text:
%@LANGUAGE="JAVASCRIPT" CODEPAGE="65001"%>
ኣለና
ህዝቢ ኤርትራ ብሰንኪ ጨፍጫፊ ስታሊናዊ ሜላ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ንበይኑ ኣብ ውሻጠ ገዝኡ’ምበር ኣብ ጽርግያ ኮይኑ ዓው ኢሉ ንክዛረብ ኣይተዓደለን።
ኢሳይያስ ንመብዛሕትኦም እዞም ናይ ሎሚ ላዕለዎት መኮንናቱን ናብ ደገ ብዓቢ ምስጢር ዝለኣኾም ሰባትን ኣብቲ ከቢድ ገበኑ ከም ዝካፈሉ ስለዝገበረ፤ ክሳብ ናይ መወዳእታ ብሓደ ኢዮም ክጠፍኡ። “ብባሊቃ ዝሸገጉ መኮንናት ኢሳይያስ እቲ ናይ ቀደም ኤርትራዊ ደሞምሲ ኣሎ’ዶ?” ዝብል ትሒም-ትሒም ህዝብና ካብ ነዊሕ ዓመታት ከቃልሖ ጸኒሑ ኢዩ። ኣብዘን ዝሓለፋ 10 ዓመታት ባርባራዊ ግፍዕታት እዚ ስርዓት፣ ህዝብና ብተስፋ ኣብ ዝጽበየሉ ዘሎ ግዜ፣ “…እዚ ርጉም ኢሳይያስ፣ ኣይከርምን ኢዩ!...ሎሚ ሓጋይ ኣኺሉዎ ኢዩ። ክሳብ መስቀል…ክሳብ ሸሃር ሮማዳን ኣይክጸንሕን ኢዩ… ወ.ዘተ…” ክበሃል ከም ዝጸንሐ ኩላትና እንፈልጦ ሓቂ ኢዩ። ንውድቀቱ መን ዘይጸለየ…መን’ከ ዘይነብዐን ዘይተማህለለን!
‘ኢሳይያስ ኣኺሉዎ ኢዩ’ ዝበሃለሉ ሰዓት ግን ሕጂ ኢዩ። እቲ ትንቢት ብዙሓት ዜጋታትና ሎሚ ጋህዲ ክኸውን ኢዩ። ልኡኽ ጥፍኣት’ምበር ናይ ሰላም ባህጊ ናፊቑ ዘይፈልጥ ኢሳይያስ፣ ሎሚ’ውን ምስ ጎረቤት ሱዳን ምትኹታዂ ጀማሚሩ ከም ዘሎ ንሰምዕ ኣሎና። ኣሽካዕላል ንጎረባብቲ ግን ኣኺሉ’ዩ። ናይ ኲናት ሓሙኽሽቲ’ምበር ናይ ሰላም ቡቕሊ ክርኢ ዘይደሊ ኢሳይያስ’ምበኣር ውድቀቱ ዘበስር ናይ መወዳእታ ነጋሪት ኢዩ ዘስመዓና ዘሎ።
ኢሳይያስ ከም ቁርዲድን ትዃንን ደም ሰብ እናሰተየ ዝነብር፣ ወኪል ጣኦታትን ኣባ ጓይላ ናይ ምትሃት ጭራሕ-ምራሕን ኢዩ። ኢሳይያስ መስፈሪ ዘይርከቦ ገበታ መርገም ዝተሰከመ ፍጡር ኢዩ። ኣብ ዓለምና እቲ ዝኸበረ ፍጡር ወዲ ሰብ ኢዩ። ኣይኮነን ዝብል ኣሎ ድዩ? ስለዝኾነ ድማ ኣብ ታሪኻዊ ጉዕዞ: ወድ-ሰብ ምቕታል እቲ ዝዓበየ ገበን ንክኸውን ማሕበራዊ ግዴታ ኮነ።
ኣብቲ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንምስጢራቱ ቀቢሩዎ ዝጓዓዘሉ ዝነበረ ግዜ፣ ኢድ ዝሓወሱ ክፍረዱ ድዮም ክመሓሩ ንህዝቢ ኤርትራ ኢዩ ዝግደፍ’ምበር፣ ዝኾነ ሰብ ‘መዓለሽ’ ናይ ምባል መሰል የብሉን። ገበናት ኢሳይያስን ሰብ ኪዳኑን ካብ ዕለት ምስላፉ ክሳብ’ዚ ግዜ’ዚ ኩሉ ሰብ ዘዝፈልጦ ክዝርዝር ሃገራዊ ግዴታ ምዃኑ ክስቆረና ይግባእ። ሃገራዊ ጻውዒት ድማ ይቐርብ ኣሎ። ክንዮ’ዚ ግን ኣብ ዝርዝር ኣይንእቶ፣ ደጊም ነዚ ጽሑፋት’ውን ካብዚ ኣይትቐጽል ምባሎም፤ ‘ዘይኩርምትኻ ሑጻ እንተትቑርጥመሉ’ ዝበሃል ልቦና ዘለዎ ምስላ ወለዲ ምዝካር ጥራይ ይኣክል።
በብቑሩብ እቶም ሰብ ድጉል ዕላማታትን ሰብ ኪዳኑ ንኢሳይያስን፣ ኣብ መቑሎ ከም ዝተነስነሰ እንጣጢዕ ጠራዕራዕ ክብሉ ምጅማሮም ኣየገርምን ኢዩ። ቃላት ደርዲርካ ንሰባት ምእማን ግዚኡ ሓሊፉ ኢዩ። ‘ተቓወምቲ ኢና፣ ኣንጻር ኢሳይያስ ኢና’ ምባል ካብቲ ንህዝብና ዝጸዓነ ደናጉላ እንኮ እምኒ ዝፍንቅል’ውን ኣይኮነን። እቶም ተቓወምቲ መሰል ካብ ኢሳይያስ ብጥንቃቐ ዝተላእኩ ሃሱሳት፣ ኣንጻር ህግደፍ ብዝምልከት እንታይ ክዛረቡ ከም ዝግባእ ተማዒዶም ዝተላእኩ ኢዮም። ‘’…ውልቀ-ምልካዊ፣ ማፍያዊ፣ ዓንዳሪ፣” ምባል ያኢ ተቓዋማይ ተቖጺሩስ ኣሽካዕላል ጸወታ! ስለዚ ሎሚ እታ መራር ሓቂ ካብ ጉድጓድ ክትወጽእ እንከላ፤ ዝዓከሰ ቦምባ እንተደርበዩ ዘገርም ኣይኮነን።
ንኺድ!...ኢሳይያስ ግን ንመዋእሉ ደም ንጹሃት እናሰተየ ክነብር ኣይክእልን ኢዩ። ሎሚ ነቲ ዝሰተዮ ደምና ዘጉስዓሉ ግዜ በጺሑ ኣሎ። ጉዳይ ኢሳይያስን ህግደፍን ተወዲኡ ኢዩ። “…ክሳብ መወዳእታ ጥይትን ሰብን ተዋግኡ፣ ኣነ ድማ ከም ሃጸይ ቴዎድሮስ ሽጉጠይ ሰትየ ክስዋእ እየ” ዝበለ መንግስቱ ሃይለማርያም፤ ንሰራዊቱን ደገፍቱን ናብ ሓዊ ኣእትዩ ናብ ዚምባብወ ኢዩ ዝሃደመ። እዞም ናይ ብርዒ ኣናብር ኣብ ቅድሚ’ቲ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ዘለዓዕሎ ዘሎ ዓርሞ ደው ዝብሉ እንተኾይኖም ከኣ ክንርኢ ኢና።
ንሕና ኤርትራውያን ዘይተወድአ ጉዳይ ኣሎና። ነዚ ንዕስራ ዓመታት ኣብ ዘይግበኦ መንበር ዝተቐመጠ ወኪል ዲያብሎስ ዝፈጠሮ ምብትታን ህዝቢ ብኣውራጃ፣ ሃይማኖትን ብሄርን ናብ ንቡር ክንመልሶ ንሕተት ኣሎና። ሎሚ ክንዮ ሰላማዊ ቃልሲ፣ ክንዮ ሰላማዊ ሰልፍታትን ፓል ቶክን ክንጥምት ይግባእ። ሓደ-ሓደ መድረኽ ፖለቲካ ዘየድልየሉ ሰዓታት ከም ዘሎ ኣብ ግዜ ህግደፍ ብንጹር ይርአ ኣሎ። ለካ ሓቁ ኢዩ ነይሩ ኣብ 1975 ገዲም ተጋዳላይ ኣቦና መሓመድ ዑመር /ኣቡ ጥያራ/ “ፖለቲካ በትሪ ሕማቓት ኢያ” ዝበለ፣ ምስ ሎሚ ይሰማማዕ።
እቲ ናጽነት ንምርግጋጽ ዝተኸፍለ ሓሽከት ህይወት ደቂ ኤርትራ፣ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ መስተርሆት ክፈጥር’ምበር ኣብ ክሳዱ መስገደል ንክኣስር ኣይኮነን ፍንጫሕ መሰንገልኡ ዝወፈየ። ልዕሊ 65 ሽሕ ሂወት ዝኸፈለ ህዝቢ ኤርትራ ከምዚ ክፍደ ንመስደምም ኢዩ። ኣብ ኤርትራ ነስፍ-ወከፍ ስድራ-ቤት ካብ 1-5 ሂወት ሞባእ ንናጽነት ከፊላ ኢያ። ካብቶም መስርዕ ዝኾኑ ናብ ሜዳ ዝተሰለፉ ኣሕዋት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ግን ብጥይት ዝተተንከፈ’ውን ኣይነበሮምን። ከምታ ዝወጽኡዋ ከኣ ኣብ ሜዳ ተመርዕዮምን ተፋርዮምን ብሰላም ናብ ኣዲኦም ኣዳነሽ ተመሊሶም።
እዚ ሎሚ ዝረኣየና ዘሎ ብሰላም ምእታው ደቀቦይ ኣፈወርቂ ቀሊል ይመስል። ግን ኢሳይያስ ኣብ ሜዳ ንነብሱ ጥራይ ኣይኮነን ካብ ሞት ዝሕልዋ ዝነበረ። እንከላይ ንኣሕዋቱ’ውን ሓልዩዎም፣ ኣብቲ ኣደራራስ ብቦምባ ዝነበረሉ ርሱን ጥምጥም ንከይኣትዉ ተኸላኺሉሎም’ምበር ንበይኖም መልኣከ-ሞት ኣይፈንፈኖምን። ህዝቢ ኤርትራ ‘ምስ ሕሱም ኣይትቑጸር ስንቅኻ፣ ቅድም ተሰከመን ደሓር ከኣ በርኩተን ይብለካ’ ከም ዝበሃል፤ ምስ ሕሱም ተላፊንና ንሕና ሰብ ጽሕፍቶ።
ህዝቢ ኤርትራ ኣብቲ መጀመርያ ንናጽነቱ ኢሉ ብዕጥቂ ብረት ንምምካት ክብገስ እንከሎ “ናጽነትኩም ንምርካብ 65 ሽሕ ሰባት ክትከፍሉ ኢኹም” ዝብል ነቢይ እንተዝነግሮስ እንታይ’ኮን ምመለሰ እዚ ህዝቢ? እስከ ብመንጽር ናይታ ዕንዱን ሕንጢትን ተሰኪማ ብሰላም ንገዝኣ ዝኣተወት ስድራ-ቤት ኣፈወርቂ ኣብርሃም፤ ናይ ክልተ ፈጺመን ዝጸነታ ስድራ ቤታት ኣብነት ንርአ፦
ደም ሰማእታት ንከንቱ ተዃዕዩ ኣይተርፍን ኢዩ። ኣብ ሜዳ ኤርትራ ብዘይካ’ቲ ካብ ኣፈ-ሙዝ ጸላኢ ብዝወጸ ጠያይት፤ ብጥይት ኢሳይያስ ዝተረሸኑ ጀጋኑ ኤርትራውያን ውሑዳት ኣይነበሩን። ኣብዚ ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ ኢለ ዝጽሕፈሉ ዘለኹ ኣርእስቲ፣ ንሕና ሰብ ደም ኢሳይያስ ስለዝኾንና ሕነና ክንፈዲ ክንብገሰሉ ዝግባኣና ግዜ ሎሚ ኢዩ። በዓል ደም ፈጺሙ ክድቅስ ኣይክእልን ኢዩ። ምኽንያቱ ብገንዘብ፣ ወርቂን ኣልማዝን ዘይኮነስ ብህይወት ዝእወዶ ዕዳ ስለዘለዎ። ስለዚ ክሳውዲ ጀጋኑ ከም ንዳእቲ ስምስም ዝቖርጽ ዝነበረ ሰብ ፍርዱ ካብ ህዝቢ ክሳብ ንሰምዕ ዝግ ኢልና ምጽባይ ከድልየና ኢዩ።
ኢሳይያስ ዕድመ ስልጣኑ ንምንዋሕ ሓደስቲ ሓለፍቲን ሓድሽ ኣወዳድባን ኢዩ ዝፈቱ። እዚ ድማ ካብ ሜዳ ብስም /ተኽሊጥ/ ዝጥቀመሉ ዝነበረ ብልሓት ኢዩ። ሎሚ ዝና ሜጀር ጀነራላት ባይታ ዘቢጡ ኣብ ዘለወሉ ግዜ፣ እሙናት ኣዕሩኽቲ ኢሳይያስ ዘለዉ ብ/ር ጀነራላትን ኮሎኔላትን ኢዮም። ብግልባጡ ከኣ ዝና ሓለፍቲ ፖለቲካ ከም በዓል ዘምህረት ዮሃንስ ኣንቆልቊሉ፣ እቶም ኣብ መመዓልቲ ንመልሓሶም ወቒሮም ዝትንስኡ ከም በዓል ኣሕፈሮም ተወልደ መምህር ኣብ ቤት ትምህርቲ ካድረታት ናቕፋ ዘሎ ብኢሳይያስ ግዝያዊ መስተፋቕር ረኺቦም ኣለዉ። ግርንቢጥ ስርዓተ-ህግደፍ ከምዚ ኢዩ።
ብጊሓቱ ዘርኢ ክርዳድ ዝተለመ ኢሳይያስ’ምበኣር ክሳብ ዕለተ ሞቱ ኣንጻር ኤርትራውያን ዝለጎማ ምንሽር ንዜጋታት ካብ ምቕንጻል ደው ከብላ ኣይኮነን። ሎሚ ኣብዚ ንሞት ርብዒ ጎደል በጺሑሉ ዘሎ ግዜ፣ ህግደፍ ከኣ ንክቕበር ቋሬጣ ኣብ ዝእዘዘሉ ዘሎ ወቕቲ ኣእዳውና ኣጣሚርና ተዓዘብቲ ጥራይ እንተድኣ ኮይንና ጽባሕ ኣሕሕሕ! ኢልና ዘይንመልሶ ዕድል ወለዶና ቁልቁል ዝኣፉ ንደፍኦ ከም ዘለና ጌርና ንርኣዮ። ኢሳይያስ ካብ ሰብዓታት ክሳብ ሎሚ ንዝፈጸሞም ገበናት ብዘይ ደገፍ ናይ ካልኦት ኣይነበረን። እታ ምሐ ንዕርክነትን ዝምድናታትን እናነፈየት ናብ መንፍፊት ምስ ኣሕለፈቶ ሎሚ እቶም ናይ መወዳእታ ሰብ ዕላማ ኣብዛ ዝኣረገት መንፊት ተኣኻኺቦም ኣለዉ።
ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ጽሑፈይ ከም ዝገለጽኩዎ ዕርክነትን ኪዳንን ኢሳይያስን ፊሊጶስን ክንርኢ ምዃንና ኣብ ትጽቢት ከም ዝጸናሕና እዝክር። ናብ ውጹእ ምልኪ ሜ/ር ጀነራል ፊሊጶስ ‘ነቐዘ’ ኣብ እንምለሰሉ ግዜ ድማ ብዙሓት ኣብነታት ክቐርቡ ይኽእሉ’ዮም። እቲ ኣብ ረብሓ ዝተሰረተ ዝምድንኦም ካብ ምቕንጻል ኢብራሂም ዓፋ ከም ዝጀመረ ድማ ርኢናዮ ኢና።
ዕርክነቶም ብዶላር ኢዩ። ብድሕሪ ምድምሳስ ግንባር ሰሜናዊ ምብራቕ ሳሕል ናይ ሽዑ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት ናይ ሎሚ ጀነራላት፣ ካብ ዝተደምሰሰ መዓስከራት ጸላኢ እልቢ ዘይነበሮ ገንዘብ ክድልቡ ጀሚሮም ኢዮም። ፊሊጶስ ወልደዮሃንስ ኣብ ወርሒ ጥሪ 1990 ብኢሳይያስ ተመሪጹ ናብ ደቡባዊ ምዕራብ ኢትዮጵያ ክፍለ ሃገር ወለጋ፣ ኣሶሳ ኣብ ዝተባህለ ቦታ ሰራዊት መሪሑ ተላእከ። ኣብ ኣሶሳ ናይ ወርቂ ዕደና ስራሓት ብናይ ደገ ኣውፈርቲ ይካየድ ከም ዝነበረን፣ ሓውሲ ፕሮሰስ ዝተገብረሉ ኣብ ኮንተይነራት ዝተኣከበ ሃብታም ሓመድ ወርቂን ልዕሊ 30,000 ኩንታል ጽሩይ ቡን ተኸዚኑ ከም ዝነበረን ኢሳይያስ ብስለያ በጺሑዎ ነበረ።
ንሰራዊት መሪሑ ብከሰላ ዝኣተወ ፊሊጶስ፣ ምስ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ሱዳን ብጉዳይ ሰራዊት ጆን ጋራንግ /SPLA/ ብዝተገብረ ምርድዳእ ኣብ ሓጺር መዓልታት ናብ ኣሶሳ ኣትዩ በርቃዊ መጥቃዕቲ ድሕሪ ምግባሩ ብቕጽበት ናብ ኤርትራ ተመልሰ’ሞ፣ ካብ ውግእ ናብ ውግእ ድማ ኣብቲ ብስርሒት ፈንቅል ዝፍለጥ ምሕራር ከተማ ባጽዕ ኣርከበ። ካብ ኣሶሳ ዝተረኽበ ወርቂን ቡንን ከኣ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ተረከቦ። ብድሕሪ ምሕራር ከተማ ባጽዕ፣ ኣብ ደቡባዊ ግንባር ዝነበረ ፊሊጶስ ወልደዮሃንስ፣ ነቲ ንምስካሙ ዝኸበዶ ገንዘብን ወርቂን ሽዑ ኣብ ዓዲ ጥልያን ንዝነበረት ሓብቱ ጸዊዑ ኣብ ዓዲ ቀይሕ ረኸባ። እቲ ዘገርም ሓብቱ ድሕሪ ኣስታት 18 ዓመታት ንሓዋ ፊሊጶስ ረኺባ ኣይ ሰሙን ኣይ ሳልስቲ ሓንቲ ለይቲ ጥራይ ምስኡ ሓዲራ ንጽባሒቱ ናብ ሱዳን ተበገሰት።
ፍልይቲ ቶዮታ ምስ እሙን ኣውቲስታ ተዳልያ፣ ምስጢራዊ ባልጃታት ጽዒና ካብ ዓዲ ቀይሕ ቀጥታ ብዘይ ዕረፍቲ ናብ ካርቱም ኣብጺሓታ ተመልሰት። እታ መኪና ንሓብቲ ፊሊጶስ ካርቱም ንከተብጽሓ ኢሳይያስ ኣይፈልጥን ነይሩ ምባል ግርህነት ኢዩ። ምኽንያቱ ንመኪናን ኣውቲስታኣን መሕለፊ /ተስሪሕ/ ክግበረሎም እንተኾይኑ ብዘይ ኣፍልጦ ኢሳይያስ ኣይከውንን ኢዩ። እምበኣርከስ ምእካብ ገንዘብ ሰብ ጽሮራን፣ ሞባእ ሂወት ምኽፋል ዜጋታት ንናጽነትን ማዕረ-ማዕረ ኣብ ዝኸደሉ ዝነበረ ዓመታት፤ ኢሳይያስ ዘይባረኾን ዘይተኻፈሎን ረብሓ ኣይነበረን።
ኣብ ኣሶሳ ዝነበረ ፍሉይ ተርእዮ መስዋእቲ ገዲምን ሓላፊ ኣሃዱ ኮማንዶን ዝነበረ ተጋዳላይ መኮነን ተኽለ /ጉብጣን/ ኢዩ። ኣብ ኣሶሳ ናብ ግድን ክቕንጸል ዝነበሮ መኮነን /ጉብጣን/ ድማ ብመደብ ኢሳይያስን ብትእዛዝ ፊሊጶስ ተቐንጸለ። ኣገባብ ቅንጸላ መኮነን ተኽለ ኣብ ዝቕጽል ግዜ ክቐርብ ኢዩ። ሰባት ብምቕንጻል ንኢሳይያስ ደስ ዘበለን ከም በዓል ርባዕን መሰለስን ካብ ዘዝተረኽበ ዶላራትን ንብረትን መማቕልቱ ዝኾነ ሜ/ር ጀነራል ፊሊጶስ ወልደዮሃንስ’ምበኣር ቃሕ ዝበሎ ክገብርን ክእዝዝን ሓቁ ኢዩ።
ኣብ 2002 ሓደ መዓልቲ ኢሳይያስ ኣብ ከተማ ኣቑርደት ናይ ኣባላት ባይቶ መመረቕታ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፣ ምስ ፊሊጶስ ክልቲኦም ጥቓ-ጥቓ ኮፍ ኢሎም ነበሩ። እቲ ኣብ ስርሒት ዞባ ክልተ ከም ሪፖርተር ኮይኑ ዝሰርሕ ዝነበረ ምኩር ጋዜጠኛ ኣቡበከር ዓብደል ኣወል ብዘይ ኣፍልጦ ሜ/ር ጀነራል ፊሊጶስ፣ ብምርድዳእ ሙስጣፋ ኑር-ሑሴንን ቤት ጽሕፈት ኢሳይያስን ናብ ምምሕዳር ዞባ ጋሽ ባርካ ተቐይሩ ነበረ። ኣብቲ ምምራቕ ባይቶ ተረኺቡ ብካሜራ እናሰኣለ ሞያዊ ስርሑ ኣብ ዝጀመረሉ ግዜ፣ ኣብ ቅድሚ’ቲ እኩብ ህዝቢን ኢሳይያስን፦
“ንዓስከ ወተሃደር! ነቲ ካሜራ ዝስእል ዘሎ ሰብ ሒዝካ እሰሮ። ሕጂ ከኣ ናብ ባረንቱ ፕሪማ ካንትየሪ ኣብ ዘሎ ተሓድሶ ውሰዶ” ኢሉ ኣዘዞ። ኩሉ ሰብ ኣቕባሕብሐ፣ ኢሳይያስ ኣብ እዝኒ ፊሊጶስ ጽግዕ ኢሉ፦ “እቲ ምእሳር ብድሕሪ ኣኼባ ይኹነልካ። ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ጽቡቕ ኣይኮነን፣ ሕጂ ግደፎ ስርሑ ይስራሕ” በሎ። ብብድዐ ዝሰኸረ ሜ/ር ጀነራል ፊሊጶስ ግን ዓው ኢሉ “ኖ! ከምዚ ዝበሃል ዘረባ የለን። ወተሃደር ዝተኣዘዝካዮ ግበር! ኪድ ቀልጥፍ እሰሮ። ሕጂ ሙስጥፋ ከይዱ የውጽኣዮ” በለ። ኣቡበከር ዓብደል ኣወል ድማ ኣብ ፕሪማ ካንትየሪ ንልዕሊ ሓደ ዓመት ተኣስረ። በዓልቲ ቤቱ ከምቲ የማነ ባርያ ንቤት ማእሰርቲ ደርግ ብኣብነት ዘናቢል ዝደረፈሉ፤ በዓልቲ ቤቱ ንኣቡበከር ድማ ጽቡቓት ዘናቢል ኮሎኲና ሒዛ ናብ ቤት ማእሰርቲ ስርሒት ዞባ ሓደ ብምምልላስ ላሕ በለት።
ሜ/ር ጀነራል ፊሊጶስ ወልደዮሃንስ ነቲ ምስ ጉጅለ 15 ተዳናጋጻይ ኢዩ ተባሂሉ ዝጥርጠር ዝነበረ ተጋዳላይ ገርጊስ ግርማይ /ሸኽ ዛይድ/ ሰብ ልኢኹ ብወተሃደራዊት መኪና /ኦራል/ ንክጭፍቖ ኣዘዘ። ገርጊስ ግርማይ ካብ ከረን ናብ ኣስመራ ብመኪንኡ ኣብ ዝተበገሰሉ ግዜ፣ ኦራል ደድሕሪኡ እናተወንጨፈት፣ ንሱ ድማ ብመስትያት እናተዓዘባ ኣብ ዝጎየሉ ዝነበረ ግዜ፤ ኣብ ቢንቶ ሓሊብ መንተል ኣርኪባ ሃረመቶ። መኪና ተጨፍሊቓ ክትድርበ እንከላ፣ ገርጊስ ግርማይ ብወዝቢ ደሓነ። እቲ ዘገርም ፊሊጶስ ምድሓኑ ምስ ፈለጠ፣ ናይ ሞት ትእዛዝ ከም ዘየመሓላለፈ፣ ግድን ናባይ ኣምጽእዎ ኢሉ ኣብ ሆስፒታል ወሲዱ ኣሐከሞ።
ተጋዳላይ ገርጊስ /ሸኽ ዛይድ/ ሓንሳብ ኣማሓዳሪ ንኡስ ዞባ ዓዲ ተከለዛን፣ ጸኒሑ ምድስካልን ዕንክሊልን ክብል ምስ ጸንሐ፤ ሎሚ ኢሳይያስ ኣማሓዳሪ ዞባ ዓንሰባ ንክኸውን መዘሎ። ብድሕሪ ናጽነት ብመኪና ተጨፍሊቖም ዝተቐትሉ ብዙሓት ኢዮም። ስለዚ ኢሳይያስ ክሳብ ዘሎ ቅንጸላ ዜጋታት ኣብ በረኻ ብጥይት፣ ኣብ ከተማ ብመካይንን ካልእ ኣገባብን ኣይከቋርጽን ኢዩ።
ስርዓት ህግደፍ ዝተበጣጠሰ፣ባንዴራ ዝተኸለ ናይ ሸፋቱ መንግስቲ ኢዩ። ኣብ መንጎ ጀነራላት ህግደፍ ብዝነበረን ዘሎን ኣዝዩ ምትህልላኽ ዝተሓወሶ ወጥሪ፣ ሓንቲ መዓልቲ ቶግ ምባል ከም ዘይተርፍ ዘጠራጥር ኣይኮነን። ምኽንያቱ ሎሚ ኢሳይያስን ኩላቶም ሓለፍቲ ህግደፍን መህደሚኦም ኣዋዲዶም ኢዮም። ኣብ ወርሒ መስከረም 2007 ዝነበረ ምቅትታል ነጋዶ ፍቕረን ሳምሶም ወዲ ቀሺን /ሲቪል ጀነራል/ ሓደ ንጹር ኣብነት ኢዩ። እቲ ብደገ ናይ ገንዘብ ህልኽን ምስሕሓብን ጥራይ ዝመስል ዝነበረ ወጥሪ ብውሽጢ ዝተደጎለ ሓደገኛ ፈንጂ ነይሩዎ ኢዩ። ኢሳይያስ ነቲ ተደጒሉ ዝነበረ ፈንጂ ይፈልጦ ስለዝነበረ ኢዩ ከኣ ምስ ኣብርሃም ወዱ ናብ ኣየር-ፖርት ብዘይ ሕጋዊ መንገዲ /ብኣፍ ደገ ኣየር ፎርስ/ ኣትዩ ናብ ካርቱም ብምስጢር ከይዱ ኣብ ሓደ ሆቴል ንዓሰርተ መዓልታት ተሓቢኡ ዝቐነየ። ወላ’ኳ ኣብቲ ግዜ’ቲ ብዙሓት ናይ ዜና ማዕከናት ኣቃሊሐንኦ እንተነበራ፣ እቲ ጉዳይ ከምዚ ኢዩ ዝነበረ።
ምትህልላኽ ኣብ መንጎ ሜ/ር ጀነራል ገረዝግሄርን /ውጩ/ ሜ/ር ጀነራል ፊሊጶስን ካብ 1994 ዝጀመረ ኢዩ። እቲ ባእሲ ኢሳይያስ ዘሳወሮ’ኳ እንተነበረ፣ ኣብ 1998-2000-2002 ንክልቲኦም ክዓርቕ ክሳብ ናብ ገዝኡ ረድዮ መሪናዮ ወሲዱ ቡን እናተቐልወ ዝወሰዶ ተንኮለኛ ተበግሶ ኣይሰመረን። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ከኣ ኣብቲ ብረብሓ ዝተጠናነገ ህልኽ ሜ/ር ጀነራል ተኽላይ ሃብተስላሴ ተሓወሶ። ግርጭት ጀነራላት እናዓበየ ከደ።
ኣብ መንጎ’ዞም ጀነራላት ዘሎ ጽልኢ ኣዝዩ ጸሊሙ ኢዩ፣ ኣቦ ፊሊጶስ ዓሪፎም ሓዘን ኣብ ቀሓውታ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፣ ካብ ኢሳይያስ ክሳብ ተራ ሰባት ኮፍ መበሊ ክሳብ ዝጸብብ ንቴንዳታት መሊኦሞ ኣብ ዝነበሩሉ ግዜ፣ ውጩ ኣይተቐልቀለን። ከምኡ’ውን ወዱ ንውጩ ኣብ ዝሞተሉን ኣዲኡ ወ/ሮ ኢታይ ኣብ ዝዓረፋሉን ግዜ ፊሊጲስ ተወዝ ኣይበለን። ኣብ እንዳ ሓዘን፣ ንሓዘንተኛታት ‘ጽንዓት ይሃብኩም’ እናበልካ ብተርታ ሰላም ምባል ባህሊ ኢዩ። ኣብ ከምኡ ዓይነት ኣጋጣሚ ኣብ ዝራኸቡሉ ግዜ፣ ወላ ኣብ መንጎ እኩብ ሰብ ክልቲኦም ሰላም ኣይበሃሃሉን ኢዮም።
ኣብ መንጎ ኢሳይያስን ሜ/ር ጀነራል ሃይለ ሳሙኤልን /ቻይና/ ኣብ ስሉሳዊ ኣኼባ ባጽዕ 2000 ዓ.ም. ብጉዳይ ምዝላቕ ካብ ዓሰብ መበገሲኡ፤ ምስ ኢሳይያስ ክሳብ ሎሚ ኣብ ምትፍናን ይርከቡ። “ስለምንታይ ካብ ዓሰብ ኣዝልቑ ኢልካ ኣዚዝካ?” ተባሂሉ ኣብ ዝተሓተተሉ ግዜ ኢሳይያስ፤ “ኣይኣዘዝኩን ሓሶት ኢዩ” በለ። ሜ/ር ጀነራል ሃይለ ሳሙኤል ግን ንኢሳይያስ ክሰትሮ ኣይደለየን። ነታ ናይ መልእኽቲ ሰነድ ካብ ፋይሉ መሰስ ኣቡሉ ኣውጽኣ’ሞ ፊደል ብፊደል ኣንበበሎም። ኣብቲ ኢሳይያስ ዳርጋ እሱር ዝነበረሉ ኣኼባ ባጽዕ፣ ሜ/ር ጀነራል ብርሃነ ገረዝግሄር “እዚ ኤርትራውያን ኣዴታት ዝወፈይኦ ወርቂ ስለምንታይ ኣብ ኢድ ሓጎስ ክሻ ይተሓዝ? ስልማት ኣሓትናን ኣዴታትናን ስለዝኾነ ከኣ ከተረክበና ይግባእ” ክብል እንከሎ፤ ጀነራል ዑቕበ ኣብርሃ “ኣነ ጀነራል ተባሂለ ኣብ ሚኒስትሪ ምክልኻል ኣብ ዝተመደብኩሉ ግዜ፣ ስለምንታይ ኢኻ ኢሳይያስ ጸብጻብካን ጠለባትካን ብዝምልከት ርክበይ ምስ ሓጎስ ክሻ ንክኸውን ኣዚዝካ?” ኢሉ ሓተተ።
ብዙሓት ኣገደስቲ ሕቶታት ከም ጉዳይ ቅዋም፣ ሕቶ ረድኤት፣ ጉዳይ ኲናት ባድመ፣ ጉዳይ ሰላም ምስ ጎረባብቲ ወ.ዘ.ተ… ኣቕሪቦሙሉ ነበሩ። ካብ መዋጥር መምሎቒ ክረክብ ዝነበሮ ጉዳመኛ ኢሳይያስ፣ ‘ብዛዕባ’ዚ ትዛረብዎ ዘለኹም ወግዓዊ መግለጺ ንህዝቢ ንግበረሉ’ሞ፤ ንኹሉ ጉዳያት ከከም ደረጅኡ ንፍትሓዮ’ ኢሉ ካብ መጻብቦ ኣምለጠ። ኢሳይያስ ካብ ብዙሓት መጻብቦታት ብምውጻእ ኣዝዩ ዝተሞከረ ሰብ ምዃኑ ኣይገመቱን። ካብ ጉዳይ ‘’መንካዕ’’ 1973፣ ካብ ጉዳይ ኣድማ ተጋደልቲ 1993።
ውድድርን ህልኽን ጀነራላት ህግደፍ መመሊሱ ደኣ ቀጸለ’ምበር፣ ደው ኣይበለን። ረብሓ ብሓባር ከም ነጋዶ እማቐሉ፣ ናይ መን ገንዘብ ይበዝሕ እናበሉ ሓቢሮም ዝግምግሙ ጀነራላት ኢሳይያስ ናብቲ ብጥሜት ዝሳቐ ዘሎን ጀለምታ ንብዓቱ ዝወድአን ህዝቢ ኤርትራ ክጥምቱን ዝከኣል ኣይኮነን። ብሪጋደር ጀነራል ተኽለ ክፍላይ /ማንጁስ/ በቲ ካብ ምንቅስቓስ ቢጃን ምስ ሓላፊ ምንቅስቓስ ራሻይዳ /መብሩክ/ ተጸጋጊዑ ዘዋህለሎ ዶላራት ከይኣክል፣ ‘ርሕስቲ ኣንጭዋ ኣብ ልዕሊ ጉድጓዳ ቅሚጦ ይስራሓላ’ ከም ዝበሃል፤ ኣብ ኦምሓጀር ከባቢ ሩባ ተከዘ፣ ኣይተርፍ ኣብ ዝተባህለ ቦታ ልዕሊ መሬት ወጺኡ ዝተረኽበ ቅሚጦ ወርቂ ምስ ተቖጻጸሮ ሓያል ተወዳዳራይ ኮይኑ ተቐልቀለ። ዝኾነ ጀነራል ንዝረኸቦ ገንዘብ፣ ወርቂን ካልእ ክቡር ነገራትን ብጋህዲ ምስ ኢሳይያስ ይማቐሎ።
ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኩነታት ኢዩ እምበኣር ኣብ 2007 ወጥሪ ናብ ዝለዓለ ጥርዙ ዝደየበ። ሜ/ር ጀነራል ውጩ እቲ ካብ ኩላቶም ጀነራላት ዝተሓተ ርእሰ-ማል ዘለዎ ክኸውን ከሎ፣ ሜ/ር ጀነራል ፊሊጶስ ወልደዮሃንስ ቀዳማይ፣ ብ/ር ጀነራል ተኽለ ክፍላይ ከኣ ካልኣይ ሰብ ኮነ። ኣብቲ ዶላራት ንምኽዕባት ዝነበረ ውድድር ውጩ ምስ ኮሚሽነር ፖሊስ ኤርትራ ብ/ር ጀነራል ኣብርሃም ዓንዶም /ዓፋን/ ኮይኑ፤ ፍቕረ ዝተባህለ ነጋዳይ ናብ መርመራ ንክቐርብ ምስ ሜ/ር ጀነራል ተኽላይ ዝሰሓሓብ ዝነበረ። ኣብቲ ፍቕረ ኣብ ሒደት ዓመታት ዘዋህለሎ ኣስታት 600 ሚልዮን ናቕፋ ርእሰ-ማል ሰብ ብርኪ ዝነበሩ ፊሊጶስን ተኽላይን ኢዮም። ኩሉ ኣብ ሳዋ ዝተሰርሐ ገዛውቲን ሃንገራትን ንብረት ዘቕርብ ዝነበር ከኣ ፍቕረ ነበረ።
ስለዚ ውጩ ንፊሊጶስ ከረኻኽበሉ እንተኾይኑ፣ ናይ ግድን ፍቕረ ናብ ሕጊ ክቐርብ ነይሩዎ። ፍቕረ ብኢድ ተኽላይ ሃብተስላሰ ኢዩ ናብ ኮሚሽነር ፖሊስ ኤርትራ ብ/ር ጀነራል ኣብርሃም ዓንዶም “ብሕድሪ” ተዋሂቡ። “ባዕልኻ ሓቲትካ ኣብ ውሽጢ ክልተ መዓልታት ኣረክበኒ” ድማ በሎ። ፍቕረ ኣብ ወንጀል መርመራ ካልኣይ መደበር ፖሊስ ንመርማሪ ሌ/ኮ ኢሳይያስ ዮሴፍ ምስ ተዋህበ ድማ፣ ኣብ ካልኣይ ለይቲ ነብሱ ቀቲሉ ተባሂሉ ደርሆ ጻሕቲራ ብእትረኽቦ ሽጣራ ንምጥባር፤ ወለዲ ካብ ደቀምሓረ ተላእከሎም። ናይ ኣማውትኡ መርመራ ሕክምና ብዝምልከት ከኣ፣ ኣብ ሆስፒታል ሓሊበት ምስ ዝነበሩ ሓካይም ተመሻጢሮም “ባዕሉ ተሓኒቑ ከም ዝሞተ ተረጋጊጹ” ዝብል ዝተፈብረከ ሰነድ ዱሮ ተዳልዩ ነበረ።
ቤተ-ሰብ ፍቕረ ናብ ኮሚሽነር ፖሊስ ኤርትራ ማ/ቤ/ጽ ኣጂፕ ቀሪቦም። “እነሆ እምበኣር ወድኹም ኣብ ውሽጢ ቤትማእሰርቲ ነብሱ ቀቲሉ ጸኒሑ። እነሆ ከኣ ናይ ሆስፒታል ሰነድ፣ ጽንዓት ይሃብኩም፣ ንሕና ከኣ ብክብ ዝበለ ክብሪ ንምቕባሩ ኩሉ ዘድሊ ዘበለ ክንገብር ኢና።” ዝብል ስግንጢር ዘረባ ተዋህቦም። እንተኾነ ጀነራላት ፊሊጶስን ተኽላይን ኣማውታ ፍቕረ ስለዘይሰሓትዎ፣ ንስድራ ቤት መዋቲ ሬሳ ንከይወስዱ ብዝሃቡዎም ሓበሬታ መሰረት፣ ስድራ ቤት “ሎሚ ይኹን ጽባሕ ሬሳ ኣይንወስድን ኢና። ክሳብ ሓቀኛ ኣማውታ ወድና እንፈልጥ ድማ ምንም እንዛረቦ ጉዳይ የለን” በሉ። ነገር መመሊሱ ኣብ ዝሽንከረሉ ዝነበረ ሰዓታት፣ ንኣማውታ ፍቕረ ዝከታተል ፍሉይ ሰብ ኮሎኔል ስምኦን ገብረድንግል ብኢሳይያስ ተረቚሐ።
እቲ ጉድ ንከይክሻሕ ድማ ሜ/ር ጀነራል ውጩን ብሪ/ጀ ኣብርሃም ዓንዶምን ምስ ዝለዓሉ ደገፍቶም ኣብ ቀላሚጦሳት ማይ ስርዋ /መንገዲ እምባደርሆ/ ምስጢራዊ ኣኼባ ገበሩ። እቲ ጉዳይ መታን ከይቃላዕ ንምሸቱ ንኮሎኔል ስምኦን ምቕንጻል ናይ ሃታ-ሃታ መደባት ተሓንጺጹ፣ ዘይተጸንዐ ናይ ቅትለት ፈተነ ተኻየደ። ስምኦም ኣይሞተን፣ ብህጹጽ ናብ ሆስፒታል ኣየር-ፖርት ተወሲዱ ከኣ ደሓነ። ኣብቲ ናይ ሸበድበድ ግዜ ሓቁ ኢዩ ኢሳይያስ ምስ ወዱ ብምስጢር ክሃድም። ምኽንያቱ ምስቲ ጉዳይ ዝተተሓሓዘ ዕቢ ስርሒት ተዋዲዱ ነይሩ ኢዩ።
ስዉር ዕልዋ ተዋዲዱ ኢዩ። ኣብ ውሽጢ ኣስመራ ዝነበራ ናይ ከተማ ናይ ሓለዋ ኣሃዱታት ምክልኻል ብትእዛዝ ብ/ር ጀነራል ኣብርሃም ዓፋን ናብ ወገን ዓዲ ንፋስን ኩርባ እምበይቶን ከም ዝወጻ ተገብረ። ክልተ ካብ ስርሒት ዞባ ክልተ /ናይ ውጩ እዚ ዝነበረ/ ብምስጢር ናብ ከባቢ ኣስመራ ዝተጸግዓ ፍሉያት ኣሃዱታት ከኣ ኣብ ጣሻታት ሩባ ማይ ስርዋ ኣድብየን ወዓላ። ስምኦን ካብ ሞት ምስ ኣምለጠ፣ ጃልባ በዓል ውጩን ኣብርሃም ዓፋንን ተገልበጠት። ሽዑ ውጩ ንእሙናቱ ኣብ ዝገበሮ ምስጢራዊ ርክብ፦ “እምባኣር ሕጂ ጉዳይ በርዒና ኢያ። ሕጂ ሰብኣይ ኣኽላባቱ ገይሩ ቾፕ! ክብለና ኢዩ፣ ስለዚ ኩሉኹም ሰስንኹም ስሓሉ” በሎም
ፊሊጶስ ብዝለዐለ ጥንቃቐ ተንቀሳቐሰ፣ ሬሳ ፍቕረ ናብ ሆስፒታል ኦሮታ ተላኢኹ ተመርመረ። “ሬሳ ኣብ ክሳዱ ናይ ማሕነቕቲ ዝመስል ናይ ገመድ ሕርሓር ኣለዎ። ኣብ ኣፍ ልቡን ቅልጽሙን ግን ሓያል ማህረምቲ ከም ዝጓነፎ ተዓዚብና።” ዝብል ጸብጻብ ሆስፒታል ኦሮታ ከኣ፣ እቲ ሞት ማሕነቕቲ ዘይኮነስ ቀጥቂጦም ከም ዝቐተሉዎ፣ ደሓር ንከምስሉ ገመድ ኣብ ክሳዱ ገይሮም ነብሱ ከም ዝሓነቐ ኣብ ክሳዱ ሓርሒሮሞ። ሽዑ ፊሊጶስ ቅልጡፍ ትእዛዝ ከመሓላልፍ ጀመረ።
ናይ ፍቕረ ናይ ቀብሪ ስነ-ስርዓት ኣብ መቓብር ሓርበኛታት ተገብረ። ኣብ ካልኣይ መደበር ፖሊስ ዝነበረ መርማሪ ኢሳይያስ ዮሴፍን መሳርሕቱን ድማ ብፊሊጶስ ተኣሲሮም ናብ ኮንተይነራት ተዳጎኑ። ስራሕ ግን ኣይተወድአን ነይሩ። ምኽንያቱ እቲ መተሃላልኽቲ ፍቕረ ዝነበረ ንበዓል ውጩን ኣብርሃም ዓፋንን ኣያታት ሒዙ ዝነበረ ሳምሶም ወዲ ቀሺ ኣበይ ኣተወ? ተባሂሉ ምልእቲ ኣስመራን ከባቢኣን ብተፍትሽ ዓቕለን ጸበበን። ክሕብእ ወይ ከማኽር ይኽእል ኢዩ ተባሂ ዝተጠርጠረ ኩሉ ተኣስረ፣ ሃለቃ በርሀ በዓል ዓዲ ያዕቆብ’ውን ሽዑ ኢዩ ተኣሲሩ። ኣብቲ ጽንኩር ግዜ በዓል ውጩ ንሳምሶም ብዝኾነ መንገዲ ብወገን ሱዳን ይኹን ወገን ኢትዮጵያ ከህድምዎ ስለዝነበሮም፣ ካብቲ ተሓቢኡሉ ዝነበረ እንዳ ኮርያ ኣምሊቖም ምስ ክልተ መካይንን ሰልስተ ሓደስቲ ክላሽናትን ክልተ ሸጓጉጥን ካብ ኣስመራ ኣውጽእዎ።
ኣብቲ ስራሕ ብዝለዓለ ተገዳስነት ዝጓየ ዝነበረ ሰብኣይ ሓብቱ ንፍቕረ ኮሎኔል ሸገግ፤ ፍቕረ ካብ ብሎኮ ኣስመራ ምስ ወጸ ካብ ውጩ “…ኣንታ ሸገግ እዚ ወዲ ኣብ ኣስመራ ተሓቢኡ ቀንዩ፣ እነሀልካ ሕጂ ከም ዝወጸ ሓበሬታ ረኺበ ኣለኹ። ስለዚ ቅድሚ ርብዒ ሰዓት ኣብ ጋሕቴላይ ተራእዩ ስለዘሎ፣ ሃየ ቀልጢፍኩም ንባጽዕ ተጓየዩ” ዝብል መልእኽቲ ኣመሓላለፈሉ። ውጩ እቲ ኣብ ወተሃደራዊ ስርሒት ዝጥቀመሉ ዝነበረ ‘ንሰሜን ኣምሲልካ ንደቡብ’ ዝብል ስልቲ፤ ኣብ ስርሒት ሳምሶን ኣይሰርሐን።
ዱሮ ሳምሶም ካብ ኣስመራ ወጺኡ ኢዩ። ንከተማ መንደፈራ ሓሊፉ ከም ንፋስ እናተሓምበቡ ከባቢ ዓረዛ ከም ዝበጽሑ ከኣ ተረጋገጸ። ፊሊጶስ ምስ ተኽላይ ሃብተስላሰ ተዘራሪቡ ብህጹጽ ሸውዓተ ፍሉያት ኮማንዶ ብሄሊኮፕተር ገይሮም ንማይ ድማ ሓሊፎም ኣብ ዓዲ ደንጀን ወሎ ወሪዶም ዓረዱሎም። ንሳምሶም ብዘይካ ሞት ዝተረፎ ምርጫ ስለዘይነበረ ድማ ናብታ ብዙሕ ግዜ ዝመላለሳ ዝነበረ ደብሪ ኣላጊሱ ተዓቑበ። ነቲ ኣብ ከባቢ ዝነበረ ሰራዊት ተሓቢሩዎ ሰዝነበረ ግን፣ ሳምሶምን ምስኡ ዝነበሩ ኣሰነይቱን ምስ ሓደ ፋላሲ ናይቲ ገዳምን ተቐትሉ።
ብድሕሪ ሞት ሳምሶም ፊሊጶስ ናብ ኩላተን ኣሃዱታት ምክልኻልን ፖሊስን ልኡኻቱ እናሰደደ ንዝተጠርጠሩ ሰባት ቀፈደ። ኢዱ ናብ ውሽጢ ቤት ጽሕፈት ኢሳይያስ ብምእታው ከኣ ንኣንበሳጅር ኣደስከሎ። “ኣብቲ ቤት ጽሕፈት ካብ ፕረዚደንት ንታሕቲ ዘለዉ ሰባት ከደስክሎምን ክኣስሮምን እኽእል እየ” ኢሉ ድማ ፈከረ። እቲ ካብ 2001 ኣብ ውሽጢ ህግደፍን ጀነራላቱን ዝተቐብረ ጓህሪ ዛጊት ኣይጠፍአን ዘሎ።
ኣዛዚ ስርሒት ዞባ ሓሙሽተ /ማእከል/ ዝነበረ ውጩ ናብ እዚ ስርሒት ዞባ ክልተ /ባረንቱ/ ክቕየር እንከሎ ምስ ኢሳይያስ ብዛዕባ ኣመዳድባ መራሕቲ ክፍላተ-ሰራዊትን ብርጌዳትን ብዙሕ ህልኽን ምስሕሓብን ተፈጢሩ ነይሩ ኢዩ። ኣብ መወዳእት ግን ውጩ ነቶም ዝደልዮም ኣዘዝቲ ሰራዊት ከም በዓል ብ/ር ጀነራል ሚኪኤል ዮሃንስን ካልኦትን ሒዙዎም ናብ ባርካ ወረደ። እታ ንእሱራት ዒራ-ዒሮ ትሕሉ ዝነበረት ኣሃዱ ድማ፤ ብናይ ሌ/ኮ ሳፔቶ ዝተባህለ ሰብ ኣሃዱ ተተክአት።
እዚ ኢዩ’ምበኣር ሓቀኛ ምስሊ ኢሳይያስን ስርዓቱን። ብኣፍ ህዝባዊ ግንባር…ጅግና ህዝቢ…ምዑት ተጋዳላይ… ይከኣሎ!...ዋርሳይ ወራሲ!... ዓወት ንሓፋሽ!!
ነቲ ግፍዒ፣ ማሕበራዊ ፍትሒ… ነቲ ድኽነትን ዓጸቦን፣ ልምዓት… ነቲ ህንጡይ ወተሃደራዊ ዕንደራ፣ ወፍሪ… ነቲ ባዶ ደራጃ፣ ዘተኣማምን ባይታ… ገረውረው ንዝበለ ቆፋፉና፣ እኹል መግቢ…ንዝኽትምና ሕጻናት፣ ሕንቁቕ ኣተዓባብያ… ዋእ! ጠገለ ዘይርከቦ ጥዑም ቃላትን፤ ጠገለ ዘይርከቦ እከይ ተግባራትን ምንጽጻር የድልየና ኣሎ።
ልሳን ካልእ ትዛረብ፣ ኢድ ንዝተጠርጠሩ ኤርትራውያን ትደሊ፣ ካራ ድማ ክሳድ ዜጋታትና ናብ ምቑራጽ ንግሆን ምሸትን ትሰሓል። እዚ ኢዩ እቲ ጸወታ ጠላዕ ኢሳይያስ እምበኣር። ነዚ ጠላዕ’ዚ ከም ፉንቲን ጆከርን ኮይኖም ኣብ ውሽጢ ውድባትን ሰልፊታትን ካብ ኢሳይያስ ዝተዋህቦም መልእኽቲ ዝፍጽሙ ዘለዉ ሰብ ኪዳኑ፣ ጸብጻባቶም ካብ ኤውሮጳ ናብ ካምፖ-ቦሎ ከም ዝለኣኽ ኣይተሰወረን። ካብ ኣዒንቲ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ከምልጡ ማለት ድማ ዘበት’ዩ! ይኣክል…ሎሚ ትማሊ ኣይኮነን። ተኸታታሊ ጽሑፍ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’ ክቕጽል ኢዩ።
ገና ዘይተጋለጹ ዘለዉ ሕቡኣን ህግደፍ፤ ናይ ጥፍኣት ልኡኻት’ውን ብደቂ ህዝቢ ክቕልዑ ኢዮም። ንፋስ መንጠሊ ከም ዝኣተዎ ቆጽሊ ቀውዒ ሽዋሕዋሕ ኢሎም ክሳብ ዝወድቁ ከኣ ኣይክንገድፎምን ኢና’ሞ፣ ኣንቱም ነባሕቲ ተዃሉ ካብ ሎሚ ቅበጹ። ደም ደቂ ኤርትራ ኢኹም ትሰትዩ ኔርኩም’ሞ፣ ሎሚ ደምኩም ይጭኖኹም። ንገበናት መስፍን ሓጎስ ዝከላኸል ጠበቓ /መሓሚ/፤ ብቐጥታ ንገበናት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝከላኸል ዘሎ ሰብ ኢዩ።
ጠበቓን ጠበቕን ርእሶም እናነቕነቑ ይነብሩ ከም ዝበሃል ከኣ፣ ምንቕናቕ ርእሲ ጠበቓታት ኢሳይያስን ሰብ ብርኩን ኣየገርመናን። ጠበቓ መስፍን፣ ንድሕሪት ተመሊሱ እንተዝጥምት፣ ህጓጉያ መሸላ ይሕሉ ከም ዘሎ ምተገብዘበ። ሎሚ እቲ ፈረስ ብቕድሚት ኣሎ፣ ሰረጋላ ከኣ ብድሕሪት! ገበናትን ጉዳትን መስፍንን ካልኦትን ገና ክወጽኡ ኢዮም። ንሱ ካብ ሰብዓታት ንዝተገብሩ ገበናት ሜዳ፣ ብድሕሪ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዋና ተሓታቲ ኢዩ። ሎሚ ዘመን ሚለንየም’ምበር ግዜ ጲላጦስ ኣይኮነን!
ብድሕሪ ናጽነት ኣብ ሚኒስትሪ ምክልኻልን ኣብ ዝተፈላለዩ ጽፍሕታትን ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፣ ወተሃደራዊ መዓስከር ሳዋ ቆይሙ፣ ንሱ ኣባል ፈጻሚት ሽማግለ ዘለወሉ ሰልፊ ህግደፍ ተመስሪታ፣ ስንኩላን ማይ-ሓባር ተረሺኖም፣ ሃገርና ኤርትራ ብዞባታት ተበታቲና… ሃገራዊ ቅዋም ኤርትራ ናብ እንዳ ጎሓፍ ተደርብዩ! ኲናት ባድመ ብመደብ ኢሳይያስ ተባሪዑ ወ.ዘ.ተ…መስፍን ኣበይ ነይሩ? ስለዚ ብኣበሃህላ ተሓለቕቲ፣ ሎሚ መስፍን ተቓላሳይን ኣብ ጎድኒ’ዚ ደም ዝነብዕ ዘሎ ህዝቢ ደው ኢሉ ኣሎ እንተኾይኑ፤ ጉጅለ 15 ኣድሓርሓርቲን ተንበርከኽቲን ነይሮም ማለት’ዩ።
ምእሳር ጉጅለ 15 ዕለት 18 መስከረም 2001 ዝተወሰነ’ዶ ይመስለኩ? ግርም ሓልዮት!!! ሕማም ተረኺቡስ ሰኣን ማእሲ ከም ዝበሃል፣ መስፍን ሓጎስ ሓሚሙ ንሕክምና ናብ ወጻኢ! ሸሪፎ፣ ጴጥሮስ፣ ብርሃነ፣ ዑቕበ፣ ድሩዕ፣ በራኺ፣ ጀርማኖ…ወዲ ከክያ…ሓመድ ሕምድ ወ.ዘ.ተ… ከኣ ናብ ዒራ-ዒሮ! ንሕና ግሩሃት! እዚ’ኳ ክውሕደና። ሎሚ ግን ይኣክል ንበል’ሞ፤ ኣብ ናይ ጽባሕ ሰላማዊትን ዲሞክራስያዊትን ኤርትራ የብጽሓና። እቲ ከውታ ዝነበረ ለይቲ ኤርትራውያን፣ ባና ብርሃን ይገብር ኣሎ። እቲ ብሕልፈት ኣራግጽ ደቢኑ ዝነበረ ናይ ቃልሲ ጎደናና ከኣ፣ ሕጂ ብንጹር ይርአ ኣሎ። እስከ ንሕሰብ! “ኣንጻር ኩሉ” ዝተገብረ ቃልሲ መን ሰሚዑ ይፈልጥ? ኣንጻር ህግደፍ፣ ኣንጻር ወያነ፣ ኣንጻር ሃገራዊ ዋዕላ፣ ኣንጻር ጎነጻዊ ምእላይ ንኢሳይያስ፣ ኣንጻር ሰልፊታት ኤርትራ፣ ወ.ዘ.ተ…
ክቡራንን ክቡራትን ኤርትራውያን! ኣብ መበል 11 ክፋል፣ ብተመሳሳሊ ንስርዓት ህግደፍ ዝፍልጽ ጽሑፍ ሒዘ ክመጽኣኩም እየ። ሎሚ ኣንጻር ኢሳይያስ ከም ዛርቲ ዘጉርዕ ህዝባዊ ማዕበል ይመጽእ ኣሎ። መን’ዩ ኣንጻሩ ደው ክብል? ኣንጻር ንጉስ ሃይለስላሰን ኣንጻር ንጉስ ሻህ መሓመድ ራዛ ባህላቪን ዝተንስአ ህዝባዊ ማዕበል መን’ዩ ዝዓገቶ? ክሳብ ሕጂ ቀሪቡ ዘሎ ጽሑፍ ድማ ካፋ’ምበር መሾምቦባ ኣይጀመረን። ብዙሓት ዘዝፈልጥዎ ገበናት ምስ ጸሓፉ ድማ፣ ኣብቲ ማይ ኣይሂ የራኽበና።
ኣለና! ከም ነጎዳ ሓጋይ፣ ድምጺ ዕቡሳት’ዩ።
ኣለኺ+ኣለኻ+ኣለኽን+ኣለኹም= ኣለና።
ናባይ እትልእኩዎ ሓበሬታ፣ መአረምታን ለበዋን ድማ በዚ ዝስዕብ ኣድራሻይ ንክትሰዱለይ ብትሕትና እሕብር።
http://www.jeberti.com/index.php?option=com_content&view=article&id=928:2010-11-19-01-01-49&catid=36:arabic
alenakoena@gmail.com This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it
ክሳብ ሽዑ ከኣ ሰናይ ቅነ
ሞት ክናና ንኢሳይያስ!
ይቕጽል…


c: text/html

text:
ዓቃቢ-ሕጊ ኢትዮዽያ ኣብ ልዕሊ ኣቶ ኣንዳርጋቸው ኣራጌ ዝጀመሮ ምቅራብ መርተዖ ሎሚ ዛዚሙ።
እቲ ዓቃቢ-ሕጊ ኣብ ልዕሊ 24 ተኸሰስቲ (ሸሞንቲኦም ብኣካል ዝቀረቡ‘ዮም) ሽዱሽተ ክስታት ተታሒዝዎሞ‘ሎ፣ክሕግዙኒ‘ዮም ኢሉ ንዝኣመነሎም ናይ ሰብን ካልኦት መርተዖታትን ከምዝዛዘመ ሎሚ ኣፍሊጡ‘ሎ።
ሎሚ ዝተሰምዑ ናይ ድምፂ መርተዖታት ብሕጋዊ መንገዲ ዝተጠለፉ ቴሌፎናት ምኻኖም ጠቂሱ‘ሎ ዓቃቢ-ሕጊ።እንተኾነ መብዛሕተኦም እቶም ዝተቀድሑ ድምፂታት ዘይስምዑ‘ዮም።
ተኸሰስቲ ኣቶ እስክንድር ነጋን ምስ ኣቶ ኣበበ በለውን ዝገበርዎ ናይ ስልኪ ዝርርብ ዘይስማዕ ስለዝኾነ፣ጠበቃ ተኸሳሳይ ቅሬተኦም ከምዝገለፁን፣እቲ ብፅሑፍ ተገልቢጡ ዝተዋሃበን ኣብ‘ቲ ድምፂ ዘሎን ዘይቃዶን ምኻኑን ንቤት-ፍርዲ ገሊፆም።
ዓቃቢ-ሕጊ ብወገኑ፣ናይ‘ቲ ዝተቀረበ ድምፂ ቅዳሕ ኣብ ፅሑፍ ከምዘይተዳለወን፣ንካልእ መዓልቲ ሒዙ ከምዝመፅእ ሓቢሩ‘ሎ።
ካልእ ኣብ ሞንጎ ኣቶ እስክንድር ነጋን ነባሪት ካናዳ ምስ ዝኾነት ጋዜጠኛ ወ/ሮ ብዙ ወንድማገኘሁ ዝተካየደ ቃለ-ምልልስ‘ዩ።ኣብ‘ቲ ቃለ-መሕትት፣
ብናትካ ኣረኣእያ ህዝቢ ንናዕቢ ተቀሪቡ ዘሎ‘ዶ ይመስለካ? ንዝብል ሕቶ ኣቶ እስክንድር ነጋ ”ህዝባዊ ናዕቢ ንክውላዕ መበገሲ ዝኾኑ ጠንቅታት ኣብ ኢትዮዽያ‘ውን ኣለው፣እዚ ማለት ግና ኣብ ካልኦት ሃገራት ዝተኸሰቱ ህዝባዊ ናዕቢ ኣብ ኢትዮዽያ‘ውን ክላዓል‘ዩ ማለት ኣይኮነን” ዝብል መልሲ ይህቡ።
ኣቶ እስክንድር ነጋ፣ኣብ ሞንጎ ሰራዊትን ህዝቢን፣ሰራዊትን መንግስቲን ዘሎ ርክብ ከምኡውን ሰራዊት ንለውጢ ዕንቅፋት‘ዶ ክፈጥር ይኽእል? ንዝብል ሕቶ ”ሰራዊት ብመንፅር ዝተላዕሉ ርክባት፣ኣብ ኢትዮዽያ ሰላማዊን ሕጋዊን ለውጢ እንተተፈጢሩ፣ዝሕዞ መርገፂ ነፂርካ ንምፍላጥ ከምዘይካኣል ገሊፆም፣ሰራዊት ግብፂ ዝሓዞ መርገፂ ከምመራጎዲ ተጠቂሞምሉ” ይብል እቲ ዜና።
ቤት ፍርዲ ንዓቃቢ-ሕጊ ኣብ ዝሃቦ ትእዛዝ፣ቅዳሕ ክሲ ብፅሑፍን ብሲዲን ንቤት-ፍርዲን ንተኸሰስቲን ከቅርብ ኣዚዙ‘ሎ።ተኸሰስቲ ንዝቀረቦም ክሲ መልሲ ክህቡ ወይካኣ ብናፃ ክሰናበቱ እንተኾይኖም ንምውሳን ንካልእ መዓልቲ ቆፀራ ሂቡ ናይ ሎሚ ውዕልኡ ዛዚሙ‘ሎ ይብል መለስካቸው ኣምሃ ዝላኣኾ ሪፖርት።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኦሮምያ ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ረቡዕ ጀሚሩ ንሓሙሽተ መዓልታት ዝተጸውዓ ኣብ ገዛ ኮፍ ናይ ምባል አድማ ዝተሓለነ ዕላማ ብምውቕዑ ኣብ ሳልሳይ መዓልቱ ክቋረጽ ተገይሩ ክብሉ አተሓባበርቱ ኣብ ማህበራዊ መራኸቢ ብዙሃን ገሊጾም።
ኣብ ሓደ ሓደ ከተማታት ኣገልግሎት መጉዓዝያ ንምሃብ ዝተንቀሳቀሱ ንዘቋረጽሉ መቕጻዕቲ ክፈሉ ተባሂልና ክብሉ ከለው ሓደ ሓደ ኸአ ኣብያተ ንግድና ተዓሺጉና ክብሉ ንድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሮም አለው።
እቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ረቡዕ ኣብ ክልል ኦሮምያ ዝጀመረ አድማ ብማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃን ተጸዊዑ ምንባሩን ዕላምኡ ንጉዳይ ግብርን እሱራት ፖለቲካን ክፈትሑ ንምሕታት ምኳኑ ተገሊጹ።
ነቲ አድማ ከምዝጸውዑ ዝገለጹ አብ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃን ቔሮ ማለት መንእሰይ ብዝብል መጸውዒ ንገዛእ ርእሶም ዝጸውዑ ወገናት እቲ አድማ ሸትኡ ብምውቕዑ ኣብ ሳልሳይ መዓልቱ ተቋሪጹ ክብሉ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃን ገሊጾም አለው።
ብኻልእ ወገን ኣብ ቀላይ ቢሾፍቱ ኣብ እዋን በዓል ኢሬቻ ንዝሞቱ ብመንግስቲ እቲ ክልል ዝስራሕ ዘሎ ሓውልቲ ተቓውሞ ከምዝገጠሞ ተገሊጹ።


text:
ስዑዲ ዓረብ ኣብ መንጎ ቐጠርን ሃገራት ዓረብን ዘጋጠመ ምብታኽ ዲፕሎማሲ ንምዕራይ ቐጠር ነቲ 13 ነጥብታት ዝሓዘ ቅድመ ኩነት ከተማልእ ጸዊዓ።
ነዚ ዝበሉ ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ስዑዲ ዓረብ ዓብደል ኣል ጁቤር ኽኮኑ ከለው ምስ ናይ ሩስያ መዘነኦም ትማሊ ሰንበት ኣብ ዝሃብዎ ሓባራዊ ጋዜጣዊ መግለጺ እዩ።
ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ሩስያ ሰርጌይ ላቭሮቭ ናይ ክልተ መዓልታት ወግዓዊ ዑደት ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ የኻይዱ ምህላዎም ይፍለጥ።
ኣብቲ ናይ ሓባር ጋዜጣዊ መግለጺ ሚንስትር ላቭሮቭ ኣብ መንጎ ስዑዲን ቐጠርን ቅኑዕ ዝርርብ ክህልው ዘለዎም ተስፋ ዝገለጹ ኽኮኑ ከለው ሚንስትር ጁቤር ግን ቐጠር ምስ ሃገራት ዓረብ ዲፕሎማሲያዊ ርክብ ከተመሓይሽ እንተኾይና ነቲ 13 ነጥብታት ዝሓዘ ቕድመ ኹነት ከተማልእ አለዋ ኢሎም አለው።
“ ግብረ ሽበራ ምድጋፍ ደው ከተብል አለዋ፡ ብሕጊ ዝድለዩ ውልቀ ሰባት ምዕቋብ ደው ከተብል አለዋ ጽልኢን ጥሩፍነትን ኣብቲ ዞባ ምዝርጋሕ ደው ከተብል አለዋ፡ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ጎረባብቲ ሃገራት ጣልቃ ምእታው ደው ከተብል አለዋ። ብመንጎኝነት ኩዌት ዘቕረብናዮ 13 ነጥብታት እዚአን እየን ቐጠር ነዘን ነጥብታት ከተማልእ ዝብል መርገጺና ድማ ኣይተቐየረን” ኢሎም።
ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ሩስያ ሰርጌይ ላቭሮቭ ኣቐዲሞም ናብ ቐጠር ኣብ ዘካየድዎ ዑደት ካብ ዝበልዎ ዝተፈልየ ርእይቶ ከምዘይሃቡ ይፍለጥ።
ይኹን ደአ እምበር ኣሜሪካ ኣብ ጉዳይ ቐጠርን ስዑዲ ዓረብ ንምቕርራብ ዘካየደቶ ፈተነ ግን ብድሆታት ይገጥሞ ኣሎ።
ፕረዝደንት ዶናልድ ትራሞፕ ትማሊ ሓሙስ ኣሜሪካ ኣብ መንጎ ስዑዲን ቀጠርን መንጎኛ ንምኳን ቅሩብነታ ገሊጾም አለው፡ መራኸቢ ብዙሃን ቐጠር ብወገኖም ኣብ መንጎ ልዑል ስዑዲን አሚር ቐጠርን ዝሓለፈ ዓርቢ ዝተኻየደ ናይ ቴሌፎን ርኽብ ውጽኢት መንጎኛነት ኣሜሪካ ምኳኑ ይገልጻ አለዋ።
ወጻኢ ሚንስትር ስዑዲ ዓረብ ግን መራኸቢ ብዙሃን ቐጠር ነቲ ኩነታት ብጌጋ ተረዲኦሞ አለው ብማለት ዝተጀመረ ርኽብ ምስ ቐጠር ደው ከምዘበሉ ኣፍሊጦም ኣለው።
ብዛዕባ መንጎኛነት ኩዌት ብዝምልከት ዝተሓቱ ሚንስትር ስዑዲ ዓረብ ድማ ስዑዲ ዓረብ ንዘተ ቅርብቲ ትኸውን ቐጠር ነተን ነጥብታት ምስ ተማልእ ጥራይ ምኳኑ ሓቢሮም።
ኣብ ሰነ 5,2017 ስዑዲ ዓረብ፡ ዓረብ ኢማራት፡ባህሬን፡ ግብጽን ቐጠር ግብረ ሽበራ ትድግፍ እያ ብምባል ምስታ ሃገር ዲፕሎማሲያዊ ዝምድና ዝበተኻ ምኳነን ይዝከር፡ ቐጠር ግን ነዚ ትነጽግ።


text:
ኣብ ኒካራጉዋ ዘሎ ኩነት ኣዚዩ ዘሕዝን ምዃኑንን እቲ ዘሎ ውጥረት ኣብ ጸጽባሕ እናገደደ መዕለቢ ዘይብሉ ይመስል ከምዘሎ ኣብ ኒካራጉዋ ናይቲ ብካሪታስ ዝጽዋዕ ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ናይ ረድኤት ማሕበር ጨንፈር ኣመሓዳሪ ብፁዕ ኣቡነ ካርሎስ ሀረራን ኣብ ከተማ ማሳያ ናይ ተቕዋም ዶን ቦስኮ ኣመሓዳሪ ኣባል ማሕበር ሳሊዛውያን ኣባ ኮሴ ቦስኮ ኣልፋሮ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት የነጽሩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣብ ኒካራጉዋ ኣቢያተ ክርስቲያን ዘራኽስ ተግባር ይፍጸም ከምዘሎ ኣብ ዝነገረሉ ዘሎ እዋን ሃገር ካብ ምልካዊ ስርዓት ሶሞዛ ናጻ ዝወጻትሉ መበል 39 ዓመት ነጻነት ተብዕል ከምዘላን፡ ርእሰ ብሔር ዳኒኤል ኦርተጋ ኣብቲ እዋን ተጋዳላይ ዝነበሩን ነቲ ምልካዊ ስርዓት ንምዕላው ኣብ ዝካየድ ዘነበረ ብረታዊ ቃልሲ ሳንዲኒስታዊ ግንባር ኣባል ዝነበሩ ክዀኑ እንከለዉ ዝመርሕዎ ዘለዉ መንግስቲ ዝቃወም ካብ ዕለት 18 ሚያዝያ 2018 ዓ.ም. ዝተለዓዓለ ህዝባዊ ኣድማ ንምዕጋት ወተሃደራት መሰል ሓይሊ ምክልኻል ብዝወስዶ ዘሎ ስጉምቲ ልዕሊ 370 ዝግመቱ ዜጋታት ናይ ሞት ሓደጋ ከምዘጋጠሞም ይንገር።
ውሳኔ ናይ ሃገራት ኣመሪካ ማሕበር
ናይ ሃገራት ኣመሪካ ማሕበር ኣብ ኒካራጉዋ ክሳብ ወቕቲ ጸደይ ዘሎ እዋን መንግስቲ ናጻ ሕዝባዊ ምራጫ ከካይድን እቲ ወተሃደራዊ ጉጅለ መሰል ሓይሊ ምክልኻል ካብ ሕጊ ወጻኢ ቢሉ ከፍርስን ምኽባር ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ከረጋግጽን ዝብሉ ነጥብታት ዝሓዘን መንግስቲ ዝወስዶ ዘሎ ስጉምትን ዝፍጽሞ ዘሎ መጥቃዕትን ከምኡ እውን ኣብ ልዕሊ ካቶሊክ ኣቢያተ ክርስቲያን ዘካይዶ ዘሎ ጸቕጢ ዘውግዝ ውሳኔ ከምዘጽደቐ ክፍለጥ እንከሎ፡
መንቀሊ ሕዝባዊ ዓመጽ
ቀንዲ መንቀሊኡ ናይቲ ህዝባዊ ኣድማ መንግስቲ ዳንኤል ኦርተጋ ዝሓንጸጾ ማሕበራዊ ሕዳሴ ኣብ ትግባሬኡ ስለ ዝቦኸረን ኣብ ወርሒ ሚያዝያ 2018 ዓ.ም. መንግስቲ ብወግዒ ዝሓንጸጾ ብዙሕ ኣካታዒ ዝዀነ ናይ ጡረታ ኣበል መምርሒን ሕጊ ክኸውን እንከሎ፡ መንግስቲ ንውሳኔታቱ ስዒቡ ዝተኸስተ ሕዝባዊ ውጥረት ደው ንኽብል ኣሚቱ ዘሪዘ እውን እንተበለ፡ ርእሰ ብሔር ኦርቴጋ ድሕሪ 11 ዓመት ካብ ስልጣኖም ክለቑ ዝሓትት ኰይኑ ይቕጽል ኣሎ፡ ኣብታ ሃገር ዝረአይ ዘሎ ዓመጽን ምግባረ ብልሽውና ምኽንያት ኦርተጋ ካብ ስልጣኖም ክለቁ ዝጽውዕ ኣድማ ኰይኑ ከምዘሎ ይንገር።
ቤተ ክርስቲያን ዒላማ ጉጅለ ዕጡቓት ሓይሊ
እቲ ንዳኒኤል ኦርተጋ ዝከላኸል ፍሉዩ ሓይሊ ኣብ ልዕሊ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ኒካራጉዋይን ካህናትን ገዳማውያንን ጳጳሳትን ጸቕጥን መጥቃዕትን ይፍጸም ከምዘሎ እንክንገር፡ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ኒካራጉዋ ሰላም ክወርድን ህዝባዊ ዕርቂ ክኽወንን ዘቕረብዎ ጻውዒት ኣብ ኒካራጉዋ ልኡከ ቅድስቲ መንበር ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ዋልደማር ስታኒስላው ሶመርታግ ብስም ቅዱስ ኣቦና እቲ ኣብ ኒካራጉዋ ዝረአይ ዘሎ ዓመጽን ዕግርግርን ደው ክብል ጻውዒት ኣቕሪቦም ብሔራዊ ዘተ ከረጋግጽ ዝኽእል ባይታ ክፍጠር እንክብሉ ከምዝሓተቱ ይንገር።
ኣብ ኒካራጉዋ ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ጨንፈር ማሕበር ሰብኣዊ ረድኤት ኣመሓዳሪ ብፁዕ ኣቡነ ካርሎስ ሀረራ ብስልኪ ምስ ቫቲካን ረዲዮ ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፥ እቲ ብኣኦም ዝምራሕ ዘሎ ማሕበር ረድኤት እውን ብወገኑ ምስ መላእ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብሓባር እቲ ተኸሲቱ ዘሎ ውጥረት ብዘተ ክፍታሕ ጻውዒት የቕርብ ምህላዉ ሓቢሮም ዕለት 15 ሓምለ 2018 ዓ.ም. መንግስቲ ዘጽደቖ ጸረ ግብረ ሸበራ ሕጊ ነቲ ተፈጢሩ ዘሎ ሕዝባዊ ዓመጽ ዘግድዶ እዩ ኢሎም፡ ዝዀነ ይኹን ዜጋ ንመንግስቲ ዝቃወም ኵሉ በቲ ሕጊ መሰረት ብኣሸባርነት የኽስስ፡ ተቓውሞ ዘካይድ ዘሎ ህዝቢ ዝተዓጥቀ ኣይኰነን ስለዚ ዝተመዓራረየ መልሲ ክወሃቦ እዩ ዝግባእ፡ ምበሉ ኣስዒቦም እቲ ተኸሲቱ ዘሎ ውጥረት መፍትሒ ክረክብ ሽምግልና ማሕበረሰብ ዓለም ሓቆፍ ኣገዳሲ እዩ ይብሉ።
ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ኒካራጉዋ ብሔራው ዕርቂ ክወርድ መታን መንግስቲ ናይ ዘተ መድረኽ ክመርጽ እተካይዶ ጻዕሪ ንብዙሕ ሓደጋ የቃልዓ ከምዘሎ ክፍለጥ እንከሎ፡ ነቲ ሕዝባዊ ተቓውሞ ቤተ ክርስቲያን ከምዘበገሰቶን ገርካን በዚ ገበን ተሓታቲት እያ ንምባል መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብዙሕ ዘቕጢ የካይድ ከምዘሎ ኣብ ማሳይ ተቕዋም ዶን ቦስኮ ኣመሓዳሪ ኣባል ማሕበር ሳሊዚያን ኣባ ኾሰ ቦስኮ ኣልፋሮ ምስ ቫቲካን ነውስ ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ኣፍሊጦም።


text:
ሕርይቲ ጋንታ ኮትዲቭዋር/ኣይቮሪኮስት/ ናይ ሎም-ዘበን ሽምፕዮና ግጥማት ኩዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ ኮይና።እዛ ጋንታ ናብ'ዚ ክብሪ'ዚ ዝበቕዐት ንሕርይቲ ጋንታ ጋና ብፍፀም ቅላዕ መቕፃዕቲ ድሕሪ ምስዓራ'ዩ።ጋና 10 ፡ ኣይቮሪኮስት 11።
ጋንታ ኣይቮሪኮስት ናብ ፅዋዕ መን ዓተረ ምስ ዝበፅሐት ጋንታ ጋና ትማሊ ሰንበት ኣብ ዘካየደቶ ወሳናይ ግጥም ስሩዕ ተስዓ ደቃይቅ ዜሮ ንዜሮ ተፈላልያ፡ሰላሳ ደቃይቅ’ውን ተወሲኹ ሸቶ ክምዝገብ ስለዘይካኣለ፡ ናብ ፍፁም ቅላዕ መቅፃዕቲ ንክእቶ ግድን ኮይኑ’ዩ።
እንተኾነ ክልቲኤን ጋንታታት ኣብ 120 ደቃይቅ ጊዜ ፀወታ ዘርአየኦ ብቅዓት ብዙሕ ዘዕግብ ኣይነበረን።ኣብ ክንዲ ሸቶ ንምምዝጋብን ንምዕዋትን ንከይምዝገበን ኣዝየን ዝተጠንቀቃሉን ኣብ ክንዲ ምጥቃዕ ምክልኻል ዘዘውተራሉ ኮይኑ’ዩ ተራእዩ።
ብዝኾነ ናብ’ቲ ዘይተርፍ ጊዜ ፍፁም ቅላዕ መቕፃዕቲ ምስተኣተወ ኩሎም ተሰለፍቲ ክልቲኤን ጋንታታት ኣብ’ቲ ፍፁም ቅላዕ መቕፃዕቲ ተሳሳቲፎም’ዮም።
ንኣይቮሪኮስት ናብ’ዚ ክብሪ’ዚ ንክትበቕዕ ልዑል ኣበርክቶ ዝገበረ ሓላዊ ማዕፆ’ታ ጋንታ በሪይ’ዩ።ንሰለስተ ኩዓሳሱ ኣምኪኑ።ኣብ መወዳእትኡ ነታ ፅዋዕ ዘዕተረት ናይ መወዳእታን ወሳኒትን ሸቶ ባዕሉ ኣመዝጊቡ’ዩ ንጋንትኡ ፅዋዕ ንክትዓትር ኣኽኢሉ።
ኣምበል’ታ ጋንታ ያያ ቱሬ “ምስ ክለብ ኮይንካ (ምስ ማንቸስተር ሲቲ ማለቱ’ዩ) ሻምፕዮን ምኻን ዘስደምም’ዩ።ምስ ሃገራዊት ጋንታኻ ኮይንካ ምዕዋት ግና ሕልሚ’ዩ”ክብል ታሕጓሱ ገሊፁ።


text:
ሓይልታት ኢትዮጵያን ግንባር ሓርነት ኦጋዴንን ኣብ ዘካየድዎ ግጭት ሓደ ላዕለዋይ ኣዛዚ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ብቕድሚ ትማሊ ሰኒ ከምዝተቐትለ ሰበስልጣን እቲ ዓማፂ ንቪኦኤ ክፍሊ ሱማሊኛ ገሊፆም።
ወታደራዊ ሓላፊ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ሸኽ ደቅ መሓመድን ካልኦት ክልተ ኣባላት እቲ ዓማፂ ጉጅለን ኣብ ዶብ ሱማሊያን ኢትዮጵያን ኣብ ዝርከብ ጥቓ ፋርጃኖ ተቐቲሎም ኣለው ይብሉ እቶም ሰበስልጣን።
ወሃቢ ቃል ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ዓብዳኒ ሒርሞግ ንቪኦኤ ኣብዝሃቦ ቃል መሓመድ ምስ ሓንቲ ንእሽተይ ኣሃዱ እናሃለው እዮም ብሓይልታት ኢትዮጵያን ሚሊሺያታት ሱማሊያን ዝተጠቕዑ።
ሸውዓተ ኣባላት ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ብመኪና ይጉዓዙ ኣብዝነበርሉ እዋን እታ መኪና ፀገም ምስ ኣጋጠማ ካብ ሓይልታት ኢትዮጵያ ብእግሮም ከምልጡ ፈቲኖም ከምዘይክኣሉ ነበርቲ እቲ ከባቢ ንቪኦኤ ገሊፆም።
ኣርባዕተ ዝቖሰሉ ኣባላት ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ብወታደራት ኢትዮጵያ ከምዝተትሓዙ እውን እቲ ወሃቢ ቃል ወሲኹ ገሊፁ’ሎ።


text:
ኣባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
እዚ ብላቲናዊ ሥርዓተ ኣምልኾ ካብ ነዊሕ ግዜ ኣትሒዙ ከምኡ እውን ኣብ ቢዛንታውን ካልእ ምሥራቃዊ ሥርዓተ ኣምልኾታትን ዝምርኰስ በዓለ ቅዱሳን ኢያቄም ወሐና ብመርሓ ዕለት ጎርጎሮስያዊ ዓመት መጸ ዕለት 26 ሓምለ ይዝክርዎ፣ ኣብ ሃገርና ኣብ ማሕሌት ናይ ልደታ ለማርያም ክልኤቱ አዕሩግ እመ በከዩ ብካየ ፣ ረከቡ ወለተ ዘታሥተሰሪ ጌጋየ፣ ለወንጌላውያን ኵልነ ዘኮነተነ ምጉያየ፣ ኢያቄም ወሐና ወለዱ ሰማየ፤ ሰማዩሙኒ አሥረቀት ፀሐየ
እቶም ክልተ ሽማግለታት ማለት ኢያቄምን ሐሃናን ናይ ልመና ብኻይ ምስ በኸዩ ብሰማይ እትምሰል ድንግል ማርያም ተዋህበቶም ካብኣ ከኣ ማለት ካብዚ ሰማይ እዚ ከኣ ጸሓይ ጽድቂ ዝኾነ ክርስቶስ ተወልደ’ እናበልና ንጽሊ።
ቀንዲ መፍለጢኦም ከም ኣቦሓጎን እኖሓጎን ኢየሱስ ኮይኖም ወለዲ ድንግል ማርያም እንክኸውን ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ወትሩ ነዞም ክልተ ቅዱሳን እንክዝክሩ ‘ኣቦሓጎታትን እኖሓጎታትን ምስ ኩሎም ሽማግለታትን ዕድመ ዝጸገቡን ውርሻ እምነትን ሰብኣውነትን ንንኡሳን ወለዶ ዝመሓላልፉን ንደቅና ዝኩስኵሱን ስለዝኾኑ ጸዋዕታ ሽምግልና ብዓቢ ክብርን ጥንቃቄን ክንሕብሕቦን ክንጥቀመሉን ዝግበእና ምዃኑ ደጋጊሞ እንከዘኻኽሩ ሎሚ ድሕሪ ፍርቂ መዓልቲ ከኣ ኣቦሓጎታትን እኖሓጎታትን ኣብ ሥድራቤት መዝገብ ናይ ኩሉ እዮም፣ በጃኻትኩም ነቦሓጎታትኩም እኖሓጎታትኩምን ተኸናኸንዎም! ኣፍቅሮም ንደቕኹም ንክዛረብዎም ከኣ ኣፍቅዱሎም’ እንክብሉ ኣብቲ ትዊተር ዝበሃል ብኣት ፖንተፊክስ ዝፍለጥ ሓጸርቲ መልእኽታት ዘመሓላልፉሉ ሳጹኖም ኣቢሎም ሓደራ ኢሎም፣
ልሂቅ ር.ሊ.ጳ በነዲክቶስ መበል 16 እውን ኣብ 20112 ብዛዕባ እዚ በዓልዚ ኣብ ዘስተምሃርዎ ‘ናይ ሓንቲ ሕብረተሰብ ምዕባሌ ዝምዘነሉ ኣገባብ ንሽማግሌታቶም ብኸመይ ከምዝሕዝዎምን ኣብ ማሕበራዊ ሕይወቶም ብዝወፍይዎ ቦታን ይምዘን’ እንክብሉ ነቲ ቀንዲ ውርሻ ሽምግልና ከም መምዘኒ ምዕባሌን ንክትሽምግል ዝቀርብ ጸሎትን እዚ ንሽምግልና ትርጉም ዝህቦ ምዃኑን ገሊጾም ነሮም፣ እዚ ኣብ 2012 ዓምፈ ዘቅረብዎ ጻውዒት ብቀንዱ እቶም ዝሸምገሉ ሰባት ጸለይቲ ክኾኑ ከምዘለዎም በዚ ከኣ ከም ዋሕስ ናይ ኩሉ ክቅርቡ ከምዝኽእሉ ንምግንዛብ ዝቀረበ መልእክቲ እዩ ነሩ፣
ሽማግለታት ገና ክፈርዩ ከምዝኽእሉ ኣእዋም እንክትግንዘቦም!
ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ እውን ሕይወትን ናብራን ሽምግልና ቀሊል ከምዘይኮነ ኮይኑ ግን ገና ፍረ ዘለዎን ሃብታምን ምዃኑ ገሊጾም ነሮም፣ ዝሓለፈ መስከረም ዕለት 28 ብዛዕባ ሽማገለታት እንክዛረቡ ዝሸምገሉ ሰባት
‘ከምተን ገና ፍረ ክህባ ዝኽእላ ዓበይቲ ኣእዋም ኮይኖም ሽሕ’ኳ እቲ ዘሕለፍዎ ዓመታት ከቢድ እንተኾነ ገና ሓደ ንክብሪ ደቂሰባት ዝሕልቅን ንክብሪ ሕይወት ዝከላኸልን ባህሊ ንምፍጣር እጃሞም ከበርክቱ ከምዝኽእሉ ገሊጾም ነሮም’።
ቅዱስነቶም ኣብ ዝተፈላለየ ግዝያት ብዛዕባዚ እዚ ጉዳይዚ ብዙሕ ኣስተምሂሮም እዮም፣ ቅድሚ ክልተ ዓመት ብዕለት 15 ጥቅምቲ 2015ዓምፈ ንልዕሊ ሸውዓተ ሺሕ ዝኾነ ናይ ሃገረ ጣልያን ዝሸምገሉ ሠራሕተኛታት ሃገራዊ ማሕበር ወከልቲ ኣብ ኣደራሽ ብፁዕ ጳውሎስ ሻድሻይ ተቀቢሎም ኣብ ዘዘራረቡሉ ‘ቤተ ክርስትያን ንዝሸምገሉ ኣቦታትን ኣደታትን ብፍሉይ ቆላሕታ ትጥምቶም ዓቢይ ግምት ብምሃብ ከኣ ተኽብሮም፣ ኣቦሓጎታትን እኖሓጎታትን ዝኾንኩም ንስኹም ፍሉይ ኣገዳስነት ኣሎኩም፣ ከመይ እኩብ ድምር ተመክሮታትኩም ንማሕበረሰብ ዓለም ዝኸበረን መታካእታ ኣልቦን መዝገብ ኮይኑ ንመጻኢ ብተስፋ ብሓልፍነትን ንምጥማት የኽእሎ፣ እቲ ኣብ መዋዕልኩም ዝኸዘንኩምዎ ናታትኩም ብስለትን ጥበብን ንመንእሰይ ክሕግዙ ይኽእሉ፣ ሽማግለታትና ኣብ ፈታኒ ዝኾነ ግዜውን እንተኾነ ኣብ እግዚኣብሔር ብምእማን ብሩህ መጻኢ ከምዝሎ ሕያው ምስክርነት ዝህቡ እዮም፣ ከምቲ ብዘይምቊራጽ ፍሬኣ በብግዜኡ እትህብ ኦም ኮይኖም ወላውን ብንውሓት ዕድመ ዝደኸሙ እንተመሰሉ መበቆላዊ ዝኾነ ኣበርክቶኦም ብምውፋይ ሃብታም ባህሊ ንደቆም የውርሱ እሞ ባህሊ ሕይወት ከምዝዕምብብ ይገብሩ፣’ እንክብሉ ኣቦሓጎታትን እኖሓጎታትን መተካእታ ኣልቦ ቅርሲ ከምዝኾኑ ገሊጾም፣ ነዚ ሃብቲ እዝን ርዝነቱን ንምግላጽ ቅዱስነቶም ብዙሕ ምስልታት ከምዘዘውትሩ ዝዝከር ኮይኑ። ንኣብነት ናይ መበል 25 ዓመት ብሩራዊ ኢዮቤል ሲመተ ጵጵስናኦም ኣብ ዝዘከሩሉ ግዜ ኣብ ቅድሚ እቶም ምሳኦም ሓቢሮም ዝቅድሱ ዝነበሩ ካርዲናላት ኮይኖም። ‘ምናልባት ገሊኦም ምንም ዘይንረብሕ ኣረግቶት ኮና ኣብ ታሪኽ ጥራይ ንነብር ዝመስሎም ኣይሰኣኑን እዚ ግን ዕሽነት እዩ፣ ንሕና ኣቦሓጎታት እኳ ደኣ ንመጻኢ ወለዶ ሰናይ እንምነን ሰናይ ሕልሚ እንሓልምን ኣቦሓጎታትን እኖሓጎታትን ኢና’ እንክብሉ ናይ ኣቦሓጎን እኖሓጎን ግደ ኣብ ቤተሰብን ኣብ ማሕበረሰብን ክሳብ ክንደይ ናይ ተስፋን ጽንዓትን ተልእኮ ከምዘለዎ ኣብሪሆም ነሮም፣
ተጠቂምካ ደርቢ ንዝብል ባህሊ ንየው ነበሎ!
እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተመልከተ ነገራት ኣብ ቦታኡ ሃልዩ ናይ ዘመንና ባህሊ ዝተኣታተዎ ዘይሰብኣዊ ባህሊ ኣሎ እዚ ከኣ ገለ እቶት ዘየበርክት ኣካል ማሕበረሰብ ክጐሓፍ ኣለዎ ዝብል ንዝኾነ ነገር ተጠቀመሉ ጥቅሙ ምስ ኣብቅዔ ከኣ ጐሓፎ ዝብል ንነገራት ዝምልከት ናብ ሰባት ልኢሙ ኣበርክቶ ዘይገብር መኽሰብ ዘይብሉ ኣወግዶ ዝዓይነቱ ሓሳብ ዘለዎ ተጠቂምካ ደርቢ ዝብል ባህሊ ኣብ ደቂሰባት ኣውን ይረኤ ስለዘሎ እዚ ናይ ረብሓን ጥቅምን መኽሰብን ነገር ክ ውገድ ቅዱስነቶም ብዙ ግዜ ኣዝኻኺሮም። ንኣብነት ናብ ፕየረልቺና ኣብ ዝገበሮዎ ሓዋርያዊ ምብጻሕ ከምዚ ኢሎም ነሮም፣
`ናይ ማሕበራትና መዘና ኣልቦ ሓላፍነት ተሸኪሞ ናይ ዘለው ሽማግለታትና ኩነት ከም ጾር ክስምዓና የብሉን፣ ከም ሓሳበይ ነዞም ንዘመደ ኣዳም ዝኽሪ ዘውርሱ ሽማግለታት ናይ ኖበል ሽልማት እንተዝሰናደወሎም እብል` ኢሎም ነሮም።
ናይ ሓንቲ እኖሓጎ ትምህርቲ!
ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ደጋጊሞም እኖሓጎይ ከምትብሎ ዝብል ሓረግ ብዙሕ ግዜ ይጥቀሙሉ! ካብቲ ብዙሕ ንእኖሓጎ ዝምልከት ጥቅስታቶም ኣብ ቤተጸሎት ቅድስት ማርታ ብዛዕባ ምሕረት እግዚብሔር ኣብ ዝሰበኽዎ ናይ ብወነስ ኣየርስ ሊቀ ጳጳስ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ ብ1992 ዓም ንሶም ንቅብዓ ሜሮን እንዳተጓዕዙ ሓንቲ እኖሓጎ ክናዘዝ ደልየ ትብሎም ንሶም ከኣ ግርህ ኢሎም ኣትን እምበይተይ ንስኽን ደኣ እንታይ ሓጢኣት ክህልወክን ኢሉ ምስ በልወን `ኣባቴ ኩልና ሓቲኣት ኣሎና` ምስ በለቶም ናይ ዘይተሰዓርነት ግድል ንምግባር `እሞ እግዚብሔር እንተዘይመሓረናኸ እንታይ ክንከውን ኢና’ ምስ በልወን ‘እግዚብሔር ንኩሉ ይምሕር ምኽንያቱ እግዚብሔር እንተዘይምሕር ነሩ ዓለም እምበይምሃለወን’ ክብላ ዝመለሻሎም ዘኪሮም ነሮም፣ ስለዝኾነ እምነትን ተስፋን ጸሎትን ሽማገልታትና ንቤተክርስትያን ዓቢ ትዕድልቲ እዩ፣
ጸሎት ሽማገልታትና ዓቢ ትዕድልቲ ቤተክርስትያን!
ኣብ ዘመንና ንዝርከቡ ብብዙሕ ጉዳያት ዝተዓብለሉን ጸሎት ንምግባር ግዜ ንዘይብሎምን ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ከም ኣበነት ወትሩ ንእግዚብሔር ዘመስግኑን ዝዝምሩን ዝበልዎም ጸሎት ሽማግለታት ከምዚ ክብሉ ይገልጽዎ፣
ጸሎት ሽማግለታትን እኖሓጎታትን ኣቦሓጎታትን ንቤተክርስትያ ዓቢ ትዕልቲ ኮይኑ ሃብቲ እዩ፣ እዚ ከኣ ንመላእ ማሕበረሰብ ደቂሰባትን ንቤትክርስትያንን ዓቢ ኣበርክቶ እዩ ምናዳ ነቶም ንኩሉ ከራኽቡ ክብሉ ወትሩ ንጸሎት ግዜ ዘይብሎምን ከምቲ ምሳሌ ዘርኢ ዝብሎ ብካልእ ነገራት ተታሒዞም ጻሕያይ ዝሓንቆ ዘርኢ ዝኾኑ ሰባት ዓቢ ረድኤት እዩ፣ ስለዚ ስለ እዞም ዓቢ ትዕድልቲ ዝኾኑ ሽማግለታትና ክንጽሊ ስለኦም ክንዝምር ምልክታት እግዚብሔር ክንገልጽ ኣሎና` ኢሎም ነሮም፣


text:
ኣስመራ፣ ተማህሮ ዲያእ ኣል እስላሚያ ሰለማዊ ሰልፊ ኣካይዶም፣ ሰራዊት ንምብታኖም ተዅሲ ከፊቱ
- Details
- Created: Wednesday, 01 November 2017 03:13
- Last Updated: Wednesday, 01 November 2017 03:13
ኣብ ኣስመራ፣ ሎሚ 31 ጥቅምቲ፣ ኣብ ሰዓታት ድሕረ ቀትሪ፣ ኣብ ከባቢ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ዝተኣኻከቡ ኣስታት 100 ዝኾኑ ተማህሮ ዲያእ ኣል እስላሚያ ሰለማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
እቶም መጉልሒ ድምጺ፣ ኣባትርን ኣእማንን ዝሓዙ ተማህሮ፣ ነቲ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ 'ታ ቤት ትምህርቲ ዝወሰዶ ናይ ምዕጻውን ዳይረክተር እታ ቤት ትምህርቲ ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑር ዝርከብዎም ኣካየድታ ናይ ምእሳርን ስጉምቲ ብምኹናን፣ ፕረዚደንት ቅልጡፍ ፍታሕ ክእዝዝ ጸዊዖም።
እንተኾነ፣ ሰዓት ኣብ ዘይመልእ ግዜ፣ ብረት ዝዓጠቑ ብብዝሒ ሰራዊት ነቶም ተማህሮ ብምኽባብ ብኣባትርን ብተኹዅስን ከምዝበተንዎም ተረጋጊጹ።


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ከባቢ ጋምቤላ ንዝነብሩ ሰበኽ ሳግም ዜጋታት ብዝጀመሮ ፕሮግራም ምስረታ መንደር ብሓይሊ የልዕሎም ኣሎ፡መጥቓዕቲ እናብፅሐሎም እዩ፡ክብል ሂውማን ራይትስ ዎች ዝተብሃለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣብዘውፅኦ ሪፖርት ይኸስስ።መንግስቲ ኢትዮጵያ ብወገኑ እቲ ክሲ መሰረት ዘይብሉን ናይ ሂውማን ራይትስ ዎች ዝተለመደ ናይ ሽም ምጥፋእ ወፍርን እዩ ይብል።
ነቲ መፅናዕቲ ዘክየዱን ነቲ ሪፖርት ዘዳለውን ኣብ ህይውማን ራይትስ ዎች ዝሰርሑ ሴሊክስ ሆርን ካብ ለንደን ንቪኦኤ ብስልኪ ኣብዝሃብዎ መግለፂ እቲ ናይ መንደር ምስረታ ሓሳብ ሰባት ብፍቓዶም ዝሰፍርሉ ከምዝኾነ ካብ መጀመሪያ ኣትሒዙ መንግስቲ ኢትዮጵያ ይዛረብ እንተነበረ’ውን ንሶም ዝረአይዎ ግን ብግልባጡ ከምዝኾነ ይገልፁ።
ኣብ መፅናዕትና ዝረኸብናዮ ሓቂ ሰባት ካብ መንበሪ ከባቢኦም ዝልዓሉ ብድልየቶም ከይኮነስ ብሓይሊ እዩ ዝብሉ ሚስተር ሆርን ኣስዒቦም ከምዚ ይብሉ ‘’ንምንታይ ኢና ካብ መንበሪ ከባቢና ንልዓል ዘለና ኢሎም እንተሓቲቶም ወይ’ውን ካብቲ ከባቢ ኣይንወፅእን እንድሕር ኢሎም ይቕጥቀጡ፡ይእሰሩ፡ብፖሊሳት ምፍርራሕ ይበፅሖም።’’
ሰባት ዝሰፍሩሎም ከባቢታት ንመነባብሮን ንህይወትን ዘድልዩ ኣገልግሎታት ከምዝቐርቡሎም፡ማሕበራውን ኢኮኖሚያውን መሰረተ ልምዓት ከምዝህነፁሎም፡ምግብን ማይን ከምዝረኽቡ፡ናብ ስራሕ እውን ከምዝኣትው ከምዝተዘረቦም ይገልፁ ሚስተር ሆርን።
ኢትዮጵያ ኣብ ውሽጢ ዝሓለፉ ሰለስተን ኣርባዕተን ዓመታት ሰፍሓቱ ክንዲ ኣውሮፓዊት ሃገር ኔዘርላንድስ ዝኸውን መሬት ማለት’ውን 3.6 ሚሊዮን ሄክታር መሬት ንናይ ሕራሻ ኢንቨስተራት ምሃባ ብምግላፅ መንግስቲ ሰብ ዘይሰፈረሎም እናበለ ዝህቦ ዘሎ መሬት እዞም ነባራት ነበርቲ ካብ መሬቶም ንኸይፈናቐሉ ዝከላኸል ሕገመንግስታዊ መሰሎም ዝጥሕስ እዩ ይብሉ ሆርን።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ብህይውማን ራይትስ ዎች ዝቐረበ ሪፖርት ይነፅጎ።ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ መልሲ ዝሃቡ ወሃቢ ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣቶ በረኸት ስምኦን እቲ ሪፖርት ሓሰት እዩ ይብሉዎ።
መንግስቲ ናይ ውሽጢ ሃገርን ናይ ወፃእን ሰብ ሃብቲ ገንዘቦን ኣብ ስራሕ ከውዕልዎ በሪ ከምዝኸፈተን ኣብ ልምዓት ሕርሻ ንኽሳተፉ ምትብባዖም ከምዘይናስሑን ብምግላፅ ኣየናስ ዝጥቀሱ ዘለው ኣሃዛት ኣሃዛት ዝተጋገየ እዩ ኢሎም።’’ክሳብ ሕዚ ኣብዝተፈላለዩ ክፋላት እታ ሃገር ዝሃብናዮ መሬት ናብ 415 ሽሕ ሄክታር ዝኸውን መሬት ጥራሕ እዩ።ካብዚ ናብ 42 ሽሕ ሄክታር ዝኸውን መሬት ለሚዑ ዘሎ።ብሓፈሻ ንልምዓት ሕርሻ ካብ እነቕርቦ 3.4 ሚሊዮን ሄክታር መሬት 1.5 ሚእታዊ ዝኸውን ጥራሕ እዩ።’’ይብሉ።


text:
ኣብ ፖሎቲካ ባህሊ ኤርትራ ጓል-መገዲ እቲ ቀንዲ ፖሎቲካ ስለዝኾነ፡ ኣቀዲመ ነቲ ክምሃዝ ዝክኣል ጓል-መገዲ ክሰብሮ ኣፍቁዱለይ? ጉዳይ ኢትዮ-ኤርትራ ብሰላማዊ መገዲ ክፍታሕ ኣለዎ ዝብል መትከል ካብ ማሕበራዊ ስነ-ኣእሙረይ ዝነቀለ እምነትን መርገጽን’ዩ ጸኒሕኒ። ስለዚ ጉዳይ ኢትዮ-ኤርትራ ብሰላማዊ መገዲ ምፍትሑ ኣብኡ ዝኾነ ዋጋ-ዕዳጋ ዘይብለሉ ጉዳይ ሙኻኑ ኣቀዲመ የነጽሮ ኣለኹ።
ኩላህና ክንግምቶ ከም እንኽእል፡ ኣብ ሕምርቲ ፖሎቲካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ልዕለይን ልዕሊ ካልኦት ንሕና ኢና “ሃገራዉያን” ዝብሉ ሃገራዉያን ከምዘለዉ ዘካትዕ ኣይኮነን። ንዝሓለፈ 20 ዓመታት ሃገሮም ኣብ ሓደጋ ካይትወድቆም ካብ ዝብል ጉሩሁን ፍቅሪ-ሃገር ዝደረኾ ሓቦን ንሒን፡ ዉልቃዊ መሰላቶም፡ ሕቶ ጊዝኣተ ሕጊ፡ ሕቶ ዲሞክራሲ ….ወ.ዘ.ተ ካልኣዊ ብምስራዕ፡ ንዝዓበየ ዕላማ ንምዕዋት፡ ማለት “ናጽነትን ሉዑላዉነትን” ኤርትራ መታን ክዉሓስ ካብ ምባል ዝነቅል ድንግል-ሓልዮት፡ ብሓያል ትዕግስትን ምጽማም መዓንጥኦም ሸጥ ኣቢሎም ክምክቱ ጸኒሖም እዮም፡፡ ኩሉ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ካብኣቶም ዝጠልቦ ዝነበረ ፋይናንሳዊ ነገራዊን ካብ ኣፎሙን ኣፍ ደቆምን መንጢሎም እንዳመጠዉ ክሳልይዎን ብዘይ ቅድመ-ኩነታት ሞራላዊን ፖሎቲካዊን ደገፍ ክድግፍዎ ከምዝጸንሑ፡ ንሶም ይፈልጡ ንሕና እዉን ንፈልጦ ጉዳይ’ዩ።
ን16 ዓመታት መመላእታ “ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ ሉዑላዊ መሬትና ካይወጸ ብፍጹም ኣብ ዘተ ኣይንኣቱን ኢና። ካብ መሬትና እንተወጽዩ ግን ንግሆ ዝወጸ፡ ድሕሪ ቀትሪ ንክንዛተ ድልዎት ኢና” ብምባል ይናጣጠፉ ከምዝነበረ ኩላህና ንፈልጦ ጉዳይ ኮይኑ፡ ካብዚ ዝነቐለ እዉን ስዓብቲ ህ.ግ.ደ.ፍ ቀጻሊ ይዳጋግምዎ ከምዝነበሩ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣንካይ ዶ ንሶም ሓደ ሓደ ተቃወምቲ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ ደገ ዝነብሩ እዉን እንተኾኑ፡ነዚ ሓርግ እዚ ከም መጽረዪ ልሳኖም ኣግኣዚ-ኣቦጊዳ ብምዉሳድ ብቀጻልነት ይዳጋገም ከምዝነበረ ኩሉ ዝፍለልጦ’ዩ።
ጥልመትን መራሕቲ ህ.ግ.ደ.ፍን ሰብን ጽላሎቱን ስለዝኾኑን፡ ከምቲ ወዲ ድሙ ነይሓድግ ግብረ እሙ ዝብሃል፡ ነቲ ን16 ዓመታት መመላእታ ዝዝረበሉ ዝነበረ ፖሊሲን መትከልን ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ራሕሪሑ ኣብ ዘተን ስምምዕን ክኣቱ ዝተዓዘቡ ኣባላቱ ደንጽዎም ኣፎም ከምዝዕበሱ ኮይኖም ኣለዉ። ክሳብ ሕጂ እዉን ብወግዒ ዝተዋህቦም መግለጺን ምምኽኻርን ኣብ ዉሽጢ ሃገር ይኹን ኣብ ደገ የሎን። ምዝንባዕን ምድንጋርን ከም ኣመል ስለዝተወስደ ናይ ኣጉል-ብድዔ ዘረባ “”ሕጂ ንሕና ኢና ንቀርኒ-ኣፍሪቃ ክንመርሓ ” ክብሉ ጀሚሮም ኣለዎ። ን3,200,000 ዝግምገም ብዝሒ ህዝቢ ኤርትራ ከማሕዱሩ ዘይክኣሉስ፡ ንቀርኒ-ኣፍሪቃ ክመርሑ?
እዚ ሕልሚ እዚ ነቲ ቀንዲ ሕቶ ዶብን ሕቶ ሉዕላዉነት ካይልዓል ዝመጽእ ዘሎ መሀዉተቲ ዘረባ ስለዝኾነ፡ ኣቱም ኣብ ዉሽጢ ህ.ግ.ደ.ፍ ዘለኹም ሙዑታት ሃገራዉያንን ዲሞክራስያዉያን ባእታታ፡ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ይኣክል! ይኣክል ይኣክል ማለት’ዩ ብምባል ክትብድህዎ ትጽቢት ይግበረልኩም ኣሎ።
ካብ ዝሓለፈ ተሞክሮና ክንማሃር ኣሎና። ኣብ ንሃገራዊ ናጽነትን ሰብኣዊ ሓርነትን ንምርግጋጽ ዝሳላሰልናዮ 30 ዓመታት ዕጥቃዊ ሰላማዊን ፖሎቲካዊ ቃልሲ፡ ተጋዳላይ “ምእንቲ ሞጎጎ ትሕለፍ ኣንጭዋ” እንዳበለ፡ እቲ ዝዓበየ ዕላማ መታን ክዕወት እቲ መሳለጢ ንዋት ሰዉራና ኣብ ሓደጋ መታን ካይወድቕ ተባሂሉ፡ ነታ ኣንጭዋ ቀጠልያ ናይ ሕለፍ ፍቃድ ስለዝሃባ’ዩ ኣብ ዚ ኩሉ ዝሓለፍናዮን ዘሎናዮን መከራ ከምንሳጣሕ ኬና ዘሎና። ሕጂ ድማ ከም ቅድሚ ትማሊን ትማሊን ዝሓለፍናዮ ተሞክሮ ንደግም እንቴኼና ሃየንታ ክህሉዎ ሙኻኑ ዘጣራጥር ኣይኮነን።
ወድሓንኩም!
መርእድ ዘርኡ
02/08/2018


text:
ክብረ በዓል ገዳም ቅዱስ ዮሓንስ ቴድረር ብዓቢይ ክብሪ ተባዒሉ!
01 መስከረም 2011 ዓ.ም. ርእሰ ዓውደ ዓመት ቅዱስ ዮሓንስ ብዓቢይ ድምቀት ኣብ ገዳም ቅዱስ ዮሓንስ ቴድረር ብዓቢይ ክብሪ ተባዒሉ። ንኽብሪ እዚ በዓል ካብ ዝተፈላለየ ቦታ ዝመጹ ገዳማውያንን፡ ሊቃውንት መምህራንን ካህናትን ዲያቆናትን ምእመናንን ምእመናትን ሕዝበ ክርስቲያን ናይ ቅዱስ ዮሓንስ በረኸት ቃል ኪዳኑ ተሳተፍቲ ኮይኖም።
ካብ ዋዜማ ጀሚሩ ክሳዕ ዑደተ ታቦት ስብሐተ እግዚአብሔር በጺሑ። ኣሥርቆት ባሕረ ሓሳብ፡ ገድለ ዮሓንስ መጥምቅ፡ ጸሎተ ቅዳሴ . . . ሓደ ድኅሪ ሓደ ምስ ተሠርዐ ሰዓት 9፡00 ቅ.ቀ. ዑደተ ታቦት ኮነ።
ኣብ ዑደተ ታቦት ያሬዳዊ ዝማሬን ሸብሸቦን ምስ ቀረበ ብመምህር ሰሎሞን ተስፋማርያም ነቲ ዕለት ዝምልከት ስብከተ ወንጌል ተዋሂቡ። ጸሎተ ቡራኬ ብብፁዕ ኣቡነ ሉቃስ ተዋሂቡ፡ ብመዝሙርን ዕልልታን ታቦት ኣብ መንበር ክብሩ ምስ ነበረ ነጋድያን በረኸት ሰኒቖም፡ ‘ያብጽሓነ አመ ከመ ዮም’ እናበሉ ነናብ ቦታኦም ብሰላም ተመሊሶም።
ገዳም ቅዱስ ዮሐንስ ቴድረር፡ ኣብ ዓመት ብዙኃት ክብረ በዓላት እኳ እንተለዎ እቶም ቀንዲ ዝኽብሩ ግና 1 መስከረም ርእሰ ዓውደ ዓመት ቅዱስ ዮሓንስ ከምኡ’ውን 2 ሰነ ፍልሰተ ሥጋሁ ለዮሓንስ እዮም። ከምዝፍለጥ ገዳም ቅዱስ ዮሓንስ ቴድረር፦ ከም ገዳም ብስም ቅዱስ ዮሓንስ መጥምቅ ካብ ዝግደም ልዕሊ 1600 ዓመት ዝገበረ፡ ንብዙኃት ቅዱሳን ኣበው መዕረፊ ዝኾነ፡ ክሳዕ ሕጂ በረኸቱ ዘይሓፀፀ ቅዱስ ቦታ እዩ። ገዳም ቅዱስ ዮሓንስ ቴድረር ካብ ከተማ ደቀምሓረ ንሸነኽ ደቡብ 25 ኪሎ ሜትር ተገዲሙ ዝርከብ ገዳም እዩ።


text:
ሓይልታት ወታደር እውን ሬሳታትን ዝተሓብኡ ዕጡቓትን እንተሃሊዮም ኣለሽኦም ቀፂሎም።
ክሳብ ሎማዕንቲ ረቡዕ ልዕሊ 70 ሰባት ሃለዋቶም ከምዘይተፈልጠ ቀይሕ መስቀል ኬንያ ኣፍሊጡ’ሎ።
ምንስቴር ውሽጢ ሃገር ኬንያ ጆሴፍ ኦሌ ለንኩ ሎማዕንቲ ኣብዝሃብዎ መግለፂ ሰበስልጣን መንነት እቶም ኣጥቓዕቲ ንምፍልጣ ኣብዝግብር ፃዕሪዎ ትዕግስቲ ሓቲቶም ኣለው።ኣብቲ ምርመራ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ፣ብሪታኒያ፣እስራኤል፣ጀርመን፤ካናዳን ዓለምለኸ ፖሊስን ይሳተፉ ኣለው።
ናይ ኬንያ ፕሬዝዳንት ኡሁሩ ኬንያታ ኣብቲ 67 ስቪላትን ሰራሕተኛታት ፀጥታን ንዝተቐተልሉ መጥቓዕቲ ሰለስተ ናይ ሓዘን ማዕልታት ኣዊጆም።እንተውሓደ ሓሙሽተ ኣሸበርቲ ተቐቲሎም ኣለው።
ፕሬዝዳንት ኡሁሩ ኬንያታ ብዛዕባ ስትራተጂ ፀረ ሽብር ንምዝርራብ ንሃገራዊ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ኬንያ ረቡዕ ኣኼባ ፀዊዖም ኣለው።
11 ኣሸበርቲ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ምውዓሎም ፕሬዝዳንት ኬንያታ ገሊፆም ኣለው።ነቲ ምጥቓዕቲ ዝፈፀሙ ፍርዶም ክረኽቡ እዮም ንዝበሉዎም ‘’ፈርሓት’’ ኢሎም ብምፅዋዕ ሓፊሮምን ተሳዒሮምን እዮም ኢኦም።ኣስዒቦም ’’ዋላ እንተደመየ እውን ርእስና ኣየድነናን።ከምቲ ኩሉ ግዜ እዞም ገበነኛታት እዚኦም ከይፈራሕና እዮም ረኺቦምና።ኣይንትሓዝን።’’
ናይ ሱማሊያ ኣሸባሪ ጉጅለ ኣል-ሸባብ ነቲ መጥቓዕቲ ሓላፍነት ወሲዱ’ሎ።


text:
ንሕቶ መንነት ህዝቢ ወልቃይት ካብ መንጎ ዝመርሑ ኣርባዕቲኦም ኣባላት ኮሚቴ ካብ ከተማ ጎንደር ተዓፊኖም ከምዝተወስዱብ ሃለዋቶም ከምዝይፍለጥን ናይቲ ኮሚቴ ፀሓፊ ኣቶ ኣደራጀው ዋኘው ሓቢሮም።
ካልእ ኣባል'ቲ ኮሚቴ'ውን ኣብ መንበሪ ገዝኦ ተኸቢቦም ከምዝከቡ ተፈሊጡ።
ካብ ፌደራልን ክልልን ዝተረኽቡምንጭታት ነቲ ዜና ኣረጋጊፆምዎ ኣለው።
ኣቶ ኣደራጀው ዓፈንቲ ንኣርባዕቲኦም ኣባላት ኮሚቴ ለይቲ ስዓት 11 ጀሚሩ ኣብ ከተማ ጎንደር ከምዝሓዙዎም ሓቢሮም ።
ንሶም " መንነቶም ኣይፍለጥን፤ናይ ፌደራል ፖልስ እዮም ተኸዲኖም።ገፆም እውን ተሸፊኖም እዮም።እዞም ዓፈንቲ መጀመሪያ ናብ ኣቶ ኣታላይ እያሴ ገዝኡ ሰይሮም ብምእታው ወሲዶምዎ።ኣቶ ኣታላይ ኣተሓባባሪናን ምኽትል ፕሮፕጋንዳን እዩ።
ኣቶ ጌታቸው ኣደነ ኣቦ መንበርና እዩ።ኣቶ ኣለነ ሻማ ኣተሓባባሪ እዩ።ኣቶ መብራህቱ ጌታሁን ድማ ርክብ ህዝብን ንናይ ገጠር ከሚቴታት ዘንቀሳቕስን እዩ።ኣብ ቁፅፅር ውዒሎም ኣለው" ኢሎም።


text:
ኢህወደግ ሎሚ 2 ታሕሳስ ስሩዕ ኣኬብኡ ጀሚሩ።
እቲ ድሕሪ ለውጢ ኣመራርሓ ህወሓት ንፈለማ እዋን ዝካየድ ዘሎ ኣኬባ ኣብ ኢህወደግ ዘሎ ነዛ ሃገር ናብ ከሊ ዘእተወ ሽግር ክኣሊ ዝኽእል እዩ ዝብል ግምት ኣሎ። ኣብ ዝተፈላለዩ ክፍልታት እዛ ሃገር ዝባርዑ ዘለዉ ፖለቲካዊ ፀገማት ንምስጋር ኣብ ወሳናይ መድረኽ ኮይኑ የካይዶ…
ኣብ ምድሓን እዚ ሃገር ግደ ምሁር መንእሰይ ትግራይ ወሳናይ እዩ!
ፖለቲካ ዓድና ካብ ጊዜ ናብ ጊዜ እናከፍአ ይከይድ ከምዘሎ ትዕዝብቲ ኩሉ ናይ ሚድያ ተበፃሕነት ዘለዎ ሰብ እዩ። ትማሊ ቅድሚ ትማሊ ዘይነበረ ብፍላይ ድሕሪ ምብሳር ሓዳስ ኢትዮጵያ ድሕሪ ዕስራን ገለን ዓመታት ኣዝዩ ብዝገርም ፍጥነት ፖለቲካዊ ሽግራት ከም ትሓግ እናሰፍሑ ከም ጒላ…
ግዕዝ ሚድያ ዕላዊ ስራሕ መርበብ ሓበሬታ ጀሚሩ።
ዘሐጉስ ዜና ግዕዝ ሚድያ ኣብ ሶሻል ሚድያ ንጡፍ ተሳትፎ ካብ ዘለዎም ፍልፍል ሓበሬታታት እቲ ሓደ ምንባሩ ዝዝከር እዩ። ክሳብ ሕዚ ዝሰርሖም ስርሓቲ መሰረት ብምግባር ዝተውሃቡና ሓበሬታታት ድማ ዘበረታትዑ ንቕድሚት ዝወስዱ እዮም። ሕዚ ድማ ግዕዝ ሚድያ ባዕሉ ዝኸኣለ መርበብ ሓበሬታ (ዌብሳይት)…


text:
ምዕራፍ ዕስራ
ቀንዲ ዕላማ ጸሎት
“ኣቦ ኣብ ወዲ ምእንቲ ክኸብርሲ፣ ብስመይ ዝለመንክምዎ ዘበለ ኵሉ ኽገብረልኩም እየ።” (ዮሃንስ 14፣13)
ኣቦ ምእንቲ ብወዲ ክኸብር። የሱስ፣ ምእንቲ’ዚ ዕላማ’ዩ፣ ኣብ ዝፋኑ ብስሙ ዝለምናዮ ዘበለ ኵሉ ዝገብር። ነዚ ዕላማ ገይሩ’ዩ፣ ንነፍሲ ወከፍ ጸሎት መልሲ ዝህብ። ነዚ ሽቶኡ ዘይገበረ ጸሎት ኣይክምልስን ኢዩ። እዚ፣ ኣብ ልማኖና፣ ከምቲ ኣብ የሱስ፣ ኣባናውን፣ ኣገዳሲ ነገር ክኸውን ይግባእ። ክብሪ ኣቦ፣ ዕላማን መወዳእታን፣ ከምኡውን ነፍሲን ህይወትን፣ ጸሎትና ክኸውን ኣለዎ።
የሱስ፣ ኣብ ምድሪ ከሎ ከምኡ ኢዩ ነይሩ። “ነቲ ዝለኣኸኒ አኽብሮ ኣሎኹ እምበር፣ ኣነ ንርእሰይ ክብረት ኣይደልን እየ፣” ኣብዞም ቃላት ሕመረት ህይወቱ ተገሊጹ ንረክብ። ኣብ ናይ ሊቀ ካህናዊ ጸሎቱ፣ ኣብ ናይ መጀመርታ ቃላት ገሊጹዎ ኢዩ፣ ኣቦ! ንሱ ምእንቲ ኬኽብረካስ፣ ንወድኻ ኣኽብሮ። “ኣነ ኣብ ምድሪ ኣኽበርኹኻ፣ ኣባኻ ኣኽብረኒ።” እቲ ኣብ ኣቦ ክኸብር ዚለመነሉ መሰረት፣ ክልተ ዕጽፋዊ ኢዩ። ንሱ ኣብ ምድሪ ኣኽቢሩዎ ኢዩ። ኣብ ሰማይውን ጌና ከኽብሮ ከኣ ኢዩ።
ንሱ ነዚ ዝለመነ፣ ምእንቲ ነቦ ብዝበለጸ ከኽብር ክኽእል ኢዩ። ምስ የሱስ ኣብዛ ነጥቢ ክንሰማማዕ ከሎና፣ ከምኡ ከኣ፣ ንኽብሪ ኣቦ እቲ ቀንዲ ዕላማ ጸሎትና ብምግባር፣ ንዕኡ ባህ ክነብሎ ከሎና፣ ጸሎትና መልሲ ከይረኸበ ኣይክተርፍን ኢዩ። እቲ ፍቑር ወዲ፣ ዝለመናዮ ከምዝገብር፣ ብንጹር ካብ ዝተዛረቦ ንላዕሊ፣ ነቦ ከኽብሮ ዝኽእል ዋላ ሓንቲ ነገር የልቦን። ስለዚ፣ ዚዀነ ይኹን ነገር፣ ነዚ ዕላማ ክዕንቕፎ ኣይከፍቕድን ኢዩ። ከምዚ ዚበለ ጸሎት ክዕወት ኢዩ።1
እዚ ቃል የሱስ፣ ብርግጽ ካብ ክልተ ዝኣፉ ሰይፊ ዝበልሕ ኢዩ፣ ነፍስን መንፈስን ክሳብ ዚፈላሊ ዚሰጥም፣ ኣብ ምሕላንን ሓሳብ ልብን ዝፈርድ ኢዩ። የሱስ፣ ኣብ ምድራዊ ጸሎቱ፣ ኣብ ሰማይ ምእንታና ኣብ ዝልምኖን ኣብኡ ኰይኑ ንጸሎትና መልሲ ከምዝህብ ኣብ ዝሃቦ ተስፋን፣ ቀዳማይ ዕላምኡ ንኽብሪ ኣቦኡ ገበረ። ኣባናውን ከምኡ ዲዩ? ወይስ፣ መብዛሕቱ እዋን፣ ውልቃዊ ረብሓን ገዛእ ፍቓድናን፣ ቀንዲ መበገሲ ጸሎትና ዶ ኣይኰኑን? ወይ፣ ነዚ ብንጹር ክንርኢ እንተ ዘይኽኢልና፣ እንገብሮ ጸሎት ምእንቲ ክብሪ ኣቦ ኢልና ከምዘይንፍጽሞ ዶ ኣይንእመንን ኢና? ዋላውን ኣይንተኣመን፣ እቲ ሓቂ ግና ንሱ ኢዩ።
እቲ ኣማኒ ሓሓሊፉ ነዚ ኣይብህጐን፣ ማለት ድማ ኣይኰነን። ግና ኣዚዩ ሒደት እዋን ጥራይ፣ ነዚ ሓቂ ስለ ዝተረደአ ክሓዝን ኣለዎ። እቲ ምኽንያት ፍሽለቱውን ይፈልጦ ኢዩ። ንሱ ድማ፣ ብምኽንያት ኣብ መንጐ’ቲ መዓልታዊ መንፈሳዊ ህይወቱን እቲ ብመንፈስ ዝገብሮ ናይ ጸሎት እዋንን፣ ገፊሕ ፍልልይ ስለ ዘሎ ኢዩ። ነቦ ክብሪ ክንህብ ምድላይ፣ ጸሎት ክንገብር ኣብ እንዳለወሉ እዋን፣ እነለዓዕሎን ንጐይታና እንቕርቦን ነገር ከምዘይኰነ ክንግንዘብ ክንጅምር ኢና።
ኣይፋል! ኵሉ ህይወት፣ ብዅሉ ክፋላቱ፣ ንኽብር እግዚኣብሄር ምዚወሃብ ጥራይ ኢዩ፣ ብርግጽ ንኽብሩ ክንጽሊ ንኽእል። “ኵሉ ንኽብሪ ኣምላኽ ግበርዎ፣” ከምኡውን፣ “ኵሉ ንኽብሪ ኣምላኽ ለምኑ፣” እዞም ማንታ ትእዛዛት ኣይፈላለዩን ኢዮም። ነቲ ቀዳማይ ምእዛዝ፣ ናይቲ ካልኣይ ምስጢር ጸጋኡ ኢዩ። ምእንቲ ክብሪ እግዚኣብሄር ምንባር፣ የሱስ፣ ናይ ዚምልሶም ጸሎታት ቅድመ ኩነት ኢዩ። “ኣቦ ምእንቲ ክኸብርሲ።”
እዚ ምስ ዕውት ጸሎት ተታሓሒዙ ዝቐረበ ጠለብ፣ ማለት ምእንቲ ክብሪ እግዚኣብሄር ክኸውን ኣለዎ፣ ዚብል፣ ቅኑዕን ባህርያዊን ኢዩ። ብጀካ ጐይታ ካልእ ክቡር የልቦን። ብዘይክኡን ኣብ ፍጡራቱ ዘንበሮን፣ ካልእ ክብሪ የልቦን። ህላወ ፍጥረት ምእንቲ ክብሪ ኣምላኽ ከርኢ ኢዩ። ኵሉ ምእንቲ ክብሩ ዘይኰነ ነገር፣ ሓጢኣት፣ ጸልማትን ሞትን ኢዩ። ፍጥረታት ንእግዚኣብሄር ክብሪ ብምሃብ ጥራይ ኢዮም፣ ክብሪ ክረኽቡ ዚኽእሉ።
እቲ ወዲ ሰብ፣ ምእንቲ ነቦ ከኽብር፣ ኵሉ ህይወቱ፣ ኵለንትንኡ ምሃቡ፣ ኣብኡ ጥራይ ተወሲኑ ዝተርፍ ነገር ዘይኰነ፣ እኳ ደኣ ነፍሲ ወከፍ ዝደሓነ ሰብ ክገብሮ ዝግባእ ነገር ኢዩ። ከምኡውን ጻማ ክርስቶስ ናቱ ክኸውን ኢዩ። ብምኽንያት ብምልኣት ገዛእ ርእሱ ንኽብሪ ኣቦ ዝሃበ፣ ኣቦ፣ ኣኽሊል ክብርን ግርማን ኸለሎ፤ ነታ መንግስቲ ኣብ ኢዱ ሃቦ፤ ከምፍቓዱ ክልምን፣ ከምኡውን ከምምእንታና ዝልምን፣ ጸሎትና ክምልስ ስልጣን ረኸበ። ከምቲ በዚ ምስ ክርስቶስ ሓደ እንኸውን፣ ከምኡውን ጸሎትና ምእንቲ ክብሪ ኣምላኽ ዝግበር ብምዃኑ፣ እቲ መድሕን፣ ነዚ ስዒቡ ዘሎ ቃሉ ብምምላእ፣ ነቦ ኣባና የኽብሮ ኢዩ። “ዝለመንክምዎ ዘበለ ኵሉ ኽገብረልኩም እየ።”
ከምዚ ዚበለ ህይወት፣ ማለት ዕላምኡ ክብሪ ኣምላኽ ጥራይ ዚዀነ፣ ብገዛእ ርእስና ጻዕሪ ክንበጽሖ ኣይንኽእልን ኢና። ከምዚ ዚበለ ህይወት፣ ኣብ ሰብነት ክርስቶስ የሱስ ጥራይ ኢዩ ዝርከብ። እወ፣ ኣምላኽ ይባረኽ! ህይወቱ ህይወትና ኢዩ። ገዛእ ርእሱ ምእንታና ሂቡ ኢዩ። ሕጂ ንሱ ባዕሉ ህይወትና ኢዩ። ኣብ ክንዲ ቦታ እግዚኣብሄር መንዚዕካ፣ ገዛእ ርእስኻ ምድላይን ገዛእ ርእስኻ ምእማንን፣ በንጻሩ ገዛእ ርእስኻ ምፍላጥን ምንዛዝን ከምኡውን ገዛእ ርእስኻ ኣሕሊፍካ ምሃብ ኣገዳሲ ኢዩ። ብገዛእ ርእስና ሓይሊ ክንዕወት ኣይንኽእልን ኢና።
እቲ ናይ ጐይታና የሱስ፣ ኣብ ልቢ ምምጻእን ምንባርን፣ ምህላውን ምግዛእን ኢዩ፣ ነቦ ኣብ ምድሪ ዘኽበሮ። ከምኡውን ሕጂ ምስኡ ዝኸበረ። ኣባና ድማ ከኽብሮ ኢዩ። የሱስ ባዕሉ ብምምጻእ ኢዩ፣ ንገዛእ ርእስኻ ክብሪ ምሃብ ከልግሶ ዝኽእል። ኣብ ክንዲኡ ከኣ፣ ነቲ ንእግዚኣብሄር ዘኽብር፣ ናቱ ህይወትን መንፈስን ዝህበና። የሱስ ኢዩ፣ ጸሎትና ብምስማዕ ነቦ ከኽብሮ ዝናፍቕ። ምእንቲ ክብሪ ኣምላኽ ክንነብርን ክንጽልይን ድማ ዝምህረና።
ከመይ ዚበለ መተባብዒን ሓይሊን ደኣ ኢዩ፣ ምእንቲ ጐይታና ነዚ ኣባና ክዓዪይ፣ ነቲ ህኩይ ልብና ገዛእ ርእሱ ኣሕሊፉ ክህብ ዘበግሶ? ብሓቂ ኣቦ ክንድ ምንታይ ክቡር ምዃኑን ክብሩ ድማ ክንድ ምንታይ ኣዚዩ ልዑል ምዃኑን፣ ካብ ምርዳእ ዝዓቢ ነገር ኣየድሊን ኢዩ። እምነትና ኣብ ቅድሚኡ ብፍቕሪ ሰጊድካ ምምላኽ ትመሃር። እምነትና እታ መንግስቲ፣ ሓይሊን ክብርን ናቱ ጥራይ ምዃኑ ትመሃር። እምነትና ምእንቲ ኣብቲ ዘለኣለማዊ ብሩኽነቱን ፍቕሩን ክንነብር ክንኽእል፣ ገዛእ ርእስና ኣሕሊፍና ምሃብ ትመሃር። ብሓቂ ከኣ፣ “ክብሪ ንዕኡ ጥራይ ይኹን።” ክንብል ክንበግስ ይግባእ። ከምኡውን፣ ንጐይታና የሱስ ክርስቶስ፣ ነቲ ብጀካ ንኽብሪ ኣምላኽ ንኻልእ ክነብር ዘይደሊ ህይወት፣ ብሓድሽ ክቱር ድሌት ክንጥምቶ ይግባእ። ሒደት ጸሎት ጥራይ ኣብ ዝምለሰሉ፣ ኣቦ ኣይኸብርን ኢዩ። ምእንቲ ክብሪ እግዚኣብሄር ክንብል፣ ጸሎትና መልሲ ክረክብ፣ ክነብርን ክንጽልይን ሓላፍነትና ኢዩ። ምእንቲ ክብሪ ኣምላኽ፣ ኣጸቢቕና ምጽላይ ንመሃር።
ብዛዕባ ውላድን ዓርኪን፣ ብዛዕባ ስራሕን ጉጅለን፣ ዝግበር ልባዊ ጸሎት ዝህበና ሓጐስ፣ ወይ ደስታ፣ ካብቲ ምእንቲ ክብሪ ኣምላኽ ኢልና ካብ እንገብሮ ጸሎት ዝዛይድ ምዃኑ ምግንዛብ፣ ብሓቂ ጌጋና ጐሊሑ ክንርኢ ዘኽእል ኣስተውዕሎ ኢዩ። ስለዚውን ብዙሕ ዘይተመለሱ ጸሎታት ምህላዎም ኣየገርምን ኢዩ። እቲ ምስጢር ድማ ንሱ ኢዩ። ዕላማና እቲ ክብሪ እንተ ዘይዀይኑ፣ እግዚኣብሄር ኣይኸብርን ኢዩ። እቲ ብእምነት ጸሎት ዝገብር፣ ምእንቲ ኣቦ ብዅሉ ነገር ኣብኡ ክኸብር፣ ገዛእ ርእሱ ኣሕሊፉ ብምሃብ ክነብር ኣለዎ።
ዕላምኡ እዚ ክኸውን ኣለዎ። ብዘይ’ዚ፣ ብእምነት ምጽላይ ኣይክህልውን ኢዩ። የሱስ፣ ከምዚ ስዒቡ ዘሎ ኢሉ፣ “ንስኻትኩም ካብ ሓድሕድኩም ክብረት እትቃባበሉ፣ ነታ ካብ ሓደ ኣምላኽ እትርከብ ክብረት ዘይትደልዩ፣ ከመይ ኢልኩም ክትኣምኑ ይዀነልኩም?” ናይ ገዛእ ርእስና ክብረት፣ ካብ ሰባት ክንደሊ ከሎና፣ እምነት ትጠፍእ። ናይ ገዛእ ርእስኻ ክብሪ ብዓሚቕን ብብርቱዕን ኣሕሊፍካ ብምሃብን ክብሪ ኣምላኽ ጥራይ ብምድላይን ኢዩ፣ ነፍሲ ምእንቲ ብመለኾታዊ ብመንፈስ ክትጽለው ትበራበር። ንሳ ድማ፣ እምነት ኢያ። ክብሩ ደሊና ገዛእ ርእስና ንእግዚኣብሄር ኣሕሊፍና ምሃብን ንዓና ብምስማዕ ክብሩ ክገልጽ ምዃኑ ምጽባይን፣ ሱሮም ሓደ ኢዩ። እቲ ንኽብሪ ኣምላኽ ዝደሊ ጥራይ ኢዩ፣ ጸሎቱ ኣብ ዝምለሰሉ እዋን ክርኢ ዝኽእል።
እንደገናውን፣ ከመይ ጌርና ክንበጽሖ ንኽእል? ኢልና ንሓትት። ብንስሓ ንጀምር። ክብሪ ኣምላኽ ዝግባእ ቈላሕታ ኣይረኸበን። መብዛሕቱ እዋን ህይወትናን ጸሎትናን፣ ምእንቲ ክብሪ ኣምላኽ ኣይነበረን። መብዛሕቱ እዋን ህይወትና ንህይወት ወዲ ኣይመስልን ኢዩ። ህይወትና ምስኡ ብምምስሳል፣ ምእንቲ እግዚኣብሄርን ምእንቲ ክብሩን ጥራይ ንነብር የሎናን። መንፈስ ቅዱስ ከፍልጠናን ክንደይ ከምዝጐደለና ክንርዳእን፣ ግዜ ሂብና ንጸበ። ሓቀይና ፍልጠትን ንስሓ ሓጢያትን፣ ርግጸኛ መገዲ ድሕነት ኢዮም።
እሞ፣ ንየሱስ ንጠምት። ብዕኡ ብኸመይ ዚበለ ሞት፣ ንእግዚኣብሄር ከምእነኽብሮ ክንርኢ ኢና። ንሱ ብሞት ንዕኡ ኣኽበረ። ኣብ ሞት ንሱ ምስኡ ከበረ። ብምሟት ኢዩ፣ ንገዛእ ርእሲ ብምሟትን ንኣምላኽ ብምንባርን ኢና፣ ክነኽብሮ ንኽእል። እሞ’ዚ፣ እዚ ንገዛእ ርእሲ ምሟት፣ ምእንቲ ክብሪ ኣምላኽ ዝነብር ህይወት፣ የሱስ፣ ነቶም ነዚ ዝተኣመኑዎ ዝህቦን ዝነብሮን ኢዩ። ከምቲ ክርስቶስ ዝገበሮ፣ ካብ ንኽብሪ ኣምላኽ ጥራይ ምንባር፣ ዚብል ውሳነ ዚውሕድ ኣይንድለ። ካብ ህይወቱን ሓይሉን፣ ኣባና ክዓዪይ ካብ ምቕባል ዚውሕድ ኣይንድለ። ክርስቶስ ኣባና ስለ ዝነብር፣ ካብ ንኽብሪ ኣምላኽ ክንነብር ከምዘሎና ዝተወሃበ ሕጉስ መረጋገጺ ዚውሕድ ኣይንድለ። እዚ መዓልታዊ ብህይወት እንነብረሉ መንፈስና ይኹን። የሱስ፣ ዋሕስ መነባብሮ ህይወትና ኰይኑ፣ ደው ኢሉ ኣሎ። ስለዚ መንፈስ ቅዱስ ተዋሂቡ ኢዩ። እንተ ተኣሚናዮን እንተ ኣፍቒድናሉን ድማ፣ ነዚ ናትና ተመክሮ ክገብሮ ይጽበ ኣሎ። ብዘይ ምእማን ድሕሪት ኣይንትረፍ፣ እኳ ደኣ ነቲ ኵሉ ንኽብሪ ኣምላኽ፣ ዚብል ምስጢራዊ ቃልና ብትብዓት ንሓዞ! ኣቦ፣ ምእንቲ እግዚኣብሄርን ክብሩን ክንነብር ምዃንና፣ ነቲ ፍቓድ ተቐቢልዎ ኢዩ። እቲ ዝፍጸም መስዋእቲ እውን ዘሐጉስ ኢዩ። መንፈስ ቅዱስ ድማ፣ ኣብ ኣእምሮና ክሓትሞ ኢዩ።
ካብኡ፣ “ኣቦ ኣብ ወዲ ምእንቲ ክኸብር።” ዚብል፣ ምስቲ ዚለመናዮ ዝገብረልና ምዃኑ ዝሃበና ተስፋ፣ ፍጹም ከምዝሳነ ብጸጋኡ ምስ እንፈልጥ፣ ኣብ ጸሎትና ዘገርም ህዱእ ሰላምን ሓይሊን ክህልው ኢዩ። ብዅለንትናና ንመተባብዒ እዚ ቃልን መንፈስን፣ ብፍላጥ ኣሕሊፍና ምስ እንህብ፣ ድሌትና ናትና ዘይኰነ ናቱ ይኸውን። እቲ ቀንዲ ዕላምኦም ከኣ፣ ክብሪ ኣምላኽ ኢዩ።
ኣብ ጸሎት፣ ብልዑል ናጽነት፣ ኣቦ! ምእንቲ ክብርኻ ጥራይ ከምዝለመናዮ ትፈልጥ ኢኻ። ክንብል ክንኽእል ኢና። ከምኡ ከኣ፣ እቲ ቅድመ ኩነት መልሲ ጸሎት፣ ኣብ ክንዲ ክንድይቦ ዘይንኽእል ከረን ዝኸውን፣ እኳ ደኣ ከምእንስማዕ ልዑል ትብዓት ክህበና ኢዩ። እቲ ምኽንያት ድማ፣ ጸሎት፣ ካብ ነቦ ምኽባር፣ ዝልዕል ጽባቐን ቡራኼን ከምዘይብሉ ስለ ዝርኣና ኢዩ። ከምኡውን ጸሎት ዘለዎ ክቡር ሓለፋ፣ ዕጽፊ ክብሪ ይህልዎ። እቲ ምኽንያቱ ድማ፣ ምስቲ ፍቑር ወዲ ዝቐረቦ፣ ስዒቡ ዘሎ እማመ ሽርክነት፣ ክንሰምር የኽእለና ብምዃኑ ኢዩ፣ “ኣቦ ኣብ ወዲ ምእንቲ ኪኸብርሲ፣ ለምኑ፣ ኽገብረልኩም እየ።”
“ጐይታ፣ ምጽላይ ምሃረና።”
ብሩኽ ጐይታ የሱስ! እንደገና ናባኻ መጺአ ኣሎኹ። ነፍሲ ወከፍ ዝሃብካኒ ትምህርቲ፣ ክንድ ምንታይ ብግቡእ ጸሎት ምግባር ከምዘይፈልጥ፣ ብዝያዳ ዕሙቘት ረቲዑኒ ኢዩ። ይኹንምበር ነፍሲ ወከፍ እትምህረኒ ዘሎኻ ትምህርቲ፣ ጸሎት እንታይ ክኸውን ከምዘለዎ ክፈልጥ ጥራይ ዘይኰነ፣ እኳ ደኣ ብርግጽ ብኸመይ ክጽሊ ከምዝግባእውን ከምእትምህረኒ ተስፋ ስለ ዝገበርኩ የተባብዓኒ ኣሎ። ዎ ጐይታይ! ንዓኻ ነቲ ልዑል ኣማላዲ፣ ምእንቲ ክብሪ ኣቦ ጥራይ፣ ጸሎት ዝገብርን ጸሎት ዝሰምዕን፣ ምእንቲ ክብሪ ኣምላኽ ክነብርን ክጽሊን ክትምህረኒ ብትብዓት ይጥምት።
መድሕን! ምእንቲ’ዚ ዕላማ ገዛእ ርእሰይ ንዓኻ ኣሕሊፈ ይህብ። ኣነ ዋላ ሓንቲ ይኹን። ኣነ ኣብ መስቀል ንሞት ድሮ ምሳኻ ከምእተሰቐልኩ፣ ገዛእ ርእሰይ ኣሕሊፈ ሂበ እየ። ብመገዲ መንፈስ ግብሪ ኣነነት ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻር ኣቲዩን ሞይቱን ኢዩ። ነቦ ዘሎካ ህይወትን ፍቕርን፣ ንዓይ ተቈጻጺሮምኒ ኢዮም። ሓድሽ ናፍቖት ንነፍሰይ ክመልኣ ጀሚሩ ኣሎ። ንሱ ድማ፣ ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ፣ ነፍሲ ወከፍ ሰዓት፣ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ጸሎት፣ ክብሪ ኣቦ ኵለንትናይ ክኸውን ኢዩ። ዎ ጐይታይ! ኣነ ነዚ ክመሃር ኣብ ቤት ትምህርትኻ ኣሎኹ። ንዕኡ ምሃረኒ።
ከምኡውን ንስኻ፣ ኣምላኽ ክብሪ፣ ኣቦ ክብሪ፣ ኣምላኸይን ኣቦይን፣ ምእንቲ ክብርኻ ጥራይ ምንባር፣ ኣዚዩ ክቡር ነገር ምዃኑ ዝርኣየ፣ ባህጊ ውላድካ ተቐበሎ። ዎ ጐይታ! ክብርኻ ኣርእየኒ። ንዓይ የጽልለኒ። መቕደስ ልበይ ይምልኣዮ። ከምቲ ኣብ ክርስቶስ ዝተጋህደ ኣብኡ ክነብር ይኽኣል። ከምኡውን ንስኻ ባዕልኻ፣ ነቲ ሰናይ ፍቓድካ፣ ኣባይ ከምዝፍጸም ግበሮ። ንሱ ድማ፣ ውላድካ ክብሪ ኣቦኡ ኣብ ዝደልየሉ፣ ነቲ ናቱ ክብሪ ይርከብ። ኣሜን።


text:
ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ሎሚ ሰሉስ ምሸት ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ኩነተ-ሃገር (State of the Union Address) ‘ንሓያል ቁጠባን ጉዳይ ፖሊሲ ኢምግረሽን ሓባራዊ ተግባር ኣባላት ቤት ምኽሪ ንክሰፍን’ ዝጽውዑሉ መደረ ከምዝኾን ተገሊጹ።
እዚ ናይ ሎሚ ምሸት መደረ ኩነተ-ሃገር ይቐርብ ዘሎ ‘ትራምፕ ፕረዚደንት ካብ ዝኾኑ ድሕሪ ድፍን ሓደ ዓመት’ዩ’። ጉዳያት በጀትን ገለ ስደተኛታትን ዘየባሪ ቆይቒ ድሕሪ ምስዕራሩ’ዩ።
ዋይት ሃውስ ብወገኑ ‘እቶም ፕረዚደንት ኣብ ጉዳያት ዕድል ስራሕ፣ ቁጠባን ለውጢ ኣሰራርሓ ግብሪን ከምኡውን ትሪልዮን ዶላር ዝብጀተሉ ህንጸት ትሕተ ቅርጺ ንከጽድቑ ንኣባላት ቤት ምኽሪ ክጽውዑ’ዮም’ ኢሉ’ሎ።
ብዘይካ’ዚ፣ ፕረዚደንት ትራምፕ ጉዳያት ሃገራዊ ድሕነት፣ ሰሜን ኮርያን ሚሳይል ቦልስቲክን ከምኡውን ርትዓዊ ርክባት ንግዲ ክጠቕሱ’ዮም።
ንቡር ኮይኑ ድሕሪ ፕረዚደንት ትራምፕ ዝገብርዎ መደረ ኩነተ-ሃገር፣ ደምበ ተቓውሞ ዴሞክራሲያዊን ኣብ ልዕሊ መደረ እቶም ፕረዚደንት ግብረ መልሲ ክህቡ’ዮም።


text:
ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዝርከቡ ከተማታት ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝሓወሰ ንዝተባህለ ማስተር ፕላን ብምቅዋም ሎሚመዓልቲ'ውን ኣብ ብርክት ዝበሉ ከተማታት ኦሮሚያ ተቃውሞ ከምዝቐጸለ ተፈሊጡ።ሎሚ ኣብ ዞባ ወለጋ ከተማታት ቀቤ ሃዋ ገላን፣ጂማ ሆሮን ተማሃሮ ምስ ህዝቢ ብሓባር ንምቅዋም ከምዝወጹ ንሬድዮ ድምጺ ኣሜሪካ ክፍሊ ኦሮምኛ ቃሎም ዝሃቡ ነበርቲ እቲ ከባቢ ገሊጾም።
ሓይልታት ፖሊስ ኣብ ልዕሊ እቶም ተቓወምቲ ሓይሊ ተጠቒሞም'ዮም ዝበሉ ነበርቲ ብዙሓት ቆሲሎም፤ዝሞተ ሰብ ግን የለን ኢሎም ኣለው።
ብናይ ኢትዮጵያ ብሮድ ካስቲንግ ኮሮፓርሽን ቴሌቪዥን ኣማሲዩ ኣብ ዝተመሓላለፈ ዜና ፕሬዝዳንት ክልል ኦሮሚያ ኣቶ ሙክታር ከዲር መንግስቲ ነቲ ሕብረተሰብ ከይሳተፈን ከየማኸረን ዝኾነ ይኹን ልምዓት ከምዘይፍጸም ገሊጾም ኣለው።
እዚ ከምዚ'ሉ ኸሎ ኣብ ሰላማዊ ሰልፍታት ኣብ ልዕሊ ዝተሳተፉ ተማሃሮን ኣባላት ሕብረተሰብን ሓይልታት መንግስቲ ወሲዶሞ ንዝበሉዎም ናይ ሓይሊ ስጉምቲ ብምቅዋም ኣብ ኖርወይ-ኦስሎ፣ኣብ ኣውስትራሊያ ከተማታት መልበርን፣ሲዲኒን ፐርዝን ዝነብሩ ተወላዶ ኦሮሞ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ኣካይዶም።
ብኻልእ ዜና ናይ ኢትዮጵያዊያን ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ/ኢዴፓ/ ኣብ ዝተፈላለዩ ክፋላት ኢትዮጵያ ዝተልዓሉ ጸገማት ንምፍታሕ መንግስቲ ዝተኸተሎ ኣገባብ ኣተሓሳሲቡኒ’ሎ ኢሉ።
እቲ ፓርቲ ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ ኣብ ኦሮሚያ አብዚ እዋን'ዚ ዝርአ ዘሎን ኩነታት ንመጻኢ ክልዓል ዝኽእልን ንሃገር ክሳብ ምብታን ዝበጸሕ ሓደጋ ክፈጥር እዩ ኢሉ ይኣምን።ሓላፊ ጉዳያት ውዳበ ኢዴፓ ኣቶ ኤርሚያስ ባልከው እቲ ናይ ፌደራል ስርዓት ሽግራት ክፈትሕ ብዝኽእል ኣገባብ ዳግም ክጣየስ ኣለዎ ይብሉ።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ካብ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪካ ብዘይ ሕጋዊ መንገዲ ናብ ስዑዲ ዓረብን ናብ ካልኦት ሃገራ ዓረብን ንምእታው የመን ቀንዲ መተሓላለፊት ሃገር እያ።
ብዙሓት ስራሕን ዕቑባን ዝደልዩ ዜጋታት ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪካ ኣብ የመን ይተርፉ።ኣብ 2011 ኣ/ፈ ናብ የመን ዝኣተው ቁፅሪ ስደተኛታት ኣብ 2010 ኣ/ፈ ካብ ዝኣተው ብዕፅፊ ሓፍ ኢሉ’ሎ።ብፍላይ ቁፅሪ ኢትዮጵያዊያን ስደተኛታት ኣዐሪዩ ወሲኹ’ሎ።
ምስ ካልኦት ስደተኛታት እንትነፃፀር ኢትዮጵያዊያን 75 ሚእታዊ እዮም።ኣብ 2011ኣ/ፈ 75 ሽሕ ኢትዮጵያዊያን ካብ ሕጊ ወፃኢ ብዝኾነ ኣገባብ ናብ የመን ከምዝኣተው መፅናዕታት ኣረጋጊፆም ኣለው።
ኣብዚ ዓመት እዚ ክሳብ እታ ዘለናላ ወርሒ ድሮ 60 ሽሕ ኢትዮጵያዎያን ኣብ የመን ኣትዮም ኣለው ዝበሉ ኣብ ዓለምለኽ ትካል ስደተኛታት ኣተሓባባሪ ፕሮግራም ኣቶ ታገል ሰለሙን እዚ ዓብዩ ለውጢ ከምዝኾነን ኣብ ኣፀጋሚ ኩነታት ከምዝርከቡን ሓቢሮም።ብምቕፃል ‘’ኣብ ማዕልቲ ሓደ ግዜ ጥራሕ እናበልዑ፤መሕደሪ የብሎምን፤ኣብ ፈቖዶ ማይዳ፡ኣብ ፅላልን ፈቖዶ መስጊድን እዮም ዝነብሩ ዘለው።ስለዚ ብሓፈሻ ኣብ ዘስካሕክሕን ኣፀጋምን ኩነታት እዮም ዘለው።’’
ምኽንያት ስደት እቶም ዜጋታት ብዙሓት ምዃኖም እቲ መፅናዕቲ ይገልፅ።እቶም ቀንዲ ግን ፖለቲካውን ኢኮኖሚያውን እዮም።ብዝፍላይ ድማ ብዘይ ሕጊ ናብ ማእኸላይ ምብራቕ ዝኸዱ መብዛሕቲኦም ኢትዮጵያዊያን ደለይቲ ስራሕ ምዃኖም እዩ።
በዚ ኣገባብ እዚ ናይ ዝስደዱ ዘለው ቁፅሪ ንኽውስኽ ዝገበሩ ዘለው ምኽንያታት እዞም ዘይሕጋዊ ኣስገርቲ ቀሊል መንገዲ ኣሎ፡ስራሕ ከምድላይኹ ትረኽቡ ኢኹም ኢሎም ኣብ ውሽጢ ሃገር ከም ድላዮም ክንቀሳቐሱ ምኽኣሎም እዩ ይብሉ ኣቶ ታገል።
ሕጋዊ ሰነድ ከይሓዙ በዚ ኣገባብ ዝወፁ ስደተኛታት ህይወቶም ካብ ምስኣን ጀሚሩ ብርክት ዝበሉ ዘስካሕክሑ በደላት ከምዝፍፀሞም እቲ መፅናዕቲ ኣረጋጊፁ’ሎ።


text:
ሎሚ ዘመን ብዝነበረ ህጡር ክረምቲ፡ ዝምስገን ዓቐን ዘለዎ እኽሊ ክሓፍሱ ይቀራረቡ ከም ዘለዉ ካብ ኸተማታት መንደፈራን ዓድዋን ንድምጺ ኣመሪካ ዝተዛረቡ ሓረስቶት ሓቢሮም
ኣብ ኸባቢ ዓድዋ ጣብያ ስምረት ዝብሃል ናይ ባዕሎም ሕርሻ ኸምዘለዎምን፡ ኣብ ኸባቢ ኸተማ ድማ ብጭረታ ዝሓዝዎ ሰፊሕ መሬት ከምዘለዎም ዝገለጹ ኣቶ ማርቆስ ዮሃንስ፡ ጣፍን ዳጉሻን ኸምኡ`ውን ብርስንን እንጣጢዕን ዘሪኦም ከምዘለዉ ሓቢሮም። ዘመናውያን ኸብቲ ከምዘለወኦም`ውን ጠቒሶም።
ኣብ ኸባቢ መንደፈራ ፍሉይ ሽሙ እምኒ ሓይሊ ዝሓርሱ ኣቶ ተስፋይ ኣብራሃ ብወገኖም፡ ጣፍ መሸላ፡ ስርናይ፡ ዕፉን ስገም፡ ብጀራዲን ድማ ኣራንሺ መንደሪኒ ከምዘለዎም ገሊጾም።ናይ ጸባ ኸብቲ`ውን ኣለዋኒ ኢሎም።
ኣብ ኸባቢ ሩባ መረብ ብኽሊቲኡ ሸነኽ ዝርከቡ ሓረስቶት-ሰብ ከብቲ፡ ማሎም ኣብ`ቲ ፈለግ ከምዘስትዩን፡ ነቲ ተፈጥሮኣዊ ፈለግ ብሓባር ከምዝጥቀምሉን ክሊቲኦም ሓረስቶት ሓበሬታ ከምዘለዎም ንጋዜጠኛ ተወልደ ወልደገብሬል ገሊጾምሉ።
ንምሉእ መደብ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ንምስማዕ ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቑ


text:
ኣብ ዝኽሪ መበል 40 ዓመት ኣብ ሰማያዊ ቤት ውልደት ር.ሊ.ጳ. ብፁዕ ጳውሎስ ሻድሻይ ሚላኖ ኣብ ዝርከብ ካቶሊካዊ መንበረ ጥበብ ቅዱስ ልበ ዘኢየሱስ፥ “ጳውሎስ ሻድሻይን ወንጌል ኣብ ኣዋናዊ ዓለም” ብዝብል ኣርእስቲ ተመሪሑ ዕለት 9 ግንቦት 2018 ዓ.ም. ኣብ ዝተኻየደ ዓውደ ጉባኤ ዝተሳተፉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ፒየትሮ ፓሮሊን ወንጌል ሰላምን ኣብ ስነ ሜላዊ ርክባት ናይ ር.ሊ.ጳ. ብፁዕ ጳውሎስ ሻድሻይ ብዝብል ኣርእስቲ ዘረባ ከምዘስምዑ ልኡኽ ጋዜጥይና ቫቲካን ነውስ ሚከለ ራቪያርት ሓቢሮም።
ናይ ጳውሎስ ሻድሻይ ር.ሊ.ጵጵስና ኣገልግሎት ኣብ ወንጌልን ሰላምን ዝተማእከለ ክኸውን እንከሎ። ብፁዕ ጳውሎስ ሻድሻይ ናይ ቅድስቲ መንበር ስነ ሜላዊ ርክባት ድሕሪ ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ዘነጸሩን ኣብ መድረኻት ዓለም ዘለዎ ግደ ቅርጺ ከምዘትሓዙ ብፁዕ ካርዲናል ፓሮሊን ሓቢሮም፡ ጳውሎስ ሻድሻይ እቲ ብቅዱስ ዮሓንስ መበል 23 ዝተበገሰ ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ኣብ ፍጻሜ ዘብጽሑን ናይ ር.ሊ.ጳ. ብጀካ ናይ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ስልጣን እቲ ምድራዊ ስልጣን ከም ናይ መንግስቲ መራሒ ዝገልጽ ዝነበረ ሓላፍነት ኣብ ዘብቀዓሉ እዋን ኣብ ቅድስቲ መንበር ህላወ ልኡካነ መንግስታት ዝተፈላለያ ሃገር ዘብቕዕ ኣብ ዝመስለሉ ዝነበረ እዋን ናይ ዝተፈላለያ ሃገራት ልኡካነ መንግስታት ኣብ ቅድስቲ መንበር ቁጽሩ ክብ እናበለ ክኸይድ ከምዝገበሩ ቃል ብፁዕ ፓርሎኒ ጠቒሶም ራቪያርት የመልክቱ።
ስነ ሜላዊ ርክብ ክም ድልያ ሰላም
ር.ሊ.ጳ. ሞንቲኒ ቅድሚ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ኰይኖም ምሕራዮም ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ኰይኖም ከምዘገልገሉን፡ በቲ ዝነበሮም ሓዋርያዊ ሓላፍነት ከኣ እቲ ኣብ ዓለም ዝረአይ ዝነበረ ጸገም ኵሉ ብዘተ ክፍታሕ ኣለዎ ኣብ ዝብል እማኔኦም ጸኒዖም ብፍላይ ሰብኣውነትን ሰላምን ዘማእከለ ዘተ ዘነቓቕሑን እዮም ዝበሉ ብፁዕ ካርዲናል ፓሮሊን ኣስዒቦም፡ ቤተ ክርስቲያንን መንግስታትን ክልተ ዝተፈላለዩ ባዕላዊ እውን እንተዀኑ፡ ምእንቲ ምርግጋጽ ናይ መላእ ዘርኢ ሰብ ረብሓ ኣብ ምዕያይ ተመሳሳልነት ኣለዎም፡ ስለዚህ እዚ ንሰብኣዊ ረብሓ ዝብል ኣገልግሎት የራኽቦም፡ ምድራዊ ስልጣን ወይ ዓለማዊ ስልጣን ኣብ ቤተ ክርስቲያን ጠሩሹ ከይርአይ ሞንቲኒ ብዙሕ ጽዒሮም እዮም፡ ካብ መንግስታት ሃገራት ፍሉይ ሓለፋ ዘይምድላይ ዝበሉ እውን እዮም ከምዝበሉ ልኡኽ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ራቪያርት የመልክቱ።
ሓድሽ ሓላፍነት ሓዋርይዊ ልኡካን ቅድስቲ መንበር
ብፁዕ ካርዲናል ፓሮሊን ናይ ጳውሎስ ሻድሻይ ቃል ጠቒሶም ናይ ቅድስቲ መንበር ልኡካን ብርግጽ ናይ ቅድስቲ መንበርን ቤተ ክርስቲያንን ሕጋዊ መሰል እዮም ዝጣበቑ፡ ካብዚ ብዘይተፈልየ ደረጃ ከኣ ስለ ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ብፍላይ ናይ ድኻታትን ዝተናዕቁን ኣብ ድኽነት ናይ ዝርከቡ ኣሕዛብ ይጣበቑ ቢሎም ምስ ኣረድኡ ኣተሓሒዞም፡ ድሕሪ ምዝዛም ካልኣይ ውግእ ዓለም እቲ ዓውሎማነት እናዓብለሎ ዝኸይድ ዘሎ ዓለም ሚዛንነቱ ምስ ኣጥፍኤ ቤተ ክርስቲያን ከምቲ ቀድም እተስተምህሮ ሰላም ጥራሕ እዩ ሚዛንነት ዝህብ እናበለት ሰላም ኣብ ምሕናጽ እቲ ሓደ ዕላማ ናይ ቅድስቲ መንበር ልኡካን ገይራ ብኹለ መዳይ ትዓዪ፡ ሰላም ናይ ክርስትና እምነት ጥበብ እዩ፡ ስለዚህ ንክርስቲያን ሰላም ምብሳር ማለት ኢየሱስ ክርስቶስ ምብሳር ማለት እዩ እንክብሉ ቃል ጳውሎስ ሻድሻይ ጠቒሶም ከምዘመልከቱ ራቪያርት ሓቢሮም።
ጳውሎስ ሻድሻይ ዓለም ሓቆፍ ሓዋርያዊ መገሻ ፈላሚ
ጳውሎስ ሻድሻይ ዓለም ሓቆፍ ሓዋርያዊ መገሻ ኣርእስተ ሊቃነ ጳጳሳት ዘበገሱ እዮም። ቀዳማይ ሓዋርያዊ መገሻኦም ኣብ ፍልስጥኤም ገይሮም ኣብ ኒው ዮርክ ኣብቲ ናይ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ውድብ ዋና ሕንጻ ምብጻሕ ኣካይዶም ሃይማኖታዊ ስልጣኖም ዘይኰነስ ሞራላዊ ሓላፍነቶም ኣረጋጊጾም፡ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብጀካ ሰላምን ምዕባለ ኣሕዛብን ካልእ ኣቃልብ ናይ ዘይብሉ ናይ ኣመንቲ ማሕበረሰብ ምዃና ከምዘነጸሩ ብፁዕ ካርዲናል ፓሮሊን ቃል ጳውሎስ ሻድሻይ መሰረት ገይሮም ምስ ገለጹ፡ ጳውሎስ ሻድሻይ ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ሰላም ኣብ 1968 ዓ.ም. ዘበገሱን ነቲ ኣብ ቨትናምን ማእከላይ ምብራቕን ዝነበረ ውግእ ደው ክብል ጻውዒት ብምቕራብ ሚዛንነት ዓለም ኣብ ሰላም ምዃኑ ዝመስከሩ እዮም ከምዝበሉ ልኡኽ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ራቪያርት ሓቢሮም።
ካብ ማእከል ናብ ወሰናስን
ናይ ቅድስቲ መንበር ልኡካን ምእንቲ ምርግጋጽ ሰላምን ፍትሕን ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ማዕርነትን ዝዓዩ ከምዝዀኑን እዚ ከኣ ካብ ማእከል ናብ ወሰናስን ክፍሊ ከተማታትን ህልውናን ብምባል ፍትሕን ሰላምን ሕውነትን ዘነቓቕሑን ምእንቲ ምስፋሕ ምኽባር ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ዝዓዩ እያቶም። ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ናይ እትርክብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ጸገማት መፍትሒ ክረክብን ነተን ኣቢያተ ክርስቲያን ምስ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ዘራኽቡን መንፈስ ኵላውነት መንበር ቅዱስ ጴጥሮስ ዘህልዉ እያቶም ምስ በሉ፡ ኣብ 1973 ዓ.ም. ኣስፍሆተ ወንጌል ቀዳምነት ክወሃቦ ብዝብል ፍሉዩ ውሳኔ ናይ ሰላም ወንጌል ዘተባብዑን እውነተይና ሰላም ወንጌላዊ እዩ ዝበሉን፡ ስለዚህ ወንጌል ፍትሕን ሰላምን ሕውነትን ማዕርነት መላእ ዘርኢ ሰብ ዝብል ምዃኑ ከምዘመልከቱ ዝሓበሩ ልኡኽ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ራቪያርት ኣስዒቦም፥
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ካብ ጳውሎስ ሻድሻይ ዝወረስዎ መንፈሳውንስ ሰብኣውን ሃብቲ ቤተ ክርስቲያን
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ካብ ጳውሎስ ሻድሻይ ብዝወረስዎ መንፈሳውን ሰብኣውነትን ሃብቲ ቤተ ክርስቲያን ዓሚዩቕን ዓቢይን ምዃኑ ብዝደረስዎ ወንጌላዊ ሓሴት ዘርእስቱ ሓዋርያዊ ምዕዳን ኣቢሎም ይምስክርዎ፡ ኣብዛ ናይ ወንጌል ሃሴት ሓዋርያዊ ምዕዳን ቅዱስ ኣቦና ብዙሕ ግዜ ሕዛባዊ ምዓበለ ዘርእስታ ናይ ጳውሎስ ሻድሻይ ዓዋዲት መልእክቲ ይውከሱ፡ ሰላም ኩነት ኣልቦ ውግእ ማለት ዘይኰነስ ዕለት ብዕለት ዝህነጽ መደብ ኣምላኽ ብምስዓብ ዝረጋገጽ ምዃኑ የብርሁ፡ ፍትሕን ሰላምን ማዕርነት ኣልቦ ድኽነትን ማለት ምዃኑ ኣጽኒዖም የረጋግጹ። ልክዕ ከመ ጳውሎስ ሻድሻይ ወንጌል ንዅሉ ዝዛረብ ምዃኑ የስተምህሩ እንክብሉ ዘስምዕዎ ዘረባ ከምዘጠቓለሉ ኣፍሊጦም።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 30 guests and no members online
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቦ-ምንበር ኦዲት ኮሚሽን ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ መ/ር ኣፈወርቂ ኣብራሃ ዝገበርቶ ቃለ-መጠይቕ፡ ካልኣይ ክፋል
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 11 November 2016
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቦ-ምንበር ኦዲት ኮሚሽን
ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ መ/ር ኣፈወርቂ ኣብራሃ ዝገበርቶ ቃለ-መጠይቕ፡
ካልኣይ ክፋል
ሕቶ፡- ዝኸበርካ መ/ር ኣፈወርቂ መድረኽ ብረታዊ ቃልሲ ተዛዚሙ ኤርትራ ነጻ ሃገር ካብ እትኸውን ልዕሊ ርብዒ ዘመን ተቖጺሩ’ሎ፡ ናይ ትማሊ ሕልምኻን ናይ ሎሚ ጋህድን ብምንጽጻር እንታይ ክትብለና ትኽእል?
መልሲ፡- ናይ ትማሊ ሕልመይ ነጻ ሃገረ ኤርትራ ክርኢ፡ እቲ ህዝቢ ድማ ከም ኩለን ደሞክራስያውያን ሃገራት ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰላት ረኺቡ፡ ከይተሸማቐቐ ብነጻነት ተማሂሩ ተመራሚሩ፡ ሓሪሱ ነጊዱ ናብ’ቲ ዝለዓለ ጎደና ምዕባለ ክምርሽ ምርኣይ’ዩ ነይሩ። ናይ ህዝቢ ኤርትራ ሕልሚ’ውን ካብ’ዚ ወጻኢ ኣይነበረን። እንተኾነ ግን ሕቶ ሓድነትን ፖለቲካዊ ደሞክራስን ብግቡእ ስለ ዘይተመለሰን ብፍላይ ካብ’ቲ ኣመራርሓ ኣካላት ርኡያት ዕንቅፋታት እናጋጠሞ፡ ህዝብን መሰረታት እቲ ውድብን ንስምረትን ምዕሩይ ፖለቲካዊ ደሞክራስን ክጠልብን ኣወንታዊ ድፍኢት ክገብርን እንከሎ ሰማዒ ስለ ዘይረኸበ ተደማሚሩ፡ እቲ ኤርትራ ከም ሃገር ነጻ ክትኮነልና፡ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ከም ህዝቢ ክረኽቦ ዝነበረ ሕልምታት፡ ኣብ ክንዲ እናተኾለዐ እናደብዘዘ ክመጽእ’ዩ ኮይኑ። ንኣብነት እቲ ኣብ መንጎ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራን ዝተፈጥረ ደማዊ ኲናት ሕድሕድ፡ ብስነ-ሓሳብ ብመስመር እንታዩ እቲ ናብ’ዚ ዘብጸሐ ኢልካ ሓጋዚ መረዳእታ ክትረክብ ሃስስ ኣብ እትብለሉ፡ ኣይኮነን ኣብ ኣዕናዊ ደማዊ ኲናት ሕድሕድ ዘእቱ፡ ሰሚሮም ብሓደ ከይቃለሱ ዝገብር ጭቡጥ ፖለቲካዊ ምኽንያት’ውን ኣይትረኽበሉን። ኮይኑ ግን እቲ ኣብ ቃልሲ ኤርትራ ጸሊም ታሪኽ ገዲፉ ዝሓለፈ፡ ብዙሓት ንጹሓት ተጋደልቲ ዝቐዘፈ ኲናት ሕድሕድ ብላዕለዋይ ኢድ ውድብ ህዝባዊ ግንባር ምስተዛዘመ’ውን ዝሓሸ ናይ ኣረኣእያን ኣሰራርሓን ለውጢ ኣይመጽአን። ምኽንያቱ ናይ ስልጣን ቁርቁስ ደኣምበር ኣብ’ቲ ቃልሲ ፍሉይ ውዕውዕ ፖለቲካዊ ኣረኣእያ መሰረት ዝገበረ ምፍሕፋሕ ስለ ዘይነበረ።
ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ፡ ናይ ሎሚ ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራስን ፍትሕን ንተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ካብ መሬት ኤርትራ ምሉእ ንምሉእ ክትወጽእ ገይሩ፡ ሜዳ ኤርትራ ምስ ብሓተ ብዛዕባ ፖለቲካዊ ባህርን ዝኽተሎ ስነ-ሓሳብን፣ ኣብ ውሽጢ ውድቡን ኣብ ህዝብን ዝነበሮ ኣተሓሓዛን መሰረት ገይሩ ብዙሕ ክተዓት ይካየድ ነይሩ’ዩ። ካብ’ቲ ዝካየድ ዝነበረ ክትዓት ህዝባዊ ግንባር ተራ ሃገራዊ ሓርበኛዊ ውድብ’ዩ። ኣብ ዓውደ ኲናት ዓወታት ከምዝግብን ሃገራዊ ነጻነት ኣብ ምምጻእ ድማ ልሉይ ተራ ክህልዎ’ዩ። እንተ ኣብ ድሕሪ ነጻነት ዘሎ ሰላማዊ ህዝባዊ ምምሕዳር ግን ስጉሚ’ውን ትኹን ነቲ ህዝቢ ብርግኣት ክመርሖ ኣይኽእልን ዝብል ሚዛናት’ዩ ነይሩ። ብሓቂ ከኣ ውድብ ህዝባዊ ግንባር ዘላቶ ኣወንታ ተዋጋኣይ ምዃኑ ሓረበኛ ምዃኑ ኣረጋጊጹ’ዩ። ንሰራዊት ደርግ ስዒሩ’ውን ሃገራዊ ነጻነት ኣብ ምምጻእ መሪሑ ተዓዊቱ’ዩ። እቲ ናይ ኲናት ሓርበኝነት ተዛዚሙ፡ ጉዕዞ ናብ ሰላማዊ ህይወት ኣብ ዝተጀመረ መስርሕ ድማ ፖለቲካዊ ባዶነቱ ካብ መጀመርያ ተስዓታት ብብሩህ ክረአ ጀሚሩ። ስለዚ እቲ ህዝባዊ ግንባር ክዋጋእ ደኣምበር ህዝቢ ክመርሕ ከመሓድ ኣይክእልን ዝብል ዝነበረ ገምጋም ኣብ ቦትኡ ነይሩ። ካብ’ዚ ጭቡጥ ገምጋማት ተበጊሱ ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ ምርግጋጽ ሃገራዊ ነጻነት’ከ እንታይ ከጋጥሞ ይኸውን ዝብል ዝነበረ ሓላፍነታዊ ስኽፍታ ድማ እነሆ ተጋሂዱ 25 ዓመታት ኣብ ኲናት፡ ድኽነትን እህህታን ይነብር ኣሎ።
መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር ኣብ ሜዳ እናሃለው ኣትሒዞም ሃገር ትምረሓሉ ንጹር ውጥን ኣይነበሮምን። ሃገር ምስ ተቖጻጸሩ’ውን ሕጋዊ ትካላዊ ኣሰራርሓ ከተኣታትው ኣይተበገሱን። ካብ ካልኦት ደሞክራስያውያን ሃገራት ንህዝቢ ኤርትራ ዘርብሕ ተመክሮ ክወስዱ’ውን ፍቓደኛታት ኣይነበሩን። እዚ ስቕ ኢሉ ካብ ባዶ ዝተበገሰ ኣይኮነን። ካብ’ቲ ዘለዎም ደርባዊ ፖለቲካዊ ኣነነትን በሓትነትን ዝመንጨወ’ዩ። ከም ውጽኢት ናይ’ዚ ኣነነታዊ በሓቲ ፖለቲካዊ ባህርን ጸረ-ህዝቢ ኣሰራርሓኦም ድማ፡ ብሰንኪ መግዛእታዊ ግፍዕታት ዝተሰዱ ኤርትራውያን ናብ ሃገሮም ዝምለስሉ ባይታ ኣብ ክንዲ ምፍጣር፡ ኣብ’ቲ ወቕቲ’ቲ ዘይተራእየ ንማሕበረ ሰብ ዓለም ዘስደደመመ፡ ባይቶታት ኤርትራ ብናይ ሰባት ደርቂ ክጥቃዕ ዝገበረ ዋሕዚ ስደት ክንርኢ’ዩ ገይሩ።
ሕቶ፡- ገለ ወገናት ነዚ ሎሚ ዘለናዮ ኣሰካፊ ፖለቲካዊ ኩነታት ክግምግሙ እንከለው፡ እቲ ቃልሲ ካብ እንክጅምር እንከሎ ኣትሒዙ ብዝተነጸረ ኣንፈት ስለ ዘይተበገሰ’ዩ፡ ህዝባዊ ግንባር ህግደፍ ከኣ ከም ውድብ ካብ ዝተወልደሉ ጀሚሩ ደሞክራስያዊ ባህርን ኣሰራርሓ ኣይነበሮን ስለዚ ኣብ’ዚ ርብዒ ዘመን ኮይናዮ ዘለና ክንከውን ዝገበረ ናይ’ዚኦም ድምር ውጽኢት’ዩ ኢሎም’ዮም ዝገልጹ። ብወገንካ እዚ ኣበሃህላ ሓቅነት ኣለዎዶ ትብል ወይስ ንኹሉቲ ወሪዱ ዘሎ ፖለቲካውን ቁጠባውን ቅልውላው ህዝባዊ ግንባር/ህግደፍ ጥራሕ’ዩ ክስከመ ዘለዎ ዝብል ርእይቶ’ዩ ዘለካ?
መልሲ፡- እቲ ቃልሲ ኣብ 1961 ክጅመር እንከሎ ዝነበረ ሕጽረታት ካብ ዘይቅንዕና ጥራሕ ገይረ ኣይወስዶን። ፖለቲካዊ ዓቕሚታት ናይ’ቶም ቃልሲ ዘበገሱ ብጾትን ዝነበረ ሃዋህውን ኣብ ጸብጻብ ብምእታው ክረአ ዘለዎ’ዩ ዝመስለኒ። ብዛዕባ ሓደ ነገር ፍርዲ ክትህብ እቲ ተግባር ጥራሕ ዘይኮነ፡ ናብ’ቲ ተግባር ክትበጽሕ ዝገበረ፡ ፖለቲካዊ ብቕዓት፣ ናይ ቃልሲ ተመክሮ፣ ኣብ ሕግን ሕጋዊ ኣሰራርሓን ዝነበረ ኣገንዝቦ፣ ዞባውን ዓለማውን ጽልዋታት፣ ሓፈሻዊ እቲ መድረኽ እንታይ ይመስል ነይሩ ዝብሉን ካልኦትን ግምት ምሃብ ጽቡቕ’ዩ ዝመስለኒ። ቅንዕና’ኸ ነይሩ’ዶ ኣይነበረን ዝብል ግን ዝኾነ ምኽንያት ከይሃብካ ክፍተሽ ኣለዎ። ስለምንታይ’ሲ ቅኑዕ ሕልና እናሃለወ ኣብ ዝፍጠር ጉድለታት ደኣዩ ምሕረት ዝግበር’ምበር፡ ካብ መሰረቱ ቅንዕና ዝጎደሎ እንተደኣ ነይሩ፡ ከም’ዚ ስለ ዝኾነ ከም’ዚ ስለ ዘጋጠሞ’ዩ ኢልካ ከተፋኹሰሉ ኣይግባእን። ስለዚ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ክትብገስ እንከላ ዝነበርዋ ጎደሎታት ብኸምዚ ክምዘን ቅኑዕ ይመስለኒ።
ህዝባዊ ሓይልታት ቀጺሉ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ሕጂ ድማ መንግስቲ ህግደፍ ዝተወልደሉን ዝተጓዕዘሉን ኣብ’ዚ መስርሕ’ዚ ዝተፈጸሙ ገበናት ክንርኢ እንከለና ድማ ካብ’ቲ ኣብ ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ዝነበረ ጎደሎታት ብዓይነቱ ዝተፈልየ’ዩ። ምኽንያቱ እቲ ሰውራ ምስ ኩሉ ጸገማቱ ደረጃ ብደረጃ ተመክሮ እናረኸበ ጽመጽኣሉ፡ ብዛዕባ ዓለማዊ ስነ-ሓሳባዊ መስመር ኣብ ዝዝረበሉ፡ እቲ ቃልሲ ናብ ሰፊሕ ከባቢታት ኤርትራ ተኣታትዩ ካብ ህዝቢ ኩሉ ሸነኻዊ ደገፋት ዝረኸበሉን ሃዋህው ብምንባሩ፡ እቲ ዝተፈጸመ ገበናት ካብ ዘይኣፍልጦ ዘይኮነ ካብ ቅንዕና ዘይምህላውን ብሓቲ ኣረኣእያን ዝብገስ’ዩ ኢልካ ክትግምግም የኽእለካ። ህዝባዊ ሓይልታት ድሕሩ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ገዛእ ርእሱ ከም ዓቢ ዓሳ ንንኡሽቶ ዓሳ እናተቀነጻጸለ ዝመጽአ ውድብ’ዩ። ብከም’ዚ ዝዓበየ ፖለቲካዊ ውድብ ድማ ንህዝቢ ብሰላም፡ ብደሞክራስን ብሕግን ከማሓድር ዝሕሰብ ኣይኮነን። እዚ ውድብ’ዚ ዋላ ንሃገራዊ ነጻነት ዝቃለስ እንተነበረ፡ እቲ መሪሕነቱ ክሳብ ምስ ጸላኢ ናይ ምትዕራቕ ኣንፈት ከም ዝነበሮ ታሪኽ ይዛረብ’ዩ። ኣብ ዓላ ኣብ ቃኘው ስቴሽን ምስ ጸላኢ እንታይ ከም ዝተገብረ ኣዳቒቖም ዝፈልጡ ሰባት ብጭብጢ ዝትርኽዎ’ዩ። ህዝባዊ ግንባር ህግደፍ ብከም’ዚ’ዩ መጺኡ።
ድሒሩ እቲ ህዝባዊ ቃልሲ እናደልደለ ተዓዋተይነቱ ኣናረጋገጸ ምስ መጽአ ግን ንድሕሪት ከምዘይምለስ ፈሊጡ’ዩ ኣብኡ ሰጢሙ። ዋላ ከምኡ ይግበር ግን እቲ ጸረ-ህዝቢ ደርባዊ ባህሪኡ ክልወጥ ኣይከኣለን። ስለዚ እቲ ቀንዲ ተሓታቲ ናይ’ዚ ሕጂ ኣብ ኤርትራ ወሪዱ ዘሎ ፖለቲካውን ቁጠባውን ሕምስማሶ እዚ ሕጂ ዘሎ ስርዓት’ዩ ዝብል ተሪር እምነት’ዩ ዘለኒ።
ሕቶ፡- ሕራይ ህዝባዊ ግንባር/ህግደፍ ሕጂ ሃገር ኣብ ምምራሕ ይርከብ ስለ ዘሎ እቲ ዝዓበየ ክፋል ናይ’ቲ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ሕማም ክወስድ ባህሪያዊ’ዩ ዝኸውን። ምኽንያቱ ርብዒ ዘመን ኣብ መንግስታዊ ስልጣን ኣቑጺሩ ክነሱ ዝነበረ ካብ ምድምሳስ ሓሊፉ ካልእ ዘምጸኦ ለውጢ የለን። እኳ ደኣ ኮነ ኢሉ’ዩ ህዝቢ ናይ ምብታን ምስቓይን ስጉምቲ ዝወስድ ዘሎ ዝብሉ ወገናት ኣለው። ብወገንካ ከም መንግስቲ፡ ከም ህዝቢ ከም ሃገር ክገብሮ ዝነበሮሞ ዘይገበሮ ስለዚ ከኣ ናብ ውድቀት ኣምሪሑና ኢትብሎም ገለ ኣብነት ኣደጊፍካ ንሰማዕትና እንትገልጸልና?
መልሲ፡- እንታይ’ሞ እዚ ኣወንታዊ ጎኒ ኣለዎ ትብሎ ነገር የለን። ኣብ ኤርትራ ማሕበራዊ ፍትሒ የለን። ደሞክራሲ የለን። ናይ ምንቅስቓስ ነጻነታት የለን። ሃብቲ ናይ ምፍራይ ዕድላት የለን። ናይ’ዚ ኩሉ ገዛኢ ድማ ሃገራዊ ሰላም የለን። ዋሕዚ ስደት ዜጋታት ኤርትራ ከኣ ምስክር ናይ ህልዊ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ምስልና’ዩ። ከም መንግስቲ ንሓደ ህዝቢ ክህቦ ዝነበሮ ኣገልግሎ ዋላ ሓንቲ ነገር የለን። ህዝቢ ኤርትራ ተቓላሳይ ህዝቢ’ዩ። ነቲ ቃልሲ ኣብ መፈጸምታኡ ንምብጻሕ ኩሉ ክኽፈል ዘለዎ ክቡር ዋጋ ከፊሉ’ዩ። ህዝባዊ ግንባር/ህግደፍ መንግስቲ ኮይኑ ዘበርከተሉ ነገረ እንተሃለወ ግን ጥልመት’ዩ። ጭካነ’ዩ። ኣድልዎ’ዩ። ሕድሕድ ከይተኣማመን ርእሱ ከድድን ምግባር’ዩ። ኣብ ኲናት ሓዘንን ክነብር ምግባሩ ጥራሕ’ዩ። እዚ’ዩ እቲ ሓቂ። ህዝቢ ኤርትራ ዝነበረ ልዑል ኣብነታዊ ሃገራዊ ስምዒቱ ኣብ ዝወደቐሉ፡ ኣብ ባረኻን ባሕርን ንከንቱ ዝጠፍኣሉ ግዳይ ነጋዶ ሰብ ዝኾነሉ ናይ ጽልምትም ሃዋህው’ዩ ዝርከብ ዘሎ። ነዚ ከኣ ህዝባዊ ግንባር/ህግደፍ ዘምጸኦ’ዩ። መንግስቲ መሰረታዊ ጠለባት ህዝቢ ዝምልስ ዘይኮነስ ንህዝቢ ኣምበርኪኹ ዝገዝእ ዘሎ ዓለም ዝፈለጦ መላኺ ስርዓት’ዩ።
ሕቶ፡- ገለ ዕሙታት ደገፍቱ ግን ኣብ ኤርትራ ናይ ደሞክራስያዊ መሰላት ጸገም የለን። ሰብኣዊ መሰላት ኣይጠሓስን’ዩ፡፡ ሃገር ብቑጠባ ትዓቢያ ዘላ። መንግስትን ህዝብን ከም ማይን ጸባን ተወሃሂዶም’ዮም ዝሰርሑ ዘለው። ክሳብ’ውን ዓለም ደሞክራሲ ካብ ኤርትራ ክትመሃር ኣለዋ እናበሉ’ዮም ዝገልጹ። ኮታ ንኹሉ ጠላባት ህዝቢ ዝመለሰ ብቑዕ፡ ውፉይ ሓላዪ ህዝቡ መንግስቲ ኢሎም’ዮም ዝገልጽዎ። ንስኻ ድማ ጠቕሊሉ ናይ ህዝቢ ሕቶ ክምልስ ዘይከኣለ ስርዓት’ዩ ትብል ኣለኻ። ኣየናይ’ዩ እቲ ሓቂ? ህዝቢ ንመን’ዩ ክኣምን ዘለዎ?
መልሲ፡- ኣነ እቶም ደገፍቱ ዝበሃሉ ዘለው ዝበዝሑ ናይ እምነት ደገፍቱ ገይረ ኣይወስዶምን። እቲ ስርዓት ኣብ ህዝቢ ዘውርዶ ዘሎ ግፍዕታት ዘይፈልጥዎን ዘይስመዖምን’ውን ኣይመስለንን። ስለምንታይ ደኣሞ ሓላዪ ህዝቡ መንግስቲ ዝብልዎ ንዝብል፡ ገለ ብፍርሒ፣ ገለ ብግርህና፣ ገለ ከኣ ብውልቃዊ ቁጠባዊ ረብሓታት ምስ’ቲ ስርዓት ካብ ዘለዎም ምትእስሳር ዝነቅል’ዩ ዝብል እምነት ኣለኒ። ንኣብነት ካብ’ቶም ከም ደገፍቲ መንግስቲ መሲሎም ዝግዕሩ ዝነበሩ ክሳብ ዝለዓሉ ሰበ-ስልጣናት ዝነበሩ ከይተረፈ ዘርጠብጠብ እናበሉ ገዲፈሞ ይወጽኡ ኣለው። እቲ ገና ኣብ ትሕቲ ጨፍላቒ ስርዓት ህግደፍ ዘሎ ግን ብውሽጡ እናሓረረ ብኣፉ ደጋፊ ክመስል ናይ ግድን’ዩ። እቲ መንግስቲ ዝሃቦ ትእዛዝ ከይወሰኹ ከይነከዩ ከም ዘላታ ክደግሙን ክትግብሩን እንተዘይክኢሎም ክሕተቱ’ዮም። እንታይ ዓይነት ፍርዲ ከም ዝወሃቦም ከኣ ርዱእ ይመስለኒ።
ህዝብን መንግስትን ከም ማይን ጸባን ተወሃሂዶም’ዮም ዝንበሩ ይብሉ ንዝበልካዮ እወ ይብሉ። ስለምንታይ ከምኡ ይብሉ፡ በሉ ስለዝበሃሉ’ዮም። ብተግባር ንሪኦ ዘለና ዝምድና መንግስቲ ህግደፍን ህዝቢ ኤርትራን ግን ከብድን ሕቖን’ዩ። ፈጺሙ ኣይራኸብን። እዞም ኣብ ደገ ኣብ ምዕቡላት ሃገራት እናነበሩ ነዛ ኣብ ድቕድቕ ጸልማት ትነብር ዘላ ሃገር ምዕብልቲ’ያ ንካልኦት ኣብነት ክትከውን ትኽእል’ያ …ወዘተ ዝብሉ ዘለው ስለምንታይ ከምኡ ይብሉ ኣለው ንዓይ ፖለቲካዊ ጽላለ’ዩ። ብርግጽ ኤርትራ ኣብ ሓጺር ግዜ ክትምዕብል እትኽእል ሃገርያ። ሕጂ ግን ኣይኮነን ምዕብልቲ ክትከውን ኣንፈተ ምዕባለ’ውን የብላን። ሰላም የብላን። ከምዚ ኮይናቶ ዘላ ክትከውን ዝገበርዋ ከኣ መራሕቲ ህግደፍ’ዮም። ኤርትራ ሎሚ ናይ ድሕረት፡ ድኽነት፡ ስርዓተ ምልኪ ብምንጋስ’ያ ኣብነታዊት ሃገር ክትከውን ትኽእል። ናይ ሰላም ናይ ደሞክራሲ ናይ ማሕበራዊ ፍትሒ ኣብነት ክትበሃል ግን መረዳእታ ዘይብሉ ዘረባ’ዩ። ኣብ’ዛ ዘለናያ መድረኽ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ዝኸፍአ ህዝባውን ደሞክራስያውን መሰሉ ዝተጨፍለቐ ህዝቢ የለን።
ብኣፍ ዝኾነ ሓላፍነት ዝጎደሎ መደረ ክወሃብ ይከኣል’ዩ። ኣብ ባይታ ብዘሎ ጭቡጥ ሓቂ ግን ይቃላዕ። ይህረም። ናይ መን ዜጋታት ድዮም ኣብ ምድረ በዳን ባሕርን ዝቕዘፉ ዘለው? ብዘስካሕክሕ ኣገባብ ናውቲ ውሽጣዊ ኣካላቶም እናተመዝሓቐ ኣብ ዕዳጋ ዓለም ዝወርድ ዘሎ ናይ መን ዜጋታት’ዮም? ኤርትራውያን’ዮም። ኣብ’ዚ መዋእል’ዚ ኣብ ዓለም ክበሃል ይከኣል ዝኸፍአን ዝመረረን ግፍዒ ዝፍጸም ዘሎ ኣብ ኤርትራውያን’ዩ። ፈጻሚኡ ድማ መንግስታዊ ጉጅለ ህግደፍ’ዩ። ተሓታቲ ናይ’ዚ ኩሉ ኢ-ሰብኣዊ ግፍዕታት ከኣ ንሱ’ዩ። ብቐንዱ’ኳ ተጎዳእትን ሓተትን ንሕና እንተኾና፡ ንሕና ጥራሕ ንሓቶ ማለት ግን ኣይኮነን። ኩለን እተን ብሓቂ ብክብረት ሰብኣዊ መሰላት ዝግደሳ ሃገራት’ውን ብተዘዋዋሪ ይምልከተን’ዩ። ስለዚ ዝተበደሉ ፍትሒ ይርከቡ። ዝበደሉ ብሕጊ ይተሓተቱ ዝብል ድምጺ ከስመዓን ብተግባር ክዋሳኣን ኣድማሳዊ ቻርተር ወድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት የገድደን’ዩ። ብዙሓት ሃገራት፡ መንግስታት ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ሎሚ ዘስምዕዎ ዘለው ድምጺ ከኣ ካብ ሕልናኦምን ካብ ኣድማሳዊ ቻርተርን ዝነቅል’ዩ።
መዓስ ይሕተት ንግዜ ዝግደፍ ይመስለኒ። ካብ ተሓታትነት የምልጥ ማለት ግን ዘበት። ብፍላይ እቶም ወሰንቲ ኣካላት ብህይወት እንከለው ጥራሕ ዘይኮነ ድሕሪ ሞቶም’ውን ክሕተቱን ክውቀሱን’ዮም። ኣብ ደቆምን መቕርቦምን ከኣ ሕማቕ በሰላ ክገድፉ’ዮም። ወዲ-ሰብ ነባሪ ስለ ዘይኮነ፡ ገለ ካብ’ቶም ብገበን ክሕተቱ ዘለዎም ሰበ-ስልጣናት ቅድሚ ዓወትና ብዝተፈላለየ ክመቱ ይኽእሉ’ዮም። ከም’ቲ ኣቐዲመ ዝበልክዎ ግን ንደቆምን መቕርቦምን ዘቕስን ኣይኮነን። ሕማቕ ዝገበረ ብሕማቕ፡ ጽቡቕ ዝገበረ ድማ ብጽቡቕ ስለ ዝሕተትን ዝዝከርን ብታሪኽ’ውን ክሕተቱ’ዮም።
ሕቶ፡- ስለዚ እዚ ናይ ሎሚ ፖለቲካዊ ሃገራዊ ጸገም መቐጸልታ ናይ’ቲ ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ንሃገራዊ ነጻነት ዝነበረ ዘይደሞክራስያዊ ኣረኣእያን ኣሰራርሓን’ዩ ‘ዶ ክንብሎ ንኽእል?
መልሲ፡- ከምኡ ኣይኮነን። እቲ ኣብ እዋን ብረታዊ ቃልሲ ዝነበረ ጉድለታት ወይ ጌጋታት ናቱ ፍሉነታት ኣለዎ። እዚ ድሕሪ 1991 ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፍጸም ዘሎ ግፍዕታት ከኣ ናቱ ፍሉይነትን በዓል ቤትን ኣለዎ። ናይ ባህርን ተግባርን መምዘኒታት ኣለዎ። ብረታዊ ቃልሲ ክጅመር እንከሎ ብጽፉፍ ኣገባብ ኣይተበገሰን እናተባህለ ክዝረብ እሰምዕየ። ብሓቂ ከም’ቲ ዝተባህለ ሕጽረታት ነይርዎ ክኸውን ይኽእል። ኣበየናይ መድረኽ፡ ኣብ ከመይ ዝበለ ናይ ቃልሲ ተመክሮ፡ ኣተኣሳሲርካ ዝረአ ደኣምበር ቁንጽል ኣቢልካ ይመስለኒ እናበልካ ምኹናን ምኽሳስን ምስ’ዚ ናይ ሎሚ ከተተኣሳስሮን ሚዛናዊ ኮይኑ ኣይስመዐንን። እቲ ቃልሲ ህዝቢ ዝተሳተፈሉ ቃልሲ’ዩ። ብዙሕ ህይወት ዝተገበረሉ ቃልሲ’ዩ። ክንደይ መንእሰይ ዕድመ ንእሰነቱ ዘብለየሉ ኣካሉ ዝጎደለሉ፡ ደሙ ዝኸዓወሉ፡ በጃ ዝሓለፈሉ ቃልሲ’ዩ። እዚ ድሒሩ ንሜዳ ኤርትራ ብሓይሊ ብረት ዝበሓተን መሪሑ ነጻነት ኣምጺኡ ዝበሃል ዘሎ ወድብ ህዝባዊ ግንባር/ህግደፍ ግን፡ ምስ ገፈጥ መፈጥ ፖለቲካዊ ባህሪኡን ኣሰራርሓኡን ስለ ዝኣተወ ናቱ ናይ በይኑን መቐጸልታ ታሪኹን ተግባሩን’ዩ። ብቕዓትን ህዝባዊ ሓይልዮትን እንተዝነብሮ ካብ ካልኦት ተመክሮ ወሲዱ’ውን ምተዓረየ ነይሩ። ብባህሪኡ ኣንፈተ ቅኑዕ መንገዲ ክኽተል ስለዘይደሊ ግን፡ ተራ ሃገራዊ ሓይሊ ኮይኑ ብወተሃደርን ወተሃደርነትን ሆ እናበለ ኣትዩ። ሆ እናበለ ድማ 25 ዓመት ተጓዒዙ። ኣብ’ዚ ክፍለጥ ዘለዎ ድማ፡ ኣብ ዓለም’ሲ ንሕና ጥራሕ ኣይኮናን ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ነይርና። ንሕና ጥራሕ ኣይኮነን ንመሰልና ተቓሊስናን ተዓዊትናን፡ ንውሓት ግዜኡ፡ ዝሓተቶ መስዋእቲ ብደረጃታት ክፈላለ ይኽእል ይኸውን። ከማና ንመሰሎም ተቓሊሶም ዝተዓወቱ ህዝብታት ከም ዘለው ግን ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን ኩነታት ክንዝንግዕ ኣይግባእን። ህዝባዊ ግንባር/ህግደፍ መን ከማና ንሕና ነጻነትና ብቓልስና ዘምጻእና ካልኦት ከኣ ብወርቂ ሸሓኒ ዝተበርከተሎም እናበለ ዘመሓላልፎ መልእኽቲ መሰረት ኣልቦ ውጹእ ሓሶት ምዃኑ ክርደኣና ይግባእ። ምኽንያቱ ንሃገራዊ ነጻነቶም ኣንጻር ግዳማዊ ወይ ባዕዳዊ ሓይሊ ዝተቓለሱ ኣለው። ንደርባውን ብሄራውን ሓርነታዊ ደሞክራስያዊ ማዕርነቶም ዝተቓለሱን ዝተዓወቱን ህዝብታት ኣለው።
ስለዚ እቲ ባህሪኡ ዝዓደሎ ኣብ ሃገር ኣውሪድዎ ዘሎ ዕንወት ናብ ካልእ ከላግቦ ወይ መኻስስቲ መዋቕስቲ ክረኽበሉ ብቐጥታን ብተዘዋዋርን ዝገብሮ ወፍርታት ክንቀሓሉ ኣለዎ። ሓደ ንነጻነትን ሓርነትን ህዝቢ ዝጋደል ፖለቲካዊ ውድብ፡ ኣብ በረኻ እናሃለወ ኣንጻር መግዛእቲ ፊት ንፊት ምውጋእ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ድሕሪ ምብራር መግዛእቲ፡ ህዝቢ ከመይ ክመሓደር’ዩ ዝብል ዝተጸንዐ ውጥን ሒዙ ኣብ ህዝቢ ፖለቲካዊ ባይታ ፈጢሩ’ዩ ክጎዓዝ ነይርዎ። ብቕዓቱ ጥራሕ ዘይኮነ ድሌቱ ካብ’ዚ ሓቂ’ዚ ወጻኢ ስለ ዝኾነ ግን፡ ሕጂ ነቲ ሕቡእ ኣጀንዳኡ’ዩ ዘተግብር ዘሎ። ኣብ’ዚ ብብሩህ ክቕመጥ ዘለዎ ኣብ ጽላል እቲ ውድብ ዝተሓቑፉ መሳኪን ውፉያትን ሓርበኛታትን ተጋደልትን ብጃምላ ዘኽስሶም ዘይምዃኑ’ዩ። ንሳቶም ብንጹህ ሕልና ግቦኦም ዝገበሩ ዘሐብኑ ዜጋታት’ዮም። ንግዳማዊ ጸላኢ ብህይወት ደቂ-ህዝቢ ስዒርና ሃገራዊ ፖለቲካዊ ስልጣን ምስ ጨበጥና ንህዝቢ ከመይ ንመልኮን መሳርሒና ገይርና ንገዝኦን ንምዝምዞን ውልቃውን ጉጅላውን ሃብቲ ነኻዕብት ነገራት እናዋደደ ዝመጽአ ወሳኒ መሪሕነታዊ ኣካል ግን፡ በይኑ ተሓታቲ’ዩ። ስለዚ እዚ ናይ ሕጂ ምስ’ቲ ኣብ ምብጋስ ናይ’ቲ ቃልሲ ዝነበረ ሕጽረታት ክተኣሳሰር ኣይኽእልን ዝብል እምነት’ዩ ዘለኒ። እቲ ዳሕረዋይ ህዝባዊ ግንባር/ህግደፍ’ዩ ጠንቁ፡ ንሱ በይኑ ድማ’ዩ ዝሕተተሉ። እዚ ውድብ’ዚ ንህዝቢ፡ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ስልጣን ምስ ሓዘ ዘይኮነ፡ ኣብ ሜዳ እናሃለወ’ዩ ጠሊምዎ። መዓስ ኣእሚኑ የቃልሶ ነይሩ። ብሓይሊ ገፊፉ እኳ’ዩ ዘጋድሎ ነይሩ። ህዝቢ ብንጽህና ብዘልዕሎ ዝነበረ ሕቶ ሓድነትን ሕቶ ደሞክራስን እኳ’ዩ ዘሽካዕልል ነይሩ።
ሳልሳይ ክፋሊ ይቕጽል
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 11-11-2016
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
Welcome to Radio Erena!
መንግስቲ ኤርትራ፣ ብዛዕባ ጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ እስራኤል ብዝምልከት ብምስጢር ምስ መንግስቲ እስራኤል ይዘራረብ ምህላዉ ተፈሊጡ።
Read more...
ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ ኣብ መወዳእታ ዕለታት ናይ ወርሒ ሕዳር ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፣ 11 ሚኒስተራት ጥራይ ምስታፎም ኣብ ሓያሎ ኤርትራውያን ወገናት ኣዘራራቢ ጉዳይ ኮይኑ ኣሎ።
Read more...
ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ኣብ ኡጋንዳ ኣብ ዝካየድ ግጥማት ሴካፋ ክትሳተፍ ምዃና እቲ ዞባዊ ማሕበር ኩዕሶ እግሪ ኣረጋጊጹ።
እቲ ካብ 24 ሕዳር ክሳብ 8 ታሕሳስ ዝካየድ ግጥማት ኩዕሶ እግሪ ምብራቕን ማእከል ኣፍሪቃ፣ ኤርትራ እትርከበን ሓደ ሓደ ሃገራት ምስታፈን ኣጠራጣሪ ኮይኑ ስለዝጸንሐ፣ ኣብዚ ዞባ ዘይርከባ ከም ካሜሮንን ማላውን ዝኣመሰላ ሃገራት ከም ዕዱማት ብምስታፍ ንቦታ እተን ዘይሳተፋ ንምትካእ ምውጣኑ ክሕብር ጸኒሑ’ዩ።
Read more...
በብእዋኑ ናብ ኤርትራ ኢዶም እንሃቡ ዑቕባ ዝሓተቱ ኢትዮጵያውያን ወትሃደራት፣ ምስ ተቓወምቲ ውድባት ክጽንበሩ እንተዘይኮይኖም ካልእ ኣማራጺታት ከምዘይወሃቦም ሰራሕተኛ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት-UNHCR ነበር ገሊጻ።
Read more...
ንኣርባዕተ ዓመታት ተበቲኹ ዝጸንሐ ዝምድና ኢትዮጵያን ቐጠርን ናብ ንቡር ድሕሪ ምምላሱ፣ ቐጠር ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንዘሎ ዘይተፈትሐ ጉዳያት ንምሽምጋል ተበግሶ ክትወስድ ተኽእሎ ምህላዉ ዲፕሎማሰኛታት ይእምቱ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ቐጠር ሸሕ ሓማድ ቢን ጃሲም ቢን ጃቡር ኣልታኒ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ናይ ክልተ መዓልቲ ዑደት ብምክያድ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ተራኺቡ ብዛዕባ ክልትኣዊ ዝምድናን ጉዳያት ጎረባብቲ ሃገራትን ኣተኵሮም ከምእተዘራረቡ ማዕከናት ዜና ጠቒሰን’የን።
Read more...
Inside Erena
ናጻ መድርኽ
Links
Powered by Joomla!®.
Designed by: free hosting no ads resell dot me domains Valid XHTML and CSS.


text:
ኣብ ክልል ዓፋር ኢትዮዽያ ኣብ ልዕሊ ቱሪስታት ብዛዕባ ዝተፈፀመ መጥቃዕቲ፣ዝምልከቶም ኤምባሲታትን መንግስቲ ኢትዮዽያን ዝተዋደደ ስራሕ ይዓዩ ከምዘለው ኤምባሲ ኣሜሪካ ገሊፁ።
ወሃቢ-ቃል ኤምባሲ ኣሜሪካ ሮበርት ፖስት ተወሳኺ ሓበሬታ ካብ ምሃብ ተቆጢቦም‘ለው።ግን እቲ ኤምባሲ ምስ ዝምለከቶም ኤምባሲታት ዝተዋደደ ስራሕ ይዕየይ ከምዘሎ ጠቂሶም።
እቲ ኣብ ከባቢ ኣርቴሌ-ዓፋር ዝተፈፀመ መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊ ቱሪስታት፣ተግባር ኤርትራ ምኻኑ ሰበ-ስልጣን ኢትዮዽያ ምግላፆም ይዝከር።ምንስትር ዜና ኤርትራ ኣቶ ዓሊ ዓብዱ ግና፣ነቲ ካብ ኢትዮዽያ ዝቀረበ ክሲ ይነፅግዎ።
ኣብ ምንስትር ወፃኢ ኢትዮዽያ ዳይረክተር ኮሚኒኬሽን ኣቶ ጌታቸው ረዳ ንኩነታት‘ቶም ዝተጨውዩ ተሓቲቶም እቶም ኣርባዕተ ዝተጨውዩ ኣብ ግዝኣት ኤርትራ ከምዝርከቡ ጠቂሶም።
ወሃቢ-ቃል ኤምባሲ ኣሜሪካ ሮበርት ፖስት፣ናይ‘ዚ እዋን‘ዚ መደብ፣ ንግዳያት ሓገዝ ምግባር‘ዩ ኢሎም።ሰራዊት ምክልካል ኢትዮዽያ‘ውን ሓገዝ ይልግስ ኣሎ ኢሎም።


text:
ኢትዮዽያዊ ሎሬት ሜትር ኣርቲስት ኣፈወርቅ ተኽሌ ትማሊ ምሸት ኣብ መበል ሰማንያ ዓመት ዕድሚኦም ዓሪፎም።
መንቀሊ ሞት ሎሬት ኣርቲስት ኣፈወርቂ ካንሰር ጨጎራ ከምዝኾነ ዝረኸብናዮ ዜና ገሊፆም።ድሕሪ ዜና ተወሳኺ ሪፖርት ክህልወና‘ዩ።
ኣፈወርቅ ተክሌ 12 ጥቅምቲ 1925 ካብ ወ/ሮ ፈለቀች የማታወርቅን ኣቶ ተኽለ ማሞ ኣብ ጥንታዊት ከተማ ባንኮበር ተወሊዶም።
ኣብ 1940 ንትምህርቲ ምህንድስና ናብ ዓዲ እንግሊዝ ከይዶም ነይሮም። ሽዑ ድልየት ስነ-ጥበብ‘ውን ነይርዎም፣ስለዝኾነ ቤ/ትምህርቲ ስነ-ጥበብን ኪነትን ለንደን ንኣፈወርቅ ተክሌ ተቀቢሉ ኣምሂርዎም‘ዩ ይብሉ ፕሮፈሰር ሪቻርድ ፓንክረስት ኣብ ዝሰነድዋ ታሪኻዊት መፅሓፍ።
ድሕሪ 1952 ስም ኣፈወርቅ ተክሌ ብደረጃ ዓለም ዝገነነሉ ወቅቲ ከምዝኾነ፣ መፅሓፍ ሪቸርድ ፓንክረስት ይጠቅስ።ናይ ሜትር ኣርቲስት ኣፈወርቅ ተክሌ ቅዲታት ስእሊ፣ቅብኣ-ቀለም፣ስእልታት ግድግዳ፣ሞዛይክን፣ስእልታት ቅብኣ-መስተያትን ካልኦትን፣ኣብ‘ቲ ሞያ ቀዲሙ ዝስራዕ ሳኣላይ ንምኻኖም ዝሕብሩ‘ዮም።
ኣፍሪቃውያን ንናፅነቶም ኣብ ዝቃለስሉ እዋን፣ኣፈወርቅ ተክሌ‘ውን ኣበርክቶ ገይሮም‘ዮም።ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ኣዳራሽ ቁጠባ ኣፍሪቃ ዘሎ ንኣጋይሽ ዝቅበልን ዝስንይን ስእሊ፣ውፅኢት ስራሕ ኣፈወርቂ ተክሌ‘ዩ።
ኣብ 1957 ኣብ ኣልጀርስ ኣድማሳዊ ሜዳልያ ወርቂ ተቀቢሎም።ብድሕሪኡ ብርክት ዝበሉ ሽልማትን ክብርታትን ተወፍዩሎም‘ዩ።እቲ ዝተዋሃቦም መፀውዒ ብቀሊሉ ዘይተረኽበን ነብሱ ገላፃይን‘ዩ።ኣዝዮም ዝተኸበሩ ሎሬት ዓለም ሜትር ኣርትስት ኣፈወርቅ ተክሌ።
ስነ-ስርዓት ቀብሮም ቀዳም ኣብ ቤተ-ክርስትያን ስላሴ ኣዲስ ኣበባ ከምዝፍፀም ዝረኸብናዮ ዜና ሓቢሩ።


text:
ኣብ ክልል ኦሮሚያ ሰላማዊ ሰልፊ ንምክያድ ብወግዒ ዘፍለጠ ኣካል ከምዘየለ ናይቲ ክልል ርእሰ ኣማሓዳሪ ኣቶ ሙክታር ከዲር ምግላፆም ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፐረሽን ፀብፂባ።
ኣቶ ሙክታር ዜጋታት ሰላማዊ ሰልፊ ብምክያድ ሓሳቦም ናይ ምግላፅ ሕገመንግስታዊ መሰል ዘለዎም’ዃ ኣብዚ ስዓት እዚ ግን ብሽም ሰላማዊ ሰልፊ ይቐርብ ዘሎ ፃውዒት ኣፍልጦ ዘይብሉ እዩ ኢሎም።
እቶም ኣማሓዳሪ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ኣብዚ ሰሙን ብማሕበራዊ መራኸቢ ኣቢሉ ይመሓለልፍ ዘሎ ፃውዒት ዝኾነ ይኹን ሕጋዊ ቁመና ዘለዎ ኣካል ሰላማዊ ሰልፊ ምክያድ ይኽእል፤ይኹን እምበር ነቲ ሰልፊ ሙሉእ ሓላፍነት ዝውስድ ኣካል ኣድላዪ ነገራት ከማልእ ትፅቢት ይግበረሉ ኢሎም።
ዝቕፅል ቀዳም ኣብ ምሉእ ክልል ኦሮሚያ ሰላማዊ ሰልፊ ንምክያድ ምድላው ይካየድ ከምዘሎ ብማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃን ይግለፅ ከምዘሎ ኣብ ናይ ትማሊ ዜናና ምጥቓስና ይዝከር።


text:
Welcome to Radio Erena!
ኣብ ኣስመራ ብኮንትሮባንዳ ዝኣቱ ዘሎ ናይ የመን ርግኦ ኣዘራራቢ ይኸውን ኣሎ።
እቲ ካብ የመን ከምዝኣቱ ዝግለጽ ዘሎ ርግኦ፣ ዝግብኦ መጠን ዛሕሊ ማለት ቴምፕረቸር ዘይሓለወን፣ ዝወድቐሉ ዕለት ዘይተጻሕፈሉን ምስ ምዃኑ ንጥዕና ሓደገኛ ክኸውን ይክእል’ዩ ዝብል ስግኣት የሕዲሩ ይርከብ።
Read more...
ናይ መጓዓዝያን ካርጎን ነፈርቲ ኤርትራ ናብ ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ ከኣይኣትዋ ተኸልኪለን። ኮሚሽን ኤውሮጳ፣ ዝርዝር ናይተን ውሕስነት ዘየብለን መንገዲ ኣየር ናይ ዝተፈላለየ ሃገራት ኣብ ዘሐደሰሉ እዋን፣ ኣቐዲመን ተኣጊደን ዝነበራ መንገዲ ኣየር ሞሪታንያን ዮርዳኖስን ናብ ኤውሮጳ ክበራ ክፍቀደለን እንከሎ፣ ኣብዚ እዋን’ዝ ናብ ኤውሮጳ በረራ ከየካይድ ዝተኣገደ ናይ ኤርትራ ጥራይ’ዩ።
Read more...
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፣ ኣብ እስራኤል ምስጢራዊ ዑደት ኣካይዱ ናብ ኣስመራ ተመሊሱ።
እቲ ሚኒስተር ኣብ እስራኤል ኣብ ዝጸንሓለን ኣርባዕተ መዓልታት፣ ምስ ሰበ ስልጣን እስራኤል ከምእተዘራረበ’ውን ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣረጋጊጾም።
Read more...
ተጻወቲ ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ኣብ ካምፓላ ተሰዊሮም ምህላዎም መንግስቲ ኡጋንዳ ኣረጋጊጹ።
ኣብ ግጥማት ሴካፋ ንምስታፍ ብ24 ሕዳር 2012 ናብ ኡጋንዳ ዘምርሐት ተጻወቲ፣ ኣሰልጣኒ ተሓጋጋዚ፣ ሓኪም ጋንታን ኣወሃሃድትን ዝርከብዎም 22 ኣባላት ዝሓቝፈት ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ፣ ግጥማት ሴካፋ ገና ከይተዛዘመ 18 ኣባላታ ምስዋሮም ኣብ ናይ ትማሊ ዜና ሬድዮ ኤረና ቀሪቡ’ዩ።
Read more...
ቆንስላዊ ጉዳያት ክፍሊ ወጻኢ ኣመሪካ፣ ዜጋታቱ ናብ ኤርትራ ከይገሹ ዘውጽኦ መጠንቐቕታ ዳግም ብምሕዳስ፣ ናብ ኤርትራ ክገሹ ወጢኖም ዘለዉ ኣመሪካውያን መገሽኦም ክስርዙ ጸዊዑ።
Read more...
Inside Erena
ናጻ መድርኽ
Links
Powered by Joomla!®.
Designed by: free hosting no ads resell dot me domains Valid XHTML and CSS.


text:
ሃገራት ኣፍሪቃ፣ምስ መራሒ ሊብያ መዓሙር ገዳፊ ዝፀንሖም ርክብ ኣቋሪፆም ምስ ተቃወምቶም ንክተሓባበሩ ምንስቲር ወፃኢ ኣሜሪካ ሂለርይ ክልንተን ፀዊዔን።
ወ/ሮ ሂለርይ ክልንተን፣ነዚ ፃውዒት ዘቅረባ ኣብ‘ቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዘሎ ቀንዲ ቤት ፅሕፈት ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ዘስመዐኦ መደረ’ዩ።
መዓሙር ገዳፊ ንሕብረት ኣፍሪቃ ይልግስዎ ንዝነበረ ገንዘባዊ ደገፍ ኣፍልጦ ዝሃባ እተን ምንስትር ወፃኢ፣እቶም መራሒ ሊብያ ኣብ ስልጣን ንምፅናሕ ዘኽእሎም ሕጋውነት ኣብቂዑ‘ዩ ኢለን።
”ኩለን ሃገራት ኣፍሪቃ፣ንሓቀኛ ምቁራፅ ተፃብኦ ክብገሳን፣ገዳፊ ይኣኽለካ ክብላን ይፅውዕ።ኣብ ሃገርኩም ንዘሎ ስራሕቲ ኤምባሲታት መዓሙር ገዳፊ ንክዓፅዋን ንኣምባሳደራቱ ከባብርሩን የዘኻኽር።ካብኡ ሓሊፎም ድማ ንልኡኻት ቤት ምኽሪ ሊብያ ክቅበሉ ይምሕፀን።ቃልኩምን ተግባርኩምን፣ነዚ ምዕራፍ ኣብ ምዕፃው ኣበርክቶ ክህልዎ‘ዩ” በላ ሂለርይ ክልንተን።
ምስ ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ ሎሚ ዝተዘራረባ እተን ምንስትር ወፃኢ፣ምስ መራሒ ደቡብ ሱዳን ሳልቫ ክየርን ምክትል ፕረዚደንት ዓሊ ኦስማን ጣሃ ክራኸባ መደብ ነይሩወን።
ንመራሕቲ ኣፍሪካ ኣብ ዘመሓላለፍኦ መልእኽቲ፡"ዝጸንሐ ናይ ኣገዛዝኣ ስርዓት ድሕሪ ደጊም ተቐባልነት የብሉን፡ ድሕሪ ሎሚ መራሕቲ ኩሎም ብተሓታትነት ክመርሑ ኣለዎም፡ ንህዝብታቶም ብኽብሪ ክሕዙን፡ መሰላቶም ከኽብሩን ኣለዎም፡ ዕድላት ኤኮኖሚ ክፈጥሩ ኣለዎም፡ ከምኡ ዘይገብሩ እንተኾይኖም ግን ክለቁ ኣለዎም" ኢለን
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ምንስትር ወፃኢ ኣሜሪካ ሂለርይ ክልንተን፣ኣብ ኢትዮዽያ ክሳብ ፅባሕ ሰሉስ ፀኒሔን ንዝተፈላለዩ ብዩ-ስ ዝድገፉ መደባት ክዕዘባን ምስ ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ ጋዜጣዊ መግለፂ ክህባን ትፅቢት ነይሩ።
እንተኾነ ብጠንቂ‘ቲ ኣብ ኤርትራ ዝነተጎ እሳተ-ጎመራ ናብ ሰማይ ዝፈነዎ ዶረና፣መገሸአን ሎሚ ምሸት ኣቋሪፀን ካብ ኢትዮዽያ ከምዝተበገሳ ደንጉዩ ዝመፀና ዜና ሓቢሩ።


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ሽወደን ኣብ ታሪኻ ናይ መጀምርያ ወርቂ ማድልያ ኣብ ውድድር ጉያ እግሪ 5 ሽሕ ሜትሮ ብኤርትራዊት ኣትለት ምዕራፍ ባህታ
Radio Erena: 18 August, 2014
ኣብ ስዊዘርላንድ ዙሪክ ኣብ ዝእንገድ ዘሎ ውድድር ሻምፕዮና ኣትለቲክስ ኤውሮጳ 2014 ፣ ኤርትራዊት ሽወደናዊት ምዕራፍ ባህታ፣ ብቀዳም 16 ነሓሰ ኣብ ዝተኻየደ ናይ 5000 ሜትሮ ቅድድም ጉያ እግሪ፣ ቀዳማይቲ ኮይና ብምዕዋት ወርቂ ማዳልያ ተሸሊማ።
ኣትለት ምዕራፍ፣ ድሕሪ'ቲ ውድድር ምስ መደበር ተሌቪዥን ፍራንስ 2 ኣብ ዘካየደቶ ሓጺር ቃለ መጠይቕ፣ እቲ ዝረኸበቶ ዓወት ነታ ዜግነት ዝሃበታ ሽወደንን፣ ንመበቆል ዓዳ ኤርትራን ሓበን ምዃኑ ገሊጻ።
ሕማም ኤቦላ፣ ናብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ከየስፋሕፍሕ ጥንቓቐታት ክግበር ጻውዒት ቀሪቡ
Radio Erena: 18 August, 2014
ሕማም ኤቦላ ካብ ምዕራብ ናብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ከየስፋሕፍሕ፣ ሃገራት እቲ ዞባ ልዑል ጥንቓቐታት ክገብራ ውድብ ጥዕና ዓለም ጸዊዑ።
ብፍላይ ኣብ ኬንያ፣ እቲ ሕማም ከየስፋሕፍሕ ኣዝዩ ተሰጊኡ ኣብ ዘለወሉ ግዜ፣ ካብታ ሃገር ናብተን ሕማም ኤቦላ ተራእዩለን ዘሎ ሰለስተ ሃገራት ምዕራብ ኣፍሪቃ ዝግበር ናይ መጎዓዝያ መገሻታት ክስረዝ ወሲና ኣላ።
ኢትዮጵያ'ውን ምስፍሕፋሕ ሕማም ኤቦላ ከየጋጥም ካብ ምስጋእ፣ ምልክታት እቲ ሕማም ንዝተራእዮም ሰባት ጥራይ ዝከታተል ሆስፒታል ኣዳልያ ከምዘላ ክትገልጽ እንከላ፣ ናይ መጓዓዝያ በረራታት ክሳብ ምስራዝ ዝበጽሕ ስግኣት ከምዘይብላ ግና ኣፍሊጣ።
ጅቡትን የመንን፣ ኣብ ጉዳያት መጓዓዝያ ባሕሪ ዘተኮረ ዝርርብ ኣካይደን
Radio Erena: 18 August, 2014
የመንን ጅቡትን ኣብ ጉዳይ ምግፋፍ ዓሳን መጓዓዝያ ባሕርን ብሓባር ንኽሰርሓ ዝዓለም ዘተ ኣካይደን።
ኣብ ጅቡቲ ኣብ ዝርከብ ፈጻሚ ጉዳያት ኤምባሲ የመን፣ ሓሙድ ኣል ዖደይኒ ምስ ዝተፈላለዩ ሰበ ስልጣን እታ ሃገር ኣብ ዘካይዶ ዘሎ ርክባት፣ ኣብ ስትራቴጂያዊ ኣፍደገ ቀይሕ ባሕሪ ዝርከባ የመንን ጅቡቲን፣ ክልቲኤን ሃገራት ኣብ መጓዓዝያ ባሕሪ ብፍላይ ድማ ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግጋርን ሰብን ንብረትን ዘተኮረ ምይይጥ ኣካይዱ።
ተቓወምቲ ውድባት ሱዳን ኣብ ፓሪስ ተጋቢኦም
Radio Erena: 18 August, 2014
ተቓወምቲ ሱዳን ኣብ ካርቱም ዝወደብዎ ሰፊሕ ሰለማዊ ሰልፊ ብፖሊስ ተበቲኑ።
እቲ ኣብ ቀጽሪ ቤት ጽሕፈት ናይቲ ብመንግስቲ ዝቖመ ትካል ተጣባቒ ሰብኣዊ መሰላት፣ ክካየድ ዝተወደበ ሰላማዊ ሰልፊ፣ ኣብታ ሃገር ተቀይዶም ዘለዉ ናይ ፖለቲካ እሱራት ክፍትሑ ንምጽዋዕ'ዩ።
እቲ ሰለማዊ ሰልፊ፣ ብኣጋጣሚ'ቲ ኣብ ፓሪስ ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ ዝተፈላለያ ተቓወምቲ ውድባት ሱዳን ተሳቲፉ ናብ ካርቱም ዝምለስ ንዝነበረ ሳዲቕ ኣልማህዲ ንምቕባል ዝተወደበ'ዩ።
ኤርትራን ጅቡትን፣ ብሰንኪ ብኤርትራ ተታሒዙ ዝብሃል ዘሎ ወትሃደራዊ መኮነን ጅቡቲ ዳግም ኣብ ምስሕሓብ ከምዝርከባ ተገሊጹ
Radio Erena: 15 August, 2014
ኤርትራን ጅቡትን ብሰንኪ'ቲ ብ25 ሓምለ ብኤርትራ ተታሒዙ ዝተባህለ ወትሃደራዊ መኮነን ጅቡቲ፣ ዳግም ኣብ ምስሕሓብ ከምዝርከባ ማዕከናት ዜና ፈረንሳ ገሊጸን።
እቲ ኮርፖራል ኣሕመድ ዓብደላ ካሊል ዝተባህለ ንወትሃደራዊ ልኡኽ ቀጠር ብምስናይ ናብቲ ምስ ኤርትራ ዘሰሓሕብ ዘሎ ከባቢታት ዝኣተወ ወትሃደራዊ መኮነን ጅቡቲ፣ ብኤርትራ ከምዝተታሕዘ ዘረጋገጸ፣ መግለጺ ሚኒስተር ምክልኻል ጅቡቲ፣ ብህጹጽ ክፍታሕ ምጽውዑ ኣፍሪስኩፕ ዝተብሃለ መርበብ ሓበሬታ ገሊጹ።


text:
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣብዚ ዓመት ልዕሊ 45 ሽሕ ህዝቢ ተረባሕቲ ዝገበሩ ህንፀት ኣብያተ ትምህርትን ትካላት ጥዕናን ኣሳሊጣ
Category : News
ዳይሬክተር ዳይሬክቶሬት ትልሚ ክትትልን ኮሙዩኒኬሽንን ማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣይተ ሰለሞን ሕሉፍ ከም ዝገለፅዎ ማልት ኣብ ትግራይ መንግስቲ ክሽፍኖም ዘይክኣሉ ክፍተታት መሰረተ ልምዓት ብምድህሳስን ክፍተታት ንምምላእን ዓሊማ ካብ ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ክልልና ብምብጋስ ካብ 2008 ዓ.ም ክሳብ 2012 ዓ.ም ኣብ ዘሎ ሓሙሽተ ዓመት ንምፍፃም ዘኽእላ ስትራተጂ ትልሚ ኣዳልያ ምትግባር ካብ ትጅምር ካልኣይ ዓመታ ከምዘቑፀረት ይገልፁ፡፡
ብመሰረት ’ዙይ ይብሉ ኣይተ ሰለሞን ኣብዚ ዓመት ዝተትሓዘ ትልሚ ተበፃሕነት ትምህርትን ጥዕናን ንክዓቢ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ተጀሚሮም ዝነበሩ ህንፀት ፕሮጀክትታት 4 ካልኣይ ብርኪ፣ ፕሮጀክታት ህንፃን ምምላእ ናውትን ኣብ 12 ቀዳማይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርትን 3 ጥዕና ትካላትን ብምዝዛም ብፕሮጀክትታት ትምህርቲ 8,514 ተምሃሮ፣ ብፕሮጀክትታት ጥዕና ድማ 37,316 ነበርቲ ብሓፈሻ 45‚830 ክፋላት ሕብረተሰብ ተረባሕቲ ክኾኑ ምኽኣሎም የረድኡ፡፡
ማልት ኣብ ዝሓንፀፀቶ ስትራተጂክ ትልሚ ሓሙሽተ ዓመታት ኣብ ምምሕያሽ ፅሬት ትምህርቲ ዓብይ ግደ ዘለወን ማእኸላት ሳይንስን ቴክኖሎጅን ብምህናፅ ብሳይንስን ቴክኖሎጂን ዝተሃነፀ ተምሃራይ ንምፍራይ 37 ማእኸላት ሳይንስን ቴክኖሎጅን ንምህናፅ ዓሊማ ትንቀሳቐስ ዘላ ኮይና፤ ክሳብ ሐዚ ኣብ ከተማ መቐለ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ሓወልቲ ኣብ ወረዳ ኣሕፈሮም ገርሁ ስርናይ ብልዕሊ 12 ሚልዮን ብር ክትሃንፀን ዝፀንሐት ማእኸላት ሳይንስን ቴክኖሎጅን ብምዝዛም ካልኦት ተወሰኽቲ ናውቲ ንምምላእ ፃዕሪ ይግበር ዘሎ ኮይኑ ብሓገዝ ዛምራ ኮንስትራክሽን ኣብ ከተማ ዓዲ ጉደምን ከምኡ’ውን ብማልት ኣብ ከተማ ሓውዜን ህንፀተን ዝተጀመራ ማእኸላት ሳይንስን ቴክኖሎጅን ድማ ኣብ ከይዲ ህንፀት ከምዝርባ ኣይተ ሰለሞን ወሲኾም ይገልፁ።
ማልት ኣብ ህንፀት ማእኸላት ሳይንስን ቴክኖሎጅን ሓወልትን ገርሁ ሰርናይን ዝረኸበቶም ተመኩሮታት ብምስፋሕ ካልኦት ተወሰኽቲ 32 ማእኸላት ንምህናፅ ዓሊማ ብምንቅስቓስ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንዝርከቡ ተጋሩ ሰብ ውልቀ ሃፍቲ ዝገበረቶ ፃውዒት ልምዓት ኣቢሉ ብዝተገበረ ምትእኽኻብ ሃፍቲ ብር 108 ሚሊዮን ገንዘባዊ ሓገዝ ንምግባር ቃል ዝኣተውሉ ዕውት መድረኽ ብምክያዱ ህንፀት ሓደሽቲ ማእኸላት ሳይንስን ቴክኖሎጅን ንምጅማር ኣብ ዝካኣለሉ ብርኪ ንርከብ ዝበሉ ዳይሬተር ዳይሬክቶሬት ትልሚ ክትትል ኮሙኒኬሽንን ማልት ኣይተ ሰለሞን ሕሉፍ፤ ኣብቲ መድረኽ ምትእኽኻብ ሃፍቲ ተረኺቦም ቃል ንዝኣተው ሰብ ውልቀ ሃፍቲ ናእዳና ክንገልፀሎም ንፎቱ ኢሎም።
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣብ 2009 ዓ/ም ካብ ኣባላትን ደገፍትን፣ ጨናፍር ወፃኢ ዓዲ፣ ገበርቲ ሰናይ ትካላትን ልዕሊ 226 ሚልዮን ብር ንምርካብ ትልሚ ሓንፂፃ ልዕሊ 186 ሚልዮን ብር ኣታዊ ከምዝረኸበት ዘዘኻኸሩ ኣይተ ሰለሞን ብናውቲ ብር 4 ሚልዮን ንምርካብ ካብ ዝሓዘቶ ትልሚ እቲ 3.4 ሚልዮን ብር ዝግመት ናውቲ ብምርካባ ናብ ኮምፕርሄንሲፍ ስፔሻላይዝድ ሪፈራል ሆስፒታል ዓይደርን ብኣክሱም ዩኒቨርሲቲ ዝመሓደር ሪፈራል ሆስፒታል ኣክሱምን ሆስፒታል ከምዝተባፅሐ ኣረዲኦም።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
በእንተ ፅንሳ ወልደታ ወበአታ
ሓደ ካብ ወገን ይሁዳ ዝተወልደ፡ ካብ ዘመድ ካህናት ዝኾነት ሃና እትብሃል ሰበይቲ ዘእተወ ኢያቄም ዝበሃል ሰብኣይ ነበረ። ክልተኦም ፈሪሀ እግዚአብሔር ዘለዎም ሕጊ እግዚአብሔር ዝፍጽሙ ርኅሩኃትን ፍቁራትን ነበሩ።
ሃና ግና መኻን ነበረት እሞ ውላድ ብዘይ ምህላዎም ይኃዝኑን ይትክዙን ነበሩ። ወትሩ ኸኣ ናብ ቤተ እግዚአብሔር እናኸዱ ውላድ ክህቦም ብኃዘንን ንብዓትን ልመናኦም ናብ እግዚአብሔር የቕርቡ ነበሩ።
እግዚአብሔር ልመናኦም ተቐቢሉ ውላድ ክህቦም ብእምነትን ብብዙኅ ተስፋን ይነብሩ ነበሩ።
ሓደ መዓልቲ ኢያቄምን ሃና ሰበይቱን ናብ ኣታኽልቲ ቦታ ኣተው’ሞ፡ ቈይሞም እናጸለዩ ኣርጋብ ምስ ጬቓውተን ተሓጒሰን ክጻወታ ምስ ረኣዩ፡ ውላድ ብዘይምህላዎም ኃዘኑን ተከዙን፡ ካብ ብዝኂ ኃዘኖም ድማ ተታኺሶም ደቀሱ።
ሃና ደቂሳ ከላ፡ ኣብ ኢድ ኢያቄም ሰብኣያ በትሪ ተታኂዛ፣ እታ በትሪ ድማ ዓምቢባን ፈርያን ርኣየት። ንሱ’ውን ኣብ ሑቍፊ ሃና ካብ ኵሉ ፍረ ዝበልጽ ሠናይ ጥዑም ፍረ ረአየ።
ካብ ድቃሶም ምስ ነቕሑ ደስ በሎም’ሞ እቲ ብሕልሞም ዝረኣይዎ ነገር ነንሕድሕዶም ተነጋገሩ። ንእግዚአብሔር ድማ ኣመስገንዎ። ብድኅሪኡ ፍቓድ እግዚአብሔር ይኹን ኢሎም ናብ ቤቶም ኣተው።
ሃና ፀነሰት እሞ ፅንሳ ድማ ተፈልጠ። እግዚአብሔር ንዝሃብካኒ ውላድ መባእ ክህብ እየ ኢላ ንእግዚአብሔር ተመባጽዐት።
ኵሉ ጊዜ ብጾምን ብጸሎትን ተወሲና ንድኻታት እናመጽወተት ብፍጹም ሓጐስ ትነብር ነበረት።
ነዚ ኵሉ ዝገበረለይ እግዚአብሔር እንታይ ክገብረሉ እየ፡ ኢላ ብልባ ሓሲባ ካብ ርኹስ ዝኾነ ምብላዕ ትኽልከልን ስግደት ኸኣ ተብዝኅን ነበረት። ነቲ ዝሃባ ምእንቲ ክሕልወላ ናብ እግዚአብሔር ጸሎት ተዘውትር ነበረት።
ድኅሪ 6 ወርኂ ፅንሲ ሃና ተፈልጠ እሞ ኣዝማዳን ኣዝማድ ሰብኣያን ሰሚዖም ናብኣ መጺኦም ንእስነትኪ ምስ ኃለፈ ናባኺ ዝተገብረ እዚ ንሰምዖ ዘለና ነገር እንታይ እዩ፧ በልዋ። ምፅናሳ ንኸረጋግጹ ድማ ከብዳ ዳኅሠሡ።
ሓንቲ ካብ ኣዝማድ ኣደኣ ንቅድስት ሃና ጓል ኣርሳባን ዓይና ዝዓወረት ነበረት’ሞ ምንም ከይፈለጠት ዓይና ምስ ዳኅሠሠት ብቅጽበት ሓወየት። ንብጽዕት ሃና ድማ ብጽዓን ይግባኣኪ፡ ዓለም ካብ ዝፍጠር ከማኺ ብማኅጸኑ ዓይኒ ዘብርሀ የለን’ በለታ።
ኣዝማዳ ድማ ሰገዱላ ብጽእቲ ሓና ጽሐይ ካብ ኮኾብ ከም ትኸብር ብኦኦም ከበረት።
ወረኣ’ውን በብሃገሩ ተሰምዐ። ድዉያንን ኵሎም ሕሙማትን እናመጹ ማኅጸና እናዳኅሠሡ ይፍወሱ ነበሩ። ኣብ ማኅጸና ከሎ ሕሙማን ዝፈወሰ ደኣ ምስ ተወልደ እንታይ ክኸውን እዩ፧ በሉ።
ደቂ እስራኤል ከኣ ምስ ሰምዑ ተኣኪቦም እንታይ እዩ እዚ ነገር’ዚ ኢያቄምን ሃናን መንግሥቲ እስራኤል ከጥፉኡ ሃና ፀኒሳ ብማኅጸና ሕሙማን ትፍውስ ኣላ እሞ ኣብ ልዕሌና ክነግሡ’ዶ ይኾኑ በሉ።
ሓደ ካብኣቶም ድማ እዚ’ዶ የደንቐኩም፡ ሙሴ ከም ዝጸሓፎ ንዑ ብዳርባ እምኒ ንቕተሎም በሎም እሞ ተቛጸሩ።
ፍርቂ ለይቲ ምስ ኮነ ገብርኤል ዝበሃል መልኣኽ ካብ ሰማይ ወሪዱ ብዘመድ ዝኸበርኩም ኢያቄምን ሃናን ተንሥኡ ኢሉ ናብ ደብረ ሊባኖስ ወሰዶም።
ንኣና’ውን ካብ መጻወድያ ሰይጣን ተድኅነና‘ሞ ሞገስን ግርማን ዝመልኣ ማርያም ዝሽማ ኣብኡ ተወልደት።
ኣብ ዝቐደመ ነገርና ንመለስ እሞ ናይ ፅንሳ ወርኃት ምስ ተፈጸመ ከኣ ብዕለት ሓደ ግንቦት ካብ ፀሓይ ትበርህ ጓል ወለደት። መልክዓ ሠናይ ካብ መዓርን ሽኮርን ዝጥዕም ጨና መዓዝኣ ድማ ካብ ኵሉ ሽቶታት ይበልጽ ነበረ።
ኣዝማዳን ጐረባብታን ምስ ሰምዑ ድማ ተሓጐሱ። ተኣኪቦም ናብኣ መጺኦም ንጓላ ርእዮም ተደነቑ። ነንሕድሕዶም ከኣ ከምዛ ሕፃን እዚኣ ፍጹም ርኢና ኣይንፈልጥን ተበሃሃሉ። ጸጋ እግዚአብሔር መሊእዋ ብርሃን እግዚአብሔር ኣብ ሰብነታ የብርህ ነበረ።
ምስ ኢያቄምን ሃና ሰበይቱን ደስ እናበሎም ሥራሕ እግዚአብሔር እናኣድነቑ፡ 7 መዓልቲ ጸንሑ። ነታ ሕፃን ድማ ማርያም ሰመይዋ። እዚ’ውን ህያብ እግዚአብሔር ማለት እዩ።
ሾብዓተ መዓልቲ ምስ ፈጸሙ ብሰላም ናብ ቤቶም ከዱ። ኢያቄምን ሃናን ንማርያም ጓሎም እናኣዕበዩ በቲ ምእንቲ ጓሎም ዝገበረሎም ንእግዚአብሔር እናኣመስገኑ ሠለስተ ዓመት ብጾምን ብጸሎትን ምጽዋት እናሃቡ ሠናይ ምግባር የብዝኁ ነበሩ።
ንማርያም ጓሎም ድማ ብንጽሕና እናኣዕበይዋ ሠለስተ ዓመት ምስ ኾና ሃና ንኢያዌም ሰብኣያ ሓወይ መብጽዓና ጓልና ንቤተ እግዚአብሔር ከተገልግል እምበር ኣብዚ ዓለም ንኣና ከተገልግል ከምዘይተማባጻዕና ንዘክር በለቶ።
ኢያቄም ከኣ ካብ ሃና ሰበይቱ ነዚ ነገር’ዚ ምስ ሰምዐ ተሓጐሰ። ንመንገዲ ዝኾኖም ስንቅን ንቤተ ክርስቲያን ዝኾኖም መባእን ኣዳለዉ። ቤተ ሰቦምን ኣዕሩኽቶምን ንዅሎም ኣዝማዶምን ጸዊዖም ውላዶም ወሲዶም ናብ ቤተ መቕደስ ኣእተውዋ።
እቶም ኣብ ቤተ መቕደስ ዘለዉ ካህናት ምስ ሰምዑ ክቕበልዎም ወፂኦም ብመንፈሳዊ ሰላምታ ተቐበልዎም። ንኢያቄምን ሃና ሰበይቱን ንማርያም ጓሎምን ኣመስገንዎም። ኣእዳዎም ኣንቢሮም ድማ ባረኽዎም። እግዚአብሔር ብሓቂ ኃዘንኩም ተመልኪቱ በዛ ብርኽቲ ዝኾነት ውላድ ኣሐጐሰኩም በልዎም።
ንእግዝእትነ ማርያም ድማ ኣደ እግዚአብሔር ንምዃን ዝተመረጽኪ ‘ኦ ብጽዕት ክብርት ሰላምታ ይግብኣኪ’ ኢሎም ሓቍፎም ኂዞም ሰዓምዋ። ብዕለት ሠለስተ ታኅሣሥ ብፍቕሪ እግዚአብሔር ናብ ቤተ መቕደስ ኣእተውዋ።
ጸሎታን በረኸታን ምስ ኵልና ይኹን፡ ኣሜን!
ምንጪ፡ ተኣምረ ማርያም (በእንተ ፅንሳ ወልደታ ወበአታ)


text:
መዝገብ ምኽባር ናጽነት ሃይማኖት መንግስቲ ኤርትራ፡ ኣብ`ቲ ዝሓለፈ ዓመት `ውን ድኹም ምንባሩ ዝገለጸ እቲ ሪፖርት፡ ንኣባላት ዘይምዝጉባት ሃይማኖታት ምክልባትን ምእሳርን ኸምዝቐጸለ ይገልጽ።
ካብ 2ተ ክሳብ 3ተ ሺሕ ዝበጽሑ ብሰንኪ እምነቶም ዝተኣስሩ ኸምዘለዉ`ውን ጠቒሱ`ሎ።
እንተኾነ፡ ኤርትራውያን ዜጋታት፡ ብሓፈሽኡ ኣብ ነንሕድሕዶም ሃይማኖታዊ ምጽውዋር ኣለዎም ይብል ሪፖርት ምንስትሪ ወጻኢ ኣመሪካ።
ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ሕግታትን ፖሊሲታትን ብሓፈሽኡ ንናጽነት ኣምልኾ የኽብር`ዩ ዝበለ`ቲ ሪፖርት፡ ኣብ መንጎ ሙስሊምን ክርስትያንን ከባቢያዊ ውጥረታት ከምዝነበረን ግጭት ከምዘስዓበን ገሊጹ።ገለ ስበ-ስልጣን`ውን ናጽነት ሃይማኖት ጥሒሶም`ዮም ይብል።
ምስ ኤርትራ ዝኸፍኣ ገሃስቲ ሃይማኖት ዝተባህላ፡በርማ፡ ቻይና፡ሰሜን ኮርያ፡ኢራንን ኡዝበኪስታንን፡ ስዑዲ ዓረብን ሱዳንን`የን።
ንምሉእ ጸብጻብ ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቑ፡


text:
ኣርባዕተ ብዓጸቦ ዝተጠቕዓ ማለት ( ፎር ፋሚን - Four Famine) ተባሂለን ዝግለጻ የመን: ደቡብ ሱዳን: ናይጀርያን ሶማልያን ናይ 550 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ ካብ ናይ ኣሜሪካ ትካል ዓለምለኸ ተራድኦ (ዩኤስኤይድ) ከምዝተላእኸለን ኣመሓዳሪ እቲ ትካል ማርክ ግሪን ኣፍሊጡ።
ንሱ ነዚ ዘፍለጠ: ህቦብላን ካልእ ባህርያዊ ሓደጋ ንዝተጠቕዓ ሃገራት ኣሜሪካ ተወሳኺ ናይ ህይወት ኣድሕንን ክንክን ጥዕናን ሓገዝ ኣብ ዘበርከተትሉ ምዃኑ ብተወሳኺ ተገሊጹ።
ብመሰረት ሓበሬታ ኣመሓዳሪ ዩኤስኤይድ ማርክ ግሪን እቲ ሓገዝ ኣሜሪካ ነዘን ኣርባዕተ ሃገራት ኣብዚ ዓመት ንዝለገሰቶ ሰብኣዊ ሓገዝ ናብ 2.4 ቢልዮን ዶላር ክብ ከምዘበሎ ተፈሊጡ።
ማርክ ግሪን እዚ ኣሜሪካ ነዘን ሃገራት ዝለገሰቶ ናይ ህይወት ኣድሕን ሰብኣዊ ሓገዝ: ጎድኒ ጎድኒ’ቲ ንናይ ህጹጽ እዋን ሓደጋ ዝቐርብ ሓገዝ ምዃኑ ብተወሳኺ ኣረዲኡ።


text:
ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ሎሚ ምሸት ንዘስምዕዎ ፈለማ መደረ ኹነተ ሃገር ወይ ስቴት ኦፍ ዩኔን ምላሽ ዝህቡ ወካሊ ዲሞክራቲክ ፓርቲ ጆሴፍ ፓትሪክ ኬኔዲ ሳልሳይ እዩ። ወዲ 37 ዓመት ጆሴፍ ኬኔዲ ካብ ክፍለ ግዝኣት ማሳቹሰት ኮይኑ ኣብ ባይቶ ተወከልቲ ህዝቢ ኣሜሪካ ንሳልሳይ እዋን ዘገልግል ዘሎ እዮ።
ጆሴፍ ፓትሪክ ኬኔዲ ወዲ አባል ባይቶ ተወከልቲ ህዝቢ ዝነበሩ ጆሴፍ ፓትሪክ ኬኔዲ ካልኣይ፡ ወዲ ወዶም ንሰነተርን ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጂ ኣሜሪካ ሮበርት ኤፍ ኬኔዲ ከምኡ’ውን ወዲ ሓዊ ፕረዚደንት ጆን ኤፍ ኬኔዲን ሰነተር ኤድዋርድ ኬኔዲን እዩ።
ኣቐዲሙ ኣብ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኣብ ኮሚቴ ጉዳያት ወጻኢ ጉዳያትን ኮሚቴ ሳይንስን ህዋን ቴክኖሎጂን ኣገልጊሉ’ዩ።
ንባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ቅድሚ ምምራጹ’ውን ኣብ ሪፖብሊክ ዶመኒካ ኣብ ፕሮግራማት ልምዓትን ጸረ ድኽነትን ኣባል ፒስ ኮርፕስ ኮይኑ ኣገግልጊሉ’ዩ።
ቀዳማይ ዲግሪ ካብ ስታንፎድን ካብ ሃርቨርድ ዩኒቨርሲቲ ድማ ብሕጊ ዝተመረቐ ኮይኑ ምሉእ ምልከት ቋንቋ ስጳኛ ኣለው።
ተወካሊ ዲሞክራቲክ ፓርቲ ጆሴፍ ፓትሪክ ኬኔዲ በዓል ሓዳርን ኣቦ ክልተ ቆልዑን እዩ።


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ባንኪ ዓለም ናይ 1.3 ቢልዮን ዶላር ስምምዕ ልቃሕን ሓገዝ ተፈራሪሙ።
እቲ ገንዘብ ንመፈጸሚ ክልተ መርሃ ግብርታት ከምዝውዕል’ውን ተገሊጹ’ሎ። መርሃ ግብሪ ልምዓት ገጠር ፡ሴፍቲ ኔት ኣብ ውሽጢ 10 ዓመታት ስርዓት ውሕስነት ማሕበራዊ ደሕንነት ንምግባር ውጥን’ሎ ክብሉ’ውን ሚንስትር ገንዘብን ምትሕብባር ኢኮኖሚን ኣፍሊጦም አለው።
ሎሚ ረፍዲ አብ አዲስ አበባ ቤት ጽሕፈር ሚንስትር ምትሕብባር ኢኮኖሚን ገንዘብን ኣብ ዝተጸውዓ ጋዜጣዊ ጉባ ኤ መንግስቲ ኢትዮጵያን ባንኪ ዓለምን ስምምዕ 1.3 ቢልዮን ዶላር ልቃሕን ሓገዝን ተፈራሪሞም አለው።
እቲ ዝተረኽበ ገንዘብ ልቃሕን ሓገዝን ንክልተ መርሃ ግብሪ ልምዓት ከምዝውዕል’ውን ተገሊጹ’ሎ።
እቲ ቀዳማይን ኣብ ነዊሕ እዋን ዝኽፈል ስምምዕ ልቃሕ ዝተረኽበ 700 ሚልዮን ዶላር ንማሕበራዊ ኣገልግሎታት ብዝሓሸ ፍትሓውነትን ጽፈትን ንምዝርጋሕን ምኳን ባንኪ ዓለምን እቶም ሚኒስተርን ዝዘርግሕዎ ናይ ጽሑፍ መግለጺ ይሕብሩ።


text:
ድሕሪ ክልተ ሰሙን ክትግበር ምዃኑ ተሓቢሩ ዘሎ ሓድሽ መጠን ክፍሊት ክራይ መንበሪ ኣባይቲ፣ ኣብ መንጎ ኣካረይትን ተኻረይትን ምፍሕፋሕ ከየጋድድ ይስጋእ
- Details
- Created: Thursday, 20 July 2017 14:08
- Last Updated: Thursday, 20 July 2017 14:08
ነሓሰ ኣትሒዙ ክትግበር ምዃኑ ተሓቢሩ ዘሎ ሓድሽ መጠን ክፍሊት ክራይ ናይ ብሕቲ መንበሪ ኣባይቲ፣ ኣብ መንጎ ኣካረይትን ተኻረይትን ዝጸንሐ ምፍሕፋሕ ብዝበኣሰ ከየጋድዶ ተሰጊኡ ከምዘሎ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
መንግስቲ ኤርትራ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሰነ ኣብ ዘውጽኦል ሓድሽ መምርሒ፣ መጠን ክፍሊት ክራይ ናይ ብሕቲ ኣባይቲ ብዓቐን ስፍሓትን ዝርከበሉ ከባቢታትን ዝምርኮስ ኮይኑ፣ 20 ትርብዒት ሜትሮ ንእትግመት ተራ መንበሪ ገዛ እቲ ዝኸበረ መጠን ክራይ 600 ናቕፋ'ዩ።
ተኻረይቲ፣ ኣብ ርእሲ'ቲ ተሰሊዑሎም ዘሎ መጠን ክፍሊት ክራይ መንበሪ ኣባይቲ፣ ከም ካንሸሎ ንዝኣመሰለ ብሓባር ዝጥቀምሉ ክፉት መሬት ፣ ንሓደ ትርብዒት ሜትሮ ብሕሳብ 50 ሳንቲም ክኸፍሉ'ዩ ተሰሪዕሎም ዘሎ።


text:
ፕሬዝዳንት ኦባማ ኣብ ዋይት ሃውስ ነቲ ምርቋሕ እዞም ዳኛ ወግዓዊ ኣብ ዝገበርሉ እዋን ጋርላንድ በሊሕ ናይ ሕጊ ፍልጠት ዘለዎም ሰብ እዮም ኢሎምዎም።
‘ነዚ ኣድካሚ መስርሕ ወዲአ ሎሚ መዓልቲ ኣብ ውሳነ በጺሐ ኣለኹ።ንሕጸ ኣቕሪበዮ ዘለኹ ብብዙሓት ተቐባልነት ዝረኸበ ናይ ኣሜሪካ በሊሕ ናይ ሕጊ ፍልጠት ዘለዎ ሰብ ብምዃኑ ጥራሕ ከይኮነስ ምቕሉልነት፣ቅንዕና፣ትሕትናን ዓብዪ ክእለትን ናብቲ ስራሕ ሒዙ ዝመጽእ ዘሎ ሰብ እዩ።’
ለዘብተኛ መርገጺ ከምዘለዎም ዝዝረበሎም ወዲ 63 ዓመት ጋርላንድ ዋና ዳኛ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ሰማዒ ጥርዓን ኮይኖም ኣብ ምስራሕ ይርከቡ።
ሓድሽ ዝሽወም ዳኛ ናይቲ ቤት ፍርዲ ስነ ሓሳባዊ ኣመለኻኽታ ወይ ኣይዶሎጂ ናብ ለዘብተኛ ወይ ዓቃባዊያን ከመዝን ስለዝገብር እዩ እቲ ሽመት ዘሰሓሕብ ዘሎ።ፕሬዝዳንት ኦባማ ኣብ ናይ መወዳእታ ናይ ስልጣን ዓመቶም ስለዝርከቡ ንዝጎደለ ዳኛ ክመልእ ዘለዎ እቲ ዝቕጽል ዳኛ ክኸውን ኣለዎ’ውን ይብሉ ሪፓብሊካዊያን።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ፕሬዝዳንት ኦባማ ዝቕል ዝተረፎም ናይ ኽልተ ዓመትን ፈረቓን ስልጣን ዘመኖም ኣብ ናይ ወፃኢ ፖሊስኦም ኣብ ክልተ ዛዕባታት ኣቶኪሮም ከምዝንቀሳቐሱ ሓቢሮም።ኢራን ኒኩሌራዊ ኣፅዋር ንምውናን እትገብሮ ፃዕርን ኣብ ግጭት ዓረብ እስራኤልን።
ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ኢራን መንግስቲ ንምቕያር ኣይትደልን ዝበሉ ፕሬዝዳንት ኦባማ ህዝቢ ኢራን ሰላማዊ ናይ ኒኩሌር ሓይሊ ናይ ምጥቃም መሰል ሃገሮም ከምእተኽብር ብምግላፅ ናይ ኢራን ዘይምትእምማን ብቐሊሉ ዘይስዓር ነዊሕ ሱር ዝሰደደ እዩ ኢሎም።
ፕሬዝዳንት ኦባማ ከምዚ ኢሎም ‘’ንጉዳይ ኒኩሌራዊ ፕሮግራም ኢራን ክንፈትሕ እንተኽኢልና ኣብ ሓባራዊ ረብሓን ሓባራዊ ምትእምማንን ዝተመስረቱ ዝተፈላለዩ ርክባት ንምፍጣር ናብ ዝወስድ መንገዲ ከም ሓደ ዓብዩ ስጉምቲ ከገለግል ከምዝሕእል እምነት ኣለኒ።’’
ልዕሊ ሓደ ምእቲ ሽሕ ዝተቐተልሉ ቅልውላው ሶሪያ ብዝምልከት ፕሬዝዳንት ኦባማ ናይ ሶሪያ መንግስቲ ኬሚካላዊ ኣፅዋር ንምውጋድ ኣብ መንጎ ዩናይትድ ስቴትስን ሩሲያን ዝተብፅሐ ስምምዕ ንናይታ ሃገር ግጭት ንፃዕርታት ፖለቲካዊ ፍታሕ ሓይሊ ክህቦ እዩ ኢሎም።
ፕሬዝዳንት ኦባማ ምስ ገለ ሓሳባት ሓድሽ ናይ ኢራን ፕሬዝዳንት ሓሳን ሮሃኒ ይሰማምዑ።ፕሬዝዳንት ሮሃኒ ምስ ቅድሚኦም ዝነበሩ ኽርር ዝበለ መርገፂ ዘለዎም መሓመድ ኣሕመዲነጃድ እንተወዳድሩ ለዘብተኛ ምዃኖ ይገልፁ።
ብዛዕባ ተጠርጣሪ ኒኩሌራዊ ፕሮግራማ ሓባራዊ ምትእምማን ዝፈጥር ብግዜ ዝተሓፀረን ውፅኢት ቶከርን ዝኾነ ዝርርብ ብህፁፅ ንምክያድ ኢራን ቅርብቲ እያ ኢሎም ፕሬዝዳንት ሮሃኒ።ኣስዒቦም ‘’ብዛዕባ ሰላማዊ ናይ ኒሉሌር ፕሮግራምና ዝኾነ ይኹን ኩሎም ምኽንያታዊ ሻቐሎት ምውጋድና ንሃገራዊ ርብሓና ዝጠቅም እዩ።’’ኢሎም።
ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝተነብሩ ዓለምለኸ ማዕቐባት እውን ንመንግስቲ ከይኮነስ ነቲ ተራ ህዝቢ ዝጎድእ እዩ ክብሉ ነቒፎም።
ኣብ ጎኒ ኣኼባ ሕቡራት መንግስታት ፕሬዝዳንት ኦባማን ፕሬዝዳንት ሮሃንን ክራኸቡ እዮም ዝብል ትፅቢት ኣይሰመረን።


text:
ኣብ ከተማ መቐለ ብ2002 ዓ.ም ዕላዊ ስርሑ ዝመሰሰ ማርያም ሰባ ዝተሰየመ ትካል ዝበለጸ መማረጺ ኮይኑ ዝቐረበ እናተሓጸበ ንሓደ ዓመት ዘገልግል መቐበሊ ወርሓዊ ጽግያት (Reusable Sanitary Pads) ኣፍርዩ ናብ መሸጣ የቕርብ’ሎ፡፡ወናኒት እቲ ትካል ወይዘሮ ፍረወይኒ መብራህቱ ነዚ ሓዱሽ ምህዞአን ካብ ትካል ሳይንስን ቴክኖለጅን ኢትዮጵያ መረጋገጺ መሰል ዋንነት ሂብወን እዩ፡
ኣብ ኢትዮጵያ መቐበሊ ወርሓዊ ጽግያት ክጥቀማ ዝግበአን ኣዋልድ 18 ሚልዮን ምዃነን ዝገልጻ ወይዘሮ ፍረወይኒ እተን 2 ሚልዮን ጥራሕ እየን ተጠቀምቲ፤ ካብዚአን እውን እተን 98 ሚኢታዊ ኣብ ከተማታት እየን ዝርከባ ይብላ፡፡
ሐዚ ተመሓይሹን ብወይዘሮ ፍረወይኒ ተማሂዙን ተሰሪሑ ዘሎ እናተሓጸበ ዘገልግል መቐበሊ ወርሓዊ ጽግያት ሙሉእ ብምሉእ ካብ ጡጥ ዝተሰርሐ ራሕሲ ዘየሕልፍ፣ ንኣጠቓቕማ ምቑሉል፣ገንዘብ ዝቑጥብ፣ከባቢ ዘየርስሕ ምዃኑ ይገልጻ ተፈሊጡ’ሎ፡፡
ኣብዚ ሐዚ እዋን ደቀንስትዮ ንኣርባዕተ ፍረ ብ35 ቕርሺ ዓዲገን እናሓጸባ ዓመት መመላእታ ይጥቀማሉ ኣለዋ፡፡ ኣብ መቐለ ኣብ ዝተፈላለዩ መዐደሊ ማእኸላት ንመሸጣ ቀሪቡ’ሎ፡፡
ማርያም ሰባ ፋብሪካ መፍረዪ እናተሓጸበ ዘገልግል መቐበሊ ወርሓዊ ጽግያት ኣብ ዓመት 100 ሽሕ መቐበሊ ወርሓዊ ጽግያት ጨርቂ የፍሪ’ሎ፡፡
ንምስምዑ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
ሂማን ራይትስ ዎች ዝተባህለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ብወገኑ መሻርኽቲ ሃገራት ሃለዋቶም ክፍለጥ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ድፍኢቶም ከሐይሉ ጸዊዑ’ሎ።
ብሕቡራት መንግስታት ዝተመዘዛ ፍልይቲ መርማሪት ኩነታት ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ሸይላ ኪትሩት ኣብ ጀኔቫ ኣብ ዝሃብኦ መግለጺ፡ መንግስቲ ኤርትራ ሃለዋቶምን ኩነታት ጥዕንኦምን ናይቶም ኣብ 18 መስከረም 2001 ዓ.ምን ቀጺለን ኣብ ዝነበሩ መዓልታትን ዝተኣስሩ ላዕለዎት ሰበስልጣን ኤርትራን ጋዜጠኛታትን ሓበሬታ ክህብ ጸዊዐን ኣለዋ።
ሚንስትራት፣ኣባላት ፓርላማን ነጻ ጋዜጠኛታትን ዝርከቡዎም ሰባት ኣብ ቀይዲ ካብ ዝኣትው ንነጀው ዝቐረቦም ክሲ የለን። መንግስቲ ኤርትራ ክሳብ ሎሚ ብዛዕብኦም ዝኾነ ይኹን ሓበሬታ ሂቡ ኣይፈልጥን። ኣበይ ከምዘለውን ኩነታት ጥዕንኦምን እውን ኣይፍለጥን ክብላ ተዛሪበን ።
‘’መንግስቲ ኤርትራ ነቶም ኣሲሩዎም ዝርከብ ሰባት መሰረታዊ ዝኾነ ናይ ሓርነትን ደሕንነትን መሰሎም፣ ንመስቀይቲ ናይ ዘይምቅላዕ ነጻነቶም፣ብሚዛናዊ መንገዲ ናይ ምድናይ ከምኡ እውን ሓሳቦም ናይ ምግላጽ ነጻነቶም ነፊጉዎም’’ ይብላ ሚስ ኪትሩት።
ኣብ መጀመሪያ እዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ሚስ ኪትሩት ኣባል ዝኾናሉ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኮሚሽን መርማሪ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ፡ ሰበስልጣን ኤርትራ ኣንጻር ሰብኣውነት ገበን ምፍጻሞም ዘእምን መርትዖ አሎ ክብል ደምዲሙ እዩ።
ናይቲ ኮሚሽን ሪፖርት ኣብ ዝቕጽል 27 ጥቅምቲ 2016 ዓ.ም ንሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት መንግስታት ከቐርብ እዩ።
ብኻልእ ዜና ን15 ዓመታት ኣበይ ከምዝኣተው ዘይፍለጥ ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስትን ጋዜጠኛታትን ኤርትራ ንክተፍልጥ መሻርኽቲ ዝኾና ሃገራት ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ጸቕጢ ንኽገብራ ሂማን ራይትስ ዎች ዝተባህለ ጉጅለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ጸዊዑ።
11 ሰበስልጣን መንግስቲ፣10 ጋዜጠኛታትን ብዙሓት ተቓወምትን ንኩሎም ብሓባር ዝገልጽ ሓደ ነገር እንተነይሩ ይብል መግለጺ ኣብ ሂማን ራይስት ዎች ንጉዳያት ቀርኒ ኣፍሪካ ዝከታተሉ ፌለክስ ሆርን፡ ንመሪሕነት ፕሬዝዳንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ምቅዋሞም እዩ ይብል።
ካብ መንጉኦም ዋላ ሓደ እውን ተራኢዩ ኣይፈልጥን፤ ብገበን ኣይተኸሰን፤ ናብ ፍርዲ እውን ኣይቀረበን ይብሉ። ምስ ዝኾነ ይኹን ንከይራኸቡ ተገይሮም፡ ንዝሓለፉ 15 ዓመታት ተኣሲሮም፤ ኣባላት ስድርኦም በጺሖምዎ ኣይፈልጡን፤ ንክፍትሑ ዝቐርብ ዓለምለኸ መጸዋዕታ እውን ተቐባልነት ኣይረኸበን ይብል እቲ መግለጺ ሁማን ራትስ ዎች። ካብ ሓለውቲ ቤት ማእሰርቲን ካልኦትን ዝተረኸበ ሓበሬታ ካብቶም እሱራት ብዙሓት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከምዝሞቱ ይገልጽ እውን ኢሎም።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሰነ ሚኒስትር ወጻኢ ጉዳያት ኤርትራ ዑስማን ሳልሕ ንዓለምለኸ ሬድዮ ፍራንስ /RFI/ ኣብ ዝሃብዎ ቃለ ምልልስ እቶም እሱራት ብህይወት ኣለው ክብሉ ንኣባላት ስድራን ፈተውቶምን ተስፋ ሂቦም ነይሮም።
ኤርትራ ካብተን ንሰብኣዊ መሰላት ኣዚየን ዝግህሳ ሃገራት ኣፍሪካ ሓንቲ እያ ዝበለ እቲ መግለጺ ኣሽሓት ኤርትራዊያን ንሃገሮም ራሕሪሖም ናብ ኢትዮጵያ፣ሱዳንን ኣውሮጳን ይሃድሙ ኣለው ይብል ።
መንግስቲ ኤርትራ ኣብ 2001 ዓ.ም ዝተፈጸመ ማእሰርትን ቀይድን እቶም ውሩያት ፖለቲከኛታትን ነጻ ጋዜጠኛታትን ኣብ ልዕሊ ሃገራዊ ደሕንነት ንዝፈጠሩዎ ስግኣት ንምምካት ዝተወስደ ግብረመልሲ እዩ ክብል ይግለጽ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኽአል።


text:
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ኣቨስታ ኮምዩን እተፈላለየ መንበሪ ኣባይቲ ኣሎ። ኣብኡ ኣፓርትማ፡ ኮንዶሚንዩም፡ ቪላታትን ኣጸደታትን ትረክብ። ኣብቲ
ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ብዛዕባ እተፈላለየ መንበሪ ኣባይትን ናይ ኣካረይትን ደላሎን ሓበሬታን ትረክብ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብቲ ኮምዩን እተን ብብዝሒ ዚዝረባ ቋንቋታት፡ ዓረብ፡ ትግርኛን ፋርስን/ዳሪን እየን። ግን ፈረንሳ፡ ኩርድ፡ ኡጉሪስካ፡ ሩስያ፡ ታይላንድን ሶማሊንውን ኣብ ይዝረብ እዩ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
እቲ ኮምዩን እተፈላለያ ማሕበራት ኣለዎ። ብዛዕባአን
ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ደብተር ማሕበራት ክትረክብ ትኽእል። መብዛሕትኡ ናይቲ ኮምዩን ንጥፈታት ኣብቲ
Evenemangskalendern ይንገር።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብቲ ኮምዩን ብዙሕ ዓይነታት ድኳናት ኣሎ። ከምኡውን ብዙሕ ቅርንጫፍ ዘለዎ ቤትንባብ። እቲ ናይ ምውህሃድ ኣሃዱ ኣብ ናይ ኣቨስታ ቤትንባብ ይርከብ። ኣብያተጽሕፈት መድህንን ቀረጽን ሓባራዊ ቤትጽሕፈት ኣለዎም። ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ ፍሉይ መቐበሊ ቤትጽሕፈት ኣለዎም።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣቨስታ ኮምዩን ግሩም
ክንክን ህጻናት ኣለዎ። ከምተን ውሑዳት ኮምዩናት ዚገብራኦ ምሸትን ለይትን እውን ይሰርሕ እዩ። ብዘይካ ኣብያተትምህርቲ ህጻናት፡ ከም መእለዪ ህጻናት ኮይኑ ዚስርሕውን መውዓሊ ስድራቤት ኣሎ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ናይ ኩለን ኮምዩናት መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ትረኽቦ። ኣብቲ ኮምዩን ብሕታዊ ቤትትምህርቲ ህጻናት ኣሎ። እቲ ናይቲ ኮምዩን ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ካርልፈልትዪምናስየት ይብሃል። ንሱ መብዛሕትኡ ብኮለጅ ደረጃ ዝኾነ ሰፊሕ ትምህርቲ የቕርብ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብን ጥቓን ኣቨስታ ግሩም ዝኾነ ናይ ትምህርቲ ዕድላት ኣሎ። ብዛዕባኡ
ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ተወሳኺ ኣንብብ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ኣቨስታ ለይትን መዓልትን ዘገልግል ናይ ህጹጽ ረድኤት መቐበሊ ዘለዎ ናይ ከባቢ ሆስፒታል ኣሎ።
ኣብዚ ተወሳኺ ብዛዕባቲ ሆስፒታል ኣንብብ። ብወረዳ ዚካየድ ማእከል ጥዕናን ንቀዳምነት ክንክን ዘገልግል ብሕታዊ ማእከል ጥዕናን ኣሎ። ኣበይ ክትሕከም ከም እትደሊ ባዕልኻ ኢኻ እትመርጽ። ኣብቲ ማእከል ጥዕና፡ ናይ ኣደታትን ህጻናትን ክሊኒካት ከምኡውን ናይ ምሕዳስ ጥዕናን ናይ ምውስዋስ ክሊኒካት ኣሎ።
ኣብቲ ወረዳ ናይ ስኒ ሕክምና ኣሎ፡ ብሕታዊ ሕክምናውን ኣሎ። ናይ መንእሰያት ክሊኒክ ኣሎ። ብዛዕባ ናይ ጥዕናን ክንክንን ተወሳኺ ሓበሬታ ኣብቲ
ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ረአ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ ሰበስልጣን ኣብ እትራኸበሉ ግዜ ናይ ትርጉም ኣገልግሎት ብኣካል ወይ ብተለፎን ንኽትረክብ ተኽእሎ ኣሎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ ኣቨስታ ብናይ ከባቢ ኣውቶቡስ ምጕዓዝ ናጻ እዩ። ካብን ናብን ኣቨስታ ብእተፈላለየ ዓይነት ጕዕዞ ክትከይድ ቀሊል እዩ። ካብ ስቶክሆልም ናብ ኣቨስታ ብባቡር ሓደ ሰዓትን ፈረቓን ይወስድ። ካብ ኣርላንዳ ሓደ ሰዓት ይወስድ። ንተወሳኺ ሓበሬታ ብዛዕባ ናይ ከባብን ናይ ዞባን መስመራት ኣብ
Dalatrafik. ረአ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ኣቨስታ ነቶም ሰብ ዋኒን ኪኾኑ ዚደልዩ ዓቢ ሓገዝ ኣሎ። ንኣብነት ናይ ሓድሽ ዋኒን ሰንትሩም፡ ናይ ቢዝነስ ስልጠና፡ ናይ ቁጠባ ኣሃዱ ከምኡውን ነቲ ዘድሊ ነገራት ብጽፉፍ መገዲ ንኺኸይድ ዘማኽሩ ናይ ተሓጋገዝቲ ጉጅለ ኣለዉ። ሓያሎ ናይ ሰብ ዋኒን ማሕበራትውን ኣሎ። ኣብቲ ኮምዩን እቲ ዝዓበየ ወሃብ ስራሕ ከም ኣብነት ንምውሳድ እዞም ዚስዕቡ እዮም፤ Stora Enso Fors, ኣቨስታ ኮምዩን ን ናይ ዳላርና ወረዳ ቤትምኽሪ። ግን ከኣ ኣብ እተፈላለየ ንጥፈታት እተዋፈራ ነኣሽቱን ማእከሎትን ዋኒናት ኣለዋ። ኣብዘን ቀረባ ዓመታት ብዙሓት ኣብ ክንክንን ጥዕናን ዚሰርሑ ዝነበሩ፡ ጥሮታ ኪኣትዉ እዮም። ስለዚ ብዙሕ ናይ ስራሕ ዕድላት ኪህሉ እዩ።


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ዝተፈቶኹም ኣሕዋትን ኣሓትን! ደሓንዶ ሓዲርኩም!
ብዛዕባ ምሥጢረ ሜሮን እንገብሮ ዘሎና ኣስተንትኖ ብምቅጻል ሎሚ ውህበት መንፈስ ቅዱስ ነቶም ተቀባዕቲ ሜሮን ብግዲኦም ንካልእ ውህበት ክሳብ ዝኾኑ ኣብ ሕይወቶም ዘደንፍዖም ጸጋታት ክንምልከት ኢና፣ መንፈስ ቅዱስ ሓደ እዩ፣ እቲ ቀባኢ ጳጳስ ወይ ኣቡን ብቅዱስ ሜሮን ክቀብኣና እንከሎ `ነቲ ብውህበት ዝተዓደልካዮ መንፈስ ቅዱስ ተቀበል` ከምዝብለና ንዘክር፣ እዚ ውህበት መንፈስ ቅዱስ ኣብ ውሽጥና ይኣቱ ፍረ ከፍሪ ይጅምር በዚ ከኣ ንሕና ብግደና ንካልኦት ክነካፍሎም ንኽእል። ወትሩ ንክትህብ ኢኻ ትቅበል፣ ነፍስና ከም መኻዚና ገርና ንዝተቀበልናዮ ኣብ ውሽጥና ሒዝና ንገዛእ ርእስና ጥራይ ብዝብል ሓሳብ ነዚ ጸጋ እዚ ፈጺምና ክንቅበል የብልናን፣ ጸጋ እግዚብሔር ንካልኦት ንክትህቦ ኢኻ ትቅበሎ፣ ሕይወት ሓደ ክርስትያን ከኣ እዚኣ እያ፣ ካብቲ ኣነ ዝብል ጸቢብ ሓሳብ ኣውጺኡ ናብ ንሕና ገጹ ዘጓዕዘና ማሕበር ክርስትያን ዝገብረናኸስ መንፈስ ቅዱስ እዩ፣ ንክትህብ ምቅባል፣ ማእከል ናይዚ ነፍስወከፍና ኣይኮናን ንሕናስ መጋበሪ ናይዚ ውህበት ንካላኦት ኢና፣
መምርሒ ሥርዓተ ሜሮን ቊ.25 ከምዘመልክቶ ‘ንዝተጠምቁ ነቲ ንክርስቶስ ዘምስሎም ምሥጢረ ሜሮን እንክወሃብከስ ከም ሕያው ኣካል ናይቲ ምሥጢራዊ ሰውነት ክርስቶስ ዝኾነ ቤተክርስትያን ጥቡቅ ውህደት ከምዝህልዎ ይገብር’ ይብል፣ ተልእኮ ስብከተወንጌል ናይ ቤተክርስትያንከስ ብኩሎም ኣካላታ እዩ ዝግበር፣ ምናልባት ገሊኦም ቤተክርስትያን ናይ ኣሕሉቅ ጥራይ ክትመስሎም ትኽእል፣ ናይ ር.ሊ.ጳ ናይ ኣቡናት ናይ ካህናት ከምኡ እውን ካልኦት ኣባላቶም ክትመስሎም ትኽእ፣ ኣይፋልን! ቤትክርስትያን እንበሃልሲ ንሕና ኩልና ኢና፣ ኩልና ከኣ ነንሕድሕድና ንኽንቅደስ ሓልዮት ሓድሕድ ክህልወና ሓላፍነት ኣሎና፣ ቤተክርስትያን ንሕና ኲልና ኢና፣ ነፍሲወከፍ ኣብ ቤተክርስትያን ሥራሑ ኣለዎ ኮይኑ ግን ቤተክርስትያን እንበሃል ኲልና ኢና፣ ንቤተክርስትያን ከም ሓደ ሕያው ሰውነት ገርና ክንሓስባ ኣሎና፣ ዘቊሙዋ ከኣ እንፈልጦም ሰባት እምበር ኣብ ሓሳብና ርሑቅ ዘለው ኣይኮኑን፣ ንሕና እዞም ኣብ ጉዕዞ እንርከብ ኢና ቤተክርስትያን! ሎሚ ኣብዚ ቅርዓት እዚ ዘሎና ንሕና ኢና ቤተክርስትያን፣ እዛ ንሕና እትበሃል እያ ቤተክርስትያን፣ ምሥጢረ ሜሮንከስ ነቲ ኣብ ኩሉ ዓለም ተዘርጊሓ ዘላ ኩላዊት ቤተክርስትያን ኣባላት ንክንከውን ዘኽእል ኮይኑ ነፍሲወከፍ ተቀባኢ ኣብታ ዘለውዋ ማሕበር ከም መራሒ ተኸታሊ ሓዋርያት ዝኾነ ኣቡን ወይ ጳጳስ ኣብ ዘለዋ ምሉእ ብምሉእ ክሳተፉ ኣለዎም።
ከምቲ ኣብ ብርሃነ ኣሕዛብ ዝብል ሰነድ ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ቊ.26 ‘ኣቡናቶም እቶም ቀዳሞት ሠራዕቲ ሚሮን እዮም’ እንክብል ከምዝገልጾ ከኣ ነቲ ሜሮን ዝቅባእ ኣብ ቤተክርስትያን ዝጽምብሮ ኣቡን እዩ፣ ስለዝኾነ ከኣ ኣብ ላቲናዊት ቤተክርስትያን ብመሠረቱ እዚ ምሥጢር እዚ ብአቡን ጥራይ ክወሃብ ስለምንታይ ንዝብል ክገልጽ እንከሎ ሓዲስ ትምህርተ ክርስቶስ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ቊ. 1313 ‘ኣብ ሥርዓት ላቲን፣ ናይ ምሥጢረ ሜሮን ንቡር ሠራዒ ኣቡን (ጳጳስ) እዩ። ኣድላዪ ምኽንያት ተረኺቡ፣ ኣቡን ነቲ ምሥጢረ ሜሮን ናይ ምሥራቅ ሥልጣን (ክእለት) ንኻህናት ኪህብ ዚኽእል’ኳ እንተኾነ፤ ምሥጢረ ሜሮን ካብ ምሥጢረ ጥምቀት ንግዜU ዝተፈልየሉ ቀንዲ ምኽንያት እዚ ምዃኑ ብምግንዛብን፤ ንናይ’ቲ ምሥጢር እንታይነት (ትርጓሜ) ኪብልን፤ ኣቡን (ጳጳስ) ባዕሉ ኪሠርዕ (ኪዕድሎ) ዝበለጸ እዩ። ኣቡናት ናይ ሓዋርያት ተካእቲ (ተኸተልቲ) እዮም።” ይብል፣
እዚ ሥርዓት እዚ ኣብቲ ፍጻሜ ብዝገብሮ ናይ ሰላም ምልክት ከኣ ኣቲ ኣብ ቤተክርስትያን ምእታው ወይ ምውህሃድ ይግለጽ፣ እቲ ቀባኢ ኣቡን ነቲ ተቀባኢ ‘ሰላም ምሳኻ ይኹን’ እንክብል ነቲ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ድሕሪ ፋሲካ ንሓዋርያት ዘቅረበሎም ሰላምታ እዩ፣ ከምቲ ክንበብ ዝሰማዕናዮ መንፈስ ቅዱስ ዝዓሰሎ ሰላምታ እዩ፣ ኣብ ዮሓ 20.19-23 ዝርከብ ኮይኑ ላቲናዊ ሕገ ቀኖና ቊ.1301 እዘን ቃላት እዚኤን ‘ነቲ ምስ ኣቡንን ምስ ኩሎም ምእመናንን ንዘለዎ ቤተክርስትያናዊ ሱታፌ’ የብርሃ፣ ስለዚኸስ ንሕና ምሥጢረ ሜሮን ክንቅበል ከሎና መንፈስ ቅዱስን ሰላምን ንቅበል፣ እዛ ሰላም እዚኣ ንካልኦት እውን ክንዕድላ ዘሎና እያ፣ ሕስብ እሞ ኣብልዎ ነፍሲወከፍ ንማሕበር ቊምስናኡ እንተደኣ ሓሲቡ መጀመርያ ሥርዓተ ሜሮን ስዒቡ ከኣ እቲ ኣቡን ዝህቦ ሰላም እንደገና ጸኒሑ ከኣ ኣብ መንጎ ነንሕድሕድና እንለዋወጦ ሰላምታ ኣሎ፣ እዚ እንትርፎ ውህደት ሓድነት ፍቅሪ ሰላም ካልእ ኣይገልጽን፣ ደሓርከ እንታይ ይስዕብ እንተበልና ጸገም ኣሎ፣ ካብ ቤተክርስትያን ውጽእ ክንብል ጀሚርና ክንሓሚ በለካ ለኽዓካ ክንብል ንጅምር፣ እዚ ግን ኣቡኡ ዘፍለጠ ውግእ እዩ፣ ከምዚ ክኸውን የብሉን፣ ንሰላም ክርስቶስ ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ እንተደኣ ተቀቢልና ናይ ሰላም ሰባት ክንከውን ኣሎና፣ ብመልሓስና ሰባት ክነዕኑ ነቲ መንፈስ ቅዱስ ዝጸገዎ ሰላም ክንዘርግ ኣይግባኣን፣ ነዚ ናይ ሕሜታን በለካ ለኽዓካን ጠባያትና እንክትጥምት መስኪን መንፈስ ቅዱስ ኣብ ልዕለና ዝሰርሕ ከብለካ ይኽእል፣ እዚ ኣጸቢቅኩም ሕሰቡሉ፣ ሕሜታን በለካ ለኽዓካን ስራሕ መንፈስ ቅዱስ ኣይኮነ ስራሕ ሓደንት ቤተክርስትያን ኣይኮነ፣ ሕሜታን በለካ ለኽዓካን ነቲ እግዚብሔር ዝሃነጾ የፍርስ፣ እሞ በጃኹም ሕሜታን በለካ ለኽዓካን ነቋርጾ፣
ምሥጢረ ሜሮን ሓንሳእ ጥራሕ ኢና እንቅበሎ ኮይኑ ግን እቲ ብቅዱስ ቅብኢ እንቅበሎ መንፈስ ቅዱስ ወትሩ ኣብ ሕይወትና ምስ ሰርሔ እዩ፣ ብናይ ወንጌል ገርህነት ተመሪሕና ናይ ቅዱስ ሕይወት መዓዛ ካብ ምዝርጋሕ ክነቋርጽ የብልናን፣ ተልእኮና እዚ እዩ፣
ንምሥጢረ ሜሮን ማንም ሰብ ንገዛእ ርእሱ ጥራይ ንግላዊ ጥቅሙ ጥራይ ዝቅበሎ የሎን፣ ንመንፈሳዊ ዕብየት ናይ ካልኦት ንምትሕብባር ኢና እንቅበሎ፣ ካብ ገዛእ ርእስና ወጺእና ነሕዋትና ንክንረክብ ልብና ብምኽፋት ጥራይ ኢና ብመንፈስ ቅዱስ ክንዓቢ እንኽእል፣ ኣብ ገዛእ ርእስኻ ተዓጺኻ ብምትራፍ ዝግበር የለ ዝርከብ ዕብየት የለ፣ ካብ እግዚብሔር ጸጋ ውህበት ትዕድልቲ እንክንቅበልከስ መጀመርያ ክነፍርየሉ ምስ ኣሕዋትና ከኣ ክንካፈሎ እዩ፣ እንተዘየሎ ከምቲ በዓል ሓንቲ መክሊት ሓቢእና እንተቀበርናዮ ፍርዱ ሓያል እዩ ክኸውን (ማቴ 25.14-30 ተመልከት)፣ ልክዕ ከም ዘርኢ እዩ፣ ንዘርኢ ኣብ ማዕከን ኣቀሚጥና ሱቊ ኣንተኢልና ምንም ክፈሪ ኣይክእልን፣ ክፈሪ እንተኾይኑ ክዝራእ ኣለዎ፣ ውህበት መንፈስ ቅዱስ እውን ነታ ማሕበርና ክነወፍዮ ኣሎና፣
በዚ ኣጋጣሚ እዚ ንኩሎም ምሥጢረ ሜሮን ዝቅበሉ ንመንፈስ ቅዱስ ቀቢሮም ከይሕዝዎ ሓደራ እብል፣ ንንፋስ መንፈስ ቅዱስ ከይትቃወሙ ናብ ነጻነት ክመርሓኩም ኣፍቅዱሉ! ንሓዊ መንፈስ ቅዱስ ክትዕፍኑ ከይትፍትኑ ሓደራ ንሕይወትኩም ንእግዚብሔር ነሕዋትኩምን ከቃጽላ ኣፍቅዱሉ፣ መንፈስ ቅዱስ ንመልእኽቲ ወንጌል ብቃልን ብግብርን ንክንሰብኽ ሓዋርያዊ ትብዓት ንኩልና ይዓድለና፣ እወ ብቃልን ብግብርን ኮይኑ ግን ቃላትና ዝሃንጽ ሠናይ ቃላት ክከውን ኣለዎ፣ ኣዕነውቲ ንዝኾኑ ቃላት ሕሜታን ቤላቤለውን ኣይፋል ንበል፣ በጃኻትኩም ካብ ቤተክርስትያን ክትወጹ እንከሎኹም ነታ ዝተቀበልኩምዋ ሰላም ንካላኦት ኣካፍልዋ፣ ብሕሜታን ቤላቤለውን ንካልኦት ከይተዕንው ሓደራ፣ ነዚ ኣይትረስዑ እንክብሉ ትምህርቶም ዛዘሙ፣


text:
ሃገራት እንግሊዝ፣ ፈረንሳይን ኣሜሪካን ንቕልውላው ሶርያ ተሓተቲ እየን…
መቐለ ሰነ 05/2010(ድወት) ሃገራት እንግሊዝ፣ ፈረንሳይ፣ ኣሜሪካን ኮርያ ማእኸል ዓውዲ ኲናት ንክትኸውንን ኣብ ቕልውላው ክትኣቱን ሓገዝ ዝገብራ ሃገራት ምዃነን ፕረዝደንት ሶርያ በሽር ኣልዓሳድ ገሊፆም።
እተን ሃገራት ኣብ ልዕሊ ንፁሃን ዜጋታት ቕትለት ንዝፍፅሙ ሓይልታት ሓገዝ ብምሃብ ሶርያ ሰላምን ምርግጋዕን ከይትፈጥር ካብ ምግባር ብዝሰገረ እታ ሃገር ናብ ሕድሕድ ኲናት ብምእታው ዝወደቐት ሃገር ክትኸውን ዝለዓለ ኢድ ከምዘለወን ሓቢሮም።
ፕረዝደንት በሽር ኣልዓሳድ ምስ መፅሄት ሜይል ኣብ ዘካየድዎ ቓለ መጠይቕ እተን ሃገራት ዓለምለኻዊ ሕጊ ብምጥሓስ ንሉኣላውነት ህዝብን ሃገርን ከምዝጣሐሰ ሓቢሮም።
ሃገራት እንግሊዝን ፈረንሳይን ተለኣኣኽቲ ፖለቲካ ኣሜሪካ እየን ዝበሉ በሽር ኣልዓሳድ ተግባራት እተን ሃገራት ኣብ ልዕሊ ሶርያ ዝፍፀም ዘሎ ግልፂ ወራር ምዃኑ ሓቢሮም።
ቐንዲ ዕላማ እተን ሃገራት ድማ ኣብ ሶርያ ከም ድልየተን ዝዝውሮኦ ለውጢ ስርዓት ንምምስራት እዩ ክብሉ ገሊፆም።


text:
ዕጡቓት ሑቲ ብቀይሕ ባሕሪ ዝሓልፋ ኣብ ዝነበራ ክልተ መራኽብ ነዳዲ ስዑድ ዓረብ መጥቃዕቲ ምፍጻሞም ተሓቢሩ።
እተን መራኽብ ነዳዲ ጽዒነን ናብ መጻብቦ ባብ ኤል መንደብ ኣንፈት ገይረን ይጉዓዛ ኣብ ዝነበራሉ ብዕጡቓት ሑቲ መጥቃዕቲ ከምዘጋጠመንን: ስዑድ ዓረብ ድማ ኩሉ'ቲ ብቀይሕ ባሕሪ ዝሓልፍ ሰደድ ጽዕነት ነዳዲኣ ንግዚኡ ደው ከምዘበለቶ ተሓቢሩ።
መንግስታዊ ኩባንያ ነዳዲ ንግስነት ስዑድ ዓረብ ማለት ኣራምኮ ኣብ ዘውጽኦ ሓበሬታ ግዝያዊ ምቁራጽ ሰደድ ነዳዲ ብቀይሕ ባሕሪ ከምዝተተግበረ ኣፍሊጡ። እቲ ኩባንያ ንሚኒስተር ጸዓት ኢንዳስትርን ሃብቲ ሚነራልን ካልድ ኣል ፈሊሕ ጠቒሱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ: እተን ሓደጋ ዝወደቐን መራኽብ ስዑድ ዓረብ ነፍስወከፈን ክልተ ሚልዮን በርሚል ዝጽዕና ግዙፋት መራኽብ ነዳዲ ምዃነን ብምሕባር: በቲ ካብ ግብረሽበራውያን ሓይልታት ሑቲ ብዝተፈነወ መጥቃዕቲ እታ ሓንቲ ፎኪስ ማህረምቲ ከምዘጋጠማ ሓቢሩ። ካልእ ዝኾነ ጉድኣት ይኹን ፍሰት ነዳዲ ከምዘየጋጠመ ድማ ብተወሳኺ እቲ ካብ ኣርማኮ ዝተዋህበ መግለጺ ኣረዲኡ። ከም ውጽኢቱ ድማ ኣብ ዕዳጋታት ነዳዲ ዓለም ወሰኽ ዋጋ ነዳዲ ከምዝተንጸባረቐ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ስዑድ ዓረብን ኢራንን ንዝሓለፈ ሰለስተ ዓመት ኣብ ጉዳይ የመን ኣንጻር ሓድሕደን ተጸሚደን ዝጸንሓ ክኾና እንከለዋ፡ ስዑድ ዓረብ እቶም ኣብ የመን ዝርከቡ ዕጡቓት ሑቲ ብኢራን ከምዝድገፉ እያ ትኸስስ።
ዕጡቓት ሑቲ ድሕሪ እቲ መጥቃዕቲ ኣብ ዘውጽእዎ መግለጺ ንወደባት ስዑድ ዓረብ ይኹን ካልእ ዒላማታት ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ናይ ምውቃዕ ብቕዓት ከምዘለዎም ገሊጾም ኣለው።


text:
ዓማፂያን ታውረግን ሰበስልጣን መንግስቲ ማሊን ኣብ ሰሜናዊ ማሊ ዘላቒ ሰላም ንምምፃእ ሎማዕንቲ ኣብ ኣልጀሪስ ተራኺቦም።እቲ ዝርርብ ሰፊሕ ግዝኣት እታ ሃገር ከመይ ይመሓደር ኣብ ዝብል ሕቶ ሓዊሱ ኣብ ፀጥታን ፖለቲካን ከተኩር እዩ።
ተወከልቲ ዕጡቓት ጉጅለታት ሰሜናዊ ማሊን መንግስትን ኣብታ ሃገር ንዝሓለፉ ሰለስተ ዓመታት ዝፀንሐ ቅልውላው ንምፍታሕ ዝዓለመ ልዝብ ንምክያድ ናብ ዋና ከተማ ኣልጀሪያ ተመሊሶም ኣለው።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሓምለ ክልቲኦም ወገናት ኣብ ፖለቲካውን ፀጥታውን ጉዳያት ንምዝርራብ ዘኽእል እማመ ተፈራሪሞም።
ሰሜናዊ ማሊ ነፃ ሃገር ዝገብር ሕቶ መዘራረቢ ኣይኸውንን፤ምኽንያቱ ጉጅለታት ተዋጋእቲ ታውረግ ዓርሰ ምምሕዳ ኣብ ዝብል ስለዝተሰማምዑ።
ብመዳይ ጊደ ባማኮን ኣብ ሰፊሕ ቦታ ተበታቲኖም ዝነብሩን ብነገዶም ዝተኸፋፈሉን ማሕበረሰባት ከመይ ይመሓደሩ ኣብ ዝብል እቲ ዓርሰ ምምሕዳር እንታይ ክኸውን ኣለዎ ዝብል ንፁር ኣይኮነን።
እቶም ዓመፅቲ ዘይተማእኸለ ምምሕዳር ይደልዩ።ባማኮ ዝከታተሎ ስራሕቲ መንግስቲ ንከባቢያዊ ተወከልቲ ምሃብ ዝብል ኮይኑ ቅድሚ ሎሚ ተፈቲኑ ዝፈሸለ እዩ።
ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ኣብ ስምምዕ ክብፃሕ ኣዚዩ ኣገዳሲ እዩ ይብሉ ኣዋሃዲ ሰብኣዊ ሓገዛት ልኡኽ ሕቡራት መንግስታት ኣብ ማሊ ዴቪድ ግረስሊ።
ስምምዕ ክይተበፅሐ ምርግጋእ ዝብሃል ኣይህሉን፤ኩነታት ፀጥታ እናሓመቐ ክኸይድ እዩ፤እዚ ድማ ኣብዚ ልዝብ እዚ ንዝሳተፉ ወገናት ዘርብሕ ኣይኮነን ኢሎም።
ተዋጋእቲ ታውረግስ መፈንቅለ መንግስቲ ዘስዐበን ሰሜናዊ ማሊ ኣብ ትሕቲ እስላማዊያን ናዕበኛታት ክውዕል፣ሓይልታት ፈረንሳይን ኣፍሪካን ኣብ ፈለማ 2013 ኣ/ፈ ጣልቃ ክኣትው ዘገደደን ኣብ ፈለማ 2012 ኣ/ፈ መጥቓዕቲ ካብ ዝፍፀሙ ጀሚሩ ማሊ ምርግጋእ ሓሪሙዋ ትርከብ።
ገሊኦም ምስ ምዝውዋር ሓሺሽን ሽበራን ምትእስሳር ዘለዎም ዕጡቓት ጉጅለታት ኣብ ሰሜን ማሊ ግዝኣት ንምቁፅፃር ሎሚ እውን ይዋግኡ ኣለው።እዚ ንማሊ ጥራሕ ከይኮነስ ንጎረባብታ ኣልጀሪያን ኒጀርን እውን ዘስግእ እዩ።
ኣማእቲ ኣሽሓት ስደተኛታት ማሊ ኣብ መፅለሊ ካፕታት ሞሪታኒያን ቡርኪና ፋሶን ይርከቡ።ብተወሳኺ ማላዊያን ኣብ ከባቢ ባርካኔ ብፈረንሳይ ይካየድ ብዘሎ ወታደራዊ ስርሒት እናተሰላቸው እዮም።መንግስትን ተቓወምትን ንቶም ሽግራት ንምፍታሕ ቅሩባት ክኾኑ ይኽእሉ እዮም ይብሉ ግረስሊ።
ክብፃሕ ዝኽእል ስምምዕ ኣብ ግብሪ እንተድኣ ውዒሉ ኣብ መንጎ መንግስቲ ባማኮን ንምፃል ዝንቀሳቐሱ ዝተፈላለዩ ጉጅለታትን ን50 ዓመታት ዝፀንሐ ናይ ዕጥቒ ግጭት ከብቅዕ እዩ።


text:
ኣሜሪካውያን ጠፈርተኛታት ሸኖን ዎከር፣ዳፍ ዊሎክን ትሬስይ ኮልድዌል ዳይሰንን፣ኣብ‘ቲ ብዓለም-ለኸ ማእከል ህዋ ዝፍለጥ መደብር ንኣዋርሕ ተቀሚቮጦም‘ለው።
ዓለም-ለኸ ማእከል ህዋ፣ኣብ ሓደ እዋን ን6 ጠፈርተኛታት ከንብር ዝኽእል ተንቀሳቃሲ መንኮርኮር‘ዩ።እዛ መንኮርኩር‘ዚኣ ኣብ ሰዓት 28 ሽሕ ኪ/ሜትሮ እናተሓምበበት ንመርየት ኣብ መዓልቲ 16 ጊዜ ትዞራ።
እዚ ማለት፣ካብ መርየት ናብ ወርሒ ኣብ ሓደ መዓልቲ ከም‘ዚ በፂሕካ ምምላስ ማለት‘ዩ።
ኣብ ህዋ ኣብ ዝፀንሑሉ እዋን፣እቶም ጠፈርተኛታት ይመራመሩ፣ይምገቡን ይሰትዩን፣ይድቅሱ፣ኣካላዊ ምንቅስቃስ ይገብሩን ካብኡ ዝሓለፈ ድማ ብትዊተር ኣቢሎም መልእኽቲ ምስ ካልኦት ይቀባበሉ።ጠፈርተኛ ዳፍ ዊልኮክ፣ነቲ ካብ ሰማይ ኮይኑ ዘልዐሎም ኣሳእል ይልእኽ።ገሊኡ ደሴታት፣ኣብ ትሕቲ ደበና ዘንጠልጠለ ጠሊን ዝናብን፣ከተማ ኒውዮርክ ኣብ እዋን ለይቲ ዘለዋ ድሙቅ ብርሃንን ካልኦትን ዘጠቃለለ‘ዩ።
ጠፈርተኛ ትሬስይ ኮልድዌል ዳይሰን ብወገና፣ካብ ክንዲ‘ዚ ብራኸ ኮይንካ ቁልቁል ንመርየት ክትሪኣ ከለኻ ኣየ ክንደይ ምዕርግቲ‘ያ ትብል።
ዝሓለፈ ሚያዝያ ናብ‘ቲ ማእከል ምርምእ ዝተፀምበረት ኮልድዌል ዳይሰን ወሲኻ፣ኣብ መርየት ዘለው መሳርሕቶም ብዙሕ ሓገዝ ከምዝገብሩሎም‘ያ ትዛረብ።
ምስ ጠፈርተኛ ሸኖን ዎከር ዝሓለፈ ሰነ ኣብ‘ቲ ዓለም-ለኸ ማእከል ምርምር ዝበፅሐ ዊሎክ ብተርኡ፣ኣብ‘ዚ ወርሒ’ዚ ካብ መርየት ዝተላኣኸ ፅዕነት ስለዝበፅሖም ብዙሕ ከምዝተሓጎሰ ይዛረብ።
ኣብ ህዋ ኣብ ዝተቀመጡለን ኣዋርሕ፣ዝተወሰነ ርዝነት ከምዝከሰሩ ግና ጠፈርተኛ ኮልድዌል ዳይሰን ኣይከወለትን።ናሳ ብወገኑ፣ሳዕቤን ቀፃሊ ርዝነት ኣልቦነት ንሓይሊ ጭዋዳን ዓፅሚን ጠፈርተኛታት ንከዪሃስዮ መዓልታዊ ክልተ ጊዜ ኣካላዊ ምንቅስቃስ ክገብሩ ኣለዎም ዝብል መምርሒ ኣለዎ።
ኣብ ህዋ ስሕበት-ግራቪቲ ስለዘየለ፣ዓፅሚ ንፆር ኣካል ናይ ምስካም ስራሕ ኣይፍፅምን‘ዩ።
ብተወሳኺ ስሕበት-ኣልቦነት/ላክ ኦፍ ግራቪቲ ማለት፣ጠፈርተኛታት ብእግሮም ኣይጓዓዙን ኣብ ክንድኡ እናተንሳፈፉ‘ዮም ካብ ሓደ ስፍራ ናብ ካልእ ስፍራ ዝንቀሳቀሱ ማለት‘ዩ።እዚ ማለት ድማ፣ቀጥ ኢሎም ዘይኮነስ እናተዓፃፀፉ ናብ ዝመረፀዎ ኣንፈት‘ዮም ዝኣትውን ዝወፁን ማለት‘ዩ።
ዊሎክ ብዛዕባ‘ዚ ክትዛረብ ከላ፣ክትሓስቦ ከለኻ ዘደናግር ይመስል።እታ ፀባባ መንኮርኩር ድማ ሰፋሕ ገዛ‘ዩ ዘምስላ በለት።
ድሕሪ ክልተ ሳምንት፣ሓደ ኣሜሪካዊን ክልተ ሩስያዊያንን ነቶም ተሰናበቲ ጠፈርተኛታት ንምትካእ ናብ ኣድማሳዊ-ማእከል-ምርምር ክብገሱ ተቀሪቦም‘ለው።


text:
ብምትሕብባር ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራን ኢንስቲትዩት ኮንፉሽየስ ናይ ቻይናን፡ ንሓደ ወርሒ ዝቕጽል ናይ ቅብኣ ስልጠና ኣብ ኣስመራ ይወሃብ ኣሎ።
ኣብ’ዚ ብኽልተ ቻይናውያን ክኢላታት ቅብኣ ዝወሃብ ዘሎ – ኣብ ያታዊ ቅብኣታት ቻይናን ናይ ዘይቲ ቅብኣታትን ዘተኰረ ስልጠና፡ 40 ኤርትራውያን ሰኣልቲ ይሳተፉ ኣለዉ።
ብ27 ሕዳር ኣብ ዝተኻየደ ስነ- ስርዓት ምጅማር ስልጠና፡ ኮሚሽነር ባህልን ስፖርትን ኣምባሳደር ዘመደ ተኽለ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ ስልጠና፡ ኣብ መጻኢ ኣብ’ቲ ዓውዲ ንዝግበር ዝሰፍሐ ምትሕግጋዛት መሰረት ከምዝኸውን እምነቱ ገሊጹ።
ኣምባሳደር ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ኣብ ኤርትራ ሚስተር ያንግ ዚጋንግ ብወገኑ፡ ክልተኣዊ ዝምድናን ምትሕግጋዝን ኤርትራን ቻይናን – ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ኣመዝጊብዎ ንዘሎ ምዕባለታት ድሕሪ ምጥቃስ፡ ሰልጠንቲ ተራሕዩሎም ንዘሎ ዕድል ተጠቒሞም ሞያዊ ዓቕሞም ንምድንፋዕ ክሰርሑ ኣዘኻኺሩ።


text:
ብኣማኢት ዝቑጸሩ ስደተኛታትን ሬሳ ክልተ ደቂ ኣንስትዮን ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ምርካቡን ናብ ወደባዊት ከተማ ኦጉስታ ሲሲሊ ትማሊ ሶሉስ ምውሳዱ ተገሊጹ።
ኣቐዲሙ ብቐዳም ጥሪ 27, 2018 ኣስታት 800 ስደተኛታት ካብ ማእከላይ ባሕሪ ምድሓኖም ይፍለጥ።
አባላት እቲ ስርሒት ህይወት ኣድሕን ዘካየዱ ትካል ኤስኦኤስ ሚደተራኒ ኣስታት 83 ስደተኛታት ካብ ትጥሕል ዝነበረት ጀልባ ምድሓኖምን እንተኾነ ህይወት እተን ክልተ ደቂ ኣንስትዮ ግን ከትርፉ ከምዘይኸአሉ ይገልጹ።
አባል እቲ ትካል ዝኾነት ነርስ ኣይፊ ኒ ሙርቺኒ “ናብታ ጀልባ ኣብ ዝበጻሕናሉ ጊዜ ሰባት ድሮ ኣብቲ ባሕሪ በጺሖም እዮም ጸኒሖምና። ብጣዕሚ ዘሕዝን ፍጻሜ’ዩ ኔሩ። ኣእዳዎም ዘንቀሳቀሱ፡ ዝእውዩን ንህይወቶም ዝቓለሱ ሰባት ርኢና” ክትብል ነቲ ህሞት ትገልጽ።
ንሳ ብተወሳኺ ንኣስታት 9 ሰባት ካብኣቶም እቶም 6 ህጻናት ናይ ህይወት ኣድሕን ሓገዝ ከምዝተገብረሎምን ሸውዓት ክድሕኑ ከለው ህይወት እተን ክልተ ደቂ ኣንስትዮ ግን ከትርፉ ከምዘይኸአሉ ትሕብር። እቲ ናይ ህይወት ኣድሕን ስርሒት ዘካየደ ትካል ብወገኑ ቁጽሮም ዘይተፈልጠ ብዙሓት ሰባት ኣብቲ ባሕሪ ጠፊኦም ኽኮኑ ከምዝኽእሉ ይሕብር።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ኣብቲ ኣብ መጋቢት 4 ,2018 ዝኻየድ ሃገራዊ ምርጫ ኢጣልያ ቀንዲ ዛዕባ ጉዳይ ስደተኛታት ምኳኑ ይጥቀስ ኣሎ።


text:
ኣብ ከተማ መንደፈራ፡ ሰራሕተኛታት መንግስትን ነበርቲን፡ ሰፊሕ ናይ ምግራብ ንጥፈታት የካይዱ ኣለዉ።
ክኢላ ልምዓት መስኖ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ፡ ኢንጅነር ፋሲል ክፍላይ፡ በቲ ብሰብ-ሞያ ሕርሻ ዝምራሕ ዘሎ መደብ፡ ዛጊት 3000 ፈልሲታት ከም እተተኽለ ሓቢሩ።
ኣብ’ቲ ከባቢ ዝሃርም ዘሎ ዝናብ፡ ነቲ ናይ ምትካል መደብን ናይ ምጽዳቕ ተኽእሎኡን ትስፉው ገይርዎ ከምዘሎ፡ ኢንጂነር ፋሲል ብተወሳኺ ገሊጹ።
ብንኡስ ዞባ ደረጃ ንዝካየድ ናይ ምግራብ መደብ እውን፡ ልዕሊ 185 ሽሕ ፈልሲታት ተዳልዩ፡ ንውልቃውያን ገረብቲ ከምኡ እውን ንሃይማኖታውያን ትካላት ይዕደል ከምዘሎ ተፈሊጡ።
ሓረስቶት ኣብ ምግራብ ዘለዎም ተገዳስነት ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናዓበየ ምምጽኡ፡ ብኡ መጠን ድማ ጠለባት ፈልሲ ይበዝሕ ከምዘሎ ዝጠቐሱ ሞያውያን፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ብውልቃውያን ገረብቲ ዝተተኽለ ፈልሲታት ኣተባባዒ ውጽኢት ከምዝሃበ ገሊጾም።
ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ መንደፈራ ኣቶ ህዝቅያስ ውህበት፡ ዝተተኽለ ኣግራብ በቲ ዝተደልየ መንገዲ ክዓቢ ምእንቲ፡ ግቡእ ሓለዋን ምክትታልን ክግበረሉ ምዃኑ ሓቢሩ።


text:
ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ቤት ጽሕፈት ህየንተ ፓውሎ ሩፊኒን ናይ ኢየሱሳውያን ማሕበር ኣባል ናይታ ካቶሊካዊ ስልጣኔ እተሰምየት ናይቲ ማሕበር መጽሔት ዋና ኣመሓዳሪ ኣባ ኣንቶኒዮ ስፓዳሮ ናይቲ ኣብ 2018 ዓ.ም. ወርሒ ጥቅምቲ ዛዕባ መንእሰይ ዝዝትይ ናይ መላእ ካቶሊካዊት ቤተ ክርቲያን ብፁዓን ጳጳሳት ሲኖዶስ ቤት ጽሕፈት መግለጺ ኣቦ መንበርን ዋና ጸሓፍን ብምዃን ከምዝሳተፉ ተሓቢሩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣብቲ ካብ ዕለት 3 ክሳብ ዕለት 28 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. መንእሰያትን እምነትን ልልያ ጸዋዕታን ብዝብል ርእሰ ጉዳይ ተመሪሑ ንኽካየ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝጸውዕዎ ናይ መላእ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳት ሲኖዶስ ዝሳተፉ ስም ዝርዝር ከምዝቕረበ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተም ቤት ጽሕፈት ካብ ዝሃብዎ መግለጺ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ናይቲ ሲኖዶስ ኣቦ መንበርን፡ ብፁዕ ካርዲናል ሎረንዞ ባልዲሰሪ ጠቕላሊ ዋና ጸሓፍን፡ ልኡካን ኣበ መናብርት ብምዃን ኣብቲ ሲኖዶስ ዝሳተፉ ኣብ ዒራቕ ናይ ከለዳዊ ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ባቢሎን ፓትሪያርክ ብፁዕ ካሪድንል ልዊስ ራፋኤል ቀዳማዊ ሳኮን፡ ኣብ ማዳጋስካር ናይ ቶኣማሲና ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ካርዲናል ደሲረ ዛራሃዛናን ኣብ ምያንማር ናይ ያንጎን ሰበኻ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ካርዲናል ቻርለስ ማኡንግ ቦን፡ ኣብ ፓፑዋ ነው ጊኒ ናይ ፖርት ሞረስባይ ሰበኻ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ካርዲናል ጆን ሪባትን ከምዝዀኑን ከምኡ እውን ክልተ ፍሉይ ዋና ጸሓፍት ኰይኑም ብዝተመዙ ብኣባል ማሕበር ኢየሱሳውያን ኣባ ጃኮሞ ኮስታን ሳሊዛዊ ካህን ኣባ ሮሳኖ ሳላ ተሓባባርነት ዝሕገዙ ከይኖም ናይ ብራዚሊያ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ካርዲናል ሰርጊኦ ዳ ሮካ ጠቕላሊ ወሃቢ ቃልን ብምዃን ዝሳተፉ ከምዝዀኑ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ናይ መራኸቢ ብዙሓን ድርገት ኣቦ መንበርን ዋና ጸሓፍን ንኽዀኑ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ጉዳይ ቤት ጽሕፈት ህየንተ ዶክተር ፓውሎ ሩፊኒን ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ ናይታ ካቶሊካዊ ስልጣኔ እተሰምየት ናይ ኢየሱሳውያን ማሕበር መጽሔት ዋና ኣሰናዳኢ ኢየሱሳዊ ኣባ ኣንቶኒዮ ስፓዳሮ ኰይኖም ከምእተሓረዩ ዝሓበረ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግልጺ ኣስዒቡ፥ ኣካታዒ ጉዳይ ዝሓልዮ ድርገት ኣቦ መንበር ናይ ካቶሊክ ትምህርቲ ዝሓልይ ቅዱስ ማሕበር ህየንተ ብፁዕ ካርዲናል ጁዘፐ ቨርሳልዲ ክዀኑን፡ ናይዚ ድርገት’ዚ ኣባላት ንኽዀኑ ናይ ማልታ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ቻርለስ ዩደ ሺክሉናን ኣብ ናይጀሪያ ናይ ንሱካ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ጎድፍረይ ኢግወቡይከ ኦናሕ ከምእተሓርዩ ኣፍሊጡ።
እቶም ኣብ ላዕሊ ዝተገልጹ በቲ ብዝተውሃቦም ሓላፍነት ኣብቲ ሲዶዶስ ዝሳተፉ ክዀኑ እንከለዉ ካልኦት ኣብ መላእ ሃገራት ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳትን ተሓባበርትን ተዓዘብትን ክኢላታትን ናይ ካልኦት ኣቢያተ ክርስቲያን ልኡካንን ናይ ሲኖዶስ ጠቕላላ ዋና ጸሓፊ ንኽዀኑ ዝተሓርዩ ኣብ ኢጣልያ ናይ ሞንተፊያስኮ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ፋቢዮ ፋበነን ተሳተፍቲ ከምዝዀኑ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣመልኪቱ።


text:
ኣቃውማ መንግስቲ ኣሜሪካ
ሕገ መንግስቲ ኣሜሪካ ንፌደራላዊ መንግስቲ ኣብ ሰለስተ ጨናፍር ይመቓቕሎ። ከምውጽኢቱ ድማ ሓደ ጨንፈር ኣብ ልዕሊ'ቲ ካልእ ጨንፈር ልዕልና ወይ ጽልዋ ከየሕድር ገይርዎ'ሎ።
ሓጋጊ ኣካል (ቤት ምኽሪ) ሕጊታት ይሕንጽጽ፣
ፈጻሚ ኣካል (ፕረዚደንትን ምክትሉን ምስ ካቢነታትን) ንሕጊ የፍጽሙ
ተርጓሚ ኣካል ( ፌደራላዊ ኣብያተ ፍርዲን ካልኦትን)
ሓደ ጨንፈር መንግስቲ ንስራሕቲ ካልእ ጨንፈር ክቅልብሶን ክልውጦን ስልጣን ኣለዎ። ንኣብነት፣ ፕረዚደንት ነቲ ብቤት ምኽሪ ዝጸደቐ ሕጊ ክስዕሮ ስልጣን ኣለዎ (ቬቶ ፓወር ይባሃል)። ብካልእ ወገን ቤት ምኽሪ ንፕረዚደንት ካብ ስልጣኑ ከባርር ስልጣን ኣለዎ።
ዳያኑ ፌደራላዊ ኣብያተ ፍርዲ፣ ሕገ መንግስታዊ ንዘይኮኑ ሕጊታት ክገትኡ ስልጣን ኣለዎም። ከምኡ ኮይኑ'ውን ዳያኑ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ብፕረዚደንት ይሕጸዩ ብቤት ምኽሪ ይጸድቕ ሕጸኦም።
ረብሓ ኣሜሪካዊያን በዞም ዝተጠቕሱ ስርዓተ ቁጽጽርን ሚዛንንን ይረጋገጽ።


text:
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ኣንፃር እስላማዊ መንግስቲ ዒራቕን ሶሪያን/ISIL/ ዝካየድ መጥቓዕቲ ኣየር ስትራተጂኦም ነፂሮም።ንቶም ናዕበኛታት ንምግጣም ምምሕዳሮም ሰፊሕ ዓለምለኸ ጥምረት ከምዝተሓባብር ሓቢሮም።
ፕሬዝዳንት ኦባማ ትማሊ ረቡዕ ንህዝቢ ኣሜሪካ ኣብዘስምዕዎ መደረ እቲ ስትራተጂ ነፈርቲ ውግእ ዩናይትድ ስቴትስ ኣንፃር ISIL ደብዳብ ካብ ዘካይዳሉ ካብ ዒራቕ ዝዘለለ እውን እዩ እውን ኢሎምዎ።
ንሃገርና ዘስግኡ ኣሸበርቲ ኣብዝኣትውዎ ኣቲና ክንሃድኖም ኢና ምስ ዝበሉ ፕሬዝዳንት ኦባማ ኣብ ውሽጢ ሶሪያ ይኹን ኣብ ዒራቕ ኣብ ልዕሊ ዝርከብ ISIL ስጉምቲ ካብ ምውሳድ ድሕሪ ኣይብልን ኢሎም።እዚ ቀንዲ መትከል ናይ ፕሬዝዳንት ዘበነይ እዩ ምስ በሉ ኣስዒቦም ‘’ንኣመርካ ተስግእ እንተኾንኻ መሕብኢ የብልካን’’ኢሎም።
ኣብ ልዕሊ ISIL ዝካየድ መጥቓዕቲ ንኔቶ፣ብሱኒ ንዝምርሑ መንግስታት እቲ ዞባ ከምኡ እውን ኣብ ውሽጢ ሶሪያ ንዝርከቡ ለዘብተኛ ሓይልታት ተቓወምቲ ከተሓባብሩ ወሲኖም ኣለው ፕሬዝዳንት ኦባማ።
ዕላማ ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ቀረባ ግዜ ንኽሳድ ክልተ ኣሜሪካዊያን ጋዜጠኛታት ብምቕንጣስ ንኣሜሪካዊያን ዘሰቀቑ ናዕበኛታት ንምድኻምን ንምድምሳስን እዩ ኢሎም እቶም ፕሬዝዳንት።
ብዝተኣሳሰረ ዜና ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ጆን ኬሪ ኣንፃር ናዕበኛታት እስላማዊ መንግስቲ ዓለምለኸ ጥምረት ንምምስራት ምስ መራሕቲ ዓረብ ንምዝርራብ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ይርከቡ።
ምሉእ መደረ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ብምስሊ፣ድምፂን ፅሕፉን ንምርኣይ ኣብ ታሕቲ ዘሎ መርበብ ሓበሬታ ይፅቀጡ።
http://www.whitehouse.gov/blog/2014/09/10/president-obama-we-will-degrade-and-ultimately-destroy-isil


text:
ነቲ ኣብ የመን ዘሎ ኩነታት ክርእዮ ኸለኹ እቲ ናይ ሶማል ታሪኽ ዝድገም ዘሎ'ዩ ዝመስለኒ ክብሉ ኣብ መደብ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ጋሻ ኮይኖም ዝቀረቡ ካብ ክፍለ ግዝአት ኒውጀርሲ ካብ ሮዋን ዩኒቨርስቲ ዶክተር በርሀ ሃብተጊዮርጊስ ተዛሪቦም።
ኩነታትን ብርኪ ንቅሓቲ ህዝቢ የመን ካብቲ ኣብ ኣብ ቱኒዝያን ግብፂን ዘሎ ዝተፈልየ'ዩ፣ ኣብታ ሃገር ዘሎ ስሚዒት ነገዳት ነታ ሃገር ናብ ኹናት ሕድሕድ ከእትዋ ይኽእል'ዩ ክብሉ ዶክተር በርሀ ገሊፆም።
ካብ ኒዮርክ ስተይት ዩኒቨርስቲ ዝኾኑ ዶክተር ግላውደዎስ አርኣያ ብወገኖም ኩነታት የመን ኣብ ዘይምለሰሉ አንፈት'ዩ በፅሑ ኢሎም።
የመን ኣዝያ ድኻ ሃገር'ያ ዝበሉ ዶክተር ግላውደዎስ ኣብዚ እዋን"ዚ ነበርቲ ከተማ ሰንዓ ማይ ቡምባ'ካ የብሎም፣ ኣብታ ሃገር ሕፅረት ነዳዲ ዘይቲ'ሎ እዚ'ውን ህዝቢ ምግቢ ኸይበፅሖ ዝገብር ክብሉ ገሊፆም።
ፕረዚደንት ዓብደላ ሳልሕ ንሕክምና ናብ ስዑዲ ዓረብ ምኻዶም ነታ ሃገር ኣብ ቀራና መንገዲ ኣእትይዋሎ ክብሉ ክልቲኦም ኣጋይሽ ገሊፆም።


text:
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ናዕበኛታት እስላማዊ መንግስቲ ዒራቕን ሶሪያን /ISIS/ ክሳድ ኣሜሪካዊ ጋዜጠኛ ምቑራፆም ዘሰቅቕ ተግባር እዩ ኢሎምዎ።ንቪኦኤ ዘመሓድር Broadcasting Board of Governers/BBG/ እውን ነቲ ማሕረዲ ኾኒኑዎ’ሎ።
ኣኽራሪ ጉጅለ እስላማዊ መንግስቲ ዒራቕን ሶሪያን ንካልኣይ ኣሜሪካዊ ጋዜጠኛ ስቲቨን ሳትሎፍ ኽሳዱ ክቖርፅ ከሎ ዘርኢ ትማሊ ሰሉስ ዝዘርግሖ ቪዲዮ መንግስቲ ዩናይትድ ስቴትስ ሓቅነቱ ኣረጋጊፁዎ’ሎ።
ጋዜጠኛ ስቲቨን ሳትሎፍ ቅድሚ ኽሳዱ ምቑራፁ ኣብ ቅድሚ ሓደ ብናይ ብሪታኒያ ኢንግሊዝኛ ዝዛረብ ኣሸባሪ ተንበርኪኹ ሽሙ፣መን ምዃኑን ንምታይ ይቕተል ከምዘሎን ተዛሪቡ።
ፕሬዝዳንት ኦባማ ሎማዕንቲ ረቡዕ ኣብ ኢስቶኒያ ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብዎ ሪኢቶ እዞም ንስቲቨን ሳትሎፍ ዝቐተሉ ፍሹላት እዮም፤ዩናይትድ ስቴትስን ዓለምን ንባርባራዊነቶም ነፂጎምዎ ኣለው፤ ንድሕሪት እውን ኣይብሉን እዮም ኢሎም።
ዘስካሕክሕ ተግባሮም ሓድነት እዩ ዝፈጥረልና፤ኣንፃር እዞም ኣሸበርቲ እዚኦም እንካይዶ ቓልሲ እውም ዕፅፍ ኣይብልን እዩ ኢሎም።ብምስዓብ ‘’ንኣሜሪካዊያን ብምጉዳእ ጌጋ ዝፍፅሙ ከምዘይንርስዖ ክምሃሩ እዮም።ኢድና ነዊሕ እዩ፤ፍትሒ እውን ክረጋገፅ እዩ’’ኢሎም።
ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስታት ባን ኪሙንን ቀዳማይ ምንስቴር ብሪታኒያ ዴቪድ ካምረንን እውን እዚ ምቑራፅ ክሳድን ‘’ጨካን መቕተልትን ፀያፍን’’ ክብሉ ኮኒኒምዎ።
ኣቦ መንበር ላዕለዋይ ኣማሓዳሪ ቮኦኤ Broadcasting Board of Governers/BBG/ ጄፍ ሸል ኣብ ልዕሊ ስቲቨን ሳትሎፍን ጄምስ ፎለይን ዝተፈፀሙ መጭወይትን መቕትልትን ኣብ ሶሪያ ይፅብፅቡ ኣብ ልዕሊ ዝነበሩ ንፁሃን ኣሜሪካዊያን ዝተፈፀመ ‘’ባርባራውን ጨካንን ተግባር’’ እዩ ኢሎምዎ።’’ንጋዜጠኛታት ብምቕታል እስላማዊ መንግስቲ ይፍፅሞ ዘሎ ሓቂ ኣይሽፈንን ኢሎም።’’ብምውሳኽ።
ISIS ካብ መጭወትን ምዕፋንን ሚሊዮናት ዶላር ከምዝተቐበለን ሎሚ ኣብ ዓለም ካብ ዘለው ኣኽረርቲ ጉጅለታት እቲ ዝሃፍተመ ምዃኑ ተገሊፁ’ሎ።ኣስታት 500 ቢሊዮን ዶላር ዘውፅእ ፀጋታት ከምዘለዎ ሓላፊ ትካል ስትራተጂ ፀጥታ ዴቪድ ኪሉሌን ገሎፆም ኣለው።


text:
ኣብ ካመሩን ኣብ መንጐ መንግስትን ናይ ሰሜናዊ ምዕራብን ከምኡ እውን ናይ ደቡባዊ ምዕራብ ሉኣላውነት ንምርግጋጽ ዝቓለሱ ሓይልታት ናይ ሓባር ዘተ ክካየድን ናይ ካመሩን ናይ ክርስቲያን ሃይማኖትን ምስልምና መንፈሳዊ መራሕቲ ጻውዒት ኣቕሪቦም፡ ዓውደ ዘተ ካብ ዕለት 29 ክሳብ ዕለት 30 ነሓሰ 2018 ዓ.ም. ክረጋገጽ ተላብዮም ናይ ዘተ ጉባኤ ኣብ ምንቕቓሕ ይርከቡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣብ ካመሩን ኣብ ሰሜናዊ ምዕራንብ ደቡባዊ ምዕራብን ዞባ ተኸሲቱ ዘሎ ማሕበራውን ፖለቲካውን ቅልውላው መዕለቢ ክረክብ ኣብታ ሃገር ናይ ዝርከባ ኣቢያተ ክርስቲያንን ኣብያተ እስላምን መንፈሳዊ መራሕቲ ኣብ ቡኤያ ካብ ዕለት 29 ክሳብ ዕለት 30 ነሓሰ 2018 ዓ.ም. ዓውደ ዘተ ክካየድ የነቓቕሑ ኣለዉ።
ናይቲ ተኸሲቲ ዘሎ ቅልውላው ቀንዲ ምኽንያት ናይ ቋንቋ ሕቶ እዩ
ኣብ መንጐ ናይ መንግስቲ ወትሃደራትን ናይ ናጽነት ግንባር ዕጡቓት ሓይሊ ዝካየድ ዘሎ ግጭት ዕለታዊ ተመክሮ ዝዀነላ ዘላ ሃገረ ካመሩን ናይ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት መራሕቲ እታ ሃገር ናይቲ ተኸሲቱ ዘሎ ግጭት እንኰ መፍትሒ ዘተ ምዃኑ ተኣሚኖም ኣብ መንጐ ተጻባእቲ ሓይልታትን መንግስትን፡ ማዕረ ማዕረ እቲ ኣብላጺ ከባብን ህዝብን ዝጥቀመሉ ቋንቋ ፈረንሳይና ቋንቋ ኢንግሊዝ እውን ምጥቃም ክህሉ ዝብል ሕቶ መሰረት ዝተበገሰ ግጭት እናበኣሰ ሃውሪ ማእሰርትን መቕተልትን መግረፍትን ኣእምሮኣውን ኣካላውን ዓመጽ ናይ ወሲብ ዓመጽ እውን ከይተረፈ ክሰፍሕ ይገብር ምህላዉ እንክንገር ብውሕዱ 150 ናይ ሞት ሓደጋ ከምዘጋጠሞምን 180 ሺሕ ከምእተመዛበሉን ካብቶም ዝተመዛበሉ እቶም 26 ሺሕ ናብ ሃገረ ናይጀሪያ ከምዝገዓዙ ይንገር።
ናይ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት መራሕቲ ዘነቓቕሕዎ ዘለዉ ዓውደ ዘተ
ኣብ ካመሩን ናይ ዱኣላ ሰበኻ ልሂቅ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ካርዲናል ክርስቲያን ቱሚን ናይ ካመሩን ፕረስቢተርያን ቤተ ክርስቲያን መጋቤ ባቢላ ጆርጅ ፎቻንግን ናይ ካመሩን ኣብ ባመንዳ ማከላዊ መስጊድ ዒማም ቱኩር ሞሓመድን ናይ ባኣያ መስጊድ ዓቢይ ዒማም ኣልሃድጂ ሞሓመድ ኣቡባካርን ዝሓለፈ ሰሙን ተራኺቦም እቲ ኣብ መንጐ መንግስትን ናይ ነጻነት ግንባራትን ተባሪዑ ዘሎ ምስሕሓብ ሰላማዊ መፍትሒ ክረክብ ዘተ ክካየድ ብሓባር ዓውደ ዘተ ንኸነቓቅሑ ከምእተሰማምዑን ክሽምግሉን እውን ከምዝሓተቱን ላ ክሮኣ ኣፍሪካ እተሰምየ ህልው ሉነታት ኣፍሪካን ጉዳይ ሃይማኖታትን ዝግደስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ሓቢሩ፡ እቶም ናይ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት መራሕቲ ኣብ ካመሩን፥ ኣጽዋር ውግእን ዓመጽን ደው ብምባል ግልጽን ማንም ዘይንጽል ብምልኣት እቲ ምኽንያት ምስሕሓብ ኰይኑ ዘሎ ሕቶ ብሰላማዊ መገዲ ብቑዕን ነባርን መፍትሒ ከረክብ ዘኽእል ውግእ ዘይኰነ ናይ ሓባር ዘተ ምዃኑ ተኣሚኑ ኩሉ ናብ ሰላም ከተኩር መታን ዓወደ ዘተ ነነቓቕሕ ከምዝበሉ ላ ክሮዋ ኣፍሪካ ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣፍሊጡ።