text:
ዴሞክራቲክ ፓርቲ ንሂላሪ ክልንቴን ፕሬዝዳንታዊ ሕፅይቲ ምርጫ 2016 ገይሩ ብወግዒ ሰይሙወን።ሂላሪ ክልንቴን ንቀንዲ ፓለቲካዊ ፓርቲ ብምውካል ፈላመይቲ ሕፅይቲ ጓል ኣንስተይቲ ኮይነን ኣለዋ።ሪቻርድ ግሪን ዝለኣኾ ፀብፃብ ገብረ ገብረመድህን ከቕርቦ እዩ።
ሂላሪ ክልንቴን ናብ ዋይት ሃውስ ንምእታው ኣብ ዝገብርኦ ጉዕዞ ተነሓናሒአን ዝነበሩ ሰንተር በርኒ ሳንደርስ ትማሊ ብወግዒ ደጊፎምወን።
ንሶም: " ዝኸበርክን ኣዶ መንበር ኩሎም ድምፅታት፣ብወከልቲ ዝተውሃበ ኩሉ ድምፂ ኣብ ወግዓዊ መዝገብር ክቕመጥ፣ሂላሪ ክልንቴን ሕፅይቲ ዴሞክራቲክ ፓርቲ ክኾናን ደጊፈ ኣለኹ" ኢሎም።
ሰንተር ሳንደርስ ደገፍቶም ንሂላሪ ክልንቴን ክድግፉ ዘቕረቡዎ ፃውዒት ገሊኦም ኣይተቐበሉዎን።ኣማእቲ ነቲ ኣኼባ ረጊፆም ብምውፃእ እቲ ዋዕላ ይካየደሉ ኣብዘሎ ኣዳራሽ ኣብ ደገ ኮፍ ኢሎም ተቓውምኦም ገሊፆም።
ተሳተፍቲ ሂላሪ ንዝሃብኦ ነዊሕ ህዝባዊ ኣገልጋሎት ብምምጓስ መደረታት ኣስሚዖም።
በዓል ቤተን ናይ ቀደም ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ቢል ክልንቴን ሂላሪ ንስራሕቲ ናይ ሕጊ ጥብቅና፣ሰኔተርን ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስን ምስ ሓዳሮም እናሓዋወሱ ዝርዝር ምስክርነቶም ሂቦም።
ቢል ክልንቴን: " ሰባት ‘ነዊሕ ስለዝፀንሐት ለውጢ ንደሊ ኢና’ይብሉ።ሓቂ እዩ ነዊሕ ፀኒሓ እያ፤ናብራ ህዝቢ ንምምሕያሽ ዘሕለፈተን ሕድ ሕድ ዓመታት ዋጋ ዘለወን ምዃነን ግን ከረጋግፀልኩም እደሊ።…ኩሉ ግዜ እታ ኩዕሶ ንቕድሚት ክትኸይድ እዩ ድልየታ።ንመንነታ ዝገልፆ እዚ እዩ" ኢሎም።
ሂላሪ ክልንቴን ትማሊ ምሸት ካብ ኒውዮርክ ብቪዲዮ ኣብዘመሓላለፍኦ መልእኽቲ ድማ " ከመይ ዝኣመሰለ ዘደንቕ ክብሪ ኢኹም ሂብኩምኒ።….ምስጋና ይብፃሕኹም፣ሳላ ብፅኑዕ ዝተቓለስኩም ከምዚ ክኸውን ክኢሉ ኣሎ።እቲ ዓወት ናትኩም እዩ።ነዚ ንምክትታል ወይ ንምርኣይ ክትብላ ክሳብ እዛ ስዓት እዚኣ ዘይደቀስክን ኣናእሽቱ ኣዋልድ እንተድኣ ኣለኽን ዝዛረበክን ኣለኒ።ኣነ ፈላመይቲ ጓል ኣንስተይቲ ፕሬዝዳንት ክኸውን እኽእል እየ፤ሓንቲ ካብ መንጎኽ እታ ትቕፅል ክትኸውን እያ" ኢለን።
ሂላሪ ክንልቴን ፕሬዝዳንታዊ ሕፅይቲ ምዃነን ብወግዒ ናይ ምቕባል መደረ ብምስማዕ ንሃገራዊ ዋዕላ ዴሞክራት ፅባሕ ሓሙስ ክዓፅውኦ እየን።


c: text/html

text:
ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ዓመተ 2017 ንኣሰርተታት ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሑ መራሕቲ መዝነቶም ዝለቐቅሉ ዓበይቲ ናይ ፖለቲካዊ ለውጥታት ዝራእዩላ ዓመት እያ።ይኹን ደአ እምበር እዚ ለውጢ ነቲ ኣብታ ኣህጉር ዝረአ ግህሰት መሰላትን ሲቪላዊ ነጻነትን ዝሓላልኽ’ዩ ክብል ትካል ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ሁማን ራይትስ ዎች ዓመታዊ ኣብ ዘውጽኦ ሪፖርቱ ሓቢሩ።
ኣብ ቀረባ ጊዜ ዝወጹ ጸብጻብ ዓለምለኸ ሰብኣዊ መሰላት ንኣህጉር ኣፍሪቃ ብቀዳምነት ዝሰርዑ ኣይነበሩን እዚ ድማ ትካል ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ሁማን “ሓደገኛ ምንቅስቃስ” ንዝበሎ ንመሪሕነት ኣሜሪካ ፡ሩስያን ቻይናን ካብ ዘሎ ኣድልዎ’ዩ ክብል እቲ ትካል ወሲኹ የረድእ።
ይኹን ደአ እምበር እቲ ትካል ንኣፍሪቃ ካብ ምክትታትል ደው ኢሉ ማለት ከምዘይኾነ ምክትል ዳይሬክተር ሁማን ራይትስ ዎች ባባቱንዳ ኦሉንጎጂ ይገልጹ።
“ጾታዊ ዓመጽ ዘጋጠመን ደቂ ኣንስትዮ፡ ዝተቐተሉ ሰባት፡ ዝተአሰሩን ኣብ ማእሰርቲ ዝርኸቡ ሰባት ብዛዕባ ምስ ሰሜን ኮርያ ክሕልው ዝኽእል ናይ ኑክሌር ኹናት ኣይኾኑን ዝሓስቡ፡ ነዞም ሰባት ዘተሓሳስቦም መንግስተይ ንመሰላተይ ክሕልው ሓላፍነቱ እዩ፡ መንግስተይ ንምርግጋጽ መሰላተይ ሓላፍነቱት ኣለዎ ዝብሉ ጉዳያት እዮም።”
ንምክትል ዳይሬክተር ሁማን ራይትስ ዎች ኦሉግቦንጂን መሳርሕቶም ዘተሓሳስቦም ኣብ ምዕራብ ኣፍሪቃ ዘሎ ደማዊ ምንቅስቃስ ጥሩፍ ጉጅለ ቦኮ ሓራም፡ ኣብ ካሜሮን ንተቓውሞ ተዛረብቲ ቋንቋ እንግሊዝ ንምዕፋን ዝኻየድ ስጉምትታት፡ ኣብ ዲሞክራቲክ ሪፖብሊክ ኮንጎ ዘሎ ዘይምርግጋእን ምትሕልላፍ ሃገራዊ ምርጫን ዝአመስሉ ጉዳያት እዮም።
ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ድማ ኣብ ኢትዮጵያን ታንዛንያ ዘሎ ተቓውሞ፡ ኣብ እዋን ምርጫ ኬንያ ዝተራእየ ተቓውሞን ኣብ ደቡብ ሱዳን ዘሎ ቀጻሊ ኩናትን እዩ።
ተመራመርቲ ኣብ ጋምብያን ኣንጎላን ዝተራእዩ ንኣሰርተታት ዓመታት ኣብ መሪሕነት ዝጸንሑ መራሕቲ ስልጣን ምልቃቕ ዝዓመሰሉ ምዕባለታት ነጻነት ቀስ ብቀስን ዝኸአልን ዝዓብይን ዘሎ እዩ ኢሎም ተስፋ ይገብሩ።
መራሕቲ ኣፍሪቃ ብሰንኪ አኻታዕቲ መራሕቲ ዓለም ጸቕጢ ካብኣቶም ዝተላዕለ ይመስሎም ይህልው እንተኾነ ግን ሁማን ራይትስ ዎች ግን ኪሉ ጊዜ ንሃገራት ኣፍሪቃ ይዕዘብ’ዩ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ምዒትና ክፋል ማንነትና ‘ዩ። ከም ኩሉ ‘ታይነትና ክንፈልጦን ክንከናኸኖ ይግባእ። ከም ኩሉ ክህሰን፡ ክቆስልን፡ ክጉዳእን ከም ዝኽእል ምርዳእ ካብ ብዙሕ ነውጺ የድሕነና። ከምቲ ኣካላትና፡ ከምኡ ኸኣ ስምዒትና ዝብለና ክንሰምዕን ከነቕልበሉን …
ሕሉፍ ኣይሞተን፧ ሕሉፍ ድዩ ኸ፧
ብ ከባቢና ዝኸውን እንህቦ ምላሽ ካበይ ይብገስ፧ ብዛዕባ ገዛእ ርእስና ይኹነ ብዛዕባ ህይወት ዘለና ኣጠማምታ ቅርጺ ክሕዝ ዝገበሮ ‘ታይ ‘ዩ፧ ብዛዕባ መጻኢ ዘለና ትስፍውነትን ዓቕምና ርኢና ክገብሮ ይኽእል ‘የ እንብሎ …
“መፍቀርቲ ሰላም” ዶ “ገበርቲ ሰላም”፧
“ገበርቲ ሰላም ውሉድ ኣምላኽ ክበሃሉ ‘ዮም እሞ፡ ብጹኣን እዮም” ላም ጥዑም ‘ዩ። ሰላም ኣብ ግለሰብ፡ ቤተሰብ፡ ጎረባብቲ፡ ሃገር ኣገዳስነቱ ማንም ኣይዝንግዖን። ብፍላይ ንምዕባለ ቀንዲ መሰረት ‘ዩ። ብዘይ ሰላም ዝጠጥዐ የልቦን። …
መሰረታዊ ሓቂ ብዛዕባ ስምዒታትና
ብኽብርኣብ ይመስገን ሓደ ሓደ እዋን፡ ብስራሕ ይኹን ብካልእ ጉዳይ ካብ ደገ ረቒቐ ናብ ቤት እመጽእ እሞ፡ እቲ ንቡር ኩነታት ቤተይ ወይውን ኣዝዩ ንኡስ ጌጋ ደቀይ ወይ ሰበይተይ ከም ዓቢ ነገር …
ስምዒታዊ ተ ዘ ክ ሮ
ለ ተዘክሮታት ብገለ ምኽንያት ክለዓዓሉ ከለው፡ ንድሕሪት ተመሊስና ሕጂ ይኸውን ከም ዘሎ ስምዒታዊ ናህርኦም እንደገና ንምከሮ። እዚ ኸኣ “ስምዒታዊ ተዘክሮ” ይበሃል። እዚ ተዘክሮ ከኣ ደስ ዘብልን ዘይብልን ክኸውን ይኽእል። ‘ቲ …
ስምዒታዊ ም ኽ ን ያ ት
ብዛዕባ ንርእዮምን ንሰምዖም ነገራት መጎታዊ (logical)፡ ንቁሕን ቅድውን (sensible) ብዝዀነ መገዲ ክንሓስ ኣለና። ብፍላይ ብዛዕባ ነገራት ዘለና ስምዒት፡ ርትዓዊን ተገንዘባውን (reasonable) ክኸውን ኣለዎ። ብቕኑዕ መገዲ ንኸይንሓስብ፡ ስምዒትና ንሓሳባትና ከደናብዎ ከሎ፡ …
ስምዒታዊ ፈውሲ ዝስስነሉ ምርዳእ (2ይ ክፋል)
ብ ዝሓለፈ ቀዳማይ ክፋል፡ ስምዒታዊ ፈውሲ ዝስስነሉ ምርዳእ ሰለስተ ነጥብታት ጠቒሰ ኣለኹ። ንሳቶም ከኣ ሓቒ ምንጋር፡ ከም ዝተጎዳእካ ምእማን፡ ምንጪ ዝጎድኣካ ፈሊኻ ምፍላጥ ዝብሉ ‘ዮም። ብምቕጻል ከኣ ‘ቶም ዝተረፉ ነጥብታት …
ስምዒታዊ ፈውሲ ዝስስነሉ ምርዳእ
ብ ጉዕዞ ህይወት ክንዓብን ንዝተፈጠርናሉ ዕላማ ብዝግባእ ክንነብር ተዀይኑ፡ ምሕዳስ ፍልጠን ኣተሓሳስባን ጥራይ ዘይኰነ፡ ምፍዋስን ምሕዳስን ስምዒታትና ኣገዳሲ ዩ። መገዲ ሕውየት ከኣ ዝጎድኣናን ዘሕዘነናን ክንፈልጦን ክንቕበሎን፡ ካብኡ ሓሊፉ ኸኣ ኣብ …
ኣንጻር ስምዒታዊ ሕውየት ዝሰርሑ ባእታታት (2ይ ክፋል)
ብ ዝሓለፈ 1ይ ክፋል ጽሑፎይ፡ዝተጎድአ ስምዒታትናን ስነ ኣእምሮናን ከነሕዊ መታን፡ ኣብ ጎደና ስምዒታዊ ሕውየት ህድእ ኢልና ከይንስጉም፡ ኣብ መገድና መሐንኰሊ ክዀኑና ዝኽእሉ ኣጠማምታን ኣተሓሳስባን ጽሒፈ ኣለኹ። ኣብኡ ብምህናጽ ከኣ ኣብ …
ኣንጻር ስምዒታዊ ሕውየት ዝሰርሑ ሓይልታት
…….ናይ ቀደም መዓልትታት ዚሔሸ ስለምንታይ ‘ዩ ኣይትበል፡ እዝስ ብጥበብ ኣይኰንካን እትሐቶ ዘሎኻ። ብዚ ምድራዊ ጉዕዞ፡ ዘይተጸበናዮም፡ ዘይወጠናዮም፡ ካብ ቁጽጽርና ወጻኢ ዝዀኑ ኩነታት ይገጥሙና ዮም። ኣብ ስነ-ኣእምሮናን ስምዒትና ዝገድፍዎ በሰላ፡ ኣሰር፡ …


text:
Radio Erena: 02 February 2020
በብሃገራትን ከተማታትን ክጥርነፍ ዝጸንሐ ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ይኣክል ደለይቲ ፍትሒ፣ ብደረጃ ኣህጉር ክጥርነፍ ጻውዒት ቀሪቡ።
እቲ ድሮ በብሃገሩ ቆይሙ ዘሎ ባይቶታትን ጽላላትን ይኣክል ናብ ዝለዓለ ደረጃ ብምብራኽ፣ ሓደ ዓለምለኻዊ ጽላል ኤርትራውያን ዝኾነ ባይቶ ንምቛም፣ እቲ መስርሕ ኣብ ዝሓጸረ እዋን ንኽጅመር፣ እዩ እዚ ጻውዒት’ዚ ቀሪቡ።
ካብ’ዘን ድሮ ጥርናፈ መስሪተን ዘለዋ ሃገራት ናብ ሬድዮ ኤረና ኣብ ዝተላእከ ደብዳቤ ከምዘመልክቶ፣ እተን ብሕጂ ብደረጃ ሃገር ንምጥርናፍ ኣብ መስርሕ ዘለዋ ጽላላት፣ ስርሐን ኣብ ዝወዳኣሉ፣ ነቲ ዓለምለኻዊ ጽላል ክጽምበርኦ ከምዝኽእላ ሓቢሩ።
ምንቅስቓስ ይኣክል ኤርትራውያን፣ በብውልቀሰብ ጀሚሩ፣ ናብ ከተማታትን ሃገራትን ውዳበ ብምዕራግ፣ ኣብ ውሽጥን ወጻኢን ኤርትራ ንዝርከብ ህዝብና፣ ዓቢ ጽልዋ ኣሕዲሩ ዘሎ ጥርናፈ እዩ። እዚ ጥርናፈ’ዚ ናብ ውሽጢ ኤርትራ ከይቅጽል፣ መንግስቲ ኤርትራ ካብ ዝሓደሮ ስግኣት ተበጊሱ፣ ሓያል ናይ ምክትታልን ምጽንጻንን መስርሕ የካይድ ከምዘሎ ይፍለጥ።
==============


text:
ንፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣሰንዩ ኣብቲ ካብ 31 ግንቦት ክሳብ 1 ሰነ 2010 ኣብ ፈረንሳዊት ከተማ Nice ዝተኻየደ መበል 25 ዋዕላ ፈረንሳን-ኣፍሪቃ ዝተሳተፈ ኣባል ቤትጽሕፈት ፕረሲደንት ስምኦን መሓሪ፡ ንስርዓት ህግደፍ ራሕሪሑ ኣብ ኤውሮጳ ፖለቲካዊ ዑቕባ ከምዝሓተተ ምንጭታት ንኣሰና ሓቢሮም።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ቆንስል ኤርትራ ኮይኑ ክሰርሕ ዝጸንሐ ኣቶ ሳልሕ ኢማን ማሕሙድ፡ ንስርዓት ህግደፍ ራሕሪሑ ኣብ ኣመሪካ ፖለቲካዊ ዑቕባ ከምዝሓተተ እሙናት ምንጭታት ንኣሰና ሓቢሮም።
ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ኩወየት ዝነበረ ማሕሙድ ዑመር ጭሩም ንስርዓት ህግደፍ ብምርሕራሕ ምስ ስድራቤቱ ኣብ ካናዳ ፖለቲካዊ ዑቕባ ሓቲቱ ከምዘሎ ብቐጥታ ዘዘራረቡዎ ምንጭታት ኣሰና ካብቲ ካናዳ ኣረጋጊጾም።
ኣብ ኤምባሲ ኤርትራ ዓባይ ብሪጣንያ ክዓዪ ኣብዚ ቐረባ እዋናት ብመንግስቲ ኤርትራ ዝተላእከ ሜጀር ሃብቶም ኪዳነ፡ ፖለቲካዊ ዑቕባ ሓቲቱ።
ኣብ ናይጀርያ ሓላፊ ቆንስላዊ ጉዳያት ኤርትራ ኮይኑ ዝዓዪ ዝነበረ ዘርአስላሰ ረድኢ ንውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ብምቅዋም ኣብ መወዳእታ ወርሒ ጥሪ 2008 ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ፖለቲካዊ ዑቕባ ሓቲቱ።
ሓላፊ ጨንፈር ህግደፍ ንኡስ ዞባ ኣቑርደት ዝነበረ ኣቶ ነጂብ ኣሕመድ ዝሓለፍ ሰሙን ናብ ሱዳን ብምምላጥ ፖለቲካዊ ዑቕብ ከምዝሓተተ ዖማል ዝተባህለት መርበብ ሓበሬታ ሓቢራ።


text:
ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝነብሩ ዜጋታት፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ማይ-ዓይኒ ንእትነብር – ከቢድ ስንክልና ዘለዎም ሓሙሽተ ቈልዑ ዘለውዋ ስድራ-ቤት ኣቶ ሳልሕ ኣሕመድ፡ ገንዘባዊ ሓገዝ ኣበርኪቶም።
በዚ መሰረት፡ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ፈይስ-ቡክ፡ ዩትዩብን ትዊተርን ናይ ዝነጥፍ ጉጅለ ፓልቶክ “ኢ.ፒ.ኤል.ኤፍ – ህግደፍ ቪዥን ሩም” ኣባላትን ተኸታተልትን ዝኾኑ፡ ኣብ ኣመሪካ፡ ኤውሮጳ፡ ማእከላይ ምብራቕን ካልኦት ሃገራትን ዝነብሩ ዜጋታት ዘዋጽእዎ 17 ሽሕ ዶላር፡ ኣብ ንግዳዊ ባንክ ኤርትራ ኣብ ዝርከብ ሕሳብ ኣቶ ሳልሕ ኣሕመድ ኣታዊ ገይሮም።
ኣባል’ቲ ጉጅለ – ተቐማጣይ ሽወደን ኣቶ ዳኒኤል ሃይለ ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ንኩነታት ናይ’ቲ ዜጋ ብኤሪ- ቲቪ ምስ ተኸታተሉ ነቲ ተበግሶ ከምዝወሰዱዎ ብምጥቃስ፡ መቐጸልታ ናይ’ቲ ነዊሕ ሰረት ዘለዎ ናይ ምትሕግጋዝን ምድግጋፍን ጭዋ ባህሊ ህዝቢ ኤርትራ ከምዝኾነ ገሊጹ።
ኣቶ ሳልሕ ኣሕመድ፡ ዕለታዊ ንጥፈታቱ ከሰላስልን ደቁ ክሕክምን ክሽገር ምጽንሑ ብምሕባር፡ ንኹሎም ሓገዝ ዝገበሩሉ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ዝቕመጡ ዜጋታትን ኣካላት መንግስትን ምስጋናኡ ኣመሓላሊፉ።
ጽጉማት ወገናት ንምሕጋዝ ብዝብል ዕላማ ቅድሚ ክልተ ዓመት ዝተመስረተ ጉጅለ ፓልቶክ “ኢ.ፒ.ኤል.ኤፍ – ህግደፍ ቪዥን ሩም”፡ ኣቐዲሙ እውን ስንክልቲ ክነሳ ስንኲላን ስድራ-ቤት ንእትኣሊ ኣብ ማይ-ሓባር እትነብር ወይዘሮ ኣስካሉ ገብረመስቀል 11 ሽሕ ዶላር ከምዘበርከተ ይፍለጥ።
ኣባላት ጨንፈር ህግደፍ ኣብ ጀኔቫ – ስዊዘርላንድ እውን፡ ንተመሳሳሊ ዕላማ ዝውዕል 450 ዶላር ከምዝለኣኹ ተሓቢሩ።


text:
ዋሕዲ ደም
ዋሕዲ ደም እንታይ እዩ
ዋሕዲ ደም ማለት ብሓፈሻ ኣብ ውሽጢ ደምና ውሑድ ዝኾነ ናይ ኦክስጅን መጠን ክህልው እንከሎ ማለት እዩ፡፡ እዚ ድማ ናይ ድኻምን ምስናፍን ስምዒት ንክህልወና ክገብር ይኽእል እዩ፡፡ ዝተፈላለዩ ሰንክታት ዋሕዲ ደም ኣለዉ፡
1. ሕጽረት ሓጺን ማዕድን
2. ሕፅረት ቫይታሚን ቢ12
ብሕፅረት ሓፂን ማዕድን ዝመጽእ ዋሕዲ ደም
እዙይ ብምኽንያት ኣብ ውሽጢ ደም ሕፅረት ማዕድን ሓፂን ክህልዉ እንከሎ ዘጋጥም እዩ፡፡
ስንኪታት ብምኽንያት ሕፅረት ሓፂን ማዓድን ዝመፅእ ዋሕዲ ደም
ከቢድ ወርሓዊ ጽግያን ጥንሲን ብሕፅረት ሓፂን መዓድን ዝመፅእ ዋሕዲ ደም ንክህልዉ ሰንኪ ክኾኑ ይኽእሉ እዮም፡፡ እዚ ብመድሓኒት ምሕካም ይከኣል እዩ፡፡ ካልኦት ዝኾኑ ዓይነት ደም ምፍሳስ ንክህልው ዝገብሮ ሰንክታት እውን ናይ ሓፂን ማዕድን ዋሕዲ ደም ንክህልው ምኽንያት ክኾኑ ይኽእሉ እዮም፡፡
ምልክታት፡
- ድኻምን ናይ ሓይሊ ሕፅረትን
- ሕፅረጽ ትንፋስ
- ከቢድ ናይ ልቢ ህርመት
- ደረቕ ቆርበት
ሓሓሊፉ ዝረአዩ ምልክታት
- ሕማም ርእሲ
- ውዕ ውዕ፣ ጭው ዝብል ወይ ከዓ ፂፅ ዝብል ምፍፃይ ኣብ ውሽጢ ርእሲ ምስማዕ (ሃውታ)
- ሓዱሽ ዝኾነ ናይ ምግቢ ጣዕሚ
- ሰውነትካ ክበልዐካ እንከሎ ምሕኻኽ
- ዝቖሰለ መልሓስ
- ፀጉሪ ምብጥጣስ- ክተሰንትሩ ወይ ክትሕፀቡ እንከለኹም ብዝሕ ዝበለ ፀጉሪ ክወፅእ እንከሎ ተስተውዕሉ
- ምግቢ ዘይኾኑ ነገራት ንምብላዕ ምድላይ፣ ንኣብነት በርበረ
- ንምውሓጥ ምፅጋም
- ኣብ ኩርናዕ ፀግዒ ኣፍኩም ቃንዛ ዘለዎ ቁስሊ
ምስ ሓኪም ቆፆሮ
እቲ ሓኪም ብዛዕባ መነባብሮኹምን ናይ ሕክምና ታሪኽኩምን ክሓተኩም እዩ፡፡ ብቀሊል ዝኾነ ናይ ደም ምርመራ፣ ዋሕዲ ደም ከም ዘለኩምን ዘይብልኩምን ከረጋግፅ እዩ፡፡ እዚ ምርመራ ናይ ሓጺን ማዕድን ትሕዝቶኹም ምውሳኽ ዘይምውሳኹ ንምርግፅ ኣብ ዝቕጽሉ ኣዋርሕ እውን ክቕፅል እዩ፡፡ እቲ ሓኪም ንቀጻላይ ምርመራታት ናብ ፍሉይ ክኢላ ወይ ከዓ ስፔሻሊስት ክልእኸኩም ይኽእል እዩ፡፡
ሕክምና ብሕፀረት ሓጺን ማዕድን ንዝመፅእ ዋሕዲ ደም
ካብ ኣካልና ዝጠፍአ ናይ ሓጺን ማዓድን ንምትካእ ናይ ሓጺን ማዓድን ዘለዎ ክኒን ንክትወስዱ ክእዘዘልኩም እዩ፡፡ እቲ መድሓኒት ን6 ኣዋርሕ ቢመዓልቱ ክትወስድዎ ይግባእ፡፡ እt ክኒና ምስወሓጥክምዎ ናይ ኣራንሺ ፅሟቕ ምስታይ ኣካልኩም ነቲ ሓጺን ንክመፅዎ ክሕግዝ ይኽእል እዩ፡፡
ዘይደለ ኣሉታዊ ሳዕቤን፡
- ድርቀት ወይ ከዓ ውፅኣት
- ቃንዛ ኣብ ከብዲ
- ምቅጻል ኣብ ኣፍ ልቢ
- ፀሊም ቀልቀል
ዘየድሊ ኣሉታዊ ሳዕቤን ንምንካይ እቲ መድሓኒት ምስወሓጥኩምዎ ሽዑ ንሽዑ ምግቢ ንምውሳድ ፈትኑ፡፡ ወላ ዘይድለ ኣሉታዊ ሳዕቤን የምፀኣልኩም ነቲ መድሓኒት ብዘይ ምቁራፅ ምውሳድ ኣገዳሲ እዩ፡፡
እቲ ናይ ሓጺን ማዕድን መድሓኒት ቁልዑት ከይረኽብዎ እለይዎ !
እቲ ናይ ሓጺን ማዕድን መድሓኒት ቆልዑት ካብ ዘይረኽብዎ ቦታ እለይዎ፡፡ ካብ ዓቐን ንላዕሊ ዝኾነ ናይ ሓጺን ማዓድን ንቆልዑት ናይ ሞት ሓደጋ ከብፅሕ ይኽእል እዩ፡፡
ዓርስኹም ምግባር ትኽእልዎም ነገራት
እዞም ዝስዕቡ ብዝበለፀ ይብልዑን ይስተዩን፡
- ከም ክረሽዮነን ካብሎ ፍዮሪ ዝኣመሰሉ ፀሊም-ሓምሎዋይ ቆፅሊ ዘለዎም ኣሕምልቲ
- ተወሳኺ ናይ ሓጺን ማዓድን (ዝማዕሉ) ዘለዎም እኽልታትን ባኒን
- ስጋ
- ከም ሚሽሚሽ፣ ፕሩኝን ዘቢብ ዝኣመሰሉ ዝደረቑ ፍራፍረ
- ጥረምረ (ባሎንጓ፣ ዓይኒ ዓተርን ብርስንን)
እዞም ዝስዕቡ ብዝወሓደ ይብልዑን ይስተዩን
- ሻሂ
- ቡና
- ፀባን ናይ ፀባ ተዋፅኦን
- ኣካልኩም ናይ ሓጺን ማዓድን ካብ ምግቢን መድሓኒትን ከይቕበሉ ዝገብሩ፣ ከም ኩሉ ዓይነተ እኽሊ ዝሓወሱ ልዑል ዝኾነ ፋይቲክ ኣሲድ ዘለዎም ምግብታት
ዘይተሓከመ ብሕፀረት ሓጺን ማዕድን ንዝመፅእ ዋሕዲ ደም
ዋሕዲ ደም እንተተዘይሓኪምናዮ፣ ንዝለዓለ ናይ ሕማምን ብኽለትን ሓደጋ ከቃልዕ ይኽእል እዩ፡፡ ከም ልቢ ድኻም- ዝኣመሰሉ ልብኹም ወይ ከዓ ሳምባኹም ከጥቅዕ ዝኽእል ሕልኽልኽ ንዝበሉ ከበድቲ ሕማማት ክትቃልዑ ትኽእሉ ኢኹም፡፡ ዋሕዲ ደም ኣብ እዋን ጥንሲ፣ ቅድሚ ምውላድን ድሕሪ ምውላድን ንተደራረብቲ ሕማማት ከቃልዕ ይኽእል እዩ፡፡
ብሕፅረት ቫይታሚን ቢ12 ዝመጽእ ዋሕዲ ደም
እቲ ካልእ ናይ ዋሕዲ ደም ዓይነት ብምኽንያት ሕፅረት ቫይታሚን ቢ12 ዝመጽእ ዋሕዲ ደም እዩ፡፡
ስንኪታት ሕፅረት ቫይታሚን ቢ12 ወይ ከዓ ናይቫይታሚን ቢ ሕፅረት
ሕፅረት ቫይታሚን ቢ12 ከጋጥም ዝኽእለሉ ብዙሓት ሰንኪታት ኣለዉ፡፡
- ሓደገኛ ደም ዋሕዲ- ስርዓተ ሕማም ምክልኻልኩም ፣ ኣብ ውሽጢ ከብድኹ ንዝርከቡ ጥዑያት ዝኾኑ ዋህዮታት ከጥቅዕ ይኽእል እዩ፤ እዚ ከዓ ካብ እትምገብዎ ምግቢ ኣካልኩም ቫይታሚን ቢ12 ንከይወስድ ክገብሮ ይኽእል እዩ፡፡
- ኣብ ትበልዕዎ ምግቢ ሕፅረት ቫይታሚን ቢ12 እንተሃልዩ- እዙይ ኣሕምልቲ ጥራሕ ተመገብቲ እንተኾይንኩም ናይ ቫይታሚን ቢ12 ተወሰኸኽቲ ሓገዛት እንድሕር ዘይትወስዱ ከጋጥም ዝኽእል እዩ፡፡ ወይ ከዓ ብቫይታሚን ቢ12 ዝማዕበሉ ምግብታት እንተበሊዕኹምን ወይ ከዓ ዘበን ዘምፅኦ ምግቢ እንተበሊዕኹም ወይ ከዓ ብሓፈሻ ንነዊሕ እዋን ዝፀንሐ ድኹም ዝኾነ ኣመጋግባ እንተሃልይኩም፡፡
- መድሓኒት- ገለ ገለ መድሓታት ኣካልኩም ኣብ ዝወስዶ ናይ ቫይታሚን ቢ12 ዓቐን ኣታዊ ጉድኣት ኣለዎም እዩ፡፡
ምልክታት ሕፅረት ቫይታሚን ቢ12 ፡
- ካብ ዓቐን ንላዕሊ ድኻም
- ሽቕሽቕታን ውግኣትን (ንኡሽተይ በሊሕ ቃንዛ)
- ዝቖሰለን ቀይሕን መልሓስ
- ኣፍ ምቑሳል
- ናይ ጭዋዳ ምድኻም
- ዕግርግር ዝበለ ራእይ
- ጭንቀትን ዕግርግር ምባልን
- ናይ ምዝካር፣ ምርዳእን ናይ ምውሳን ፀገም
ብሕፅረት ቫይታሚን ቢ12 ዝመፅእ ደም ዋሕዲ ምሕካም
መብዛሕትኡ ግዘ ኣብ መጀመርታ እዋን በመርፍእ ብዝውሃብ ቫይታሚን ቢ12 ክበሃወኩም እዩ፡፡ በድሕሪኡ፣ ኣብ ሞንጎ ምግቢ ዝውሰድ ናይ ቫታሚን ቢ12 ክኒና ወይ ከዓ መርፍእ ክእዘዘልኩም እዩ፡፡ እዞም ሕክምናታ እዚኦም ንዕድመ ልክዕ ክውሰዱ ዝኽእሉ እዮም፡፡
ዓርስኹም ምግባር ትኽእልዎም ነገራት
ነዞም ዝስዕቡ ብዝበለፀ ይመግቡ
- ስጋ
- ዓሳ
- እንቁላሊሕ
- ናይ ፀባ ምህርትታት
- መባኹዕቲ
- ዝማዕበሉ ምግብታት
- ካውሎ ፍዮሪ፣ ካውሎን ዓይኒ ዓተርን
ተደራረብቲ ሕማማት ብሕፅረት ቫይታሚን ቢ12 ዝመፅእ ዋሕዲ ደም
- ናይ ስርዒት መትኒ ወይ ከዓ ነርቭ ፀገም
- ጊዜያዊ መኻንነት
- ናይ ልቢ ፀገም
- ናይ ጥንሲ ፀገምን ናይ ዕሸል ኣካል ምጉዳል
መድሓኒት


text:
(ጋረድ ይነበብ)
ኣብ ትግራይ ገዛኢ ውድብ ህወሓት እዩ።ህወሓት ምስቲ ዝንሄ ናይ ሃገርና ጭቡጥ ኩነታት ግዜ እንተይወሰደ ጋእ መጋእ ከይበለ እዞም ዝስዕቡ ኣገደሽቲ ተግባራት ክፍፅሞም ይግባእ።
ተግባር ሓደ
ህወሓት ንቲ ሕዚ ኣብ ውሽጢ ኢህወዴግ ተፈጢሩ ዘሎ ኹነታትን ኣፈላላይን ብዝምጥን መልክዑ ተኽለ ሰብነቱ ኣሰላልፍኡ ከመዓራሪ ይግባእ። እዚ ማለት እቶም ን ህወሓት ብላዕላውነት ዝመርሑ ማእኸላይ ኮምቴ ኣብ ናይ ኢህወዴግ ቤት_ ምኽሪ ዝሳተፍ 45 ሰባት ንቲ ናይ ኢህወዴግ ቤት_ ምኽሪ ዝምጥን ፍልጠትን ፣ክእለትን፣ናይ ምግላፅ ዓቕሚ ዘለዎ ማእኸላይ ኮምቴ ክኸውን ህወሓት ንቲ ሜዳ ንኹሉ ማዕረ ብምግባር ካሊቨር ዘለዎም ሰባት መናእሰይ ናብቲ ማእኸላይ ኮምቴ ክፅበሩ ክገብር ኣለዎ።
ተግባር ክልተ
ህወሓት ቑፅሪ ማእኸላይ ኮምቴ በዝሖም ልዕሊ 45 ክኾኑ ክገብር ኣለዎ።ኣብ ኢህወዴግ እኳ እንተሪኢና ኩሎም ( 3 ብሄራዊ ውድባት) ቑፅሪ ማእኸላይ ኮምቴኤን ልዕሊ 45 እዩ።ኣብ ቤት_ ምኽሪ ኢህወዴግ ዝሳተፍ 45 ኮይኖም እቶም ካልኦት ግና ኣብ ብሄራዊ ውድብ ጥራሕ ዝሳተፍ እዮም። ህወሓት ግና ብ 45 ጥራሕ ዝተገደበ እዩ። ልዕሊ 45 ማእኸላይ ኮምቴ ምህላዎም ቡዙሕ ረብሓ ኣለዎ÷
1/ ማእከላይ ኮምቴ ብሞት ይኹን ብቕፅዓት እንትውገድ ቁፅሩ ምስ ዝጎድል ጉባኤ ምፅዋዕ እንተይድለየ እቲ ማእኸላይ ኮምቴ ባዕሉ ንቶም ዝጎደሉ ማእኸላይ ኮምቴ ክትኩኡን ክምረፁን ይጠቅም እዩ።
2/ እቲ ካብ 45 ማእከላይ ኮምቴ ወፃኢ ዘለው ማእኸላይ ኮምቴ እንዳተለማመደ፣ እንዳበቕዐ፣ ተሞክሮ ዳወሰደ ክፀንሕ ይገብሮ እዩ። ካብቶም ሲኔራት ልምዲ ክወስድ ይጠቕሞ እዩ። ምኽንያቱም ብሓደ ለይቲ ምብቃዕ ዝብሃል ስለዘይርከብ። ዝኽፈል ዋጋ እውን የብሉን።
ምኽንያቱም ኣብ ዝሓለፈ ኢህወዴግ ኣቦ_ መንበሩ ክመርፅ እንከሎ ህወሓት ኣብ ቤት_ ምኽሪ ኢህወዴግ ዝተሳተፈ ንገሊኦም ማእኸላይ ኮምቴ ኣጊዱ፣ሶጊጉ( ኣባሪሩ) ፣ብሞት ዝተፈለየቶ፣ ዝገደፍዎ ብዝጎደለ ቑፅሪ እዩ ተሳቲፍ።ዋጋ እውን ከፊልሉ ክኾን ይኽእል እዩ።ኩላ ሕድ ሕድ ብድምፂ እያ ትውሰን ዝላዓለ ድምፂ ክትረክብ ድማ ቕድሚ ኣፍ_ ደገ ካልኦት ብሄራዊ ውድባት ምፅናዕ ምቁማት ናይ ባዕልኻ ድምፂ ክእከበሉ ክወህለሉ ዝኽእል መስርሕ ምዝርጋሕ ናይ ፍልጠት ናይ መጀመርያ ጥበብ እዩ።ቅድሚ ውሕጅ መንገዲ ውሕጅ ምፅራግ እዩ ዝኸውን።
ተግባር ሰለስት
ህወሓት ቡዙሓት ኣባላት ውድብን፣ሓፍሽ ማሕበራትን ሊግ መናእሰይን ደቂ_ ኣንስትዮ ዘለውዎ ሃፍታም ውድብ እዩ።ሊግ መናእሰይ ን ደቂ_ ኣንስትዮን፣ ማሕበር መናእሰይ ን ደቂ_ ኣንስትን፣ ማሕበር ሓረስቶስ ዝመሰሉ ውዳበታት ዘለውዎ ውድብ እዩ። እዚኦም ኣበይ ኣለው? እንታይ ይሰርሑ? ዝፍለጥ የልቦን።ዝተጣየሽሉ ዝተወደብሉ ዕላማን ሽቶን ብኸመይ ይኸድ ኣሎ ኣብ ዝብል ደውታ ድዮም ፈጢሮም ወይስ ሽም ጥራሕ ተሓንጊጦም ሒዞም ተሪፎም ያው ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ እዩ።
ካልኦት ክልላት ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዝተወደበ ቄሮ ኣውፊሮም ሃገራዊ ፓለቲካ ቀይሮም ለውጢ ብቄሮ እዩ ለውጢ መፂኡ ኢሎም ንቄሮ ብኣደባባይ እንተሞግስዎ ( ምክትል ቀዳማይ ሚንስተር ደመቀን፣ ለማን፣ኣበይን) ሰማይ እንትሰቕልዎ ኣብ እንርኤሉ መድረኽ ብህንፃን ስሪትን ኢህወዴግ ዝተጣየሸ ሊግ_ መናእሰይን ደቂ_ ኣንስትዮን ካልኦት ሓፍሽ ማሕበራት ኣብ ማይ ከም ዝኣተዋ ኣንጭዋ ከፅቅጡን ምርኣይ ኣዝዩ ናይ መሪሒነት ውድቀት እዩ።
ስለዚ ህወሓት ንኣባላቱን ሊግን ሓፍሽ ማሕበራትን ምስቲ ዝንሄ ትኩስ ሃገራዊ ኩነታት ተመዓራርየን ናብ ቓልሲ ክኣትዋ ህወሓት ክገብር ይግባእ።
ተግባር ኣርባዕተ
ሕዚ ኣብ ልዕሊ ትግራዋይን ህወሓትን ዝፃወደ ዘሎ መፃወድያን ጥጅእን ኩሉ መዳይ እዩ።ብወልቃይት (ወልቃይት ከም ካሽሚር) ፣ ብእግሪ ኩዕሾ፣ ብቋንቋ ትግርኛ ላህጃ፣ ነንሕድሕድና ክንናቖር ብዝተፈላለየ መንገዲ ናይ ጭቃ ጭጉራፎም ከንጉዱልና ንዕዘብ ኣለና። በዚ መሰረት ኣብ ምክልኻል ክንፅመድ ኣይግባእን።ንሳቶም ኣብ ዘዳለውዎ ኣጀንዳ ሕዲግ ክንብል የብልናን።ኣብ እንዳማትና ዳስ ኣቲና ድግዲጊት ተዓጢቕና ክነሳሲ ፍፁም የብልናን።
ህወሓት ከም ገዛኢ ውድብ ትግራይ ሚድያ ክቆፃፀርን ክውድብን ፕሮ ኣክቲቨ ኮይኑ ካብ ምክልኻል ናብ ምጥቃዕ ንኽሰጋገር ንመንግስቲ ትግራይ ኣንፈትን መበገሲ ሓሳብ ከቕርብ ይግባእ።
ካልኦት ክልላትን ብሄራዊ ውድባት ንማሕበራዊ ሚድያ ዓብይ ትኹረት ሂቦም ወዲቦም ስሩዕ ድህረ ገፅ ከፊቶም ሰባት መዲቦም ንቲ ብገርሁን ብጉሩሑን ዝነጥፍ እንዳስተኻኸሉ እንዳመከቱ ሰዓርቲ እንዳኾኑ ኣብ ዘለውሉ መድረኽ እንዳ ህወሓት ግና እቶም ስሩዓት ሚድያ ቴሌቪዠን ሬድዮ ናብ ኣቦ_ ጎይላ ተቐይረን ላለኹምባየ እንዳበላ ንትግራይን ህወሓትን ኣብ ዘይምጥን ኣጀንዳ ዕንኪልል ክብላ ይረአ እዩ።
ብምኻኑ ድማ ህወሓትን ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ን ሚድያ ትግራይ ፣ንማሕበራዊ ሚድያ ሓዱሽ ፔጅ ከፊቶም እዋናዊ ሓበሬታ ዳሃቡ ኣጠናኺሮም ንልምዓት፣ዲሞክራሲ፣ሰላምን ሰናይ ምም/ር ብዝተፈላለየ ቋንቋ ክጠቅም ብዝኽእል ክፈጥሩ ይግባእ።
ተግባር ሓሙሽተ
ህወሓት ፈታዊኡን ፀላኢኡን ፈልዩ ክፈልጥ ይግባእ። እርግፅ ፀላኢ ዝብል ብ ንህወሓት ዘይድግፍ ወግሐ ፀብሐ ከፅድፍዎ ዝሓስቡ ጉጅለን ሓይልን ብዝብል ክንትክኦ ንኽእል ኢና። ብመሰረቱ ህወሓት ፈታዊኡን ፀላኢኡን ብትካላዊ ኣሰራርሓን ብሱሩዕ መንገዲ ፈልዩ ክፈልጥ ይግባእ። ስርዓት ደርጊ ሓንቲ መዓልቲ ክሻብ ዝተርፎ ምስ ደርጊ ወጊኖም ዝነበሩ ሎሚ ድማ ብዘረባ ጥራሕ ዝንበር ብመልሓስ ዝሕደር ምኻኑ ፈሊጦም ምስ ህወሓት ተፀጊዖም ስገኦም እንበር መንፈሶም ዘየለው ሰባት ህወሓት ክትፈልጦም ይግባእ። ህወሓት ንፈታዊኡ ከኽብር ይግባእ።ክሕብሕብ ኣለዎ።ተዘይኮይኑ ከም ዝቖሰለ ነብሪ ንኹሉ ዝናኸስ እንተኾይኑ ዕድሚኡ ዕድመ ደርሆ እዩ ክኸውን።
ተግባር ሽዱሽተ
ህወሓት ንመናእሰይ ትግራይ ካብ ስደትን እንዳ ጫትን ሓሽሽን ሓራ ዝወፀሉ ፓሊሲ ንክወፅእ ንብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ሰነድን መበገሲ ሓሳብ ኣቕሪቡ ክፀድቕ ክገብር ይግባእ።መንእሰይ ትግራይ ኣብ ዓዱ ተሰፍ ሰኒቑ ተሳታፍይ ክኸውን ልቓሕ ብምምችቻው ልክዕ ከም ናይ ቀደም ኣግበ ኣብ ትግራይ ሓደ ማእኸል መሰልጠኒ ጌይርካ መንእሰይ ትግራይ ብኣካላዊ መንፈሳዊ ኣእሙራዊ ዝህነፀሉ፣ብስነ_ ምግባር ዝህነፀሉ ታሪኽ ሃገሩን ቅያ ኣያታቱን ዝመሃረሉን ክረምታዊ ንጥፈታት ነፃ ግልጋሎት ( ሰርቪስ) ዝህብሉ ባህልን ልምድን ዝለዋወጥሉ ሓደ ማእኸል ክጣየሽ ህወሓት ፕሮጀክት ክቐርፅ ንመንግስቲ ኣማኺሩ ዕድል መናእሰያት ቡሩህ ክገብር ይግባእ።
ተግባር ሸውዓተ
ህወሓት ከይቡሉኒ ዝብል ናይ ሰኸፈት ፓለቲካ ኣካይዳ ጠቒሊሉ ክሓድጎ ይግባእ።ከምዚ ንርእዮ ዘለና ካብ ሰነፍ ሓረስታይ መረባ ነዊት እንትቑረፅ ካብ ምርኣይ ሓሊፍ ካሊእ ውፅኢት የብሉን።ህወሓት ዝሰርሖም ወርቃዊ ታሪኻት ተሰኪፍ ክገድፎም የብሉን።ፊት ንፊት ክገጥም ይግባእ። ቡሱሩ ኣቦይ ስቕ ምስ በሉ እየ ቐቢረዮም ከይመፅእ። ድሕሪ ቐብሪ ዝብኢ ምስተዓዘረ ያዕ ያዕ እነይ ኢታይ ቁሩፅ ምሸላ ይሕልዋ እዩ ዝኸውን።
********


text:
"እግዚኣብሄር ኣምላኽ ድማ ንኣዳም ጸዊዑ፡ ኣበይ ኣሎኻ፧ በሎ" ዘፍ3፣9
ኣገዳሲት ሕቶ። እግዚኣብሄር ካብ ምሕታት ዓዲ ውዒሉ ኣይፈልጥን እዩ፣ ንሕና ደኣ ኣይነቓልበሉን ንኸውን እምበር፣ ንሱስ ኩሉ ግዜ ምስ ሓተተ እዩ።
ስለምንታይ ግና ኣምላኽ ኣበይ ኣለኻ ክብል የድልዮ፧ እቲ መልሲ ከኣ ኣምላኽ ንሰብ ምስኡ ሕብረት ክህልዎ ኢሉ ስለዝፈጠሮ እዩ። ኩሉ ግዜ ካብቲ ሕብረት ክትወጽእ እንተ ጀሚርካ፣ ኣምላኽ ኣበይ ኣለኻ፣ ናበይ ድኣ ትኸይድ ኣለኻ፣ ምባል ይጅመር። ኣበይ ኣለኹ ሕጂ ኣነ፧ ምስ ኣምላኽ ዘለኒ ሕብረት ከመይ ኣሎ፧ እምነተይ ትዓቢ ኣላዶ፧ ፍልጠተይ ኣብ ቃል ኣምላኽ ዘለኒ ምርዳእ ይውስኽዶ ኣለኹ፧ እናበልካ ርእሰ-ምሕታት ልክዕ ከምቲ ኣምላኽ ንኣዳም ዝሓተቶ እዩ ዝቑጸረልካ። ለባም ሰብ ጥራይ እዩ ከኣ፣ ኣበይ ኣለኹ ኢሉ ርእሰ-ምሕታት ዝገበር። ከመይሲ ርእሰ-ግምገማ ምስጢር ብሉጽነትን ዓወትን(self-evaluation is the secret of excellence)፣ ዝብል ኣበሃህላ ኣሎ። ኣምላኽ ግና ምሳና ዘለዎ ሕብረት ክዓብን ክዓዝዝን ይብህግ እዩ።
“ከምቲ ገሊኣቶም ዝመንዘሩ እሞ ብሓንቲ መዓልቲ ዕስራን ሰለስተን ሽሕ ዝወደቑ፣ ኣይንመንዝር፣ ከምቲ ገሊኣቶም ዝፈአንዎ እሞ በትማን ዝጠፍኡ፣ ንክርስቶስ ኣይንፈትኖ። ከምቲ ገሊኣቶም ዘዕዘምዘሙ እሞ እቲ መጥፍኢ ዘጥፍኦም፣ ኣይነዕዘምዝም። እዚ ኩሉ ዝበጽሖም ….ንኣና … ንተግሳጽ ኪዀነና እዩ እተጻሕፈ። ስለዚ እቲ ደው ኢሉ ዘሎ ዚመስሎ፣ ከይወድቕ ይጠንቐቕ። ” 1ቈረ10፣8-12። “ሓደ እኳ ገለ ኸም ዝፈልጥ ዚመስሎ እንተሎ፣ ነቲ ዚፈልጦ ገና ከምት ዚግብኦ ገይሩ ኣይፈልጦን እዩ። ንኣምላኽ ዘፍቅሮ እንተሎ ግና፣ ንሱ ብእኡ ፍሉጥ እዩ” 1ቈረ8፣2-3። “ብእምነት እንተ ኣሊኹም፣ ርእስኹም ፈትኑ፣ ርእስኹም መርምሩ። ወይስ የሱስ ክርስቶስ ኣባኻትኩም ከም ዘሎዶ ብርእስኹም ኣይትፈልጡን ኢኹም፧ እዚ እንተ ዘይኮነስ፣ መኸታ ዘይተጽንዑ ኢኹም” 2ቈረ13፣5።
እምበኣርከስ እዚ ኩሉ ንተግሳጽናን ንመምሃሪናን እዩ ተጻሒፉ እሞ፣ ኩሉ ግዜ ርእስና እናፈተንናን እናመርመርናን፣ ክንነብር ፍቓድ ኣምላኽ እዩ። ምኽንያቱ፣ ኣብ ህይወት ኩሉ ገዜ ፈተና ኣሎ። ፈትና ከኣ ካብቲ ዘለኻዮ በሪኽ ስፍራ፣ ህይወት ኣምላኽ ከጒድለካን ከውርደካን ኢሉ እዩ ዝመጽእ። ስለዚ፣ ቃል ኣምላኽ ከም ዝብለና፣ ርእሰ-ምሕታትን፣ ርእሰ-ምፍታንን፣ ኣብቲ ቅኑዕ ከም ዘለኻ ትፈልጠሉ መንገዲ ምዃኑን፣ ኣብ ግዜ ፈተና ከኣ ትምክተሉ መንገድን ምዃኑ እዩ ዝነግረና። እንተ ዘይኮነ ደው ኢለ፣ ኣብ ህይወት ጐይታ ጸኒዐ እየ ዘለኹ እናበልካ ወድቕካ ክትርከብ ዝከኣል እዩ። ምኽንያቱ እቲ ደው ኢለ ዘሎ ዝመስሎ ከይወድቕ ይጠንቀቕ ማለት፣ ርእሰ-ሓተታ እናገበርካ ደው ኢልካ ምህላውካ ኣረጋግጽ ማለት እዩ። ደጊሙ ከኣ ሓደ እኳ ገለ ኸም ዝፈልጥ ዚመስሎ እንተሎ፣ ነቲ ዚፈልጦ ገና ከምት ዚግብኦ ገይሩ ኣይፈልጦን እዩ። ስለምንታይ፧ ምኽንያቱ እዚ ሰብ እዚ ብናይ ትማሊ ፍልጠት እዩ ዝመላለስ እምበር ብናይ ሎሚ ሓድሽ ፍልጠት ኣይኮነን። ስለዚ ከኣ ኩሉ ግዜ በታ ሓንሳብ ዝፈለጣን ዝተሞኮራን ገይሩ ንኣምላኽ ክስዕቦን ክርድኦን ይፍትን። ኣምላኽ ግና ነንመዓልቲ ሓዲሽ እዩ፣ መዓልታዊ ከኣ ብሓድሽ ህይወትን ፍልጠትን ክንመላለስ ይደልየና። “ሓንቲ መዓልቲ ነታ ሓንቲ ትዛንያ፣ ሓንቲ ለይቲ ከኣ ነታ ሓንትስ ፍልጥት ተሕልፈላ” መዝ 19፣2።
ስለዚ እምበኣር ኢና ርእሰ-ምሕታት፣ ርእሰ-ፈተና ምግባር ኣገዳሲ እዩ ንብል ዘለና። ሰባት ኩሉ ግዜ ኣብ ሕሉፍ ምንባር ይምችኣናን ይጥዕመናን እዩ። ሓደ ሰብ ካብቲ ትማል ዝነበሮ ክውስኽ እንተ ዘይኪሉ ናብ ውድቀት ገጹ እዩ ዝግስግስ ዘሎ። ግስጋሰ ፍልጠት እንተ ዘይህሉ፣ እዚ ዓለምና በጺሓቶ ዘላ ናይ ጉዕዞ፣ ጥዕና፣ መራኸቢ ብዙሓን ወዘተ ኣይምተበጽሐን ኔይሩ። ስለዚ እዩ ከኣ ኣምላኽ ኣብ ቃሉ ክዛረብ ከሎ ንኣዳም ንገነት ኤድን ዕየያን ሓልዋን ዝበሎ። ኣብ ዕዮ ዘበለ ኩሉ ግዜ ምፍርይን ምብዛሕን ኣሎ። ነዚ ዓይነት ህይወት (ናይ ለውጥን ግስጋሰን ምፍራይን) እዚ ኢዩ ከኣ ኣዳም ክሕሉ ተሓቢርዎ። ተወሳኺ ነጥቢ ከኣ፣ ኤድን ማለት ህላውነት ኣምላኽ ዘሎው ስፍራ ማለት እዩ። ስለዚ ኣምላኽ ኣብቲ ህላውነቱ ክንህሉን፣ ነቲ ህላውነት ኣምላኽ ከኣ ክንተግሃሉን-ማለት- ናብ ህላውነት ኣምላኽ ንምኻድ (በጸሎትን ቃል ምንባብን ምስትንታንን) ኣብ ህይወትና ከኣ ብህላውነት ኣምላኽ ኩሉ ግዜ ዕዙዛትን፣ ነንመዓልቲ ህላውነት ኣምላኽ ብሓድሽ ክንፈልጦን፣ ብእኡ ከኣ ፍረ ዘለዎ ህይውት ክነብርን፣ እዩ እግዚኣብሄር ነታ ገነት ኤድን ክንዓይያን ክንሕልዋን ዝኣዘዘና። ስለዝኾነ ከኣ ኣዳም ካብታ ጽቡቕን ክፉእን ተፍልጥ ኦም በሊዑ ካብ ህላውነት ኣምላኽ ክሕባእን ክሃድምን ምስ ፈተነ እዩ፣ እታ “ኣዳም ኣበይ ኣሎኻ፧” ዓባይ ሕቶ ዝተሓተ። ሎሚ ኣነ ኣበይ ይህሉ፧ የሕዋተይ፣ ብናይ ትማሊ ፍልጠትን ጸሎትን ቃልን ዲና ንነብር ዘሎና፧ እዚስ ኣምላኽ ካባና የርሕቆ። ክቡራ የሕዋት ከም ኣብ ሓተላ ምዃንሲ ካባራ ይርሓቕ፣ ኩሉ ግዜ ንመዓታዊ ሓድሽ ልምምድ ህላውነ ኣምላኽ ክህልወናን፣ ብፍልጠት ኣምላኽ ከኣ እናወሰኽና ክንከይድን፣ እምነትና ከኣ ወትሩ መዓልታው እናዓበየት ክትከይድን፣ ኣምላኽ ይደልየና።
ንትምህርትና ዝኾነና ቀንዲ ነጥብታት
• ደው ኢለ እየ ዘለኹ፣ ኢልካ ብግምት ኣይትመላለስ። ደው ኢልካ ምህላውካ ኣረጋግጽ።
• ኣማኒ እየ፣ ኣብ እምነት እየ ዘለኹ፣ ኢልካ ግምታዊ ህይወት ኣይትንበር። ኣማኢ ምኻንካን የሱስ ኣባኻ ምህላውን ኣረጋግጽ። እንተ ዘይኮይኑ፣ እቲ ጐይታ ድሓር ‘ኣይፈልጠካን እየ ናብ ጸጋም ኣቢልካ ኪድ’ ከይብለካ፣ ሕጂ ጥንቓቐ ግበር።
• ፍልጠት ኣምላኽ ኣለኒ፣ ኢልካ ኣብ ሓተላኻ ኣይትንበር፣ ኣምላኽ ነንመዓልቲ ሓድሽ እዩ፣ ብሓድሽነቱ ክትፈልጦ ከኣ ይደልየካ።
• ሓንሳብ ንኣምላኽ ልብኻ ምሃብ ኣኻሊ ኣይኮነን። መዓልታዊ ህይወትካን ልብኻን ንኣምላኽ ሃቦ። ንሱ ከኣ ካብ ምውዳቕ ክሕልወካ እዩ።
• ንለውጢ ቅሩብ ኩን። ኣምላኽ ኣምላኽ ለውጢ እዩ። ኣሰራርሓኡ ከኣ ብኣሰር ኣሰር ኣይብጻሕን እዩ-ማለት- መኣለያ የብሉን።
• ኣዳም (ስምካ/ኪ _________) ኣበይ ኣለኻ/ኺ፧ ሕቶ ኣምላኽ ንዓና እዩ። ግቡእ መልሲ ክንህቦ ከኣ ዉሉዳዊ ሓላፍነትና እዩ።
ጸሎት- እግዚኣብሄር ኣምላኸይ፣ ከምዚ ቃልካ ዝብለኒ፣ ኣበይ ምህላወይ ኩሉ ግዜ ክሓስብን ርእሰ-ምሕታትን ርእሰ-ገምጋምን እናገበርኩ ክመላለስ ደግፈኒ። ካብ ሓተላ ኣብ ሕሉፍ ጥራይ ዝምርኮስ ህይወት ወጺአ፣ ነንመዓልት ብሓድሽ ህይወትን ተመክሮን ምሳኻ ክመላለስ ይደሊ ኣለኹ። ንጻዊዕትካ ኩሉ ግዜ ክሰምዕን ግቡእ መልሲ ሂበ ብህይወት ክንበርን ደግፈኒ። ብስም የሱስ ኣሜን።


text:
ንኽብሪ 50 ዓመት ሞያ ስነ-ጥበብ ኣወሃሃዲ ሙዚቃ ዓበደላ ኣቡበከር ብዓበይትን ናእሽቱን ስነ-ጥበባውያን ዝተዳለወ መደብ ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ቨርጂንያ ተኻይዱ ኔሩ።
ንዓበደላ ኣቡበከር ምስኡ ዝጀመሩን ተመክሩኡ ዝሰነዱን ስነ-ጥበባውያን መንጸፍ ዘመናዊ ሙዚቃ ኤርትራን ኪነዉን ኢሎም ይገልጽዎ ።
ኣብ ኣስመራ ኣብ መጀመርያ 70ታት ኣብ ባንድታት ሮኬት: ዘርኣይ ደረስን ማሕበር ትያትር ኣስመራን ዝፈለመ ዓብደላ ኣቡበከር፡ ብፍላይ ኣብ ስደት ምስ ከደ፡ ብኪቦርዱን ቅኒቱን ጌሩ፡ ንዘመናዊ ሙዚቃ ኤርትራ ናብ መድረኽ ዘበረኸ ፡ ብምውህሃድ ሙዚቃ ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዓቢይ ለውጢ ዘምጽአ ምዃኑ ብኹሎም ዝፈልጥዎ ይምስከረሉ። ነዚ 50 ዓመት ዘቑጸረ ሞይኡ ክብሪ ንምሃብ`ዮም`ምበኣር፡ ኣብ ከባቢ ዋሺንግተን ዲሲን ከባቢኡን ዝርከቡ ስነ-ጥበባውያን ንታሪኹ ዝገልጽ ዶክመንታሪ ብምድላው ናይ ክብርን ኣፍልጦን ምሸት ክገብርሉ በቒዖም።


text:
ትኽክል፡ ዓርክኻ ክትጠንስ ትኽእል እያ።
እቲ ከኒና ኣብ ሰዓቱን ብተኸታታልን ክውሰድ ዓቢ ኣገዳስነት ኣለዎ!
እቲ ክበሃል እንከሎ ግና ካብ ከኒና ናብ ከኒና እውን ይፈላለ እዩ።
ዓርክኻ እቲ ደቂቕ ከኒና ድያ ትወስድ?
እሱ እንተኾይኑ መዓልታዊ ኣብ ሓደ ሰዓት ክውሰድ ኣለዎ።
ብዝበለጸ መዘከሪ ኣብ ሞባይላ እንተ ትገብር ዝበለጸ ይኸውን።
እታ ሞባይል ጭር ምስ በለት ድማ ከኒናኣ ትውሕጥ።
እንተደኣ እቲ ደቂቕ ከኒና ዶንጊያ ወሲዳቶ ወይ ድማ ጠቕላላ ረሲዓቶ ግና:
ውሕስነት ናይ ምክልኻል ጥንሲ ይቕንስ።
ብዝተኻእለ መጠን ኮንዶም ብምውሳኽ ክሳብ ናይ ኣዴታታ ዝመጻ ክትከላኸሉ ዝምረጽ እዩ።
ምናልባእ ዓርክኻ ከኒና ትወስድ ትኸውን?
ዓርክኻ ከኒና መዓልታዊ ክትወስዶ ኣለዎ።
ኣብ ተመሳሳሊ ሰዓት ድማ ክኸውን ኣለዎ።
ከኒና ከይወሓጠት እንተ ረሲዓቶ:
ብዝተኻእለ መጠን ኮንዶም ብምውሳኽ ክሳብ ናይ ኣዴታታ ዝመጻ ክትከላኸሉ ዝምረጽ እዩ።
ከኒና ምውሓጥ ብዙሕ እዋን ትርስዕ እንተኮይና ግና:
ሓቢርኩም ናብ ሓኪም ማህጸን ብምኻድ ሓበሬታ ቅሰሙ።
ካልኦት ዝተፈላለዩ ዓይነት መከላኸሊ ጥንሲ ኣለኩም።


text:
ትካል ስደተኛታት ሕቡራት መንግስታት ዓሰርተታት ኣሽሓት ሱማሊያዊያን ስደተኛታት ኣብዝተዓቖቡሉ ናይ ኢትዮጵያ ዶሎ ኣዶ ኣብ ህፃውንቲ ዝለዓለ ዋሕዲ ኣመጋግባ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
ኣብ ቀርኒ ፍሪካ ንዘጋጠመ ቅልውላው ዓለምለኻዊ ጠመተ ዝለዓለ እዪ።ብመሰረት ሕቡራት መንግስታት ግን እቲ ቅልውላው እውን እናጠንከር ይኸይድ ኣሎ።
ወሃቢ ቃል UNHCR ኣንድሪያ መሃቺቺ ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃል ኣብ ማዕልቲ ካብ 170 ክሳብ 200 ዝኾኑ ስደተኛታት ናብ ኬንያን ኢትዮጵያን ይኣትው ኣለው።
ንሶም ከምዚ ይብሉ፡’’እቲ ሽግር እቶም ሎሚ ይኣትው ዘለው ሰባት ኣዐሪዮም ዝደኸሙን ኣብ ኣዝዩ ሕማቕ ኩነታት ዝርከቡን እዮም።’’
መሃቺቺ ከምዝበልዎ እቶም ፕሮግራማት ጥዕናን ኣመጋግባን ኣዝዮም ንዝተጠቕዑ ህፃውንቲ ንምሕብሓብ ዓሊሞም ዝተሰርሑ እንተነበሩ’ውን እዞም ህፃውንቲ ናብቲ ዝግባእ ኩነታት ጥዕና ንምምላስ ዝርአ ዘሎ ምዕባለ ግን ኣዚዩ ትሑት ከምዝኾነ ይገልፁ።
ብኻሊእ ወገን ድማ ኣብዝሓለፈ ወርሒ ናብ ሓደ ሚእቲ ዝፅግዑ ኬኒያዊያን ፖሊሳት ኣብ መዕቖቢ ስደተኛታት ዳዳብ ከምዝተዋፈሩ UNHCR ኣፍሊጡ።እንተኾነ ግን ኣብ ዳዳብ ኩነታት ፀጥታ ሕዚ’ውን ዘይተረጋግአ ከምዝኾነ እቲ ትካል ይገልፅ።ስደተኛታትን ሰራሕተኛታት ረድኤትን በቶም ዝበፅሑ ናይ ፀጥታ ኣጋጣሚታት ኣብ ስግኣት ከምዝርከቡ UNHCR ይገልፅ።
ወሃቢ ቃል UNHCR ኣንድሪ ማሃቺቺ ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃል ኣብዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ጥቓ መዕቖቢ ስደተኛታት ዳዳብ ካብ ዝርከቡ መንገዲታት ኣብ ሓዲኡ ናይ ነቶግቲ መሳርሒታት ከምዝተረኸቡ ሓቢሮም።እቲ ኖታጉ ስለዘይተፈንጀረ ግን ዝተጎደአ ሰብ ከምዘየለ ወሲኾም ገሊፆም።


text:
እኩብ ቅንየታት ‘ህያው ደብሪ’ ኣብ 12 ምዕራፋት ዝተጠርነፈ 158 ግጥሚታት ዝሓዘ ኰይኑ፡ ብትሕዝቶኡ ሰፊሕን ዓሚቝን ብቕርጹ ድማ ልሉይን ጽባቐኣውን እዩ። ኣብቶም ግጥሚታት ብጻዕቂ ዝተኸሸኑ ቛንቋኣዊ ባእታታትን ዝዓቘሮም ባህለታትን ትርጓመታትን ከምኡ’ውን፡ ጋሻ ዝዀኑ ደፋእቲ ደረት ቅርጽኣዊ ባእታታትን ተደማሚሮም፡ ብተበግሶኡ ፍርቂ መገዲ ንዘይቀረቦ ነባቢ ኽሳዕ ክንደይ ክብድህዎ ኸም ዝኽእሉ ንምግማቱ ኣየጸግምን። ንባብ ከም ዝዀነ ሞያ፡ ርእሱ ዝኸኣለ ጻዕርን ድስፕሊንን ስለ ዝሓትት ግን ወናም ነባቢ ኣብዚ ዓለም ግጥሚታት ምስ ኣተወ በብወኑን ኣተናኡን ሓያለ ምስምቓራት ክረክብ ምዃኑ ኣየጠራጥርን። ካብ ባህሪ ስነግጥሚ ዝነቅል፡ ኣብ ሕትመት መጽሓፍቲ ግጥሚ ክንድዚ ቍጽሪን ጻዕቂን ዘሎዎ ስራሓት ብሓንሳብ ክሕተም ብዙሕ ልሙድ ኣይኰነን። ስለዝዀነ፡ እዚ መጽሓፍ’ዚ ብዙሓት መጽሓፍቲ ክኸውን ይኽእል ነይሩ እዩ። ይዅን’ምበር፡ ከምቲ ኣብ ቃል-ኣሕታሚ ተጠቒሱ ዘሎ፡ “ደራሲ ‘ህያው ደብሪ’ ተቐናያይ ተስፋማርያም ወልደማርያም፡ ኣብቲ ነዊሕ ስደቱ ብሒቱ ኣብ ዝነበረሉ ዓመታት፡ ከም ባሕታዊ ንስምዒታት ኣብ ሰብሪ ግጥሚታቱ ብምጽራሕ፡ ኣፍ ኣውጺኡ ኸም ዝዛረብ፡ ከም ዘፍቅር፡ ከም ዝደፋነቕ፡ ከም ዘዝይም ክገብሮ ኸሎ፣ ማዕረ-ማዕረኡ ንግጥሚታቱ ካብ ዓሚቝ ኣስተንትኖ ህይወት፡ ታሪኽን ባህልን ብዝነቅል ሓሳባት’ውን ዘዊሕዎ’ዩ።” ስለዝዀነ፡ እቶም ኣብዚ መጽሓፍ’ዚ ዘሎዉ ግጥሚታት ነናይ ገዛእ ርእሶም ናጽነት እኳ እንተ ኣሎዎም፡ ኣብ ሓደ ኵነተ- ህላወ ዝወሳወሱ ብምዃኖም ግን ኣብ በበይኑ መጽሓፍቲ ክቐርቡ ንትርግታኡ ምብትታኽ እዩ።
ግጥሚታት ኣብ ህዋ ኣይህነጹን፣ መበቈላውያን ዝገብሮምን መንነቶም ዝገልጽሉን መካን ይርከቦም። ምከና ናይ’ዞም ግጥሚታት ከኣ ዝከናወንሉ ልሉይ ቦታታትን እዋናትን ኣሎዎ። ገጣማይ፡ ነቶም ኣብ ብዙሕ ግጥሚታቱ ዝደጋግሞም፡ ቅድመ-ኤርትራዊን ኤርትራዊን ወይ ድማ ቅድመ-ዘመነይቲ፡ ሓውሰ-ዘመነይቲ፡ ዘመነይቲ፡ ድሕረ-ዘመነይቲ ወዘተ. ዝብሎም ስያመታትን ኣምራትን ባይታ ናይ ግጥሚታቱ እዮም። ብግዜ፡ ብባይታን ስልጣኔኣዊ ወግዒን እናተመልከተ ከኣ መዋእላት ናይ ኤርትራዊ ሕብረተሰብ ዓሚሙዎ ይርከብ። በዚ ምኽንያት’ውን፡ እዚ ግጥሚታት’ዚ፡ ዝነጻጸል ኣይኰነን። ልክዕ ከምቲ ኣብ
ባህሊ ናይ ጽሑፋዊ ዕዮ፡ “Trilogy” ተባሂሉ ዝፍለጥ፡ ብተኸታታሊ በበይኑ ኽወጽእ ዝጸንሐ ምርኡይ ስራሓት መወዳእታኡ ብሓንሳብ ጠርኒፍካ እተሕትሞ፡ እዚ መጽሓፍ’ዚ፡ ብመወዳእታኡ ዝጀመረ ትርዮሎጅያ እዩ። ተስፋማርያም ኣብዚ ዕለት’ዚ፡ ብህይወት ምሳና እኳ እንተ ዘይኣምሰየ፡ ከምቲ ንደራሲ በየነ ሃይለ ድሕሪ ‘ድኳን ትበርህ’ን ‘ትጽቢት ባህጉን’ ሳልሰይቲ ምስአን እትለግብ ሳልሰይቲ መጽሓፍ ከስዕበልና እናተጸበና ዝተዀልፈና፡ ዘይምዃኑ ግን ዕድል ንኤርትራዊ ስነጽሑፍ እዩ። ምስተን ዘሎዋና ሒደት ትሪዮሎጂያታት (ንኣብነት፡ ሰለስተ መጽሓፍቲ ታሪኽ ኣለምሰገድ ተስፋይ) ሓንትን ዕንትርትን ትሪዮሎጂ መጽሓፍ ቅንየት ትጽንበረን ምህላዋ ኸኣ ክንጽንብሎ ዝግባእ እዩ፣ ምኽንያቱ፡ እቲ ንስነትን ቀጽሪ ኣምራትን ዝፈጥር ትሪዮሎጅያ ሳሕቲ ዝርከብ ብምዃኑ።
ገጣማይ፡ ነቲ ብዝሕን ዓይነትን ግጥሚታቱ ዝውድኖ ቅርጺ ንምትሓዝ 12 ምዕራፋት ኣቐሚጡ፡ ዝጥርንፎ ኣርእስታት’ውን ስለ ዝገበረሉ መቓን ግዜኡ፡ ባይታኡን ባህላዊ ሰንሰለታቱን ኣብ ኣእምሮኻ ንምስኣልን ምርዳኡን ይሕግዝ። ብመዳይ መልክዕን ቅርጽን ድማ፡ ድሕሪ ኣፋዊ ግጥሚታትና ክሳለ ካብ ዝጸንሐ ናይ ጽሑፍ ግጥሚታትና ልሉይ ለውጢ ኣተኣታትዩ ኣሎ።
ብተወሳኺ፡ ኣሕታሚ፡ “ሓድሽ ምዕራፍ ከርሑ ዝኽእል ፈዋናይ መጽሓፍ እዩ ኽንብል ንደፍር፡” ኢሉ ንዘቐመጦ ሓሳብ መረዳእታኡ ንምግላጽ፡ ‘ቃል ኣሕታሚ’ ኣብ ዝብል ኣርእስቲ ኣብ ትሽዓተ ገጻት ኣቕሪቡ ኣሎ። ስነጽባቐኣዊ ብልጸትን ጥልቀት ቋንቋን ናይዚ እኩብ ግጥሚታት ከኣ ብሰለስተ መዳያት ብኸምዚ ይገልጽ፤
ቀዳማይ፣ ተቓናያይ ብቛንቋ ሽሕር ዝሰርሕ ኣስማተኛ እዩ ተባሂሉ ይግለጽ’ዩ። ተስፋማርያም ከኣ ብቕኔታቱ ንኣንበብቱ ዘዐንዝዝ ስራይ ይሰርሕ’ዩ። ሓድሽን መበቈላዊን ኣተኣላልማ ቛንቋ ፍሉይነት ግጥምታቱ’ዩ። በዚ ኸኣ ግሩም ግጥምታቱ ንኣንበብቱ ይምስጥን ናብ ሃሴት የእቱን።
ካልኣይ፣ ቋንቋ ቕኔ ሓባሪ፡ ገላጺ ዘይኰነ፡ ብቐንዱ ቕጀላዊ እዩ። ብጥበብ ቅጀላ ረቂቕ ዓለም ፈጢሩ፡ ኣንበብቲ ብዕምቈት ከም ዝስምዖም፡ ብዓይኒ- ሕልና ኸም ዝርእይዎን ዝህውስዎን፡ ብመንፈስ ከም ዝሳተፍዎን ዝምኰርዎን ንምግባር ይህቅን። ናይ ተስፋማርያም ልዕሊ ንቡር ናይ ቅጀላ ዓቕሚ ኣብ ግጥምታቱ ብዕዘት ተጋሂዱ’ሎ። ተስፋማርያም ኣብ ‘ህያው ደብሪ’፡ ኣንበብቲ ናብ በበይኑን ተጋራጫውን ሰብኣዊ ዅነት ኣእትዩ ብጥልቀት ከም ዝምኰርዎ ዝገብር ቅጀላዊ ዓለም ክፈጥር በቒዑ’ሎ ምባል፡ ንሓደ ተቓናያይ ክወሃቦ ዝኽእል ዘለዓለ ሞጐስ’ዩ።
ሳልሳይ፣ ሓደ መፍለዪ ናይ ማሕለፊያ ግጥሚ፡ ኣብ ኣንበብቲ ዝፈጥሮ ግራመ
እዩ። ብሉጽ ግጥሚ ናብ ናይ ቍልዕነት ግራመ ዝመልሰና፡ ንህይወትን ኣድማስ ብዓቢኡን ብሓድሽ ዓይኒ ንመጀመርታ ግዜ ከም እንርእዮ ብምግባር ዘስደምመናን ዘስተንክረናን፡ ብኣግርሞት ከም እንሓትት ዝገብረናን እዩ። ኣብ ግጥምታት ተስፋማርያም ኣፍ ዘኽፍት ኣግርሞት ሳሕቲ ዘጓንፍ ዘይምዃኑ ሓደ መርኣያ ልዑል ስነጽባቔኣዊ ደረጃኡ’ዩ።
ከም ድሕረ-ጽሑፍ ድማ፡ “ስነቕዳዊ ትንታነ ኣብ ቅንየታት ‘ህያው ደብሪ’” ዝብል ኣብ 102 ገጻት ብሄኖክ ተስፋብሩኽ ቀሪቡ ኣሎ። “ድፍንቕ ኣብ ቅንየታት ‘ህያው ደብሪ’” ከምኡ’ውን “ስነቕዳዊ ትንታነ” ኣብ ዝብሉ ኽልተ ኽፋላት ዝቐረበ ስነጽሑፋዊ ሓተታ’ዚ፡ ብውሕዱ ኽልተ ውጽኢታት ክህልዎ ትጽቢት ይገብር፤
ቀዳማይ፡ ገጣማይ ኣብ ልሳን ትግርኛን ስርዓቱን ምሒር ኣድህቦ ስለ ዝገብር፡ ዝተጠቕመሉ ግጥማዊ ቛንቋ እንታይ ከም ዝመስል ምትንታን ንንባብን ምስትምቓርን ክሕግዝ፣ ካልኣይ፡ ዝበዝሕ ክቐርብ ዝጸንሐ ስነጽሑፋዊ ህየሳታት ጦብላሕታዊ ብምዃኑ፡ ስነጽሑፍናን ህየሳኡን ናብ ቤት-ትምህርቲ ምእንቲ ኽኣቱ ብኣካዳምያዊ መዳይ ዝተገርሐ ክኸውን ስለ ዝግባእ፡ ሓደ እምነ-መኣዝን ንምንባር ዝሃቀነ ንያት እዩ።
ኣብ መዛዘሚ ናይቲ ቐዳማይ ክፋል እቲ ግጥሚታት ክሳብ ክንደይ ኣብ ትዝታ ዝምርኰስ ምዃኑ ብኸምዚ ይድምድም፤
ግጥሚታት ‘ህያው ደብሪ’ ብዓብላሊ ድፍንቓውያን እዮም። ድፍንቕ ልሳን ትግርኛ (ፊደላቱ፡ ቃላቱ፡ ድምጺታቱ)፡ ድፍንቕ ወግዒታት (ምርቓታቱ፡ መርገማቱ. . .)፡ ድፍንቕ ኣፋዊ ያታታት (ውርሻታቱ፡ ኣውሎታቱ፡ መልቀሳቱ፡ ቅንየታቱ. . .)፡ ድፍንቕ ዝሓለፉ ተመኵሮታት (ሓርበኝነቱ፡ ገድሊታቱ. . .)፡ ድፍንቕ ሕብረተሰባዊ ትእምርቲታት (ዳዕሮኡ፡ ሳግላኡ፡ ሩባኡ፡ ባሕሩ፡ ዒላ ዓዱ፡. . .)፡ ድፍንቕ ሃይማኖታዊ እምነታት (ቅዳሴኡ፡ ኣዛኑ. . .)፡ ድፍንቕ ዝሓለፉ ነገደታት (ምስጢረ ኣደነቱ፡ ኣቦነቱ፡ ነገደኡ)፡ ድፍንቕ መጻኢ ወለዶታት (ትምኒታቱ፡ ባህጊታቱ. . .) ወዘተ። በዚ ድማ፡ ዕምረ-ምሉእ ኣስተንትኖ ህይወት ናይ ገጣማይኡ እዩ ንምባል የድፍር። ዝሽፍኖ ታሪኻዊ ግዜያትን ዘልዓሎም ፍሉያት ሕብረተሰባዊ ፍጻመታትን ሰፋሕቲ ብምዃኖም ድማ ብጥበባዊ መዳይ ዝተዓቀበ ሰነድ ወለዶታት እዩ ምባል ይከኣል።
እቲ ግጥሚታት እንታይ ቅዲ ዝሓዘ ምዃኑ ንምግላጽ ከኣ፡ ኣብ (1) ስርዓተ- ነጥቢ፣ (2) ንድቀ-ቓል፣ (3) ስነሓረጋት፣ (4) ስነባህለት፣ (5) ፎኖሎጅያ ኣብ ዝብሉ፡ ኣብዚ መጽሓፍ’ዚ፡ ብብዝሒ ኣብ ዝተዘውተሩ ባእታታት ብምትኳር ስነቕዳዊ ትንታነ ተኻይድሎም ኣሎ።
ካብቃል ኣሕታሚ
(. . .) ደራሲ ‘ህያው ደብሪ’ ተቐናያይ ተስፋማርያም ወልደማርያም፡ ኣብቲ ነዊሕ ስደቱ ብሒቱ ኣብ ዝነበረሉ ዓመታት፡ ከም ባሕታዊ ንስምዒታት ኣብ ሰብሪ ብግጥምታቱ ብምጽራሕ፡ ኣፍ ኣውጺኡ ኸም ዝዛረብ፡ ከም ዘፍቅር፡ ከም ዝደፋነቕ፡ ከም ዘዝይም ክገብሮ ኸሎ፣ ማዕረ-ማዕረኡ ንግጥምታቱ ካብ ዓሚቝ ኣስተንትኖ ህይወት፡ ታሪኽን ባህልን ብዝነቅል ሓሳባት’ውን ዘዊሕዎ’ዩ። ግጥምታቱ ምስ መሰረታዊን ዘይፍታሕን ግድላትን ሸኸምን ሰብኣዊ ህይወት፤ ፍቕሪ፡ ቅንዕና፡ ሓቂነት፡ ደግነት፡ ሞት፡ ስስዐ፡ ጽልኢ፡ ቅንኢ፡ ጭካነ፡ ዓመጽ፡ ኲናት፡ ሰላም፡ ፈተ-ፊት ገጢሙ ብመገዱ ትርጉምን ዕላማን ዝእልሽን ዘልኣለማዊ ሰብኣዊ ሻቕሎታት ዝገልጽን ጥበባዊ ፈጠራ’ዩ። ካብ ናይ ዕለታዊ ናብራን ዋኒንን ንምሕሳብ ዕድል ዘይህብ ሃልከትከት ኣውጺኡ ኸኣ፡ ዋላ ንገለ ህሞት ብዛዕባ ሕሉፍናን መጻኢናን ብጥልቀት ክንሓስብን ኣነባብራና ኽንመዝንን ይድርኽ። እዚ ግጥሚታት’ዚ፡ በቲ ብርኩትን ቈርቋሪን ፍልስፍናዊ ኣስተንትኖኡ፡ ነቲ ብዘይ ሕቶ ከም ፍጹምን ውዱእን እንወስዶ እምነታትን ኣረኣእያታትን ልምድታትን ብምምርማርን ብምቅላዕን ካብ ሃሜናዊ ድቃስ ከም ብወቕዒ የበራብር። ካብ ፍልስፍናዊ ትንተና ብዝተፈልየ ጥበባዊ ፈጠራውነትን፡ ነቲ ብርትዓዊ ኣስተማኻንዮ ዘይብጻሕ ትርጉምን ዕላማን ሰባዊ ህይወትን ሕልፈትን፡ ንሕግታት ስነመጐት ብዝሰገረ ሓይሊ ቕጀላ ኽድህስሶን ናብ ናይ ሓቅነትን ጽባቔን ድንቅነትን ሚሳላዊ ዅነት ክበጽሕን ይመጣጠር። በዚ ኸኣ ካብ ክዉን ዓለም ኣውጺኡ፡ ብሜታፊሲካዊ ኣስተንትኖ ናይ ኪንዮ – ሰገራውነት (transcendence) ኵነት ንምትንካይ ይፍትን። ዘይተመርመረ ህይወት ክንበር ኣይበቅዕን’ዩ ኸም ዝበሃል፡ ብልዑል መትከላትን ክብርታትን ራእይን ዝምእዘን ሞራላዊ ህይወት ንምምራሕ ኣብ ዝግበር ቀጻሊ ጥምጥም ንዘጓንፍ ናይ ሞራላዊ ህይወትን ምርጫታትን ተጋራጫውነትን ስግንጥራትን ብጥልቀት ይምርምር። ብሓጺሩ፡ ‘ህያው ደብሪ’፡ ሓቅነትን ቍንጅናን ዘጣመረ፡ ብቐጻላታት ትርጉም ዝተደርደረ፡ ምስ ወከፍ ምግንጻል ቀጸላ ሓዲስ ትርጉም ዘኸስት፡ ዕምቈት ትርጉሙ ብቐሊሉ ዘይብጻሕ፡ ስለዚ ድማ ናብ ወለዶታት ክሰግር ዝኽእል ነባሪ ስራሕ ክኸውን ዝኽእል ወሓለ መጽሓፍ’ዩ።
ንመንነት፡ ሓርበኛነት፡ ፍቕሪ ህዝቢን ባህሊን ያታን መሬትን ዝገልጽ ሓሳባትን ስምዒታትን ኣዝዩ ዝደመቐ መዳይ ‘ህያው ደብሪ’ እዩ። ‘ህያው ደብሪ’
ኣብ ታሪኽን ባህልን ንዝተሰረተ መንነት ብመንጽር ብድሆታት ዘመናውነትን ዝጸሮ ናይ ባህላዊ ስራዝነት ሓደጋን ብዕምቈት ብዝፍትሽ፡ ዘጠንቅቕ፡ ዝግዝት፡ ዘኸሽሕ ግጥምታት ምእኩት’ዩ። ብዝጠረፈ መግለጺኡ ኸም ዓቃባውነት ክግለጽ ብዝኽእል ሮማንሲያዊ ንድሕሪት ጠማቲን ንዝሓለፈ ያታዊ መዋእል ከም ሚሳላዊ ብዘድንቕን ዝናፍቕን ኣጠማምታን ቃናን፡ ንያታታትናን ትውፊታትናን ናብ ምምላኽ ብዝገማገም ውዕውዕ መንፈስን ደረት ዘይብሉ ውቁብ ክላሲካዊ ቛንቋን፡ የድንቖ፡ የሞጕሶ፡ ዕቃቤኡን ህያውነቱን ይጠልብ። በቲ ኻልእ መዳይ ግን፡ ነቲ ዝሓለፈ መዋእልን ባህሉን ወግዕታቱን ዘሎዎ ልዑል ኣኽብሮትን ኣድናቆትን ከይሓደገ፡ ኣብኡ ዝተሰረተ ናይ ገስጋሲ ለውጥን ወደባት ዘመናውነትን ባህግን ዕላማን ብምንጽብራቕ ነቲ ዓቃባዊ ዝምባሌ ብንቕሓት ብምግራሕ፡ ኣብ መንጎ ዝሓለፈን መጻኢን ናይ ዘሎ ዝተጠናነገን ተጋራጫዊን መጐታዊ ምትእትታው ዓሚቝ ግንዛቤ የንጸባርቕ። ምኽንያቱ፡ ኣብ ‘ህያው ደብሪ’ ኽልተ ዝተጠምረ ዝምባሌታት ክንፈሊ ንኽእል፤ ብሓደ ወገን፡ ኣብቲ ያታዊ ባህልን ሕብረተሰብን ንዘሎ ጐታቲ፡ ሓላኺ፡ ግዜኡ ዝሓለፎ፡ ከም ኣባታውነትን ጽቕጠት ደቀንስትዮን ዝኣመሰለ ድሕሪት ኣትራፊ ባእታታት ብዘይ ንሕሰያ ዝነቅፍን ዝዅንንን፡ ያዕ ክበሃል ዝጽውዕን ናይ ምንጻግን ምውጋድን ዝምባሌ፣ በቲ ኻልእ ድማ፡ ነቲ ሃናጽን ኣሰጓምን ናይ ኮማዊ ሓልዮት፡ ርእሰ-ምሉእነት፡ ርእስኻ ዘይምድናን፡ ዘይተምበርካኽነት፡ ኒሕን ሓቦን፡ ማዕረ ኻልኦት ሕብረተሰባት ምዃንካ ምእማንን ናይ ምዃን ቈራጽ ሕልናን ክብርታት፡ ትውፊታት፡ ውርሻታት፡ ወግዕታት ብምሉእ ሓይሊ ዝጣበቕን ዝሕለቕን ናይ ምዕቃብን ምድንፋዕን ምምዕባልን ሃናጺን ኣፍራዪን ዝምባሌ። (. . .)
ገጣማይ ኣብ ንእስነቱ
እዛ ግጥሚ፡ ብ1 ታሕሳስ 1977 ኣብ መጽሔት “ገድሊ ህዝቢ ኤርትራ” ቍጽሪ 29 ዝወጽአት እያ። ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ልብን ኣእምሮን ገጣሚ ዓብያ ድማ “ህያው ደብሪ” ብዝብል፡ ኣርእስቲ ናይዚ መጽሓፍ’ዚ ኽትከውን ዝበቕዐት እያ።
(1945 – 1977)
መንቀሊ ናይዛ ግጥሚ ዝዀኑ ስውእ
ፈላሲ ኣባ ወልደሃይማኖት ኣውዓሎም።
ኤርትራዊ ህዋስ ናይ ጽባቔ
ብዚመጸቶ-ትምጻእ፡ በይናስ ትምጻእ፤ ብሰዓታ ዚዀነት-ኪትከውን፡ ትከናወን ደኣ’ምበር፤ ኣብ ላዓታ ዋላ ኣይግድን ኣብ ዚዀነሉ፤ እቲ ትሕዝቶ ናይ ገዓታ__ ከም ኣመልና፡ ንምጕሶ፥ ንምውሶ፥ ንጸዓታ!
ንጽባቔ ደኣ፡ እንተ ኣጽረረት፤ ንሕብሶም፤ ንንብዓታ። እንተ ኣኽረረት፡ ንቐምሶ፥ ንወርሶ፤ ንጽንዓታ። እንኪትጽብልል፡ ሓለፋ ሃልይዎ፤ ’ቲ ድምዓታ__ ተዐዝመና፥ ትጥርቅመና’ሞ፡ ነለልያ’ወ፤ ሳላ’ቲ ብቕዓታ!!
***
መዝሙር፣ ንቘልዑ ናይ ኤርትራ
ብጊሓቱ፡ ናብ ትምህርቲ ’ወፍር ንነብሰይ፡ ሽምዓ ዀይነ፤
ከመድሕና። ብ’ኡ-’ቢለ፡ ንዓደይ
ካብ ድሕሪት-ተረፍነት፤ ንኸድሕና።
እንክዓቢ’፡ ነዓይ-ነዓይ ኣብ ዝብለሉ’ኳ ብሒደቱ፡ ንእግረ-መንገደይ፤
ዝዓብሰላ! ብደወይ ከለኹ’ስ፡ ንዅሉ’ቲ ትህበኒ
ኣኻዕቢተ፤ እምለሰላ!!
ንህዝበይ ዘይኰነ፣ ንመን ኪኸውን፧ ትርከብ-ኣይትስኣን፤
ይርሓሰላ። ኣቦኡን-ኣዴኡን-ዘፋለጠ
ዘመናዊ ዓወት ኣንዳዕዲዑ፤
ይስፈለላ!!
ብዛዕባ ደራሲ
ተስፋማርያም ወልደማርያም ብለካቲት 1948 ኣብ ኤርትራ ዝተወልደ፡ ብሚያዝያ 2015 ኣብ መበል 67 ዓመቱ ኣብ ኣመሪካ ዝዓረፈ ኤርትራዊ ጸሓፋይ፡ ገጣማይን ሓሳባይን እዩ። ተስፋማርያም ኣብ ንእስነቱ ኣብ ቋንቋን ባህልን ሕሉፍ ተገዳስነትን ናይ ምፍላጥ ድሌትን ተበግሶን ነበሮ። ስሩዕ ትምህርቱ ኣብ ኣብያተ-ትምህርቲ ዓዲዃላ፡ ሔቦ፡ መንደፈራን ኣስመራን ኣብ ዝተኸታተለሉ ዓመታት ፍሉይ ናይ ትምህርትን ንባብን ተውህቦ ኸም ዝነበሮ ፈለጥቱ ይምስክሩ።
ተመሃራይ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ኣብ
ዝነበረሉ፡ ኣብ 1972 ማሕበር ተመሃሮ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ (SAUA) ኣብ ምምስራት መሪሕ ተራ ድሕሪ ምብርካቱ፡ ቀዳማይ ፕረሲደንት ናይቲ ማሕበር ኰይኑ ኣገልገለ። ማዕረ-ማዕረኡ ኸኣ፡ ኣብ 1972-74 ምስ ተሓኤ ዝተኣሳሰረ ምስጢራዊ ማሕበር ተመሃሮ ኣብ ዩኒቨርሲቲን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲን ኣስመራ ኣብ ምምስራት፡ ምስፋሕን ምምራሕን ዓቢዪ እጃም ኣበርከተ። ኣብ 1974 ካብ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ብስነቝጠባ ድሕሪ ምምራቑ ናብ ተሓኤ ተሰሊፉ፡ ኣብ 1975 ኣብ ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ተሓኤ ኣብ ሰውራዊ ባይቶን ፈጻሚት ሽማግለን ተመርጸ። ኣብ ተሓኤ ካብ 1975-81 ሓላፊ ኽፍሊ ዜና ብምዃን ብዙሓት መጽሔታት ኣበገሰን ኣብ ምምዕባል ፖለቲካዊ ስነጽሑፍ ልሉይ ግደ ኣበርከተን።
ድሕሪ ምብትታን ተሓኤ ኣብ 1981፡ መጀመርታ ናብ ሱዳን፡ ቀጺሉ ኸኣ ናብ ኣመሪካ ተሰደደ። ኣብቲ ብሒቱ ዝነበረሉ ነዊሕ ስደቱ፡ ተመሃራይ ዩኒቨርሲቲ ኣብ ዝነበረሉን ድሕሪኡ ኣብ ሜዳን ኣብ ዝጀመሮ ስነጽሑፍ ቅንየት ብምትኳር – ዓንቀጻት ምጽሓፍ’ኳ እንተ ዘየቋረጸ – ነዚ ኣብዚ መጽሓፍ’ዚ ተኣኪቡ ዘሎ 156 ግጥምታት ጸሓፈ። እዚ ድሕሪ ሕልፈቱ ዝሕተም ዘሎ ‘ህያው ደብሪ’ ኸኣ ብሉጽን ነባርን ሓድጊን ኣበርክቶኡን ንስነጽሑፍ ኤርትራ እዩ።


text:
February 20, 2021
ዶ/ር ኣሕመድ ሓሰን ድሕሊ
ኣብ’ዚ እዛ መጽሓፍ’ዚኣ እተልዕሎም ሓሙሽተ ኽፋላት፡ ሕዱር ሽግር ሶማልያ ብዝተፈላለየ ኣመለኻኽታ ብ2001፡ 2006፡ 2010ን፡ 2018ን ብዝተኻየደ መጽናዕቲ ቐሪቡ ኣሎ። ካብ’ቲ ስርዓት መሓመድ ስያድ ባረ ብ1991 ዝወደቐሉ እዋን ጀሚሩ ሶማልያ ኣብ ብፖለቲካዊ፡ ማሕበራዊ፡ ቊጠባዊ፡ ወተሃደራዊ፡ ጸጥታውን ስነ ኣእምራውን መዳያት ዘጋጠማ ጸገማት ብኸመይ ኣገባብ ከም እትሰግሮ መሰረታዊ ሕቶ’ዩ። ብዙሓት ኣህጉራውያን ሓይልታት ንሽግር ሶማልያ ከም ምኽንያት ተጠቒሞምሉ’ዮም። መራኽብ ኲናት ምዕራብን ምብራቕን ኣብ ዞባ ቐርኒ ኣፍሪቃ፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ደቡባዊ ጫፍ ቀይሕ ባሕሪ፡ ዝተፈላለየ ዕላማ ንምትግባር ሰፊረን ኣለዋ። መሓመድ ዓብዱላሂ ፈርማጆ፡ ፕረዚደንት ፈደራዊት ሪፓብሊክ ሶማልያ ኾይኑ ምስ ተመርጸ፡ ድሕሪ ሰለስተ ኣዋርሕ ብ8 የካቲት 2017 “ኣብ ፖለቲካዊ፡ ጸጥታዊ፡ ቊጠባውን ወተሃደራውን መዳያት ኣዝዩ ኣሸጋሪ ዂነታት ወሪሰ፡” ብምባል ገሊጹ። [1] ነቲ ተበታቲኑ ክሳብ ትሕቲ እንዳዊ ደረጃ ወሪዱ ዘሎ


text:
ብጉዳይ ምስቶም ኣብ ሲናይ ተጨውዮም ዘለዉ ኤርትራውያን ምስግጋር ገንዘብ ዝተጠርጠሩ ሰለስተ ውልቀ ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዝኣተዉ ተፈሊጡ።
እቶም ክልተ ደቂ ተባዕትዮን ሓንቲ ጓለንስተይትን ኣብ ቀይዲ ቅድሚ ምእታዎም ፖሊስ ሽወደን ንነዊሕ እዋናት ክከታተሎም ከምዝጸንሐ፣ ወኪል ሬድዮ ኤረና ካብ ሽወደን ሓቢራ።
ቤት ጽሕፈት ኣኽባር ሕጊ ሽወደን ብወገኑ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ንእስራኤል ንምስጋር ዝፍትኑ ኤርትራውያን ኣብ ሲናይ ብበዳውያን ምስተጨውዩ፣ ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ ንዝርከቡ ቤተሰቦም ኣምሳያ ገንዘብ ከምዝሓቱ፣ ኣብ ሽወደን ዝርከቡ ኤርትራውያን’ውን ግዳያት ናይዚ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂ ሰብ ከምዝኾኑን ኣፍሊጡ።
እዚ ዓይነት ተርእዮ ብፍላይ ኣብ ሽወደንን ኖርወይን ብብዝሒ ዘጋጥም’ኳ እንተኾነ፣ እቶም ኤርትራውያን ስድራቤታት ንፖሊስ ስለዘይሕብሩ ክብደት ናይቲ ገበን ክሳብ ክንደይ ምዃኑ ንምፍላጥ ኣጸጋሚ ምዃኑ እቲ ቤት ጽሕፈት ኣኽባር ሕጊ ብተወሳኺ ኣመልኪቱ።
ሓደ ካብቶም ኣብ ሲናይ ተጨውዮም ዝነበሩ ኤርትራውያን ስለዝተቐትለ፣ እዞም ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትዮም ዘለዉ ክሱሳት፣ ተኸሲሶምሉ ዘለዉ ጉዳይ ምስግጋር ገንዘብ ጥራይ ከምዘይከውን ይግለጽ።
ተቖጻጻሪ ጉጅለ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ንኤርትራ ብዝምልከት ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት መንግስቲ ኤርትራ ኣብዚ ምስግጋር ደቂ ሰብ ኢድ ከምዘለዎም የመልክት።
ከምዞም ኣብ ዝሓለፈ ሰሉስ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝኣተዉ ሰለስተ ጥርጡራት፣ ዝሓለፈ ዓመት ብተመሳሳሊ ጉዳይ ዝተኸሱ ሸውዓተ ስድራቤታት ካብታ ሃገር ከምዝጥረዙ ከምዝተገብረ ጸብጻባት የመልክቱ።


text:
ኣብ ሪዮ ኦሎምፒክ ናይ ማራቶን ውድድሩ ክውድእ ከሎ ክልተ ኣእዳው ብምጥማር ተቓውሞ ዘርኣየ ኣትሌት ፈይሳ ሌሊሳ: ኣብዚ ሰሙን እዚ ኣብዋሽንግተን ዲሲን ከባቢኡን ኣብ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት ንክኽበር ምስ ኣባላት ኮንግረስ ዩናይትድ ስቴትስን ዓለምለኸ መራኸቢ ብዙሃንን ተራኺቡ።
ኣትሌት ፈይሳ ሌሊሳ: ትማሊ ሰሉስ ኣብ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ኮንግረስ ኣብ ጉድያት ወፃኢ ኣቦ መንበር ንኡስ ኮሚቴ ጉዳያት ኣፍሪካ ክሪስ ስሚዝ ኣብ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊመሳልት ዘሕለፍዎ ሓድሽ ረቂቕ ውሳነ ዕላዊ ክኸውን ከሎ: ናይ ምስክርነት ቃሉ ሂቡ።
ኣብ ኢትዮጵያ ምርጫ 1997 ዓ/ም ስዒቡ HR2005 ብዝብል ሽም ዝፍለጥ ረቂቅ ሕጊ ብኮንግረስ ዩናይትድ ስቴትስ ቐሪቡ ነይሩ።
ትማሊ ሰሉስ እውንኣብ ኮንግረስ ዩናይትድ ስቴትስ ናይ ወፃኢ ጉዳያት ንእሱ ኮሚቴ ጉዳያት ኣፍሪካ HR 16 ተባሂሉ ዝፅዋዕ ረቂቕ ናይ ውሳነ ሓሳብ ኣፋሊጡ’ሎ። ኣባልኮንግረስ ክሪስ ስሚዝ ነዚ ኣመልኪቶም ኣብ ዝ ሃብዎ መግለጺ: " እዚ ነቲ ቤት ምኽሪ ዘተሓሳሰቦ ንምዃኑ ብግልፂ ዝሕብር እዩ።ምንስቴር ጉድያት ወፃእን ቤተ መንግስቲ ዋይት ሃውስን ብተመሳሳሊ ይሓስብሉ ዘለውጉዳይ እዩ ዝብል ተስፋ ኣለና።እቲ ረቂቕ ሕጊ ብኽልቲኦም ፓርትታት ዝተደገፈ እዩ።እናብኣሰ ይመፅእ ዘሎ ፀገም ንምውጋድ እዩ ዕላማና።ንሕግዞ ዘለናሕድ ሕድ ገንዘብ ንዝጠመዩ ንምምጋብን ንዝሓመሙ ሕክምና ክረኽቡን እዩ።እዚ ገንዘብ እዚ ንወታደራዊ ጉዳይ ውዒሉ እንተድኣ ኮይኑ ክንምርምሮይግባእ" ኢሎም።
ኣባል ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ ዝኾኑ ናይቲ ንኡስ ኮሚቴ ኣባል ኤሊየት ኤንግል፣ናይ ቴክሳስ ተወካሊን ኣባል ዴሞክራሲያዊ ፓርትን ኣልግሪን፣ሪፓብሊካዊ ማይክ ኮፍማንን ኣባል ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ ኪት ኤሊሰንን ናይቲ ረቂቕ ሕጊ ተሓባበርቲ እዮም።
ኣባል ኮንግረስ ኣል ግሪን ብዛዕባ እቲ ረቂቕ ሕጊ "ኣብዚ ጉዳይ እዚ ስለ ዘርኣዩዎ መሪሕነት ንኣቦ መንበር ከመስግኖም እደሊ።እዚ ንኢትዮጵያዊያንን ኣገዳሲ ጉዳይ እዩ።እዚ ጥራይ ኣይኮነን፤ሰናይድልየት ንዘለዎም ኩሎም ሰባት እውን ኣገዳሲ እዩ፤እቲ ረቂቕ ንክሓልፍ ምስ ኣቦ መንበር ብቐረባ ክሰርሕ ምዃነይ ከረጋግፅ እደሊ" ክብሉ መብርሂ ሂቦም።
እቲ ረቂቕ ውሳነ ዕላዊ ክኸውን ናይ ምስክርነት ቃሎም ካብ ዝሃቡ ኢትዮጲያዊያን ሓደ ኣትሌት ፈይሳ ለሊሳ መደረ ኣስሚዑ ነይሩ።
ንሱ" ኣብ ኢትዮጵያ ኩነታት እናኸፍኡ እዮም ዝኸዱ ዘለው።ኣዚዩ ዘተሓሳስብ እዩ።ኣዚዩ ዘተሓሳስብ እዩ።መንግስቲ ኢትዮጵያ ንብዙሓት ሰባትኣሲሩ’ሎ።ሰባት ካብ ሃገሮም ክወፁ የግድዶም ኣሎ።ሰባት ካብ መንበሪ ከባቢታቶም እናተመዛበሉ ንፀገማት ይቃልዑ ኣለው።ነዚ ዝፍፅሙ ዘለው ድማነቲ ስልጣን ዝጨበጡ ንእሽተይ ቁፅሪ ናይ ዘለዎም ኣባላት ብሄር እዮም" ኢሉ።
ኣትሌት ፈይሳ ለሊሳ: ቅድም ክብል ኣብ ሪዮ ኣብዝሃቦ መግለፂ ኣብ ኬንያ ልምምድ ክገብር ምዃኑ ገሊፁ ነይሩ።
ትማሊ ኣብ ዝሃቦ ሪኢቶ ግን ኣብዚ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ልምምዱ እናገበረ ናብ ውድድር ጉያ ከምዝምለስ ሓቢሩ’ሎ።ምኽንያቱ ድማ ሓይልታት ፀጥታ ኬንያን ኢትዮጵያን ናይ ቀረባ ርክብ ስለዘለዎም ኣሕሊፎም ክህቡኒ እዮም ዝብል ስግኣት ስለዝሓደሮ ምዃኑ ሓቢሩ።
ዜግነቱ ቀይሩ ንዩናይትድ ስቴትስ ክወዳደር እንተኾይኑ ተሓቲቱ ኣብ ሃገሩ ሰላምን ለውጥን ተረጋጊፁ ንሃገሩ ወኪሉ ንምውድዳር ከምዝደሊ ገሊፁ’ሎ።
ኢትዮጵያ ካብ ዩናይትድ ስቴትስ ዝለዓለ ናይ ልምዓት ሓገዝ ትረክብ።ኣብ ግጥም ፀረ ሽብር እውን መሻርኽቲ ዩናይትድ ስቴትስ እያ።
ኣብ ኣተሓሕዛሰብኣዊ መሰላትን ህንፀት ዴሞክራስን ብኮንግረስ ይኹን ብምምሕዳር ኦባማ በሊሕ ነቐፌታ ክቐርባ ፀኒሑ’ሎ።


text:
እዛ ፍቅሪ እዚኣ፣ ሰማያዊትን ዘይተቓርጽን ፈልፋሊት ካብ ኣምላክ ዝመንጨወት ሓቀኛ ፍቅሪ ኢያ። Agape love is the perfect love that originates from God and is the characteristic of God. He gave His Son to die on the cross for sinful people like you and me. እዛ እንዛረበላ ዘሎና ፍቕሪ፡ ኣብ መዛግብቲ ኵሎም ናይዛ ዓለም ተመራመርትን ጸሓፍትን፡ ኣብ ውሕሉል ክእለት ገጠምትን ኣብቲ ግሩም ደሃይ ተቐነይትን፣ ባህርያታን ኮነ መልኽዓ ንዅሉ ኸኣልነታን ስሚዒታን(ናይ ውሽጢ ህርመታ) ክንርእያን ክንረኽባን ዶ ንኽእል? ኣይመስለንን። እዞም ዝጠቐስናዮምን ካለኦትን ኵሎም ደቂ ሰባት ብዛዕባ ፍቕሪ ደኣ ተዛሪቦም እምበር፡ ንፍቕሪ ክገልጽዋ ኣብዚ ግሁዳዊት ዓለም ክትገሃድን ክትንተንን ዚገበራንሲ እቲ ሂያው ወዲ ኣምላክ የሱስ ኩርስቶስ ጥራይ ኢዩ።
እቲ መገዱ ኣብ ሰማያት፣ ጎደናኡ ኣብ ባሕርታት፣ ኣሰሩ ዘይተረክበ፣ ብፈላጣት ናይዛ ዓለም ዘይተመርመረ፣ እቲ ንማያት ብዕማኮ፣ ንሰማያት በጻብዑ ዝሰደረ፣ እቲ ወራሲ ንኩሉ ብቃሉ ዝፈጠረ፣ እቲ ሰማይ ዝዝፋኑ መርገጺኡ ምድሪ ዝኮነ፣ እወ እቲ መዝገብ ፍጥረታት ልዑል ዓሚቕ ውቕያኖስ ፍቅሩ፣ እቲ ሊቀ ኻህን ካብ ሰማይ ዝወረደ፣ እቲ ካብ ደቂ ሰብ ዚጽብቕ ወዲ ሰብ፡ እቲ ካብ ሰማያት ወሪዱ ኣብ ማሕጸን ድንግል ማርያም ኽሓድር ዝፈተወ፤ ሰማያትን ዘይጾርዎ ክነሱ ኣብ መብልዒ ማል እተወልደ ወዲ ልዑል ኣምላኽ የሱስ ኩርስቶስ፣ ካብ ቤትልሄም ናይ ይሁዳ ክሳዕ ቀራንዮ፣ ኣብ ዘሎ ልዕሊ ሰላሳ ዓመታት ኣብ ዚወሰደ ነዊሕ ዝርጋሐ መገዲ ህይወት፣ ኣገላቢጡ ኵሉ ሸነካን መልክዓን ባህርያታን ፍቕሪ እንታይ ከም ትመስል ሚሂርና እዩ።
ስለዚ ህይወቱን መገዱን ኣተሓሳስብኡን ስራሑን ርእዩ ኪኣምን ዚደሊ ድማ መርትዖ ኵሉ ኸኣልነታን መንነታን ውቃቤኣን ባህርያታን ትርግታኣን ተግባራን ፍቕሪ እንታይ ትመስል ኣጋላቢጡ ኣርእዩና እዩ።
ነዛ መዳርግቲ ኣልቦ፣ ሓቀኛ ፍቅሪ ሪኡዩ ተመልኪቱ ኪኣምን ዝደሊ ሓቅኛ ሰነድ፣- የሱስ ኩርስቶስ እቲ ፍቅሪ ኣምላኽ፣ ኣብ መብልዕ ማል ብዓለባ ተጠቕሊሉ ኣምላኽ ክንሱ ወዲ ሰብ ተባሂሉ፤ መልክዕ ባርያ ወሲዱ፤ ርእሱ ኣሕሲሩ ብንብረቱ ከም ሰብ ኰይኑ እተረክበ፤ ተናዒቑ ጡፍ ዝተባህለሉ፣ ተጨፍጪፍ ዝቘሰለ፣ ዝተዋረደ፣ መከራ ዝጸገበ፣ ንሕማም ናይ ኩሉ ሰብ ናቡኡ ዝጻዓነ፣ ርእሱ ኣትሒቱ፤ ገንሸል ኮይኑ ክሳዕ መስቀል ዝተኣዘ፣ እዚ ኩሉ ምስጢር ብቕዓት ሓይሊ ፍቅሪ ናተይ ናትካ ናትኪ ገዲድዎ፣ ኢዩ እቲ መልሲ። ምኽንያቱ ፍቅሪ ጸዋር፣ ፍቅሪ ሕያወይቲ፣ፍቕሪ ዓቃል፣ ፍቕሪ ለዋህ፣ ፍቕሪ ኣይትቐንእን፡ ፍቕሪ ኣይትጀሃርን ኣይትንፋሕን፣ፍቕሪ እንትርፎ ጽቡቅ ኩፍእ ኣይትገብርን ስለ ዝኮነት።
– ሓደ ንፍቅሪ ፈቲሹ ኮነ ደልዩ ክረክባ ዘይካለ ጻሓፊ (ዞራ ኒል ሃርስቶን እተባህለ)፣ ከምዚ ኢሉ ገሊጽዋ፣ "ፍቕሪ፡ ንመንፈስካ ካብ ተሓቢእዎ ዘሎ ጸልማት በዓቲ ጎሲሱ ከውጽእ ዝኽእል ምትሃታዊ ሓይሊ'ዩ" ኢሉ ገሊጽዎ። ብሓቂ እዚ ፍቅሪ እዚ ንዝተረድኦ፣ ንሓይሊ ጸልማት- ብብርሃን ዝረትዐ፣ ንሕጊ ሞት- ብናይ ዘላለም ሂወት ዝማረከ፣ ንሓይሊ ሓጥያት- ብናይ ዘላለም ጽድቂ ዝገልበጠ፣ ንሓይሊ መርገም- ብናይ ዘላለም ምርቃ ዝባረከ፣ ሓይሊ ድንቁርና- ብፍልጠት ዝመልኤ፣ ሓይሊ ጽልኢ- ብፍቅሪ ዝሳዓረ፣ ንጸልማትና ጋሊሁ ብርሃን ህይወትና ዝወልዐ፣ ህይወትና መቂራ ላዛ ረኪባ ከነስተማቅራ ዝገበረ መትሃት ዘይኮነስ፣ የሱስ ክርስቶስ ወዲ ሂያው ኣምላኽ ጥራይ ኢዩ።
እዛ ፍቅሪ ኣዚኣ ንከይንጠፍእ ዝደንገጸት፣ ንጸበባ ዝዛዘመት፣ ንምሕምሻሽ ዝመረጸት ንሓጥያት ዝቀንጠጠት፣ ንምረት ናብ ጣዕሚ ዝለወጠት ፍቅሪ ኢያ። እወ እዛ ፍቅሪ እዚኣ፣ ብዘይቲ ሓጎስ እትጅንን እትቀብእን፣ ንማንም ዝፈንፎኖ ቀራቢት፣ ኩሉ ንዝገደፎ ሓቃፊት፣ ደንጋጺት፣ ጸዋሪት፣ ንዝጠመየ ዓንጋሊት፣ ጋሳይት፣ ናባይት፣ ሓላይት ፍቅሪ ኢያ። ኵሉ ኸኣልነታ ድማ ብጐይታና የሱስ ጥራይ ኢና ንርእያ። ስለዚ ኣምላኽ ባዕሉ ፍቕሪ ስለ ዚዀነ እምበር ፍቕሪ ስለ ዘለዎ ጥራይ ኣይኰነን። ”ግናኸ ንሕና ገና ሓጥኣን ከሎና፡ ክርስቶስ ኣብ ክንዳና ሞይቱ እዩ እሞ፡ ኣምላኽ እታ ፍቕሩ ንኣና በዚ የርኢ ኣሎ” ስለዚ ድማ ኢና ነዛ ዓይነት ፍቅሪ እዚኣ ኣብዛ እንነብረላ ዘለና ግእዛዊት ዓለም ብዘይካ እቲ ሂያው ዝኮነ ወዲ ኣምላክ የሱስ ክርስቶስ ኣብ ካልእ ክንረክባ ዘይንክእል።
ነዛ ፍቅሪ እዚኣ ኣሚኖም ንዝተጓዓዙ ዝረክብዎ ፣-
ክቡር መዝገብ፣ ብሉጽ ኣኽሊል፡ ዓሚቝ ጥበብ፣ ሰናይ ምኽሪ፡ ጽኑዕ ግምቢ፣ምቹእ ከውሊ፡ ተስፋ ጻድቃን፣ ሓጐስ ካህናት፡ ምስጢር ህይወት፣ ምንጪ እምነት፡ ብኹሉ የጀምር፣ ንኹሉ ዘፈጽም።
መንነታ ድማ
• ሓራ ፣ ዮሃንስ 8.36
• ረዛን፣ 2ይቀረ 4.17
• ዘይትልወጥ ፣ዕብራውያን 6.17
• ዘላለማዊት ፣2ይዜና 9።8
• ሰማያዊት ፣ 2ቆረ 5.2
• ዘይነጽፍ ዒላ፣ ኢሰያስ 58.11
• ጽላል፣ መዝ 91.1
እዛ ፍቅሪ እዚኣ ድማ፣-
• እዛ ፍቅሪ እዚኣ ማሓሪት ኢያ፣ መሓሪ ምዃና፣ ንይቕሬታ ዝድርካ ሓይሊ ኣለዋ። ምክንያቱ ዓይኒ ማያ (ምንጫ)ካብ ኣምላክ ሰለ ዝኮነት። እዛ ኣምላካዊት ፍቅሪ ብርህራሄ ዝተመልኤት ማሓሪት ባህርያት ኣለዋ። ክትምልስ ኮላ ብርህራሄ ተመሊኣ ኢያ ትምልስ። ነቶም ፍቓዳ ሓዲጎም ዝረሓቑ’ ውን እንተ ኾነ እንተ ተመልሱ ብርህራሄ ኢያ ካብ ርሑቕ ኣእዳዋ ዘርጊሓ ትቅበሎምን ትሓቅፎምን።
• እዛ ፍቅሪ እዚኣ ጻድቕ እዩ። ጻድቅ ዝብላ ድማ ካብቲ መንቅብ ዘይተረክቦ እግዚኣብሄር ስለ ትምንጩ። ኣምላኽ ግብሩ ከም መንነቱ ለውጢ ዘይብሉ ወትሩ ቅኑዕ እዩ። ኣምላኽ ብዘይ ሓጢኣትን ብቕንዕናን እዩ ዝመላለስ ። ጌጋ ዘይርከቦ ፍጹም ቅንዕና ይውንን። ኣብ መገዱ ዝመላለሱ ኪረኽብዎ ይኽእሉ እዮም።
• እዛ ፍቅሪ እዚኣ ፍትሒ ኢያ። ምንጫ ካብ ኣምላክ ስለ ዝኮነት ድማ ኣምላኽኽዊት ፍትሒ ኣለዋ ። ግብርታታ ኵሉ ግዜ ተመርሚራ ኣበር ኣይተረክበላን ኢካ። ሚዛን ዘየዝብል ሓቀኛ ፍቅሪ ዝሓዘለት ኢያ። ንኹሉ ብሓደ ዓይኒ ዝጥምት ሓቀኛ ፍቅሪ።
• እዛ ፍቅሪ እዚኣ ዕግስቲ ኢያ፣ ዕግስቲ ፍቅሪ ምዃና ዓይኒ ማያ ካብቲ ልዑል ኣምላክ ስለ ዝመንጨወት ኢዩ። ስለዚ ድማ ኢዩ ምስ ተግባራት ሰብ ዝኸይድ ግብረ መልሲ ከይህብ ዘኽእላ ። ስለዚ ትዕግስታ፣ ቅልጥፍ ኢሉ ናብ ግብረ መልስን ፍርድን ኣይስጉማን እያ።
• እዛ ፍቅሪ እዚኣ ጥበብኛ ኢያ፣ ጥበብኛ ፍቅሪ ምካና ፣ እጹብ ዝዀነ ዘስተንክር ዕዮ ንኽዓዪ ዘኽእሎ ባህርዩ እዩ። ግብሪ ኣምላኽ ካብ ባህሪኡ እዩ ዝብገስ። መልክዕ ፍጥረት ጥበብ እቲ ደኳኒኦም ይገልጹ።
• እዛ ፍቅሪ እዚኣ ሰናይ ኢያ፣ እዛ ሰናይ ፍቅሪ ካብ እግዚኣብሄር ስለ ዝኮነት ኣምላኽ ክፉእ ንምግባር ተኽእሎ የለን። ጽቡቕ ምግባር ካብ ሰናይ ባህርይ እዩ ዝብገስ። “ሰናይ ኢኻ ሰናይ ድማ ትገብር ኣሎኻ” ዝብል ቃል ሕያውነት ኣምላኽ እዩ ዘርኢ። ሕያውነት ኣምላኽ ንሰብ ከምቲ ጽቡቕ ፍቓዱ እምበር ከም መጠን ግብሩ ከይፈድዮ ይሕዞ እዩ።
• እዛ ፍቅሪ እዚኣ ሓቀኛ ኢያ፣ እዛ ሓቀኛ ፍቅሪ እዚኣ ምንጫ ካብ ኣምላኽ ስለ ዝኮነት ኣምላኽ ፍጹም ሓቂ እዩ። ኣብ ቅድሚኡ ዝወሓደ ኣገዳስን ዝለዓለ ኣገዳስን ዝበሃል ስለ ዘየለ፣ ምዝባል ዝበሃል የብሉን። እግዚኣብሄር ኣምላኽ ሓቅኛ እዩ፣ ዘረባኡ ዅሉ ሓቂ እዩ።
• እዛ ፍቅሪ እዚኣ እምንቲ ኢያ፣ እዚ እምንቲ ፍቅሪ ካብ እግዚኣብሄር ስለ ዝኮነት ኣምላኽ ንዝሃቦ ተስፋታት እሙን እዩ። ካብ ምፍጻም ዘተስፈዎ ተስፋታት በረኸት ይኹን ፍርዲ ንድሕሪት ኣይብልን እዩ። ዝይሕሱ ስለ ዝኾነ ብዝተዛረቦ ዝምእዘዝ ኣምላኽ እዩ። ሕድሩ ዝፍጽም ኣምላኽ እዩ።
• እዛ ፍቅሪ እዚኣ ፍቅሪ ኢያ፣ ፍቅሪ ብምዃና፣ ንሓጥእ ዝቕበል፣ እቲ ዘለዎ ዅሉ ጽቡቕ ንኺህብ ዝድርኻ ምንጫ እዩ። ንየሱስ ክርስቶስ ወዱ በጃ ኪሓልፍ ኪህቦ ዝደረኾ ሓይሊ ፍቅሩ ምዃኑ እዩ። ፍቕሩ፣ ንፍጥረቱ እቲ ዝበለጸ ጽቡቕ ኪምነን ኪገብረሉን ይድርኾ። እቲ ፍቃር ባህሪኡ፣ ኣምላኽ ኣብ ኩነታት ባህርይ ሰብ ጥራይ ተመርኵሱ ንከይውስን ይሕዞ። ብቑጥዓ ከይምልስ ይሕዞ እዩ። (ኤር.31፣3; ሮሜ.5፣8; 1ዮሃ.4፣8)
ስለዚ ድማ ኢዩ ነቶም ከም ምስሉ ዝፈጠረና፣ብተግባርና እውን ኣብ ሓጥያት ዝወደቅና፣ ካብቲ ኣቲናዮ ዝነበርና ናይ ጸልማት ረግረግ ንከውጻኣና፣ እግዚኣብሄር እቲ ብሉጽ ወዱ ሂብና።” ኣምላኽ፡ ብእኡ ምእንቲ ብህይወት ክንነብር ኢሉ፡ ነቲ ሓደ ወዱ ናብ ዓለም ብምልኣኹ፡ እታ ፍቕሪ(ኣጋፐ መንቅብ ዘይብ ፍቅሪ) ኣምላኽ ንኣና በዚ ዝገልጸትልና'፣ ስለዚ ጎይታ ነቲ ከም ሳዕሪ ምድረበዳ፣ማይ ምስ ረከበት፣ትጭብጭብን ተግላዕልዕን፣ንከባቢኣ እተጸብቅን፣የሱስ ድማ ኣብታ ባዲማ ከም በርቴምዎስ ደንበርበር ትብል ዝነበረት ነብስና ደሙ ብምኽዓው ሂወትና፣ሂወት ከም ትረክ ጌርዋ። ናይ ጸልማት መጋረጃ፣ ምስ ኣቦ ዓጺይና ዝነበረ ካብ ላዕሊ ንታሕቲ ብምትርታር ተፈጸመ ኢሉ ዓሪቅና።”ንሱ ንኹሉ ጽቡቕ ገበሮ ማሪቆስ 7.37” ከም ተባህለ፣ ሂወትና ጸቢቃ ክትበርህን ክትጥጥዕን፣ መቂራ ላዛ ንኽህልዋ እውን ነቲ መጺጽ ናይ ሂወትና ሰትዩ፣ ንዓና ግና እቲ ናቱ ጣዕሚ ለጊስልና።
እዛ ፍቅሪ እዚኣ ነቶም ንዓኣ ኣሚኖም ዝተጋዓዙ ትህቦም ጸጋ፣-
• ክውዳእ ዘይክእል ምሕረት
• ክልካዕ ዘይክል ፍቅሪ
• ክመውት ዘይክእል ህይወት
• ክመውት ዘይክእል ጽድቂ
• ክርበሽ ዘይክእል ሰላም
• ክህወክ ዘይክእል ዕረፍቲ
• ክጠፍእ ዘይክእል ሓጎስ
• ክጎድል ዘይክእል ክብሪ
• ክጽልምት ዘይክእል ብርሃን
• ክደክም ዘይክእል ብርታዔ
• ክረክስ ዘይክእልቅድስና
• ክጥረሽ ዘይክእል በረከት
• ኽሽየት ዘይክእል ጥበብ
ሂብዎም።
ይቅጽል


text:
ዝኽሪ ኤርትራዊ ኣመሪካዊ ስነ ጥበባዊ ሙዚቃ ራፕ ኤርምያስ ኣስገዶም (ኒፕሲ ሃስል) ሎሚ ስድራቤቱ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኣፍቀርቲ ሙዚቃ: ህቡባት ሙዚቀኛታትን መንፈሳውያን መራሕትን ተቓለስቲ መሰልን ኣብ ዝተረኽቡሉ ብልዑል ስነ ስርዓት ኣብ ከተማ ሎስ ኣንጀለስ ተኻይዱ።
ኣብቲ ኣብ ከተማ ሎስ ኣንጀልስ ዝተኻየደ ምፍናው ሬሳ መዋቲ ኤርምያስ ኣስገዶም፤ ሙሉኣት ስድራቤቱ ዝኽሮም ዘካፈሉ ኣብ ርእሲ ምዃኖም፤ ፕረዚደንት ኣመሪካ ነበር ባራክ ኦባማ ናይ ሓዘን መልእኽቲ ደብዳበ ናብቲ ቦታ ልኢኹ። ሃይማኖታዊ መራሒ ለውስ ፋራካን: ህቡባት ስነጥበባውያን ስኑፕ ዶግ ከምኡውን ስቲቪ ዋንደር ዝርከብዎም ሓያሎ ኣብ ዓውዲ ሙዚቃ ምስኡ ዝሰርሑን ብስርሓቱ ዝፈልጥዎን ድማ ብኣካል ተረኺቦም መግለጺ ሓዘኖም ኣቕሪቦም።
መንፈሳዊ መራሒ ቀሺ ቶማስ ዑወል ድማ ብቛንቛታት ትግርኛን እንግሊዝ መንፈሳዊ ምጽንናዕ ንኹሎም መቕርቡን ኣፍቀርቱን ዘቕረቡ ክኾኑ እንከለው፤ ኣብ ዓውዲ ንግዲ መሻርኽቱ ዝነበረ ኣዳም ዓንደብርሃን ብዙሓት ካብ ዝፈልጥዎ ናይ ዓውዲ ሙዚቃ ወጻኢ ኣብ ወፍሪ ዝገበሮን ኣተዓባብዩኡን ኣብቲ ኣብ ስተፕል ሰንተር ዝተባህለ ግዙፍ ኣዳራሽ ዝኽሩ ኣካፊሉ።
ኣብቲ መድረኽ ቀሪቦም ምስክርነቶም ካብ ዝህቡ ዝነበሩ እቲ ኣዳራሽ ዝሓለፈ ግዜ ንመዋቲ መፋነዊ ዝገበረሉ ብቑጽሪ ብዙሕ ፍርያት ዝነበሮ ንህቡብ ስነ ጥበባዊ ማይክል ጃክሰን ምንባሩ ብምጥቃስ ኤርምያስ ኣስገዶም (ኒፕሲ ሃስል) ብሓንትን ካልኦትን ኣብ በበይኑ ኣጋጣሚታት ዝዝርግሐን ዝነበረ ህቡብነቱ ንሕጹይነት ሽልማት ግራሚ ቀሪቡ ጥራይ ዘይኮነ ንልቢ ሓያሎ ኣብ ትሑት መነባብሮ ዝርከቡ ብምውራስ ብምሕጋዝን ብምትብባዕን ኣብ ንኡስ ዕድመኡ ዕጽፍን ድርብን ራእይ ከሐድር ብምኽኣሉ ምዃኑ ብተወሳኺ ጠቒሶም።
ኤርምያስ ኣስገዶም ኣብ መበል 33 ዓመቱ'ዩ ብሞት ካብዛ ዓለም ተፋን'ዩ። በዓል ሓድርን ኣቦ ክልተ ቆልዑን ድማ'ዩ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ክታበት ኮቪድ 19 ብደረጃ ሃገር ትማሊ ሰንበት ተጀሚሩ። ሚኒስትር ጥዕና ዶ/ር ሊያ ታደሰ ነቲ ሃገራዊ ክታበት ኣብ ክልል ትግራይ ከተማ መቐለ ኣብ ሓፈሻዊ ሆስፒታል መቐለ ተረኺባ`ያ ኣጀሚራቶ። ኣብ ምልእቲ ሃገር ዝርከቡ ንኮሮና ቫይረስ ዝያዳ ተቓላዕቲ ዝኾኑ ሰብ-ሞያ ጥዕናን ሰራሕተኛታትን፡ ብዕድመ ዝደፍኡ ሰባት፡ከምኡ'ውን ካልእ ዝጸንሓ ሕማም ዘለዎም ውልቀሰባት ብቐዳምነት ክታበት ከምዝረኽቡ ሚኒስትር ጥዕና ሊያ ታደሰ ኣብቲ እዋን ሓቢራ`ላ።
ንሳ ኣተሓሒዛ ቀረብ`ቲ ክታበት ብደረጃ ዓለም ውሱን ስለዝኾንነ ንኹሉ ሕብረተሰብ ንምብጻሕ ኣጸጋሚ ስለዝኾነን፡እቲ ሕብረተሰብ ክታበት መጺኡ ኢሉ፡ ብዘይምዝናይ፡ ኣገባባት ምክልኻል`ቲ ቫይረስ ብዝግባእ ተግባራዊ ምግባሩ ክቕጽል መጸዋዕታ ኣሕሊፋ`ላ።
ምስታ ሚንስተር ጥዕና ብምዃን ነቲ ክታበት ብምውሳድ ነቲ ወፍሪ ክታበት ዘጀመረ ግዚያዊ ርእሰ-ምምሕዳር ክልል ትግራይ ዶ/ር ሙሉ ነጋ ኣብ ዝገበሮ መደረ ድማ፡ ኣብቲ ክልል ንዘሎ ጸገማት ኣብ ምምካት ኣብ ዘለናሉ እዋን፡ ቫይረስ ኮሮና ተወሳኺ ጉድኣት ንኸየውርድ፡ እቲ ወፍሪ ክታበት ምጅማሩ፡ወሳኒ እጃም ኣለዎ ምባሉ- ኣብ ፈይስቡክ ሚንስትሪ ጥዕና ኢትዮጵያ ዝረኸብናዮ ዜና ኣመልኪቱ`ሎ። ዶ/ር ሙሉ፡ እቲ ህዝቢ ኣገባብ ምክልኻል ቫይረስ ኮሮና ክጥቀም`ውን ኣተሓሳሲቡ`ሎ።
ብመሰረት ጸብጻብ ሚንስትሪ ጥዕና`ታ ሃገር ኣብ ኢትዮጵያ፡ክሳብ ዝሓለፈ ቀዳም ኣብ ዝተገብረ መርመራ፡74 ሺሕን 54ን እቲ ቫይረስ ዝተረኸቦም ፡142 ሽሕን 21 ዝሓወዩ:2,540 ድማ ብሰንኪ`ቲ ቫይረስ ህይወቶም ምስኣኖም ተመዝጊቡ ሎ::


text:
ረኽሲ ኣብ ማህጸን ድሕሪ ሕርሲInfektion i livmodern efter förlossning - tigrinska
ገሊኤን ኣዴታት ድሕሪ ሕርሲ ኣብ ማህጸነን ረኽሲ ይገብረለን እዩ። ጠንቂ ናይዚ ኣብ ማህጸን ባክተርያ ስለ ዝኣተዉ እዩ። ፍወሳ ንኽትረኽቢ ናብ ሕክምና ኪዲ።
መብዛሕትኣን እተን ዝሓመማ መብዛሕትኡ ግዜ ብፍወሳ ድሕሪ ቁሩብ መዓልታት ይሓውያ እየን። ድሕሪ ረኽሲ ማህጸን ሕክምና ምግባርኪ፡ እንደገና ጥንሲ ክትሕዚ ትኽእሊ ኢኺ።
Läs texten på svenska här.
ምልክታት ሕማም
ሓደ ወይ ካብ ሓደ ንላዕሊ ናይ’ዞም ዝስዕቡ ጸገማት ይገብረልኪ፦
- ኣብ ታሕተዋይ ክፋል ከብድኺ ቃንዛ ይገብረልኪ። ንኸብድኺ ክትጸቕጥዮ ከለኺ የቐንዝወኪ።
- እቲ ድሕሪ ሕርሲ ካብ ርሕሚ ዝወጽእ ደምን ፈሳስን ኣዚዩ ጨናዊ ይኸውን። እቲ ደምን ፈሳስን ዕንቋል (avslag) ይብሃል።
- ካብ 38 ዲግሪ ሰልስዩስ ንላዕሊ ዝኾነ ረስኒ ይገብረልኪ።
ሕማም ርእስን ናይ ድኻም ስሚዒትን እውን ክገብረልኪ ይኽእል እዩ።
ኣብተን ድሕሪ ሕርሲ ዘለዋ ካብ 1 ክሳብ 10 መዓልታት ረኽሲ ክገብረልካ ንቡር እዩ።
መዓስን ናበየናይ ሕክምናን እየ ክኸይድ ዘለኒ?
ኣብ ማህጸንኪ ረኽሲ ኣለኒ ኢልኪ ምስ ትጥርጥሪ ብዝቐልጠፈ ናብ ሕክምና ክትከዲ ኣለኪ።
ምስቲ ቈልዓኺ ዝሓረስክሉ ክፍሊ መወልዳን ወይ BB ሆስፒታል ርክብ ግበሪ።
ንሶም ክሕግዙኺ ዘይክእሉ እንተ ኾይኖም ናብ ክፍሊ ህጹጽ ረድኤት ኪዲ።
ናብ ቍጽሪ ተሌፎን 1177 ደዊልኪ ምኽሪ ርኸቢ
ብዛዕባ እንታይ ክትገብሪ ከም ዘለኺ ምኽሪ ምስ ትደልዪ ናብ ቍጽሪ ተሌፎን 1177 ደውሊ።
እተን ዝምልሳልኪ ኣለይቲ ሕሙማት እየን። ምስ ዘድሊ ሕክምና ንምርካብ ናበይ ክትከዲ ከም ትኽእሊ ክሕብራኺ እየን።
እተን ኣለይቲ ሕሙማት ሽወደንኛን እንግሊዝኛን ይዛረባ እየን። ሓደ ሓደ ግዜ ብኻልኦት ቋንቋታት ሓገዝ ምርካብ ይከኣል እዩ።
ብናይ ወጻኢ ሃገር ቍጽሪ ተለፎን ምስ እትድውሊ፡ ናብ 0046 771-11 77 00 ደውሊ።
መርመራን ፍወሳን
ኣብቲ ሆስፒታል ብዝተፈላለየ መገዲ ክትምርመሪ ኢኺ። ካልእ ገዲፍካ ናይ ደምን ሽንትን ቅምሶ ክትገድፊ ኢኺ።
ረኽሲ እንተ’ለኪ ኾይኑ ብጸረ-ነፍሳት ምፍዋስ ከድልየኪ ይኽእል እዩ። ካልኦት መድሃኒታት እውን ከድልዩኺ ይኽእሉ እዮም።
ሓደ ሓደ ኣዴታት ኣብ ሆስፒታል ክንክን ከድልየን ይኽእል እዩ። ከምዚ ምስ ዝኸውን ውላድኪ ምሳኺ ክኸውን ይኽእል እዩ።
ባዕለይ እንታይ ክገብር ይኽእል?
የዕርፊ ከምኡ’ውን ካብ ኣድካሚ ስራሕ ተቘጠቢ
ኣብ ከብዲ ቃንዛ ወይ ልዑል ረስኒ ምስ ዝህልወኪ ፓራሰታሞል ዘለዎ መህድእ ቃንዛ ክትጥቀሚ ትኽእሊ ኢኺ።
ነብስኺ ኣብ ጋብላ ክንዲ ምሕጻብ ብመዝነቢ (ሻወር) ነብስኺ ተሓጸቢ። ርሕምኺ ኣብ ምሕጻብ ሳምናን ክሬምን ኣይትጠቀሚ።
ጠንቂ ረኽሲ ኣብ ማህጸን እንታይ እዩ?
ጠንቂ እቲ ረኽሲ ባክተርያታት ኣብ ማህጸን ስለ ዝኣተዉ እዩ።
ንኣብነት እቲ ሕርሲ ነዊሕ ግዜ እንተ ወሲዱ ረኽሲ ክገብረልካ ብዝያዳ ልሙድ እዩ። ከምኡ’ውን መዳሕንቲ ባዕላ እንተ ዘይተዳሒና ከምኡ ከጋጥም ብዝያዳ ልሙድ እዩ። ይዅን’ምበር ኵለን ከምዚ ዓይነት ሕርሲ ዝሓርሳ ረኽሲ ኣይገብረለንን እዩ።


text:
ኣብ ምምሕዳር ከባቢ ምሕላብ – ንኡስ ዞባ ገለብ፡ ፋሕ ኢለን ዝነበራ ዓድታት ድሕሪ ምጥርናፈን፡ መሰረታዊ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ተማሊኡለን።
ኣመሓዳሪ’ቲ ምምሕዳር ከባቢ ኣቶ ሓምድ ኣስፈዳይ፡ ዓድታት ገርበት፡ ኖረት፡ ኮረራን ባብሓሪሽን ኣብ ምሕላብ ብምጥርናፈን፡ 5 ነቝጣታት መዐደሊ ማይ፡ ካብ መዋእል ህጻናት ክሳብ ማእከላይ ደረጃ ዝተዘርግሓ ኣብያተ- ትምህርቲ፡ ከምኡ’ውን መደበር ጥዕና ተዋዲዱለን ርጉእ ህይወት ይመርሓ ከምዘለዋ ሓቢሩ።
ኣመሓዳሪ’ቲ ምምሕዳር ከባቢ ኣቶ ሓምድ ኣስፈዳይ፡ ዓድታት ገርበት፡ ኖረት፡ ኮረራን ባብሓሪሽን ኣብ ምሕላብ ብምጥርናፈን፡ 5 ነቝጣታት መዐደሊ ማይ፡ ካብ መዋእል ህጻናት ክሳብ ማእከላይ ደረጃ ዝተዘርግሓ ኣብያተ- ትምህርቲ፡ ከምኡ’ውን መደበር ጥዕና ተዋዲዱለን ርጉእ ህይወት ይመርሓ ከምዘለዋ ሓቢሩ።
ሓላፊ መደበር ጥዕና ምሕላብ ተሓጋጋዚ ነርስ መንእሰይ የማነ ክፍለገርግሽ ድማ፡ መደበር ጥዕና ምሕላብ፡ ኣብ ርእሲ’ቲ ንቡር ዕለታዊ ንጥፈታት፡ ኣገልግሎታት ክታበት ትሕትን ልዕልን 5 ዓመት ቈልዑ፡ ከምኡ’ውን ምክትታል ነፍሰ-ጾራትን መወልዳንን ከም እትህብ ገሊጹ።
ኣገልግሎት ትምህርቲ ብዝምልከት፡ ካብ ቤት-ትምህርቲ ፍረሰላም መምህር በሺር ሑሴን፡ ኣብ ማእከል ምሕላብ 540 ተመሃሮ ዘለውዋ መባእታን 183 ተመሃሮ እተአንግድ ማእከላይ ደረጃን ኣብያተ- ትምህርቲ ከምዘለዋ ጠቒሱ፡ ዋሕዲ መማህራን ፍታሕ ክናደየሉ ኣዘኻኺሩ።


text:
Radio Erena, March 7, 2014
ብ12 ሕዳር 2013 ተጨውያ ናብ ስዑዲ ዓረብ ዝዓለበት ነፋሪት ንምምላስ ካብ ዝተኣእከኡ ኣብረርትን ቴክኒሻናትን ሓይሊ ኣየር ኤርትራ፣ ሓደ ዑቕባ ንምሕታት ተሪፉ።
እቲ ነፋሪት ንምምላስ ናብ ስዑዲ ዓረብ ካብ ዝተላእከት ጉጅለ ሓይሊ ኣይር ኤርትራ ዑቕባ ዑቕባ ንምሕታት ተሪፉ ዘሎ ሉተናንት ብርሃነ ኣረፋይነ ዝተባህለ መንእሰይ፣ ፍላይት ኢንጂነር ማለት ክኢላ ኣቬኒክስ’ዩ።
ኣብረርትን ቴክኒሻናታን ዝርከብዎም ሓይል ኤርትራ ነታ ብሓደ መርሃዊ ግርማይ ዝተባህለ ኣባል ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ማእከል ጂኦግራፍያዊ ቅርጽን ሓበሬታን ምስ ክልተ ኣብረታ ተጠጨውያ ንኣስታት 3 ወርሒ ዝጸንሐት ፍልይቲ ናይ ስእልን ካርታን ነፋሪት ንምምላስ ቅድሚ ሰለስተ ሰሙን ኣቢሎም’ዮም ናብ ጂዛን ተላኢኾም።
እታ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ጂዛን ንኣስታት 3 ወርሒ ተታሒዛ መርመራን ምጽራይን ክካየደላ ዝጸንሐት ኣብ ስእልን ካርታን እትነጥፍ ነፋሪት፣ ንስርሓት ካርታ ዘገልግል ስእልታት ንምልዓል ዝሕግዝ መሳርሒታት ካሜራ ተገጢሙላ ካብ መፋርቕ 2010 ጀሚራ ኣብ ኣገልግሎት ዝጸንሐት ኮይና ፒላተስ ፖርተር (Pilatus Porter) ዝብል መጸውዒ ዘለዋ’ያ። ኣብ ዝባና ድማ EMIC (Eritrean Mapping and Information Center) ከምኡ’ውን E3-AAS ዝብል መለለዩን ባንዴራ ኤርትራን ኣለዋ።
እታ ኣብ ትሕቲ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት እትመሓደር ነፋሪት ዝሓለፈ ሰሙን ናብ ኤርትራ ከምዝተመልሰት’ውን ተፈሊጡ።
እቲ መርሃዊ ግርማይ ኣባል ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ማእከል ጂኦግራፍያዊ ስርዓተ ሓበሬታ ፣ ብሜጀር ኢሳይያስን ካፕቴን ኣሮን ታደስን ትምራሕ ንዝነበአት ነፋሪት ብምጨዋይ፣ ኣብ ጂዛን ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ንጉስ ዓብደላ ክትዓልብ ከምዘገደዶም’ውን ድሕሩ ዝተረኽበ ሓበሬታ የመልክት።
ኣባል ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት መርሃዊ ግርማይ፣ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዑቕባ ክሓትት እንከሎ፣ ኣብረርቲ እታ ነፋሪት ሜጀር ኢሳይያስ ተኽለንን ካፕቴን ኣሮን ታደስን ድማ ተጨውዮም ብግዴታ ናብ ጂዛን ዝዓለቡ ደ’ምበር ኣብ ስዑዲ ዑቕባ ንምሕታት ከምዘይደልዩ ብምጥቃሶም፣ ድሕሪ ናይ ኣስታት 3 ወርሒ ማእሰርቲ ብናጻ ተፋንዮም ምስታ ነፋሪት ናብ ኤርትራ ተመሊሶም ኣለዉ።
ብህድማ ኣብረርትን ቴክኒሻናትን ኣብ ከቢድ መዋጥር ዝርከብ ሓይሊ ኤርትራ፣ ኣብዚ ዝሓለፈ ኣዋርሕ በብዝተፈላለየ ስልጣንን ካልእ ምኽንያታትን ናብ ሱዳንን ካልኦት ሃገራትን ዝልኣኾም ሓያሎ ኣባላቱ’ውን ዑቕባ ንምሕታት በብዝኸድዎ ከምዝተረፉ ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ምንጭታት የረድኡ።
========================================


text:
እንዃዕ ብደሓን መጻእኩም, ቤንቨኑአ ,አንዃዕ ብደሓን መጻአኩም ሳላኣም ናብ ipso-care
ንሕና ንሕግዝ ንድሕነት /ውሕስነት
ማዕጾ ክፍት'ዩ ብክብረትኩም እተው
ርከብ ሰለስተ(3) ክፍልታት ብዘዕባ ኣማኽርነት መስርሕ
1. ምርደእ ኩነታት
ርእስ ግምገማ ክሕግዘካዩ ንክትምዝምዞ ንኩነታትካን ክትርዶኡኻ ጽቡቅ ገርካ ተዛራረብ ምስ ኣማኸሪኻ ዝምርኮስ ኣብ ምርዳእን እዩ. ብሓደኮንኩም ክትረክቡ ዝበለጸ መንገዲ ክተማሕይሽ ኩናታትካ.
2. ኩነታትካ ሙቑጺጻር
ሓብርና ምስ ኣማኻሪና ክንምዝምዞ ኢና ከመይ ገርካ ክትምሓይሽ ንኩነታትካ ብዝበልጸ መንገዲ .መንገድታት ክምዝመዙ ብመሰረት ግላዊ ክብሪን ክብርታትን ሰባዊነትን, ባህላዊን, ማሕበራዊ ኣከባቢታትን.
3. ትርጉም ሂወት
ሓብርና ምስ ኣማኻሪና ክንምልከቶ ንኩነታትካን ክንምዝምዞ ከመይ ገርካ ትነብር ሙዑሩይን ውሁድ መንገዲ ብመሰረት ክብርታትካ, ተጠቐመሉ ዓቕምተትካ ፡ ርእይካን ሓሳብካን ንክትሰርሓሉ ቱሩጉም ዘለዋ ሂወት.
ሕጂ ንጀምሮ ብምእታው ናብ ውሑስ ገዛ , ኣብይ ኣልው ውልቓዊ ሓብሬታ ግላዊን ውሑስን እዩ
sውሕስ ገዛ (ቦታ)


text:
ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ካብ ሚያዝያ 2015 ክሳብ ጥቅምቲ 2017 ሓይልታት መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ተቓወምቲ ገበናት ኩናት ፈጺሞም’ዮም ኣብ ልዕሊ ዝብል ክሲ ምርመራ ክኻየድ ፍቓድ ሂቡ።
ብመሰረት ካብ ዳኛታት እቲ ቤት ፍርዲ ዝወጸ መግለጺ ምስ ገበናት ኣንጻር ሰብኣዊነት ብዝተሓሓዝ ዝቐረበ ክሲ ምርመራ ንምኽያድ ዘገድዱ መሰረት ከምዝተረኽበ ብምሕባር ብተወሳኺ ብሰንኪ ኣብታ ሃገር ዝተፈጸሙ ገበናት ኩናት፡ ጾታዊ ዓመጽን ስቅያትን ልዕሊ 1,000 ሰባት ምሟቶምን ካልኦት ኣስታት 400,000 ድማ ካብ መነባብርኦም ምዝንባሎም ገሊጾም።
ነቲ ኣብ ብሩንዲ ዝተኻየደ ገበናት ኹናት ዝምልከት ምርመራ ክኻየድ ዝፈቕድ ውሳነ ኣብ ጥቅምቲ 25,2017 ዝሓለፈ ኮይኑ እዚ ድማ ብሩንዲ ካብ ኣባልነት ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ምውጻእ ቅድሚ ምፍላጣ ክልተ መዓልታት እዩ። ውሳነ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ክሳብ ሎሚ ሓሙስ ወግዓዊ ከይኾነ ዝጸንሓ ኮይኑ እቲ ቤት ፍርዲ ብሩንዲ አባል ኣብ ዝነበረትሉ እዋን ንዝተፈጸመ ገበን ክምርምር ዘኽእል ሕጋዊ ስልጣን ኣለዎ።
ኣብ 2015 ዓ.ም ፕረዚደንት ፔረ ኒኩሪንዚዛ ንሳልሳይ ናይ ስልጣን ዘመን ኣብ ምርጫ እታ ሃገር ክሳተፉ ምኳኖም ምስ ኣፍለጡ ተቓውሞ ኣብ መላእ እታ ሃገር ምልዓሉ ይዝከር። ነቐፍቲ እዚ ውሳነ ፕረዝደንት ኒኩሪንዝዛ ነቲ ኣብ ምዝዛም ኩናት ሓድሕድ ብሪንዲ ዝተበጽሓ ስምምዕን ንናይ ስልጣን ዘመን ፕረዝደንት ዝድርት ቅዋም'ታ ሃገር ዝቓወም ምኳኑ ይገልጹ።


text:
ጸብጻብ ናይቲ ካብ 28 – 29 ነሓሰ 2015 ዓ.ም አብ ከተማ ኦክላንድ ዝተኻየደ ቦሎኛ ፎረም
ቦሎኛ ፎረም ኦክላንድ ዓርቢ 28 ነሓሰ ድሕሪ ቀትሪ እዩ ብዕሊ ተኸፊቱ። ካብ ርሑቑን ቀረባን ንዝመጹ አጋይሽ እንቋዕ ናይ ደሓን መጻኹም መልእኽቲ ድሕሪ ምሕላፉ፤ ዝኽረ ሰማእታት ሲዒቡ፤ ቀጺሉ ንተሳተፍቲ ነንሓድሕዶም ንኽላለዩ ዕድል ተዋህቦም። ድሕሪ እዚ ናይ መእተዊ መደባት ድማ እቲ ኣኼበኛ ናብ ወግዓዊ ስርሑ አተወ። ብአዳለውቲ መደብ ከም ዝተሓበረ እዚ ጭርሖ ካብቲ ኣብ ወርሒ ግንቦት 2012 ዓ.ም ስጋብ ሕጂ ዝቕጽል ዘሎ ራእይ ምዃኑ፤ አብ ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ድማ አብ ከተማ ቦሎኛ ሃገረ ጣልያን ዝቐጸለ ምዃኑን ሕጂ ድማ አብ ዓባይ ብሪጣንያን ኣብ አሜሪካን ይቕጽል ምህላው ተሓቢሩ።
እዚ ሽግር ኤርትራ ፍታሕ ብኤርትራውያን ዝብል መሪሕ ጭርሖ ሒዙ ዝተጋብኤ ቦሎኛ ፎረም ኦክላንድ አብቲ ናይ መጀምርታ መዓልቲ ንዘተን ሓባራዊ ክትዓትን ዝዕድሙ መደባት እዩ ተጸሚዱ ዊዒሉ። አብ ዕለተ ዓርቢ ይካየድ ብምንባሩ ናይ ስራሕ መዓልቲ እውን ስለ ዝነበረ ቁጽሪ ተሳተፍቲ ከይውሕዱ ስክፋታታት እኳ እንተነበረ፤ እቲ ግብረ መልሲ ግና በንጻሩ እዩ ኔሩ። አዝዩ ዘተባብዕ ቁጽሪ ዘለዎም ሰባት አንጻር ኩሉ ናይ ስራሕን ካልእን መደባትን ከምኡውን አሉታዊ ናይ ተጻብኦ ጎስጓሳትን በዲሆም ክሳተፍዎ ዝኸአሉ። ተጋባእቲ ቦሎኛ ሓደ ካብ ሓደ ዘይበልጽ ዳርጋ ኩሉ ተሳታፋይ ትርጉምን ረብሓን ዲሞክራስን ፍትሕን ዝተሰቆሮም እዮም ክበሃል ይከአል።
ነቲ አኼባ ኣርባዕተ አገደስቲ ምርኩሳት ተሓንጊጡ ክኸይድ እዩ ኔሩ ውጥን አዳለውቲ መደብ። እዞም ምርኩሳት እዚአቶም ጉሉጽነት(Transparency)፡ ተጻዋርነት(Tolerance)፡ ሓቅን(Truth)፡ እምነትን(Trust) ዝብሉ እዮም። እዚ ከይኮነ አይተርፍን እቲ አኼባ ካብ ዝጅምር ስጋብ ዝውዳእ አብ መንጎ ተሳተፍቲ ዝነበረ ምርድዳእን ምክብባርን አዝዩ መሳጥን ሰሓብን ዝነበረ። አብቲ አኼባ ተሳቲፎም ነቲ ዘዳለውዎ ፖለቲካውን ስትራተጂካውን ትንታነታቶም ዘቕርቡ ዝነበሩ ዕዱማት አጋይሽ ዝተፈላለየ አረአእያታት ዘለዎም ክንሱ አብ ሓደ ጸላኢ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ውልቀ መላኺ ኢሰያስ ከመይ ጌርካ ተልግሶን ቀጺልካ ከመይ አቢልካ ቅዋማዊ ስርዓት ትተክልን አብ ዝብል አገዳሲ ነጥቢ ጥራይ ይዛረቡን ይካትዑን ምንባሮም ቦሎኛ ፎረም ማዕረ ክንደይ በተሓሳስባ ኮነ ራእይ ይዓብይ ምህላው ይበርሃልካ።
መንእሰያት ከመይ ጌርካ መሪሕ ተራ ንኽጻወቱ ባይታ ትፈጥረሎም፡ ደቂ አንስትዮ ከመይ አቢልካ ተሳትፎአን ከምቲ ናይ እዋን ገድሊ የዕዝዛ፤ ነቶም ብማዕዶ ድምጾም ዓቂቦም ዘለው አብዝሓ ህዝብና ከመይ ድምጾም ከም ዝስምዑን አካል ናይዚ ቃልሲ ይኮኑን ትገብር፤ ነዚ አብ መንጎ ደለይቲ ፍትሒ ዘሎ ጋግ አጽቢብካ ናይ ሓባር ስርሓት ተካይድ ዝብሉ አገደስቲ ሓሳባት ናብ አኼበኛታት ወሪዶም፤ እቲ ተሳታፋይ ብጉጅለ ተመቓቒሉ ዘትይሎም። ድሕሪ ርሱን ክትዓት እውን እቲ ናይ ሓባር መደምደምታን ርእይቶን ነቲ አኼበኛ ከም መልክዕ ጸብጻብ ቀሪቡ። እቲ አዝዩ ዘገርም እቲ ዝነበረ መደብ ብሰንኪ ርሱን ክትዓት አብ ጊዜኡ ዘይኮነስ ካብቲ ዝተመደቦ ጊዜ ደንጉዩ እዩ ተዛዚሙ። ናይ ዓርቢ መደብ ድማ ብዕሊ ተዛዚሙ።
አብቲ ናይ ቀዳም መደብ ዝበዝሕ እቲ ሰዓታት ንክትዓት ዘይኮነስ ነቶም ተመኩሮ ዘለዎም ገዳይም ምሁራትን ተቓለስትን ኤርትራ ከምእውን ንምንታይ ለውጢ ካብ ውሽጢ ክኸውን አለዎ፤ እቲ ዘይጎነጻዊ አገባብ ቃልሲ ንምንታይ ይምረጽ አብ ዝብሉ ዛዕባታት ዘተኮረ እዩ ኔሩ። እቶም ነቲ ዝተፈላለየ አርእስቲ ሒዞም አስተምህርኦም ዝህቡ ዝነበሩ ሰባት እንታይ ክብሉ ይደልዩ ከም ዘለው አዝዮም ዝፈልጡን ምኩራትን ሙሁራትን ብምንባሮም እቲ ተሳታፋይ ነቲ ዝብልዎ ዝነበሩ ብአንክሮን ተመስጦን ክከታተሉ ግድነት እዩ ኔሩ። ነዚ አኼባ ቦሎኛ ፎረም ፍሉይ ዝገብሮ እቲ ኩሉ ዝዝረብ ዝነበረ ብዛዕባ ግብራዊ ንመጻኢ ዝጠመተ ቃልሲ ብምንባሩን፤ ንጓል መንገዲ ዝኸውን ንጽልእን አጉል ውድድርን ዘተአናግድ ምንም ጊዜ ዘይምንባሩን እዩ። ኩሉ አቕምታትን ጊዜን ቦሎኛ ፎረም ናብ አወንታዊ ናይ ስራሕ መደብ ዘተኮረ ምዃኑ ነቲ ፎረም ሓደ አገዳስን ገስጋስን ምትእኽካብ ኤርትራውያን ጌሩዎ ይርከብ።
ቦሎኛ ፎረም ካብ ጊዜ ናብ ጊዜ ዓቢ ናህሪ ይውስኽ ምህላው እዚ ናይ ኦክላንድ መደብ እኹል መርትዖ እዩ። ቦሎኛ ፎረም ብስሚዒት ዘይኮነስ ብርድኢት ይኸይድን የሳትፍን ምህላው እቲ መሰረት አብ ዘተአማምን ባይታ እዩ ተሰሪቱ ዘሎ ክበሃል ይከአል። ከምዚ ዘልዎ እንድሕር ቀጺሉ እዚ ፎረም እዚ አብ ምውሓስ ብሓድሕዳዊ ምክብባር ዝተሃንጸ ሃገራዊ ሓድነት ዘይነዓቕ ተራ ክጻወት ሙሉእ ዘይጉዱል እምንቶ አሎ። ከም ቦሎኛ ፎረም ዝአመሰሉ ንኹሉ ብማዕረ ዘሳትፉ ኤርትራውያን ጥርናፈታትን ትካላትን ምስ ዝኹስኮሱን ዝዓብዩን መጻኢት ኤርትራ ብቐሊሉ ናብ ዲሞክራሲ ክትሰጋገር አይከጸግማን እዩ።
ቦሎኛ ፎረም ሓደ ካብቲ ክገብሮ ክቃለሰሉን ዝጸንሐ ታሪክን ክብርታትን ኤርትራ ምዕቃብ ዝብል እዩ። ነዚ ምርኩስ ብምግባር ድማ ነቲ ዕድመ ልክዑ ንስለ ናጽነት ኤርትራ ዝተቓለስ ገዲም ሊቅ ናይ ሕጊ ምሁር አቦና ፕሮፈሶር በረኸት ሃብተስላሴ ንስለ እቲ አብ ሙሉእ ህይወቱ ዘበርከቶ ሃገራዊ ተወፋይነት ዘሞጉስ ናይ ክብሪ ሽልማት ዓዲልዎ። ፕሮፈሶር በረኸት ሃብተስላሴ አቦ መንበር ኮሚሽን ቅዋም ኤርትራ ኮይኑ ነቲ አብ 1997 ዓ.ም ጸዲቑ ብሰንኪ ምሕደራ ውልቀ ምልኪ ዘይተተግበረ ቅዋም ኤርትራ አብ ምንዳፉ መሪሕ ተራ ዝተጻወተ ሓደ ካብቶም ኤርትራ አለውኒ እትብሎም ውሉዳ እዩ። እዚ ምቕሉልን ትሕትን፤ አነ አነ ወይ አኽብሩኒ ዘይብል ፈላጥ አቦ ነዚ ሽልማት ክወስድ እንከሎ ንኩሉ ህዝቢ ኤርትራ ነንሓድሕዱ ክፋቐርን ክከባበርን ጸዊዑ። እንድሕር ከምኡ ጌርና ድማ ሓርነትና ናይ ግድን እዩ ክብል አስሚሩሉ።
ቦሎኛ ፎረም ኦክላንድ ድማ አተሓሳስባ ህዝቢ አብ ዲሞክራስን ሰብአዊ መሰላትን ምምዕባልን ምቕያርን፤ ከምኡውን ኩሉ አቕምታትና አብ ምሕያል አብ ውሽጢ ዓዲ ንዘለው ዲሞክራሲያውያን ናይ ለውጢ ሃዋርያታት፤ አብ ዲያስፖራ ዘሎ ህዝብና ንዘይተደልየ ሓድሕዳዊ ጎንጺ ደው አቢሉ አንጻር ናይ ሓባር ጸላኢ ቃልሱ ከሕይልን ከወሃህድን ተላብዩ፤ ጎድኒ ጎድኒ ለበዋ’ውን መንፈስ ቃልሲ አባላቱ አብ ጥርዚ ሰቒሉ ብዓወት ተዛዚሙ። ነዚ አኼባ ንከተሰንይ ዝተዳለወት ባህላዊት ጉጅለ ድማ ንሃገራዊ ክብርናን ጅግንነትን ዘንጸባርቑ ፍናን ቃልስን ኤርትራዊ ፍቕርን ሓልዮትን ዘበርኹ ናይ መዘናግዒ መደባት አቕሪባ ንተሳተፍቲ አኼበኛታት አዘናጊዓ። አብ ናይ ሓጺር ጊዜ ዕድመ ፍቓደኛ ኮይኑ ካብ ሃገር ኖርወይ ነቲ መደብ ከማዕርግ ብዘይ ቶግላባ ንዝመጸ እሞ ብኽእለቱ ሰብ ዘስደመመ ድምጻዊ ፍጹም ዘሚካኤል ቦሎኛ ፎረም ምስጋናኡ ይገልጽ።
ዓወት ንውጹዕ ደላይ ፍትሒ ህዝቢ ኤርትራ!!!
ኦክላንድ – ካሊፎርንያ
02 መስከረም 2015 ዓ.ም
ቦሎኛ ፎረም
Short URL: https://english.farajat.net/?p=9903


text:
JÜRGEN JANKOFSKY
ኣና ሁድ
ምዕራፍ ሓደ
„እዚ ቅኑዕ ኣይኮነን“ „ እዚ ጭካነ እዩ! ብጣዕሚ ጭካነ!“ ክትብል ተዳሃየት ኣና።
ሓደ ስደተኛ ካብ ባሕሪ ጸምበለል እንዳበለ ክወጽእ ኣብ ተለቭዥን ተዓዘበት። ሓደ ዝሞተ ህጻን ‘ውን ኣብ ኢዱ ሓቚፉ ነበረ። ብጥንቃቐ ቀስ ኣቢሉ ድማ ነቲ ህጻን ኣብቲ ገብገም እቲ ባሕሪ ኣደቀሶ ‘ሞ ተምበርኪኹ ናብ ሰማይ ገጹ ኣንቃዕረረ። ኣብቲ ከባቢ ዝሕንብሱ ዝነበሩ ዓበይትን ህጻናትን ቱሪስት ቀረብዎ ‘ሞ ብሓዘን ‘ውን ተዓዘብዎ። እወ፡ ፊልም ኣይነበረን፡ ብጋህዲ ዘጋጠመ ብቐጥታ ኣብ ዜና ኢዩ ዝመሓላለፍ ነይሩ።
ኣና የእዳዋ ጌራ የዒንታ ሸፈነቶ፡ ርእሳ ‘ውን ነቕነቐት። እቲ ዝረኣየቶ ስእሊ ግን ክለግሰላ ኣይከኣለን። ካልኦት ስደተኛታት ‘ውን ይወጹ ነበሩ። ኣብ ጥርዚ ባሕሪ ድማ ካልእ ጃልባ ትጥሕል ነበረት።
ከምዚ ዓይነት ዜና ንመጀመርያ ግዜ ኣይኮነትን ትርእዮ ዝነበረት። ሎሚ ግን በቃ ካብ ዓቕማ ንላዕሊ ኮይኑዋ።
እቲ ዜና ዝህብ ዝነበረ ጋዘጤኛ፡ ክትሕግዙ ምስ ትደልዩ፡ ገንዘብ ክትልግሱ ይከኣል እዩ በለ።
ኣና ብቕጽበት ናብ መዳቕሶኣ ብምኻድ እታ መዋህለሊ ገንዘባ ብጣሳ ዝተሰርሐት ሓሰማ ኣምጸኣታ። ዓባያን ኣባሓጎኣን ንዕረፍቲ ክትከይድ ኢሎም ትማሊ ሰላም መንገዲ ይግበረልኪ እዛ ጓለይ! ጽቡቕ ናይ ዕረፍቲ ግዜ ይግበረልኪ! እንደበሉ ብዙሕ ገንዘብ የእትዮሙላ ነይሮም እዮም። እዚ እንዳ ኣጋጠመ ንሳ ምስ ኣቦኣን ኣዲኣን ኣብ ገምገም ባሕሪ ኣብ ትሕቲ ገረብ ኣሳፊሓ ክትድቅስ ፍጹም ኣይተረኣያን። ፍጹም ኣይደልይን እየ በለት።
ነታ ብጣሳ ዝተሰርሐት ናይ ሓሰማ ቅርጺ ዘለዋ መዋህለሊት ገንዘብ ክሳብ ልዕሊ ርእሳ ሓፍ ብምባል ናብቲ መሬት ደርብያ ፋሕ! ኣበለታ። እቲ ሰናቲም ድማ ፈቐድኡ ኮረር ክብል ጀመረ። ኣዲኣ ብስንባደ ካብ ክሽነ እንዳ ጎየየት ብምምጻእ “ደሓን ዲኺ ደኣ፧” በለታ። ተገሪማ ድማ “እንታይ ትገብሪ ኣለኺ፧” ክትብል ሓተተታ።
“ገንዘበይ ከፈውዩ እየ” እንዳ በለት ኣና ናብ ተለቪዥን ክትዕዘብ ከምዘለዋ ሓበረታ። “ክትሕግዝኒ ትኽሊ ‘ዶ፧”
“እወ...ግን....”
“ጭካነ እዩ እዚ” በለት ኣና። “ጌሊኦም ጸሓይ ይጽለዉ፡ በቲ ሓደ ወገን ከኣ ሰብ ይመውት! እዚ ከብቅዕ ኣለዎ፡ ፍጹም ከብቅዕ ኣለዎ!”
ምዕራፍ ክልተ
ሮቢን ብኸብዲ ኢዱ ጌይሩ ነታ ናይ ማስቲካ ማሺን ሃረማ።
“ኢናዓል ዲናክ” ክብል ድማ ረገማ። “ክንደይ ግዜ እየ ገንዘብ ከእትወላ ደልያ፧ እንታይ ኮይና ኢያ ማስቲካ ዘይተውጽኣለይ፧”
ኣና ድማ ሮቢን ብቑጥዕ ጅብኡ ክፈታትሽ ትዕዘቦ ነበረት። ቅድሚ ናብታ ማሽን ገንዘብ መሊሱ ምውታፉ ድማ “ጽናሕ እሞ!” በለቶ። ኣቐዲማ ‘ውን ኣና ንኹሎም ደቂ ክላሳ ኣብዛ ዓለምና ማዕርነት ክሰፍንን ኣንጻር ጥሜትን፡ ድኽነትን፡ ተጻብኦን ክቃለሱ ሓቲታቶም ነይራ እያ። ኩላቶም ግን መመኽነይታ ሃቡዋ። ገሊኦም እታ ፖርቶፎለይ ረሲዕያ መጺእ ይብሉ ገሊኦም ድማ ግዜ የብልናን ዝጽናዕ ኣለና ይብሉ። ገሊኦም ከኣ ስድራና ከነፍቅድ ይብሉ ገለ ድማ ምናልባት ጽባሕ ገለ ነገር ንገብር ንኸውን በሉዋ።
ሮቢን ኣቓልብኡ ናብታ ኣና ካብ ቦርስኣ ተውጽኣ ዝነበረት ማስቲካ ነበረ። ቁሩብ እኳ ተጨማሊቓ እንተነበረት ግን ብዘየገድስ። ኣና ትብሎ ዝነበረት ኣርእስቲ ብዛዕባ ኣብ ተለቭዥን ዝተፈነወ ክጽወር ዘይከኣል ስእልታትን ካልእን ጽን ኢሉ ይሰምዓ ነበረ። ኣብ መወዳእታ ድማ እተን ሳናቲሙ ኣብቲ ኣና ትእክቦ ዝነበረት ናይ ሓገዝ ሳናቲም ጸንበሮ።
ምዕራፍ ሰለስተ
ኣና ነቲ ከቢድ ፈተና ናይ ቁጽሪ ደፊንክዮ ኢሉ ኣቦኣ ዝሃባ ገንዘብ ‘ውን ወፈየቶ። ን ኣኮታታ፡ ሓወቦታታ፡ ኣሞታታ፡ ሓትነታታ፡ ደቂ ሓትነታታ፡ ደቂ ኣኮታታ፡ ጎረባብታ፡ ዋላ ውን ንመምሃራናንን ሓለፍቲ መንገድን ክሕግዙን ከወፍዩን ለመነቶም።
እቲ ኣብ ዜና ዝረኣየቶ ክፉእ ትርኢት ስእልታት ግን ካብ ርእሳ ፍጹም ክወጽእ ኣይከኣለን። ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ ድማ ከምዚ ዓይነት ተርእዮ እንዳ በዝሐ ደኣምበር እንዳ ወሓደ ዝመጽእ ኣይኮነን ነይሩ። እወ፡ እቲ ከምዚ ዓይነት ተርእዮታት ውን እንዳ ኸፈእን እንዳ በዝሐነን እምበር እንዳ ተማሓይሸ ኣይኮነን ዝመጽእ ነይሩ። ብዙሓት ዝጥሕላ ጀላቡ፡ ብዙሓት ዝሞቱ ሰባት፡ ከምኡ ዓይነት ተርእዮታት ዝስእሉ ሰባት ውን በዝሑ።
ምዕራፍ ኣርባዕተ
ሮቢን ን ኣና ኣብ ዓለም ፍሉጥ ዝኾነ ሞኽሰይ መን ይበሃል ክብል ሓተታ።
ኩሉ ግዜ ቀጠልያ ክዳን ዝኽደን፡ ብፍላጻ ቀስቲ ሰዲዱ ዘይስሕት ጅግና፡ ደፋርን በሊሕን፡ ነቶም መሳፍንቲ ገንዘቦም መንዚዑ ንድኻታት ዝቕልብ.... ወዘተ
“ሮቢን ሁድ፧”
“ልክዕ” ክብል መለሰላ ሮቢን።
ምዕራፍ ሓሙሽተ
ኣና ስቕ ኢላ ሓሰበት
“ማለትካስ” ክትብል ሕቶኣ ጀመረት፡ “እንተደኣ እቶም ሃፋትም ነቶም ድኻታት ብውሕዱ ዝብላዕን ዝስተን ንኽረኽቡ፡ ትምህርቲ ንኽመሃሩን ስራሕ ንኽረኽቡን፡ ብሰላም ክነብሩን እኹል ገንዘብ እንተዝልግስሎምም ሲ ዝስደድ ሰብ ኣይመሃለወን ማለትካ ድዩ፧”
“እንድዒ እሱስ ኣይፈለጥኩን” በላ ሮቢን።
“ድኻታት ዜጋታት ስኒ ሃገሮም ጠንጢኖም ብሓደገኛ ኣገባብ ብባሕሪ፡ ብምድረበዳታት፡ ስንጭሮታት ናብተን ብሓጹር ዶበን ዝዓጸዋ ሃብታማት ሃገራት ምምጻእ ኣይመድለዮምን ምሽ፧”
“እንድዒ እሱስ ኣይፈለጥኩን” በላ ሮቢን።
“ኣበይ ብፍላጻ ቀስቲ ምስዳድ ክመሃር ይኽእል፧” ክትብል ሓተተት ኣና።
“እዝስ ኣይፈለጥኩን” በላ ሮቢን።
ምዕራፍ ሽዱሽተ
ኣና ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ ኣከዳድናኣ ይቕየር ከም ዘሎ ሮቢን ተዓዘባ። መጀመርያ ቀጠልያ ፌኮ ገይራ መጺኣ፡ ብድሕሪኡ ድማ ቀጠልያ ኣዝማልቶ ተለኽያ ምስኡ ድማ ቀጠልያ ጎልፎ ወድያ መጸት። ብድሕሪኡ ውን ቀጠልያ ጎናን ቀጠልያ ጫማን ገበረት። ኣብ መወዳእታ ከኣ ቀጠልያ ማቲታ ቀተልያ ኩሕሊ፡ ቀጠልያ ሰዓት፡ ቀጠልያ ተሓንጋጢ ቦርሳ፡ ቀጠልያ ብራቸለቶ፡ ቀጠልያ ካቴናን ካቲምን ገበረት።
እወ እቲ ቀተልያ ሕብሪ እንዳ ኣብዛሓቶ ክትከይድ ከላ ንበይና እንዳተነጸለት መጸት። ነዊሕ ትሓስበሉ ከም ዘላ በረሀ። ምስሓቕ ገደፈቶ፡ ካብቶም ካልኦት መዛኑኣ ተፈለየት፡ ምስ ሮቢን ውን ሳሕቲ ጥራይ ትዛረብ ዝነበረት።
እቲ መምህር ን ሮቢን ቆቢዕካ ኣብ ክፍሊ ምስ ኣተኻ ኣውጸኣዮ እንዳበለ ደጋጊሙ ተዘይዛረብ ነይሩስ ሮቢን ቀጠልያ ቆብዕ ገይሩ ከም ዝመጸ ኣይምተገንዘበትን ነይራ።
“ቀጠልያ የጸብቐልካ እዩ” በለቶ ኣና
“ነዓኺ ከማን” በላ ሮቢን።
ክልቲኦም ድማ ፍሽኽ በሉ።
“ሮቢን ሁድ ሲ ኩሉ ግዜ ሕጉስ እዩ ነይሩ” በላ ሮቢን። “ምስ ኩሉ ሰብ ዘዕልል፡ ተጻዋቲ”።
“ከመይ ጌርካ ፈሊጥካ፧”
“ስቕ ኢለ ለንቅነ ኣብ ኢንተርነት ኣብ ገለ ብዛዕብኡ ከንብብ ቀንየ።”
“ጽቡቕ! ሓራይ ቀጽል” በለት ኣና።
“ሮቢን ሁድ ንበይኑስ ሓንቲ ኣይምገበረን ነይሩ፡ ፍጹም ዋላሓንቲ! ብዘይ ሰዓብቱን ጭፍሩኡን ዕላማኡ ኣይምረኸበን ንማዕርነት ተቓሊሱ ውን ኣይምተዓወተን። ፍጹም!”
“ኣሃ” እንዳ በለት ኣና ክትሓስብ ጀመረት “ማለትካስ...፧”
“ፍሉጥ እዩ” በለ ሮቢን።
“ሕራይ እሞ” ብምባል ቀጠልያ ካትም ን ሮቢን ሃበቶ ‘ሞ “እንቋዕ ኣባል ጭፍራ ኣና ሁድ ክትከውን ኣብቃዓካ!” በለቶ።
ምዕራፍ ሸውዓተ
ኣና ኣብ ኢንተርነት ብዛዕባ ሮቢን ሁድ ክትፈታትሽ ምስ ጀመረት፡ ንሱን ተኸተልቱን ሸፋቱ ከም ዝተሰመዩ ፈለጠት። ብሕጊ ሽፍትነት ድማ ካብ ሃብታማት መንዚዕካ ንድኻታት ምሃብ ምንባሩ ፈለጠት።
ብተወሳኺ እውን ነቶም ሃብታማት፡ መታን ንባዕሎም ከይደኽዩ ፍርቂ ኣዋርቖም፡ ፍርቂ ገንዘቦምን ስልማቶምን ይምንዝዖ ከምዝነበረ ኣንበበት።
ብተወሳኺ ‘ውን ቅድሚ ኣማኢት ዓመታት ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ናይ ሮቢን ሁድ ጸወታ ይዝውተር ከም ዝነበረ ኣንበበት። ኣብቲ ጸወታ ድማ ይድረፍ፡ ይስዕሳዕ፡ ግጥምታት ይንበብ፡ የላግጹ፡ ንሰማይ ገጾም የእማን እንዳ ደርበዮ ተርእዮ የርእዩ፡ ብ ቀጢን ገመድ ይሓልፉ፡ ናይ ሽሑር ምርኢት የርእዩ ነበሩ። ሽዑ ድማ እቶም ሃብታማት ነቶም ድኻታት ብዙሕ ገንዘብ የወፍዩ ነበሩ። እዚ ናይ ሮቢን ሁድ ጸወታ ኣብ መዓልቲ ሮቢን ሁድ ማለት ዕለት 1 ግንቦት ይበዓል ነበረ።
ምዕራፍ ሸሞንተ
“ቤላ” በለ ሮቢን፡ “ሎሚ እኮ ሓደ ግንቦት እዩ። ንዕናይ እሞ!”
“ናበይ ደሊኻ፧”
“ናብቲ ሃፋትም ኩሉ ግዜ ዝመላለስዎ። ናብቲ ገንዘብ ዝኽዘኖ። ናብ ባንክ”
ን ኣና ብኢዳ ብምውጣጥ ተታሓሒዞም ናብ ከተማ ገጾም ክጎዩ ጀመሩ።
ኣብ ቅድሚ እቲ ባንክ ግና ብሓደ ወገን ሽማግለታት ኣሰብኡትን ኣንስትን ቀይሕ ባንዴራ ሒዞም ቀይሕ ፊስካ እዝንኻ ዘጽምም ፊስካ ጌሮም የፋጽዩ ነበሩ። በቲ ሓደ ሸነኽ ድማ ውሑዳት መናእሰያት ኣወዳትን ኣዋልድን ጸሊም ባንዴራ ሒዞም ነቲ ዝንፋሕ ዝነበረ ፊስካ ክዕብሉሉ ዓው ኢሎም ይጭድሩ ነበሩ። ፖሊስ ድማ ኣብ ማእከሎም ነበሩ። ኩላቶም ጭዳርኦም ምስ ወድኡ ድማ ሓደ ዓይቢ ሰብኣይ ኣብ መድረኽ ወጺኡ ብዛዕባ ሓይሊ ገንዘብ፡ ክዛረብ ጀመረ። ኩሎም ሰራሕተኛታት ድማ ንኩለን ሃገራት ክግድድዎም ከም ዘለዎም ካብ ሓንቲ ወረቐት ሰጋእጋእ እና በለ ንባቡ ይቕጽል ነበረ። ኣናን ሮቢንን ግን እንታይ ይብል ከም ዘሎ ፍጹም ክርደኦም ኣይከኣለን።
ቅድሚ ክልቲኦም ጸወታ ምጅማሮም፡ ምድራፎም፡ ምስዕሳዖም፡ ግጥምታት ምንባቦም፡ ምልጋጾም፡ ንሰማይ ገጾም የእማን እንዳ ደርበዮ ተርእዮ ምርኣዮም፡ ብ ቀጢን ገመድ ምሕላፎም፡ ናይ ሽሑር ምርኢት ምርኣዮም ግን ካብቲ ቦታ ተሶጊጎም።
„እዚ መጻወቲ ቦታ ኣይኮነን!“
“ሎሚ ሓደ ግንቦት እዩ! ሰራሕተኛታት ዝቃለስሉ መዓልቲ እዩ!”
“ተረዲኡኩም ዶ፧”
ምዕራፍ ትሽዓተ
ኣስተውዑሉ ህጻናት! ክትብል ኣና ኣብ ኢንተርነት ክትጽሕፍ ጀመረት። ንዘይፍትሓዊ ነገር ዝቋወም ኣሎ ዶ፧ ንሕጊ ናይ ሸፋቱ ዝድግፍ ከ፧ ነዛ ኣና ሁድ ትበሃል ጭፍራ መስሪትናያ ኣለና! ስለዚ ትጽንበሩና ዲኹም፧ ምጹ ናባና!
ምዕራፍ ዓሰርተ
ግዜ ከይወሰደ ድማ ብናይ ኢንተርነት ፖስታ ካብ መላእ ዓለም ክመጻ ጀመረ።
መጀመርያ ኦቶ ኢዩ መሊሱ፡ ምሳኹም ኣለኹ! በለ
ብድሕሪኡ ድማ ኣሕመድ፡ ኣርመን፡ ኣሞ፡ ሶቫኒን ኣኪራን።
ማሪያ ድማ እታ ናይ ኣና ደብዳቤ ብ ኻልኦት ቋንቋታት ክትትርጎም ትከኣል እንተኾይና ሓተተታ።
ጸገም የለን!
ስቨትላና ድማ ናብ ካልኦት ህጻናት እታ ደብዳቤኣ ከተማሓላልፋ ይፍቀድ እንተ ኮይኑ ሓተተት።
ጸገም የለን!
ኢንዲራ ድማ እቲ ዝተተርጎመ ደብዳቤ ናብ ካልኦት ቋንቋታት መሊሱ ክቱርጎም ይከኣል እንተ ኮይኑን ናብ ካልኦት ከተማሓላልፍን ፍቓደኛ እንተኮይና ሓተተት።
ጸገም የለን! ጸገም የለን! ጸገም የለን!
እንዳ ተለኻኸመ ድማ ከም በዓል ጊሶ፡ ስላትኮ፡ ሃይለ፡ ባገሽሪ፡ ማኖን፡ ቲይስ፡ ኣግነታ፡ እይሉልን ሳራን፡ ኾሰ፡ ጆን፡ ግዮርጊን ጆቫኒን፡ ሊንግ፡ ሩዊ፡ ቺንጊስ፡ ማላይካ፡ ቫይኖ፡ ክሳቢ፡ ያላ፡ ህራፍንሂልዱር፡ ቢንታንግ፡ ኦዲሰዩስን ዋሉዮን፡ ናይራ፡ ሞዋን፡ ኤርነስቶን ያንኮን፡ ጃኔትን ያስሚንን፡ ካራምባ፡ ፓትሪክ፡ ረቶ፡ ናኑክ፡ ንጉኖወ፡ ስቨን፡ ዛኻሪ፡ ናሩሞል፡ ሆዋ፡ ጋቢጃ፡ ራዱ፡ ተንዚንን ሱ ዩንግን ተጸንበርዎ።
እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም!
ምዕራፍ ዓሰርተ ሓደ
“እቲ ኩሉ ክንገብሮ ዘለና ሓደሽቲ ሓሳባት ኣባላት ጭፍራናስ ኣንቢብክዮ ‘ዶ፧” ክብል ሓተታ ሮቢን።
“እወ ኣንቢበዮ” በለት ኣና። “ክንርእዮ ኢና መቸም እንታይ ክንገብር ከም ዘለናስ”
እቲ ሓሳብ እምበኣር፡ ኩላቶም ቁርሲ ሒዞም ክመጹ ዘይክእሉ ተመሃሮ፡ በቶም ሃብታማት ምሳሕ ክዕደሙ ከም ዘለወምን እንተወሓደ ድማ ስጋብ ቴርሶ፡ ማለት ብ ሱፕ ጀሚሮም፡ ደሓር መኣዲ፡ ብድሕሪኡ ድማ ምቁር ነገር ከብልዕዎም እዩ።
ካብ ሎሚ መዓልቲ ድማ!
ወይ ድማ ኩሎም ተመሃሮ ኣብ መላእ ዓለም ዘለዉ ክሳብ ናይ ሃብታማት ግብሪ ዝጅመር ክማጎቱ ኣለዎም። እወ! ኩሎም ተመሃሮ ነቶም ሰሪሖም ዘይኮኑስ ብገንዘቦም ገንዘብ ዝገብሩ፡ ፍርቂ ኣታዊኦም ንድኻታት ከይሃቡ፡ ዕዮ-ገዛ ምስራሕ ኮነ ኣብ ክፍሊ ምስታፍ ክውግዱ ኣለዎም። ብቑልጡፍ!
ወይ ከኣ ኩሉ ሰብ ሰብ ብምዃኑ ጥራይ ገንዘብ ክኽፈል ኣለዎ። ዓቢ ኮነ ንእሽቶይ፡ ተባዕታይ ኮነ ኣንስታይ፡ ገዚፍ ኮነ ቀጢን፡ ብጫ፡ ሓመዳዊ፡ ጻዕዳ ወይ ጸሊም፡ ሃብታም ኮነ ድኻ፡ ንኽሉ ሰብ ብሓደ መልክዕ ወርሓዊ ገንዘብ ኣብ መላዕ ዓለም ዘለው ክኽፈሉ፡ ክሳብ ኩሉ ሰብ ካብ ጥሜትን ጽምኢን ዝናገፍ፡ ኩሉ መዕቆቢ ገዛ ዝረክብ፡ ኩሉ ሰብ ተማሂሩ ጽቡቕ ስራሕ ረኺቡ ብጽቡቕ ደሞዝ እንዳ ተኸፈለ ድሌቱ ከማልእ ዝኽእል። እወ፡ ኩሉ እቲ ንሱ ዝርከቦ ቦታ ገዝኡ፡ ዓዱ ዝኸውን። ኩሉ ሃብቲ ናይዛ ዓለምና ንኹሉ ሰብ ተመቒሉ ይኣክል እዩ። ሕራይ ዶ፧
ምዕራፍ ዓሰርተ ክልተ
“በጃኺ ብትሕትና ግበርዮ!”
ሮቢን ነታ ምስ ኩሉ ቀጠልያ ነገራታ ኣብ ቅድሚ እቲ ህንጻ ናይ ባንክ ትንቀሳቐስ ዝነበረት ኣና ክመርሓ ጀመረ።
“ሓንቲ ስጉሚት ንቕድሚት ምጺ! ጽቡቕ! ሕጂ ናብ ማእከል እተዊ። ግርም! ብጣዕሚ ጽቡቕ!”
ብድሕሪ እዚ ሮቢን ንኣና ቀጠልያ ቆቢዕ ገበረላ እሞ ክስእላ ጀመረ። ክላክ! ክላክ! ክላክ! እንዳ ደጋገመ።
እታ ዝጸበቐት ስእሊ ድማ ኣብ ኢንተርነት ሽዑ ንሽዑ የእተዋ። ምስ ብዙሕ ሰላምታ ካብ ኣና ሁድ ድማ ጸሓፈላ።
ኣብ ገዛ ምስ ከደት ድማ ኣና ኣብኡ ጸሓፈት። 1 ሰነ ቀሪባ እያ። ሽዑ ድማ መዓልቲ ህጻናት እዩ። ካብ ሕጂ ንንየው ድማ መዓልቲ ሮቢን-ሁድ ክንሰምያ ኢና። ኩሉ ሰብ ዝኾነ ቀጠልያ ክዳን ረኺቡ ይከደን። ዝረኸብክሞ ዋላ ቀጠልያ ካልሲ ወይ ቀጠልያ ሰዓት ወይ ቀጠልያ ርሳስ ወይ ከኣ ሰቲ ወይ ስየ። ኣብ መዓልቲ ሮቢን-ሁድ ድማ ኩላትና ቀጠልያ ለቢስና ናብቲ ገንዘብ ዝርከቦ ቦታ ክንከይድ ኢና። ወይ ናብ ባንክ ወይ ከኣ ናብ ገዛ እንዳ ሃብታማት። ልክዕ ከምቲ ኣብ ግዜ ሃሎዊን ንኸዶም ቦታታት! ሕጂ ግን ካራሜላ ወይ ሽኮራዊ ነገራት ወይ ክቶኽቡልና ዘይኮና ንኸዶም ንማዕርነት ኢልና ኢና! እወ! ንኹላትና! ዝኾነ ሰብ እንተ ስሒቑና ወይ ሰጒጉና ድማ ስኢልና ኣብ ኢንተርነት ከነእትዎ ኢና። ኣብቲ ዝመጽእ መዓልቲ ሮቢን-ሁድ ድማ ብብዝሒ ህጻናት ንማዕርነት ክሳተፉ እዮም። ብድሕሪኣ ዘላ ዓመት ድማ ካብኦም ዝበዝሑ፡ ብድሕሪኣ ድማ ዝዛየዱ ኮምኡ ኢሉ እንዳ ተለኻኸመ ከም ኩዑሶ በረድ ክዓቢ እዩ።
ኣነ ኸ ጽሑፍ ክውስኽሉ ይኽል ድየ ክብል ሮቢን ንኣና ሓተታ።
“ትኽእል እወ”
ኣይትዘንግዑ እንዳ ዓበና ኢና ንኸይድ። ምስ ዓበና ድማ ዓለምና ክንመርሓ ኢና! ኢሉ ጸሓፈ ሮቢን።
ኣነ፡ ኣነ፡ ኣነ ‘ውን ኣለኹ ምሳኹም ክብሉ ሃንደበት ካብ ኩለን ሃገራት ህጻናት ክጽሕፉ ጀመሩ።
ገሊኦም ገለ ነገር ይሓቱ ገሊኦም ድማ ንኣብነት ቀጠልያ መነጽር ይፍቀድ ድዩ፧ ፖስተር ክንስእል ወይ ብቪድዮ ክንቀድሕ ይከኣል ድዩ እንዳበሉ ይሓቱ።
እወ!እወ!እወ!
ልከእ 1 ግንቦት፡ መዓልቲ ሮቢን-ሁድ ምስ ኮነ ድማ ጀምሩ! ኢላ ጸሓፈት ኣና።
Übersetzung / translation: Samson Solomon


text:
ንሰባት ብምጽላም ንነብስኻ ዘይነበረካ ቁንጅና ክተልብሳ ኣይከኣልን እዩ፡
ብዕለት 08 ሕዳር 2008 ኣብ መርበብ ሓበረታ ኣሰናይ ዶት ኮም ናባይ ኣነጻጺሩ ዝወጸ ናይጸለመ ጽሑፍ ብፈተውቲ ተቓለስቲ ሓበረታ ምስረኸብኩ ኣንቢበዮ። ነቶም ዝሓበሩኒ ብልቢ የመስግን፡፡ ከምዚ ዓይነት ጸለመን ውጹእ ሓሶትን ዕላምኡ ብዘየገድስ ኣብልዕለይን ኣብ ልዕሊ ሓደ ሓደ ናይቃልሲ ብጾተይን ብቐጻሊ ክንዛሕ ከምዝጸንሐ ተገንዚበ፡ ሕጂ ድማ ብጽሑፍ ደረጃ ክንዛሕ ጀሚሩ፡፡ ብጽሑፍ ምውጽኡ የሐጉሱኒ፡ ምኽንያቱ ሰነድ ስለዝኾነ ናትናን ናይ ጸሓፍቱን መንነት በብመዓልቱ እናበርሀ ክመጽእ ከሎ ንበዓል ጸለመ እንዳሓደረ ከቃልዕ ስለዝኽእል፡፡
ብዕለት 08 ሕዳር 2008 ኣብ መርበብ ሓበረታ ኣሰናይ ዶት ኮም ናባይ ኣነጻጺሩ ዝወጸ ናይጸለመ ጽሑፍ ብፈተውቲ ተቓለስቲ ሓበረታ ምስረኸብኩ ኣንቢበዮ። ነቶም ዝሓበሩኒ ብልቢ የመስግን፡፡ ከምዚ ዓይነት ጸለመን ውጹእ ሓሶትን ዕላምኡ ብዘየገድስ ኣብልዕለይን ኣብ ልዕሊ ሓደ ሓደ ናይቃልሲ ብጾተይን ብቐጻሊ ክንዛሕ ከምዝጸንሐ ተገንዚበ፡ ሕጂ ድማ ብጽሑፍ ደረጃ ክንዛሕ ጀሚሩ፡፡ ብጽሑፍ ምውጽኡ የሐጉሱኒ፡ ምኽንያቱ ሰነድ ስለዝኾነ ናትናን ናይ ጸሓፍቱን መንነት በብመዓልቱ እናበርሀ ክመጽእ ከሎ ንበዓል ጸለመ እንዳሓደረ ከቃልዕ ስለዝኽእል፡፡


text:
Hallsberg
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 19 8 2020
ሃልስበሪ ኮምዩን ኣብ ሲድነርከ ይርከብ ኣብ መንጎ ለሰን ዱርን። ኣብ ኩሉቲ ኮምዩን ናይ ስፖርት መሳለጥያታትን፡ ዓጋምን ቃንጥሻን ዚእረዮ መሬት፡ ቡንካ ወይ መግፈፍ ዓሳኻ ሒዝካ እትበጽሖ ዱር ወይ ገምገም ባሕሪ ኣሎ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ15,932
ስፍሓት መሬት670 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Örebro 28 ኪሜ
- Stockholm 219 ኪሜ
- Göteborg 265 ኪሜ
ማሕበራውን ባህላውን ህይወት ካብ ጃዝ ጀሚሩ ናብ ኩሉ ዓይነት ኣርእስቲ ዝሓዘለ መጽናዕቲ ጉጀለ፡ ናይ ኢድ ኵዕሶ፡ ውድድር ኲዕሶ፡ ናይ ካርል ላሾን ናይ መንደቕ ቅብኣ ስእልን የቕርብ።
መንበሪ-ገዛ
ብመንበሪ ቤትካ ምድሳት ናይ ህይወት ልዑል ደረጃ እዩ። ናብ ሃልስበሪ ትግዕዝ ዲኻ ዘሎኻ ወይ ገዛ ትደሊ ዲኻ ዘሎኻ? ኣብቲ ናይ ሃልስበሪ ወብሳይት ንኣኻ ቤት ትደሊ ዘሎኻ ዚኸውን እኩብ ሓበሬታ ኣሎ።
እቲ ናይ ሃልስበሪ ዝዓበየ ኣመሓዳርን ደልዳልን ዝካረዩ ኣባይቲ እቲ ናይቲ ኮምዩን ቤትጽሕፈት ኪራይ ኣባይቲ ማለት ሃልቡ እዩ። ኣብ ሃልቡ ወብሳይት ኪራይ ንምርካብ ሪጋ ትሕዝን ብዛዕባቲ ኣባይቲ ድማ ሓበሬታ ትረክብን።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ሃልስበሪ ካብ ኩሉ ሸነኻት ዓለም ዝመጹ ሰባት ይነብሩ። ኣብነታት ዝዝረቡ ቋንቋታት እዞም ዚስዕቡ እዮም። ዓረብ፡ ፋርስ፡ ሶማሊ፡ ሩስያ፡ ትግርኛ፡ ታይላንድ፡ ካረን፡ በርማ፡ ፊንላንድ፡ እንግሊዝ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ሃልስበሪ ኮምዩን እተፈላለየ ንጥፈታት ዘካይዳ 120 ማሕበራት ኣለዋ። ኣብዚ ካብ ናይ ስፖርት ማሕበራት ክሳዕ ናይ ዓድን ባህልን ማሕበራት ኣለዋ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ሃልስበሪ ኮምዩን ሰፊሕ ኮምዩን ኮይኑ ዓቢ ከተማኡ ድማ ሃልስበሪ ይብሃል። ካልኦት ከተማታት ንምጥቃስ፤ ዩትካቫርን፡ ፖልስቡዳ፡ ኾለርስታ፡ ኦስታንሾን ቭረትስቶርፕን እየን። ኣብአን ድማ ግሮሰሪታት፡ ቤትትምህርቲ፡ ክንክን ህጻናት፡ ሃብታም ማሕበራዊ ህይወት፡ ውቓበ ዘለዎ ተፈጥሮ፡ ግሩም ተኽእሎ ናይ በጺሕካ ምምላስ ግዕዞ ኣሎ።
ቤትጽሕፈት ቀረጽን መድህንን ሚግራሹንቨርከትን ጥቓ ኦረብሩ ይርከቡ። ቤትጽሕፈት ዕዮ ግን ኣብ ሃልስበሪ ኣሎ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ቤትትምህርቲ ህጻናትን መዕረፊ ቦታን ነቶም ካብ 1 ክሳዕ 13 ዓመት ዝዕድመኦም ይዳለወሎም። ኣብ ሽወደን ዚቕመጥ ህጻን ነዚ ዕድልዚ ንኺረክብ እቲ ኮምዩን ሓላፈነት ኣለዎ። ኣብቲ መደባትና ዚርከቡ ህጻናት ኪሕጎሱን ቅሳነትን ውሕስነትን ኪስማዖም እዩ። ህጻናት ንበይኖም ወይ ብጉጅለ ወይ ብዓበይቲ ተሓጊዞም ኪጻወቱ፡ ኪፈጥሩን ኪመራመሩን ይግባእ። ብዛዕባ ክንክን ህጻናት ብተወሳኺ ኣብቲ ናይ ሃልስበሪ ወብሳይት ኣንብብ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
መባእታ ቤትትምህርቲ ግዴታ እዩ ትሽዓተ ትምህርታዊ ዓመታት ድማ ይወስድ። ነፍስወከፍ ትምህርታዊት ዓመት ኣብ ክልተ ሰመስተር ይኽፈል፡ ቀውዕን ጽድይን ሰመስተር። ቅድሚ መባእታ ትምህርቲ ምጅማር፡ ትምህርቲ ንህጻናት ኣሎ፡ ንደቂ ሽድሽተ ዓመት ኮይኑ ወለንታዊ ኣገባብ እዩ ዚስዕብ።
ኣብ ሃልስበሪ ብድምር ሸውዓተ መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ። ኣብኡ 1500 ተመሃሮ ኣለዉ። ብዘይካ ኣብ ትራንስተንስኩላን፡ 7-9 ትምህርታዊ ዓመት ዘለዎ፡ ኣብ ኩሉ ኣብያተትምህርቲ ናይ ቅድመትምህርቲ ክላስን ናይ ዕረፍቲ ገዛን ኣሎ። ብዛዕባ መባእታ ቤትትምህርቲ ኣብ ሃልስበሪ ተወሳኺ ኣንብብ።
እቲ ኣብ ሃልስበሪ ኮምዩን ዘሎ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ፡ ኣለስኩላን ይብሃል ብናይ ሲድናርከ ናይ ስልጠና ማሕበር ኢዩ ዚመሓደር።
ዕድላት ትምህርቲ
ዓቢ ዲኻሞ ኣብ ሃልስበሪ ክትመሃር ትደሊ? ንትምህርቲ ኣብ ሃልስበሪ ኮምዩን ግሩም ተኽእሎ ኣሎ።
ብሲድናርከ ናይ ስልጠና ማሕበር ዚወሃብ ትምህርቲ ንዓበይቲ ብዙሕ ዕድላት ይህብ። ንተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ ናይ ሲድናርከ ናይ ስልጠና ማሕበር ወብሳይት ኣንብብ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ሃልስበሪ ኮምዩን ብዙሕ ማእከላት ጥዕና ኣሎ። ኣብዚ ናይ ሃልስበሪን ናይ ፖልስቡዳ ማእከል ጥዕና ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ሃልስበሪ ኮምዩን ናይ ትርጁማንን ትርጉምን ኣገልግሎት ካብ ኦረብሩ ይጥቀም።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ሃልስበሪ ኮምዩን ናይ መገድታትን መገድታት ባቡርን ኣሳሪት ነቝጣ እያ። ክሳዕ ሃልስበሪ ኮምዩን ብባቡር፡ ብማኪና ወይ ብባስ ብቐሊሉ ኪኽየድ ይከኣል። ኣብ ሃልስበሪ ካብ ኩሉ ሸነኻትዝመጸ መገዲባቡራት ይራኸብ። ኣብቲ ኮምዩን E 20 ከምኡውን ሃገራውያን ጽርግያታት 50፡ 51ን 52ን ይርከቡ። ካልኦት ንእስ ዝበሉ ናይ መኻይንን ብሽግለታን ጽርግያታትውን ኣለዉ።
ኣብ Sj ብዛዕባ ናይቲ ሃገር ናይ መገድታት ባቡር ሓበሬታ ክትረክብን መገሻኻ ከተመዝግብን ትኽእል።
Länstrafiken ንናይ ኦረብሩ ወረዳ ሓባራዊ ጕዕዞ የመሓድር።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ሃልስበርይ ግሩም ቁጠባዊ ሃዋህው ኣሎ፡ ንሱ ድማ ብምትሕብባር ሰብ ዋኒን እተፈጥረ እዩ።ኣብቲ ኮምዩን ኣስታት 1200 ዋኒናት ኣለዋ፡ ካባታተን ድማ ሓያሎ ነኣሽቱን ንጡፋትን እየን። ኣብዚ፡ ሓያል ተክኒካውን ደረጃውን ብቕዓት ዘለወን ፋብሪካታት ኣለዋ።
ሃልስበሪ ኣብቲ ቨስትራባናን፡ መላርባናን ስቨያላንድባናን ዚራኸቡሉ ቦታ ትርከብ ከምኡውን ግሩም መራኸቢታትን ተፍጥሮኣዊ ጸጋን ኣለዋ። ቅርበት ናብ ትምህርታውያን ማእከላትን ባህላዊ ንጥፈታትን ነቲ ኮምዩን ኣዝዩ ሰሓቢ ይገብሮ። ብተወሳኺ ብዛዕባ ናይ ሃልስበሪ ቁጠባዊ ናይ ስራሕ ህይወት ኣንብብ።


text:
May 13, 2017
ቅድሚ 40 ዓመታት፡ 22 መጋቢት 1977፡ ጀጋኑ ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር፡ ድሕሪ ናይ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ጽኑዕ ከበባ፡ ኣብ’ቲ እዋን’ቲ ርእሰ ከተማ ኣውራጃ ሳሕል ንዝነበረት ናቕፋ፡ ሓንሳብን ንሓዋሩን ካብ መግዛእቲ ሓራ ዘውጽእሉ ዕለት ነበረ። ሓርነት ናቕፋ፡ ፍናን መላእ ተቓላሳይ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጢን ወጻኢን ብምብራኽ፡ ተስፋ ናጽነት ኣድሚቑ ዘርኣየ፡ ነቲ ስዒቡ ብልዑል ናህሪ ንሰፊሕ ከባቢታት ኤርትራ ሓራ ዝገበረ ወተሃደራዊ ስርሒታት መድረኽ 1977-1978 ባብ ዝኸፈተን ዓቢ ድርኺት ዝፈጠረን እዩ። ብኣጋጣሚ ናይዚ ኣብ ታሪኽ ብረታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ ጉሉሕ ዝዀነ ፍጻመ’ዚ ኣሕተምቲ ሕድሪ ምስ ባህላዊ ጉዳያት ህግደፍን ካልኦትን ብምትሕብባር፡ መቐጸልታ ናይተን ቅድሚ ሕጂ ዝተሓትማ መጻሕፍቲ (ሽዱሽተ ቅጺታት ዛንታታት ተመኲሮ ገድሊ) 7ይ ቅጺ፡ “ናቕፋ” ብዝብል ኣርእስቲ የሕትም ኣሎ።


text:
April 26, 2022
ኤርትራውያን፡ ኣብ ቅድሚ ግሁድን ዘይግሁድን ዞባዊን ዓለማዊን ተጻብኦ ጸኒዕና ደው ክንብል ዘኽኣለና ብሕጂ ዝጽበዩና ብድሆታት ሰጊርና ኣብ ቀረባ መጻኢ እቲ እንደልዮ ዕላማ ንምውቃዕ ከኣ፡ እዚ ቀንዲ ዘለዎ እዩ። ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያትን ተመሃሮን ኤርትራ ፖለቲካዊ ንቕሓትን ተሳታፍነትን ናይ`ዞም ዋሕስ ድሕነትን ዜናውን ባህላውን ስርሓትን ካልእን ነዚ ዕላማ’ዚ ንምጭባጥ ብዕቱብ ዝስራሓሎም ጥፈታት ማሕበር እዮም። ኣብ ናይ ሎሚ ሕታም መጽሔት መንእሰይ፡ ካብ`ቲ ብማሕበር እናተወደበ፡ ሞያውያንን ዝምልከቶምሓለፍቲን ብምዕዳም ወትሩ ሓሙስ ምሸት ኣብ ኣዳራሽ ዳዕሮ (ጅንየር ክለብ) ክቐርብ ዝጸንሐ መደብ ሓባራዊ ዘተን ሰሚናርን፡ ናይ ሓሙሽተ ዛዕባታት ጽማቝ ትሕዝቶ ቀሪባትልኩም ኣላ። ንህሉው ዞባዊን ዓለማዊን ኵነታት ብልክዕ እናንበብና፡ ፖለቲካዊ ንቕሓትናን ትኵርነትናን ከነበርኽ ዝሕግዙ ኣማእዘንቲ ዛዕባታት ዝሓዙ ዓናቅጽ`ውን ንንባብ ኣአንጊዳቶም ኣላ።በዚ ኣጋጣሚ መጽሔት መንእሰይ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን እንርከብ ኤርትራውያን መንእሰያት፡ብዅሉ ውዳበታትና ኣበርክቶናን ተሳታፍነትናን ክነዕቢ፡ ኣብ ኵነታት ከባቢናን ቅልጡፍ ምዕባለታቱን ብደቂቕ ክንከታተል፡ ንዅሉ እንተታት ኣብ ግምት


text:
ዝርግሐ ለብዒ ንምክልኻል ሓላፍነት ውሰድ።
ኮቪድ-19 ንኸይላባዕ ኵሉ ሰብ ናይ ገዛእ ርእሱ ሓላፍነት ኣለዎ።
ንነብስኻ ብኽታበት ተኸላኸለላ
ምኽታብ ከቢድ ሕማምን ዝርግሐ ኮቪድ-19ን ከተወግደሉ እትኽእል ዝበለጸ መገዲ እዩ።
ብዓል መዚ ህዝባዊ ጥዕና ኵሎም ደቂ 12 ዓመትን ካብኡ ንላዕልን ዝዀኑ ሰባት ጸረ ኮቪድ-19 ንኽኽተቡ ይላቦ።
ብዓል መዚ ህዝባዊ ጥዕና ኵሎም ደቂ 18 ዓመትን ካብኡ ንላዕልን ዝዀኑ ሰባት ሓንቲ መመላእታ ክታበት ክኽተቡ እውን ይላቦ እዩ።
ብዛዕባ እዚ ክታበት ኣብ መርበብ ሓበሬታ 1177.se ብዝተፈላልየ ቋንቋታት ብዝያዳ ከተንብብ ትኽእል ኢኻ፦
እንተ ሓሚምካ ኣብ ገዛኻ ጽናሕ
እንተ ሓሚምካን ኮቪድ-19 ክኸውን ዝኽእል ምልክታት ሕማም እንተ ኣለካን ኮይኑ ኣብ ገዛኻ ጽናሕን ምስ ካልኦት ብቐረባ ምርኻብ ኣወግድን። እዚ ኣሉታዊ መልሲ ዘርኣየ ባዕልኻ ዝግበር መርመራ እንተ ጌርካ እውን ይምልከተካ እዩ።
ነቶም ምልክታት ሕማምካ ንምግምጋም ሓገዝ እንተ ደሊኻ ወይ ኣበይ ሕክምና ክትሓትት ከም ትኽእል ምኽሪ ደሊኻ፡ ናብ ተሌፎን ቍጽሪ 1177 ደውል።
ኣብ ክንክን ጥዕናን ሓልዮት ኣረጋውያንን ትሰርሕ እንተ ዄንካ ናይ ኮቪድ-19 መርመራ ክትገብር ንመኽረካ። ኣብ 1177.se ኣብቲ እትነብረሉ ቦታ እቲ መርመራ ብኸመይ ከም ዝካየድ ሓበሬታ ኣሎ።
ንዓኻ ዘይተኸተብካ ካብ ሕማም ንምክልኻል ዝምልከት ፍሉይ ለበዋታት
በጽሒን ዘይተኸተብካን እንተ ዄንካ ብፍሉይ ክትጥንቀቕ ይግብኣካ እዩ። ጽቕጥቅጥን ኣብ ውሽጢ ገዛ ብዙሕ ዝተኣከበ ሰብን ከተወግድ ይግብኣካ ማለት እዩ። ዘይተኸተቡ ብሕክምናዊ መዳይ ምስ ሓደገኛ ጕጅለ ዝቝጸሩ ሰባት ብኸቢድ ንኽሓሙ ዓቢ ተኽእሎ ኣሎ።
ተኽእሎ ናይ ብኸቢድ ምሕማም፡ ዕድመ እናደፋእካ ክትከይድ ከለኻ እናዛየደ እዩ ዝኸይድ።
ሓደገኛታት ጕጅለታት ኮቪድ-19 (Socialstyrelsen.se) (ብሽወደንኛ)
ክታበት ኣንጻር ኮቪድ-19
Filmen nedan, Ladda ner: Hur funkar vaccin? (Liggande format) Hur funkar vaccin? (Stående format)
ብኸመይ ክታበታት ይሰርሑ፧
Filmen nedan, Ladda ner: Vad är ett vaccin? (Liggande format) Vad är ett vaccin? (Stående format)
እንታይ ኢዩ ክታበት፧
Filmen nedan, Ladda ner: Hur testas vaccin mot covid-19? (Liggande format) Hur testas vaccin mot covid-19? (Stående format)


text:
ብዕራይ!! ሳዕሪ እምበር ገደል ኣይረኣኻን!!
ብዕራይ!! ሳዕሪ እምበር ገደል ኣይረኣኻን!!
ብተጋዳላይ ሞራል ተኽለሃይማኖት
ኩሎም ኣህዛብ ዓለምና ኣብ ታሪኻዊ ኣመጻጽአኦም ምስ ባህልን እምነትን እናተኣሳሰረ ዝጠምር ናይ ሓባር ረቋሒ ኣለዎም፡፡ እዚ ብዘየገድስ እምነት፡ ዓሌት፡ ቋንቋ፡ ኩሎም ኣብ ትሕቲ ሃገር የጽልሉ፡፡ ህዝቢ ባዕሉ ድማ ነዚ ጥርናፈ ክነብር ዝገብር፡ ሓበራዊ ደጀን ከይድፈር ይከናኸን፡ ንኽብሩ ዝበቅዕ ወይ ዝመጣጠን መስዋእቲ ብኹሉ መዳይ ይኸፍልሉ፡፡ ካብ ህዝብታት ዓለምና ነዚ ዝበቅዕ መስዋእቲ ካብ ዝኸፈሉ ድማ ህዝብና ህዘቢ ኤርትራ ኢዩ፡፡ ኤርትራ ሃገርና ካብ ኣረቋቑሓኣ ጀሚርካ ብሰንሰለታዊ ተኸታታሊ መግዛእቲ ዝረብረበትን ክሳብ ዕለተ ሎሚ ህዝባ፤ ካብ ኣሰቃቒ ባርነት ዘይተገላገለ ኮይኑ ንረኽቦ፡፡ ይኹን እንምበር ንመግዛእቱን ጭቆኑኡን ኣሜን ኢሉ ተንበርኪኹ ዝረዓመሉ እዋን ግን የለን፡፡
ንኣብነት ኣብ ግዜ መግዛእቲ ጃኑሆይ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ዘሕደሮ ሃገራዊ ፍቕርን ሕድ-ሕድ ምርኩስ ዝገበረ ምክብባርን ንኽብርዕን፡ ሰማይ ጠቀስ ተንኮል ተማህዘሉ፡ እዚ ኣብ ዘይ መሰረታዊ ምክፍፋል ዘተኮረ ኣብራሲ ፖሊሲ ስርዓት ጃኑሆይ ዝበዝሕ ምትኹታዃት ኣብ እምነት ግብረ ሽበራ እንዳመልመልካ ህዝቢ ምብስባስን ካብኡ ዝበኣሰ ናይምክፍፋል ውዲት እንዳኣለመ ግዝኣቱ ከንብር ልዑል ሃቐነ ገበረ፡፡ ካብኡ ብዘይሰንፍ ውን ብዑሙታት ሕልና ኣልቦ ወይጦቶቱ ኣቢሉ ህዝቢ ከፋልስን ናይ ኣገዛዝኡኡ ኣጀንዳ ንምትግባር መሰረት ዘይብሉ ስብከትን ምድንጋርን ዘመተ ብሱዉርን ቁሉዑን ከሰላሰለ ህርድግ ይብል ነበረ፡፡ በዚ ዝተደናገሩ ሰባት እውን ኣይሰኣኑን ነበሩ ልክዕ ከም እዚ ቕንያት፡፡
ኣብ እቲ ግዜ ሓደ ለባምን ብልህን ኣቦ ኩሉ እቲ ነገራት ስለ ዘስደመሞም፤ ህዝቢ ክሕበልን ፍረ ዘይብሉ ወረ ዝደግሙን እውን ስለዘይተሳእኑ፡ ስርዓት ጃንሆይ ዝነዝሖ ገደብ ኣልቦ ወፍሪ ሓሶት ንማሕበራዊ ዝምድና ህዝቢ ዘማህምን ውህደት ሓፋሽ ዝሸራርፍ ዘይቅዱስ ኣገባብ ስለዝዓብለለ፡ ህዝቢ ኣርሒቕካ ጠምት፡ ልቢ ንበል፡ ብዘስምዕ ኣበሃህላ “ብዕራይ! ሳዕሪ እምበር ገደል ኣይረኣኻን!! “ ብዝብል ምስላ ነቲ ኩነታት ገለጽዎ፡፡ ብርግጽ ከኣ እዚ ኣበሃህላ ረዚን ቁምነገር ዝሓዘለ ኣብ ባይታ ዘይወድቕ መልእኽቲ ኣለዎ፡ መሲልካ እንታይ ኣምጻእካ? ድዩ ዝበሃል: ብውልቃዊ ጥቕሚ ልቦንኦም ዝዓወሩን ዝሰኸሩን ህግደፋውያንን ወይጦታቶምን ወዲ ድሙ ነይገድፍ ግብረ እሙ ከም ዝበሃል፡ ሓለቓ ናይ እቲ ዓንዳርን ዘይሳይነሳዊ ስርዓትን ዝኾነ ኢሳያስ፡ ነቲ ጋሕማጥ ስርዓተ ምሕደርኡ ዘጉልሕ ዝርርብ ኣካይዱ፡፡እቲ ዝገርም ከኣ ምስ ባህሪያቱ ዘይቃዶ ብጨጓር ልሳኑ ጌሩ፡ ብዛዕባ ህዝቢ ዝመያየጠሉ መድረኽ፡ ብዛዕባ ብጸገም ዝሓለፈ ግዜ፡ ንቁጠባዊ ዝቕባበ ዝግድብ ሜላ ኢሉ ዝሓሰቦን ወሰኽ ደመወዝን ዝብሉ ከም ኣመሉ ንፈጣጥ ሓሶታቱ ዝኽሽሑን ዘይትግበሩን ሃለው-ለዉ ከስምዓና ቀኒዩ፡፡
እዚ ከኣ ከም ወዮ ትኽስ ድሙስ መዘንጊዒ ኣንጭዋ ዝበሃል መዳህለልን ደኾን ሎምስ ሓቂ ትሰትኮ ኢሉ ሓፋሽ ካብ ዝጀመሮ ኣንጻር ወጽዕኡ ምቅላስ ንምድንጋር ጥራሕ ኢዩ፡፡ ሓፋሽ ግን ፈሊጥዎ ኣሎ ዓጀውጀው ህግደፍ ነቲ ካብ ምዕማጽ ክበኩር ዘይክእል ባህሪኡ ብምስሉይነት ንምጉልባብ ምዃኑ፡፡ ህግደፍ ግብረ እከዩ ዘታትየሉ መብጽዓ ደርዲሩ ኣብ ዘመነ ቅባጸቱ መንበረ ምልኩ ከናውሕ ያኢ ቡጹእ ክመስል፡ ንድኽነት ቀዲምናያ ንጽናሕ፡ ድሕሪ ሎሚ ስእነት ዝበሃል የለን ዝብል ጉልባብ ናይ ሃገር ምምራሕ ፍሽለቱ ዘግሃደ ነሕልፎ ዘለና ከቢድ ሕሰም ንምኽሃድ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሰራዊትን ዘለዎ ንዕቀት ዘጉልሕ’ውን ኢዩ፡፡
ሓሳውን ቖርበትን እንዳሓደረ ይፈኩስ ከም ዝበሃል፡ ሓሳውን ተኹታዂን ባህሪ ህግደፍ ናይ ቁምነገር ርካብ ስለ ዘይብሉ፡ ንዓቀይቶቱ ዘውርይዎ ወረ መሰረት ኣልቦ መብጽዓን ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ሓሶትን ህዝብን ሰራዊትን ኤርትራ ክነቕሕሉ ይግባእ፡፡ ምኽንያቱ ህግደፍ ሓደ ደባሕን ኣያ ባርነትን ካብ ኮነ፡ ህዝብበን ሰራዊትን ድማ ጭቁንን ጭጉራፍ ባርነት ዝልብልቦ ዘሎ ካብ ኮነ፡ ዘራኽብ ቅንጣብ ዝምድና የብሎምን፡፡ ከም እዚ መለበምን ኣይግበርካ መለበምን ኣይኽላእካ ዝበሃል፡ ህዝብን ሰራዊትን ኤርትራ ብደመኝኡ ዝኾነ ህግደፍ ዝወርዶ ዘሎ ገደብ ዘይብሉ ስቅያት ክልብመሉ እምበር ብዘይትግባረ ሃለፍለፍ ህግደፍ ተደዓዒሱ መለበሚ ክኸውን ዘይኮነስ ንፍትሕን ልዕልና ሕግን ደው ክበለሉ ዝግባእ ሰዓት ኢና ዘለና፡፡
ከም እቲ ናይ መድረኽ ሰብ ቻርለስ ቻፕሊን ኣብ መደርኡ፡ ንኹሉም ኣብ ኣርዑት መግዛእቲ መጋበር ውልቀ መለኽቲ ኮይኖም ንዘነብሩ ዝናገፉሉ ድምጺ ዘጋውሐ፡ ሰራዊት ኤርትራ ድማ ኩሉ ከርተቱ ንስለ ህዝብን ሃገርን ኤርተራ ሓልዩ እኳ እንተ ኾነ፡ ተረባሒ ግን ህግደፍ እምበር ህዝቢ ይኹን ሃገር ወይ ገዛእ ነብሱ ስለ ዘይኮነ ብምስምስ ሉኡላውነት ሃገር ዝግበር ዘሎ ምዝመዛን ተበላጽነትን ጥሉል መናውሒ መንበረ ባርነት ስለ ዝኾነ፡ ነዚ ንዝኣመኖ ህዝቢ ኪሒዱ ኣብ ናይ ገዛእ ነብሱ ዘይፍታሕ ሕንቂል-ሕንቂሊተይ ኣትዩ ዘሎ ከም ብዓል ቆለ ብዘይ ዛዕጎል ሚስጥረ ጥንቆልኡ ዘይበንን ከይመስለና፡፡
ካብ እዚ ተበጊስና እምበኣር ንኹሉ ሰራዊት ኤርትራ ብስም ንመሰልካን መሰል ህዝብኻን፡ ዲሞክራስዊት ሃገር ክትህልዎ ህዝበኻን ሃየ ሕበር፡ ነዞም ናይ ሰብ ባህሪ ዘይብሎም ወይጦት ህግደፍን ላኣኽቶምን ካብ ዝባና ውረዱ በሎም፡፡ ኣንጻር ባርነት ብምልዓል ንህላወ ህዝብን ሃገርን ብምትሳእ፡ ናብ እዚ ጸረ-ልዕልና ሕግን ጸረ-ሰብኣዊ መሰልን ዝኾነ፡ ሃዋኺ ብስስዐ ዝዘቕበበ ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ ዝመርሖ ናይ ጭቆና ስርዓት ኣፈ-ሙዝካ ኣቕንዕ፡ ነዚ ኣይኮነን ዶ መነባብሮ ከምርሕስ ይትረፍ ንድራር እለት እኳ ክኣክል ዘይኣክል መጠበሪ ዝሓሰቦ ደመወዝ ወሰኽ ዝሰመዮ መተግበሪ ንምንዋሕ ስልጣኑ ክንነቕሓሉ ኣለና፡፡ እቲ ነቲ ብብዕራይ ዝተመሰለ ምዕዶ ናብ ነብሲ-ወከፍና ብምትረጓም ከኣ ሳዕርን ኣብ ገደልን ብምባል፡ ንሕና ጽምኣት ሓርነት ጽምኣት ሰብኣዊ-ክብሪ ዘለና፡ ኣብ ገደል ባርነት ክንነብር ዘይንፈቅድ፡ ኩልና ቅልጽምና ኣሕቢርና ኢደ-ኢድካ ንበል ዓወት ክንድረር ዓወት ክንብሰር፡፡
ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ!!!
ዓወት ንሃፋሽ ብተግባር!!!
ሞራል ተኽለሃይማኖት
ካብ ግንባር ሰራዊት ሕድሪ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10098


text:
ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ገና ካብ ብጉሓቱ ነይሩ፡ ኣብ መንጎ ስርዓት ኢትዮጵያን ህወሓትን ክካየድ ዝተብሃለ ድርድር፡ ብውፅኢቱ ‘ኣብ ጥፍኣት ትግራይ ኢትዮጵያ ናይ ምድሓን ዘተ ክኸውን እዩ’ ብምባል...
ንብሉፃት ሓሳባት ዝምቹ ባይታ ምፍጣርን ናይ ምትሕብባር ፖለቲካን ትግራይና ካብቲ ኣትያቶ ዘላ መሸንቁቕን ሓሳረ መከራን መዋፅኦታት ክኾኑ ኣብ ጠረጴዛ ዘለዉ ኣማረፅቲ ኮይኖም እንተብቅዑ፤ በቲ ኣብ ስልጣን...
ሰሙናዊ መግለፂ ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ዛጊድ ካብ እንግድዓ ህዝቢ ትግራይ ዘይወረደ ናይ ፅንተት ተግባር ፀላእቲ ብዝተፈለየ ቅድን ኣገባብን እናቐፀለ እንትኸውን፤ “ኣብ ልዕሊ ሕፈስ ሰሙን ፅግዕ ይወፀን”...
ሰሙናዊ መግለፂ ሳልሳይ ወያነ ትግራይ 1. ሰብኣዊ ሓገዝ ብዝምልከት ቀረብ ሰብኣዊ ሓገዝ ኣብ ዝሓለፉ ሒደት ኣዋርሕ ውሱን ለውጢ ዋላ’ኳ እንተሃለዎ፤ ሐዚ ‘ውን ኣብ ሰናይ ድልየትን ፍቓድን...
ከም ዝፍለጥ ሕዱር ፀላእቲ ህዝቢ ትግራይ ኣብ ዝሓለፉ ሰለስተ ዓመታት ትንፋስ ረኺቦም ምስ ኣንሳእረሩ ትግራይ ምድዓኽን ምድኻምን ፈላማይ ተግባሮም ጌሮም እዮም ተበጊሶም። እንሆ ድማ እዞም ሓይልታት...


text:
Radio Erena: 03 January 2019
ስዑዲ ዓረብ፣ ኣብ የመን ኣብ እተካይዶ ዘላ ኵናት፣ ካብ 14 ክሳብ 17 ዓመት ዝዕድሚኦም ሱዳናውያን ተወላዶ ዳርፉር፣ ተዐስክሮም ከምዘላ ጋዜጣ ኒውዮርክ ታይምስ፣ ኣብ ናይ ዝሓለፈ ሰሙን ሕታማ ኣቃሊዓ።
እታ ሃገር፣ ንነፍሲ ወከፍ ናብ የመን ዝዕስከር ሱዳናዊ፣ ወርሓዊ ካብ 480 ክሳብ 530 ዶላር ከምእትኸፍሎ ዝጠቐሰ እቲ ጸብጻብ፣ ኵናት ናይ ምእታው ዕድል ዘጋጠሞ ወትሃደር ድማ ብድምር ኣብ ሽዱሽተ ወርሒ ክሳብ 10 ሽሕ ዶላር ከምእተዋህልለሉ ይጠቅስ።
ኣብ ሱዳን ብሓፈሻ፣ ኣብ ዳርፉር ብፍላይ ብሰንኪ ዘሎ ሕሱም መነባብሮ፣ እቶም ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ብደላሎ እናተታተሉ ናብዚ ኣሽሓት ዶላራት ዘኻዕብትሉ ሓደገኛ ኵናት የመን ይዋፈሩ ከምዘለው እታ ጋዜጣ ብተወሳኺ ተመልክት።
ኣብ ርእሲ’ዚ፣ መንግስቲ ሱዳን፣ ንስዑዲ ዓረብ ምሕጋዝ ኣስታት 2ሽሕ ወትሃደራት ናብ የመን ኣዋፊሩ ከምዘሎ ይፍለጥ።
ካብዞም ብመንግስቲ ሱዳን ብሓገዝ ናብ የመን ዝተላእኩ ወትሃደራት’ውን ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ከምዝርከብዎም እታ ጋዜጣ ትገልጽ።
ሱዳን፣ ኤርትራን ጅቡቲን፣ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ኣብ የመን ተኸሲቱ ኣብ ዘሎ ኵናት፣ ጸግዒ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ብምዃን ከም ምንጪ ኣታዊ ይጥቀማሉ ከምዘለዋ ብተደጋጋሚ ክጥቀስ ጸኒሑ’ዩ።
==============


text:
ኣብ ኢትዮዽያ ግዳያት ደርቂ ኮይኖም ዘለው፣ማሕበረ-ሰብ ሰበኽ ሳግም‘ዮም ተባሂሉ።
ኣቶ ምትኩ ካሳ፣ኣብ ምንስቴር ሕርሻ ምንስትር ዴኤታ ዘፈር ውሕስና መግብን ድልውነትን ንቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ ሪኢቶ፣በዝሒ ተፀበይቲ ፬ ነጥቢ 5 ሚልዮን ምኻኑ ብወግዒ ካብ ዝግለፅ ንነዘ፣ቀረብ ሓገዝ ተጠናኺሩ ቀፂሉ‘ሎ ኢሎም።
መንግስቲ ኢትዮዽያ ካብ ቀበሌ ክሳብ ፈዴራላዊ ንዘሎ መሓውሩ ተጠቂሙ፣ ንደርቂ ከስዕቦ ዝኽእል በሰላ ንምሕዋይ እናዓየየ ምኻኑ ገሊፆም።ኣቶ ምትኩ እቲ ደርቂ ዝተኸሰተሉ ከባቢን ጠንቁን‘ው ሓቢሮም‘ለው።
”መብዛሕተኦም ኣብ ደቡብን ደቡብ ምብራቅን ከባቢታት ሃገርና፣ማለት ክልላት ሶማሌ፣ካብ ኦሮምያ ድማ ቆላታት ባሌ፣ገለ ከባቢ ኣርሲ፣ቦረናን ጉጂን፤ካብ ክልል ብሄርን-ብሄረ-ሰባትን ደቡብ ድማ ከም ኮንሶ፣ደራሼን ደቡብ ኦሞን ዝሓቆፉ ከባቢታት ይርከብዎም” ኢሎም።
ኣቶ ምትኩ ካሳ ኣብ መብርሂኦም፣ዝተፈላለዩ ማዕከናት ዜና ነቲ ኣብ ምብራቅ ኣፍሪቃ ዝተፈጥረ ከቢድ ደርቂን ጥምየትን ኣብ ዝፅብፅብሉ እዋን፣ሰባት ዝተዛበዐ ወይካኣ ዝተጋገየ ገምጋም ክሕዙ ይኽእሉ‘ዮም ይብሉ።
ንሶም ወሲኾም፣ሰራሕተኛታት ሓደጋን ሕክምናን ቀረባት ናብ‘ቲ ከባቢ የባፅሑ ስለዘለው፣ብጠንቂ ደርቂ ካብ መረበቶም ዝፈናቀሉ ኢትዮዽያውያን ከምዘይህልው ገሊፆም።
ብዛዕባ ዓለም-ለኻዊ ሓገዛት ንተደረቅቲ ኣመልኪቶም ኣቶ ምትኩ ክዛረቡ ከለው፣እንግሊዝ ስሳ ሽሕ ዶላር መዲባ‘ላ፣USAIDን ሕብረት ኣውሮዻን እውን ደገፎም ይገልፁ‘ለው ኢሎም።USAID ቁፅሪ ተደረቅቲ ኣብ ኢትዮዽያ ልዕሊ‘ቲ መንግስቲ ኢትዮዽያ ዝገለፆ ክኸውን ከምዝኽእል ሓቢሩ‘ዩ።
እቲ ኣፈላላይ ካበይ መፀ ንዝብል ሕቶ ኣቶ ምትኩ ክምልሱ ከለው ”እቲ ቁምነገር ቁፅሪ ተሓጋዛይ ኣሎ‘ዶ የለን ዝብል ኣይኮነን።ናብ‘ዚ ፀገም‘ዚ ዝኣተው‘ለው፣ብቀረባ ንከታተሎም ሰባት‘ውን ኣለው።እዞም ዳሕረዋይ ዝተጠቅሱ ሰባት ኣብ ቁፅሪ ተሓገዝቲ ኣይሕቆፉን።ካብ‘ዚ ዝነቀለ ክኸውን ይኽእል‘ዩ እቲ ምስ USAID ዝተፈጥረ ኣፈላላይ” ኢሎም።
ደርቂ ናይ ኢትዮጵያ ኣብ ከባቢ መንበሪ ሰበኽ ሳግም ከምዝተሓፅረ ሚ/ር ሕርሻ ኣፍሊጡ
- መለስካቸው ኣምሃ
ኣብ ኢትዮዽያ ግዳያት ደርቂ ኮይኖም ዘለው፣ማሕበረ-ሰብ ሰበኽ ሳግም‘ዮም ተባሂሉ።


text:
ዝሓለፈ ቀዳምን ሰንበትን ብጠንቂ ክካየድ መድብ ዝተታሓዘሉ ሰልፊ ትሻዓተ ፓርቲታት ተቃወምቲ ፖሊስ ኢትዮጵያ ዝኣሰሮም ሰባት ብዘይካ እቶም ሰለስተ ኩሎም ከምዝተፈትሑ ተፈሊጡ።
ርክብ ህዝቢ ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ ዮናታን ተስፋየ ንቪኦኤ ክገልፁ ከለው፡ንኣባላት ኣመራርሓ ሓዊሱ 93 ሰባት ካብ ኣርባዕተ ኣብያተ-ማእሰርቲ ብዋሕስ ተፈቲሖም ኢሎም።
ኣቶ ማትያስ መኩርያ፡ ኣቶ ባህረ እሸቱን ኣቶ ሲሳይ ዘርፉን ዝተባሃሉ ግና ሎሚ’ውን ኣይተፈትሑን ይብሉ ርክብ ህዝቢ ሰማያዊ ፓርቲ።
እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ ትማሊ ንቪኦኤ ሪኢቶ ዝሃብ ኣቶ ዮናታን ተስፋዬ፡ ኣተሓሕዛ’ቶም ኣብ ኣርባዕተ ስፍራ ተኣሲሮም ዝነበሩ እሱራት ኣባላት’ቲ ፓርቲ ፅቡቅ’ዩ ነይሩ ኣዝማዶም በፂሖምዎም፡ምስ ጠበቃታቶም ተራኺቦም’ዮም ኢሎም።
ኣተሓሕዛ’ቶም ካብ ቢት ፅሕፈት ሰማያዊ ፓርቲ ናብ ሰልፊ እናተበገሱ ከለው ተታሒዞም ዝተኣሰሩ ግና ካብ ሕጊ ወፃኢ ከምዝነበረን ንምቅዋም ኢሎም ኣድማ ምሕሳም መግቢ ጀሚሮም ከምዝነበሩ ሓቢሮም።


text:
ኪዳነ ምሕረት
ኪዳን ፦ “ተካየደ” ካብ ዝብል ግእዛዊ ግሢ ዝወፅአ ኾይኑ፡ “ተመሓሓለ፡ ተሰማምዐ፡ ተወዓዓለ” ማለት እዩ። ኪዳን፥ ንኽልተ ሓደ ዝገብር ናይ ፍቕርን ሓድነትን መሓላ፣ መተኣማመኒ ውዕልን ዘይብተኽ ገመድ ሰላምን እዩ። ብተስፋ ቖይሙ ዝተጻሕፈ፡ ሥርዓት ንዚሓለወን ዜጽንዐን ዓስቢ ዚህብ፣ ንዜፍረሰ ግና ዚጐድእ’ውን ኪዳን ወይ ውዕል ይበሃል እዩ።
‘ኪዳን’፦ ኣብ መንጎ ክልተ ወገን ካብ ደቂ ሰባት ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ መንጎ እግዚአብሔርን ሰብን ከኣ ዚፍጸም እዩ። ዓለም ካብ ዚፍጠር፡ ኵሉ ጊዜ እግዚአብሔር ምስ ሰብ ብዝተፈላለየ መንገድን ጊዜን ቦታን ከከም ኣድላይነቱ ቃል ኪዳን ይኣቱን ኪዳኑ ይፍጽምን እዩ።
ኪዳነ አበው
ንሥነ ፍጥረት በቲ ሓንሳእ ዚሠርዖ ብኺዳኑ ዘጽንዕ እግዚአብሔር ኣምላኽ፡ ብፍላይ ነቶም ናብኡ ዚምለሱ፡ ፍቓዱ ዚመልኡን ብሕጉን ኣምልኾኡን ዚጸንዑ ሰባት ትግሃቶምን ተጋድሎኦምን ተመልኪቱ ቃል ኪዳን ይኣትወሎም እዩ።
* ናይ መጀመርታ ሰብ ኣዳም ሕጊ ጥሒሱ፡ ትእዛዝ ኣፍሪሱ፡ ምስ ወደቐ፡-“አልቦቱ ካልእ ሕሊና ዘእንበለ ብካይ ላዕለ ኃጢአቱ/ ብኃጢኣቱ ምብካይ እንተዘይኮይኑ ካልእ ሓሳብ ኣይነበሮን” ከምዝብል ብኡ ንብኡ ብንብዓት፡ ንስሓ እዩ ዝተንሥአ። ተወካፌ ንስሓ፡ ርኅሩኅ ኣምላኽ ድማ ንስሓኡ ተቐቢሉ ቃል ኪዳን ኣተወሉ። ሐዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ኣብ መልእኽቱ፡-“ ምልኣት ዘመን ምስ በጽሐ ግና፡ ነቶም ትሕቲ ሕጊ ተሻይጡ ምእንቲ ኸውፅኦም ንሕና’ውን ውልድነት ምእንቲ ክንረክብሲ ኣምላኽ ነዚ ካብ ሰበይቲ ዝተወልደ ትሕቲ ሕጊ’ውን ዝኾነ ወዱ ለኣኾ።” (ገላ. 4፥4) ኢሉ ከምዘረጋገጾ፡ ነቲ ዚኣተወሉ ኪዳን ኣብ ጊዜኡ ፈጸመሉ።
* ኣብ ዘመኑ ካብቶም ዝነበሩ ሰባት ዝመስሎ ዘይብሉ፡ ብፍቓድ እግዚአብሔር ዚመላለስ ዝነበረ ጻድቕ ኣቦና ኖኅ እዩ ነይሩ። ብሰንኪ ኽፍኣትን ዓመፅን ደቂ ሰባት፡ ዓለም ብማይ ኣይኂ ኣብ ዝተቐጽዓትሉ እዋን፡ ኣቦና ኖኅ ካብ መርከብ ወፂኡ መሥዋዕቲ ኣቕረበ። እግዚአብሔር ድማ መሥዋዕቱ ተቐቢሉ፡ “ድኅሪ ደጊም ሕይወት ዘለዎ ዘበለ ዅሉ ብማይ ኣይኂ ኣይኪጠፍእን እዩ። ንምድሪ ዘጥፍእ ማይ ኣይኂ ድማ መሊሱ ኣይከውንን እዩ። እንሆ ኪዳነይ ምሳኻትኩም አቕውም ኣሎኹ። . . . ቀስተይ ኣብ ደመና አንብር ኣሎኹ። ንሱ ድማ ነቲ ኣብ መንጎይን ኣብ መንጎ ምድርን ዘሎ ኪዳን ምልክት ኪኸውን እዩ።” (ዘፍ. 9፥11-17) ኢሉ ቃል ኪዳን ኣተወሉ።
* ኪዳነ ኣብርሃም’ውን ሓደ ካብቶም ዓበይቲ እግዚአብሔር ንኣበው ዝኣተዎ ኪዳን እዩ። ኣቐዲሙ ናይ በረኸት ቃል ኪዳን (ዘፍ. 12፥2) ዝተዋህበ ኣቦና ኣብርሃም፡ ምልክት ኪዳን ዝኾነ“ግዝረት” እዩ ዝተቐበለ። (ዘፍ. 17፥7-10) ኪዳነ ኣብርሃም በዚ ኣየብቕዐን፡ ኣቦና ኣብርሃም ክሳዕ ነቲ ሓደ ወዱ መሥዋዕቲ ምቕራብ ስለ ዝተኣዘዘ፡ እግዚአብሔር “ ኣዝየ ክባርኸካ እየ፡ ንዘርእኻ ድማ ከም ከዋኽብቲ ሰማይን ከምቲ ኣብ ገምገም ባሕሪ ዘሎ ሑፃን ኣዝየ ከብዝኆ እየ፡ ሕዝብታት ኵላ ምድሪ ብዘርእኻ ኪባረኹ እዮም” ኢሉ መሓለሉ። (ዘፍ. 22፥16-18)። ብድኅሪኡ ውን ንይስሓቅን (ዘፍ. 26፥1-5)፣ ንያዕቆብን (ዘፍ. 28፥10-15) ቃሉ ከይለወጠ ኪዳን ኣትዩሎም እዩ።
* ከምዞም ዚቐደሙ ኣቦታት ፍቓዱ ምስ ዚፍጽም ንንጉሥ ዳዊት ውን “. . . ዘርእኻ ንዘለዓለም ኪጸንዕ ዝፋንካ’ውን ንውሉድ ወለዶ ኪሓንፅ እየ” (መዝ. 89፥3-4) ኢሉ ቃል ኪዳን ኣተወ።
ኪዳነ ምሕረት
ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ብኪዳነ ኣዳም፡ ኪዳነ ኖኅ፡ ኪዳነ ኣብርሃም፡ ኪዳነ ዳዊትን ብተወካልነት ነቢይ ሙሴ ዝተዋህበ ትእዛዛትን ሥርዓታትን. . . ወዘይመስሎ ዝተመሥረተ ብሉይ ኪዳን ጊዜያዊ ተስፋ ዝነበሮ፡ ፍጹም ምሕረት ዘይህብ እዩ ነይሩ። በዚ ኸኣ ነዚ ምሳሌያዊ ቃል ኪዳን ፍጹም ዚገብርን፡ ዚትርጕምን ኪዳን የድሊ ነበረ። “ኣምላኽ ብዛዕባና ዝኃይሽ ስለዝሓለየ፡ ብዘይካና ናብ ፍጻሜ ምእንቲ ከይበጽሑስ እዚኣቶም ኵላቶም ብእምነት እኳ ተመስኪርሎም እንተኾነ ነታ ተስፋ ኣይረኸብዋን” (ዕብ. 11፥39-40) ተባሂሉ ከምዝተጻሕፈ ፍጹም ድኅነት ዚህብ ኣማናዊ ኪዳን ተዋህበ። እዚ ቃል ኪዳን እዚ “ኪዳነ ምሕረት” ይበሃል። ንቀደምት ኣበው “እስመ ትቤ ለዓለም አሐንፅ ምሕረተ፡ በሰማይ ጸንዐ ጽድቅከ፡ ኪዳነ ተካየድኩ ምስለ ኅሩያንየ።” (መዝ. 88፥2-3) ተባሂሉ ዝተዋህበ ተስፋ፡ ፍጻሜኡ እዚ ብኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዝተገልጸ፣ ብክቡር ደሙ ዝተመሥረተ (ማቴ. 26፥27-28) ናይ ምሕረት ሓድሽ ቃል ኪዳን እዩ።
ኣብ ዘመነ ሓዲስ “ኪዳነ ምሕረት” ቅጽል ስም ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም እዩ። ምኽንያቱ ኣምላኽ ወዲ ኣምላኽ ነቲ ኣቐዲሙ ንአበው ብኅብረ ምሳሌ፡ ንነቢያት ብኅብረ ትንቢት ኪገልጾን ከተስፍዎን ዝጸንሐ ነገረ ድኅነት ካብኣ ተወሊዱ ስለ ዝፈጸሞ እዩ፡፡ ከምኡ’ውን ካብኡ ንኃጥኣን ለሚና ፍጹም ምሕረት ተውህበሉ ኪዳን ስለዝተቐበለት እዩ።
ቅድስት ድንግል ማርያም ድኅሪ ትንሣኤኡ ናብ መቓብሩ እናኸደት ትጽሊ ነበረት። ጸላኤ ሠናያት ዝኃደሮም እኩያን ኣይሁድ ብዳርባ እምኒ ኪቐትልዋ መዲቦም ነቲ መቓብር ብወተሃደራት ኪሕሎ ብሥዉር መኺሮም ከብቅዑ፡ ንሳ ግና ብረድኤት ወዳ ተኸሊላ ናብቲ ቦታ እናኸደት ትጽሊ ነበረት። እንሆ ድማ ካብ መዓልታት ሓደ መዓልቲ ዕለት 16 የካቲት ከም ልማዳ እናነብዐት ክትጽሊ ከላ ፍቁር ወዳ እልፍ ኣእላፋት መላእክት ኣኸቲሉ ብግርማ መለኮቱ ምስ ተገልጸላ፡-“ዝኽረይ ዚገብር፣ ብስመይ ቤተ ክርስቲያን ዚሐንፅ፣ ብስመይ ንዚዓረቐ ዚኸድን፣ ንዝጠመየ ዜብልዕ፣ ንዝጸምአ ዜስቲን ከምኡ ውን ንዝኃዘነ ዜጸናንዕ፡ ምስጋናይ ዚጽሕፍ፥ ብስመይ ውሉዱ ዚሰሚ፣ ኣብ ዕለት በዓለይ ምስጋናይ ዘብጽሕ፡ ኦ! ጐይታ፡ ዓይኒ ዘይረኣዮ፡ እዝኒ ዘይሰምዖ፡ ልቢ ሰብ’ውን ዘይሓሰቦ፡ ብዙኅ ዓስቢ ሃቦ።” እናበለት ለመነቶ። ፍቁር ወዳ ድማ ጸሎታ ሰሚዑ፥”ስምኪ ዚጸውዐ፤ ብስምኪ ቤተ ክርስቲያን ዚሓነፀ፤ ብስምኪ ሽጉር ዚረድአን ኅዙን ዜጸናንዐን፤ ውዳሴኺ ዚጸሓፈን ዜጽሓፈን፤ ንውላዱ ብስምኪ ዚሰመየ፤ ኪምሕረልኪ እየ. . .ኵሉ ዚደለኽዮ ኪፍጽመልኪ፡ ዚለመንኪዮ ኪህበኪ እየ። ነዚ ኪዳን እዚ ንኸየፍርስ ድማ ብስመይ ምሒለልኪ ኣሎኹ።” ብምባል ቃል ኪዳን ምሕረት ኣተወላ።
ኪዳነ ምሕረት ዝተቐበለትሉ ድኅሪ ዕርገት ክርስቶስ ኣብ 16 የካቲት ብምዃኑ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ወወርኁ ኾነ ኣብ ኣዓመቱ በዚ ቃል ኪዳን እዚ እናተማኅፀነት ብምዕሩግ መንፈሳዊ በዓል ተኽብሮ።“ብኪ ድኅነ ዓለም ወበወልድኪ ኮነ ሰላም/ ዓለም ብኣኺ ደኃነ፡ ብወድኺ’ውን ሰላም ኮነ።” ፤“ኪዳንኪ ኀይልነ ወጸወንነ/ ዝኣተወልኪ ኪዳን ኃይልናንን ጸግዕናን እዩ/. . .” እናበልና ነመስግንን፣ ድንግል ማርያም ወላዲተ ኣምላኽ እያ እሞ፡ እግዚአብሔር ኣምላኽ ንዝፍጽሞ ኵሉ መንፈሳዊ ሥራሕ ምኽንያት ከምዝኾነት ብዘይሕሶ ቃል ንምስክርን።
* ንሳ: ናይቶም ተምሳልን ጽላሎትን ዝኾኑ ቐዳሞት ኪዳናት መፈጸምታ ኣማናዊ ኪዳን ብምዃና፡- “ኖኅ ካብ ክፉእ ማይ ኣይኂ ዝደኃነላ መርከብ ቅድስት ድንግል ማርያም እያ።” (ቅዳሴ ማርያም ቍ. 31)፣ ኣብ መርከብ ኖኅ ዝነበሩ ጥራይ ከምዝደኃኑ፡ ከምኡ ድማ ብሰንኪ ኃጢኣት ዓለም ካብ ዝዘንም መዓት ማይ ኣይኅን ብዕልቕልቕ ኣስጢሙ ናብ ሲኦል፡ ገሃነመ እሳት ካብ ዚወስድ ማይ ጥፍኣትን እተድኅነና መርከብ ኪዳነ ምሕረት፡ ንሳ እያ።
* ኣብሣሪት ሰላም ርግቢት’ውን ምሳሌ ቅድስት ድንግል ማርያም እያ። መሊኡ ዝነበረ ማይ ኃጢኣት፡ ‘ካባይ ካብ ዝተወልደ መድኃኔዓለም ክርስቶስ ብስቕለቱ ጐደለ’ እናበለት ንኃጥኣን ሰላምን ምሕረትን እተበሥር፡ ብኣማላድነታ ሓጐስን በረኸትን እትእውጅ ንሳ እያ። ቀስተ ደመና ካብ ሰማይ ናብ ምድሪ ተዘርጊሑ ከምዝርአ፡ ኵሉ ትውልዲ ኣብ ዘመነ ብሉይ ካብ ኣዳም ጀሚሩ ብምሳሌን ትንቢትን፣ ኣብ ዘመነ ሓዲስ ድማ ካብ ሰማያዊ መልኣኽ ቅዱስ ገብርኤል ክሳዕ ምድራዊት ቅድስት ኤልሳቤጥ ዝተዘርግሐ ውዳሴኣ፡ እናደገሙ ምልክት ድኅነቶም ከምዝገብርዋ ዘረድእ እዩ።
* ቅድስት ድንግል ማርያም ኣደ ዅሉ ብምዃና ኣቐድም ኣቢሉ ክቡር ዳዊት “እምነ፡ ጽዮን ይብል ሰብእ ወብእሲ ተወልደ በውስቴታ ወውእቱ ልዑል ሣረራ” (መዝ. 86፥5) ብምባል ከምዝተነበየላ ኵሉ ሰብ “ኣዴና፡ ጀማሪት ድኅነትና፡ መሠረት ንጽሕናናን ኣኽሊል ትምክሕትናን” ዝብላ ንኪዳነ ምሕረት ድንግል ማርያም እዩ።
* ኣዴና ቅድስት ድንግል ካብ ፍቁር ወዳ ዝተቐበለቶ ናይ ኪዳን ምሕረትን ተራዳእነታን ኣብ ሓደ ዘመን ተፈጺሙ ጠጠው ዝብል ዘይኮነሲ ከምቲ ምስጋናኣን ውዳሴኣን ክሳዕ ኅልቀተ ዓለም ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ እናተሳገረ ዝቕጽል እዩ። ሓንሳእ ብእግዚአብሔር ኣምላኽ ዝተዋህባ ቃል ኪዳን ከም ምዃኑ ድማ ነቶም ኣብዚ ሰማያዊ ኪዳን ተኣሚኖምን ኣጽሊሎምን ዚነብሩ ዘይዕጸፍን ጽኑዕን ኪዳን ምዃኑ ድማ ከነስተውዕል ኣሎና፡፡
“ ወካዕበ ተማኅፀነ በማርያም እምከ እንተ ይእቲ እግዝእትነ ወመድኃኒትነ ወትምክሕተ ዘመድነ በወሊዶተ ዚአከ፡ እስመ አንተ ትቤላ ዘገብረ ተዝካረኪ ወዘጸውዐ ስመኪ ቦ ሕይወት ዘለዓለም የሐዩ / ደጊምና ኸኣ ንኣኻ ብምውላድ እመቤትናን መድኃኒትናን ናይ ባህርይና መመክሒትን እያ እሞ ብኣዴኻ ማርያም ንምኅፀን ኣሎና። ከመይ! ንስኻ ‘ስምኪ ዝጸውዐን ዝኽርኺ ዝገበረን ናይ ዘለዓለም ሕይወት ኣለዎ’ ኢልካያ ኢኻ።” ቅ. ያዕቆብ ዘሥሩግ ቍ. 86
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር፡ አሜን!
ምንጪ፥ ልሳን ተዋሕዶLeave a comment


text:
ክልላዊ መንግስቲ ቤንሻንጉል ጉምዝ ኣብቲ ክልል ኣብ ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ብዝነበረ ፀገም ፀጥታ ዘጋጠመ መጠን ጉድኣትን ንዳግመ ህንጸት ዘድልይ ቐረብን ዘመልክት ፈላማይ ረቂቕ መፅናዕቲ ወግዓዊ ጌሩ።
ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ኮሚሽን ስግኣት ሓደጋን ኣመራርሓን እቲ ክልል ኣቶ ታረቀኝ ታሲሳ ክሳብ ሕጂ ብዝተገብረ መፅናዕቲ ልዕሊ 475 ሽሕ ሰባት ካብ መንበሪኦም ምዝንባሎምን ካብኦም ልዕሊ 200 ሽሕ ሰባት ድማ ናብ ከባቢኦም ከምዝተመልሱን ገሊፆም።
ብመሰረት እቲ መፅናዕቲ ኣብ ሰለስተ ዞባታት ልዕሊ 24,000 መንበሪ ኣባይቲ ውልቀ ሰባት፣ልዕሊ 200 ኣብያተ ትምህርቲ፣ልዕሊ 189 ትካላት ጥዕናን ካልኦት ስርሓት ትሕተ ቅርጺን ብሓፈሻ ብገንዘብ ክትመን ከሎ ኣብ ልዕሊ 79 ቢሊዮን ብር ዝግመት ንብረት ጉድኣት ምግጣሙ ይሕብር።
ኣቶ ታረቀኝ ታሲሳ ወሲኾም ዝተረፉ ተመዛበልቲ ንምምላስ መሊስካ ንምጥያስ ከምኡ'ውን ዝዓነው ትሕተ ቅርጺን ዳግም ንምህናፅ ብምትሕብባር ክስራሕ እዩ ኢሎም።


text:
ቀዳም 21 ሓምለ 2010 ዓ.ም ኣብ ከተማ መቐለ ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ ተኻይዱ።ህዝቢ መቐለን ከባብኣን ካብ ወጋሕታ ሰዓት 11 ጀሚሩ ናብ ስታድዮም ትግራይ ውሒዙ። ብኩሉ ኣንፈት ዝተመመ ህዝቢ ስታድዮም መቐለ ብባንዴራታት ኢትዮጵያ፣ኤርትራን ባንዴራታት ኩለን ክልላትን ማዕሪጉ እዩ ተቐቢልዎ። ኣብ ስታድየም መቐለ ካብ ዝነበሩ ጭርሖታት “ንዘላቒ ሰላም ኢትዮ ኤርትራ ደገፍና ንገልፅ፣ መንነት መሰረት ገይርካ ዝገበር ጥቅዓት ንኹንን” ዝብሉን ንኢንጅነር ስመኘው በቀለ ዘንፀባርቁ ምስልታት ብዝሓዙ ባነር ይርከብዎም ። ስታድዮም መቐለ ካብ ዓቐን ንላዕሊ መሊኡ ኣብ ከባቢኡ ብምዕሳል እውን ህዝቢ ነቲ መደብ ተኸታቲሉን ተሳቲፉን።
እቲ ናይ ሰልፊ ስነ ስርዓት ዝሓለፈ ሓሙስ ዝሞተ ዋና አካያዲ ስራሕ ናይ ህዳሴ ግድብ ኢንጂነር ስመኘው በቀለ ሓዊሱ ንሰማእታት ትግራይ ናይ ሕልና ፆሎት ብምግባር እዩ ተጀሚሩ። ስዒቡ ህዝቢ ብሓባር እታ ካብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ጀሚራ ዝጸንሓት መዝሙር ህዝቢ ትግራይ “ዘይንድይቦ ጎቦ” ብሓባር ዘሚሩዎ።
ኣባል ማእከላይ ኮሚቴ ህወሓትን ምክትል ከንቲባ ከተማ መቐለን ኣይተ ብርሃነ ገብረየሱስ እንኳዕ ድሓን መፃእኩም ምስ በሉ ዕላማ ሰልፊ ኣብሪሆም። እቲ ሰልፊ ሰላም ህዝብታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ንድግፍ፤ ዘርኢ መሰረት ገይርካ ዝግበር ጥቃዓት ንኹንን፤ ብሞት ኢንጅነር ስመኘው በቐለ ንሓዝን ዝብሉ ምኳኖም ድሕሪ ምሕባር ንክብሪ ጋሻ እቲ ዕለት ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል እቲ ሰልፊ ኣመልኪቶም ዘረባ ከስምዑ ዓዲሙዎም ።
ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ንሰላም ህዝብታት ኤርትራን ዘለዎም ልባዊ ባህጊ ብምግላፆም፡ ሕጊ ክኽበርን ዘርኢ ፈሊኻ መጥቃዕቲ ንኩሉ ስለዘይጠቅም ክኹነን ከምዘለዎ ገሊፆም። ዶክተር ደብረፅዮን ብዘይካ እዚ ዘለና ዕድል ወይ ተኸባቢርካ ምንባር ወይ ድማ ምብትታን እዩ ክብሉ ተዛሪቦም።


text:
Radio Erena: 15 May 2017
ከም መቐጸልታ ናይቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ግብጽን ዝተበጽሐ ኣብ ሓያሎ ጽላታት ዘተኮረ ናይ ምትሕግጋዝ ስምምዕ፣ ሓካይም ዓይኒ ግብጺ ኣብ ኤርትራ ናይ ሓደ ሰሙን ናጻ ኣገልግሎት ከምዝሃቡ ኣምባሳደር ግብጺ ኣብ ኤርትራ ያሲር ሓሺም ኣፍሊጡ።
እቶም ኣርባዕተ ሓካይም ዓይኒን ሓደ ድማ ክኢላ መሳርሒታት ሕክምናን ዝርከብዎም ግብጻውያን ካብ 28 ሚያዝያ ክሳብ 7 ግንቦት ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝጸንሕሉ እዋን፣ ንልዕሊ ሓደ ሚእቲ ዝኾኑ ኤርትራውያን መርመራን መጥባሕትን ዓይኒ ከምዘካየዱ ነቲ ኣምባሳደር ብምጥቃስ ማዕከን ዜና ኣልባዋባ ሓቢራ።
ሚኒስተር ጥዕና ኤርትራ ወይዘሮ ኣምና ኑርሑሰን ምስቶም ግብጻውያን ሓካይም ኣብ ዝተራኸበትሉ፣ ግብጺ ኣብ ተመሳሳሊ ዓውዲ ኣብ ኤርትራ ዘገልግሉ ሓካይም ምስዳድ ክትቕጽሎ ዘለዋ ተስፋ ከምዝገለጸት እቲ ማዕከን ዜና ኣመልኪቱ።
ግብጺ፣ ኣብ ሕክምናን ሕርሻን ዝነጥፉ ክኢላታት ናብ ኤርትራ ምልኣኻ ይዝከር።
ኣብ ተመሳሳሊ ዜና፣ ብሃመር ፎርም ዝፍለጥ ምትእኽካብ ግብረ ሰናይ ሓካይም ጀርመን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዓመት ክልተ ግዜ ኣብ መወልዳን ዘተክረ ስልጠና ይህብ ከምዘሎ መርበብ ሓበሬታ እታ ሃገር ኣፍሊጡ።
ልዕሊ 5 ሚልዮን ብዝሒ ህዝቢ ኣብ ዘለዋ ኤርትራ፣ ኣስታት 300 ሰብ ክኢላታት መወልዳን ጥራይ ከምዘለውዋ ዝሓበረ እቲ ማዕከን ዜና፣ እዚ ኣብ ዓመት ክልተ ግዜ ብሃመር ፎርም ዝካየድ ስልጠና ሓጋዚ ምዃኑ ኣስሚራትሉ።
ሃመር ፎርም ካብ 1995 ኣትሒዙ ኣብ ኤርትራ ሕክምናዊን ሞያዊ ስልጠናን ዘተኮረ ሓገዝ ኣብ ምብርካት ይርከብ።
==============================


text:
ዩቲዩብ፡ ኣንጻር ክታበት ዝጉስጉሱ ቪድዮታት ገንዘብ ከም ዘይረኽቡ ገይሩ
ኣንጻር-ክታበት ዝጉስጉሱ ቪድዮታት ዘቃልሑ ናይ ዩቲዩብ ጣብያታት (ቻነላት) ድሕሪ ሕዚ ካብ መወዓውዒ ዝርከብ ገንዘብ ኣይክረኽቡን እዮም።
ዝሓለፈ ዓርቢ፡ ዩቲዩብ ነዞም ከምዚ ዝኣመሰለ ኣተሓሳስባታት ዘቃልሑ ዝነበሩ ውሩያት ጣብያታት ዝህቦ ዝነበረ ናይ መወዓውዒ (ኣድቨርቲዝመንት) ኣገልግሎት ኣቋሪጽዎ ኣሎ።
በዚ ምኽንያት ድማ፡ ኣብቲ ናይ ዩቲዩብ ቪድዮኦም መወዓውዒ እንትቃላሕ ዝረኽብዎ ዝነበሩ ኣታዊ ኣይክረኽቡን እዮም ማለት እዩ።
ዩቲዩብ ነዚ ስጉምቲ ክወስድ ዝኸኣለ ድማ፡ ገለ ትካላት ፍርያቶምን ኣገልግሎቶምን ኣብዞም ኣካታዕቲ ጸረ-ክታበት ቪድዮታት ይቃላሕ ምህላዉ ርእዮም ተቓውሞኦም ምስገለጹ እዩ።
ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ጸረ-ክታበት ኣተሓሳስባ ኣብ 2019 ካብ ዝነበሩ "10 ዓለማዊ ናይ ጥዕና ስግኣታት" ሓደ ምዃኑ ይገልጽ።
ዘይጭበጥ ዘረባ ዝሸጡ
ዩቲዩብ፡ ንምንታይ ነዚ ስጉምቲ ከም ዝወሰደ ክገልጽ እንከሎ፡ መብዛሕተኦም እዞም ኣንጻር ክታበት ዝጉስጉሱ ጣብያታት "ጎዳእን ሓደገኛን" ኣተሓሳስባታት ስለዝዝርግሑ እዩ ኢሉ።
"ብፍላይ ከኣ ኣብ ሕክምናዊ ርእሰ ጉዳያት ዝወሃብ ጌጋ ሓበሬታ ኣዝዩ እዩ ዘሻቕል" ኢሉ ኣብ መግለጺኡ።
ጎድና ጎድኒ ምኽልካል መወዓውዒ፡ ክታበት ብዝምልከት "ሓቀኛ ሓበሬታታት" ብቐሊሉ ዝርከብሉ መገዲ የጣጥሕ ከም ዘሎን፡ ጸረ-ክታበት ሓሳባት ዘንጸባርቑ ቪድዮታት ድማ ካብቲ ዩቲዩብ "ክትሪእዎም ዝግባእ ቪድዮታት" ኢሉ ዘቕርቦ ዝርዝር ከይካተቱ ይገብር ከምዘሎን ገሊጹ።
ቅድም ክብል፡ ላዕለወይቲ በዓልቲ መዚ ሕክምና ዓዲ እንግሊዝ ፕሮፌሰር ሳሊ ዳቪስ፡ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣንጻር ክታበት ፍርሒ ይነዝሕ ኣለዉ ክትብል ወቒሳ እያ።
'ክታበት ሓደጋ ኣለዎ' ዝብል ዘይጭበጥ ዘረባታት ኣብ ማሕበራዊ መራኸብታት ምዝርግሑ፡ ወለዲ ንደቆም ከየኽትቡ ሓደ ምኽንያት ኮይኑ እዩ ኢላ።
"ብዙሓት ሰባት እዮም ነዚ ዘይጭበጥ ዘረባታት ኣሚኖም - ጌጋ እዩ" ክትብል ወሲኻ።


text:
ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራን ሃገረ-ኤርትራን ብምዃኑ፡ ውልቀ-ምልኪ (Dictatorship) ዝብል ቃል፡ ንዕኡ ብልክዕ ዘይገልጽ መጸውዒ እዩ። ከመይ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ኣብ ኤርትራ፡ ከም ሓደ ባዕዳዊ ጸላኢ ኮይኑ፡ ህዝባውን ሃገራውን ገበናት፡ ክፍጽም ዝጸንሐን ዝፍጽም ዘሎን፡ ጸላኢ ህዝብን ሃገርን ኤርትራን ሰላምን`ምበር፡ ውልቀ-መላኺ (dictator) ጥራሕ ኣይኮነን። ሐደ-ሐደ ግዜ`ውን ንኢሳያስ፡ “ናይ ኣፍሪቃ ሰሜን ኮርያ ውልቀ-መላኺ“ ክብልዎ ይስማዕ፤ እዚ`ውን ንኤርትራዊ ሃገራውነት ዘይብሉ፡ ንኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣይገልጽን፤ ናይ ኮርያ ውልቀ-መላኺ፡ ናይ ሃገሩ ምክልኻልን ጸጥታን፡ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ንዘብጽሐ፡ በቲ ንሕዝቡን ሃገሩን ዘዕነወን ዝበተነን፡ ንናይ ወጻኢ ሓይልታት ዘቃልዕን፡ ምስ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ክመሳሰል ኣይከኣልን። በቲ ካልእ`ውን ገለ ዜጋታትን ምሁራትን፡ “ፕረሲደንት ኢሳያስ፡ ሃገራዊ እዩ ነይሩ፡ ሕጂ ግን ጠሊሙና፡ ኢሳያስ ከዳዕ (traitor) እዩ፡ ንሕና ስለዝተገራህና፡…ተዓሽና“ ወዘተ፡ ምባል`ውን፡ ንዓና ንዝተዓሸና ዝምልከት ሕቶ`ምበር፡ ንመንነትን እምነትን ኢሳያስ ኣይገልጽን፤ ከመይ ኢሳያስ ጠሊሙ ድዩ፡ ወይስ ዕላማኡ ለዊጡ፡ ነቲ ባዕሉ ኣብ ታሪኽ ዘግሃዶም ሓቅታትን፡ ጌና ክንርኢ ዘይምኽኣልናን፡ ጌና ዘይነቓሕናሉ ጉዳይ፡ ምዃኑ ጥራሕ እዩ። ግን፡ “ኢሳያስ ጸላኢና እዩ“ ክብል ከለኹ፡ ጽልኢ ብሕቱ ዘበግሶ ከምዘይኮነ፡ ምብራህ ከምዘድሊ ክሕብር። በዚ መሰረት፡ ነዚ ውልቀ-መላኺ `dictator` ዝብል መጸውዒ፡ ከምኡ መለለዪ ሐደ ጸላኢ (characteristics of an enemy)፡ ከመይ ከምዝመስል፡ ብታሪኽን ሳይንሳዊ መገድን፡ ቅሩብ ክገልጽ።
1ይ – ውልቀ-ምልኪ ወይ ውልቀ-መላኪ፡ ብእንግሊዘይና፡ `dictator’ or ‘dictatorship’ ዝብል፡ ናይ ጠባያት ወይ ስርዓት መጸውዒ ቃል፡ ካብ መበቆሉ እንተርኢናዮ፡ ጽብቕ ኣመት ወይ መልእኽቲ (positive implication) ዝነበሮ እዩ። እዚ ማለት፡ እቲ ‘dictator’ – ውልቀ-መላኺ፡ ዝብል ቃል፡ ካብ 500 ቅ.ል.ክ. ክሳብ ሳልሳይ ክፍለ-ዘመን ድ.ል.ክ. ኣቢሉ፡ ኣብ ሮማ (ኢጣልያ) ዝነበረ፡ ፍሉይ ሥልጣን ዝነበሮ ዳኛ (the office of an extraordinary Roman magistrate; or Roman chief magistrate) እዩ ዘመልክት ዝነበረ። እዚ ፍሉይ ሥልጣን`ዚ፡ ኣብ ግዜ ውግእ፡ በቲ ዝለዓለ ፖሊቲካዊ በዓል ስልጣን (consul)፡ ንውግእ ወይ ተቓውሞ ንምቁጽጻር፡ ንሓጺር ግዜ (ማለት ካብ ሽዱሽተ ወርሒ ዘይበልጽ) ዝወሃብ፡ ፍሉይ ሥልጣን ነበረ።
2ይ – እዚ ኣብ ግዜና ዝግለጽ፡ ኣምር-ስርዓተ ውልቀምልኪ (dictatorship) ግን፡ ካብ 17 ክፍለ-ዘመን ዝጀመረ ኾይኑ፡ `ንሥልጣን ሃገርን ህዝብን፡ ብዘይዲሞክራስያዊ መገዲ ምግባት`፡ ዝብል ሕማቕ ትርጉም (negative connotation) ዘለዎ መግለጺ እዩ። ኣብዚ ናይ መዋዕልና ታሪኽ፡ ካብ ዝተራእዩ ውልቀ-መለኽቲ፡ ንሓባራዊ ባህርታቶምን ፖሊቲካዊ ተግባራቶምን ዝገልጽ፡ ገለ ምጥቃስ ሓጋዚ እዩ። እዚኣቶም ከኣ፡ ብዲሞክራሲ ዘይኣምኑን ዘይፈቕዱን፣ ሕጋዊ ፖሊቲካዊ ተሓታትነት ዘይብሎም፡ ኣብ ፖሊቲካዊ ሥልጣን ንዝቃጸጾም፡ ብዘይ ንሕስያ ዝቀትሉን ዝኣስሩን፣ ንኹሉ ናይ ሃገር ትካላት ዝቆጻጸሩ፣ ንሥልጣን ብዕልዋ-መንግስትን ካልእ ዘይሕጋዊ መገድን ዝጭብጡ፣ ብፍላይ ኣብ መንእሰያት ናይ ሕጽበተ-ኣእምሮ (indoctrination) ወፍሪ ዘካይዱ፣ ብህዝቦም ክምለኹን ክፍተውን ክፍርሑን ዝደልዩ፡ ጨካናትን መዳለውትን መቓቐልትን ብምዃኖም ይልለዩ። ልዕሊኹሉ ግን፡ ዝያዳ `ሃገራውያን` ንሳቶም ከምዝኾኑ፡ ስልጣን ንዓኦም ጥራሕ ምዃኑ ዝኣምኑን ዝስምዖምን፡ ኣብ ሃገሮም ግን፡ ስራሕ ኮነ ገለ ምዕባለ ዝፈጥሩ፡ ትምህርትን ኢንዳስትርን ዝሓንጹ፡ መፍቀርቲ ሃገሮም ምዃኖም፡ ወዘተ፡ ክጥቀስ ይከኣል። ከም ኢሳያስ ኣፈወርዊ፡ ከም ጸላኢ ዝልክዑ ዘይኮኑስ፡ ንውልቀ ምልክነትን ሃገራውነትን ዝገልጹ፡ በዞም ዝስዕቡ፡ ጭቡጥ ኣብነት ከነወዳድር ንኽእል፡- መዓመር ቀዛፊ ናይ ሊብያ፡ ንህዝቡ ካብ ድኽነት ሓራ ዝገበረ ውልቀ-መላኺ፤ መንግስቱ ኃ/ማርያም ናይ ኢትዮጵያ፡ ብመሳፍንቲ ዝተገበተ መሬት ኢትዮጵያ፡ ንሓረስታይ ህዝቢ ወዲ መሬት ዝዓደለ፡ ንሓድነት ሃገሩ ኢትዮጵያ ዝተቓለሰ ውልቀ-መላኺ፤ ሳዳም ሑሰን ናይ ኢራቕ፡ እቲ ኣብ ሃገሩ (ዳርጋ ካብ ዓለም) ዝበዝሑ ምሁራን (scientists) ዘፍረየ ውልቀ-መላኺ፤ ፊደል ካስትሮ ናይ ኲባ፡ ንሃገሩ ብምዕሩይ ሰብኣዊ ምዕባለ (human development)፡ ዓቢይ ዓወት ዘመዝገበ ውልቀ-መላኺ፤ ኪም-ጆን-ኡን፡ ናይ ሰሜን ኮርያ፡ ንሃገሩ ብወተሃደራውን ጸጥታውን፡ ካብ ግዳማውያን ጸላእቱ፡ ብርእሰ-ተኣማንነት ዘጽንዐ ውልቀ-መላኺ፤ ወዘተ፡ ዝዓይነቶም ሃገራውያንን፡ ንሃገራዊ ትካላቶም ብመደብ ዘየብረሱን፡ ንግዳማዊ ሓይሊ ኣሕሊፎም ዘይህቡን፡ ሃገራዊ ትካላት ዘለዎም፡ ውልቀ-መለኽቲ ከምዝነበሩን ከም ዘለዉን ንዕዘብ። ካብዞም ዝጠቐስክዎምን ካልኦትን፡ ብዙሕ ሓባራዊ መለለዪ ወልቀ-መለኽቲ`ኳ እንተሎ፡ ከም ናይ ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝመሳሰል፡ ናይ ሓደ ጸላኢ ተግባርት ኣብ ሃገር ዝፍጽም ግን፡ ክትረክብን ከተነጻጽርን፡ ኣይከኣልን። ካብቶም ኢሳያስ፡ ውልቀ-መላኺ ጥራህ ዘይኮነስ፡ ናይ ሃገረ-ኤርትራ ጸላኢ`ውን ምዃኑ ዝገልጽ፡ ገለ ክጠቕስ።
ሀ) – ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝልለየሉ ባህርታትን ተግባራትን እንተርኢና፡ ጨካንን ዕዋላን ሳዲስትን ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ካብ ባህርያት ውልቀ-መለኽትን ውልቀ-ምልክን፡ ፍሉይ ዝገብሮ ነገር፡ ጸረ-ሃገርን ባታንን ኣዕናውን ህዝብን ባህልን መንነትን ኤርትራ ዝሰርሕን፡ ንልዑላውነት ሃገረ-ኤርትራ፡ ኣሕሊፉ ዝህብን፡ ዜጋታት መንእሰይ ኤርትራ፡ ኣብ ውቅያኖስን ምድረበዳን ንኽጠፍኡ ዝገብር፡ ወዘተ. ስለዝኾኑ ተግባራትን ተርእዮታትን ክፍጽም ኢና ንዕዘብ። ብተወሳኺ፡ ኢሳያስ ምስ ጉጅለኡን፡ ብኣቓውማኡን ተግባራቱን፡ ብልክዕ ናይ ማፍያ ጉጅለ (mafia organisation) ምስልን ባህርን ዘለዎ`ምበር፡ ንመንግስታዊ ትካላት ዘለዎ ውልቀ-ምልኪ ዘይመሳሰል፣ ንትካላት ሃገረ-ኤርትራ፡ ብመደብ ዘፍረሰን ዝኾነ ትካላዊ ኣካይዳ ዘይፈልጥን ምዃኑ፡ ዘጠራጥር ኣይኮነን።
ሁ) – ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ኣብ ግዜ ገድልን ድሕሪ ናጽነትን`ውን እንተኾነ፡ ንህዝቢ ኤርትራ፡ ብሃገራዊ ሓልዮትን ሓላፍነትን ዘይብሉ ኩናትን ሓለዋ-ሰውራን፡ ዶባዊ ኩናትን ጭውያን ዘሕለቐ፤ ብስቱር መገዲ ንኹናት ሓድሕድ ከምዘይፍታሕ ዝገበረ፤ ኣብ ክንዲ ብሃገራዊ ፖሊቲካዊ ዕርቂ ገርካ፡ ንጸላኢ ምውጋድ፡ ካብ ኣፍደገ-ናጽነት `ኣስሓብ` ብዝብል ስልቲ፡ ብጥፍኣት ኤርትራውያን፡ እቲ ዝዓበየ ውልቃዊ መደቡ ዘቐደመ፣ ንናጽነት ኤርትራ ኣብ ሕቶ ዘእቱ ድሌታት፡ ኣብ ቅድሚ ናጽነትን እዋን ናጽነትን፡ ብግልጺ ዘርኣየ፤ ኣብ መዳእታኡ ከኣ፡ ከም ሓደ ጸላኢ በዓል ፍሉይ ዕላማ፡ መንግስቲ ንዘቖመ፡ ንውድብ ህዝባዊ ግንባር በሊዑ፡ ንሃገረ-ኤርትራ ዘዕነወ፡ ጸላኢ ኤርትራ እዩ።
ሂ) – ኢሳያስ፡ ንሱ ኣብ ኢትዮጵያ ሥልጣን ንኽሕዝ፡ ዶባዊ ኩናት ባድመ (1998) ወልዐ፤ ምክንያቱ፡ እዚ ኩናት`ዚ፡ ኢሳያስ ነቲ ኣብ ኣኼባ ለንደንን (ግንቦት 1991) ኣብ ካልኦት ቅድሚኡ ዝገበሮም ፈተነታት፡ ግን ከኣ ዘይሰለጦ፡ ንምምላስ፡ ሳዋ ተኺሉ፡ ንሕና ብድቁሳትናን፡ ኣብ ናይ ሕልሚ ቅዋም ምንዳፍ፡ ከምነኹድድ ብምግባርን፡ ባዕሉ ናብ ውግእ ኣእትዩ፡ ኩሉ ውሽጣውን ግዳማውን ፖሊቲካ ሃገርና፡ ዳግማይ ኣብዘይንፈልጦ ጸወታ ከምዝንጥልጠል ገበረ። እዚ ከኣ፡ ኢሳያስ ብስልቱ ንሕና ብዕሽነትና፡ “ዶብና ከይተሓንጸጸ“፡ “ወያኔ ጸላኢትና ኢያ!“ ዝብል ህልኽን ዕሽነትን ተሰኪምና፡ ኣፍሪቃዊ ፍታሕን ወጽዓን ዘየቅንኦም፡ ድውያን ኤርትራውያን ምሁራንን ኤሊትን፡ ደድሕሪ`ቲ ከም ክልተ-ኮርያ ኮይና ንምንባር ዝተሰኣለልና፡ ምዕራባዊ ፖሊሲ ንምትግባር፡ ምልእኣኽ፡ ንዕላማ ኢሳያስ ኣገልጊልና፤ ሃገርን ህዝብን ኣባዲምና ኢና።
ሃ) – ኢሳያስ፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን፡ ከም ጓናን ጸላእን ዕዋላን፡ ብጽልእን ብድዐን፡ ባዕሉ ብቃላቱ ዝበሎን ብተግባር ዝገበሮን ንምትቃስ፡ ገሊኡ ከምዚ ይብል፥ `ንህዝቢ ኤርትራ፡ ሳእነን ክሳብ ዝበልዓ ክገብረን እየ!` (ኣብ ዕላሉን ሓርቖቱን ዝበሎ)፤ “ጽንሕነ!፡ ንስኽን ክትሓንጻ፡ ኣነ ከፍርስ፡ ክንረባረብ ኢና`፡ (ንሚንስተራት ብጸቱ (ድሓር ኣባልት ጂ-15)፡ ኣብ ድሕሪ ናጽነት ዝበሎም)። ኢሳያስ፡ ንህዝቢ ኤርትራ `ህዝብና ወይ ህዝበይ`፡ ንሃገረ-ኤርትራ፡ `ሃገርና ወይ ሃገረይ` ክብል፡ ፈጺሙ ኣይተሰምዐን። ካልእ ንመንእሰይ ኤርትራ፡ ኣብ ገለ እዋን፡ ብሕማም ኤድስ ንምልባድ፡ ብመልክዕ ግፋን ካልእን፡ ካብ ዝተፈላለየ ቦታት ኣኪቡ፡ ንመንእሰያት ዝጸናበረ፤ ኣብ ካልእ እዋን`ውን፡ ምስ በደዊን ኮይኑ፡ ናብ ዘመናዊ ዕዳጋ ሰብ ዘውረደን፡ ንስደት ዝጓሓፈን፤ ልዕሊ 300 በብዓይነቱ ኣብያተ ማእሰርቲ ፈጢሩ; ዜጋታት ዘጽንትን፤ ኣብ ላምፓዱዛ (ኢጣልያ)፡ ልዕሊ 360 ጨላቕዕ ዜጋታትና፡ ብሓንቲ ረፍዲ እንክጠፍኡ፡ ሃገራት ኣፍሪቃን፡ እታ ጸላኢትና ትብሃል ናይ ኢህአደግ ኢትዮጵያን ኩለን፡ ባንዴራአን ፍርቂ ኣውሪደን፡ ምስ ደቁ ዝሰኣነ ህዝቢ ኤርትራ፡ ሓዘነን እንኪገልጻ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ብጽልኢ ዝዓወረ ገበናዊ ኢሳያስ ምስ መገልገልቱ ግን፡ ቅጭጭ ከይበሎን። ኣብ ዓለምና ካብ ዝተረእዩ፡ ብኸብዚ ደረጃ ጽልኢ`ዚ ዝተለለ መራሒ ሃገር፡ ሓደ ኢሳያስ ኣፈርቂ ጥራሕ እዩ።
ሄ) – ኢሳያስ ንሰብኣውን ፖሊቲካውን ቁጠባውን ባህላውን መንነትን ዓቅምታትን ኤርትራ፡ ብመደብ ኣዕንዩ`ዩ፤ “እዛ ሃገር ዘላዋ የብላን፤ ቁጠባ ሃገር ትካላት ሃገር፡ ኩሉ ዓንዩ ኣዩ፡ ወላ-ሓንቲ ዝተረፎ የለን፣ ኣብዚ ሰናን መሬት፡ ብጣልያን ዝተሓንጸ ቅርጽታትን ጽርግያታትን መገዲ-ባቡራታን`ውን፡ ከይተረፈ ዓንዩ እዩ፡ ኣሰሩ`ውን የለን“፡ ወዘተ፡ እናበለ ዝላገጽ፤ ብምኽንያት ኮቪድ-19 (ኮሮና ቫይረስ) ኣማኻንዩ፡ ህዝቢ ንኸይሰርሕን ከይጋየሽን መከላኸሊ ከይረክብን ዝኸልከለን፡ ኣብ ገዛ ከምዕጸዉ ብምግባር፡ ብጥሜት ኣማሲንዎን ይርከብ፤ መሬታውን ህዝባውን ልዑላውነት ኤርትራ`ውን፡ ኣብ ርኡይ ሓገጋ ኣብጺሑዎ ኣሎ። እቲ ንዓመታት፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን፡ ብምስጢራውነት ክኸዶ ዝጸንሐን፡ ንዕላማኡ ብዝጥዕም ዝሰርሖ ኣወዳድባን፡ ድኹማት ዕሱባቱን ተሓጊዙ፡ ብሉጻት ሃገራውያንን ምሁራንን ድሕሪ ምቕንጻል፡ ፍርቂ መገዱ ጸሪጉ እዩ። እቲ ካልኣይ መስርሕ ድማ፡ ድሕሪ ምውላዕ ኩናት ባድመን፡ ምእሳር ጂ-15ን ሰዓብቶምን ምብዳም ሃገርን፡ ኢሳያስ ጸላኢ ሃገረ-ኤርትራ ምዃኑ፡ ብግልጺ ዝተጋህደሉ መድረኽ እዩ።
ካብ መፈለምታ ቃልሲ ክሳብ ሕጂ፡ ሽግርና ሓደ እዩ፤ ንሱ ከኣ ቃልሲ (ናጽነትን ሃገርና) ኤርትራ፡ ኣብ ኢድ ኤርትራዊ ህዝብን ድሌቱን ወከልቱን፡ ኣይኣተወን ዘሎ። ኢሳያስን ህዝቢ ኤርትራን፡ ናይ ዕላማን ድልየትን ተጻባእነት (paradox) ኣለዎም፤ ክልቲኦም ብሓደ ክህልው ዘይክእሉ እዮም። ሁኰት ዝቐለቡን ክብሪ ህዝቢ ዘይቅበልን፡ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ግን፡ ከም ኣመሉ፡ ናይ ኤርትራ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ናይ ህዝቢ ትግራይ፡ ናጻ ርእሰ-ውሳኔ ከይተረፈ ዘቀንዝዎ፡ ህዝባዊ ዕላማ ከኽብርን ክኣምንን ዘይክእል፡ ዕቡድን ስሱዕን ምኳኑ ኢና ንፈልጥ። ስለዚ፡ እቲ ሎሚ ዘሎና ሕቶ፡ ኢሳያስ ዘይኮነስ፡ እቶም ብቀጥታን ብተዘወዋርን፡ ነዚ ጸላኢ`ዚ መሳርሒ ኮይና፡ ን20 ዓመታት ንቓልሲ ንለውጢ ዝዓንቀፍናን፡ ኢሳያስ ንኸይወድቕ ዝሰራሕናን፡ ንወያኔ ቅድሚ ኢሳያስ ጸላኢና ዝበልና ኢና። ብተወሳኺ፡ ኣብ ኤርትራ፡ እቲ ብዝያዳ ሽግርን ጸቢብን ኮይኑ ዘሎ፡ እቲ ከድሕንን ብሱልን፡ ክኸውን እትጽበዮ ምሁር ኣካል እዩ። ብሓፈሻኡ፡ እዚ ኩሉ ዘጋጠመና ውድቐት፡ ናህና ከም ህዝቢ ዘሎና ዕሽነትን ብኹረት ፖሊቲካን እምበር፡ ብብልሓት ኢሳያስ ዝወረደና ኣይኮነን። ልዕሊ ዓመት ይገብር፡ ካብ ተቓወምቲ ዝበሃሉ፡ ከም ሃገር ዘንጸላልወና ዘሎ ሓደጋ ርእዮም ንዝሰንበዱ ዜጋታትና፡ “ድሓን ርግእ ንበል፡ ወያኔ`ኳ ጌና ኣላ (ኣይፈረሰትን?)“ ክበሃል ተሰምዐ። ኣዝዩ ዘገርም! ሃገርናኸ፡ ጌና ኣላ፡ ኣይፈረሰትን ማለት ዶኾን ይኸውን? ጸላኢና ክንፈልጥ ከምዘይከኣልናን፡ ብኢሳያሳዊ ሕማም ህልኽ ከምንዝወርን፡ ፖሊቲካ ክንሰርሕ ከምዘይንኽእልን ተማሂርና፤ ግን እቲ ዝፈለጥናዮ ኢሳያስ፡ ኣብ ምዕራቡ እዩ፤ እቶም መቐጸልታኡን፡ ናይ ጽባሕ ሓደጋታትናንከ፡ ብኸመይ ከም ንፈልጦምን መጻኢና ከም ነውሕስን፡ እቲ ተሪፉና ዘሎ፡ ናይ ሎሚ ዕዮና እዩ።
ዶ/ር ክብርኣብ ይሥሓቕ (ለንደን)
20 ሕዳር/Nov. 2020


text:
ኣካል ናይቲ ፍለሚሽ ዎርልድ ቱር ክላሲክ (Flemish World Tour classic)ዝኾነ፡ ንሓንቲ መዓልቲ ዝካየድ ብሰንበት 27 መጋቢት ኣብ በልጅዩም ዝተቓንዐ ውድድር ቅድድም ብሽክለታ፡ ኤርትራዊ ቢንያም ግርማይ ቀዳማይ ብምውጻኡ፡ ኣብቲ ዓቢ ክብሪ ዝወሃቦ ውድድር ዝተዓወተ ናይ ፈለማ ኣፍሪቃዊ ተቐዳዳሚ ብምዃኑ ታሪኽ ሰሪሑ። ኣብቲ 248 ኪሎ-ሜተራት ዝሸፈነ ውድድር ገንት-ዊቪልኻም (Gent–Wevelgem)፡ ምስ ጋንታ ኢንተርማሸ ተሰሊፉ ዝወዳደር ወዲ 21 ዓመት ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ቢንያም፡ ምስታ እቲ ውድድር ንኽዛዘም 24 ኪሎ-ሜተር ምስ ተረፎ መሪሓ ዝነበረት ቀዳሞት መራሕቲ ጕጅለ ክጓዓዝ ድሕሪ ምጽናሑ’ዩ፡ ኣብ ከባቢ 250 ሜትሮ ብዝፈነዎ ሓያል መጥቃዕቲ ነቲ ብድሕሪት ኰይኑ ክኽተላ ዝጸንሐ ጕጅለ ቀዲሙ ተዓዊቱ።
ካብ 1934 ኣትሒዙ ዓመታዊ፡ ሰሙን ቅድሚ ውድድር ዙር ፍላንደርስ ዝካየድ ውድድር ገንት-ዊቪልኻም፡ ቢንያም ምዕዋቱ ንነብሱ’ውን ልዕሊ ትጽቢትን ምዃኑ ድሕሪ’ቲ ውድድር ተዛሪቡ።
ካብ ቅድድም ብሽክለታ ከይወጻእና፡ ኣብቲ ኣብ ሻርማ-ሼክ ግብጺ ክካይድ ዝቐነየ ውድድር ሻምፕዮን ኣፍሪቃ፡ ብውህሉል ናይ ግዜ ሰሌዳ ኤርትራ ብጋንታ ደቂ-ተባዕትዮ ቀዳመቲ ክትወጽእ እንከላ፡ ኤርትራዊ ተቐዳዳሚ ሄኖክ ምሉእብርሃን ድማ ሻምፕዮን ኣፍሪቃ ኰይኑ ነቲ ውድድር ዛዚሙዎ ኣሎ።
በዚ መሰረት ንዝሓለፈ 10 ተኸታተልቲ ዓመታት ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ሻምፕዮን ናይዚ ውድድር ንምዃን በቒዖም ኣለዉ። ኣብቲ ውድድር ሃገራውያን ጋንታታት ደቡብ-ኣፍሪቃን ኣልጀሪያን፡ ንኤርትራ ስዒበን ካልኣይቲን ሳልሰይቲን ወጺአን ኣለዋ።
ኣብቲ ካብ 22 ክሳብ 27 መጋቢት ኣብ ምስሪ ሻርም ኣሽኽ ዝተኻየደ መበል 18 ሻምፕዮን ቅድድም ኣፍሪቃ ዝተሳተፈት ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ብ7 ወርቂ፡ 6 ብሩርን 2 ነሓስ ብድምር ብ15 መዳልያታት እያ ጎብለለ ኣፍሪቃ ክትከውን ክኢላ።።
ቀዳም 26 መጋቢት ኣብ ዝተኻየደ ናይ ጁንየር ደቂ ተባዕትዮ ናይ ጽርግያ ውድድር ከኣ ኤርትራዊ ዮኤል ሃብተኣብ ብተመሳሳሊ ተዓዊቱ።
ኣብዚ ንሽዱሽተ መዓልታት ዝተኻየደ መበል 18 ሻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ኣፍሪቃ፡ ኤርትራ፡ ኢትዮጵያ፡ ምስሪ፡ ደቡብ-ኣፍሪቃ፡ ሩዋንዳ፡ ኣልጀሪያ፡ ሞሪሸስ፡ ሞሮኮ፡ ማሊ፡ ቱኒዝያ፡ ዩጋንዳ፡ ናሚብያ፡ በኒን፡ ቡርኪናፋሶን ናይጀሪያን ተሳቲፈን ኔረን።


text:
August 28, 2021
ኤርትራ፡ ንዘይሕጋዊ ተግባራት ኣመሪካ ትዂንን ምምሕዳር ኣመሪካ፡ ዘይቅቡል ክሲታቱ ኣንጻር ኤርትራ ብምቕጻል፡ ኣብ ልዕሊ ሓለቓ ስታፍ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፡ ናይ እገዳ ስጉምቲታት ከምዝወሰነ ኣፍሊጡ ኣሎ። መንግስቲ ኤርትራ፡ ነዚ መሰረት ዘይብሉ ጠቐነን ምጉጣጥን ብቓልን መንፈስን ነጺጉ ይዂንኖ። ምምሕዳር ኣመሪካ፡ ኣንጻር ኤርትራ ከምዚ ዝበለ ጠቐነ ከካየድ ሓድሽ ኣይኮነን። ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ፡ ቅድሚ ሕጂ፡ ብ13 መጋቢት 2021 ንጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣብ ዝሃቦ መልሲ፡ “ንዝንቡዕን ዘይተጨበጠን ናይ ሚድያ ጸብጻባት መሰረት ብምግባር፡ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ መደምደምታታት ምብጻሕ ዘሕዝን እዩ። ኣብ ደብዳበኻ ንዝሓለፈ 30 ዓመት ተኸታተልቲ ምምሕዳራት ኣመሪካ፡ ኣንጻር ኤርትራ ሒዞሞ ዝጸንሑ ፖሊሲታት ቃናኡ ዘይምልዋጡ፡ ከምዘርመመኒ እናገለጽኩ፡ ኣብ ዝርዝራት ከይኣተኹ፡ ምስ ግዜ ክፍወስ ዘለኒ ተስፋ ክገልጽ እደሊ”


text:
Radio Erena: 21 August 2017
ፖሊስ ኢጣልያ፣ ኣብ ሓደ ኣረጊት ህንጻ ከተማ ሮማ ተዓቝቦም ንዝጸንሑ መብዛሕቶም ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝርከብዎም ኣስታት ሓደ ሽሕ ስደተኛታት ብሓይሊ ናብ ግዳም ኣውጺኡ።
እዚ ፖሊስ ኢጣልያ፣ ኣብቲ ብቀዳም፣ 19 ነሓሰ ዘካየዶ ስደተኛታት ካብቲ ህንጻ ናይ ምስጓግ ስርሒት፣ ነፍሰ ጾራት ደቂንስትዮን ህጻናትን ከይተረፉ’ውን ግዳያት ጌሩ ከምዘሎ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ካብት ከተማ ሓቢሮም።
ኢጣልያ፣ ንስደተኛታት ዝኸውን እኹል መንበሪ ኣባይትን ማሕበራዊ ኣገልግሎታትን ከተዳሉ ብዘይምኽኣላ፣ ናብታ ሃገር ዝኣትዉ ስደተኛታት ናብ ካልእ ክሳብ ዝግዕዙ ኣብ ጎደናታት’ዮም ክናበሩ ዝጸንሑ።
እዚ ኣብ ማእከል ከተማ ሮማ፣ ከባቢ መደበር ባቡር ተርሚኒ ዝርከብ ኣረጊት ህንጻ፣ ንኽመሓያሽ ተባሂሉ ዝኾነ ኣገልግሎት ካብ ምህባ ደው ኢሉ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፣ ካብ 2013 ኣትሒዞም መብዛሕቶም ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝኾኑ ስደተኛታት ብዘይፍቓድ ክሰፍርዎ ጀሚሮም።
ቤት ፍርዲ እታ ሃገር፣ እቶም ስደተኛታት ካብቲ ህንጻ ብሓይሊ ክወጹ ኣብ 2015 ወሲኑ እኳ እንተጸንሐ፣ ክሳብ ቀዳም 19 ነሓሰ ከይተተግበረ’ዩ ጸኒሑ።
እዞም ብሓይሊ ፖሊስ ካብ ዝነበርዎ ህንጻ ተሰጕጎም ዘለዉ መብዛሕቶም ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝኾኑ ኣስታት ሓደ ሽሕ ሰባት ኣብዚ እዋን’ዚ ብዘይ ዝኾነ መጽለሊ ኣብ ጎደናታት ተደርብዮም ይርከቡ።
ትካላት ግብረ ሰናይ መሰረታዊ ሓገዛት ይገብራሎም እኳ እንተለዋ፣ ብዛዕባ መጻኢኦምን ውሕስነት ምንባሮምን ግና ኣብ ሓደጋ ወዲቑ ከምዘሎ ዝተፈላለዩ ወገናት ካብ ከተማ ሮማ የመልክቱ።
ኢጣልያ፣ ነዞም ስደተኛታት ካብቲ ህንጻ ትሰጉግ ዘላ፣ ህወይት ስደተኛታት ኣብ ባሕሪ ብምድሓን ንዝተፈልጡ ኤርትራዊ ኣባ ካህን፣ ሙሴ ዘርኣይ፣ ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ስደተኛታት ተሓባቢሮም ብዝብል ንዘቕረበትሎም ክሲ፣ ካብ ብዙሓት ወገናት ተቓውሞ ይውሕዛ ኣብ ዘለወሉ እዋን’ዩ።
====================


text:
ሰራዊት ኤርትራ፣ ኣብ ጎኒ ሰራዊት ኢትዮጵያ ብምስላፍ፣ ምስ ሱዳን ኣብ ዘሰሓሕብ ከባቢታት ዶባ ተዋፊሩ ከምዘሎ ተሓቢሩ
Radio Erena: 26 March 2021
ሰራዊት ኤርትራ፣ ኣብ ጎኒ ሰራዊት ኢትዮጵያ ብምስላፍ፣ ምስ ሱዳን ኣብ ዘሰሓሕብ ዘሎ ከባቢታት ዶብ ተዋፊሩ ከምዘሎ ንጸብጻብ ሕቡራት ሃገራት ብምጥቓስ ማዕከን ዜና ብሉምበርግ ሓቢሩ።
ብመሰረት እቲ ዝቐረበ ጸብጻብ፣ ሰራዊት ኤርትራ፣ ኣብ ዞባ ኣልፋሽጋ ኣብ ዝርከብ ባርካት ዝተባህለ ከባቢ’ዩ ተዋፊሩ።
ሚኒስተር ዜና ኤርትራ፣ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል፣ ነቲ ዝቐረበ ጸብጻብ፣ ኣብ መንጎ ሱዳንን ኤርትራን ነቓዕ ንምፍጣር፣ ኮነ ተባሂሉ ዝተዳለወ’ዩ ክብል ብመንገዲ ትዊተር ነጺግዎ።
ሰራዊት ሱዳን፣ ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት፣ ንባርካት ንምቑጽጻር መጥቃዕቲ ከካይድ ምዃኑ ገሊጹ’ዩ።
ኣብ ባርካት፣ ብከቢድ ብረታት ዝተሰነየ ሰራዊት ኢትዮጵያ ዓሪዱ ከም ዘሎ ብወገን ሱዳን እኳ እንተተሓበረ፣ ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ጎኒ ሰራዊት ኢትዮጵያ ብምስላፍ፣ ኣብቲ ከባቢ ምውፋሩ ካብ ወገኑ ሱዳን ዝተዋህበ ወግዓዊ መግለጺ የለን።
ይኹን’ምበር ሓደ ሓደ ኣዘዝቲ ሰራዊትን ፖለቲካውና ሓለፍቲን ሱዳን ክህብዎ ኣብ ዝጸንሑ መግለጺታት፣ ሰራዊት ኤርትራ ናብቲ ምስ ኢትዮጵያን ሱዳንን ዘሰሓሕብ ከባቢታት ይጓረት ምህላዉ ኣመልኪቶም’ዮም።
ኣብ ኵናት ትግራይ ተሸሚሙ ዝርከብ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ካብ ሱዳን ንዝተፈወነሉ መጥቓዕቲ ክከላኸል ብዘይምኽእሉ፣ ሰራዊቱ ካብ ሰፊሕ ክፋላት ድሕሪ ምስሓቡን፣ ሓገዝ ሰራዊት ኤርትራ ሓቱቱ ክኸውን ከምዝኽእል’ውን ዝተፈላለዩ ወገናት ትንታነታቶም ክህቡ ጸኒሖም።
ንክልል ትግራይ ክቖጻጸርን፣ ዶባት ክሕሉን ዓቕሚ ስእኑ ከምዘሎ ዝንገረሉ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ንሓደ ሉኣላዊ ክልል፣ ንሰራዊት መንግስቲ ጎረቤት ሃገር ኣሕሊፊ ምሃቡ’ውን፣ ብዝተፈላለዩ ወገናት እታ ሃገር ይንቀፍ ኣሎ።
===================
Newer Postባንኪ ዓለም ኣብ ልዕሊ ሱዳን ዝጸንሐ ናይ ገንዘብ ዕዳ ከቃልሎ’ዩ
COMMENTS
WORDPRESS: 0


text:
ርክብ ምስ ተጋዳላይ ሓሚድ ሳልሕ
ርክብ ምስ ተጋዳላይ ሓሚድ ሳልሕ
ምኽትል መራሕ ሳልሰይቲ ክፍሊ ሰራዊት ሓርነት ኤርትራን ሓደ ካብቶም ቀዳሞት ሰልፈኛታቱን፣
ኣብቲ ሕጂ ዝነብረሉ ዘሎ መደበር ስደተኛ`ታት ሱዳን ፣ ምስኡ ኣብ ዝተገብረ ርኽክባት ፡ ብዛዕባ ኣብ ሰውራ ምስላፉን ፍሉይ ተሞክሮ ሳልሰይቲ ክፍሊ ሰራዊት ሓርነት ኤርትራን የዘንቱ ።
- ብዓብደላ ሓሰን
ቀዳማይ ክፋል
ሓጽር ታሪኽ ህወቱን ከመይነት ኣጀማመራ ቃልሱን ፡
ተጋዳላይ ሓምድ ሳልሕ ሱለይማን ብ 1928 ዓ.ም. ኣብ ግራራት ከባቢ ዓዲቀይሕ ተወሊዱ ። ህጻን ከሎ ናይ ቁርኣን ትምህርቲ ኣብ ትሕቲ ኣቡኡ ጀሚሩ ። ዓቅሚ ኣዳም ምስ ኣኸለ ናይ ቁርኣን ትምህርቱ ንምቅጻል ምስ ካልኣዩ ንባርካ ወሪዱ ሰለስተ ኣዋርሕ ዝኾውን ኣብ ዓድ ሸኽ ኣልኣሚን ከባቢ ከተማ ኣቁርዳት ነሩ ። ድሕሪኡ ተመሊሱ ክሳብ 1954 ኣብ ዓዱ ይነብር ነሩ ። ሓሚድ ኣብ ዓዱ ከሎ ከምቶም ኩሎም ደቂ ዓዱ ብህልውና ገዛእቲ እትዮጵያ ኣብ ኤርትራ ሕጉስ ከምዘይነበረ ይገልጽ ። ዓዱ ሓዲጉ ድማ ንሱዳን ኣምረሔ ። ፍቅሪ ሃገር ተሰምዕዎ ጸረ ህልውና ኢትዮጵያ ምቅላስ ዝብል ኣተሕሳሰባ ኣብ ሓንጎሉ ዝሓደረ ፣ ምስ ካልኦት ኣሕዋት ኣብ ሱዳን ምስ ተራኸበ ምዃኑ ይገልጽ ። ሓደ ካብኦም ስዉእ ዓብዱልካሪም ኣሕመድ ነሩ ፣ መጀመሪያ ኣብ ፖርትሱዳን ድሒሩ ድማ ኣብ ካርቱም ተራኽብና ይብል ። ንኩላህና ዘራኽበና ዝነበረ ነገር ድማ ኣብ ሃገርና ዘሎ ዘተሓሳስብ ሕማቅ ኩነታትን ጽልኢ ህልውና ኢትትዮጵያ ኣብ ሃገርናን ነሩ ። ገንዘብ ኣኪብና ካብ እትዮጵያ ( ትግራይ ) ብረት ብምግዛእ ንሃገርና ተመሊስና ኣንጻር እትዮጵያ ቃልሲ ክነካይድ ድማ ተሰማምምዕና ይብል ። ኣብዚ ጉዳይ ዝተሰማመዑ ሽድሽተ ነሮም፡
- ዓብዱልካሪም ኣሕመድ
- ኣደም ባሮለ ኢብራሂም
- ኣሕመድ ኢብራሂም ( ሳጓኡ ወዲ ከረን )
- ሳልሕ ሙሳ
- ኢብራሂም ሳልሕ
- ሓሚድ ሳልሕ ሱለይማን ።
ይኹን እምበር ብረት ንምግዛእ ዘኽእለና ገንዘብ ንምእካብ ስሌ ዘይካኣልና ሓሳብና ኣይተዓወተን ኢሉ ።
ስዉእ ስዒድ ሑሴን- 1975
ኣብ ከምዚ ዝኣምሰለ ኡነታት ከሎና ድማ ናጽነት ሱዳን ተኣዊጁ ። ካብታ ጉጅለና ዓብዱልካሪም ብቀጥታ ብ1956 ትምህርቲ ንምድላይ ንግብጺ ከይዱ ። ኣነ ድማ ብዙሕ ከይጸናሕኩ ስዒበዮ ብ1956 ትምህርቲ ኣብ ኣዝሃር ጀመርኩ ። ኣብዚ እዋን ገና ብዛዕባ ሃገርና ምሕሳብ ኣይተቋረጸን ነሩ ። ኣብኡ ምስቲ ቅድምና ዝጸነሔ ምንቅስቃስ ዝነበሮ ተማሃራይ ዝነበረ ስዉእ ስዒድ ሑሴን ተላሊና ነፍስና ብምስራዕ ብመሪሕነቱ ጉጅሌ ቆይማ ። ብጉዳይ ሃገርና ንመያየጥ ነርና ፣ ገንዘብ እውን ነዋጽእ ነርና ። ከምኡ እውን ኣብቲ እዋን ብዘይካኡ ካልኦት ተመሳሳሊ ምንቅስቃሳት ዝነበሮም ተማሃሮ ኣብ ካልእ ቦታታት ነሮም ። ካብኣቶም ሳይድ ኣሕመድ ሃሽም ፡ ሙሓመድ ሳልሕ ሑማድ ፡ ዑስማን ግላውድዮስ ወዘተ . እዮም ። እታ ጉጅሌና ድማ ኣባላታ ፡-
- ሱለይማን ሙሓመድ ኣሕመድ
- ኢብራሂም ኢድሪስ ( ብለናይ )
- ካራር ሹቡል
- ዓብዱልካሪም ኣሕመድ
- ሙሓመድ ዓሊ ማሕሙድ
- ዑመር ኣልሸኽ ( ኣብ ሊብያ ኣሎ )
- ሓሚድ ሳልሕ ሱለይማን ነርና ።
ድሕሪ ሓጽር ግዜ ብጾት ኣደም ሙሓመድ ዓሊ ኣክተን ፡ ሙሓመድ ስዒድ ዓንጣጣን ካልኦትን መጺኦም ፣ እዚ ቅድሚ ምምስራት ውድብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝነበረ እዋን እዩ ።
እንተ ብዛዕባ ምምስራት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን ካብቶም መጀመሪያ ዝቆሙ ጉጅሌታታ ምዃኑ ክገልጽ ከሎ ፡ ኣብቲ ምስ ስዉእ እድሪስ ሙሓመድ ኣደም ኣብ ጎቦ ምቅጣም ኣብ ካዚኖ ኢጣልያ ዝተገብረ ኣኼባ ከምዝተኻፈለ ይገልጽ ። ምምስራት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ምስ ተኣወጀ ድማ ኩላህና ብመሪሕነት ስዉእ ስዒድ ሑሴን ኣብቲ ዝተወልደ ውድብ ተጸምብርና ። ስዒድ ሑሰን ድማ ሓደ ካብቶም መስረቲ ናይዚ ውድብ ነሩ ። እቲ ንእክቦ ዝነበርና ገንዘብ ድማ ነዚ ውድብ ኣረክብናዮ ይብል ።
ስዉእ ስዒድ ሑሰን መራሕ ሰውራ ሓሚድ እድሪስ ዓዋተ ምስ ተሰወኤ ብ1962 ንሜዳ ወጺኡ ። መሪሕነት ውድብ ፣ ሰውራ ምሁራት ስሌ ዘድልዩዋ ሜዳ ንሙውጻእ ተዳለዉ ይብሉና ነሮም ። ከምቲ ስዉእ ስዒድ ሑሴን ዝብለና ዝነበረ ድማ መሪሕነት ውድብ ወታሃደራዊ ትምህርቲ ንሙውሳድ ሱሪያ ክንኸይድ መዲባ ። እዚ ድማ ብ1963 ነሩ ኣነ ሓደ ካብኦም ነረ ። እዛ ንመጀመሪያ ግዜ ኣብ ወጻኢ ወታሃደራዊ ትምህርቲ ንሙውሳድ ዝተላእኸት ቀዳመይቲ ዙሪያ ካብ ተማሃሮ ናይ ምስሪ ነዞም ዝስዕቡ ዘጠቃለለት ነራ ፡-
- ሙሓመድ ዓሊ ዑማሮ
- ዓብዱልካሪም ኣሕመድ
- ራማዳን ሙሓመድ ኑር
- ሓሚድ ኣሕመድ
- ሓሚድ ሳልሕ ሱለይማን
- ሙሓመድ ዓሊ እድሪስ
- እብራሂም ሙሓመድ ኖር
- ዓብደላ ኣዱማይ
- ማሕሙድ እድሪስ
ኣካል ናይዚ ዙሪያ ዝኾኑ ካብ ሱዑዲያ ዝተበገሱ ድማ ዓሰርተ ነሮም ንሳቶም ድማ ፡-
- ሙሓመድ ስዒድ ሻምሲ
- ዓብዱልዋሃብ ፉትዊ
- ስዒድ ባረ
- ዓብደላ ድጌ
- ሙሓመድ ኣሕመድ ( ጋርዳማ )
- ሙሓመድ ሓጂ
- ሳልሕ ሙሓመድ ስዒድ ( ኣርዋሓትየ )
- ዑስማን ሓራክ
- ዓብዱ ጅመል
- ሙሓመድ ባኺት ( ብሕማም ምኽንያት ካብዛ ዙሪያ ዝቦኾረ) እዮም።
ንሽዱሽተ ወርሒ ዝኣክል ናይ ደባይ ተዋጋእቲ ወታሃደራዊ ትምህርቲ ተዋሂቡና ። ኣብዚ ብርቱዕን ዝተደራረበ ወታሃደራዊ ትምህርቲ ክልተ ብጾት ፡ ሙሓመድ ሓጅን ዑስማን ሓራክን ተወጊኦሙና ። ትምህርትና ምስ ጨረሽና ነፍስ ወከፍና ብመንግስቲ ሱሪያ ፣ ሓደ ብሬት ክላሽንኮፍ ምስ ሙሉእ ዕጥቁን ወተሃደራዊ ክዳንን ተዋሂቡና ። እዚ ብሬት እቲ ንመጀመሪያ ንሜዳ ዝኣተወ ብሬት ክላሽን እዩ ነሩ ።
ካብ ሱሪያ ድማ ብጂዳ (ስዑዲ ዓረብያ ) ቀይሕ ባሕሪ ሰጊርና ኣብ ሓደ መራኽብ ዘዕርፋሉ ገምገም ባሕሪ ( ማርሳ ) ድሕሪ ምብጻሕና ፖርትሱዳን ኣቲና ካብኡ ከሰላ ፣ ካብ ከሰላ ድማ ንሜዳ ኣቲና ። ብዝሕና 16 ነሩ ፣ ካብቲ ንሰውራ ኤርትራ ይድግፍ ዘይነበረ ስርዓት ዓቡድ ብምፍራህ ድማ ኣብ ዝተፈላለየ ገዛውቲ ፋሕ ኣቢሎምና ንሕባእ ነርና ። ካብቲ ዝተማላእናዮ ብሬት ድማ ከሰላ 4 ክላሽንኮፍን 2 ብሬናት ዲክታሪዮፍን ሽጓጉጥን ናይ ኢድ ቦምባታትን ጥራሕ በጺሑ ። ነዚ ንብረት ንምጉዓዝ ሓላፍነት ተሰኪሞም ዝንቀሳቀሱ ዝነበሩ ተጋደልቲ ስዉእ ኣልሓሳን ኣቡባካርን ሙሓመድ ኣደም ኣሚርን ከም ዝነበሩ ይዝክር ። ነዚ ዕማም ንምስላጥ ድማ ዝተፈላለየ ብልሕታት ብምምሃዝ ነዚ ብሬት ኣብ ውሽጡ ንምሕባእ ክብሉ ፣ ሙሉእ ኣቁሑት ናይ ሓደ ገዛ ኣብ ሎሪ ጽዒኖም የግዕዙዎ ነሮም ። ብሬት ብታክሲ ክጓዓዝ ከሎ ብስርዓት ሱዳን ተፈሊጡ 4 ክላሽንኮፍ ከም ዝተታሕዘ ድማ ይዝክር ። ድሕሪኡ ንሕና ነቲ ብሰላም ንከሰላ ዝበጸሔ ብሬት ተሰክምና ንሜዳ ኣቲና ።
ስዉእ ኣሕመድ ፋራስ
ካብ ስዉእ ዑስማን ሳልሕ ሳቤ ናብ ሓደ ካብቶም ንጡፋት ተጋደልቲ ውሽጢ ምጽዋዕ ፣ ስዉእ ኣሕመድ ፋርስ ዝበጽሕ ናይ ስራሕ መልእኽቲ ተማልኤ ነረ ። ሜዳ ምስ በጻሕና ድማ ብቀጥታ ስዉእ ጣህር ሳልምን ስዉእ ዑስማን ኣደምን ረኺቦሙኒ ኣብ ጉዕዞይ ምስ ኣገደስቲ ባእታታት ኣብ ውሽጢ ተራኽበ ኣብ ሰራዊት ሓርነት ንክጸንበሩ ክነግሮም መምረሒ ሂቦሙኒ ። እቶም ባእታታት ድማ ግራዝማች ዓሊ ሹምን ኻሊፋ ሙሓመድ ( ኣባስበርን ) ዓብደላ ባሮለን ነሮም ። እዞም ሰባት ቀንዲ ካብቶም ብኣርባዓታት ኣንጻር ናይቶም ኣብ ልዕሊ ንናጽነት ኤርትራ ዝድግፉ ኤርትራዊያን ዜጋታት ሃሰያታት ዘውርዱ ዝነብሩ፣ ኢትዮጵያ ተንቀሳቅሶም ዝነበረት ናይ ሽበራ ባእታታት ተላዒሎም ንህዝቢ ዝከላኸሉ ዝነበሩ ዉሩያት ባእታታት እዮም ። ኣነ ነታ ናይ ስዉእ ኣሕመድ ፋራስ መልእኽቲ ሕዘ ንከተማ ኣቁርዳት ኣቲየ ። ኣባላት ውድብና ኣብ ኣቁርዳት ምእንቲ ድሕነት፣ ነዛ መልእኽቲ ተቀብሎም ባዕሎም ክሳብ ኣስመራ ኣብጽሖሙለይ ኣነ ድማ ካብ ኣስመራ ንምጽዋዕ ናብ ስዉእ ኣሕመድ ፋራስ ኣብጽሔያ ። ኣብኡ ምስ በጻሕኩ ዓሶ ሓሚመ ኣብ ገዛኡ እንዳተሓከምኩ ሶሙን ዝኾውን ጸኒሔ ። ስዉእ ኣሕመድ ፋራስ ተባዕ ንጡፍ ብርቱዕ ተቃላሳይ እዩ ነሩ ። ካብኡ ንኢራፋሎ ገጸይ ከይደ ኣብኡ ምስ በጻሕኩ ሓድሽ ሰብ እዩ ብማለት ፣ ዝኾነ መንነተይ ዘረጋግጽ ሰነዳት እውን ስሌ ዘይነበረኒ ብሰለይቲ ተጠርጥረ ተታሓዝኩ ። ካብኡ ድማ ንምጽዋዕ ኣሕልፎሙኒ ኣብኡ ሓደ ካብቶም ዉሩያት ኣባላት ጀብሃ ዝነበረ ኣቦና ሙሓመድ ሳልሕ ሓጅ ሑሴን ሰላማዊ ሰብ ምዃነይ ተዋሒሶሙኒ ወጽኤ ።
ድሕሪዚ እቲ ብስዉእ ጣህር ሳልምን ዑስማን ኣደምን ዝተዋሃበኒ ዕማም ንምስላጥ ተንቀሳቀስኩ ። ምስ ስዉእ ኻሊፋ ኣባስበር ድማ ተራኽበ እቲ መልእኽቲ ሓበርኩዎ ንሱ ድማ ፡ ኣነ ሓሳባታይ ካብዚ ከይደ ንውልቀይ ብረት ኣብኡ ክስከም ዘይኮነስ ፣ ካብዚ ብጾትን ብረትን ሕዘ ክኸይድ እዩ ሓሳበይ ኢሉ ገሊጹለይ ። ከምቲ ዝተማባጸዖ ድማ ኣርባዕተ ርእሱ ፣ ኣብቲ እዋን ምስታ ኣብ ኣከለጉዛይ ዝበጸሔት ብተጋዳላይ ኣደም ዓሊ እትምራሕ ናይ ሓራካ ( ምንቅስቃስ ሓርነት ኤርትራ) ጉጅሌ ፣ ኣብ ሳሕል ዒላ ጻዕዳ ብ1965 ብጾቶም ብጀብሃ ከምዝተሃርሙ ምስ ፈለጡ ካብ ኣከለጉዛይ ንሳሕል ይምለሱ ስሌ ዝነበሩ ፣ መገዲ ኣራኽቡዎም ፣ምስ ብጾቱ ንሳሕል ተበጊሱ ፣ ካብኡ ንባርካ ናብቶም ቀዳሞት ተጋደልቲ ጀብሃ ተሓዊሱ።
ምስ ግራዝማች ዓሊ ሹምን ዓብደላ ባሮለን ምርኻብ ብዘገድስ ድማ ፣ ገለ ተገደስቲ እዞም ሰባት ብሰለይቲ ናይ እትዮጵያ ምክትታል ይግበረሎም ስሌ ዘሎ እንተዘይቀረብካዮም ይሓይሽ ዝብል ምኽሪ ስሌ ዝሃቡኒ ኣይተራኸብኩዎምን ይብል ። ስዉእ ግራዝማች ዓሊ ሹም ድማ ድሒሩ ራብዓይቲ ክፍሊ ኣብቲ ቦታታት ዝበጻሓትሉ እዋን ኣብኣ ተጸምብሩ ። እንተ ዓብደላ ባሮለ ኣብ ጀብሃ ኣይተሰለፈን ።
ይቅጽል
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10407


text:
ሰበስልጣን ሱማሊያ ሓላፊ ስለያ ኣል-ሸባብ ዝነበረ ዘካሪያ ኢስማዒል ኣሕመድ ሀርሲ ኢዱ ምሃቡ ካልኦት እውን ኣሰሩ ክስዕቡ ጨዊዖም።ካብ ላዕለዎት ሸውዓተ መራሕቲ ኣል-ሸባብ ሓደ ዝነበረ ዛኪ ብዝብል ዝፍለጥ ዘካሪያ ንጎነፃዊ ኣገባብ ቃልሲ ኣል-ሽበባ ብምኹናን ኣባላት ኣል-ሸባብ ዕላምኦም ብሰላማዊ መንገዲ ንኸሰጉሙ ፀዊዑ’ሎ።
ምስ ኣል-ቃይዳ ምትእስሳር ናይ ዘለዎ ኣል-ሸባብ ሓላፊ ሰለያ ዝነበረ ዘካሪያ ኣብ ዘለዎ ንዝሓበረ 3 ሚሊዮን ዶላር ሽልማት ዘውህብ እዩ ነይሩ።ንሱ ኣብ ከተማ ሞቓድሾ ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃቦ መግለፂ ድሕሪ ደጊም ኣባል ኣል-ሸባብ ኣይኮንኩን ኩሎም ግጭታት ብዕርቂ ክፍታሕ ኣለዎ ኢሉ።
መንግስቲ ሱማሊያ ኣባል ጉጅለ ሽበራ ንዝኾነ ጎነፅ ብምኹናን ኢዱ ንዝሃበ ኣባል ጉጅለ ሽበራ ምሕረት ከምዝህብን ምስ ሕብረተሰብ ክፅንበሩ እውን ከምዝሰርሕን ምንስቴር ሓበሬታ ሱማሊያ ሙስታ ዱሁሎው ገሊፆም።
‘’ፌደራላዊ መንግስቲ ሱማሊያ ጌግኦም ፈሊጦም ዓመፅ ንዘውግዙን ኣባላት ኣል-ሸባብ ምስ ሕብረተሰብ ሱማሊያ ናይ ምፅንባር ዕድል ክህልዎምን ደሕንነቶም ክሕሎን ብተደጋጋሚ ቃል ሂቡ እዩ’’ምስ በሉ ‘’ከም ዛኪ ኣፈላላያትና ብሰለማዊ መንገዲ ክንፈትሖ ንኽእል ኢና’’ኢሎም።
ሓሳን ዳሂር ኣወይን ካሊእ ላዕለዋይ ኣዛዚ ሰይድ ኣታምን ኢዶም ካብዝህቡ ዛኪ ዳሕረዋይ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን ኣል-ሸባብ ኢዩ።
ላዕለዋይ መራሒ ኣል-ሸባብ ኣብዲ ጎዳኔ ብናይ ዩናይትድ ስቴትስ ሰብ ኣልቦ ነፋሪት ኣብ መስከረም 2013 ኣ/ፈ ተቐቲሉ።ካብኡ ጀሚሩ መሪሕነት ኣል-ሸባብ ተኸፋፊሎም እዮም ፀኒሖም እዮም።ግን ኣል-ሸባብ ንመንግስቲ ሱማሊያ ፈታኒ ዝኾነ ብርቱዕ ተዋጋኢ ኮይኑ ቀፂሉ’ሎ።


text:
ዓመታዊ፡ ብኣሽሓት ዝቝጸሩ ሰባት፡ ብሰንኪ ኲናት፡ ብረታዊ ግጭት፡ ባህርያዊ ሓደጋ ወይ ስደት ደሃይ ሓድሕዶም ይስእኑ። ብመሰረት ዓለም-ለኻዊ ሰብኣዊ ሕጊ፡ ነፍሲወከፍ ሰብ ብዛዕባ ናይ ዝዀነ ይኹን ደሃይ ዘጥፍአ ቤተ-ሰቡ ሃለዋታዊ ሓበሬታ ንኽረክብ መሰል ኣለዎ።
ኣገልግሎት 'Restoring Family Links' (ዳግመ-ምምላስ ርክባት ስድራ-ቤታት) ብማሕበር ቀይሕ መስቀል ፍላንደርስ ናይ ቢልጅዩም ዝወሃብ ኣገልግሎት ኰይኑ፡ ደሃይ ንዘጥፍኡ ኣባላት ቤተ-ሰብኩም ንምርካብ ኰነ ምስ ኣባላት ስድራ-ቤትኩም ዳግማይ ርክብ ንምምስራት ኣብ እትገብርዎ ጻዕሪ ሓገዝ ይገብር። ምስ ዓለም-ለኻዊ ኮሚቴ ቀይሕ መስቀል (ICRC) ከምኡ’ውን ኣብ መላእ ዓለም ምስ ዝርከባ ማሕበራት ቀይሕ መስቀልን ቀይሕ ወርሕን ብምትሕብባር ንሰርሕ። እዘን ትካላት እዚኣተን፡ ካብ መላእ ዓለም ደሃይ ናይ ዝጠፍኡ ሰባት ንምርካብ ዘኽእለን ነናይ ገዛእ-ርእሰን ፍሉይ ተልእኾኣዊ ዕማምን ርክባዊ መርበብን ኣለወን።
ብዘይካ’ዚ፡ Restoring Family Links ንዅላቶም ግዱሳትን ፍሉያት ጕዳያት ንዝከታተሉን ሰባት ዝኸውን ን ሕጋዊ መምርሒ ዳግመ-ምርኻብ ስድራ-ቤታት ናይ ቤልጅዩም ዝምልከት ሓበሬታ የቕርብ።
Restoring Family Links ብዘይ ዝዀነ ይኹን ክፍሊት ዝወሃብ ኣገልግሎት ኰይኑ፡ ምስ ካልኦት ማሕበራት ቀይሕ መስቀልን ቀይሕ ወርሕን ከምኡ’ውን ኣብ ዞባታት ኲናት ምስ ዝነጥፉ ፍሉያት ልኡኻት ብምትሕብባር እንሰርሓሉ እዩ። ውልቃዊ ሃለዋትን ባህላዊ ኣተራጕማን ናይ ዝምልከቶ ውልቀ-ሰብ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ኵላቶም ዝቐርቡ ጠለባት ከም ምስጢራት እዮም ዝረኣዩ። ትካል ቀይሕ መስቀል ካብ ዝምልከቶ ውልቀ-ሰብ ኣቐዲሙ ንጹር ፍቓድ ክሳብ ዘይረኸበ፡ ንውልቃዊ ሓበሬታ ምስ ሳልሳይ ኣካል ብፍጹም ኣይካፈሎን እዩ።
Restoring Family Links ኣብ’ዞም ቀጺሎም ዝጥቀሱ መዳያት ይሕግዘኩም፦


text:
ዓውደ ክትዕ ስቶክሆልም ABF መስርሕ ሰላም ኢትዮ-ኤርትራ ማዕረ ክንደይ ርጉጽን ርጉእን እዩ!
ዓውደ ክትዕ ስቶክሆልም ABF
መስርሕ ሰላም ኢትዮ-ኤርትራ ማዕረ ክንደይ ርጉጽን ርጉእን እዩ!
እዚ ኣርእስቲ እዋናውን፡ ኣገዳሲ ሕጋውነት ዘለዎ ሕቶ ህዝብን ሃገርን’ዩ። ማሕበር ሽወደን-ኣፍሪቃውያን ኣብ ስቶክሆልም ነዚ ጉዳይ መስርሕ ሰላም ህዝቢ ክፈልጥ ክርዳእን ንምግባር ዝተኻየደ ዓወዲ ዘተ እዩ።
ኣብ’ዚ ዓወደ ዘተን ክትዕን ከኣ በዚ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ ኣርእስቲ ጽሑፍ ዘቅረቡ ዝቀረቡ እዞም ዝስዕቡ ነበሩ።
ኣቶ ቡ የውሃንሶን ኣምባሳድር ሽወደን ኣብ ኬንያ
ኣቶ ሙሴ ኤፍረም ናይ ሕጊ ምሁር
ኣቶ መስፍን ምሁር ፖሊቲካል ሳይንስ
ወ/ት ክሪስትና ሓላፊት ወጻኢ ጉዳያት ቀርኒ ኣፍሪቃ ሃገር ሽወደን
ኣላዪ መድረኽ ኣቶ ጉናር
እዚ ኣገዳስን ዓብይ ኣርእስትን፡ ኣብ ኣርባዕተ ሰብ ሞያን ዝተፈላልየ መርኣያ መስርሕ ሰላም ዘለዎ ሓሳባት ሒዝም ዝቀረቡ ምስ’ቲ ዝነበረ ገደብ ግዜ ኣዝዩ ሓጺር ብምንባሩ እቲ ቀንዲ ጉዳያት ከይተላዕለ ተዛዚሙ። እቶም ብመጽናዕቲ ጽሑፍ ዘቅረቡ ኣካላት ላህመታዊ ዝኾነ ሓሳባት ከም መበገሲ ዘቅረብዎ’ኳ እንተነበረ፡ ሓሓሊፉ ነቲ ርጉጽን ርጉእን መስርሕ ሰላም ክዕወትን ክዕንቀፍን ዝኽእል ተርእዮን ተርኽቦታትን ኣገዳሲ ሕቶ ኣልዒሎም። ብመሰረቱ ግን ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ብጉዳይ መስርሕ ሰላም ኢትዮ-ኤርትራ ካብ’ቶም ብቀረባ ዝምልከቶም ኣህዛብ ወጻኢ ህዝቢ ከተማ ስቶክሆልም ክፈልጦ ዝተግብረ ተበግሶታት ኣዝዩ ጠቃምን ኣገዳስን ምንባሩ’ዩ።
ኣዳለውቲ ኣኼባ ልዕሊ ዝተጸብይዎ ተሳታፊ ብምምጽኡ ከይተገረሙ ኣይተረፉን። ብቁጽሪ ከኣ መብዛእትኦም ሽወደናውያን ካልኦት ግዱሳት ምንባሮም፡ ብርክት ዝበሉ ኤርትራውያን’ውን ተሳቲፎም።
ተሳተፍቲ ዘቅረብዎ መሰረታዊ ሕቶታት መስርሕ ሰላም ኣብ’ዚ ዓውደ ክትዕ ከም ዘይተላዕለ ኣመልኪቶም ብሕቶን ርእይቶን ሓሳባቶም ገሊጾም።
ኣብ’ዚ ቀረባ ግዜ እቲ ብቋንቋ ሽወደንን ብእንግሊዝኛን ዝቀረበ ዓወደ ክትዕ ብሙሉእ ብመንገዲ Tv Sened ንሰማዕቲ ክመሓላልፍ’ዩ።
ዜናን ሓበሬታን ውሓዲለ
24 ጥሪ 2020