text:
Radio Erena: 10 April 2020
ኤርትራ፣ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ንምቁጽጻር ኣብ ዝተኣወጀ ናይ ውሸባ እዋን፣ ንኣሽቱ ናይ ውልቂ ትካላት፣ ንሰራሕተኛታተን ምሉእ ደሞዝ ክኸፍላ ዓቕሚ ከምዘይብለን የማርራ ምህላወን ምንጭታት ኤረና ሓቢሮም።
ብፍላይ ከም ካፈታት፣ ኣብያተ መግብን መስተን ዝኣመሰላ ትካላት፣ ኣታዊ ኣብ ዘይረኽባሉ ናይ ውሸባ እዋን፣ ኣብ ትሕቲአን ንዝጸንሑ ሰራሕተኛታት ምሉእ ደሞዞም ክኸፍላ ዘገድድ ኣዋጅ መንግስቲ ብምቅዋም ካብ ፈለምኡ ከዕዘምዝማ ምጽንሐን እቶም ምንጭታት ጠቒሶም።
ከም ፈረንሳ ኣብ ዝኣመሰላ ሃገራት፣ ብሰንኪ ኣዋጅ ውሸባ ንዝተዓጽዋ ንኣሽቱ ትካላት፣ ሰራሕተኛታትን ምሉእ ደሞዞም ካብ መንግስቲ ክኽፈሉን፣ እተን ትካላት ድማ ከፊላዊ ሕድገት ግብሪ መንግስቲ ክግበረለን፣ ኣብ ርእሲኡ፣ ኣብ ዝተዓጽዋሉ እዋን፣ ናይ ክራይ ገዛ፣ ኤለኢክትሪክን ማይን ናጻ ክኾናን መከሓሓሲ’ውን ክኸፍለንን ዝብል’ዩ።
ብኣንጻር እዚ፣ መንግስቲ ኤርትራ፣ መምርሑ ቁጽሪ 6 ካብ ሚኒስትሪ ጥዕና ኢሉ ብ30 መጋቢት ኣብ ዘውጽኦ ኣዋጅ፣ ከም ባራት፣ ኣብያተ መግቢን ካፌታትን ዝኣመሰላ ትካላት፣ ን14 መዓልቲ ክዕጸዋን፣ ሰራሕተኛታተን ድማ በዘን ትካላት እናተኸፍሉ ክጸንሑን ዘመልክት’ዩ።
እቲ ኣዋጅ ፣ ኣብ መንጎ’ተን ተዓጽየን ዝርከባ ንኣሽቱ ትካላትን ሰራሕተኛታተን ምፍሕፋሕ ዝፈጥር’ዩ።
ብፍላይ ገሊኤን ትካላት፣ ኣይኮነን ዶ ኣብ ዝተዓጽዋሉ ናይ ውሸባ እዋን፣ ኣብቲ ካልእ ግዜ’ውን ሰራሕተኛታትን ክሳብ ምኽፋል ክጽገማ ምጽንሐን እቶም ነዚ ሓበሬታ ዝልኣኹ ምንጭታት የረድኡ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ንዜጋታት ኣዋጃት ከተግብሩ ምግዳድ ደኣ’ምበር፣ ነባሪ ፍታሕ ንምንዳይ ዝሕግዝን ውሕስነት ዘለዎ ኣማራጺታትን ዝኽተል ዘቤታዊ ፖሊሲ ከምዘይብሉ ይፍለጥ።
============


c: text/html

text:
ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ አዲስ- አበባ ልዕሊ 4.5 ሽሕ ዝግመት ጆንሶንን ጆንሶንን ዝብሃል ሓንሳብ ዝውሰድ ክታበት ኮቪድ-19 ንሚኒስትሪ ጥዕና ኢትዮጵያ ከም ዝረከበ ኣብ ዝዘርግሖ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣፍሊጡ። እቲ ናይ ምርኽኻብ ስነ-ስርዓት ኣብ መንጎ ኣምባሳድር ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ጊታ ፓሲን ስቴትን ሚኒስተር ጥዕና ሰሃረላ ዓብዱላሂን፡ ኣብ ኣብ ማእከል ጥዕና ጃልመዳ’ዩ ተፈጺሙ።
ብዘይካ’ቲ ድሮ ኣትዩ ዘሎ መጠን ክታበት ኣስታት ፍርቂ ሚልዮን ጆንሶንን ጆንሶን ሎሚ ኣብ ኢትዮጵያ ክኣቱ’ውን ትጽቢት ይግበር።
እቲ ሓገዝ ኣካል’ቲ ምምሕዳር ፕረዚደንት ባይደን-ሃሪስ ብመገዲ ኮቫክስ ዝገብሩዎ ዘለዉ ናይ ምብጻሕ ስራሕ ምዃኑ እቲ መግለጺ ይሕብር።
ኣብቲ ናይ ምርኽኻብ ስነ-ስርዓት ዝተረኽባ ኣምባሳድር ፓሲ፡ ምስዚ ናይ ሎሚ ሓገዝ ክታበት፡ ኣመሪካ ንኢትዮጵያ ዝሓገዘቶ መጠን ክታበት ናብ 2.5 ሚልዮን ክድይብ እንከሎ፡ ኣካል’ቲ ኣብ መንጎ ክልተ መንግስታት ዘሎ ዝምድና ምዃኑ ጠቒሰን።
ለበዳ ኮቪድ ኣብ ዝጀመረሉ ንምክልኻሉ ኣብ ዝውዕል፡ ብወገን መንግስቲ ኣመሪካ፡ ንኢትዮጵያ 200 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ ተዋሂቡ ምንባሩ’ውን እቲ መግለጺ ይሕብር።
ኣብ መንጎ ሚኒስትሪ ጥዕና ኢትዮጵያን መንግስቲ ኣመሪካን፡ ንዕስራ ዓመት ኣብ ዘሎ ናይ ግዜ ሰሌዳ ናይ ኣርባዕተ ቢልዮን ሓገዝ ውዕል ከም ዘሎ እቲ ጋዜጣዊ መግለጺ ከመልክት እንከሎ፡ እዚ ናይ ሎሚ ሓገዝ’ውን ኣካሉ ምዃኑ ይሕብር።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Radio Erena: 04 October 2020
ኣብ መንጎ መንግስቲ ሱዳንን ተቓወምቲ ወገናትን፣ ስምምዕ ሰላም ተኸቲሙ።
ኣብቲ ትማሊ ቀዳም 3 ጥቂምቲ 2020፣ ኣብ ደቡብ ሱዳን ከተማ ጁባ፣ ዝተኸተመ ስምምዕ ሰላም፣ መራሕቲ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃን ካልኦት ዕዱማት ሰበ ስልጣንን ተረኺቦም።
ገለ ካብቶም ዝተረኽቡ ዕዱማት፣ ፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ዓብዱላሂ መሓመድ፣ ፕረዚደንት ጂቡቲ እስማዒል ዑመር ገለ፣ ፕረዚደንት ኢትዮጵያ፣ ወይዘሮ ሳህለ-ወርቂ ዘውደ፣ ፕረዚደንት ቻድ፣ እድሪስ ደቢ፣ ፕረዚደንት ደቡብ ሱዳን፣ ሳልቫኪር ሚያርዲት፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ግብጺ፣ ሙስጠፋ ማድቡለይ፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ቀጠር፣ መሓመድ ቢን ዓብደልራሕማን ኣልታኒ፣ ሚኒስተራት ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን፣ ወከልቲ ሕብረት ኤውሮጳ፣ ሕብረት ኣፍሪቃን ካልኦትን ‘ዮም።
ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ እትርከብን ጎረቤት ሱዳን ዝኾነትን፣ ኤርትራ፣ ኣብዚ ስምምዕ ናይ ምኽታም ኣጋጣሚ ኣይተረኽበን።
ኤርትራ፣ ኣብዚ፣ መሰጋገሪ መንግስቲ ሱዳንን ሓያሎ ተቓወምቲ ወገናትን ዝኸተምዎ ኣገዳሲ ስምምዕ፣ ዘይተሳተፈትሉ ምኽንያት ኣይተነጸረን።
ፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ዓብዱላሂ ፋርማጆ፣ ኣብዚ ኣብ ጁባ ዝተኸየደ ምኽታም ስምምዕ ሰላም ሱዳን ድሕሪ ምስታፉ፣ ሎሚ 4 ጥቅምቲ ናብ ኣስመራ ኣትዩ ኣሎ።
==============


text:
Radio Erena: 19 December 2018
ካብ ኢትዮጵያ፣ ክልል ትግራይ ዝጓረት ዘሎ ነዳዲ፣ ኣብ ኤርትራ ምርግጋእ ፈጢሩ ከምዘሎ ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ትግራይ ካብ ዝርከብ መዐደሊ ነቑጣታት፣ ብጀሪካናት ተተጻዒኑ ናብ ኤርትራ ዝኣቱ ዘሎ ነዳዲ፣ ነቲ ንሓያሎ ዓመታት ዝጸንሐ ስእነት ፈዊሱ ከምዘሎ’ዮም እቶም ምንጭታት ዝጠቕሱ።
ብኣንጻሩ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ዘይሕጋዊ መሸጣን ምክፍፋልን ነዳዲ፣ ኣብታ ሃገር ብፍላይ ድማ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዋሕዲ ኣስዒቡ ከምዘሎ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያን ነጋዶ፣ ብብዝሒ ናብ ኤርትራ ዝጓርትዎ ካብ ዘለዉ ነገራት ሓደ ነዳዲ ምዃኑ ዝጠቕሱ እቶም ምንጭታት፣ እቲ መስርሕ መሸጣ ዘይሕጋዊን ኮንትሮባንዳን ክነሱ ብክልቲኡ ወገን ዝቖጻጸር ኣካል ከምዘየለ ኣመልኪቶም።
እዚ ብዶባት ዝካየድ ዘሎ ፍኑይ ንግዳዊ ልውውጥ፣ ኣብ ልዕሊ ባጤራታት ክልትኤን ሃገራት፣ ናይ ዕዳጋ ሚዛን ኑ ዘይሓለወ ጽልዋታት ይፈጥር ከምዘሎ’ዩ ዝግለጽ።
ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ምኽፋቱ፣ ኣብ ኤርትራ ዋጋታቱ ሰማይ ዓሪጉ ወይ ጠቕሊሉ ተሳኢኑ ዝነበረ ከም ባኒ፣ ኣእካል፣ በርበረ፣ ሰሜንቶ፣ ዚንጎን ካልእ ነገራትን ዋጋታቱ ተረጋጊኡ ከምዘሎ ይፍለጥ።
ብሳላ ምኽፋት ዶብ ምስ ኢትዮጵያ ድሕሪ ዝተፈጥረ ምርግጋእ መሰረታውያን ሃለኽቲ ነገራት፣ ህዝቢ ነቲ ብብናይ ህግደፍ ዱኳናት ሕድሪ፣ ወርሓዊ ብኩፖን ዝረኽቦ ዝነበረ መቑነን ሸለል ክብሎ ጀሚሩ ከምዘሎን ንምርካቡ ዝካየድ ዝነበረ ሪጋ ኣብዚ እዋን’ዚ ከምዘየሎን እቶም ነዚ ሓበሬታ’ዚ ዝልኣኹ ምንጭታት ኣረዲኦም።
ንኣሳታት 20 ዓመታት ተዓጽዩ ዝጸንሐት ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ መስመራት ሰንዓፈ- ዓዲግራትን ቡሬ ዓሰብን ክኽፈት እንከሎ፣ ዓዲ ዃላ-ራማን ኦሞሓጀር-ሑመራን ግና ሕጂ’ውን ዕጹው’ዩ ዘሎ።
ስእሊ፣- ካብ ፌይስቡክ
====================


text:
Radio Erena: 20 January 2019
ኣባላት ሰራዊት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፣ ንዝመጽእ ኣርባዕተ ዓመታት ኣብ ማእቶት ክሳተፉ ምዃኖም ከምዝተሓበሮም ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ኣብቲ ኣብ በበይኑ እዋን ዝካየድ ዘሎ ኣኼባታት ሰራዊት፣ ብዘይዝኾነ ይኹን ወሰኽ ክፍሊትን፣ ናይ መነባብሮ ፍታሕን፣ ንዝቕጽል ኣርባዕተ ዓመታት ኣገልግሎት ክቕጽል ምዃዩ’ዩ ዝግለጽ ዘሎ።
ከምዝፍለጥ ድሕሪ ስምምዕ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ‘ሰላም እንተኾይኑ ነናብ መነባብሮና ክንፋኖ’ ዝብል ምዕዝምዛማት ካብ ኣባላት ሰራዊት ክስማዕ ጸኒሑ’ዩ።
ምንጭታትና ኣብ ዝለኣኹዎ ሓበሬታ ብተወሳኺ፣ ኣብ ክፍለ ሰራዊት 22 ከምኡ’ውን ሓይልታት ኮማንዶ ዝተመደባ ኣባላት መበል 30 ዙርያ ተዓለምቲ፣ ካብ ዝተመደባሉ ኣሃዱታት ሃዲመን ናብ ስድራቤተን ይዕቆባ ከምዘለዋ ገሊጾም።
እተን ኣብ ክሊ ዕድመ 18 ዝርከባ ሓደስቲ ደቀንስትዮ ካብ ኣሃዱታተን ዝሃድማሉ ዘለዋ ቀንዲ ምኽንያት፣ ኣብ ልዕሊ ደቀንስትዮ ብሓለፍተን ዝወርድ ዘሎ ጾታዊ ዓመጽ ዝተሓወሶ ግፍዕታት ብምርኣየን ምዃኑ ይግለጽ።
ኣዘዝቲ ሰራዊት ናይ’ዘን ኣሃዱታት ናብ ስድራቤት’ተን ሃዲመን ዘለዋ ኣባላት ኣብ ዝልእክዎ ዘለዉ ትእዛዝ፣ ወለዲ ደቆም ከረክቡ እንተዘይኮይኑ ክእሰሩ ምዃኖም የጠንቅቑ።
ኣቐድም ኣቢሉ ዓዲ ፈለስቲ ዝዓዳ ኣባል መበል 30 ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ ነቲ ካብ ሓለፍታ ዝወረዳ ግፍዒ ብምቅዋማ፣ ኣብ ጋሕቴላይ ኣብ ጸሓይ ብምእሳራ ብዝወረዳ ናይ ጥዕና ጸገም፣ ህይወታ ከምዝሰኣነት ምንጭታትና ብተወሳኺ የመልክቱ።


text:
ስልኪ ንዝዓጽፎ ልውይ-ልውይ ሳዕስዒት ንዝኽእሎ ጥውይ-ጥውይ
መድረኽ ምስግጋር ኣዚዩ ሕልኽልኽ ዝበለን ኣደናጋርን ምዃኑ ደጋጊመ ዝጸሓፍኩዎን ኣጋጣሚ ክርከብ ከሎ ክኣ ዝመደርኩሉን እኳ እንተዀነ፡ ኣብ ለውጢ ወሳኒ ተራ ስለዝጻወት ዳርጋ ኲልና ኣብ ደምበ ተቓውሞ እንርከብ ኣብኡ ከነተኲር ዘይስገር እዋናዊ ዕማም ኰይኑ’ሎ። “ኣንቲ መን ሽምኪ? ገመል! እንታይ ድኣ ነነይ ትብሊ? ኣመል!” ዝበሃል ኣዘራርባ ስለዘሎ፡ ኲላትና ኣኣመልናን ዘዝምባሌናን ከነዐውት ንቀዳደም ኣለና። ኲላትና ድማ ኣብ ጭንቀት ንርከብ (stress).
ብመኽንያት 20 ሰነ ሰማእታት ኤርትራ ዝተዋህበ መግለጺ ብደሞክራስዊ ግንባር ሓድነት (ደግሓኤ)
ዝኽረ ስውኣት
"....ስድራ ስውኣት ጋር (ጋር ነብሲ) ደቆም ክበልዑ ኣይኮኑን ተፈጢሮም...."
"....እዚ ህዝቢ፡ ሰንበት ሰንበት ኣብ ገዝኡ ኬድና በጊዕ ክንሓርደሉ ድዩ ደልዩ?...."
እዘን ክልተ ብሂል ካብተን ገለ "ወርቓዊ ቃላት” ኢሰያስ አፈወርቂ ኣብ ዝተፋላለዩ አጋጣምታት ዝተዛረበን'የን።
ኤርትራዊት ስድራ ቤት ኣሽንኳይዶ ጋር ደቓ ክበልዕሲ፡ መስዋእቶም ዝምለስ እንተ ዝኸውን፡ እታ ዝደኸየት ስድራ’ውን ዝኽፈለት ከፊላ፡ ውላዳ ንምድሓን ከም እትብጆ ዘጣራጥር ኣይኮነን። ብተወሳኺ ህዝብ
Weiterlesen: ብመኽንያት 20 ሰነ ሰማእታት ኤርትራ ዝተዋህበ መግለጺ ብደሞክራስዊ ግንባር ሓድነት (ደግሓኤ)
ህጹጽ ጻዊዒት ንመንግስታት ዓለምና ንሂወት ሰላማዊ ህዝቢ ትግራይ ንምድሓም!!! ሰማእታትና፣ ወርሒ ሰኔ ጥራይ ዘይኮነ ሙሉእ ዓመት ይዘከሩ!!!
ዲሞክራስያዊ ዉድብ ብሄረ ብሌን ኤርትራ
እዚ ወርሒ እዚ ሰማእታትና ንዝክረሉ ወርሒ’ዩ። ኣብ’ዚ ናይ ሎሚ ዘመን ዝኽርና ግን ንህዝቢ ትግራይ ቐዳምነት ክንህቦ ወሲና። ሰማእታትና ኣዕኑድ ታሪኽና፣ ባና ጽባሕ ናጽነትና፣ ክብርናን ኩርዓትናን ኣብ ዓመት ሓንሳብ ዘይኮነ መዓልታዊ ሕድሪ ናቶም እናፈጸምና’ና ክንዝክሮም’ዩ ዝግባኣና። ህዝቢ ኤርትራ ኣዋርቕ ደቑ ‘’ዓወት ንሓፋሽ’’ እናበሉ
Weiterlesen: ህጹጽ ጻዊዒት ንመንግስታት ዓለምና ንሂወት ሰላማዊ ህዝቢ ትግራይ ንምድሓም!!! ሰማእታትና፣ ወርሒ ሰኔ ጥራይ ዘይኮነ ሙሉእ ዓመት ይዘከሩ!!!
ማሕበራዊ ፍጮ ብገንዘብ ይቋመሩ፡ ናይ ፖለቲካ ፍጮ ብህይወት ሰብ ይቋመሩ
ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ግጭት ዘይፍለዮ ዞባ ምዃኑ ብዙሓት ዝሰማምዕሉ’ዩ። ጠንቂ ናይ’ቲ ግርጭት ከኣ፡ ሓቚፍዎ ዘሎ ዕቁር ባህሪያዊ ጸጋታት ዘይኮነ፡ ዘለዎ ጂኦግራፊካዊ ዓለማዊ ኣገዳነት ምዃኑ፡ ብዙሓት ምሁራት ብመርተዖ ኣደጊፎም የረድኡ። ብጂኦግራፊካዊ ኣቀማምጣኡ ዝግደሱ ድማ ካብ’ቶም ዋናታት ናይ’ቲ ዞባ ዝኾኑ ህዝብታትን መንግስታትን ወጻኢ፡ ፍልጠት፣ ገንዘብ፣ ሃይማኖት፣ ፖለቲካ፣ ቴክኖሎጂ ሒዞም ካብ ርሑቕ ዝመጽኡ፡ ብልዕልና ግዝኣተ ሕጊ፡ ስርዓተ ደሞክራስያዊ ምሕደራ፡ ክብረት መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰል ብዙሕ ዝብሉን ዝመጻደቑን ሰብ ፍሉይ ረብሓ’ዮም።
ንኢሳያስ ካብ ሰንዓፈ ጅማ ኢትዮጵያ ትቐርብ፡ ካብ ድሕነትን ምዕባለን ህዝቢ ኤርትራ፡ ድሕነትን ምዕባለን ህዝቢ ኢትዮጵያ ፍሳሃ ዎ ደስታ ይህቦ፡
ኢሳያስ ብሕጋዊ ዓይኒ መራሒ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ኣይኮነን። ባህሪኡ’ውን ምስ ባህሪ ህዝቢ ኤርትራ ኣይቃዶን። ብፖለቲካዊ መዳይ ህዝባዊ ኣረኣእያ የብሉን። ከምኡ ምዃኑ ፋሽሽታዊ ተግባሩ ምስክር’ዩ። ንስሙ ናይ ነጻነትን ሓርነትን ተጋደላይ’ዩ። ናይ ነጻነትን ሓርነትን ተጋዳላይ ህዝቢ ከኽብር፡ ንስለ ህዝቢ ብዙሕ ውልቃዊ ባህግታቱ ብጸጋ ክኸፍል’ዩ ትጽቢት ዝግበር። ኢሳያስ ግን፡ ስለ ድሕነት፡ ክብረትን ምዕባለን ህዝቢ ኤርትራ ዝሓስብ ኣእምሮ፡ ዝስከፍ ሞራል ኣይነበሮን። ሕጂ’ውን የብሉን። ብናይ ታሪኽ ኣጋጣሚ ግን ጎሮሮ ፖለቲካ ኤርትራ ዓትዒቱ፡ ምስትንፋስ ህዝቢ ዓጽዩ ዘጨንቕ ዘሎ ንሱ’ዩ። ጎሮሮ ፖለቲካ ሃገረ ኤርትራ ዓትዒቱ ብምሓዝ ክሻድን ዕድል ካብ ዝሃቦ ኣጋጣሚ ሓደ ድማ፡ ምስ ምውጋድ ስርዓት ደርግ ኣብ ዝበዝሕ ህዝቢ ኤርትራ ተፈጢሩ ዝነበረ ሕጋዊ ውሕስነት ዘይተገብረሉ ንጹህ ፖለቲካዊ እፎይታ ዝፈጥሮ ምዝንጋዕ’ዩ።
Weiterlesen: ንኢሳያስ ካብ ሰንዓፈ ጅማ ኢትዮጵያ ትቐርብ፡ ካብ ድሕነትን ምዕባለን ህዝቢ ኤርትራ፡ ድሕነትን ምዕባለን ህዝቢ ኢትዮጵያ ፍሳሃ ዎ ደስታ ይህቦ፡
Weiterlesen: ንኢሳያስ ካብ ሰንዓፈ ጅማ ኢትዮጵያ ትቐርብ፡ ካብ ድሕነትን ምዕባለን ህዝቢ ኤርትራ፡ ድሕነትን ምዕባለን ህዝቢ ኢትዮጵያ ፍሳሃ ዎ ደስታ ይህቦ፡
ጉጅለ ህግደፍ ስለምንታይ’ዩ ኣብ ወርሒ ሰነን መስከረምን ዝገፍፍ?
ህግደፍ ብንቕሓት፡ ብእምነት፡ ብምርጫ ዜጋታት ዘይኮነ፡ መብዛሕቲኡ ኣገዲዱ ብግፋ ብራዕዲ ብዝኣከቦ ሓይሊ ሰብ ዝሓበጠ ስማዊ መንግስታዊ ጉጅለ’ዩ። እቶም ኣባላተይ ዝብሎም፡ ንሳቶም ድማ ውድብና መንግስትና ዝብልዎ መብዛሕቲኦም ምርጫ ኣልቦ ግዱዳት’ዮም። ንሱ ብሓቂ ኣባላተይ ዘብል፡ ንሳቶም ’ውን ውድብና መንግስትና ዘብል ናይ መትከል ናይ ፖለቲካዊ መስመር ዝምድና የብሎምን። ህግደፍ ብዘለዎ ዓመጻዊ ሓይሊ’ዩ ብመን ሓታቲ ኣለኒ ኣብ ክንዳኦም ዝዛረብ። ንሳቶም ፖለቲካዊ ነጻነት ዘይብሎም ዝሩዓት ክንሶም ፈሪሖም’ዮም መን ከማኻ ዝብልዎ። ቃል ኪዳኖም ኣብ እምነት ዘይኮነ ኣብ ሓይልን ፍርሕን ዝተመሰረተ’ዩ።
መልእኽቲ ንበሃማት ኣመለኽቲ ኢሳያስ፡-
ፖለቲካ ኤርትራ ኣብ ከመይ ዝበለ ኣሰካፊ ጥርዚ በጺሑ ከም ዘሎ፡ ንለባማትን ሓላፍነታውያንን ኤርትራውያን ብሩህ’ዩ። ንዓኻትኩም ንበሃማት ኣመለኽቲ ኢሳያስን ህግደፍን ግን ገና ኣይተሰቆረኩምን። ከም’ቲ “ብዘመነ ውቤ ዝጸመመ ውቤ ክብል ይነብር” ዝበሃል ምስላ፡ ብራዕዲ ድዩ ብምድንጋር ሓንሳብ ኢሳያስ ህግደፍ ዝብል ኣስማት ኣብ ኣእምሮኹም ከም ሓወልቲ ምስተቐርጸ፡ ፖለቲካዊ መግለጺ ብዘይብሉ ኢሳያስ መራሒና ህግደፍ መንግስትና ትብሉ ኣለኹም።
ንዘይትኣምነሉ ፖለቲካዊ ርእይቶ ምቅዋም መሰል’ዩ ኣብ ሓጺር ግዜ ንህግደፍ ስለ ዘይኣለይዎ ኢልካ ምኹናን ግን ፖለቲካዊ ድኽነት’ዩ።
ፖለቲካ ኤርትራ መበገሲኡን መደምደምታኡን ጠፊኡ ኣሎ። ብካልእ ኣዘራርባ መንገዲ ዓወትን ጥፍኣትን ወይ ህዝባውን ጸረ-ህዝብን ኣረኣእያታት ተደዋዊሱ ብዙሓት ንምፍላዩ ኣብ ዝተጸገምሉ ኩነታት ንርከብ ኣለና። ካብ መግለጺ ዝርገተ ፖለቲካ ኤርትራ ሓደ፡ ካብ ሚዛናዊ ተረድኦ ዘይብገስ ማለት፡ ንመን ሃሪሙ ንመን ከም ዘድሕን ኣበይ ከ የዕርፍ ዘይፍለጥ፡ ብይበሃል ኣሎ ይኸዱ ኣለው፡ ተለኪሙ ዝስዕብ ንሪኦን ንሰምዖን ዘለና ናይ ጣሕመሽመሽ ጉዕዞ’ዩ። ሰብኣውን ፖለቲካውን ሓልፍነት ብዝጎደሎ ኣገባብ፡ ብህንጡይነት ብኣጉል ጃህራ ኣብ ኣፍካ ዝመጽኣልካ ንዝሃረመ ይህረም ከም ዘለዎ ምድርጓሕ። ናይ ውልቀ ሰብ፣ ውድብ፣ ብሄር፣ ሃይማኖት፣ ስም ከየጥፍእ፡ ክብሪ ከይዳፋእ፡ ሕጊ ከይጥሕስ ዝብል ሓላፍነታዊ ስኽፍታ ብዘይብሉ ንበል ጥራሕ ንኺድ ጥራሕ። እንታይ ትብል ሓሳብ ከይተጸርበ፡ ናበይ ትኸይድ ናብ ዓወት ዘብጽሕ ኣንፈተ ፖለቲካ ከይተነጸረ፡ ብሓሳብ ከይተዋሰብካ ብኣካል ኣብ ሓደ ኣዳራሽ ምስተኣከብካ ሓደ ኢና። ካብ ኣዳራሽ ምስ ወጻእካ ብምዕቡል ስነ-ሓሳብ ዘይኮነ፡ ብፖለቲካዊ ድሕረት ምጽልላም ከም ቁም-ነገር ተታሒዙ ይስራሓሉ ኣሎ።
Weiterlesen: ንዘይትኣምነሉ ፖለቲካዊ ርእይቶ ምቅዋም መሰል’ዩ ኣብ ሓጺር ግዜ ንህግደፍ ስለ ዘይኣለይዎ ኢልካ ምኹናን ግን ፖለቲካዊ ድኽነት’ዩ።
Weiterlesen: ንዘይትኣምነሉ ፖለቲካዊ ርእይቶ ምቅዋም መሰል’ዩ ኣብ ሓጺር ግዜ ንህግደፍ ስለ ዘይኣለይዎ ኢልካ ምኹናን ግን ፖለቲካዊ ድኽነት’ዩ።


text:
ሎሚ እውን ቀንዲ ግሃስቲ ነፃነት ፕረስ ብውልቀ መላኺ ኪም ጆንግ እትምራሕ ሰሜን ኮርያ’ያ፣ንዝሓለፉ ሽዱሽተ ዓመታት ብኲናት ሕድ ሕድ ትሕመስ ዘላ ሶሪያን መራኸቢ ብዙሃን እታ ሃገር ምሉእ ብምሉእ ኮሚንስታዊ ፓርቲ ዝቆፃፀረላ ቻይናን እየን።
ኣብ ፍሪደም ሃውስ ዳይረክተር መፅናዕቲ ዝኾና ጀነፈር ደንሃም ኣብዚ ሕጂ እዋን ይርኣይ ዘሎ ሓደ ለውጢ ግን ከም ኣሜሪካ ኣብ ዝኣመሰላ ዴሞክራሲያዊያን ሃገራት ነፃነት ፕረስ እናቆልቆለ ምምፅኡ እዩ ይብላ ።
ብፍላይ ናይ ኣሜሪካ ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታትን ማዕኸናት ዜናን ዝፍንውዎ መጥቓዕቲ ብፍላይ ዝጠቀሳ ጀነፈር ደንሃም ስግኣት እንተሃለወ እውን ግን ኣብ ኣሜርካ ናይ ምዝራብ ነፃነት ከምዘሎ ቀፂሉ’ሎ ኢለን።
ንጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ዶብ ኣልቦ ጋዜጠኛታት ብወገኑ ፕረዝደንት ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታትን ማዕኸናት ዜናን ዝፍንውዎ ናይ ቃላት መጥቓዕትታት ኣብ ዙሪያ ዓለም ንዝርከቡ መለኽቲ ዘተባብዕ እዩ ይብል።
ፍሪደም ሃውስ ኣብ ፀብፃብ ፖለቲካዊ ጉዳያት ሓያል ሽፋን ሚዲያ ዝረኽበሉ፣ድሕነት ጋዜጠኛታት ዝተረጋገፀሉ፣መንግስቲ ኣብ ስራሓት ሚዲያ ኢዱ ዘየእትወሉ፣ብርቱዕ ናይ ሕግን ኢኮኖሚን ተፅዕኖን ዘይፍፀመሉን ካብ ሓፈሻዊ ህዝቢ ዓለም 13 ሚእታዊት ጥራሕ እዩ ይብል።
ከም ኢትዮጵያ፣ቱርኪን ቬኔዝዌላን ኣብ ዝኣመሰላ ሃገራት ሰበስልጣን ንሚዲያታት ንምንቅስቓሳት ተቓውሞ ንምጥቓዕ ተጠቒሞምሉ ይብል።
መራሕቲ ኢትዮጵያ ፀረ መንግስቲ ተቓውሞታት ስዒቡ ንዝኣወጅዎ ኣዋጅ ህፁፅ ግዜ ብምጥቃም ንኢንተርነትን ማሕበራዊ ሚዲያን ደሪቶምዎ፤ካብ ወፃኢ ሃገር ዝፍነው ክልተ ትካላት ቴሌቪዥን እውን ብኣሸባርነት ተመዲቦም ኣለው ይብል።
ካብ ሃገራት ትሕቲ ስሃራ ብበዝሒ ዝተኣስሩ ጋዜጠኛታት ኣብ ካልኣይ ደረጃ እትስራዕ ኢትዮጵያ ክሳብ ዝሓለፈ ወርሒ ታሕሳስ ኣብ ዝነበረ እዋን 16 ጋዜጠኛታት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከምርከቡ ፍሪደም ሃውስ ገሊፁ’ሎ።
ኣብ ኣፍሪካ ብዙሓት ጋዜጠኛታት ብምእሳር ንኢትዮጵያ ትመርሓ ኤርትራ ጥራሕ ከምዝኾነትን ብደረጃ ዓለም ድማ ሓምሻይ ደረጃ ከምዝሓዘትን ኣዘኻኺሩ’ሎ።


text:
Uncategorized @ti
schedule23.07.2021
→ Hiv og Covid-19 አችኣይቭን ኮቪድ-19ን
አችኣይቪ ዘለዎ ሰብ ብኮሮና ቫይረስ ክልከፍ ወይ ብኮቪድ-19 ከቢድ ሕማም ክሕዞ ዝተዛየደ ተኽእሎ የብሉን። እንተደኣ ሰውነት ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ትሒቱ( ማለድ ቁጽሪ-CD4 ትሕቲ 200 ኮይኑ) ከምኡውን ካልኦት ከበድቲ ሕማማት ሃልዩካ ነቲ ተኽእሎታት ከዛይዶ ይኽእል እዩ።
schedule23.07.2021
→ ደገፍ ኣበይ ክርከብ ይከኣል:
ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ኖርወይ ንአችኣይቪ ዘለዎም ሰባት ዝሕግዛ ዝተፈላለያ ማሕበራት እየን ዘለዋ። ኣብ ታሕቲ ገለ ኣብነታት ኣሎ። ኣብዞም ቦታታት ሞየኛታትን ምስ ካልኦት አችኣይቪ ዘለዎም ሰባትን ክትራኸብ ዕድል ኣለካ።
schedule23.07.2021
→ ደገፋት ማሕበር ሂቭ ኖርገ
ምስ ኩነት አችኣይቪ ብቐጥታ ዝተተሓሓዘ ሕጋዊ ምኽርታት ወይ ሓገዛት ዘድልየካ እንተኾይኑ ማሕበር ሂቭኖርገ ክንሕግዘካ ንኽእል ኢና። ከም ተወሳኺ ብዛዕባ ምስ አችኣይቪ ዝተሓሓዙ ካልኦት ሕቶታት ሓፈሻዊ ምኽርታት ንህበሉ ኣገልግሎት ኣለና።
schedule23.07.2021
→ መድሕን
ውዕል መድሕን ክፍረም ከሎ ገሊኦም ዓይነታት ውዕላት መድሕን ጥዕናዊ ሓበሬታ ክትህብ ዝጠልቡ ኣለዉ። ገለ ካብዚኦም መድሕን ሂወትን ስክንልናን (livs- og uføreforsikringer) እዮም።
schedule23.07.2021
→ ሕጋዊ መዳያት
አችኣይቪ ዘለዎ ሰብ ገለ መሰላትን ግዴታታትን ኣሎዎ። ብመሰረት ሕጋጋት ምክልኻል ተመሓላለፍቲ ሕማማት ንአችኣይቪ ዝግበረሉ ሕክምናታት ብምሉኡ ኣብ ኖርወይ ብነጻ ስለዝኾነ ርእሰ-ብጽሒት ውን ኣይትኸፍለሉን ኢኻ። ኣብ ገሊኡ ኣጋጣሚታት ከማን ኣብ ሓኪም ስኒ ተውጽኦም ወጻኢታት ክምለሱልካ ይኽእሉ እዮም።
schedule23.07.2021
→ ስነ-ልቦናውን ማሕበራውን ደገፍ
አችኣይቪ ሒዝካ ምንባር ከቢድ ጥዕናዊ ኩነት ኮይኑ ክስመዓካ ይኽእል እዩ፡ ምኽንያቱ ኣብ ሕብረተ-ሰብና ብዛዕባ አችኣይቪ ብዙሕ ግጉይ ኣረኣእያታትን ዋሕዲ ኣፍልጦን ስለዘሎ። ስለዚ ክድግፈካ ዝኽእል ሰብ ክትረክብ ኣገዳሲ ይኸውን።
schedule23.07.2021
→ ውጽኢት መርመራ ፖዘቲቭ እንተኾይኑ(ኣለካ ዝብል)
ውጽኢት መርመራ አችኣይቪ ፖዘቲቭ እንተደኣ ኮይኑ ናብ ሓኪም ረኽሳዊ ሕማማት ኢኻ ትስደድ፡ኣብኡ ድማ ሕክምና ክግበረልካ ዕድል ይወሃበካ። ኣብ ኖርወይ ኩሎም ምስ አችኣይቪ ምትሕሓዝ ዘለዎም ሕክምናታት ነጻ እዮም።
schedule23.07.2021
→ መርመራ አችኣይቪ ምውሳድ
አችኣይቪ ኣለካ ድዩ የብልካን እንኮ ክትፈልጠሉ ትኽእል ኣገባብ መርመራ አችኣይቪ ብምግባር ጥራሕ እዩ።
schedule23.07.2021
→ በየኖት መገድታት ይመሓላለፍን ብኸመይ ነፍስኻ ትከላኸልን
ዕዉት ሕክምና ዝግበረሎም አችኣይቪ ዘለዎም ሰባት ኣብ ደሞም ቫይረስ ዘይዕቀነሎም ንካልኦት ሰባት አችኣይቪ ከመሓላልፉ ኣይክእሉን እዮም። ከምኡውን አችኣይቪ ብማሕበራዊ ርክባት፡ምሕቋፍ፡ምስዓም፡ሓደ ኩባያ ብምጥቃም ወዘተ ዝመሓላለፍ ኣይኮነን።
schedule23.07.2021
→ አችኣይቪ እንታይ ማለት እዩ
አችኣይቪ ንናይ ሰውነትና ናይ ምክልኻል ዓቕሙ ዘጥቅዕ ቫይረስ እዩ። እቲ ቫይረስ ኣብ ሰውነት ምስ ኣተወ ናይ ምክልኻል ዓቕምና ቀስ ብቐስ እንዳተዳኸመ ይኸይድ እሞ ንረኽስታትን ሕማማትን ዝያዳ ተቐባሊ እንዳኾነ ይመጽእ፡ ማለት ነዚ ጠጠው ዘብል ኣፋውስ ክሳብ ዘይተወስደ።
schedule23.07.2021
→ HivNorge(ማሕበር አችኣይቪ ኖርወይ)
ሂቭኖርገ ንአችኣይቪ ዘለዎም ሰባት ዝጥርንፍ እንኮ ማሕበር ተሓከምቲ ኣብ ኖርወይ እዩ፡ ከም ተወሳኺ ንኩሎም ብአችኣይቪ ዝተተንከፉ ሰባት ፈውሲ-PrEP ዝወስዱ ተጠቀምትን ብአችኣይቪ ክልከፉ ዝተዛየደ ተኽእሎታት ዘለዎም ሰባትን ዘጠቓለለ ኣብ ፖለቲካዊ ጽፍሒ ውን ንረብሓታቶም ዝቃለስ ማሕበር እዩ።


text:
ምቕራብ ጸብጻብ ንጥፈታት
ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ወርሒ፡ ናይ ንጥፈታትካ ጸብጻብ ናባና ክተቕርብ ይግብኣካ። እቲ ተቕርቦ ጸብጻብ ድማ፥ ነየኖት ስራሕ ምልክታ ከም ዘእቶኻን፥ ኣብ ርእሲኡ ውን፡ ስራሕ ንምርካብካ ዘቃላጥፍ ካልእ ዝወሰድካዮ ስጕምቲን እዩ። መታን ካብ ”ስራሕ-ኣልቦነት ካሳ” (a-kassa) ወይ ካብ “ቤትስልጣን ውሕስነት ካሳ” (Försäkringskassan) ገንዘብ ክትረክብ፥ ንጡፍ ክትከውንን ጸብጻብ ንጥፈታትካ ድማ ኣብ ጊዝኡ ክተቕርን ኣዝዩ ኣገዳሲ’ዩ። ኣብ ርእሲኡ ውን፡ መታን ናብቲ ትደልዮ ናይ ትምህርቲ ወይ ስራሕ ንኽትበጽሕ፥ ዘድሊ ሓገዝ ንኽንገብረልካ ኣገዳሲ’ዩ። እቲ ጸብጻብ ንጥፈታትካ፡ እንተ ቐልጠፈ ንዕለት 1፡ እንተ ደንጐየ ድማ ንዕለት 14 ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ክተቕርብ ይግባእ።
ጸብጻባትኩም ንምቕራብ እትኽተልዎ መስርሕ ነዚ ይመስል
እቲ ጸብጻብ ዘቕርብ መን’ዩ?
ንስኹም እቶም ሽቕለተ-ኣልቦ ዝኾንኩምን፡ ኣባና ኸኣ ዝተመዝገብኩምን፡ ዝገበርኩሞም ንጥፈታትን፡ ኣየኖት ስራሕ ከምዝሓተትኩምን ጸብጻብ ከተቕርቡ ኢኹም። ስልጠና ስራሕ ወይ ልምምድ ስራሕ ፕራክቲክ ትገብሩ እንተለኹም’ውን ጸብጻብ ከተቕርቡ ምዃንኩም ሕሰቡ።
ነዚኦም ጸብጻብ ክትህበሎም ኣለካ
ዘናደኻዮም ስራሕን ስራሕ ንኽትረክብ ዘከናወንካዮም ንጥፈታትን ጸብጻብ ክትህበሎም ኣለካ።ኲሎም እቶም ዘናደኻዮም ወይ ዘመልከትካዮም ስራሕን እቶም ኣብ’ቲ መደብካ ዘለዉ ንጥፈታትን ከይረሳዕኻ ተጠንቂቕካ ጸሓፎም።ካልኦት ዝፈጸምካዮም ነገራት ምስ ዝህልዉ’ውን ኣስፍሮም።ንጥፈታዊ ጸብጻብ እንታይን-እንታይን ክሓቊፍ ከም ዝኽእል እነሆ ሒደት ኣብነታት ኣብ ታሕቲ ቀሪቦም ኣለዉ፡
- ዘመልከትካዮም ስራሕ፡ንኣብነት ኣብ ምልክታ-ስራሕ ዝወጹ ስራሕን ቤ/ጽ ዕዮ ከተመልክቶም ዝሓበረካ ወይ ኣንፈት ዝሃበካ ስራሕ ክኾኑ ይኽእሉ።
- ንኣስራሕቲ ዝለኣኽካሎም ምልክታታት ድሌት ናይ ስራሕ ወይ ሲቪ(cv)
- ዘካየድካዮም ናይ ስራሕ ቃለ-መጠይቓትን ዝተሳተፍካዮም ኣኼባታት ምልመላ ሰራሕተኛታትን
- ዘመልከትካዮም ቦታታት ልምምድ-ስራሕ(ፕራክቲክ)
- ኣብ ናይ ስራሕ-ቦታታት ዘካየድካዮም ትምህርታውያን ዑደታት
- ምስ ኣማኻሪ ትምህርትን ሞያን ዘካየድካዮም ርክባት
- ዘመልከትካዮም ትምህርትታት
- ቋንቋ ሽወደንኛ ንወጻእተኛታት(sfi)ትመሃር እንተኾይንካ
- ነቲ ናትካ ሲቪ(cv) ገለ ምምሕያሻት ገይርካሉ እንተ ኾይንካ
እንድሕሪ ድኣ ሓሚምካ ኔርካ ኣብቲ ናይ ንጥፈታትካ ጸባጻብ ኣይትጽሕፎን ኢኻ።
ጸብጻብ ንምቕራብ፡ ከምዚ ትገብሩ
ኣብ ኢንተርነት ኣድራሻና ወይ ድማ ኣብ ሞቢልካ ትወርድ፡ Mina sidor ትበሃል ኣፕ(ፕሮግራም) ተጠቂምካ፡ ጸብጻብ ንጥፈታትካ ክትህብ ቀሊል’ዩ። ነዚ ንጥፈታዊ ጸብጻብ ኣብ’ዛ ትስዕብ መወከሲት ኣድራሻ www.arbetsformedlingen.se ወይ ድማ ኣብ ሚናሲዱር( Mina sidor) ዝብል መንነትካ ብምርግጋጽ(ሎግኢን ብምግባር)፡ ነታ ጸብጻብ ንጥፈጥካ ሃብ ትብል ኣገልግሎት (Aktivitetsrapportera) ትመርጻ።
ነዛ ኣገልግሎት ንምጥቃም ግድን ኤ-መንነት(ንኣብነት ኣብ ሞቢልካ ዘላ ባንክ-ኣይዲ) ክህልወካ ኣለዎ። መንነትካ ድሕሪ ምርግጋጽ፡
- ንጥፈታት ከይረሳዕኩሞም ከለኹም፡ ገለ ንጥፈት ብኣጋኡ ንምእታዉ
- ንጥፈታትኩም ንምስዳድ
- ኣቐዲምኩም ዘረከብኩሞም ጸብጻባት ንምርኣይ።
ሓበሬታኹም ከምዚ ጌርኩም ትመልእዎ (ብቛንቋ ሽወደን)
ጸብጻብኩም ኣብ መርበብ ሓበሬታና ከመይ ጌርኩም ከተቕርቡ ከምእትኽእሉ፡ ኣብዚ ፊልም እዚ፡ ደረጃ ብደረጃ ነርእየኩም
ኮምፕዩተር ወይ ኤለክትሮኒካዊ መንነት እንተዘይብልኩም
“ኤ-መንነት” (e-legitimation) ዘይብልካ ምስ ትኸውን፤ ነቲ ናትካ ጸብጻብ (rapport) ኣብ ሓደ ወረቐት-ኦርኒክ መሊእካ፥ ብቤት ቡስጣ ጌርካ ናባና ልኣኮ። እቲ ወረቐት-ኦርኒክ ኣብዚ ዚስዕብ ክትረኽቦ ኢኻ፡-
ነቲ ወረቐት-ኦርኒክ ክትሓትሞ ዘይትኽእል እንተ ዄንካ፥ ደዊልካ ሓብረና’ሞ፡ ብቤት ቡስጣ ጌርና ኦርኒክ ናብ ገዛኻ ክንልእከልካ ኢና።
”ብኢ-መይል” ጌርካ፡ ጸብጻብ ናይ ንጥፈታትካ ክትልእከልና ከም ዘይትኽእል ኣስተውዕል።
እቲ ጸብጻብ መዓስ ኢኹም ክትሰድዎ?
ነቲ ናይ ዝሓለፈ ወርሒ ጸብጻብ-ንጠፈታትካ፥ እንተ ቐልጠፍካ ንዕለት 1፥ እተ ደንጐኻ ድማ ንዕለት 14 ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ክትልእኮ ይግባእ።
እቲ ጸብጻብካ እንተ ደንጐየ ኣብ ዕለት 14 ኣብ ኢድና ክበጽሕ ኣዝዩ-ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። እዚ ማለት ድማ፡ እንተ ደኣ ነቲ ጸብጻብ-ንጥፈታትካ ብቤት ቡስጣ ጌርካ ትልእኮ ዄንካ፥ መታን ንዕለት 14 ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ኣብ ኢድና ክበጽሕ፥ ኣቐዲምካ ክትልእኮ ከድልየካ እዩ።
ንኣብነት፡- እቲ ኣብ መንጎ ዕለት 1ን ዕለት 14ን የካቲት እተቕርቦ ጸብጻብ-ንጥፈታትካ፥ ጸብጻብ ናይቲ ኣብ ወርሒ ጥሪ ዘተግበርካዮ ንጥፈታት እዩ።
እቶም ዝልኣኽካዮም ጸብጻብ-ንጥፈታትካ፥ ኣብቲ ”Aktivitetsrapportera” ዚብል፥ ትሕቲ’ቲ ”inskickade” ዚብል ኣርእስቲ ክትርእዮ ትኽእል ኢኻ።


text:
Radio Erena: 08 January 2020
ኣብ ደቡባዊ የመን፣ ጣይዝ ኣብ ዝርከብ ቤት ማእሰርቲ ተታሒዞም ዘለዉ ኤርትራውያን ዝርከብዎም 10ታት ስደተኛታት ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣብ ሕማቕ ኵነታት ይርከቡ።
ማዕከናት ዜና ካብቲ ብዘቕርብኦ ዘለው መሰረት፣ ናብ ስዑዲ ዓረብ ናይ ምስጋር ሕልሚ ዝነበሮም ፣ ኣብዚ ዝሓለፈ 3 ኣዋርሕ ናብ የመን ዝሰገሩ ስደተኛታት ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ መዕለቢኦም ቤት ማእሰርቲ ጣይዝ ይኸውን ኣሎ።
ሰበ ስልጣን ናይቲ ከባቢ ተቛጻጺሩ ዘሎ ሑቲ ነቶም ስደተኛታት ካልእ ዝሓሸ ኣማራጺ ክቕርበሎም ብዘይምኽኣሉ፣ ናብ ቤት ማእሰርቲ ከምዘእተዎም’ዮም ዝገልጻ።
ኣብ የመን፣ ብሰንኪ ዝካየድ ዘሎ ኵናት ሕማቕ ኵነታት እኳ እንተሎ፣ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ፣ ናብ ስዑዲ ዓረብ ንምስጋር ዝሓለኑ፣ መብዛሕቶም ኢትዮጵያውያን ዝኾኑ 10ታት ኣሽሓት ዜጋታት ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ናብ የመን ከምዝኣትዉ ጸብጻብ ሕቡራት ሃገራት የነጽር።
ስእሊ፣- ካብ ኣርካይቭስ ኢንተርነት
================


text:
This free script provided by
JavaScript Kit
03/10/2021 00:46 AM
8ይ ዓመት ዝኽሪ ግዳያት ባሕሪ ላምፐዱሳ
8TH Anniversary of Lampedusa Victims.
03 October 2021
ሰላም ንኹልኹም ተኻታተልቲ መርበብ ሓበሬታ ስኒትና.ኮም!
ኣብ መፈለምታ ናይዛ ቅድሚ ሳልስቲ ዝተዛዘመት ወርሒ መስከረም 2021፡ ነታ ኣብ መስከረም 1961 ዝተወልዐት ሽግ ሓርነት ናይ ኤርትራውያን ብሓበን ዘኪርና። ኣብ 18 መስከረም 2021 ድማ፥ ነቲ ኣብ መስከረም 2001 ኣብ ሃገርና ኤርትራ ዘጋጠመ ጥልመት ሕድሪን መብጽዓን ሰማእታትና፡ ማለት፡ ትግባረ ቅዋምና ዝተኸልከለሉ፥ ናጻ ጋዜጣታትና ዝተዓጽዋሉ፡ መራሕቲን ኣርካናትን ሓርበኛታትናን ናጻ ጋዜጠኛታትናን ዝተሓየሩላን፡ በዚ ኸኣ ኣብ መላእ ኤርትራ ጸላም ዝሰፈነትላ ወርሒ ምንባራ፡ ብዓቢ ሓዘን ዘኪርናያ። ዕለት 18 መስከረም፡ ንኹሎም ቶም ቅድሚኣን ድሕሪኣን ዝተሰወሩ ኤርትራውያን እንዝክረላ ዕለትን ወርሒን ስለዝኾነት፡ ንኹሎም ግዳያት ብዓሚቕ ሕልና ኢና ንዝክራ። ስለዝኾነ ኸኣ ኢዩ፡ ኣብ ኩሉ መራኸቢ ብዙሓን ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን፡ ብዕምቆት ክትዝከር ዝቐነየት።
እወ፡ እቶም ሃለዋቶም ዝተሸርበ ሓርበኛታትናን ጋዜጠኛታትናን፡ #ይኣክል! ኩሉ ዝሓለፈ ኣከያይዳና ገምጊምና፡ ጉድለታትና ኣሪምና፡ ናብ ንቡርን ቅዋማዊን ኣሰራርሓ ንምእታው፡ ስልጣን ናብ ህዝብና ከነረክብ ኣሎና ኢዮም ዝበሉ። እቲ ፊን ከም ዝበሎ ክኸይድ ዝደሊ ውልቀ-መላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ግን፡ ካልእ ዕላማ ስለዝነበሮ፡ ናብ ማሕዩር ሰዊሩዎም። ከም ሳዕቤኑ ኸኣ፡ ህዝብና፡ ብፍላይ ከኣ መናሰያትና፡ ካብ ሃገር ሃጽ ኢሎም ነፊጾም። ኣዝዩ ዘሕዝን ሓደጋታት፥ ብፍላይ ካብ 2005 ንደሓር ከጋጥሞም ከኣ ክንዕዘብ ጸኒሕናን ኣሎናን። እቶም ኣርካናትና ኣብ መስከረም 2001: ነቲ ሽዑ ምልኩ ዘግህድ ዝነበረ መራሒ ኢሳይያስ፥ ይኣክል! ክብሉዎ ከለዉ፡ ኣብ ጎኖም ተሰሊፍና እንተንነብር፡ ናይ ኣማኢታት ኣሽሓት ኤርትራውያን ስደት ኣይምሰዓበን ነይሩ። ሃገርና ኤርትራ እውን ብኸምዚ ዘላቶ ኩነት ኣይምተዋረደትን፡ ህዝባ ኣይምተኻላበተን።
ኣብ 2013 ልክዕ ከምዛ ሎሚ፥ ዕለት 03 ጥቅምቲ 2013: እቲ ንመላእ ዓለም ዘሰንበደን ዘሕዘነን፡ ናይ ልዕሊ 350 ኤርትራውያን ህልቂት፡ ኣብ ኣፍደገ ባሕሪ ኢጣልያ (ላምፓዱሳ) ኣጋጢሙ። ሬሳታት ኤርትራውያን፡ ካብ ባሕሪ ተዘቚቑ፡ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ዝወርድ ዘሎ ግፍዒ፡ ንህዝቢ ዓለም ኣእውዩ። እወ፡ ንሕና ኣብ ጥዑም ቦታ እንነብር ኤርትራውያን፡ ነቲ እግዚኣብሔር ኣምላኽና ንጽቡቕ ክንጥቀመሉ ዝዓደለና ሰብኣዊ ሕልና፡ ተጠቒምና፡ ወጽዓ ናይ ህዝብና ንዓለም ክንነግር ብዘይምኽኣልናን፡ ነቲ ጠንቂ ሕሰም መንእሰያትና ካብ ሱሩን ኣብ እዋኑን ደው ከነብሎ ዘይምኽኣልናን ኢዩ። ካብዚ ድኻም`ዚ ንነብሱ ናጻ ከውጽእ ዝኽእልን ዘማኻኒን፡ ሓደ`ኳ ካባና ክህሉ ኣይግብኦን ኢዩ። ኣዝዩ ዘሕዝን ኩነት ከኣ ኢዩ።
ሕልናና ኣበይ ከይዱ፡ ክቡራት ኣሓት፡ ኣሕዋት፡ ኣቦታትን ለባማትን ኤርትራውያን!?ህልቂት ኤርትራውያን ኣብ ባሕሪ ላምፓዱሳ (ኢጣልያ)፡ ኣብ ኣፍደገ ምዕራባዊ ዓለም ስለዘጋጠመ ድኣ ተፈሊጡ እምበር፡ ብዝተዓጻጸፈ ቁጽሪ፡ ኣብ ባሕሪታት ሊብያ፡ ማእከላይ ባሕሪን ምድረበዳታት ሲናይን፡ ኤርትራውያን መንእሰያትን ትሕቲ-ዕድመን ሃሊቖም ኢዮም። ሎሚ ህልቂት ላምፓዱሳ፡ ሓሙናይ (8ይ) ዓመቱ ኣቕጺሩ ኣሎ። ነታ ርግምቲ መዓልቲ፡ ብሓዘን ንዝክራ ኣሎና። ንኹሎም ጉድኣት ዝበጽሖም ስድራቤታት ከኣ ጽንዓት ይሃቦም።
ክሳብ መዓስ ኢና ኤርትራውያን፡ ብኣሊፍ እናጠፋእና ክንነብር!?
እቲ ኣብ ባሕርታት ዘጋጥም ጥፍኣት ናይ ኤርትራውያን፡ ዕለታዊ ኣየቋረጸን። ንሕና ግን፡ ነቲ ዘይንቡር ሞት፡ ኣሜን ኢልና ዝተቐበልናዮን ዝደቀስናን ንመስል።
እቲ ንመንእሰያት ደቂ ኤርትራ ዘጋጥም ዘሎ ጥፍኣት፡ ኣብ ባሕሪታትን ምድረበዳን ተወሲኑ ኣይተረፈን። ሎሚ፡ ኣብቲ ንህዝቢ ኤርትራ ፈጺሙ ዘይምልከት ኲናት፡ ኣብ ሕምብርቲ ኢትዮጵያ (ትግራይ፡ ጎንደር፡ ክልላት ዓፋር ኢትዮጵያ ከምኡ ውን ኣብ ምድሪ ኦሮሞ) ኢዩ ኤርትራዊ መንእሰይ ኣብ ናይ ውግእ ሓዊ ዝጥበስ ዘሎ። ንናይ መን ረብሓ! መልሱ፡ ብሩህ ስለዝኾነ፡ ጥፍኣትና ብህጹጽ ደው ዝብለሉ ሃገራዊ ስጉምቲ ጥራይ ክንወስድ ይግባእ። ሃገር፡ ብዘይ ቅዋም፡ ብዘይ ልዕልና-ሕጊ፡ ብራዕዲን ሽበራን ክትከይድ እንተፈቒድና፡ እቲ ንሃገርናን ህዝብናን ዘህልቕን ዘብርስን ዘሎ ዲክታቶሪያዊ ኣመራርሓ ዘይኮነ፡ ንሕና ከም እኩብ፡ ኩልና ኤርትራውያን ኢና ተሓተትቲ።
ህልቂት ላምፓዱሳ ኮነ ቅድሚኡን ድሕሪኡን ዘጋጠመ ኩነታት፡ ኣብ መላእ ዓለም ዘሎ ኤርትራዊ ሓዘኑ ብእኩብ ገሊጹ፡ ነቲ ናብዚ ኩነታት ክበጽሑ ዝደፋፍአ ግጉይ ፖሊሲን ምልካዊ ምሕደራን ኤርትራ ድማ ብዓውታ ኮኒኑ። ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝርከብ ቤተሰብ ግዳያት፡ ከምቲ ንቡር ሕብረተሰብና ብወግዒ ሓዘኑ ክገልጽ ኣይተፈቕደሉን፡ መንግስቲ ኤርትራ ይኹን መራሒ መንግስቲ ኤርትራ ድማ ናይ ሓዘን መዓልቲ ኣይኣወጁን ንቤተሰብ ግዳያት ናይ ጽንዓት ይሃብኩም መልእኽቲ ኣይሃቡን። ብኣንጻሩ፡ መራኸቢ ብዙሓን ኤርትራ (ኤሪቲቪ)፡ "ዘይሕጋውያን ዜጋታት ቀርኒ ኣፍሪቃ" ብምባል ኢያ ኣባጭያትሎም። እቲ ኣማኢታት ሬሳታት ኤርትራውያን፡ ከም ንቡር ናብ ዓዱ ከይዱ ንቡር ሓመድ ድበ ክግበረሉ ስለዘይተኻእለ፡ ክሳብ ሕጂ ኣብ ግዝያዊ ጋህስታት ተኸዚኑ ይርከብ።
እቲ ህልቂት ኤርትራውያን ዘይዓጥጦ ምልካዊ መራሒ ኤርትራ ግን፡ ብኣንጻሩ፡ ህዝብና ንምፍርራህን ንምርዓድን፡ ዕድመ-ምልኪ ስልጣኑ ንምንዋሕን፡ ኩሉ ጸጋታት ሃገርና፡ ናብ ስለያዊ መሓውራቱ ብምውዓል፡ ህዝብና ኣደዳ ድኽነትን ጭንቀትን ገይሩዎ ይርከብ ኣሎ።
እስከ እዛ ኣብ ሓሙሻይ ዓመት ዝኽሪ ዝተጻሕፈት ጽሕፍቲ ደጊምኩም ርኣዩዋ። ነቲ ክሳብ ሽዑ ኣብ ህዝብና ዝወረደ ስደትን ጉድኣትን እትሕብር ስለዝኾነት።
ኣብ መወዳእታ 2018 ኣብ ትሕቲ ሓልዮት ትካል ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት (UNHCR) ዝተመዝገቡ ኤርትራውያን 507,300 ኢዮም። እዚ ካብቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ዓመት 2017 ዝነበረ ቁጽሪ ኤርትራውያን (ማለት 486,000 ኤርትራውያን) ዝለዓለ ምዃኑ ኢዩ። በዚ መሰረት፥ ኤርትራ፥ ኣብ ዓለምና፥ ኣብ ምፍራይ ብዝሒ ስደተኛታት ታሽዓይ ደረጃ ሒዛ ትርከብ ኣላ።
እተን ኤርትራውያን ስደተኛታት ተዓቚቦሙለን ዘለዉ ሃገራት፥- ኢትዮጵያ 174,000, ሱዳን 114,000, ጀርመን 55,300, ስዊዘርላንድ 34,100, ሽወደን 27,700, ኖርወይ 15,200, ነዘርላንድ 14,900, እስራኤል 14,500, ዓባይ ብሪጣንያ 13,000 ምዃኑ ጸብጻብ የመልክት።
ኣብዚ ላዕለዋይ ቁጽሪ`ዚ ዘይተጸብጸቡ፡ ናይ ዑቕባ ጉዳዮም ገና ኣብ መስርሕ ምጽራይ ዝርከብ 78,600 ኤርትራውያን ከምዘለዉ እውን እዚ ጸብጻብ ወሲኹ የብርህ።
እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ቁጽሪ፡ ነቶም ምዝጉባት ሓገዝ ዝግበረሎም ኤርትራውያን ዑቕበኛታት ጥራይ ዝምልከት ኢዩ። ዝርዝር ጸብጻብ ኣብዚ ተወከስ።
እዛ ሒዝናያ ዘሎና ዓመት፡ መወዳእታ ናይ ኩሉ ሕሰምና ክትከውን ኩልና ኤርትራውያን፡ ፍትሒ ንምንጋስ፡ ኢደይ ኢድካ ንበሃሃል። ሕልናና ንመርምር። ንሓድሕድና ሕድገታት ጌርና፡ ብሓድነት፡ ጸበባ ህዝብና ንምርሃው፡ ንስራሕ። ብፍላጥ ይኹን ብዘይ ፍላጥ፡ ነቲ ክፈላልየና ለይትን መዓልትን ዝሰርሕን፡ ኣብዚ እከይ ተግባራት ዚ ንጸጋታት ሃገርና ዘባኽንን ውልቀ-መላኺ ስርዓት፡ ኣገልገልቱ ኣይንኹን። ህዝብና ፍትሒ ክረክብ ኣለዎ። ጽሩይ ኣየር ከነስተንፍስ ኣሎና። ሕዩራትና ካብቲ ዘለዉዎ ዘይፍሉጥ ጎዳጉዲ፡ ክወጽኡ ኣለዎም። ፍትሒ፡ ኣይኮነን ዶ ንፈታዊ፡ ንጸላኢኻ እውን መሰሉ ኢዩ። ስለዚ፡ ፍትሒ እናተጓዕጸጸት፡ ከምዘይረኣና ምጽቃጥን ስጉምቲ ዘይምውሳድን፡ ካብ መስርዕ ገበነኛታት ዝፈልየና ኣይኮነን። ናብ ሕልናና ንመለስ። ምእንቲ ብሓባር ክርህወና።
ንኹሎም ግዳያት፡ መንግስተ ሰማይ የዋርሶም።
ንመላእ ቤተሰብ ድማ ጽንዓት ይሃብ።
ስኒትና.ኮም
03 October 2021
ERISAT (03 Oct 2021): 8ይ ዓመት፡ ናይ ዝኽሪ ስነ-ስርዓት፡ ህልቂት ላምፔዱሳ።
ኣብቲ ሓደጋ ዘጋጠመሉ ቦታ፡ ላምፔዱሳ።
8th year Rememberance Day, of The Lampedusa Catastrophy in which over 350 Eritreans were perished in one day, at the door-step of the Sea of Lampedusa, on 03 October 2013.
ERISAT (03 Oct. 2021): ብቀጥታ ዝመሓላላፈ ዝኽሪ 8ይ ዓመት ህልቂት ላምፐዱዛ | 8th year Lampedusa...
Global Yiakl: ፍሉይ መደብ ብዓለምለኻዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ #ይኣክል
ብምኽንያት 3 ጥቅምቲ፡ ዝኽሪ 8ይ ዓመት ህልቒት ላምፓዱሳ።
MELA MEDIA: Documentary -
The Pain of Lampedusa 03102021 MM.
ሰነዳዊት ፊልም፦
ቃንዛ ላምፐዱዛ ቃንዛና ኾይና ሓሊፋ ኢያ'ሞ ንኹልና ስድራ ግዳያት ናይ ምጽንናዕን ደበስን ግዜ ይሃበና።
ERI-TV (News 04 Oct 2013).
ዜና ኤሪ-ቲቪ፡ ዕለት 04 ጥቅምቲ 2013
Voice of Assenna (07 Oct 2013): Interview with survivors of Lampedusa tragedy & Tewelde Tesfamariam Vacaro's call.
ERITREA: Nation in Mourning - following the Lampedusa tragedy which claimed the lives of hundreds of Eritrean immigrants.
Eri-Bahgna: መሰረት ሃገራዊ ፖለቲካ ኣብ ምስፋን ሰላምን ርግኣትን፣ ደሞክራስን ደሞክራስያዊ ምሕደራን፣ ሃገራዊ ልምዓትን ቁጠባዊ ዕብየትን ወሳኒ ታራ ኣለዎ!
Eritrea//TEKLINO....LAMPEDUSA, Italyhe 111 coffins were numbered
Video Assenna:ROME Demo:Mother Activist Asgedet Speaks Passionately Regarding the Lampedusa Tragedy
NEWEST VIDEO Funeral service of Eritrean Lampedusa Victims
Eritrea Lampedusa Tragedy/ @TG3L
ኤርትራ መኣስ ረሲዕናኪ (ዜማ ድምጻዊት ብንያት ኪዳነ)
● ኤርትራ መኣስ ረሲዕናኪ (ዜማ ድምጻዊት ብንያት ኪዳነ)
ቃለመጠይቕ ምስ ኣባ ሙሴ ዘርኣይ። Interview with Father Mussie Zerai (06 October 2014)
ጸብጻብ ስደተኛታት ኣብ ዓለም 2018፡ Global Trends: Forced Displacement 2018, United Nations High Commissioner for Refugees.
Share with friends:


text:
Part one
ቅድሚ ክልተ ዓሰርተ ዓመታት ኣቢሉ፡ ምስ ሃሞናን ቀልብናን እንከለና፡ ምስ`ዞም ታሪኽ ሃገርን ሃገራዊነትን ዘመራስሑ ሒደት ማሕዮታት፡ ከም ሎም ከይተላለና፡ ከም`ቶም ካልኦት ኣብ ወረቓቕቲ ጥራይ ዝሰፈሩ ፖሊሲታት፡ ንዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ “መጻኢት ሃገረ ኤርትራ” ኣመልኪቱ በቶም ሰራም ካድራት ዝተሓበረና መደረ ዝስዕብ ትሕዝቶ ነበሮ፡፡
“ወጻኢ ፖሊሲ ኤርትራ፡ ናይ ሰላምን ዘይሻርነትን ብምኻኑ፡ ኣድህቦና ኣብ ሃገራዊ ረብሓና ምሕላው፡ ምእንቲ ሰላምን ምርግጋእን ዞባናን ዓለምናን ምስራሕ፡ ምስ ኩሎም መንግስታትን ህዝብታትን ኩሉ መደያዊ ምትሕብባር ምምዕባልን ምምስራትን እዩ፡፡” ይብል፡፡ ኣብ ናይ 1994 ቻርተር ህግደፍ’ውን፡ ነዚ ሕልሚ ዝመስል መጽብዓ ንምድራኽ፡ “ብቐዳምነት ምስ ጎረባብትናን ሃገራት ከባቢናን፡ ኣብ ሓበራዊ ረብሓታትን ምትሕግጋዝን ዝምርኮስ፡ ናይ ጽቡቕ ጉርብትና ሰላምን ዝምድናታትን ክንምስርት ኢና” ይብል፡፡ ሎሚ ድሕሪ ርብዒ ዘመን፡ ብስም “ስለ ዘይተጻዕድናን ምምሕዳር ዋሽንግተንን ላቔብኡ ወያነን” ዝቐርብ መመኽነይታ ሓዲግና፡ ነዞም ሓሳባት ተመሊሱ ንዝተዓዘቦም ሰብ፡ እታ እዚ ኹሉ ዝተብሃለላ ሃገር…ሃገረ ኤርትራ፡ “ኣበይ ኮን በጺሓ?” ኢሉ ምስ ዝሓትት፡ እታ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ እትርከብ፡ ብሓደ ሰራም ዲክታተር እትምራሕ፡ ህዝባ ዝራሕረሓ፡ ዓለም ዝረሰዓታ፡ ኣብ ተነጽሎ ዝተሸመት ሃገር ጥራይ እዩ ዝረክብ፡፡
ክቡራት ተኸታተልቲ!
ድሕሪ’ዛ ሓጻር መእተዊት፡ ቀጺለ ካብ ሎሚ ጀሚረ ብተኸታታሊ፡ ብዝተፈላለዩ ጭብጥታት ዝተሰነየ፡ ኣብ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ “ግዝያዊ ምንግስቲ ኤርትራ”፡ ዘተኮሩ ጽሑፋት ከቕርበልኩም፡፡ ኣብ ናይ ሎሚ ቀዳማይ ክፋል፡ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ትኹረት ብምግባር፡ ኣብ ዝሓለፉ 25 ዓመታት፡ ጉጅለ ኢሳይያስ ዝተኸተሎም ፖሊሲታትን ዘስዓብዎ ሃሰያታትን የቕርበልኩም፡፡ ብተወሳኺ ኣብዚ ዞባ፡ ብምስምስ “ሃገራዊ ረብሓን ድሕነትን” ዝተሳለሰሉ፡ ጸጥታዊ ዕማማትን ፈጸምቶም የቕርበልኩም፡፡ ኣቐዲመ፡ ኣብዚ ክፉእ ዘመን፡ ኣብ ውሻጠ ህግደፍን ኣብ ካልኦት ከባቢታትን ኮይንኩም፡ ነዚ ሓበሬታ ዝለኣኽኩምለይ ግዱሳት ዜታታትን ሓለፍትን ከየመስገንኩ ክሓልፍ ኣይደልን፡፡
ፈለማ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ዝነበሩ ዓመታት፡ ኣብ ትሕቲ “ህግደፋዊ መግዛእቲ” ዘሕለፍናዮ ጸሊም እዋን ሓዲግና፡ ኣብ ናይ ቀረባ ዓመታት ጥራይ ምስ እነትኩር፡ ሃገርና፡ ከም ድላዮም ዘበሳብስዋ እቶም ላዕለዎት ፖለቲካዊ መሪሕነት ህግደፍ፡ ብሓጺሩ ኣብ’ዚ እዋን ኣብ ጣባን ዓዲሃሎን ዝተደኮኑ ማሕዮታት ኢሳይያስ ጥራይ ‘ዮም፡፡ ስለዚ ከም’ቶም ካልኦት ዓውድታት፡ ኣብ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ ክንዛረብ እንከለና ’ውን፡ እታ ኣብ ሲቲ ፓርክ ፊት ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ትርከብ፡ ቤ/ጽ ሚ/ሪ ጉዳያት ወጻኢ ዝሓስብ ዜጋ እንተሎ፡ ወይ ግሩህ ወይ ከኣ መስርዕ “ንኺድ ጥራይ” ኢዩ፡፡ ሓቂ እዩ! ኣብ ሕሉፍ 25 ዓመታት፡ “ወጻኢ ጉዳያት ሚኒስተር ሃገረ ኤርትራ” ዝብል ሽመት ተሓንጊጦም ዘገልገሉ፡ ካብ በዓል ማሕሙድ ሸሪፎ፡ ጴጥሮስ ሰሎሞን፡ ሃይለ ድሩዕ፡ ዓሊሰይድ ዓብደላን፡ ክሳብ እቲ ዘይወግዓዊ “ሚኒስተር” መሓመድ ዑመርን ስማዊ ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳያት ዑስማን ሳልሕ ሪኢና ኣለና፡፡ ብዘይ ዓጃቢ ነብሱ ኪኢሉ ዝንቀሳቐስ ሚ/ር ጉዳያት ወጻኢ ካብ እንርኢ ግን ነዊሕ ገይርና ኣለና፡፡
ህግደፍ ገንጊኑ ካብ ዝወጸሉ ፈለማ 2000 ንደሓር ግን፡ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ ይኹን፡ ኩሎም ዕላማታትን መትከላትን ገቢቱ ዝሓዘ ጉጅለ፡ ብኣባጓይላ ኢሳይያስ ዝምራሕ ኣብ ጣባ ንዓመታት ኣብ ሓደ ፍሎር ኣብ ዝተላገባ ክፍልታት ቤ/ጽሕፈቱ ዝደኮነ፡ የማነ ገብረመስቀል (ቻርሊ)፡ የማነ ገ/ኣብ (ማንኪ)፡ ኮ/ል ተስፋልደት ሃብተስላሰ ዝርከብዎ፡ ላዕለዋይ ፖለቲካዊ መርሓ ኢዩ፡፡ በዓል “ሚኒስተር” ዑስማን ሳልሕ ወጻኢ ጉዳያት ሚ/ር ክንሶም፡ ናይ በዓል የማነ ቤ/ጽ ክሳለሙ፡ ኣብ ኣፍ ደገ ከም በዓል ራዲያ ሳልሕ (ጸሓፊት ቻርሊ ነበር)፡ እምነት ዘርአዝጊ (ጸሓፊት ማንኪ ነበር)፡ ሪጋ ሒዞም ክጽበዩ ምርኣይ ንዓመታት ዕለታዊ ምርኢት ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ኢዩ ኔሩ፡፡ ሕጂ ‘ውን ትሕዝቶኡ ዘይኮነስ ከባቢኡ ዝቐየረ ተመሳሳሊ ተርእዮ እዩ ኣብ ሃገርና ዘሎ፡፡
ስለዚ፡ ኣብ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን፡ ዲፕሎማሲያዊ ዝምድናታት “ሃገረ ኤርትራ” ክንብል እንከለና፡ ብሓጺሩ ዲፕሎማስያዊ ዝምድናታት ኢሳይያስ፡ ተስፋልደት፡ ቻርሊ፡ ማንኪን ኪሻን ማለትና ከምዝኾነ ምርዳእ ኣገዳሲ’ዩ፡፡ እዞም ደረት ኣልቦ ጉጅለ እምበኣር፡ ኣብ ዲፕሎማሲያዊ ሸነኻት፡ ዘስዓብዎ ክሳራታት ማእለያ የብሉን፡፡ ሰላምን ምርግጋእን ብዶባት ስለ ዘይውሰን፡ ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ ነዊሕን መሪርን ኩናት ዝረኸቦ ናጽነት፡ ውሕስነት ንክህልዎ፡ ማዕረ ማዕረ ዘቤታዊ ዕማማት፡ ኣብ ዞባናን ብደረጃ ዓለምን ‘ውን፡ ሰላምን ምርግጋእን ክፍጠር ብንኡስ ዓቕምና ክንጽዕት ዝፈቅድ፡ ብ1991 ምቹእ ባይታ ዋላ እንተተፈጠረ፡ ብሰንኪ ዞም ሒደት ሰባት ከሲርናዮ ኢና፡፡ ፈለማ እግሪ ከይተኸልና ምስ ሱዳንን የመንን፡ ቀጺሉ ከኣ ምስ ኢትዮጵያ ዘካየድናዮ ኩናት፡ ዲሒሩ’ውን ኣብ ሶማል፡ ጅቡቲን ደቡብ ሱዳንን ዝተገብረ ጠብሎቕሎቕ፡ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ተራእዩ ዘይፈልጥ ተነጸሎ ኣስዒቡልና ’ዩ፡፡
ካብ ከባቢኻን ዓለምን ተነጺልካ፡ ቁጠባዊን ባህላውን ምዕባለ ከምዘይርከብ፡ እቲ እንኮ ኣብነት “ጉጅለ ኢሳይያስ እዩ” እንተበልና ምግናን ኣይኮነን፡፡ ብርግጽ፡ ኣብ ዲፕሎማሲ ክዓምም ሓላፍነት ዝተሰከመ፡ ቤ/ጽሕፈትን ሚኒስተርን ሕጂ’ውን ኣብ ቦትኡ ኣሎ፡፡ እንተኾነ፡ ናብ ሚ/ሪ ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ንዝገሸ ሓደ ሰብ፡ እቲ ቤ/ጽ ብጀካ ሰድያታት ከሙቑ ዝውዕሉ መሳኪን ሙሁራትን፡ ግዜ ዝጠለሞም “ኣሕ!” ክብሉ ዝውዕሉ ገዳይም ተጋደልትን ካልእ ኣይረክብን፡፡ ንሳቶም’ውን ልቺ እንተሊኡ፡ ዝርካበን ኔትዎርክ ኣልቦ ኮምፒተራት ክጥውቑ ዝውዕሉ’ዮም፡፡ ሚ/ሪ ጉዳያት ወጻኢ፡ ብኣርባዕተ ክፍልታት ዝቖመ ትካል ኮይኑ፡ ኣብ ትሕቲ እዞም ክፍልታት፡ ንማእከላይ ምብራቕን ሰሜን ኣፍሪቃን፡ ንዩሮ ኣመሪካ፡ ንኣህጉራውያን ውድባት፡ ንሃገራት ኤሲያ ፓስፊክ፡ ንኣህጉራዊ ውድባትን ካልኦት ክፍልታት ኣፍሪቃን ዝጥምቱ ስማውያን ዴስክታት ኣለውዎ፡፡ ብተወሳኺ ንምእካብ 2 ሚእታዊትን ኤምባሲያዊ መሳለጢያታትን ዝቖመ፡ ኣብ ትሕቲ ክፍሊ “ኤርትራውያን ኣብ ወጻኢ” ዝርከብ፡ “ጨንፈር ቆንስሊያዊ ጉዳያት” ውን ኣሎ፡፡ ነዞም ቅርጽታት ጥራይ ብቆላሕታ ኣዕዋፍ ንዝተዓዘበ ሰብ፡ ሃገርና ኣብ ስሉጥ፡ ንጡፍን ህዱእን ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ እትርከብ፡ ብኣህጉራዊ ሕግታት ዝምራሕ መንግስትን ሚኒስትሪን ዘጥረየት ሃገር ክትመስል ትኽእል፡፡ እንተኾነ ውሽጡ ዝፈልጥን እቲ ዝወዓሎ ዝምስክሮን ግን፡ ካልእ ይትረፍ፡ ኣብተን ክፍልታትን ጨናፍርን ዝተመደቡ ሓለፍትን ኪኢላታትን እንተዝፈቀዱ፡ ብፍቕዲ ውሑዳት፡ ብተሞኩሮን ዓቕምን ትሑታት’ዮም፡፡ ባዕሉ’ቲ “ሚኒስተር” ዑስማን ሳልሕ’ውን፡ ብየማነ ማንኪ ተተኪኡ፡ ብጀካ ብበዓል ማንኪን ኪሻን ዝተሓንጠጠ ወረቓቕቲ ኣብ ኣኼባታት ከንብብ፡ ንማሕበረ ኮማት ተዓዲሙ ክምድር፡ ከምኡ’ውን ምስ ገለ ወጻእተኛታት ንሰላምታ ኣእዳው ዘርጊሑ ክሰኣል፡ ካልእ ሰራሕን ሓላፍነትን ኣይተውሃቦን፡፡ ነቶም ኣብ ትሕቲኡ ዝርከቡ ዳይረክተራት’ኳ፡ ክኣልን ክእዝዝን ዘይክእል ብማንኪ ዝዝወር ሰብ’ዩ፡፡ ብመምርሒታት ማንኪን ኢሳይያስን ኣብ ሃገርና እቲ ዝበዝሐ ምእሳር፡ ምድስካል፡ ምቕያርን ምኹብላልን ዘጓነፎ ሚኒስትሪ እንተሎ ውን ሚ/ሪ ጉዳያት ወጻኢ‘ዩ፡፡
ብክታም ሚ/ሪ ጉዳያት ወጻኢ፡ ተሸይሞም ብደቂቕ ስለያዊ መጽናዕታት ናብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ዝተመደቡ፡ ኣምባሳደራት፡ ዲፕሎማሲያዊ ሉኡኻትን ኣካያድቲ ቆንስላዊ ጉዳያትን ከይተረፈ፡ ሓደ ብሓደ ኣብ ዘዝገሽዎን ዝተመደብሉን ሃገር ተሪፎም’ዮም፡፡ (ዝርዝር ናይ ዝጠፍኡ ሓለፍቲ ቀጻሊ ክፋል ክቐርብ ኢዩ)፡፡ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ፡ ከም ግብራዊ ሳይንስን ፍልስፍናን፡ ሃገራት ዓለም ገጂፍ ባጀት ሰሊዐን ዝዋሳኣሉን ረቢሐን ዝርባሓሉን ኩለመደያዊ ጽላት ርክብ’ዩ፡፡ ብመጽናዕቲ ዝተደገፈ፡ ኪኢላዊ ዓቕሚ ሰብ ዝተሓወሶ፡ ዲፕሎማሲያዊ ፖሊሲታት ዝሓንጸጻ ሃገራት፡ ዕውት ዝኾነ ዝምድናታት ይምስርታ፡፡ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ፡ ምስ ጎረባብትን ከባቢን ብምጅማር፡ ስርዓተን ብዘየግድስ ምስ ኩለን ሃገራት፡ ኣብ ፖለቲካዊን ቁጠባዊን ናጽነት ዝተሰረተ፡ ኣብ ናጽነት ናይ መሬትን ሓድነትን ዘተኮረ፡ ኣብ ምሕላው ክብሪ ሃገር፡ ዘይምውራር፡ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ጣልቃ ዘይምእታው፡ ኣብ ማዕርነትን ሓባራዊ ጥቕምን ዝተመስረተ ምስዝኸውን፡ ዱልዱል ምሕዝነት ምስ ጎረባብትን ሃገራት ዓለምን ህዱእን ምትሕልላይ ዝዓሰሎ ጆኦግራፋያዊ ይፍጠር፡፡
ሃገርና ኤርትራ ነዞም ውሁድ ዲፕሎማሲያዊ ኣምራት፡ ክዓሙ ዝኽእሉ ሃገራውያን ኪኢላታትን መራሕቲ ስኢና ዘይኮነስ፡ ምንጪ ኩሉ ጸገማት ዝኾነ፡ ንሓደ ውስን ቀጻላ ምልኪ ዝውክል፡ ወይ ከኣ ንኣዚዮም ምሉኻት ባእታታት ጥራይ ዝምዝምዝ ብጸቢብ ዝሰረቱ ኢሳይያሳዊ ሰልፊን ስነ-ሓሳብን ስለ ዝተብሓተት ኢያ፡፡
ብሓፈሻ ንሃገርና ወኪሎም፡ ኣብ መላእ ዓለም ኣብ ዝተዘርግሑ ኢምባሲታት፡ ቆንስሊያታትን ወከልቲ “መንግስቲ”ን ዝውዘዑ ዜጋታት ብመንጽር ሃገራዊ ረብሓን ድሕነትን፡ ደረጃ ትምህርቶም፡ ዓቕሞም፡ ተሞኩረኦም፡ ክእለቶምን ተወፋይነቶም ኣይኮነን፡፡ ነቶም ኣብ ሕርያ ዝኣትው ሰባት፡ ኣቐዲሞም ዘጽንዑን ዘሳልጡን’ውን እቶም እሙናት ላዕለዎት ናይ ፖለቲካን ናይ ጸጥታን ሓለፍቲ ጥራይ’ዮም፡፡ ካብ ሕርያ ክሳብ ምእሳርን ምድስካልን፡ ኣብ ዘሎ ዕማማት ዝዋስኡ ሓለፍቲ፡ ብር/ጀነራል ስምኦን ገብረድንግል፡ ኮ/ል ጋይም ተስፋሚካኤል፡ ኮ/ል ተስፋልደት ተስፋስላሰ፡ የማነ ገብረኣብ፡ የማነ ገብረመስቀልን ሓጎስ ገብረሂወት ኪሻን ጥራይ’ዮም፡፡ ብናታቶም በደላት ዝሰዓበ ዞባዊን ኣህጉራዊን ተነጽሎ “ኣብ ልዕሊ ኤርትራ” እንዳተብሃለ ምድንጋር፡ ናይዚ ዘመን ናይ ጉጅለ ኢሳይያስ ቀንዲ መሳርሒ ፕሮፓጋንዳ ኮይኑ የገልግል ኣሎ፡፡
ክቡራት ተኸታተልቲ!!
ብሰንኪ ኢሳይያስን ጸቢብ መትከላቱን፡ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ንዝሰዓበ ዘቤታዊን ኣህጉራዊን ተነጽሎን ክሳራታትን፡ ተገምጢልካ “ብሰንኪ ምምሕዳር ዋሽንግተንን ላቔብኡ ወያነን” ኣብ ዝበሃለሉ መድረኽ፡ ከም ሳክቲዝም፡ ነቲ ዘይ ስነ-ምግባራዊን ካብ ስነ-ሞጎት ዝረሓቐ ኢሳይያሳዊ ምኽንያታትን ደጊመ ክትንትኖ ኣይደልን፡፡ ኣህጉራውያን ውድባትን ሃገራት ዓለምን ዝተዛረብሉ፡ ጉጅለ ተቖጻጻሪ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብመርትዖታት ዝኸተቦ፡ ንፋስ ዝሃረሞ፡ እገዳታት ዘስዓበ፡ ጉድን ኣበርጉድን ጉጅለ ኢሳይያስ ደጊመ ደጋጊመ ክዛረበሉ’ውን ኣይደልን፡፡ ብወገነይ ነቶም ውሳነታት ዝድግፉን ነቲ ግሩህ ዘበራብሩን ተወሰኽቲ ጭብጥታት ጥራይ ኢየ ከቕርብ፡፡
ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ድኻ ሃገራት፡ ዲፕሎማሲያዊ ርክባተን፡ ኣብ ምጥላብ ወጻኢ ወፍሪ (FDI- Foreign Direct investment)ን ምድልዳል ህዝባዊ ርክባትን ከድህብ ይግባእ፡፡ ብወገነይ ህግደፍ ዘቤታዊ ዕዮታቱ ጠንጢኑ፡ ኣብ ምንዋሕ ዕምሪ ስልጣን ምልኪ ጥራይ ምስተቐሰበ፡ ኣብ ዲፕሎማሲ’ውን ምዕያይ ንሃገር ዘርብሕ ፖሊሲታት ዘይኮነስ፡ ናይ ፖሊሲ ማርሻ ብምቕያር፡ ኣብ ሃደን ዜጋታትን፡ ምግጋይ ማሕበረ-ሰብ ዓለምን ጥራይ ከም ዝተጸመደ እርዳእ፡፡ ብውጽኢቱ ከኣ ህግደፍ፡ ዳርጋ ኣብ ኩሎም ኢምባሲታትን ቆንስሊያታትን ዝምደቡ ኣባላት፡ ስሩዕ ዕማማት ሓዲጎም፡ ኣብ ውዳቤታት ክጥርነፉ፡ ብስም ሕድሪ፡ ሃማድኤ፡ መናእሰያት ህግደፍ፡ ማሕበረ ኮማት፡ ሃገራዊ ሽማግለ እንዳበሉ፡ ብጓይላን ደበላን ህዝብን ዓለምን ከጋግዩ ቀሲብዎም እዩ፡፡ ብሰንኪ ዝተፈጠረ ናይ ፖሊሲ ምዝባዕ፡ ዕማማት ሚ/ሪ ወጻኢ ጉዳያት ተጨውዩ፡ ክፍሊ ወጻኢ ስለያ ኢዱ ብምንዋሕ፡ ንኣምባሳደራት ዘጉባብዑ፡ ሰብ ግዜ ኮራኹር መዲቡ፡ ብፍላይ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ናይ ጸጥታ መሓውራት ዘርጊሑ’ዩ፡፡ ብጉልባብ ሰራሕተኛ ኢምባሲታት፡ ብቀንዱ ብኣባላት ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ክፍሊ ወጻኢ ስለያ፡ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ክትግበሩ ዝተሓረዩ መደባት’ውን፡ ኣብ ሱዳን፡ ደቡብ ሱዳን፡ ኢትዮጵያ፡ ኬንያ፡ ሶማል፡ ጅቡቲን ፍሉይ ጠመተ ብምሃብ፡ ንዜጋታትና ብቐጥታን ብተዘዋዋሪን ክርዕዱ፡ ነተን ሃገራት ከኣ ብስለያን፡ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያተን ጣልቃ ምእታው ዝንቡዕ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶታት ንምክያድ ህግደፍ ህርድግ ካብ ዝብል ነዊሕ ገይሩ ኣሎ፡፡
ኣብ ካልኣይ ክፋል ንኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ጉጅለ ኢሳይያስ ንተቓወምቲ ዕጡቋት ጉጅለታት ዝሃቦ ሓገዛት፡ መሓውራት ጸጥታን ዲፕሎማሲያዊ ክሳራታትን ኢሳይያስ ዝምልከት ሓበሬታ ….. ይቕጽል…
By: SACTTISM


text:
Radio Erena: 15 March 2020
ኣብ ጁባላንድ መንግስቲ ንምዕላው ዝተኻየደ ፈተነ ኢድ ፕረዚደንት ሶማል ኣለዎ ክብል ላዕለዋይ ወተሃደራዊ ኣዛዚ’ታ ርእሰ ምምሕዳር ገሊጹ።
መጀር ማሓድ መሓመድ እስላም፣ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ወጺኡ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፣ ኣብ ኣፍማዶወ ንዘሎ ሰራዊት ከተሃዳድእን እቲ ዕልዋ ክሳብ ዝካየድ ቦታ ከጽንዕን እንተኽኢሉ፣ ናይ ሓደ ሚልዮን ዶላር ጉኖዖ ክህቦ ፕረዚደንት ፋርማጆ ከምዝተማባጽዓሉ ከሲሱ።
እቲ ኣዛዚ ሰራዊት ኣብ መግለጺኡ፣ ብዕለት 6 መጋቢት ወኪል ኣልጀዚራ ካብ ዝነበረ ያሲን ዝተባህለ ጋዜጠኛ ረኺቡ ነቲ ናይ ፕረዚደንት ፋርማጆ መደብ ከምዝሓበሮ፣ ኣብ ርእሲ’ቲ ሓደ ሚልዮን ዶላር፣ ናይ ስልጣን ወሰኽ እውን ክግበረሉ ምዃኑ ከምዝነገሮ ኣቃሊዑ።
እቲ ናይ ዕልዋ መደብ ን11 መጋቢት ክካየድ መደብ ወጺኡሉ ስለዝነበረ፣ መስመር ቴሌፎናት ድሕሪ ምዕጻዉ ንመራኸቢ እትኾኖ ዋጋ 3 ዶላር ሳተላይት ቴሌፎን ድሕሪ ምሃቡ ነመደብ ከፍሽሎ ከምዝወሰነ፣ መጀር ማሓድ ይገልጽ።
ፕረዚደንት ፋርማጆ ምስ’ተን በይናዊ ናጽነት ኣዊጀን ዘለዋ ርእሰ ምምሕዳራት ዘለዎ ዝምድና ካብ ግዜ ናብ ግዜ ከንቆልቁል ከምዝጸንሐ ዝፍለጥ እዩ።
ዝሓለፈ ሰሙን ፕረዚደንት ፋርማጆ፣ ብገዛእ ፍቓድካ ስልጣን እንተገዲፍካ፣ ናይ 20 ሚልዮን ዶላር ህያብ ክህበካ’የ ኢሉኒ ክብል መራሒ’ታ ርእሰ ምምሕዳር ምኽሳሱ ይዝከር።


text:
“ህዝባዊ ሽማግለ ንሃገራዊ ጉባኤ” ሎስ ኣንጀለስን ከባቢኣን ናይ ስራሕ ምክፍፋልን መደብ-ስራሕን ኣውጺኡ
ህዝባዊ ሽማግለ ተቐማጦ ሎስ ኣንጀለስ ቀዳም 30 ጥቅምቲ 2010 ንኻልኣይ ጊዜ ብምእካብ ኣቦ መንበርን፡ ምኽትልን፡ ዋና ጸሓፍን ከምኡውን ናይ ሓላፊ ሜድያን ሓበሬታን፡ ጉዳያት ፋይናንስን፡ ስርዒታውን፡ መጽናዕተ-ቅዋማውን ጉዳያትን፡ ንኡሳን ሽማግለታትን መሪጹ። ብዘይካ’ዚ ድሕሪ ብዙሕ ክትዓትን ምይይጣትን ሓደ ናይ ስራሕ-መደብ ማኗል (Work-Plan) ነዲፉ ብምስራዕ ንኮሚሽን ኣቕሪቡ። ሓው ሃይለማርያም ተስፋይ ኣቦ መንበር ሃገራዊ ኮምሽን ሰሜን ኣሜሪካ ብዝተገብረሉ ዕድመ መሰረት ኣብቲ ኣኼባ ተረኺቡ፡ ንዘሎ ሕቶታት ብምብራህን ርእይቶታት ብምውሳኽን ኣብ ምህብታም እቲ ንድፊ ኣገዳሲ ተራ ተጻዊቱ።
[cincopa AsNA-VqMY4d2]ህዝባዊ ሽማግለ ሎስ ኣንጀለስ፡ ብዛዕባ ነጻነትን፡ ህዝባዊ፡ ባህርያት ናይ’ዛ ኮምሽንዚ’ኣን ብርክት ዝበሉ ሕቶታት ኣቕሪባ። ሓው ሃይለማርያም፡ ነዚ ሕቶታት’ዚ ክምልስ እንከሎ “ዝኾነ ኮምሽነር ተመሪጹ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤ ንምግባር፡ ሃገራዊ ዋዕላ ዝሃቦ ሕድሪ ኣብ ግብሪ ንምትርጓም ደኣምበር ፖለቲካዊ ይኹን ሲቪካዊ ዕላማ ውድቡ ወኪሉ ክዋሳእ ከምዘይኮነን፡ ነጻነት ናይ እዛ ኮምሽን እዚኣ ከኣ ኣዝዩ ከም ዘገድሶን ህዝቢ’ውን ክሕልዎን ክከላኸለሉን ዘለዎ ዕላማ’ዩ ክብል” ኣረዲኡ። እዚ ብናይ ምሳሕ ግብዣ ዝተሰነየ ኣኼባዚ፡ ኣብ ትምህርታውን ስርርዓውን ጉዳያት ጥራይ ዘይኮነስ፡ ነቲ ብዝተፈላለየ ሜላታት ዝምድናታቱ ማህሚኑ ኣብ ሓድሕዱ ከይዋሳእ ተበታቲኑ በበይኑ ጉጅም ክብል ዝጸንሐ ኤርትራዊ ዜጋውን ኣብ መንፈሱ ዓቢ፡ ንያታዊ ተሓድሶ ዝፈጠረሉ ማሕበራዊ ህሞት’ውን እንተላይ ነበረ።
ኣብ ርእሲ’ዚ ተሳተፍቲ ንሓደ ዓመት ዘገልግል ቀዋሚ ቤት ጽሕፈት ናይ ኮምሽን ኣብ ካሊፎርንያ ብምኽፋት ምስ ካልኦት ከተማታት ተሓባቢሮም ህጹጽ ወፈያታትን ወርሓዊ ውጽኢታትን በብዓቕሞም ብምግባር ክተሓባበሩ ቃል ኣትዮም። ሓው ሃይለማርያም ብወገኑ ንተሳተፍቲ ከተማ ሎስ ኣንጀለስ ብስም ኮምሽን ክብ ዝበለ ምስጋና ብምቕራብ፡ በዚ ፍናን ዝመልኦ ተግባር’ዚ ከምዝተበራትዐን፡ ኣብ ዝግበር ጕስጓስ ድማ ደቀንስትዮ ንምትብባዕ ሓንቲ ስድራቤት ብምልኣት/ሰብኣይ ምስ ሰበይትን እኹላት ደቆምን ክምዝገቡ ምስ ዝገብሩ ንጉዳይና ሚዛኑ ከም ዘዕብዮን ዝያዳ ኣህጉራዊ ተፈላጥነት ከምዝህቦን ክገብር’ዩ” ክብል ኣተሓሳሲቡ። ብተወሳኺ ንዶር መሓመድ በሽር ኣብ ምንዳፍ እቲ ስራሕ መደብ ንዝገበሮ ኣስተዋጽኦ ብምምስጋን፡ እዚ ሰነድ’ዚ ኣብ ኩሉ መደበራት ኮምሽን ኣገዳሲ ተራ ከምዝጻወት ብምግንዛብ ኣድናቖቱ ገሊጹ።
እዚ ዝኾነ ይኹን ሓይሊ ክገትኦ ዘይክእል ሱናማዊ ህዝባዊ ማዕበል’ዚ ንስርዓት ህግደፍ ሸቖጥቍጥ ስለ ዘበሎ ከም ኣመሉ ህጹጽ ኣኼባ ብምጽዋዕ ንህዝቢ “ካብዛ መጺኣ ዘላ ሓደገኛ ማዕበልዚ’ኣ ተጠንቀቑ” እናበለ ይጉስጕስ ምህላዉ’ኳ እንተተሓበረ፡ ህዝቢ ግን “ክላ ግደፉና ክንደይ’ሳዕ ክንዕሾ! ንሕናስ ዘይ ‘ልብና ምስኦም ዘሎ!” እናበለ ጠጠንጢንዎም ይኸይድ ምህላዉ መዓልታዊ ተርእዮታት ኮይኑሎ። በዚ ድማ ራዕዲ ኣትዩዎም ከምታ ናይ ደርጊ ኣብ መፋርቕ 90 ዓ/ም መዓልቶም ቀሪባ ከም ዘላ ዘስተብሃሉ መጋበርያ ህግደፍ ስንእንእ ኢሎም ህጣሞም እናጠፍኤ ይኸይድ ምህላዉ ተፈሊጡ’ሎ። እዚ ምዕባሌታት እዚ ሓኒኑ እናተወንጨፈ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን ኣባላት ሰልፊ ህዝቢ ነዚ ህዝባዊ ዕማም’ዚ ንምስልሳል ኣብ ጎድኒ ህዝቦም ደው ኢሎም ጻማ ቓልሶም ክሓፍሱ፣ ኮምሽን ከኣ ብወገኑ ሰፊሕ ሃገራዊ ጉባኤ ንምክያድ ንኹሉ ዘይሕለል ጻውዒት ክገብር ተላብዩ። ህዝባዊ ሽማግለ ሎስ እንጀለስ ብወገኑ ኣብ ጎድኒ ሃገራዊ ኮምሽን ደው ብምባል ሰፊሕ ጎስጓስ ከካይድ ምዃኑ ቃል ብምእታው ኣኼብኡ ብትስፉው መጻኢ ዛዚሙ።
“ህዝባዊ ሽማግለ ንሃገራዊ ጉባኤ”
ሎስ ኣንጀለስን ከባቢኣን
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1727


text:
ስነ ስርዓት ምረቕኦም ኣብ ዩኒቨርቲ መቐለ ፈፂሞም ይጉዓዙ ዝነበሩ ተምሃሮ ዩኒቨርስቲ ዓዲግራት ኣብ ክልል ትግራይ ዞባ ደቡብ ምብራቕ ወረዳ ወጀራት ዓዲ መስኖ ኣብ ዝተብሃለ ቦታ 11 ለካቲትት 2013 ዓ\ም ብዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ዝተመረቑ ተምሃሮ ሓዊሱ ትሽዓተ ሰባት ከምዝትቐተሉ ካብቲ መጥቓዕቲ ዘምለጠ ንቪኦኤ ገሊፁ።
6 ለካቲት 2013 ዓ\ም ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ ዝተመረቑ ተምሃሮ ናብ ቤተሰቦም ይጉዓዙ ኣብ ዝነበርሉ እዋን መጥቓዕቲ ከምዝተፈፀሞም ካብቲ መጥቓዕቲ ዝተረፈ ተምሃራይ ናይ ዓይኒ ምስክር ንቪኦኤ ይገልፅ።
11 ለካቲት 2013 ዓ\ም 44 ተምሃሮ ምስ ክልተ ኣባላት ፌደራል ፖሊስ ናብ ኣዲስ ኣበባ ጉዕዞ ከምዝጀመሩ ይሕብር።
ንሒዋነ ምስ ሓለፉ ናብ ማይጨውን ኣላማጣን መፈላለዪ መንገዲ ኣብ ጥውይዋይ፣ጎቦን ፀድፍን ዘለዎ ቦታ ዓዲ መስኖ ኣብ ዝተብሃለ ቦታ መንገዲ ብእምኒ ተዓፂዩኣብ ጎኒ እቲ ዘዋሪ መኪና ስለዝነበሩ ክልተ ኣባላት ፌደራል ፖሊስ ወሪዶም ቶኽሲ ከምዝተጀመረ እቲ ናይ ዓይኒ ምስክር ሓቢሩ።
ካብዚ መፂኦም ዘይብሃሉ ሚሊሽያታት ካብቲ ጎቦ ነታ መኪና ብጥይት ምውቃዕ ከምዝጀመሩ ወሲኹ ይሕብር።
‘’ንሕና ኣብ ውሽጢ መኪና ኮይንና ነእዊ ነይርና።ንሕና ተምሃሮ ኢና እናበልና ድምፅና ኣስሚዕና።ካብቲ ጎቦ ወሪዶም ምትኳስ ምስ ጀመሩ እቲ ዘዋሪ ኣውቶቡስ ቆሲሉ ነይሩ ከም ገለ ኢሉ ካብ ጥይት ንምኽዋል ነታ መኪና ናብቲ ጎቦ ግልብጥ ኣቢሉዋ።ተገልቢጣ እናሃለወት እውን ምትኳሶም ምስ ቀፀሉ ተምሃሮ ኢና ምስ በልና ነቲ ቶኽሲ ጠጠው ኣቢሎም ውረዱ ኢሎምና’’ ይብል።
እቲ ናይ ዓይኒ ምስክር ብምውሳኽ ተምሃሮ ሓዊሱ ኣብታ ኣውቶቡስ ዝነበሩ ትሽዓተ ሰባት ህይወቶም ሓሊፉ ይብል።
ኩሉ ኣቑሕቶም ኣብ ውሽጢ እንከሎ ነታ መኪና ኣቃፂሎምዋ ኢሎም። ’’ነቲ ሬሳ የውጽእዎ ኣየውፅእዎ ንፈልጦ ነገር የለን’’ ዝበሉ ንሱ እቲ ዝተረፈ ተምሃራይ ኢዱ ንላዕሊ ገይሩ ወፂና ዓጂቦም ናብቲ ጎቦ ወሲዶም፤ናእቶም ምልሻታት ክሓቱና ጀሚሮም፤ንሕና ኣይፈለጥናን ኢሎምና ኢሉ።
ድሕሪ ናይ ስዓታት ሕቶ ከምዝሰደዱዎምን ብዝተረኸበ መጎዓዚያ እናቆራረፁ ቆቦ ከምዝኣትውን እቲ ናይ ዓይኒ ምስክር ገሊፁ ኣሎ።
ኣካያዲ ስራሕ ሓፈሻዊ ሆስፒታል ቆቦ ካሳሁን ኣዲሱ ጉድኣት ዝወረዶም ተምሃሮ ኣብቲ ሆስፒታል ከምዝተሓከሙ ገሊፆም ኣለው።
እቶም ዝቖሰሉ 12 ተምሃሮ ምዃኖምን ካብኣቶም ክብድ ዝበለ ጉድኣት ዝወረዶም ሰለስተ እዮም ኢሎም።እቶም ዝተረፉ መጠነኛ ጉድኣት ዝወረዶም ኩሎም ብጥይት ከምዝተወቕዑን ኩሎም ድማ ተምሃሮ35 ምዃኖም ሓቢሮም።
ንኹሎም ናይ ሕክምና ሓገዝ ከምዝተውሃቦም ወሲኾም ገሊፆም።
ዩኒቨርስቲ ወልዲያ ንቶም ዝሰንበዱ ተምሃሮ ካብ ምርግ ጋእ ሓዊሱ ጉድኣት ዝወረዶም ብምሕብሓብን ናብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ምስናይን ተሳትፎ ከምዝገበሩ ፕሬዝዳንት ናይቲ ዩኒቨርስቲ ዶክተር ኣበበ ግርማው ገሊፆም።


text:
(እዚ ሪፓርት ንምስማዕ ዝኸብድ ኣገላልፃታት ስለዝሓዘ ኣቐዲምና ንሰማዕትና ነጠንቕ)
"ተወሰኽቲ ሪፖርትታት ጾታዊ መግሃስታት ይመፁ ስለዘለው፣ ኣብ ትግራይ፣ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮን ቆልዑን ዝወረደ ግፍዒ፣ መሊእና ንምፍላጥ ገና ኣዋርሕ ክወስድ ከምዝኽእል" ላዕለወይቲ በዓልቲ ስልጣን ሕቡራት ሃገራት ገሊጸን። ትካል ደቂ ኣንስትዮ፣ ሰላምን ጸጥታን ጂኦርጅ ታውን ዩኒቨርስቲ ትማሊ ረቡዕ ኣብዘዳለዎ ናይ ቪድዮ ኮንፈረንስ፣ ዝተፈላለያ ደቂ ኣንስትዮ ቃለምስክርነት ሂበን ኣለዋ።
ኣብ እዋን ግጭት ዝፍፀም ፆታዊ መጥቓዕቲ ናይ ዝከታተል ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣካል ፍልይቲ ወኪል ፕራሚላ ፓተን ካብ ናይ ግጭት ከባቢታት ተወሳኺ መጥቓዕታት ፆታዊ ዓመፅ ምፍፃሞም ሪፖርትታት ይወፁ ስለዘለው ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮን ኣዋልድን ይፍፀም ዘሎ ሰፊሕ ግፍዕን መጠኑን ንምፍላጥ ብዙሕ ወርሒ ከድልዮ እዩ ኢለን።
ናይ ጆርጅ ታውን ዩኒቨርስቲ ኢንስቲትዩት ደቂ ኣንስትዮ፣ሰላምን ፀጥታን ብዛዕባ ትግራይ ንምዝታይ ትማሊረቡዕ ኣብዘዳለዎ መድረኽ ከምዝገለፅኦ ‘'ቃል ምስክርነት ግዳያት ፆታዊ ዓመፅ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮን ኣካል ሰብነት ኣዋልድን ኣረመናዊን ኣሰካፊን በደል ይፍፀም ከምዘሎ ዘረጋግፅ እዩ’’ ኢለን።
ሕቡራት መንግስታት መብዛሕቲኦም ሪፖርትታት ፆታዊ ዓመፅ ናይ ወታደራት ኽዳን ብዝተኸደኑ ሰቡኡት ከምዝፍፀም ገሊፁ ኣሎ።ሪፖርት ዝተገበሩ ናይ ኣስገዳድ ፆታዊ መጥቓዕቲ ሓይልታት ምክልካል ኢትዮጵያ፣ ሰራዊት ኤርትራ፣ፍሉይ ሓይሊ ኣምሓራን ዘይስሩዓት ዕጡቓት ጉጅለታትን ተሓባበርቶም ምልሺያን ዝተሳተፉሉ እዩ።
ብናይ ሕቡራት መንግስታት ቤት ፅሕፈት ሰብኣዊ መሰላትን ብመንግስቲ ዝምወል ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያን ብሓባር ክካየድ ስምምዕ ዝተገብረሉ ምርመራ ብቕልጡፍ ክጅምር ኣተሓሳሲበን።
‘’ብእዋኑ ክስራሕ ኣዚዩ ወሳኒ እዩ።ኣሰር መርትዖ ቅድሚ ምስኻኑ እዋኑ ሕዚ እዩ’’ ኢለን ፓተን።እቲ ኣሰራርሓ ተዛዚሙ ናይ ሓባር ጉጅለ ብዘይ ተወሳኺ ወዓል ሕደር ክዋፈርን ኣብ መላእ ትግራይብምሉእን ብዘይተገደበን ኣገባብ ክሰርሕን ኣዚዩ ኣገዳሲ እዩ ኢለን ብምሳኽ።
ቤት ፅሕፈተን ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮን ኣዋልድን ብዛዕባ ዝፍፀም ኣሰቃቒ መጥቓዕቲ ካብ ‘’ብዙሓትን ተኣማንቲ ምንጭታትን’’ ከምዝበፅሖ ተዛሪበን ኣለዋ።’’ ፆታዊ መጥቓዕቲ ብዙሕ ግዜ ሪፖርት ስለዘይኸውን እቲ ዝቐርብ ዘሎ ሪፖርት ጫፉ ጥራሕ ናይ ዝርኣይ ዓብይ ፀገም እዩ’’ ክብላ ገሊፀንኦ።
ፆታዊ ዓመፅ ብሰፊሑ ምፍፃሙ ካሊእ መርእያ ሰራሕተኛታት ጥዕና ህፁፅ ናይ ወሊድ መቆፃፀሪ ክኒና፣ምንፃል ጥንሲ፣ናይ HIV መከላኸሊ መድሓኒትን ናይ ኣእምሮ ጭንቀት ምኽሪ ዘቕርቡዎ ሕቶታት ብምውሳኹ እዩ ኢለን ፓተን።
ኣብቲ ኣኼባ ኣብ ከተማ መቐለ ዝርከብ ግዳያት ፆታዊ መጥቓዕቲ ዝሕብሐባሉ ማእኸል Safe House ትሰርሕ ዝነበረትን ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣካል ምንቅስቓስ ተጋሩ ዳያስፖራ ዝኾነትን ፋናየ ሰለሞን ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ይፍፀም ዘሎ ግፍዒ ብዝምልከት ተዛሪባ።
‘’እዘን ደቂ ኣንስትዮ ንዕአን ክከላኸሉ ዝፈተኑ ኣወዳት ደቀን፣ሰብኡተን፣ኣሕዋተንን ኣቦታተንንክቕተሉ ከለው ዝርኣያን ኣብ ቅድሚ ሬሳታተን በኣስገዳድ ፆታዊ ዓመፅ ዝተፈፀመን እየን’'ኢላ።
ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ወታደራት ንማዕልታት ምስ ደፈሩዋ ብሓፂን ከምዘጥቕዑዋ ተዛሪባ።ፋናየ ብምውሳኽ እቶም ወታደራት ማህፀና ዓብዮም ዝዋግኡ ቆልዑ ከይወልድንምርግጋፅ ምዃኑ ነታ ሰበይቲ ከምዝተዛረቡዋ ሓቢራ።ናይ ካልኦት ደቂ ኣንስትዮ ምስክርነት እውን ኣቕሪባ ፋናየ።


text:
ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ሎሚ ሰሉስ ምሸት ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ኩነተ-ሃገር (State of the Union Address) ‘ንሓያል ቁጠባን ጉዳይ ፖሊሲ ኢምግረሽን ሓባራዊ ተግባር ኣባላት ቤት ምኽሪ ንክሰፍን’ ዝጽውዑሉ መደረ ከምዝኾን ተገሊጹ።
እዚ ናይ ሎሚ ምሸት መደረ ኩነተ-ሃገር ይቐርብ ዘሎ ‘ትራምፕ ፕረዚደንት ካብ ዝኾኑ ድሕሪ ድፍን ሓደ ዓመት’ዩ’። ጉዳያት በጀትን ገለ ስደተኛታትን ዘየባሪ ቆይቒ ድሕሪ ምስዕራሩ’ዩ።
ዋይት ሃውስ ብወገኑ ‘እቶም ፕረዚደንት ኣብ ጉዳያት ዕድል ስራሕ፣ ቁጠባን ለውጢ ኣሰራርሓ ግብሪን ከምኡውን ትሪልዮን ዶላር ዝብጀተሉ ህንጸት ትሕተ ቅርጺ ንከጽድቑ ንኣባላት ቤት ምኽሪ ክጽውዑ’ዮም’ ኢሉ’ሎ።
ብዘይካ’ዚ፣ ፕረዚደንት ትራምፕ ጉዳያት ሃገራዊ ድሕነት፣ ሰሜን ኮርያን ሚሳይል ቦልስቲክን ከምኡውን ርትዓዊ ርክባት ንግዲ ክጠቕሱ’ዮም።
ንቡር ኮይኑ ድሕሪ ፕረዚደንት ትራምፕ ዝገብርዎ መደረ ኩነተ-ሃገር፣ ደምበ ተቓውሞ ዴሞክራሲያዊን ኣብ ልዕሊ መደረ እቶም ፕረዚደንት ግብረ መልሲ ክህቡ’ዮም።


text:
እቲ ንራብዓይ ግዜኡ ዝካየድ ዘለዎ ጉባኤ ኣብ`ቲ ኣብ ቀረባ ናብ ኮንግረስ ዝቐረበ H.R 128 ዝተባህለ ረቂቕ-ሕጊ ኣተኩሩ`ዩ ዘትዩ`ሎ። እቲ ረቂቕ ሕጊ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት ክኽበር፡ ንኹሉ ዘሳትፍ ምምሕዳር ክምስረት ዝጽውዕ`ዩ። ብዛዕባ`ቲ ንድፊ መግለጺ ክህቡ ካብ መንጎ ዝተዓደሙ ሓደ፡ ምስ ናይ ኮሎራዶ ኮንግረስማን ማይክ ኮፍማን ዝሰርሕ ሪያን ክላርክ ሓደ ኔሩ።
“መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ንዜጋታቱ ምጭቋኑ ቐጺልዎ`ሎ። ኣነ ድማ ሰብኣዊ መሰላት ንክኽበርን ኩሉ ሓቆፍ መንግስቲ ንኽምስረትን ንዘበራትዕ H.R 128 ረቂቕ-ሕጊ ብሓባር ምድላወይ ኩርዓት ይስምዓኒ።”
እቲ ረቂቕ-ሕጊ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ዒላማ ምግባር ጥራይ ዘይኮነ፡ ሚንስተር ወጻኢ ኣሜሪካን ዩሴኤኣይዲን፡ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ዝውሃብ ረድኤት ብትኽክል ንዝግብኦ ወገን ምብጽሑ ኸረጋግጹን ኣብ`ታ ሃገር ዝሓሸ ዲምክራሲ ንኽመጽእ ክሰርሑን የገንዝብ ኢሉ። ክላርክ ኣተሓሒዙ፡ “ሕቡራት ሃገራት ንኹነታት ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣብ`ታ ሃገር ኣትዩ ኸጻሪ ክፍቀደሉ`ውን” እቲ ንድፈ-ሕጊ ባይቶ ኣሜሪካ ከምዝድግፍ ኣፍሊጡ`ሎ።
ብዛዕባ`ዚ ካብ ወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ርእይቶ ኣይተረኽበን።
ምሉእ ትሕዝቶ`ቲ ጸብጻብ ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኮቪድ-19፡ ቅድሚ ኣብ ቤት-ፍርዲ ምምጻእካ ክትፈልጦ ዘሎካ/ኪ ነገራት።
ናይ ካናዳ ኢሚግረሽንን ስደተኛን ሓለፍቲ (IRB) ንስደተኛታት ኣብ ባይቶ ምስማዕ ኪጅምሩ ስለዝኾነ፡ ምእንቲ እቶም ተካፈልትን ሰራሕተኛታትን ኣጋይሽን ጥዕናን ድሕነትን ንምዕቃብ ኣድላዪ ስጉምትታት ይውሰድ ኣሎ፡፡
ክትፈልጦም ዘሎካ/ኪ ገደባት፡
ዑቅባ-ሓተትቲ ፡ ትሕቲ 18 ዓመት ዘለዎም ሓተትቲ-ዑቅባ ኣብ ባይቶ ክፍሊ ሓለዋ ስደተኛታት (ክ ሓ ስ) ኪቀርቡ ኣየድልን ኢዩ፡ ባዕሉ ክፍሊ ሓለዋ ስደተኛታት አንተዘይገዲዱዎም፡ ወይ ባዕላቶም ወይ ብወከልቶምን ክሳተፉ አንተዘይደልዮም። ክፍሊ ሓለዋ ስደተኛታት መደብ ክተውጽእ ከላ እቲ ናይ ምርሕሓቅ ሕጊ ከምዝክበር ትገብር። ስለዚ ብዝሒ ተሳተፍቲ ምጡን ይኸውን። በዚ ምክንያት፡ ክፍሊ ሓለዋ ስደተኛታት 10 መዓልቲ ቅድሚ ዕለት ቈጸራ፡ ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ከምተምጽእ/ኢ ብጽሑፍ (ኣድራሻ ኣብቲ ናይ ቀጸራ ደብዳቤ ኣሎ) ክተፍልጦም ኣሎካ/ኪ። ።
ተዓዘብቲ ፡ እዚ ዝተኣወጀ ናይ ጥዕናን ድሕነትን ሕግታት ኣብ ግብሪ ክሳብ ዘሎ፡ ኢሚግረይሽንን ስደተኛን ሓለፍቲ ብዝተካእለ መጠን ተዓዘብቲ ንከይመጹ ኢያ ትምዕድ፡፡ እንተደኣ (ንክተባብዓካ/ኪ) ተዓዛባይ ክተምጽእ/ኢ አንተኾንካ/ኪ ቅድሚ ዓሰርተ መዓልቲ ንክፍሊ ሓለዋ ስደተኛታት ክተፍልጦም/ጢዮም የድሊ።
መሰኻክር ፡ ኣብ ጉዳይካ ዝስምዓሉ መዓልቲ፡ መሰኻኽር ክትጽውዕ/ዒ ይከኣል ኢዩ። ግን ከምቲ ሕግታት ናይ እቲ ክፍሊ ዝእዝዞ፡ ንክፍሊ ሓለዋ ስደተኛታት፡ዓሰርተ መዓልቲ ኣቀዲምካ ብጽሑፍ፡ እቶም መሰኻኽር ክንደይ ምኻኖምን ኣስማቶምን፡ ምኽንያት ኣድላይነት ምስክራት፡ ንክምስክሩ ክንደይ ግዜ ከምዘድሊ፡ ምስቲ ምስክር ርክብካ/ኪ እንታይ ምኻኑ፡ ከምኡ ከኣ ኣስተርጓሚ ንመሰኻኽር የድሊ እንተኮይኑ ኪግለጽ ኣለዎ። ከምኡ’ውን እቲ ምስክር (ወይ ምስክራት) ብስልኪ ድዩ ወይስ ኣብ ቤት-ፍርዲ ብኣካል ብምምጻእ ከምዝሳተፍ፡ ዓሰርተ መዓልቲ ኣቀዲምካ ኪፍለጥ ኣለዎ። እዚ ናይ ጥዕናን ድሕነትን ሕግታት ኣብ ቦትኡ ክሳብ ዘሎ፡ እቲ ምስክር እንተተኻኢሉ፡ብስልኪ እንተተሳተፈ ይምረጽ።
መጸዋዕታ ምስመጸካ/ኪ ነቲ ናይ
ድሕነት መምርሒ ናይ ኢሚግረሽንን ስደተኛታትን ሓለፍቲ (IRB)ክትውከስ/ሲ ኣሎካ/ኪ።
ርአሰ-ግምገማ ቅጽ ከኣ ኪምላእ ኣለዎ።


text:
ሶሻልሰንስተን
ሶሻልሰንስተን ሓገዝ ይህብ ንኹሉ ተቐማጢ እዚ ምምሕዳር ሓገዝ ምስ ዘድሊዮም። ንቖልዑ፣መንእሰያት፣ዓበይቲ ወይ ኣረጋውያን። ሶሻልሰንስተን ይኽፈል ኣብ ዝተፈላለየ ኣሃዱታት ከሙ ዉን ኩሎም ኣባላት ናይ ምስጢር ምዕቓብ ግደታ ኣለዎም።
ናይ ሕብረተሰብ ጉጅለ Familjeenheten
ናብዚ ወለዲ ወይ መናሰያት ይመጹ ዝኾነ ጸገም ምስዝህልዎም ተወሳኺ ሓገዝ ምስ ዝደልዩ። ኣደ፣ኣቦ ወይ ዉላድ እኽእሉ ሓደ ሓደ ግዜ ክዛረቡ እተደኣ ጸጊምዎም። ከሙ ዉን ሓገዝ ክትረኪብ ትኽእል ብነጻ ካብ ናይ ሕብረተሰብ መሳርሕቲ (Familjeteamet)።
ኣብ ሕብረተሰብ ጉጅለ (Familjeenheten) ምቑጽጻር ናይ ቖልዑ ይግበረሎም ሓገዝ ምስዘድሊዮም ወይ ዚኾነ ዘረባታት ምስ ዚበጽሓና እቲ ቖልዓ ጽቡቕ ከምዘየለ።
እንተ ደኣ ሓደ ቖልዓ ካብ (0-20) ዝዕድሚኡ ጽቡቕ ከምዘየለ ኣሚንካ ክትሕብር ትኽእል። እንተ ደኣ መን ሙኻንካ ዘይገሊጽካ ወላ ዉን ሽም ኣልቦ ገርካ ክትሕብር ትኽእል ናብ ሶሻልሰንስተን።
ኩሎም ምስ ቆልዑ ዝሰርሑ ግደታ ኣለዎም ከምቲ ሕጊ ዝብሎ ክሕብሩ እንተ ደኣ ጠርጢርካ እቲ ቖልዓ ጽቡቅ ከምዘየለ።
Försörjningsenheten
ኣብዚ ሓገዝ ትረኪብ ናይ ዕለታዊ መንበሪኻ።
ኣሃዱና ይኽእል ክሕግዘካ ብኽፍሊት ሓገዝ ንመንበሪኻ (försörjningsstöd)።
እንተ ደኣ ኒሲኻ ነብሲኻ ዘይኬልካ ወይ ሲድራኻ ከተመልክት ትኽእል ናይ መንበሪኻ ሓገዝ (försörjningsstöd)።
ሓገዝ ናይ መንበሪ (försörjningsstöd) ንዓኻ ነብሲኻ ከተማሓድር ተባሂሉ ዝወሃብ እዩ።
ሶሽያልሸንስተን ሓገግቲ (Socialtjänstlagen) ይዉስኑ መነኦም ሓገዝ ከምዘድሊዮም (försörjningsstöd)። ትረኽቦ መጠን ሓገዝ ይዉሰን በቲ ናትካ ኣታዊ ወይ ዘለካ ጸገማት።
Vuxenenheten
ኣብዚ ናይ መስተ ኣልኮል፣ዕጸ ፋርስ ሓሽሽ ወይ ካብ ኣደንዛዚ ዕጸ ጸገም ዘለዎም ዓበይቲ ዊን ሓገዝ ክረኽቡ እኽእሉ።
ደውሉ ናብ ወሃቢ ኣገልግሎት 0270-75 000 እንተደኣ ክትረኽበና ደሊኻ ነዓና ሶሻልሰንስተን (Socialtjänsten)።
ኣብዚ ሓበረታታት ትረኪብ ንስኻ ብዛዕባ ሶሻልሰንስተን (Socialtjänsten) ን ቖልዑ።.
እንተ ደኣ ብዘይደለኻዮ ዝኾነ ሰብ ኣብሊዕለኻ ሓይሊ ወይ ዓመጽ፣ዘየድሊ ምንቕስቓሳት ወይ ሕማቕ ስነ ሓሳባዊ ተግባራት ትኽእል ንስኻ ኪትድዊል ናብ ድሕነት ቖልዑ (Rädda barnens) ተለፎን ቁጽሪ 020-100200 ስም ኣልቦ ውከሙዉን ብነጻ ክፍሊት።
ተወሳኺ ሌንካር


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ባንኪ ዓለም ናይ 1.3 ቢልዮን ዶላር ስምምዕ ልቃሕን ሓገዝ ተፈራሪሙ።
እቲ ገንዘብ ንመፈጸሚ ክልተ መርሃ ግብርታት ከምዝውዕል’ውን ተገሊጹ’ሎ። መርሃ ግብሪ ልምዓት ገጠር ፡ሴፍቲ ኔት ኣብ ውሽጢ 10 ዓመታት ስርዓት ውሕስነት ማሕበራዊ ደሕንነት ንምግባር ውጥን’ሎ ክብሉ’ውን ሚንስትር ገንዘብን ምትሕብባር ኢኮኖሚን ኣፍሊጦም አለው።
ሎሚ ረፍዲ አብ አዲስ አበባ ቤት ጽሕፈር ሚንስትር ምትሕብባር ኢኮኖሚን ገንዘብን ኣብ ዝተጸውዓ ጋዜጣዊ ጉባ ኤ መንግስቲ ኢትዮጵያን ባንኪ ዓለምን ስምምዕ 1.3 ቢልዮን ዶላር ልቃሕን ሓገዝን ተፈራሪሞም አለው።
እቲ ዝተረኽበ ገንዘብ ልቃሕን ሓገዝን ንክልተ መርሃ ግብሪ ልምዓት ከምዝውዕል’ውን ተገሊጹ’ሎ።
እቲ ቀዳማይን ኣብ ነዊሕ እዋን ዝኽፈል ስምምዕ ልቃሕ ዝተረኽበ 700 ሚልዮን ዶላር ንማሕበራዊ ኣገልግሎታት ብዝሓሸ ፍትሓውነትን ጽፈትን ንምዝርጋሕን ምኳን ባንኪ ዓለምን እቶም ሚኒስተርን ዝዘርግሕዎ ናይ ጽሑፍ መግለጺ ይሕብሩ።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ካብ ዕለት 19 ክሳብ ዕለት 26 ሕዳር 2019 ዓ.ም. ኣብ ዘካየድዎ መበል 32 ዓለም ሓቆፍ ሓዋርያዊ መገሻ፡ ከምቲ ልሙድ ዓለም ለኻዊ ሓዋርያዊ መገሻ ኣብ ዘካይድሉ እዋን ኣብተን ዝበጽሕወን ሃገራት ምስ ዘገልግሉ ኣባላት ማሕበር ኢየሱሳውያን ልኡካነ ወንጌል ዘካይድዎ ርክብ መሰረት፡ ኣብ ታይላንድ ደሓር እውን ኣብ ጃፓን ምስ ዘገልግሉ ዘለዉ ኣባላት ማሕበር ኢየሱሳያን ከምእተራኸቡን ኣብቲ ኣብ ባንግኮክን ደሓር እውን ኣብ ቶክዮ ዘካየድዎ ርክብ ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን እቲ ብኢየሱሳውያን ማሕበር ዝመሓደርን ዝሕተምን ካቶሊካዊ ስልጣነ እተሰምየ ክልተ ሰሙናዊ መጽሔት ኣብ ናይ ትማሊ ሕትመቱ ንንባብ ከምዘብቀዖ ልእኽቲ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ረዲዮ ጋብርኤላ ቸራዞ ሓቢረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ዕለት 22 ሕዳር 2019 ዓም. ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ደቡባዊ ምብራቕ እስያ ምስ ዘገልግሉ ዘለዉ 48 ኣባላት ማሕበር ኢየሱሳውያን ልኡካነ ወንጌል ኣብ ባንግኮክ ንፍርቂ ሰዓት ኣብ ዘካይድዎ ርክብን ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳንን፡ ዕለት 26 ሕዳር 2019 ዓ.ም. ቶክዮ ኣብ ዝርከብ ብማሕበር ኢየሱሳውያን ዝተመስረተን ዝመሓደርን ጥንታውን ውሩይን መንበረ ጥበብ ሶፊያ ነቶም ኣብ ጃፓን ዘገልግሉ ኣባላት ማሕበር ኢየሱሳውያን መስዋዕተ ቅዳሴ ኣዕሪጎም ዝለገስዎ ስብከትን ኣብ ዘካድዎ ርክብ ዝበልዎን ምሉእ ትሕዝቶ ኣብቲ ካቶሊካዊ መጽሔት ምሉእ ትሕዝቶኡ ከምዝቐረበን፡
ንናይ ሓገርን ሕዝብን ረብሓ ምዕያይ
ቅዱስነቶም ኣብቲ ኣብ ባንግኮክ ኣብ ዘካየድዎ ርክብ፡ መንእሰይን ንሕዝቢ ቀረባ ዝዀነት ቤተ ክርስቲያን እሓልም፡ ምስ ምዝመዛን ኣብ ሩካቤ ስጋ ዘተኰረ መስህብ በጻሕትን ኣብ ታይላንድ ዝረአዩ ማሕበራውን ሰብኣውን ጸገማት ዝሰምዕዎን ዝፍልጥዎን ከምዝዀነን ሓቢሮም፡ እቶም ልኡካነ ወንጌል ንሃገረ ታይላንድን ሕብን ክብሪ ንኸገልግሉ ሓድራ ከምዝበሉን፡ ኣብቲ ብኣገባብ ሕቶን መልስን ዝተኻየደ ርክብ ብዛዕባ ፍትሕን ማዕርነትን ግላውን ናይ ሓባር ጸሎትን ምእንጋድን ይሴባሕ ዓዋዲ መልእኽቶምን ብዛዕባ ስደተይናታትን ተመዛበልትን ሓዋርያ ግብረ ኖልዎ ንዝተፋትሑ ካቶሊካውያን ኣባይቲ ስድራን ዝምልከቱ ዝቐረበሎም ዓበይቲ ሕቶታት ኣማእኪሎም ቃለ ምዕዳን ከምዝለገሱ ቸራዞ ሓቢረን።
ማሕበራዊ ኢፍትሓውነት ብግቡእ ንምግጣም ጸሎት
ቅዱስነቶም ካብቶም ዝተራኸብዎም ኣባላት ማሕበር ኢየሱሳውያን ንዝቐረበሎም ሕቶ ኣደጊፎም፡ ናይ ምእንጋድ ኣገልግሎት ዝብል ሓሳብ ኣቕሪቦም፡ እቲ እንዋፈረሉ ዕዮ ናይ ቲዮሎጊያ ስፍራ ገይርና ክነብሮ ይግባእ፡ እዚ እዩ ኣብ ታይላንድ ናይ ኣባ ኣሩፐ መንፈሳዊ ውርሻ። ኣብ ታይላንድ ኣባ ኣሩፐ ዘበገስዎ ስደተይናታትን ተመዛበልትን ናይ ምእንጋድ ሓዋርያዊ ኣገልግሎት፡ ንቢይነቶም ዝምስክር እዩ፡ ብማሕበራዊ ፍልልያትን ድኽነትን ጥምየትን ፖለቲካዊ ውጥረት ብፍላይ ብውግእ ብዙሓት ተመዛቢሎምን ይመዛበሉን ይስደዱን ኣለዉ፡ ናይ ሓደ ኢየሱሳዊ ናይ መወዳእታ ግብረ ሃይማኖታዊ ኣገልግሎት ንተመዛበልትን ስደተይናታትን እዩ ክኸውን ዘለዎ፡ እቲ ሎሚ ናይ መቓብር ስፍራ ኰይኑ ዘሎ ባሕሪ መዲትራኒያን እናሓሰቡን ናይ ሮሂንግያ ሕቶን፡ ፈላላይ መናድቕ ምቛምን … ሰብ ከም ጓሓፍ ዝርእይ ባህልን … ገዛእ ርእስኻ ናይ ምክልኻል ፖለቲካዊ ፍልስፍና፡ ምዝመዛን ዝኣመሰሉ ዝተፈላለዩ ጸገማት ዘርዚሮም እዚ ዅሉ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ዓውዲ ማእከል እትርከብ ቤት ሕክምና ከምዝዀነት ጥንታዊ ክርስቲያናዊ ባህሊ የተሓስስበና፡ ምእንጋድን ምክንኻንን።
እቲ ኣባ ኣሩፐ ዘውረስዎ ናይ ቲዮሎጊያ ስፍራ ዝብል ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ጠቒሶም እቶም ኣባላት ኢየሱሳውያን ቅድሚ ዅሉ ኣብ ጸሎት ክተግሁ ዘተሓሳስብ ምዃኑ ገሊጾም፡ ጸሎት ናብቲ ደጋዊ ክፍሊ ከተማታትን ህልውናን ንኸነብል ዝድርኽ ሓይሊ እዩ ከምዝበሉ ቸራዞ ሓቢረን።
ኣሰንዮታን ልልያን ንዝተፋትሑን ዳግማይ ቃል ኪዳን ንዝኣሰሩን ሰብ ሓዳር
ቅዱስነቶም ኣብ መወዳእታ ካብቶም ኣብቲ ርክብ ካብ እተሳተፉ ኣባላት ማሕበር ኢየሱሳውያን፡ ብዛዕባ ዝተፋትሑን ዳግማይ ቃል ኪዳን ዝኣስሩን ምእመናን ዝምልከት ንዘቕረቡሎም ሕቶ ኣማእኪሎም፡ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ’ዚ ማእለያ ዘይብሉ መዝገብ ኣሎ፡ ነዚ ማእለያ ዘይብሉ ኣብ ብዙሓት ሰብ ሓዳር ክርስቲያን ዝርአይ ሽግር’ዚ በቲ ኣብታ ናይ ፍቕሪ ሓሴት ዘርእስታ ሓዋርያዊት ምዕዳን መሰረት ክረአይ ከምዘለዎን፡ እዚ ኸኣ ነቶም ዝተፋትሑን ዳግማይ ቃል ኪዳን ዝኣሰሩን ምስናይን ልልያን ዝብል ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ምቕራብ ዝብል እዩ ከምዝበሉ ቸራዞ የመልክታ።
ርክብ ምስ ኢየሱሳውያን ማሕበር ኣባላት ኣብ ጃፓን
ኣብቲ ኣብ ጃፓን ኣብ ዘካይድዎ ምብጻሕ ዕለት 26 ሕዳር 2019 ዓ.ም. ናብ ሮማ ቅድሚ ምምላሶም ምስቶም ኣብ ጃፓን ዘገልግሉ ዘለዉ ኣባላት ማሕበር ኢየሱሳውያን ተራኺቦም፡ ኣብቲ ብኢየሱሳውያን ዝተመስረተን ዝመሓደርን ውሩይ መንበረ ጥበብ ሶፊያ ተረኺቦም ኣብቲ ናይቲ መንበረ ጥበብ ናይ ጉባኤ ኣዳራሽ መስዋዕተ ቅዳሴ ቅድሚ ምዕራጐን ኣብ ዘካይድዎ ርክብ፡ ካብ ምዕ. 9 ካብ ፍቕዲ 57 ክሳብ 62 ዝተነበ ወንጌል ሉቃስ፡ … ምሕረት እግዚኣብሔር ንነፍሲ ወከፍና ምንባርን ተዘክሮን ምግባርን ከምዘድልን ኣብ ሕይወት ብዙሕ ላዕልን ታሕትን ዓወትን ስዕረትን ዘጋጥም እዩ፡ ብሰንኪ ሓጢኣትና፡ እቲ ካብ ኢየሱስ ዝተዓደለና ሓሴትን ሰላምን ምንባርን ነዚ ምንባር’ዚ ተዘክሮ ምግባር ከምዘድሊ ብሰሕ ከምዘብርሁ ክዝከር እንከሎ፡ … እቲ ናይ ምዉታት ዓለም ድሮ ተቐቢሩ እዩ እቲ ምዉት ኣካልና ድሮ ተቐቢሩ እዩ፡ ብምሕረት እግዚኣብሔር፡ መሳኹትና ኣይንዕጸው፡ እዚ ምሕረት’ዚ ኣብ እንዋፈረሉ ጸዋዕታ ንንበሮ፡ ኢየሱስ ወትሩ ምሳና እዩ፡ ኢየሱስ ዝሓርየካ ምስኻ ሓቢሩ ኣብ ምጉዓዝን ንኽጓዓስን እዩ፡ ንበይንኻ ዘይሓድግ ከምዝበሉ ቸራዞ ካቶሊካዊ ስልጣኔ መጽሔት ጠቒሰም የመላኽታ።


text:
ዓመተ ምሕረት
ፍሉይ ዓመተ ምሕረት ( እዮቤል)
እዚ ዓመት እዚ ቅዱስ ኣቦና ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍሉይ ዓመተ ኢዮቤል ኣዊጆሙልና ኣለዉ። ንሕናዊን ከም ቁምስና ነዚ ጸዋዕታ እዚ ተቐቢልና ብግሊ ይኹን ብሓባር መደባት ብምሕንጻጽ ዕውትን ፍርያምን ጉዕዞ ክንገብር ንዕደም ኣለና። ከምቲ ኣቦና ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዝበሉዎ “ ምሕረት ኣምላኽ ምንጪ ሓጎስን ርግኣትን ሰላምን ስለዝኾነ፡ ድኅነትና ከኣ ኣብኡ ስለዚምርኮስ፡ ነዚ ምሕረት-ኣምላኽ ወትሩ ክነስተንትኖ የድሊየና”።
ስልዚ ዝኸበርኩም ምእመናን ከምቲ ዘማራይ ኣብ መዝሙር 119 “ ቃልካ ንስጉምተይ መብራህቲ፡ ንመንገደይ ከኣ ብርሃን ኢዩ” ኢልና ብልቢ እንዳጸለና ነዚ ዓመት እዚ ክንዕጠቕ ፍቓድ ኣምላኽ ክንፍጽምን ይግበኣና። ድላይ ወይ ፍቓድ ኣምላኽ ንወድ ሰብ ብጽዕናን ድሕነትን ዚህብ እዩ። ፍቓድ ኣምላኽ እቲ ኩሉ እግዚኣብሔር ኣብ ልዕሊ ወዲ ሰብ ዜውጽኦ መደብ ድሕነት እዩ። ኣምላኽ ንወድሰብ ስለ ዜፍቅሮን ኣብ መደብ ድሕነቱ ስለ ዘእተዎን ኣብ ዓወት ኪበጽሕ ስለ ዚደልዮን ኩሉ ግዜ ብልብን ብሕጉስ መንፈስን ፍቓድካ ኣብ ሰማይ እናበለ ንኺጽሊ ይዕድም። እዚ ማለት ከኣ ፍቕርን ሓልዮትን ኣምላኽ ኣብ ዓለምና ኪስፍን ብዘይምቁራጽ ጸሎት ምግባር የስምዕ።
እምበኣር ነዚ ብቑዓት ኮይና ንኽንርከብ ሎሚ እግዚኣብሔር ብቤተክርስቲያኑ ገሩ ብዛዕባ ምሕረት ክነስተንትን ፍሉይ ጸዋዕታ ይገብረልና ኣሎ። እግዚኣብሔር ኣምላኽና ነቲ መወዳእታ ዘይብሉ ምሕረቱ በቲ ሓደ ወዱ ሓንሳብን ንሓዋሩን ገሊጹልና ኢዩ። ኢዮብ ነዚ ከኣሌ-ኩሉ ዝኾነ ኣምላኽና እንክዝክር ከምዚ እንዳበለ ይገልጾ፥ “ኩሉ ከም እትኽእልን፤ ነቲ ዝመደብካዮ ኻብ ምግባር ዚኽልክለካ ኸም ዘአልቦን ሕጂ ፈለጥኩ ይብል ኢዮ 42:2። እግዚኣብሔር ኣምላኽና ኩሉ ዝከኣሎ ኣምላኽ ኢዩ። ነዚ ኣሚና “ ከምቲ ሰማያዊ ኣቦኹም ርሕሩሕ ዝኾነ ንስኻትኩም ከኣ ርሕሩሓት ኩኑ” ሉቃ፡ 6፡36 ዝብል ቃል ወንጌል እንዳስተንተና፡ ኣብ ምሕረትን ዕርቅን ክንመላለስ እቲ ግዜ ሕጂ ኢዩ። ኣብ ሕይወትና ምሕረት ምዝውታር ማለት ምስ እግዚኣብሔር ኣቦናን ኣሕዋትናን ዕርቂ ምዝውታር ማለት ኢዩ። ምኽንያቱ ንስሓ መወዳእትኡ ምሕረት ኣምላክ ምርካብ ስለዝኾነ።
ዝኸበርኩም ኣቦታት ኣዴታት ኣሕዋት እምበኣር ነዚ ጸዋዕታ እዚ ንሕናውን ከም ቁምስና ዕለት 6 ሕዳር ብመስዋዕተ ቅዳሴ ጀሚርናዮ። ነዚ ወትሩ ዘሰንየና ሓደ ንእሽተይ ጸሎት ቀሪብናውን ወትሩ ሰንበት ሰንበት ድሕሪ ቅዳሴ ንደግሞ ኣለና። ከምኡውን 20 ሕዳር 2015 ኣባ ቪቶርዮ ኣብ መንጎና ተረኺቦም ብዛዕባ መልእኽቲ ኣቦና ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ሰፊሕ መግለጺን ትምህርትን ሂቦሙና ። እግዚኣብሔር ነባ ቪቶሪዮ ይባርኽን ይቐድስን።
ኣባ ሓጎስ ተስፋጋቢር
Aba Hagos Tesfagabir


text:
ኣብ ሰለስተ፣ ሓሙሽተን ዓሰርተን ሽሕ ሜትራት ኣንጸባራቂ ዓወታት ዘመዝገበት ኢትዮጵያዊት ኣትሌት ኣልማዝ ኣያና፣ ምስ ኣብ ሓደን ክልተ ሚእቲ ሜትሮ፣ ከምኡውን ኣርባዕተ ሚእቲ ቅብብል ዱላ ኣብ ሰለስተ ኦሎምፒካት ሜዳልያ ወርቂ ዝተዓወተ ጀማይካዊ ኡሰይን ቦልትናን ሎም-ዘበን ከዋኽብቲ ኣትሌታት ዓለምና ተባሂሎም ብዓለም ለኸ ፌደረሽን ኣትሌትክስ ተሸሊሞም።
ኣልማዝ ኣያና ናብ’ዚ ክብሪ’ዚ ዝበቅዐት፣ ኣብ ዶሃ ኣብ ሰለስተ ሽሕ ሜትሮ፣ ኣብ ራባት ሞሮኮ፣ ሮማ ጣልያን፣ ኣብ ኦሎምፒክ ሪዮ፣ ኣብ ብራሰልስ ቤልጀም ኣብ 5 ሽሕ ሜትሮ፣ ኣብ ዓሰርተ ሽሕ ሜትሮ ድማ ኣብ መድረክ ኦሎምፒክ ሪዮ ብራዚል ብዘመዘገበቶም ዓወታት’ዩ።
ጀማይካዊ ኡሰይን ቦልት ብወገኑ፣ ኣብ ሓደ፣ ክልተን ኣርባዕተ ብሚእቲ ቅብብል ዱላ ኣብ ኦሎምፒክ ሪዮ ብመሰረት ዘመዝገቦ ዓወት’ዩ ተሸሊሙ።
ናብ ካልእ ዜና ኣትሌትክስ ክንሰግር፣ ኢትዮጵያዊ የማነ ጸጋይ ኣብ’ቲ ፉኮካ ጃፓን ዘተኣናገደቶ ጉያ ማራቶን ሜዳልያ ወርቂ ተዓዊቱ።
ኬንያዊ ፓትሪክ ማካኡ ካልኣይ፣ ጃፓናዊያን ዩኪ ካዋቺን ሃያቱ ሶኖዳን ሳልሳይን ራብዓይን፣ ኤርትራዊያን ኣማኑኤል መሰልን ያሬድ ኣስመሮምን ሓምሻይን ታሽዓይን።


text:
ዝበዝሑ ካብቶም ስደተኛታት ካብ ኤርትራን ሱዳንን ዝመጹ ኮይኖም ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ብዘይመንግስታዊ ትካላት ትውነን መርከብ አኳይየርስ ካብ ማእከላይ ባሕሪ ድሒኖም ኢጣልያን ማልታን ክቕበልዎም ፍቓደኛታት ብዘይምኳኖም ናብ ስጳኛ ድሕሪ ምውሳዶም ሎሚ ሓሙስ ፈረንሳ ምእታዎም ተፈሊጡ’ሎ።
ሚንስትር ውሽጣዊ ጉዳያት ፈረንሳ እቶም ስደተኛታት ሓለዋ ዘድልዮም ብምኻኑ እቲ ናይ ዑቕባ ምሕታት መስርሕ ክሳብ ዝዛዘም ኣብ ደቡባዊምብራቕን ሰሜናዊ ፈረንሳ ዝርከብ መዕቆቢ ከምዝጸንሑ ሓቢሮም ኣለው።
ዝሓለፈ ወርሒ አኳየርስ ዝተባህለት ብዘይመንግስታዊ ትካል ትውነን መርከብ ካብ ማእከላይ ባሕሪ ዘድሓነቶም 630 ስደተኛታት ኢጣልያን ማልታን ክቕበልኦም ፍቓደኛታት ብዘይምዃነን ናብ ስጳኛ ምኻዶም ይዝከር።
ፈረንሳ ብወገና ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ኣብ ኣውሮጳ ዘጋጠመ ዋሕዚ ስደተኛታት ውሑድ ቁጽሪ ስደተኛታት ክትቕበል ምጽንሓ ይፍለጥ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ፖሊስ ከተማ ሮማ ሎሚ ሓሙስ ኣብ ማእከል ስደተኛታት ፍተሻ መንነት ምክያዶም ተገሊጹ’ሎ።
ኣብቲ መዓስከር ኣስታት 300 ዝኾኑ ስደተኛታት ዝነብሩ ክኾኑ ከለው ዝበዝሑ ካብ ኣብታ ሃገር ዝንቀሳቀሱ ገበርቲ ሰናይ ትካላት ብዝወሃቦም መግቢ ዝናበሩ ምኳኖም ይሕበር።
ፖሊስ ፍተሻ መንነት ድሕሪ ምክያድ 35 ግቡእ መንነት ኣይጸንሖምን ዝበሎም ውልቀሰባት ምውሳዶም’ውን ተገሊጹ’ሎ።
ኣብቲ መዓስከር ስደተኛታት ካብ ዝሰርሑ ወለኝተኛታት ኢጣልያዊ ቫለሪኖ በቫሲቃ ኢጣልያ ነቶም ኣብ ሃገራ ዝርከቡ ስደተኛታት ግቡእ ክትትል ክትገብር ከምዝግባእን በዚ ድማ ንመጻኢ ከጋጥሙ ዝኽእሉ ጸገማት’ውን ክትከላሎ ከምትኽእል ይገልጹ።
ኣብቲ መዓስከር ንገለ ኣዋርሕ ክነብር ዝጸንሓ ቱኒዝያዊ መሓመድ በን ሰላም ብወገኑ ኣብ 2014 ዓ.ም ናብ ኢጣልያ ምስኣተው ብዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ተጠርጢሩ ኣብ ማእሰርቲ ድሕሪ ምጽናሕ ምስ ተፈትሓ’ውን ጀርመን በጺሑ ከምዝነበረ እንተኾነ ግን ናብ ኢጣልያ ከምዝተመልሰ ይገልጽ።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ሚንስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ማትዮ ሳልቪኒ ምስ ናይ ጀርመንን ኣውስትራልያ መዘነ ኦም ብዛዕባ ጉዳይ ዋሕዚ ስደተኛታት ንምዝታይን መፍትሒ ንምንዳይ ኣብ ኣውስትራልያ ኣኼባ የካይዱ ኣለው።


text:
Monthly Archives
February 2020
ኣዲስ አበባ፣ 21 ለካቲት፣ 2012 (ኤፍ ቢ ሲ)ኣብ ክሊ ድርድር ዓቢዪ ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ ኣድሂቡ ካብ መንግስቲ ዝተውሃበ መግለፂ። ሚኒስቴር ጉዳያት ወፃኢ ፌዴሬኢን ሚኒስቴር ማይ መስኖን ኢነርጂ ፌዴሬኢን፥ ሴክሬታሪ ዲፓርትመንት ቤት ግምጃ ኣሜሪካ 21 ለካቲት 2012 ዓ.ም (ከም ኣቆፃፅራ…
ቫይረስ ኮሮና ንምክልኻል ክትትል ዝገብር ብሄራዊ ኮሚቴ ሚኒስትራት ተጣይሹ
ኣዲስ ኣበባ ፣ 21 ለካቲት፣ 2012 (ኤፍ ቢ ሲ)ቫይረስ ኮሮና ንምክልኻል ክትትል ዝገብር ብሄራዊ ኮሚቴ ሚኒስትራት ተጣይሹ። ቤት ምኽሪ ሚኒስትራት ሎሚ መዓልቲ ኣብ ዘሳለጦ መበል 80 ስሩዕ ኣኼብኡ ኣብ ዝተፈላለዩ ጉዳያት ብምዝታይ ውሳነ ኣመሓላሊፉ። በቲ ቤት ምኽሪ ካብ ውሽጢ…
ንመመረቒ ዝዳለዉ ፅሑፋት ብሶፍትዌር ተመርሚረም ካብ ፕላጃሪዝም ናፃ ምዃኖም እንተይተረጋገፀ ዲግሪ ከምዘይህብ ዩኒቨርሲቲ ኣዲስ ኣበባ ኣፍሊጡ
ኣዲስ ኣበባ፣ 21 ለካቲት፣ 2012 (ኤፍ ቢ ሲ)ዩኒቨርሲቲ ኣዲስ ኣበባ ካብ 22 ለካቲት 2012 ዓ.ም ጀሚሩ ፖሊሲ ፀረ-ፕላጃሪዝም (Anti-Plagiarism) ተግባራዊ ከምዝገብር ኣፍሊጡ። እቲ ዩኒቨርሲቲ ንመመረቒ ዝዳለዉ መፅናዕታዊ ፅሑፋት፥ብአርከንድ (URKUND) ሶፍትዌር ተመርሚረም ካብ…
በዓል 11 ለካቲት ህዝቢ ትግራይ ዝኸነ ወፅዓ ዘይቅበልን ብሽርሒ ዘይስኮን ህዝቢ ምዃኑ ዘርኢ ኢዩ – ወይዘሮ ፈትለወርቅ ገብረእግዚኣብሄር
ኣዲስ ኣበባ፣ 21 ለካቲት፣ 2012 (ኤፍ ቢ ሲ)በዓል 11 ለካቲት ህዝቢ ትግራይ ዝኸነ ወፅዓ ዘይቅበልን ብሽርሒ ዘይስኮን ህዝቢ ምዃኑ ዘረጋገፀሉ በዓል ከምዝኾነ ምክትል ኣቦ መንበር ህወሓትን ፈትለወርቅ ገብረእግዚኣብሄር ገሊፀን። ፅምብል በዓል 11 ለካቲት ኣብ ማእከል ሃገርን ካለኦት ክፍሊታት…
ማሕበር ኣክስዮን ማይክሮ ፋይናንስ ምድረ ግእዝ ተጣይሻ
ኣዲስ ኣበባ፣ 21 ለካቲት፣ 2012 (ኤፍ ቢ ሲ)ማሕበር ኣክስዮን ማይክሮ ፋይናንስ ምድረ ግእዝ ሎሚ መዓል ተጣይሻ። ኣብ ስነ-ስርዓት ምጥያሽ እታ ማይክሮ ፋይናንስ ተረኺቦም መልእኽቲ ዘመሓላለፉ ብመዓርግ ምኽትል ርእሰ ምምሕዳርን ሓላፊ ቢሮ ንግድን ኢንዱስትሪን ክልል ትግራይ ዶክተር…
መዛዘሚ ፅምብል በዓል 11 ለካቲት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሎሚ መዓልቲ ክካየድ እዩ
ኣዲስ ኣበባ፣ 21 ለካቲት፣ 2012(ኤፍ.ቢ.ሲ)መዛዘሚ ፅምብል በዓል መበል 45 ዓመት 11 ለካቲት ኣብ ኣዳራሽ ሚሌኒየም ኣዲስ ኣበባ ብድሙቕ ስነ-ስርዓት ሎሚ መዓልቲ ክካየድ ኢዩ። ነቲ በዓል ንዘተሓባብሩን ፀጥታ ዘኽብሩን ኣካላት ኣቐዲሙ መደብ ኦሬንቴሽን ከምዝተውሃቦም ማሕበር መናእሰይ ትግራይ…
ኢትዮጵያ ኣብ መበል ሻድሻይ ጉባኤ ፓወሪንግ ኣፍሪካ ተሳቲፋ
ኣዲስ ኣበባ፣ 21 ለካቲት፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ኢትዮጵያ ኣብ ኣሜሪካ ኣብ ዝተሳለጠ መበል ሻድሻይ ጉባኤ ፓወሪንግ ኣፍሪካ ተሳቲፋ። ሚኒስትር ኢኖቬሽንን ቴክኖሎጂን ዶክተር ኣብርሃም በላይ ጎድኒ ንጎድኒ እቲ ጉባኤ፥ ምስ ኣመራርሓታት ባንኪ ኤግዚም ኣሜሪካን ባንኪ ዓለምን፣ ኣባላት ቤት ምኽሪ ንግዲ…
ኣብ ቀረባ እዋን ካብ ኔዘርላንድስ ናብ ኢትዮጵያ ዝተመለሰ ዘውዲ ንጥንታዊ ቤተ ክርስትያን ስላሴ ጨለቖት ሎሚ መዓልቲ ክርከብ ኢዩ
ኣዲስ ኣበባ፣ 21 ለካቲት፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ኣብ ቀረባ እዋን ካብ ኔዘርላንድስ ናብ ኢትዮጵያ ዝተመለሰ ዘውዲ ንጥንታዊ ቤተ ክርስትያን ስላሴ ጨለቖት ሎሚ መዓልቲ ከምዝርከብ ሚኒስቴር ባህልን ቱሪዝምን ኣፍሊጡ። “ብዝተፈላለዩ ምኽኒያታት ብምስራቕ ናብ ወፃኢ ዓዲ ዝወፅኡ ቅርስታት ምምላስን…
“ምልክት ሕማም ቫይረስ ኮረና ተራእይዎ ኢዩ” ብዝብል ተጠርጢሩ ኣብ መዕቖቢ ማእኸል ተፈሊዩ ዝነበረ ወልቀ ሰብ ካብቲ ሕማም ናፃ ከምዝኾነ ተረጋጊፁ
ኣዲስ ኣበባ፣ 21 ለካቲት፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)”ምልክት ሕማም ቫይረስ ኮረና ተራእይዎ ኢዩ” ብዝብል ተጠርጢሩ ኣብ መዕቖቢ ማእኸል ተፈሊዩ ዝነበረ ወልቀ ሰብ ካብቲ ሕማም ናፃ ከምዝኾነ ሚኒስቴር ጥዕና ፌዴሪኢ ኣፍሊጡ። እቲ ተጠርጣሪ ቅድሚ ሓሙሽተ መዓልታት ካብ ቻይና ቤጂንግ ናብ ኢትዮጵያ…
ሓይሊ ኤሊክትሪክ ትማሊ ምሸት ኣብ መላእ እዛ ሃገር ንምንታይ ተቛሪፁ?
ኣዲስ ኣበባ፣ 21 ለካቲት፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ሓይሊ ኤሊክትሪክ ትማሊ ምሸት ኣብ መላእ እዛ ሃገር ተቛሪፁ ነይሩ። ትማሊ ደሕሪ ውሱናት ሰዓታት ዝተፈላለዩ ከባቢታት ሓይሊ ኤሌክትሪክ ዝረኸቡ እንትኾኑ፥ ዝተረፉ ድማ ክሳብ ሐዚ እቲ ኤሌክትሪክ ተቛሪፁ ኣሎ። ዳይሬክተር ኮርፖሬት ኮሙዩኒኬሽን…


text:
–ናብ ሓፈሻዊ ወይ ሞያዊ ቤት ትምህርቲታት ዝኸዱ,
– ናይ ትምህርቲ ሓገዝ ዘይረኽቡ ወይ Schüler-BAföG ሓገዝ
– ብህዝባዊ መጓዓዝያ እንድሕር ዝጥቀሙ ኮይኖም (ብኣውቶቡስ ወይ ባቡር),
– እንድሕር kvgOF | Kreisverkehrsgesellschaft Offenbach mbH ዋጋታት ክኸፍለልካ ሓላፍነት ዘይወስድ ኮይኑ።
እንድሕሪ ግዱድ ናይ ምሉእ ግዜ ትምህርትኻ ኣቐዲምካ ዛዚምካ ኣሎኻ፡ ማለት ኣብ መል 11 ዓመት ወይ ተመሳሳልሊ ክፍሊ ዘሎኻ ኴንካ ብኣውቶቡስ ይ ባቡር ትጐዓዝ ኴንካPro Arbeit ክኸፍለልካ ይኽእል እዩ Schülerticket ምሉእ ዋጋ
ነዚ ዘድልየካ ነቲ ቅጥዒ ምምላእ SCHÜLERBEFÖRDERUNG (መጓዕዝያ ቤት ትምህርቲ)። ወለድኻ ናይ ትምህርቲ ምስክር ወረቐትካ ኣእትዮም ይስደድዎ። ንኽልቲኣቶም ናብ ስደዶም Pro Arbeit።
ንዂሉ ከረጋግጽዎ እዮም። ወለድኻ ምልክታ ክመጾም እዩ። እዚ ዘጠቓልል እዩ Schülerticket ካብ Pro Arbeit.
ዝተፈልየ ፍታሕ ኣብ ፍሉይ ኲነታት ጥራይ እዩ ዝከኣል።
እዚኣቶም ኣቐዲምካ ምስ ዝምልከቶም ሰባት ናብ ክቐርቡ ዘለዎም እዮም Bildung und Teilhabe።
– ምስክር ወረቐት ትምህርቲ
– ኣስተውዕል ኢኻ Wohngeldstelle (ቤት ጽሕፈት ሓገዝ ኣባይቲ)
– ምልክታ ካብ Familienkasse (ቤትጽሕፈት ሓገዝ ስድራቤት) (Kinderzuschlag)


text:
4ይ ፓትሪያሪክ ኢትዮጵያ ዝነበሩ “አቡነ” መርቆሪዎስ ኣብ ትግራይ ኣብ ዘለዋ አብያተ ክርስቲያናት ስሞም ከይፅዋዕ ስለምሕታት!
ደቂቀ ከሳቴ ብርሃን (አቃቤ ርትዒት ሃይማኖት)
4ይ ፓትሪያሪክ ኢትዮጵያ ዝነበሩ “አቡነ” መርቆሪዎስ ኣብ እዋን ደርጊ ብዝነበሮም ፖለቲካዊ ወገንተኝነት ምኽንያት ስርዓት ለውጢ ምስመፀ እታ ቤተ ክርስቲያን ራሕሪሖም፣ አመንታ እውን በተኖም ናብ ኣሜሪካ ሃዲሞም ከምዝኸዱ ዝፍለጥ እዩ። ኣብኡ ከይዶም ድማ ዘይሕጋዊ ሲኖዶስ ብምቛም እታ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ክልተ ክትምቀል ዝገበሩ፣ ኣመንቲ እታ ቤተ ክርስቲያን ንንባዕሎም ክናቖሩ፣ ብዘርኢ ክከፋፈሉ ኣብ ምግባር ዓቢይ ተራ ዝነበሮም እዮም። ሐዚ ምስ ቀዳማይ ሚኒስትር ዓቢይ አህመድ ናብ ስልጣን ምምፃእ ስዒቡ ብዕርቂ ሽፋን ሕጊታት ቤተ ክርስቲያን ብዘይፈቕዶ መንገዲ እቶም ዝሃደሙ ፓትሪያሪክ ናብ መንበሮም ክምለሱ፣ በዚ ምኽንያት ድማ ክልተ ፓትሪያሪክ ክህልዉ ተወሲኑ ኣሎ። እዚ ክኸውን ዝመሃዙ አካላት ንመእተዊ ክኾኖም ደልየሞ እምበይ ክልተ ፖትሪያሪክ ኣብ ሓደ ቤተ ክርስቲያን ክህልው ከምዘይክእል ጠፊእዎም ኣይኮነን። እዚ ናይቲ ነገር መጀመሪያ እዩ፤ ኣብ ከይዲ አቡነ ማቲያስ ዝውገድሉ መንገዲ ከም ዝተማህዘ ምንም ጥርጥር የብሉን።
ኣብ ሓደ ቤተ ክርስቲያን ክልተ ፓትሪያሪክ ክህልው ምግባር ዘይንቡር ካብ ምዃኑ ንላዕሊ እዞም ልዕል ኢሎም ስሞም ዝተጠቐሰ ፖትሪያሪክ እዚኦም ኣብ ልዕሊ ተጋሩ ኣብ እዋን ደርጊ ንዝተፈፀመ ግፍዒ ተሓባበሪ ዝነበሩ ብምዃኖም ኣብ ትግራይ ኣብ ዘለዋ አብያተ ክርስቲያናት ስሞም ክፅዋዕ ኣይግባእን። ቤተ ክህነት ክልል ትግራይ እዚ ውሳነ እዚ ከሕልፍ ንፅውዕ። አቡን ማለት ሃይማኖታዊ አቦ ማለት እዩ፤ “አቡነ” መርቆሪዎስ ኣብ ዘበኖም አቦ ዘብል ነገር ነይርዎምዶ? ብፍላይ ንተጋሩ አቦዶ ነይሮም? እንተይልና እንረኽቦ መልሲ አሉታዊ እዩ። ዝተወሰኑ ኣብነታት ንርአ፦
1. ልዕሊ 2000 ተጋሩ ኣብ ዕዳጋ ሓውዜን ብነፈርቲ ደርጊ ብግፍዓዊ እንትጭፍጨፉ ኣየውገዙን። እቶም ግዳያት ኣብዝሓ ተኽተልቲ ክርስትና እንተነበሩ እውን ፍትሃት ክግበረሎም ኣይገበሩን። ፀሎት እውን ኣይተገበሩሎምን። እዞም ግዳያት ተጋሩ ካብ ምዃኖም ወፃኢ ካሊእ ሃጢአት ኣይነበሮምን። ንፁሀት ዜጋታት እዮም ነይሮም። ኣብ ዘበነ “አቡነ” መርቆሪዎስ ኣብ ሓውዜን ጥራሕ ኣይኮነን ተጋሩ ተቐቲሎም፣ ዳርጋ ኣብ ኩለን ከተማታትን ገጠራት ትግራይን እውን እዩ። ሓደ መንፈሳዊ ኣቦ ተኸተልቲ እቲ ዝመርሖ ሃይማኖት ዝኾኑ መንፈሳዊ ደቁ ብግፍዒ እንትቕተሉ እንድሕር ከኹንኖ ድፍረት ዘይብሉ ኾይኑ ሃይማኖታዊ ኣቦ ከይኑ ክቕፅል ዝገብሮ ናይ ሞራል ይኹን ናይ ሕጊ መሰረት የብሉን።
2. ናብ ትግራይን ኤርትራን ዝዘምት ዝነበረ ሰራዊት ደርጊ ብራኬ እናሃቡ ዝልእኹ ዝነበሩ ሰብ እዮም። ሓደ ሃይማኖታዊ ኣቦ “ሰላም አውርዱ” ኢሉ ይምዕድ፣ ይመክር እምበይ “ኺዱ ተዋግኡ፣ ሰብ ቅተሉ” ኢሉ መሪቑ ኣይሰድድን እዩ። እዞም ፈላሲ እዚኦም ግን ኣብ ዘመኖም ናይ ደርጊ ካድረ ኮይኖም ዝሰርሑ ካብ ምንባሮም ንላዕሊ ኣብ ትግራይን ኤርትራን ንዝበፅሐ ሰብኣዊን ናዊታውን ዕንወት ቀጥተኛ ተሓታቲ እውን እዮም። ካሊእ ይትረፍ ኣብ ኩሉ ከተማታት ኢትዮጵያ ደርጊ ሰብ እንትርሽን፣ ዜጋታት ረይሰኦም ፈቖዶ ጎደናታት ወዲቑ እናረኣዩ ሬሳ ተሳጊሮም ቅዳሰ ዘካይዱ ዝነበሩ ምንም ዓይነት ሞራል ዘይነበሮም ተራ ሰብ እዮም።
3. ናይ ስርዓት ለውጢ ምስመፀ፣ ማለት እውን ደርጊ ምስተሰዓረ “ፓትሪያሪኽነት ይኣኽለኒ” ኢሎም፣ “ኣብ ገዳም ብፀሎት ተወሲየ ክነብር እየ” ኢሎም ብልፀሐፍዎ ደብዳበ ብናይ ባዕሎም ድልየት ከምዝወረዱ ይፍለጥ እዩ። እርግፅ እዩ፣ ናብ ኣሜሪካ ሃዲዶም ምስከዱ “ፖለቲካዊ ተፅዕኖ ስለዝበፅሐኒ እዩ” ዝብል ምኽኒት ሂቦም እዮም። እዚ ግን ብዙሕ ዘእምን ነገር ኣይኮነይ። ሓደ ኃይማኖታዊ ኣቦ ይትረፍዶ ተራ ፖለቲካዊ ተፅዕኖ ዋላ ኣብ ቅድሚ ሞት ጠጠው እንተዝብል እውን ንሓቂ፣ ንእምነቱ እዩ ጠጠው ክብል ዘለዎ። ፖለቲካዊ ተፅዕኖዶ መፈራርሒዶ እንታይዶ ኢሉ ከም ሓደ ተራ ሰብ ክሃድም የብሉን። ኣቡነ ጴጥሮስ ኣብነት ፅንዓት እንገብሮም በዚ ምኽንያት እዩ። ደቂቀ እስጢፋኖስ እናተገረፉ፣ እናተቐተሉ፣ ኢዶም አፍንጨኦም ከይተረፈ እናተቖረፀ ንእምነቶም ጠጠው ኢሎም ሰማዕትነት ከፊሎም እዮም። እዚ ሃገር እዚ ከምዚኦም ዝብሉ ሰብ ፅኑዕ እምነት ዝኾኑ አቦታት፣ መራሕቲ ሃይማኖት ዝነበርዎ እዩ። ክርስቶስ ባዕሉ ዝተሰቕለ ምህዳም ኣብይዎ ኣይኮነይ። መህደሚ እውን ስኢኑ ኣይኮነይ። ነቶም ክሰቕልዎ ዝመፁ ሞቱ እውን ክስርዖም ዓላማ ስለዝነበሮ እዩ። ካብዚ ኣንፃር አቡነ መርቆሪዎስ ፖለቲካዊ ፅዕንቶ በፂሑኒ ኢሎም ምህዳሞም ፅኑዕ ተኸታሊ ክርስቶስ ዘይምዃኖም እዩ ዘመላኽት።
4. ናይ ቀደም ዝነበሩ ሃይማኖታዊ አቦታትና ምስ መንግስቲ ጎይቒ እንተሃልይዎም ካብ ቤተ መንግስቲ ርሕቕ ናብ ዝብለ ገዳም ከይዶም እዮም ኣብኡ ብፀሎት ተወሲኖም ዝነብሩ ዝነበሩ። “አቡነ” መርቆሪዎስ ግና ናብ ኣሜሪካ እዮም ሃዲሞም፣ ኣሜሪካ ዋልድማ ኣይኮነት ኣክሱም ፅዮን ኣይኮነት ደብረ ቢዘን ኣይኮነት!
5. ናብ ኣሜሪካ ምህዳሞም ሓደ ጥፍኣት ኮይኑ ካሊእ ጥፍኣት ዘይሕጋዊ ሲኖዶስ ብምቛም እታ ቤተ ክርስቲያንን ኣመንታን ኣብ ክልተ ክምቀሉ ብምግባር፣ ፅልእን ዘርኣዊነትን ብምስፍሕፋሕ ዓብይ ተራ ዝነበሮም ሰብ እዮም። ንከምዚ ዝበሉ ፈሪሃ እግዚአብሄር ዘይብሎም ሰብ ከም ሓደ ሃይማኖታዊ መራሒ ወይም ኣቦ ወሲድካ ክብሪ ምሃብ ንፅባሕ ዝኸውን ኣወንታዊ ትምህርቲ ዘይርከቦ፣ ሕመቕን ሕስድናን ዘበረታትዕ ዘይሓላፍነታዊ ተግባር እዩ።
ብምዃኑ እውን በቲ ሓዱሽ ተቀዳማይ ሚኒስትር ተፅዕኖ ምኽንያት ተካይዱ ዝበሃል ዘሎ ዕርቂ ሓቂ መሰረት ዘይገበረ እቲ ፀገም ካብ መሰረቱ ዘይፈትሐ ብምዃኑ፤ ካሊእ ድማ ኣብ ሓደ ቤተ ክርስቲያን ክልተ ፖትሪያሪክ ክህልው ምግባር ዘይንቡርን ዘይህጋዊን ብምዃኑ፣ ኣብ ትግራይ ዘለዋ ኣብያተ ክርስቲያናት ከውግዘኦ ኣለወን። ኣብ ዝግበር ፀሎት እውን ስም እዞም ዝበሃሉ ዘለዉ ፈላሲ ከይፅዋዕ ክገብራ አለወን። ካብኡ ብተወሳኺ እውን እቶም ሕጋዊ ፖትሪያሪክ አቡነ ማቲያስ ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ ውዲት ክህልው ስለዝኽእል ብህይወቶም እናሃለዉ ናብ ትግራይ ክመፁ ክግበር ይግባእ። እቲ ዕርቂ ክኸውን ዝነበሮ እቶም ፓትሪያሪክ ነበር ናብ ሃገሮም ተመሊሶም ብፀሎት ተወሲኖም ብሰላም ክነብሩ ምግባር እዩ ነይሩ። እዚ ክኸውን ኣይተደለይይ፣ ምኽንያቱ እቲ ብድሕሪት ዘሎ ደፋኣይ ምኽንያት ፖለቲካን ዘርኣዊ ተግሶን ስለዝኾነ እዩ። (Disclaimer: This opinion does not reflect the opinion of http://www.irrob.org. It’s simply the opinion and concerns of the writers!)


text:
ብ ተስፋማርያም ሓጎስ:
ኤርትራ ብትሽዓተ ብሄራትን ክልተ ሃይማኖት ዝቖመት ሓንቲ ካብተን ነኣሽቱ ግንከ ብጽንዓታን ሓይላን ኣብ ኣፍሪቃ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ እትስራዕ ሃገር እያ ። ናይ ታሪኽ መዛግብቲ ምስ እንፍትሽ ህዝቢ ኤርትራ ካብቶም ንኹሉ ንህላዌኦም ዝጻብኡ ወረርቲ ፈጺሙ ዘይተምበርከኸ ሓያል ህዝቢ ምዃኑ ንዕዘብ ። ሽሕኳ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ እንተ ኣተወ ፈጺሙ ንጸላእቱ ዘይረዓመ ሓያል ህዝቢ ምዃኑ ንዕዘብ ።
ወረርቲ ሓይልታት ብሃይማኖት ሓዊ ኣሳዊሮም ሓድሕዱ ንኸናቝትዎ ፈቲኖም ፍጹም ክዕወቱ ኣይከኣሉን ። ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዓለምና ካብቶም ቀዳሞት ተቐበልቲ ሃይማኖት ክርስትና እዮም ፣ ከምኡ ውን ምስልምና ካብቶም ገና ነብዪ መሓመድ ብህይወት እንከሎ እተቐበለ ህዝቢ እዩ ። እታ ንመጀመርያ ኣብ ዓለም ዝተሃንጸት መስጊድ ውን ኣብ ኤርትራ እያ ። ምስ እዚ ኩሉ ግን ህዝቢ ኤርትራ ዋላ ንሓንቲ መዓልቲ ተጋራጭዩ ዘይፈልጥ ህዝቢ በይኑ ካብ ዓለም ህዝቢ ኤርትራ እዩ ። እዚ ኣብ ዝኾነ እዋን እንኾርዓሉን ዓው ኢልና እንዛረበሉን ሓቂ እዩ ።
ኣብ ብሄራትና እንተ መጺእና ውን ንሓድሕዱ ብምክብባርን ምትሕልላይን ተፋቒሩ ዝነብር ህዝቢ እዩ ። እዚ ህዝቢ እዚ ብጀካ ባዕዳውያን ወረርቲ ካልእ ተጻባኢ ዘይብሉ ቅዱስን ብሩኽን ህዝቢ እዩ ።
መሬት ኤርትራ ዝረገጹ ወረርቲ እታ ብመጀመርያ ዘሳውርዋ ሓዊ ነቲ ህዝቢ፣ ወይ ብሃይማኖት ወይ ድማ ብብሄር ንሱ እንተ ዘይሰለጠ ብኣውራጃ ቅርሕንቲ ፈጢሮም ክፈላልዩናን ሓድሕድ ከናቑትናን እዮም ዝጽዕሩ ። እዚ ሸርሒ ናይ ገዛእቲ ሓይልታት ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ክሰርሕ ኣይከኣለን እቲ ምንታይሲ ዕላማ ገዛእትን ተጻባእትን ሓይልታት ኣቐዲሙ ስለ ዝተረድኦን እዩ ።
ህዝቢ ኤርትራ እዞም ትሽዓተ ብሄራት ብሓደ ልቢ ትርግታ ብሓደ መንፈስ ኣብ ሓደ ዝሰመሩ ብዝኾነ ይኹን ሓይሊ ዘይስበር ካብ ሓጺን ዝተረረ ሓድነት ስለ ዝሃነጹ እዩ ። ከምኡ ኔሩ እንተ ዘይከውን ምስቲ ብዝሒ ናይቶም ወረርቲ ሓይልታት ሎሚ ኣይምሃለወን ። ክልተ ሃይማኖት ኣብዛ ዓለምና ካብ ዝቕልቀላ ንሓደ ሽሕን ኣርባዕተ ሚእትን ዓመታት ህዝብታት ሓድሕድ ክተሃናኾቱ እዮም ዝነብሩ ዘለዉ ። ህዝቢ ኤርትራ ግን በይኑ ካብዛ ዓለምና ኣመንቲ እዘን ክልተ ሃይማኖታት ከም ማይን ጸባን ተወሃሂዱን ተሳንዩን ኣብ ሓጎስ ብሓባር ፣ ኣብ ሓዘን ብሓባር ፣ ኣብ ቃልሲ ብሓባር ኣብ መኸተ ብሓባር ኣብ ህንጸት ሃገር ብሓባር ይነብር ኣሎ ። በዚ ንሕና ኤርትራውያን ሕቡናትን ኩሩዓትን ኢና ፣ ነዚ ሓድነት እዚ ክሰብር ዝፍትን ዝኾነ ባዕዳዊ ሓይሊ ንርእሱ ከም ምስ ከውሒ ዝተራጸመ ጥርሙስ ሽዋሕዋሕ ኢሉ ይስበር እምበር ፣ ሓድነትናን ጽንዓትናንሲ ወይከ ነቕ ። እዚ ሓድነትን ጽንዓትን ከኣ እዩ ነቶም ሽሾ ጸላእትናን ዓንገልቶም ርእሰ ሓያላንን ሰዓበተንን ስዒርና ናጽነትና ክንዓትር ዘኽኣለና ።
እወ ኣብዚ ዝሓለፈ ናይ ሰላሳ ዓመታት መሪር ቃልሲ ፣ መሪር ዘብሎ እንታይ ኔሩ ኢልና ምስ እንሓትት ጀጋኑና ብጥሙይ ከብዶም ምስ ዕሩቕ ዝባኖም ንቑጽ ጎሮሮኦም ኣብ ፈቐዶ ሽንጭሮ ምስ ዕንቅርብዒትን ተመንን ገባብልን እሞ ምስ ውሑድ ኣጽዋር ምስ ክሳብ ኣፍንጭኡ ዘመናዊ ኣጽዋር ዝዓጠቐ ናይ ርእሰ ሓያላን ደገፍ ዘይተፈልዮ ሰራዊት መግዛእቲ ሓደ ተጋዳላይ ምስ ዕስራ ሰራዊት ኢትዮጵያ ( 1 : 20 ) እናተዋግአ ረዚን መስዋእቲ እናኸፈለ ይቃለስ ብምንባሩ እዩ ። እወ ጀጋኑ ህዝቦም ባሕሪ ንሳቶም ዓሳ ብምዃኖም ሓፋሽ ህዝቢ ኣብ ዝኣተዉዎ ደድሕሪኦም ብምዃን ንመስዋእቶም ኣብ ነጸልኡ ይቕበሎ ብምንባሩ እዩ።
ኤርትራ ሃገርና ትሽዓተ ብሄራት ዘለዉዋ ሃገር እያ ። እዚ ኣብ መላእ ሃገራት ኣፍሪቃ ገሊኤን ክሳብ ሓደ ሚእትን ሓምሳን ዝተፈላለዩ ብሄራት ኣለዉወን ። ኣብ መላእ ኣፍሪቃ ቍሊሕ ምስ እንብል እዚ ብዝሒ ብሄራት ከም ዓቢ መርገም እዩ ዝቝጸር እቲ ምንታይሲ ካብ ምስ ባዕዳዊ ሓይሊ ዝዋግእዎ ኣብ ነንሓድሕድ ዝተሃናኾትዎ ስለ ዝበዝሕ ። ነንሓድሕዶም ብዓይኒ ጽልኢ ክረኣኣዩን ክበኣሱን ኣደዳ ሞትን ህልቂትን ዕንወትን ኮይኖም ይነብሩ ኣለዉ ።
ንዓና ንህዝቢ ኤርትራ ግን ዓቢ ምርቓ እዩ ። ከም ካብ ሓንቲ ማህጸን ካብ ሓንቲ ስድራ ዝመጸ ተሓቛቚፉን ተሳንዩን ብሓደ ሰሚሩ ንሰላሳ ዓመታት መሪር ቃልሲ ኣካይዱ ረዚን መስዋእቲ ከፊሉ ሰንኪሉ ነጻነት ኣምጺኡ ። ብርግጽ ደቂ ሓንቲ ስድራ ኣብ ሓንቲ መኣዲ ዙርያ ከቢብና ንምገብ ብሓደ ኮይንና ሃገር ንሃንጽ ፣ ሃገር ከኣ ንሕሉ። ኣብዛ ንኹልና ኣደ ዝኾነት ኤርትራ ንእከብ ዒድ ክኸውን ከሎ ብሓባር ፌስታና ንኽብር ፣ ፋስጋ ክኸውን ከሎ ኩልና ኣብታ ኤርትራዊት ኣደ ብሓባር ንእከብ ንበልዕ ንሰቲ ንሕጎስ ፌስታና ነኽብር ። መን ኣሎ ከማና ዝተዓደለ ! ንሕና ብሓብር ከምቲ ናይ ትማሊ ጥራይ ዘይኮነስ ዝያድኡ ሓድነትና ኣትሪርና ከይንግዳዕ ከይንምናዕ ኢድ ንኢድ ተተሓሒዝና ሃገር ንኸላኸል ሃገር ንሃንጽ ።
ንሕና ኤርትራውያን ብሓድነትና ኩሩዓትን ሕቡናትን ብጅግንነትና ኣብ ዓለም ዘመስከርና ጠንቀምቀም ኢሉ ትኒዕ ንዝበለና ትሕቲ መሬት ነስጥም ክንጽልን ክንትኩስን እንተ ዘይኮይኑ ኣብ ዝኾነ ይኹን ኩነት ዘይንብርከኽ ፈተውትና ጥራይ ዘይኮኑስ ጸላእትና ከይተረፈ ዝምስክርዎ ሓቂ እዩ ። ንሕና ኣብታ ብጅግንነትና ቀይሕ ደምና ከፊልና ዘምጻእናያ ወርቃዊት ባንዴራ እነጽልል ስሙራትን ጥሙራትን ህዝቢ ኢና ። ንሕና ክብሪ ቀዳሞት ኣቦታትና ጥራይ ዘይኮነስ ክብሪ ቀዳሞት ኣፍሪቃውያን ኣቦታት ፣ ዘይተምበርካኽነት ክቡር ባህሊ ዓቂብና ዘለና በይንና ኢና ። ንሕና ኤርትራውያን ክብርናን መንነትናን ንናይ ምዕራብ ሃገራት ዘይሸጥና ናይ ማንም ምዕራባዊት ሃገር ተለኣኣኽቲ ዓሳኽር ዘይኮንና ቆራጻት ሰብ ድርብ ሓሞት ሓደ ካብ መላእ ኣፍሪቃ ኢና ። እዚ ክቡር ባህሊ እዚ ንዘለኣለም ክንዕቅቦ ኣለና ። ባንዴራና ኣርማ ናይ ጅግንነት ኣብ ኣፍሪቃ ኣብታ ዝነውሐት ዘይትስበር ዘንጊ ሓቂ፣ ፍትሒ ፣ ማዕርነት ተሰቒላ ትርከብ ።
እዞም ኣብዛ ሃገር ሰማእታት ኣብ ትሕቲ እታ ወርቃዊት ባንዴራ እነጽልል ካብ ካርታ ዓለም ክሓኩና ከይደቀሱ ዝሓድሩ ደመኛ ጸላእቲ ከም ዘለዉና ንፈልጥ ኢና ፣ ስለ እንፈልጥ ድማ ትኒዕ ምስ ዝብሉና እንታይ ከም ንገብሮም ንፈልጥ ኢና ። እዞም ህላዌና ከም ዓንዴል ዝመሮም ጸላእትና ንዓና ከዳኽሙና ጥራይ ዘይኮነስ ካብ ምድረ ገጽ ከጥፍኡና ዝኽእሉ ሓድነትና ኣላሕሊሖም ጥራይ ከም ዝኾኑ ይፈልጡ እዮም ። ነዚ ድማ ቀደም ሓኺኽና ዝደርበናዮ ኣውራጃዊ ሕማም ኣበራቢሮም ሓድነትና ክዘርጉ ይፍትኑ ከም ዘለዉ ንሓብኦ ነገር ኣይኮነን ።
ካብ ኤርትራ ወጻኢ እዛ ዓታኽ ጭፍራ ማለሊት መልሚላ ኣብ ደገ ዘዋፈረቶም ዕሱባት ሓድነት ህዝቢ ክብትኑ ላዕልን ታሕትን ይብሉ ከም ዘለዉ ናይ ኣደባባይ ምስጢር እዩ ። ኣብ ፈቐዶ ኩርናዓት ነዚ እከይ ተግባር ከሳስዩ ዝተመዘዙ ትርፍራፍ ናይቶም ቀደም ማዕበል ሰውራ ገሊፉ ንደገ ዝሰንደዎም ጎሓፋት እዮም ። ኣብ ኣብያተ ክርስትያናት እናሰለኹ ፣ ኣብቶም ገና ሓደስቲ ዝመጹ ትሕቲ ዕድመን ልዕሊ ዕድመን ዝኾኑ መንእሰያትን ሰሊኾም ብምእታው ብኣውራጃ እናፈላለዩን ጽልእን ቅርሕንትን ብምጉህሃር ፣ ንህዝቢ ፋሕ ጭንግራሕ ኣእትዮም ክበታትንዎ ላዕልን ታሕትን ይብሉ ከም ዘለዉ ናይ ኣደባባይ ምስጢር ኮይኑ ኣሎ ።
ንሕና ከምዚ ዓይነት ክንርእን ክንሰምዕን ኣይንደልን ኢና ! ሰማእታትና ከምዚ ዓይነት ሕድሪ ኣየረከቡናን ። ዋጋ ዘይብሎም ጎሓፋት ምዃኖም ቀደም ንፈልጦም ሎሚ ውን ንፈልጦም ከውቅይዎ ዝኽእሉ ክንዲ ፍረ ጣፍ ከም ዘየለ ኣዳዕዲዕና ንፈልጥ ግን ንምንታይከ ኣብ ቅድሜና ከምዚ ክገብሩ ትም ኢልና ንርኢ ! ናትና ንዕቀት ድዩ ወይስ ናይ ወርሒ ድምቀት ? ነፍሲ ወከፍ ትርብዒት መሬት ኤርትራኮ ኣጆኺ ሃገረይ ኣጆኻ ህዝበይ ህይወተይ ከፊለ ነጻ ከውጽኣካ እየ ! ዓወት ንሓፋሽ እናበሉ ጀጋኑ እዮም ኣዕሪፎሙሉ ! መንዮም እቶም ኣብ ልዕሊ መቓብር ጀጋኑና ዕላማ ጸላኢ ክተኽሉን ጭርሖ ወያነ ሒዞም ክድብሉ ዝህቅኑ ! ንሕና ነቲ ዝተቐበልናዮ ሕድሪ ሰማእታት ነዞም ዕሱባት ወያነ ዝኾኑ ወይጦታት ፈሪሕና ዲና ብትሕቲ ክዳንና ሓቢእናዮ ክንከይድ ! ነዞም ወያነ ብዘመናዊ መጫጭሒ እንቋቝሖ (ኢንኩቤተር ) ጌሩ ዘጫጭሖም ዘሎ ኣምበጣ ገና ኩብኩብታ ከለዉ ከንጥፍኦም ኣለና ። ብሃገርን ህዝብን ሰማእታቱን እዮም ዘባጭዉ ዘለዉ ። ጽባሕ ዝውሕጠና ሓይሊ ኣብ ቅድሜና ክዓቢ ሱቕ ኢልና ኣይንራኣዮ !
ዘለኣለማዊ ዝኽርን ክብርን ንሰማእታትና !
ክብርን ሞገስን ንሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ !
ወትሩ ዓወት ንሓፋሽ !!!


text:
ERi-TV ፍኖተ ህይወት: ሊድያ ረዘነ – መምህር ኤሮቢክስ | Lidya Rezene, mom, working woman, artist, and aerobics instructor
Category - Finote Hiwot (ፍኖተ ህይወት)
ERi-TV ፍኖተ ህይወት : ሌላ ምስ ብድሆ ስንክልና ሓሊፎም ናብራ ዝመርሑ ሰብ ሓዳር | Past disabilities achieving a family life
ERi-TV ፍኖተ ህይወት : ሌላ ምስ ብድሆ ስንክልና ሓሊፎም ናብራ ዝመርሑ ሰብ ሓዳር | Past disabilities achieving a fruitful family life
ERi-TV ፍኖተ ህይወት: ዕላል ምስ መምህር ያቆብ ወልደክርስቶስ
ERi-TV ፍኖተ ህይወት: ተጠቀምቲ መንግስቲ ዝቐረቦ መደብ ልቓሕ
ERi-TV ፍኖተ ህይወት፡ ምትሕግጋዝን ምድግጋፍን ሕብረተስብና – Grassroots community support
ERi-TV ፍኖተ ህይወት፡ ምትሕግጋዝን ምድግጋፍን ሕብረተስብና – Grassroots community support
Follow us on facebook:
ERi-Tv ፍኖተ ህይወት: ናብራ ጓሳ አብ ኤርትራ – አብነታዊ ጓሳ ካብ ንኡስ ዞባ ድገ


text:
ናይ ሓዘን መግለጺ
ብዕለት 26-05-2017 ዓ.ም.ፈ. ኣሕዋትን ኣሓትን ግብጻውያን ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ብኣውቶቡስ ናብ ገዳም ቅዱስ ሳሙኤል እንዳተጓዕዙ እንከለዉ፡ 249 ኪሎሜተር ርሒቑ ኣብ ዝርከብ ቦታ፡ ብኣረሜናዊ ኣቀታትላ፡ ብተዂሲ ኣስታት 28 ሰብኡት፥ ኣንስትን፡ ሕጻውንቲን ተቐቲሎም። ብሰላም ካብ ገዝኦም ወጺኦም፡ ምስ ኣምላኾም ክራኸቡ፡ ጸጋ ክረኽቡን ምእንቲ፡ ጸሎት ከብጽሑን ሓቢሮም ክዝምሩን ናብ ሰላማዊ ገዳም ዝጓዓዙ ኣብ ዝነበሩ ንጹሃት ሰባት፡ ብግብረ ሽበራ ዝወረደ ግፍዒ፡ ኩልና ኣባላት ደብረሰላም መድሓኔ ዓለም፡ ልብና ዝተነኻእና ምዃንናን፡ ናይ ሓዘኖም ተኻፈልቲ እውን ከም ዝኾንናን ንገልጽ።
እዚ ግፍዓዊ ኣቀታትላ እዚ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሚያዝያ 2017፡ ኣብ መዓልቲ ሆሳእና እውን ተፈጺሙ ከም ዝነብረ ዝዝከር ኢዩ። እዚ ኣብ ርእሲ ንጹሃት ሰባት ዝፍጸም ግፍዒ፡ እዚ ፋይዳ ዘይብሉ ኣረሜናዊ ቅትለት እዚ፡ መዋዳድርቲ ዘይብሉ ኢ-ሰብኣዊ ዝዀነ ግህሰት ኣብ ንጹሃት ደቂ-ሰባት ኢዩ።
ካህናትን ምእመናንን ደብረሰላም መድሓኔ ዓለም ሓቢሮም፡ ስለ እቶም ዝሞቱ ሰባት፡ ጸሎት ናብ ኣምላኽ ከብጽሑ ኢዮም። ሰበኻ ጉባኤ እውን፡ ናብ ክቡር ጳጳስ ኣርሰኒ ኣብ ሃገር ሆላንድ፡ ደብዳቤ ብምልኣኽ ናይ ሓዘኖም ተኻፈልቲ ምዃንና ገሊጽናሎም ኣሎና።
ነቶም ካብ ገዝኦም ምስ ወጹ ከይተመልሱ፡ በዚ ግፍዒ እዚ ዝሓለፉ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ህዝበ ክርስትያን፡ ኣብ ሰማያዊት ኢየሩሳሌም፡ ኣምላኽ ብክልተ ኢዱ ይቀበሎም። እግዚኣብሔር ኣምላኽ ከኣ ነቶም ስድራቤቶም ጽንዓት ይሃቦም።
እግዚኣብሔር ገበርቲ እከይ የርሕቐልና፥ ካብ ክፉእ ዘበለ ይሰውረና። ሰላም ኣብ ምድሪ ይኹን።
ሰበኻ ጉባኤ ደብረሰላም መድሓኔ ዓለም
ኣምላኽ ንሰብ ብመልክዑ ገይርዎ እዩ እሞ፡ እቲ ደም ሰብ ዜፍስስ፡ ደሙ ብሰብ ኪፈስስ እዩ።
ኦሪት ዘፍጥረት ምዕራፍ 9:6


text:
Radio Erena: 08 December 2019
ቀዳማይ ሚኒስተር ሱዳን ዓብደላ ሓምዶቕ ሰራዊት ሃገሩ ኣብ የመን ከምዘለዉ ተኣሚኑ።
ንሱ ኣብዚ ቀዳመ-ሰንበት ምስ ኣልጀዚራ ኣብ ዝገበሮ ቃለመጠይቕ፣ ኣብ የመን ዝርከብ ሰራዊት ሱዳን ካብ 25 ሽሕ ከምዘይበዝሕ እኳ እንተገለጸ፣ እቲ ሰራዊት ግና ብቐጥታ ኣብ ውግእ ይሳተፍ ከምዘየሎ ሓቢሩ።
ከምዝዝከር ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ኣልሑቲ ናይ የመን፣ ኣብ ኲናት ዝማረኾም ወተሃደራት ሱዳን ብቴሌቪዥን ብምቅላዕ፣ ህዝቢ ሱዳን ደቁ ኣብ ዘይሃገሮም ህይወቶም ካብ ዘጥፍኡ፣ መንግስቶም ናብ ዓዶም ክመልሶም ጸቕጢ ክገብር ተላብዩ እዩ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ዓብደላ ኣብ ቃለመጠይቑ፣ ቅልውላው የመን ብሰላማዊ ዘተ ደኣምበር ብኲናት ክፍታሕ ከምዘይክእል ኣመልኪቱ።
እንተኾነ ሰራዊት ሱዳን፣ ካብ ሕጋዊ መንግስቲ የመን ብዝቕረበሎም ጻውዒት ዝኸዱ’ዮም ድሕሪ ምባል፣ ዝተጸዉዑሉ ዕላማ ክሳብ ዝህረም ኣብ የመን ክጸንሑ ምዃኖም ገሊጹ።
==================


text:
ብረሃን እንተድኣ ደሊኻ ካብ ጸልማት ውጻእ
ሰልፊ ጒባኤ ኤርትራ ክፍሊ ዜና
ሓምለ 13-2006
- መእተዊ
- ተቓወምትን ወድዕነትን
- ፖሊሲን ዝምድናታቱን
- “ኪዳናዊ” ዋዕላ
- መደምደምታ
1፦ መእተዊ፡ ወድ-ሰብ ንመሰል ምቅላስ ምዓስ ከምዝጀመረኳ እዚ ክንበሎ እንተዘይክኣልና ንመሰል ምቅላስ ካብ መግዛእትን ምልክን ጭቆናን ከምዝነቅል ግን ኩላትና ንሰማምዓሉ ኢዩ ኢልና ንኣምን። ህዝቢ ኤርትራ ድማ ተርኡ በጺሑዎ ጸረ-ባዕዳዊ መግዛእታዊ ጭቆና ዛዚሙስ ካብ ወጽዓታት ውሽጣዊ ምልካዊ ስርዓት ክገላገል ኣብ ምትሕንናቕ ይርከብ። ብሓጺሩ ቃልሲ መሪር ጒዕዞ’ኳ እንተሃለዎ ከም ውጺኢት መሪር ሂወት ዝግለጽ እምበር ከምቲ መለኽቲ ህግደፋውያን ዝብልዎ መግለጺ ናይ ቀበጥበጥ ወይ ሕንቃቐ ኣይኮነን።
መሪር ጒዕዞ ግን አብ መንጎ ውሽጣዊ መልክን ጸረ-ምልክን፡ ኣብ መንጎ ግዳማዊ መግዛእትን ጸረ-መግዛእትን ጥራይ ዝርአ ኣይኮነን። ናይ ቃልሲ ምረት መስ ረቂቕን ግሁድን መልክዓቱ ኣብ ውሽጢ ናይ ለውጢ ሓይልታት’ውን ከይተረፈ ህያው ምዃኑ ታሪኻዊ ተመክሮ ኢዩ። ወጹዕ ህዝቢ ዋና ናይ ጒዳዩ ንኸይከውን ካብ ዝዓግቱን ንዓወታቱ ካብ ዘናውሕዎን ነገራት ድማ ኣብ ውሽጢ ተቓውሞ ዝርከቡ ብፍላጥን ብዘይፍላጥን ዝዋፈሩ ናይ ሕልኽልኽን ድንግርግርን ኣሉታዊ መልእኽትታት ዘመሓላልፉ መትንታት ኢዮም። ነዞም መርዚ ናይ ቃልሲ ዘመሓላልፉ መትንታት ከየለለኻን ከይወገንካን ከም ኣድላይነቱ’ውን ከይበተኽካን ናብቲ ቀዳማይ ዕማምካ ከተስተባህልን ንዕኡ ዝኽውን ተግባራዊ ስጒምቲ ክትወስድን ዝከኣል ኣይኮነን። እዚ ስለዝኾነ ክኣዩ ብኣባሃህላ ህዝብና ገፈል ናይ ካልኦት ከተውጽእ ምእንቲ ክትበቅዕሲ መጀመርያ ካብ ኣብ ዓይንኻ ዘሎ ገፈል ተገላገል ዝበሃል።
ሎሚ ብግህዶ ከም እንዕዘቦ ዓቢ ዕንቅፋት ወይ ናይ ቃልሲ ምረት ኰይኑና ዘሎ ህግደፍ ጥራይ ዘይኮነስ ንባዕሉ እቲ ደምበ ተቓውሞ ብፍላይ ድማ እቲ “ዓቢ ኢየ ዝብል” ናይ ሓባር ተተርጓሚ ኣረኣእያ ከይወነነ ሸንኰለል ዝብልን እንደገና ክኣ ኣብታ ውሽጢ ከስዕኡ ዓብን ንእሽቶይን እንዳበለ ዝመቓቕልን “ኪዳን” ኢዩ። ህግደፍን ከምኡ ድማ ምስጢር ናይ ቃልሲ ብዙሕ ዘይበርሃሎም መደናገርቲ ሓይልታትን ከምዝብልዎ፡ ኣብ ምንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዘሎ ናይ ዶብ ሽግር እንተዝፍታሕ ጸገምና ምተፈትሐ ነይሩ ብማለት ንተቓለስቲ ሸታሕ-ታሕ ከብሉን ንዕድመ መለኽቲ ከናውሑን ህርድግ ይብሉ ኢዮም። ”ኪዳን” ነዚ ትሕዝቶ’ዚውን የጠቓልል ኢዩ። ብወገንና ግን ጸገምና ዝፍታሕ እቲ አብ መንጎ ተቓወምትን ኣብ መንጎ ህግደፍን ዘሎ ዶብ እንተዝንጸር ኢዩ ካብ ንብል ካብ ንብገስ ሒዝና ነዊሕ ኰይኑ አሎ።
ተቓወምቲ ሓድነት ዘይበሎም ሓድነት፡ ዕብየት ዘይብሎም ዕብየት፡ ንጹር ዕላማ ዘይበሎም ንጹር ዕላማ፡ ንኣኼባታቶም ከም ዓወት ንሕድሕዳዊ ምርጫታቶም ከም ሽመት ዝዓግብሉ እንተድኣ ኰይኖም ኣብ መንጎኦምን ኣብ መንጎ እቲ ለውጢ ደልዩ ኩሉ ተወዲኡዎ ዘንባሁቝ ዘሎ ህዝብን ዘራኽብ ገመድ የለን። ምናልባት ዘራኽብ እንተድኣ ኣሊዩ፡ ንመሰልን ብልጽግናን ውጹዕ ህዝቢ ንቃለስ ዝብል ጭርሖ ህግደፍ’ውን ከይተረፈ ዝጭድረሉ ኢዩ። እዚ ዋንኡ ዘይፍለጥ ጣቓ ዘደብዘዞ ጭርሖ ከይተቐንጠጠ ናብ ብርሃን ክንኣቱ ኣይንኽእልን ኢና። ተቓወምቲ ብናይ ብሕታዊ ሕልምታቶም ኣብ ተዋጠጥ እንዳሃለዉ እናክእከቡ ዝሓለፈ ገምጊምና ናይ ዝመጽእ ክኣ መደብ ኣውጺእና ብዓወት ዛዚምና እንተበሉስ ኣበይ የብጽሓና? ስለዚ ነዚ ካብ ኣኼባ ናብ ኣኼባ ጥራይ ዘሰጋግር ሓረግ እንተዘይበቲኽናዮን መተካእትኡ ድማ ካብ ኣኼባ ናብ ተግባር ዘሰጋግር ሓረግ እንተ ዘይፈጢርናን ጸረ-መላኺ ጭርሖታትና ደርቢኻ ዘይተርክበሉ ናይ ማዕዶ ሃለውለው የላኻ ኰይኑ ምትራፉ ክቕጽል ኢዩ።
ኣብ ተረድኦ ናይ ዲሞክራሲ ዝዀነ ይኹን ኣካል ”ኪዳን” ይኹን ወጻኢ ካብ ”ኪዳን” “ዝክኣል” እንተዝኸውን ንስርዓት ህግደፍ ብናይ ብሕቱ ዓቕምታት እንተዘፍርሶ’ውን ኣነ እየ ዓቢ ክብል መሰል የብሉን። እቲ ምርጫ ናይ ድላይካ ምባል ግን ኣሎ፡ ንሱ ክኣ፡ ወይ ብጒልበተካን ብኢደ ወነንካን መተካእታ ናይ ህግደፍ ትኸውን እቲ ሽግር ድማ ከም ዘለዎን ናብ ዝበኣሰን ይቕጽል፡ ወይ ደማ ነቲ ሓላፍነት ናይ ዕብየት ሚዛን ነቲ ዝምልከቶ ኣካል ተረክቦ። ብዝተረፈ ከይተወዳደርካ ዕብየት ከይተቐዳደምካ ዋንጫ ምስ ስነ-ሞጐት ናይ ዲሞክራሲ ዝወሃሃድ ኣይኮነን።
2 – ተቓወምትን ወድዕነትን፡ ኣብ ቃልሲ ወድዕነት ዋሳኒ ግደ ክጻወት ማለት ህዝባዊ ኣተሃላልዋ ብኹሉ መለኪዒታቱ (ፖሊቲካዊ፡ ቍጠባዊ፡ ማሕበራዊ፡ ከባብያዊ፡ ዋላውን ሓደ-ሓደ ግዜ ባህርያዊ ኲነታት) ኣብ ረብሓ ለውጥን ምቅልጣፍ ብዓልቤታዊ መድላዋትን ምትዕርራያትን ከም ዝውዕል ዘተሓትት ኣይኮነን። እንተዀነ ግን ወድዓዊ ኲነታት ብምልኣት ጣጢሑ ቅሩብ ምኣዲ ኰይኑ ክጽበየካ ካብ ናይ ቃልሲ ተረድኦ ወጻኢ ኢዩ። ብዓልቤታዊ ድልውነት ማለት ኣመራርሓ፡ ወድዓዊ ኲነታት ገለ-ገለ ዕንቅፋታት ስለ ዘርኣየ ጸገም ኰይኑና ዝብል ምኽኒት ይቐርብ ኢዩ፡ እዚ ግን ቅቡል ኣይኮነን። ምኽንያቱ ኣብ ቃልሲ ይተረፍዶ ኣብ ከምዚ ናትና ዝኣመሰለ ግሁድ ኩሉ ከንብቦን ክማረረሉን ዝኽኣለ ህግደፋዊ ምልካዊ ስርዓት ዋላ’ውን ኣብ ዘዕግብ ወድዓዊ ኲነታት ዘይበሰለሉ ኣተሃላልዋ ዕላምአን ዘነጽራ ውሽጣዊ ሓድነተን ዘረጋግጻ ዘተኣማምን ናይ ሓባር ውደባ ዝምስርታ ውድባት፡ ፓርትታት፡ ሲቪካዊ ማሕበራት ክምስረታ ይክኣል እዩ። እቲ ወሳኒ ዕላመኻ ምንጻርን ንዕኡ ዘሰማማዕ ብቕዓታዊ ተበግሶ ምውናንን ጠራይ ኢዩ።
ነዚ ዝተጠቕሰ ታሪኻዊ ክውንነት ወድዓዊ ዘይብስለት ንዓወት የደናጒዮ እምበር ንስምረታዊ ተበግሶ ተቓወምቲ ክዓግቶ ግድን ኣይኮነን። ወድዓዊ ብስለትን ዘይብስለትን ቀንዲ ኣድማዕነቱ ምስ ምፍጣርን ሓድነትን ናይ ብዓልቤታዊ ረቛሒታት (አመራርሓታት) ዘይኮነስ፡ ብዓል ቤታዊ ረቓሒታት ማለት ናይ ኣመራርሓ ውደባታት ኣብ ዘተኣማምን ደረጃ ኣብ ዝበጽሓሉ ግዚያት ኣብ ምቅልጣፍ ዓወት ናይቲ ዝድለ ለውጢ ኣብ ዘበርክቶ ግደ ኢዩ። እዚ ድማ እቲ ዝተፈጥረ ናይ ለውጢ ኣመራርሓታት ናይ ሓድነት ገመዱ ምስቲ ወድዓዊ ኲነታት ከተኣሳስሮ ኣብ ዝበቕዓሉ እዋን ኢዩ። ኣብ ክውንነትና ኣድማሳዊ ወዘተ… ወድዓዊ ኲነታት ገለ ዕንቅፋታት ስለዝርከብዎ ዘይኮነስ ብመሰረቱ ኣብ ውሽጢ ተቓውሞ ብፍላይ ድማ ኣብ “ኪዳን” ንዝቃለስን ዘተዓናቕፍን ሓዋዊሱ ኣብ ሓደ ብምእጓሩ ብቕዓት ከምዝጓደል ስለዝገበረ ኢዩ። እዚ ዘይብቕዓት’ዚ መሰረቱ ማለት ሀ ሁ ናቱ ባህርያት ናይ ቃልስናን ኣገባብ ኣፈታትሕኡን ብማዕረ ምጥላቡን ምርድኡን ምትግባሩን ዘይምኽኣል ኢዩ። ብላህመታዊ ተገፋፊ ኣተሓሳስባ ካብ ጎቦ ናብ ሩባ፡ ካብ ሩባ ናብ እምባ ክትመላለስ ኣይትኽእልን ኢኻ። ከምዝበሃል ዳንጋ ዘይብልካ ባሕሪ ኣይውረድን ኢዩ፡ ብሕጽር ዝበለ ናብ ህዝቢ ክትበጽሕ ህዝባዊ ለውጢ ከተመዝግብ ብንጹር ዕላማን ብተግባራዊ መምርሕን ብምእዙዝነት ናይ ዝዓገብካሉ ቅርጻን እምበር ጭርሖ ተኸዲንካ ካብ ተግባር ርሒቕካ ነንፋንጣኻ እንዳዘመርካ ካብ ጸልማት ወጺእካ ናብ ብርሃን ክትኣቱ ኣይክኣልን። ኣብ ውሽጢ ወድዓዊ ኲነታት ክህሉ ንዝኽእል ዕንቅፋታት ዋላ’ውን ድሕሪ ዕንወት ምዕናዉ ዘይተርፎ ህግደፍ ከጋጥም ምዃኑ ክስገር ዘይከኣል ሓቂ ኢዩ። እዚ ግን ከም ምኽኒት ተወሲዱ ንስምረትን ጽንዓትን ናይ ተቓወምቲ ዝዓግት ደንደላ ክኸውን የብሉን። ብመሰረቱ መስዋእቲ ዝኽፈል ነቲ ዝተረፈ ቀዳዳት ናይ ወድዓዊ ኲነታት ክትዓብስ ምእንቲ ኢዩ። ከይደፋእካዮን ከይሃሰየካን ብጥራዩ ዝፈርስ ጸላኢ ኣብ ታሪኽ ተራእዩ ኣይፈልጥን። እቶም ዝብልዎን መደናገርትን ግን እዝኒ ጥዑያት ከጽምሙ ለይትን መዓልትን ክግዕሩ ይርከቡ።
3- ፖሊሲን ዝምድናታቱን፡ ኣብ ቃልሲ ፖሊሲ ዘየጠቓልል ስትራተጂ ኣይዕወትን ጥራይ ዘይኮነስ ዋላውን ብጒንዱ ንዕኡ ዝሰምዕ እዝኒ የለን። እንደገና ፖሊሲ ንባዕሉ ኣገልግሎቱ ነቲ ስትራተጂ ምክልኻል እንተዘይኮይኑ ውጽኢቱ ንዋያ ማለት እቲ ዝርከብ ዓወት ዋናታቱ ጸላእቲ ኢዮም ዝዀኑ። ኣብ ክውንነትና ህግደፍ ምዃኑ ኢዩ። ዘተ ሐደ ኣካል ናይ ፖሊሲ ኰይኑ ምስ ግዳማውያን ይኹኑ ምስ ውሽጣውያን ሓይልታት ናይ ምግባር ተኽእሎ አሎ፡፡ ክካየድ ከሎ ግን ምስ መንን ብዛዕባ ምንታይን ንጹር ክኽውን ኣለዎ። ምስ ቀደማይ ጸላኢኻን፡ ህዝብኻን መሬትካን ንብረትካን ዘብረሰ፡ ምስ ህላዌኻን ኣሰር ህላዌኻን ክድምስስ ኩሉ ዓይነት ዓቕምታቱ ዘዋፍር ብፍላይ ክኣ ኣብ ድኹም ተዘራዒ ኣተሃላልዋኻ ከተቕንዖ የማን ጻጋም ዘይብሉ ኣላሻነት ኢዩ። ኣላሽነት መወዳእትኡ ነብሰ-ሕቀት ካብ ምዃን ሓሊፉ ካልእ ትርጒም የብሉን። ዘተ ናይ ሓይሊ ሚዛን ዝጥምትን ንስትራተጂካዊ ጠለብ ሓፋሽ ዘይሸራርፍን ክኸውን ኣለዎ። ኣብዚ ክዝንጋዕ ዘይብሉ ክኣ ስትራተጂካዊ ጠለብ ሓፋሽ ማለት መሰረታዊ ክስን ብይንን ናይቲ ኩሉ ዝተኸስረ ሂወትን ንብረትን፡ ስንክልናን ማእሰርትን፡ ጥምየትን ዕርቃንን፡ ስደትን ውርደትን ኩሉ ብሰንኪ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ኤርትራዊ ዝወረደ ቀዛፊ ኣስካሕካሒ ሳዕቤናትን ከምዘጠቓልል ቅድሚ ልሳንና ሊው-ሊው ምባላ ካብ ኣእምሮና ዘይፈሓቝ ሓሳብ ምዃኑ ከነረጋግጽ ይግባእ።
ሎሚ አብ ደምበ ተቓውሞ ብፍላይ ክኣ ኣብ “ኪዳን” ኣላሻዊ ምልክታት ንርኢ ኣለና። ምስ ህግደፍ ክትዝትን ህግደፍ ክጽውዓካ ጭትም ምባልን ዘይቅኑዕ ጸረ-ስትራተጂካዊ ተቓውሞን ጥራይ ዘይኮነስ፡ እንተዘይተኣሪሙ ኣላሻውን ነብሰ-ሕቀታውን መስመር ምዃኑ ዘይተርፎ ኢዩ። እዚ ተመኲሮ’ዚ ኣብ ታሪኽና ከይተረፈ በሰላ ኣለዎ። ዝምልከተን ውድባት ታሪኸን ሃሰስ ክብላ ንገድፈለን። ናብዚ ዝፈሸለ ታሪኽ ምውጣጥ በሰላኻ ምሕንጣጥ ስለዝዀነ ካብዚ ጸልማት’ዚ ምውጻእ ናብ ብርሃን ዘእቱ ዘተ ክኣ ምምራጽ ከድሊ ኢዩ። እቲ ተመራጺ ናይ ዓወት ዘተ ደጋጊምና ገሊጽናዮ ኢና፡ ንሱ ድማ ኣብ ንጹር ስትራተጂ ዝተሰረተ ሂወት ዘለወን ተቓወምቲ ውደባታት ኣናዲኻ ዘተኣማምን እስስራትን ፍሕሶታትን ናይ ቃልሲ ምግማድ ኢዩ። ከም ዝብኢ ማዕረ-ማዕረ እንዳኸድካ መን መንጨተ መንከ ተመንጨተ ክትብልን ክትተሓላሎ ክትነብርን እንተድኣ ኰይኑ ግን ተቓውሞ ክበሃል ኣይከኣልን።
ሰልፊ ጒባኤ ኤርትራ ነዚ ስትራተጂካዊ ዘተ ናይ ዕላማ ምሓዙት እስስራት ኢዩ ናይ ዓወት ዘተ ኢሉ ዝኣምነሉን ዝቃለሰሉን። ዘተ ምስ ሓቀኛታት ተቓወምቲ’ምበር ምስ መለኽትን ገበነኛታት ተኸሰስትን ኣይኮነን። ምስ መለኽትን ገበነኛታትን መጎተ አብ ቤት-ፍርዲ እምበር ዘተ አብ ባይቶ ተሓታትነት ረጊጹ ስለዝኸይድ ንሕና እንርድኦ ጭብጢ ኣይኮነን። ኣብ ውሽጢ “ኪዳን” ዝጥመሩ ውድባት እቲ ዝጥመሩሉ ገመድ ልሕሉሕ ይኹን ኣይኹን ብዘየገድስ ዕላዊ መግለጺታት ናይ “ኪዳን” ብጒዳይ ዘተ ይኹን ካልእ ብማዕረ ይምልከቶም። ናይ ተቓውሞ ርእይትኦም ክሳዕ ዘይሃቡን ነብሶም ካብቲ ልምሰታዊ መስመር ክሳብ ዘየግለሉን ክኣ ናይ ዘኸትሎ ኣላሻዊ ሓላፍነት ተሰከምቲ ክዀኑ ግድን ኢዩ። ኣላሽነት ሽፋኑን ዝተመሓየሸ ስሙን ጽገና ኰይኑ ኣቃላልሳኻ ምስ ኣረገን ሕልና ምስ ኣዕረብካን እትግንበወሉ ንእዲ ድኹማት ኢዩ። ኣብ ንእዲ እንተተበጺሑ ድማ ዝሃቡኻ መድሃኒት ተቐቢልካ ዝበሉኻ ትኸውን እምበር ዝደለኻዮ ክትገብር ኣይከኣልን። ኣብ ክውንነትናን ኣብዚ ሕጂ ዘለናዮ መድረኽን ብመልክዕ ጽገና ተለጒሞም ዘለዉ ጠያይቲ ናይ አላሽነት፡ ቅዋም ናይ 1997 ንበገሰሉ’ሞ ዝተረፈ ቀስ ኢልና ንምልኦ፡ ቃልስና ብሰላማዊ መንገዲ ጥራይ ክኸውን ኣለዎ፡ መጀመርያ ዶብና ይተሓንጸጽ፡ ህግደፍ ስረ እንተልይዎ ንዘተ ይጸውዓና ወዘተ… ላልማየ ላሎ ኰይኖም፡ ዘዕግብ ውህላለ ናይ ሰማዕትን ደለይትን ምስ ተመዝገበ እቲ ቃታ ናይቲ ተለጒሙ ዘሎ ጠበንጃ ክሰሓብን እቲ ተዂሲ ድማ ክስማዕን ኢዩ። ሕጋውነት ናይዚ ተለጒሙ ዘሎ ጠበንጃ ብዝዀነ ይኹን ዋዕላ ኢልካ እትጽውዖ ክረጋገጽ ክፍተን ኢዩ።
4– ኪዳናዊ ዋዕላ፦ ከምቲ ደጋጊምና እንበሎ ዋዕላ ኣዚዩ ኣገዳሲ ኢዩ። ስለዝዀነ’ውን ናይ ኩሉ ተቓዋሚ ኢየ ዝብል ጭርሖ ኰይኑ ኩላትና ካብ ንዝምሮ ነዊሕ ኰይኑ አሎ። ”ኪዳን” ሕጂ’ውን እንተዀነ ኣብቲ ኣነ ኢየ ዓቢ ዝብል ኣምር ከም ቀደሙ ተኣሲሩ ኣነ ኢየ ዋንኡ ይብል ኣሎ። ዋዕላ ብመሰረቱ እንታይ ንግበር ኢዩ ትርጒሙ። ብዝህበካ መምርሒ ተንቀሳቐስ ጸብጻብካ ክኣ አረክበኒ እንተዀይኑ ግን ትርጒሙ ናይ ወዳእ ነገርን ፈጻሚ ኣካልን ከይዱ-ከይዱ ክኣ ናይ ምልኪ ባህሪ’ምበር ምሰ መንፈስ ናይ ህዘባዊ ዋዕላ ዘተኣሳስር ገመድ የብሉን። ኪዳን ክበሃል ከሎ ኣብ መነጎኻን ኣብ መንጎ ህዝብን ዘሎ ማሕላ እምበር፡ ኣብ ገዛእ ርእስኻ ጥራይ ተሓጺሩ ዝተርፍ እንተድኣ ኰይኑ፡ ሳዕሪ ዝተኸድነ ህጒም ካብ ምዃን ሓሊፉ ካልእ ትርጒም የብሉን። በዛዕባ ዕብየትን ብቕዓትን ተመሊስና ከነዕልል ኣይንግደስን። ኣነ ንእሽቶይ ኢየ ኢሉ ዝኣመነ ክኽተሎም ግን ካብ ምኽሪ ሓሊፍና እንብሎ የለን።
እዚ ተብተብ ናይ “ኪዳናዊ” ሽማግለ ዋዕላን መምሪሒታቱን ብትሕዝትኡ ካብቲ ልሙድ “ኪዳናዊ ጒባኤ” እናሳዕ “ብዓወት” ዝዛዘም ዘይፍለ ምዃኑ ግን ብዙሕ ዘደናግር ምስጢር የብሉን። ትኬት ካብ “ኪዳን” ተቐቢልካ ዝእቶ ዋዕላ ብግስ ከይበለ ናይ ሓባር ርእይቶ ምቕባል ስግድግድ ዝበሎ መፍትሕ ናይቲ ኣደራሽ ኣብ ኢዱ ጨቢጡ እንተደለየ ዝኸፍቶን እንተዘይደለየ ክኣ ዝዓጽዎን “ኪዳን” ጥራይ ኰይኑ ኣሎ። እቲ ወጺኡ ዘሎ መምርሒ’ውን ንዕኡ ኢዩ ዘረጋግጽ። እዚ ኣገባብ’ዚ ንባዕሉ ሓደ ካብቲ ዘየተኣማምንን ዘይጥጡሕን ባይታ ናይቲ ክንዳለወሉ ዝግበኣና ቅድመ-ኲነት ዋዕላ ኢዩ። ብዛዕባ ዋዕላ ብዙሕ ስለዝበልናን ብኻልኦት ዝምልከቶም’ውን ስለ ዝተባህለን ከምኡ ድማ ብተገደስቲ ሓላፍነት ዝተዋህቦም ምስ ክህሉ ዝኽእል ተኣራሚ ሕጽረታት ብዘየገድስ መጽናዕቲ ከይተረፈ’ውን ስለዝቐረበን ሓተታ ከነናውሕ ኣይነደልን።
5- መደምደምታ፦ ሎሚ ኣብ ሓደገኛ ደንደስ ናይ ቃልሲ ንርከብ ኣለና፡ ማለት ናይ ተቓውሞ መኽሰባትን ካብ ከባቢና ዝርከብ ዲፕሎማሲያዊ ረብሓታትን ህግደፍ ካብ ኢድና መንዚዑ ንመዛትይትና ናብ ጐድኑ ንምስግጋርን ኣብ ትሕቲ ቍጽጽሩ ንምእታውን ኣብ ዝጓየየሉ ዘሎ እዋን ባሓደ ሸነኽ ክኸውን ከሎ፡ በቲ ካልኣይ ድማ ደንበ ተቓውሞ ብፍላይ “ኪዳን” ኣብ ዘንባዕን ልሙስን ናይ ዘተ መስመርን ኣብ ምኩሕ ናይ ዋዕላ ተብተብን ይዋፈር ብምህላዉ ኢዩ። እዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ሓደገኛ ኣተሃላልዋ ነቲ “ሰላማዊ ፍታሕ” ጒልባብ ጌሩ ዘንባዕ ዘተ ንምክያድ ዝዓለመ ቀቢጸ ተስፋዊ መስመር ኣላሻውያን ናይ ዝምድናታት ሽታ ዘናዲ ምዃኑ ንሕና ከም ሰለፊ ጒባኤ ኤርትራ ከምቲ ኣቦታትና ዝመሰልዎ ዑፍ ጩቝ ክብል ጽሓይ በርጭቕ ክትብል ንሕብር ኣለና። እዚ እንሰምዖ ዘለና “ኪዳናዊ” ዋዕላ ይሰላሰል’ሞ ህዝቢ ውዒሉሉ ኢዩ ብማለት ከምቲ ኣብ ትሕቲ ጽላል ህግደፍ ዝተወረቐ ቅዋም ጸቕጥታት ክግበረሉ ምዃኑ ፒለቲካዊ ተቓዋሚ ክግምግሞ ዝግባእ ኢዩ። እዚ ኩሉ ኣብዚ እዋን’ዚ ብዛዕባ ቀደም ዝነደየ ቅዋም ይተግበር እንዶ እንዳተባህለ ዝልፍለፍ ዘሎ’ውን ሓደ ካብቲ ባይታታት ኣላሻዊ ዘተን ንዕኡ ዝሰማማዕ ዋዕላን ንምንዳይ ምዃኑ ስለ እንርዳእ ኣቐዲምና ’ንዓይ ነንጭዋስ ኣብ ለቖታ’ ከይበልና ክንሓልፍ ኣይንደልን። ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስናዮ ኲነታት ዞባና ብስንፍናና ድሮ ህግደፍ ኣዘናቢዒዎስ ተቓወምቲ ውድባት እንተ ብግርህና እንተ ብሕጽረት ምክትታል ኣገዳሲ ናይ ጒባኤን ስምረትን መደባተን ከሰናኸልን ክናዋሕን ክኢሉ ኣሎ። ገለንከ! እንተ ተሓቢሮምን ተመኺሮምን ብብጊሓቱ መንገዶም ጸሪጎም ከምዝጸንሑ ዝተኸታተለ የስተባህለሉ ዘይተኸታተለ ድማ ኣብ ወ ይ ለ ይ! ይኣቱ።
እዚ ዝተጠቕሰ ክውንነት’ዚ ኣብ ሕቶ ምልክት ዘእቱን ኣርቂቕካ ክትሓስበሉ ዝግባእን ኢዩ ንብል። ኣብዚ ግዜ’ዚ ደርስቲ ናይ ጽገና መሰልን ማዕርነትን ናይ ኩሉ ዘረጋገጸ ዘተኣማምን ህዝባዊ ዋዕላ ተኻይዱ ዝሰመረ ናይ ሓይሊ ቅልጽም ምእንቲ ከይፍጠር ሓድሽ ግልቡጥ ስነ-መጐት ከም ናይ “ዓወት” መርሖ ክዝርግሑ ጀሚሮም ኣለዉ። ንሱ ክኣ ንህግደፍ ብሰላማዊ መንገዲ ጠራይ ምውካሱ ኰይኑ “ሓይሊ ዘዘውትሩ መራሕቲ ንባዕሎም ብድሕሪት ኰይኖም ንህዝቢ ደማ ኣብ ቅድሚት ሰሪዖም ንጥፍኣት ዝዕድሙ ኢዮም፡ ብኣንጻሩን እቲ ቅኑዕን ግን፡ መራሕቲ ብቕድሚት ህዝቢ ክኣ ብድሕሪት ሰሪዖም ብሰላማዊ መገዲ ማዕጾ መለኽቲ ዝዂሕኲሑ ውፉያት ኢዮም” ዝብል ኢዩ። ዘገርም’ዩ! እዚ አበሃህላ’ዚ ጽገናውን ኣላሻውን ምምችቻእ ኰይኑ ብመንገዲ ቅዋም 1997 ናይ ብቐዳማይ ሂወት ህዝባዊ ግንባርን ናይ ሎሚ ናይ ሓባር ህግደፍን ክትህሉ ዝናፍቕን ዝጽውዕን ተዓራቒ መስመር ኢዩ። እዚ መጐት’ዚ ሕልምታቱ ከተግብር ክብል ብገልጠምጠማዊ ፍልስፍና ዋላ’ውን ነቲ ሃገራዊ ነጻነትና ዘዕቈብናሉ ናይ ሓይሊ ስጒምትን ጅግንነታዊ ተጋድሎን ስለምንታይን እንታይን ምርጫ ከምዝወሰድና ዘንጊዑዎ ታሪኹ ዝረስዐ ኣረኣእያ ኰይኑ ንረኽቦ። ምናልባት’ውን እቲ ነጻነት ብዘይዕግበቱ ዝመጸ ከይከውን መን ይፈልጥ?
ሎሚ ስትራተጂካውያን ተቓለስቲ ምዓንጥኦም ሸጥ ከብሉን እቲ ሓቀኛ ናይ ተቓወምቲ ዋዕላ ንምግባር ክለዓሉን ጸረ ዝዀነ ይኹን ምኽኒት ሒዙ ዝቐርብ ኣላሻዊ መስመር ደው ክብሉን ንህግደፍን መሰነይትኦምን መላዝብቶምን ከምቲ ንሶምን ባህርያቶምን ከምቲ ንህዝብና ዝገፍዕዎን ዝገፍዕዎ ዘለዉን ከፈልጦምን ክምክቶምን ንጽውዕ፡፡ ሎሚ ጽገናዊ ተብ-ተብ ክርአ ከሎ ምቅልጣፍ ናይ መሰረታዊ ትንዕታን ምድላዋት ኣድማዒ ስጒምትን ድማ ከርዕዶን ከምክኖን ደጊምናን ኣትሪርናን ንጽውዕ። ሎሚ ብሰንኪ ሰንኮፍ ኣተሃላልዋ ተቓወምቲ ንጐረባብትና ከም መአከብን መለመን ስንቅን (መሳርፍ) እምበር ከም መስመርን ሓቀኛ መታግሮ ሓይልን ብዘይምጥቃምና ህግደፍ ዘበላሽወልናን ዝምንዝዓናን ዘሎ ዞናዊ ዲፕሎማሲያዊ መኽሰባት ክንወዳደሮን ክንምንጥሎን ኣብ ረብሓና ከነውዕሎን ክንጓየ ንጽውዕ። ሎሚ ብዝኸሰርናዮ ዘይኮነስ ብዘኽስበና ኣገባብ ቃልሲ ክንብገስ ካብ ጠነግን ሰኪዔትን ጸገንትን ኣላሻውያንን ነብሰ-ሕቀታዊ መስመራትን በታቲኽና ክንወጽእ ንኹሉ ክርዳእ ዝኽእል ናይ ቃልሲ ምንጭታት ንጽውዕ። ናይ ዘራእቲ ኣዋስብን ናይ ቃልሲ መኣዝንን ዘይፈልጥ ሓረስታይን ተቓላሳይን ክኣ ሓዲኦም ክጠሚ ሓዲኦም ክኣ ክስዓር ዘይተርፎ ምዃኑ ኣቐዲምና ብርሃን ዝደለየ ካብ ጸልማት ክወጽእ ከምዘድልዮ ንጽውዕ። መንገድናን መጋይሽትናን ፈሊጥና ሰሚርና እንተድኣ ጌሽና እቲ መንገድና ከም መጽዓን ይጥቕለል፡ እቲ ክብርን መጐስን ንስውኣትና ይዕደል፡ እቲ ባንዴራ ህዝባዊ ዲሞክራሲ ድማ ይንብልበል።
(ሰ.ጒ.ኤ. ከፍሊ ዜና)
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2569


text:
ኣብ ሱዳን መዕቆቢ ስደተኛታት ብምብጻሕ ዝተፈላለየ ናይ ግብረሰናይ ስራሕ ዝሰርሓ ክልተ ደቂ ኣንስትዮ ኣዘራሪብና ኣለና።
ኣብ ከተማ ዓዲግራትዓብያ ዳሓር ድማ ምስ ስድራኣ ናብ ኣዲስ ኣበባ ኣቢሎም ። ኣብኡ ድማ ሞያ ሞዴሊንግ ጀመረት ። ብድሕሪ'ዚ ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ኣፍሪቃን ኣሜሪካን ዘይራ ክትሰርሕ ፀኒሓ ። ንኸም ማይክል ኮርስ፡ ጆርጅ ኣርማኒን ኮካኮላን ዝአመሰሉ ትካላት ፋሽንን ንግድን ሽፋን ገፅ መጽሄታቶምን መለለዪ ምህርትታቶምን ኮይና ሰሪሓ ።
ዮዲት ኣታኽልቲ ኣብዚ እዋን ብዓልቲ ሓዳርን ኣደ ሰለስተ ቆልዑን እያ ። ነዚ ናይ ሎሚ መደብ መናእሰይ ጋሻና ዝኾነትሉ ስራሓ ግና ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ዘሎ ቅልውላው ስዒቡ ካብ ምእራብ ትግራይ ሃዲሞም ኣብ ሱዳን ንዝተዓቑቡ ስደተኛታት ብፍላይ ደቂ ኣንስትዮን ህፃናትን ኣመልኪታ ምስ 5 መሓዙታ ብምዃን ስራሕ ሰብኣዊ ሓገዛት ዘሳልጥ ዮዲት ፋውንዴሽን መስሪታ ስራሕ ጀሚራ ትርከብ ንኣፈፃፅማ ስራሕታን በፂሑሉ ዝርከብ ብርክን ኣመልኪታ ድማ ትገልጽ።
ካልእ 21 ዓመት ዝዕድሚኣ ብስራት ገ/ስላሰ ትበሃል::ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተወሊዳ ኣብ ስዊድን ዝዓበየት መንእሰይ አያ ። ኣብዚ እዋን ትምህርታን ስራሓን ኣቋሪፃ ናብ ሱዳን መዓስከር ስደተኛታት ኣምሪሓ ሙሉእ ግዚኣ ነቶም ስደተኛታት እናሓገዘት ትርከብ ።


text:
ኣብቲ ሎሚ ንግሆ ዝጀመረ፡ ኣስታት 100 መራሕቲ ሃገራት ክሳተፉዎ ትጽቢት ዝግበር ዘሎ ሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣተኵሮኡ ኣብ ዓለማዊ ለበዳ፡ ክሊማዊ ለውጢን ኣህጉራዊ ጸጥታዊ ጉዳያት ዘተኰረ ይመስል። ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒዮ ጉተርዝ ኣብ መኽፈቲ መደረኦም፡ እናገፍሐ ብዝመጽእ ዘሎ ጋግ ንሓባራዊ ዕንወት ባይታ ዝኸፍት’ዩ ኢሎም። እቶም ዋና ጸሓፊ ካብ ዝጠቐሱዎ ኣብነታት ድማ ምዝባዕ ክሊማዊ ለውጢን ኣብ ክታበት ኮቪድ-19 ተፈጢሩ ዘሎ ጋግን’ዩ። ገና 90% ካብ ህዝቢ ኣፍሪቃ ንቐዳማይ እብረ ክታበት ኮቪድ-19 ይጽበዩ ኣለዉ ዝበሉ ጉተረዝ፡ እቲ ፍልልይ ሓደ መርኣያ ሓባራዊ ዓለማዊ ስራሕ ምዃኑ ኣስሚሮም።
ብፕረዚደንት ብራዚል ጃኤር ባላሰናሮ ዝጀመረ መደረ መራሕቲ ሃገራት ቀጺሉ ናብ ፕረዚደንት ኣመሪካ ጆ ባይደን’ዩ ሰጊሩ። ፕረዚደንትነት ካብ ዝርከቡ ንፈለማ እዋኖም ኣብቲ መድረኽ ቀሪቦም መደረ ዘስምዑ ጆ ባይደን፡ መደረኦም ንግዳያት ሕማም ለበዳ ኮቪድ-19 ብምዝካርን ክብሪ ብምሃብን’ዮም ከፊቶም። ኣብ ምሉእ ዓለም በዚ ለበዳ ዝተፈልዩ ልዕሊ ኣርባዕተ ሚልዮንን ፈረቓን ብምጥቃስ ከኣ እቲ ኣጋጣሚ ንኣህጉራዊ ዓለማዊ ምትሕብባር ዝጽውዕ ምዃኖም ኣስሚሮም።
ኣመሪካ ካብቲ ቅድሚኡ ዝጸንሐ መሪሕነት ዝተፈልየ መስመር ክትክተል ምዃና ዘነጸረ መደረ ፕረዚደንት ባይደን፡ ኣብ ዓለማዊ ለበዳ፡ ክሊማዊ ለውጢ፡ ሰብኣዊ መሰለት፡ ምዕባለ ቴክኖሎጂን ዘተኰረ’ዩ ነይሩ።
“ሕጂ እንወስዶ ስጕምቲ ንወለዶታት ዝጸሉ” ምዃኑ ዝጠቐሱ እቶም ፕረዚደንት፡ ምምሕዳሮም ነቲ ኣቐዲሙ ተበቲኹ ዝጸንሐ “ኣመሪካ ፈለማ” ብዝብል ምጕት ዘቐድም መርሓ ክቕይሩዎ ምዃኖም መደረኦም ዘነጽር’ዩ ነይሩ።
ገለ ካብቲ ፕረዚደንት ባይደን ኣስሚሮም ዝተዛረቡሉ፡ ብሓይሊ ኣጽዋርን ሰራዊትን ዝፍታሕ ጎንጺ ስለ ዘየለ፡ ምምሕዳሮም ኣብ ጽምዶ ርክባትን ዝምድናታትን ክሰርሕ ምዃኑ ምርኣይ’ዩ። ነዚ ከም ኣብነት ዝጠቐሱዎ ድማ ምስሓብ ሰራዊት ኣመሪካ ካብ ኣፍጋኒጋስታን’ዩ።
ኣመሪካ ደጊማ ናብ ውዕል ክላይመት ስምምዕ ፓሪስ ክትምለስ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ኣብ ምምዋል እቲ መደብ ገዚፍ ገንዘባዊ ወፍሪ ክትገብር ምዃና’ውን እቶም ፕረዚደንት ጠቒሶም። ብተመሳሳሊ ውሕስነት ሃገሮምን ዓለምን ንምክትታል ምስ መላፍንቲ ውድባት ከምእኒ ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ)፡ ከምኡ’ውም ድምዶ ሓያሎ ኣህጉራውያን ትካላት ከምእኒ ውድብ ጥዕና ዓለም ክገብሩ ምዃኖም ከኣ ተመባጺዖም።
ኣብዚ ዓለም ኣዝዩ እናተኣሳሰረ ዝመጸሉ ዘሎ እዋን ተነጺልካ ምስራሕ ንዝያዳ ክፍተት ዝፍጠር’ዩ ዝበሉ እቶም ፕረዚደንት፡ መንግስቶም ንዓለማዊ ተበግሶታት ኮቫክስን ካልእ ሰብኣዊ መሰላት ዘውሕስ በበይኑ ተበግሶታትን ድጋፍ ክህብ ምዃኑ ተዛሪቦም።
ምዕባለ ቴክኖሎጂ ኣብ ምቅላል ጸገማት በቲ ሓደ ወገን፡ ከምኡ’ውን ምጽቃጥ መሰላት ዜጋታት ድማ በቲ ካልእ ዝገብሮ ዘሎ ክልተ ገጽ ኣበርክቶ’ውን ፕረዚደንት ባይደን ጠቒሶም ነይሮም። ጨቆንቲ መንግስታት ንዜጋታቶም ኣብ ምጽቃጥ ዝጥቀሙሉ ዘለዉ ቴክኖሎጂን ኣሸበርቲ ወገናት ንዕንወት ዝገበሩዎ ዘለዉ ወፍሪ ቴክኖሎጂን ማዕረኡ ዝኸይድ ግብረ-መልሲ ከም ዘድልዮ ድማ ኣስሚሮም።
ኣብ በበብይኑ ክፋላት ዓለም፡ ካብ ፍልስጤም ክሳብ ካሜሮንን ካልኦት ሃገራት ከም የመንን ኢትዮጵያን ዝርአ ዘሎ ጎንጽታት’ውን ካብቲ ብፕረዚደነት ባይደን ዝተጠቕሰ ጉዳያት’ዩ ነይሩ። ብሕልፊ እኳ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርአ ዘሎ ጾታዊ ዓመጽን ካልእ ሰብኣዊ ግፍዕታትን መንግስቶም ስቕ ኢሉ ከም ዘይርእዮ ድማ ተዛሪቦም።
ፕረዚደንት ባይደን ደጋጊሞም፡ እቲ ኣዕኑድ ሕቡራት ሃገራት ዝዀነ ሰብኣዊ መሰልን ክብሪ ሰብን ንምምላስ ሰፊሕ ዓለማዊ ምትሕብባር ከም ዘድሊን መንግስቶም ድማ ንዕኡ ኣቐዲሙ ክዓዪ ምዃኑን ኣዘኻኺሮም።


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ቅዱስነቶም ኣብ ናይ ዕለቱ ንባባት ተመርኲሶም ብጭቡጥ ሕቶ ‘ክርስቶስ ንዓኻ መን እዩ!’ ክብሉ ስብከቶም ጀሚሮም። እዚ ንሶም ዝብልዎ ዘይኮነስ ኣብ ዕለታዊ ሕይወትና ክርስትያን ኢና ተኸተልቲ ክርስቶስ ኢና ክንብል ዝሰምዑና ‘ኢየሱስ ክርስቶስ ንዓኻ መን እዩ’ ዝብል ቀዳማይ ሕቶ ምዃኑን ንሕና ከኣ በዘልማድ ኣብ ዝተመሃርናዮ ትምህርተ ክርስቶስን ካልእ ነገራትን ሃሰውሰው እናበላን ‘ኢየሱስ ክርስቶስ መድኀኔ ዓለም እዩ! ወልደ እግዚአብሔር እዩ’ እናበልና ነቲ ኣብ ጸሎተ ሃይማኖት ዝተመሃርናዮ ንደግም። ኮይኑ እታ ዝኸበደት ሕቶ ይብሉ ቅዱስነቶም ኣብ ገዛእ ርእስኻ ኣብ ናይ ግሊ ሕይወትካ ኣቲኻ ኢየሱስ ክርስቶስ ንዓይ መን እዩ እትብል ሕቶ ኮይና እዛ ሕቶ እዚኣ ሓንሳእ ሓንሳእ ብሕፍረት ከም እንወሓጥ እውን ክትገብረና ትኽእል ከመይ ንክምልሻ ኣብ ልበይ ክምለስ ኣሎኒ ካብቲ ምስ ኢየሱስ ዘሎኒ ርክብ ተመኲሮ ነቂለ ኢየሱስ ክርስቶስ ንዓይ እዚ እዩ ወይ ከምዚ እዩ ክብል እንተዘይክኢለ ጸገም እዩ። ስለዚኸስ ከም ቅዱስ ጳውሎስ ካብ ናይ ግሊ ተመኲሮና ምስ ኢየሱስ ካብ ዘሎና ግላዊ ርክብ ክነቅል የድሊ።
ከም ቅዱስ ጳውሎስ ካብ ግላዊ ተመኲሮ ምንቃል የድሊ!
ኣብ ናይ ዕለቱ ቀዳማይ ንባብ ቅዱስ ጳውሎስ ናብ ሰብ ኤፌውሶን ኣብ ዝጸሓፎ መልእኽቱ 3.14-21 ‘ኣብ ርእሲ ኩሉ እታ ናይ ጽድቂ ሠንሰለትን መሠረትን ዝኾነ ፍቅሪ ትሃልውኩም። ናብ`ቲ ሓደ ዝኾነ ኣካለ ሰውነት ክርስቶስ ኢኻትኩም ተጸዊኩም ዘሎኹም እሞ መለስት ሞሳ ኩኑ . . . እቲ ብቃል ኮነ ብግብሪ እትገብሩዎ ኩሉ ብስም ጐይታና ኢየሱስ ግበሩዎ ብእኡ ገይርኩም ከኣ ንእግዚኣብሔር ኣቦ ኣመስግንዎ’ ይብል እሞ ኣብ ስድራቤት ብወገን ወለድስ ይኹን ዉሉድ ብወገን ደቂኣንስትዮስ ይኹን ደቂተባዕትዮ ከመይ ኢሎም ኪካየዱ ከምዘለዎም ይምዕድ። ነዚ ዝብለሉ ምኽንያት ከኣ ንሱ ንባዕሉ ነቲ ብተመኲሮ ሕይወቱ ዝፈልጦ ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ ከሰብኽን ከፍልጥን ዝወፈረ። እታ ቀዳመይቲ ተመኲሮኡ ኣብ መንገዲ ካብ ፈረስ ምስ ወደቀ እዩ እምበር ብፍልስፍናን ብትምህርተ መለኮትን ኣይኮነን።
ብፍቅሪ ዝተሓርየ ግንከ ሓጢኣተኛ!
ኣብቲ ቅዱስ ጳውሎስ ምስ ኢየሱስ ዘስተማቀሮ ተመኲሮ ድሕነት ንክንበጽሕ ይብሉ ቅዱስነቶም ከምቲ እንገብሮ ጸሎተ ሃይማኖት ብዙሕ ግዜ ምድጋም ይሕግዝ እዩ ኮይኑ ግን እታ ዝበለጸት ስጉምቲ ቅድሚ ዝኣገረ ሓጢኣተኛታት ምዃና ምፍላጥ እዩ እዚኣ ኸኣ ቀዳመይቲ ስጉምቲ እያ። ቅዱስ ጳውሎስ ኢየሱስ ምእንታይ ተወፍዩ ክብል ከሎ ንዕዳ ሓጢእቱ ምእንቲ ክኸፍል በጃ ኮይኑ ማለት እዩ ነዚ ከኣ ኣብ መልእኽታቱ የዘንትዎ።
ናይ ዘረባ ክርስትያን ጥራይ ዘይኮነ ንክርስቶስ ምፍላጥ የድሊ!
ንኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ምፍላጥ ካልኣይ ስጉምቲ ኣሎ እዚ ኸኣ ናይ ኣስተንትኖን ናይ ጸሎትን ደረጃ እዩ። ንኢየሱስ ክርስቶስ ንክትፈልጥ ጸጋ ክትልምን ክተስተንትን ግድን እዩ። ናይ ሓደ ቅዱስ ጽብቅቲ ጸሎት ኣላ ‘ኦ ጐይታ ንክፈልጠካን ንክትፈልጠንን ጸጋኻ ዓድለኒ’ ትብል። እዚ ከኣ ንገዛእ ርእስና ምፍላጥን ንኢየሱስ ምፍላጥን የጠቃልል። ስለዚኸስ ይብሉ ቅዱስነቶም ሰለስተ ኣርባዕተ ቃላት ብዛዕባ ኢየሱስ ክርስቶስ ናይ ዝተዛረብካ ተኸታሊኡ ፈላጢኡ ኰይኑ ከይስመዓካ ንኢየሱስ ምፍላጥ ምፍቃር ኮንዶኾን ዘለዎ ሓደገኛ ጉዕዞ ዳህሳስን እዩ። ከመይ ፍቅሪ ኢየሱስ መወዳእታ የብሉን።
ንጐይታናን ንገዛእ ርእስናን ንክንፈልጥ ዕለት ዕለት ምጽላይ!
ቅዱስነቶም ኣብ ምዝዛም ስብከቶም ነተን ንኢየሱስ ንምፍላጥ ይሕግዛና ዝበልወን ክልተ ቀንዲ ስጉምታት ከምዚ ክብሉ ተንቲኖም።


text:
ብዝኽሪ ስዉኣትና ዝያዳ እነስተንትነሉ ሰሙናት ስለ ዝኾነ፡ ንጽሑፋትናን መደረታትናን ክብርን ዘለኣለማዊ ዝኽርን ንስዉኣትና ብዝብላ ቃላት ክንጅምር ግድን ኢዩ። እቲ ዝኽርን ክብርን ናይ ኲሎም ጀጋኑ ስዉኣት ኤርትራ ዘይግድሶ ስርዓት ኣስመራ’ኳ ብተግባራቱን ጥልመታቱን ከይሓነኸ ዝዝምረለን ቃላት ኢየን።
ክትገልጾ ዘጸግም ውልቀ-መላኺ ኤርትራ ፊን ብዝብሎ ክጐዓዝ ባይታ ኣደልዲሉ ስለ ዝጸንሔ፡ ሃገር ነጻ ኰይና ካብ እትብሃል 29 ዓመታት ሓሊፉስ፡ እታ ኣልቦ ሕግን ፍትሕን ዝገበራ ሃገረ ኤርትራ፡ ጌና ቊጽሪ ስዉኣታን ብዝሒ ዜጋታታን ከይፈለጠት ትነብር ኣላ። እዚ ሓደ ካብቲ ማእለያ ዘይብሉ መስደምማት ነጻ ሃገረ ኤርትራ’ዩ።
ውልቀ-መላኺ ሃገርና ፊን ኢሉዎ “20 ሰነ መዓልቲ ስዉኣት ትኹን” ምስ በለ ኰይና። ዘግለለ ኣግሊሉ፡ “እቶም ስዉኣትና” 65,000 ኢዮም” ምስ በለ ከምኡ ዀይኑ። ድሕሪ’ቲ ባዕሉ ዝኣጐዶ ውግእ 1998-2000 ከኣ “ገለ 19,000 ስዉኣት ጥራይ” ኢዮም እተሰውኡ ኢሉ ምስ ኣቃለለ፡ መን ክእርሞ! መን ዓገብ ክብሎ! ከምዚ ኢልካ ንነዊሕ ዓመታት ምቕጻል፡ ከም ህዝቢ ዘየሕንኸና ጒዕዞ ኣይኮነን።
ቊጽሪ ስዉኣት ኤርትራ?
እታ ሎሚ ብቛንቋ እንግሊዝ “ማርቲር” እትብል ቃል ብግሪኽ "ምስክር" ካብ ዝብል ትርጉም ዘሎዋ ቃል ዝመጸት ምዃና ይግለጽ። ብዓረብ ከኣ ሸሂድ (ሻህድ) ብተመሳሳሊ ምስክር ዝብል ትርጉም ኣሎዋ። ሰማዕታት ዝብል'ውን ካብኡ ዝርሕቕ ኣይመስልን። ብግእዝ ሰማዕት/ሰማዕቲ (ዝሰምዑ፡ ዝረኣዩ ዝመስከሩ) ኰይኑ ይስማዓኒ። ብሓጺሩ ሰማዕት/ሸሂድ/martyr ምዃን፡ ጽኑዕ ምስክር ኰንካ ንእተኣምነሉ ዕላማ ደው ምባልን ዝመጸ እንተመጸ ምእንትኡ ዋጋ ምኽፋልን የስምዕ። ንኤርትራ ብዝምልከት ከኣ፡ እቶም ነዚ ናይ ዕላማ ምስክርነት ደው ዝበሉን ከዐውትዎ ዘድሊ ዋጋ ዝኸፈሉን፡ ብዘይ ሌላን-ጒለላን ክብርን ዘለኣለማዊ ዝኽርን ዝግብኦም ስዉኣት ሃገርና ኢዮም።
ኣብቲ ነዊሕ ሓርነታዊ ጒዕዞ ዝወደቑ ስዉኣትናኸ መነመን ኢዮም? ብዝሖምከ? እዚ ካብቲ ጌና ዘይተመለሸ ሕቶታት መላእ ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ። ብ1941 ዝጀመረ ዘመናዊ ፖለቲካዊ ጒዕዞ ኤርትራ እንሆ 80 ዓመት ክኾኖ ገለ ኣዋርሕ ተሪፉዎ ይርከብ። ኣብ ውሽጥ’ቲ ዓመታት እቲ ከኣ ምእንቲ ወይ’ውን ብምኽንያት ሃገራዊ ዕላማ ዋጋ ዝኸፈሉ/ዝኸፈላ ዜጋታት ናይዛ ከቢድ ዋጋ እተኸፍለላ ሃገር ኢዮም። እሞኸ ብዝሒ ሰማእታትና እቲ ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ፊን ኢልዎ ዝሓበሮ ኣስታት 85,000 ጥራይ ድዩ? ብዘይካ’ቶም ብረት ዓጢቖም እተቓለሱን ዝወደቑን ጀጋኑ ኣባላት ሰራዊት ሓርነትን ህዝባዊ ሰራዊትን፡ ካልኦት ብኣሽሓት ዝቚጸሩ ምእንቲ ሃገራዊ ዕላማ በጃ ዝሓለፉ ምህላዎም ህዝብና ኣጸቢቑ ይፈልጥ። ኣብ ከባቢ መስዋእቲ ዓብደልቃድር ከቢረ ይኹን ብድሕሪኡ ክንደይ ንሃገራዊ ዕላማ ክምስክሩ/ክጣበቑ ዘይወደቑ!! ኣብ ኣሃዛትን ኣተሓሳስባን ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዘየልዉ፡ ማለት ዕጡቓጥ ህዝባዊ ምሊሻን፡ ገባር ኣለይቲ ሰውራን፡ ብጒጉይ ኣተኣላልያ ውድባት ኤርትራ እተሃስዩን፡ በብመዓልቱ በዚ ህልዊ ስርዓት ዝቕዘፉ ዘሎዉ ዜጋታትናን ስዉኣት ሃገረ ኤርትራ ኢዮም።
ንዓና ንኤርትራውያን ዝኾነት መዓልቲ፡ መዓልቲ ስዉኣት ኢያ ክንብል ንኽእል። ግን ከኣ ንዓመታዊ ኣበዓዕላ ክጥዕም ሓንቲ ፍልይቲ መዓልቲ ክትምረጽ የድሊ። ህዝቢ ክርድኦ ዝኽእል ፍሉይ ድሕረ-ባይታን ትርጉምን ክህልዋ ከኣ ይምረጽ። 20 ሰነ ክብርቲ መዓልቲ ስዉኣትና ምዃና ንግዚኡ ዘጣዕስ ኣይኰነን። ክትጅመር እንከላ ክነብራ ዝግብኦ ትርጉም ከም ዘይሓዘት ግን ርዱእ ኢዩ -- እንትርፎ ኢሳያስ ሓደ ወርሒ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ኣስመራ ህዝቢ ኣኪቡ ናይ መጀመርያ ኣግላሊ መደረኡ እናሃበ “መዓልቲ ስዉኣትና ትኹን” ምባሉ!!
ንኣብነት ክዀነና፡ መዓልቲ ስዉኣት ናይ’ታ ሓዳስ ሃገር ደቡብ ሱዳን ኣብ መዓልቲ መስዋእቲ ናይ ቃልሲ መራሒኣ ዝነበረ ዶክቶር ጆን ጋራንግ ይብዓል። ጐረቤትና ኢትዮጵያ ከኣ ብኣጋጣሚ እቶም 30,000 ዝግመቱ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ግዳይ ዝኾኑ ሰላማውያን ኣቢላ ንዂሎም ስዉኣታ ትዝክር።
ኤርትራኸ ንዂሎም ናይ እተናውሔ ቃልሲ ስዉኣታ ብመዓልቲ መስዋእቲ ጅግና ፈላዊ ሰውራ ሓምድ እድሪስ ዓዋተ ኣቢላ እንተተብዕሎ ኣይመመልክዓላንዶ? ወይ’ውን ንዓንጋሊ ሰውራ ዝነበረ ንተቓላሳይ “ሓፋሽ” ህዝባ ከይተረፈ ምእንቲ ከተኽብር፡ ካብቲ ኣስካሕካሒ ጅምላዊ ህልቂታት/massacres እተፈጸመሉ ዕለታት ሓንቲ መዓልቲ ረቚሓ ንዂሎም ሰማእታታ ክትዝክር ዝያዳ ትርጉም ኣይምሃበንዶ?
ስዉኣት ናይ እተናውሔ ቃልስና እጡቓትን ዘይዕጡቓትን ምንባሮም ምቕባል የድሊ። ስዉኣትና 85,000 ጥራይ ነይሮም ኢልካ ንኣበሃህላ ውልቀ-መላኺ ምኽታል ከኣ ቅኑዕ ኣይመስልን። ኣብ ውሽጢ ዝሓለፈ 29 ዓመታት ብመጽናዕቲ ዝድገፍ ኣሃዝ ሃሰስ ዘይምባልና እውን ከም ህዝቢ ዘየሕምየና ኣይኮነን።
ብዝሒ ስዉኣት ኤርትራ ከባቢ እቲ ብስርዓት ህግደፍ እተጠቕሰ ኣሃዝ ጥራይ ከምዘይኮኑ ዝእምት ሓበረታታት ጸኒሑን ኣሎን። ንኣብነት ብ1992 ኣብ ተሓትመ መጽሓፍ ከም ዘስፈርኩዎ፡ ኮሎነል መንግስቱ ሃይለማርያም ብሰነ 1978 ክዛረብ እንከሎ ኣብ ኤርትራ ክሳዕ ሽዑ 50,000 ዝኾኑ ሲቪላውያን ብሰንኪ ውግእ ከምዝሞቱ ሓቢሩ። ከምኡ’ውን ናይ ኤርትራ ገዛኢ ዝነበረ ሻለቃ ዳዊት ወልደጊዮርጊስ፡ ካብ 1975 ክሳዕ 1983 ከባቢ 280,000 ንጹሃን ሲቪላውያን ኣብ ኤርትራ መይቶም ኢሉ መስኪሩ። ናይ ወጻእተኛታት ትዕዝብቲ እውን ኣገዳሲ’ዩ። እቲ ፍሉጥ ሰሙናዊ መጽሔት ዓዲ እንግልሊዝ (The Economist): ኣብ ናይ 20 ጥቅምቲ 1990 ሕታሙ፡ ኣብ ሓርነታዊ ቃልሲ ኤርትራ ክሳዕ 500,000 ዝኾኑ ዜጋታት ብሰንኪ ውግእ ከም ዝሞቱ ገሚቱ። ድሒራ ሓንቲ እንግሊዛዊት ጋዜጠኛ (ሚቸላ ሮንግ - Michela Wrong) ብ2005 ኣብ ዘሕተመቶ መጽሓፍ (I Didn’t Do it for You)፡ 200,000 ዝኾኑ ሰላማውያን ኣብ ውሽጢ ናይ 30 ዓመታት ውግእ ኤርትራ መይቶም ኢላ።
ብዝኾነ፡ ናይ እተናውሔ ቃልስና ታሪኽ ብምልኣት ምእንቲ ክምዝገብ፡ ቊጽሪ ስዉኣትና ብሕጂ’ውን እንተኾነ ክንፈልጥ መጽናዕቲ ምክያድ ከድልየና ምዃኑ ኣየጠራጥርን። ሽዑ ጥራይ ከኣ’ዩ ነቲ ዘየዕግብ ኣሃዛት ኢሳያስን ስርዓቱን እንእርሞ።
ብዝሒ ህዝቢ ኤርትራኸ?
ብዝሒ ህዝቢ ኤርትራ ምስ እንሕተት እውን ቅኑዕ መልሲ ከምዝይብልና ንኹሉ ብሩህ ኢዩ። ኣብ ውሽጢ 29 ዓመታት “ነጻ” ህላዌና ነዚ ቀሊል ሕቶ’ዚ ክንምልሽ ዘይምኽኣልና ዘየሕዝን ኣይኰነን።
ጋዜጠኛ ማርቲን ፕላውት ብ2016 ኣብ ዘሕተሞ Understanding Eritrea ኣብ ዘርእስቱ መጽሓፉ፡ ብዝሒ ህዝቢ ኤርትራ ካብቲ ዘስደምም “ምስጢራት” ዝርዓት ኰይኑ ከም ዝቕጽል ሓቢሩ። ዜጋታት ኤርትራ ካብ 3.2 ሚልዮን ክሳዕ 6.5 ሚልዮን ኣቢሎም ይኾኑ እንተዘይበልካ ካልእ መልሲ ከም ዘይብላን እውን ብኣስተንክሮ ጠቒሱ።
ስርዓት ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ እውን ንጹር ኣሃዝ ከይሓዘ ንብዝሒ ህዝብና ከም ድላዩ ክገላበጠሉ ይርኤ። ንኣብነት ብ12-13 መጋቢት 2019፡ ተስፋሚካኤል ገርሃቱን ኣደም ዑስማንን እተባህሉ ክልተ ልኡኻት ስርዓት ህግደፍ ኣብ ቅድሚ 18 ዝኣባላታ ፍልይቲ ሽማግለ ሰብኣዊ መሰላት ናይ ሕቡራት ሃገራት ዓለም ኣብ ከተማ ክጅኔቫ ተረኺቦም ሕቶታት “ይምልሹ” ነበሩ። ኣብቲ መልስታት ልኡኻት ህግደፍ፡ ሓዲኦም ብዝሒ ህዝቢ ኤርትራ 3.2 ሚልዮን ኢዩ እናበለ፡ እቲ ካልኣዩ ከኣ 3.4 ሚልዮን ኢዩ ኢሉ። ጽንሕ ኢሎም ካብቲ ኣዳልዮምዎ ዝጸንሑ (ግን ንሽማግለ ኣይንዕድሎን ዝበሉዎ) ጽሑፍ እናገላበጡ፡ ብዝሒ ህዝቢ ኤርትራ 3.8 ሚልዮን ምዃኑ ዝገልጽ ሓዲሽ ኣሃዝ ኣንበቡ።
እቲ ኩሉ መልስታቶም ኣስደሚምዎ ዝነበሩ ኣባላት ሽማግለ ቅኑዕ መልሲ ክረኽቡ ከምዘይክእሉ ፈሊጦም ብቊጽሪ ህዝቢ ኤርትራ መብርሂ ኣይሓተትዎምን። ምኽንያቱ፡ ካብቲ ድሮ ቀሪቡ ዝነበረ ጸብጻባት ብዓል ኣንባሳዶር ተስፋሚካኤል ገርሃቱ፡ ኣብ ኤርትራስ 11 ቤት ማእሰርቲ ጥራይ ከምዘሎ፤ ኤርትራ ናይ ፖለቲካ እሱራት ከምዘይብላ፤ ካብ 1991 ክሳዕ 2019 ብመንግስቲ ኤርትራ እተቐትለ ሰብ ከምዘየሎ፤ ንፓትሪያርክ ኣንቶንዮስ ብ2007 ዝኣሰርዎ ባዕሎም ሰበ-ስልጣን ተዋህዶ ቤተ-ክርስትያን እንበር መንግስቲ ከምዘይኰነት … ወዘተ ክብሉ ስለ ዝጸንሑ፡ ቅኑዕ መልሲ ዘይብሎም ምዃኖም እታ ሽማግለ ጽቡቕ ገይራ ተረዲኣቶምን ተዓዚባቶምን።
እቲ ብ1931 እተገብረ ቈጸራ ህዝቢ (census): ብዝሒ ተቐማጦ ኤርትራ 600,000 ምንባሮም ኣረጋጊጹ። ድሒሩ ብ1950 ከኣ ህዝቢ ኤርትራ 1 ሚልዮን ምዃኑ ብገምጋም ምምሕዳር ዓባይ ብሪጣንያ ተበጺሑ። በቲ ዓመት’ቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ 18 ሚልዮን ዝነበረ ሎሚ 114 ሚልዮን በጺሑ ኣሎ -- ማለት ካብቲ ናይ 1950 ብዝሑ ብ6.3 ረቢሑ (18 x 6.3) ማለት ኢዩ። ተመሳሳልነት መነባብሮ ህዝቢ ናይ ህልቲኡ ሃገራ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ህዝቢ ኤርትራ 1 x 6.3= 6.3 ሚልዮን ክበጽሕ ይኽእል ካብ ዘብል ምኽንያታት ሓደ’ዩ። ከምኡ’ውን፡ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብ ዓመት ብከባቢ 2.5% ከም ዝበዝሕ ይንገር። ሓደ ብ2.5% ኣብ ዓመት እናወሰኸ ዝኸይድ ህዝቢ ከኣ፡ ኣብ ከባቢ 25 ዓመታት ዕጽፊ ይኸውን። በዚ መዐቀኒ’ዚ’ውን፡ ብ1975 ህዝቢ ኤርትራ 2 ሚልዮን፣ ብ2000 ከባቢ 4 ሚልሊዮን ብ2025 ከኣ 8 ሚልሊዮን ክበጽሕ ይኽእል ኢልካ ምግማት ዘይከኣል ኣይኮነን።
ቅድሚ 50 ዓመታት፡ ማለት ኣብቲ ብ1971 ብኢሳያስን ንኡስ ጭፍርኡን እተዳለወ “ንሕናን ዕላማን” ዘርእስቱ ማኒፈስቶ ሰልፊ ናጽነት፡ ህዝቢ ኤርትራ 3 ሚልዮን ኢዩ ተባሂሉ ነይሩ። ካብ ርእይቶኡ “ፈልከት” ዘይብል ውልቀ-መላኺ ናይ ሎሚ ኤርትራ ከኣ ነቲ ቅድሚ ፍርቂ ዘመን ዘቐመጦ ኣሃዝ ነኺስዎ ክነብር ዝወሰነ ይመስል።
እሞ ብሓጺሩ፡ ህዝቢ ኤርትራ ክንደይ’ዩ? ስዉኣት ኤርትራኸ ክንደይን መነ-መንን ኢዮም? እዚ ካብቲ ኢሳያስን ስርዓቱን ከለዉ ክንምልሾ ዘይንኽእል ማእለያ ዘይብሉ ሕቶታት ኢዩ። ክንምልሾም እንኽእለሉ ባይታ ክርከብ፣ ዳግማይ ዓወት ክጭበጥ፣ ሕጂ’ውን እተዓጻጸፈ ቃልሲን በብዓይነቱ መስዋእትነትን የድሊ ኣሎ።
ክብርን ዝኽርን ንስዉኣትና!! ሰነ 2020Hits: 758


text:
(ብጾታዊ ሕማማት ንኽሓምም ካብ ካልኦት ዝገደደ ዕድል ዶ ይህልወኒ(ኣወዳት
ናይ ጾታዊ ሕማማትን ኤድስን ብጾታዊ ርክብ ክመሓላለፉ ይኽእሉ፡ናብ ብልዕቲ ብምእታው ፡ናብ መዓኮርን ኣፍን፡ስለዚ ኩልና ኣብ ክንጥቃዕ ንኽእል ኢና ፡እንተደሊና ገዛእ ርእስና ንጥዕናና ክንከላኸል ንኽእል ኢና
ቫይረስ HPV ወይ ኢፒሎማ እንታይ እዩ?
እዚ ቫይረስ ሃፐፒሎማ (HPV)ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፍ ኮይኑ ንደቂ ተባዕትዮን ኣንስትዮን ከኣ ይሃሲ ፡ኣብ መንእሰያት ልሙድ ተርእዮ እዩ ዳርጋ 80% ከኣ ኣብ መንእሰያት ይረአ;ልዕሊ 100 ዝኾኑ
ተለኺፈ ከይ ከውን እጠራጠር እንተኾይነ መዓስ ክምርመር ኣሎኒ
ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ብኹሉ ዓይነት ጾታዊ ርክብ ብብልዕቲ ብመዓክር ወይ ብኣፍ ይመሓላለፍ፡ስለዚ ከኣ ብናይ ሓደ ግዜ ርክብ ክመሓላለፍ ተኽእሎ ኣሎ።ስለዚ እቲ ሕማም ካብ ሓደ
ሓበሬታ ብዛዕባ ክታበት ንምክልኻል ቫይረስ ሃፕፒሎማ
ቫይረስ HPV ወይ ኢፒሎማ እንታይ እዩ? እዚ ቫይረስ ሃፐፒሎማ (HPV)ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፍ ኮይኑ ንደቂ ተባዕትዮን ኣንስትዮን ከኣ ይሃሲ ፡ኣብ መንእሰያት ልሙድ ተርእዮ እዩ ዳርጋ 80%
ቫይረስ ሃፕፒሎማ ዝበሃል እንታይ እዩ
እዚ ሃፕፕሎማ ዝበሃል ቫይረስ ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፍ ኮይኑ ኣዝዩ ሓደገኛን ግኑንን እዩ ንደቂ ተባዕትዮን ኣንስትዮን ከኣ የጥቅዕ።ኣብ መንእሰያት ዘሎዎ ጽልዋ ዳርጋ 80% ይበጽሕ።ልዕሊ 100 ዝኾኑ
ሓፈሻዊ – ጾታዊ ሕማማት
ጾታዊ ርክብ ካብቲ ሓደ ካብ ህወትና ዘይፍለ ኣገዳሲ ነገር እዩ፡ከምኡ ውን ገለ ክፋል ናይ ኣካላውን ስነሓሳባውን ጥዕናና ዘይፍለዩ እዮም።ኣብ ሂወትና ብዙሕ ናይ ጾታዊ ርክብ ተመክሮታት
ብምፍሳስ ዝልለዩ ጾታዊ ሕማማት
ከላመድያ ሓደ ካብቶም ኣዝዮም ልሙዳት ዝኾኑ ጾታዊ ሕማም እዩ፡ብፍላይ ከኣ ኣብ ክሊ ዕድመ 15-25 ዘሎዉ ።ካብ ክላመድያ ትራኮማቲስ ዝበሃል ባክተርያ ከኣ ይመጽእ፡ እዚ ባክተርያ እዚ
ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ብምልክታት ኣብ ጾታዊ ኣካላት ግን ዘይብሎም
ኤድስ-ናይ ተጻዋርነት ዓቕሚ ዘዳኽም ምልክታት እዚ ሕማም እዚ ብHIV(Human immune deficiency virus)ዝመጽእ እዩ-እዚ ሕማም እዚ ከኣ ነቲ ናይ ምጽዋር ዓቕሚ ክሳብ ናይ መወዳእታ ደረጃ ክሳብ
ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ከም ዝተጠቓዕኩም ብኸምይ ትፈልጡ
ናይ ጾታዊ ርክብ ሕማማት ብኹሉ ዓይነት ጾታዊ ርክብ እዮም ዝመሓላለፉ-ብብልዕቲ፡ብመዓኮር ብኣፍ፡ከምኡ ውን ብሓደ ግዜ ምትንኻፍ ይመሓላለፉ፡እቲ ናይ ምምሕልላፍ ደረጃታት ካብ ሕማም ናብ ሕማም ዝተፈላለየ እዩ።
ተለኺፈ ከይ ከውን እጠራጠር እንተኾይነ መዓስ ክምርመር ኣሎኒ
ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ብኹሉ ዓይነት ጾታዊ ርክብ ብብልዕቲ ብመዓክር ወይ ብኣፍ ይመሓላለፍ፡ስለዚ ከኣ ብናይ ሓደ ግዜ ርክብ ክመሓላለፍ ተኽእሎ ኣሎ።ስለዚ እቲ ሕማም ካብ ሓደ
ኣዝዮም ኣገደስቲ ሓቅታት ብዛዕባ ጥንሲ ናይ ጎርዞ
ክትጠንስ ምኽኣል ሓደ ህያብ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ካብ ተፈጥሮ ዝተቐበላኦ እዩ፡እዚ ናይ ሂወት ናይ ምፍጣር ተመኩሮ እዩ።እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ኣብዘይግዚኡ ጥንሲ እንተሒዝኪ ከኣ ካልእ
(ጥንሲ ምውላድን ጾታዊ ኣካላትን(ጛል ኣንስተይቲ
ግዜ ጥንሲ እቲ ቕዱስ ዝበሃል ግዜ እዩ ኣብ ምምጻእ ሂወት ከም ማለት እዩ።ኣዝዩ ብርቱዕ ስምዒት ዝፈጥር ነገር እዩ፡እዚ ሆርሞን ውን የልዕል እዩ።ኣብዘመና እንሰምዖም ነገራት ማለት
ዘይትፈልጦም ነገራት ብዛዕባ መትሎኻ
1.ምእንቲ ከተውትሮ ከተቕንዖ ይግባእ።ወዲ ተባዕታይ ስሩዕ ዝኾነ መትሎ ምቕናዕ ክህልዎ ይግባእ፡እዚ ከኣ ጥዕና ናይ መትሎኡ ንምሕላው እዩ።መትሎ እኹል ኣየር ክረክብ እንተኾይኑ ክወትርን ክቐንዕን ኣሎዎ፡ኣየር ንመትሎ
ጾታዊ ርክብ ደቂ ኣንስትዮ።
ማሕበር ደቂ ኣንስትዮን ኣካላተንን ሕዳር 2015 “ኣብ ገዛ ፡ብዛዕባ ጾታዊ ርክብ ምዝራብ ዳርጋ ተሓቢእካ እዩ ነይሩ፡ምሉእ ብምሉእ ከይተኸደንካ ኣብ ጥቓ ኣቦኻ ኣዴኻ ኣሕዋትካን ምንቅስቓስ ዳርጋ
ብምልክታት ናይ ቆርበት ዝፍለጡ ሕማማት
ፍንጣጣ ፍንጣጣ ብትሮፐኖማ ፓሊዱም ዝበሃል ባክተርያ ዝመጽእ ጾታዊ ሕማም እዩ።እዚ ሕማም እዚ ንገለ ምልክታት ይመጾም እዩ ንገለ ከኣ ኣይረኣዮምን ማለት እዩ።እዚ ፍንጣጣ ንኸተላልዮ እቲ ዝተሓተ
ኣቃውማ ጾታዊ ኣካላት ናይ ወዲ ተባዕታይ
ፍሕኛ .ናይ መፈላልዮ ኣዕጽምቲ መትሎ .ኢምብሮይደሪ .ሞልዲንግ/ናይ ፈሳሲ .ዕልቦ ናይ ሽንቲ ትቦ ሲግሞይድ ኣንፈ መዓንጣ ስፐርም ቫስ ደፈረንስ ፕሮስተት ኮፐር ግላንድስ መሃንቱስ/መዓኮር ሻምብቖ ናይ ዘርኢ
ኩሉ ሰብ ክጥቓዕ ይኽእል ድዩ ወይስ ኣብ ሓደጋ ዘሎዉ ፍሉያት ሰባት ኣሎዉ
ዝተፈላለዩ ጾታዊ ሕማማትን ኤች ኣይቪ ኤድስን ብዝተፈላለየ ዓይነት ጾታዊ ርክብ ይመሓላለፉ -ብፍላይ ብብልዕቲ ብመዓኮር ከምኡ ውን ብኣፍ ዝግበሩ ርክባት ይመሓላለፍ፡ኩልና ነቲ ሕማም ክንቃላዕ ንኽእል ኢና
ናይ ጉብዝና ዕድመ
ኣብ ጉብዝና ዕድመ ከምዘሎኹም ኣቐዲምኩም ፈሊጥኩም ኣሎኹም፡ምኽንያቱ ገለ ካብ ዓበይቲ ሰባት ገለ ቃላት ወርዊሮምልኩም ይኾኑ፡ጽቡቕ ! ንዕድመይ መግለጺ ኣሎዎ”።እዚ እንታይ ይሕግዘኒ?”ጽቡቕ ሕቶ፡ናይ ቃላት መግለጺ ኣይኣኽለካን
ኣልኮሆልን ሓሽሽን-ደቂ ኣንስትዮ
ሰክስን ኣልኮሆልን ሓሽሽን ኣድላይነት ናይ ኣልኮል ኣብ ሂወትና ዳርጋ ገለ ክፋል መዘናግዒና ተቐይሩ ኣሎ፡እዚ ጽቡቕ ተግባር ድዩ ወይስ ሕማቕ ?ንኽትፈርድ ከቢድ እዩ።ኣልኮል ብዓቐን ምስታይ ገለ
ኣልኮልን ሓሽሽን-ኣወዳት
ናይዚ ኣርእስቲ ምኽሪ፡ሓሶት ናይ ኣልኮል ኣድላይነት ናይ ኣልኮል ዳርጋ ገለ ክፋል መዘናገዒና ተቐይሩ ኣሎ፡እዚ ጽቡቕ ተግባር ድዩ ወይስ ሕማቕ ?ንኽትፈርድ ከቢድ እዩ።ኣልኮል ብዓቐን ምስታይ ገለ
ኮንዶም መዓስ ክወጽእ ከምዘሎዎ ብኸመይ ትፈልጥ
ቫይረስ HPV ወይ ኢፒሎማ እንታይ እዩ? እዚ ቫይረስ ሃፐፒሎማ (HPV)ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፍ ኮይኑ ንደቂ ተባዕትዮን ኣንስትዮን ከኣ ይሃሲ ፡ኣብ መንእሰያት ልሙድ ተርእዮ እዩ ዳርጋ 80%
ንዓኻ ዝበለጸ መከላኸሊ ምኻኑስ ብኸመይ ትፈልጥ
ኩልና ደስ ዘብል ጾታዊ ርክብ ክህልወና ንደሊ ንኸውን ፡ንስኻ ውን ብርግጽ ትደልሊ ትኸውን ፡ሓቂ ድዩ?ጎድኒ ጎድኒ እዚ ከኣ ናይ ጾታዊ ሕማማት ከም በዓል ኤች ኣይ
ንዓኻ ዝበለጸ መከላኸሊ ኣየናይ ምኻኡ ብኸመይ ትፈልጥ
ኩልና ደስ ዘብል ጾታዊ ርክብን ጥዕናኡ ዝሓለወን ክህልወና ንደሊ ኢና ።ንስኻ ውን ብርግጽ ትደሊ ትኸውን፡ ሓቒ ድዩ?ምስኡ ብተማሳሳሊ ከኣ ብዛዕባ ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ከም
ብዛዕባ ሊቪኒስኪ ጥዕና ማእከል
ብዛዕባ ሊቪኒስኪ ጥዕና ማእከልאודות מרפאת לוינסקי ጥዕና ማእከል ሊቪኒስኪ ናይ ኣውራጃ ተልኣቢብ ናይ ማሕበራዊ ጥዕና ማእከል ኮይኑ ብዛዕባ ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ኣብ ምርካብን ምፍዋስን
ቅድሚ ንHIV(PrEP)ምጥቃዕካ መከላኸሊ መድሓኒት
ቅድሚ ንHIV(PrEP)ምጥቃዕካ መከላኸሊ መድሓኒት መእተዊ ኣብ ሓምለ 2015 ኣብ ዝተገብረ ጸብጻብ 34 ሚልዮን ደቂ ሰባት ብHIV ተታሒዞም ከምዘሎዉ ተረጋጊጹ።ካብ ኤች ኣይ ቪ ክንከላኸለሎም እንኽእል መንገድታት


text:
መበል 32 ስሩዕ ዋዕላ ኣባል ሃገራት ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ብዕለት 7 ለካቲት ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ተኸፊቱ።
እዚ ብዋዕላ ወከልቲ ኣባል ሃገራት ጀሚሩ ኣብ ዕለት 10ን 11ን ብመራሕቲ ሃገራት ክዛዘም ትጽቢት ዝግበረሉ ዓመታዊ ዋዕላ፣ ኣብ ጉዳይ ስደተኛታትን ተመዛበልትን ዝያዳ ኣተኩሮ ክገብር ትጽቢት ይግበረሉ።
ከምዝፍለጥ ኣብ ዓለም ካብ ዝርከቡ ተመዛበልቲ፣ እቶም 26 ሚእታዊት ዜጋታት ኣብ ትሕቲ ሰሃራ ዝርከባ ሃገራት ኣፍሪቃ እዮም። ዩጋንዳ፣ ሱዳንን ኢትዮጵያን ከኣ ዝበዝሑ ስደተኛታት ኣዕቊበን ዘለዋ ሃገራት እየን።
ኣህጉራውያን ተጣበቕቲ መሰላት፣ ‘ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ካብ ወጻኢ ረዲኤት ከይተጸበያ፣ ውሽጣዊ ጉዳያተን ባዕለን ክፈትሓሉ ዝኽእላ ሜላታት ዝሕንጽጻሉ እዋን ሕጂ’ዩ ክብሉ ለበዋታቶም የቕርቡ’ለዉ።
ኣብዚ ዋሕላ መራሕቲ ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ካልእ ኣቓልቦ ክወሃቦ ትጽቢት ዝግበረሉ ጸጥታዊ ኩነታት ዶባትን፣ ሕጋዊ መንቀሳቐሲ ፍቓድ ወይ ካብ ቪዛ ናጻ ዝኾነ ካብ ሃገር ናብ ሃገር ናይ ምንቅስቓስ ፍቓድ ዝምልከት ጉዳይ እዩ።
እንተኾነ ኣባላት እዚ ሕብረት ናይ ገዛእ ርእሰን ውሳኔ ከይወስዳ መሓንቖ ኮይኑወን ዘሎ፣ ኣብ መንጎ’ተን ተዛረብቲ ቋንቋታት ፈረንሳን ኢንግሊዘኛን ዝኾና ሃገራት ዘሎ ፍልልይ ምዃኑ ብሰፊሑ ይንገረሉ። ብተወሳኺ መብዛሕትኦም መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ብሰንኪ ዝኽተሉዎ ፖለቲካዊ መስመር፣ ውሽጣዊ ርግኣት ዘይብለን ሃገራት ስለዝመርሑ፣ ናይ ሓባር ሸቶ ኣብ ምውጻእ ከቢድ ብድሆ ከምዘጋጥሞም ተንተንቲ ፖለቲካ የረድኡ።


text:
ሓገዝን ምኽሪን ዝህቡ እተፈላለዩ ትካላት ዘርኢ ሓፈሻዊ ሓበሬታ ኣብ ታሕታይ ቀሪቡልኩም ኣሎ። ብተወሳኺ ብዛዕባ እተፈላለዩ ኣርእስትታት ዝያዳ ሓበሬታ ናብ እትረኽቡሎም መርበባት ሓበሬታ ዝወስድኹም መራኸቢታት ትረኽቡ።
ናይ ህጹጽ ረድኤት ቁጽሪታት
- ፖሊስ: 112
- ኣምቡላንስ: 113
- ካብ ናይ ስራሕ ሰዓት ወጻኢ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ዝህባ ማእከላት: 116 117
ሓሳብኪ እተካፍልዮ ሰብ ትድልዪ ዲኺ?
ንመን ክትረኽቢ ትኽእሊ?
- ናይ መጥቃዕቲ፣ ምዝመዛ ወይ ምዕማጽ ግዳይ?
ረድኤት ናይ ዝህቡ ኣገልግሎታት ሓፈሻዊ ሓበሬታ
Dinutvei.no - ሃገራዊ ሓበሬታዊ መምርሒታት ንግዳያት መጥቃዕቲን ዓመጽን።
- ናይ ዓመጽ ግዳይ፣ ወይ እትፈለጥዮ እዚ ዝስዕብ ዘጋጠሞ ሰብ?
DIXI Ressurssenter
- ኣድልዎ ዝተፈጸሞ ኣብ ስራሕ፣ ኣብ ቤት-ትምህርቲ ወይ ኣብ ውልቃዊ ህይወትኪ?
Likestillings- og diskrimineringsombudet
- ናይ ሕጊ ምኽሪ ንኣንስቲ:
JURK
- ኣገልግሎት ሓገዝ ንሰብኡት:
ሪፎርም
- ሕቶታት ብዛዕባ ናይ ወሊድ መከላኸሊታት፣ ብወሲብ ዝመሓላለፉ ረኽሲታት ወይ ምንጻል ጥንሲ:
Sex og Samfunn
- ንጥንሲ ዝምለልከት ምኽሪ:
Amathea
- ኤችኣይቪ ንዘለዎም፣ ወይ ብኤችኣይቪ ንዝተለኽፉ ሰባት ዝወሃብ ምኽሪን ሓገዝን:
HivNorge
Aksept
- ናጻን ህጹጽን ናይ ኤችኣይቪ መርመራ:
Minuttest.no
Sjekkpunkt
- ንኣባላት ውሑዳን ዓሌታት ዝኾና ኣንስቲ ዝወሃብ ርድኤት:
MiRA-senteret
- ሕቶታት ብዛዕባ ወሲባዊ ዝንባለን ጾታዊ መንነትን:
FRI - Foreningen for kjønns- og seksualitetsmangfold
Skeiv verden
Skeiv ungdom
- ሕቶታት ብዛዕባ ጾታዊ መንነት፣ ጾታዊ መግለጺ ከምኡድማ ትራንስ:
Harry Benjamin Ressurssenter
Forbundet for transpersoner i Norge
- ምስ ሰብኡት ወሲብ ንዝገብሩ ሰብኡትን ምስ ኣንስቲ ወሲብ ንዝገብራ ኣንስቲን ዝወሃብ ናይ ሓገዝ ኣገልግሎት:
Helseutvalget
- ወሲባዊ ኣገልግሎታት ንዝሸጡ ወይ ንዝነግዱ ሰባት:
ProSenteret
Nadheim
- ወሲባዊ ኣገልግሎታት ንዝዕድጉ ሰባት:
KAST - መንነትካ ሓቢእኻ ሓገዝ እትረኽበሉ መስመር
ብ Sex og Samfunn ዝወሃቡ ኣገልግሎታት
- ንግዳያት ሰብኣዊ ትራፊኪንግ:
Rosa
ሓበሬታ ኣበይ ትረኽቡ?
ሓፈሻዊ ሓበሬታን ንልሙዳት ሕቶታት ዝተውሃቡ መልሲታትን
- Helsenorge.no – ናይ ጥዕና ሓበሬታን ናይ ጥዕና ስርዓት ተበጻሕነትን
- Ung.no - ናይ ልሙዳት ሕቶታት ምልሲታት ሓዊስካ ኣብ መንእሰያት ኣድሂቡ ዝወሃብ ሓበሬታ
ሓበሬታ ብዛዕባ እተፈላለዩ ርእሰጉዳያት


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ጻዊዒት ሰላም ማሕበረሰብ ዓለም ንጎኒ ገዲፉ ብዝተናበበን ዝተዋደደን መልክዕ ሓዱሽ መጥቃዕቲ ምጅማሩ ሲዒቡ፡ ጀሚርዎ…
Author: ተሻገር ፅጋብ
ፕረዝደንት ጆ ባይደን ኣብ ጉዳይ ትግራይ ኣመልኪቱ ምስ ፕረዝደንት ኡሁሩ ኬንያታ ከምዝዝቲ ተገሊፁ
እዚ ፀባሕ ክግበር ተታሒዙ ዘሎ ዘተ ምምሕዳር ጆ ባይደን፡ ኣብ ልዕሊ ነቲ ኲናት ዘስፋሕፍሑን ዘናውሑን ዘለው…
መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ሓዱሽ ወፍሪ መጥቃዕቲ ጀሚረን ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ኣምሓራን ዓፋርን ጃምላዊ ደብዳብ ከምዘካየደን ኣምባሳደር ፍሰሃ ኣገዶም ገሊፁ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ሓዱሽ ወፍሪ መጥቃዕቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ኣምሓራን ዓፋርን ጃምላዊ ደብዳብ ከምዘካየደን ኣብ ቐረባ ድማ…
ህዝብን መንግስትን ትግራይ ማዓረ ምስ በዳሊ ምምዳብ ብፍትሒ ምልጋፅ ከምዝኾነ መንግስቲ ትግራይ ገሊፁ።
ኣብ ጉዳይ ትግራይ ኣመልኪቱ ብሕብረት ኣውሮጳ ዝሓለፈ ናይ ውሳነ ሓሳብ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዝበጸሐ ጨፍጫፍን ዝተፈጸመ…
ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዕድመ ስልጣኑ ብሓደ ዓመት ዘናወሐ ኣብይ ኣሕመድ፡ ኣሃዳዊ ስርዓት ንምትክካል ይሕግዙኒ እዮም ዝበሎም ኣባላት ካቢኔ ኣጣይሹ።
ዋላ እኳ እቲ ሓዱሽ ዝተበሃለ መንግስቲ ብመራሕቱ፣ ዝመርሕ ውድብን ዝክተሎ ዘሎ ቅርጺ መንግስቲን ተረኽን ዝተለወጠ ነገር…
መንግስቲ ኢትዮጵያ ንመገዲ ኣየር ኢትዮጲያ ነቲ ኣብ ትግራይ ዝተወልዐ ኵናት መጓዓዝያ ኣጽዋር ኵናት ገይሩ ከምዝተጠቐመሉ ማዕኸን ዜና ሲ ኤን ኤን ኣቃሊዑ።
ሰነዳት፣ስእልታትን መሰኻኽር ዓይኒን ፍልፍል ብምጥቃም ነዚ ዘቃለዐ ሲ ኤን ኤን: መንግስቲ ኢትዮጵያ መሳርሒ ኲናት ካብን ናብን…
ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ኣብ ትግራይን ካልኦት ከባቢታን ንዝተመዛበሉ ዜጋታት መጽለሊ ንምስራሕ ልዕሊ 21 ነጥቢ 1 ሚልዮን ዶላር ከምዘድልዮ ኣፍሊጡ።
እቲ ኲናት ካብ ዝጅመር ንነዘ ልዕሊ 233 ሽሕ ህዝቢ መብዛሕቲኤን ቤት ትምህቲ ኣብ ዝኮና 53 ቦታትት…
ኢትዮጵያ ዝተለቀሐቶ ዕዳ ናይ ምምላስ ዓቕማ ናብ ደረጃ CCC+ ከምዝወረደ ሓደ ኣብ ገንዘባዊ ጽንዓትን ትንታነን ኣድሂቡ ዝሰርሕ ዓለም ለኻዊ ትካል ኣፍሊጡ።
እቲ ደረጃ “CCC+” ኣዝዩ ልዑል ሓደጋ ዘለዎም ቦንድን ኢንቨስትመንትን ዝውክእል እንትኸውን ናይታ ሃገር ዕዳ ናይ ምምላስ…
ናብ ትግራይ ክኣቱ ካብ ዝግብኦ ህጹጽ ሰብኣዊ ሓገዝ እቲ 10 ሚእታዊ ጥራሕ ከምዝኣተወ ሓላፊ ሰብኣዊ ረድኤት ሓደጋን ሕቡራት ሃገራት ማርቲን ግሪፊዝ ሓቢሩ።
ማርቲን ግሪፍን ምስ ሮይተርስ ኣብ ዝነበሮ ቃለመሕትት “እቲ ጥምየት ሰብ ሰራሕ ከምዝኾነን ብስራሕ መንግስቲ ክፍታሕ ከምዝኽእልን…
ስለምንታይ’ዩ ጉዳይ ቀይሕ ባሕሪ ካብ ሊቃዉንቲ ፖለቲካ ትግራይ ወጻእ እንትኸውን ትግራይ ኣብ ከቢድ መዋጥር እትኣቱ?
ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዝተኣወጀ ኲናት ዝተፈላለዩ ፖለቲካዊ ሓይልታትን ሃገራትን ዝተሳተፋሉ ካብ እግረኛ ክሳብ ድሮን ዘዋጻኣሉ ኣብ…


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ናይ ዕለቱ ወንጌል ካብ ማቴ 5.13 ዝተወስደ ኰይኑ ‘ንስኻትኩም ጨው ምድሪ ኢኹም! ጨው መቐረቱ እንተ ኣጥፍአስ ብምንታይ ይምቅር! . . . ንስኻትኩም ብርሃን ዓለም ኢኹም . . .ነቲ ሠናይ ግብርኹም ርእዮም ኣብ ሰማያት ንዘሎ ኣቦኹም ምእንቲ ኬኽብርዎ ብርሃንኩም ኣብ ቅድሚ ሰብ የንጸባርቅ’ ዝብል ይርከቦ።
ቅዱስነቶም ነዘን ክልተ መምዘኒ ዝኾና ምሳሌ ብርሃንን ጨውን ነፍሲወከፍ ክርስትያን ከም መሰኻኽርን ሰበኽቲ ወንጌልን ብተግባር ክነብረን ዘለዋና ምዃነን ገሊጾም ኣብ ፍጻሜ ጸሎተ መልአከ እግዚአብሔር ስለሃገረ ሲርያ ክንጽሊ ብምምሕጻን ኩሉ ውግእን ዓመጽን ደው ክብል ጻውዒት ኣቅሪቦም ከምኡ እውን ዕለተ ቀዳም 8 ለካቲት ተዘኪሩ ንዝወዓለ ዓለም ለኸ ዕለት ተቃውሞ ንግድ ደቂሰባት ኣመልኪቶም ንግድ ደቂሰባት ብኹሉ ክውገዝ ዘለዎ ኢሰብኣዊ ተግባር ስለዝኾነ ኩሉ ወጊድ ንበሎ እንክብሉ ተሪር ጻውዒት ኣቅሪቦም።
ንሓጢኣትን ክብሪ ደቂሰባት ዘዋርድን ነገራት ንቃወሞ!
ቅዱሰንቶም ኣብቲ ምሳሌ ጨው ብምትኳር ጨው ንመግቢ መቅረት ምሃብ ጥራይ ዘይኮነ ንመግብን ምሳኡ ንዝተታሓሓዙ ነገራትን ንነዊሕ እዋን ከይብስብሱ ይከላኸል ኢሎም።
እቲ ዕለት ዕለት ጨው ምድሪ ኰይኑ ክመላለስ ዝተጸውዔ ተኸታሊ ክርስቶስ ሽሕ’ኳ ውድቀት እውን ዘጋጥሞ እንተኾነ እናሻዕ ዳግም ተንሲኡ ብትዕግሥቲ ከምብሓዲሽ ጉዕዞኡ ዝጅምር ብዘተን ምስ ካልኦት ብምርኻብን ንኩሉ ዘመቅር ክኸውን ኣለዎ። እዚ ጨው እዚ ናብ ብዙኃን ርእይቶ እዩ ናብኡ ከይዝንብል ብምጥንቃቅን ካብ ውዳሴ ከንቱን ናእዳን ብምርሓቅን ንትምህርቲ ክርስቶስ እሙን ኰይኑ ከምቲ ጐይታ ከገልግል እምበር ክግልገል ዘይመጸ ብትሕትናን ሓናጺ ብዝኾነ ኣገባብን ክነብር ክቃለስ ኣለዎ ኢሎም።
ብሓሶት ተጐቢኡ ንዘሎ ዓለምና ብርሃን ንሃብ!
ነፍሲወከፍ ክርስትያን ኣሰር ክርስቶስ መምህሩ ተኸቲሉ ንዓለምናን ንልቢ ብዙሃትን ጐልቢቡ ንዘሎ ጸልማት ብብርሃን ክርስቶስ ከብርህ ዝተጸውዔ እዩ። እዚ ብርሃን እዚ ከምቲ ጐይታ ኣብ ወንጌሉ ዝብሎ ካብ ሠናይ ተግባር ዝምንጩ ኰይኑ ንሕያውነትን ምሕረትን ክርስቶስ ብዘረባ ዘይኮነ ብተግባር ዝገልጽ እዩ።
ናይቶም ውጽዓት ገዓር እትሰምዕ ቤተክርስትያን ንኹን!
ከምቲ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ንዓለም ኣይትፍርህዎ ኣነ ስለዘሸነፍክዎ ክተሸንፍዎ ትኽእሉ ኢኹም ዝበሎ ተኸተልቲ ክርስቶስ ኣብ ዓለም ምንባር ከፍሃና የብሉን። ሽሕ’ኳ ዓልመና ብግጭትን ሓጢኣትን ዝተቈማጥዔ እንተኾነ ንሕና ግን መጋበሪ ክርስቶስ ኰና ብርሃኑ ኣብ ኩሉ ከምዝበጽሕ ክንገብር ንኽእል ኢና።


text:
Category: ኣህጉራዊ ዜና
ኢትዮጵያ፣ ምህማም መሬት ብውሑዱ 12 ሰባት ቀቲሉ
Radio Erena: 05 September 2018 ኣብ ኢትዮጵያ ዞባ ደቡብ ብዘጋጠመ ናይ መሬት ምህማም ብዉሑዱ 12 ሰባት ከምዝሞቱ፣ ኣገልግሎት ዜና’ታ ሃገር ገሊጹ። ኣመሓዳሪ’ቲ ዞባ ኣልታየ ኣለሙ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ እቲ ምህማም መሬት ብሰ [...]
ኢትዮጵያ፣ ነፋሪት ሓይሊ ኣየር ወዲቓ
Radio Erena: 04 September 2018 ብሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ እትውነን ነፋሪት ወዲቓ ብምሕምሻሻ፣ 17 ሰባት ከምዝሞቱ ተገሊጹ። እታ ብዕለት 30 ነሓሰ፣ ካብ ድሬዳዋ ተበጊሳ ናብ ደብረዘይት እትጎዓዝ ዝነበረት ነፋሪት ኣብ [...]
ሶማል፣ ኣብ መኪና ብዝተጻወደ ነታጒ ብውሑዱ ሽዱሽተ ሰባት ሞይቶም
Radio Erena: 04 September 2018 ኣብ ሶማል ከተማ ሞቓድሾ ኣብ መኪና ብዝተጻወደ ነታጒ፣ ብውሑዱ ሽዱሽተ ሰባት ከምዝተቐትሉ፣ ካብታ ከተማ ዝተፈነወ ዜና ኣመልኪቱ። እቲ ብሰምበት 2 መስከረም ዝተኻየደ መጥቃዕቲ፣ ኣብ ምምሕዳ [...]
የመን፣ ናይ ረዲኤት መግቢ ሒዛ ኣብ ልዕሊ ትጎዓዝ ዝነበረት መኪና መጥቃቲ ወሪዱ
Radio Erena: 04 September 2018 ኣብ የመን፣ ናይ ረዲኤት መግቢ ሒዛ ኣብ ልዕሊ ትጎዓዝ ዝነበረት መኪና መጥቃቲ ከምዝተኻየደ ተገሊጹ። እታ ብውድብ ሕቡራት ሃገራት እትውነን ናይ ጽዕነት መኪና፣ ኣብ ደቡባዊ ሖደይዳ ንዝርከቡ [...]
ኬንያ፣ ‘’ክሊ ኣየር ኢትዮጵያ ንነፈርቲ ውሕስነት የብሉን’’
Radio Erena: 03 September 2018 ክሊ ኣየር ኢትዮጵያ ንነፈርቲ ውሕስነት የብሉን ተባሂሉ ብሰበስልጣን ኬንያ ዝቐረበ ክሲ፣ በዓል ስልጣን ኣቭየሽን ኢትዮጵያ ሓቅነት የብሉን ክብል ነጺጉዎ። ሰበስልጣን ኬንያ ኣብ ዘቕረቡዎ ክ [...]
ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን፣ ንሰለስተ ዓበይቲ ጋዜጣታት እታ ሃገር ከይሕተማ ኣጊዶም
Radio Erena: 03 September 2018 ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን፣ ንሰለስተ ዓበይቲ ጋዜጣታት እታ ሃገር ንዓርቢ 31 ነሓሰ ከይሕተማ ከምዝኣገዱ፣ ካብታ ሃገር ዝተመሓላለፈ ዜና ኣመልኪቱ። እቶም ሓይልታት ጸጥታ ብዘይካ እተን ጋዜጣታት [...]
ኢትዮጵያ፣ ፕረዚደንት ክልል ሶማል ዝነበረ ዓብዲ መሓመድ ዑመር፣ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቡ
Radio Erena: 02 September 2018 ኣብ ኢትዮጵያ፣ ፕረዚደንት ክልል ሶማል ዝነበረ ዓብዲ መሓመድ ዑመር፣ ምስ ካልኦት ሰለስተ ተመሳሳሊ ክስታት ዝነበሮም ሓለፍቲ፣ ብዕለት 29 ነሓሰ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቡ። ኣብቲ ዝወዓለ መጋባ [...]
ኮርፐረሽን ሓጺንን ምህንድስናን ኢትዮጵያ ኣብ ምህናጽ ዲጋ ተሃድሶ ዝነበሮ ውዕል ከምዘይተሰረዘ ተገሊጹ
Radio Erena: 30 August 2018 ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ፣ ኮርፐረሽን ሓጺንን ምህንድስናን እታ ሃገር ኣብ ምህናጽ ዲጋ ተሃድሶ ንዝነበሮ ውዕል ሰሪዙዎ ተባሂሉ ዝተዘርግሐ ዜና ሓቅነት ከምዘይብሉ ኣካየድቲ ናይቲ [...]
ኢትዮጵያ፣ ፕረዚደንት ክልል ሶማል ነበር ተኣሲሩ
Radio Erena: 28 August 201 ፕረዚደንት ክልል ሶማል ዝነበረ ኣቶ ዓብዲ ኣሕመድ ዑመር ተኣሲሩ። ዝሓለፈ ቅንያት ካብ ስልጣኑ ዝተኣልየ ብ"ዓብዲ ዒለ" ዝፍለጥ ፕረዚደንት ክልል ሶማል፣ ካብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ መንበሪ ገዝ [...]
ብነዳዲ ሃብታም ዝኾነት ቬኔዙዌላ፣ ዜጋታታ ብብዝሒ ናብ ስደት ይውሕዙ
Radio Erena: 28 August 201 ብነዳዲ ሃብታም ዝኾነት ቬኔዙዌላ፣ ኣብዚ እዋን'ዚ ኣጋጣሚዋ ብዘሎ ዘይርጉእ ፖለቲካዊ ኩነታት፣ ዜጋታታ ብብዝሒ ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ይስደዱ ኣለዉ። ብፍላይ ናብ ኮሎምብያ፣ ፔሩን ኤኩዋደርን፣ ኣማ [...]


text:
ብ ደበሳይ ነባራይ:
ኣብ 2ይ ክፋል ጽሑፈይ፡ ተራን እጃምን መራሕቲ ወያነ ብሓፈሻ: ተራ ኣይተ ገብሩ ኣስራት ናይቲ እዋን ፕሬዝደንት ክልል ትግራይ: ብፍላይ ኣብ ምስዋር ዘይተደልየ ኲናት ዝተጻወቶ ኣሉታዊ ተራ ከይኣክል ኲናት ኣብ ዝለዓለ ጥርዚ ደይቡ ኣህዛብ ነንሓድሕዱ ብጎዞሞ ክፋለስ ኣብ ከተማ መቀለ ኣብ መድረኽ ደዪቡ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ዘስመዖ: ንበሃሊኡ ዘሕንኽ ዘይሓላፍነታዊ መደረ በቲ ሓደ ሸነኽ: ካብ ስሚዒታት ነጻ ዝኾኑ ሓላፍነታውን ወግዓዊን መደረታት መንግስቲ ኤርትራ በቲ ኻልእ ሸነኽ: መርትዖታት ኣስንየ ኣቅሪበዮ ኣለኹ።
ብተወሳኺ ኣብቲ እዋን ዝነበሩ ዝተፈላለዩ ተበግሶ ሰላም: ኣብኡ ዝተበጽሑ ስምምዓትን: ነቲ ድሒሩ ዝሰዓበ ምእታው ሰራዊት ዓቃብ ሰላም: ስራሕን ሓላፍነትን ኮምሽን ዶብ: ኣብ ኤርትራ ክጸንሕሉ ዝኽእሉ ናይ ጊዜ መቓን: ብሓፈሻ ዕድመ ናይዞም ክልተ ትካላት ብንጹር ተገሊጾም ሰለዘለዉ: ንድሒሮም ዝተጋህዱ ምዕባለታት ማለት ሕጋውነት: ምእታውን ምውጻእን ዓቃብ ሰላም: ብይን ኮምሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን: ፍሽለትን ሕቡእ ኣጀንዳ ወያነን ብዕምቆት ምእንቲ ክንርዳእ፡ ኣብዚ ናይ ሎሚ ሳልሳይ ክፋል ጽሑፈይ ከምዘለዎ ኣቕሪበዮ ኣለኹ።


text:
በስመአብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ ኣምላክ ኣሜን!!! ነገረ ጾም ጾም ማ ለት ንዝተወሰነ ግዜ ካብ መብልዕን ካብ መስተን ምኽልካል እዩ። እዚ ኮይኑ ከምቲ ቅዱስ ያሬድ ገሊጽዎ…
Category: ስብከተ ወንጌል
ቀዳም ሥዑር
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን። ቀዳም ሥዑር ቀዳም ሥዑር፦ በዚኣ ዕለት ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ከርሰ መቓብር ዝወዓለላ መዓልቲ ብምዃና ምእመናን ካብ እኽለ ማይ ርሒቖም ጸይሞም…
ሰሙነ ሕማማት ዓርቢ ስቕለትን ፍኖተ መስቀልን
ኪርያላይሶን ኪርያላይሶን ኪርያላይሶን ሰሙነ ሕማማት ዓርቢ ስቕለት ሊቃውንቲ ኣይሁድን ዓበይቲ ዓድን ድሕሪ እቲ ምስ ይሁዳ ኣስቆሮታዊ ናይ ገንዘብ ውዕል ምግባሮምን ምምኻሮምን ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ጌቴ ሴማኒ ምስ ሓዋርያት ከሎ…
ሰሙነ ሕማማት (ሓሙስ )
ኪርያላይሶን ኪርያላይሶን ኪርያላይሶን ሰሙነ ሕማማት (ሓሙስ ) ኣብ ስነ-ፍጥረት ሓሙስ ስጋውያን ኣዕዋፍን እንስሳታትን ዝተፈጥሩላ ሓሙሸይቲ መዓልቲ እያ። ጎይታናን መድሓኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም…


text:
ኣብ ሰያትል ሕቡራት መንገስታት ኣመሪካ ከም ወዋፈሪ ንጥፈታት ስርዓት ህግደፍ ዘገልግል ዝነበረ ብኣማኑኤል ዝተባህለ ኤርትራዊ ዝውነን ገዛ፡ ‘ከም ማእከል ዘይሕጋዊ ንጥፈታት ስለዝተጠርጠረ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን FBI ማለት ወከልቲ ናይቲ ዝለዓለ ፈደራላዊ ጸጥታዊ መርማሪ ሓይሊ ፖሊስ ኣመሪካ ኣብቲ ገዛ ሃንደበት ተረኺቦም ብጽኑዕ ድሕሪ ምፍታሾም ፡ ዘድልዮም ሓበሬታን ጭብጥታትን ኣኪቦም፡ ኣብቲ ገዛ ንዝጸንሓኦም ኮምፒተራት ከምዝወሰዱወን ምንጭታትና ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።
ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ሎሚ 17 መጋቢት ኣብ ኒውዮርክ ኣብ ዘጋብኦ ህጹጽ ኣኼባ ፡ ሲቪላዊ ህልቂት ደው ንምባል፡ ኣብ ሊብያ፡ ካብ በረራ ነጻ ዝኾነ ዞባ ክኽለል፡ ከምኡ ‘ውን ኩሉ ኣድላዪ ዘበለ ስጉምቲ ክውሰድ ውሳኔ ኣሕሊፉ።
ኤርትራውያን ተቐማጦ ስዊስን፣ ጀርመንን፣ ጣልያንን፣ ፈረንሳን፣ከምኡ’ውን ካልኦት ፈተውቲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ኣፍ ደገ ቤት ጽሕፈት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንዕለት 25.03.2011 ሰላማዊ ሰልፊ ክገብሩ ምኻኖም ክንሕበር ንፈቱ።
ክሳብ 19 ሓምለ 2010 ኣምባሳደር ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኮይኑ ዘገልግል ዝነበረ፡ Ron McMulen ናይ ኣገልግሎቱ ግዜ ኣእኪሉ ካብ ኤርትራ ምስ ከደ፡ ዛጊት ብደረጃ ኣምባሳደር ከምዘይተተክአ ምንጭታት ንኣሰና ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ፡ “ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብጌግኡ ተኣሚኑ፡ ሓቅነትና ተረጋጊጹ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝፈጸሞ ጌጋ ይግምግሞ ‘ሎ ክብል ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ናይ ሓሶት ዘመተ የካይድ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ንሃብቲ ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኢሳያስን ኣቶ የማነ ገብራኣብ ከይንቀሳቀስ ከምዝኣገደቶ ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ናይ ሎሚ 16 ሚያዝያ ዜናኣ ኣቃሊሓ።
ደገፍቲ ስርዓት ህግደፍ ዝኾኑ ኤርትራውያን፡ ንመሰጋገሪ መንግስቲ ሶማል ዝቃወሙ ሶማላውያን፡ ከምኡ ‘ውን ኣባላት ቅንጅትን ግንባር ሓርነት ኡጋዴንን ዝርከቡዎም ሰልፈኛታት ነቲ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ ዝበየኖ እገዳ ብምቅዋም ብ22 ለካቲት ኣብ ጀኔቫ ስዊዘርላንድ ተሰሊፎም ውዒሎም።
ብሰንኪ ጻሕታሪ ተግባራት መሪሕነት (ህ.ግ.ደ.ፍ.) ብ23 ታሕሳስ 2009 ኣብ ዘካየዶ ዋዕላ፡ ዝወጸ ውሳኔ ብይን ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝወጸ ብምዝካር ንኣባላት ህ.ግ.ደ.ፍ. ካናዳ ዝተዋህበ መተሓሳሰቢ ዘሐጉስ ስጉምቲ ብምውሳድኩም ሓጎሰይ ወሰን የብሉን።
ዘተ ድምጺ ኣመሪካ ነቲ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ ዝወሰኖ እገዳ ምስ ዝድግፉ ኤርትራውያን
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ሎሚ 23 ታሕሳስ ኣብ ዘካየዶ ዋዕላ፡ ነቶም ንግዝያዊ መንግስቲ ሶማል ንምውዳቕ ዝንቀሳቐሱ ፡ ብሃገራት ምዕራብ “ጥሩፍ እስላማዊ ስነሓሳብ ኣለዎ” ተባሂሉ ዝእመነሉ ኣሸባብ ዝርከቦም ዕጡቓት ሶማላውያን ተቓውምቲ ጉጅለታት ‘ተዕጥቕን ትድግፍን ኣላ’ ብዝብል ክሲ፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ፡ ናይ ኣጽዋር መሸጣ፡ እገዳ መገሻ ላዕለዎት መራሕቲ ስርዓት ህግደፍን ሰራዊትን፡ ከምኡ ‘ውን ምድስካል ንብረቶምን ገንዘቦምን ዘጠቓለለ ጽኑዕ እገዳ ወሲኑ።
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኤርትራ ንጥሩፋት እስላማውያን ተቓወምቲ ሶማል እትህቦ ደገፍ ብምቕጻላ፡ ኣብ ልዕሊ መንግስትን ሰራዊትን ኤርትራ ናይ ኣጽዋር መሸጣን መገሻን እገዳ፡ ከምኡ ‘ውን ምድስካል ንብረትን ጸጋታትን ዘጠቓለለ ንድፊ – እገዳ ኣርቂቑ ንውሳኔ ኣዋዲዱዎ ከምዘሎ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ኣፍሊጡ።
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍን ኣብዚ ቐረባ እዋን ኣካያዲ ሚንስትሪ ዜና ኮይኑ ተመዚዙ ዘሎን የማነ ገብርኣብ (ማንኪ) ከምኡ ‘ውን ኣብ ልዕሊ ‘ቲ ዕሉል ሃሱስ ህግደፍ ኮይኑ ዘይሕጋዊ ስግረዶባዊ ስርሒታት ኣብ ምክያድ ብምንጥጣፉ ዝፍለጥ ብሪጋደር ጀነራል ጠዓመ ጎይትኦም (መቐለ) ኣህጉራዊ ናይ መገሻ እገዳ ክገብር ከምዝወሰነ ስሞም ክዕቀበሎም ዝሓተቱ ምንጭታት ካብቲ ኣብ ነውዮርክ ዝርከብ ቤትጽሕፈት ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሓቢሮም።
ኣብ ሊብያ ተጋቢኦም ዝቐነዩ መራሕቲ ኣፍሪቃ፡ ኤርትራ ነቶም ንግዝያዊ መግስቲ ሶማል ንምዕላው ጽዑቕ ወተሃደራዊ መጥቃዕትታት ኣብ ምክያድ ዝርከቡ ምስ ኣልቓዒዳ ርክብ ኣለዎም ተባሂሉ ዝእመነሎም እስላማውያን ምንቅስቓሳት ትተሓባበር ከምዘላ ብምኽሳስ፡ ባይቶ ጸጥታ ውድብ ህቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊኣ እገዳ ክገብር ከምዝጸውዑ ሱዳን ትሪቡን ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ኣብ ሊብያ ተጋቢኦም ዝቐነዩ መራሕቲ ኣፍሪቃ፡ ኤርትራ ነቶም ንግዝያዊ መግስቲ ሶማል ንምዕላው ጽዑቕ ወተሃደራዊ መጥቃዕትታት ኣብ ምክያድ ዝርከቡ ምስ ኣልቓዒዳ ርክብ ኣለዎም ተባሂሉ
ኣፍሪቃዊ መበቆል ዘለዎ ንደሞክራስያዊ ሰልፊ ወኪሉ ዝተወዳደረ ባራክ ኦባማ፡ ኣብ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ኣመሪካ 2008 ቀዳማይ ጸሊም-ኣመሪካዊ ፕረዚደንት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኮይኑ ብምምራጽ ታሪኻዊ ዓወት ኣመዝጊቡ።
ባይቶ ጸጥታ ተልእኾ ዓቃብ ሰላም ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ከብቅዕ ትማሊ ውሳኔ ድሕሪ
ምውሳዱ፡ እቲ ውድብ ነቲ ናይ ምውጻእ ውሳኔ ሎሚ ሓሙስ ከተግብሮ ከምዝጀመረ ዝተፈላለዩ ማዕከናት ዜና ሓቢሮም።
መንግስቲ ኤርትራ ንእገዳ ኣጽዋር ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብምጥሓስ ንተቓወምቲ መሰጋገሪ መንግስቲ ሶማል ኣጽዋር ምቕባል ከምዝቐጸለ ብባይቶ ጸጥታ ነቲ እገዳ ክከታተል ዝተመዘዘ ጉጅለ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ ኣፍሊጡ።
ኤርትራ ነቲ “ ኣብ’ ክራማት እኹል ማይ እንተዘይዘኒቡ ሕጽረት መግቢ ከጋጥም ይኽእል ‘ዩ” ዝብል ስክፍታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ “ ደጊም ንኤርትራ ረዲኤት መግቢ ካብ ካልኦት ሃገራት ኣየድልያን ‘ዩ” ብምባል ከምዝነጸገቶ AFP ካብ ኣስመራ ሓቢሩ።
ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ባን-ኪ ሙን (Ban Ki-moon ) ንኤርትራዊ ተኣምራት ሳሙኤል ከም ምኽትል ፍሉይ ልኡኹ ኣብ ኔፓል ( Deputy Special Representative for Nepal) ከምኡ ‘ውን ምኽትል ሓላፊ ተልእኾ ውድብ ሕብራት ኣብ ኔፓል (Deputy Head of the United Nations Mission in Nepal ) ከምዝመዘዞ ሎሚ 20 ሰነ ካብ ቀንዲ ቤት ጽሕፈት ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኒው-ዮርክ፡ ዝተዘርግሐ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣፍሊጡ።
ተሓጋጋዚ ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ፖለቲካዊ ጉዳያት ኮይኑ ከገልግል ከም ዝተመዘዘ መርበብ ሓበሬታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ።