text:
Septenber 23 2018
ቅልዕቲ ደብዳቤ ንኹሉኽን ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ
ሓላፍነትና ዝኾነ እንተኾነ ፈጺምና ዕሽሽ ኣብ ዘይንነብለሉ እዋን በጺሕና
ኽቡራት ኣሓተይ፡ ደቀይ፡ ደቂ ደቀይ፡ ከምይ ኢልክን ቀኒኽን? ኣነ እግዚኣቢሄር ይመስገን ጽቡቅ ኣሎኹ።
እምበኣር ሎሚ “ሓላፍነትና ዝኾነ እንተኾነ ፈጺምና ዕሽሽ ኣብ ዘይንብለሉ እዋን በጺሕና” ዝብል ኣርእስቲ ሒዘ እንሆ ቀሪበ ኣሎኹ።
ንጓል ኣንስተይቲ ደቂ ወሊዳ - ኣህዛብ ብኾኑ ፈርያ- ከተዕቢ እግዚኣቢሄር ስልጣን ሂብዋ’ዩ። ተራ ኣደ ዓለም ብዝፈልጦ ዝዋዳደሮ የብሉን። ኣደ ኩሉ ክትከውን፡ ናይ ኩሉ ሓላፍነታት ክትወስድ ትኽእል’ያ ፡ ስፍራ ኣደ ዝወስድ፡ ንኣደ ዝትክእ ግን ማንም የለን። ኣደ እታ ወላድ ጥራይ ኣይኮነትን እንታይ ደኣ፡ ሓላፍነት ናይ ወላዲት ትውሰድ ጓል ኣንስተይቲ’ውን ኣደ’ያ።
ኤርትራ ኣብ ኣገዳሲ ዝኾነ ስትራተጂካዊ ቦታ ስለ ዘላ ፡ ብኣብ ስግር ባሕሪ ዝርከቡ ጎበልል ዓምጽትን ኣብ ክንዲ ብሰላም ወዳባትና ዝጥቀሙሉ ብሓይሊ ናትና እያ ዝብሉ ትምክሕተኛታት ጎረባብቲ - ምስ ምዕራባውያን ጽቡቅ ዝምድና ዝነበሮም - ክትጥመትን፡ ኩትጉበጥን፡ ክትምክትን መከራ ዘሕለፍትን ገና ተሕልፍ ዘላ ሃገር’ያ። ሃገርና ኤርትራ ወጻእተኛታታ ድላዮም ኣስማት ይሃብዋ እምበር፡ ህዝባ እቲ ናይ ኣማኢት ዓመታት ንዓለም ክጠቅም ዝኽእል ስርዓተ ሕግን፡ ባህልን፡ ወግዕታትን ዘለዎ ኳዕናን ህዝቢ’ዩ። ህዝቢ ኤርትራ ኩሉ ዓይነት ወራር ብዝመጾ ጊዜ ተቃሊሱ ኢዩ፡ እወ ተቃሲሱ ሓንሳእ ብብልሓት፡ ሓንሳእ ብእምኒ ሓንሳእ ብሽቶል ብጉራዴ፡ ሓንስእ ድማ ብብረት። ኢዱ ኣይሃበን። እንተሃበ ድማ፡ መድሎ ክሳብ ዝረክብ ጥራይ’ዩ። ህዝቢ ኤርትራ እዚ ኹሉ ዘይሕለል ቃልሲ ዘካየዶ፡ ንሃይማኖት ወይ ንቋንቋ ወይ ንስም ኢሉ ኣይኮነን እንታይ ድኣ ሰብኣዊ መሰሉ ተሓልዩሉ፡ ኣብ ትሕቲ ሕግን ስርዓትን ካብ ድኽነትን ድንቁርናን፡ ተጋላጊሉ ብሰላም ብኽብሪ ምእንቲ ክነብር’ዩ።
ኣብዚ ኹሉ ኣብ ላዕሊ ዝጠቀስክዎ ንሰብኡተን ስረ ዘዕጠቃን፡ ቀጥታ ባዕላተን ዝዓጠቃን ደቂ ኣንስትዮ ከም ዝኾና ታሪኽ ዝምስክሮ ሓቂ’ዩ። ቀዳሞት ኣማሓደርቲ’ውን እንተኾኑ፡ እቶም ህዝቦም እንታይ ዝብል ከም ዘሎ ብኹሉ ወገን ክስምዑ ዝደልዩ፡ “ኣዋልድ ዓድና ማይ ክወርዳ ከለዋ እንታይ ኢለን ይደርፋ ኣለዋ እስኪ ስምዕወን” ይብሉ ነይሮም። ወቀሳ ይኹን ናእዳ እዘን ኣዋልድ እዚኣተን ብደርፊ ድሓን ጌረን ክገልጽኦ ከለዋ፡ ካበይ እየን ተማሂረነኦ? ካበይ እየን ሰሚዔንኦ? ካብ ኣዴታተን’ዩ። ከምኡ’ውን ኣብ መንጎ ዓድታት ብመሬት ይኹን ብኻል ምስሕሓብ ጽልኢ ክልዓል ከሎ፡ ደቂ ኣንስትዮ ሕበሩ ኢለን ኣሕቢረን ከም ዘፈትሕኦ ብዙሕ ዝፈልጦ ሓቂ’ዪ።
ኣብ ኤርትራ ብሐደጋታት ውግእ፡ ብማይ ምስኣን፡ ብኣንበጣ ምኽንያታት ጥሜት ነይሩ’ዩ። ከምቲ ኣብ “ኣደ ህንዲ - Mother India” ትብል ኣብ ኣስመራ ትርኤ ዝንበረት ህብብቲ ፊልም፡ ኣዴታት ኤርትራ ድማ፡ ካብ ሞሮር ይኹን ካብ ገለ ገበላታት ቆጽለ መጽሊ ሸማጢጠን ኣብ ቁራዕ ኣብሲለን፡ ሕሩጭ እንተዘይብለን ለሚነን ንደቀን ይዕንግላ ነይረን። ንሳተን ጻሕሊ ሓሲሰን፡ ቅናት ይዕጠቃ፡ ደቀን ንእሽቶ በሊዖም ጥሜት ከይስምዖም ዘስሕቆም ጽውጽዋይ እናነገራ ኣታዓሻሽየን ይሓልፋኦ ኔይረን።
ናይ ኣዴታት ፡ ናይ ደቂ ኣንስቲዮ ብሓፈሻ ኣብቲ ንሰላሳ ዓመት ዝተኻየደ ብረታዊ ቃልሲ ዝገብርኦ ኣስተዋጽኦ ተዘንትዩሉ’ዩ። ብዘይ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ተኻፋልነት ገድሊ ኤርትራ ኣይምተዓወተን።
እሞ እዚ ኹሉ ጅግነንት፡ እዚ ኹሉ ቆራጽነት፡ እዚ ኹሉ ሕብረት እዚ ኹሉ ንሓቂ ጠጠው ምባል ድኣ ሎሚ ድሕሪ ነጻነት ኣበይ ኣበለ?
ደቅና ንሳዋ ኢሎም ወሲዶም ንዓምታት ምስ ሓዝዎም፡ መዝነት መንግስቲ ኣብ ትሕቲ ስርዓተ ሕጊ ህዝቢ ክማሓድር ድኣ እምበር ትም በል ዝበልናካ ግበር፡ ሃይ እንተበልካ ኣብኣ ትዴኻ ክብልን ክጨፋልቅን፡ ክኣስርን፡ ክቅትልን ክቀትልን ከም ዘይኮነ ክንገዘብ ከይደለና ምስ መንግስቲ ኣንጻር መንግስቲ ተባሃሂልና፡ ተጋማሚዕና ህድእ ኢልና ”ጉዳይ ደቅና ከመይ’ዩ” ኢልና፡ ሓቢርና ክንዋሳእ ኣይከኣልናን። ሓደ ሲሶ ናይ ተጋደልትና ደቂ ኣንስትዮ’የን ነይረን፡ ንነጻነት ሀገረን ጥራይ ኣይኮናን ተቃሊሰን ንማዕርነተን እዉን እየን።፡ ሕጂ ድሕሪ ነጻነት ማዕርነትስ ይትረፍ ብዝገደደ ተሃይስየን ዘለዋ ድማ ንሳተን እየን። ብቀሊል ዘይሃስስ በሰላ ተሰኪመን ይኸዳ ኣልዋ። ምንም ግን ኣይበልናን፡ ትም ኢና ኢልና። ሓንቲ ዩኒቨርሲቲ ተዓጽያ ኣስታት 300 ፍሉጣት ቤትማእሰርታት ዓንቢበን፡ ኮንተይነራት ተወሲኽወን። ደቅና ንዊዓ ሰዲዶም ኣደዳ ሕማምን ብጽሓይ ሞትን ምስ ገበርዎም፡ ኣብ ማእከል ኣስመራ ብዘይ ፍቃድ ካብ ማኪና ወሪድኩም ተባሂሎም ብዝይ ምሕረት ምስ ረሽረሽዎም ስቅ ኢልና። ደቅና ንዓመታት ግደ ሕሱም ማእሰርትን፡ መግረፍትን፡ ስደትን፡ ከልበትበትን፡ ግህሰትን፡ ክፉእ ዓይነት ኣማውታን - ኣብ ባሕሪ መዲተራንያን ቀለብ ዓስ ሙዃን - ኣጓኒፍዎም፡ ናይ ኣደ ሓላፍነት፡ ናይ ጓል ኣንስተይቲ ርሕራሔ ጠፉኡና፡ “ዋይ ኣንታ እንታይ’ዩ ወሪድና፡ ነዚ ዲና ተቃሊስና፡ ዋይ ደቅና” እይበልናን። ካብ ሓሳረ መከራ ወጺእና እንተበሉ፡ ኣመሪካን ኤውሮጳን ነብሱ ዝኸኣለ ሚዲተራንያን ኮይንውም ደምበርበር ኢሎም ጸቢብዎም ርእሰ ቅትለት ክፍጽሙ ከለው - ነነጢርካ ውልቀ ሰባን ይኹን ጉጅለታት ዘይኮነስ - ሓቢርና ተጓይና ኣይረዳእናዮምን።
እተን ቀዳሞት ኣዴታታ ተማሃሮ ደቀን መንግስቲ ሃጸይ ሃይለ ስላሴ ኣድማ ጌርኩም ኢሉ ምስ ዝኣስሮም፡ ሓቢረን ቤተ መንግስቲ ከይደን፡ “ወረ እንታይ ዝገበሩ ቆልዑ’ዮም መዓንጣ ዘይቆጸሩ” ኢለን ኣእውየን ደቀን የፍትሓ ነይረን። ቅድስቲ ማርያም የሱስ ክስቀል ክኸይድ ከሎ፡ ምስ ኣዋልድ እስራኤል ኮይና “ወደይ ወደይ፡ ወደይ” እናበለት ደድሕሪኡ ከይዳ። ኣብ መበል ሻብዓይ ዘመን ድሕሪ ልደተ ክርስቶስ ዝነበረት ራብያ ኣል ኣዳውያ ዝተባህለት ኣስላመይቲ ቅድስቲ ዘበለት፡ ዘኽታም ኮይና ዓብያ ከም ባርያ ተሸይጣ፡ ብእምነታ ካብ ጎይትኣ ነጻ ወጺኣ መንፈሳዊ ማዕበል ኣላዓዒላ ንህዝባ ረዲኣ እያ። ኣብ ቤት ጸሎት፡ ኣብ መስጊዳትን ቤተክርስትያናትን እናኸድና ከነብቅዕ ፡ ሐቂ ምዝራብን ንገበን ያዕ ምባልን ትእዛዝ ኣምላኽ ክነሱ ልብና ኣትሪርና። ናይ ኣደ፡ ናይ ጓል ኣንስተይቲ ርሕራሔን ሓላፍነትን ወሰን ኢልና ኩሉ ንፓለቲካ ኣጸጊዕና፡ ትም ኢልና። ካብቲ እምነት ዘይብሉ፡ እምነት ከልዎ ካብ ንእግዚኣቢሄር ንሰብ ዘምልኽን ዝፈርሕን ኣበስኡ ይገድድ። ሞይቱ ከሎ ብዓይንኻ እንራኣኻዮ፡ ሓደ ከጥቅዓኒ ይኽእል’ዩ ትብሎ “ፈጺሙ ኣይሞተን ትንፋሱ ጥራይ እያ ተሓቢኣ፡ ኪዱ ጥራይ ክትንስእ’ዩ” እንተበለካስ፡ “የለን ሞይቱ’ዩ ንዓ ድኣ እቲ ንሙዉትን ንስድራቤቱን ዝግባእ ንግበር ” ኢኻ ትብሎ እምበር ካብ በልካስ ንስኻ ትፈልጥ ኢልካ ጠንጢንካዮ ኣይክየድን’ዩ። እዛ ዓለም እዚእ ንጊዚኡ ንነብረላን ንፍተነላን ዓለም’ያ እምበር ንዘለኣኣለም ንነብረላ ኣይኮነንትን። ኣይትጠለም ኣማኒኻ ከይጠልመካ ፈጢርኻ ክብሃል ከሎ፡ ኣይትጥለም ዉላድካ፡ ኣይትጥለም፡ ህዝብኻ፡ ኣይትጥለም ሀገርካ፡ ማለት’ዶ ኣይኮነን?
ክቡራት ኣሐተይ፡ ደቀይ፡ ደቂ ደቀይ ህዝብና ኣብ ወጻኢ ተቀሚጡ’ውን ይዋእ መኣስ ጢዕምዎ፡ ማኪና እንተዘወርና፡ ኣብ ክሳዕ ንሽምግል ዕድኡ ዘይወዳእ ገዛ እንተተቀመጥና፡ ከም ናይ ዓድና መሲሉና፡ ሕማም እምበር ጥዕና ዘይህብ ጸብሒ ደራውህ እንተጸባሕና ሃብታማት ይመስለና እምበር ኣብ ዓዲ ሃብታማት ዝደኸና ድኻታት ኢና። ትምህርቲ ቀጺልና ኣብ ጽቡቅን ህዱእን መነባብሮ ከይንኣቱ፡ ዝበዝሔ ክፋል ሰብና ኣብ ታክሲ ምዝዋርን ክልተ ስራሕ እንተዘይሰሪሕካ ሸተት እንተበልካ ሸተት ትብለሉ ስራሕ እዩ ዝርከብ ዘሎ። ካብ ዓዲ ዝመጹ ሓካይምን፡ ኢንጂነራታትን ካልእ ንምዕባሌ ሀገር ክጠቅም ዝኽእል ተመክሮታት ዝነበሮም፡ ዓዶም ብማዕዶ ሪኦማ እንሆ ሓለውቲ ቤትጽሕፈታትን ሰራሕተኛታት ጋራጅትን ኮይኖም። ንሱ ጥራይ ኣይኮነን፡ እቲ ዘለና ትሕዝቶንውን፡ ዓዲ ዘለው ወለድና ክንዕንግል፡ ካብ ሞት ኣድሑኑና ኢሎም ዘእዉዩ ኣሕዋትናን፡ ቤተሰብና ኣሽሓት ክንሰድድን፡ ሬሳ ኣብ ወጻኢ ዝመጹ ንዓዲ ክንሰድድ፡ ቅለቱና ኢልናን ተዓዳዲናን ክንልእኽን ኣብዚ ገደብ ዘይብሉ ምፍጣርካ ዘጽልእ ሓሳረ መከራ ወዲቅና። ብኣታሓሳስባና ኣብቲ ብ 1991 ታሪኽ ጌይሩ ክድምደም ዝግብኦ ዝነበረ እዋን ገና ዘለና ኮይኑ እስማዓኒ። ናይ መራሕቲ ገድልታት ኤርትራ ቀላጽሞም እንተርኣዩ፡ እቲ ተጋዳልይ ኣብቲ ሓዲ ዉድብ ይንበር ኣብቲ ኻልእ ንሱ’ዩ፡ ድሓር ድማ ከምቲ ናይ ክረምቲ ክዳን፡ ጽቡቅ እኳ እንተኾነን ንሓጋይ ፈጺሙ ዘይከውን፡ ናይ ኩናት ኣመራርሓ ንሰላም ክኽውን ኣይክእልን’ዩ። መራሕቱ ዝሸይምን ዘዉርድን ድማ ህዝቢ’ዩ።
ክቡራት ኣሓተይ ደቀይ ደቂ ደቀይ፡ ነቲ ዝገደደ ዝገደደ ኣለዎ። እዚ ሕጂ ንሪኦ ዘለና ተዋስኦታትን፡ ዉዲት ዓመጽቲ፡ ህዝብታትን ደገፍቶምን ብዘይኣገድስስ፡ ሓዲሽ መራሒ ናይ ኢትዮጵያ ናይ ፖለቲካ እስረኛታት ኢትዮጵያውያን ፈቲሑን ኣብ ደገ ዝነበሩ ተቃወምቲ ድማ ዓድኹም ኣቲኹም ተቃለሱ ምስ በለ፡ መራሒ ኤርትራ ድማ ከምኡ ክገብርን ኣሸባሪ ሙዃኑ ኣሚኑ ንህዝቢ ኤርትራ ይቅረ በለለይ ክብል’ዩ ዝግብኦ ዝነበረ። እቲ ህዝቢ ዘይመረጾ፡ ኤርትራ ካብ ናይ ሰላሳ ዓመትት ኩናት ወጺኣ ገና ታተ ከይበለት፡ ካብ መስዋእቲ ዝተረፉ ተጋደልትን፡ ናይ ሳዋ መንእሰያት ናይ ኩናት ተመክሮ ዘይብሎምን ሰዲዱ ምስ፡ ጎረባብትና በዓል ዓደን፡ ሱዳን፡ ጂቡቲ፡ ድሓር ድማ ምስ ኢትይጵያ ጽልእን ኩልናትን ዝፈጠረ፡ ኣብ ሰላም ክነብር ዘይክእል፡ ውርደትን ብኽያትን ጓል ኣንስተይቲ ከም ክብረትን ሰሓቅን ጌሩ ዝወስዶ፡ ደም ሰብ ከም ጸባ ጌይሩ ዝሰትዮ፡ ብናይ ሕቡራት መንግስትታት መርማሪት ኮምሽን ዝኣክል መርትዖታት ተረኽቡ ኣብ ቤት ፍርዲ ዓለም ገበነኛ ከም ሙዃኑ መጠን ተኪሲሱ ክፍረድ ዝግብኦ፡ ዉልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ግን እሽምባይዶ ከምኡ ክገብርስ ነቲ ዓው ኢሉ ኣብ ሕምብርቲ ኣስመራ ኮይኑ ንህዝቢ ኤርትራን ንዕኡን መልእኽቲ ዘማሓላለፈ፡ ታሪኻዊ መጽሓፍ ዝጽሐፈ ጅግና ተጋዳልይ ብርሃነ ኣብርሄ እውን ኣብ ጽባሕ መበል 17 ዓመታት ናይቶም ግቡእኩም ጊርኩም ኢሉ ዝኣሰሮም ሚንስተሪታት እንሆ ኣሲርዎም። ንዶክቶር ኣብይ ኣሕመድ ሰላም ምስ ኤርትራ ማለት፡ ንሱ ዝመርሖም ህዝቢ ወደብ ዓሰብ - ብኽራይ ድዩ ብምንታይ ኣይፈልጥን - ክጥቀሙላ፡ ባጽዕ ናይ ዕረፍቲ ቦትኦም ክገብርዋ፡ ኣብ ኤርትራ ትካላት ክገብሩ ክነግዱ እዩ። እቲ ዘይኢዱ ዝረኸበ፡ ዝተጠልመ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ግን ሰላም እንዳተባህለ ኣብ ዝገደደ ባርነት ኣትዩ ይሳቀ ኣሎ። ኣብዛ ሰዓት እዚእ ጥራይ’ኳ ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ ምስ ሕጻናውቲ ደቀን ዝርከብኦ ኤርትራውያን ኣብ ልብያ ኣብ መንጎ ክልተ ዝዋግኡ ደቂ ዓዲ ዕጾው ቦታ ተዳጉኖም፡ “ንሞት ለሚናያ ኣብያትና፡ በጃኹም ኣሕዋትና ርድኡና፡ ካብዛ ሲኦል እዚኣ ኣውጹኡና” ይብሉ ኣለው። እቲ ብጓሂ ምዓንጣካ ዘሕርርን ዘሕፍረን ድማ ዶብና ከይጥሓስ፡ ልእላውነትና ከይድፈር ተባሂሉ ኣብ ክልተ ዓመት ፍርቂ እቲ ኣብ 30 ዓመታት ኩናት ዝጠፍኤ ህይወት ጠፊኡ ከብቅዕ ሕጂ ኣብ ምድማርን ምጉዳልን፡ ተኣትዩ፡ ልኡላውነትና ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ኣብ ምእትዎ ዝኸይድ ዘሎ ይመስል። ሕጂ ብዘይካ ሓቢርና ምቅላስ ካልእ ሓንቲ ምርጫ ፈጺምና የብልናን። ኣብዛ ሰዓት እዚኣ ውዓል ሕደር ዘይብሉ ደቂ ኣንስትዮ ሓቢርና፡ ምስ ደቂ ተባዕትዮ ኮይንና፡ ተወለድቲ ናይቲ ዘለና ሃገር ኣታኣውዩና ኢልና ከነእዊ ኣሎና። ሕጂ ሕጂ ዓለም ክትሰምዓና ትኽእል እዚ ኣቀዲመ ዝጠቀስክዎ ኣብ ልብያ ጅሆ ተታሒዙ ዘሎ ህዝብና፡ “ኡይ” ምስ ንብለሉ’ዩ። እዚ ኣውያት እዚ ድማ ነቲ ቅድሚ ሕጂ ዓለም ዝተዛረበሉ ኣውያት ናይቶም ኣብ ሲናይ ዝተሓርዱን፡ በቢግዚኡ ኣብ ባሕሪ መዲተራንያን ከም ባዓል ላምፓዱስ ዝጥሓሉን፡ ከዛኻኽር’ዩ።
ህዝቢ ኢርትራ ሓቢሩ ንዕላምኡ ቆሪጹ ብፍቅሪ ተኣሳሲሩ፡ ኣነ ክእሰር ንስኻ ህደም፡ ኣነ ክጋድል ንስኻ ኪድ ተማሃር ኣብታ ትመጽእ ሀገር ክተበርክት፡ ኣነ ክስዋእ ንስኺ ጽናሒ ስለ ዝበለን፡ ንስኻትክን ደቂ ኣንስትዮ ብብረት፡ ብጉልበት፡ ብምኽሪ፡ ብገንዘብ፡ ብዘለክን ትሕዝቶ ስለ ዝተወፈኽን እዩ። ኣመሪካን ሩስያን ኩባን እናተባራረዩ ዓጢቆሙልና፡ ከንሶም ምስቲ ዋሕድና ከቢድ ዋጋ ዝኸፈልናሉ ነጻነትና ጨቢጥና። ሕጂ ድማ ዝኾነ እንተኾነ፡ ኣብዚ 27 ዓመታት ኩሉ ዓይነት ስቅያት ይብጻሓና፡ ኣብ ኩሉ ፋሕ ንብል፡ ዝነበረ ጽቡቅ ባህልታት ተዓማጺጹ፡ ዘይነበረ ሕማቅ ባህልታት ንገበን ሸለል ዝብል ይታኣታቶ እምበር፡ ሎሚ ከም ትማሊ ዘይኮነሉ ምኽንያት የለን። ንብርቱዕ ህባብላ ዝተሓወሶ ሓዊ ኣግራብን ገዛውትን፡ ሰብን ዘጥፍእ ብቁሩብ ቅራቦ ማይ ኣይኮነን ዝዕገት፡ እንታይ ድእ ብብርቱ ማይ’ዩ።
ብኣፍልጦን፡ ብንስሓን ፍቅርን ተንሲእና ካብዚ ዘለናዮ ሰይጣናዊ ባዕዳዊ ኣጋዛዝኣ፡ ድኽንደትን ድንቁርናን ዝሕመረቱ ወጺእና ዝጠፍኣና ክብርና ክንመልስ ቆሪጽና ክንትስእ ኣለና። ካልእ ምርጫ የብልናን። ክንዕወት ኢና ኢልና ከም ቀደምና ንእመን፡ እቲ ቅድሚ ሕጂ ነጻነትና ክንረክብ ዝሓገዘና ህያው ኣምላኽ ሕጂ’ውን ህያው’ዩ።
ኢሳይስ ኣፈወፍቂ ዝገብሮ ዘሎ ንሪኦ ኣለና፡ ኣይንትዓሾ ጊዜ ኣይንሃቦ። ኣደ ውላዳ ኣይትርድብርን እያ፡ ‘ንርስቲ ይዋጋኣላ ኣንስቲ” እውን ይባሃል’ዩ። ወላዲት ንውላዳ’ያ ትነብር እግዚኣቢሄር ዝሓባ ሓላፍነት ድማ እዩ። እቲ ርስቲ ድማ ርስታ፡ ርስቲ ደቃ’ዩ።
ዘረባይ ንሕጂ ኣብዝኣ ክዓጹ’ዩ፡ ዘለኣለማዊ ክብርን ምስጋንና ንዑኡ ንኣምላኽና ይኹን። ኣሜን።
የቀንየለይ
ኣበባ


c: text/html

text:
መርበብ ቋንቋ ኣደ ትግርኛ
መርበብ ቋንቋ ኣደ ትግርኛ፡ ብዕለት ፲/፩፩/፪፬፬፫ ብወግዒ ተኸፊቱ። ማትስ ቨነርሆልም፡ ሓላፊ መርብብ ቋንቋ ኣደ ናይ ኵለን ቋንቋታት፡ እንቋዕ ኣሐጐሰና! ብምባል ከፊቱዎ። ኣብ ዘረባኡ፡ እቲ ንትግርኛ ማዕረ እተን ካልኦት ፳ ቋንቋታት ንምግባር እተገብረ ጻዕሪ ብቐሊል ዚግመት ኣይኰነን። ብዝሒ ፊደላት ግእዝ ጸገማት ኣምጺኡ ነይሩ ኢዩ። መፍትሒ ክሳዕ ዚርከበሉ'ውን ግዜ ወሲዱ ኢዩ። ኣብ'ዚ ምብጻሕና ኣዝዩ ዜሕጕስ ኢዩ።
ምስ'ተን ካልኦት ቋንቋታት ሓዊስካ፡ መርበብ ቴማ ቋንቋ ኣደ ሓንቲ ካብተን ብሉጻት መርበባት ኤውሮጳ ኰይና ኣላ፡ ኢሉ።
መምህር ምንያ ጸጋይ፡ ነቶም ዕድመኦም ኣኽቢሮም ዝመጹ ኣጋይሽ ምስ'ቲ መርበብ ኣላልይቶም።
ነዚ መርበብ ምስ ረኣኹሞ፡ ርእይቶታትኩም ክትሰዱልና ተስፋ ንገብር። ሕጂ'ውን መሊስና መርሓባ!!
መበል ፩፫ በዓል ነጻነት ኤርትራ፡ ካብ ሓሙስ ፳ ግንቦት ክሳዕ ቀዳም ፪፪ ግንቦት ብዝተፈላለየ ንጥፈታት ስፖርትን ካልእን ከቢሩ ቀንዩ።
ሓሙስን ዓርብን ቅድድም ጕያ እግሪ ንቘልዑን መንእሰያትን ኣብ ዱቭቦ ተኻይዱ። እቶም ዝሰዓሩ ከኣ ብልጫ ተዓዲሎም። እዚ ብቅድድም ጕያ እግሪ ወለዲ ተዛዚሙ።
ቀዳም ምሸት ንዅሉ ሕዝቢ ኣብ ሊሊሆልመን ካብ ሰዓት ፩፮.፬፬ ጀሚሩ ክሳዕ ዚወግሕ ዓቢ በዓል ተገይሩ። ኣብዚ ዝተፈላለየ ንጥፈታት ተኻይዱ። ካልኣይ ደረጃ ንዝወድኡ ተመሃሮ ፍሉይ ኣቀባብላ ተገይሩሎም። ንኣሽቱ ተመሃሮ ጥዑም መዛሙር ዘሚሮም። ቍሩብ ዕብይ ዝበሉ ተመሃሮ ከኣ መዛሙር ዘሚሮም፡ ተዋስኦ ኣርእዮም፡ መደረታት ከኣ ኣስሚዖም።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
… moreThis post originally appeared on assenna.com. Click here to read more....
Related posts:
- 2ይ ህጹጽ ሓበሬታ ናይ ትራንስፖርት ንታሳተፍቲ ሰላማዊ ሰልፊ ኒው ዮርክ ካብ JFK AIRPORT፡፡
- ናይ ሆቴል ሓበሬታ ንተሳተፈቲ ሰላማዊ ሰልፊ ኒው ዮርክ
- ጻውዒት ንሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ኒውዮርክ
- ኣብ ከተማ ለንደን ዓዲ እንግሊዝ ዝርከቡ ግዱሳት ደለይቲ ፍትሒ፣ መበል 14 ዓመት ምሕዩር ናይ ፖለቲካ እሱራትን ጋዜጠኛታትን ብምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ምኽንያት ብምግባር ሃንደበት ኣብ ማዕጾን መናድቕን ኤምባሲ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ስእልታት ግዳያት ብምጥቃዕ፣ እቶም ናይ ፖለቲካ እሱራት ክፍትሑ ጻውዒት ኣቕሪቦም።
- ህዝባዊ ጻውዒት ናብ ዓመታዊ ኣኼባ ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ ኣብ ከተማ ሎንዶን
- Voice of Assenna:ሃገረይ፣ ኢድ ጸጋ ጦርሰራዊት፣ ኢድ ቢንያም ህግደፍ ቆሪጾሞ! – Monday, June 1st, 2015
- ዓቢ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ጀኔቫ፣ ስዊዘርላንድ
- ኣኼባ ሓድነት ኤርትራውያን ኣብ ከተማ ሎንዶን ጻውዒት ንኹሉ ኤርትራዊ ተቐማጣይ ዓባይ ብሪጣንያ
- ኣኼባ ሓድነት ኤ ር ት ራ ውያ ን ኣብ ከተማ ሎንዶን ጻውዒት ንኹሉ ኤርትራዊ ተቐማጣይ ዓባይ ብሪጣንያ
- እዋናዊ ሓበሬታ፣ ዕጹው ኣኼባ ሓለፍቲ ህግደፍ ኣብ ባረንቱ ብዋና ጸሓፊ ህግደፍ ኣልአሚን መሓመድ ስዒድ
- ኣገዳሲ ህዝባዊ ጻውዒት ንኹሉም ኤርትራውያን ኣብ ሳን ዴጎ
- ሰለማዊ ሰልፊ ኣንጻር መጋበርያ ህ.ግ.ደ.ፍ ዝኾነ ፍጮ ሃ.ማ.ደ.ኤ ጀርመን መበል 35 ዓ. ኢዮበልዩ ኣብ ከተማ ጎፒንገን ጀርመን


text:
ቀዳመይቲ ሚኒስተር ሜይ ትማሊ ሓሙስ ምስ ላዕለዎት መራሕቲ ፓርቲ ሪፖብሊካን ኣብ ፊላደልፍያ ተራኺበን ዝተዘራረባ ኽኾና ከለዋ ኣብዚ ርኽብ ንፕረዝደንት ትራምፕ ብምምዓድ ኣብ መንጎ ብሪታንያን ኣሜሪካን ሓድሽ ውዕል ንግዲ ከምዘድልይ ሓቢረን ኣለዋ።
“ከምቲ ፕረዝደንት ቸርችል ኣብ ሓደ እዋን ዝበልዎ “ሓደ ዓይነት ቋንቋ ንዛረብ፡ ኣብ ሓደ መሰውያ ንሰግድ ብዓብዩ ድማ ሓደ ዓይነት ሓሳባት ንኽተል ሰባት ኢና” ስለዚ ሎሚ ካብ ካልእ ጊዜ ንላዕሊ ሓያል ዝኾነ ርኽብ ኣብ መዳይ ኢኮኖሚ፡ንግዲ፡ምኽልኻልን ፖለቲካን ኣለና። እዚ ሓድሽ ምምሕዳር ድማ ሓደ ካብ ቀዳምነታቱ ብምስራዕ ኣብ መንጎ ክልቲኣን ሃገራት ናይ ንግዲ ስምምዕ ምኽያዱ ብጣዕሚ ሕጉስቲ እየ።”
ክልቲኦም ወገናት ብዛዕባ እቲ ንግዳዊ ስምምዕ ብቅልጡፍ ክትግበር ዘለዎም ተስፋ እንተገለጹ’ኳ ብሪታንያ ምሉእ ብምሉእ ካብ ሕብረት ኣውሮጳ ከይወጸት ዝኾነ ዓይነት ልዝብ ክካይዱ ኣይኽእሉን’ዮም።
ብዛዕባ’ዚ ናይ ንግዲ ስምምዕ ምስ ኣሜሪካ ዝተሓተቱ ሚኒስትር ፋይናንስ ብሪታንያ ካብ ናይ ሕብረት ኣውሮጳ ዋዕላ ካብ ብራስለስ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ብሪታንያ እቲ ካብኣ ዝድለይ ግዴታ ከምትፈልጥ ገሊጾም ኣለው።
ክልቲኦም ቀዳማይ ሚኒስትር ተረዛ ሜይን ፕረዝደንት ትራምፕ ኣብ ዓለምለከ ዝምድና ክልቲኣን ሃገራት ብፍላይ ኣብ መዳይ ንግዲ ለውጢ ንምትእትታው ናይ መጀመርያ ስጉምቲ ምውሳዶም ሓቢሮም።ብርግጽ ናይ ብሪታንያ ካብ ኣውሮጳ ምሉእ ንምሉእ ምውጻእን ናይ ፕረዝደንት ትራምፕ ካብቲ ናይ 12 ሃገራት ትራንስ ፓሲፊክ ሸሪኽነት ምውጻእ ነቲ ኣብ መጻኢ ብዓለምለኸ ደረጃ ዝኻየድ ልዝብ ኣብ መዳይ ንግዲ ከምዝጸልው’ውን ኣይሓብኡን።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ቅድሚ ሰላሳን ሽዱሽተን ዓመት ዝተመስረተ ማሕበር ተጋሩ ሰሜን ኣሜሪካ፣ዓመታዊ ፌስቲቫሉን ዋዕላታቱን ቅድሚ ትማሊ ቀዳም ኣብ ዝተሳለጠ ምሸታዊ ትልሂት ዛዚሙ።እቲ ማሕበር ንተኸታተልቲ መዓልታት ገምጋማዊን ንህዝቢ ዘሳተፈ ኣኼባን ኣብ ዩኒቨርስቲ ሃዋርድ ኣሰላሲሉ‘ዩ።
ናይ‘ቲ ማሕበር ብሕታዊት ኣባል ላዕለዋይ መሪሕነት ወ/ሮ ኣብሪሃ እያሱ፣ ተሳትፎ ደቂ-ኣነስትዮ ኣዝዩ ትሑት ኮይኑ ከምዝረኸበቶን ንክማሓየሽ ዝያዳ ክስራሓሉ ከምዘለዎ ገሊፃ።
ካብ ትግራይ ተወኪሉ ዝመፀ ኣምባሳደር ተወልደ ገብሩ፣ዳያስፖራ ትግራዋይ ዓቅሙ ወዲቡ፣ኣብ ኢንቨስትመንት ክዋፈር፣ብዘለዎ ክእለት ካኣ ኣብ ትምህርቲ፣ጥዕና፣ቴክኖሎጂን ምህንድስናን ኣስተዋፅኦ ክገብር፣ንትግባረ መደብ ምዕባለን ትራንስፎርሜሽንን ኣበርክቶ ክገብር ፀዊዖም።
ሓዱሽ ኣቦ-መንበር ማተሳኣ ኣቶ ኪሮስ ኣርኣያ ብወገኑ፣ናይ‘ቲ ማሕበር ራኢ፣ኣብ ወፃኢ ዘሎ መንእሰይ ወለዶ ንነባር መሪሕነት ተኪኡ ነቲ ቃልሲ ናብ ዝላዓለ ብርኩ ንከብፀሖን ኣብ ምዕባለ ሃገሩ ተሳትፎ ንክገብር ምብቃዕ ምኻኑ ሓቢሩ።


text:
ብተመሳሳሊ ኣብ የመን ተፈጢሩ ዘሎ ኩነታት ኤርትራ ምስ ኣሜሪካ ምሕዝነታ ከተሐድስ ዕድል ክኸፍት ይኽእል’ዩ ክብሉ ኣብ ሚኒስትሪ ወጻኢ ኣሜሪካ ሓላፊ ጉዳይ ኣፍሪቃ ዝነበሩ ሄርማን ኮሃን ተስፍኦም ይገልጹ።
መስመር ቀይሕ ባሕሪ ካብ ዓለምና እቲ ዝበዝሓ ናይ ንግዲ መራኸቢ ዝመላለሳሉ መስመር’ዩ። እዚ መስመር’ዚ ኽትራን ባሕሪ፡ ግብረ ሽበራ፡ሸቀጥ ዕጸ-ፋርስን ዘይሕጋዊ ምስግጋር ኣጽዋራት’ውን የስግኦ’ዩ። ነዚ ስግኣት’ዚ ኣብ ግምት ብምእታው ስዑዲ ዓረብ ኣብ ግጭት የመን ምትእትታው ኻብ ዝጀመረትሉ እዋን ኣትሒዛ ምስ ከም ኤርትራ ዝበላ ሃገራት ቕይሕ ባሕሪ ክትሰርሕ ተገዳስነት ኣርእያ።
ኤርትራ ኣብ’ቲ 12 ሃገራት ዝሓቆፈ ኣንጻር ዕጡቓት ሑቲ ዝካየድ ወታሃደራዊ ኪዳን ኣባል ኣይኮነትን እንተኾነ ግን ኢማራት ዓረብ ኣብ ወደብ ዓሰብ መዓርፎ ነፈርትን ካልእ መሳለጥያታትን ብምሃብ ኣገዳሲ ተራ ትጻወት ከምዘላ ይግለጽ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ናይ ረፓብሊካዊት ማእከላይ ኣፍሪቃ ኣባላት ኣብ ናይ ሓባር መርሓ ግብሪ ናይ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት መንፈሳዊ መራሕቲ ብዛዕባ እቲ ኣብ ሃገሮም መዕለቢ ዘይረኸበ ቅልውላው ኣማእኪሎም ኣብ ዘካየድዎ ናይ ሓባር ዘተ፡ ኣብ ልዕሊ ሃገሮም ዝረአይ ዘሎ ባዕዳውያን ሓይልታት ዝፍጽምዎ ኢደ ኣታውነት ክውገድ ጻውዒት ኣቕሪቦም።
ዕለት 1 ግንቦት 2018 ዓ.ም. ኣብ ከባቢ ክፍለ ከተማ ባንጉይ ኣብ ዝርከብ ቁምስና ቅድስተ ማርያም ዘፋጢማ፡ ኣባ ኣልበርት ቱንጉማላ ባባን ካልኦት ልዕሊ 20 ዝግመቱ ናይታ ቍምስና ኣባላት ከምእተቐትሉ ዘዘኻኸረ ፊደስ ናይ ዜና ኣገግሎት ኣስዒቡ፥ እቲ ኣብ ረፓብሊካዊት ማእከላይ ኣፍሪቃ ዘሎ ቅልውላው ካብ ጉድለት ብቕዓት ምሕደራን ምግባረ ብልሽውናን ዘይምዕሩይ ምክፋል ሃብቲ ሃገርን ኣማራጺ ፖሊቲካ ካብ ምንጻግን ካብ ዝሰፍሕ ዘሎ ድኽነትን ሓሳርን መከራን ዘይምርግጋእን ስንኩፍ ኩነት መንግስታውያን መዋቕራትን ዝነቐለ ጥራሕ ዘይኰነስ ኢደ ኣታውንት ባዕዳውያን ሓልታት እውን ጥብቂ ከምዝዀኑን ናይታ ሃገር ናይ ተፈጥሮ ሃብቲ ንውልቃዊ ረብሓ ንምውዓል ዝኣለመ ናይ ወጻኢ ሓይልታት ዘጓሃህርዎን ሃገር ንምግምማዕ ናይ ዝሓቀነ እከይ ተግባራቶም እውን ዝንቅሎ ምዃኑ ናይ ባንጕይ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ካርዲናል ዲውዶነ ንዛፓላኢንጋ ከምዝሓበሩ የመልክት።
እቲ ዘሎ ቅልቅላው ናይዚ ኵሉ ወጽኢት ክነሱ ዓሌታውን ሃይማኖታውን መንቀሊ ከምዘለዎ ገርካ ምቕራብን ኣብ መንጐ ክርስቲያንን ቤተ እስላምን ዝካየድ ግጭት እዩ ቢልካ ምግለጹ፡ ነቲ ዘሎ ውጥረት ብዅለ መዳዩ ክሰፍሕ ምቱኽታኽ እዩ ዝኸውን፡ ካብ ጫድን ሱዳንን ዝመጹ ዕሱባት ብብዝሒ ዝተዋፈረሉ ዕግርግር እውን ምዃኑ ሓቢሮም። እዚ ዓይነት ኢደ ኣታውነት ከኣ ነቲ ዓመጽን ግጭትን ኣዚዩ ክተሓላለኽ ይገብሮ ኣሎ ከምዝበሉ ዝሓበረ ፊደስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣስዒቡ ኣብ ረፓብሊካዊት ማእከላይ ኣፍሪቃ ናይ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት መራሕቲ እውን እቲ ኣብ ማእከላይ ኣፍሪቃ ተባሪዑ ዘሎ ዕግርግር፡ ናይ ተፈጥሮ ሃብቲ ንምውናን ዝኣለመ ምዃኑ ገሊጾም፡ ናይቲ ቅልውላው ኣናስር ፖሊቲካዊ እምበር ሃይማታዊ ኣይኰነን፡ ካብቲ ግጭትን ዕግርግርን ንምልቓቕ ብፍላይ መንእሰያት ሃማኖትም ዓሌትን ዘማእከለ ናብ ውጥረት ዝመርሕ መገዲ ከይስዕቡን ናይ ዝተፈላለዩ ዕጡቓት ሓይሊ መጋበሪያ ከይኰኑ ሓደራ ከምዝበሉ የመልክት።


text:
መልእኽቲ ናብ በብዓይነቱ ሰበ ስልጣን ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ትርከባ፡
ከመይ ትኾና ኣለኽን፡ ምዃን’ኳ ከምኡ ዳኣ ደብዳቤ ክትጽሕፍ ከለኻ ብኸመይ ኣሎኹም ከመይ ኣለኽን ዝጅመር ኮይኑ እምበር፡ ኣብ ስልጣን ስለ ዘለኽን፡ ኣጣቃቅማ ስልጣንክንን፡ ኣታሓሳስባኽንን፡ ትብልዕኦን ትሰትዮኦን ከይተረፈ ኩሉ ኤርትራዊ ዝፈልጦ’ዩ፡ ግን ጊዚኡ ዝጠልቦ ዘረባ ምሳኽን ስለ ዘለኒ ብኸመይ ኣለኽን ክጅምር።
እወ፡ ናይቲ ብተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ተጀሚሩ፡ ተፋሪቁ ብህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራን ዝተዛዘመ መርሒነት ኣብቂዑ ስልጣን ናብ ዋንኡ ናብ ህዝቢ ኤርትራ እንተዝማሓላለፍ፡ ማለት ቅዋማዊ ደመክራስያዊ ስርዓት እንተዝትከል፡ ፕረዚደንት ኢሳያስ ስልጣኑ ግዝያዊ ኮይኑ፡ ብቅዋማዊ መሰረት ሓንቲ ጊዜ ምስ ኣገልገለ፡ ደጊም ይኣኽልኒ ካብ በረኻ ኣትሒዘ ኣገልጊለየ ኣይምረጽንየ እንተዝብል’ሞ ልማኖ ምስ በርትዖ ሕራይ ኢሉ ንኻልኣይ ጊዜ ጥራይ እንተዝቅጽል፡ ስውኣት - ኣብ ኩናት ዝተሰፍኡ፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ደርጊ ኣሕዋቶም ኣሕሊፎም ከይህቡ ብምቅጥቃጥ ዝተሰዉኡ፡ ጎዳጉዶም ጉዒቶም ኣብ ከም በዓል EXPO ዝተረሸኑ ዝተሰውኡ፡ ሕድሮም እንተዘይጥለም፡ ስድራ ስውኣት ስእሊ ደቆም ጥራይ ዘይኮነ፡ ጭቡጥ ኽብሪ ተዋሂብዎም ጻማ መስዋቲ ደቆም ኣብ ህዝቦም እንተዝርእዩ እቶም ስልማት ህዝቢ ዝኾኑ ኣካለ ስንኩላን ኣብ ክንዲ ኣብ ሓደ ቦታ መቀሚጢኦም ተውስነሎም፡ መሰሎም እንተሓተቱ ድማ - ሕማቅ ታሪኽ - ብዝይ ምሕረት ብኢድ ገዛእ ኣሕዋቶም ጌርካ ትርሽኖም፡ ኣብ ማእከል ህዝቦም ኮይኖም ብትምህርቲ ኾነ፡ ብሕክምና፡ ብስራሕ፡ ብኩሉ መዳይ ሓለፋታት እንተዝግበረሎም፡ ሓረስታይ መጭዓንኡ ሒዙ ደድሕሪ ደቁ ክኽይድ መሬት ቆላሕታ ስኢና ዝበደመት እንተ ዘልምዕ፡ ዘመናዊ ሕርሻ ተኣታትዩ ከም ሓረስታይ ኤውሮጳን ኣመሪካን እንተዝኸውን፡ ስደተኛ ከምቲ ጀሚርዎ ዝነበረ ምስ ፍልጠቱን፡ ተምክሮኡን፡ ትሕዝትኡን ዓዲ ኣትዩ ምስቶም ኣሕዋቱን ኣሓቱን ብእዋን ደርጊ ግደ ሓሳረ መካራን ፍናቆትን ዝነበሩ ሰብ በቢዓይነቱ ሞያታትን ተመክሮታትን ሓቢሩ ህዝቢ ካብ ሓዘኑን ድኽነቱን ወጺኡ፡ ንመንገዲ ብልጽግና እንተዝጓዓዝ፡ ከምቲ ህዝባ ዝተጸበዮን ዝተኣማመሉን፡ ኤርትራ፡ ዓዲ ፍትሒ፡ ዓዲ ጸጋ፡ ዓዲ ቅሳነት ነይራ እንተትኸውን፡ ንስኻትክን፡ ደቂ ኣንስትዮ ነቲ በብዓይነቱ ሕዝክንኦ ዘለኽን ስልጣን ህዝቢ ካብ ሓላፍነትክን ዝጽበዮ ዓቢ ኣዎንታዊ ለውጥታታ እንተትገብራ፡ እተን ስምክን ዝኸበደክን፡ ማለት ሓፍ ዘይብል ስልጣን ዘጸጉዕልክን ካብ ማህጸንክን ዝወጹ ቆልዑ’ኳ እንተዘይብልክን ኤርትራ ዝወለደቶም ከም ስርዓቱ ደቅኺ’ዮም። መንእሰያት ተማሂሮም፡ ንርእሶም ኮይኖም ንስድርኦምን ሀገሮምን ከገልግሉ ሕጊ ዝጠልቦ’ኳ እንተኾነ እቲ ሕጊ ኣብ ምትግባሩ ሸለልትነት ወይ ጌጋ ከይግበር፡ ኣብ ሕማቅ ሳዕቤን ዘለዎ ሓውሲ ባርነት ዝኾነ ገደብ ዘይብሉ ዕስክርና ከይኣትዉ፡ ሰብ ቤትፍርዲ ቀሪቡ፡ ገበነኛ ኮይኑ ምስ ዝረከብ ክእሰር ድኣ እምበር፡ ተጠርጢሩ ከይእሰር፡ እንተተኣስረ ድማ ዓለምለኻዊ ዝኾነ መሰል እሱር ክሕለወሉ እዝንኽን ኩር ኣቢልክን፡ ዓንኻን ኣፍጢጥክን እንተትርእያ፡
እቲ ንመሰል ደቂ ኣንስትዮ ክጣበቅን፡ ደቂ ኣንስትዮ ፍሉይ ቆላሕታ ተገይሩለን፡ ትምህርተን ክቅጽላ፡ ተማሂረን ድማ፡ ኣብ ኩሉ ዓይነት ስራሓታውትን መሪሕነታትን ክካፈላን ባይታ ከንጽፈለን ከባራትዔን ዝቆመ ማሕበር፡ እተን ማራሕቱ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ዝነበራ ዝነበር ምሁራትን፡ ሰብ ተምክሮን፡ ኣብ ወጻኢ ዝነብራ ዝነበራ ኤርትራውያን፡ ክኢላታት፡ ብዙሕ ዓይነታት ትምህርቲ ቀሲመን ዘመስከራ፡ ከምኡ’ውን ወጻእተኛታት፡ ኣብ ናይ ሓፈሻዊ ደቂኣንስትዮ ምዕበሌ ተገዳስነትን ተፈላጥነትን ዝነበረን - ከምቲ ብግብሪ ዝኣቱ ገንዘብ ኣይነበረ ገለ ኣይነበረ ጊዜ ገድሊ ምዃኑ’ዩ - ብጥራዩ ዘይኮነስ ብስርዓት ሰብ ደሞዝ ኮይነን፡ ክሰርሓ እንተተታባብዓ፡ ክንደይ ኮን ፍስሃ ወሰላም ምወረደ፡ ክንደይ ኮን ታሪኽን ምጸበቀ፡ ንሕና ደቂ ኣንስትዮ ኤረትራውያን ብኣኽን ምኾራዕና እዚ ዘይብሃል መንፈሳዊ ዕግበት ምተሰማዓና፡ ከመይ ደቂ ኣንስትዮ ምስ ዝማሃራን፡ ዝግብኤን ክብሪ ምስ ዝረኽባ ፡ ምዕባለ ሃገር፡ ብሕልፊ ከም ሃገርና ዝኣመሰለት ህዝባ ዉሕድ ባህርያዊ ጸጋታታ ድማ ብዙሕ ኣብ ሓጺር ጊዜ ድኽነትን ድንቁርናን ነበረያ ነበረ ኮይኑ፡ ፍትሕን፡ ሰላምን፡ ራህዋን ነጊሱ ኤኮኖሚያ ዓወት ክስዕብ ዘየጣራጥር ሰለ ዝኾነ።
እሞ ኣትን ሰበ ስልጣን፡ ኣሕዋተይ፡ እንተ፡ እንተ፡ እንተ ምባል እንታይ ፋይዳ ኣለዎ። እንሆ ነቲ ሰይጣናዊ ስርዓት ሃንዳሲኡን መራሒኡ ኮይኑን ሕሪሕራይ ጌይሩ ጠሊሙ ምስምስ ናይ ልእላውነትና ምድፋር ጌይሩ ኣሽሓት መንእሰይ ንከንቱ ዘጥፍኤ። ምብትታን ስድራ ቤታትን፡ ምብሕጓግ ጽቡቅ ባህልን፡ ባህርያዊ ሃብትን መሊሱ ገዲዱ፡ ሃገር ኣብ ጥፍኣት፡ ሰባ ድማ ምስ ዉርደቱ ኣብ ምጽናት ዚኺዳ ዘሎ መሳርሒ ኮንክን ተገልግላ ኣለኽን። እዛ ትሕቆን ዘላ ዓለምና ወነንታ መሳርይኦም ክሸጡ ናትና ኣይኮነን ዝብልዎ ኣብ ማዕዶኦም ዝረከብ ወዲ ሰብ ኣብ ኩናት የእትዮም ቆልዓ ምስ ሰበይቲ ዘቅትሉ ኮይኖም እምበር ፕረዚደንት ኢሳያስ ብ እ-ሰብኣውነት - crime against humanity ተኸሲሱ ኣብ ቤት ፍርዲ ዓለም ቀሪቡ ክፍረድ እዩ ዝግባእ ዝነበረ።
‘ህዝቢ ኤርትራ ነጻነቱን ክበረትን ክጭብጥ ን ሰላሳ ዓመታት እቲ ትፈልጥኦ ከቢድ ዋጋ ከፊሉ’ዩ። መጋድልትኽን ኣብ ቅድሜኽን ዓወት ንሓፋሽ እናበሉ እታ ሓንትን ክብርትን ህይወቶም ሂቦም እንድዮም፡ ንኻትክን ንርእስኽንሲ ጥይት ኒሒፋትክን እምበር ንመስዋእቲ ድልዋት እንዲኽን ኔርክን። እስከ ተሐታለይ ሕጂ ድኣ እንታይ ወረዱክን?
ኣትን ኣሕዋተይ፡ ኣብ ውሽጢ ኮንካ ዓዉ ኢልካ ምቅላስ ዘይክኣል እንተኾነ ይዕበ ይንኣስ መንግስቲ ዘጸጋዕልክን ስልጣን ገዲፍክን ንስደት እንተተምርሐ፡ ተቃውሞኽን ምገለጽክን። ጽምም ኢልክን ቅሩብ ትምህርቲ ምወሰኽን፡ በቲ ዝተማሃርክንኦ ስራሕ እንተረኸብክን ማሕረ፡ እንተዘይኮነ ድማ ስራሕ ስራሕ’ዩ ክብረት’ዩ፡ ኣብ ጽሬት ገዛውቲ እንተትዋፈራ ታሪኽክን ምጸበቀ። ግን ንስኻትክን ዊዕሉ ሓዲሩ ዘዋርደክን ሽመት ዝመረጽክን ኢኽን ትመስላ። ኢሳይስ ኣፈወርቂ ክገይሽን ክምለስን ኣብ መዕርፎ ነፈርቲ ምፍናውን፡ መራሕቲ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኮንኩን ንደቂ ኣንስትዮ ከምዕብላ ሞራለን ኣውዲቅካ ደርቂስካ፡ መነባብሮ ከቢድውን ደቀን ከዕብያ ኣብ መሸጣ ርእሰን ከም ዝኣትዋ ምግባርን፡ ኣብ ቅድመኽን ሕፍር ከይበሉ ዝዓብዱ ኣቦ ደቅኽን ሰብኡትክን ክብሪ ዝብሃል ፈጺሞም ዘይህቡኽን፡ ኣጋይሽ ሒዞም ቤት ምስ መጺኦ፡ ሰራሕተና ገዛ’ኳ ዝገደፈቶ ዘሕፍር ክዳን ተኺድንኪን፡ መፍላሕትን ዓደልትን ቡን ኮንክን። ገሌኽን ኣንስቲ እቶም ሰብኡትክን ዋና መሳርሒ እቲ ስርዓት ኮይኖም ህዝቢ ዘሳቅዩ ዘለው ኮንክን ኣብ ደቅ ዝበለ ንግድ ኣቲኽን! ሰብኮ ህብትም ዊዓሉ ህብትም እንተሓደረ፡ ካብ ሰለስቲ ጊዜ ኣብ ማዓልቲ ምባልዕን፡ ካብ ኣብ ሓደ ጊዜ ሓደ ክዳን ምኽዳንን - ኣብ ሓንቲ ዓራት ምድቃሳን ሒሊፉ ዝገብሮ የብሉን። ከምቲ ጥራዩ ዝተወልዶ ጥራዩ እዩ ኣብ ፈጣሪኡ ዝኸይድ።
እሞ ኣትን ኣሕዋተይ፡ ዝተገብረ ከም ዘይተገብረ ክትገብሮ ኣይትኽእል ኢኻ። ክዉን ነይምለስ ጓህሪ ነይምለስ ዝብል ምስላ’ውን ኣለና። ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝጠቀስኩልክን፡ ካልእ እንተተረፈ ተቃውሞኽን ንምግላጽ ነቲ ስርዓት ራሕሪሕካ ምውጻእ እዉን ጊዚኡ ሓሊፉ እዩ። ሕጂ ናይ መጨረሽታ ናይ ፈተነ ሰዓት’ያ። ልብኽን’ሞ ኣርሕዋ፡ ዓይኒ ሓንጎልክን’ሞ ክፈታ፡ እተን ንኣሽቱ ኣዋልድ ዝንገርንን ዘዳልወንን ዘይብለን ኣብ ሳዋን ኣብ ካልኦት ቤት ማእሰርትታትን ተኣሲረን ናይ ኣዴታታአን ንመጀመርታ ጊዜ መጺእወን፡ ክርዕዳ ገለ ሰባኣዊ ርህራህ ፈጺሞም ዘይጥፍኡ ሓለውቲ ጨርቂ ካብዝን ካብትን ቀዳዲዶም ከምጽኡለን፡ ድሓር ድማ ናይ ኣራዊት ስራሕ መዝሓል ውዕይ ናይ ሰበ ስልጣን ክኾና። ራዕዲ እቶም ኩሊቶም ልቦምን ኣብ ዕዳጋ ክወርድ ከም ዝኾነ ምስ ፈለጡ ዝነበሮም’ሞ ዘክራ፡ ካብታ ኣብ ዓባይ ቤት ማእሰርቲ ዝተለወጠት ሃገሮም ክወጹ ክብሉ፡ ጀልባ - ኣደታት ምስ ዕሸላት ደቀን ዝርከብኣ - ኣብ ምጥሓል ክትከይድ ከላ ዝነብሮም ራዕድን ስቃይን’ሞ ዘክራ። ጸላኢና ይጸብጽቦ ክንደይ ኢለ’ሞ ክጽብጽብ’የ። እተም ምሳኽን ዘለው ወለዲ ወላዳት መኻናት ኮይኖም ጸምይዎም ንመቃብሮም ሙኽዓት ሓይሊ ዘይብሎም ክስደዱ፡ ገዛውቶም ክዕጾ፡ ሓደስቲሔ ገዛዉቲ ክፈርስ፡ ቤት ትምሃርቲ ክዕጾ ቤት ማእሰርታት ፈቀድኡ ክኽፈት ርኣያ። ኣስተዕላ ድማ ነጋዶ ኤርትራ ኣብ ማዕዶ ኮይኖም ክዕዘቡ፡ ዶክቶር ኣብይ ኣሕመድ ዝመርሖም ኢትዮጵያውያን ድማ ኣብ ኤርትራ ክነግዱ፡ ኣብ ምጽዋዕ ክሸራሽደሩ ንዓስሰብ እንተ ክካረይዎ እንተ ክውንንዋ ላዕልን ታሕትን ክብሉ ባሕሪ ዘይብሎም ወታሃደራት ከምጽኡ፡ ራኣያም እታ ጽርግያታት ና ብማይ ዝሕጸብ ዝንበረ ርእሲ ከተማና ሎሚ ጎዳጉዳ በዚሑ መሸቀጢ ቆሎ ኮይና።
ኣትን ኣሕዋተይ በብዓነቱ ስልጣን ኣለክን፡ ገለ ካብቶም ሓለፍቲ ወተሃደር ሰብኡትክንን፡ መጓጀምትኽንን፡ ንሳቶም ጓል ክስቶ ዝብሉኽን ንስኻትካን ድማ ወዲ ኩስቶ ትብልኦም እዮም። ሰብ ናይ ዓለም ሽመት ረኺቡ ርእሱ እንተኣጥፍኤ እንታይ ይዓብሱሉ? ኣይብጻሕክን ድኣ እምበር ሽመትክንክ ንመርገም’ዩ ኣቃሊዑክን። ፍጹም ሕልፈት ናይታ ንስኽንን ህዝቢ ኤርትራን ዝተጋደለላ፡ 70,000 ንልኡላውነትን፡ ክብረትን ህዝቢ ዝተስውኡላ፡ ልዕሊ 15,000 ድማ ህቡእ ሕልሚ ዝነብሮ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ሕጂ ብዘይኣጣራጥር ሕልሙ ክተግርብር ኮነ ኢሉ ኣብ ኩናት ኣኣትዮ ዘቅተለላ ስቅ ኢልክን ኣይትርኣያ፡ ሕልናኽን’ሞ ኣበራብርኦ፡ ተወከስኦ ተኣዝዝኦ ድማ፡ ክንድይ’ዩ ዕድሚኽንክ ዘይኮነስ ክንደይዩ ተሪፉክን ተባሂልክን ትሕተታሉ ጊዜ’ዩ። እዚ ኳዕናን ህዝቢ ኤርትራ ትንኩልና ዘይፈልጦ ጨካን ተንኮለኛ ዘጋጠሞ፡ እዚ ከምዚ ዓይነት ስቃይ እዚ ኣይምተገብኦን። እንተኾነ ነዚ’ውን ከምቲ ቅድሚ ሕጂ ዝሓለፎ ክሓልፎ’ዩ። ሃየ ድኣ ተጓየያ፡ ተራኽን ውዕል ሕደር ከይበልኽን ግበራ፡ መዋዳእትኽን ኣጸብቃ።
ክብርን ምስጋናን ወትሮ ንዕኡ ንኣምልኽና ይኹን እናበልኩ ደብዳብይ እዛዝም ኣሎኹ።
ሓፍትኽን ኣበባ


text:
ትርጕም ስማት
1. ኡኤል = ንኣምላኽ ምድላይ፡ ንኣምላኽ ምብሃግ፡ ንኣምላኽ ክትረክብ ሃረር ምባል
ካብ ደቂ ባኒ፡ ማዓዳይ፡ ዓምራም፡ኡኤል ከአ፡ እዝ 10፡34
2. ዋንያ = ኣጽዋር ኣምላኽ
ዋንያ፡ መሬሞት፡ ኤልያሺብ፡ እዝ 10፡36
3. ዘኬዎስ = ንጹህ፡ ጽሩይ፡ ሕፍቲ ወይ ልግሚ ዘይብሉ፡ ንጹህ ከም ማይ ንግሆ፡ ቅኑዕ፡ ጽቡቕ ቅስሚ (integrity) ዘለዎ፡ ቅኑዕ
እንሆ፡ ዘኬዎስ ዝስሙ ሰብኣይ ነበረ። ንሱ ሓለቓ ተገውቲ እዩ፡ ሃብታምውን እዩ። ሉቃ 19፡2
4. ኣቤል = ከተማ፡ ሓዘን ወይ ምሕዛን፡ ጓሂ ወይ ምጕሃይ፡ ምስቍርቋር
ደጊማውን ንሓው ኣቤል ወለደት። ኣቤል ድማ ጓሳ ኣባጊዕ፡ ቃየል ከኣ ዓያዪ ምድሪ ዀነ። ዘፍ 4፡2
5. በርሰባስ = ወዲ ምምላስ ወይ ወዲ ዕረፍቲ
ንኽልተ ኸኣ፡ ንበርሰባስ ዚብሀል ዮስጦስ ዝሰመይዎ ዮሴፍን ንማትያስን ደው ኣበልዎም እሞ፡ ግብ 1፡23
6. ኸነኣን = ነጋዳይ ወይ ነጋዲ፡ ክብረትካ ቀኒሱ ዝገዝኣካ፡ ካብ ዝነበርካዮ ኣትሒቱ (ታሕቲ ኣውሪዱ) ዝጕይትተልካ
እቶም ካብ መርከብ ዝወጹ ደቂ ኖህ ሴምን ካምን ያፌትን እዮም። ካም ከኣ ኣቦ ኸነኣን እዩ። ዘፍ 10፡18
7. ዓብድኔጎ = ጊልያ (ግልያ) ወይ ኣገልጋሊ ብርሃን፡ ባርያ ብርሃን፡ ብርሃን፡ ነጸብራቕ፡ ማሕታ፡ ብሪቑ ወይ ዝበርቕ፡ እናበረቐ
ድሕርዚ ነቡካድነጻር ናብ ኣፍ እቲ ጕሁር እቶን ሓዊ ቐረበ እሞ፣ ንሲድራቅን ሚሳቅን ዓብድኔጎ፣ ኣቱም ባሮት ኣምላኽ፣ ውጹ፣ ናብዚ ንዑ፣ ኢሉ ተዛረበ።ሽዑ ንሲድራቅን ሚሳቅን ዓብድኔጎን ካብቲ ሓዊ ወጹ። ዳን 3፡26
8. በንያ (በንያህ) = ወዲ እግዚኣብሄር ወይ ወድ-እግዚኣብሄር
በናያ ወዲ ይሆያዳ ድማ ሓለቓ ክረታውያንን ጵለታውያንን ነበረ። ደቂ ዳዊት ከኣ ካህናት ነበሩ። 2 ሳሙ 8፡18
9. ዶዳባሁ = ፍቕሪ
ሽዑ ኤሊዔዘር፡ ወዲ ዶዳባሁ ብዓል ማረሻ፡ ኣብ ልዕሊ ዮሳፋጥ፡ ምስ ኣሓዝያ ሰለ ዝሐበርካ፡ እግዚኣብሄር ድማ ነቲ ስራሕካ ኼፍርሶ እዩ፡ ኢሉ ተነበየሉ። እተን መራኽብ ከኣ ተሰብራ እሞ፡ ንተርሲስ ኪኸዳ ኣይከኣላን። 2 ዜና 20፡37
10. ኢግዳሊያ = ዕብየት እግዚኣብሄር
ናብ ቤት እግዚኣብሄር፡ ናብቲ ኣብ ጥቓ ኽፍሊ ቤት መሳፍንቲ፡ ኣብ ልዕሊ ኽፍሊ ቤት መሳፍንቲ፡ ኣብ ልዕሊ ኽፍሊ ቤት መኣስያ፡ ወዲ ሻሉም ሓላው ደገ ዘኣላ ኽፍሊ ቤት፡ ደቂ ኻናን ወዲ ኢግዳሊያ ናይ ኣምላኽ ሰብ ኣእቶኽዎም። ኤር 35፡4
ምንጪ
HITCHCOCK'S BIBLE NAMES DICTIONARY
ትርጕም
ጐይትኦም ተስፋይን ሙዚት ግርማይን
3/05/2014
ስቶክሆልም፡ ሽወደን
Posted by:
Goitom Tesfai
May 03, 2014
0 Comments
879 Views


text:
ንሕበር ኧረ ንስጠም :ብዋካ ብርሃነ
ንሕበር ኧረ ንስጠም
ኣግባብ ኣፀሓሕፋይ ይኹን ናይ ቃላት ኣጠቓቕማይ ሕላፍ ዝላፍ ክህልዎ ስለ ዝኽእል ኣቐዲመ ሕድገትኩም ከይፍለየኒ እላቦ። እንተ ኣብ እምነተይ ዝተፈለየ ሓሳብን ርኢቶን እንተለኩም ግን ብዝሰልጠነ መንገዲ ንካታዕ። ቀንዲ ንኽፅሕፍ ዘበገሰኒ ምኽንያት እውን ፀርፍን ሃጠው ቐጠውን ዘይሓወሰ ኣብ ጉዳይ ትግራይን ህ.ወ.ሓ.ት.ን ኢሂን ሚሂን ተባሃሂልና እጃምና ክነውፊ ካብ ዘለኒ ባህጊ እዩ። ብዛዕባ ህወሓት ንዛረብ ክብል ከለኹ ኣብ ትግራይ ፖለቲካዊ ስልጣን ሒዙ ብሄራዊ መንገስቲ ክልል ትግራይ ይመርሕ ሰለዘሎ ዳኣ እምበር ኣብ ትግራይ ካልእ ውድብ ወይ ናይ ፖለቲካ ሰልፍታት ኣየድልን ካብ ዝብል እምነት ተበጊሰ ኣይኾንኩን። ብዝሰልጠነ ኣግባብ ንዘራረብ ክብል እንተለኹ እውን ተፈላለዩ ውዳበታትን ሓሳብን ከምዘሎ ቕቡል ገይር እየ። እዃ ዳኣስ ከም ሓደ ሓዲኦም ዃኹቶ ዶ እሾክ ዶ እንተይ በልኩ ወይ ሽም ቀሺ እንተይ ኣውፅኣኹ ፣ ንነገሩ መሰል እውን የብለይን ከምኡ ክብል ግን ኣብ ዝሓዝዎ ፖለቲካዊ እምነቶም ግን ክነቕፍ መሰለይ እዩ።
ሓሓሊፈ ብውልቀ ሰባት ይኹን ብሕብረት ዝተፃሓፉ ፅሑፋት የንብብ እሞ ቑፅሮም ዘይናዓቕ ወይ ስሚዒታዊ ወይ ናተይ እዩ ትኽክል ካልእ ኹሉ ጌጋ እዩ ዝብል ወይ ድማ ካብ ቁምነገሩ ፀርፊ ዝበዝሖ ኮይኑ ዝረኸብክዎ ውሒዲተይ ኣይኾነን። ኣብ ሓደ ሓዲኡ ድማ ርኢቶን ጭብጥን ከይፈለየ ዘቕርብ እውን ውሒዲተይ ኣይኮነን። ኧረ ሓደ ሓዲኦምስ ዝቕርብዎ ሓሳብ ከም ጭብጢ ወሲዶም ብፅሑፎም ዝኣስሩ ፣ ዘባርሩ ፣ ዝፈትሑ ፣ ዘንጉሱን ዝውርዱን ከንብብ ከለኹ__ዋእ__ ከመይ ዲና ኢለ ንድሕሪት ሰገጥ እብል። ብፍላይ ናይ ሎሚ ቕነ እማ ግሕጥጥ ዝበለ እዩ። መሪሕነት ህወሓት ንህዝቢ ትግራይ ከዲዕዎ ፣ እዞም ሽማግለታት (ነባራት ኣማራርሓ ህወሓት) ኢዶምን እግሮምን ኣኪቦም ትም ዘይብሉ ( እቲ ከምኡ ዝብል ዘሎ ከምኣ ኢሉ ንኽፅሕፍን ንኽዛረብን ዕድመ ልክዖም ተቓሊሶም ዝተረኸበ ነፃነት ምዃኑ ረሲዑ ተገልቢጡ ንስኹም ስለዝሸምገልኩም ኣብ ጉዳይ ዓድኹምን ህዝብኹምን ናይ ምዝራብ መሰል የብልኩምን) ብዝመስል መልክእ ግሒንጢጥ ዝዓይነቱ ርኢቶታት ዝሃቡ ኣይዋሓዱን። ኣብ ዚኣ ግልፂ ክትከውን ዘለዋ ኣነ ነቶም ነባራት ኣማራራሓ ይኹን ነቶም ሕዚ ዝመርሁ ዘለው ክሕለቕ ደልየ ኣይኾንኩን ፣ ኣብ ዘጥፍእዎ ጥፍኣት ከም ሃገረይ ዝብሎ ኣለኒ። ሕዚ ዘዛርበኒ ዘሎ ንኹሉ ዜጋ ተወሃበ ናይ ምዝራብን ናይ ምፅሓፍን መሰል ኣብዖም በፂሑ ንምንታይ እዩ ትም በሉ ዝባሓሉ ዘለው? ታይ ተተደለየ እዩ ? ሽማግለ ኣይዛረብ ዝብል ሕጊ ኣለዋ ድዩ ትግራይ?
ካብቲ ዘንበብክዎ ፅሑፍ እቲ ዘግርም___ ኣብቲ መእተዊ ናይቲ ፅሑፍ ኩሉ ዓይነት ሓሳብ ብዘይ መንም ፅዕንቶን ገደብን ዘተኣናግድ ስርዓት ክህሉ ኣለዎ ፣ ንኽህሉ ድማ ንቃለስ ይብል እሞ ኣብቲ ሕምብርቲ ናይቲ ፅሑፍ ግን ዝኸፍአ ተፃራፋይ ፣ መዋሳናይን ሰብ ዝመስሎ ከይዛረብ ዓጋታይ ኮይኑ ምስ ረኸብክዎ ___ ዋእ___ እንድሕር ብኸምዚ ኮይኑ ዝሓሸ ለውጢ ዝመፅእ በየናይ ሒሳብ እዩ ካብቲ ክእረም ኣለዎ እንብሎ ዘለና ስርዓት ዝሓሸ ዝኸውን ? ኣኳ ዳኣስ ዝገድደ እምበር……
ክስታይ እባ ____ፀርፊ ___ናይ ሓሳብ ልዕልነት መግለፂ ድዩስ __ ወይ ናይ ድኹም ሓሳብ ?
ንኣይ ናይ ካልእ ሰብ ሓሳብ ክሰምዕ ድሌት ዘይብሉ ይፈለጦ ኣይፈለጦ ብኻልኦት ክስማዕ ዘይደሊ ፣ ባዕሉ ተዛሪቡ ንባዕሉ እንዳ ሰምዐ ዝነብር ሰብ እዩ ባሃላይ እየ። ምዕቡል ማሕበረ ሰብ ካብ ዘብሉ ረቛሕቲ ሓደ ኣግባብ ናይ ዝተፈላላዩ ሓሳባት ከመይ የታኣናግድ ዝብል እዩ። ናይ ሕጊ ልዕልነትን ሰፊሕ ዴሞክራስያዊ ሰረት ዘለወን ሃግራት ብሃበ ተረኸበን ናይ መራሕቲ ሰናይ ድሌትን ውሳነን ዘይኮና ዝምራሓ ፣ ብዴሞክራስያዊ ቕዋማት እንዳተገንሓ ዜጋታት ኣብ ጉዳይ ሃገሮሙን ህዝቦሙን ብዘይ ምንም ምሽቑራርን ፅዕንቶን ሓሳቦም ብነፃነት እንትገልፁ ንርኢ። ኣብቲ ሕብረተሰብ ምክእኣልን ናይ ሓሳብ ነፃነትን ባሕሊ ስለዝኾነ እቲ ሓደ ካብቲ ሓደ ተፈለየ ቕዋም እንትሕዝ ሽም ቐሺ ኣይዎፅኦን። በዙይ ኣንፃር እንትምዘን ንሕና ኸ ከመይ ኢና እንተ ኢልና ___ ኣብ መንግስቲ ፣ ኣብ ፖለቲካ ውድባት ፣ ኣብ ሲቪክ ማሕበራት ፣ ኣብ ሶሻል ሚድያ ኮትስ ….. ኣብ ኩሉ ማሕበራዊ ሂወትና ካባና ዝተፈለየ ሓሳብ ወይ እምነት ዘለዎ/ዋ ብኸመይ ነታኣናግድ እንተ ኢልና ብናተይ ኣረዳድኣ ገና ታተ ኢና ንብል ዘለና።
እሞ እንታይ ዳኣ ይገበር …….? ምዕቡል ኣታሓሳስባ ሕብረተሰብ ኣብ ሓደ እዋን ብሓደ ሰብ ወይ ብሓደ ፖለቲካ ውድብ ወይ ብሓደ ሲቪክ ማሕበር ወይ ኣብ ስልጣን ብዘሎ ኣካል ኣብ ሓደ እዋን ዝምለስ ዘይኮነስ ፣ ኩሉ ዜጋ ካብ ናቱ ተፈለየ ሓሳብ ከም ዘሎን ክህሉ ከምዝኽእልን ተቐቢሉ ፣ ተፈለየ ሓሳብን እምነትን ምሓዝ መሰል ናይ ዜጋታት ምዃኑ ፈሊጡ ፣ ንነፃ ኣተሓሳስባ ምጉልብትን ምክእኣልን ከም መርሕ ተቐቢሉ ተግባራዊ እንትገብሮ ከም ባሕሊ ኮይኑ ምግልጋል ይጅምር። ንሰብዓዊ መሰልን ፍትሕን ዝጣበቓ ተቛማት ሓጋዊ ሽፋን ረኺበን ብዘይ ናይ ማንም ፅዕንቶን ኢድ ኣእታውነትን ናይ ዜጋታት መሰል ከይጣሓስ እንትሰርሓን ፣ ክጣሓስ ከሎ ንዝጠሓሰ ሰብ ወይ ኣካል ናብ ሕጊ ኣቅሪበን ክቕፅኣ ምስ ዝኽእላ ዓርሰ እምነት ዜጋታት ይዓቢ ብኡ ኣቢሉ ድማ ከም ንቡር ኮይኑ መስርሕ ምክእኣል ይኸውን። ናይ ፍትሒ ስርዓት ካብ ማንም ፖለቲካዊ ፅዕንቶን ኢድ ኣእታውነትን ነፃ ኮይኑ ንዜጋታት ብዘየ ኣድልዎ ምግልጋል እንትጅምር ፣ ዜጋታት ኣብቲ ናይ ፍትሒ ስርዓት እምነት እንዳሕደሩ እንትከዱ ተፈለየ ሓሳብ ከም ሓደጋ ዘይኮነስ ከም ፀጋ ምዃን ይጀምር። መሰል ዜጋታት ከም ማይ ቧንቧ ብሰናይ ድልየት ወልቀ ሰባት ዝኽፈትን ዝዕፆን ዝይምዃኑ ዝተረደአን ዝኣመነን ብሕጊ ጥራሕ ዝምራሕ መንግስቲ እንትሕሉ ፣ ተናሓናሕቲ ውድባት / ፓርትታት ዴሞክራሲ እንትዝሕል ብኢድካ እንትውዒ ብማንካ ዘይኾነስ ህዝባዊን ሃገራዊን ፖሊስታት ሒዘን ክወዳደራ እንተኽኢለንን ፣ ስልጣን ካብ ህዝብን ንህዝብን ምዃኑ ተቀቢለን ምስራሕ እንትጀምራ ቐፃልነት ዝተረጋገአ ስርዓት ኣብ ምፍጣርን ምክእኣልን ከም ባሕሊ እንዳኾነ ይኸይድ። መራኸቢ ሓፋሽ ዜጋታት ኣሟቕ ግንዛብ ክሕዙ ኣብይ ተራ ስለዘለወን ምክእኣል ከም ባሕሊ ኣብ ሕብረተሰብና ክኣቢ ዘየቛርፅ ፃዕሪ እንተገይረን ምክእኣል መስርሕ ዕብየትን ዘመናዊነትን ኾይኑ ንሕንፀት ዴሞክራሲ ገዚፍ ሰረት ይኸውን። እዙይ ክሳብ ዘይገበርና ዳርጋ የዕንትና ብጨርቒ ሸፊና ምጉዓዝ ማለት እዩ። ዓይኑ ተሸፈነ ድማ ናብ ፀድፊ ናይ ምእታው ዕድሉ ይገፍሕ ካብ ለማፅ መንገዲ።
ከም ከማይ_ __ ዝኾነ ዓይነት ሓሳብ ወይ እምነት ዘለዎ ይውሓድ ይብዛሕ ፣ ይሕፀር ይንዋሕ ፣ ይሃፍትም ይድኸ ፣ መንእሰይ ይኹን ሽማግለ ፣ ባዓል ሙሉእ ቑመና ይኹን ኣካለ ጉዱእ ካብ ምድምማፅን ምዝርራብን ካልዕ መዋፅዕ ኣሎ ዝብል እምነት የብለይን። ካልዕ መዋፅዕ ኣሎ ዝብል ኣካል እንተሃልዩ እታ ተፈቲና ግን ከይዳ. … ከይዳ … መንገዲ ውድቐት ዝኾነት ብፀረ-ዴምክራሲን ናይ ሓይሊ ዓፈናን እንተኾይና…. ? ተፈቲና ኣይሰርሓትን። ሕዚ ዝሰርሕ ናይ ሕጊ ልዕልነት ብምኽባር ፣ ሰብዓዊ መስል ዜጋታት ብምኽባርን ብምሕላውን ……. ቐፂሉ ብዝምፅእ ብእሂን ምሂን ፣ ብምድምማፅን ብምኽንያት ብምድጋፍን ብምቅዋምን ጥራሕን ጥራሕን እዩ። እዚ ኣብ ስልጣን ንዘሎ ኣካል ዝምልከት ጥራሕ ኣይኮነን። ርግፅ ብዓብይኡ ንመንግስቲ ዝምልከት እዃ እንተኾነ ፣ በብውልቅና እውን ናይ ሓሳብ ፍልልይ ዘይነኽብርን ብመንገዲ ምድሓልን ብፀረ-ዴሞክራሲን ክንፈትሕ እንፍትን እውን ብዙሓት ኢና። ትዝበዝሕ ናይ ሓሳብ ፍልልይን ዘይምክእኣልን ኣብ ሶሻል ሚድያ ፣ ኣብ ኣኼባን በብግዚኡ ኣብ ዝዝርግሑ ፅሑፋት ዝረአ ኾይኑ…… ዘይምኹንይ ፣ መርትዖ ዘይብሉ ፣ ሚዛኑ ዝሰሓተ ገምጋም ኣብ ልዕሊ ህዝብን ዓድን ሓደን. … ክልተን … ኢልካ ክቑፀሩ ኣብ ዝኽእሉ ተዘርግሑ ፅሑፋት ክትርኢ ከለካ. .. ዘደንግፅ እዩ። እዙይ ቀልጢፍና ክንእርሞን ብምኽንያት ንድግፍን ንቃወምን ንኽዕል ዜጋታት ኽንከውን ኣለና።
ከም መእተዊ እዙይ ካብ በልኩ ናብ እቲ መበገስየ ሓሳብ ክኣቱ። ናይ ኢትዮጵያ ሕልው ኩነታት ከይገምገምካ ናይ ትግራይን ህወሓትን ፈሊካ ሓሳብ ንመሃብ ዘፀግም እዃ እንተኮነ ጉዳይ ኢትዮጵያ ካልእ መዓልቲ ዝብሎ ክህልወኒ እዩ። ንሎሚ ኣብ ጉዳይ ህወሓትን ህዝቢ ትግራይን ዘለኒ ሓሳብን እምነትን ብውሱን ዓቕመይ ክገልፅ ክፍትን እየ።
ንዓይ ህወሓት ማለት ድሕሪ ምድኻም ቐዳማይ ወያነ ብሄራዊ ሕቶ ህዝቢ ትግራይ ፍሕም ፣ ቡልጭ ፣ ቦግ እንዳበለ ድሕሪ ምፅናሕ ለካቲት 11 /1967 ዓ/ ም ነቲ ነዊሕን መሪርን ዕጥቃዊ ቃልሲ ኣብ በረኻ ደደቢት ዝመስረተን ናይ ሓርነት ርችት ዝወለዐን ማለት እዩ። ንዓይ ህወሓት ማለት ህዝባዊ መሰረቱ ኣነፂሩ ውግንንኡ ንገባርን ኣብ ትሑት መነባብሮ ዝነብር ናይ ከተማ ነባራይን ነቲ ምህሩን ማለት እዩ። ንዓይ ህወሓት ማለት ጥምረት (ሰለስተ) ማለት ዓላማ ፣ ህንፃን ተጋዳላይን ዝሓቆፈ ማለት እዩ። ንዓይ ህወሓት ማለት ቅኑዕ ህዝባዊ መቃለሲ ጭርሖ ሒዛ ብኣማኢት ኣሻሓት ዝቑፀሩ ተጋደልቲ ፣ ወየንቲ ፣ ሲብል ኣባልን ህዝብን ኣሰሊፋ ብዓወት መሰስ ዝበለት ማለት እዩ። ንዓይ ህወሓት ማለት ብጀጋኑ ደቂ ህዝቢ መስዋዕትነትን መቑሰልትን ዝጠጠዐት ፣ ውፅዒት መሪር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ማለት እዩ። ንዓይ ህወሓት ማለት እቶም ህልዋት ኣባላት ጥራሕ ማለት ዘይኮነስ እቶም ጀጋኑ ስውኣት ፣ እቶም ንህዝቢ ሓርነት ኢሎም ኣካሎም ተጎድኡ ሓርበኛታት ፣ እቶም እማም ውድብን ህዝብን ክፍፅሙ ኢሎም ብፋሽሽት ደርግ ኣብ ጎደናታት ትግራይ ዝወደቑ መናእሰይ ኮታስ…. …ኩሉ መንገዲ ህወሓት መንገዲ ሰላም ፣ ዴሞክራሲን ልምዓትን እዩ ኢሉ ዝኣመነ ማለት እዩ። ንዓይ ህወሓት ማለት ኣብ ዝኮነ ወያነ ዓለም ተራእዩ ዘይፈልጥ ውድባዊ ፅንዓትን ውፍይነትን ዝተረጋገፀሉ ፣ ወለዲ ኣርባዕተ…. ሓሙሽተ …. ደቆም ናብ መስዋእቲ መሪቖም ክሰዱ ስጋእ መጋእ ዘይበሉ መርኣያ ፅንዓት ማለት ኣዩ። ንዓይ ህወሓት ማለት ተራ ሓረስቶት ምሩፃት ጀነራላት ኽኮኑ ዝገበረት ፣ ተራ ሓረስቶት ደቂ ተነስትዮ ምሩፃት መራሕቲ ውግእን ምሩፃት ሓኻይም ኽኮና ዝገበረት ፣ ተጋዳላይ ፣ ኣባል ፣ ህዝቢ ከም ህዝቢ ምዕቡል ኣተሓሳሳባ ክሕልዎን ምኹኑይ (rational) ኽኮን ዝገበረት ማለት እዩ። ንዓይ ህወሓት ማለት ሓጓፍ ገጢምዋ ትብተን ዘይኮነስ ንዘጋጠማ ተጓንፎታት ናይ ምብዳህ ዕቑር ዓቕሚ ዘለዋን ተጓንፍኣ ሰጊሩ ንቅድሚት ናይ ምሕንባብ ተኽእሎ ዘለዋ ማለት እዩ። ንዓይ ህወሓት ማለት እቶም በብክልተ ዓመትን መንፍቕን ዝምረፁ ማእኸላይ ኮሚቴ ዘይኾኑስ እቲ ልዕሊ 400 ሽህ ኣብል ህወሓት ናብ ንቡር ክመልስ ወጢሩ ሒዙ ዝቃለስ ዘሎ ማለት እዩ። ንዓይ ህወሓት ማለት ጎኒ… ጎኒ እቲ ቑኑዕ መስመር ገና ሀ ኢላ እንትትጅምር ይኹን ድሒራ ዝመስረተቶ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ኣብ ውሽጣ ፀረ-ዴሞክራሲ ኣሰራርሓ ሓንሳእ ገዊዲ ….ነቕነቕ እንተብላ ሓንሳእ ሓንሳእ ተኾርኪሙ ፋታ እንትሕባ. .. ዳግም. .. እንዳ ገወደ መፂኡ ነቲ ሕዚ ኣቲናዩ ዝንሄና ውጥሪ ድኹዒ ኮይኑ ዘግልግል ዘሎ ፀረ- ዲርምክራሲ ኣሰራርሓ ተሸኺማ ዝመፀትን ዘላን ማለት እዩ። ንዓይ ህወሓት ማለት ኣብ እዋን ብረታዊ ቃልሲ ይኹን ብድሕሪኡ ዓቕሚ ዘለዎ ህዝባዊ ሓይላን ብዓል ገፊሕ ተመኩሮን ተጋደልታ ሳኣን ውሕሉል ኣመራርሓ እንዳ በተነተን እንዳ ኣንጠብጠበትን ዝመፀት ማለት እዩ። ንዓይ ህወሓት ማለት እቲ ብቑዕ ሰብ ዝፈጥር ዝነበረ ተቛማታን መሓውራን ኣፈራሪሳ ፣ ፖለቲካዊ ህይወት ኣመራርሓን ኣባላትን ዘጉተመት ብኡ ኣቢላ ስልጣን መገልገሊ ውሑዳት ዝገበረት ማለት እዩ። ንዓይ ህወሓት ማለት ኣሽሓት መራሕቲ መናእሰይ ክፍጠሩ እንዳተኻእለ ፣ መሪሕነት ህወሓት ማዕፆኦም ዓፅዮም በይኖም ከም ኣተር ተንፈኽፈኹ ማለት እዩ።
ብዛዓባ ህወሓት እዚ ካብ በልኩ ህዝቢ ትግራይ እንታይ ይግበር ሕዚ ?
ላም ወሊዳ ከይትልሕሶ. …. ኣንደዳ…. ከይትገድፎ …..ወሊዳ…… ዝዓይነቱ እንድዩ ገጢሙና ዝኒሄ ፣ እሞ ድማ ምስቲ ኣጋጢሙ ዝኒሄ ሃገራዊ ሽግር ተወሲኽዎ ናይ ለብዘበን ሽግር ምናልባት ናይ ኩለን ሽግራት ኣዶ እያ ማለት ይኻኣል። ግን ድማ ካብዚ ኣጋጢሙ ዝኒሄ ሕማቕ ኩነታት ምቑር ነገር ክነውፅኣሉ ዘኽእል ህዝባዊ ተኽእሎ ኣለና ። እንድሕር ብውሕልነት ተመሪሖም ኩሎም ሽግራት ናይ ባዕሎም ፀጋታት ሒዞም ስለዝመፁ። ስለዝኾነ እዚ ኹሉ መስተንክር ዝሰርሐ ውድብን ህዝብን ሒዝካ ደንገርገር ዝባሃል ነገር ክህሉ የብሉን። ሕዚ እውን ከም ትማሊ ኣብ ቅኑዕ መስመርና ኮይና…. ዘይንድይቦ ጎቦ……ዘይንፍንጥሖ ክባ ኣይሕሉን ኢልና ንሕበር ንስጠም። እታ መኺና ነዉሕ ርሕቐት ዘኽይድ ኣቅሚን ጥንካረን ኣለዋ። እቲ ሽግር እቶም መካኒክን እቶም እንዳተባረዩ ዝዝውርዋ ዘለው ገናሕቲ መኪናን እዮም። እቶም ተሳፈርቲ እውን ገልታእታእ በዚሑና እንታብ ዝብሉ ሓያሎ ጌሮም እዮም። ሕዚ ዘድሊ ነቶም ዘበላሽው ዘለው መካኒክን ገናሕቲ መኪናን ኣራጊፍካ ጥቑዋትን ጥንቑቛትን ምትካእ እዩ። እምበር መኺናማ ነዊሕ ….. ኧረ. … ነዊሕ ……ክትወስደና እያ።
ህዝቢ ትግራይ ሙሉእ ታሪኹ ማእከል ስሕበት ናይዛ ሃገር ኮይኑ እዩ መፂኡ። ሕዚ ናብ ቐራን መንገዲ ሕሩግ ኢልና ኣለና። ምእንታን ናበይ ፣ በበይን ብኸመይን መንገድና ክነሳሲ እቲ ሕሉፍ ንምክሳስ ዘይኮነስ ክንማሓረሉ ብዝርዝር ምፍላጥ ፣ ፀፅቡቑ ወሲድና ምእንታን ሕሕማቑ ከይንደግሞ ርግእ ኢልና ንሕሰብ። ማለትይ ኣብ እዋን ክረምቲ ሓያል ማይ ኣብ ዝዘንበሉ ስዓት ማይ ሊሒኹ ኣትዩ ኢልካ ሙሉእ ገዛ ኣይተፍርስን፣ እንታይ ዳኣ እቲ ዝከፍኤ ዓቢስካ ሓጋይ ምስ ወፀ ኢካ ብደንቢ ትሰርሖ ክብል ደልየ እየ። ከም ኩሉ ሰብ ሓንቲ ኣዶ ዘላቶ ኩላትና ተጋሩ ሓንቲ ወላዲት ትግራይ እያ ዘላትና። ዴሞክራሲ ዝሰፈና ትግራይ ከይሓዝካ ብዛዕባ ዴሞክራሲ ዘሰፋና ኢትዮጵያ ኣይሕሰብን ፣ ከምኡ እውን ዴሞክራትክ ህወሓት ከይሓዝካ ዴሞክራቲክ ኢህወደግ ኣይሕሉን። ብናተይ እምነት ናትና ናይ ተጋሩ ቀዳማይ ስራሕ ዝኸውን ትግራይን ህወሓትን ዴምክራስያዊያን ምግባር እዩ። ደጊም ዛይዳ ተሓለቕትን መስዋዕቲ ከፈልትን ምዃን ኣየድልን። ሓቢርና ንነብረላ ኢትዩጵያ እንተሃልያ ግርም እንተዘየለ ትግራዋይ በይኑ ርእሱ ዝሓመሉ ጉዳይ የለን። ብናተይ እምነት።
ኣብ ትግራይ ዘለኹም ተወዳደርቲ ናይ ፖለቲካ ሰልፍታት ነታ ትጭነቑላ ትግራይን ትሓስብሉ ህዝብን መመረፂ ፖለቲካዊ እምነት ሒዝኩም ምውዳብኹም ብወገነይ እንእደኩም። በቢ እምነትና ብዝሰልጠነ መንገዲ ንከራኸር እቲ ውሳነ ንህዝቢ ንግደፈሉ። ዴሞክራሲ ኣብ ስልጣን ብዘሎ መንግስቲ ጥራሕ ዘይኮነስ ኮላይ ብንጡፍ ተሳትፎ ተወዳደርቲ ሰልፍታት እውን እዩ ዝረጋገፅ። እቲ ሕሉፍ መንገዲ ሓርፋፍ ኮይንኩም ገልታዕታዕ እውን ተወሲኹዎ ይነብር እዩ። እንተኾነ ግን ሕዚ ናይ ሕሉፍ ኣልዒልካ ምክሳስን ምውንጅጃልን ንህዝብና ዝህቦ ረብሓ የብሉን። ሕዚ ዘድሊ ኣብ ዘራኽበና ብሓደ ንስራሕ ኣብ ዘፈለልየና ድማ ውሳነ ንህዝቢ ሂብና ሓቢርና ንምስራሕ ሓዱሽ ምዕራፍ ንኽፈት።
ኣብ ትግራይ ፣ ኣብ ካልኦት ከተማታት ኢትዮጵያን ኣብ ወፃእን ዘለኻ ትግራዋይ እቲ ሕዚ ትሪኦ ዘለካ … ካብያ ዘገልገለስ. .. ዘውደልደለ…. ዝዓይነቱ ፣ እንተ ንሕና ታሪኽ ምስራሕ ፍሉይ ባህርያትና…. እንተ ንሶም ታሪኽ ምስራቕ ተፈጥራዊ መንነቶም እዩ።
ደቐይ … ጋዳ ንሕናስ ዘይንሕለል።
ኣሽሓት ጀጋኑ ደቂ ህዝቢ መስዋእቲ ከፊሎም ካብ ምብታን ዘድሓናያ ሃገር ፣ ፈታዊን ፀላእን ኮላይ ( ኢሳያስ ኣፈወርቂ ) ዝመስከረሉ ልምዓት ኣረጋጊፅና እንትነብቅዕ ፣ ሕዚ ኩሉ ተረሲዑ ታይዶስ ከመይዶስ እንዳተባህለ ኣዲስ ኣበባ ናይቶም ትማሊ ዝጎብጡና ዝነበሩ ናይ ትምክሕቲ ሓይልታትን መዋፈርቶምን መአከቢ ኮይና ኣላ። እዙይ ማለት እንታይ ማለት ከምዛኮነ ንኩላትና ብሩሕ እዩ። ንትግራይን ህዝቢ ትግራይን ኣብ ክባ ምእታው እዩ እቲ ተፋሒሱ ዝንሄ ተንኮል።
ታይ ከ ዘገበሩ. ….. ንሕና እውን ፍልጠትናን ርዕሰ-ማልናን ኣብ ትግራይ ኣየውዓልናዮን ፣ መብዛሕትኡ ባዓል ሃብቲ ካብ ትግራይ ወፃኢ እዩ ኣዋፊርዎ። ኣብቶም ሰብ ሃብቲ ምርጫ ኣትየ እዙይን እቱይን ግበሩ ኣይብልን። ልክዕ ከምታ ኣብ ፖለቲካ ውድባት እዙይ ግበሩ እዙይ ኣይትግበሩ ናይ ምባል መሰል ዘየብለይ ኣብዚኣ እውን ከምኣ። ሓደ ነገር ብርግፀኝነት ንምዝራብ ግን ትግራይ ብማዕዶ ኮይንካ ኣይትምዕብልን ፣ ትግራይ ትምዕብል ሙሑራት ብኽእለቶም ሰብ ሃብቲ ተጋሩን ካልኦትን ሰራሕ እንትፈጥሩን ፀጋታት ትግራይ ኣብ ጥቕሚ ህዝቢ እንትውእልን እያ ትግራይ ትልወጥ። ስለ ዝኮነ ዳግም ሕሰብሉ። እንተንኣሰ ናይ ትግራዋይ ንብረት እዩ ተባሂሉ እዃ ኣይቃፀልን። ጨጉሪ ለወጥ ዝብለካ እውን የለን።
ደጊም ኩሉ ዓቕምና ንትግራይና። ኢትዮጵያ መርዘን እንተሒዝዋ ትግራይ ርእሳ ክትሓምም የብላን። ካብ ማንም እዋን ንላዕሊ ርእስና ኣቕኒዕና ንትግራይና ንሓሉ ፣ ትግራይና ነልምዕ ፣ ትግራይና መራኣያ ዴሞክራሲን ሰላምን ንግበራ። እንተ ሓቢርና ከምዘይንስኮን ዝፈልጡ ናይ ትምክሕቲ ሓይሊ ሓድነትና ንምሽርሻር ዘይፍንቕልዎ እምኒ ኣይክህልዎምን። ቕድሚ ሕዚ ኣቦሓጎታቶም ዝፈሓስዎ ተንኮል ኣብ ታሪክና ሓድነትና ሕማቕ ፍፅሜ ነይርዎ እዩ። ክባር ዋጋ ድማ ኣክፊሉና ሓሊፉ። ሕዚ ናይ ትምክሕቲ ሓይሊ ንሳ ክደግሙ እዮም ላዕልን ታሕትን ዝብሉ ዘለዉ። ሎሚ ግን ወይ ከ ኣይንጋገይን። ድላዩ ጥጅእ ይጠጃእ ፣ ድላዩ ዓይነት ሸርሒ ይፈተል ብሓድነትናን ብሄራዊ ክብሪ ትግራይን ክንዋገ የብልናን። እቲ ምንታይ ዳግም ክባር ዋጋ ከይንከፍል።
ዝኹሉስ ተዛረብካ ምፍቲሕኡ ከ እንታይ እዩ እንተ እልኹምኒ……?
ንኣይ መፍቲሒ ዝመስለኒ ቅድም ቀዳድም ህወሓት ጉርዳን እኽላን ክትፈሊ ንሓግዝ። ጉርዳን እኽላን ዝፈለየት ህወሓት ጥቑዊ ብሄራዊ መንግስቲ ትግራይ ይሕልዋ ፣ ጥቑዊ መንግስቲ ዘለዋ ትግራይ ድማ ናይ ሕጊ ልዕልነት ፣ ፍታሒ ፣ ዴሞክራሲ ፣ ሰላም ፣ ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን የረጋግፅ። እዚ ንምትግባር ቀፃሊ ጉባኤ ህወሓት ብዓይነቱን ትሕዝትኡን ፍሉይ ክኮን ምግባር። ምእንተ ምንታይ …..ነቲ ውድብ ዝመርሕ ኣብ ጉባኤ ስለዝምረፅ ፣ እቲ ኣብ ጉባኤ ተመረፀ ኣካል ኣብ ብሄራዊ መንግስቲ ክልል ትግራይ ፈፃሚ ኣካል ኮይኑ ስለ ዘግልግል። እዚ ኣካል እዙይ ብፁሩይ መንፍት ተነፍዩ ክሓልፍ ኣለዎ። እዙይ ናይ ምግባር ሓላፊነት ድማ ናይ ህወሓት ጉባኤ እዩ። ይርድኣኒ እዩ ናብ ጉባኤ ዝውክል ኩሉ ብመረፃ ከምዝኮነ ፣ ግን ድማ ኣብ ፉሉይ ኩነታት ስለዘለና እሞ ድማ መሪሕነት ህወሓት ቕድም ኢሎም ክሰርሕዎ ዝነበሮም ናይ ምብቓእ ስራሕ ስለዘይሰርሑ ኣቕሚ ዘለዎም መናእሰይ ብበዛሒ ዝሳተፍሉን ናብ ኣመራርሓ ዝመፅሉን መንገዲ ፍሉይ ኣሰራራሓ ክምሓዝ ኣለዎ።
በቢ ደርጅኡ ዘሎ ማለት ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ ንውድብን መንግስትን ከም ፈረስ ተጠቒሞም ናይ ህዝቢ ሃፍቲ ዘባኹኑን ንውልቆም ዝእምሙ ዝውዕሉን ዘለው ብዘንሕስያ ምቅላስ። ልዕሊ ሕጊ ኮይኑ ስልጣን መጥቀሚ ውሑዳት መጉድኢ ብዙሓት ዝገበረ ብመርትዖ ብሕጊ ንክጥየቕ ምግባር። ካብ ክልል ኣመራርሓ ጀሚሩ ክሳብ ጣብያ ምምሕዳር ዘይናትካ ምብላዕ ዝፅየፍን ነውሪ እዩ ዝብልን መሪሕነት ክሕሉ ምግባር። ንኹሉ ትግራዋይ ብማዕረ ዘግልግል ፣ ንሕግን ሕግን ዝግዛዕ በብደርጅኡ ምሕላው ምርግጋፅ። ሓደ ወዲ ኣሚን ሓደ ወዲ ጓና ዝገብር ኣተሓሳስባን ኣሰራርሓን ንሓንሳእን ንሓዋሩን ምውጋድ። ፖለቲካዊ ምሕደራ ትግራይ ብምግፋሕ ዝተፈላለየ ፖለቲካዊ እምነት ብሕጋዊ መንገዲ ብነፃ ክንቀሳቀስ ምግባር። ኣብ ኩሉ ኩርናዕ ዓለም ዘሎ ናይ ትግራዋይ ኣቕሚ ምፍላጥ ፣ ብኡ ኣቢልካ ኣብ ጥቕሚ ትግራይ ንክውእል ጭቡጥ መደብ ሒዝካ ናብ ተግባር ምእታው። ማሕበር ልምዓት ትግራይ ፣ ማረትን ክልኦት ናይ ልምዓት ውዳበታትን ዳግም ኣቕመን ኣጠናኪረን ኣብ ረብሓ ህዝቢ ትግራይ ክረባረባ ምጥንካር። ኣብ ኢድ ህወሓትን ብሄራዊ መንግስቲ ክልል ትግራይን ዘለዋ መራኸቢ ሓፋሽ ብምእሩይ ኣመራርሓ ክምርሓ ምግባር ፣ ኣብዚ መንግስቲ እንዳሸመን እንዳፍረሰን ዝውእል ዘሎ ዘበን ዘምፅዖ ሶሻል ሚድያ ብንጥፈት ምስታፍ። ኩሎም ዝስርሑ ስራሕቲ ኣብ ሰናይ ድልየት መራሕቲ ተደረኸ ዘይኮነስ ብተቛም ፣ ብሕግ ፣ ብሓይሊ ሰብን ባጀትን ተጠናከረ ክኽውን ኣለዎ። ንሕና ዜጋታት እውን ዘይግባኣና ብዘይ ኣግባብ ክሕልወና ኣይንድለ ፣ ጉዳይና ብሕግን ሕግን ጥራሕ ክንውድእ እዩ ዝግባኣና ፣ እቲ ጉቦ ዝቕበል ዘሎ እኮ ዋሓባይ ሰልዘሎ እዩ ንሱ ድማ ንሕና ዜጋታት ማለት እዩ። ኣብ ዚኣ እቲ በደል መንግስቲ ጥራሕ ኣይኮነን ዝጥየቐላ ንሕና እውን ብኣቛራጭ ዘይግባኣና ንደሊ ዜጋታት። ካብዙይ ንተኣረም ዝይናትካ ምብላዕ ነውሪ ንበል ፣ ሰናይ ምምሕዳር ክረጋገፅ እጃምና ነውፊ ።
ኣብ መወዳእታ ክብሎ ዝደሊ ሕዚ ዘለው ይኹኑ ንቕድሚት ዝመፁ ላዕለዎት ኣመራራሓ ህወሓትን ብሄራዊ መንግስቲ ትግራይን እዚ በቢ ሰለስተ ዓመት ዶ ክብሎ በብ ሓሙሽተ በስቢስና ዶ መቕነት ሓማተይ ኣዕንቂፉኒ ፣ ገምጋም ዶ ኣሟቕ ተሓድሶ ዝብል ዘይምኹንይ ህዝቢ ላሕ ዘበለ ዳግም ክንሰምእ ኣይንደልን። ብስሩ እባ ናይ ምብሳባስን ምሕዳስን መሰል መን እዩ ሒብኩም? እዃ ዳኣስ ናይ ዘይምብስባስ ግዴታ እምበር። ደጊም ፅፍርኹም ከሊእኩም ፣ ኢድኩም ሓፂብኩም ንህዝቢ ትግራይ ኣገልግልዎ። ድህሪ እዚ ኩሉ መስዋእቲ ህዝቢ ትግራይ ሳእን ሰናይ ምምሕዳር ገልታዕታዕ ክብል ጋዶ እዩ። ደጊም እንግዳዕ ህዝቢ ትግራይ እንትርፊ ዴሞክራሲ ፣ ፍትሒ ፣ ሰላም ፣ ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ካልእ ክሽከም ዓቕሊ የብሉን።
ሰሰላሙ ንዓኹም
ዋካ ብርሃነ
ሑመራ, ትግራይ
ንማዕዳኹምን ተግሳፅኩምን ቕሩብ እየ።
rubakaza@gmail.com


text:
ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ቁጽሪ ኣብ ሶማልያ ናይ ዘሎ ዓቃብ ሰላም ከጉድል እዩ
Radio Erena: 15 April 2018
ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ቁጽሪ ናይቲ ኣብ ሶማል ዓስኪሩ ዘሎ ዓቃብ ሰላም ዝጎድለሉ መደብ ከምዝሓንጸጸ ኣፍሊጡ።
እቲ ሕብረት ትማሊ ቀዳም 14 ሚያዝያ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ ከምዘመልክቶ፣ ብመሰረት ባይቶ ጸጥታ ኣብ 2017 ዝኣተዎ መብጽዓ፣ ዓቃብ ሰላም ሕብረት ኣፍሪቃ ቁጽሩ በብቁሩብ እንዳጉደለ ንሓይልታት ጸጥታ መንግስቲ ሶማልያ ከረክብ ንዝብል ስምምዕ ተግባራውነቱ ክጅምር ምዃኑ ኣፍሊጡ።
ኣቐድም ኣቢሉ ተመሳሳሊ ፈተነ ተኻዪዱ’ኳ እንተነበረ፣ ትካላት ጸጥታ መንግስቲ ሶማል ብግቡእ ስለዘይቆማን፣ ካብ ኣልሸባብ ንዝመጽእ መጥቃዕቲ ውሕስነት ሰላም ክህባ ብዘይምኽኣለንን፣ ዓቃብ ሰላም ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብታ ሃገር ዘለዎ ህላዌ ክናዋሕ ከምዝተገብረ ይዝከር።
ኣብ 2020 ዓመተ ምህረት ጸጥታን ምርግጋእን ሶማል ምሉእ ብምሉእ ኣብ ትሕቲ መንግስቲ ሶማል ክኸውን ተሓንጺጹ ንዘሎ መደብ፣ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ እትርከበን ሓያሎ ሃገራት ምዕራብ ስክፍታ ከምዘለወን ይገልጻ።
ከምዝፍለጥ ኣብ ሶማል ዝርከብ ዓቃብ ሰላም ካብ ብሩንዲ፣ ኢትዮጵያ፣ ጂቡቲን ኬንያን ዝተዋጸአ ሰራዊት ኮይኑ፣ ንደቡብን ማእከላይን ሶማል ኣብ ዝሽፍን ሽዱሽተ ንቑጣታት ዝዓስከረ’ዩ።
========================


text:
ኢትዮዽያ ዝሓለፈ ቅነ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝፈፀመቶ ወትሃደራዊ መጥቃዕቲ፣ነቲ ንዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ይካየድ ዝነበረ ኢድ-ኣዙር ውግእ ሓድሽ መኣዝን ኣትሒዝዎ‘ሎ።ፒተር ሃይንለይ ካብ ኣዲስ ኣበባ ዝላኣኾ ሪፖርት፣ሎሚ እቲ ብዙሕ ዘይፍለጥን ኣብ ዶብ ሰገር መጥቃዕቲ ተሳቲፉ ዝባሃልን ጉጅለ ደባይ ተዋጋእቲ ትኹረት ተዋሂቡዎ‘ሎ ይብል።
ሰራዊት ኢትዮዽያ ዝሓለፈ ሰሙን፣ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ኣትዩ ንወትሃደራዊ ካምፕታት ድሕሪ ምውቅዑ፣ኣብ ዶብ ኢትዮዽያን ኤርትራን ውጥረት ንሂሩ‘ሎ።
ወሃቢ-ቃል መንግስቲ ኢትዮዽያ ኣቶ ሽመልስ ከማል፣እቲ መጥቃዕቲ ሕነ እቶም ቅድሚ ክልተ ወርሒ ኣብ ክልል ዓፋር ዝተቀትሉን ዝተጨወዩን ስለዝኾነ ምኽኑይ‘ዩ ይብሉ፣
”እቶም ዝተወቅዑ ካምፕታት፣መንግስቲ ኤርትራ ነቶም ካምፕታት፣ጉጅለታት ግብረ-እከይ ዝዕልመሎምን ዘዋፍረሉን ስፍራታት‘ዮም ነይሮም።
እዚ ዶብ ሰገር መጥቃዕቲ፣ድሕሪ ክልተ ዓመት ዝዘለቀ ዳሕረዋይ ኲናት ክልቲኤን ሃገራት ዝተኸሰተ ቀዳማይ ስርሒት‘ዩ ይብሉ ተንተንቲ።ኣብ‘ቲ ጃላ ኮይኑ ዝተዛዘመ ኲናት፣ክሳብ ሰማንያ ሽሕ ሰባት ከምዝሞቱ ይዝከር።
እቲ ወትሃደራዊ መጥቃዕቲ፣ብኣፍልጦን ፈቃድን ኤርትራ ግብረ-ሸበራዊ መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊ ዝፈፀሙ ጉጅለታት ተመጣጣኒ‘ዩ ትብል ኢትዮዽያ።
ወሃቢ-ቃል ምንስቴር ወፃኢ ኢትዮዽያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ብወገኖም፣ ኤርትራ ብዘይፍለጥ ጉጅለ ደባይ ተዋጋእቲ ተጎልቢባ ኢድ-ኣዙር ኲናት ኣብ ልዕሊ ኢትዮዽያ‘ያ ፈንያ ኢሎም ከሲሶም።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ኢትዮዽያ ዝሓለፈ ሰሙን ነቲ መጥቃዕቲ ዝፈነወት፣ ትኲረት ካብ‘ቲ ኣብ ሉኣላዊነት ኤርትራ ፈፂማቶ ትብሎ ጎበጣ ናብ ካልእ ንምቅያር ዝዓለመ ውፁእ ወረራ‘ዩ ኢላ ኣውጊዛቶ‘ላ።
ኤርትራ ኣብ መግለፂኣ፣ምስ’ታ ኣዝያ ትዓብያ ጎረቤታ ናብ ኲናት ከምዘይትፅመድ ኣፍሊጣ‘ላ።
ንኣርዱፍ ዕጡቅ ሓይሊ ዓፋር ደገፍ ኣፅዋርን ገንዘብን ትገብር ኤርትራ‘ያ ትብል ኢትዮዽያ።ኤርትራ ብወገና፣ኢትዮዽያ ንኣርዱፍ ከምሰበብ ተጠቂማ ወረራ‘ያ ትፍፅም ዘላ ትብል።
ንኩነታት ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝከታተሉን ዝትንትኑን ኣምባሳደር ኣሜሪካ ኣብ ኢትዮዽያ ዝነበሩ ዴቪድ ሽን፣ኣርዱፍ ዝባሃል ሓይሊ ዝተማህዘ ይኹን ንኢድ-ኣዙር ኲናት ዝጥቀሙሉ ገና ኣይተፈልጠን ዘሎ ይብሉ።
ዴቪድ ሽን ኣብ ዘረበኦም፣ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ ዝሓለፈ ሚያዝያ ንፓርላማ ሃገሮም ኣብ ዘቅረብዎ ፀብፃብ፣መንግስቶም ንፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ክዓሉ ንዝወጠነ ሓይሊ ክድግፍ‘ዩ ከምዝበሉ ኣዘኻኺሮም።ኣቶ መለስ ነቲ ሪኢቶ ዝሃቡ፣ኤርትራ ኣብ እዋን ዋዕላ መራሕቲ ኣፍሪቃ ኣብ ኣዲስ ኣበባ መጥቃዕቲ ቦምብ ንክትፍፅም ኣዋዲዳ‘ያ ኢሎም ድሕሪ ምኽሳሶም‘ዩ። ኤርትራ ነቲ ክሲ ከምዝነፀገቶ ይዝከር።


text:
40 ተሳተፍቲ ዝተኻፈሉዎ ኼባ ውድብ መድረኽ ፍራንክፈርት ጉዳይ ዶብ እይተተንከፈትን። ወያነ ካብ ልዕላዊ መሬት ኤርትራ ክወጹ ዝብል ዛዕባውን ኣይተላዕለን። ዶብ ይተሓንጸጽ ዝብል ቴማ ከኣ ወይከ። ርኣይቶ መ.ሓ.ደቀባት ኤርትራ። ዝርዝር ኣስማት “ሕርይራይ ጋንታ ተቓውሞ” ኣብ ጀርመን 25 ዝኣባላታ ቦርድ ቆይማ። ኣሕመድ ካይሲ ኣምባሳደር ኣድሓኖም ገብረማርያም ኣምባሳደር ዓንደብርሃን ወልደ–ጊዮርጊስ...
እዛ ምስሊ ራሻይዳ ዝኾነት፣ መደናገሪት ኣስላም ኢሉ ዝተዓመማ፣ ስእሊ ልኡኽ መላኺ ኢሰያስ ምስ ዕማመቱ ምስርኣዩ፣ ብዙሓት ሰባት ነዲሮም ወቐሳታት ልኢኾም። ሰባት ዝኾነ ጽሑፍን ስእልን ከመይ ይርድእዎ፣ ስራሕ ጽሓፍን ሳኣላይን ዘይኮነስ ትዕዝብትን ጠመተን ኣንበብትን ስራሕ’ዩ። ስለዚ ነዚ ስእሊ ብቃሕ ዝበለኩም ክትርድእዎ ሓላፍነትኩምን፣ ብቕዓትኩምን ዝሓትት’ዩ። ነብሲ ወከፍ ተኻታታሊ ኣብዚ ስእሊ እዚ...
መሳጥን ሃገራዊን ትሕዝቶ ዘለዋ ሙዚቃ ብተፎኖ ምስ በጸይቱ እንዳ ተቋባበሉ ዝደረፉዋ መሳጢት ደርፊ፣ ሎሚ ነቲ ፍረነገር እታ ሙዚቃ ከነስተብህለሉ ከሎና፣ ብምልኡ፣ ንህግደፍ ዝወቅዕ ኮይኑ ንረኽቦ። ኣብቲ እዋንቲ እዛ ደርፊ ክትድረፍ ከላ ግና መብዛሕትኡ ህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ እኳድኣ እቲ ኣብ ከተማታት ዝነብር ዝነበረ ውዲት ሻዕብያ ስለዘይፈልጦ፣ ገጂፍ ህርፋን ነጻነት ከኣ ስለዝነበሮ፣ ከምቲ ህርፋን ጸባ ዘለዎስ ጓጒድ ማይ...
The consultation forum in Frankfurt opens its doors News report – Frankfurt Published 22. Oktober 2017 · The second consultative meeting of political organizations and civil society organizations organized by the Eritrean Forum for Dialogue was held on Saturday...
“ኩነታት ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን (ኤርትራን ኢትዮጵያን)፣ ካብቲ ቅድሚ 17 ዓመታት ዝነበረ ኣይፍለን እዩ”። ካብ ዓይጋ ፎሩም ዝተቐድሐ ኣገዳሲ ሓበሬታ ኣብቲ ብዕለት 16 ጥቅምቲ 2017 ኣዳለውቲ ትግራይ ኦንላይን ኣብ ዓይጋ ፎርም ዝውጽእዎ ርእሰ ዓንቀጽ፣ “ኣብ ኣይሰላም ኣይኲናት ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ “ህሉው ኩነታትኢትዮ-ኤርትራ ካብቲ ቅድሚ 17 ዓመታት ዝነበረ ኣይፍለን እዩ። እዚ ማለት ከኣ ቅድሚ...


text:
መንግስታት ኤርትራን ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይናን፡ ኣብ መዳይ ጥዕና ንዘሎ ምትሕግጋዝ ንምድንፋዕ ዝዓለመ ውዕል፡ ብ3 ግንቦት ኣብ ኣስመራ ከቲሞም።
ነቲ ሰነድ፡ ብወገን ኤርትራ – ሚኒስተር ጥዕና ኣሚና ኑርሕሴን፡ ብወገን ቻይና ድማ ኣምባሳደር ናይ’ታ ሃገር ኣብ ኤርትራ ሚስተር ኲዩ ሹጁን’ዮም ክታሞም ኣንቢሮምሉ።
ትሕዝቶ ናይ’ቲ ውዕል፡ ኣብ ቀረብ መድሃኒትን መሳርሒታትን፡ ቻይናውያን ሞያውያን ሕክምና ናብ ኤርትራ መጺኦም ከበርክቱን ተመኲሮ ናይ ምልውዋጥ ንጥፈታት ከካይዱን፡ ከምኡ’ውን ካልእ ናይ ምትሕግጋዝ ባይታ ምጥጣሕ ኤርትራን ቻይናን ኣብ ጥዕናዊ መዳይ ንምትሕግጋዝ ውዕል ከቲመን ዘጠቓለለ’ዩ።
ብመሰረት ካብ ሚኒስትሪ ጥዕና ዝተረኽበ ሓበሬታ፡ ኣብ መንጎ ኤርትራን ቻይናን ኣብ ዝሓለፈ 20 ዓመታት፡ ኣብ ጥዕናዊ መዳይ ሓያሎ ናይ ምትሕግጋዝ መደባት ከምእተኻየዱ፡ ቻይናውያን ሞያውያን ሕክምና ናብ ኤርትራ እናመጹ ኣገልግሎት ኣብ ምሃብ ከምዝርከቡ፡ ንኣስታት 300 ዜጋታት ዘካየድዎ ናይ ዓጽረ-ሽንቲ ሕክምናዊ መጥባሕቲ ድማ ካብ’ቲ ብፍሉይ ዝጥቀስ ምዃኑ ተፈሊጡ።
ኣብ መንጎ መንግስታት ኤርትራን ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይናን ብዘሎ ጽቡቕ ዝምድና፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ጽላታት ዘተኰረ ሓያሎ ናይ ምትሕግጋዝ መደባት ከምዝሰላሰል ይፍለጥ።


text:
Share List
Related posts:
- VOICE OF ASSENNA: አዋናዊ ጉዳያት – ዘተ ፓርላማ ሆላንድ ንምዕጻው ኤምባሲ ኤርትራ – ምዕጻው ብሕታዊ ትካላት ኤርትራ
- 2018 ዓ.ም. ዓመተ ቅዋም፡ ዓመተ ሰላም፡ ዓመተ ልዋም፡ ንህዝቢ ኤርትራ ታሪኻዊ ጸዋዒት ንወለዶ ፍትሕን ንኹሉ ሰራዊት ስርዓተ ሕግን ቅዋምን ኤርትራ፡
- ኤርትራ ሓድሕድ ኩናት ስለዘይብላ፡ ደሴት ሰላም ክትብሃል ኣይትኽእል’ያ
- VOICE OF ASSENNA: ሰራዊት ዚምባብወ ስጉምቲ ወሲዱ፡ ወዲ 93 ዓመት ሙጋበ ኣብ ቀይዲ ኣትዩ
- ሰራዊት ዚምባብወ ንኣገደስቲ ትካላት `ታ ሃገር ብምቊጽጻር ንፕረዚደንት ዚምባብወ ሮበርት ሙጋበ ኣብ ቀይዲ ከምዘእተዎ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ይሕብራ ኣለዋ።
- VOICE OF ASSENNA: ሰራዊት ኤርትራ፡ ጽባሕ ዘኹርዓካ’ምበር ዘጣዕሰካ ገበን ክትፍጽም የብልካን
- VOICE OF ASSENNA: ብሃይማኖት ፖለቲካዊ ጠላዕ ይኣክል፡ ምእንቲ መሰል፡ ሓርነትን ፍትሕን ብሓባር ደው ንበል
- ዕድመ ንህዝቢ – ብምኽንያት ባሕቲ መስከረም ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ንናጽነትን ሓርነትን ኤርትራ።
- Voice of Assenna: ርእሰ ምትላል! ምጽልማት ሓርነትን ምግሃስ ፍትሕን ዘስዓበ ቀንዲ ጠንቂ ሃገራዊ መዓት ኤርትራ ኢዩ!
- ርእሰ ምትላል! ምጽልማት ሓርነትን ምግሃስ ፍትሕን ዘስዓበ ቀንዲ ጠንቂ ሃገራዊ መዓት ኤርትራ ኢዩ!!!
- Voice of Assenna: ኤርትራ ድሕሪ 50 ዓመታት – Mon, Jan 16, 2017
- ንስርዓት ህግደፍ ምሕጋዝ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ንሞት ምፍራድ’ዩ


text:
“ብሓባር ንስራሕ ከነድምዕ፡ ብሓባር ነድምጽ ከነስሞ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ጭርሖ፡ ብኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ማሕበርን ጨናፍር ሰዲህኤ ኣብ ኤውሮጳን ኣብ ምስንዳእ ዝጸንሐ፡ ፈስቲቫል ኤርትራ 2018 ምድላዋቱ ወዲኡ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኤውሮጳ፡ ካብ ሽወደን፡ ኖርወይ፡ ደንማርክ፡ ፈረንሳ፡ ዓባይ ብሪጣንያ፡ ካብ ኣመሪካን ካብ ዝተፈላለያ ከተማታት ጀርመንን ዝመጹን ዝመጻን ኣጋይሽ ምቕባል ጀሚሩ ይርከብ። ብዘይካዚ ክልተ ካብቶም ንሕና ምስ ህዝብና ኣብ ፈስቲቫል ፍራንክፎርት ተራኺብና በታ እንኽላ ሞያ ከነሐጉሶ ድሉዋት ኢና ዝበሉ ኣባላት ኪነት እውን ካብ ስዊዘርላንድ ፍራንክፎርት ምብጽሖም ተረጋጊጹ ኣሎ። ካብዚኣቶም ሓው ዓሊቶ ኣርባዕተ ካብ ቋንቋታት ኤርትር መሊኹ ዝጻወት ከምዝኮነውን ተገንዚብና ኣለና።
ኣባላት ኣሳናዳኢት ሽማግለ እንተኮነ እውን ብዕለት 02.08.2018 ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ቦታ ፈስቲቫል ተረኪቦም፡ ሰዓታት ዝወሰደ ኣኼባ ገይሮም እቲ ዝግባእ ምስንዳእ ከምዘጠናቐቁን፡ ቁጽሪ ተወከልቲ ተቓወምቲ ውድባትን ምንቅስቓሳትን፡ ወሲኩ ምህላዉን፡ ናይቶም ብኣካል ክሳተፉ ዘይካኣሉ ማሕበራትን ትካላትን ድማ ብጽሑፍን ብቃልን ዝተሰነ ናይ ደገፍ መልእክትታት ዝመጸ ምህላዉ ብምግንዛብ፡ ኣብተዳልዩ ዝጸንሐ ፕሮግራም ፈስቲቫል ምምሕያሻት ገይሮም ከምዘለዉ ተነጊሩ።
ኣብ ተክኒካውን ምምሕዳራውን ጉዳያት እንተኮነ’ውን፡ ኣደራሽ ተሰሪዑ፡ ንፈስቲቫል ዘድሊ መዘናግዒ ንብረት ኣብ ክልተ ኣደራሻት ተዳልዩ ከምዘሎ እውን ተሓቢሩ ኣሎ።
ኣብ ፈስቲቫል ፍራንክፎርት 2018 ብጽቡቕ የራኽበና!!
ቦታ ፈስቲቫል፡ Merton str. 26 – 28
Frankfurt am Main- Bockenheimer warte.


text:
ናይ ደቡብ ሱዳን ምንስቴር ወፃኢ ኣብዚ ሰሙን እዚ ብቻይና ዝሕገዝ ኣብ መንጎ ተነሓናሕቲ ደቡብ ሱዳን ኣብ ካርቱም ዝተኻየደ ልዝብ ሰላም ኣብታ ሃገር ሰላም ከምፅእ እዩ ዝብል ተስፋ ከምዘለዎም ገሊፆም።
ናይ ደቡብ ሱዳን ምንስቴር ወፃኢ ባርናባ ማሪያል ቤንጃምን ብናይ ቻይና ሸምግልና ኣብ ካርቱም ካብ ዝተኻየደ ልዝብ ሰላም ሎማዕንቲ ረቡዕ ምስ ተመለሱ ኣብ ዋና ከተማ ጁባ ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብዎ መግለፂ እቲ ልዝብ ዘላቒ ሰላም ንምምፃእ ንዝካየዱ ፃዕርታት ዘጠናኽር እዩ ኢሎም።
ኣብ ዩኒቨርስቲ ጁባ ዳይረክተር ማእኸል መፅናዕትታት ሰላምን ልምዓትን ዝኾኑ ሉካ ቢዮንግ ደንግ ብቻይና ዝምራሕ ልዝብ ሰላም ይቕፅል ምስ ዘሎ ናይ ኢጋድ ፃዕርታት ሰላም ኢድ ንኢድ ተተሓሒዙ ክካየድ ኣለዎ ምስ በሉ ኣብ ሓደ እዋን ብዙሓት ተበግሶታት ምውሳድ ንፃዕርታት ሰላም ዘዘሕትል እዩ ኢሎም።
ምንስቴር ወፃኢ ደቡብ ሱዳን ማሪያል ግን መንግስቲ ቻይና ኣብታ ሃገር ሰላም ክዓስል ዝገብሮ ዘሎ ፃዕርታት ንኢዶም ኣለው።
ቻይና ኣብ ኢንዱስቱሪ ነዳዲ ደቡብ ሱዳን ብዙሕ ገንዝበ ዝመወለት ሃገር እንትኾን ብምኽንያት እቲ ውግእ ሲሶ ኢድ ምህርቲ ነኪዩ’ሎ።
ቻይና ኣብ ትካልት ነዳዲ ደቡብ ሱዳን ንዝሰርሑ ስቪላት ዝሕልው ተወሰኽቲ 750 ወታደራት ትልእኽ ኣላ።እዚ ብዛዕባ ሻራዊነት ቻይና ስኽፍታ ኣልዒሉ’ሎ።ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ደቡብ ሱዳን ማሪያል ግን ወታደራት ቻይና ምስ ክልቲኦም ወገናት ከይወገነ ኣብ ትሕቲ ሕቡራት መንግስታት ዝሰርሕ እዩ ኢሎም።ብምስዓብ ‘’ህዝባዊ ሪፓብሊክ ቻይና ከይዲ ሰላም ንቕድሚት ክስጉም ምፍታና ዝሕብሮ እንተሃለወ መንግስቲ ቻይና ኣብ ደቡብ ሱዳን ሰላም ክሰፍን ዘለዎ ቅሩቡነት ከምዘለዎ እዩ’’ኢሎም።
ነቲ ናይ ካርቱም ልዝብ ዝመርሑ ናይ ቻይና ምንስቴር ወፃኢ ዋንግ ዪ ምስ ልኡኻት ክልቲኦም ተነሓናሕቲ ነንበይኖም ከምዝተራኸቡን ምስ ኢጋድ እውን ከምዝተዘራረቡን ተፈሊጡ’ሎ።
ኣብ ካርቱም ዝተራኸቡ ክልቲኦም ወገናት እቲ ግጭት ብሰላም ንኸብቅዕን ቅድሚ ሓደ ዓመት ዝተበፅሐ ቶኽሲ ጠጠው ናይ ምባል ስምምዕ ክኽበርን ድልውነቶም ገሊፆም ኣለው ኢሎም ምንስቴር ወፃኢ ደቡብ ሱዳን።
ኣብ መወዳእታ እዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ኣብ ስምምዕ ዘላቒ ሰላም ንምብፃሕ ብሓድሽ መንፈስ ናይ ኣዲስ ኣበባ ልዝብ ሰላም ክቕፅል መንግስቶም ተስፋ ኣለዎ።


text:
ሰፊሕ በዓል ኤርትራ - ካስል
- Details
- Created: Sunday, 20 August 2017 04:18
- Last Updated: Sunday, 20 August 2017 04:18
ብሓልዮትዲሞክራስያዊማሕበርመንእሰያትንሓርበኛታትኤርትራን(ግንባርሃገራዊድሕነትኤርትራ) ጨንፈርጀርመን፣ብምትሕብባርምስዝተፈላለዩፖለቲካዊውድባትንበርጌሳውያንማሕበራትንኤርትራ ብሓባርዝተዳለወፈስቲቫል ካብ04-06/08/2017 መበል 32ሰፊሕ በዓል ኤርትራ (ፈስቲቫል ካስል 2017) ኣብ ትሕቲ “ምዕቋብ ሓድነት ህዝብናን ልዑላውንት ሃገርናን፣ ሓላፍነት ናይ ነፍሲ ወከፍ ሃገራዊ ኢዩ” ዝብል ማእከላይ ጭርሖ፣ መኣዲዘተን ምርድዳእን ኣዳሊዩ ምንባሩ ዝዝከር ኮይኑ፣ ኣብዚ ዝተኻየድ ዘተ ብኣገደስቲ ምሁራትን ምኩራት ሃገራውያን ተቓለስትን ምስ ቴማ ናይ ሎሚ ዓመት ፈስቲቫል ዝሳነ ኣገዳሲ ናይ ክትዕ ወረቓቕቲ ከም ዘቕረቡ ክንሕብር ደስ ይብለና። እዚ ወረቓቕቲ‘ዚ ንኩሉ ሃገራውን ብኤርትራ ንዝገደስን ንክንብቦን ንኽፈልጦን ብማለት ክንዝርግሖ ምዃና ነረጋግጽ። እዚ ቀጺሉ ኣብ ትሕቲ “ጻዊዒት“ ዝብል ኣርእስቲ ንዝርገሖ ዘሎና፣ በቶም መደረ ዘቕረቡ ኣሕዋት ዝቐረበን ብተሳተፍቲ ፈስቲቫል ዝተደገፈን ለበዋ ኮይኑ፣ ብመንገዲ መሪሕነት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኣቢሉ ናብ ኩለን ሃገራውያን ውድባት ንክበጽሕ ዝተዳለወ ኢዩ።


text:
ሕብረትን ተግባርን ዝጠልብ ኣገዳሲ መድረኻዊ ፖለቲካዊ ውሳኔታት
ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ድሕሪ’ቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣርእስታት ክዝቲ ዝቐነየ ውድባዊ ሰሚናር፡ “ህዝብን ሃገርን ንምድሓን ኩሉ ዓቕሚታት ተቓላሳይ ህዝብና ደመኛ ጸላኢና ጉጅለ ህግደፍ ንምውጋድ ይቕናዕ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ጭርሖ ካብ 20 ክሳብ 24 መስከረም 2017 ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ ኣካይዱ። ውድባዊ ሰሚናር ሓያልን ድኹምን ጎኒታት ውድብ ዳህሲሱ፡ ኣባላት ውድብ ኣብ’ዚ ኣቲናዮ ዘለና ተሃዋሲ ፖለቲካዊ መድረኽ፡ ካብ ኣፍልጦን ንቕሓት ዝምንጩ ድልዱል ኣረኣእያ ዓጢቖም ብጽንዓት ክምክቱ ዘኽእሎም ኣገዳሲ ትምህርቲ ዝተረኽበሉ ነይሩ። ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ ድማ፡ ውድብ ኣብ ውሽጢ ዝሓለፈ ሰለስተ ዓመትን መንፈቕን እንታይ መደባት ነይረሞ? እንታይ ኣዐዊቱ? እንታይ’ከ ተሪፍዎ? ስለምንታይ ብምንታይ ምኽንያት ዝብል ፖለቲካዊ ጸብጻብ ተመልኪቱ። ቀሊል ዘይኮነ ናይ ኣፈጻጽማ ድኽመት ከም ዘለዎ ርእዩ። ኣብ’ቶም ኣዕኑድ ናይ’ቲ ውድብ መሳርሒ ዝኾኑ ፖለቲካዊ መደብ-ዕዮን ሕገ-ህንጻን ካብ ዝቐደመ ዝተመሓየሸን ብሩህን ኮይኑ ክስነድ ተኻቲዑ ኣጽዲቑ። ነዚ ዘተግብሩ ኣባላት መሪሕነትን ኦዲት ኮሚሽንን ድማ መሪጹ።
ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ኣብ መዛዘሚ ጉባኤኡ፡ ንቕድሚት ብቃልሲ ክፍትሑ ዘለዎም ኢሉ ዝረኣዮም ንገዛ ርእሱ፣ ንደመኛ ጸላኢ ጉጅለ ህግደፍ፣ ንመሓዙት ፖለቲካዊ ውድባት፣ተሳተፎ መንእሰያት፡ ደቂ-ኣንስትዮን ምሁራንን፣ ዋሕዚ ስደት፣ ድሕረት ከም ናይ ፖለቲካ መሳርሒ ምጥቃም፣ ምዕቃብ ኤርትራዊ ሃገራዊ መንነት ዝብል ጽማቕ በዓል ሸውዓተ ነጥቢ ፖለቲካዊ ውሳኔታት ኣመሓላሊፉ። እቲ ውሳኔታት ብመሰረት ዘለናዮ ተሃዋሲ መድረኽን ኣገዳስነቱን ክጥመት እንከሎ ንሓደ ውድብ ደግሓኤ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ንኹሉ ሓቀኛ ደላዪ ሓድነትን ምሕዝነትን ከምኡ’ውን ደላዪ ፖለቲካዊ ደሞክራስያዊ ለውጢ ዝምልከት’ዩ። ምኽንያቱ ንቕልጡፍ ንድሕነት ህዝብን ሃገርን ዘገልግል ሜላታት’ዩ።
ንጸላኢ ኣመልኪቱ ኣስፊርዎ ዘሎ ምስ እንምልከት፡ ጸላኢ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ልዕሊ ርብዒ ዘመን ብውሽጥን ብደገን ክኽተሎ ብዝጸንሐን ዘሎን ኣዕናዊ ጸረ-ህዝብን ጸረ-ደሞክራስን ፖሊሲታት፡ ሃገርና ፍሽልቲ ሃገር ናይ ምዃን ድነ የንጸላልዋ ከም ዘሎ፤ እዚ ጉጅለ ንጸቢብ ረብሓኡ ቀዳምነት ብምስራዕ፡ ዞባውን ዓለማውን ኣገዳስነት ዘለዎ ስትራተጂካዊ ልኡላዊ መሬት ኤርትራ ከም ቃሕታኡ ንዕዳጋ ኣውሪዱ ብምሕራጅ ሃገርና መነሃርያ ናይ ዝተፈላለዩ ተነሓናሕቲ ዞባውን ዓለማውን ሓይልታትን ኣሽበርቲ ጉጅለታት ክትከውን ዝዕድም ባይታ ይፈጥር ከም ዘሎን ብብሩህ ኣስሚርሉ ይርከብ።
ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ ደግሓኤ፡ ንሕቶ ምሕዝነትን ሓድነት ኣብ ዝምልከት ድማ፡ ውድብ ኣብ ሕቶ ምሕዝነት ሓድነት ካብ ቅድም ዝጸንሖ መትከላዊ ሓላፍነታዊ እምነቱ መሰረት ብምግባር ከሰላስሎ ዝጸንሐ ብምምጓስ፡ ምስ ኣንጻር ህግደፍ ዝቃለሱ ሓይልታት ዝጸንሖ ዝምድና ንምድልዳል ብምሉእ ዓቕሙ ክረባረብ ከም ዝኾነ፡ ብመሰረት እቶም ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታት ዝወነንዎ ኣረኣእያን ዝምርሕሉ ፖለቲካዊ መደብ-ዕዮ ፈላልዩ ብምቕማጥ፡ ምስ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ዕላማታት ዘለዎም፡ ብሄራዊ ኮነ ሕብረ-ብሄራዊ ደሞክራስያዊ ውድባት፡ ስሙር ደሞክራስያዊ ግንባር ክምስረት፡ ብፍላይ ከኣ ምስ ሕብረ ብሄራውያን ደሞክራስያውያን ውድባት ክሳብ ምትሕንፋጻዊ ሓድነት ክገብር ድልዊ ምዃኑ ኣረጋጊጹ። ናይ ኩሎም ፖለቲካዊ ሓይልታት ዝሰመረ ወቓዒ ፖለቲካዊ ሓይሊ ክምስረት ክቃለስ ምዃኑ’ውን ወሲኑ።
ኣብ ደውታ ዝርከብ ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ፡ ዳግም ንምብርባር ብመንገዲ ሰሚናር ፖለቲካዊ ውድባት ተታሒዙ ዘሎ መደብ ንቕድሚት ብምድፋእ ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ናይ’ቲ ግንባር ንኽግበር ካብኡ ዝጥለብ ከማልእ ድልዊ ምዃኑ፣ ጸረ-ህዝቢ ጉጅለ ህግደፍ ብኹለ-መዳያዊ ቃልሲ ክውገድ ካብ ዝጸንሖ ስሩት ፖለቲካዊ እምነት ነቒሉ፡ ኩሎም ዕጡቕ ክንፍታት ዘለዎም ውድባት፡ ኣብ ትሕቲ ሓደ ናይ ሓባር ወተሃደራዊ ስትራተጂን ናይ ሓባር መሪሕነትን ብዝተወሃሃደ ወተሃደራዊ ኮማንድ ተጠርኒፎም ክሰርሑ ዘለዎ ተደላይነት ኣብ ጸብጻብ ብምእታው ደግሓኤ ሎሚ’ውን ከም ቀደሙ ዘይተቖጠበ ዕዙዝ ተራኡ ክጻወት ምዃኑ ወሲኑ።
ሕቶ ምሕዝነትን ሓድነት ግብራዊ ከይኸውን ክዕንቅፉ ዝጸንሑ ናይ ትምክሕትን ጽበትን ድሑራት ኣረኣእያታት ንምግራሕን ንምብላይን ቀጻልነት ዘለዎ ዝተነጸረ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ቃልሲ ምክያድ ከም ዘድልን ከም ውድብ ተራኡ ክጻወት ድልዊ ምዃኑን ኣስሚርሉ ኣሎ። እቲ ተዘሪጉ ዘሎ ፖለቲካዊ ኩነታትና ኣብ ምጽራይ፡ ንጸረ-ህዝቢ ጉጅለ ህግደፍ ብምውጋድ፡ ህዝብን ሃገርን ካብ ምብትታን ንምድሓን ተራን ግደን መንእሰያት፣ ደቂ-ኣንስትዮን ምሁራንን ዕዙዝ ምዃኑ ስለዚ ከኣ ነዞም ማሕበራዊ ክፍልታት እዚኦም ብምሉእ ዓቕሞም ኣብ’ቲ ቃልሲ ክሳተፉ ንምግባር ዝከኣሎ ኩሉ ክገብር ምዃኑን ኣብ ፖለቲካዊ ውሳኔኡ ኣረጋጊጹ።
ፖለቲካዊ ውሳኔታት ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ ደግሓኤ፡ ነቲ ንዓለም ገረሞ ኮይኑ ዘሎ ዘይንቡር ዋሕዚ ስደትን ጠንቁን ኣመልኪቱ ድማ፡ ጠንቂ ጉጅለ ህግደፍ ዝኽተሎ ዘሎ ኣዕናዊ ፖሊሲ ምዃኑ፡ መፍትሒ ናይ’ዚ ከኣ ዓቕሚታትካ ኣላፊንካ ምቅላስ ምዃኑ፡ ስደት መሰረታዊ መፍትሒ ከምጽእ ከም ዘይኽእል ብምንጻር፡ ደላዪ ሰላም ማሕበረ ሰብ ዓለም ንስደተኛ ህዝብና ኣብ ጉዕዞ ስደቱ ኮነ ኣብ ገለ ዝዓረፈለን ሃገራት ዝገጥሞ ዘሎ ዘይሕጋውን ዘይሰብኣውን ተግባራት ብኣንክሮ ተኻታቲሉ ነቲ ሽግር ኣብ ምፍታሕ ኣህጉራውን ሰብኣውን ተራኡ ክጻወት ተማሕጺኑ። ድሕረት ከም ፖለቲካዊ መሳርሒ ኮይኑ የገልግል ከም ዘሎ፡ ቀንዲ በዚ ክግልገል ዝጸንሐን ዘሎን ጉጅለ ህግደፍ ምዃኑ፡ ካልኦት ገለ ዝነደዩ፡ ገለ ድማ ብፖለቲካዊ ቅርሕንቲ ዝመረቱ ወገናት ብዝተፈላለየ ኣጋጣሚታትን ኣስማትን ክጥቀምሉ ይፍትኑ ከም ዘለው ኣነጺሩ፡ ብቕሉዕ ክምከቱ ከም ዝግባእ ወሲኑ። ውሳኔታት ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ ምዕቃብ ኤርትራዊ ሃገራዊ መንነት ኣብ ዝምልከት ድማ፡ ነቲ ብዝተናወሐ ፖለቲካውን ብረታውን ቃልሲ ዝተሃንጸ ሓባራዊ ኤርትራዊ ሃገራዊ ስምዒታት ንምህሳስ፡ ብወሳኒ መልክዑ ጉጅለ ህግደፍ፡ ገለ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝነብሩ ተበለጽቲ ምሁራት፡ ከምኡ’ውን ናይ ሃገራዊ ሰራዝነት ኣንፈት ዘለዎም ብስም ብሄረ ኣግኣዝያን ተዋህዶ ክርስትያን ዝሰረቱ ብሄረ ትግርኛ ክንምስርት ኢና ዝብሉን ነዚ ኣተሓሳስባ’ዚ ተጻይ መልሲ ዝህብ ናይ መታሕት ኣመንቲ ምስልምና ዝኾና ናትና ነጻ ሃገር ክንገብር ኣለና ዝብል ናይ ሓደ ሳንቲም ክልተ ገጽ ዝኾኑ ኣዕነውቲ ኣተሓሳስባታት ይቀላቐሉ ከም ዘለውን ከይሳዕረሩ ብትሪ ክምከቱን ክብርዕኑን ከም ዘለዎም ወሲኑ ኣሎ።
ውሳኔታት ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ብዋንነቱ ናይ ሓደ ውድብ ይምሰል’ምበር፡ ብትሕዝቶ መልእኽቱ ንኹሉ ናይ ለውጢ ሓይልታት ዝምልከት ኣገዳሲ መድረኻዊ ውሳኔታት ብምዃኑ፡ ናይ ኩሉ ጠመተ ክረክብ፡ ብሕብረት ድማ ኣብ ባይታ ክትርጎምን ዘለዎ ውሳኔታት ምዃኑ ምግንዛብ ኣገዳሲ’ዩ። እዚ ካብ ቁጽሪ ሓደ ክሳብ ቁጽሪ 7 ሰፊሩ ዘሎ ፖለቲካዊ ውሳኔታት ክዕወት ብርግጽ ሓባራዊ ቃልሲ የድሊዮ። ዝህቦ ረብሓ ከኣ ሓባራዊ’ዩ። በዚ ዓይኒ ምስ ዝጥመት ድማ’ዩ፡ ሕብረትን ተግባርን ዝጠልብ ኣገዳሲ መድረኻዊ ፖለቲካዊ ውሳነ ንምዃኑ ንምርዳእ ዝከኣል።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 16-10-2017


text:
ኣብ ዓለምና ነፍሰን ክኢለን ብቅኑዕ ምሕደራ ዝመሓደራ ካብ ዘለዋ ሃገራት፥ ብፍላይኣብ ኣፍሪቃ ውሑዳት እንተዘይኮይነን ፈጺመን የለዋን ክበሃል ይከኣል። ፖለቲካዊ፥ ቁጠባውን፥ ሕብረትሰብኣውን፥ ወጽዓታትን ጭቆናን ኣብ መላእ ሕበረተሰብ ዓለም ዘሎን ዝነበረን እዩ። ፍትሓዊ ሕብረተሰብ ክሳብ ዘይተሃንጸ ድማ እቲ ወጽዓ ክቕጽል ምዃኑ ዘጠራጥር ኣይኮነን። ክሳብ ሕጂ ከኣ እንተስ ብግሁድ እንተስ ብስውር ጌና ኣይተፈትሐን ዘሎ።
እዚ ወጽዓታትን ጭቆናን ካብ ናይ ግበታን ኣነ ክስዕርን ዝዓበየ ክፋል ክወስድ ይግበኣኒ ዝብል ናይ ሃረምረም ኣተሓሳስባ ስለ ዝነቅል እዩ። ብዓብይኡ ድማ፥ ንነፍስና ልዕሊ ኩሉ ገርና ብምርኣይ፥ ክሳብ ንሕጊተኸቲልና ንኸይንኸይድ ቀይዱ ዝሕዘና ዘሎ እዩ። ነዚ ንምትግባር ድማ ነቲ ህዝቢ ንምድንጋር፥ ኩሉ ግዜ እቶም ዝወሓዱ ጨቘንቲ ነቶም ዝበዝሑ ጭቁናት ጂሆ ክሕህዝዎም ነታ ዲሞክራሲ ኣብ ብዙሕ ኣሸራሪፎም ከናቑትዎ ህርድግ ይብሉ። ከም ኣብነት ሊበራልዶ፥ ሶሻልዶ፥ ግራስሩትዶ፥ ፈደራልዶ፥ረፑብሊክዶ ወዘተ እናበሉ ይጥቀሙ።
ልክዕ ኢዩ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮን፥ ፖለቲካዊ ኣወዳድባን ክህሉ ናይ ግድን እዩ። ነዚ ናይ ፖለቲካዊ ኣወዳድባ ግን ካብቲ ስነፍልጠታዊ ወጺእካ ምኻድ፡ መናቖቲ ወይ መፈላለዪ እምበር መማረጺ ስነሓሳብ ኣይክኽውንን እዩ። እዚ ማለት ነቲ ልዕል ኢሉ ተጠቒሱ ዘሎ ካብ ፍልስፍና ዝመንጨወ ኣገባብምሕደራታት ንህዝቢ የርብሕ እዩ ዝብል ኣብ ክንዲ ምትንታን፡ ከሎ ገና ናተይ ይበልጽ ኣብ ዝብል ሃረምረም ይእቶ እሞ ዓቢ ፍልልያት ይፍጠር።
ስለዚ፥ ሓደ ውልቀሰብ ፖለቲካዊ ቃልሲ ከካይድ ካብ ዝውጥነሉ ህሞት ኣትሒዙ፥ ቅድም ቀዳድም ንነፍሱ ናጻ ክገብራን፥ ኣእምርኡ ድማ ንረብሓ መላእ ሕበረትሰብ ዝጠቅምን ፍትሓዊ ኣተሓሳስባ ንኽውንን ተዳልዩ ክብገስ ይግባእ። ኣብቲ ፖለቲካዊ ሰልፊ ክጽንበር ይኹን ክምስርት እንከሎ እውን ንርሑቕ ዝጠመተን ካብስምዒት ወጺኡ ክዋሳእን ይጥለብ። ከመይሲ ንሱ ንባዕሉ ካብ ስለፍልጠትን ፍልስፍናን ዝመንጨወ ፖለቲካእንተዘይወኒኑ፥ ስነስርዓት ዘለዎን ፍትሓውን ሕብረትሰብ ክሃንጽ ኣይክኽእልን እዩ። ስነስርዓት ዘለዎንፍትሓውን ሕብረተሰብ ኣብ ዘይህነጽ ግና እቲ ፖለቲካ ከም ሓሶት፥ መደናገሪ፥ ናይ ተንኮል ፍሕሶታት ኮይኑኢዩ ዝተርፍ። በዚ ኣቢሉ ድማ፥ ኣብ ክንዲ ንሃገረይ ዝብል ራኢ ዝውንን፥ ዘገም እናበለ ደቛሲ ኣተሓሳባንንወገነይ ንኣውራጃይ ንሃይማኖተይ ንብሄረይ ከቕድም ብዝብል እዩ ንኣእምሮኡ ዘእምን።
ብዛዕባ ሃገርን ህዝብን ከመይ ይመሓደር ክንዛረብንክንትልምን ከለና እምበኣር፡ ንኹልና ዝጥርንፍ ስርዓትንኽንመርጽን ክንረዳዳእን እምበር፥ ካብ ድሌትን መርጫን ህዝቢ ወጻኢ ብናትና ድሌት ተገዚእና ክንከይድንንህዝቢ ይኹን ንውድባት ተጽዕኖ ክንገብር ኣይግባእን። እወ! ኣብ ኣየናይ ኣገባብምሕደራ እዩ ንመላእ ዜጋእታ ሃገር ዘርብሕ ኣብ ዝብል ክንፈላለ ንኽእል ኢና። ይኹን እምበር እቲ ስነፍልጠት ተኸቲሉ ዝተወዳደበህላዌ ኣብዝሓ ሰልፍታት፥ ዘዝዓግበሉ ኣገባብ ኣብ ዕልማናዊ ይኹን ኣብ ብሄራዊ ወይ ካልእ ዝተወደበፖለቲካዊ ሓይሊ ብጋህዲ ከነጽር ይግባእ። ንሱ ዝመረጾ ኣገባብ ከነጽር እንከሎ ግን፥ ክውንነት ሕብረተሰብበጺሕዎ ዘሎ ምዕብልና ደረጃ ትምህርትን፥ ቁጠባዊ ዕቤትን ኣብ ግምት ዘእተወ ምስ ዝኸውን ዝሓሸ እምነመሰረት ንህዝቢ ናይ ምምራጽ ዕድል ብሩህን ርዱእን ክኸውን ይኽእል።
ኣብዚ ኣብ ግምት ክኣቱ ዝግበኦ ጉዳይ እንተልዩ፥ ነፍሲ ወከፍ ፖለቲካዊ ሰልፊ ዝኽተሎ ኣገባብን ፖለቲካዊሕንጻጽን መድብ ዕዮን ኣብ ህዝቢ ከውርድ ኣለዎ እምበር፥ ብውሽጣኻ ካልእ ብደገንከ ንረብሓ ህዝቢእናበልካ ዝጭራሕ ፋይዳ ኣይክህልዎን እዩ። ንመጻኢ እውን ውሕስነት ናይ ጭቁናት መሰል ክረጋገጽኣይከእልን እዩ። ስለዚ ነቲ ገፋዒ ስርዓት ኣብ ምልጋስ፥ ነቲ እናኣምነሉ ፖለቲካዊ ፍልስፍና ይኹንስነፍልጠት ንጭቁናት ዘርብሕ ዲዩ ኣየረብሕን ናብ ምርጫ ህዝቢ ኢና ክንገድፎ ዝግባእ። ክሳብ ሽዑ ግናንሰላምን፥ ምርድዳእን ሓባራዊ ረብሓን ዘመቻችእን ኣብ መንጎ ሕብረተሰብ ዝርከብ ፍልልያት ብሰላማውንልዝብን ኣገባብ ከምዝፍታሕ ንምግባር ባይታ ክንምድምድ የድሊ። ምኽንያቱ ኣብ ልኡላውነት ህዝቢንኣምን እንተደአኰና፥ ስልጣን ዝህብ ንሱ ስለዝኾነ ክንገራጮን ክንፈላለን ከሎና ምልካዊ ኣተሓሳስባ ካብኣእምሮና ጌና ኣይተደምሰሰን ማለት እዩ ዘስምዕ።
ስለዚ፥ ኩለን ፖለቲካዊ ሰልፍታት ቅድምን ደሓርን ምውዳቕ እዚ ገፋዒ ስርዓት ምእላይ ናይ መን ዓብለለቃልሲ ገዲፈን ኣብ ፖለቲካዊ ዘተ ክጽመዳ ይግባእ። ብኡ መሰረት ድማ ኣብ ክንዲ ንፖለቲካዊ መስመርምቕዳም፥ ንሕብረተሰብኣዊ ምዕባሌን ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ንምምጻእን፥ ፍትሓዊ ሕብረተሰብ ንምህናጽንዘለወን እምንቶ ብግብሪ ከሰንይኦ ኣለወን። እዚ ማለት ኣብ ንሓባራዊ ረብሓን ሃገራዊ ራእን ዘትከለ ፖለቲካእምበር ብምትህልላኽ ሃገርን ህዝብን ዝድሕነሉ ትልሚ ክንትልም ኣይከንክእልን ኢና። ዲሞክራሲያውንፍትሓውን ዝኾነ ብህዝቢ ዝምረጽ መንግስቲ ንምትካል እንተኾይኑ ብሃይማኖትዶ ብብሄር ወይብኣውራጃዊ ጸቢብነት ተወዲብካ ከምዘይብጻሕ ብኣግኡ ክንርዳእ የድሊ።


text:
ወሃቢ ቃል ሓይልታት ጸጥታ ሶማል ሎሚ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ካብቶም ዝሞቱ 18 ሰላማዊያን ሰባት ኽኮኑ ከለው ሸውዓት ድማ ደቂ ኣንስትዮ ምካነን ሽዱሽተ ድማ ነቲ መጥቓዕቲ ካብ ዝፈጸሙ ምኻኖም ሓቢሮም።
ጉጅለ ግብረ ሽበራ አልሸባብ ነተን ቤት መግቢ ጅሆ ሒዞም ከምዝነበሩን ሓይልታት ጸጥታ ሶማል ድማ ነተን ቤት መግቢ ንምልቓቕ ን11 ሰዓታት ዝወሰደ ስርሒት ምክያዶም ተፈሊጡ'ሎ።
ካብቶም ዝሞቱ ሰባት ሓደ ናይቲ ቤት መግቢ ሰራሕ መግቢ ዝነበረ ሶርያዊ ከምዝርከብዎም ተፈሊጡ’ሎ።
ብመሰረት ሓበሬታ ኣገልግሎት ኣምቡላንስ ከተማ ሞቃዲሾ 26 ዝቆሰሉ ሰባት ካብቲ ቦታ ምግዓዞም ሓቢሮም።
እቲ መጥቓዕቲ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ኣፍደገ ሓንቲ ቤት መግቢ ብዝተተኾሰ ነታጉ ዝጀመረ ኮይኑ ቀጺሎም ዕጡቃት ናብተን ቤት መግቢ ብምእታዎ ኣብኡ ዝነበሩ ሰባት ጅሆ ምሓዞም ይፍለጥ።
ጉጅለ ግብረ ሽበራ አል ሸባብ ኣብ መርበብ ሓበሬታኡ ኣብ ዝዘግሖ ሓበሬታ ሓላፍነት እቲ መጥቓዕቲ ወስዱ፡ ነተን ቤት መግቢ ዒላማ ዝገበረሉ ምክንያት ድማ ኣብቲ ቦታ “አካላተን ዝሸጣ ደቂ ኣንስትዮ ኣለዋ” ብማለት ምዃኑ ገሊጹ’ሎ።
ነዚ ክሲ ብካልእ ነጻ ወገን ኣይተረጋገጸን።


text:
ርእስ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ፖለቲካዊ ጉዕዞ ሃገርና ርግኣት ዝሓረሞ ኣብ ሓፍዞቕ ዝተመስረተ ምዃኑን ምንባሩን ተመኩሮና ይምህረና። ካብቶም ከምዚ መልክዕ ክሕዝ ዝድርኽዎ ምኽንያታት ወትሩ ኣቀማምጣ ሃገርና ናይ ዝመስጦም ሓይልታት ግዳም ረብሓ ዘንጸላልዋ ምንባሩን ምዃኑን እዩ። እዚ ካብ ነዊሕ ግዜ ጀሚሩ ቀንዲ መርኣያ ታሪኽና ኮይኑ ዝጸንሐ እዩ። ድሕሪ ምብቃዕ 2ይ ውግእ ዓለም፡ ኤርትራ ከም ኩለን ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ዝጸነሓ ሃገራት ኣፍሪቃ ግቡእ ናጽነታ ከይትረክብ ዝደረኸ ጠንቂ ከኣ እዚ ነዊሕ ኢድ ናይ ግዳም እዩ። ናይ ሽዑ ኮነ ናይ ሎሚ ሰብ ነዊሕ በትሪ ሓይልታት ወጻኢ፡ ንኤርትራን ኢትዮጵያን ነነብሰን ኣኽኢልካ ዘይኮነ ንኤርትራን ህዝባን ግዳይ ብዝገብር ጐባጢ መልክዕ ዓምጺጽካ ምሓዝ ዝብል እምነት ከም ዝነበሮም ሎሚ’ውን ከም ዘለዎም ምርዳእ ዘጸግም ኣይኮነን።
ኣብ ብዙሕ ምዕራፋት ቃልስና ከም ዝይተራእየ፡ እቶም ህዝቢ ኤርትራ ቀንዲ በዓል ጉዳይ እንዳሃለወ “ንሕና ኣለናልካ” እንዳበሉ ናብቲ ንሳቶም ዝደልይዎ ዝጐትዎ ናይ ግዳም ሓይልታት ጥራይ ኣይነበሩን። ከምቲ “ገረብ ብሓኽላ ወይ መንገዲ ምስ ወዲ ዓዲ” ዝበሃል ህዝቢ ንምትላል ዝዋፈር ኤርትራዊ ሓይሊ እውን ነይሩ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ግና ምናልባት ደኣ ድምጹ ዝሰምዓሉ ዓቕሚ ይስእን ነይሩን ኣሎን እምበር፡ ከቶ ረብሓኡን ዕላምኡን ካብ ልኡላዊ ክብሪ ሃገሩ ከምዘይፍለ ዘንጊዑ ኣይፈልጥን። ብሰንኪ ዕድል ምስኣኑ ግና ክሳብ ሕጂ ባህጉ ኣይሰመረሉን።
ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ ቃልሱ ምእንቲ ናጽነት ካብ ዝጅምር፡ ብፍላይ ከኣ ድሕሪ ናጽነት ሃገሩን ክብራን ከም ብሌን ዓይኑ ክሕሉ ዝጸንሐ ህዝቢ እዩ። እቲ ናይ ታሪኽ ኣጋጣሚ ኮይኑ ድሕሪ ናጽነት ንኤርትራ ዝመረሓ ናይ ሎሚ ህግደፍ ነዚ ሕኑን ኤርትራዊ ስምዒት ብኸመይ ከም ዝጥቀመሉ ብጉርሒ ክኸይድ ዝጸንሐ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ርእሲ ናጽነቱ መሰረታዊ መሰላቱ ንክሕለወሉ ዘቕርቦ ዝነበረ ጠለባት ምስ ባህሪ እቲ ገዛኢ ጉጅለ ስለ ዘይሳነ፡ እቲ ጉጅለ ካብኡ ንምህዳም ብዙሕ መዳህለሊ ተንኮላት ክምህዝ ጸኒሑ። ካብቲ ተንኮላቱ እቲ ብዝጐልሐ ክትርጎሞ ዝጸንሐ፡ ህዝቢ ኤርትራ ናብ ውሽጣዊ ጉዳዩ ምእንቲ ከይርኢ ብጉዳይ ፍቕሪ ሃገሩ ኣሰናቢድካ ናብ ግዳም ጥራይ ከም ዘመዓዱ ምግባሩ እዩ። ናይቲ ብየመንን ብሱዳንን ጀሚርካ ክሳብ ምስ ኢትዮጵያ ዝተኻየድ ውግኣት ከኣ መልእኽቱ እዚ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ኣዞም ምስ ጐረባብቲ ዝተኻየዱ ውግኣት ምስቲ ምእንቲ ናጽነት ዝተኻየደ ውግእ ኣወዳዲርካ ክካየዱ ዘይግበኦም ከምዝነበሩ ደጋጊምና ክንብሎ ዝጸናሕና እዩ።
መንግስቲ ህግደፍ ድሕሪ’ቲ መሪር፡ ኣዝዩ ዘስካሕካሕ ጉድኣት ዘውረደን ዘይናይዶብ ክንሱ “ናይ ዶብ” ዝብል ስም ዝተዋህቦን ውግእ ምስ ኢትዮጵያ ጠጠው ኢሉ፡ ናብ ዓለም ለኻዊ መድረኽ ምስ ተመርሐን ምስ ተወሰነን፡ ቀራን ተሓላቓይ ናይቲ ውሳነ ኮይኑ ጸኒሑ። በቲ ካብ ልቡ ዘይነቐለ “ቅድሚ ኩሉ ጉዳይ ዶብ ተመልኪቱ ልኡላውነት ክዕቀብ ኣለዎ” ዝብል መኸተ ንህዝቢ ኤርትራ ጅሆ ሒዝዎ ጸኒሑ። ህዝቢ ኤርትራ ከኣ እቲ ጉጅለ ከምኡ ኢሉ ስለ ዝጨረሐ ዘይኮነስ፡ ኣብ ልዕልቲ መወዳድርቲ ዘይብሉ ዋጋ ዝኸፈለሉ ልኡላውነት ዘለዎ ክቱር ፍቕሪ፡ ንኩሉ ሳዕቤናቱ ክኢሉ ንናይ ሓሶት መርገጽ ጉጅለ ህግደፍ ክድግፎ ጸኒሑ። እዚ ከኣ ዝያዳ ኩሉ ህዝብና ሕጉግ ምዃኑ ዘርኢ እዩ። ኣብዚ እዋንዚ ግና ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ሓጺር ግዜ፡ ብዘይህዝባዊ ወኸሳ፡ ብኣዝዩ ቅልጡፍ ፍጥነት፡ ብፍጹም ህዝብና ዘይተጽበዮ “ጉጅላዊ ረብሓይ ይሕልወለይ” ኣብ ዝበሎ ኩርናዕ ተኾይጡ እነሆ።
ኣቀያይራ መርገጽ ህግደፍ ቅልጡፍ ጥራይ ዘይኮነ፡ ጉዳይ ሃገር ኣብ ሓደጋ ዘእቱ ከይከውን እውን ዓብይ ስኽፍታ ኣሕዲሩ ዘሎ እዩ። ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ልዕልቲ ናይ ቅድም ኣሰካፊ ቀልባዕብዑ፡ ልኡኻቱን መራሒኡን ናብ ኣዲስ ኣበባ ከይዶም፡ “ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ኢትዮጵያን ሓደ እዩ፡ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ዓሊ ምቕሉል መራሒ ረኺብና፡ ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ክልተ ህዝቢ እዩ ዝብሉ ነቲ ሓቂ ዘይፈልጡ እዮም፡ ሓድሽ ታሪኽ’ዩ ዝስራሕ ዘሎ፡ ዶር ኣብይ ክመርሓና ኣረኪበዮ ኣለኹ” ዝብሉ ሓረጋት ህግደፍ ብ “ናይ ኤርትራ ናይ ወጻኢ ጉዳይ ስረሓት ክሰርሕ ሓላፍነት ተረኪበ ኣለኹን ናይ ወሰን ጉዳይ ብናይ ፍቕሪ ድንድል ሰጊርናዮ ኢናን” ዝብሉ ጥቕስታት መራሒ ኢትዮጵያ ተቓሚሞም ምቕራቦም ከኣ ዓሚቝ ስግኣት ፈጢሮም ኣለዉ። ገለ ብዛዕባ ድሕረ-ባይታ መራሒ ህግደፍ ይፈልጡ ዝበሃሉ ወገናት፡ እዚ ጉዳይ ሓድሽ ዘይኮነስ ተሓቢኡ ግዜ ክጽበ ምስ ጸንሐ፡ ሕጂ ዝወጽእ ዘሎ ስምዒት ከም ዝመስል ምጥቃሶም ከኣ ነቲ ስኽፍታ ናብ ሓደገኛ ሻቕሎት ከምዘዕርጎ ዝሰሓት ኣይኮነን።
ኩሉቲ ካልእ ገዲፍካ ነቲ ናይ መራሒ ህግደፍ ንቡር ዘይኮነ ቀልባዕባዕ፡ ካብ ኣካይዳኡ ጀሚርካ ክሳብ ኣሰሓሕቓኡ፡ “እገለ ካባይ ይሓይሽ” እትብል ቃል ወጺኣቶ ዘይትፈልጥ፡ ሕጂ ዶ/ር ኣብይ ይምረሓና ክብል ዝሰምዑ ወገናት፡ ኩሉ እቲ ዲክታቶር ክገብሮ ዝቐነየ ናቱ ዘይኮነስ፡ ናይቶም ምስ ኣብይ ጸሚዶም ዝሓርስዎ ዘለዉ፡ ካሮትን በትርን ዝዓተሩ ሓይልታት ድፍኢት እዩ ኢሎም ዝድምድሙ ብዙሓት እዮም።
ክልቲኦም ወገናት ኣብ ኣስመራ 5 ነጥብታት ዝሓዘ ኣቐዲሙ ብካለኦት ወሓላሉ ክኽሸን ዝጸንሐ ስምምዕ ተፈራሪሞም። ቀንዲ ትሕዝቶ ናይቲ ስምምዕ እቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣቐዲሙ ከቕረቦ ዝጸንሐ ኣብ ኩነታት ናብ ንቡር ምምላስ ዘድሃበ እማመ ኮይኑ፡ እታ ንውሳነ ኮሚስሽን ዶብ እትምልከት እሞ ኢሳያስ ንዝሓለፈ 17 ዓመታት ከም ሽግ ዓቲሩዋ ዝጸነሓ ሓሳብ ግና ኣብቲ ሓደሓደ ዝተርፉ ንኡሳን ጉዳያት ዝሓዘ ዘንቢል ምስፋራ መመሊሱ የገርመካ።
እቲ ቀንዲ ጉዳይ እምበኣር ኢሳያስ ብዛዕባ ሕንኩ ቀንጢጡ ዝመረጾ ርቡጽ መንገዲ ደጋጊምካ ምዝንታውን ምግራምን ኣይኮነን። እቲ ቀንድስ ንሕና እቶም ክብሪ ህዝብናን ሃገርናን ብሓደ ወገን ለውጢ ናይ ምርግጋጽ ሓላፍነት ከኣ በቲ ካልእ ወገን ዝምልከትና ወገናት ክንገብሮ ዝግበኣና ክንገብር ምብቃዕ እዩ። ስለዚ ዓው ኢልና እሞ ከኣ ንህግደፍ ብዝምችእ ፋሕፋሕ ኢልና ዘይኮነ፡ ብስሙርን ሕቡርን ሓላፍነታዊ ድምጺ፡ “ኤርትራ ብቕዋምን ግዝኣተ-ሕግን ክትመሓደር፤ ናይ ፖለቲካን ናይ ሕልናን እሱራት ክፍትሑ፤ ደረት ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎት ክተርፍ ብሕግን ብግዜን ዝተወሰነ ኣገልግሎት ጥራሕ ክኸውን፤ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራዊ ዜጋ ከይተሽራረፉ ኣብ ግብሪ ክውዕሉ፤ ተቓወምቲ ስርዓት ህግዲፍ ብናጻ ኣብ ሃገሮም ዝንቀሳቐስሉ ባይታ ምፍጣር፤ ናይ ዕርቅን ይቕረ ምብህሃል መድረኽ ምኽፋት።” ናብ ዝብሉ ህልውና ሃገር ዘውሕስን ለውጢ ዘረጋግጽን ቃልሲ ከነሕይል ይግበኣና።


text:
ካብቶም ኣብ ጉባኤ ዝወዓሉ ሰባት ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ነቲ ሓሳስ ሰእሊ እንዳጉልሖ መጺኡ እቲ ዝነበረ ዝተፈላለየ ምውንጃላት መበገሲኡን ጠንቁውን ተፈሊጡ ፡፡ ካብተን ከጻረያ ዝድለያ ዝነበራ ጉዳያት እቲ ብወገን መደፈኤ ተበዲልና ካብ ንጻወሮ ንኸሎ ንላዕሊ ስለዝኾነ ክንቃለስ አይንከልን ኢና ዝብል መረረን፡ በደል ፈጺሞም፡ ጉባኤ ረጊጾም፡ ንሕና ምስ ገበኖም ዘለው ሰባት […]
ታሪኽ ሰራዊት ሕድሪ ብመጀመርያ ሰራዊት ሕድሪ ብኸመይ ክቐውም ኪኢሉ ዝብል፤ ሕቶ ክምለስ ክኸአል ኣለዎ አጀማምራ ሰራዊት ሕድሪ ብሜዳ ማለት ብተራ ዓባላት ሰራዊት መደፋኤን፡ ግንባር ሃገራዊ ድሕነትን ዝተጀመረ እዩ፤ አዚ ማለት አቲ ተራ ሰራዊት ንሓደ ዕላማ ክንሶም በበይኖም ክወፍሩ፡ ክሓድሩን ክመሓደሩን ፡ብዘይምምራዶም ጥርናፎኦም ብሓደ […]
ንኺድ ናብ ኣስመራ!! ብመስዑድ ዑመር ንሓደ ሕማቕ ፍጻመ፡ ደጋጋሚካ እንተርኢኻዮን እንተሰሚዕካዮን፡ ክትለምዶን ከይተገረምካ ክትሓልፎን ተኽእሎታት ኣሎ፡፡ ጽንሕ ኢልካ ድማ ከም ንቡር ትወስዶ። ኣብ ሲና ዘጋጥም ዝነበረ ሞትን ምሻጥ ክፋላት ኣካላትን፡ ኣብ ተከዘ ኣብ ሰሃራ ዘጋጥም ሞት፡ ኣብ ባሕሪ ዘጋጥም ሓደጋን ካልእን፡ ዳርጋ ተለሚዱ፡ ሰሚዕካዮ፡ ዘይቐፍፍ ኮይኑ፡ ኣብኡ ከለኻ […]


text:
ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ዝተርኣየ ዝለዓለ ምምሕያሽ ውሕስነ ምግቢ መሊኡ ዘዝናኒ ኣይኮነን ተባሂሉ።ኢትዮጵያ ሓዊሱ ኣብ ኣርባዕተ ሃገራት ኣፍሪካ ጥምየት ንምጥፋኣ ናይ ፈተነ ፕሮግራም ከምዝጅመር ሓደ ብዓል ስልጣን ትካል ምግብን ሕርሻን ዓለም ኣፍሊጦም።
ትካል ምግብን ሕርሻን ዓለም /ፋኦ/ ኣብ ኣፍሪካ ሓድሽ ራእይ ከምዝጅምር ሎማዕንቲ ሰሉስ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብዝጀመሮ ኣኼባ ፕሮግራም ግልፂ ገይሩ።
መሪሕ ቃል እቲ ኣኼባ ናይ ፋኦ ራኢይ ናብ ሓዱሽ ምትሕብባር ኣብ ኣፍሪካ ዝብል እዩ።
ብፍላይ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪካ ኣብ ውሕስነት ምግቢ ዘለዋሉ ኩነታት ዝገለፁ ናይቲ ትካል ሓድሽ ኣተሓባባሪ ምብራቕ ኣፍሪካን ኣብ ሕብረት ኣፍሪካን ኮምሽን ኢኮኖሚ ሕብረት ኣፍሪካን ወኪል ሞዲቦ ትራዋሬ እዮም።
ኣብ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪካ ቅድሚ ክልተ ሰለስተ ዓመታት ብዝተኸሰተ ድርቂ ዝተፈጠሩ ብድሆታት ተቓሊሎም ካብ 2012 ንድሓር ዘሎ ግዜ ውሕስነት ምግቢ ብዝለዓለ ደረጃ ተመሓይሹ እዩ ምስበሉ ‘’ኣብቲ ዞባ ብሕፅረት ዝተመጣጠነ ምግቢ ይሳቐ ዝነበረ በዝሒ ህዝቢ ማለት ኣብ ጁብቲ፣ኢትዮጵያ፣ኬንያን ሩዋንዳ ብድምር ብ50 ሚእታዊ ነኪዩ’ሎ።’’
እዚ ዘየተኣማምን እፎይታ እዩ ምስበሉ በዝሒ ህዝቢ ቀርኒ ኣፍሪካ ካብ ዓለም ሰለስተ ሚእታዊ እንተኾነ’ውን ናብ 40 ሚእታዊ ረድኤት ምግቢ ዓለም ዝወስድ እዚ ዞባ እዚ እዩ ኢሎም ትራዋሬ።
ትካል ምግብን ሕርሻን ዓለም ካብ ዝሓለፈ ዓመት ጀሚሩ መሰረታዊ ናይ ኣሰራርሓ ለውጢ እናካየደ እዩ ዝበላ ድማ ናይቲ ትክላ ምኽትል ዋና ዳይረክተርን ናይ ኣፍሪካ ሓላፊትን ማዳም ማሪያ ሰኔዶ እየን።ካብ ዝቕፅል ዓመት ጀሚሩ ሓሙሽተ ስትራተጂያዊ ዕልማታት ኣብ ግብሪ ክውዕሉ እዮም’ውን ኢለ ንሰን።
ትካል ምግብን ሕርሻን ዓለም ኣብ ቀረባ ኣብ ኣፍሪካ ብዝጅምሮ ምትሕብባር ጥምየት ንምጥፋእ ኣብ ኣርባዕተ ሃገራት ማለት ኣብ ኣንጎላ፣ኢትዮጵያ፣ማላዊን ኣብ ኒጀርን ናይ ፈተነ ፕሮግራም ክትግብር እዩ ኢለን።
እቲ ጉባኤ ንዝቕፅሉ ሰለስተ ማዕልታት ዝፀንሕ ኮይኑ ካብታ ኣህጉርን ካብ ካልኦት ኽፋላት ዓለምን ብርክት ዝበሉ ክኢላታትን ሰብሙያን ከምኡ’ውን ሰበስልጣን መንግስትን ክሳተፍሉ እዮም።


text:
ዕለት 9 መሰክረም 2017 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ናብታ ዘለዓለማዊ ጸዳይት ተባሂላ እትግለጽ ከተማ መደሊን ሓዋርያዊ ዑደት ንኽፍጽሙ ንጐሆ ልክዕ ብናይ ኮሎምቢያ ሰዓት ኣቆጻጽራ ሰዓት 08፡20 ቦጐታ ካብ ዝርከብ ካታማ መዕርፎ ነፈርቲ ነቒሎም ልክዕ ሰዓት 09፡30 በደሊን ከተማ ኣብ ዝርከብ ዀሴ ማሪያ ኮዶባ መዕርፎ ነፈርቲ ኣትዮም ብናይ መደሊን ሰበኻ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ሪካርዶ ቶቦንን ብናይታ ከተማ ከንቲባ ኣቀባብላ ተገይሩሎም ናብቲ ኣብታ ከተማ ናብ ዝርከብ ኤንሪከ ኣላያ ሀረራ ብናይ ወተሃደራዊ ሄሊኮፕተር ተሰንዮም ምስ በጽሑ ኣብዚ መዕርፎ ነፈርቲ ኣብ ዝርከብ ኣደባባይ ዝቖመ ተንቀሳቓሲ መንበረ ታቦት ቅድሚ ምብጻሖም ነቲ ኣብ መስዋዕተ ቅዳሴ ንኽሳተፉ ንዝተኣከቡ በሸሓት ዝቁጽሩ ምእመናን እናተዘዋወሩ ሰላምታኦም ኣቕሪቦም ምስ ኣብቆዑ ብላቲን ስርዓት ዕለቱ ኣቶም ስርዓት ጊልያነት ከብቅዕን ስለእቶም ዝሽየጡን ዝልወጡን ካብ ኣፍሪቃ ዝገዓዙ ዝነበሩ ጸለምቲ ኣፍሪቃውያን ዝተጣበቑን ንኣኣቶም ሓዋርይዊ ግብረ ኖልዎ ብምቕራብ ዝድግፉን ዝምህሩን ዝነበሩ ወዲ ቤተ ክርስቲያን ዝኽሪ ኣባል ማሕበር ኢየሱሳዊ ካህን ቅዱስ ፐድሮ ክላቨር ዝዝከርሉ ዕለት ብምንባሩ ቅዱስነቶም ኣብ ዘዕረገዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ዘኪሮም፥ ካብ ቈላስይስ ምዕ. 1 ካብ ፍቕዲ 21-23 ከምኡ እውን ካብ ወንጌል ሉቃስ ምዕ. 6 ካብ ፍቕዲ 1-5 ዝተነበ ናይ ዕለቱ ምንባብ ኣሞርኵይዞም፥ ነቲ ሕጊ ክሓክኽ ዘይኰነስ ናብ ምልኣት ከብጽሕ ዝመጸ ኢየኡስ ክርስቶስ ምስዓብ ኣብ ሕይወት ክርስትና ዘለዎ ኣገዳስነት ኣማእኪሎም ኣብ ዝለገስዎ ስብከት ንሶም ኣብቲ ስፍራ ምርኻቦም ድማ ብእምነትን ተስፋን ንምእመና ከጽንዑን ክርስቶስ ነጻነትና ከምዝኾነ ነቲ ሓቀይና ናጽነት ኣብ ምንባር ትግሁ ንምባልን እዩ እንክብሉ ገሊጾም ኵሉ ብኢየሱስ ክልወጥን ክፍቀርን ሕራይ ይበል። ብቕድስቲ ድንግል ማርያም ዘካንደላሪያ ክርስቲያናዊ ጉዕዞኹም ትደግፍ፡ ወትሩ ኣብ መንጐ ሕዝብታት እሙናት ልኡካነ ወንጌል ንኽትኮኑ ትደግፍኩም እንክብሉ ነቲ ዝለገስዎ ነዊሕ ስብከትን ዘቕረብዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ዛዚሞም ልክዕ ፍርቂ መልዓቲ መደሊን ኣብ ዝርከብ ቤት ትምህርቲ ዘርአ ክህነት ናይ ምሳሕ መኣዲ ተቛዲሶምን ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ዘርአ ክህነት ኣብ ዝርከብ ቤተ ጸሎት ድማ ምስ ተመሃሮ ዘርአ ክህነት ንመዘክርታ ስእሊ ተሳኢሎም እንክብል ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊማሕተምን ምንጪ ዜና ገሊጹ።
ቅዱስነቶም ልክዕ ድሕሪ ቐትሪ ሰዓት 02፡45 ደቃይቕ ኣብ መደሊን ከተማ ዝርከብ ቅዱስ ዮሴፍ መእለዪ ዘኽታማት በጺሖንም ምስቶም ዝእለዩ ሕጻናትን ናይቲ መእለዪ ዘኽታማት ኣመሓደርትን ተራኺቦም ቃለ ምዕዳ ለጊሶም ልክዕ ስዓት 03፡45 ደቓይቕ ናብ ቤት ትያትር ማካረና ብምዃድ ምስ ኣባላት ውሉደ ክህነትን ገዳማውያንን ደናግልን ተመሃሮ ዘርአ ክህነትን ተራኺቦም ኣብኡ ድማ ናይ መደሊን ሰበኻ ተሓባባሪ ሊቀ ጳጳስን ናይ ጸዋዕታ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ሓላፊ ብብፁዕ ኣቡነ ኤልኪን ፈርናንዶ ኣልቫረስ ናይ እንቋዕ ደሓን መጻእኩም መልኽቲ ንኽብሪ ቅዱስነቶም ምስ ተሰምዔ፥ ካብ ወንጌል ዮሓንስ ምዕ.15፡ 1-11 ዘሎ ምስ ተነበን ቃለ መስክርነት ናይ ኣርባዕተ ኣባላት ውሁፍይ ሕይወት ምስ ተሰምዔ፥ ናይ ውፉይ ሕይወን ክህነትን ሕይወት ማእከል ቅዱስ ቁርባን ምዃኑ ተንቲኖም እቲ ዓቢይ ሓጐስ ምስ ኢየሱስ ምርኻብ እዩ፡ እዚ ምስኡ ምርኻብ ነቲ ቀጺልና እንስዕቦ ጸዋዕታ ኵሉ መሰረት ምዃኑ ዘማእከለ ቃለ ምዕዳን ለጊሶም ምስ ኣብቅዑ ተሰናቢቶም ልክዕ ሰዓት 05.30 ካብ ኾሰ ኮርዶባ መዕርፎ ነፈቲ ነቒሎም ንምሕዳሮም ኣብ ከተማ ቦጎታ ኣብ ዝርከብ ናይ ቅድስቲ መንበር ሓዋያዊ ልኡክ ሕንጻ ልክዕ ሰዓት 06፡25 ደቂቕ ካታም ምዕርፎ ነፈርቲ ከምዝኣተዉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ዕለት 10 ምስከረም 2017 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ንጎሆ ልክዕ ሰዓት 08.00 ኣብ ቦጎታ መዕርፎ ነፈርቲ ነቒሎም ልክዕ ሰዓት 10፡00 ካርታገና ኣብ ዝርከብ ራፋኤል ኑኘዝ መዕርፎ ነፈርቲ በጺሖም ብናይ ካርታገና ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ኾርገ ኤንሪኮኺመነዝ ካርቫያልን ብናይታ ከተማ ወኪላት መግስትን ከንቲባን ናይቲ ከባቢ ኣዘዝቲ ሓይሊ ምክልኻል ኣቀባብላ ተገይርሎም ነቶም ኣብኡ ዝጽበይዎም ንዝነበሩ ኣስታት 300 ሚእቲ ዝግመቱ መንእሰያት ሰላምታኦም ኣቕሪቦም ናብ ቅዱስ ፍራንቸስኮ ኣደባባይ ምስ በጽሑ ነቶም ኣብቲ ስፍራ ዝጽበይዎም ዝነበሩ ብናይቲ ሰበኻ ሓዋርያዊ ግብረ ሰናይ ዝድገፉ ግዳም ሓደርን ዘኻታማትን ስኡናትን ዜጋታት ሰላምታኦም ኣቕሪቦም ኣብኡ ብናይ ቅዱስ ፍራንቸስኮ ቤተ ክርስቲያን ቆሞስ ኣባ ኤልኪን ኣሰቨዶ ኣቀባብላ ተገይርሎም ነቲ ኣብቲ ከባቢ ዝሕነጽ መዕለይ ግዳም ሓደር ዜጋታት ሕንጻ ናይ መሰረተ እምኒ ባሪኾምን ኣንቢሮምን ምስ ኣብቅዑ ንምሳሕ ኣብቲ ታሊታ ኩም እተሰምየ ናይ ግብረ ሰናይ ማእከል ከምዝኸዱን ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ የመልክት።
ልክዕ ሰዓት 11.30 ናብቲ ኣብ 1604 ዓ.ም. ብማሕበር ኢየሱሳውያን ልኡካነ ወንጌል ዝተመስረተ ቅዱስ ፐድሮ ክላቨር ገዳም ከይዶም ኣብኡ ድማ ናይ ካርታገና ኢየሱሳያን ማሕበር ሓለቓን ኣባላት ማሕበር ኢየሱሳያንን ኣቀባብላ ተገይሩሎም፡ ናብቲ ቅዱስ ፐድሮ ክላቨር ቅዱስ ስፍራ ኣትዮም ኣብ ቅድሚ ናይ ቅዱስ ፐድሮ ክላቨር ቅዱስ ትሩፋት ጸሎት ኣዕሪጎምን ፍዮሪ ኣንቢሮምን ምስቶም 65 ኣባላት ማሕበር ኢየሱሳውያንን ንሳላሳ ደቓይቕ ዝኸውን ተዘራኢቦምን ተላልዮምን ምስ ኣብቅዑ ልክዕ ፍርቂ መዓልቲ ኣብ ቅዱስ ፐድሮ ክላቨር ቅዱስ ስፍራ ጸሎት መልኣከ እግዚኣብሔ ጉባኤ ኣስተምህሮ ለጊሶም ጸሎት መልእከ እግዚኣብሔር ደጊሞም ሓዋርያዊ ቡራኬ ሂቦም ምስ ተፋነዉ ናብ ቅዱስ ዶሚንጎ ገዳመ መናንያን ከይዶም ኣብኡ ናይ ምሳሕ መኣዲ ተቛዲሶም ልክዕ ሰዓት 03፡55 ናብ ናይ ካርታገና ቤተ ሊቀ ጳጳስ ብምኻድ ምስ 300 ዝግመቱ ህሙማን ተራኺቦም ቡራኬ ሂቦም ተፋነዉ እንክብል ዝገለጸ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣስዒቡ፥ ቅዱስ ኣቦና ማእለያ ዘይብሉ ህዝቢ ዘሳተፈ መስዋዕተ ቅዳሴ ልክዕ ሰዓት 04፡30 ኣዕሪጎምን ካብ ምንባብ ነቢይ እዝቕኤል ምዕ. 1፡ 7-9, ካልኣይ ምንባብ ካብ መልእኽቲ ሓዋርያ ጳውሎ ናብ ሰብ ሮሜ ምዕ. 13፡ 8-10 ካብ ወንጌል ማቴዎስ ምዕ. 18፡ 15-20 ዝተወሰደ ናይ ዕለቱ ንምባባት ኣሞርኵይዞም ስብከት ለጊሶም መስዋዕተ ቅዳሴ ምስ ተፈጸመ ንናይ ካርታገና ሊቀጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ኾርገ ኤንሪከ ኺመነዝ ካርቫያል ንዘስምዕዎ ጥዑም ቃልን ከምኡ ኣውን ናይ ኮሎምቢያ ርእሰ ብሔር ኽዋን ማኑኤል ሳንቶስ ሃገረ ኮሎምቢያ ንኽበጽሑ ንዘቕረብሎም ዕድመን ኣብ ሃገረ ኮሎምቢያ ንዝተገብረሎም ኣቀባብላን ኩሉ ደጊሞም ብምምስጋን፡ ደጊመ ዝኸበርኩም ኣሕዋተይን ኣሓተይን ሓደራ ኣብ ጐደና ሰላም እቲ ቀዳማይ ስጒምቲ ሓደራ ካባይ ይንቀል ንበል ቢሎም ዕለት 8 መስከረም 1654 ዓ.ም. ቅዱስ ፔትሮ ክላቨር ኣብ ሰማይ ቤት ዝተወልደሉ ዕለት ምዃኑ ዘኪሮም ንሱ ብፍቓዱ ነቶም ዝልወጡን ዝሽየጡን ዝነበሩ ብምጥባቕ ብፍቓዱ ኣነ እውን ጊላ እየ ቢሉ ነርብዓ ዓመት ዝተሳቐየን ንሱ ዘበገሶ ስጉምቲ እነሆ ካልኦት ስለ ዝሰዓብዎ ንልክዕ ከምኦም ሓደ ሰብ ጊልያ ክሳብ ተገይሩ ዝሕሰብ ኩላትና ጊልያዎት ኢና ናበሉ ስለ ናይ ኩሉ ነጻነትን ንምጥፋእ ስርዓት ጊልያነት ዝተዓጥቁ ብምንባሮም ድማ እቲ ጸረ ሰብኣዊ ስርዓት ጠሪሹ ተወጊዱ እዩ። ኣብነቱ ካብቲ ኣብ ገዛእ ርእስኻ ናይ ገዛእ ርእስኻ ምቑሕ ምዃን ብምልቓቕ ናብ ብጻይና ከነብል የተባብዓና።
ኮሎምቢያ ሓውኽን ሓብትኽን የድልየክን ትድልየክን እያ። ሰላም ከተካፍልን ካብ ኩሉ ዓመጽ ናጻ ንምውጻእ ናብ ኣሓውትን ኣሓትን ኣብሊ፡ ናይ ዓመጽ ዘይኰነስ ናይ ሰላም ግዙኣት ንኹን ከምዝበሉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺኣፍሊጡ።
ቅዱስ ኣቦና ድሕሪ ቅዳሴ ተሰናቢቶም ናብቲ ናብ ሮማ ዝነቕልሉ መዕርፎ ነፈርቲ ራፋኤል ኑኘዝ ምስ በጽሑ ኣብቲ መዕርፎ ነፈርቲ ክቡር ርእሰ ብሔር ኮሎምቢያ ማኑኤል ሳንቶስን ክብርቲ በዓልቲ ቤቶም ኣቀባብላ ተገይሩሎም ሓጺር ናይ ግሊ ርክብ ምስ ኣካየዱ ወተሃደራዊ ኦርከስትራ ናይ ቅድስቲ መንበርን ናይ ሃገረ ኮሎምቢያን መዝሙር ምስ ኣስምዑን ወተሃደራዊ ሰላምታ ንኽብሮም ቀሪቡ ንኹሎም ናይታ ኣብ ኮሎምቢያ ናይ እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን መንፍሳዊ መራሕቲ ሰላምታኦም ኣቕሪቦም ካብ ኮሎሚያ ተሰናቢቶም ልክዕ ሰዓት ሸውዓተ ናብ ኢጣሊያ ከተማ ሮማ ምስ ተበገሱ ዕለት 11 መስከረም ሰዓት 12፡55 ደቓይቕ ሮማ ኣብ ዝርከብ መዕርፎ ነፈርቲ ቻምፒኖ ምስ በጽሑ ከምቲ ልሙድ ሮማ ናብ ዝርከብ ቅድስተ መርያም ዓቢይ ባዚሊካ ብምዃድ ኣብ ቅድሚ እታ ማርያም ድሕነት ሮማውያን ኣብ እተሰምየ ቅዱስ ምስሊ ፊት ጸሎት ኣዕሪጎም ብሰላም ናብ ሓዋርያዊ መንበሮም ሃገረ ቫቲካን ከምዝኣተዉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ሓቢሩ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ቅዱስነቶም ኣብ ምምላሶ በቲ ትዊተር ማሕበራዊ መረብት ብዘሎ ኣራሻኦም ኣቢሎም፥ “ኣብ ኮሎምቢያ ልበይ ምስ ዝተንከፉ ቡዝሓት ሰባት ተላልየ፡ ናባኹም ምምጻአይ ሰናይ ኰነለይ” ዝብል መልእኽቲ ከምዝፈነዉ መግለጺ ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ቅድስቲ መንበር ኣፍሊጡ።


text:
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን! ደሓንዶ ሓዲርኩም!
ኣብ ዝሓለፋ ዕለታት ኣብ ሊትዋንያን ላቲቭያን ኤስቶንያን ብምኽንያት መበል ሚእቲ ዓመት ዝኽሪ ናጽነትን ሓዋርያዊ ጒዕዞ ፈጺመ። ኣብ`ዚ ሚእቲ ዓመት እዘን ሃገራት እዚ ፍርቁ ኣብ ትሕቲ ኣርዑት መግዛእታት ቅድም ናዚ ጀርመን ደሓር ከኣ ዕብለላ ሶቭየት ሕብረት ነበራ። ብዙሕ ዝተሳቀየ ሕዝቢ እዩ! በዚ ከኣ ጐይታ ብፍሉይ ሕርየት ይምልከቶም ነሩ፣ ብዛዕባ’ዚ ርግጸኛ እየ። ናይ ሠለስቲኤን ሃገራት ፕረሲደንቲታትን ሲቪላውያን ሰበሥልጣንን ስለ እቲ ዘቅረቡለይ ድሙቕ ኣቀባብላ ብልቢ አመስግኖም፣ እዚ ዓቢ ፍጻሜ ቤተክርስትያን ክውን ንክኸውን ዘሰናደው ጳጳሳትን ኩሎም ምሳኦም ዝተሓባበሩን እውን አመስግን።
ሓዋርያዊ ምብጻሕ ምስ ናይቶም ቅድመይ ዝበጽሑ ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ካልኣይ እንክነጻጸር ብዙሕ ፍልልይ ነርዎ፣ ከመይ ናተይ ተልእኮ ነቲ ሕዝቢ እቲ ዳግም ናይ ወንጌል ታሕጓስን ናይ ምሕረትን ርሕራሔር እግዚአብሔር ሱር ነቀል ለውጢ ንምብሳር እንክኸውን ነጻነት ጥራይ በይኑ ብዘይፍቅሪ ብዘይ እቲ ወትሩ ካብ እግዚብሔር ዝመጽእ ፍቅሪ ምልኣት ሕይወት ክህብ ስለዘይክእል እዩ። እቲ ኣብ ግዜ ዓቢ ፈተነ ሕይወት ሓይሊ ዝህብን ንቃልሲ ነጻነት ዘበራብርን ወንጌል ኣብ ግዜ ነጻነት ኣብ ዕለታዊ ጒዕዞ ደቂሰባት ኣብ ሥድራቤታቶም ኣብ ማሕበረሰብን ወንጌል ንሕይወት ጣዕሚ ዝህብን ብላንጋላንጋነትን ንኣይ ይጥዓመንን ከይምረዙ ዝሕሉን እዩ።
ኣብ ሊትዋንያ ካቶሊካውያን ኣብዝሓ ኮይኖም ኣብ ላትቭያን ኤስቶንያን ግን ሉተራውያንን ኦርቶዶክሳውያንን ይበዝሑ ኮይኑ ግን ብዙሓት ካብ ሕይወት እምነት ርሒቆም ይርከቡ። ስለዚኸስ ነቲ ድሮ ኣብ ግዜ ስደትን መከራን ጀሚሩ ዝነበረ ኣብ መንጎ ኩሎም ክርስትያን ንዘሎ ውህደት ምድንፋዕ እቲ ዝዓበየ ግድል እዩ። ስለዝኾነ ከኣ ናይዚ ጒዕዞ እዚ ሕመረት ኤኩመኒካዊ ወይ ሓደነት ክርስትያናዊ ኣንፈት ነርዎ። ኣብ ከተማ ሪጋን ምስ መንእሰያት ኣብ ከተማ ታሊን ኣብ ዝገበርናይ ናይ ሕብረት ክርስትያን ወይ ኢኩመኒካዊ ናይ ጸሎት ግዝያት እዚ ግድል እዚ ፍታሕ ረኺቡ ክንብል ንኽእል።
ንመራሕቲ ሠለስቲኤን ሃገራት ኣብ ዘመሓላለፍክዎ መልእኽታት እዘን ሃገራት እዚኤን ንማሕበረ ሃገራት ፍልይ ብዝበለ ከኣ ንኤውሮጳ ከበርክታኦ ኣብ ዝኽእላ ነገራት ኣተኲረ ነቲ ብብዙሕ ፈተነ ዝሓለፈ ሰብኣውን ማሕበረሰባውን ክብርታት ከበርክቱ ከምዝኽእላ ገሊጸ። ኣብ መንጎ ወለዶታት ናይተን ዓድታት ማለት ኣብ መንጎ መንእሰያትን ሽማግለታትን ንዘሎ ዘተ ኣተባቢዔ ምኽንያቱ ከኣ መንእሰያት ነቲ ሱር መሠረቶም ዝሓዙ ሽማግለታት ብምውሳእ ነቲ ዘለውዎ ግዜን ንመጻኢኦምን ከልምዑን ከፍርዩን ይኽእሉ። ነቲ ዘለዎም ነጻነት ከኣ ኣብ ልማድ ናይተን ሃገራት ተመስሪቶም ምስ ምድግጋፍን ምቅብባልን ከወሃህድዎ ተማሕጺነ።
ምስ መንእሰያትን ምስ ሽማገለታትን ንምርኻብ ክልተ ፍሉያት ርክባት ኣካዪደ! ምስ መንእሰያት ኣብ ቪልንዩስ ሊታዋንያ እንክራኸብ ምስ ሽማግለታት ከኣ ኣብ ከተማ ሪጋ ላቲቭያ ኣካዪደ። ኣብታ ብመንእሰያት ደቂተባዕትዮን ደቂኣንስትዮን መሊኣ ዝነበረት ቅርዓት ቪልንዩስ እታ ንሓውጾተ ኖልዎ ሊትዋንያ መሪሕ ቃል ክትከውን ዝመረጽናያ ‘ኢየሱስ ክርስቶስ ተስፋና’ ዝብላ ቃላት ይጋዋሓ ነረን። እቲ ዘቅረብዎ ምስክርነታት ንጽባቄ ናይቲ ዝቀረበ ጸሎታትን መዛሙርን እንክገልጽ ጸሎትን መዝሙርን ከኣ ንነፍስና ንእግዚአብሔር ከምዝከፍት ርኢና። ንካልኦት ኣብ ምግልጋል ዘሎ ታሕጓስ ከኣ ካብቲ ንኣይ ኣነ ዝብል ኣምር ውጽእ ኢልካ ብሓባር ንክትጐዓዝን ድሕሪ ብዙሕ ውድቀት ክትንሥእ ምኽኣልን ይምስክር። ኣብ ላትቫይ ምስ ሽማግለታት ኣብ ዝገበርክዎ ርክብ ኣብ መንጎ ትዕግሥትን ተስፋን ንዘሎ ጥቡቅ ርክብ ብሰፊሑ ተንቲነ። እቶም ብብርቱዕ ፈተና ዝሰገሩ ሽማግለታት ናይ ሓደ ሕዝቢ ሱር መሠረት ኮይኖም ብጸጋ እግዚአብሔር ክንዕቅቦም ኣሎና ከመይ እቶም ሓደስቲ ፍርያት ወለዶ ካብኦም ብምቅላብ ክዕምብቡን ፍረ ክፍርዩን ይኽእሉ። ንናይ ሎሚ ሽማግለታት ዘጋጥም ግድልከስ ካብ ውሳጣዊ ደርቂ ርሒቅካ ልብኻን ኣእምሮኻን ክፉትን ብለውሃት ዝመልአን ምግባር እንክኾን ነዚ ከኣ በታ ኣብ ጸሎትን ኣብ ምስማዕ ቃል ኣምላኽን እትርከብ ናይ መንፈስ ቅዱስ ምንጪ ሕይወት ብምቅላሳ ሕያው ትገብራ።
ንካህናትን ገዳማውያንን ገዳማውያትን ሰብ ውፉይ ሕይወትን ተመሃሮ ዘርኣ ክህነት ኣብ ሊትዋንያ እንክራኸብ ብዛዕባ ተስፋን ጽንዓትን ንእግዚአብሔር ማእከል ሕይወትካ ምግባርን ኣብ ፍቅሪ ምምሥራትን ዝብላ ሓሳባት ካብ መሠረቱ ገሊጸ። ኣብዚ ዓዲ ብዙሓት ዝሸምገሉ ካህናት ገዳማውያንን ገዳማውያትን ክንደ ዓቢይ ምስክርነታት ሂቦም እዮም። ብዙሕ ውርደት ተጻዊሮም ክንደይ ማእሰርትን ስደትን ምርኮን ኣሕሊፎም ኮይኑ ግን ወትሩ ኣብ እምነቶም ጸንዑ። ነዚ ከይርስዑ ሓደራ ኢለዮም፣ ንዝኽሪ ሰማዕታቶም ክዕቅቡን ኣብነታቶም ክስዕቡን ተማሕጺነዮም።
ብዛዕባ ዝኽሪ እንክንዛረብ ኣብ ቪልንዩስ ቅድሚ 75 ዓመት ዝተዓጽወ ኣብ ልዕሊ ዕብራውያን ኣብቲ ናይ ሕልቂት መዳጐኒ ንብኣሽሓት ዝቑጸሩ ዕብራውያን ናይ ሞት ቦታ ዝነበረ ከይደ ስለኦም ጸሊየ። ማዕረ ማዕረኡ ከኣ ነቲ ጎበጣን ዝተኻየድ ቃልሲ ነጻነትን ንምዝካር ዘቈሙዎ ቤተመዘክ ጐበጣን ቃልሲ ነጻነትን እውን ከይደ ጸልየ፣ ኣብቲ እቶም እሱራት ዝሳቀዩሉን ዝሞቱሉን ዝነበሩ ክፍልታት ኣትየ ጸልየ። ነፍሲ ወከፍ ለይቲ ልዕሊ ኣርባዓ ዝኾኑ ሰባት ይቀትሉ ነሮም። ጭካኔ ወዲሰብ ክሳብ ክንደይ ክበጽሕ ከምዝኽእል ምርኣይ ብሓቂ ሕንቅንቅ ዘብል እዩ። ሕስብ እሞ ኣብልዎ! ኣይንረሰዓዮ።
ዓመታት ይሓልፍ ገዛእቲ ይሓልፉ ኣብ ኣፋፈት ከተማ ቪልንዩስ ግን ኮከበ ጽባሕ እመ ምሕረት ሕዝባ ወትሩ ትጓሲ ነዚ ከኣ ከምቲ ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ኣብ ብርሃነ ኣሕዛብ ቊ.68 ዝብሎ ‘ከም ጽንዕቲ ምልክት ተስፋን ምጽንናዕን` ኮይና ድንግል ማርያም ንሕዝቢ ሊትዋና ትሕሉ።
ሕያው ምልክት ወንጌል ጭቡጥ ምልክት ምግባረ ሠናይ እዩ። ኣብቲ ዓለማውነት ሳዕሪርሉ ዘሎ ቦታታት ከይተረፈ እውን እግዚአብሔር ብቋንቋ ፍቅሪ ብቋንቋ ሓልዮት ብቋንቋ ነጻ ኣገልግሎት ንጽጉማት ብምውፋይ ይዛረብ። ኣብ ቅድሚ ከምዚ ዝበለ ሠናይ ተግባር ልቢ ብዙሓት ይኽፈት ተኣምራት ይፍጸም ኣብ ምድረ በዳ ሓዲስ ሕይወት ይዕምብብ።
ኣብ ከተማ ካውናስ ሃገር ሊትዋንያ ኣብ ከተማ ኣግሎና ሃገር ላቲቫይ ኣብ ከተማ ታሊን ሃገረ ኤስቶንያ ኣብ ዘዕረግክወን መሥዋዕተ ቅዳሴታት ቅዱስ ሕዝቢ እግዚአብሔር ብእግዚአብሔር ዝኣምን ሕዝቢ ነቲ ቀደም ቀደም ‘ኣሜን እሺ ሕራይ ንተስፋና ዝኾነ ክርስቶስ’ ክብል ዝኣተዎ ቃል እንደገና ምስ ድንግል ማርያም ኮይኑ ኣሓዲስዎ፣ እዛ ኣዲኦም ኮይና ወትሩ እትሕልዎም ኣደ ብፍላይ ኣብ ብርቱዕ ሥቃይ ንዝርከቡ ደቃ ከምቲ ሕሩይ ሕዝቢ ክህነታውን ቅዱስን ሕዝቢ እግዚአብሔር ብጸጋ ጥምቀት ንልቢ እግዚአብሔር ዳግም የበራብር። ስለ እዞም ኣሕዋትናን ኣሓትናን ዝኾኑ ኣብ ሊትዋንያን ላቲቭያን ኤስቶንያን ዝርከቡ ንጸሊ። እግዚብሔር ይሃበለይ። እንክብሉ ትምህርቶም ዛዘሙ።


text:
ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ ፕረዚደንት ጃኮብ ዙማ ካብ ስልጣነይ ክወርድ ዝግበር ፀቕጢ ፍትሓዊ ኣይኮነን፤ዝሰራሕኹዎ ጌጋ እውን ኣይተነግረንን ክብሉ ሎማዕንቲ ረቡዕ ብቐጥታ ኣብዝተመሓላለፈ ቃለ መጠይቕ ገሊጾም።
ፕረዚደንት ዙማ ብመንግስታዊ መራኸቢ ማዕኸን SABC ክዛረቡ ከለው ኣብ ዝሓለፈ ቀዳመ ሰንበት ምስ ሽዱሽተ ላዕለዎት ሰበስልጣን ገዛኢ ፓርቲ ANC ተራኺቦም ከምዝነበሩን ክሳብ መወዳእታ ወርሒ ሰነ ኣብ ስልጣን ክፀንሑ ሓሳብ ከምዝቕረቡን ገሊፆም።
መራሕቲ ANC ግን ነቲ ውጥን ብምንፃግ ብዘይውዓል ሕደር ክወርዱን ሓቲቶምዎም ኣለው።ዙማ ንምውራድ ፍቓደኛ እንተድኣ ዘይኮይኖም ግን ፓርላማ ኣብ ልዕሊ ዙማ እምነት ናይ ምንፋግ ድምፂ ፅባሕ ሓሙስ ክህብ እቲ ፓርቲ ገሊፁ’ሎ።
75 ዓመት ዝዕድሚኦም ፕረዚደንት ዙማ ድሕሪ ናይ ትሽዓተ ዓመት ናይ ስልጣን እዋኖም እታ ሃገር ቁጠባኣ ብምንቁልቋሉን ንሶም ኸኣ ብርክት ዝበሉ ክስታት ብልሽውና ቀሪቡዎም እዩ።


text:
መደብ ቒሔ-ፅልሚ፡ ንዕብየት ባህሊ ትግራይ ኣበርክቶ ዝገበረ ከያኒ ኣታኽልቲ ሃይለሚካኤል ስድርኡ መሓዙቱን ፈተውቱን ኣብ ዝተረኽብሉ ኣብ ከተማ መቐለ ስነ-ስርዓት ዝኽሪ ተገይርሉ፣ ኣብ ኣስመራ ማይ ጃሕጃሕ ፊት ህዝባዊ ቤት ንባብ ኣስመራ ዝርከብ ሓወልቲ ፑሽኪን ትኹረት በፃሕቲ ይስሕብ’ሎ ዝብልን ንልዕሊ ሓደ ዓመት ኣብ ቴሌቪዥን ኢትዮጵያ ዝቐረበት ናይ ኣምሓርኛ ድራማ “ገመና” ዝተዋሰአ ኪሮስ ሃይለ-ስላሴን ሒዙ’ሎ።
ኣታኽልቲ ሃይለሚኪኤል ሓደ ኣብቶም ትግራይ ዘፍረየቶም ስሙይ ተፃዋቲ ባህላዊ ደርፊ እዩ። ኣታኽልቲ ብሂወት እናሃለወ 7 ካሴታት ኣሐቲሙ ናብ ህዝቢ ኣቕሪቡ። ነታ ሎሚ ተሓቲማ ዘላ ሓዊስካ 8 ካሴታት ኣበርኪቱ ኣሎ ማለት እዩ።
ነዚ ፍትው ከያኒ እዚ ንምዝካር 23 ጥቅምቲ ኣብ ከተማ መቐለ ተኻይዱ እዩ። እቲ መድረኽ ብምትሕብባር ስድርኡ ዝተኻየደ ኮይኑ ፈተውቱን ሰብ ሞያ መሓዙቱን ኣብቲ መድረኽ ተረኺቦም እዮም። ኣብቲ ዝኽሪ ዝተረኸቡ ከየንቲ ዝተፈላለየ ርኢቶ ሂቦም።
ድምጻዊ ብርሃነ ገብረመስቀል “ኣታኽልቲ ኣበየናይ ሞያዊ ብርኪ ከምዘሎ ፈሊጡ ሞያኡ ምእንታን ከማዕብሎ ብሂወቱ እንተሎ ክነድንቖ ይግባእ ነይሩ። ተጋሩ ሞያተኛ ንምንኣድ ኣይተዓደልናን” ብምባል ብመረረት ርኢትኡ ሂቡ።
ንነዊሕ ዓማውቲ ሞያዊ መሓዝኡ ዝነበረ ከያኒ ኣማረ ኣሰፋ ”ኣታኽልቲ ፍቕሪ ሞይኡ ዝነበሮ ካብ ስርሑ ዘይፍለ ስጡም ሰብ እዩ ነይሩ’’ ይብል።
ሙዚቃዊ ስራሕቲ ነፍሲሄር ኣታኽልቲ ፅሬቱ ብዝሓለወ መልክዑ ብሲዲን ካሴትን ተሓቲሞም ናብ መሸጣ ከምዝቐረቡ ድማ ንእሽተይ ሓዉ ሲሳይ ሃይለሚካኤል ገሊጹ።
ኣታኽልቲ ወዲ 42 ዓመት እዩ ውላድ ከምዘይብሉ ድማ ካብ ስድራኡ ዝተረኸበ ሓበሬታ የረድእ።


text:
ሲምፖዝዩም ሚኒስትሪ መሬት፣ ማይን ኣከባብን ተኸፊቱ።
ካብ 11 ክሳብ 13 ሚያዝያ ዝቃናዕ ሲምፖዝዩም ሚኒስትሪ መሬት፣ ማይን ኣከባብን ኣብ ከተማ ባረንቱ ተኸፊቱ።
ሚኒስተር መሬት፣ ማይን ኣከባብን ኣቶ ተስፋይ ገብረስላሰ ኣብ ዘስምዖ ቃል፣ መጠን ዕቤትን ቅልጣፈን፣ ልምዓታዊ ዓቕሚ ብምምዕባልን ብምውህሃድን ብዝግበር ስራሕን ምብልሓትን፣ ከምኡ’ውን ብዝምረጹን ዝትግበሩን ስትራተጂታት ዝውሰን ከምዝኾነ ብምምልካት፣ መንግስቲ ዝሓረዮ ስትራተጂ ልምዓት ድማ ንድሌታትን ጠለባትን ህልዊ ወለዶታት ዘማልእን ንዓቕምን ድሌትን መጻኢ ወለዶታት ዘራጕድን ምዃኑ ሓቢሩ።“ንህይወታዊ ብዙሕነትን ኤኮሎጅያዊ ሚዛንን ዘስግኡን ዘቃውሱን ብድሆታት ብዙሓት ምዃኖም ብምግንዛብ፣ ንኣከባብያዊ ድሕነትን ዕቃበን ፍሉይ ግምት ክወሃቦ ይግባእ” ዝበለ ሚኒስተር ተስፋይ፣ ንልዑል ክሊማዊ ለውጢ፣ ፍግረ-መሬት፣ ምስፍሕፋሕ ምደረ-በዳነት፣ ዋሕዲ ዝናብን ምጽንቃቕ ምንጪ ማይን ዘቃልዑ ሕርሻዊ ምዕባለታት፣ ምድኳን ከተማታትን ኢንዱስትርያዊ ንጥፈታትን ምውጋድ ድማ፣ ቀዳምነት ዝወሃቦም ምዃኖም ኣስሚሩሉ።
ሚኒስተር ተስፋይ ኣስዒቡ፣ ኣብ ዝሓለፈ ናይ ናጽነት ዓመታት ብመሰል ተጠቃምነት መሬት ክምርሑ ዝቐረቡ ሕቶታት ህዝቢ ንምምላሽ ዝተዋህቡ ምምሕዳራዊ መልስታትን ዝተተግበሩ ዕማማትን ብዙሓት’ኳ እንተኾኑ፣ ኣብ ጽጹይ መጽናዕቲ ዝትመርኰሰ ውሳኔ ንምሃብ ግዜ ስለዘድለየ ምድንጓያት ከምዝነበረ ብምጥቃስ፣ ውሕስነት መግቢ ንምርግጋጽ ዝተሰላሰሉ ንጥፈታት ምዕቃብ ማይን ሓመድን፤ ህይወታዊ ብዙሕነት ንምዕቃብ ዝተኸለሉ ሕዛእትታትን፤ ምግባት መሬት ንምውጋድ ዝተኻየዱ ቍጽጽራዊ ዕማማትን ዝወጽኡ ቅጥዕታትን መምርሒታትን፤ ገምጋም ኣከባብያዊ ጽልዋኡን ፍቓድን፤ መርኣያ ናይ’ቶም ውሑስ ምሕደራ ጸጋታት ንምርግጋጽ ዝተኻየዱ ጻዕርታት ከምዝኾኑ ኣነጺሩ።
ሚኒስተር መሬት፣ ማይን ኣከባብን ኣቶ ተስፋይ ገብረስላሴ ኣብ መደምደምታ፣ ቈጣብን ኣድማዕን ኣጠቓቕማ መሬት ብምዝውታር፣ ኣብ ኣገባብ ማሕረስን ኣቃውማ ሃገራዊ ቍጠባን ምምሕያሽ ምግባር፤ ዘይሕጋዊ ኣገባብ መዓላ ንምውጋድ ምቍጽጻር፤ ምሕደራ መሬት ምሕያል፤ መስርሕ ምድላው ሃገራዊ ካርታ ኣጠቓቕማ መሬት ምቅልጣፍ፤ ዕቃበ ጸጋታት ማይ ከምዝሕይል ምግባር፤ ከምኡ’ውን ልዑል መጠን ምብራስ ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን ምቍጽጻር፣ ውሁድ ጻዕሪ ዘድልዮም እዋናውያን ዛዕባታት ከምዝኾኑ ኣዘኻኺሩ።
እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፣ ጐኒ-ጐኒ’ቲ ሲምፖዝዩም፣ ንልምዓት መሬት፣ ማይን ኣከባብን ብዝምልከት ኣብ ዝሓለፉ 20 ዓመታት ዝተተግበሩ መደባት፣ ዝነበሩ ብድሆታትን ንድሕነት ኣከባቢ ቀዳምነት ዝህቡ ሜላታትን ዘንጸባርቕ ምርኢት፣ ንህዝቢ ክፉት ኮይኑ ኣሎ።
ኣብዚ ክሳብ ረቡዕ 13 ሚያዝያ ዝቕጽል ሲምፖዝዩም ሚኒስትሪ መሬት፣ ማይን ኣከባብን፥ ንስርዓተ ትሕዝቶ መሬት፤ መስርሕ ምርሒትን ኣጠቓቕማን መሬት፤ ፖሊሲን ገስጋስን ጽላት ማይን ዝተኻየዱ ዳህሳሳትን ዝተረኽበ ሓበሬታን፤ ቀረብ፣ ምሕደራን ኣጠቓቕማን ማይ ኣብ ኤርትራ፤ ውሑስ ዕቃበን ኣጠቓቕማን ባህርያዊ ሃብቲ፤ ስነ-ሂወታዊ ብዙሕነት ኣብ ኤርትራ፤ ክሊማዊ ለውጥን ጽልዋኡ ኣብ ኤርትራን፤ ከምኡ’ውን ንጥፈታት ቤት-ጽሕፈት ካዳስተርን ዝምልከቱ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ክቐርቡ ጀሚሮም ኣለዉ።
******* ኣ.ዜ.ኤ *******


text:
ብምውህሃድ ጨናፍር ሚኒስትሪታት ትምህርቲን ጥዕናን ዞባ ማእከል፡ ኣብ ኣብያተ-ትምህርቲ ንተመሃሮ ቅልጡፍ ሕክምናዊ ረድኤት ንምሃብ ዘኽእል መደባት ንምዕዋት ዝሕግዝ – ንመማህራን ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ስልጠና ተዋሂቡ።
እቲ መደብ፡ ቤት-ትምህርቲ ዝሰረቱ ኣገልግሎት ጥዕናን ኣመጋግባን ብምትእትታው፡ መጠን ምቊራጽን ምድንጓይን ንምንካይ፡ ከምኡ’ውን ተሳታፍነት ተመሃሮ ብምዕባይ ውጽኢት ተመሃሮ ንምምሕያሽ ምዃኑ ተገሊጹ።
ኣብ ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዞባ ማእከል ሓላፊ ኣሃዱ ባህሊ፡ ስፖርትን ጥዕናን ኣቶ እስቲፋኖስ ገብረሃዋርያት፡ ቤት-ትምህርቲ ዝሰረቱ ኣገልግሎት ጥዕናን ኣመጋግባን ካብ 2004 ኣትሒዙ ክስራሓሉ ምጽንሑን፡ ጽቡቕ ውጽኢት ይርከቦ ከምዘሎን ሓቢሩ።
ካብ ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ዞባ ማእከል ሲስተር ለተብርሃን ዓንደ ብወገና፡ ኣገልግሎት መርመራ ዓይኒ፡ ስኒ፡ እዝኒ፡ ኣፍንጫ፡ ጐረሮን ቈርበትን እትህብ ተንቀሳቓሲት መኪና ተመዲባ፡ ተመሃሮ ብቐሊሉ ጸገማቶም ከምዝልለን ሕክምና ከምዝረኽቡን ይግበር ከምዘሎ ሓቢራ።
ኣብ 2016/2017 ኣብ ኣብያተ- ትምህርቲ ዞባ ማእከል፡ ንኣስታት 135 ሽሕ ተመሃሮ፡ ኣገልግሎታት ሕክምና እዝኒ፡ ዓይኒ፡ ስኒን ቈርበትን ከምእተዋህበ፡ ጸብጻባት ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ የረድኡ።


text:
ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስታት ባን ኪሙን ኣብ ምዕራብ ኣፍሪካ ዝተልዓለ ለበዳ ኢቦላ ንምምካት ዓለም ትገብሮ ዘላ ፃዕሪ ብ20 ኢድ ክተዕቢዮ ኣለዋ ኢሎም።
ባንኪ ዓለም ብዛዕባ ኢቦላ ዝዝቲ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ኣብ ዘዳለዎን ላዕለዎት ሰበስልጣን ብኣካል ፕሬዝዳንትታት በቲ ሕማም ናይ ዘጠቕዓ ሃገራት ጊኒ፣ላይበሪያን ሲየራ ሊዮንን ድማ ብቪዲዮ ኣብ ዝተሳተፍሉን ኮንፈረንስ ሎማዕንቲ ሓሙስ ተረኺቦም እዮም መደረ ዘስምዑ ባን ኪሙን።
ኣብ ተንቀሳቓሲ መመርመሪ ላብራቶሪታት፣መኻይን፣ሄልኮፕተራት፣መከላኸሊ ናውቲ፣ዝሰልጠኑ ሰራሕተኛታት ጥዕናን ወዘተ ሓገዝ ክውስኽ ኣለዎ ኢሎም ብምውሳኽ።
ፕሬዝዳንት ባንኪ ዓለም ዮንግ ኪም ብወገኖም ኣብቲ ኮንፈረንስ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ለበዳ ቫይረስ ኢቦላ ኣብ ቁፅፅር ውዒሉ ብህፁፅ ጠጠው እንድሕር ዘይኣቢልናዮ መፃኢ ኣፍሪካ ኣብ ሓደጋ ክወድቕ እዩ ኢሎም።
ሕዚ ዝበፅሐና ዜና ድማ HIV/AIDS ካብ ዝልዓል ንድሓር ኢቦላ እቲ ዝዓበይ ቅልውላው ጥዕና እዩ ኢሎም ሓደ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን ጥዕና ዩናይትድ ስቴትስ።
ዶ/ር ቶማስ ፍራይደን ኣብዚ ናይ ባንኪ ዓልም ኮንፈረንስ ሎማዕንቲ ሓሙስ ከምዝገለፅዎ እቲ ቫይረስ ባህሪያቱ ብቐፃልነት ይቐያይር ስለ ዘሎ ተፀሪጉ ንኽጠፍእ ነዊሕ ግዜ ክወስድ እዩ ኢሎም።ቀፃሊ ኤዲስ ንከይኸውን ማሕበረሰብ ዓለም ኣበርቲዑ ክሰርሕ ኣለዎ ኢሎም።
ኣብዚ ዓመት ኣብ ምዕራብ ኣፍሪካ ልዕሊ 230 ሰራሕተኛታት ጥዕና ብኢቦላ ምማቶም ትካል ጥዕና ዓለም ኣፍሊጡ’ሎ።


text:
ኣብ ክልል ኣምሓራ ዞባ ሰሜን ጎንደር ብፍላይ ድማ ኣብ ወረዳታት ስማዳን ደባርቅን ሎሚ እውን ዝተረጋግአ ኩነታት ከምዘየለ ይግለፅ ኣሎ።
ኣብ ከተማ ደባርቅ ሎማዕንቲ ኣርባዕተ ሰባት ከምዝተቐትሉን ካልኦት እውን ከምዝቖሰሉን ከምኡ እውን ሸውዓተ ኣባይትን ከምዝተቓፀሉ ነባሪ ከተማ ደባርቅ እየ ዝበሉ ሓደ ንመሳርሕትና ኣዲሱ ኣበበ ገሊፆምሉ ኣለው።
ኣብ ስማዳ ድማ መንግስቲ ኣዋፊሩዎም ዝተብሃሉ ምልሺያታት ካብታ ከተማ ክወፁን ዓበይቲ ዓዲ ምስ እቲ ምምሕዳር ይዘራረቡ ከምዘለው ቪኦኤ ዘዘራረቦም ገሊፆም ።
ኣብ ከተማ ደባርቅ ሎማዕንቲ ብዛዕባ ዝነበረ ግጭትን ዝበፅሐ ሞትን ዕንወትን ሓደ ሽሞም ክግለፀሎም ዘይደለዩ ካብ ከተማ ደባርቅ ከምዚ ክብሉ ገሊፆም ኣለው።
ንሶም: " ሎማዕንቲ ኣብ ደባርቅ ኣርባዕተ ሰባት ሞይቶም ኣለው።ዕጡቓት ቀጥታ ናብቲ ህዝቢ ብምትዃስ ብዙሕ ህዝቢ ተቐቲሉ’ሎ።ብዙሓት ዝቖሰሉ እውን ኣለው። ናብ ሆስፒታል ጎንደር መፂኦም ኣለው።ኣነ ባዕለይ ብኣካል ከይደ ሪአዮም እየ። ህዝቢ ኣብ መንገዲ እናተጉዓዙ ከለው እዮም ብጥይት ዝተቐትሉ።መንበሪ ገዛውቲ እቲ ከንቲባን ሓላፊ ቢሮ ሚሊሺያን ሓዊሱ ናይ ብዙሓት ኣባላት ኣመራርሓ ገዛውቲ ብድምር ሸውዓተ ኣባይቲ ተቓፂሎም ኣለው" ኢሎም።
ንቶም ኣባይቲ ዘቃፀሎ ህዝብን መናእሰይን እዮም ኢሎም ኣለው።ካብ ምምሕዳር እቲ ከባቢ መብርሂ ንምርካብ ዝተገብረ ፈተነ ኣይሰለጠን።
ብኻሊእ ዜና ፀጥታ ከተማ ስማዳ ንምሕላው ብዝብል ካብ ዝተፈላለዩ ናይ ገጠር ዓድታት ዝመፁ ዕጡቓት ሚሊሽያታት ካብታ ከተማ ይውፅኡልና ክብሉ ዓበይቲ ሽማግለታት እታ ከተማ ጥርዓን ኣቕሪቦም ምስቲ ምምሕዳር ዝርርብ ይካየድ ከምዘሎ ኣባል እቲ ሽማግለ እየ ዝበሉን ሽሞን ክግለፀሎም ዘይደለዩን ሰብ ይገልፁ።
ንሶም: "እዞም ሰባት እዚኦም ካብ ስማዳ ዘይወፁ እንተድኣ ኮይኖም ካብ ናቶም ዝሓሸ ብረት ተዓጢቕና ስለዘለና ብረትና ተዓጢቕና ሰልፊ ክንወፅእ ኢና ብዝብል እዮም ሕቶ ኣቕሪቦም"ኢሎም።
እቶም ዕጡቓት በብማዕልቱ ሓደ ምእቲ ቕርሺ እናተኸፈሎም ንወገኖም እናቐተሉ ስለዝርከቡ እዩ ክብሉ ይገልፁ።ኣብቲ ከባቢ ዝርከቡ ዕጡቓት ኣብ ልዕሊ ዝዝቢ ኣይንትኩስን ስለዝበሉ መንግስቲ ኣብ ማዕልቲ ሓደ ምእቲ ቕርሺ እናኸፈለ ዘዋፈሮም ናይ ገጠር ዕጡቓት እዮም ኢሎም ብምውሳኽ እዞም ሽሞም ዘይገለፁ ነባሪ።
እዞም ዕጡቓት እዚኦም ኣብ ዝሓለፈ ኣብታ ከተማ ኣብ ዝተኻየደ ሰልፊ ንሰባት ብጭካነ ዝቐተሉ እዮም ኢሎም ይዛረቡ ብምስዓብ።
" ብዝገርም ኣገባብ መብዛሕቲኦም ኣብ ዝሓለፈ ዝተቐትሉ ይኹን ዝቖሰሉ እናሃደሙ ብድሕሪት እዮም ተወቒዖም።ንዝሃድም ዘሎ ሰብ እዮም ዝወቕዑ ዘለው " ድማ ኢሎም።
ካብቲ ሕብረተሰብ ዝተዋፅኡ ሰባት ካብ ትማሊ ጀሚሮም ምስ ኣባላት ካብኔ እታ ወረዳ እናተዘራረቡ ምዃኖምን መርገፂ እቲ ምምሕዳር ግን ንቶም ዕጡቓት ኣይነውፅኦም ዝብል ከምዝኾነን ወሲኾም ሓቢሮም።
ብዛዕባ እዚ መልሲ እቲ ምምሕዳር ወረዳን ከምኡ እውን ካብቲ ክልል መብርሂ ንምርካብ ዝገበርኩዎ ፈተነ ኣይሰለጠንን ይብል መሳርሕትና ኣዲሱ ኣበበ።


text:
ኣብ አዲስ አበባ ሚለንየም አዳራሽ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ፍሉይ ምድላው መደረ ዘስምዑ ቀ/ሚ አብይ አሕመድ ንህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ነዚ መዓልቲ ክውን ኽከውን ዝገበርዎ ጻዕሪ ኣመስጊኖም።
ቀጺሎም “ ብሓቂ እብለኩም ኣለኹ-ፍቕሪ ልዕሊ ኩሉ`ያ:ካብ ኢሳያስ ዘይከሰብናዮ የለን-ኣኻኺቡና`ሎ” ድሕሪ ምባል ኣብቲ ስነ ስርዓት ንዝተረኽቡ ኣብ መሪሕነት ኢትዮጵያ ዝነበሩ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን እታ ሃገር ብኣስማቶም ጸዊዖም ኣመስጊኖም።
ቀ/ሚ አብይ ንዋጋ ሰላምን ናጽነትን ብዝምልከት “ኢሱ ንሰላምን ናጽነትን ምስ ጥዕና የመሳስሎ” ካብ ሰላምን ናጽነትን ወጻኢ ብልጽግና የለን ድሕሪ ምባል ነጻነት ናይ ብልጽግና አደ እያ ኢሎም።
“ሃገር ከም ሰብ`ያ ከምዝኾናዮ እያ ትኸውን- እንተተኸባቢርና ትኸብር ትብልጽግ”
“ካብ ሚእቲ ሚልዮን ክፉእ ዝሓስብ የለን ማለት ዘይኮነስ ነቲ ክፉእ ሓሳቡ ክሳብ ዘይተኻፈልና መኺኑ`ዩ ዝተርፍ። ናይ ምድማር ምስጢር ፍቕርን ይቕረታን እዩ" ዝበሉ ቀ/ሚ አብይ አሕመድ “ንክፍኣት፡ ንምቕታል ኣይንደመር” ኢሎም። “ናትና ምድማር ንኻልኦት ተስፋ`ምበር ጭንቀት ክኸውን የብሉን”
ቀ/ሚ አብይ አሕመድ ነቲ ‘ ምድማር’ ዝብል ስነ ሓሳብ ምስ ናይ ሒሳብ ስነ ሓሳብ ብምዝማድ ናይ ምድማር ስራሕ ጽልኢ ምፍራስ `ዩ፡ ኣነን ኢሳያስን ክንድመር ከለና ንሕና ኮይና ንባዛሕ ኢሎም። ናይ ምድማር መእሰሪ ይቕረታ፡ ምህረት፡ ፍቕሪ`ዩ ኢሎም። “ንከፋሎ ድማ ዓሰብ እዩ”
ንመጀመርያ ጊዜ ብኣምሓርኛ መደረ ዘስምዑ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ዝተላእኸ ናይ ስላምን ሰናይ ትምኒትን መልእኽቲ ከብጽሑ ከለው ንዝስምዖም ሓጎስ ድሕሪ ምግላጽ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ነዚ መስርሕ ሰላም ዘካየዶ ጻዕርን ዝኽተሎ ዘሎ ኣንፈትን ንኢዶምን ኣመስጊኖምን።
"ጽልኢን ቂልምን ንምዝርጋሕ ዝተፈነ ሽርሒ ስዒርና ንልምዓትን ብልጽግናን ሓቢርና ንምስጓም ወሲና ኣለና።"
ፕረዚደንት ኢሳያስ ብተወሳኺ ማንም ነዚ ስምምዕን ፍቕሪን ክብትን ነዚ ልምዓትን ዕብየትን ክዕንቅፍ ኣይከነፍቕደሉን ኢሎም።
"ብናይ ሓባር ጻዕሪ ዝኸሰርናዮ ኣምሊስና ንመጻኢ ዓበይቲ ጉዳያት ሰሪሕና ከምንዕወት ድማ ርግጸኛታት ኢና።"
ኣብ መወዳእታ ፕረዚደንት ኢሳያስ ንቀዳማይ ሚንስተርን መሪሕነቱን ዘለዎም ድጋፍን ሰናይ ትምኒትን ገሊጾም።


text:
ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ሎሚ ንግሆ ኣብ ቤተጸሎት ቅድስት ማርታ ኣብ ዘዕረግዎ መሥዋዕተ ቅዳሴ ‘ጨው መመቐሪ መግቢ እንክኾን መብራህቲ ከኣ ንገዛእ ርእሱ ኣይኮነን ዘብርህ፣ በዚ ከምዚኸስ ናይ ሓደ ክርስትያ ዕለታዊ ተራ ምስክርነት ንካልኦት የመቅርን የብርህን፣ እዚ ከኣ ንክትዕበየሉ ዘይኮነስ ንከተገልግለሉ እዩ’ እንክብሉ ምስክርነት ክርስትያን መቐረትን ብርሃንን ካልኦት ምዃኑ ገሊጾም፣
ብላቲናዊ ሥርዓተ ኣምልኾ ግጽው መሠረት ናይ ዕለቱ ወንጌል ካብ ወንጌል ማቴዎስ 5 ኮይኑ “ንስኻትኩም ንምድሪ ጨው ኢኹም፣ ጨው መቐረቱ እንተ ጠፍአኸ፡ ብምንታይ ይምቅር? ንደገ ተደርብዩ፡ ብሰብ ኪርገጽ እንተ ዘይኮይኑስ ዚጠቕሞ የብሉን። ንስኻትኩም ንዓለም ብርሃኑ ኢኹም፣ ኣብ እምባ ዘላ ኸተማ ኽትክወል ኣይከኣላን እዩ። መብራህቲ፡ ኣብ ቤት ንዘሎ ዂሉ ምእንቲ ኬብርህ ኣብ በሪኽ መቐመጢኡ ተንብሮ እምበር ኣብ ትሕቲ ኸፈር ከተንብሮ ኣይተብርሆን ኢኻ። ከምኡ ከኣ ነቲ ጽቡቕ ግብርኹም ርእዮም፡ ኣብ ሰማያት ንዘሎ ኣቦኹም ምእንቲ ኺመስግንዎ፣ ብርሃንኩም ኣብ ቕድሚ ሰብ ይብራህ።” ዝብል ነበረ።
ቅዱስነቶም ብዛዕባ ምስክርነት ክርስትያን ኣብ ዘተኮረ ስብከቶም እቲ ዝዓበየን መወዳድርቲ ኣልቦን ምስክርነት ክርስትያን እቲ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝሃበ ኮይኑ ሕይወትካ ስለካልኦት በጃ ምውፋይ ማለት ሰማዕትነት እንክኸውን ዕለት ዕለት ብናኣሽቱ ነገራት ዝግበር ምስክርነት ክርስትና እውን ከምዘሎ እዚ ንግሆ ካብ ንትንስእ ጀሚርና ክሳብ ጸሓይ ዓሪባ ናብ ምድቃስና እንኸደሉ ክንህቦ ዘሎና ምስክርነት ኣብ ናይ ዕለቱ ወንጌል ተመስሪቶም ገሊጾም፣
`ንካልኦት ዘገልግሉ ጨውን ብርሃንን ምዃን’ ቀሊል ይመስል ኮይኑ ጐይታ በቲ ንሕና እነቅርቦ ቁሩብ ቊራቦ ብናኣሽቱ ነገራት ዓቢ ተኣምር ስለዝገብር እዩ፣ ስለዚ ነዚ መንፈስ ትሕትና እዚ ተላቢስና ጨውን ብርሃንን ክንከውን ንጽዓር።
‘ንካልኦት ጨው ምዃን ንካልኦት ብርሃን ምዃን እዩ እቲ ቀንዲ ነገር ከመይ ንገዛእ ርእስኻ ክተመቀር ወይውን ንገዛእ ርእስኻ ጥራይ ክተብርህ ስለዘይከኣል ወትሩ ኣብ ኣገልግሎት ካልኦት ምጽማድ የድሊ፣ ንካልኦት ጨው ምዃን ማለት ከምቲ ቁሩብ ጨው ንብዙሕ መግቢ ከምዘመቅር ኣብ ዕብየትን ብዝሕን ዘይኮነ ኣብ መቀረት እዩ ቁምነገሩ ወላ ውሑድ ጨው እውን እኹል፣ ኣብ ድኳናት ብኩንታላት ይሽየጥ እቲ ዘድሊ ግን ቁሩብ ጨው እዩ፣ ኣብ ርእሲ እዚ እቲ ጨው ኣነ መመቀሪ ብጀካይ ኩሉ ከንቱ እዩ ኢሉ ኣይዕበን ምኽንያት ንገዛእ ርእሱ ኣይኮነን ዘገልግል ንካልኦት እዩ ዘገልግል፣ ምስክርነት ክርስትና እውን ከምኡ ወትሩ ንካልኦት ምግልጋል ንካልኦት መቅረት ምሃብ እዩ፣
ዕለት ዕለት ክርስትያን ኰንካ ምንባርከስ ንካልኦት ብርሃን ምዃን! ንካልኦት ምሕጋዝ ምናዳ ኣብ ናይ ጸልማት ሰዓታት ኣብ ዝርከቡሉ ግዜ ክነብርሃሎም ኣሎና፣
‘ጐይታ ንስኻ ጨው ኢኻ ንስኻ ብርሃን ኢኻ ይብለካ ኣሎ፣ ምናልባት እዚ ኣስኪሩካ እወ ጐይታ ኣነ ከምኡ እየ ብዙሓት ኣመንቲ ናባኻ ክስሕብ እየ ከይትብል እታ ምስክርነትካ ንዓኻ ዘይኮነ ነቲ ሠናይ ግብርኻ ርእዮም ንሰማያዊ ኣቦኻ ንከምስግኑ እዩ፣ ናባኻ ዝኸይድ ምስጋና የለን፣ ክንበልዕ እንከሎና ጥዑም መግቢ ኢና እንብል እምበር እቲ ጨው ጥዑም እዩ ኣይንብልን፣ ለይቲ ኣብ ገዛ ብርሃን ክንረክብ እዚ ብርሃን ጽቡቅ እዩ ኣይንብልን፣ ብሩህ ገዛ ንብል፣ ኣብዚ ምናልባት ነቲ ቀንዲ ብርሃን ዝህብ መብራህቲዶ ንዝንገዖ ኣሎና ክንብል ንኽእል፣ ከምኡ ዘይኮነሲ በቲ ዘብርሃልና ብርሃን ንነብር ኣሎና፣ ክርስትያን ክንገብሮ ዘሎናኸስ እዚ እዩ፣ ክንጥንቀቀሉ ዘሎና ንክንምንስገን ንክንነኣድ ኢልና ዝኾነ ነገር ከይንገብር እዩ፣ ምናልባት ከምቲ ናይቲ ፈሪሳዊ ጸሎት ከይንገብር ንጠንቀቅ፣
‘እዛ ናይ ፈሪሳዊ ጸሎት ክንሃልኽ ውዒልና ምሸት ክንጽልያ ንኩልና ጽቡቅቲ ጸሎት ምኾነት፣ ቅዱስ ኰይነ ስለዝወዓልኩ ኣመስግነካ ኣሎኹ ክንብል የብልናን፣ ኣብ መወዳእታ ሎሚ ከመይ ውዒለ ብርሃንዶ ኰይነ ውዒለ ኢልና ክንሓስብ ኣሎና እዚ ከኣ ናብ ናይ ዕለት ዕለት ዝግበር ናኣሽቱ ናይ ቅድስና ተግባራት ክመርሓና እዩ። እንክብሉ ስብከቶም ዛዘሙ፣


text:
ህዝቢ ብዓል ዋንኡ ኣብዘይፍለጥን ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዝምራሕ ዘይሕጋዊ ፃውዒት ሰልፊ ንዓርሱ ከርሕቕ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኣተሓሳሲቦም።
ናይ ኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖረሽን ኣብ ዘመሓላለፎ ዜና ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ሎሚ ዓርቢ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ መላእ ዝህቢ ፀገማቱ ብዴሞክራሲያውን ብዝሰልጠነን ኣገባብ ዝፈትሓሉ ሰፊሕ ዕድል ከምዘሎ ብምግላፅ: ብዋንኡ ዘይፈለጥን ብማሕበራዊ መራኸቢ ካብ ዝምራሕን ዘይሕጋዊ ፃውዒት ሰልፊ ነብሱ ከርሕቕ ፀዊዖም።
ኣብዚ ሰሙን ኣብ ገለ ከባቢታት ክልል ኦሮሚያን ኣምሓራን ዝተኻየዱ ይቐርብ ዘሎ ፃውዒት ሰልፍን ኣግባብነት የብሎም ክብሉ እውን ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ድማ ገሊፆም።
" ሕዚ ዝርኣዩ ዘለው ሓድ ሓደ ሰልፍታት ዕጥቕን ብረትን ፀይሮም ዝመፁ ሰባት ዘካይድዎ ሰልፊ ዘሎ ምዃኑ፤ካልኣይ ወናኒኡ መን ምዃኖም ዘይፍለጡ ሰልፍታት ምዃኖምን ሓል ሓሊፉ ድማ ብፀረ ሰላም ሓይልነት ኣብ ወፃኢ ተወዲቦም ነዛ ሃገር እዚኣ ንምፍራስ ዝደልዩ ሓይልታት ሓዊሱ ብዝልእኹዎም ናይ ፌስ ቡክ መልእኽታት ዝውደብ ዘሎ ዝመስል ብምዃኑ ሕጋዊ ኣይኮኑን" ኢሎም ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ።
ንሶም ብተወሳኺ: ዘይሕጋዊ ተግባራት ንምክልኻል መንግስቲ ሕጊ ንምኽባር ከምዝግደድን ሓላፍነቱ ከምዝዋፃእን ገሊፆም ኣለው።
"መንግስትና ከምዚኦም ዝበሉ ዘይሕጋዊነት ንምቁፅፃር ዘኽእሎ ብቑዕ ዓቕሚ ኣለዎ።ስለዚ እዞም ፀገማት እዚ ብትዕግስትን ብዝሰኸነ ኩነትን ንምፍታሕ ዝግበር ምቅስቓስ ናይ መንግስቲ ድኽመት እዮም ዝሕብሩ ኢሎም ዝዝርግሑ ኣካላት ዝዝርግሕሉ መንገዲ ምፍሳስ ደም ንምዕዳም ካብዘለዎም ድልየት ዝልዓል እዩ" ኢሎም ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ።
ስለዝኾነ እቲ ህዝቢብ ነዚ ተረዲኡ መንእሰይ ደቁ ተደናጊሮም ኣብ ከምዚ ዝበለ ዘይሕጋዊ ሰልፊ ንከይሳተፉ ክንቀሳቐስ ኣለዎ ኢሎም።
ኣብዚ ሰሙን ኣብ ገለ ከባቢታት ክልላት ኦሮሚያን ኣምሓራን ዝተኻየዱን ይፅውዑን ዘለው ሰልፍታት ኣግባብነት የብሎም ኢሎም።
ኣብዞም ሰልፍታት ካብ ናይቲ ህዝቢ ሕቶ ዝርሓቐን ነቲ ሕብረተሰብ ዘይውክሉን መርገፂ ሓይልታት ፀረ ሰላም ክንፀባረቕ ኣብ ኣደባባይ ተራኢዩ’ሎ ኢሎም።
ዝተርኣዩ መረገፂታትን ጭርሖታትን ንዝህቢ ኦሮሞ ይኹን ንዝህቢ ጎንደር ዝውክሉ ከምዘይኮኑ መንግስቲ ይርዳእ እዩ ኢሎም ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም።
ብመሰረት ሕገ መንግስቲ ሰላማዊ ሰልፊ ምክያድ መሰል ሕሉው እንተኾነ እውን ኣብዚ ሰሙን ዝተኻየዱን ንምክያድ ዝድለዩ ዘለውን ግን ካብ ሕጋዊ መንገዲ ወፃኢ ዝኾኑን ዘይግቡእ ቕስቀሳታት እዮም ክብሉ ኮኒኖምዎም።
መንግስቲ ቅድም ክብል ምስቲ ህዝቢ ኣብዘካየዶ ምይይጥን ብናይ ባዕሉ ገምጋምን ብርክት ዝበሉ ፀገማት ሰናይ ምሕደራ ምህላዎም ምቕባሉን ንምፍትሖም እናሰርሐ ምዃኑን ገሊፆም።
ብኻሊእ ወገን ድማ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኤምባሲ ዩናይትድ ስቴትስ ሰራሕተኛታት እቲ እምባሲ ኣብ ዝቕፅሉ ማዕልታት እዚ ናይ መወዳእታ ሰሙን ናብ ክልል ኦሮሚያ ካብ ምጉዓዝ ክቑጠቡ ዘተሓሳስብ መልእኽቲ ዘርጊሑ


text:
ከሰላ፣ ምስ ዓሶ ዝመሳሰል ሕማም ይላባዕ ከምዘሎ ተገሊጹ
Radio Erena: 25 September 2018
ኣብ ሱዳን ዞባ ከሰላ ምስ ዓሶ ዝመሳሰል ሕማም ይላባዕ ከምዘሎ ንመግለጺ ሚኒስትሪ ጥዕና እታ ሃገር ብምጥቃስ ሬድዮ ዳባንጋ ሓቢራ።
በቲ "ቺኩንጉያ" እናተባህለ ዝግለጽ ዘሎ ሕማም፣ ዛጊት ልዕሊ 6 ሽሕ ሰባት ከምዝተጠቕዑ ንሓላፊት ክፍሊ ህጹጽ ሕክምና ዶክተር ለይላ ሓማድ ኤል ኒል ብምጥቃስ እቲ ሓበሬታ ብተወሳኺ የመልክት።
እዚ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣትሒዙ ከምዝተቐላቐለ ዝግለጽ ዘሎ ሕማም፣ ብቫይረስ ዝስዕብ ኮይኑ ብጣንጡ ከምዝመሓላለፍ'ዩ ዝግለጽ።
እቲ ልዑል ረስኒን ቃንዛ ኣብ መላግቦታትን ዝኣመሰሉ ምልክታት ዘለዎ ሕማም፣ ቅልጡፍ ሞት ዘየስዕብ እኳ እንተኾነ፣ቅልጡፍ ሕክምና እንተዘይረኽቡ ኣብ ውሽጢ ሰሙናት ክሳብ ኣዋርሕ ኣብ ዘሎ ግዜ ከቢድ ስንክልና ከምዘስዕብ ክኢላታት ይገልጹ።
ኣብ ዞባ ከሰላ ተላቢዑ ከምዘሎ ዝግለጽ "ቺኩንጉያ" ዘመሓላልፉ ጣንጡ፣ ምስቶም ከም ደንግን ዚካን ዝብሃሉ ሕማማት ዘመሓላልፉ ዓይነት ጣንጡ ተመሳሰልቲ ምዃኖም እቶም ክኢላታት የረድኡ።
እቲ ሕማም ኣብ ከባቢ ከሰላ ሸውዓተ ሰባት ከምዝቐተለ ዝተፈላለዩ ማሕበራዊ ሜድያታት ሱዳን ይጠቕሱ እኳ እንተለዉ፣ ሚኒስትሪ ጥዕና እታ ሃገር ግና ኣየረጋገጾን።
ውድብ ጥዕና ዓለም፣ ብዛዕባ'ቲ ኣብ ሱዳን ዞባ ከሰላ ከምዝተላብዐ ዝንገር ዘሎ ሕማም ብዝምልከት ዝኾነ ሓበሬታ ኣይሃበን።


text:
ኣብዚ ሰሙን ብዝወጸ ጸብጻብ መሰረት ኣስታት 5,000 ኣዋልድ ዝምባብወ ብሰንኪ መርዓ ትምህርቲ ምቁራጸን ይሕብር። እዚ ድማ ሓደ ካብቲ ንሰበስልጣን እታ ሃገር ንተሓለቅቲ መሰላትን ሕቡራት ሃገራትን ዘሻቐለ ጸብጻብ እዩ ምክንያቱ ኣዋልድ ትምህርተን ክውድኣ ይድለይ’ዩ።
ዚቫ ማካንዳ ካብ ሃገራዊ ዘይመንግስታዊ ትካል ሓድጊ ኣዋልድ ዚምባብወ እዚ ሓድሽ ጸብጻብ እቲ ትካል ትኩረቱ ከምዝቅይር ምድራኹ ትገልጽ።
“ንሕና ብፍላይ ትምህርተን አቋሪጸን ክወጻ ዘገደደን ምክንያት ኣብ ዝብል ንሰርሕ። እዚ ድማ እቲ ቀንዲ መበገሲ ትሕተ ዕድመ መርዓ ንምፍላጥ ይሕግዝ። እዘን ኣዋልድ ዝተፈላለየ ምክንያት የልዕላ። ገለ ካብኡ ድኽነት፡ባህሊ፡ ገለ’ውን ኣብ መንጎ ስድራቤት ዘሎ ባእስን ዘይምስምማዕ ከም ምስ ሰይቲ ኣቦ ወይ ሰብኣይ አደ ዘሎ ዘይምስምማዕ ከም ረቛሒ የልዕላ። ገለ ካብቲ እተን ኣዋልድ ከቋርጻ ዝደፋፍአን ምክንያታት እዮም።”
እዚ ሓድጊ አዋልድ ዚምባብወ ዝተባህለ ዘይመንግስታዊ ትካል ሎሚ ዓርቢ ምስ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ዚምባብወ ዓለምለኸ ትካላት ብዛዕባ ትሕተ ዕድመ መርዓ ኣብ ዝንባብወ ልዝብ ካብ ዘኻየዱ አካላት ሓደ እዩ። ቅዋማዊ ቤት ፍርዲ ዚምባብወ ትሕቲ ዕድመ መርዓ ገበን ምኳኑ እንተገለጸ እኳ እቲ ማህበረሰብ ግን ነቲ ልምዲ ቀጺልዎ ይርኸብ።
ብመሰረት ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ናይ ህዝቢ ሓገዝ ዚምባብወ ሓንቲ ካብተን አርባዕተ ኣብ ደቡባዊ ኣፍሪቃ ዘለዋ ልዑል መርዓ ትሕቲ ዕድመ ዝረኣየለን ሃገራት እያ። እተን ካልኦት ሰለስተ ሃገራት ማላዊ፡ሞዛቢክን ዛምብያን እየን።
ኣብ ዝምባብወ ቀንዲ ምክንያት ትሕቲ ዕድመ መርዓ ድኽነት፡ ሃይማኖትን ባህሊን ኽኸውን ኸሎ ካብ ሰለስተ አዋልድ ሓንቲ ትሕቲ 18 ዓመት ትምርዓው።
ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ናይ ህዝቢ ሓገዝ መርዓ ትሕቲ ዕድመ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ምኳኑ ይሕብር እንተኾነ ግን ብጣዕሚ ውሑዳት ዜጋታት ዝምባብወ ነዚ አተሓሳስባ ይድግፉ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይከአል።


text:
ፓሊሲ ትምህርቲ ቴክኒክን ሞያን መሰረት ጌሮም ዘየምህሩ10 ውልቐ ኮሌጃት ተኣጊዶም
መቐለ ሚያዝያ 07/2010(ድወት) ኣብ ክልልና ፓሊሲ ትምህርቲ ቴክኒክን ሞያን መሰረት ጌሮም ዘየምህሩን ተምሃሮ ተቐቢሎም ኣገልግሎት ዝህቡ ዝነበሩ 10 ውልቐ ኮሌጃት ካብ ስርሖም ተኣጊዶም፡፡
ቢሮ ቴክኒክን ሞያን ትምህርትን ስልጠናን ክልል ትግራይ ኣብቲ ዓውዲ ዝረኣዩ ፀገማት ብሓባር ንምፍታሕ ኣብ ከተማ መቐለ ን3ተ መዓልትታት ከካይዶ ዝፀንሓ መድረኽ ምክኽር መዳርግቲ ኣካላት ትማሊ ተዛዚሙ፡፡
ሓላፊ እቲ ቢሮ ዶክተር ሙሉጌታ ሓዱሽ ኣብ ክልልና ብርክት ዝበሉ ኮሌጃት ውልቐ ሃገራዊ መመዘኒ ሚኒስቴር ትምህርቲ ዘይመልኡ ተምሃሮ ተቐቢሎም ከምዘምህሩን ብቅዓት ዘይብሎም ተምሃሮ ከምዘመርቑን ተፈሊጡ ኣሎ፡፡
ገለ ውልቐ ኮሌጃት ድማ ካብ ኣፍልጦ ወፃኢ ንዝተቐበልዎም ተምሃሮ ሞያን ክእለትን ሒዞም ዝወፁ ካብ ምግባር ብዝሰገረ ወረቐት ምስክር ብገንዘብ ብምሻጥ ኣካዳሚያዊ ግዕዝይናን ገበንን ይፍፅሙ ከምዘለው ተሓቢሩ፡፡
ዋና ኣካያዲ ስራሕ ማሕበር ውልቐ ኮሌጃት ቴክኒክን ሞያን ትምህርትን ስልጠናን ኣይተ ገብረጨርቖስ ዮውሃንስ ብወገኖም መምርሕን ሕግን መሰረት ጌሮም ዘይሰርሑ ኮሌጃት ከምዘለው ኣሚኖም፡፡
ብምዃስኑ ኣብ ክልልና ነቲ ሃገራዊ ፓሊሲ ቴክኒክን ሞያን ብዝግባእ ዘይተግበሩን ኣካዳሚያዊ ግዕዝይና ዝፍፅሙ ዘለውን 10 ውልቐ ኮሌጃት ከምዝተኣገዱ ተገሊፁ ክብል ኢዜኣ ፀብፂቡ፡፡


text:
ሓይልታት ኬንያ ኣኽራሪ ጉጅለ ኣል-ሸባብ ኣብ ሱማልያ ዘካይዶም ፋይናንሳውን ሎጂስትካውን ስርሒት ዒላማ ብምግባር ነቲ ጉጅለ ንምልማስ እናፈተነ ምዃኑ ኣፍሊጡ።
ሰበስልጣን ሰራዊት ኬንያ ንሓንቲ ናይ ኣል-ሸባብ ቁልፊ ዒላማ እናዓፀው ምዃኖም ኣፍሊጦም።
ወሃቢ ቃል ወታደራዊ ሓይሊ ኬንያ ኢማኑኤል ቺርቺር ከምዝበልዎ ሓደ ቀንዲ ዕላማ ሊንዳ ኒቺ ተባሂሉ ዝፅዋዕ ወፍሪ ንከተማ ደቡባዊ ሱማሊያ ኣፍማደው ንምሓዝ እዩ።ንሶም ብምቕፃል ከምዚ ይብሉ።’’ ኣፍማደው ንስርሒት ኣል-ሸባብ ኣገዳሲት ከተማ እያ ኢልና ንኣምን።ምኽንያቱ ናይ ገንዘብ ዝውውር ዝፍፀመላ እያ።ንወታደራት ኽፍሊት ዝወሃበላ እውን እያ።’’ይብሉ።
ሰራዊት ኬንያ ንትሕዝቶትታት ኣል-ሸባብ ንምጥቓዕ ብቐንድነት ኣብ ሓይሊ ኣየሩ ይምስረት።ወሃቢ ቃል ቺርቺር ኣብ ልዕሊ ወደባዊት ከተማ ኪስማዮ ዝተኻየደ ደባድብ ነፈርቲ ዕውት ከምዝነበረ ይገልፁ።
ሕቡራት መንግስታት ኣልሸባብ ዝበዝሕ ገነዘባውን ናውታውን ሓገዝ ዝረኽበላ እያ ዝበላ ኪስማዮ ካሊእቲ ናይ ኣል-ሸባብ ቁጠባዊ ምንጪ እያ።


text:
ንሰን ነዚ መጸዋዕታ ዘቕረባ ንኮሚሽን መርማሪ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ብዝምልከት ትማሊ ንሓፈሻዊ ዋዕላ ሕቡራት መንግስታት ጸብጻብ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ኣብ ዘስምዕኦ ጸብጻብ እዩ።
እቲ ኮሚሽን ንኩነታት ኤርትራ ናብ ዓለም ለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ክሓልፍ ሓሳብ ኣቕሪቡ’ሎ።
ናይ ሕቡራት ሃገራት ፍልይቲ ራፖርተር ንኹነታት ሰብአዊ መሰላት ኤርትራ ሚስ ሼይላ ኪቲሩት ኣብ ክንዲ’ቲ ኮሚሽን መርማሪ ኣብ ዘስምዕኦ መደረ ሰበ-ስልጣን ኤርትራ ካብ 1991 ዓ.ም አትሒዙ ገበናት አንጻር ሰብአዊነት ከምዝፈጸሙ እቲ ኮሚሽን ዝረኸቦ ዝበልኦ ርኽበታት ኣቕሪበን። እዚ ኸአ ዓለምለኸ ማህበረሰብ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ዝገበሮ ጽምዶ ከም ኹሉ ጊዜ ንኽሕለፍ ዘይፈቐድ ኣዝዩ ህጹጽ ኩነታት እዩ ኢለን።
ንሰን ብተወሳኺ ኣብ ክንዲ እቶም ሰለስተ አባላት እቲ ኮሚሽን ማይክ ስሚዝን፡ ቪክቶር ዳንክዋንን ንዓኻትኹም ዝተኸበርኹም ዘቕርቦ ምህንጽንታ ንድምጺ እቶም ኣብ ኤርትራ ግዳያት ገበናት ኣንጻር ሰብአዊነት ዝኾኑ ክትሰምዑ እዩ ኢለን።
መንግስታት ድማ ንኤርትራዊያን ሓተቲ ዑቕባ ዑቕባ ክህብን ናብ ኤርትራ ኾነ ናብ ካልእ ሳልሳይ ሃገር ከይልእኽን ከይመልስን እምህጸን ኢለን።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኽኣል።


text:
August 4, 2018
ክቡር ፕረዚደንት
ክቡራት ልኡኻት/መሰነይታ
ድሕሪ ምኽታም ዝሑል ኩናት፤ ኣብ ዞባና – ሶማል፡ ኢትዮጵያ፡ ኤርትራ፡ ሱዳን፡ መስርሕ ሃገር ምህናጽ (nation building) ኣብ ሃሃገራትና እናሰላሰልና፣ ንእስትራተጂያዊ ዞባዊ ጥምረት (integration) ምሹእ ዕድል ተፈጢሩ ኣብ ዝተባህለሉ፤ ዘጋጠመ መሰናኽላት፣ ዓቢ መለበሚ’ዩ ነይሩ። ክንዲ ህንጸት ሃገር፣ ብኤትኒካዊን እንዳዊን ምግምማዕ – ዕንወት፤ ክንዲ ቁጠባዊ ልምዓትን ራህዋን፣ ብግዳማዊ ዝምታን ውሽጣዊ ስርቂን – ድኽነትን ጥምየትን፤ ክንዲ ናጻን ልዑላዊን መንግስቲን ትካላትን፣ ብመተካኣታ UNን NGOታትን – ‘ማይክሮ’ ምሕደራ ስርዓት-ኣልቦነት፤ ክንዲ ዞባዊ ሽርክነትን ጥምረትን – ቅልውላዋት ዶባትን ምትሕንዃላትን፤ ክንዲ ዞባዊ ሰላምን ርግኣትን ብውሽጣዊ ዓቕሚታት – መወዳእታ ዘይብሉ ቅልውላዋት “ዓቀብቲ ሰላማት”፤ . . . ወዘተ…ወዘተ። እቲ ዝርዝር ነዊሕ’ዩ።
ኣብ ውሽጢ ከምዚ ዝበለ ሕምሩግ ኩነታት፤ ብሽፋን ሃይማኖታት፣ ናይ ምትእትታዋትን ምስፍሕፋሕን ዞባዊ ኣጀንዳታት ምድፋእ፤ . . . ኩሉ ዓይነት ጥሩፍ ጥንቈላዊ ባህሊታት ምምራዝ፤ ሽበራን ቀርሰናን፣ ንግዲ ፍልሰት፣ ንግዲ ኣጽዋርን ሓሺሽን ምንጋስ፤ ከም ንቡር (norm) ወይ ዋኒን-ከም-ልሙድ (business as usual) ተወሲዱ፤ ወግሐ-ጸብሐ፣ ብመደበራት መናፍሕ ሓሶት ዝጋዋሕ ዜና’ዩ። እዚ ብዝምቡዕ ፖሊሲታት ሓያላን ዝምእዘዝ ኣሰካፊ ምዕባለታት’ዚ ዝሓለፈ ርብዒ-ዘመን፤ ብዘይ ሓንካሪ ጸይቂ ዘቤታውያን ተዋሳእቲ፣ ክውን ኪኸውን ኣምበይምኸኣለን።
እዚ ናይ ቅልውላዋትን ግጭትን ዘይርግኣትን ዕንወትን መዋእል፣ ዘላቒ (sustainable) ኪኸውን ስለዘይክእል ግን፣ ናብ ምኽታም ገጹ ይኸይድ ስለዘሎ፤ ኣብ ናይ መቐይሮ መድረኽ ንኣቱ ኣሎና። ህዝቢ ኤርትራ፡ ምስ ናይ’ቲ ኣብ ልዕሊኡ ዝተፈጸመ በደልን ቀጻሊ ጸቕጢታትን፤ ከይተሰነፈ ጸኒዑ ንኹሉ ሽርሒታት መኪቱ እዩ። ህዝቢ ኢትዮጵያ’ውን ንፖለቲካ ኤትኒካዊ ምግምማዕን ሞግዚትነት ባዕዲን ወጊድ ኢሉ፣ ናብ ቅኑዕ ሃገራዊን ዞባዊን መኣዝን፣ ብሓያል ምረሻ ይግስግስ ኣሎ። ህዝቢ ሶማል’ውን፤ ከም ወትሩ፡ መጓዕዝቲ ህዝቢታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ከምዝኸውን ርጉጽ እዩ።
ክቡር ፕረዚደንት
ኣብዚ ሓቢርና ነጸጽዮ ዘሎና ባይታ፣ ህዝቢ ሶማል፡ ወሳኒ ኣበርክቶ ኪገብር ከምዝኾነ፣ ዘሎኒ እምነት ደጊመ እናረጋገጽኩ፤ ኣብ ኩሉ ክልተኣዊን ዞባዊን፤ ቁጠባዊን ድሕነታዊን ሽርክነትና ይኹን መኸተ፣ ንእተካይዶ ዕቱብ ጻዕሪታት፣ ምሉእ ዓወት እምነየልካ።
ምስ ምስጋና


text:
ላምፔዱሳ፡ ሓሙሻይ ዓመት ዝኽሪ ህልቂት ላምፔዱሳ
ሰለስተ ጥቅምቲ 2013፡ 350 ኤርትራዉያን ዝርከቡዎም፡ ኣፍሪቃዉያን ስደተኛታት ጽዒና ካብ ሊብያ ትጉዓዝ ዝነበረት ጀልባ፡ ኣብ ኣፍደገ ደሴት ጥልያን ላምፔዱሳ ጥሒላ። ካብ ሽዑ ኣትሒዞም ከኣ ኤርትራውያን ነዛ ዕለት ብሓዘን ይዝክርዋ ኣለዉ።
ስደተኛታት ካብ ሊብያ ናብ ኤውሮጳ ኣብ ዝግበሩዎ ጉዕዞ ብዙሕ ግዜ ሓደጋ የጋጥም እዩ፤ ከምዛ ፍጻመ እዚኣ ህልቂት ዝተራእየሉን ኣብ ማዕከናት ዜና ዓለም ዝተቓለሐ ሓደጋን ግን ውሑድ እዩ። በዚ ምኽንያት ድማ፡ ኤርትራዉያን በብዓመቱ እዛ ዕለት ከም ሓንቲ ሕማቕ ናይ ታሪኽ ኣጋጣሚ ገይሮም'ዮም ይዝክሩዋ።
እዛ ልዕሊ 500 ስደተኛታት ጽዒና ካብ ገማግም ሊብያ ዝተበገሰት መርከብ ንልዕሊ 25 ሰዓታት ብዘይጸገም እያ ተጓዒዛ። ናብ ደሴት ላምፓዱሳ ክትኣቱ ናይ ሓደ ኪሎሜተር ዝኸውን ርሕቀት ምስ ተረፋ ግን ብዝተፈላለየ ርእይቶ ብዝግለጽ ምኽንያት ባርዕ ሓዊ ኣጋጡሙዋ ጥሒላ።
ኣብዛ መርከብ ዝነበሩ ተሳፈርቲ ንኹሉ ዓይነት ዕድመ ዝውክሉ ኮይኖም፡ ኣደ ምስ ዕሸላት ደቃ፡ ወላዲ ምስ ደቁ፡ አሕዋት፡ ደቂ ሓወቦታት፡ ደቂ ሓትነታት ፡ ደቂ ዓዲ፡ ደቂ ገዛውቲ በብጉጅለ ኮይኖም ንዝጀመረዎ ጉዕዞ ብሰላም ክውድኡ እናጸለዩን እናተዋዘዩን ኣብ ዝኸድሉ ዝነበሩ ህሞት ናብ ደሴት ላምፓዱሳ ንኽበጽሑ ኣስታት ሓደ ኪሎሜተር ክተርፎም ከሎ መርከብ ደው በለት።
ኣብታ መርከብ ዝነበረ'ሞ ብሂወት ተሪፉ ዛንታ እታ ዕለት ክነግር ዝበቐዐ ኣድሓኖም ሰመረ፡ " እቲ ካፕቴይን ሃንደበት ካብዚ ንንዮው ኣይንኸይድን ኢና፡ ኣብዚ ኮይናን ሓገዝ ክንጽበ ኢና" ኢሉ ሓገዝ ንኽሓትት ንምልክት ኣንሶላ ብሓዊ ስለዘቃጸለ፡ እቶም ሰባት ሰንቢዶም ካብቲ ባርዕ ንኽሃድሙ ምስ ፈተኑ ሚዛን ናይታ መርከብ ከምዝዘበለን እቲ ሓደጋ ከምዘጋጠመን ይዛረብ።
ብዘይካ'ዚ ኣድሓኖም፡ ካብ ሊብያ ኣብ ዝተበገሱሉ'ውን እዛ መርከብ ልዕሊ እቲ ዝግብኣ ሰባት ጽዒና ምንባራ ብምዝካር፡ እቶም ካብ ሊብያ ዘበገስዎም ዝነበሩ፡ ኣብ ምብጋሶም 25 ሰባት ካብታ መርከብ ኣውሪዶም ናብ ገማግም ሊብያ ከምዝተመለሱ ይዝክር።
ካብቲ እቲ ሓደጋ ዘጋጠመሉ ሰዓት ኣርባዕተ ወጋሕታ ክሳብ እታ ካብ ባሕሪ ዝወጽኣላ ንዝነበረ ኩነታት ክዝክር እንከሎ ኣድሓኖም፡
" እታ መርከብ ንየማን ምስተገምጠለት፡ ሓደ ሰዓት ዝኸውን ናብኣ ንሓኩር ትግምጠለና ንሓኩር ክሳብ ጠቕሊላ ትጥሕል ኣጽኒሓትና እያ" ድሕሪ ምባል፡ ክሳብ ብሂወት ዘሎ ንዘልኣለም ካብ ኣእምርኡ ክእለ ዘይክእል ናይ ርድኡና ድምጺ ካብ ኩሉ ይስማዕ ምንባሩ ይዛረብ።
"በጃኹም ንስድራይ ንገሩለይ ዝብሉ፡ 'ሓምቢሰ ኣይክእልን እየ'፡ 'ኣነ ሓደ እየ ንስድራይ' ዝብል ዘረባታት ብፍጹም ካብ ሓንጎለይ ኣይእለን እዩ፤ ብፍላይ ሄለን እትብሃል ኣደ፡ 'ዋይ ደቀይ ለኪመኩም'ባ!' ክትብል እንከላ ክሳብ ሕጂ'ዩ ድምጻ ኣብ እዝነይ ዝመጽእ፤ 'ጓለይ ኣንታ ጓለይ' ዝብሉን ካልእ ረበሽቲ ድምጽታትን ኣይርስዖምን'የ" ይብል።
በዚ ሓደጋ'ዚ ሓዉ ዝሰኣነ ተቐማጢ ሽወደን ኣዳል ንጉሰ ብወገኑ፡ ንግሆ ተንሲኡ ሬድዮ ቢቢሲ እናሰመዐ፡ ብዛዕባ እቲ ሓደጋ ከምዝሰምዐን፡ ኣብ ሊብያ ዝነበረ ሓዉ ቅድሚ ክልተ መዓልታት ናብ ጉዕዞ፡ ክንብገስ ቀሪብና ኣለና፡ ስለዝበሎ ሓወይ ምስታ ሓደጋ ዘጋጠማ ጃልባ ክህሉ ይኽእል እዩ ብምባል ከም ዝሰምበደ ይዛረብ
"ናብ ሊብያ ደዊለ ቅደሚ ሓደ መዓልቲ ተበጊሱ ኣሎ ምስ በሉኒ ሓወይ ኣብኡ ከምዝነበረ ተረዲኡኒ" ድማ ይብል።
እንተስ ብሂወት ክረኽቦ እንተስ ሞቱ ክርዳእ ትኬት ኣቁሪጹ ስእሊ ሓዉ ሒዙ ናብ ላምፔዱዛ ከምዝተበግስ ከኣ ይዛረብ።
ከይውዓለ ከይሓደረ ናብ ላምፓዱሳ ዝበጽሐ ኣዳል ንጉሰ፡ ነቶም ካብቲ ሓደጋ ዝደሓኑ ሰባት "ነዚ ሰብ ትፈልጥዎ'ዶ?" ብምባል ስእሊ ሓዉ ኣብ ዘርኣየሉ እዋን፡ ኣብ ገጽ እቶም ዝሓቶም ዝነበረ ምልክት ሓዘን እናተነበ፡ ርእሶም ብምንቕናቕ ናይ ኣይንፈልጦን ኢና ምልክት ሓበሬታ ይህብዎ ምንባሮም ይዝክር።
ድሕሪ ክንደይ ግን ኣባላት ወኪል ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ወይ (UNHCR) ብምኻድ ስእሊ ናይ ሓዉ ብምሃብ ንኸጣይቕሉ ተወከሶም፡ ድሕሪ'ቲ ንዕኡ ነዊሕ ኮይኑ ዝተሰምዖ ትጽቢት " እወ ሓውኻ ኣብዛ መርከብ ነይሩ'ዩ፡ ግን ኣይደሓነን" ዝብል መልሲ ሒዘምሉ መጺኦም።
ነዞም ግዳያት ሰለስተ ጥቅምቲ 2013 ንምዝካር፡ዓመት ዓመት ኣብ ላምፔዱዛ ዝኽሪ ይግበረሎም እዩ። ኣድሓኖም'ውን ነቶም ኣቲና እናበሉ ብሞት ዝተፈልዩዎ፡ መጓዕዝቲ ምድረበዳ ሰሃራን፡ ኣብ ሊብያ መኻፍልቲ ሽግሩን ዝነበሩ፡ ብዓቢኡ ከኣ ነቶም ኣብ ወጥሪ ሞት ኮይኖም፡ ይትረፉ ኣይትረፉ ከይፈለጡ፡ "ኣነ ንስድራይ ሓደ እየ፡ ንስድራይ ንገሩለይ፡ ኣንታ በጃኹም ይመውት ኣለኹ፡ ዋይ ደቀይ ለኪመኩም እባ " እናበሉ ዝጣርዑ ዝነበሩ መኻፍልቲ ሽግሩ ግን ከኣ ግዳይ እታ ርግምቲ ዕለት ዝኾኑ ብጾቱ ንምዝካር ናብ ላምፔዱዛ ተጓዒዙ።
" ምስቲ ከንቲባ ናያ'ዛ ዓዲ ተራኺብና ነቲ ቅድሚ ሕጂ ዝተኸልናዮ 368 ዝኸውን ገረብ ኮስኪስና፡ ካብዚ ብተወሳኺ ንዝኽሮም ሓወልቲ ንኽስራሕ ፍቓድ ንኽህበና ሓቲትናዮ ኣለና" ድሕሪ ምባል ብበሪ ኤውሮጳ ናብ ዝፍለጥ ዝፍለጥ ስፍራ ኮይኖም ጸሎት ከምዘብጽሑን፡ ናብታ እቲ ሓደጋ ዘጋጠመላ ቦታ ብሓሙሽተ ዝኾና መራክብ ከይዶም ዕንባባ ከምዘንበሩ ይዛረብ።


text:
ፕሬዝዳንት ኦባማ ንዕረፍቲ ኣብ ዝገሹላ ክፍለ ግዝኣት ማሳቹስተስ ወሃቢ ቃል ዋይት ሃውስ ጃሽ ኤርነስት ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ዩናይትድ ስቴትስ ንሓይልታት ፀጥታ ግብፂ ትዕግስቲ ንኽገብሩ ደጋጊማ ምፅውዓ ሓቢሮም።ኣባላት ስድርኦም ንዝተቐተሉዎምን ንዝቖሰሉዎምን ሓዘኖም ከምዝገለፁ’ውን ኣብቲ መግለፂ ጠቒሶም።እስላማዊያን ተቓወምቲ ሰልፎም ሰላማዊ ንክኸውን ደጊሞም ፀዊዖም።
ናይ ኣውሮፓዊያን ሓይልታት እውን መንግስቲ ግብፅን እስላማዊያን ተቓወምትን ምጉህሃር ህውከት ብምውጋድ ናብ ፖለቲካዊ ዘተ ክምለሱ ፀዊዖም ኣለው።
ደንጉዩ ብዝበፅሐና ዜና ድማ ኣብ ምሉእ እታ ሃገር ሎማዕንቲ ረቡዕ ኣብዝተልዓለ ህውከት 149 ሰባት ከምዝተቐተሉን ልዕሊ 1,400 ድማ ከምዝቖሰሉን ምንስቴር ጥዕና ግብፂ ኣፍሊጡ። እስላማዊ ሕውነት ግን ቁፅሪ ናይ ዝሞቱ ሰባት ኣሽሓት እዮ ይብል።
መንግስቲ ንሓደ ወርሒ ዝፅንሕ ህፁፅ ግዜ ኣዋጁ’ሎ።ኣብ ከተማ ካይሮን ኣብ ብርክት ዝበላ ኣውራጃታትን ናይ ለይቲ ስዓት እቶ እቶ ተኣዊጁ’ሎ።መራሕቲ እስላማዊ ሕውነት ሓዊሱ ብርክት ዝበሉ ሰባት ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ውዒሎም ኣለው።
ናይ ግብፂ ምኽትል ፕሬዝዳንት መሓመድ ኤል-ባራዳይ ንዘይሰማምዕሎ ውሳነታትን ሳዕቤኖምን ሓላፍነት ኣይወስድን ኢሎም ካብ ሓላፍነቶም ወሪዶም ኣለው።


text:
ኤርትራ ሰላም ቐርኒ ኣፍሪካ ትዘርግ ኣላ ውድብ ሕቡራት መንግስታት
መቐለ ሕዳር 03/2010(ድወት) ኤርትራ ሰላም ቐርኒ ኣፍሪካ ንምዝራግ ንዝንቀሳቐሱ ዕጡቋት ትሕግዝ ኣላ ኢሉ ጉጅለ መፅናዕቲ ውድብ ሕቡራት መንግስታት።
ፀብፃብ ጉጅለ መፅናዕቲ ጉዳያት ኤርትራን ሶማልያን ናብ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ዝቐረበ እንትኾን ፃሕታራይ ነገር ኤርትራ ብዋናነት ሃገራት ኢትዮጵያን ጁቡትን ንምሕማስ ዝዓለመ ምዃኑ ሓቢሩ።
ኤርትራ ጐረቤት ሃገር ኢትዮጵያ ንምሕማስ ንዕጡቋት ጉጅለ ግንቦት 7 ምንቅስቓስ ሓርነት ቤንሻንጉል ከምኡ’ውን ግንባር ምምላስ ሓድነትን ዴሞክራስን ንዝተብሃለ ጉጅለን ከምትሕግዝ እቲ ፀብፃብ ኣመልኪቱ።
እቲ ጉጅለ ኣብዘቅረቦ ፀብፃብ ኤርትራ ነየነይቲ ሃገር ቐንዲ ስግኣት ከምዝኾነት ዋላ’ኳ ተዘይሓበረ እቲ እትገብሮ ሓገዝ ግን ኣብ መንጐ ዞባዊ ሃገራት ሰላምን ሓድነትን ከይፍጠር ዝዓለመ እዩ ኢሉ።


text:
ኣምባሳደር ኣሜሪካ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኒኪ ሄሊ ነቲ ንዝሓለፉ 4 ዓመታት ዝጸንሐ ኩናት ሓድሕድን ሰብኣዊ ቅልውላውን ደቡብ ሱዳን መዓልቦ ንምርካብ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ዋና ከተማ እታ ሃገር ጁባ ኣትየን።
ኣምባሳደር ኒኪ ሃገረን ኣብ ነጻን ፍትሓውን ማሕበረሰብ፡ ሰባት ውሕስነት ኣብ ዘለዎ ሃገር ወፍሪ ዘካይዱ ይመስለን ከምዝነበረ: ይኹንምበር ኣብ ደቡብ ሱዳን ዘሎ ክውንነት በንጻሩ ምዃኑ ገሊጸን።
ንሰን ብተወሳኺ ምስ ፕረዚደንት ሳልቫኬር ኣብ ዘካየድኦ ርክብ “ተሪር መልእኽቲ” ከምዘመሓላለፋን: ፕረዚደንት ሳልቫ ኪር ብወገኖም ለውጢ ከምዝተአታተው ቃል ምእታዎምን ሓቢረን።
ኣምባሳደር ሄሊ: ኣብቲ ንኣስታት 33,000 ካብ መነባብርኦም ዝተመዛበሉ ሰላማዊያን ሰባት ዘዕቆበ ማእከል ኣብ ዝበጽሓሉ: በቲ ዝረአይኦ ኩነታት ምሕዛነን ብምግላጽ: “ነባሪ ሰላምን ምርግጋእን ኣብ ደቡብ ሱዳን ክሰፍን” ዝከአለን ኩሉ ከምዝገብራ ገሊጸን።
ንሰን: ኣብቲ ማእከል ኣብ ዝበጽሓሉ እዋን: ብዝተላዕለ ዕግርግር ነቲ ማእከል ለቒቀን ክወጻ ምግዳደን'ውን ክፍለጥ ተኻኢሉ።
ኣሜሪካ ንደቡብ ሱዳን: እታ ዝዓበየት ሰብኣዊ ሓገዝ ወሃቢት ሃገር ክትኸውን እንከላ: ተወሳኺ ልዕሊ 11 ቢልዮን ዶላር ወፍሪ ኣብ ደቡብ ሱዳን ከምተካይድ ይፍለጥ።


text:
ቅጥዑ ዝሓለፎ ኣመጋግባ ኣብ ኣዴታት ንዝጠቡ ህፃናት ንሕማማት ከቃልዕ ይኽእል መፅናዕቲ።
12/07/2010(ድወት) እዚ ኣብ ኣሜሪካ ዝተኻየደ መፅናዕቲ ከም ዘመላኽቶ እተን ሓራሳት ኮይነን ወይ ድማ መጥበውቲ ኮይነን ካብ ልክዑ ንላዕሊ ምግቢ ዝምገባ ኣዴታት ደቀን ብፍላይ ንሕማም ልክዑ ዝሓለፎ መጠን ርጉዲ ብሰፊሑ ተቓላዕቲ ከም ዝኾኑ ተረጋጊፁ ኣሎ። እዚ መፅናዕቲ ከም ዘረጋገፆ ኣብ ዙርያ ዓለም ዘለዋ መጥበውቲ ኣዴታት መጥበውቲ ስለ ዝኾና ብማሕበረሰብን ምግቢ ኣብዚሐን ክምገባ ይግደዳ እየን እዚ መንገዲ ድማ ዝተሰሓሓተ መንገዲ ከም ዝኾነ ተመራመርቲ ጥዕና ገሊፆም ኣለው።
ኣብ ኣሜሪካ ከተማ ኦህዮ ዩኒቨርስቲ ቶሌዶ ነዚ መፅናዕቲ ዝመርሑ ሜዲካል ዶክተር ሜንግዢ ዋንግ ከም ዝገለፅዎ ኣዴታት ኣብ ዘጥቡባሉ እዋን ልክዑ ዝሓለፈ ኣመጋግባ እንተሃልይዎን እቶም ህፃናት ብቐሊሉ ንሕማማት ሽኮርን ፀቕጢ ደምን ክቃልዑ ከም ዝኽእሉ ውን ኣረጋጊፅና ኣለና ኢሎም ኣለው። ኣዴታት ካብ ዝረኸብኦ መግቢ ፀባ ጡብ ከውርደለይ እዩ ኢለን ብዘይመጠን ካብ ዝምገባ ቀስ ብቐስ ዝተመጣጠነ ምግቢ ክምገባ ይግበአን ውን ተባሂሉ ኣሎ።
ሜዲካል ዶክተር ሜንግዢ ዋንግ እዚ መፅናዕቲ ፈለማ ኣብ ኣናፁ ፈተነ ዘካየደዎ ኮይኖም ብተመሳሳሊ ኣብ ደቂ ሰባት ዘጋጥም ከም ዝኾነ ውን ገሊፆም ኣለው። ኣዴታት ኣብ ዘጥቡባሉ እዋን ልክዑ ዝሓለፎ ኣመጋግባ እንትህልወን እቶም ህፃናት ንሕማማት ሽኮርን ፀቕጢ ደምን ኢሉ ውን ንልክዑ ዝሓለፎ መጠን ርጉዲ ዝቃልዕሉ ክሊ ዕድመ ድማ ኣብ ጉርምስና ከም ዝኾነ ገሊፆም ኣለው።
ፍልፍል sciencenewsline.com
ድምፂ ወያነ ትግራይ
ምንጪ ፅፁይ ሓበሬታ!


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ነሓሰ -1.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ማቴ. 13. 44-46
“ መንግሥተ ሰማያት ኣብ ግራት ዝተኃብአ ሃብቲ እሞ ሓደ ሰብ ምስ ረኸቦ ዝኃብኦ፥ ካብ ታሕጋሱ ዝተላዕለ ኸአ ከይዱ ዘለዎ ኹሉ ሸይጡ ነታ ግራት ዚዕድግ ትመስል።
“ ከምኡ ድማ መንግሥተ ሰማያት ክቡር ዕንቁ ዚናዲ ነጋዳይ ሰብ እሞ፥ ሓንቲ ኽብርቲ ዕንቁ ምስ ረኸበ ከይዱ ዘለዎ ኹሉ ሸይጡ ዜእድግ ትመስል።
- አስተንትኖ
አብዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ መቐጸልታ ትምህርቱ ብዛዕባ መንግሥተ ሰማያት ክልተ ምሳሌታት ነንሕድሕዶ ዝመሳሰሉ የቕርብ። አብቲ ቀዳማይ ክፋል መርንግሥተ ሰማያት ምስ አብ ግራት ዝተረኽበ ሃብቲ የመሳስሎ። ክርስቶስ አብዚውን ሓደ ቀሊል አብ ሕይወት ዝኾነ ወዲ ሰብ ከጋጥም ዝኽእል ሓቂ ይትርኽ። “መንግሥተ ሰማያት ኣብ ግራት ዝተኃብአ ሃብቲ እሞ ሓደ ሰብ ምስ ረኸቦ ዝኃብኦ፥ ካብ ታሕጋሱ ዝተላዕለ ኸአ ከይዱ ዘለዎ ኹሉ ሸይጡ ነታ ግራት ዚዕድግ ትመስል።
“መንግሥተ ሰማያት ኣብ ግራት ዝተኃብአ ሃብቲ፥ ስለዚ መንግሥተ ሰማያት ድሮ አብዚ እንነብረላ ዓለም፡ አብ ሕይወትና፡ አብ ልባትና ከምዘላ ዘረድእ ኢዩ። ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብምሰላ ብዛዕባ ዝተኃብአ ሃብቲ ክዛረብ ከሎ ንሱ ሃብቲና ምኻኑ ክንፈሊጥን ክነስተንትንን ይግበአና። ንክርስቶስ ንኽንውንን ክሉ ናይዚ ዓለም እዚ ክትገድፍ ክትምንን የድሊ። መንግሥተ ሰማያት እቲ ነፍሲ ወከፍና ክንጭብጦ ዘለና ሕያብ አምላኽ ኢዩ። መንግሥቲ ሰላም፡ መንግሥቲ ሓጎስ ኢዩ። እግዚአብሔር ነዚ ሕያብ እዚ፡ ነዚ መንግሥቲ እዚ ንኽንወርስ ንወዱ በጃ ኻሳብ ዚህብ ክሳዕ ክንድዚ ንዓለም ከምዘፍቀራ ቃል ቅዱስ መጽሓፍ ይምህረና። ዮሓ.3:16 ስለዚ ኣብ ክርስቲያናዊ ሕይወትና ነታ ኣብ መንጎና ዘላ መንግስስቲ ሰማያት ነቲ ኣብ መንጎና ዝመላለስ ክርስቶስ ጎይታ ክንረክብ ኣብ ጸሎትን ኣስተንትኖ ቃል ኣምላኽን ክንነቅሕ ንጽዋዕ። ምስ ረኸብናዮ ከኣ ኩሉ ገዲፍና ብሓጎስ ክንስዕቦ ይግበኣና።
መንግሥተ ሰማያት ክቡር ዕንቁ ዚናዲ ነጋዳይ ሰብ እሞ፥ ሓንቲ ኽብርቲ ዕንቁ ምስ ረኸበ ከይዱ ዘለዎ ኹሉ ሸይጡ ዜዕድግ ትመስል። እዚ ምሳሌ እዚ ነቲ ክርስቶስ ወዲ ሰብ ዓለም ኩሉ ረቢሑ ንፍሱ እንተጥፍኣ እንታይ ይጠቅሞ” ዝበሎ ቃል ክንዝክር ይሕግዘና።
ናይዞም ክልተ ምሳሌታት ዕላማ እምበአር መንግሥተ ሰማያት አብ መንጎና ከምዘላ ንምግላጽ ኢዩ። ነፍሲ ወከፍ አማናይ ነዛ አብ ሕይወቱ ተዘሪአ እትርከብ መንግሥቲ ንኽረክብ ንኽጭብጥ ወትሩ ክሰርሕ ክደክም ከምዘለዎ ኢዩ። ስለዚ ንሕና ጸዋዕታና ዘለዓለማዊ ሕይወት ምኻኑ አይንረስዕ። ሕይወት ወዲ ሰብ ነቲ ንግሆ በቂሉ ምሸት ዚጽምሉ ዕንባባ ሜዳ ኢዩ ዚመስል ይብለና ዳዊት አብ መዝሙሩ። ዕላማና መንግሥተ ሰማይ ንምውራስ ኢዩ። ስለዚ ነቲ ዘለዓለማዊ ዝኾነ ዕላማናን ጸዋዕታናን ሸለል ክንብል ከይንርከብ። እግዚአብሔር ብ አምሳሉን ብአርአያኡን ገይሩ ብምፈጣር ነቲ ዘለዓለማዊ መንግሥተ አምላኽ ንኽንወርስ ሓጺዩና ኢዩ። መንገዲ ከፊቱልና ኢዩ። ንሕና አብዚ ዓለም እዚ ስደተናታት ኢና፡ ናብቲ ዘለ ዓለማዊ ቤትና ክሳብ ንአቱ ከአ አብ ቅድሚ እግዚአብሔር ቀሪብና ብጸግኡን ደገፉን ምእንቲ ድኅነት ነፍስና ምእንቲ መንግሥተ ሰማይ ክንሰርሕ ይግበአና። ሎሚ መዓልታዊ ብእምነት ክነብር ይግበአና፡ አብ ትእዛዛቱ እሙናት ኮይና ክንርከብ ይግበአና፡ አብ ምስጢራቱ ተሳተፍቲ ክንከውን ይግበአና። አነ ቅዱስ እየ እየ’ሞ ቅዱሳን ኩኑ” ከምዝበለ ጎይታና ነዚ ዕድመ እዚ ሰሚዕና ቅዱሳን ክንከዊን ይግበአና።
ብሓት ንአብን ንወልድን …………::
Abba Hagos Tesfagabir


text:
Lovoo ናይ መላለዪ ኣፕ እዩ።
እዚ ናይ መላለዪ ኣፕ ዝበሃል ሓደ ኣፕ ኮይኑ ንምልላይን ንምፍቓርን ይጠቅም።
ካልኦት ሰባት ብሞባይኪ ክትላለዪ ትኽእሊ።
ሓደ ስእሊ ናይ ሓደ ሰብ ርኢኺ ክትጽሕፍሉ ትኽእሊ።
ዝተፈላለዪ ናይ መላለዪ ኣፕ ኣሎ።
ንኣብነት ኣብ Lovoo ብዙሓት መሓዙት ክትረኽቢ ትኽእሊ።
ወይ ዕርክነት ክትጅምሪ ትኽእሊ።
ኣብ Lovoo ብነጻ ክትምዝገቢ ትኽእሊ ኢኺ።
ግን ልዕሊ 17 ዓመት ክትኮኒ ኣለኪ።
ኣስተውዕሊ: ገለ ገጻት ወይ ቀረባት ናይ Lovoo ገንዘብ ይሓትት እዩ።
ገለ ሰባት ነዚ ናይ መላለዪ ኣፕ ዝጥቀምሉ ንኻልእ ምኽንያት እዩ።
ንገሊኤን ክጻወትለን ይደሉ።
ወይ ስጋዊ ርክብ (ጥራይ) ክገብሩ ይደልዩ።
ሓደ ሓደ ግዜ እውን ዕድሚኦም ይቕይሩ እዮም።
ምስ ሓደ ሰብ ክትራኸቢ እንተ ደሊኺ:
ኣብ ካልኦት ሰባት ዘለውዎ ቦታ ተራኸቢ።
እንታይ ትደልዪ ወይ እንታይ ኣይትደሊን ኣነጺርኪ ንገርዮ።
ዝኾነ ጸገም እንተ ኣጋጢሙ ሓገዝ ጸውዒ።
ቆልዓ ክትወልዲ ኣይደለኽን ምሽ
ጥንሲ ንኽቋረጽ ወሲንኪ እውን።
እዚ መሰልኪ እዩ።
ጥንሲ ምስዳድ ምቕታል ማለት ኣይኮነን።
ኣብ ጀርመን ሕግታት ምስዳድ ጥንሲ ኣሎ:
መዓስ እዩ ፍቑድ፧
መዓስ እዩ ኸ ዘይፍቑድ፧
ምናልባሽ ዘይርደኣኺ ኮምኡ ይብላ ይኾና።
ስለምንታይ ኮምኡ ከም ዝገበርኪ ክፈልጣ ደልየን ይኽዕና።
ክትብልየ ትኽእሊ ኢኺ፡
እቲ ንስኽን ትብልኦ ኣነ ክሰምዖ ኣይደልን እየ።
እቲ ንስኻትክን ትብልኦ ነዓይ የግሁየኒ ኣሎ።
ካልእ ክትብልዮ ትኽእሊ:
ንምንታይ ኮምኡ ገይረ ከረዳኣክን ይኽእል እየ።
ምናልባሽ ይርደኣኺ ይኾና ሽዑ።
እታ ኣላዪትኪ ስራሕ ኣለዋ።
እዚ ስርሓ ድማ ኣዋልድን ኣወዳትን ኣብ መንበሪኹም ምእላይ እዩ።
ንኹሎም ተቐማጦ ብሓደ ክትኣልዮም ይግባእ።
ምሕዝነት ምሳኺ ክበሃል እንከሎ:
ንዓኺ ብፉሉይ ትርእየኪ ከምስል ይኽእል።
ካብቶም ካልኦት ኣብሊጸ ይፈትዋ ክኸውን ይኽእል።
እዚ ድማ ኣብቲ መንበሪ ህውከት ክፈጥር ይኽእል እዩ።
ምናልባሽ ካልእ ሰብ:
እታ ኣላይት ፈላልያ ትርኢ ኢሉ ክሓስብ ይኽእል እዩ።
ምሕዝነት ብሓድ ሚዛን ክኸውን ኣለዎ።
ኣላይትኪ ግን ንዓኺ ዝኸውን ውሳኔ ክትውስን ኣለዋ።
እዚ ማለት ብማዕርነት ዝረአ ኣይኮነን።
ኣብ ጀርመን ከምዚ ዓይነት ምሕዝነት „ዘይሞያዊ“ ተባሂሉ ይግለጽ።
እዚ ማለት:
ስለዚ እዛ ኣላዪትኪ ሞያን ውልቃዊ ሂወትን ፈላልያ ክትርእዮ ይግባእ።
ኣይፋሉን፡ ብሕጊ መቕጻዕቲ ኣይመጻክን እዩ።
ከም ህጻን መጠን ጓል 14 ዓመት „ዕድመ ናይ ገበን ሓላፍነት ትወስድሉ“ ኣይኮነን።
ከም ህጻን መጠን ጓል 13 ዓመት ኮይንኪ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ከም ገበነኛ ክትቁጸሪ ኣይትኽእልን ኢኺ።
ወለድኺ ወይ ኣለይትኺ ግን ክኽልክሉኺ ይኽእሉ እዮም።
ይኹን ደኣምበር ሓደ ሓደ ነገራት ኣለዉ ክትግንዘብሎም ዘለኪ።
ንኣብነት ዓርክኺ ክቕጻዕ ይኽእል እዩ።
ልዕሊ 14 ምስ ዝኸውን ህጻን ኣይኮነን።
ሓደ ሓደ ግዜ ስእልታት ዝኽልከሉ ንስኺ ህጻን ጓል 13 ስለዝኾንኪ እዩ።
መዓስ እዩ ከምዚ ዝኸውን፧
- እንተ ደኣ እቲ ስእሊ ነሓደ ሰብ ትሕቲ 14 ኣብ እዋን ስጋዊ ርክብ ዘርኢ ኮይኑ።
- እንተ ደኣ እቲ ስእሊ ብፍላይ ኣጥባትን ማእከል ኣስላፍ ዘሎ ኣከባቢ ምስ ዘርኢ
ዕድመ ብዘየገድስ ኩልኩል ዝኾኑ ነገራት:
- እንተ ደኣ ሓንቲ ሰብ ንኸምዚ ዓይነት ስእሊ ክትገብር እንተ ድዒሳ ወይ ተገዲዳ።
- ናብ ዘይትደልዮ ሰብ እቲ ስእሊ ብዘይ ድሌታ ምስ ዝመሓላለፍ።
ካልእ ኩልኩል ዝኾነ ነገር:
ሓደ ሰብ ከምዚ ዓይነት ስእሊ ብዘይ ፍቓድ ምስ ዘመሓላልፍ።
ሓደ ሓደ እዋን የጋጥም እዩ እዚ።
ብዛዕባ እዚ ኣርእስቲ ሓገዝ ምስ ትደልዪ ኣብዚ ክትውከሲ ትኽእሊ ኢኺ:
http://www.nina-info.de/save-me-online/kontakt-beratung.html
ስጋዊ ርክብ ውልቃዊ ኣርእስቲ እዩ።
ስለዚ እዮም ከኣ ብዙሓት ሰባት ብዛዕባ እዚ ክዛረቡ ዘይደልዮ።
ብዙሓት መናእሰያት ግና ሕቶታት ብዛዕባ እዚ ኣርእስቲ ኣለዎም።
ርግጸኛታት ኣይኮኑን ወይ ዘይፈልጥዎ ነገራት ኣሎ።
እቲ ኣገዳሲ ነገር ነዓኻ ግና:
ሕቶታትካ ከተቕርብ ትኽእል ኢኻ።
ምስ ዝኾነ ሰብ ግና ናይ ግድን ኣይኮንክን ብዛዕባ ስጋዊ ርክብ ክትዛረብ።
ሓደ ሓደ እዋን ምዝርራብ ብዛዕባ እዚ ጽቡቕ እዩ።
ብዛዕባ ስጋዊ ርክብ ምዝራብ ዝተፈላለየ ምኽንያት ኣለዎ።
መናእሰያት ብዙሕ ሓደስቲ ተመኩሮ ይገብሩ እዮም።
ምናልባሽ ምስ ካልኦት መናእሰያት ብዛዕባ እዚ ምምይያጥ የድሊ ይኸውን።
ኣዝዩ መሳጢ እውን ክኸውን ይኽእል እዩ!
ብዙሓት ዓበይቲ ሰባት ናይ መናእሰያት ሕቶታት ክምልሱ ይኽእሉ እዮም።
ሓበሬታታት ክህብኹም ይኽእሉ እዮም።
ክሕግዝኹም መታን።
መናእሰያት ኣብዚ ኩሉ ግዜ ክፈልጥዎ ዘለዎም:
ብዛዕባ ጽቡቕን ሕማቕን ተመክሮታት ምስ ዓበይቲ ክመያየጥ ይኽእል እየ።
ብዛዕባ ኩሉ ኣርእስቲ ናይ ኣካላተይን ስጋዊ ርክብ ክሓትት ይኽእል እየ።
ሓገዝ ምስ ዘድልየኒ ሓገዝ ክረክብ ይኽእል እየ።
HPV ኣሕጽሮት ናይ „Humane Papilloma Viren“ እዩ።
ቫይረስ ሕማም ክፈጥሩ ይኽእሉ እዮም።
ሕማማት ናይ HPV ንኣብነት:
„ሕማም መንሽሮ ክሳድ ማህጸን“ ከምኡ `ውን „ቁስሊ ኣብ ብልዕቲ“.
ሕማም መንሽሮ ክሳድ ማህሰን ከቢድ ሕማም ኣካላት እዩ።
እዚ ክሳድ ማህጸን ኣብ ውሽጢ ሰውነት ኣብ ልዕሊ ብልዕቲ ጓል ኣንስተይቲ ይርከብ።
ቁስሊ ብልዕቲ ነኣሽቱ ሓመድዊ ሕራር ዝመስሉ እዮም።
ሓደ ሓደ እዋን ሳሓ ወይ ዘቃጽሉ እዮም።
HPV ብስጋዊ ርክብ ክመሓላለፍ ዝኽእል እዩ።
ብዙሓት ደቀንስትዮን ደቂተባዕትዮን እዚ HPV ይሕዞም እዩ።
ግን ኩሎም ስለዝሓዞም ጥራይ ይሓሙ ማለት ኣይኮነን።
„ክታበት“ ምበኣር ሕማም ከይሕዘኩም ይከላኸል።
„ክታበት“ ክበሃል እንከሎ:
እቲ ሕማም ከይትሓማ መርፍእ ትውገኣ።
እዚ መርፍእ ንኣካላት ነቶም ቫይረስ ከየጥቅዕዎ ይከላኸሉ።
ብዛዕባ እዚ ንሓኪም ማህጸንክን ክትውከሳ ትኽእላ ኢኽን።
ውሳኔ ንምግባር ክትሕግዘኪ ትኽእል እያ።
ክትከትበኪ እውን ትኽእል እያ።
ቅድሚ ፈልማይ ስጋዊ ርክብ ምፍጻምኪ እንተ ተኸተብኪ እቲ ዝበለጸ እዩ።
ክታበት ናይ HPV ብነጻ እዩ።
ንበይንኺ ኣይኮንክን ከምዚ ዘጋጥመኪ
ብዙሓት ደቀንስትዮ ምኽንሻብ የፍርሀን እዩ።
ብዙሓት ደቀንስትዮ ክኽንሸባ ኣይደልያን እየን።
ብዙሓት ስድራቤት ምኽንሻብ ንጓል ኣንስተይቲ ኣብ ጥዕናኣ ጉድኣት ከስዕበላ ከም ዝኽእል ኣይፈልጡን እዮም።
ምኽንሻብ ንጓል ኣንስተይቲ ኣብ ጀርመን ብሕጊ ኩልኩል እዩ።
ገለ ኣዋልድ ብዛዕባ ምኽንሻብ ክዛረባሉ ይኸብደን እዩ።
ይሓፍራ ወይ እንታይ ከም ዝብላ ኣይፈልጣን።
ሓደ ሓደ እዋን ከኣ እቲ ትኽክለኛ ቃላት ኣይረኽባን።
ስምዒት ክህልወካ ጸገም የብሉን።
ብዛዕባ እዚ ኣርእሲት ክኢላታት ኣማኸርቲ ኣለዉ።
ኣብዚ ቦታ ኣዋልድ ምስ ዓበይቲ ሰባት ክዘራረባ ይኽእላ።
ብዛዕባ ፍርሒ፡ ሕፍረትን ካልእ ኣርእስትን ክዘራረባ ይኽእላ።
ኣብዚ ቤት ጽሕፈት ዝርከባ ደቀንስትዮ ነተን ኣዋልድ ኣይፈርድአንን እየን።
ክሕግዘአን ጥራይ እየን ዝደልያ።
ዝደለኽዮ ነገር ክትዛረባ ትኽእላ ኢኽን ኣብዚ ቦታ።
ኣብ ሙንሸን ንኣንነት እዘን ኣማኸርቲ ትካል: Wüstenrose (PDF 3,3 MB).
እወ ሓቃ ኣላ። ብዘይ ድሌታ ክትከታተላ ኣይፍቀደካን እዩ።
ምስ ዓርክኻ ምፍልላይ ኩሉ ግዜ መሪር እዩ።
ፍቕሪ እንተ ኣለካ ኸኣሞ መሊሱ ዝገደደ ቃንዛ ኣለዎ።
ፍቑራት ንኽበሃል ግና ክልተ ሰባት ክኾኑ ኣለዎም።
ዓርክኻ ኽትፍለየካ ከላ ስቕ ኢልካ ምርኣይ ከቢድ እዩ።
ምሳኻ ክትከውን ግን ክትግድዳ ኣይትኽእልን ኢኻ።
ፍቕሪ ዝምቅር ኩሉ ግዜ ብኽልቲኡ ሸነኽ ድሌት ምስ ዝህልው እዩ።
እዚ ማለት ክልቴኹም ብሓንሳብ ክትኮኑ ክትደልዩ ኣለኩም።
ነዓካ እውን እንተተገድደካ ደስ ኣይምበለካን ነይሩ።
ብሕጊ እውን እንተ ኮነ ንሓደ ሰብ ምክትታል ፍቑድ ኣይኮነን።
እዚ ማለት፡ ብዘይ ድሌታ ደድሕሪኣ ምኻድ ማለት እዩ።
ብዝተኻእለ መጠን ነብስኻ ክትጥብራን ኣብ ካልእ ጉዳይ ኣቲኻ ክተረሳስዓን ፈትን።
ከምዚ ኩነታት ንምርሳዕ ክጠቕሙ ዝኽእሉ ነገራት፡
ምስ ካልእ ሰብ ብዛዕባዚ ምዝራብ።
ምናልባሽ ኣጸቢቕካ ምብካይ።
ስፖርታዊን ካልእ ንጥፈታት ምግባርን።


text:
መሰል ህጻናት ትግህስ ሲንጋፑር ኤርትራ
- Details
- Created: Sunday, 02 July 2017 03:13
- Last Updated: Sunday, 02 July 2017 03:13
እዘን ኣብ ስእሊ ንምልከተን ዘለና ክልተ ዕሸላት ኣሓት ብዘይዝኾነ ምግናን ዕድሚአን ክንደይ ክኸውን ከም ዝኽእል ንምግማት ብዙሕ ኣጸጋሚ ጉዳይ ኣይኮነን። ኣብዚ ንኡስ ዕድሚአን ድማ ዲፒዛ ዘይኮነስ ለንጀር ወተሃደራዊ ክዳን ተኸዲነን ምህላወን’ዩ ዘመላክት። ኣብ ኢደን ደብተርን ቢሮን ኣብ ክንዲ ምሓዝ፡ እቲ ሓዊ ዝተፍእ ብረት ክላሽን ሒዘን ከም ዘለዋ ይእምት። ብዕድመ ክንድአን ዝኾኑ ዕሸላት ኣሕዋትን ኣሓትን ኣብ ክንዲ ትምህርቲ፡ ፍልጠትን ዘመናዊ ምዕባሌን ምቕሳም፡ ብሓይሊ እናተገፉ ኣብ መደበር ታዕሊም ሳዋ ወሪዶም ሓንጎሎም ብኣዕናዊ ዝኾነ ብሓቲ ኣተሓሳስባ ህግደፍን ብርኩስ ወተሃደራዊ ስነ-ኣእምሮን ብድሕሪ ምቕራጽ፡ ንኲናትን ግብረ ሽበራዊ ስርሓትን ንምውዓሎም ክንደይ ኣሽሓት ከም ዘሰልጥኑ ባዕሎም ብዘይዝኾነ ሕፍረት ዝምድርሉ ክውንነት’ዩ። እዚ ንመሰላት ስድራ ቤትን ትሕቲ ዕድመ ዝኾኑ ህጻውንትን ዝግህስ፡ ብቀጥታ ድማ ምስ ዓለምለኻዊ ሕግታት ዝጻረር ተግባር ምዃኑ ርእሰ ግሉጽ ሓቂ’ዩ።


text:
ጣልያን ኣብ ኢትዮጵያ ይካየዱ ዘለው ፓለቲካውን ቁጠባውን ምምሕያሻት ትንእድ-ጁሴፒ ኮንቴ
መቐለ 02 ጥቅምቲ 2011(ድወት) ጣልያን ኣብ ኢትዮጵያ ይካየዱ ዘለው ፓለቲካዊን ቁጠባውን ምምሕያሻት ከምትንእድ ቐዳማይ ሚኒስትር ጣልያን ጅሴፔ ኮንቴ ገሊፆም።
ቀዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ብወገኖም ኢትዮጵያን ጣልያንን ኣብ ፓለቲካዊ ማሕበራዊን ቁጠባውን ዓውድታት ኩለመዳይን ንመዘናት ዝፀንሐን ጥንኩር ርክብ ዘለወን ሃገራት ምዃነን ገሊፆም።
ትማሊ ኣብ ኢትዮጵያ ዕላዊ ዑደት ስራሕ ንምክያድ ኣዲስ ኣበባ ዝኣተው ቀዳማይ ሚኒስትር ጣልያን ጅሴፔ ኮንቴ ትማሊ ምሸት ድማ ኣብ ብሄራዊ ቤተ መንግስቲ እንግዶት ድራር ተጌርሎም።
ቀዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ኣብቲ እዋን ከምዝበልዎ ምስ ቀዳማይ ሚኒስትር ጣልያን ዕውት ዘተ ከምዘካየዱን ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ጣልያንን ኣብ ዓውድታት ኢንቨስትመንት ንግዲ መሰረት ልምዓት ከምኡ’ውን ኣብ ዙርያ ምኽልኻል ዘይሕጋዊ ስደት ዘሎ ምትእስሳር ንምጥንካር ኣብ ስምምዕ ከምዝበፅሑ ተዛሪቦም።
ጣልያን ኣብ ኢትዮጵያ ብቐዳምነት ካብ ዝሰርሑ ልምዓታዊ ምትሕብባር ሃገራት ሓንቲ’ያ ዝበሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ እዚ ምትሕብባር ብዝበለፀ ልክጠናኸር ከምዘለዎ ድማ ኣተሓሳሲቦም።
ብዜካ እዘ ኣብ ሰላምን ምርግጋዕን ቐጠና ምብራቅ ኣፍሪካ ጣልያን ትገብሮ ሓገዝ ብምንኣድ ተጠናኺሩ ክቅፅል ሓቲቶም።
ቀዳማይ ሚኒስትር ጣልያን ጅሴፔ ኖኮቴ ብወገኖም ኢትዮጵያን ጣልያንን ታሪኻዊ ኩለመዳይ ምትእስሳር ከምዘለወን ብምዝኽኻር ምትሕብባርን ናብ ዝለዓለ ብርኪ ክሰጋገር ብቖራፅነት ምስራሕ የድሊ ኢሎም።
ቀዳማይ ሚኒስትር ጅሴፔ ኮንቴ ኣብ ኢትዮጵያ ይካየዱ ዘለው ፓለቲካዊን ቁጠባውን ምምሕያሻትን ለውጥታትን ዝለዓለ ናእዳ ከምዘለዎም ድማ ተዛሪቦም።


text:
Tigrigna/ብትግርኛ
ብዛዕባ ናብ ሥራሕ ምምላስ ንድፊ ኣሰራርሓ (Return to Work scheme) ከምኡ’ውን ኣብ ሥራሕ መጕዳዕቲ ንዝበጽሆ ሓገዝ ንዘሎ መረዳእታ በዙይ ገጺ ውሽጢ ብትግርኛ ቋንቋ ተዳልዩ ኣሎ።
- ናብ ሥራሕ ምምላስ ንድፊ ኣሰራርሓ (Return to Work scheme) ከምኡ’ውን ኣብ ሥራሕ መጕዳዕቲ ንዝበጽሆ ደገፍ
- ReCONNECT (ሪኮኔክት) ReturnToWorkSA (ብሪተርንቱወርክኤስኤ) ዝወሃብ ናጻ ኣገልግሎት እዩ። ድህሪ እቶታዊ ደገፍኩም ምስተወደአ፡ ንዓኹም ናብ ማሕበረ-ሰብ ዝተመርኮሱ ኣገልግሎታት ንኸተአሳስርኹም ንሱ ክሕግዝ ይኽእል።
ዝበለጸ ሓበሬታ እንተደሊኹም ብስልኪ 13 18 55 ጌርኹም ክትድውሉልና ትኽእሉ። ብትግርኛ ቋንቋ ጌርኹም ክተዘራርቡ እንተደሊኹም ናብ ኣስተርጓማይን መተርጐሚ ማእኸል (Interpreting and translating Centre) ብስልኪ 1800 280 203 ጌርኻ ብምድዋል እሞ ንዓና ብስልኪ 13 18 55 ጌሮም ንከራኽቡኹም ምሕታት እዩ። እዙይ ናይ ምስትርጓም ኣገልግሎት ዝዳለው ብዘይ ክፍሊት ብናጻ እዩ።


text:
ኣብ ልዕሊ ዓለም-ለኸ መዕርፎ ነፈርቲ ኢንተቤ ኡጋንዳ፣መጥቃዕቲ ግብረ ሸበራ ክፍፀም ከምዝኽእል፣ኣብ‘ታ ሃገር ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣጠንቂቁ።
እቲ ኤምባሲ ኣብ መርበብ ሓበሬትኡ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ፣ብመሰረት ስለያዊ ሓበሬታ፣ዘይተነፀረ ጉጅለ ፈጠራ ራዕዲ ሎሚ ሓሙስ ካብ ንጉሆ ክሳብ ፍርቂ ለይቲ ኣብ ዘሎ ጊዜ ነቲ መዕርፎ ነፈርቲ ከጥቅዑ ውጥን ከምዝሓዙ ይገልፅ ይብል።
እቲ ሓበሬታ ናይ ስግኣት ካብ ፖሊስ ኡጋንዳ ከምዝረኸቦ‘ውን እቲ ኤምባሲ ይሕብር።
ኣዛዚ ፖሊስ ኡጋንዳ ኬሊ ካይሁራ ንቪኦኤ ከምዝገለፅዎ ግና ከም‘ዚ ዝባሃል ዓይነት ስግኣት ንኤምባሲ ኣሜሪካ ኣይሃብኩን፣ፖሊስ ግና ነቲ መዕርፎ ነፈርቲ ንክሕሉ ፍልይ ዝበለ ሓለዋ ኣጠናኺሩ‘ሎ ኢሎም።
እቲ መዕርፎ ነፈርቲ፣ሰላም ከምዝኾነ‘ውን ንሶም ገሊፆም።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣መዕርፎ ነፈርቲ ዓዲ እንግሊዝ፣ድሕሪ ካብ ኣሜሪካ ዝተዋሃበ መጠንቀቂ፣ሓለዋን ፈተሻን ኣሓይለን‘ለዋ።


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያን ስርዓት ህግደፍን ናይ ሰላም ውዕል ካብ ዝፈራረሙ ኣዋርሕ ኣቑጺሩ። ብወገን መንግስቲ ኦትዮጵያ ኣብ ሃገሩ፥ሓያለ ስጉምትታት ብምውሳድ ኣብታ ሃገር ብዙሕ ለውጥታትን ምዕባለታትን ብግብሪ የርእይ ኣሎ። ብኻልእ መዳይ ኣብ ኤርትራ ካልእስ ይትረፍ ሃገራዊ ዕርቂ ዝጽውዕ ዝኾነ ተበግሶውን ኣይተወስደን። እቲ ልዕሊ ኩሉ ዝገርም ሕጂውን እንተኾነ ስርዓት ህግደፍ ካብቲ ቅድሚ ሕጂ ዝነበሮ ኣካይዳ ዝቐየሮ ወላ ሓንቲ ፖሊሲ የልቦን። እዃ ደኣ በኣንጻሩ ኣብ ስደት ንዝነብሩ ዜጋታት ንምድንጋር ሓድሽ ውዳበታት ፕሮፓጋንዳ ዘናፍሱ ዜጋታት ወዲቡ ብስውርን ቅሉዕን ክንቀሳቐስ ጀሚሩ ኣሎ።
ህግደፍ እቲ ክኸደሉ ዝጸንሐ ግጉይ ዕንደራ ፖሊሲኡ ንዕቐት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ሕጂውን ኣይቛረጾን። ጉዳይ ሃገር ናይ ኩለ ዜጋ ማለት ብሄራት፥ ፖለቲካዊ ውድባት፥ ውልቀሰባት እዩ። እታ መሬት ናይ ኩሉ ደቀባት ኤርትራ ዋንነት እያ። ስለዝኾነ ከ ነፍስወከፍ ዜጋ እዛ ሃገር መጻኢ ዕድላ ክውስን ሓለፍነት ኣለዎ። ልኡኻትን ሃሱሳትን ህግደፍ ግና ንህዝብና ብምፍርራህን ብራዕድን ክመርሕዎ ሕጂውን ከይደቀሱ ዝሓልምዎ ዘለዉ ጉዳይ እዪ። ከምቀደም ይመስለክን ውሕጅ ይወስደክን እዩ ነገሩ። እቲ ክሳብ ምኽታም ሰላም ኢትዮ ኤርትራ ዝፍጸም ዝነበረ ፕሮፓጋንዳ ሸፈጥ ህግደፍ ብምንታይ ክትካእ እዩ። ወያነን ኣመሪካን መውጽኢ ኣፍ ፕሮፓጋንዳዊ ሸፈነ ማዕከናት ዜና ህግደፍ ምንባረን ኩልና ንፈልጦ ሓቂ እዩ።
እቲ ካብ ኩሉ ዝገርም ኣብ ውሽጢ ሃገር፥ ዜጋታት ብምጭዋይን ብምእሳርን ዝገብርዎ ግብረሽበራዊ ተግባር ከይኣኽሎም ፥ ናይቲ ስርዓት ልኡኻት ከም በዓል ብርሃነ ገብረሂወት ዝኣመሰሉ ናይ ትማሊ ዋህዮታት ሃማመትኤ ናይ ሎሚ ወኪላት መንግስቲ ህግደፍ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፥ ኣኼና ጸዊዕም ንህዝብና ናይ ምዝራብ መሰሉ ረጊጾም ምፍርራህን ምጉብዕባዕን ከካይዱ ክትርኢ ከለኻ ክሳብ ክንደይ እዞም ሰባት ካብ ስልጣነ ርሒቆም ከምዘለዉን ንዕቐት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ከምዘለዎምን ዘርእን እዩ። ዝኾነ በዓል ስልጣን ልዕሊ ሕግን ካብ ማንም ዜጋ ዝላዓለ መሰል የብሉን። ሃገር ናይ ኩሉ እያ። ኩሉ ድማ ይሓመላ እዩ። እቶም ወይጦ ህግደፍ ዘነኣእሶም ዝነበሩ ዜጋታት ትማሊ ንሱ ኣብ ቤት ጽህፈት ሃማመትኤ ናይ በዓል ዓሊ ኣብዱን ሙሕየዲን ሸንገብን ድስቲ ከልምጽ ከሎ፥ ኣብ ጎዳጉድን ኩርባታትን ንሃገሮም ዝዋደቑ ዝነበሩሞ ብሰንኪ ግዕዙይ ምሕደራ ኢሳያስ ኣፈወርቅን ጉጅልኡን ሃገሮምገዲፉም ናብ ስደት ዝመጹን እዮም። ኣብ ሃገረ ኣመሪካ፥ ኣብ ዓዲ ሕግን ዲሞክራስን ህዝቢ ኣኪብካ ምጉብዕባዕ ከምዘይካኣልን መዘዝ ከምዘለዎውን ፈሊጥኩም ኣካይዳኹም እንተኣማሓየሽኩም ጽቡቕ እዩ። ህዝብናውን ነቲ ቅኑዕ ቅኑዕ፥ ነቲ ጌጋ ጌጋ ትብለሉ መድረኽ ሕጂ እዩ እሞ በዞም ሃሱሳት ከይተደሃልካ ንመሰልካ ተቓለስ። ስደት ዜጋታት ከብቅዕን ዲሞክራሲያዊት ሃገረ ኤርትራ ናይ ኩልና ትኾነሉ ቃልሲ ኣበራትዕ።
ጉዳይ ሃገርና ካብ ኢድ ዜጋታታ ወጺኡ ሎሚ የዕራብ ወደባትናን መሬትናን ይዕንድሩሉ ኣለዉ። ኢትዮጵያውያን ሰብ ርእሰማላውያንውን ኣብ ዓሰብ ናይ ኢንቨስትመንት መደባት ጀሚሮም ኣለዉ። መንግስቲ ኢትዮጵያውን ቤት ጽሕፈት ሓይሊ ባሕሪ ከፊቱ ይርከብ።
ኣብ መደምደምታ ኤርትራዊ መንእሰይ ወለዶ ፥ ነገር ከይሳዕረረ ነዚ ብዘይ ልጓም ሃገራዊ ረብሓን ክብርታትናን ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘውድቕ ዘሎ መራሒ ሃገር እያ በሃላይ ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቅን ስርዓቱን ንምድምሳሶምን ተላዓል። ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ኣብ ከርሲ መቓብሮም ድማ ክተክል ኢደይ ኢድካ በል። ህላውነት መጻኢ ዕድል እዝ ሃገርን ዜጋታታ ድማ ውሑስ ክኸውን ይግባእ።


text:
ኣርጀንቲናን ሆላንድን ተዳኺመን‘የን ተራእየን ትማሊ።ዝስሕብ ክእለትን ቅዲን ከይራኣናሉን‘ዩ እቲ ፀወታ ተዛዚሙ።ብሕልፊ ናይ ዓለምና ቁፅሪ ሓደ ኮኸብ ተፃዋታይ ኣርጀንቲና ልዮኔል ሜስይ ሓያል ትፅቢትን ሃንቀውታን ፀኒሕዎ ነይሩ ብኣፍቀርቲ ኩዕሶ እግሪ፣ግን ኣይግድን።
ብወገን ጋንታ ሆላንድ ብወገና ናይ ትማሊ ኩነታታ ኣዝዩ ዝታሓተ‘ዩ ኮይኑ ተረኺቡ።
ቴስዓ ደቃይቅ ዜሮ ንዜሮ ተፈላልየን።ሰላሳ ደቃይቅ ተወሲኹ ዝተመዝገበ ሸቶ ኣይነበረን።ናብ ፍፁም ቅላዕ መቅፃዕቲ ሰጊረን።ጋንታ ሆላንድ ክልተ ሸቶታት ኣምኪና፣ኣርጀንቲና ኣርባዕተ ሸቶታት ኣመዝጊባ ኣርባዕተ ንክልተ ብዓወት ኣርጀንቲና ተዛዚሙ‘ሎ።
ብመሰረት‘ዚ፣ንሜዳልያ ነሓሲ መን ወሰደ ጋንታታት ብራዚልን ሆላንድን ቀዳም ድሕሪ ቀትሪ፣ንፅዋዕ መን ዓተረ ድማ ጋንታታት ጀርመንን ኣርጀንቲናን ሰንበት ድሕሪ ቀትሪ ክጋጠማ‘የን።ብዙሓት ጋንታ ጀርመን ትዕወተሉ ዘበን‘ዩ ይብሉ።


text:
ኣብዚ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ክፍለ ግዝኣት ቴክሳስ ከተማ ኦስትን እናነበረ ናብ ኢትዮጵያ ተጓዒዙ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ከተማ ማይጨው ኣብ መበል 38 ዓመቱ ብሓደጋ መኪና ዝሞተ ኢትዮጵያዊ-ኣሜሪካዊ ሚሊዮን ማሞ ሰባት ብሰናይ ስርሑ ይዝክሩዎ።
ኣብዚ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ክልፈ ግዝኣት ቴክሳስ ከተማ ኦስትን ንኣስታት ትሽዓተ ዓመት ዝነበረ ሚሊዮን ኣብ ብዙሓት ማሕበራውን ናይ ምትሕግግዛትን ስራሕቲ ብዝለዓለ ደረጃ ዝንቀሳቐስ፣ንዝተፀገሙ ብውልቂ ይኹን ኣብ ዝተፈላለዩ ማሕበራት ብምስታፍ ንፅጉማት ብምሕጋዝ ዝፍለጥ ከምዝነበረ ኩሎም ዝፈልጡዎ ይዛረቡ።
ብፍላይ ኣብ ኢትዮጵያ ብዕድመ ዝደፍኡ ጠወርቲ ንዘይብሎም ኣረጋዊያን፣ኣብ ከተማ ማይጨው ድማ ንጋንታ ኩዕሶ እግሪ እታ ከተማ ስፖርታዊ ዕጥቒ ከምዝሓገዞም እቶም ስፖርተኛታትን ምምሕዳር እታ ከተማን ይገልፁ።
ኣብ ከተማ ማይጨው ስፖርታዊ ዕጥቒ ዝዓደገሎም ኣባላት እታ ጋንታ ልምምድ እናካየዱ ንሱ ድማ ቪዲዮ እናቐረፆም ከሎ እዩ እቲ ሓደጋ ኣጋጢሙ።ካብዚ ብምብጋስ እታ ኩዕሶ እግሪ ክፃወት ዝዓበየላን ህይወቱ ዝስኣነላን ማይዳ ‘’ስታዲዮም ሚሊዮን ማሞ’’ ተባሂላ ንክትፅዋዕ ደገፍቱ ፊርማ/ፐቲሽን/ የተኣኻኽቡ ኣለው።
ዝርዝሩ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኤርትራ ዝመደበሮም ተቓወምቲ ትግራይ ናብ ዓዶም ተፋንዮም
Radio Erena: 10 October 2018
ኣብ ኤርትራ ዝመደበሮም፣ ኣንጻር መንግስቲ ኢትዮጵያ ብረት ዝዓጠቑ ኣስታት 2 ሽሕ ኣባላት ደምህት ወይ ደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ህዝቢ ትግራይ ብ8 ጥቅምቲ ናብ ዓዶም ተፋንዮም።
ንሳቶም ብመንገዲ ዛላምበሳ ናብ ኢትዮጵያ፣ ክልል ትግራይ ኣብ ዝኣተውሉ፣ ህዝቢ ድሙቕ ኣቐባብላ ጌርሎም።
ኣብ መንጎ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂን መንግስቲ ኢትዮጵያን ድሕሪ ዝተኻየደ ስምምዕ፣ ኣብ ኤርትራ ዝመደበሮም ተቓወምቲ ኣምሓራ፣ ኦሮሞን ኣቐዲሞም መምስ ወኪላት ክልላቶም ድሕሪ ምርድዳእ ናብ ዓዶም ክፋነዉ እንከለዉ፣ ሎሚ ድማ ናይ ትግራይ ተፋንዮም ኣለዉ።
እዚ ከምዚ'ሉ እንከሎ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ክንቐሳቐስ ዝጸንሐ ዕጡቕ ሓይሊ ኦሮሞ፣ ብመሰረት እቲ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝኣተዎ ስምምዕ፣ ዕጥቁ ምልኡ ብምሉእ ከምዘየውረደ ተገሊጹ።
ጸብጻብ ዘ ሪፖርተር ከምዘመልክቶ፣ ኣብታ ሃገር ካብ ዝጸንሑ ኣስታት 4 ሽሕ ዕጡቓት ኦነግ፣ እቶም ፍርቆም ጥራይ'ዮም ዕጥቖም ኣውሪዶም ዘለዉ።
ናይቶም ዝተረፉ ዕጥቂ ምፍታሕ ከኣ ኣዘራራቢ ኮይኑ ይርከብ።
ዕጥቆም ዘውረዱ ዝተፈላለዩ ዕጡቓት ተቓወምቲ ኢትዮጵያ፣ ናብ ሕብረተሰብ ቅድሚ ምጽንባሮም፣ ናብ ዝተፈላለየ መዓስከራት እናተልኣኹ ስልጠናን ተሃድሶን ይወሃቦም ከምዘሎ ይግለጽ።
===================


text:
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ዝተቐትሉ 5 ኣባላት ፖሊስ ንምዝካር ትማሊ ሰሉስ ኣብ ዳላስ ኣብዝተዳለወ ስነስርዓት ተረኺቦም ኣባላት ኣኽበርቲ ሕጊ ነበርትን ማሕበረሰባትን ፀጥትኦም ንኽሕሎ ንዝገብሩዎ ፃዕሪ ናእድኦም ገሊፆም።
ብዘይ ብቑዕ ምኽንያት ኣብ ልዕሊ ካልኦት ዘሎ ፅልኣት እውን ክፍታሕ ኣለዎ ኢሎም።ኣብቲ ስነርዓት ቅድሚኦም ፕሬዝዳንት ዝነበሩ ጆርጅ ዳብሊው ቡሽን እውን ተረኺቦም መደረ ኣስሚዖም።
ፕሬዝዳንት ኦባማ ከምቲ ናት ትማሊ ሰሉስ ኣብ ዳላስ ዝተኻየፈሉዎ ቅድሚ ሎሚ እውን ኣብ ካልኦት ብርክት ዝበልይ ኣጋጣሚታት ብተመሳሳሊ ተሳቲፎም እዮም።
ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ኦርላንዶ፣ፍሎሪዳ ድሕሪ ዝተፈፀመ ቕትለት ኣብ ዝተኻየደ ስነርዓት፣ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ቻርልስተን ሳውዝ ካሮላይናን ቅድሚኡ ኣብ ካልኦት ከባቢታትን ብኣካል እናተረኸቡ ንሕዙናት ኣፀናኒዖም እዮም።
ኣብ እዋን ፕሬዝዳንትነቶም ኣብ ብዙሓት ስነስርዓታት ቀብሪ ወይ መዘከርታ ምዝራቦም ዝገለፁ ፕሬዝዳንት ኦባማ እቲ ሕብረትሰብ ፖሊስ ዝኸበደ ፀውራ ክሽከም እናገበረ ንዝወስዱዎም ስጉምትታት ግን ሓላፍነት ኣይወስድን ኢሎም።
ሙሉእ ትሕዝቶኡ ኣብዚ ምስማዕ ይከኣል።


text:
ኔቶ ማለት ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ: ሰሜን ኮርያ ንዘካየደቶ ምውንጫፍ ሚሳይል ብምኹናን ኣብ ልዕሊ ሰሜን ኮርያ ዓለምለኻዊ ግብረመልሲ ክወሃብ ጸዊዑ።
ዋና ጸሓፊ ኔቶ ጃንስ ስቶልተንበርግ ሎሚ ዓርቢ ኣብ ናይ ትዊተር መልእኽቱ ሰሜን ኮርያ ትማሊ ንዘካየደቶ ምውንጫፍ ሚሳይል ተወሳኺ ምጥሓስ ብይን ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ንኣህጉራዊ ሰላምን ጸጥታን ድማ ኣዝዩ ኣሻቃሊ ብምዃኑ ኣህጉራዊ ግብረመልሲ ዝጠልብ'ዩ ክብል ገለጹ።
ሰሜን ኮርያ ሚሳይል ትውንጭፍ ዘላ፡ ውድብ ሕቡራት ሃገራት እታ ሃገር ንሻድሻይ ግዜ ሚሳይል ብምውንጫፋ ተወሳኺ ብይን ማዕቀብ ድሕሪ ምሕላፉ ዝካየድ ዘሎ ምዃኑዩ።
እቲ ሚሳይል ዝተወንጨፈ ፕዮንግያንግ ርእሰ ከተማ ደቡብ ኮርያ ካብ እትርከበሉ ሰሜን ዞባ ሱናን ኮይኑ ፤ ን ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ብልዕሊ ንክሊ ኣየር ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ጃፓን ትርከብ ደሴት ሆካይዳ ከምዘቋረጸ ድማ ተፈሊጡ።
ዋና ጸሓፊ ካቢነ ጃፓን ዮሺሂደ ሱጋ ነቲ ጉዳይ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ "ነዚ ብተደጋጋሚ ዘጋጥም ዘሎ ተኹታዂ ምውንጫፋ ሚሳይል ሰሜን ኮርያ ብፍጹም ክንቅበሎ ኣይንኽእልን ኢና። ቊጥዐ ናይዛ ሃገር ብዝሓየለ ቃንኡ ናብ ሰሜን ኮርያ ነመሓላልፍ " ድማ ኢሉ።