text:
ትምህርቲ
Skola – tigrinska
ኩሎም ሕቶ ዑቕባ ዘቕርቡ ህጻናት ቤት ትምህርቲ ክኸዱ መሰሎም’ዩ። ብዕድመ ዝኣኸሉ ሰባት ግን፡ ቅድሚ ዝዀነ ትምህርቲ ምጅማሮም፡ መንበሪ ፍቓድ ክሳብ ዝረኽቡ ክጽበዩ ኣለዎም።
ኩሎም ሕቶ ዑቅባ ዘቕርቡ ህጻናትን ናእሽቱ መንእሰያትን ናብ ቅድመ-ትምህርቲን ቤት ትምህርቲን ክኸዱ መሰሎም እዩ። ልክዕ ከምቶም ኣብ ምምሕዳር ከተማ ዝርከቡ ህጻናትን ናእሽቱን፡ ሕቶ ዑቅባ ዘቕርቡ ህጻናት ድማ ቤት ትምህርቲ ይከታተሉ ከምዘለዎ ምርግጋጽ ሓላፍነት ናይቲ ንሳቶም ዝነብሩሉ ዘለዉ ምምሕዳር ከተማ እዩ። እዚ ንቅድመ-ትምህርቲ፡ ማእከላይ ደረጃ ቤት ትምህርቲን ዝለዓለ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲን ዘጠቓልል እዩ። እዩ። ሕቶ ዑቕባ ዘቕረቡ ናእሽቱ፡ ኣብ ዝለዓለ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ናይ ምምሃር ዕድል ምእኝቲ ንኽረኽቡ፡ ቅድሚ ደቂ 18 ዓመት ምዃኖም ትምህርቲ ክጅምሩ ክኽእሉ ኣለዎም።
ነኣሽቱ ህጻናት ድማ ቅድመ-ትምህርቲ ክከታተሉ መሰል ኣለዎም
ደቂ ሓደ ዓመት ዝዀኑ ናእሽቱ ህጻናት፡ ወለዶም እናሰርሑ ወይ እናተማህሩ፡ ንሳቶም’ውን ቅድመ-ትምህርቲ ክከታተሉ ኣለዎም። ካብ ግዜ ቀውዒ ናይ ዓመት ማለት፡ እቶም ህጻናት ደቂ ሰለስተ ዓመት ዝዀኑሉ ጀሚርካ፡ ንሱ ወይ ንሳ፡ ዝዀነ ክፍሊት ከይከፈሉ፡ ሰሙናዊ ን15 ሰዓታት ቅድመ-ትምህርቲ ክምሃሩ ኣለዎም። ኣብያተ ቅድመ-ትምህርቲ፡ ወለዲ እናሰርሑ ወይ እናተማህሩ፡ ነቶም ህጻናት ዝከታተላ ጥራይ ኣይኰናን። እቶም ህጻናት፡ ኣብ ንጥፈታት ናይ ቅድመ-ትምህርቲ ብምውሳእ ክረብሑን ክምዕብሉ እዮም። ሽሕ ግዜ፡ ወለዲ ናይቲ ህጻን ወይ ወለዲ ናይታ ህጻን ዘይሰርሑ ወይ ዘይምሃሩ እንተዀኑ፡ እቲ ህጻን ግን ግድን ቅድመ-ትምህርቲ ክሳተፍ ኣለዎ።
ምምሕዳራት ከተማ፡ ንትምህርቲ ዝምልከት ሓላፍነት ይስከማ እየን
እቲ እትነብሩሉ ምምሕዳር ከተማ፡ ሕቶ ዑቕባ ዘቕርቡ ህጻናትን ናእሽቱን፡ ልክዕ ከምቶም ኣብ’ቲ ምምሕዳር ከተማ ዝነብሩ ሰባት፡ ዕድል ቅድመ-ትምህርቲን ቤት ትምህርቲን ክረኽቡ ከምዘለዎም ምርግጋጽ ሓላፍነተን እዩ።
ትካል ቁጽጽር ጉዳይ ስደት ናይ ሃገረ-ሽወደን፡ ብዘይ ፍቓድ ወለዲ ናይቶም ህጻናት፡ ብዛዕባ’ቶም ሕቶ ዑቕባ ዘቕሩ ህጻናት ንምምሕዳር ከተማ ኣይሕብርን እዩ። ስለዚ፡ ንትካል ቁጽጽር ጉዳይ ስደት ናይ ሃገረ-ሽወደን ምትሕብባርኩም ከተርእዩ ትኽእሉ ኢኹም። እቲ ትካል ድማ፡ ስም ውላድኩም፡ ዝተወልደሉ ዕለት፡ ቋንቋኡ፡ መበቆል ዓዱ፡ ቁጽሪ ጉዳይ፡ ንምምሕዳር ከተማ ሓበሬታ ክሰደሉ ይኽእል። ባዕልኹም’ውን ንምምሕዳር ከተማ ክትረኽብዎን፡ ውላድኩም፡ ቅድመ-ትምህርቲን ቤት ትምህርቲን ክኸይድ ከምእትደሉ ክትሕብርዎምን ትኽእሉ።
ብዛዕባ ቤት ትምህርቲን ትምህርቲን ኣብ ሽወደን ብዙሕ ኣንብቡ
ቤት ትምህርቲ ኣብ ስዊድን External link, opens in new window.
እዚ ናይ ሽወደን ቤትትምህርቲ እዩ (ብቛንቛ ሽወደን) External link, opens in new window.
ሓበሬታ ብዛዕባ መሰል ሕቶ ዑቕባ ዘቕርቡ ህጻናት፡ ብዛዕባ ህጻናት ኢልኩም ኣብ ገጻት መርበብ ብዙሕ ኣንብቡ
ንዓኻ ዑቕባ ሓቲትካ – ቋንቋ ሽወደን ክትመሃር ንእትደሊ
እንተድኣ መቐመጢ ፍቓድ ኣብ ሃገር ሽወደን ኣልዪካ ከምኡእውን ኣብ ክፍሊ ግብሪ መዝገብ እንተድኣ ተመዘጊብካ፤ ቋንቋ ሽወደን ንወጻእተኛታት (ኤስኤፍኢ) ንኽትምሃር መሰል ኣለካ። ምናልባት ቋንቋ ሽወደን ፍቓድካ ክሳብ ዝወሃበካ ንኽትመሃር ምስ እትደሊ ብዙሓት ገበርቲ ሰናያትን ማህበራት ቤት ትምህርቲ ብጉጅለ ቋንቋ ሽወደን ይምህሩ።
ባዕልኻ ቋንቋ ሽወደን ንምምሃር፤ ኣብ ኢንተርነት ነዚ ዚሕግዙኻ ብዙሓት ነንበይኖም ፕሮግራማት ኣሎዉ። ነቲ መራኸቢ ቀሌቤታት ኣብዚ ዚስዕብ ናይ ኢንተርነት ኣድራሻ www.informationsverige.se። ክትረኽቦ ኢኻ። መብዛሕትኦም ፕሮግራማት፤ ናይ ኢንተርነት መራኸቢ ክህልወካ ዚጠልቡ እዮም። ኩሎም ብነጻ ዚወሃቡ እዮም።
ኣብዚ፡ ሸወደን ንምምሃር፡ ዚብል ናይ ኢንተርነት ገጽ’ዚ፤ ነቶም መራኸቢ ቀሌቤታት ክትረኽቦም ኢኻ (www.informationsverige.se) External link, opens in new window.


c: text/html

text:
ዝኸበርኩም ወለዲን/ሞግዚትን፣
ከም ኩላትና ንፈልጦ ምስፍሕፋሕ ኮረና-19 ንምግታእ ዝካየድ ጻዕሪ ቀጻሊ ኢዩ ዘሎ።ኣብዚ በዳሂ እዋን ተስፋ እገብር ንስኻትኩምን ስድራቤትኩምን ጽቡቕ ክትህልዉ። ከም ድላይካ ምስ ሰብ ዘይምርኻብን፣ ልሙድ ዝኾነ ሂወት ምስኣንን፣ቀጻሊ ንኹሉ ከተማዓራሪ ምፍታንን ዝፈጥሮ ጸቕጢ ይርድኣኒ ኢዩ።ኣብዚ ዘይተጸበናዮ እዋን ብዛዕባ ናይ ደቅኹም ትምህርቲ፣ ብዙሕ ሕቶታት ክህልወኩም ይኽእል እዩ።ምንም እካ ንኽሉ ሕቶታትኩም፣ መልሲ ኣብዚ እዋን እዚ ኣይሃልወኒ፣ንገለ ሕቶታትኩምን እንተ መለስኩ፣ ብዝተኻእለኒ መጠን፣ዘሎ ምዕባለታት ክሕብረኩም ደስ ይብለኒ።
መጀምርታ ክሉኹም ፈሊጥክሞ ከም ትህልዉ፣ መራሒ መንግስቲ ኦንታርዮ ዶግ ፎርድ ከም ዝገለጾ፣ከምቲ ፈለማይ ተተሊምዎ ዝነበረ ንዕለት 06, ሚያዝያ 2020 ትምህርት ኣይክኽፈትን ኢዩ።ብዛዕባ እዚ ተወሳኺ መምርሒ ወይ ሓበሬታ ዝበጽሓና የለን፣ተወሳኺ መምርሒ እንተ በጺሑና ቀልጢፍና ከነፍልጠኩም ኢና።ክሳብ ተወሳኺ መምርሒ ዝመጻና፣በዚ ዝስዕብ Learn at Home ናይ ኢንተርነት መምሃሪ መንገዲ ወይ ብልሓት ሚኒስትሪ ትምሃርቲ ዝተቐረበን፣ብናይ ቶሮንቶ ኣውራጃ ናይ ቤት ትምህርታት ቦርድ ማለት TDSB ዝተዳለወን Student Learning Resources ምጥቃም ክትቅጽሉን ንሕብረኩም።
ሚኒስትሪ ትምህርቲ ንናይ ቤት ትምህርቲ ምምሕዳር ቦርድ እዘን ዝመጻ ክልተ ሰሙን፣ ንዝተናውሓ ግዜ ምዕጻው ቤት ትምህርቲ ዝኸውን መደባት ኣብ ምውጻእ ክጥቀሙለን ተወኪስዎም ኣሎ።
-
ምስ ሚንስትሪ ትምህርቲ ብምትሕብባር፣ ኣብ መደብ ምውጻእ ኢና ንርከብ ዘለና፣መማህራን ምስ ተምሃርኦምን (ወይ) ወለድን/ሞግዚትን ንምርኻብ ብመንገዲ ኢንተንርነት ጌርና።ብዝተኻእለ መጠን፣ መምህር ዝመርሖ ስርዓተ ምምሃርን ምስትምሃርን ናብ ንቡር ንኽንመልሶ ንሕልን።
እዚ መደብ እዚ ከንውጽእ ኮለና ብዙሕ ረቓሒታት ኣብ ግምት ነአቱ ኣለና። ተምሃሮ መሳርሒታትን ኢንተርነት ዝረኽብሉ መንገዲ ሃስስ ንብል ኣለና። ፍሉይ ቆላሕታ ዘድልዮም ተማሃሮ፣ናይ ቃንቃ ኢንግሊሽ ተማሃሮ፣ ፍሉይ ድሌታት ዘለዎም ተማህሮ ድሌታትም ንምምላእ
-
-
መደብ ናይ ዓበይቲን፣ ቀጻሊ ትምህርቲ ንተምሃሮ ምቕራብ
-
ንናይ ተማሃሮ ጥዕናዊ ኣእምሮን፣ ዕብየትን፣ ሓገዝና ምቕራብ፣እንኮላይ ናይ ኢንተርነት ጸጋ ጌራካን፣ ብኣካል ናብ ተምሃሮን፣ ስድራ ቤታትን ምብጻሕን ዘጠቓልል ኢዩ
ቅሩብ ንምጥቃስ፣ክትግምትዎ ከም ትኽእሉ፣ ቤት ትምህርቲ ተዓጽዩ ኾሎ ኣብ ሓጺር ግዜ፣ን247,700 ተምሃሮ መደብ ምስራዕ ኣዝዩ በዳሂ እዩ።ዕላማና ብዝተኻእለ መጠን ምስ ህሉው ክነታት ኣብ ግምት ኣእቲኻ ጽቡቕ ናይ ምስትምሃርን ምምሃርን ጥጡሕ ኩነታት ምፍጣር ኢዩ።ንኽሎም ተማሃሮ ዓመተ ትምህርቲ ብዓወት ክዛዝሙ ምሕጋዝን፣ንዝመጽእ ዓመተ ትምህርቲ ናብ ዝለዓለ ክፍሊ ንኽሓልፉን ንክምረቑን ምሕጋዝን ኢዩ ።እዚ ኣገዳሲ መደብ፣ ናብ ወለድን/ሞግዚትን ብዝተኻእለ መጠን ቀልጢፍና ከነማሓላልፎ ኢና።
ከም መዛዘሚ ናይ ቶሮንቶ ሰበ ስልጣን ጥዕና ከም ዝገለጽዎ ምዕጻው ናይ ዝተፈላለየ ብምምሕዳር ከተማ ዝውነና፣ መሳለጥያታት ከም፣ሜዳ መጻወቲታትን፣ናይ ክዕሶ መጻወቲታትን፣ናይ ባስኬትን ቴንስ ሜዳን፣ ምእካብ ናይ ሰባት ንምግታእን ለበዳ ሕማም ኮረና-19 ንምቕናስን፣ኩለን ናይ ቶሮንቶ ቤት ትምህርታት እውን ከምኡ ክገብራ ማለት ሜዳታተን ክዓጽዋ ተጸዊዐን።
-

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ድሕሪ እገዳ፤ “የሚን” ነበር ኣለምሰገድ።
ታሪኽ ሕይወት ኣለምሰገድ ተስፋይ ካብ ዝውለድ ክሳብ ዝጋደልን ድሕሪኡን፣ ምስ ጀን ፕላስቶው ዝተባህለት ዝገበሮ ቃለ መሕትት ብኸፊሉ ኣብዚ ኣንብቡ። ድሕሪ ነጻነት ኣብ መሬት ኮሚሽን ኣብ ዝነበረሉ እዋን ብኲናት ናይ ዝተሃስያ ማሕበረሰባት ዝስመ ዘይመንግስታትዊ ትካል መርማሪ ኾይኑ ኣገልጊሉን ከም ኣብነት፣ ብትሕዝቶ መሬት ዝረኸቦ ተመኲሮ ንናይ ሊዮነል ክሊፍ መጽሓፍ ርእይቶ ሂቡ። ብኲናት ናይ ዝተሃስያ ማሕበረሰባት፣ ኣብ ስዊስ ዝመደበሩ ኣህጉራዊ ዘይመንግስታዊ ትካል (ኤንጂኦ) ኮይኑ፣ እቲ ፕሮጀከት ብ1997 ተወዲኡን ብዙሕ ምስጋና ረኺቡን። ኣለምሰገድ ኣብ ናይ መሬት ኮሚሽን ንሓደ ዓመት ዝኸውን ምስ ሰርሐ ናብ ባህሊ ተመሊሱ ይበሃል። ብድሕሪ’ዚ ኣብ መጻሕፍቲ ምሕታምን ኣብ ባህሊ ምርኢታት ህ.ግ.ደ.ፍ. ጥራሕ ዘድሃበ ይመሰል።
ኣብ ዝሓለፈ ኲናት ዶብ ምስ ኢትዮጵያ እውን ናብ ኣሜሪካ መጺኡ መደረታት ኣካይዱ ኔሩ። ኣብቲ እዋን፣ ናብ ወጻኢ ከይዱ ሓገዝ ናይ ኤርትራውያን ኣብ ስደት ዘይሓተተ የልቦን ክብሃል እንከሎ፣ ንኣለምሰገድ ተስፋይ፣ ንዘምሕረት ዮውሃንስ፣ የማነ ገብረኣብን የጠቓልል። ብዛዕባ ጠንቂ ኲናት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ መርበብ ድሃይ ዝወጸ ኣብዚ ተመልከቱ።
ስለዚ ኤርትራ ሓደን እንኮን መራሒ ጥራሕ ክህልዋ እንከሎ ሓደን እንኮን ፍሉጥን ጸሓፋይ’ውን ኣለዋ ዝብል እዩ ዘሰምዕ እዚ ጉዳይ። ምስተን ኤርትራ እትሰጒወን ኤንጂኦ ዝሰርሕ ሓደን እንኮን ሰብ ኣለዋ። እዛ ብጥንቲ ከይተረፈ ክንደይ ጽሑፋትን መማህራንን ኪኢላታትን ዘጥረየት ኤርትራ፣ ሎሚ ኣብ ውሽጢ ሃገር ተጠመትቲ ዝኾኑ ጸሓፍቲ ብ”ምርቓ” ኢሳያስ ጥራሕ እምበር ብዝኾነ ዓይነት ክጥጥዑ ኣይፍቀድን። ስታሊናዊ ስርዓት ንጸሓፍቲ “ዳካ”ን ደሞዝን እናሃበ ብሰንሱር ከንብሮም እንከሎ እቶም ነዚ ክጻውሩ ዘይከኣሉ ግን ኣብ ሳይበርያ ሓቒቖም እዮም። ስርዓት ኢሳያስ ግን ነዚ እውን ኣይገብርን እዩ። ከም “ገጸ በረከት” ናይ ምንባር “ጸጋ” ጥራሕ እዩ ዝዕድል።
ካልእ ትዕዝብቲ፣ ካብ ቤት ማእሰርቲ ዝወጹ ግዳያት ኩሎም ሓደ ኣይኮኑን። ገለ ገለ ኣብ ናይ ጨቋኒኦም ዓንኬል ብምእታው፣ ብኣስገዳድ ወይ ብካልእ ጸቕጢ (blackmail) ከገልግሉን ሓበሬታ ንክህቡን ዝምልመሉ ኣለዉ። እዚኣቶም ከም ኣክሊሉ ዝተባህለ ጋዜጠኛ ነበር ኣብ ኤርትራ፣ ብየማነ በየነ “ጠሊፋ” ናይ ክፍሊ ስለያ ህ.ግ.ደ.ፍ. ተመልሚሉ ናብ ኢትዮጵያ ዝተላእከን፤ መረዳእታ ጭብጢ ተረኺብዎ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝኣተወን ይርከብዎም። ድሕሪ ምህዳሙ ዝገበሮ መፈለምታ ቃለ መሕትት ብኸመይ ኮሎነል የማነ ጠሊፋ መጺኡ ከምዝኣሰሮ ኣብ (ቅድሚ ቪሩስ መጥቃዕቲ) ናይ ኣዝማሪኖ መዝገብ ይርከብ። መሓውር ኢስያስ ብዕዋልነቱን ስድነቱን ፍሉጥን ሰራምን ስነ ምግባር ዘይብሉን እዩ። ብመን ይፈልጥ ንመን እናተባህለ፣ ን19 ዓመታት ስለዝተኻየደ፣ ግዜ ንምግዛእ ዘይገብሮ ነገር ከምዘየለ ጥራሕ ምርዳእ እኻሊ እዩ።
ዝኾነ ኤርትራዊ ብግዜ ፋሽስታዊ ስርዓት ኢሳያስ ነጻ ኮይኑ ክጽሕፍን ሓሳባቱ ክገልጽን ከምዘይክእል ቅቡል እዩ። ብድሕሪ እገዳ ግን፣ ጠመተ ተዓዘብቲ ናብቶም እቲ ስርዓት ከም ድላዮም ክንቀሳቐሱን ክመላለሱን ዘፍቅደሎም ባእታታትን እንታውነቶምን ከድህብ ይግደድ ኣሎ። ገለ ካብቶም ንወጻኢ ክንቀሳቐሱ ይእመኑ እዮም ዝበሃሉ፤ ምስ ስፖርተኛታት ናብ በይጂንግ ዝተጓዓዘን፣ ኣብ ትሕቲ ጴጥሮስ ሰሎሙን ኣባል 72 ዝነበረ በየነ ርእሶምን (ሕጂ ኣብ ሚኒስትሪ መሬት-ማይን ኣከባብን ዋና ዳይረክተር ክፍሊ መሬት ኣብ ስእሊ)፣ ሓላፊ ሃገራዊ ባንክ ዝነበረን ደስኪሉ ዝበሃልን ኣብዚ እዋን እዚ ከም “ግዳይ ኢሳያስ” ዝንገረሉ ተኪኤ በየነን ይርከብዎም።
ስርዓት ኢሳያስ ነዚ ብዓለም ዝተወሰነሉ እገዳ ንምልዓል ዝያዳ ኣተኲሮኡ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ስእነት ከይረክብ እኳ እንተኾነ፣ ዝጥቀመሎም ስልትታት ግን ኣብ “ሃገራውነት” ዝተመርኲሰ እዩ። ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ ርእሰ ኸተማ ኣሜሪካ፣ ዋሺንግተን ዲሲ፣ ብኣምበሳደር ግርማይ ገብረማርያም ዝተኻየደ ኣኼባ ከመይ ከምዝነበረ ሕተቱ። ኣምባሳደር ኣብዚ ኣኼባ ዝገበሮ ዘረባ፣ ኣብ ድያስፖራ ደሞክራሲያዊ ስርዓት ንምትካልን ተሓታትነትን ንምምጻእ ዝካየድ ዘሎ ሕዝባዊ ምንቅስቓስ ኣስጊእዎም ከምዘሎ ኣብ ዋሺንግተን ዝርከቡ ተኸታተልቲ ይነግሩ።
ብዕለት ነሓሰ 24፣ 2009 ኣብ መርበብ ኣሰና ዝወጸ “ኢሳያስ እቲ ዕሉል ገበነኛ” ዘኣርእስቱ ጽሑፍ ካብ “ጸረ ምልኪ” ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ተንቲኑ እዩ። ኣብ መደምደምታ ድማ ከምዚ ይብል፤ “ድሕሪ ናይ ዕስራ ግንቦት ናዕቢ ድማ ነቲ ዝነበረ ሃጓፋት ብምምላእ ኣንጻሩ ዝኾነ ምንቅስቓስ መታን ከይለዓል ንኹሉ ትካላት መንግስቲ ብዝምችኦ መንገዲ ብናይ ኬይጂቢ ዓይነት ኣወዳድባ ከም ዝቐውምዩ ገይሩዎ። ናይ ጸጥታ ሚኒስተር የሎን ይብሃል ግን እቲ ትካል ብስዉር ይሰርሕ። ሰብዓን ክልተን ምስ ፈረሰ ኣባላቱ ናብ ብዙሓት ሚኒስትሪታትን ትካላት መንግስትን ፋሕ ኢሎም ንዑኡ ተኣዘዝቲ ኮይኖም። ኢሰያስ ከም ባህሪ ወልቀመላኺ፣ ስታሊናዊ፣ ጥሩፍ ኣተሓሳስባ ስለ ዘለዎ ብመሰረቱ ደሞክራሲ ዝብል ኣምር፣ ይትረፍ ኣብ ግብሪ ከውዕሎ ክሰምዖ’ውን ኣይደልን’ዩ። ምስ ብዙሓት ጋዜጠኛታት ድማ፣ “እንታይ ማለትዩ ደሞክራሲ?” ብምባል ብብድዐን ንዕቀትን ዓው ኢሉ ተዛሪቡሉ’ዩ።”
ብዛዕባ “የሚን” ዝያዳ ሓቤረታ ኣብ መርበብታት ይርከብ ኢዩ። ብፍላይ መዝገብ ሰብኣዊ መሰል ኤርትራ ብናይ “የሚን” ጉዳይ ዝተቐትሉ ተጋደልቲ፤ ዶክተር ኢዮብ ገብረልኡል (ናይ ሕብረት ሶቭየት ምሁር)፣ መሓሪ ግርማጽዮን (ምስ ሃይለ መንቆርዮስ ዝተሰለፈ ናይ ሕብረት ሶቭየት ምሁር)፣ ገብረሚኪኤል መሓርዝጊ ካብ ኣዲስ ኣበባ ዪኒቨርስቲ፣ ሕብረት ተስፋጋብር፣ ኪዳነ “ኣቤቶ”፣ ፍስሃየ “ጀርመን”፡ ሃይለ “ጀብሃ”፡ ኣርኣያ ሰመረ፣ ኣማኑኢል “ፍላንሳ” ይርከብዎም ይብል።


text:
ኣብ ጣልያን ንሳልሳይ ተኸታታሊ መዓልታት ቁጽሪ ብኮሮናቫይረስ ዝተታሕዙ ክጎድሉ ጀሚሮም: ቁጽሪ ዝሞቱ’ውን ጎዲሉ’ሎ። ትማሊ ሰኑይ 601 ዝሞቱ ተመዝጊቦም-ገና ብዙሕ ቁጽሪ`ዩ ግን ካብቲ ብቀዳም ዝተራእየ 800 ሞት ብዙሕ ለውጢ`ኣለዎ።
ደቡብ ኮርያ፥ ካብ መንጎ ካብ ዓለምና በቲ ሕማም ዝያዳ ዝተሃርማ ሃገራት- ሕጂ ብቀጻሊ ምምሕያሽ ተርኢ`ላ-ሎሚ ሰሉስ 76 ሰባት ጥራይ`ያ ሓደስቲ በቲ ሕማም ዝተለኸፉ መዝጊባ።
ቻይና`ውን ከምኡ ብቀጻሊ ምምሕያሽ ትሕብር ኣላ-ሎሚ ሰሉስ ብከባቢያዊ ምትሕልላፍ ዝተታሕዙ ኣርባዕተ ሰባት ጥራይ ምኻኖም ሓቢራ- ።
ኩባ፥ ናብ ሃገረይ ዝመጹ ኩሎም በጻሕቲ ካብ ሎሚ ሰሉስ ጀሚረ ዓጽየዮም ኣለኹ ትብል ኣላ።
ደቡብ ኣፍሪቃ ካብ ሓሙስ ጀሚሩ ምልእቲ ሃገር ንሰለስተ ሰሙን ንክትዕጾ ኣዚዛ’ላ: ቁጽሪ በቲ ሕማም ዝተታሕዙ ናብ 554 ደይቦም ኣለዉ።
ኣብ`ዚ ኣብ ኣመሪካ፡ ሓደ ሲሶ ህዝቢ ኣመሪካ ካብ ገዝኡ ከይወጽእ ተኣዚዙ`ሎ-ብኣመሓደርቲ ገለ ግዝኣታት ብዝተዋህበ ትእዛዛት`ዩ።
ፕረዚደን ትራምፕ ከኣ፥ መከላኸሊ ቫይረስ ኮነ መሳርሕታትን ሕክምና ንዝሓብኡ ወይ ንዝኸዘኑ ወይለኹም ይብሎም ኣሎ፥ ንዝሓበአን ዝኸዘነን ብገበን ዘቕጽእ ሕጊ ትማሊ ሰኑይ-ፍሉይ ፕረዚደንታዊ ስልጣኑ ተጠቒሙ ፈሪሙ`ሎ።
ፖለቲካዊ መራሕቲ ኣመሪካ ድማ ነቲ ብሳዕቤን ኮሮናቫይረስ ዝደኸመ ኤኮኖሚ ንምብርባር ግዙፍ ዓቐን ዘለዎ ገንዘብ-ክሳብ ትማሊ ክካትዕሉ ቀንዮም ኣለዉ -ሎሚ ሰሉስ ግን ተሰማሚዖም ከጽድቕዎ ትጽቢት ይግበር።


text:
2020-2021 ሓጋይ ኩነታት ኣየር
አማርኛ • اَلْعَرَبِيَّةُ • 繁体字 • 简体中文 • ភាសាខ្មែរ • 한국어 • Oromiffa • pycckий языk • af-Soomaali • Español • Tagalog • ភាសាខ្ម • ትግርኛ • Tiếng việt • English
ትልምታትና ንናይ ሓጋይ ማዕበላት
ኣብ Seattle፣ ሓጋይ ከቢድ ዝናብ፣ ዓበይቲ ንፋሳት፣በረድን ከምፅእ ይኽእል እዩ። ሲያትል ናይ ትራንስፖርት ዲፓርትመንት (Seattle Department of Transportation) SDOTኩነታት ይቆፃፀርን ማዕበላት ዘይቀርዩ ክኾኑ እንተለዉ ድማ ንስኹም ብድሕንነት ክትፀንሑ ኩነታት ይቆጻጸር። }ናትና መሳርሕቲ ናይ ኩነታት ኣየር ሪፖርታት 24 ሰዓት ኣብ መዓልቲ ይከታተል፣ ዓመት ምሉእ፣ ኣብ ቀጥታ መስመር ምስ }ሃገራዊ ኩነታት ኣየር ኣገልግሎትን (National Weather Service) ቀጥታ ዶፕለር ራ}ሓበሬታ ይህብ። ናይ ትንበያ መሳርሒ ንጥቀም ብዋሺንግተን ዩኒቨርሲቲ ዝተሰርሐ (University of Washington) ሽሙSNOWWATCH ንምርዳእ ከመይ ማዕበል ብተመሳሳሊ ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ተፅዕኖ ከምዘሕድር። እዚ ሓበሬታ እቶም ሰራሕትኛታትና መጀመርታ ኣበይ ክርከቡ ከምዘለዎም ንምጥቋም (ንምሕባር) ይሕግዝ። ዳህሰስቲ ምድረገፅን ኮምፒተራይዝድ ዳህሰስትን ኣብ ድልድላት ከተማ ዝርከቡ ግዚኡ ዝሓለወን ትኽክለኛን ናይ ኣየርን ናይ መስመር መንገዲ መጠን ሙቐት የረጋግፁ። ተመሳሳሊ ሰዓት፣ ቀጥታ ስርጭት ካሜራታትን ትኽክለኛ ኩነታት ኣብ ቁልፊ (ቀንዲ) ጎደናታት ንምርኣይ ንጥቀመሎም። እቶም ናይ ካሜራ ርእዮታት ኣብ ድሕረ ገፅና ክምልከትዎ ይኽእሉ ፤ www.seattle.gov/travelers.
ዕላማና ሲያትል ብድሕንነት ምንቅስቓሳ ንክትቕፅል ምግባር እዩ
ኣብ እዋን ሓያል ማዕበል፣ ሰራሕተኛታትና 24/7 ይሰርሑ እቲ ናይታ ከተማ ወሰንቲ ፅርግያታት ንባሳትን ንግልጋሎት ሓደጋ ግዜን ይፀርጉ። ቅድሚ እቲ በረድ ምዝናብ ምጅማሩ፣ እቶም ሰራሕተኛታት ቅድመ ክትትል ብምግባር እቶም ቁልፊ ፅርግያታትን ድልድላትን ብፀረ በረድ ብምጥቃም በረድ ከይሰርሑ ይከላኸሉ። ሓደ ግዜ በረድ ምዝናብ ምስጀመረ፣ እቶም ስራሕተኛታት ብቐፃልነት መንገድታቶም ሓሪሶም ኣብቲ ዝድለ ቦታ በረድ ዝዘንበሉ ጨው ይገብሩሉ። ኣከባቢ 1200 ማይልስ መንገዲ ናይ ዓበይቲ ፅርግያታት ኣብ ሲያትል ኣለዉ። ድሕሪ ምእታው ማዕበል እዚ ምሉእ መሬት ንምፅራግ ክሳብ 12 ሰዓታት ክወስድ ይኽእል እዩ። ዓለም ለኻዊ ቦታ ኣተሓሕዛ ስርዓት (Global Positioning System) GPS ናይቶም ማሕረሻታትን ናይ ጽዕነት መኻይንን ኣድራሻ የመልክት። ኣብ ድሕረ-ገፅና ዘሎ ካርታ ኣብ ቀረባ እዋን ሓደ ጎደና ከምእተጸርገ የርኢ እዩ፡ www.seattle.gov/StormResponseMap
ኩሉ ዓመት ሙሉእ ንበረድ ንዘጋጀው
እዚ ማለት መሳርሕትና ኣብ እዋን ትንበያ ዓበይቲ ንፋስ፣ ከበድቲ ዝናብ ወይ ድማ ኣብ እዋን ዝናብ በረድ ናብ ስራሕ ንምኻድ ድሉዋት እዮም። እዚ ማለት ሰራሕትና ኣብ እዋን ዓበይቲ ንፋስ፣ ከበድቲ ዝናብ ወይ ድማ ኣብ እዋን ዝናብ በረድ ትንበያ ናብ ስራሕ ንምኻድ ድሉዋት እዮም። ስራሕቶም እቶም ፅርግያታት ካብ ኩሉ ነገር ፅሩይ ንክኾኑ እዩ ማለት እውን ካብ ዝወደቑ ኦማትን ጉንድታትን ክሳብ ዝናብን በረድን ምስትኽኻል ምልክታትን ሲግናላትን። እቶም ኣቕርቦታትና ከም ጨውን ፈሳሲ ፀረ በረድን እውን ከምዝተኣከቡ ነረጋግፅ።
ምዕራብ ሲያትል ላዕለዋይ ድልድልን ኮቪድ 19ን መልሲ
ካብቶም ናይ ሓጋይ ወርሕታት ሓሊፉ፣ ከመይ ተጎዓዝቲ ኣብ ውሽጥን ከባቢን ምዕራብ ሲያትል (West Seattle) ከምኡ’ውንDuwamish Valley ኣብ 2020 ብዝሓሸ ውፅኢት ተለዊጡ እዩ። ኣብዞም መፃእቲ ሒደት ዓመታት፣ ሰባት ካብን ናብን እቲ ክልል ዝጓዓዙ እቲ ምጭንናቕ ተፅዕኖ ክፈጥረሎም እዩ። ዘውሓስናዮም}ምዕራብ ሲያትል ድልድል መዞሪ መንገድታትን ኩሎም ኣብ ሕዚ ሰዓት በረድ ከምዝኾኑን ናይ በረድ ፅርግያ ከምዝኾኑን ኣረጋጊፅና ኢና። ኣብዚ ከቢድ ግዜ’ዚ ሰባትን ኣቑሑን ምንቅስቓስ ንክቕፅሉ ንስኹምውን ብከምዚ ዝስዕብ ክትሕግዙ ትኽእሉ ኢኹም :
- ኣብ መዘሪ መንገዲ ብዙሕ ትራፉክ ከምዘሎ ትፅቢት ምግባርን ምትላምን።
- ናብ መብጽሒኻ ንምብፃሕ ንባዕልኻ ተወሳኺ ግዜ ምሃብ።
- ሓድሽ ናይ መጎዓዚ መንገዲ (ኣማራጺ) ምፍታን፣ ከም እግሪ ጉዕዞ፣ ሳይክል፣ወይ ባስ ምጥቃም። በይንኻ ኣብ መኪና ምጉዓዝ ምውጋድ፣ ዝከኣል ተኾይኑ።
- ንሓቢሮም ተጉዓዝቲ ለዋህን ትዕግስተኛን ምዃንን ንቲ ትጥቀመሉ ፅርግያ ጥቓ ዝነብሩ ጎረባብቲ ኣብ ግምት ምእታው።
ኩሎም ናይ ኮቪድ-19 መፈተንቲ (መመርመሪ ነቑጣታት) ቦታታት እውን ኣብ ናይ ሓጋይ ኩነታት ኣየር ፕላን ምዃኖም ኣረጋጊፅና ኢና። ከምኡውን፣ ብዙሕ ነቑጣታት ብዝተወሰኹን ቦታታት ብዝተቐየሩን ቁፅሪ ንሕናውን ንኡ ብዝጥዕም መሰረት ክነመዓራሪ ንኽእል ኢና!
ናይ እግረኛ መንገዲ ግልፂ ንምግባር ግደኦም ይፃወቱ
ኩለና ኣብዚ ብሓባር ኢና ዘለናን ኩሉሰብ ድማ ኣብ ጥቓ ገዝኦምን ስርሖምን ዝርከብ ናይ እግረኛ መንገዲ ኣብ እዋን ማዕበል በረድ ናይ ምፅራግ ሓላፍነት ኣለዎ። }ልዕሊ 2400 ማይልስ ዝኾኑ ናይ እግረኛ መንገዲ ኣብ ሲያትል ኣለዉ፣ ከምኡ’ውን ኣገልግሎት መጉዓዚያ ሲያትል (SDOT)ሰራሕተኛታት ብሓደ ግዜ ኣብ ኩሉ ቦታ ክኾኑ ኣይኽእሉን ኢዮም። ግደኹም ትክትፃወቱ ኣባኹም ተኣማሚንና ንሕና ኣብ ጥቓ ብግሊ ዘይውነኑ ህንፃታት ዝርከቡ መንገዲ እግረኛ ኣብ ምፅራግ ትኹረት ንገብርን እቶም ናይታ ከተማ ወሰንቲ ፅርግያታት ነፅርን። ኣብ ደገ ኣፍ ገዛን ስራሕን ዝርከብ መንገዲ እግረኛ ምፅራግ ሕጊ ጥራሕ ኣይኮነን፣ እቲ ትኽክለኛ ነገር ምግባር እውን እዩ ስለዚ ኣብ እዋን ማዕበል በረድ ኩሉ ሰብ ብድሕንነቱ ዝሓለወ ኣገባብ ክጎዓዝ ይኽእል፣ ብፍላይ ምርኣይ ዝተስኣኖም ሰባት፣ ኣካል ጉድኣት፣ ወይ ድማ ንምንቅስቓስ ዝኸብዶም ሰባት። ቅድሚ እቲ ማዕበል ምስ ጎረባብትኹም ተዘራረቡ፣ መን ካብ ከባቢኹም ሓገዝ ከምዘድልዮ። ኩለኹም ብሓባር ብምስራሕ ነንባዕልኹም ተሓጋገዙ፣ ኩሎም ኣብ ብሎክኩም ዝርከቡ መንገዲ ፅሩያት ንክኾኑ ዝገበር ትልሚ ክነውፅእ ኢና ምእንቲ ኩሉሰብ ብደሓን ክንቀሳቐስ ንክኽእል።
ከመይ ከምንዳለው:
- ቅድሚ እቲ ማዕበል ምውቅዑ ኣክቡ። ናይ በረድ ኣካፋ (ባዴላ) ፣ ናይ ጎደና ጨው፣ ምዉቕ ክዳውንቲ፣ ተወሰኽቲ ኮቦርታ፣ ላምባዲናታት፣ ናይ ቀዳማይ ደረጃ ሕክምና መሳርሒ፣ ንሰለስተ መዓልቲ ዝኸውን መግቢ፣ ማይ፣ ከምኡ’ውን መድሓኒት ንመላእ ቤተሰብ የድሊ ኢዩ።
- ቅድሚ ምብራዱ ጨው እምኒ ይርጨዉ (ወይ ካልእ ኣብ ከባቢኦም ዝርከብ ዘይጓዳእ ምህርቲ) ካብ ምስረታ በረድ ንምክልኻል።
- ሓደ ግዜ በረድ ምዝናብ ምስጀመረ፣ በቢ 12 ሰዓት እቲ መንገዲ እግረኛ ይፅረግዎ፣ እቲ ልስሉስ በረድ ናብ ደረቕ በረድ ቅድሚ ምቕያሩ። ተተኻኢሉ፣ ፅቡቕ ጎረቤት ብምዃን ዝኾነ መተንፈሲ ማያዊ ማዕበል በረድን ኣብ ኣንጎሎ ህንፀኦም ዝተፀጉዑን ብምፅራግ ይሓግዙ ወይ ድማ ንሓገዝ ዘድልዮም ጎረባብቲ ሓገዞም ይሃቡ።


text:
ጥምየት ኣብ ዘጥቅዓ ሶማል ብዙሓት ሰባት ዝሞቱሉ ዘለው ምኽንያት ዓለም ንስቓዮም ተገዳስነት ስለ ዘየርአየ'ዩ ክብል ሕብረት አፍሪቃ አፍሊጡ።
ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ እያን ፒንግ ከምዝበልዎ ጥምየት ሶማል ኣቀዲምካ መጠንቀቅታ ብምሃብ ህይወት ምድሓን እናተኻእለ ብዘየድሊ ህይወት ሰብ የጥፍእ'ሎ ክብሉ ገሊፆም።
ግን ኣብ ቀረባ ኣብ ሞቓድሾ ዝተራእየ ፀጥታዊ ምምሕያሽ ኣብ ሰብአዊን ፀጥታዊን መዳያት ንሓድሽ አንፈት ኣጋጣሚ ሂቡ'ሎ ክብሉ እያን ፒንግ ኣብቲ ንቤት-ምኽሪ ሰላምን ፀጥታን ሕብረት አፍሪቃ ዘቅረብዎ ፀብፃብ ገሊፆም።
ኮሚሽነር ሰላምን ፀጥታን ሕብራት አፍሪቃ ራምታነ ላማራ ብወገኖም ኣብዚ ሰሙን'ዚ ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ አኼባ ባይቶ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ሓዊሱ ሶማል ብዝምልከት ዘሎ ተገዳስነት ከምዘተባብዖም ተዛሪቦም፣ ሕቡራት መንግስታት ነቶም ኣብ ዞባታት ጥምየት ተገዲዖም ዘለው ሶማልያውያን ንምሕጋዝ ሰብአዊ ሓገዛት ዝመሓላለፈሉ መስመር ክፍጠር መሪሕ ግደ ክፍፅም አለዎ ኢሎም።
ብኻልእ ወገን አብ ኢትዮጵያ ናይ ሕቡራት መንግስታት ትካል ስደተኛታት ሓላፊ ርክባት ህዝቢ አቶ ክሱት ገብረእግዙአብሄር ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ አስታት 35-ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝሓዙ 3-መዕቆቢ ስደተኛታት ከምዘለው ገሊፁ።
እቶም ስደተኛታት ከም ፀገም ካብ ዘቅርብዎም ገለ መወዳእታ ዘይብሉ ወታሃደራዊ አገልግሎትን ካልኦት ከበድቲ ምግሃሳት መሰላትን ምኻኑ ዝገለፀ አቶ ክሱት ምስ ደርቂን ጥምየትን ብዝተተሓሓዘ ካብ ኤርትራ ዝተሰዱ'ዶ አለው ንዝብል ሕቶ "ብዙሕ አየስተውዓልናን፡ ኣብቶም ዝመፁ ሰባት'ውን ናይ ጥምየት ምልክት ብዝተፈልየ መልክዕ ዝረአናዮ የለን" ኢሉ።
አስዒቡ እቶም ዳሓር ዝመፁ ዘለው ካብቶም ቅድም ዝመፁ ዝተፈልየ ነገር አይረኣናሎምን ክብል ገሊፁ።


text:
ሎምዘበን ኣብ ዝበዝሕ ከባቢታት ክልል ትግራይ ዝናብ ኣዝዩ ደንጉዩ እዩ ምውቃዕ ጀሚሩ። ብፍላይ ዞባ ደቡብ ክሳብ ሓምለ 23 ሓደ ማዓልቲ ጥራሕ ማይ ከምዝረኸበ ተፈሊጡ’ሎ። ኣብቲ ዝተረፈ ከባቢታት ትግራይ ድማ ዝተቖራረፀን በረድን ነጎዳን ዝበዘሖን ዘየሐጉስ ማይ ወቒዑ’ሎ።
ኣብ ቢሮ ሕርሻን ልምዓት ገጠርን ኣታሓባባሪ ንኡስ ከይዲ ስራሕ ቅድመ መጠንቀቕታ ኣይተ ኣለም ቢሰጥ ኣብ ዞባ ደቡብ ራያ ዓዘቦን ኣላማጣን፣ ኣብ ደቡብ ምብራቕ እንደርታን ወጀራትን፣ ኣብ ምብራቕ ትግራይ ኣብ ጋንታ ኣፈሹም፣ ውሱን ከባቢታት ጉሎመኸዳን ኢሮብን፣ ኣብ ማእኸላይ ትግራይ ቆላ ተምቤን፣ ኣብ ሰሜናዊ ምዕራብ ታሕታይ ኣድያቦ፣ ኣብ ምዕራብ ድማ ቃፍታ ሑመራን ፀገዴን ብዋሕዲ ማይ ምሒር ዝተሃሰዩ እዮም ኢሎም።
ኮይኑ ግና ካብ ሓምለ 23 ንነዘ ዳርጋ ኣብ ኩሎም ከባቢታት እቲ ክልል ፅቡቕ ማይ ይወቅዕ ምህላው ተፈሊጡ’ሎ።
ኣብ ራያ ዓዘቦን ራያ ኣላማጣን እኹል ኣብ ልዕሊ ዘይምውቅዑ ወራር ሓሰኻ ባርኖስ እውን ኣጓኒፉ ምንባሩን ኣብ ዝሐዚ እዋን ኣብ ቁፅፅር ምውዓሉን እቲ ካብ ሓምለ 23 ንነዘ ዝወቐዐ ማይ ንምጥፋእ እቲ ሓሰኻ ልዑል ኣበርክቶ ከምዝገበረን ኣይተ ኣለም ገሊፆም።
ብመሰረት ግምት ሰብ ሞያ ኣብ ትግራይ ኣብ መወዳእታ ሓምለን ምሉእ ወርሒ ናሓሰን ሓያል ውሕጅ ዝሓወሰ ማይ ክወቅዕ እዩ ተባሂሉ ትፅቢት ይግበር።


text:
ኣብታ ምስ ሜክሲኮ ትዳወብ ክፍለ-ግዝኣት ኣሪዞና ዶናልድ ትራንፕ ድምጺ ኩሎም 58 ወከልቲ ብምርኻብ ዝተዓወቱ ኽኮኑ ኸለው ኣብ ክፍለ-ግዝኣት ዩታ ድማ ሰነተር ቴድ ክሩዝ ድምጺ ኩሎም 40 ወከልቲ ብምርኻብ ተዓዊቶም። ካብ ፓርቲ ሪፖብሊካን ሳልሳይ ተወዳዳሪ ዝኾኑ ኣመሓዳሪ ኦሃዮ ጆን ካሲች ኣብ ክልቲኡ ክፍለ-ግዝኣታት ኣዕጋቢ ድምጺ ኣይረኸቡን።
ብተመሳሳሊ ካብ ዲሞክራትስ ሰነተር በርኒ ሳንደርስ ኣብ ክፍለ-ግዝኣታት ኣይደሆን ዩታን ድምጺ 57 ወከልቲ ብምርኻብ ዝተዓወቱ ኽኮኑ ከለው ጸሓፊት ወጻኢ ጉዳያት ነበር ሂላሪ ክሊንተን ድማ ድምጺ 51 ወከልቲ ብምርኻብ ኣብ ክፍለ-ግዝኣት ኣሪዞና ተዓዊተን። ሽሕ’ዃ ኣብ ክልተ ክፍለ-ግዝኣታት ይተዓወቱ በርኒ ሳንደርስ ንሂላሪ ክሊንተን ከርክቡ ገና ብዙሕ ይተርፎም ‘ዩ ።
ኣብ ፓርቲ ሪፖብሊካን ንፕረዝደንታዊ ምርጫ ንምርቋሕ ተወዳደርቲ ድምጺ 1,237 ወከልቲ ክረክቡ ኣለዎም፡ ዶናልድ ትራንፕ ድማ ክሳብ ሕጂ 60 ሚእታዊት’ዚ ድምጺ ማለት 730 ወከልቲ፡ ቴድ ክሩዝ ድማ 465 ወከልቲ፡ ጆን ካሲች ድማ 143 ወከልቲ ረኺቦም ኣለዉ።
ብተመሳሳሊ ካብ ፓርቲ ደሞክራቲክ ንፕረዝደንታዊ ምርጫ ንምርቋሕ፡ ተወዳደርቲ ድምጺ 2,382 ወከልቲ ክረክቡ ኣለዎም። ኣብዚ ሕጂ እዋን ሂላሪ ክሊንተን 70 ሚእታዊት ናይዚ ዘድልይ ቁጽሪ ወከልቲ ማለት 1,681 ወከልቲ ዝረከባ ክኾና ከለዋ ተቐናቐኒአን በርኒ ሳንደርስ ድማ 927 ድምጺ ወከልቲ ረኺቦም ኣለዉ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Radio Erena: 02 November 2021
ስዑዲ ዓረብ፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ኩዌትን ባሕሬይንን ኣብ ሊባኖስ ዝነበሩ ኣምባሳደራተን ብምስሓብ ዝጸንሐን ዲፕሎማስያዊ ከምዘዛሕተላ ገሊጸን።
እዘን ሃገራት ናብዚ ስጉምቲ ዘምርሓ፣ ሚኒስተር ዜና ሊባኖስ፣ ጂዮርጅ ኮርዳሂ ምስ መደበር ቴሌቪዥን ሃገሩ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ፣ ንወትሃደራዊ ምትእትታው ስዑዲ ዓረብ ኣብ የመን ድሕሪ ምንቃፉ’ዩ።
እቲ ኣብ ወርሒ ነሓስ ተቐዲሑ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተፈነወ ቃለ መጠይቕ ናይቲ ሚኒስተር፣ ኣብ ልዕሊ ስዑዲ ዓረብ ቁጠዐ ስለዝፈጠረ፣ መንግስቲ ሊባኖስ ነቲ ሚኒስተር ካብ ስልጣኑ ክትኣልዩ ናይ 48 ሰዓታት ዕድል ሂባታ ጸኒሓ።
መንግስቲ ሊባኖስ ነቲ ብስዒዲ ዓረብ ዝተዋህበ ናይ ግዜ ገደብ ዕሽሽ ስለዝበሎ፣ ንግስነት ስዑዲ ዓረብ፣ ኣምባሳደሩ ካብ ሊባኖስ ብምስሓብ ኣብ ሪያድ ንዝነበረ እምባሳደር ሊባኖስ ድማ ሰጕግዎ።
ኣብ ርእሲ’ዚ ካብ ሊባኖስ ዝሽመት ዝኾነ ነገር ናብ ስዑዲ ዓረብ ከይኣቱ፣ እቲ ንግስነት ኣጊዱ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ኩዌትን ባሕረይንን ድማ ንስዑዲ ዓረብ ብምድግጋፍ፣ ምስ ሊባኖስ ዝነበረን ዝምድና ከዛሕትላ ከምዝወሰና ኣፍሊጠን።
ሚኒስተር ኮራሂ ኣብቲ ዘካየዶ ቃለ መጠይቅ፣ ንወትሃደራዊ ምትእትታው ስዑዲ ኣብ ርእሲ ምንቃፍ፣ ዕጡቃት ሑቲ ንዘካይድዎ ዘለዉ ቃልሲ ካብ ተጻባእቲ ዝካየድ ርእሰ ምክልኻል’ዩ ክብል ገሊጽዎ።
ንሱ ብተወስኺ፣ ስዑዲ ዓረብ ኣብ የመን እተካይዶ ዘላ መጥቃዕታት፣ ውራያት መርዓ፣ ኣብ ሓዘን ዝተኣከበ ህዝቢ፣ ቆልዑን ደቂንስትዮን ግዳያት ይገብር ኣሎ ክብል ኣተሓሳሲቡ።
ኣብ የመን ንሸውዓተ ዓመታት ዝቐጸለ ኵናት ትርጉም ኣልቦን፣ ኣብ ልዕሊ’ታ ድኻ ሃገር ድማ ተወሳኺ ዕንወት ዘውርድን ካብ ምዃን ሓሊፉ ካልእ ፋይዳ ስለዘይብሉ፣ ኵናት ደው ክብል እቲ ሊባኖሳዊ ሚኒስተር ጸዊዑ።
ብቃለ መጠይቕ እቲ ሚኒስተር ዝተቖጥዓ ስዑዲ ዓረብን መሻርኽታን፣ እቲ ሚኒስተር ምስ ኢራንን ብኢራን ዝድገፍ ሖዝቡላ ናይ ሊባኖስን ብምትእስሳር ይገልጽኦ ኣለዋ።
እዘን ሃገራት ወሽመጥ፣ ወትሃደራዊ ሚዛን የመን ተቖጻጺሩ ንዘሎ ሑቲ’ውን ብኢራን ከምዝድገፍ’የን ዝወቕሳ።
=====================


text:
እዚ ምህሮ እዚ ኣብ በጃነት ጎይታ የሱስ ዘሎ ሓሳባት ብዝርዝር በብኽፍሉ ዝቀርብ ኮይኑ ቀዳማይ ክፋሉ ካብ መጽሓፍ እዮብ መበገሲ ብምግባር ምስ ካልኦት ጽሑፋት እንዳተነጻጸረ ክንርእዮ ኢና።
እዚ ስእሊ እዚ ብኸመይ ከምተረኸብናን ዝደሓናን ዝገልጽ ሓፈሻዊ ዳህሳስ ዘለዎ ኮይኑ ብፍላይ ኣብ ቀዳማይ ክፋሉ ናብ ዕድጊ ከነተኩር ኢና።
በጃ ምዃን ክልተ ትርጉም ኣለዎ
ሀ ምዕዳግ
ለ ኣብ ክንዲ ምእንቲ ስለ
የሱስ ክርስቶስ እቲ እንኮ ማእከላይ ተበጃዊ።
እዚ ማእከላይ ዝብል ሓሳብ ናይ ኣምላኽ ምኽሪ ብምግላጽ እንዳመሃረ መለኮታዊ ሓሳብን መንግስታዊ ምኽሪ ዝነግርን ፈጻሚ ዕዮ ኣቦን, ቤት ኣቦን፡ ዝፍጽም ከምኡ እውን ሰብ ኮይኑ ካሕሳ ዝኸፍል እዩ እዚ ካሕሳ antilutron ዝብል ናይ ግሪኽ ትርጉም ኣለዎ(liberty-price" – the blood of Christ which purchases)
ጎይታ የሱስ ኣብ ዮሃ4፥34ከምዚ ኢሉ ኣሎ ዮሃንስ 4 (John) 34፤ የሱስ በሎም፥ ብልዔይሲ ፍቓድ እቲ ዝለኣኸኒ ኽገብር ዕዮኡውን ክፍጽም እዩ።ነዛ ክፍሊ ዝተመርጸትላ ምኽንያት ክልተ ዓበይቲ ሓረጋት ምግባር ፍቓድ ኣምላኽን ምፍጻም ዕዮን ዝብል ሰፊሕ ኣርእስቲ ነቲ ብዕዮ መስቀሉ ዝፈጸሞ ስራሕ ምብጃው ዝጠምራ ሓረጋት ስለ ዝኾና እዩ።
በዚ ድማ ቅድሚ ጎይታ የሱስ ብስጋ ምውላዱ ዝነበረ ምኽሪ ኣምላኽ ኣብ ክፍልታት መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ብሉይን ሓድሽን ክንርእዮ ኢና።
ቅድመ ተሰግዎ ኣብ ሕግን,ጽሑፋትን ፡ትንቢታትን,፡ዛንታ,፡ መዝሙራትን ንስራሕ ምብጃው ጎይታ ገሊጽዎ ኣሎ።ንሎሚ እንርእዮ መጽሓፍ እዮብ እዮብ እዩ።
መጽሓፍ እዮብ ስርዓተ ትርታኡ ቅድሚ መዝሙር ዳዊት ድሕሪ መጽሓፍ ኣስቴር ተሰሪዑ እኳ እንተሃለወ ምስ መጽሓፍቲ ዝምደብ ጥንታዊ መጽሓፍ እዩ።
Some thousands of years have certainly passed since the book of Job was written, and yet we here find the same great truths declared in relation to man and his salvation through Christ, which are so fully revealed in the New Testament.
ምብጃው ክርስቶስ ኣብ መጽሓፍ እዮብ
ስራሕ ምብጃው ብእብራይስጥ ኮፈር ፡ ፓዳው ዝብል ቃል(kopher,padah) ይብሎ።
ትንተና እዮብ 33
መለኮታዊ ምኽሪ ምግላጽን ብመንጽር እዮብ 33፥
እዮብ 33 (Job)
23፤ ንሰብ እታ ቕንዕቲ መገዲ ዚምህሮ፡ ካብ ኣሽሓትስ ሓደ ማእከላይ ኰይኑ ዚሕልዎ መልኣኽ እንተ ተረኽበ ግና፡
24፤ ሽዑ ንሱ፡ ካሕሳ ተቐቢለ እየ እሞ፡ ናብ መቓብር ካብ ምውራድ ኣድሕኖ፡ ኢሉ ይርሕርሓሉ።
25፤ ስጋኡ ኻብ ናይ ሕጻን ይልምልም፡ ናብ መዓልትታት ጒብዝናኡ ይምለስ።
26፤ ንኣምላኽ ኪልምኖ እሞ፡ ንሱ ጸጋ ኺህቦ እዩ፡ ንገጹውን ብሓጐስ የርእዮ፡ ነቲ ሰብቲ ጽድቁ ይመልሰሉ።
እዚ ኤሊሁ ዝበሎ ናይ ጥበብ ቃላት ምስ ምስጋግ ጎይታን ኣብ ወንጌልን መልእኽትታን ዝተነግረን ዝተገብረን እንዳተነጻጸረ ክንርእዮ ኢና።
1/ ምግላጽ ምኽሪ ኣምላኽ እታ ቅንዕቲ መገዲ።
እዛ መገዲ ብብዙሓትን ነብያት ተኣንፊታ እኳ እንተኾነት ብምልኣተ ብርሃን ዝተገልጸትን ዝተቶርጎመትን ዝተጋህደትን ግና ብ የሱስ ክርስቶስ እያ።
ናይ እዛ መገዲ ራእሲ የሱስ እዩ
ዮሃንስ 14 (John)
6፤ የሱስ ከኣ፥ መገድን ሓቅን ህይወትን ኣነ እየ። ብዘይ ብኣይ ሓደ እኳ ናብ ኣቦ ዚመጽእ የልቦን።
ዮሃንስ 7 (John)
16፤ ሽዑ የሱስ መሊሱ በሎም፥ ትምህርተይሲ ናይቲ ዝለኣኸኒ እዩ እምበር፡ ናተይ ኣይኰነን።
17፤ ፍቓዱ ኺገብር ዚደሊ እንተሎ፡ ንሱ ብዛዕባ ትምህርተይ ካብ ኣምላኽ እንተ ዀይኑ፡ ወይስ ካብ ርእሰይ እንተ ዀይኑ ዝዛረብ ዘሎኹ፡ ኪፈልጥ እዩ።
ትምህርቲ መገድን እቲ ባዕሉ መገዲ ዝኾነ የሱስ
ሀ/ትምህርቲ በጃነት እንኮ ብየሱስን ካብ የሱስን
ዮሃንስ 10 (John)
9፤ እቲ ደገ ኣነ እየ። ብኣይ ዚኣቱ ኪድሕን፡ ኪኣቱን ኪወጽእን መጓሰዪውን ኪረክብ ኣዩ።
10፤ ሰራቒ፡ ብጀካ ኺሰርቕን ኪሐርድን ኬጥፍእን ኢሉ ኣይመጽእን እዩ። ኣነ ግና ህይወት ምስ ተረፉ ምእንቲ ኺረክባ እየ ዝመጻእኩ።
11፤ እቲ ሕያዋይ ጓሳ ኣነ እየ። እቲ ሕያዋይ ጓሳ ህይወቱ በጃ ኣባጊዑ የሕልፋ።
14፤ ሕያዋይ ጓሳ ኣነ እየ። ነባጊዔይ እፈልጠን እተን ኣባጊዔይውን ይፈልጣኒ እየን።
15፤ ከምቲ ኣቦ ንኣይ ዚፈልጠኒ፡ ኣነውን ነቦ እፈልጦ እየ። ንነፍሰይ ከኣ በጃ እተን ኣባጊዕ ኤሕልፋ።
ቁ 2/ካብ ኣሽሓት ሓደ ማእከላይ ዝምህሮ እንተተረኽበ
እዚ ዝምህሮ ዝብል ቃል ኣስተርጓሚ መንግስታዊ ቃል ዝትርጉም መንግስታዊ ቃል ከም ተርጉሙ ከም ዝነግር ኣምባሳዶር ይትርጎም ብእብራይስጥ ድማ[מֵלִ֗יץ - mēlîṣክንበብ ይከኣል
የሱስ ክርስቶስ ካብ ኣሽሓት ነብያት ሓደ በይኑ እንኮ ክጽዋዕ ከሎ ድማ እቲ ነብይ
ዮሃንስ 6 (John)
14፤ እቶም ሰብ ከኣ ነቲ የሱስ ዝገበሮ ትእምርቲ ምስ ረኣዩ፥ እዚ ብሓቂ እቲ ናብ ዓለም ኪመጽእ ዘለዎ ነብዪ እዩ፡ በሉ።
ምቃል ትንቢት ዝነግር ዘይኮነስ ብዘሎ ምስጢር ፍቓዱን ዘልኣለማዊ ግሩም ምኽሩ ን ብዘሎ ሓሳብ ኣምላኽን ዝገልጽ እንኮ ነብይ። በይኑ ማእከላይ.
1 ጢሞቴዎስ 2 (1 Timothy)
5፤ ማለት፥ ኣምላኽ ሓደ በይኑ እዩ እሞ እቲ ኣብ መንጎ ኣምላኽን ሰብን ዘሎ ማእከላይውን፡ እቲ ሰብ፡ ክርስቶስ የሱስ፡ ሓደ በይኑ እዩ።
6፤ ብጊዜኡ ንዚኸውን ምስክር ንሱ ኣብ ክንዲ ዅሉ ኪኸውን ኢሉ ነፍሱ በጃ ሃበ፡
ቁ 3 ካሕሳ ተቐቢለ እየ እሞ ናብ መቓብር ካብ ምውራድ ኣድሕኖ እዚ ምናልባት ንስጋዊ ሞት ዝመስል ጥራሕ እኳ እንተኾነ እቲ ካሕሳን ምድሓንን ግን በጃነት ዝገልጽ ሓይሊ እዩ።በጃነት ክርስቶስ ንኣምላኽ ዕጋበቱ ንዓና ድማ ህይወቱ ዝሃበና ኣብ ክንዲ ገበናዊ ሞትና ጋር ዝኸፈለ ብሩኽ ጎይታ።
ዳዊት 49 (Psalms)
7-8፤ ንሓዋሩ ኺነብር ጥፍኣትውን ከይርኢ፣ ሓደ እኳ ንሓዉ ዚብጀዎ፣ ጋር ነፍሲ ንአምላኽ ዚህበሉ የልቦን፣ ጋር ነፍሶም ክቡር፣ ንዘለአለም ከኣ ተሪፉ እዩ። ኣብዚ እውን እታ ኮፈር( kopher) ትብል ቃል እብራይስጥ ተጠቒሙ ኣሎ።
እዚ ትርጉም ኣብ ታሕቲ እንዳተዘርዘረ ክንርእዮ ኢና።
ጎይታ የሱስ ከም ሊቀ ካህን ኮይኑ መስዋእቲ ኣቕሪቡ ከም ገንሸል ኮይኑ መስዋእቲ ኮይኑ ምብጃው ክልተ ገጽ ኣለዎ እቲ ሓደ ዕዳ ክኸፍል ከሎ እቲ ካልኣይ ገጹ ድማ ጽድቁ ምዃን እዩ። ኣብ ምብጃው ኩለንትናዊ ለውጢ ኣሎ እቲ ብደም መስቀሉ ዝተበጀወና ጎይታ ስራሕ ደሙ ነዚ ዝስዕብ ይትንትን።
1ዕድጊ(purchase)+ዋንነት
2 ለውጢ (conversion)+መንነት
3 ማእከልነት ልዑላዊ ስምዕታ ወይ ተሰምዖ(intercession) ምምላድ።
4 ዕርቂ reconciliation ስምረት ሓድነት ሰላም ሽርክነት ምስ ኣምላኽ።
5 ጽድቂ justification ምርካብ, ምዃን
ዝኣመሰለ ብዙሕ ክትንተን ዝኽእል ሓሳባት ኣለዎ ምብጃው ጎይታ
ቁ4 በዚ እዩ ድማ ኤሊሁ ኣብ እዮብ ክዛረብ ከሎ ስጋኡ ከም ናይ ህጻን ክልምልም ናብ ምዓልታት ጉብዝናኡ ይምለስ ይብሎ እዚ ምድሓን ስጋን ፈውስን ክግለጽ ይከኣል እቲ ምንታይ ኣብ እዮብ 19፥25 እውን ባዕሉ እዮብ ገሊጽዎ ኣሎ ብዛዕብ ምድሓን ስጋ እዮብ 19 (Job)
25፤ ግናኸ እቲ ዚብጀወኒ ህያው ምዃኑ እፈልጥ ኣሎኹ፡ ንሱ ኣብ መወዳእታ ኣብ ልዕሊ ምድሪ ኪቐውም እዩ።
26፤ እዚ ቘርበተይ ምስ ጠፍኤ ድማ፡ ሽዑ ምስ ስጋይ ንኣምላኽ ክርእዮ እየ።
ፊልጲ 3 (Philippians)
20፤ ንሕና ግና ሃገርና ኣብ ሰማያት እያ፡ ካብኣውን መድሓኒ፡ ንሱ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ፡ ንጽበ አሎና።
21፤ ንሱ በቲ ንዅሉ ኺመልከሉ ዚከአሎ ሓይሊ ነቲ ኽቡር ስጋኡ ምእንቲ ኺመስል፡ ነዚ ናይ ውርደት ስጋና ኺልውጦ እዩ።
1ይ ዮሃንስ 3 (1 John)
2፤ ኣቱም ፍቁራተይ፡ ሕጂ ውሉድ ኣምላኽ ኢና፡ እንታይ ከም እንኸውን ከኣ፡ ገና ኣይተገልጸን። ንሱ ምስ ዚግለጽ ግና፡ ከምታ ዘለዋ ኽንርእዮ ኢና እሞ፡ ንእኡ ኸም እንመስል፡ ንፈልጥ አሎና።
እዚ ኣብ ላዕሊ ኣውሪደዮ ዘለኹ ሓሳባት ምስቲእዮብ ኣብ ምዕራፍ 19 ኢልዎ ዘሎ እንዳተመልከትናዮ ክንከይድ ኢና። እቲ ዝብጀወኒ ህያው እዩ ኢሉ ይጅምር እዚ ቃል ክልተ ከፊላዊ ሓሳብ ኣለዎ ቅድመን ድሕርን ኣብዛ እዮብ ዛረበላ ዘሎ ሰዓትን ድሕረ በጃነት ምርካብን ን ህያውነት ጎይታ ገሊጽዎ ኣሎ ቅድመ ምስጋግ ጎይታ የሱስ ወዲ ኣምላኽ ተበጃዊ ምዃኑ ኣብ ዝተፈላለየ ክፋላት መጽሓፍትን ትንቢታትን ተገሊጹ ንረኽቦ ኣብነት ስሉሳዊ ስራሕ ምድሓንን ቤዛነትን ኣምላኽ ኣብ ኢሳ63፡ ብኸምዚ ይገልጾ።
ኢሳይያስ 63 (Isaiah)
7፤ ኣነ ኸምቲ እግዚኣብሄር ዝገበረለና ዂሉ ሰናይ ግብርን፡ ከምቲ ንቤት እስራኤል ዝገበረላ ዓብዪ ግብርን ከም መጠን ምሕረቱን ዕቤት ለውሃቱን እናዘከርኩ፡ ሰናይ ግብሪ እግዚኣብሄርን ውዳሴኡን ክነግር እየ።
8፤ ብሓቂ ህዝበይ ዘይጠልሙ ደቂ እዮም፡ በለ እሞ፡ መድሓኒኦም ኰነ።
9፤ ኣብ ኲሉ ጸበባኦም ጸበቦ፡ መልኣኽ ገጹ ድማ ኣድሐኖም። ብፍቕሩን ብለውሃቱን ተበጀዎም፡ ብዝሐለፈ ዘመናት ኲሉ ጊዜ ሐንገሮምን ሐዘሎምን።
10፤ ንሳቶም ግና ዐለው፡ ንቅዱስ መንፈሱ ኸኣ ኣጒሀዩ፡ ስለዚ ጸላኢኦም ኰነ፡ ባዕሉውን ተዋግኦም።
ኣብዚ 3 ኣበሃህላ ኣሎ
ቁ 8 ኣቦነት ክገልጽ ከሎ ደቀይ ይብል
ቁ 9 ንስራሕ ስቓዩን ምብጃዉን ይገልጽ እዚ ናይ ወዲ ስራሕ እዩ
ቁ 10 ንናይ መንፈስ ቅዱስ መሪሕነት ትእዛዝን ስምዒትን ይገልጽ።
ኣብ ሓድሽ ኪዳን እውን ስሉሳዊ ስራሕ ምድሓን ክገልጽ ከሎ በጃነት ናይወዲ ስራሕ ምዃኑ ይገልጽ። ኣብነት
1ሕርየት ምድሓን ኣቦነት
ኤፌሶን 1 (Ephesians)
ቁ 3፤ እቲ ብመንፈሳዊ በረኸት ዘበለ ብክርስቶስ ገይሩ ኣብ ሰማያት ዝባረኸና ኣምላኽን ኣቦ ጐይታና የሱስ ክርስቶስን ብሩኽ ይኹን።
2ንብዘላ ዓለም ንሓጥያታ መተዓረቒ ዝኾነ ናይ ምብጃው ስራሕ ወዲ
ቁ 5-6፤ በቲ ፍቁር ብእኡ ዝጸገወና፡ ንውዳሴ ኽብሪ ጸጋኡ ብፍታው ፍቓዱ ብየሱስ ክርስቶስ ንርእሱ ውሉድ ክንኰኖ ቐደም መደበና።
7፤ ብእኡ ብደሙ ምድሓን፡ ማለት፡ ከምቲ ሃብቲ ጻጋኡ ሕድገት ሓጢኣት አሎና።
3ስራሕ ርጉጽነት ምድሓን መንፈስ ቅዱስ።
ቁ 13፤ ንስኻትኩምውን ብእኡ ቓል ሓቂ፡ ናይ ምድሓንኩም ወንጌል፡ ምስ ሰማዕኩም ብእኡውን ምስ ኣመንኩም፡ ብናይ ተስፋ መንፈስ ቅዱስ ተሐተምኩም።
#እዚ ከም ኣብነት ዝግለጽ ስሉሳዊ ምድሓን ኣምላኽ ዝረኣየሉ ኮይኑ ናይ ምብጃው ስራሕ ኣብ ወዲ ትርእዮ።
እምበኣር በዚ እዩ እዮብ እቲ ዝብጀወኒ ህያው ምዃኑ ይፈልጥ ኣለኹ ዝበለ።
ሀ/ይቕጽል እሞ ንሱ ይብል እዚ ንፍሉይነቱ ዝገልጽ ኣበሃህላ እዩ
ለ/ኣብ መወዳእታ ኣብ ልዕሊ ምድሪ ኪቐውም እዩ
እዚ ድማ መዋእለ መንግስቲ ክርስቶስ ብ ዳግም ምጽኣቱ ኣብ ምድሪ ከም ዝኸውንን እቲ ምቛም ዝብል ናይ ብስጋ ምግላጽ ንግስነት ምዃኑ ይነግር። ሐ/ እዚ ቆርበተይ ምስ ጠፍኤ ድማ ሽዑ ምስ ስጋይ ንኣምላኽ ክርእዮ እየ።
እዚ ብዛዕባ ምድሓን ስጋና ምልዋጡን የመልክት እዚ ቆርበተይ ምስ ጠፍኤ ዝብል ነዚ ናይ ውርደት ስጋ ይገልጽ ሽዑ ምስ ስጋይ ንኣምላኽ ክርእዮ እየ ይብል እስከ ኣብ ሓድሽ ኪዳን ብዛዕባ ናይ ውርደትን ናይ ክብርን ስጋ ንመልከት።
ፊልጲ 3 (Philippians)
20፤ ንሕና ግና ሃገርና ኣብ ሰማያት እያ፡ ካብኣውን መድሓኒ፡ ንሱ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ፡ ንጽበ አሎና።
21፤ ንሱ በቲ ንዅሉ ኺመልከሉ ዚከአሎ ሓይሊ ነቲ ኽቡር ስጋኡ ምእንቲ ኺመስል፡ ነዚ ናይ ውርደት ስጋና ኺልውጦ እዩ።
1ይ ቆረንቶስ 15 (1 Corinthians)
42፤ ትንሳኤ ምዉታትውን ከምኡ እዩ፡ ብዚሐልፍ ይዝራእ፡ ብዘይሐልፍ ከኣ ይትንስእ።
43፤ ብውርደት ይዝራእ፡ ብኽብሪ ይትንስእ። ብድኻም ይዝራእ፡ ብሓይሊ ይትንስእ።
44፤ ነፍሳዊ ስጋ ይዝራእ፡ መንፈሳዊ ስጋ ይትንስእ። ነፍሳዊ ስጋ ኻብ ዚህሉ፡ መንፈሳዊ ስጋውን ኣሎ።
49፤ ከምቲ ምስሊ እቲ መሬታዊ ዝለበሰና፡ ምስሊ እቲ ሰማያዊ ድማ ክንለብስ ኢና።
ብዝያዳ ቆረንቶስ 15 ብምሉኡ ይነበብ ከምኡ እውን ኣብ ሮሜ 8፥23 ተመልከት
ሮሜ 8 (Romans)
23፤ ንሱ ጥራይ ከኣ ኣይኰነን፡ ንሕና ብዂርነት መንፈስ ዘሎናውን፡ መሰል ውልድነትና፡ ማለት ምድሓን ስጋና፡ እናተጸቤና ብውሽጥና ነስቈርቊር ኣሎና።
24፤ ነቲ ዚርእዮስ ተስፋ ዚገብሮኸ መን ኣሎ፧ ብተስፋ ኢና ድሒንና ዘሎና እሞ፡ ነቲ ዚርኤስ ተስፋ ምግባሩ፡ እዚ ተስፋ ኣይኰነን።
እቲ ተስፋ ምድሓን ስጋና ብምብጃው ጎይታ ምዃኑ ዝሰመረሉ ጽሑፋት ድሕሪ ምምልካትና
ናብዚ ዝስዕብ ትንታነ ክንሓልፍ
ዓንቀጽ1a
1ይ መግለጺ በጃነት
ዕድጊ(Redemption)
1/ ንምዕዳግ ግሪኽ Agora ብኢንግሊሽ (purchase)
2/ካብ ናይ መዔደጊ ቦታ exagorazo(market)
3 ምውናን ግሪኽ peripoieo ኢንግሊሽ making own
ቁ1 ኣጎራ agora ንዓዳጊ ኣብ ናይ ዕዳጋ ቦታ ተዋግዩ ዝዕደግ ክኸውን ከሎ ኣጎራድዞ exagoradzo ካብ ሓደ ቦታ ዕዳጋ ምዕዳግ የመልክት እዚ ኣበሃህላ ቅድመ ቃል ex ወይ ድማ prefix ተጠቒሙ ከም ካብ ከምዚ ካብዚ ዓዲጉ ዝብል ትርጉም ይሕዝ።
በዚ ድማ ኣብ ሓድሽ ኪዳን እዚ exagorazo ልዕሊ ኣርባዕተ ጊዜ ተጠቒሱ ኣሎ።
*ገላ3፥13
*ገላ 4፥5
*ኤፌ5፥16
*ቆሎ4፥5
እዚ ናይ ገላትያ ሓሳብ ጳውሎስ ካብ ዘዳ27፥26 መበገሲ ዝወሰዶ ኮይኑወዲ ሰብ ነቲ እብ ሕጊ ዝተጻሕፈ ክገብሮ ስለ ዘይከኣለ ዝመጽእ መርገም ምዃኑ የረድእ እሞ ክርስቶስ ኣብ ክንዳና ኮይኑ
ጥንታዊ ቋንቋ ግሪኽ ኮይኑ ጳውሎስ ን ኸም 1ይቆረ6፡19-20 ከምኡ እውን 1ይቆረ7፡23 ተጠቒሙሉ ኣሎ
1ይ ቆረንቶስ 6 (1 Corinthians)
19-20፤ ብዋጋ ተዐዲግኩም ኢኹም እሞ፡ ስጋኹም ቤተ መቕደስ እቲ ኣባኻትኩም ዘሎ፡ ካብ ኣምላኽ እተቐበልኩምዎ መንፈስ ቅዱስ ምዃኑ፡ ናይ ርእስኹምውን ከም ዘይኰንኩምዶ፡ ኣይትፈልጡን ኢኹም፧ ስለዚ ብስጋኹም ንኣምላኽ ኣኽብርዎ።
Do you not know that your body is the temple (the very sanctuary) of the Holy Spirit Who lives within you, Whom you have received [as a Gift] from God? You are not your own,
20 You were bought with a price [purchased with a[b]preciousness and paid for, [c]made His own]. So then, honor God and bring glory to Him in your body.
እዚ ቃል እዚ ብተመሳሳሊ ነቲ ኣብ 2ይ ጴጥ2፣1ዘሎ ሓሳብ ነቲ መወዳእታ ዘይብሉን በጃ ኹሉ ዝተገብረ ምብጃው ጎይታ the everlasting and infinitive value ብደሙ ተሻይጡ ዝዓደጎም ግናኸ ዝኽሕድዎ ሓሰውቲ ኣገልገልቲ ከይተረፈ ዘጠቓልል ትርጉም እዩ።
2ይ ጴጥሮስ 2 (2 Peter)
1፤ ግናኸ ነብያት ሓሶት ድማ ኣብ ማእከል እቲ ህዝቢ ተንሲኦም ነበሩ፡ ከምኡ ኸኣ ኣብ ማእከልኩም መምህራን ሓሶት ኪትንስኡ እዮም፡ ናብ ርእሶም ቅልጡፍ ጥፍኣት እናምጽኡ ድማ፡ ክሳዕ ነቲ እተሻየጦም ጐይታ እኳ ኪኽሕድዎ እዮም፡ ንሳቶም ናይ ጥፍኣት ምፍልላይ ኣስሊኾም ኬእትዉ እዮም። even denying and disowning the Master Who bought them, bringing upon themselves swift destruction.
ዝብል ናይ ኤንግሊሽ ትርጉም ኣለዎ
እዚ ሰለስተ ትርጉም
1/ agora ተሻይጡና
2 /exagorazoካብ ዕዳጋ (ካብ መርገም ሕጊ ባርነት ሓጥያት ሞት,,,,,,,,,,,,,)ሓራ ጌሩና
3/ Peripoieo ተወኒና ተዓቂብና ተረኺብና።
ኣብ ቅድሚ የዒንቱ ክቡራት ክንከውን ናቱ ጌሩና ወኒኑና ናይ ማንም ከይንኸውን ተወኒንና።ግብ20፥28 ሉቃ17፥33 1ይጢሞ3፥13 ዘሎ ሓሳብ peripoieo ይትርጎም።
ካልኣይ መግለጺ በጃነት
መግለጺ ሓሳብ ምብጃው ንሓርነት lutroo (freed by paying a ransom, redeemed, set free, )
ኣብ ሉቃ24፥21 ካብቶም ደቀ መዛሙርቲ ናብ ኤማሆስ ዝኸዱ ዝነበሩ ብልምዲ ሰብ ኤማሆስ ንብሎም ከምዚ ኢሎም ኔሮም፡
" ሉቃስ 24 (Luke)
21፤ ንሕና ግና፥ እቲ ንእስራኤል ዜድሕን ንሱ እዩ፡ ኢልና ተስፋ ንገብር ኔርና። ምስናይ እዚ ዅሉ ኸኣ እዚ ኻብ ዚኸውን ሎሚ ሳልሰይቲ መዓልቲ እያ።" But we were hoping that it was He Who would redeem and set Israel free. Yes, and besides all this, it is now the third day since these things occurred.
እዛ ንእስራኤል ዜድሕን ትብል ዝብጆው ትብል ቃል ኮይና ካብ ግዝኣት ሮማውያን ሓራ ክገብሮም ዝነበሮም ጌጋ ትጽቢት እዩ።
ጳውሎስ ንቲቶስ ኣብ ዝጸሓፋ መልእኽቱ እቲ ተበጅዩ ሓራ ዘውጽኣና ምኽንያት ክገልጽ ከሎ ከምዚ ይብል።
ቲቶስ 2 (Titus)
14፤ የሱስ ክርስቶስ ካብ ዓመጻ ዘበለ ምእንቲ ሓራ ኼውጽኣና፡ ንርእሱውን ንሰናይ ግብሪ ዚቐንእን ገንዘቡ ዚዀኖን ህዝቢ ምእንቲ ኼንጽህ ኢሉ፡ ነፍሱ በጃና ኣሕለፈ።
መቸም ኣብዚ ሓሳብ እዚ ጥቕልል ዝበለ ዓበይቲ ምርዳእ ከም ዘሎ ንጹር እዩ።
ሓርነት ካብ ዓመጻ, ገንዘቡ ክንኮኖ ከንጽሃና, ከምኡ ድማ ርእሱ በጃና ሃበ ይብል።
በጃና ዝብል ሓረግ huper ὑπέp (ሁፐር) ዝብል ናይ ግሪኽ ቃል ይጥቀም እዚ ማለት ድማ ኣብ ክንዳና ፡ ምእንታና ስሌና ,ኣብ ቦታና ኮይኑ ዝኸፍሎ ዋጋ ማለት እዩ።
እዚ ዋጋ እዚ ክትመን ዘይክእል ክቡር እዩ ምኽንያቱ ዋጋ ሓንቲ ነፍሲ ንኣምላኽ ክቡር እዩ በዚ ድማ ዋጋ ( ጋር ) ናይ ሓንቲ ትጠፍእ ነፍሲ
ካብ ምኽባሩ ዝተላዕለ ኣብ መዝ ዳዊት 49 (Psalms) ከምዚ ይብል።
7-8፤ ንሓዋሩ ኺነብር ጥፍኣትውን ከይርኢ፣ ሓደ እኳ ንሓዉ ዚብጀዎ፣ ጋር ነፍሲ ንአምላኽ ዚህበሉ የልቦን፣ ጋር ነፍሶም ክቡር፣ ንዘለአለም ከኣ ተሪፉ እዩ።
ስለዚ ጎይታ የሱስ ዝኸፈሎ ጋር ነፍሲ ማዕረ ክንደይ ዋጋኡ ክቡር ምዃኑ እዩ።
1ጴጥሮስ 1፥18-19 እቲ ዝደሓንናሉ ዋጋ ክቡር ምዃኑን ካብ ወለዲ ዝውረስ ፍረ ኣልቦ ህይወትን ሃብቲ ይኹን ወርቅን ብሩርን ክዕድገና ከምዘይክእል ንናይ በጃነት ክርስቶስ ብኽብሪ ዋጋኡ መዳርግቲ ኣልቦ ምዃኑ ይገልጽ።
1ይ ጴጥሮስ 1 (1 Peter)
18-19፤ ካብቲ ኻብ ኣቦታትኩም እተቐበልኩምዎ ኸንቱ ንብረትኩም፡ ከም ብደም እቲ ኣበርን ርኽሰትን ዜብሉ ገንሸል፡ ብኽቡር ደም ክርስቶስ እምበር፡ ብጠፋኢ ነገር፡ ብብሩር ወይስ ወርቂ፡ ከም ዘይደሐንኩም፡ ትፈልጡ ኢኹም።
በዚ ድማ እታ ከም መእተዊ ተጠቒመላ ዘለኹ ቃል ἀvtίλutpov antilutron ትብል ቃል ዛዛሚ መግለጺ ዘለዋ ቃል እያ።
ነዚ ሓሳብ እዚ ጎይታ የሱስ ኣብ ማቴ 20፥28 ገሊጽዎ ኣሎ
ማቴዎስ 20 (Matthew)
28፤ ወዲ ሰብ ድማ፡ ኬገልግልን ህይወቱ ምእንቲ ብዙሓት በጃ ኼሕልፍን እምበር፡ ኬግልግልዎ ኢሉ ኣይመጸን።
ከምኡ እውን ጳውሎስ ካብዚ ሓሳብ ተበጊሱ ኣብ 1ጢሞ2፥6 ደጊሙ ኣነጺርዎ ኣሎ።
እዚ ቃል እዚ ኣብ ሓድሽ ኪዳን ተደጋጋሚ ጠቒስዎ ኣሎ (ሉቃ21:28; ሮሜ 3:24; 8:23 ; 1 ቆረ1:30; ኤፌ 1:7, 14; 4:30 ; ቆሎ1:14;
እብ 9፥15 ፣ 11፥35) ተገሊጸን ኣለዋ።
ይቕጽል,,,,,,,,
1ምብጃው ጎይታ የሱስ ካበይ ስጋብ ኣበይ
2ብኸመይ ኣገባብ
3ስራሕ ምብጃው ጎይታ ኣባና እንታይ መስርሕ ይፍጽም።
4ስቓይ ክርስቶስን ደም መስቀሉን ኣብ ክብርን ንግስነትን
ይቕጽል,,,,,,,,,,,,,,,
ኣብዚ ሓሳብ እዚ ሃናጺ ርእይቶን ምኽርን ክትህቡ ብፍቕሪ ጎይታ ይጽወዓኩም ኩሉ ንምህናጽ ይገበር።
ሓውኹም
ዓወት ታደሰ
በጃነት እቲ ለዋህ ጎይታይ
Tools
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ናይ ርእስኻ መንበሪ-ቦታ
Eget boende – tigrinska
እዚ ሓበሬታ’ዚ፡ ንዓኻ ዑቕባ-ሓታቲ ዝዀንካ፥ ነቲ ኣብ ሽወደን ዑቕባ ንምርካብ ሓቲትካሉ ዘሎኻ ጉዳይ መልሲ እናተጸበኻ፥ ኣብ ናይ ርእስኻ መንበሪ-ቦታ ንምቕማጥ ዝሓሰብካ ዝተዳለወ ሓበሬታ እዩ።
ኣብ ናይ ”ሚግራሾንስቨርከት” መንበሪ-ቦታ ንምቕማጥ ዘይትደሊ እንተ ዄንካ፥ ባዕልኻ ትቕመጠሉ ቦታ ክተናዲ ትኽእል ኢኻ። ብዙሓት ሰባት፡ ክሳብ’ቲ ናይ’ቲ ዑቕባ ሓቲቶምሉ ዘሎዉ ጉዳይ መልሲ ዚረኽቡ፥ ምስ ኣዕሩኽቶም ወይ ኣዝማዶም ኪቕመጡ ዝመርጹ ኣሎው። መንበሪ-ቦታኻ ባዕልኻ ክተዳሉ እንተ መሪጽካ፥ ነቲ ናይ መንበሪ-ቦታኻ ወጻኢታት ውን ባዕልኻ ኢኻ ትሽፍኖ። መንበሪ-ቦታኻ ባዕልኻ ክተዳሉ እንተ መሪጽካ፥ ነቲ ናይ መንበሪ-ቦታኻ ወጻኢታት ውን ባዕልኻ ኢኻ ትሽፍኖ።
ኣብ ናይ “ሚግራሾንስቨርከት” መንበሪ-ቦታ ዲኻ ትመርጽ ወይ ናይ ገዛእ ርእስኻ መንበሪ-ቦታ ክተዳሉ ብዘየገድስ፤ መታን “ሚግራሾንስቨርከት” ኣብቲ ዚደልየካ ጊዜ ኪረኽበካ ኪኽእል፥ ትርከበሉ ቦታ ንጹር ኪኸውን ይግባእ። ኣብቲ ናይ ትጽቢትካ ጊዜ ኣድራሻ ምስ ትቕይር፥ ነቲ ናይ ቤትጽሕፈት ምቕባል ስደተኛታት ኣሃዱ (mottagningsenhet) ናብ ሓድሽ ኣድራሻኻ ክትፈልጦ ከም ዚግብኣካ ዘክሮ።
ሓድሽ ኣድራሻኻ ኣበይ ምዃኑ መልእኽቲ እተሕልፈሉ ኦርኒክ፡- Adressändring (ኣድራሻ ምቕያር)፡ ናይቲ ኦርኒክ ቁጽሪ Mot93 እዩ። (ብቛንቛ ሽወደን) Pdf, 631.9 kB, opens in new window.
ነዚ ኦርኒክ’ዚ በዚ ዚስዕብ ኣገባብ ትመልኦ Adressändring (Mot 93)
ገለ ፍሉያት መንበሪ-ቦታታት፡ ነቲ ገንዘብ ናይ ምርካብካ መሰል ኪጸልዎ ይኽእል’ዩ
ገለ መንበሪ-ቦታታት ማሕበረ-ቁጠባዊ ብድሆታት ዘሎዎም ኣሎዉ’ዮም። እንተ ደኣ ናብ ከምዚ ዓይነት ናይ መንበሪ-ቦታ ከባቢ ግዒዝካ፥ ኴንካ፥ ነቲ ዚወሃበካ ”መዓልታዊ ሓገዝ ገንዘብ” (dagersättning) ከምኡ ውን ”ፍሉይ ናይ ገንዘብ ደገፍ” (särskilt bidrag) ንምርካብ ዝነበረካ መሰል ከቛርጽ’ዩ። እንተ ደኣ ዝተመዝገብካሉ ኣድራሻ ካልእ - እቲ ብሓቂ እትቕመጠሉ ኣድራሻ ድማ ካብኡ ዝተፈልየ ዀይኑ ውን፥ እቲ ዚወሃበካ ”መዓልታዊ ሓገዝ ገንዘብ” (dagersättning) ከምኡ ውን ”ፍሉይ ናይ ገንዘብ ደገፍ” (särskilt bidrag) ንምርካብ ዝነበረካ መሰል ከቛርጽ’ዩ። ንኣብነት ከም ናይ ቡስጣ ኣድራሻኻ ጥራይ ትጥቀመሉ’ዩ።
ኣብዚ ታሕታ፡ እቲ ክትግዕዘሉ ሓሲብካ ዘሎኻ ናይ መንበሪ-ቦታ ኣድራሻ፥ ኣብ ከምቲ እቲ ካብ ”ሚግራሾንስቨርከት” ዚወሃበካ ”መዓልታዊ ሓገዝ ገንዘብ” (dagersättning) ከምኡ ውን ”ፍሉይ ናይ ገንዘብ ደገፍ” (särskilt bidrag) ንምርካብ ዘሎካ መሰል ኪጸሉ ዚኽእል ምዃኑ ክትርእዮ ትኽእል ኢኻ።
ነቲ ኣድራሻ ኣብዚ ጸሓፎ
ብቐጠልያ ዝተመልከት = ናብዚ ኣድራሻ’ዚ እንተ ግዒዝካ፡ እቲ ሓገዝ ገንዘብ ናይ ምርካብካ መሰል ኣይከቛርጽን’ዩ።
ክተስተውዕሎ ዚግባእ፡ መታን ሓቀኛ መልሲ ክትረክብ፥ ቅኑዕ ዝዀነ ኣድራሻ ክትጽሕፍ ከም ዘሎካ እዩ። ናይ ፖስታ ሳጹን ቁጽሪ ኣይሰርሕን’ዩ።
ኵሉ ጊዜ ናይ ”ሚግራሽንስቨርከት” መንበሪ-ቦታ ክትረክብ መሰል ኣሎካ
ብገለ ምኽንያት ኣብቲ ባዕልኻ ዘዳለኻዮ መንበሪ-ቦታ ምቕማጥካ ክትቅጽል ምስ ዘይትኽእል፥ ናብቲ ክፉት ቦታ ዘሎዎ ናይ ”ሚግራሾንስቨርከት” መንበሪ-ቦታ ክትግዕዝ ትኽእል ኢኻ። ብዛዕባ’ዚ ተወሳኺ ሓበሬታ ንምርካብ፥ ናብቲ ምዝጉብ ዝዀንካሉ ቤት ጽሕፈት ምቕባል ስደተኛታት ኣሃዱ (mottagningsenhet) ርክብ ግበር።
ክትጸንሕ እንተ ተፈቒዱልካ
ኣብ ባዕልኻ ዘዳለኻዮ መንበሪ-ቦታ እናተቐመጥካ፥ መንበሪ-ፍቓድ (uppehållstillstånd) እንተ ደኣ ተዋሂቡካ፥ ሽዑ ውን ንዓኻ ዚኸውን መንበሪ-ቦታ ባዕልኻ ኢኻ ክትረክብ ዚግብኣካ። መብዛሕትኡ ጊዜ ብድሕሪ’ቲ መንበሪ ፍቓድ ምርካብካ፥ እቲ ካብ “ሚግራሾንስቨርከት” ኪህልወካ ዚኽእል ሓገዝ ናይ ምርካብ መሰል እንተ ነውሐ ንሓደ ወርሒ’ዩ።


text:
እወ ! ሕጂ’ውን ካብ ኣባላት ዞባ ኤውሮጳ 1 መስክረም 2017
ዝኸበርኩም ኣባላት ሰዲህኤ ዞባ ኤውሮጳ
ዝኸበርካ ኣቦ መንበር ዞባ ኤውሮጳ
ሎሚ’ውን ደጊምና ኣብ ዘልኽምዎ ቦታ ሰላምታና ይብጻሕኩም ንብል። እወ። ሕጂ’ውን ካብ ኣባላት ሰዲህኤ ዞባ ኤውሮጳ ምዃና ከነረጋግጸልኩም ንፈቱ። ኣባላት ሓደ ጨንፈር ስለ ዘይኮና ከኣ ካብ ኣባላት ዞባ ኤውሮጳ’ና ክንብል ግድነት እዩ። ኣባላት ዞባ ኤውሮጳ ንኸይንብል ዝኽልክለና ሕጊ’ውን ዘሎ ኣይመስለናን። ካብ ኣባላት ሰዲህኤ ዞባ ኤውሮጳ ክንብል እንከሎና ድማ ንንየተሉ ኣገዳሲ ታሪኻዊ ተርኽቦ ስለ ዘለዎ ብማዕረ ንስለ ንውንኖ፡ ሰልፍና፡ ሓድነትና ክንብል ንስለ ዝጠቀስናዮ የዅርዓና። ዝያዳ’ምበር ከሕጉሰኩም ዝግባእ ዝነበሮ’ዩ ንብል። እቲ ዘሕዝን ንሰልፍና ኣትይዎ ዘሎ መድረኽ ብሓደ ሕጋዊ ዝዀነ ኣገባብ መዋጽኦ ክንረኽበሉ ንኣባላትናን ንህዝብናን ክንገልጽ ዘውጻእናዮ መልእኽቲ ብዙሕ ዘጉህን ዘሕርቅን ነውራም ዘብል ምንባሩ’ዩ።
ሎሚ ሓሙስ ዕለት 31 ነሓሰ 2017 መብርሂ ንኣንበብቲ ካብ ዞባ ኤውሮጳ ኣብ ትሕቲ ዝብል መግለጺ፡ ብሽማግለ ሰዲህኤ ዞባ ኤውሮጳ፡ ኣብ ንሓርነት.ኦርግ ሰፊሩ ይርከብ። መግለጺ ሽማግለ ሰ.ዲህ.ኤ ዞባ ኤውሮጳ ንኣንበብቲ መብርሂ ብማለት ኣስፊርዎ ይረከብ። መን መብርሂ ከም ዝሓተተ’ኳ ዘገድስ እንተዘይኮነ፡ ብዛዕባ ዘይጸሓፍዎን ኣብ’ቲ መልእኽቲ ሓሳቦም ዝወሰኽሉ ዘይነበረ እንተዀይኑስ ብከመይ መንገዲ መብርሂ ክህቡ ይኽእሉ።
በንጻሩ እቶም ካብ ኣባላት ዞባ ኤውሮጳ ኢሎም መልእኽቲ ዝጸሓፉ’ዮም መብርሂ ክሕተቱ ዝግባእ ከም ዝነበረ ንርዳእ፡ ግን ካብ እግሪ ኣፍ ይዕንቀፍ ስለ ዝዀነ ጸገም የለን። ምናልባሽ’ውን ነቲ መልእኽቲ መብርሂ እንተተዋህቦ ዝጽላኣ እምበይ ነበረን። መልእኽቲ ሽማግለ ዞባ ኤውሮጳ ግን መብርሂ ዘይኮነስ፡ እንታይ ደኣ ዝከላኸል፡ ዝቃወም፡ ከይዱ ከይዱ ከኣ ነውራም መልእኽቲ ነይሩ ብዝብል ዝኸስስ እዩ ።
ኣብ’ዚ ክበርህ ዘለዎ ኣገዳሲ ጉዳይ፡ እቲ መልእኽቲ ካብ ኣባላት ዞባ ኤውሮጳ ሰዲህኤ ዝብል’ምበር፡ ከም ዘለዎ ብሙሉእ ኣባላት ሰዲህኤ ዞባ ኤውሮጳ ክሳብ ዘይበለ እንተ በዚ እንተ በቲ መልእኽቲ ክመሓላልፍ ይኽእል እዩ። ኣባላት ስለዝዀና ከኣ ግድነት’ዩ።
ብመሰረቱ መበገሲ ጽሑፍ፡ ሰልፊ ኣትይዎ ካብ ዘሎ ውሽጣዊ ፖለቲካውን ስርዒታውን ቅልውላው ንምድሓን ክግበር ንዘለዎ ሓሳብ ዘጠቃለለ’ምበር ካልእ ኣይነበረን። ሽማግለ ዞባ ኤውሮጳ ካብ’ቲ ዝተባህለስ ንፈውሲ ሓንቲ ነጥቢ’ኳ ኣየልዓለትን።
ሽማግለ ዞባ ኤውሮጳ ሰዲህኤ ብዛዕባ ኣብ ጉባኤን ቅዋምን፡ ኣብ ጉባኤ ዝተመርጸት መሪሕነት፡ ዝነደፈቶን ዘውጽኣቶን ፖሊሲታት ተማእዚዙ ዝሰርሕ ጨንፈራት ከም ዘሎ፡ ኣስተምህሮ ሓደ ሸነኽ፡ ኩሉ ኣባል ሰዲህኤ ኤውሮጳ ኣብ ውሳኔታት መሪሕነቱን ዕግበት ኣለዎ ንምባል በቲ ካልኣይ ሸነኽ፡ ዝወጸ ጽሑፍ ይመስል። ተወሳኺ ይንዋሕ ይሕጸር ኣብ ቃልሲ ምስኦም ንዝጸንሑ ኣባላት በቲ ደረጃ’ቲ ክቀርብዎም ዝግባእ ኣይነበሮን።
ኣብ ጉባኤታት ሰልፊ፡ ዞባ፡ ይኹን ጨንፈር ዝግበር ክትዓት ፍልልያት ኣይምዝገብን ነይሩ ማለት ኣይኮነን። ይኹን’ምበር ኣብ ጉዕዞ ሰልፊ ነዞም ፍልልያት ንምጽባብ ዝካየድ ስርሓትን፡ ኣብ ሓደ ዘተኣማምን ባይታ ቃልሲ ዝበጽሓሉ ኣገባብ ኣሰራርሓ ተጠቕሚካ’ምበር፡ ንዝነበረ ፍልልያት ብምስዋርን፡ ውሳኔ ውሳኔ እዩ እንዳበልካ ብድርቅና ዝብጻሕ ዓወት ኣይኮነን። ሽማግለ ዞባ ኤውሮጳ’ውን ነዚ ንምፍታሕ ክሳብ ሰልፋዊ ዋዕላ ክግበር ዝቀረበ ሓሳብ እዝኒ ኣይሃበትሉን።
ኣብ ሰዲህኤ ስርዒታዊ ኣሰራርሓን፡ ሓሳብካን ርእይቶኻን ብነጻ ምግላጽ እንዳሃለወ ብሕጓ እንታይ ኣምጽኦ ይብሉ ሽማግለ። ዘዛርብ ዘሎ፡ መጀመርታ እታ መልእኽቲ ኣብ ኢዶም ስለ ዘይበጽሐ እምበር ርእይቶ ኣይጽላእን ክብሉ ዝደለዩ ይመስሉ። ውሳኔ ባይቶ ንምውንዛፍ ኣባል፡ ጉዳይ ዞባ ኩሉ ዝፈልጦ እንዳሃለወን፡ ነቲ ጉዳይ ከም’ዚ ኢሉ ክቅጽል ሽማግለ ዞባ ኤውሮጳ ጠጠው ክሳብ ዘየበለቶ፡ፍታሕ ዝኸውን ሓሳብ ክሳብ ዘየቅረበት፡ ብዘይ ሕቶ ርእይቶ ውሳኔ መሪሕነት ዝሓዘለ መልእኽቲ ክተመሓላልፍ ዘይትጽበዮ ነገር ኣይኮነን። ኣብ ተሞክሮና ከኣ፡ ዝቀርብ ሓሳብ ኣገዳስነቱ እንታይ ይመስል፡ ናበይ ገጹ እዩ ዝብል ሚዛን የድሊ።
ካልእ ክሕበር ኣለዎ ንብሎ፡ መልእኽቲ ካብ ኣባላት ሰዲህኤ ኣብ መስከረም.ኮም ጥራሕ ኣይኮነን ተዘርጊሑ፡ ኩሉ ብዕሊ ዝተለኣኸሉ ይኹን፡ ካብ ዝወጸ ጽሑፋት ሊንክ ብምግባር ምዝርጋሕ ኣብ ክሊ መራኸቢ ብዙሓት ኤርትራ ሓድሽ ኣብ ልዕሊ ዘይምዃኑ፡ ሽማግለ ዞባ ኣብ መከረም.ኮም ብምውጽኡ ክብልዎ ዝደለዩ ዘለዎም ይመስሉ። ከምኡ እንተደኣ ኮይኑ ካብ’ዛ ሓንቲ መልእኽቲ ንላዕሊ ንጥፈታት ሰዲህኤ ሙሉእ እንድዩ ክዝርጋሕ ጸኒሑ፡ እሞ ሽማግለ ዞባ ብዛዕባኡ እንታይ ርእይቶ ነይርዎም፡ እዚ ሕቶ ናበይ ገጹ ከስፍሕ ከም ዝደለየ መረዳእታ የብሉን።
ኣባላት ሰዲህኤ፡ ንዘለዎም ርእይቶን ሓሳብን፡ ብዘይገለ ተጽዕኖ ኣብ መጋባእያ ክዛረቡ ዕድል መሰልን እንዳሃለዎም ዝብል ፡ መን ይፈልጥ ኣብ ጉባኤ ሰልፊ፡ ኣብ ጉባኤ ዞባ ኤውሮጳ፡ ኣብ ጉባኤ ጨንፈር ርእይቶኦም ዝሃቡ ከም ዝነበሩ እንተዝፍለጥስ ክንደይ ጽቡቕ ነይሩ።ይኹን’ምበር እዚ ኣገባብ ቃልሲ ንፍታሕ ዘይበቕዐን።
ብካልእ መዳይ ክረአ እንከሎ ከም ኣብነት ብደረጅ ደምበ ተቃውሞ እቲ ከም ሰልፊ መጠን ኣብ ባይቶ ንሃሉ ኣይንሃሉ፡ ንህዝቢ ክፈልጦ ኣለዎ እንብሎ ንዝርግሖ ዝነበርና ሓበሬታን ኣሰራርሓን ግጉይ ነይሩ ማለት ክኸውን ኣለዎ ወይስ ?
ገገለ ካብ መልእክትና
ባይቶ ዘመሓላለፉ ውሳኔ ኣይተቀበልናዮን፡
ህውኽ ነይሩ፡
ንትጽቢትና ዘዳኽም ኣሰራርሓ፡
ዝምድናታትና ዘላሕልሕ እዩ ዝብል።
ምእንቲ’ዚ ዞባ ሽማግለ ነዚ ዝባሃል ዘሎ ኣብ ውሳኔ ደሪቁ ዘይኮነስ መውጽኢ ሓሳብ፡ መታዓረቂ ሓሳብ እዩ ክፍትሽ ዝነበሮ። ደሓር ከኣ ኣብ ሙሉእ ዓለም ዝተገብረን ዝግበርን፡ ሰልፊ ይኹን ካልኣ ኣወዳድባ ንምድሓን ሓድነት ንምሕላው ከም ሓድሽ ተርእዮ ኣብ ሰዲህኤ ዝተራእየ ኣይኮነን።ህን ዝገረመኩም ትመስሉ። ከም’ቲ ብዛዕባ ካልኦት ውድባት ነንብቦ ብዛዕባ ሰልፍና እንተንበብኩም ነውሪ ድዩ፡ ነውሪስ ፈውስ ንምድላይ ኢድካ ዘይምዝርጋሕ እዩ። ነውሪ ንብጾትካ ብትሕትና ዘይምምላስ እዩ፡ ነውሪ ንሙሉእ ዕድመኦም ምሳኻ ዝተቃለሱ ከም ሓደሽቲ ጀመርቲ ቃልሲ ብዛዕባ ስርዒት ክትምህር ምፍታን እዩ። ብሓጺሩ ዝቀረበ መልእክቲ ንዘተን ልዝብን ክሳብ ዝዓደመ፡ ንልዝብ ዘሎካ ቅሩብነት ሒዝካ ኣብ ባይታ ዘተ ምውራድ እዩ ዝግባእ ዝነበረ ንብል። ብዛዕባ ውሳኔ ማእከላይ ባይቶ ይኹን ፈጻሚት ሽማግለ ደኣ ኩሉ እንድዩ ሰሚዕዎ፡ እንተዀነ እቶም ኣብ’ዚ ጉዳይ ፍሉይ ርእይቶ ኣፈታትሓ ግርጭት ዝነበሮም ከኣ ንዑ ኣይፋልኩምን ዝበሉ፡ ፍሉይ ሓሳብ ከኣ ኣቅሪቦም። ሽማግለ ዞባ ግን ኣብ ውሳኔ መሪሕነት ደሪቁ ጠጠው ስለ ዝበለ ካልእ ሓሳብ’ውን ከምጽእ ከም ዘይክእል እዩ ዝዛረብ ዘሎ።ዝገደደ ከኣ ንሱ እዩ። ብውሽጥካ ዘይሰመርካን ዘይተረዳዳእካን፡ ዘተ መሪሕነት ጥራሕ ዘይኮነ ዘተ መሰረታት ዘይዕድምን እንሀኹ ዘይብልን ብኸመይ መንገዲ ንግዳማዊ ስምረትን ሓድነት የቋምት።
ብዛዕባ ውሳኔታትን ፖሊሲታትን ኣብ ጉባኤ ዝተመርጸት መሪሕነት ክምእዘዝ ኣለዎ ንዝብል፡ ሰዲህኤ ቅድሚኡን ፡ ኣብ ጉባኤታቶም ዝተመርጹ መርሕነታት ዘሕለፍዎ ውሳኔታት፡ ክስረዝ፡ ክሰሓብ ኣይሓተትን ድዩ ? እሞ ሰድህኤ ንዝተፈላለዩ፡ ኣብ ጉባኤታቶም ዝተመርጹ መሪሕነታት ብዛዕባ ሓባራዊ ጉዳይ ንዝሕልፍዎ ውሳኔታት ዳግማይ ርእይቶ ክገብርሉ፡ ክስሕብዎን ክስርዝዎን ኣብ ባይታ ዝርርብ ክወርዱ ኣይጠለበን ድዩ ? እሞ ከመይ ደኣ ኣባላት ሰዲህኤ ነቲ ኣብ ውሽጢ ሰልፉ ዝሓልፍ ውሳኔ ቅኑዕ ኣይኮነን ግጉይ እዩ ምስ ዝብልዎ፡ ክስሓብን ክዝረዝን ዘይጠልቡ ዘይሓቱን ከመይ ? እቲ ቃልስን ኣሰራርሓ ንጉዳይ ሃገርን ህዝብን ክሳብ ዝዀነ ብደረጃ ዋዕላ፡ ኪዳን፡ ሰልፍታት፡ ውድባት፡ ምንቅስቓሳት ውሳኔ ክስሓብን ክስረዝን ክሕተት ንቡር ዘይከውን። መሪሕነት ኣብ ውሳኔኡ ምስ ዝደርቀ ከኣ፡ ነቲ ደሪቁ ዘሎ ከለሳልሶን ኣብ’ቲ ንቡር ክምለስ ዝዓለመ ኣገባብ ቃልሲ ክፍተን ግድነት እዩ።
እሞ ሰዲህኤ ተሞክሮኡ ኣብ ሃገራዊ ጉዳይ ምስኡ ብዝተተሓሓዘ ኣብ ውሽጢ ሰልፉ ብማዕረኡ እንተዘይሓዞ ግጉይ ኣመለኻኽታ ኣፈታትሓ ግርጭት ኣለዎ ንምባል መዓስ ነውሪ ኮይኑ። ካልኦት ንዝውስንዎ ውሳኔታት፡ ንነቅፍ፡ ውሳኔ ክስርዙ፡ ውሳኔ ክስሕቡ ንጠልብን ጥራሕ እንተኮይና፡ በንጻሩ ውሳኔና ግን ኣይትንከፍን እዩ ዝብል እንተኮይኑ፡ ምርጫ ቃልሲ ኣብ ዕጹ መንገዲ በጺሑ ማለት’ዩ። እሞ መንገዲ ዝተዓጽዎም ኣባላት ክባላሓቱ መሰል የብሎምን ክትብሉ ኣይግባእን። ሽማግለ ዞባ ሓድሽ ሓሳብ ሒዙ እንተቀረበ ዝያዳ መምሓረሎም እምበር ደርረቅ ውሳኔ መሪሕነት ደኣ ከም ኣባላት ሰልፊ መጠን ብሓባር ዝሰማዕናዮን ዝበጽሓናን መልእክቲ እንድዩ።
ሕቶ ህዝቢ ንምምላስን፡ ሓድነት ሰልፊ ንምሕያልን፡ ደመበ ተቃውሞ ንምጥርፍ እንተተደልዩ፡ ከም’ቲ ኣብ ቅሉዕ መልእክቲ ካብ ኣባላት ዞባ ኤውሮጳ ብዝብል ዝተመሓላልፈ መልእኽቲ ንዝርርብ፡ ምርድዳእ፡ ዘተ ዋዕላ፡ ኮንፈረንስ እዩ ዝፈትሖ ኢልና ንኣምን።
ኣብ መወዳእታ ዘገድስ ብዛዕባ’ቲ ተመሓላሊፉ ዘሎ መልእክቲ’ምበር ቁጽሪ ኣይኮነን። ግን መልሲ ሽማግለ ዞባ ሰልፊ ንምድሓን ዝዓለም ጽሑፍ ዘይምንባሩ ከኣ ሎሚ ኣብ ዞባ ዘለዉ ሽማግለ ብዛዕባ ዝባህል ዘሎ ገዲፎም ከይደርቁ ንፍታሕ ክትሓባበሩን ክተሓጋገዙን፡ ኩነታት ከህድኡ ዝግባእ።ኣብ ቅርዓት ወጺኦም ዘይዛረቡ፡ ዝብል ዘረባ ዘሕፍርን የብሉን ዘፍርሕ ግን ኣለዎ፡ ንሱ ከኣ ብዝተወሰነ ደረጃ ሰልፊ ከይተሃሰየ ብመልእክቲ ንምትሕልላፍ ይከኣል ብዝብል’ምበር ካልእ ከም ዘይኮነ ክንጸር ይግባእ። እንተዘይኮይኑ ንስኻትኩም ተባዓት ውፉያት፡ ካልኦትን ከ ፈራሓት ወዘተ ኣብ ፍርድን ምንእኣስን ባጫን ከም ዘየድሊ ንርኢ። እዚ ሕጂ’ውን ከም ድፍረት ከይተቆጽረ ብጻይነታዊ ኣተሓሕዛን ትሕትናን’ምበር ልመና’ውን ኣይኮነን።
ዘለኣለማዊ ዝኽሪ ስውኣትና
ካብ ኣባላት ዞባ ኤውሮጳ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10826


text:
ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ፡ ልዕሊ 4ሺሕ ምሩኻት ውግእ ክፈትሕ ወሲኑ2022-05-20 07:57:55 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in ጽሑፋት ትግርኛ Read 182 times
- font size decrease font size increase font size
ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ካብቶም ኣብ ትሕቲኡ ዘለዉ ምሩኻት ወተሃደራት ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ልዕሊ 4 ሺሕ ክፈትሕ ከም ዝወሰነን ካብቶም ዝፍትሑ 401 ደቂ ኣንስትዮ ምዃነንን ድምጺ ወያነ ትግራይ ኣብ ናይ 18 ጉንበት 2022 ዜናኣ ገሊጻ። ድምጺ ወያነ ትግራይ ከም ምንጪ ዜናኣ ዝጠቐሰቶም ኣተሓባባሪ ጉዳይ ምሩኻት ኣቶ ብርሃነ ከበደ፡ እቶም ዝፍትሑ ብዛዕባ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝፈጸምዎ ክብደት ገበን ዝተጻረዩ ምዃኖም ሓቢሮም።
ኣቶ ብርሃነ ከበደ ከም ዝሓበርዎ እዞም ብምሕረት ዝፍትሑ ምሩኻት ወታደራት መብዛሕትኦም ካብ ክልል ትግራይ ወጻኢ ኣብ ዝተኻየዱ ውግኣት ዝተማረኹን ኣብ ውትድርና ነዊሕ ግዜ ዘየገልገሉ ብኣቆጻጽራ ኢትዮጵያ ብ2013ን 2014ን ተገዲዶም ዝተሰለፉን እዮም።
እቶም ዝፍትሑ ኣብ ትግራይ ኣብ ዝጸንሕሉ ብፍላይ ብመንጽር ተሳትፎ ኣብ ምጽናት ዓሌት፡ ምጽራይ ዝተኻየደሎም ምዃኖምን ቀንዲ ምኽንያት መፍትሒኦም ከኣ፡ ታሪኽ፡ ስነ ልቦና፡ ስብእናን ኣተሓሳስባን ትግራይ ዝለዓለ ምዃኑ ንምርኣይ ዝውሰደ ስጉምቲ ምዃኑ እቲ ዜና ድምጺ ወያነ ትግራይ ብተወሳኺ ኣመልኪቱ።
ካብቶም ናይ ምሕረት ዕድል ዝተዋህቦም፡ ብምኽንያት ብወሊድን ሕማምን ካልእን ዘለዉዎ ጸገም ኣብ ግምት ብምእታው ምዃኑ ዝጠቐሱ ኣቶ ብርሃነ ከበደ፡ ህዝቢ ትግራይ ይቕረ በሃላይ፡ ብሰብኣውነት ዝግደስን ብደረጃ ኣተሓሳስባ ሒዝዎ ዝመጸ ምዃኑን ንምርኣይን እዩ ኢሎም።
እቲ ዜና ህዝቢ ትግራይ ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ኣዝዩ ዝለዓለ ጸገም እናሃለወን ንገዛእ ርእሱ እናጠመየን ጸገሙ ተጻዊሩ፡ ነዞም ምሩኻት ካብታ ዘላቶ ይቕልቦምን የሕክሞምን ከም ዘሎን ንመጻኢ እውን ከም ዝቕጽሎ ጠቒሱ። እዚ ከኣ ብመንጽር ዓለም ለኻዊ ሕጊ ኣተሓሕዛ ምሩኻት ዝካየድ ዘሎ ምዃኑ ኣቶ ብርሃነ ከበደ ሓቢሮም።
እዚ ከምዚሉ እንከሎ፡ ሓያሎ ነቲ ኩነታት ዝተኸታተሉ ወገናት እዞም ልሚ ብምሕረት ዝፍትሑ ዘለዉ እንደጋና ጽባሕ ተመሊሶም ንህዝቢ ትግራይ ከይወግእዎ እንታይ ውሕስነት ኣለዎ ብዝብል ነቲ ውሳነ ነቒፈምዎ ኣለዉ።


text:
Radio Erena: 10 January 2019
ዚምባብዌ፣ መማህራንን ሓካይምን ናይ ናብራ ምምሕያሽ ብምጥላብ፣ ስራሕ ደው ናይ ምባል ኣድማ የካይዱ ከምዘለዉ ማዕከናት ዜና ካብ ሃራረ ሓቢረን።
ኣማኢት ሓካይም እታ ሃገር ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣትሒዞም ንዝጀመርዎ ኣድማ’ዮም፣ መማህራን ኣብዚ ሰሙን’ዚ ተጸንቢሮሞ ዘለዉ።
ኣብዚ ካብ ሮቡዕ 9 ጥሪ ኣትሒዙ ዝካየድ ዘሎ ተቓውሞ፣ ልዕሊ 100 ሽሕ መማህራን ክሳተፍዎ ትጽቢት ከምዘሎ ማሕበር መማህራን እታ ሃገር ንኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ኣፍሊጡ።
ዚምባብዌ፣ ንነዊሕ ዓመታት ሓኒቑዋ ዘሎ ቁጠባዊ ቅልውላው ክፍታሕ ብዘይምኽኣሉ፣ ወሰኽ ደሞዝን ምምሕያሽ ናብራን ዝጠልብ ኣድማታት በብእዋኑ ክካየድ ጸኒሑ’ዩ።
ይኹን’ምበር ድሕሪ ምእላይ ፕረዚደንት ነበር ሮበርት ሙጋበ፣ ኣብዚ ክልተ ዓመታት ካብ ዝተኻየዱ ኣድማታት፣ እዚ እቲ ዝሰፍሐ ምዃኑ ይግለጽ።


text:
ብሰንኪ ዝተኣታተወ ሓድሽ ውደባን ኣመዳድባን "ኣብ ዝተፈላለያ ጨናፍር ቤት ጽሕፈታት መንገድን መጎዓዚያን ኣዲስ ኣበባ ክንሰርሕ ዝፀናሕና ልዕሊ 600 ሰራሕተኛታት ከይተመደብና ተሪፍናን ካብ ስራሕ ተባሪርናን" ክብሉ ቚጥዐኦም ኣስሚዖም።
ብመሰረት ዝቐረበ ቚጥዐ : እቲ ሓድሽ ምደባ ፖለቲካዊ ኣመለኻኽታ ኣብ ግምት ዘእተወ እዩ ክብሉ እውን እቶም ሰራሕተኛታት ተዛሪቦም ኣለው።
ካብቶም ካብ ሕጊ ወፃኢ ተባሪርና ዝበሉ ሓንቲ ንቪኦኤ ቃላ ዝሃበት "ቀዳምነት ዝተውሃቦ ንኣባልት ውድብ እዩ" ኢላ።
"ዋላ ሓደ ሰራሕተኛ እውን ኣይተባረረን" ዝበለ እቲ ቤት ጽሕፈት: እቲ ሓድሽ ምደባ ልምዲ ስራሕን ትምህርትን መሰረት ዝገበረ ምዃኑን: በቶም ሰራሕተኛታት ዝቐረበ ሓበሬታ ጌጋ እዩ ይብል።
ምኽትል ሓላፊ እቲ ቤት ጽሕፈት ኣቶ ቢኒያም ምክሩ "ካብ ስራሕ ዝተባረረ ዋላ ሓደ ሰብ የለን" ኢሉ።
ብመሰረት ሓበሬታኡ: በቲ ሓድሽ ኣወዳድባ ትምህርትን ልምዲ ስራሕን ዘየማልኡ ሰራሕተኛታት በብዝርከብሉ ክፍለ ከተማታት ብዝሓዝዎ ደሞዝ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣብያት ፅሕፈት ክምደቡ እዮም ድማ ኢሎም።
ንሶም ካብ ምደባ ወፃኢ ፣ዝተባረረን ዝተነከይን ዋላ ሓደ ሰራሕተኛ መንግስቲ የለን ክብሉ ደጊሞም ኣፍሊጦም። እቲ ቤት ጽሕፈት ስርዓት መጎዓዚያ እታ ከተማ ንምዕርራይ ብዝብል ሓድሽ ኣወዳድባ ከምዝጀመረ ይጠቅስ ፀብፃብ እስክንድር ፍሬው።


text:
Radio Erena: 08 March 2020
መራሕቲ ደቡብ ሱዳን ስልጣን ተመቓሪሖም ሓድሽ መንግስቲ ንምምስራት ኣብ ዝዳለዉሉ ዘለዉ እዋን፣ ኣብታ ሃገር ሰፊኑ ዘሎ ብልሽውና ሰማይ ዓሪጉ ከምዘሎ ተገሊጹ።
ሰበስልጣናት ደቡብ ሱዳን፣ ስልጣኖም ተጠቒሞም ይኹን ብሓይሊ ብረት፣ ካብ ንብረት ህዝብን ሃገርን፣ ዘይተኣደነ ሃብቲ ኣኻዕቢቶም ከምዘለዉ’ዩ ብዝተፈላለዩ ወገናት ዝግለጽ ዘሎ።
ናይ ዓባይ ብሪጣንያ ሃገራዊ ማእከል ምክልኻል ገበን ብሓሙስ ሓሙሽተ መጋቢት ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ነጋዶን ሰበስልጣናትን ደቡብ ሱዳን፣ ምስ ኣብ ብሪጣንያ ዝርከባ ትካላት ርክብ ብምክያድ፣ ብሸፈጥ ንዘዋህለልዎ ገንዘብ ከየሕጽቡ ጥንቃቐታት ክግበር ጸዊዑ።
እቲ ትካል ምክልኻል ገበን፣ ብፍላይ ሰበስልጣናት ደቡብ ሱዳን ብብልሽውናን ብምፍርራህን ዝኣከቡዎ ገንዘብ፣ ምስ ናይ ወጻኢ ትካላት ብምሽራኽ ንብረቶም ከውጽኡ ይፍትኑ ኣለዉ ክብል ኣጠንቂቑ።
ከምዝዝከር ኣብ ወርሒ መስከረም ናይ 2019 ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፣ ዜጋታታ ምስ ገለ ሰበስልጣናት ደቡብ ሱዳን ዝኾነ ፋይናንስያዊ ዝምድና ከይምስርቱ መጠንቀቕታ ኣውጺኣያ።
ናይ ስልጣን ቁርቁስ ዘበገሶ ውግእ ሓድሕድ ደቡብ ሱዳን፣ ንመነባብሮ ህዝቢ ድሂኹዎ ከይኣክል፣ ዕቑር ሃብቲ ነዳዲ’ታ ሃገር ኣብ ኢድ ውሑዳት ወዲቑ ክብሉ’ዮም ሓያሎ ወገናት ዝኸሱ።
ኣብ ደቡብ ሱዳን ሰፊኑ ዘሎ ብልሽውና ሰማይ ዓሪጉ ከምዘሎ ተገሊጹ
Radio Erena: 08 March 2020


text:
መደብ ትግባረ ንምክያድ ምርጫታት ኣካባቢያዊ ባይቶ
ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኤርትራውያን ንምድንፋዕ ህዝባዊ ምንቅስቓስ!
(ዓለምለኻዊ ተበግሶ)
መደብ ትግባረ ንምክያድ ምርጫታት ኣካባቢያዊ ባይቶ
ነሓሰ 17፡ 2016
መለለዪ ቁ.፡ 08/2016/04/001
ተልእኾ ዓለምለኻዊ ተበግሶ ፡-
ቀንዲ ተልእኾ ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኤርትራውያን ንምድንፋዕ ህዝባዊ ምንቅስቓስ (ካብዚ ንደሓር ዓለምለኻዊ ተበግሶ ተባሂሉ ይጸሓፍ) ንኹሎም ኤርትራውያን ተሓታትን ነባርን ቅዋማዊ መንግስቲ ንምትካል ንጡፍ ተሳፎ ዘበርክቱሉ መንገዲ ንምጽራግ ኢዩ።
መዝነትን ደረትን ዓለምለኻዊ ተበግሶ፡-
መዝነት ዓለምለኻዊ ተበግሶ: ዳያስፖራ (ኣብ ወጻኢ ሃገራት ንዝተባታተኑ) ኤርትራውያን፡ ኣካባቢያዊ፡ ዞባውን ዓለምለኻውን ባይቶታት ከቑሙን፣ ካብ ታሕቲ ንላዕሊ ህዝባዊ መንገዲ ብምጥቃም፡ ሕጋውያን ዓለምለኻዊ መራሕቲ ክመርጹ ንኽኽእሉ ምስራሕ ኢዩ። ዓለምለኻዊ ተበግሶ ናብ ንቑሕን ስሙርን ዓለምለኻዊ መሪሕነት ዘተኰረ ተራድኦኣዊ ኣሳላጢ ድኣ`ምበር፡ ንስልጣን ዝወዳደር ኣካል ኣይኮነን። ዓለምለኻዊ ተበግሶ ዛጊት ንህዝቢ ይጥርንፉ ናይ ዘለዉ ካልኦት ጻዕሪ ምድጋም ኣይህቅንን፣ ወይ ኣባላት ዓለምለኻዊ ተበግሶ ዝኾነ ናይ መሪሕነት ቦታ ንምሓዝ ባህጊ የብሎምን።
መእተዊ
ኣብ ሃገርና እናኸፍአ ዝኸይድ ዘሎ ኩነታት ኣብ ግምት ብምእታው፡ በቲ ኣብ ሃገርና ዝኸይድ ዘሎ ብርግጽ ዘይሳቐ ኤርትራዊ የለን ክበሃል ዝከኣል`ዩ። እንተ ኾነ ግን፡ ነቲ ኹሉ ነድርን ብስጭትን፡ ኣብ ሃገርና ንእወንታዊ ለውጢ ሓይሊ ንኽኸውን ነትርበሉ ኣጋባብ ገና ኣይረኸብናን።
ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኩሎም ኤርትራውያን ስቓይ ህዝቢ ኤርትራ ብዝተኻእለ ኣብ ዝሓጸረ ጊዜ ዘኸትመሉ፡ ብንጥፈት ንኺኣትዉ መንገዲ ምጽራግ ኢዩ።
እቲ ክንእመኖ ዘለና፡ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ንዝተባታተኑ ኤርትራውያን ኣብ ሃገርና እወንታዊ ለውጢ ንምምጻእ ነጢፎም ካብ ምስታፍ ዓጊቱዎም ዘሎ፡ ሃገርና ንምድሓን፡ ንኹሎም ኣብ ወጻኢ ሃገራት ንዝተባታተኑ ኤርትራውያን ወኪሉ ንጥፈታት ዘወሃህድ፡ ስሙር ህዝብን/ናይ ዜጋ ትካላትን፡ ብድሞክራሲያዊ ኣጋባብ ዝተመርጸ ሕጋዊ መሪሕነትን ብዘይምህላው ኢዩ። ኣብ ወጻኢ ሃገራት ተባታቲንና ናይ ዘሎና ኤርትራውያን ሓይልን ጸጋታትን ናጻ ዝፈትሑን ዝውልዑን ሰረታት ትካላትን መራሕትን የድልዩና።
ህዝቢ ኤርትራ/ህዝባዊ ምንቅስቓስ
እዚ ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ፡ (ካብዚ ንደሓር ህዝባዊ ምንቅስቓስ ተባሂሉ ይጸሓፍ) ንነፍስ ወከፍን ንኹሉን ደላይ ፍትሒ ኤርትራዊ፡ ኣብ ድሕነትን ህዱእ ምስግጋርን ኤርትራ ናብ ደሞክራሲያውን ቅዋማውን ምምሕዳር ንጡፍ ተራ ንኺጻቱ ንምግባር ካብ ታሕቲ ንላዕሊ መንገዲ ዝተወደበ፡ ዜጋ ዝመሰረቱ፡ ምንቅስቓስ ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ኢዩ። ኣብ ነናይ ኣካባቢኦም ወይ ከተማታት ዝነብሩ ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ዜጋታት`ዮም መሰረት ህዝባዊ ምንቅስቓስ። ስለዚ፡ እቲ መሰረታዊ ኣቃዋውማ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ኣብ ኣካባቢ/ከተማታት ናይ ዝነብሩ ኩሎም ደለይቲ ፍትሒ ኣካባቢያዊ ባይቶ - ባይቶ ዓዲ ኢዩ። ኣብ ዞባ/ሃገር፡ ኣካባቢያዊ ባይቶ ዓዲ ብደረጃ ዞባ ተኣሳሲሮም ዞባዊ ባይቶ ህዝባዊ ምንቅስቓስ የቝሙ። ኩለን ዞባታት ዓለምለኻዊ ባይቶ ሃገራዊ ህዝብዊ ባይቶ ብምቛም ብዓለምለኻዊ ደረጃ ይሰምራን ይተኣሳሰራን። ዓለምለኻዊ ባይቶ፡ ናብ ድሕነትን ደሞክራሲያዊ ምሕደራን ዘሰጋግር ዕዉት ቅርጸ መንገዲ መሪሕ ዝትራተጂ ይስእል፣ ነቲ መሪሕ ስትራተጂ ብምሉእ ስልጣናት ዝፍጽምን ኣብ ግብሪ ዝትርጉምን ፈጻሚ ኣካል ይመርጽ።
ተራ ዓለምለኻዊ መሪሕነት
እቲ ቀንዲ ተራ ዓለምለኻዊ መሪሕነት፡ ምስ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ሰልፍታትን ሓይልታት ለውጢ ኣብ ውሽጢ ኤርትራን ብምትሕብባር፡ ንመላኺ ስርዓት ንምእላይን፡ ንሃገር ናብ ደሞክራሲ ዘሰጋግር መሰረትን መደብን፡ ውጽኢታዊ ናይ ኣሰራርሓ ስትራተጂ ምስኣል`ዩ። እቲ ሓላፍነት ዓለምለኻዊ መሪሕነት ናይ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብን፡ ናይ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝነብሩን ኣብ ወጻኢ ሃገራት ንዝተባታተኑን ኤርትራውያን፡ ተፈላጥነትን ረዲአትን ንምርካብ`ዩ። ዓለምለኻዊ መሪሕነት ኣብ ወጻኢ ሃገራት ንዝተባታተኑ ኤርትራውያን ንምውካል ዝተመርጸ ኾይኑ፡ ብስም ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝተባታተኑ ኤርትራውያን ብዝኾነ መልክዕ ንኺዛረብን፡ ንኺሰርሕን ምሉእ ውክልናን ሕጋውነትን ኪህልዎ ኢዩ። ብመንገዲ ውጽኢታዊ ዝኾነ ጽዑቕን፡ ዲፕሎማስያዊ ጐስጓስን፡ እዚ ዓለምለኻዊ መሪሕነት፡ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ንምልካዊ ስርዓት ዘልምስ ጽዑቕ ጸቕጢ ንኺገብሩን፣ ነቶም ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎዉ ናይ ለውጢ ኣካላት መሰረታዊ ለውጢታት ንኸምጽኡ ሞራላውን ንዋታውን ሓገዝ የበርክት።
መስርሕ ምቛም ባይቶታትን ምምራጽ ዓለምለኻዊ መሪሕነታትን፡-
እቲ መስርሕ ምቛም ናይ ሰለስተ ጽፍሒ ባይቶታትን ምምራጽ ፈጻሚ ዓለምለኻዊ መሪሕነታትን ክልተ ኣገደስቲ ገጻት ዝሓዘ`ዩ፡- ምልዕዓልን ምውዳብን።
1ይ ገጽ፡- ምልዕዓል ኩሎም ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝተበታተኑ ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን፡-
ዓለምለኻዊ ተበግሶ ምስ ኩሎም ህዝቢ - ብካብ ታሕቲ-ንላዕሊ መንገዲ፡ ኣብ ኩሉ ቦታታት ንዝርከቡ ኤርትራውያን ንኽልዓሉን ኣካል ናይቲ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ኣብ ኤርትራ ኪኾኑ ይጥርንፍ። ውጽኢታዊ መደብ ትግባረ ብምጥቃምን ተግባራውያን ጋንታታት ብምውፋርን፡ ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኣብ ኣፍሪቃ፡ እስያ፡ ኣውስትራሊያ፡ ኤውሮጳ፡ ማእከላይ ምብራቕ፡ ሰሜን ኣመሪካን፡ ደቡብ ኣመሪካን ንኤርትራውያን ክጥርንፍ ኢዩ። እቲ ናይ ምጥርናፍ ንጥፈታት ንህዝባዊ መምሃሪ ሰረታት ዝኸውን ብዝተወሃሃደ ጻዕሪ ምድላውን ምሕታምን ሰነዳትን ዓንቀጻትን፣ ኣብ ዓበይቲ ከተማታት ኣስተምህሮታትን ኣኼባታትን ምክያድ፣ አለክትሮኒካዊ ህዝባዊ ርክብ ብምጥቃም፡ ብዘሎ ማዕከን ህዝባዊ ርክባት፡ ውጽኢታዊ ናይ ማዕከን ስትራተጂ ምስርጫው ሓበሬታን ርክብን የጠቓልል።
2ይ ገጽ፡- ምውዳብ ህዝባዊ ባይቶታትን ምምራጽ ዓለምለኻዊ ፈጻሚ መሪሕነታትን፡-
ሀ. እቲ ናይ ህዝባዊ ምንቅስቕስ መባእታውን መሰረታውን ባይቶ - ባይቶ ዓዲ ኢዩ። ኣምር ባይቶ ዓዲ ካብቲ ውርሻና ዝኾነ ኣብነታዊ ኤርትራዊ ዓዲ ዝተወስደ ኢዩ። ናይ ነፍስ ወከፍ ኣካባቢ/ከተማ ዓቕሚ ኣዳምን ሀዋንን ዝበጽሑ ኤትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ኣባላት ናይ ኣካባቢ ባይቶ ዓዲ ኪኾኑ ብቑዓት ኢዮም። ባይቶ ዓዲ ኣብ ኣካባቢ/ከተማ ንዝርከቡ ንኹሎም ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ብምምጻእ፡ ኣብ ናይ ፍትሕን፡ ደሞክራስን ሓርነትን ሓባር ዕላማ የስምሮም። ብተውሳኺ፡ ናይ ዕድሎም ንጡፋት ወነንቲ ዝኾኑሉን፣ ኣብ ምውሳንን ምትግባርን ጉዳያት ሃገር ንጡፋት ተሳተፍቲ ዝኾኑሉን መድረኽ ይፈጥረሎም። እቲ ነዊሕ ዕላማ ባይቶ ዓዲ፡ ንኹሎም ኤርትራውያን ኣብ ጐድኒ ህዝቢ ንምምጻእን ነቲ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ንምስዓርን ኢዩ። ናይ ኣካባቢ ባይቶ ዓዲ ኣብቲ ሰፊሕ ቅጥዒ ናይ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ዝተመስረተ፡ ንከባቢኡ መደብ ንጥፈትን ውሽጣዊ ዓንዲ ሕግን የጽድቕ፣ ነዞም ዝስዕቡ ኽኣ ይመርጽ፡-
- ኣፈኛ ናይ ኣካባቢ ባይቶ ዓዲ፣ ኣባላት ፈጻሚ ቦርድን ኣባላት ተቛጻጻሪ ቦርድን። ቍጽሪ ኣባላት ፈጻሚ ቦርድን፡ ኣባላት ተቛጻጻሪ ቦርድን ብነፍስ ወከፍ ኣካባቢ ይውሰን።
- ወከልቲ ናይ ኣካባቢ/ከተማ (ወከልቲ ባይቶ ዓዲ) ናብ ዞባዊ ባይቶን ዓለምለኻዊ ኮንፈረንስን።
ለ. ዞባዊ ባይቶ፡- ኣብ ኩሉ ኵርናዓት ዓለም ዘሎዉ ኤርትራውያን ናይ ከባቢ ወከልቶም ምስ መረጹ፡ እቲ ዝስዕብ ስጉምቲ እዞም ዝተመረጹ ወከልቲ ተራኺቦም ናይ ሃገሮም ወከልቲ ይመርጹ፤ እንደገና ብኽፍሊ ዓለም ደረጃ፡ ናይ ዞባኦም ወከልቲ ይመርጹ። እቲ ቀንዲ ዕላማ ናይ ዞባዊ ባይቶ ነተን ኣብ ዞባኣ ዝርከባ ዝተፈላለያ ናይ ከባቢ ባይቶታት ዓዲ ንምውህሃድ ኢዩ። ናይ ዞባ ባይቶታት ኣብ ደረጃ ዞባ ናይ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንጥፈታት የወሃህድ፣ኣብቲ ዞባ ኽኣ ንናይ ህግደፍ ንጥፈታት ንምስዓር ይሰርሕ።
ሐ. ዓለምለኻዊ ባይቶ፡- እቲ ናይ መወዳእታ ስጉምቲ ካብ ኩሉ ኵርናዓት ዓለም - ኣፍሪቃ፡ እስያ፡ ኣውስትራሊያ፡ ኤውሮጳ፡ ማእከላይ ምብራቕ፡ ሰሜን ኣመሪካ፡ ደቡብ ኣመሪካን ካልኦትን፡ ዓለምለኻዊ ኮንፈረንስ ናይ ኤርትራውያን ወከልቲ ብምክያድ፡ ፈጻሚ ኣካል ዝምዝዝ ዓለምለኻዊ ባይቶ ኤርትራውያን ምምራጽ ኢዩ። ዓለምለኻዊ ባይቶ ኤርትራዊያን፡ ደለይቲ ፍትሒ ህዝቢ/ዜጋታት ኣብ ወጻኢ ዝተበታተኑ ኤርትራውያን፡ ዝልመትን (ምስርጣይን) ህዝብና ንኸብቅዕ፡ ንግፍዐይና ምልካዊ ስርዓት ንምስዓር፡ ኣብ ኤርትራ ደሞክራሲያዊ ምሕደራ ንምትካል ድምጾምን ጸጋታቶምን ዘስምሩሉ ዓለምለኻዊ ኣካል ህዝባዊ ምንቅስቓስ ኢዩ። እቲ ዝተመረጸ ዓለምለኻዊ መሪሕነት ንድሕነትን ስሉጥ ምስግጋር ኤርትራ ናብ ደሞክራሲያዊ ምሕደራ ዘረጋግጽ መሪሕ ናይ ዓወት ስትራተጅን ስእለ-መንገድን ኪነድፍ`ዩ፤ ናይቲ መሪሕ ስትራተጂ ናይ ምፍጻምን ምትግባርን ምሉእ ስልጣን ዝህልዎ ፈጻሚ መሪሕነት ክኣ ይመርጽ።
ኪነታዊ (ተክኒካዊ) ዝርዝራት ምልዕዓልን ምምራጽ መራሕቲ ናይ ኣካባቢ ባይቶን፡-
1. ኣብ ዝኾነ ዓለም ብውሑዱ ኤርትራውያን ኣብ ዘለዉሉ፡ ልዑል ምልላይ ዝተገብረሉ ናይ ኩሎም ኣብ ከባቢ ዝርከቡ ኤርትራውያን ሓፈሻዊ ኣኼባ ኪጽዋዕ ኣሎዎ። እዚ ኣብ ነፍስ ወከፍ ከባቢ ንዘሎዉ ኩሎም ኤርትራውያን ንምብጻሕ ጽዑቕ ጐስጓስ የድልዮ። ንኹሎም ኤርትራውያን፡ ብፍላይ ነቶም ናይ መርበብ ሓበሬታ (ኢንተርነት) ወይ ናይ ኤርትራ ረድዮ ፕሮግራማት ባብ ዘይብሎም ውሑዳን ጕጅለ ንምዕዳሞም ዕቱብ ጻዕሪ ኪግበር ኢዩ። እቲ ናይ ኣብ ከባቢ ዝርከቡ ኤርትራውያን ንሓፈሻዊ ኣኼባን ኣስተምህሮታትን (ሰሚናራት) መጸዋዕታ ብዓረብኛን፡ እንግሊዝኛን፡ ትግርኛን፡ ትግረን፡ ወይ ዝኾነ ካልእ ኣብ ከባብቢ ኤርትራዊ ማሕበረሰብ ብሰፊሕ ዝዝረበሉ ብቑዕ ቋንቋ ኪጸሓፍ ኢዩ። እቲ መግለጺ (ኣዋጅ) ብጽሑፍ፡ ብመልክዕ ናይ ተለፎን መልእኽታት፣ ወብሳይታት፣ መዳባት ራዲዮ፣ ኣስተምህሮታትን (ሰሚናራት) መደብ መጽናዕትታትን ኪሰራጮ ኢዩ፤ ከምኡ ኽኣ፡ ኤርትራውያን ብተድጋጋሚ ኣብ ዝመላለሱሉ ቦታታት፡ ከም ቤት ክርስቲያናት፡ መስጊዳት፡ ማሕበረሰባዊ (ኮምዩኒቲ) ማእከላት፡ ቤት መግብታትን ባራትን ብሰፊሑ ኪዝርጋሕ ኢዩ።ሓፈሻዊ ኣኼባታት ምጽዋዕ ኣኻሊ ኣይኮነን፤ ህዝቢ ሃገር ንምድሓን ተሳትፎኦም ኣገዳሲ ዝኾነሉ ምኽንያት ኪርድኡዎ የድሊ።
2. ዕድሚኦም 18 ዓመታትን ልዕሊኡን፡ ነቲ ተልእኾ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ዝኸተሙ ኩሎም ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ኣባላት ባይቶ ዓዲ ኪኾኑ ብቑዓት ኢዮም። ሓደ ሰብ ፖለቲካዊ ሰልፊ ወይ ፖለቲካዊ ውድብ ነጢፉ ይመርሕ ወይ ይውክል እንተ ድኣ ኣሊዩ፡ ፖለቲካዊ ሰልፊ እናመርሐ ወይ እናወከለ ኸሎ ናይ ባይቶ ዓዲ በዓል-መዚ/ወካሊ ኪኸውን ቀጥታዊ ናይ ረብሓ ግርጭት ኪህሉ`ዩ። ሰብ መዝን ዝተመረጹ ወከልትን ባይቶ ዓዲ ካብ ናይ ረብሓ ግርጭት ሓራ ኪኾኑ ኣሎዎም።
3. ነፍስ ወከፍ ናይ ኣካባቢ ባይቶ ክመርጾ ዘሎዎ፡- ኣብ ዞባዊ ባይቶን ዓለምለኻዊ ኣኼባን/ባይቶ ንኽሳተፉ ኣባላት ይመርጽ። ናይ ዞባውን ዓለምለኻውን ጉባኤታት ሕጹያት ቍጽሪ ብመሰረት እቲ ኣብ ነፍስ ወከፍ ኣካባቢ ናይ ዝተመዝገቡ ኣባላት ብዝሒ ብተመጣጣኒ ውክልና ኪውሰን ኢዩ።
4. ዓለምለኻዊ ተበግሶ ናይ ከባቢ ባይቶታት መስርሕ ምርጫ ሰብ መዚ፡ ዞባዊ ወከልትን፡ እቶም ኣብ ዓለምለኻዊ ኣኼባ/ዓለምለኻዊ ባይቶ ንዝሳተፉ ቀንዲ ሓላፍነቶም ምስሳይ ዝኾነ ናይ ኤርትራዊ ዓለምለኻዊ ምርጫታት ሽማግለ ከቕውም ኢዩ። ናይ ምርጫ ሽማግለ በቶም ነቲ ``ህጹጽ ጻውዒት ንኹሎም ኣብ መላእ ኵርናዓት ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያን`` ዝፈረሙን፡ ናይ ምጥርናፍን ጋንታ ምርጫታትን ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኣባላት ንምዃን ተገዳስነት ዘርኣዩን ውልቀሰባት ይቐውም።
5. ተራ ናይ ምርጫ ሽማግለ፡-
- ተልእኾ ዓለምለኻዊ ተበግሶ ምስ ዝድግፉ ናይ ካባቢ ነጠፍቲ ብምትሕብባር፡ ውሑዳት ኤርትራውያን ኣብ ዘለዉወን ከተማታት ኣብ ምውጣንን፡ ምውዳብን፡ ምርጫታት ኣብ ምክያድን ይሕግዝ።
- ኣብ ናይ ኤርትራውያን ማዕከናት (ወብሳይታት)፡ መደባት ረዲዮ፡ ዝወጽእን፡ ኣብ ኤርትራውያን ብተደጋጋሚ ዝመላለሱሉ ቦታታት - ከም መስጊዳት፡ ቤት ክርስቲያናት፡ ማሕበረሰባዊ ማእከላት (ኮምዩኒቲ)፡ ቤት መግብታትን ባራትን ዝዝርጋሕ ናይ ምልላይ ጽሑፋት ምድላው።
- ናይ ዝተረቝሑ ወይ ኣብ ምርጫ ኪኣትዉ ፍቓደኛታት ናይ ዝኾኑ ውልቀሰባት ብቕዓት ምርግጋጽ።
- ኣብ ዞባውን ዓለምለኻውን ኣኼባታት ናይ ዝሳተፉ ብዝሒ ዝተመረጹ ኣባላት ምውሳን።
- ሓራን ቅኑዕን ምርጫታት ኪካየድ ምቍጽጻር።
6. ምኽታም ``ወግዓዊ ስምምዕ``፡- ንርእሱ/ርእሳ ናብ ናይ ምርጫ ውድድር ዘቕረበ/ት ነፍስ ወከፍ ኤርትራዊ/ትን ነፍስ ወከፍ ዝመርጽን፡ ክልተ ቅዳሓት ናይቲ ``ወግዓዊ ስምምዕ`` ፡ ምስ ምሉእ ስሙ/ስማ፡ ኣድራሻ፡ ተለፎንን ናይ ኢ-መይል (e-mail) ኣድራሻን ኣብኡ (ኣብ ታሕቲ ዘሎ መመላእታ ተመልከት/ቲ) የስፍር። ሓደ ቅዳሕ ምስቲ ናይ ኣካባቢ ናይ ምርጫ ሽማግለ ኪተሓዝ ኢዩ፤ እቲ ካልእ ቅዳሕ ኽኣ ናብቲ ንምርጫታት ዝቆጻጸር ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ብፋክስ፡ ኢ-መይል (e-mail) ወይ ብፖስጣ ኪለኣኽ ኢዩ።
7. ናይ ጊዜ ገደብ፡- ኣብ ከባብን ኣህጉራውን ጽፍሒታት ንዚግበር ምርጫታት ንምቅልጣፍ ኩሉ ነገር ቅድሚ ምውዳእ 2016 ኪፍጸም ኣዚዩ ኣገዳሲ ኢዩ።
ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኤርትራውያን ንምድንፋዕ ህዝባዊ ምንቅስቓስ!
(ዓለምለኻዊ ተበግሶ)
መመላእታ (ጥብቆ)
ወግዓዊ ስምምዕ (MEMORANDUM OF UNDERSTANDING)
ነፍስ ወከፍ ሕጹይ፡ ነፍስ ወከፍ መራጽን ኩሉ ኣባል ናይ ኣካባቢ ባይቶ ዓዲ ኪኸውን ዝደልን፡ ኣብ ናይ ኣካባቢ ኤርትራዊ ባይቶታት (መባእታ ባይቶታት ኤርትራውያን) ኣብ ምምራጽ መዝነት ኪሳተፍ ዝደሊ፡ ነዚ ወግዓዊ ስምምዕ ከጽንዖን፡ ነዚ ዚስዕብ ንርእሱ/ሳ ቃል ብምእታው ኪኽትም ይድለ፡
- እቲ ንነፍስ ወከፍን ኩሉ ኤርትራውን ኣብ ምእላይ ምልካዊ ዝርዓት ህግደፍን፡ ኣብ ድሕነትን ስሉጥ ምስግጋር ኤርትራ ናብ ደሞክራሲያውን ቅዋማውን ኣገዛዝኣ መንገዲ ዚጸርግ ተልእኾ ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኪቕበል፤
- ብደሞክራሲይዊ መስርሓት ኪኣምን፤
- ንውጽኢት ደሞክራሲያዊ ምርጫታትን ዝውሰድ ውሳኔን ከኽብር፤
- ንኹሉ ኤርትራዊ፡ ብሓቂ ኽኣ ንነፍስ ወከፍ ሰብ ከም ማዕረ ኪርእን ብኽብርን ብቕኑዕን ኪሕዝ፤
- ፖለቲካዊ ስልጣን ካብቲ እኩብ ድልየት ህዝቢ ከም ዝመጽእን፡ ማንም ልዕሊ ሕጊ ከም ዘይኮነን ኩሉ ጊዜ ክዝክር፤
- ምጽዋር፡ ምቕባልን ምኽባርን ፍልልያት ኣብ ባህሊ፡ ብሪታት፡ሃይማኖት፡ ቋንቋ፡ ዓሌት፡
- መበቆል፡ ዞባዊ ፍልልያት፡ ኩነታት ክእለትን/ዘይክእለትን፡ ደረጃታት ትምህርቲ፡ ወ.ዘ.ተ.።
ምሉእ ስም/Full Name: …............................................................................................
ምሉእ ኣድራሻ/Full Address: …………………………………………………………………………………….....
ዝርዝር ርክብ/Contact Details: ተለፎን/ Telephone……………………………………
ኢ-መይል/E-mail…………………………………
ክታም/Signature: ………………………………… ዕለት/Date: ………………………


text:
Radio Erena: 29 November 2016
ንፕረዚደንት ሶርያ ባሻር ኣልኣሳድ ንምድጋፍ፣ 18 ኣብረርቲ ሓይሊ ኣየር ናብ ሶርያ ከምዝልኣኸት ክውረየላ ዝቐነየት ግብጺ፣ ሓሶት ምዃኑ ገሊጻ።
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ፣ እቲ ብማዕከናት ዜና ዓረብ ክጋዋሕ ዝቐነየ ግብጺ ናብ ሶርያ ሰራዊታ ኣዋፊራ ዝብል ዜና ሓሶት ምዃኑ እኳ እንተረጋገጸ፣ መንግስቲ ግብጺ ንመንግስቲ ሶርያ ዘለዎ ደገፍ ግና ኣይከሓደን።
ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲ፣ ምስ ማዕከናት ዜና ኤውሮጳ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ፣ ንፕረዚደንት ባሻር ኣልኣሳድ ዘለዎ ደገፍ ብንጹር ገሊጹ’ዩ።
ግብጺ ኣብ ጎኒ ሩስያ ብምዃን ነቲ ብፕረዚደንት ባሻር ኣልኣሳድ ዝምራሕ መንግስቲ ሶርያ ከምእትድግፍ ድሕሪ ምርግጋጻ፣ ምስታ ንተቓወምቲ ባሻር ኣልኣሳድ እትድግፍ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ዲፕሎማስያዊ ምስሕሓብ ኣትያ ምህላዋ ዝፍለጥ’ዩ።
ክልቲኤን ሃገራት ብጉዳይ ሶርያ ድሕሪ ምስሕሓበን፣ ስዑዲ ዓረብ ንግብጺ እትህባ ዝነበረት ናይ ነዳዲን ካልእን ሓገዛት ጠቕሊላ ደው ኣቢላቶ።
እዚ ድማ ነታ፣ ግብጺ ንተቓወምቲ ኢትዮጵያ ብፍላይ ከኣ ንተቓወምቲ ኦሮሞ እትድግፍ’ያ እናበላት እትኸሳ ኢትዮጵያ ዓቢ ሩፍታ ኮይኑ ምህላዉ ተንተንቲ የረድኡ።
ዑደት ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ናብ ስዑዲ ዓረብ’ውን ኣብዚ ነጥቢ’ዚ ዘተኮረ ምንባሩ ይግለጽ።
ብዘይካ’ዚ’ውን፣ እቲ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተኻየደ ዑደት፣ ነቲ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ብጉዳይ የመን ምስ ኤርትራ ዝገብርኦ ዘለዋ ወትሃደራዊ ምትሕግጋዝ ኣብ ኢትዮጵያን ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ክፈጥሮ ዝኽእል ስግኣትን ዘተኮረ ምንባሩ ብዝርዝር ምግላጹ ይዝከር።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ኣብ ግብጺ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ይፍጽም ኣሎ።
እቲ ፕረዚደንት ምስ ግብጻዊ መዘንኡ ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲ ብምርኻብ፣ ኣብ ህሉው ዝምድና ግብጽን ኢትዮጵያን፣ ህሉው ኩነታት ስዑዲ ዓረብን የመንን ክዝቲ ምዃኑ ማዕከናት ዜና ዓረብ ይጠቕሳ።
ክቡራት ተኸታተልቲ ሬድዮ ኤረና፣ ብዛዕባ ርክብ ፕረዚደንታት ኤርትራን ግብጽን ብዝምልከት ዜና ኣብ ናይ ጽባሕ ትሕዝቶና ብሰፊሑ ክቀርብ’ዩ።
=====================


text:
camera_altFoto: iStock
መድሕን
ውዕል መድሕን ክፍረም ከሎ ገሊኦም ዓይነታት ውዕላት መድሕን ጥዕናዊ ሓበሬታ ክትህብ ዝጠልቡ ኣለዉ። ገለ ካብዚኦም መድሕን ሂወትን ስክንልናን (livs- og uføreforsikringer) እዮም።
scheduleOppdatert: 23.07.2021
createForfatter: Sekretariatet
labelEmner: Annen forsikringForsikringReiseforsikring
ምስ ጥዕና ምትሕሓዝ ዘለዎም ውዕላት መድሕን ክትፍርም ከለኻ ርእሰ-ገለጻ ጥዕና ክትመልእ ትሕተት ኢኻ። እቲ ትካል ጥዕናኻ ኣብ ዝግምግመሉ እዋን ኣብዚ ሓበሬታ እዮም ዝሙርኮሱ። እዚ ሓበሬታ ኣብቲ ናትካ ውዕል መድሕን ቅኑዕ ዋጋን ቅጥዕትታትን ንኽልክዑ እዮም ዝጥቀሙሉ። እቲ መድሕን ደልዩ ዘመልክት ሰብ ከምዚ ዓይነት ሓበሬታ ክህብ ግዴታ ኣሎዎ። እቲ ሓበሬታ ቅኑዕ እንተዘይኮይኑ እቲ ካሕሳ መድሕን ዘኽፍል ኩነት እንተዳኣ ኣጋጢሙ እቲ ገንዘብ ኣይኽፈለካን እዩ። ጥዕናዊ ሓበሬታ ብዕቱብነት ብምስጢር እዩ ዝዕቀብ።
አችኣይቪ ዘለዎም ሰባት ከም ሰቦም ውዕል መድሕን ሂወትን ስንክልናን ክፍርሙ ይኽእሉ እዮም። ተኽእሎታት ወይ ድማ ኣስጋእቲ ረቛሒታት ኣብቲ ጉዳይ ዘለዉ ውልቃዊ ቅድመ-ኩነት ብምግምጋም እዩ ዝውሰን። እዚ ማለት ከቢድ ጥዕናዊ ጸገማት ዘለዎም ሰባት ውዕል መድሕን ክኽልከሉ ይኽእሉ እዮም ማለት እዩ። እቶም ኣብ ዕዉት ሕክምና ዝርከቡ ሰባት ግን ብንቡር ቅጥዕታት ውዕል መድሕን ክወሃቦም ይግባእ ወይ ድማ ብቅሩብ ክብር ዝበለ ዋጋ።
ካልእ ውዕላት መድሕን
ንካልእ ውዕላት መድሕን አችኣይቪ ብኸመይ ይጸልዎ ንዝብል ከኣ ኣብ ብቐጥታ ምስ ጥዕና ምትሕሓዝ ዘለዎም ጉዳያት መድሕን ጥራሕ እዩ ምስክር ወረቐት ጥዕና ኣረክብ ምባል ዝፍቀድ። እዚ ማለት መድሕን ኣስጋእቲ ረቛሒታት ሞት፡ መድሕን ኣስጋእቲ ረቛሒታት ስንክልና፡ መድሕን ሕክምና፡መድሕን ጥዕና፡ መድሕን ብኩራት ብሕማም ምኽንያትን መድሕን ሓደገኛ ሕማማትን ማለት እዩ።
መድሕን ኣቕሓ ገዛ ወይ መድሕን መገሻ (innbo- eller reiseforsikring) ክፍረም ከሎ ጥዕና ኣገዳሲ ሓበሬታ ኣይኮነን። መብዛሕትኦም ትካላት መድሕን ኣብ መድሕን ሓደጋ(ulykkesforsikring) ምስክር ወረቐት ጥዕና ከተቕርብ ኣይሓቱን እዮም። መድሕን ሓደጋ ንውልቀ-ሰብ ዝምልከት መድሕን እዩ፡ንሞጉዳእትታት ዘውሕስ መድሕን ኣይኮነን፡ ከምኡውን ምድቡ ኣብቶም ካልኦት ምስክር ወረቐት ጥዕና ዝጠልቡ ውዕላት መድሕን እዩ። ይኹን ደኣ እምበር ጥዕናዊ ሓበሬታ ኣብ ከምዚ ዓይነት መድሕን ዘገድስ ስለዘይኮነ ኣብ መድሕን ሓደጋ ጥዕናዊ ሓበሬታ ኣረክብ ኢልካ ምሕታት ኣይፍቀድን እዩ።
መድሕን መገሻ
መድሕን መገሻ እንተኾይኑ ድማ ብልቦናን ብሚዛናዊ ዝኾነ ኣገባብን እዩ ክርአ ዘሎ። ጽቡቕ ጌሩ ዝተሓከመ አችኣይቪ እንተደኣ ኮይኑ፡ ኣብ ኖርወይ ምክትታል ይግበረሉ እንተደኣ ሃልዩ ክትገይሽ ከለኻ ከኣ ኣብ ዝተረጋገአ ኩነታት ዝርከብ እንተደኣ ሃልዩ ኮይኑ፡ ኣብ ሕማም አችኣይቪ ሃንደበታዊ ዘይተጸበኻዮም ለውጥታት እንተደኣ ተራእዮም ብመድሕን ይሽፈነልካ እዩ።
መድሕን መገሻ ሃልዩካ ንአችኣይቪ ጥዕናዊ ሓገዛት ዘይሽፈነሉ ኣጋጣሚታት ክህልዉ ይኽእሉ እዮም፡ ንሶም ድማ ብቐጻሊ ብሰንኪ አችኣይቪ ኣብ ሆስፒታል ትኣቱ እንተደኣ ኮይንካ ወይ ኣብ ቀረባ እዋን ውዕል ጨረታ ኣፋውስ ብምቕያሩ ወይ ብሕክምናዊ ምኽንያት ፈውስኻ ዝቐየርካ እንተኾይንካ።
ኣፋውስካ እንተደኣ ተሰሪቑ መድሕን መገሻ መብዛሕትኡ ግዜ ሓደስቲ ኣፋውስ ይሽፍነልካ እዩ፡ እንተኾነ ግና ኣቐዲምካ ገዛኻ ክትምለስ ወጻኢታት መጓዓዝያ ሳሕቲ ጥራሕ እዩ ዝሽፈነልካ።
Les også
schedule31.12.2021
→ ውሑስ ክታበት ኮቪድ 19
ክታበት ኮቪድ-19፣ ኤች/ኣይ/ቪ (HIV) ንዘለዎም ሰባት ክወሃብ ውሑስ ምዃኑ፣ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት “ትካል መጽናዕቲ ኤይድስ“ -ው/ሕ/ሃ/ት/መ/ኤ-(UNAIDS) ኣፍሊጡ ኣሎ። ኣብ ኖርወይ ዘለዉ ናይ ተላገብቲ ሕማማት ሓካይም፣ ነዚ ደጊፎሞ ኣለዉ። ነቶም ኤች/ኣይ/ቪ ዘለዎም ድማ፣ ነቶም ክታበታት ክወስዱዎም የተባብዕዎም።
schedule21.12.2021
→ ኣብ ሆስፒታል ኦስሎ ተገልገልቲ ምኽሪ እትረኽበሎም ሰዓታት ለውጢ ተጌሩ ኣሎ።
እቲ ኣብ ኦስሎ ዩኒቨርሲቲ ሆስፒታል ዝርከብ ማእከል ናይ ተመላለስቲ ሕሙማት ክሊኒክ ረኽሳዊ ሕማማት፣ ሰራሕተኛታቱ ብከላ -ምሕማም- ኮሮናዊ ለበዳ፣ ስለዘጋጠሞም ነዚዝስዕብ ለውጥታት ምግባሩ ይሕብር ኣሎ።


text:
ካብኣቶም ሓደ ኣብ መቐለ ወዲ ሰፈረይን ዓርከይን ዝነበረ ወዲ ብየመና ጥሜት መልክዑ ተቐዪሩ ከለልዮ ስለ ዘኢኸአልኹ እሱ ባዕሉ ፀዊዑ እዩ ሰላም ኢሉኒ። ልኣቶም ምስ ርእኹ ክልተ...
ብምኽንያት ብዕለት 9/3/2014 ዓ/ም ኣብ መንጎ ሰራዊት ትግራይን ሓልታት ዓፋርን ኣብ ኣብዓላ ብዝተልዓለ ውግእ፡ ምልሻ ዓፋር፡ ተጋሩ ጥራሕ ፈልዮም፡ ምቕታልን ንብረቶም ምዝራፍ ጀሚሮም። ነገሩ ዓንፆ ዓንፆ...
መርገፂ ሃገራውያን ውድባት ትግራይ ብኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝተኣወጀ፣ ኣምሓራን መንግስቲ ኤርትራን ብሓባር ዝመርሑዎ፣ ዘራያት ካብዝን ካብትን ዝተኣኻኸብሉ ኲናት ምፅናት ዘርኢ ትግራይ ብዕሊ ጥቅምቲ 24/2013...
ሽዱሽተ ወርሒ ድሕሪ ቕትለት ሰለስተ መሳርሕትና ማሪያ: ቴድሮስን ዮሃንስን፡ ሙሉእ ምኽንያት መቕተሊኦምን ተሓታታይነትን ክሳብ ሕዚ ንፁር ኣይኰነን። ብ 24 ሰነ 2021 ኣቈፃፅራ ኣውሮዻ ኣብ ትግራይ ይጕዓዙ ምስ ዝነበሩ ኣተሓባባሪት ህጹጽ ኵነታት ዝዀነት ጓል 35 ዓመት ዝዕድመኣ ማሪያ ሄርናንደዝ፣ ወዲ 32 ዓመት ሓጋዚ ኣተሓባባሪ ህጹጽ ኵነታት ዝዀነ ዮሃንስ ሓለፎም ረዳን ወዲ 31 ዓመት ዝነበረ ገናሒ መኪና ቴድሮስ ገብረማሪያምን ዝነበረና ርክብ ተቛሪፁ። ብ 25 ሰነ 2021 ኣቈፃፅራ ኣውሮፓ ድማ እታ ይጕዓዙላ ዝነበሩ መኪና ጥርሓ...
ኣብ ቀረባ እዋን አብ ከተማ ወልድያ ዝተርአየ ሕጋውን ወተሃደራውን ጉዳያት ዘልዕል፤ ነገራት ዘተሓላልኽ ዝመስል ተጓንፎ ከም መልዐሊ ብ ምግባር፤ አብ ከተማታት ዝግበር ውግእ ብ ዝምልከት ዘለዉ...
ካብ መረባ ምስ ወጽኡ ን እቲ ዝርርብ ዝሰምዕ ዝነበረ ወዲ 17 ዓመት ዝዀነ ወዲ ሓፍተይ ደድሕሪኦም ክኽተሎም ጀመረ። ተመለስ ኢሎም ኣፈራሪሖም ግን ክምለስ ገይሮምዎ። ድሕሪኡ ዝተፈጠረ...
ካብ መንግስቲ ትግራይ ዝተውሃበ እዋናዊ መግለፂ ቅድሚ ኵሉን ልዕሊ ኵሉን ቀዳማይ ደርጊ 15 ሰነ 1980 ዓ/ም ኣብ ዕዳጋ ሓውዜን ደብዳብ ነፈርቲ ዝፈፀመሉ መበል 33 ዓመት መዓልቲ...
እህ! ናይ እማኖም ካብ ሞት ዘምለጡ መሲሉኒ ነይሩ ግን ኣይኰነን። ”ሎሚ እኳ ዘኢሞትና ደጊም ኣይንሞትይ እዛ ጓለይ” ዝብል ድምፂ ኣብ እዝነይ ገዲፎም ስዓት 4 ናይ ንጕሆ...


text:
ናይ ኤርትራ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂን ቀዳማይ ሚንስር ዶ/ር አብይ አሕመድን ኣብ ቀረባ ክራኸቡ ከምዝኽእሉ ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁ አፍሊጦም።
ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ሰለስተ መዓልታት ታሪኻዊ ምብጻሕ ዝገበረ ላዕላዋይ ጉጅለ ልኡኽ ኤርትራ ብዝምልከት መግለጺ ዝሃበ ሚንስተር ወጻኢ ኢትዮጵያ ወርቅነህ ገበየሁ፡ እቲ ምብጻሕ ኣብ`ዚ ዘብቅዕ ኣይኮነን፡ ኣብ መጻኢ መራሕቲ ክልቲኤን ሃገራት ዝራኸብሉ ኩነታት ክመቻቸ`ዩ፡ ዝምድና ናብ ንቡር ንምምላስ `ውን ብተኸታታሊ ክስርሓሉ`ዩ ኢሉ።
“እዚ ምብጻሕ ኣብዚ ጥራይ ዘብቕዕ ኣይኮነን። ኣብ መጻኢ መራሕቲ ክልቲኣን ሃገራት ዝራኸብሉ ኩነታት ክዳለው እዩ። እዚ’ውን ኣብ ቀረባ ጊዜ ክከውን’ዩ ኢልና ኢና ንሓስብ። ብተወሳኺ’ውን ካልኦት ጉዳያት ናብ ንቡር ኣብ ምምላስን ሓቢርና ኣብ እንጉዓዘሉ ኩነታት’ውን ንሰርሖም ስርሓት ብፍላይ ክልቴና ሚንስትራት ጉዳያት ወጻኢ ኣበርቲዕና ክሰርሕ ኢና።”
ቀ/ሚ ኣቢይ ኣሕመድ ነቲ ብሚንስተር ወጻኢ ዕስማን ሳልሕን ፕረሲደንታዊ ኣማኻሪ የማነ ገብረኣብን ዝተመርሐ ጉጅለ ኣብ ኣብ ቤት-ጽሕፈቱ ኣብ ዝተፋነወሉ እዋን፡ ናብ ፕረሲደንት ኢሳያስ ደብዳበ ዝለኣኸ ክኸውን ከሎ፡ ህያብ `ውን በቶም ልኡኻት ጌሩ ሰዲድሉ።
ላዕለዋይ ጉጅለ ልኡኻት ኤርትራ ናብ አዲስ አበባ ዝኸደ ኢትዮጵያ ንስምምዕ አልጀርስን ብይን ኮሚሽን ዶብን ምሉእ ንምሉእ ከምዝተቐበለቶን ከምትትግብሮን ድሕሪ ምግላጻ’ዩ።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ተኣኪቦም ዘለዉ መንእሰያት፡ ሓደ ዓቢ ማሕበር ክስምርቱ ወሲኖም
እቶም ኣብ 6 ጉጅለታት ተኸፋፊሎም ክዛተዩ ዝቐነዩ፡ ካብ ሙሉእ ዓለም ዝመጹ 200 ዝዀኑ መንእሰያት፡ ኩሉ ዓቕምታቶም ኣወሃሂዶም ኣብ ሓደ ተጠርኒፎም ክስርሑ ውሳኔ ኣሕሊፎም።
እቶም ብውልቅን ብማሕበራትን ተወኪሎም ኣብ ዓሙቕ ዘተ ዝቐነዩ መንእሰያት፡ ናብ ከምዚ ዓይነት መደምደምታ ከብጽሖም ዝኸኣለ ቀንዲ ምኽንያት፡
ህጹጽ ሓደጋ ናይ ህዝቢን ሃገርን፡ እቲ ካብ ህዝቢ ኣብ ልዕሊዚ ኣኼባ ዘሎ ልዑል ትጽቢት፡ ከምኡ’ውን እዚ ተኣኪቡ ዘሎን
ደገፍቱን ኩሉ መዳያዊ ዓቕሚ፡ ዕድልን ሓይሊን ክስገር ዘይብሉ ኰይኑ ብምርካቡ ምዃኑ እዩ።
ገለ ሰባት’ውን፡ ነቲ ማሕበር ሕጂ ክምስረት ኣለዎ ዝብል ናይ ተሳታፊ ዓብላሊ ድምጺ ከምዝቕበልዎ ብምግላጽ፡ እቲ ወግዓዊ ምስረታ ንዝተወሰነ እዋን ክሰጋገር ይግባእ ከምዝበረ ርእይተኦም ኣቐሚጦም ኣለዉ። እቶም ነዚ ሓሳባት ዘንጸባረቑ ሰባት፡ ኣብዚ ኣኼባ ንዘይተሳተፉ ናይ መንእሰያት ማሕበራትን ውልቀሰባትን ዝሳተፍሉ ኩነታት ንምፍጣር ካብ ዝብል ሓስብ ዝብገስ እዩ።
እቲ ብዝተፈላለየ ምኽንያት ኣብዚ ኣኼባ ዘይተረኸበ መንእሰይ ዝሳተፈሉ መገዲ ጻዕርታት ክግበርን ብወግዒ መግለጺ ክዋሃበሉ ምዃኑ፡ ካብ ተሳተፍትን መራሕቲ ኣኼባን ብዝተዋህበ ሓበሬታ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
እዚ ከም’ዚ ኢሉ ከሎ፡ እቶም ተሳተፍቲ፡ ኣብ’ቲ ዝተዛተይሉ ዛዕባታት ሙርኩስ ጌሮም ብዝበጽሕዎ ሓባራዊ ኣረዳድኣን ስምምዓትን መሰረት፡ ኣብዘን ተሪፈን ዘለዋ መዓልታት፡ ዕላምኡ ከነጽር፡ ሽም ማሕበርን መሪሕነት ክመርጽ ትጽቢት ይግበረሉ።
እቲ ዝቐውም መሪሕነት፡ እቲ ኣኼባ ብዝህቦም ሓላፈንት መሰረት፡ ኣብ’ቶም ክዝተየሎም ዝቐነዩ ዛዕባታትን ሓሳባትን ሙርኵስ ብምግባር፡ ቅዋምን ዓንዲ ሕጊን፡ ከምኡ’ውን ስትራተጂን ናይ ስራሕ መዳባትን ክሕንጽጽ ትጽቢት ይግበረሉ።
ብመሰረት መራሕቲ ጉጅለታት ዝተዋህበ ጸብጻብ፡ እቲ ዝምስረት ናይ መንእሰያት ጥርናፈ፡ ነጻ ኰይኑ፡ ምስ ኩሎም ተቓወምቲ ሓይልታት ብፋላይ ከኣ ምስ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ሓቢሩ ክሰርሕ፡ ኩሉ ዓይነት ኣገባብ ቃልሲ ክኽተል፡ ማእከላይ ቤት ጽሕፈቱ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከምዝኸውን ክርዳእ ተኻኢሉ ኣሎ ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ዝርከቡ ዜጋትት በዚ ዝካየድ
ዘሎ ናይ መንእሰያት ስራሓት፡ ዝተሓጐሱ ኤርትራውያን ደገፎም ክገልጹ ጀሚሮም ኣለዉ። ኣብ ከሰላን ካለኦት መዓስከራት ስደተኛታት
ዝርከቡ ናይ መንእሰያት ማሕበራት፡ ደገፎም ብምግላጽ ሓቢሮም ክሰርሑ ከምዝወሰኑ ብመገዲ ወከልቶም ኣተንቢሆም ኣለዉ። ሓደ ግዱስ
ኤርትራዊ ከኣ ከም መበገሲ $ 2,000 ዶላር ሓገዝ ከምዘበርከተ ተፈሊጡ ኣሎ።
እቶም ተሳተፍቲ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ዓቢ ውሳኔ ምብጽሖም ሓጐሶም ኣብ ገጾም ይንበብ ኣሎ። ኣብዚ ከም ተዓዛቢ ተሳቲፉ ዘሎ ጸሓፍን መምህርን ኣማኑኤል ሳህለ፡ “በቲ ሎሚ ዘመሓላለፍክሞ ውሳኔ ብዘይ መጠን ዓጊበ።
ናብ ዓደይ ብሓጐስ ከምዝምለስ ጌርኩሙኒ ኣለኹም።” ክብል ዝተሰመዖ ሓጐስ ገሊጹ።
ዶክተር መሓመድ ኬር፡ ካብ ኖርወይ፡ ሎሚ ንጉሆ ኣብ’ዚ ኣኼባ ተረኺቦም ነዞም መንእሰያት ኣተባቢዐሞም ኣለዉ። ብሚኒስተር ደረጃ ሓላፊ ናይ ሽኮር ኮርፖረሽን ኣቶ ኣባይ ጸሃየ፡ ከምኡ’ውን ሚኒስተር ኮሙኒኬሽን ኣቶ በረኸት ስሞኦን ኣብዘን ዝሓለፋ ክልተ መዓልታት ንመንእሰያት ዘካፈልዎ ተመኩሮ፡ ፍልጠን ሓበሬታን ኣብ ቀጻሊ ከቕርበልኩም እየ።
ንሎሚ እዚ ወድሓንኩም!
ቴድሮስ መንግስቱ
ኢትዮጵያ
07/15/12
Short URL: https://english.farajat.net/?p=7340


text:
እንተደኣ ኣብዚወብሳይትእዚድኹም ወይተነቃፊእዩ ትብልዎ ነገር ኣሎ ኾይኑ ነዚናብሃገራዊማእከልጸጥታሳይበር (NCSC) ኣመልክቱ።ከም’ዚዝኣመሰለጸብጻብምሃብ Coordinated Vulnerability Disclosure (CVD) ይበሃል።ምስ NCSC ብምዃን ነቲጸገምንርእዮንብእተኻእለናመጠንከኣ ቀልጢፍናንፈትሖንኢና።
ምሕባር ብመንገዲwww.ncsc.nl/contact/kwetsbaarheid-meldenክግበር ይከኣል እዩ።
ንውልቃዊ ሓበሬታት ናትካ ብኸምዚ ኣገባብ ኢና ንዕቅቦምም፦
መንነትካ ዝፈልጥ ወላ ሓደ ሰብ የልቦን። ነቲ ናይ ክትባት መኽተቢ ቦታታት ትርእዮ መንነትካ ከይተፈለጥካ እዩ።
ኣብዚ ወብ ሳይት እዚ ዝዀነ ይኹን ውልቃዊ ሓበሬታት ናይ ሰባት ኣይነቐምጥን ኢና።
ሰባት ኣበየናይ ክፋል እዚ ወብ ሳይት ምብጻሕ ከም ዝገበሩ ጥራይ ኢና ንከታተል፣ እዚ ዝግበር ድማ ነዚ ወብ ሳይት እዚ ንምምሕያሽ ብምባል እዩ።


text:
Radio Erena: 09 December 2019
ሱዳን ኣብ የመን ዝርከብ ልዕሊ 10 ሽሕ ሰራዊታ ክትስሕብ ምዃና ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ዓብደላ ሓምዶክ ኣፍሊጡ።
ንሱ ብዝሃቦ ሓበሬታ መሰረት፣ ዝበዝሐ ክፋል ሰራዊት ሱዳን ካብ የመን ክሰሓብ ምዃኑ እኳ እንተረጋገጸ፣ ኣስታት 5 ሽሕ ሰራዊት ግና ኣብታ ሃገር ክጸንሕ ምዃኑ ሓቢሩ።
ምስሓሰብ ሰራዊት ሱዳን ካብ የመን፣ ስዑዲ ዓረብ ምስ ሱዳን ንዘለዋ ዝምድና ብኣሉታ ክጸሉ ከምዝኽእል ተንተንቲ ይእምቱ።
ዓብደላ ሓምዶክ ኣቐዲሙ ምስ ኣልጀዚራ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቅ፣ ኣብ የመን ዝርከብ ሰራዊት ሱዳን ካብ 25 ሽሕ ከምዘይበዝሐ ጠቒሱ’ዩ።
ሑቲ ብዝሃቦ መግለጺ፣ ኣብ የመን ካብ ዝተዋፈረ ሰራዊት ሱድና ኣስታት 5 ሽሕ ግዳያት ሞትን መቝሰልትን ከምዝገበሮ ይግለጽ።
እቲ ምስ ኢራን ጥቡቕ ዝምድና ከምዘለዎ ዝንገረሉ ሑቲ፣ ህዝቢ ሱዳን፣ ደቁ ኣብ ዘይመረቶም ግዳያት ሞትን መቑሰልትን ክኾኑ ክፍቐድ ከምዘይብሉ’ውን ጽዑቕ ፕሮፖጋንዳታት ከካይድ ጸኒሑ’ዩ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ’ውን ኣቐዲማ ኣብ ገማግምን ቀይሕ ባሕሪ ናይ የመን ዝነበረ ሰራዊታ ከምዝሓበትን፣ ኣብ ኤርትራን ካልእ ከባቢታት የመንን ብዘሰልጠነቶም ሚሊሻታት ክትክኦ ከምዝፈተነትን ይዝከር።
ኤርትራ እትርከበን 31 ሃገራት ብመሻርኽቲ ዝኣከባ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን፣ ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመታት ኣብ የመን ዝጀመርኦ ኵናት፣ ከቢድ ሰብኣዊን ንዋታውን ክሳራታት ኣስዒቡ፣ ብዘዝኾነ ፍረ’ዩ ኣብ ጃላነት በጺሑ።
ብኣናጻሩ፣ ንዝበዝሐ ክፋል የመን ተቖጻጺሩ ዝርከብ ሑቲ፣ ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ስዑዲ ዓረብን ሱዳንን ተደጋጋሚ መጥቃዕታት ብምፍናው ብዘውርዶ ዘሎ ከቢድ ሰብኣውይን ንዋታን ክሳራታት፣ ወትሃደራዊ ጸብለልታ ወኒኑ ይርከብ።
ስዑዲ ዓረብን ኢማራትን፣ ብኵናት ክዕወታሉ ንዘይክኣላ ሑቲ፣ ብፖለቲካዊ ዘተ ምቕርራብ ጀሚረን ምህላወን ዲፕሎማሰኛታት የመልክቱ።
==============


text:
ማዓልት ፉቁራት ብዓይኒ ኢስልምና
ሐጭር አገላለፅ
እዚአ ጹሑፍ ሲለ ማዓልት ፉቁራት ብዓይኒ ኢስልምና ዝትገልጽ ጹሑፍ ኢያ
- 1
- 2
ሰፍሕ ዓይነት
ማዓልት ፉቁራት ብዓይኒ ኢስልምና
ዳር - አል - ኑር
ካሊፋ ሐማድ እስማዕል
ዓብዱልቃድር ሙሐመድ አዋል
يوم الحب في ضوء الإسلام
دار – النور
خليفة حمد اسماعيل
عبد القادر محمد أول
بسم الله الرحمن الرحيم
ኣሰላሙ ዓለይኩም ወራሕመቱላህ ወበረካትሁ! ኣንቱም ዝኣመንኩም: እስልምና ካብ ኩለን ሃይማኖታት እቲ ዝበለጸ ዲን: ሕግታቱን ኣገባባቱን ምሉእ: ብዛዕባ ኣዱንያን ኣኼራን ዝጠርንፍ: ንመንፈስና መጊቡ ንነብስና ዘይረሰዐ ዲን: ንኣኼራ ቀዳምነት ሂቡ ንኣዱንያ ሸለል ዘይበለ ዲን: ከምቲ ረቢ (ሱ.ወ) ኣብ ቁርኣን ኣብ ሱረቱል ቀሰስ ዝበሎ:-
(وَابْتَغِ فِيمَا آتَاكَ اللَّهُ الدَّارَ الآخِرَةَ وَلا تَنسَ نَصِيبَكَ مِنْ الدُّنْيَا) [القصص:
77]
ዲንና: ክቡራት ሙእምኒን የሕዋተይ: ማእከላይ ዲን ኮይኑ ኣኽራርነት ዘይብሉ ሸለልትነት: ኣዱንያ ረሲዕካ ደብሪ እቶ ዘይብል: እንተኾነ ግዳ ኣብ ኣዱንያ ብዙሕ ጠሊቕካ ኣኼራ ንኸይትርስዕ ዝምህር ዲን: ኣብ ኣካይዳኻ ካብ መጠን ንላዕሊ ነብስኻ ፈቲኻ ቦሽቦሽ ከይትብል ብኣንጻሩ ድማ ካብ ዓቐኑ ዝሓለፈ ነብስኻ ረሲዕካ ነብስኻ ንኸይተውድቕ ዝዕድም ማእከላይ ዲን እዩ:: ነዚ ብዝምልከት ኣብ ቁርኣን ረቢ (ሱ.ወ) ኣብ ሱረቱ-ኣልበቐራ ከምዚ ይብል:-
(وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً) [البقرة: 143].
ብምቕጻል: ኣብዘን ዝመጻ ዘለዋ ውሑዳት መዓልታት ከምቲ ዝብልዎ ’’መዓልቲ ፍቑራት!’’ ዝበሃል ይመጽእ ኣሎ: ክቡራት የሕዋተይ ትፈልጡ ዶ ሓቅነት ናይዚ መዓልቲ እዚ? ሓቲትክሙሉ ዶ ትፈልጡ ካበይን ብኸመይ ከምዝመጸ? ንሓዊ ዝኣምኑ ዝነበሩ ሮማውያን ኣህዛብ ኣብ መበል 15 ፌብርዋሪ ናይ ኩሉ ዓመት የብዕሉ ነበሩ: እዛ መዓልቲ እዚኣ ብናታቶም ናይ ቀውዒ ዕረፍቲ ዝኾነሉ ግዜ እዩ ዝውዕል ዝነበረ:: ኣብቲ ግዜ: ኣብ መጀመርታ ናይ ክርስትና ሃይማኖት ጎስጓስ ዝግበረሉ ዝነበረ ግዜ ኮይኑ: ኢምብራጦር ክላይዲስ ካልኣይ: ዝኾነ ወተሃደር ንኸይምርዖን ቃል ኪዳን ንኸይኣስርን ዝኽልክል ውሳነ ኣወጀ:: ቫለንታይን ዝተባህለ ተኸታሊ ክርስትና ዝነበረ ሰብኣይ: ነዚ ውሳነ እዚ ብምቅዋም ብሕቡእ መንእሰያት ከመርዕዎምን ቃል ኪዳን ክእስሮምን ጀመረ:: ጉዳዩ ምስ ተቓለዐ ከኣ ብሞት ክቕጻዕ ተፈርደ:: ኣብ እስር-ቤት እንከሎ ድማ ንጓል’ቲ ዝኣሰሮ ኢምብራጦር ፈተዋ: ብድሕሪ እዚ ኢምብራጦር ከምዚ ክብል ተማሕጸኖ:-’’ እንተደኣ እምነተ-ክርስትና ገዲፍካ ናይ ሮማናውያን እምነት ኣሚንካ: ምሉእ ምሕረት ክእዝዘልካ እየ: ጓለይ ኣመርዕየ ድማ ካብቶም ናባይ ዝቐረቡ ሰባት ክገብረካ እየ’’ ምስ በሎ: ንሱ ግና ነዚ ጉዳይ ኣይተቐበሎን ጥራይ ዘይኮነ ነታ ዝፈትዋ ጓል ገዲፉ ኣብ ክርስትና ክመውት መረጸ: ኣብ መበል 14 ፈብሩዋሪ 270 ዓ.ም ናብ 15 ፌብርዋሪ ዘውግሕ ለይቲ ናይ ሞት መቕጻዕቱ ተወሲንሉ ተቐትለ:: ካብዚ ግዜ እዚ ጀምሮም: ብዙሓት ሰባት ነዚ ሰብ ከም ሓደ ቅዱስ ሰብ ክወስድዎ ጀመሩ:: ክርስትና ናብ ኤውሮፓ ምስተስፋሕፈሐ ከኣ ንዕኡን ንተግባራቱን ንምዝካር ’’መዓልቲ ፍቑራት’’ ዝብል ሽም ሂቦም ክምትበዓል ገበሩ:: ብሽሙ ተጸዊዓ ’’ቫለንታይንስ ደይ!’’ ተባሂላ ነቲ ዝገበሮ መስዋእቲ ንምዝካር ክሳብ ሕጂ ትበዓል ኣላ:: ነዚ ተጠቂሞም ድማ ብዙሓት ነጋዶ ከም ናይ ንግድን መኽሰብን መዓልቲ ወሲዶም ይኸስቡላን ንሰባት ይምዝምዙላን ኣለው:: እሞ ክቡራት የሕዋተይ እዚ እዩ መዓልቲ ፍቑራት መዓልቲ ቫልንታይን! ካብቲ ዘሕዝን ነዚ ታሪኽ እዚ ብግቡእ ካብዘይምፍላጥ: እኹል ዕልሚ ሃልዩ ኢማን ካብዘይምህላው: ሰብ ጌርዎ ኢልካ ኣመጻጽእኡ ካብዘይፍላጥ: ዓገብ እዚ ጌጋ እዩ ዝብል መዓዲ ካብዘይምህላው: መንእሰያት: ደቂ ተባዕትዩ ኮኑ ደቂ ኣንስትዮ: ነዛ መዓልቲ መዓስ እያ ትመጽእ እንዳበሉ ክጽበዩን ህያባት ክለዋወጡን ይረኣዩ:: ኣብቲ መዓልቲ ቀይሕ ክዳን ተኸዲንካ: ቀይሕ ፍየሪ ምስ ካርተሊና ህያባት ተለዋዊጥካ: እንኳዕ ኣብጸሓና ኣብጸሓኩም ተባሃሂልካ: ሰብ ሓዳር ምስ ኣንስቶም: የዕሩኽቲ ምስ የዕሩኽቶም ከም መርኣያ እምነቶምን ጽንዓቶምን ኣብ ፍቕሪ ተወሲዱ ኣብዚ መዓልቲ ንሰበይቱ ህያብ ሂቡ እንኳዕ ኣብቀዓና ዘይበላ ሰብኣይ ከምዘይግደሰላን ከምዘይፈትዋን መሲሉ ክሳብ ዝረኣየሉ ደረጃ በጹሑ ሱብሓነላህ!! ክቡራት ሙስልሚን የሕዋተይ: ኩላትና ኣመንቲ እስልምና: እዚ ጉዳይ እዚ ካብ ዲን ዝረሓቐ: ኣብ ዲንና ተቐባልነት ዘይብሉን ሓድሽ ነገርን (ቢድዓ) ኮይኑ ናብ ናይ ክሕደት ጎደና ዝመርሕ ኣሰካፊ ጉዳይ ምዃኑ ክንፈልጥ ይግበኣና:: ነዚ መሰረት ዘይብሉ ፍሹል ዝኾነ መዓልቲ ከተብዕል ብስምምዕ ኩሎም ዑለማእ ናይ እስልምና ሓራም ምዃኑ ኣይንዘንግዕ:: ሓደ ኣማኒ ክርስትና ዘበገሶ ስለዘኾነ ጥራይ ዘይኮነ ወላ’ውን ሓደ ኣማኒ እስልምና ዝኾነ ጌርዎ እንትዝኸውን ተቐባልነት ኣይምሃለዎን ጥራይ ዘይኮነ ዝያዳ ምስ ተጸልኣን ምኽንያቱ እቶም ብጀካ ረቢ ዝኣዘዞም ካብ ርእሶም ዘይዛረቡ: መፍትሕ ናይ ኩሉ ኼር ኣረኪቦምና ዝኸዱ ረሱል (ሰ.ዓ.ወ): ኣብ ሓደ ሓዲስ:-
"من أحدث في أمرنا هذا ما ليس منه فهو رد"
’’ ኣብዚ እስልምናና ሓድሽ ነገር ኣምጺኡ ዘተኣታተወ: ንጹግ (ቅቡል ኣይኮነን)’’ ኢሎም:: ሓደ ጊዜ ረሱል (ሰ.ዓ) ናብ መዲና መጺኦም: ደቂ መዲና ብኣጋጣሚ ዒድ ናይ ጃሂሊያ ከብዕሉን ክጻወቱን ምስ ረኣይዎም:- ’’ካብዚ በዓላት እዚ ዝበልጽ ክልተ ዒድ ረቢ መተካእታ ሂብኩም ኣሎ: ንሳተን ድማ ዒድ ኣልኣድሓን: ዒድ ኣልፈጥርን’’ እየን በልዎም:: ኣልሓፍዝ ኢብኒ ሓጀር (ናይ ረቢ ራሕማ ይውረዶ) ካብዚ ሓዲስ እዚ ብምብጋስ: ''ዝኾነ ናይ ካልኦት እምነት በዓላትን: ናይቶም ዝኸሓዱ ሙሽሪኪን ፌስታታትን ንኸይነብዕልን ምስኦም ሓቢርና ንኸይንውዕልን ክንርዳእ ንኽእል ይብል'':: ረቢ (ሱ.ወ) ድማ ኣብ ቁርኣን ኣብ ሱረቱል- ማኢዳ ኣብ መበል 57 ኣያ ኣሰር ናይቶም ቅድሜና ዝነበሩ ዝኸሓዱ ሰብ መጽሓፍ ኮነ: ነቶም ንእምነትና ዲነል-ኢስላም ዘቆናጽቡን ዘነኣእሱን ከይንስዕብ ኣትሪሩ ኣጠንቂቑና እዩ::
(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِينَكُمْ هُزُواً وَلَعِباً مِنْ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ أَوْلِيَاءَ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنْ كُنتُمْ مُؤْمِنِينَ) [المائدة: 57
ነዚ ሓቂ ድሕሪ ምፍላጥ: ሓደ ኣስላማይ ከመይ ጌሩ ነዚ ጉዳይ ፈትዩ ክቕበሎ ይኽእል? ነዚ ናይ ጥፍኣት መንገዲ: ኣብ እስልምና ቦታ ዘይብሉ ሓድሽ ነገር ናይ ክሕደት ተግባር ከመይ ጌሩ ከተግብሮ ነብሱ ይገብረሉ? ብኸመይ ከ ነዚ ቫለንታይን ዝተባህለ ቀሺ: እሞ ድማ ሰልስተ-ስላሴ እንዳበለ ረቢ መሓዛ ኔራቶ ውላድ ኣለዎ ዝብል ዝነበረ ሰብ ተኸቲሉ መዓልቲ ፍቁራት ኢሉ ንኸብዕል ሓንጎሉ ይቕበሎ? ንሕሰበሉ'ሞ የሕዋት: ዲንና ዲነል-ኢስላም ካብዚ ብዝተዓጻጸፈን ዝበለጸን ናይ ፍቕርን ናይ ፍቶትን ትምህርቲ ምሂሩናን ኣፍሊጡናን እዩ ንዕኡ ከነተግብር ንበገስ:: እዞም ናይ ፍቕሪ ተጣበቕቲ ኢና በሃልቲ ብዛዕባ ፍቕርን ፍቶትን ተዛሪቦም እንተለፍለፉ: ተግባራቶም የቃልዖም: ጠባያቶም መን ምዃኖም የግህዶ ኣሎ: እስልምና ግና ኣብ ፍቕርን ፍቶትን: ለውሃትን ድንጋጸን ዝቖመ ዲን እዩ:: ዲንና ዲነል-ኢስላም ኣብ ፍቕሪ ዝተመርኮሰ: መሰረት እምነት ብፍቅሪ ናይ ኣላህን ረሱልን ዝተሃንጸ እዩ ምኽንያቱ ንኣላህ (ሱ.ወ)ን ንረሱል (ሰ.ዓ.ወ)ን ከምኡ’ውን ነቲ ናይ እስልምና ደንብታትን መምርሕን (ሸሪዓን) ዘየፍቀረን ዘይፈተወን ሰብ ምሉእ እምነት ኣለኒ ክብል ኣይክእልን እዩ:: ሓደ ኣስላማይ ከምቲ ንነብሱ ጽቡቕ ዝደልየላ ነሕዋቱን ጽቡቕ ይፈትወሎም: ንወለዱ ኣፍቂሩ ይእዘዞም: ጉቡኦም የማላኣሎም እምበር ኣይብድሎምን: ይሕብሕቦም ኣይድርብዮምን: በቲ ሓደ ወገን ድማ ንደቁ የፍቅሮምን ይከናኸኖምን ጽቡቕ ኣተዓባብያ ጌሩ ድማ የዕብዮም:: ኣስላማይ ንሰበይቱ ይፈቱ: የኽብራ እምበር ኣይንዕቃን: ጉቡኣ የመላኣላህ እምበር ኣይጉድለላን: ይሕግዛ እምበር ባርያ ኣይገብራን:: ኣስላማይ የሕዋቱ ይፈቱ: ይምዕዶም እምበር ኣየጋልጾምን: ይበጽሖም እምበር ኣይቆርጾምን: ይጽውዖም እምበር ኣይጎስዮምን: ክብረቶም ይሕልወሎም እምበር የስተናእሶምን:: ከምቲ ኩላትና ንፈልጦ: እቶም ብሌን ዓይንና ዝኾኑ መምህርና ነብይና ሙሓመድ (ሰ.ዓ.ወ): ኣብ ናይ ፍቕሪ ጉዳይ ዓቢ ኣብነትና እዮም: እቲ ዝበለጸ ናይ ፍቕሪ ትምህርቲ ብግብሪ ኣርእዮምና ሓሊፎም: ስትና ዓኢሻ (ረ.ዓ) ብዛዕባ ናይ ረሱል ፍቅሪ ኣብ ልዕሊ እታ ቐዳመይቲ ሰበይቶም ስትና ኸዲጃ ከመይ ከምዝነበረ ክተዘንትወልና እንከላ ከምዚ ትብል:- ’’ ካብ ኩለን ኣንስቱ ንረሱል ከም ናይ ኸድጃ ጌሩ ዘቕነኣኒ ኣይነበረን ምኽንያቱ ብዙሕ ጊዜ ይዝክርዋ ስለዝነበሩ’’ ትብል:: ኣብ ካልእ ሓዲስ: ስትና ዓኢሻ ከምዚ ትብል:- ’’ካብ ምሒር ምዝካር ንስትና ኸድጃ: ሓደ ሓደ ግዜ ሕሩድ ሓሪዱ ንመሓዙታን ፈተውታን ሰደቓ ይህብ ኔሩ’’ ትብል:: እዚ ኩሉ ክቡራት የሕዋተይ ብዙሕ ዓመታት ድሕሪ ምሟት ስትና ኸድጃ እዩ: ግን ረሱል (ሰ.ዓ) ሓቀኛ ኣፍቃሪ: እሙን: ዘይጠልሙን ኣብ መብጽዓኦም ዝጸንዑ ስለዝነበሩ:: ብተወሳኺ ፍቕሪ ምስ ኣሕዋትና ሓንቲ ካብተን ንጀና ንኽንኣቱ ምኽንያት ዝኾናና ጉዳይ ጌሩልና: ነዚ ኣመልኪቶም ረሱል (ሰ.ዓ.ወ):- ’’ጀና ኣይክትኣትውዋን ኢኹም ክሳብ ትኣምኑ: ኣይክትኣምኑን ድማ ኢኹም ክሳብ ትፋቐሩ: ክነግረኩም ዶ ሓደ ተግባር እንተደኣ ኣተግቢርኩሞ ትፋቐሩን ትፋተዉን? ኣብ ሞንጉኹም ሰላምታ ኣብዝሑ (ዘርግሑ)’’
"لا تدخلوا الجنة حتى تؤمنوا، ولا تؤمنوا حتى تحابوا، أولا أدلكم على شيء إذا فعلتموه تحاببتم؟! أفشوا السلام بينكم"
ክብሉ ፍቕሪ ምስ ኣሕዋትካ ንኢማን: ኢማን ድማ ንጀና ከምዝመርሕ ሓቢሮምና:: ኣብ ካልእ ሓዲስ ረሱል (ሰ.ዓ) ምእንቲ ክንፋተውን ክንፋቐርን: ’’ህያብ ተለዋወጡ: ተፋተው!’’ ኢሎምና:: ክምኡ’ውን ኣብ ካልእ ሓዲስ:- ’’ሓደ ካባኻትኩም ንሙስሊም ሓው እንተደኣ ዝፈትዎ ኮይኑ ከምዝፈትዎ ይንገሮ’’ ብምባል ኣብ ሞንጎና ፍቕርን ፍቶትን ከነንግስ ኣተባቢዖምናን ኣዚዞምናን::
"إذا أحب الرجل أخاه فليخبره أنه يحبه"
ረሱል (ሰ.ዓ) ኣብ ሞንጎ ሕብረተ-ሰብ ፍቕሪ ክነግስ: ጽልኢ ክቕንጠጥ: ንፍቕሪ ዝዕድም ተግባር ክምጎስ: ንጽልኢ ዝዕድም ተግባር ድማ ክውገዝ ምሂሮምን ብግብሪ ኣርእዮምናን ከይዶም:: ክቡራት ሙእሚኒን የሕዋተይ!! ካብዚ ናይ ክሕደት በዓላት ንከልከል: ነሕዋትና’ውን ክኽልከሉ ዳዕዋ ንግበረሎም: ብዲንና ንኹራዕ: ካብቶም ናይ ጥፍኣት መንገዲ ሒዞም ዝጠፍኡ ዘለዉ ንርሓቕ: ኣሰሮም ከይንኽተል: ተግባራቶም ከይንቐድሕ: በቲ ግጉይ ዝኾነ ኣተሓሳስብኦም ከይንጽሎ: ብኣንጻሩ ናብዚ ናይ ጌጋ ጎደና ዝኸዱ ዘለው የሕዋትና ብመንገዲ ዳዕዋ ክንነግርን ክንምዕድን ሓላፍነትና እዩ:: ኣንቲ ዝኣመንኪ ክብርቲ ኣስላመይቲ ሓፍተይ: ተጠንቀቒ! እቶም ረቢ ዘይፈርሑ ከይጻወቱልኪ: መነንትኪ ሓሊኺ ብእስልምናኺ ኩርዒ: ናይቶም ዝኸሓዱን ካብ መንገዲ ዝጠፍኡን ኣሰር ኣይትስዕቢ: ምኽንያቱ ንመንገዲ ጥፍኣትን ንጀሃነብ ዝወስድ ጎደናን ስለዝኾነ:: ያ ኣላህ ብእስልምናና ኣኹርዓና: ኣብ እምነትካ ኣጽንዓና: መንእሰያት የሕዋትና ናብ መንገዲ ሓቂ ምርሓልና: ደቂ-ኣንስትዮና ካብ ኩሉ ሼር ሓልወልናን ተኸናኸነልናን: እቲ ንፈልጦን ዘይንፈልጦን ዘንቢታትና ሓጺብካ ኣብ መንገዲ እስልምና ቅተለና ኣሜን!! ወሰላሙ ዓለይኩም ወራሕመቱላህ ወበረካትሁ!
أعلى النموذج
أسفل النموذج
ምድብ ፍልጠት:


text:
ዘተን ተሳትፎ ሕዝብን – መሳለጥያታት ደሞክራስያዊ መስርሕ
ብፍስሃ ናይር
ዘተ እቲ ቀንዲ መሳርሒ ኩሎም ተዋሳእቲ ንደምክራስያዊ ለውጢ ብሓንሳብ ሓቢሮም ነቲ ህልዊ ሕጽረታትን ዕድላትን ዝመያየጡሉ ከምኡ ድማ ነዚ ሕቶታትዚከመይ ገሮም ከምዝገጥምዎም ስትራተጂ ንምውጻእ ዝሕግዞም መገዲ ኢዩ። ዘተ ዕዉት መታን ክኸውን ኣብ ሓቀኛ መትከላት ዝተመስረተ ኮይኑ ነቲ ልዝብ መምርሕን ቅርጻን ይህብ።
ኣብዚ ሓተታዚ ከመይ ገርካ ሓደ ቅጠዓዊ ጽንሰ-ሓሳብ ንትግባረ ዘተ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ብምርማር ኣድላይነቱን ጥቅሙን ነቲ መሪሕ መትከላት ከም መንጸፍ ገርካ ዘተ ከመይ ገሩ መሳርሒ ደሞክራስያ ክኸውን ይኸእል ብዝብል ብዓቅመይ ክገልጽ ክፍትን ኢየ። መጀርያ ግን ዘተ ማለት እንታይ ማለት ኢዩ? ዘተ ማለት ሓስባትካ ብነጻ ምግላጽ ማለት ኢዩ። ልምምድ ዘተ ናይ ሓደ ጉዳይ ሓቀኛ ትርጉሙን ጥቅሙን ንምፍላጥ ይሕግዘና፣ ብዘተ እቲ ባሕርያዊ ኣእምሮና ነፍሱ ክፍልጥ የኽእሎ፣ ስብኣውነትና ንነፍሱ ናይ ምፍላጥ ኣኽእሎ ኣለዎ፣ ዘተ ንዝተፈላለየ ጥቅምታት ዘለዎም ሰባት ንግርጭታቶም ብስላም ንምፍታሕ ዕድል ይህቦም፣ዘተ ንብዙሓዊ ኣተሓሳስባን ርእይቶታትን ዘተባብዕ እምበር ዝነጽግ ኣይኮነን።
ኣብ ዘተ ክትቀርብ ከሎኻ ቅደመ ኩነታት ኣይተቀርብን ኢኻ እዚ ኢዩ ድማ ንዘተ ካብ መደረ ዝፈልዮ፣ ኣብ መደረ ንርእይቶኻ ተቀባልነት ክትረክብ ብዝከኣለካ መጠን ንተቃዋሚ ሓሳባት ከተሽንፍ ትጽዕር፣ ኤርትራውያን ንዘተን መደረን ስለዝሓዋውስዎ ክሳብ ሎሚ ኣብ ናይ ሓባር ምርድዳእ ክበጽሑ ኣይከኣሉን ኣለዉ። ኣብዚ ዓንቀጽዚ ነዚ ክልተ ዝተፈላላየ ሓሳባት ንምንጻር ክትንትን ክፍትን ኢየ።
አብ ትግባረ ዘተ ናይ ሓደ ወይ ናይ ገሊኣቶም ርእይቶን እምነታትን ኣብ ልዕሊ ናይቶም ካልኦት ቀዳምነት ክዋሃቦ የብሉን እዚ ማለት ኣብ ማዕረ ዝኾነ ባይታ ይካየድ፣ ኣብ ኤርትራውያን እዚ ልምዲ እዚ ሰለዘየሎ እቲ ዝካየድ ብቅደመ ኩነታት ሰለ ዝካየድ ነዊሕ ከይከደ ይፈሽል፣ ናይ ሓባር ኣረዳድኣ ብዋጋ ናይ ካልኦት ክድለ የብሉን፣ ንዘተ ከም ንጸገማት ንምፍታሕ ክትጥቀሞ ከሎኻ፣ዝኾነ ኣካል ናይታ ሃገር ውድብ ድዩ ስርዓት ምሕደራ፣ ምሉእ ኣፍልጦ ናይታ ሃገር ሕዝብን፣ ኩነታቱን ጽን ኢልካ ናይ ምስማዕ ቀጺልካ ድማ መሃዚ ዝኾነ አተሓሳስባን ውደባን ናብ መጻኢ ኣዕጋቢ ኣሰራርሓ ዝምርሕ ምስ እትፈጥር ኢዩ፣ እዚ መስርሕዚ መስርሕ ንንሕድሕድካ ትኹንነሉን ትፈርደሉን መስርሕ ኣይኮነን እንታይ ድኣ ናይ እሂን ምሂን ናይ ጽን ኢልካ ምስማዕን መድረኽ ኮይኑ ሰፊሕ ኣፍልጦን ተረድኦን ናይቲ ዝተፈልለየ ሕዝብታት ኤርትራ እንታይ ኢዩ ጠለባቱን ደልየቱን ምልላይ ኢዩ። እዚ ምስ ኣለልኻ ኢዩ ናብ ቅድሚት ገጽካ ንሽግራትካ እናፍታሕካ ትስጉም።
አብ መስርሕ ደሞክራስያዊ ለውጢ እቶም ተዋሳእቲ ኣብ ነንሕድሕዶም ምንእኣስን ምቁንጻብን፣ ምፍርራድን ምኹናን ይርከቡ ኣለዉ፣ ኣብ ከምዚ ሃለዋት ኣብ ናይ ሓባር ኣረዳድኣ ብዛዕባ ኣቀላልሳ ኣንጻር ምልካዊ ስርዓትን ሕንጸት ደሞክራስያ ድሕሪ ውድቀት መላኺ ሰርዓት ንጹር ራእይ የብሎምን።
አብ ደንበ ተቃውሞ ገለ ንጽገና ገለ ድማ ንመስረታዊ ለውጢ ስለዝቃለሱ ከምዘለዉ በቲ ዝካየድ ዘሎ ተረኽቦታት ብሩህ ኢዩ፣ ንጽገና ዝቃለሱ ኣስፊሖም እቲ ጽገናታት እንታይ ምዃኑ ኣይገልጹን፣ሓደ ካብ 40 ዓመታት ዝጸንሔ ምልካውነትክ ክጽገን ይከኣልዶ? ኣብ ዓለም ብጽገና ዝተኣረሙ ውልቀ መለኽቲ ኣለዉዶ? እቶም ንጽገና ዝማጐቱ እንታይ ክሰርሕ ዝጸንሔ ቅዋማትን መንግስታዊ ትካላትን ክጽግኑ ኢዮም ዝደልዩ ከረድኡና ይኸእሉዶ?
ኣብ ኤርትራ ብመሰረቱ ድሕሪ ናጽነት ይኹን ቅድሚኡ ብዛዕባ ኣቋቁማ መንግስትን ሃገርን ናይ ሓባር ኣረዳድኣን ናይ ሕዝቢ ድልየታትን ትጽቢታትን ዝተኻየድ ሕዝባዊ ዋዕላ ኣይነበረን ኣይተኻየደን፣ ቅዋም ኣሎና ክትብል ክሰርሕ ዝጸንሔ ክኸውን ኣለዎ እምበር ኣብ ወረቀት ኣሎና ምባል እኹል ኣይኮነን።
ጸገንቲ ሓይልታት ንምልካዊ ስርዓት ምውዳቁ ብሰላም እንተዘኮይኑ ብካልእ ወስ ከይትብሉ እናበሉ ነቶም መሰረታዊ ለውጢ ዝደልዩ ይኹንኑ፣ ጽንሕ ኢሎም ድማ ንመሰረታዊ ለውጢ ንዝደልዩ ወገናውያን ሃይማኖታውያን እናበሉ ይኸሱን የዋርዱን፣ ብካልእ ሽነኽ ድማ ብዘይካኦም ለውጢ ከምዘይመጽእ የረጋግጹ፣
ነቲ ብ 1997 ብህግድፍ ዝተነድፈን ብሓልዮት ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ዝተፈቅደን ቅዋም ድማ ብሓይሊ ፍተዉ ጽልኡ ተቀበልዎ ይብሉ ኣለዉ፣ እሞ እዚ ድኣ ከመይ ገሩ ኣብ ዘተ ከብጻሓና ይኽእል?
እቲ ዘገርም እቲ ቅድሚ ዓመታት ሱር- ነቀል ክብል ዝጸንሔ ተሓኤ-ስባ እውን ሎሚ ተጸንቢርዎም ይርከብ። እቲ ዘገርም እዞም በዚ ንሕና ኢና ደሞክራስያውያን ንሕና ኣብ ዘተ ንኣምን፣ ንሕና ኢና ሊበራላውያን እናበሉ ብተግባር ግን ኣንጻሩ ዝሰርሑ እንታይ ክንብሎም ንኽእል?
ፍተዉ- ጽልኡ ኣባሃህላ ናይ ደሞክራስያ ኣዘራርባ ኣይኮነን እንታይ ድኣ ናይ ሓይሊ ኢዩ፣ እዞም ሰባትዚኦም ገና ኣብ ናይ ቀደም ኣተሓሳስባ ስለ ዘለዉ ሒዞም ዘለዉ መገዲ ባዕሉ ኣብ ደልሃመት ከውድቆም ኢዩ፣
ኣብ ዓለምና ሎሚ ሃያል ዘሎ ጽባሕ ድኹም ክኸውን ይኽእል፣ ሎሚ ሃብታም ዘሎ ጽባሕ ክደኪ ይኽእል እዚ ድማ ብታሪኽ ሕዝብታት ዓለም ዝተራእየን ዝተመስከረን እዩ፣ ኣብ ኤርትራ ሰፊኑ ዘሎ ፖሊቲካ ናይ ጃህራን ሓሶትን ብፍጹም ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣይሰርሕን፣ከምቲ ፕረዚዳንት ኢሳያስ ደጋጊሙ ኣብ ጋዜጣዊ መግለጽታትን ቃልው-መሕትትን ዝብሎ ሕዝቢ ኤርትራ ዝተፈላለየ ስለዝኾነ ብሓይሊ ክትሕዞ ኣሎካን ጸገንቲ ሓልታት ኣብ ደንበ ተቃውሞን ዝብልዎ ዳርጋ ሓደ ኢዩ፣
ጥቅሲ ”ሱር – ነቀል ለውጢ” ካብ ስዉእ ስዩም ዑቁባሚካኤል ኣቦ ወንበር ተሓኤ-ስባ ነበር ኣብቶም ንመሰረታዊ ለውጢ ዝደልዩ ከም ኣብ መሰረታት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ- ክፋል ተሓኤ-ሰባ ከምኡ እውን ኣብ ኩሎም መስረታት ተቃወምቲ ፖሊቲካዊ ውድባትን መስረታት ብርግሳዊ ማሕበራትን ሕያው ኮይኑ ይሰርሕ ኣሎ።
መንቀልታት ሱር-ነቀል እንታይ ኢዩ
መንቀልታት ሱር-ነቀል ለውጥታት ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ክጽገን ዘይከኣል ስርዓት ምዃኑ ዘረጋገጸ ብሂል ኢዩ፣ ሎሚ ኣብ ኤርትራ ሕገ-ኣልቦነት፣ ዘይቅሳነት ኣብ ውሽጥን ደገን፣ ዝዓነው ማሕበረ-ሰብ፣ ዝፈርስ ዘሎ ዓድታት፣ ዝሓልቅ ዘሎ ወገናት ሕዝብና፣ ዝህደን ዘሎ መንእሰያትና፣ንኤርትራ ህዝባን መረታን እናሽጠ፣ ንሕዝቢ ከም ባርያታቱ ዝገዝእን፣ ዝፈርድን ዝቀትልን እንታ እንኮ ፍታሕ ምስዚ ስርዓት ሱር መሰረቱ ደምሲስካ ኣብ ዑናኡ ንሕዝቢ ኤርትራ ኣብ ናይ ሕግን- ደሞክራስያን ሰር ዓት ምምላስ ኢዩ፣ ውልቀ-መላኺ ስርዓት ኢሳያስ ክእለ ዓለም ብዓለሙ ዝምስክር ዘሎ እዞም ሎሚ ጽገና ዝብሉ ዘለዉሲ ንሓደ ገበነኛ ሰርዓትሲ ኣብ ክንዲ ሕዝቢ ኤርትራ ኮይኖም እቲ ንሱ ዝፈጸሞ ገበናት ምሕሪናዮ ክብልዎድዮም?
ኦ ጸገንቲ ሓይልታት! እንተድኣ እዚ ስርዓትዚ ብጽገና ኢዩ ትብሉ ኾንኩም እንታይ ኣብ ደገ ኣስፈረኩም? ኣብ ውሽጢ ኣስመራ ኣቲኹም ቅዋም ኣብ ግብሪ ይውዓል ዘይትብሉ፣ ሕቶኩም ቅዋም ጥራሕ እንተ ድኣ ኮይኑ።
ሕቶ ሱር -ነቀል ለውጢ ዝደልዩ ግን ሕቶኦም ኩሉንትናዊ ኢዩ፣ እዚ ማለት ድማ እቲ ናይ ለውጢ መስርሕ መጀመርያ ምልጋስ ውልቀ -መላኺ ስርዓትን፣ ኩሉ ናይ ገበናት ትካላቱን መስርሕታቱን ኣልጊስካ ነቶም ገበን ዝፈጸሙ ኣብ ህዝባዊ ፍርዲ ምቅራቦም ኮይኑ እቲ ካል ኣይ ድማ ካብ ብሕጂ ተቃውምቲ ተመሲሎም ነቲ ደሞክራስያዊ መስርሕ ክጥምዝዙ ዝደልዩ ሓይልታት ብኣጉ ምልላዮምን፣ ኣብ ቅድሚ ሕዝቢ ምክሽሖምን ምክንያቱ ናብ ካልኣይ ግዜ ናብ ሓዲሽ ምልካውነት ከይመልሱና፣እቲ ሓደገኛ ድማ ንሱ ኢዩ፣ መስርሕ ንደሞክራያዊ ለውጢ ኣብ ዝሓየለሉ እዋን ናይቶም ሓቀኛ ለውጢ ዘይደልዩ ጐሊሁ ይርኤ ኣሎ፣ እዚ ድማ ኣብ ዝመጽእ ለውጢ ነብሰ- ምትእምማን፣ ምስኣንን ፍርሓትን ሰለዘሎ ኢዩ፣ እቶም ኩል/ግዜ ኣብ ነብሶም ዘይተኣማመኑ ኣብ ፍርሓት ዝተዋሕጡ መራሕቲ ደምክራስያዊ ለውጢ ክኾኑ ኣይበቀዑን ኢዮም።
ሎሚ ደንበ ተቃውሞ ንደምክራስያዊ ለውጢ ኣብ ዓበይቲ ብድሆታትን ፈተነታትን ይርከብ ኣሎ፣ እቲ ብድሆታት ካብ ውሽጡን ደገን ኢዮም፣ እቲ ብውሽጡ ዝርኤ ካብቲ ክልተ ኣራእያታት ዝመጽእ- ጽገናዊ ኣራኣእያን፣ ሰዓብቱን፣ እቲ ሓደ ድማ ደገፍቲ ምልካዊ ስርዓት ህግድፍ ኢያቶም፣ ደንበ ተቃውሞ ብዘተ ኣብ ሃገራዊ ሓድነት ገጹ ክሰርሕ ከሎ ኣብ ውሽጢ እቶም ተዋሳእቲ ብፍላይ እቶም ኣካየድቲ ንዝመጽእ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ንምትዕንቃፍ ኣብ መስረታዊ ዘይኮነ ትንትናታት ኣትዮም ጽባሕከም መህደሚ ክጥቀሙሉ ዝጓየዩ ሓይልታት ኣለዉ፣ ኣተሓሳስቦኦም ድማ ናይ ቀደም ናይ ኣርባዓታት ኢዩ፣ እቲ ዘገርም ከኣ እቶም ንሕና ኢና ምሁራት ንሕና ናይ ኤርትራ ጋሊልዮን ኮፐርኒኩስን ዝብሉ ናይ ሓሶት መማህራን ኢዮም፣ ፖሊቲካዊ ሰነ-ፍልጠት እኳ ናይ ዲግሪ ኣሎኒ ዘይኮነስ ጠለባትን ድልየትን ሕዝብኻ ከመይ ተማልእ ኢዩ።
ዘተ ንሓስባትካ ንምፍሳስ ናይ ካልኦት ሓሳባት ጽን ኢልካ ምስማዕ ድሕሪኡ ብብቅሩብ ኣብ ናይ ሓባር ኣረዳድኣ ንምብጻሕ እትጥቀሞ ደሞክራስያዊ ዓውዲ እምበር ናይ ምክሳስን ምፍርራድን ኣይኮነን።
አቱም ምሁራትና እቲ ንስኻትኩም ተንብብዎ ዘሎኹም መጻሕፍቲ ናይ ደሞክራስያዊ ብእንታይ ቋንቋ ዝተጻሕፈ ኢዩ፣ እንተ በቲ ሎሚ ቋንቋ ዓለም ኮይኑ ዘሎ እንግሊዘኛ ኮይኑ፣ ብዘይኻኹም ቋንቋ እንግሊዝ ዝኽእል ኣብ ኤርትራ የለን ዲኹም ትብሉና ዘሎኹም፣ ቀደም እውን ግዜ ሃይለስላስ ብዘይካና ኣምሓርኛ ዝኽእላ የላን ትብሉና ነርኩም ውጺኢቱ ድማ ርኢኹሞ።
ግድፉ እባ ነዛ ፖሊቲካ ናይ ጃህራን ትዕቢትን፣ እዚ ኣተሓሳስ እዚ ንሕዝቢ ብሓንሳብ ብሰላም ከነብር ኣይኸእልን ዎ ንርዮ ኣሎና ኩነታት ሕዝብና ኣብ ትሕቲ ናይ ጃህራን ትዕቢትን ኣመራርሓ ይሳቀ ኣሎ፡ ነዚ ንክቅጽል ዝግበር ዘሎ እከይ ተግባራት ኣብ ደንበ ተቃውሞ ብሕጂ ክእለ ኣለዎ።
ዘተ ንተሳትፎ ሕዝቢ ከምዘዕዝዝ ብቀረባ እቲ ዓሚ 2010 ኣብ አዲስ ኣባባ ዝተኻየደን ውጺኢታቱን ቀጺሉ ድማ እቲ ሕጂ ዝካየድ ዝሎ ንጥፈታት ኮሚስዮን ጭቡጥ ምስክራት ናይ ዘተ ኢዩ ስለ ዝኮነ ድማ ኢዩ ከም ባህጊ ሕዝብታት ንደምክራስዊ ለውጢ ከም መሳርሒ ኮይኑ ዝውሰድ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=5278


text:
Radio Erena: 02 March 2015
ኤርትራ ኣብ ዕደና ዓቢ ቆላሕታ ረኺበን ካብ ዘለዋ ሃገራት ኣፍሪቃ እኳ እንተኾነት፣ ኣብ ምሕደራ ይኹን ኣብ ኣተሓሕዛ ኣታውን ወጻእን ናይቲ ናይ ዕደና ፕሮጀክታት ግሉጽነት ብዘይምህላዉ ግና ካብ ረብሕኡ ሃስያኡ ከይዓቢ ስኽፍታ ከምዘሎ ሓደ ሰራሕተኛ ሃገራዊ ኮርፐራሽን ዕደና ጠቒሱ።
እቲ ስም ክንዕቕበሉ ዝሓተተ ኣብ ኣስመራ ዩኒቨርሲቲ ካብ ተማሃሮ ጂኦሎጂ ሓደ ምንባሩ ዝጠቀሰ ኤርትራዊ፣ እቲ ብስም ሃገራዊ ኮርፐረሽን ዕደና ኤርትራ ዝፍለጥ ሃገራዉ ትካል ምስ ሚኒስትሪ ማዕድን ዘለዎ ርክብ ቴክኒካዎ ጥራይ ምዃኑ ብምጥቃስ ብዛዕባ ወጻኢታትን ኣታዊታትን ብዝምልከት ግና ጸብጻባቱ ናብ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ጥራይ ከምዘረክብ ሓቢሩ።
ብመንግስቲ ዝውነን ሃገራዊ ኮርፐረሽን ዕደና፣ ካብተን ኣብ ኤርትራ ኣብ ዕደና ተዋፊረን ዘለዋ 17 ናይ ወጻኢ ኩባንያታት ካብ ገሊኤን ካብ 45 ክሳብ 55 ሚእታዊት ዝውንን እኳ እንተኾነ፣ ዝንቀሳቀሰሉ ካፒታል ብወግዒ ከየፍለጠ ኣብ ስራሕ ተዋፉሩ ምህላዉ እቲ ሰራሕተኛ ናይቲ ትካል ነበር ገሊጹ።
ወጻኢታቱ ይኹን ኣታዊታቱ ብወግዓዊ መንገዲ ንኣባላቱ ከምዘይሕብር’ውን ኣረዲኡ።
ብኣንጻሩ እተን ምስቲ ሃገራዊ ትካል እናተሻረኻ ዝሰርሓ ዘለዋ ናይ ወጻኢ ኩባንያታት በብምዱብ ግዜ ወግዓዊ ጸብጻባት ከምዘቕርባን፣ እዚ ናይዘን ትካላት ኣሰራርሓ ድማ ንመንግስቲ ኤርትራ ከምዘየሐጉሰን’ውን ሓቢሩ።
ኣብ ሓደ ኣኼባ ናይቲ መንግስታዊ ትካል’ውን እዘን ናይ ወጻኢ ትካላት ዘቕርብኦ ዘለዋ ጸብጻባት ህዝቢ ብጌጋ ይርድኦ ምህላዉ’ውን ከም ሕማቕ ኣብነት ከምዝተጠቕሰ ኣገንዚቡ።
እዚ ከምዚ ዓይነት ኣካይዳ ካብ ግልጹነት ዝረሓቐ ብምዃኑ፣ እዚ ካብ ጸጋታት መሬት ኤርትራ ክርከብ ጀሚሩ ዘሎ ኣታዊታት፣ ኣብ ረብሓ ህዝብን ሃገርን ክውዕል’ዩ ዝብል እምነት ከምዘየሎ’ውን ጠቒሱ።
መንግግስቲ ኤርትራ ብስም ትካላት ህግደፍ ኣብ ዘቆሞ ናይ ንግዲን ህንጻን ትካላት ተመሳሳሊ ኣካይዳ ክኽተል ከምዝጸንሕ ዘዘኻኸረ እቲ መንእሰይ፣ እዚ ናይ ዕደና ጉዳይ’ውን ካብዚ ብዝገደደ ብዘይ ግሉጽ ኣገባብ ብምስጢር ሒደት ሰባት ጥራይ ተታሒዙ ምህላዉ’ዩ ዘመልክት።
ኣብ ስዊዘርላንድ ብስም ኤርትራውያን ተዋህሊሉ ጸኒሑ ዝተባህለ መንግስቲ ኤርትራ ማዕረ ክንደይ ካብ ህዝቢ ተኸዊሉ ብምስጢር ከምዝንቐሳቐስ ዘጉልሐ ኣካይዳ ምዃኑ ኣተሓሳሲቡ።
ሰራሕተኛታት ናይቲ ሃገራዊ ኩባንያ ዕደና ካብቲ ካልእ መንግስታዊ ትካላት ክልተ ዕጽፊ ደሞዝ ከምዘለዎም እዚ ድማ ኣብ ኩለን’ተን ብህግደፍ ዝውነና ትካላት ዝስርሓሉ ኣገባብ ምዃኑ’ውን ኣብ መደምደምታ ጠቒሱ።
መብርሂ ብዛዕባ ስእሊ፣- ክታም ዘንብር ዘሎ በዓል ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ፣ ሚኒስተር ማዕድን ነበር ኣቶ ኣሕማድ ሓጅ ዓሊ ድሕሪ 2013 ከኣ ምስ ናይ ፎርቶ ፍጻሜ ብዝተሓሓዝ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝርከብ’ዩ።
=============================


text:
መሰረት ክብርታት ቤት ትምህርቲ
ማዕርነት፣ማዕረ ክብረት ምህላውን ውልቀ ሰባት ናይ ገዛእ ርእሶም ምርጫታት ክመርጹን ኣብ ሕብረተሰብ ኖርወይ መሰረታዊ ክብርታት እዮም። እዞም ክብርታት ኣብ ቤት ትምህርቲ ውን ኣገደስቲ እዮም። ኣብ ቤት ትምህርቲ ዝወሃብ ትምህርትን ንጥፈታትን ውን ተማሃሮ ኩሎም ሰባት ማዕረ ክብሪ ከምዘለዎም ከምዝፈልጡ ምግባር እዩ ዕላምኡ። ተማሃሮ ኣብ መዓልታዊ ሂወት ትምህርቶም ጽልዋ ክሕድሩ ኣለዎም፣ ከምኡውን ብጊሓቱ ነቲ ባዕሎም ዝመሃሩዎ ትምህርቲ ሓላፍነት ክስከሙሉ ይመሃሩ። ቤት ትምህርቲ ንነፍስ ወክፍ ተምሃራይ ምስ ደረጅኡ ተዛማዲ ዝኾነ ትምህርቲ ክምህር ግዴታ ኣሎዎ።
ዕላማ ቤት ትምህርቲ ርእሶም ዝኸኣሉ ሰባት ጽቡቕ ማሕበራዊን ትምህርታዊን ዓቕሚ ዘለዎም ምፍራይ እዩ።
ኣብ ሓደ ዘመናዊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኣፍልጦን ርእሱ ዝኸኣለ ርእይቶታትን ሃልዩዎ ኣብ ስራሕዓለምን ሕብረተሰብን ብንጥፈት ክሳተፍ ትጽቢት ይግበረሉ።ቤት ትምህርቲ ንቆልዑ ጽቡቕ ሓፈሻዊ ፍልጠት የስንቕ። እዚ ማለት ቆልዑ ብዛዕባ ብዙሕ ዝተፈላለየ ኣርእስትታት ክመሃሩ ኣለዎም። ቋንቋ፣ ቁጽሪን ብዛዕባ ሕብረተሰብን ኣብ ቀጽሮም ዝርከብ ባህሪን።
ብጀካ ሓፈሻዊ ፍልጠት ምስናቕ ቤት ትምህርቲ ብዙሕ ዕማማት ኣለዎ፣ ንኣብነት ቆልዑ እዚ ዝስዕብ ክመሃሩ ኣለዎም፣
- ሓበሬታ ምድላይ፣ ነዚ ከኣ ብነቐፌታዊ ዝኾነ ዓይኒ ምግምጋም
- ኣብ ሓበሬታን ኖቶም ገምጋምን ተሞርኪሶም ናቶም ሓሳባት ክሃንጹ
- ንርእይቶታቶም ክካትዑ
ዕላማታት ትምህርቲ(ሕጊ ትምህርቲ)
- ምህሮ ኣብ ቤት ትምህርትን መለማመዲ ትካልን ምስ ገዛ ተማሃራይ ብምትሕብባር ንዓለምና መርሖ ክኸውን ኣለዎ፣ ከምኡውን ንተማሃራይ መሰረት ኣትሒዙ ታሪኻዊን ባህላዊን ርድኢት የስንቕ።
- ምህሮ ኣብ ካብ ባህሊ ክርስትናን ሰብኣውነትን ዝተወርሰ መሰረታዊ ክብርታት ዝተሞርኮሰ ክኸውን ኣለዎ፣ ከም ክብረት ንክብሪደቅሰባትን ባህርን፣ ናጽነት ተበላሓትነት፣ ፍቕሪ ብጻይ፣ ሕድገት ምግባር፣ ማዕረ ክብሪን ሓድነትን፣ ከምኡውን ብመገዲ ዝተፈላለዩ ሃይማኖታትን መፈሳውነትን ዝግለጽ ክብርታት ኣብ መሰል ደቅሰባት ዝተሰርጸ ክኸውን ኣሎዎ።
- ምህሮ ኣብ ምስፋሕ ኣፍልጦ ሃገራውን ባህላውን ውርሻን ሓባራዊ ኣህጉራዊ ባህልናን እጃሙ ከበርክት ኣለዎ።
- Opplæringen skal gi innsikt i kulturelt mangfold og vise respekt for den enkeltes overbevisning. Den skal fremme demokrati, likestilling og vitenskapelig tenkemåte.
- ተማሃሮን ተልመዴናትን ሂወቶም ንኽመልኩን ኣብ ሕብረተ-ሰብና ንኽሳተፉን ኣፍልጦ፡ክእለታትን ቅኑዕ ጠባይን ከማዕብሉ ኣለዎም። ፈጠራን ምህዞን ሓገስ ክፈጥረሎም፣ ብተገዳስነት ክሳተፉን ክመራመሩን ድፍኢት ክህልዎምን ዕድል ክረኽቡ ኣለዎም።
- ተማሃሮን ተልመዴናትን ነቐፌታዊ ኣተሓሳስባ ክመሃሩ፡ ከምኡውን ተግባራቶም ስነ-ምግባራዊ ክኸውንን ኣከባቢኦም ንምዕቃብ ንቕሓት ክህሉዎምን ኣለዎ። እጃሞም ከበርክቱን ክተሓባበሩን መሰልን ሓላፍነትን ክወሃቦም ኣሎዎ።
- ቤት-ትምህርትን ትካል ተልሜደናትን ንተማሃሮን ተልመዴናትን ብምትእምማንን ክብረትን ክቐርቡዎም ኣለዎም፡ ከምኡውን ዝቐርጾም ናይ ምምሃር ድሌቶም ዘበራትዖሎም ጠለባትን ብድሆታትን ክህቡዎም ኣለዎም። ኩሉ ዓይነት ኣድልዎ ከኣ ክጻብኡዎ ኣለዎም።


text:
ፕረዚደንት ሱዳን፣ ዑመር ሓሰን ኣልበሽር፣ ናብ ቻይና ከካዪዶ ወጢኑዎ ዘሎ ዑደት ኣንጻር ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ምዃኑ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣዘኻኺራ።
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ብሰምበት ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ፣ ፕረዚደንት ኣልበሽር ናብ ቻይና ዑደት ብምክያድ ምስ ቻይናዊ መዘንኡ ክራኸብ ምዃኑ ድሕሪ ምሕባሩ፣ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኣመሪካ፣ ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ ብዝምልከት ናብ ቻይና መተሓሳሰቢ ከምዝተላከ ኣፍሊጡ።
ቀንዲ ዕላማ ጉዕዞ ኣልበሽር፣ ቻይና ኣብ ካልኣይ ውግእ ዓለም ንጃፓን ዝሰዓረትሉ ጽምብል ኣብ 3 መስከረም ንምስታፍ ምዃኑ ይግለጽ።
እንተኾነ ኣመሪካ፣ ፕረዚደንት ኣልበሽር ብኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ድሕሪ ምኽሳሱ፣ ኣብ ዝገሸሉ ተታሒዙ ናብ ፍርዲ ክቐርብ ዝብል ውሳኔ ገና ጸኒዑ ስለዘሎ፣ መንግስቲ ቻይና ዳግመ ግምት ክገብር ጸዊዓ።
ኣይ.ሲ.ሲ. ንፕረዚደንት ኣልበሽር ኣብ 2009 ብገበናት ኲናትን፣ ገበን ኣንጻር ሰብኣውነትን ክኸሶ እንከሎ፣ ኣብ 2010 ከኣ ኣብ ዞባ ዳርፉር ብዝተፈጸመ ጃምላዊ ህልቂት ከምዝከሰሶ ይዝከር።
ኣመሪካን ቻይናን ንውዕላት ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ዝፈረማ ሃገራት’ኳ እንተዘይኮና፣ ናይቲ ነዚ ክሲ ኣልበሽር ናብቲ ቤት ፍርዲ ዘመሓላለፈ ባይቶ ጸጥታ ግና ቀወምቲ ኣባላት እየን።


text:
ኣብ ኣሜሪካ ብሰንኪ ቅትለት ኣፍሪቃዊ ኣሜሪካዊ ጆርጅ ፍሎይድ ይካየዱ ዘለው ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት ለበዳ ቫይረስኮሮና ብዝገደደ ከይዝርጋሕ ሻቐሎት ዓብይ ሻቕሎት ፈጢሩ ምህላው ይሕበር ኣሎ።
ብሰንኪ ናዕብን ተቓውሞን ገለ ናይ ቫይረስኮሮና መመርመሪ ማእኸላት ክፍለ ግዝኣት ኤሊኖይ ክዕጸው ምግዳዶም ይፍለጥ።
ኮቪድ ፖለቲካ ኣይዓግቶን ዝበሉ ኣብ ቺካጎ ናይ ዝርከብ ኖርዝዌስተርን ዩኒቨርስቲ ኢንስቲትዩት ጥዕና ዳይረክተር ዶክተር ሮበርት ሙርፊ እቲ ቫይረስ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ዝመሓላለፍ ስለዝኾነ ንገዛእ ርእስኹም ኣብ ሓደጋ ኣይትወድቑ ኢሎም ምዒዶም ኣለው።እታ ሃገር ሓደገኛ ለበዳ ገጢሙዋ ከምዘሎ ኩሉ ሰብ ብሃንደበት ድዩ ረሲዑዎ ኢሎም ክጠራጠሩ ከምዝገበሮም እውን ገሊጾም።
ከንቲባ ከተማ ቺካጎ እውን ሓደገኛን ዘሎን ንብዙሕ ግዜ ምሳና ዝፀንሕን ለበዳ ስለዝኾነ ንርእስና ጥራሕ ዘይኮነስ ንካልኦት እውን ክንከላኸል ኣለና ክትብል ተማህጺና።
ገለ ሰብ ሞያ ሕክምና እቲ ሰልፊ ኣብ ደገ ክፉት ቦታን ኣየርን ይካይድ ምህላው ናይ ምትሕልላፍ ዕድሉ ዝወሓደ እዩ ክብሉ ከለው ገሊእም ድማ ኩሉ ሰልፈኛ ናይ ኣፍን ኣፍንጫት መሸፈኒ ማስክ ዝገብሩ እንተኾይኖም ጥራሕ እዩ እዚዝኸውን ይብሉ።