text:
፳፫/23 ሚያዚያ ዕረፍቱ ለቅዱስ ጊዮርጊስ/ April 23, The Death Of Saint George
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሐዱ ኣምላክ አሜን።
፳፫/23 ሚያዚያ ዕረፍቱ ለቅዱስ ጊዮርጊስ
ጊዮርጊስ ማለት ብሩህ ኮኾብ ፡ ሓረገ ወይኒ፡ ጸሓይ ማለት እዩ። ሃገሩ ኣብ ልዳ (ሉድ) ኣብ ጥቃ ከተማ ቴልኣቪቭ እትርከብ ከተማ እያ። ቅዱስ ጊዮርጊስ ኣቦኡ ዘሮንቶስ ኣዲኡ ድማ ኣቅሌስያ (ቴዎብስታ) ይበሃሉ። ወለዱ ብሃይማኖቶም ኣዝዮም ዝጸንዑ ምስጉናት ሰባት ነበሩ። ብዙሕ ሃብቲ ውን ነበሮም። ኣቦኡ ዘሮንቶስ ናይታ ዝቕመጠላ ግዝኣት (ኣውራጃ) ገዛኢ ኮይኑ ተሾመ። እታ ናይ ኣቡኡ ግዝኣት ድማ ክርስትና ሃይማኖት ብሕግን ስርዓት ዝካየደላ ትንበር ደኣ እምበር እቶም ላዕለዎት ነገስትታት ግና ኣብ ኣምልኾ ጣዖት ዝመላለሱሉ ዘመን ነበረ። ወለዲ ቅዱስ ጊዮርጊስ ብስጋ ይኹን ብመንፈስ ብጥንቃቐን ብክንክንን እዮም ንቅዱስ ጊዮርጊስ የዕብዮሞ። ኣብ መበል 7ይ ዓመቱ ድማ መንፈሳዊ ይኹን ዓለማዊ ጥበብ ክመሃር ኣብ ቤት ትምህርቲ የእትዮሞ። ብኸምኡ ድማ ንክልቲኡ ኣዛሚዱ ይዓቢ ነበረ። ዘረንጦስ ሃገረ ልዳ ገዛኢን ልዕል ዝበለ ወተሃደራዊ ስልጣንን ነበሮ። ገና ቅዱስ ጊዮርጊስ ንእሽቶ እንከሎ ድማ ብሞት ካብዛ ዓለም ተፈልየ። ንሱ ምስሞተ ብድህሪኡ ሓድሽ ገዛኢ ነገሰ፡ ንቅዱስ ጊዮርጊስ ስለዝፈተዎ ድማ ንኣዲኡ ኣፍቒዱ እናመሃሮ ኣዕበዮን ኣሰልጠኖን።
ገና ኣብ ንእስነቱ እቲ ዘደሊ ወተሃደራዊ ትምህርቲ ኣብ መበቆል ዓዱ ድኅሪ ምቕሳሙን፡ ንኡድ ዝኾነ ክእለትን ሞያን ድሕሪ ምጽንብራቑን ድማ ኣብ ዝለዓለ ወተሃደራዊ ኣገልግሎት ከገልግል ተወዘዐ። እቲ ገዛኢ ሃገር ድማ ንቕሓቱን ሞይኡን ርእዩ ክሽየምን ክሽለምን ወተሃደራቱ ኣሰንዩ ናብ ንጉስ ለኣኾ። ንጉስ ድማ ታሪኽ ሕይወትን ኣቃውማን ክእለትን ቅዱስ ጊዮርጊስ ተመልኪቱ ኣብ ልዕሊ ሓሙሽተ ሽሕ ወተሃደራት ኣዛዚ ክኸውንን፡ ብዘይካ ኣቡኡ ዝገደፈሉ ሃብቲ በብወርሑ ብርክት ዝበለ ወርቅንን ብሩርን ደሞዝ ክወሰድ ኣዚዙን ሸሊሙን ብኽብሪ ናብ ሃገሩ መለሶ። እቲ ዘዕበዮ መስፍን ሃገር ድማ ተሓጒሱ ናብቲ ዝተባህለ መደብ ስራሕን ሓላፍነትን ኣዋፈሮ። ነታ እንኮ ጓሉ ሰበይቱ ኽትኮኖ ድማ ኣሕጸዮ። ይኹን እምበር እቲ መስፍን ሃገር ድንገት ስለዝሓመመመን ክመውትውን ስለዝቐረበ ንኵሉ ሃብቱ ንቅዱስ ጊዮርጊስ ከውርስዎን ንጓሉ ከመርዕውዎን ተላበወ። ድኅሪ ለበውኡውን ከይጸንሐ ሞተ። እዚ ኣብ ዝኾነሉ እዋን ቅዱስ ጊዮርጊስ ንእሽቶ ነበረ። ብደረጃ እቲ ሃጸይነት ከኣ ኣብ ሞንጎ ነገስታት ሮማን (ጋሪስን ጋላስን) ንጉስ ፋርስ ዲድያኖስ ውግእ ተኻይዱ ዲድያኖስ ስለዝሰዓረ ኣብ ብዙሕ ግዝኣታት ግፍዒን ናይ ጭኮና ተግባራትን ይፍጽም ጀመረ። ከም ናቡከደነጾር ድማ ኣጵሎስ ዝበሃል ጣዖት ኣቝሙ ይሰግድን የስግድን ነበረ። ቅዱስ ጊዮርጊስ ኣብ ኣገልግሎት ሃገሩ እንከሎ እቶም ገዛእቲ ነገስታት ሮም ተሳዒሮም፡ ንጉስ ፋርስ ዝነበረ ዲድያኖስ፡ ብእግዚአብሔር ዘይኣምንን መመለኺ ጣዖትን ስለዝነበረ ብክርስቶስ ንዝኣምኑ ክርስቲያን ብዝተፈላለየ መከራ የሳቕዮም ነበረ። ቅዱስ ጊዮርጊስ ድማ ነቲ ዝነበረ ኵነታትን ምዕባለታትን ብዕቱብ ይከታተሎን ይምርምሮን ነበረ። በዚ ምኽንያት ድማ ስለቲ ኣብ ዓውደ ውግኣት ስለ ሃገሩ ብዝረኣዮ ዝነበረ ጅግንነትን ዝፍጸሞም ቅያታትን ኣብ ቅድሚ ኣረማዊን ጨካንን ንጉስ ቀሪቡ ሽልማትን ክብርን ካብ ምርካብ ድማ ምስቶም ስለ እምነቶም ዝሳቐዩ ዝነበሩ ክርስቲያናት መከራ ክጸግብ መረጸ። በዚ መሰረት ድማ ንዝተሓጸያ ጓል መስፍን ከይተመርዓወ ብድንግልንኡን ንጽሕንኡን፤ ንብረቱን ሃብቱን ንኣዲኡን ኣሓቱን ከፋፊሉ ከምኡውን ንድኻታት መጽዊቱ፤ ንሰራዊቱ ተፋንዩ ጻዕዳ ፈረሱ ተወጢሑ ንክርስቶስ ትውክልቱ ገይሩ ነቲ ከሓዲ ንጉስ ብቃል ወንጌል ክቃወም ተበገሰ። ብርሃን ዓለም ቅዱስ ጳውሎስ ንናይ መንፈስ ወዱ ጢሞቴዎስ “ከም ንፉዕ ናይ ክርስቶስ ኢየሱስ ዓቀይታይ ምሳይ ኴንካ መከራ ጽገብ” (2 ጢሞ 2፥3) ኢሉ ከም ዝመዓዶ፡ ቅዱስ ጊዮርጊስ’ውን ካብ ንጉስ ልዳ፡ ወተሃደር ክርስቶስ ብምዃን ኣብ ምድረ ልዳን ፋርስን ንዝነበሩ ኵሎም መምህር ወንጌል ኮነ። ቀዳምይ ዝገበሮ ነገር ድማ ናብ ቤይሩት ከይዱ ነቲ ኣምልኾተ እግዚኣብሔር ገዲፉ ኣብ ድራጎን ዝበሃል ገበል ዘምልኽ ዝነበረ ሕዝቢ ናብ ክርስቶስ ምምላስ እዩ ነይሩ። እዚ ኸኣ ታራኣ በጺሑ በቲ ገበል ክትብላዕ ተወፍያ ተቐሪባ ንዝነበረት ጓል እቲ መስፍን ናይቲ ከባቢ (ቢሩታይት) ነቲ ገበል (ድራጎን) ብሓይሊ እግዚአብሔር ቀቲሉ ንዓዓ ኣድሒኑ ነቲ ሕዝቢ ኣእሚኑ ናብ ኣምልኾተ እግዚአብሔር ከም ዝምለስ ገበሮ። ኣብኡ’ውን ነቲ ሕዝቢ ዝኸውን ክልተ ኣብያተ ክርስቲያናት ኣስሪሑ። በዚ ከየብቀዐ በብከባቢኡ እናተዛወረ ቃል ወንጌል ክዘርእ ጀመረ። ብዙሓት’ውን ትምህርተ ወንጌል ቅዱስ ጊዮርጊስ ሰሚዖም ናብ ኣግዚኣብሔር ተመልሱ። እዚ ዜና ናይ ቅዱስ ጊዮርጊስ ኣብ ንጉስ ምስ በጸሐ ንጉስ ባህ ኣይበሎን። ቅዱስ ጊዮርጊስ ድማ ክስገደሉ ዝግባእ ሓደ ፈጣሪ እምበር ሰብ ንዘቖሞ ጣዖት ምስጋድ ኣይግባእን እናበለ ብትብዓት ምስክርነቱ ቀጸለ። እቲ ንጉስ ዋላ ብጅግንነትን ወተሃደራዊ ሞያን ጊዮርጊስ ይሕጐስ እኳ እንተነበረ ሰባት ብትምህርቲ ቅዱስ ጊዮርጊስ ተሳሒቦም ካብ ምምላኽ ጣዖታት ምስሓቦምን ኣብ ኣምልኾተ እግዚአብሔር ምጽንዖምን ከቖጥዖ ጀሚሩ። ሰይጣናዊ ቅንኣት ስለዝሓደሮ ድማ ንቅዱስ ጊዮርጊስ ካብዚ ተግባራቱ ክቑጠብ ብመጀመርታ ብጥበብ ገይሩ ክጥብሮ ፈተነ። ሓደ ካብ ፈተንኡ ሰር ኃጢኣትን ውድቀት ብዙኃትን ኮይኑ ንዝርከብ ገንዘብ ማለት ወርቅን ብሩርን ኣብዚኁ ከምዝህቦ ዝተመባጽዓሉ እዩ። ንጉስ ዲድያኖስ በዚ ከይተወሰነ ቅዱስ ጊዮርጊስ ትምህርተ ወንጌል እንተደኣ ገዲፉን ኣብ ኣምልኾት ጣዖት ኣሚኑን ኣብ ልዕሊ ሹመት ሹመት ከምዝውስኾን ክሳብ ፍርቂ መንግስቱ እኳ ከምዝውፍየሉን ቃል ኣተወሉ። ጊዮርጊስ መንእሰይ እዩ እሞ ገንዘብን ሽመትን የታልልኦ ይኾና ዝብል ግምት እኳ እንተነበሮ፤ እቲ ፈተንኡ ነቲ ብፍቕሪ ክርስቶስ ንዝነደደ ቅዱስ ጊዮርጊስ ከሰንፎ ኣይከኣለን። ቅዱስ ጊዮርጊስ ሓርበኛ ወንጌል ብምንባሩ ንጥበራን መብጽዓታትን ንጉስ ዘይረብሕን ዘይጠቅምን ብምባል ብኣሉታ መለሰሉ። ካብኡ ሓሊፉ’ውን ነቲ ንጉሥ ኣብ ልዕሊ እቲ ሕዝቡ ንዝፍጽሞ ግፍዕን ስራሕ ጭካነን ብምቅዋም፡ ነቲ ንጉስ “ኣብ ልዕሊ ሕዝብኻ ቅኑዕ ፍርዲ ፍረድ ፍትሒ ድማ ግበር” እናበለ ብስም ክርስቶስ ነቲ ንጉስ ለመኖ። ንጉስ ግና ተደፈርኩ ብምባል ተቖትዐ። ቅዱስ ጊዮርጊስ ግና ደጊሙ ነቲ ሓቂ ካብ ምዝራብ ከምዘይምለስ፤ ነቲ ጣዖት ከምዘይሰግድን ኣምላኹ ክርስቶስ ኃይልን ጽንዓትን ከምዝህቦ ብምትእምማን ነቲ ንጉስ ብድፍረት መለሰሉ። ንሱ ድማ ኣብ ልዕሊኦ ዝተፈላለየ ስግርን መከራን ኣውረድሉ። ይኹን እምበር ኣቲ ኩሉ መከራን ንቅዱስ ጊዮርጊስ ካብቲ ቅኑዕ መገዱ ከጓናድቦ ኣይከኣለን ኣኳ ደኣ ኣብ ሃይማኖቱ ኣጸቢቑ ከም ዝጸንዕ ገበሮ።
ቅዱስ ጊዮርጊስ ዝተቐበሎም መከራ ብዓይነት ይኹን ብብዝኂ ተገሊጾም ዝውድኡ ኣይኮኑን። ካብኣቶም ነቶም ውሑዳት ንምጥቓስ ዝኣክል ብሰንሰለት ተሞቝሑ፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኣብ እንጨይቲ ተሰቕለ፤ ተገርፈ፤ ተሳቐየ፤ ናብ ሰማይ ከም ኵዕሶ ተቐልዐ፤ ብቍርበት ጠቕሊሎም ኣሰርዎን ገረፍዎን፤ መዓናጡ ዝበታትኽ ብርቱዕ ስሚ ኣስተይዎ፤ ኣብ ልዕሊ መሳምር ብእግሩ ከምዝኸይድ ገበርዎ፤ ኣካላቱ ኣብ ክልተ ክምተርን ክቃጸልን፡ ሓምዅሽቲ ምስ ኮነ ኣብ ደብረ ይድራስ ከምዝዝረው ገበርዎ፤ ብሰበይቲ ፈተንዎ፤ ኣብ ሓዊ ደርበይዎ፤ ብመንኰርኰር ጠሓንዎ፡ ብኲናት ወግእዎ፡ ብማሳ ጨፍለቕዎ፤ ኣሎ ዝበሃል መከራ ኣውረድሉ። ይኹን እምበር ንኹሉ ኣብ ኣምላኹ ተኣሚኑ ሰዓሮ። ብኸምዚ መገዲ ድማ ንሸውዓተ ዓመታት ተጋደለ። ተጋድልኡ ርእዮም ድማ ብዙሓት ናብ ኣግዚኣብሄር ተመሊሶምን ተተሚቖምን እዮም።
ኣብ ግዜ ተጋድልኡ፡ ቅዱስ ጊዮርጊስ 3 ጊዜ ሞይቱ ጎይታ ከኣ 3 ግዜ ካብ ሞት ኣተንሲእዎ እዩ። ኣካሉ ብሓዊ ተቓጺሉ ሓሙኽሽቲ ድኅሪ ምዃኑን (፲፰/18 ጥሪ) ኣብ ደብረ ይድራስ ብነፋስ ድኅሪ ምዝራዉን ምብታኑን እንደገና ብኃይሊ እግዚአብሔር ኣብ ልዕሊ ቖጽሊ ጊዮርጊስ ጊዮርጊስ እናበለ ተረኺቡ እዩ። ነቲ ንጉስ’ውን ኣርዒዱ እዩ። ኣብ ዝተኣስረሉ ቤት ድንቂ ሰማያዊ ብርሃን ኣብሪሁ ፡ ተኣሲሩሉ ዝነበረሉ ዝነቐጸ ዓንዲ ኣለምሊሙ እዩ። ዝረገጾ መሬት ማይ ፈልፊሉ፡ ኣእዛኑን ኣፉን እግሩን ድውይ (ስንኩል) ንዝነበረ ኣሕውዩ ፡ምዉት ኣተንሲኡ ፡ ካልእ ብዙሕ ድንቂ ተኣምራትን ገይሩ እዩ።
ቅዱስ ጊዮርጊስ ንኩሉ ተጋድልኡ ፈጸሙ ቅድሚ ምዕራፉ 70 ነገሥታት ንንጉሥ ዱድያኖስ ክሳዱ ሰይፍካ ኣጥፍኣዮ ኢሎም ምኽሪ ሃብዎ እሞ ክስይፍዎ ምስበሉ፡ ኣብ ቅድሚ እታ ንኽስየፈላ ደው ኢሉላ ዝነበረ ቦታ ኮይኑ ናብ ፈጣሪኡ “ኦ ኣምላኸይ ክርስቶስ ንነቢይ ኤልያስ ጸለቱ ከም ዝሰማዕካ፡ ነዚ ከሓዲ ንጉስን ነቶም ምስኡ ዝተኣከቡ ነገስታትን ጣዖቱ ኣጵሎስን ሓዊ ካብ ሰማይ መጺኣ ክትበልዖም ጸለቶይ ስማዕ” በለ። ከምቲ ዝለመኖ ድማ 70 ነገሥታት ብሓዊ ተበልዑ። ብድህሪ እዚ ኣምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር ይኣኽለካ ስለ ዝበሎ ብ፳፫/23 ሚያዚያ ብኢድ እቶም ኣሕዛብ ክሳዱ ብሰይፊ ተሰይፉ ብሰማእትነት ዓረፈ። ክሳዱ ምስተሰየፈ ደምን ጸባን ማይን ተሓዋዊሶም ካብ ክሳዱ ፈሰሱ። ስለዚ እዩ ድማ “ቅዱስ ጊዮርጊስ ሶበ ተከለለ ደም ወማይ ወሐሊብ እምነ ክሳዱ ፈልፈለ” ተባሂሉ እተጻሕፈሉ። ገድሉ ፈጺሙ ምስ ዓረፈ ኣግዚኣብሔር ድማ ክንዲ ኣተን ዝተጋደለለን ዓመታት 7 ኣኽሊላት ሃቦ። መቓብር ቅዱስ ጊዮርጊስ ኣብ ከተማ ሎድ (ልዳ) ይርከብ ኣብቲ ቦታ ውን ቤተክርስቲያን ተሰሪሑሉ ኣሎ።
ቅዱስ ጊዮርጊስ ቅድሚ ምስያፉ፡ እግዚኣብሔር “ስምካ ጸዊዑ ዝተማሕጸነ፡ ዝኽርካ ዝገበረ፤ ብስምካ ቤተ ክርስቲያን ዝሃነጸ፡ ብስምካ ንድኻታት ዘብልዐን ዘስተየን ዝከደንን ምሕረት ክገብረሉእየ” ዝብል ቃል ኪዳን ሂብዎ እዩ።
ስለዚ ናይ እግዚኣብሔር ቤተሰብ ቅዱስ ጊዮርጊስ ኩሉ ናይ ዓለም ነገር ሃብቲ ገዲፉ ምእንቲ ክርስቶስ ኢሉ መከራ ተቐቢሉ ዓስቢ ኣብ ሃይማኖቱ ዘለዎ ጽንዓት ኣክሊል ዓወት ከምዝተቐበለ ንሕናውን ኣክሊል ዓውት ክንጭብት ኣንተዳኣ ኮይና ሰናይ ገድሊ ብምግዳል ኣብ ሃይማኖትና ጽኑዓት ክንከውን ይግበኣና። ሎሚ ውን ኣንተኾነ ኣሰር ቅዱስ ጊዮርጊስ ብምስዓብ ኣብሃይማኖቶም ጸኒዖም መከራ እዛ ዓለም እዚኣ ዕጅብ ከይበሎም ሰማእትነት ዝቕበሉ ዘለዉ ውሑዳት ኣይኮኑን። እቶም ኣብ ዝሃለፈ ሳምንቲታት ኣብ ሃገረ ሊብያ ብዕለት ፲፩/11 ሚያዝያ 2007 ኣብ እምነቶም ጸኒዖም ክሳዶም ንኻራ ዝሃቡ 30 ኣሕዋት ከም ኣብነት ክንጠቕስ ንኽእል ኢና። ንቅዱስ ጊዮርጊስ ተከቲሎም ኣብ እምነቶም ጸኒዖም ንዝዓረፉ ኣሕዋትና መንግስተ ሰማያት የዋርሰላና።
በረኸትን ኣማላድነትን ናይ ቅዱስ ጊዮርጊስ ምስ ኩላትና ህዝበ ክርስቲያን ይኹን ኣሜን!!!
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!!


c: text/html

text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 32 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 10 June 2018
ልኡላውነት ጉልባብ ዝገበረ ባዶ ፕሮፖጋንዳ ህግደፍ፡ ብፖለቲካዊ ንቕሓት ክትርባዕ ኣለዎ፡
ተራ ፕሮፖጋንዳዊ ወፍሪ መሰረት ህዝባዊ ሓድነትን መሬታዊ ልኡላውነትን ኣይኮነን። ክኸውን’ውን ኣይኽእልን። ፕሮፖጋንዳዊ ወፍሪ ድሕሪ ሃገራዊ ሰላም፣ ህዝባዊ ሃገራዊ ቅዋም፣ ልዕልና ግዝኣተ ሕጊ፣ ህዝባዊ ልኡላውነትን ህዝባዊ ልምዓትን ተሰሪዑ ክስረሓሉ እንከሎ’ዩ ኣድማዒ ተራ ክጻወት ዝኽእል። ሃገራዊ ሰላም ኣብዘይብሉ፡ ህዝባዊ ሃገራዊ ቅዋም ሽታ ማይ ኣብ ዝኾነሉ፣ ልዕልና ግዝኣተ ሕጊ፡ ብግዝኣት ሓደ ሰብ ኣብ ዝተተከኣሉ፣ ህዝባዊ ልኡላውነት ኣብ ዝተሃርመሉ፣ ህዝባዊ ደሞክራስን ህዝባዊ ልምዓትን ነውሪ ኣብ ዝኾነሉ ፍጹም ምልካዊ እንኮ ሰባዊ ፖለቲካዊ ምሕደራ መን ከማኻ ዝብል ፕሮፖጋንዳ ተራ ላግጺ ‘ምበር ቁም-ነገር ሓዘል መልእኽቲ የብሉን። ኣብ ዝሓለፈ 27 ዓመታት ብልሳን ህግደፍን ህግደፋውያንን ዝተሰምዐ “ልኡላውነት” ዝብል ቃል ተኣርዩ እንተዝእከብ ሓደ ዓቢ መጽሓፍ ምኾነ።
ኣብ ርእሲ ሰራሕን መራሕን ህግደፍ ውልቀ መላኺ ኢሳያስን መጋበርያታቱን ሰሪቱ ዘሎ ውልቀ ዝናን ጉጅላዊ ረብሓን ብምዃኑ ግን፡ እቲ ወደል መጽሓፍ ክኸውን ዝኽእል ልኡላውነት ዝብል መዝሙር፡ ብተግባር ንህዝባዊ ልኡላውነት ሃሪሙ፡ ብመሬታዊ ልኡላውነት ክጣላዕ ‘ምበር፡ ኣብ ባይታ ተዘሪኡ ክዕንብብ ኣይተራእየን። እቲ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሕግን ዝሸይን ዘሎ ጉጅላዊ መንግስቲ ብናይ ትማሊ ቅያ ሰቢኹ፣ መን ከማና ኢሉ ተጃሂሩ፣ ናይ ሰላም ደሴት ኢና ኢሉ ዘሚሩ፣ ቅድሚ ኩሉ ልዕሊ ኩሉን ግዝኣታዊ ሓድነት ኢሉ ጎስጒሱ፣ ጸላእትን ተጻባእትን ነጻነትን ልኡላውነት ብዝብል ከሲሱ፣ ሓምሻይ መስርዐኛታት፡ ከደዓትን ወያነን ኢሉ ጸለሎ ቀቢኡ ….እዚ ኩሉ ኢሉ ግን ንግሩሃት ብምድንጋር ግዜ ሸሚትሉ ‘ምበር ኣብ መነባብሮ ህዝቢ ዘምጸኦ ለውጢ የለን። ብኣንጻሩ እኳደኣ ህዝቢ ዝነበሮ ነጊፉ ክበታተንን ንፋስ ክኣትዎን’ዩ ገይሩ። ህልዊ ፖለቲካዊ ኩነታት ኤርትራ ጭቡጥ ምስክር’ዩ።
ስለዚ ወልቀ መላኺ ኢሳያስን ጸረ-ህዝቢ መንግስታዊ ጉጅለኡን ጸረ-ልኡላውነት ንሳቶም እንዳሃለው ብጉልባብ ግዝኣታዊ ልኡላውነት ክነዝሕዎ ዝጸንሑ ፕሮፖጋንዳ ሓሶት ምዃኑ፡ ሓድነት ህዝቢ ንምዝራግ ዝዓለመ ርኩስ ወፍሪ ምዃኑ ጉዕዞ 27 ዓመታት ዓቢ ቤት ትምህርቲ ስለዝኾነ፡ ብፖለቲካዊ ንቅሓት ክትርባዕ ኣለዎን ይግባእን። ኢሳያስን ጉጅለኡን ድሕሪ ደጊም ኣብ ፖለቲካዊ ባህሪኡ ኮነ ተግባሩ ንህዝቢ ዝጠቅምን ንህዝቢ ዝሓይሽ ለውጢ የምጽእ ማለት ዘበት’ዩ። ናይ ሓሶት ፕሮፖጋንዳ ምንዛሕን ዝተለምደ መብጸዓ ምእታውን ግን ክሳብ ዕለተ ዕርበቱ ክቕጽል’ዩ። ብፖለቲካዊ ንቅሓት፡ ብብቕዓትን ትብዓትን ከኣ ክብርዕን ኣለዎ። ፖለቲካዊ ንቕሓት፡ ብቕዓትን ትብዓትን ድማ ናይ ዝሓለፈ 27 ዓመት ባዶ ፕሮፖጋንዳ ብምዝካር ‘ምበር ብምርሳዕ ክመጽእ ኣይክልእ። “ሕማም ሕርሲ ተረሳዓይ” ከም ዝበሃል ኣብ ዝሓለፈ እንታይ ተባሂሉን ተገይሩን እንተተረሲዑ፡ ብንቕሓት ናብ ጽባሕ ምምዓዳውን ንዝመጽእ ብደሆ ብትብዓት ንምግጣምን ኣይከኣልን።
ጉጅለ ህግደፍ ግዝኣታዊ ልኡላውነት እናበለ ከደናግረሉ ዝጸንሐ ብወሳኒ መልክዑ ኣብ’ቲ ብ1998 ኮነ ኢሉ ባዕሉ ዝወለዖ ምስ ኢትዮጵያ ዘራኽብ ዶብን ባድመን ጥራሕ ዝንጥልጠል’ዩ። ኣብ ገማግም ማያዊ ባሕርና ኣስፊርዎ ዘሎ ናይ ባዕዲ ሓይልታት ጥሕሰት ልኡላዊ ግዝኣት ምዃን ህዝቢ ከም ዝርዳእ ኣይግንዘብን። ዝጉሕጓሕ ዘሎ ሃገራዊ መዓድናዊ ሃብትና ድፍረት ልኡላውነት ምዃኑ ሰባት ዝፈልጡ ኣይመስሎን። ዶብን ባድመን ወያነን ኣመሪካን ክዝምር’ዩ መስይዎ። ምስ ምምሕዳር ኣመሪካ ከምስል ከደናገር ‘ምበር ዝኾነ ባእሲ ከምዘይብሉ ኣቐዲሙ’ኳ ርዱእ እንተነበረ፡ ሕጂ ድማ እነሆ ዝያዳ ጋህዲ ኮይኑ። ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ዝሓለፈ ወርሓት ኣብ ኤርትራ ዑደት ምስ ገበረ ከም ሓደ ዓቢ ሃገራዊ ዓወት ተወሲዱ ተሓንበለ ክብልሉ ሰሚዕና። ቃና ስርዓት ወያነ ዝብል’ውን ተቐይሩ ኣሎ። ጉዳይ ዶብን ባድመን በቲ ሓደ ወገን ሓንሳብን ንሓዋሩን መዕለቢ ዝረኽበሉ፡ ዳግማይ መዛረቢ መሰሓሓቢ ዘይኾነሉ ግብራዊ ስጉምቲ ክውሰድ ድልውነት ከምዘሎ ብወግዒ ተገሊጹ ኣሎ። በዚ ውሳነ መሰረት እቲ ምስ ባድመ ዝተኣሳሰረ 20 ዓመት ዝገበረ ልኡላውነት ዝብል ጉልባብ ብምንታይ ክትካእ’ዩ ልቢ ኢልካ ምክትታል ከድሊ’ዩ። “ በዓል ኣመል ማይ ሰትዩ እንታይ … ስለዝኾነ ናይ ገልበጥበጥ ኣመሉ ኣይክገድፍን’ዩ። ኣብ ጉዕዞ 27 ዓመት ዝተረኽበ ትምህርቲ ቀሊል ስለዘይኮነ ግን፡ ህዝቢ ዳግም ክደናገር የብሉን። እስከ ዝብል ዕድል ክህቦ ኣይግባእን። ብፖለቲካዊ ንቕሓትን ትብዓትን ገጢሙ ተኣለ ክብሎ ኣለዎ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 08-06-2018
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ሕ/ኢ ዓረብ፣ ርእሰ ቅትለት ዝፍጽማ ኢትዮጵያውያን እናበዝሓ ይመጻ ከምዘለዋ ተገሊጹ
Radio Erena: 09 February 2018
ኣብ ሕቡራት ኢማራት ኣብ ናይ ገዛ ስራሕ ተዋፊረን ካብ ዝርከባ ኢትዮጵያውያን፣ ርእሰ ቅትለት ናይ ዝፍጽማ ብዝሒ ካብ ዓመት ናብ ዓመት እናዛየደ ይመጽእ ከምዘሎ ቆንስል ኤምባሲ ኢትዮጵያ ኣብታ ሃገር ኣቶ ይበልጣል-ኣእምሮ ኣለሙ ምስ ጋልፍ ኒውስ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ ገሊጹ።
ንሱ ብዝሃቦ ሓበሬታ መሰረት፣ ኣብዛ ዝተዛዘመት ዓመተ 2017፣ 10 ኢትዮጵያውያን ርእሰ ቅትለት ከምዝፈጸሙ ኣፍሊጡ።
ቅድሚኡ ምስ ዝነበረ ዓመት ክነጻጸር እንከሎ፣ ብሸሞንተ ከምዝዛየደ ዝሓበረ እቲ ቆንስል፣ እዚ ቁጽሪ'ዚ ናይ ኣቡ ዳቢን ኣል ዒንን ከምዘየጠቓልል ኣነጺሩ።
ፖሊስ ዱባይ ብዝሃቦ ሓበሬታ መሰረት ድማ እቲ ኣብ ሳርጃ፣ ዓጅማን፣ ራስ ኣልክያማን ካልእ ከባቢታት ኢማራትን ዝተራእየ ፍጻሜ፣ ርእሰ ቅትለት ምዃኑ ብምርግጋጽ፣ ካብቶም ርእሰ ቅትለት ዝፈጸሙ ኢትዮጵያውያን፣ እተን ሸውዓተ ደቀንስትዮ ክኾና እንከለዋ፣ እቶም 3 ድማ ደቂ ተባዕትዮ ምዃኖም ኣገንዚቡ።
ኢትዮጵያ፣ ኣብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ስራሕ ተዋፊሮም ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ብፍላይ ደቀንስትዮ ንዝወርድ ዘሎ ግፍዕታት ንምቅዋም፣ ናብታ ሃገር ብስራሕ ንዝኸዱ ዜጋታታ ደው ኣቢላቶ ምንባራ ይዝከር።
እንተኾነ፣ ኣብ ጉዳይ ኣተሓሕዛ ናይ ሰራሕተኛታትን መሰላቶምን ኣብ ዝብል ጉዳይ ምስ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ድሕሪ ዝበጽሓቶ ስምምዕ፣ ኢትዮጵያ፣ ዜጋታታ ናብ ኢማራት ከይዶም ክሰርሑ ፈቒዳ ኣላ።
ኣብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ መብዛሕተን ኣብ ናይ ገዛ ስራሕ ዝተዋፈራ ደቀንስትዮ ዝርከብአን ኣስታት 200 ሽሕ ኢትዮጵያውያን ከምዘለዉ ጸብጻብ ጋልፍ ኒውስ የመልክት።
ኣብ ሃገራት ዓረብ ኣብ ናይ ገዛ ስራሕን ካልእን ተዋፊሮም ዝርከቡ ኤርትራውያን'ውን ካብዚ ናይ ኢትዮጵያውያን ብዘይፍለ ተመሳሳሊ ግፍዕታት ከምዝወርዶም ብተደጋጋሚ'ዩ ዝግለጽ።
ይኹን'ምበር መንግስቲ ኤርትራ፣ ብዛዕባ ኣብ ሃገራት ዓረብ ኣብ ልዕሊ ዜጋታቱ ዝወርድ ግፍዕታት ዝኾነ መግለጺ ክህበሉ ኣይጸንሐን።
==================


text:
ኣብ ገለ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ወትሃደራዊ ዕልዋ ናብ ዴሞክራስያዊ ስርዓት መቅድም‘ዩ ዝብሉ ሰባት ነይሮም‘ዮም።ካልኦት ድማ ዕልዋታት ኣብ ክንዲ ረብሓኦም ጉድኣቶም‘ዩ ዝዓዝዝ ይብሉ።
ኣብ ቴስዓታት፣መሸምበባ ዴሞክራሲ ንኣፍሪቃ ዝሸፈነሉ ዘመን ነይሩ። ኣብ ገለ ሃገራት ስርዓት ፓርቲታት ዝተኣታተወሉ፣ናፃን ርትዓውን ምርጫ ብህጎ ጥራሕ ዘይኮነስ ዝተተግበረሉ ዘበን‘ውን‘ዩ።ካብኡ ሓሊፉ፣ሰባት ብዛዕባ ሓደስቲ መራሕቲ ኣፍሪቃ ምዝራብ ዝጀመሩሉ ነይሩ።
ሎሚ’ኸ? ንነብሶም ንሕልፈት መራሕቲ ኢና ኢሎም ዝሾሙ ነባራት ፕረዚደንታት ዳርጋ ዝጠፍኡሉ ዘመን በፂሕና‘ለና።ኣብ ስሳታት፣ሰብዓታትን ሰማንያታትን መን ከማና ይብሉ ዝነበሩ መለኽቲ፣ሎሚ ዳርጋ ዘየለው‘ዮም። ጠንካራ ዴሞክራስያዊ ስርዓት ግና ገና ኣብ መስርሕ‘ዩ ዘሎ።
ፖለቲካዊ ተመራማሪን ኪኢላ ርክባት ሰራዊትን ሲቪልን ዝኾነ ኣቡበከር እንዳየ፣ኣፍሪቃውያን ንመስርሕ ዴሞክራሲ ዘገምተኛን፣ጣጥኡ ዝበዝሖን‘ዩ ኢሎም‘ዮም ዝገልፅዎ ይብል።
ኣንድሪው ሚለር፣ኣብ‘ቲ ኣሜሪካ ዝመደብሩ ማእከል ምርምርን መፅናዕትን ቤት ምኽሪ ዝምድናታት ወፃኢ ዝሰርሕ‘ዩ፣ክዛረብ ከሎ፣ኣብ ውሽጢ ዝሓለፉ ኣስታት ሰብዓ ዓመታት፣ኣብ ኣፍሪቃ 363 ውዲት፣ፈተነን ዕውት ዕልዋታት ተካይዶም ይብል።ኣብ ሓቀኛ ዴሞክራሲ ዝነበራ ሓንቲ ሃገር ዕልዋ ክፍፀም ከሎ፣ማዕሪኡ ሓሙሽተ ካልኦት ሃገራት ናብ ዝኸፍአ ምልካዊ ስርዓታት ተደፊኤን ዝብል መደምደምታ‘ውን በፂሑ‘ዩ ንሱ።ሓደ ዕልዋ ንካልኦት ዕልዋታት‘ዩ ክርዳድ ዘርኢ ዝኸውን‘ውን ኢሉ።
መፃኢ ጊዜ እንታይ ኮን ሒዙ ይመፅእ? ወትሃደራዊ ስርዓታት፣ካብ ሕገ መንግስታዊ ስርዓታት ዝምረፁ ደኾን ይኹኑ?ንኣብነት ሃገራት ምዕራብ ኣፍሪቃ ናብ ምልካዊ ስርዓታት ይምለሱ ደኾን? ብደረጃ ገምጋም እንተኾይኑ፣ኣይምለሳን ይብሉ ተንተንቲ።


text:
ኢትዮጵያ ንኣስታት 8 ሚልዮን ናይ ቀረብ ማይን መግብን ህጹጽ ረድኤት ዝውዕል ናይ 1.6 ቢልዮን ዶላር ሓገዝ ምሕታታ ሰበ-ስልጣን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጦም።
ኣወሃሃዲት ሰብኣዊ ጉዳያት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያ ዝኾነት ኣሁና ኢዝያኮንዋ ኦኖቸ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃበቶ ሓበሬታ "ኣስታት 3.5 ሚልዮን ህጻናት ብማእከላይ ደረጃ ዘለዎ ጉድለት ኣመጋግባ ክጥቅዑ ይኽእሉዮም። ካልኦት ልዕሊ 300 ሚእቲ ሽሕ ድማ ብክቱር ጉድለት ኣመጋግባ ክጥቅዑ'ዮም ዝብል ግምት ኣለና " ኢላ።
ንሳ ብተወሳኺ: እቶም ብክቱር ጉድለት ኣመጋግባ ዝተጠቕዑ ህጻናት ኣድላይ ዘበለ ዝተማልአ መግቢ እንተዘይረኺቦም ናይ ሞት ሓደጋ ዘንጸላልዎም ምዃኖም ትገልጽ።
ጽጉማት ረድኤት ዝረኽቡሉ ግዜ ወሳኒዩ ዝበለት ኣወሃሃዲት ሰብኣዊ ጉዳያት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያ ኣሁና ኢዝያኮንዋ ኦኖቸ : ብእዋኑ ዝበጽሕ ሓገዝ ክግታእ ንዝኽእል ሳዕቤን ክግታእን ብኽቱር ጉድለት ኣመጋግባ ንዝስዕብ ጸገማት ድማ ክውገድ ከምዝኽእል ትሕብር።
ኢትዮጵያ ንሰለስተ ግዜ ብተኸታታሊ ደርቂ ዝተጠቕዐት ክትከውን እንከላ: ዝበዝሑ ግዳያት ድማ ኣብቶም ብጉስነት ዝነብሩ ኣስታት 2.4 ሚልዮን ዘጋጠመ እዮ። ኣስታት 80 ሚእታዊት ካብ ማሎም ብደርቂ ድሕሪ ምማተን ብቐጥታ ካባታታተን ዝረኽብዎ ዘነበሩ ስጋን ጸባን ክቋረጽን ብኡ ኣቢሉ ድማ ንሓደጋ ደርቂ ከምዘቃልዖም እታ ኣወሃሃዲት ሰብኣዊ ጉድያት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያ ኣሁና ኢዝያኮንዋ ኦኖቸ ብተወሳኺ ትገልጽ።


text:
ዕለት 14 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ኣብ ዘዕርግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ንብጹዕ ጳውሎስ ሻድሻይን ንኣቡነ ብፁዕ ኦስካር ኣርኑልፎ ሮመሮ ቅድስና ክእውጁ ምዃኖም ክሕበር እንከሎ ልዕሊ 70 ሺሕ ዝግመቱ ምእመናን ክሳተፉ ምዃኖም ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ቅዱሳት ናይ እምነትን ጸሎትን ሰባት መላእ ሕይወቶም ንወንጌል ዘወፈዩ ደቂ ቤተ ክርስቲያን፡ ብፅዕ ጳውሎስ ሻድሻይን ብፁዕ ኣቡነ ብፁዕ ሮመሮን ናይቲ ንኽርስቶስ ምምሳል ዝብል ሕይወት መሰኻኽር ምዃኖም ብዛዕባ እዞም ክልተ ደቂ ቤተ ክርስቲያን ኣደጊፎም ናይ ቅዱስና ጉዳይ ዝሓልዮ ቅዱስ ማሕበር ህየንተ ብፁዕ ካርዲናል ኣንጀሎ በቺዩን ናይ ሳን ሳልቫድሮ ተሓባብሪ ጳጳስ ብፁዕ ካርዲናል ግረጎሪዮ ሮሳ ቻቨስ ኣብ ቅድስቲ መንበር ናይ ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ናይ ጉባኤ ኣድራሽ ተረኺቦም ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ እንከምልክቱ፡
ጳውሎስ ሻድሻይ፥ መስካሪ እምነት
ብፁዕ ካርዲናል በቺዩ ብዛዕባ ተክለ ሰብነት ጳውሎስ ሻድሻይ ክዛረቡ እንከለዉ፡ ር.ሊ.ጳ. ሞንቲኒ ኣፍቃሪ ጸሎትን በዓል ዓቕልን ትዕግስትን፡ እዚ ጸላይን ትሕቱን ምዃኖም ከኣ ደጋዊ ትርኢት ዘይኰነስ ብኑባሬ ዝነብርዎ እዩ፡ ሕይወቶም ውፉይ ንእግዚኣብሔርን ንቤተ ክርስቲያን ስለምታይ እቲ ፍቕሪ ካብ ልቦም ዝምንጭው ብምዃኑ፡ እዚ ኸኣ ውፉይ ዘዀኖም ቅድመ ስንድውና ምዃኑ እዩ፡ ፍሽኽታ ዝዓሰሎም እዮም፡ እዚ ፍሽኽ ንምባል ካብ ምድላይ ዘይኰነስ ናይቲ ዝነበሮዎ ውሳጣዊ ርግኣት መግለጺ ምዃኑ ብፁዕ ካርዲናል በቺዩ ሓቢሮም።
ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ናብ ፍጻሜ ዘብጽሑ ድሕሪ እታ ሰብኣዊ ሕይወት ዘርእስታ ዓዋዲት መልእኽቶም፡ ውሩይን ብኹሉ ተቐባልነትን ክህልዎም ቢሎም ዘይኰነስ እዙዝ ንሕል ብምዃን እዩ፡ ናይ ሕዝቢ ጣቕዒት ዘይደልዩ ቅድምና ንእግዚኣብሔርን ንሕልናኦምን ንቤተ ክርስቲያንን ዝበሉ እዮም እንክብሉ ብፁዕ ካርዲናል በቺዩ ይገልጽዎም።
ብፁዕ ኣቡነ ሮመሮ፥ ናይ ዕርቂ ሰብ
ኣስዒቦም ናይ ሳን ሳልቫዶር ተሓባባሪ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ካርዲናል ግረጐሪዮ ሮሳ ቻቨስ ተክለ ሰብነት ሰማዕት ብፁዕ ኣቡነ ኦስካር ሮመሮ እንክሕብሩ፡ ኣብቲ ዝዓርግ መስዋዕተ ቅዳሴ 5 ሺህ ኤልሳልቫዶራውያን ከምዝሳተፉን ካልኦት ክልተ ሺሕ ዝግመቱ ከኣ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝተዋጽኡ ክሳተፉ ምዃኖም ገሊጾም፡ ሰማዕት ሮመሮ፥ ሓፋርን ትሑትን ይንበሩ ደኣ እምበር፡ ንናይ ሃገሮም ሰላምን ምርግጋእን እንኰ ፍኖት፡ ምልዋጥ ልቢ ከምዝዀነ ከይፈርሑ ዘቃልሑ ዝነበሩ እዮም። ዕለት 24 መጋቢት 1980 ዓ.ም. መስዋዕተ ቅዳሴ እናዕረጉ እንከለዉ ዝተቐትሉ፡ ንቐተልቶም ከም ኢየሱስ፡ ዝገብርዎ ኣይፈልጡን እያቶም እሞ መሓሮም ዝበሉን፡ ሕይወቶም ስለ ፍቕሪ እግዚኣብሔርን ብጻይን ዝሰውኡ እዮም ምስ በሉ ብፁዕ ካርዲናል በቺዩ፥ ምእንቲ ቤተ ክርስቲያንን ሕዝበ እግዚኣብሔርን ገዛእ ርእሱ ናይ ዝስውእ ኣፍቃሪ ሕይወት መሰኻኽር እያቶም ኢሎም።
ምስዞም ክልተ ናይ ዘመንና ዓበይቲ ቅዱሳን ኣብ መዓርገ ቅድስና ዝድይቡ ካልኦት ሓሙሽተ እውን ኣለው። ሓጺር ታሪኽ ሕይወቶም ክነቅርበልኩም!
ኣባ መኰንን ኣማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
1. ብፁዕ ፍራንቸስኮ ስፒነሊ ኣብ ሚላኖ ብ1853 ዕለት 14 ሚያዝያ ዝተወልደ ኮይኑ ዘድሊ ኲስኰሳ ረኺቦ ብ1875 ዓምፈ ክህነት ተቀበለ። ኣብ ከተማ ሮማ ኮይኑ ይሰርሓሉ ኣብ ዝነበረ ግዜ ናይ መንእሰያት ደቂ ኣንስትዮ ማሕበር ክቍውምን ሕይወተን ንቅዱስ ቊርባን ከወፍያን ዝብል መንፈስ ሓዲርዎ። በዚ ከኣ ምስ ቅድስት ካተሪና ኮመንስሊ ብምርኻብ ኣብ ስግደት ጥቀ ቅዱስ ቊርባን ዝተወፈያ ማሕበር መስረቱ። ከም መሥራትን መራሕን ናይቲ ማሕበር ኮይኖም ነዊሕ ኣገልግሉ። ዕለት 6 የካቲት 1913 ምድራዊ ጉዕዞ ፈጸሙ ብ1992 ዓምፈ ከኣ ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ብፁዕ በልዎም።
2. ብፁዕ ቪንቸንሶ ሮማኖ ኣብ ጥቃ ከተማ ናፖሊ ቶረ ደል ግረኮ ዝበሃል ከባቢ ዕለት 3 ሰነ 1751ዓም ተወልደ። ብ1775 መዓርገ ክህነት ተቀበሉ። ኣገልግሎት ክህነቶም ኣብቶም ዝተረስዑን ትሑታትን ብምትኳር ከምኡ እውን ንመንእሰያት ኣብ ምምሃርን ምኲስኳስን ተዓጥቁ። ዕለት 15 ሰነ 1794 ተረ ደል ግረኮ ኣብ ቨሱቭዮ ብዝነተጐ እሳተጎመራ ጨሪሻ ተደምሰሰት። ብፁዕ ቪንቸንሶ ሮማኖ ኣብ መንፈሳውን ሥጋውን ዳግመ ሕንጸት ናይቲ ዓዲ ብዙሕ ኣበርኪቶም። ዕለት 20 ታሕሳስ 1831 እንክዓርፉ ብ1963 ዓም ከኣ እዞም ሎሚ ምሳኦም ቅዱስ ተባሂሎም ዝእወጀሎም ዘሎ ር.ሊ.ጳ ጳውሎስ ሻድሻይ ብፅዕናኡ ኣወጁ።
3. ብፅዕት ማርያ ካተሪና ካስፐር ኣብ ደርንባኽ ዝበሃል ክፍሊ ጀርመን ዕልት 26 ግንቦት 1820 ዓም ተወልዳ። ሕይወታ ኣብ ትርር ዝበለ ስርሓት ክሳብ ንመሕነጺ ጽርግያ ኣእማን ብምስባር ትናበር ነበረት። ኣብ ከምዚ ናብራ እንከላ ኣብ ትሑት መነባብሮ ንዝርከቡ ብትሕትና ዘገልግላ ማሕበር ደናግል ንክትምስርት መንፈስ ቅዱስ ኣብርሃላ። ብ1848 ዓምፈ ‘ድኻታት ኣገልግልቲ ኢየሱስ ክርስቶስ’ ዝብል ማሕበር ኣቆመት። እዚ ማሕበር እዚ ብኡ ንብኡ ናብ ዓዲ ጀርመንን ካብኡ ወጻኢ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ኤውሮጳን ተላብዔ ክሳብ ኣመሪካ ሃገረ ህንድን በጽሔ። ብዕለት 2 የካቲት 1898 ብሕማም ልቢ ዓሪፋ ብ1978 ዓምፈ ከኣ እዞም ሎሚ ምሳኣ ቅዱስ ተባሂሎም ዝእወጀሎም ዘሎ ር.ሊ.ጳ ጳውሎስ ሻድሻይ ብፅዕናኣ ኣወጁ።
4. ብፅዕት ናዛርያ ኢግናጽዮ ዘቅድስት ተረዛ ዘኢየሱስ ማርኽ መሳ ኣብ ከተማ ማድሪድ ብዕለት 10 ጥሪ 1889 ተወልደት። ሥድራቤት ንመክሲኮ ምስ ከዱ ምስ ኣላዪ ንዘይብሎም ሽማግለታት ዝኣልያ ደናግል ሌላ ትምስርት ብ1908 ከኣ ኣባል ናይቲ ማሕበር ትኸውን። ብ1911 ዓም መብጽዓ ምስ ገበረት ናብ ቦሊቭያ ትለኣኽ። ኩነታት ደቂኣንስትዮ ዘተሓሳሰባ ናዛርያ ንኣገልግሎት ድኻታትን ምዕባሌ ደቂ ኣንስትዮን ዝውዕል ማሕበር የድሊ ስለዝበለት ማሕበር ምስዮናውን ደናግል መስቀላውያን ቤተክርስትያን መስረተት። ሕይወታ ኣብ ቦሊቭያስ ይኹን ኣብ ሃገረ እስፐይን ብግዜ ውግእ ካብ 1936-1939 ብዙሕ ጸገም ኣሕለፈት። ብ1942 ካብ እስፓኛ ንብወነስ ኣየርስ ኣርጀንቲና ተጓዕዘት ኮይኑ ግ ን ኩነታት ጥዕናኣ እናሓመቀ ከደ። ዕለት 6 ሓምለ 1943 ዓም እንክሞታ ብ1992 ዓም ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ብፅዕናኣ ኣወጁ።


text:
4.ንዉሕስነት መግብን ዝስተ ጽሩይ ማይ ብዝምልከት፡
መሳጋገሪ መንግስት ኤርትራ (ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ) ዝተፈላለየ ኣካላዉን ማሕበራዊ ቅርጻታት {Physical and social infrastructure} ማለት ጽርግያታ፡ መዕርፎ-ነፈርትታት፡ ራህያታት፡ ሓጽብታት፡ ኣብያተ-ትምህርትታት፡ ዘመናዊ ናይ ልምዓት ግራዉቲ፡ ጥሙር-ማሕረስ፡ ምግፋሕን ምዕማቕን ወደባት ኤርትራ፡ …ወ.ዘ.ተ ብወፍርታት ዋርሳይ ይክኣሎ እኳ እንተሰርሔ፡ ዛጊት ግን ኣብ ኤርትራ በዚ ዝተሰርሔ ትሕተ-ቅርጻ ተጠቂምካ ዉሕስነት መግብን ዝስተ ጹሩይ ማይ ተራጋጊጹ ድዩ ንዝብል ሕቶ ብርጡብ ምምላስ ከድሊ እዩ። ኣብ ዓመተ 2006ን ኤርትራ ን ዓመታዊ ቀለብ ካብ ዘድልያ 13-18% ሜትሪክ ቶን እኽሊ ኣፍሪያ። ኣብ 2007 ድማ ካብ 42-48% ሜትሪክ ቶን እኽሊ ኣፍርያ። እዚ እቶት ምርካቡ ህጡር ዝኾነ ዝናብ ኣዝመራን ክራማትን ስለዝነበረ እዩ። ከምቲ ዝድለ እኳ እንተዘይነበረ ኤርትራ ብከፌል ናይቲ ዘድልያ ዓመታዊ ቀለብ ምህርቲ-እኽሊ ኣእትያ እያ። ኤርትራ ልዕሊ እዚ ዘእተወቶ ከተእቱ ትኽእል ነይራ፡ የግዳስ እቲ ክሓርስን ክሕምስን ዝኽእል ሰብኣዊ ዓቕሚ ጉልበት ሰብ ብስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ተገፊፉ ኣብ ወትሃደራዊ መዓስከራት ስለዝተወሸበ፡ ኩሉ ዝሕረስ ዝነበረ ግራዉትን ክሕረስ ዝግብኦ መሬት ካይተሓርሰ ቛዲሩ ስለዝተረፈ፡ ህጡር ኣዝመራን ክራማትን እንኮሎ እኩል ምህርቲ-እኽሊ ክሕፈስ ኣይተኽእለን።
ሕጂ ኣብ ዓመተ 2008 ስሕዉ ዝናብ ኣዝመራን ክራማት ስለዝነበረ፡ ሕጽረታት ምህርትን-እኽልን መግቢ ኣጋጢሙ ኣሎ። ከም መርኣያ ናቱ ኣብ ኤርትራ ጸሊም ሕብስት ክስንከትን ክሽየጥን ጀሚሩ ኣሎ። ንኩንታል ማሸላ 4000 ናቕፋ ንኩንታል ጣፍ 11000 ናቕፋ ኣብ ዕዳጋታት ኤርትራ ይሽየጥን ይልወጥን ኣሎ። ሕጽረታት ዝናብን ምቕይያር ክሊማ ዓለምና ነዚ ዘሎ ስርዓት ከተላግበሉ ዘይግባእን ዘይክኣልን እኳ እንተኾነ፡ ወዲ ሰብ ዝዓበየ ቃልሱ ንኩነታት ባህሪ ተላማሚዱን ኣጽኒዑን ንመዓላታቱ ክቕይሮ ቀዳማይ ክፍታሕ ዘለዎ ባህርያዊ-ቃልሲ ስለዝኾነ፡ ካብቲ ወዲሰብ ዝፈጠሮም መሳናኽላት ንምፍትሑ ዝጠፍኤ ጽዓትን ጊዝየ ቀዳምነታት ብዘይምሃቡ ግን፡ ከም ዓቢ ናይ ቀዳምነታት ኣሳራርዓ ጉድለት ክግለጽ ይክኣል እዩ።
ብሓፈሽኡ ምልዉዋጥ ክሊማ ዓለም ዝፈጠሮ ናይ ዝናብ ሕጽረታት፡ ኣብዘይተደልየ ቦታን ወቕት ምዝናብ፡ ዝናብ ጸያቂ ማዕጺድ ምግጣሙ፡ ሕማማት ዘራእትን ባልዕ–እኽልን ምግሃዱ፡ ንዘራእቲ ዝሃሲ እኳ እንተኾነ፡ ምስ ከምዚኦም ባህርያዊ ጸገማት ምህላዉ፡ ንኣብነት ኣብ ዓመተ 2007 ኣስታት 3 ሚልዮን ኩንታል ዝግመት ኣእካልን ኣስታት 1 ሚልዮን ኩንታል ዝግመት ጥሬታት ከም ኣዳጉራ፡ ፉል፡ ባሎንጋ፡ ዓተር፡ ብርስን፡ ሰበረ…ወ.ዘ.ተ እስትራተጂካዊ ኣእካልን ፍርያትን ከም ጡጥ፡ ስምስም፡ ምህርቲ ነይሩዋ። እዚ ምህርቲ እዚ ብዘይካ ብ ዘመናዊ መስኖን ሞቶራት ጮንጋዕቲ ማይ ዝሰትዩ ጀራዲን ኣራንሽ፡ መንደሪን፡ ኣሕምልቲ፡ ኮመደረ: ጉዕ–በርበረ፡ ሽጉርቲ…ወ.ዘ.ተ ኣብ ኣፍ–ሂምቦል፡ ሳዋ፡ ኣለቡ፡ ዓላ፡ ማይዓይኒ፡ መሎበርን፡ ዓድ–ዑመር…ወ.ዘ.ተ ዝፈረዩ እዩ።
እዚ እቶት እዚ ንዓመታዊ ዉሕስነት መግቢ መላእ ህዝቢ ኤርትራን ምርግጋእ ዕዳጋን ዘራጋግጽ ከምዘይኮነ ንጹር እዩ። ምኽንያቱ ኣብ ኤርትራ ዉሕስነት ዓመታዊ ቀለብ መግብን ምርግጋእ ዕዳጋን ክራጋገጽ ብዉሑዱ፡ ኤርትራ 6 ሚእቲ ሽሕ ቶን ዓመታዊ እቶት ምህርቲ ክትሓፍስ ኣለዋ። ነዚ እቶት እዚ ክትሓፍስን ቀጻልነት ክህልዎ እንተኾይኑ፡ ንካብ ሰማይ ዝዘንብ ዝናብ ተጸቢኻ፡ ዘይቡቑዕ ኣጣቃቅማ ማይ እንዳኣዘዉተርካን ልምዳዊ ኣጋባብ ማሕረስ እንዳተጠቀምካን፡ ክሓርስ ዝኽእል ጉልበት ሰብ ኣብ ወትሃደራዊ ማዓስከራት እንዳወሸብካ፡ ንሓረስቶት ኣብ ክንዲ ክሓርሱ ምትብብዖኦም ዝሓፈስዎ ምህርቲ ብምግዳድ እንዳዓደካን እንዳመንዛዕካን…ወ.ዘ.ተ ፈጺሙ ኣይክኣልን እዩ። እቲ እንኮ ዘዋጽእ፡ ኤርትራ ንኹሉ ዘለዋ ዕዱን ሃብቲ መሬትን ሓመድን ብዘመናዊ ሕርሻ ኢንዱስትሪ {Agro-Industries} ክትጥቀም ክትበቕዕ ኣለዋ። ፍሉጥ እዩ ኤርትራ ነዚ ክትበቕዖ ድማ ዓሰርተታት ቢልዮናት ዝግመት ገንዘባዊ ወፍሪ፡ ጥዑይ ፖሎቲካዉን ቁጠባዉን ትካላዊ ምሕደራ፡ ዝተነጸረ ዉጥን፡ ሰብኣዊ ጸጋታትን ማሕበራዊ ምዕብልናን (Human Resources and Social Development)፡ ተዛማዲ ሰላምን ቅሳነትን ኣብ ዉሽጥ ህዝባን ምስ ጎረባብታን ስግረ-ጎረባብታ ሃገራት ዓለም ክህሉዋ ከድሊያ ምኻኑ ሩድኡ እዩ። እዚ ድማ ዛጊት ኣብ ኤርትራ ዝተበጽሔ ቅድመ-ዕየራ {criteria} ኣይኮነን። ኣንኳይ ዶ ኤርትራ ሓዳሽ ሃገርን ብፍጹም ምልካዊ ስርዓት ትማሓደር’ስ እተን ናይ ናዊሕ ዘመናት ናጽነትን ዲሞክራስያዊ ምሕደራ ኣሎና ዝብላ ሃገራት ኣፍሪቃ እዉን ኣይበጽሕኦን ዘለዋ። እሰን ስለዘይበጽሖኦ ግን ናይ ኤርትራ ምኹኑይ ክኸዉን ኣለዎ ማለት ኣይኮነን።
ንዝኣረገ ትሕዞ መሬት ንምህብታሙ ዘይተደነ ዘመናዊ ድኹዕታት ከድሊ እዩ። ሓያልን ኣዝዩ ንጡፍ ምግራብን ምክንኻን ኣግራብ ከድሊ እዩ። ሓመድ ተባሕጊጉን ተፈጊሩን ካይከይድ ምዝላይ ጸድፍታትን ኩርባታትን ከድሊ እዩ። ኣብ ኤርትራ ዓመታዊ ኣብ ወቕቲ ክራማት ምግራብ ብወፍሪ ተማሃሮ ዝካየድ እኳ እንተኾነ፡ ቀጺሉ ነቲ ዝተተኽለ ፈልሲ ኣግራብ ዝካናኸኖን ማይ ዘስትዮን ስለዘየሎ ዳርጋ 95% ደሪቁ ዝመዉት እዩ። ምዝላይ መሬት ብወፍሪ ዓድታት ንከባቢኦም ይካየድ እዩ የግዳስ ዛጊት ብኣዝዩ ዕቱብ መደባት ዝተታሕዘ ኣይኮነን። እዚ ክንገልጾ ዝጸናሕና ንጥፈታት ብቀጥታ ምስቲ ምርግጋጽ ዉሕስነት መግቢ ስለዝታኣሳሰር እዩ።
ከምቲ ኣቀዲምና ብሓጺር ዝገለጽናዮ፡ ንሕርሻን ዝስተ ጹሩይ ማይ ንምዉሓስ ብዝምልከት፡ ኣስታት 578,000 ሄክተር ዝስፍሓቱ መሬት ንክሕረስ ድሉዉ ዝኾነ መሬት ኣሎ። ካብዚ 49,200 ሄክተር ዝስፍሓቱ ኣዝዩ ስቡሕ መሬት ኮይኑ፡ ንስትራተጂካዊ ዘራእቲ ንምፍራይ ዘገልግል እዩ። ዝተፈላለዩ ንዉሓትን ዕሙቀትን ዘለዎም መስኖታት እዉን ተዘርጊሖም ኣለዉ። ኣብ መላእ ኤርትራ ኣስታት 1032 ሓደስት ዒላታት ንዝስተ ማይ ተኻዒተን ኣለዋ፡ ኣስታት 238 ዓበይቲ ማእኮሎት ንኣሽቱ ዲጋታት ተገዲበን ተሃኒጸን ኣለዋ፡ ኣስታት 324 ራህያታት እዉን ተዶኪነን ኣለዋ። የግዳስ ኩሉ ትጽቢታት ካብ ሰማይ ጥብ ትብል ማይ ትጽበዮ ጉዳይ ስለዝኾነ ዉሑስ ኣይኮነን።
ምንጻፍ ትሕቲ መሬት ኤርትራ ዋሕድታት ማይ ስለዘጥቕዖ እቲ ዝተዃዕተ ዒላታት ማይ ከመንጩ እንተኾይኑ ዝናብ ክዘንብ ኣለዎ። ዝናብ እንተዘይዘኒቡ ነጺፉ ዝተርፍ ጎዳጉድን ጓብላታትን እዩ። ካብዚ ኣቀዲምና ዝገለጽናዮ ሓቕታት ብምንቃል ኣብ ኤርትራ ዉሕስነት መግብን ዝስተ-ጹሩይ ማይ ርጉጽ ኣይኮነን። ምስእዚ ኣብ ዓለምና ዝርኤ ዘሎ ምቕይያር ክሊማ ምንሃር ነዳድን መግብታትን ድማ ህዝቢ ኤርትራ ንሓደጓ ጥሜት ዓጸቦን ጽምእን ንክቃላዕ ዝተዋደደ ይመስል። ሕጂ ኣብ ሰሜናዊ ባሕሪ ወይ ክራማት ባሕሪ ጽቡቕ ዝናብ ስለዘሎ ግን ምልክታት ጮራ ድሕነት ብከፊል ኣሎ ክባሃል ይክኣል እዩ። ሎሚ ባሕሪ ብህርመት ዝናብ እንተጸጊቡ ንዓመታ ድሓን ዝኾነ ዝናብ ክህሉ ይኽእል እዩ ዝብል ቢሂላዊን ስነፍልጠታዉን ጥቆማታት ኣሎ። ከምቲ ዝሓለፈ ዓመታት ካልኣዊ ደረጃ ኣብ መስርዕ ቀዳምነታት ናይ ዕዮ-ዕማም እንተተሰሪዑ፡ ክሓርስን ክሕምስን ዝኽእል ዓቕሚ-ሰብኣዊ ጉልበት ኣብ ካልእ መዓላታት እንተዊዕሉ፡ ንሓረስቶት ንከሓርሱ ዘየታባብዕ ፖሊሲ መንግስት እንተቀጺሉ፡ ህዝቢ ኤርትራ ንፍጹም ዓጸቦን ጥሜትን ክቃላዕ እዩ።
ኣብ ዓመተ 2008 ዝናብ ኣዝዩ ስሑዉ እዩ ነይሩ። እቲ ብከፊል ዝሕፈስ ዝነበረ ምህርቲ እዉን ኣይትሓፍሰን። መንግስት ነዚ ተረኺቡ ዘሎ ናይ ማሕረስ ፍርያት ንምቁጽጻሩ ላዕልን ታሕትን ይብል ኣሎ። ንብቃጽዖታታት ዝሓረሱ ሓረስቶት ምህርቶም ንመንግስቲ ከረክቡ እዉን የገድዶም ኣሎ።
ምስቲ ኣብ ዓለምና ገጢሙ ዘሎ ምጣኔ ሃብታዊ ቕልዉላዋትን ምንሃር ዋጋታት መግቢ ኣብ ዓለምና ብ48% ን ፖሊሲ መሳጋገሪ መንግስት ኤርትራ (ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ) ረዲኤት ስራሕ-ንገንዘብ (cash-for-work policy) እንታይ ከምዝኸዉን ክግመት ዝክኣል እኳ እንተኾነ፡ ኣቀዲምና ሕማቕ ፋላት ክንስንዝር ኣይንደልን። ዓለማዊ ባንክ ኣብ 09 ጥቅምት 2008 ዝዘርግሖ ገምጋማቱ፡ ኤርትራ ሓንቲ ካብተን 28 ሃገራት ዓለምና ብሕጽረታት ገንዘብን ዕድግን ቀረባትን ክትሳቀ ምኻና ይጥቁም። እቲ ረዲኤት ስራሕ-ንገንዘብ ዝብል ፖሊሲ ቀንዲ መበገሲኡ ካብቲ መሳጋገሪ መንግስት ኤርትራ (ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ) ዘዉትር ዘንህየሉ ፍልስፍና ርእሰ-ሙርኮሳ {self-reliance} ዝነቕል እኳ እንተኾነ፡ ዕላምኡ ግን ንመግቢ ከም መቕጽዒ ፖሎቲካዊ ንዋት ክጥቀመሉ ስርዓት ኣስመራ ስለዝወሰነ እዩ ዝብል ገምጋማዊ ዕግበታት ኣሎና።
ካብዚ ኩሉ ዝጣሕመስናዮ ሮቓሒታት ብምንቃል ዛጊት ኣብ ኤርትራ ዉሕስነት መግብን ዝስተ-ጹሩይ ማይ ኣይተራጋገጸን ብምትእምማን ክባሃል ይክኣል። መግቢ ምምጋብን ጹሩይ ማይ ስስተ ምስታይን ድማ ኣድማሳዊ መሰል ኩሉ ፍጡር እዩ። ኣንኳይ ዶ ህዝቢ ኤርትራስ እንስሳ-ዘገዳምን እንስሳ-ዘቤትን ኤርትራ ጠበቕ ሙጹጹላይ…ወ.ዘ.ተ!!! እዉን ካይተረፉ ዝብላዕ መግብን ዝስተ ማይን ክረክቡ ኣለዎ። ቀንዲ መሰረት ናይቲ ዝኸይድ ዘሎ ማሕበራዊ ሰዉራ ካብ ዘንቀልዎ ቀንዲ ሕቶታት ድማ ንሱ እዩ።
5.ንሕብረተሰብኣዊ ጉዳያት ብዝምልከት፡
ሕብረተሰብኣዊ ሃለዋት ኤርትራ፡ ኣብ ሓደጓ ዘሎ ይመስል። ሓደ ሕብረተሰብ ሃለዋቱ ንክትመዝኖ በታ ዝንኣሰት ምጣኔ ሃብታዊ ኣሃዱ ወይ ሓንቲ ስድራቤት ኤርትራ ኢኻ ትመዝኖ። ዝተፈላለያ ማይ-ቤታት ወይ ስድራቤታት ኤርትራ ዝተፈላለየ ማሕበራዊ ቀጸላ፡ ምጣኔ ሃብታዊ ዓቕምታትን እትዋትን፡ ዝተፍላለየ መዓልታዊ ናይ መናባብሮ መንበሪ ሞያታት…ወ.ዘ.ተ እኳ እንተሃለወን 80% ሕብረተሰብ ኤርትራ መናባብሩኡ ኣብ ልምዳዊ ማሕረስን ምርባሕ እንስሳ ዝተሞርኮሰ ስለዝኾነ ተዛማዲ ምጣኔሃብታዊ ዓቕምታትን ሕብረተሰብኣዊ ሃለዋት ዘለዎ እዩ። ንሕብረተሰብ ኤርትራ ዘቖማ ስድራቤታት ወይ ማይቤታት ኣብ ፍጹም ሻቕሎት፡ ምብትታን፡ ስደት፡ ሽርበት፡ ድኽነት፡ ሓድሕዳዊ ግርጭት፡ ጉዱድ ዕስክርና፡…ወ.ዘ.ተ ስለዝተሸማ ኣስተርሕያ ብሰላምን ቅሳነትን ፍስሃን ደስታን እትነብር ስድራ-ቤት የላን እንተተባህለ ምግናን ኣይኮነን። ኩለን ስድራ-ቤታት ወይ ማይ-ቤታት ኤርትራ ይዕበ ይንኣስ፡ ይዕሞቕ ይቕረብ፡ ይንዋሕ ይሕጸር በቲ ኣቀዲምና ዝጣሕመሰናዮ ሽግራት ስለዝተለኽፋ፡ ሃለዋት እቲ ሕብረተሰብ ኣብ ኣዝዩ ኣሻቓሊ መስቀላዊ- መገድን ሓደጋ ኣሎ ንብል ኣሎና።
1.ኣብ መላእ ኤርትራ ምዑሩይ ዝርጋሔ ሕብረተሰብኣዊ ኣገልግሎት ዛጊት ኣይተበጽሓን።
2 ኣብ መላእ ኤርትራ ምሕላዉ ሕብረተሰብኣዊ መሰላት ኣይተራጋገጸን።
3.መሳጋገሪ መንግስት ኤርትራ (ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ) ምትእትታው ኣብ ብሕታዊ ናብራን፡ ስድራ ቤትን፡ መንበሪ ኣባይት፡ ዉልቃዊ ንብረት፡ ምህርትን፡ ሕብረተሰብኣዊ-ርኽኽባትን ስለዝገብር ትኹላዉን ጋድማዉን ዝምድናታትን ርኽክባትን ስድራቤትን ሕብረተሰብ ንዘይተደልየ ማኣዝን የምርሕ ኣሎ።
4.መሳጋገሪ መንግስት ኤርትራ (ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ) ንስድራቤታት ኤርትራ ወሊደን ዘዕበይኦም ደቀን ብሓይሊ ብምምንዛዕ ኣገልገልቲ ናይ ዝወጠኖም ኪናትን ስርሓት መተግበሪ ይጥቀመሎም ኣሎ። እታ ዘዕበየት ስድራቤት ዓስቢ ናይ ዘካየዶቶ ወፍሪ ኣብ ልዕሊ ዉላዳ ኣብ ክንድ ትፍደ ከምትባድን ትኸዉን ኣላ።
5.ዉልቃዉን ስድራቤታዉን ዉሕስነት ጸጥታ ዜጋታት ኣብ ኤርትራ ዘይተራጋገጸ እዩ። ሰባት መዓልታዊ ይሽረቡ ሃለዋቶም ንምድህሳስ ዝካየድ ንጥፈታት ድማ ብሕጊ ዉሑስ ስለዘይኮነ ንምንዳዮም ዝካየድ ፈተነ ሙኹን እዩ።
6.ሕብረተሰብኣዊ ግፍዕን ሃይሞኖታዊ ኣድልዎን እዉን ኣሎ። እዚ ድማ ኣብ ኣዝዮም ዉሑዳን ዝኾኑ ኣመንት ጆሆባን ጵንጠቆስተ ይርኤን ይዝዉተርን። መንግስት ብመገዲ ሃይሞኖታዊ ጉዳያት ትካሉ ኣቢሉ፡ ኣብ ሃይሞኖታዊ ጉዳይ ህዝብና ምትእትታዉ ይገብር እዩ።
7. ከም ሳዕቤን ናይቲ ን30 ዓመታት መመላእታ ንኤርትራ ናጻ ንምግባር ዝተኻየደ ኪናትን፡ ኣብ 1998-2000 ዓ.ም.ፍ ብዶብ ተሳቢቡ ምስ ኢትዮጵያ ዝተኻየደ ኪናት፡ ሃገርና ኤርትራን ሕብረተሰብናን ልዕሊ 100 ሽሕ ስዉኣት ልዕሊ 30 ሽሕ ናይ ኩናት ሱንኩላን ዘለዎ ሕብረተሰብ እዩ። ሓድግታት ኪናት ኣዝዩ ድሙቕ ስምብራት ዘለዎ እዩ። ምኽንያቱ ዘይተደነ ዝኽትምና፡ ብርሰት ስድራቤት፡ ብሰንኪ ቀዋሚ ስንክልና ፍጹም ጽግዕተኛነት፡ ስነኣእሙራዊ ጭንቀትን ነዉጽን፡ ዝልዕሎም ዝሳኣኑ ኣረጋዉያን ወለዲ ስዉኣትን ስንኩላንን፡ ድኽነት…ወ.ዘ.ተ ሓዲጉ እዩ። መሳጋገሪ መንግስት ኤርትራ (ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ)ን ኣካላት ሕብረተሰብ ኤርትራ ዝኾኑ ዜጋታት ንስድራቤት ስዉኣትን ስንኩላንን ንምሕጋዝን ርእሶም ዝኽእሉሉ ባይታታት ንምፍጣር ሓገዛትን ጻዕርታትን ወፈያን ለቃሕ ገንዘብን ዝካየድ እኳ እንተኾነ፡ እቲ ዝካየድ ዘሎ ጻዕርታት ዝተነጸረ ግሉጽነት፡ ቀጻልነት ዘለዎ ቁርጡዉ መደባት ካብዘይምኻኑ ዝነቀለ ኣብ ምልዓል መናባብሮ ናይቶም ዝእለዩ ዜጋታት መሰረታዊ ለዉጢ ከምጽእ ኣይክኣለን። ንኣዝዮም ህሱያት ናይ ኩናት ስንኩላን ዝኾኑ ዜጋታት ሽግር መንበሪ ኣባይቲ ንምፍታሕ እዉን ጻዕርታት ይግበር ኣሎ። እቲ ዝካየድ ዘሎ ጻዕርታት ግን ዝተፈላለ ኣድልዎታት ዘንጸላለዎ እዩ። ኣብ ማእከል እቶም ስንኩላን ዘይዕግዕበታት መረረታትን ምግሩምራማት ይርኤን ይስማዕን እዩ። ዳርጋ 98% ዝብዝሖም እቶም መሳጋገሪ መንግስት ኤርትራ (ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ) ክሕግዞም ዝህቕን ዘሎ ስንኩላንን ስድራቤት ስዉኣትን ኣቀዲሞም ተጋደልቲ ህ.ግ.ሓ.ኤ ዝነበሩ ጥራይ እዮም። ኣብ ዉሽጥ እቲ 30 ዓመታት መመላእታ ዝተኻየደ መሪር ኩናት ዝሰንከሉን ዝተሰዉኡን ግን ኣባላት ህ.ግ.ሓ.ኤ ጥራይ ከምዘይኮኑ ኩላህና ንግንዘቦ ሓቕታት እዩ። ኣባላት ተ.ሓ.ኤ እዉን ከምዝነበሩን ከምዘለዉን ኣብ ግምት ብምእታዉ፡ እቲ ዝካየድ ዘሎ ጻዕርታት ከፊላዉን ጸግዓዉን ብምኻኑ፡ ኣብ ዉሽጢ እቲ ሕብረተሰብ ምትፍናንን ምጉጅጃልን ዝፈጠሮ ኣዝዩ ዓቢ ስምብራት ኣሎ። ኣብ ጽርግያ ዝነብሩ ዓበይትን ንኣሹቱ ትሕቲ-ዕድመ እዉን ዳርጋ ኣብ ኩለን ዓበይቲ ከተማታት ኤርትራ ኣዝዮም ቡዙሓት ዜጋታት ኣለዉና። እዚ ተርእዮ እዚ ምስ ምብትታን ስድራቤትን ብትከት ድኽነትን ሽቅለተ-ኣልቦነት ዝጋሃድ ማሕበራዊ ተርእዮ ስለዝኾነ ንምፍዋሱ ዛጊት ዝተወስደ ኣድማዒ መደባትን ስጉምታትን ስለዘየሎ ንልመና፡ ስርቂ፡ ናይ ከተማ ሽፍትነት፡ ኣመንዝራነት…ወ.ዘ.ተ ማሕበራዊ ተርእዮታት እንዳማዕበለ ይኸይድ ኣሎ። ብፍላይ ነቶም ትሕቲ-ዕድመ ዝኾኑ ዜጋታት ዝጠመተ ንጹር ክንክንን መደባትን የሎን። ንምጥቕላሉ ዝኣክል፡ ኣብ ኤርትራ ማሕበራዊ ዉሕስነት ዛጊት ዘይተራጋገጸ ጉዳይ እዩ።
8. ልዕሊ ኽሉ እቲ ዝዓበየ ሓደጋ ናይ ማሕበራዊ ዉሕስነት ዘይምህላዉ ኣብ ኤርትራ፡ ኣብ ትሕቲ መንግስት ተጸሚዶም ዝሰርሑ ዘለዉ ዜጋታት ኤርትራ፡ ገሊኦም ፍሉጥን ሙዱቡን ዶሞዝ ዘለዎም፡ ቀረጽ ዝኸፍሉ እዮም። መብዛሕትኦም ግን ብዘይ ፍሉጥን ንቡር ዶሞዝ ኣገልግሎት ዝገብሩ ዘለዉ እዮም። ሰንኪሎም ኣሪጎም…ወ.ዘ.ተ ዝጽብጸበሎም ወይ ዝጣረቐመሎም ናይ መልዕሎ-ጥሮታ ዉሕስነት ዘይብሎም ብዘሎ መንግስት እዮም። ኣንካይ ዶ ነዞም ሕጂ ዝስርሑ ዘለዉ ዜጋታትስ፡ ነቶም ን 30 ዓመታት መመላእታ ሙሉእ ግዝያቶም ኣብ ሰዉራ ተጸሚዶም ክብርቲ ሂወቶም ንክኸፍሉ ድሉዋት ዝነበሩ፡ ናይ ዕድል ግዳይ ኮይኑ ብሂወቶም ዝኣተዉ ንገሊኦም ብዘይ ገለ ገንዘብ ንገሊኦም 10 ሽሕ ብር፡ ንካብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ብኪኢላታት ጥዕና ተመርሚሮም ኣብ ዉትህድርና ክሰርሑ ኣይኩኡሉን እዮም ዝተባህሉ ቦርድ ዝኣተዉ፡ ንነፍስ-ወከፎም 5 ሽሕ ናቕፋ ሂቡ ምስጸልጸሎም ቁሊሕ ኢሉ ኣይጥምቶምን እዩ። ጽባሕ ንግሆ እዚ ብዘይእስትንፋስ ለይትን መዓልትን ዳናጉላ ዝስከምን ጽርግያታት ዝሰርሕን ዘሎ መንእሰይ ብሰንኪ ከቢድ ናይ ስራሕ ኩነታት መጻኢ ሂወቱ ዘምርሖ ጉልበታዊ ዓቕምታት ክስእን ምኻኑ ኣብ ግምት ብምእታዉ፡ መን ክናብዮ እዩ? ብመን ክናበ እዩ ዝብሉ ማሕበራዊ ናይ መልዕሎ-ዉሕስነት ዘድልዮም ሕቶታት ባዶሽ ምቕርራባትን መልስታትን ጥራይ እዩ ዘለዎም።
ከም ሳዕቤን ናይቲ ኣብ ኤርትራ ተፈጢሩ ዘሎ ህሞት፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ብተዳጋጋሚ ዝራኣዩ ዘለዉ ኣሉታዊ ማሕበራዉያን ክስተታት ኣሎዉ። ንሳቶም ድማ ከምዚ ዝስዕቡ እዩ፡-
ኣብ ኤርትራ ዘሎ ፖሎቲካዊ ስርርዕ ፖሊሰ-ሰራዊታዊ ስርዓት ስለዝኾነ፡ ዳርጋ ½ ናይቲ ሕብረተሰብ ወትሃደራዊ ታዕሊም ዝወሰደን ክትኩስን መጻወድያ ነታጊታት ክጸምድ ዝኽእል ወትሃደራዊ ኣታሓሳስባን ሞያን ዝወነነ ብምኻኑ ኣብ ግምት ብምእታዉ፡ ኣብ ጽንኩር ፖሎቲካዊ፡ ምጣኔ-ሃብታዊን ማሕበራዉን ኩነታት ዓበይቲ ዘይተደልዩ ገበናት ክፍጸሙ ክትርኢ ትጽቢታት ዝግበረሉ እዩ። ኣብ ጽንኩር ኩነታት ሓደ ሕብረተሰብ፡ እቲ ኩነታት ዝፈጥሮም ሓደስት ማሕበራዉያን ኣበሳታት ክክሰቱ ድማ ንቡር እዩ። ኣብ ኤርትራ ድማ ደሚቆም ብተዳጋጋሚ ሕጂ ክርኣዩ ጀሚሮም ኣለዉ። ከም ዉጽኢት ናይቲ ጽንኩርን ድዉሽን ኩነታት: ምቡሕጋግ ማሕበራዊ ክብሪታት ሕብረተሰብ ጋህዲ እንዳኾነ ይኸይድ ኣሎ። ሕጂ ዝራኣዩ ዘለዉ ማሕበራዊ ኣበሳታት ሓደስት እኳ እንተዘይኮኑ ደሚቆምን ብተዳጋጋሚ ዝራዩ ዘለዉ ብምኻኖም ብዝርዝር ምጥማቶም ከድሊየና እዩ።
1. ነባሪ ሕማም ዘይነበሮ ሰብ፡ ብቕጽበት ሙማት፡ ድሓን ዉዒሉ ንጽቢሒቱ እዚ ቀቲልዎ ዘይባሃለሉ ሞት ብብዝሒን ተዳጋጋምን ይርኤ።
2. ንትሕቲን ልዕልን ዕድሜ ደቂ ኣንስትዮ ብዓመጽ ምግሳስ፡ ዓሚጽካ ድማ ምቕታል። ኣብ ዝሓለፈ ቁሩብ ኣዋርሕ ዝሓለፈ ኣብ ዉሽጥ ከተማ ኣስመራ ንሓንቲ ጓል 4 ዓመት ህጻን ተጋሲሶም ብኻራ ማዓንጥኣ ጠባቢሖም ኣብ ትሕቲ ሒሖት ቆጥቓጥ ተሰንድያ ተረኺባ። እቲ ስርዓት እዉን ነዚ ገበን ዝፈጸሙ ክረኽቦምን ክድህስሶምን ዛጊት ኣይክኣለን ዘሎ።
3. ስርቕን ክትራንን ብመዓልቲን ጸልማት ተጎልቢብካን ቀጻሊን ንቡሩን እንዳኾነ ይኸይድ ኣሎ።
4. ጥልመት፡ ሓሶት፡ ሕሉፍ-ቅንእታት…ወ.ዘ.ተ መሊኡ እዩ።
5. ብቃጻ ሰብ ምቕታልን ሒነ ምፍዳይን ቀታሊ ዘይምፍላጥን ዝዉቱሩን መዓልታዉን እዩ።
6. ጸልማት ተጎልቢብካ ሓረስቶት ዓመት መመላእታ ዝለፍዕሉ ቂሚጦ ኣእኻል ምንዳድን ምብራስን ብተዳጋጋሚ ኣብ ገጠራት ኤርትራ ዝርኤ ተርእዮ እዩ።
7. ፈጺምካ ዘይምትእምማን ነንሕድሕድካ ምትፍናን ኑቡር መዓልታዊ ጠባያት ሕብረተሰብ ኮይኑ ኣሎ።
8. ርእሰ-ቕትለት ምፍጻም ልክዕ ከምዚ ብርጭቆ ማይ ጭሊጥካ ምስታይ ኮይኑ ኣሎ።
9. ሰብ ወይ ዜጋ ሓንቲ ካይበደለ እንኮሎ ብወትሃደራትን ናይ ጸጥታ ትካላት እቲ ስርዓት ክግፋዕ፡ ክሙቃሕ፡ ክድስክል፡ ክዝረፍ…ወ.ዘ.ተ እንኮሎ፡ ኣብ ክንዲ እንታይ ገይሩ ኢልካ? ምሕታትን ምስቲ ዝግፋዕ ዘሎ ደዉ ምባል፡ ሕራይ ገበርዎ ምባል! ከምዘይምልከተካን ዘይርኣኻን ሸለል ኢልካ ምዕዛብ! ስግሩ እዉን ገለ ረኺቦምሉ ይኾኑ እንዳበልካ ምዕላልን ኣንጻር እቲ ቡዱል ደዉ ምባልን ልሙዱን ዝዉቱሩን ጠባያት እዩ።
10. ሰብ እንዳተባእሰ እንኮሎ ኣብ ክንዲ ኣብ ሞንጎ ኣቲኻ ምዕራቕን ምግልጋልን፡ ክሳብ ኣካላቶም ዝጎዳደሉ ክትሃራረሙ ኣጽቂጥካን ኢድካ እጣሚርካ ምርኣይ።
11. ንዝተባእሱ ስድራቤት ወይ ኣሕዋት ኣብ ክንዲ ዓገብ ኢልካ ምዕራቕን ምድናይን፡ ሓዊ ከምዝኣትወም ጌርካ ኣብ ፈቀዶ ኣብያተ ፍርዲ ነንሕድሕዶም ክካሰሱ ኮሎል ንክብሉ ምትብባዕን ምድፋእን።
12. ኣያ በያ፡ ጉቦ፡ ምጥፍፋእ፡…ወ.ዘ.ተ ክንደይ ኢልካ እሞ ክጽብጸብ እዩ።
13. ብሕድሪ ዝተዋህበካ ዉክልና ስልጣን ተጠቂምካ ቀዋምን ተንቐስቃሲ ንብረት ሰብ ምሻጥን ምልዋጥን።
እዞም ኣቀድም ኣቢልና ዝረቛሕናዮም ኣሉታዉያን ማሕበራዉያን ኣበሳታት፡ ኣብ ዝኮነ ሕብረተሰብ ክራዩ ዝኽእሉ ኣበሳታት እኳ እንተኾኑ፡ መጠነ ብዝሒ ተዳጋግምነቶም እንዳልዓለን እንዳደመቀን ይኸዱ ስለዘለዉ፡ ጠመተን ምስትብሃልን ዘድልዮም ማሕበራዊ ኣበሳታት እዮም።


text:
"ኣብ ኣስመራ ዝርከብ ኢምባሲ U.S ንኤርትራውያንን ኣብ`ታ ሃገር ንዝነብሩ ኻልኦትን፡ Non-Immigrant Visa ክህብ ክኢሉ`ሎ" ይብል ንሱ።
እቲ ቪዛ ዝውሃብ በጻሕቲ፡ ሰብ-ቢዝነስ፡ ንሕክምና ዝደልዩ፡ ተመሃሮ ከምኡ`ውን ብመንግስታዊ ስራሕ ዝመጹ ምዃኖም`ውን ዘርዚሩ`ሎ።
ስለምንታይ ኣብዚ እዋን ክጅመር ክኢሉ ንዝብል ሕቶ "ኣብ`ዚ ሰዓት`ዚ ሓዲሽ ቆንስል ስርሑ ስለ ዝጀመረ ግዚያዊ ቪዛ ዳግም ክንጅምር ክኢልና....እቲ ምኽንያት ናይ ሰራሕተኛ ምምዳብ ጉዳይ`ዩ" ኢሉ።
ኣተሓሒዙ "ንህዝቢ ኤርትራ እዚ ዕድል ኣገልግሎት ቪዛ ክነቕርበሉ ምኽኣልና ኣዚና ሕጉሳት ኢና" ኢሉ።
Immigrant Visa ግን ሕጂ`ውን ኣብ ናይሮቢ ወይ ኣዲስ ኣበባ ብዝርከብ ኢምባሲታት ዩ.ኤስ ኣቢሉ ከምዝሳለጥ ኣዘኻኺሩ`ሎ ማት ፐቲት።
ነቲ ቃለ-መጠይቕ ንምስማዕ ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቑ፡
ንምሉእ ሓበረታ ድማ ኣድራሻ ነዚ ዝስዕብ ኢምባሲ ኣመሪካ ተወከሱ፡ http://eritrea.usembassy.gov/non-immigrant_visas.html


text:
ኣብ ናይ ሎሚ መድብና ምስ ተጋዳላይ ጀማል ሳልሕ ኣቦ መንበር ኤርትራዊ ዲሞክርሲያዊ ኪዳን ኣብ ሓፈሻዊ ህሉው ኩነታት ሃገርናን፡ ስርዓት ህግደፍን ደምበ ተቃውሞን ብዝምልከት ዝገበርናዮ ቃለ መጠይቕ ነቕርበልኩም።
ኪዳን፡ ሓፈሻዊ ኩነታት ህዝቢ ኤርትራ ምስ ዝሓለፉ ኩነታት ብምግንዛብ ኣብ ከመይ ኩነታት ከም ዝርከብ’ዶ ብሕጽር ዝበለ መልክዕ ምገለጽካልና?
ተጋ..ጀማል፣ ሓፈሻዊ ኩነታት ህዝብና ከምቲ ኩላትና እንፈልጦን እንከታተሎ ዘለናን፡ ኣብ መነባብርኡ ካብ ዝኸፍኤ ናብ ኣዝዩ ዝኸፍኤ ጽጉም ኩነታት እናተሰጋገረ እዩ መጺኡ። እዚ ካኣ ኣብ ፖለቲካዊ መዳይ ልክዕ ከምቶም ዝሓለፉ ዓመታት፡ መሰል ናይ ነጻ ርእይቶን እምነትን የብሉን፣ኣብ ዝኾነ ፖለቲካዊ ንጥፈታት’ውን ተሳትፎ ኣይጸንሖን ሕጂ’ውን የብሉን። ልክዕ ከምቲ ዝተለመደ፡ ቅዋም፡ ሕግን ፍትሕን ብዝይብሉ ኣዝዩ መሪር ብመግዛእታዊ ምሕደራ ናይቲ ዲክታቶርያዊ በሓቲ መንግስቲ እዩ ዝሳቐ ዘሎ። ኣብዚ ግዜ’ዚ እዚ ጨካን መንግስቲ ከም ልማዱ፡ “ቅዋም ክንቀርጽ ኢና፡ ብሓድሽ ቅዋም እናተመራሕና ሃገርና ከነማዕብል ኢና” ብዝብል ሽሕጣን ሕጂ’ውን ህዝብና ንምትላል እናጸዓረ እዩ ዘሳቕዮ ዘሎ።
ኣብ ቁጠባዊ መዳይ’ውን እንተኾነ ንልምዓትን ኣልሚዕካ ምጥቃምን ዘፍቅድ ፖለቲካዊ ኩነታት ስለ ዘየለ፡ ብኣንጻሩ፡ ብስም “ህዝባዊ ሰራዊት” ዝብል መደናገርን ኣገዳድን መደብ እቶም ዓድን ስድራ-ቤታትን ኣብ ምምራሕ ተራ ዝነበሮምን ዘለዎምን ዓበይቲ ሽማግለታት ከይተረፉ ካብ ልምዓት ብምእላይ ክሳብ ምሉእ ስድራ መሊኦም ክንጸሉ ስለ ዝተገብረ፡ ህዝብና ብሓፈሻ ክሽገር፡ ብፍላይ ስድራ-ቤታት ካብ ምጽጋም ሓሊፈን ክፈርሳን ክበታተናን ይኾና ኣለዋ። ኣብ ምምሕዳራዊ መዳይ’ውን እንተኾነ፡ ብሕሱም ወገናዊ ኣሰራርሓ፡ ኣድልዎን ጉቦን ዝተፈላለዩ ብልሽውናታትን ኣዝዮም ተበራኺቶም ህዝብና ፍትሒ ምርካብ ሕልሚ ኮይንዎ በደሉ ጸይሩ ክቕጽል ዝመርጸሉ ኩነታት በጺሑ ይርካብ ኣሎ።
ኣብ ባህላውን ሃይማኖታውን እምነታት ኣብ ምጥቃምን ምዕቃብን ብዝምልከት’ውን እንተኾነ ህዝብና ኣብ ኩሉ ዳርጋ ብነጻ ክኣምን ዝጽገመሉ ደረጃ በጺሑ ይርከብ ኣሎ። ካብዚ ጽቕጠትን ኢድ ምትእትታውን ናይቲ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ዝብገስ እዩ ድማ ናይ ዝተፈላለያ ኣብያተ እምነታት መራሕቲ ካብ ቅድም ጀሚሮም ብሓፈሻ ኣብዚ ቀረባ ዓመታት ካኣ ብፍላይ ኣብ ህዝብና ዝወርድ ዘሎ ኩሉ መዳያዊ ጭቆናን ጽቕጠትን ስእነትን ጸገማትን ኣመልኪቶም እዉጅ መግለጺ ብምውጻእ ነቲ ስርዓት ዝወቕሱሉን ዝቃለስሉን ደረጃ በጺሖም ዝርከቡ ዘለዉ። ብሓጺሩ ኩነታት ህዝቢ ኤርትራ ብኩሉ መዳዩ ናብ ዝኸፍኤን ዝዓሞቐን ጽቕጠትን ጸገማትን ስደትን ተሳጢሑ እናተሳቐየ፡ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ካልኣዊ ፍልልያቱ ብምስጋር ሓድነቱ ኣጠናኺሩ ኣብ ምግጣም ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ዕዙዝ ገድላዊ ተርኡ ክብ ከብል ልዑል ትጽቢት ይግበረሉ።
ኪዳን፡ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ.’ከ ምስ ህልዊ ኩነታት ህዝቢ ብምዝማድ ኣብ ከመይ ኩነታት ኣሎ ኢልካ ትሓስብ ወይ ትመዝን?
ተጋ.ጀማል፡ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ዝርከበሉ ዘሎ ጭቡጥ ኩነታት ብሓፈሻ፡ ኣብ ኩሉ መዳያዊ ዓሚቕ ቅልውላውን ተስፋ ምቚራጽን ናይ ምንቁልቋል ኩነታትን ኮይኑ፡ ኣብ ሓሶትን ምድንጋርን ዝተሰረተ ናይ ተለኻኺምካ ምጥፋእ ጽልሙት ኩነታት እዩ ዝርከብ ዘሎ። ይኹን ደኣምበር ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ነዚ ዘሕልፎ ዘሎ ጽጉም ሂወት መዝሚዙ ህዝቢ ኣተሓባቢሩ ብሓያልነትን ብቀረባን ዝነጥፍ ተቓዋሚ ሓይሊ ጸብለል ዝበለ ስለ ዘይኮነ፡ ብካልእ ኣገላልጻ፡ ድኻም ተቓወምቲ ሓይልታት ህልዊ ስለ ዝኾነ ኣብዚ ድኻም’ዚ ተሓቢኡ ህዝብን ሃገርን እናረመሰ ክቕጽል ዕድል ስለ ዝረኸበ፡ ኣለኹ ንምባል ኣብ ምፍታን ይርከብ ኣሎ። ንምትላል ካብ ዝጥቀመሎም ፖለቲካዊ ሜላታት ድማ ሓደ፡ ሎሚ’ውን ዝኣረገ መዝሙር እናዘመረ “ሓድሽ ቅዋም ክንቀርጽ ኢና፡ ሃገራዊ ሉዕላውነትና ንምውሓስ ክንቃለስ ኢና፡ ዓመተ 2015ን 2016ን ናይ ልምዓትን ምዕባለን ኩብዖ እነርእየለን ዓመታት ክኾና እየን፡ ዝተፈላለዩ መዓድናትና ኣብ ሃገራዊ ልምዓት ክነውዕሎም ኢና” ው.ዘ.ተ. ዝብሉ ይርከብዎም። እዚ ፖለቲካዊ ኣበሃህላታት’ዚ ግን ንሽፋንን ምድንጋርን ኢሉ ዝብሎ ዘሎ’ምበር ብሓቂ ናይ ልምዓትን ዕቤትን ባህርን ዕላማን ስለ ዘለዎ ኣይኮነን። እቲ ዕላማ ግን ንጉጅላዊ ረብሕኡ ንምርግጋጽ ክብል እናሰርሐ ህዝብና ንምትላል ዝህውትቶ ዘሎ ምዃኑ ርጉጽ እዩ።
ንኣብነት ኣብ ዕደና ወርቂ ቢሻ ዝምልከት ነጻ ጉልበት መንእሰያት ብምጥቃም ወፍሪ ብምክያድ እቶት ምሕፋስ ካብ ዝጅምር ዓመታት ዘቑጸረ እኳ እንተኾነ ዝርኽቦ መጠነ ሰፊሕ እቶት ግን ኣብ ሃገራዊ ልምዓት ዝወዓለ ኣይኮነን። ብኣንጻሩ እኳ ደኣ እቲ ገዛኢ ጉጅለ ዝጥቀመሉ ኮይኑ’ዩ ጸኒሑን ዘሎን። እቶም ምስ ናይ ወጻኢ ካምፓኒታት ብምሽራኽ ኣብ ፍርያት ንምውዓል ዝጻዓረሎም ዘለዉ ዝተፋላለየ ማዓድናት ውን እንተኾነ ዕድሎም ልክዕ ከምቲ ናይ ቢሻ ወርቂ ነቲ ገዛኢ ጉጅለ ዝጠቕሙ እምበር ኣብ ሃገራዊ ልምዓት ክውዕሉ’ዮም ኢልካ ተስፋ ዝንበረሎም ኣይኮኑን። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ መንግስቲ ህግደፍ ኣብ ቁጠባ ይሽገር ከም ዘሎ ብዓቕሊ ጽበት ብመንገዲ ርእሰ ኩናቱ ዝኾነ ኢስያስ ኣፈወርቂ ኣቢሉ ክወሃብ ዝጸንሐ መግለጽታት ማለት” ስሚንቶ የለን፣ ተንዲኖ የለን፣ ነዳዲ የለን፣ ጻዓት /ኤለትሪክ/ የለን፣ ሰፋሕቲ ሕርሻታት ከነካይድ ኣይካኣልናን፣ ኩሉ መዳያዊ ልምዓት ናይ ትሕቲ-ቅርጻን ኢንዱስትሪን ክንሃንጽ ኣይከኣልናን” ወዘተ ዝብሉ ንጥብታት ህግደፍ እንታይ ንምባል ይብሎም ኣሎ ካልእ ነገር ኮይኑ፡ ብቑምነገሮም ግን ናይ ህግደፍ ቁጠባዊ ጽገምን ውድቀትን ዝሕብሩ ሓቅታት ኢዮም። ስለዚ መንግስቲ ህግደፍ ኣብ ፖለቲካውን ዲፕሎማስያውን ዝብሎን ዝምድሮን ንስለ ምህላው ክገልጽ ኢሉ እንተዘይ ኮይኑ ህይወት ዘለዎ ስራሕ እናሰርሐ ዝነጥፍ ዘሎ መንግስቲ ኣይኮነን። ብኣንጻሩ ፖለቲካዊ ሓድነቱ ዘሊቁን ተዘሪጉን በብግዝኡ ኣብ ሕድሕዱ እናተበላለዐ ኣብ ሕሱም ምንቁልቛል ዘሎ’ዩ። ኣብ ዲፕሎማስያዊ መዳይ’ውን እንተኾነ ክብደትን እምነትን ስኢኑ ብተዳራራቢ ማዕቀብን ተነጽሎን ኣብ ምስቓይ ይርከብ ኣሎ። ኣብ ናይ ከባቢና ሃገራትን መንግስታትን ምትዂታዃት እናገበረ ብውጽኢቱ ረብሓ ክረክብ እናጸዓረ፡ ብእንጻሩ ክሳራን ተነጽሎን እናጋጠሞ እዩ መጺኡን ዘሎን። ብሓጺሩ መንግስቲ ህግደፍ ኣብ ኩሉ መዳያዊ ጽጉም ኩነታትን፡ መስርሕ ምድኻምን ምንቁልቛንልን ኮይኑ ኩሉ ሕማቕ ዝባሃል ተግባራት እናፈጸመ “ተላኻኽምካ ምጥፋእ” ዝብል ናይ ተስፋ ምቑራጽ ውሳነ ተኸቲሉ ህዝብን ሃገርን ናብ ዝኸፍአ ሓደጋ እና ደፍአ’ዩ ዝርከብ ዘሎ ክባሃል ዝካኣል’ዩ።
ኪዳን፡ በወገን ደምበ ተቓውሞ’ከ? ነዚ ህልው ኩነታት ናይ ህዝብን ሃገርን ንምቕያር ነቲ ስርዓት ብምግጣም ብኸመይ እጃሙ የበርክትን ይጸሉን ኣሎ ትብል?
ተጋ.ጀማል: ደምበ ተቓውሞና ብሓፈሻ ኣብ ህዝብናን ሃገርናን ወሪዱ ዘሎ ጭቆናን በደላትን ዝተፋላለየ ጸገማትን ንምውጋድ ኣንጻር ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ብዓቕሙ ቃልሲ እናካየደ’ዩ ዝርከብ ዘሎ። እቲ ብደምበ ተቓውሞና ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ብከምቲ ጸገም ህዝብናን ሃገርናን ዝጠልቦ ኣድማዕን ቅልጡፍን ክብሃል እኳ እንተዘይተኻእለ፡፡ ብፖለቲካዊ፡ ዲፕሎማስያውን ወተሃደራውን /ብዝተሓተ መልክዑ/ ቃልሲ ክካየድ ጸንሑን ይካየድ ኣሎን’ዩ። ብፍላይ ኣብቲ ፖለቲካውን ዲፕሎማስያውን መዳይ ዘካየዶ ቃልሲ ነቲ ሰርዓት ቀሊል ዘይኮነ ተጽዕኖን መኸተን ይገብረሉ ኣሎ ኢዩ። ስለ ዝኾነ መንግስቲ ህግደፍ ኣብ ወጻኢ /ዲያስፖራ/ ዝተወሰነ ህዝቢ ብምሓዝ ኣብ ናይ ከበባ ፖለቲካዊ ሃዋህው ኮይኑ ክነጥፍ ኣገዲድዎ ኢዩ። ኣብ ዲፕሎማስያዊ መዳይ ውን እንተኾነ ዋላ እኳ ኣድማዕነትን ቀጻልነትን ዘለዎ እዩ ክባሃል ዝካኣል እኳ እንተዘይ ኮነ፣ ብዝተወሰነ ደረጃ ኣብ ምቅልዑ ዘይናዓቕ ተራ ይጻወት ኣሎ’ዩ።
ኣብ ወተሃደራዊ መዳይ’ውን እንተኾነ ዋላ እኳ ዓበይትን ኣድማዕትን ብቐጻሊ ዝካየዱን እንተዘይኮኑ ንፕሮፓጋንዳን ውደባን ዕማማት ንምክያድ ዝሕግዙ ንኡስ ወታሃደራዊ ስርሒታት ብውሱን ውሁድ ዓቕሚ ክካየዱ ጸኒሖም እዮም። እዞም ውሱናት ስርሒታት’ዚኦም ድማ ንጸላኢ ስግእት ካብ ምፍጣር ሓሊፎም፡ ኣብ ውጹዕ ህዝብና ተስፋ ናይ ቃልሲ ብመጠኑ ዝፈጥሩ ዘለዉ እዮም። ስለ ዝኾነ ደምበ ተቓውሞና ብሓፈሻ ብፍላይ ካኣ ኣብ ዝተፈላለዩ ግንባራት ብምዕሳል ዝቃለስ ዘሎ ሓይልታትና ንዘለዎ ውሽጣዊ ድኽመታት ክፈትሕን ቀላጽሙ ንምጥማርን ዘካይዶ ዘሎ ጻዕአን፡ ህዝብን ሃገርን ናይ ምድሓን ቃልስን ዋላ’እኳ ልዑል እዩ ክባሃል ኣይካኣል፡ ኣቃሊልካ ዘይረኤ ናይ ቃልሲ እጃም ኣብ ምብርካት እዩ ዝርከብ ዘሎ። እዚ ኣበርክቶ’ዚ ግን ዝያዳ ክዓብን ክሰፍሕን፡ ምስ ጸገማት ናይ ህዝብናን ሃገርናን ዝጠልቦ ዘሎ ህጹጽ ኩነታት ክዓብን ክቀላጠፍን ክበቅዕ ሓያል ጻዕርን ቃልስን ከነካይድ ዝጠልበና ዘሎ ጉዳይ እዩ። በዚ መሰረት ድማ ኣብ ክሊቲ ሓበራዊ ወተሃደራዊ እስትራተጂ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳንጀጋኑ ኣሃዱታት ዲሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ /ደግሓኤ/ን ዲሞክራስያዊ ውድብ ዓፋር ቀይሕ ባሕርን ብ22 ታሕሳስ 2014 ኣብ ልዕሊ ኣካል ስለያ ክፍለ ሰራዊት 53 ኣብ ከባቢ ማይ ጊኒ ፍሉይ ሽሙ ማይ ምራኻት ኣብ ዝተባህለ ቦታ ኣብ መንጎ ቤት ገብርኤልን ማይ ኣልባን ንኡስ ዞባ ዓዲ ዃላ ነቂጡ ዝነበረ ናይ ስለያ ኣሃዱ ህግደፍ በርቃዊ መጥቃዕቲ ብምፍጻም ኣብ ልዕሊ ጸላኢ ዓቢ ክሳራ ከም ዘውረዱ ከም ኣብነት ክጥቀስ ይከኣል።
ኪዳን፣ ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ብወገኑ’ከ፡ ከም ሓደ ዝዓበየ ግንባር መጠን፡ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ፡ እንታይ ኣበርክቶ ይገብር ኣሎ ትብል?
ተጋ..ጀማል፣ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ከም ግንባር ኣብ ቃልሲ ዘበርክቶ ዘሎ ግቡኣትን ዕማማትን ብሓፈሻ ኣብቲ ደምበ ተቓውሞና ዝብል ዝተጠቕሰ እዩ ብቐንዱዝጠቓለል። ከም ዝተጠርነፈ ሰፊሕ ሓይሊ ዝሓዘ ግንባር መጠን፡ ኣብ ደምበ ተቓውሞና ህዝብን ሃገርን ንምድሓን ዝግበሩ ናይ ቃልሲ ንጥፈታት ኤ.ድ.ኪ. ኣብዚ ህሞት’ዚ ካብቲ ኣብ ደምበ-ተቓውሞ ዝተፈልየ’ዩ ክንብል ኣይንኽእልን። ኣብ ዝሓለፈ መስርሕ ግን ደምበ ተቓውሞና ተኣማሚኑን ተደጋጊፉን ክቃለስ ንክበቅዕ፡ ኣብ 2010 ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ክጋባእ ተበግሶ ብምውሳድ ምስ ዝተፈላለዩ ፖለቲከዊ ውድባትን ስቪክ ማሕበራትን ብምዃን ሃገራዊ ዋዕላ ክካየድ ዓቢ /ልሉይ/ ተራ ተጻዊቱ እዩ። ሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ንክጋባእ’ውን ከም ግንባር ልዑል እጃም ተጻዊቱን ኣበርኪቱን እዩ። ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ምስ ተመስረተ ድማ፡ ኪዳን ምስ ባይቶ ዝህልዎ ዝምድና ብምንጻር ካብ ዝጸንሕዎ ኣገደስቲ ናይ ቃልሲ መሳርሕታቱ ናይ ዜና /ተለፍክን/ ኣብኡ ክነጥፍ ዝጸንሐ ኣብ ናይ ዲፕሎማስን ህዝባዊ ጉዳያትን ብደረጃ ባይቶ እንተተፈጺሙ ዝሓሸ’ዩ ዝብሎም ዕማማት ናይ ባይቶ ክሰጋገሩ ገይሩ። ሓሓሊኡ እውን ገለገለ ፋይናንሳዊ ደገፋት ገይሩ እዩ። ሃገራዊ ባይቶ ተጠናኺሩ ክቃለሰሉ ዝኽእል ኩነታት ንክፍጠር ምስ ካልኦት ተሻረኽቲ ኣካላት ንሱ እውን ናይ ገዛእ ርእሱ ኣስተዋጽኦ ክገብር ጸኒሑ እዩ።
ኪዳን፣ኤ.ዲ.ኪ. ዝገብሮ ዘሎ ንጥፈታት’ከ ብፍላይ ምሓበርካና’ዶ?፣
ተጋ..ጀማል፡ ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ከካይዶ ዝጸንሐን ዘካይዶ ዘሎን ናይ ቃልሲ ንጥፈታት እቲ ልዕል ክብል ዝተጠቕሰ ንጥፈታቱ ከም ዘለዎ ኮይኑ፡ ብተወሳኺ ንምጥቃስ ዝኣክል፡ ኣብ ውሽጢ’ዚ ዝሓለፈ ዓመት፡ ዋላኳ ብዝተፈላለየ ምኽንያት ከምቲ ዝተወጠነ እንተዘይተጓዓዘ ሰፊሕ ናይ ፖለቲካዊ ሓይልታት ጽላል ንክምስረት ብዓቕሙ ጽዕቱ እዩ። ሕጂ’ውን ፖለቲካዊ ውድባት ተቐራሪበን ክቃለሳን፣ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባርና ኤ.ሃ.ባ.ደ.ለ ንምድልዳሉ ዓቕሙ ብዝፈቕዶ ክሰርሕ እዩ። ኣብ ግንባራዊ ንጥፈታቱ ዝምልከት ድማ፡ ብዝውንኖ ናይ መራኸቢ-ብዙሓን መሳርሒታት ማለት፡ ብሬድዮ፡ ዌብሳይትን ልሳኑ “መጽሔት ኪዳን” ብምጥቃም ብመጠኑ ፕሮፖጋንዳውን ዜናውን ስራሓት ከካይድ ጸኒሑን የካይድ ኣሎን እዩ። ኣብ ዓቕሚ ኣባላቱ ካድራቱ ምዕባይ ዝምልከት ኣብ ዝተፈላለየ ግዜ ውጽኢት ኣኼባታት ማእከላይ መሪሕነትን ፖለቲካዊ ቤት-ጽሕፈትን መደባቶምን መበገሲ ብምግባር ዓቕሞም ክዓቢ ዝሕግዝ ኣኼባታት ትምህርቲ ሂቡ እዩ። ብፍላይ ኣብ ወርሒ ለካቲት 2014ን ኣብ መጋቢት 2014ን ዝተዋህበ ኤ.ዲ.ኪ. ንዝሰርሖም ስራሕትን ዝመደቦም መጻኢ መደባትን ብዝርዝር ዘስነቐን፡ ንመጻኢ ኣብ ግንባራዊ ስራሕቲ ዝጠቅም ሓጋዚ ሓበሬታን መምርሕን ትምህርቲ /ኦሬንተሽን/ ስለ ዝነበረ ኣብ ዝቐጸለ ስራሓት ሓጋዚ እዩ ነይሩ። ከምኡ’ውን ንካድራት ኣብ ምምሕዳራዊ መዳይ ዝጠቅም ሓጺር ኮርስ /ትምህርቲ/ ሂቡ እዩ። ኣብቲ ናይ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ድኽመታት ንምውጋድ ክካየድ ዝጸንሐ ቃልሲ’ውን ናቱ ኣወንታዊ ተራ ነይሩዎ እዩ።ይኹን ዳኣምበር ኣብቶም ዝነበሩ ድኽመታት ንሱ እውን ብሸነኹ ዝስከሞ ናቱ ውሽጣዊ ድኽመታት ነይሩምዎ እዮም።
ኣብ ወተሃደራዊ መዳይ ኤ.ዲ.ኪ ወታደራዊ ክንፊ ዘለወ ኣባላት ውድባቱ ብምውህሃድ ሓደ ናይ ሓባር ዝተወሃሃደ ወታሃደራዊ ዕማም ክካየድ ክካኣል፡ ስሚናራት ብምግባር ናይ ምውህሃድ ስራሕቲ ከካይድ ጸኒሑ እዩ። ከም ውጽኢቱ ድማ ሓደ ናይ ሓባር ወታሃደራዊ ኮሚቴ ብምውዳብ፡ ዝተወሃሃደ ዕማም ዝተወሰኑ /ናእሽቱ/ ወታሃደራዊ ስርሒታት ናብ ልዕሊ ናይ ሓባር ጸላኢ ክካይዱ ጸኒሖም እዮም።እዚ ንኡስ ስርሒታት’ዚ ድማ ንፖለቲካውን ፕሮፖጋንዳውን ስራሓት ሓጋዚ ባይታ ክፈጥር ጸኒሑን ኣሎን እዩ። ብተመሳሳሊ ምስ ካብ ኤ.ዲ.ኪ ውጻኢ ዘለዋ ወታሃደራዊ ክንፊ ዘለወን ዝተወሰና ውድባት’ውን ብመትከል ናይ ተወሃሂድካ ምስራሕ ዝብል መበገሲ ብምግባር ኣብ ወታሃደራዊ መዳይ ብደረጃ ባይቶ ኣብ ዝተወጠነ ሰሚናር ብምስታፍ ብደረጃ ኣባላት ውድባቱ ኣብ ናይ ሓባር ነጥበ ስምምዕ ንምብጻሕ ልሉይ ተራ ተጻዊቱ እዩ። እዚ ስምምዕ’ዚ ከም ስምምዕ ህልዊ ኮይኑ፡ ኣብ ዓውደ ተግባር ግን ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ብተግባር ክስራሓሉ ዝተበቕዐ እኳ እንተዘይኮነ፡ ንመጻኢ ግብራዊ ንምግባሩ ኤ.ዲ.ኪ. ክጽዕረሉ እዩ።
ኪዳን፡ ውድባት ኣባላት ኤ.ዲ.ኪ፡ ኣብ ምድልዳልን ምሕያልን ኤርትራዊ ሃ/ዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣበርክቶአን ከመይ ይመስል?
ተጋ..ጀማል፡ ውድባት ኣባላት ኤ.ዲ.ኪ. ኣብ ምድልዳልን ምሕያልን ሃገራዊ ባይቶ ኣበርክቶአን ዝብል ሕቶ ልዕል ክብል ዝጠቐስኩዎ ተራ ናይ ኤ.ዲ.ኪ ኣብ ምሕያል ኤርትራዊ ሃ/ዊ ባይቶ ብጥሙር ዝገልጽኩዎ ስለዝኾነ፡ ብዙሕ ሓድሽ ዝውስኸሉ ኣይክልወንን እዩ። ኣብዚ ዝጠቕሶ ነገር እንተሃለወ፡ ኤ.ዲ.ኪ ከም ግንባር፡ ኣባላቱ ዝኾና ውድባት ድማ ብተናጸል ስፊሕ ሃ/ዊ ግንባርና ሃ/ዊ ባይቶ ኣብ ምድልዳል ብከምቲ ዓቕመን ካብኣተን ትጽቢት ዝግበረለን ተራ ኣወፍየን እየን ክበሃል ዝካኣል እኳ እንተዘይኮነ ብሓፈሻ ግን ኣስማት ምዝርዝር ከየድለየ ተረኤን ከበርክታ ጸኒሐንን የበርክታ ኣለዋን እየን። ብካልእ ኣገላልጻ፡ ኤ.ዲ.ኪ ከም ግንባር ይኹን ኣባላቱ ብተናጸል፡ ኣብ ዙርያ’ቲ ኣወንታዊ ተረኤን ከምቲ ካልእ ተላፋኒ ሓይልታት /ፖለቲካዊ ውድባትን ስቪክ-ማሕበራትን/ ድኽመታት’ውን ጸኒሑወንን ኣለወንን እዩ።
ኪዳን፣ ኤ.ድ.ኪ ካብዚ ዘካይዶ ዘሎ ቃልሲ ዝያዳ ኣድማዒ ምእንቲ ክኸውን ብቐዳምነት እንታይ ሰሪዑ ዝሓዞ መደብ /እስትራተጂ/ ኣሎ?
ተጋ..ጀማል፣ ኤ.ዲ.ኪ ብሓጺሩ ኣብ ቃልሲ ዝያዳ ኣድማዒ መታን ክኸውን ዝሓዞ መደብ /እስትራተጂ/ ኣብቶም ክሳብ ሕጂ እናኣሰላሰሎም ዝመጸ ኩሉ-መዳያዊ ቃልስን፡ ኣብ ነብሱን ዓሚቑን ሃናጽን ገምጋም ብምግባር ናይ መጻኢ ኣንፈት ናይ ቃልሱ ክርእን ክምድብን እዩ። ካብዚ ተበጊሱ ድማ ኩሉ ነቲ ቃልሲ ከሐይል ዝኽእል፡ ውህደት ናይ ተቓወምቲ ሓይልታትና ከረጋግጽ ዝኽእል ኩነታት ንክፍጠር ናይ ገዛእ ርእሱ ኣወንታዊ ናይ ቃልሲተራ ንክጻወት ክቃለስ እዩ። እዚ ዝተጠቕሰ ገምጋምን ሓድሽ መደባትን ክሳብ ዝዳሎ ኣብ ዘሎ ግዜ ድማ በቲ እናተቓለሰሉ ዝመጸን ዝቃለሰሉ ዘሎን መደባት እናተመርሐ ካብኡ ዝጥለብ ናይ ቃልሲ ኣስተዋጽኦ እናገበረ ቃልሱ ክቕጽል እዩ።
ኪዳን፡ ኤርትራዊ ደሞ/ዊ ኪዳን፡ ካብኡ ወጻኢ ንዘለዉ ሓይልታት/ውድባት ማዕረ ክንደይ ክፉት እዩ?
ተጋ..ጀማል፣ ኤ.ዲ.ኪ ዝኾነ ውድብ/ሰልፊ/ ናይ ግንባሩ ረቛሒታት ዘማለኤ ኣባልነት ረኺቡ ክቃለስ ኩሉ ግዜ ማዕጽኡ ክፉት እዩ። ኤ.ዲ.ኪ እዚ ጥራሕ ዘይኮነስ ኤ.ዲ,ክን ካለኦት ፖለቲካዊ ውድባትን/ ስፊሕ ሃገራዊ ዓቕሚ/ ዝሓቖፈ ናይ ፖለቲካዊ ውድባት ጽላል ንክምስረት’ውን ዝድግፍን ኮይኑ ንምምስራቱ እውን ብዓቕሙ ክነጥፍ ጸንሑ እዩ። እዚ ጉዕዞ እዚ ብመሰረት ክሳብ ሕጂ ዝተጓዕዘ ኣብ ጸብጻብ ብምእታው ከመይ ክኸውን’ዩ ኤ.ዲ.ኪ ንቕድሚት ናይ ገዛእ ርእሱ ገምጋም ክገብረሉ ብመደብ ተታሒዙ ዘሎ እዩ።
ኪዳን፣ ንስርዓት ህግደፍ ብምእላይ ኣብ ኤርትራ ሰላምን ራህዋን ንምውሓስ ብደምበ-ተቓውሞ ኮነ፡ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ኣብዚ ሕጂ እዋን ብቐዳማይ ደረጃ እንታይ ዓይነት ስራሕ/ቃልሲ/ ክዓምም ኣለዎ ትብል?
ተጋ..ጀማል፣ኩሉ ኣብ ሰላም፡ ፍትሕን ልምዓትን ጠቕሚ ዘለዎም ተቓላሳይ ኣብዚ ግዜ’ዚ ንዘለዎ /ክህልዎ ዝኽእል/ ካላኣዊ ፍልልይ ብደሞ/ዊ ኣገባብ እናማሓደረ፡ ኣብ መድረኻዊ ዕማማት /ምውጋድ ሓባራዊ ጸላኢ መ/ህግደፍ/ ዘትከለ ዝተወሃሃደን ዝተዋደደን፡ ኣብ ምትእምማንን ምድግጋፍን ዝተሰረተ ውዑይ ቃልሲ ከካይዱ ክበቕዑ /ክንበቕዕ/ ኣለና እብል። ብተወሳኺ ዝኾነ ውድብ /ሰልፊ/ ካብ ዝኾነ ህርፋን ናይ ስልጣንን ጉጅላዊ ምንቅስቓስን ድሒኑ፡ ንሓባራዊ ዕላማን ዕማማትን ብዘይተጉላባነት እናኣሰላሰለ ህዝብን ሃገርን ኣብ ምድሓን ክንቃለስን ክንረባረብን ኣለና ብምባል ለበዋይ ክቕርብ እፎቱ።
ኪዳን፣ ኣብ መጨረሽታ ብወገንካ ትብሎ ነገር እንተልዩ ዕድል ክህበካ/ ናብኻ ብገድፎ/?
ተጋ..ጀማል፡ ክብሎ ዝደሊ ርእይቶ ኣብ ዝተላዕሉ ዝተፈለለዩ ሕቶታትን መልሶምን ኣዛሚደ መብዛሕቲኦም ኢለዮም እየ።ንምዝዛም ዝኣክል ግን፡ ዘለናዮ ህሞት፡ ከም ህዝብን ሃገርን ኣብ ኣዝዩ ዘስግእ ተኣፋፊ ኩነታት ንርከብ ከም ምህላውና መጠን፡ ንኣዕናዊ ስርዓት ህግደፍ ብሓባር ተቓሊስና ብምውጋድ ኣብ ልዕሊ ህዝብናን ሃገርናን ዘንጸላሉ ዘሎ ናይ ውድቀትን ምብትታንን ሓደጋ ዓጺፍና፡ ከም ህዝብን ሃገርን ህልውናናን ቀጻልነትናን ንምርግጋጽ ካብ ዝኾነ ግዜ ንላዕሊ ሓሪንና ክንቃለስ ኣለና እብል። ከምኡ እውን ሓድነት ደንበ ተቓውሞ ንምዝራግን ኣንፈቱ ንምዕጻፍን ብቐጥታ ይኹን ብተዘዋዋሪ መንገዲ ዝካየዱ ጸለመታትን ወስታታትን ብሓበራዊ ቃልስታት ክግትኡ እንተዘይክኢሎም በብግዜኡ ሸለል እንዳበልካ ክሕለፉ እንተድኣ ኮይኑ ከምዚ ዝኣመሰለ እከይ ተግባራት ዘካይዱ ኣካላት ብዝያዳ ክሻድኑን ናብ ዝኸፍአ ሓደጋ ክሰጋገሩን እንተዘይኮይኖም ክእረሙ ኣይክእሉን። ስለ ዝኾነ ከኣ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራን ስቪካዊ ማሕበረሰባትን ህዝብን ሓድነቶም ኣደልዲሎም ንኸምዚ ዝኣመሰለ ከፋፋልን ኣፍራስን ተግባራት ዘካይዱ ኣካላት ካብ ኣዕናዊ ተግባራቶም ንኽቑጠቡ ዓገብ ክብልዎም ይግባእ እብል። ካብዚ ሓሊፉ ኣብዚ መድረኽ’ዚ ከም ህጹጽ እዋናዊ ዕማምና ንምዕዋት 2ይ ሃገራዊ ጉባኤ ንሸባሸብ ከም ዘለና መጠን ኩሉ ዕማማት ፈ.ቤ.ጽ ኣሰናዳኢት ሽማግለን ብዓወት ክዛዘም ምእንቲ ኩሎም ፖለቲካዊ ሓይልታትን ስቪካዊ ማሕበረ ሰባትን ህዝብን ኣብ ጎኒ እዚ ቅኑዕ ዓላማታት’ዚ ጠጠው ኢሉ ኩሉ ሸነኻዊ ምድግጋፍ ክገብሩ ጸዋዒተይ የቕርብ። ኣብዚ መዳይ’ዚ ከኣ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ምስ ኩሉ ዘጋጥምዎ ባዕላውን ወድዓውን ጸገማት ብቓልሲ ብምስጋር ብዝተኻእለ መጠን ምስ ኩሎም ነዚ ቅዱስ ዕላማ ዝድግፉ መሻርኽቲ ኣካላት ባይቶ፡ ደለይቲ ለውጢ ዝኾኑ ሓይልታት ደምበ ተቓውሞ፡ ስቪካውያን ማሕበራት፡ ምሁራን፡ መንእሰያትን ደቂ ኣነስትዮን ኮይኑ ንምዕዋት ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ዕዙዝ ተርኡ ክጻወት ከዘኻኽር እፈቱ።
ኣብ መወዳእታ ከመሓላልፎ ዝደሊ መልእኽቲ እንተሎ ንዲሞክራስያዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ ነቲ ብጨቋኒ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ተማሪሩ ካብ ሃገሩ ተሰዲዱ ኣብ ፈቖዶ ሃገራት ዓለምን ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣብ ዝርከባ መዓስከር ስደተኛታትን ንዝርከብ ህዝብና ድማ ብፍላይ ኣብ ምድግጋፍ ዝርከቡ መንግስታትን ግብረ ሰናይ ትካላትን ብሓፈሻ ንህዝብናን ተቓወምቲ ሓይልታቱን ስቪካት ማሕበረሰብናን ንስደተኛታት ዜጋታትናን ኣብ ምሕጋዝን ምድግጋፍን ብፍላይ ከኣ ንስደተኛታት ዜጋታትና ኣብ ሃገሮም ዘይረኸብዎ ዕድላት ትምህርቲ ካብ ዝተሓተ ደረጃ ክሳብ ዝለዓለ ናይ ዩኒቨርስቲ ትምህርትን ዝተፈላለየ ሞያዊ ስልጠናታትን ኣብ ምሃብ ንዝርከቡ ህዝብን መንግስትን ኢትዮጵያ ብሽም ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳንን ብሽም እቲ ውጽዕ ህዝቢ ኤርትራን ከመስግን እፈቱ።
ክፍሊ ዜና ኤርትራዊ ዲሞክርሲያዊ ኪዳን
18 ለካቲት 2015


text:
ናይ ሶሪያ ናይ መንግስቲ ሓይሊ ምክልኻል ነታ ንዝሓለፉ ሸውዓተ ዓመታት ኣብ ትሕቲ ናይ ኣሳድ ተቓወምቲ ዕጡቓት ሓይሊ ቍጽጽር ዝነረት ከተማ ዳራዓ ከምዝሓረሩ ይንገር።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣብ ደቡባዊ ምስራቕ ከባቢ ሶሪያ እትርከብን ምስ ዮርዳኖስን ሊባኖስን እስራኤልን እተዳብው ከተማ ዳራዓ ኣብ 2011 ዓ.ም. ጸረ መንግስቲ ኣል ዓሳድ ዝሓቀነ ሕዝባዊ ናይዕቢ ዝተበገሰላ ካብቲ እዋን ኣትሒዛ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር ኢድ ዕጡቓት ሓይሊ ተቓወምቲ ኣል ኣሳድ ከዝጸነሔት ሓይሊ ምክልኻ መግስቲ ዓሳድ ዳግም ከምዝተቖጻጸራን ነታ ከተማ ምቁጽጻር ብወትሃደራዊ ስነ ስርሒትን ዓቢይ ውጽኢትን ከምኡ እውን ናይ ሕዝባዊ ናዕቢ ትእምርቲ ብምንባራ ከኣ ካብ ኢድ ተቓወምቲ ዕጡቓ ሓይሊ ምምንዛዕ ማለት ንደገፍቲ ኣል ዓሳድን ሓይሊ ምክልኻል መንግስቶምን ዓቢይ ናይ ተስፋ ትእምሪ ምዃኑን ኣብቲ ሶሪያን ዮርዳኖስን ኣብ ዘዳብው ከባቢ ዘሎ ማሕበራውን ፖለቲካውን ኤኮኖሚያውን ሃዋሁ ናብ ምርግጋእ ዘሰጋግር ሓድሽ ኩነት ክኸውን ከምዝኸኣል ኣብ ኢጣሊያ ፊረንሰ ከተማ ኣብ ዝርከብ መንበረ ጥበብ ናይ ዓለም ሓቆፍ ስነ ርክባዊ ሜላ መምህር ፕሮፈሰር ሉቻኖ ቦዞ ምስ ቫቲካን ረድዮ ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ሓቢሮም።
ኣዚያ ዝዓነተወት ከተማ
እታ ንሶርያ ብሸነኽ ደቡብ ምስ ዮርዳኖስ እተዳብው ከተማ ዳራዓ ኣብ 2018 ዓ.ም. ጸረ መንግስቲ ኣል ኣሳድ ዝገልጽ 15 መንእሰያት ኣብ መናድቓ ናይታ ከተማ ቅብእን ኣሳእልን ዘንበሩላን እዚ ነቲ ኣብ ሶሪያ ጸረ ኣል ዓሳድ ዝቖመ ሕዝባዊ ናዕቢ ዘነቓቕሔት ተባሂላ እትግለጽ ክሳብ 2012 ዓም. ብዑጡቓት ሓይሊ ጸረ ኣል ዓሳድን ደገፍቲ ኣል ዓሳድን ንኽልተ ተገሚዓ ዝነበረትን ንዝሓለፉ 7 ዕመታት ኣብ ኢድ ጸረ ኣል ዓሳድ ዕጡቓት ሓይሊ ከምዝጸንሔት እዩ ዝፍለጥ።
መጠነ ሰፊሕ ግብረ መጥቃዕቲ ሓይሊ ምክልኻል መንግስቲ ዓሳድ
ሓይሊ ምክልኻም መንግስቲ ኣል ዓሳድ ካብ ዕለት 19 ሰነ 2018 ዓ.ም. ዝተበገሰ ነታ ከተማ ካብ ኢድ ጸረ ኣል ዓሳድ ዕጡቓት ሓይሊ ንምምንዛዕ ዘበገስዎ መጠነ ሰፊሕ ግብረ መጥቃዕቲ ነታ ከተማ ድሕሪ ከቢቦም ምሓዞም፡ ምስቶም ኣብ ማእከል ከተማ ዝተሓጽሩ ዕጡቓት ሓይሊ ድሕሪ ዝተኻየደ ስምምዕ ጸረ ኣል ዓሳድ ዕጡቓት ሓይሊ ኣጽዋሮም ኣራጊፎም ምርኰ ምስ ሓተቱን ኣብታ ማእከል ከተማ ናይ ሶሪያ ወግዓዊ ሰንደቕ ዕላማ ምስ ተተኽለ ብወግዒ እታ ከተማ ናጻ ከምዝወጸት ተነጊሩ።
ዘስካሕክሕ ሳዕቤን ውግእ ሓድ ሕድ
ኣብ ሶርያ ካብ 2011 ዓ.ም. ሕድ ሓዳዊ ግርጭት ካብ ዝተበገሰሉ እዋን ኣትሒዙ ክሳብ ሎሚ 600 ሺሕ ሕዝቢ ናይ ሞት ሓደጋ ከምዘጓነፎን መላእ ሃገረ ሶርያ ናብ ዑና ቀይሩ መልክዕ ሶርያን ህዝባን ኣዕቢሩን ልዕሊ 13 ሚሊዮን ሕዝባ ንምዝብልናን ከርተትን ዳሪጉን መስተ ማይ ኩሉ ተበኪሉን ድኽነትን ጥምየት ስእነት ኣገልግሎት መውሃብን ሰፊሑ እቲ ዝተረፈ ሕዝባ ንዝተፈላለያን ማእለያ ንዘይብሉ ሰብኣዊ ሓደጋ ከምዘተቃልዔ ይንገር።


text:
ኣቶ መለስ ዜናዊ ኣብ ስነ-ስርዓት መኽፈቲ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ "ናይ ሓደ ሽሕ ዓመት ጉዕዞ ከም ሽንቲ ግመል ተቀልቢሱ፣ኣብ ጎደና ምዕባለ ብናህሪ ንጓዓዝ ኣለና።እዚ ናህሪ‘ዚ እንተዓቂብናዮ ኣብ ዝቅፅሉ ዓሰርተ ዓመታት፣ካብ ሕሱም ድኽነት ተገላጊልና፣ኣብ ሞንጎ ማእከላይ እቶት ዘለወን ሃገራት ክንፅምበር፣ኣብ ዝቅፅሉ ሓምሳ ዓመታት ድማ ኣብ ሞንጎ ምዕቡላት ሃገራት ክንሕወስ ምኻና ሓባሪ ምልክት ንሪኢ ኣለና።ብካልእ ኣዘራርባ፣ ግንባርና ዝሓንፀፆ ልምዓታዊን ዴሞክራስያዊን መስመር ቃልሲ፣ህዳሴ ኢትዮዽያ ዝረጋገፀሉ መስመር ኮይኑ‘ሎ" ኢሎም።
ቀዳማይ ምንስትር መለስ ወሲኾም ኢህወዴግ ኣውራ ፓርቲ ምኻኑ ሓደ ነገር ኮይኑ፣ስርዓተ-ዴሞክራሲ ዝበፅሖ ደረጃ ዓቂብና ናብ ዝበለፀ ፅፍሒ ንምስግጋርን ኣብ‘ቲ ኣውራ ፓርቲ መስርሕ ምትኽኻእ ጋህዲ ዝኾነሉን ስልቲ ውዳበ ህዝቢ ናብ ብሉፅ ደረጃ ዝበፅሓሉን ኣገባብ ንምጥጣሕ ሓላፍነት ፀይሩ‘ሎ ኢሎም።


text:
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተፈጠረ ሕፅረት መሰረታዊ ሸቐጣት ምግቢ ሕዚ’ውን ኣይተፈትሐን።ወኪል ቪኦኤ ኣብዝተዘዋወረሎም ሹቓት ሽኮርን ዘይቲ ብልዕን ኣብ ዕዳጋ ኣይነበረን።እቲ ተፈጢሩ ዘሎ ሕፅረት መንግስቲ ዋጋ ንምትማን ናይ ዝወሰዶ ስጉምቲ ውፅኢት ከምዝኾነ ወነንቲ እቶም ሹቓትን ተቓወምትን ይዛረቡ።
ኣብ ሓደ ናይ ችርቻሮ ሹቕ ወኪልና ዘዘራረቦ መንእሰይ ሰራሕተኛ እቲ ሕፅረት ንከባቢ ክልተ ኣዋርሕ ዝፀንሐ ከምዝኾነ ይገልፅ።
ምኽንያቱ ድማ ይብል ንሱ እቶም መከፋፈልቲ ስለዘየለውን ነጋዶ’ውን ክቕርቡ ስለዘይኽኣሉን እቲ ሕፅረት ከምዝተፈጠረ ይሕብር።ፍቖዶ ጣቢያታት ዝተጣየሹ ናይ ሸመቲ ማሕበራት ሽኮርን ዘይትን ዝኣመሰሉ ኣቑሑት ካብ መንግስቲ ተረኪቦም ክሸጡ ከምዝፀንሑን እንተኾነ ግን ነቲ ሽግር ከምዘይፈትሐን እቲ መንእሰይ ይገልፅ።
እቲ መንእሰይ ‘’ናይ ዋጋ ናህሪ ተፈጢሩ ጥራይ ከይኮነስ እቲ ዋጋ ብዕፅፊ እዩ ወሲኹ።ብፍላይ ድማ ናይ ሸመቲ ማሕበራት ምስውሰድዎን ተመን ምስወፀን ዋጋ ብዕፅፊ እዩ ወሲኹ።መንግስቲ እውን ዝኣክል ቀረብ ዘለዎ ኣይመስለንን።ብዘይ ቀረብ እዩ ተመን ዘውፅአ።’’ይብል።
ድሕሪ ናይ መንግስቲ ተመን ዋጋ እቲ ዕዳጋ ክረጋጋእ ከምዘይኽኣለን ካብ ፈቖዶ ሹቓት ሽኮርን ዘይትን ከምጠፍአን ወሲኹ ይገልፅ።
ብመራኸቢ ብዙሃን እታ ሃገር ዝተነበበ መግለፂ መንግስቲ ግን እቲ ሽግር ብህፁፅ ከምዝቃለል የረድእ።መንግስቲ ዝለዓለ መጠን ዘለዎ ናይ ብልዕሊ ዘይቲ ናብ ውሽጢ ሃገር ኣእቲዩ’ሎ ይብል እቲ መግለፂ።
ቅድም ኢሉ ዝነበረ ኣሰራርሓ ብምልዋጥ ኮላይ ኣብ ናይ ችርቻሮ ሹቓት’ውን ከምዝቐርብ ኣፍሊጡ’ሎ።
ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ዜናዊ ትማሊ ኣብ ሓደ ናይ ምይይጥ መድረኽ ከምዝተዛረብዎ መንግስቲ መሰረታዊ ሸቐጣት ካብ ወፃኢ ሃገር ምእታው ከምዝቕፅል ገሊፆም ኣለው።እቲ ናይ ምክፍፋል ስራሕ ግን ቸርቸርቲ ከምዝሓውስ እውን ከምዚ ይብሉ።’’ ጉዳይ ምክፍፋል ብዝምልከት ብኣከፋፈልትን ብቸርቸርትን ንክኸውን ኢና ንደሊ።ንሕና ባዕልና ንኽነከፋፍል ኣይንደልን።ፈቖዶ ከተማ ሓደ ወይ ክልተ ኣከፋፈልቲ ክኾኑ ግን ኣይንደልን።ውድድር ክህሊ ስለ እንደሊ ፈቖዶ እታ ከተማ ብዙሓት ኣከፋፈልቲ ንኽህልው ኢና ንደሊ።’’ይብሉ።
ናይ ኢትዮጵያዊያን ዲሞክራሲያዊ ፓርቲ ኢዴፓ ኣብዚ ሰሙን ኣብዘውፅኦ መግለፂ ንዝተፈጠረ ሽግር መሰረታዊ ሃለቕቲ ኣቑሑት ንመንግስቲ ተሓታቲ ገይርዎ’ሎ።ናብራ’ውን ፈፂሙ ኣብዘይሕሰብ ደረጃ በፂሑ’ሎ ይብል ኢዴፓ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ግን ንናይ ተቓወምቲ ወቐሳታት ከናእሶ እዩ ፀኒሑ።ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ኣብቲ ናይትማሊ መድረኽ ምይይጥ ከምዝበልዎ’ውን መንግስቲ ናብ ናይ ዋጋ ቁፅፅር ዝኣተወ ዕዳጋ ዘይፈጠሮ ግቡእ ዘይኮነ ወሰኽ ዋጋ ብምፍጣሩ እዩ ይብሉ።


text:
11/01/2012
ኣዉንታዊ ኣብ ዝኾነ ስጉምቲ። ድሕሪ ብዘተፈላለዩ ወገናትን ግብረ-ስናይ ሞንጎኛታትን ዝተኻየደ ጻዕሪታትን ምሕጽንታትን ፕረስደንት እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ ሽኽ ሓሰን ስልማን ብ 11/01/2012 ዓ.ም ( 17 ሰፈር 1433 ህጅርያ) ናጻ ለቕቑ። ከም ዝዝከር ሽኽ ሓሰን ስልማን ዑምራ ንምክያድ ኣብ ዓለምለኻዊ መዕርፎ ነፍሪት ጅዳ ብወርሒ 6 ሮሞዳን 1432 ህጅርያ፣ ብሰበ-ስልጣን ንግሰነት ሱዑዲ ብዘይዝኾነ ክሲ ከምዝተኣስረ ይፍለጥ፣ ኣብዚ እዋን'ዚ። ሽኽ ሓሰን ስልማን ናጻ ኮይኑ ምስ ስድራ-ቤቱን።ፍተዉቱን።ደገፍቱን ሕጉስ ህይወት ኣብ ምሕላፍ ይርከብ፣
ኣል-ማሳር መርበብ-እንተርነት። ነዚ ዝሕጉስ ብስራት ናብ ኩሎም ኤርትራዊያን ብሓፈሻ። ንደገፍቲ እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ ድማ ብፍላይ ብልዑል ሓጎስ ተበስር፣ ብተውሳኺ። ንኹሎም ምድንጋጾምን ሓድነቶምን ብመርበብ FACEBOOKን ካልኦት መርበባት-እንተርነትን ንዝገለጹ። ልባዊ ምስጋናን ኣኽብሮትን ተቐሪብ፣ ከምኡ'ውን ክብሪን ምስጋናን ነተን ንምእሳር ሽኽ ሓሰን ስልማን ብዝምልከት ፈላሚ ተበግሶ ብምውሳድ ኣብ ምጥባቕን ምሕጽንታን ልዑል ኣበርክቶ ዝገበራ መርበባት-እንተርነታት።- ከም ኣዶሊስ። ፈረጀት።ዓዋተ።ዖና ::ዓርኮከባይ።ዓንሰባ ካልኦትን ትምጉስ፣
ንሕና። ኣባላት ኣሳናዳኢት ቦርድ ኣል-ማሳር መርበብ-እንተርነት። ብህዝብን። ወግዓዊያን ተጣበቕትን መንጎንኛታትን ንዝተኻየደ ሓያል ጻዕሪታት። ከምኡ'ውን ስቨካዊ ማሕበራት ዘካየድዎ ምሕጽንታትን። ንዘሪኣይዎ ሓድነትን። ኣድናቖትና ንገልጽ፣ ብተውሳኺ ነቶም ጽሑፋት ብምድላውን ቴሌፎን ብምድዋልን። ኩነታትን ምዕባሌታትን ዝተኻታተሉን ምድንጋጾምን ሓልዮትምን ንዘበርከቱ ልባዊ ምስጋና ነቕሪብ፣
ካብ ህዝቢ ኤርትራ። ወልቐ-ሰባትን ጉጅሌታትን ውድባትን ስቨካዊ ማሕበራትን ዝተራእየ ግብረ መልሲ። ንሓይሊን ንቕሓትን ህዚቢ ኤርትራ ዘረጋግጸ ኔሩ፣ ንኩሉ ጉጅላዊን ውድባዊን ስርዓታትን ጸቢብ ዓሌታዊ ኣተሓሰስባን ብምብታኽ። ልዑል መጠን ጭዉነት ህዝቢ ኤርትራ መስክሩ፣ ከምኡ'ውን መርኣያ ሓድነታዊ መርገጺ ኣብ ዝተፋላለዩ ሃገራዊ ዛዕባታትን ጉዳያትን ከምዘለና። ምስ ሃገራውያን መራሕትና ኣብ ግዜ ጸገማቶም ከምንድግፎምን ንሕለቐሎምን ድማ ኣረጋግጹ፣
ኣብ ተመሳሳሊ ኩነታት። ብሰበ-ሰልጣን መንግስት ሱዳን ተኣስሮም ዝነበሩ ኣባላት ፈጻሚት ኮሜቴ እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ።- ኣቶ ዓብዱልቓድር ሓምድ። ኣቶ ሮሞዳን መሓመድ ኑርን ኣቶ ሓምድ መሓመድ ኣል-ሓሰን ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ናጻ ተፍትሖም፣ ብተወሳኺ ምኩርን ገድም ጋዜጠኛን ኣቶ ጀማል ሁመድ'ውን ካብ ቤት ማእሰርት ናጻ ተለቕቑ፣ ከምዝፈለጥ ሰበ-ስልጣን ሱዳን ብምኽንያት ዑደት ኢስያስ ኣፈወርቂ ንሱዳን ብ22/10/2011 ዓ.ም ብዘይዝኾነ ገበን ከምዝኣሰሮም ይዝከር፣
መንግስታት ስዑዲ ዓረብያን ሱዳንን ንህልው ኩነታትን ምንቕስቓሳትን ተቓውምቲ ሓይልታት ኤርትራ ብምርዳኦም፣ ብፍላይ ድማ ንኩነታት እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ። ነመስግኖም፣ ከምኡ'ውን ብግብረ-ሰናያትን ጉዱሳት ሰባትን ንዝቐረበሎም ምሕጽንታት ንምፍታሕ ሸኽ ሓሰን ስልማን ኣውንታዊ መልሲ ብምሃቦም ደግምና ነምስግን፣ ንመጻኢ ድማ ኣብ መንጎ ኣህዛብ ናይ ሰለስትኤን ሃገራት፣ ኣብ እምነትን ምትሕግጋዝን ዝተሰረተ። ዓሚቕ ምርድዳእ ኣብ ዞባዊ ጉዳያትን ንምምዕባል። ሓድሽ ባይታ ንኽፍጥር። ሰናይ ምንዮትና ንገልጽ፣


text:
Erena on Facebook
10 ታሕሳስ ኣህጉራዊ መዓልቲ ሰብኣዊ መሰላት ተዘኪሩ
Radio Erena: 11 December 2017
10 ታሕሳስ ኣህጉራዊ መዓልቲ ሰብኣዊ መሰላት ትማሊ ሰንበት ብደረጃ ዓለም ተዘኪሩ።
ብደረጃ ዓለም ኣብ ፓሪስ ተዘኪሩ ዝወዓለ ኣህጉራዊ መዓልቲ ሰብኣዊ መሰላት፣ ነቲ ኣብ 1948 ንዝተኸተመ ውዕላት ኣህጉራዊ ሰብኣዊ መሰላት ብምትሕሳስብ፣ እቲ ቅድሚ 69 ዓመት ዝተኸተመ ውዕላት ገና ብብዙሓት ሃገራት ከምዘይተተግበረ ኣገንዚቡ።
ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንትዮንዮ ጉተረስ፣ ብምኽንያት እዛ ዕለት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ሰብኣዊ መሰላት ሓደ ካብ ኣውራ መሕእውራት ንምምስራት እቲ ኣህጉራዊ ውድብ ምዃኑ ጠቒሱ።
ውዕላት ሰብኣዊ መሰላት ንዝፍጸሙ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ደው ከብሎ እኳ እንተዘይክኣለ፣ ንዝበዝሑ ህዝብታት ዓለም ግና ዝያዳ ሓርነትን ናጽነትን ከስተማቕሩ ከም መሳርሒ የገልግል ከምዘሎ ኣረዲኡ።
ሓፈሻዊ ውዕላት ሰብኣዊ መሰላት ብልዕሊ 500 ቋንቋታት ተተርጕሙ ከምዘሎ ይፍለጥ።
ይኹን'ምበር ኤርትራ ኣብ እትርከበን ሓያሎ ሃገራት ነቲ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ዝኸተማሉ ሓፈሻዊ ውዕላት ሰብኣዊ መሰላት ከምዘየኽብራ ይውቐሳ።
ኤርትራ ብጉዳይ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ምጽራይ ዝካየደለን ካብ ዘሎ ሃገራት ሓንቲ ኮይና፣ ነዚ ከጻሪ ብሕቡራት ሃገራት ዝተመዘዘ ኮሚሽን ኣብ ኤርትራ ከበድቲ ምግህስ ሰብኣዊ መሰላት ከምዘለዉ ብምድምዳም፣ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ይፍጸም ከይህሉ'ውን ምጽራይ ክካየድ እማመ ምቕራቡ ኣይርሳዕን።
ኣብ ኣስመራ ብዝርከብ ወኪል ሕብረት ኤውሮጳን ሕቡራት ሃገራትን፣ ኣህጉራዊ መዓልቲ ሰብኣዊ መሰላት ዓመታዊ'ዩ ዝኽበር።
እንተኾነ እዚ ንመሰላት ናጽነትን ሓርነትን ዜጋታት ኣዝዩ ወሳኒ ዝኾነ ጉዳይ ዝኽሪ ኣህጉራዊ ሰብኣዊ መሰላት ብመንግስቲ ኤርትራ ቆላሕታ ክወሃቦ ኣይረአን።
=======================


text:
ኣብ መንጎ ኣፍሪቃን መንግስትን ወልቀ ዘፈራትን ኣሜሪካ ንግድን ኢንቨስትመንትን ዝሕይለሉ ኣገባብ ከምዝደልያ ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣምባሳደር ኣሜሪካ ኣፍሊጠን።ኣብ መንጎ ኣፍሪቃን ኣሜሪካን ዘሎ ንግዲ እውን ብዝበለፀ ክለዓል ዘለወን ድልየት ገሊፀን ኣለዋ።
ኣብ መንጎ ኣፍሪቃን ኣሜሪካን ዝህልው ንግድን ኢንቨስትመንትን ምትእስሳር ብዝበለፀ ንምሕያል መንገዲ ዘናድይ መድረኽ ኢንቨስትመንትን ንግድን ኣፍሪቃ ኣብ ሸራተን ኣዲስ ተኻይዱ’ሎ።
ኣብቲ መድረኽ ውልቀ ዘፈራት ኣፍሪቃን ኣሜሪካን ምስ መራሕቲ መንግስታት ኣፍሪቃን ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስቲ ኣሜሪካን ሓሳባት ተለዋዊጦም ኣለው።
ኣብቲ መድረኽ ካብ መንጎ ዝሳተፉ ሰበስልጣን ኣሜሪካ ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣምባሳደር ኣሜርካ ሜሪ ቤትስ ሊዮናርድ (Mary Beth Leonard) ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብኦ ቃል ሃገረን ምስ ህዝብን መንግስታትን ኣፍሪቃ ዘለዋ ርክብ ዝለዓለ ዋጋ ከምዝህብኦ ብምግላፅ ትኹረት ናይቲ መደረኽ እውን ከምዚ ኢለን።
“መንግስትን ውልቀ ዘፈራት ኣፍሪቃን ኣሜሪካን ኣብ ንግዲን ኢንቨስትመንትን ንምሕያል ዝከኣለሉ ኣገባባት ንምድላይ እዩ።”
ሰብሞያ ብወገኖም ኣብ 2012 ዓ.ም ኣፍሪቃ ናብ ወፃኢ ዝለኣኸቶ ሸቐጣት 640 ቢሊዮን ዶላር በፂሑ እንተነበረ እውን ኣብ 2016 ዓ.ም ግን ናብ 349 ቢሊዮን ዶላር ኣንቆልቂሉ’ሎ።ብደረጃ ዓለም ዋጋ ሸቐጣት ምውራዱ ከምዝሕበር መረዳእታታት ይገልፁ።ካብ መፍትሒኡ ሓደ ብቕልጡፍ ናብ ኢንዱስትሪ ምስግጋር እዩ ይብሉ።
ኣምባሳደር ሜሪ ኣሜርካ ምስ ኣፍሪቃ ዘለዋ ርክብ ንግዲ ከምዚ ክብላ ይገልፅኦ።
“ኣፍሪቃ ንኣሜሪካ ኣገዳሲት ምዃና ካብ እንርእየሎም ርክባት ቁጠባዊ ርክባትና ሓደ እዩ።ኣብ 2030 ናይ ዓለም ሸቐጣትናን ኣገልግሎታትናን ካብ ዝዕድጉ ህዝብታት ዓለም እቶም ርብዒ ኣብ ኣፍሪካቃ ዝነብሩ እዮም ክኾኑ።ምስ ኣፍሪቃ ዘለና ንግዲ እውን እናወሰኸ እዩ።ኣብ 2010 ዓ.ም 17 ቢሊዮን ዝነበረ ኣብ 2014 ናብ 25 ቢሊዮን ዶላር ዓብዩ’ሎ።በዚ ክቕፅል ኢና ንደሊዮ።”
ኣፍሪቃን ኣሜሪካን ዘተአሳስረን ብዙሕ ጉዳያት ከምዘለው እውን እተን ኣምባሳደ ገሊፀን ኣለዋ።
እዚ መደረኽ እዚ ብምትሕብባር Corporate Council On Africa ተባሂሉ ዝፅዋዕ ናይ ኣሜሪካ ትካልን ናይ ሕቡራት ሃገራት ኮምሽን ቁጠባ እዩ ተዳሊዩ።


text:
Share List
Related posts:
- እንታይ ተረኽበ?
- ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድ፡ ዕፋፈቱ ዘርግፍ ዝኣረገ ገበል
- እዛ ሃገር እንታይ ጉዳ!
- ንምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ኣስመራ ብትብዓት ዝተቓወሙ ሓርበኛ ኣቦና ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑር ኣብ ቤትማእሰርቲ ዓሪፎም።
- ኣብ ከተማ ለንደን ስርዓት ኢሳይያስ ክካየድ ተመዲቡ ዝነበረ ኣኼባ ተሰሪዙ።
- VOICE OF ASSENNA: ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ትማልን ሎምን ብዛዕባ ግብጺ እንታይ ኢሉ?
- VOICE OF ASSENNA: ዝርርብ ምስ ኣቶ ክብሮም ዳፍላ ብዛዕባ ምስጓጒ ላዕለዋይ ዲፕሎማሰኛ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ካብ ሆላንድ
- ብምኽንያት ሓድሽ ዓመት፡ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ኢማራት ይዕንድር፡ ኣብርሃም ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ `ዱባይ ሞል` ይሽምት፡ ኤረቲቪ ብስም ኢሳይያስ ልቢወለድ መልእኽቲ ዮሃና ትፍኑ ፡ ሃ/ማርያም ደሳለኝ እሱራት ይፈትሕ፡ ቤትማእሰርቲ ይዓጹ።
- መልእኽቲ ሓጂ ሙሳ ቃል ኩልና ፡ ንመሰልና ክንስየፍ ሓላፍነት የሰክመና
- ብሃይማኖት ምጥላዕ ይኣክል! ስለ ፍትሕን ሓርነትን ኩልና ብሓባር ደው ንበል
- እዋናዊ ዜና – ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ መድረሳ ኣል ዲያእ ንዝተባህለት ኣብ ኣስመራ እትርከብ ቤት ትምህርቲ ማሕበረሰብ እስላም ንምዕጻው ንዝወሰዶ ስጉምቲ ብምቅዋም መንእሰያትን ህዝብን ሎሚ ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ኣስመራ ንዘካየዱዎ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ንምብታን ብርቱዕ ቶኽሲ ከምዝኸፈተ ምንጭታት ሓቢሮም።
- ንምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ዝተቓወሙ ላዕለዎት ሰበስልጣን ናይ ተኣሰሩሉ ጽኑዕ ቤትማእሰርቲ ዒራዒሮ ቀንዲ ሓላፊ ኮይኑ ንነዊሕ ዓመታት ንምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ዘገልገለ ለተናል ኮለኔል ኢሳቕ ኣርኣያ (ወዲ ሓኪም) ብሕማም ዓሪፉ።


text:
ካብ ዝትግበር ሓሙሽተ ኣዋርሕ ዘቁጸረ ‘ኣዋጅ ህጹጽ ጊዜ’ ሓደ ጊዜ ክናዋሕ ከምዝኽእል ቀ/ሚ ኃይለማርያም ደሳለኝ ሎሚ ኣፍሊጦም።
ተቓወምቲ ፓርቲታት’ውን ሪኢቶ ሂቦም ኣለው። ኣቦ መንበር መድረክ ዶ/ር በየነ ጴጥሮስ ‘ቀደሙ’ውን ዘይደገፍናዮ ኣዋጅ’ዩ፣ ብቕልጡፍ ክላዓል ኢና ንጽውዕ ዘለና’ ኢሎም
እቶም ቀ/ሚ ‘በዝሒ ካብ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ዕለታዊ እናሰገሩ ዝመጹ፣ ካብ 150 ክሳብ 200 በጺሑ’ሎ። ካብ ሞንጎኦም እቶም ሕምሺት ወትሃደራት ምኻኖም ድማ ኩነታት ኤርትራ እናገደደ ይመጽእ ምህላው ሓባሪ’ዩ፣ ዓቅምና ብዘፍቀዶ ንስደተኛታት ኤርትራዊያን ዕድል ትምህርቲ፣ ማሕበራዊ ኣገልግሎታትን ሞያዊ ክእለትን ንክጥርዩ መታን ኣጠናኺርና ክንቅጽለሉ ኢና’ ኢሎም። ብዘይካ'ዚ 'ሃገሮም ንኤርትራ ኣመልኪታ ትኽተሎ ፖሊሲ ንረብሓ ህዝቢታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ብዝውዕል ቅኒት ከምትቕጽለሉ’ ጠቂሶም።
ኣብ’ዚ ቀረባ ሪኢቶ ዝሃቡ ሚኒስትር ዜና ኣቶ የማነ ገ/መስቀል "ካብ ኤርትራ ሰባት ዝወጽሉ ምኽንያት ፖለቲካዊ ጸገም ስለዘሎ ኣይኮነን። ቀሊል። ካብ’ዚ ዝኸዱ ሰባት ድሕሪ 3 – 4 ዓመታት ከምቱሪስት ተመሊሶም’ዮም ዝመጹ። እቲ ቀንዲ መንቀሊ ጸገም፣ ረጋጺ መንግስቲ ስለዘሎ ኣይኮነን። ሕማቅ ቁጠባዊ ፓሊሲ ወይ ሕማቕ ውሽጣዊ ኩነታት ስለዘሎ ኣይኮነን። እቲ ቀንዲ ጸገም ኮይኑ ዘሎ ኹናትን ስግኣት ኹናትን ኢትዮጵያ’ዩ። ቅድሚ ኩሉ እዚ ደው ክብል ኣለዎ። ኢትዮጵያ ብመሰረት ዓለም ለኸ ሕጊታት ግዴታ ኣለዋ። ሃገራት ኤውሮጳ ንኢትዮጵያ ገዚፍ ደገፍ እየን ዝገብራላ። ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ጸቕጢ ናይ ምግባር ዓቕሚ ኣለወን። ሰላም ንኽህልወና ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ተጽዕኖ ክገብራ ኣለወን። ከም ህዝብን ሃገርን ብሰላም ናይ ምንባር መሰል ኣለና። ንሱ እንተተፈቲሑ እዞም ኩሎም ጸገማት ከምዝፍትሑ ኣረጋግጸልኩም። ስለዚ ቀሊል`ዩ- ኣብ’ቲ ቀንዲ ጉዳይ ነተኩር" ኢሎም ።


text:
ኣብ ኣስመራ ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ቀዳመይቲ መዝገበ-ቓላት ትግርኛ-ዓረብ ተሓቲማ`ላ። ጸሓፊ`ታ መዝገበ-ቓላት ኢንጅነር ሃብተስላሰ ገብረትንሳኤ አብ መደብ ቂሔ-ጽልሚ ቪኦኤ ቀሪቡ`ሎ።
ብተወሳኺ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ክሊ-ትግራይ ግርማይ ገብሩ ምስ ማስተር ቺፍ ነጋሽ ገብረስላሴ ኣዕሊሉ`ሎ። ንሶም ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ካብ 1940 ዓ.ም ኣትሒዞም ኣሰልጣኒ ጥበብ ማርሽ ባንድ ብምዃን በቲ ጥበብ ብዙሓት ሰባት ዘፍረዩ ወላዲ እዮም።
ኣብ ትግራይ ብሓልዬት ማሕበር ልምዓት ትግራይን ሰርከስ ትግራይን ንዝተጣየሰ ማርሽ ባንድ ትግራይ፡ መስራቲኡ ማስተር ቺፍ ነጋሽ ገብረስላሴ እዮም።
ኣብ ከተማ መቐለ ብአኦም ዝሰልጠኑ መንእሰያት ዝሓለፈ ሰንበት ናብ መንበሪ ገዝኦም ብምዃድ መበል 82 ዓመተ ልደቶም ኣኽቢሮምሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ ንክልቲኡ መደባት ዝሓቖፈ ክልተ-ሰሙናዊ መደብ ቂሔ -ጽልሚ ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
መራሒ ኣል-ቃይዳ ኦሳማ ቢን ላደን ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ፓኪስታን ቀቲለዮ‘ለኹ ክትብል ኣሜሪካ ከምዘፍለጠት ዝዝከር‘ዩ።ነዚ ንዓለም ዝፀለወ መዘራረቢ መደብ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ገይርናዮ‘ለና።ኣጋይሽና ኣባል ፓርላማ ስዊድን ኤርትራ-ዝመቦቅሎም ኣቶ ኣርሄ ሓመድ-ናካን ኢትዮዽያዊ ኣቶ ታደሰ ገ/ሄርን ክልቲኦም ካብ ስዊድን‘ዮም።በትረ ስልጣን እዩ ዓዲምዎም።
ሞት ኦሳማ ቢን ላደን ተቀባልነት ኣለዎ ዝበለ ኣቶ ኣርሄ ሓመድ-ናካን፣ኣብ ማእከላይ ምብራቅን ሰሜን ኣፍሪቃን ናይ ህዝብታት ቃልሲ ፀኒሑ‘ዩ፣ ብኦባማ ዝመፀ ቃልሲ ኣይኮነን።ኣሜሪካ ብቀጥታ ኣብ‘ቲ ዞባታት ንብልሽዋት መንግስታት ንምውጋድ ኢዳ ምእታዋ ነቲ ዞባ ኣባሪዕዎ ኣበላሽዎን ዝብል ገምጋም ኣለኒ ይብል።
ብዛዕባ ሞት ኦሳማ ቢን ላደን ምስ ኣቶ ኣርሄ ተመሳሳሊ እምነት ዝሓዘ ኣቶ ታደሰ ገ/ህይወት ብወገኑ፣ስእሊ ቢን ላደን እንተዘይሪኢና ንዝብሉ ወገናት ጥርጣረኦም ተቀባልነት የብሉን፣ኣሎ ዝብሉ እንተኾይኖም ባዕሉ ኦሳማ ቢን ላደን ኣለኹ ኣይሞትኩን ኢሉ ንክዛረብ ዕድል ይሃብዎ ይብል።


text:
ተግባር ሓጋዚ ፓይለት ብሓደ ወገን፣ሰበ-ስልጣን መንገዲ ኣየር ኢትዮዽያ ተወሳኺ ሓበሬታ ዘይምዝርጋሖም ብካልእ ወገን፣ኣብ ማሕበራዊ መርበብ ሓበሬታ ኢትዮዽያውያን ብርክት ዝበሉ ሕሜታትን ጥርጣረታትን ንክፃሓፉን ክዝረቡን ዕድል ፈጢሩ‘ዩ።
እቶም ሪኢቶታት፣ነቲ ሓጋዚ ፓይለት ገሊኦም ከምጅግና ክገልፅዎ ከለው ገሊኦም ድማ ፈጠራ ራዕዲ ይብልዎ።
ዶ/ር እንዳለማሁ ኣበራ ምስ ቪኦኤ ብሕታዊ ቃለ-ምልልስ ዘካየደ ሓው‘ቲ ንነፋሪት ዝጨወየ’ዩ ክዛረብ ከሎ ግና፣ኣብ ማሕበራዊ መርበባት ዝዝርጋሕ ዘሎ ወረ ሓጋዚ ኣይኮነን ይብል።
ኣብ ሕክምና ዝዋፈር ዶ/ር እንዳለማሁ፣ሓው፣ምልክታት መባእታዊ ፀገም ኣእምሮ ይራኣዮ ከምዝነበረ‘ውን ኣይከወለን።ምንጩ ግና ኣይፈለጦን።
እታ ነፋሪት ኣብ ጀኔቫ ምስዓለበት፣ፖሊስ ስዊስ ናብ‘ታ ነፋሪት ጠጒጎም ብምእታው ኩሎም መንገደኛታት ኣእዳዎም ንዕቅብ ክገብሩን ኣብ መንበሮም ንክፀንሑን ኣዚዙ‘ዩ።ጨዋዪ ካብ ሞንጎ‘ቶም መንገደኛታት ከምዘይኮነ ምስ ፈለጡ ግና፣መንገደኛታት ካብ‘ታ ነፋሪት ንክወፁ ገይሮም።
ነታ ነፋሪት ዝጨወየ ተክለመድህን ኣበራ ግና ንመስኮት ክፍሊ መቆፃፀሪ እታ ነፋሪት ከፊቱ ብገመድ ካብ‘ታ ነፋሪት ወሪዱ።ንፖሊስ ስዊስ ኢዱ ከምዝሃበ ይዝከር።


text:
እዞም ካብ ሰሜናዊ ሞሮኮ ምብጋሶም ዝተፈልጠ ስደተኛታት ኣብ ሸውዓተ ነአሽቱ መራኽብ ተጻዒኖም ከምዝነበሩ ሓለዋ ባሕሪ ስፔን ሓቢሩ’ሎ።
ካብቶም ስደተኛታት 283 ካብ ሰሜን ኣፍሪቃ ዝመጹ ክኮኑ ከለው 34 ድማ ዜጋታት ትሕተ ሰሃራ ሃገራት ምኳኖም 13 ደቂ ኣንስትዮ 1 ናጽላ ህጻንን 31 ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ከምዝርኸብዎም’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ኣብዚ ዓመት’ዚ ቁጽሪ ካብ ሰሜን ኣፍሪቃ ናብ ስፔን ዝሰግሩ ስደተኛታት ምውሳኹ ዝፍለጥ ኮይኑ ትካል ቀይሕ መስቀል ብወገኑ ኣብዚ ወርሒ ነሓሰ ጥራይ አስታት 7,400 ስደተኛታት ናብ ውሽጢ ስፔን ምእታዎም ይገልጽ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ንስርሒት ህይወት ኣድሕን ኣብ ማእኸላይ ባሕሪ ዝነብረት መርኸብ ብምኩላፍ ናብ ከተማ ትሪፖሊ ክትጉዓዝ ምእዛዞም ትገሊጹ።
እታ ‘ጎልፎ አዙሮ’ ዝተባህለት ብናይ ስፔን ሰብኣዊ ሓገዝ ወሃቢት ትካል ፕሮኣክቲቫ ኦፕን ኣርምስ ትውነን መርከብ፡ እቲ ፍጻሜ ኣብ ዘጋጠመሉ ኣብ ዓለምለኸ ማያት ከምዝነበረትን ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ብተደጋጋሚ ሕሪ ሬድዮ ርኽብ ምክያዶም ንገዛእ ርእሱ አባል ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ምኳኑ ብቋንቋ እንግሊዝ ብምዝራብ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ምኳኖም ከምዝሓበሮምን ዝተዋህቦም ትእዛዝ እንተዘፈጺምም ዒላማ ክኾኑ ከምዝኽእሉ ዝገልጽ ትእዛዝ ምሃቡ አባላት እታ መርከብ ይገልጹ።
ድሒሩ እታ መርከብ ካብ ማያት ሊብያ ክትወጽእ ትእዛዝ ብምሃብ ብመርከብ ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ተዓጂባ ናብ ሰሜን ገጻ ምጉዓዛ ተፈሊጡ’ሎ።
እዚ ስጉምቲ ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ንሰለስተ ሰብኣዊ ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት ነቲ ኣብ ማእኸላይ ባሕሪ ዘካይድዎ ስርሒት ህይወት አድሕን ደው ከምዘበልዎ ዝሓለፈ ሰሙን ምግላጾም ይዝከር።


text:
ህዝባዊ ነብሰ-ፍተሻ (national soul-searching)
- Details
- Created: Monday, 13 November 2017 12:35
- Last Updated: Monday, 13 November 2017 12:35
ነዚ ጽሑፍዚ ከቕርብ ካብ ዝደረኸኒ ሓደ ምኽንያት እዚ ዚስዕብ እዩ፥ ኣብ ኤርትራ ኣብዘን ዝሓለፋ ዓመታት ንህዝቢ ዘበራበረ ናይ ተቓውሞ ተግባራት ይንኣስ ይዕበ ተኻዪዱ እዩ። ኣብዚ ቀረባ ግዜ ከም እተኻየደ እውን ኩሉ ሰብ ዚፈልጦ ሓቂ እዩ። ኩሉ ንሃገሩ ዝሓስበላ ዜጋ እውን ኣብቲ ህዝብን ኣብቲ ሓድነቱን ትብዓቱን ናይ ዘይምንብርካኽ መንፈሱን ተስፋ ገይሩ እዩ። ቀሪብና ኢና፡ ኪሓልፍ እዩ፡ ሃገርና ናብቲ ንቡር ኩነታታ ክትምለስ እያ ወዘተ ዚብል ሰብ ድማ ውሑድ ኣይኮነን። ይኹንምበር፡ ጎድኒ ጎድኒ ናይዚ ድራኸዚ፡ ናይ ምጥርጣርን ምብትታንን ምክፍፋልን ምምቕቓልን ሓይልታት እውን ተቐልቂሎም እዮም። ካብ ምቕልቃል እውን ኣዕሪፎም ኣይፈልጡን።


text:
ብሩንዲ ካብቲ ንዝኸፍአ ግፍዒታት ዓለም ክርእይ ቅድሚ 15 ዓመታት ዝተመስረት ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ምውጽኣ ሎሚ ዓርቢ 27 ጥቅምቲ ኣፍሊጣ።
ማእከላይ ኣፍሪቃዊት ሃገር ቡሩንዲ ኣባልነታ ካብ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ከምዝሰሓበት ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ኤኤፍፒ ዝሓበረ ክኸውን እንከሎ፤ በዚ ድማ ቡሩንዲ ካብ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ኣባልነታ ትስሕብ ዘላ ናይ ፈለማ ሃገር ክትኸውን ክኢላ ኣላ።
ኣፈኛ ናይ ኣብ ሄግ ነዘርላንድ ዝመደበሩ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ቡሩንዲ ካብ ሎሚ ዓርቢ 27 ጥቅምቲ ኣትሒዛ ካብቲ "ስርዓት ሮም" ዝፍለጥ ኣባልነት ናይቲ ካብ ዝምስረት ኣስታት 15 ዓመታት ዝገበረ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ከምዝወጸት ኣረጋጊጹ ኣሎ።
መንግስቲ ቡሩንዲ ነዚ ውሳነ "ታሪኻዊ" ክብል ገሊጽዎ ኣሎ። ብሩንዳውያን ጽባሕ ቀዳም ኣብ ልዕሊቲ ውሳነ ዘለዎም ድጋፍ ክገልጹ ምዃኖም'ዩ ተሓቢሩ።
ዊሊ ንያሚትወ ዝተባህለ ላዕለዋይ ፕረዚደንታዊ ኣማኻሪ ቡሩንዲ ነቲ ውሳነ ኣመልኪቱ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ "ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ፖለቲካዊ መጋበርያ ምዕራባውያን ኮይኑ ንኻልኦት ኣብ ባርነት ዝሸምም መሳርሒ'ዩ" ክብል ገሊጽዎ ኣሎ። ንሱ ብተወሳኺ እዚ ውሳነ'ዚ ንቡሩንዳውያን ሃገራዊ ልኡላውነትን ክብርን ዝመልስ ዓቢ ዓወት'ዩ ክብል ንኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ሓቢሩ።
ላምበርት ኒጋሩራ ዝተባህለ ፕረዚደንት ሕብረት ቡሩንዲ ኣብ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ብወገኑ: ውሳነ ምንስሓብ ቡሩንዲ ካብ ኣባልነት ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ዝቐርብ ዘሎ ኣፈላላይ ብዝመልኦ ቅትለት ኣብ ቡሩንዲ ኣብ ዝቕጽለሉ ዘሎ ግዜዩ ክብል ወቐሳ ኣቕሪቡ።
ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ብወገኑ: እዚ ውሳነ ነቲ ኣብ ልዕሊ ሰበ-ስልጣን እታ ሃገር ዝተጀመረ መስርሕ ፍርዲ ከምዘይጸልዎ ይገልጹ ኣለው።
ደቡብ ኣፍሪቃን ጋምብያን ንውሳነ ብሩንዲ ከምዝኽተሉ ክገልጹ እንተጸንሑ ውሳኔኦም ቀይሮም ኣለው። ኬንያን ኡጋንዳን እውን ካብ አባልነት ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ክወጹ ምኳኖም ክገልጹ እንተጸንሑ ክሳብ ሕጂ ዝኾነ ስጉምቲ ኣይወሰዱን።
ዛምብያ ብወገና ኣብዚ ጉዳይ ዘተ ተካይድ ምህላዋ ይፍለጥ።


text:
ብምትሕብባር ማሕበር ምሁራንን ሰብ-ሞያን ኢትዮጵያ ምስ ሳተላይት ቴሌቭዥን ኢትዮጵያ (ኢሳት) ዝተዳለወ መድረኽ ዘተ ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ተካይዱ’ሎ።
እቲ ‘ራኢ ኢትዮጵያ - ኤርትራ’ ዝጽዋዕ ዋዕላ፣እዋናዊ ኩነታት ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ኢትዮጵያን ኤርትራን፣ ተራ ዜጋታት ኣብ ምምላስ ንቡርን ዘላቂን ሰላምን’ውን ዘትዩ’ሎ።
ኣብ’ቲ መድረኽ፣ ምሁራት ክልቲኤን ሃገራት ከምኡውን ሚንስትር ጉዳያት ኣፍሪቃ ዝነበሩ ሄርማን ኮሐንን ኣምባሳደር ኣሜሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ዝነበሩ ዴቪድ ሽንን ተረኺቦም ነይሮም።
ኤርትራዊ ኣቶ ታሪኩ ደብረፅየን፣ መፅናዕታዊ ፅሑፍ ካብ ዘቅረቡ ምሁራት ሓደ’ዩ። ንሱ ኣብ ጽሑፉ ኣገዳስነት ሰላም፣ ህድኣት፣ ፍቅሪን ምክብባርን ኣብ ሞንጎ ህዝብታት ጠቂሱ’ሎ።
ኣብ ሞንጎ ክልቲኤን ሃገራት ተኸሲቱ ዘሎ ‘ኩነታት ኣይሰላም ኣይኹናት መዕለቢ ክግበረሉ ይግባእ’ ይብል ንሱ።
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ አብዚ ምስማዕ ይከአል።


text:
(ዝኽርን ታሪኽን መምህር ደበሳይ ተኽለሙዝ ይልማ)
1974 ዓ.ም ንተምሃሮ 9ይ ክፍሊ ላዕለዋይ ካልኣይ ብርኪ ሽረ ወርቃዊት ዓመት ነበረት።ሓዊሓዊ ዝኾኑ መምህራን ረኸብና።”ይትረፍዶ እንጣጢዕ ጨንዩክንስ ብኾምኡ’ኳ ሰለስተቕጫ ትውድኣ”በለ እቲ በሊሕ ኣኮይ በላይ።
ኣብ ሻምናይ ክፍሊ ብኒ መምህራን ኣየለ ወርቁ፣ጉዕሽ ተኽለማርያም(ወዲ ብደጉ)ታደሰ ቢተውልኝ፣ኣዲሳለም ሓድጉ፣ግርማይ ጂኦግራፊ፣ብርሃነ በዳዳን ካል ኦትን እናተሳሓልና ዝፀናሕና ተምሃሮ ኣብ ታሽዓይ ክፍሊ ምስ ኣተናማ ዝኽእለና ተሳእነ።
መምህር ሒሳብና ሰለሞን ተቀባ(ወዲ ኣዲስ ኣበባ ኮይኑ ድሓር ተጋዳላይ ህወሓት፣የህወሓት ሰው በአዲስ ኣበባ ዝተበሃለ)ዝፈኾስና ዓይነት ትምህርቲ ሓቲቱናስ”ጂኦግራፊ” ምስበልናዮ፣ንሒሳብ ትሕቲ ጂኦግራፊ ኣፍኲሱ ከምዘምህረና ሓበረልና።ከምቃሉ ድማ ገበረ።ብትምህርቱ ጥራሕ እንተይኮነስ ብፅኑዕ ዲሲፒሊኑ እውን መርኣያና እዩ።
መምህር ፊዚክስና ጌትየ መኮንን (ሕጂ መምህር ምህንድስና ባህርዳር ዩኒቨርሲቲ)እውን ንፊዚክስ ንዘልኣለም ብዘይርሳዕ ብልሓት ኣመሃህርኡ ከም ማይ ኣስተየና።
ካሳሁን ዘውዴ (ሕጂ ኣብ ጀርመን ኣብ ሓደ ዩኒቨርስቲ ፕሮፌሰር)ንዓለም ኣብ ቅድሚትካ ገቲሩ ንመሬት ደጋን ውሽጣን ቀሊዑ ዘርኢ ብዓል በሊሕ ሓንጎል፣መልክዕን ጠባይን ደሪቡ ዝሃቦ ብሩኽ ሰብ ነበረ(አረ ንዓይስ ክፈትወኒ ዝነበረ)።መምህር ጂኦግራፊና ሓድሓደ እዋን ምስቶም ሽዑ 12 ክፍሊ ዝነበሩ ንፉዓት ተምሃሮ እኒ ክፍሎም ሽፈራው ገብረ፣ነጋሲ ኣሸብርን ዳኘው ወልቀታይን ሓዊሱ እንተምህረና 12 ክፍሊ ዝበፃሕና ይመስልናንሞ ኒያትና ሰማይ ይበፅሕ ነበረ።
ግመል ፀምፀም በረኻ ዝመስል ኣምሂሩ ዘይደክምን ዘይርብርብን መዝገቡ ተገኘ(ድሓር ኣብ ኮሌጅ ትምህርቲ መምህራን ዓብይ ዓዲ ብሓደ ኣምሂርና)ንባዮሎጂ ፈትፊቱ የብለዐካ።ዋየ ጠባይ።ኣነን ዓርከይ መኮነን ገብረዋህድን ብውርርድ ለይቲ ሙሉእ ሓዲርና ንደፍተርና ብቓልና ፅሒፍናዮ ሓደርናሞ ንነብስና ሰማይ ሰቐልናያ።ንንግሁኡ ተፈቲንና እንተገደፍና ደፋፊናዮ መፃእና ግዲ።
ፀጋዬ ደሳለኝ መባእታ ስነፅሑፍ ዘምሃረና ሕያዋይ መምህር ኣምሓርኛና እዩ።እንተ ንዓይስንካ ብፍቕሪ ስነፅሑፍ ለኺፉኒ ዝኸደ ንሱ እዩ።ከምህረኒ ጥራሕ እንተይኮነስ ፣ነቲ ዘበነኛ ዝነበረ መፅሓፍ “ፍቅር እስከ መቃብር”ካብ ክፍለይ ሓሉፉስ ንኻልኦት ክፍልታትውን ከንብብ ዝፈቐደለይ ፈላሚ መምህረይ እዩ።ድሓር ተጋድሉስ ኣብ ወልድያ ረኺበዮ ነይረ።መዓር ኣፉ።
ንተወሰነ እዋን ጥራሕ ዘምሃረና መምህር ፣ታሪኽ ኣሰፋ ታየ፣ድምፁ ላዝኡንኳ ባዕሉ ትምህርቲ ምኾነ።
ብድሕሪ እዚ ብሩኽ ዓመትዚ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ብርኪ ሽረ ብዋሕዲን መምህራን ፀልማት ኮነት።እቶም ክሳብዚ ዓመትዚ ዘምሃሩና ንፉዓት መምህራን ዘስነቑና ዓርስኻ ኽኢልካን ነንበዓልኻ እናተሓጋገዝካን ምምህሃር እንተዘይህሉ ሓደ ሰብኳ ንቑምነገር ኣይምበፀሐን።መምህር ዳርጋ የለን፣መፅሓፍ የለን፣ሰላም የለን፣መብራህቲ የለን።ኩሉ ነገር ብባዶ ተራቢሑ።ትግራይ ዓደይ ተረፍ ናብ ገድሊ ዝኸዱ፣ዝተረሸኑን ብሄራዊ ውትድርና ዝተገፈፉን ደቃ፣ተስፋ ኣብ ዝሰኣነትሉ ጊዜ ተማሂርካ ንቑምነገር ምብፃሕሲ መልክዕ ብልሒ፡ህዝቢ ትግራይዶ ኣይኮነን?
ናይ መፅሓፍቲ ዋኒን ካብ ተለዓለ ከመስግኖም ዝግብ ኣኒ ሰባት ኣለዉ።
ኣቦና ሃይሉ ገብረመድህን ኣብ ሽረ እንኮ ብዓል ዋና እንዳ መሳርሒ ፅሕፈት፣ናብ ኣስመራ ወይክዓ ናብ ኣዲስ ኣበባ ንስራሕ እንትኸዱ፣ንወዶም ብዓል ፍሉይ ርእሲ ትግራይ ኣታኽልቲ ሃይሉ፣ኣብ ክንዲ ክዳን፣ መፅሓፍቲ ጥራሕ የምፅእሉ ስለዝነበሩን ኣታኽልቲ ድማ ይህበና ስለዝነበረን(እረ ንሱ 11 ኮይኑስ ንሕና 12 ኮይንና የረዳእና ስለዝነበረ)ምስ መላእ ስድረኦም ከመስግኖም እፎቱ።
እማማ ልክየለሽ ኣደ ተጋዳላይ ዶር.ደብረፅዮን ገ.ሚካኤል፣ሳናዱቕ ንዝመልኡ መፅሓፍቲ ወደን ከፊተን ምስ ኣርኣያናን ምስመረፅናን፣ምስ በላሕ መጠንቀቕታ፣ተጠቒምና ክንምልስ ሂበናና፣ብትኽክል ከዓ ከምኣ ገይርና።ንመፅሓፍቲ ደብሪፅ እንትንእይ ይትረፍ ኣንቢብካስ ቀዲድካውን ዝውድኡ ኣይመስሉን ዝነበሩ። ካብ ዝዝክሮም መፃሕፍቲ ንገሊኦም ንምጥቃስ
.vitalized physics
.certificate chemistry
.introduction to physics (butche)
.practical english grammar
.contact
ካብዚ እንርደኦ በዝሒ መፅሓፍን ካኢእ ማቴሪያልን እንተይኮነስ እቲ ወሳናይ ሓይሊ መሰረት ዘትሕዝ መምህርን ውልቃውን ሓበራውን ፃዕሪ ተምሃራይን ከምዝኾነ እዩ።ተጋዳላይ መለስ “ንፉዕ ተምሃራይ ፅቡቕ ውፅኢት እንተምፂኡ እቲ ቀዳማይ ተሸላሚ መምህሩ እዩ።”ንዝበሎ ከምዚ እንተገልበጥናዮኸ እንታይ ይመስለኩም? “ተምሃራይ እንተወዲቑ፣ኣቐዲሙ እቲ መምህር እዩ ወዲቑ”
ደበሳይ ተክለሙዝ ይልማ


text:
ብምኽንያት 4ይ ዓመት ዝኽሪ ተጋዳላይ መለስ ዜናዊ ዝተወሃበ ውድባዊ መግለፂ
ቤት ፅሕፈት ማእኸላይ ኮሚቴ
ነሓሰ 2008ዓ.ም
መቐለ
እቲ ብሉፅ መራሒ ውድብናን መንግስትናን ተጋዳላይ መለስ ዜናዊ ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመት 14 ነሓሰ 2004 ዓ/ም ብኣካል እንትንስእኖ ዝተረኣየ ህዝባዊ ማዕበል ኣብ ዝኾነ መዋእል ሃገርና ዘይተረኣየ ብምንባሩ ኣብ ታሪክ ጉዕዞ ቓልስና ናይ ባዕሉ ፍሉይ ክታም ኣዕሪፉ ከም ዝሓለፈ እንዝክሮ ጉዳይ እዩ፡፡ ኣብዞም ዝሓለፉ ኣርባዕተ ዓመታት ጉዕዞ ህዳሴና ዝተረጋገፀ ሓቂ እውን ህዝቢ ትግራይ ከም ቐደሙ ብመሪሕ ውድቡ ህወሓት እናተመርሐን ንክብርታት እቲ ብሉፅ መራሒኡ ኣፅንዑ ብምሓዝን ነቲ ከቢድ ዓቐብ ድኽነት ንክወፅእን ነበረያ ንምግባርን ዘይዛሪ ኩለመዳያዊ ዓወታት ብምምዝጋብ ሕድሪ ተጋዳላይ መለስን ኩሎም ስውኣትናን ብተግባር እናረጋገፀ ንቕድሚት ይምርሽ ኣሎ፡፡
ዝተኸበርክንን/ ዝተኸበርኩም ህዝቢ ትግራይን ኣባላት ህወሓትን!
ክብርታት ተጋዳላይ መለስ ክብርታት ውድብናን ተቓላሳይ ህዝብናን እዮም፡፡ ተጋዳላይ መለስ ብሄር፣ ብሄረሰባትን ህዝብታትን ሃገርና ኣብ ማዕርነታዊ ሓድነት ዝተመስረተ ተሳተፍትን ተጠቀምትን ንክኾኑ ብቕድመ ግንባርነት መሪሑን ተጋዲሉን እዩ፡፡ ብሄር፣ ብሄረሰባትን ህዝብታትን ሃገርና ኣብ ከይዲ ንምርግጋፅ ማዕርነታዊ ተሳትፍኦምን ተጠቃምነቶምን ዝገብርዎ ሓበራዊ ቓልስን ምንቅስቓስን ከጋጥሞም ዝኽእል ብድሆታት ኣሚቱ ምንጪን ተፈጥሮን ናይቶም ብድሆታት ብዝርዝር ተረዲኡ ኣብ ፅላል ልምዓታዊን ዴሞራሲያዊን መስመሮም ዓሲሎም ከመይ ከምዝፈትሕዎም ኣብ ዓሚቕ ሳይንሳዊ ትንተና ተደሪኹ ንፁር ናይ መፍትሒ ኣንፈታት ዘቐመጠን ሰገር ብናይ ወለዶታት ምቅብባል ዝትግበር ራእይ ህዳሰ ሃገርና ዘነፀረን ህያው መራሒ ጉዕዞ ህዳሴና እዩ፡፡
ተጋዳላይ መለስ ኣብ ሃገርና ዘላቒ ሰላምን ኣብ ፅኑዕ ሸካል ዝተመስረተ ሰፊሕ ህዝባዊ መሰረት ዘለዎ ዴሞክራሲያዊ ስርዓትን ፣ ቅልጡፍ፣ ቐፃሊን ፍትሓዊ ተጠቃምነትን ብሄር፣ ብሄረሰባትን ህዝብታትን ዘረጋግፅ ማሕበረ ቁጠባዊ ልምዓት ንክረጋገፅ ልምዓታዊን ዴሞክራሲያዊን መስመር ዘመንጨወን ሕገ-መንግስታዊ ውሕስነት ክረኽብ ዝገበረን ናይ ተግባር መምርሒታት ዝኾኑ ዝርዝር ፖሊስታት፣ ስትራተጂታት፣ ፓኬጃትን ሪፎርምታት ክቕረፁ ብምግባር ናይ መላእ ሃገር ኣታሓሳስባ ንክኾኑን ብተግባር መሪሑ ሃገርና ተምሳሌት ልምዓት፣ ዴሞክራሲን ሰላምን ክትኸውን ክሳብ ሕልፍተ ሂወቱ ብዝለዓለ ህዝባዊ ቆራፅነት ዝመርሐን ዝተጋደለን እዩ፡፡
ተጋዳላይ መለስ ንሃገርናን ህዝብን ውሕስነት ንከረጋግፁ ዝተሓንፀፁ ፖሊስታት ብናይ ግዳም ሓይልታት ከይተተንከፉ ሃገርና ነፃነትን ክብራን ሓሊያ ንክተተግብሮም ዘኽእሉ ኣብ ዓሚቕ ሳይንሳዊ ትንታነ ዝተደረኹ ፖሊስን ስትራተጅን ዝሓንፀፀን ብተግባር መሪሑ ናይ ሃገርና ገፅታ ዝቐየረን ውፉይ ወዲ ህዝቢ መራሒ ብምዃኑ ጥራሕ ዘይኮነስ ናይ ኣፍሪካውያን ናይ ሓባር ድሌታት ብምሓዝ ድምፂ ኣፍሪካ ብምዃን ኣብ ታሪክ ቓልሲ ህዝብታት ኣፍሪካ ሓዱሽ ምዕራፍ ዝኸፈተን ጠበቓ ውፅዓት ህዝብታት ኮይኑ ዝተቃለሰን ዘቓለሰን መራሒ እዩ፡፡
ዝኸበርኩም/ክን ህዝቢ ትግራይን ኣባላት ህወሓትን!
ሎሚ መበል 4ይ ዓመት ዝኽሪ መስዋእቲ እቲ ብሉፅ መራሒና ተጋዳላይ መለስ ዜናዊ እንተነክብር ህዝብና ክብርታቱ ተላቢሱን ነቶም ነቲ ናይ ልምዓታዊ ዴሞራሲያዊን ቀያስን ናይ ሰላም ሃርበኛን ዝኾነ ተጋዳላይ መለስ ዜናዊ ሓሳባት በዓል ዋና፣ ተግባርን ተጠቃምን ብምዃን ካብ ፅባሕ መስዋእቱ ጀሚሩ ብሕራነ ቃልካ ኣይነዕብርን!! ቃልካ ኣኽብርናን ሓሊናን ዝጀመርካዮ ክንዛዝሞ ኢና! ናብ ዝለዓለ ኩለመዳያዊ ብርኪ ክነሰጋግሮ ኢና!! ኢሉ ዝወለዖ ማዕበል እነሆ ድሕሪ መስዋእቱ ኣብ ዘለው ጉዕዞ ቓልስና እውን ህያውነቱ እናረጋገፀ ንቅድሚት ይምርሽ ኣሎ፡፡
ዝኸበርኩም/ክን ህዝቢ ትግራይን ኣባላት ህወሓትን!
ሎሚ ህያውነት ተጋዳላይ መለስ ዜናዊ ብተግባር ኣብ ዘረጋገፅናሉ ዝኽሪ መበል 4ይ ዓመቱ እንተነኽብር ተጋዳላይ መለስ ዜናዊ ስጋዕ ሕልፈቱ ዘውረሰናን ቃል ኣቲናን እናሰራሕናሉ እንሰርሐሉ ዝፀንሓናን ጉዳይ ምቕናስ ድኽነትን ድሕረትን ንሓዋሩ ብምድምሳስ ዘተኣማምን ቐፃላይ፣ ስሉጥን ፍትሓዊን ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ንምርግጋፅ ኣብ ምዕራፍ ጉዕዞ ቓልስና ዘጋጥመና ከበድቲ ሕልኽልካት እናሰገርና ነቲ በሃንዳሳይነት እቲ ብሉፅ መራሒና ዝተሓንፀፀ ልምዓታዊን ዴሞራሲያዊን መስመርና ኣፅንዕና ብምሓዝ ንቕድሚት ንምርሽ ኣለና፡፡
ኣብ ቐዳማይ ናይ ዕቤትን መሰረታዊ ለውጥን ትልምና ዝነበረና ኣፈፃፅማ ብዝርዝር ገምጊምና ብተግባር ዝረኸብናዮም ብሉፃት ሰራሕትና ብምግፋሕ ዝነበሩና ጉድለታት ድማ ንምእራም ብዘኽእል መንገዲ ካልኣይ ናይ ዕቤትን መሰረታዊ ለውጥን ትልምና ሓንፂፅና ንተግባራዊነቱ ምርብራብ ካብ እንጅምር እነሆ ሓደ ዓመት ኣቑፅርና ኣለና፡፡
እዚ ኣብ መበል 12 ጉባኤ ውድብና ዘፅደቕናዮ ካልኣይ ናይ ዕቤትን መሰረታዊን ትልምና ቐንዲ ትሕዝትኡ ኩለመዳያዊ ዝተወደበ ውዑይ ናይ ሓፋሽ ምንቅስቓስ ብምውላዕ ካብ ዕቤት ዝዘለለ ኩለመዳያዊ መሰረታዊ ለውጢ ምርግጋፅ ማእኸል ዝገበረ እዩ፡፡ ነዞም ኣብ ካልኣይ ናይ ዕቤትን መሰረታዊ ለውጥን ዝሓዝዮም ሽቶታት ዕውት ንምግባር ናይ ውሽጢ ውድብ ዝተጎሃሃረ ቓልሲ ምስቲ ናይ ሓፋሽ ዝተወደበ ቓልሲ ብምትእስሳርን ኩለመዳያዊ ብምግባርን ንዓወት እቶም ሽቶታት ትልምና ቁልፊ ከምዝኾነ ንፁር ኣንፈት ተቐሚጥሉ እዩ፡፡ ብውፅኢቱ ድማ ካብ ፅባሕ መበል 12 ጉባኤና ኣቲሒዝና ኣብ ፀረ-ክራይ ኣካብነትን ጉድለት ሰናይ ምምሕዳርን ዝወላዕናዮ ኩለመዳያዊ ናይ ሓፋሽ ዝተወደበ ምንቅስቓስ ኣብ ውሽጢ ውድብና፣ መሓውር ልምዓታዊን ዴሞክራሲያዊን መንግስትናን ምልኣተ ህዝብናን እናተጎሃሃረ ምቕፃል ጀሚሩ ብምህላው ዝለዓለ ናይ ቓልሲ ሕራነ ተፈጢሩ ኣሎ፡፡ ብምዃኑ እውን እዚ ተጀሚሩ ዘሎ ኩለመዳዊ ቓልስን ምንቅስቓስን ኣብዚ ቐፂልና እናኣትዎ ዘለና ዓመት እውን ዛይዳ ተጠናኺሩ እናተጎሃሃረን ከምዝቕፅል ማእከላይ ኮሚቴ ህወሓት በዚ ኣጋጣሚ ከረጋግፅ ይፈቱ፡፡
ዝተኸበርኩምን / ዝተኸበርክን ህዝቢ ትግራይን ኣባላት ህወሓትን!
ኣብዚ ኣብ ፅላል ልምዓታዊ ዴሞራሲያዊን መስመርና ዓሲልናን ህዝባዊ ክብርታት እቲ ብሉፅ መራሒና ተጋዳላይ መለስ ዜናዊ ተላቢስናን ድኽነትን ድሕረትን ንምቕባር ኣብ እንገብሮ ዘለና ውዑይ ኩለመዳያዊ ቓልስን ርብርብን ሎሚ እውን ከምቲ ናይ ትማሊ ጉዕዞ ምዕባለናን ዓወትናን ዘየሕጉሶም ናይ ውሽጥን ግዳምን ፀላእቲ ከምዘለውና ንፈለጥ ኢና፡፡ ብምዃኑ እውን ኣብ ፅላል ልምዓታዊን ዴሞራሲያዊን መስመርና ዓሲልና ራእይ መለስን ጉዕዞ ህዳሴናን ንክውላዕን ህያው ንምግባርን ኣብ እንገብሮ ኩለመዳያዊ ቓልስን ርብርብን ጉዕዞና ንክስንክሉን ንድሑሩ ፀረ-ዴሞክራሲያዊን ስርዓቶም ንክምልሱን ሎሚ እውን ከምቲ ናይ ትማሊ ለይትን ቐትርን ዝፅዕሩ ፀላእቲ ከም ዘለውና ርዱእ እዩ፡፡
እዞም ምዕባለን ራህዋን ሃገርናን ብሄር፣ ብሄረሰባትን ህዝብታትን ብሓፈሻ ምዕባለን ራህዋን ህዝቢ ትግራይን መሪሕ ውድቡ ህወሓትን ድማ ብፍላይ ከም ዕረ ዝጥዕሞም ፀላእትና ኣብዞም ሕሉፋት ዓመታት ጉዕዞ ቓልስና እውን ካብ ዝሓዝናዮም ምዕዋት ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን መንገድና ንክኹለፍን ካብ መንገድና ኣውፂኦም ናብ ዕግርግርን ህውከትን ንክንኣቱን ዝተፈላለየ ስልትታትን ውዲታትን ሓንፂፆም ንተግባራዊነቶም እናተረባረቡ ዝፀንሑ እኳ እንተኾኑ ብሓያልነት መስመርና ጉርድን ምህርትን እናፈለና እናሰኮናዮም መፂና ኢና፡፡
ይኹን እምበር እዞም ፀላእትና ዝሓዝዎ ፀረ-ሕገ መንግስታዊ ስርዓትና ዝኾነ ዕላማ ከየዕወቱ ስለዘይዓርፉ ኣብዚ ሐዚ እዋን ድማ ደኾን ይኸነልና ኢሎም መልክዑ ዝቐየረ ስልቲ ሓንፂፆም ህውከትን ዕግርግርን ኣብ ሃገርና ንምፍጣር ናይ ሞትን ሕየትን ምንቅስቓስ ይገብሩ ኣለው፡፡ ሎሚ እውን ከምቲ ናይ ትማሊ ቅድም ቐዳድም ነቲ ፅኑዕ ዕርዲ ልምዓታዊን ዴሞክራሲያዊን መስመር ዝኾነ ህዝቢ ትግራይን ህወሓትን ካብቲ ካሊእ ብሄር፣ ብሄረሰባትን ህዝብታትን ኢትዮዽያ ነፂሎም ንምውቃዕ ፍፁም ፀረ-ዴሞክራሲያዊን ዘርኣዊን ዝኾነ ምልዕዓል ብምግባር ንተግባራዊነቱ ይረባረቡ ኣለው፡፡
ንህዝቢ ትግራይን መሪሕ ውድቡ ህወሓትን ምድኻም ቅድሚት ስረዖም ነቲ ኣብ ፅላል ህዝባዊ መስመር ኮይኑ ብደምን ዓፅምን ዝተነደቀ ዝምድና ህዝቢ ትግራይን መሪሕ ውድቡን ህወሓት ነቓዕ ንምፍጣር፣ ኣብ መንጎ እተን ብሓበራዊ ቐላፅመን ጉዕዞ ህዳሴናን ራእይ ተጋዳላይ መለስን ህያው ንምግባር ዝቃለሳ ዘለዋ ዴሞክራሲያዊን ልምዓታዊን ውድባት፣ ኣብ መንጎ እቲ ብሓባራዊ ቓልስን መስዋእትነቱን ብማዕርነታዊ ተሳትፍኡ ተጠቃምነቱ ንከረጋግፅሉ ሕገ-መንግስታዊ ስርዓቱ ዝሃነፀ ብሄር፣ ብሄረሰባትን ህዝብታትን ሃገርና ቅርሕትን ጥርጣረን ብምፍጣር ካብ ዝሓዝናዮ መንገዲ ብሩህ ጉዕዞ ኣመዛቢሎም ናብ ህውከትን ዕግርግርን ንኸእትውና ዘይፍንቀልዎ እምኒ ከም ዘየለ ብተግባር ንርኢ ኣለና፡፡
እዞም ድሕረይ ዳንዴር ኣይትብቆላ ዝመትከሎም ፀረ-ሃገርናን ብሄር፣ ብሄረሰባትን ህዝብንታት ዝኾኑ ሓይልታት ንኩሎም ናይ ውሽጥን ግዳምን ፀበብቲ፣ ትምክሕተኛታት፣ ኣኽረርትን ኣሸበርትን ናብ ሓደ ግንባር ኣምፅኦም ንሕገ-መንግስታዊ ስርዓትና ብሓይልን ዕግርግርን ንክግልብጡ ናይ ቐቢፀ ተስፋ ምንቅስቓስን ተግባርን እንትፍፅሙ ንርኢ ኣለና፡፡ ብዝተኸተልዎ ናይ ጥፍኣት መንገዲ ድማ ኣብ ሰላማዊ ህዝብናን ናይ ፀጥታ መሓውራትና ዓብይ ናይ ሰብኣዊን ንብረትን ክሳራን ኣብፂሖም እዮም፡፡ በዚ ኣጋጣሚ እዚ በቲ ኣብ ህዝብናን መሓውራት ፀጥታናን ብደመኛታት ፀላእትና ዝኾኑ ፀበቢትን ትምክሕተኛታትን ዝበፅሐ ጉድኣት ማእኸላይ ኮሚቴ ህወሓት ዝተሰመዖ መሪር ሓዘን እትገልፅ ነዞም ደመኛታት ህዝቢ ትግራይን ሃገርናን ዝኾኑ ሓይልታት ሎሚ እውን ከምቲ ናይ ትማሊ ካብ መስመር ውድብና ህወሓት ነግፈረግ ከይበልናን ንክብርታት እቲ ብሉፅ መራሒና ተጋዳላይ መለስ ተላቢስና ምስ ህዝቢ ትግራይ፣ መሓዙት ዴሞክራሲያዊ ውድባትን ብሄር፣ ብሄረሰባትን ህዝብታትን ሃገርና ብምዃን ብፅንዓት ብምቅላስ ህዝባዊ ፍርዶም ክረኽቡ ከምንገብር ክነረጋግፀልካ ንፈቱ፡፡
ብዚ ኣጋጣሚ ህዝብና ብውሽጥን ብግዳምን ኣብ ጉዕዞ ቓልስና ዘጋጥምኻ ብድሆታት ኣብ ፅላል መስመር ውድብካ ህወሓት ዓሲልካ ሎሚ እውን ከምቲ ናይ ትማሊ ብዝኾነ ይኹን ማዕበል ከይተናወፅካ ሕድሪ እቲ ብሉፅ መራሒኻ ተጋዳላይ መለስን ኩሎም ስውኣት ህዝባዊ ቓልስኻን ብዝሓየልን ዝተወደበን ተሳትፎኻ ተጠቃምነትካ ንምርግጋፅን ሕድሪ ስውኣትካ ብልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ንምድባስ እትገብሮ ዘለኻ ኩለመዳያዊ ርብርብ ማእኸላይ ኮሚቴ ህወሓት ከምዝሕበነሉን ተጠናኺሩ ንክቕፅልን ፃውዒቱ የቕርብ፡፡
ብመሪሒነት ውድብካ ህወሓት እናተመራሕካ ኣብ ኩሎም ዓውደ ግንባራት ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ገጠርን ከተማን ዝወላዓኻዮ ዝተወደበ ምንቅስቓስ ናብ ዝለዓለ ብርኪ ንክሰጋገር ማእኸላይ ኮሚቴ ህወሓት ሎሚ እውን ከምቲ ናይ ትማሊ ብፅንዓት ከምዝመርሕ ከረጋግፀልካ ይፈቱ፡፡ ኣብዚ ክረምቲ መበል 4ይ ዓመት መራሒኻ ተጋዳላይ መለስ ምኽንያት ብምግባር ኣብ ፅላል ወፍሪ መለስ ንሓምለዋይ ልምዓት ዝብል መሪሕ ሓሳብ ዓሲልካ እትገብሮ ንዘለኻ ኩለመዳያዊ ርብርብ ኣጠናኺርካ ክትቕፅለሉ እውን ማእኸላይ ኮሚቴ ህወሓት ደጊሙ ፃውዒቱ የቐርብ፡፡
ዝኸበርኩም ብሄር ብሄረሰባትን ህዝብታትን ኢትዮዽያ
ሎሚ ዝኽረ 4ይ ዓመት ብሉፅ መራሒና ተጋዳላይ መለስ እንትነኽብር ሎሚ እውን ከምቲ ናይ ትማሊ ብሓባራዊ ቐላፅምና ዝሓዝናዮ ጉዕዞ ህዳሴ ዕውት ንምግባር ኣብ እንገብሮ ዘለና ዘይተሓለለ ቓልሲ ሎሚ እውን ከምቲ ናይ ትማሊ ህዝቢ ትግራይን መሪሕ ውድቡ ህወሓትን ካብ ጎንኩም ከይተፈለዩ ንዝለዓለ ኩለመዳያዊ ዓወት ኢድ ንኢድ ተታሒዞም ከምዝረባረቡን ዝተለመደ ሓበራዊ ቓልስናን ምንቅስቓስናን ብምጥንኻር ንዝጀመርናዮ ጉዕዞ ህዳሰ ኢድ ንኢድ ተታሒዝና ንክንረባረብ ማእኸላይ ኮሚቴ ህወሓት በዚ ኣጋጣሚ እዚ ፃውዕቱ የቕርብ፡፡
መለስ ህያው እዩ !!
ዘለኣለማዊ ክብርን ሞጎስን ነቶም ዝኾነ ጉርዲ ዘይለግቦም ስውኣት!!
ማእኸላይ ኮሚቴ ህወሓት
ነሓሰ 14/2008
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.


text:
ኤርትራዊ መንነት
ከውሒ’ዩ ኣንታ ተውቂሩ ዘይንድል
ኣስሒት’ዩ ኣንታ ተውቂዑ ዘይነጽል
ካብ ነፍሲ ወከፍ ስድራ እስትንፋስ ዝሓተተ
ምድረ-ባሕሩ ብሓደ ዝመከት
ሕጂ ዲዩ ክምህ ክብል ብዳንኬራ ህላ ተደመሮ
ሰላሕታ ወራር ኣምኪኑስ ፎኾስኮስ ዙሮት ክስዕሮ
ኣብቲ ሓደ ንዓስርተ ዝነበረ ግብግብ
ኣብቲ ጸላም እዋን እኳ መንነቱ ዘይበለ ግብ
ንስለ ኤርትራዊ መንነት ክንደይ ዲዩ ሓሊፉ
ካን ዲዩ ክርሳዕ ሕድሪ ሰማዕታት ክድፋእ ቁልቁል ኣፉ
ሽሕ ይጠናንግ ክፋእ ተንኮል ሽርሒ
ኣብቲ ጎዲም ህላዌ ኣይሰኣንን ኢዩ ብልሒ
ኣላሽ ኣይብልን’ዩ ኤርትራዊ መንነት
ስኒ ምንካስ ድሩዕ’ዩ እቲ ጸዓት
ማህጸን ኤርትራዊት ኣደ ጀጋኑ ኢዩ ዘፍሪ
ጽባሕ ክንዝዕ እንዶ ጎመራ
በጣዕጣዕ ክብል ናይ ሓርነት ዳሜራ
ነዚ ብጥልመት ዝሃጠረ ርእሱ ዘይውንን
ነዚ ተምሳል ጠበቕ ርእሱ ዝሕንሕን
ነዚ ፈኩስ ክብረት ዘይብሉ
ነዚ ድብር ኢሉ ትፉኡ ዘልምጽ
ነዚ ፍቱሕ ዕጣቑ ዙርዙር ሓሞቱ
ነዚ ተምሳል ዩሁዳ ኣሕሊፉ ዝህብ ብጾቱ
ነዚ ሙዃን እንተ ስኢኑ
ኣቡኡ ኢዩ ከብቕዕ ኤርትራዊ ሙዃኑ።


text:
ትማሊ ሰንበት ለይቲ ዕጡቓት ኣብ ገምገም ባሕሪ ንእትርከብ ንእሽተይ ከተማ ፔከቶኒ ድሕሪ ምውራሮም ሓደ ፖሊስ ሓዊሱ ዓሰርተታት ተቐቲሎም፣ካልኦት ደርዘናት ሰባት ድማ ቖሲሎም።
ሰበስልጣን ኬንያን መሳኻኽር ዓይንን ከምዝበልዎ እቶም ዕጡቓት ነታ ከተማ ካብ ዝተፈላለዩ ኣንፈታት ብምጥቓዕ ንደቂ ተባዕቲዮ ዒላም ከምዝገበሩ ይገልፁ።
ሰራሕተኛ ቀይሕ መስቀል ኬንያ ማይክል ዪበይ ናብቲ ቦታ ንረድኢ ዝተዋፈሩ ሰራሕተኛታት ተተኵሱዎምን ብበሊሕ ተወጊኦምን ዝሞቱ ሰባት ፈቖዶ ጎደናታት ተደርቢዮም ከምዝረኸቡ ሓቢሮም።
ቅድሚ ኩሉ ዝወደቑ ሬሳታትን ዝዓነው ንብረታትን ምርኣዮምን እቶም ዝተቐተሉ ሰባት ይጥቀሙለን ዝነበራ ብሽክለትታን ተደርቢየን ከምዝተዓዘቡን ሓቢሮም።
ንመራኸቢ ብዙሃን እቲ ከባቢ ዝተዛረቡ ሓደ ናይ ዓይኒ ምስክር ፖሊስ ኣብቲ ቦታ ዝበፅሐ እቲ መጥቓዕቲ ምስተፈፀመ ድሕሪ ብዙሕ ስዓታት እዩ።
ምንስቴር ውሽጢ ሃገር ጆሴፍ ኦሌ ግን ፖሊስ ንቶም ኣጥቓዕቲ ከምዘባረሩዎም ካብ ናይሮቢ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ‘’ሓይልታት ፀጥታ ነቲ መጥቓዕቲ ግብረ መልሲ ንኽህቡ ተዋፊሮም፤ ድሕሪ ፅዑቕ ቶኺስ ድማ እቶም ሽፍታታት ናብ ጫካ ሃዲሞም’’ኢሎም።
ደንጉዩ ብዝበፅሐና ዜና ድማ ኣኽራሪ ጉጅለ ኣል-ሸባብ ነቶ መጥቓዕቲ ኣነ እየ ፈፃሚኡ ክብል ሓላፍነት ወሲዱ'ሎ።


text:
ቤትማእሰርቲ ኣደርሰር ተሓይሮም ዘለዉ ብኸፊል ዝበጽሓና ሰነድ ዝርዝር ኣስማት ትሕቲ ዕድመ ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
source http://assenna.com/
ብመሰረት’ቲ ሓበሬታ፡ ኣብቲ ኣብ ጋሽ ባርካ ዝርከብ ቤትማእሰርቲ ስለያ ስርሒት ዞባ 2 ፡ ብዝተፈላለየ ምኽንያት 372 ኤርትራውያን ተኣሲሮም ይሳቐዩ ኣለዉ።
ኣተሓሕዛ ናይቶም እሱራት ኢሰብኣዊ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ኣብቲ ቤትማእሰርቲ፡ እተን እሱራት ደቀንስትዮ ብኣባላት ሓለዋ ናይቲ ቤትማእሰርቲ ተዓሚጸን ጥንሲ ከምዘጋጥመን እቲ ሰነድ ይገልጽ።
ሓንቲ ስተል መሓመድ ዓሊ ዝተባህለት ጓል 27 ዓመት እስርቲ ጓል ኣንስተይቲ ኣብቲ ቤትማእሰርቲ ጥንሲ ኣጋጢሙዋ፡ ሓደ እዋን ንሕክምና ባረንቱ በጺሓ ምስ ተመልሰት ብ 16 መጋቢት 2011 ኣብ ውሽጢ ሸላ ቤትማእሰርቲ ሞይታ ከምዝጸንሐት እቲ ሰነድ ይሕብር። ነቲ ዘጋጠማ ጥንሲ ሓላፍነት ዝወስደሉ ኸኣ ኣይተረኽበን።
ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ 2011 ዓመተ ምህረት ጥራይ፡ ሰኣን ግቡእ ሕክምና፡ ኣሮን በራኺ ተኽለብርሃን ወዲ 30 ዓመት፡ ኣድም ኣረይ፡ ከምኡ ‘ውን ሳሮን መሓሪ ጊላይ ጓል 19 ዓመት፡ ብጠቕላላ 4 መንእሰያት ሞይቶም።
ዝርዝር ኣስማት ናይቶም ኣብ
እተን ብሰንኪ ሃይማኖታዊ እምነተን ኣብ ስርሒት ስለያ ዞባ 2 ተኣሰኢረን ዘለዋ ድማ እዘን ዝስዕባ እየን።
ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ሚኒስተራትን ጀነራላትን፡ ጋዜጠኛታት፡ ሽማግለታት፡ ኣመንቲ ምስልምናን ክርስትናን ከምኡ ‘ውን ብብዝሒ መንእሰያት ዝርከቡዎም ኣሽሓት ኤርትራውያን፡ ኣብ ዝፍለጡን ዘይፍለጡን ኣብያተ ማእሰርቲ ኣሲሩ የሳቕዮም ከምዘሎ፡ ብዙሓት ከኣ ብሰንኪ ሕማቕ ኣተሓሕዛን ጉድለት ሕክምናዊ ክንክንን ከምዝሞቱ ይፍለጥ።
ይኹን’ምበር፡ ሓደ ሓደ ብትሑት ሲቪላዊ ገበናት ዝተኣሰሩ ውልቀሰባት ኣብ ተለቭዥን “እቲ ዘለናዮ ቤትማእሰርቲ ካብ ገዛና ይጥዕም” ከምዝብሉ እናገበረ፡ ነቲ ኣብ ምስጢራዊ ኣብያተ ቤትማእሰርቲ ኣብ ልዕሊ ናይ ፖለቲካን እምነትን እሱራት ዝፍጽሞ ዘሎ ግፍዕታት ክሸፋፍኖ ይፍትን ኣሎ።


text:
መራሕቲ እስራኤልን ርዋንዳን፣ ብዛዕባ ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ስደተኛታት ተመያይጦም
Radio Erena: 01 October 2018
ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል በንያሚን ናታንያሁን ፕረዚደንት ርዋንዳ ፓል ካጋመን፣ ኣብ ጉዳይ ናይቲ ኣብ ጠልጠል ተሪፉ ዘሎ ምምላስ ናይቶም ኣብ እስራኤል ዝርከብ መብዛሕቶም ኤርትራውያን ዝኾኑ ሓተቲ ዑቕባ ብዝምልከት ከምዝተዘራረቡ ማዕከናት ዜና ሓቢረን።
እቶም መራሕቲ፣ ነዚ ዝተዘራረቡ፣ ጎኒ ጎኒ'ቲ ኣብ ኑውዮርክ ዝካየድ ዘሎ መበል 73 ስሩዕ ዋዕላ ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት ሃገራት ብ27 መስከረም ኣብ ዝተራኸብሉ እዋን'ዮም።
ንሳቶም ነቲ ኣቐዲሞም ተዘራሪቦሉ ዝነበሩ ምኽፋት ኤምባሲታት ክልቲኤን ሃገራትን ምጅማር ቀጥታዊ በረራታት ናይ መጓዓዝያ መንገዲ ኣየር ካብን ናብን ኪግጋልን ቴልኣቪቭ'ውን ተዘራሪቦም።
ንሳቶም ብዘይካ'ዚ ብዛዕባ ተጀሚሩ ዘሎ መስርሕ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ድሕሪ ምዝርራቦም፣ መንግስቲ እስራኤል ምስ ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ'ውን ከም ናይ ርዋንዳ ተመሳሳሊ ርክባት ከምዘድልያ ቀዳማይ ሚኒስተር ቤንያሚን ናታንያሁ ኣብቲ ኣጋጣሚ ገሊጹ።
መንግስቲ እስራኤል ኣብ ሃገሩ ንዝርከቡ ልዕሊ 35 ሽሕ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ሓተቲ ዑቕባ ስደተኛታት ናብ ርዋንዳ ንምስጓጎም ኣብ ስምምዕ በጺሑ ምንባሩ ይግለጽ።
እንተኾነ እንጻር እቲ ስምምዕ ብዝተኻየደ ሰፊሕ ተቓውሞታት፣ መንግስቲ ርዋንዳ፣ ብድለቶም ካብ እራስራኤል ንዝወጹ እንተዘይኮይኑ ብግዴታ ንዝስጎጉ ከምዘይቕበል ድሕሪ ምርግጋጹ እቲ ስምምዕ ከምዝደስከለ ይዝረበሉ።
እዚ ናብ ሳልሰይቲ ሃገራት ናይ ምስጓግ መደባት ክዕወት ብዘይምኽኣሉ፣ መንግስቲ እስራኤል፣ ንፍርቆም እቶም ሓተቲ ዑቕባን ክትቕበሎም ፍርቆም ድማ ናብ ሃገራት ኤውሮጳን ካናዳን ክጣየሱ ኣብ ዝብል ነጥቢ ምስ ሕቡራት ሃገራት ሓድሽ ስምምዕ ድሕሪ ምኽታሙ'ውን ብኡ ንብኡ'ዩ ሰሪዝዎ።
ኣብዚ እዋን'ዚ ድማ ኩነታት ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ሓተቲ ዑቕባ ኣብ ጠልጠል ይርከብ።
==========================


text:
ካብ ኤርትራ ክብገስ ከለኹ ናብ ሊብያ ክቕጽል እዩ ኔሩ። ዝፈልጦ ነገር ኣይነበረንን። ናብ ኢትዮጵያ ክኣቱ ድየ ወይስ ክተሓዝ ይፈልጥ ኣይነበርኩን። በቲ ኮይኑ በቲ ግና፡ ናብ ሊብያ ምብጻሕ ትሑዝ መደብ ገይረ እየ ዝተበገስኩ። ዝነበርኩላ ኣሃዱ ቦታኣ ኣብ ከባቢ ዶብ ብምንባሩ ባዕለይ ኢያ ሰጊረ። ዝኾነ ሽግር ከየጋጠመኒ ድማ ኣብ ዉሽጢ ሓንቲ ለይቲ መሬት ኢትዮጵያ ረጊጸ። ኢትዮጵያ ምስ ኣተኹ ናብ መዓስከር ስደተኛታት ሕጻጽ’ዮም ወሲዶምኒ። ኣብ’ቲ መዓስከር፡ ምስ ዝፈልጦም ሰባትን ደቂ ኣሃዱየይን ስለዝረኸብኩ ናብኣቶም እየ ኣትየ። ጽቡቕ ገሮም እዮም’ውን ዝተቐበሉኒ። ኣብቲ መዓስከር ነዊሕ ከይጸናሕኩ ግና ምስቶም ዝተቐበሉኒ ብጾት ጉዕዞና ክንቅጽልን ካብቲ መዓስከር ወጺና ናብ ሱዳን ከነብልን ወሲንና። ክሳዕ ሩባ-ተከዘ ንበጽሕ ናበይ ንኸይድ ኣለና ወለሓደ ዝፈልጥ ኣይነበረን። ሰዓት ሓደ ናይ ለይቲ ይኸውን ኢና ናብኡ በጺሕና።
ተከዘ ምስበጻሕና ፡ ብመንገዲ’ቶም ጀሪካናት ጌይሮም ሩባ ዘሳግሩ ደቂ-ዓዲ ናብ ሓምዳይት ኣቲና። ዝልከፍ መግቢ ኣይነበረናን ማይ ግና ካብቲ ሓሬት ናይ ተከዘ ሰቲና። ሽዑ ሱዳናውያን ኣሰጋገርቲ ተቐቢሎምና። ሱዳናውያን ኣስገርቲ ኣባላት ጸጥታ መንግስቲ ሱዳን ከምኡ’ውን ሸፋቱ እንተጎኒፎምዎም ሓዲጎሙሻ ከምዝሃድሙን ኣዚዮም ፈረሃት ምዃኖምን፥ ስለዝኾነ ድማ ሓያሎ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኢድ ጨወይቲ ክወድቁን ናይ መንገዲ ኣንፈት ከጥፍኡን ከምዝረኣዩ ንኡስ መረዳእታ ነይሩኒ። ጽቡቕ ዕድል ኮይኑ ግና ፡ ንዓና ዝኾነ መኻልፍ ከይገጠመና ናብ ሓጀር ዝበሃል ኣሰጋገርቲ ካብ ስድራቤታት እቶም ዘስገርዎም ስደተኛታት ገንዘብ ብመልክዕ ሓዋላ ዝቕበሉሉ ቦታ ብሰላም በጺሕና። ካብዚ ቀጺልና ናብ ካርቱም ከይድና። ኣብ ካርቱም ሰለስተ መዓልታት ጸኒሕና ናብ ሊብያ ተበጊስና።
ልኩዕ ንምዃን 29 ሚያዝያ ናይ 2013 ኢና ካብ ሱዳን ናብ ሊብያ ተበጊስና። 80 ሰባት ንኸውን ኣብ ኣይሱዙ ዝዓይነታ ናይ ጽዕነት መኪና ጽዒኖምና ። ካብ ሱዳን ብዙሕ ከይወጻእና ከኣ ኣብ መንገዲ ብወትሃደራት ሱዳን ተዓጊትና። ንብረትን ሽልማትን ገንዘብን ናይ ኩሉ ሰብ ከኣ ወሲዶምልና። ስንቅና ከይተረፈ እዮም ወሲዶምልና። መወዳእቱኡ ከኣ ንዝመረጽወን ኣዋልድ ወሲዶም ዓሚጾምወን። ድላዮም ምስ ገበሩን ምስ ወሰዱን ከኣ ያላ ኪዱ ኢሎም ምስ ለቐቚና መንግድና ቀጺልና። ድሕሪ ነዊሕ ጉዕዞ ፡ እቶም ኣስገርቲ ናብ ካልእ ካልእ ዓባይ መኪና ቀይሮምና። ድሕሪ ናይ ምሉእ መዓልቲ ጉዕዞ ን ሱዳን፡ ግብጽን ሊብያን ኣብ ዘዳዉብ ከባቢ በጺሕና። ኣብቲ ቦታ ዝተቐበሉና ሊብያውያን እዮም ነይሮም።
ሊብያውያን ሰብ-መሰል ሰይጣዉንቲ ኢዮምክትብሎም ትደፍር። ሰለስተ መካይን እዮም ኣዳልዮም ጸኒሖምና።መቓቒሎም ድማ ናብተን መኽእይን ኣደዪቦሙና። ዝሓረዩወን ደቅ-ንስትዮ ኣብ ቅድሚት እዮም ሰቒሎመን። ድላዮም ጌሮም ከኣ ካልኦት ኣዋልድ መሊሶም ይሰቕሉ። መስተ ሓሽሽ እንዳ ወሰዱ ቀስ ኢልካ ምዝዋር ኣይፈልጥዎን እዮም። ምስ እዚ ኩሉ ከኣ ጸሓይን ካምሲንን ናይ ሳሃራ ኣሎ። ካምሲን ከሎ መንገዲ ብናህሪ እዮም ዝወስዱና ኔሮም። ክቀዳደሙ ከኣ ኣብ ኣብ ሓደ ዓሚዩቕ ቦታ ሓንቲ መኪና ኣትያ ሰለስተ ሰባት ሞይቶምና። ገዲፍናዮም ንኺድ ኢሎምና ንሕና ግና ከይቀበርናዮም ኣይንኸይድን ኢልናዮም። መወዳእታ ሕራይ ምስ በሉና ነቶም ሬሳታት ብኣንሶላ ጠቕሊልና ንስለ ንቡር ኣብ ሑጻ ፍሒርና ቀቢርናዮም። እምበር እቶም ሊብያውያውያን ክግሕፍዎም እዮም ሓሲቦም።
ነታ መኪና ካብቲ ጉድጓድ ኣውጺኦም ከኣ መንገድና ቀጺልና። እቲ ግዜ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን፡ ብኣረሚናዊ ጉጅለ ዳዕሽ ኣብ ቢንቃዚ ዝተሓረድሉ ግዜ እዩ ነይሩ። ኣምላኽ ግና የሕሊፉ ኣይሃበናን ብሰላም ኣቲና። ናይ ብሰላም ምእታውና ከኣ ሰለስተ ኣባጊዕ ሓሪዶምልና። ንሕና ምእታውና ኣይኮነን የሐጒስዎም ። ገንዘቦም ክቕበሉ ምዃኖም ደኣ። ድሕሪ ሓደ ሰሙን እቶም ገንዘብ ዝተሓወለልና ተበገሱ ተባሂልና። እቲ ዘይተሓወለሉ ከኣ ምስቶም ኣብኡ ዝጸንሑ ይሕዋትና ብጥሜትን ብሕማምን ብቑማል እንዳ ተበልዑ ገዲፍናዮም ናብ ትራቡለስ ኮይኑ መንገድና።
ጉዕዞ ካብ ቢንቃዚ ናብ ትራቡለስ ጀሚርናዮ። ናብ ቢትሮአን ጸሊም ፕላስቲክ ዝጠበቐንን መጋረጃ ዘለወንን ሚኒባሳት እዮም ሰቒሎምና። መስኮት ኪትከፊት ስለዘይፍቀድ ብሃሩርን ጻዕቂ ሰብን ሂወትካ ኪትሓልፍ ቅሩብ እዩ ዝተርፋ። ድሕሪ ናይ ሓደ መዓልቲ ጉዕዞ፡ መንገዲ ሕማቕ ኣሎ ኢሎም ኣብ ሓደ ቦታ ኣቐሚጦምና። ነተን ኣዋልድ ከኣ ማይ ከተምጽኣሎም እንዳበሉ ይወስድወን እሞ ኣብ ልዕሊኦን ድላዮም ይፍጽሙ። ካብቲ ቦታ ድሕሪ ክልተ ሰሙን ኢና ተበጊስና። ናይ ሓደ መዓልቲ መንገዲ ምስ ከድና ድማ ሕጂ’ውን መንገዲ ሕማቕ ኣሎ ኢሎም ኣብ ሓደ ጀርዲን ንሓደ ሰሙን ኣጽኒሖምና። ዝህቡና ዝነበሩ መግቢ ዓካት ጥራይ እዩ ዝነበረ። ኩላትና ማሲንና ትርኢትና ተደዊኑ እኳ እንተነበረ፡ ብሂወት ምህላውና ጥራይ ተስፋ ኣይንቖርጽን ኔርና። ካብዚ ቦታውን ከይጸንሑ ናብ ቀረባኡ ኣግዒዞሙና።
ኣብቲ ዝቕየሩና ቦታ ኣብጊዕ ኔረን ። ነተን ኣባጊዕ ተምሪ እዮም ዘብልዕወን። ኣብ መሸማዕት እዩ ተደርዲሩ። ንሕና ዝብላዕ ስኢንና ኣብጊዖም ከኣ ተምሪ እየን ዝበልዓ። እቲ ዋርድያ ናይተን ኣባጊዕ ብረት ዝሓዘ እዩ። ናብቲ ተምሪ እንተ ቐሪብካ ብረት እዩ ዘወጣውጠልካ። ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ነተን ኣባጊዕ ክዓጽወን ኢሉ ምስከደ ግና፡ ኩሉ ሰብ ዝኣኽሎ መቕነይኡ ወሲዱ። ድሕሪዚ ኩሉ ከርተት ከኣ ትራቡለስ ኣቲና። ኣብ ትራቡለስ እቶም ናይ ባሕሪ ሰምሰርቲ ተቐቢሎምና። ካብ ነፍሲወከፍና ዝጠለብዎ መጠን ገንዘብ ምስተሓወለሎም ድማ ድሕሪ ክልተ ሰሙን ተበጊስና። ሰዓት ክልተ ወጋሕታ ከኣ ናብ ገምገም ባሕሪ ወሲዶምና። ድሕሪ ክልተ ሰዓት ይኸውን ከኣ ተበጊስና። ኣብቲ ከብቢ ዝነብሩ ሊብያውያን ዝረኣዩዎ ናብ ኣባላት ጸጥታ ወይ ድማ ዕጡቓት ጉጅለታት ምብጽጻሕ ግዜ ኣይወስዱን እዮም። ስለዝሓሰውልና ድማ ጉዕዞ ባሕሪ ጅምር ምስ ኣበልናዮ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ሊብያ ኣቲና።
ትኣሒዝና ናብ መሬት ሊብያ እንዳተመለስና ከሎና ሓደ ዘይርስዖ ሰብ “ ካብቲን ካብቲን ኢለ ኣዋሊደ ዝኸፈልኩዎ ገንዘብ ሕጂ’ኸ መን ኪከፍለለይ’ዩ፧!” ብምባል ነጢሩ ናብ ባሕሪ ኣቲዩ ከምዝጠሓለ እዝክር። ኩሉ ሰብ ራዕዲ እዩ ኣትዩዎ። ናብ ገምገም ባሕሪ ምስመለሱና ናብ ቤት ማእሰርቲ ወሲዶምና ። ኣብዚ ማእለያ ዘይብሉ ህዝቢ እዩ ጸኒሕና ። ኤርትራውያን ጥራይ ዘይኮኑ ካብ ኩለን ሃገራት ኣፍሪቃ ዝመጹ እዮም። ኣብዚ ቤትማእሰርቲ እትው ምስ በልና ጸጉርኻ ተላጽ ኢሎም ሓንቲ ላማ 10 ሰባት ሂቦምና።ደስ እንተዘይኢልዎም ነብስኻ ክትሕጸብ ኣይፍቅዱልካን እዮም። በዚ ከኣ ኣደዳ ሕማምን ካልእን ትኸውን። ድሕሪ ክልተ ወርሒ ኣብቲ ኣስካሕካሒ ቤት ማእሰርቲ ምጽናሕና ካብኡ ወጺእና።
ሰምሰርቲ እዮም ካብቲ ቤትማእሰርቲ ዓዲጎምና። ሓለፍቲ እቲ ቤት ማእሰርቲን ሰምሰርትን ተሰማሚዖም እዮም ኣውጺኦምና። እቶም ሰምሰርቲ ፡ ዓዲግናኩም ኢና ክትከፍልዎ ኢዂም ጥራይ እዮም ዝብሉኻ። ኣማራጺ ይብልናን ። እንኳዕ ጥራይ ካብቲ ቦታ ወጸና እምበር ኢልና ምስ ናይ ባሕሪ ሓዊስና ንቤተሰብና 3000 ክፈሉልና ኢልናዮም ፣ እንታይ ደኣ ክገብሩ ከፊሎምልና። ናይ ባሕሪ ካልኣይ ግዜ እየ ከፊለ። ዓባይ መርከብ እያ ፣ ላዕልን ታሕትን ዘለዋ ሰቂሎምና። 450 ስደተኛታት ኢና ኔርና ፣ ሰዓት ሓደ ናይ ለይቲ ጉዕዞና ጀሚርና። ድሕሪ ናይ ዓሰርተ ሓደ ሰዓታት ጉዕዞ ከኣ ሓይሊ ባሕሪ ናይ ጥልያን ተቐቢላትና ብሰላም ኣቲና። ************


text:
ወሃቢ-ቃል ምንስትር ኮምንኬሽን ኢትዮዽያ ኣቶ ሽመልስ ከማል ንቪኦኤ ከምዝገለፅዎ፣ፓርላማ ኢትዮዽያ መብዛሕትኡ ጊዜ ኣብ መወዳእታ መስከረም ስርሑ ስለዝጅምር፣ህፁፅ ኣኼባ ምፅዋዕ ባህርያዊ‘ዩ ኢሎም።
ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ድሕሪ ዕረፍቲ ኣቶ መለስ ዜናዊ ክልተ መዓልቲ ፀኒሖም ስልጣን ክርከቡ መደብ ነይሩ።እንተኾነ ንሓዘን ጊዜ የድልየና‘ሎ ዝበሉ ሰበ-ስልጣን ኣናዊሖምዎ።
ኣቶ ሽመልስ ከማል ብወገኖም፣ገዛኢ ፓርቲ ኣብ ልዕሊ‘ቲ ጉዳይ ክማኸረሉ ጊዜ የድልዮ ከምዝነበረ ይጠቅሱ።
”ሕገ-መንግስቲ ኢትዮዽያ፣ንቀ/ሚ ዝመዝዝ ገዛኢ ፓርቲ‘ዩ ይብል።ስለዚ ኢህወዴግ፣ክማኸረሉ ይግባእ።ፖሊት ቢሮን ማእከላይ ኮሚቴን ኣብ ልዕሊ‘ቲ ጉዳይ ተዘራሪቡሉ‘ዩ” ኢሎም ንሶም።
ቀዳማይ ምንስትር ዝኾኑ ኣቶ ሃይለማርያም፣ንኣባላት ካቢነ መንግስቲ ኣቶ መለስ ዜናዊ ሒዞም ድዮም ክቅፅሉ ወይካኣ ክብውዝዎ‘ዮም፣ዝተፈልጠ ነገር ዛጊድ የለን።
ሹመት ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ስልጣን ናብ‘ቶም ኣብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ዘይተሳተፉ ሓደሽቲ ወለዶታት ይሰግር ከምዘሎ ዝሓበረ‘ዩ።


text:
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ
ንባባት፡ ዕብ 4፡12-13፥ 1ጴጥ 1፡17-ፍ፥ ግ.ሓ. 17፡2-ፍ፥ ማር 10፡17-30። ምስባክ፡ ተዘከር እግዚኦ ከመ መሬት ንሕነ ወሰብእሰ ከመሳዕር መዋዕሊሁ ወከመ ጽጌ ገዳም ከማሁ ይፈሪ። “ኦ ጎይታ መሬት ምዃና ዘክር፥ ሰብ ከም ሳዕሪ ምዃኑ መዋዕሉ ከም ዕምባባ በረኻ ከምኡ ከም ዝፈሪ ዘክር”
ካልአይ ሰንበት ዘጽጌ ፍሉይ አብነት ማርያም ተኸቲልና ንአምላኽ ክንመርጽ እሞ ቅዱስ ሕይወት ክንመርሕ ዝሕግዘና ሰንበት እዩ። ማርያም “ነፍሰይ ንእግዚአብሔር ተዕብዮ” ክትብል እንከላ አብ አምላኽ ዘልአ እምነት ንምግላጽ እዩ። ንሳ ብመልአኽ ንዝተነግራ ጉዳይ ድሕነትና ንትስብእት ወልደ እግዚአብሔር ሕራይ ኢላ ተቐቢላ፥ አብ ምድራዊ ሕይወት ወዳ ክሳብ መወዳእታ አብ መስቀል ሞቱ ከይተረፈ አሰንያቶ ነዚ ኹሉ ዘኽአላ እምነታ እዩ።
መልሲ ሕይወትና አብቲ ማርያም ምስ አምላኽ ዝሃበቶ ክንሰርዕ እንተ ኸአልና መገዲ ድሕነት ጸሪግና አሎና ማለት እዩ፥ ናይ ሎሚ ንባባትና አብዚ መሰረት ገርና ጉዳይ ድሕነትና ከሰክፈና ከምዘለዎ ክንሓስብ እሞ ካብቲ ዝነአሰ ካሳብ እቲ ዝዓበየ አፍደገ ሰማይ ዝዓጽወልና ኵሉ ሓዲግና ንኢየሱስን ማርያምን ክንሰምዕ ስንድዋት ንኹን።
አብ ናይ ሎሚ ወንጌል ሓደ ሃብታም ጎበዝ ብዅሉ ዝተዓወተ ግን ጉዳይ ዘለዓለማዊ ድሕነቱ ዕርቡን ክህብ ዝደለ ከምኡ ርግጸኛ ዋሕስ ክሕዝ ኢሉ አብ ኢየሱስ ቀሪቡ “መምህሪ ዘለዓለማዊ ሕይወት ክወርስሲ እንታይ እግበር” እናበለ አብ ቅድሚ ኵሎም ምስኡ ዝነበሩ ሓቲቱ።
አብቲ ኢየሱስ ዝሃቦ መልሲ እንተ ረአና ሰለስተ ነገራት ንዕዘብ፡
- ኢየሱስ ምስ ሓደ ክስዕቦ ዝደሊ ሰብአይ ተራኺቡ እንታይ ክገብር ከምዘልኦ ከም ዝነገሮ።
- ኢየሱስ ነርድእቱ ብዛዕባ ሃብትን አብ ጉዕዞ ዘምጽኦ ጸገማትን ብዙሕ መምርሒታትን ከም ዝሃበ።
- ናይ ሓደ እሙን ተኸታሊ ክርስቶስ አብ መወዳእታ ዝውሃቦ ዓስቢ ከም ዝነገረን።
አብ ሰለስቲኡ ሃብቲ አብ ጉዕዞ ሕይወት እሙን ተኸታሊ ክትከውን ዓቢ ዕንቅፋት ክኸውን ከም ዝኽእል ግን ነቶም ብዓቢ ትዕግስቲ ተልእክኦም ብጽቡቕ ዝፍጽሙ ዓስቦም ልዕሊ ዝኾነ መስዋዕቲ ከም ዝኾነ ነጊሩ።
ኢየሱስ ነዚ ሰብ አብ መገዲ ክኸይድ እንከሎ እዩ ዝረኽቦ፥ እዚ “አብ መገዲ” ዝብል አብ ወንጌል ፍሉይ ትርጉም አለዎ፥ አብ መጊዲ ሕይወትና እዩ ዘስምዕ ከምኡ መብዝሕትኡ ተአምራታቱ አብ መገዲ እዩ ገርዎ ዕዉራት፥ ለምጻማት፥ ንዜከዎስ፥ ንሰብ ኤማሁስ. . . አብ መገዲ እዩ ረኺብዎም። አብ መገዲ ኵሉ ክርከብ ይክአል ንአና እውን አብ ጉዕዞ መገዲ ሕይወትና ክንረኽቦ ይደልየና እሞ ሎሚ እንተ ረኽበናኸ እንታይ ምሓተትናዮ? አብ መገዲ ጉዕዞ ሕይወትና ዋሕስ ከሊኡና ዘሎ እንታይ አሎ? አብ መገዲ እና ተጓዓዝኩ ምስ መን እራኸብን እዛረብን? እዝን ካልእን ክንሓስብ ጠቓሚ እዩ።
እዚ አብ መገዲ ምስ ኢየሱስ ዝተራኸበ ሰብ “አታ ሕያዋይ መምህር” እናበለ እዩ ሕቶኡ ጀሚሩ። ምናልባት አድህቦ ክረክብ ወይ እውን ባህሊ ናይ እዋኑ ክኸውን ይኽእል ኢየሱስ ግን ብቀጥታ አብ መልሱ እዩ አትዩ። ትእዛዛት ሓሉ ኢልዎ፥ እዚ ኸአ ትእዛዛት መሰረት ናይ ኩሉ ርክብ ምስ አምላኽ ስለ ዝኾኑ እዩ። ኢየሱስ ዝጠቕሶም ትእዛዛት ነቶም ንብጻይና ዝርእዩ ጥራሕ እዩ፥ ግን ስለምንታይ ንሓደ ዋሕስ ዘለዓለማዊ ሕይወት ከረጋግጽ ንዝሓትት አብቲ መስርዕ ብአይትቕተል ዝብል ጀሚሩ፥ ብዝኾነ አብዚ እንርእዮ ምስ ሰብ ከማና ዘሎና ርክብ ወሳኒ ድሕነትና ምዃኑ ክገልጽ ኢሉ እዩ።
እዚ ሰብ አብ ኢየሱስ ቀሪቡ ፍጹም ክኸውን ዘለዓለማዊ ሕይወት ክረክብ ቀሪቡ። አብ ኢየሱስ ምቕራቡ ዝበለጸ እዩ ምኽንያቱ ዝበለጸን ጠቓሚናን መልሲ ስለ እንረክብ። አብ ኢየሱስ ከመጽአ ዝኽአላ አእጋር ንእኡ ክጥምታ ዝኽአላ አዒንቲ ንሓቂ ክረኽባ ርሑቓት አይኮናን። ንዝኾነ ከቢድን ክንርድኦ ዘይንኽእል ሕቶታትና አብ ኢየሱስ ነቕርቦ ሽዑ አዕጋቢ መልሲ ክንረክብ ኢና። ሓንቲ ጸገም እትኾነና ንሕና ከም እንደልዮ ጥራሕ ክኾነልና አይንጸበ ኢየሱስ ዝደልዮ እውን ክንጽበ ይግብአና ምኽንያቱ ብዙሕ ጊዜ ድላይና እምበር ድላይ ኢየሱስ ክኸውን አይንደልን ኢና። ኢየሱስ ንዝብለና ክንሰምዕ ክንቅበል ስንድዋት ክንከውን እንከሎና ነቲ ከቢድ መልሲ ክንቅበል እንከሎና ክንሕጎስ ኢና።
እዚ ሰብአይ ብሓቂ ጽቡቕ መዕበያ ዝረኸበ ወለዱ ንኹሉ ዘምሃርዎ እዩ ነሩ። ንትእዛዛት ካብ ንእስነቱ ጀሚሩ መምርሒ ሕይወቱ ገሩ ዝነብር ዝነበረ እዩ። ወንጌል “ኢየሱስ ከአ ጠሚቱ ፈተዎ” ይብለና። ኢየሱስ ክጥምት እንከሎ ውሽጣዊ ሕይወትና ይርኢ እንጉዓዞን እንነብሮን ዘሎና ይርኢ። እሞ አባይ እንተ ዝጥምት እንታይ ምርአየ? ጠሚቱ ምፈተወኒዶ ወይስ ዘየፍቱ ነገራት ምርአየ? ሓደ ካብቲ አብ ሕይወትና ክንገብሮ ዘሎና ከም ሰብ መጠን ነቲ መሰረታዊ ነገራት አመንቲ ዘብለና ክንፍጽም አሎና። እዚ ሰብ እዚ ሕይወቱ ብቕኑዕ መገዲ ይመርሕ ነሩ እንተ ኾነ ሓንቲ ነገር ተሪፋቶ ነራ። “ሓንቲ ጎዲላትካ አላ ኪድ ዘሎካ ኩሉ ሼጥካ ንድኻታት ሃብ አብ ሰማይ ድማ ሃብቲ ክትረክብ ኢኻ እሞ ንዓ ስዓበኒ” እናበለ መጸዋዕታን ክገብሮ ዘለዎ ነጊርዎ። ክቕበሎን ክሰምዖን ዘይደሊ ነገር አልዒልሉ ሽዑ ንመጸዋዕታን ንኽገብሮ ዝነገሮ ሓዲጉ እኳድአ ሓዚኑ ከይዱ።
ሰባት ንድለትናን ስምዒትናን ጥራ ክንርኢ ምስ ጀመርና ንመገዲ አምላኽ ምስ ሓደግና ክንቅበል ክንሰምዕ ይጽግመና። አብ ልበይ ቀዳምነት ሂበ ሰሪዐዮ ዘሎኹ እንታይ አሎ? አብ አምላኽ ዝመልስኒ ከይቅበል ዓጊቱኒ ዘሎ እንታይ አሎ ኢልና ክንሓስብ አድላዪ እዩ። እምበር አምላኽስ ንነፍሲ ወከፍና ክንገብሮ ዝግብአናን ክንሰምዖን ካብ ምንጋር ዓዲ አይወዓልን አሎ።
ኢየሱስ ብፍሉይ ክንገብሮ ዝደልየና ነገራት አሎ። ንርእስና ክንርኢ እንተ ኸአልና ምናልባት አብ ኪዳናዊ ሕይወትና ንዘሎ ጸገም ክንፈትሕ ክንገብሮ ዝግብአና፥ ምስ ሰባት ዘሎና ርክብ፥ አብ ግላዊ ጠባያትና ግብርና መንፈስና ኮታ ነፍስወከፍ ንርእስና ክንርኢ እንተ ኸአልና ክንሓድጎ ክንቅይሮ ዘሎና ነገራት አሎና።
ሥጋና ባህርና ንዝለመዶ ነገር ክሓድግ ወይ እውን ክቕይር ቀሊል አይኮነን። ባህርና አይስዓርን ዝብል ባህሪ ዘለዎ እዩ ምስኡ ሰይጣን ጸላኢና ክዕወተልና ካብ አምላኽ ክፈልየና ንሰናይ ንድሕነትና ከይንመርጽ አበርቲዑ እዩ ዝቃለሰና ሽዑ ንሓቅን ንድሕነትን ከይንመርጽ ልብናን ዓይንናን ሸፊኑ ካብ በረኸት መርገም ካብ ፍቕሪ ክሕደትን ምፍልላይን ካብ ምሕረት ምሃብ ከም እንጭኻኸን ይገብረና ስለዚ ምስ ርእስናን ሰይጣንን ውግእ ክንእውጅ ሽዑ ንዓወት ክርስቶስ ክንሳተፍ ኢና።
ኢየሱስ ንዅሉ ሃብቲ ሓዲጉ ክስዕቦ እሞ ሽዑ ዋሕስ ዘለዓለማዊ ሕይወት ክረክብ ከምዝኽእል ነጊርዎ። እቲ ሰብአይ ግን ብዙሕ ሃብቲ ስለ ዝነበሮ በቲ ዝተዋህቦ ቃል ሓዚኑ እናጎሃየ ከይዱ። አብ እዋን ኢየሱስ ዝነበረ ርድኢት ሃብቲ ምልክት በረኸትን ፍቕሪ አምላኽን እዩ ነሩ። በዚ ምኽንያት እዩ ኢየሱስ “ብሃብቲ ንዝአምኑ አብ መንግስተ ሰማይ ምእትው ክንደይ ጭንቂ እዩ” “ሃብታም ናብ መንግስቲ አምላኽ ካብ ዝአቱስ ገመል ብዓይኒ መርፍእ ኪኃልፍ ይቐልል” ምስ በሎም ሰማዕቱ ዝተገረሙ። ሰማዕቲ ኢየሱስ “መን ድአ ኾን ኪድኅን ይኽእል” እናበሉ ተገሪሞም። ኢየሱስ ናብአቶም እናጠመተ “ብሰብ አይክአልን እዩ ብአምላኽ ግን ከምኡ አይኮነን፥ ስለምንታይ ብአምላኽ ኵሉ ነገር ይክአል እዩ” እናበለ ንኹሉ ነገር ብመገዲ አምላኽ ክርእይዎ ነጊርዎም።
አብ ታሪኽ ብዙሓት ንአምላኽ ከይክተሉ ዕንቅፋት ዝኾኖም ንኹሉ ሃብቲ ክሓድጉ ስለ ዘይክአሉ እዩ። እቶም ንመጸዋዕታ አምላኽ ዝተቐበሉ እንተ ረአና አብ ታሪኽ ይዝከሩ ከምኡ አብ ጉዳይ ድሕነት ደቂ ሰብ ዓቢ ተራ ተጻዊቶም። እቶም ንሃብቶም ክሓድጉ ዘይክአሉ ግን ምስ ታሪኾም ተቐቢሮም አይዝከሩን እውን። ሰብ ታሪኽ ሰሪሑ ክብሃል እንተ ኾይኑ አብ ድሕነት ሰባት እንተ አበርከተ አብ ሕይወት ሰባት ንአምላኽ ከምዝመርጹ እንተገበረ እዩ። አብ ዓለምና ግን ብአንጻሩ እዩ እኳድአ ገለስ ብዝገብርዎ ክፍአትን ግፍዕን መጠኑ ታሪኽ ዝገበሩ ዝመስሎም አለዉ ብፍላይ አብ ፖሎቲካዊ ዓለም። ግፍዕን ጭቆናን ከምኡ ማእሰርትን ውርደትን እንተ አብዝሑ ዝያዳ ንሓቂ ዘተግበሩ ይመስሎም። ዓለምና ሎሚ ፍቕሪ ሰላም ውሒድዋ እትሳቐ ዘላ ሰብ ንአምላኽ ምምራጽ አብዩ ንርእሱን ንዓቕሙን ሃብቱን ጥራሕ ስለ ዝመረጸ እዩ፥ እንተ ኾነ አምላኽ ንአኡ ክንመርጽ ንመገዱ ክንስዕብ ከሎና ዝያዳ አብኡ ከም እንቐርብ ደጋጊሙ ነጊሩና እዩ።
እግዚአብሔር ንሙሴ ክጽውዖ እንከሎ ክልተ ምርጫ ሂብዎ፥ ሓንቲ ሱቕ ኢልካ ንመጸዋዕታ አምላኽ ነጺግካ ኪድ ካልአይ ፈርዖን ከአ ኹን። ካልአይቲ ንኹሉ ዘሎካን ንፖሎቲካዊ ስልጣን ሓዲግካ ንመገዲ አምላኽ ስዓብ ኢሉ ሓቢርዎ። ሙሴ ንካልአይቲ መሪጹ ንህዝበ እስራኤል ካብ ባርነት አውጺኡ በዚ ኸአ ሓደ ካብቶም አዕኑድ ታሪኽ ድሕነት ኮይኑ ይዝከር። እዚ እዩ እቲ ዝረኸቦ ዓስቢ።
ኢየሱስ ንኹሎም ክስዕብዎን መጸዋዕትኡ ክቕበሉ ዝደልዩ እሞ አብ ታሪኽ ቤተ ክርስትያኑ ክሳተፉ ዝደልዩ ንዘቕርበሎም መጸዋዕታ ክቕበሉ ሽዑ አብቲ ህያው ዝክሪ አባላት ከምዝኾኑ ይነግሮም። ወንጌል ነዚ ሰብአይ ንመጸዋዕታ ምቕባል ዝአበየ ሽሙ ብዳግም አይዝክሮን ሃብቱ ንዕብየቱ ይውስነሉ ስለዚ አብ ታሪኽ ቦታ የብሉን።
አብ ታሪኽ ብዙሓት ሰባት ንሃብቶም መጋበሪ አምላኽ ክገብርዎ ንርኢ። ሓንቲ ከይተመርዓወት ዕድሚአ ዘሕለፈት እንግሊዛዊት Mary Guthre Essame ዝተባህለት ጥሮተኛ ነርስ አብ ሓደ አረጊት ገዛ፥ ብዙሕ ጽቡቕ ክዳውንቲ ዘይትኽደን ዝአረገ አሳእን ዝነበራ አብ ከባቢአ ዝነብሩ ዝፈልጥዋ ክሳብ ክንድዚ ሃብታም ምዃና ይፈልጡ አይነበሩን። ድሕሪ ሞታ አብ ዝተረኽበ ለበዋ ከም ዝሕብሮ 10 ሚልዮን ንገበርቲ ሰናይ ሂባ። ከምዚአ ዝበሉ እዮም ትርጉም ሃብቲ ዝፈልጡ።
ኢየሱስ ነቲ ሕይወት ዘለዓለም ክወርስ ዝሓተቶ አብ ሕይወት ናይ ሓደ ሃብታም ሰብ ክልተ ነገራት ከም ዝኽወልኦ ሓቢሩ። አብ ልዕሊ ድኻታት ፍቕርን ሓልዮትን የብሉን ከምኡ ንሃብቱ ምስቶም ዘይብሎም ወይ ጽጉማት ክካፈል አይደልን እዩ። ኢየሱስ ከም ዝብሎ ሓቀኛ እምነት ዝግለጸ አብ ምክፋል እዩ እምበር አብ ምዕቋር አይኮነን። ጥዑይ አማናይ ንሕግን ስርዓትን ዝሕሉ ጥራይ አይኮነን፥ ንሃብቱ ምስ ካልእ ዝሳተፍ፥ ንክእለቱ አብ ሓገዝ ካልኦት ዘውዕል ብዝያዳ ምስ ጽጉማት። ሎሚ ንነፍስወከፍና አብ ርእስና አቲና ንኢየሱስ ብዘይ ዝኾነ ቅድመ ኩነትዶ እስዕቦ አሎኹ። ምናልባት ቀዳምነት እንህቦ ሃብትና ክእለትና፥ ስራሕና፥ ጥዕናና፥ ወይ እውን ዝናና ከይከውን፥ እዚ ኹሉ ግን ምስ አምላኽ ዘራኽብ አይኮነን ምስ ርእስና ጥራሕ እዩ ዘራኽበና ስለዚ እሙናት ክርስትያንን አርድእትን ክንከውን ነዚ ዅሉ በቲኽና ምስ ካልኦት እናተኻፈልና ንንበር።
አብ ክርስቶስ ቀሪባና ዝብለና ንስማዕ፥ አብ ዝኾነ ካብ ንክርስቶስ ምስዓብ ዝዕንቅፈና ክንድሕን ከአ ሓግዘና ንበሎ። ውሳኔና ክንስዕቦ እምበር ካብኡ ክንርሕቕ አይኹን።
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ


text:
ወሰኽ ታሪፍ ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ቱርኪ
መቐለ ነሓሰ 05/2010(ድወት)ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ናብ ቱርኪ ትልእኾም ፍርያት ሓፂንን ኣልሚንየምን ወሰኽ ታሪፍ ከምዝገበረት ኣፍሊጣ።
ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ማሕበራዊ ድረ-ገፅ ትዊተሮም ከምዝሓበርዎ ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ፍርያት ኣለሚንየም 20 ሚኢታዊ፣ ኣብ ፍርያት ሓፂን ድማ 50 ሚኢታዊ ወሰኽ ከምዝገበረት ገሊፆም።
ፕረዝደንት ትራምፕ ነቲ ወሰኽ ከም ምክንያት ዘቐመጥዎ መተዓዳደጊ ገንዘብ ቱርኪ ላይራ ብ20 ሚኢታዊ ዋግኡ ክንኪ ብምኽኣሉን ንዶላር ክወዳደሮ ከምዘይክኣለን ምዃኑ ገሊፆም።
ኣሜሪካ ኣብዚ ሐዚ እዋን ምስ ቱርኪ ፅቡቕ ርክብ ከምዘይብላ ዝገለፁ ትራምፕ እዚ ውሳነ ከምመጠን ፕረዝደነት ናይ ምውሳን ስልጣኖም ተጠቒሞም ዘሕለፍዎ ውሳነ ምዃኑ ገሊፆም።
ፕረዝደንት ቱርኪ ረሲፕ ጣይጵ ኤርደጋን “እዚ ኣካል ናይቲ ብናይ ደገ ሓይልታት ይበፅሐና ዘሎ መጥቃዕቲ’ዩ።ክብሉ ነቲ ወሰኽ ዋጋ ተቓዊሞምዎ።
ቱርኪ ምስ ኣሜሪካ ዘለዋ ፀገም ንምእላይ 9ተ ኣባላት ዝሓዘ ጉጅለ ዲፕሎማሲ ልኢኻ ምንባራ ዝዝከር እዩ።


text:
ብትኽክል ጸላእቱ ዘይፈለጠ ተቃላሳይ ናበይ ከም ዝትኩስ'ዩ ዝጠፍኦ
ሓደ ተካሳይ ክትኩስ እንተድኣኮይኑ ኣብ ቅድሚኡ ዝተተኽለ ዕላማ ወይ ድማ ብንጹር ዝተለለየ ጸላኢ ክህሉ ኣለዎ። ካብዚ ወጻኢ ዝግበር ተኽሲ ግን ብጌጋ ጥራይ ዩ ክኸውን ዝኽእል። ናብቲ ቀንዲ መበገሲ ጽሑፈይ ክምለስ ንሱ ድማ ብዛዕባ ህግደፋውያን ኣብ ሃገረ ኢስራኤል ዩ ክኸውን። እዞም ሰባት እዚኣቶም ኣብዚ ሰዓት ዚ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ብመልክዑ ዝተፈላለየ ዝመስል ግን ድማ ሓደ መልእኽትን ትሕዝቶን ዘለዎ ኣሸብሮ ይገብሩ ከም ዘለዉ ኩላትና ብዓይንና ንሪኦ ዘለና ከም ጽሓይ ብርሃን ዝደመቀ ሓቂ ዩ። ቀንዲ መልእኽቲ ናይዚ ዝገብርዎ ዘለዉ ህውከት ወይ ኣሽብሮ ድማ ብፍላይ ኣንጻር ደለይቲ ፍትሒ ከምኡ ውን ኣንጻር ኤርትራውያን ሓታቲ ዑቅባ ኣብ ኢስራኤል ንመሰሎም ንምርግጋጽ ዘካይድዎ ዘለዉ ቃልሲ ንምጉንዳብ ዝቀንዐ (ዝዓለመ)እዩ። ስለዝኮነ እምበኣር ኩሉ ኤርትራዊ ተቀማጢ ሃገረ ኢስራኤል ብፍላይ ክኣ ደምበ ተቃውሞ ክነቅሓሉን ንምፍሻሉ ድማ ብዕቱብ ክሰርሕን ይግባእ።
ከም ዝፍለጥ ኣብ ዝሓለፉ ኣርባዕተ ሓሙሽተ ዓመታት እዚ ተቃላሳይ ንፍትሒ ብዘየገድስ ፍልልይ ስነሓሳብ ኣብ ሞንጎና ኩላትና የሕዋት ኢና፡ እቲ ፍልልይ ቀዲሙ ዝተረደኦን ደንጉዩ ዝርድኦን ዩ ክኸውን ዝኽእል ብምባልን ድሓር ክኣ ከምቲ ባኒ ክትሰርሕ እንተድኣኮይንካ ሓርጭ ዘድልየካ፡ ክትቃለስ እንተድኣኮይንካ ውን ህዝቢ ግድን ዩ ከድልየካ ካብ ዝብል ሃብታም ዝኾነ ኣተሓሳስባ ተበጊስና፡ማለት ብርዲኢት ኣይኮኑን ዝገብርዎ ዘለዉ፡ብጸገሞም ዮም፡ ስኣን ፍልጠቶም ዮም፡ ዋላ ሓደ ዘይፈልጥ ህዝቢ ድማ ናብ እግሩ ዩ ዝትኩስ፡ ብምባል ብዘይምግናን ኣፍኪስና ኢና ሒዝናዮ ጸኒሕና።ሕጂ ክንጥምቶን ክንመዝኖን ከለና ግን ፈጺምና ፈጺምና ኣብ ልዕሊኦም ጌጋ ስእልን ኣናብባን ኢና ሒዝና ጸኒሕና፡ ስለምንታይ ለይባን ተቀባሊ ለይባን፡ ቀታልን ተሓባባርን፡ተካስን መዋልን ኩሎም ሓደ ዮም።ብዓንዳ ርእሱ ውን እዚኣቶም ደገፍቲ ወይ ድማ ተደናገጽቲ ህግደፍ ዘይኮኑ እቲ ብቀንዱ(ኦርጂናል) ህግደፍ እዮም።ብመሰረቱ ንሕና ኢና ተጋጊና እምበረይ ህግደፍ ዝባሃል እኮ እዚኣቶምን ከምኣቶም ዝኣመሰሉ ብጀካ ታ ንውልቖም ንግዜኡ ዝበልዕዋ ካልእ ዘየገድሶም ካብ ኣፍንጭኦም ኣርሒቆም ዘይሓስቡ ናቶም ፕሮግራም ዘይብሎም ኣብ ጫማ እንዳማቶም ዝጛዓዙ፡ ኣብ ዝተዳለወሎም ዳስ ጥራይ ምስዕሳዕ ዝፈልጡ ብሃማት ተኣኻኺቦም ዝሰርሕዎ ወይ ዘቀምዎ ጉጅለ ዩ ህግደፍ ዝባሃል። ስለዚ እምበኣር ኣዚኣቶም ተደናገጽቲ ዘይኮኑስ እቲ ቀንዲ ህግደፍ ካብ ኮኑ፡ ምስ ዚኣቶም ምድንጋጽ ዝባሃል ጨሪሹ ክተርፍ ኣለዎ።ስለዚ ከም ተቃላሳይ ጥራይ ዘይኮነ ከም ዝኾነ ባእታ ውን ሓዲኡ ክትከውን ዩ ዘለካ መስለኒ።ክልቲኡ ብሓንሳብ ክትከውን ግን ዝካኣል ኣይኮነን ዉዑይ ወይ ዝሑል፡ ተጣባቂ መሰል ደቂሰባት ወይ ተቃላሳይ ምኻንካ ብንጹር ምፍላጥ የድልየካ። ኣብ መወዳእታ እምበኣር ንሕና ተቃለስቲ ክሳብ ዝኾናን ጸላኢና ብንጹር ክሳብ ዝፈለጥናን ኣነጻጺርና ክንትኩስ ይግባእ።እቲ ተኽሲ ድማ ኣድማዒን ዕላምኡ ዘይስሕትን መታን ክኸውን ኣብ ሕጊ ዘትከለ መራሕን ተመራሕን ዘለዎ፡ ተኽሲ ክኸውን ይግባእ።ኣብ ዕላማ ሓወይ የለ ኣደይ የለ፡ኣንጻር ዕላማኻ ደው ንዝበለ ክትኣልዮ ወይ ክኣልየካ ኣለዎ። እዚ ደለይቲ ፍትሒ ኢና እናበሉ ኣንጻር ፍትሒ ድማ ይኸዱ ዝብል ቅኑዕ ዝመስል ግን ድማ ሕሳባትካ ከይትሰርሕ ማሕለኻ ኮይኑ ዝሕልኸካ መበገሲኡ ዘይፍለጥ ሕሱር ሽቀጥ ብዝግባእ ነቂሕናሉ ስለዝኾና ይኣክል(enough is enough)።
ስለዚ እምበኣር ደሞክራስያውያን ኣይኮኑን መሰልን ክብርን ደቂ ሰባት ኣይሕልዉን ከይብሉና ብምባል ክብርና እናተቀንጠጠን መሰልና እናተገፈን ሱቅ ኢልና ክንርኢ ስለዘይብልና ንሰላም ብሰለማዊ ንጎነጽ ብጎበጽ ክንገጥሞ ኣለና ዝብል ርኢቶ ዩ፡ ዘለኒ።
መሰረታዊ ነገር ግን ንሕና ክንገብሮ ዘለና ነገር እንተድኣሃልዩ እዚ ስርዓት እዚ ኣብ ዓድና ምንባር ከሊኡንስ ሕጂ ድማ ኣብ ዝተሰደድናዮ መጺኡ ሰላም ይኸልአና ከም ዘሎ ብስእልን ቪድዮን ጭብጥን ዝተሰነየ ጥርዓን ናብ ዝምልከቶ ኣካል ክነረክብ ይጽናሓለይ ዘየድልዮ ግዜ ዝበጻሕና ኮይኑ ይስማዓን።
እዚ ዘለናዮ ግዜ መን ቅኑዕ ኣሎ ዘይኮነ መን ሓበሬታ ቀዲሙ ስከዝኾነ ከምኡ እንተድኣጌርና ዓቢ ፖለቲካዊ መኽሰብ ክንረኽበሉ ንልእል ኢና ዝብል እምንቶ ኣለኒ። ብዓቢኡ ድማ ንንወስዶ ኣክሽን መንጸፍ ወይ ድርዒ ክኾነና ይኽእል ዩ ዝብል ሓሳብ ዩ ዘለኒ።
ክብርና ክምለስ ሓቢርና ንቃለስ!!!
ዓወት ንተቃለስቲ ሓርነት።
ሓየሎም ዳንኤል
ሓ.ኤ.ፍ ዞባ እስራኤል
04-06-2018


text:
ኣብ ማራቶን ሮተርዳም ሆላንድ፣ ኢትዮዽያዊያን የማነ ኣድሓነ ብደቂ-ተባዕትዮ፣ቲቂ ገላኔ ብደቂ-ኣነስትዮ ተዓዊቶም።
የማነ ዝተዓወተሉ ሰዓት፣ክልተ ሰዓትን ኣርባዕተ ደቃይቅን 48 ሰኮንድን ክኸውን ከሎ፣ወዲ ሃገሩ ጌቱ ፈለቀ ካልኣይ፣ኣብ‘ቲ ውድድር ክዕወት‘ዩ ዝብል ትፅቢት ዝፀንሖ ኬንያዊ ሞሰስ ሞሶፕ ሳልሳይ ኮይኖም ነቲ ውድድር ዞዚሞምዎ።
ኣብ ማራቶን ደቂ-ኣነስትዮ ዝተዓወተት ቲቂ ዝተዓወትሉ ጊዜ ክልተ ሰዓትን 18 ደቃይቅን 58 ሰኮንድን‘ዩ።ጣልያናዊት ቫለርያ ስትራንኮ ካልአይቲ፣ኢትዮዽያዊት መሪማ ሓሰን ሳልሰይቲ።
ፓሪስ‘ውን ንውድድር ማራቶን ኣተኣናጊዳ ነይራ ትማሊ ሰንበት። ውፅኢት ብደቂ-ኣነስትዮ ኢትዮዽያዊት ትርፊ በየነ ቀዳመይቲ፣ኢትዮዽያ ዝመቦቅላ ቱርካዊት ሃይዳር ሱልጣን ካልአይቲ፣ማክዳ ሃሩን ንሳ‘ውን ኢትዽያዊት‘ያ ሳልሰይቲ።
ናብ ውድድር ሃገር ኣቋራጭ ክንሰግር፣ቡፓ ዓብዪ ጉያ ሃገር ኣቋራጭ ኢድንበርግ ትማሊ ሰንበት ተካይዱ።ቀነኒሳ በቀለ ሎም-ዘበን እቲ ቅልጡፍ ሰዓት ኣመዝጊቡ ነቲ ውድድር ዛዚምዎ።
29 ዓመት ዝዕድሚኡ ቀነኒሳ በቀለ፣ንስዻኛዊ ኣያድ ላምዳሰንን ንጣልያናዊ ደንየል ማቺ ብልዕሊ ሓደ ደቂቃ ቀዲሙ‘ዩ ተዓዊቱ።
ክብረ-ወሰን ማራቶን ንነዊሕ እዋን ብሒታ ዘላ እንግሊዛዊት ፓውላ ራድክሊፍን ወናኒ ብርክት ዝበሉ ክብረ-ወሰናት ሃይለ ገብረስላሴን ኣብ ፍርቂ ማራቶን ቪየና ኣውስትርያ ተቀዳዲሞም።ሃይለ ገብረስላሴ ተዓዊቱ። ፓውላ በቲ ውፅኢት ኣይተሓጎሰትን።
ኣብ‘ቲ ጉያ ፍርቂ ማራቶን፣ፓውላ ካብ ሃይለ 7 ደቂቃን 58 ሰኮንድን ቀዲማ ጉያ ንክትጅምር ተፈቂዱላ ነይሩ።እንተኾነ ሃይለ ንራድክሊፍ ኣብ መበል 15 ኪ/ሜትሮ ኣርኪቡ ሓሊፉዋ።ፍርቂ ማራቶን ዝዛዘመሉ ሰዓት ስሳ ደቃይቅን 52 ሰኮንድን፣ፓውላ 12 ደቂቃ ድሒራ ፈፂማቶ።
ኣብ ክልተ ኦሎምፒካት ተሸላማይ ሜዳልያ ወርቂ ሃይለ ገብረስላሴ፣ገና ንኦሎምፒክ ለንደን ኣይበቅዐን ዘሎ።ፓውላ ግና ኣብ ማራቶን ለንደን ክትሳተፍ‘ያ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ክልቲኦም ኣትሌታት ቅድሚ ኣብ ጉያ ፍርቂ ማራቶን ምፅማዶም፣ምስ ፕረዚደንት ኣውስትርያ ሄይንዝ ፊሸር ተራኺቦም ነይሮም።
ስፖርታዊ ዜና ዛዚምና‘ለና።


text:
ሶማልያ ምኻና ዝገለፁ ኣብ ሶማልያ ኣተሓባባሪ ሰብኣዊ ሓገዛት ሕ/መ ማርክ ባውደን፣ኣድማሳዊ ሓገዝ ለውጢ ኣርኪቡ‘ዩ ኢሎም።
“ዘበን ደርቂን ጥፍኣትን ክንቆፃፀር ኪኢልና ኢና።ኣብ ሓምለ ጥምየት ኣብ ሶማልያ ዓሲሉ‘ሎ ክንብል ከለና፣ሸሞንተ ክፍለ-ሃገራት ክጥቃዓ‘የን ዝብል ገምጋም ነይሩ።ፅላሎት ሞት ዝዓረፎም ሰባት ድማ ካብ 750 ሽሕ ናብ 250 ሽሕ ኣውሪድናዮ ኢና” ኢሎም ንሶም።
ሞት ኣደታትን ህፃናትን ኣዝዩ ከምዝነከየ ዝገለፁ ሚስተር ባውደን፣ሎሚ እውን 4 ሚልዮን ሰባት ተፀበይቲ ረድኤት‘ዮም ይብሉ።
በቲ ድርቂ ዝተጠቅዑ ከባቢታት ሶማልያ፣ምብራቅ ኢትዮዽያን ሰሜን ምብራቅ ኬንያን፣ኣብ መስከረምን ጥቅምትን ዝተወሰነ ማይ ስለዝወቅዐ፣ ሓረስቶት እኽሊ ንክዘርኡ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ይፅዕር ኣሎ ኢሎም።
ኣብ ሶማልያ ኣስታት ስሳ ሚእታዊ ግዳያት ደርቂ ኣብ‘ቲ ኣል-ሸባብ ዝቆፃፀሮ ከባቢ ከምዝርከቡ ዝገለፀ እቲ ሪፖርት፣መተሓላለፊ መንገዲን ፖለቲካዊ ቅሩብነትን ቀንዲ ማሕለኻታት ኮይኖም‘ዮም ፀኒሖም ይብል።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ማሕበር ቀይሕ መስቀል፣ናብ ሓደ ነጥቢ ሓደ ሚልዮን ሶማልያውያን ይቅርቦ ዝነበረ ሓገዝ ዝሓለፈ ሰሙን ኣቋሪፅዎ‘ሎ።ምኽንያት እቲ ማሕበር ኣብ ማእከላይን ደቡብ ሶማልያን ሓገዝ ንከይልግስ ብኣል-ሸባብ ስለዝተከልከለ።
ባዓል-ስልጣን ሕ/መ ማርክ ባውደን፣ውሳነ ኣል-ሸባብ ጊዚያዊ‘ዩ ዝብል ግምት ኣለዎም።


text:
ንሰን ኣብ ዘረበአን “ኣዝዩ ዘሕዝን‘ዩ።ብሕልፊ ኣብ እዋን ረመዳን፣ኣል-ሸባብ ልዕሊ ኩሉ ተቃላዕቲ ንዝኾኑ ህፃናት፣ዲ-ኣነስትዮን ኣደታትን፣ቅድሚ ምህላቆም ናብ ሓገዝ ዝረኽብሉ ከባቢ ንምውፃእ ኣብ ዝፍትንሉ እዋን ምእጋዱ ዘጉሂ‘ዩ።ኣል-ሸባብ ረድኤት መግቢ ብዘይዕንቅፋት ኣብ ዝቆፃፀሮም ከባቢታት ናብ ተፀበይቲ ንክባፃሕ ንክፈቅድ መፀዋዕታ የቅርብ‘ለኹ” ኢለን።
ንደቡባዊ ሶማልያ ዝቆፃፀር ኣል-ሸባብ ግና፣ኣብ‘ቲ ከባቢ ደርቂ የለን ኢሉ ብዘይካ ማሕበር ቀይሕ መስቀል ንኩሎም ትካላት ገበርቲ ሰናይ ከልኪሉ‘ሎ።
ሰበ-ስልጣን ዩ-ስ ብወገኖም፣ደርቂ ኣብ ዝሓለፉ ሰለስተ ወርሒ ኣስታት 30 ሽሕ ቆልዑ ቀቲሉ ክብሉ ከለው፣ሕ/ሃ ብግዲኡ ልዕሊ 6 ሚእቲ ሽሕ ቆልዑ ድማ ብጉድለት ኣመጋግባ ይሳቀዩ‘ለው ይብል።
ኣብ‘ዚ ሰሙን‘ዚ፣ዩ-ስ ኣብ ዘውፀአቶ መግለፂ፣ናብ ፈጠርቲ ራዕዲ ንዋታዊ ሓገዝ ምግባር ክልኩል‘ዩ ዝብል ሕጊ ከምዘሎ ኣይትግብሮን፣ምናልባሽ ዘከፋፍልዎ ሓገዝ ናብ ኢድ ኣል-ሸባብ ዝኣተወ ትካላት ገበርቲ ሰናይ ድማ ኣይኽሰሱን ከምዝበለት ዝዝከር‘ዩ።
ምስ ምንስቲር ወፃኢ ካናዳ ጆን በይርድ ኮይነን ጋዜጣዊ መግለፂ ዝሃባ ሂለርይ ክልንትን፣ኣል-ሸባብ ካብ ትካላት ረድኤት ገንዘብን ክፍሊትን ይቅበል ከምዝነበረ ሰበ-ስልጣን ኣሜሪካ ይፈልጡ‘ዮም ኢለን።
”ሰብኣዊ ሓገዝ ከብርክቱ ካብ ዝተዋፈሩ ትካላት፣ገንዘብ ይቅበሉን ንሰባት ይጨውዩን ከምዝነበሩ ንፈልጥ ኢና።ክሳዕ ክንደይ ፅንኩር ምኻኑ ይርዳኣና‘ዩ።ስለዚ፣ተወሳኺ ፀገም ኣይንደልን። ሰራሕተኛታት ሕ/ሃን ካልኦት ትካላትን ናብ‘ቲ ኣል-ሸባብ ዝቆፃፀሮ ከባቢ ረድኤት ከእትው ድልየት ኣለዎም እንተኾይኑ፣ብመሰረት ሕጊና መቅፃዕቲ ይግበኦም እንተኾይኑ፣ ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ኣይንትግብሮን ኢና” በላ።
ወ/ሮ ክልንትን ኣብ ዘረበአን፣ባዓልቲ ቤት ምክትል ፕረዚደንት ኣሜሪካ ጆ ባይደን ምስ ዳይረክተር ትካል ኣድማሳዊ ምዕባለ ዩ-ስ (USAID) ራይ ሻህን ካልኦትን ኣብ‘ዚ ሰሙን‘ዚ ኣብ ኬንያ መገሻ ክፍፅማ‘የን ኢለን።
እቶም ልኡኻት፣እቶም ካብ ሕፅረት መግቢ ሃዲሞም ኣብ ካምፕ ዝኣተው ስደተኛታት ክበፅሑን፣ናይ ሓፂርን ነዊሕን ፍታሕ ክንፅሩን‘ዮም ኢለን ምንስትር ወፃኢ ኣሜሪካ ሂለርይ ክልንተን።


text:
እቲ ኣብ ሳዋ ዝካየድ ፈስቲቫል መንእሰያት ዝሓዞ መደባት፡ ትምህርታዊ ውድድራት፡ ካብ ኤርትራን ካብ ምሉእ ዓለምን ብዝመጹ ዝካየድ ዘመናውን ያታውን ምርኢታት፡ ልዕሊ 20 ሺሕ ዝኾኑ መንእሰያት ዝሳተፍሉ ስፖርታዊ ውድድራት፡ ብዓቢኡ ድማ ብዙራ-ንሃገርካ ዝጽዋዕ ካብ ሳዋ ተበጊሱ ብባጽዕ ሓሊፉ ክሳብ ኣብ ከባቢ ዓዲቐይሕ ዝርከብ ታሪኻዊ ቦታታት በለው ከለው ዝበጽሕን ኻልኦት መደባትን ዘጠቓልል ምዃኑ፡ ካብ መንጎ ኣተሓባበርቲ ሰሜን ኣመሪካ ሓንቲ ዝኾነት ሓድነት ቀለታ ካብ Las vegas ኣብቲ ምስ ተወልደ ወልደገብሬል ዘካየደቶ ቃለመጠይቕ ዘርዚራ`ላ።
ካልእ ኣብቲ ቃለመጠይቕ ዝተሳተፈን ኣብ ኣመሪካ ዝዓበየን መንእሰይ መኮንን ካሕሳይ ካብ Washington DC ብወገኑ፡ ብዛዕባ ሳዋ ኣብ ደገ ብዙሕ ኣሉታዊ ርኢቶታት ዝወሃብ`ኳ እንተኾነ፡ ከይድካ ምርኣይ ዝመስልዎ ነገር ስለዘየለ፡ ጽዑቕ ስርሐይ ኣወንዚፈ ንመገሻ ተበጊሰ`ለኹ ኢሉ።
ንምሉእ ትሕዝቶ ቓለመጠይቕ ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቑ


text:
ናይ ሰላሳን ኣርባዕተን ዓመታት ፖለቲካዊ ንድየት" ተቃወምቲ" ዘይኣክል!NewsPosted by Admin Feb 20, 2016 08:24:08
ናይ ሰላሳን ኣርባዕተን ዓመታት ፖለቲካዊ ንድየት" ተቃወምቲ" ዘይኣክል! መወዳእታ ዘይትገብሩሉ ኢኹም?
ካብ 1981 ክሳብ'ዚ ዘለናዮ ዓመት 2016 ብውሑዱ 34 ዓመታት ሓሊፍዎ ጉዕዞ ኤርትራውያን ተቓወምቲ ኣንጻር ህዝባዊ ግንባር ይኹን ህግደፍ። ልቢ ህዝቢ ዘይትንክፍ መንእሰያት ዘየለዓዕል ፖለቲካዊ ሃልኪ ግን ውጽኢቱ በንጻር
ዕድመ ምልኪ ማለት ምምሕዳር ህግደፍ ንምንዋሕ እንተዘይኮይኑ፡ ካልእ ፍረ ከም ዘየበርከተ፡ ህዝቢ ተዓዚቡን መስኪሩን ኣሎ።
ስለምንታይ ከምዚ ተደልየ? ኪምለስ ዘለዎ ሕቶ ኢዩ። ናይ ሓባር መልሲ የልቦን፡ ዘዝመስለና ግን ኣሎ።
ገምጋምናን እምነትናን ብከምዚ ዝስዕብ ሓጺርን ሓፈሻውን ኣገባብ ክንጠቅስ ንደሊ።
ሀ) 1981 - 1991 ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን ጉጅለታታን ነቲ ቀንዲ ሕቶ ነጻነት ቀዳምነት ከይሃባ ስለዝተቃለሳ።
ለ) 1991 - 2001 ነጻነት ኤርትራ ሕጋውን ዴሞክራስያውን ንምግባሩ ኣብ ዝነበረ መድረኽ ቃልሲ እጃሞም ስለዘየበርከቱ ልዕሊ ኩሉ ግን፡
1) ኣብ መስርሕ ረፈረንደም ይኹን
2) ኣብ መስርሕ ምንዳፍን ምጽዳቕን ሃገራዊ ቅዋም
3) ጠንቁ ይኹን ሳዕኔኑ ብዘየገድስ፡ ኣብቲ ውግዕ ናይ ህግደፍን ወያነን ናይ 98 ንኹሉ እንተታት ኣጸጊዖም ኣብ ጎድኒ ሕቶ ኤርትራ ጠጠው ዘይምባሎም ፍሹላት ተቕወምቲ ምዃኖም ድሮ ኣመስኪሮም ኢዮም።
ሐ) 2001 - 2016 ምኽንያቱ ብዘየገድስ፡ ብወግዒ ምስ ሃገርካ ኣብ ውግእ ምስዘላ ሃገር ኪዳን ምሕዝነት ምምስራትን ንትግባሬ ብይን ኮሚሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ጠጠው ዘይምባልን ካልዖት ከምኡ ዝኣመሰሉ ሕቶታት ንልምዳውያን ተቓወምቲ ቀንዲ መለለዪኦም ኮይኑ ጸኒሑን ኣሎን፡ አቲ ዝያዳ ዘሕዝን ግን ዝቕጽል ምዃኑ ምፍላጥ ኢዩ።
ብጀካ'ቶም ውሑዳት ቅድሚ ነጻነትን፡ ኣብቲ መጀመርያ ዓመታት ናይ ነጻነትን ኣብ ኢትዮጵያ ዝጸንሑ፡ ውልቀሰባትን ጉጅለን፡ ኣብ ዉሽጢ'ቲ ርሱን እዋን ውግእ፡ 1999 ኢትዮጵያን ሱዳንን የመንን፡ ዝደገፍኦ ምስራተ ምሕዝነት፡ ኣብ 2000 ሰውራዊ ባይቶ ጉባኤኡ ኣብ ጎንደር፡ ኣካይዱ ቤት ጽሕፈት ኣብ ኢትዮጵያ ከፊቱ።
ድሕሪ መውቃዕቲ ኣል ቃይዳ ናይ ኒውዮርክ፡ ዝተፈጥረ ፍርህን ዝንባሌን፡ ሕሩይ ታድላ ናይ ምሕዝነት ኣቦ መንበር ኪኸዉን ስለ ዝተደልየ፡ ንሱ'ውን ናብ ኢትዮጵያ ኣምረሔ። እዚ ዝምባለ'ዚ ኣብቶም ነባራትን ሓውሲ ነባራትን ከይተሓጽረ ናብቶም ሓደስቲ" ተቓወምቲ" ውን ተማሓላለፈ። ከም ዓብደላ ኣደምን ኣድሓኖም ገብረማርያምን ዝኣመሰሉ፡ ኣባላት ህግደፍን መንግስትን ዝነበሩ፡ ኣሰር ቀዳሞት ከም ዝስዕቡ ኮኑ።
ንነባራት ተቃወምትን፡ ደንበ ኪዳንን፡ ብቐጥታን ብተዘዋዋርን ክቃወሙ ዝጸንሑ፡ ጉጅለ መስፍን ሓጎስ፡ ድሕሪ 2006 ምስ ወገን ወልደየሱስ ዓማር ተጸጊዖም፡ ነቲ ተስፋ ተነቢሩሉ ዝነበረ ምትእኽኻብ ተቓወምቲ ኣባላት ህ.ግ./ህግደፍን ነበር ዓሚጺጾም፡ ኣካል ምትእኽኻብ ኤርትራውያን ኣብ ኢትዮጵያ ምዃኖም ብወግዒ ኣረጋገጹ።
ፖለቲካዊ ንድየት"ተቓወምቲ" መወዳእታ ከም ዘይህልዎ ዳግም ንምርግጋጽ ከኣ፡ እቶም ክሳብ መወዳእታ ሰዓት፡ ንምልካዊ ስርዓት ኣስመራ ከገልግሉ ዝጸንሑን እቶም ንእድሓኖምን/ መስፍንን ኣብ ዝተፈላላየ እዋን ናብ ኢትዮጵያ ምድሃቦም ኪነቅፉ ዝጸንሑ፡ ተኣኻኺቦም፡ ዓንደብርሃን፡ ሸንገብን ዶር. ኣሰፋው ዝርከብዎም፡ ብመድረኽ ዝሰመዩዎ ሓድሽ" ምስምስ" ከም ዝረኸቡ፡ ኢህወደግ፡ ኣብ ልዑላውነት ኤርትራ ይኣምኑ ኢዮም ዝብል ዝኣረገ ደርፊ እንዳደረፉ ናብ ኢትዮጵያ ምእታዎም ቅኑዕ ምዃኑ ንህዝቢ ኤርትራ ከእምኑ ይፍትኑ ኣለዉ።
ከምቲ ምስላ ኣበው ዝብሎ እንዲዩ ኮይኑና
ነዚ ክትግዕታዶ ክንድ'ዚ ትርህጻ? ጌይሮሞ መወዳእታኡ፡
ናብ ኢትዮጵያ ምስትላም እንተኾይኑ ደኣ፡ ስለምንታይ ጂ 13 ኣድለየ?
ስለምንታይ ጂ 15 ኣድለየ?
ስለምንታይ ሰልፊ ደሞክራሲ ኤርትራ ኣድለየ?
ስለምንታይ ምፍልላይ ምስ ኣድሓኖም/ መስፍን
እቲ መሰረታዊ ሕቶ ኸኣ፡ ስለምንታይ ኣንጻር ጉጅለ ህግደፍ።
ደፋኢ ሓይሊ ናይዚ ኹሉኸ እንታይ ኢዩ? ወይ'ከ መን ኢዩ?
ፍትሒን፡ ዴሞክራሲን፡ ሃገራውነትን ድዩ? ወይስ ምእንቲ ስልጣንን ካልእን፡ ንእሳያስ ኣውሪድካ ባዕልኻ ኣብ ኮረሻ ስልጣን ምድያብ ድዩ ወይስ ካልእ? ክምለስ ዝግብዖ ሕቶ ኢዩ።
ከምቲ ናይ ሶማል ኣብ ናይሮቢ ንኣሜሪካውያን ብዝጥዕምን ዝጠቅምን ኣገባብ ተጀፊዑን ተጨፍሊቑን ናብ ሞቃዲሾ ብምእታው ንሶማል ዕንኪሊል ዘብላ ዘሎ፡ ንኤርትራን ህዝቢ ኤርትራን'ውን ዒንኪሊል ንምባል ኣብ ናይሮቢን ኣዲስ ኣበባን ተጀፊዕኩምን ተጨፍሊቕኩምን ንምእታው እንትኾይኑ ኣይፋልኩምን ከንቱ ኣይትድከሙ ክንብለኩም ንፈቱ፡
ንህዝቢ ኤርትራ ብደገፍ ምዕራባውያን ጨፍጪፍኩምን ረጊጽኩምን ስዩማይ ክተብልዎ እንተዘይኮይኑ ብፉቶት ማለት ብድልየቱ ኣብ ዙርያኹም ኪዓስል ኪትገብርዎ ከምዘይትኽእሉ ሕጂ ክነረጋግጸልኩም ንደሊ። ክትሓልሙ ግን ትኽእሉ ኢኹም። ስለዚ ብኣና ከይተረበሽኩም ከይተበራበርኩም ሕልምኹም ቀጽልዎ፡
ኩሉ ጉዕዞ ናይ 34 ዓመታት ኣብ ቅድሚ ህዝቢ'ዩ ዝፍጸም ዘሎ።
ብስቕታኡ ከኣ፡ ንህግደፍን ንተቓወምትን ይነቅፍ ኣሎ።
ዓወት ንፍትሕን ስርዓተ ሕግን ኤርትራ!!
ሰልፊ ደሞክራሲ ኤርትራ ጨንፈር ሽወደን
- Comments(0)//news.selfidemocracy.net/#post72


text:
ሌተና ኮሎነል ጸጉ መን እዩ?
Wednesday, 22 July 2009 16:23 ኣፈወርቂ ተኽሉ
እሙናት ምንጭታት ከምዝሕብርዎ፡ ሓደ ኣብ ኣስመራ ጸጉ ዝበሃል ሓዉ ንነፍሰ ሄር ኢሳያስ ፍስሃየ (ናይ ዓይኒ ፋብሪካ ፍረድ ሆሎውስ ኣመሓዳሪ ዝነበረ)፤ ኣባል ሓለዋ ሰውራ ነበር፤ ቐጺሉ ብድሕሪ ነጻነት ብዙሓት እሱራት ኣብ ዝጠፍኡሉ ኣጂፕ መደበር ፖሊስ ዝሰርሕ ዝነበረ፤ ኣብ ሓደ ናይ ኣስመራ ባር ምስ ሓደ “ወደ ሮማ” ዝበሃል ዓርኩ፣ ምስ ናይዝጊ ክፍሉ ድሕሪ ምብኣሱ ንሰለስተ ወርሒ ዝተኣሰረ ኣሎ። ብሰንኪ እዚ ተግባር እዚ ክልቲኦም መዓርጎም ካብ ሙሉእ ኮሎነል ናብ ለተና ኮሎነል ንኽወርድ ዝተነግሩ እዮም። እዚ ሰብ እዚ ኣቕዲሙ ኣብ ትሕቲ ሃገራዊ ድሕነት ዝመሓደር ሃይማኖታዊ ጉዳያት ክፍሊ ኣባል ኔሩ። በዚ መዚ መሰረት ብምግባር፡ ብድሕሪ ናይ ክቡር ፓትርያርክ ኣንቶንዮስ ካብ ስልጣን ምውራድ፡ ናብ ኒው ዮርክን ካልኦት ናይ ኣሜሪካ ከተማታት ብመንግስቲ ኤርትራ ንዝተላእከ ጉጅለ ኣሰንዩ መጺኡ። ሃይማኖታዊ ጉዳያት ከም ጰንጠን ጅሆቫን ዝኣመሰሉ ናይ ዘይተመዝገቡ እምነታት ኣባላትን ናይ “ተሃድሶ” ክርስትያንን ኣስላምን ምህዳንን ምክልባትን ምእሳርን ብሓላፍነት ዝሕተት ክፍሊ መንግስቲ ኤርትራ እዩ። እዚ ሰብ እዚ ናይ መወዳእታ ናይ ስራሕ ቦታኡ ኣብ ሃገራዊ ባንክ ኤርትራ ናይ ገንዘብ ሰኬዩሪቲ ሓላፊ ኔሩ ይበሃል። መንበሪኡ ገዛ ኣብ ከባቢ ፊያት ጥቓ ላተርያ ሰናይ ይበሃል።
ኣብ ናይ ካንሳስ ከተማ ዜና
ተነጊሩሉ ዘሎ እዚ ኤርትራዊ እዚ ንሱ እንተድኣ ኮይኑ፣ ዝበዝሐ ናይ ተጋዳላይ ጊዜኡ ከም ኣባል ሓለዋ ሰውራ ኣሕሊፍዎ። እዚ ሓለዋ ሰውራ፡ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ (ህግሓኤ) ካብ ትፍጠር ዝጸንሐ፡ ንዲስፕሊንን “ውሽጣዊ” ጸላእትን ንምጥቃዕ ዝዓለመ ኣካል ኮይኑ ንብዙሓት ጸቕጥን ጭቆና ናይ ኢትይጵያ ብምቅዋምን ንነጻነት ንምቅላስ ኢሎም ዝወጹ ኤርትራውያን ኣብ ምጥፋእን ምቕታልን ተራ ተጻዊቱ። ምስ ህዝባዊ ግንባር ንፍትሕን ዲሞክራስን (ህግደፍ) ድሕሪ ነጻነት ድማ ኣብ ትሕቲ ውሽጣዊ ጉዳያትን ሃገራዊ ድሕነትን ዝብል ስም ዝንቐሳቐስ ኣካል እዩ። ኣብ 70ታት ብዙሓት ተመሃሮን፡ ምሁራትን ካልኦት ኤርትራውያን በቲ ሓድሽ ኮሚኒስታዊ ስርዓት “ደርግ” ኢትዮጵያ ዝቐጸሎ ናይ ምጭፍላቕን ምውቃዕን ሜላ ብምቅዋም ንሜዳ ዊሒዞም። ብዙሓት ካብዚኣቶም ግዳይ እተን ምሁራትን ሓዲሽ ሓይሊ ዘሰክፈን ግንባራት ኮኑ። ብዛዕባ እዚ ንዝያዳ ሓበሬታ ኣብ www.ehrea.org
. ተወከሱ።
እዚ ኣብ ሓለዋ ሰውራ ዝነበረ ጸጉ ኣስታት 1950 ኣብ ኣስመራ ተወሊዱ። ብ1973-76 ኣቢሉ ናይ ህ.ግ.ሓ.ኤ. ተሰሊፉ። ንሱ ኣብ ሓለዋ ሰውራ ዝነበረሉ እዋን ንተጋደልቲ ዘሳቕዩን ዝቕጥቕጡን ካብ ዝነበሩ፤
- ወዲ ጸጋይ (ብግዜ ሃይለ ስላሴ ፖሊስ ዝነበረ፡
- ተስፋልደት ሚኪኤል “ቀሃስ” ዝጽዋዕ ጥቓ ወ.ወ.ክ.ማ. ዕዳጋ ሓሙስ ግዝኡ ዝነበረ
- የማነ “ተንሽን” ካብ ደቀምሓረ
- ኣማኑኤል ተስፋሁነኝ “ቀይሽብር”
- ኣማኑኤል ልጃም
- ኣማኑኤል ጳውሎስ (ካብቶም ንጂ15 ክእሰሩ እንከለዉ ኣብ ላንድክሩዘር ዝጽበ ዝነበረ
- “ታንዱር”
- ወልደዝጊ
- ወዲ ዋስዕ
- ተኪኤ “ወዲ ቐሺ” ካብ ዓዲ ንፋስ (ንኢትዮጵያ ኢዱ ሂቡ፡ ድሓር ብሱዳን ኣቢሉ ናብ ኣሜሪካ፡ ካሊፎርንያ ዝኸደ)
- ኮሎነል ስምኦን ገብረድንግል
- ጋይም ተስፋሚኪኤል (ኣብ ሃገራዊ ድሕነት ናይ ወጻኢ ጉዳያት ሓላፊ ዘሎ)
- ጸጋይ ይስሃቅ (ተመሃራይ ዝነበረ፡ ናብ ተ.ሓ.ኤ ዝሃደመ) ይርክብዎም።
ካብዚኣቶም ድሕሪ ነጻነት መዝነት ዝረኸቡ ኣለዉ። ብ1970ታት ቅድሚ ናብ ኢትዮጵያ ምስላሙ፡ ናይ ሓለዋ ሰውራ ሓላፊ ተኽላይ ወልደማርያም “ዓደን” ኔሩ። ብድሕሪኡ ሓለዋ ሰውራ ናብቲ ብ2007 ዝሞተ ዓሊ ስዒድ ዓብደላ ተመሓላሊፉ።
ናይ ህ.ግ.ሓ.ኤ./ህ.ግ.ደ.ፍ. ሓለፍቲ ነበር ብዛዕባ ዝሓለፈ ታሪኽን ገበንን ኣይትንትኑን ይቕረታ ንምሕታት እውን ኣይብገሱን እዮም። ካብ ዲክታቶርነት ኤርትራ ንምህዳምን ዝሓሸ ናብራ ንምርካብ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ናብ ምዕራባውያን ሃገራት ዕቑባ ይሕቱ ኣብ ዘለዉሉ እዋን፡ ገለ ገለ ናይ ህ.ግ.ደ.ፍ. ሓለፍቲ ነበር ምስዞም ውጹዓት ተሓዊሶምን ሶሊኾምን ዑቕባ ይሓቱ እዮም። ዕቕባ ክሓቱ እንከለዉ፡ ናይ ኣባሓጎኦም ወይከኣ ናይ ዓባዮምን ካልኣይ ኣስማት ብምጥቓም መንነቶም ይሓብኡ። ብወግዓዊ ኣገባብ ኣድላዪ እንተድኣ ተሓቲቱ ናይዚ ተባሂሉ ሰብ መንነት መረጋገጺ ሰነድ ክፍርም ድሉዉ ዝኾነ ምንጪ ኣሎ። ዝበዝሓ ምዕራባውያን ሃገራት ኣብ ሃገሮም ገበን ንዝፈጸሙ ወይ ከኣ ኣብ ምፍጻም ዝተሓባበሩ ሰባት ብናይ ዑቕባ መስርሕ ኣይቅበልዎምን እዮም።
post script
commented on an article "እታ ሕብእቲ ሰልፊ።
"
I thank Daniel for his deep analysis and commentary on the book. Earlier a friend told me that I would find nothing new from the book. The problem of the book seems to be with the name and content. Where does the secret party lie in the book, the situation in Halewa Sewra, who were killed there why, what was the system of torture, what role did the author have as a leader there? the role of different people in the section etc. Tsegu was a member of the security until his departure from Eritrea. So, how did the incarceration of the G15 happen? The aim of Haimanotawi Gudayat etc etc. If the title of the book is the secret party, at least more than 50% of its content must talk about the secret party.


text:
ኣብ ዞባ ምብራቕ ትግራይ ወረዳ ኣፅቢ ወምበርታ ጣብያ ሩባ ፈለግ ዝነብሩ ሓረስታይ ሕድሮም ሃይለስላሰን ሙሉ ኣባይን ምስ ድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝገበርዎ ቃለ ምልልስ “ዘመናዊ ዱኽዒ ካብ መንግስቲ እንተይዘይ ዓዲግኩም ንመስኖ ዝውዕል ማይ ኣይትረኽቡን ብድሕርኡ ድማ ግራትኩም ክትምንጠሉ ኢኹም ተባሂልና” ብምባል ይጠርዑ::
ኣማሓደርቲ ወረዳን ጣብያን ከምኡ’ውን ሰብ ሞያ ሕርሻ ወረዳን ጣብያን ዘመናዊ ዱኽዒ ምዕዳግ መንግስታዊ ግቡእ እዩ ኢሎም እዮም ዘምህሩ እውን ይብሉ እቶም ሓረስቶት::
ኣብ ወረዳ ኣጽቢ ወምበርታ ብ2002 ዓ/ም ኣብ መደብ ሴፍትኔት ንዝወፈሩን ህጹፅ ሓገዝ ንዝግበረሎምን ሓረስቶት እኽሊ ተይኮነስ ዘመናዊ ዱኽዒ እዩ ተዋሂብዎም ዝበሉ እቶም ሓረስቶት ሻቡ ዱኽዒ ካብቶም ግራት ዘይብሎም ሓረስቶት ዓዲጎም ከምዘቐመጡ ይዛረቡ:: ብድሕሪኡ ዘመናዊ ዱኽዒ ዓድጉ ኣይንዕድግን ብዝብል ምስ ምምሕዳር እቲ ከባቢ ከም ዝተዋጠጡ ይዛረቡ::
ሓረስታይ ሕድሮም ሃይለስላሰ ብተወሳኺ ኣብቲ ወረዳ ሓረስታይ ብስርሑ ከይመዝንዎ ብኣታሓሳስብኡ እናፈለዩ ንስኻ ኣባል ተቓዋሚ ውድብ ዓረና ኢኻ እናበልካ ምርሓቕ ይረአ ብምባል ከምዚ ዝበለ ምግላል ኣብ ልዕለይ በፂሑኒ እዩ ኢሉ ይነቐፍ::
ኣባል ስራሕ ፈፃሚ ምምሕዳር ዞባ ምብራቕ ትግራይ ኣይተ ማሞ ገብረ እግዚኣብሄር ብኣንጻሩ “ዘመናዊ ዱኽዒ ምዕዳግ መሰል እዩ፤ ሓረስታይ ምህርቱ ከሰስን ኣሚንሉ ክዕድግ እዩ ምልዕዓል ዝካየደሉ እምበር ኣይግደድን” ይብሉ::
ተዛረብቲ ብድምጾም ንምስማዕ ኣብ ምልክት ድምጺ ኺዱ፡


text:
ንሳቶም ነቲ ርኢቶ ዝሃቡ፡ ሚንስተር ገንዘብ ኢትዮጵያ ሶፍያን ኣሕመድ፡ ድኽነት ነኪዩ ኣታዊ ዜጋታት`ውን ወሲኹ ክብሉ ንፓርላማ ሃገሮም ድሕሪ ምዝራቦም`ዩ።
ቪኦኤ ዘዘራረቦም ገለ ነበርቲ ባሕርዳርን ኣዲስ ኣበባን፡ እቶም በዓል-ስልጣን መንግስቲ ከምኡ ዝበሉ፡ ብፖሊቲካዊ ዓይኒ ስለዝረኣይዎ`ዩ`ምበር "ናብራናስ ፍጹም ናብ ዝይከኣለሉ ደረጃ እናኸፍኤ`ዩ ዝኸይድ ዘሎ" ኢሎም።
ሓደ ዜጋ ፡ ናብራኹም ካብ 10 ወይ 5ተ ዓመት ካብ ዝነበሮ ተመሓይሹ`ዶ ንዝብል ሕቶ ፡" ብጣዕሚ ዝወረደ`ዩ" ክብል መሊሱ።
ብዛዕባ`ቲ በዓልስልጣን ኢትዮጵያ ዝበልዎ ምንካይ ድኽነት ሞያዊ ርእይትኦም ክህቡ ዝተሓተቱ ኣብ`ዚ ኣብ ኣመሪካ ፡ ስነ-ቑጠባ ዝምህሩ ፕሮፈሰር ጌታቸው በጋሻው ብወገኖም "ንምንባር`ኳ ኣይከኣልናን እናተባህለ፡ መጠን ድኽነት ቐኒሱ ኢልካ ምዝራብ ሓሶት`ዩ፡ እኳ`ድኣስ ድኽነት ብዝኸፍኤ ደረጃ ወሲኹ`ዩ" ኢሎም።


text:
ኢጣልያ መራኽብ ኩናት ናብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ከምትልእኽ ኣፍሊጣ። እዚ ውሳነ'ዚ: ዘይሕጋዊያን አስገርቲ ሰባት ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ስደተኛታት ናብ ኢጣልያ ንምእታው ንዘካይድዎ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ንምግታእ ምዃኑ'ዩ ተሓቢሩ። ብመሰረት እዚ: መራኽብ ኲናት ኢጣልያ ኣብ ጎድኒ ሓይሊ ባሕሪ ሊብያ ብምዃን ደገፍ ክህባ እየን።
መብዛሕትኦም በዚ ሓደገኛን አሰቃቂን ጉዕዞ ማእከላይ ባሕሪ ብምቁራጽ ጥልያን ዝአትው ስደተኛታት ካብ ሃገራት ኣፍሪቃ፡ ደቡብ ኤስያን ማእከላይ ምብራቕ ምዃኖም ይፍለጥ።
ቀዳማይ ሚንስትር ኢጣልያ ፓውሎ ጀነቲሎ ብዛዕባ እዚ ውሳነ መንግስቲ ጥልያን ከምዚ ይብሉ።
“ሰበ ስልጣን ሊብያ ዘቕረብዎ ሕቶ ምትሕብባርን ምትሕግጋዝን መሰረት ሓገዝ ንሓለዋ ባሕሪ እታ ሃገር ንምሃብ'ዩ፡ እዚ ድማ ኣብቲ ኩነታት ለውጢ ከምጽእ ኢልና ንኣምን ኢና።”
ኣቐዲሞም ወታሃደራዊ መራኽብ ሕብረት ኣውሮጳ ነቲ ሓደገኛ ጉዕዞ ማእከላይ ባሕሪ ኣብ ምፍጻም ሓደጋ ዘጋጠሞም ሰባት ንምድሓን ናይ ህይወት ኣድሕን ስርሒት ከካይዱ ምጽንሖም ይፍለጥ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ኮሚሽን ሕብረት ኣውሮጳ ኢጣልያ ኣብ ተኻይዶ ቃልሲ አንጻር ዋሕዚ ስደተኛታትን ማእከላይ ባሕሪ ዝውዕል 116 ሚልዮን ዶላር ናይ ገንዘብ ሓገዝ ንምሃብ ውዕል ምእታው ተገሊጹ’ሎ።


text:
ኣብ ንኡስ ዞባ ባጽዕ፡ ሕርሻዊ እቶት ንምዕባይ ሰፊሕ መሬት ብመስኖ ክለምዕ ተጸኒዑ ምህላዉ፡ ምምሕዳር’ቲ ንኡስ ዞባ ብ9 ታሕሳስ ምስ ነበርቲ ኣብ ዘካየዶ ርክብ ሓቢሩ።
ኣብ መዳያት ማሕበራዊ ኣገልግሎት፡ ሕርሻዊ ልምዓት፡ ህዝባዊ ወፈራታትን ካልእን ብዛዕባ ዝተሰላሰለ መደባት ኣብ ዝቐረበ ጸብጻባት፡ ኣብ ሕርሻታት ዶጎሊን እምቤረሚን ብማሽነሪታት ዝተሰነየ ምስራሕን ምጽጋንን ዓግማትን ከምእተኻየደ፡ እዚ ድማ ኣብ ምዕቃብ ሓመድን ማይን ዓቢ ኣስተዋጽኦ ከምዝገበረ በሪሁ።
ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ምምሕዳራት ከባቢ እምቤረሚን ሕርጊጎን ዳግመ-ምርጫ ኣመሓደርቲ፡ ኣካየድቲ ስራሕ፡ ኣነባበርቲ ዓድን ቤት-ምኽሪ ከተማን ከምእተቓንዐ፡ ሆስፒታል ግራር ሰብኣዊ ዓቕሙ ብምዕባይ ኣገልግሎቱ ንምምሕያሽ ውሁድ ጻዕርታት ይካየድ ከምዘሎ ተሓቢሩ። ቀረብ ማይ ንምውሓስ ከምኡ’ውን ተሳታፍነት ተመሃሮ ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ንምብራኽ፡ ሓባራዊ ጻዕሪ ክድንፍዕ ድማ መዘኻኸሪ ቀሪቡ።
ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ባጽዕ ኣቶ ኪዳነ ወልደስላሰ፡ ኣብ ዝመጽእ ዓመት ቀዳምነት ዝወሃቦም መደባት ብምዝርዛር፡ ትግባረ ሓድሽ መምርሒ ክራይ ናይ ግሊ መንበሪ ኣባይቲ ሓደ ካብኡ ምዃኑ ገሊጹ።
ተሳተፍቲ፡ ልምዓት ማይ ዝግብኦ ታሪፍ ክረክብ ቈጸርቲ ከተኣታቶ፡ ጉዳይ ጸዓት ትካል ጥዕና ሓርጊጎ ድማ ቈላሕታ ክግበረሉ ተላብዮም።


text:
መንግስቲ ስዑዲ ዓረብ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ኣብ ሃገሩ ዝነብሩ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዘይብሎም ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት ክወጽኡ ዘቐመጦ ናይ 90 መዓልቲ ዕድል ብሓደ ወርሒ ኣናዊሕዎ
መንግስቲ ስዑዲያ ብዝሒ ዘይሕጋውያን ስደተኛታት ዝጠንቁ ኣብ’ታ ሃገር ዘንጸላሉ ዘሎ ጸጥታዊ ሓደጋን ስእነት ስራሕን ምኽንያት ብምግባር፡ ኤርትራውያን ዝርከብዎ ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት ዝኾኑ ሕጋዊ መንበሪ ወረቐት ዘይብሎም ወጻእተኛታት፡ ካብ መጋቢት 29 ክሳብ 30 ሰነ 2017 ኣብ ዘሎ ግዜ ናብ ሃገሮም ክምለሱ ዝህቦ ናይ ግዜ ገደብ ስለዝኣኸለ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዜጋታተይ ከውጽእ ግዜ ስለዝሓጸረኒ ተወሳኺ ዕድል ይወሃባኒ ክብል ብዝገበሮ ምርድዳእ ንተወሳኺ ሓደ ወርሒ ከም ዝተናወሐ መንግስታዊ ማዕከናት ዜና ኢትዮጵያን ብ30 ሰነ 2017 ጸብጺበን።
መንግስቲ ኢትዮጵያ መንግስቲ ስዑዲያ ንዝሃቦ ናይ እፎያታ ግዜ ተጠቒሙ ዜጋታቱ፡ ነቲ ዕድል ተጠቒሞም ከይተኸላበቱ ብሰላም ናብ ሃገሮም ክምለሱ ዘኽእሎም ሓበሬታን ምኽርን መታን ክረኽቡ፡ ብደረጃ መንግስታዊ ትካላት ጥራሕ ዘይኮነ፡ ዝተፈላለዩ ክፍልታት ሕብረተ-ሰብ ወዲቡ፡ ብማዕከናት ዜናኡ፡ ዕለታዊ ሰፊሕ ጎስጓሳት ከካይድ ምጽንሑ፡ ኣስታት ናብ 120 ሽሕ ዝጽግዑ ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ናይ ምምልላስ ድልውነቶም ከም ዘረጋገጹ፡ ልዕሊ 50 ሽሕ ድማ ናብ ሃገሮም ከም ዝኣተውን ሓቢረን።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዜጋታቱ ክበጽሕ ካብ ዝኽእል ዘይተደላዪ ከልበትበትን ምግፋዕን ንምድሓን ብዝተወደበን ቀጻልነት ብዘለዎን ኣገባብ ዝገብሮ ዘሎ ጎስጓስን ግብራዊ ተበግሶን ንግዳያት ካብ ምሕጋዝ ሓሊፉ ሃገራዊ ስምዒት ዘትርር ምዃኑ ዝተፈላለዩ ወሃብቲ ርእይቶ ገሊጾም።
ኣብ መሬታዊ ልኡላውነትን ሕሉፍ ወተሃደራዊ ሓርበኝነትን ተሓቢኡ፡ ብዋጋ ህይወት ዜጋታት ኤርትራ ዝጣላዕ ጉጅላዊ መንግስቲ ህግደፍ ግን፡ ንውሱናትን እሙናትን መጋበርያታቱ ንምድሓን ካብ ዝገብሮ ዘይወግዓዊ ናይ ውሽጢ ውሽጢ ስራሕ ወጻኢ፡ ብወግዒ ነቲ ውሳነ መሰረት ገይሩ ኣብ’ታ ሃገር ንዝነብሩ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዘይብሎም ኤርትራውያን ኣብ ምድሓን ዝኾነ ንጥፈታት ዘይምግባሩ ምስ ሃገራዊ ክድዓት ዝዳረግ ቅቡጽ ስርዓት ምዃኑ ዘነጽር’ዩ።
ኣብ ዝተፈላለዩ መዓስከር ስደተኛታት የመን ተዓቚቦም ዝርከቡ ኤርትራውያን
ብለበዳ ሕማም ሸሮኽ ከም ዝተጠቕዑ ተፈሊጡ።
እቶም ዱባብን ኾኻን ኣብ ዝተባህላ መዓስከራት ዝርከቡ ግዳይ ሕማም ሸሮኽ ዝኾኑ ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ መሰረታዊ ሕጽረት ቀረብ መግብን ጽሩይ ዝስተ ማይን ከም ዘይረኽቡ፡ ተሓኪሞም ክፍወሱ ዘኽእሎም ምስ ደረጃን ዓይነትን ሕማሞም ዝኸይድ ቀረብ መድሓኒት’ውን ስለ ዘየለ ንከቢድ ሓደጋ ተቓሊዖም ከም ዝርከቡ ረድዮ ኤረና ብ30 ሰነ 2017 ሓቢራ።
መንግስቲ የመን ብምኽንያት ኣብ’ታ ሃገር ኣጋጢሙ ዘሎ ለበዳ ሕማም ሾሮኽ ኣብ ሽውዓተ ዞባታት እታ ሃገር ናይ ህጹጽ ግዜ ኣዋጅ ብምውእዋጅ ንማሕበረ-ሰብ ዓለም ህጹጽ ናይ ህይወት ኣድሕን ረድኤት ሓቲቱ ከም ዘሎ፡ እንተኾነ ግን ብሰንኪ’ቲ ኣብ’ታ ሃገር ዝካየድ ዘሎ ኲናት፡ እኹል ቀረብ መግብን መድሓኒት ክርከብ ስለዘይተኻኣለ፡ ቁጽሪ ግዳያት ይውስኽ ከም ዘሎን ገሊጻ።
እዚ ከም’ዚ ኢሉ እንከሎ፡ መንግስቲ እስራኤል ኣብ ሃገሩ ዝርከቡ ኤርትራውያን ናብ ሃገሮም ዝምለስሉ ኩነታት ዘጽንዕ፡ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ሕሉፍ ጽልኢ ዘለውዎ ትካል ቆጺሩ ከም ዘሎ ኣረዲኣ ኣላ።
ብመሰረት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዘቕረቦ ጸብጻብ፡ ኣብ ሃገረ ኡጋንዳ 1.3 ሚሊዮን ስደተኛታት ከም ዘለው፡ ካብ’ዚኣቶም 4310 ኤርትራውያን ከም ዝኾኑን ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ክሳብ ግንቦት 2017 ኣብ ዘሎ ግዜ ኣብ ኡጋንዳ ዘለው ስደተኛታት ሓፈሻዊ ብዝሕን ብሃገራት ደረጃ ከፋፊሉ ኣብ ዘቕረቦ ውጽኢት ምርምራዊ መጽናዕቲ ዝኾነ ጸብጻብ፡ ጠቕላላ ኣብ’ታ ሃገር ብናቱ ኣፍልጦ ረኺቦም ተዓቚቦም ዘለው ስደተኛታት ብዝሒ 1.3 ሚሊዮን ክኾኑ እንከለው ካብ’ዚኣቶም እቶም 4310 ኤርትራውያን ምዃኖም ኣረጋጊጹ።
ኣብ’ታ ሃገር ዝርከቡ ዜጋታት፡ ደቡብ ሱዳን፣ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ሶማሊያ፣ ደሞክራስያዊት ሪፖብሊክ ኮንጎ፣ ብሩንዲ፣ ሩዋንዳ፣ ከም ዝኾኑ፡ ዝበዝሐ ቁጽሪ ዝሓዙ ከኣ ዜጋታት ደቡብ ሱዳን ምዃኖምን ነቲ ጸብጻብ መሰረት ብምግባር ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ኣቃሊሐን።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 03-07-2017
Loading...
You are here: Home > Tigrigna > Current Article
Loading...
You are here: Home > Columns > Current Article


text:
ወለንታዊ ልግሲ ደም ንምዕዛዝ ብዝተኻየደ ጐስጓሳት፡ ተመሃሮን መማህራንን ንኡሳን ዞባታት ከረንን ሓጋዝን 250 ዩኒት ደም ከምዝለገሱ ተሓቢሩ።
ዋና ጸሓፊ ሃገራዊ ማሕበር ለገስቲ ደም ጨንፈር ዞባ ዓንሰባ፡ መምህር ቺነ ወርቀ፡ ቅሩብነት ተመሃሮ ኣብ ልግሲ ደም ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናወሰኸ ከምዝመጽአን፡ ኣብ ኩለን’ተን ደም ዝተለገሰለን ኣብያተ- ትምህርቲ ዝነኣድ ምትሕብባር ከምዝነበረን ገሊጹ።
መምህር ቺነ፡ ኣፍልጦ ኣብ ልግሲ ደም ምብራኽ ናይ ኩሉ ሓላፍነት ምዃኑ ብምዝኽኻር፡ ብሰንኪ ስእነት ደም እትሓልፍ ህይወት ንኸይትህሉ ኩሉ ዝምልከቶ አእጃሙ ከልዕል ከምዝግባእ ኣገንዚቡ።
ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ – ሕርሻዊ ንጥፈታት ዘተባብዕ ውጽኢት ይህብ
ኣብ ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ሕርሻዊ ንጥፈታትን ልምዓት ጀራዲንን ንምስፋሕ ክካየድ ዝጸንሐ ጻዕሪ ዘተባብዕ ውጽኢት ይህብ ከምዘሎ፡ ምምሕዳር’ቲ ዞባ ብ7 ታሕሳስ ኣብ ዘካየዶ ገምጋም ተገሊጹ።
ኣብ’ዚ ዓመት’ዚ 267 ሄክታር ኣእካል፡ 99 ሄክታር ድማ ኣሕምልትን ፍረታትን ከምዝለምዐ፡ መግቢ እንስሳ ንምውሓስ’ውን ኣብ 30 ሄክታር ዝምስገን ምህርቲ ከም ዝተሓፍሰ ኣብ’ቶም ጸብጻባት ተነጺሩ።
ምህርቲ ሃብቲ ዓሳ ንምድንፋዕ፡ ኣብ ምግፋፍ ዓሳ ንዝነጥፋ 37 ሓደስቲ ሰብ ጀላቡ ናይ ስራሕ ፍቓድ ከምዝተዋህበ፡ መደባት ምግራብ ንምድንፋዕ ብዝተወስደ ተበግሶታት፡ ብተመሃሮን ህዝብን ኣስታት 12 ሽሕ ኣግራብ ከም እተተኽለ እውን በሪሁ።
ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ መዳይ ጥዕና ብሓፈሻ ምክልኻል ተመሓላለፍቲ ሕማማት ድማ ብፍላይ ዝተሰላሰለ መደባትን ገስጋሱን፡ ኣብ ጽላት ትምህርቲ ዝግበር ዘሎ ወፍሪን ትሑት ተሳታፍነት ተመሃሮን፡ ከምኡ’ውን ጽላት ቱሪዝም ንምድንፋዕ ዝተኻየደ መጽናዕትን ውጽኢቱን ብዝምልከት ጸብጻባት ቀሪቡን ሰፊሕ ዘተ ተኻዪዱሉን።
ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ኣምባሳደር መሓመድ-ስዒድ ማንታይ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ክትግበር ዝተወጠነ መደባት ሳላ ዕዙዝ ተሳትፎ ህዝቢ ውጽኢታዊ ምንባሩ ብምሕባር፡ ተጠርዩ ዘሎ ናይ ስራሕ ባህሊ ንምዕቃብን ኣብነታዊ ኣመራርሓን ስራሕን ንምትብባዕን ብዝለዓለ ከምዝስራሕ ገሊጹ።
ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ዝኣረጋ ኣብያተ- ትምህርቲ ቅልጡፍ ጽገና ክግበረለን፡ ተሳታፍነት ተመሃሮ ብሓፈሻ፡ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ድማ ብፍላይ ንምዕባይ ብውህደት ክስራሓሉ፡ ጸገም መጓዓዝያ ድማ ዘላቒ ፍታሕ ክናደየሉ ተላብዮም።


text:
ነበርቲ ምምሕዳር ከባቢ ደርቡሸት – ንኡስ ዞባ ዳህላክ፡ ኣገልግሎት ጥዕና ኣብ መነባብሮኦም ብሓፈሻ ኣብ ጥዕና ደቂ-ኣንስትዮ ድማ ብፍላይ መስተርሆት ከምዝፈጠረ ገሊጾም።
መንግስቲ ማሕበራዊ ፍትሒ ንምንጋስ ክሳብ ኣብ’ቲ ምሕዱግ ከባቢታት ከይተረፈ መሰረታዊ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ንምዝርጋሕ ዝገበሮ ጻዕሪ፡ ኣብ መዓልታዊ ህይወቶም እወታዊ ለውጢ የመዝግብ ከምዘሎ ኣረዲኦም።
ኣብ ከባቢአን ትካል ጥዕና ብምህላዉ፡ ከምኡ’ውን ብዝካየደለን ቀጻሊ ጐስጓሳትን ኣስተምህሮታትን ኣፍልጦአን ኣብ ዘበናዊ ሕክምና ከምዝበረኸ፡ ስለዚ ድማ ኣብ ግዜ ጥንስን ሕርስን ቀጻሊ ምክትታል ከምዝገብራ ዝሓበራ ኣደታት ብወገነን፡ ኣብቲ ትካል ጥዕና ዘሎ ሕጽረታት ክማላእ ተላብየን።
ምምሕዳር ከባቢ ደርቡሽት፡ ሓንቲ ካብ ሓሙሽተ ምምሕዳራት ከባቢ ንኡስ ዞባ ዳህላክ ኮይና፡ ዕለታዊ መነባብሮኦም ኣብ ንጥፈታት ባሕሪን ንኡስ ንግድን ዝምርኰስ ልዕሊ 2000 ነበርቲ ኣለውዋ።