text:
ሰራዊት ህወሓት ኣብ’ዚ ቅነ’ዚ ንመቐለ ድሕሪ ምቁጽጻሮም፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ንሸሞንተ ኣዋርሕ ዝጸንሓ ውግእ ስዒቡ በይናዊ ምቁራጽ ተኹሲ ተግቢረ ኣለኹ ከምዝበለ ዝዝከር እዩ። ኣባላት ቤት ምኽሪ ኣሜሪካ ግና "እቲ ኣዋጅ ምቁራጽ ተኹሲ ጊዚያዊ እዩ፣ ኣብ’ቲ ክልል ኣብ ልዕሊ ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ሰባት ንዘንጸላለወ ሓደጋ ጥምየት ንምክልኻል ሓጋዚ ኣይኮነን" ኢሎም የጠንቅቁ ኣለው።
ኣብ መንጎ ወትሃደራት ኢትዮጵያን ሰራዊት ህወሓትን ንሸሞንተ ኣዋርሕ ዝጸንሓ ውግእ ንከብቅዕ በይናዊ ምቁራጽ ተጻብኦ ከምዝኣወጀ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣዊጁ እዩ። ታሕጓስ ኣብ ጎደናታት መቀለ ተራእዮም እዮም።
ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ግና ‘ኣባላት ቤት ምኽሪ ኣሜሪካ "መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝጀመሮ በይናዊ ምቁራጽ ተጻብኦ ጊዚያዊ እዩ" በሃልቲ እዮም። ኣባል ቤት ምኽሪ ግሪጎርይ ሚክ፣ "እቲ ተስፋ ዝገብሮ፣ እቲ ቀዳማይ ስጉምቲ ናብ ሰላማዊ ፍታሕ ከብጽሕ እዩ ዝብል እዩ። እንተኾነ፣ ህወሓት ክሳብ ኤርትራ ክንግስግስ ንኽእል ኢና ከምዝበሉ ሰሚዔ ኣለኹ። እዚ ማለት፣ እቲ ግጭት ሓደገኛ ማእዝን ይሕዝ ከምዘሎ ንጹር ምልክት እዩ።"
ዝሓለፈ ቅነ ኣብ ዕዳጋ ቶጎጋ ክልል ትግራይ ደብዳብ ነፈርቲ ተፈጺሙ ልዕሊ 60 ሰባት ድሕሪ ምቅታሉ ውግእ ገዲድዎ ነይሩ። ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ግፍዒ ፈጺሞም፣ ጾታዊ ምግሳስ፣ ረድኤት እኽሊ ንከይሓልፍ ከልኪሎምን ንመጠነ ሰፊሕ ጥምየት ኣቃሊዖምን ኢሎም ተጋሩ ንወትሃደራት ኢትዮጵያን ኤርትራን ይኸሱ። ኣባል ቤት ምኽሪ ኣሜሪካ ሚካኤል ማኩል ብወገኖም ከምዚ ይብሉ፣ "ገበን ኩናት፣ ገበን ኣንጻር ሰብኣዊነት፣ ተግባራት ምጽናት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ተፈጺሙ እዩ። ቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድ ዝሓለፈ ቅነ ‘ኣብ ትግራይ ጥምየት የለን’ ኢሉ’ዩ። እዚ ነቲ ኣብ ትግራይ ዘጋጠመ ኣሰንባዲ ጥፍኣት ምክሓድ እዩ።"
ብመሰረት ትካል ረድኤት ስግር ባሕሪ ኣሜሪካ (USAID)፣ ካብ ሽዱሽተ ሚልዮን ህዝቢ ትግራይ እቶም 4.5 ሚልዮን ንህጹጽ ሓገዝ ዝተቃለዐ ክኸውንከሎ ኣስታት 900 ሽሕ ህዝቢ ትግራይ ድማ ኣብ ሓደገኛ ኩነታት ዝርከቡ እዮም።
በዓልቲ ስልጣን ትካል ረድኤት ስግር ባሕሪ ኣሜሪካ ሳራ ቻርለስ ኣብ ቅድሚ ኣባላት ቤት ምኽሪ ኣሜሪካ ቀሪባ ምስክርነታ ክትህብ ከላ፣ "ብሕልፊ ኣብ ትግራይ ዝተፈጸም ጾታዊ ምግሳስ ቆጺርካ ዝውዳእ ኣይኮነን" በለት::
"ገበነኛታት ንኣንስቲ ኣቅሽሽቲ ደፊሮም፣ ንደቂ ኣንስትዮ ኣብ ቅድሚ ቤተሰበን ተጋሲሶምወን፣ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ከቢድ ጭካኔ ዝተሓወሶ ዓመጽ ፈጺሞም እዮም። ቅድሚ ሎሚ ብግልጺ ከምዝበልክዎ፣ ርዝነት እቲ ዝተፈጸመ መግሃስቲ፣ ኣብ ኣስታት ዕስራ ዓመታት ዘበን ሰብኣዊ ኣገልግሎተይ ሪኤዮን ሰሚዔዮን ዘይፈልጥ ግፍዒ እዩ።"
መንግስቲ ኢትዮጵያ እቲ በይናዊ ምቁራጽ ተጻብኦ ክሳብ እዋን ማሕረስ ዝውዳኣሉ መስከረም ዝጽንሕ እዩ ይብል። እዚ እዋን’ዚ፣ ኣሜሪካን ማሕበረሰብ ዓለምን ዕድል ዝረኽብሉ ጊዜ ክኸውን እዩ።
ካብ ኣትላንቲክ ካውንስል ካሜሩን ሃድሰን ከምዚ ይብል፣ "ኣብ እዋን ምቁራጽ ተጻብኦ እቲ ቀዲሙ ዝስራዕ፣ ናብ ህዝቢ ንምብጻሕን ኣንጸላልዩ ንዘሎ ሓደጋ ጥምየት ካብ ልዕሊ ኣስታት ሚልዮን ህዝቢ ንምቅንጣጥ ምስራሕ እዩ። እዚ እቲ ፈላማይ ዕዮ እዩ። ከምዝመስለኒ፣ እቲ ካልኣይ ዕዮ፣ ነቲ ምቁራጽ ተጻብኦ ዓቂብካን ትካላዊ ገይርካን፣ ፖለቲካዊ ልዝብ ንክሳለጥ ባይታ ንምጥጣሕ ምጥቃም ክኸውን ኣለዎ ዝብል እዩ።"
ኣባላት ቤት ምኽሪ ኣሜሪካ እንተኾኑ፣ እቲ ዝተጠቀሰ ፖለቲካዊ ባይታ ክፍጠር እንተዘይኪኢሉ ዘኽፍሎ ዋጋ ክቡር ከምዝኾኑ እዮም ይዛረቡ። ግሪጎርይ ሚክስ፣ ንሮበርት ጎደክ ካብ ሚኒስትሪ ጉዳያትወጻኢ ኣሜሪካ ዘቅረብዎ ሕቶን ዝረኸብዎ መልሲን እዚ ይመስል::
"እቶም ተዋጋእቲ ወገናት፣ ነዚ ሓድሽ ምዕራፍ’ዚ ከም ኣጋጣሚ ተጠቂሞም ናብ ዝተናወሐን ውግእ ሕድ ሕድን ንምእታው ድዮም ዝፍትኑ ዘለው?"
ሮበርት ጎደክ ዝሃብዎ መልሲ፣ "እቲ ንሕና ንደልዮ፣ ኩሎም ወገናት ዝኣምንሉን ዝተቀበልዎን ቀዋሚ ምቁራጽ ተጻብኦ እዩ። ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ግና፣ ህወሓትን መንግስቲ ኤርትራን ንምቁራጽ ተጻብኦ ድልዋት እንተኾይኖም ዝረኸብናዮ መረጋገጺ ዛጊት የለን። "
ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ፣ ነቲ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ትግራይ ዝተፈጸመ ዝባሃል ግፍዒ ይከታተሎ ከምዘሎን ኣብ ትሕቲ ገበን ኩናት ዝካተት እንተኾይኑ ይምርምሮም ከምዘሎ እቲ ሪፖርት ጠቂሱ ኣሎ።


c: text/html

text:
ኣብ ሰሜን ኣሜሪካን ኣውሮፓን ዝነብሩ ኢትዮጵያዊያን ዝሓልፈ ቀዳም ኣብዚ ኣብ ኣርሊንግተን ቨርጂኒያ ኣብ ኢትዮጵያ ዘላቒ ምትሕብባር ንምፍጣር ኣብ ዘኽእሉ ሓደሽቲ ሓሳባት ምዝርራቦም ተፈሊጡ።
ናይ ሓባር ምንቅስቓስ ንሓድሽ ኢትዮጵያ ብዝብል ሽም ዝፍለጥን ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ ዝሰርሕን ናይ ሲቪክ ትካል ዘዳለዎ ጉባኤ ዝተፈላለዩ ብሄራት ሃይማኖታትን ከምኡ እውን ንዓርሶም ዝወከሉ ወልቀሰባት ዝተሳተፍሉ ነይሩ።
እዞም ዝተኣኻኸቡ ኢትዮጵያዊያን ትካላዊ ምምሕዳር ኣብዘይተጠናኸረላ ሃገሮም ማሕበረሰባት ክፃወትዎ ዝግባእ ጊደ ከምኡ እውን ኣብ ናይ ሕድ ሕድ ምትሕብባር ሓሳባት ዘተኮረ ነይሩ።
ናይዚ ኣኼባ እዚ ዕላማ ነቲ ህዝቢ መድረኽ ምሃብ እዩ ይብሉ መራሒ ናይ ሓባር ምንቅስቓስ ንሓዳሽ ኢትዮጵያ ዝተብሃለት ትካል ኣቶ ኦባንግ ሜቶ።
ኣብ ኤርትራ ዝተወለደት ፊዮሬላ ሮማኖ ናይ ክልተ ዓለም ሰብ ምዃና ትዛረብ።ኣብ ቁልዕነታ ናይ ሓንቲ ኢትዮጵያ ታሪኽ ካብ ወለዳ ክትሰምዕ ከምዝዓበየት ብምግላፅ ድሕሪ ነፃነት ኤርትራ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኲናት ብምልዓሉ ዝተፈጠረ ምፍልላይ ንኽልቲኡ ህዝቢ ከምዝጎድኦ ምስ ናይ ባዕላ ተመኩሮ ገሊፃ።ኣስዒባ ‘’ኤርትራን ኢትዮጵያን ማለት ተዋሊድና ኢና።ብደም ንራኸብ ኢና።ኣበላልዓና ኣከዳድናና ኩሉ ነገርና ሓደ ዓይነት እዩ።ዘይምዕዳል ኮይኑ ኣብ ናትና ግዜ ናብትን ናብዝን ኮይንና’’ኢላ።
ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ኣብ ዝርከብ መስጊድ ፈረስት ሂጅራ ኢማም ሸኽ ኻሊድ ዖማር ኣብ ጉዳያት ሃገርን ማሕብረሰብን ለውጢ ንምምፃእ ደለይቲ ለውጢ ባዕሎም ክልወጡ ኣለዎ ኢሎም።
‘’በደል ኣሎ፣ዝተበደሉ ሰባት ኣለው፤ዝበደሉ ሰባት እውን ኣለው።ነዚ ናይ ምቕባል ግቡእ ኣለና’’ዝበሉ ድማ ኣብ ናይ ኢትዮጵያ ስርዓተ ፍትሒ ዝሰርሑ ኣብዚ እዋን እዚ ድማ ኣብ ኣፈታትሓ ግጭትን ህንፀት ሰላምን ዝሰርሑ እስራኤል ኢታንሳ ፈይሳ እዮም።ቅድሚ ኩሉ ናይ ማሕበረሰብ ዕርቅን ሓድነትን ምፍጣር ኣገዳኢ እዩ ኢሎም።
እቲ ኣኼባ ሓድሽ ትውልዲ፣ሓድሽ መንገዲ፣ሓድሽ ናይ ምትሕብባር ስልቲ ኣድልዪ ምዃኑ ተሳተፍቲ ዝከምዝተዘራረብሉ ተፈሊጡ’ሎ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ናይ ሎም-ዘበን ኣኼባ መራሕቲ ኣብ ትሕቲ ”ሕርሻን ውሕስነት መግቢን” ዝብል ጭብጢ‘ዩ ክሳለጥ።እንተኾነ ነታ ኣህጉር ፀገም ይፈጥረላ ዘሎ ኩነታት ፀጥታ ቆላሕታ ረኪቡ‘ሎ።
ዝሓለፈ ሰሙን ብተፃባእቲ ሓይልታት ደቡብ ሱዳን ዝተኸትመ ውዕል ምቁራፅ ተኲሲ፣ ብጠንቂ ቀፂሉ ዘሎ ግጭት፣እቲ ውዕል ይትግበር ደኾን? ዝብል ሕቶ ኣበጊሱ‘ሎ።
ርብዒ ህዝባ ብጠንቂ ኲናት ዝተፈናቀላ ሪፐብሊክ ማእከላይ ኣፍሪቃ፣ ድሕሪ ምቋም ሓድሽ ምምሕዳር ናብ ሰላም ጉዕዞ ጀሚራ‘ላ።
ቤት ምኽሪ ሰላምን ፀጥታን ኣፍሪቃ ረቡዕ ምሸት ተኣኪቡ፣ብዛዕባ ኩነታት ደቡብ ሱዳንን ሪፐብሊክ ኣፍሪቃን ሪፖርት ኣዳሚፁ።ንኩነታት ግብፂ‘ውን ገምጊሙ።እቲ ዝላዓል ሕቶ፣ሕብረት ኣፍሪቃ ክሳዕ ክንደይ ነዞም ዝላዓሉ ህውከታት ክገትእ ይኽእል? ዝብል‘ዩ።
ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ንትካል ማእከል መፅናዕቲ ፀጥታ ዝሰርሕ ፖል ሳይመን ”እቲ ዋዕላ‘ቲ፣ ደረኽቲ ውሳነታት ኣየሕልፍን።ኣብ ክንድኡ፣ኣቃልቦ ክገብር፣ ተፃባእቲ ወገናት ንውዕል ምቁራፅ ተፃብኦ ድሕሪ ምፍራሞም፣ ዝተወሰነ ጊዜ ንክዋሃቦምን ነቲ ዝኸተምዎ ውዕል ኣብ ባይታ ክትግብሩን ከለው ምክትታል እዩ ዝኸውን ስርሑ” ይብል።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ኡጋንዳ ኣብ ግጭት ደቡብ ሱዳን ጣልቃ ምእታዋ ሓደ መዘራረቢ ኣጀንዳ ከምዝኸውን ትፅቢት ኣሎ።
ካምፓላ ኣብ‘ቲ ሰራዊት መንግስቲን ደባይ ተዋጋእቲን ኣብ ጎኒ መንግስቲ ከምዝተሰለፈት ብወግዒ ኣፍሊጣ‘ያ።እዚ ምዕባለ‘ዚ፣ተቃወምቲ ኣብ እዋን መኣዲ ልዝብ ቅሬተኦም ዝገለፁሉ ኮይኑ‘ዩ ሓሊፉ።
ሳይመን ፖል ኡጋንዳ ካብ ሕብረት ኣፍሪቃን ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕ/ሃ ፈቃድ ከይረኸበት ዝወሰደቶ ስጉምቲ መዘራረቢ ከምዝኸውን ይግምት።
ሕጋዊነትን ስልጣንን ጣልቃ ምእታው ኡጋንዳ ብርቱዓት ሕቶታት ከበግስ‘ዩ ይብል ንሱ።
ኣብ ዋዕላ ሕብረት ኣፍሪቃ ንኣሜሪካ ወኪለን ዝሳተፋ ብደረጃ ምክትል ምንስትር ሓላፊት ጉዳያት ኣፍሪቃ ሊንዳ ቶማስ-ግሪንስፊልድ‘የን።ኣብ ማእከላይ ኣፍሪቃ ገበን ዝፈፀሙ ክቅፅዑ ከምዘለዎም ገሊፀን።
“እቲ ዝውሰድ ማዕቀብ ኣብ መስርሕ‘ዩ ዘሎ።ሓደ ነገር ንፁር ክኸውን ዝደልዩ ነገር ኣሎ፣ኣብ ኩሎም ኣኼባታት ከምዝገለፅናዮ፣እዚ ንዛረበሉ ዘለና ነገር፣ኣርዚና ዝሓዝናዮ ነገር ከምዝኾነ ክፍለጥ ኣለዎ” ኢለን።
ሊንዳ ቶማስ-ግሪንስፊልድ ወሲኸን፣ጎረባብቲ ሪፐብሊክ ማእከላይ ኣፍሪቃ ዶባተን መሳገሪ ኣፅዋራትን ተዋጋእቲን ንከይኸውን ኣጠንቂቅናየን ኢና ኢለን።
ብዝተኣሳሰረ ዜና፣ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕ/ሃ፣ኣብ ጎድኒ ሓይልታት ፈረንሳይን ሕብረት ኣፍሪቃን ኮይኖም ዝሰርሑ ተወሰኽቲ ኣውሮዻውያን ወትሃደራት ናብ ማእከላይ ኣፍሪቃ ንክዋፈሩ ወሲኑ‘ሎ።


text:
ኣብ ሱዳን ብኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበናት ዝድለ ዝነበረ ዓሊ- ኩሻይብ ኢዱ ብምሃቡ፥ ካልኦት ከም ፕረ ዚደንት-ነበር ዑማር ኣል-በሽር ዝበሉ ብገበናት ኩናት ዳርፉር ዝድለዩ`ውን ናብ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ክርከቡ/ክውሃቡ ይኽእሉ`ዮም ንዝብል ተስፋ ክብ ኣቢልዎ`ሎ።
ኣዛዚ`ቲ ጃንጃውድ ተባሂሉ ዝፍለጥ ሚልሻ ዝነበረ ዓሊ-ኩሻይብ: ኣብ ሪፓብሊክ ማእከላይ ኣፍሪቃ`ዩ ኢዱ ሂቡ። ኣብ 2003 መንግስቲ ዑማር ኣልበሽር ኣብ ዳርፉር ንዝተላዕለ ናዕቢ ንምጭፍላቕ ኣብ ዝፈተነሉ እዋን፥ ነቲ ዓድታት ዘንድድን ዘጥቅዕን ዝነበረ ጃንጃዊድ ዝብሃል ምልሻ ይመርሕ ኔሩ። ሕጂ ኣብ ኣህጉራዊ መጋባእያ ኩናት፥ ብገበናት ቅትለት: መስቀይቲ ዕንወትን ዓመጽን ዘጠቓለለ ጸረ-ሰብኣውነት ክሲ ይጽበዮ`ሎ፥
ሳሚያ ኣል-ሓሻሚ ጠበቓ ናይቶም ኣንጻር ፕረዚደንት ባሽር ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ምስ ገበሩ ዝተኣሰሩ`ያ። ንሳ፥ ምእሳር ኩሻያብ ኣብ ልዕሊ`ዚ ዘሎ መንግስቲ ሱዳን ተጽዕኖ ክህልዎ`ዩ ትብል።
ኩሻይብ ካብ መንጎ ብገበናት ኩናት ዳርፉር ብዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ካብ ዝድለዩ ሽዱሽተ ሰባት ሓደ`ዩ። ሓደ ካብኦም እቲ ን30 ዓመታት ንሱዳን ብሓጺናዊ ሓይሊ ድሕሪ ምምርሑ ዝሓለፈ ዓመት ብወተሃደራዊ ሓይሊ ዝተዓልወ ዑማር ኣል-በሽር`ዩ። በሽር ኣብ ስልጣን ከሎ ካብ 2008 ጀሚሩ ብገበናት ኩናት-ምጽናት-ዘርእን-ጸረ-ሰብኣውነት ብዓለምለኸ ቤት ክድለይ ጸኒሑ’ዩ። ኣብዚ ሕጅ እዋን ሓደ ቤት-ፍርዲ ሱዳን ንፕረ.ዑመር ኣልበሸር ብገበናት ብልሽውና ኣብ ናይ ክልተ ዓመት ማእሰርቲ ኣእትዩዎ ይርከብ ኣሎ።
መሓውራት ዜና ሱዳን ሱዳን ሕጂ ግን ኩሻይብ-ኣንጻር ካልኦት ተጠርጠርቲ ምስክርነት ክህብ ይኽእል`ዩ ይብሉ። ፖለቲካዊ ተንታኒ ኣሕመድ ዓብደልጋኒ ድማ እዚ ንፖለቲካ ሱዳን ክሓላልኾ ይኽእል`ዩ ይብል ። ምኽንያቱ ገለ ወተሃደራዊ ትካላት ኣብቲ ጉዳይ ኢድ ኔርዎም ክኸውን ስለዝኽእል።
ኣብ ግጭት ዳርፉር ልዕሊ 300 ሺሕ ከምዝተቐተሉን- 2 ሚልዮን ከምዝተፈናቐሉን ይንገር።
ዋና ዓቃቢት-ሕጊ ኣህጉራዊ መጋባእያ ገበናት ፋጡ-በንሶዳ ኣብ ዝሃበቶ ግብረ-መልሲ፡ ምትሓዝ ኩሻይብ ኣብ መስርሕ ፍርዲ ጉዳይ ዳርፉር ልዑል ተራ ክህልዎ`ዩ ብምባል- ሰበ-ስልጣን ሱዳን ንግዳያት ዳርፉር ጭቡጥ ፍትሒ ከረጋግጽሎም ጸዊዓ`ላ።


text:
Malå
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 12 8 2020
ማሎ ኣብ ሰሜን ሽወደን እትርከብ ንእሽቶን ተፈታዊትን ኮሙን እያ። ኣብቲ ማእከል ከተማ፡ ድኳናትን፡ ንእሽቶ ሆስፒታልን ሕክምና ስንን ቤትትምህርትን ኣሎ። ማሎ ጥቓ ዱርን ማያትን ገጠራትን ድማ እያ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ3,054
ስፍሓት መሬት1,727 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Skellefteå 123 ኪሜ
- Umeå 200 ኪሜ
- Luleå 209 ኪሜ
ዝበዝሑ ኣብ ሞላ ዝነብሩ ሰባት ዓሳ ምግፋፍ፡ ዓጋም ምቕንጣብ፡ ምንሽርታት ወይ ተንሸራታቲት ማኪና ምዝዋር ይፈትዉ። ኣብ ናይ ውልቂ ቤት ምቕማጥ ምስ እትደሊ ኣብ ማሎ ብሕሱር ዋጋ ክትዕድግ ትኽእል። እንቋዕ ናብታ ንኹሉ ቀረባ ዝኾነ ማሎ ብደሓን መጻእካ!
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ማሎ ኮሙን ኣስታት 3000 ተቐማጦ ኣለዉ። መብዛሕትኦም ኣብ ናይ ውልቆም ገዛውቲ እዮም ዚቕመጡ። ግን ከኣ ብዙሓት ከኣ ኣብ ኣፓርትመንት ይቕመጡ እዮም።
ናይቲ ኮሙን ውልቃዊ ወኪል ገዛውቲ፡ ማሎ ምምሕዳር ኣባይቲ፡ ኣባይቲ የካርይ። እቲ ኣፓርትማ ኣብ ማእከል ማሎ ይርከብ። እንተ ደሊኻ መንበሪ ቤት ክትዕድግ ትኽእል ኢኻ፡ ንኣብነት ቪላ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ማሎ ኮሙን ካብ እተፈላለየ ኵርናዓት ዓለም ዝመጹ ሰባት ይርከቡ። ደቂ ማሎ ኮይኖም ቋንቋታት ሽወደን፡ ትግርኛ፡ ጀርመን፡ ሶማሊ፡ ፊንላንድ፡ ሩስያ፡ ስፓኛ፡ ሆላንድ፡ ሳሚ፡ ኖርወይ፡ ለቲስካ፡ ኡርዱ፡ ፓሽቶ፡ ታሚል፡ ታይላንድ፡ ሃንጋሪን ፊሊፒንን ዚዛረቡ ኣለዉ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ናይ ማሎ ኮሙን ብዙሓት ማሕበራት ኣለዋ። ኣብተን ማሕበራት ብምእታው ካልኦት ደቂ ማሎ ንኽትረክብ ግሩም ኣጋጣሚ እዩ። ናይ ስፖርት ተገዳስነት፡ ንኣብነት ምንሽርታት፡ ናይ ጋንታ ስፖርት ወይ ምግላብ፡ ምስ ዚህልወካ፡ ብዙሓት ማሕበራት ስፖርት ኣለዋኻ። ፈደረሽን ትምህርቲ፡ ትምህርቲ ኣባጽሕ ከምኡውን ኮርሳት ዘለወን ABF ኣብ ማሎ ይርከባ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣገልግሎት
ቤትጽሕፈት ምምሕዳር ከተማ ኣብቲ ዓቢ ጎደና 13 ጥቓቲ ርባ ይርከብ። ኣብኡ ናይ ሓደስቲ መጻእትን ናይ ውህደትን ኣገልግሎት ኣሎ። ከም ሓድሽ መጻኢ ናብኡ ኬድካ ሓበሬታ ክትሓትት ይከኣል፡ ንኣብነት ብዛዕባ ቤትትምህርቲ፡ ገዛ፡ ከመይ ጌርካ ምስ ሰበስልጣን ከም እትራኸብን ብዛዕባ ክንክን ጥዕናን።
ንግድ
ኣብ ማሎ ሰንትሩም ክልተ ናይ መግቢ ድኳናት፡ ሓንቲ ናይ ህጻናትን ናይ ኣባጽሕን ድኳን ክዳውንቲ፡ ሓደ ቤትመጻሕፍቲ፡ ሓደ ናይ መብራህቲ ድኳን ሓደ ድማ እንዳ ዕምባባ ኣሎ። ኣብቲ ናይቲ ኮሙን ሰከንድሃንድ ድኳን ሰብ እተጠቕመሉ ክዳውንትን ኣቕሑት ገዛን ካልእ ንገዛ ዘድሊ ነገራትን ምዕዳግ ይከኣል። ኣብ ማሎ ፋርማሲን መላጸይ ጸጕርን ፖስታን ባንክታትን እንዳ ፒሳን ሓንቲ ሆቴል ምስ ቤትመግብን ይርከቡ።
ቤት ንባብ
ማሎ ቤትንባብ ኣብቲ ኣብ ስኩልጋታን 2 ዚርከብ ኒላስኩላን ኣሎ። ኣብኡ ብእተፈላለየ ቋንቋታት እተጻሕፈ መጻሕፍቲ ክትልቃሕ ትኽእል። ምልቃሕ መጻሕፍቲ ናጻ እዩ። ኣብቲ ናይቲ ቤትንባብ መርበብ ኢንተርነት ናይ ዝኽፈተሉ ሰዓታት ሓበሬታ ኣሎ።
ትርፊ ግዜ
ኣብ ማሎ ኣብ ፓርክጋታን 1 ፎሩም ኣሎ። ኣብኡ ፊልም ወይ ተዋስኦ ክትርእይ ትኽእል። ነቶም ስፖርት ዚፈትዉ ኸኣ መሐምበሲ፡ ናይ በረድ መንሸራተትን ናይ በረድ ጥውይዋይ መገድን ኣሎ፡ እዚ ኹሉ ድማ ኣብ ናይ ማሎ ማእከል ወይ ሰንትሩም ይርከብ። ኣብቲ ቤትትምህርቲ ናይ መንእሰያት ማእከል ኣሎ፡ ኣብኡ ድማ ተመሃሮ ኣብ ዕረፍቲ ግዜኦም ይራኸቡ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ማሎ ኮሙን እዩ ናይ ህጻናት ሓላፍነት ዘለዎ። ኣብ ማሎ ኮሙን ነቶም ካብ ሓደ ክሳዕ ሓሙሽተ ዝዕድመእም ህጻናት ቅድመ-ኣብያተትምህርቲ ኣሎ። ወለዶም ኪመሃሩ ወይ ኪሰርሑ ኸለዉ እቶም ህጻናት ኣብቲ ቅድመ-ትምህርቲ ኪውዕሉ ይኽእሉ እዮም። ቅድመ-ትምህርቲ እቲ ናይ ሽወደን መጀመርያ ደረጃ ትምህርቲ እዩ። ህጻን ኣብ ቅድመ-ቤትትምህርቲ ንምእታው ክፍሊት የድሊ።
እቶም ናብ ቤትትምህርቲ ዚኸዱ ህጻናት ወለዶም ዚምሃሩ ወይ ዚሰርሑ ምስ ዝኾኑ ድሕሪ ትምህርቲ ኣብቲ ማእከል ትርፊ-ግዜ ኪህልዉ ይኽእሉ። ህጻን ኣብ ቅድመ-ቤትትምህርቲ ንምእታው ክፍሊት የድሊ።
ወላዲ ምስ እትኸውን እሞ ኣብ ገዛ ምስ ህጻን ምስ እትህሉ፡ ናብቲ ብሽወደናዊ ቤትክርስትያን ዚካየድ ክፉት ገዛ ወይ ኦፐት ሁስ ክትከይድ ትኽእል። ኣብኡ ድማ ንስኻን ውላድካን ምስ ካልኦት ወለድን ህጻናትን ክትራኸብ ትኽእል።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ማሎ ኮሙን ክሳዕ 9ይ ክፍሊ ዚኸይድ መባእታዊ ቤትትምህርቲ ኣሎ። እቲ ቤትትምህርቲ ኒላስኩላን ይብሃል። ኣብ ስኩልጋታን 2 ኣብ ማሎ ሰንትሩም ይርከብ። ኣብ ኒላስኩላን እቶም ካብ 6-16 ዕድመ ዘለዎም ቆልዑ ይምሃሩ።
እቶም መባእታዊ ቤትትምህርቲ ዝወድኡ መንእሰያት ኣብተን ኣብ ጎረቤት ኮሙናት ከም ሊክሰለን ኣርቪድሹዋርን ኣብ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ኪቕጽሉ ይኽእሉ። እቲ ቤትትምህርቲ ንደቂ 15ን 18ን እዩ።
ናብ ሽወደን ሓደስቲ መጻእቲ ደቂ 15ን 18ን ዝኾኑ መንእሰያት ናይ ቋንቋ መተኣታተዊ ኮርስ ኪወስዱ ይኽእሉ። ነዚ ምስ ተማህሩ ድማ ናብ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ወይ ናብ ካልእ ቤትትምህርቲ ኪኸዱ ይኽእሉ።
ዕድላት ትምህርቲ
ልልይ ምስ ማሕበረሰብ ንሓደስቲ መጻእቲ (SO)
እቶም ካብ 18-64 ዝዕድመኦም ሓደስቲ መጻእቲ ወይ ድማ ስደተኛታት ቤተሰብ ኣብታ መጀመርታ ኣብ ሽወደን ዚቕመጡላ ዓመት ክሳዕ 60 ሰዓታት ዚወስድ ናይ ልልይ ምስ ሕብረተሰብ ትምህርቲ ኪወስዱ መሰል ኣለዎም። እቲ ትምህርቲ ብዛዕባ ሽወደን ዝያዳ ንኽትፈልጥ ይሕግዝ። እቲ ኮርስ ብቋንቋ ኣደ እዩ ዚውሃብ፡ በቲ ኮሙን ድማ ይካየድ።
ቋንቋ ሽወደን ንስደተኛታት (SFI)
ማሎ ኮሙን ቋንቋ ሽወደን ንኽትፈልጥ ሓላፍነት ኣለዎ። እቲ ስልጠና ድማ ሽወደን ንስደተኛታት፡ SFI ይብሃል።
ናይ ርሕቀት ትምህርቲ ውሰድ
ብርሑቕ ኣብ ኮለጅ ወይ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ክትምሃር ምስ እትደሊ በቲ ናይ ማሎ ለርሳንትሩም/ማእከል ትምህርቲ ክትሕገዝ ትኽእል ኢኻ።
ማሎ ኮሙን ካልእ ዓይነት ትምህርቲ ኣባጽሕ እውን ትቕርብ እያ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ማሎ፡ ማሎ ቁሸታዊ ሆስፒታል ወይ ማሎ ኹክስቱጋ ዚብሃል ሆስፒታል ኣሎ። ኣብኡ ድማ ሓፈሻዊ ሓኪም፡ ኣማኻሪ፡ ክሊኒክ ደቀንስትዮን (MVC) ክሊኒክ ህጻናትን (BVC) ኣሎ። ናይ ህጻናት ክንክን ጥዕና፡ ጥዕናዊ ምርመራን ክታበትን የካይድ። ብዛዕባ ናይ ውላድካ ጥዕናን ምዕባለን ንዚምልከት ሕቶታትውን ይምልሹ እዮም።
ኣብ ማሎ ኣምቡላንስን ናይ ህጹጽ ረድኤት ክፍልን እውን ኣሎ። ናይ ህጹጽ ረድኤት ሆስፒታል ኣብ ሊክሰለ ኣሎ።
ኣብቲ ጥቓ ናይ ማሎ ንእሽቶ ሆስፒታል ዚርከብ ናይ ማሎ ክንክን ጥዕና ስኒ፡ ሓኪም ስኒ ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
እቶም ሽወደን ዘይዛረቡ ምስ ናይ ማሎ ኮሙን ኪዘራረቡ ከለዉ ናይ ኣስተርጓሚ ሓገዝ ይግበረሎም እዩ። እቲ ኣስተርጓሚ ምሳኻ ኣብቲ ኣኼባ ይህሉ ወይ ድማ ብተለፎን ይትርጉም። ምእንቲ እቲ ናይ ማሎ ኮሙን ኣስተርጓሚ ኣዳሊዩ ኪጸንሕ፡ ተርጓማይ ምስ እትደሊ ኣቐዲምካ ሓብር።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ንማሎ ብማኪናን ኣውቶብቡስን ባቡር ወይ ነፋሪት ጌርካ ክትጎዓዝ ይከኣል።
ናይ ጕዕዞ መደብ ኣብዚ ክትረክብ ትኽእል፣
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ማሎ ኮሙን 500 ሰራሕተኛታት ዘስተናግድ ዝዓበየ ወሃብ ስራሕ እዩ። ኣብዚ ድማ ንኣብነት መምህራን፡ ናይ ቅድመ-ቤትትምህርቲ መምህራን፡ ነርስታት፡ ሓለውቲ ኣባይትን ሰራሕተኛታት ኣብያተጽሕፈትን ይሰርሑ።
ኣብ ማሎ ዋኒናት ዘካይዱ ሓያሎ ኣንስትን ሰብኡትን ኣለዉ። ንስኻ ናይ ንግዲ ሰብ ምስ እትኸውን ወይ ድማ ናይ ውልቅኻ ዋኒን ክትከፍት ምስ እትደሊ ሓገዝን ደገፍን ንምርካብ ንማሎ ኮሙን ተወከስ።


text:
ቀብሪ ሓደ ሰብኣይ ወይስ መሰል 4 ምልዮን ህዝቢ?
ኣብ ዓለም ዘለው ዲክታተራት ሓደ ንኹሎም ዝገዝኦም ባህርይ ኣሎ። ንሱ ድማ መሰል ህዝቢ ኣየኽቡሩን፡ መሰል ውልቀሰባት ኣየግድሶምን፡ ልዕላውነት ሃገርውን ኣይንታዮምን። እታ ቀንዲ እተገድሶም ስልጣኖም ኢያ። ብስልጣኖም ዝመጾም ዝኾነ ስጉምቲ ክወስዱ ድልዋት ኢዮም። ኢሳያስ ብፍላይ ሕልፍ ዝበለ ጨካን ኢዩ።
ናይዝጊ ክፍሉ ንንውሕ ዝበለ ግዜ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ክሕከም ጸኒሑ ከም ዝዓረፈ ዝፍለጥ ኢዩ።ከምኡ’ውን ኣብቲ ንሳላሳ ዓመታት ዝተኻየደ ቃልሲ፡ ታሪኽ ናይዝጊ እንታይ ከም ዝነበረ ዳርጋ ንዝኾነ ኤርትራዊ ብሩህ ኢዩ። ህልም ዝበለ ኣንጻር ደሞክራስያውያን ተቓለሰቲ ከም ዝነበረ ማንም ዘይስሕቶ ኢዩ። ሕሉፍ ሓሊፉ ገለ ብጾት ኣብ መዳ “ኢቫን ናይ ኤርትራ” ኢሎም ይሰምይዎ ከም ዝነበሩ ትዝ ይብለኒ። ኣነውን ብርሑቚ ይኹን’ምበር ናይዝጊ እፈልጦ ከምዝነበርኩ፡ ቀንዲ ገባርን ሓዳግን የማናይ ኢድ ኢሳያስ ከም ዝነበረ ኢዩ ዝፍለጥ። ኢሳያስ በላ ናይዝጊ በላ ከምዝነበረ ማንም ዝኽሕዶ የለን።
ሕጂ ግን ታሪኽ መዋቲ ናይዝጊ ገዲፍና፡ ናይ ጭካኔ ኢሳያስ ንዛረብ። ናይዝጊ ሕማቕ ጌሩ’ሞ ሕማቕ ይፈደ ኣይንብልን። ብፍላይ ብባህልና “ምውት ኣይትኽሰስ” ከምዝበሃል። ናይዝጊ ብታሪኹ ክኽሰስ ይነብር እምበር መሰሉ ክኽበር ኣለዎ። ሓመድ ሃገሩ ዝነፍጎ ዋላ ሓደ ኣካል ክህሉ ኣይግባእን።ዋእ! ኢሳያስ ግን ንሕስያ ዘይብሉ ጨካን ኢዩ።ኣብ ኣእምሮ እዚ ሰብ’ዚ “ሰብ፡ ሰብ ኣይመስሎን” ንሰብ ከም ኣቕሓ ተጠቒሙ ኢዩ ዝደርብዮ። ዳርጋ ንኹሎም ናይ ቀረባ ብጾቱ ዝነበሩ ተበሳጭዮም ካብ ህዝቢ ከም ዝንጸሉ ጌሩ ይደርብዮም። ኣብ ዓዲ ጥልያን ንኢሳያስ ዕድመ ልኽዑ ከገልግል ዝጸንሐ ዓንደማርያም ሓደ ኣብነት ኢዩ። ኢሳያስ ከም ብልያረዶ ሰባት ምስ ሰባት እናጋጨወ ዝነብር ሕሉፍ ጨካን ኢዩ። ንኢሳያስ ዘይፈለጠ ይፍለጦ። መን ኣሎ ኢሳያስ ተጠቒሙ ዘይከሓዶ። ኢሳያስ መን ኣልዎ ካብ መጀመርያ ስጋብ መጨረሻ ብዕርክነት ይኹን ብብጻይነት፡ ምስኡ ዝተጓዕዘ? በዓል የማነ ማንኪ’ውን ዝድርበይላ መዓልቲ ኣላቶም። ንሳቶም እውን ይፈልጥዋ ኢዮም። ግን’ከ ከመይ ጌሮም ካብታ ዝኣተውዋ ዓዘቕቲ ይውጽኡ?
ሽሕኳ፡ መዋቲ ናይ ቃልሲ ታሪኹ ብገበን ዝተላዕጠጠ እንተ ዀነ፡ናይ ቀብሪ መሰሉ ብስድራ ቤቱ ውሳኔ መሰረት ክሕሎ ኣለዎ ንብል ። በወገነይ እውን ነቶም ንጹሃት በተ-ሰቡ ጽንዓት ይሃቦም እብል። ቀጺለውን ነቶም ኣብዚ ግዜ’ዚ ብረይሳ ናይዝጊ ናብ ዓዲ ክኣቱ ዘይምፈቃዱ ምኽነያት በምግባር ላዕልን-ታሕተን ዝባሉ ዘለው ከም በዓል መስከረም ዝኣመሰሉ ህግደፋውያን ልክዕ ኣለው ኣይቃወመምን። ሕቶይ ግን ነቶም በሻሓት ዝቑጸሩ ኣብ ፈቖዶ ጐዳጉዲ ዝጠፍኡ ዘለው ሃገራውያን’ከ ኣይሪእዎምን ድዮም? ስጋብ መኣስ ኢዮም፤ ኢሳያስ ዝደገፎ ክድግፉ፡ ኢሳያስ ዝጸልኦ ክጸልኡ ክብሩ?
በሉ ክሕደት ኢሳያስ ኣብ ኣኣፍደገኹም በጺሓ። ኢሳያስ ንናይዘጊ’ኳ ዝኸድዖ እንታይ ትጽበዩ? ኢሳያስ ኣይኮነን’ዶ ንሂውት ዘለዎስ ንረይሳ ዝቋጻጸር ሰብ ኢዩ። ካብዚ ስርዓት’ዚ እንታይ ትጽበዩ?
ስርዓት ህግደፍ ሎሚ ኣይኮነን ረይሳ ንዓዲ ምእታው ከልኪሉ። ካብ ብዙሓት ሃገራት ብዙሓት ረሳታት ኢዮም ናብ ዓዲ ምእታው ተኸልኪሎም።ንኣብነት ሓደ ኣዚዩ ዘሕዝን ታሪኽ ክገልጸልኩም። ሓደ ኤርትራዊ ዓቢ ሰብኣይ፡ ብዕድመ ዝደፈአ እሞ ከኣ ሕሙም ብመንኮርኮር ሰድያ ዝኸይድ፡ ኣብ ሮተረዳም ይነብር ነበረ።ውዱ ገለ ውዲ 18 ዓመት ይኸውን ድማ ይናብዮ ነበረ። እዚ ቆልዓ ኣብ ሆላንድ ኢዩ ተወሊዱ ዝዓበየ። እዚ ንሞት እናተቓረበ ዝኸይድ ዘሎ ሰብኣይ፡ ሽሕኳ ብእመነት እሰልምና፡ ኣብ ዝሞተካዮ ሃገር ምቕባር ልሙድ እንተ ነበረ፡ሃገሩ ኣዝዩ ይፈቱ ስለ ዝነበረ፡ኣብ ሃገሩ ንኽቕበር ታናቢዩ ነታ ዕለት ሞቱ ይጽበ ነበረ። ከምኡ’ውን እዚ ኣቦ ምስ ሞተ እቲ ዝናብዮ ዝነበረ ወዱ ሽግር ከየጋጥሞ፡ እተን ክለተ ካብ ምኢይቲ ይኹና ካሊእ፡ ብኣግኡ ይኸፍለን ነበረ። ሞት ኣይትተርፍን’ሞ፡ ሞት ኣብ ማዓልታ መጺኣ ሰብኣይ ሞተ። እቲ ወዱ ድማ ከምታ ለበዋ ኣቦኡ ናብታ ዓዱ ውሲዱ ክቐብሮ፡ ናብቲ ቆንስል ስርዓት ህግደፍ ዝርከበሉ ንደሄክ ከፍቅድ ከደ። እቲ ቆንስል ድማ ናይቲ ግብኡ ዝፈጸመ መዋቲ ዘይኮነ ዝዓጠጦ፡ ነቲ ቆልዓ ጸብጺቡ ጸባጺቡ “እዚኤን እንተዘይከፈልካ ረይሳ ኣቦኻ ዓዲ አይከኣቱን ኢዩ” በሎ። እቲ ቆልዓ ድማ ገንዘብ ስለ ዘይነበሮ ከኸፍል ኣይከኣለን።ኣብቲ ግዜ’ቲ ዝነበረ ሓዘን ናይቲ ማዋቲ ዘይኮነስ ናይቲ ስርዓት ጭካኔ ኢዩ። እሞ፡ ሰማ ዘሃገርኩም፡ ኣብ በብዓዱ ክንደይ ረይሳ ዘየተኸልከለ?
ኣብዚ ክበርህ ዘለዎ፡ ስርዓት ህግደፍ ንማንም ኤርትራዊ ዝጠቅም ኣይኮነን። ብውልቀሰብ ደረጃ ይኹን፡ ብህዝቢ ደረጃ ወይድማ ብሃገር ደረጃ ኣዕናዊ’ምበር ጠቓሚ ስርዓት ኣይኮነን።ፖሊሲታ ቱ ብሙሉኡ ንሽሙ ብሃገራውነት ሸፊኑ፡ ኣብ ስልጣን ዝነብረሉ ቃልስታት ኢዩ ዘካይድ ዘሎ። ስለዚ እቲ ክኸውን ዘልዎ፡ ርግእ ኢልካ ሓሲብካን ተንቲንካን እዚ ስርዓት’ዚ ወጊድካ ህዝቢ ዝጠቅም ስርዓት ምፍጣር ኢዩ።
ቅድሚ ለውጢ ግን ኣተሓሳስባና ክልወጥ ኣለዎ። ኣብ ዝሓለፈ ናይ እንግሊዘኛ ጽሑፈይ ከም ዝገለጽኩዎ፡ ናይ ሰናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ የድልየና’ሎ። ኣብ በዓል ለንደን ኮፍ ኢልካ ንጉባአ ምቅዋም ቀሊል ኢዩ። ኣብኡ ኣቲኻ ምቅላስ ግን ቀሊል ኣይኮነን። መብዛሕትና ንዋዕላ ወይድማ ጉባአ እንቃዎሞ “ኣነ ዘይዋዓልኩላ ወይ ድማ ሰልፈይ ዘይወዓለላ ዳስ፡ ነጸልማ” ዝዓይነቱ ኮይኑ ይስማዓኒ። እቲ ኣተሓሳስባ ክኸውን ዘለዎ “ኣነ ይሃሉ ኣይሃሉ ንህዝቢ ዝጠቅም ምስ ዝኸውን ክድግፎ ኣሊኒ” ዝብል ኣተሓሳስባ ክነግስ ኣለዎ። ሓቂ ክንዛርብ እንተ ኮይና ኮፍ ኢልካ ንተቓወምቲ ምቅዋም ለውጢ ከነመዝግብ ኣይንኽእልን። እዚ ከብለኒ ዝኻኣለ፡ ምስኩሉ ኣኽብሮት፡ ከም በዓል ሰላም ዘኣመሰሉ ጽሓፍቲ ኣብ ለንድን ኮፍ ኢልካ ብዛዕባ እቲ ዝተኻየደ ጉባአ ብወረ ጥራይ ምፍላጡ ከቢድ ምዃኑ ስለ ዘፈልጥ ኢዩ። 600 ካብ ኩሉ ኩርናዓት ወኪሎም ዝተሳተፍዎ ጉባአ ብርሑቚ ብብርዒ ምፍራድ ብህዝቢ ምጽዋት ኢዩ።
ኣብ መጨረሻ ግን እቲ ፍታሕ ስርዓት ህግደፍ ወጊድካ ኩላትና ብሰላም እንነበረሉ ሓደ ደሞክራሰያውን ፍትሓውን ሰርዓት ምትካል ኢዩ። እዚ ድማ ቃልሲ ይሓትት። ኢድካ ኣጣሚርካ ንተቓወምቲ ጥራይ ምቅዋም መፍትሒ ኣይርከቦን። ልክዕ ኢዩ ሃናጺ ነቐፈታ ሓደ ናይ ቃልሲ ሜላ ምዃኑ ይኣምን ኢየ። ገለ እጃም ከየበርከትካ ኮፍ ኢልካ ምምዳር ግን ነቲ ዘሎ ሽግር መፍትሒ ክኸውን ኣይክእልን ኢዩ።


text:
July 14, 2017
ሓተታ
ሓዳስ ኤርትራ ረቡዕ 12 ሓምለ 2017
‘ኣል-እትሓድ’ ዝተባህለ ናይ ኣቡዳቢ መዓልታዊ መንግስታዊ ጋዜጣ፡ ንመርበብ ‘ቐጠር ኢንሳይደር’ ከም ምንጪ ሓበሬታ ጠቒሱ፡ “ኣልሸባብ፡ መእተዊ ኣፍደገ ቐጠር ንሕንፍሽፍሽ ቀርኒ ኣፍሪቃ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ዘስፈሮ ጽሑፍ፡ ምሉእ ትርጉሙ ትማሊ ኣብ ማዕከናት ዜናና ቀሪቡ ነይሩ። እቲ ጽሑፍ ካብ ቀንዲ ነጥቢታቱ፦
1) ቐጠር፡ ንግብረሸበራዊ ጉጅለ “ሸባብ” ካብ ዝምውሉ ወገናት ሓንቲ ምዃና፣
2) ቐጠር ንሸባብ እትህቦ ደገፍ ብኣፍልጦን መምርሒን ተኸታታተልቲ ምምሕዳራት ዋሽንግቶን ምዃኑ፣
3) ኣመሪካውያን ብሓደ ወገን ኣብ ሶማል ኣንጻር ሸባብ ይቃለሱ ከምዘለው እናገለጹን ንመንግስቲ ሶማል ወተሃደራዊ ደገፍ እናለገሱን በቲ ካልእ ሸነኽ ቐጠር ነቲ ግብረሸባራዊ ጉጅለ ክትምውል ይደፋፍእዋ ምንባሮም፣
4) ቐጠር ንሸባብ እትገብሮ ምወላ ብመገዲ’ተን ኣብ ኤርትራ ዝነጥፋ ናይ ወፍሪ ኩባንያታታ ከምዝኾነ ዝእምት እዩ።


text:
ጽቡቕ ዕድል ኮይኑ እምቢ ንምልኪ ዝብሉ መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ይዕንብቡ ኣለዉ ።
ቃልሲ ኣንጻር ምልኪ ብኣጉኡ ኣይተኻየደን ምባል ነቶም ተባዓት ስለ ህዝቦም ጠጠዉ ዝበሉ ጀጋኑ ክሳብ ሕጂ ኣብ መቑሕ ዘለዉ ገለዉን ዝተሰዉኡን ምዝንጋዕ ይመስል።
ቃልሲ ኣንጻር ምልኪ ብኣጉኡ ኣይተኻየደን ምባል ነቶም ተባዓት ስለ ህዝቦም ጠጠዉ ዝበሉ ጀጋኑ ክሳብ ሕጂ ኣብ መቑሕ ዘለዉ ገለዉን ዝተሰዉኡን ምዝንጋዕ ይመስል።
መልእኽቲ ኣሰና ብምኽንያት ሓድሽ ዓመት 2011
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ ! ኣብ ውሽጥን ወጻእን እትርከብ ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ጽባሕ ሓዳስ ዓመት 2011፡ ከም ንቡር ሓደ ክልተ ኢላ ዕለታ ምድማር እትጅምረሉ ወቕቲ፡ ንስኻ ‘ውን ሓደ ክልተ ኢልካ መዓታትካ ምጕዳል እትጅምረሉ ዓመተ ቃልስን ተስፋን ዓወትን ክኾነልካ ዘለና ድሌትን ተስፋን ንገልጸልካ።
ህዝቢ ኤርትራ ሓርነት ንምርካብ ዝኸፈሎ መስዋእቲ ብኣሃዝ ኣብ ወረቐት ተጻሒፉ ክትርእዮ ኸለኻ ጥራይ ኳ ዘሰንብድ እዩ። ድርኩኺት ህድሞን ኣግነትን መረባዕን ኤርትራውያን ስድራቤታት ሰጊርካ፡ ምስ ነፍሲ-ወከፍ ‘ቲ ኣብ መንደቕ ክብረት ዝነበር ዘሎ ኣሳእሎም ፊት ንፊት ክትጠማመት ከለኻ ግን እቲ ኣሃዝ ብኣሽሓት ተራቢሑ ዝያዳ ትርጉምን ርዝነትን ስለዝህበካ ካብ ስንባደ ሓሊፍካ ትርጉም ነብስኻ ክትሓትት ትግደድ፡
ምልኪ ወዚሉ
ሰንከልከል ኢሉ
ምርኩስ ሓዙሉ
ከይወድቀኩም ናሕ ኢሉ
መሬት መድምድሉ፡ ክረግጽ ደልዲሉ
ውቃቤኡ ተተመልሶ ሽንፋእ ንጸጉሉ
ንሱ’ኳ ኣሉ’ዩ ዝብሎ ንኹሉ
ሓማዪ’ድኣ ከይትብሉኒ እምበር
ሎምስ ኣዝዩ ወዚሉ


text:
ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝፍፀም ዘሎ ጀኖሳይድ ብቕልፅምና ብዝብል ጭርሖ ጥራሕ ክፍታሕ ከምዘይኽእል ዝገለፁ ወሃብቲ ርኢቶ…
Category: Analysis
Detail investigation of current affairs.
ብውሑዳት ነጋዶ ዝግናሕ ልዑል ናህሪ ዋጋ ኣእኻል ዓቕሚ ምዕዳግ ሕብረተሰብ ከምዘዳኸሞ ነበርቲ ከተማ መቐለ ገሊፆም።
ጣፍ ንምዕዳግ ናብ ዕዳጋ ቀዳማይ ወያነ ዘምረሐት ወይዘሮ ሄለን ገብረሂወት “ድሕሪ ጥቅምቲ ናብዚ ዕዳጋስለዘይመፃኹ ጣፍ በዚ…
“ገዛይ ተመሊሰ ሰሪሐ ደቀይ ዝዕንግለሉ መዓልቲ ክመፅእ ዶ ይኸውን?”
ወይዘሮ ህንፃ ገብረመድህን ኣብ ወረዳ ፀገዴ ነባሪት ከተማ ዳንሻ ብንግዲ፣ ሕርሻን ምርባሕ እንስሳን መነባብሮኣ ክትመርሕር ዝፀነሐት…
“ተጋሩ ወርቀይን ኣቕሓይን ከይበልኩም ኣብ ውሽጢ 3 መዓልቲን 3 ሰዓትን ውፁ”
ቀሺ ብርሃነ ታደለ ኣብ ዞባ ምዕራብ ትግራይ ናብራ መስሪቶም ጉጂ ቀሊሶም ን25 ዓመታት ኣብ ወረዳ ቃፍታ…
“ከም ህዝቢ ኢኹም ተረጊምኩም”- ስቓይ ተጋሩ ቤት ማእሰርቲ ሃይቅ
ኣብ መዕቆቢ ሃይቅ ዝርከቡ ተፈናቐልቲ ትግራይ ኣብ ኣዝዩ ዘስካሕክሕ ኩነታት ከምዝርከቡ ንያበለ ሚዲያ ገሊፆም። ነቲ ኣብ…
The story of the nameless child: an agonising experience from Semera concentration camp
Ataklti Legesse Background information In December 2021, I learned from reliable sources that there were two…
ኣንፈት ፖሊሲ ሚዲያ ትግራይን ግደ ቢሮ ጉዳያት ኮሙኒኬሽንን
(ብወርሒ ነሓሰ 2020 ኣብ ፌስቡክ ገፀይ ተለጢፉ ዝነበረ-ምስ ውሑድ እርማት) 1. ሓፈሻዊ መእተዊ ——————— ኣብ ዘፈር…
ቅልጡፍ ምውሓስ ግዝኣት ትግራይ ግዴታ ዝገብሩ 10 ምኽንያታት!
ብሙሉ በየነ ህዝቢ ትግራይ እንተንኣሰ ኣብ ሰለስተ ቀንዲ ዕላማታት ክጥመር ዝኽእል ቃልሲ ኣብ ምክያድ ይርከብ።ንሳቶም እውን…
ኲናት ትግራይን ፣ ሃለዋቶም ዘከራኽር ዘሎ ወተሃደራት ሶማልን!
እቲ 4 ጥቅምቲ 2020 ጀሚሩ ንልዕሊ ሓደ ዓመት ዝቐፀለ ኣዕናዊ ኩናት ትግራይ ኣብ ብርኪ ምቁራፅ ተፃብኦታት…
ቃልሲ ወለዶታት ትግራይ ብዘላቒ ፍታሕ ብሄረ-ሃገርነት ንምኽንባት ሓሳብ ዘቐድም መስርሕ ፖለቲካ ምትእትታው ከምዘድሊ ተሓቢሩ።
ሃገረ ትግራይ ንኸይንምስርት መመኽነይታ ዝኾኑ ዘለው ዘይፀረዩ ፍርሕታትን ሽርሕታትን ብዝብል ርእሲ ዝተኻየደ ዋዕላ መድረኽ ናፅነት ትግራይ…
ኣብ ትግራይ ዝተኻየደ ኹናት ዘርኢ ምፅናት ኣብዚ ኹሉ ኸበባን ዕፅዋን ኮይኑ ከመይ ቀልቢ ማሕበረሰብ ዓለም ስሒቡ?
ኣብ ትግራይ ንዝበፅሐ የዕናዊ ኹናት ዘርኢ ምፅናት ንምዝንታውን ንምፅብፃብን ግደ ምስልታት ሳትላይት ዕውት ተራ ተፃዊቱ እዩ።…


text:
ኢፍጣር ጾም-ሮመዳን ብሓባር ተኣኪብካ ክዝውተር ንቡር`ኳ እንተኾነ፡ ድሕሪ ለበዳ ኮቪድ19 ግን፡ ብመኪና እናሓለፍካ መግቢ ምውሳድ`ውን ልሙድ ኮይኑ`ሎ።
ኣብ መናሰስ ዝብሃል ከተማ ክፍለ-ግዝኣት ቨርጂንያ ዝርከብ ዳር ኣልኑር ዝብሃል እስላሚክ ኮሚኒቲ ኣብ መዓልቲ ንኣስታት 800 ኣመንቲ እስልምና፡ ብመኪና እናሓለፍካ ዝግበር ምዕዳል መግቢ የተኣናግድ።
ነቶም ኩሎም ጸይሞም ዝወዓሉ መግቢ ኣዳሊዮም ኣብ ምክፍፋል ብወለንተኦም ካብ ዝሰርሑ ውፉያት ኣመንቲ እስልምና ሓደ ዝኾነ ኣያዝ ሸኽ፡ ከምዚ ይብል
“ንምሉእ ወርሒ ጾም ሮመዳን ብናጻ ድልየትና ኢና ንሰርሕ። ነዚ ክንገብር ከለና ምሉእ ስራሕና`ውን እናሰርሓና ኢና። ሕጂ ሳልሳይ ዓመትና ኮይኑ`ሎ " ይብል።
በብመዓልቱ ዝቐርብ ዓይነት መግቢ ዝተፈላለየ`ዩ። ሑማ ሸኽ ድማ ኣብቲ ስራሕ ትነጥፍ ካልእ ወለንተኛ`ያ።
“ገለ መዓልታት ብሪያኒ ዝብሃል መግቢ ሩዝ ነቕርብ። ዓይነት ኣዳጉራ፡ ሳምቡሳ ከምኡ`ውን ስጋ ደርሆ ነቕርብ ኢና። ሓደ ሰብ ንምሉእ ወርሒ ስጋ ደርሆ የቐርብ፡ ካልኦት ድማ ከም ጸብሕን ሩዝን ባልደንጓ ዓተርን ዝበሉ መግቢታት የበርክቱ።"
ኣብቲ ከባቢ ዝምሃሩ ተመሃሮ ድማ፡ ነቲ ዝተሰርሐ መግቢ ኣብ ምዕሻግ ይዋስኡ።
ኣብቲ ኮሚኒቲ ምስታፍ ኣብ ትምህርቶም ዝጠቕሞም ነጥቢ የትሕዘሎም ጥራይ ዘይኮነ ባህታ`ውን ከምዝፈጥረሎም ይገልጹ። ሓደ ካብኦም ኢስሃን ኣርያን`ዩ፡“ኣብዚ መስጊድ ብናጻ ብምስራሕ ኣብ ትምህርትና`ውን ንኽንምረቐሉ ዝሕግዘና ነጥቢ ነዋህልል ኢና። ካልእ ድማ ብልብና ደስ ኢሉና ንገብሮ ስለዝኾነ ንፈትዎ ኢና"ይብል።
ሰሚራ ኢድሪሱ ድማ ከምኡ ብምግባርና ካብ ኣምላኽ ጸጋ ንረክብ ትብል“ከምኡ ብምግባርና ተወሳኺ ጸጋ ኢና ንረክብ። ምኽንያቱ ኣነ ንባዕለይ ኣብዚ መስጊድ ንምጽላይ ብዙሕ ግዜ ይመጽእ`የ።"
ካልእ ኣዳም ሓቅ ዝተባህለ ወለንተኛ ንሓደ ሰብ ሕጉስ መዓልቲ ክትፈጥረሉ ከለኻ ዝስምዓካ ስምዒት ፍሉይ`ዩ ይብል ።
ጾም-ሮመዳን ብሓባር ምፍጣር፡ ከምኡ`ውን መግቢ ተኻፊልካ ምብላዕ እስላማዊ ልምዲ ምዃኑ ይግለጽ።
ነዚ ሕጂ ብመኪና እናሓለፍካ ዝግበር ምፍጣር ግን ለበዳ ኮቪድ-19 ዘምጽኦ ምዃኑ እቶም ኣወሃሃድቲ ይገልጹ።
ራፊ ኡዲን ኣሕመድ ፕረዚደንት ማሕበር ኣምነቲ እስልምና ቨርጂንያ`ዩ።“ኮቪድ 19 ምስ ጀመረ፡ ገዛ ገዛ እናኸድና መግቢ ንዕድል ኔርና። ሕጂ ግን ንሕና መግቢ ነዳልወሎም- ንሳቶም ድማ ብመኪና እናሓለፉ መግቦም ይወስዱ። ጽጉማት ወይ ስንኩላት ኮይኖም መኪና ክዝውሩ ዘይክእሉ እንተኾይኖም ግና ባዕልና ንተሓባበሮም ኢና" ይብል።
በብመዓልቱ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ኣመንቲ እስልምና ጸወምቲ ካብቲ ቦታ መግቢ እናወሰዱ ጾሞም የፍጥሩ። እቲ መግቢ ድማ ካብ ለገስቲ ዝተኣኻኸብን ዝዋጻእን`ዩ።


text:
Radio Erena: 18 March 2020
ሱዳን፣ ኣብ መንጎ ኢትዮዮጵያን ግብጽን፣ ብጉዳይ ኣጠቓቕማ ናይልን ኢትዮጵያ እትሃንጾ ዘላ ዲጋን እናተጎሃሃረ ዝመጽእ ዘሎ ምስሕሓብ ክትሽምግል ምዃና ምክትል ኣቦ መንበር ናይቲ ንሱዳን ዝመርሕ ዘሎ ሉኣላዊ ባይቶ ጀነራል ሓምዳን ዳጋሎ ገሊጹ።
ኣገልግሎት ዜና ግብጺ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ብዘቕረቦ ሓበሬታ መሰረት፣ ጀነራል ዳጋሎ፣ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ግብጽን ተፈጢሩ ንዘሎ ምርሕሓቓ ንምጽባቡ ሱዳን ክትሰርሕ ምዃና’ዩ ጠቒሱ።
ሱዳን ኣብ እዋን ስርዓት በሺር ንመርገጺ ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይ ናይልን ዲጋ ተሃድሶን ትድግፍ ምንባራ ዝፍለጥ’ዩ።
ይኹን’ምበር ድሕሪ ምእላይ ስርዓት በሺር ዝቖመ መሰጋግርሪ መንግስቲ ሱዳን፣ መርገጺኡ ናብ ግብጺ ዛዝዩ ድሕሪ ምጽናሕ፣ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ድማ ግብጺ ናብ ማሕበር ሃገራት ዓረብ ንዝቐረበቶ እማመ ተቓዊሙ።
ኢትዮጵያ ካብቲ ብምምሕዳር ትራምፕ ባንክ ዓለምን ተማእክሉ ዝካያድ ዝነበረ ዘተ ብሃንደበት ድሕሪ ምስሓባ፣ ግብጺ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ዲፕሎማስያዊ ጸቕጢ ንምግባር ናብ ማሕበር ሃገራት ዓረብን ሕብረት ኤውሮጳን’ያ ልኡኻታ ኣዋፊራ።
ንመርገጺ ማሕበር ሃገራት ዓረብ ኣብ ጉዳይ ባይል ንግብጽ ዝህልዎ ሓለፋ ዝተቓወመት ሱዳን ብወገና፣ እቲ ጉዳይ ብዘተን ምቕርራብን ንኽፍታሕ ዲፕሎማስያዊ ኣበርክቶ ክትገብር ምዃና’ያ ትእንፍት ዘላ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብምክትል ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ዝምራሕ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ልኡኽ ኢትዮጵያ ኣብ ሱዳን ብምብጻሕ፣ ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ ከምዝተመያየጠ ዝዝከር’ዩ።
===============


text:
Radio Erena: 21 April 2017
ግብጺ፣ ንጸጥታ ኢትዮጵያ ዝጻብኡ ወገናት ካብ ምድጋፍ ክትቁጠብ ከምዝተመባጽዐት ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ንማዕከናት ዜና ሃገሩ ሓቢሩ።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ነዚ ዝሓበረ፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣቶ ወርቅነህ ገበየሁ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ሳምሕ ሾክሪ ብሮቡዕ 19 ሚያዝያ ኣብ ካይሮ ብምርኻብ፣ ኣብ ዝዘተየሉ እዋን’ዩ።
ክልቲኦም ሚኒስተራት ኣብቲ ናይ ካይሮ ርክቦም፣ ብዛዕባ’ቲ ገና ንኢትዮጵያን ግብጽን ዘሰሓሕብ ዘሎ ምህናጽ ዲጋ ተሃድሶን ኣጠቓቕማ ናይልን ከምዝተዘራረቡ ዲፕሎማስያውን ምንጭታት ሓቢሮም።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ናብ ግብጺ ዘምርሕ ዘሎ ሚኒስተር ሃብቲ ማይ ግብጺ ዓብደልዓቲ ኣብ ተመሳሳሊ ጉዳይ ንምዝርራብ ናብ ኢትዮዮጵያ ኣብ ዝኣተወሉ ዕለት’ዩ።
ምስ ግብጺ ብጉዳይ ኣጠቓቕማ ናይል ክትረዳዳእ ዘይክኣለት ኢትዮጵያ፣ መንግስቲ ግብጺ ንተቓወምቲ ኢትዮጵያ ይድግፍ ኣሎ እናበለት’ያ ክትወቅስ ጸኒሓ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ብዝሃቦ መግለጺ መሰረት፣ ግብጺ ውልቀሰባት ይኹን ንጥፈታት ደው ከተብሎ ከምዝተመባጽዐት ሓቢሩ።
ኣብ ግብጺ ዝርከብ ምንቅስቓስ ተቓወምቲ ኦሮሞ፣ ብፍላይ ከኣ ንጥፈታት መርበብ ሜድያ ኦሮሞ ካብቲ ደው ክብል ምዃኑ ግብጺ መብጽዓ ዝኣተወቶ ምዃኑ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ ምስ ጋዜጠኛታት ሃገሩ ኣብ ዘካየዶ ጋዜጣዊ ዋዕላ ኣመልኪቱ።
===========================


text:
ሕጊ ምኽባር ተባሂሉ ዝጀመረ ቅልውላው ኢትዮጵያ ናብ ኲናት ዓብዩ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት እታ ሃገር ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰል ከምዝተፈፀመ ፀብፃብ መንግስቲ ኣሜሪካ ዕላዊ ገይሩ፡፡ኣብቲ ፀብፃብ ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ዘካየዶ መረፃ ተቐባልነት ከምዘይረኸበ፣ ዘጣየሸን ትካላት ፍትሒ ነቲ መንግስቲ ዘግልግላ ብምዃነን ሕገ-መንግስቲ እታ ሃገር ይፈርስ ምህላው እቲ ፀብፃብ ኣካቲቱ፡፡
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ 2021 ዓ/ም ፈረንጂ ኣብ ልዕሊ ዜጋታቱ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰል ከምዝፈፀመ መንግስቲ ኣሜሪካ ፀብፃብ ኣቅሪቡ፡፡ኢትዮጵያ ንክልላት ዘማእኸለ ሕገ መንግስቲ ዋላኳ እንተሃለዋ ዘይሕጋዊ ውድብ ብልፅግና ንበይኑ ተወዳዲሩ 96 ሚኢታዊ ረኪበ ኢሉ ዝሰዓረሉ መረፃ ተኣማንነትን ተቀባልነትን ኣይረኸበን ይብል ፀብብፃብ መንግስቲ ኣሜሪካ፡፡ትግራይ ድማ ኣብቲ መረፃ ሙሉእ ብሙሉእ ኣይተሳተፈትን ስለዚ እቲ መረፃ ሙሉእ ተቀባልነት ከምዘይረከበ ግልፂ ገይሩ፡፡
ሕጊ ምኽባር ተባሂሉ ዝጀመረ ቅልውላው ኢትዮጵያ ናብ ኲናት ዓብዩ ግፍዕታት ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰል፣ ቅትለትን ማእሰትርን ላዕለዎት ሰበስልጣን ዕፅዋ መሰረተ ልምዓትን መንግስታዊ ሙስናን ተፈፂሞም እዮም ክብል ዕላዊ ገይሩ ኣሎ፡፡ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝተፈፀሙ ግፍዕታት ገበቲ ሓይልታት ኣምሓራን ሰራዊት ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድን ጅምላዊ ቅትለት፣ ዓመፅ ደቂ ኣንስትዮ ፣ ዕንወት ሃፍትን መሰረተ ልምዓትን ብጭቡጥ ከምዝፈፀሙ እቲ ፀብፃብ ዕላዊ ገይሩ፡፡
ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ዝመርሓ ሃገር ክብርታት ደቂ ሰባት ተጣሒሶም ዜጋታት ብመንነቶም ምእሳርን ምስቃይን፣ ትካላት ገበርቲ ሰናይ ከይሕግዛ ቢሮክራሲ እናብዛሕካ ምዕፃውን ምድኻምን ተፈፂሙ እዩ፡፡ ትካላት ሕግን ፍትሕን እውን ኣገልገልቲ እቲ መንግስቲ ምኻነን ስዒቡ ኣብ ዝኾነ ፖለቲካዊ ውድብ ከይትሳተፍ ማሕለኻታት ይፈጥራ ኣለዋ ዝበለ እቲ ፀብፃብ ምድኻም ባህልን መንነትን ፣ ኢድ ኣእታውነት ሃይማኖት ፣ናይ ምድኻም ትካላት ሰላም ፣ ዜጋታት ብሰንኪ መንነቶም ኣብ ውሽጢ ዓዲ ከይዘዋወሩን ካብ ደገ ከይኣትዉን ንደገ ከይወፁን ምእጋድ ባህርያት እቲ መንግስቲ እዩ ኢልዎ ፀብፃብ መንግስቲ ኣሜሪካ፡፡
ኣብ ትግራይ ዝተፈፀሙ ግፍዕታት ዕፅዋ ትካላት ትምህርቲ፣ ሕክምና፣ መብራህቲ፣ ጥሕሰት መሰል ህፃናት፣ ምዕማፅን ምድኻምን ደቂ ኣንስትዮን እኖታትን፣ ምጭዋይ ውልቀ ሰባት ኢሉ እውን ተላበድትን ተመሓላለፍትን ሕማማት ንክስፋሕፍሑ ተገይሩ እዩ ይብል ፀብፃብ መንግስቲ ኣሜሪካ፡፡
ብጥዑም ኣለሙ


text:
ሎሚ መዓልቲ መበል 31 ዓመት ዝኽሪ ብዓል ነጻነት ኤርትራ ከነብዕል ከለና፣ ነቲ ህዝብናን ደቁን ከይተሐለሉ ዘካየድዎ መሪርን ሰፍ ዘይብል ከቢድ ጾር ቃልስን፣ ዝተኸፍለ መዘና ዘይብሉ ክቡር መስዋእትን ስንክልናን ብምዝካር፣ እኩብ ድምር ናይዚ ኩሉ ከአ መደምደምታ ምዕራፍ ብረታዊ ተጋድሎ ዝተገብረሉ ጅግንነታዊ ታሪኻዊ ዕለት ብምዃኑ ኢዩ። እወ አንጻር ኩሎም ሐያላት መኪቱ ዝሰዓረ፣ …ዝተረፈ ኣንብቡ
ሓድሽ
ምንቅስቓስ መንእሰያት ንዴሞክራሳዊ ለውጢ ምስ ውድብ ሓድነት ኤርትራውያን ተጸንቢሮም።
ፈላሚ ዞባዊ ጉባኤ ዞባ እስራኤል ውድብ ሓድነት ኤርትራውያን
መግለጺ ፖሎቲካዊያን ሓይልታት ኤርትራ
መግለጺ ፖሎቲካዊያን ሓይልታት ኤርትራ: ኣብ ልዕሊ ይኩሬን ብሩስያ ተኸሲቱ ዘሎ ናይ ወራር ኲናት: ከምኡ ውን ብሕቡራት ሃገራት ንዝቐረበ ናይ ሃገራት መርገጺን ውሳነን ድምጺ: ስርዓት ህግደፍ ምስ ከምኡ ዝኣመሰሉ ውልቀ ምልካውያን ስርዓታት ሓምሻይ ርእሱ ናይ ወራር ደገፍ ኣብ ጎኒ ሩስያ ጠጦው ብምባሉ: ንሃገርና ኤርትራ ጽባሕ ንግሆ ከም ‘ደገፊት ወራር’ ብዝብል ምስሊ …ዝተረፈ ኣንብቡ


text:
ገዲም ተጋዳላይ መሓመድ-ዓሊ ዑመር፡ ብ1 ሚያዝያ ኣብ መበል 69 ዓመት ዕድመኡ ተሰዊኡ።
ኣብ 1966 ናብ መሳርዕ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝተጸንበረ ገዲም ተጋዳላይ መሓመድ-ዓሊ፡ ክሳብ 1981 ካብ ተራ ተዋጋኢ ክሳብ መራሕ ብርጌድ ኮይኑ ዝተጋደለን ዝመርሐን ሓርበኛ እዩ።
ካብ 1981 ክሳብ 1990 ኣብ ሱዳን ምስ ‘ስሙር ውድብ’፡ ድሕሪኡ ድማ ኣብ ወርሒ ጥሪ 1990 ናብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ብምጽንባር፡ ክሳብ 2003 ብዝተፈላለየ ጽፍሒታት ሃገራዊ ግቡኡ ከማልእ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ተጣዪሱ ኣብ ትካል ኩባንያ ህንጻ ሰገን – ፋብሪካ ሕጡብ ጊንዳዕ እናሰርሐ ህይወቱ ክመርሕ ጸኒሑ።
ስዉእ ገዲም ተጋዳላይ መሓመድ-ዓሊ ዑመር፡ በዓል ሓዳርን ኣቦ ትሽዓተ ደቂን እዩ።
ስነ-ስርዓት ቀብሩ ድማ፡ ብ1 ሚያዝያ ኣብ ኣስመራ ተፈጺሙ።
ኩባንያ ህንጻ ሰገን፡ ብመስዋእቲ ገዲም ተጋዳላይ መሓመድ-ዓሊ ዑመር ዝተሰመዖ መሪር ሓዘን እናገለጸ፡ ንስድራ-ቤቱ፡ መቓልስቱን ፈተውቱን ጽንዓት ይምነ።


text:
ብዘይዕንቅፋት ናብ ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዝ ንክኣትው ኣለዎ—-ሴናተራት ኣሜሪካ
ብዘይዕንቅፋት ናብ ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዝ ንክኣትው ትኹረት ሂቦም ከምዝሰርሑ ኣባላትን ኣመራርሓን ኮሚቴ ርክባት ወፃኢ ሰኔት ኣሜሪካ ገሊፆም፡፡ ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ናብ ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዝ ከይኣትው ብምግባር ሰብኣዊ ሓገዝ ከም መሳርሒ ኲናት ይጥቀም ምህላው እቶም ሴናተራት ገሊፆም፡፡ በቲ ኮሜቴ ናብ ዝቕፅል ዙርያ ዝሓለፈ ረቂቅ ሓሳብ S-3199 ናብ ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዝ ንክኣትውን ገበነኛታት ተሓተቲ ዝገብርን ሕጋዊ መስርሕ ከምዝኾነ ድማ እቶም ኣባላት ኣተሓሳሲቦም፡፡ ኣቦመንበር እቲ ኮሚቴ ሴናተር ቦብ ሜንዴዝ፣ ኣባላት እቲ ኮሚቴ ሴናተራት Jim Rischን Chris Coonsን ኣብ እዋናዊ ዛዕባ ቅልውላው ትግራይ ኣመልኪቶም ሓበራዊ መግለፂ ሂቦም ኣለው፡፡ ረቂቅ ሓሳብ ኤስ-3199 ሕጊ ኮይኑ ንክፀድቕ ዝለዓለ ፃዕሪ ዝገብሩ ዘለው ኣቦ መንበር ኮሚቴ ርክባት ወፃኢ ሰኔት ኣሜሪካ ሴናተር Bob Menendez ኣብ መግለፂኦም ጉጅለ ፋሽሽት ኣብይ ኣሕመድን መሻርኽቱን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ብኣልማሚት ቕትለት ብምክያድ፣ ጅምላዊ ፆታዊ መጥቃዕቲ ብምፍፃምን ካልኦት ፆታ መሰረት ዝገበሩ ግህሰት ብምትግባርን ከምኡ እውን ህዝቢ ካብ መረበቱ ብሓይሊ ክመዛበልን ህዝቢ ህፁፅ ሰብኣዊ ሓገዝ ከይረክብ ብምኽልኻልን ከምመሳርሒ ኲናት ከምዝተጠቐመሉ ኣረጋጊፆም፡፡ ካብዚ ብተወሳኺ ኣብ ትግራይ ገበን ኲናት፣ ገበን ኣንፃር ሰብኣዊነትን ጀኖሳይድን ከምዝተፈፀሙ እውን ሴናተር ቦብ ሜነንዴዝ ኣረጋጊፆም፡፡ እቲ በቲ ኮሚቴ 20 መጋቢት 2014 ዓ/ም ናብ ዝቅፀል ዙርያ ዝሓለፈ ረቂቅ ሓሳብ ኤስ-3199 እዞም ኣብ ላዕሊ ዝተፈፀሙ ገበናት ጠጠው ንክብሉን ገበነኛታት ተሓተቲ ዝገብርን ብምዃኑ ድማ ሕጉስ ከምዝኾኑ እቶም ኣቦ መንበር ሓቢሮም፡፡ ሴናተር ቦብ ሜነንዴዝ ቅድም ክብል ምስ NPR ዝተብሃለ ሬድዮ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ-ምልልስ ጉጅለ ፋሽሽት ኣብይ ኣሕመድን መላፍንቱን ኣብ ትግራይ ጀኖሳይድ ከምዝፈፀሙን ብሽሙ ክፅዋዕ ከምዝግባእን ምግላፆም ይዝከር፡፡ እቲ ረቂቅ ሓሳብ ብዘይዕንቅፋት ናብ ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዝ ንክኣትው ዝሕግዝ ከምዝኾነ ዝገለፁ ድማ ኣባል እቲ ኮሚቴ ሴናተር Jim Risch እዮም፡፡ ኣብ ትግራይ ዝበፅሕ ዘሎ ሰብኣዊ ቅልውላው ድሕሪ ዝተወሰነ ተፃብኦ ደው ምባል እውን ምምሕያሽ ከምዘየርአየን እቲ ሰብኣዊ ቅልውላው ካብ እዋን ናብ እዋን ይጋደድ ምህላውን እውን እቶም ሴናተር ሓቢሮም፡፡ እቲ ቅልውላው ብህፁፅ መፍትሒ ክግበረሉ ከምዘለዎ ድማ ኣተሓሳሲቦም፡፡ እቲ ረቂቅ ሕጊ ብቀጥታ ገበናት ካብ ዝፈፀሙ ሓይልታት ብተወሳኺ ዝተዛብዐ ሓበሬታ ዝዝርግሑን ኣብቲ ኲናት ኢዶም ዘእተው ሓይልታት ወፃኢ እውን ተሓተቲ ዝገብር መስርሕ ምዃኑ ኣረጋጊፆም፡፡ ንፕረዚዳንት ኣሜሪካ ወኪሎም ናብ ኢትዮጵያ ክመላለሱ ዝፀንሑን እቲ ደማዊ ኲናት ብዘተ መዕለቢ ንክረክብ ይሰርሑ ዝነበሩን ሴናተር Chris Coons እውን እቲ ረቂቅ ሓሳብ ኣብ ኢትዮጵያ ዝቕፅል ዘሎ ደማዊ ኲናት ብሰላማዊ መንገዲ ንክፍታሕን ሰብኣዊ ሓገዝ ናብ ህዝቢ ንክበፅሕን እወንታዊ ፅልዋ ዝፈጥር ከምዝኾነ ገሊፆም፡፡ ካልእ ኣሜሪካዊ ሴናተር Jeff Merkley ኣብ ቅልውላው ትግራይ ኣድሂቦም ኣብ ዘውፅእዎ መግለፂ ጉጅለ ፋሽሽት ኣብይ ኣሕመድ ናብ ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዝ ከይኣትው ብምኽልኻል ሰብኣዊ ሓገዝ ከምመሳርሒ ኲናት ይጥቀም ምህላው ኣረጋጊፆም፡፡ ከምሳዕቤኑ ድማ ብሚልዮናት ዝቑፀር ህዝቢ ትግራይ ብሰንኪ ስእነት ምግቢን መድሓኒትን ኣብ ከቢድ ሓደጋ ከምዝርከብ ኣፍሊጦም፡፡ ኣብ ሓደ ሰሙን ናብ ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዝ ፅዒነን ክኣትዋ ዝግበአን መካይን 700 ከምዝኾና ዝጠቐሱ ሴናተር Jeff Merkley ይኹን እምበር ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ታሕሳስ ጀሚሩ ክሳብ ሕዚ ናብ ትግራይ ብመኪና ዝኣተወ ሰብኣዊ ሓገዝ ከምዘየለ ኣረዲኦም፡፡ ጉጅለ ኣብይ ናብ ትግራይ ረዲኤት ንክኣትው ክገብርን እቲ ኲናት ብዘተ መዛዘሚ ንክረክብን ክሰርሕ ከምዘለዎ ድማ ኣተሓሳሲቦም፡፡ እዚ እንተዘይኮይኑ ግና ኩለመዳዊ ማዕቐብ ከምዝግበረሉ ኣጠንቂቖም፡፡ ብገ/እግዚኣብሄር ታደለ


text:
ኣብ ወጻኢ ሃገራት ንዚርከቡ
ካቶሊካውያን ምእመናን ደቂ-ሃገርን፤
ንዅሎም ሰብ ጽቡቅ ድላይን
ዝተጻሕፈ
ሓዋርያዊት መልእኽቲ
ካቶሊካውያን ጳጳሳት ኤርትራ
ነሓሰ
2004
1. * ብፍቓድ እግዚኣብሔርን፣ ብሥምረት መንበረ-ጴጥሮስን፥
* ናይ’ታ ኣብ ኤርትራ ዘላ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ጓሶት ካብ ዝኾኑ ጳጳሳት
* ካብ’ዛ ሃገር ተበጊሶም ኣብ ኵለን ሃገራት ናብ ዘለዉ ካቶሊካውያን ምእመናን፥
* ካብ እግዚኣብሔር ኣቦናን፥ ካብ ኢየሱስ ክርስቶስ ጐይታናን ጸጋን ሰላምን፡
ነኣኻትኩም ይኹን (1ቆሮ.1፣ 1-2)፣
ማኅበረ-ሰብ ዓለም፣ ብዝተፈላለየ ሰብ-ሰርሖ ግድላትን ማዕበላትን እናተጸፍዐ ኣብ ዚህወኸሉ እgን፣ “ብክርስቶስ ምእማንኩም ኣብ ኵላ ዓለም ስለዝተሰምዐት፣ ቅድሚ ኵሉ ብዛዕባ ኵላትኩም ንኣምላኽና ብኢየሱስ ክርስቶስ ነመስግኖ ኣሎና፣ ከየቋረጽና ኵሉ ጊዜ ኣብ ጸሎትና ንዝክረኩም” (ሮሜ.1፣ 8-9)።
እግዚአብሔር ብዘሕደረሎም ርድኢትን ብዝሃቦም ምድራዊ በረኸትን ተሓጊዞም ናይ ዑቕባ ዕድል ዝሃቡኹም፣ ኣብ መንጎኦም እትነብሩ ሃገራትን ሕዝብታትን፣ ብፍላይ ከኣ እተን ብኃልዮት ኣምላኽን ብናይ እንተላዕለ ኲሉ ቤተክርስትያን ኃልዮትን ተደሪኸን ዚስዕባኹምን ዚጓስያኹምን ሰበኻታትውን፣ ኣብ’ዚ ሰዓት’ዚ ብመንፈስ ምስጋና ንዝክረን ኣሎና።
ንእምነት-ክርስትናን መንፈሱን ኣብ ዚፈታተን፣ ፈጺሙ’ውን ኣብ ዚነጽግ ዓለም ኮይንኩም እምነትኩም ንምሕላውን፣ በዛ እምነት ተመሪሕኩም ንምንባርን እትገብርዎ ጻዕርን ትግሃትን ተገንዚብና፥ “በታ ዘላትና እምነት ንሓድሕድና ምእንቲ ክንጸናናዕ” (ሮሜ.1፣ 12) ንጽሕፈልኩም ኣሎና። ኣብ መልእኽቲ ዕብራውያን (11፣ 1) ከምዚንገረና ድማ፥ እምነት ነቲ ብተስፋ እንጽበዮ ነገር ከምንረኽቦ ዜረጋግጽ ብምዃኑ፣ ከምኡ’ውን “ብተስፋ ከምዝደሓንና” (ሮሜ፣ 8፣ 24) ስለእንፈልጥ፥ እስኪ ብተስፋ ንበርትዕ።
ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ኤውሮጳን ሰሜን ኣሜሪካን፣ ኬንያን ንዚነብሩ ምእመናንና ኣብ ዝገበርናዮ ሓዋርያዊ ዑደት (ኣቡነ መንግስተኣብ ተስፋማርያም፤ ኣቡነ ኪዳነ የዕብዮ) ብዘዋህለልናዮ ተመክሮን ትዕዝብትን ከምኡ’ውን ኣብ’ዚ ቀረባ ግዜ (ብ3 ግንቦት 2004) ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ካብ ሮማ ኣብ መላእ ዓለም ንዚርከቡ ምእመናን-ስደተይናታት ዚርኢ ዝሃበቶ መምርሕን ማዕዳን ዝሓዘ ሰነድ (ኤርጋ ሚግራንተስ ካሪታስ ክርስቲ = ናይ ክርስቶስ ፍቕሪ-ሰደተይናታት) ምኽንያት ብምግባር፣ በዛ ሓዋርያዊት መልእኽትና ምሳኻትኩም ክንዋሳእ ኣድላዪ ኮይኑ ረኺብናዮ። ናይ ምሥራቓዊት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ሕገቀኖና ከኣ ነዚ እንገብሮ ዘሎና ብሥርዓት ዚእዝዞ እዩ።
==========================================================
“ንስኻትኩም ስለ ዝኣመንኩም እቲ ኣብ መወዳእታ ዘመን ኪገሃድ ዘለዎ ድኅነት ክሳዕ ዚመጽእ፤ ኃይሊ-ኣምላኽ ኪሕልወኩም እዩ። ሽሕ’ኳ ሕጂ ንቝሩብ ግዜ ብብዙኅ ዝዓይነቱ ፈተና ክትሓልፉ ግዲ እንተኾነ፤ በዚ ክትሕጐሱ ኢኹም”። እዚ ከኣ እታ እምነትኩም ሓቂ ከምዝኾነት ኬረድእ እዩ። ወርቂ ሽሕ ግዜ ብሓዊ ይኰላዕ እምበር በራሳይ እዩ። እምነትኩም ግና ምስ ተፈተነት ኣዝዩ ብሉጽ ዝኾነ ዋጋ ኣለዋ። ከመይ ኢየሱስ ኪግለጽ ከሎ፤ ምስጋናን ስብሓትን ከተምጽኣልኩም እያ። (1ጴጥ.1፣5-7)
==========================================================
1ይ ክፍሊ
ካብ ኀልዮት-ቤተክርስትያን
ውጹኣት ኣይኮንኩምን
2. “ብምኽንያት ሃለgቶም ኣብቲ ልሙድ ናይ ቤተክርስትያን ጕስነታዊ ኣገልግሎት ኪጥቀሙ ዘይከኣሉ፥ ካብ’ዚ ኣገልግሎት’ዚ ርሒቖም ዚርከቡ ኵሎም ፍሉይ ዝኾነ ተገዳስነትን ኀልዮትን ኪግበረሎም ይግባእ። ከም’ዚኦም ካብ ዝበሉ ጕጅለታት፣ ብዙኃት ካብ ሃገር ናብ ሃገር ተንቀሳቐስቲ፣ ስደተይናታት...ይርከቡዎም” (ጉ.ቫ. 2ይ፥ ብዛዕባ ተልእኮ፣ ኣቡናት 18)። ምእንት’ዚ ናይቶም ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ብፍላይ ድማ” ኣብ ካልኦት ሃገራት ዝሓሸ ናይ መነባብሮን ስራሕን ዕድል ኪረኽቡ...” (ስራሕ-ወድሰብ Laborem Exercens.23) ዚንቀሳቐሱ ሰባት ሃለgትን ኵነታትን ንቤተክርስትያን ኣዝዩ ኪግድሳ ከም ዚርከብ፣ ቤተክርስትያን ኣብ ዓለምን ምስ ዓለምን ብዘለg ርክብ ዚዛረብ ናይ ጉባኤ ቫቲካን ሰነድ፣ ፈላሚ ቃላቱ ንርድኦ፥” ኣብዚ እgን’ዚ ናይ ዘለዉ ደቅሰባት ብፍላይ ድማ፣ ናይ’ቶም መሳኺን ድኻታትን ብዝተፈላለየ ዓይነት ዝተወጽዑን ኵሎም ታሕጓስን ተስፋን፣ ጸበባን መከራን ኵሉ፣ ናይ’ቶም ተኸተልቲ ክርስቶስ (ናይ ቤተክርስትያን) ታሕጓስን ተስፋን፣ መከራን ጸበባን’ውን እዩ። እቲ ብሓቂ ሰብኣዊ ዝኾነ ሃለgቶም ድማ ካብ ናይ ሰዓብቲ-ክርስቶስ ኣቓልቦ ዝረሓቐ ኣይኮነን” ። (ጉባ.ቫቲ.2ይ፣ ፍሥሓን ተስፋን፣ 1 Gaud. et
Spes 1)።
ስለ’ዚ ከኣ ሰብኣዊ ዓቕማን መደባታን ድሩት ብምዃኑ ዝጐደለን ዚጐድልን ኣገልግሎት ኪህሉ ይኽእል’ምበር፣ እቲ ናይ ቤተክርስትያን ኀልዮትን ተገዳስነትንሲ ንጹር እዩ፣ ወትሩ ከኣ ብዝተፈላለየ ደረጃ፣ እታ ዝዓበየትን ዝሰፍሐትን ቤተክርስትያን ኣብ ጉባኤ፣ ብዝበለቶን፥ ር.ሊ.ጳጳሳት’ውን ኣብ ዝተፈላለየ ግዜያት ዜርእዩዎ ኀልዮትን ወትሩ ዚቕጽል እዩ።
ንሕና ጓሶትኩም’ውን እዚ መዝነትን ተልእኮን ከምዘሎና ብምግንዛብ፥ ነዚ ሃለgትኩምን ኲሉ ግድላትኩምን ክንሓስብ “እቲ ብኽርስቶስ ኣባኹም ዘሎና ፍቕሪ የገድደና” (2ቆሮ.5፣ 14)። በዚ ፍቕር’ዚ ተደሪኽና፣ መዝነትና ንምፍጻም “ብተስፋ በርትዑ” ብዚብል ዘጸናንዕን ዘተባብዕን ቃላትና ንደሃየኩም ኣሎና።
ምስጋና
3. እቲ መንፈሳዊ ናይ ጕስነትን፣ ተገዳስነትን መደብ፣ ኣቐዲሙ ኣብ ውሱን ቦታታት (ሮማ፣ ሚላኖ፣ ሽቱትጋርት፣ ፍራንክፈርት፣ gሺንግተን፤ ቺካጎ፤ ሎሳንጀለስ፤ ሳንፍራንሲስኮ፤ ሎንደን፤ ከሰላ፤ ገዳርፍ) ብወግዒ ብቤተክርስትያንና፣ ተጀሚሩን ነዊሕ ተኻዪዱን እዩ። ብኣቡናት ኮነ ብማኅበራቶም ተላኢኾም ኣብ’ዚ ቦታታት’ዚ ንመእመናን ብሉጽ ተወፋይነቶምን ኣገልግሎቶምን ንዘወፈዩን ብሕጂ’ውን የወፍዩ ንዘለዉ ካህናትን ደናግልን ንዅሎም ማኅበራት፣ ልባዊ ምስጋናና ነቕርበሎም። ብዝበለጸን ብዝተወሃሃደን ኣገባብ ኪቕጽልዎ ከኣ ነተባብዖም ኣሎና።
ኣብ ዚበዝሕ ቦታታትን ኲነታትን ግን ቅንአት-እምነቶም ብዝሓደሮም ተገደስቲ ኣኅgትን ኣኃትን ተጐሳጕስኩም ኣድማዕን ዜሓጕስን ተግባራትን ዕማማትን ብምፍጻምኩም ብልቢ ነመስግን፥ ነቲ ኪርሳዕ ዘይግበኦ ጕዳይ ድሕነትን እምነትን ከይረሳዕኩም፥ ንርእስኹም ተነቓቒሕኩም ንውሉድኩም ኮነ፣ ንካልኦት ኣኅgትኩም ኣኃትኩም ምንቅስቓስኩም፥ ነዚ ንዘኽኣለኩም ልዑል ኣምላኽና ምስጋና ይብጸሓዮ። እተን ኣብ ዓዓዱን ሃሃገሩን ዘለg ቊምስናታት፣ ሰበኻታት፣ ካህናት ኲሎም’ውን ብወግዓዊ ደረጃ ኮነ በብውልቂ ኪሕግዙኹምን ኪግደሱልኩምን ዝተረኽቡ’ውን ነመስግኖም።
እዚ ዅሉ ዝሓለፈ በረኸትን፣ ናይ ኣምላኽ ረድኤትን ክንሓስብ ከሎና “ጐይታ ዓበይቲ ነገራት ገይሩለይ እዩ” (ሉቃ.1፣ 49) ዚብል ቃል፣ ኣብ ኣፍና የድምጽ። ምእንት’ዚ በረኸት’ዚ ከኣ ንጐይታ ነመስግኖ ንዝምረሉውን። ብዝሓለፈ ጸጋን በረኸትን ክንእመን ከሎና ንሕጅን ንዚመጽእን ኣበርቲዕና ከም ንሰርሕ ቃል ነኣቱ ኣሎና ማለት እዩ።
ኣብ’ቲ ብስደት እትነብሩሉ ሃገር፥ መንነትኩምን መንፈስ-እምነትኩምን ንምሕላው፥ ብድሕሪት ንዝሓደግኩምዎ ኣብ ጸገማት ንዚርከብ ኅብረተሰብኩምን፣ ስድራቤትኩምን ንምርዳእን ንምሕጋዝን ብእተርእይዎ ንጥፈትን ተገዳስነትን፣ እቲ ንመላእ ሰብኣዊ ሕንጸትን ብስለትን ዚርኢ ናይ ኣቦታትን ኣዴታትኩምን፣ ናይ’ቲ መሠረታዊ መዕበያኹምን መሥመር ንምሕላውን ናብ ውሉድኩም ንምምሕልላፍን ...ብእትገብሩዎ ትግሃትን ጻዕርን፣
ተደኒቕና ልባዊ ምስጋና ነቕርበልኩም ኣሎና።
4. ቅድሚ ኃያሎይ ዓመታት፣ ኣብ’ዛ ዓባይ ከተማና (ኣሥመራ) ኣብ ትርከብ ሓንቲ ንእሽቶይ ቍምስና ብዝተገብረ መጽናዕታዊ ግምት (ብ1978) ክልተ-ሢሶ ካብ ኣባላታ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ብዘለዉ ውሉዶምን ኣባላት ቤተሰቦምን ዚናበሩን፣ ዚጥወሩን ምዃኖም ዜርኢ ነበረ፥ ናይ መላእ ሃገር ነጸብራቕ ኪበሃል ዚከኣል እዩ። እዚ ናይ ኀልዮትን ሓድሕዳዊ ረድኤትን ዝንባሌ፣ ነቲ ኣብ ወንጌል ዝተመርኰሰ፥ ፍቕሪ ብጻይ ዚገልጽ፥ መንፈስ-ክርስትና ዜረጋግጽ፣ ቀንዲ ማኅበረ-ሰባዊ መልክዕና ኮይኑ ምርካቡ፣ እቲ ባህልናን ኣተሓሳስባናን መጠን ክንደይ ብክርስትያናዊ መንፈስ ከምዝተሓንጸን ዝተዀስኰሰን ዜርኢ እዩ።
ብዙኃት ካባኻትኩም ኪብሉና ከም ዝሰማዕናዮ፥ ካብ’ቲ ፍረ ረሃጽኩምን፣ ኣዝዩ ድሩት ዝኾነ ዓቕምኹምን መቒልኩም፣ ንሃገርኩምን ኅብረተሰብኩምን ስድራቤትኩምን ብምሕጋዝኩምን ነዚ ንምግባር ድልየትን ተገዳስነትን ብምርኣይኩም፣ እቶም ኣብ ናይ ዕለታዊ ናብራ ጸገማት ኣብ ጐድንኹም ዚቃለሱን ዚጐዩን ምዕራባውያን ኣዝዮም ከምዚግረሙን፣ እዚ ኣተናኹም’ውን ንኺርድእዎ ከምዚጽግሞምን ዘመልክት እዩ። እዚ እንታይ የርእየና? እቲ ናተይ ንርእሰይ ጥራይ፣ “ካብ ወደይ ከብደይ” ነኣይ፣ ጥራሕ ይጥዓመኒ...ዚብል መንፈስ-ክርስትና ዝረሓቖ ምዕራባዊ መንፈስን ዝንባሌን ብግብራዊ ኣገባብ ከምዝነጸግኩምዎ፤ እዚ መንፈስ’ዚ ንዚኽተሉ ወገናት ከኣ፤ ናይ ኅሊና ስክፍታን ወቐሳን ከምዘሕደርኩምሎም ግልጺ እዩ። “ኣቱም ፍቑራተይ፣ ኣጋይሽን ስደተይናታትን ...ንሠናይ ግብርኹም ርእዮም በታ መዓልቲ ፍርዲ፣ ንኣምላኽ ምእንቲ ከመስግንዎ ኣብ ማእከል ኣሕዛብ ኣካይዳኹም ኣጸብቑ” (1ጴጥ.2፣ 11-12) ንዚብል ለበg-ኣቦኹም ቅዱስ ጴጥሮስ ሓgርያ ኢኹም ዝፈጸምኩም። ”ኣምላኽና ከኣ ድሌትኩም ዘበለ ኵሉ ከም መጠን ሃብቱ፣ ብኢየሱስ ክርስቶስ ገቢሩ ብኽብሪ ኪመልኣኩም እዩ” (ፊልጵ.4፣ 19)። ”ብዛዕባታ ኣብ ልብኻትኩም ዘላ ተስፋ ንዚሓተኩም ዘበለ ምላሽ ምሃብ ምእንቲ ክትክእሉስ ኲሉሳዕ ድሉgት ኩኑ። ግናኸ ብለውሃት ግበሩዎ” (1ጴጥ.3፣ 15)፥ ብተስፋ ከኣ በርትዑ።
መበቈልኩም ምስ
ዝኾነት ሃገርኩም ንዘሎኩም ምትእስሳር፥ ብዚከኣል ብዝተፈላለየ መደብ ክትቅጽልዎን፣ ናይ መን ምዃንኩም ክትገልጹን ምጽዓርኩም ዚድነቕ እዩ። ክንየ’ውቲ እተበርክትዎ ግዙፍ ሓገዝን ረድኤትን፣ እቲ ጕዳይ “መንነትን” ዓሚቝ ስምዒትን፣ ኣብ ሓዘንን ሓጐስን፣ ኣብ ጸበባን ጸገምን፣ ...ኵሉ እትገብሩዎ ሱታፌ፣ ብኣካልን ብዝተፈላለየ ኤለክትሮኒካዊ መልእኽታት ዚፍጸም ሓድሕዳዊ ርክብ ዓይነተይና ኣብነት እዩ።
ማኅበራዊ መልክዕ ዝዓዘዞ ናይ ሥነ-ምግባር ሕይወትን መደባትን ኣገዳሲ እዩ። ኣነ ዝድላየይ እፈጽም፣ ሰብ ዝበለ ይበል፣ ...ወዘተ ካብ ዚብል ውልቀ-ስምዒት ወጺእና፣ ዝኸማይ ሰብ እንታይ ይብለኒ፣ ኃወይ ኃውተይ...እንታይ ኪብሉኒ እዮም? ዚብል መንፈስ ስክፍታን ጥንቃቐን፣ ኃባራዊ ጕዕዞን ዘመልክቶ፥ ንሕይወትን ንብረትን ትርጕም ዚህቦ እዩ። እዚ ኵሉ ብቐሊሉ ዚፍጸም ከምዘይኮነ፣ ሓያል ጻዕርን ትብዓትን ዚሓትት ምዃኑ ግልጺ እዩ። ምስ’ቲ ከቢቡካ ዘሎ “ከይብሉኒ” ካብ ዚብል ስኽፍታ ወጺኡ፣ ደስ ንዝበሎ ዚፍጽምን ዚኽተልን ባህልን ኣተሓሳስባን ብርቱዕ ቃልሲ ከም’ተካይዱ ከኣ መንም ዘስተውዕሎ እዩ።
ሃለዋት ስደት
5. ስደተይና ዚበሃል፣ እቲ ዓዱን ዓውዱን ሓዲጉ፣ ብዝኾነ ይኹን ምኽንያት ኣብ ዓድ-ጓና ኪሰፍር ዝመረጸ ወይ ኪመርጽ ዝተገደደ እዩ፥ ገሊኡ ብፖሊቲካዊ ኲነታት፣ ገለ ብስራሕ ብትምህርቲ ብምርምር...ወዘተ..። ናይ ውልቀሰባት፣ ስድራቤታት፣ ሕዝብታት ምንቅስቓስን፣ ናብ ዓድኻ ምምላስን፣ ካብ ጥንቲ ብጥቅምቲ ኣብ ኅብረተሰብ ብዝጸንሐ፣ ኣብ ናይ ድኅነትና ቅዱስ ታሪኽ’ውን፥ ኣብቲ ናይ ደቂ-ያዕቆብ ናብ ግብፂ ምኻድን፣ ካብኡ ምምላስን ናይ ስደት-ባቢሎን ኵነታትን፥ ክሳብ ናይ’ታ ቅድስቲ ስድራ ሃለgት...ኵሉ ከይተረፈ ዚግለጽ እዩ። ኣብ ቅዱስ መጽሓፍ’ውን ናብራ-ስደት ብናይ ምእመናን ምድራዊ ጕዕዞ ዚምሰል ኮይኑ ተረኺቡ።
ናይ ውድብ ኅቡራት ሃገራት ጸብጻባት ከምዜመልክቶ፣ ኣብ’ዚ 30 ዓመታት ኣኀዝ ስደተይናታት ዓለም ካብ 75 ሚልዮን ናብ 125 ሚልዮን ኪድይብ ተረኺቡ። ስለዚ ከኣ ሓዲሽ ተርእዮ ኮይኑ ዳርጋ ንዅለን ሃገራት ዓለም ዚትንክፍ ጕዳይ እዩ። ኣብ ውሽጢ ሃገራት ዘጋጥም ምምዝባል፣ ዶብ ሰጊርካ ምግዓዝ፣ ብሕግን ብዘይሕግን ምንቅስቓስ ብዝተፈላለየ ጸገማትን ምኽንያታትን ዝተደረኸ ኵነት እዩ።
ናብ ርእስና ማለት፣ ናብ ሃገርናን ሕዝብናን ክንጥምት ከሎና ድማ፣ እዚ ተርእዮ’ዚ ብፍላይ እዚ ናይ ስግር-ባሕሪ ስደት፥ ኣብ ዛንታ ኣቦታትን ኣቦሓጐታትን ዘይጸንሓና፣ ዘይሰማዕናዮ፣ ኣብ’ዘን ናይ መወዳእታ 40 ዓመታት ዝተኸሥተ ነቲ ዘጋጠመ ፖለቲካዊ ጸገማትን ስዒቡዎ ዝመጸ ማኅበራውን ኤኮኖምያውን ሃለgት ተኸቲሉ ዝተበጋገሰን፤ ቀጺሉ ዝተንቀሳቐሰን ምዃኑ እዩ።
ካብ’ቲ ገሊኡ ናይ ስደት ኣወንታዊ ውጽኢታቱ ንምዝካር-ሕዝብታት ኪፋለጡ ዕድል ይህብ። ኣብ ዕለታዊ ሕይወትን፣ ንብረትን ከኣ ኣብ መንጎ ሕዝብታት ናይ ተgስኦ (ዲያሎግ) መንፈስ ይምዕብል። ናብ ሥምረትን ኅብረትን ከኣ ይመርሕ። ስደት ብመንፅር ዝተፈላለየ ሥልጣኔታት ኪረአ ከሎ መምጽኢ ሃብትን በርከትን እውን እዩ። ብኻልእ ወገናት ድማ ስደተይናታትን ተቐበልትን (ደቀባት) ተኸባቢሮም ተፋቒሮም ተጸgዊሮም ኺነብሩ ከምዚኽእሉ ዘረጋግጹሉ ዕድል ወይ ቤት ትምህርቲ’ውን እዩ።
ጸገማት ስደትን ሳዕቤናቱን
6. ናብራ-ስደት ከይፈቶኻ ዚምረጽ ምዃኑ፤ ካብ ቤትካን ስድራቤትካን ወጺእካ ብዘይትፈልጦ መንገድን ኣገባብን፣ ናብ ዘይትፈልጦ ዓድን መደብን ምብጋስ ዘምጽኦ ጥርጥርን ስግኣትን ፈተናታትን፣ ክንየው’ቲ ግዙፍ ጸገማትን ድኻማትን ዘስዕቦ ናይ ኅሊና ነውጽን ተርባጽን...ስነልቦናዊ ሃለgቱ መሪር እዩ። ነፍስወከፍ ካባኹም በዚ መስርሕ’ዚ ዝሓለፈ ስለዝኾነ ብዛዕባ’ዚ ነናቱ ዚብሎን ዜዘንትዎን ጽg ከምዘለዎ ግልጺ እዩ። ኣብ ዓዲጓና ሰሪሕካ ርሂጽካ፣ ካብ ባዶ ተበጊስካ ሕይወትካ፣ ሕይወት ስድራቤትካ ክትሓንጽ ላዕልን ታሕትን ምባል፤ መጠን ክንደይ ዚኣክል፣ መንፈሳውን ሥነልቦናውን ድኻም፣ ጽምg... ከምዘለዎ ኣይከሓድን፣
ኣብ ገሊኡ’ውን ብሰንኪ’ቲ ጽንኩርን ዘይንጹርን ዝኾነ ጕዕዞ-ስደት፣ ብቑዕ ዝኾነ ሰነዳትን፣ ናይ መንበሪ ፍቓዳትን ብዘይምርካብ ዚመጽእ ሰንፈላል ዝዓብለሎ ኣካይዳ፤ ብምኽንያት ሰነዳትካን ናይ መንበሪ ፍቓዳትካን፤ ብሰንኪ gሕዲ-ትምህርትኻን ተመክሮኻን፣ ኣብ ዝተሓተን ዝጸገመን ሃለgት-ስራሕ ተgፊርካ ምስራሕ ብኅሊና ዘይተዓግበሉ፤ ብጥዕና እትጕደኣሉ ሃለgት ዜጓንፍ እዩ።
ሞራልን፥ ሰብኣዊ ሕይወትን
7. ድልዱል ስድራቤት ዝዓንድማእከሉ፣ ኣብ ፍርሃት-እግዚኣብሔር ዝተመርኰሰ፣ ኣብ ፍቕርን ክብርን ወድሰብ ዝተሓንጸ ኅብረተሰብ ዓቢኻን ተዀስኵስካን፤ ካብ’ዚ ድልዱል መዕበያ ዝተቐበልካሉ ወጺእካ፥ ኣብ ዓድ-ጓና ዓዲ-ስደት ምንባር ማለት፥ ካብ ባሕሪ ወጺኡ ናይ ዚነብር ዓሣ ሕይወት ኪመስል፤ ምእንት’ዚ ከኣ ናይ ሞት፣ ናይ ሕየት ቃልሲ ከካይድ ንቡር ይኸውን። ልዕሊ ኵሉ ድማ እዚ ቃልስ’ዚ ኣብ መንፈሳዊ ሃለgትን ኣብ ናይ ኅሊና ኵነታትን ዜጋጥም እዩ። ከም ውጽኢቱ ከኣ ኣብ ግዙፍ ናይ ዕለታዊ ሕይወት መነባብሮ ይንጸባረቕ። ነቲ ዝዓበኻሉ መምርሒ ሕይወትን መደብ ሰብኣውነትን ተኸቲልካዶ ምኻድ የሓይሽ? ወይስ ንከባቢኻ ምምሳል? ከም’ታ እናናሳዕ መልክዓ እትለgውጥ ነፋሒቶ ምስ ከባቢኻ ምልውgጥዶ ወይስ ነታ ዝነበረትካ ከይለወጥካ ምዕቃብ? ኣብ ዓደይ ኣብ መንጎ ስድራቤተይ ዘይምገበርክዎ፣ ኣብ’ዚኸ ክገብሮ ኅሊናይ የፍቅዶዶ? እዝን ካልእ ዚመስሎ ውሽጣውን ግዳማውን ክትዓት ጸዊርካ ዚኽየደሉ እዩ።
8. ብመንፈሳውን ባህላውን ማኅበራውን መዳያት፣ እቲ ስደተይና ንዝነበሮን ሒዝዎ ንዝመጽአን፣ ነቲ ኣብ ዓዲ-ስደቱ ዘጓንፎ መነባብሮን ብደረጃ ስነሓሳብ ይኹን ብተግባር ብኸመይ የላፍኖ? ክሳብ መጠን ክንደይ የወሃህዶ? ጨሪሽካ ናትካ ገዲፍካ ኣብ ናይ’ቲ ዘኣንግደካ ሕዝብን ዓድን ኵነታት ምስጣም ዘምጽኦ ጸገማትን ናይ መንነት ቅልውላgትን ፈጺምካ ማዕጾኻ ብምዕጻው ኣይርኢ ኣይሰምዕ ኢልካ፤ ኣብ ከባቢኻ ምስ ዚርከብ ዝኾነ ናይ “ዲያሎግ” (ተgስኦ)፤ ናይ ምሃብ ምቕባል መደብ ዘይተካይደሉ ዕሙት ኣገባብከ ኣበይ ከብጽሕ እዩ?... ስለ’ዚ እቲ ሕይወት ብቐሊል ዘይግመት፣ ዚርአን ዘይርአን ጸገማት ተጻዊሩ ሰጊሩ ዚካየድ ብርቱዕ ሕይወት እዩ።
ምስዚ’ውን ኣብ ውሽጢ ስድራቤት፣ ዘጋጥም ናይ ዕድመን ኣተሓሳስባን ፍልልይ፥ ነቲ ምዕራባዊ ሥልጣኔን ቅዲ-ሕይወትን ምስቲ ዝጸንሓካ ልምድን መንገድን ኣወሃሂድካ ካብ ዘይምኽኣልን ዚመጽእ፥ ቀሊል ዘይኮነ ግርጭታት ከይዘከርናዮ ኣይንሓልፍን። ብሰንክ’ዚ ክንደይ ሓዳር ዘይተበተነ! ኣብ ክንደይ ወለድን ውሉድን ዘይምርድዳእ ዘይተፈጥረ!!
ኣብ እዋን ስደት ዚህሰዩ ወገናት፥
ሥድራቤት
9. ኣብ ሃለgት-ስደት እቲ ብዝለዓለ ደረጃ፤ ውሽጣውን ግዳማውን፤ ግዙፍን መንፈሳውን ጸገማት ዚቕበል ስድራቤት እዩ። በዓልኪዳን ካብ በዓልቲ-ኪዳኑ፣ በዓልቲኪዳን ካብ በዓልኪዳና፣ ወላዲ ካብ ውሉዱ፥ ወለድን ውሉድን ዚፈላለዩሉ ኵነታት ዜስዕብ እዩ፥ እዚ ጽምgን ተነጽሎን ንርእሱ ዜምጽኦ ጠንቂ ኣለዎ። ልዕሊ ዅሉ ሓድነት ስድራቤት፣ ሓድነት ኪዳናዊ ሕይወት ዚህሰየሉን ዚቘስለሉን ሃለgት ይኸውን። እዚ ጸገም’ዚ ከኣ ኣብ’ቲ ናብ ሕይወት-ስደት ገጽካ እትገብሮ ጕዕዞ ስድራቤት ክሳብ እትተኣኻኸብ ዚርአ እንኪኸውን፥ ድሕሪ ምትእኽኻብ’ውን ሰሪሕካ ንኽትነብር ኣብ ዚግበር ጻዕሪ፣ ናይ ሰዓታት ስራሕን ዕረፍትን ዘይምግጥጣም ብዘምጽኦ ጸገማት ከይተራኸብካን፣ ፍቕርን ሓድነትን ከየስተማቐርካን ከይጸገብካን ዚንበረሉ ሕይወት ይኸውን።
ተነጽሎን ጽምgን፣ ካልእ ናይ ማኅበራዊ ሃለgት ጽልgን፣ ብዘምጸኦ ተጽዕኖውን ሓድነት-ኪዳንን ስድራቤትን ኣብ ጠንቂ ኣብ ዚወድቀሉ ኵነታት፣ -ኣብ መንጎ ሰበኺዳን ፍትሕ፣ ኣብ ወለድን ውሉድን ዘጋጥም ዘይምርድዳእን ዘይምውህሃድን፥ ከም ሳዕቤኑ ሓሺሽ፣ ቈጽለመጽሊ ኣልኮሆል ካልእ ዚመስሎ ነገራትን የስዕብ።
ኣብ ማእከላይ ዕድመ ዕጫ-ስደት ዝጠዓሙ ደጊም ናብ ሽምግልና ገጾም ዚገማገሙ ወገናትና ከምዘለዉ’ውን ፍሉጥ እዩ። ድኻምን እርጋንን ዜንጸላልዎም፥ ዚጽበዮም ዘሎ ጽምgን ተነጽሎን’ውን ቀሊል ከምዘይኮነ ይርደኣና። ናብ’ቲ መበቈሎምን መዘናታቶም ዚረኽቡሉን ዓዶም ከመዓድዉ ከኣ ንቡር እዩ። ኣብ’ዚ ኲነት’ዚ ዚርከብ ናብ’ቲ ልቡ ኪዓልበሉን፣ ረሓት ኪረኽበሉን ዚኽእል ንዓዱ፣ ንምምላስ ትብዓት ኬሕድር ጽቡቕ ምኾነ።


text:
26 ጋዜጠኛታት ራድዮ ድምፂ ኣሜሪካ /VOA/ ዳይሬክተር እቲ ትካል ካብ ስልጣኖም ክለዓሉ ፀዊዖም ።
እቶም ዳይሬክተር ምትእትታው ናይ ወጻኢ አካላት ንዝኽልክል ሕጊ ጥሒሶምን ካብ ውልቃዊ ቂሞም ተበጊሶምን ናይ ነዊሕ ዓመት ልምዲ ዘለዋን ኣብ ዋይትሃዉስ ሪፖርተር ራድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኮይና እተገልግልን ጋዜጠኛ ናብ ካልእ ክፍሊ ክትምደብ ገይሮም ብዝብል እዩ ስልጣኖም ክሓድጉ ዝሓተቱ ።
ኣብቲ ትማሊ ሓሙስ ዝወፀ መግለፂ ዳይሬክተር ራድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ሮበርት ሪሊን ምኽትሎም ኢሊዝቤት ሮቢንስን መምርሒ ጋዜጠኝነት ሕጊ ራድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ብምጥሓስ ንሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ማይክ ፓምፔዮ ነፃ ናይ ቀጥታ ፈነወ ብምድላው ንኽዛረቡ ድሕሪ ምፍቃዶም ኣብቲ እዋን ነቶም እዋን ስልጣኖም እናተዛዘመ ዝመፅእ ዘሎ ማይክ ፓምፔዮ ንኽሓትዎም ካብ ክፍሊ ዜና ንዝተዋህብዎም ሕቶታት ሓደ እኳ ኣይሓተቱን በዚ ድማ ድሕሪ እቲ መደብ ንማይክ ፓምፔዮ ሕቶ ክትሓቶም ንዝፈተነት ጋዜጠኛ ካብ ቦታኣ ክትለዓል ብምግባሮም ኣግባብ የብሉን ብዝብል ከምዝኾነ ይሕብር ።
ምሉእ ት ሕዝቶ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ክፍሊ ትምህርቲ ሕክምና እንስሳ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ነቲ ብሰንኪ ሕጽረት ዝናብ ተፈጢሩ ዘሎ ድርቂ ዝኸፈአ ሳዕቤን ከይፈጥር ኣብ ምድላዋት ይርኸብ።
ሓላፊ እቲ ኮሌጅ ዶ/ር በሪሁ ገብረኪዳን ከምዝገለጽዎ ፈለማ እቲ ሓደጋ ኣበየናይ ከባቢታት እዩ ክረአ ዝኽእል ዝብል ተጸኒዑ'ሎ ኢሎም። ብመሰረት እቲ መጽናዕቲ ሕጽረት ዝስተ ማይ፣ ጸገማት ቀለብን ሕማም እንስሳን ከጋጥሙ ካብዝኽእሉ ቀንዲ ጸገማት እዮም ተባሂሎም ተነጺሮም ኣለዉ።
ኣብዚ ድማ ሕብረተሰብ ማይ ብኣግባቡ ንኽጥቀም ሰፊሕ ኣስተምህሮ ይወሃብ'ሎ። ኣብ ቀለብ ዝምልከት ድማ ተረፈ ምህርቲን ተረፍ መግቢ ብምእካብ ሳይንሳዊ ብዝዀነ መንገዱ ናብ ቀለብ እንስሳ ክውዕል ይስራሕ'ሎ።
ብሰንኪ ሕጽረት ቀለብ ንዝፍጠር ሕማማት እንስሳ ንምክልኻል ድማ ሰፊሕ ወፍሪ ክታበት ንምሃብ ምድላዋት ይግበር ምህላዉ ዶ/ር በሪሁ ገሊጾም።
ምሉእ ትሕዝቶ ንምስማዕ አብዚ ይኸአል።


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ቀረባ እዋን ብኣሽሓት ዝቑጸሩ እሱራት እንተፈትሓ ኣብ ማእሰርቲ ዝርኸቡ ዋና ጸሓፊ ፈደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ አቶ በቀለ ገርባ ንቤት ፍርዲ ተዳፊርካ ብዝብል ክሲ ናይ 6 ወርሒ ተወሳኺ ማእሰርቲ ብምፍራዶም ተሻቂልና ኣለና ክብሉ ኣብ ባይቶ ተወከልቲ ህዝቢ ኣሜሪካ አባል ኮሚቴ ጉዳያት ወጻኢ ኢልየት ኢንግል ገሊጾም።
ዲሞክራት አባል ባይቶ ወከልቲ ህዝቢኢልየት ኢንግል ትማሊ ኣብ ዘውጽእዎ መግለጺ አባል ክልቲኡ ፓርቲታት ዝኾኑ ተወከልቲ ህዝቢ ወኪል ህዝቢ ዝሓቆፈ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ቶም ላንቶስ እሱር ሕልና’ዮም ኢሎም ዝገለጾም አቶ በቀለ ገርባ ሓሚሞም ከምዘለው ተረዲእና ኣለና ኢሎም።
አባል ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኣሜሪካ ኢልየት ኢንግል ኣሜሪካ ምስ ኢትዮጵያ ተኻይዶ ርክብ ንደሕንነት ከም አቶ በቀለ ገርባ ዝአመሰሉ ተማጓቲ ሰብኣዊ መሰላት ቀዳምነት ክትህቦ ዘለዋ ጉዳይ እዩ ኢሎም።
“ስለዚ ኣብ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት ንኽክበር ኩሉ አሳታፊ ዝኾነ መንግስቲ ክህልው ዝሓትት ውሳነ ቁጽሪ 128 ካብ ዘዳለውን ዘቕርቡን ሓደ ምዃነይ ሓበን ይስምዓኒ” ክብሉ ገሊጾም።


text:
ዓለም ለኸ ተሓላቒ ጉጅለ ውሑዳን ዓመታዊ ፀብፃቡ ትማሊ ሓሙስ ኣውፂኡ።በዚ መሰረት ህዝበን ኣብ ትሕቲ ሓደጋ ካብዝርከበለን እተን ቅድሚት ካብዝስርዓ 10 ሃገራት እተን ሽዱሽተ ኣብ ኣፍሪካ ከምዝርከባ ይገልፅ። ኣብታ ክፍለ ዓለም ወገናዊ ፖሊስታት መንግስታትን ብምኽንያት ተረባሕነት ፀጋታት ዝለዓሉ ምሽማያትን ዝተወሰኑ ዓሌታዊ ጉጅለታትን ማሕበረሰባትን ዒላማ ህውከትን ዕሽሽ ምባልን ከምዝኾኑ እቲ ሪፓርት ይገልፅ።
እቲ ኣብ ለንደን ዝመደብሩ ጉጅለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ዓለም ዘሎ ኩነታት ኣተሓሕዛ ስታስቲካዊ ትነተና ይጥቀም።
ኣብቲ ናይ ሎሚ ዓመት ሪፖርት እታ ብቐዳምነት ተሰሪዓ ዘላ ጉጅለ ዓሌት ባንቱ ንሓደጋ ዝተቓልዑላ ሱማሊያ እንትኸውን ካልአይቲ ድማ ሱዳን እያ።ኣብ ደቡብ ሱዳንን ዳርፉርን ዝርከቡ ማሕበረሰባት ንሓደጋ ዝተቓልዑ ምዃኖም እቲ ሪፖርት ይሕብር።
ካብተን ሽመን ተዘርዚሩ ዘሎ ዓሰርተ ሃገራት እተን ናይ መወዳእታ ኣርባዕተ ሃገራት ዲሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ኮንጎ ኢትዮጵያ ናይጅሪያን ኣይቨሪኮስትን እየን።


text:
ስልጠና ኣሰልጠንትን ዳያኑን ፀወታ ራግቢ ሊግ ንፈለማ እዋን ኣብ ከተማ መቐለ ኣብ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ እዩ ዝወሃብ ዘሎ።
ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ኣብ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ፀወታ ራግቢ ሊግ ንምጅማር ዝፃዓሩን፣ኮዕሶን ኣሰልጣንን ዝቐረቡ ገባሪ ሰናይ Kevin Gleig ይበሃሉ። ነቲ ስልጠና ዝህብ ዘሎ ድማ ኣተሓባባሪ ራግቢ ሊግ ማእኸላይ ምብራቕን ኣፍሪካን Remond Safi ዝበሃል ኣውስትራላዊ ክኢላ እዩ።
ኣብቲ ስልጠና ዝወሃበሉ ዘሎ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ መምህር ኣካላዊ ጥንካረ ኣቡበከር ኣሕመድ “ፀወታ ራግቢ ሊግ ከምቲ ብዓይኒ ማዕዶ ንግምቶ ከቢድ ተይኮነስ ብሕግን ደንብን ዝካየድ፣ቅልጣፈን ጥንካረን ዝሓትት ብቐሊሉ ክልመድ ዝኽእል ዓይነት ስፖርታዊ ፀወታ እዩ” ይብሉ።
ኣብ ትግራይ ስልጠና ራግቢ ሊግ ንምክያድ 7 ኣባላት ዝሓዘ ጉጅለ ስፖርታዊ ሰብ ሞያ ይመርሕዎ ኣለዉ፤ ካብ ቢሮ ጉዳያት ስፖርትን መናእሰይን ድማ ሕጋዊ ፍቓድ ረኺቡ’ሎ። ብመሰረት እዚ ኣብዚ ሐዚ እዋን ኣብ ከተማ መቐለ ካብ ዝርከባ ኣብያተ ትምህርቲ 18 መምህራን ንኣሰልጣይነትን ዳይነትን ራግቢ ሊግ ይስልጥኑ ኣለዉ።
እቲ ስልጠናን ፀወታን ብደረጃ ትግራይን ኢትዮጵያን ክካየድ ‘ውን ተሓሲቡ’ሎ።


text:
ብምትሕብባር ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን ዩኔስኮን ዝተወደበ፡ ንኣገባብ ምዝገባ ረቂቕ ባህላዊ ውርሻ ዝምልከት ዓውደ-ዘተ፡ ትማሊ 19 ለካቲት ኣብ ኣስመራ ተኸፊቱ።
ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ኣምባሳደር ዘመደ ተኽለ፡ ኤርትራ – ሓንቲ ካብ’ተን ብረቂቕ ባህላዊ ውርሻታት ሃብታም ትዕድልቲ ዘለወን ሃገራት ከም ምዃና መጠን፡ መንግስቲ ኤርትራ ንምዕቃቡ ዝተፈላለየ መደባት ብምውዳብ ክሰርሕ ምጽንሑ፡ እዚ ናብ ውድብ ትምህርቲ፡ ስነ-ፍልጠትን ባህልን ሕቡራት ሃገራት – ዩኔስኮ ዝቐርብ ፕሮጀክት ድማ ናቱ መቐጸልታ ምዃኑ ሓቢሩ።
በዓልቲ-ስልጣን ዩኔስኮን ክኢላ ረቂቕ ባህላዊ ውርሻን ኣብ’ዚ ዞባ፡ ሚስ ካራሊን ሞንትየሊ ብወገና፡ ኤርትራ – ነቲ ረቂቕ ባህላዊ ውርሻ ንምዕቃብ ተባሂሉ ኣብ 2003 ዝተነድፈ ሰነድ ብኽታመን ካብ ዝተቐበላ ሃገራት ኣፍሪቃ ብቐዳምነት ከምእትጥቀስ ብምሕባር፡ እቲ ኣብ ትሽዓተአን ብሄራት ዝርከብ ረቂቕ ባህላዊ ውርሻታት፡ “ብህጹጽ ዝዕቀብን፡ ኣብ መዝገብ ረቂቕ ባህላዊ ውርሻ ሰፊሩ ዝጸንሐን” ተባሂሉ፡ ኣብ ክልተ ምድባት ከምዝሰፍር ኣረዲኣ።
ኣብ’ቲ ክሳብ 28 ለካቲት ዝቕጽልን ክኢላታት ናይ’ቲ ዓውዲ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ዘቕርቡሉ ዘለዉን ዓውደ-ዘተ፡ ያታዊ ምስላታት፡ ጽውጽዋያት፡ ዛንታታት፡ ሙዚቃን ሳዕስዒትን፡ ስርዓታት መርዓ፡ ሞትን ወሊድን፡ ባህላዊ ፍወሳ፡ ግጥሚታት፡ ኢደ-ጥበባዊ ስራሓት፡ መልቀስ፡ ማሰን ካልእን ብሰፊሑ ክዝረበሉ እዩ።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ፈጻሚት ስራሕ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣምባሳደር ትሬሲ ጃኮብሰንን ኣብ ኢትዮጵያ ዳይሬክተር ትካል ሓገዝ ስግር ባሕሪ ኣመሪካ ሾን ጆንስን ኣብ ድሬዳዋን ሃረርን ምብጻሕ ፈጺሞም።
ኣምባሳደር ጃኮብሰን ኣብ’ቲ እዋን ኣብ ዘስመዐዖ ቃል እቲ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዘሎ ጎንጺ ነባሪ ፍታሕ ክረክብ: ረድኤት ናብ ሰብኣዊ ሓገዝ ዘድልዮም ኢትዮጵያዊያን ንክባጻሕ፣ መግሃስቲ መሰላት ዝፈጸሙ ናብ ሕጊ ክቀርቡ ኣገዳሲ እዩ ኢለን።
ብዘይካ'ዚ፣ ኣብ ሙሉእ’ታ ሃገር ንዝዋግኡ ሓይልታት ኣብ ዘሕለፈኦ መልእኽቲ ግጭት፣ መግሃስታትን ውግእን ደው ከብሉን ንሰላማዊ ፍታሕ ዕድል ንክህቡን ጻውዒት መንግስቲ ኣመሪካ ኣቅሪበን።
ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ድሬዳዋን ሃረርን ዝበጽሑ ክልቲኦም ሰበ-ስልጣን፣ መንግስቲ ኣመሪካ ገንዘባዊ ሓገዝ ንዝገብረሎም ፕሮጀክታት ከምዝተዓዘቡ’ውን ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ዝዘርገሖ ሓበሬታ ይገልጽ።


text:
Radio Erena: 17 June 2019
ንሕብረት ኣፍሪቃ ዳግመ ምትዕርራይ ንምግባር ዝቖመት ጉጅለ፣ ብቀዳም 15 ሰነ ኣብ ኪጋሊ ኣኼባ ኣካዪዳ።
ፕረዚደንት ፖል ካጋመ ብዘቕረበላ ዕድመ መሰረት ኣብ ኪጋሊ ዝተኣከበት እታ ጉጅለ፣ ሕብረት ኣፍሪቃ መንፈቓዊ ኣኼብኡ ኣብ ወርሒ ሓምለ ከካዪድ መዲቡሉ ኣብ ዘሎ እዋን’ዩ።
ትካላዊ ኣቃውማኡን ሓቚፉወን ዘሎ ኮሚሽናትን ዘጠቓለለ እቲ ዳግመ ስርርዕ፣ ወጻኢታት ሕብረት ኣፍሪቃ ብ12 ሚእታዊት ከጉድል እውን መደብ ከምዘሎ እዩ ዝግለጽ።
ኣብቲ ኣብ ከተማ ኪጋሊ ዝተኻየደ ኣኼባ፣ ኣባል ሃገራት ሕብረት ኣፍሪቃ ዘዋጽኦኦ ገንዘብ ብገምጋም ናብ 115 ሚልዮን ዶላር ክብ ኢሉ ከምዘሎ ተገሊጹ።
ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ሓድሽ ኣቃውማን ቅርጽን ኣብ ዝሕዘሉ እዋን፣ ነቲ ንመላእ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝሓቁፍ ናጻ ናይ ንግዲ ዞባ ንምቛም ወጺኡ ዘሎ መደብ ኣዝዩ ሓጋዚ ከምዝኸውን ኣባላት’ታ ሽማግለ የረድኡ።
ከምዝዝከር መላእ ኣፍሪቃ ናጻ ናይ ንግዲ ዞባ ንምቛም 52 ሃገራት’ታ ኣህጉር ክፍርማ እንከለዋ፣ ኤርትራ፣ በኒን ከምኡ’ውን ናይጀሪያ ገና መልሲ ኣይሃባን ዘለዋ።
ኣብ 2025 ዓመተ ምህረት ተግባራዊ ክኸውን ትጽቢት ዝግበረሉ’ዚ ሓድሽ ኣቃውማ፣ ማዕረ ቁጽሪ ተሳታፍነት ደቀንስትዮን፣ ምክፍፋል ስልጣን ምስ መንእሰያትን ዘረጋግጽ ከምዝኸውን ኣብቲ ኣኼባ ተገሊጹ።


text:
ካብ 1ይ ክፍሊ ክሳዕ 4ይ ክፍሊ
Engelsk 1-2
ኣብቲ ናይ ቋንቋ እንግሊዝ ገጻት ናይ ተማሃሮ መስመር ተንቀሳቓሲ ስእልታት ክትርኢን ብዛዕባ ፊደላት እንግሊዝ ፣ ቃላት ፣ ሕሳብን ምንባብ ሓጸርቲ ጽሑፋትን ድማ ክትመሃር ትኽእል።
Engelsk 3-4
ኣብቲ ናይ ቋንቋ እንግሊዝ ገጻት ናይ ተማሃሮ መስመር ተንቀሳቓሲ ስእልታት ክትርኢን ብዛዕባ ህዝቢ ፣ እንስሳ ፣ ዓለም ፣ ጥዕናን ሜላታት ኣነባብራን ፣ ቀዳማይ ረዲኤትን ምንባብ ሕጸርቲ ጽሑፋትን ድማ ክትመሃር ትኽእል።
First choice
ኣብዚ መደብ እዚ፣ ቃላት ምስ ስእልታት ግጠሞም። ከምኡ ድማ ብምንቅስቋስ እቲ ልክዕ ናይ ስዓት ግዜ ኣብት ስእሊ ኣርኢ።
Starfall
ኣብዚ መደብ እዚ ፥ ናይ ክፍሊ ኣካላትካ (ኢድ፡እግሪ) ፣ ኣብ መሕጸቢ ኣካላት(ባኞ) ዝርከቡ ፣ ኣብ ክሽነ ዝርከቡ ፣ ናይ እትፈትዎም እንስሳታት፣ ናይ እትጻወተሎም ነገራት ፣ቃላት ክትምሃር ትኽእል።
Starfall
ስዓት ክንደይ ኣሎ?
Starfall
ናይ እንግሊዝ ፊደላትን ከምኡ ድማ ገለ ገለ ቃላትን ንምንባብ ድሉው ኩን።
Starfall
ንኸተንብብ ተምሃር ። ከምኡ ድማ ቃላት ብምድላው ምስ ስእልታት ግጠሞም፡ፊልማት ተዓዘብ ፡መዛሙርውን ስማዕ።
Youtube
ኣብ Fairy tales ድብል መስመር ዩትዩብ ንሓደ ዛንታ ብድተፈላለየ ቋንቋታት ክትሰምዕን ክትሪኦን ትኽእል፣ ከም ተወሳኺ ኩሎም እቶም ተንቀሳቓሲ ስእልታት ብእንግሊዝ ጽሑፍ ኣለዎም።
Youtube
እንታይ ትገብር ኣሎኻ? ግብራዊ ግስ መደብ 1
Youtube
እንታይ ትገብር ኣሎኻ? ግብራዊ ግስ መደብ 2
Youtube
እንታይ ትርኢ ኣሎኻ? ኣብቲ ናይ ሕርሻ ቦታ ትራክቶርን እንስሳታትን።
Youtube
እንታይ ትርኢ ኣሎኻ? ናይ በረኻ እንስሳታት።
Youtube
እንታይ ትርኢ ኣሎኻ? ዳይኖሶርስን ከምኡውን ካልኦት ብዙሓት።
Youtube
ናይ ሕብርታት መዝሙር ፣ ከምኡ ድማ ዝተፈላለዩ ሕብርታት ተመሃር።
Youtube
እንታይ ትፈቱ ክትበልዕ? መዝሙር ብዛዕባ ፍሩታታት ዝገልጽ።
Youtube
ናይ ስድራቤት መዝሙር።
Youtube
መዝሙር ብዛዕባ እንስሳታት ፡ ብዛዕባ መጎዓዝያ ፡ ከምኡውን ብዛዕባ ቅርጽታት።
Youtube
እንታይ ትሪኢ ኣሎኻ ? መካይን ከምኡ ድማ ከጎዓዕዛ።
ካብ 5ይ ክፍሊ ክሳዕ 7ይ ክፍሊ
book2
ኣብዚ መደብ እዚ ብመጀመርያ ናትካ ቋንቋ (ቋንቋ ኣዴኻ) ምረጽ ፣ ብድሕርዚ ድማ እቲ ክትመሃሮ እትደሊ ቋንቋ ምረጽ። ሓረግ (ሰዋሱው) መጽሓፍ ፣ ቃላት ይርከቡ።
Engelsk 5-7
ኣብቲ ናይ ቋንቋ እንግሊዝ ገጻት ናይ ተማሃሮ መስመር ተንቀሳቓሲ ስእልታት ክትርኢ ከምኡውን ብዛዕባ ንሕና መን ሙዃንና ፣ ብዛዕባ ምድሪን ነገራት ከመይ ከምድሰርሑን ምንባብ ሓጸርቲ ጽሑፋትን ክትመሃር ትኽእል።
History for kids
ታሪኽ ንቆልዑ፣ ነጻ መስመር ኢንተርኔት ናይ ታሪኽ መርበብ ሓበሬታ። ዓንቀጻት፣ መላማመዲ ጽሑፋት፣ ከምኡ ድማ ሓፈሻዊ ፈተና ይርከቡ።
LearnEnglish Kids
ኣብዚ መደብ እዚ፦ ትምህርቲ ቋንቋ እንግሊዝ ንቆልዑ ይርከብ። ጸወታታት(ግጥማት)፣ መዛሙር፣ ዛንታታት፣ ከምኡ ድማ ንጥፈታት ። ን 5 -7 ክፍሊ።
Project Britain
ኣብዚ መደብ እዚ፣ ብቀሊሉ ከተንብቦን ክትርድኦን እትኽእል፡ሓቅታት ከምኡ ድማ ሓበሬታታት ብዛዕባ ዓባይ ብሪጣንያ (ዓዲ እንግሊዝ )ትረክብ።
ካብ 8ይ ክፍሊ ክሳዕ 10 ክፍሊ
BBC
ኣብዚ መደብ እዚ፣ 30 መደባት ብቪድዮ ዝተሰላሰሉ፣ ቃላትን ከምኡ ድማ ሰዋሱን ንታሕተዋይ ማእከላይ ደረጃ ዝተዳለዉ ይርከብ።
Engelsk 8-10
ኣብቲ ናይ ቋንቋ እንግሊዝ ገጻት ናይ ተማሃሮ መስመር ተንቀሳቓሲ ስእልታት ክትርኢ ከምኡውን ብዛዕባ ዲሞክራሲ ፣ ደቂ ሰባት ፣ ጥዕናን ነገራት ብኸመይ ከምድሰርሑን ክትመሃር ትኽእል።
First Contact
መሰርታዊ ቋንቋ እንግሊዝ፣ ኣፕ (app) ን ኣፕል ላፕቶፕ ምስ ፊልምታት፣ ናይ ድምጺ ፋይላትን ዕዮታትን።
First Contact
መሰረታዊ ቋንቋ እንግሊዝ፣ ንሞባይልን ኮምፒተራትን ድኸውን ኣፕ ምስ ፊልምታት፣ ናይ ድምጺ ፋይልን ዕዮታትን።
Grip 1 engelsk- gratis tilgang
ግሪፕ 1 ቋንቋ እንግሊዝ ንግዚኡ ንኹሉ ክፉት ኢዩ።
IXL
ምግጥጣም ፣ ጥበባዊ ቋንቋ ፣ ሳይንስን ከምኡ ድማ ማሕበራዊ ትምህርቲ ካብ መዋእለ ህጻናት ስጋብ ዓሰርተ ክልተ ክፍሊ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ። ካብ ኅዳር 6 - ታኅሣሥ 6 ዘሎ 31 መዓልታት ዘመነ ኣስተምህሮ ይበሃል። ኣስተምህሮ ማለት ኸኣ 'ይቕሬታ ወይ ምሕረት' ማለት 'ዩ። - ኣብ ውሽጢ ዘመነ ኣስተምህሮ 4 ወይ 5 ሰናብት ይርከባ። ንሳተን ከኣ ፦ ሀ. ካብ 13 - 19 ኅዳር 'ቅድስት' ፡ ለ. ካብ 20 - 26 ኅዳር' ምኵራብ' […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን። አዘክሪ ድንግል... ብመሠረት ሥርዓት ቤተ ክርስቲያን ካብ ዕለት 26 መስከረም ክሳብ 5 ኅዳር ዘሎ እዋን ዘመነ ጽጌ፡ ወርኃ ጽጌ፤ ዝጽወም ጾም ጾመ ጽጌ፤ ዝቐርብ ምስጋና ድማ ማኅሌተ ጽጌ ተባሂሉ ይጽዋዕ። ኣብዘን ዕለታት ኸኣ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ ፍቁር ወዳን ሓላዊኣ ኣረጋዊ ዮሴፍን ከምኡውን ሰሎሜ ናብ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ፡ አሜን ንሓደ ክርስቲያን፤ ሃይማኖት ዘየብሉ ጎረቤት ነበሮ። ንሱ ድማ ንግሆ ንጉሆ እናጸረገ ጐሓፍ ደምበኡ ናብ ገዝኡ ይድርብየሉ ነበረ። ነዚ ክፉእ ተግባር ከኣ ሥርሐይ ኢሉ ተተኃኃዞ። እቲ ክርስቲያን'ውን ኣይሓመቐን እቲ ተጸሚምካ ምኻድን ሕነ ክትፈዲ ሃሰውሰው ዘይምባልን ናተይ ቢሉ ተተኃኃዞ። ነቲ ናቱን ናይ ጎረቤቱን ድማ ብሓባር ናብ ወጻኢ ይጉሕፎ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን ። ꗺ ክርስቶስ ተንሥአ እሙታን (ክርስቶስ ካብ ሙታን ተንሢኡ) ꗺ በዐቢይ ኃይል ወሥልጣን ( ብዓቢይ ሓይልን ሥልጣንን) ꗺ አሰሮ ለሰይጣን ( ኣሲሩ ንሰይጣን) ꗺ አግአዞ ለአዳም ( ነጻ ኣውጺእዎ ንኣዳም) ꗺ ሰላም ( ሰላም) ꗺ እምእዜሰ (ካብ ሎሚ) ꗺ ኮነ ( ኮነ ) ꗺ ፍስሐ ወሰላም […]
ዘመነማቴዎስ ዓቢይ ጾም ዝጅምር ካብ የካቲት 29 2013 ዓ.ም ( 03-08-21) ኮይኑ በዓል ትንሣኤ ኣብ ዕለት ሚያዝያ 24- 2013 ዓ.ም (05-02-21) ይኸውን። ኣምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር ጾምና ይባርኸልና! ዐቢይ ጾም (ዘጾም ክርስቶስ) ካብ ለካቲት 21 ስጋብ ሚያዚያ 16። እዚ ጾም ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ድሕሪ ምጥማቁ 40 መዓልትን ለይትን ዝጾሞ ጾም ብምኻúኑ ዓቢይ ጾም ተባሂሉ። ንሕና'ውን […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን። ምስባክ እስመ ትቤ ለዓለም አሐንጽ ምሕረተ በሰማይ ጸንዐ ጽድቅከ ኪዳነ ተካየድኩ ምስለ ኅሩያንየ መዝ. 88-2 ገላ.4፣ 1-12። 2ይዮሓ.1፣4-8። ግ.ሓዋ.1፣13-15። ሉቃ.1-39-57። ቅዳሴ ዘእግዝእትነ (ጎሥዓ) ኪዳነምህረት ማለት ናይ ምሕረት መሓላ ወይ ቃልኪዳነ ምሕረት ማለት እዩ። ካብ 33 በዓልተ እግዝእትነ ማርያም ሓደ ከኣ እዩ። ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ኣብ […]
በስመ አብወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን። እግዚአብሔር ነቲ ዓሳ ኣዘዞ ንሱውን ንዮናስ ናብ ንቁጽ ምድሪ ተፍኦ። ት.ዮና.2፣11። ካብ ሰኑይ የካቲት 15 ስጋብ የካቲት 17 (Monday, February 22- February 24) ናይ ሠለስተ መዓልቲ ዝጽወም ጾም እዩ። ኣምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር ቡሩኽ ጾም ይግበረልና። ነነዌ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ካብ ዝተገልጹ ታሪኻ ብሰፊሕ ካብ ዝተጻሕፈላ ሓንቲ ናይ ሜሶፓትያ ከተማ እያ። ብዙሓት ናይ ሥነመሎኮት ሙሁራት ናይ ሎሚ ሙሱል ከተማ ብኣንጻረ ከተማ ባቅዳድ ብወገን ሰሜን 350 ኪ.ሜ ሪሒቓ ትርከብ ከተማ ምዃናይሰማምዑላ። ዋላ እኳ ኣብ 4000 ቅ.ል.ክ ብናምሩዴ ዝተዶኮነት ትኹን፡ (ዘፍ.10፣11-12) ናይ ኣሶራውያን ዋና ከተማዝኾነት ግና ብ1400 ቅ.ል.ክ እዩ። (2ይነገ,19፣36) ኣብታ ከተማ ፍሉጥ ዝኾነ ናይ ጣኦት ቤተ ኣምልኾ ኣስታሮት ይብኃል። ኣብዛ ከተማ ዝነብሩ ሰባት ብዝሠርሕዎ ክፋትን ኃጥያትን ካብ ምብዛሑ ዝተላዕለ ጽዋእ መሊኡ ንጥፍኣቶም ስለዝበጽሐ፣ ንፍጥረቱርህራኄ ዘለዎ ኣምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር ግና ንስሓ ክኣትዉ ምእንቲ ነብዩ ዮናስ ሊኢኽሎም። እዚ ነብይ ናብ ናይ ሃገረ ኣህዛብ ዝተላእከ እንኮ ነብዩ እዩ። ዝተላእኸሉ ምኽንያት ድማ ከምቲ ነብያት ናብ ደቂ እስራኤል ተላኢኾም ዝገብርዎ ንምግሳጽ ዘይኮነ ናብንስሓ ክጽውዕዎም ምእንቲ እዩ። ኮይኑ ግና ነብዩ ዮናስ ናብዛ ከተማ ክኸይድ ብእግዚአብሔር ይተኣዘዝ እምበር ንሱ ግና ናብተርሴስ ክኸይድ ንርእዮ። ቅዱስ ጄሮም ነብዩ ዮናስ ንምንታይ ከምዚ ከምዝገብረ ክገልጽዎ ከለዉ ፣ ዮናስ ንኣህዛብ ካብ ምጽላእ ዝተላዕለ ዘይኰነ ድኅነትካብ ህዝበ እስራኤል እንዳረሓቐ ምዃኑ ብትንቢት መነጽር ስለዝረኣየ ናብ ነነዌ ኣይከይድን ኢሉ። እዚ ከኣ ሙሴ ነዚ ህዝቢ ካብተጥፍኦ ንዓይ ካብ መጽሓፍ ሕይወት ደምስሰኒ ። ከምዝበሎ ዓይነት ማለት እዩ። ዘጻ.32፣31-32። ቅዱስ ጳውሎስ’ውን ብዛዕባ እቶም ብሥጋ ኣሕዋቱን ኣዝማዱን ክርገም ዝመረጸ ። ሮሜ፣9-3። ብርግጽ̕ውን ኣብ ዘመነ ሓዲስኣህዛብ ብክርስቶስ ኣሚኖም ክጥመቁ ከለዉ ፣ እስራኤል ግና መጽሓፍቲ ጥራሕ ሒዞም ተሪፎም። እስራኤል ነብያት ጥራሕ ሒዞምክተርፉ ከለዉ ፣ ኣህዛብ ግና ናይ ነብያት ትንቢት ፍጻሜ ሒዞም። ማቴ.12፣42። ልብን ኩላሊትን ዝምርምር ኣምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር ግና ዮናስ ብዘይ ምእዛዙ ኮነ ኢሉ ከምዘይገብሮ ስለዝፈለጠ ብፍሉይ ጥበቡክወስዶ ንርኢ። ኣቐዱሙ ዓቢ ንፋስ ኣብታ ልዕሊ መርከብ ኣምጺኡ፣ ንዮናስ ዝውሕጥ ዓቢ ዓሳ ኣዳልዩ፣ ቀጺሉ’ዉን እቲ ነባሪ ዓሳንዮናስ ናብ ምድሪ ክተፍኦ ንርኢ። ናይ ኣምላኽና ፍቕሪ ክንደይ ዓብይን ዘደንቅን ምዃኑ ኣብዚ ንርኢ። ነብዩ ዮናስ ከምቲ ቃለ እግዚአብሔር ናብ ነነዌ'ውን ከደ ። ነነዌ ግና ኣዝያ ዓባይ ከተማ መገዲ ሠለስተ መዓልቲ እያ ። ዮናስናብታ ከተማ ኺኣቱ መገዲ ሓንቲ መዓልቲ ጀመረ እሞ ነነዌ ሠለስተ መዓልቲ ጸኒሓ ክትግምጠል እያ፣ ኢሉ ኣወጀ። ሰብ ነነዌ ከኣ ንኣምላኽ ኣሚኑ፣ ጾም ድማ ኣወጀ፣ ካብ ዓበይቶም ክሳብ ናእሽቱኦም’ውን ኽሻ ተኽድኑ። እዚ ወረ እዚ ናብ ንጉሥ ነነዌ በጽሐ፣ ካብ ዝፋኑ ተንሥአ ባርኖሱ ቐንጠጠ ኽሻ ተኽድነ ኣብ ሓሙኹሽቲ ድማ ተቐመጠ። ኣብ ነነዌ ብትእዛዝ ንጉሥንመኳንንቱን ከምዚ ዝብል ኣዋጅ ተኣወጀ። ሰብ ወይ እንስሳ ወይስ መጓሰ ኣባጊዕ ሓንቲ እኳ ኣይጥዓማ ኣይውፈራ ማይ̕ውንኣይስተያ። ሰብን እንስሳስ ክሻ ይከደኑ ዓው ኢሎም ድማ ናብ ኣምላኽ የእውዩ። ነፍሲ ወከፍ ከኣ ካብ እኩይ መገድን ካብቲ ኣብኢድ ዘሎ ዓመጽን ይመለስ ። ኣምላኽ እንተ ተመልሰን እንተ ተጣዕሰን ንሕና ከይንጠፍእ ከኣ ካብቲ ጒሁር ቊጥዓኡ እንተ ተመልሰመን ይፈልጥ። እግዚአብሔር ኣምላኽ ከኣ ካብ እኩይ መገዶም ከምእተመልሱ ግብሮም ረኣየ እግዚአብሔር’ውን ነቲ ኬውርደሎም ኢሉእተዛረቦ መዓት ተጣዕሰሉ፣ ኣይገበሮን ከኣ። ዮና. 3፣3-10። ካብ ትንቢተ ዮናስ ብዙሕ ኢና ንመኃር ብኸፊሉ ግና፣ ካብ ትንቢት ዮናስ እንታይ ንመኃር᎒ † ትንቢተ ዮናስ እግዚአብሔር ንደቂ ሰባት ዘለዎ ዓሚቕ መለክዒ ዘይብሉ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ፡ አሜን! " በቅድመ መላእክቲከ እዜምር ለከ........ ኣብ ቅድሚ መላእኽትካ ከኣ መዝሙር ምስጋና እዝምረልካ ኣለኹ፡ ቃልካን ስምካን ዓብይ ከም ዝኾነ ኣርኢኻ ኢኻ'ሞ ናብ ቅዱስ መቅደስካ ኣቢለ ክሰግድ'የ። ” መዝ 138፡1-2 ዑራኤል ማለት ብግዕዝ ‘መስተሣህል’ ወይ ‘ይቕረ በሃሊ’ ማለት ኢዩ፤ ብዕብራይስጥ ድማ ዑራኤል ማለት ‘እግዚአብሔር ብርሃነይ ኢዩ’ ማለት ኢዩ። ቅዱስ […]
እንቋዕ ናብ ናይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ በዓል ጥምቀት ብሰላም ኣብጻሓና! በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን። ምስባክ ዘነግህ ርእዮከ ማያት እግዚኦ ። ርእዮከ ማያት ወፈርሁ። ደንገጹ ቀላያተ ማያት ወደምጻማቲሆሙ። መዝ ፣76፣26። ምስባክ ዘቅዳሴ ባሕርኒ ርእየት ወጐየት ። ወይርዳኖስኒ ገብአ ድኅሬሁ ። አድባር አንፈርዐፁ ከመ ሐራጊት ። መዝ.። 113፣ 3። ቲቶ. 3፣-4-8። 1ይዮሓ. […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን። እንቓዕ ናብ ናይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ በዓለ ልደት አብጽሓና። መዝሙር ዘልደት ይሠርቅ ኮከብ እምያዕቆብ ወይአትት ኃጢአተ እምእስራኤል ወአነሂ በኩርየ እሬስዮ ልዑል ውእቱ እምነገሥተ ምድር ወአ፣ ወይከውን ምስማከ ለኩሉ ምድር ወአ። ውስተ አርእስተ አድባር። ወአ። ዮምሰ፣ በሰማያት ይትፌሥሑ ሠራዊተ መላእክት። ወአነሂ በኩርየ እሬስዮ፣ በአነሂ በኩርየ እሬስዮ። ሰላም […]


text:
Radio Erena: 13 August 2019
ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን፣ ንሱዳን፣ 4.8 ሚልዮን ኩንታል ዝግመት ስርናይ፣ ብመልክዕ ረዲኤት ከምዝለገሳ ኣራብ ኒውስ ሓቢሩ።
እቲ 540 ሽሕ ቶን ናይ እኽሊ ረድኤት፣ ንሱዳን ናይ ሰለስተ ኣዋርሕ ናይ መግቢ መሻርፍ ክሽፍነላ ከምዝኽእል ተገሊጹ።
እቲ ረዲኤት፣ ኣካል እቲ ክልቲኤን ሃገራት ዓረብ፣ ንሱዳን ዝኣተውኦ ናይ 3 ቢልዮን ዶላር ሓገዝ’ዩ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፣ ሕቡራት ኢማራት፣ ንቁጠባ ሱዳን ንምብርባር፣ ፍርቂ ቢልዮን ዶላር ኣብ ካዝና ሃገራዊ ባንክ ሱዳን ምቅማጣ ይዝከር።
ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን፣ ለጊሰንኦ ዘለዋ ናይ እኽሊ ረድኤት፣ ነታ ሃገር ግዝያዊ ምርግጋዕ ዕዳጋ ሃለኽቲ ነገራት ከምጽኣላ ዝኽእል እኳ እንተኾነ፣ እዘን ክልተ ሃገራት ብጉልባብ ረዲኤትን ቁጠባዊ ደገፍን ኣብ ፖለቲካ ሱዳን ኢደን ከይሕውሳ ሓያሎ ወገናት እታ ሃገር ሻቕሎቶም ይግለጹ።
ክልቲኤን ሃገራት ዓረብ፣ ነቲ ኣብ ዝሓለፍ ቅንያት ዝተኻየደ፣ ስምምዕ ምቛም መሰጋግሪ መንግስቲ ዝድግፍ መግለጺ እኳ እንተውጽኣ፣ ዝልዓለ ጠመትኣን ኣብቲ ወትሃደራዊ ጉጅለ ምዃኑ ይፍለጥ።
ሱዳን፣ ንክልትኤን ሃገራት ብምድጋፍ ናብ የመን ሰራዊት እኳ እንተልኣኸት፣ ምስ ቀጠርን ቱርኪን ዝጸንሓ ጥቡቕ ዝምድና ከሻቕለን ጸኒሑ’ዩ።
=================


text:
ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ኣብ ወርሒ ሓምለ 2022 ናብ ሃገረ ግብጺ ክገይሽ ዝነበሮ መደብ ብፕረሲደንት ግብጺ ዓብደል ፈታሕ ኣልሲሲ ተቐባልነት ከምዘይረኸበ፡ ራድዮ ኤረና ዲፕሎማሲያዊ ምንጭታታ ብምጥቃስ ሓቢራ። መራሒ ህግደፍ ዲክታተር ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዝሓለፈ መጋቢት 2022 እውን ተመሳሳሊ ጠለብ ከም ዝነበሮን ሕቶኡ ተቐባልነት ከምዘይረኸበን እቲ ዜና ብተወሳኺ ሓቢሩ።
ኣብ ወርሒ ሕዳር 2021 ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳያት ህግደፍ ዑስማን ሳልሕን ፍሉይ ኣማኻሪ ኢሳያስ የማነ ገብረኣብን ዝርከብዎ ልኡኽ ህግደፍ፡ ናብ ግብጺ ከይዱ ናይ ኢሳያስ ናብ ግብጺ ናይ ምጋሽ ጠለብ ዝሓዘ መልእኽቲኳ ኣቕሪቡ እንተነበረ፡ ፕረሲደንት ግብጺ ኣብ ናይ ስራሕ ጻዕቂ ስለ ዝርከብ እቲ መገሻ ናብ ካልእ ዘይተወሰነ ግዜ ተሰጋጊሩ ዝብል መልሲ ሒዙ ከም ዝተመለሰ ኣብዚ ካብ ኤረና ዝተረኽበ ዜና ተጠቒሱ።
ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሓምለ 2022 ብመንገዲ ኣምበሳደር ኤርትራ ኣብ ግብጺ፡ ናብ ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳይ እታ ሃገር ዝቐረበ ናይ ኢሳያስ መገሻ ጠለብ ዝተዋህቦ መልሲ እውን ንካልእ ግዜ ዝብል ኮይኑ፡ ንጹር ቆጸራ ኣይተታሕዘሉን። እቲ ዜና ከም ዝሓበሮ ኢሳያስ ናብ ግብጺ ክገይሽ ዝህንጠየሉ ዘሎ ምኽንያት፡ ኣብቲ ንግብጺ፡ ሱዳንን ኢትዮጵያን ዘራኽብ ጉዳይ ዓራቓይ ተመሲሉ ኢዱ ንምእታው ዝዓለመ እዩ።
ብምኽንያት እቲ ኢትዮጵያ ኣብ ፈለግ ኣባይ ትሃንጾ ዘላ ዓብይ ግድብ ህዳሰ፡ ክሳብ ናብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝበጸሐ ምስሕሓብ ኣትያ ዘላ ግብጺ፡ ደገፍ ንምርካብ ምስ ኩለን ጐረባብቲ ሃገራት ርክባ ንምድልዳል ትጽዕር ኣብ ዝሃለወትሉ እዋን፡ ኢሳያስ ከይመጻ ዝመረጸትሉ ምኽንያት፡ እቲ ካብ 2018 ጀሚሩ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ዝፈጠሮ ዕርክነት ክኸውን ከም ዝኽእል ናይ ብዙሓት ግምት እዩ።


text:
ኣብቲ ስነስርዓት መደረ ካብ መንጎ ዘስምዑ ኣዶ መንበር ኮምሽን ሕብረት ኣፍሪካ ኒኮሳዛዛ ዲላሚኒ ዙማ መለስ ዜናዊ ካብ ኩሉ ንላዕሊ ፓን ኣፍሪኣክኒስት ነይሮም ክብላ ኣወዲሰንኦም።
ናይ ቀደም ናይ ናይጀሪያ ፕሬዝዳንት ኦሊሰጎን ኦባሳንጆ ብወገኖም መለስ ዝኾነ ይኽይን ክብሪ ዘይዓብዮም ዓብዪ ሰብ ነይሮም ኢሎምዎም።
ብዓልቲ ቤት ኣቶ መለስ ዜናዊ ወሮ ኣዜብ መስፍን’ውን ሓዘነን ንዝተኻፈለ ንምሉእ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣመስጊነን።
ናይ ኡጋንዳ ፕሬዝዳንት ዩዎሪ ሙሶቮኒ ምሙጋስ ጥራሕ ከይኮነስ ነቲ ትካል ናይ 300 ሽሕ ዶላር ውህብቶ ኣበርኪቶም።
ሱዳን ክልተ ሚሊዮን ዶላር፣ደቡብ ሱዳን ሓደ ሚሊዮን ዶላር፣ጁብቲ ድማ ፍርቂ ሚሊዮን ዶላ ንምሃብ ቃል ኣትየን ኣለዋ።
እዚ ብስም ኣቶ መለስ ዜናዊ ዝተፀውዐ ፋውንደሽን ዓለምለኸ ደረጅኡ ዝሓለወ ትካል ከምዝኸውን ተገሊፁ’ሎ።
እቲ ትካል ቤተ መፃሕፍትን ናይ ምርምር ማእኸል ክውድብን ሰፉሕቲ ኣገልግሎታት ዝህብን ኮይኑ ዝኾነ ይኹን ሰብ ኣትዩ ክዘናግዐሉ ዝኽእል መዘናግዪ እውን ክሰርሐሉ እዩ።
ወ/ሮ ኣዜብ መስፍን ናይቲ ትካል ፕሬዝዳንት ኮይነን ምምራፀን ዕላዊ ኮይኑ ይብል መለስካቸው ኣምሃ ዝለኣኾ ፀብፃብ።


text:
ብናይ “መደመር” ስነሓሳብ ዝረዓመ ስርዓት ዝተኣወጀ ናይ ክተት ጻውዒት!
ኣብዚ ዝሓለፈ ሰለስተ ዓመታት “መደመር” “እንደመራለን” “ተደምረናል” ዝብሉ መባእታዊ ናይ ቊጽሪ ኣምራት ብምጭራሕ ንዓና ኣጽሚሙ ንዓለምን ንህዝቡን ድማ ኣታሊሉ ንናይ ኖበል ሰላም ሽልማት ዝበቕዐ ጠቅላይ ሚንስተር ኢትዮጵያ፥ እቲ ናይ ኖበል ወረቐት ዝተጻሕፈሉ ቀለም ጌና ከይነቐጸ ኣንጻር’ቲ ኩሉ ዝበሎ ናይ ሰላም ሃዋርያ ዘምስል ዝነበረ ቃላት ናብ ቋንቋ ወራርን ኲናትን ክቕይሮ ብዙሕ ጊዜ ኣይወሰደሉን። ኣብ ሓጺር ጊዜ ድሕሪ ኣብ ስልጣን ምምጻኡ ነቲ ኣብ ሞንጎ ኤርትራያን ኢትዮጵያን ዝተገብረ ብውዕል ኣልጀርስ ዝፍለጥ ብይን ናይ ዓለም ቤት ፍርዲ ብዘይ ቅድመ-ኩነት ከም ዝተቐበሎ ምስ ኣፍለጠ፥ ስርዓት ህግደፍ’ውን ከይደንጐየ ነቲ ጻውዒት ብምቕባሉ እቲ ን20 ዓመታት ዝጸንሐ ኣይሰላም ኣይኲናት ሃዋህው ተቐንጢጡ ንሓጺር እዋን ናይ ሰላምን ራህዋን ጽቡቕ ጉርብትናን መስኰት ዝኸፈተ፥ እዘን ክልተ ሃገራትው’ን ናብ ሓባራዊ ልምዓትን ጐደና ምዕባለን ክግስግሳ’የን ዝብል ግምት ዝሰፈነ ይመስል ነይሩ። ብወገን ኤርትራ’ውን ሓድሽ ምዕራፍ ዘበስር ቅዋም ክትግበር እሱራት ክፍትሑ ሰራዊት ናብ ቤቱ ክምለስ መሰል ክኽበር ወዘተ ዝብል ዓቢ ትጽቢት ነይሩ፥ እንተዀነ ዝተራእየ ለውጢ ወይ መስተርሆ ስለ ዘይነበረ እቲ ናይ ሰላም ሃውህው ኣብ ሓጺር እዋን ቅሂሙ ህዝብና ናብ ጸልማትን ትካዘን ጥሒሉ ከም’ታ ቀደሙ ናብ ተስፋ ምቑራጽ ተሸሚሙ። በዚ’ውን ኢሳያስ ካብ’ቲ መብዛሕትኡ ጊዜ ብጽምዶ ዝወሃብ ናይ ኖበል ሰላም ሽልማት ተገሊሉ።
ካብ ኖበል ናይ ሰላም ሽልማት ብምግላሉ ንኢሳያስ ደበስ ብዝመስል ግና ብንግስነት ስዑዲ ዓረብ ኣብ ዝተዳለወ ጽምብል ክልቲኦም መራሕቲ ግዙፍ መዳልያ ተሸሊሞም። ሽዕኡ ድማ ነቲ ልኡም 5-ነጥቢ ዝሓዘ ናይ ሰላምን ምሕዝነትን ዝበልዎ ስምምዕ ናይ ኢሳያስን ኣቢን ውዕል ብምፍራም እቲ ሓድሽ ፈንጠዝያን ዳንኬራን ብመልክዕ ድራማ ቀጺሉ። ኣቢ ንኣስመራ ኢሳያስ ንኢትዮጵያ ክማላለሱ መንገዲ ማይ ጌሮሞ፥ ህዝቢ ክልቲኡ ሃገራት ድማ ሰላም ሃሪፉ ሓድሽ ለውጢ መጺኡ ፍቕሪ ስዒሩ ኢሉ ሓጐሱ ገሊጹ።
እንተዀነ በዓንተቡኡ ጅምር ክብል ከሎ እዚ ብስም ሰላም ዝተራእየ ዳንኬራ ሕቡእ ዕላማ ከም ዝነበሮ ዝሕብር ንጐረቤት ክልል ትግራይ ዘዋሰነ ንጐንደር ባህርዳር ኣዋሳ ግና ዝሓቘፈ ምንባሩ ኢዩ። ሓደ ካብኡ እቲ ናትና ንብሎ መራሒ መንነት ኤርትራ ከም ዝነኣሶ ክሳብ ጐንደር ከይዱ ወለዶ ኣቦሓጎታቱ ክደሊን ጭብጢ ኢትዮጵያውነቱ ከመስክርን ዝደለ ክመስል ተራእዩ። ኣቢ ኣሕመድ ብወገኑ በዚ ተተባቢዑ ኣብ’ቲ ጽምብል ከም ዝበሎ ርክብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ጉርብትና ጥራይ ዘይኰነስ ኣብ ደምን ኣዕጽምቲን ዝተሰረተ ከም ዝዀነ ከም መራጐዲ ነጥቢ ተጠቒሙሉ። እዚ ነቲ “መን’ዩ ንሱ ታሪኸይ ሓይኹ ዘዀምስዕ፡ ንደመር ዝብለኒ ምጒዳለይ ከረስዕ” ዝብል ደርፊ ናይ ህቡብ ስነጥበባዊ ዓንዲት ዑቕባይ የዘኻኽረካ።
ድሕሪ’ቲ ኩሉ ዝቐጸለ ዳንኬራን ድራማን ድማ እቲ ተጠጂኡ ዝነበረ ናይ ሰላም ውዕል ዝበልዎ ናይ ቅንዕና ከም ዘይኰነ ብወገን ኢትዮጵያ “ወፍሪ ምውሓስ ሰላም” ብዝብል ጉልባብ፥ ብወገን እቲ ናይ “መደመር” ስነሓሳብ ከተግብር ዝመረጸ መራሕ ህግደፍ ድማ “ወፍሪ ንውሑስ ህላወ ኤርትራ” ብዝብል ዘሕፍር፥ ህላወና ብትግራይ ኣብ ሓደጋ ከም ዝወደቐ ኣምሲሉ ብምቕራብ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ሰፊሕ ኲናት ተኣዊጁ። እቶም ወትሩ ንህላወና ዘስግኡና ብዓንዲ ርእሱ እቶም ብስርዓት ህግደፍ ዝድገፉ ዘለዉ ክነሶም፥ ንህላወኦም ዝቃለሱ ዘለዉ ህዝቢ ትግራይ ንዓና የስግኡና’ዮም ምባል ማይ ዘይዓቊር ዝንቡዕ ስነ-መጐት ማንም ክኣምኖ ዝከኣል ኣይኰነነ። እዚ ዕባራ ምኽንያት ግና ነቲ ን20 ዓመት ንመናውሒ ስልጣን ዝተጠቕሙሉ ዝኸሓነ ጽልኢ ወያነ ከም ናይ ኩሉ ጠንቂ ሽግራትና ጌርካ ብምቕራብ ንህላወና ምስ ምጥፋእ ወያነ ብምትሕሓዝ ነቲ ምትእትታው ምኽኑይን ቅቡልን ጌርካ ንህዝቢ ኤርትራ ንምትላል ዝተኣልመ ተንኮል’ዩ። ቀላይ ንጥሚቕ ተንቀላውጣ ከም ዝበሃል፥ እዛ ውሑድ ህዝቢ ዘለዋ ንእሽቶ ሃገረ-ኤርትራ ነታ ልዕሊ ሚእቲ ሚልየን ህዝቢ ዘለዋ ዓባይ ኢትዮጵያ ብወተሃደራዊ ሓገዝ ህላወኣ ከተውሕሰላ ወይ ካብ ምፍንጫል ከተድሕና ዝብል ምስምስ ሰራዊት ኣህሊቕካ ነቲ ናይ “መደመር” ስነሓሳብ ዘቀላጥፍን ንልዑላዊነት ኤርትራ ኣብ ሓደጋ ዘውድቕን ምቹእ ኲነታት ከይፈጥር ክንጥንቀቐሉ ይግባእ።
ህዝቢ ኤርትራ ግና ነቲ ብ”መደመር” ናይ ኣቢ ኣሕመድ ዝተሃመለ ስርዓት ዘበት ንሕና ኣይንድመር ኣይንጐድል ወትሩ ትሽዓተ ኢና ይብሎ ኣሎ። ሽሕ’ኳ ንጊዜኡ ብግፋን ማእሰርቲን ብረትን ጥይትን ንመንእሰያትና ናብ ዘይፈልጥዎ ቦታን ዘይምልከቶም ኲናትን ይጠብስዎም እንተለዉ፥ ንመንፈን ሞራልን ህዝቢና ግና ክስዕርዎ ከቶ ኣይክእሉን’ዮም። ሰደትናን ዋሕድናን ከይኣኽለና መንእሰያትና ንረብሓ ኢትዮጵያ ኣብ ኲናት ምህላቕ ይቕረ ዘይበሃሎ ገበን’ዩ። እቲ ስርዓት ብስነሓሳብ ምስ ጓና ተደሚሩ ህዝቡ ከሲሩ ኣበይ ከም ዝበጽሕ ምቕናይ ምቕናይ ኩሉ ንምርኣይ ክኸውን’ዩ ነገሩ። ክሳብ ሽዑኡ ግና ኣሽሓት መንእሰያት ኣብ ዘይጉዳዮም ይሃልቁ ኣለዉ፥ ቊጠባ ሃገር ይዓኑ’ሎ፡ ህዝብና ኣደዳ ሕሰምን ስነ-ኣእምሮኣዊ ቅልውላውን ይኸውን ኣሎ፥ ምስሊ ሃገርና ተደዊኑ ስም ሰራዊትና ብወራርን ዓመጽን ተበኪሉ፥ ናይ ቂምን በቀልን ሕነ ምፍዳይን ጸሊም ታሪኽ ከኣ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ከም ዝቕጽል ይኸውን ኣሎ።
ወተሃደራዊ ክኢላታት ከም ዝሕብርዎ ኲናት ናቱ መስርሕ ስለ ዘለዎ መኣስ ከም ዝጅመር ደኣ’ምበር መኣስ ደው ከም ዝብል ኣይፍለጥን’ዩ፥ እዚ ሓቂ’ዚ ድማ ኣብ ትግራይ ይርአ ኣሎ። ሓንቲ ብሕሱም ምልካዊ ምሕደራ ዝተዳኸመት እኽሊ ብኲፖን ዝዕደለላ ማይን መብራህቲን ድማ ብመቚነ ዝካፋፈለላ ሃገር፡ ኣብ ዝተናወሐ ኲናት ጐረቤት ሃገር ኣትያ መንእሰያትና ምጽናት ብዘይካ ክሳራ ብዝዀነ መለክዒ ክትረኽቦ ትኽእል ረብሓ ኣሎዋ ክንብል ኣይንኽእልን ኢና። ኣብ ጊዜ ኲናት እታ ናይ መጀመርያ ግዳይ ሓቂ ኢያ ከም ዝበሃል ኤርትራ ኣብ ኲናት ትግራይ ኣይኣተወትን ኣሉ ቀጣን ክበሃል ከም ዘይጸንሐ፥ እቲ ኲናት እንዳተናወሐ ምስ ከደ ናይ ዓለም ተጽዕኖ ድማ ምስ በርተዐ ክልተ መልሓስ ኣብ ሓደ ርእሲ ኰይኑ፥ ብዕሊ ከምዝኣተወት ተኣሚና ከም ትወጽእ ድማ ቃል ኣትያ።
ንርእሳ ብውሽጣዊ ናይ ተቓውሞ ማዕበል ትናወጽ ዘላ ኢትዮጵያ ንምድሓን ዝተኣወጀ ናይ ክተት ጻውዒት ካብ ጊልያ ናይ ካልኦት ምዃን ሓሊፉ ካልእ መግለጺ ክህልዎ ኣይክእልን። ዓሰብ ባጽዕ ኣዱሊስ’ውን ከይተረፈ ናተይ’ዩ ትብል ኣብ ናይ ሕልሚ ዓለም ትነብር ጐረቤት ሃገር ብሂወት ኤርትራውያን መንእሰያት ሓድነታ ከተውሕስ ላም ምስ ሓራዲኣ ማይ ትሰቲ ዘብል’ዩ። ቅዋም ዘይብላ ብባይቶ ዘይትመሓደር ህዝባ ብኲናትን ጥሜትን ስደትን ዝተጸንቀቐ፥ ሰራዊታ ብቀጻሊ ኲናት ዝተዳኸመ ሃገር ድማ ብቐሊሉ ክትውረር ከም ትኽእል ምግማቱ ኣየጸግምን። እቲ ተጋላባጢ መርገጽ ከይተርፍ ድማ ንኢትዮጵያ ፋሕ-ፋሕ ኣቢልካ ኢኻ ትገዝኣ፥ ይብል ከም ዘይነበረ ሕጂ ድማ መልሓስ ካብ እግሪ ትጥዕንቀፍ ግዲ ኰይኑ ጉዳይ ዶብ ቀዳምነት ኣይኰነን፥ ኢትዮጵያ ክትረጋጋእ ኣለዋ፥ ኢትዮጵያ ንምድሓን ዝተከፍለ ይከፈል ወዘተ ምባሉ ብዋዛ ዝሕለፍ ኣይኰነን።
ከም ዝፍለጥ እቲ ንዘመናት ናብ ኣዲስ ኣበባ ኣቢሉ ዝነበረ ናይ ስሕበት ማእከል ሕጂ ግና ከም’ቲ ጸወታ ኣሰሓሓብ-ገመድ ብዝመስል ዘስዓቦ ምልውዋጥ ሓይሊ ሚዛን፥ እቲ ናብ ወሰናስን ናብ ክልላት ገጹ ዝስሕብ ሓይሊ እንዳበርተዐ ናይ ምፍንጫል ስሕበት እንዳሓየለ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ፥ ኢትዮጵያ ናብ ዘሰክፍ ጐደና ትጐዓዝ ኣላ። ምስ’ዚ ኩሉ ውሽጣዊ ጸገማታ ድማ ዝኸዳ ክምለሳ’የን፡ ቀይሕ ባሕሪ ክንመልሶ ኢና ምባል ጥራይ ዘይኰነስ ኣብ’ቲ ንምርጫ ብሰልፊታት ዝካየድ ዘሎ ጐስጓስ፥ ኤርትራ ክንመልሰልኩም ኢና ዝብል ሕልሚ ከም መስሓቢ ከቕርብዎ ይስምዑ ምህላዎም ንስክፍታና ዘረጋግጽ ሓቂ’ዩ።
ሃገርና ካብ’ዚ ዘላቶ ናይ ኲናትን ቀውሲን መድረኽ ብዝቐልጠፈ ሰላማዊ መዋጽኦ ክንረኽበሉ ውዓል ሕደር ዘየድልዮ ሃገራዊ ዕማም’ዩ። ህዝብና ወይ ልቢ ኣዕቢዩ እንተስ ርዒዱ ንጊዜኡ ስቕታ መሪጹ ዘሎ ውዒሉ ሓዲሩ ብቊጠዐ ናብ ኣደባባይ ከም ዝወጽእ፥ እቶም ንስቕታ ወይ ዓቕሊ ህዝቢ ከም ሕመቕ ዝመስሎም ስልጣን ዘባዕለጎም ከኣ በቲ ዝመጽእ ማዕበል ናይ ህዝባዊ ምልዕዓል ከም ዝጻራረጉ ዝተሰወጦም ኣይመስሉን። ሕጂ ኩሉ ብምትላልን ብሕቡእ ኣጀንዳን ዝካየድ ዘሎ ጽባሕ ሃገር ክትወጽኦ ኣብ ዘይትኽእል ዝተናውሐ ዓዘቕቲ ኲናት ኣእቲኻ ህዝቢ ምህላቕ ሃገር ድማ ምዕናው ረብሓና ዘይሕሉ ንኹልና ክሳራ ናይ ባዶ-ድምር-ጸወታ ስለ ዝዀነ ዓገብ ክንብል ይግባእ ።
ኣብዚ ተኣፋፊ ህሞት ካብ ሽግርና መዋጽኦ ክኸውን ዝኽእል ተባሂሉ ዝተፋላለየ ሓሳባት ብዝተፋላለዩ ወገናት ይቐርብ ምህላዉ ትስፉው ሃዋህው ዝህብን ውሑስ መጻኢ ዝሕብርን ስለ ዝዀነ፥ ነዚ ንምትግባር ብዕቱብነት ንኩሉ ርእይቶታትን ሓሳባትን ብኩሉ ጐድንታቱ እንድህስሰሉ እዋኑ ሎሚ’ዩ። ካብ ሕሉፍ ጌጋታትና ተማሂርና፥ ድሕሪ ሰፊሕ ህዝባዊ ክትዕን ምርድዳእን ድማ ካብ’ዚ ዘሎናዮ ዘመነ-ግህሰትን ውርደትን ህዝብናን ሃገርናን ነድሕነሉ ዝሓሸ ዝበልናዮ መንገዲ መሪጽና ንናይ ሓባር ሽግርና ብሓባር ዘላቒነት ዘለዎ ፍታሕ ከነምጽእ ይግባእ። ብዝተረፈ ክሳብ መኣስ ኢና ዓማጺና ምልላይ ጸጊሙና ተቓዋሚን ደጋፊን ኰንና ክንጋዳዳዕ ኣንጻር ረብሓና ክንሰርሕ፥ ኣብ ክንዲ ተጣበቕቲ ሃገርን ህዝቢን ድማ ተሓለቕቲ ዓማጺ ስርዓት ኰንና ስቓይና ከነናውሕ ክንነብር! ዝዓበየ ሽግርና ብዛዕባ’ቲ ሽግር ዘሎና ኣረኣእያን ኣተሓሳስባን ከይከውን ከነስተውዕል ይግባእ።
እግዚኣብሔር ንኤርትራን ህዝባን ይሓሉ!
ስዉኣትና ንዘለኣለም ይዘከሩን ይኽበሩን!
ዶር ተስፋሚካኤ ገብረሕይወት፡ ካልጋሪ፡ ካናዳ።


text:
Radio Erena: 03 February 2015
ብማእከላይ ባሕሪ እናሰገሩ ናብ ኤውሮጳ ንምእታው ኣብ ሓደጋ ዝወድቁ ንዘለዉ10ታት ኣሽሓት ስደተኛታት ኣብ ምሕጋዝ ዝነጥፉ ዘለዉ ኤርትራዊ ኣባ ሙሴ ዘርኣይ ሓደ ካብ ሕጹያት ሽልማት ኖቤል 2015 ምዃኖም ሮይተርስ ኣረጋጊጹ።
ኣባ ሙሴ ዘርኣይ ንሽልማት ኖቤል ካብ ዝሕጸዩ ሰባት ንክኾኑ ተኽእሎ ምህላዉ ኣብ ስዊዘርላንድ እትሕተም ጋዜጣ ኣቐዲማ ጠቒሳ ምንባራ ዝዝከር ኮይኑ፣ ሮይተርስ ትማሊ ኣብ ዝዘርግሖ ናይ ብሎግ ሓበሬታ ግና እቶም ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ቀሺ ዝኾኑ ኤርትራዊ ሓደ ካብቶም ኣብ ዝርዝር ኣስማት ሕጹያት ሰፊሮም ዘለዉ ምዃኖም ሓቢሩ።
ጳጳስ ፍራንሲስ ናይ ቫቲካን፣ ብመንገዲ ኢንተርነት ምስጢራት ስለያ ኣመሪካ ዘቃልዐ ኤድዋርድ ስኖውደን፣ ኣብ ሩስይ ኣንጻር ፕረዚደንት ቭላዲሚር ፑቲን ደው ዝበለት ጸላዊት ጋዜጣን ካልኦትን ምስ ኣባ ሙሴ ዘርኣይ ብሓባር ንሽልማት ኖበል ተሓጽዮም ምህላዎም ብሎግ ሮይተርስ ኣመልኪቱ።
ናይ ሰላም ኖቤል ዝዕወቱ ሰባት ብኣባላት ፓርላማ ኩለን ሃገራትን ካልኦት ኣሽሓት ሰባትን ክርቁሑ ይኽእሉ’ዮም።
ኣብ ኖርወይ፣ ኦስሎ ዝመደበሩ ሓላፊ ማእከል ምርምር ንሰላም ክርስትያን በርግ ሃርፕቪከን፣ ነዚ ናይ 2015 ስልማት ኖቤል ክዕወቱ ከም ቀዳማይ ምርጫኡ ረቑሕዎም ዘሎ ኣባ ሙሴ ዘርኣይ ምዃኖም’ውን ኣብቲ ናይ ሮይተርስ ጸብጻብ ተጠቒሱ ኣሎ።
ነቲ ኣብ ኖርወይ ዝወሃብ ናይ 1.2 ሚልዮን ዶላር ገንዘብ ግንዖ ዘለዎ ሽልማት ኖቤል ናይ ምርቋሕ ግዜ ክሳብ 1 ለካቲት ዝተኻየደ ኮይኑ፣ ተዓወቲ ናይቲ ሽልማት ከኣ ኣብ ጥቕምቲ ብወግዒ ክንገር’ዩ።
ኣብ ነርወይ ዝመደበሩ ትካል ሽልማት ኖቤል ዝርዝር ኣስማት ሕጹያት ዘይረቁሕ እኳ እንተኾነ ዝርዝር ኣስማት ድሮ ብክኢላታት ናይቲ ዓውዲ ዝኾኑ ዜጋታት ነርወይ ተትሒዙ ምህላዉ’ውን ተገሊጹ።
ኣባ ሙሴ ዘርኣይ፣ ንዜጋታት ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ሱዳን፣ ሶማልን ካልኦትን ኣብ ጉዕዞ ስደቶም ንምሕጋዝ ዘቖምዎ ኣጀንስያ ሓበሻ ዝተባህለ ትካል ግብረሰናይ ከምዘሎ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ስደተኛታት ኣብ ባሕሪ ይኹን ኣብ ናይ ሳሃራን ካልእ ጉዕዝኦም ዝኾነ ጸገም ኣብ ዘጋጥመሉ እዋን ብቀጥታ ንኣባ ሙሴ ዘርኣይ ብምድዋል ሓገዝ ከምዝሓቱ ብሰፊሑ ዝፍለጥ’ዩ።
=====================================


text:
ከቦሮ ህ.ግ.ደ.ፍ፡ ብሓዳስ ከቦሮ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ተተኪኣ። ናብቲ ገፊሕ ዳስ ዘተን ምርድዳእን ዋዕላን፡ ገጻ እትመርሕ ከቦሮ መንእሰይ፡ “ንዑ ኩሉኹም ኣሕዋት ኤርትራውያን፡ በዚ’ዩ መንገዱ ሰዓቡኒ ተጸንበሩ ተዛተዩ!” ክትብል ኣምስያ።
ብዕለት 10/16/2010 ኣብ ኦክላንድ ብኣባላት ሃገራዊት ኮሚሽን ዝተኻየደ ህዝባዊ ኣኼባ፡ 25 ዝኣባላት ቦርድ ከም ከምእተመርጸ ይዝከር። እዚ ቦርድ እዚ፡ ሽማግለ ንጉባኤ- በይ ኤርያ ኦክላንድ ዝብል መጸዋዕታ ተዋሂብዎ፡ ብዕለት10/24/10 ተኣኪቡ ነብሱ ክሰርዕ ውዒሉ።
ክቡራትን ክቡራንን ነበርቲ በይ-ኤያን ከባቢኡን ብመጀመርያ ዕዙዝ ሃገራዊ ሰላምታና ነመሓላልፍ።
ክቡራትን ክቡራንን ነበርቲ በይ-ኤያን ከባቢኡን ብመጀመርያ ዕዙዝ ሃገራዊ ሰላምታና ነመሓላልፍ። ኣስዒብና ነዚ ዝስዕብ ኣገዳሲ ህዝባዊ ጸዋዒትና ኣኽቢርኩም ኣብ ኦክላንድ በይ-ኤርያ በዚ ኣብ ታሕቲ ተጠቂሱ ዘሎ ኣድራሻን ዕለትን ኣብ ዝግበር ህዝባዊ ኣኼባ ንክትርከቡ ብኽብሪ ንጽውዕ።
ኣብ ኦኩላንድ ካሊፈርነያ ንምዕዋት መስርሕ ዋዕላ ንዲመኩራስያዊ ለውጢ ብዕለት 5/6/2010 ተኻይዱ ኣብዚ ኣኬባዚ ብግዳይ ህዝብን ሃገርን ዝሕለቁ ተሳተፍቲ ኣኼባ ሃናጺ ንዋዕላ ዘዕውት ሓሳብን ምኽርን ለበዋን ሒዞም ናብ ኣኼባ ተሳቲፎም ኣኼባ መስርሕ ናይ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ መኽፈቲ ዝኽረ ሰማእታት ናይ ሕልና ጾሎት ተከፊቱ።
ኹቡራት ኣንበብቲ ኣርእስቲ ናይዛ ስነ-ጽሑፍ ከም እተንብብዎ፡ ነዚ አብ’ዚ እንነብረሉ ከባቢ በይ ኤርያ (Bay Area) ብፍላይ ከአ ሳን-ሆዘ (San Jose) ካብ ዝሓለፈ ሓያለ ዓመታት ኣትሒዙ ዝተፈጸመን ዝፍጸም ዘሎን ንጥፈታት ሓበሬታ ንመሃብ ተባሂሉ እተጻሕፈ እዩ። እንተ ኾነ ግን እሞ ኣብ ሳን-ሆዘ እትፈጸመ ፍጻመ ነዓና ዘገድሰና አይኮነን ብምባል ሸለል ኢልኩም ጎሲኹሞ ከይትሓልፉ ሓደራ ንብለኩም፡ ምኽንያቱ እዚ ዓይነት ፍጻመ ብዘይ ምግናን ሎሚ ኣብ ኩለን እተን ኤርትራዊ ዝቕመጠለን ከተማታት ኤውሮጳ ኮነ ኣሜሪካ ዝፍጸም ዘሎ ኩውንነት ስለ ዝኾነ ኢዩ።
እቲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ እዋን ሓጎስ ኮነ ሽግር ብሓድነትን ምትሕብባርን ክነብር ጽኑዕ እምነት ዘለዎ ማሕበር ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ፡ ከም መርኣያ ናይዚ ሰናይ ትምኒት ‘ዚ ንሓድሽ ዓመት 2010 ኩሉና ኤርትራውያን ብሓባር ክንጽምብሎ ምእንቲ ሁቡባት ሙዚቀኛታትን ድምጻውያንን ብምዳም ዓቢ ለይታዊ ትልሂት ንድሮ ሓድሽ ዓመት ኣዳልዩ ‘ሎ።
እቲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ እዋን ሓጎስ ኮነ ሽግር ብሓድነትን ምትሕብባርን ክነብር ጽኑዕ እምነት ዘለዎ ማሕበር ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ፡ ከም መርኣያ ናይዚ ሰናይ ትምኒት ‘ዚ ንሓድሽ ዓመት 2010 ኩሉና ኤርትራውያን ብሓባር ክንጽምብሎ ምእንቲ ሁቡባት ሙዚቀኛታትን ድምጻውያንን ብምዳም ዓቢ ለይታዊ ትልሂት ንድሮ ሓድሽ ዓመት ኣዳልዩ ‘ሎ።
መራኸቢ ብዙሃን የልምዕ መራከቢ ብዙሃን ድማ የጥፍእ። ክንዲ ዝኾነ መራኸቢ ብዙሃን ሚዛናዊን ሓቀኛን ኪኸውን ይግባእ።እንተኾነ ብዙሓት ቴክኖሎጂ ብዝፈጠሮ ምዕባለ ተጠቒሞም ሕሱር ፕሮፖጋንዳ የካይዱ። ካብ ኩሉ ዘስደመም ድማ ብኣፎም ጸፍ ዝብሉ ወይ ብኻልኦት ዝወራዘዩ ምዃኖም ኢዩ።ገለ ዉሑድ ካብቲ ብዙሕ ከም ኣብነት ክጠቅስ።
ንድርብ ባዓል ኣህጉራዊ ማዓልቲ ሰቂ ኣንስትዮን፤ ባዓል ቶጎሩባን ኣብ Oakland California ንቀዳም March 21 2009 ሰፊሕ ብዓል ብድምቀት ንኽውዕል ዓቢ ምድላውን ምሽብሻብን ይግበር ስለ ዘሎ፤ ኣብዚ ታሪኻዊ ድርብ ብዓል እዚ ናይ ወጋሕ ትበል ለይቲ ድሙቅ ጸወታ ክህልወና ስለ ዝኾነ፤ ንኹሉ ኤርትራዊ/ዊት ብሓበራ ብዘይ ኣፋላላይ ሽማግለ ኣዳለውቲ ብዓል ብ ኣብሮት ትዕድም።
ሰፊሕ ፈስቲቫል ብምኽንያት ምጅማር ብረታዊ ቓልሲ ህዝቢ ኤርትራ ባሕቲ መስከረም ኣብ በይ ኤርያ፡ ከተማ ኦክላንድ፡ ካሊፈርነያ፡ ሕቡራት ሃገራት ኣመሪካ (U.S.A)


text:
ብዛዕባ
እዚ መርበብ ሓበሬታ ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስትሪ ጀርመን ካብ 2015 ኣትሒዙ ዝዝርግሖ ምእኩል ናይ ሓበሬታ ጎስጓስ እዩ፡ ክብገሱ ንዝምድቡ ኮነ ኣብዚ ሰዓት እዚ ኣብ ጉዕዞ ንዝርገቡ ሕብረተ ሰባት፡ ኣብ ግጉይን ዘይተረጋገጸን ብደላሎ ዝምመሓላለፍ ሓበሬታት ከይምርኮሱ ንምድሓን ዝኣመተ እዩ።
ዕላማ እዛ መርበብ፡ ንምስንባድኩም ዘይኮነትስ ንሓበሬታኹም እዩ። ጉዕዞ ንኦይሮጳ ብሓደገኛ መንገዲ ምውሳን ቀሊል ውሳኔ ኣይኮነን፡ ስለዚ ውሳኔኻ ኣብ ጭብጢታት ዝተመርኮሰ እንበር ኣብ ዘይተረጋገጸ ወረ ዝተመርኮሰ ክኸውን የብሉን። እቲ ዘሕዝን ግን፡ ብዙሓት ተጉዓዝቲ ኣብ ዘይተረጋገጸ ወረ ተመርኪሶም ናብ ኦይሮጳ ይብገሱ።
እዛ መርበብ ሓበሬታ፡ ሓቀኛ ኩነት ተጉዓዝቲ ናብ ኦይሮጳ ብምሕባር ንዝዝርጋሕ ዘሎ ዘይተረጋገጸ ወረ ክትምክት ትእምት። ወጻኢታ መጉዓዝያን፡ ኣብ ጉዕዞ ዘጋጥሙ ሓደጋታትን፡ ሕጋውን ተግባራውን መስርሓት ኣተሓትታ ዑቕባ ኣብ ጀርመን፡ ምስኡ እውን፡ ንመን ዑቕባ ክወሃብ ይከኣል፡ ንመንከ መሰል ዑቕባ ከይረኸበ ንዓዱ ክምለስከ ይግደድ ዘጠቓለለ ሓበሬታ ኣለዎ።
ብተወሳኺ እዛ መርበብ ሓበሬታ ኣብ መንገዲ ጐዕዞ ናብ ኦይሮጳ ንዝርከቡ፡ እሞ ካልእ ኣማራጺ ጉዕዞ ወይ ውን ናብ ዓዶም ክምለሱ ዝኽእሉ መንገዲ ኣብ ምድህሳስን፡ ረድኤት ኣብ ምርካብን ሓበሬታ ትህብ። ተወሳኺ ብተመሳሳሊ ኣገባብ እዛ መርበብ ሓበሬታ ንኣብ ጀርመን ዝርከቡ ዘይሕጋውያን ወጻእተኛታት በወለንትኦም ንዓዶም ንኽምለሱ ናይ ረድኤት መደባት ኣበይ ከምዝረኽቡ ትሕብር።
ብሓፈሽኡ፡ እዛ መርበብ ሓበሬታ፡ ሃገረ ጀርመን ንስደተኛታትን ወጻእተናታትን ዓዶም ገዶፎም ንኽስደዱ ዝግድድዎም ብድሆታት ኣብ ምግጣም ዘለዋ ተበግሶን ተወፋይነት፡ ንኣብነት፡ ጀርመን ዘለዋ ተወፋይነት ኣብ ምብርካት ሰብኣዊ ረድኤትን ምትሕብባር ኣብ ምድንፋዕ ልምዓትን ምዕባለን ኣጉሊሓ ብምቕራብ ትሕብር።


text:
ምስጢርSekretess och tystnadsplikt - tigrinska
ኣብ ክፍልታት ክንክን ትረኽቦም ሰራሕተኛታት ብዛዕባኻ ምስ ካልእ ሰብ ክዛረቡ ወይ ኣብቲ ክፍሊ ዝተመዝገበ ሓበሬታ ከውጽኡ ክልኩል እዩ። እዚ ምዕቓብ ምስጢር ይበሃል። ምዕቓብ ምስጢር ንኹሎም ኣብ ናይ ክንክን ጥዕና ዝሰርሑ ይምልከት።
ምስጢር ምዕቓብ ንኩሉ ዝተዛረብካዮን ኩሉ ብዛዕባኻ ኣብ መዝገብካ ዝተጻሕፈን ይምልከት። ምዕቓብ ምስጢር ንውልቐ ሰብን ንሰበ ስልጣናትን ይምልከት። ነዚ ሕጊ ዘይተኸተለ ሰራሕተኛ ገበን ይፍጽምን ኣብ ቤት ፍርዲ ክፍረድ ይኽእልን።
ምዕቓብ ምስጢር ንኹሎም ትረኽቦም ሰራሕተኛታት ይምልከት
ምዕቓብ ምስጢር ንኹሎም ኣብ ክንክን ጥዕናን ሕክምናን ንዝሰርሑ ሰባት ይምልከት፣ ዋላ’ውን ጸሓፍቲ ወይ ተቐባል ጋሻን ተርጓምን። ብዛዕባኻ ዝኾነ ክዛረቡ ኣይፍቐደሎምን።
እቲ ትረኽቦ ሰብ ንጥዕናኻ ኣገዳሲ እንተ ኾይኑ ጥራይ ብዛዕባኻ ምስ ካልኦት ሰራሕተኛታት ክዛረብ ይፍቐደሉ። እቶም ኣብ ናትካ ክንክን ቀጥታዊ ርክብ ዘለዎም ጥራይ ድማ ንመዝገብካ ከንብብዎ ይፍቐደሎም።
ንዓኻ ዝሃሲ እንተ ኾይኑ ሰራሕተኛ ምስ ካልኦት ሰበ ስልጣን ክራኸቡ ኣይፍቐደሎምን እዩ። ዋላ’ውን መንበሪ ፍቓድ ኣይሃሉኻ ክንክን ጥዕና ክትሓትት ትኽእል ኢኻ። ሰራሕተኛ ክንክን ጥዕና ኣበይ ከም ዘለኻ ንፖሊስ ክነግሩ ኣይፍቐደሎምን እዩ።
ምዕቓብ ምስጢር ክገሃስ ይኽእል’ዶ ?
ኣብዞም ዝስዕብ ኩነታት ሰራሕተኛ ንምዕቓብ ምስጢር ክግህስ ይኽእል፣
- ንስኻ ባዕልኻ ይኹን ኢልካ ምስ ትሰማማዕ። ሰራሕተኛታት እንታይ ክብሉ ከም ትደልዮም ባዕልኻ ክትነግሮም ትኽእል። ንኣብነት ኣብ ሕክምና ደቒስካ ምስ ትህሉን ትፈልጦ ሰብ ናብኡ ምስ ዝድውለልካን።
- ትሕቲ 18 ዓመት ምስ ትኸውን ሰራሕተኛታት ሓደ ሓደ ጊዜ ኣብ ልዕሌኻ ሓላፍነት ንዘሎዎ ዓቢ ሰብ ክራኸቡ የድልዮም። ንኣብነት ዝያዳ ክንክን ንምርካብ ናብ ሕክምና ምኻድ የድልየካ እንተኾይኑ።
- ትሕቲ 18 ዓመት ምስ ትኸውን እቶም ሰራሕተኛታት ድማ ብዝኾነ መንገዲ ኣብ ሓደጋ ኣሎኻ ኢሎም ምስ ዝኣምኑ። ንኣብነት ንገበን ወይ ንጥዕናኻ ሃሳዩ ዝኾነ ነገር ተቓሊዕካ ምስ ትኸውን፣ እቶም ሰራሕተኛታት ዝያዳ ሓገዝ መታን ክትረክብ ምስ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ርክብ ይገብሩ። ብመሰረት ሕጊ እቶም ሰራሕታኛታት ከምኡ ክገብሩ ኣሎዎም።
- ስራሕተኛታት ኣብያተ ሕክምናታት ዓመት ወይ ልዕሊኡ ናይ ማእሰርቲ መቕጻዕቲ ዘለዎ ገበን ፈጺምካ ወይ ኣብ ልዕሌኻ ተፈጺሙ ኢሎም እንተ ኣሚኖም ንፖሊስ ክነግሩ ይኽእሉ።
ወለደይ መዓስ እዩ ሓበሬታ ናይ ምርካብ መሰል ዘለዎም ?
ትሕቲ 18 ዓመት ምስ ትኸውን እቶም ናትካ ሓላፍነት ዘሎዎም ዓበይቲ ሰባት ብዛዕባኻ ሓበሬታ ምርካብን ኣብ ሓደ ሓደ ነገራት ኣብ ምውሳንን መሰል ኣለዎም። ንኣብነት ዓበይቲ ሕክምናዊ መርመራታት ፣ ክንክንን ፍወሳን። በቲ ሓበሬታ ንክትብደል ተኽእሎታት እንተሎ ግና ሰራሕተኛታት ነቶም ዓበይቲ ሰባት ክራኸብዎም ኣይፍቀድን እዩ።
ካብ ወላዲኻ (ሞጕዚትካ) ሓገዝ ክትረክብ ዘይትኽእል እንተ ኾንካ ንስኻ ባዕልኻ ምስ ትኣምኖ ሰብ ክትዘራረብ ትኽእል። ንኣብነት ጥንሲ ክትንጽሊን ንወለድኺ ድማ ክትነግሪ ምስ ዘይትደልይን። ኣብ ከምዚ ኩነታት ምስ ኣማኻሪ (ኩራቱር) ቤት ትምህርቲ ወይ ምስ ካልእ ሓገዝ ክህበኪ ዝኽእል እኹል ሰብ ክትዘራረቢ ትኽእሊ።
ብዛዕባ ምዕቓብ ምስጢሪ ሕቶ ምስ ዝህልወካ ኣብቲ ክፍሊ ክንክን ክትሓትት ትኽእል።


text:
መድረኻዊ መጸዋዕታ ንኹሉ ብህዝቡን ሃገሩን ዝግደስ ኤርትራዊ
እቲ ብ1998 ዝጀመረ፣ እሞ ድማ ዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቐዘፈ ናይ ዶብ ውግእ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ጠንቂ-ውጽኢታቱ ብክልቲኡ ሸነኻት ሰፍ ዘይብል ህልቂት ህይወት ሰራዊት ጥራይ ዘይኰነስ፣ ማእለያ ዘይብሉ ናይ ኣህዛብ ምፍንቓልን ናይ ናብራ ሓፍ-ዞቕን አኽቲሉ’ዩ። እዚ ኣዕናዊ ኲናት’ዚ፣ ከምቲ ክለተ ሃንደስቱ ስርዓታት ከይሓፈሩ ዝጠቐስዎ፣ ብሰንኪ ዶብ ዘይኰነስ ፣ ብሰነኪ ብኣነነት ዝተላዕጠጡ ክልተ መሪሕነታትን ንሶም ዘናዓዓብዎ ናይ ኵናት ዓዘቕትን፣ ምንባሩ ዘካትዕ ኣይኰነን። ኣብ ሓጺር እዋን ተራእዩ ዝቕጽል ዘሎ ዲፕሎማስያዊ ድራማ ከአ፣ ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ እንሆ ሎሚ ነቲ ናይ ኣሽሓት ህይወትን ማእለየ ዘይብሉ ናይ ህዝቢ ናይ ናብራ ምፍንቓልን፣ ”ኣይከሰርናን “ ክብሎ እንከሎ ዘስደምም’ዶ ኣይኰነን ?
ነዚ ሽግር`ዚ ዘላቒ ፍታሕ ንምርካብ ተባሂሉ ድማ ብ2002 ብብይን ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ስምምዕ ኣልጀርስን ዚፍለጥ መራሕቲ ክልትኤን ሃገራት ዝፈረሙሉ ናይ መወዳእታን ቀያድን ውሳኔ ተዋሂቡ። ዝተፈረመ ብይን ፍርዲ ክሳብ ሕጂ ን16 ዓመት ኣብ ባይታ ከይተተግበረ ምጽንሑ ንናይ ክልቲኡ ኣህዛብ ኣብ ናይ “ኣይሰላም ኣይውግእ ሃዋሁው”፣ ማለት አብ ኵነታት ቀጻሊ ድኻነትን ራዕድን አሳጢሑዎም ጸኒሑን አሎን’ዩ ።
እዚ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ኣብ ሓጺር እዋን ዚተራእየን ዚቕጽል ዘሎን ዲፕሎማስያዊ ርክባት ወይ ናይ ሰላምን ኣንፈት፡ ንሕና ከም ደለይቲ ፍትሒ መጠን፣ ንነዊሕ ዓመታት ክንቃለሰሉ ዝጸናሕና ስለ ዝዀነ፣ ናይ ሰላም ሃዋህው ከንጸላሉ ድሌትና ምዃኑ ዘካትዕ ኣይኰነን ። ይኹን እምበር እዚ ብናህሪ ተጀሚሩ ዝቕጽል ዘሎ ብጨብጨባን ጉያን ዝተመዅለየ ስቱር ርክባት ንህዝቢ ኤርትራ ኣብ ገዛእ ጉዳዩ ተዓዛቢ ጥራሕ ገይርዎ አሎ። ብጕርሕን ሽርሕን ከአ ህዝቢ ኤርትራ ብዛዕባ ጕዳዩን ጕዳይ ሃገሩን ከይካታትል መሰሉ ተሓሪሙ ይርከብ ። ጉዳይ ልዕላውነት ኤርትራን መጻኢ ዕድል ህዝባን ከም ውልቀ-ዋኒን ውልቀ-መላኺ ተወሲዱ፣ እንሆ ድማ ጉጅለ ኢሳያስ ክውስኖ ላዕልን ታሕትን ክብለሉ ይርአ’ሎ። ስለዚ ብፍላይ መንእሰይ ወለዶ እዚ ጕጅለ ህግደፍ ወይ መራሒኡ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ህዝቢ ኤርትራ ባርኾቱ ዘይሃቦም ምዃኑ ብንቕሓት አለሊኻ ሃገርካን ህዝብኻን ንምድሓን ምጕያይ ከድልየካ’ዩ። ኢሰያስ አብ ልዕለ ህዝቢ ኤርትራ ዘሎዎ ንዕቀት ከብቅዕ አለዎ። ብሓቂ’ውን ከም ደቂ-ዛግራ ፋሕ ኢልና ምህላውና፣ ዛጊት ቦዱ ንመናውሒ ዕምሪ ስልጣን ውልቀ-መላኺ ኰና ምህላውና ዝተረዳእናዮ ኣይንመስልን።
ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ለውጢ ብልክዕ ብቐዳምነት ንህዝቢ ኢትዮጵያ ይምልከት። ዝካየድ ዘሎ ለውጢ ግን ብሃንደበት ዝተጋህደ ከምዘይኰነ ርዱእ ይመስለና። ህዝቢ ኢትዮጵያ፣ ብህዝባዊ ናዕቢ ንዓመታት መስዋእቲ እናኸፈለ ኣብዚ ደረጃ ብምብጻሕ ፣ ሓይሊ ምቊጽጻር ናይቲ ዝነበረ መሪሕነት በቲኹ ናይ ለውጢ ምቅይያር ኣርእዩ። ዶክ. ኣብዪ ኣሕመድ ድሌት ህዝቢ ኣጽኒዑ፣ ትርግታ ህዝቢ ብዝስሕብ፣ ንህዝቢ ይቅሬታ ብምሕታት፣ ኣብ ውሽጥን ደገን ዝነበሩ እሱራት ብምፍታሕ ናይ መቐይሮ ጐደና ሒዝዎ ይርከብ ።
ህዝቢ ኤርትራ ግን ኣብ ገዛእ ጉዳዩ ተዓዛቢ ኮይኑ፣ ህዝቢ ካብ መሰርሕ ሰላም ሃገሩ ተዋሲኑ፣ ካብ ዝዀነ ሓበሬታ ተነጺሉ ኣብ ጸልማት ተደፊኑ ይርከብ። ኣብ ዲሞክራስያዊ መስርሕ ንሰላምን ፍትሕን ዝዋሳእ፣ እቲ ብቐዳምነት ክገብሮ ዘለዎ ሰላም ምስ ነብሱ ምፍጣር እዩ። ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ግን ምስ ህዝቡ ምትዕራቕሲ ይትረፎ፣ ምስ ነብሱ ክተዓረቕ’ኳ ድፍረት ኣይወነነን። በዚ ምኽንያት ድማ እዩ ብውሽጡ ስለዘይነጽሀ ፣ ንህዝቢ ኤርትራ ይቕሬታ ክሓቶ ዘይከኣለ።
ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንፍትሒ፣ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ዝዀነ ህዝቢ ኤርትራ፣ ማለት ምስ ውድባቱን፣ ሲቪካውያን ማሕበራቱን፣ ኣብ ዓበይትን አገደስትን ዝዀኑ መድረኻውያን ሃገራዊ ጉዲያት ተሰማሚዑ፣ ህዝቢ ማእከሉ ዝገበረ፣ ኣብ ሓባራዊ አሰራርሓን ኣመራርሓን ምርኩስ ብምግባር ይጠርነፍ ዝብል ራኢይ ምስፋሕ ቀንዱ ዕሊማኡ ገይሩ ዚነጥፍ ውደባ ኢዩ። ኩለ ዓቕሚታትን ክእለትን ትሕዝቶን ህዝቢ ኤርትራ ዝወሃሃደሉ፣ እቲ በብናቱ ፋሕ ኢሉ ብጫሌዳታት ዝኸይድ ዘሎ ፍኑው ዘይተማእከለ ጉዕዞ ተአሪሙ፣ አብ ክሊ ዚሰመረ ኤርትራዊ ሃገራዊ መስርሕ ተጠርኒፉ ከድምዕ ከምዝኽእል ንኣምን። ፍልልያት ናይ አተሐሳስባታት ክህሉ ቅቡልን ውሁብን ኰይኑ፣ ግን ከአ አብ ክቢ ጠረጴዛ ብዘይ ሕብእብእ- ሽፍንፍን አብ ግልጺ መድረኽ ቀሪቡ፣ ንኹለ ቅቡል ብዝዀነ ናይ ሐባር ተርድኦን ፍታሕን ሒዙ መዓልቦ ክረክብ ይኣምን።
ካብዚ ሓቂ ብምብጋስ ፣ ኣብዚ ሕጂ ሰፊኑ ዘሎ ሃዋህው፣ ሃገርና ኣትያቶ ዘላ ዝተሓላለኸን ዝተወሳሰበን ኩነታት፣ ኣድህቦና ክኸውን ዘለዎ፣ ኣብቲ ክካየድ ንጽበዮ ዘሎና ናይ ዶብ ምጥራር ዘትከለ ጥራይ ዘይኰነስ፣ እቲ ኣብ ሃገርና ብዓቢኡ ቦዂሩ ዘሎ 1. ቅዋማኢ ትካላዊ ኣሰራርሓ፣ ሓጋጊ ኣካል፣ ፈጻሚ ኣካል፣ ነጻ ፈራዲ ኣካል ዝትከለሉን ስልጣን ህዝቢ ብወከልቱ ዝረጋግጸሉ 2. ናይ ፖለቲካን ናይ ሕልናን እሱራትና ክፍትሑ 3. እቲ ብመሰረት ናይ ዶብ ምስምስ ጅሆ ተታሒዙ ዘሎ መንእሰይ፣ ሃገራዊ ኣገልግሎት ገደብ ዝግበረሉ …ወዘተ ከነተኲር፣ ካብ ማንም እዋን ንላዕሊ መድረኽ ይጽውዓና ኣሎ ንብል።
ኣብ መንጎና ይንኣስ ይዕበ ዝተፈላለየ ዘይምቅድዳዋት ክህሉ ይኽእል ኢዩ። ግን እዚ ዘለናዮ መድረኽ ብአዝዮም ወሰንትን ዓበይትን ጕዳያት ተጻዒኑ ስለ ዘሎ፣ ክህልዉና ንዝኽእሉ ነናይ ባዕልና ኣጀንዳታት ዘጋማድሕ ከምዘይኰነ ክርድኣና ይግባእ። ኣብ ደምበ ተቓውሞ ሎሚ ንሓቢረካ ምስራሕ ዕጥይጥይ ዝብል መካይድቲ ናይ ለውጢ ዕላማ ዘለዎም ተቓለስቲ ክኽውን ኣይክእልን ኢዩ። ኣብ ጉጅለታትን ኰንካ ምዝራብ፡ ኣየድምዐን፣ ኣይመድረኹን ከኣ ኢዩ።
ስለዚ ዘለና ሃገራዊ ዓቕሚታትናን ጉልበትናን፣ ብኹሉ መዳይ ሸነኻቱ ጸንቂቕና ብምውህሃድ፣ ብብልሃትን ምስትውዓልን ጠርኒፍና ከነዋፍሮ ምስ ዘይንበቅዕ ነቲ ቅድሜና ዘሎ ሃገራዊ ብድሆታት ክንሰግሮ ኢና ማለት ዘይከአል ኢዩ። ቅድም ቀዳድም ከአ ንሕሉፍ አሉታዊ ይኹን አወንታዊ ተመኩሮታትና ብህድአት መዚንና፣ አብ አተሐሳስባና መሰረታዊ ለውጢ ከነተአታቱ ምርጫ ዘይኮነስ ግዴታ’ውን ኢዩ። ብሕሉፍ አሉታታት ንቕየድን ንእሰርን፣ አብ ናይ ሕድሕድ ፍርህታትን ምጥርጣርን ዓንኬል ንሕጸርን እንተ ድአ ኰንና ግና፣ ግደፍ ናይ መጻኢ ወለዶታትና ተስፋ ዘለዋ ሃገር ምህናጽ’ስ ይትረፍ፣ አጕዶ ክንሰርሕ’ውን አይክንበቅዕን ኢና።
ጉዳይ ሃገርናን ህዝብናን አብዚ እዋን’ዚ ዓለም ለኻዊ አቓልቦ እንዳረኸበ ይኸይድ ምህላዉ ንጹር ኢዩ። ይኹን’ምበር ኩሉና ኤርትራውያን ከም ሐንቲ ስድራ ቤት ኰንና ዋናታት ጉዳይና እንኾነሉን፣ ነጻ ፖለቲካዊ ውሳኔና ጨቢጥና፣ አብ ትሕቲ ምቁጽጻርና እነእትወሉ፣ አገባብን መንገዲን ምስ እንስሕት፣ ፈቲና ጸሊእና ካብ ትሕቲ ምቁጽጻርና ወጻኢ ኰይኑ፣ ንድሌትናን ረብሐታትናን ዘየገልግል ኮይኑ፣ ካልኦት ሐይልታት ንረብሐታቶምን ጠቕሚታቶምን ብዝሰማማዕ መንገዲ ቐይሶም፣ ውሳኔታቶም አብ ልዕሌና ክጽዕንዎ ዝኽእልሉ ዕድላት ከም ዘሎ፣ ሕጂ ብአግኡ ንህዝብናን ፖለቲካዊ ተዋሳእቱን ከየተንባህና ክንሐልፍ አይንደልን።
ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንፍትሒ
Email : em4j2012@gmail.com
18-7-2018
Short URL: https://english.farajat.net/?p=11089


text:
ኣብ ስራሕ ምሻጥ ኣሕምልቲ ምስታፍ
ምስ ፕረ ቨኽ Pré Vert
እንታይ ኢዩ?
ፕኸ ቨኽ Pré Vert ሓደ ናይ ስራሕ ስራሕ ኣቆጻጻታ ምድብ ኮይኑ ንስራሕ ምርካብ ዝተጸገሙ ሰባት ኣብ ምሕጋዝ ድማ ስራሕ ኣብ ባህርያዊ ሕርሻ ንኽሰርሑ የመቻችእ
ፕረ ቨር Pré Vert ነፍስወከፍ ዓመት ን ሓያሎ ኣሰብኡትን ኣንስቲን ኣብ l’agglomération dijonnaise ናይ ዲጆን ስራሕ ይፈጥር።
i ምፍላጡ ዘገድስ! እንተደኣ እቶም ሰራሕተኛታትን ኣስራሕቲን ተሰማሚዖም s Contrat ዘአለዎ ቀዋሚ ስራሕ (CDDI).እውን ከቑጽር ዝኽእል ዕድል ኣለዎ።
Les CDDIእንቲ ናይ ግዝያዊ ስራሕ ን 4 ኣዋርሕ ጀሚሪ ክሳብ2 ዓመታ ት( እንተበዝሐ ዝጸንሕ ) ውዕል እዩን ንሰዓታታ ስራሕ ዝምልከት ድማ ካብ 26h ክሳብ 35h ብ ሰሙን እዩ።
ንመን ኢዩ ፧
ን ኮንትራት ናይ CDDI ምርካብ
ዞባ\ ዴባርትሞ
21 - Côte-d'Or
ን ኮንትራት ናይ CDDI ምርካብ
ዞባ\ ዴባርትሞ
21 - Côte-d'Or
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ስራሕ ናይ ምርካብ ዕድል ዝለዓለ
እቲ ዕላማ ናይዚ ዓውደ ስራሕ እዚ፣ ነቲ ስራሕ ንምርካብ ዘሎ ዕንቕፋታት ብምእላይ ናይ ስራሕ ዕድል ምፍጣርን እዩ፣ ሞያውያንን ሰሪሖም ዝነብሩ ንምግባሮም ዝዓለመ እዩ።
ሓደ ን ስራሕ ዘኳዓኩም ፣ ዘተሓሕዘኩምን ፣ ሓባራዊን ውልቃዊ ሓባራዊን ናይ ሓጺርን
ነዊሕን መደባት ን ንኣብነት ገዛ ምርካብን ምስ እትጽገሙ፣ ብኸመይ ብግዝያዊን ቀዋሚን መልክዕ ከም ዝፍታሕ ወዘተ ምስላይን ምርካብን የጠቓልል ናይ ኣሰኢታንት ሶሻል ሓገዝ ምርካብ።
ኣብ ዙርያ ኣሕልቲ ስራሕ ምርካብ
ነዚ እብ ተግባር ንምውዓል ድማ ክልተ ክኢላታት ናይቲ እቲ ሞያ (ሓደ ሓላፊ ካልእ ድማ ፣ ናይ ስነ ትምህርቲ ሓላፊ ፣)ንኹሎም ዝርዝራት ሞያን ክእለትን ናይ ፍረታ (ከከም ምድቦም ፣ ኣገባብ ኣዝራርእኦም ፣ ምሕፋሶም ), ኩናታቶምን፣ ኣጓዓዕዞኦምን ወዘተ ዝምልከት እዩ።
ከምኡ ውን ጎድኑ ድማ፣ ብኸምይ ከም እንክዝኖን ናብ ዕዳጋ ከም እነውዕሎ፣ ዘጠቓልል ዝተፈልየ ሞያታት እውን ክትመሃሩ ኢኹም።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ምሳና ንምስራሕ
ኣብዚ ንምስታፍ ን ናይ Pôle Emploi ኣማኻሪ ወይ ናይ ሚስዮን ሎካል Mission Locale. ተሃሃዚኹም ሕተቱ
ከምኡ እውን ኣብ ዚ ኢንተርኔት ሳይት ከም እትምዝገቡ ክትገብሩ ትኽእሉ ኢኹም


text:
Radio Erena: 03 August 2016
ብገዛእ ፍቓዱ ካብ ስልጣኑ ዝተኣልየ ህቡብ ተቓዋሚ ፖለቲከኛታን ላዕለዋይ በዓል ስልጣን መንግስቲ ነበርን ላም ኣኮል፣ ብፕረዚደንት ሳልቫኪር ዝምራሕ ናይ ሓድነት መንግስቲ ካብ ስልጣኑ ክእለ ከምዝጸውዐ ሮይተርስ ሓቢሩ።
እቲ ሚኒስተር ሕርሻ ነበር፣ ካብ ስልጣኑ ብገዛእ ፍቓዱ ድሕሪ ምውራዱ ናይ ሓድነት መንግስቲ ከምዝሞተ ዝገልጽ ዘሎ ኩነታት ጸጥታ ደቡብ ሱዳን ኣብ ተኣፋፍፊ ኩነታት ኣብ ዝርከበሉ እዋን’ዩ።
መራሒ ህዝባዊ ምንቕስቓስ ሓርነት ሱዳን ንደሞክራውያዊ ለውጢ ዝኾነ ላም ኣኮል፣ ብሰኑይ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ኣብ መንጎ ሓይልታት ፕረዚደንት ሳልቫኪርን ተሰዊሩ ዘሎ ተቓዋሚኡ ሬካ ማቻርን ግጭት ከምዝተኻየደ ብምርግጋጽ፣ እቲ ኣዋርሕ ጥራይ ዘቑጸረ ናይ ሓድነት መንግስቲ ክቕጽል ከምዘይክእል ኣረዲኡ።
ተቓወምቲ ደቡብ ሱዳን ዳግም ክውደቡ’ውን ጸዊዑ ኣሎ።
ብመሰረት’ቲ ኣብ ነሓሰ 2015 ዝተበጽሐ ስምምዕ ሰላምን ዕርቅን ደቡብ ሱዳን፣ ካብ ወገን ሳልቫኪር፣ ሬክ ማቻርን ካልኦት ተቓወምቲ ወገናት እታ ሃገርን ዝተወከሉ 30 ኣባላት ሚኒስተራት እኳ እንተተመዘዙ፣ እቲ ናይ ሓድነት መንግስቲ ጸኒዑ ክቐውም ኣይከኣለን።
ምክትል ፕረዚደንት ንምዃን ናብ ጁባ ዝተመልሰ ሬክ ማቸር፣ ብዝተፈጥረ ሓድሽ ግጭት ድሕሪ ምስዋሩ፣ ፕረዚደንት ሳልቫኪር ኣብ ክንዲኡ ካልእ ምክትል ፕረዚደንት ሸይሙ ኣሎ።
ይኹን’ምበር እቲ ሓድሽ ምክትል ፕረዚደንት ካብ ወገን ሬክ ማቻር ዝኾኑ ሓይሎ ኣዘዝቲ ሰራዊትን ሚኒስተራትን ተቐባልነት ኣይረኸበን።
ኣብ ከተማ ጁባ ጸጸኒሑ ናይ ተዅሲ ምልውዋጥ ይካየድ ከምዘሎ ዝሓበሩ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ከኣ፣ እቲ ኩነታት ናብ ንቡር ክምለስ ብዘይምኽኣሉ ኣብ ንግድን ካልእ ንጥፈታትን ንዝተዋፈሩ ኤርትራውያን ብኣሉታ ጸልዩዎም ከምዘሎ ገሊጾም።
==============================


text:
ቃል ሓዘን ብመስዋእቲ ተጋዳላይ ኣድሓኖም ገብረማርያም
Date: 21/02/2021
ቃል ሓዘን
ብመስዋእቲ ተጋዳላይ ኣድሓኖም ገብረማርያም
ሓርበኛ ኣምባሳደር ኣድሓኖም ገብረማርያም፡ ኣባል ማእከላይ ባይቶ ሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራ፡ ብሕማም ምኽንያት ካብ’ዛ ዓለም ምፍላዩ፡ ንህዝብናን ንደምበ ተቓዉሞናን፡ ከቢድ ክሳራ እዩ።
ተጋዳላይ ኣድሓኖም ገብረማርያም፡ ሓደ ካብ’ቶም ምሉእ ህይወቱ ንህዝቡን ብትብዓት ዘገልገለን፡ ብተወፋይነት ተቓሊሱን ዘቓለሰን ልሉያት ሓርበኛታት ኤርትራዉያን ኮይኑ፡ ፈታዉ ሃገሩ ምንባሩ ከኣ ታሪኹ ዝምስክሮ ሓቂ እዩ።
ኣብ ጉዳይ ሃገር፡ ዘራኽበናን ዝፈላልየናን ሓሳባት ብዘየገድስ፡ ኣብ ምጥርናፍ ተቓዉሞ ሓይልታት ኤርትራ ኣብ ዝተኻየደ ጻዕርታት ዝነበሮ ልዑል ተራ፡ ከምኡ’ዉን ኣብ ምምስራት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለዉጢ ዘበርከቶ ግደ፡ ካብ ቅኑዕ ሃገራዊ መስመር ዝነቐለ መርገጽ ተረድኦን ምንባሩ ምስክርነት ዘድልዮ ኣይኮነን።
ኣብ ኤርትራ ፡ ሱር ነቀል ለዉጢ ኣረጋግጽካ፡ ብልጽግቲ ዝኾነት ዲሞክራስያዊት ሃገር ንምህናጽ ዝነበሮ ባህግን ሕልምን፡ ካብ ንእስነቱ ኣትሕዙ ክሳብ ዕለተ መስዋእቱ፡ ከይተሓለለ ንድሕነት ህዝቡን ሃገሩን ዝተቓለሰን፡ ፍትሕን ማዕርነትን ዝሰፋና ሃገር ንምህናጽ ጽኑዕ እምነት ዝነበሮ ሓርበኛ እዩ።
ብመስዋእቲ ሓርበኛ ኣድሓኖም ገብረማርያም ዝተሰመዓና ሓዘን መሪር ምዃኑ ብምግላጽ፣ ብስመይን ብስም ኩሎም ኣባላት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራን፡ ተኻፈልቲ ናይ’ዚ ሓዘን’ዚ ምዃና፡ ንክቡራት ስድራቤቱን ንብጾቱ ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራን ንደምበ ተቓዉሞን፣ ከም’ዉን ንኹሎም ኤርትራዉያን ደለይቲ ለዉጥን፡ ጽንዓት ይሃብኩም እናበልኩ፡ ንስዉእ ነፍስሄር መንግስተ ሰማያት የዋርሶ።
ክብርን ዝኽርን ንጀጋኑ ስዉኣትና
ዶር. ዩሱፍ ብርሃኑ
ኣቦ መንበር ፈጻሚ ኣካል ግሃድኤ


text:
ኣብ ሽወደን ዝነብሩ ኤርትራዉያን ብሰንኪ ስርዓት ህግደፍ ሃገሮም ራሕሪሖም ኣብ መገዲ ስደት ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብጅምላ ንዝጠፍኡ 400 ኤርትራዉያን ሎሚ ኣብ ርእሰ ከተማ ሃገረ ሽወደን ናይ ሽምዓ ምዉላዕ ስነ-ስርዓት ብምድላዉ ንግዳያት ዝኽሪ ጌሮምሎም ኣምስዮም፡፡
ካብ ርሑቕን ቀረባን ከባቢታት ኦስሎ፡ ነርወይ ዝመጽኡ ግዱሳት ኤርትራውያን፡ ነቶ ኣብ ዝተፈላለያ ከባቢታት ሰሜን ኣፍሪቃ ብፍላይ ድማ ኣብ ሊብያን ሲናይን ሕሱም ግፍዕታት ዝወርዶም ዘሎ ኣሕዋቶም ኤርትራውያን ስደተኛታት ንምርዳእን ጉዳዮም ንዓለም ንምቅላሕን ዝዕላምኡ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
ሃገረ ሱዳን ተቀባሊት ጋሻ ኢያ : ብፍላይ ናዓና ንኤርትራዉያን ኣብ ብረታዊ ተጋድሎና ሓብሒባ ዘቃለሰትን ኣብ ኣጋ ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎና ንናጽንት ኣርትራ ዝኣመነትን ብኣማኢት ኣሻሓት ስደተኛ ህዝብና ዘዕቆበትን ሃገር ኢያ::
ፕረዚደንት ቱኒዝያ በን ዓሊ ብሓይሊ- ህዝቢ ካብ ‘ታ ሃገር ክሃድም ተገዲዱ።
ፕረዚደንት ቱኒዝያ በን ዓሊ ብሓይሊ- ህዝቢ ካብ ‘ታ ሃገር ክሃድም ተገዲዱ።
ብዛዕባ ብፓይሎታታን ብሆስተሳታን እተጨውየት ነፋሪት ዚሕብር ዜና ሰሚዕኩምዶ ትፈልጡ? ኣይመስለንን። ከምዚ ዝበለ ኣጋጣሚ ኣብ ዓለምና ልሙድ ኣይኮነን፡ ከመይሲ ከምዚ ዚገብሩ ፓይሎታት ሕሙማት ጥራይ ኢዮም ኪኾኑ ዘለዎም።
መእተዊ፡
ሃገር ኣሎና፡ ኣብ ሃገርና ፖለቲካዊ ምሕደራ’ሎ፡ ክብል ዝኽእል ዘሎ ኣይመስለንን፤ እንተሎ ከኣ ክንሰምዖ ድልዋት ኢና። እዚ ስለ ዝሰኣና ግን፡ ንቃለስ ኣሎና፤ እኻድኣ ከም ኣሕዛብ፡ ብሰንኪ’ቲ ርእሱ ዝተዘናበሎ መራሕን፡ ኣሳእኑን ኣእዳውን ኮይኖም ዝሰርሑ ዘለዉ ዓያሹ መጥፋእቲ ዓደቦኦምን፡ ከም ህዝቢ ኣብ ሓደጋ ንርከብ። ሓቀኛ ለውጢ ኣብ ኤርትራ፡ ኣማራጺ ዘይብሉ፡ ህጹጽ ጠለብና እዩ።
ንቀዳም ዕለት 30. 10. 2010፡ ሰዓት 1500 እቶም ካብ ህዝብን በርገሳውያን ማሕበራትን ፖለቲካውያን ውድባትን ተወኪሎም ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ዝተሳተፉ ደቂ ሃገር፡ ሓቀኛ ስእሊ ውጽኢት ኤርትራዊ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ንተቐማጦ ካርልስሩሀን ካልኦት ናይ ባደን ከተማታትን ንምሕባር ተዳሊዮም ኣለዉ።
„መን ይንገር..? ዝዋዓለ። መን የርድእ..? ዝቐበረ።“ ከምዝብልዎ ስድራና፡ እንሆ ን-ሰንበት ዕለት 26. 09. 2010 ዓ.ም.ፈ.፡ እቶም ንኤርትራውያን ተቐማጦ Nordrhein Westfallen ወኪሎም ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ዝተሳተፉ
ንሰንበት ዕለት 30.05.2010 ዓ.ም.ፈ.፡ እንሆ ልኡኽ ኣሳናዳኢት ኮሚተ፡ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ፡ ኣብ ሃገር ጀርመን፡ ምስ ተቐማጦ ከተማ ኰሎን‘ን ከባቢኣን፡ ክፉት ኣኼባ ናይ ህዝቢ ክገብር፡ ግዱሳት ኤርትራውያን ተቐማጦ ከተማ ኰሎን-ን ከባቢኣን፡
ኣባለት ውድባት ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳንን በርገሳውያን ማሕበራትን ኣብ ሽወደን፡ ኣብ ልዕሊ ዲክታተራዊ ስርዓት ህግደፍ ዝተበየነ ማዕቀብ ምኽንያት ብምግባር ናይ ሓደ መዓልቲ ሰሚናር ኣካይዱ። እቲ ሰሚናር ንማዕቀብ ብይን ቁጽሪ 1907 ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ፡ ዓሙቕ ዘተ ብምክያድ፡ ሕጋውነቱን ኣድማዕነቱን፡ ኣብ ልዕሊ መሓውር ስርዓት ህግደፍን ገባቲ ፖሊስኡን ዘነጻጸረ ውሕሉል ማዕቀብ ብምዃኑን፡ ንጸረ ሰላምን ርግኣትን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃን ዓለምን ግጉይ ፖሊስኡ ዝገትእ ከም ዝኾነ ተገንዚቡ። ምዕራፍ ቁ. 7 ናይ ሕቡራት ሃገራት ዓንቀጽ ብዓንቀጽ ብምኻድ ዘትይሉ።
ስርዓት ህግደፍ ኣብ ኔዘርላንድስ ካብ ኤርትራውያን በስገዳድ 2% (ክልተ ሚእታዊት) እናኽፈለ ABN AMRO ኣብ ዝተባህለ ባንክ ናይታ ሃገር ብሕሳብ ቁጽሪ 425297322 ኣቐሚጡዎ ዝጸንሐ 4.8 ሚልዮን ይሮ ከይንቀሳቐስ ተኣጊዱ ከምዘሎ ማእከል ምርምርን ስነዳን ኤርትራ ዝተባህለ ኣብ ኔዘርላንድስ ዝመደበሩ ሲቪካዊ ማሕበር ሓቢሩ።
ብዕለት 11.10.2009 ኣብ ከተማ ካርልስሩሀ ኣኼባ ኣካየድቲ ሽማግለታት ናይተን ኣባላት መርበብ በርገሳውያን ማሕበራት ኣብ ኤውሮጳ ዝዀና ኤርትራዊያን በርገሳውያን ማሕበራት ኣብ ሃገር ጀርመን ተኻይዱ።
ናብ ዝኸበርኩም ኣዳለውቲ ሬድዮ ኣስና፡-
ብመጀመርታ ሰላምታና ብምቕዳም ኣብ ሂወትኩም ጥዕና ኣብ ስራሕኩም ኣሳልጦ ንምነ።
ብምቕጻል ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዝሰማዕናዮ መርድእ ቡዙሕ ሓዘንን ጋህን ከምዝተሰማዓና
እንዳገለጽና ብስም ኣባላት ማሕበር መትከል ንፍትሒ እዛ እትስዕብ ግጥሚ ንዝኽሪ እቶም
ብዓመጽ ውልቀ መላኺ ስርዓት ህግደፍ ግዳይ ንዝኾኑ ሓርበኛታት ተቃለስቲ ንኽትከውን ከም መበገሲ ምጥርናፍ
ማሕበርና ንሰደልኩም ኣለና
ስርዓት ህግደፍ ንኹሎም ኣብ ውሽጢ ኣብያተ ጽሕፈት ኤምባሲ ኤርትራ ክሰርሑ ንወጻኢ ሃገራት ልኢኽዎም ዝነበረ ወከልቲ ህግደፍ ኣብ ሓጺር እዋን ኩሉ ሰነዳቶም ጠርኒፎም ናብ ውሽጢ ሃገር ክኣትዉ መምርሒ ከመሓላልፈሎም ኣብ ምድላው ከምዝርከብ ምንጭታትና ሓቢሮም።
ብመሰረት ሓበሬታ ማዕከናት ዜና እስራኤል፡ ሰበስልጣን ‘ታ ሃገር፡ እቲ ብ ’ሪቮሉሺናሪ ጋርድ’ ዝብል መጸውዒ ዝፍለጥ ሰራዊት እስላማዊ ሪፓብሊክ ኢራን፡ ኣብ ገማግም ቀይሕባሕሪ ኤርትራ ወተሃደራዊ መደበር ንምምስራት ልኡኹ ናብ ኤርትራ ከምዝሰደደ ብምጥቃስ፡ ኢራን ኣብታ ንነዊሕ እዋን መሓዛ እስራኤል ኮይና ዝጸንሐት ኤርትራ፡ ወተሃደራዊ ህላወ ክትምስርት ጀሚራ ምህላዋ ከምዝገለጹ ተፈሊጡ።
ኣብ’ዚ ናይ ሎሚ ዜና ኣሰና ከምዝተኸታተልኩሞ፡ እቲ ህድግለነ ዘይብሉ ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ከም መቐጸልታ ናይቲ “ድሕረይ ሳዕሪ ኣይትብቆላ” ብምባል ኣንጻር ኤርትራን ህዝባን ድግዲጊቱ ዓጢቑ ተተሓሒዙዎ ዘሎ እከይ ተግባር፡ ን 22 ገዳማትን ኣብያተ ክርስትያንን ኦርቶዶክስ ንብረተን ራስዩን ኣብሪሱን ናብ ቤትማእሰርትን ወተሃደራዊ መዓስከርን ንምቕያር ውዲት ኣሊሙ ‘ሎ።
ኣብ ሃገርና ኤርትራ ዝገዝእ ዘሎ ስርዓት ውልቀ ምልኪ፡ ብዛዕባ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዘውርዶ ዘሎ ግፍዒ፡ ማዕረ’ቲ ዕብየቱ እኳ ኣይኹን እምበር፡ ኣቀዲሙ ኣብ ዝተፈላለያ ዌብሳይታት ተጻሒፍሉ፡ ይጸሓፈሉ’ውን ኣሎ። ስርዓት ህግደፍ ብሰንኪ ዝኽተሎ ዘሎ ጸይቂ ፖለቲካዊ ኣመራርሓ፡ ህዝብና ኣደዳ ቅትለት፡ ማእሰርቲ፡ ስደት፡ ከርፋሕ ናብራ ኮይኑ ዝወርዶ ዘሎ መከራ ኣዘንቲኻ ኣይውዳእን። ኣነ ግን ሕጂ ክጽሕፈሉ ተበጊሰ ዘለኹ ኣርእስቲ ብሰንኪ’ቲ ህግደፍ ዝኽተሎ ዘሎ ግጉይ ፖለቲካዊ ኣመራርሓ፡ ንህዝብና ደረጃ ብደረጃ እናልመሰ፡ ረሚስዎ ዘሎ ደርቂ ጥሜትን ዓጻቦን እዩ።
IREX ዝተባህለ ኣህጉራዊ መጽናዕታዊ ትካል፡ ኣብ መራኸቢ ብዙሃን ኣተኵሩ ኣብ ዘዳለዎ ናይ 2007 ጸብጻብ (Media Sustainability Index – 2007) ፡ ኤርትራ ነጻ መራኸቢ ብዙሃን ዘይብላ እንኮ ኣፍሪቃዊት ሃገር ብምዃና፡ ህዝባ ሚዛናዊ ሓበሬታ ኣብ ምርካብ ኮነ ናጽነት ሓሳብካ ምግላጽ ኣብ ምስትምቓር ኣዝዩ ተወጺዑ ከምዘሎ ብመርትዖ ዝተሰነየ መረዳእታ ኣቕሪቡ።
ኣብ ጉዳይ ሃገሮም ናይ ቀረባ ተዓዘብትን ተካታተልትን ዜጋታት ከም ዝሕብርዎ፡ ጃንዳ ህግደፍ ዘዋፍሮ ሓደ ፖሊቲካዊ ዉዲት ኣሎ። ንሱ አብ ባጽዕ ተጠጂኡ፡ አብ ካርቱም ተጸሚቑ፡ ኣብ ካይሮ ብስም ተወከልቲ 6 ውድባትን ዝብሃሉ ዝግበር ዝርርብ ኢዩ። እዚ ዘብርሆ ከዓ፡ እቲ ንነዊሕ ተመዲቡ ዝነበረ ሓባራዊ ጉባኤ ኪዳን፡ ንዘይተወሰነ ጊዜ ምትሕልላፉን፡ አጽፋር ጃንዳ ህግደፍ ኣብ ውሽጢ ኪዳን ክሳብ ክንደይ ልሒዂ ከም ዘሎ ኢዩ ዝሕብር።
በሃር ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ዘርእሰናይ ታደሰ ኣብ ኢድንብራ (ዓዲ እንግሊዝ) ሎሚ ኣብ ዝተኻየደ ናይ 9.3 ኪ.ሜ ሃገር ኣቋራጭ ውድድር ጉያ (Bupa) (cross-country championship ) ዝነኣድ ቅድድም ብምክያድ ካልኣይ ደረጃ ወጺኡ።
ኤርትራ ካብ ዓለም እታ ዝለዓለ ደረጃ ዝቕባበ (inflation) ዘለዋ ሃገር ምዃና IMF ከምዝኣመተ Taipei-Times ንሰነዳት ናይቲ ኣህጉራዊ ፋይናንሳዊ ውድብ ብምጥቃስ ኣብ ዘስፈሮ ጽሑፍ ይጠቅስ።
ተዶጊሉ ዝጸንሐ ምፍሕፋሓት ህግደፍ ፡ ብስም ሞት ፍቱው መንእሰይ ፍቕረ ተሳቢቡ ኣብ ጥርዚ በጺሑ
መታዕቢተይ፡ እዛ ሃገር ናብ ምንታይ ተመርሕ ከምዘላ ትዕዘቡ ዶ ኣለኹም? ዝተዳህከ ቁጠብኣ ከይተበራበረ፡ ዝተዘርገ ጸጥትኣ ከይተመልሰ፡ ዝተመዛበለ ህዝባ ከይተጣየሰ፡ ዝተጎድአ ቁስላ ከይሓወየ ካልእ ሓደጋ ከንጸላልዋ ጀሚሩ።
ምስ ገለ ኣሕዋት ደቂ ሃገር ብዛዕባ ኩነታት ሃገርና ኣልዒልና ኣብ ንዝትየሉ ዝንበርና እዋን፡ንናይ ሃገርና ኩነታት ኩልና ሓደ ፍሹል መንግስቲ ሒዝና ንጉዓዝ ከም ዘለና ኣስሚርናሉ፡ኣብ ፖለቲካዊ፡ማሕበራዊ፡ኢኮኖምያዊ ኩነታት፡፡እንተኾነ መን’ዩ ናይ ዚ ዘለናዮ ኩነታት ተሓታቲ ወይ ኣየናይ ኣካል’ዩ ተሓታቲ? ኣብ ዝብል ዝተፋላለየ ርእይቶት ኔሩ፡ንገለ ካብ’ኡ ብሕጽር ዝበለ ንተዓዘብ፡፡
ኤርትራ፡ ሕልሚ ኣፍሪቃ ዝተቐብረላ ሃገር – ብ ማርክ ኮርኮራን (25/05/2004)


text:
Radio Erena: 19 April 2019
ኣብ ሱዳን፣ ብዕልዋ ስልጣን ሒዙ ንዘሎ ወትሃደራዊ ባይቶ ብወግዒ ዝደገፋ ሃገራት ዓረብን ሩስያን ዝፍጽምዎ ምትእትታው ሓደገኛ ሳዕቤን ከኸትል ከምዝኽእል ፖለቲከኛታት እታ ሃገር የጠንቅቑ።
እዚ መጠንቀቕታ ዝቐርብ ዘሎ፣ ላዕለዋይ ልኡኽ ግብጺ፣ ናብ ካርቱም ዑደት ብምክያድ ምስ ሓለፍቲ ወትሃደራዊ ባይቶ ምስጢራዊ ምይይጥ ድሕሪ ምክያዶም’ዩ።
ላዕለዋይ ልኡኽ ግብጺ፣ ድሕሪ ምውዳቕ ስርዓት በሺር፣ ናብ ሱዳን ዝበጽሐ ናይ መጀመርያ ወኪል መንግስቲ’ዩ።
ድሕሪ’ዚ ዑደት፣ ኣማኢት ሱዳናውያን ፣ ንምእትታው ግብጺን ሩስያን ኣብ ሃገሮም ዝኹንን ሰለማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
ህዝቢ ሱዳንን፣ ሕብረት ኣፍሪቃን ሕብረት ኤውሮጳን ዝርከቦም ማሕበረ ሰብ ዓለምን፣ ወትሃደራዊ ባይቶ ስልጣኑ ናብ ሲቪላዊ ምምሕዳር ከሰጋግር ኣብ ዝጽውዕሉ ዘለዉ እዋን፣ ስዑዲ ዓረብ፣ ሕቡራት ኢማራት፣ ግብጺን ሩስያን ነቲ ወትሃደራዊ ባይቶ ዘለወን ደገፍ ብምግላጽ ንምትሕግጋዝ ቅሩባት ምህላወን’የን ኣፍሊጠን።
እዘን ሃገራት ንወትሃደራዊ ባይቶ ሱዳን ደገፈን ዝገለጻ፣ ንህዝቢ ሱዳን ካብ ምሕላይ ዘይኮነ፣ ብብዘለወን ፖለቲካዊ፣ ወትሃደራውን ጸጥታውን ረብሓታት ምዃኑ ኣቐዲሙ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
ፕረዚደንት ነበር ዑመር ኣል በሽር፣ ምስ ቀጠርን ቱርኪን ዝምድንኡ ክበትኽ ጸቕጢ ክገብራሉ ዝጸንሓ እዘን ሃገራት ዓረብ፣ ብዕልዋ ስልጣን ሒዙ ዘሎ ወትሃደራዊ ባይቶ፣ ጠቕሊሉ ናብ ደምብአን ንምጽንባሩ ዝዓለመ ደገፍ ይገብራ ከምዘለዋ’ዩ ዝትንተን።
ወትሃደራዊ ባይቶ ሱዳን፣ ናብ ኣመሪካን ሃገራት ምዕራብን ከይዛዙን፣ ዝጸንሐ ወትሃደራዊን ናይ ዕደና ረብሓታታን ከይዝሕትልን ከምዝሰግአት ዝንገረላ ዘሎ ሩስያ ብወገና፣ ነቲ ባይቶ ንምሕጋዙ ቅርብቲ ከምዘላ ብወግዒ ገሊጻ’ያ።
====================


text:
ሕብረት ኣውሮፖ ተረሲዑ ዘሎ ጉዳይ ወራር ትግራይ ዕልባት ክረክብ ከምዘለዎ ኣተሓሳሲቡ።
ሓላፊ ጉዳያት ወፃእን ድሕንነት ፖሊስን ሕብረት ኣውሮፓ ጆሴፍ ቦረል፡ መንግስቲ ኢትዮጵያን ትግራይ ንሰላም ዘለዎም ተበግሶ ብግብሪ ከርእዩ ፀዊዑ።
ከምኡ እውን ሰራዊት ኤርትራ ካብ ዝሓዞም ከባብታት ትግራይ ክወፅእ፣ ሰብኣዊ ሓገዝ ብዘይገደብ ክኣቱን ኣብ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ክጅምርን ከምዘለዎ ገሊፁ።
ጆሴፍ ቦረል፡ ህዝቢ ትግራይ በቲ ዝተወለዐሉ ቅሉዕ ኲናትን ወራርን ኣብ ዝኸፍአ ዓፀቦ ከምዘሎን ነዚ ኲናት ብዘተን ሰለማዊ መንገድን ንምፍታሕ ኲናት ብምትራፍ ተጓነፅቲ ሓይልታት ሙሉእ ምትእምማን ከምዘድሊ ሓቢሩ።
ኣብቲ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዝተኻየደ ወራር ንምእማኖም ዝኸብዱ ግፍዕታትን ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን ከምዝተፈፀሙን ሕጂ እውን እንተኾነ ህዝቢ ትግራይ ክባን ዕፅዋን ኣትዩ ኣብ ከቢድ ሽግር ከምዘሎ ኣረዲኡ።
ማሕበረሰብ ዓለም፡ ጉዳይ ትግራይ የተሓሳስበኑ ኣሎ፣ የሻቕለና ኣሎ፣ ዝብሉ ተደጋጋሚ መግለፅታትን ካብ ምውፃእን ሓሊፉ ተግባራዊ ስጉምቲ ዘይምውሳዶም ዘይፍትሓዊ ከምዝኾነ ተዓዘብቲ ይገልፁ።


text:
እቲ ንልዕሊ ሓደ ሰሙን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ "ሃገራዊ ዋዕላ ንዴሞክራሲያዊ ለውጢ" ዝተሰየመ ኣኼባ ንኤርትራውያን ዘይወከለን ክንዮ ሓድነት ኤርትራን ትሕቲ ሃገራዊነት ዝመንፈሱ’ዩ ብምባል ነቲ ዋዕላ ሓዲጉ ዝወፀ ብንያም ሚካኤል ካብ ሎንደን፡ ዋዕላ ብመሰረቱ ቅዱስ ኣምር’ዩ ግን ከመይ ይካየድ፡ ኣበይ ይካየድ ፡ብኸመይ ይካየድ፡ ብዓል መን የካይድዎ ዝብል ሕቶታት ክምለስ ዘለዎ ሓላፍነታዊ ሕቶ ኾይኑ ይስምዓኒ ኢሉ’ሎ።
ንምንቅስቃስ ዓለም ለኸ ምሕዝነት ኤርትራ Eritrean Global Solidarity ወኪሉ ኣብቲ ዋዕላ ዝተኻፈለ ተኽላይ ኣብርሃ ካብ ኒዮርክ ኸኣ፡ እቲ ዋዕላ ንህዝቢ ኤርትራ ዝጠቅመሉ ደአምበር ዝጎድአሉ ምኽንያት አይተራእየን ገለ ብሃይማኖት ገለ ብብሄራት ካልእ’ውን ዝተፈላለየ ርኢቶታት ዘለዎ ተቃውሞ ኤርትራ ኹሉ ኣብ ሐደ ገዛ ኾይኑ ኣብ ልቡ ዘሎ ኣውፂኡ ክዛረብ ዝረአኽዎ እዚ ንመጀመርያ ግዜ’ዩ፡ ኣብ መወዳእታ ኸአ ተረዳዲእና ወፂእና ኢሉ’ሎ።


text:
194 ሃገራት ብኣባልነት ዝሓቖፈ ውዱብ ጥዕና ዓለም/WHO/ ን10 መዓልታት ዝፀንሕ ጉባኤኡ ሎሚ ጀሚሩ’ሎ። ቀዳማይ ኣጀንዳ’ቲ ጉባኤ ዋና ዳይረክተር እቲ ውዱብ ንምምራፅ እዩ።
ንውድድር ቀሪቦም ዘለው ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢን ሚኒስትር ጥዕናን ኢትዮጵያ ነበርን ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ንኢትዮጵያን ኣፍሪካን ብምውካል፣ዶ/ር ሶንያ ነሽታ ካብ ፓኪስታንን ዶ/ር ዶቪድ ናባሮ ካብ ብሪጣንያን እዮም።
ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ንውድድር ምቕራቦም ኢትዮጵያዊያን ኣብ ክልተ ደምበታት ብምዃን ተቓውሞን ደገፍን የስምዑ ኣለው።ኣብቲ ጉባኤ ዝኻየደሉ ከተማ ጄኔቭ ስዊዘርላንድ’ውን ሰልፍታት ከካይዱ እዮም።
በቲ ሓደ ወገን ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ኣብ መዳይ ጥዕና ከምኡ እውን ዓለምለኸ ትካላት ብምምራሕ ብሓባር ብምስራሕ ብዙሕ ለውጥታትን ምምሕያሻትን ኣምፂኦም ብምባል ክድግፉዎም ከለው ብኣንፃሩ ድማ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ንሶም ኣካል ዝኾኑሉ መንግስቲ ንሰብኣዊ መሰላት ዝጥሕስን ፍትሓዊ ኣገልግሎት ጥዕና ንዜጋታቱ ንምብፃሕ ዘይኸእለ፣ኮሌራ ከምዝኣመሰለ ሕማም ዝተፈለየ ሽም ብምሃብ መድሓኒት ከምዘይባፃሕ ገይሮም ክብሉ ይቃወሙዎም ኣለው።
ኣብ ጄኔቭ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ንምክያድ ናይ ዝፅውዐ ‘ምትኽኻብ ንናይ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት’ ዝተባህለ ጉጅለ ዝመርሑ ኣቶ ያሬድ ሃይለማሪያም ዶ/ር ቴድሮስ ኣብቶም ዝሓለፉ ዓሰርተታት ዓመታት ኣብ ኢትዮጵያ ንዝተፈፀሙ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ደው ከብሉ ኣይፈተኑን፤ስለዝኾነ ድማ ተሓታቲ እዮም ይብሉ።
ብምቕጻል ንሶም ብዛዕባ እዚ ኣብ ምርጫ ድምፂ ብምሃብ ንዝሳተፉ መንግስታትን ንባዕሉ ውዱብ ጥዕና ዓለም ናይ ተቓውሞ ደብዳቤ ኣቕሪብና ኣለና ይብሉ።
ዶ/ር ቴድሮስ ኮሌራ ከምዝኣመሰለ ሕማም ዝተፈለየ ሽም ብምሃብ ‘’ሓያል ውፅኣትን ተምላስን’’ዝብል ሽም ብምሃብ መድሓኒት ከምዘይባፃሕ ገይሮም ክብሉ ይቃወሙዎም ኣለው።
ካብዚ ዝተፈለየ ሪኢቶ ዘለዎም ድማ ብዛዕባ ብቕዓት ዶ/ር ቴድሮስ ይዛረቡ።54 ዓመታት ዕድመ ናይ ዘቑፀረ ማሕበር ሰብሙያ ሕክምና ኢትዮጵያ ዳይረክተር ዶ/ር ገመቺስ ማሞ ዶ/ር ቴድሮስ ሓላፍነቶም ብብቕዓት ዝወፅኡ መራሒ እዮም ይብሉ።
ኣብ ዩኒቨርስቲ ጆርጅ ታውን ዳይረክተር ኦ’ነይል ኢንስቲትዩት ንሃገራውን ዓለምለኸን ሕጊ ክንክን ጥዕና ንጋዜጣ ኒው ዮርክ ታይምስ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ ኢትዮጵያ ለበዳ ኮሌራ ናይ ምሕባእ ነዊሕ ዝፀንሐ ታሪኽ ስለዘለዋ ዶ/ር ቴድሮስ እንተድኣ ተመሪፆም ተኣማንነት ውዱብ ጥዕና ዓለም ኣብ ሕቶ ክወድቕ እዩ ይብሉ።
‘ዶ/ር ቴድሮስ’ ኢሎም ንሶም ‘ርህሩሁን ዝለዓለ ብቕዓት ዘለዎምን በዓል ስልጣን ህዝባዊ ክንክን ጥዕና እዮም ይኹን እምበር ኮሌራ ምልዓሉ ኣፃሪዮምን መርሚሮምን ብሓቅነት ናይ ምቕራብ ሓላፍነት ነይሩዎም’ ክብሉ ንኒውዮ ዮርክ ታይምስ ተዛሪቦም።
ካብ 2009 ክሳብ 2017 ዓ.ም ዋና ፈፃሚ ስራሕ ኣሜሪካ ምቁፅፃርን ምክልኻልን ሕማማት ዝነበሩ ቶም ፍሪደም ኣብ ጋዜጣ ኒው ዮርክ ኣብ ዝፅሓፉዎ ርእይቶ ኣብ ኢትዮጵያ ‘ከቢድ ውፅኣትን ተምላስን ኮሌራ ኣሎ ምባል ኣብ ናይ ህዝቢ ጥዕና ዘምፅኦ ለውጢ የለን ኢሎም ኣለው።እዚ ርእይቶኦም ንድምጺ ኣሜሪካ እውን ደጊሞምዎ ኣለው።
ዶ/ር ቴድሮስ ሚኒስትር ጥዕና ኣብዝነብርሉ እዋን ከቢድ ውፅኣትን ተምላስን ኮሌራ ብዝብል ዘይምፅዋዕ ዘስዓቦ ዝኸፈአ ጉዳይ ዘይምህላውን ዶ/ር ቴድሮስ ኣብ ኢትዮጵያ ዝዘርግሑዎም ዘደንቑ ናይ ጥዕና ፕሮግራማት ብውልቆም ከምዝፈልጡዎምን በዞም ፕሮግራማት እዚኦም ህይወት ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮን ህፃናት ካብ ሞት ምትራፍ ምኽኣሉን ኣብ ፅሑፋተን ንምርኣይ ፈቲነ ኣለኹ ኢሎም።
ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ውዱብ ጥዕና ዓለም ወኪል ዶ/ር ኣክፓካ ካሉ እውን መንግስቲ ነቲ ሕማም ከቢድ ውፅኣትን ተቕማጥን ኢሉ ምፅውዑ ትኽክል እዩ ምኽንያቱ ከባቢያዊ ማእኸላት ጥዕና ነቲ ሕማም ናይ ምምርማር ብቕዓትን የብሎም ኢሎም።
ብዝኾነ ዳይረክተር ትካል ጥዕና ዓለም መን ይኸውን ንዝብል ኣብ ቀረባ ዝምለስ ሕቶ’ዩ።


text:
Förskola
መዋእለ-ህጻናት ዘዛኒ፡ ዘተኣማምንን መሃርን ቦታ’ዩ። ኣብ መዋእለ-ህጻናት፡ ደቅኻ ከከም ስጕምቶምን ከከም ጠለባቶምን ይምዕብሉ። ኣብ መዋእለ-ህጻናት፡ ቋንቋ፡ ክእለት ሕሳብ፡ ክእለት ምንቅስቓስን ማሕበራዊ ብቕዓትን ንዕለም። ጸወታ፡ ሙዚቃን መሃዝነትን መሰረት ንጥፈትና’ዩ።
ኣብ ሰተር ኮሙን፡ ኣብ ማእከል ሰተር፡ ኣብ ’ጉስታፍስን’ ኣብ ‘ስቱራ ሸድቪን’ ብጠቕላላ ዓሰርተ መዋእለ-ህጻናት ኣለዋ።
መዋእለ-ህጻናት፡ ካብ ሰኑይ ክሳዕ ዓርቢ፡ ካብ ሰዓት 06:30 – 18:00 ክፉት’ዩ።
ኣብ ሰተር ኮሙን፡ ብሕታዊ መዋእለ-ህጻናት የለን።
ቦታ መዋእለ-ህጻናት ንምርካብ፡ ክትመሃር ወይ ክትሰርሕ ኣለካ። ደላይ ስራሕ ወይ ብስም ካልእ ውላድካ ዕረፍቲ ወላዲ ዝወሰድካ እንተ ኾይንካ፡ እቲ ቈልዓ ኣብ ሰሙን ን15 ሰዓታት መሰል ቦታ መዋእለ-ህጻናት ኣሎዎ።
ኣብ መዋእለ-ህጻናት ቦታ ንምርካብ፡ ወይ ብኣገልግሎት ኤለክትሮኒክና (e-tjänst)ወይ ቅጥዒ ብምምላእ ጠለብ ከተእቱ ኣለካ። ጠለብ፡ እንተ ተኻእለ፡ ብኣገልግሎት ኤለክትሮኒክና (e-tjänst)ከተእቱ ንመርጽ።
ህዝባዊ መዋእለ-ህጻናት
ህዝባዊ መዋእለ-ህጻናት፡ ፍሉይ ዝዓይነቱ መዋእለ-ህጻናት ኣይኮነን። ”ህዝባዊ” ኪበሃል ከሎ፡ ክፉት ዕድል ምዃኑ የመልክት – ኵላቶም ቈልዑ ካብታ ሰለስተ ዓመት ዚመልኡላ ዓመት ዘላ መንፈቅ ቀውዒ ኣትሒዞም ቦታ መዋእለ-ህጻናት ኪረኽቡ መሰል ኣሎዎም።
ህዝባዊ መዋእለ-ህጻናት ካብ ክፍሊት ናጻ’ዩ። ኣብ ዓመት ከኣ 525 ሰዓታት ይጥርንፍ። ምደባ ግዜ ሓድሽ ዓመት ንጥፈት ኪቐርብ ከሎ ይውሰን። ሓደ ቈልዓ፡ 5 ሰዓታት ንመዓልቲ ማለት፡ ካብ ሰኑይ ክሳዕ ሓሙስ ካብ ሰዓት 09:00-14:00 ኣብ መዋእለ-ህጻናት ይውዕል።
ኣብ ስነ-ትምህርታዊ ክንክን (ፋሚልየዳግሄም)ዕድል ህዝባዊ መዋእለ-ህጻናት የለን።
ዓመተ-ንጥፈት ህዝባዊ መዋእለ-ህጻናት 2017-2018
እተእትዎ ጠለብ ህዝባዊ መዋእለ-ህጻናት፡ ብቐጥታ ኣብ ኣገልግሎት ኤለክትሮኒክና (e-tjänst) ግበሮ (እቲ ጠለብ ንህዝባዊ መዋእለ-ህጻናት ዚምልከት ከም ዝኾነ፡ ኣብ ገጽ 5 ዘሎ ናይ ጽሑፍ ሳጹን ሓብር።)
ጠለብ ህዝባዊ መዋእለ-ህጻናት – ቅጥዒ
ካልእ ስነ ትምህርታዊ ንጥፈት፡ ስነ ትምህርታዊ ክንክን
ኣብ ጉስታቭስን ኣብ ማእከል ሰተርን ዕድል ስነ-ትምህታዊ ክንክን ኣሎ፤ ብኮሙን ብዝተቘጽሩ ኣለይቲ ቈልዑ ቀትሪ ከኣ ይካየድ።
ኣብ ማእከል ሰተር ክልተ ኣለይቲ ቈልዑ ቀትሪ፡ ኣብ ገዛ ናይ ሓዲኦም ኮይኖም ብሓባር ይሰርሑ። ኣብ ጉስታቭስ፡ ሰለስተ ኣለይቲ ቈልዑ ቀትሪ ይተሓባበሩ፤ እቲ ንጥፈት ከኣ ንገለ መዓልታት ኣብ ሰሙን ኣብ መዋእለ-ህጻናት ኮቫልየንስ (Konvaljens förskola)ይካየድ።
ስነ-ትምህታዊ ክንክንን ካብ መዋእለ-ህጻናት ብምንታይ ይፍለ፧
ኣብ ስነ-ትምህታዊ ክንክንን ኣብ መዋእለ-ህጻናትን ዘሎ ፍልልይ፡ መዋእለ-ህጻናት ሓደ ኣገባብ ትምህርቲ ኮይኑ፡ ብናቱ መርሃ-ትምህርቲ ዚምራሕ ስለ ዝኾነ’ዩ። ወኪል ትምህርቲ ሽወደን (ስኩልቨርከት)፡ ንጥፈት ብኸመይ ኪካየድ ከም ዘለዎ ንስነ-ትምህታዊ ክንክን ሓፈሻዊ መምርሒኡ ሂቡዎ’ዩ።
ሓደ ካልእ ፍልልይ እንተሎ፡ እቶም ኣብ መዋእለ-ህጻናት ዚምህሩ ፡ ምስክር ወረቐት ምምህርና ቅድመ-ትምህርቲ ዘሎዎም ኪኾኑ ጠለብ ኣሎ።


text:
ሪም ኢያ ሽማ ሪም ንሓዳራ
ትጽዕር ትደክም ፈትልን መርፍእን ኣላዚባ
ትሰርሕ ኣብ ጎድኒ ሰባያ ኣምላካ ተወኪላ
ኣየወ ጣዕሚ ልስሉስ ባህርያታ
ኣፋ ትከፍት ብጥበብ ብቀስታ
ትሑት ዘዳምጻ ላህጃ ናይ ቃላታ
ንሳ እወ ንሳ ናይ ጭንቀት ደበና ቀንጢጣ
ካብ ማዕሙቅ ጥፋት ሂወት ንድሕሪት መሊሳ
ንምላሽ ተርባጽ ንታሕቲ ቀኒሳ
ብሓቂ ንሳ ንዝናሃረ ትመልስ ብጥበብ ብቀስታ
ካብ ሕማቅ ተግባር ትቅይር ብላዛ
ሓቂ ተወንዚፋ ጸጋ ተጎዝጊዛ
ንሳ ልዕሊ ኩሉ ውሽጣ ኢዩ ጽብቄኣ
ከም ጻሓይ ቀትሪ ኣዚያ ደሚቃ
ይበል ትዕድልቲ ፍጹም ዘይትስርነቅ
ሕሉፍ ትሕትንኣ ባሃም ዘይትንዕቅ
ኣየ እወ ንሳ ሓድነት ፍቅሪ ኢዩ ዘገድሳ
ኣይትነብርን ኢያ ስለ ነብሳ
ኣምላኽ እንድዩ ምስጢር ናይ ሂወታ
ንሳ ብርሃን ገዛ ኢያ ከም ብርቱዕ ባና
ዳሃያ ጥዑም ከም ድምጺ በገና
ስሌካ ትሓስብ ትጽሊ ደኒና
ኣሰይ ሩፍታ ታዓዲሉ ናይ ዚኣ ባዓል ቤት
ጎይታ ባሪክዎ ልዕሊ ኩሉ ፍጥረት
ከሕልፍ ናብራ ሕጉስ ብርሃን ሂወት
ኣየ እወ ብሓቂ ዋላ እንተገሸ ናብ ዘበለ ኣቢሉ
ዋላ ይድከም ኣብ ስራህ ዊዒሉ
ድካም ኣይስምዖን ከም ልቡ ታዓዲሉ
እግዚኣብሄር እንድዩ ሰሊዑ ደርቢይሉ
ኣየ እወ ትርግታ ልቡ ቀኒሳ
ሕሰም ካብ ቅድሚ ዓይኑ ሃሲሳ
ደቂሱ ተንሲኡ ነዚ እንድዩ ተማህሊሉ
ኤቨን -ኤዘር ግና ጾሎቱ መሊስሉ
ስለዚ ብሪም ኮሪዑ
በርሃው ኢልዎ ገጹ ተወሊዑ
እቲ ቀደም ዝነብዐ ኣዒንቱ
ኣይሓፈረን ኣምላኩ ተጸጊዕ
ኣየወ ልቦና ደስ ዘብል ውህበት ጎይታ ዘቀመጠ
እቲ ግንባር ኣኽሊል ዝለበጠ
ኣብ ውሽጢ ልቢ ፍቅሪ ሓልዮት ዘቀመጠ
ኣሰይ ብሓቂ ሩፍታ ሪም ክትጥቅም
ጉዳም ፍጥረት ንኩሉ ትዓምም
ዘይተግረምርም ወትሩ ከተመስግን
ደገኛ ሰበይትስ መን ይረክባ∶ ዋጋኣ ኻብ ብኩር ዕንቍ ኣዝዮ ይከብር።ልቢ ሰብኣያ ይእመና፡ እቶቱ ከቶ ኣየቋርጽን።ንሳ ምሉእ ዕድሚኣ ሰናይ እምበር፡ ክፉእ ኣይትገብሮን።መጽሓፍ ምሳሌ31፡10፡12
ጽባቐ መልክዕ ጠባሪ እዩ፡ ውቃበ ኸኣ ከንቱ እዩ፡ ንእግዚኣብሄር እትፈርህ ሰበይቲ ግና ትንኣድ። ካብ ፍረ ኣእዳዋ ሀብዋ፡ ኣብ ደጌታትውን ተግባራ ይንኣዳ። ምሳሌ31፡30


text:
ሕጊ ሓለዋ ግላውነት
1. ምምእዛዝ ብመስርሕ ኣገባብ ኣጠቓቕማ/ ኣትኣታትዋ ኣብ መርበብ ሓበሬታ
ነዚ መርበብ ሓበሬታ ምስ እትጥቀም ዝስዕቡ መምርሒታቱ ክትቅበል ድሉው ኢኻ ማለት እዩ።
ነዛ መርበብ ሓበሬታ ንኽትኣትዋ ዝፍቀደልካ ንውልቃዊ ጥቕሚ ጥራይ እዩ፡ ንንግዳዊ ጥቕሚ ክትጥቀመላ ኣይፍቀድን እዩ።
እዞም መምርሒታት ኣጠቓቕማ፡ ንመጻኢ መሰላት ኣገባብ ኣጠቓቕማ ዝምልከቱ ቀያዲ ኣይኮነን። ኣቕራቢ እዚ ኣገልግሎት፡ ኣብ ዝኾነ ግዜ ብዘይ ገለ መጠንቀቕታ መምርሒታት ኣጠቓቕማን ትሕዝቶታቶምን ክቕይሮም፡ ከሕጽሮም፡ ክምልኣሎምን/ ወይ ድማ ክስርዞም ወይ ውን ነዛ መርበብ ሓበሬታ ክዓጽዋን ይኽእል እዩ።
ኣጠቓቕማ መርበብ ሓበሬታ ብሕጊ ጀርመን ጥራይ እዩ ዝምራሕ።
2. ተሓታትነት
ምእታው ናብዛ መርባብ ሓበሬታን ኣጠቓቕማኣን ኣብ ውልቃዊ ሓላፍነትካ ዝተመርኮሰ እዩ። ኣዳላዊ እዚ ኣገልግሎት ንዝኾነ ዝወርደካ ጉድኣት ብምኽንያት ምእታውን ምጥቃምን ኣብዛ መርበብ ሓላፍነት ኣይወስንድ እዩ። እዚ ማለት ግን፡ ብኣፍልጦ ብኣዳለውቲ ብዝቐረበ ዘይጥንቁቕ ኣገልግሎት ጥፍኣት ወይ ውን መጉዳእቲ ምስ ዘስዕብ ኣይሕተተሉን እዩ ማለት ኣይኮነን።
3. ሕጋዊ መሰል ዋንነት
ብሙሉኡ ትሕዝቶ መርበብ ሓበሬታ፡ ብዝያዳ እቲ ጽሑፋትን፣ ስእልቲኣትን፡ ብፍላይ ድማ ቅርጻታት ዲዛይን ብሕጊ መሰል ዋንነት ዝተሓለወ እዩ።ብ ኩሉ መሰላት ትሕዝቶ ሕሉው እዩ።
ብዘይ ናይ ጽሑፍ ፈቓድ ኣቕራቢ ኣገልግሎት ንትሕዝቶ መርበብ ሓበሬታ ከተራብሖ፡ ክትዝርግሖ፡ ኢድ ከተእትወሉን/ ወይ ክትቅይሮን ወይ ነዛ መርበ ብኻልእ ዕላዊ ፈቓድ ብዘይረኸበ ኣገባብ ክትጥቀመሉ ኣይፍቀደልካን እዩ።
4. ተሓታትነት ብሓላፍነት ኣልቦ
ኩሉ ትሕዝቶታት ናይዛ መርበብ ሓበሬታ ብጥንቃቐ ተጸኒዑ እዩ። እንተኾነ ግን ጌጋ ኣይሓልፎን እዩ ማለት ኣይኮነን። በዚ ምኽንያት ሙሉእነትን፡ ትኽክለኛነትን እዋናዊነትን ናይቲ ትሕዝቶ ዘትኣማምን ዝወሃብ ጋራንቲ እውን የለን፡ በዚ ምኽንያት ድማ፡ ተሓታትነት ብሓላፍነት ኣልቦነት የኸትል።
ሀ)ትሕዝቶ ካብ ካል ኦት መርበባት
ቅድሚ ምስ ካልኦት ካብ ቁጽጽርና ወጻኢ ዝኾና መርበብ ሓበሬታታት ሰንሰለታዊ ምትእስሳራት ንፈጥር፡ ብዝከኣለና መጠን ትሕቶታቱ ነጽንዖን ንምርምሮን። ሰንሰለታዊ ምትእስሳራት ኣብ ዝገበርናሉ ግዜ ምንም ዘይሕጋዊ ትሕዝቶ ኣይረኸብናሉን።
ኣቕራቢ እዚ ኣገልግሎት፡ ንትሕዝቶ ካልኦት መርበብ ሓበሬታታት ሓላፍነት ኣይወስደሎምን፡ ከም ናቱ ጌሩ ውን ኣይርእዮምን።
ንትሕዝቶታትን ትኽክልነትን ዘትኣሳሰርናዮም መርበብ ሓበሬታታ ሓላፍነት ኣይንወስድን፡ ኣብ እዋናውን መጻእን ትሕዝቶታትም እውን ኢድ የብልናን።
ናይ ዝኾነ ዘይሕጋውያን ኮነ ጌጋን ወይ ውን ሙሉእነት ዘይብሎም ትሕዝቶታት ሓላፍነት ዝስከም እቲ ኣሰናዳኢ ናይታ ዘትኣሳሰርናያ መርበብ ጥራይ እዩ።
እዚ ነቶም ንትሕዝቶታት ስሉስ-ኣካል ብቴክኒካዊ መንገዲ ኣብታ መርበብ ዘቕርቡን ከም ኣቕረብቲ እዉን ዝፍለጡን ይምልከት።
ለ) ትውንኖ ትሕዝቶ
ንሙሉእነንተን ትኽክልነትን ትሕዝቶና ተሓታትነንት ሓላፍነት ኣይንወስንድ። ነቕርቦም ምኽርን ሓበሬታን ኣብ ቅድሚ ሕጊ ሓላፍነታዊነት ኣየስምዑን። ሕጋዊ ምኽሪ ኣይኮናን ነቕርብ ዘለና።
ሐ) ርእይቶን መልስን/ ምእላይ
ትሕዝቶ ናይ ሓንቲ መርበብ ሓበሬታ ኮነ ዘተ ኣሳሰርናዮም ሓበሬታታት ስሉስ-ኣካል ነቐፌታት እንተ ኣስዒቦምን ንኣዳለውቲ እቲ ሓበሬታ ናይታ መርበብ ተወከሶም።
ትሕዝቶታትና ጌጋ ምስ ዝህልዎ፡ ዘይእዋናዊ ምስዝኸውን፡ ሙሉእነት ምስዘይህልዎ፡ ወይ ውን ንኽትርድኦ ዘጸግም ምስ ዝኸውን ሓብሩና ብኽብረትኩም።
ዘይሕጋዊ ወይ ውን ጌጋ ትሕዝቶ ብቕጽበት ክእለ ኣለዎ።


text:
Radio Erena: 20 February 2020
ልዕሊ 30 ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ሃገራት ኣፍሪቃን ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት ኣመሪካን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዘተ የካይዱ ኣለዉ።
እቲ ኣብ ጉዳይ ሽበራን ጸጥታን ብምትኳር ካብ 18 ክሳብ 21 ለካቲት ዝካየድ ዘሎ ዘተ፣ ድሕሪ’ቲ ኣብ ሶማል ሰለስተ ወትሃደራት ኣመሪካ ዝቐተለ መጥቃዕቲ ሽንበራውያን ጉጅለታት ይካየድ ብምህላዉ ብኣመሪካ ዝተወደበ ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ ዘሎ።
ኣዛዚ ሰራዊት ኣመሪካ ኣብ ኣፍሪቃ ሜጀር ጀነራል ሮዠር ክሉትየ ኣቐዲሙ ኣብ ዘካየዶ ጋዜጣዊ ዋዕላ፣ ኣልሸባብ ሓደ ካብቲ ዝዓበየ ስግኣታት ምዃኑ ጠቒሱ’ዩ።
እቲ ጀነራል፣ ኣመሪካ፣ ሰራዊታ ጠቕሊላ ካብ ኣፍሪቃ ከምዘይተወጽእ’ውን ኣረጋጊጹ።
ኣቐዲሙ፣ ሚኒስተራት ምክልኻል ኣመሪካን ፈረሳን ኣብ ዝገበርዎ ርክብ፣ ሓይልታቶም ምስ ሰራዊት ሃገራት ኣፍሪቃ ብምትሕብባር፣ ኣንጻር እቶም ኣብ ቅናት ሳሕልን ሶማልን ዝርከቡ ሽበራውያን ጉጅለታት ስርሒታቶም ከሐይሉ ተሰማሚዖም’ዮም።
እቲ ኣዘዝቲ ሰራዊት ሃገራት ኣፍሪቃን ኣመሪካን ዘካየድዎ ዘለዉ መበል ሻሙናይ ዋዕላ ሓይልታት ምድሪ ኣፍሪቃን ኣመሪካን 2020 ዝተሰምየ ርክብ፣ ግብረ መልሲ ናይቲ ቻይናን ሩስያን ኣብ ኣፍሪቃ ዝገብርኦ ዘለዋ ወትሃደራዊ ጠመተ ምዃኑ’ውን ተንተንቲ ይገልጹ።
ኤርትራ፣ ኣብዚ ብላዕለዋት ኣዘዝቲ ሰራዊት ዝተወከለ ዋዕላ ሃገራት ኣፍሪቃን ኣመሪካን ኣይትሳተፍን’ያ ዘላ።
ፈረንሳ’ውን ኣብ ኣፍሪቃ ዝርከብ ብዝሒ ሰራዊታ ከተዕቢ ምዃና ፕረዚደንት እታ ሃገር ምስ መራሕቲ ሽዱሽተ ሃገራት ኣብ ዝገበሮ ርክብ ምግላጹ ኣይርሳዕን።
ስእሊ፣- ካብ ኣርካይቭስ ኢንተርነት
==================


text:
Radio Erena: 15 January 2015
ኣብ የመን ዝመደበሩ ጉጅለ ኣልቓዒዳ ናይቲ ኣብ ፓሪስ ዝተኻየደ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ሓላፍነት ከምዝወሰደ ብወግዒ ኣፍሊጡ።
እቲ ጉጅለ ትማሊ ሮቡዕ ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ፣ ነቲ 12 ሰባት ዝቀተለ ኣብ ቤት ጽሕፈት ሓንቲ ጋዜጣ ዝተፈጸመ ከምዝተፈጸመ ድሕሪ ምርግጋጽ፣ ነቲ ትእዛዝ ብቐጥታ ካብ ላዕለዋይ ሓላፊ ኣልቃዒዳ ዝኾነ ኣይመን ኣልዛዋሂሪ ከምዝተዋህቦ ገሊጹ።
ነቲ መጥቃዕቲ ዘካየዱ ናይ ዓረብ መበቖል ዘለዎም ክልተ ፈረንሳውያን ኣሕዋት፣ ኣብ የመን ወትሃደራዊ ስልጠና ከምዝወሰዱ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ፈረንሳ ኣቐዲሙ ምግላጹ ዝዝከር’ዩ።
ፈረንሳ ነቲ ከም ምግሃስ ሉኣላውነታ ዝገለጸቶ ሽበራዊ መጥቃዕቲ፣ እንታይ ዓይነት ግብ መልሲ ክትህበሉ ምዃና ካቢነ ሚኒስተራት ህጹጽ ኣኼባታት ኣብ ዘካይድሉ ዘለዉ እዋን’ዩ ኣብ የመን ዝመደበሩ ኣልቓዒዳ ናይቲ መጥቃዕቲ ሓላፍነት ከምዝወስድ ብወግዒ ዝገልጽ ዘሎ።
ካብ የመን 28 ኪሎሜተር ጥራይ ርሒቑ ኣብ ዝርከብ ከባቢ ወደብ ጅቡቲ፣ ገዚፍ ወትሃደራዊ መዓስከር ዘለዋ ፈረንሳ፣ ኣብ ልዕሊ’ቶም ኣብ የመን ዝመደበሩ ጉጅለ ፍሉይ ወትሃደራዊ ስርሒታት ከተካይድ ተኽእሎ ከምዘሎ’ውን ሓያሎ ወትሃደራውያን ተንተንቲ ይጠቕሱ።
ኣብ ካልእ ተመሳሳሊ ዜና፣ ኣብ ናይጀርያ ዝካየድ ዘሎ ተደጋጋሚ ሽበራዊ መጥቃዕቲ፣ ንመንግስቲ እታ ሃገር ካብ ቁጽጽሩ ወጻኢ እናኾነ ይመጽእ ምህላዉ ተሓቢሩ።
ኣብታ ሃገር ኣብዚ ዝሓለፈ ሰሙን ጥራይ ኣርባዕተ ዝኸውን ሽበራዊ መጥቃዕታት ክካየድ እንከሎ ብውሕዱ 32 ሰባት’ውን ተቀቲሎም ኣለዉ።
ናይጀርያ ነቲ ካብ ቁጽጽራ ወጻኢ እናኽዕነ ዝከይድ ዘሎ ብቦኮ ሓራም ዝፍለጥ ጥሩፋት ጉጅለታት ዝፍጸም ዘሎ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ንምቁጽጻሩ፣ ፈረንሳ ካብ እትርከበን ሓያሎ ሃገራት ሓገዝ ትሓትት ምህላዋ ይግለጽ ኣሎ።
ማሕበረ ሰብ ዓለም፣ ኣቱክሮኡ ናብቲ ናይ ፓሪስ መጥቃዕቲ ጥራይ ብምድሃቡ፣ ኣብ ናይጀርያ ዝተኻየደ ተደጋጋሚ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ከምቲ ዝግባእ ቆላሕታን ሸፈነን ከይተዋህቦ’ዩ ሓሊፉ።
=======================================


text:
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑድ ዓረብ ዓድል ኣል ጁበይር ዝተመርሐ ልኡኽ ንግስነት ስዑድ ዓረብ ኣብ ኤርትራ ናይ ሓደ መዓልቲ ምብጻሕ ብምክያድ ምስ ፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ሎሚ ሓሙስ 09 ነሓሰ ተራኺቡ።
ኣብቲ ርክብ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑድ ዓረብ ዓድል ኣል ጁበይር ካብ ንጉስ ስዑድ ዓረብ ሳልማን ቢን ዓብደልዓዚዝ ዝተላእከ መልእኽቲ ናብ ፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣብጺሑ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑድ ዓረብ ዓድል ኣል ጁበይር ዝምድና ኤርትራን ስዑድ ዓረብን ኣብ ጽላታት ወፍሪ ንግድን ጸጥታዊ ምርግጋእን ጥራይ ዝተሓጽረ ከምዘይኮነን ክኒኡ ኣብ ኩሉ'ቲ ብሓባር ዘራኽቦም ምዃኑ ንማዕከናት ዜና ውሽጢ ሃገር ምግላጹ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ኣብ ዝዘርግሖ ናይ ትዊተር ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ፕረዚደንት ኢሰያስ ብወገኑ ምድራዕ ታሪኻዊ ርክባት ኤርትራን ስዑድዓረብን ኪኖ ዞባዊ ጸጥታን ምርግጋእን ኣብ ሰፊሕ መዳያት ጽልዋ ዘለዎ ምዃኑ ከምዘስመረሉ ብተወሳኺ ተሓቢሩ።
ዑደት ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑድ ዓረብ ዓድል ኣል ጁበይር ብሓላፊ ጉዳያት ኣፍሪቃ ኣብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ስዑድ ዓረብ ኣሕመድ ቀጣንን ካልኦት ሰበስልጣንን ዝተሰነየ እዩ ነይሩ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑድ ዓረብ ዓድል ኣል ጁበይር ዝመርሖ ጉጅለ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ስዑድ ዓረብ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኢትዮጵያ ከምዝበጽሐ ብተወሳኺ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።


text:
Radio Erena: 07 December 2016
ኣህጉራዊ ምወላ ንሕርሻዊ ልምዓት (IFAD)፣ ኣብ ምምዕባል ምግፋፍ ዓሳ ዝውዕል ናይ 32.1 ሚልዮን ዶላር ፕሮጀክት ምስ መንግስቲ ኤርትራ ስምምዕ ከምዝኸተመ ተገሊጹ።
እቲ 15 ሚልዮን ዶላር ካብ ኣህጉራዊ ምወላ ንሕርሻዊ ልምዓት ዝተሰልዐ ክኸውን እንከሎ፣ 5.9 ሚልዮን መንግስቲ ጀርመን፣ 7.9 ሚልዮን ግሎባዊ ምስላጥ ኣከባቢ፣ 1.4 ሚልዮን ውድብ መግብን ሕርሻን፣ እቲ ፍርቂ ሚልዮን ከኣ ሕቡራት ሃገራት ዝሰልዕዎ ምዃኑ ተሓቢሩ።
እቲ ዝተረፈ ኣስታት 2.7 ሚልዮን ዶላር ከኣ መንግስቲ ኤርትራን ተጠቐምቲ ባዕላቶምን ክምልእዎ ምዃኖም’ዩ ተሓቢሩ ዘሎ።
ኣህጉራዊ ምወላ ንሕርሻዊ ልምዓት ትማል ሰሉስ 6 ታሕሳስ ካብ ሮማ ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ፣ ነቲ ስምም፣ ምክትል ፕረዚደንት እቲ ትካል ሚሸል ሞርዳሲኒን ኣምባሳደር መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ኢጣልያን ኣብ ሮማ ናይ ዝርከባ ትካላት ሕቡራት ሃገራትን ኣቶ ፍስሓጽዮን ጴጥሮስን’ዮም ከቲሞሞ።
እቲ ስምምዕ ኣብ ዝተኸተመሉ፣ ሚኒስተር ሕርሻ ኤርትራ ኣቶ ኣረፋይነ በርሀ’ውን ከምዝነበረ መግለጺ እቲ ትካል የመልክት።
እዚ ካብ 2016 ክሳብ 2023 ዝቕጽል ፕሮጀክት ኣብ ሽዱሽቲኡ ዞባታት ኤርትራ ንዝርከቡ ኣስታት 17 ሽሕ ስድራቤታት ክሕግዝ ትጽቢት ከምዝግበረሉ’ውን ይጠቕስ።
መንግስቲ ኤርትራ ንጽላት ምግፋፍ ዓሳ ብዙሕ ቆላሕታ ስለዘይገበረሉ፣ ህዝቢ ኤርትራ ካብቲ ልዕሊ 1 ሽሕ ኪሎሜተር ዝግምገም ባሕሩ ከምቲ ዝድለ ክረብሓሉ ከምዘይክኣለ ይፍለጥ።
IFAD ካብ 1995 ኣትሒዙ ኣብ ኤርትራ ናይ 124.3 ሚልዮን ዶላር ፕሮጀክታት ከምዘሰላሰለ’ዩ ዘመልክት።
ሃገራት ኤውሮጳን መሻርኽቶምን፣ ካብ ኤርትራ ንዝርአ ዘሎ ዋሕዚ ስደተኛታት ንምግታእ ኣብ ዝተፈላለየ ናይ ልምዓት ፕሮጀክታት ናይ ምትግባር መደብ ከምዘለወን ብተደጋጋሚ’ዩ ዝግለጽ።
እንተኾነ ኣውራ ጠንቒ ዋሕዚ ኤርትራውያን ናብ ስደት፣ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ምልኪን ከቢድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን ብምዃኑ፣ ኣብ ኤርትራ ዝህንጽ ፕሮጀክታት ይኹን ናይ ልምዓት መደባት ነቲ ዋሕዚ ደው ከብሎ ከምዘይኮነ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት የረድኡ።
================


text:
መርድእ
ጓልና ሰናይት ጠዓመ በየነ፣ ኣብ ሰዊት ዕድመኣ ብሓደጋ ብዕለት 27.02.2021 ኣብ ካርልስሩሀ ሃገር ጀርመን ዓሪፋ። ናይ ቀብሪ ስነ ስርዓት ንዕለት 11.03.2021 ሓሙስ መዓልቲ ካብ ሰዓት 10፡15 ጀሚሩ ክሳዕ 11፡00 ኣብ Große Kappelle Hauptfriedhof Karlsruhe Haid-und-Neu-Straße 39፡ ጸሎተ ፍትሓት ክካየድ እዩ። ስዒቡ ሰዓት 11፡15 ሓመድ ኣዳም ትለብሰሉ ኣብ መቓብር ካርልስሩሀ Hauptfriedhof Karlsruhe እዩ።
ሓብሬታ፡
ካብ ባንሆፍ (Hauptbahnhof) ንቫልድሽታት (Waldstadt) ገጻ እትጓዓዝ ትራም ቊ. 4 ወሲድኩም/ክን ኣብ መዓርፎ-ትራም Hauptfriedhof ትወርዱ/ዳ። እቲ መቓብር ካብኡ 70 ሜተር ንጸጋም እዩ።
መተሓሳሰቢ
ብምኽንያት ኮቪድ 19 (ኮሮና) ዝተዋህበ መምርሒ መሰረት፡ ኣብ ግዜ ፍትሓት ክሳተፉ/ፋ ዝፍቀድ ብቁጽሪ ዝተወስነ ጥራሕ ስለ ዝዀነን ምምዝጋብ ስለ ዝግባእን፡ እቲ ምዝገባ’ውን ስለ ዝዓጸና፣ ኹልኻትኩም ቀበርትና ካብ ሰዓት 11፡15 ኣብ ሓመድ ድበ ንኽትሳተፉ ንላቦ። ሓደራ መሸፈን ኣፍን ኣፍንጫን ኣይትረስዑ።
ውለሽ ኣረጋይ
ጠዓመ በየነ
ምስ ምሉኣት ስድራ ቤት
“ናይ ሓዘን መግለጺ“
“ናይ ሓዘን መግለጺ“
ዜና ዕረፍቲ ክቡር ገዲም ተጋዳላይ ኣባል መሪሕነት ሰልፊ ደሞክራሲ ኤርትራ ኣምባሳደር ኣድሓኖም ገብረማርያም ምስ ሰማዕና መሪር ሓዘን ተሰሚዑና፣ ኣብዚ እዋን እዚ መስዋእቲ ሓርበኛ ኣምባሳደር ኣድሓኖም ዓቢ ክሳራ ንደንበ ፍትሒ ኤርትራ ብዓቢኡ ከኣ ንህዝቢ ኤርትራ ኢዩ።
በዚ ናይ መሪር ሓዘን ኣጋጣሚ ድማ ብስም መላእ ኣባላት ውድብና ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ሓዘና እንዳገለጽና ንመላእ ስድራ - ቤቱን፣ ቤተ-ሰቡን፣ ኣዕርኹቱን መቓለስቲ ብጾቱን ጽንዓት ይሃብኩም ንብል፣ ንሓርበኛ ኣምባሳደር ኣድሓኖም ከኣ ልኡል ኣምላክ ኣብ ገነቱ ይቀበሎ፡ መንግስተ-ሰማየት የዋርሶ።
ናይ መሪር ሓዘንኩም ተኻፈልቲ፡
ደግሓኤ፡
የካቲት 20/2021።
ቃል ሓዘን
ቃል ሓዘን
ብዜና ዕረፍቲ ገዲም ተጋዳላይ ኣምባሳደር ኣድሓኖም ገብረማርያም፡ ፖሊቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ፡ መሪር ሓዘን ከም ዝተሰምዖም ይገልጹ።
ውፉይ ተጋዳላይ ኣድሓኖም ገብረማርያም፡ ካብ ግዜ ንእስነቱ ጀሚሩ፡ ኣብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ብምስላፍ ንናጽነት ኤርትራ ዝተቓለሰን፡ ምስ ብጾቱ ዓበይቲ ሰውራዊ ቅያታት ዝሰርሐን ተጋዳላይ እዩ ነይሩ። ምልካዊ ስርዓት፡ ንህዝቢ ኤርትራ ጠሊሙ ግዳይ ግፍዓዊ ተግባራቱ ኣብ ዝገበሮ ከኣ፡ ኣንጻር ምልኪ ወጊኑ፡ ንፍትሕን ንሓርነትን ህዝቢ ኤርትራ ክሳብ ዕለተ ሞቱ ከይተሓለለ ዝተቓለሰ እዩ።
ክቡር ተጋዳላይ ኣምባሳደር ኣድሓኖም ገብረማርያም ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ እናነበረ እንከሎ፡ ብሕማም ምኽንያት ካብ እዛ ዓለም ብመስዋእቲ ብምፍላዩ ምዕራፉ፡ ንኹሎም ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ዓቢ ክሳራ ምዃኑ ብሩህ እዩ።
ፖሊቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ፡ ምስ’ቲ ብዕረፍቲ ተጋዳላይ ኣድሓኖም ዝተሰምዖም ከቢድ ክሳራ እንዳገለጹ፡ ናይዚ መሪር ሓዘን ተኻፈልቲ ምዃኖም ይገልጹ። ንስዉእ ኣምባሳደር መንግስተ ሰማይ የዋርሶ፡ ንስድራቤቱ፣ ንሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራን ንመላእ ደምበ ተቓውሞን ከኣ ጽንዓት ይሃብ።
ፖሊቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ
إرتريا تودع المناضل والنقابي الكبير آدم إدريس هاسري
بقلوب مؤمنة بقضاء الله وقدره، يحتسب المجلس الوطني الإرتري للتغيير الديمقراطي عند الله المناضل والنقابي الكبير / آدم إدريس هاسري الذي لبى نداء ربه يوم الأربعاء الموافق 6 يناير 2021 ف
ي مدينة القاهرة بجمهورية مصر العربية.الفقيد من قدامى مناضلي الثورة الإرترية ونقابيا بارزًا في صفوف الاتحاد العام لعمال إرتريا، وأفنى عمره كله في خدمة الشعب الإرتري وقضاياه العادلة. كان الفقيد الكبير عضوًا في الأمانة العامة بجبهة الثوابت الوطنية الإرترية، والذي مثل تنظيمه في تأ
سيس المجلس الوطني الإرتري للتغيير الديمقراطي في نوفمبر 2011، وأصبح عضوًا في الجهاز التشريعي للمجلس الوطني.
Read more: إرتريا تودع المناضل والنقابي الكبير آدم إدريس هاسري
ቃል መሪር ሓዘን ብምኽንያት ዕርፍቲ ሃገራዊ ጋዜጠኛ ብርሃነ ወልደገብርኤል (ሱዳን ናው)
Read more: ቃል መሪር ሓዘን ብምኽንያት ዕርፍቲ ሃገራዊ ጋዜጠኛ ብርሃነ ወልደገብርኤል (ሱዳን ናው)
ዓቢ ኤርትራዊ ጋዘጠኛን ሓርበኛ ተቓላስን ኣቶ ብርሃነ ወልደገብሪኤል ብዝሓደሮ ከቢድ ሕማም ብሰኑይ ዕለት 26/10/2020 ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልዩና።
Read more: ቃል መሪር ሓዘን ብምኽንያት ዕርፍቲ ሃገራዊ ጋዜጠኛ ብርሃነ ወልደገብርኤል (ሱዳን ናው)
ናይ ሓዘን መግለጺ
ብመስዋእቲ ብጻይና ገዲም ተጋዳላይ ዘርኢሰናይ ተወልደ ቀላቲ ፣ዝተሰምዓና ሓዘን ወሰን የብሉን። ብጻይና ዘርኢሰናይ ምእንቲ ናጻነትን ሓርነትን ሃገሩ ብጅግንነት ዝተቓለሰን፡ ቀጺሉ እውን ደኺመ ከይበለ ንፍትሓውን ሓርነታውን ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብቆራጽነት ክቃለስ ዝጸንሐ ሓርበኛ ብጻይ ኢዩ። ብጻይ ዘርኢሰናይ ብጸንዓት ዘተቃለሰሉ ዕላማ ክውን ንምግባር ብምሉእ ሕልናን ጻዕርን ኣብ መዕረፊኡ ንመብጻሕ ቃልሰና ቀጻሊ ኢዩ።
ንብጻይና ዘርኢሰናይ መንግስተ ሰማያት የዋረሶ፣ ንሰድራቤቱን ብጾቱን ጽንዓት ይሃቦም።
ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ)
ዞባ ካናዳ
ኣዜብ ጓል ኣቦይ ዘሚካኤል ዋዕሮ‘‘ንስኺ ውን ኣፋንዉኒ ኢልኪ ዶ።
ኣዜብ ጓል ኣቦይ ዘሚካኤል ዋዕሮ‘‘ኣፋንዉኑ ዶ ኾነ ኣብዛ ተካል እዋን‘‘ሰለ ዝጨርሑ ኤርትራ ንኤርትራዊያን‘‘ከም ኩሎም ሐመድ ዓዶም ዝሐረሞም ሃገራዊያን‘‘ሐመድ ድበኺ ኣብ ሃገር ጀርመን‘‘ኣዜብ ኣብ ቁርን ጸሐይን‘‘ምልኪ ይፍረስ ዝጨረሔት‘‘ኣብ ቅድሚት ተሰሪዓ ዝኾነት ኣብነት‘‘ዓለም ኣርኪባታ ሐርነት ከረኣየት‘‘ነጻነትና ብምልኪ ስለ ዝተተከኤ‘‘ ትም ዘይበለት ህዝቢ እንዳ ጠፍኤ‘‘ምስ ዓበይትን ናእሽቱን ኣብ ኩሉ ትረኤ‘‘ኣዜብ ዓቕለኛ‘‘ኢዳ ዘይሃበት ንለኹመኛ‘‘ ልሳን ህዝባ‘‘ኣብ ጊሰን ጀነቫ ዝተራእየት ኣብ ቦሎኛ‘‘
ናይ ሓዘን መግለጺ ብዕረፍቲ ተጋዳላይ ዘርእሰናይ ተወልደ ቀላቲ
ንናጽነት ኤርትራ እናተቓለሰ ዝዓረፈ ተጋዳላይ ዘርእሰናይ ተወልደ ቀላቲ
ንህዝቡን ሃገሩን ምሉእ ዕድሚኡ ኣብ ዘገልግለሉ ህሞት፣ ኣብ ሓጺር ግዜ ብዝሓደሮ ከቢድን መሪርን ሕማም፡ ካብዛ ዓለም ብመስዋእቲ ምፍላዩ ብመርድእ ምስ ሰማዕና፣ ከም ኩሎም ስድራ-ቤቱን ምሉኣት ፈተውቱን፣ንሕና ብጾውን ኣዝዩ ከቢድን ዓሚቝን ሓዘንንርከብ። ንሕና ብጾቱ ኣባላት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዞባ ኤውሮጳ ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን ንገልጽ።
ብጻይ ዘርእሰናይ ኣብ ሜዳ ኤርትራ ኣብ ተዋጋኢ ሰራዊትን ጸጥታን ተመዲቡ ክቃለስ ድሕሪ ምጽናሕ፣ ኣብ ሃገር ስደት ኣውን ኣብ መስርሕ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ምህናጽን ምንጋስ ፍትሕን ካብ ምቅላስ ግዲኡ ዕዙዝ እዩ። ኣብ ስደት ንምስውህሃድ ምሕዝነትን ንምሕያል ባይቶን ኣብምቅላስ ክሳብ ጉባኤ ባይቶ ኣብ ሃዋሳን ተሳቲፉ እዩ።


text:
Description
ካልእ ስለ ዘየሎ
ሓጸርቲ ዛንታታት ብኣብርሃም ተስፋልኡል ዘርአ
ካልእ ስለ ዘየሎ፡ ኣብ ውሽጢ 12 ዓመታት ዝተጻሕፉ 16 ሓጸርቲ ዛንታታት ዘካተተት ፋልመይቲ መጽሓፍ ኣብርሃም ተስፋልኡል እያ። ደራሲ’ዞም ሓጸርቲ ዛንታታት ብኸም’ዚ ዝስዕብ ገሊጽዎም ይርከብ፤ “እዞም 16
ፍቕራውያን ሓጸርቲ ዛንታታት እዚኣቶም. . . ኣብ መላግቦ ህይወትን ጽላሎት ሞትን ንዘሎ ወጥሪ፡ ብቐንዱ ከኣ ኣብ ለጠቕታ ህይወት ዘሎ ኵነት የንጸባርቑ። ኲናትን ስነልቦናዊ ሳዕቤኑን፡ መዓልቦኡ ስገማኡን ዘይግመት ንቕሎ፡ ሰንፈላልነት፡ ዘየባትኽ ትጽቢት፡ ምንስሓብ ካብ ንጡፍ ህይወት ወዘተ. ካብቶም ተደጋጊሞም ዝለዓሉ ቴማታት ብምዃኖም ከኣ ብቐንዱ ጽንብል ህይወት ዘይኰኑስ ሰነድ ውድቀት እዮም – ካልእ ስለ ዘየሎ።”
ኣብርሃም ተስፋልኡል ዘረአ፡ ብሕታውያን ጋዜጣታት ካብ ዝነበራሉ (2000) ኣትሒዙ ምስ ጽሑፍ ኣብ ዝዛመድ ዕማማት ክነጥፍ ጸኒሑ። ገለ ካብኡ፡ መምህር ስነጽሑፍ ኣብ ክፍሊ ቋንቋታትን ስነጽሑፍን ኤርትራ – ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ፡ ደሓር ድማ ኮለጅ ጥበባትን ማሕበራዊ ስነፍልጠትን ዓዲቐይሕ (2004-2012)፣ ዋና ኣርታዒ ኣብ ኣሕተምቲ ሕድሪ (2007-2012)፣ ኣባል መማዪት ሽማግለን ኣቦመንበርን ኣብ ዓመታዊ ውድድር ሓጸርቲ ዛንታታት ፈስቲቫል ኤርትራ (2006-2011) ኰይኑ ሰሪሑ። ካብ 2015 ኣትሒዙ ድማ ኣብ ዝተፈላለያ ማዕከናት ሓበሬታ ጽሑፋት ኣብ ምብርካት ይርከብ።


text:
ምንስትር ወፃኢ ሱዳንን መራሕቲ ቻይናን፣ኣብ ጉዳይ ምስሕሓብ ክፍሊት መተሓላለፊ ነዳዲ ደቡብ ሱዳን፣ከምኡውን ኣብ ጉዳይ ድሕነት ቻይናዊያን ኣብ ሱዳን ተዘራሪቦም።
ምንስትር ወፃኢ ሱዳን ዓሊ ኣሕመድ ከርቲ፣ኣብ ቻይና ናይ ክልተ መዓልቲ መገሻ ኣብ ዝፈፀምሉ እዋን፣ቻይና ነቲ ኣብ ሞንጎ ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ዝተፈጥረ ምስሕሓብ ክፍሊት መተሓላለፊ ነዳዲ ኣብ ምድቃስ ንክተሐግዝ ፀዊዖም‘ዮም።
“ኩባንያታት CNPBCን ፔትሮናስን‘ውን፣ኣብ ምትዕራቅ ሪኢቶኦም ንክልግሱ ዓዲምናዮም ኢና።ቻይና፣ማሌዥያን ህንድን‘ውን ኣብ ምፍታሕ እቲ ምስሕሓብ ሪኢቶአን ንክልግሳ ተዓዲመን‘የን” ኢሎም እቶም ምንስትር ወፃኢ።
ደቡብ ሱዳን ብመሰረት ቅድሚ 7 ዓመት ዝተኸትመ ውዕል ሰላም፣ዓሚ ንናፅነት ከምዘድመፀት ዝዝከር‘ዩ።እቲ ምፍታሕ ዝበዝሐ ፀጋታት ነዳዲ ኣብ ግዝኣት ደቡብ ሱዳን ክኣቱ ገይሩ‘ዩ።እንተኾነ እቲ ነዳዲ ናብ ወፃኢ ሃገር ንክሽየጥ ብሱዳን ኣቢሉ‘ዩ ዝሓልፍ።
ቻይና‘ያ እታ ኣብ ክልቲኤን ሃገራት ዝዓበየት ኣብ ዘፈር ነዳዲ ዝተዋፈረት ሃገር።ደቡብ ሱዳን መሸጣ ነዳዲ ቅድሚ ምንካያ ኣብ ዝነበሩ ኣዋርሕ፣ቻይና ካብ‘ቲ ዞባ ትረኽቦ ዝነበረ መጠን ነዳዲ ሓሙሽተ ሚእታዊ ካብ ሙሉእ ጠለባ ነይሩ።
ወሃቢ-ቃል ምንስትር ወፃኢ ቻይና ሆንግ ሌይ፣ምስ ምንስትር ወፃኢ ሱዳን ዝተሳለጠ ዝርርብ፣ንኩነታት ፀጥታ ከምኡውን እቲ ኣብ ሞንጎ ክልቲአን ሱዳን ይሕይል ዘሎ ውጥረት ዘማእከለ ነይሩ ኢሎም።
ቻይና ንክትዓርቀና ሓቲትና'ያ ኣለና ይብሉ ምንስቲር ወፃኢ ሱዳን
ጉዳይ መተሓላለፍ ነዳዲን ድሕነት ቻይናውያን መዘራረቢ ነጥቢ ነይሩ
ምንስትር ወፃኢ ሱዳንን መራሕቲ ቻይናን፣ኣብ ጉዳይ ምስሕሓብ ክፍሊት መተሓላለፊ ነዳዲ ደቡብ ሱዳን፣ከምኡውን ኣብ ጉዳይ ድሕነት ቻይናዊያን ኣብ ሱዳን ተዘራሪቦም።


text:
ብሰንኪ ፋሽሽታውያን ወረርቲ ኣብ ሙሉእ ዕፅዋ ዝርከብ ህዝቢ #ትግራይ ንምድሓን ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ተወለድቲ ከተማ ዛላምበሳ፡ ወረዳ ጉለመኸዳን ግዱሳት ኤርትራውያን ኣብ ከተማ ዓዲ ግራትን ፋፅን ዝርከቡ ንልዕሊ 600 ዝተፀገሙ መራሕቲ ስድራ ሓገዝ እኽሊ ከምዝገበሩ ነቲ ሓገዝ ዘበርከቱ ተወከልቲ እቶም ዳያስፖራ መምህር ሙሩፅ ደስታ ገሊፆም፡፡
ህልውና ህዝቢ ትግራይ ዘገድሶም ኤርትራውያን ወገናት ምስ ተወለድቲ ትግራይ ዝገበርዎ ሓገዝ ዝናኣድ ከምዝኾነን ኣብ ፀገም ዝርከቡ #ኤርትራውያን ወገናት እውን ሓገዝ ከምዝተገበረሎም ካልእ ተወከልቲ እቶም ዳያስፖራ ዠኾኑ ኣይተ ገብረትንሳኤ ሃይሉ ኣረዲኦም፡፡
ሐገዝ ዝተገበረሎም ወገናት ብግዲኦም ንዝተገበረሎም ሓገዝ ብምምስጋን ኣብ ከቢድ ሓደጋ #ጥምየት ዝርከብ ህዝቢ ንምድሓን ኩሉ በቢዓቕሙ ክደጋገፍ ይግባእ ኢሎም፡፡
ብውልቀ መላኺ #ኢሳያስ ኣፍወርቂ ስቃይን መከራን በፂሕዎም ኣብ ትግራይ ምንባር ዝመረፁ ስደተኛታት #ኤርትራውያን ብግዲኦም ህዝቢ ትግራይ ኣብ ልዕሊኡ ዝበፀሐ ግፍዒ ተሰኪሙ ገፁ ከይዓፀፈ ካብ ዘለዎ መቂሉ ይድግፎም ከምዘሎ ገሊፆም፡፡
ኣተሓባበሪ ከተማ #ዘላምበሳ ኣይተ እያሱ ምስግናን ኣተሓባበሪ ወረዳ# ጉለመኸዳ ኣይተ በሪሁ ፀጋይን ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ተወለድቲ ከተማ ዘላንበሳ፡ ወረዳ ጉለመኸዳን ግዱሳት #ኤርትራውያንን ዝገበርዎ ደገፍ ፀገም ሕብረተሰብ ዘቃልል ብምዃኑን እዚ ሰናይ ተግባር ኩሉ ክስዕቦ ከምዝግባእን ኣተሓሳሲቦም፡፡
ኢየሩሳሌም ገ/መድህን
ኣብ #እስራኤል ዝርከቡ #ዳያስፖራ ትግራይን ግዱሳት ኤርትራውያን ንልዕሊ 600 ዝተፀገሙ መራሕቲ ስድራ ትግራይ ሓገዘ እኽሊ ኣበርኪቶም፡፡
ብሰንኪ ፋሽሽታውያን ወረርቲ ኣብ ሙሉእ ዕፅዋ ዝርከብ ህዝቢ #ትግራይ ንምድሓን ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ተወለድቲ ከተማ ዛላምበሳ፡ ወረዳ ጉለመኸዳን ግዱሳት ኤርትራውያን ኣብ ከተማ ዓዲ ግራትን ፋፅን ዝርከቡ ንልዕሊ 600 ዝተፀገሙ መራሕቲ ስድራ ሓገዝ እኽሊ ከምዝገበሩ ነቲ ሓገዝ ዘበርከቱ ተወከልቲ እቶም ዳያስፖራ መምህር ሙሩፅ ደስታ ገሊፆም፡፡


text:
ብስራት ስምምዕ ሓባራዊ ዕዮ ክልተ ሃገራውያን ውድባት ኤርትራ።
ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራን (EPDP) ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ሕድርን (ENS HIDRI) ኣብ መጽናዕትን ነዊሕ ዝጠመተ ራእይን ዝተመርኮሰ ናይ ሓድነት ዘተ ንኣስታት ሹዱሽተ ኣዋርሕ ከካይዱ ድሕሪ ምጽናሕ ኣብ መስርሕ ብዘጥረዩዎ ፍጹም ናይ ስኒትን ምትእምማንን መንፈስ ብሓባር ንኽሰርሑ ብምስምማዕ ናብ ዝለዓለ ምትእኽኻብ ከምርሕ ዝኽእል ቀጻሊ ዘተ ንምክያድ ሓድሽ ናይ ቃልሲ መደብ ሰሪዖም ክንቀሳቐሱ ወሲኖም።
እዞም ክልተ ውድባት እዚኦም ልዕሊ ዝኾነ ይኹን ነገር ድሕነት ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ንምርግጋጽ እቲ ቀንድን ቀዳማይን ዕማም ምትእኽኻብ ናይ ኩሎም ጸረ ምልኪ ሓይልታት ክኸውን ከምዘለዎ ንነዊሕ እዋን ክጽዕሩ ጸኒሖም’ዮም። ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ወርሒ ሰነ 2017 ንሓባራዊ ዕዮ ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ ዝኸውን እማመ ኣቕሪቡ ናይ ሓባር ጽላል ነቑም ዝብል ጻውዒቱ ንኹሎም ተቓወምቲ ኣማሓላሊፉ ነይሩ ኢዩ። ግብራውነት ናይዚ እማመ’ዚ ንምርኣይ ድማ ኣበርቲዑ ተንቀሳቒሱ ጥራይ ዘይኮነስ ብዙሓት ውድባት ነቲ ጉዳይ ብኣዎንታ ከምዝተቐበሉዎን እቲ ዘተ ጌና ይቕጽል ከምዘሎን ይፍለጥ።
ሃድኤ ሕድሪ ብወገኑ ብሰንኪ ናይ ዱልዱል ሓድነት ባህጎም ብዙሕ ፈተና ሰጊሮም ኣብ ናይ ሓባራዊ ቃልሲ መትከሎም ብዝጸንዑ ኣባላቱ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ጥሪ 2018 ኣብ ዘካየዶ ጉባኤ ”ብሓደ ውድብ ክመጽእ ዝኽእል ለውጢ የለንሞ ኩላትና ጸረ ምልኪ ሓይልታት ንኹሉ ፍልልያትና ወንዚፍና ንሃገርና ካብ ብርሰት ንምድሓን ናብ ሓደ ጽላል ንጠርነፍ” ዝብል ጻውዒቱ ኣማሓላሊፉ ኢዩ። በዚ መሰረት ምስ ብዙሓት ኣሓት ውድባት ዝጀመሮ ኣዎንታዊ ውጽኢት ከምጽእ ተስፋ ዝተገብረሉ ኣብ ጉዕዞ ዝርከብ ዘተ ኣሎ። ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራን ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ሕድርን ዝተራኸቡሉ መስርሕ እውን ንሱ ኢዩ። ክልቲኦም ውድባት ንጉዳይ ሓባራዊ ቃልሲ ካብ ልቢ ስለዝደለይዎ ካብ ዕለት 2 ለካቲት 2018 ክሳዕ ሓምለ 8/2018 በብግዝይኡ እናተቛጸሩ ንዓሰርተ ሓደ ግዜ ብዘይ ገለ ብኩራት ተራኺቦም ብዕምቆት ብምዝታይ ዓቢ ምርድዳእ ፈጢሮም፣ ንድሕሪት ዘይምለስ ምትእምማን ድማ ኣጥርዮም። ክልቲኦም ሸነኻት ልዕሊ ውድብን ውልቃዊ ድልየትን ንኤርትራን ህዝባን ቅድሚት ሰሪዖም ስለዝዘተዩ ኣብ ጉዕዝኦም ንድሕሪት ዝጎትት ይኹን ምጥርጣር ዝፈጥር ኩነት ኣይተራእየን።
ክልቲኡ ውድባት ጌና እዚ ሕጂ ዝርኤ ዘሎ ኩነታት ከይመጸ ኢዩ ንሕሉፍ ተሞኩሮታት ገምጊሙ ንመጻኢውን ኣማዕድዩ ጠሚቱ ነቲ መስርሕ ብዕቱብ ተታሓሒዙዎ ጸኒሑ። ምስዚ ሕጂ ኣብ ከባቢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝርኤ ዘሎ ፖለቲካዊ ማዕበል ተታሓሒዙ ንሃገርና ዘንጸላልዋ ዘሎ ኩነታት ብግቡእ ንዝመዝን ኣካል፡ ምምስራት ሓባራዊ ጽላል ደንበ ተቓውሞ ንጽባሕ ኣብ ዘይብሃለሉ መድረኽ ምብጽሑ ንምርዳእ ምርምር ዘድልዮ ኣይኮነን። ብመሰረቱ ዝምድናታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ናብ ንቡር ምምላሱ ክድገፍ ዝግብኦ ሙዃኑ ናይ ኩልና እምነት ኢዩ። ይኹንምበር ምልካዊ ስርዓት ኤርትራ ክሳዕ ዘሎ ህዝብና ራህዋን ቅሳነትን ስለዘይረክብ ኣብዚ ሕጂ ሃገር ናበይ ትኸይድ ከምዘላ ዘይፍለጠሉ ተኣፋፊ መድረኽ’ዚ ንኹነታት ብግቡእ ገምጊምካ ብሓባር ትትኣኻኸበሉ ጽላል ምፍጣር ኣዚዩ ህጹጽን ፍሉይ ኣቓልቦ ዝጠልብን ኢዩ። ስለዚ ክልቴና ውድባት ነዚ ክንትግብሮ ጀሚርና ዘለና እማመ ሓባራዊ ቃልሲ እናኣሓየልናዮ ከምንኸይድ እናኣረጋገጽና በዚ ኣጋጣሚ ንኹሎም
- ኣብ ምዕቃብ ሉኣላዊ ግዝኣት ኤርትራ ዝኣምኑ፣
- ንዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ብምውዳቕ ንናይ ጭቆና መሓውራቱ ንምልጋስ ቅሩባት ዝኾኑ፣
- ድሕሪ ውድቀት ስርዓት ህግደፍ ንምቛም ኣብዝሓ ሰልፍታት ዝሰረቱ ህዝባዊ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ዝተቐበሉ፣
- ብግዝኣተ ሕጊ ዝምራሕን ንዲሞክራስያዊ መሰላት መላእ ህዝቢ ኤርትራ ዘኽብርን ስርዓት ንምምስራት ዝቖሙን ንዘተ ቅሩባት ዝኾኑ ተቓወምቲ ሓይልታት ኤርትራ ናብዚ ናይ ሓባር ዕዮ ንኽጽንበሩና ደጊምና ጻውዒትና ነቕርብ።
ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ሕድሪ
www.harnnet.org www.enshidri.net
ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ!!
ክብርን ሞጎስን ንሰማእታትና!
ሓምለ 14/2018
Short URL: https://english.farajat.net/?p=11087


text:
ኢራን፥ ንናይ 2015 ውዕል ጉዳይ ኑክሌር ንምብርባር፥ ናብ ዘተ ትምለሰሉ ግዜ ይጽንቀቕ ኣሎ ክብል፡ ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን ተዛሪቡ። ኢራን ምዝታይ እንተኣብያ ግን ኣመሪካካልእ ኣማራጺ ከምዘለዋ`ውን ገሊጹ`ሎ።
ትማሊ ረቡዕ ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን ምስ ናይ እስራኤልን ኢማራት ዓረብን መዘናታቱ ኣብ ዝተዘራረበሉ እዋን ኢራን ቀንዲ ዛዕባ ኔራ ። ኣንቶኒ ብሊንከን ንዝሓለፈ ትሸዓተኣዋርሕ፡ ኣመሪካ ናብቲ ውዕል ኑክሌር ክትምለስ ምዃና ምምሕዳር ባይደን ኣፍሊጡ`ዩ፡ ኢራን`ውን ከምኡ ትገብር እንተኾይና ብዝብል: ሕጂ ግን ግዜ ይውዳእ ኣሎ ኢሉ ።
"ንጹር ዕለት ኣይከቐምጥን`የ፡ ግን ኢራን ብሰናይ ድልየት ናብቲ ጽምዶ ንምእታው ኣብ ትኣብየሉ እዋን እቲ ህድማ ብእኡ መጠን እናሓጸረ`ዩ ዝኸይድ" ኢሉ ።
ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ እስራኤል ያኢር ላፒድ ብወገኑ፡ ኢራን ኑክሌራዊ ኣጽዋር ኣብ ናይ ምውናን ስራሕ`ያ ተጸሚዳ ዘላ ዝብል ነቐፈታ ኣቕሪቡ።
"ኢራናውያን፡ ዓለም ደው ከምዘብሎም እንተዘይኣሚኖም ናብ ምስራሕ`ቲ ቦምብ ክጓየዩ `ዮም" ዝበለ ያኢር ላፒድ፡ እስራኤል ኣብ ዝኾነ እዋን ስጉምቲ ናይ ምውሳድ መሰል ኣለዋ ኢሉ።
ብሊንከን ኣመሪካ ግን ሕጂ`ውን እቲ ናይ2015 ውዕል ኑክሌር ኢራን `ዩ ንብድሆታት ኢራን ዝያዳ ኣድማዒ ዝኸውን ዝብል እምነት ኣለዋ። እንተኣብያ ግን ካልእ ኣማራጽታት ክትጥቀም ድልውቲ`ያ ይብል ። ላፒድ ድማ ነቲ ናይ ትማሊ ርክቦም እቲ ኣማራጽታት`ዩ ቀንዲ ዛዕባና ኔሩ ይብል ።
ንኣዋርሕ፡ኣመሪካ ምስ ካልኦት ሓያላን ኮይና፡ ነቲ ናይ 2015 ውዕል ኑክሌር ኢራን ዳግም ክተበራብሮ ክትጽዕር ጸኒሓ`ያ።
ገለ ተዓዘብቲ ግን ምስዚ ሕጂ መጺኡ ዘሎ ሓዲሽ መሪሕነት ኢራን እቲ ተስፋ ጭልምልም ዝበለ ምዃኑ`ዮም ዝግምቱ። ናይ ኢራን ፕረዚደንት ኢብራሂም ራኣይሲ፡ እቲ ፕሮግራም ኑክሌር ንሰለማዊ ዕላማ`ዩ ፡ እገዳታት ኣመሪካ ግን ሓዲሽ እወጃ ኩናት`ዩ ኢሉ`ሎ።


text:
መበገሲ / ኣነ መንበሪ ፍቓድ ተዋሂቡኒ ኣሎ። / መቐመጢ ቤት / ናይ ምቾት ሕጊታት
ናይ ምቾት ሕጊታት
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 2 7 2019
ኣብ ትነብሮ ቦታ ንስኻ ምስ ጎረባብብትኻ ብሓባር ኢኹም ምሕዝነትን ምስናይን እትፈጥሩ። ኣብ ብዙሓት ስድራቤታት ዝቅመጥዎ ገዛ (flerfamiljshus) ብሰላም መታን ክነብሩ ኩሎም ተቐመጥቲ ክስዕብዎ ዘለዎም ናይ ምስናይ ሕጊ ይርከብ እዩ።
ዝተፈላለዩ ኣካረይቲ ወይ ወነንቲ ገዛውቲ ዝተፈላለዩ ሕግታት ክህልዎም ይኽእሉ እዮም። ኣብዚ ገለ ልሙዳት ሕግታት ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ኣብ ብዙሓት ስድራቤታት ዝቅመጥዎ ገዛ ጥቓ ጎረባብትኻ ኢኻ እትቕመጥ። እዚ ማለት ክብረት ከተርኢ፣ ትዕግስቲ ምስ ካልኦት ዘለዎ ኣገባብ ኣነባብራ ከተርኢ ትግደድ ማለት እዩ። እዚ ዓይነት መንገሪ ንኽሎም ኣብኡ ዝነብሩ ነንሓድሕዶም ከይረባበሹ፣ ነቶም ቖይሞም ዝርከብ ናይ ምስናይን ኣገባብን ሕግታት ክኽተሉ ጠለብ የቕርብ።
ኣብ ግዜ ምሸትን ለይትን ድምጺ ከተወሃህድን ንጎረባብትካ ክብረት ከተርእን ይግበኣካ እዩ። ንኣብነት ኣብ ተለቭጅንካ ወይ ብመጉልሒ ድምጺ ኣዝዩ ልዑል ድምጺ ከይትገብርን፣ ከይትኹዕትን ወይ መስማር ኣብ መንደቕ ከይትሃርምን፣ ናይ ገዛ ማሽናት ኣዝዩ ምሸት ወይ ለይቲ ከይትጥቐምን ክትሓስብ ማለት እዩ።
ንናይ ባርዕ ድሕነትን ጽርየት ንምቕላልን ኣብ ኣስካላ፣ ኮረድዮ ወይ መኻዚኖ ነገራት ከተቐምጥ የብልካን።
ኣብ ባልኮን ክትጠብስ ዝበዝሕ ግዜ ፍቑድ ኣይኮነን። ኣብ መዘናግዒ ጀርዲን ክፍቐድ ይኽእል እዩ። ካብ ጥብሲ ዝብገስ ትኪ ግና ንጎረባብትኻ ክርብሾም ከም ዝኽእል ክትዝክር ኣለካ።
ኣብ ከም በዓል ኣስካላ፣ ኮረድዮ፣ መኻዚኖን መሕጸቢ ክዳውንቲ ክፍሊን ዝኣመሰሉ ናይ ሓባር ክፍልታት ሽጋራ ምትካኽ ኩልኩል እዩ። ኣብ ባልኮንግ ምትካኽ ክፍቐድ ይኽእል እዩ። ንጎረባብትኻ ክብረት ከተርእን ውዳእ ሽጋራ ካብ ባልኮንግ ከይትድርብን ግና ክትሓስብ ኣለካ።
ክፍሊ መሕጸቢ ክዳውንቲ ኩሎም ዝእከብሉ ናይ ሓባር ክፍሊ እዩ። ስለዚ እዩ ድማ መሕጸቢ ክፍሊ ድሕሪ ምሕጻብ ክጸሪ ዘለዎ። ኣብተን ዝበዝሓ ኣብ ብዙሓት ስድራቤታት ዝቅመጥዎ ገዛ ንክትሓጽብ ናይ ሕጽቦ ግዜ ክህልወካ ኣለዎ። ብናይ መመዝገቢ መስርሕ እዩ ሪጋ ዝትሓዝ።
ናይ ዘቤት እንስሳታትካ ንጎረባብትኻ ከይርብሽዎም ወይ ንመጻወቲ ቦታታት፣ መሬት ዕንባባን, ናይ ሳዕሪ መንጸፍን ካልኦት ኣብ ከባቢ ገዛ ዝርከብ ቦታታትን ከይብክልዎም ንስኻ ኢኻ ሓላፍነት ትወስድ።
ኣንተና ወይ ዲሽ ክትተክል እንተደሊኻ ካብ ኣካራይኻ ወይ ወነንቲ ገዛ ፍቓድ ክትረክብ ከድልየኻ ይኽእል እዩ።
ናይ ምስናይ ሕግታት ኣብ ዝተፈላለዩ መንበሪ ክፈላለ ይኽእል እዩ። ኣብቲ ትነብሮ ቦታ ኣየኖት ምኻኖም ተኸታተል።
- ከምዚ ጌርካ መንበሪ ትረክብ
- ዝተፈላለየ ኣገባባት መቐመጢ
- ምግዓዝ
- ናይ ምቾት ሕጊታት
-
ኣውራጃታትን ምምሕዳር-ከተማታትን
- Blekinge län
- Dalarnas län
- Gotlands län
- Gävleborgs län
- Hallands län
- Jämtlands län
- Jönköpings län
- Kalmar län
- Kronobergs län
- Norrbottens län
- Skåne län
- Stockholms län
- Södermanlands län
- Uppsala län
- Värmlands län
- Västerbottens län
- Västernorrlands län
- Västmanlands län
-
Västra Götalands län
- Ale
- Alingsås
- Bengtsfors
- Bollebyggd
- Borås
- Dals-Ed
- Essunga
- Falköping
- Färgelanda
- Grästorp
- Gullspång
- Göteborg
- Götene
- Herrljunga
- Hjo
- Härryda
- Karlsborg
- Kungälv
- Lerum
- Lidköping
- Lilla Edet
- Lysekil
- Mariestad
- Mark
- Mellerud
- Munkedal
- Mölndal
- Orust
- Partille
- Skara
- Skövde
- Sotenäs
- Stenungsund
- Strömstad
- Svenljunga
- Tanum
- Tibro
- Tidaholm
- Tjörn
- Tranemo
- Trollhättan
- Töreboda
- Uddevalla
- Ulricehamn
- Vara
- Vårgårda
- Vänersborg
- Åmål
- Öckerö
- Örebro län
- Östergötlands län