ከምዘኽኣሉ ገሊፆም።
ብተወሳኺ ነበር ቐዳማይ ሚኒስትር ኣይተ ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣብ ሞዛምቢክ ዑደት ክገብሩ ከምዝገበሩ እዉን ገሊፆም።
ኽልቲኤን ሃገራት ሓበራዊ ኮሚቴ ሰላምን ምርግጋዕን ምጥያሽ፣ ኣብ ባህልን ቱሪዝምን፣ ተደራራቢ ቐረፅ ኣብ ምትራፍ ከምኡ እዉን ኣብ መጓዓዝያ ኣየር ብሓባር ምስራሕ ዝብሉ ስምምዓት ክፈራረማ ከምዝኸኣላ እዉን እቶም ኣምባሳደር ገሊፆም።
ሞዛምቢክ ምስ ኢትዮጵያ ዘለዋ ርክብ ኣብ ቐፃሊ ብዝትክኡ ኣምባሳደር ኣቢሉ ኣጠናኺራ ከምእትቕፅል ዘፍለጡ እቶም ኣምባሳደር ኣብ ኢትዮጵያ ዝነበሮም ግዘ ስራሕን ንዝተገበረሎም ደገፍን ኣመስጊኖም።
ኣብ ቤት ፅሕፈት ፕረዚዳንት ዳይረክተር ፕሮቶኮልን ኮሙኒኬሽንን ኣይተ ኣሸብር ጌትነት ኽልቲኤን ሃገራት ዘለወን ርክብ ዝያዳ ንምጥንኻር ኣብ ስምምዕነት ዝተበፅሐሎም ጉዳያት ናብ ተግባር ክልወጡ ከምዘለዎም ድማ ኽልቲኦም ኣካላት ሓሳብ ምቕራቦም ገሊፆም።
ብተወሳኺ ኣብ ቐፃሊ ካብ ምብራቕ ክሳብ ደቡብ ኣፍሪካ ብዘሎ ዘይሕጋዊ ዝዉዉር ደቂ ሰባት ሞዛምቢክ ቀንዲ መተሓላለፊት ብምዃና ኣብቲ ጉዳይ ብሓባር ንምስራሕን ኣብ መንጎ ኽልቲኤን ሃገራት ዘለዉ ፅቡቃት ተመኩሮታት ተጠናኺሩ ንኽቕልን ፕሬዝዳንት ዶክተር ሙላቱ ፃውዒት ምቕራቦም እዉን ሓቢሮም።
ኢትዮጵያን ሞዛምቢክን ዕላዊ ዲፕሎማሲያዊ ርክብ ዝጀመራሉ ካብ 1977ዓ.ም ጀሚሩ እዩ።


text:
አስትንትኖ ቃል አምላኽ መስከረም – 12.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ሉቃ. 6: 20-26
ኢየሱስ ናብ ደቂ መዛሙርቱ እናጠመተ ኸምዚ በሊ፦
“ አቱም ድኻታት፥ መንግሥቲ አምላኽ ንአኻትኩም እያ እሞ ብፁዓን ኢኹም። አቱም ሕጂ እትጠምዩ፥ ኽትጸግቡ ኢኹም እሞ ብፁዓን ኢኹም። አቱም ሕጂ እትበኽዩ፥ ክትስሕቁ ኢኹም እሞ ብፁዓን ኢኹም። ብምኽንያት ወዲ ሰብ ሰባት እንተ ጸልኡኹም፥ እንተ ፈለዩኹም፥ እንተ ጸረፉኹም፥ ሸምኩኩምውን እንተ አነወርዎ ብፁዓን ኢኹም። እንሆ አቦታቶም ድማ ንነብያት ከምኡ ይገብርዎም ነይሮም እዮም እሞ፥ ዓስብኹም አብ ሰማይ ብዙኅ ኪኸውን እዩ፤ ሽዑ በታ መዓልቲ እቲአ ባህ ይበልኩም ብሓጎስውን ተሰራሰሩ። አቱም ሃብታማት ግና ሓጎስኩም ወዲ እኩም ኢኹም እሞ ወይልኹም። አቱም ሕጂ እትስሕቁ፥ ክትበኽዩን ኽትሓዝኑን ኢኹም እሞ ወይሉኹም። አቦታታቶም ንነብያት ሓሶት ከም ኡ ገይሮም ዎም ነይሮም እዮም እሞ፥ ኩሉ ሰብ ጽቡቕ እንተ ተዛረበልኩም ወይልኹም።
- አስተንትኖ
አብዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ ብዛዕባ ብጽዓን ክነስተንት ንዕደም። መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንሓዋሪያቱ እናጠመተ “አቱም ድኻታት፥ መንግሥቲ አምላኽ ንአኻትኩም እያ እሞ ብፁዓን ኢኹም። እናበለ ይዛረቦም። እዚ አዋጅ ወይ ትምህርቲ እዚ ነቲ ማሕበራዊ ሕይወት ሓዋሪያት ዝገልጽ ነበረ። ንሳቶም ድኻታት ኢዮም ነሮም። መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ከአ መንግሥተ ሰማይ የተስፍዎም። እዚ ተስፋ እዚ ናይ መጻኢ ሕይወቶም አይኮነን ነሩ እንታይ ደአ እቲ ዝተጠቀመሉ ቃል ነቲ ግዜን ሰዓትን ዘመልክት ነበረ። መንግሥተ አምላኽ ድሮ ናታቶም ከምዝኾነት የበስሮም። አብ ወንጌል ማቴዎስ “ ብመንፈስ ድካታታ ዝኾኑ መንግሥተ ሰማያት ናቶም ኢያ” ይብል። 5፡3 እቶም ድኻታት ኢዮም እቲ መንፈስ ክርስቶስ ዘለዎም፡ ምኽኒያቱ ከም ክርስቶስ አብዚ ዓለም እዚ ወላሓንቲ ክእክቡ አይደሊዩን፡ ክርስቶስ ንዑ ሰዓቡኒ ምስ በሎም ዘለዎም ኩሉ ገዲፎን ክስዕብዎ ተረኽቡ። ከምቲ ግብረ ሓዋሪያት ሕይወት ቀዳሞት ክርስቲያን ዘዘንትወልና ኸአ “ሓደ ልብን ሓደ ሓሳብን ኮይኖም ብኹሉ ብርኪ ኮይኖም ይነበሩ ነበሩ፥ ሓደ እካ ነቲ ገንዘቡ፥ “ እዚ ናተይ እዩ፥ “ ዚብል አይነበሮምን። ነቲ ዝነበሮም ብሕውነትን ምምቕቓልን ይነብሩ ነበሩ።
አቱም ሕጂ እትበኽዩ፥ ክትስሕቁ ኢኹም እሞ ብፁዓን ኢኹም። ብምኽንያት ወዲ ሰብ ሰባት እንተ ጸልኡኹም፥ እንተ ፈለዩኹም፥ እንተ ጸረፉኹም፥ ሸምኩምውን እንተ አነወርዎ ብፁዓን ኢኹም። እቲ ሎሚ እንነብሮ እንሳቐዮን መጨረሽታ አይኮነን፡፤ እቲ ሎሚ አብ ሕይወትና አብዚ ምድሪ ብሓይሊ መንፈስ ክርስቶስ እንኃንጾ ዘለና መንግሥተ አምላኽ . መንግሥተ አምላኽ ንምህናጽ ስደትን ስቅያትን ከምዘለዎ የረድአና፡፤ ሓደ ነገር ግና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ የተስፍወና ዓስብኹም አብ ሰማይ ብዙኅ ኪኸውን እዩ፤ ሽዑ በታ መዓልቲ እቲአ ባህ ይበልኩም ብሓጎስውን ተሰራሰሩ። በዚ ቃል ክርስቶስ ሉቃስ ነቲ ናይ ግዚኡ ማሕበር አመንቲ የተስፍዎም። ሎሚውን ነቶም ብሓቂ አብ ሕይወትና ነቲ ቃል አምላኽ ቃል ወንጌል ተቐቢልና እሙናት ሓዋሪያት ክርስቶስ ኮይና ክርስቲያናዊ ጉዑዞና ምስ እንቅጽል አብዚ ምድሪ እዚ ስደትን ውርደትን ከምዘጋንፈና ክንፈልጥ ይግበአና፤ እዚ ጊና ግዚአያዊ እምበር ዘለዓለማዊ አይኮነን። አብዚ ጸዋዕታ እዚ እሙናት ኮይና ምስ እንርከብ ክርስቶስ ጎይታና ዓስብና አብ ሰማይ ብዙኅ ከምዝኸውን፤ ሽዑ በታ መዓልቲ እቲአ ባህ ከምዝብለና ብሓጎስውን ከም እንሰራሰር” የተስፍወና፡፤ በዚ ተስፋ ተጸናኒዒና ኢና እምበአር አብ ክርስቲያናዊ ሕይወትና እሙናት ኮይና ክንጎዓዝ እንዕደም።
አቱም ሃብታማት ግና ሓጎስኩም ወዲ እኩም ኢኹም እሞ ወይልኹም። አቱም ሕጂ እትስሕቁ፥ ክትበኽዩን ኽትሓዝኑን ኢኹም እሞ ወይሉኹም። ክርስቶስ አብዚ ንሃብታማት ክኽኑኖም ይርከብ። ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን ድኽነትና ነቲ አብ እግዚአብሔር አምላኽና ዘለና እምነት መግለጺ ክኸውን አለዎ። ሓደ ምልክት ነቲ በዚ ናይዚ ዓለም ሃብቲ ወይ ነገራት እዚ ክትሕጎስን ክታዓግብን ዘይተረኽበት ነብሲ እምነታን ተስፋአን ሃብታን ሓጎሳን አብ እግዚአብሔር ፈጣሪአ ትገቢር ማለት ኢዩ። እዚ ምስ እንገቢር ሕይወትና ብፍቕሪ አምላኽ ይመልእ፤ ነሕዋትናን አኃትና ፍቕሪ ክንልግስ ንርከብ። እቲ ኻሊእ መግለጺ ድኽነት ሓደ ክርስቲያን ከአ ነቲ ዝተዋህቦ ጸጋ አምላኽ ነቶም ቀዳሞት ክርስቲያን ብምኽታል ሚስ አሕዋቱ ተኻፊሉ ዝነቢር ኢዩ። እቲ ካብ እግዚአብሄ ዝረኸቦ ሓጎስ ነሕዋቱ ዘካፍል፡ ነቲ ዝተዋህቦ ነገራት ሃብቲ ተጠቂሙ አብ ምፍታሕ ጸገም አኅዋቱ አኃቱ ዘውዕሎ እዩ፡:
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ኣባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ናብ ኢትዮጵያ ክበጽሕ'ዩ
Radio Erena: 26 December 2017
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ሳምሕ ሾክሪ ኣብዚ ሰሙን'ዚ ናብ ኢትዮጵያ ምብጻሕ ክፍጽም ምዃኑ ተሓቢሩ።
ግብጺ ንሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢኣ ናብ ኣዲስ ኣበባ ትልእኽ ዘላ፣ ጉዳይ ስምምዕ ናይልን ኢትዮጵያ እትሃንጾ ዲጋን ብዝበኣሰ ተሓላሊኽሉ ኣብ ዘሎ እዋን'ዩ።
ወከልቲ ኢትዮጵያ፣ ግብጽን ሱዳንን ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር ኣብ ዘካየድዎ ርክብ፣ ግብጺ ነቲ ዝቐረበ እማመን ገምጋም ክትነጽጎ እንከላ፣ ኢትዮጵያን ሱዳንን ተመሳሳሊ መርገጺ'የን ሒዘን።
ኢትዮጵያ እትሃንጾ ዘላ ዲጋ፣ ነቲ ናብ ግብጺ ዝፈስስ መጠን ወሓዚ ናይል ብኣስታት 75 ሚእታዊ ከጉድሎ'ዩ ካብ ዝብል ስግኣት፣ ተወሳኺ መጽናዕቲ ክሳብ ዝካየድ እቲ መስርሕ ምህናጽ ዲጋ ደው ክብል'ዩ መንግስቲ ግብጺ ዝጠልብ።
ኢትዮጵያ ብወገና፣ ንእቲ ንልምዓታ ወሳኒ ዝኾነ ዲጋ ንተጠቀምቲ ናይል ዝኾና ሃገራት ብፍላይ ሱዳንን ግብጽን ብዘይሃሲ መልክዕ ትሃንጾ ከምዘላ'ያ ተመልክት።
ኣብ ልዕሊ'ዚ፣ ኢትዮጵያን ሱዳንን፣ ማዕረ ግብጺ ካብ ናይል ናይ ምጥቃም መሰል ከምዘለወን ብምጥቃስ፣ እቲ ቅድሚ 100 ዓመት ኣቢሉ ዝተኸተመ ውዕል ዳግመ ግምት ክግበረሉ ይማጎታ።
እዚ ናይ ናይል ጉዳይ ንኢትዮጵያን ግብጽን ብፍላይ ናብ ምትፍናን ኣምሪሑወን ይርከብ።
መንግስቲ ግብጺ፣ ብዛዕባ'ዚ ናብ ዝበኣሰ ጥርዙ በጺሑ ዘሎ ጉዳይ ናይል ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ክልትኣዊ ምይይጥ ንምክያድ'ዩ ንሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢኡ ናብ ኣዲስ ኣበባ ክልእኾ ምዃኑ ዘፍልጥ ዘሎ።
========================


text:
ውድባት: ማሕበራትን ሰልፍታትን ኩሉ ግዜ ምእንቲ ህዝብን ንረብሓ ህዝብን እየን ዝውደባን ዝቃለሳን። ልክዕ እዩ መላእ ህዝቢ ሓንቲ ሃገር፡ ኣብ ማሕበራትን ከዐውትዎ ዝደልዩ መትከላትን ክስለፍ እንከሎ ዕላማኡ ንረብሓ ሃገርን ህዝብን ዝውዕል ክኸውን ናይ ግድን እዩ። ምኽንያቱ ንረብሓ ህዝብን ሃገርን እንተዘይኮይኑ ህዝቢ ክስዕቦ ይኹን ክድግፎ ኣይክእልን እዩ።
እወ! ዝኾነ ይኹን ዝተጠርነፈ ወይ ዝተወደበ ፖለቲካዊ ይኹን ዘይፖለቲካዊ ጉጅለ ብዘይ ሓገዝ ህዝቢ ንቕድሚት ከም ዘይስጉም ርዱእ እዩ። ዜጋታት ኣብ ጉዳይ ሃገር ኩሎም ብማዕረ ክሳተፉ ወይ እውን ነቐፈታኦም ይኹን ደገፎም ከርእዩ ናይ ግድን እዩ። ምኽንያቱ ምእንቲ ህዝቢ ኢሉ ዝንቀሳቕስ ብእኩብ ይኹን ብተናጸል፥ ህዝቢ ክከታተሎን ክቆጻጸሮን ስለ ዘለዎ። ህዝቢ ተኸታቲሉ ከኣ እቲ ዝትለምን ኣብ ተግባር ዝረአን ኣወዳዲሩ እንተስ ክነጽጎ እንተስ ክስዕቦ ምርጭኡን ሓላፍነቱን ስለዝኾነ። ሓደ ሰልፊ ወይ ፖለቲካዊ ውድብ፡ “ምእንቲ ህዝቢ ኢየ ዝቃለስ” ኢሉ ክንቀሳቐስ እንከሎ፥ ህዝቢ እውን “ናይ ብሓቂ ናተይ ዲዩ ኣይኮነን” ኢሉ ክመራመር ናይ ግድን እዩ። ሓደ ስርዓት ንህዝቢ ዘየርብሕ እንተኾይኑ ህዝቢ “ኣይፋልካን መንግስተይ እንተዀንካ ኣገልጋልየይ እምበር ጨፍላቕየይን ጨቛንየይን ክትከውን የብልካን” ኢሉ ኣይናተይን ክብሎ ይግባእ። ንኣብነት ስርዓት ኢሰይያስ ኣፈወርቂ ሕጊ ኣልቦ ብምዃኑ ሓድነት ህዝብን ሃገርን ዝዓጦ ኣይኮነን። ስልዝኾነ ከኣ ህዝቢ ፋሕ ክብልን ከይረዳዳእን እዩ ዝጽዕር።
ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ከኣ፡ በቲ ሓደ ሸነኽ እንተርኢናዮ፥ ኣብ ክንዲ ሓቢሩ ዝሰርሕን፥ ፍልልያቱ ዓቂቡን ሰላማዊ ዘተ ዘካይዱን ዝሰርሕ፡ ወገሐ-ጸበሐ ክፈናጨልን፥ ፍልልያቱ ኣብ ህዝቢ ክዝርግሕን ሓድነት የዳኽም። ወላ’ውን እቲ ዝኸዶ መንገዲ ንረብሓ ሃገርን ህዝብን ከምዘይውዕል ብሩህእንተኾነ ከእርም ኣይረአን። ስርዓት ኢሳይያስ ከኣ ናቱ ክፋእ ኣቐሚጡ፡ ንተቓወምቲ ሓይልታት ኤርትራ “መሳርሕን ልኡኻትን ወያነ እዮም፥ ሽዩጣት እዮም፥ ከደምቲ ኮይኖም … ውዘተ” ብዝብላ ጽዩቓት መውጽኢ ኣፉ ቃላትዩ ዝደጋግም። ኣብ ደምበ ተቓውሞና ከኣ ነቲ መሰረታዊ ምኽንያት ብምስሓት፡ “ስርዓት ኤርትራ ናይ ሓደ ኣውራጃ ወይ ወኪል ናይ ሓደ ሓደ ቋንቋ ተዛረብቲ እዩ፥ እገለ ኣውራጃ ኣንጻር ለውጢ እዩ፥ እገለ ዝበሃል ሰልፊ ህዝቢ ኣይውክልን እዩ፥ እገለ ኣንጻር ኢሰይያስ ኣይኮነን ዝቃለስ ዘሎ … ወዘተ ዝብል ህዝቢ ሓቢሩ ኣንጻር ወጽዓ ከይቃለስ ዝዕንቅፍ ወስታታት ሓሓሊፉ ይስማዕ እዩ። እዚ ከኣ ንጉጅለ ኢሳይይያስ እምበር ንናይ ለውጢ ቃልሲ ዝሕግዝ ኣይኮነን።
ክልቲኡ ፖለቲካዊ ሸነኻት፥ እምበኣር ንሓድነት ህዝብን ዓወቱን ይቃለስ ኣለኹ ካብ ዝብል ወገን ክወጽእ ዝግበኦ ኣይኮነን። ስርዓት ኢሳይያስስ ሕራይ ኣቡኡ ዘፍለጠ ንህዝቢ ኤርትራ ብዘይኣፈላላይ ክደቁስ፡ ክጭፍልቕ፡ ክኣስርን ክፈላልን ባህርያቱ እዩ። እቲ ንለውጢ ዝቃለስ ደምበ ተቓውሞኸ ስለምንታይ እዩ ኣብ ነንሓድሕዱ ዝተናኾልን። ንካለኦት ኣግሊልካ “ኣነ ጥራሕ እየ ቅኑዕ እሞ ነዓይ ጥራይ ስምዑ” ምባልሲ ብሓቂ ቃልሲ ኣሰሲኑ ንሃገርን ህዝብን ዘርብሕ ዲዩ? እቲ ነዚ ዘቅርዑይ መንገዲ ዝመርጽ ንካለኦት እናተጸላለመ ስልጣን በቋራጽ ክጭብጥ’ሞ፡ ጽባሕ’ውን ንህዝቢ ኤርትራ ድከቱ ከስትዮ ዲዩ ሕልሙ? እቲ ስልጣን ዋንኡ ህዝቢ ምዃኑኸ ደኣ በየን ኣቢሉ እዩ ከረጋገጽ? ስለዚ እንተደኣ ስልጣን ዋንኡ ህዝቢ ኮይኑ’ሞ ነዚ ኩሉ ተቓዋማይ ዝኣምነሉ እንተ ኮይኑ፡ እቲ ኣብ ዙርያ ጠረጴዛ ኮፍ ኢልካ ዘተ ምክያድን እንካን ሃባን ምብህሃል ተጸሊኡ ኣኣጉዶኻ ምሓዝዶ መድለየ? ህዝቢኸ ኣብ ከምዚ ኩነታት ነቶም ካብ መስመር ዝወጹ እንታይ ኢኹም ትገብሩ ዘለኹም ኢሉዶ ክውጥር ሓላፍነቱ ኣይኮነን እዩ? ስለምንታይ ደኣ ህዝቢ ክግስጥ፥ ኣይፋልን ክብል፡ ክተባብዕ፥ ካብ ብሕጂ መሰሉን ግቡኣቱን ምዃኑ ዘረጋግጸሉ መንገዲ ዘይምድመደሉ። እነሆ እምበኣር ገሌና እቲ ቅኑዕ መንገዲ ክንሕዝ ዘይምኽኣልና፥ ንግጉይ ከም ቅኑዕ ጌርና ወግሐ ጸብሐ ክንነዝሕ እንከሎና ብሓቂዶ ንረብሓ ህዝቢዶ ንቃለስ ኣለና? ኢልና ነንነብስና ክንሓትት ይግበኣና። ንህዝቢ ዘርሕቕ ሕድሕዳዊ ጸለምታትን ብምክያድከ ህዝቢ ነተን ሰልፍታት ኣለልዩ “እዚ ቅኑዕ እዚ ከኣ ግጉይ” ዝብል ብይን ከይብዶ ኣይዓግቶን?


text:
ብ ጳውሎስ ነታባይ
11 መስከረም 2018 ፈረንጂ፡ ከም ዕለት ፍልይቲ እያ። እቲ ምንታይሲ፡ 1 መስከረም 2011 - ሓድሽ ዓመት ግእዝን 1 መሓረም 1440 - ሓድሽ ዓመት ህጅሪያን ዝተጋጠማላ ብምዃና። መዝጊባቶ ዝሓለፈት ታሪኻዊ ፍጻመ እውን ፍልይቲ ይገብራ። ምኽንያቱ፡ ብሰንኪ ኲናት ንኣስታት 20 ዓመታት ተረጊጡ ዝጸንሐ፡ ንኤርትራን ኢትዮጵያን ዘራኽብ ክልተ መስመራት መጐዓዝያ ምድሪ ደባይሲማ - ቡሬን ሰርሓ - ዛላምበሳን ዳግም ንኣገልግሎት ህዝብን ንብረትን ብወግዒ ዝተኸፍተላ እያ።
ኣብ ከባቢ ቡሬ ንዝካየድ ታሪኻዊ ፍጻመ ንምቅላሕን ንምስናድን ዝተመዘዘ ጉጅለ ጋዜጠኛታት ሚኒስትሪ ዜና፡ ሰዓት 4፡00 ወጋሕታ’ዩ ናብ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ገስጊሱ። ብድሮ ብርቱዕ ዝናብ ወቒዑ ስለዝነበረ፡ ሓያል ቊሪ’ዩ ነይሩ። ዘድሊ ቅጥዕታት ኣማሊእና ድማ ንምብጋስ ተዳለና።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፡ ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብረኣብን ዘሳፈረት ነፋሪት መንገዲ ኣየር ኤርትራ፡ ሰዓት 5፡15 ናብ ዓሰብ ነቐለት። ድሕሪ ናይ ኣስታት ሓደ ሰዓት በረራ፡ መዓርፎ ነፈርቲ ዓሰብ ኣብ ዝበጸሓትሉ፡ ሰማያት ሰግለለት’ኳ እንተነበሮ፡ ራህዲን ጸቕጢን ዝዓብለሎ ኩነታት ክሊማ’ዩ ተቐቢሉና። ወርሓቱ መስከረም ብምዃኑ ድማ፡ መምስ ዝተቘጽረት ደቒቕ፡ ዳህሪ ብሓደ ዲግሪ ሰንቲ-ግሬድ ዝውስኽ እንክመስል፡ መመሊሱ ክዓርግ ተፈለጠና።
ሰዓት 7፡15፡ ብሸነኽ ምብራቕ መዓርፎ ነፈርቲ ዓሰብ፡ ቦዪንግ 737-800 ዝዓይነታ ነፋሪት መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ትሒታ ተቐልቀለት። ድሕሪ ሒደት ደቓይቕ ኣብ መሐምበቢ ጽርግያ፡ መውረዲ ኣስካላ ናብ’ታ ነፋሪት ተጸግዐ። ጒራ-ጒራ ዝሕብሩ ወተሃደራዊ ልብሲ ዝወደየ ላዕለዋይ በዓልስልጣን ኢትዮጵያ ክወርድ ተራእየ። ቀዳማይ ሚኒስተርን ጠቕላሊ ኣዛዚ ሰራዊትን ፈደራላዊት ደሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኢትዮጵያ ዶክተር ኣቢይ ኣሕመድ። ኤታ ማዦር ሹም ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ጀነራል ሰዓረ መኰነንን ምክትል ቀዳማይ ሚኒስተር ደመቀ መኰነንን እውን በብሓደ ሰዓቡ። ፕረዚደንት ኢሳይያስን ምስኡ ሓቢሮም ዝተጓዕዙ ላዕለዎት ሰበስልጣን ኤርትራን ድማ፡ ድሙቕ ኣቀባብላ ገይሮምሎም።
ብድሕሪ’ዚ፡ ኣብ’ቲ መዓርፎ ነፈርቲ ዝጸንሓ ሰለስተ ሄሊኮፕተራት ሓይሊ ኣየር ኤርትራ፡ ብቕጽበት ሓንቲ ድሕሪ ሓንቲ ሞቶረታተን ኣተንስኣ። መዓርፎ ነፈርቲ ዓሰብ፡ ብድምጺ ተናወጸ። ነፍሲ-ወከፍና ናብ ዝተመደበትሉ ሄሊኮፕተር ምስ ተሰቕለ ድማ፡ ጒዕዞ ናብ ‘71’ - ከባቢ ቡሬ ኰነ። ኣብ ጒዕዞና፡ ኣብ’ቲ ጻሕ ዝበለን ዝዀነ ህይወታዊ ዝነብሮ ዘይመስልን ብመስኮት ዝረኣየና ቀላጥ ጐላጉል፡ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ልኡላውነት ሃገር ክደፍር ንዝመጸ ወራራት ዘፍ ዘበሉሉ፡ ምልክት ሓያል መኸተን ዘይተጸዓድነትን ዝዀነ ዝተኣሳሰረ ድፋዓት፡ ብንጹር ይርአ።
እተን ሰለስተ ሄሊኮፕተራት፡ ሰዓት 8፡10 ኣብ’ቲ ናይ መወዳእታ መከላኸሊ መስመር ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ዝነበረ ከባቢ ቡሬ ከከም ኣበጋግሳአን ምስ ዓለባ፡ ኣብ’ቲ ከባቢ ዝርከብ ሰራዊት ኤርትራ፡ ብዘይካ’ታ ምልክት ቃልስን መስዋእትነትን ዝኾነት ጥውዮ ነጸላን ብራሾ ማይን፡ ብዘይዝኾነ ዕጥቂ ብኽልቲኡ ሸነኽ ናይ’ቲ ብቕጥራን ዝተለበጠ መስመር ንኣስታት ሰለስተ ኪሎሜተር ተዘርጊሑ፡ ንፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂን ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድን፡ ብኽብሪ ተቐቢልዎም። ክልቲኦም መራሕቲ እውን፡ ካብ’ቲ ብሸነኽ ኤርትራ ነቲ ጽምብል ዝተተኽለ ዳስ ክሳብ’ቲ ብሸነኽ ኢትዮጵያ ንተመሳሳሊ ዕላማ ዝተተኽለ ካልእ ዳስ ብእግሪ እናተጓዕዙ፡ ነቲ ታሪኻዊ ፍጻመ - ኣብታ ፍልይቲ ዕለት ንምጽምባል ንዝተኣከበ ህዝብን ሰራዊትን ሰላምታን ሰናይ ምንዮትን ኣቕሪቦም።
ኣብ’ቲ ንምቕባል ክልቲኦም መራሕትን ምብሳር ዳግመ-ምኽፋት ናይቲ መስመርን ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት፡ ብወገን ኤርትራ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፡ ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብርኣብ፡ ኣዛዚ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ ሜጀር ጀነራል ሑመድ መሓመድ ካሪካረ፡ ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ኣምባሳደር መሓመድ ስዒድ ማንታይ፡ ኣዘዝቲ ሰራዊትን ካልኦት ሰበ-ስልጣንን፡ ብወገን ኢትዮጵያ ድማ ኤታ ማዦር ሹም ሰራዊት ኢትዮጵያ ጀነራል ሰዓረ መኮነንን ምክትል ቀዳማይ ሚኒስተር ደመቀ መኮነንን፡ ከምኡ’ውን ሱልጣን ረሓይታ ዓብዱልቓድር ዳውድ ዝርከቦም ዓበይቲ ዓድን መራሕቲ ሃይማኖትን፡ ብኣማኢት ዝቚጸሩ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራን ኢትዮጵያን ተረኺቦም ነይሮም።
ድሕሪ’ቲ ጽምብል፡ ወለንታዊ ምትሕውዋስ ሰራዊት’ዩ ተራእዩ። ሓመዳዊ ወተሃደራዊ ክዳንን ሽዳን ዝለበሱ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራን ቀጠልያ ወተሃደራዊ ክዳንን ጸሊም ‘ጃዝማ’ን ዝወደዩ ኣባላት ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያን ክተሓቛቘፉን ናይ መዘከርታ ስእሊ ብእኩብን ብንጽልን ክስንዱን እዮም ተራእዮም። ‘ታች’ ሞባይላት ምልሕ - ምልሕ በላ። ኣማን ብኣማን - ፍቕሪ ይስዕር!
ዝተወከስናዮም ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፡ ሓላፊኦም - ተራኦም፡ ንእሽቶኦም - ዓቢኦም፡ ጓሎም - ወዶም፡ ቃሎም ሓንቲ’ያ ነይራ። “እዚ ተረኺቡ ዘሎ ሰላም፡ ፍረ ጽንዓት፡ ሓያል መኸተ፡ ረዚን መስዋእትነትን ዘይተጸዓድነትን መላእ ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ መንእሰይ ወለዶ ድማ ብፍላይ፡ ከምኡ’ውን ልቦና መሪሕነትና እዩ’ሞ፡ ንዝጠፍአ ዕድላት ብልምዓት ንምኽሓሱ ወትሩ ድሉዋት ኣሎና።” ብምባል፡ ርሑስ በዓል ቅዱስ ዮሃንስ፡ ሓድሽ ዓመት ግእዝ፡ ሓድሽ ዓመት ህጅሪያን ሰናይ ክራማትን ተመንዮም።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂን ቀዳማይ ሚኒስተር ፈደራላዊት ደሞክራስያዊት ኢትዮጵያ ዶክተር ኣቢይ ኣሕመድን ምስኦም ዝተጓዕዙ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን ክልቲአን ሃገራትን ድሕሪ’ዚ ዳግመ-ምኽፋት መስመር ደባይሲማ - ቡሬ ዝተበሰረሉ ስነስርዓት፡ ናብ ኣስመራ ብምምላስ፡ ንተመሳሳሊ ዕላማ ናብ ነቚጣ ዶብ ሰርሓ - ዛላምበሳ እዮም ኣምሪሖም። ብኽልቲኡ ወገን ኣብ ዝተኻየደ ብሳዕስዒትን ምግላብ ስሉማት ኣፍራስን ዝተሰነየ ስነ-ስርዓት ድማ፡ ምኽፋት ናይ’ዚ ንኣስታት ክልተ ዓሰርተ ዓመታት ኣገልግሎት ኣቋሪጹ ዝጸንሐ ምስ ወደብ ባጽዕን ካልኦት ከተማታት ኤርትራን ዝተኣሳሰር መስመር ኣበሲሮም።
እቲ ብ9 ሓምለ 2018 ዝተኸተመ “ሓባራዊ ኣዋጅ ሰላምን ምሕዝነትን”፡ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ናይ መጐዓዝያ፡ ንግዲን ቴሌኮሚኒኬሽንን ርክብ እንደገና ክጅምር ዝብል ነጥቢ ይርከቦ። በዚ መሰረት፡ ቀጥታዊ ኣገልግሎት ቴሌኮሚኒኬሽን ብ9 ሓምለ፡ ኣገልግሎት መጐዓዝያ ኣየር 18 ሓምለ፡ ኣገልግሎት መጐዓዝያ ባሕሪ ድማ 5 መስከረም ከምዝጀመረ ይዝከር።
እዚ፡ ምስ ዳግመ-ምኽፋት መስመራት መጐዓዝያ ምድሪ ደባይ-ሲማ - ቡሬን ሰርሓ - ዛላምበሳን ተደሚሩ፡ “ክልቲኦም መንግስታት፡ ህያው ረብሓታት ህዝብታቶም ንዘገልግልን ዘሳጒምን ጥቡቕ ፖለቲካዊ፡ ቊጠባዊ፡ ማሕበራዊ፡ ባህላውን ጸጥታውን ምትሕብባር ክሰርሑ፡ ከምኡ’ውን ኣብ መንጎ ክልተአን ሃገራት፡ ናይ መጐዓዝያን ንግድን ቴሌኮሚኒኬሽንን ርክብ እንደገና ኪጅመር” ዝብል ካልኣይን ሳልሳይን ዓንድታት “ሓባራዊ ኣዋጅ ሰላምን ምሕዝነትን ኤርትራን ኢትዮጵያን”፡ ኣብ ውሽጢ ክልተ ኣዋርሕ ምሉእ ብምሉእ ምትግባሩ ዘረጋግጽ’ዩ።


text:
ንዓዋተ ዘዐወተ
ብ ሃብቶም ኢዮብ 21 መስከረም 2018 - ሓዳስ ኤርትራ
ነዚ ዓንቀጽ ከዳሉ ዝቐሰበትኒ እታ ብኣቶ ሃይለስላሰ ወልዱ እተዳለወት ኣብ ቅንያት ፈስቲቫል ኣብ ቀጽሪ ኤክስፖ እተመረቐት ‘ሓምድ እድሪስ ዓዋተ 1915 – 1962’ እትብል መጽሓፍ’ያ። ‘ንዓዋተ ዘዐወተ’ ማለት ንሓምድ ዘዐወተ፡ ዕዉት ክኸውን ዘኽኣለ ዝብል ትርጒም ሂበዮ ኣለኹ። ኣብተን ቀዳሞት 20 ገጻት ናይታ መጽሓፍ ምርኩስ ብምግባር ዝተዳለወ’ዩ። ሓምድ ወዲ ዕስራታት እንከሎ ዝነበረ ግዜ!
እዚ ተመስጦኣዊ ዓንቀጽ’ዚ፡ ‘ሓምድ ብረታዊ ቓልሲ ንምጅማር ብቕዓት ነይርዎዶ?’ ንዝብል ሕቶ ዝምልሽ’ዩ።
ብወገነይ ኣብዛ መጽሓፍ ሰፊሩ ብዘሎ ጭብጢ ዘሰነዮ ሓቅታት ንሓምድ ‘ፈላሚ ብረታዊ ቓልሲ’ ክኸውን ዘኽእሎ’ዩ። ሓሳበይ ብነጥብታት እናኣሰነኹ ክገልጾ’የ።
ድሕረ ባይታ፡
ስድራ ሓምድ፡ ካብ ኣበሓጎታቱ ጀሚርካ ተበኣስቲ ምንባሮም፡ ካብኡ ናብኡ ድማ ኣቦኡ ኣቦይ እድሪስ ዓዋተ ከም ፊን ዝበሎ ዝገብር፡ ከም ሰቡ ግብሪ ዘይከፍል፡ ንመንግስቲ ይኹን ንመራሕቲ ቐቢላ ዘይምእዘዝ ኣብ ርእሲ ምንባሩ ተመሳሲልካ ምሕዳር ዘይምእምኦ ዓይነት ሰብ ምዃኑ ዝገልጽ ትሕዝቶ ኣብ ገጽ 3 ናይታ መጽሓፍ ሰፊሩ ኣሎ። ሓምድ እምበኣር ምስ ከምዚ ዓይነት ኣቦ’ዩ ዓብዩ። ከም ሰብ ተመኩሮ ስድራኡ ክጸልዎ ባህርያዊ ስለዝዀነ ‘እምቢ ኣይንብርከኽን’ ናይ ምባል ባህሪ ከማዕብል እትጽበዮ ነገር’ዩ። ብዘይካ እዚ ናይ እምቢታ ድሕረ ባይታ ካልእ ካብ ድሕረ ባይታኡ፡ ኣተዓባብያኡ ዝበቘለ ክኸውን ዝኽእል ኣገዳሲ ጽልዋ’ውን ኣሎ። ኣብ ገጽ 11 ነዚ ካልእ ጽልዋ ዝገልጽ ከምዚ ዝብል ጽሑፍ ንረክብ።
‘ጎቢዙ ኣብ ርእሲ እቲ ናይ በረኻ ሂወቱ ጽልዋ ኸተማ ተናኺፍዎ፡ ኣብ መዓስከራት ጣልያን እናተመላለሰ ሽጋራ መሳሊ ክሸይጥ ጀመረ። . . . በዚ ኸኣ ምስ ጣልያን ጽቡቕ ተላልዩ፡ ንሶም’ውን ስለ ዝፈተውዎ ካን ለጊብዎም ቋንቊኦም ክፈልጥ ጀመረ’ ይብል። እቲ ናይ ከተማ ጽልዋ ምስቲ ናይ በረኻ ሂወቱ ተወሲኹ ሓደ ድሓን ኣመለኻኽታ ዘለዎ ቈልዓ ክኸውን ጽቡቕ መንቋሕቋሕታ ከጥሪ ሓጋዚ’ዩ። ቋንቋኦም ክፈልጥ ምኽኣሉ ዝያዳ ኽፈልጦምን ክርድኦምን የኽእሎ። እቶም ገዛእቱ ዝነበሮም ኣመለኻኽታ መረዳእታ እንተ ፈሊጡ ስቕ ኢሉ ምስኦም ክነብር ከም ዘይክእል ክትግንዘብ ቀሊል’ዩ። ኣይ ካብ ተመሳሲልካ ምሕዳር ዘይምእምኦ ኣቦ እንድዩ ተወሊዱ። ኣቦይ እድሪስ ብዘይካ ናይ ሕርሻን ጥሪትን ናይ ሸቐጥ መነባብሮ’ውን ይውንን ብምንባሩ ንሓምድ ምስ ዝተፈላለዩ ዓይነት ሰባት ክራኸብ ኣኽኢልዎ። እዚ ሓደ ካልእ ንመንቋሕቋሕታ ሓምድ ዘበረኸ ኩነት ከም ዝዀነ ክትወስዶ ትኽእል።
በዘን ዝተጠቕሳ ነጥብታት ሓምድ ዘይተጸዓድነት፡ ሽቐጥ፡ ርክብ ምስ ዝተፈላለዩ ዓይነት ሰባት፡ ተወሳኺ ቋንቋታት ኽድልብ ከም ዝኸኣለ ርኢና። ካብዚ ተበገሲካ ተቓላሳይ ክኸውን ብብረት ኣንጻር ገዛእቱ ክለዓል ተኽእሎ ከም ዝነብሮ ብዘይደምዳሚ መንገዲ ኽትፈልጥ ይከኣል።
1) ውልቃዊ ባህሪ፥
‘ንፉዕ ሕማቕ እንተ ወለደ ተዘምተ፡ ሕማቕ ንፉዕ እንተ ወለደ ተቐልተ’ ዝብል ብሂል ቀዳሞት ኣሎ። እዚ ኸኣ ውሉዳት ግድን ናይ ወለዶም ባህሪን መንፍዓትን ከም ዘይወርሱ የርኢ። ከም ወለዶም እንተ ዘይኰይኖም እምብኣር ከም ነብሶም’ዮም ክዀኑ። ስለዚ እቶም ውሉዳት ናይ ባዕሎም መለለዪ ይህልዎም።
‘ሓምድ ዝነበሮ ውልቃዊ ባህሪ ተቓላሳይ ክኸውን ከም ዝኽእል ኣመት ዝህብ ዲዩ ነይሩ?’ ነዛ ሕቶ ንምምላስ ባህሪ ናይ ሓምድ ምፍላጥ የድሊ። ንገለ ካብ ባህርያቱ (ኣብ ገጽ 4 ናይታ መጽሓፍ ዘሎ) ምጥቃስ ነዛ ሕቶ ኣብ ምምላስ ሓጋዚ ኰይኑ እስመዓኒ።
‘. . . . . እንተ ኣንቂሉ ግን፡ ኣያ ብሓይሉ፡ ንሓደ የውድቕ፡ ንሓደ ይሃርም፡ ነቲ የብኪ። ብዝዀነ ኣይደንን፡ ኣይጸዓድን። ካብኡ ዝዓብዩ ጸፊዖሞ ስቕ ኣይብልን። እንተ ሓመቐ ይሕንሕን ይድንድን። እንተ ነዲሩ ኣይተሓዝን፡ ዋላ ሞት ትምጻእ ኣይለቅቕን። . . . .’
ኣብዚ ግዜ’ዚ ነይርካ እሞ ድማ ነዚ ባህሪ ናይ ሓምድ ክትግንዘብ ዝኸኣልካ በሊሕ እንተ ኮይንካ ‘ካብቶም ቃልሲ ከልዕሉ ዝኽእሉ’ዩ’ ዝብል ግምት ክህልወካ ኣይክእልንዶ?
ብዘይካ እዚ ዝተገልጸ ‘ናይ ዘይተንበርካኽነት’ ውልቃዊ ባህሪኡ እዚ ዝስዕብ ምስ እተስተብህል መጻኢኡ እንታይ ክኸውን ከም ዝኽእል ንምግማት ነቢ ዘይኰነ ተራ ሰብ ምዃን የድሊ ምነበረ።
‘ . . . . ከዕልል እንተዀይኑ ታሪኽ ጀጋኑ ዝደግመሉ’ዩ ዝፈቱ። ኣድናቖቱ ኣብ ጀጋኑ ጥራይ ነበረ።’
2) ጕዕዞ ሂወቱ
ሓምድ፡ ብዘይካ’ቲ ዝተገልጸ ድሕረ ባይታኡን ውልቀ ባህሩን እቲ ካብ ቊልዕነት ስዒቡ ዝመጽአ ጕዕዞ ሂወቱኸ ጽልዋኡ ከመይ ይመስል?
ኣብ ዝዀነ ጕዕዞ ወይ ስራሕ መንቋሕቋሕታ፡ መረዳእታ ስለ ዘለካ ጥራይ ዕዉት ክትከውን ትኽእል ኢኻ ክበሃል ኣይከኣልን። ሓምድ ርኡይ ወተሃደራዊ ብቕዓት ነይርዎ’ዩ። ‘ብቚዕ ወተሃደር ዝበሃል ከመይ ዝበለ’ዩ’ ንዝብል ሕቶ ብልክዕ ንእኡ ዝግባእ ምላሽ ክህብ ይኽእል’የ እኳ እንተዘይበልኩ ዓቃል (ገጽ 6 -7)፡ ሕሉፍ ናይ ጨመተ ተኹሲ ክእለት ዘለዎ፡ ንኻልኦት ክዕልም ዝኽእልን ብእኦም ድማ ከም መምህር ቅቡል ዝዀነን፡ ብጻያዊ ሓልዮት ዘለዎ፡ ውፉይ እንተዀይኑ ተራ ወተሃድር ከም ዘይኰነ ክጠራጠር ኣይክእልን’የ። ናይ ምውጋእ ክእለቱ ካብ ናይ ሽፍትነት ሓሊፉ ኣብ ስሩዕ ውግእ’ውን ክሳብ ኣብ ኢትዮጵያ ከይዱ ኣመስኪሩ፤ ‘ክንዲ ዓሰርተ’ ኣቢሉ’ዩ። ከም መርኣያኡ ኸኣ መዓርግ ክረክብ በቒዑ። እዚ ከኣ እንታይ ዓይነት ሰብ ክኸውን ከም ዝኽእል ዘጒልሕ ካልእ ኣብነት’ዩ።
3) ተቐባልነት፡
ተቐባልነት ሓምድ ዝገልጽ ነጥብታት እታ መጽሓፍ እልቢ የብሉን። ከምኡ ስለ ዝነበረ ከኣ’ዩ ኣበየ በታኡ ‘ርድኣና’ ዝበሃል ዝነበረ። ኣብ ልዕሊ ብጾቱ ሓልዮት የርኢ ብምንባሩ ሓደ ካብቲ ተቐባልነቱ ዘበረኸ ረቛሒ’ዩ። ኣብ ገጽ 17 ዘሎ፡ መቛርስቱ ገንዘቦም ክሕሽሽዎ ስለ ዘይደለየ ንቘልዓ ሰበይቲ ዝዀኖም ገንዘብ የጠራቕመሎም ብምንባሩ ከም ሓላፊ ጥራይ ዘይኰነ ከም ዓቢ ሓዎም ይርእይዎ ምንባሮም ዝገልጽ ትሕዝቶ ምስ እንምልከት ንብጾቱ ኣብ ኵሉ መዳያት ሂወት ክሕግዞም ድሌት ከም ዝነበሮን ክሳዕ ክንደይ ሓልዮት የርኢ ምንባሩን ኽንርዳእ ኣይክንጽገምን ኢና። እዚ ብህዝቢ ዝነበሮ ተቐባልነት ሓምድ ብረት ከልዕል ከም ዝኽእል ከም ኣመት ክውሰድ ይኽእል’ዩ። ምኽንያቱ እቲ ህዝቢ ንናተይ ዝብሎ፡ ዝኣምኖ ጥራይ’ዩ ከም ዘብ ክብርን ተቐባልነትን ዘርእዮ። ኣብ ትሕቲ ጭቆና ዝነበረ ህዝቢ ከኽብረካን ክኣምነካን እንተ ዀይኑ ጨቈንቱ ከተልግሰሉ ከም ኣትኽእል እንተ ወሓደ ወሓደ ኸኣ ብቓንዛኡ እትቕንዞ ክትከውን ኣለካ። ምስ ጨቈንቱ ኰይንካ እናኣጋፋዕካዮ ከም ሰብ ክርእየካ ኣይክእልን’ዩ።
ኣብ መወዳእታ ዛጊት ተጠቒሱ ዘሎ ነጥብታት ሓምድ ዘይጸዓድ ተባዕ፡ ብሉጽ ወተሃደራዊ ብቕዓት ዝውንን፡ ንቕሓቱ ክብ ዝበለ፡ ንብጸቱ ዝሓልን ልዑል ተቐባልነት ዘለዎን ምንባሩ የብርሃልና። እዚ ‘ፈላሚ ሰውራ ክኸውን የኽእሎዶ?’ ንዝብል ሕቶ መልሱ ‘እወ’ ምዃኑ ኣየማትእን።
እዚ ትሕዝቶ ‘ጭልፋ ካብ ባሕሪ’ ምዃኑ ርዱእ’ዩ። እምበር ‘ትብዓቱ’፡ ‘ወተሃደራዊ ብቕዓቱ’ ካልእን እናበልካ ብዙሕ ዓንቀጻትን መጽሓፍትን ክጸሓፍ ይከኣል’ዩ።


text:
ሓሰኻ በለስ ወይ ቑልቛል ባሕሪ ናብ ክልል ትግራይ ካብ ዝኣቲ 1994 ዓ/ም ጀሚሩ ኣብ ዞባታት ደቡብን ደቡብ ምብራቕን ብፍላይ ኣብ ወረዳታት ራያ ዓዘቦን ወጀራትን ንበለስ ከምዘብረሶ ይግለፅ ኣሎ።
ኣብዚ ሕዚ እዋን እቲ ሓሰኻ ናብ ምብራቓዊ ዞባ ትግራይ እውን እናተጋፍሐ ከምዝርከብ ገለ ወሃብቲ ሪኢቶ እንተገለፁ እውን ኣብ ቢሮ ሕርሻ ክልል ትግራይ ኣተሓባባሪ ክፍሊ ምክልኻልን ምቁፅፃርን ሓሰኻ ኮቺኔል ኣቶ ብርሃነ ለማ ግን ኣብ ቁፅፅር ውዒሉ’ሎ ይብሉ።
ኣብ ቢሮ ሃፍቲ ማይ ሰራሕተኛ ማሕበረ ኢኮኖሚ፣ኣቦ መንበር ማሕበር ልምዓት ወጀራት 20 ዓዲ ከምኡ እውን ባህልን ታሪኽን ህዝቢ ወጀራት ብዝምልከት መፃሕፍቲ ዝፀሓፈ ኣቶ ደጋፊ ጎድፋይ ቑልቛል ባሕሪ ንህዝቢ ወጀራት ቀለብ ሽዱሽተ ኣዋርሕ፣ንእስሳቱ ድማ ናይ ምሉእ ዓመት ቀለብ ከምዝነበረ ብምግላፅ ኣብዚ ሕዚ እዋን ግን እቲ በለስ ምሉእ ብምሉእ ብምብራሱ ህዝብን እንስሳትን ኣብ ፀገም ከምዝርከቡ ይገልፅ።
ሓሰኻ ኮቺኔል ካብ ቁፅፅርን ዓቕምን ክልል ትግራይ ወፃኢ ከምዝኾነ እውን ኣቶ ደጋፊ ይገልፅ።
ዝርዝሩ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሓይልታት ጸጥታ ግብጺ 12 ዕጡቓት ኣብ ምዕራባዊ ምድረበዳ እታ ሃገር ምቕታሎም መና ዝተባህለ ናይታ ሃገር ኣገልግሎት ዜና ሓቢሩ።
በመሰረት ሓበሬታ እቲ ኣገልግሎት ዜና “ሓይልታት ጸጥታ ነቲ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብታ ሃገር ዝተኻየደ መጥቓዕቲ ስዒቡ ብዘካየድዎ ስርሒት ነቶም 12 ዕጡቓት ምቕታሎም፡ ስሙ ዘይተጠቅሰ አባል ሓይልታት ጸጥታ ሓቢሩ’ሎ” ኢሉ።
እቶም ዕጡቓት ዝተቐተሉ ሰበ ሰልጣን ሓይልታት ጸጥታ ንአባላት ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ግብጺ ዘጋጠሙ ተደጋጋሚ መጥቓዕትታት ሓላፍነት ዝወስድ ዝነበረ ጉጅለ ሃሳም ንምርካብ ኣብ ዘካይድዎ ዝነበረ ፈተሻ ብዝተኻየደ ተኹሲ ልውውጥ ምኳኑ ይገልጹ።
ኣብቲ ናይ ዝሓለፈ ሰሙን መጥቓዕቲ 30 አባላት ፖሊስ ምሟቶም ይፍለጥ።
ድሕሪ ምውዳቕ ፕረዚደንት መሃመድ ሞርሲ ኣብ 2013 ዓ.ም እስላማዊ ጥሩፍ ጉጅለ ተቓወምቲ ምምስራቱ ይፍለጥ።
እቲ ጉጅለ አቲ ኣብ ግብጺ ዝንቀሳቀስ ዳዒሽ ዝሓቑፍ ኮይኑ ኣብ ሰሜናዊ መሽመጥ ሲናይ ብብዝሒ ከምዝንቀሳቀስ ዝፍለጥ ኮይኑ መጥቓዕትታቱ ግን ክሳብ ዋና ከተማ ካይሮ ከምዝዝርጋሕ ይግለጽ።
ግብጺ ኣብ ወርሒ ሚያዝያ ኣብ ክልተ ኣብያተ ክርስትያን ብዘጋጠመ መጥቓዕቲ ነታጊ ግብጺ ኣብ ትሕቲ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጅ ምህላዋ ይዝከር።


text:
ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ኣል በሽር ሎሚ ሶኑይ ምስ ናይ ግብጺ ፕረዚደንት ዓብዱልፈታሕ ኣልሲሲ ተራኺቦም፡ተዘራሪቦም።
ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ኣል በሽር ብሰንኪ ምህናጽ ግድብ ፈለግ ኒል ሓርፊፉ ዝጸንሓ ዝምድና ክልቲኣን ሃገራት ንምትዕርራይ ሎሚ ሶኑይ ምስ ፕረዚደንት ግብጺ ዓብዱልፈታሕ ኣልሲሲ ኣብ ካይሮ ተራኺቦም፡ተዘራሪቦም።
ክልቲኦም መራሕቲ ኣብ ዝሃብዎ ሓባራዊ ጋዜጣዊ መግለጺ ንውጽኢት ምህናጽ እቲ ግድብ ብሓባር ንምስራሕ ቃል ኣትዮም ኣለው።
“ ፈለግ ኒል ንህዝቢ እቲ ከባቢ መሰረታዊ መስመር ህይወት እዩ፡ ምስ ኢትዮጵያዊያን ኣሕዋትና ብሓባር ንምስራሕ ተሰማሚዕና ኣለና፡ ንኹሉ ዝጠቕም ሸሪክነትን ዘለዎ ስምምዕን ክንበጽሕን ድማ ብሓባር ንሰርሕ ኣለና፡ብዛዕባ እቲ ዝህነጽ ዘሎ ግድብን ውጺኢቱን ድማ ኣብ ሱሉሳዊ ዋዕላ ንሰርሕ ኣለና” ዝበሉ ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደልፈታሕ ኣልሲሲ እዮም።
ፈለግ ኒል ንኣስታት 100 ሚልዮን ዝግመት ህዝቢ ግብጺ ምንጪ ማይ ምኳኑ ይፍለጥ።
ሱዳን ኣብ ምህናጽ እቲ ግድብ ንኢትዮጵያ ብምድጋፋ ኣብ መንጎ ሱዳንን ግብጺን ዝጸንሓ ናይ ዶብ ምስሕሓብ ብተወሳኺ ውጥረት ምስፋኑን ኢትዮጵያ ድማ ነቲ ህንጸት እቲ ግድብ ንሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ አገዳሲ ምኳኑ ብምዝክካር ነቲ ህንጸት ምቕጻላ ይፍለጥ።
ፕረዚደንት ዑመር ኣልበሽር ብወገኖም “ ግብጺ ኣብ ቀረባ ጊዜ ሃገራዊ ምርጫ ከተኻይድ እያ ኣብ ከምዚ እዋን ድማ ዘይውሕስነት ዕድል ይረኽብ እዩ ይኹም ደአ እምበር ግብጺ ርግእትን ውሕስትን ኮይና ክትቕጽል ንጽልይ። ኣብዚ እዋን’ዚ ንግብጺ ክበጽሕን ንምርግጋእ ግብጺ ከምንድግፍ ንምርግጋጽን ከምኡ'ውን ንፕረዚደንት ኣል ሲስ ዘለና ደገፍ ንምግላጽ እዩ እዚ ምብጻሕ ምክንያቱ ኣነ ይፈልጦ እየ ምስኡ ብዙሕ ሰሪሓ እየ ቕኑዕ እዩ ብተወሳኺ ዝምድና ክልቲኣን ሃገራት ንምሕያል ከምዝሰርሕ ርእየዮ እየ” ኢሎም።


text:
ሶማል፣ ናይ ዝኾነት ሃገር ምትእትታው ከምዘይትደሊ ኣብ ስዑዲ ምብጻሕ ዘካይድ ዘሎ ቀዳማይ ሚኒስተራ ገሊጹ
Radio Erena: 12 October 2018
ኣብ ስዑዲ ዓረብ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ዘካየድ ዘሎ ቀዳማይ ሚኒስተር ሶማል ዓሊ ኻይረ፣ ዝኾነት ሃገር ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ሃገሩ ክትኣቱ ከምዘይትፈቅድ ገሊጹ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ዓሊ ኻይረ፣ ኣብዚ ሳልስቲ'ዚ ምስ ንጉስ ሳልማን ዓብደልዓዚዝ ኣል ስዑድን ወራሲ ዓራት ወዱ መሓድ ቢን ሳልማንን ኣብ ዝገበሮም ርክባት፣ ኣብ ህልዉ ኩነታት ሶማልን እቲ ዞባን ተመያይጡ።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ብ9 ጥቅምቲ ናብ ሪያድ ዘምርሐ፣ ምንግስቲ ሶማል ምስ ቀጠርን ቱርኪን ዘለዎ ጥቡቕ ዝምድና ከምዘይበትኽ ድሕሪ ምርግጋጹ'ዩ።
ስዑዲ ዓረብ፣ ንሶማል እትልግሶ ሓገዝ ክትቕጽሎ እንተኾይና፣ መንግስቲ ሶማል ምስ ቀጠር ዘለዎ ዝምድና ክበትኽ'ያ ተገድዳ።
ብሰንኪ እዚ ድማ ዝምድና ሶማልን ስዑዲ ዓረብን ከም ናይ ቀደሙ የለን።
እንተኾነ ምስ ቀጠር ዘለዎ ዝምድና ከምዘይበትኽ ዝገለጸ መንግስቲ ሶማል፣ ነዚ መርገጺ'ዚ ቅድሚ እዚ ናይ ሽዑዲ መገሻ ደጊሙ ኣረጋጊጽዎ ኣሎ።
ኤርትራን ጅቡቲን ንመርገጺ ስዑዲ ብምድጋፍ ምስ ቀጠር ዝነበረን ዝምድና ምዝሕታለን ይፍለጥ።
ሶማልን ሱዳንን ከኣ ምስ ቀጠር ዝጸንሐን ዝምድና ከምዘይበትካ ብምርግጋጽ፣ ኣብ መንጎ ሃገራት ወሽመጥ ተፈጢሩ ዘል ምስህሓብ ብሰለማዊ መንገዲ ክፍታሕ ከምዝደልያ ጠቒሰን።
===================


text:
“ብዓል ባጀላ”
ዶክተር፡ በርሄ ሃብተገርግስ/ መቶ ኣለቃ/ ናይ ኮለጅ መምህር/ ሽማግለ..!!!!
ክቡራት ኣንበብቲ ዝዓበኹም ዝነኣስኩም፡ ሰብኣይኩም ሰበይትኹም፡ ዓበይትን ናእሽትን፡ ብሓባራ ህዝቢ ኤርትራን: ፈተውትን፡ ነዚ ዝመጽእ ዘሎ ዓመት ምኽንያት ብምግባር፡ ርሑስ ልደት ንክርስትና ኣመንቲ፡ ይግበረልኩም። ናይ ሰላምን ራህዋን ዓመት ይግበሮ፡ እናበልኩ! ንናይ ዓመት መወዳእታ፡ ብሰብ ባጀለ ክዛዝሞ፡መሪጸ !!!።
እንታይ ተረኽበ ምስ ሰብ ባጀላ? ትብሉ ትኾኑ። ትዕዝብተይ፡ ደጋጊመ፡ ክምርምር እንከለኹ፡ “ሓደ ነገር ዝጎደለ ከም ዘሎ፡ ይስማዓኒን፡ የሸግረን፡ ድማ ስለ ዘሎ እየ” እዘን ዝስዕባ ቃላት ኣብ ህዝብና ጠፊኤን ክስምዕን ኣይከኣልኩን፡ እንሄዋልኩም “ዓገብ፡ ነውሪ፡ ኣይግባእን፡ ሕማቕ፡ ናይ ለባማት ኣይኮነን፡ ግዕዘ፡ ተካል መዓልቲ ውዒልካ፡ ጽዩፍ ተዛረብካ፡ ናይ ወራዙት ኣይኮነን፡ ወዲ ሕጊ ከምዚ ኣይወጾን…ወዘተ”።
ዝብል ኣዘራርባ ጠፊኡ፡ ስነ ምግባር የልቦን፡ ጥልመት ሳዕሪሩ ሃገር በሪሱ።
ኣብ ዳምባ፡ እንዳስላሴ፡ ምድሪ ፈላሲ፡ ተወሊደ። ኣብ ከተማ ዓድዃላ ማይጻዕዳ፡ ሰራየ ዓበኹ።
ትዕዝብቲ ቀዳሞት ወለድና፡ ብኣካይዳኦም፡ ብኣዘራርቦኦም፡ ንእምነቶም፡ ንመሰሎም፡ ንንብረቶም፡ ንዙርያኦም፡ ንሕግን ስርዓትን፡ ንባህልን ልምድን፡ ንኣቀባብላ ጋሻ፡ ዝነበሮም ኣኽብሮትን፡ ስነ ስርዓትን፡ ኣገባብን፡ ተመሊስካ ዘይርከብ እናኾነኒ ካብ ዝኸይድ ዓመታት ኮይኑ።
ዓደይ ገዲፈ፡ ግዳም ሓደር፡ ክይነ፡ ስደተኛ፡ ጽግዕተኛ፡ ዕቑብተኛ ኮይነ ኣብ ስደት እንክነብር፡ ህዝብና ገልጠምጠም፡ ሓርጎጽጎጽ፡ ዘይምርድዳእ፡ ዘይምስናይ፡ ክገብር እንከሎ! ተመሊስካ ዘይምርድዳእን፡ ዘይምትእኽካብን፡ ክረኢ እንከለኹ! ስደት ዘስዓቦ ቅልውላው እዋን ኮይንዎ እዩ እናበልኩ የማኻኒ ነበርኩ። ነጻነት ዘይብሉ ዜጋ ስለዝኾነ፡ ናብራ ስለዝሓሰሞ፡ ናፍቖት ስለዝበርትዖ፡ ንኹሉ ክሕግዝን ክድግፍ፡ ስለዘይተማላኣሉ፡ ሰብኣዩ ኮነ ሰበይቱ፡ ኣብ ቅልውላው ክነብር ተገደደ፡ ግዜ ዝሓይሽ የምጽእ፡ እናበልኩ ከማኽኒ ጸናሕኩ።
ምልስ ኢለ እንክዕዘብ፡ ዝሓለፈ እንክምርምር ግና፡ ኣብ ኩዉንነት ከም ዘይ ነበርኩ ክርዳእ ክኢለ።ከመይ ምስ እትብሉ፡ ኣብ ልዕሊ ሰብ ባጀላ፡ ልዑል ኣኽብሮት ነበረኒ፡ ግዜን ኩነታትን እንተ ዝማላኣሎም፡ ህዝቦም ምመኸሩ፡ ምመሃሩ፡ ዝብል ኣራኣእያይ፡ ግጉይ ምንባሩ፡ እዩ። “ዘይፍትሓዊ ሰብ፡ ፍትሃዊ ክከውን ኣይክእልን ፡ እንተ እቲ ፍትሓዊ ዘልኣልም ፍትሓዊ ምዃኑ፡ ካብ መትክሉ ፍንክት ከም ዘይብል” ኣብ ገለ ጽሑፍ ናይ ሶቕራጢስን፡ ኣብ ገለ ጥቕሲ ቅዱስ መጽሓፍትን፡ ይርከብ እዩ።
እዞም መብዛሕትኦም ሰብ ባጀላ ኤርትራውያን፡ ደጋጊምካ እንተርኣኻዮም “ሳግላ ብላዕ ኣይትቕላዕ” ኮይኑና ድኣምበር፡ “ተፈታሕካዮም፡ ጥራሕ ቁጻር” ኮይኖም ይርከቡ። ወድ ሰብ ዕድመ ንውሕ ዝበለ፡ ክረክብ ዓቢ ህያብን፡ ጸጋን እዩ። ካብዚ ተበጊሶም ቀዳሞት “ልብን ሳዕርን እናሓደረ ይበቁል” ኢሎም ምስላ ገደፉልና። “መሲልካ ንገሮ ክመስሎ” “ንለባም ኣምተሉ ክንደይ ከይስሕቶ፡ ንዓሻን ደርጉሓሉ ክንደይ ከይፈልጦ” ኢሎም ይዉስኽሉ።
ገለ ገለ፡ “ሰብ ባጀላ” ” ብኣታሓሳስባኦምን፡ ምስቲ ዕድመኦም ክምዘን እንከሎ፡ ካብ 19 ክሳብ 21ዓመት ከይ ዓበዩ ይነብሩ ኣለዉ። ዕድመ እናወስኹ ምስ ከዱ ኣተሓሳስባ ስብእነትን፡ ልቦናን፡ ጭውነት፡ ከይ ኣማዕበሉ፡ ኣብ ንእስነት ዘብን፡ ከይቀየሩ፡ ከይዓበዩ፡ ከይሽምገሉ ምንባሮም ኮይኖም ይስምዑኒ፡ ኣነ ድየ! ኣብ ቆላ ዝነብር ዘለኹስ? ወይስ ኤርትራዊ ብህግደፍ ቫይሩስ ዝተለኽፈ ኣይኣርግን እዩ።
ኣብ ንእስነት ዘበን ንኽነብር፡ ሓላፍነት ከይተስምዖ፡ ጓይላን ዳንከራን፡ ዝላን ዕብዳንን፡ ምስ ደቂ ደቆም ምምርዓውን፡ ምዕጣርን፡ ሃገር ክበጽሕ እናበልካ ምንዝርና፡ ዘበን ኣምጽኦ፡ ኮይኑ ኣሎ። ዕጥራን ንኸይተርፎም ሃገር ማዕቢላ ይብሉና። ኣብ ዘበነ ህግደፍ፡ ብኣብ ዓድሓሎ ዝነብር ሓላው ዒላ፡ ዝምርሑ፡ “ ኣይ ርግኦ ኣይጸባ ኮይኖም ምንባር ምምራጾም እዩ”።
ንዶክተር በርሄ፡ ከም መምህርን፡ መግለጺ ናይ ኩሎም ሰብ ባጀላ ኤርትራውያን ክኸውን መርጽክዎ። ነዚ ሓወይ ከም ሰብ የኽብሮ እኳ! እንተኾንኩ፡ ኣብ ሃገራዊ፡ ኣርኣእያኡን፡ ንደቂደቁ፡ ዝኾኑ ዝሃቦ ኣስተምህሮን፡ ንኣብ ባይቶ ኮንግረስ ኣመሪካ ዝሃቦ፡ ምስክርነትን፡ ከም መምህርን፡ ከም ዓቢ ዓድን፡ ከም ቃለ መሓላ ዝፈጸመ “ስነ ምግባር መኮነን” ግና ምንም ክብረት ዘይዋሃቦ ዓቢ ቆልዓ ዘይገብሮ ስለ ዝገበረ ኣኽብሮቱ ፈኾሰ። ዝበዝሑ ሰብ ባጀላ ክብርነቶም ፈኩስ ከም ክንቲት ኮይኖም ኣለዉ።
እዚ ጸሓፊ ንዶክተር በርሄ ካብታ ዝፈለጦ፡ መዓልቲ ብዙሕ ኣኽብሮት ዝነበሮ እዩ። ኣበይ ፈልጥካዮ? ንዝብል ሕቶ፡ ኣብ ናይ ኢትዩጵያውያን ዝጸውዑዎ፡ ኣኼባ፡ 1990 ኣብ ዋሺንግቶን ዲሲ፡ “ጓድ ሊቀ መንበር መንግስቱ ሃይለማርያም” ብናይ ኢትዮጵያ ኣብዮታዊ ሰራዊት ክግምጠል እዩ፡ ዝብል ብስራት ሓዘል ኣኼባ ነበረ። ሞቶ ኣለቃ በርሄ ሃብተገርግስ፡ ብፍሉይ ጻዋዒት፡ ናይ ወታሃደራዊ ስነ ስርዓት፡ ፈላጥን፡ ኪኢላን፡ ዝርዝር ሓበረታን ተመራማርን ኢሎም ኣቕረብዎ።ኣብቲ ዝነበረ ኣኼባ፡ ንወያነ ሓርነት ህዝቢ ትግራይን፡ ንህዝባዊ ግምባር ሓርነት ኤርትራ ዝውክሉ ኣይነበሩን። ሞቶ ኣለቃ በርሄ፡ ብውሕልነቱን፡ ብዓል ሞያን ኮይኑ ክገልጽ እንከሎ!!! “በቲ ኣነ ዘለኒ ርክባትን፡ መጽናዕትን፡ ብኹሉ መንገዲ ክርእዮ እንከለኹ፡ ጓድ ሊቀመንበር ኣለቀለት፡ ወድቅዋል” ኢሉ ኣበሰረ።
ኣብቲ፡ ኣኼባ፡ ኣስዕብ ኣቢለ! ኣነን ብግደይ፡ ኣብ ሕቶን መልስን ምስ ተበጽሔ፡ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ፡ ኣብ ጊንዳዕ! ህዝባዊ ሓርነት ትግራይ ኣብ ጎንደርን ዎሎን፡ ክሳድ ንኽሳድ እናተሓናነቁስ፡ ሓደ ካብኣቶም ዘይብሉ፡ ብጉዳይ፡ ኢትዮጵያ ክትዝትዩ፡ ብቕዓትን ክእለትንዶ! ኣይጎደለኩምን? ኢለ ሕቶን ርእይቶን፡ ሕርቃንን፡ ረስን ወሲኸ ተዛረብኩ። ምስ እዚ ክቡር ዶክቶር ኣብዛ ኣኼባ ምስ ተወድኤ ተፋለጥና። ርክብናውን ቀጸለ።
እንተኾነ!! ጓድ ሊቀመንበር ኣብ መንበሩ ተመሊሱ 35 ጀነራልት ቀዘፈ። መጽናዕቲ እዚ ሓወይድኣ እንታይ ረኸቦ? እናበልኩ ምስ ነብሰይ ይመክር ነበርኩ።
24 ግንቦት 1991 መርየት ኤርትራ ኣብ ቁጽጽርን ህግሓኤ ምስ ኣተወ፡ ኢትዮጵያ በኢህኣደግ ምስ ተታሕዘት፡ ኣብ ኣመሪካ፡ ሓደ ብዓል ስልጣን ኮንግረ ኣመሪካ፡ ኣቶ ቢል ግረይ ዝተባህለ ብዓል ፐንሲልቫንያ፡ ንዝነበረ ስርዓት ፕረዚዳንት ጆርጅ ቡሽ ዓቢ፡ ንኢትዮጵያ ሸይጥዋ ኢሉኸሰሰ። ኣቶ ቢል ግረይ ሓላፍነቱ ኣብ ባይቶ ሳልሳይ (Wip) ስለ ዝነበረ፡ ባይቶ ከጻሪ ንናይ ኣፍሪቃ ንኡስ ሽማግለ ንኣቶ ዲማሊ ብዓል ካሊፎርንያ ንኽምርምር ተገብረ።
ጉዳይ ህዝቢ ኤርትራ፡ ዝውክል ዶክቶር በርሄ ነበረ። ኣቶ ዲማሊ ብዛዕባ ኤርትራ ኣፍልጦ ስለ ዝነበሮ፡ ብኣቓልቦን ብተምሳጥን ይከታተል ስለዝነበረ!!! እቲ እዋን ወይ ዘበን ን“ኤርትራውያን ኩሉ ክገብሩ ይኽእሉ እዮም ዕድል ምስ ዝዋሃቦም ዝብል ጽቡቕ ተስፋዊ ትዕዝብቲ ዓለም ነበረና” ተመሊስካ ዘይርከብ ዘበን። ኣቶ ዲማሊ ንዶክተር በርሄ፡ ሕቶይ ከምዚ ዝስዕብ እዩ “ሕጂ ሃገርኩም ነጻ ወጺኣ!! ካብዚ እስከ ንገረና እንታይ መደብ ኣለኩም? ንህዝብኹምናይ መጻኢ ዕድሉ ንገረኒ? ንመጻኢ?” ኢሉ ምስ ሓተተ። ዶክተር በርሄ ብዓላ ባጀላ ከምዚ ዝስዕብ መለሰ። ክቡር ኣቶ ዲማሊ፡ “እመነኒ ድሕሪ 15 ዓመታት፡ ኤርትራ ሲንጋፖር ክንገብራ ኢና”። ምስ በለ ብዓል ኣነ ብታሕጓስ ፍንጭሕ በልና።
እቲ ዘስደምም!!! ናይ ሕጂ እዩ። እዚ ሞቶ ኣልቃ/ዶክቶር/ መምህር/ሽማግለ ሓወይ ኣብ ዩቱብ ኣብ ስደት ተወሊዶም ንዝዓብዩ ዘለዉ፡ ብኮርኩር ህግደፍ ንዝፍለጡ፡ ብዘይኮነ ክምህር፡ ብዝይግባእ ከደንቁርን ምስ ሰማዕክዎ ኣፈይ ረምጠጥኩ። ደጊመ ክሰምዖ ከለኩ ረሰንኩ። ኣንታ ሰብ ኣይዓብን ድዩ። ኣብ ጽርግያ ስለ ዝዓበየዶ ይኸውን? ባይቶን ስርዓት ዓደቦ ስለ ዘይራኣየዶ ይኸውን? ኣስመራ ምዕባይ ከምዚ ድዩ? ኣንታ ዉርዝውናዶ ኣይፈልጡን እዮም? ኣበይ ኮን ይኾኑ እቶም ኣቡኡ ኢለ ሓተትኩሞ “ዓድባሮ ጽላማ ሰራየ”። ዓድባሮ ሕጊ ሎጎ ጭዋ ዝሕጎም፡ ኣብ ማይላሓም ኮይኖም ዝሓገግዎ ኣቦሓጎታቱ እምበርዶ ኣምቢብዎ ይኸውን? ኣይመስለን፡ “ኣስማሪኖ” እንተድኣ ክከውን ኮይኑ፡ ናይ ሁጉር ሕግን ስርዓትን ምፍላጥ ኣየድልን፡ ህጉር ስዒቡ “ገባር ደንባር” ካብቶም ሓንጸጽቲ ሓደ እንተዘይኮነ፡ ዝሰማምዓሉን ዝኣምኖን እዩ።
ሃገር ጠፍኤት ብሰብ ባጀላ ዘብል እዩ።
ኣብ ዩቱብ፡ ካብ ዝበሎ “ ሰለስተ ወርሒ ኣብ ኤርትራ በጺሔ መጺኤ፡ ህንጻ ብህንጻ፡ ዕዳጋ ዓርቢ ግደፍዋ!!! እኽሊ ንእኽሊ፡ ጽርግያ ብጽርግያ፡ ሓጽቢ ብሓጽብቢ፡ ሕክማና ላዕሊ፡ ትምህርቲ ካብ ዓለም ዝበለጸ፡ ጽርግያ ኣስመራ ህዝቢ መሊኡ፡ መሕለፊ ኣይትረክብን፡ እዞም ኮራኩር ወያነ ዝብሊኹም ኣይትስምዑ፡ ጸላእቲ ሃገር እንታይ ዘይብሉ…..ወዘተ”።
እዚ ከም ኣካዳሚካዊ፡ ከም መኮነናዊ ስነ ምግባር፡ ከም መምህርን፡ ከም ሽማግለ ልዕሊ 70 ዝዕድሜኡ፡ ስነ ምግባር ዝጎደሎ፡ ሓቅነት ዘይብሉ፡ ልቦና ዝሰሓተ፡ ጭልቅዕ፡ ከም ዝኣጎለ እንቛቑሖ
ብደርሆ ኣይሕቆፍ፡ ጠቢስካ ኣይብላዕ፡ ዘረባ ሒዝካስ፡ ንቑምነገር ዘይከውን ሒዝካዶ ቖሉዑ ዓዲ ሃገር ተደንቁር? ኣንታ እንትይ እዩ ዝግበሮ። ህዝቢ ኤርትራ ብውሽጥን ብደገን ጸገም ረኺቡ?????
ህግደፍን ሰብ ባጀላን ሓቢሮም ንህዝቢ ኤርትራ ስነ ምግባር ዘየኽብር ህዝቢ ገይሮሞኮ!! ነዚ ህዝብና። ንማፍያዊ ስርዓትስ ክንድዚ ክብርኻ ስብእነትካ ትድርቢ? እንታይ፡ ንምርካብ እዩ? ዕድመ ከይዱ እዩ። ሳላ መንግስቲ ኢትዮጵያ ተማሂሩ፡ ሳላ ኤርትራ ስደተኛ ኮይኑ፡ ኣመሪካውነት ዜጋ ኮይኑ፡ ክሳብ ኣብ ጥሮታ ተበጺሑ። እዚ ኹሉ ወጠምጠም ካብ ምንታይ እዩ? ለካ ወዲ ኣስመራ ምዃንስ ኩሉሻዕ መንእሰይ ምዃን እዩ። “ ጥምየት ነይ ቀትል ዘይ ሸብዳዕዳዕ “ ከምዚዶ ይኸውን?።
ካብ 19 ክሳብ 21 ዓመታት፡ ካብኣ ወይ ፈልከት። “ነዙይ ክትግዕታዶ! ትርህጻ” ወይ ሰብ ባጀላ!!!!
1. ኣብ ቅንጅት ምምሕዛው፡ ስን ፍልጠት ዝጎደሎ ኣጉል ተስፋ 1990 ንኢትዮጵያውያን፡ ዝሃቦ ዘይ ብቑዕ ሓበረታታት።
2. ኣብ ባይቶ ኮንግረስ ሓቅ ንኽምስክር ቃለ መሓላ ምሒሉ፡ ሓሶት ምስክርነት ዝሃቦ ኣብ ድሕሪ 15 ዓመታት፡ ሲንጋፖር ዝብል ሓሶት ተስፋ ብምሃቡ።
3. ኣብ ኣስመራ ኣስፕሮ ተሳኢኑ ሰብ ንሱዳን፡ ከይዱ ዝሕከም ዘሎድኣ!!! ናይ ኣስመራ ብሉጽ ሕክምና ኣጽሊእው ዶ ይኸውን?
4. ኣብ ሽወደን ህግደፍ ኣብ ሱዳን ዘለዉ ህዝብና ምንሽሮ ዝሓዞም ንምድሓን “ሰብ ሕልና ሃገራውያን” ዘርዘስቱ ኣብ ሓድሽ ዓመት ብደረፍቲ ዝግበር ዘሎ ድኣ ንዶክተር በርሄ ስለ ዘይነገሮምዶ? ይኾኑ? ወይስ እቲ ለመና ህግደፍ ኣመሉ ስለ ዝኾነ አዩ?
5. መንእሰይ ኤርትራ ፈቀዶ ሳሃርን፡ ሲናይን፡ ሊብያን፡ ማእከላይ ባሕርን ክመውትን፡ ክጥሕል ዘምረጾስ! ኣብ ኤርትራ ብሉጽ ትምህርቲ ስለ ዘየድለዮዶ ይኸውን?
6. ሃብታማት ደቂ ሃገር ገንዘቦም፡ ኣብ ባንኪ ተዓሺጉ ብመቑነን እናተውህቦ ብሰላሕታ ሞት፡ እናሞተስ? እዚስ እኽሊ ስለ ዝበዝሔዶ ይኸውን?
7. ናይ ኤርትራ ሽግር ዘርዚካ ኣይውዳእን 360 ቤት ማእሰርቲ ከም ኮለጅ ድኾን ቖጽሪዎ ይኸውን?
8. ስነ ምግባር መኮነን ቃልካ ካብ ምዕጻፍ ሞት ዘምርጽዶ! ኣይኮነን?። ወስለትለት ዝበለ መኮነን ወታሃደራዊ ቤት ፍርዲ ከም ዝጽበዮ ኣድማሳዊ ሕጊ እዩ።
9. ኤርታውያን ማፍያዊ ሕጊ ስለ ዝኽተሉ ስነ ምግባር ኣይምልከቶምን እዩ። እዚ መኮነነ ዝምልከቶዶ? ኣይኮነን እዩ፡
10. ብህግደፍ ዝተለኽፈ፡ “ዓመጽ፡ ሓሶት፡ ዉቕረት፡ ጥልመት፡ ምትላል፡ ምድንቛር፡ ዘይኮነ ምዝራብ፡ ዘይኮንካዮ ምዃን፡ ተግባሮም እዩ።
11. ሰብ ባጀላ ዝበሉ እንተበሉ ብሓልፍነት ዘይሕተቱ፡ ሓቅነቱ ብዘየገድስ፡ ክብረ ኣልቦ፡ ፈኾስኮስ” ከም ማደልያ ኣብ ኣፍልቦም ገቲሮሞ ዝከዱ ምስ ዕድመ ሰልፊ ነጻነት ዝጀመረ እዩ።
12. መብዝሕትኦም ሰብ ባጀላ “ ነውሪ” ከምዘይ ምልከቶም ካብ ዝኣምኑ ዓመታት ሓሊፉ እዩ።
ወድ ሰብ ሓንሳብ እዩ ዝነብር፡ ለባማት ክምስሉ “ወላዲኻ ጽቡቕ ስም ድኣ ይግደፈልካ” ኣስዕብ ኣቢሎም “ተዘይረኸበቶ ጓላ ትረኽቦ ጓላ ጓላ” ነዛ ዓለምና ካብቲ ዝጸንሔና ዝሓሸትን፡ ዝለምዔትን፡ ዝለስለሰትን ገርካ ንደቅኻ፡ ንደቂ ደቅኻን ክትገድፍዶ! ኣይምሔሸን? ንደቀይ ሰላም ራህዋን ገዲፋ ክኸይድ ይሓይሽ እናበሉ ንጽባሕ ንጽንቡቕነት ኣብ ከባቢኦም ሓምላይነት፡ ሰላም ራህዋን፡ ክትከውን ዝጽዕሩን ዝምነይን ዝደኽሙ ንርኢ ኣለና።
ሰብ ባጀላ ኤርትራውያን፡ ከም ብዓል ዶክተር በርሄ ሃብተገርግስን ብጾቱን፡ ኣብ ልቦም ክምለሱ ንህዝቦም ክኽሕስዎን ክረድእዎን ምተገብኤምበር? ዝኹሉ ተማሂርካ ንብላሽ? ካብ ዉጂ ኮንካ ምንባር፡ ዝሓሸ ክሓስቡን ብኣካባቢኦም ክመሃሩን፡ ለበዋይ የቕርብ። ካብ ዉጂ የድሕነና።
ኣብ ባይቶ ዓደቦ “ሓሳዊ ምስክር” “ዉጂ” ይብሃል። ዉጂ ዝተባህለ ሰብ ዝሓሰረ ዜጋ እዩ። ካብ ህዝቢ ተነጺሉ ይነብር፡ ንደቁ ዝዋሰቦም የብሎምን።
ሃገረይ ኤርትራ ዝሓሸ ዘበን የምጽኣልኪ!!!!!!ካብ ሰብ ባጀላስ ተሪፍኪ!!!!
ርሑስ ዘበን የምጽኣልና!!!!!
ሃይለ ገብረትንሳኤ
ዘብሄረ ሰራየ
ኢንድያናፖሊስ ኢንድያና 24 ታህሳስ 2017


text:
ኣብ ሕቡራት ሃገራት ሓላፊ ሰብአዊ ጉዳያት ስቲቨን ኦ ብራይን ትማሊ ሶኑይ ንቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ልዕሊ ክልተ ሚልዮን የመናዊያን ዝተመጣጠነ መግቢ ከምዘይረኽቡ ካብዚኦም ድማ እቶም 370,000 ህጻናት ብኸቢድ ስእነት ዝተመጣጠነ መግቢ ይሳቐዩ ምህላዎም ሓቢሮም።
ኣብ የመን ዝሓለፈ ዓመት ኹናት ካብ ዝጅምር ዋጋ መግቢ 20 ሚእታዊት ምውሳኹ፡ በተወሳኺ 90 ሚእታዊት ካብ አቕርቦት መግቢ እታ ሃገር ካብ ካልኦት ሃገራት አታዊ ዝኸውን ብምኻኑ ድሕሪ ብስዑዲ ዓረብ ዝተወሰደ ምዕጻው ድማ እቲ ኩነታት ምግዳዱ ተገሊጹ’ሎ።
ብተወሳኺ ሚስተር ኦ ብራይን ብስዑዲ ዝምራሕ ሕብረት ኣብ የመን ደብዳብ ካብ ዝጅምር ልዕሊ 10,000 ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ህጻናት ብሰንኪ ስእነት እኹል ሕክምና ምሟቶም መብዛሕትኦም ድማ ብሰንኪ ሕጽረት አገልግሎት ክታበትን ስእነት ሕክምና ንከም ውጽአትን ነድሪ ሳንቡእ ዝአመስሉ ሕማማትን ምኻኖም ሓቢሮም።
ንሶም ብምቕጻል ሕማም ሸሮኽ ኣብታ ሃገር ክረአ ምጅማሩ ሕቡራት ሃገራት ምስ ናይ ትካላት ሰብአዊ ረድኤት መሻርኽቱ ብምዃን 21 ማእከላት ሕክምና ሕማም ሸሮኽ እንተኸፈተረ እኳ ነቲ ብናህሪ ዝውስኽ ዘሎ ተርእዮ እቲ ሕማም ግን ደው ከብሎ ከምዘይኽእል ይገልጹ።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ሕቡራት ሃገራት ንየመን ኣብ ደረጃ ሰለስተ ህጹጽ ረድኤት ዘድልየን ሃገራት መዲቡ’ሎ። ኣብዚ መደብ ዝተመደባ ክልተ ካልኦት ሃገራት ሶርያን ዒራቕን ምኳን ይፍለጥ።
ብኢራን ዝድገፉ ተቓወምቲ ሁቱ ነቲ በዓለምለኸ ደረጃ አልፍጦ ዝረኸበ መንግስቲ ዓብዱ ራቡ መንሱር ሓዲ ኣብ መስከረም 2014 ዓ.ም ካብ ስልጣን ክዓልውዎ ምስ ፈተኑን ብስዑዲ ዝድገፍ ሕብረት ድማ ንመንግስቲ ሓዲ ናብ ስልጣን ንምምላስ ኣብታ ሃገር ዘመተ ደብዳብ ነፈርቲ ምስጀመረ ካብቲ ጊዜ ኣትሒዙ በኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰላማዊያን ዜጋታት እታ ሃገር ምሟቶም፡ ምቁሳሎም ብተወሳኺ ልዕሊ 3 ሚሊዮን ድማ ካብ መነባብሮኦም ምዝንባሎም ተፈሊጡ’ሎ።


text:
ምዝገባ ሕፁያት ተወዳደርቲ ምርጫ ኢትዮጵያ ሎማዕንቲ ረቡዕ ተዛዚሙ።መድረኽ ናብ ምርጫ ዝኣቲ ዘሎ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ተኣማሚኑ እምበር ናይ ምርጫ ባይታ ስለዝተመዓራረየ ኣይኮነን ኢሎም ሓደ ኣባል ኣመራርሓ ተቓዋሚ ፓርቲ መድረኽ።ሓድ ሓደ ፓርትታት ኣብ እዋን ምዝገባ ዘጋጥምዎም ሽግራት መፍትሒ ከምዝረኸቡ ገሊፆም ኣለው።
ንወከልቲ ቤት ምኽሪ ኢትዮጵያን ንኣብያተ ምኽሪ ክልላትን ዝወዳደሩ ሕፁያት ክካየድ ዝቐነየ ምዝገባ ሎማዕንቲ ረቡዕ ተዛዚሙ’ሎ።
ዓረና ትግራይ ሓዊሱ ኣርባዕተ ተቓወምቲ ፓርትታት ናይ ዝሓቖፈ ናይ ኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሓድነት ግንባር መድረኽ ምኽትል ኣቦ መንበርን ሓላፊ ጉዳያት ወፃእን ዶ/ር መረራ ጉዲና ናይ ምርጫ ባይታ ሎሚ እውን ከምዘይተመዓራረየን መድረኽ ቅድሚ ሒደት ዓመት ዘቕረቦም ሕቶታት ሎሚ እውን ከምዘይተመልሱ ገሊፆም።
‘’እቲ ምርጫ ነፃን ፍትሓውን ንክኸውን ዝሓተትናዮም ሕቶታት ኣይተመለሱን’’ ዝበሉ ንሶም ብምስዓብ ‘’ኣብ ምርጫ ንሳተፍ ዘለና ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኢትዮጵያ እምነት ብምሕዳርን ምርጫ ሓደ ናይ ቓልሲ ኣገባብ ገይርና ካብ ምውሳድን ወፃኢ ናይ ምርጫ ባይታ ኣይተመዓራረየን፤ገዛኢ ፓርቲ ኣይደራደርን ዝብል ነቓፅ መርገፂኡ ኣብ ዝቐፀለሉ ሃዋህው ኢና ናብ ምርጫ ንኣቲ ዘለና’’ኢሎም።
መድረኽ ሕፁያቱ ንምምዝጋብ ብዙሓት ፈተናታት ከምዘጋጠሞ ዝሓበሩ ዶ/ር መራራ ክሳብ ሎማዕንቲ ንቤት ምኽሪ ወከልቲ ዝወዳደሩ ኣስታት 400 ሕፁያት ከምዘመዝገበ ገሊፆም።
ኣብ ልዕሊ እቶም ሕፁያት ዝተፈላለዩ በደላት ከምዝተፈፀሙ ብምግላፅ ኣብ ደቡብ ኦሮሚያ ዞባ ቦረና መልካሶዳ ኣብዝተብሃለ ቦታ 57 ተወዳደርቲ ቀሪቦም ናይቲ ከባቢ ቤት ፅሕፈት ምርጫ ኣይንምዝግበኩም ስለዝበሎም ናብ ወረዳ ቤት ፅሕፈት ምርጫ ጥርዓን ቐሪቡ፣በቲ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ነዚ ብምርግጋ ሕገ መንግስታዊ መሰሎም ንኽረጋገፅ ናብ ፖሊስ ዝፀሓፎ ደብዳቤ ከምኡ እውን ናብ ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ሓዊሱ ናብ ዝለዓሉ ኣካላት ዝተልኣኸን ቅዳሕ ኣብ ኢዶም ከምዝርከብ ዘርዚሮም።
ዋና ፅሓፊን ሓላፊ ቤት ፅሕፈትን ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ኣቶ ነጋ ዱፌሳ እቲ ቦርድ ነቲ ጉዳይ ንምፅራይ እናሰርሐ ምዃኑ ብምግላፅ ሕዚ ግን ጭቡጥ ዝኾነ ሓበሬታ የብልናን ኢሎም።
ብኻሊእ ወገን ፓርቲ ሓድነት መላእ ኢትዮጵያን ፓርቲ ሓድነት ንዴሞክራስን ፍትሕን ኣብ ውሽጦም ብዘጋጠመ ቅልውላው ንምርጫ ምሉእ ጠመተ ከይሃቡ ስለዝፀንሑ ሕፁያቶም ዘመዝግብሉ እኹል ግዜ ክረኽቡ ምእንታን ናይ መመዝገቢ ዕለት ከናውሐሎም ንቦርድ ምርጫ ሓቲቶም ኣለው።ቦርድ ምርጫ ክሳብ ሎማዕንቲ ዝሃቦ መልሲ የለን።
ሓድሽ ኣቦ መንበር ፓርቲ ሓድነት ንፍትሕን ዴሞክራስን ኣቶ ትእግስቱ ኣወሉ ኣብ ውሽጢ ፓርቶም ዝተፈጠረ ሽግር ውሱን ፅዕነቶ እንተሕደረ እውን ክሳብ ሎማዕንቲ ኣስታት 200 ሕፁያት ምምዝጋቦም ሓቢሮም።ኣብ እዋን ምዝገባ ዝተፈጥሩ ሽግራት እውን ምስ ኣፈፀምቲ ምርጫ ብምዝርራብ ከምዝተፈትሑ ሓቢሮም።
ምኽትል ኣቦ መንበር ሰማፓዊ ፓርቲ ኣቶ ስለሺ ፈይሳ ብወገኖም ፓርቶም ንቤት ምኽሪ ወከልቲ 400 ሕፁያት ንምውድዳር ተሊሙ ክሳብ ሎማዕንቲ ናብ 345 ሕፁያት ከምዘመዝገበ ሓቢሮም።ንኣብያተ ምኽሪ ክልላት ድማ ኣስታት 700 ሕፁያት ተመዝጊቦም ኣለው ብመሰረት እቶም ምኽትል ኣቦ መንበር።
መብዛሕቲኦም ተወዳደርቲ ፓርትታት ኣብ ምዝገባ መረፅትን ሕፁያት ተወዳደርትን ፀገማት ከምዘለው እንተተዛረቡ እውን መረፅቲ ብበዝሒ ወፂኦም ናይ ምርጫ ካርዲ ክውሰዱ ምሕፅንታ የቕርቡ ኣለው።ቦርድ ምርጫ እውን ህዝቢ ካርዲ ብምውሳድ ናይ ዜግነት መሰሉ ከኽብር ብተኸታትታሊ ይፅውዕ ኣሎ።


text:
፮/6 መስከረም ዕረፍቲ ነቢይ ኢሳይያስ(740-688 ዓ፡ዓ)/ 6th September The Death Of Isaiah
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!
፮/6 መስከረም ዕረፍቲ ነቢይ ኢሳይያስ(740-688 ዓ፡ዓ)
ኢሳይያስ ማለት መድሃኒት፡ቅቡእማለት እዩ። ትውልዱ ካብ ነገደ ስምዖን ቁጽሩ ካብ ኣርባዕተ ዓበይቲ ነቢያት እዩ። ኣቦኡ ድማ ኣሞጽ ይበሃል።
ብግዚኡ ዝነበረ ንጉስ ኦዝያን ይበሃል።ሊቀካህናት ድማ ኣዛርያስ። ካህን ኣዛርያስ ኣብ የማን ንጉስ ክቕመጥ ከሎ ስለምንታይ ኣብ የማነይ ትቕመጥ በሎ “ወካህን ይነብር በየማነ ንጉስ’’ እዩ ዝብል ኢሉ መለሰሉ። ካብ ልብሲ ንጉስ ልብሲ ካህን ዝበለጸ ስለዝነበረ፡ ከመይ ኢልካ ካብ ልብሰይ ዝበልጽ ልብሲ ትኽደን ብምባል እንደገና ሓተቶ “ካህናቲከ ይለብሱ ጽድቀ’’ ኢሉ መለሰሉ። ንጉስ ቅኑዕ ዘይኮነ ሕጊ ከውጽእ ከሎ፡ ጌጋ ፍርዲ ክፈርድ ከሎ ካህን ኣዛርያስ ይቃወሞን ይግስጾን ነበረ። በዚ ዘይተሓጎሰ ንጉስ ስለምንታይ ሕገይን ፍርደይን ትቃወሞ ኣነ እየ ንጉስ ክብሎ ጀመረ። “እምነ መንግስት ይዓቢ ክህነት” ካብ ስልጣን ንጉስ ስልጣን ካህን ይዓቢ ኢሉ ብጥቅስን ብጹሕፍን ኣረድኦ። ካብ ስልጣን ንጉስ ስልጣን ካህን ዝዓቢ እንተኾይኑ ኣነውን ብኣቦይ ካብ ቤተመንግስቲ ክኸውን ከለኹ ብወገን ኣደይ ድማ ካብ ካህናት እየ ዝውለድ ኢሉ ልብሰ ተክህኖ ለቢሱ ማዕጠንቲ ሒዙ ናብ ቤተመቅደስ ኣትዩ ክዓጥን ከሎ እቲ ትኪ ኣብ ነብሱ ምስ ዓረፈ ኣብ ግምባሩ ለምጺ ወጾ። እስራኤላውያን ድማ ንዕኡ ኣውጺኦም ንወዱ ኣንገስዎ። ኢሳይያስ ድማ ነዚ ኹሉ እንዳርኣየ እንኸሎ ከይገሰጾ ስቅ በለ። ንርእሱ ድማ ለምጺ ወጾ፡ ሃብተ ትንቢቱ ድማ ተወስደ። ንሰለስተ ዓመትን ፈረቃን ድማ ብዘይ ሃብተ ትንቢት ጸንሐ።
“ወእምዝ በዓመተ ሞተ ዖዝያን ንጉስ ርእክዎ ለእግዝኣብሔር ጻባዖት ዲበ መንበሩ ነዋህ ወብሩህ” በታ ንጉስ ኦዝያን ዝሞተላ ዓመት ኣነ ንእግዝኣብሔር ኣብ በሪኽን ልዕል ዝበለን ዝፋን ተቐሚጡ ከሎ ርኣኹዎ፡ ሕልፈት’ውን የብለይን ክብል ሰማዕኩዎ። ንህዝቢ እስራኤል ከድሕኖም ምስ ደለየ “መነ እፌኑ ሃበ ህዝብየ እስራኤል” ብመምህርነት ንህዝበይ ዘገልግሎም ንመን ክሰድድ በለ። እስራኤላውያ ንለምጺ ይጽየፍዎ እዮም ሃብተ ትንቢት ድማ ተኸልኪለ ኢየ እምበር ኣነ ምኸድኩ ነይረ ኢሉ ኢሳይያስ መለሰሉ። “ወተፈነወ ኣሓዱ እምሱራፊል ወነስኣ ፍሕመ በጉጠት ወኣልከፎ ከናፍሪሁ ወይቤ ኣእተትኩ ለከ ሓጢኣተከ” ካብቶም መላእኽቲ፡ ሓደ ካብ ዓለመ መላእኽቲ ጉሁር ፍሓም ብጉጤት ኣምጺኡ ንለምጽኻ ኣንጻህኩልካ፡ ሃብተ ትንቢትካ መለስኩልካ፡ኢሉ ከንፈሩ ዳህሰሶ። ብድሕሪ እዚ ካብ ለምጹ ነጽሀ፡ ሃብተ ትንቢቱ ተመልሰ፡ ንህዝቡ ድማ ከስተምህር ጀመረ (ኢሰ 6፡1-13)።
ብድሕሪ ሞት ኦዝያን ብዘመነ ንግስነት ኢዩኣታምን ኣካዝን ሕዝቅያስን ብሰላም ከስተምህር ድሕሪ ምጽናሕ ወዲ ሕዝቅያስ ምናሴ ምስ ነገሰ እስራኤላውያንቤት መቕደስ ዓጽዮም ናይ ባዕዲ ሙክራብ ከፊቶም ጣኦት ሰሪሖም ኣብ ጣኦት ክሰግዱን ከምልኹን ጀመሩ።ኢሳይያስ ድማ ኣትሪሩ ክቃወሞምን ክግስጾምን ጀመረ። በዚ ምኽንያት ድማ ብመጋዝ ቆራሪጾም ቀተልዎ(2ነገ 21፡16, እብ 11፡37, ተረፈ ኤር 11፡54)።
በረኸትን ኣማላድነትን ናይ ነቢይ ኢሳያስ ምስኩላትና ይኹን ኣሜን!
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!


text:
ቤት ምክሪ ፀጥታ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ኣብ ምዕራብ ኣፍሪካ ሰላም ንምዕሳል
መቐለ ጥሪ 05/2010(ድወት) ቤት ምኽሪ ፀጥታ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ኣብ ምዕራብ ኣፍሪካ ዘሎ ኩነታት ፀጥታ ከምዘተሓሳሰበ ገሊፁ፡፡
ፕረዚደንት ቤት ምኽሪ ፀጥታ ውድብ ሕቡራት መንግስታት እዚ ወርሒ ኮይኖም ዘገልግሉ ዘለው ከይረት ኣማሮቮ ከምዝገለፅዎ ኣብ ምዕራብ ኣፍሪካ ብፍላይ ኣብ ዞባ ሳሕልን ከባቢ ቃላይ ቻድን ከቢድ ተርእዮታት ግብረሽበራን ኣክራርነትን ይረአ ከምዘሎ ተገሊፁ፡፡
ማሕበረሰብ ዓለም 5 ሃገራት ሳሕል ዘጣየሸኦ ሓበራዊ ውዳበ ኣንፃር ግብረሽበራ ንምጥንኻር ሓገዝ ክገብር ፀዊዖም፡፡
ብኻሊእ ወገን ድማ ኣብዚ ከባቢ ዝነብር ህዝቢ ንሕፅረት መግቢ ምምዝባልን ተቃሊዑ ብምህላው ህፁፅ ሰብኣዊ ሓገዝ ክግበር ፀዊዖም፡፡
ሃገራት ብርኪናፋሶ፣ቻድ፣ማሊ፣ማውሪታንያን ኒጀርን ኣብ ምዕራብ ኣፍሪካ ዝንቐሳቐሱ ኣሸበርቲ ንምጥፋእ ሓበራዊ ቃልሲ የካይዳ ምህላወን ዝፍለጥ እዩ፡፡


text:
ደራሲ መጽሓፍ “ዛንታ ውልቀ ዝኽሪ” ኣብ ኣዳራሽ ጁኔር ተቐልቂሉ
ስክፍታ “ኣነ” ምባልን ዋሕዲ ውልቃዊ ተበጉሶን ታሪኽ ብረታዊ ቃልስና ተደብዩ ከይተርፍ ዝሰክፉ ምኽንያታት ካብ ዝኾኑ ውሑድ ኣይገበሩን።ታሪኾም ከየውረሱ ተመኩርኦም ከየካፈሉ ዝስውኡ ዘለዉ ገዳይም ተጋደልቲ ህያው ነጸብራቅ ናይ’ዚ ስክፍታ እዮም። ይኹን ‘ምበር ምጽሓፍ ታሪኽ ብሓላፍነታዊ መንፈስ ብምርኣይ ተመኩርኦም ብመልክዕ መጽሓፍ ዘዘንትዉ ገዳይም ተጋደልቲ ኣይተሳእኑን። ከም መቐጸልታ ብሃማመተኤ ዝዳሎ ክልተ ሰሙናዊ መደብ ዘተን ሰሚናርን ብ 15 ለካቲት ኣብ ኣዳርሽ ጁኔር ሓባራዊ ዘተ ዝተካየደላ መጽሓፍ “ዛንታ ውለቀ ዝኽሪ” ሓንቲ ኣብነት ፍርያት ውልቀ ተበጉሶ ሰብ ታሪኽ’ያ። ዘተ መጽሓፍ “ “ዛንታ ውልቀ ዝኽሪ” ብደራሲ እታ መጽሓፍ ኮለኔል ኣስረስ ኢሳቕ’ዩ ተመሪሑ። ኮለኔል ኣስረስ ሃመማትኤ ነቲ ኣጋጣሚ ምውዳቡ ብምምስጋን “ ሰብ ዝፈጸሞ ታሪኽ ከም ሰነድ ዓቂብካ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ንምስግጋሩ ዝካየድ ጻዕሪ ንህያውነት፣ ንህላውነት፣ ንዝኽሪ፣ ንኽብሪ ጨቢጥናዮ ዘለና ሃገርን ናጻነትን ዓቢ መወከሲ ስለዝኾነ ታሪኽ ምጽሓፍ ኣገዳሲ’ዩ” ብምባል ንሓፈሻዊ ኣገዳስነት ታሪኽ ገሊጽዎ። ኮለኔል ኣስረስ “ ዛንታ ውልቀ ዝኽሪ” ስለምንታይ ጽሒፍዋን እቲ ኣርእስቲ መሪጽዎን ብምግላጽ ናብ ትሕዝቶታት ናይታ መጽሓፉን ሰጊሩ።
“ ዝሓለፈ መሪር ቃልሲ መን’ዩ ክጽሕፎ” ዝብል ስክፍታ ምስ ቁልጡፍን ብዝሕን ዘለዎ መስዋእቲ ብጸቱ ቀንዲ መንቀሊ ተበግስኡ እዩ። ስለ’ዚ ድርኺት ኣብ 2017 ንሕትመት ዘብቅዓ መጽሓፉ ሓላፍነታዊ መንፈስ ምስግጋር ተመኩሮ ምበር ክእለት ናይ ስነ-ጽሑፍ ወይ እኹል ደረጃ ትምህርቲ ሃልይዎ ከምዘይጻሓፋ ንምብራህ “ ጉድለታታ እና ተኣረመ መጽሓፍ ትኸውን፣ ከምኡ እንተኾነ ንናይ ታሪኽ ተመራመርቲ ጥረ ሓበሬታ ይገድፍ፣ እንተገደደ ድማ ንደቀይ ሓፈሻዊ ታሪኸይ ይገድፈሎም ኢለ ዝጀመርክዎ ‘ምበር ክእለት ስነ-ጽሑፍ ሃሊኑ ኣይኮነን” ብምባል ገሊጽዎ።
ኮለኔል ኣስረስ መጽሓፍ ክጽሕፍ ከሎ “ጽሒፈ ኣይክእልን’የ” ዝብል መረዳእታ ጥራይ ኣይኮነን ብድሆ ኮይንዎ ። ከም ብዙሓት ናይ ቃልሲ ብጾቱ “ኣነ” ናይ ምባል ስክፍታ ውን ንተበጉስኡ ተፈታቲንዎ ነይሩ’ዩ። ነዚ ስክፍታ ከብርህ ከሎ ድማ “ከም ሓቂ ውን” ይብል ኮለኔል ኣስረስ “ ታሪኽ ክጽሕፍ ሓላፍነት ዝሃበኒ ዝኾነ ትካል የለን። ስለ’ዚ ካብ ክሊ ውልቃዊ ዝኽሪ ወጽየ ታሪኽ ክጽሕፍ እንተኾይነ ብኸመይ ፣ ስለምንታይ፣ መን ዝብል ከበድቲ ሕቶታት ብልክዕ ምምላስ ከምዘድልየኒ ቀልጢፈ ተገንዚበዮ። ስለ’ዚ ኣብ ዝኽርታተይ ተሞርኪሰ ኣብ የማነይን ጸጋመይን ዝነበረ ቀረባይ ዝኾነ ፍጻሜታት ሓዊሰ ምጽሓፍ ዝሓሽ ኮይኑ ረኺበዮ። በዚ ድማ ነታ መጽሓፍ ዛንታ ውልቀ ዝኽሪ ኢለ ሰሜያ” ብምባል ንኣመዓባብላ መጽሓፉ ኣብሪሂዎ።
ኮለኔል ኣስረስ ምስ’ቲ “ ኣነ” ኢልካ ታሪኽ ናይ ምዝንታው ዘሎ ስክፍታ ተኣማንነት ታሪኽ ዓቢ ግምት ከም ዘድልዮ ኣይዘንግዖን። ስለ’ዚ ተኣማንነት ኣንበብቲ ንምርግጋጽ ከየጋነነ ከየቑጸልጸለን ታሪኽ ምዝንታዉ መሪጹ። “ታሪኽ ተራ ዕላል ኮይኑ ክሰጋገር ኣለዎ” ዝብለ ኮለኔል ኣስረስ “ ዋላ ኣብ ጽሑፍ ኣብ’ቲ እዋን ዝነብሩ ኣተሓሳስባታትን ትጥቀመሎም ዝነበረካ ቋንቋ ከም ዝነበርዎ ምስፋር ንተኣማንነት ታሪኽ ሓጋዚ ኢለ ይኣምን” ብምባል ተኣማንነት ኣንበብቲ ኣብ ምጽሓፍ ታሪኽ ብኣድህቦ ክዓየየሉ ዝግባእ ጉዳይ ምዃኒ ኣስሚርሉ።
እታ መጽሓፍ ካብ እዋን ቁልዕነት ደራሲ ክሳብ ምሕራር ናቕፋ 1977 ዝዝርጋሕ ታሪኽ ዝሓዘት’ያ። ደራሲ መጽሓፍ “ዛንታ ውልቀ ዝኽሪ” ኣብ ዝብላዕን ዝስተን ዝይውሕዳ ስድራቤት’ዩ ዓብዩ። ይኹን ምበር ነጸብራቕ ማሕበረ-ቁጠባዊ ምዕባለ ሕብረተሰብ ዝኾኑ ብዙሓት ዝኽርታት ኣለውዎ። ወዲ ትሻዓተ ዓመት ኮይኑ ኣብ 1964 ቀዳማይ ክፍሊ ኣብ ዝጀመረሉ ከም ኩሎም መዘናታቱ በየማነ ጸጋሙ ጨዳድ ዝነበሮ ናይ ኣቦጀዲድ ክዳን ይኽደን ምንባሩ፣ ጸጉሪ ርእሶም ከለላ ዘለዎ ወይ ቁንጭቑንጮ ዘለዎ ይላጸዩ ምንባሮም ንተሳተፍቲ ገሊጹ። ኩሉ ምንቅስቓሶም ጥራሕ እግሮም ስለዝኾነ ኣብ ጥሪት ክወፍሩ ከለዉ “ ጨው ሙራኹት” ዝባሃል እሾኽ ምስ ወግኦም ኣብ ክንዲ ቀጻሊ ዝነቕስዎ ኣብ ሓመድ ፋሕፊሖም ይድርቅስዎ ነይሮም። እዚ ኣካል ውልቀ ዛንታ ደራሲ ዝኾነ ማሕበራዊ ታሪኽ ኣብ 1960ታት ካብ ኣስመራ ዓሰርተ ሓሙሽተ ኪለሜትር ኣብ ዘይመልእ ርሕቐት ናይ እትርከብ ዓደርዓዳ እትባህል ተማሃራይ ታሪኽ’ዩ። ነዚ ምስ ፈለጥካ ድማ እታ መጽሓፍ ንእግርምገድኻ ማሕበረ ቁጠባዊ ምዕባለ ሕብረተሰብና ዘገንዝብ ታሪኽ ሓቒፋ ከምዘላ ክትርዳእ ኣይትጽገምን።
ኮለኔል ኣስረስ ካብ ማሕበራዊ ዛንታ ኣታዓባብይኡ ውጽእ ብምባል ንገድላዊ ስምዒታቱ ዝጸለዉ ክስተታ ገሊጹ። “ ብዛዕባ ሓምድ ኢድሪስ ዓዋተ ዝዕለል ዝነበረ ተኣምራታዊ ዝመስል ዕላላት፣ ኣብ 1960ታት ብፍላይ ኣብ 1967 ኣብ ምብራቓዊ መታሕት ዝተገብረ ግፍዒ ብዕላል ይሰምዕዎ ምንባሮም፣ ኣብ 1968 ክልተ ደቂ ዓዶም ናብ ገድሊ ምጽንባሮም፣ መንፈስ ሃገራዊ ስምዒት ከመይ ኢሉ ከምዝጀመሮ ዝገለጸሎም ዝኽርታት’ዮም። ብዘይካ’ዚ ግን ድሕሪ ሓሙሻይ ክፍሊ ናብ እምበይቶ ምስተሰጋገሩ ዳይረክተር ቤትምህርቶም ዝነበረ ስውእ ምምህር ተኽለምካኤል ሰለሙን ኣብ ናይ ዘብኮረ ምምህር እና እተወ ናይ ሞራል ወይ “ግብረ-ገብነት” ዝምህሮም ዝነበረ ብዛዕባ ፖለቲካ ዝያዳ ከምዝጸለዎ ይገልጽ። ኣብ 1974 ዝጀመረ ምሕናቕ መንእሰያት ኣብ ከተማታት ውን ካልእ ንደራሲ መጽሓፍ “ዛንታ ውልቀ ዝኽሪ” ኮለኔል ኣስረስ ሃገራዊ ኣተሓሳስብኡ ዝጸለዎ ረቓሒ’ዩ። ከም ውጽኢቱ ካብ ሻሙናይ ናብ ታሻዓይ ምስ ሓለፉ ምስ ተስፋሃንስ ዝባህል ዓርኩ ናብ ገድሊ ናይ ምጽንባር ዘካየድዎ ፈተነ፣ ክጋደሉ ኢሎም ምስ ወጹ ኣብ ድርፎ ዝረኸብዎ ሰብን ዝሕደረሎም ምግራምን፣ ምጽንባር ናብ ቃልሲ ስለዘይሰለጦም ናብ ዓዲ ምስተመልሱ ምውራዛይ ዓርከ መዘና ዝፈጠረሎም ስምዒት ነትሰተፍቲ ኣካፊሉ።
ኣይጸነሐን ግን ኣብ 1975 ናብ መሳርዕ ቃልሲ ናይ ምስላፍ ባህጉ ሰሚርሉ። ክም ዝበዝሐ ናይ ሽዑ መንእሰይ ብድርፎ ጌሩ ባሕሪ ባራ ወሪዱ ህዝባዊ ሓይልታት ተጸንቢርዋ። ኣብ ባሕሪ ባራ ሩዝ ኣብ እምኒ ክቕርብሎም ምስ ጀመሩ ንናብራ ገድሊ ተላልዮዎ። ምስ ቀነዩ ኣብ ዊና ሓሩጭ ቁሒሞም ነብሶም ከዐንግሉ ዝፈተንሉ፣ ብርኩታ ከም ዝሓሸ መግቢ እና ተለምደ ምስከደ “ ከምዚ ጌርካ ክሕለፍ ድዩ፧” ዝብበሉ፣ ድሕሪ ሓጺር እዋን መጀመርያ ስብሓት ኤፍረም፣ ዳሓር ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣኼባ ጌረምሎም። ኮለኔል ኣስረስ ነዚ ኣመልኪቱ “ ስብሓት ኤፍረም ክሹፍ ኣብ ክሳዱ ጌሩ፣ በትሪ ተመርኪሱ ብዛዕባ ቃልስን ዝጽበየና ዝነበረ ብድሆን ገሊጹልና። እቲ መደርኡ ኣመና መሲጡና ምንባሩ ዋላ ሎሚ ይዝከረኒ። ቅንይ ኢሉ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣኼባ ጌሩልና። ቅድሚ ምግዳልና ብዛዕብኡ ብዙሕ ዕላላት ንሰምዕ ስለዝነበርና ንኽርእዮ ኣዝየ ተሃንጥየ። እዚ ቀልጻማን ረጊድን ጌረ ቀሪጽዮ ዝነበርኩ ተጋዳላይ ኢሰያስ ኣካላቱ ዘይከም ትጽቢተይ ለይለይ ዝብል መንእሰይ ኮይኑ ጸኒሑኒ” ተጋዳላይ ኢሰያስ ግን ኣካላቱ ጥራይ ዘይኮነ ካብ ትጽቢቱ ወጻኢ ኮይንዎ ዝተዛረቦም ዘረባ ውን ክሳብ ሕጂ’ዩ ዝገርሞ። “ ‘ገድሊ መሪር፣ ሓያል መስዋእቲ፣ መውጋእቲ፣ ምረትን ዘለዎ’ዩ። ኣነ ነዚ ክጻወሮ ኣይክእልን’የ ዝበለ ናብ ገዝኡ ክምለስ ይኽእል’ዩ’ ኢሉና። ብዙሓት ሰባት ውን ንገዝኦም ተመሊሶም። ሕጂ ተመሊሰ ክርእዮ ከለኹ እቲ ዘረባ ናይ ብሓቂ ውሽጥና’ዩ ፈቲሹና” ብምባል ኮለኔል ኣስረስ ፍልማዊ ተመስጥኡ ናይ መሪሒነት ህዝባዊ ሓይልታት ብምክፋል ዝኽሪ ዛንትኡ ቀጺልዎ።
ኣብ ታሪኽ “ጉዕዞ 800” ተባሂሉ ዝግለጽ ካብ ባሕሪ ባራ ናብ ብለቓት ዝተኻየደ ጉዕዞ ሓደሽቲ ተሰለፍቲ’ዩ። እቲ ጉዕዞ ብርሕቐቱ ወይ ብዝሒ ሓደስቲ ተሰለፍቲ ጥራይ ኣይኮነን ኣብ ታሪኽ ዝዝከር። ጽንኩርነቱ እዩ ፍሉይ ዝገብሮ። ነቲ ጉዕዞ ጽንኩር ዝገብሮ ድማ ስንቆም ዝተሰከማ ኣግማል ንሰለስተ ማዓልቲ ምጥፈአን’ዩ። ነቲ ዘጋጠሞም ጥመይት ንምዕንጋል ኣብ — ዝባሃል ቦታ ምስ ገባር ብምርድዳእ ሓደ ገመል ተሓሪዱ ን 800 ታዓለምቲ ተመቒሉ። ኣብ’ዚ ግዑዞ ካብ ዓጽሚ ገመል ስጋ ክምንጭት ዝፈተነን ሓንቲ ስኑ ዝረገፈን፣ መትሎ ገመል መዐንገል ጥመየት ክኸውን ዝተማናጠልዎ፣ ጠፊኤን ዝነበራ ኣግማል ምስ ተረኽባ ቁጻር ሽኮር መን ቆሓመ ክመናጠሉ ዝተረኽቡ ሓደሽቲ ተሰለፍትን ዝሳዓበ መቕጻዕትን፣ ኣብ ኣገነት ራሻይዳን ፈውሲ ጥምየት ዘልመጽዎ ብሔቑን፣ ዝቖርጠምዎ መሸላን፣ ኣብ ድርባቦ ዝባህል ቦታ ማይ ንኽረኽቡ ዝተጓዕዝዎን ደርሲ ዝነበሮም ኩርንዓት ዛንታ ናይ’ቲ ጽንኩር ጉዕዞ ኮይኖም ኣብ መጽሓፉ ሰፊሮም ዘለዉ እዮም።
ኣብ ብሌቓት በጺሖም ታዕሊም ንምጅማር ዝተነበሎም ወተሃደራዊ ሕጊ ዳርጋ ኩሉ ጥሕሰት ድስፕሊን ብ “ሞት” ዘቕጽዕ ነይሩ። ከም መንእሰያት እታ ንኣቓልብኦም ዝስሓበት መቕጻዕቲ “ ጓል ዝዓመጸ ሞት” ትብል ሕጊ ምንባራ ምስ ተወሳኺ ተዘክርኡ ገሊጽዎ። ድሕሪ ናይ ክልተ ቕነ ታዕሊም ደራሲ ምስ 96 ብጾቱ ኣብ ኣሃዱ ከቢድ ብረት ተመዲቡ ኣብ ብሌቓት ተሪፉ። ኣብ ኣሃዱ ከቢድ ብረት ምምዳቡ ኣመልኪቱ ድማ “ ኣብ ከበሳ ዕጥቂ ዓጢቕና ቃንጫ ዝመስላ ብረት ተሓንጊጥና ብዝባን ህድሞ ናይ ዓድታት ክንሓልፍ ከለና ዝርኣየና ዝነበረ ኣይረኸብናዮን” ብምባል ውልቃዊ ወንን ስምዒት እምበር ዝምደብሉ ኣሃዱ ብኣገዳስነቱ ዝግምግም ብቕዓት ከምዘይነበሮም ኣውኪኡ። ኣብ’ቲ እዋን ቅርጺ ወይ ኣወዳድባ ህዝባዊ ሓይልታት ጋንታን ሓይልን ነይሩ። መስርዕን ቦጦለንን ዝባህል ኣይነበረን። ምስ ምምጽእ እዞም ሓደሽቲ ተሰለፍቲ ግን ቅርጺ ህዝባዊ ሓይልታት መስርዕ፣ ጋንታ፣ ሓይሊ ኮይኑ ተወዲቡ። ኣብ’ቲ ዝተመድብሉ ኣሃዱ በቲ እዋን ስትራተጃውያን ኣጽዋራት ዝባህሉ ዝነበሩ B-10፣ ዶሽካ፣ ግሬኖቭ፣ ሞርታር 60 ሚ.ሜ፣ ብራውን፣ ድሒሩ ዝመጸ ክልተ 75 ሚ.ሜ እዮም። ኣብ ኣጽዋራቶም ዝነበሮም ትጽቢትን F-85 ዝባሃላ ነፍርቲ መጽየን ኣብ ብሌቓት ምስደብደባ ዶሽካ ዘይከም ትጽቢቶም ምዕካሱን ነፋሪት ዘየውደቐ ኢሎም ዘርኣይዎ ትጽቢትን ድርቱነት ኣፍልጥኦም ኣብ ኣጽዋራት ኣይሓቦኦን። ጸኒሑ ተኽሊጥ ተጌሩ ኣቃውማ ህዝባዊ ሓይልታት ብደረጃ ቦጦለኒ ኮይኑ። ኣሃዱ ከቢድ ብረት ቦጦለኒ 500 ተባሂሉ ተወዲቡ። ደራሲ መጽሓፍ “ ዛንታ ውልቀ ዝኽሪ” ኣባል ኣሃዱ ከቢድ ብረት ክይኑ ናብ መጥቃዕቲ ናቕፋ ናይ 1975 ተበጊሱ። ዝተረፈ ዛንታ ውልቀ ዝኽሩ ድማ ኣብ ከባቢ ናቕፋን ምሕራር ናቕፋን ዝተኮረ’ዩ ።
1976 ብዓይኒ ደራሲ መጽሓፍ “ ዛንታ ውልቀ ዝኽሪ” ጽንክርቲ ዓመት’ያ። ነዚ ከብርህ ከሎ ድማ “ እቲ ቐዳማይ ጥምየት’ዩ። ኣብ’ቲ ዝብላዕ እንጀራ ሓሰኻ ለመም እናበለ ከሎ ምብላዕ በጺሕና። ኣብ ጸባጥ ዝባህል ቦታ ዝተገብረልና ኣኼባ ‘ሳበ ክስሕባ ከሎ ንቐርቦ ክንስሕባ ከለና ዝቐርበና ዝነበረ ቀጣን ፈትሊ ላሕሊሓ ተበቲኻ እያ’። ስለ’ዚ ማዓንጣና ሸጥ ነብል ተባሂልና። ብተመሳሳሊ ናይ “ የሚን” ተብሂሉ ዝፍለጥ ዝንባለ ውን ኣብ’ዚ ዓመት’ዩ ተራእዩ። ከምዝንባለ ዓቢ ነይሩ ንምባል ዘይኮነ ኣብ’ቲ ኣተሓሳስባታት ግን ስኒት ወይ ውህደት ከምዘየበረ ንምትንባህ’ዩ። ኣብ መጨረሻ እቲ ኣካይዳ ሓደገኛ ምስ ኮነ መኣረምታ ተጌርሉ” ብምባል ንተርእዮታት እቲ ምንቅስቓስን ኣገባብ ኣፈታትሕኡ ኣብ ቦጦለኒ 500 ገሊጽዎ።ምክትል ሓላፊ ቦጦለኒ 500 ዝነበረ ስውእ ወልደርፋኤል ስብሃቱ ንዓሰርተ ሰለስተ ማዓልታት 12 ሳዓት ንማዓልቲ “ ናይ ምኽሻሕ ኣኼባታት” ብምክያድ ንዝነበረ ፖለቲካዊ ዝንባለታት ኣብ ውሽጢ ቦጦለኒ 500 መደምደምታት ጌርሉ። ስዉእ ወልደርፍኤል ስብሃቱ ሓደ ካብቶም ኣብ ህዝባዊ ሓይልታት ዝነበሩ መራሕቲ ብልቦንኡ፣ ዓቕሉ፣ትብዓቱ ዘድንቖ ሓላፊ ምንባሩ ገሊጹ።
ኣብ መወዳእታ ደራሲ ብመሰረት ቅርጺ መጽሓፉ ዘዘንተዎ ዛንታ ውግእ ምሕራር ናቕፋ’ዩ። ንኣማዓብላ ምሕራር ናቕፋ ኣመልኪቱ ድማ “ ከበባ ናቕፋ ምዕቡል ስልቲ ውግእ ኣይነበረን። ሰባት ካብ ኣሃዱታት እና ኣዋጻኻ ግዝያዊት ኣሃዱ ኣቑምካ ዝግበር ናይ ለይቲ ህጁም’ዩ ዝካየድ ነይሩ። ድሓር ኣብ ተመክሮ ዝተረዳእናዮ ግን ውግእ ናይ ሓባር ስራሕ ምኳኑ፣ ናይ ኣሃዱ ሓድነት፣ ዝባሃል ቅድሚ ውግእ ክምስረት ዝግብኦ ረቛሒታት ዓወት ኣሎ። ኣብ ውግእ ናቕፋ ብኣሃዱ ከቢድ ብረት ዝተወቕዐት ነፋሪት ካብእ ብፓራሹት ዝወረደ ፓይሎት ሰብ ዘይኮነ ከም ቀደሙ ስንቂ እዩ ኢልና ምሕሳብና፣ ካብ ተራ ኣብላት ቦጦለንና ናይ “ቀትሪ መጥቃዕቲ” ዝብል ሓሳብ ምስ መጸ ኩልና ምቅዋምና ወተሃደራዊ ተመኩሮና ኣብ ግብሪ ምስ ግዜ ዝተጥርየ ምዃኑ ዝእምቱ እዮም” ብምባል ወተሃደራዊ ብቕዓቶም ብዘገምታ ምስ ግዜ ዝተጥርየ ምኳኑ ኣብሪሁ።
ቦጦለኒ 3 ንሃብረንቀቓ ብናይ ቀትሪ መጥቃዕቲ ሓራ ጌራታ ዝብል ዕላል ነይሩ። ብኣንጻር’ዚ ኣብ ናቕፋ ተደጋጋሚ ናይ ለይቲ መጥቃዕቲ ዝድለ ፍረ ኣይሃበን። ብተራ ተጋደልቲ ኣብ ኣኼባ ቦጦለኒ 500 ናይ “ቀትሪ መጥቃዕቲ” ዘይንገብር ዝብል ርእይቶ መጽዩ። ኣዛዚ ቦጦለንን ኩሎም ኣባላትን ግን ነቲ ርእይቶ ኣይተቐበልዎን። ድሕሪ ገለ እዋን ንሃብረንቀቓ ብናይ ቀትሪ መጥቃዕቲ ሓራ ዝገበረታ ቦጦለኒ 3 ካብ ከበሳ ናብ ከባቢ ናቕፋ ምምጽኣን ‘ንናቕፋ ‘ እዛ ቦጦለኒ ጥራይ ከይተውጽኣ’ ዝብል ስክፍታ ነይርዎም። ብኣገላልጻ ኮልኔል ኣስረስ ቦጦለኒ 3 “ ጽቡቕ ሞራል ዝነበራን “ጀብጀብ” ዝባሃል ጽጉሪ ርእሲ ንፈለማ እዋን ዝርእኹልን’ ስውእ በርሀ ጻዕዳን ስብሓት ኤፍረምን ዝመርሕዋ ዝነበሩ ኣሃዱ’ያ ” ብምባል ይገልጻ።
ድሕሪ ገለ እዋን ብመሰረት ብላዕሊ ዝተዋህበ ውስኔ ኣብ ናቕፋ ብናይ ቐትሪ መጥቃዕቲ ክግበር ተወሲኑ። ደራሲ መጽሓፍ “ ዛንታ ውልቀ ዝኽሪ” ኣብ’ቲ ውግእ ኣብራሃ ሸሪፍ ዝባሃል መድፍዕ ዓጂ ቢተን ስለ ዝተሰውአ ግሬኖቭ ገዲፉ ቦታ እቲ ስውእ ንምትካእ ጎዩ እና ኸደ ከሎ “ ብጻይ ካብታ ቦታ እልይ በል በርሀ ጻዕዳ ኣብኣ እየን ሃሪመንኦ” ምስ በልዎ ኣብ ውግእ ናቕፋ ኣብ ውዱእ ሳዓት መስዋእቲ ኣዛዚ ቦጦለኒ ሰለስተ ዝነበረ ዓቢ መራሒ ብርሀ ጻዕዳ ከም ዝሰምዐ ብኣስተንትኖ ይዝክሮ። ከይጸንሐት ናቕፋ ተታሒዛ። ኣብ ውሽጣ ዝነበሩ ውሑዳት ወተሃደራት ጸላኢ ነቲ ሃንደበት ዝመጸ ግመ ጉልባብ ጌሮም ነብሶም ኣውጺኦም። በዚ ድማ ደራሲ መጽሓፍ “ ዛንታ ውልቀ ዝኽሪ” ኮለኔል ኣስረስ ኢሳቕ ንምክፍል ተመኩሮ ሕዚዎ ዝመጸ ትሕዝቶ ዛዚሙ ናብ ሕቶን መልስን ሰጊሩ።
- ኣብ ምሕራር ናቕፋ ናይ ቀትሪ መጥቃዕቲ ዝብል ርእይቶ ናትኩም ናይ ተራ ተጋደልቲ ድዩ ንናቕፋ ብቕትሪ ከም ትጥቅዕዋ ጌርኩም፧
- ኣይኮነን። ብቐንዱ ኩልና ናቕፋ ኣብ ምሉእ ከበባ ሽዱሽተ ወርሒ ምውሳዳ ሕጉሳት ኣይነበርናን። ግራድ ዝባህል ብረት መጽዩ ኣይሓገዘናን። ብእንጻሩ ዕላማ ስሒቱ ኣብ ጎልጎል ናሮ ስለ ዝዓለበ “ሻምበል ናሮ” ኢልናዮ። ጉድጓድ ኪዒትና ንናቕፋ ንሓዛ ስለዝበልና ናይ 150 ሜ ጥራይ ፍልልይ ምስ ጸላኢ ተራሓሒቕና ቀሪብናዮ። እቲ ናይ ቀትሪ ዘይነጥቅዓ ዝብል ዘረባ ኣብ ዕላላትናን ኣብ ውሽጥ ኣሃዱናን ዝነበረ ኮይኑ ኣብ’ቲ ኣኼባ ቦጦለኒ መደምደምታ ዝተገብረሉ እዩ። ቦጦለኒ 3 ንሃብረንቀቓ ብቐትሪ ሓራ ስለዝገበረታ ግን ኣብ ብደረጃ ውድብ እዚ ተመኩሮ ናይ ሃብረንቐቓ ነይሩ።
- ሓደ ካብዞም ወዲ ኣፈወርቂ “ዝምለስ እነሎ ክምለስ ይካእል’ዩ” ምስ በሎም ዝተመልሰ። ሽዑ ሓደ ትግራዋይ ሰለዝሓሰወሉ፣ ብቐጥታ ናብ ኤክስፖ ይእትዮም ምስ ቐጥቀጥዎ ዝተጸለለ እዩ። ኣብ መጽሓፋካ ከተእትዎ እንተደሊኻ ነቲ ሰብ ንምርካቡ ክተሓባበርካ ይኽእል’የ።
- ምስ ጀመርክዋ ኣርባዓተ ግዜ እየ ኣንቢበያ። እታ መጽሓፍ ብዙሕ ሕቶታት እያ መሊሳትለይ። እቲ ኣብ 200 ገጽ ተጻሒፉ ዘሎ ታሪኽ ብዝሒ ናይ ሓበሬታ ስለ ዘለዎ ግን ኣብ ቀጻሊ ሕታማት እንተ ተስፍሖ ጽብቕ ነይሩ። ብቐንዱ ሕቶይ ግን ዘኪርካ ዲኻ ትጽሕፍ ወይስ ደያሪ ትሕዝ ነይርካ ኢኻ።
- ደያሪ የብለይን። ጥራዝ ካበይ ክመጽእ። ዝበዝሐ ብምዝካር እየ ዝጽሕፎ። መጽሓፍ ምጽሓፍ መጀምምርያይ ስለዝኾነ ነቲ ሓበሬታ ኣብዚሐ እቲ ጽሑፍ ኣቐርጥው ምባሉ እየ መሪጸ። ንኣብነት ኣብ ናይ ከበባ ናቕፋ ዝነበረ ናይ ሃድን ንጥፈታት ኣነ ካብቶም ሃደንቲ’የ ነይረ። ኣብዛ መጽሓፍ ከእትዎ እናበልኩ ኣየስፈርክዎን። ነቲ ምጽሓፍ ተበጊሰሉ ስለዘለኹ ግን ብሕጂ እንታይ ይገብር ክንርእዮ ኢና። ድሮ ውን “ ኣብ ህቦቡል ኩናት” ትብል ክላእይቲ መጽሓፍ ኣዳልየ ኣለኹ። እዚ ውን ብዝኽሪ እየ ጽሒፈዮ። ከመይ ምዃኑ ዳኣ እይርዳኣንን ምበር ናይ መጀመርያ ዓመታት ምስላፋይ ክሳብ መፋርቕ ሰመንያታት ጽቡቕ ጌረ እየ ዝዝክሮ።
- ታሪክ ውልቀ ዝኽሪ ክባሃል ከሎ ናይ ምሉእ ዕድሜኻ ክኸውን ይጽበ። ናይ ድሕሪ ናጻነት ተመኩሮኻ ኣብ ዝቕጽል መጻሕፍትኻ ከተጠቓልሎ ዲኻ፧
- ድሕሪ ናጻነት ከም ናተይ ኣይሓዝክዎን። ኣነ ዝያዳ ዝኹርካሓኒ እዚ ታሪኽ ብረታዊ ቃልስና እዩ። ብፍላይ ቅድሜና ዝነበረ ታሪኽ ብረታዊ ቃልስና ብጣዕሚ ‘ዩ ዝሰክፈኒ። ህዝባዊ ሓይልታት ኣብ ማህጸን ተሓኤ ከም ዝዓኾኸ ንፈልጥ፣ መሪሒነት ተሓኤ ኣብ ቃልሲ ዝፈጠሮ ዕንቅፋት ንግንዘብ፣ እቶም ድሞክራስውያን ሓይልታት ቃልሲ ኣብ ውሽጢ ተሓኤ ኮንካ ክቕጸል ከምዘይክእል ምስ ኣመኑ በብዝጥዕሞም ወጽዮም ንህዝባዊ ሓይልታት መስሪቶማ። ኣብ ደንከል ዝነበረ ሓይሊ ኣብ’ዚ ዶ ኣብ ሳሕል ንኹን ክብል ከሎ፣ ኣብ ዓላ ዝነበረ ካላእይ ወገን ሃድን ኮማንድስን ጦር ሰራዊትን ክሕባእ ናብ ሰሜናዊ ባሕሪ ዝገበሮ ምግዓዝን ጸላኢ ደድሕሪኦም ምስሳዓበ ንሕድሕዶም ከይጠላለሙ ጸጸር ዝተዋሓሕጥዎ ቅድሚ ገለ ዓመታት ዝተሰውአ ትንሳኤው ሃይለ ( ወዲ ሃይለ) ዝነገረና ዛንታ መንዩ ኣስፊሑ ክጽሕፎ፧ ሰውራ ብሓፈሻዊ ታሪኽን ውልቃዊ ታሪኽን ኣተኣስሳሲርካ ክግለጽ ኣለዎ። እዚ ስክፍታ እዚ እዩ ውን እንተዋሓደ ካብቲ ንፈልጦ ዘይንጽሕፍ ኢለ ክጽሕፍ ዝደረኸኒ። ሕጂ ከም ኣንበብቲ ተተባብዑኒ ስለዘለኹም ገና ክቕጽሎ’የ። ናይ ድሕሪ ናጻነት ብፍላይ ወራር ወያነ ግን ንዓኹም ንመንእሰያት ምሃብኩኹም። ኣብ’ቲ ወራራ ንሕና እዘዝቲ ኮይና ኢና እምበር ምስ ጸላኢ ቦንባ ዝተዳራብኹምን ካላሽን ዝተኮስኩምን ንስኻትኩም ኢኹም።
- ኣብ ፈለማ ምስላፉ ምስ ጠመየ ዝመናጠል፣ ጥመየት፣ ጽምኢ ዝኸብዶ፣ መግቢ ክመናጠል ክብል ዝቕጻዕ ተጋዳላይ ርኢና። እዚ ኣብ 1991 ዝኣተወ ተጋዳላይ ግን ውዱእ ሰብ (ኣበር ኣኣልቦ) ኮይኑ ዳርጋ መጽዩ። ሓይሊ ናይቲ ሕብረተሰብ ድዩ ወይስ ህ.ግ ፍሉይ ኣኣገባብ ኣመላምላ ነይርዎ።
- .ህ.ግ ከም ፈብሪካ ሰብ ሰሪሑ ዝቕርብዩ ኢለ እየ ዝኣምን። ታሪኽና ምርምር ካብዘድልዮም ዛዕባታት ሓደ ህ.ግ ካብዚ ክንገልጾ ዘምሰና ድሕረ ባይታ ተበጊሰ ከመይ ጌሩ ነዚ ዓርሞሸሽ ጸላኢ ክስዕሮ ክኢሉ፧ ህ.ግ ብቑጽሪ ውሑድ በቶም ክብርታት ግን ጸብለል ኢሉ እና ተዓወተ ወጽዩ። ካልእ ይትረፍ ንደቅንስትዮ ከመይ ጌሩዩ ጸቕጢ ሕብረተሰብ ረስዔን ቁምጣ ስረ ገረን ብቑዓት ተጋደልቲ ክኾና ክኢለን፧ ስለ’ዚ ሓደ ዓቢ ናይ ስነ-ኣእሙሮ ስራሕ ኣሎ ማለት’ዩ። ህዝባዊ ግንባር ዝመስረቱ ቀዳሞት ተጋደልቲ ህዝባዊ ሓይልታት ቅድሚ ሰብ ንምስዋእ ዘርኣይዎ ዝነበሩ ተወፋይነት እቲ ዝተረፈ ተጋዳላይ ኣሰሮም ክስዕብ ዝገብሮ ዝነበረ ጽልዉኡ ቀሊል ኣይኮነን። ብዘይካ’ዚ ተራ ውልቀሰብ ኣብ ታሪኽ ውን ክንዝንግዕ የብልናን። ሽም ንህቢ ተዘይብልካ ተዘሪግካ ኢኻ ትተርፍ። ወራር ወያነ እፍሽልካ፣ ዶብ ከተሕንጽጽ ምኽኣል፣ ውዲታት ጸላእትና ፈሺሉ ኢትዮጵያ ኣብ ቀራና መገዲ ምህላዋን፣ ሕቶ ምውራድ ካብ ስልጣን ቀዳማይ ምኒስተር፣ ንሕና ሃገራዊ ርግኣትና ሓሊና ክንህሉ ምኽኣልና ተራ መሪሕነት ኣብ ግምት ከነእትዎ ዘለና ይመስለኒ። ስለ’ዚ ኣብ ህ.ግ ዝተፈጥረ ሓባራዊ ረቛሒ ናይ ስነ- ኣእሙራዊ ኣቓውማ ኣማዕቢልና ብሄር፣ ሃይማኖት፣ ቋንቋ ድሕሪ ሓገር ምስራዕና ቀሊል ሃገራዊ ባህሊ ኣይኮነን። እዚ ኻኣ ዝያዳ ህ.ግ ዝፈጠሮ’ዩ።
ኣብ መዛዘሚ ኮለኔል ኣስረስ ንሃማምትኤ ይኹን ካልኦት ጉድሳት ኣብ ምዕቃብ ታሪኽ ክህልዎም ዝኽእል እጃም ተላብዩ እዩ ዛዚምዎ። ንዘጋጥም ዘሎ ብዝሒ መስዋእቲ ኣብ ግምት ብምእታው ካብ ክሳራ ናይ ታሪኽ ንምድሓን ማሕበር መንእሰይ ጥረ ሓበሬታ ዝእክበሉ ፕሮጀክት እንተዘበግስ፣ ከም ስነድ ኮይኑ ነቶም ምስ ግዜ ዝፈርዩ ጻሓፍቲመወከሲ ምኾነ። ቫይናክ ታሪኹ ከይሃበ ከይዱ እንተ ኢለሙኻ ክንድምንታይ ታሪኽ ተደብዩ ኣሎ ማለት’ዩ። እዚ ማሕበር እንተዋሓደ ኣብ ምእካብ ጥረ ሓበሬታ ገለ ክገብር ትጽቢት ከምዘለዉ ኣዘኻኺሩ። በዚ ድማ ናይቲ ምሸት መደብ ተዛዚሙ።
ክፍለ በላይ
202 total views, 4 views today


text:
ፕረዚደንት ቻይና ሁ ጂንታው፣ነቲ ብገንዘብን መብዛሕትኡ ጉልበትን ቻይና ዝተሃንፀ ሓድሽ ህንፃ ሕብረት ኣፍሪቃ ንምምራቅ ኣብ‘ዚ ወርሒ‘ዚ ናብ ኣዲስ ኣበባ ክኣትው‘ዮም።
ፕረዚደንት ሁ ጂንታው፣ነቲ ”ህያብ ቻይና ንኣፍሪቃ” ዝተባሃለሉ ህንፃ መሪቆም ንምኽፋት ድሕሪ 12 መዓልታት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከምዝኣትው ሰበ-ስልጣን ኢትዮዽያን ቻይናን መረጋገፂ ሂቦም‘ለው።
እቲ ዕለት መራሕቲ ኣፍሪቃ፣ኣብ‘ቲ ሓድሽ መአከቢ ኣዳራሽ ፈላማይ ዋዕለኦም ከካይዱ መደብ ኣሎ።
ህንፀት ሓድሽ ህንፃ፣ኣዲስ ኣበባ ማእከል ዲፕሎማሲ ኣፍሪቃ ክትኮን ድያ ዝብል ሕቶ ኣብ ዘጠራጠረሉ ቅድሚ 3 ዓመት‘ዩ ተጀሚሩ።እታ ከተማ ሳላ ንውልደት ሕብረት ኣፍሪቃ ኣገዳሲ ተራ ዝነበሮም ኣፀይ ሃይለ-ስላሴ ዝፈጠርዎ ፅልዋ ኣህጉራዊ ቀንዲ ከተማ ኮይኑ‘ላ።
ቅድሚ 3 ዓመት ግና፣ኣብ‘ቲ ኣቦ-መንበር‘ቲ ሕብረት ዝነበሩ መዋታይ ፕረዚደንት መዓሙር ቀዛፊ፣ኣብ ዝተወለዱላ ከተማ ስርጠ ቀንዲ ቤት ፅሕፈት ንሕብረት ኣፍሪቃ ክሰርሕ‘የ ከምዝበሉ ይዝከር።ቻይና 2 ሚእቲ ሚልዮን ዶላር ዘውፅእ ቤት ፅሕፈት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክሰርሕ‘የ ድሕሪ ምባላ ግና ውጥን ቃዛፊ ተዓንቂፉ ተሪፉ።
ዝሓለፈ ሰሙን ነቲ ሓድሽ ህንፃ ዝራኣዩ ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ፣መርአያ ምሕዝነታዊ ርክብ ኣፍሪቃን ቻይናን ክብሉ ገሊፆምዎ።ኣቶ መለስ ወሲኾም፣ ቻይና ነቲ ህንፃ ንክትሰርሕ ከምዝሓተቱን፣ንምዕዋቱ ድማ መርየት ኣብ ጥቃ ኣረጊት ህንፃ ሕብረት ኣፍሪቃ ከምዝተረኸበሉን፣ናውቲ ህንፃ ብዘይቀረፅ ንክኣቱ ከምዝተፈቀደን ጠቂሶም።
ሓላፊ ፕሮጀክታት ሕብረት ኣፍሪቃ ኣቶ ፋንታሁን ሃይለመስቀል፣እቲ ሓድሽ ህንፃ ንዓቅሚ ስራሕቲ‘ቲ ውድብ ከምዘሐይሎ ጠቂሶም።
ኣቶ ፋንታሁን ኣብ ዘረበኦም “48 ዓመታት ድሕሪ ምስረታ ውድብ ሕብረት ኣፍሪቃ፣ብመንፅር ቤት ፅሕፈትን መአከቢ ኣዳራሽን ዝነበሮ ፀገም መሊኡ ዝቃለለሉ ኩነታት‘ዩ ተፈጢሩ።መንግስቲ ቻይና፣እዚ ህንፃ‘ዚ ንኣፍሪቃን ሕብረት ኣፍሪቃን ከምህያብ‘ያ ኣቅሪቡልና” በሉ።
እቲ ሓድሽ ህንፃ ሕብረት ኣፍሪቃ፣2,500 ሰባት ዝሕዝ ኣዳራሽ፣ከምኡውን ኣጋይሽ ተመላልስ ሄሊኮፕተር ትዓርፈሉ ስፍራ ኣለዎ።ንመራሕቲ ዘሳፈራ ሊመዚናት ክሳብ ዝሓልፋ ይፍጠር ዝነበረ ምጭንናቅ ኣብቂዑ‘ሎ ማለት‘ዩ።
ብዘይካ‘ዚ እቲ ሕብረት ካብ ሞንጎ ዘለውዎ 1,300 ሰራሕተኛታት፣እቶም 7 ሚእቲ ቦታ ረኺቦም‘ለው ማለት‘ዩ።እቶም 6 ሚእቲ ኣብ‘ቲ ነባር ህንፃ ክፀንሑ‘ዮም።
ሓድሽ ህንፃ ሕብረት ኣፍሪቃ፣ምልክት እናዓበየ ይመፅእ ዘሎ ፅልዋ ቻይና ኣብ ኣፍሪቃ ዘግህድ‘ዩ።