text:
ከምቲ ዘተስፈወኒ፥ ብመገዲ ጽድቂ ይመርሓኒ። መዝ.23:1-3
ማር፡ 1:14-20
“ኢቲ እዋን በጺሑ እዩ፥ መንግሥቲ አምላኽ ከአ ቀሪባ ኢያ እሞ ተነስሑ፥ ብወንጌል እመኑ”
ኩሎም ዮሓንስ መጥምቕ ይኹን መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ምስ ሓዋሪያቱ መንግሥቲ አምላኽ ንምውራስ አድላይነት ንስሓ፡ ለውጢ ከምዘድሊ ይሰብኩን ይምህሩን። ቅዱስ አቦና ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዮሓንስ ካልአይ ብዛዕባ አድላይነት ንስሓ እንክምህሩ፦ ቤተክርስቲያን አብ ንስሓ ትአምንን ትእውጅን ይብሉ። ቀጺሎም ኩሉ ግዜ አብ ሕይወት ክርስቲያን ንስሓ ወይ ለውጢ ምግባር ምሕረት አምላኽ ምፍላጥ ፡ ነቲ ዖቃልን ለዋህን ዝኾነ አምላኽ ምፍላጥ ማለት ኢዩ። ንስሓ ወይ ለውጢ እግዚአብሔር አቦ ምሕረት ምኻኑ ምፍላጥ ማለት ኢዩ።
“ኢቲ እዋን በጺሑ እዩ፥ ይብል ጎይታና ኢየሱ ክርስቶስ – “ድንግል ክትወልድ ኢያ አማኑኤል ከአ ክትሰምዮ ኢያ ዝብል ቃል ነቢያት ትጽቢት መንግስተ አምላኽ ከምዝተፈጸመ የረጋግጽ። ተፈጸመ ተስፋ አበው በማሪያም ድንግል። እቲ አበው ስተተፈውዎ ብማሪያም ድንግል መፈጸምታ ረኸበ። ሕጂ ነቲ መንግስተ ሰማይ ናይ ምቅባል ግዜ ኢዩ። እግዚአብሔር “ አምላኽ ብዙኅ ሳዕን ብብዙኅ መገድን ቀደም ነቦታትና ብነብያት ገይሩ ተዛረቦም። አብዘን ዳኅሮት መዓልትታት ግና ንአና በቲ ወራሲ ኩሉ ዝገበሮ እውን ዓለም ዝፈጠረ ወዱ ገይሩ ተዛረበና”። ዕብ.1:1-6 ተዛረበና። ሎሚ ቃል ኣምላኽ “ኢቲ እዋን በጺሑ እዩ፥ መንግሥቲ አምላኽ ከአ ቀሪባ ኢያ እሞ ተነስሑ፥ ብወንጌል እመኑ” ክብለና እንከሎ “ ሓድሽ ራእይ ናይ ሕይወትን ናይ ዓለምን ንኽህልወና ይዕድምና ምህላው ክንርዳእ ይግበኣና። እዚ መንግስቲ እዚ ንዓና ሓደ ምልክት ናይ ሰላም ፍትሒ ፍቅሪ አምላኽ ኢዩ።
አብ መወዳእታ እግዚአብሔር ነዚ መንግሥቲ ኣምላኽ አብ አገልግሎት ሓጎስና ከነውዕሎ ናትና ምትሕብባር ይሓትት። ብኹሉ ሓይልና ንመንግሥቲ አምላኽ ክንደሊን ክንሰርሕን ይዕድመና። አብ ካሊእ አጋጣሚታት ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ከምዚ እናበለ ይምሕር ። “ንስኻትኩም ግና ቕድም መንግሥቲ አምላኽን ጽድቁን ድለዩ” ማቴ.6:33 ናይዚ ቃል ወንጌል ሰናይ ዜና ኢታ መንግሥቲ አምላኽ አብ መንጎና- አብ አፍደገ ገዛና ምህላዋ ኢዩ። እዛ መንግስቲ እዚአ ክንጭብጣ ግና ንሕና ደቂ ሰባት ክንሳሕ ክንልወጥ የዲሊ። እዚ ንስሓ እዚ ናይ ሃይማኖት ለውጢ ዘይኮነ ናይ አተሓሳስባ ለውጢ ኢዩ ። ለውጢ ናይ ጠባይ፡ ምስ ካልኦት ዘለካ ርክብ ዝምድና ናይ ምምሕያሽ ፡ ንዕርቂ ሰላም፡ ንሓቂ፡ ንፍትሒ፡ ዘለካ ድልውነት ለውጢ ።
ሎሚ ንነፍሲ ወከፍና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝሓተናን ዝዕድመናን ዘሎ ለውጢ – ሕጂውን እታ መንግስተ አምላኽ አእዳውና ዘርጊሕና ክንቅበላ ኢዩ። አብቲ ድኅነት ዝህብ ሕያው ዝኾነ ቃላቱ ተቀቢልካን ተገዚእካን ምኻድ ኢዩ። አብዚ ምድራዊ ጉዑዞና ብእግዚአብሔርን ትእዛዛቱን ንኽትግዛእ ምድላይ ወይ አሜን ኢልካ ምቅባል ኢዩ።
ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን እግዝኣብሔር ነዚ መድብ ድኅነቱ ንኽፍጽምን መንግሥተ አምላኽ አብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ንኽዝርጋሕን – ቀጻልነት ንኽህልዎን ብፍቅሪ ተደሪኹ ንደቂ ሰባት መሳርሕቲ ዚኾንዎ “ኑዑ ስዓቡኒ” እናበለ ሰባት ይጽውዕ። ምስኣታቶም ከኣ ጽኑዕ ዝኾነ ዕርክነት ኪምስርት ይርከብ።
ብጥቓ ባሕሪ ገሊላ ኺኃልፍ ከሎ ስምዖን እንድርያስ ኃውን ገፈፍቲ ዓሣ ስለ ዝነበሩ መርበቦም አብ ባሕሪ ኼውርዱ ኸለዉ ረአየ። ኢየሱስ ድማ “ገፈፍቲ ሰብ ክገብረኩም ኑዑ ስዓቡኒ” በሎም። ሓደ ዓቢ ለውጢ ናይ ሕይወት፡ ውሳኔ ንኽገብሩ ይሓቶም። እዞም ሰባት እዚአቶም ስጋብ ሕጂ ምእንቲ ስጋዊ ጥቅሚ ርእሶም ዝደኽሙን ዝጽዓሩ ዝነበሩ – ሕጂ ግና “ነዑ ሰዓቡኒ” እናበለ ናብቲ ዝዓበ ጸዋዕታ ይጽውዖም። ም እንቲ ስጋዊ ዘይኮነ ምእንቲ መንግሥተ አምላኽን ድኅነት አሕዋቶምን ክትደኹሙን ክጽዑርን ይዕድሞም። በዚ ከአ መሳርሕቲ መንግሥቱ ይኾኑ። ንሳቶም ድማ መርበቦም ኃዲጎም ሽዑንሹዑ ሰዓብዎ” ነቲ ዕድመ ተቀበሉዎ፡ ኩሉ ገዲፎን ሰዓብዎ። ይብለና ቃል ቁዱስ ወንጌል። ። ካብኡ ቁሩብ ሕልፍ ምስ በለ ድማ ያዕቆብ ወዲ ዘብዴዎስ ዮሓንስ ኃውን አብ ጃልባኦም ኮይኖም መርበቦም ከተዓራርዩ ኸለዉ ረአዮም እሞ ብኡብኡ ጸውዖም። ንሳቶም ከአ ንዘብዴዎስ አቦኦም ምስ ዕሱባቱ አብ ጃልባ ኃዲጎም ሰዓብዎ። በዚ ከአ እቲ ናይ ዝሓለፈ ንቡር ሕይወቶም ገዲፎም ኣብቲ ሓዲሽ ናይ ክርስቶስ መምርሒ ሕይወት ይኣትዉ “ኣብ ክርስቶስ ኢየሱስ ዚነበረ ኣተሓሳስባ” ናቶም ኮይኑ ይርከብ። ካብኡ ንደሓር ከአ ናይ መንግስቲ እግዝኣብሔር ልኡኻት ኾይኖም ይርከቡ።
ሎሚውን እግዚአብሔር በዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ ንነፍሲ ወከፍና ክርስቲያናዊ ጸዋዕታና ክነሕድስ፡ ክንልወጥ ይጽወዓና። ከምቲ ቁዱስ ጳውሎስ ናብ ኤፌሶን እንክጽሕፍ “ነቲ እተጸዋዕኩምሉ ጽውዓ ብቁዓት ኮንኩም ክትመላለሱ እምዕደኩም ኣሎኩ” ኤፈሶን 4፡1 ዝበሎ አብ ጸዋዕታና እሙናት ኮይና ክንርከብ ንዕደም አለና። እግዚአብሔር ነዚ ይሓግዘና፡፡ አሜን!
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


c: text/html

text:
Radio Erena: 04 February 2021
መራሕቲ ፈረንሳን ጀርመንን፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ፣ ናብ ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዛት ክበጽሕን ጋዜጠኛታት ብዛዕባ ኣብቲ ክልል ዘሎ ኩነታት ጸብጻባት ንምቕራብ ክኣቱ ክፍቀደሎምን ጸዊዖም።
ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮንን ቻንስለር ጀርመን ኣንጀላ ማርከልን በብወገኖም ምስቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብ ዘካየድዎ ናይ ቴሌፎን ዝርርብ’ዮም ነዚ ጻውዒት ኣቕሪቦም።
እዞም መራሕቲ ናብቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ጻውዒት ዘቕረቡ፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ፊንላንድን፣ ፔካ ሃቪስቶ ዝመርሖ ፍሉይ ልኡኽ ሕብረት ኤውሮጳ፣ ብዛዕባ ህሉው ኩነታት ትግራይ ንምዝታይ፣ ናብ ኢትዮጵያ ከምርሕ ኣብ ዝቐራረበሉ ዘሎ እዋን’ዩ።
ኣብ ርእሲ’ዚ፣ ፈረንሳ እትርከበን ኣባላት ሃገራት ባይቶ ጸጥታ፣ ብዛዕባ ኩነታት ትግራይ ብዝምልከት ትማሊ ዕጹው ዘተ ከምዘካየዳ ተፈሊጡ ኣሎ።
ሕብረት ኤውሮጳ፣ ምስዚ ኣብ ትግራይ ተኸሲቱ ዘሎ ኩነታት ብዝተሓሓዝ፣ ንኢትዮጵያ መዲብዎ ዝነበረ ልዕሊ 80 ሚልዮን ኤውሮ ፊናንስያዊ ሓገዝ ከደስክሎ ምውሳኑ ይዝከር።
ብፍላይ መንግስቲ ፈረንሳ፣ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ዝኸተሞ፣ ምህናጽ ሓይሊ ባሕሪን ምምዕባል ሓይሊ ኣየርን ዝርከቦ ዝተፈላለየ ወትሃደራዊ ውዕላት፣ ንኸደስክል ወይ ድማ ክስርዝ ብኣባላት ባይቶ ጸቕጢ ክግበረሉ ከምዝኽእል ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ይእምቱ።
=====================

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣብ ዝሓለፉ ትሽዓተ ኣዋርሕ ኣብ ሊቢያ ደቡባዊ ከባቢ ትሪፖሊ ኣብ ዝርክቡ ናይ ዚንታንን ጋርያንን ናይ ዘይሕጋውያን ስደተይናታት መጽንሒ ቤት ማእሰርቲ 22 ሰባት ብዝተፈላለዩ ሕማም ከምዝጥርጠር እውን ብሕማም ዓባይ ሰዓል ናይ ሞት ሓደጋ ከምዘጋጠሞምን ዘይሕጋውያን ስደተይናታት ኣብ ዝእሰርሉ ኣባይቲ ማእሰርቲ ዘሎ ቅልውላው ክንክን ጥዕና ኣዚዩ ዘሰክፍ ምዃኑ ዶብ ኣልቦ ማሕበር ሓኻይም ካብ ዘውጸኦ ጸብጻብ ክፍለጥ እንከሎ፡ ካብ ዝሓለፈ 2018 ዓ.ም. ወርሒ መስከረም ንነጀው ኣብ ሊቢያ ቤት ማሕቡስ ዘይሕጋውያን ሰተይናታትን ካብ ሰለስተ ክልተ ንሞት ሓደጋ ተቓሊዖም ከምዝርከቡ ጸብጻብ እቲ ማሕበር ግብረ ሰናይ የረጋግጽ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
እቲ ዶብ ኣልቦ ማሕበር ሓኻይም ኣብቲ ኣብ ሊቢያ ኣብ መንጐ ናይ ኣል ሰራጅን ናይ ሃፍታርን ዕጡቓት ሓይሊ ሕድ ሕዳዊ ውግእ ኣብ ዝካይድሉ ከባቢ ብሓኻይምን ሰብ ሙያ ክንክን ጥዕና ኣባላቱ ኣቢሉ ኣገልግሎት ክንክን ጥዕና የቕርብ ምህላኡ ክንገር ኣንከሎ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ግንቦት ኣብ ዚንታን ልዕሊ 900 ሚእቲ ሰባት ኣብ መዳጐን ሰፈር ከምዝርከቡ ኣብ ሊቢያ ናይ ዶብ ኣልቦ ሓኻይም ማሕበር ግብረ ሰናይ ኣገልግሎት ሓላፊት ጁላይን ራይኽማን ገሊጸን፡ ኣብ ናይ ስደተይናታት ቤት ማእሰርቲ ሊቢያ ዘሎ ናይ ጥዕና ጉዳይ ኣዚዩ ዘሰክፍ ካብ ምዃን ሓሊፉ መቕዘፍቲ ክበሃል ከምዝከኣል እውን ሓቢረን፡ ካብ ነውሒ ኣዋርሕ ኣትሒዙ ለብዒ ሕማም ዓባይ ሰዓል ከምዘስግእን፡ ኣብ ዚንታን ዝርከቡ 50 እሱራት ኣብ ከቢድ ኩነት ጥዕና ከምዝርከቡን፡ እቶም ኣዚዮም ዝተጐድኡ ናብ ጋርያን ናብ ዝርከብ መእለዪ ማእክል ከምእተዛወሩ ኣፍሊጠን።
ግብረ ሰናይ ዶብ ኣልቦ ማሕበር ሓኻይም
ካብ ዕለት 25 ግንቦት ክሳብ ዕለት 19 ሰነ ዶብ ኣልቦ ማሕበር ሓኻይም ስደተይናታት ናብ ዝተፈላለዩ መእለዩ ሕሙማን ማእከል 16 ዝተፈላለዩ ምዝዋራት ከምዘካየደን፡ ዘድሊ ናይ ሰብኣዊ ኣገልግሎት ድጋፍ ብምቕራብ ይዋሳእ ከምዘሎን፡ ዝሓለፈ ዕለት 3 ሰነ ናይ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ሓልዮ ተመዛበልትን ስደተይናታትን ውድብ፡ 93 ዘይሕጋውያን ስደተይናታት ትሪፖሊ ናብ ዝርከብ ማእከል መእለይ ስደተይናታት ንኽኣትዉ ከምዝገበረን፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ሊቢይ ዝርከቡ ስደተይናታት ንኽወጹን ናብ ካልኦት ሃገራት ንኽጓዓዙ ዝተፈላለዩ ጻዕርታት የካይድ ምህላዉ ናይ ዶብ ኣልቦ ሓኻይም ማሕበር መግለጺ ኣፍሊጡ።


text:
ናብቲ መዓስከር ስደተኛታት በፂሑ ዝተመለሰ ሰብ ሒዝዎ ኣብ ዝመፀ ቪድዮ ነቶም ቆልዑ ምስ ረአና ኢና ነዞም ብዘይ ወለዶም ዘለው ቆልዑ ንምሕጋዞም ተላዒልና ክብሉ ቶማስ ሰሎሞን ካብ ቨርጂንያ ኤፍሬም ካሕሳይ ካብ ሻርለት ኖርዝ ካሮላይና ገሊፆም።
መጀመርታ ሓሙሽተ መንእሰያት ኾንና ጀሚርናዮ ዝበሉ ቶማስን ኤፍሪምን ኣብዚ እዋን ትሽዓተ ሰባት አለና አለና ኢሎም። ካብ ቤተ-ሰብናን ኣዕርኹትናን ጀሚርና ገንዘብ ነተአኻኽብ አለና፡ ዛጊድ ካብ 10- ሽሕ ዶላር ቁሩብ ዝበዝሕ አኪብና'ለና፡ ዕላማና ኸአ 15- ሽሕ ዶላር ንምእካብ'ዩ ኢሎም።
መደቦም ኸአ በቲ ዝተአከብ ገንዘብ ነቶም ልዕሊ ሓደ ሽሕ ዝኾኑ ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ንትምህርቶም ዝኸውን ናውቲ ዓዲጎም ንምልአኽ ምኻኑ ገሊፆም ነዚ ሓሳብና ዝቅበል በብዓቅሙ ክሕግዝ ንላቦ ኢሎም።
አተሓሒዞም እቲ ዝገብርዎ ዘለው ናይ ምሕጋዝ ስርስሕ ካብ ግብሪ ነፃ ዝኾነሉ አገባብ ተኸቲሎም ንመኽሰብ ዘይቆመ ትካል መሲሪቶም ይንቃሳቀሱ ከምዘለውን ነዚ ፍቃድ መንግስቲ ንምርካብ ይፅበዩ ከምዘለው ገሊፆም።


text:
ሕቶ
ክርስትያናት ከመይ ጌሮም እዮም ን ደቆም ክቐጽዑ ዘለዎም?
መልሲ
ከመይ ጌርካ ብዝበለጸ ቆልዑ ትቐጽዕ ኣጸጋሚ ዕማም ክኸውን ይኽእል እዩ፡ ግን ከኣ ኣዝዩ ወሳኒ እዩ። ገለ ሰባት ኣካላዊ መቕጻዕቲ ከም ኣብ መቐመጫ ምህራም እዩ እቲ እንኮ ኣገባብ እቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዝድግፎ ይብሉ። ካልኦት ድማ “ብግዜ ምውጻእ” ከምኡ’ውን ካልኦት ኣካላዊ መአረምታታት ዘየጠቓልሉ መቕጻዕትታት ዝያዳ ውጺኢታውያን እዮም ይብሉ። መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል? መጽሓፍ ቅዱስ ኣካላዊ መአረምታ ግቡእን፡ ጠቓምን ኣድላዪን እዩ ኢሉ ይምህር።
ብጌጋ ኣይትረድእዎ--ንሕና ናይ ቆልዓ ምብዳል ኣይኮናን ንጣበቕ ዘሎና። ቆልዓ ፈጺሙ ክሳብ ርኡይ ኣካላዊ ሃስያ ዝበጽሕ ኣካላዊ መቕጻዕቲ ጌርካ ክእረም የብሉን። ብመሰረት መጽሓፍ ቅዱስ፡ ዋላ’ኳ ግቡእን ድሩት ዝኾነ ኣካላዊ እርማት ናይ ቆሎዑ ጽቡቕ ነገር እንተኾነን ንረብሓን እሩም ዝኾነ ኣተዓባብያን ቆልዑ የበርክት እዩ።
ከም ሓቂ ብዙሓት ጽሑፋት ኣካላዊ መቕጻዕቲ የተባብዑ እዮም። “ ንቘልዓ ብሸቦጥ እንተ ግረፍካዮ፡ ኣይመውትን እዩ እሞ፡ ብዘይ መቕጻዕቲ ኣይትግደፎ። ብሸቦጥ ትገርፎ እሞ፡ ንነፍሱ ኻብ ሲኦል ተድሕና።” (ምሳሌ 23፡13-14፡ ብተወሳኺ 13፡24፡ 22፡15፡ 20፡30 ርኣዩ)። መጽሓፍ ቅዱስ ኣገዳስነት መቕጻዕቲ ኣዝዩ ይጸቕጠሉ እዩ፡ እዚ ምእንቲ ኣፍረይቲ ክንከውን ሓደ ንኹልና ክህልወና ዘለዎ ነገር እዩ፡ ከምኡ ድማ ንኣሽቱ ከለና ኣዝዩ ብቐሊሉ ክንምሃሮ ንኽእል ነገር እዩ። ዘይተቐጽዑ ቆሉዑ፡ ብዙሕ ግዜ ዓለወኛታት ኮይኖም ይዓብዩ፡ ንዓበይቲ ኣየኽብሩን ስለዚ ድማ ከም ውጺኢቱ ንኣምላኽ ንምእዛዝን ንምስዓብን ኣጸጋሚ ኮይኑ ይረኽብዎ። ኣምላኽ ባዕሉ ንክእርመናን ናብ ቅኑዕ መገዲ ክመርሓናን ከመኡ’ውን ንጌጋ ተግባርና ናብ ንስሓ ንምትብባዕን መአረሚ ይጥቀም እዩ። (መዝሙር 94፡12፡ ምሳሌ 1፡7፡ 6፡23፡ 12፡1፡ 13፡1፡ 15፡5፡ ኢሰያስ 38፡16፡ እብራውያን 12፡9)።
መቕጻዕቲ ብቅኑዕ መገዲን ብመሰረት መምርሒታት መጽሓፍ ቅዱስ ንምጥቃምን፡ ወለዲ ምስ ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ምኽሪ ብዛዕባ መቕጻዕቲ ክላለዩ ኣለዎም። መጽሓፍ ምሳሌ ብዙሕ ጥበብ ብዛዕባ ምዕባይ ቆሉዑ ይሕዝ፡ ከም “ ሸቦጥን ተግሳጽን ጥበብ ይህብ፡ ስዲ ዝኸደ ውሉድ ግና ንወላዲቱ የሕፍር።” (ምሳሌ 29፡15)። እዚ ጥቕሲ ንሳዕቤናት ዘይምቕጻዕ ቆልዓ ይዝርዝር-ወለዱ ይሓፍሩ። ልክዕ’ዩ መቕጻዕቲ ዕላሙኡ ንጽቡቕ ናይ ቆልዓ ክኸውን ኣለዎ ከምኡ ድማ ፈጺምካ ንምጉዕጻጽን ንምውራድን ናይ ቆልዓ ክዝውተር የብሉን። ፈጺምካ’ውን ሕርቃን ወይ ስንፍናኻ መውጽኢ ክዝውተር የብሉን።
መአረምታ ንሰባት ንምእራምን ናብ ቅኑዕ መገዲ ንክኸዱ ንምልምማድን እዩ ክዝውተር ዘለዎ። “ቅጽዓት ዘበለስ ንጊዜኡ ንጓሂ እምበር፡ ንሓጐስ ከም ዚኸውን ኣይመስልን እዩ፡ ንዳሕራዩ ግና ነቶም ዝለመድዎ ናይ ሰላም ፍረ ጽድቂ እዩ ዚፈሪ።” (እብራውያን 12፡11)። ናይ ኣምላኽ መአረምታ ካብ ፍቕሪ እዩ፡ ኣብ ሞንጎ ወላድን ውሉድን ድማ ከምኡ ክኸውን ይግብኦ። ኣካላዊ መቕጻዕቲ ንነዊሕ ዝጸንሕ ኣካላዊ ሃስያ ወይ ቃንዛ ከምዝፈጥር ጌርካ ክክዝውተር የብሉን። ኣካላዊ መቕጻዕቲ ነቲ ውላድ ከም ትፈትዎ/ዋ ኣረጋጊጽካ ብምእባድ ቀጥታ ክስዓብ ኣለዎ። እዞም ህሞታት እዚኦም ንቆልዓ ኣምላኽ ስለዘፍቅረና እዩ ዝቐጽዓና ኢልካ ከምኡ ድማ ንሕና ከም ወለዲ ብተመሳሳሊ ንደቅና ከምኡ ንገብር ኢልካ ትምህረሉ ትኽክል ግዜ እዩ።
ኣብ ክንዲ ኣካላዊ መቕጻዕቲ ካልኦት ዓይነታት መቕጻዕቲ፡ ከም “ብግዜ ምውጻእ” ምጥቃም ይክኣል ዶ? ገለ ወለዲ ደቆም ንኣካላዊ መቕጻዕቲ ጽቡቕ ግብረ-መልሲ ከምዘይህቡ ኮይኖም ይረኽብዎም። ገለ ወለዲ ን “ብግዜ ምውጻእ” ምንብርካኽን ወይ ካብ ደቆም ገለ ነገር ምውሳድ ኣብ ምምጻእ ናይ ባህሪ ለውጢ ዝያዳ ውጺኢታውያን ኮይኖም ይረኽብዎም። ብርግጽ እዚ እንተኾይኑ እቲ ጉዳይ፡ ሓደ ወላዲ ብዘለዎ ዓቕሚ ነቲ ዝድለ ባህርያዊ ለውጢ ብዝበለጸ ዘምጽኣሉ ኣገባብ ክጥቀም ይግባእ። መጽሓፍ ቅዱስ ብዘይክሓድ መገዲ ኣካላዊ መቕጻዕቲ ይድግፍ እናኾነ፡ ኣብ’ቲ ነቲ ዕላማ ዘምጽእ ንጹር ኣገባብ ምጥቃም ግን ኣብ ምህናጽ ዕላማ ናይ ፍርሃት ኣምላኽ ዘለዎ ባህሪ እዩ ዝያዳ ዝግደስ።
ነዚ ጉዳይ ዝያዳ ኣጸጋሚ ዝገብሮ ድማ መንግስታት ንኩሉ ዓይነት ኣካላዊ መአረምታ ከም ምብዳል ቆልዓ ኢሎም ክምድብዎ ይጅምሩ ኣለዉ። ብዙሓት ወለዲ መንግስቲ ከይሕበርን ደቆም ድማ ከይውሰዱ ብምፍራሕን ንደቆም ኣብ መቐመጨኦም ኣይሃርምዎምን ዘለው። እንተድኣ መንግስታት ኣካላዊ መቕጻዕቲ ናይ ቆልዑ ዘይሕጋዊ ጌሮሞ ወለዲ እንታይ ክገብሩ ኣለዎም? ብመሰረት ሮሜ 13፡1-7፡ ወለዲ ንመንግስቲ ክእዘዙ ኣለዎም። መንግስቲ ምስ ቃል ኣምላኽ ፈጺሙ ክጋጮ የብሉን፡ ኣካላዊ መቕጻዕቲ ድማ ብመጽሓፍ ቅዱስ መሰረት ንዝበለጸ ረብሓ ናይ ቆልዑ እዩ። እንተኾነ ግን፡ ንቆልዑ ኣብ ስድራ ምሓዝ ካብ ኣብ “ክንክን” መንግስቲ ምግዳፍ ኣዝዩ ይበልጽ ምኽንያቱ ከኣ ኣብ ገዛ ብውሑዱ ቅሩብ መአረምታ ክረኽቡ እዮም።
ኣብ ኤፌሶን 6፡4 ኣቦታት ንደቆም ከኾርይዎም ከምዘይብሎም ተነጊሮም ኣለው። እንታይ ደኣ ንሳቶም ብመገዲ ኣምላኽ ከዕብይዎም ኣለዎም። “ብናይ ጎይታ ብተግሳጽን ምዕዶን” ንቆልዓ ምዕባይ ድማ ገደብ ዘለዎ፡ ኣራሚን ከምኡ ድማ እወ ፍቕሪ ዘለዎ ኣካላዊ መቕጻዕትን።
English
ክርስትያናት ከመይ ጌሮም እዮም ን ደቆም ክቐጽዑ ዘለዎም?


text:
ናይ ቅስቲ መንበር ሓዋርያዊ ቤተ ኑዛዜ ዓቢይ ሰራዪን ዓቢይ ሓላፊ ቤት መእረምን ብፁዕ ካርዲናል ማውሮ ፒያቸዛ ብዛዕባ ምስጢረ ኑዛዜ ምስጢራውነትን ስቱርነትን ኣመልኪቶም ምስ ቫቲካን ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፡ ካህን ናይ ምስጢረ ንስሓ ጐይታ ዘይኰነስ ብስም እግዚኣብሔር ዝፍጽሞ ስርዓተ ምስጢር እዩ ስለዚህ ማንም ብፖለቲካዊ ይኹን ብሓጋጊ ተገብግሶታት ክውንኖ ዝከኣል ከምዘይኰነ ኣብቲ ዕለት 1 ሓምለ 2019 ዓ.ም. ብዛዕባ ዘይተገሃስነት ምስጢረ ኑዛዜ ዝምልከት ተሓቲሙ ንንባብ ኣብ ዝበቕዔ ሰነድ ተመልኪቱ ከምዘሎ ይሕብሩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ድሕሪ ኣብ ወርሒ መጋቢት 2019 ዓ.ም. ዝተኻየደ መበል 30 ውስጣዊ ጉባኤን ተጋባኣያን ኣስታት 700 ምስ ቅዱስ ኣቦና ተራኺቦም ቃለ ምዕዳን ምስተለገሰሎም፡ ብዛዕባ ውስጣዊ ጉባእያውነትን ዕቃቤ ምስጢረ ኑዛዜን፡ ዘይተገሃስነት ምስጢራውነቱ ኣብ ዝምልከት ጉዳይ ዘውጸኦ ብር.ሊ.ጳ. ፍራንፈቸስኮ ጸዲቑን ናይ ሓዋርያዊ ቤተ ኑዛዜ ዓቢይ ሰራዪ ብፁዕ ካርዲናል ማውሮ ፒያቸንዛን ብህየንተ ብፁዕ ኣቡነ ክርይስዝቶፍ ንይካይል ክታም ዝተነብሮ ሰነድ ዕለት 1 ሓምለ 2019 ዓ.ም. ንንባብ ከምዝበቕዔ ክሕበር እንከሎ፡
እቲ ሰነድ ብወግዒ ንንባብ ንምብቃዕ ኣብ ዝተኻየደ ዓውደ መግለጺ ብፁዕ ካርዲናል ፒያቸንዛ፥
ቅዱስ ኣቦና ይብሉ ብፁዕ ካርዲናል ፒያቸንዛ፡ ናይ ምስጢረ ኑዛዜ ውሳጣዊ ጉባእያውነት ባህርዩ ኣዘኻኺሮም ንሱ ከኣ እቲ ኣብ መንጐ እግዚኣብሒርን ምእመን ዝካየድ ውስጣዊ ርክብ ዝምልከት እዩ፡ እቲ ባህርኣኡ ከምዚ ክኸውን እንከሎ፡ ብዙሕ እዋን ካብ ወጻኤ ቤተ ክርስቲያን ጥራሕ ዘይኰነ ኣብ ቤተ ክርስቲያናዊ መክብብ እውን ክዝጋዕ ንርእዮ፡ ውሳጣዊ ጉባኤ (ዘተ) ብትኽክል ክስትውዓል ዘለዎ ባህርይ ናይ ኑዛዜ ምስጢር እዩ፡ እዚ ስቱርነቱ ዘይገሃስ ምስጢር ምዃኑ እዩ ዘመላኽት፡ እዚ ነቲ ናይ ዕርቂ ምስጢር ዋሕስ እዩ ኢሎም።
ዘይገሃስ ዕቃበነት
ሓዋርያዊ ቤተ ኑዛዜ (ቤተ መእረሚ) ናይ ምስጢረ ኑዛዜ ዘለዎ ምስጢራውነትን ዘይገሃስ ናይ ሕልና ዕቃበነትን ክብሪ ክግመት ዘይከኣል እዩ፡ እዚ ብዙሕ እዋን ንምርዳኡን ካብኡ ሓሊፉ እውን ብኣሉታዊ መገዲ ዝረአይ ይኸውን፡ ኣብ እዋናዊ እዚዩ መራኸቢ ብዙሓንን ምዕባለ ዕደ ጥበብን መራኸቢ ብዙሓን ንድልያ ሓቂ መጋበርያ ምዃን ብዝብል ትምሳለኣዊ ኪደት ዘይምራሕ ኣፈጻጽማኡ ሓሶት ይዅን ሓቂ ብዘየገድስ ዜና-ወረ ብምግናን ወይ ብምንእኣስ ከከም ውልቃዊ ረብሓታት ብዝዝርግሕ መራኸቢ ብዙሓን ዝተዓበለ ሕብረተሰብ ግምት ብምሃብ ዝተደርሰ ሰነድ ምዃኑ የብርሁ።
ዝንሳሕ/ዝናዘዝ ምስ እግዝኣብሔር እዩ ዝዛረብ
በዚ ህልው ኩነታት’ዚ ናይ ቤተ ክርስትያን ናይ ሕግን ፍትሕን ስርዓት ምስቲ ናይ ሃገራት ግልጽነት ቅንዕናን ኣገባብ ዝብል ኪደት ሕግን ፍትሕን ዝሰማማዕ እዩ፡ ይኹን ደኣ እምበር ነዚ ግምት ብምሃብ ናይ ምስጢረ ኑዛዜ ስቱርነት ወይ ዕቃበነቱ ብዘይ ምንም ዓይነት ፍሉይነት ኣብ መለኰታዊ መሰልን ክብርን ዝጸንዔ ፍጹም ዘይገሃስ ምስጢራዊ ማሕተም ምዃኑ ዳግም ንምሕባር ኣገዳሲ ይኽውን፡ በዚ መሰረት’ዚ ምስጢራዊ ስታሮ ምስቲ ሙያዊ ስታሮ ክደናገር የብሉን፡ ንኣብነት ሓኪም ወይ ናይ ሕጊ ጠበቓ ናይ ገዛእ ርእሱ እቲ ሙያ ዝሓቶ ምስጢረ ዕቃቤ ስርዓት ኣለዎ፡ ተናዛዚ ኣብ ምስጢረ ኑዛዜ ንእግዚኣብሔር እዩ ዝዛረብ፡ ስለዚህ ፖለቲካዊ ይኹን ወይ ናይ ሕግን ፍትሕን ተግባር ናይ ምስጢረ ኑዛዜ ማሕተም ብምንም ዓይነት ተኣምር ወይ ሓይሊ ክግህስ ብፍጹም ዘይከኣል እዩ፡ እንተዘይኰነ እቲ ብነፍሲ ወከፍ ሃገራት ሕጋውነት ዘይሓትት libertas Ecclesiae - ናይ ቤተ ክርስቲያን ናጽነት ምግሃስ እዩ ዝኸውን።
ምንም ዓይነት ልዝዝብ ኣብ ምክልኻል ትሕቲ ዕድመ ሕጻናት
ኣስዒቦም ብፁዕ ካርዲናል ፒያቸንዛ፡ ናይ ግብረ ገብ ናይ ሕግን ፍትሕን ካብ ወጻኢ ምስጢረ ኑዛዜ ማለት ውሳጣዊ ጉባኤ ካብ ምስጢረ ኑዛዜ ወጻኢ ዝፍጸም ምስ ዝኸውን እዚ ንገዛእ ርእሱ ብሕገ ቀኖና መሰረት ናይ ገዛእ ርእሱ ፍልዩ ዕቃበ ክህልዎ ይምልከት፡ ዕቃበ ምስጢር ናይ ተፈጥሮ ሕጊ ባህርይ እዩ፡ እዚ እቲ ዘስካሕክሕ ኣብ ልዕሊ ሕጻናትን ገዛእ ርእሶም ናይ ምክልኻል ዓቕምን ብቕዓትን ኣብ ዘይብሎም ብገለገ ገለ ኣባላት ውሉደ ክህነት ዝፍጸም ዓቢይ ገበን ዘመኽንይ ወይ ከኣ ዕሽሽ ክበሃል ዝብል ኣይኰነን፡ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ደጋጊሞም ዘመሓላለፍዎ ስልጣናዊ ቃል እዩ።
እቲ ሰነድ ምስጢረ ማሕትም ምክልኻልን ናይ ምስጢረ ኑዛዜ ቅዱስነቶም ምስ ግብረ እከይ ብሓባር ክነብር ዘይከኣል ምዃኑ የነጽር፡ እዚ ኣብቲ ናይ ቅዱስ ምስጢረ ንስሓ ቅርጺ ዘሎ እዩ፡ እዚ ንቕቡልነቱን ሕጋውነቱን ኵነት ምዃኑ የብርሁ።


text:
ህዝብን ህዝባዊ ክብረት፣ ሰብን ሰብኣዊ መሰልን፣ ሃገርነትን ሓቀኛ ትርጉሙን ኣዛቢዑ ኢሳያስ ንዕኡ ክጥዕሞ ብዝቐየሶ መንገዲ ጥፍኣት ዝመልመሎም ዜጋታት ኣይንዓዲ ኣይንዐውዲ” ከም ዝተባህለ ገዛእ ርእሶም ምናምን ተሪፎም፡መሰረታዊ ደሞክራስያዊ ሞቖሚያታት ህዝቢ ኣብ ምዕናው ተዋፊሮም ይሰርሑ ኣለው። እዞም ብዝተዛበዐ ፖለቲካዊ ርድኢት ተመልሚሎም ዝዓበዩን ሓዊ ዝተፍህ ጠመንጃ ዝዓጠቑን ዘይጸረዩ ናይ ፖለቲካ ዝራባዓት፡ ልዕሊ’ቲ ብሓሳብንብተግባርን ሕድሪ ሰማእታት ዝተቐበለ ህዝቢ፡ ሕድሪ ሰማእታት ኣኽቢሮም ይኸዱ ከም ዘለው’ዮም ዝዛረቡ።
ብዘይንጹር ዕላማ ቃልስን፡ ኣብ ቃሬዛ ተጸይርካ ከበሮን የብቅዕ!
ህዝቢ ኤርትራ ሃገራዊ መንነቱን ሰብኣዊ ክብሩን ንምርግጋጽ’ዩ ተጋዲሉ። ንሃገራዊ መንነት፡ ሰብኣዊ ክብረትን ቁጠባዊ ዕቤትን ዝተረፈ ህዝቢ ክብልዮም ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሓረበኛታት ደሞም ክዕዮም፡ ኣካሎም ጎዲሎም ክቡር ናይ ህይወት መስዋእቲ ድማ ከፊሎም። ወለዲ ንስለ ሃገራዊ መንነትን ሰብኣዊ ክብረትን ህዝብታት ኤርትራ ስለዝኾነ ካብ ዝብል’ዮም፡ መጎዳእትን መስዋእትን ደቆምን ደቂ ደቆምን ብጸጋ ተቐቢሎም። ንስለ ሃገራዊ መንነት ህዝባዊ ክብረትን’ዩ ዝብል ጽኑዕ እምነት ስለ ዘሕደራ’የን ኤርትራውያን ኣዴታት፡ ገለ ክንዲ ሰብኣይን ሰበይትን ኮይነን ቆልዑ ከዕብያ፡ ገለ ድማ ንሱ’ኳ ዘለዎ፡ ኣሎ’ዶ ተሰዊኡ ከይፈልጥኩ ኣይጠልሞን ኢለን ኣብ ቃል ኪዳነን ጸኒዐን ሸዊት ዕድሜን ዘሕረራ።
ኢትጵያውያን ምሁራትን ፖለቲከኛታትን፣ ንሉኣላውነት ኤርትራ ዝጻረረ ርእይቶታት ይህቡ
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ናይ ለውጢ መድረኽ፣ ዝተፈላለዩ ፖለቲከኛታትን ምሁራትን እታ ሃገር፣ ኣብ ዘካይድዎ ዘለዉ ዘተን ክትዓትን፣ ንሉኣላውነት ኤርትራ ዝጻረር ርእይቶታት ይህቡ ኣለዉ። ብፍላይ ኣብ ጉዳይ ወደብ ዓሰብ ብዝምልከት፣ "ኢትዮጵያ ነቲ ወደብ ናይ ምውናን ሕጋዊ መሰል ኣለዋ" ኣብ ዝብል ነጥቢ ናይ ዘተ መድረኽ ምኽፋቶም፣ ንሉኣላውነት ሃገረ ኤርትራ ዝቓወም መርገጺታት ዘግህድ'ዩ።


text:
Radio Erena: 09 January 2017
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣተግቢረዮ ዝበሎ ስማዊ ወሰኽ ደሞዝ ኣባላት ሰራዊት፣ ኣብ መንጎ ኣዘዝቲ የሰሓሕብ ምህላዉ ተሓቢሩ።
ኣብዚ ቀረባ ካብ ኤርትራ ናብ ጎቤት ሃገር ዝሰገረ ኣባል ፋይናንስ ሚኒስትሪ ምክልኻል ንሬድዮ ኤረና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ እቲ መንግስቲ ኤርትራ ኣተግቢረዮ ዝበሎ ስማዊ ወሰኽ ደሞዝ፣ ኣብ ተራ ኣባኣት ሰራዊት ምዕዝምዛማት ፈጢሩ ጥራይ ዘይኮነ፣ ኣብ መንጎ ኣዘዝቲ ሰራዊት’ውን የሰሓሕብ ምህላዉ ኣረዲኡ።
እቲ ስሙ ክንዕቅበሉ ዝሓተተ ኣባል ፋይናንስ ምክልኻል፣ ኣባላት ሰራዊት ብዛዕባ’ቲ ስማዊ ወሰኽ ደሞዝ ምዕዝምዛማት ኣብ ዘስምዕሉ ዘለዉ እዋን፣ ኣዘዝቲ ሰራዊት ኣብ ኣኼባታት መብርሂታት ክህብዎም መምርሒ ከምዝተዋህቦም ጠቒሱ።
እንተኾነ፣ እቶም ኣዘዝቲ ሰራዊት ኣቐዲሞም’ውን፣ ኣብ ጉዳይ ሞራል ሰራዊትን ብብዝሒ ዝርአ ዘሎ ህድማ ናብ ጎረባብትን ንባዕላቶም ከዕዘምዝሙ ብምጽንሖም፣ እዚ ሕጂ ተተግቢሩ ዘሎ ስማዊ ወሰኽ ደሞዝ፣ ሰራዊት ኣሚንሉ ክቕበሎ’ዩ ዝብል እምነት ከምዘይብሎም’ዮም ኣብ ሓድሕዶም ዝካትዕሉ።
ስማዊ ወሰኽ ደሞዝ ሰራዊት፣ መንግስቲ ተወሳኺ ዕድመ ንምብላዕ ዝጥቐመሉ ዘሎ ናይ ምትላል ፕሮፖጋንዳ’ዩ ብዝብል፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ሓደ ካብ ኣዛረብቲ ጉዳያት ኮይኑ ምህላዉ’ዩ ዝግለጽ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ወሰኽ ደሞዝ ሰራዊት ከምዘተግበረ ድሕሪ ምግላጹ ጥራይ፣ ኣማኢት ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ዶባት ሱዳንን ኢትዮጵያን እናሰገሩ ፖለቲካዊ ዑቕባ ምሕታት ይቕጽሉ ምህላዎም ዝፍለጥ’ዩ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ነቲ ኣውራ ጠንቂ ስደት ምዃኑ ዝንገረሉ ዘሎ ናይ ግዜ ገደብ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ ናብ 18 ኣዋርሕ ከምዘየውርዶን፣ ኣብ ክንድኡ ግና ክሳብ 700 ሚእታዊት ዝግመት ወሰኽ ደሞዝ ከምዝገበረሎምን ይጉስጉስ እኳ እንተሎ፣ በንጻር እዚ ግና፣ ሰራዊት ንኣተገባብራ እቲ ናይ ደሞዝ ወሰኽ ይቃወም ከምዘሎ ኣቐዲሙ ተቓሊሑ’ዩ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ግብሪ ዘይጭበጡ መብጽዓታት እናኣተወ ዕድመ መንእሰያት ኣብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ንምብላዮም ዝኣለሞ ውዲት’ዩ ክብሉ ሬድዮ ኤረና ብዛዕባ ወሰኽ ደሞዝ ብዝምልከት ዝተወከሰቶም ኣባላት ሰራዊት የረድኡ።
እቲ መንግስቲ፣ ካብ ሃገራት ኤውሮጳ ሚልዮናት ኤውሮ ሓገዝ ንምርካብ፣ ኣብ ግብሪ ዘይሰርሓሉ ፕሮጀክታትን ወሰኽ ደሞዝን ዝብሉ መደባት ደጋጊሙ ይጉስጉሰሉ ከምዘሎ ዝፍለጥ’ዩ።
መንግስቲ ደሞዝ ኣባላት ሰራዊት ክሳብ 1800 ናቕፋ ክብ ከምዘበሎ እኳ እንተሓበሮም፣ ኣብ ኢዶም ዝበጽሕ ገንዘብ ግና ካብ 300 ናቕፋ ዘይበዝሕ ምዃኑ’ዮም ዝሕብሩ።
እቲ መንግስቲ፣ ካብ ወርሒ ሓምለ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ኣትሒዙ ዝሕሰብ ንመብዛሕትኦም ኣባላት ሰራዊት ዘጠቓለለ ናይ 1800 ናቕፍ ወሰኽ ደሞዝ ከምዝገበረሎም ብምግላጽ፣ ናይ ስድራ ቤት፣ ቅሙጥ ትሕጃ ሕሳብ፣ መስርሒ መንበሪ ኣባይቲ፣ ግብሪ፣ ደበስ ስውኣት፣ መማቕርትን ናይ ህግደፍ ወርሓዊ ክፍሊትን ዝብሉ ተቖራጺ ሕሳባት ከምዘለዎም’ዩ ዘርዚርሎም።
ተቖራጺ ሕሳብ ጎዲሉ ኣብ ኢዶም ዝበጽሕ ጽሩይ ደሞዝ 300 ናቕፋ ጥራይ ምዃኑ ዘሻቐሎም ኣባላት ሰራዊት፣ ኣብ ኣኼባታት ተደጋጋሚ ሕቶታት የቕርቡ ምህላዎም ዝሓበሩ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና፣ ኣብ ርእሲ’ቲ ዘሎ ናይ ናብራ ክብሪ፣ ኣብ ኣሰራርሓ’ቲ መንግስቲ ‘ውን እምነት ስለዘይብሎም ምዃኑ የረድኡ።
ብመሰረት እቲ ወጺኡ ዘሎ መምርሒ፣ 32 ሚእታዊት ናይቲ ዝውሰኽ ደሞዝ፣ ተቖራጺ ንስድራቤታት ኮይኑ፣ ስድራቤታት ዘይብሎም ከኣ ኣብ ባንክ ተቐማጢ ክኾነሎም’ዩ እቲ መንግስቲ ወሲኑ ዘሎ።
16 ሚእታዊት ናይቲ ዝውሰኽ ደሞዝ ከኣ ንመስርሒ መንበሪ ኣባይቲ ምዃኑ’ዩ ዝንገሮም ዘሎ።
እንተኾነ፣ እቲ መንግስቲ ኣቐዲሙ ንተጋደልቲ ክሰርሓሎም ዝተመባጽዖ መንበሪ ኣባይቲ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ 20 ዓመታት ሓሊፉ፣ እቲ መብጽዓ ከምዘይተተግበረ ብምዝኽኻር’ዮም ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ንኣተገባብራ ወሰኽ ደሞዝ ዝቃወሙ ዘለዉ።
መንግስቲ ኤርትራ ንሓለፍቲን ሰብ ፍሉይ ረብሓን እንተዘይኮይኑ፣ ንዝበዝሑ ተጋደልቲ ኣብ ኣስመራ ከባቢ ማይ ሑጻን ካልእ ከተማታትን ክሰርሓሎም ዝተኣተዎ መብጽዓ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ከምዘየተግበረ ይፍለጥ።
በንጻር’ዚ ክልተ ካብ ሚእቲ ግብሪ ጥራይ ንዝኸፍሉ ኣብ ወጺኢ ንዝርከቡ ደገፍቲ ህግደፍ፣ ብዶላርን ኤውሮን መሬት ክሸጠሎምን፣ ቅድሚ ናይዞም ተጋደልቲ ንኽሃንጸሎም ይጓየን ምህላዉ’ዩ ዝንገር።
ሓያሎ ገዳይም ተጋደልቲ፣ መንግስቲ ንዝኣተወሎም መብጽዓታት ብምጥላሙ ጥራይ ዘይኮነ፣ ገዛውቲ መንግስቲ ንምውራስ’ውን ብሰበይ ሰብካን ምስ ሓለፍቲ ብዘለካ ቅርበትን ጥራይ ይስርሓሉ ምህላዉ’ዮም ዘማርሩ።
ብዘይካዚ’ውን ንስንኩላን ተጋደልቲ ኣብ ማይተመናይ ከባቢ እንዳ ኮካ ክህነጸሎም ምዃኑ ተመባጺዑ እምነ-መሰረት ዘንበረሉ ህንጻ፣ ነቶም ንሓያሎ ዓመታት ሃረር ዝበሉ ስንኩላን ዛጊት ከምዘይተዋህበ’ውን ይፍለጥ።
=========================


text:
ዋካ እውን ጋን እንተኮነኪ ክርድኣና ይኽእል እዩ።
እስኺ ጥራይ ዘኮንክስ ብዙሓት መናእሰያት እውን ይደራበሹ እዮም ኣብ ከምዚ ኩነታት።
ንሳ ግን ብዛዕባኣ ኣገዳሲ ዝኾነ ምስጢ ብዛዕባኣ እያ ተዛሪባትክን: ከም ወዲ ኮይኑ ይስምዓ።
እቲ ኣካላዊ ጾታኣ ምስ ናይ ስምዒታዊ ኣተሓሳስባኣ ኣይመጣጠንን እዩ።
ንሕና ክንገልጸልኪ ንደሊ እምበኣር:
መን ኢኺ? እንታይ ትመስሊ? እዚ ናትኪ „መንነት“ እዩ።
እዚ „ጾታዊ መንነት“ ነዓኺ ነብስኺ ከመይ ትርእይያ እዩ ዝነግር።
እቲ ስምዒታዊ ጾታ ምስ ኣካላትኪ ዘይሰማማዕ ኮይኑ :
„Trans-Identität“ ወይ „Trans-Gender“(ጾታዊ-ልዋጠ) ተባሂሉ ይጽዋዕ።
እዚ ማለት ገለ ደቀንስትዮ ከም ደቂ ተባዕትዮ ኮይኑ ይስምዕን።
ገለ ደቂ ተባዕትዮ ከኣ ከም ደቂ ኣንስትዮ ኮይኑ ይስመዖም።
ገለ ሰባት ከኣ ከም „inter-sexuell“ ኮይኖም ይውለዱ።
እዚ ማለት፡ ኣካላቶም ኣይ ወዲ ኣይ ጓል ኣንስተይቲ ማለት እዩ።
Manche von ihnen fühlen sich auch weder als Mann noch als Frau.
ከምዚ ትርእዮ ዘለኺ: ብዙሕ ዓይነት ጾታዊ መንነት እዩ ዘሎ!
ስለዚ ምስኣ ወይ ድማ ምስኡ ልክዕ ከም ቀደምኪ እንተ ኾንኪ ጽቡቅ እዩ።
ወይ ድማ ንዓኣ ወይ ንዕኡ እንታይ ከም ዝደሊ ሕተቲያ/ዮ።
ንኣብነት ኣታ ድዩ ወይስ ኣቲ ክባህል ድዩ ዝደሊ ሕተትያ/ዮ።


text:
Radio Erena: 12 April 2018
ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ሞቛድሾ ዝተታሕዘ 10 ሚልዮን ዶላር ናብ ሰራዊት እታ ሃገር ዝተላእከ ምዃኑ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ዘውጽኣቶ መግለጺ ኣፍሊጣ።
እቲ ኣስታት 10 ሚልዮን ዶላር ዝተገመተ ገንዘብ፣ ንስልጠና ሰራዊት ሶማል ዝተላእከ ምንባሩ ዝሓበረ እቲ መግለጺ፣ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ሞቛድሾ ዝጸንሑ ሓይልታት ጸጥታ ሶማል፣ ነቲ ካብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝተላእከ ገንዘብ ምህጋሮምን ንኣባላት ጸጥታ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ምክልባቶምን ኮኒኑ።
ፈደራላዊ መንግስቲ ሶማል ብዛዕባ መግለጺ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ምላሽ ኣይሃበን ዘሎ።
ካብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ናብ ሶማል ብዘይሕጋዊ መንገዲ ክኣቱ ዝተፈተነ 9.6 ሚልዮን ዶላር፣ ብ8 ሚያዝያ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ሞቛድሾ ከምዝተታሕዘ ዝሓበረ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ሶማል ኣቐዲሙ ነቲ ጉዳይ የጻርዮ ከምዘሎ ጠቒሱ’ዩ።
እቲ ኣብ ሰለስተ ዓበይቲ ሳናጡ ተዓሺጉ ናብ ሶማል ክኣቱ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ከተማ ሞቛድሾ ዝተታሕዘ ገንዘብ፣ ብናይ ብሕቲ መንገዲ ኣየር ሮያል’ዩ ብፍሉይ ሓለዋ ናብ ሶማል ተላኢኹ።
ብጉዳይ ኣብ ቀጠር ዘለወን ዝተፈላለየ መርገጺ፣ ዝምድንአን ክተኣጓጎል ዝጸንሐ ሶማልን ሕቡራት ኢማራትን ዓረብን፣ ስምምዕ ወደብ በርበራ ናይ ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ ተደሚርዎ ናብ ዝበኣሰ ኣንፈት ኣምሪሑ ይርከብ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ምስ ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድን መንግስቲ ኢትዮጵያን ብምሽራኽ፣ ንኣገልግሎታት ወደብ በርበራ ከተመሓድር ብምስምምዓ፣ ንሉኣላውነትን ሓድነትን ሶማል ዝግህስ’ዩ ክብል መንግስቲ ሶማል ናብ ባይቶ ጸጥታ ክሲ ከምዘቕረበ ይዝከር።
==================


text:
ኣብ ዩኒቨርስቲ ኣክሱም ኣብ መንጎ ተምሃሮ ብዝተፈጠረ ጎንፂ ህይወት ሓደ ተማሃራይ ምጥፍኡን ካልኦት ቁፅሮም ዘይተፈለጠ ሰባት ድማ ቆሲሎም::
ምክትል ምምሕዳር ክልል ትግራይ ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ሎሚ ኣማስዮም ኣብቲ ጉዳዩ ጠሚቱ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ህይወት ሓደ ተማሃራይ ምሕላፉ ዝተሰመዖም ሓዘን ገሊፆም::
ኣብ ዩኒቨርስቲ ኣክሱም ትማሊ እቲ ኩነታት ቅድሚ ምፍጣሩ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ደብረ ማርቆስ ቅድሚ ሓደ ሰሙን ዘጋጠመ ጎንፂ ስዒቡ ህይወት ሓደ ተማሃራይ ምሕላፉ ብምኹናን ተማሃሮ ዩኒቨርሲቲ ኣክሱም ኣብታ ከተማ ሰልፊ ኣካይዶም ነይሮም::
ፖሊስ ነቲ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ንምብታን ዘንብዕ ትኪ ተጠቒሙ ከምዝበተኖም ኣብቲ ዩኒቨርሲቲ ዝርከቡ ምንጭታት ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊፆም:: ሓይልታት ፀጥታ ስጉምቲ ምስ ወሰዱ እቲ ህውከት ኣብቲ ዩኒቨርሲቲ ከምዝተልዓለ እዩ ተሓቢሩ:: በዚ ድማ ሓደ ተማሃራይ ካልኣይ ዓመት እቲ ዩኒቨርስቲ ኣብቲ ጎንፂ ህይወቱ ከምዘሓለፈን ካልኦት ቁፅሮም ዘይተፈለጠ ሰባት ድማ ጉድኣት ከምዝበጽሖም ተገሊጹ::
ተማሃራይ 5ይ ዓመት እቲ ዩንቨርስቲ ኣማኑኤል ኣማረ እት ዕግርግር ኣብ ዝተፈጥረሉ ህሞት ኣብ ውሽጢ ዶርም ከምዝነበረ ገሊፁ: ብፍላይ ናይ ደቂ ተባዕትዮ መደቀሲ ክፍሊ እምኒ ምድርባይ ከምዝነበረ ይዛረብ::
ኣብቲ ዛዕባ ሎሚ ተማሃሮ ምስ ኣመራርሓ እቲ ዩኒቨርሲቲ ዘተ ኣካይዶም እዮም:: ምክትል ፕረዚደንት ዩኒቨርሲቲ ኣክሱም ዶክተር ኪሮስ ጉዕሽ ኣብዚ ሐዚ እዋን ስራሕቲ ምርግጋዕ ንፍፅም ኣለና ኢሎም::
ዩኒቨርስቲ ኣክሱም ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ በቲ ዕግርግር ህይወት ሓደ ተማሃራይ ምሕላፉ ዝተሰመዖ መሪር ሓዘን ገሊፁ:: ነቲ ፍፃመ ድማ ዝኹነን ሕማቕ ተግባር እዩ ኢሉዎ:: ነቲ ተግባር ዝፈፀሙ ሰባት ድማ ናብ ቅድሚ ሕጊ ክቐርቡ ምስ ኣካላት ፀጥታ ብሓባር ከምዝሰርሕ ኣፍሊጡ::
ምክትል ምምሕዳር ክልል ትግራይ ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ሎሚ ኣማስዮም ኣብቲ ጉዳዩ ጠሚቱ መግለፂ ሂቦም:: ህይወት ሓደ ተማሃራይ ብምኽንያት መንነቱ ምሕላፉ ከምዝሓዘኑ ገሊፆም:: ንስድራ መዋትን መሓዝቱን ብሽሞም: ብሽም ህዝብን መንግስቲን ክልል ትግራይ ምጽንናዕ ተመንዮም::
“እዚ ተግባር ዝፈፀሙ ኣካላት ገበነኛታት እምበር ተማሃሮ ክበሃሉ ኣይኽእሉን ኢሎም:: እቲ ፍፃመ ንህዝቢ ዘይውክል ዘሕፍር ተግባር እዩ” ድሕሪ ምባል "ብውልቀይ እዚ ተግባር ኣሕፊሩኒ እዩ ከም መንግስቲ ድማ ሕጊ ክነኽብር ኢና" ኢሎም:: እዚ ተግባር ዝፈፀሙ ፀላእቲ ህዝቢ ትግራይ እዮም ኢሎሞም:: ተማሃሮ ዩንቨርስቲ ኣክሱም ትምህርቶም ተረጋጊዖም ክመሃሩ ድማ ሓቲቶም::
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል:


text: ባሕቲ መስከረም መበል 60 ዓመት ሰውራ ኤርትራ ዝጀመረሉ ዕለት እንዝክረሉ ኣጋጣሚ ኢዩ። ኣብዛ ዕለት’ዚኣ ብጅግና ስዉእ ሓምድ ኢድሪስ ዓዋተ ዝምራሕ፣ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ብረታዊ ተጋድሎ ህዝብና ተኣወጀት። ባሕቲ መስከረም ኣብ መስርሕ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣገዳሲ ታሪኻዊ ፍጻመ ኢያ። ሃገርና ኤርትራ ሓራ ንኽትወጽእ፣ ጽኑዕ ህዝብና ቅልጽሙ ኣስሚሩ ብተወፋይነት መዘንና ዘይርከቦ መስዋእትን ከፈለ። እዚ ታሪኽ’ዚ ንውሉድ ወለዶ እናተዘከረ ዝነብርን፣ ሓድነትና ኣብ ምዕዛዝ ይኩን ፍትሕን ሓርነት ንምርግጋጽ ኣብ ዝካየድ ሓባራዊ ቃልሲ ዓቢ ደራኺ ትምህርቲ ኢዩ። መስከረም መበል 60 ዓመት ሰውራ ኤርትራ ዝጀመረሉ ዕለት እንዝክረሉ ኣጋጣሚ ኢዩ። ኣብዛ ዕለት’ዚኣ ብጅግና ስዉእ ሓምድ ኢድሪስ ዓዋተ ዝምራሕ፣ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ብረታዊ ተጋድሎ ህዝብና ተኣወጀት። ባሕቲ መስከረም ኣብ መስርሕ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣገዳሲ ታሪኻዊ ፍጻመ ኢያ። ሃገርና ኤርትራ ሓራ ንኽትወጽእ፣ ጽኑዕ ህዝብና ቅልጽሙ ኣስሚሩ ብተወፋይነት መዘንና ዘይርከቦ መስዋእትን ከፈለ። እዚ ታሪኽ’ዚ ንውሉድ ወለዶ እናተዘከረ ዝነብርን፣ ሓድነትና ኣብ ምዕዛዝ ይኩን ፍትሕን ሓርነት ንምርግጋጽ ኣብ ዝካየድ ሓባራዊ ቃልሲ ዓቢ ደራኺ ትምህርቲ ኢዩ።


text:
ሓንቲ ኣደ ምስ ሽዱሽተ ደቃን ሓዋን ብድምር ሸሞንተ ኣባላት ቤተ ሰብ ምሟቶም፣ብዝሒ ዝሞቱ ድማ ካብ 40 ንላዕሊ ክኸውን ከምዝኽእል ሬድዮ ድምጺ ኣሜሪካ ካብ ዘዘራረቦም ነበርቲ ጅግጅጋ ሓደ ገሊጾም።
ኣብ ከተማ ጅግጅጋ ለይቲ ሰዓት ሓሙሽ ጋሻ ውሕጁ መጺኡ ን23 ሰባት ቀቲሉ፣ን84 ሰባት ብከቢድ ኣቑሲሉን ኣብ ብዙሓት ኣባይቲ ድማ ጉድኣት ኣብጺሑን።
ሽመን ክግለጸለን ዘይደለያ ነባሪት ጅግጅጋ ነቲ ኩነታት ከምዚ ክብላ ይገልጻ።
‘እቲ ውሕጅ እናሓነነ እዩ መጺኡ።ልክዕ ናይ ኣውሮፕላን ድምጺ እዩ ዝመስል።ንሰባት ምውሳድ ምስ ጀመረ ኣብታ ከተማ ኣውያት ብኣውያት ኮይኑ።ጸልማት እዩ ድማ ነይሩ፣ናይ መንገዲ መብራህቲ ኣይነበረን።’
ፖሊስ ብዛዕባ ዝጋጠመ ሓደጋ ምዝጋብ ስለዝቐጸለ ብዝሒ ናይ ዝሞቱ ካብቲ ዝተጠቕሰ ንላዕሊ ክኸውን ከምዝኽእል ካልእ ነባሪ ይገልጹ።
ብዝተኣሳሰረ ዜና ብቕድሚ ትማሊ ሰንበት ኣብ ክልል ዓፋር ኣብ ወረዳታት መጋሌን ዳሉልን ሓያል ንፋስ ዝተሓወሶ በረድ ወቒዑ ሓሙሽተ ሰባት ከምዝሞቱ ኣሶሼትድ ፕረስ ጸብጺቡ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Radio Erena: 02 November 2018
ባይቶ ወከል ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብ ዘካየዶ ጉባኤ፣ ናይ ፈለማ ጓለነስተይቲ ፕረዚደንት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ክትከውን መሪጹ።
ፓርላማ ኢትዮጵያ ብ1 ሕዳር ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፣ ንወይዘሮ መኣዛ ኣሸናፊ ፕረዚደንት ፈደራላዊ ላዕለዋ ቤት ፍድሪ ክትከውን ክመርጻ ብምሉእ እንከሎ፣ ብቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ንዝተረቑሐ ምክትል ፕረዚደንት ናይቲ ቤት ፍርዲ ኣቶ ሰለሙን ኣረዳ ድጋፉ ሂቡ።
ፕረዚደንት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ ተመሪጻ ዘላ ወይዘሮ መኣዛ፣ ብሕጊ ዝተማህረትን ኣብ ዝተፈላለየ ናይ ሕጊ ሞያ ዝተሰርሐት ኮይና፣ ንመሰል ደቂንስትዮ ካብ ዝጣበቓ ግኑን ስም ዘለወን ዜጋታት ኢትዮጵያ ምዃና ሰነዳታ የመልክት።
ኣብ ናይ ለውጢ መድረኽን ናይ ምስግጋር እዋንን እትርከብ ኢትዮጵያ ኣቐዲማ፣ ኣብ ታሪኻ ናይ ፈለማ ጓለነስተይቲ ፕረዚደንት ክትከውን ከምዝሸመት ይፍለጥ።
ን10 ካብ 20 መናብር ካቢነ ሚኒስተራት ኢትዮጵያን ሒዘን ዝርከባ ደቂንስትዮ፣ ኣብዚ ናይ ኢትዮጵያ ናይ ለውጢ መድረክን ናይ ምስግጋር እዋንን ዓቢ እጃም ከበርክታ ትጽቢት ኣሎ።
======================


text:
ሚኒስተር ነበር ብርሃነ ኣብርሀ፡ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ኮይኑ ንፕረዚደንት ኢሳይያስ ብትሪ ነቒፉ
ሚኒስተር ፋይናንስ ኤርትራ ነበር ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ ናብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቅን ናብ ህዝቢ ኤርትራን ካብ ኣስመራ ዝልኣኾ ምዃኑ ዝግለጽ ናይ ድምጺ መልእኽቲ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣዘራራቢ ኮይኑ'ሎ።
እዚ ድምጺ ንፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ነቶም ዝርካቦም ብሂወት ተሪፎም ዘለዉ ኣባላት ሃገራዊ ባይቶ ክእከቦምን፡ ሰልጣኑ ብሰላማዊ መንገዲ ክገድፍን ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ቀሪቦም ንሕሉፍን ህሉውን ኩነታት ኤርትራ ብግልጺ ክካትዑ ዝጽውዕን ካልእ መልእኽታትን ዝሓዘ ድምጺ እዩ።
እዚ መልእኽቲ ፡ ናይ ሚኒስተር ብርሃነ ኣብርሀ ኢዩ፡ ኣይኮነን ዝብል ምግምማዕ ፈጢሩ ይርከብ።
ነዚ ንምርግጋጽ ዘዘራረብናዮ ንዓመታት መሳርሕቱ ዝነበረን፡ ካብ ነዊሕ እዋን ብቐረባ ዝፈልጦን ኣቶ ክብሮም ዳፍላ፡ "ርግጸኛ እየ ብርሃነ ኣብርሀ እዩ" ክብል ምስ ቢቢሲ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መሕትት ሓቢሩ።
ንነዊሕ ዓመታት ብቐረባ ብምስርሖም ጸቡቕ ጌሮም ከምዝፋለጡ ዝዛረብ ኣቶ ክብሮም ዳፈላ፡ "ህዱእ፡ ከይሓሰበ ዘይዛረብ፡ ተሪር መርገጺ ክኣ'ዩ ዝወስድ" ብምባል እዚ ሕጂ ወሲንዎ ዘሎ ስጉምቲ መርኣያ ናይዚ ባህሩ ምዃኑ ይገልጽ።
እቲ መልእኽቲ እንታይ ይብል?
"ኣቶ ኢሳይያስ፡ ሓላፍነትካ ስለዝኾነ ንኣባላት ሃገራዊ ባይቶ ኤርትራ ሕጂ ብህጹጽ ኣክበና። ብናይ በይንኻ ውሳነ ምስ ሃገራት ዓለም እተካይዶ ዘለኻ ግሉጽነት ዝጎደሎ ናይ ተብተብ ዲፕሎማሲየያዊ ርክባትን፡ ንስትራቴጂያዊ ሃገራዊ ረብሓታት ኤርትራ ኣብ ሓደጋ ከውድቕ ተኽእሎታት ዘለዎ ምኽታም ናይ ሃንደበታዊ ስምምዓትን ክሳብ ሃገራዊ ባይቶ ኤርትራ ዝእከብ ኣቋሪጽካዮ ጽናሕ" ይብል እቲ ሚኒስተር-ነበር ኣብ ኣስመራ ኾይኑ ኣብዘመሓላለፎ ናይ ድምጺ መልእኽቲ።
ኣቶ ብርሃነ ኣስዒቡ ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፍወርቂ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ቀሪቦም ንሕሉፍን ህሉውን ኩነታት ኤርትራ ብዝምልከት ክካትዑ ዕድመ ከቅርበሉ ይስማዕ።
ኣቶ ክብሮም ዳፍላ ነዚ መልእኽቲ ምስ ሰመዐ ብዙሕ ከምዘይገረሞ ብምሕባር፡ "እዋኑ ኣኺሉ ኣሎ ኢሉ፡ ከምቲ ናቱ ኣተሓሳሳባ ዘለዎም ሰባት ከምዝስዕብዎ ኣሚኑ ከምዝገበሮ" ይዛረብ።
ብርሃነ ኣብርሀ ኣብዚ እዋን ኣዘራራቢ ከኸውን ዝኸኣለ ግን በታ ኣብ ቀረባ ዝተዘርገሐት ናይ ድምጺ መልእኽቱ ጥራሕ ከይኮነስ፡ በታ ኣብ ደገ ትሕተም ዘላ "ሃገረይ ኤርትራ" ዘርእስታ ነቓፊት መጽሓፉ 'ውን እዩ።
መጽሓፍ "ሃገረይ ኤርትራ"
እዛ ጽባሕ ቀዳም ኣብ ኣመሪካ ናይ ምምራቕ ስነስርዓት ዝግበረላ" ሃገረይ ኤርትራ" ትብል መጽሓፍ፡ ንኣካይዳ መንግስቲ ኤርትራ ብፍላይ ክኣ ንፕረዝደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብትሪ ከምትነቅፍ ኣቶ ክብሮም ዳፍላ ይሕብር።
"ኣብ ልዕሊኡ ክወርድ ዝኽእል ሓደጋ ብምስጋእ ብመንግዲ ካልእ ሰብ'የ ዝረኽቦ ነይረ፡ ሓንሳብ ጽናሕ ተድልየና ኢኻ" ከምዝበሎ ብምሕባር፡ ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ ግን ሓንሳብ እንተወሲኑ ከምዘይምለስ ስለዝፈልጥ ነታ መጽሓፍ ኣብ ክልተ ክፋል ተመቒላ ኣብ ደገ ንኽትሕተም ከምዝፈቐደ ኣቶ ክብሮም ይዛረብ።
"ሓሲበሉ'የ ኩሉ ክኣ ርእየዮ እየ፡ ኣጆኹም ቀጽሉ ብዙሕ ክኣ ኣይትሻቐሉ" ቃል ናይ ኣቶ ብርሃነ ኣብረሀ ምንባረን ኣቶ ክብሮም የዘንቱ።
ብርሃነ ኣብርሀ መን'ዩ?
ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ ኣብ ኢትዮጵያ ድሕሪ ምምሃር፡ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ብቁጠባዊ ምህንድስና ብማስተርስ ተመሪቑ፡ ኣብ 1975 ናብ ሰውራ ኤርትራ ከምዝተሰለፈ ኣቶ ክብሮም ዳፍላ ይዝክር።
ኣብ እዋን ቃልሲ ኣብ ዝተፈላለየ ላዕለዋይ ጽፍሕታት ድሕሪ ምግዳል፡ ድሕሪ ናጽነት ኣባል ሃገራዊ ባይቶ ብምዃን ከምዝተመረጸ ይፍለጥ።
ኣቶ ብርሃነ ኣበርሀ ኣብ 2001 ሚኒስተር ፋይናንስ ኤርትራ ኮይኑ ድሕሪ ምርቁሑ፡ ኣብ ጸብጻብ ኣታዊታት ቢሻ ግልጹነት ከምዘየለ ብምሕባር፡ ግልጹነት ንኽህሉ ሕቶ ስለዝዓለለ፡ ካብ ሚኒስትርነት ተኣልዩ ኮፍ ኢሉ ዝጸንሐ ላዕለዋይ ሓላፊ እዩ።
መጻኢኡ እንታይ'ዩ ክኸውን?
ኣብ 2001 ብጉጅለ 15 ዝጽውዑ ላዕለዎት ሓለፍቲ፡ ንፕረዚደንት ኤርትራ ተመሳሳሊ ሓቶ ኣቕሪቦም ምንባሮም ዝዝከር ኮይኑ፡ ኣብ ተሕቲ ቀይዲ ብምእታው ከሳብ ሕጂ ኣብ ፍርዲ ከይቐረቡ ኣብ ዒራዒሮ ዝብሃል ቤት ማእሰርቲ ከምዝርከቡ'ዩ ዝፍለጥ።
ኣቶ ክብሮም ዳፍላ ካብዚ ብምብጋስ ኣብ ልዕሊ ሚኒስተር ፋይናንስ ነበር ኣቶ ብርሃነ ኣበርሀ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ከም ምህላዉ መጠን ኣብ ልዕሊኡ ክወርድ ዝኽእል ኣደራዕ ከምዘሎ ይሕብር።
"ከም ውልቀ ሰብ ኣብ ልዕሊኡ ክወርድ ዝኽእል መጥቃዕቲታት ኣሎ" ዝበለ ኣቶ ክብሮም፡ መንግስቲ ኤርትራ ከምቶም ኣብ ዝሓለፈ እዋን ንኸምዚ ኣርእስቲ ዘልዓሉ ሓለፈቲ "ብኽድዓት ሃገርን ምስጢር መንግስቲ ብምውጻእ" ኣሳቢቡ ክኣስሮ እዩ ይብል።
"እዚ እንተስዒቡ ኣበይ ኣሎ ኣበይ ተኣሲሩ ኣይክፍለጥን'ዩ" ድሕሪ ድማ ይብል።
"ንሕናውን ብርሃነ ኢና" ዝበሉ ካልኦት ክልዓሉ ከምዝኽእሉ ተጽቢት ብምግባር፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ካብቶም ኣብ ሓላፍነት ዘለዉ ኣዝዮም ውሑዳት ጥራይ ንኢሳይያስ ከምዝድግፉ ኣቶ ክብሮም የብርህ።
ኣቶ ክብሮም ዳፍላ ኣብ መወዳእታ ሰብ ናብ ሜዳ ክስለፍ እንከሎ ንመስዋእቲ ድሉው ኮይኑ ይስለፍ ምንባሩ ብምሕባር፡ ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ኮይኑ ነዚ ስጉምቲ ምጽሓፍ ምጽሓፍን ብድምጺ ናብ ህዝብን መንግስትን መልእኽቲ ምስዳዱን፡ ነዚ ሓቂ ዘረጋግጽ ምዃኑ ይሕብር።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ፡ ኢትዮጵያን ሶማልን ጂቡቲ በጺሖም
ድሕሪ'ቲ መራሕቲ ኢትዮጵያ፡ ኤርትራን ሶማልያን ኣብ ኤርትራ ዝገበርዎ ስሉሳዊ ኣኼባ፡ ሚኒስትራት ጉዳያት ወጻኢ ሰለስቲአን ሃገራት ሎሚ ናብ ጂቡቲ በጺሐም።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ፩ዱ አምላኽ!
27 ጥቅምቲ ዕረፍቶም ንቅዱስ አባጽጌ ድንግል
ቅድስቲ ቤተክርስቲያን፡ሓይለ ቃሉ ምስ ትርጓሜ፡ ትርጓሜ ድማ ምስ ምስጢር፡ከምኡ ዉን ቃል ምስ ዜማ ኣጣሚሮም ዝደረሱ ሊቃዉንት ዘለዉዋ፡ ሃብታም በዓልቲ ክቡር ታሪኽ እያ። ብዙሓት ቅዱሳን ቅድስት ድንግል ማርያም እናተገለፀትሎምን እናባረኸቶምን ምስጋናኣ ደሪሶም እዮም። ከም ኣብነት ክንጠቅስ እንተድኣ ኮይና፡ ማኅሌታይ ቅዱስ ያሬድ – አንቀጸ ብርሃን፡ቅዱስ ኤፍሬም ሶርያዊ- ውዳሴ ማርያም፡አባ ሕርያቆስ – ቅዳሴ ማርያም፡ኣባ ጊዮርጊስ ዘጋስጫ – ሰዓታት ክደርሱ ከለዉ፡ “ዘመነ ጽጌ” ካብ መስከረም 26 – ክሳዕ 6 ሕዳር ዘሎ ጊዜ፡ ብማኅሌተ ጽገ ዝፍለጥ ጥዑም ምስጋና ናይ ስደት ወላዲተ አምላኽ ዝደረሱ ድማ፡ አባ ጽጌ ድንግልን አባ ገብረማርያምን ዝበሃሉ ቅዱሳን ኣቦታት እዮም። እምበኣር ከም ፍቓድ አምላኽ፡ በዚ መዓልቲ እዚ ተዚኪሮም ዝውዕሉ አባ ጽገ ድንግል እዮምእሞ፡ ካብቲ ባሕሪ ዝኾነ ታሪኾም ብጭልፋ ወሲድና ናብ ሰማዕቲ ከነብል ኢና እሞ፡ ጽን ኢልኩም ስምዑና። አባ ጽጌ ድንግል፡ኣብ 14 ክፍለ ዘመን ኣብ ሰሜን ሸዋ ይፋት ኣብ ዝተባህለ አውራጃ ዝነበሩ ኮይኖም፡ መጻሕፍቲ ኦሪት ዘይተማህሩን ዘይተጠመቑን ኣይሁዳዊ ሰብኣይ እዮም ነይሮም።ካብ መዓልትታት ሓደ ጊዜ ንሃደን፡ናብ ጫካ እናኸዱ ከለዉ፡ብዕምበባ ዝተኸበበት ምልክዕቲ “ሥዕሊ ቅድስት ድንግል ማርያም” ረኸቡቡ። ብፅባቐኣ እናተገረሙ ከለው ድማ፡ሓደ አይሁዳዊ ዓርኩ መፂኡ “እዚኣ’ኮ፡ ናይቶም ክርስቲያን ዝበሃሉ ሥእሊ እያ” ብምባል በቲ ሒዝዎ ዝነበረ በትሪ ጌሩ፡ነታ ስእሊ ሃረማ እሞ፡ሽዑ ንሽዑ ተቀዚፉ ወዲቁ ሞተ።አባ ጽጌ ድንግል ነዚ ምስ ርእዮም እናተደነቍ ከለዉ፣ ቅዱስ ሩፋኤል መልኣክ ከም ጻዕዳ ዑፍ ተመሲሉ ብምምጻእ “ሓደ ፈላሲ መፂኡ ክሳብ ዝምህረካ ነዛ ሥዕሊ ቅድስት ድንግል ማርያም ሓልዋ” ኢልዎ ዓረገ። በቲ ዘመን እቲ፡ ወንጌል ዘስፋፋሑ ዝነበሩ፡ ዓብዪን ቅዱስን አቡነ ዜና ማርቆስ (ንኣቡነ ተክለሃይማኖት ኣኩኡ ዝኾኑዎ)፡ሓደ ጊዜ ንስብከተ ወንጌል ናብቲ አባ ጽጌ ድንግል ዝነበረሉ ቦታ አይሁዳያን ብምኻድ፡ካብ ብሉይ ኪዳን እናጠቀሱ ክምህሩ ጀመሩ። ካብ ናይ ነቢይ ኢሳይያስ ትንቢት ድማ “ካብቲ ጒንዲ እሰይ ሓንቲ ጠጥዒ ክትጥጥዕ እያ፡ካብ ሱራ ውን ፍረ ክፈሪ እዩ” ዝብል፡ብግእዝ እናንበቡን እናተርጎሙን አባ ጽጌ ድንግል ይሰምዖም’ሞ፡«ኣቦታተይ አይሁድ ናይ ነቢያት ትንቢት ሚሂሮሙኒ እዮም።ናይዛ ትንቢት ትርጉም ግን ኣይፈለጥክዋን» በልዎም።
ንሶም ድማ «እቲ <ካብቲ ጒንዲ እሰይ ጠጥዒ ክትጥዕን እዩ ዝተባህለት፡ካብ ዘርኢ እሴይ ዝወፀት ጠጣዒት ሕይወት ዝኾነ ቅድስት ድንግል ማርያም እያ።እቲ ካብ ሡሩ ዝጨብጨበ ጨንፈር ዝተብሃለ ከኣ፡ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ዝተወልደ ፍረ ሕይወት ዝኾነ ጐይታናን መድኃኔናን ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ” ብምባል፡ናይ ቅድስቲ ሥላሴ ምሥጢርን ናይ ክርስቶስ አምላኽነትን ከምኡ’ዉን ቤዛነት ብግቡእ አረድእዎም። አባ ጽጌ ድንግል “እቲ ፈላሲ ክሳብ ዝመፅእ ነታ ሥዕሊ ሓልዋ» ዝተባህሎም ነገር ዘኪሮም፡ነታ ሥዕሊ ኣምጺኦም ንአቡነ ዜና ማርቆስ ሃብዎም። ንሶም ድማ ናብቲ ደብረ ብሥራት ገዳሞም ወሲዶም፡ብዘመነ ጽጌ ጥቅምቲ 1 ኣእተውዋ።ትኸበረሉ መዓልቲ ድማ ዕለት 3 ጥቅምቲ ከምኡ’ዉን 8 ሰነ ከም ዝብዓል ገበሩ።ድሕሪ እዚ አቡነ ዜና ማርቆስ ንአባ ጽጌ ድንግል፡ብዙሕ ሚሂሮም ብቅድስት ሥላሴ አምላኽነትን ብክርስቶስ ፈጣርነትን ከም ዝኣምኑ ገበርዎም።ንሱ’ውን ብፍቕሪ ክርስቶስ ልቡ ምሉእ ብምሉእ ኣሚኑ፡ኣነ ክርስቲያን ክኸውን’የ፡ብምባል ብስም አብን ወልድን መንፈስ ቅዱስን ተጠመቀ፡ስሙ ድማ “አባ ጽጌ ብርሃን”ኢሎም ሰመይዎም።አባ ጽጌ ድንግል ዝብል ስም ግን ናይ ቅጽል ስም እዩ።
ብድሕሪ’ዚ ኣቡነ ዜና ማርቆስ ንኣባ ጽጌ ድንግል፡ ትርጓሜ መጻሕፍተ ኃዲሳት ሚሂሮም ወዲ መዝሙሮም ብምግባር፡ብዝግባእ ምስ ተማህሩ፡ንዓለም ኒዒቆም ንዓይ ሕይወተይ ክርስቶስ ኢዩ፡ስለዚ ኣመንኩሱኒ ብምባል መንኮሱ።ብድሕሪዚ ኣባ ጽጌ ድንግል፡ብጾምን ጸሎትን ከም ኩሎም ቅዱሳን ኣቦታቱ ማለት ከም ቅዱስ ያሬድን አባ ጊዮርጊስን ንቅድስት ድንግል ማርያም ኣዝዮም ይፈትዋ ነበሩ።ብፍላይ ድማ አቡነ ዜና ማርቆስ ነታ ሥዕሊ ቅድስት ድንግል ማርያም እናዓጠኑ ከለዉ፡ቅድስት ድንግል ማርያም ወሪዳ ነቶም ካህናት እናባረኸቶም ይርኢ ስለዝነበረ፡ከም ኣቦታቱ ከመስግና ተመነየ።ድሕሪ ጊዜ ግን አቡነ ዜና ማርቆስ ናይዛ ዓለም አገልግሎቶም ወዲኦም ኣብ 140 ዓመቶም ብ1402 ዓ.ም ምስ ዓረፉ፡ አባ ጽጌ ድንግል ድማ ልክዕ ከም ኣቡኦም ንቅድስት ድንግል ማርያም፡ብፍቅራ ዝሓመሙ ንኸመስግንዋ ድማ ዘይደኽሙ ነበሩ። ንኣባ ጽጌ ድንግል ኣባ ገብረማርያም ዝተባህሉ ጻድቅ ዓርኪ ነይርዎም።አባ ገብረማርያም ናይ ሓንቲ ደብሪ ናይ መጻሕፍቲ መምህር ስለዝነበሩ፡ምስ አባ ጽጌ ድንግል ብምዃን፡ከም ሓንቲ ቃል ተናጋኒ ከም ሓደ ልቢ መኻሪ ብምዃን፡ቅድስት ድንግል ማርያም እናተገለፀትሎም ልክዕ ከም መዝሙረ ዳዊት 150 ዝማሬታት ዝሓዘ፡ንቅድስት ድንግል ማርያም ብዝተፈላለዩ ዕምበባታትን ንወዳ ንኢየሱስ ክርስቶስ ድማ ብፍረ ሕይወት እናመሰሉ ግሩም ጣዕምን ምስጢርን ዘለዎ “ማኅሌተ ጽጌ” ደረሱ።ኣብ ዘመነ ጽጌ ድማ ብሓደ ኾይኖም ማኅሌተ ጽጌን ሰቆቃወ ድንግልን እናዘመሩ ይነብሩ ነበሩ።ማኅሌተ ጽጌ ኣብ ዝቆሙሉ ግዜ፡እመ አምላኽ ቅድስት ድንግል ማርያም ንርሃጾም ብነጸላ ጌራ ትደርዘሎም ከም ዝነበረት መጽሓፍ ገድሎም ይነግረና።ኣባ ጽጌ ድንግል ምስ ኣባ ገብረማርያም ናይ ማኅሌተ ጽጌ ናይ ዘመን ኣጎልጉሎቶም ብፍቅሪ ብሓጎስ ብሓንሳብ ኮይኖም ኣገልገሉ።ሓደ ዓመት ኣባ ገብረማሪያም፡ ናይ ዘመነ ጽጌ ዋዜማ ምስ ኮነ፡(ማለት 25 መስከረም) ካብ ደብረ ሓንታ ናብ ኣባ ጽጌ ድንግል ዘለዎ፡ናብ ደብረ ብስራት ይመጹ እሞ፡ ካብ መስከረም 26 ክሳብ 5 ኅዳር ዘሎ መዓልታት ዘመነ ጽጌ ብሓንሳብ ኣጎልጉሎቶም ፈጺሞም፡ዕለት 8 ኅዳር ናብ ገዳሞም ደብረ ሓንታ ይምለሱ ነበሩ።ኣብ ዝመጽእ ዓመት ከኣ ኣባ ጽጌ ድንግል ካብ ደብረ ብስራት ናብ ኣባ ገብረማሪያም ብምኳድ ብሓድነትን ብፍቅርን የገልግሉ ከም ዝነበሩ መጽሓፈ ገድሎም ዝምስክሮ ሓቂ እዩ።ከምዚ እናገበሩ ክሳብ መፈጸምታ ዕለተ ዕረፍትም ድማ ብሓድነት ኣገልገሉ። ማኅሌተ ጽጌ እምበኣር ናይ ዕምበባ ዘመን ኮይኑ፡ንድንግል ማርያም ብዕምበባ፡ንወዳ ንኢየሱስ ክርስቶስ ድማ ብፍረ እናመሰለ፡ ብዛዕባ ስደታ ዘዘንቱ መዝሙር ኢዩ።ሰቆቃወ ድንግል ከኣ ናይ ድንግል ማርያም ስቓይ ዝገልጽ ኮይኑ፡ኣብ በረኻ ዘጋጠማ ልብኻ ዝሰቅል ስቓይን መከራን ዘዘንቱ ዝማሬን ሰቆቃውን እዩ። እዚ ክልተ መዝሙራት ወትሩ ሰንበት ለይቲ ማኅሌተ ጽጌ ንክንቐውምን ብሕሊናና ምስኣ ክንስደድን ስቓያ ሓናሓሰብና ውዕለታ ክንዝክር ይግብረና። ቅድስት ድንግል ማርያም፡ነቶም ጣዕማን ፍቅራን ከምኡ ዉን ምስጋናኣን ዝናፍቁ ዝነበሩ ቅዱስ ኤፍሬም ሶርያውን ቅዱስ ኣባ ሕርያቆስን ዉዳሴኣን ቅዳሴኣን ክደርሱ ዝኻኣሉ፡ ንሳ ባዕላ ስለዝገለጸትሎም እዩ። ብፍቅራ እናናፈቑ ዝነብሩ ዝነበሩ ቅዱስ ኣባ ጽጌ ድንግል ዉን፡ደጊማ እዚ ማህሌት ጽጌ ከምዝድርሱ ገበረቶም።ኣብ ላዕሊ ከም ዝተገለጸ ድማ፡ማህሌተ ጽጌ ብናይ መልክዕ ስርዓት ኣደራርሳ ዝተጻሕፈ እዩ። እግዚአብሔር ካብ ቤተ ዳዊት ድንግል ብድንግልና ጸኒሳ ብድንግልና ከም ትወልድ፡ብነብይ ኢሳይያስ ኣቢሉ ብግልጺ ተዛሪቡ እዩ።ነቲ ርሑቕ ኣቅሪቦም፡ኣብ መጻኢ ዝፍጸመን ክውን ከም ዝኸዉን ብትንቢት መነጽር ኣቅሪቦም ዝረኣዩ፡ሥውር ምሥጢር ዝግለጸሎም ቅዱሳን ነብያት፡ዝተሓትመት ምንጪ ዝተዓጽወት ናይ ምብራቕ ማዕጾ እናበሉ ጸዊዖማ እዮም። “ኣዴና ኣርምሞኣ ካብ መጠን ንላዕሊ እዩ። ከምቲ መጽሓፍ ቅዱስ “ነዚ ኩሉ ነገር ኣብ ልባ ተዋህልሎ ነበረት” ዝበሎ፡ ኣርሙሞኣ ብጣዕሚ ዘደንቕ እዩ ነይሩ። ማንም ፍጡር ዘይሰምዖ ብሥራተ መልኣኽ ዝሰምዔት፡ብዝኾነ ሰብ ዘይተፈጸመ ብድንግልና ፀኒሳ ብድንግልና ዝወለደት፡ንማህጸና ዓለም ጌሩ ትሽዓተ ወርሕን ሓሙሽተ መዓልትን ቅዳሴ መላእክት ዝሰምዐት፡ንፈጣሪኣ ዝወለደት፡ካብ ኩሉ ፍጥረት ካብ ሱራፌኤልን ኩሩቤልን ዝበልጽ ክብርን ጸጋን ዝተዓደለት ከላ፡ንሳ ግና ኣብዚ ዓለም እናነበረት ኩሉ ነገር ኣብ ልባ ምዕቓር እንተዘይኮይኑ፡እዚ ረኣኹ እዚ ሰማዕኩ ብዘይምባላ ንኣርምሞኣ ካብ ምድናቕ ሓሊፍና ወላ ሓደ ንብሎ የለን።ኣዴና ሔዋን ዕጸ በለስ በሊዓ ፀጋኣ ክትስእን ዝገበራ፡ ንዓዓን ንኣቦና ኣዳምን ዝተነግረ ምሥጢር ኣውጺኣ ንዲያብሎስ ብምንጋራ እዩ ነይሩ። ኣዴን ቅድስተ ቅዱሳን ንጽህተ ንጹሃን ቅድስት ድንግል ማርያም ግን፡ ንኩሉ ነገር ኣብ ልባ መዝገብ ጌራ ብምሓዛ ዝተመስገነት ዝተወደሰትን፡ መዝገብ ምሥጢር ኮነት። ኣባ ጽገ ድንግል ጣዕሚ ፍቕራ ስለዝተረድኦም፡ “ኦ! ድንግል ማርያም ኣደይ፡ከም ማሕተም ኣብ ልብኪ ኣንብርኒ፡ብኣድነትኪ ብኣማላድነትኪ ኣይትረስዕኒ፡ኣብ ልብኪ ኣንብርኒ እናበልኩ ዝልምነኪ ዘለኹ፡ጽቡቅ ተግባር ስለ ዘለኒ ኣይኮንኩን። ብናይ ሰብነተይ ክፍኣት፡ ብምኽንያት ሓጢኣተይ ዉርደተኛ ብምዃነይ፡ ካብ ልብኺ ኣይተውጽእኒ” እናበሉ ይምሕጸንዋ ነበሩ። እዞም ቅዱስ ኣቦ ልቦም ፍቕራ ስለዝመልአ፡ ከምቲ ሓደ ህጻን ኣዲኡ ሪኡ ዝሕጎስን ዝሳራሰርን፡ ንሶም ከኣ “ኦ! ድንግል፡ንስእልኺ ብምርኣይን ንዕኡ ብምስላምን ደስ ይብለኒ፡ልክዕ ከምቲ ኣዱኡ ዝረኣየ ህጻን ድማ ይሕጎስ ኣለኹ” እናበሉ ኣመስግንዋ። እታ ርህርህተ ልቢ ዝኾነ ቅድስት ድንግል ማርያም ድማ፡ ኣብ ኩሉ ጉዕዝኦም ትድግፎምን ትሕግዞምን ነበረት። ኣባ ጽጌ ድንግል ብማህሌት ጽጌ ገይሩ፡ ነቶም ኣብ ዘመኖም ተላዒሎም ‘’ንመስቀልን ንቅድስት ድንግል ማርያምን ክብርን ስግደትን ኣይግባእን እዩ፡ ዝብሉ ዝነበሩ ደቂቀ እስጢፋኖስ’ውን ገሲጽዎም እዩ።ኣብቲ ዘመን ዝነበረ ሃጸይ ዘርኣ ያዕቆብ፡ጉባኤ ሰሪዖም ንኣባ ጽጌ ድንግል ምስቶም ደቂ እስቲፋኖስ ኣከራኸርዎም እሞ፡ እቶም መናፍቃን ደቂ እስቲፋኖስ ተረቲዖም ሓፊሮም ከዱ። ኣባ ጽጌ ድንግል፡ኣብ ማህሌት ጽጌ ድርሰቶም፡ ነቶም ተኣምር ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም ዘየኽብሩ ዝነበሩ መናፍቃን ወሲኾም ገሲፀሞም እዮም። ንኣብነት “ጻድቕ ሰብ ንጸላእቱ እግዚአብሔር ክፈድየሉ ክርእይ እንከሎ፡ ደስ እዩ ዝብሎ” ይብል። እዚ ማለቱ ናትኪ ተኣምር ሓይሉ ከርእይ እንከሎ እቲ ጻድቅ ሰብ ደስ ይብሎ” ማለቱ እዩ። እዚ ካብ ኮነ ንናትኪ ተኣምር ዝንዕቁን ነዓኺ ዘየኽብሩን ከሓድያን ግን፡ከመይ ኢሎም ብሕይወት ክነብሩ ይግበኦም፡ምኽንያቱ ብናይ ወድኺ ትእዛዝ ‘’ነቡኡ ወይ ነዲሉ ዝወቅዐ፡ ዝረገመ(ዝጸረፈ) ይቀተል ተባሂሉ ተፈሪዱ እዩ (ዘጽ 21፥15)።ኣቡኡን ኣዲኡን ዝጸረፈ ሞት ይግበኦ ካብ ኮነ ድኣ፡ንኢየሱስ ክርስቶስ ዘልኣለማዊ አምላኽ ወሊዳ ጡባ ኣጥብያ፡ሓዚላ ዝተሰደደት፡ናይ ዓለም ሕይወት ዘበሰረት፡ኣብ ልዕሊኣ ሕማቅ ቃል ዘሙልቅ ደኣ እንታይ ዓይነት መከራ ይጽበዮ ይኸውን፧ ንዝብል እቲ ፍርዲ ናብ አምላኽ ንግደፎ። ናይ ቆላ ሹሻን ዋላ እሾኽ እንተኸበባ፡ካብ ምፍራይን ምዕንባብን ንድሕሪት ኣይትብልን እያ።ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም’ውን ብዙሕ ተኣምራት እናረኣዩ፡ዘይኣምኑ ኩሉ ግዜ ምልክት ዝደልዩ ምግባር ክፋእ ዝኾኑ ኣይሁድ፡ኣብ ማእከሎም ኮይና ብሃይማኖት ምዕንባብን ፍረ ትሩፋት ካብ ምሥራሕን ኣይከልከላን።ደራሲ አባ ጽጌ ድንግል’ውን ናይ ቅዱስ ሰሎሞን ቃል ትንቢት ምፍጻሙ ከረድኡ ከለው፡”ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም፡ኣብ መንጎ ኣይሁድ ንንጹህ ፍረ ክርስቶስ ወሊዳ” ብምባለ ይገልጽዎ። ናይ’ዚ ትንቢት ፍጻሜ ድሕሪ ምርድኦም “ብኣኺ ኣድነትን ቃልኪዳንን ንኣምን፡ንኩልና ካብ ክፉእ ፍርዲ ኣድኅንና፡ብኣኺ ምእማነይን ንዓኺ ተስፋ ምግባረይን ንኸንቱ ኣይኮነን፡ እኳ ድኣ ጸሎትን ምህለላን የቅርበልኪ” እናበሉ የወድስዋ። ብድሕር’ዚ ኣባ ጽጌ ድንግል ብ27 ጥቅምቲ ካብዛ ሓላፊት ዓለም፡ናብታ ዘይትሓልፍ ዘለዓለማዊት ዓለም ተሳገሩ። ጾሎቶምን በረኸቶምን ምስ ኩላትና ይኹን። ናይዞም ቅዱስ ኣቦ ታሪኽ ሕይወት እዚ እዩ ኢልካ እኳ ዝፍጸም እንተዘይ ኮነ፡ ንሕና ግና ካብቲ ነዊሕ ብሓጺር ካብቲ ብዙሕ ድማ ብውሑዱ ነዚ ኣቅሪብና ኣለና። ወላዲተ አምላክ ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም፡ጸሎታን በረኸት ጣዕሚ ፍቕራን ምስ ኩላህና ህዝበ ክርስቲያን ይኹን አሜን!!
ስብሐት ለእግዚአብሔር ልዑል
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር አሜን!!!


text:
ፖሊስ ስዑዲ ዓረብ፣ ዘይሕጋውያን ወጻእተኛታት ንምህዳን ኣብ ዘካይድዎ ዘለዉ ጽዑቕ ግፋ ሓደ ኤርትራዊ ከምዝተቐትለ ንጋዜጣ ኦካዝ ብምጥቃስ ምንጭታትና ካብታ ሃገር ሓቢሮም።
ብዛዕባ’ቲ ተቐቲሉ ዝብሃል ዘሎ ኤርትራዊ ዝርዝራዊ ሓበሬታ ክርከብ እኳ እንተዘይክኣለ፣ ፖሊስ ስዑዲ ዓረብ ዘይሕጋውያን ወጻእተኛታት ንዝበልዎም ዜጋታት ሓያሎ ሃገራት ንምግፋፍ ጎነጽ ይጥቐሙ ብምህላዎም ተቐቲሉ ክኽውን ከምዝኽእል ይግመት።
ኣቐዲሙ’ውን ሓደ ኢትዮጵያ ብተመሳሳሊ ኣገባብ ኣብ ደቡባዊ ከተማ ሪያድ ከምዝተቐትለ ማዕከን ዜና ኣራብ ኒውስ ሓቢሩ።
እቲ ስሙ ዘይጠቐሶ ኢትዮጵያ ንጠበንጃ ናይቶም ዝገፉ ዝነበሩ ስዑዳውያን ፖሊስ ክምንዝዕ ኣብ ዝፈተነሉ ከምእተቐትለ ኣፈኛ ፖሊስ ሪያድ ብርጋዴር ናስር ቢን ስዒድ ኣልቓሕታኒ ይገልጽ።
ኣብዚ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ከተማ ርያድ ጥራይ ኣስታት 12 ሽሕ ዘይሕጋውያን ወጻእተኛታት ክግፈፉ እንከለዉ ኣብ ጅዳ ድማ መብዛሕቶም ኤርትራውያንን ኢትዮጵያንን ዝርከብዎም ኣስታት 13 ሽሕ ዜጋታት 14 ሃገራት ተገፊፎም ምህላዎም ሰበ ስልጣን ፖሊስ ኣፍሊጦም።
እዚ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዘሎ ኩነታትን ፖሊስ እታ ሃገር ዝጥቐምሉ ዘለዉ ኣገባብ ግፋን ኣብ ልዕሊ ወጻእተኛታት ከቢድ ራዕድን ስምባደን ፈጢሩ ምህላዉ ዝሓበሩ ዝተፈላለዩ ወገናት፣ ብፍላይ ኤርትራውያን ዘለዎም ሻቕሎት ልዕሊ ካልኦት ዜጋታት ምዃኑ ኣገንዚቦም።
ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዝርከቡ ኤርትራውያን፣ ናብ ኤርትራ ከይጥረዙ ዘለዎም ሻቕሎት ካብ ዕለት ናብ ዕለት እናዛየደ ኣብ ዝመጸሉ ዘሎ እዋን’ውን ከም ናይ ሶርያውያን ሕድገት ክግበረሎም ኩሉ ኤርትራዊ ጻውዒት ከቕርብ ይምሕጸኑ።
እዚ ናይ ስዑዲ ዓረብ ኩነታት ነቶም ኣብታ ሃገር ንሓያሎ ዓመታት ክሰርሑ ዝጸንሑ ኣማኢት ኣሽሓት ወጻእተኛታት ቁጠዐ ፈጢርሎም ብምህላዉ’ውን ሓደ ፓኪስታናዊ ዘለዎ ተቓውሞ ንምርኣይ፣ ኣብ ገዛእ ርእሱ ነዳዲ ብምኽዓው ኣብ ማእከል ጎደና ብሓቒ ከምእተቓጸለ ንዝተፈላለዩ ማዕከናት ዜና ብምውካስ ኣብታ ሃገር ዝርከቡ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ዝልኣኹልና ሓበሬታ የመልክት።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ብሰንኪ ዝካየድ ዘሎ ጽዑቕ ግፋ፣ መብዛሕቶም ኤርትራውያንን ኢትዮጳውያንን ዝኾኑ መራሕቲ ዓበይቲ መካይን ርስሓት ዝጸርጋ ቦጣ ማለት ሸፋጣ፣ ተሓቢኦም ብምህላዎም፣ እተን ቦጣት ኣብ መካ ኣብ ጎደናታት ብብዝሒ ደው ኢለን ከምዘለዋ ኣልምዋጠን ዝተባህለ ማዕከን ዜና ሓቢሩ።
እቲ ናይ ቋንቋ ዓረብ ማዕከን ዜና ኣቕሪብ ብዘሎ ጸብጻብ፣ ኣብ ማካ ዝበዝሑ ርስሓት ዝጸርጋ ቦጣት ዝመርሑ ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን’ዮም።
ከም ዝፍለጥ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዝርከቡ ኤርትራውያን ሓደ ካብቲ ዕዉት ዝብሃል ማሕበር ቁጠባዊ ምትሕግጋዝ ከምዘቖሙ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ድሕሪ ኵናት ኤርትራ ኢትዮጵያን፣ ግና እቲ ኣብ ቁጠባን ማሕበራዊ ጉዳያትን ዘተኩር ዝነበረ ምትሕግጋዝ ብምትእትታው ኤምባሲ ኤርትራን ህግደፍን ፖለቲካዊ መልክዕ ሒዙ ኣብ ከቢድ ጸገም ከምዝኣተወ ኣብ ሬድዮ ኤረና ብዝርዝር ከምእተገልጸ ኣይርሳዕን።
==================================


text:
ቤትምኽሪ ሕብረት ኤውሮጳ ፡ ኣብቲ ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ዘሕለፎ ውሳኔ 1907 ተመርኵሱ፡ ብቑጽሪ (5534/10) ዝፍለጥ ንትግባረ እገዳ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ምትግባር ንኽሕግዞ ዝኣመሞ ኣህጉራዊ ቀያዲ ስጉምታት ከምዘጽደቐ ብ 1 መጋቢት ኣብ ዘውጽኦ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስርዓት ህግደፍ ብመንገዲ ደገፍቱ አቢሉ ካብ ከተማ የቶቦሪ ዘመሓላልፎ ሓድነት ህዝቢ ዝበታትን ናይ ፕሮፖጋንዳ ራድዮ ፕሮግራም ደው ከብልን አብቲ ናይቲ ራድዮ መደባት አንጻር ኤሪትራውያን ዝፍኖ ምፍርራሕ: ሓሶትን ዘለፋታትን ሕጋዊ ስጉምቲ ክውሰድን ብተወሳኺ መንግስቲ ሽወደን ነቶም ብደገፍቲ ህግደፍ ዝመሓደሩ ናይ ራድዮ መደባት ጥብቂ ቁጽጽር ክገብሮሎም ከምዘለዎ ኣብ ዮቶቦሪ ዝርከቡ ግዱሳን ኤሪትራውያን አብ ዝተፈላላያ ናይ ጋዜጣ ማዕከናትን ናይ ተለቪዥን መደባትን ቀሪቦም ኩሉ ናይ ህግደፍ ናይ ፕሮፖጋንዳ ምንቅስቃስ ከመይ ከምዝመስል ኣቃሊዖም::
ሰራዊት ሲሪላንካ ንብረት ናይቲ ኣብ ዝሓለፈ ሒደት ኣዋርሕ ብመንግስቲ ናይታ ሃገር ዝተሳዕረ ምንቅስቃስ ‘ታሚል ታይገርስ’ ዝኾና 12 ነፈርቲ ውግእ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝርከብ መዓርፎ ነፈርቲ ተዓቝበን ከምዘለዋ ምግላጹ ‘ቮይስ ታሚል’ ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ነባሪ ኢንዲያናፖሊስ ኢንዲያና ዝርከቡ ኤርትራውያን “ ንጽምብል ናጽነት በበይንካ ተኸፋፊልካ ምብዓል የብቅዕ “ኣብ ትሕቲ ዝብል ሓድነታዊ ጭርሖ ኣጽሊሉ፡ ብመሪሕነት ካብ ውሽጢ ህዝቢ ዘቖማ ናይ ገዛእ ርእሱ ሽማግለ ዕዉት በዓል ናጽነት ከምዘሕለፈ ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
አብቲ ብዓል መብዛሕትኦም ካብታ መዳሕንቶም ዝተቐብረትላ ሃገሮም ኤርትራ ህዝቦምን ገዲፎም ብሰንኪ ስርዓት ህግደፍ ዝተሰደዱ መንእሰያት ተረኺቦም ነጺ ጽምብል ብባህላዊን ዘመናዊን ደርፊታት ሓባራዊ ናይ ድራር ግብጃን ግብጃን ከምዝጸንበሉዎ ተሓቢሩ።
እቲ ብቤትምኽሪ ሚኒስተራት ኢትዮጵያ ከምዝጸደቐ ዝጠቐሶ መምርሒ፡ እቶም ካብታ ሃገር ከምዝወጹ ዝተገብሩ ኤርትራውያን፡ ግላዊ ንብረቶም ንምርካብ፡ ንግዳዊ ምንቅስቓስ ንምክያድ፡ ኣብ ባንክታት ኢትዮጵያ ዘሎ ገንዘቦም ብምንቅስቓስ ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ከምዘለዉ ተቖጺሮም ኣብ ንግድን ወፍርን ንኽነጣጠፉ ዘኽእሎም ምዃኑ የገንዝብ።
ስርዓት ህግደፍ 80ታት ዝዕድሚኦም ሰለስተ ኣረጋውያን ኣመንቲ ክርስትና ካብ ወተሃደራዊ ቤትማእሰርቲ ከምዝፈትሐ ‘ቦስ ኒው ላይፍ’ ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ፡ ተጣበቕቲ መሰል እምነት ክርስትና ንዝሃቡዎ መረዳእታ ብምጥቃስ ኣፍሊጡ።
እቲ ሰራዊት ኣልዒሉዎ ዘሎ ሕቶ ፡ መሰረታዊ ጠለብ ህዝቢ ‘ምበር ሕቶ ደሞዝ ከምዘይኮነ ኮሚተ ድሕነት ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራ ኣፍሊጡ።


text:
ፕረዚደንት ኬንያ ኡሁሩ ኬንያታ ድሕሪ ነዊሕ ናይ ምርጫ ጊዜን ቀጻሊ ፖለቲካ ውጥረትን ዳግማይ መራሒ’ታ ሃገር ብምዃን ሎሚ ሶሉስ ቃለ መሓላ ፈጺሞም። ብተመሳሳሊ ኣብዚ መዓልቲ ብካልእ ክፋል እታ ከተማ ደገፍቲ መራሒ ተቓወምቲ ራይላ ኦዲንጋ “ናይ ጸሎት ምትእኽካብ” ምክያዶምን፡ ፖሊስ ድማ ንዝተአኸቡ ሰባት ንምብታን ዘንብዕ ጋዝ ምጥቓሞም ተሓቢሩ’ሎ።
ድሕሪ ክልተ ፕረዚደንታዊ ምርጫ፡ ተደጋጋሚ ናይ ቤት ፍርዲ ጥርዓናት፡ ቀጻሊ ተቓውሞታትን መዓልታዊ ምዕባለታት ፕረዝደንት ኡሁሩ ኬንያታ ዳግማይ ፕረዚደንት ኬንያ ብምዃን ቃለ መሓላ ፈጺሞም።
“ሎሚ ንሕልምታት ኩላትኹም ንምዕቃብ፡ ንትልምታት እቶም ድምጾም ንዓይ ዝሃቡን ዘይሃቡን ንምዕቃብ ሓላፍነት ይወስድ። ናይ ኩላትኹም ፕረዚደንት ኽከውን’የ።”
ድሕሪ ኣብ ወርሒ ነሓሰ ዝተኻየደ ፕረዝደንታዊ ምርጫ ኬንያ ምስራዙ፡ ኣብቲ ጥቅምቲ 26,2017 ዝተኻየደ ካልኣይ ምርጫ ኬንያ ኡሁሩ ኬንያታ 98 ሚእታዊት ድምጺ ብምርካብ ምዕዋቶም ይፍለጥ። መራሒ ተቓወምቲ ራይላ ኦዲንጋ መዓልታት ቅድሚ እቲ ካልኣይ ምርጫ ካብቲ ምርጫ ንገዛእ ርእሶም ምግላሎም’ውን ይዝከር።
ኣብቲ ዳግማይ ምርጫ ኬንያ ድምጾም ክህቡ ካብ ዝተመዝገቡ 39 ሚእታዊት ጥራይ ድምጾም ብምሃቦም ፕረዝደንት ኬንያታ ነዚ መዝነት ይግብኦም ድዩ ኢሎም ሕቶ ዘቕርቡ ወገናት’ውን ኣለው።
ኣብቲ ሎሚ ሶሉስ ኣብ ስታድዮም ካሳራኒ ዝተኻየደ ስነ ስርዓት ቃለ መሓላ ፕረዝደንት ኡሁሩ ኬንያታ ንምእታው ብዝነበረ ጽቕጥቕጥ ብዙሓት ሰባት ጉድኣት ከምዝበጽሖምን ፖሊስ’ውን ነቶም እኩባት ሰባት ንምብታን ዘንብዕ ጋዝ ምጥቓሞም ተፈሊጡ’ሎ።
ብተመሳሳሊ ነቶም ኣብ እዋን ምርጫ ምስ ፖሊስ ዝተኻየደ ግጭት ዝሞቱ ንምዝካር ዝተአኸቡ ደገፍቲ መራሒ ተቓወምቲ ራይላ ኦዲንጋ ፖሊስ ግጭት ምልዓሉን ክሳብ ሕጂ ብዝተፈልጠ ሓደ ሰብ ምሟቱ ተገሊጹ’ሎ።
መራሒ ተቓወምቲ ራይላ ኦዲንጋ ንደገፍቶም ኣብ ዝሃብዎ ቃል ተቓወምቲ ናቶም ስነ ስርዓት ምረቓ ኣብ ወርሒ ታሕሳስ ከምዘኻይዱ ገሊጾም።
ኣብቲ ሎሚ ሶሉስ ዝተኻየደ ስነ ስርዓት ቃለ መሓላ ፕረዝደንት ኡሁሩ ኬንያታ መራሕቲ ሩዋንዳ፡ኡጋንዳ፡ቦስትዋና፡ዛምብያ፡ኢትዮጵያ፡ሶማል፡ደቡብ ሱዳን፡ጋቦን፡ጅቡቲን ናምቢያን ተረኺቦም ምንባሮም’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ፕረዝደንት ኡሁሩ ኬንያታ ኣብቲ ጥቅምቲ,26 ዝተኻየደ ዳግማይ ምርጫ 98 ሚእታዊት ድምጺ ብምርኻብ ዝተዓወቲ ኽኮኑ ከለው ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እታ ሃገር ድማ ካብ ተቓወምቲ ዝቐርብ ዝነበረ ተቓውሞታትን ክስታት ምጭብርባር ምርጫ ብምንጻግ ንውጽኢት ምርጫ ዝሓለፈ ሰሙን ምርግጋጹ ይዝከር።


text:
መልእኽቲ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ
ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ብዋዕላ ዝተቐበሎ ህዝባዊ ሓደራ ሓባራዊ ሃገራዊ ዕማም ምዃኑ ብምስትውዓል፡ ኣብ ሎጎ /ኣርማ/ ምውጻእ ሰፊሕ ተሳትፎ ሰብ ሞያ ንምርግጋጽ፡ ንኹሎም ሞያ ዘለዎም ዜጋታትና ብወርሒ መስከረም 2010 ጻዊዒት ምግባሩ ዝዝንጋዕ ኣይኮነን። ብመሰረት ጻውዒት ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን 49 ኣዝዮም ዝተፈላለዩ ምሩጻትን ስሓብትን ንድፊ ሎጎታት /ኣርማታት/ ከም ዝበጽሓና ነረጋግጽ።
በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ከኣ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ንኹሎም ግዚኦም ኣወፍዮም ተሳትፍኦም ዘረጋገጹ ሞያውያን ዜጋታትና ልዑል ምስጋንኡ የቕርብ። ካብቶም 49 ዝቐረቡ ንድፊ ሎጎታት /ኣርማታት/ ሓሙሽተ ብውድድር ብድሕሪ ምሕላፍ፡ ኣብ መወዳእታ ከኣ እዚኣ ሎጎ’ዚኣ ብኣብዝሓ ድምጺ ዕውቲ ክትኸውን ምብቕዓ ብሓጎስ ከነበስር ንፈቱ። ንተዓዋቲ በዓል ሞያ ናይዛ ታሪኻዊት ኣርማ’ዚኣ ዝኾነ ክቡር ሓው ሳልሕ ቓዲ ከኣ፡ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ እንቋዕ ሓጎሰካ ሓጎሰና ብድሕሪ ምባል፡ ነቲ ዘይሕለል ጻዕርታቱን ተወፋይነቱን ልዑል ኣኽብሮቱን ምስጋናኡን ይገልጽ።
ስለዚ ካብዚ ዕለት’ዚ ጀሚሩ ከኣ ዕላዊ ሎጎ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ እዛ ብዕሊ ኣብ መራኸቢ ብዙሓን ትዝርጋሕ ዘላ ሎጎ /ኣርማ/ ምዃና የረጋግጽ። ዝተፈላለዩ መራኸቢ ብዙሓን ኤርትራ ነዚኣ ኣርማ’ዚኣ ንህዝብና ከምኡ’ውን ንኹሎም ሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጢ ንምልላይ ከምቲ ልሙድ እቲ ልሉይ ኣውንታውን ንጡፍን ህዝባዊ ተርኦም ክጻወቱ ምኻኖም ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ይአምን።ብተወሳኺ ኮምሽን ንኩሉ ደላይ ለውጢ ፈቲሕን ዲሞኽራሲን ነዛ ሎጎ (ኣርማ) ኺውንናን፡ ኣብ ፈይስቡኽን፡ ቲዊተርን፡ ስካይቪን፡ ፓልቶኽን፡ ኢ-መይልን ኣብካልእን መልለይ ኪገብራ ኮምሽን ይላቦ፡፡ ገለ ካብቲ ሓፈሻዊ ትርጉም ሎጎ /ኣርማ/ ከኣ ብከምዚ ዝስዕብ ክንበብን ክትሓዝን ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ክሕብር ይፈቱ።
- ካርታ ኤርትራ ንኹሎም ኤርትራውያን ዜጋታት ብዘይዝኾነ ኣድልዎ ብማዕረ ትብጽሖምን ብምክብባር ዝነብሩላን ሃገር ምዃና የመልክት።
- ጻዕዳ መስመር ህዝቢ ኤርትራ ምስ ጎሮባብቱን ማሕበረ ሰብ ዓለምን ብሰላምን ምክብባርን ክነብር ዘለዎ ድሌታትን ባህግታትን የመልክት።
- ቆጽሊ ኣውሊዕ ስጡም ሃገራዊ ሓድነት ንምርግጋጽ፡ ኣብ ሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ክዓስል ዝግብኦ ፍቅሪ፡ ስኒት፡ ባህግን ተስፋን የመልክት።
- ጻዕዳ ርግቢት ኣብ ኤርትራ ሰላምን ራህዋን ንምርግጋጽ ኣብ ሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ንዝግበር ዕቱብ ጻዕርታትን ተወፋይነትን የመልክት።
- ሰማያዊ ምድሪ ኣብ ኤርትራ ምዕሩይን ፍትሓውን ደሞክራስያዊ ስርዓት ንምህናጽ፡ ኣብ ሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ መንጎ ኤርትራውያን ዜጋታት ብሕድሕዳዊ ምክብባርን ምጽውዋርን ዝግበር ስልጡን ዘተን ልዝብን የመልክት።
ዓወት ንደሞክራስያዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ!!
ዓወት ንሃገራዊ ጉባኤ!!
ውድቀት ንምልካዊ ስርዓት ህግደፍ!!
ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ
16 ሕዳር 2010
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1806


text:
ወይዘሮ ጸጋ ኣብ ከተማ መቐለ ዓዲ ሓውሲ ኣብ ዝርከብ መረበት ገዘአን ኮይነን ካብ ውልዶ በለስን ካብ ፍረ በለስን ዝተፈላለዩ ምግቢ የሰናድኣ፡፡
ካብ ውልዶ በለስ ቅጫ፣ቁልዋ፣ቀይሕ ጸብሒ፣ጸብሒ ኣልጫ፣ኮተሌት፣ጽሟቕን ማልማላታን ካልኦትን ናብ ተጠቀምቲ የቕርባ ኣለዋ፡፡
ብተመሳሳሊ ካብ ፍረ በለስ ጽሟቕን ሾርባን ከምኡ እውን ካብ ቅላጥ በለስ ከረሜላ የሰናድኣ፡፡
ሕብረተሰብ ከፍቲ ዝበልዐኦ ገልዒ ዲና ክንበልዕ ብዝብል ኣተሓሳስብኡ ንምቕያር ከቢድ ኮይኑወን ምህላዉ ይገልፃ፤ ምህርቲ በለስ ሓዱሽ ውፅኢት ምስ ምዃኑ ድማ ምምሕዳር ከተማ መቐለ ኣብ ቅሉዕ ከባቢ ንመሸጢ ዝኸውን ቦታ ክህበን ሓቲተን ኣለዋ፡፡
ተኽሊ በለስ ንቐለብን ጥዕናን ልዑል ረብሓ ከምዘለዎ ዝገልጻ ወይዘሮ ጸጋ ሕብረተሰብ ረብሓ ተኽሊ በለስ ንኽርዳእ ኣብ ንግዳዊ ዓውደ ምርኢት ብምስታፍ ትምህርቲ ይህባ ምህላወን እውን ይገልጻ፡፡ ምስ ከምአን ዝበላ ደቀንስትዮ ኣሓተን ብምዃን ድማ ነቲ ዋኒን ናብ ዝላዓለ ብርኪ ከብፅሐኦ ይሕልና ምህላወን ተዛሪበን እየን፡፡


text:
ቪኦኤ ክፍሊ ኣምሓርኛ ’ዝተዛብዑ ፀብፃባት ብምፍናው’ ኢሎም ዝተቃወሙ ኣብ ኣፍ-ደገ ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ሎሚ ሶኒ ተሰሊፎም ኔሮም።
እቶም ተቃወምቲ ’ቪኦኤ ክፍሊ ኣምሓርኛ ናይ ባዕሉ መምርሒ የኽብር፣ ዝተዛብዐ ኣፀባፅባ ጠጠው የብል’ ዝብል ጭርሖታት የስምዑ ኔሮም።
ቅድሚ ሰሙናት፣ዩኒቨርቲ ኣዙሳ ካሊፎርንያ ንቀ/ሚ ኢትዮዽያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ክህቦ ኢሉ ዝነበረ ናይ ክብሪ ዶክትሬት መዓርግ ምዝራዙ ብዝምልከት ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ቋንቋ ኣምሓርኛ ዘቅረቦ ፀብፃብ ክሲ ከምዝቀረቦ ዝዝከር‘ዩ።
ቅድሚ ክልተ ሰሙን‘ውን ኣብ ቅድሚ ቤት ዕዮ ምንስቴር ወፃኢ ተመሳሳሊ ሰልፊ ተቃወምቲ ተካይዱ‘ዩ።እዚ ከም‘ዚ‘ሉ ከሎ፣ነዚ ናይ ተቃውሞ ሰልፊ ዝምልከት ቪኦኤ መልሲ ሂቡ‘ሎ።
እቲ መግለፂ”ሎሚ ኣብ ኣፍደገ ቪኦኤ ሰልፈኛታት ኣብ ዘቅረብዎ ተቃውሞ፣ድምፂ ኣሜሪካ ቋንቋ ኣምሓርኛ፣ንመንግስቲ ኢትዮዽያ ብዝጥዕም ንዜናታቱ የዛብዕ ኣሎ ዝብል ተቃውሞ ኣስሚዖም ነይሮም።ብዛዕባ ዝተመደበ ምብፃሕ ቀ/ሚ ኢትዮዽያ ናብ ዩኒቨርስቲ ካሊፎርንያ ብዝምልከት ዝቀረበ ፀብፃብ ቪኦኤ ኣምሓርኛ፣ኣራሚ ስጉምቲ ንክውሰድ‘ውን ሓቲቶም። ሰልፈኛታት፣እቲ ፀብፃብ ጌጋ ዝመልኦን ወገናዊን‘ዩ ኢሎም።ኣብ ኣፍ-ደገ ምንስቴር ወፃኢ እውን ኣንፃር ቪኦኤ ክፍሊ ኣምሓርኛ ሰልፊ ኣካይዶም። ምምሕዳር ቪኦኤ ነቲ ክሲ ዘፃሪ ብቦርድ ምምሕዳር ፈነወ ዩ-ስ BBGን ሓደ ናፃ ቤት ፅሕፈት ከምዘቆመን፣እቲ ኮሚቴ ኣብ ሰለስተ መደምደምታት በፂሑን‘ሎ ዝበለ መግለፂ ቪኦኤ፣
1ይ-ፀብፃብ ቪኦኤ ኣምሓርኛ፣ዝተፈላለየ ኣረኣእያታት ምርኣይ ጎዲልዎ‘ዩ። ምኽንያቱ፣ብቀንዱ ኣረኣእያ ናይ‘ቶም ንመንግስቲ ኢትዮዽያ ዝነቅፉ ስለዘቅረበ፣
2ይ-ክፍሊ ኣምሓርኛ ንቀ/ሚ ኢትዮዽያ ዝምልከት ፀብፃቡ ትኽክል ኔሩ ግን ነቲ ዜና ዝያዳ ዝገልፅን ሙሉእ ዝገብርን ተወሳኺ ሓበሬታ ከእቱ ኔሩዎ፣
3ይ-VOA ኣምሓርኛ ናብ መንግስቲ ኢትዮዽያ ፀግዒ ዝወሰደ ኣይኮነን።
ይብል ምምሕዳር ቪኦኤ ዝዘርገሖ መግለፂ።


text:
ቶማስ ስታል ብሕልፊ ኣብ ትምህርትን ጥዕናን ኣማእኪሎም USAID ኣብ ኢትዮዽያ ዘመዝገቦም ዓወታት ብዝርዝር ኣቅሪቦም‘ዮም።ኣብ ገፀር ኢትዮዽያ ጥዕናን ቁጠባዊ ምዕባለን ቀጥታዊ ምትእስሳር ኣለዎም ይብሉ።
45 ሚልዮን ህዝባ ኣብ ስቡሕ መርየት ወይካኣ ኣብ ልምዕቲ ኢትዮዽያ፣ 20 ሚልዮን ህዝባ ኣብ ደረቅን ወይ ጥምየት ዝኽሰተላ ኢትዮዽያ፣እቲ ዝተረፈ 14 ሚልዮን ህዝባ ድማ ሰበኽ-ሳግም ኮይኑ ዝነብረላ ሃገር፣ብሓፂሩ ሰለስተ ዓይነት ኢትዮዽያ‘ያ ዘላ ይብሉ።
ኣብ ጉዳይ ተበግሶ ጥዕና ኣማእኪሎም ክዛረቡ ከለው፣ርሑቅ ገፀራት ጥር ዝብል ትካል ጥዕና ዘይነበረሉ ጊዜ ከምዝነበረ፣USAID ምስ መንግስቲ ተሓጋጊዙ 35 ሽሕ ነርስታት ንክስልጥና ከምዝሓገዘን ናብ ርሑቅ ገፀራት ተዋፊረን መሰረታዊ ፅርየት፣ምግብናን ጥዕናን ከምዝልግሳን ሓቢሮም።
ፕሮግራም ሴፍቲኔት ኣዝዩ ውፅኢታዊ ዝኾነ ፕሮግራም‘ዩ ይብሉ ንሶም። ኣስዒቦም”ንብርክት ዝበሉ ብሴፍቲኔት ዝተሓቆፉ ዞባታት በፂሔ‘የ፣ነቂፁ ዝነበረ ከባቢ ሚልዮናት ፈልስታት ስለዝተተከሎ ለሚዑ‘ዩ፣ንገለ ሓረስቶት‘ውን ኣዘራሪበ‘የ።ቅድሚ ዓመታት ሩባታትና ነቂፆም ነይሮም፣ሳላ ሴፍቲኔት ግና ሎሚ ራሕሲ ተመሊሱ‘ዮም ኢሎምኒ።እንተኾነ ኣብ ክፍፍል ንሴፍቲኔት ዝብጀት ገንዘብ ሻቅሎት ኣለና።ኣብ ድልየት ጥራሕ ዝተመርኮሰ ክኸውን ኣለዎ ኢና ንብል።ከይሰልከና‘ውን ንከታተሎ ኢና” ኢሎም።
ምስ መንግስቲ ኢትዮዽያ ዝነበሮም ርክብ ብኣዎንታ ዝግለፅ፣ሓቂ ንምዝራብ ኣብ ጉዳያት ዴሞክራሲ፣ሲቪላዊን ሰብኣዊ መሰላትን ኣፀጋሚ ርክብ‘ዩ ዘለና፣ እዚ ዘጠራጥር ኣይኮነን ኩሉ-ጊዜ ኣይንሰማማዕን።እንተኾነ መርገፂና ንፁር ንገብረሎም ኢና ኢሎም።


text:
ጥቅምቲ ፪/2–ዕረፍቱ ለኣባ ሕርያቆስ
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላኽ ኣሜን።
ሕርያቆስ ማለት ኅሩይ ማለት እዩ፡ንሹመት መሪጸሞ እዮም፡ከምኡ’ውን ረቂቕ ማለት እዩ። ረቂቕ ምስጢረ ሥላሴ ይናገር እዩ።ካብ ሊቃውንቲስ ምስጢረ ሥላሴ ዘይናገር የልቦን፡ካብ ኩሉ ብዝበለጽ ንሱ ኣስፊሑን ኣጒሊሑን ተናጊሩ እዩ።ከምኡ’ውን ጸሓይ ማለት እዩ።”ኣብ ጸሓይ ፡ወልድ ጸሓይ፡መንፈስ ቅዱስ ጸሓይ” እና በለ ደሪሱ እዩ። ከምኡ’ውን ብርሃን ማለት እዩ፡ናይ ምእመናን ልቦና ብትምህርቱ ብሩህ ይገብር እዩ።”‘ዘኣብርኃ መንበረ ማርቆስ በብርሃኑ ” ከም ዝብል።ከምኡ’ውን ሕርያቆስ ማለት ንህቢ ማለት እዩ። ንህቢ ዘይቀስሞ ዕንባባ የልቦን ንሱ ድማ ዘይጠቕሶ ሊቅ የልቦን። እዚስ ከመይ እዩ እንተበልና ሓዋርያት ዝተማህረ ሥነ ምግባር ዘለዎ ይሸየም ኢሎም ሥርዓት ሠሪዖም እዮም። ከመይ ብትምህርቱ ምእመናን ዝሕሉ ንመናፍቓን ተኻራኺሩ ዝመልስ ምእንቲ ክኸውን ብሥነ ምግባሩ ብጸሎቱ ይረድእ እዩ። ኣባ ሕርያቆስ ካኣ ሥነ ምግባር ዘለዎ ትሑት ሰብ እዩ ነይሩ ፡ኣብ ብህንሳ ኣብ ልዕሊ እልፊ መነኮሳትን እልፊ መነኮሳይያትን ብኤጴስ ቆጶስነት ተሸይሙ ብምንባሩ ፡ኣብ ብዙኃት ምሻም ልሙድ እዩ፡ኣባ ሆርን ኣባ ኤስድሮስን ኣብ ብዙኃት ከም ዝተሸሙ።እዛ ብህንሳ ቅድም ኣርጋድያ ትበሃል ነበረት ድሓር ግና መኑፍ ተባሂላ ይብላ፡ብዙሕ ግዜ ናይ ስም ለውጢ ገጢምዋ እዩ።ሎሚ ካኣ ብህንሳ ተባሂላ ትጽዋዕ ኣላ።ኣባ ሕርያቆስ ድማ ብትሕትናን ብፍቕርን ዝጸንዐ እዩ።ስርዓተ ቆኖና ተኸቲሉ ጽሙ ፡ጸልዩ፡ተፋቐሩ ፡ትሕትና ግበሩ፡እና በሉ ስርዓት ስለ ዘጽንዓሎም ግና ክጸልእዎ ጀመሩ።ዘይተማህረ እዩ እሞ ካብ ምጥምጣም ምምሃር ይቕድም ከምዝበሃል ።ካብ ምሻም ምማህር ምቕዳምዶ ኣይሓይሽን! እና በለ ይንዕቅዎ ነበሩ።ንሱ ግና “ወእቀውም ዮም በትሕትና ወፍቅር” ኢሉ ከምዘምጽኦ ፡ከምቲ ዝጸልኡኒ ክጸልኦም ከምቲ ዝነዓቑኒ ክንዕቆም ከይበለ ብፍቕርን ብትሕትናን ጸኒዑ ይምህሮም ነበረ።
ካብ መዓልታት ሓደ መዓልቲ ብምንታይ ምኽንያት ኢና እንስዕሮ በሉ’ሞ ቀዲስካ ኣቕሩበና ኢልና በዚ ንስዕሮ ኢሎም መኸሩ።ንሱ ግና ከም ቅዱስ ኤፍሬም ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም ምስጋና ከም ኆጻ ባሕሪ ከም ከዋኽብቲ ሰማይ በዚሑለይ ከም መግቢ ተመጊበዮ ከም ክዳን ለቢሰዮ ምነበርኩ ኢሉ ይምነ ነበረ።ድኅርዚ ቅዳሴ ኣትዩ ሥርዓት ቅዳሴ ኣብጺሑ ኣብ ፍረ ቅዳሴ ክበጽሕ ከሎ ካብ ናይ ሊቃውንቲ ቅዳሴ ክብድ ዝበለ ሽግር ንሃቦ እና በሉ ክመኽሩ ከለዉ ዝለመንዋ ዘይትኸልእ ዝነገርዋ ዘይትርስዕ እግዝእትነ ማርያም ንግዜኡ ገሊጻትሉ “ጎሥዐ ልብየ ቃለ ሠናየ” ኢሉ ወይእዜኒ ንሰብሖ ክሳብ ዝብል ሰተት ኣቢሉ ተናገሮ።
ዝንዕቅዎን ዝጸልእዎን ዝነበሩ እዚስ ዝነገርዎ ቀለም እኳ ኣጠናቂቑ ምንጋር ዘይተኻእሎስ ሓድሽ ድርሰት ክደርስ ኢሉ ሃተው ተው ይብል ኣሎ ኢሎም ተገረሙ።ዝእዘዝዎን ዘፍቅርዎን ዝነበሩ ግና መንፍስ ቅዱስ ገሊጽሉ እዩ እምበር ከምዚ ዝበለ ምስጢር ዶ ካብ ሰብ ይርከብ እዩ ኢሎም ኣደነቑ።ንግዚኡ እቶም ዘኽብርዎን ዘፍቅርዎን ጽሒፍና ደጒስና ዘይንኅዞ በሉ።እቶም ዝጸልእዎን ዝንዕቅዎን ድማ ኣየ መን ተናጊርዎ ኢልና ኢና እንኅዞ በሉ ከም እተለምደ ገይርና እንሕዞ ድማ በሉ ።ኣብ ሃገሮም ሓድሽ ድርሰት እንተ ተደሪሱ ጽሒፎም ደጒሶም ናብ ሓዊ የእትውዎ ድኃን እንተወጸ ናብ ማይ የእትውዎ፡ካብ ማይ’ውን ድኃን እንተወጸ ኣብ ልዕሊ ሕሙም የንብርዎ እሞ ሕሙም እንተ ፈወሰ ቅቡል ድርሰት ኢሎም ይኅዝዎ።
ነዚ ድማ ከምኡ ጽሒፎም ደጒሶም ናብ ሓዊ ኣእተውዎ ድኃን ወጸ ናብ ማይ ኣእተውዎ ድኃን ወጸ ኣብ ሕሙም ኣንበርዎ ፈወሶ ብዝበለጸ ድማ ምዉት ኣተንስአ።ስለዚ ሓቂ ብሓቂ ቅቡል ድርሰት እዩ ኢሎም ሓዝዎ።ኣብ መጽሓፍ ቅዳሴ መበል ዓሰርተ ኣርባዕተ ኮይኑ ብኽብሪ ተታሕዘ።ካብ ዓሰርተ ኣርባዕተ መጻሕፍቲ ቅድሴ ተኣምራት ዘይተገብረሉ የልቦን ፡ዝቐደሰሉ መዓልቲኸ መዓስ ነበረ እንተበልና ፡ካብ ሰላሳን ሰለስተን በዓላት ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም ሓደ መዓልቲ እዩ። ሓደ ባሕታዊ ካብ ፍቕሩ ዝተላዕለ ካብዘን ሰላሳን ሰለስተን በዓላትክስ ነየናይ ከኽብሩልኪ ደስ ይብለኪ በላ።ንሳ ካኣ “ኪዳነ ምሕረት ፲፮ ለካቲት፡ልደተይ ሓደ ግንቦት፡ዕረፍተይ ፳፩ ጥሪ ፡ በዓል ፍልሰተይ ፲፮ ነሃሴ ” በለቶ።ደጊሙ ካብ ኣርባዕቲኤንከ በላ።ካብ ጸቢብ ናብ ርኂብ ካብ ጸልማት ናብ ብርሃን ዝወፃእኩሉ እዩ’ሞ መዓልቲ ልደተይ ከኽብረለይ እፈቱ በለቶ።ማር፮፡፳፩/6፡21።
ከምኡ’ውን ኣነ ከየተወለድኩ ንወለደይ መባእኩም ኣይንቕበለኩምን ኢሎሞም ኃዚኖም ኔይሮም ኢዮም ሓዘኖም ሓዘነይ እዩ።ከም ዝበለቶ ዝቐደሰሉ መዓልቲ በዓል ልደታ እዩ።
ካብ ስግር ባሕሪኸ መን ኣምጻኣልና ፡ቅዱስ ያሬድ ማይ ከይራሕ መደባይ ታብር ኣብ ዝበሃል ቦታ ተቐሚጡ ከሎ ቅድስት ድንግል ማርያም ንቅዱስ ኤፍሬም ካብ ሶርያ ንኣባ ሕርያቆስ ካብ ብህንሳ ብደመና ተቒሳ ኣብታ ቅዱስ ያሬድ ዘለዋ ቦታ ኣምጺኣ ንስኻ ውዳሴይ ፡ ንስኻ ቅዳሴይ ንገርዎ ብዜማ ይድረሶ በለቶም።ነጊሮማ ብዜማ ደረሶ፡ድኅሪ’ኡ ነዚ ጥራሕ ዘይኮነስ ነቲ ዓሰርተ ሰለስተ ቅዳሴ ‘ውን ብዜማ ደሪሱ እዩ።ካብ ዓሰርተ ሰለስተ ቅዳሴ ቀዲሙ ብዜማ ዝተደርሰ ቅዳሴ ማርያም ስለ ዝኾነ ማርያም ስለ ዝኾነ ዝበዝሕ ምልክት(ሥራዪ) ኣብኡ እዩ ዝርከብ።
ሓደ ባሕታዊ ካብ ኩሉ ምስጋናኺስ ኣየናይ ክደግሙልኪ ትፈትዊ በላ ።ንሳ ድማ ወደይ ዳዊትን ኣቡነ ዘበሰማይትን ክደግምሉ ከም ዝፈቱ ኣነ ድማ ውዳሴየይን ቅዳሴይን ክደግሙለይ እፈቱ ደስ ይብለኒ በለቶ ይበሃል።(ታሪኽ ኣበው) ።ኣባ ሕርያቆስ ተሸይሙ ከሎ ብዙሕ ድርሳንን ጠቓሚ ተግሳጽን ጽሒፉ እዩ።
ዕረፍቱ ክልተ ጥቅምቲ እዩ። ጸለቱ እንተበልና ናቱ ፡ ጸሎታ እንተበልና ድማ ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም ረድኤት ምሳና ይኹን ኣሜን።
ቅዳሴ ማርያም (ኣባ ሕርያቆስ ዝደረሶ ቅዳሴ)
“ጎሥዓ ልብየ ቃለ ሠናየ ፡ጎሥዓ ልብየ ቃለ ሠናየ ፡ጎሥዓ ልብየ ቃለ ሠናየ “
ቅዱስ ኣባ ሕርያቆስ ኣብ መጀመርታ ድርሰቱ “ጎስዓ ልብየ ቃለ ሠናየ ” ኢሉ ምጅማሩ መጽሓፍ ምስ መጽሓፍ ምትሕሓዝ ልማድ ስለ ዝኾነ እዩ።ቅዱስ ዳዊት ንንጉስ ሰማይን ምድርን ምስጋና ከቕርብ ከሎ “ጎሥዓ” ኢሉ ተዛሪቡ ነይሩ እዩ።ኣባ ሕርያቆስ ካኣ ንንግስቲ ሰማይን ምድርን ቅድስት ድንግል ማርያም ምስጋና ከቕርብ ኢሉ “ጎሥዓ ልብየ” በለ።(መዝ፵፭፡፩) “መዝሙር ንንጉስ ክደርሰሉ ከለኹ ካብ ልበይ ጽቡቕ ቃላት ይግንፍል ልሳነይ ከም ብርዒ ቕልጡፍ ጸሓፊ ቅኔ ትደርስ” ከም ዝበለ ቅዱስ ዳዊት።
ወአነ ኣየድዕ ይብል
ብልቢ መደብ ቆይሙ–ልቦናይ ሰናይ ነገር ኣውጺኡ ተናገረ።”ወትጎዖሙ ይእቲ ባሕር ለነጋድያን” ከም ዝብል ፡ከምኡ’ውን ልህኲት ልቦናይ ብእሳት መንፈስ ቅዱስ ፈሊሑ ሠናይ ነገር ኣውጺኡ ተናገረ ፡ከምኡ’ውን ሠናይ ነገር ጎሥዐ።


text:
ኣብ ውድድር መላእ ስፖርት ኣፍሪቃ ዝሳተፉ ዘለው ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ሜሮን ተሾመን ሞሳና ደበሳይን ኣብ ናይ ብሽክለታ ናይ ግዜ ውድድር ቀዳሞት ኮይኖም ብምውጽኦም ወርቂ መዳልያ ተሰሊሞም። ተቐዳዳሚት ወሓዚት ኪዳነ ድማ ተሰላሚት ብሩር መዳልያ ኮይና።
ተቐዳደምቲ ሜሮን ተሾመን ሞሳና ደበሳይን ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ኣብ ዝተሰርዐ ናይ ግዜ ውድ ድር’ዮም ቀዳማይ ደረጃ ሒዞም ውድድሮም ዛዚሞሞ።
ተቐዳዳማይ ሜሮን ተሸመ ነቲ ዝተሰርዐ 12.5 ኪ.ሜ ውድድር ብ15 ደቒቕ ፈጺምዎ። ብተመሳሳሊ ሞሳና ደበሳይ ነቲ ዝተሰርዐ ውድ ድር ብ 18 ደቒቕ ፈጺማቶ። ተቐዳዳሚት ወሓዚት ኪዳነ ድማ ካብ ሞሳና ደበሳይ ብ ሓሙሽተ ካልኢት ድሒራ ናይ ካልኣይ ደረጃ ሒዛ ነቲ ውድ ድር ብምፍጻማ ተሰላሚት ብሩር መዳልያ ኮይና።
ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ምስ መጒዓዝያ ብዝተሓሓዘ ጸገማት ኣብ ቀዳማይ መዓልቲ ዝተሰርዐላ ውድድር ከተርክብ ኣይከኣለትን። ኣብቲ ብTTT ዝፍለጥ ኣብ ቀዳማይ መዓልቲ ዝተኻየደ ናይ ግዜ ውድድር ሃገራዊት ጋንታ ደቂ ኣንስትዮ ኢትዮጵያ ድሕሪ ናይጀርያን ደቡብ ኣፍሪቃን ሳልሳይ ደረጃ ሒዛ ተዓዊታ።ተሰላሚት ነሓስ መዳልያ ድማ ኮይና።
ናይ ሎሚ ዓመት ውድድራት መላእ ኣፍሪቃ ኣብ ኮንጎ ብራዛቪልዩ ዝካየድ ዘሎ።
እዚ ከምዚሉ እንከሎ: ተቐዳዳማይ ክለብ ኤም.ቲ.ኤን. ኲቤካ፡ ኤርትራዊ ናትናኤል ብርህነ፡ ሎሚ ዓርቢ 11 መስከረም ኣብ ዝተቓንዐ፡ መበል 19 መድረኽ ቮልታ ስጳንያ፡ መበል 13 ደረጃ ብምሓዝ ዝነኣድ ውጽኢት ኣመዝጊቡ።
ብተመሳሳሊ ተቐዳዳማይ በልጅዩማዊት ክለብ CT2020 ኤርትራዊ ኣማኑኤል ገብረዝጋብሄር፡ ሎሚ ዓርቢ 11 መስከረም ቀጺሉ ኣብ ዝወዓለ ካልኣይ መድረኽ ጂሮ ዴላ ሬጅዮነ ፍሪዩሊ ቨነስያ ጁልያ፡ ካብ ተዓዋቲ ናይ'ዚ ቅድድም ኦስትርያዊ ፌሊክስ ግሮብሻንትነር 10 ካልኢታት ጥራይ ድሒሩ ሓሙሻይ ደረጃ ብምሓዝ ብሉጽ ውጽኢት ኣመዝጊቡ።


text:
Radio Erena: 01 March 2015
ኣብ ኤርትራ ዝካየድ ዕደናዊ ንጥፈታት፣ ካብ ሃገራት ዓለም ኣብ መበል 77 ከምዝስራዕ ተገሊጹ።
ኣብ ንግድን ፋይናንሳዊ ንጥፈታትን ዘተኩሩ ማዕከናት ዜና ዓለም ኣብ ዝሃብዎ መብርሂ፣ ኤርትራ ብዕደናዊ ንጥፈታት ኣብ ዓለም መበል 77 ካብ ሃገራት ኣፍሪቃ ከኣ ኣብ መበል 14 ደረጃ ከምዘላ ገሊጾም።
ብደረጃ ዓለም ክረአ እንከሎ ፊንላንድ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ክትርከብ እንከላ ማሌዥያ ከኣ ናይ መወዳእታ ደረጃ ሒዛ ዘላ ሃገር’ያ።
ኤርትራ ብዕደናዊ ንጥፈታት ኣብ ዓመተ 2014 ኣብ ዝተገብረ ገምጋም ኣብ መበል 77 ደኣ ትሃሉ እምበር ምስ ናይ ቅድሚኡ ዝነበረ ዓመት ክነጻጸር እንከሎ ብዳርጋ ፍርቂ ንድሕሪት ከምዝተጎተተት ይግለጽ። ኣብ 2013 ኤርትራ ኣብ መበል 48 ደረጃ እያ ኔራ።
ጠንቂ ናይዚ ከኣ ኣብ ኤርትራ ናይ ወፍሪ ውሕስነት ምስኣን፣ ሕጋዊ መስርሕን፣ ብዝሒ ቅጥዕታትን ዝኣመሰሉ ከምዝኾኑ ይግለጽ።
ደቡብ ሱዳን፣ ዚምባብወ፣ ናይጀሪያ፣ ሱዳን፣ ማእከላይ ኣፍሪቃ ሪፖብሊክን ኢትዮጵያን ዝርከብአን ሃገራት ኣፍሪቃ ከኣ ብደረጃ ኣህጉር ካብተን 10 ዳሕረዎት ንጥፈታት ዕደና ዝካየደለን ሃገራት ተባሂለን ተረቚሐን ኣለዋ።
ኣብ ተመሳሳሊ ዜና ኣብ ኤርትራ ዕደናዊ ንጥፈታት ዘካይድ ነቭሰን ሪሶርስስ ኣብ ዓመተ 2014 ካብ ዕደና ነሓስ ጥራይ 166 ሚልዮን ዶላር ኣታዊ ከምዝረኸበ ኣካያዲ’ቲ ትካል ክሊፍ ደቪስ ገሊጹ።
ንሱ ብተወሳኺ ነቭሰን ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ርእሰ ማሉ ናብ 520 ሚልዮን ዶላር ክብ ከምዝበለ፣ ካብዚ ከኣ እቲ 440 ሚልዮን ዶላር ብጥረ ገንዘብ ከምዝኾነ ኣፍሊጡ።
ብቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ጽኑዕ ምቁጽጻር ከምዝግበረሉ ዝንገረሉ እቶት ዕደናዊ ንጥፈታት ኤርትራ፣ ንህዝቢ ግሉጽ ብዘይምዃኑ ንብልሽውና ርሒብ ኣፍደገ ዝኸፈተ ምዃኑ ብብዙሓት ወገናት ይውቀስ።
==========================


text:
ዮናስ ስዩም - ከተማ ቫቲካን
እዞም 22 መራሕትን ሊቃውንትን እምነት ምስልምና ኣባላት እስላማዊ ሕብረት ሱኒ፣ ሺዓ ከምኡ`ውን ሱፊ ኮይኖም፣ ነቲ ካብ ዕለት 3-5 የካቲት 2019ዓምፈ ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮስ ኣብ ኣቡዳቢ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝገበርዎ ምብጻሕ ስዒቡ ብቅዱስነቶምን ዓቢ ኢማም ናይ ኣልኣህዛር ኣሕመድ ኣልጣይብን ዝተኸተመን ‘ሕውነት ደቂ ሰባት ንናይ ሰላም ዓለምን ሓባራዊ ናብራን’ ዝተሰምየን ሰነድ ዳግም ብምምልካትን ሓባራዊ ዘተ ብምክያድን ከም መንገዲ ሰላምን መጋበሪ ሕድሕዳዊ ምፍላጥን ከምዘጽደቅዎ ተመልኪቱ።
ንምፍላጥን ምድግጋፍን ሕውነት የድሊ!
እዚ 15 ገጻት ዘለዎ ሰነድ እዚ እንታይ ተባሂሉ ይሰመ ምስ ተባህለ ኣብ ሃገረ ጣልያን ናይ ዝርከብ ማህበረሰብ ተኸተልቲ እምነት ምስልምና ኣቦ መንበር ዝኾኑ ኢማም ያሕያ ፓላቪቺኒ ምስቶም ናይ ሃገረ ፈረንሳ ማእከል ምርምር እምነት ምስልምናን ካልኦት ናኣሽቱ ጒጅለታትን ዝተዋጽኡ ምስቶም ብ2007 ናብ ልሂቅ ር.ሊ.ጳ በነዲክቶስ መበል 16 መልእክቲ ዝጸሓፉን ብ2016 ኣብ ማራከሽ ብዛዕባ ውሁዳን እምነታውያን ዝኸተሙን 138 ዝኾኑ ሊቃውንትን ‘ሕውነት ንኣገልግሎት ምፍላጥን ምድግጋፍን’ ዝብል ኣርእስቲ ሂቦም ክታሞም ኣምቢሮምሉ።
ንሕውነት ብግብሪ ንምምስካር ብዙሕነት ሓጋዚ እዩ!
ነቲ ቅዱስነቶም ምስ ዓቢ ኢማም ክታሞም ዘንበሩሉ ስምምዕ ኣብ ግብሪ ንምውዓልከስ 22 መራሕትን ሊቃውንትን ምስልምና ‘ብዙሕነት ከም ምግዛእን ምስዳዕን ወይውን ኣንጻር ተጻዋርነት ምቋም ዘይኮነስ እግዚአብሔር ከም ናይ ሕውነት ጸዋዕታ ዝሃበና ጸጋ ምዃኑ ብምእማን ክነብሮ ዘሎና ዓቢ ህያብ እዩ። ነቲ ኣብ ቊርዓን ሃይማኖታዊ ዘተ ከምዘድሊ ዘመልክቶ ከኣ ግዜኡ ከምዝበጽሔ የመልክተልና ኣሎ` ኢሎም።
ኣብ መንጎ ኣስላምን ክርስትያንን ናይ ዘተ መርበብ ምህናጽ!
ናይ’ዚ ጽሑፍ እዚ ዕላማ ብኣገላልጻ ኢማም ፓላቪቺኒ ‘ብዛዕባ እቲ ዝወጸ ኣዋጅ ትሕቶኡን ቋንቋኡን ንምስትንታንን ብሕውነታዊ መንገዲ ንምዝታይን ኰይኑ እንተተኻኢሉ ከኣ ጽጹይ ኣሉታውን ኣዎንታውን ሚዛን ጌርካ ብዘይ ሕብእብእ ናይ ሥነሓሳብ ወይ ፖሎቲካዊ ነገራት እንተሎ ምእላይ ዘድልዮ ክትኣሊ እውን ይከኣል’ ኢሎም። ኣተሓሒዞም ከኣ ‘እቲ ሰነድ ኣብ መንጎ ተኸተልቲ እስልምና ምምቅቃል ከምዘሎ የመልክት ኰይኑ ግን ብድፍኢት ናይቲ ዓቢ ኢማም ናይ ኣልኣዝሃር ንቅድሚት ክስጉም ክኢሉ። ሕጂ እውን እንተኾነ ኣብ መንጎ ተኸተልቲ እምነት ምስልምና ናይ ምምቅቃል ጸገም ከየምጽእ ክዝተየሉ ኣለዎ` ይብሉ። እቲ ዘተ ኣብ ምስ ክንዮ ዶባት እምነታት ሰጊሮም ኣብ መንጎ ክርስትያንን ኣስላምን እውን ኣብ በቦታኡ ሰብኣዊ ሕውነት ንምፍጣር ተበግሶ ክውሰድ እዚ ከኣ ኣብ ማሕበረኮማዊ ደረጃ ኣብ ዕለታዊ ናብራስ ይኹን ኣብቲ ዓበይቲ ሊቃውንቲ ዝዋስኡሉ መካነ ጥበባት ንክድንፍዕ ናይ ዘተ መርበብ ምህናጽ ከምዘድሊ ገሊጾም።


text:
Radio Erena: 21 September 2017
ዝበዝሐ ከባቢታት ኣስመራ ዝጸንሖ ጸገም ዝስተ ማይ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ከምዘይተፈትሐ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ኣብዚ ክራማት፣ ጸጸኒሑ ክሃርም ዝጸንሐ ዝናብ፣ ንህዝቢ ግዝያዊ ሩፍታ ፈጢርሉ እኳ እንተጸንሐ፣ ክራማት እናተዛዘመ ኣብዝኸደሉ ግና፣ ፊስቶታት ከም ቀደሙ ኣብ ሪጋ ተሰሪዑ ክውዕል ይርኣ ምህላዉ እቶም ምንጭታት ሓቢሮም።
መንግስቲ፣ ምዕሩይ ዝርግሐ ቀረብን ኣገልግሎታትን ንምትእትታው ኣብ ከተማ ጥራይ ዘይኮነ ንርሑቕ ገጠራት ዝጠመተ መደባት ልምዓት የተግብር ምህላዉ’ዩ ዝግለጽ።
ኣብዚ እዋን’ዚ’ውን እቲ መንግስቲ ኣብ ሓያሎ ከባቢታት ኣስመራ ዓበይቲ ገንእታት ማይ ብምቛም፣ ነቲ ሻምብቖ ማይ ዘይጸንሖ ከባቢታት ሓድሽ መስመራት ብምዝርጋሕ፣ ጽሩይ ዝስተ ማይ ንምክፍፋል ይሰርሕ ከምዘሎ’ዩ ዝሕብር።
እንተኾነ፣ ኣቐዲሙ መስመራት ሻምብቖ ማይ ንዘይነበሮ ክፋላት ሓደስቲ መስመር ክዝርግሕስ ይትረፍ፣ ንነዊሕ ዓመታት ብመስመራት ሻምብቖ ማይ ዝግልገል ዝነበረ ሰፊሕ ክፋላት ኣስመራ’ውን ነቲ ዝነበረ ስኢንዎ ከምዘሎ ሓያሎ ይማጎቱ።
ሰፊሕ ከባቢታት ኣስመራ ብስእነት ጽሩይ ዝስተ ማይ ተጸጊምሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ንሓንቲ ፊስቶ ማይ ብ50 ናቕፋ ካብ ቦጣት ንምርካብ ፊስቶታቱ ኣብ ግዳም ሰሪዑ ይውዕል ምህላዉ’ዮም እቶም ነዚ ሓበሬታ’ዚ ዝልኣኹ ምንጭታት ዘመልክቱ።


text:
ደጀን
280.00 kr
እቲ ኣብ ሳሕል ድሕሪ ስትራተጅካዊ ምዝላቕ ብልዑል ርእሰ-ምትእምማንን ናጽነት ኣተሓሳስባን፡ ብሓያል ኒሕን ተባላሕነተን ናይ ዘይከኣል የለን እምነትን ትስፋውነትን፣ ምስ ዘይጸዓድ ሓይሊ ባህሪ ተቓሊስካ፡ ኣኻውሕ ጨዲድካ፡ ብሰውራዊ ንቕሓት ዝተሃንጸ ሰውራዊ ደጀን፡ ብርቀት ኣወዳድብኡን ጽፍሒ ምዕባለኡን ኣብ ታሪኽ ሓርነታዊ ቃልሲ 20 ዘመን ሒደት መዳርግቲ ዝነበሮ እዩ። ደጀን ሳሕል ብሰብኣዊ ተመኵሮታት ሃብታም እዩ። ብእምነት ርእሰ-ምርሳዕ፡ ምቕሉልነት ዝኣመሰለ ብሉጽ ሰብኣውን ሰውራውን ክብርታት ዝመልኣ፡ ብፍላይ ከኣ ናይ ኤርትራውያን ምሁራትን ሞያውያንን ክኢላታትን ተወፋይነት ህዝባዊ ዕላማን ወሳኒ ኣበርክቶን ዝተረጋገጸሉ ተመኵሮ ስለ ዝነበረ፡ ብዛዕብኡ ሓደ ቅጺ ጥራይ ዘይኰነስ ቅጽታት መጻሓፍቲ ክጽሓፈሉ ዝኽእልን ዝግባእን እዩ።
I lager
እቲ ኣብ ሳሕል ድሕሪ ስትራተጅካዊ ምዝላቕ ብልዑል ርእሰ-ምትእምማንን ናጽነት ኣተሓሳስባን፡ ብሓያል ኒሕን ተባላሕነተን ናይ ዘይከኣል የለን እምነትን ትስፋውነትን፣ ምስ ዘይጸዓድ ሓይሊ ባህሪ ተቓሊስካ፡ ኣኻውሕ ጨዲድካ፡ ብሰውራዊ ንቕሓት ዝተሃንጸ ሰውራዊ ደጀን፡ ብርቀት ኣወዳድብኡን ጽፍሒ ምዕባለኡን ኣብ ታሪኽ ሓርነታዊ ቃልሲ 20 ዘመን ሒደት መዳርግቲ ዝነበሮ እዩ። ደጀን ሳሕል ብሰብኣዊ ተመኵሮታት ሃብታም እዩ። ብእምነት ርእሰ-ምርሳዕ፡ ምቕሉልነት ዝኣመሰለ ብሉጽ ሰብኣውን ሰውራውን ክብርታት ዝመልኣ፡ ብፍላይ ከኣ ናይ ኤርትራውያን ምሁራትን ሞያውያንን ክኢላታትን ተወፋይነት ህዝባዊ ዕላማን ወሳኒ ኣበርክቶን ዝተረጋገጸሉ ተመኵሮ ስለ ዝነበረ፡ ብዛዕብኡ ሓደ ቅጺ ጥራይ ዘይኰነስ ቅጽታት መጻሓፍቲ ክጽሓፈሉ ዝኽእልን ዝግባእን እዩ።
Recensioner
Det finns inga produktrecensioner än.
Endast inloggade kunder som köpt den här produkten får lämna en recension.


text:
Radio Erena: 02 July 2021
ብሪጣንያ፣ ኣብ ትግራይ ብሰንኪ ኵናት ተፈጢሩ ንዘሎ ሰብኣዊ ቅልውላው ዝውዕል፣ ልዕሊ 50 ሚልዮን ዶላር ከምዝቐረበት ኣፍሊጣ።
መንግስቲ ብሪጣንያ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዝኣወጆ በይናዊ ምቁራጽ ቶኽሲ ብእወታ ከምዝቕበሎ ብምጥቃስ፣ ዘሎ ሰብኣዊ ቅልውላው ኣብ ምፍታሕ ምስ ሰበ ስልጣን ትግራይ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያን ሕቡራት ሃገራትን ብሓባር ክሰርሕ ከምዝደሊ ኣረጋጊጹ።
ኩሎም ወገናት ተጻብኦታት ከወግዱ ብምጽዋዕ ድማ ሰራዊት ኤርትራ ካብ ትግራይ ጠቕሊሉ ክወጽእ ደጊሙ ሓቲቱ።
ኣብ ኢትዮጵያን ትግራይን ተፈጢሩ ንዘሎ ኩነታት፣ ኩሎም ወገናት ብዝሳተፍዎ ፖለቲካዊ መስርሕ ጥራይ ከምዝፍታሕ እቲ መንግስቲ ኣብ መወዳእታ ኣዘኻኺሩ።
ኣብ ትግራይ ከቢድ ወትሃደራዊ ስዕረት ከምዝወረዶ ዝግለጽ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ካብ ሓያሎ ከባቢታት ናይታ ክልል ከምዝሰሓበን በይናዊ ምቑራጽ ቶኽሲ ድማ ከምዝኣወጀን እኳ እንተፍለጠ፣ ነቲ ዘሎ ሓደገኛ ኩነታት ንምፍታሕ ብዛዕባ ዝኽተሎ ፖለቲካዊ ይኹን ወትሃደራዊ መስርሕ ግና ኣየነጸረን።
እዚ ከምዚሉ እንከሎ፣ ንሽረን ማይጸብሪን ዘራኽብ ድልድል ተከዘ፣ ብነታጕ ከምዝዓነወ ተገሊጹ።
እቲ ድልድል፣ ሓደ ካብቲ ብሰንኪ ኵናት ዝተመዛበሉ ተወላዶ ትግራይ ህጹጽ ሰብኣዊ ሓገዛት ንምብጻሕ ኣገዳሲ መስመር ምንባሩ ኣህጉራዊ ማሕበር ቀይሕ መስቀል ኣመልኪቱ።
ነቲ ድልድል ምልሻታት ኣምሓራን ሰራዊት መንግስቲ ኢትዮጵያን፣ ብነተጉቲ ከምዘዕነውዎ’ዩ ብወገን ትግራይ ዝጥቐስ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ድማ ብኣንጻሩ፣ ነቲ ድልድል ሓይልታት ትግራይ ከምዘዕነውዎ ይወቕስ።
ኣብ ትግራይ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ከቢድ ሰብኣዊ ቅልውላው ኣንጸላልዩ ከምዘሎ ዝገልጹ ኣህጉራውያን ትካላት፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዝቀልጠፈ ኣገልግሎታት መራኸቢታትን ሓገዝ ዝኣትወሉ መስመራትን ክኸፍት ይሓቱ ኣለዉ።
==================


text:
Radio Erena: 21 July 2019
መንግስቲ ኤርትራ ናጽነት ሃይማኖት ከኽብር፣ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ጸዊዓ።
ምኽትል ፕረዚደንት ኣመሪካ ማይክ ፐንስ ብሓሙስ 18 ሓምለ ኣብ ዋዕላ ‘ናጽነት ሃይማኖት’ ተረኺቡ ኣብ ዘስመዖ ቃል፣ ኣብ ኤርትራ፣ ሞውሪታንያ፣ ፓኪስታንን ስዑዲ ዓረብን ብፍሉይ ኣተኩሮ ብምሃብ፣ ኣብ’ዘን ዝተጠቕሳ ሃገራት ዘሎ ምግሃስ ሃይማኖት ደው ክብል ጸዊዑ።
ኣብቲ ንኤርትራ ዝምልከት፣ ንጉዳይ ፓትሪያርክ ብጹእ ወቅዱስ ኣቡነ እንጦንዮስ ከም ኣብነት ብምጥቃስ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ናጽነት ሃይማኖት ብመንግስቲ ዝወሃብን ዝኽላእን መሰል ከምዘይኮነ ኣዘኻኺሩ።
ኣብቲ ብቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኣመሪካ ዝተወደበ ዋዕላ ናጽነት ሃይማኖት፣ ካብ መላእ ዓለም ዝተኣከቡ ልዕሊ ሓደ ሽሕ ወከልቲ መንግስቲ፣ ተጣበቕቲ መሰላትን፣ ግዳያት ረገጽቲ ሃይማኖት ዝኾኑ ውልቀሰባትን ተረኺቦም ኔሮም።
ብካልእ ወገን፣ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፣ ኤርትራዊት ዘማሪት ሄለን ብርሃነ እትርከቦም ብሰንኪ ሃይማኖታዊ እምነቶም ግዳያት ዝኾኑ ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት ብኣካል ረኺቡ ኣዘራሪቡዎም።
ኣብቲ ኣብ ዋይት ሃውስ ዝተኻየደ ሓጺር ርክብ፣ ዘማሪት ሄለን ብርሃነ፣ ብሰንኪ እምነተይ ን32 ኣዋርሕ ኣብ ኮንተይነር ተኣሲረ እየ፣ ሕጂ ግና ብዛዕባይ ዘይኮነ ብዛዕባ’ቶም ገና ኣብ ማሕዩር ዘለዉ ግዳያት መንግስቲ ኤርትራ ድምጺ ክኸውን እየ ኣብዚ ተረኺበ ዘለኹ’ ብምባል፣ ንጉዳይ’ቶም ክሳብ ሕጂ ኣብ ማሕዩር ዘለዉ ዜጋታት ኤርትራ ኣልዒላ።
ፕረዚደንት ትራምፕ ነቶም 27 ግዳያት ሃይማኖታዊ እምነት ዝኾኑ ውልቀሰባት ድሕሪ ምምስጋን፣ ኣመሪካ ኣብ ናጽነት ሃይማኖት ዘለዋ ተሪር መርገጺ ኣዘኻኺሩ።


text:
ምኽትል ቀዳማይ ሚኒስትርን ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣቶ ደመቀ መኮነን ብቅድሚ ትማሊ ንማሕበረሰብ ዓለም ኣብ ዘመሓላለፉዎ ናይ ቪዲዮ መልእኽቲ መንግስቶም ንናይ ትግራይ ቅልውላው ምላሽ ንምሃብ ይሰርሖም ንዘለው ተግባራት ብምብራህ "ነገራት ናብ ሕልኽላኽ ኩነታት ዝቕይር ዘይግቡእ ተፅእኖ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ምዕራፍ ነቲ ተግባር ዘጋድድ እምበር መፍትሒ ኣየምፅእን" ኢሎም።
ንሶም ብምውሳኽ "ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ትግራይ ዘሎ ሰብኣዊ ረድኤት ንምምሕያሽ ማሕበራዊ ርክባት ንምሕያል መሰረታዊ ኣገልግሎታት ናብ ንቡር ትሕዝቱኦም ክምለሱን ምስ መሻርኽቲ ኣካላት ንምስራሕ ድልውቲ እያ።ኣብዚ ወሳኒ እዋን ኢትዮጵያ እትደልዮ ናይ መሓዙትናን መሻርኽታትን ሓገዝ እምበር ነቲ ፀገም ብዝገደደ ዘተሓላልኽ ተፅዕኖ ኣይኮነን’’ ኢሎም።
"ብኻልእ ወገን ናይ ትግራይ ክልል ሓደ ሓደ ከባቢታት ንዝኸፍአ ዓፀቦ ምቅልዑ ዝገልፅ መግለፂታት ኣብ መሬት ንዘሎ ሓቂ ኣየርእን’’ ክብል መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ምፍላጡ ይዝከር።
ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢን ናይ ሓደጋን ኣመራርሓ ስራሕን ኮሚሽነር ምትኩ ካሳ ኣብ መወዳእታ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዝሃቡዎም ጋዜጣዊ መግለፂ ኣብቲ ከባቢ ክሕረስ ዝኽእል መሬት 70% ንሕርሻ ድልዊ ምዃኑ ብምጥቓስ "እዚ ድማ ዝኸፍአ ጥምየት ዘትርፍ እዩ’’ ኢሎም።
ንኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ብዝምልከት ቅድም ክብል መግለፂ ዝሃቡ ናይታ ሃገር ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ ዶክተር ጌድዮን ጢሞትዮስ ኣብቲ ክልል ዝተፈፀመ ምድፋርን ካልኦትን ገበናት እናፃረዩ ክስታት ይምስርቱ ከምዘለው ገሊፆም እዮም።


text:
ኣብ ዝሓለፈ እዋን ነቶም ኣብ ሃገረ ግብጺ ሓደጋ ኣንጸላሊዎም፡ ናብ ኤርትራ ክምለሱ እውን ዝገደደ ከምዝጽበዮም ፈሊጦም ናብ ኢትዮጵያ ክምለሱ ዝጠለቡ ዜጋታትና ንምሕጋዝ ኩሉኹም ኤርትራውያን ካብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ሓገዝ ከምዝገበርኩም ይፍለጥ።
ጋንታ ኣመሪካ ምስቶም ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ሊብያ ዝካየድ ዘሎ ንሊብያ ዘዕኑን ነቲ ስልጡን ዓለም ዘሕዝንን ኲናት ሕድሕድ ኣብ ትሪፖሊ ተቐርቂሮም ዝርከቡ ስደተኛታት ኤርትራውያን ዘካይዶ ርክብ ይቕጽሎ ኣሎ።
ብኣንቶንዮ ተስፋይ – 15 መከረም 2010
ብዕለት 11 መስከረም 2010 ኣብ ከተማ ስቶክሆልም ንጉዳይ ዋዕላ መብርሂ ክህብን ዝተኻየደ ኣኼባ ካብ’ቲ ብዙሕ ኣብ ሓደ ወሳንን ኣገዳስን ጠማርን ጉዳይ ምስክርነት ቀሪብሉ ኣሎ።
ካብ ገማግም ሊብያ ተበጊሶም ብማእከላይ ባሕሪ ናብ ኢውሮጳ ክሳገሩ ዝፈተኑ፡ ዓረባውን ኣፍሪቃውን መበቆል ዘለዎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ጃላቡኦም ድሕሪ ምጥሓለን ሃለዋቶም ኣብ ኣጣራጣሪ ኩነታት ወዲቑ ከምዘሎ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ዓለም ኣቃሊሐን።
ኣብ`ዚ ዝሓለፈ ቅንያት ሳላ ተባዓትን ህርኩቱታን ኤርትራውያን ዜጋታት ዘካይድዎ ዘሎው ዘይሕለል ጻዕርታት ህሉው ኩነታት ሃገርና ይሕቡሩና ኩነታት ዜጋታት ኣብ ውሽጢ ሃገርና ዘጋጥሞም ዘሎ ኣደራዕ ይሕቡሩና
ኣመሪካ ኣንጻር’ቲ “ናይ ኤርትራ ናይ ውክልና ኢድ ኣለዎ” ኢሎም መራሕቲ ፑንትላንድ ዝዛረቡሉ ዘለዉ ናይ ፑንትላንድ ኩነታት ስጉምቲ ክትወስድ ትሸባሸብ ከምዘላ ጂስካ ኣፍሪቃ ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ ኣብ ዘመሓላለፎ ዜና ኣፍሊጡ።
ይኣክል! ነቐፌታ ፖለቲካዊ ኩነታት ኤርትራ ድሕሪ-ናጽነት ብ ዳን ኮነል (12/2003)


text:
እቲ ንጉሥ’ውን ነቲ ዝቖመ ሓወልቲ ክሰግዱ ፍቓደኛታት ብዘይ ምዃኖም ተቖጢዑ፡ ነቲ እቶን’ውን ካብቲ ዝነበሮ ሸውዓተ ዕጽፊ ወሲኹ ክነድድን ናብቲ እቶን ሓዊ ክድርበዩን ኣዘዘ።
ብድኅሪ’ዚ ኣሲሮም ናብቲ እቶን ሓዊ ደርበይዎም። እቲ ሃልሃልታ ነቶም ዝደርበይዎም ብርሑቕ ቀተሎም። ንኣታቶም ግና ዋላ ሓንቲ’ኳ ኣይተንከፎምን። ምኽንያቱ እግዚአብሔር ኣምላኽ መልኣኹ ሰዲዱ ካብቲ ሓዊ ኣድኃኖም። ምስቲ መልኣኽ ኮይኖም ኣብ ውሽጢ ሓዊ እናተዘዋወሩ ከመስግኑ ንጉሥ ምስ ረኣዮም፡ ዝነበሮ ጣዖታዊ ሓሳብ ለዊጡ፡ “እቲ ንባሮቱ መልኣኹ ልኢኹ ዘናገፎም ኣምላኽ ይባረኽ!” ኢሉ ብዛዕባ ዕቤትን ቅድስናን እግዚአብሔር ኣምላኽ መስከረ። ነቶም ሠለስተ መንእሰይት ድማ ኣብ ዞባታት ባቢሎን ሸሞም።
ስለዚ ዝኸበርኩም ሕፃናት ንእግዚአብሔር ኣምላኽና ብምሉእ ልብናን ሓሳብና ከነፍቅሮን፡ ንእኡ ጥራይ ድማ ከነምልኽን ኣሎና። ነዚ ንምግባር ድማ እግዚአብሔር ኣምላኽ ይሓግዘና።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
ዮናስ ስዩም - ከተማ ቫቲካን
ዕለት 25 ነሓሰ 2008ዓምፈ፡ ኣብ ካንዳሃማል ዝተባህለ ክልል ናይ ሃገረ ህንዲ፡ ንብዙሓት ኣመንቲ ክርስትና ናይ ሃገረ ህንዲ ዘደንጸወን ዘሰምበደን፡ ብዕለት 23 ነሓሰ 2008 ዝተፈጸመ ቅትለት ናይ ስዋሚ ላክሽማናናንዳ ሳራስዋቲ ዝተባህለ ናይ ሂንዱ መራሒ ዝተሳበበ፡ ብኣኽረርቲ ተኸተልቲ ሂንዱ፡ ኣብ ልዕሊ ክርስትያን ዘስደምም ዘይሓልፍነታዊ ሕልቂት ከምዝተፈጸመ ዝዝከር ኮይኑ፡ ንቅትለት ናይ’ቲ መራሒ ሓላፍነት ዝወስድ ማኦይስት ዝተባህለ ተቃዋሚ ሰልፊ’ቲ ሃገር ቅድሚ’ቲ ብሰንኩ ዝተሳበበ ህልቂት ተሓቢሩ ከምዝነበረ ይፍለጥ።
ድሕሪ`ቲ ቅትለት ናይ’ቲ መራሒ፡ እቶም ኣኽረርቲ ሂንዱ ንኣዋርሕ ንዝቐጸሉ ነታ ሃገር ከምዘከላበትዋን፡ ከም ውጽኢቱ ከኣ 100 ዝኾኑ ሰባት ክቕተሉ ከለዉ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ’ውን ከምዝቖሰሉ እንክዝከር፡ 300 ኣብያተ-ክርስትያንን 6000 መንበሪ ገዛውቲ ከምዘዕነዉ’ሞ፡ ብሰንኩ ካኣ 50,000 ዝኣኽሉ ሕዝቢ ካብ ቤቶም እንክመዛበሉ፡ ካልኦት ውሑዳት ዘይኮኑ ሕዝቢ’ውን ናብ ጫካታት’ቲ ከባቢ ብምኻድ ከምዝተዓቖቡን፡ ብዙሓት ካብኣቶም ከኣ ኣደዳ ጥምየትን ኣራዊትን መንከስቲ ኣትማንን ብምዃን ከምዝሞቱ ይዝከር።
ውሑድ ዓመታት ስዒቡ፡ ናይ’ቲ ከባቢ ጓሳ ዝነበሩ ብፁዕ ሊቀ-ጳጳስ አቡነ ጆን ባርዋ ናይ ኩታክ-ብሁባነስዋር፡ ንድሕሪ ናይ’ቲ ሕልቂት ዝነበረ ኩነታት ኣመልኪቶም፡ ኣብ ኣመንቲ ሕዝቢ’ቲ ከባቢ ዝነበረ ፍርሒ ብምጥፋእ፡ በቲ ኣብ ኣምላኾም ዘለዎም ጽኑዕ እምነት፡ ንኹሉ ዝገጥሞም ብድሆታት ክስዕሩ ከምዝኽእሉ ንምርግጋጽ ‘ንሕዝብናን ኣብያተ-ክርስትያናን፡ መንበሪ ኣባይትናኳ እንተቃጸልዎ፡ ውሽጥና ብሓዊ መንፈስ ቅዱስ ብምቅጻል፡ ኣብ ክርስቶስን ቤተክርስትያንን ዘሎና ፍቕሪ ብዝያዳ ከምዘጉላዕልዕ ጌሩና እዩ’ ከምዝበሉ ኣዘኻኺሩ።
‘ንኣምላኽ ከመስግና ብሕይወት ዝተረፋ’ እናቴ መና
እናቴ መና ላሊታ ባርዋ ሓንቲ ካብቶም ግዳያት ኮይነን፡ ነቶም ካብ’ቲ ፍጻሜ ብሕይወት ዝተረፉ ኣሕዋትን ኣሓትን እንክዝክራ፡ ክሳብ ሕጂ ይሳቐዩ ከምዘለዉን፡ ኮይኑ ግን እቲ ፍጻሜ ኣብ እምነቶም ክዓብዩ ከምዝገበሮምን እንከፍልጣ፡ ንሰን ኣባል ናይ ማሕበር ደናግል ኣገልገልቲ ድንግል ማርያም (Handmaids of Mary Congregation) ኮይነን፡ ጓል ሓዎም ንብጹዕ ሊቀ-ጳጳስ ባርዋ’ውን ከምዝኾና ተገሊጹ።
ኣብ’ቲ ግዜ’ቲ እንተወሓደ ብሓደ ሰብኣይ ምስ ቶማስ ቸላን ዝተባህለ ካህን ከምዝተዓመጻን እንክግለጽ፡ በቶም ዓመጽቶም ክሳውዶም ክቁረጹ እናተዳለዉ ብፖሊስ ከምዝተናገፋን ሓቢረን።
እናቴ መና ኣስዒበን፡ ነቲ ግዜ መጥቃዕቲ ዘኪረን፡ ኣብ`ቲ ግዜኡ ብመንፈስ ፍርሒ ተመሊአ ነሬ፡ ብድሕሪኡ ግን ብዘይካ ንኣምላኸይ ብምሉእ ልቢ ኢደይ ምሃብ ካልእ ኣማራጺ ከምዘይነበረኒ ምስ ኣስተውዓልኩ፡ ኩልንትናይ ንዓኡ ብምሃብ፡ ብዘሎኒ ሓይሊ ንዕኡ ተኣዘዝኩ’ሞ፡ ኣምላኽ ከኣ ካብ ኩሉ ሽግረይ ኣሕውዩ ኣንጺሑን ሓዳስ ሰብ ብምግባር፡ ትርጉም ናይ ስቅያትን ፍቕርን ኣዝዩ በሪሁለይ’ ብምባል ምስክርነተን ከምዝሃባ ተሓቢሩ።
ንእናቴ መና እምበኣር መዓልቲ ካንዳህማል ማለት ‘ካብ እግዚኣብሔር ጸጋ እንቕበለሉን ብኡ እንኸብረሉን መዓልቲ’ዩ’ ኢለን።
ሽሕ’ኳ እቲ ፍጻሜ ከም መስማር ኮይኑ እንተወግአኒ፡ ንኣምላኽ ደኣ የመስግኖ’ምበር ንዕኡ እናሓሰብኩ ኣየስቆርቅርን ብምባል፡ ኣብ ዓለም ንኣምላኽ እናመስገንኩ፡ ትርጉም ዘለዎ ሕጉስ ሕይወት ክመርሕ ስንድውቲ እየ ብምባል ነቲ ኣምላኽ ብሕይወት ንኽትቅጽል ዝፈቕደን፡ ካብ ስቅያት ጸጋ ዘፈልፈለን እናመስገንኩ እነብር ኣለኹ’ ኢለን።
ዕረፍቲ ናይ ግዜ ጽድያ
ኣብ`ቲ ቦታ 20% ናይ 730,000 ዝበጽሕ ሕዝቢ ካንዳህማል ክርስትያን ከምዝኹኑን፡ እቶም ዝተረፉ 80% ከኣ ደቀባት ክኾኑ እንከለዉ፡ እቶም 20% ግን ማእከላይ ዓሌት (Low Caste) ኮይኖም፡ ክልቲኦም ካብ ነዊሕ ግዜ ጀሚሮም ብድኽነትን፡ ድንቁርናን፡ ተነጽሎን፡ ጭቆናን ዝነብሩ ሕዝቢ ከምዝኹኑ እዮም። ብኣነባብርኦም ሕጉሳት፣ ዝበዝሐ ጸዋዕታ’ውን ኣብቶም ሕዝቢ ከምዘሎ ብጽዕነቶም እንከመልክቱ፡ ኣብ ነፍስወከፍ ኣብ ህንዲ ዘለዋ ማሕበራት፡ ብውሕዱ ሓደ ሰብ ካብ ክልል ካንዳህማል እዩ ኢሎም።
ዝኾነ ካብ ካንዳህማልን ኦዲሻን ዝመጽእ ኣገልጋሊ፡ ኣብ መላእ ሃገረ ህንዲ ከገልግል ሕጉስ ከምዝኾነን፡ ንጸዋዕትኡ ክነብሮ ፍርሒ ከምዘይብሉን ብእኡ ከምዝኾርዕን፡ ብዘይ ነግፈረግ ከምዝዛረቡሉን ኣፍሊጦም።
ገና ፍትሒ ንጽበ
ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ንግዳያት’ቲ ፍጻሜ ብመንግዲ ሕግን ፍትሕን ካሕሳ ዝረኽብሉ፡ ኣግባባት ካብ ምፍታን ዓዲ ውዒላ’ኳ እንተዘይፈለጠት፡ ኮይኑ ግን ዛጊት ዝጭበጥ ስጉምቲ ከምዘየለ ተሓቢሩ።
ኣብ ወርሒ ነሓሰ ናይ 2016ዓምፈ፡ ላዕለዋይ ቤትፍርዲ ሃገረ ህንዲ ንናይ 315 ጉዳያት ግዳያት ናይ’ቲ ግህሰት ዳግም ተጸኒዑ ንክቀርብ`ኳ እንተሕለፈ፡ ፓሊስ’ቲ ዓዲ ኣብ ልዕሊ ፈጸምቲ ግፍዒ ግቡእ ምክትታል ከምዘይገበሩ እንክፍለጥ፡ ብገለ ዝተገብሩ ካሕሳታት’ውን ብቤት ፍርዲ’ቲ ዓዲ ከምዘይተናእደ ተፈሊጡ።
ነዚ ዝተዓዘቡ ብጽዕነቶም፡ ነቶም ግዳያት ዝኾኑን ምንም ካሕሳ ዘይውሰዱ ሰባት ከምዝመዝገብዎም ገሊጾም።
ምኽንያት ሰማዕትነት
ብጽዕነቶም ኣስዒቦም፡ ሓደ ካህን ንጉዳይ እቶም ብሰንኪ እምነቶም ኣብ ክልል ካንዳህማል ዝተቐትሉ ኣመንቲ መጽናዕቲ ክገብሩን፡ ብጥንቃቐ ክምዝግብዎን ከምዝመዘዙ እንክፍለጥ፡ እዚ ከም ቀዳማይ ደረጃ ንምኽንያት ሰማዕትነትን ቅድስናን ብሃገረ ስብከት ደረጃ ዝግበር ዘሎ ኮይኑ፡ ስዒቡ’ውን ንዝዓበየ መጽናዕቲ ንቫቲካን ዝለኣኽ’ውን ከምዝኾነ ሓቢሮም።


text:
ንሕገ-መንግስቲ ዝፃረር ሃይማኖታዊ ፅንፈኛነት ሱር ከይሓዘ ክማሓው‘ዩ ዝግባእ ዝበሉ ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ፣ኣብ ኢትዮዽያ ንፈለማ ጊዜ ዋህዮ ኣል-ቃይዳ ከምዝተረኸበ ጠቂሶም።
ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ ሎሚ መግለፂ ዝሃቡ፣ካብ ኣባላት ፓርላማ ንዝቀረበሎም ሕቶታት መብርሂ ኣብ ዝሃብሉ እዋን‘ዩ።መንግስቲን ሃይማኖትን ዝተፈላለዩ‘ዮም ኢሎም።ኣብ ዝተፈላለዩ ሃይማኖታት ይኽሰቱ ኣለው ንዝበልዎም ኣብነታት‘ውን ጠቂሶም።
ኣቶ መለስ ”ኣብ እዋን ጥምቀት ካብ ዝተራኣዩ ጭርሖታት ሓደ፣ሓንቲ ሃገርን ሓደ ሃይማኖትን ዝብል‘ዩ።ሓደ ሃይማኖትን ሓንቲ ሃገርን ዝብል ሕገ-መንግስቲ የብልናን።ሕገ-መንግስቲ ሓንቲ ሃገር ግን ክንዲ ዘድለየ በዝሒ ሃይማኖት ዘለዋ‘ዩ ዝብል።ስለዚ ክርስትያናዊ መንግስቲ ንክህሉን፣ንሕገ-መንግስቲ ንክሽርሸርን ዝደልዩ ኣዝዮም ሒደት ሰባት ከምዘለው ዝሕብር‘ዩ” ኢሎም።
ኣብ ኢትዮዽያ ነዊሕ ዕድመ ዘቁፀረ ዓይነት እስልምና ሱፊ‘ዩ ዝበሉ እቶም ቀ/ሚ፣ኣባላት‘ቲ እምነት ምስ ክርስትያናት ተኻኣኢሎም ብሓባር ዝነበሩ‘ዮም
ገለ ኣባላት ድሒሩ ዝመፀ ሰለፊ ግና ስግር ምክእኣል‘ዮም ኢሎም።
ናይ‘ዞም ፅንፈኛታት ዝተባሃሉ ኣመንቲ ሙስሊም ሰለፊ ስራሕ ንሓቢርካ ምፅናሕ ክርስትያናትን ሙስሊማትን ምብፅባፅ ምኻኑ ካብ‘ቶም ዝተጋህዱ ምልክታት ምርግጋፅ ይካኣል፣ስለዚ ከይሳዕረረ ክምንቆስ ኣለዎ ኢሎም ኣቶ መለስ ዜናዊ።
ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ ንመንግስቲ ኤርትራ ኣመልኪቱ ንዝቀረበሎም ሕቶ መልሲ ሂቦም‘ለው።ፅባሕ ረቡዕ ክነቅርበልኩም ኢና።
ዋህዮ ኣል-ቃይዳ ንፈለማ ጊዜ ኣብ ኢትዮጵያ ከምዝተኸሰተ ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ ገሊፆም
መንግስቶም ጊዜ ከምዘይህቦ'ውን ሓቢሮም
ንሕገ-መንግስቲ ዝፃረር ሃይማኖታዊ ፅንፈኛነት ሱር ከይሓዘ ክማሓው‘ዩ ዝግባእ ዝበሉ ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ፣ኣብ ኢትዮዽያ ንፈለማ ጊዜ ዋህዮ ኣል-ቃይዳ ከምዝተረኸበ ጠቂሶም።


text:
This free script provided by
JavaScript Kit
ሕማም ምንሽሮ ሸውሃት ምግባት ስልጣን፡ ቅልውላው ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ
ሕዱር ሕማም ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ እንታይ ምዃኑ ከይተፈልጠ ብውሽጢ ውሽጢ ንነዊሕ ግዜ ምልክታት ክህብ ድሕሪ ምጽንሑ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ወርሒ ሕዳር 2020፡ ምስ ክስተት ወረራ ክልል ትግራይ ተጋሂዱ። እቲ ሕማም ብምንሽሮ ክምሰል ዝክኣል ምብሓት ወይ ምግባት ስልጣን ኣብቲ ዞባ ዘሎ ህርፋን ፍጹም ስልጣን እዩ። እቶም ቀንዲ ተዋሳእቲ(protagonists)፡ ኣብ ውሽጢ ኢሂወደግን ህግደፍን ተጸፊዮም ዝጸንሑ፡ ምሁራት ኣምሓራን(Amhara elites)፡ መራሕቲ ወያነን፡ ምሁራት ኦሮምያን(Oromo Elites)፡ መራሕቲ ህግደፍን ዝሓቖፈ እዩ። ብንጹር ንምርዳኡ፡ ኣምሓራን ኦሮሞን ብመራሒ ሰልፊ ብልጽግና ወኪሎም ዶክ ኣቢይ፡ ህግደፍ ብወኪሎም ወልቀ-መላኺ ኢስያስ፡ ሰልፊ ወያነ ድማ ብወኪሎም ዶክ ደብረጽዮን ተመሪሖም ዘሳስይዎ ዘለዉ ንመወዳድርትኻ ደምሲስካ ወይ ኣድኪምካ ስልጣን ናይ ምብሓት ኲናት እዩ።
ከምቲ ሕማም ምንሽሮ ኣብ ሓደ ቦታ ተሓጺሩ ዘይተርፍ፡ እቲ ኲናት ተላቢዑ ኤርትራ ኣብ ዘይምልከታ ውግእ ሓድ-ሕድ ኢትዮጵያ ብወግዒ፡ ብዓልቲ ጉድይ ኮይና ክትሳተፍ ከላ፡ ሶማል ድማ ኢዳ ከም ዝሓወሰት ብመርትዖ ዝተሰነየ ሓቂ እዩ። ሱዳን'ውን ብወገና፡ ዝቶጎብጠ ትሕጃ መሬተይ ከምልስ ኢላ ዶብ ኢትዮጵያ ሰጊራ መሬት መንዚዓ ስለዘላ፡ ዞባዊ መልክዕ ሒዙ'ሎ። ካብዚ ሓሊፉ'ውን ዒማራት ብነፈርቲ 'ድሮናት' ንስርዓት ኢትዮጵያ ንምሕጋዝ ኣብ ወራር ትግራይ ተሳቲፋ ዝብሃል ዘይተረጋገጸ ዜና ተቓሊሑ ከም ዝነበረ ይዝከር። ካብዚ ወጻኢ ድማ፡ እቲ ዞባ ንገዛእ-ርእሱ ተመቓቒሉ፡ ኣብ መንጎ ሓያልን ኣህጉራት(ቻይና ሩሲያ፡ ኤውሮጳ ኣመሪካ) ከይተረፈ፡ ብመንጽር ጥቕመን፡ ኣብ ፖሊቲካዊ መርገጺ ናይቲ ዞባ ተጎጃጂለን ከድምጻ ንዕዘብ ኣለና።
እቲ ኣብ ክሊ ጠረቤዛ፡ ብሰላማውን ውርዙይን ዘተ ክፍታሕ ዝግብኦ ውሽጣዊ ጉዳይ ኢትዮጵያ፡ ናብ ጎንጻዊ ግጭት ዓሪጉ፡ ናብ ዝልዓለ ብረታዊ ዕጥቂ ሰጊሩ። ፈለማ ኣብ ወራር መሬት ክልል ትግራይ፡ 1)ፈደራላዊ ሰራዊት ኢትዮጲያ፡ 2) ምልሻ ኣምሓራ፡ 3) ሰራዊት ስርዓት ህግደፍ፡ 4) ሰራዊት ሶማልያ ዝተሳተፍዎ ኣዕናዊን ደማውን ኲናት ትኻይዱ። ድሓር ክኣ፡ ሰራዊት ወያነ ኣብ ውሽጢ መሬት ዓፋርን መሬት ኣምሓራን ዶብ ሰጊሮም ነቲ ኣዕናዊ ኲናት ቀጺሎሞ። እዚ ብሓጺሩ እቲ ኣብ መሬት ዘሎ ክውንነት ብጭብጢ ዝተረጋገጸ ሓቂ እዩ። ብመሰረቱ ብኲናት ወይ ብሻንብቆ ብረት፡ ዝፍታሕ ጉዳይ የልቦን። ኣብ ልዕሊ ሓደ ህዝቢ ወይ ሃገር ናይ ኲናት ኣዋጅ ግህሰት እንተ ተፈጺሙ ግን፥ እቲ ዝተወረ ህዝቢ መሰል ናይ ርእሰ-ምክልኻሉ ብሕጊ ሕሉው እዩ። ህዝቢ ትግራይ ንህዝቡን ሃገሩን ክከላኸል ግብረ-መልሲ ክህብ ተገዲዱ ዝኣተዎ ኲናት ምዃኑ ርዱእ እዩ።
ብዓመጽ ኲናት ድሕሪ ምጅማሩ እንተኾነ'ውን፡ እቲ ብወገን ኤርትራን፡ ብወገን ኣምሓራን ድሒሩ ድማ ብወገን ትግራይ ይብጽሓኒ እዩ ትብሎ መሬትካ ድሕሪ ምምላስን ምቁጽጻርን፥ ዶብ ጥሒስካ ሰጊርካ ወራራት ዘይልዑላዊ መሬትካ እንታይ ኣድለየ? ዝብል ሕቶ ክልዓል ርትዓዊ እመስለኒ። እቲ ብክሎም ዓመጽቲ ወገናት ክውሃብ ዝጸነሐ መመኽነይታ፡ መታን ተመሊሶም ከይመጹና ሕጂ ከነድክሞም ከነዳቕቆም ከነልምሶም ኣለና ዝብል ምስምስ፡ ብዝኾነ መልክዒ ቅቡል ኣይኮነን። እቲ ዝገደደ እኳድኣ፡ ዶብ ሰጊርካ ህዝቢ እንተ ኣበሳቢስካን ኣዘናቢልካን እዮም ክቱር ቅርሕንትን ጽልእን ናይ ሕነ ምፍዳይ ህልኽ ዘሕድሩ። ምዓልቲ ይበልዕ እምበር፡ ውዒሉ ሓዲሩ ሕነ ምፍዳይ ዘይተርፍ ግብረ-መልሲ እዩ። እቲ ጉልቡብ ምስጢራዊ ሓቂ ግን ስልጣን ንምግባትን ንምብሓትን ዝተገብሩ ወራራት እዮም።
ኣብዚ ኲናት'ዚ ካብ ኩሉ ኣዝዩ ዘሕዝን ፍጻሜ፡ እቲ እኹል ቀልቦ ህዝብታት ዘይረኸበ ዘሎ ጉዳይ፡ እቲ ኣብ ሰላማዊ ህዝቢ ትግራይ ዝወረደ ኣድራዕን፡ ህልቂት ሰበን፡ ምግሳሳ ደቀ-ኣንስትዮ ኣሓትን ኣዴታትን፡ ብመደብ ምዝራፍን ዕንወትን ንብረትን ትካላትን፡ ዘስዓቦ ጥምየትን፡ ምዝንባላትን፡ ስደትን እዩ። ሕጂ ድማ ካብኡ ብዘይፍለ ኣብ ልዕሊ ህዝብታት ዓፋራን ኣምሓራን ጥምየትን ምዝንባል ይቕጽል ምህላዉ እዩ። ኣብ ርእሲ'ዚ፡ ኣብ ዓወደ-ኲናት ዝወድቁ ዘለዉ፡ ህልቂት ማእለያ ዘይብሎም ዝዓጠቑ ግዱዳት ወትሃደራትን፡ ዓሳክርን እውን ሸልል ኢልካ ዝሕለፍ ጉዳይ ኣይኮነን።
ህልቂት ህዝብታት እቲ ዞባ ካብ ተላዕለ ግን፡ ኣብቶም ስሞም ገና ዘይተረቚሐ ክልላት ኢትዮጵያ ዝነብሩ፡ ህዝብታት ኲነታቶም ምድህሳስ ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ብዓል በኒሻንጉል-ጉሙዝ፡ ጋምቤላ፡ ምዕራብ ወለጋ፡ ናይ ደቡብ ህዝብታት፡ ክልል ሶማል፡ ከምኡ ድማ ተቐማጦ ኦሮምያ ዘሎ ዘይምርግጋእን ምዓልታዊ ቅትለት ሰባትን ዕጥቃዊ ጎንጽን ከይጸብጸብካ እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ሕብረተ-ሰባዊ ባርዕን ሓድሕዳዊ ህውከትን ምሉእ ግንዛቤ ክህሉ ኣይክኣልን እዩ። ኢትዮጵያ ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ ብማዕበላዊ ናዕቢ ትናወጽ ስለ ዘላ፡ ደጊም ሓንቲ ዓባይ ኢትዮጵያ ትብሃል ሃገር ክትቅጽል ዘለዋ ትኽእሎ ኣዚዩ ኣንቆልቂሉ እዩ። ምፍርራስ ኢትዮጵያ ዘስግኦምን ዘሻቆሎም ሓያላን ሃገራት ሎሚ ስክፍትኦም ዓው ኢሎም ካብ ምክፋል ኣይተቆጠቡን። ምሉእ ስእሊ ናይቲ ብቅልውላው ዝፍለጥ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንክትርድኦ ክኣ፡ ነቲ ኣብ ሱዳንን፡ ሶማልን ደቡብ ሱዳንን ዘሎ ቀዋሚ ርጽምን ዘይምርግጋእን ደሚርካ ክርአ ይግባእ።
ካብቲ ዞባ ወጺእና፡ ዓለም-ለኻዊ መሳለጢ ኣገልግሎት ሓበሬታ(news media) ምስ እንከታተል፣ ብመገዲ ሓላፍነት ዝጎዶሎ 'ሶሽያል መድያ'፡ ዝተፈላለዩ ትካላትን ጉጅለታትን፡ ውልቀ-ሰባትን፡ ከም ኣብ ፈይስ-ቡክ፡ ኢንስታግራም፡ ዩቱብ፡ ትዊተር፡ ቲክ-ቶክ (Facebook,Instagram, YouTube, Twitter,Tik Tok) ዝዝርጋሕ ዝሎ ሓሶት ሓበሬታትን ርእይቶታን ሓሳብን፡ ከምኡ ድማ ኣብ ተለቪዥንን ጋዜጣታትን ማዕከናት ዜና ዝፍኖ ዘሎ ሓሶትን ዝተጋነነ ሻራን ጸግዕን ዝሓዘ ዘይርትዓዊ መጣቖሲ ፈላላይን ሓበሬታት ስለዝኾነ ኣዝዩ ጎዳኢ እዩ። ነቲ ዞባ ክኣ ኣብ ዝገደደ ሕንፍሽፍሽን ጽልእን ምትህልላኽን ቅርሕንትን ሸሚሙዎ ይርከብ። ስለዚ 'ሶሻል መድያ'ኣብ ክንዲ ፈታሕ ሽግር፡ ኣካል ናይቲ ሽግር ኮይኑ ነቲ ኲናት የጋድዶ ስለ ዘሎ ክንቀፍ ይግባእ።
• Highlights on the war in Tigray, Ethiopia region. ምዕባለታት ኲናት ኣብ ክልል ትግራይ ኢትዮጵያ።
• Game Over: President Isaias on 20 June 2018
• THE TIGRAY WAR and REGIONAL IMPLICATIONS (VOLUME 1) by Eritrea Focus & OSLO ANALYTICA, November 2020 to June 2021
• New breed of African Leaders
በቲ ካልእ ወገን ድማ፡ እዛ ንነብረላ ዘሎና ሓንቲ ዓባይ ዓለም፡ ይውሓድ ይብዛሕ፡ ብኢንተርነትን፡ ዋኒነ-ዕዳጋን፡ ናይ ሓበሬታ ተክነሎጂን ዝተኣሳሰርት ትኹን እምበር፥ ብሃገራውን፡ ዞባውን፡ ልፍንታውን፡ ክፍለ-ዓለማውን፡ ቁጠባውን ፖለቲካውን ወታሃደራውን ረብሓታት ወይ ጥቕምታት ዝተመቓቐለት ዓለም ምዃና ክስመረሉ ይግባእ። ስለዚ ንዞባና፡ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ብስትራተጂ ጥቕሚ ጂኦ-ፖለቲካውን ወታሃደራውን ቁጠባውን ዝጥምትኦ ሓያላን ብዙሓት ሃገራት ስለዝኾና፡ ንጥቕመን ክብላ ስለዝመቓቕልኦ እቲ ተፈጥራዊ ስትራተጂካዊ ጸጋ ዛጊት ናብ መርገም እዩ ተቐይሩ ዘሎ። ካብ ጥቕሙ ጉድኣቱ ይዛይድ እንተ ተባህለ ዝተጋነነ ኣይኮነን። ስለዚ ፖለቲካዊ መራሕቲን፡ ምሁራንን፡ ብሓፈሻ ድማ ዜጋታት ናይቲ ዞባ ካብ ነንሕድሕዶም ምትሕንናቕን ምንቛትን ምቅትታልን፡ ምዕናው ቁጠባን ወጺኦም፥ ኣብ ናይ ሓባር ጥቕሚ እቲ ዞባ ኣቶኲሮም ክሰርሑ ይግባእ። ብምስትውዓልን ስነ-ልቦናን፡ ካብ ካልኦት ሰላማዊ ቁጠባዊ ምትእስሳር ዘለዎም ዞባታት ክንምሃር ኣለና።
ንምግባት ስልጣን ክብሉ ኣብዚ ተኸሲቱ ዘሎ፡ ሓድሓዳዊ ርእሰ-ምቅንጽጻልን ምትህንዃትን ዓዘቕቲ ኣእትዮሙና ዘለዉ፡ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሶም ዘልዉ ሃንደስትን፡ ተለምትን፡ ተዋሳእቲን፣ ዞባና ዘዕንዉ ዘለዉ ጉጅለታትን ሰልፍታትን ካብ ስልጣኖም ንምንቃል 1)ብሃገር ደረጃ 2) ብዞባ ደረጃ ድማ ብሓባር ኣትሪርና ከይሰልከና ክንቃለሶም ዝሓሸን ኣድላይን እዩ። ካልእ ኣማራጺ ዘለና ኣይመስለንን። ስለምንታይሲ፡ እዚ ኣብ ትግራይ ዝተገብረ ወራር፡ ዳሕራይ ኣብ ኣምሓራ ቀጺሉ ኣብ ኤርትራ ስዒቡ ድማ ኣብ ኦሮምያ ምድጋሙ ዘይተርፍ ነገር እዩ። ዛጊት ኣይጀመረን ማለተይ እውን ኣይኮነን። ስለዝኾነ ድማ፡ ካብ ሳጹን ወይ ሳንዱቕ ወጻኢ ክንሓስ (Thinking out of the box) ምኽንያታዊ ጥራይ ዘይኮነ ንድሕንነትን ሰላምን ናይቲ ዞባ ግዴታና እዩ። ካብ ጸቢብ እንዳዊ፡ ብሄራዊ፡ ዓሌታዊ ፡ክልላዊ፡ ኣራኣእያታት ወጺእና፥ ሃገራዊ ቃልስና ከየወንዘፍና፡ ብደረጃ ዞባ'ውን ሓቢርና ነዚ ሕማም ምንሽሮ ሸውሃት ምብሓት ስልጣን ክንቃለሶ፡ ናይ'ዚ እዋን ጠለብ ዞባና እዩ።
ስልጣን ምግባትን ሸውሃት ዘለዎም ኣብ ሰላማዊ ፍታሕ ዘይኣምኑ፡ ንኹሎም ፖለቲካዊ ሽግራት፡ ብክቡር ዋጋ ህልቂት ሂወት ሰብን፡ ዕንወት ጸጋታት ሃገራትን፡ ብጎንጺ፡ ብብረት ክፈትሑ ዝደልዩ ሕማም ምንሽሮ መራሕቲ ብልጽግናን ምሁራት ኣምሓራን ምሁራት ኦሮምን፡ ህግደፈን፡ ወያነን፡ ካልኦት ኣብዚ ዘይተረቑሑ ኣካላትን፡ ካብ ስልጣኖም ተነቒሎም ኣብ ናይ ታሪኽ ክጓሓፉ ክውገኑ ኣለዎም። ኣብ ቦትኦም ክኣ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ዝተመርጹ፡ ብሕጊ ዝቕየዱ፡ ፍትሓውያን መራሕቲ ተተኪኦም፡ ኣብ ዞባና ብሓበር መታን ተደጋጊፍና ክንምርሽን ክንምዕብል ውሕሉል ናይ ሓባር ቃልሲ ከነካይድ መትካእታ ዘይብሉ እንኮ ኣማራጺ ናይ ዞባና እዩ።
ልዕላውነት ኤርትራ ንዘልእለም
ስኒትን ሰላምን ቀርኒ ኣፍሪቃ
ገብረየሱስ ወልደሚካአል
ካብ ሕ.መ.ኣ (USA)
ERISAT: መኣዲ ዘተ ድልድል:
ኢሰያስ፡ ትግርኛ ዝዛረብ ሞሶሊኒ።
ERISAT: Isaias: Tigrinya-speaking Mussolini.
Discussion among: Kaleb Zewengel, Naod Belay, and Samuel Bizen.
ዘተ ኣብ ሞንጎ፦ ካሌብ ዘወንጌል፡ ናኦድ በላይ፡ ሳሙኤል ቢዘን።


text:
ዋና ዳይሬክተር ትካል ጥዕና ዓለም ኮይኖም ዝተመርፁ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ሚኒስትር ጥዕናን ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢን ኢትዮጵያ ብምዃን ዘገልገሉ እዮም።
ዶ/ር ቴድሮስ ሚኒስትር ጥዕና ኣብዝነበርሉ እዋን ኣብዝተፈላለዩ መዳያት ትርጉም ዘለዎ ውፅኢት ምምፅኦም ወሃቢ ቃል ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣቶ መለስ ኣለም ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብዝሃብዎ ቃል ኣዘኻኺሮም።
ኣቶ መለስ እቲ ምርጫ ዶ/ር ቴድሮስን ኢትዮጵያን ኣብ መዳይ ጥዕና ንዘመዝገብዎም ውፅኢታት ዝተወሃበ ኣፍልጦ እዩ፤እዚ ናይ ዶ/ር ቴድሮስ ተመክሮ ኣብ ናይ ዓለም ትካል ጥዕና እውን ምጥቃም ከምዝክኣል ናይ ኢትዮጵያዊያን ይኹን ኣፍሪቃዊያን እምነት እዩ ኢሎም ።ኣፍሪቃዊያን ዶ/ር ቴድሮስን ኣብ ምምራፅ ዝገበሩዎም ኣስተዋፅኦ ዝለዓለ ምዃኑ ሓቢሮም።
ኣቶ መለስ ሰባት ርእይቶኦም ቅኑዕ ይኹን ኣይኹን ብዘየገድስ ብዝመሰሎም መንገዲ ክገልፁ ከለው ክኽበር ኣለዎ፤ ዶ/ር ቴድሮስ ንዝተቓወምዎም ይኹን ንዝደገፉዎም ኢትዮጵያዊያን ልዕሊ ኩሉ ድማ ንኢትዮጵያ ጥራይ ከይኮነ ንኣፍሪቃ ብምውካል እዮም ተመሪፆም ዘለው ኢሎም ።
ንዳይሬክተርነት ትካል ጥዕና ዓለም ኣብዝተኻየደ ምርጫ ኣፍሪቃዊያን ዝተኸተሉዎም ስልቲ ዶ/ር ቴድሮስ ክስዕሩ ቁልፊ ተራ ከምዝተፃወተ ካልኦት ወገናት እውን ይሰማምዑ።
ኣባል ፓርላም ኢትዮጵያን ምኽትል ፕረዝደንት ፓርላማ ፓን ኣፍሪቃ ዝነበሩን ዶ/ር ኣሸብር ወልደጊዮርጊስ “ሓንቲ ኣፍሪቃ ሓደ ድምፂ’’ ዝብል መርገፂ ኣብ ምምራፅ ዶ/ር ቴድሮስ ዝሰርሐ እዩ ዝመስል ኢሎም።ኢትዮጵያዊ ብኣህጉራዊ ይኹን ብደረጃ ዓለምለኸ ቦታ ክሕዝ ከሎ ተደጋግፍካ ምኻድ ክልመድ ኣለዎ ኢሎም።
ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ፈላማይ ኢትዮጵያዊን ኣፍሪካዊን ዋና ዳይሬክተር ትካል ጥዕና ዓለም ኮይኖም ኣለው።


text:
ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ሃይማኖታዊ ትካላትና ቀንጠብጠብ - ተቖጠብ!!
ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ሃይማኖታዊ ትካላትና ቀንጠብጠብ - ተቖጠብ!!
ህግደፍ ፖለቲካዊ ስልጣን ካብ ዝጭብጥ ንነጀው ኩሉ ማሕበረ-ቁጠባውን ፖለቲካዊ ትካላትና ብህግደፍ ተባሒቱ ከምዝጸንሐ ሙሉእ ህዝቢ ኤርትራ ዝፈልጦ ሓቂ እዩ። እዚ እቶም ናይዚ ተርእዮ ግዳያት ዝኾኑ ህዝብታት ኤርትራ እናበኸዩ ዘልዕልዎ ሓቂ ኮይኑ፡ ህግደፍ ግን እናኣሽካዕለለ ዘስሕቀሉ ጉዳይ እዩ። ንህዝቢ ስለ ዝጨቖነን ኣብ ትሕቲ ጫምኡ ስለ ዝረገጸን ሓበን ዝስመዖ መንግስቲ ስለ ዝኾነ ከምኡ ኢሉ እናቐጸለ ክነብር እምበር ከመሓይሽ እዩ ኢልካ ተስፋ ትገብረሉ ኣይኮነን።
ህዝቢ ኤርትራ ብጽቡቕ ባህልን ስነ-ስርዓትን ዝልለ ህዝቢ ስለ ዝኾነ ኣብ ዕልሊኡ ክወርድ ዝጸንሐ በደላት ኩሉ ብትዕግስቲ ክሓልፎ ጸኒሑዩ። ጥሜትን ጽምእን ዕርቃንን ኩሉ ተጻዊሩ እቲ ካብ መንግስቲ ክረኽቦ ዘይከኣለ ካብ እዝግሔር ክረኽቦ ክልምንን ክምህለልን ጸኒሑዩ። እዚ ሰራም መንግስቲ ግን ካብ ዝብላዕን ዝስተን ሓሊፉ ህዝብና ምስ ፈጣሪኡ ዝራኸበሉ ናይ እምነት ትካላቱ ከራኽስ ካብ ዝጅመር ዓመታት ኣቚጺሩ ኣሎ። እዚ ብሃይማኖታዊ እምነቱ ዝልለ ህዝብና ከኣ ብኻልእ ኩሉ ክጻወር ዝኽእል እኳ እንተኾነ ብሃይማኖቱ ዝመጾ ግን ክጻወሮ ዝኽእል ኣይኮነን። ኣብ ኤርትራ ከኣ ብህግደፍ ዘይተተንከፈት ሃይማኖት የላን።
ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ብዙሓት መራሕቲ ሃይማኖት እስልምና ዝወሰዶ ማእሰርትን መቕተልትን ቀሊል ኣይኮነን። ዝኾነ ፖለቲካዊ ጎንጺ ክለዓል ከሎውን፡ እዚ ሓደ ክልተ እስላም ዘልዓልዎ ጸገም እዩ ኣናበለ ብክርስትያን ንከይድገፍ ኩሉ ዝከኣሎ ክገብር ጸኒሑዩ። ኣብ ክርስታያን እውን እንተኾነ ካብ ናይ ተዋህዶ ፓትሪያርክን መሳርሕቶምን ምእሳር ጀሚርካ ክሳብ ኣቕሽሽቲን ዲያቆናትን ካብ ተደፊሩ ዘይፈልጥ ኣድባራት እናጎተትካ ናብ ሳዋ ምውሳድ ብዙሕ ክስራሓሉ ጸኒሑዩ። ሕጂ ግን በዚሑ!!
ሎሚ ቅነ ክልተ ብዓበይቲ ሃይማኖታትና እስልምናን ክርስትናን ናብ ህዝቢ ዘቕረብዎ እምቢታ ኣብ ኤርትራውያን ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ሙሉእ ሕብረተሰብ ዓለም ክስማዓልናን ብኡ ደረጃ ብውሽጥን ብደገን ዝተዋደደ ናይ እምቢታ መቓልሕ ኣቃሊሕና ሓንሳብን ንሓዋውሩን ህግደፍ ካብ ዝባን ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ዝወርደሉ ኩነታት ክንፈጥር ኣለና።
ፓትሪያርክ ኣንጦንዮስ ተኣሲሮም ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ብካድራት ህግደፍ ክትምራሕ ጸኒሓን ኣላን። እቶም ገሊኦም ብድንቁርና እቶም ገሊኦም ብፍርሒ ተዋሒጦም ክሳብ ሕጂ ኣፎም ሒዞም እኳ እንተጸንሑ፡ እቲ ጉልባቡ ዝቐልዐ ጸረ ሃይማኖታዊ ተግባራት ህግደፍ ግን ኲኖዚ ዓቕሊ ዘግብር ስለ ዘይኮነ ብዙሓት መራሕቲ ሃይማኖት ክርስትና ጸረ ተግባራት ህግደፍ ዓው ኢሎም ክዛርቡ ጀሚሮም ኣለዉ። ኣብ መጀመርታ ወርሒ መስከረም ኣቦታት ገዳም ደብረቢዘን ኣብ ልዕሊ እቶም ብስርዓት ህግደፍ ተላኢኹም ጸረ ሃይማኖት ተዋህዶ ዝሰርሑ ዘለዉ ኣካላት ውግዘትን ኩነኔን ኣቕሪቦም ኔሮም እዮም። ብዘይካዚ ነቶም ትሕቲ 60 ዓመት ዘለዉ ኩሎም ኣቕሺሽትን ዲያቆናትን ብረት ክዓጥቁ ዝወረደ ትእዛዝ እውን ብኹሉ ኣድባራት ተቐባልነት ከይረክብ ጎስጓስ ክግበረሉ ጸኒሑዩ። እዚ ኩሉ ጸረ ህዝብን ጸረ ሃይማኖትን ተግባራት ዝመረሮ ህዝቢ ድማ ኣብ ጎደና ኣስመራ እዝግዮ እናበለ ክምህለል ከምዝወዓለ ኣብ ኩሉ መራከቢ ብዙሃን ተቓሊሑ ኔሩ እዩ።
ሎሚ መዓልቲ ድማ ህግደፍ ከም ኣመሉ ኣብ ሃይማኖት እስልምና እውን ጦብሎቕሎቕ ምባል ስለ ዘይሓደገ ንቤት ትምህርቲ ዲያእ ኣልእስላሚያ እውን ክህግራ ዘውጸኦ ውሳኔ ህዝቢ ምስልምና ነዚ ኣብ ጎደናታት ኣስመራ ብሰላማዊ ሰልፊ ተቓውሞኡ ክገልጽ ድሕሪ ምውዓል፡ ህግደፍ ድማ ከም ኣመሉ ብጠያዪት ከዝሕሎ ፈቲኑ ኣሎ። ኣብ ከምዚ ዝበለ ናይ ሓዊን ዓረርን ግርጭት ብዙሓት ዜጋታትና ክጉድኡ ከምዝኽእሉ ዘጠራጥር ኣይኮነን። ብዘይካ ጎንጺ ካልእ ብልሓት ዘይብሉ ስርዓት ካብኡ ሓሊፉ ራህዋን እፎይታን ክፈጥር ኢልካ ትጽበዮ ኣይኮነን።
ይኹን እምበር ህዝቢ ኤርትራ ክነቕሓሉን ዝግበኦ ጉዳይ ኣሎ ኢልና ንርኢ። ብሃይማኖት እስልምና ዝተላዕለ ተቓውሞ እዞ ጸገም ዝፈጥሩ ዘለዉ እዞም እስላምዮም ኣናበለ ብክርስትያን ዜጋታትና ከምዘይድገፍ፡ ኣብ ካልእ ግዜ ድማ እዞም ጸገም ኮይኖም ዘለዉ ሓደ ክልተ ብናይ ደገ ሓይልታት ዝተላእኩ ክርስትያን እዮም ተባሂሎም ብኣሕዋቶም እስላም ከምዘይድገፉ ክገብር ጸኑሑዩ። እዚ ሎሚ መዓልቲ ዝተራእየ ሰላማዊ ሰልፊ ድማ ናይ ኣመንቲ ምስልምና ጥራሕ ጌርካ ክውሰድ ኣይግበኦን፡ እቲ ኣብ ልዕሊዞም ዜጋታትና ወሪዱ ዘሎ ሓደጋ ድማ ኣብ ልዕሊ ኩሉ ኤርትራዊ ከምዝወረደ ጌርና ብሓደ ድምጺ ክንኩንኖን ኣብ ሓደ ቃል ጸኒዕና ክንቃለሶን ይግበኣና። ህግደፍ ዘውርዶ ዘሎ በደል ኣብ ልዕሊ ኩሎም ሃይማኖታትና ዝወርድ ዘሎ በደል እምበር ኣብ ልዕሊ ፍሉይ ሃይማኖት ወይ ኣብ ልዕሊ ፍሉያት ውልቀሰባት ዝወርድ ዘሎ በደል ከምዘይኮነ ክንርዳእ ይግባእ።
ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ሃይማኖታትና ቀንጠብጠብ - ጠቖጠብ
ህዝብና ኣብ ቅዱስ ሃይማኖታቱ ጸኒዑ ክነበርዩ!!
ካብ ቤት ጽሕፈት ኣቦ መንበር - ኤስደለ - 31 – 10 - 17


text:
ሓደ ፋሉይ ይግባይ ሰማዒ ቤት ፍርዲ ከተማ እየሩሳሌም ፡ኤርትራዊያን አባላት ሰራዊት ነበር ጉዳዮም ንመሰል ስደተኛታት ዘማልእ’ዩ ክብል ውሳንኡ ከምዘሕለፈል፡ ሓደ ትካል ተሓላቒ መሰላት ስደተኛታት እስራኤል ኣፍሊጡ።
እቲ ብዩኒቨርሲቲ ቴልኣቪብ ናብ ቤት ፍርዲ ዝቐረበ ናይ ይግባይ ሕቶ፡ መንግስቲ እስራኤል ልዑል ቁጽሪ ንዘለዎም ኤርትራዊያን ስደተኛታት መሰል ከረጋግጽ ጸቕጢ ዝፈጥር ክከውን ይክእል’ዩ ተባሂሉ’ሎ።
መንግስቲ ተወሳኺ ቁጽሪ ስደተኛታት እንተተቐቢሉ እቲ ኣብ ቀረባ ዝወጸ ውሳነ ንኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ናብ ሳልሳይ ሃገር ምጥያስ ብኸመይ ከምዝቕጽል ንጹር ኣይክኽውንን`ዩ።
እዚ ቤት ፍርዲ ኣቐዲሙ ኣብ መስከረም,2016፡ ነቲ መንግስቲ ብዘይሕጋዊ መንግስቲ ናብታ ሃገር ዝኣተው ኤርትራዊያን መሰል ስደተኛታት ክወሃቡ የብሎምን ዝብል ውሳንኡ ዳግመ ግምት ክገብረሉ ውሳነ ምሕላፉ’ውን ይፍለጥ።
ይኹን ደኣ እምበር እዚ ውሳነ ብቤትፍርዲ ምምሕዳር ከተማ የሩሳሌም ዝተላዕለ ምኳኑ ይዝከር፡ ነዚ ናይ ሕጂ ውሳነ’ውን መንግስቲ ናብ ቤት ፍርዲ ምምሕዳር ከተማ እየሩሳሌም ከቕርቦ ይኽእል’ዩ ዝብሉ ወገናት ኣለው።
ሚንስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት እስራኤል ክሳብ ሕጂ ካብ ወታሃደራዊ ኣገልግሎት ኣምሊጦም ናብ እስራኤል ዝኣተው ኤርትራዊያን መሰል ስደተኛታት ከምዘይህብ ብምፍላጥ ሕቶኦም ነጺግዎ እዩ።
ብመሰረት ስምምዕ መሰል ስደተኛታት ዓለም ሓንቲ ሃገር ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ክትመልስ ኣይግባኣን ይብል። እስራኤል ድማ አካል እዚ ስምምዕ እያ።
እቲ ቤት ፍርዲ መንግስቲ ብዝሒ ንዘለዎም ኤርትራዊያን ሓተቲ ዑቕባን ስደተኛታት ምቕባል ንልምድን ባህልን ኣይሁድ ከጥፍእ ይክእል’ዩ ብዝብል መመኽነይታ መንግስቲ ንመሰል እዞም ስደተኛታት ክነጽግ ግቡእ ኣይኮነን ይብል።
ብመሰረት ሕቡራት ሃገራትን ካልኦት ዘይመንግስታዊ ትካላት ኣስታት 30,000 ኤርትራዊያን ስደተኛታት ኣብ እስራኤል ከምዘለዉ ይንገር።


text:
Radio Erena : 01 June 2015
ሱዳንን ቐጠርን ንመንግስታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ንምቕርራብ ሓድሽ ተበግሶ ይወስዳ ምህላወን ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ዲፕሎማስያዊ ምንጭታት ኣንፊቶም።
እቶም ምንጭታት ኣብ ዝሃብዎ መረዳእታ፣ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ኢትዮጵያ ወግዓዊ ምብጻሕ ዝፈጸመ ብምክትል ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ መሓመድ ቢን ዓብዱላ ኣል ሩማሒ ዝተመርሐ ልኡኽ ንግስነት ቀጠር ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝን ሚኒስተር ዴታ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ብርሃነ ገብረክርስቶስን ብተናጸል ከምዝተዘራረበ ኣፍሊጦም።
ልኡኽ ቀጠር ብዘይካ’ቲ ምስ ላዕለዎት ሰብ ስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘካየዶ ዝርርብ፣ ምስ ዳይረክተር ሰላምን ጸጥታን ሕብረት ኣፍሪቃ ቃስም ዋነን ኮሚሽነር ማሕበራዊ ጉዳያት ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃ ሙስጠፋ ሲዲኪ ካሎኮን’ውን ተዘራሪቡ’ዩ።
ብኻልእ ወገን ድማ፣ ካልእ ጉጅለ ዝሓቖፈ ልኡኽ ቀጠር ናብ ኤርትራን ሱዳንን ዑደት ምክያዱ እቶም ምንጭታት ጠቒሶም።
ኣቐዲሙ ፕረዚደንት ኣልብሽር ድሕሪ ናይ ስዑዲ ዑደቱ ናብ ቀጠር ብምምራሕ ምስ ኣሚር ቀጠርን ካልኦት ሰበ ስልጣን እቲ ንግስነትን’ውን ዘትዩ’ዩ።
ኣብ ኩሉ’ቲ ዝተኻየደ ዝርርብ ኣብ ጉዳይ ጸጥታን ሰላምን ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘድሃብ እኳ እንተነበረ፣ ኣብዚ ዞባ ከም ዝዓበየ ማሕንቖ ንሰላም ዝጥመት ምትፍናን ኤርትራን ኢትዮጵያን ንምፍትሑ ሓድሽ ተበግሶ ክውሰድ’ውን ዘትዮም።
ንመንግስታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ንምቅርራብ ብቀጠር፣ ሱዳንን ካልኦት ሃገራትን ኣቐዲሙ ዝተወስደ ተበግሶታት ክዕወት ከምዘይክኣለ ይፍለጥ።
ጽባሕ 2 ሰነ ኣብ ዝካየድ ስነ ስርዓት ቃለ መሓላ ፕረዚደንት ኣልበሽር ክርከቡ ትጽቢት ዝግበረሎም መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንምቅርራቦም ሓሳብ ከምዘሎ ይንገር።
ኣብዚ ናይ ጽባሕ ስነ ስርዓት ቃለ መሓላ ፕረዚደንት ኣልበሽር ብዘይካ ወከልቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ወከልቲ ቀጠር፣ ስዑዲ ዓረብ፣ ግብጽ፣ ቻድ፣ ደቡብ ሱዳን፣ ኡጋንዳ፣ ኬንያን ካልኦት ሃገራትን ክርከቡ ምዃኖም መንግስቲ ሱዳን ገሊጹ።
ኣብ ስልጣን ንነዊሕ ዓመታት ካብ ዝጸንሑ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ 91 ዓመት ዝዕድሚኡ ፕረዚደንት ዚምባብዌን እዋናዊ ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃን ሮበርት ሙጋበ’ውን ኣብቲ ስነ ስርዓት ክሳተፍ ምዃኑ
========================================


text:
እቲ ንስኻ ትገብሮ ንቡር ነገር እዩ።
ዋላ እውን ንመዓልቲ ብተደጋጋሚ ስምዒትካ እንተርወኻ ስለ ኸምኡ ዝገበርካ ክትሓምም ኣይትኽእልን ኢኻ።
ኣዋልድ እውን ልክዕ ከምኡ።
ሓደ ሓደ እዋን መናእሰያት ባዕላቶም ስምዒቶም ከየርውዩ ይኽልከሉ እዮም።
ከም ብሂል: ስምዒትካ ምርዋይ (ሴጋ) የሕምም ወይ ዓይኒ የዕውር ይበሃል።
እዚ ግን ካብ ሓቂ ዝረሓቐ እዩ። ነዓኻ ከፈራርሑ ዝብልዎ እዩ።
ኣወዳት ስምዒቶም ኣብ ዘርውይሉ እዋን ላዕለዋይ ቆርበት መትልኦም በእዳዎም ንቕድሚትን ንድሕሪትን የብልዎ።
ወይ ድማ ርእሲ መትሎ ይፍሕፍሕዎ።
ኣዋልድ እውን ባዕለን ስምዒተን ከርውያ ይኽእላ እየን።
ንኣብነት ቅንጢር ብልዕተን እንዳ ደረዛ።
ቅንጢር ኩምር ዝበለ ስጋ ኣብ መንጎ ከናፍር ብልዕቲ ዝርከብ እዩ።
ስለዚ ነብስኻ ክትደርዝ እንከለኻ ስምዒት ስጋዊ ርክብ ወይ ድሌት ከም ዝህልወካ ትገብር ኣለኻ ማለት እዩ።
በዚ ኣገባብ ድማ እቲ ዝበለጸ ስምዒት ስጋዊ ርክብ ወይ ድማ ከተፍስስ ትኽእል።
ነብስኻ ዕጋበት ምሃብ ንቡር ተርእዮ ደቅሰባት እዩ።
ዓቢ ኹን መንእሰይ ብዘየገድስ።
ኣካላትካ በዚ መጠን ጽቡቕ ጌርካ ትላለዮ።
ኣየናይ ትንካፈ ኣካላትካ ደስ ከምዝብለካን ኣየናይ ዘይምቹእ ምዃኑን በዚ ኣገባብ ክትፈልጥ ትኽእል።
እዚ ተግባር ኣብ መጻኢ ንመጻምድትኻ ወይ መጻምድኻ ከተብርሃላ ወይ ከተብርሃሉ ትኽእል ኢኻ።
እዚ የሕምም ዘይኮነስ በንጻሩ የዛንይ ወይ የቕስን እዩ።


text:
ምስጢረ ሜሮን
I. ትርጉም
ምስጢረ ሜሮን፡ ውህበት መንፈስ ቅዱስ ከምዝቕበል ዝገብር ምስጢር እዩ። እዚ መንፈስ እዚ፡ ሓደ ዝተጠመቐ ኣማኒ፡ ነቲ ብጥምቀት ዝረኸቦ ሓድሽ ህይወት፡ ብቑዕ ኮይኑ ምእንቲ ክመላለስ ይሕግዞ። ምስጢረ ሜሮን፡ ከም ምስጢረ ጥምቀት ሓንሳእ ምስተዋህበ ዘይድገም ምስጢር እዩ።
II. ምጅማር እዚ ምስጢር እዚ
እዚ ምስጢር እዚ፡ ኣብቲ እግዚአብሄር ንህዝቡ መንፈስቅዱስ ከምዝህቦ ዝሓበረሉ ቃል፡ ኣብኡ እተመስረተ እዩ። (ወንጌል ዮሃንስ፡ ምዕራፋት፡ 7,14,15,16,ወዘተ)።
III.ካብ መዓስ ኣትሒዙ ክወሃብ ይከኣል
ሰብ፡ ብጥምቀት ኣቢሉ ሓድሽ ህይወት ስለዝረክብ፡ እዚ ምስጢር እዚ፡ ንዝተጠመቐ ዘበለ፡ ድሕሪ ጥምቀት ብቐጥታ ክወሃብ ይከኣል እዩ። ገለ ኣብያተ ክርስቲያን ግን እቲ ህጻን ክሳዕ ዝዓቢ ክጸንሕ ኣለዎ፡ ዝብላ ኣለዋ። መልሲ ንምሃብ፡ ነዞም ዝስዕቡ ምጥቃስ ይከኣል።
- መንፈስ ቅዱስ ኣብ ሎዕሊ ጐይታና ድሕሪ ጥምቀት፡ ሽዑ ንሽዑ እዩ ኣብ ልዕሊኡ ወሪዱ፡ (ማቴ. 3:16)
- ሃዋርያት ድማ ነዚ ምስጢር እዚ ብምንባር ኣእዳው ደድሕሪ ጥምቀት ሽዑ ንሽዑ ይጥቀሙሉ ነበሩ፡ (ግብ 8: 14-17; 19:5,6)
- ህጻናት ንጸጋ ጥምቀት ብቝዓት ካብ ኮኑ፡ ንምስጢረ ሜሮን ብቝዓት ዘይኮኑሉ ምኽንያት የለን።
- መጽሓፍ ቅዱስ ከምዝብሎ፡ ኣብ ማህጸን ኣዲኦም ከለዉ መንፈስ ቅዱስ ዝተመልኡ ህጻናትውን ኣለዉ። ንኣብነት፡ ዮሃንስ መጥምቕ፡ (ሉቃ 1: 15)
ኣብተን ቀዳሞት ናይ ቤተክርስቲያን ግዜ፡ እዚ ምስጢር እዚ ብምንባር ኣእዳው ይፍጸም ነበረ። “ብስም ጐይታና ኢየሱስ ጥራይ ደኣ ተጠሚቖም ነበሩ እምበር፡ መንፈስ ቅዱስ ገና ኣብ ሓደ ኻባታቶም እኳ ኣይወረደን ነበረ እሞ፡ ጴጥሮስን ዮሃንስን ወሪዶም፡ መንፈስ ቅዱስ ምእንቲ ኪቕበሉ፡ ጸለዩሎም። ሽዑ ኣእዳዎም ኣንበሩሎም እሞ መንፈስ ቅዱስ ተቐበሉ” (ግብ8:17)። “እዚ ምስ ሰምዑ፡ ብስም ጐይታና ኢየሱስ ተጠምቁ። ጳውሎስ ኢዱ ምስ ኣንበረሎም ከኣ፡ መንፈስ ቅዱስ ናባታቶም ወረደ። ሽዑ ብቛንቋታት ተዛረቡን ተነበዩን።” (ግብ 19: 5,6)
እዚ ምንባር ኣእዳው እዚ ድሒሩ ብ ቅዱስ ዘይቲ ቅብኣት (ሜሮን) ተተክአ። “ንስኻትኩም ድማ ቅብኣት ካብቲ ቅዱስ አሎኹም፡ ንዅሉውን ትፈልጥዎ ኢኹም። ንስኻትኩምሲ፡ ከምቲ ቕብኣት ብዛዕባ ዅሉ ዚምህረኩም ዘሎ፡ ሓቂውን እዩ፡ ሓሶት ኣይኰነን፡ እሞ ኸምቲ ንሱ ዝመሀረኩም ኴንኩም፡ ኣብኡ ኽትነብሩ ኢኹም። እምብኣርከ እቲ ኻብኡ እተቐበልኩምዎ ቕብኣት ኣባኻትኩም ይነብር አሎ እሞ፡ ሓደ እኳ ኺምህረኩም ኣየድልየኩምን እዩ።” (1 ዮሃ 2:20, 27)
“ግናኸ እቲ ብክርስቶስ ገይሩ ምሳኻትኩም ዘጽንዓናን ዝቐብኣናን እቲ ዝሐተመናን ኣብ ልብናውን ዕርቡን መንፈስ ዝሃበና ኣምላኽ ንሱ እዩ።” (2 ቈረ. 1: 21,22)
ድሕሪ ጸሎት፡ ገለ ክፋል ሰብነት ብቕዱስ ቅብኢ ይቕባእ። እቲ ንቕብኢ ተባሂሉ ዝዳሎ ዘይቲ፡ ምስቲ ንቐብሩ ተባሂሉ ዝተዳለወ ቅዱይ ቅብኢ (ሉቃ 23:56; 24:1) ብእኡ ይምሰል እዩ። ቅዱስ ማርቆስ ካብቲ ቅዱይ ዘይቲ ቅብኢ እቲ፡ ንግብጺ ሒዝዎ መጺኡ። ካብቲ ግዜ እቲ ጀሚሩ ድማ ሓድሽ ዝተዳለወ ዘይቲ፡ ምስኡ እናተሓወሰ ይዕደል ኣሎ። ኣብዚ እዋን እዚ፡ እቲ ቅዱይ ቅብኢ፡ ካብ አውሊዕን ካብ ገለ ቀመማትን እዩ ዝዳሎ ዘሎ። እቲ ዘይቲ ምስ ተዳለወ፡ ብጸሎት ፓትርያርክን ሊቃነ ጳጳሳትን ድማ ቅዱስ ዘይቲ ቅብኣት ክኸውን ይባረኽ።
V. እቲ ዘይርአ ጸጋ
ሰብ ነቲ ብጥምቀት ኣቢሉ ዝረኸቦ ሓድሽ ህይወት፡ ነቲ ህይወት እቲ ዘጽንዓሉን፡ በቲ ህይወት እቲ ንኽዓቢ ሓይሊ ዝህቦን መንፈስ ቅዱስ፡ በዚ ምስጢር እዚ ኣቢሉ እዩ ዝቕበል። እዚ መንፈስ እዚ ይምህሮን ናብ ኩሉ ሓቂ ይመርሖን፡ (1 ዮሃ 2, 20,21)።
እቶም ሸውዓተ ናይ መንፈስ ቅዱስ ውህበታት፡-ጥበብ፡ ኣእምሮ፡ ምኽሪ፡ሓይሊ፡ ፍልጠት እግዚኣብሄርን ፍርሃት እግዚአብሄርን፡ (ኢሳ 11:2) በዚ ምስጢር እዚ ኣቢሎም ኣብቲ ዝቕባእ ሰብ ይሓድሩ።
VI. ክቐብእ ስልጣን ዘለዎ መን እዩ፧
እዚ ስልጣን እዚ ብቐዳምነት ንሃዋርያት ዝተሓዝአ ነበረ። ካብኦም ድማ ናብ ጳጳሳትን ናብቶም ተካእቶምን ሓለፈ፡ ምስ ብዝሒ ኣመንትን ናይ ምጉዕዓዝ ጸገማትን ግን ጳጳሳት ነቲ ዘይቲ ባሪኾም ብኢድ ካህናት ከምዝዕደል ገበሩ።
VII. ምቕባእ ነጋውስ
ክርስቲያን ዝኾኑ ነገስታት፡ ክርስቲያን ኣብ ዝኾና ሃገራት ብመሪሕነትን ጥበብን እግዚአብሄር ካብ መንፈስቅዱስ ፍሉይ ዝኾነ በረኸት ምእንቲ ክረኽቡ፡ ብቅዱስ ቅብኢ ይቕብኡ እዮም። እዚ ኸአ ኣብ ብሉይ ኪዳን ውን እቶም ነገስታት በኢድ ነብያት ክቕብኡ ኣቐዲሙ ዝጸንሐ ልማድ እዩ።
ዳዊት ከም ንጉስ እስራኤል ክቕባእ ከሎ፡ መንፈስ ቅዱስ ከምዝተቐበለ እዩ ተጻሒፉ ዘሎ። “ሽዑ ሳሙኤል ናይ ዘይቲ ቐርኒ ወሲዱ ኣብ ማእከል ኣሕዋቱ ቐብኦ። ካብታ መዓልቲ እቲኣ ንነጀው ድማ መንፈስ እግዚኣብሄር ኣብ ልዕሊ ዳዊት መጸ።” (1 ሳሙ፡ 16: 13) ንጉስ ክቐብእ ስልጣን ዘለዎ፡ እቲ ኣብታ ሃገር ዝነብር ላዕለዋይ ሓላፊ ቤተክርስቲያን እዩ።
ንዝያዳ ሓበሬታ
http://www.copticchurch.net/topics/thecopticchurch/sacraments/2_confirmation.html


text:
ብ SBS ትግርኛ፡
ክብሮም ብዛዕባ ጥፍኣት ክልተ ደቁን ሓንቲ ሓብቱን ሬሳኦም ንምርካብ ካብ ኣመሪካ ናብ ኢትዮጵያ ክሳብ ዶብ ኤርትራ ዝገበሮ ላዕሊ ታሕቲ ኣመልኪቱ ዘዘንተዎ ዘሕዝን ፍጻመ ተዘርጊሑ። ዘይከም ትጽቢት ክብሮም ግን ነቲ ቃለ መሕትት፡ መርበባት ሓበሬታ ዘይማእዝኑ ስለዘትሓዘኦ፡ ብዛዕባኤን በዓል ታሪኽ ክብሮም ፍረዝጊ ን፡ ነቲ ቃለ መሕትት ዝገበረሉ መም/መኮነንን ተስፋይ ዝብልዎ ኣለዎም ሞ ፡ ምሉእ ትሕዝቶኡ ስምዕዎ።
– – – – – –
ሓበሬታ፥
– – – – – –
ከምቲ ቅድሚ ሕጂ ዝገለጽናዮ ፡ መርበብ ሓበሬታ ተስፋ ኒውስ ፡ ኣብ ልዕሊ ኣቶ ክብሮምን ስድራ ቤቱን ብዝወረደ ከቢድ ሓዘንን ዘሰንድብ ፍጻመን ብዝተተሓሓዘ ሓዘና ከምዝገለጽናን ፡ ነቲ ብገለ ማእከናት ሓበሬታ ንሓልኪ ፕሮፓጋንዳ ብዝጥዕም መንገዲ ነቲ ፍጻመ ካብ ሓቂ ብዝረሓቐ ፡ ብዘይ ኣፍልጦን መረጋገጺን ስድራ ቤት ኣቶ ክብሮም ንዝተጋወሐ ዝንቡዕ ሓበሬታ ንምእራምን ፡ ነቲ ዘጋጠመ ፍጻመ ብልሳን ወላዲ ኣቶ ክብሮም ፍረዝጊ ናብ ህዝቢ ምእንቲ ክቐርብ ብመንገዲ ዛራ ስነ ጥበባት ንዝተዳለወ ቃለ መሕትት ከምዘለዎ ብድምጺ ከምዘቕረብና ዝዝከር ኢዩ። በቲ ኣጋጣሚ`ውን ፡ ንመልእክቲ ኣቶ ክብሮም ምርኩስ ብምግባር ፡ በቲ ፍጻመ ዝሓዘኑ ኤርትራውያንን ገለ ግብረ ሰናይ ትካላትን ሓገዞም ከበርክቱውን ጻውዒት ኣቕሪብና ኔርና።
እቲ ዝቐረበ ዜና እምበኣር ካብኡ ዝሓለፈ ትሕዝቶ ይኹን ዕላማ ኣይነበሮን። ነቲ ቃለ መሕትት ምርኩስ ብምግባር ድማ መን ቀቲሉዎም ናብዝብልን ምክንያት መቕተሊኦም ኢዩ ኢልና ንዝኣመናሉ ከም ናትና መደምደምታ ጌርና ኣቕሪብናዮ እምበር ኣቶ ክብሮም ኢዩ ከምኡ ኢሉ ተዛሪቡ ኣይበልናን። ነቲ ምሉእ ቃለ መሕትት ብግቡዕ ዝተኸታተለ ሰብ ዝበጽሖ መደምደምታ ኢና በጺሕና። ተጋጊና እንተኾይና ድማ ይቕሬታ ንሓትት።
ብኻልእ ወገን ፡ እቲ ዝቐረበ ቃለ መሕትት ብጽቡቕ ዝተዳለወ`ኳ እንተኾነ ፡ ብኸመይ መንገዲ ኣቶ ክብሮም ክምዝሕገዝ ግና ኣይሓበረን። እቶም ነቲ ቃለ ምሕትት ዝተኸታተሉ ሰማእቲው`ን ብተደጋጋሚ ዝሓቱዎ ዝነበረ ሕቶ`ዩ ኔሩ። በዚ ድማ ኣቶ ክብሮም ክንድቲ ክረኽቦ ዝግባእ ሓገዝ ኣይረኸበን። እዚ ድማ ካብ ጉድለት ኣዳለውቲ እቲ ቃለ መሕትት ዝብገስ ይመስለና። ሕጅውን ክምብል በለ እምበር ኣይተኻእወን። መርበብ ሓበሬታ ተስፋ ኒውስ ነዚ ብመርበብ ሓበሬታ ዛራ ስነ ጥበባት ዝተበገሰ ናይ ሓገዝ ጻውዒት ብምድጋፍ ክንተሓባበር ድሉዋት ከምዘሎና በዚ ኣጋጣሚ ክንገልጽ ንፈቱ።
እንተ ብመም/መኮነንን ተስፋይ ዝቐረበ ናይ ምንጪ ዘይምጥቃስ ጠቐነ ግና ተስፋ ኒውስ ከምዘይቅበሎ በዚ ኣጋጣሚ ክንገልጽ ንፈቱ። ተስፋ ኒውስ ነቲ ናይ YouTube ቃለ ምሕትት ከምዘለዎ ካብቲ ምንጪ (ማለት ዛራ ስነ ጥበባት YouTube link) ከም ዝረኸብናዮን ፡ ዝኾነ ኣይነት መመሓየሺ ከይገበርና ከምዘለዎ ከምዘቕረብናዮ እንዳረጋገጽና ፡ ከምቲ ኣብ መእተዊ ናይቲ ቃለ መሕትት ዝተሓበረ ዛራ ስነ ጥበባት ነቲ መሕትት ከምዘዳለዎን ብንጹር ስለዝሕብር ፡ ብተስፋ ኒውስ ከምዝተዳለወ መሲሉ ኢዩ ቀሪቡ ኢልካ ምጥቓን ግና ትርጉም ዘይብሉ ጥራሕ ዘይኮነ ኣገዳሲ`ውን ኣይኮነን።


text:
ስርዓት ህግደፍ፡ ንእንግሊዛያውያን ዜጋታት ንሓያለ ኣዋርሕ ኣብ ኤርትራ ድሕሪ ምሓዙ ብመንግስቲ ዓባይ ብሪጣንያ ዝተዋህቦ መጠንቀቕታ ክልተ ካብ ሚእቲ ምኽፋል ደው ኣቢሉ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ነቲ ሕጋውነት ከምዘይብሉ ዝንገረሉ ካብ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝምዝምዞ ክፍሊት ገንዘብ፡ ብመንገዲ እቲ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝርከብ ኢምባሲኡ እንደገና ከምዝጀመሮ ምንጭታት ሓቢሮም።
ክቡራት ኤርትራውያን ኣሓተይን የሕዋተይን፣
ሎሚ ምዓልቲ ኣብዚ ብሰንኪ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ብዝወረዶም ኣደራዕ ባህጎምን ሕልሞምን ኮሊፎም፣ ካብታ ብዕድመ ንእስነቶም ዓንዲሮም ዘይጸገቡላ ሃገሮም ሃጽ ኢሎም ናብ ደይፈልጥዎ በረኻን ዓድን ንስደት ዝተቓልዑ መሳኪን ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣጋጢምዎም ዘሎ ናይ ሞት ሓደጋ ምኽንያት ብምግባር፣ ነዚ ቀጺለ ዘቕርቦ መደረ ከቕርብ ከለኹ ዓሙቕ ሓዘን ይስምዓኒ።
ብዓርቢ ዕለት 25 መጋቢት 2011 ኣብ ኣፍደገ ኤምባሲ ኤርትራ ሎንዶን ዓባይ ብሪጣንያ ካብ ኩሉ ከተማታት ዓዲ እንግሊዝ ፣ፖለቲካውያን ውድባትን ፣ ቤርጌሳውያን ማሕበራትን ፣ ምንቅስቃስ ኤርትራዊ መንእሰይ ንለውጢ ፣ ደቀንስትዮን ፣መራሕቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓድን ከምኡውን ግዱሳት ውልቀሰባትን ዝተሳተፍዎ ዕውት ሰላማዊ ሰልፊ ተኻይዱ ።
ብቀዳም ዕለት 19/02/2011 ኣብ ከተማ ሸፊልድ ብተቐማጦ እታ ከተማ ዝተወደበን ዝተጸውዐን ዕዉት ናይ ተቓውሞ ሰላማዊ ሰልፊ ኣንጻር እቲ ብዕሱብ ተስፋሚካኤል ገራህቱ ኣምባሳደር ስርዓት ህግደፍ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ዝተጸውዐ ኣኼባ ተኻይዱ ነይሩ። እንተኾነ ግን ብመንጽር ካብ ሞንጎ ልዕሊ 1200 ተቐማጦ እታ ከተማ ክርአ ከሎ ሒደት ዚተሳተፍዎ ኣኼባ ኢዩ ኣካይዱ።


text:
Radio Erena: 24 February 2021
ቤት ምኽሪ ጉዳያት ወጻኢ ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ፣ ናብ ትግራይ፣ ሰብኣዊ ሓገዝ ብህጹጽ ክኣቱ ከምዘለዎ ኣስሚርሉ።
እቲ ቤት ምኽሪ፣ ብ22 ለካቲት፣ ኣብ ቤልጁም፣ ከተማ ብራስለስ ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፣ ጸብጻብ ናይቲ ኣዲስ ኣበባ ዑደት ኣካይዱ ዝተመልሰ ፍሉይ ልኡኽን ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ፊንላንድን፣ ፔካ ሃቪስቶ ድሕሪ ምስማዕ’ዩ፣ ኣብ ትግራይ፣ ምግሃስ መሰላት ደቂ ሰብን ኣብ ብሄር ዘተኮረ ጎነጽን ተፈጺሙ ከይከውን ኣብ ዝብል ምጽራይ ክካየድ ተሰማሚዑ።
ኣብ ልዕሊ’ዚ፣ ኣህጉራዊ ናይ ሰብኣውነት ሕግታት ክኽበሩ ከምዘለዎም ኣገንዚቡ።
ፔካ ሃቪስቶ፣ ካብ 7 ክሳብ 10 ለካቲት፣ ኣብ ኢትዮጵያ ድሕሪ ዘካየዶ ዑደት ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ ኣብ ክልል ትግራይ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ፣ናብ ሚልዮናት ሰባት፣ ሰብኣዊ ሓገዝ ንምብጻሕ ከምዘይተኻእለ ኣመልኪቱ።
ንጥሜት ከም ኣካል ኵናትን ፖለቲካዊ መሳርሕን ይጥቀመሉ ከምዘሎ ዝውቀስ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ናብ ክልል ትግራይ ህጹጽ ሓገዝ ክኣቱ ክፈቅድ ጸቕጢ ይግበረሉ ምህላዉ ይፍለጥ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ዛጊት 10ታት ሰራሕተኛታት ትካላት ረዲኤት ጥራይ’ዩ ናብቲ ክልል ክኣትዉ ፈቒዱ።
ኣብ ክልል ትግራይ፣ 10ታት ኣሽሓት ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝርከብዎም ልዕሊ 2 ሚልዮን ህዝቢ፣ ህጹጽ ረዲኤት ይጽበ ኣሎ።
ኣኼባ ቤት ምኽሪ ጉዳያት ወጻኢ ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ፣ ኣብ ጉዳያት ሩስያ፡ ቻይናን-ሆንግኮንግ፣ ሚያንማርን ኢራንን’ውን ዘትዩ’ዩ።
እቲ ቤት ምኽሪ፣ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፣ ኣንቶኒ ብሊንከን፣ ኣብ ዝምድና ኣመሪካን ሕብረት ኤውሮጳን ከምኡ ድማ ናይ ሓባር መርገጺታትን ኣብ ዝብል ኣርእስቲ ናይ ቪድዮ ኮንፈረንስ ኣካይዱ።
==============


text:
አቦ መንበር ተቓዋሚ ፓርቲ መድረኽ ዝኾኑ ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስ ብወገኖም እዚ ናይ ኢትዮጵያ ሞዕዳም ሎሚ ብዘመነ ኢህወዴግ ዝኾነ ሓድሽ ነገር ዘይኾነ ኢትዮጵያ ካብ ጥንቲ ፍልጥትን ግንንትን ሃገር እያ ኢሎም።
ብመዓረግ ሚኒስተር ናይቶም ቀዳማይ ሚኒስተር ፍሉይ ልዑኽ አምባሳደር ብርሃነ ገብረክርስቶስ ንኮርፐረሽን ብሮድካስቲንግ ኢትዮጵያ ከምዝበልዎ እቲ ዕድመ እታ ሃገር ትልወጥ ከምዘላ ዘርእይ መግለጺታት ሓደ እዩ ኢሎም።
ኢትዮጵያዊ ዶ/ር ቴድሮስ አድሓኖም ንውዱብ ጥዕና ዓለም ዳሬክተር ኮይኖም ምምራጾም ብዝምልከት ዝተዛረቡ አምባሳደር ብርሃነ እታ ሃገር እንተለወጠት ምምጽኣ ዘረጋግጹ ዝበልዎም ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ ጽባሕ አብ ጣልያን ዝጅመር አኼባ ሸውዓተ ብኢንዳስትሪ ዝማዕበላ ሃገራት ጋሻ ኮይኖም ካብ ዝተዓደሙ ሒደት ሃገራት አፍሪቃ ምኳኖም’ዩ ኢሎም።
እዚ ምዕዳም ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣብ አኼባ ሃገራት G-7 ብዝምልከት ርእይትኦም ክህቡ ካብ ድምጺ ኣሜሪካ ዝቀረበሎም ሕቶ አቦ መንበር ተቓዋሚ ፓርቲ መድረኽ ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስ መጀመርያ ንሃልኪ ፕሮፖጋንዳ እንተዘይኾይኑ ኢትዮጵያ ጥራይ ኣይኮነትን ተዓዲማ ድሕሪ ምባል ኢትዮጵያ አፍልጦ ምርካባ ዕብየታ ገና ሎሚ ብዘመነ ኢህወዴግ ዝተረኽበ ኣይኾነን ኢሎም።


text:
ካብ 14 ሃገራት ኣፍሪቃ ዝተወከሉ ኪኢላታት፣ካብ ዓሰርተ ኣብ ሕርሻ ዝተመርኮሰ ቁጠባ ዘለወን ሸውዓተ ሃገራት፣ናይ ዕዳጋ ስርዓት መሰረታዊ ለውጢ ክገብር ዘኽእል ኣገባብ ተዘራሪቦምሉ።ካብ ኣዲስ ኣበባ ፀብፃብ ዝላኣኸልና ፒተር ሃይንለይ፣ዕዳጋ ሸቀጥ ንኣፍሪቃ ካብ ድርኲኺት ድኽነት ንምንጋፍ ዘኽእል ቁልፊ‘ዩ ይብል።
ሓበሬታ ንመልክዕ ሕርሻ ኣፍሪቃ ይቅይሮ‘ሎ።ካብ ታንዛንያ ክሳብ ጋና ካብ ዛምብያ ክሳብ ኣይቮሪኮስት፣ሓረስቶት ፍርያቶም ንምድንፋዕ ዘኽእሎም ሓበሬታ ብቅፅበት ዝረኽቡሉ መንገዲ ይፍጠር‘ሎ።
ኣብ ኢትዮዽያ፣ብዛዕባ ናይ ዕዳጋ ዋጋ ፀብፃባት ብኣውቶማቲክ ምትሕልላፍ ልዕሊ ሚልዮን ሰባት ኣብ ሓደ ወርሒ ኣሳቲፉ‘ዩ።ቅድሚ ሰለስተ ዓመት ዝተኸፍተ መለዋወጢ ሸቀጣት ኢትዮዽያ ብሕልፊ ንሓረስቶት‘ታ ሃገር ኣዝዩ ረባሓይ ኮይኑ‘ሎ።
መስራቲትን ሓላፊትን መለዋወጢ ኣቁሑ ኢትዮዽያ ዶ/ር እሌኒ ገ/መድህን ዋጋ ዕዳጋ ኣቀዲምካ ምፍላጥ ብሕልፊ ንሓረቶት መኽሰብ ንክረኽቡ ሓጊዙዎም‘ዩ ይብላ።
ንሰን ኣብ ዘረበአን ”ሓረስቶት፣ብዛዕባ ዋጋ ኣቁሑ ብደረጃ ሃገር፣ሰደድ ዝንግዱ ዝሓትዎ ዋጋ ከምኡውን ተቀቢሎም ናብ ካልእ ዓይነት ኣቁሑ ዝቅይሩ ትካላት ኣቀዲሞም እንተረኺቦም፣መልክዕ‘ቲ እንካ-ሃባ ተቀይሩ‘ሎ ማለት‘ዩ።ብሓፂሩ መኽሰብ ሓረስቶት ካብ 38 ሚእታዊ ናብ 70 ሚእታዊ ክብ ኢሉ‘ሎ”።
ዶ/ር እሌኒ ኣብ ዘረበአን፣ልውውጥ ኣቁሑት ኢትዮዽያ ዝማዕበለ ቁጠባ ካብ ዝውንና ጋናን ታንዛንያን ብዓሰርተን ዕስራን ዕፅፊ ንጡፍ ስራሕ ይፍፅም ኣሎ ኢለን።
ወ/ሮ እሌኒ ገ/መድህን ዝማሃዝኦ ልውውጥ ኣቊሑ ኢትዮዽያ ዓይኒ ዓለም ብሕልፊ ነታ ዝበዝሕ ህዝባ ብሕርሻ ዝናበረላ ኣፍሪቃ‘ውን ማሪኹ‘ሎ።
ኣብ‘ዚ ሰሙን‘ዚ፣ሚንስቲራትን ኪኢላታትን እታ ኣህጉር፣ሞዴል ልውውጥ ኣቁሑ ኢትዮዽያ ኣብ ሃሃገሮም ክትግበር ዝካኣል እንተኾይኑ ንምግምጋም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተራኺቦም‘ለው።እታ ኣኼባ ብምትሕብባር ልውውጥ ኣቁሑ ኢትዮዽያን ትካል ምዕባለ ሕ/መን‘ዩ ተዳልዩ።
ናይ UNDP ሓላፊ ጨንፈር ኢትዮዽያ ዩጂን ኦዉሱ፣ልውውጥ ኣቊሑ ኣብ ኣፍሪቃ ሰላሕታ ለውጢ ንክመፅእ ይሕግዝ‘ሎ ኢሎም።
”ብመንፅር ቁጠባዊ ስግግርን ምዕባለን ክንግምግም ከለና፣ኣፍሪቃ ብደረጃ ኣህጉር ኣብ ፅፍሒ ስግግር‘ያ ትርከብ፣ከምኡውን ስግግራዊ ምዕባለ ኣብ ምርግጋፅ ልውውጥ ኣቁሑ ብፅሒቶም የወፍይ‘ሎ“ በሉ።
ሚስተር ኦዉሱ ኣብ ዘረብኡ ሃገሩ ጋና፣ናብ‘ቲ ኣህጉራዊ ኣኼባ ብደረጃ ምንስቲር ወኪል ከምዝላኣኸት ኣፍሊጡ።ኣብ ሞዴል ኢትዮዽያ ልውውጥ ኣቊሑ ዝተመስረተ ትካል ከቁሙ ዝወጠኑ ሓረስቶት ማላዊ‘ውን ኣብ‘ቲ ኣኼባ ክሳተፉ‘ዮም።
ዶ/ር እሌኒ ገ/መድህን ግና፣እቲ ሃገራዊ ልውውጥ ኣቊሑ ናብ ኣፍሪቃዊ ትካል ልውውጥ ኣቊሑ ንክማሓየሽ ወጢነን‘ለዋ።
”ኣብ ኣፍሪቃ ናብኡ ገፅ ኢና ንምርሽ ዘለና።ኣፍሪቃ ብደረጃ ዓለም ዘለዋ ስፍራ ክትሪኢ ከለኻ፣ብዙሕ ኢና ንስእን ዘለና።ኣብ ቁጠባዊ ዓለም ብፅሒት ኣፍሪቃ ኣብ‘ዘን ዝሓለፋ ዕስራ ዓመታት ኣንቆልቊሉ‘ዩ።ካብ ደገ ንሽምቶ እኽሊ ድማ ከቢሩ‘ዩ።ስለዚ ኣፍሪቃ ናብ ሓደ ክትጥመርን ኣብ ዕዳጋ ዓለም ህላዌኣ ክተረጋግፅን ይግባእ” ባሃሊት‘የን ንሰን።
ኢሌኒ ገ/መድህን ንኣብነት ዋጋ ካካዎ ኣብ ክንዲ ካብ ዕዳጋ ለንደን ኣብ ውሽጢ ኣፍሪቃ ካብ ኣይቮሪኮስት ንረኽበሉ ጊዜ ነዊሕ ኣይኾንን ይብላ።
ኣብ‘ዚ ሰሙን ኣዲስ ኣበባ ኣብ ተተኣናግዶ ኣህጉራዊ ኣኼባ፣ሓንፀፅቲ ፖሊሲ ኣፍሪቃ፣ኢንቨስተራት፣ትካላት ልምዓት፣ኩባንያታት ቴክኖሎጂን ናይ ኣሜሪካ ኮምሽን ልውውጥን ድሕነትን ክሳተፉሉ‘ዮም።
ልውውጥ ኣቑሑ ንዕብየት ቁጠባ ኣፍሪቃ ቁልፊ'ዩ ተባሂሉ
ናይ ኢትዮጵያ ልውውጥ ኣቑሑ ክምሞዴል ክራኣይ ዝካኣለሉ ኩነታት ይግምገም ኣሎ
ካብ 14 ሃገራት ኣፍሪቃ ዝተወከሉ ኪኢላታት፣ካብ ዓሰርተ ኣብ ሕርሻ ዝተመርኮሰ ቁጠባ ዘለወን ሸውዓተ ሃገራት፣ናይ ዕዳጋ ስርዓት መሰረታዊ ለውጢ ክገብር ዘኽእል ኣገባብ ተዘራሪቦምሉ።ካብ ኣዲስ ኣበባ ፀብፃብ ዝላኣኸልና ፒተር ሃይንለይ፣ዕዳጋ ሸቀጥ ንኣፍሪቃ ካብ ድርኲኺት ድኽነት ንምንጋፍ ዘኽእል ቁልፊ‘ዩ ይብል።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ብፍላይ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ብሓይልታት ጸጥታ ዝፍጸም ዘሎ ቕትለት ደው ክብል መጸዋዕታ ዘቕረቡ ፖለቲካዊ ተቓወምቲ ኢትዮጵያ፡ ዘላቒ ፍታሕ ብሃገራዊ ስምምዕን መሰጋገሪ መንግስትን`ምበር ብኣዋጅ ህጹጽ እዋን ኣይመጽእን`ዩ ኢሎም።
ብኻልእ ወገን ኣብ ዝበዝሓ ከተማታት ኦሮሚያን ኣብ ዙርያ ኣዲስ ኣበባን ዝርከባ ኣብያተ-ንግዲ፡ ንኣዋጅ ህጹጽ እዋን ንምቅዋም ከምዝተዓጸዋ ኣጃንስ ፍራንስ ፕረስ ብስእሊ ኣደጊፉ ጸብጺቡ`ሎ።
ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረቦም ነበርቲ ሻሸመኔ፡ መኢሶንን ነጆን ድማ፡ ኣብያተ-ንግዲ ዕጽዋት ምዃኖምን ብሓይልታት ጸጥታ ንክኽፈቱ ከምዝግደዱን ተዛሪቦም ኣለዉ።
ንህጹጽ ኣዋጅ እዋን ሓደጋ ንምትግባር ዝቖመ ኮማንድ ፖስት፡ ዕላምኡ ኣብ`ታ ሃገር ንዝተፈጥረ ዘይምርግጋእን ህውከትን ደው ኣቢሉ ናብ ዝነበሮ ንምምላስ`ዩ ይብል።
መሰጋገሪ መንግስቲ ንኽምስረት ዝቐርቡ ዘለዉ ሕቶታት ብዝምልከት፡ ኣብ ስልጣን ዘሎ መንግስቲ ብድልየት ህዝቢ ዝተመርጸ ስለዝኾነ፡ ከምኡ ዝበለ ሕቶ ተቐባልነት ከምዘይብሉ ምፍላጡ ይዝከር።
ብኻልእ ዜና፡ ትማሊ ኣብ ዞባ-ጉራጌ ከተማ ወልቂጤ፡ ስራሕ ጠጠው ናይ ምባል ኣድማን ካብ ገዛኻ ናይ ዘይምውጻእ ኣድማን ከምዝነበረ ነበርቲ ንቪኦኤ ሓቢሮም። ሕቶ ልምዓት ብምልዓሎም ብዝተፈጥረ ህውከት ንምትዕራቕ ብዓበይቲ ዓዲ ዝተመዘዙ መንእሰያት፡ ዝእሰሩን ዝስደዱን ኮይኖም ይብሉ እቶም ነበርቲ።
ብዛዕባ ፓርላማ ኢትዮጵያ ዝተኸተሎ ኣገባብ ኣጸዳድቓ ህጹጽ ኣዋጅ ርእይትኦም ዝሃቡ ክልተ ሰብ-ሞያ ሕጊ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፡ ነቲ ዝተገብረ ናይ ቁጽሪ ጌጋ ኣሪሙ ከቕርቦ ዝግባእ ባዕሉ እቲ ፓርላማ`ምበር፡ ሓደ ሓላፊ ኮምንኬሽን`የ ዝብል ወልቀሰብ ኣብ ቤት-ጽሕፈቱ ኮፍ ኢሉ ቁጽሪ ድምጺ ፓርላም ከተዓራሪ ኣይክእልን`ዩ፡ ስለዚ እቲ ኣዋጅ ሕጋውነት የብሉን ኢሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል፡


text:
ምንስትር ጉዳያት ውሽጢ ሃገር እስራኤል ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዝዘርገሖ መግለፂ፣ነቶም ቁጠባዊ ስደተኛታት ኢላ ዝገለፀቶም ኣሻሓት ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ኡጋንዳ ክቅበሎም‘የ ከምዝበለት ጠቂሱ።
ኣብ እስራኤል 55 ሽሕ መብዛሕተኦም ፖለቲካዊ ዕቁባ ዝሓተቱ ስደተኛታት ኣለው።
እንተኾነ በዝሒ‘ቶም ናብ ኡጋንዳ ዝላኣኹ ስደተኛታት ብኣማኢት ዝቁፀሩ ምኻኖም እቲ ዜና ይሕብር።ሰበ-ስልጣን እስራኤል፣እቲ ምስ ኡጋንዳ ዝተበፅሐ ውዕል ቃላዊ ጥራሕ ከምዝኾነን መንግስቲ ኡጋንዳ ከም‘ዚ ዝኣምሰለ ውዕል ንምህላው‘ውን እወንታ ኣይሃበን።
ዕቁባ ዝሓተቱ ስደተኛታት ናብ ኡጋንዳ ምፍናው ንዓለም-ለኸ ሕጊ ዝፃረር‘ዩ።እቶም ስደተኛታት ኣብ ኡጋንዳ ምስኣተው ሕጋዊ ምስሕሓብ ከምዝላዓል‘ውን ይዛረብ ሚስተር እንኩንዳ።
እንኩንዳ ወሲኹ፣እቶም ካብ እስራኤል ናብ ኡጋንዳ ዝላኣኹ ስደተኛታት ኣበይ ከምዝሰፍሩ‘ውን ኣይተነፀረን ዘሎ፣ምናልባሽ ኣብ ሓደ ንስድተኛታት ዝተኸፍቱ ካምፕታት ክኣትው ከምዝኽእሉ‘ውን ይግምት።
ሚስተር ኦማች ብወገኑ፣እዚ ተርእዮ‘ዚ፣ሓንቲ ሃብታም ሃገር ፀገማ ንክትፈትሕ ሓሊና ንካልእ ድኻ ሃገር ክሳዕ ክንደይ ከምትጥቀመላ ዘርኢ‘ዩ ይብል።
ክልቲኦም ተንተንቲ ዝሰማምዕሉ ሓደ ነገር‘ውን ኣሎ።ወግዓዊ ውዕል ክሳብ ዘይተኸትመ፣እስራኤልን ኡጋንዳን እንታይ ከምዝወጠና ህዝቢ ክፈልጥ ኣይኽእልን።


text:
ሓድሽ ዝወጸ ናይ መርመራ ሰናዲ ፊልም ባንክታት ኬንያ ንብልሽዋት ሰበ ስልጣን ደቡብ ሱዳን ገንዘብ ምስግጋሮም የቓልዕ። ነዚ ስዒቡ ዝሓለፈ ሰሙን ካብ ኹናት መክሰብ ንምርካብ ዝኻየዱ ንጥፈታት ዝቓወሙ ሰልፍታት ኣብ ጎደናታት ዋና ከተማ ኬንያ ናይሮቢ ተኻይዶም።
ኣብቲ ዝሓለፈ ሰሙን ሓሙስ ኣብ ከተማ ናይሮቢ ዝተኻየደ ሰልፊ ሰበ ስልጣን ኬንያ ንብረት ናይ ብልሽዋት ሰበ ስልጣን ደቡብ ሱዳን ከደስክሉን ነቶም ናብዞም ሰበ ስልጣን ገንዘብ ዘመሓላልፋ ባንክታት ኬንያ እገዳ ከንብሩ ጸዊዖም።
ዳንኤል ዮ ደንግ ደቡብ ሱዳናዊ ኣክትቪስት’ዩ ኣብ ኹናት ሓድሕድ ሱዳን ኣእጋሩ ሰንኪሉ ኣብዚ ሕጂ እዋን ብዊልቸር( ናይ አካለ ጉዱኣት ዓረብያ) ይንቀሳቀስ። ንሱ ኣብቲ ሰልፊ ከተማ ናይሮቢ ተረኺቡ ንድምጺ ኣሜሪካ ከምዚ ክብል ቃሉ ሂቡ።
“ እዞም ሰባት ብዙሕ ነገራት ወሲዶም እዮም ግን ኸአ ዋላ ሓደ ነገር ክሰርሑ ኣይተራእዩን። ሓደ ዝወሰድዎ ስጉምቲ እንተሎ ሰላማዊ ሰብ ምቕታል እዩ። ስለዚ ብናይ ኬንያ ሲቪል ማሕበረሰብ ዝተዋህበ’ዚ ስጉምቲ ክትግበር ብሓባር ደው ክንብል ኣለና። ድልየትና እዚ ገንዘብ ክድስክል’ዩ።”
እቲ ተቓውሞ ዝተላዕለ “ the Profiteers” ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ ኬንያ ዝመደበሩ ትካል ብሰለስተ ክፋል ኣብ ዩቱብ ብዝሰርግሖ ሰናዲ ፊልም እዩ።
እቲ ሰናዲ ፊልም ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ደቡብ ሱዳን ንባንክታት ኬንያ ገንዘብ ንምስራቅን ንምትሕልላትፍ ብምጥቓም ንኹናት ከምዘውዕልዎን ወታሃደራት ኬንያ ድማ ሓለዋ ከምዝገብርሎም የቓልዕ።
ኣብቲ ናይ ምርመራ ሰናዲ ፊልም ካብ ዝተሳተፉ ጋዜጠኛ ጆን ኣለን ናሙ “ ምስ ደቡብ ሱዳን ኣወንታዊ ሕሉፍ እዩ ዘለና። ይኹን ደአ እምበር ገለ ወነንቲ ንግዲን ፖለቲከኛታትን ነቲ ግጭት ንጠቕሞም ክቕይሩን ምስቶም ካብቲ ህዝቢ ገንዘብ ዝሰርቁ ፖለቲከኛታት ምጽጋዕ ወፍሪ ከካይዱ ይረአዩ እዮም።”
እቲ ሰናዲ ፊልም ኣብዚ ሰሙን’ዚ ኣብ ትያትራት ከተማ ናይሮቢ ከምዝረአይ ተፈሊጡ’ሎ።
ወታሃደራዊ ሰበ ስልጣን ኬንያ ነቲ ዝቐረበሎም ክስታት መልሲ ኣይሃቡን።
ማሕበር ባንክታት ኬንያ ግን ነቲ ኣብቲ ተቓውሞ ዝተላዕለ ጉዳይ ኣፍልጦ እንተሃቡ’ኳ ብዛዕባ’ቲ ናብ ሰበ ስልጣን ደቡብ ሱዳን ዝካየድ ምስግጋር ገንዘብ ግን ኣወንታዊ ኮነ ኣሉታዊ መልሲ ኣይሃቡን።


text:
እንስሳታትን ተፈጥሮን
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 26 6 2019
ኣብ ኣገልግሎት ጥዕና እንስሳ፡ ሽድሽተ ናይ ብቕዓት ቍጽጽር ዝግበረሎም ሞያታት ኣሎዉ። ንኣብነት ሓኪም እንስሳን ኣላይ እንስሳን ዜጠቓልል እዩ። ንኣግሮመኛታት፡ ሓለውቲ ኣግራብ፡ ክኢላታት ስነ-ህይወትን ንዕኦም ዝኣመሰሉን እቲ ግምገማ ብሽማግለ ዩኒቨርሲቲን ኮለጅን (Universitets- och högskolerådet)ይግበር።
ኣብ ወጻኢ ንዝተረኽበ ዲግሪ ዚግበር ገምጋም
ነቲ ክትትል ዝግበረሉ ሞያታት፡ እቲ ዘለኩም መምዘኒ ብቕዓት ኣብ ስዊድን ኪምዝገብ ዚኽእል እንተኾይኑ ወይ ተወሳኺ ትምህርቲ ምስተዋህበ፡ ኽትምዝገቡ ዝከኣል እንተኾይኑ ዚግምግሞ ኣካል፡ ቦርድ ሕርሻ ስዊድን እዩ። እቲ ገምጋም ምስተኻየደ፡ ክትምዝገቡ ከተመልክቱ ትኽእሉ እንተዄንኩም ክትሕበሩ ኢኹም።
ሰራሕተኛ ክንክን ጥዕና እንስሳታት
ኣብ ሕክምና እንስሳን ሕክምናዊ ክንክንን ዜተኮረ ሽድሽተ ክትትል ዝግበረሉ ሞያታት ኣለዉ።
- ምዝጉብ ሓኪም እንስሳ
- ምዝጉብ ነርስ እንስሳ
- ዝተመስከረሉ ሰራሕ-ስልማት
- ዝተመስከረሉን ምዝጉብን ነርስ
- ዝተመስከረሉን ምዝጉብን ፍወሳ ስነ-ኣሰራርሓ ኣካላት
- ዝተመስከረሉን ምዝጉብን ክእላ ሕክምና ስኒ
ሓደ ናይ ወጻኢ ሃገር ዲግሪ ገምጋም ብናይ ዩኒቨርሲቲን ልዕለዋይ-ምህሮ ሽማግለን እዩ ዝፍጸም።
ተወሳኺ ትምህርቲ
እቲ ዘለኩም ብቕዓት፡ ገምጋም ተጌሩሉ ሓቅነቱ ኣብ ዝተረጋገጸሉ እዋን፡ ኣብ ዕዳጋ ዕዮ ብቐጥታ ክትኣትዉ ወይ ስራሕ ንኽትረኽቡ ዘለኩም ተኽእሎ ንኸተዕብዩ ተወሳኺ ትምህርቲ ክትወስዱ ትኽእሉ ኢኹም።
መመላእታ ትምህርቲ ኣብ ናይ ሽወደን ዩኒቨርሲቲን ኮለጅን ይዳለው። ንናይ ትምህርቲ ቁጠባዊ ደገፍ የብቅዑን 1-2 ዓመት እዩ ዝወስድ።


text:
ዓለምለኸ ትካላት ሰብኣዊ መሰላት 2015 ብሜዲትራኒያን ባሕሪ ንዝሰግሩ ስዱዳት ዝኸፍአት ንምዃን ትዳሎ’ላ ኢለን። Save the Children ዝተብሃለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ካብ ሊቢያ ናብ ጣሊያን ንምስጋር ሓደገኛ ጉዕዞ ዝገበሩ መብዛሕቲኦም ህፃናት ዝኾኑ ኣስታት 400 ስዱዳት ኣብ ቀረባ ምማቶም ኣፍሊጡ’ሎ።
ሓለውቲ ወሰን ማይ ጣሊያን ካብ 10 ክሳብ 13 ሚያዚያ 2015 ኣ/ፈ ንልዕሊ 7,000 ስዱዳት ኣድሒኖም ኣለው።ኣስታት 450 ህፃናት እንትኾኑ ካብኦም እቶም 317 ናዳዪ ዘይብሎም ህፃናት እዮም ብመሰረት Save the Children።
ወሃቢ ቃል ዓለምለኸ ትካል ስዱዳት ጆል ሚልማን ኣብ ውሽጢ ወርሒ ሚያዚያ ድሮ ኣስታት 8,000 ሰባት ካብ ባሕሪ ድሒኖም ኣለው።እዚ በዝሒ እዚ ዝሕብሮ ነገር ናይ 2015 ኣ/ፈ ዘይሕጋዊ ምስጋር ስዱዳት ብምሉእ ዓቕሙ ይካየድ ምህላው እዩ ኢሎም።
‘’በዝሒ ካብ ኣፍሪካ ናብ ጣሊያን ዝኣትው ዘለው ስዱዳት ካብ ዝሓለፈ ዓመት ኣዐሪዮም ክበዝሑ እዮም’’ ምስ በሉ ሚልማን ብምቕፃል ‘’ናይ ዝሞቱ ቁፅሪ እውን ብሓሙሽተ ዕፅፊ ክዓቢ እዩ።ኣብ መወዳእታ ዝሓለፈ ሰሙን ካብ ኣፍሪካ ተላዒሎም ኣብ ሜዲትራኒያን ዝሞቱ ሰባት ልዕሊ 500 በፂሑ’ሎ’’ኢሎም።ዋላ’ዃ ክሳብ መወዳእታ ሚያዚያ 2014 ኣ/ፈ 96 እንተበፅሑ እውን ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ተመሳሳሊ እዋን 47 ነይሮም ህይወቶም ዝስኣኑ ብመሰረት መግለፂ ሚላምን።
ማዕበል ካብ ሊቢያ ናብ ጣሊያን ዝጉዓዙ ስዱዳት ኣብዚ ዓመት ብዘተሓሳስብ ብርኪ ብዙሕን ሓደገኛን እዩ ኢሎም ሚልማን።ካብ ሊቢያ ብሓደገኛ ናይ ባሕሪ ጉዕዞ ዝውሕዙ ዘለው ብዙሓት ስዱዳት ኣብታ ሃገር ካብ ዘሎ ህውከትን ገበንን ንምህዳም ከምዝኾነ ወሲኾም ሓቢሮም።ኣብ ጎደናታት ከም ትሪፖሊ ዝኣመሰላ ከተማታት ብዙሕ ገበን ይፍፀም ኣሎ እውን ኢሎም።
ናይ ሕቡራት መንግስታት ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ኣብ 2014 ኣ/ፈ ካብ ሰሜን ኣፍሪካ ተላዒሎም ብሜዲትራኒያን ኣቢሎም ክሰግሩ ካብ ዝፈተኑ እንተወሓደ 3,500 ሰባት ከምዝጠለቑ ገሊፁ’ሎ።በዝሒ ናይ ዝሞቱ ሰባት ኣብዚ ዓመት እዚ ክበዝሕ እዩ ክብላ ዝተንበያ ዓለምለኸ ሰብኣዊ ትካላት ሕብረት ኣውሮፓ እዚ ዘይቅቡል ምጥፋእ ህይወት ጠጠው ንምባል ስጉምትታት ክወስዳ ይፅውዓ ኣለዋ።


text:
Radio Erena: 04 August 2019
33 ተቓወምቲ ውድባት ኢትዮጵያ ንምርጫን ሕግታት ውድባትን ብዝምልከት ናብ ወከልቲ ባይቶ ዝቐረበ እማመ ከምዝነጸጋኦ ማዕከናት ዜና’ታ ሃገር ሓቢረን።
እተን 33 ተቓወምቲ ውድባት ብሓባር ብዕለት 1 ነሓሰ ኣብ ዝሃቦኦ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ እቲ ቀሪቡ ዘሎ እማመ ብዉሑዱ 20 ክስረዝ ዘለዎ ዓንቀጻት፣ ከምኡ’ውን 13 ዓንቀጻት ምትዕርራይ ክግበረሉ ብምጽዋዕ እየን ነጺገንኦ።
ብመሰረት መግለጺ’ተን ውድባት፣ ክውሰኽ ኣለዎ ኢለን ዘቕረብኦ ርእይቶታት ኣብቲ እማመ ከምዘይተወሰኸ ድሕሪ ምግላጽ፣ ቦርድ ምርጫን፣ ነቲ እማመ ክጽሕፍ ዝቖመ ቆንስልን ብናጽነት ከምዘይሰርሑ ዘመልክት እዩ ክብላ መረረአን ገሊጸን።
እዚ ናብ ባይቶ ቀሪቡ ዘሎ እማመ እንተጸዲቑ፣ ኣብ ዝመጽእ ሓፈሻዊ ምርጫ መን ከምዝዕወት ድሮ ተፈሊጡ ኣሎ ማለት እዩ ዝበላ እተን ውድባት፣ ናይ ምእካብ፣ ምውዳብን፣ ምርጫን መሰል ዜጋታት ዝግህስ ስለዝኾነ፣ ሓደገኛ ኣንፈት ዘለዎ’ዩ፣ ክብላ እተን ውድባት ይገልጻ።
ኣብ መወዳእታ ከኣ ባይቶ ነዚ ቀሪቡ ዘሎ እማመ ምርጫን ኣቃውማ ሕግታት ተቓወምቲ ውድባትን ክነጽጎ ለበዋ ኣሕሊፈን።


text:
Radio Erena: 19 April 2017
ሓድሽ ባጤራ ድሕሪ ዘተኣታተወት ዚምባብዌ፣ ዋሕዲ ኣብ ዕዳጋ ዝንቀሳቐስ ባጤራ ብኸቢድ ጸለዩ ብምህላዉ፣ ተማህሮ ዓመታዊ ክፍሊቶም ብጤሌ በጊዕ ክኸፍሉ ከምዝኽእሉ ሚኒስተር ትምህርቲ እታ ሃገር ላዛሩስ ዶኮራ ሓቢሩ።
እዚ ዝተሓበረ፣ ዚምባብዌ መበል 37 ዓመት ናጽነታ ኣብ እትጽንብለሉ ዘላ ኣጋጣሚ’ዩ።
እንተኾነ፣ እቶም ዝያዳ ብዋሕዲ ባጤራ ተጸልዮም ዘለዉ ስድራቤታት ንደቆም ጤሌበጊዕ እንተኸፊሎምሎም፣ በቶም ዓመታዊ ክፍሊቶም ጥረ ገንዘብ ክኸፍሉ ዝኽእሉ ተማሃሮ ክባጨወሎም ስለዝኽእል፣ ንመስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ብኣሉታ ክጸልዎ ይኽእል’ዩ ክብሉ ሓያሎ ወገናት እታ ሃገር ነቲ ብሚኒስተር ትምህርቲ ዝቐረበ ሓሳብ ተቓዊሞሞ።
ብዛዕባ’ቲ ብሚኒስተር ትምህርቲ ንዝቐረበ ሓሳብ መብርሂ ዝሃበት ጸሓፊት ናይቲ ሚኒስተር ዶክተር ሲልቭያ ኡተተ ማሳንጎ ብወገና፣ እቶም ጤለ በጊዕ ክኸፍሉ ዝሕተቱ ተማሃሮ ደቂ ገጠር ጥራይ ምዃኖም ብምሕባር፣ እቶም ጥረ ገንዘብ ክኸፍሉ ዘይክእሉ ደቂ ኸተማ ዝኾኑ ተማህሮ ግና ብናይ ናጻ ናይ ጉልበት ስራሕ ከኸፍልዎ ከምዝክእሉ ኣረዲኣ።
እዚ ብሚኒስተሪ ትምህርቲ ዝቐረበ ሓሳብ ዓመታዊ ክፍሊት ተማሃሮ ብማዕከናት ዜና እታ ሃገር ከም ቀልድን ዋዛን ይቐርብ ኣሎ።
ብሰንኪ ዝቕባበ፣ ባጤራኣ ካብ 2009 ኣትሒዙ ካብ ዕዳጋ ወጻኢ ዝኾነ ዚምባብዌ፣ ኣብ መወዳእታ ወርሓት ናይ ዝሓለፈ ዓመት ሓድሽ ባጤራ ከምዘተኣታተወት ይዝከር።
ነቲ ሓድሽ ባጤራ ካብ ተመሳሳሊ ዝቕባበ ንምድሓኑ፣ መንግስቲ ኣብ ዕዳጋ እኩል ገንዘብ ከምዘይህሉ እኳ እንተገበረ፣ ህዝቢ ንመዓልታዊ መነባብሩ ተጸጊሙ ከምዘሎ’ዩ ክሕበር ጸኒሑ።
እዚ ናይ መንግስቲ ዚምባብዌ ባጤራ ናይ ምቑጽጻር መስርሕ፣ ንቁጠባ እታ ሃገር ይኹን ንሓይሊ ዕዳዳ እቲ ባጤራ ከድሕቦ ከምዘይክእል ተንተንቲ ቁጠባ የረድኡ።
=======================


text:
Radio Erena: 18 August 2017
ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፣ መሰል ሃይማኖት ብኸቢድ ናይ ዝግሃሰለን ሃገራት ጸብጻብ ዘርጊሑ።
ጸሓፊ እቲ ክፍሊ ሬክስ ቲለርስን ድሕሪ ምዝርጋሕ እቲ ጸብጻብ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ሱዳን፣ ባሕሬይን፣ ቱርኪ፣ ፓኪስታንን ቻይናን ዝርከብአን ሃገራት እተን ቀንዲ ብምግሃስ መሰል ሃይማኖታት ዝውቀሳ ሃገራት ምዃነን ኣስሚርሉ።
ካብ ኩሉ ዝበኣሰን መሰል ካልኦት እምነታት ዘይጻወርን ኣረሜናዊ ጉጅለ ዳዒሽ’ዩ ዝበለ ቲለርስን፣ ነቲ ኣብ ሊብያ፣ ሶርያን ገለ ከባቢታት ዒራቕን ኣብ ልዕሊ ኣመንቲ ካልኦት እምነታት ዘስካሕክሕ በደል ዝፍጽም ዘሎ ጉጅለ ኮኒኑ።
ኤርትራ፣ ኣብዚ ብሰሉስ 15 ነሓሰ ዝተዘርግሐ ጸብጻብ ናይተን መሰል ሃይማኖታት ዝግሃሰለን ሃገራት፣ ምስተን ቲለርሰን ብስም ዝረቑሐን ሸውዓተ ሃገራት ኣይትጠቐስ ደኣ’ምበር፣ ኣብ ወርሒ ሚያዝያ ናይዚ ዓመት እዚ ኣብ ዝተዘርግሐ ተመሳሳሊ ጸብጻብ፣ ነቲ ፓትርያርክ ኣቡነ እንጦንዮስ ዝርከብዎም መራሕትን ኣመንትን ዝተፈላለየ እምነታት ንሓያሎ ዓመታት ኣሲሩ ደሃዮም ኣጥፊኡ ዘሎ መንግስቲ ኤርትራ ፍሉይ ኣተኩሮ ምስ ዘድልዮም መንግስታት ከምዘቐመጠቶ ይዝከር።
ኣብ ኤርትራ፣ ኣማኢት ኣመንቲ ዝተፈላለያ እምነታት ተኣሲሮም ከምዘለዉ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣደ ሰለስተ ቆልዑ ዝኾነት ፍቓዱ ደበሳይ ዝተባህለት ኣማኒት ጴንጠ ቆስጣል ክርስትና ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከምዝሞተት ኣቐዲሙ ተገሊጹ’ዩ።
====================


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 9 ጥሪ 2020 ዓ.ም. ከምቲ ልሙድ በቢ ዓመት ብምኽንያት ሓድሽ ዓመት ቁሩብ መዓልታት ድሕሪ በዓለ ኣስተርእዮ ኣብ ቅድስቲ መንበር ናይ ወጻኢ ሃገራትት ልኡካነ መንግታት ተቐቢሎም ናይ ርሑስ ሓድሽ ዓመት ሰናይ ምንዮት መልእኽቲ ንምልውዋጥ ኣብ ቅድስቲ መንበር ብዝጸንሔ ባህሊ መሰረት፡ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ከምእተራኸቡን ኣብቲ ዝተኻየደ ርክብ ኣብ ቅድስቲ መንበር ናይ ወጻኢ ሃገራት ልኡካነ መንግስታት ኣፈ ጉባኤ ኣብ ቅድስቲ መንበር ናይ ሃገረ ቀጵሮስ ልኡከ መግንስቲ ጊዮርጊስ ፑሊደስ ብስም ኵሎም ልኡካነ መንግስታት ድሕሪ ዘስምዕዎ መደረ
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ኣብ ዝለገስዎ ቃል፡ እቲ ዳርጋ ኣብ መላእ ዓለም ክበሃል ዝከኣል ዝርአይ ዘሎ ነውጺ ብተስፋ ክንጥምትን ቢሎም ኣብ ዝተፈላለየ ኩርናዕ ዓለም ዝርአንይ ዝንገረሉን ዘይንገረሉን ውጥረትን ኣብ ልዕሊ ሕጻናትን ደቀንትዮን ዝፍጸም ዓመጽን፡ ትርጉም ሓልዮት ኣብ ኤውሮጳን ዝብሉ ነጥብታት ከምዝጠቐሱን እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ኣብ ቅድስቲ መንበር 183 ሃገራት ብልኡካነ መንግስታት ደረጃ ርክብ ከምዘለዎንን ከምኡ እውን ናይ ሕብረት ኤውሮጳን ናይ ማልታ ሉኣላዊ ወትሃደራዊ ማሕበርን እውን ናይ ገዛእ ርእሶም ልኡካን ከምዘለውዎም ይፍለጥ።
ተስፋ ጭቡጥነት ይሓትት፡ ስለዚህ ንፍሲ ወከፍ ጸገም እንታይን ካበይን ኣለሊኻ ስም ሂብካ መፍትሒ ምንዳይ ኣገዳሲ እዩ፡ እዚ ሓድሽ ዓመት 2020 ዓ.ም. ብዅለንተናኡ ሓድሽ ዓመት ክኸውን ናይ ኵሉ ህርኵት ጻዕሪ ይሓትት፡ ስለዝህ ኣብ ዓለም ዝርአዩ ውጥረትን ግጭትን ዓመጽን ተስፋ ከየቝርጸና ተላብዮም፡ ኣስዒቦም እውን እቲ ኣብ መንጐ ኢራንን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ተፈጢሩ ዘሎ ምስሕሓብ ናብ ዝገደደ ከየብል ዘተን ዓለም ሓቆፍ ሕግታት ምኽባርን የድልይ ከምዝበሉ ልእኽቲ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ራዲዮ ደቦራ ዶኒኒ ሓቢረን።
ኣብ ልዕሊ ሕጻናት ዝፍጸም ዓመጽ ምውጋእ
ቅዱስነቶም ኣብ ፓናማ ዝተኻየደ ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ መንሰያት ዘኪሮም ኣብኡ ምስ መንእሰያት ዘካየድዎ ርክብን ገለ ገለ ኣባላት ውሉደ ክህነት ዝርከብዎም ብዙሓት ኣብ ልዕሊ ሕጻናትን መንእሰያትን ዝፈጸመዎ ዓመጽ ከቢድ በደል ኣብ ልዕሊ ሰብኣዊ ክብሪ እዩ፡ እዚ ኸኣ ኣካላውን መንፈሳውን ስነ ኣእምሮኣውን ማህሰይቲ ዘውርድ ጸረ እግዚኣብሔር ዝዀነ ተግባር እዩ ዝበሉ ቅዱስነቶም ኣብ 2019 ዓ.ም. ወርሒ ለካቲት ምክልኻል ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ብዝብል ርእሰ ጉዳይ ተመሪሑ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ዝተኻየደ ርክብ ዘኪሮም፡ ነቲ ገበን ንምግጣም ዘኽእል ናይ ገዛእ ርእሱ ጽኑዕ ስርዓተ ሕጊ ክህልው ዝደረኸን ንምክልኻል ትሕቲ ዕድመ ሕጻናት ዝግበር ጻዕሪ ተሓዲሱ ክነቓቓሕ ዝገበረ እውን ምዃኑ ከምዘብርሁ ዝሓበራ ዶኒኒ ኣስዒበን፡
ስነ ሕንጸታዊ ቃል ኪዳንን ኣብ ሕንጸት ቀዳምነት ስድራ ቤትን
ሕንጸት ዘለዎ ሕጹጽ ኣገዳስነት ዘመላኽቱ ዝተፈጸሙ ከበድቲ በደላትን ዘርዚሮም፡ ቅዱነቶም፡ ዕለት 14 ግንቦት ዓለም ሓቆፍ ውዕሊ ሕንጸት ብዝብል ርእሰ ጉዳይ ተመሪሑ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ንኽካየድ ዝጸውዕዎ ዓለም ሓቆፍ ዓውደ ኣኼባን። ሕንጸት ኣብ ኣባይቲ ትምህርቲ ኣብ ዘለዉ ክፍልታት ዝፍጸም ጥራሕ ዘይኵነ ኣብ ሕንጸት ስድራ ቤት ቀዳምነት ዘለዎ ምዃኑ ክስትውዓልን ቤተ ክርስቲያን እውን ኣብዚ መዳይ ተዋሳኣነታ የመላኽቱ። … ኣብዚ ኣብ ገዝእ ርእስኻ ዕጹው ምዃን ዝረኣየሉ ኣብ ኢድካ ዘእተኻዮ መሰል ጥራሕ ዝከላኸል ንዝውለዱን ንኣረጋውያንን ቦታ ዘይብሉ ዓለም፥ ኣብ መላእ ዓለም ብፍላይ ከኣ ኣብ ምዕራብ ዓለም ዋሕዲ ዝውለዱ ሕጻናት ከጋጥም ይገብር ኣሎ።
ኵለንተናዊ ምህዳራዊ ምልዋጥ
መራሕቲ ዓለም ኣብ ምክንኻን ፍጥረት ህርኵት ጻዕሪ ከሳልጡን ዛዕባ ምህዳር ጉዱሳት ክዀኑ ዝድርኹ ዘለዉ ብውዕዉዕ መንፈሶም መንእሰያት እያቶም። … ፍጥረት ንናይ ፖለቲካዊ ህልዮታዊ ምቅዋም ፍቓድ ዝተፈጥረ ኣይኰነን ዝበሉ ቅዱስነቶም ነዚ መሰረት ገይሮም ምህዳራዊ ምልዋጥ ዘለዎ ኣገዳስነት ኣተሓሳሲቦም፡ … እቲ ኣብ ማድሪድ ዛዕባ ከባቢ ኣየር ዝዘተየ ዓለም ሓቆፍ ዓውደ ኣኼባ ኣብ ዓለም ዝረአይ ዘሎ ብከላ ከባቢ ኣየርን፡ ክብታ ሙቐት ግዳማዊ ጽፍሒ መሬትን ህጹጽ መፍትሒ ዘድልዮ ምዃኑ ዘተሓሳስብ እዩ ከምዝበሉ ኣፍሊጠን።
ናይቲ ኣብ ላቲን ኣመሪካ ዝረአይ ዘሎ ቅልውላው መሰረት ኢማዕርነትን ምግባረ ብልሽውናን እዩ
ቅዱስነቶም ህልው ኩነታት ሃገራት ላቲን ኣመሪካ እናሓሰቡ፡ እቲ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ዛዕባ ኣማዞም ዝመኸረ ሲኖዶስን እቲ እናተላብዔ ዝኸይድ ዘሎ ኢማዕርነትን ምግባረ ብልሽውና ዝኣናስሩ ማሕበራዊ ውጥረትን ኵሉ ዘርዚሮም
… ዝዀነ ይኹን ዓይነት ማሕበራዊ ውጥረት ሰላማዊ መንፍትሒ ክርከቦ ኣላበው፡ ናይ ፖለቲካ መራሕቲ እቲ እናሰፍሔ ዝኸይድ ዘሎ ጸረ ዲሞክራሲያውን ህልዮ ሕዝብነትን ኣኽራርንትን ብዓንተውኡ ንምክልኻል ንናይ ሓባር ረብሓ ዝብልን ደሞክራስያውያን ተቕዋማት ዘበራትዕን ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ዘነቓቕሕ ናይ ዘተ ባህሊ ሕጹጽ ምዃኑ ተኣሚኖም ክፍጽምዎ ሓደራ
ከምዝበሉ ዝሓበራ ዶኒኒ ኣስዒበን፥
ናይ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ዘተን ጻውዒት ንኢየሩሳሌምን
ኣብ 2019 ዓ.ም. ኣብ ኤሚራት ሃገራት ዓረብ ኣብ ዘካየድዎ ምብጻሕን ኣብኡ ብሓባር ምስ ናይ ምስሪ ኣል ኣዝሓር መንበረ ጥበብ ዓቢይ መምህር ኣል ጣይብ ብሓባር ከቲሞም ወግዓዊ ዝገበርዎ ሰብኣዊ ሕውነት ዘርእስቱ ሰነድ ጠቒሶም ሰብኣዊ ሕውነት ውሁዳን ከይዕብለሉን ንሓደጋ ከይቃልዑን ብዙሓን ናይ ውሁዳን መላኽያን ከይኰኑን መታን ንናይ ሃያምኖት ናጽነት ምኽባር ዜግነት ዝህብን ኣብ ሞርኮ ኣብ ዘካየድዎ ዓለም ለኻዊ ሓዋርያዊ መገሻ፡ ዘቕረብዎ ኢየሩሳሌም እንኰነታን ቅድስቲነታን ብኣጽንዖት ኣፍልጦ ዝህብ ምስ ንጉስ ሞሓማድ ሻድሻይ ብሓባር ከቲሞም ዘመሓለፍዎ ናይ ጻውዒት ሰነድን፡ ዓለም ሓቆፍ ማሕበረሰብ ነዚ መንነት ኢየሩሳሌም ኣፍልጦ ዝህብ ኣብ መንጐ እስራኤልን ፍልስጥኤምን ናይ ሰላም ዘተ ከነቓቕሕ ዝብል እዩ፡ እዚ ጉዳይ’ዚ ሕጹጽ ተግዳስ ዘለዎ እዩ ከምዝበሉ ገሊጸን።
ህልው ኩነታት ሶሪያ ዝኽውል ሸለልተይናነት
ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ውግእ ኣብ ሶሪያ ዘስዓቦን ሕጂ እውን ዝቕጽል ዘሎ ሎሚ ዳርጋ ዘይንገረሉ ኰይኑ ብሱቕታ እናተኸወለ እዩ፡ ስለዚህ ከይርሳዕን ኣብቲ ከባቢ ሰላማዊ መፍትሒ ከምጽእ ዝኽእል መገዲ ሕጹጽ ምዃኑ ብምስትዓል ሰላም ምርግጋጽን፡ ዳግማይ ሕንጸት እታ ሃገር እውን ክነቓቓሕን ቅድስቲ መንበር ዮርዳኖስን ሊባኖስን ንስደተይነታትን ተመዛበልትን ሶርያውያን ብምእንጋደን ዘርእየኦ ዓቢይ ተገዳስነት ምስጋናኣ ተቕርብ ከምዝበሉ ኣፍሊጠን።
ውጥረት ኣብ መንጐ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ኢራንን
ቅዱስነቶም ነቲ ኣብ መንጐ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ኢራንን ተፈጢሩ ዘሎ ውጥረት እናሓሰቡ፥
እቲ ኣብ መንጐ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ኢራንን ዝተፈጥረ ውጥረት መላእ ከባቢ ማእከላይ ምብራቕ ንሓደጋ ዘቓልዕን ንናይ ዒራቕ ኩለ መደያዊ ዳግመ ሕንጸት ዘሰናኽልን ካብኡ ሓሊፉ እውን ብዓለም ሓቆፍ ደረጃ ንዘህልው ውጥረት መሰረት ናይ ምቛም ኣኽእሎት ዘለዎ እዩ ስለዚህ ብዓንተውኡ ሰላማዊ መፍትሒ ክረክብ ወሳኒ እዩ። ምእንቲ’ዚ ናይቲ ሓድሽ ውጥረት ቀንደይና ተዋሳእቲ ነቲ ውጥረት ክብ ዘብል ተግባራት ኩሉ ገቲአን ብምክብባርን ብምኽባር ዓለም ሓቆፍ ሕግታት መሰረት ናይ ዘተን ርእሰ ምቁጽጻርን ጩራ ከውልዓ ጻውዒት አቕርብ!
ከምዝበሉ ዶኒኒ ሓቢረን፥
ምዝመዛ ኣብ ልዕሊ ስደተይናታትን ተመዛበልትን
ኣብ የመን ዘሎ ህልው ኵነታትን ዓለም ሓቆፍ ማሕበረሰብ ነቲ ኣብታ ሃገር ተኸሲቱ ዘሎ ከቢድ ሰብኣዊ ቅልውላው ኣዚዩ ዘሰክፍን ከምዝዀነ ከስተውዕልን፡ ብኢደ ኣታውነት ኣኽረርቲ ጉጅለታት ናብ ዝኸፍኤ ደረጃ ዘብል ዘሎ ኩነታት ሊቢያን፡ ንግድ ሰብ ንዝፍጽሙ ንናይ ገበን ጉጅለታት ምቹእ ባይታ ይፈጥር ከምዘሎን፡ ነቶም ገዛእ ርእሶም ንምድሓን ንዝስደዱ ንምዝመዛ የቃልዕ ከምዘሎ ጠቒሶም፡ ኣብ ዓለም ሕጋዊ ናይ ፖለቲካን ሰብኣዊ ዑቕባ ክወሃቦም ዝግብኦም ብዙሓት ክነሶም እዚ ሰብኣዊ መሰሎምን ክብሮምን ብብቕዓት ዘይኽበሮሎም ኰይኖም ይርከቡ ኣለዉ፡ ባሕሪ መዲትራኒያን ናይ መቓብር ስፍራ ኰይኑ ኣሎ፡ ስለዚህ ኵለን ሃገራት እዚ ሰብኣውን ፖለቲካውን ማሕበራውን ቅልውላው መፍትሒ ንኽርከቦ ኣበርቲዔን ክዓያ እላበው ክምዝበሉ ዝሓበራ ዲኒኒ ኣስዒበን፡
ሕብረት ኤውሮጳ፥ ትርጉም ምትሕብባርን ሓልዮትን
ቅዱስነቶም ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ሕብረት ኤውሮጳ እውን ጠቒሶም፡ ብፍላይ ኣብ ቡልጋርያን ሰሜን መቀዶኒያን ኣብ ሮማኒያን ዘካየድዎ ሓዋርያዊ መገሻ ዘኪሮም፡ እዘን ሃገራት ኣዚኣተን ምዕራብን ምብራቕን ኤውሮጳ ዘራኽባ እያተን፡ እዚ ኸኣ ዘተን ምክብባርን ዘለዎ ልዑል ኣገዳስነት የመላኽታ፡ … ቅድስቲ መንበር ንናይ ቀጵሮስ ውህደት ከምእትዓይን። ኣብ ኡክራይን ዘሎ ቅልውላው ብዘተ እምበር ብሓይሊ ዝፍታሕ ኣይኰነን ቢሎም፡ … ኣብ 1949 ዓ.ም. ቅዋሜ ናይ ኤውሮጳ ቤት ምኽሪን ስዒቡ ናይ ኤውሮጳ ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ናይ ውሳኔ ሰነድን፡ ዘኪሮም፡ ናይ እዋናዊት ኤውሮጳ ኣበው ኤውሮጳ ካብቲ ዘሕለፈቶ ዓበይቲ ውግእ ዓለም ተላቒቓን እቲ ውግእ ዘተኣታተዎ ምግምማዕ ክውገድ ብዝብል ድላይ ተላዓዒሎም ዘቖምዎ ሕብረት ኤውሮጳን ንዘመናት ዝነበረቶ ትርጉም ምትሕልላይን ምትሕብባርን ሓደራ ከይተጥፍእ ከምዝበሉ ገሊጸን።
ፈላላይ መናድቕን ጽልእን ኣብ መርበብ
ኣብዚ መበል 36 ዓመት ምፍራስ መንደቕ በርሊን ኣብ ዝዝከረሉ ዘሎ እዋን፡ ዓመጽን ኣኽራርነትን ዘህልው ኩነት ክፍጠር ምርኣይ ዘሕዝን እዩ፡ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሓን ዝርአይ ጽልእ ዝቖሙ ሓደስቲ ፈላላይ መናድቕ፡ ዘተሓሳስብ እዩ፡ … ካብ ናይ ጽልእን ፈላላይ መናድቕ ምቛምን ንሕና ዘራኽ ናይ ዕርቅን ምትሕልላይን ድልድል ንሕነጽ ከምዝበሉን፡
ህልው ኩነታት ኣፍሪቃ
ኣብ ኣፍሪቃ ናይ ሰላምን ዕርቅን ምልክታ ዝረአይ ምዃኑ ኣብ 2019 ዓ.ም. ኣብ ማዳጋስካርን ሞዛምቢን ሞሪሸስን ኣብ ዘካየድዎ ሓዋርያዊ መገሻ ብቕረባ ክምልክቱ ከምዘኽኣሎም ገሊጾም፡ ኣተሓሒዞም እውን ኣብ ቡርኪና ፋሶን ማሊን ኒጀርን ናይጀሪያን ኣብ ልዕሊ ንጹሓንን ንወንጌል እሙናት ብምዃኖም ግዳይ ሞት ዝዀኑ ዘለዉ ዘኪሮም፡ ኣኽራርነትን ግብረ ሸበራን ኣብ ገለ ገለ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ዘሎ ናይ ሓባር ርክብን ዘተን ንምስንኻልን ምግምማዕ ንምትእትታውን ዝኣመተ እዩ፡ … ኣብ ማእከላዊት ኣፍሪቃ ዘሎ ውጥረትን፡ ኣብ ደቡብ ሱዳን ነቲ ልዕሊ 50 ዓመት ዘቑጽር ዘሎ ሕድ ሕድዊ ውግእ ንምውጋድ ዘበጽሐ ስምምዕን እናሓሰቡ፡ ሰላማዊ መፍትሒ መሰረት ሰላማዊ ናይ ሓባር ናብራን ንሰብኣውን ማሕበራውን ምዕባለ ቀንደይና ረቛሒ እዩ፡ ኣብ 2020 ዓ.ም. ኣብ ደቡብ ሱዳን ንኽበጽሑ ትስፍው ምዃኖም እውን ገሊጾም፡ ኣተሓሒዞም እውን ኣብታ ሃገር ሰላም ክረጋጋጽ ብዝብል ተስፋ ኣብ 2019 ዓ.ም. ወርሒ ሚያዝያ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ናይ ደቡብ ሱዳን ናይ መንግስትን ናይ ፖለቲካን ኣካላት ዘካየድዎ መንፍሳዊ ሱባኤን ሰላም ዘነቓቕሕ ምዃኑ ከምዝገለጹ ዶኒኒ ኣፍሊጠን።
ኑክለሳዊ ኣጽዋር ጸረ ሰላም እምበር ዋሕስ ሰላም ኣይኰነን
ኣብ መዳእታ ቅዱስነቶም ኣብ ታይላንድን ጃፓንን ዘካየድዎ ሓዋርያዊ መገሻ ጠቒሶም፡ ኣብ 1945 ዓ.ም. ካብ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ኣቶማዊ ቦምቢ ዝተረፉ ግዳያት ኣብ ቢባኩሻ ተራኺቦም ቃል ምስክርነቶም ሰሚዖምን፡ እውነተይና ሰላም ብምፍርራሕ ኑክለሳዊ ኣጽዋር ውሑስ ከምዘይከውን ዝበልዎ ሓሳብ ብምዝካር፡ ምህርቲ ኑክለሳዊ ኣጽዋር ኰነ ምጥቃሙ ኢግብረ ገባዊ እዩ እንክብሉ መሊሶም ብኣጽንዖት ከምዘተሓሳሰቡ ዝሓበራ ዶኒኒ ኣስዒበን፡
ውዱብ ሕቡራት መንግስታት ዓለም
ውድብ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ካብ ዝቐውም ኣትሒዙ ኣብ ዝሓለፉ 75 ዓመታት ብዙሕ ውጽኢት ኣመዝጊቡ እዩ፡ ብፍላይ ካልእ ዓቢይ ውግእ ዓለም ንኸይክሰት ገይሩ እዩ፡ ይኹን ደኣ እምበር ኣብ መድብለ ጐናውነት ዝጸንዔ ስልታዊ ሕዳሴ ከምዘድልዮ እዋናዊ ኩነታት ዓለም ይጠልቦ፡ እንክብሉ እቲ ዓለም ሓቆፋዊ ውድብ ሕዳሴ ዘድልዮ ምዃኑ የመላኽቱ።
ሃገረ ኢጣሊያን ሕዝባን
ቅዱስነቶም ቅድሚ 500 ዓመታት ኣቢሉ ካብዚ ዓለም ብሞት ዝተፈልየ ኢጣሊያዊ በዓል ዓቢይ ጥበብ ራፋኤሎ ሳንዚዮ ብሕብርታቱን ቀለማቱን ኣቢሉ ሓዲግዎ ዝሓለፈ ቅብእታቱን ኣሳእልን ውሁድን ስሙርን ቅንይት ጽባቔ ዘቃልሕ እዩ፡ ልክዕ ከምኡ እቲ ናይ ስነ ሜላ ርክባት ውሁድ ቅንይቲ ክህልዎ ሓደራ ቢሎም፡ ሕዝቢ ኢጣሊያ ነቲ ዝሓለፈ ጽብቕትን ብስነ ጥበብ ሃብታን ንኽትከውን ዝገበራ ኣብ ታሪኽ ኢጣሊያ ዝንገር ዳግመ ምጉልላዕ ዘመን ርህው ዝዀነ ሓድሽ ጅማሮ ክገብር ተላብዮም፡
ዓመጽ ኣብ ልዕሊ ደቀንትዮ፡ እግዚኣብሔር ዘርክስ ተግባር እዩ
ማርያምን ታሪኻን ንናይ ብዙሓት ሰብ ጥበብ ንድፍን ኣሳእል ስራሕ ርእሰ ጥበብ ኰይኑን ኩነታታ ኵሉ ንሰብ ጥበብ ዝማርኽ ምዃኑ ናይ ስነ ጥበብ ታሪኽ ይምስክሮ ቢሎም ሃምነናዊ ኣዋጅ ፍልሰታ ለማርያም መበል 70 ዓመት ኣብ ዝዝከረሉ ዘሎ እዋን እቲ ብሕቡራት መንግስታት ዓለም ተጸዊዑ ኣብ ፐኪንግ ዛዕባ ደቀንስትዮ ዝመኸረ ራብዓይ ዓለም ሓቆፍ ዓውደ ርክብ ዝኽሪ መበል 25 ዓመት የብዕል ከምዘሎ ኣተሓሒዞም ምስ ገለጹ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ዕለት 1 ጥሪ ናይ ላቲን ስርዓት እትኽተል ቤተ ክርስቲያን ክብረ በዓል ቅድስተ ማርያም እመ ኣምላኽ ከምዘብዓለት እውን ዘኪሮም፡ እዚ ጓለስንተይቲ ዘለዋ ክብሪ ልዑል ምዃኑን ካብ ዝዀነ ይኹን ኢፍትሓውነትን ኢማዕርነትን ዓመጽ ኵሉ ናጻ ክትከውንን ኣብ ልዕሊ ደቀንስትዮ ዝፍጸም ዓመጽ እግዚኣብሔር ዘርክስ ተግባር እዩ ከምዝበሉ ኣፍሊጠን።
ናይ 2019 ዓ.ም. ክሌኣዊ ስምምዓት ቅድስቲ መንብር
ቅድስቲ መንበር ኣብ 2019 ዓ.ም. ዝፈጸመቶም ክሌኣዊ ስምምዓት ዘርዚሮም፡ ዕለት 13 ለካቲት 2019 ዓ.ም. ምስ ረፓብሊካዊት ኢጣሊያን፡ ዕለት 12 ሓምለ 2019 ዓ.ም. ጳጳሳውያን መናብርተ ጥበብን ተቕዋማት ዝህብኦ ናይ ትምህርቲ ምስክርነት ኣብ መላእ ሃገራት ኤውሮጳ ቅቡል ዝብል ስምምዕን፡ ተምሳሳሊ ስምምዕ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንን መንግስቲ ቡርኪናፋሶን፡ ዕለት 13 መስከረም 2019 ዓ.ም. ኣብ መንጐ ቅድስቲ መንበርን ረፓብሊካዊት ኣንጐላን፡ ዕለት 2 ሓምለ 2019 ዓ.ም. ስም ረፓብሊካዊት ማእከላይ ኣፍሪቃን፡ ምስ ዓለም ሓቆፍ ናይ ትምህርትን ባህልን ስነ ምርምርን ውድብን ኣብ ላቲን ኣመሪካ ናይ ጳጳሳውያን መናብርተ ጥበብን ተቕዋማትን ኣባይቲ ትምህርትን ዝህብኦ ናይ ትምህርቲ ምስክር ወረቐት ቅቡል ዝብል ስምምዕን … ዕለት 15 ጥሪ 2019 ዓ.ም. ቅድስቲ መንበር ናይ ሕብረት ኤውሮጳ ቤት ምኽሪ ኣብ ናይ ስምምዕ ውሳኔ ሰነድ ስም ሃገረ ቫቲካን ዘመዝገበ ዝተበጽሔ ስምምዕን፡ … ዝብሉን ካልኦትን ብዝርዝር ምስ ጠቐሱ፡ ንመላእ ሃገራት ልኡካነ መንግስታት ኣብ ቅድስቲ መንበርን ንሃገራቶምን ርሑስ ሓድሽ ዓመት ተመንዮም ዘስምዕዎ መደረ ከምዘጠቓለሉ ዶኒኒ ገሊጸን።


text:
ሕቶ
ቤተ-ክርስትያን እንታይ እያ?
መልሲ
ብዙሓት ሰብ ሎሚ ንቤተ-ክርስትያን ከም ህንጻ እዮም ዝርድእዋ። እዚ መጽሓፍ-ቅዱሳዊ መረዳእታ ቤተ-ክርስትያን ኣይኰነን። ቤተክርስትያን ዝብል ቃል ካብቲ "ኤክሌሽያ" ዝብል ናይ ግሪኽ ቃል ዝመጸ ኰይኑ ፡ "ጉባኤ" ወይ "ጽዉዓት" ይትርጎም። እቲ ሱር ትርጒም ናይ ቤተክርስትያን ሰባት ደኣምበር ህንጻ ኣይኰነን። ንሰባት ኣበየነይቲ ቤተክርስትያን ከምዝሳተፉ ምስትሓቶም ፡ ምጽጽ ኢሎም መብዛሕትኡ ግዜ ንህንጻ እዮም ዘመልክቱኻ እዩ ። ሮሜ 16፡5 ይብል ፡ "ነታ ኣብ ቤቶም ዘላ ቤተክርስትያን ሰላም በሉ። "ጳውሎስ ነታ ኣብ ቤቶም ዘላ ቤተክርስትያን እዩ ዘመልክት ዘሎ ፡ ንህንጻ ቤተክርስትያን ዘይኰነስ ፡ ንእኩባት ኣመንቲ እዩ ኣመልኪቱ ፡፡
ቤተክርስትያን ንሱ ባዕሉ ርእሲ ዝዀና ስጋ ክርስቶስ እያ። ኤፌሶን 1፡22-23 ይብል ፡ "ንብዘሎ ኸኣ ኣብ ትሕቲ ኣእጋሩ ኣግዝኦ፡ ኣብ ልዕሊ ዅሉስ ርእሲ ምእንቲ ኪኸውን ድማ፡ ነታ ማሕበር ወፈዮ። ንሳ ኸኣ ስጋኡ ናይቲ ዅሉ ኣብ ኵሎም ዚመልእ ምልኣቱ እያ።" ስጋ ክርስቶስ ካብ መዓልቲ ጴንጠቆስጤ ኣትሒዛ ክሳዕ ክርስቶስ ዝምለስ ብኩሎም ኣመንቲ ክርስቶስ ዝቘመት እያ (ግብሪ ሃዋርያት ምዕራፍ 2)። ስጋ ክርስቶስ ክልተ ሸነኻት ተጠቓልል ፡
1) እታ ዓለምለኻዊት ቤተክርስትያን ብኩሎም እቶም ምስ የሱስ ክርስቶስ ብሕታዊ ዝምድና ዘለዎም ዝቘመት እያ። ኣይሁድ ወይስ ጽርኣውያን ፡ ባሮት ወይስ ጭዋታት እንተዀንና፡ ንሕና ዂላትና ሓደ ስጋ ምእንቲ ክንከውንሲ፡ ብሓደ መንፈስ ተጠሚቕና ኢና እሞ ፡ ሓደ መንፈስ ሰቴና (1ይ ቆረንቶስ 12፡13) ። እዚ ጥቕሲ ዝብሎ ዘሎ ፡ ዝዀነ ዝኣምን ዘበለ ኣካል ስጋ ክርስቶስ እዩ ፡ ከም መርትዖ ድማ መንፈስ ክርስቶስ ተቐቢሉ እዩ። እታ ዓለምለኻዊት ቤተክርስትያን ኣምላኽ ፡ ኲሎም እቶም ብእምነት የሱስ ክርስቶስ ምድሓን ዝተቐበሉ እዮም።
2) እታ ናይ ከባቢ ቤተክርስትያን ኣብ ገላትያ 1፡1-2 ተገሊጻ ኣላ፡ "ጳውሎስ ሃዋርያ… ኵላቶም ምሳይ ዘለዉ ኣሕዋት ድማ ናብ ኣብያተ-ክርስትያናት ገላትያ።" ኣብዚ ንሪኦ ዘሎና፡ ኣብ ግዝኣት ገላትያ ብዙሓት ኣብያተ-ክርስትያናት - ከምተን ናይ ከባቢ ቤተክርስትያናት ንብለን ኣሎዋ። መጥምቃዊት ቤተ ክርስትያን፡ ሉተራዊት ቤተክርስትያን ፡ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን፡ ወዘተ
ናይ ከባቢ ንኡስ ቤተክርስትያን ናይ ከባቢ ኣካል ኣመንቲ ደኣለን እምበር ዓለምለኻዊት ኣካል ክርስቶስ ዝብሃላ ኣብያተ-ክርስትያናት ኣይኰናን። እታ ዓለምለኻዊት ቤተ-ክርስትያን ነቶም ንምድሓኖም ኣብኡ ዝተወከሉ ናይ ክርስቶስ ኣመንቲ ዝሓዘት እያ። ኣባላት ናይ ዓለምለኻዊት ቤተ ክርስትያን ኣብ ናይ ከባቢ ቤተ-ክርስትያን ሕብረትን ምህናጽን ከናድዩ ይግባእ።
ብሓጺሩ ፡ ቤተክርስትያን ሓንቲ ህንጻ ወይ ሓንቲ ማሕበር ኣይኰነትን። ብመሰረት መጽሓፍ ቅዱስ ቤተክርስትያን እቶም ንምድሓኖም ኣብ የሱስ ክርስቶስ እምነቶም ዘንበሩ ስጋ ክርስቶስ እያ (ዮሃንስ 3፡16 ፥ 1 ቆሮንቶስ 12፡13)። ናይ ከባቢ ቤተክርስትያናት ስም ክርስቶስ ዝጽውዑ ናይ ኣመንቲ ምትእኽኻብ እየን። ኣባላት ናይ ከባቢ ቤተክርስትያናት ኣብ ብሉጽነት እምነተን ተመርኲሰን ናይታ ዓለምለኻዊት ቤተክርስትያን ኣባላት ክዀና ይኽእላ ወይ ወይ ኣይክእላን። እታ ናይ ከባቢ ቤተክርስትያን ፡ ኣመንቲ ንመምርሒታት 1 ቆሮንቶስ ምዕራፍ 12 ብምልኣት ይጥቀምሉ ፡ ምትብባዕ ፡ ምምሃር ፡ ናብ ፍልጠትን ጸጋን ጎይታ የሱስ ክርስቶስ ንምዕባይ ንሓድሕድ ምትህንናጽ፡፡
English
ቤተ-ክርስትያን እንታይ እያ?


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ታኅሣሥ – 11.2017
“ አታ ሰብአይ ፥ ኃጥአትካ ተኃዲጉልካ ኢዩ”
ሓደ መጻጉዑ ሰብአይ ብዓራት ተጸይሩ ናብ ክርስቶስ ከምጽመጸ ነንብብ። ነቲ ሕሙም ኮነ ነቶም ጸወርቱ ከአ ሓደ ተስፍ ኦም ንሱ ክርስቶስ ነበረ። እቲ ርሕሩሕ አምላኽ ንደቂ ሰብ ክፍውስን ከሕውን፡ ካብ ሓጢአት ነጻ ክገብርን ዝመጸ አምላኽ ከአ እቲ ናቶም እምነት ርእዩ “ አታ ሰብአይ ፥ ኃጥአትካ ተኃዲጉልካ ኢዩ” እናበለ ናይ ሓጎስ ቃል የስምዖም። እዚ ቃል እዚ ሓደ እቲ ተልእኾ ናይ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ነበረ። እዚ ጥራይ ዘይኮነ ነቲ ሕሙም ተንስእሞ ዓራትካ አልዒልካ ናብ ቤትካ ኺድ እቶም አብኡ ዝነበሩ ተገረሙ። ሎሚስ ግሩም ነገር ርኢና እናበሉ ኸአ ንአምላክ አመስገንዎ።
እዚ ተአምር ኢዚ ሎሚውን ክርስቶስ ብቤተክርስቲያኑ ክፍጽሞ ይርከብ። አብቲ ብክፍአት ብሓጥአት ለሚስናሉ አብ እንርከብ ግዜ ብእምነት ናብ ምስጢረ ኑዛዜ ቀሪብና ብልቢ ምስ እንንሳሕ እግዚአብሔር ብአገልጋሊኡ ካህን ጌሩ ኪድ ዝወደይ ሓጢአትካ ተሓዲጉልካ/ኪ ኢዩ ድሕሪ ሒጂ አይትድገም/ሚ እናበለ ካብ ሓጢአትና የንጸሓና፡ ምሕረቱ ይህበና። ካብቲ አልሚሱና አሲሩና ዝነበረ ሕማም ሓጢአት ነጻ ይገብረና።
ዝኸበርኩም አሕዋት አሓት ንሕናኸ አበየናይ ኩነታት ንረከብ፧ ምሕረት አምላኽ የድሊየናዶ፧ ብሓጢአት ለሚስና ከይንህሉ፧ ናብ ክርስቶስ ንቅረብ። ንፈወስ አምላኽና መሓሪ አምላኽ ኢዩ፡ ፈቃር አማልኽ ኢዩ። ነቶም ብእምነት ናብኡ ዝቐርቡ ከአ ጥራሕ ኢዶም አይሰዶምን ኢዩሞ ሃየ ኢታ ግዜ ሕጂ ኢያ።
አባ ሓጎስ ተስፋግቢር


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ የካቲት – 13.2018
ማቴ.6.1-6, 61-18
“ብሰብ ምእንቲ ክትረኣዩ ኢልኩም ጽድቅኹም ከይትገብሩ ተጠንቐቑ። እንተዘይኮነ ካብቲ ኣብ ሰማያት ዘሎ ኣቦኹም ዓስቢ የብልኩምን። እምበኣርከ ንስኻ ክትምጽውት ከሎኻ እቶም ግቡዛት፥ ብሰብ ምእንቲ ኺና አዱ ኣብ ናይ ኣይሁድ ጸሎትን ዓበይቲ መገድታትን ከም ዚገብርዎ ኣብ ቅድሜኻ መለኸት ኣይትንፋሕ። ዓስቦም ከም ዝተቐበሉ፥ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ። ንስኻ ግና ምጽዋትካ ብኅቡእ ምእንቲ ኪኸውን ክትምጽውት ከሎኻ የማይነትኻ እትገብሮ ጸጋመይትኻ ኣይትፍለጦ፥ እቲ ብስውር ዚርኢ ኣቦኻ ድማ ብግልጺ ኪፈድየካ ኢዩ። እቶም ግቡዛት ብሰብ መንቲ ኺረኣዩ፥ ኣብ ናይ ኣይሁድ ኣባይቲ ጸሎትን፥ ኣብ ቀራናታት መገዲን ደው ኢሎም ኪጽልዩ ይፈትዉ እዮም እሞ፥ ክትጽልዩ ኸለኩምከም ከምኣቶም ኣይትኹኑ፥ ዓስቦም ከም ዝተቐበሉ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ። ንስኻ ግና ክትጽሊ ከሎኻ፥ ናብ ቤትካ እቶ፥ ማዕጾኻ ዓጺኻ ናብቲ ብሥውር ዘሎ ኣቦኻ ጸሊ። እቲ ብሥውር ዚርኢ ኣቦኻ ድማ ብግልጺ ኪፈድየካ ኢዩ።
እቶም ግቡዛት ጸወምቲ ምኻኖም ብሰብ ምእንቲ ኺረኣዩ፥ ገጾም የጽምልዉ እዮም እሞ ኽትጸሙ ኸሎኹም ከምኣቶም ጽምልዋት አይትኹኑ። ዓስቦም ከም ዝተቐበሉ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ። ንስኻ ግና ኽትጸውም ከሎኻ ከም ዝጾምካ ነቲ ብሥውር ዘሎ አቦኻ ደአ እምበር ንሰብ ምእንቲ ኸይተርኢ ርእስካ ቅባእ፥ ገጽካውን ተሓጸብ። እቲ ብኅቡእ ዚርኢ አቦኻ ድማ ብግልጺ ኪፈድየካ እዩ።


text:
መምህር ደበሳይ ኪዳነ ወልደየውሃንስይ ይብሃል። ኣብ ከረን ተወሊዱ ዝዓበየ ኮይኑ ድሕሪ ናጽነት ኣማሓዳሪ ከተማ ኤደን(ዒላበረዕድ) ኮይኑ ክሳብ 1994 ድሕሪኡ ድማ ኣብ ከተማ ከም ኣማሓዳሪ ሓጋዝ ኮይኑ ሰሪሑ።
ብ 15 ታሕሳስ 2002 ናብቲ ኣብ ብሎኮ ከረን ጥንቁልሓስ ዝርከብ ዝነበረ ናይ እንዳ ሕርሻ ስርሑ እናኸደ ብናይ ጸጥታ ህግደፍ ካብ መንግዲ ተጨውዩ። ክሳብ እዛ ሰዓት እዚኣ ድማ ስድራቤቱ ደሃይ የብናን ይብሉ።
ኣብ ካናዳ እትርከብ ጓሉ Rita Debesay ብናይ ኣቡኣ ኩነታት እናተሳቐየት እትነብር ዘላ ግን ከኣ ክሳብ ሕጂ ዓው ኢላ ዘይተዛረበትሉ ዘሰቅቕ ዛንታ ኣቡኣ ጼራ ክሳብ ሕጂ ኣናነብዐት ትነብር ኣላ።
በዓልቲ ቤቶም ንመምህር ደበሳይ ኪዳነ ወልደዮውሃንስ ድሃይ ብዓል ቤታ ካብ ዘይትረክብ እንሆ ድሮ 17 ዓመት ኮይኑ ኣሎ።
ሓብትና ሪታ ደበሳይ ኣቡኣ ተፈቲሑ ምስ ክብርቲ በዓልቲ ቤቶምን መላእ ስድራ-ቤቱን ዳግማይ ተሓቚፉ ክትርኢ ዘለዋ ባህጊ ብሃንቀውታ ትጽበ።
መምህር ደበሳይ ኪዳነ ወልደዮውሃንስ ኣብ ከረን ላዕላይ ዝርከብ ቤቶም ክሳብታ ካብ ጎደና ብህግደፍ ዝስወረላ ዕለት ብፍቕርን ሓልዮትን ምስ ስድራቤቶም ማሚቖም ዝነብሩ ዝነበሩ ኣገልጋሊ ህዝቢ እዮም ኔሮም።
መምህር ደበሳይ ኪዳነ ካብ መቑሕ መጻወድያ ህግደፍ ወጺኦም ብሰላም ሂወቶም ክመርሑ በዚ ኣጋጣሚ ይጽውዕ።
ኩላትና ኣብ መሰል ወዲ-ሰብ እንግደስ ኤርትራውያን ድማ ብዛዕባ እዚ ንልዕሊ 17 ዓመታት ብሰንኪ ኣብ ልዕሊ በዓልቲ ቤቱን ደቁን ክወርድ ዝኽእል ሳዕቤን ብምስጋእ ብዛዕባ ሃለዋቱ ሓታቲ ዘይነበሮ ኣቦ ብሓባር ንመሰሉ ክንጣበቐን ብዛዕባ ሃለዋቱ ክንሓትትን ክንጽውዕ ብትሕትና ይጽዎ።
ሓውኹም ኤርትራዊ ሊበራል ዴሞክራት
ተስፋብርሃን ወልደጋብር ረድኢ


text:
Radio Erena: 04 December 2020
ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት (UNHCR)፣ ኣብ ትግራይ ናብ ዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት፣ ክበጽሓሉ ዝኽእል መንገዲ ክኽፈተሉ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ሓቲቱ።
ኣፈኛ እቲ ኣህጉራዊ ትካል ባባር ባሎሽ፣ ካብ ጀኔቫ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፣ ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ፣ ብዘይ መግቢ፣ ንሓደጋ ዝተቓልዑ ኣስታት 96 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት፣ ብህጹጽ ዝሕገዝሉ መንገዲ ኣብ ምንዳይ ከምዘለዉ ኣፍሊጡ።
ኣብ ዝተፈላለያ መዓስከራት ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት፣ ብዘይ እኹል መግብን ማይን፣ ኣብ መንጎ ክልተ ሓዊ ተቐርቒሮም ይርከቡ።
ካብኡ ዝበኣሰ፣ ድሕነት ጸጥታኦም ኣብ ሓደጋ ወዲቑ ብምህላዉ፣ ዕጡቓት ናብቲ መዓስከራት ከም ድላዮም እናኣተዉ፣ ዝደለይዎ ይግበሩ ምህላዎም እቶም ስደተኛታት ይገልጹ።
ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ክልል ትግራይ ህጹጽ ሰብኣዊ ሓገዝ ንኽባጻሕ፣ ምስ ሕቡራት ሃገራት ቅድሚ ሳልስቲ ስምምዕ ኸቲሙ’ዩ።
ይኹን’ምበር፣ እቲ መስርሕ መዓስ ከምዝጅምርን ኣበየናይ ከባቢታት ብዝያዳ ከምዘተኩርን ብዝርዝር ኣይተጠቕሰን።
==============