text:
ኣብ ትግራይ፡ ብጃምላዊ ቕትለት፣ ስእነት መድሃኒትን ጥሜትን ክንደይ ሰብ ሞይቱ?
ኣብ ቤልጂም ዝርከብ፡ ዩኒቨርሲቲ ጌነት፡ ኣብ ክልል ትግራይ ነቲ ልዕሊ ዓመትን መንፈቕን ዘቝጸረ ኲናት ስዒቡ፡ ብጃምላዊ ቕትለት፡ ስእነት መድሓኒትን ጥሜትን፡ ካብ 300 ሽሕ ክሳብ 500 ሽሕ ዝኾኑ ሰባት ከምዝሞቱ ዘረጋግጽ ውጽኢት መጽናዕቱ ዕላዊ ገይሩ።
እዚ ኣሃዝ፡ ኣብ ውግእ ዝሞቱ ከም ዘየካትት፡ ቀንዲ መራሒ 'ቲ ምርምራዊ መጽናዕቲ ፕሮፌሰር ጃን ኔይሰን፡ ንቢቢሲ ሓቢሩ።
ንሱ ከምዝበሎ፡ እቲ ኲናት ሕዳር 2020 ኣብ ትግራይ ካብ ዝውላዕ ኣትሒዙ፡ ጕጅለ ምርምር'ቲ ዩኒቨርሲቲ ክከታተሎ ጸኒሑ እዩ።
ፕሮፌሰር ጃን፡ ቅድሚ ሕዚ ኣብ ትግራይን ኣብ ካልኦት ከባቢታት ኢትዮጵያን፡ ኣብ ጉዳይ ምሽርሻር መሬትን ዕቀባ ሓመድን ማይን ተፈጥሮን ኣመልኪቱ፡ ምስ ዩኒቨርሲቲ መቐለን ካልኦትን ብምትሕብባር፡ ብዙሓት ምርምራት ከምዘካየደ ኣዘኻኺሩ።
ኣብዝሓ መጽናዕቱ ምስ ሓረስቶት ኣድሂቡ ዝሰርሕ ምንባሩ፣ እቲ ኲናት ቅድሚ ምጅማሩ፡ ዓመታዊ ብውሕዱ ሰለስተ ግዜ ናብታ ሃገር ይመላለስ ከምዝነበረ ዘኪሩ።
እቲ ኲናት ካብ ዝጅመር ኣትሒዙ፡ ነዞም ኣብ መቐለን ኣብ ካልኦት ከባቢታት ትግራይን [ብፍላይ ድማ ኣብ ሃገረሰላም] ቅድሚኡ ዝነበርዎ ምንጭታት ተጠቒሙ፡ ነቲ ዝፍጸም ዝነበረ ቅትለታትን ጃምላዊ ጭፍጨፋን ክስንድ ከም ዝጀመረ ይዛረብ።
ኣብ መንጐ መንግስቲ ፌደራልን ሓይልታት ትግራይን፡ 24 ጥቅምቲ 2013 ዓ.ም ግእዝ ኲናት ካብ ዝጅምር ገለ ጸብጻባት ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት'ኳ እንተወጽኡ፡ ክንደይ ሰብ ከምዝሞተ ዘረጋግጽ ዕላዊ ሓበሬታ ግን ኣይነበረን።
ነዚ ክፍተት ዘስተውዐለ ዝመስል ፕሮፌሰር ጃን፡ "ካብኡ ንደሓር፡ ምስ ካልኦት መሳርሕተይ ኴንና፡ እቲ ኲናት ካብ ዝጅመር ኣትሒዙ፡ ዝተፈጸሙ ቅትለታት፡ ሓበሬታ ንምእካብን ንምስናድን ወሲንና፡" ይብል።
ፕሮፌሰር ጃን ከምዝብሎ እንተኾይኑ፡ ኣብ ዝተፈጸሙ ገለ ጅምላዊ ጨፍጫፍ፣ መንነት ነፍስወከፍ ግዳይ ምስናድ ተጀሚሩ።
"ሓደ ሓደ ግዜ ዝተቐተልሉ ቦታን ግዜን ንምጽራይ ፈታኒ እዩ ነይሩ። ገሊኦም ሰባት ኣቈጻጽራ ዕለት ብግእዝ እዮም ዝዛረቡ፡ እዚ ዅሉ፡ ብዝተወሰነ መልክዑ ነቲ ምርምር፡ ኣኽቢድዎ ነይሩ፤ ኰይኑ ግን፡ ኵሉ ሓበሬታ ካብ ዝተፈላለዩ ኩርናዓት ብምምስኽኻር ክረጋገጽ ገይርና።"
በዚ መሰረት፡ ምሉእ መንነት ናይ ልዕሊ 10 ሽሕ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ብጃምላዊ ጨፍጫፍ ህይወቶም ዝሰኣኑ ሰባት፡ ኣብቲ ማእከል መአከቢ ሓበሬታ ከም ዝመዝገቡ ይገልጽ።
"ካልእ ኣብቲ መጽናዕቲ ዝረኣናዮ፡ ሰባት ናብ ጐቦታት ክሃድሙ ክፍትኑ እንከለው፡ [ብዝሖምን ፍሉይ ስም ናይቲ ቦታን'ኳ እንተዘይተገልጸ]፡ ሓያለ ሬሳታት ፈቘዶኡ ፋሕ ኢሉ ይርአ ከምዝነበረን፡ ኣዛብእ ከምዝበልዑዎን ሓበሬታ ረኺብና፡" ኢሉ።
"ነቶም ኣብ መአከብ ሓበሬታና ዘዋህለልናዮን፡ እዚታት ኣብ ግምት ኣእቲናን፡ በዚ መገዲ'ዚ ዝተቐትሉ ብዝሒ ግዳያት ካብ 50,000 ክሳብ 100,000 ከም ዝበጽሕ ንግምት፡"ኢሉ።
ዛጊት ነዚ ብዝሒ ቅትለት፡ ብዝምልከት፡ ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ይዅን፡ ካብ ካልኦት ኣካላት ዝተዋህበ ሓበሬታ የለን።
ጥሜት ዘስዐቦ ሞት
ፕሮፌሰር ጃን፡ ኣብ መጽናዕቱ ካብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት [400 ሽሕ] ካብ ዩኤስኤይድ [900 ሽሕ] ንሓደጋ ጥሜት ተቓሊዖም ዝብል ዳህሳስ፡ ከም መበገሲ ሓበሬታ ከም ዝተጠቐምሉ ይዛረቡ።
ኣብቲ ክልል፡ እቲ ዝዓበየ ብዝሒ ሞት ድማ፡ ብጥሜትን ስእነት ረዲአትን ዝሰዓበ ከምዝዀነ እዩ ዝዛረብ።
ሓላፊ ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ዶ/ር ቴድሮስ አድሓኖም፡ መንግስታት ኢትዮጵያን ኤርትራን እቲ ንሕሱም ጥሜት ዝተቓለዐ ህዝቢ፡ ረድኤት ከይረክብ ኣብ ዕጽዋ የንብርዎ ኣለዉ ኢሉ ከሲሱ ኣሎ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ግን ነቲ ክሲ ይነጽጐ።
ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከምዝብሎ እንተዀይኑ፡ ካብ ሓፈሻዊ ብዝሒ ህዝቢ ትግራይ፡ ኣስታት 5.2 ሚልዮን ህዝቢ ተጸባይ ረድኤት ከምዝዀነ፡ ፍርቂ ሚልዮን ዝኣክል ህዝቢ ድማ ኣብ ጥሜት ከም ዝርከብ ገሊጹ ኣሎ።
ናብዚ ቝጽሪ ብኸመይ ተበጺሑ?
ፕሮፌሰር ጃክ ንመጽናዕቱ ኣመልኪቱ፡ ንቢቢሲ ኣብ ዝገለጸሉ እዋን፡ ናብዚ ድምዳመ ንምብጻሕ፡ ቅድሚ እቲ ኲናት ዝነበረ መጠን ሞት ምልስ ኢልካ ምርኣይ ከምዘድልዮ እዩ ዝገልጽ። ብኡ መሰረት፡ ብጥሜትን ሰኣን መድሓኒትን ዝሞት ብዝሒ ህዝቢ ንምግማት ክኢልና ይብሉ።
ብመሰረት ሓበሬታ ዩኤስአይዲ፡ እቲ ኲናት ካብ ዝጅመር፡ መዓልታዊ፡ "ካብ 10 ሽሕ ክልተ ሰባት ከምዝሞቱ" ብምግላጽ፡ እዚ እቲ ዝዓበየ መጠን ሞት ከምዝሽፍን የረድእ።
ካብዚ ብተወሳኺ፡ ሰኣን መድሃኒትን ሕክምናን ህይቶም ዝስእኑ ብዙሓት ሰባት ከምዘለዉ የረድእ።
"ኣብ ዓይደር መጺኦም ብሰንኪ ስእነት መድሃኒት ናይ ዝሞቱ ኣሳእል ርኢና ኢና፤ ሓበሬታ'ውን ረኺብና። እንተኾነ እዚ ካብ ባሕሪ ብማንካ ዝተረኸበ ሓበሬታ እዩ። ምኽንያቱ ብዙሕ ሰብ መድሓኒት ከምዘየለ ስለዝፈልጥ፡ ናብቲ ሆስፒታል ኣይከይድን። ዝበዝሕ ድማ ካብ ከተማ ርሒቑ እዩ ዝነብር፤ ኣብ ከባቢኡ ዝርከቡ ማእከላት ጥዕና ድማ ዓንዮም እዮም ወይ ድማ ሰብ ሞያ ይዅን መሳርሒን መድሃኒትን የብሎምን።"
ማሕበር ቀይሕ መስቀል ኢትዮጵያ፡ 09 ጥሪ 2014 ዓ.ም. ግእዝ፡ ብሰንኪ እቲ ኲነታት፡ ኣብ ትግራይ ዝበዝሑ ማእከላት ጥዕናን ሆስፒታላትን ተዘሚቶም ወይ ድማ፡ ዓንዮም ከምዝኾኑ ኣፍሊጡ ነይሩ። ካብኡ ዝተረፉ መድሃኒታትን መሳርሒታትን ክሰርሑ ናብ ዘይኽእልሉ ብርኪ ከምዝበጽሐ'ውን ኣፍሊጡ ምንባሩ ይዝከር።
ፕሮፌሰር ጃን ብወገኑ፡ ኣካል እቲ መጽናዕቲ ዝኾነ፡ ናብ ዓይደር ሆስፒታል መጺኡ፡ ሰአን መድሓኒት ክንደይ ሰብ ከም ዝሞተ ሓበሬታ ኣለና- ይብል።
"ንኣብነት ብኸልቢ ተነኺሱ ዝሞተ ቈልዓ ኣሎ። መድሃኒት/ክታበት ክረክብ ኣይከኣለን። ካልእ ግዜ እንተዝኸውን፡ ክመውት ኣይምተገብአን፤ ክሕከም እናኸኣለ ሰኣን መድሃኒት ህይወቱ ሓሊፉ። "
ዝውስኽ ዘሎ ሞት
ፕሮፌሰር ጃን፡ ሰኣን መድሃኒት ክንደይ ሰባት ከም ዝሞቱ ብኸመይ ቀሚርካዮ፡ ንዝብል ሕቶ ከረድእ እንከሎ፡ "ቅድሚ እቲ ኲናት ዘጋጥም ዝነበረ ሞት ከነነጻጽር ነይሩና [ግራፍ እቲ ዝመዝገቡዎ መጠን ሞት ይጠቅስ]። እዚ መጠን ሞት ክንደየናይ ከም ዝወሰኸ እዩ ዘርኢ።
"ገለ ውጽኢታት ንምጥቃስ ዝኣክል፡ ብ1980 [ኣቈጻጽራ ኤውሮጳ] ዘመናዊ ስርዓት ጥዕና ኣብ ዘይነበረሉ ግዜ ካብ 1000 ሰባት 20 ይሞቱ ነይሮም። እዚ ኲናት ክሳብ ዝተጀመረሉ ግዜ መጠን ሞት ካብ 1000 ናብ 6 ሰባት ምውራድ ተኻኢሉ ከም ዝነበረ መረዳእታታት የመልክቱ፡" ኢሉ።
ሕጂ ግን መጠን ሞት ዳግም ከም ዝወሰኸ ዝዛረብ እቲ ሙሁር፡ መብዛሕትኦም ትካላት ሕክምና ከም ዝዓነው፣ እቶም ዘለው ድማ ናውቲ ከም ዘይብሎምን ሰብ ሞያ ሕክምና'ውን ኣብ ቦትኦም ከም ዘየለው ይዛረብ።
በዚ ምኽንያት፡ "ዘመናዊ ስርዓተ ሕክምና ቅድሚ ምስፍሑ ናብ ዝነበረ ዘመን ኢና ተመሊስና ማለት፡" ይብል።
ወሲኹ፡ "ናትና ግምት መጠን ሞት ካብ 1000 ናብ 20 ሰባት ዝሞትሉ ግዜ ተመሊሱ'ዩ ዝብል እዩ። ኣብ ርእሲኡ ዝዀነ ዓይነት ቀረብ ኣፋውስ ናብ ዘይነበረሉ ግዜ ተመሊስና ኣለና እንተይልና ድማ እቲ መጠን ሞት 32 ይኸውን ኣሎ ማለት እዩ። እዚ ዶክተር'ውን ዝሰማምዓሉ ኣሃዝ እዩ፡" ኢሉ።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ናብ ትግራይ ዝኣቱ ቀረብ ሰብኣዊ ረድኤት ኮነ መድሓኒት፡ ውሑድ ስለ ዝዀነን፡ ብሰንኪ እቲ ዝቕጽል ዘሎ ኲናት ስለ ዝተዓናቐፍን ዝኸፍአ ሰብኣዊ ቅልውላው ከም ዝተፈጥረ ዓለምለኻዊ ትካላት ይገልጹ።
'ዝኸፍአ ከጋጥም ይኽእል'ዩ'
ተሌቪዥን ትግራይ ንሓላፊ ቢሮ ማሕበራዊ ጉዳያት ትግራይ፡ ኣቶ ሙሉጌታ ደባልቀው ጠቒሱ ኣብ ዘቃለሖ ዜና፡ "ኣብ ቀረባ ግዜ ረድኤት ናብቲ ከባቢ እንድሕር ዘይኣተወ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ፍርቂ ህዝቢ ትግራይ ህይወቱ ክስእን ይኽእል እዩ፡" ዝብል መጠንቀቕታ ይርከቦ።
እቲ ጸብጻብ፡ ኣብቲ ክልል ብሰንኪ ዕጽዋን ከበባን ፈኸም እናበለ ዝመጽአ ሓደጋ ጥሜት፡ ኣብ ዝለዓለ ብርኪ ክበጽሕን ብሚልዮናት ዝቝጸር ህዝቢ ብጥሜት ክሃለቕን ከምዝኽእል ዘመልክት እዩ።
ፕሮፌሰር ጃን፡ መጽናዕቱ ምሰዚ ጸብጻብ ክልል ትግራይ ምትእስሳር ከም ዘይብሉ'ኳ እንተገለጸ፡ ናብቲ ክልል ብህጹጽ ረድኤት እንተዘይበጺሑን እቲ ኵነታት በቲ ዘለዎ እንተቐጺሉን ዝኸፍአ ኩነታት ከጋጥም ይኽእል እዩ፡ ዝብል ስግኣት ኣለዎ።
"እቲ ዝኸፍአ ዝመስለኒ መጠን ሞት ክውስኽ እዩ። ብርግጽ ክንድዚ ዝኣክል ሰብ ክመውት ይኽእል እዩ ኢለ ብኣሃዝ ንምቕማጥ ይኸብደኒ እዩ። ክሳብ ሕጂ ግን ካብ 300 ሽሕ ክሳብ 500 ሽሕ ሰባት ከም ዝሞቱ ኢና ንግምት፡" ኢሉ።
"ስለዚ እቲ ኵነታት ምምሕያሽ ዘርኢ እንተዘይኰይኑ እቲ መጠን ሞት ብዕጽፊታት ስለ ዝውስኽ፡ ብሚልዮናት ዝቝጸር ህዝቢ ክሃልቕ ይኽእል እዩ፡" ክብል ስግኣቱ ይገልጽ።
ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣብ መወዳእታ ጥሪ ኣብ ዘውጽኦ ሓበሬታ፡ 40 ሚእታዊት ህዝቢ እቲ ክልል፡ "ንኸቢድ ሕጽረት መግቢ" ተቓሊዑ ኣሎ ኢሉ ነይሩ።
እዚ ጸብጻብ 83 ሚእታዊት ዝኾኑ ነበርቲ እቲ ክልል መግቢ ከም ዝወድአን ኣብ ልመና ከም ዝተዋፈረን ኣብ መዓልቲ ሓደ ግዜ ጥራይ ከም ዝምገብን የመልክት።
ብተወሳኺ፡ ብሸነኽ ክልል ዓፋር ብዝቕጽል ዘሎ ኲናት ሰብኣዊ ረድኤት ናብ ትግራይ ዝሓልፈሉ እንኮ መገዲ ሰመራ - ኣብዓላ ከም ዝተዓጽወ ብተደጋጋሚ ተገሊጹ ኣሎ።
ኣብ ትግራይ ዘለው ትካላት ሰብኣዊ ረድኤት ኣብቲ ክልል ዘለዎም ክዙን ቀረብን ነዳድን ከም ዝተጓደለ፣ ገለኦም ድማ ብሰንኪ ሕጽረት ነዳድን መጓዓዝያን ዝህቡዎ ኣገልግሎት ክንክዩ ከም ዝተገደዱ ኣፍሊጦም።
ክሳብ 8 መጋቢት 2022 ኣብ ዘሎ ግዜ 600 ሊትሮ ነዳዲ ጥራይ ከም ዝነበሮም ገሊጾም'ዮም።
እዚ ከምዚ እናሃለወ፡ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣብዚ ሕጂ እዋን ብሸነኽ ዓፋር ናብ ትግራይ ዝኣተወ ሰብኣዊ ረድኤት ከም ዘየለ ብምግላጽ፡ ኣብ ቀረባ ግን መንግስታት ፌደራልን ክልል ዓፋርን ረድኤት ናብ ትግራይ ክበጽሕ ምፍቃዶም ንቢቢሲ ኣረጋጊጹ ኣሎ።


c: text/html

text:
“እዚ ብጣዕሚ አገዳሲ ተበግሶ ንምሕያል ሉዓላዊነት ሊብያ እዩ። ብርግጽ ድማ ንሉዓላዊነት ሊብያ ዝጎድእ ተበግሶ ኣይኮነን” ኢሎም።
ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ንምንጪ መንግስቲ ኢጣልያ ብምጥቃስ ኣብ ዘውጽኦ ሓበሬታ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ነሓሰ ኢጣልያ መራኽባ ናብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ከምተወፍር ሓቢሩ፡ “ጎረ ደላ ሰራ” ዝተባህለ ጋዜጣ ኢጣልያ ግን ነፈርቲ፡ ሰብ አልቦ ነፈርቲን ካልኦት ናብቲ ገማግም ባሕሪ ከምዝውፍሩ ሓቢሩ’ሎ።
ካብ ሰበ ስልጣን ሊብያ ዝወጸ ጸብጻብ ብኣንጻሩ ዘይሕጋዊያን አስገርቲ ንብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ናብ ኣውሮጳ ከየስግሩ ንምግታእ ዝተወስደ ተበግሶ እንበር ኢጣልያ መራኽባ ናብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ከተእትው ፍቓድ ከምዘይሃቡ ይገልጹ።
ቀዳማኒ ሚንስትር ኢጣልያ ፓውሎ ጀነቲሊ” መንግስቲ ልዑል መራኽብን ነፈርትን ከዋፍር’ዩ ማለት ካብ ሓቂ ዝረሓቐ’ዩ። እዚ ተበግሶ ድማ ነቲ ብሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ዝቐረበ ጠለብ መልሲ’ዩ” ኢሎም።
ቀዳማይ ሚንስትር ጀነቲሊ ንፓርላማ’ታ ሃገር ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ግን ንኩሉ ስጉምትታት ብፍቓድን ምትሕብባርን ሰበ ስልጣን ሊብያ ከምዝኻየድ ዝሓበሩ እንተኾነ ንናይ መወዳእታ ውሳኔ ፓርላማ ኢጣልያ ጽባሕ ሶሉስ ነቲ ጉዳይ ከምዝዝትየሉ’ውን ተፈሊጡ’ሎ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ብምኽንያት ባሕቲ መስከረም ዝቐረበ መግለጺ ኤርትራዊ ሃገራዊ ግንባር (ኤሃግ)
ባሕቲ ከረም አብ ታሪኽ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ልዑል ክብሪ ሂብና እንዝክራ ክብርቲ ዕለት እያ። ነቲ ቅድሚ ባሕቲ መስከረም1961 አንጻር ባዕዳዊ መግዛእቲ ኢትዮጵያ ዝካይድ ዝነብረ ሰላማዊ አጋብብ ቃልሲ ንምሕያል መኸተና ብዕጥቂ ተሰኒዩ ክኸይድ ዘሰጋገረት፡ ቦኽሪ ጭርሖ ዕጥቃዊ መኽትና ብተገባር ዘበስረት እውን’ያ። አብቲ እዋን’ቲ ነቲ ብአሽሓት ጊዜ ዝተዓጻጸፈ ዓቕሚ ጸላኢና ድምብርጽ ከይበሎም ውሑዳት ተባዓት ተቓለስቲ ኤርትራውያን ምእንቲ ነጻነታዊ ባህግና ህያው ክኽውን መታን ዝተበገሱ ኩሎም፡ አብዚ መዕልቲ’ዚ ብኽብሪ ክንዝክሮምን ከነድንቖምን ይግባእ። ናይ ቃልሲ መኸተና ዘይዕጸፍ ምዃኑ፡ ብግብሪ አብ ሜዳ ኤርትራ ወሪዶም ናይ ሓርነት ባና ወሊዖም ነቲ ቃልሲ ሐድሽ ማአዝን ክሕዝን አገዳሲ እመነ ብረት ከቕምጡ አብቲ እዋንቲ በቒዖም። ከምኡ ኢሉ ዝተባረዐ ቃልሲ ድማ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ቃልሲ ሲዕብዎ።
ነቲ ኩሉ ዘይካእል ዝመስል ዝነብረ ናይ ጸላኢ ክውንነት ዝቕይር ሰፊሕ ህዝባዊ ተሳትፎ አብቲ ቃልሲ ክረጋገጽ ኪኢሉ።
ህዝባዊ ማዕበል ድማ ዓጋቲ ስለ ዘይብሉ ነቲ ቃልሲ ምስናይ ኩሉ ውረድ ደይብ ተረኽቦታቱ፡ ህዝቢ ኤርትራ እቲ ዝድለ
መስዋእቲ ከፊሉ ሃገሩ ካባ ባዕዳውያን ገዛእቱ ኢትዮጵያ ነጻ ከውጽአ በቒዑ እዩ።
ህዝቢ ኤርትራ አብ ልዕሊ ጸላእቱ ገዛእቲ ደርብታት ኢትዮጵያ መስትነክራዊ ዓወታት ኣመዝጊቡ ከብቅዕ፡ ነቲ አብውሽጢ
ሰውራ ኤርትራ ዝካየድ ዝነብረ ቅሉዕን ስቱርን ደርባዊ ቃልስታት ዕሽሽ ኢልዎ ክሕልፍ ኮይኑ እዩ። እዚ ኮነ ተባሂሉ
ይስራሓሉ ስለ ነብረ፡ ንደርባዊ ረብሓታቱ ከይዓቀበ ናብቲ ሓርበኛዊን ጅግንነታዊን ስሪሒታት ጥራይ ትኽረት ገይሩ፡ ናይ
ውሽጡ ዕዮ ገዛ ከም ዘይገበረ፡ አብዘን ዝሓለፈናየን መዋእል ናይ 30 ዓመት ከም ነጻነት ተጸብጺቡ ዝሕሰብ፡ ናብ ዝሐሰመ
ዳግማይ መግዛእቲ ከምተሰጋገረ ህዝቢ አጸቢቑ ብግብሪ ከረጋግጽ ክኢሉ’ዩ። ርእሰ ፋሽሽቲ ኢሰያስን (ስርዓቱ ህግደፍን)
ንህዝቢ ምጽናትን ንሃገር ምልማስን ዝተወፈረ ሓይሊ ከም ምዃኑ፡ ሎሚ ህዝቢ አብ ዝባኑ ዝተሞኮሮ ጥረ ሓቂ ምዃኑ ባዕሉ
አረጋጊጽዎ ዘሎ’ዩ። እዚ ስለ ዝኾነ ከአ’ዩ ህዝቢ አንጻሩ ክቃለስ ምልዕዓል ዝገብር ዘሎ።
ርእሰ መለኺ ኢሰያስን ስርዓቱ ህግደፍን ካብ ጸረ ህዝቢ ባህርያቱ ዝበገስ ተግባራቱ፡ ነቲ ንነዊሕ ጊዜ አብልዕሊ ህዝብና
ዘተግብሮ ዝነበረ ግፍዕን በደልን ከይአኸሎ፡ ብዝልዓለ መልክዑ፡ አብ ሓጺር ጊዜ አብ ልዕሊ ውጽዕ ህዝቢ ትግራይን
መንግስቱን ሰፊሕ ውራር ብምክያድ፡ ኩሉ ምልክዓት ናይ ኩናት ገበን ይፍጽም አሎ። እዚ ጉዳይ’ዚ አብኡ ጥራይ ተወሲኑ
ዝተርፍ ዘይኮነስ አብቲ ዞና ክፈጥሮ ዝደሊ ዘሎ ኩሉ መዳያዊ ቅልውላው ሐደ ካብቶም ቀንዲ ተዋሳአይን ንተፈጻምነቱ
ብግብሪ ተዋፊርሉ ዘሎ’ዩ። እዚ ዝገብሮ ዘሎ ናይ ጥፍአት መንገዲ ኣብ ዝሓጸረ ጊዜ ኤርትራውያን ነብስና ወድቢና አንጻሩ
ክንቃለስ፡ ናይ እዋኑ ይጽነሓለይ ዘይባሃል ዕማም’ዩ። ግንባርና ኤርትራዊ ሃገራዊ ግንባር ( ኤሃግ ) ምስ ኩሉ ፖሎቲካዊ
ሓይልታት ኣብዚ መዳይ’ዚ ተቓራሪቡ ክስርሕን ኩሉ እቲ ዝድለ ምትሕብባር ክገብርን በዚ ናይ ሎሚ ናይ መኸተና ማዓልቲ
ደጊሙ የረጋግጽ።
ጅግና ህዝቢ ኤርትራ ናይ ሎሚ መበል 60 ዓመት ብረታዊ ተገድሎና፡ ጸላኢና ርእሰ መላኺ ኢሰያስን ስርዓቱ ህገደፍን አብ
ልዕሊ ህዝብናን ውጹዕ ህዝብታት ናይቲ ዞናን ዘካይዶ ዘሎ ሕሱም በደልን ግፍዕን ብዝላዓለ ናይ ኩናት ገበን ተሰንዩ፡ ንዓና
ዋናታቱስ ይትረፍ ንዓለም ግሉጽ ኮይኑ ዘሎ መዋእል ኮና ነብዕሎን ንዝክሮን ከምዘልና ዘይማትእ ሐቂ’ዩ። ስለዚ ነዚ አብ
ልዕሊ ህዝቡን አብ ልዕሊ ህዝብታት ናይቲ ዞና ዘባሳብስ ዘሎ ቦኽባኽ ሐይሊ ጸላኢና ተቢዕና ክንብድሆን መኸተና ክብ
ከነብልን ሎሚ ዝሐሸ ዕድል ተፈጢሩ ከምዘሎ ተፈጢሩ ከምዘሎ ክንግንዘብ ይግባአና። ኩሉ ነቲ መድርኽ ዝጠልቦ ናይ
ቃልሲ ምድላዋትን ንእኡ ዝበቅዕ መልክዕ ውደባን ቀሪጽና፡ ተቃሊሱ ዘቀልስ አማራርሓ ፈጢርና ነቲ ዘይተርፍ ዕማም ጸላኢና
ርእሰ መላኺ ኢሰያስን ስርዓቱ ህግደፍን ንምውጋድ መሊእና ክንረባረብ። በዚ ናይ ሎሚ ባሕቲ መስከርም ባዕልና ከም
ምኽንያት ተጠቒምና ድማ ኩልና መኸተና ደጊምና ከነሕድስ ይህልወና። ግንባርና ኤርትራዊ ሃገርዊ ግንባር (ኤሃግ) በዚ
አጋጣሚ’ዚ ንህዝቢ ኤርትራን ፖሎቲካዊ ሓይልታቱን ንቛዕ አብቃዓኩምን አብቃዓናን ይብል።
ባሕቲ መስከረም ንዘላእለም ከቢራ ትንበር!
ሓድነትና ምስጢር ናይ ዓወትና እዩ!
ኤርትራዊ ሃገራዊ ግንባር (ኤሃግ)


text:
ወይዘሮ ፅሪቲ ካሕሳይ ነባርነተን ኣብ ከተማ መቀለ ክፈለ ከተማ ሰሜን ጣብያ ለካቲት ቁሸት ሓዱሽ ወርዒ እንትኸውን ብሓደ ግዜ ሰለስተ ሕንጠያት ወሊዳ፡፡ ወይዘሮ ፅርይቲ ካሕሳይ ኣብዚ ሕዚ እዋን ምግቢ ሲኢና ኣብ ፀገም ወዲቓ ከምዘላን መንበሪ ድማ ከምዘይበላ ገሊፃ፡፡
ቅድሚ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ቅሉዕ ወራር ምጅማሩ ንሰንን በዓል ገዝአንን ብመዓልታዊ ስራሕ ሓሙሽተ ኣባላት ስድርአን የመሓድራ ከምዝነበራ ወይዘሮ ፅሪቲ ካሕሳይ ሓቢረን፡፡
ወይዘሮ ፅሪቲ በቲ ኣብ ትግራይ ተነቢሩ ዘሎ ክባን ዕፅዋን ናብረአን ተሃስዩ፣ መንበሪ ኾነ መዓልታዊ ምግቢ ሲኢነን ንኩሉስ ወሲኻትሉ ከምዝበሃል ብሓደ ግዜ ሰለስተ ሕንጠያት ወሊደን ማንታ ፀጋ ማንታ ፀገም ከም ዘጋጠመን ይዛረባ፡፡
ብሓደ ግዜ ሰለስተ ዕሸል ምውላደይ ሕጉስቲ ዋላ እኳ እንተኾንኩ በቲ ገጢሙኒ ዘሎ ፀገም ደቀይ ኮነ ህይወተይ ከይስእን ኣብ ፍርሒ ኣለኹ ኢለን፡፡
ህይወት እዞም ተረከብቲ ትግራይ ህፃናት ንምትራፍ ኣብ ውሽጢ ዓድን ወፃእን ዝርከቡ ሰብ ሃፍቲ ሓገዝ ክገብሩ ድማ ምሕፅንታ ወይዘሮ ፅሪቲ ካሕሳይን እዩ፡፡
ብኣስቴር ገብረ ስሉስ


text:
ንሶም ነዚ ዝገለጹ ምስ ABC ቴሌቭዥን ኣብ ዘካየድዎ ቃለ-መጠይቕ ኮይኑ ኣብተን ተሪፈን ዘለዋ ትሸዓተ ክፍለ-ግዝኣታት ዝኻየድ መባእታዊ ምርጫ ልዑል ውጽኢት ከምዝረኽቡ’ውን ኣሚቶም።
ብተወሳኺ ኣብ ክፍለ-ግዝኣት ካሊፎርንያ ንደገፍቶም ኣብ ዝሃብዎ ቃል ኣብታ ክፍለ-ግዝኣት ዘካይድዎ ሓያል ጎስጓስ፡ ነቲ ኣብ ወርሒ ሓምለ ዝካየድ ኣኼባ ተወከልቲ ፓርቲ ዲሞክራት ድፍኢት ከምዝህቦም ገሊጾም። ክፍለ-ግዝኣት ካሊፎንያ ካብተን ካልኦት ክፍለ-ግዝኣታት ዝበዝሐ ቁጽሪ ተወከልቲ ፓርቲ ዲሞክራት ዘለዋ ክፍለ-ግዝኣት ምኳና ይፍለጥ። ሳንደርስ ብዛዕባ ሪፓፕሊካዊ ሕጹይ ትሩምፕ ክዛረቡ ኸለዉ ከም`ዚ ኢሎም።
‘ሕጹይ ተወዳዳሪ ፓርቲ ዲሞክራት ኮይነ እንተተዓዊተ ዶናልድ ትራንፕ ፕረዝደንት ኣሜሪካ ከምዘይኸውን የረጋግጽልኩም።’
ዶናልድ ትራንፕ ንሕጹያት ተወዳደርቲ ፓርቲ ሪፖብሊካን ብምብላጽ እቲ እንኮ ሕጹይ ተወዳዳሪ ብምዃን ነቲ ፓርቲ ወኪሎም ንምርጫ ፕረዝደንት ክወዳደሩ ተዳልዮም’ለው።ሰነተር ሳንደርስ ብወገኖም ንኣሃዛዊ መለክዒ ርእይቶ ህዝቢ ብምጥቃስ ካብ ሂላሪ ክሊንተን ንሶም ንዶላንድ ትራንፕ ክስዕሩ ዘሎ ዕድል ዝለዓለ ምዃኑ ይገልጹ።
እንተኾነ ግን ኣብ ወርሒ የካቲት ብዝጀመረ መባእታዊ ምርጫ ንሕጹይ ተወዳዳሪ ንፕረዝደንት ኣሜሪካ ሂላሪ ክሊንተን ብዙሕ ቁጽሪ ወከልቲ ረኺበን ኣለዋ። እዚ ድማ ኣማኢት ዝቁጸሩ ፍሉያት ልዑካን ንሂላሪ ክሊንተን ድምጾም ዝሃቡ ወሲኻ ማለት’ዩ። ሂላሪ ክሊንተን 2,293 ድምጺ ወከልቲ ክረኽባ ከለዋ በርኒ ሳንደርስን ግን 1,533 ድምጺ ወከልቲ’ዮም ረኺቦም ዘለዉ። ብመሰረት እዚ ኣሃዝ በርኒ ሳንደርስ ክዕወቱ ኣብዘን ተሪፈን ዘለዋ ክፍለ-ግዝኣታት ዝኻየድ መባእታዊ ምርጫ ብልዕሊ 90 ሚእታዊት ክዕወቱ ኣለዎም።
እዚ ስለዝኾነ ድማ’ዮም ኣሜሪካዊያን ኣድመጽቲ ነቲ ኣብ ወርሒ ሕዳር ዝኻየድ ፕረዝደንታዊ ምርጫ ድምጾም ንሂላሪ ክሊንተን ወይ ዶናልድ ትራንፕ ንምሃብ ዝዳለው ዘለዉ። ብተወሳኺ ብመሰረት ኣሃዛዊ መለክዒ ርእይቶ ህዝቢ እዞም ክልተ ሕጹያት ተወዳደርቲ’ዮም ብዝበዝሐ ህዝቢ ዘይፍቱዋት ተወዳደርቲ ምኻኖም ይገልጽ ኣሎ።
ኣሃዝዊ መለኽዒ ርእይቶ ህዝቢ Washington Post ABC TV ሂላሪ ክሊንተን ብ53 ሚእታዊት ካብ ርእይቶኦም ዝሃቡ ከምዝይፈትውወን ክገልጹ ከለዎ 60 ሚእታዊት ድማ ንዶናልድ ትራንፕ ከምዘይፈትዉ ይገልጹ። ብኣንጻር’ዚ ግን በርኒ ሳንደርስ ብ51 ሚእታዊት ዝፍተዉ ኾይኖም ኣለዉ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Radio Erena: 08 March 2017
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጅ ጥሒሶምን፣ ብመንገዲ ሱዳብን ነዳዲ ናብ ኢትዮጵያ ከይኣቱ ንምዕንቃጹ ክሰርሑ ጸኒሖምን ዝበሎም 12 ኤርትራውያን ዝርከብዎም 77 ሰባት ከምዝኸሰሰ ጋዜጣ ዘ ሪፖረትር ካብ ኣዲስ ኣበባ ሓቢራ።
እታ ጋዜጣ ኣብ ናይዚ ሰሙን እዚ ትሕዝቶኣ ኣብ ዘስፈረቶ ዜና፣ እቶም ምስ ኣርበኞች ግንቦት ሸውዓተ ምስ ዝተባህለ ተቓወምቲ ኢትዮጵያ ተጸንቢሮም ኣብ ኤርትራ ወትሃደራዊ ታዕሊም ድሕሪ ምውሳድ በብጉጅለ ተኸፋፊሎም ናብ ኢትዮጵያ ከምዝኣተወ ዝኸሰሶም 77 ሰባት፣ ካብ ሱዳን ናብ ኢትዮጵያ ንዝኣቱ ነዳዲ ንምትዕንቓፍ፣ ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ መጥቃዕታት ንምፍጻም፣ ናይ ተቓውሞም ወረቓቕቲ ምብታንን ካልእን ዘጠቓለለ ዕላማታት ከምዝነበሮም ጠቒሳ።
ኣብ ክልል ትግራይ፣ ከባቢ ሕሞራ ኣብ ወርሒ ሕዳር 2016 ኣብ ዝተታሕዝሉ እዋን፣ ምስ ነፍሲ ወከፎም ዝተፈላለየ ዕጥቒን18 ሽሕ ብርን ከምዝጸንሐ ንኣኽባሪ ሕጊ ናብ ፈደራላዊ ቤት ፍርዲ ኣብ ዘቕረቦ ክሲ ተገሊጹ ኣሎ።
ካብዞም ኣብ ክሲ ተመስሪትሎም ዘሎ77 እቶም 12 ኤርትራውያን ምዃኖም ጋዜጣ ዘ ሪፖርተር እኳ እንተሓበረት ንመንነቶም ይኹን ካልእ ዝምልከት ዝርዝር ግና ኣየቕረበትን።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን’ውን ኣብ ኤርትራ ሰልጢኖም ዝበሎም ተቓወምቲ ኦጡቃት ቤንሻንጉል፣ ኣብ ልዕሊ’ቲ ኣብ ከባቢ ናይ ዝህነጽ ዘሎ ዲጋ መጥቃዕቲ ንምክያድ ከምዝወጠኑ ምኽሳሱ ይፍለጥ።
========================


text:
ሰራሕተኛ ኣለይቲ ዓበይቲን ሕሙማንን ኴንካ ንምሰራሕ፣
ምስ ስልጠና ኣብ ከተማ ኢሰር ዝርከብ ሊፈ ደ ኣፍፓ(LIFHE de Afpa Isère) ዝበሃል ትካል፣
እንታይ ኢዩ?
ነዞም ዝስዕቡ ነገራት ዕላማ ዝገበረ፣ምስ ክፍሊቱ ኣብ ን 9 ኣዋር ዝወሃብ ሞያዊ ስልጠና ፣
- ምምሃር ቋንቋ ፈረንሳ ን 3 ኣዋርሕ
- ን 6 ኣዋርሕ ድማ፣ ብዛዕባ እቲ ሞያ፣ ዝጠቅም፣ ሞያዊ ስልጠና እናሃበ ፣ ን ብተግባር ዘሰልጥን)
- እዚ ስልጠና ኢ LIFHE(ንምውህሃድ ደቀንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን ኣብ ስራሕ ) ንኹሎም ስደተኛታታ ክፉት ኮይኑ፣ ን ኣብ Isère ዝነብሩን ድሮ ኣብቲ ዓውዲ፣ ናይ ስራሕ ተመክሮን ዘለዎም ዝያዳ ቐዳምነት ይህብ።
i
ኣገዳሲ ሓበሬታ
ካልኦት ናይ ስልጠና መደባት ከም እኒ፣ ስርሓት ህንጻ፣ ክሽነን፣ ኢንዳስትሪን እውን ኣለዉና
ንመን ኢዩ ፧
ዞባ\ ዴባርትሞ
38 - Isère
ን 9 ኣዋርሕ፣
ዞባ\ ዴባርትሞ
38 - Isère
ን 9 ኣዋርሕ፣
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ምጽናዕ ቋንቋ፣
እተን ፈለማ 3 ኣዋርሕ ምጽናዕ ቋንቋ ዝተሓዝኣ ክኾና እንከለዋ፣
ኣብ መወዳእታ እዚ ስልጠና ስራሕ ንምርካብ፣
ካብ 60 ክሳብ 70 ሰዓታ ናይ እዚ ስራሕ ኣብ ፣ ኣብ
ምስራሕ ገዛ፣ እብ ምውህሃድ ምስ ኣስራሒ፣ ዘጠቓለል ኮይኑ፣ እዚ
ድማ ናይ ስራሕ ኮንትራት ምስ ኦፕኮ ዩኒ ፎርማስዮን l'OPCO Uniformation /ከምኡ እውን ኣድፓ ADPA /ዝካየድ እዩ።
ኣብ ፕሮጀኹም ምትግባር ንሕግዘኩም፣
ንንነዊሕ ዝዓለመ ስራሕን ኣብ ምርካብን፣ ናትኩም መጻኢ ሞያዊ መደባትኩም (ፕሮጀክት) ኣብ ምትግባር ንድግፍ፣
መጽለሊ ንምርካብ እውን ትኽእሉ ትኾኑ፣
ኣብ እዋን ስልጠና፣ ንወርሒ
150 ብምኽፋል፣ መጽለሊን ነጻ ናይ መግቢ ኣገልግሎት ኣብ እዋን ምርካብ ይከኣል፣ ብዘይ ኣባላት ኣፍፓ(AFPA)፣
i
ኣብዚ ክፍለጥ ዘለዎ፣ ንቤተሰብ ዝከውን መጽለሊ የብልናን፣
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ዝኸቡና፣
ክትምዝገቡ ምስ እትደልዩ በዘን ቀሲለን ዝስዕባ ኣስማት ወከልትና ማለት
ናብ ናድያ ቡሸራብ Nadia BOUCHAREB ከምኡ እውን ሙሪየል ግሮልየ ኢልኩም፣
ብናይ መርበብ ሓበሬታ መልእኽቲ መቐበሊ ኣድራሻና ማለት ብኢመይላትና ስደዱልና ፣ nadia.bouchareb@afpa.fr
ሙሪየል ግሮልየ Marielle GRELIER
: marielle.grelier@afpa.fr ስደዱልና፣


text:
ናይ ትካል ምውናን ዓውዲ፣ ወይ 'ኢንተርፕረነር' ምድህሳስ
ምስ ሲንጋ ናንተ SINGA Nantes
እንታይ ኢዩ?
ምኽሪን ሓገዝን ን ኣብ ኣብ i Nantes ናንተ ዝነብርን ሓድሽ ትካል ንዝጅምርን ሰብ ዝወሃብ መደብ
SINGA Nantes ሲንጋ ናንተ ፣ ንሰብ ትካላት፣ ምእንቲ ብ ቐጻሊ ዝምዕል ንኸውን ምእንቲ ዘኽእል ሓበሬታ ንኽህብ ዝተዳለወ ንጥፈት እዩ።
ንመን ኢዩ ፧
6 ኣዋርሕ ዝቕጽል
ዞባ\ ዴባርትሞ
44 - Loire-Atlantique
6 ኣዋርሕ ዝቕጽል
ዞባ\ ዴባርትሞ
44 - Loire-Atlantique
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ትካላት ንምምምዕባል ምሕጋዝ
- ሓሳብካ ኣብ ምትኳር ምሕጋዝ
- ኣብ ፈረንሳ ዘሎ ትካላዊ ኣሰራርሓ ምፍላጥ
- ዓውደ ዕዳጋ ምጽናዕ
- መሰረታዊ ኣፍልጦ ብዛዕባ እቲ ዓውዲ ምፍላጥ
- ዓውደ ስርሓት ምውሓስ
ን ምኽሳብ
- ውልቃዊ ሓገዝ ኣብ ምምዕባል ትካል ፣ ሞያዊ ሓገዝ ምርካብ.
- ኣብ እቲ ንጥፈት ብ ሞያዊ ዓይኒ ምንጣፍ·ኣብ ዓለም ዕዳጋ ምውድዳርን
መሳልልን መርበብን ምዝርጋሕ
- ኣብ ርኡይ ዝኾነ መሳልል ምርኣይ
- ምስ ኤክስፐርታት ምልላይ፣ ከም ም ኣድላይነቱ ዝጠቕሙ
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ን SINGA Nantes ናይ ናንተ ርኸቡና
ብ ኢመይል: entrepreneuriatnantes@singa.fr
ብ ቴለፎን : 07 49 91 66 56


text:
ነጋዶ ከተማ መቐለ ኣብ ወረዳ እንደርታ ጣብያ ማይ ዓለም ንዘመናት ዘይሕረስ ዝነበረ መሬት ብምሕራስ ናብ ረብሓ ይቕይርዎ ኣለዉ፡፡
ክባን ዕፅዋን ስዒቡ ዝኾነት መሬት ፆማ ከይትሓድር ዝብል መሪሕ ሓሳብ ዝተሓንገጡ ኣብ ሃይሃይታ ስራሕቲ ማሕረስ ዝረኸብናዮም ነጋዶ ከተማ መቐለ እዮም፡፡
እቶም ነጋዶ ዘይሕረስ ዝነበረ ቦታ እንትሓርሱን ንፁጉማት ሓረስቶትን ስድራ ገድሊን ሓገዝ እናገበሩን ኢና ረኪብናዮም፡፡
ወ/ሮ ኪሮስ ከበደውን ኣይተ ሸጓዕ ግርማይን ህዝቢ ትግራይ ኣብ ዘካይዶ ዘሎ ህዝባዊ ኲናት ደቆም መሪቖም ዝሰደዱ ስድራ ገድሊ ጣቢያ ማይ ዓለም እዮም፡፡ እቶም ሓረስቶት ብሰንኪ ክባን ዕፅዋን ኣብ ፀገም ወዲቖም ንማሕረስ ዝጥቀሙሎም ዝነበሩ ኣብዕሮም ዘርኦምን ሸይጦም መዐንገሊ ስድራ ጌሮሞ በዚ እዉን ከይተሓረሰ ዝፀንሐ መሬቶም በቶም ግዱሳት ነጋዶ ከተማ #መቐለ ተሓሪሱ ንክዝራእ ኢና ረኺብናዮም ንዝተገበረሎም ድጋፍ ድማ ኣመስጊኖም፡፡
ካብዚ ብተወሳኺ ኣብቲ ዘካይድዎ ዘለዉ ማሕረስ መዓልታዊ ስራሕቲ ዝውግና ኣዴታትን መናእሰይን ቖፂሮም ዕድል ስራሕ እውን ፈጢሮም እዮም እቶም ነጋዶ፡፡
ዘለናሉ እዋን እዋን መኸተ እዩ ዝበሉ እቶም ነጋዶ እዚ እንገብሮ ዘለና ድጋፍ መርኣያ ደጀንን ግንባርን እዩ ቓልስና ክሳብ ዝዕወት ድማ ሓገዝና ቐፃሊ እዩ ኢሎም፡፡
እቶም ነጋዶ ብሰንኪ ክባን ዕፅዋን እንንቀሳቐሶ ሸቐጥ ኮነ ገንዘብ የብልናን ግን ድማ ንዘጋጠመና ፈተና ኢድና እንህብ ኣይኮነን ኣብ ውሽጥና ዘሎ ሃፍትን ዓቕምን ክንጥቀም ይግባእ ንሱ እውን እዩ መፍትሒኡ ኢሎም፡፡
ህዝቢ ትግራይ ጎና ጎኒ በፂሒዎ ዘሎ ማእለያ ዘይብሉ ግፍዒ ወረርትን ንምምካት ኣብ ዘካይዶ ዘሎ ቓልሲ ውሽጣዊ ዓቅምታቱ ብምጥቃም ዳግም ህንፀት ትግራይ ንምርግጋፅ እውን ኣበርቲዑ ክሰርሕ ይግባእ፡፡
ብገነት ካሕሳይ


text:
3.3 ድምጺ እግዚኣብሄር ምስማዕእግዚኣብሄር ነቶም ብቅንዕናን ብምሉእ ልቦምን ዝደልይዎን ዝጽውዕዎን ይርከበሎም እዩ። "ክትጽውዑኒ መጺኹም ድማ ክትልምኑኒ ኢኹም እሞ ክሰምዓኩም እየ። ብምሉእ ልብኹም እንተ ደሌኹምንስ ክትደልዩኒ ክትረኽቡኒውን ኢኹም።" ኤር29፡11። እግዚኣብሄር ፍቓዱ ክገልጸልና በቲ ዘለማመደና መገዲ ንድምጹ ክንሰምዕ ይግብኣና። ﷽ክቐንዓካ ነፍስኻውን ብህይወት ክትነብርሲ ኣብዛ ኣነ ዝብለካ ዘለኹ ቃል ንድምጺ እግዝኣብሄር ደኣ ስማዕ። ኤር 37፡20
ብዙሕ ግዜ፡ ቅድሚ ሕጂ ኣብ መንፈሳዊ ጉዕዞና ዘይተለማመድናዮ፡ ኣብ ዝምድና ክንገብር ከሎና ወይ ድማ ኣብ ምርጫ፡ እግዚኣብሄር ብፍሉይ ክዛረበና ንጽበ ኢና። ከምዚ ዓይነት ትጽቢት ንብዙሕ ሰብ፡ ብቐሊሉ ፍቓድ ኣምላኽ ከላልየሉ(ክፍለጠሉ) ካብ ዝኽእል መገዲ(ኣገባብ) ኣውጺኡ፡ ናብ ዘይተደለየ መንፈሳዊ ምድንጋር የእትዎ እዩ። ብኸምዚ ድማ ንብዙሓት ፍቓድ ኣምላኽ ምፍላጥ፡ ከቢድን ኣሸጋርን ጌሮም ክርድእዎ ጌርዎም። ቅድሚ ሕጂ ኣብ ክልእ መዳይ ናይ ህይወትካ ውሳኔ ወይ ምርጫ ክትገብር ከሎኻ፡ እግዚኣብሄር ብምንታይ ተዛርቡካ? ብኸመይ እቲ ውሳኔ ፍቓድ ኣምላኽ ምዃኑ ፈሊጥካ? ብቓል ኣምላኽ፡ መንፈስ እግዚኣብሄር ውሽጥኻ ብዘቐመጦ ዕረፍቲ ወይ ሰላም፡ ብሕልሚ ወይ ራኢ፡ ብትንቢት ብኹነታት፡ ወዘተ። እግዚኣብሄር ብዙሕ ሳዕን ብብዙሕ መገድን እዩ ዝዛረብ እሞ፡ ከም ዳዊት ንድምጹ ጽን በል። እግዚኣብሄር ድማ ብእትርድኦ ቋንቋ ክዛረበካ እዩ።
3.4 ናይ ኣሕዋት ደገፍን ምስክርነትን
ካብቶም ኣብ ጉዕዞ ናይ ህይወትና ንገብሮም ምርጫታት፡ ናብ መርዓ ዝቐንዐ ዝምድና ጌርካ ናይ ህይወት ብጸይቲñ(ብጻይ) ክትመርጽ ሓደ ካብቶም ኣዝዮም ከበድቲ ውሳኔታት እዩ። ኣብ ከቢድ ዝኾነ፡ ምርጫታት ክትፈርሕ ወይ ክትጠራጠር ባህርያዊ እዩ። ከም ውጽኢቱ ድማ ናይ ምግጋይ ተኽእሎ ድማ ኣሎ። ብባህሪና ብዙሕ ድኻም ስለዘሎና፡ ኣብ ድኻምና ዝሕግዙና ኣሕዋት ወይ ኣሓት ክህልውና ብጣዕሚ ኣገዳሲ እዩ። መንፈስ እግዚኣብሄር ዘለዎም ዓርኪ(መሓዛ)፡ ከጻልዩና፡ ምኽሪ ክህቡና፡ ካብ እግዚኣብሄርውን መልሲ ተቐቢሎም ኣብ ውሳኔናን ምርጫናን ደገፍን ምስክርነትን ክኾኑና ይኽእሉ እዮም። ገለገለ ግዜያት፡ ስምዒታዊ ስለዝኾንካ፡ ወይ ብገለልተኛ ኣእምሮ ኬንካ ንድምጺ ኣምላኽ ስለዘይትጽበ ነቲ እግዚኣብሄር ዝህበካ መልሲ ከይትሰምዖ ወይ ውን ሰሚዕካ ከይትቕበሎ ትኽእል ኢኻ። ኣብ ከምዚ ኩነታት እግዚኣብሄር ብኣሕዋት ጌሩ እዩ ዝዛረበካ።
ቃል እግዚኣብሄር ኣገዳስነት ምኽሪ ኣጉሊሑ እዩ ዘርእየና። ﷽እቲ ዓሻ፡ መገዱ ኣብ ኣዒንቱ ቅንዕቲ እያ፡ ጥበበኛ ግና ምኽሪ ይሰምዕ ምሳ.12፡15። ኣብ ዓበይቲ ውሳኔታት ናይ ህይወትካ ምኽሪ ዘይምሕታት ዕሽነት እዩ። ካባና ንላዕሊ ንመጽሓፍ ቅዱስ፡ ንባህርያት ሰብ፡ ንናትና ውህበትን ድኻምን ዝፈልጡ ኣለው። ዋላኳ ንምኽሮም ብምሉኡ እንተ ዘይተቐበልናዮ፡ ነቲ ዝህቡና ሓሳባት ተጠንቂቕና ብምርኣይ ብዙሕ ረብሓ ክንረክብ ንኽእል ኢና። እቲ ንኻልኦት ጽቡቕ ምኽሪ ዝህብ ከይተረፈ ምኽሪ የድልዮ እዩ።
መዘራረቢ ነጥብታት
-እግዚኣብሄር ዝድልየና ዘበለ ይፈልጥ እንከሎ፡ ስለምንታይ እዩ ጸሎት ዝምህረና?
- ብዘይካ ንዘድልየና ነገር ምሕታት፡ ናይ ጸሎት ካልእ ዕላማ (ኣብዚ ኣርእስቲ እዚ) እንታይ እዩ?
- ዝኾነ ነገር ክትገብር ክትሓስብ ዘሎካ፡ ካብ ቃል ኣምላኽ ዶ ዝድግፈካ ቃል ትደሊ?
- ካብ ተመክሮኻ፡ ንድሌትካ መሰረት ክኾነካ፡ ዝተጠቀምካሉ ቃል ኣካፍል? ብኸመይ መሪጽካዮ ወይ ተዋሂቡካ?
- ኣብ ህይወትካ ድምጺ ኣምላኽ ብኸመይ መገዲ ትሰምዕ?
- ብፍላይ ኣብ ውሳኔታት፡ ስለምንታይ እዩ ድምጺ ኣምላኽ ምስማዕ ቀሊል ዘይኮነ?
- ምርጫ ወይ ውሳኔ ክትገብር ከሎኻ፡ ናይ ኣሕዋት ደገፍ ወይ ምኽሪ ትሓትት ዶ? እቲ ምኽሪ ክሳዕ ክንደይ ጠቒሙካ?
- ኣብ ምኽሪ ወይ ሓገዝ ዘድልየካ ግዜ፡ ተማኽሮ ሰብ ብኸመይ ትመርጽ?
- ዉሳኔ ወይ ምርጫ ክትገብር ከሎኻ፡ እግዚኣብሄር ብኣሕዋት ጌሩ ዝተዛረበካ እዋን ኣሎ ዶ? ነቲ መልእኽቲ ተቀቢልካዮ ዶ?
4. ንቕኑዕ ምርጫ ዝሕግዙ ረቛሒታት
እግዚኣብሄር ኣብ ዘበናት ኩሉ ንሰብ ዘረጋግጸሉ ነገር፡ ካብ ሰብ ድማ ዘይወሰዳ ህያብ፡ ﷽ነጻ ፍቓድ እያ። ካብ መመርታ ካብ ኣዳም፡ ሓጢኣት ናብ ዓለም ምስ ኣተወ፡ ክርስቶስ ከም መድሓኒ ምስ መጸ ስለ ሓጢኣት ሰብ ድማ ኣብ መስቀል ውዒሉ ናይ ምድሓን ኣፍደገ ምስከፈተ፡ እግዚኣብሄር ንምርጫ ሰብ ጓዕጺጽዎ ኣይፈልጥን። ኩሉ ግዜ ግና ሰብ ነቲ ቅኑዕ ምርጫ ክመርጽ እዩ ዝምዕድ። ንኣብነት ካብ ሞትን ህይወትን፡ ህይወት ሕረ። ካብ መርገምን በረኸትን፡ በረኸት ሕረ። ካብ ዘልኣለማዊ ምድሓንን ጥፍኣትን፡ ምድሓን ሕረ። ካብ ጽድቅን፡ ረሲእነትን፡ ጽድቂ ሕረ ወዘተ። ቃል ኣምላኽ ደጋጊሙ ዘነጽሮ ካልእ ሓቂ ግን፡ ሰብ ነቲ ዝገብሮ ምርጫ ብውልቂ ተሓታቲ እዩ። ምኽሪ ወይ ሓሳብ ዝለገሰልካ፡ ንምርጫኻ ይሕተተልካ ማለት ኣይኮነን።
መብዛሕትኡ ግዜ፡ ንዝበሰሉ ሰባት ዘጋጥሞም ብድሆ ኣብ ሞንጎ ቅኑዕን ዘይቅኑዕን ምርጫታት ምፍላይ ኣይኮነን። እቲ ምርጫታት ቅኑዕ ከሎውን ኣብ መንጎ ዝሓሸን ዝበለጸን ፈላሊኻ ከተለሊ እዩ እቲ ዝኸበደ። ነቲ ምርጫ ዝያዳ ዘኽብዶ፡ ናይ ሂወት ብጸይቲ(ብጻይ)፡ ኣብ ዕድሜኻ ሓደ ግዜ ጥራይ ትመርጾ ምርጫ ስለዝኾነ እዩ።
ናብ መርዓ ዝቐንዐ ዝምድና ኣብ እንገብረሉ ግዜ ንዝጋጥመና ምርጫታት ብጥንቃቐ ክንሓሰበሉ ይግበኣና። ከም ሰብ ብዙሕ ምርጫ ከጋጥመና ይኽእል እዩ፡ ከም ብመንፈስ ኣምላኽ ንምራሕ ሰባት ግን፡ ብኹሉ ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስናዮ መገድታት (ጸሎት፡ ቃል ኣምላኽ፡ ድምጺ ኣምላኽ ብምስማዕን፡ ምኽሪን ደገፍን ኣሕዋት) ጌርና፡ ንኣምላኽ ባህ ዘብል ንዓና ድማ ናብ ዕረፍትን በረኸትን ዘእቱ ምርጫ ክንመርጽ ኣሎና። ነዚ ንምግባር ኣብ ግምት ከነእትዎም ዘሎና ረቛሒታት እዞም ዝስዕቡ እዮም።
4.1 ኣማኒ/ኣማኒት
እቲ ቀዳማይ ኣብ ምርጫና ብዘይውልውል ኣነጺርና ክንርእዮ ዘሎና፡ እምነት ናይቲ(ናይታ) ክንመርጾ(ጻ) ንሓስብ ዘሎና ሰብ እዩ። ኣብዚ ብዝኾነ ካልእ ብልጫታት ናይቲ(ታ) ሰብ ተደሪኽና ግድድፍ(ቀተmታቶተmቕዘቅ) ከይንገብር ቃል ኣምላኽ ኣትሪቱ የጠንቅቐና። ﷽ምስቶም ዘይኣምኑ ኣብ ሓደ ኣርዑት ኣይትጸመዱ፡ ማለት ንጽድቅን ሓጢኣትን እንታይ ኣራኺብዎ፡ ወይስ ንብርሃን ምስ ጸልማት እንታይ ሕብረት ኣልይዎ፡ ክርስቶስ ምስ ብልያል እንታይ ምስምማዕ ኣለዎ፡ ወይስ ንኣማኒ ምስ ዘይኣማኒት እንታይ ግደ ኣለዎ?... ንሕና ቤት መቕደስ ህያው ኣምላኽ ኢና። 2ቆረ.6፡14-16። ስለዚ ኣማኒ/ኣማኒት ምዃኑ(ምዃና) ጥራይ ዘይኮነ፡ ብስለት መንፈሳውነት ክንርኢውን ጽቡቕ እዩ።
ብዙሓት ሰባት ብጉልባብ ቀረባ ኣምላኽ እዩ(ያ) ኣብ መስርሕ ጎይታ ምቕባሉ(ላ) ኣይትርፍን እዩ ብዝብል ምስ ዘይኣመንቲ ናብ መርዓ ወይ ሕጸ ዝኣትው ኣለው። እዚ ጌጋ ጥራይ ዘይኮነ፡ ንብዙሓት ካብቶም ከምኡ ጌሮም ናብ ውሳኔ ዝኣትው፡ ካብ ህይወት ኣምላኽ ኣርሒቅዎም እዩ። እምበኣር ብእንገብሮ ምርጫ፡ ነዛ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ዓቢ ዓስቢ እተምጽኣልና፡ ዘልኣለማዊ መንግስቲ ድማ ተውርሰና እምነትና ከይነጥፍእ ንጠንቀቕ። ብኣንጻሩ መዋርስቲ ንጸጋ ህይወት ዝኾነና ሓዊ(ሓፍቲ) ክንመርጽ ኣሎና፡ (1ጴጥ.3፡7)።
4.2 ባህርያት
ንሰብ መንነቱ ባህርያቱ እዩ። ባህርያት ድማ ብቐሊሉ ዝልወጥ ኣይኮነን። ከምዚ ሓደ ጸሓፋይ ዝበሎ “ጽባቐ ሓላፊ እዩ፡ ባህርያት ግና ነባሪ እዩ”። ምስ ሰብ ክትነብር ከሎኻ፡ ቀንዲ ዘገድሰካ ባህርያቱ እዩ። ምስ ዘይተፈታዊን ሓማቕን ባህርያት ዘለዎ ሰብ ምንባር ክሳዕ ክንደይ ኣጸጋሚ ከም ዝኾነ፡ ዝኾነ ሰብ ብቐሊሉ እዩ ዘስተውዕሎ። ምስ ሕማቕ ባህርያት ዘለዋ ሰበይቲ ምንባር ከመይ ከም ዝመስል ንጉስ ሰለሞን ብኸምዚ ገሊጽዎ፡ ﷽ካብ ምስ ነግራምን መሰቀቒትን ሰበይቲስ ኣብ በረኻ ምቕማጥ ይሓይሽ(ኣብ ልዕሊ ናሕሲ ብሓደ ወገን ምቕማጥ ይሓይሽ) ምሳ.21፡9-19። ከምኡውን ምስ ከም በዓል ናባል ዝኣመሰሉ ሕማቕ ባህርያት ዘለዎም ሰብኡት ምንባርከ ብኸመይ ምስተገልጸ?( 1ሳሚ.25፡3)።
ብኣንጻሩ ድማ ምስ ጥዑምን ተፈታውን ባህርያት ዘለዎ ሰብ ክነብር ዘይብህግ ሰብ የሎን። ከም ኣብ ምሳ.31 ዘላ ደገኛ ሰበይቲ ጽቡቕ ባህርያት ዝመልአት ሓብቲ፡ ናብራ ከመይ ይጥዕም? ኩሉ ዘበን ህይወትካ ንዓኣ እናነኣድካ ዓሪፍካ ተሕልፎ። ከምኡውን ብባህርያቱ ነቲ ኣብ 1ጢሞ.3፡2-5 ተጠቒሱ ዘሎ ኤጲስቆጶስ ዝመስል ሰብኣይከ? ኤልሳቤጥ ወይ ሩት እንተዝምልሳ!
ስለዚ ናብ መርዓ ዝቐንዐ ዝምድና ኣብ እንገብረሉ ግዜ፡ ናይቲ(ታ) ንመርጾ(ጻ) ሰብ ባህርያት ኣብ ግምት ከነእትዎ ይግበኣና። ልቦና፡ ዓቕሊ፡ ትሕትና፡ ለውሃት፡ ሕያውነት፡ ደግነት፡ ርእስኻ ምግታእ፡ ፍቕሪ፡ ምስትውዓል፡ ገለ ካብቶም ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ከም መግለጺ ጽቡቕ ባህርያት ተጠቒሶም ዘለው እዮም። ምንጪ ናይዚ ኩሉ ጽቡቕ ባህርያት ድማ ፍርሃት እግዚኣብሄር እዩ።
4.3 ምግጣም
ምግጣም ብዝተፈላለየ ነገራት ክግለጽ ይከኣል እዩ። ኣብ ግዜ ምርጫ ኣብ ግምት ከነእትዎ ዝግብኣና፡ ምስቲ(ታ) ሰብ ክሳዕ ክንደይ ክንጋጠም ንኽእል ዝብል እዩ። ኣብዚ ከም ናትካ ናይ ግሊ ኩነታት፡ ደረጃ ትምህርቲ፡ ዝንባሌ፡ ናይ መጻኢ መደብ፡ ናይ ምርድዳእ ክእለትካ፡ ድሕረ ባይታን ካልእን ኣብ ግምት ከተእትው ትኽእል ኢኻ። ዕላማ ናይዚ ረቛሒ እዚ ተመሳሳልነት ምዕባይ ዘይኮነስ፡ ሓባራዊ(mችtችሽባ) ምግጣም ምህላው ምርግጋጽ እዩ። ምኽንያቱ ኣብ ገለገለ ነገራት ፍልልያት ምህላው ንዝያዳ ምግጣም ስለዝድግፍ። ምግጣም እንተሎ ኩሉ ግዜ ምርድዳእ፡ ምስምማዕ፡ ምድግጋፍን፡ ምፍታውን ኣሎ። ﷽ነቲ ኣምላኽ ዘጋጠሞስ፡ ሰብ ኣይፍለዮ ማቴ.19፡6።
4.4 ምፍታው (ምቅብባል)
ነዚ ኣብ ላዕሊ ዝረኣናዮ ሰለስተ ረቛሒታት ምስ ሓለፍናዮ፡ ብድሕሪኡ ዝመጽእ፡ እቲ(ታ) ሰብ ክሳዕ ክንደይ ደስ የብለና(ተብለና) ወይ ንቕበሎ(ንቕበላ) እዩ። ኣብዚ ፈላሊና ክንርእዮ ዝግበኣና፡ ምፍታውና(ምቅባልና) ስምዒታዊ ድዩ ወይስ ምኽኑይ። ከም ናይ ኣምላኽ ሰባት ኣእምሮና(ሓሳብና) ንስምዒትና ክገዝኦ፡ እቲ ንመርጾ ድማ ሕልናናን ሓሳባትናን ዝድግፎ ክኸውን ይግባእ። ስምዒታዊ ዝኾነ ምፍታው፡ ምኽንያት ዘይብሉ ምስ ነቲ ኣብ ላዕሊ ዝረኣናዮ ሮቓሒታት ዘየማልእ ሰብውን ከጋጥመና ዝኽእል እዩ። ብኣንጻሩ ምኽኑይ ምፍታው(ምቅባል) ካብቲ ዘሎና መንፈሳዊ መንነት ዝብገስ ኮይኑ፡ ነቲ(ታ) ሰብ ካብ ዘሎና ኩለንተናዊ ምድናቕ እዩ ዝመጽእ።
እምበኣር፡ ኣብ እንገብሮ ምርጫታት ብመንጽር እዚ ዝተገልጸ ምኽኑይ ምፍታው(ምቅባል) ናብቲ ሰብ ዘሎና ስሕበት ክንርእይ ጽቡቕ እዩ። ነቶም ኣሕዋት ﷽ምንጭኻ ይባረኽ፡ በታ ሰበይቲ ንእስነትካ ባህ ይበልካ ምሳ.5፡18። ከምኡውን ነተን ኣሓት። ﷽ፈታውየይ ኣብ ማእከል ኣወዳት ከም ምልዖ ኣብ ማእከል ኣእዋም ዱር እዩ። ኣብ ጽላሉ ባህ ኢሉኒ ተቐመጥኩ... መሃ.2፡3
መዘራረቢ ነጥብታት
- እግዚኣብሄር ንሰብ ናጻ ፍቓድ/ምርጫ ብምሃቡ ተድንቆ ዶ?
- ህይወት ድምር ናይ ምርጫታት ምኻና፡ ንትመርጾ ምርጫ ድማ ብግሊ ተሓታቲ ምኻንካ ይርድኣካ ዶ?
- ጳውሎስ ነዚ ኣማኒ ምስ ኣማኒ ዝብል ሓሳብ ኣትርር ኣቢሉ ገሊጽዎ፡ ስለምንታይ ይመስለካ? እስኻኸ (ኺ) እንታይ ትብል?
-ሳዕቤን ናይ ምስ ዘይኣማኒ ምቑራን እንታይ እዩ፡ ዘርዚርካ ግለጾ?
- ንሰብ መልክዑ ባህርያቱ እዩ፡ ዝብል ኣዘራርባ ቅኑዕ ድዩ? ብኸመይ?
- ኣብ ብጻይካ (ብጻይኪ) ክትርእዮ እትደሊ ባህርያት ዘርዝር?
- ካብ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዘለዉ(ዋ) ቅዱሳን፡ ዝንኣድ ባህርይ ዘለዎም(ወን) ጥቀስ?
- ምግጣም ከም ሮቓሒ ምቅማጥ ኣገዳሲ ድዩ? ስለምንታይ?
- ስምዒታዊ ምፍታውን ምኽኑይ ምፍታውን ፈላሊኻ ግለጸን?
- ምፍታው (ምቅባል) ከም ሮቓሒ ምቅማጥ ኣገዳሲ ድዩ? ስለምንታይ?
ናብ መርዓ ዝቐንዐ ዝምድናታት (part 1)
ይቅጽል
ናብ መርዓ ዝቐንዐ ዝምድናታት (Part 2)
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
እቲ ጫምኡ ከም ነፋሒቶ ዝቀያየር ብሉጽ ተዋሳኣይ
ብሓሳባተይ ምስኡ ኮፍ ኢለ ኣለኹ….ባዛዕባ ጫሙኡ ዶ ክጅምር ማጂካውያን ጫማ ስለ ዝውንን ኣይኮነን ደቂ ሓዝ ሓዝ ከይጸልኡኒ እምበር እቲ ስትራተጂካዊ ኣቀማምጣ ገዛውቶም :ምስ ጫምኦም ምትሕሓዝ ኣለዎ ::
ካብ ገዛ ክወጹ እንከለዉ ጫምኦም ጸሊም: ካብ ገዛውቶም ናብ ከተማ ኣብ ዝመጽሉ ጫምኦም ቀይሕ ይቅየር :ጸረግቲ ጫማ ወይ ኒስትሮ ቀንዲ ኣታዊታቶም ካብ ደቂ ሓዝሓዝዩ ይብሉ ናይ ስነ ቁጠባ ተመራመርቲ ::
ኣያ ዘርኣይ ድማ ገዛውቱ ቀይሕ ሓመድ ስለ ዝኾነ :ዓቀበት ሓዝሓዝ ምስ ወረደ ናብቲ ዓሚሉ ኒስትሮዩ ዝጓየይ:: ምስ ኣያ ዘርኣይ ሌላና ቅድሚኡ እኳ እንተነበረ ኣጸቢቅና ዝተቀራረብና ግን ኣብ ሰማንያታት ፈተነ ትብል ናይ መድረኽ ድራማዩ ::
ኣካዳድንኡ ጽፉፍ ዕላሉ ልዙብ ሰሓቃይ ተጫራቃይ ኔሩን ኣሎን ::እታ ቅጥኒ ኣይትውስኽ ኣይትንኪ ይምክሓሉየ ብጉብዝናይ :: ጸጉሪ ርእሱ ተመኒኻ ኣይትጸግቦን ኣብቲ ጊዜ :: ኣብዚ ጊዜ ግን ከም ናይ ኣያ ዘርኣይ ኣይትግበረን ጸጉረይ ኢለየ ሰንበት ሰንበት ኣብ ቤተክርስትያን ዝጽሊ:: ከመይሲ ይኸዳ ኣለዋምበር እናበልናየን ወዮ ዘቅንእ ጸጉሩ ኣብ ማዕጺድ ዝወዓለት ግራት መሲሉ: :
ሌላና ናይ ጥንቲዩ ዶ ኢለኩም ሓቀይ :: ኣብ ፈተነ ድራማ ክንለማመድ ምስ ጀመርና ብልጽነቱ ሽዑኡዩ ጎሊሑ ንክበልጾ ኣብ ገዛ ለይትን መዓልትን ኣብ ቤትሮ እናረኣኩ ነቲ ዝተውሃበና ጽሑፍ የጽንዕ ነይረ የግዳስ ቤትርኦም ግዲ ዓቢ ነይሩ ክበልጾ ኣይከኣልኩን::
ድሕሪ ነጻነት ኣብ ቴስዓታት ድማ ብሓደ ምስ ማሕበር ቀይሕ ባሕሪ ተጸንቢርና ካብ ማዓልቲ ናብ ማዓልቲ ናይ ምውሳእ ክእለቱ እናሃጠረ መጺኡ:: ናይ መድረኽ ድራማ ብፊልም ተጓዕጺጹ ምስ ወደቀ እውን ብሓደ ቀጺልና :: ኣብ ዝደለኻዮ ገጸ ባህሪ ንክዋሳእ ኣይጽግሞንዩ ዝያዳ ኩሉ ዘድንቆ ኣብ ሰዓት ምክባርዩ :: ንመጽናዕቲ ድማ ቡን ወይ ካቡቺኖ ሒዙ ንሰዓታት ይንጸል :: ከምቲ ኣጸናንዑኡ ኣብ ትምህርቲ ተትከውን 7 ዲግሪ ምሰቐለ :: ንስነ ጥበብ ካብ ልቡ ስለ ዘኽብሮ ስነ ጥበብ እውን ከበሬታኡ ኣይነጸጎን::
ኣያ ዘርኣይ ሽሙ ኣይኮነትን: ተዘይ ተጋግየ ኣብ ባጽዕ ምርኢት ከነዳሉ ምስ ከድና ዝጠበቀቶያ:: ኣብ ተከታታሊት ናይ ቲቪ ድራማ ድማ መምህር ዘርኣይ ኮይኑ ብምውሳእ ነታ ኣያ ናብ መምህር ተቀይራ:: ቀንዲ ሽሙ ደሳለ ተኽለ :ሽም ኣባሓጉኡ ሓቲተዮ ኣይፈልጥን ::ዕድሚኡ መሰታይ:: ትምህርቲ ዝወዳኣሉ ቤተጎ ምሳይ: : ኣብታ መፍረ ስነ ጥበባውያን ዝኮነት ሓዝሓዝ ከም ዝተወልደ ድማ ይፈልጥ ብጫምኡ ዝጀመርካልናስ ንምንታይ ንምግላጽ ኢካ? ዲካ ዝበልካኒ ክቡር ኣንባቢ? ከምቲ ጫምኡ ብሓመድ ገዛውቱ ናብ ቀይሕ ዝቅየር ደሳለ ተክለ(ኣያ ዘርኣይ) እውን ልቡ ከም ጫምኡ ንስነ ጥበብ ጓህሪ ተቀይራያ ተብስሎ ደሳለ ንጽሑፍ ኣብሲሉ ሂወት ዝዘርእ ብሉጽ ተዋሳኣይ ኣብ 50 ፊልም ሪኢኻዮ ሓደ ዘይኮነስ 50 ይቀያየረካ ነታ ንስነ ጥበብ ዝተፈጥረት ልቡ ንመዘኻከርን መውከስን ክኮነኒየ ብቀይሕ ጫማ ፈሊመ ብቀይሕ ልቢ ዝዛዘምኩ ሞራል ነዚ ብሉጽ ድማ ካባኩም ሼርን ሻርካምባንን ድማ ኣይትረስዑ
ኬkያ
እዚ ጽሑፍ እዚ ካብ እንዳ ሓውና (ባባ ሓሊብ Baba halib) እዩ ምንጩ


text:
መንግስቲ አሜሪካ ምስ ዘሎ ጸገማትን ብድሆታትን ስደተኛታት አብ ዝሓለፈ ዓመት አብ ዝተፈላለየ ፕሮጀክትታት ዝውዕል ናይ 800 ሚሊዮን ዶላር ሰብአዊ ሓገዝ ከምዝሃበን ምስ ሰናይ ልግሲ ባይቶ አሜሪካ ተወሲኹ ከም ዝቅጽለሉ አብ ሚኒስትር ወጻኢ አሜሪካ ምክትል ተሓጋጋዚት ክፍሊ ህዝቢን ስደተኛታትን ካትሪን ወይነር አፍሊጠን።
ንሰን ምስ ሬድዮ ድምጺ ኣሜሪካ መደብ ቴሌቭዥን አፍሪቃ 54 አብ ዘካየደኦ ቃለ-መጠይቕ ነዚ ዝገለጻ ክኾና ከለዋ ኩነታት ስደተኛታት አብ ዝሓለፈ ዓመታት ዝኸፍአ ምህላው ሓቢረን።አብዚ ግዜ’ዚ ቁጽሪ ስደተኛታት አፍሪቃ ናብ 4.8 ሚሊዮን ክብ ምባሉን ቁጽሪ አብ ውሽጢ ሃገሮም ዝተመዛበሉ ድማ 12 ሚሊዮን ምብጽሑን ሓቢረን።
“አብ ዝሓለፈ ሒደት ዓመታት ሓደስቲ ስደተኛታት ካብ ሃገራት ማሊ ደቡብ ሱዳን ናይጀርያ ቡሩንዲ ምስቶም አቀዲሞም ካብ ሃገራት ሶማልያ፡ኤርትራ ዲሞክራሲያዊት ሪፖፕሊክ ኮንጎ ዝጸንሑ ከምዝተወሰኹዎም እዚ ድማ አብ ቀረብ ሰብዓዊ ሓገዝ ህጽረት ፈጢሩ” ይብላ ምስ ካትሪን።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
Radio Erena: 01 February 2018
ኣብዛ ዝሓለፈት ዓመት 5.5 ሚልዮን ዜጋታት ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ካብ መነባብርኦም ከምዝተፈናቐሉ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ።
ምውህሃድ ሰብኣዊ ጉዳያት ናይ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝዘርግሖ ጸብጻብ፣ ካብቶም 5.5 ሚልዮን ዜጋታት እቶም 4.1 ሚልዮን ኣብ ውሽጢ ሃገሮም ዝተመዛበሉ ኮይኖም እቶም ዝተረፉ ድማ ናብ ጎረባብትን ካልኦት ሃገራትን ዝተሰዱ ምዃኖም ኣስሚርሉ።
ኣብ ዓመተ 2017፣ ብደረጃ ዓለም እቲ ዝበዝሐ ምፍንቓል ደቂ ሰብ ዝተራእየሉ ዞባ፣ ሽዱሽተ ሃገራት ዝሓቖፈ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኮይኑ ብኡ መጠን ከኣ እቲ ዝበዝሑ ስደተኛታት ዝተዓቝብሉ ዞባ’ዩ።
ጠንቒ ምፍንቓል ዜጋታት ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ኵናት፣ ደርቂን ፖለቲካዊ ስርዓታትን ምዃኑ ዝጠቐሰ ጸብጻብ ሕቡራት ሃገራት፣ ተመዛበልቲ ንጾታዊ ዓመጽ፣ ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰብ፣ ሕማማትን ካልእን ከምዝተቓልዑ ኣተሓሳሲቡ።
እቲ ጸብጻብ ብተወሳኺ፣ ኣብዚ ዞባ 5.2 ሚልዮን ቆልዑን ኣዴታትን ብዋሕዲ መኣዛዊ መግብታት ከምዝተጠቕዑ ኣመልኪቱ።
መብዛሕቶም እዞም ግዳያት ዋሕዲ መኣዛዊ መግብታት ከኣ ኣብ ኢትዮጵያን ሶማልን ከምዝርከቡ ጠቒሱ።
ሕቡራት ሃገራት ኣቐዲሙ ኣብ ዝዘርግሖ ጸብጻብ፣ ኣብዛ ዝሓለፈት ዓመት ኣብ ኤርትራ ልዕሊ 15 ሽሕ ቆልዑ ብዋሕዲ መኣዛዊ መግብታት ከምዝተጠቕዑ ምግላጹ ይዝከር።
ብስደትን ሰብኣዊ ቅልውላዋትን ቀዳሚ ቦታ ሒዙ ዘሎ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ሱዳን፣ ጅቡቲ፣ ሶማልን ኬንያን ዝሓቖፈ’ዩ።


text:
መድረኽ ሎማዕንቲ ኣብዘውፅኦ መግለፂ ኣብ ዝሓለፈ ቕነ ንኽልተ ምኽትል ቀዳማይ ምንስትራት ዝተውሃበ ሹመት ብርክት ንዝበሉ ናይ ሕገ መንግስቲ ዓንቀፃት ዝጠሓሰ ምዃኑ እቲ መግለፂ ይዝርዝር።
ኣባል ኣመራርሓ መድረኽ ኣቶ ኣስራት ጣሴ ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃለ ምልልስ ዓንቀፅ ትሽዓተ እቲ ሕገ መንግስቲ ዝኾነ ይኹን ሕጊ፣ልማዳዊ ኣሰራርሓ፣ከምኡ’ውን ውሳነ ኣካል መንግስቲ ምስቲ ሕገ መንግስቲ ዝፃረር እንድሕር ኮይኑ ተቐባልነትን ተፈፃምነትን የብሉን ከምዝብል ብኣብነት ጠቒሶም ኣለው።’’ናይ ኩሎም ሕግታት ላዕለዋይ ሕጊ ኢልና እንፅውዖ ሕገ መንግስቲ ንኣሰራርሓ ይጥዕም እዩ ብዝብል ምኽንያት ምጥሓስ ግቡእን ትኽክልን ኣይኮነን።’’
ብዛዕባ ቤት ምኽሪ ምንስትራት ዝጠቅስ ዓንቀፅ 76 እንተኾነ’ውን ኢሎም ኣቶ ኣስራት ጣሴ ቀዳማይ ምንስቴር፣ምኽትል ቀዳማይ ምንስቴርን ምንስትራትን ኢሉ ብዘየማትእ ሓደ ምኽትል ቀዳማይ ምንስቴር ጥራሕ ክህሊ ከምዘለዎ ኣቐሚጡ እዩ ይብሉ።
ሕገ መንግስቲ ክጥሓስ ንፈለማ ግዜ ኣይኮነን ዝበሉ ሓላፊ ርክብ ህዝቢ መድኽ ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስ ብወገኖም እቲ ሹመት ዝሕብሮ ነገር እንተሃለወ ኣብ ውሽጢ እቲ ገዛኢ ፓርቲ ክእለት ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ ብቑዕ ኮይኑ ከምዘይተርኣየ እዩ ይብሉ።
ኣቶ ኣስራት ጣሴ’ውን እቲ ሽሙተ ናይ ሽግር ምልክት እዩ ይብሉ።እቲ ሽግር ድማ ሽግር ብዘስዕብ መንገዲ ምፍታሕ ግቡእ ኣይኮነን ኢሎም ብምውሳኽ።
ካሊእ ኣባል ኣመራርሓ መድረኽ ፕሮፌሰር መረራ ጉዲና ብወገኖም እቲ ሹመት ዘይሕጋዊ ካብ ምዃኑ ብተወሳኺ በዚ ሹመት እዚ ኣብቲ ገዛኢ ፓርቲ ንዝቢ ኦሮሞ እየ ዝውክል ዝብል ኦህዴው ካብ ዝኾነ ይኹን እዋን ንላዕሊ ናብ ወሰን ዝተደፍአሉ እዩ ይብሉ።
ወሃቢ ቃል ምንስቴር ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣቶ ዲና ሙፍቲ ቅድም ክብል ብዛዕባ እቲ ሹመት ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ መግለፂ እቲ ብፓርላማ ኢትዮጵያ ዝተውሃበ ሹመት ንዝኾነ ይኹን ዓንቀፅ ሕገ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣይጥሕስን ክብሉ ኣረጋጊፆም እዮም።


text:
ዓበይቲ ዓለምለኸ ኩባኒያታት እንተወሓደ 15 ምእታዊ መጠን ግብሪ ክኸፍሉን ግብሪ ከይኸፍሉ ዘኽእሎም ኩነታት ክውገድን ኣብ ቀረባ 136 ሃገራት ተሰማሚዐን ኣለዋ።እቲ ስምምዕ ኣብ ግብሪ ቅድሚ ምውዓሉ ዓለም ብዙሕ መንገዲ ይፅበያ ኣሎ።
ውድብ ቁጠባዊ ምትሕብባርን ልምዓትን /Organization for Economic Cooperation and Development, OECD/ ድሕሪ ናይ ኣርባዕተ ዓመታት ድርድር ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን 136 ሃገራት ዓለምለኸ ሕግታት ግብሪ ንምምሕያሽ ተሰማሚዐን ኣለዋ ።
ሓደ ካብኦም ዓመታዊ እቶተን ልዕሊ 870 ሚሊዮን ዶላር ዝኾና ኩባኒያታት 15 ምእታዊ ዓለምለኸ ናይ ኮርፖሬት ግብሪ ክኸፍላ ዝብል እዩ።እቲ ካልኣይ ዓበይቲ ዓለምለኸ ኩባኒያታት ዋና ኣብያተ ፅሕፈተን ንዝርከባሉ ሃገራት ከይኮነስ ኣብቲ ዝሰርሓሉ ሃገራት ክኸፍላ ኣለወን ዝብል እዩ።
ምምሕዳር ባይደን ነቲ ስምምዕ ደጊፉዎ ኣሎ።ወሃቢት ቃል ዋይት ሃውስ ጀን ሳኪ።
‘’እዚ ዓለምለኸ ስምምዕ ኮርፖረሽናት ዝበለፀ ስራሕ ክዓዩ ከምዝኽእሉን ዝተረፈ ዓለም ከምዝሰማማዕ መረጋገፂ እዩ’’ እየን ኢለን።
ደገፍቲ እቲ ስምምዕ ናይ ኮርፖሬት ግብሪ ትሕት ንክብልን ኩባኒያታት ትሑት ግብሪ ኣብ ዘኽፍሉ ከባቢታት ከይደን ክሰርሓን ዘተባብዕ ኣሰራርሕ ንዓሰርታት ዓመታት ይካየድ ዝነበረ ጉያ ዝልውጥ እዩ።ቴክኒካዊ ዝርዝራት ግን ገና ኣይተወገነን።
ኣብ ናይ ኣሜሪካ ኢንተርፕራይስ ላዕለወይቲ ክኢላ ከይል ፖመርሊዩ እቲ ኣፈፃፅማ ከመይ ዕውት ከምዝኸውንን ንናይ ዓለምለኸ ናይ ግብሪ እቶትን ናይ ኩባኒያታት ትርፍን ከመይ ከምዝፀልዎን ንቕድሚት ዝርአ እዩ ኢለን።
እቲ ስምምዕ ኣብ ግብሪ ክውዕል እንተወሓደ ክሳብ 2023 ኣ\ፈ ምፅባይ ከድሊ እዩ።ቻይናንን ኣየርላንድን ሓዊሱ ገለ ፈረምቲ ሃገራት እቲ ሕዚ ዘሎ ናይ ግብሪ መተባብዒ ክቕፅል ይደልያ።
ብመሰረት ምኽትል ፕሬዝዳንት ታክስ ፋውንዴሽን ዳንኤል በን ብዙሓት ብፍላይ ድማ ኣብ ምምዕባ ዝርከባ ሃገራት እቲ ልዝብ ክቕፅል ድልየት ኣለወን።
ውድብ ቁጠባዊ ምትሕብባርን ልምዓትን OECD እዚ ናይ ሓዱሽ ናይ ግብሪ ደረት በብዓመቱ ተወሳኺ 150 ቢሊዮን ዶላር ኣታዊ ዝገብር እዩ።
ከም ኣማዞን ዝኣመሰሉ ዓበይቲ ኩባኒያታት ግን ብብዙሓት ሕድገታት ኣቢሎም ዝርብሕሉ እዩ ክኸውን ይብሉ OXFAM ሓዊሱ ዓለምለኸ ተሓለቕቲ።
ናይ OXFAM ላዕለዋይ ኣማኻሪ ፖሊሲ ዲድየር ጃኮብስ ‘’ዘይሩ ዘይሩ እዚ ዓለምለኸ ናይ ግብሪ ኣሰራርሓ ዘይግቡእ ምሕባእ ግብሪ ክንኪ ዝገብር ስለዝኾነ ንኹለን ሃገራት ዝጠቅም እዩ።ግን እዚ ናይ ግብሪ ስርዓት ብጭቡጥ ዝረብሕ ኣብ ሓፂር እዋን መብዛሕቲኦም ወይ ዳርጋ ኩሉ ንሃብታም ሃገራት እዩ’’ ኢሉ።
እቲ ዓለምለኸ ናይ ግብሪ ስምምዕ ብናይ ዩናይትድ ስቴትስ ኮንግረስ ክፀድቕ ኣለዎ።ሪፓብሊካዊያን እቲ ሕጊ ከይፀድቕ ክንኽልክሎ ኢና ክብሉ የጠንቅቑ ኣለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል::


text:
ኣይስክሪም ብምልሓሱ ን 30 መዓልቲ ክእሰር ዝተፈርደ መንእሰይ
ኣብ ኣሜሪካ ከተማ ቴክሳስ፡ ካብ ናይ ዋል-ማርት ሱፐርማርኬት መዝሓሊ (ፍርጅ)፡ ኣይስክሪም ወሲዱ ብመልሓሱ ክልሕሶን መሊሱ ናብቲ መዝሓሊ ከቐምጦን ንነብሱ ብቪድዮ ዝሰኣለ ኣድርያን ኣንደርሰን ዝበሃል መንእሰይ፡ ን 30 መዓልቲ ክእሰር ተፈሪድዎ።
እዛ ናይ ወዲ 24 ዓመት ኣድርያን ቪድዮ፡ ኣብ ዝሓለፈ ነሓሰ እያ ኣብ ማሕበራዊ መራኸብታት ብብዝሒ ተዘርጊሓ።
እንተኾነ፡ ነታ በሊዑ ናብ ፍርጅ ዝመለሳ ኣይስክሪም ተመሊሱ ከምዝገዝኣ ንሓለዋ ዝተተኽለ ካሜራ የርኢ።
እዚ መንእሰይ ኣብ ዝባኑ ዝጸንሕ ሽድሽተ ወርሒ ማእሰርቲን፡ 100 ሰዓታት መሃያ ዘይብሉ ስራሕ ክሰርሕን ተፈሪድዎ'ሎ።
ብተወሳኺ፡ መቕጻዕቲ 1000 ዶላርን ነቲ ትካል ድማ 1565 ዶላር ክኸፍልን ተኣዚዙ'ሎ።
እቲ ፍጻመ ኣብ 26 ነሓሰ ዘጋጠመ ክኸውን ከሎ፤ ኣንደርሰንን ኣብኡን ጸኒሖም ናብቲ ሱፐርማርኬት ተመሊሶም፡ ኣንደርሰን ነታ ዝተልሓሰት ኣይስክሪም ከምዝገዝኣ ዘርኢ ቅብሊት ከምዘርኣዩ ማዕከን ዜና ኤ.ቢ.ሲ ገሊጹ።
ይኹን እምበር፡ እቲ ኣይስክሪም ዘፍርይ ትካል፡ ንጥንቃቐ ነቲ ኣብ ፍርጅ ዝነበረ ኩሉ ከምዝቐየሮን፤ በዚ ድማ ከባቢ 1565 ዶላር ወጻኢታት ከምዝገበረን ሓቢሩ።
ኣንደርሰን፡ ኣብዚ ዓመት ቀሊል ጥፍኣት ፈጺመ ክብል ኣሚኑ እዩ።
ዋል ማርት ሱፐር ማርከት ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ "መግቢ እንተድኣ ተተናኺፉ፤ ወይ ሓደ ዓሚል 'መግቢ ኣበላሽየ ገዲፈ ኣለኹ' ዝብል መልእኽቲ እንተሕሊፉ፤ ቀልጢፍና ንኣኽበርቲ ሕጊ ነፍልጦም እሞ ንሶም ከኣ ኣለልዮም ክሕዝዎ ንገብር - እዚ ዋዛ ኣይኮነን" ክብል ገሊጹ።


text:
Radio Erena: 24 October 2018
ብሰንኪ ቅትለት ሱዑዳዊ ጋዜጠኛ ጀማል ካሾጊ፣ ሓያሎ ዓበይቲ ሃገራት ኩባንያታተን ዝቦኾራሉ ዋዕላ ወፍሪ ስዑዲ ዓረብ ትማሊ ሰሉስ 23 ጥምቅቲ ኣብ ሪያድ ተኸፊቱ።
እዚ ክሳብ ሓሙስ 25 ጥቅምቲ ዝጸንሐ ኣህጉራዊ ዋዕላ፣ ምስታ ሃገር ግዙፍ ናይ ወፍሪ ርክባት ዝጸንሐ ከም ፈረንሳ፣ ብሪጣንያ፣ ጀርመንን ካልኦት ሃገራትን ከምኡ ድማ ኣብ ነዳዲን ባንክታትን ዘውፍራ ኩባንያታትን ከምዘይሳተፋ ኣቐዲመን ኣረጋጊጸን’የን።
ኣብ ኣመሪካ ዝምቕማጡ ስዑድድድዳዊ ጋዜጠኛ፣ ብጉዳይ ናይ መርዓ ሰነዳት፣ ኣብ ቱርኪ ናብ ዝርከብ ኤምባሲ ስዑዲ ድሕሪ ምእታው፣ ብዘስካሕክሕ ኣገባብ ከምዝተቐትለ’ዩ ዝግለጽ።
ነዚ ናይ ስዑዲ ተግባር ዝተቓወማ ሓያሎ ሃገራትን ኩባንያታትን ድማ፣ ኣብቲ ቢልዮናት ናይ ወፍሪ ዕድላት ንምስሓብ ዘንቀደ ዋዕላ ካብ ምስታፍ ቦኺረን ኣለዋ።
ካብ ስዑዲ ዓረብ ወፍርን ሓገዝን ዝጽበያ ከም ኢትዮጵያን ፓኪስታንን ዝኣመሰላ ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት ግና፣ ጉዳይ ቅትለት ጋዜጠኛ ካሾጊ ብዘየገድስ፣ መራሕተን ኣብቲ ዋዕላ ይሳተፉ ኣለዉ።
=====================


text:
Aanvragen eenmalige energietoeslag (Tigrinya) - ምጥላብ እቲ ሓንሳብ ዝውሃብ ኣበል-ጸዓት
ካብ 19 ሚያዝያ 2022 ጀሚሩ፡ ነበርቲ ድረኽትስቴደን፡ ንሓንሳብ ዝኽፈሎም ኣበል-ጸዓት ክጠልቡ ይኽእሉ። እቲ ጠለብ ክሳዕ 31 ጥቅምቲ 2022 ክግበር ይክኣል።
እዚ ንመን እዩ፧
እቲ ሓንሳብ ዝኽፈል ኣበል-ጸዓት፡ ነቶም ነበርቲ ድረኽትስቴደን ኮይኖም፡ ኣታዊኦም ትሕቲ 130% ናይቲ ሕጋዊ ማሕበራዊ ታሕተዋይ-ጽፍሒ (ወይ.ኤስ.ኤም) ዝኾኑ እዩ ዝኽፈል።
ቀጥታዊ ክፍሊት
ዝተወሰኑ ነበርቲ ድረኽትስቴደን እቲ ሓደ ግዜ ዝኽፈል ኣበል-ጸዓት (ወግዓዊ ሓገዝ) ብቐጥታ ይቕበሉ/ተቐቢሎም ኣለዉ። እዚኣቶም እቶም ካብ 1 ሓምለ 2021 ክሳዕ 1 ሚያዝያ 2022 ሓፈሻዊ ሓገዝ ወይ ምስ’ዚ ዝተኣሳሰሩ መደባት-ሓገዝ ዝረኸቡ ወይ ዝረኽቡ ነበርቲ እዮም። ነዚ ዝምልከት ነቶም ብተደጋጋሚ ዝሕተቱ ሕቶታትን መልስታትን እውን ርአይ። እንተድኣ ዛጊት ነዚ ሓገዝ ወሲድካዮ ኮይንካ፡ ድሕሪ ደጊም ከተመልክት ኣይትኽእልን ኢኻ።
ጸገማት ምኽፋል ቀጥታዊ ኣበል ነቶም ምሕረት ግብሪ-ምምሕዳር ዝግበረሎም ነበርቲ
ኣብ ዝሓለፉ ጸብጻባት፡ ኣየኖት ነበርቲ ድረኽትስቴደን ብቐጥታዊ ኣበል-ጸዓት ከም ዝኽፈሉ ኣመልኪትና ነይርና። ብሰንኪ ኩነታት፡ እቲ ተወሳኺ ኣበል-ጸዓት ገና ነቶም ምሕረት ግብሪ-ምምሕዳር ዝግበረሎም ነበርቲ ምኽፋል ኣይተኻእለን።
ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ፡ ምኽፋል ቀጥታዊ ክፍሊት ነዚ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ጉጅለ ዝክኣል ኣይመስልን ዘሎ። ስለዚ ክኣ ልባዊ ይቕረታ ንሓትተኩም። ኣብ 2022 ምሕረት ግብሪ-ምምሕዳር’ዶ ተገይሩልኩም ነይሩ፡
ይኹን እንበር እቲ ናይ ሓንሳብ ተወሳኺ ኣበል-ጸዓት ገና ኣብ ሕሳብኩም ኣይኣተወን ዘሎ፧ ከምዚ
እንተድኣ ኮይኑ፡ ጠለብ ከተቕርቡ ብትሕትና ንሓትት።
ጠለብ ምቕራብ
ነቲ ናይ ሓንሳብ ተወሳኺ ክፍሊት-ጸዓት ብቑዓት ንምዃን፡ ብመንገዲ መርበብ ሓበሬታና፡ መጥለቢ ቅጥዒ መሊእኩም ክትሰዱ ትኽእሉ ኢኹም።
ኣስተውዕል፡ እቶም ንቐጥታዊ ሓገዝ (ወግዓዊ ሓገዝ) መሰል ዘለዎም ነበርቲ ድረኽትስቴደን ጠለብ
ከቕርቡ ኣይክእሉን እዮም።
ሕቶታታን መልስታትን
ብዛዕባ እቲ ሓንሳብ ዝኽፈል ተወሳኺ ኣበል-ጸዓት ሕቶታት እንተድኣ ሃልዩካ፡ ኣብዚ ኣብ ታሕቲ ዘሎ መላግቦ ዘለዉ ሕቶታትን መልስታትን ርአይ፣
ነዞም ብተደጋጋሚ ዝቐርቡ ሕቶታትን መልስታትን ርኣዮም
ሕቶኻ ኣብዚ እንተድኣ ዘይረኸብካዮ፡ ምስ ኣገልግሎት ዓማዊልና ተራኸብ። ብቚጽሪ ስልክና፡ 078 - 770 89 10 ደውለልና፡ ወይ ክኣ ብenergietoeslag@drechtsteden.nl ኢ-መይል ስደደልና።
Let op! Wij waarschuwen u voor oplichters, nepberichten en nepwebsites over de energietoeslag. Zij proberen via een nepbericht u een aanvraag te laten doen voor de energietoeslag. Zo wordt u opgelicht. U kunt uw energietoeslag alleen bij de Sociale Dienst Drechtsteden aanvragen. Dit doet u veilig via deze link.


text:
መምርሒ ፍቓድ ኣብ ሽወደን
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 3 7 2019
ኣብ ሽወደን ሓንቲ ማኪና ንኽትዝውር፡ ናይ ግድን 18 ዓመት ዝመላእካን ሓደ ናይ መዘወሪ ፍቓድ ዘሎካን ክትከውን ኣሎካ።
ሓደ ብቑዕ መዘወሪ ፍቓድ ካብ ካልእ ሃገር እንተ ኣሎካ ኾይኑ፡ ሓታቲ ዕቝባ ኣብ ዘሎኻሉ እዋን ኣብ ሽወደን ማኪና ክትዝውር ይፍቀደካ እዩ። ኣብ ሽወደን፡ ናይ ሽወደን ሕግታት እዮም ዘገልግሉ። ሓደ ኣብነት ናይዚ፡ ኣብ ሽወደን መኪና ክትዝውር ንኽፍቀደካ ናይ ግድን ወዲ 18 ዓመት ክትከውን ኣሎካ።
ናይ ወጻኢ ሃገር ፍቓድ መዘወሪ
ናይ ወጻኢ ሃገር ፍቓድ መዘወሪ እንተ ኣሎካ ኾይኑ፡ ኣብ ሽወደን ብእኡ ጌርካ ክትዝውር ይፍቀደካ እዩ። ማኪና ክትዝውር ከለካ ምሳኻ ክህሉ ኣሎዎ። እቲ ፍቓድ መዘወሪ ናትካ ስእሊ ክህልዎ ኣሎዎ። ስእሊ እንተ ዘይብሉ ኾይኑ፡ ሓደ ብቑዕ ወረቐት መንነት ምሳኻ ክህሉ ኣሎዎ። እቲ ፍቓድ መዘወሪኻ ብእንግሊዝኛ፡ ጀርመንኛ ወይ እስጳንኛ እንተ ዘይኾይኑ፡ ፖሊስ ትርጕም ናይቲ ፍቓድ መዘወርኻ ምሳኻ ክህሉ ክሓቱ ይኽእሉ እዮም። እቲ ትርግጕም ዝተመስከረ ክኸውን ኣሎዎ።
ካብ ሓንቲ ኣባል ናይ ኤውሮጳዊ ቍጠባዊ ኮም* (EES) ዝኾነት ሃገር ፍቓድ መዘወሪ እንተ ኣሎካ ኾይኑ፡ እቲ ፍቓድ መዘወሪ ክሳብ ኣብታ ዝወጻሉ ሃገር ብቑዕ ዝኾነ ኣብዚ የገልግል እዩ። ናብ ናይ ሽወደን ፍቓድ መዘወሪ ዘይቀየርካዮ ክኸውን ኣሎዎ። እቲ ፍቓድ መዘወሪ ዋላ ኣብ ሽወደን ህዝባዊ መዝገብ ዝተመዝገብካ ኹን የገልግል እዩ።
እቲ ፍቓድ መዘወሪኻ ኣብ ሓንቲ ካብ ናይ ኤውሮጳዊ ቍጠባዊ ኮም (EES) ወጻኢ ዝኾነት ሃገር ዲዩ ወጺኡ? እምበኣርከስ፡ ኣብቲ ዝወጻሉ ሃገር የገልግል እንተ ኾይኑን ናብ ናይ ሽወደን ፍቓድ መዘወሪ እንተ ዘይተቐይሩን፡ ኣብ ሽወደን እውን የገልግል እዩ። ኣብ ህዝባዊ መዝገብ ካብ ትምዝገብ ካብ ሓደ ዓመት ንላዕሊ ጌርካ እንተ ዄንካ፡ እቲ ፍቓድ መዘወሪ ኣብ ሽወደን ኣየገልግልን እዩ።
ሃገራት ኤውሮጳዊ ቍጠባዊ እዘን ዝስዕባ እየን፦ በልጅዩም፡ ቡልጋርያ፡ ቆጵሮስ፡ ዳንማርክ፡ ኤስቶንያ፡ ፊንላንድ፡ ፈረንሳይ፡ ግሪኽ፡ ኣይርላንድ፡ ኣይስላንድ፡ ኢጣልያ፡ ክሮኣሽያ፡ ላቲቭያ፡ ሊክትንሽታይን፡ ሊቲወይንያ፡ ላክሰምበርግ፡ ማልታ፡ ነዘርላንድዝ፡ ኖርወይ፡ ፖላንድ፡ ፖርቱጋል፡ ሩመንያ፡ ስሎቫክያ፡ ስሎቨንያ፡ ስጳኛ፡ ዓባይ ብሪጣንያ፡ ሪፓብሊክ ቸክ፡ ጀርመን፡ ሃንጋሪን ኦስትርያን እየን።
ንናይ ሽወደን ፍቓድ መዘወሪ ኣመልክት
ኣብ መርበብ ሓበሬታ ናይ ብዓል መዚ መጓዓዝያ፡ ብዛዕባ ምቕያር ናይ ወጻኢ ሃገር ፍቓድ መዘወሪ ናብ ናይ ሽወደን ፍቓድ መዘወሪ፡ ብዛዕባ ኣብ ሽወደን ፍቓድ መዘወሪ ምውጻእን ካልእ ተወሳኽን ብዝያዳ ከተንብብ ትኽእል ኢኻ።
ምውጻእ ፍቓድ መዘወሪ
ሓደ ናይ ሽወደን ፍቓድ መዘወሪ ንኸተውጽእ፡ ኣብ ሽወደን ብቐዋሚ ተቐማጣይ ክትከውን ኣሎካ። ፍቓድ መዘወሪ ከተውጽእ እንተ ደሊኻ፡ ሓደ ብቑዕ ፍቓድ ናይ ልምምድ ምዝዋርን ድሓር ናይ ፈተና ዝወራ ፍቓድ ክህልወካ ኣሎዎ። ነዚ ናብ ብዓል መዚ መጓዓዝያ (Transportstyrelsen) ኢኻ ተመልክት።
ልምምድ ምምራሕ ማኪናን ፍቓድ ምምራሕ ማኪና ምውጻእን ገንዘብ ይኽፈሎ እዩ። ነዚ ንስኻ ባዕልኻ ኢኻ እትኸፍሎ ወይ ገሊኦም ሰባት ንልቓሕ ከመልክቱ ይኽእሉ ይዀኑ። ዕድሜኻ 18-47 ዓመት እንተ ኾይኑን ሓደ ሓደ ጠለባት ተማልእ ዄንካን ካብ ማእከላይ ኮሚተ ደገፍ ትምህርቲ (ሲ. ኤስ. ኤን) ልቓሕ ንፍቓድ ምምራሕ ማኪና ከተመልክት ትኽእል ኢኻ።


text:
ገዛኢ ፓርቲ ኢህወዴግን 21 ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝንቀሳቀሱ ፓርትታትን ንዘካይድዎ ልዝብ ምድላዎም ቀፂሎም ኣለው።ናይ ፖለቲካ ፓርትታት ናይ ክትዕን ልዝብን ረቂቕ ኣሰራርሓ ሰነድ ኣብዝብል ዝተቐመጡ ነጥብታት’ውን ኣብ ምዝርራብ ከምዘለው ተሓቢሩ።
እቶም ፓርትታት ሎሚ ዓርቢ ኣብ ዝተራኸብሉ እዋን እውን ኣብዚ ሰነድ እዚ ካብ መንጎ ዝተጠቕሱ ሓደ ጉዳይ ናይቲ ልዝብን ክትዕን ዕላማ ተሰማሚዖም ኣለው።
ሓደ ካብቶም 21 ተቓወምቲ ፓርትታት ናይ ዝኾነ ውድብ መላእ ሓድነት ኢትዮጵያ ምኽትል ፕረዝደንት ኣቶ ኣሰፋ ሃብተወልድ ኣብ ስምምዕ ዝተበፅሕሎም ዕላማታት እቲ ልዝብ ከምዚ ክብሉ ገሊፆም።
“ኣብቲ ልዝብ ዝልዓሉ ዝተፈላለዩ ሓሳባት ከም መእተዊ ብምጥቃም መሰረታዊ ምምሕያሽ ዘድልዮም ሕግታትን ኣሰራርሓታትን ክመሓየሹን ክመዓራረዩን ምግባር ሓደ ዕላማ እዩ።ካልኣይ ናይ ፓርትታት ዴሞክራሲያዊ ርክባት ብምህያል ንናይ ሃገርና ንሰላም፣ዴሞክራስን ምዕባለ ዝህልዎም ኣበርኽቶ ምሕያል እዩ።እቲ ህዝቢ ፖለቲካዊ ፓርትታት ዘቕርቡዎም ኣማራጺ ሓሳባትን ዘለዎም መርገፂታትን ተረዲኡ ኣብ ፍልጠትን ሓበሬታን ተመስሪቱ ንክቀሳቐስ ዘኽእሎ ምቹእ ኩነታት ምፍጣር፣ሃገራዊ ምርድዳእ ምፍጣር፣ስርዓት ብዙህነት ፓርቲ ምሕያል፣ናይ ሃገርና ፖለቲካዊ ሃዋህው ፀገማት ብምልላይ መፍትሒ ክርከቦም ምግባር ዝሉ እዮም ዝተሰማማዕናሎም።”
እቶም ፓርትታት ዝዘራርብሉ ሰነድ ክሳብ ሕዚ ይፅዋዕ ዘሎ ናይ ፖለቲካ ፓርትታት ናይ ክትዕን ልዝብን ናይ ኣሰራርሓ ረቂቕ ሰነድ ዝብል እዩ።እዚ ንርእሱ ግን ዝርርብ ይግበረሉ ከምዘሎ ኣቶ ኣሰፋ ገሊፆም ኣለው።
ኣብዝን ካልኦት ዝተረፉ ዛዕባታትን ንምዝርራብ ንዝቕፅል ሓሙስ 30 ለካቲት 2009 ዓ/ም ቆፀሮ ተታሒዙ ከምዘሎ ተፈሊጡ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt ONA
ካልእ ክፋል ናይ inburgering ድማ ona ይብሃል፣ ኣብዚ ኣሃዱ ድማ ብዛዕባ ስራሕን ምድላይ ስራሕ ኣብ ኔዘርላንድ ትምሃር። ኣብዚ ድማ ባዕልኻ ናይ ስራሕ ተመክሮ ትምርምር፣ እንታይ ብቕዓት ኣለካን፣ sollicitatiebrief ድማ ትጽሕፍ።
ኮርስ
ኣብ ግዜ ናይ ona ትምህርቲ ኣብ ገዛን ኣብ ክላስን ብዛዕባ ስራሕ ኣብ ኔዘርላንድ ትምሃር፣ ከምኡ’ውን እንታይ ዓይነት ስራሕ ምሳኻ ይሰማማዕ፣ ንዕኡ ንኽትገብር እንታይ ክትገብር ኣለካን።
ንኣብነት ክፋላት ናይዚ ኮርስ፣
Diploma-waardering
ዲፕሎማኻ ኣብ ኔዘርላንድ እንታይ ግምጋመ ረኺቡ ነዚ ትሰርሖ
Cv ምጽሓፍ: CV
ኣየናይ ስራሕ ምሳኻ ይሰማማዕ?
Sollicitatiebrief ምጽሓፍ
RESULTAATKAARTEN VAN ONA
ኩሉ እቲ ደሊኻ ዝመላእካዮ ኣብ resultaatkaarten መሊእካ ናብ duo ትሰዶ፣ ኣብ መወዳእታ ድማ ዝገብርካዮን ደሊኻ ዝመላእካዮን 8 resultaatkaaren ይህልወካ፣ እዚ ኸኣ ጽቡቅ መጀምሪ’ዩ፣ ዳሕራይ ዝሰማምዓካ ስራሕ ንምድላይ።
ኣስተውዕል፣
Resultaatkaarten ብ online ክትመልኦ ትኽእል ኢኻ፣ ብኸምዚ ድማ ትዕቕቦ ክጠፍኣካ ውን ኣይክእልን።
Resultaatkaarten ብዲጂታላዊ መልክዕ ሰዲድካዮ? duo ቐልጢፉ ክርእዮ ይኽእል፣ ቐልጢፍካ ድማ ፈተና ትገብር ።
ፈተና፣ ናይ መወዳእታ ዝርርብ ምስ DUO
ኩሉ ዕዮታት ሰሪሕካዮ ምስ ናይ duo ሰራሕተኛ ጥራይ ዝርርብ ተሪፍካ፣ ነዚ መዓስ ከም ትሓትት መምህርካ ክትነግረካ’ያ፣ ኣቀዲምካ ኩሉ resultaatkaarten ናብ DUO ስደዶ፣ ንዝርርብ ክዕዱሙኻ እዮም። ኣብ ናይ ዝርርብ ግዜ እንታይ ጌርካ፣ ምርምርን፣ ብዛዕባ ስራሕ ኣብ ኔዘርላንድ እንታይ ተማሂርካ፣ እቲ ዝርርብ ጽቡቅ እንተ ተኻይዱ፣ ሓሊፍካ ኣለካ።


text:
Radio Erena: 11 February 2021
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ክልል ትግራይ፣ ኣብ ምቕራብ ሰብኣዊ ሓገዛት ዝነጥፉ፣ 25 ናይ ወጻኢ ሰራሕተኛታት ክኣትዉ ከምዝፈቐደ፣ ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ።
ኣፈኛ ሕቡራት ሃገራት፣ ስቴፋን ዱጃሪች፣ እዚ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሂብዎ ዘሎ ፍቓድ፣ ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት’ዩ ድሕሪ ምባል፣ እዚ ድማ ውጽኢት ናይቲ ዝተፈላለዩ ሓለፍቲ ናይቲ ኣህጉራዊ ውድብ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘካየድዎ ዝርርብ ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ይኹን’ምበር እዚ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሂብዎ ዘሎ ብዝሒ ፍቓድ ሰራሕተኛታት ሰብኣዊ ትካላት፣ ምስቲ ኣብ ትግራይ ተኸሲቱ ዘሎ ሰብኣዊ ቅልውላው ዝዳረግ ከምዘይኮነ’ዩ ዝግለጽ።
ልዕሊ 60 ዝኾኑ ሰራሕተኛታት ሕቡራት ሃገራትን ካልኦት ትካላት ግብረ ሰናይን፣ ናብ ትግራይ ንምእታው ፍቓድ ከምዝሓተቱ ተፈሊጡ ኣሎ።
ኣብ ትግራይ፣ ብሰንኪ’ቲ ልዕሊ 3 ኣዋርሕ ኣቑጺሩ ዘሎ ኵናት፣ ኣስታት 4 ሚልዮን ሰባት፣ ተጸበይቲ ህጹጽ ናይ መግቢ ረዲኤትን ካልእ ሰብኣዊ ሓገዛትን ኮይኖም ምህላዎም ጸብጻባት ይጠቕሱ።
ይኹን’ምበር መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ናብቲ ክልል ሰብኣዊ ሓገዛት ከይኣቱ ከልኪሉ’ዩ ጸኒሑ።
መንግስትታት ኣመሪካን ሃገራት ኤውሮጳን፣ ናብ ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዛት ክኣቱ ክፈቅድ ናብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ተደጋጋሚ ጻውዒት ኣቕሪበን’የን።
=============


text:
Radio Erena: 11 August 2019
ልዕሊ 100 ዝኾኑ ስደተኛታት ዝጸዓነት ጃልባ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ካብ ናይ ምጥሓል ሓደጋ ከምዝደሓነት ካብ ኢጣልያ ዝተመሓላለፈ ዜና ኣመልኪቱ።
እቶም ኤስ.ኦ.ኤስ. መዲተራንያን ምስ ሓካይም ብዘይዶብ ብዘካየዱዎ ጻዕሪ ዝደሓኑ ሓያሎ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ዝተፈላለያ ሃገራት፣ ወዲ ሓደ ዓመት ዝርከቦም ኣርባዕተ ህጻናትን፣ ደቀንስትዮን ከምዝርከብዎም ተገሊጹ።
ነቶም ብዓርቢ 9 ነሓሰ ካብ ሞት ዝደሓኑ ስደተኛታት ንምቕባል ህቡብ ኣመሪካዊ ተዋሳኢ ፊልም ሪቻርድ ጊር ናብታ መርከብ ብምኻድ መግብን ማይን ከምዝዓደሎም ብቪድዮ ኣብ ዝሰደዶ መልእኽቲ ገሊጹ። እቶም ስደተኛታት ኣብ ክልተ ጀላቡ ከምዝነበሩ፣ እንተኾነ እታ ሓንቲ ጃልባ ብሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ተታሒዛ ንድሕሪት ከምእትምለስ ዝለዝተገብረት ኣብ ምንታይ ኩነታት ከምዘለዉ ክንፈልጥ ኣይከኣልናን ክብል ሪቻርድ ጊር ገሊጹ።


text:
Radio Erena: 22 April 2019
ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን፣ ንሱዳን ናይ ኣስታት 3 ቢልዮን ዶላር ሓገዝ መዲበን።
እዘን ክልተ ሃገራት፣ ነቲ ሓገዝ ከም መርኣያ ናይቲ ንበሺር ብዕልዋ ብምእላው ስልጣን ሒዙ ዝርከብ መሰጋገሪ ወትሃደራዊ ባይቶ ሱዳን ዘለወን ደገፍ ንምርግጋጽ’ዩ።
ብጀነራል ዓብዱልፈታሕ ኣል ቡርሃን ዝምራሕ ዘሎ መሰጋገሪ ወትሃደራዊ ባይቶ ሱዳን፣ ንክልተ ዓመታት ኣብ ስልጣን ክጸንሕ ንዝሃቦ ውሳኔ ብህዝቢ እታ ሃገር ተቓውሞ ይገጥሞ እኳ እንተሎ፣ ስዑዲ ዓረብ፣ ሕቡራት ኢማራትን ግብጺን ምሉእ ደገፈን ኣረጋጊጸን ኣለዋ።
እዚ ናይዘን ሃገራት ሓገዝ፣ ነቲ ቀጠርን ቱርኪብ ኣብ ሱዳን ዝጸንሐ ምትእትታው ንምብታኽ ዝዓለመ ምዃኑ’ውን ይንገር።
መሰጋገሪ ወትሃደራዊ ባይቶ ሱዳን፣ ነቲ ኣብ ወደብ ስዋኪን ዓስኪሩ ዝርከብ ሰራዊት ቱርኪ ክዓጹ ትጽቢት ከምዘሎ ዝተፍላለዩ ወገናት እታ ሃገር ይእንፍቱ።
ብፍላይ እታ ብጉዳይ ናይልን ዶባትን ምስ ሱዳን ኣብ ምርድዳእ ክትበጽሕ ዘይክኣለት ግብጺ፣ ብዘይካ’ቲ ምስ ቀጠርን ቱርኪን ዝህሉ ርክብ ክብተኽ ዘለዋ ድሌት፣ ኣብ ኢትዮጵያን ሱዳንን ርጉእ መንግስቲ ክፍጠር ኣንጻር ረብሓኣ ከምእትጥምቶ ተንተንቲ ፖለቲካ ዘረድኡ።
መራሒ መሰጋገሪ ወትሃደራዊ ባይቶ ሱዳን፣ ብዘይካ’ዚ ናይ ኣመሪካ ደገፍ ንምርካብ ምስታ ሃገር ዝርርብ የካይድ ከምዘሎን ናብ ዋሽንግተን ምብጻሕ መዲቡ ምህላዉን ይጠቐስ።
ጀነራል ኣል ቡርሃን፣ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ኩነታት ድሕሪ ምርግግኡ ስልጣኖም ብህዝቢ ንዝተመርጸ ሲቪላዊ መንግስቲ ከረክቡ ምዃኖም’ዩ ዘመልክት።
ንሱ ብተወሳኺ፣ ፕረዚደንት ነበር፣ ዑመር ሓሰን ኣል በሽር፣ ኣማኻሪኡ ዓሊ ናፍዕ ዓሊ፣ ምክትል ፕረዚደንት ዓሊ ዖስማን ጣሃ ዝርከብዎም ናይ ቀረባ መሳርሕቲ እቲ ፕረዚደንት ኣብ ሰሜናዊ እታ ሃገር ኣብ ዝርከብ ቤት ማእሰርቲ ኮባር ከምዘለዉ ኣረጋጊጹ።
ኣብ መንበሪ ቤት ፕረዚደንት ነበር በሺር፣ 7 ሚልዮን ኤውሮ ተሓቢኡ ከምዝጸንሐ ዝጠቐሰ እቲ ጀነራል፣ ኩሎም ብገበን ዝኽሰሱ ሰበ ስልጣን ናብ ፍርዲ ክቀርቡ ምዃኖም ሓቢሩ።


text:
ናብ ሎሚ ረቡዕ ኣብ ዘውግሐ ኣባላት ጸጥታ ምስሪ ተቓወምቲ መንግስቲ ምምላስ ፕረዚደንት ሞርሲ ኣብ ዝጽውዕሉ ክልተ ኣብ ካይሮ ዝርከባ መዓስከራት ተቓውሞ ናህዳን ረባዕ ኣል ዳውያን ብምእታው በቲኖሞም። ኣባላት ጸጥታ ምስሪ ተቓወምቲ ንምብታን ዘካየድዎ ስርሒት ምስ ምሕላው ሃገራው ጸጥታ ዝተተሓሓዘ ከምዝኮነ ድማ ኣፍሊጦም ኣለው።
ሰበ ስልጣን ምስሪ፡ ስርሒት ምብታን ተቓወምቲ ኣብ ዘካየድሉ ኣብ ልዕሊ ተቓወምቲ መንግስቲ ዘንብዕ ጋዝ ጥራይ ከምዝተጠቐሙ ይገልጹ። ነቶም ንዝተዋህቦ መጠንቀቕታ ሰሚዖም ብሰላም ካብቲ ናይ ተቓውሞ ቦታ ክእለዩ ዝመረጹ ድማ ውሑስ መውጽኢ ቦታ ከምዝገደፉሎም ብተወሳኺ ሓቢሮም።
ደገፍቲ ናይቲ ካብ ስልጣኑ ዝተኣልየ ፕረዚደንት ሞርሲ ዝኾኑ ተቓወምቲ ዝ ህብዎ ዘለው ሓበሬታ ግን ካብዚ ዝተፈልየዩ።ንሶም ኣባላት ጸጥታ ምስሪ ፡ ንተቓወምቲ ንምብታን ዳርባ ጥይት ከምዝተኮሱ ይገልጹ።ኣብ ልዕሊ ርሻናት ደይቦም ቅጭ ሕርሙ ተባሂሉ ብዝዋዕ ዒላማ ጨማቲ ብረት፥ኣብ ልዕሊ ብረት ዘይዓጠቑ ተቓወምቲ ናይ ምብታን ስርሒት ከምዘካየዱውን ይኸሱ።
ኣብዚ ግዜዚ ካብቶም ክልተ ናይ ተቓውሞ መዓስከራት ዝተበተኑ ተቓወምቲ ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ካይሮም ሰልፊ ብምክያድ ተቓውሞኦም ይገልጹ ምህላዎም ድማ ብተወሳኺ ተሓቢሩ። ዝሓለፈ ሰኑይ ኣፈኛ መዓስከር ተቓውሞ ራባዕ ዋላኳ እቶም መራሕቲ ተቓወምቲ ህድኣት ክዓስል እንተጸውዑ፥ እቶም ተቓወምቲ ግን ነቲ ጻውዒት ብምንጻግ ካብ ቁጽጽር ወጻኢ ምዃኖም ገሊጹ ነይሩ።


text:
ኣብ ባይቶ ኣመሪካ ተራር ተቃዋሚት ፕረዚደንት ነበር ዶናልድ ትራምፕ ሪፖብሊካን ሊዝ ቸንይ ኣብ ክፍለ ግዝኣት ዋያመ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ዝተገብረ ምርጫ በቶም ፕረዚደንት ነበር ብትድገፍ ተወዳዳሪት ተሳዒራ።
ኣብዚ ምርጫ ዝተዓወተት ሀርየት ሄግመን ድሕሪ ዓወታ እዚ ንበይነይ ዝገበርክዎ ኣይኮነን ብምባል ንትራምፕ አመስጊና'ላ።
ሊዝ ቸንይ ብወገና ንደገፍታ እዚ ስዕረታ ኣብ ፖለቲካዊ ሞያኣ ምጅማር ሓድሽ ምዕራፍ ምዃኑ አመልኪታ'ላ።
ሊዝ ቸንይ ድሮ ካብ ባይቶ ኣመሪካ ሰጊራ ምናልባት'ዉን ኣብ 2024 ኣብ ዝግበር ፕረዚደንታዊ ምርጫ ተማዕድው አላ።
ኣብ ካልእ ምርጫ ኸኣ ንፕረዚደንት ነበር ትራምፕ ትቃወም ሪፖብሊካን ሊሳ መሮዊስኪ ብትራምፕ ንትድገፍ ኬላ ቱሽባካ ኣብ ዝመጽእ ሕዳር ኣብ ዝካየድ ምርጫ ንምግጣማ ኣብ ኣላስካ ተዳልያ'ላ።
ኣብ ኣላስካ ኣብ ዝሓለፈ መጋቢት ንዝዓረፉ ኣባል ባይቶ ተኪኦም ክሳብ ምርጫ ንኽሰርሑ ብትራምፕ እትድገፍን ሳራ ፐይለንን ካልእ ሓደ ሪፑብሊካንን ዲሞክራትን ይወዳደሩ'ለዉ።


text:
Radio Erena: 30 June 2020
መንግስቲ ሱዳን፣ ኣብ ሊብያ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ውግእ ንምስታፍ ዝተበገሱ’ዮም ዝበሎም 122 ዜጋታቱ ከምዝኣሰረ ኣገልግሎት ዜና እታ ሃገር ኣፍሊጡ።
ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ካብ ዝተታሕዙ ሰባት፣ እቶም ሸሞንተ ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ምዃኖም ኣፈኛ ፍሉይ ሓይሊ ሱዳን ብርጋደር ጀማል ጁማ ሓቢሩ።
መንግስታዊ ማዕከን ዜና ነዚ ሓበሬታ ዝዝርግሕ ዘሎ፣ ድሕሪ’ቲ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን፣ ኣስማ ዓብደላ፣ ሱዳን ኣብ ሊብያ ኢዳ ከምዘየእተወት ዝሃበቶ መግለጺ’ዩ።
መንግስቲ ሱዳን፣ ነቲ ብጀነራል ሓፍታር ዝምራሕ ሓይሊ ከምዝድግፍን፣ ብመንገዲ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝዓጠቑ ሱዳናውያን ዑሱባት ድማ ናብ ሊብያ ይዋፈሩ ምህላዎምን ዝተፍላለዩ ወገናት ይወቕሱ።
ካብ ሱዳን ከይወጻእና፣ መንግስቲ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ንምግታእ ብዝብል፣ ኣብ ከተማ ካርቱምን ከባቢኣን ዝኣወጆ ሰዓታት እቶ እቶ ንተወሳኺ ሓደ ሰሙን ኣናዊሕዎ።
እቲ መንግስቲ፣ ኣብ ከተማ ካርቱም ጽኑዕ ሓለዋ የካይድ ከምዘሎ ዘመልከቱ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ዜና፣ እቲ ሰዓታት እቶ እቶ ካብ ናይ ጥዕና ህጹጽ እዋን ሓሊፉ ፖለቲካዊ መልክዕ ዝሓዘ ከምዝመልስ ኣሚቶም።
ስእሊ፣- ኣርካይቭስ ኢንተርነት
============


text:
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን ኣብ ማእኸላይ ምብራቕን ሰሜን ኣፍሪቃን ኣብ ሰለስተ ሃገራት ዘካየድዎ ዑደት: ኣልጀሪያ ምስ ሩስያ ዘለዋ ምትእስሳር ውሱን ክትገብርን ምስ ጎረቤታ ሞሮኮ ርክባት ንኽተመሓይሽን ለበዋ ብምቅራብ ዛዚሞም ።
ትማሊ ረቡዕ ምስ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ኣልጀርያ ድሕሪ ምርኻቦም ብሊንከን ኹናት ዩክሬን ንኹለን ሃገራት ምስ ሩስያ ንዘለወን ዝምድና ዳግመ ገምጋም ክገብራን ንግዝኣታዊ ሓድነት ካልኦት ሃገራት ደገፈን ክገልጻን ክገብር ኣለዎ ኢሎም።
ኣንተኒ ብሊንከን "ዝተፈላለያ ሃገራት ዝተፈላለየ ታሪኻዊ ዝምድና ምስ ሩስያ ከም ዘለወን ፍሉጥ እንተኾነ ሓደ ነገር ምስ ዝቅልቀል እሞ ኸኣ ጻዕዳን ጸሊምን ኾይኑ ንጹር ዝኾነሉ ጊዜ ኣሎ። ኣብዚ ሕጂ ጉዳይ ዩክሬን ንጹር ወራራይን ግዳይን ኣሎ። ኣብ ጎኒ እቲ ግዳይን ተጣሒሱ ዘሎ መርህን ደው ምባል ኣድላይ እዩ። እዚ መርህ እዚ ኣብ ዙርያ ዓለም ንዘለዋ ሃገራት ዘገድሰን ክኸውን ኣለዎ። ሉኣላዊነት ዝምልከት መርህ ናጽነት ዝምልከት መርህ፥ ታሪኾም ብምርኣይ ኣልጀራውያን ኸኣ ነዚ ብርቱዕ ስሚዒት ከም ዘለዎም እፈልጥ'የ"ኢሎም ።
ኣልጀርያ ብዛዕባ እታ ግዝኣት ስጳኛ ዝነበረት ምዕራብ ሳሃራ ብዝምልከት ምስ ሞሮኮ ኣብ መሪር ምስሕሓብ እያ ተቀርቂራ ዘላ። ኣልጀሪያ ሞሮኮ ነታ ግዝኣት ሓውሲ ርእሰ ምምሕዳር ብምሃብ መሊሳ ንምቁጽጻር ዘለዋ ውጥን ትቃወም። ኣመሪካ ነቲ ውጥን ቁምነገር ዘለዎ ተኣማኒን ክኸዉን ዝኽእል ክትብል ንኢዳቶ እያ: ግን ከም ብሕታዊ መንገዲ ፍታሕ ጌራ ኣየጽደቀቶን።


text:
"ኣብ ቶጎጋ ትግራይ ብሰንኪ ዝተፈጸመ ደብዳብ ብርክት ዝበሉ ከምዝቆሰሉን ከምዝሞቱን፣ ንዝወረደ መጥቓዕቲ፣ ሓላፍነት ዝወሰደ ኣካል ዛጊት ከምዘይተረኸበ" ተፈሊጡ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊያን ሰባት ደብዳብ ከምዘይፍጽም ምግላጹ ሪፖርተርና ሂዘር ሞርዶክ ገሊጻ።
ብመሰረት መሰኻኸር ዓይኒን ሰብ ሞያ ሕክምናን ደብዳብ ከምዝተፈጸመ፣ ብርክት ዝበሉ ከምዝሞቱን ከምዝቆሰሉን ተፈሊጡ ኣሎ ትብል ሪፖርተርና ሂዘር ሞርዶክ፣
ከምኡ'ውን መገዲ ከምዝተዓጸወን ኣምቡላንሳት ነቶም ኣብ’ቲ ደብዳብ ዝተጎድኡ ናብ ሆስፒታል መቐለ ከግዕዛ ከምዘይካኣላ ዘዘራረብኩዎም ሰባት ገሊጾምለይ እዮም ትብል ።
ካልእ ዘይተዘርበሉ ነገር ኣሎ ትብል ወኪልና ሂዘር "ሓንቲ ከተማ ኣብ ውሽጢ ክልተ መዓልታት ኣብ ኢድ ሰለስተ ሓይልታት ከምዝወደቀት፣ ነበርታ ስለዝፈርሑ ካብ ቤቶም ክወጹ ከምዘይኣሉ፣ ብርክት ዝበሉ ኣባይቲ ከምዝዓነውን ሰለስተ ሰባት ከምዝሞቱን ገሊጻ።
ናብ’ቲ ደብዳብ ነፈርቲ ክመልሰኪ’ሞ፣ ኣብ ቶጎጋ ነቲ ደብዳብ መን ከምዝፈጸሞ ተፈሊጡ’ዶ ዝብል ሕቶ ዝቀረበላ ሂዘር ዝሃበቶ መልሲ፣ "ኣይፋሉን። መን ከምዝፈጸሞ ኣይተፈለጠን። መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊያን ሰባት ደብዳብ ኣይንፍጽምን ኢሉ። እቲ ደብዳብ ግና ንተዋጋእቲ ህወሓት ዒላማ ዝገበረ እዩ ዝመስል። እንተኾነ፣ ነቲ ደብዳብ ባዕለይ እየ ፈጻሚኡ ዝበለ ኣካል ዛጊት የለን።"
ካልእ ንሂዘር ዝቀረበላ ሕቶ "ቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድ፣ ኣብ ትግራይ ጥምየት የለን"ኢሎም እዮም። ሕቡራት ሃገራትን ካልኦት ትካላትን ግና ሰፊሕ ሕጽረት መግቢ ከምዘሎ ሓቢሮምና ኣለው። ስለዚ እቶም ቀ/ሚ ስለምንታይ ከምኡ ከምዝበሉ ክተብርህልና’ዶ ምኻኣልኪ? ዝብል እዩ። ሂዘር "ዝቃልሑ ሰብኣዊ ቅልውላዋት ዝተጋነኑ እዮም፣ ናይ ወጻኢ ሚድያታት ኣንጻር መንግስቲ ጸግዒ ዝሓዘ ሓበሬታ’ዮም ዘቃልሑ ከምኡ'ውን ኣብ’ቲ ክልል ንዘሎ ሰብኣዊ ጸገማት የጋንንዎ ኣለው ዝብል ርእይቶ ኣብ አዲስ አበባ ሰሚዓ እየ። ቀ/ሚ ኣብዪ ስለምንታይ ኣብ ትግራይ ጥምየት የለን ከምዝበሉ ግና ንርእሰይ ርግጸኛ ኣይኮንኩን።"
ሪፖርተር ድምጺ ኣሜሪካ ሂዘር ሞርዶክ እቲ ሓቂ ግና ኣብ ትግራይ ጥምየትን ድኽነትን ኣሎ፣ እዚ ንሰራሕተኛታት ረድኤትን ንጋዜጠኛታትን ንጹር እዩ። ሕጽረት እኽሊን ጥቃ ጥምየት ዝርከቡ ኣስታት 350 ሽሕ ሰባት ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ዝጠመዩን ሰባት ኣለው ኢላ ።
ናብ አዲስ አበባ ክመልሰኪ’ሞ፣ ሰባት ብዛዕባ’ቲ ሶኑይ ዝተሳለጠ ሃገራዊ ምርጫ ዘለዎም ግብረ መልሲ እንታይ ይመስል?
ንሳ "ሰባት ሕውስዋስ ርእይቶታት እዮም ዝህቡኻ። ተቃወምቲ ልዕሊ ክልተ ሚእቲ ጉድለታት ከምዝሰነዱ፣ ንኣብነት መድመጺ ካርድታትን ተዓዘብቲ ምርጫን ከምዝተሰወሩ፣ ምፍርራሕ ኣብ ልዕሊ ተዓዘብቲ ከምዝተፈጸመ ካብኡ ዝኸፍአ ካብ ዝተመደብሉ ነቁጣ ንክርሕቁ ከምዝተገደዱ ይጠቅሱ ኣለው። ኣብ አዲስ አበባ እቲ ምርጫ ብሰላም ብምዝዛሙ እፎይታ ዝተሰመዖም’ውን ኣለው። "
ሂዘር ሞርዶክ ምስ ድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዘካየደቶ ቃለ መሕትት"ውሑድ ዘይኮነ በዝሒ ዘለዎም ህዝቢታት ኣብ ምርጫ ከምዘይተሳተፉ ምዝካር ኣገዳሲ እዩ። መስርሕ ምርጫ ናብ መስከረም ዝተማሓላለፈሎም ከባቢታት’ውን ኣለው። ኣብ ሙሉእ ትግራይ ምርጫ ኣይተካየደን። ክልተ ተቃወምቲ ፓርቲታት ካብ ክልል ኦሮምያ ድማ ካብ’ቲ ምርጫ ንርእሶም ኣግሊሎም እዮም" ትብል።


text:
ወጥሪ ኣብ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያ-ትግራይን ይዛይድ ኣሎ2022-04-13 07:33:45 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in ጽሑፋት ትግርኛ Read 378 times
- font size decrease font size increase font size
ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙናት ኣብ ከባቢ ዶባት ኤርትራን ትግራይን ገዘፍቲ ሰራዊትን ዕጥቅን ይስለፉ ከም ዘለዉ ኣብ መርበብ ዓዋተ፡ ክፍሊ ዜና ገዳብ (Gedab News) ዝተረኽበ ሓበሬታ ገሊጹ። ክልቲኦም ወገናት ሰፋሕቲ ስልጠናታት ከካይዱ ስለ ዝጸንሑ ውግእ ዘይተርፍ ከም ዝመስል እቲ ዜና ገሊጹ፡ ሳዕቤኑ ክትግምቶ ዘጸግም ሓደገኛ ከም ዝኸውን ከኣ ኣስፊሩ። እቲ ወጥሪ ዝሕይለሉ ዘሎ ግንባራት፡ ዛላንበሳ፡ ራማ፡ ባድመን ሑመራን ምዃኑ ናይ ብዙሓት ትዕዝብቲ እዩ።
ክልቲኦም ወገናት ካብ 1998-2000 ጀሚሮም ኣብቲ ቦታ ዝዓረዱ ምዃኖም ዝጠቐሰ ዜና ገዳብ፡ ኣብዚ እዋንዚ ግና ካብቲ ሽዑ ዝነበረ ብዝተፈልየ፡ ማእከላይ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘይቆጻጸሮም ሰራዊት ከም ዘለዉዋ ገሊጹ። ሓደ ካብኣቶም ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ ምዃኑ ድማ ሓቢሩ።
እቲ ካብ ዝሓለፈ ሰሙናት ጀሚሩ ጽዑቕ ወተሃደራዊ ምድላው ዝግበረሉ ዘሎ ከባቢ ብ198-2000 ካብ ክልቲኡ ወገናት ልዕሊ 100 ሺሕ ወተሃደራት ዝሞትሉ ውግእ ከም ዝተኻየደሉ እቲ ዜና ገሊጹ። ብዘይካቲ ሞትን ዕንወትን ብሰንክቲ ናይ ቅድም ውግእ ኣማኢት ኣሸሓት ሲቪል ክመዛበሉን ክሳብ ናብ ምብራቓዊ ከባብታት ሱዳን ክስደዱን ከም ዝተገደዱ እቲ ዜና ኣተሓሒዙ ኣስፊሩ። በዚ መሰረት እቲ ኣብ ዶባት ኤርትራን ትግራይን ዘሎ ህዝቢ ሎሚ እውን ተመሳሳሊ ጸገምን ዕንወት ንብረትን ከየጋጥሞ ኣብ ስግኣት ከም ዝርከብ እቲ ዜና ጠቒሱ።
እዚ ከምዚሉ እንከሎ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ብዙሕ ከባብታት ኣንጻር ሰራዊት ግንባር ሓርነት ኦሮሞ (ሸኔ) ኣብ ሰፊሕ ወተሓደራዊ ወፍሪ ከም ዝርከብ እቲ ካብ ገዳብ ዝተረኽበ ዜና ኣዘኻኺሩ።
ብኻልእ ወገን ድማ፡ ህግደፍ ዝያዳ ካልእ እዋን ዝጽመደሉ ውግእ ሓድሕድ ኢትዮጵያ የንጸላሉ ምህላዉ ምንጭታታ ካብ ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ኤርትራ ብምጥቃስ ኤሪሳት (ERISAT) ሓቢራ።
ብመሰረት ዜና ኤሪሳት፡ ህግደፍ ምስ ሓይልታት ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ዝፈጥሮ ዘሎ ሽርክነት፡ ንፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ቀጻሊ ሻቕሎት ይፈጥር ከምዘሎ ዝሓቢሩ ወገናት፡ ነቲ ሻቕሎት ንምፍዃስ ኣብ ዝሓለፉ ክልተ ኣዋርሕ ላዕለዎት ሓለፍቲ ወተሃደራዊ ስለያ ህግደፍ ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝገበርዎም መገሻታት ፍረ ከምዘይተረኽቦም ተፈሊጡ።
እቶም ናብ ኣዲስ ኣበባ ክግበሩ ዝወርሑ መገሻታት፣ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝተኸተሎ ዘተን ሰላምን ናይ ምኽታል ኣንፈት ህዉኽ ስጉምቲ እዩ ብዝብል፡ ቀይዲ ክገብረሉን ኣብ መሪሕነትን ሓይልታትን ክልል ትግራይ ዘርእዮ ዘሎ እውንታዊ ቅሩብነት ደዉ ከብልን ካልእን ዝብሉ ቅድመኩነታዊ ጠለባት መራሒ ጉጅለ ህግደፍ ናብ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ንምብጻሕን እዋናዊ መርገጻት እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ንምጽላዉን ዝዓለሙ ምንባሮም ኣብቲ ዜና ኢሪሳት ተጠቒሱ።


text:
August 26, 2016
መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ወተሃደራውን ጸጥታውን ኣሃዱታቱ ኣብ ክልላት ኣምሓራን ኦሮሞን ዝፈጸምዎ ጃምላዊ ህልቂት ንምምርማር ክኢላ ጉጅለ መርመርቲ ክልኣኽ ዝቀረበ ጠለብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ነጺጉዎ። እቲ ዘገርም መንግስቲ ኢትዮጵያ ሻርነት ዘይብሉ ኣህጉራዊ መርመራ ንምክያድ ንዝቀረበ ጠለብ ንምንጻግ ዘቅረቦ ምኽንያት፡ “ብዛዕባ’ቲ ኣብዚ መጨረስታ እዋን ኣብ ኢትዮጵያ ዝተፈጸመ ህልቂት ኣህጉራዊ መርመራ ምክያድ ኣገዳስነት የብሉን፡ ሓይልታት ጸጥታ ኢትዮጵያ ናይ ብሓቂ ሓይሊ ተጠቂሞም እንተ ድኣ ኮይኖም መንግስቲ ኢትዮጵያ ባዕሉ መርመራ ከካይደሉ’ዩ” ክብል ገሊጹ። ካብዚ ክንርድኦ እንኽእል ከኣ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ መጀመርያ ናብ ወተሃደራውን ጽጥታውን ኣሃዱታቱ ንህዝባዊ ተቃውሞ ንምብርዓን ዝተፈላለየ ዓይነት ኣጽዋር ክጥቀሙ ትእዛዝ ሂቡ ከብቅዕ፡ ነቲ ብቀዳምነት ንሱ ዝሕተተሉ ኣረሜናዊ ገበን ባዕሉ መርመራታት ከካይደሉ ምባሉ እቲ ውጽኢት እንታይ ከም ዝኸውን ርዱእ ነገር እዩ።
ሓይልታት ጸጥታ ኢትዮጵያ ክሳብ ሕጂ ኣብ’ቲ ዝተኻየደ ሰላማዊ ህዝባዊ ሰልፊ ካብ 600 ዘይውሕዱ ሰላማውያን ዜጋታት ኢትዮጵያ ቀቲሎም ኣለዉ። ህዝቢ ኢትዮጵያ ንፖሊሲ ናይ’ቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ስልጣን ብሒቱ ዘሎ ናይ ውሑዳት ስርዓት ብሰላማዊ መገዲ ይቃወሞ ኣሎ። እቲ ስርዓት ኣብ ኦሮሞ ናይ ሓረስቶት ስቡሕ መሬት ክምንዝዕ፡ ብዋጋ ጎንደርን ወሎን ንክልል ትግራይ ከስፍሕ፡ ኣብ ምብራቃዊ፡ ምዕራባውን ደቡባውን ክልላት ኢትዮጵያ ምልካዊ ምሕደራኡ ንምውሓስ ናይ ምጭፍላቅ ፖሊሲ ክኽተል፡ ንሃገር ኣብ ፖለቲካዊ፡ ማሕበራዊ፡ ቊጠባዊ፡ ወተሃደራውን ጸጥታውን ዓዘቅቲ ዝሸምም ናይ ከፋፊልካ ግዛእ ፖሊሲ ከተግብር ይርከብ። እዚ ድማ ንኢትዮጵያ በዚ ሕጂ ዘላቶ ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ዝሓዘቶ መልክዕ ንምቅጻል ዘለዋ ተኽእሎ ናብ ሓደጋ ዘውድቕ እዩ።


text:
Radio Erena: 20 September 2021
መንግስቲ ጂቡቲ፣ ንላዕለዋይ ሓላፊ ስለያ ሶማል ኣሲሩ ኣሎ ክብል ፕረዚደንት ሶማል፣ መሓመድ ፋርማጆ ወቒሱ።
ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ሶማል፣ ብ17 መስከረም ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ፣ መንግስቲ ጂቡቲ፣ ‘ኣብ ናይ መልሲ ጉዕዞ ናብ ሞቛድሾ ኔሩ’ ንዝበሎ ሓላፊ ሃገራዊ ድሕነትን ጸጥታን፣ ፋሃድ ያሲን ዝርከቦም ሓያሎ ሰበ ስልጣን ስለያ ሶማል፣ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ጂቡቲ ከምዝኣሰሮም ጠቒሱ።
መንግስቲ ጂቡቲ፣ ንኹሎም እቶም ዝኣሰሮም ሶማላውያን ክፈትሕን ጉዕዞም ክቕጽሉ ብሰላም ከፋንዎምን መግለጺ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ሶማል ኣብ መወዳእታ ጸዊዑ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ጂቡቲ፣ ማሕሙድ ዓሊ ዮሱል፣ ብወገኑ ብትዊተር ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ፣ ዝርዝር ሓበሬታ ከይሃበ፣ ንጂቡቲ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ሶማል ክትኣቱ ዝደፍአን ዘደናግርን ናይ ሓሶት ሓበሬታ ኣብ ማሕበራዊ ሜድያ ተዘርጊሑ ምህላዉ ብምጥቃስ፣ ሃገሩ ኣብ ጎኒ ህዝቢ ሶማል ደው ከምእትብልን ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያቱ ግና ከምዘይትኣቱን ኣስሚርሉ።
ሶማላውያን ዝርከብዎም ገያሾ ጽዒና ካብ ጂቡቲ ክትብገስ ዝነበራ ነፋሪት መንገዲ ኣየር ቱርኪ፣ ካብ ጂቡቲ ዘይተፋነወትሉ ምኽንያት ድማ ቴክኒካዊ ጸገም ምዃኑ፣ ሓበሬታ ናይቲ ሚኒስተር ኣገንዚቡ።
እንተኾነ፣ እቲ ሚኒስተር፣ ብዛዕባ ሓላፊ ሃገራዊ ድሕነትን ጸጥታን ሶማል፣ ፋሃድ ያሲን ዝምልከት ዝኾነ ሓበሬታ ኣይጠቐሰን።
ምስ ፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ፋርማጆ ኣብ ምስሕሓብ ዝርከብ ቀዳማይ ሚኒስተር ሶማል ሑሰን ሮብለ፣ ምስ ቅትለይ ናይታ ናብ ኤርትራ ብዛዕባ ዝተላእኩ ወትሃደራት ሶማል ኣፍልጦ ኔርዋ ዝተባህለት ኣባል ስለያ ብዝተሓሓዝ ንሓላፊ ስለያ፣ ፋሃድ ያሲን፣ ካብ ስልጣኑ ሰጕግዎ’ዩ።
ፕረዚደንት ፋርማጆ ድማ፣ ስጉምቲ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ቅዋማዊ ኣይኮነን ብዝብል ተቓውሚዎ ጥራይ ዘይኮነ፣ ስልጣን ቀዳማይ ሚኒስተር’ውን ክድረት ኣዚዙ።
ኣብ መንጎ’ቲ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ስልጣኑ ከረክብ ተስፋ ተነቢርሉ ዘሎ ፕረዚደንት ፋርማጆን ቀዳማይ ሚኒስተር ሑሰን ሮብለን ተፈጢሩ ዘሎ ምስሕሓብ፣ ነታ ድሮ’ውን ጸጥታዊ ድሕነታ ከተውሕስ ዘይከኣለት ሃገር ናብ ሓድሽ ፖለቲካዊ ቁርቁስን ናይ ስልጣን ሃጓፍን ከይሸማ ተሰጊኡ ኣሎ።
===============


text:
ብደርቂ ምኽንያት ኣብ ኢትዮጵያ ዝሞተ ሰብ የለን ይብል ሓደ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ።
ኣብ ኢትዮጵያ ንዘጋጠመ ድርቅን ንዘስዓቦም ሽግራትን ምላሽ ንምሃብ ናይ ዝተጣየሰ ኮሚቴ ሃገራዊ ሓደጋ ምክልኻልን ድልውነት ብዋና ጸሓፊነት ዝመርሑን መዓልታዊ ስራሕ ዝከታተሉን ኣቶ ምትኩ ምስ ቪኦኤ ኣብዘካይድዎ ቃል ምልልስ ብድርቂ ንዝተጠቕዑ ወገናት ሓገዝ ኣብ እዋኑ ኣይብጽሕን ዘሎ፤ብመጠን እውን ዝነኣሰን እዩ ንዝብሉ ርእይቶታት'ውን ኣይተቐበሉዎን።
ዝውሃብ ሓገዝ ብመጠን ካሎሪ ዓለምለኸ ደረጅኡ ዝሓለወ እዩ ዝበሉ ኣቶ ምትኹ ሓደ ሰብ ኣብ መዓልቲ 2100 ኪሎ ካሎሪ ክረክብ ስለዘለዎ ብነፍስ ወከፍ 15 ኪሎ ግራም ስርናይ፣1.5 ኪሎ ግራም ጥራጥረ ኣስታት ፍርቂ ሎትሮ ዘይትን ዕድሚኦም ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ንዝኾኑን ንነፍሰ-ጹርን ዘጥብዋን ኣዴታት እውን ብነፍስወከፍ 4.5 ኪሎ ግራም ሓጋዚ ምግቢ ከምዝውሃበንን ዘርዚሮም።
ብምኽንያት ድርቂ ንዝኸፍአ ጥምየት እናተቓልዑ ህይወት ሰብ ዝጠፍኡሎም ከባቢታት ከምዘለው ንዝሕብሩ ጸብጻባት ኸአ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ እዩ ኢሎም ኣቶ ምትኩ ካሳ።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
እቲ ሰናይን ባህ ዜብልን ምሉእን ፍቓድ ኣምላኽ እንታይ ምዃኑ ምእንቲ ኽትምርምሩስ፡ ብምሕዳስ ሓሳብኩም ተለወጡ እምበር፡ ነዛ ዓለም እዚኣ ኣይትምሰልዋ። ሮሜ.12:2
ምዕባለ ኣብ ሕብረተሰብ ዘምጽኦ ብዙሕ ኣወንታዊ ነገራት እኳ እንተሃለዎ ኣብ ልዕሊ ስርዓት ኣምላኽ ዘምጽኦ ኣሉታዊ ጽልዋ ግና ብቐሊሉ ዝግመት ኣይኮነን። "ኣምላኽ የለን" ወይ "ብኣምላኽ ኣይኣምንን እየ" ምባል ቅዲ ህይወት (Lifestyle) እዩ ኮይኑ ዘሎ። እዚ ጥራይ ዘይኮነ ሕብረተሰብ ክምርሓሉ ዘለዎም ነገራት ተባሂሎም ዝስዕርሩ ዘለዉ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ሓጥያት ዝኾኑ ነገራት ሒደት ኣይኮኑን። ቃል ኣምላኽ ኣብተን ዳሕረዎት መዓልት ከመይ ከምዝኸውን ስለዝነገረና ብዙሕ ኣየገርምን እዩ። እቲ ዘስግእ ግና ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ነገራት ኣብ ዜናታት ማዕከን ብተደጋጋሚ ብምምጻኦም ንነገራት ከም ንቡር ጌርካ ምውሳድ ናብ ህዝቢ ኣምላኽ ይኣቱ ምህላዉ እዩ።
ተርሞሜትር (መዓቀኒ ሙቐት) ንርእሳ ምስቲ ሙቐት ናይ ከባቢኣ ብምምስሳል እያ ትዓዪ። ተርሞ ፍላስክ (ቴርሙስ) ግና እቲ ኣብ ከባቢኣ ዘሎ ዋዒ ይኹን ዛሕሊ ከይበድሃ ነቲ ኣብ ውሽጣ ዘሎ ሙቐት ብምዕቃብ እያ ትሰርሕ። ንሕናኸ ከመይ ዓይነት ናብራ ኢና ንነብር ዘሎና? በቲ ኣብ ዓለም ዘሎ ነገራት እናተጸሎና ዲና ንነብር ዘሎና ወይስ ብቓል ኣምላኽ እናተሓደስና ነዛ ዓለም ከይመሰልናያ ኢና ንነብር ዘሎና?
ጸሎት: ዎ ኣምላኽ ንዓኻ ብምስዓብ ብጽድቂ ክነግር ኢኻ ጸዊዕካኒ እሞ ዕለት ዕለት ብቓልካ እናተሓደስኩ ነዛ ዓለም ከይመሰልኩ ክነብር ደጊመ እውስን ኣለኹ። ንስኻ ድማ ብጸጋኻ ስለትግፈኒ ኤመስግነካ ኣለኹ። ብስም የሱስ ኣሜን!


text:
ህላወ ፓስፖርት ቁጠባዊ ምዕባለ ዓለም ይዓግት'ዶ ይኸውን?
ፓስፖርት፡ ደቂ ሰባት ካብ ቦታ ንቦታ ንኺንቀሳቐሱ፡ ዝሕግዝ ብዝምልከቶም ሓለፍቲ ዝወሃብ መንቀሳቐሲ ሰነድ እዩ። ኣብ ታሪኽ ኣብ ሓደ እዋን'ዩ ፓስፖርት ምጥቃም ተጀሚሩ እምበር፡ ካብ ጥንቲ ዝነበረ ነገር ኣይኮነን።
ኣብ ሓደ እዋን፡ ፈረንሳውያን፡ ዜጋታቶም ካብ ሃገር ክወጽኡ እንከለው ጥራሕ ዘይኮነ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ካብ ቦታ ናብ ቦታ ክንቀሳቐሱ እንከለዉ እውን እንተኾነ፡ ፓስፖርት ክጥቀሙ የገድድዎም ነይሮም።
ሕጂ ብዙሓት ዝማዕበላ ሃገራት ሞያ ዘይብሎም ሰባት ናብ ሃገረን ንኸይኣትዉ ይኽልክላ ኣለዋ። ቅድም ከኣ፡ ሃገራት፡ ሞያ ዘለዎም ዜጋታተን ካብ ሃገር ንኸይወጽኡ ይኽልክላ ነይረን።
ብዝሕን ምዕባለን መጓዓዝያ 19 ክፍለ ዘበን፡ ጉዕዞ ሰባት ቅልጡፍን ሕሳርን ከምዝኸውን ገይሩዎ። ኣብቲ እዋን'ቲ ቁጽጽር ዝበዝሖም ሰነዳት ብዙሕ ተቐባልነት ኣይነበሮምን።
ኣብ 1980ታት ዝኾነ ይኹን ጻዕዳ ሰብ (ፈረንጂ) ብዘይ ፓስፖርት ንኣሜሪካ ክገይሽ ይኽእል ነይሩ። ኣብቲ እዋን እቲ፡ ሓደ ሓደ ሃገራት ደቡብ ኣሜሪካ፡ ኣብ ሕገ-መንግስታቶም፡ ብዘይ ፓስፖርት ናይ ምንቅስቓስ መሰል ኣስፊሮም ነይሮም።
ቻይናን ጃፓንን ብወገነን ናብ ሃገረን ዝኣትዉ ዜጋታት ካልኦት ሃገራት፡ ፓስፖርት ንክሕዙ ይሓታ ነይረን።
ኣብ መእተዊ መበል 20 ክፍለ ዘመን እንተኾነ'ውን ንዝኣትውን ዝወፅኡን ዜጋታት ፓስፖርት ዝሓታ ሃገራት ውሑዳት እየን ነይረን። ሕጂ ግን ከምዚ ዝኣመሰለ ቅድመ-ኩነት ዝገብራ ሃገራት ዝህልዋ ኣይመስላን።
ፈተና ስደተኛታት
ኣብ ወርሒ መስከረም 2015 ኣቆፃፅራ ኣውሮፓ፡ ካብ ቱርኪ ቦድረም ዝተበገሰት ጀልባ፡ ኮስ ናብ ዝተብሃለት ደሴት ግሪክ ትበፅሕ። ዓብዱላሂ ኩርዲ ዝተብሃለ ውልቀ-ሰብ ከኣ ምስ በዓልቲ ቤቱን ክልተ ደቁን ኣብታ መርከብ ነይሩ።
ኣብ ጉዕዞ እናሃለዉ እታ ጀልባ ስለዝጠሓለት፡ ካብታ ስድራ ዓብዱላሂ ጥራሕ እዩ ብህይወት ተሪፉ። ኣስከሬን ሰለስተ ዓመት ዝዕድሚኡ፡ ኣይላን ኩርዲ ዝተብሃለ ወዱ፡ ብማዕበል ተደፊኡ ኣብ ገምገም ባህሪ ምስ ተረኽበ ከኣ ንመላእ ዓለም ኣሰንቢዱ።
ዕላማ ጉዕዞ ዓብዱላሂን ስድርኡን፡ ኣብ ቱርኪ ናብራ ምጥያሽ ዘይኮነስ ኣብ ቫንኮቨር ካናዳ ናብ ትርከብ ሓፍቱ ምኻድ እዩ ነይሩ። ነዚ ጉዕዞ ዘዕውቱ ብርክት ዝበሉ ቀለልቲ ኣማራፂታት ግና ነይርዎም።
ፓስፖርተ እንተዝሕዙ ነይሮም፡ እቲ ንዘይሕጋውያን ኣዘዋወርቲ ዝኸፈልዎ 4460 ዶላር ገንዘብ ትኬት ኣውሮፕላን ክዕድጉ መኽኣሎም።
መንግስቲ ሶርያ ንኩርዳውያን ብምኽልካሉ ግን ፓስፖርት ክረኽቡ ኣይከኣሉን። ብርግፅ ፓስፖርት ሶርያ እንተዝነብሮም እውን መንግስቲ ካናዳ ንክኣትዉ ኣይምፈቐደሎምን።
መሸጣ ፓስፖርት
መብዛሕተን ሃገራት፡ ዝኾነ ይኹን ስራሕ ዝቑጸር ዜጋአን፡ ብዓሌት፥ ብሃይማኖትን ፆታን ብዝኣመሳሰሉ ነገራት ከይሰናኸል ዝከላኸል ሕጊታት ኣለወን።
ሙሉእ ንሙሉእ ፓስፖርት ምቕያር እውን ዝኸብድ ኣይኮነን። ንኣብነት 250 ሺሕ ዶላር ኣሜሪካ ንዘለዎ ሰብ፡ ካብ ሰይንት ኪትስን ኔቪስን ፓስፖርት ምግዛእ ቀሊል እዩ።
መብዛሕቲኡ እዋን፡ እንሕዞ ፓስፖርት ብዝተወለድናሉ ቦታን ብመንነት ወለድናን ዝውሰን ምዃኑ ይፍለጥ። እዚ ድማ ብምርጫ ዝወሰን ኣይኮነን። ሰባት ብባህሪያቶም እምበር ብፓስፖርቶም ክምዘኑ ግቡእ ከምዘይኮነ ዝካታዕ ሰብ ብዙሕ ኣይኮነን።
መንደቕ በርሊን ካብ ዝፈርስ ድሕሪ 30 ዓመታት፡ ቁፅሪ ስደተኛታት ብዝለዓለ ብርኪ እናወሰኸ መፂኡ'ሎ። ፕረዚደንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ እውን ኣብ ሞንጎ ሃገሮምን ሜክሲኮን ሓፁር ክህነፅ ዘለዎም ድሌት ዕላዊ ምግባሮም ይፍለጥ።
ዞባ ሸንገን ኣውሮፓ፡ ብሰንኪ ቅልውላው ዘይሕጋውያን ስደተኛታት ኣብ ወጥሪ ኣትዩ ይርከብ። መራሕቲ ሃገራት ኣውሮፓ እንተኾኑ'ውን ንስደተኛታት ቁጠባ'ዶ ሓተትቲ ፖለቲካዊ ዕቑባ ምእንጋድ ይሓይሽ ኣብ ዝብል ሓሳብ
ዝተፈላለዩ ኣቛም ሒዞም ኣለዉ።
ተዓወትን ተስዓርትን
ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ ከምዘረድኦ፡ ኣብ ስደት፡ ዝጥቀሙን ዝጉድኡን ኣለው። ኣብ ሓደ እዋን ዝተገብረ መፅናፅቲ ከም ዝሕብሮ ድማ እቶም ዝጥቀሙ ይበዝሑ።
ኣብ ምዕቡላት ሃገራት ካብ ዝርከቡ ዜጋታት፡ እቶም ሓሙሽተ ካብ ሽድሽተ፡ ብምኽንያት ዋሕዚ ስደተኛታት ተረባሕቲ ዝኾኑ እዮም። ህዝባዊ ኣገልግሎታት እተን ስደተኛታት ዝቕበላ ሃገራት፡ ንብዝሒ እቶም ዝመጽኡወን ስደተኛታት ኣብ ግምት ብምእታው
ዳግመ ምምሕያሽ እንተዘይተገይርሉ ዓቢ ቅልውላው'ዩ ዘኸትል።
ምኽንያቱ፡ እቲ ዝነበረ ረብሓታት፡ እቶም ስደተኛታት ምስተወሰኹ፡ ንኹሉ ብእኹል ክባፃሕ ስለዘይክል፡ እቲ ረብሓታት ይጎድል።
ንኣብነት፡ ሜክሲካውያን ናብ ኣሜሪካ ኣትዮም፡ ኣብ ስራሕ ምእራይ ኣራንሺ ተዋፊሮም ንበል። እቶም ካብ ካልኦት ኣሜሪካውያን ኣዝዩ ብዝተሓተ ዋጋ ተቖፂሮም ዝሰርሑ ስደተኛታት ሜክሲኮ ዝኣረይዎ ኣራንሺ ዋግኡ ይንኪ።
ኣብዚ ግን፡ እቲ ጎሊሑ ዝረአን ዝዝረበሉን ምንካይ ዋጋ ኣራንሺ ዘይኮነስ፡ ብዛዕባ ስራሕ ዝሰኣኑ ወሑዳት ኣሜሪካውያን ጥራሕ እዩ። ንተጎዳእቲ፡ ብግብሪን ማሕበራዊ ደገፍን ምክሕሓስ ይከኣል እዩ። ኮይኑ ግን ከምኡ ኣይኮነን ዝግበር ዘሎ።
ስግኣት ድሕንነት
ሰባት ናብ ዝድላዮም እናተንቀሳቐሱ ክሰርሑ እንተዝኽእሉ፡ ቁጠባ ዓለምና ብዕፅፊ ከምዝዓቢ ገለ ሰብ-ሙያ ይሕብሩ። ካብ ምጅማር መበል 20 ክፍለ ዘመን ጀሚሩ፡ ፓስፖርት ኣብ ረብሓ እንተዘይውዕል ነይሩ፡ ዓለምና፡ ዝያዳ ምማዕበለት እውን ይብሉ።
መንግስታት እውን እንተኾኑ፡ ኣብ ጉዕዞ ወይ ድማ ምንቅስቓስ ሰባት፡ ኣብ እዋን ሰላም ከይተረፈ፡ ተፈፃመነት ዘለዎ ማዕቀብ ከንብሩ ኪኢሎም እዮም። ናይዚ ቀንዲ ምኽንያት ድማ ጉዳይ ድሕንነት እዩ።
ሊግ ኦፍ ኔሽን ኣብ 1920 ዓለም-ለኸ ኣኼባ ፀዊዑ ነይሩ። ኣብ ዛዕባታት ፓስፖርትን ሕጊ ጉምሩኽን ዘድሃበ እቲ ኮንፈረንስ ነዚ ሕዚ ንፈልጦ ፓስፖርት ኣላልዩ።
ካብ 1921 ጀሚሩ ድማ እቲ ፓስፖርት፡ 32 ገፅ ዘለዎ፡ 15.5 ብ 10.5 ሴንቲሜትር ዝዓቐኑ፡ ብተወሳኺ እውን ጉርዲ ስእሊ ክግበረሉን ብሮጒድ ሽፋን ክሽፈንን እዩ እቲ ኮንፈረንስ ወሲኑ። ካብ ሽዑ ንደሓር ዝተገበረሉ ምምሕያሻት ግን ውሑድ እዩ።


text:
እንተወሓደ 450 ሰባት ፅዒና ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ማያት ግብፂ ካብ ዝተገልበጠት ጀልባ ዝተረኽበ ሬሳ 202 ምብፅሑ ሓደ ብዓል ስልጣን እቲ ከባቢ ገሊፆም።ትማሊ ሰሉስ ካብታ ጀልባ ተወሳኺ 30 ሬሳታት ወፂኡ’ሎ።
ዝሓለፈ 21 መስከረም 2016 ኣ/ፈ ኣብ ወሰን ባሕሪ ሜድትራኒያን ካብ ዝተገልበጠ ጀልባ ሰራሕተኛታት ኣድሕን ህይወትን ገፈፍቲ ዓሳን ን169 ሰባት ኣድሒኖም እዮም።ክንደይ ከምዝጠፍኡ ሕዚ እውን ርግፀኛ ንምዃን ኣይተኽኣለን።እታ ጀልባ ግብፃዊያን፣ሱዳናዊያን፣ኤርትራዊያንን ሱማሊያዊያንን ስደተኛታት ፅዒና ከምዝነበረት ሰበስልጣን ገሊፆም ኣለው ይብል ፀብፃብ ሮይተርስ።
ዓለምለኸ ውድብ ስደተኛታት /IOM/ ግን እንተወሓደ 450 ሰባት ተፃዒኖም ከምዝነበሩ ሓቢሮም።ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ናይ ኣውሮፓዊያን ዓመት ልዕሊ 3,200 ፍልሰተኛታት ብሜዲትራኒያ ኣቢሎም ክሰግሩ ከምዝሞቱን ልዕሊ 300 ሽሕ ኣብ ወሰን ማያት ኣውሮፓ ከምዝኣተውን IOM ገሊፁ።ኣብ 2015 ኣ/ፈ ካብ ማእኸላይ ምብራቕ፣ኣፍሪካን ኢሲያን ልዕሊ ሓደ ሚሊዮን ስደተኛታት ናብ ኣውሮፓ ኣትዮም ኣለው።


text:
ምምሃር ቋንቋ ፈረንሳ
ምስ ስልጠና ቋንቋ ን ወጻእተኛታት
እንታይ ኢዩ?
ኮርስ ቋንቋ ፈረንሳ ብ ነኣሽቱ ጉጅለታት ን ወጻእተኛታት ' ኒመስ ጋርድ' Nîmes (Gard).
3 ደረጃታት :
- A1 ፈለምቲ (ጉጅለ ክሳብ 5 ሰባት )
- A2 ካልኣት ደረጃ ፈለምቲ (ጉጅለ 5 ሰባት)
- B1-B2 (ኣብዚ ጉጅለ 10 ሰባት)
i ኣገዳሲ ሓበሬታ : 1:30 ሰዓት ኣብ ሰሙን፣ ካብ መስከረም ክሳብ ሰነ.
ን ኣቐዲሞም ቋንቋ ፈረንሳ ዘይዛረቡ ሃገራት ንዝመጽኡ፣ ንጡፋት ፣ ኣብ ምስላይ ስራሕ ዝተመዝገቡን ምስ ዝኾኑ ፣ ተበግሶ ዘለዎም፣ እንተኾይኖም ይምረጽ።
ንመን ኢዩ ፧
ካብ 3 ክሳብ 6 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
30 - Gard
ካብ 3 ክሳብ 6 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
30 - Gard
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ሓደ ተመኩሮ ዘለዎ ማሕበር
ማሕበርና ፣ ናይ 20 ዓመታት ተመክሮ ምምሃር ቋንቋ ፈረንሳ ፣ ብቕዓት ዘዋህለለ እዩ
እቲ ውህሉል ናይ C p f ሕሳብኩም አጠቒምኩም ክትሳተፍዎ ትኽእሉ ኢኹም
እዚ ማሕበር labélisée Qualiopi.ማለት እቲ ስልተና ብ (CPF) ክኽፈል ይኽእል እዩ።.
ብ ቋንቋ ፈረንሳ ክትምዕብሉን ሓደሽቲ ሰባት ክትላለዩን
ኮርስ ናይ ቋንቋ ፈረንሳ እናወሰድኩም ፣ ምስ ደቂ እታ ከተማ ተላለዩ
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ምስ ሜዞን ደ ኤውሮፕ ርክብ ምግባር Maison de l'Europe
- እመኢል : info@maison-europe-nimes.eu
- ቴለፎን : 04 66 21 77 50


text:
ዓለማዊ መዓልቲ መግቢ፡ “ስጉምትታትና ዋሕስ መጻኢና፡ ክሳብ 2030 ጥሜት ኣልቦ ዓለም ምፍጣር ይከኣል’ዩ” ብዝብል ቴማ፡ ትማሊ 16 ጥቅምቲ፡ ብደረጃ ሃገር ኣብ እምባደርሆ ኣብ ዝተኻየደ መደብ ተዘኪራ።
ኣብ’ቲ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን መንግስትን ግንባርን፡ ግዝያዊ ወኪል ትካል መግብን ሕርሻን ሕቡራት ሃገራት ዝርከቦም ሓለፍቲ ትካላት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ፡ ኣብ ኤርትራ ዝመደበሮም ዲፕሎማሰኛታትን ካልኦት ዕዱማትን ዝተረኽቡሉ ስነ ስርዓት፡ ሚኒስተር ሕርሻ ኣቶ ኣረፋይነ በርሀ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ “ሽሕ’ኳ ጥሜት ኣልቦ ኩነታት ምፍጣር ዝተወሃሃደ ጻዕሪ ናይ ብዙሓት ጽላታት ዝሓትት እንተኾነ፡ እቲ ቀንዲ ተዋሳኣይ ግና ጽላት ሕርሻ እዩ። ምኽንያቱ፡ ብደረጃ ዓለም ኣስታት 80 ሚእታዊት ናይቶም ኣብ መስመር ድኽነት ዝርከቡ፡ ኣብ ገጠር ዝነብሩን መነባብሮኦም ኣብ ሕርሻ፡ ሃብቲ ዓሳን ኣግራብን ዝምርኰስ ስለዝኾነ።” ክብል ገሊጹ። ብመሰረት ጸብጻባት ኣህጉራውያን ትካላት፡ ብሰንኪ ግጭት፡ ክሊማ፡ ቊጠባን ዘይምዕሩይነትን፡ ጥሜት ኣልቦ ዓለም ንምፍጣር ካብ ቅድሚ ሕጂ ኣዝዩ ዝጸንከረ ምዃኑ ድማ ኣገንዚቡ። (ምሉእ ትሕዝቶ ቃል ሚኒስተር ኣረፋይነ ኣብ ገጽ 2 ኣሎ)
ንኣወሃሃዲት ሰብኣዊ ጉዳያት ሕቡራት ሃገራትን ሓላፊት ፕሮግራም ልምዓት ሕቡራት ሃገራትን ኣብ ኤርትራ – ሚስ ሱዛን ንጎንጊ ወኪሉ ቃል ዘስመዐ ሚስተር ክለቨር ማፑሰኒ ድማ፡ ኣብ’ዚ ኣጋጣሚ’ዚ ነተን ምርግጋጽ “ጥሜት ኣልቦ ዓለም”ን “ምጥፋእ ድኽነት”ን ዝብላ ቀዳመይትን ካልኣይትን ሸቶታት ዘላቒ ምዕባለ፡ ልዑል ኣቓልቦ ምሃበን ኣገዳሲ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ፕሮግራም ልምዓት ሕቡራት ሃገራት ምስ መንግስቲ ኤርትራ ብምትሕብባር፡ ነዚ ሸቶታት’ዚ ንምውቃዕ ከም ቀንዲ ዕላማ ሒዙ ይሰርሓሉ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
መልእኽቲ ዋና ዳይረክተር ትካል መግብን ሕርሻን ዶክተር ግራዝያኖ ዳ ሲልቫ ዘቕረበ ዶክተር ደቪድ ሰሰ ብወገኑ፡ ናይ መጀመርያ ኣህጉራዊ መዓልቲ ምጥፋእ ጥሜት ቅድሚ 25 ዓመታት ከምእተዘከረት፡ ካብ ሽዑ ድማ ኣስታት ሓደ ቢልዮን ህዝቢ ካብ ድኽነት ከምእተገላገለ ብምጥቃስ፡ ንጻዕሪን ሰናይ ድሌትን ፖለቲካውያን መራሕቲ ሞጒሱ።
ኣብቲ ኣጋጣሚ፡ ቃል ፈጻሚ ዳይረክተር ዓለማዊ ፕሮግራም መግቢ እውን ተነቢቡ።
እቲ ናይ ዝኽሪ መደብ፡ ንሕርሻዊ ኩነታት ሃገርናን ዓለምናን ብዘርኢ ቪድዮ፡ ምዕዳል ምስክር ወረቐት ንኣብነታውያን ሓረስቶት፡ ከምኡ’ውን ነታ ዕለትን ኣገዳስነታን ብዘንጸባርቕ ባህላዊ መሰናድኦ ደሚቑ ነይሩ።


text:
ስሪሒት ፈንቅል መጻኢ ዓወት ህዝብና ዘበስረ በብዓመቱ ድምቀት እናወሰኸ ዝዝከር በዓል ኢዩ። ነፍስ ወከፍ ኤርትራዊ ነቶም ኣብኡ ዝወዓሉ ሰሚዑ ምስኦም ይሕጎስ። ከምታ ጸባ ዘስተኹምና ጸባ ስተዩ ይብሎም ብልቡ።
መራሒ ስርዓት ህግደፍ ‘ፕረዚደንት’ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ብ27 ጥሪ ናብ ቐጠር ምስ ከደ ክሳብ ሎሚ 11 ለካቲት ናብ ኤርትራ ከምዘይተመልሰ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም። ኣሰና ‘ውን ነቲ ኩነታት ኣረጋጊጻቶ ኣላ።
ጽቡቕ ዕድል ኮይኑ እምቢ ንምልኪ ዝብሉ መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ይዕንብቡ ኣለዉ ።
ሰላም ! ዝኸበርኩም ኣሕዋት ኤርትራውያን ደቂ ዓደይ ሰላም ! ኣብዚ ከባቢና ኣንጠልጢሉ ዘሎ ግመ፣ ነጎዳ፣ በርቂ፣ ኣካይድኡ ካበይ ናበይዩ ዘየፍልጠ ናይ ምዝላል ጠባይ የርኢ’ሎ ካብ ገዛና ኣብ ሓሙሻይ ጎረቤት ቱኒስ ጀሚሩ ኣብ ሳልሳይ ጎረቤት መስር በጺሑ’ሎ፣
ንምክልኻል ሕይልታት ተጸግዕዎ
ናይ ለውጢ ሓይሊ ክከውን ሕተትዎ
ንለውጢ እጃሙ ከበርክት ኣባራትዕዎ
ታሓባቢርኩም ንህዝቢ ክተድሕንዎ
ሽሕ ኪሎመተር ብሓደ ክትዓምዎ
ለውጢ ክራጋገጽ ህዝብና ክርህዎ።
ክቡራት ኣንበብቲ ሎሚ ዓመት፤ ዓመት ለውጢ፤ ዓመት ጽንዓት፤ ዓመት ወኒ ቃልሲ ብዝለዓለ ደረጃ ኣብ ከባቢና ዝልዓለሉ ዘሎ ዓመት እዩ፤
ክቡራት ኣንበብቲ ሎሚ ዓመት፤ ዓመት ለውጢ፤ ዓመት ጽንዓት፤ ዓመት ወኒ ቃልሲ ብዝለዓለ ደረጃ ኣብ ከባቢና ዝልዓለሉ ዘሎ ዓመት እዩ፤
ፕሮፓጋንደኛ ህግደፍ ተስፋንኪኤል ገራህቱ፡
{mpg width=”350″}gerahtu{/mpg}
“ሕጂ ኣብ ቲ ዝሓየለ ደረጃ በጺሕና ዘለና ኤርትራዊት ስድራቤት ስለዘሐየልና ኢና” ይብል።
Los Angeles residents have hosted a warm welcome diner party to the Eritrean refugee who arrived from Refugee camp Shimbela in northern Tigray Ethiopia on Jan 17-01-2011 at Eritrean restaurant.
Now that Nevsun Resources’ (NSU) Bisha Gold Mine has successfully reached the production stage, investors have turned their sights toward another emerging gold company in Eritrea, Africa – Sunridge Gold (SGC.TSXV).
ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት እቲ ንኹሉ ኣንጻር ምልክን ዕብለላን ስቅያትን ዝቃለስ ዘሎ ኤርትራዊ ዜጋ ዘሰንበደ ተርእዮ ውልቃዊ ሓበሬታ ኣብ ዋዕላ ኣዲስ ኣበባ ዝተሳተፋ ሽድሽተ ደቂኣንስትዮ ኤርትራውያን ኣሕዋትና፡ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ሓርነት ዶት ኦርግ
ኣብ’ዚ ሰሙናት`ዚ ዝወጸ ”ብስም ዝተኣረመ ጸብጻባት ዋዕላ” ዝብል ዝርዝር ጸብጻባት ናይ ሰባትን ጸለመታትን ዝሓዘ እዩ ። እዚ ዘቃልዖ ነገራት እንተሃልዩ ንተኻፈልቲ ዋዕላ ዘይኮነስ ንኣካይዳ ሰልፊ ህዝቢ ኣብ ኣዝዩ ሕማቕ ደረጃ በጺሑ ምህላዉ እዩ ዝገልጽ።
መንእሰይ ከይኮነ ዝዓበየ ሰብ የልቦን። ገለ ግን ኣለዉ ስድራኦም ብንእስነቶም ሓላፍነት የሰክሙዎም እሞ፡ ንእስነት ከይረኣዩ ዚዓብዩ። ኩሉ ጸጽሕፍቶኡ ኣለዎ።
ንምልካውያን ፈተውቲ ስላጣን፡ ካብቶም ሓደ ዝገብርዎም ረቛሒታት ክግለጽ ተኾይኑ፡ ፍቕሪ ስልጣን፡ ብሕታዊ ሃብቲን ህቡብነት ምጥራይን እዮም። ህዝቢ ከምልኾምን ክፈርሖምን ድሕሪ ሞት ድማ ክዝከሩ ዓቢ ሃረርታ ናይ ምልካውያን እዩ።
እቲ ህዝባዊ እምነት ኣጥፊኡ፡ ንስለያዊ መሓውር ከም ኣማራጺ መጻንሒ ስርዓቱ ዝጥቀመሉ ዘሎ መላኺ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ፡ ቺካጎ፡ ሃሱሳዊ ስርሓት ከካይዱሉ ካብ ዘዋፈሮም ሰለይቲ ተቓሊዖም።
ዲክታተርያዊ ስርዓት ህግደፍ ጽሑፋት ኣሰና ካብ ኢንተርነት ብምሕታም ናብ ካልኦት ሰባት ኣመሓላሊፍኩም ብዝብል ምኽንያት፡ ንኽልተ ተማሃሮ ካልኣይ ደረጃ ኣብ ካልኣይ መደበር ፖሊስ ኣስመራ ኣሲሩዎም ከምዘሎ እሙናት ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
እቲ ሸውዓተ ወርሒ ኣቢሉ ተሪፍዎ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ኤርትራ፡ እንታይ ንግበር ወይ ነሰላስል ዝብል ኣርእስቲ ቀንዲ ናይቲ ኣኼባ ትሕዝቶ ዝነበረ ቅድሚ ምጅማሩ ሽማግለ ፖለቲካ ኣቶ ኣለም ዘቢብ ብዛዕባ ህልዊ ኵነታት ኤርትራን ህዝባን ስፍሕ ዝበለ መግለጺ ድሕሪ ምሃቡ፡ ቀጺሉ ኣቶ ሰዓድ መ/ሙሳ ኣባል ሃገራዊ ኮሙሽን ብወገኑ ብዛዕባ ሃገራዊ ኮሙሽን ኣልዒሉ ስራሓትን እንታይ ከምዝተሰላሰለን ኣብሪሁ።
ብስምምዓትና እንሰርሓሉ እምበር ብፍልልያትና እንሰሓሓበሉ ግዜ ኣይኮነን።
ኩነታት እተን ማዕበል ህዝቢ ሓፍ ኮፍ ዘብለን ዘለዋ ሃገራት፡ ኣብ ማዕከናት ዜና ክቃላሕ ክንርእዮን ክንሰምዖን እንከሎና፡ እዚ ዓመጽ እዚ ድኣ ሽም ሃገር ስለዝቐየረ እዩ እምበር፡ ዝያዳ ኣብ ሃገርና ጎሊሑ ዝርኣ ዘሎ እንድዩ ንብል።
By Tesfa-Alem Tekle
February 3, 2011 (ADDIS ABABA) – In fresh accusations, Ethiopia has laid fresh accusations against arch-foe Eritrea for conspiring to perform bomb attacks during the Africa Union (AU) summit held last week in the capital, Addis Ababa.
Whether to engage or isolate Eritrea as a spoiler was what the quint group addressed. Germany reported not being encouraged by its efforts to engage with Eritrea and noted that the German government had decided to freeze its support for the Bisha mining project, which he predicted would paralyze the project.
ዝኸበርካ ደላይ ፍትሕን ሰላምን ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ
ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ከም ዝተኸታተልካዮ ነቶም ኣብ ሃገረ ግብጺ ተዋጢሮም ዓለም ክንዲ ዑንቂ ጸቢባቶም ንዘለው ኤርትራውያን ንምሕጋዝ ዝተገብረ ገንዘብ ናይ ምውጻእ ዕማም ብዓወት ተዛዚሙ ኢልና ኣበሲርናካ ኔርና።
ቅድሚ ኩሉ እንቓዕ ነዚ ኹሉ ዝግበር ዘሎ ጉያ ጉያን፤ ሓዞን ኣርክብን ጥራይ ከይኮነስ ርድኣዮን ርድኣናን ናይሓሶትን ናይ ሓቅን ጥርዓን ካብ ኩሉ ኩርናዕ ብሓባር ክንሰምዕን ክንርእይን ኣብጽሓና።
ብቀዳም ዕለት 18.12.2010 ኣብ ዝተገብረ ክፉት ኣኼባ ፣ ብጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላን ኣብ መደብ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤን ንኤርትራውያን ተቐማጦ ከተማ ዙሪክን ከባቢኣን መግለጺ ተዋሂቡ።
ቀኒእኩም ዶ ደቂ ዓደይ ብቕያ ህዝብታት ቱኒዝያን ግብጽን? ከመይ ዘይትቐንኡ ኣይ ከይፈተኻ እንድዩ ሕጅስ ብኻ ቱኒዝያዊ ኮይነ ወይ ግብጻዊ ኮይነ ንኽትብል ዘደናድነካ።
ሎሚ ቅነ ይሃምምን ይነጉድን ኣሎ። ስለናይቲ ደመናን ሰርብን ሓርየት ይሽትት ኣሎ። እሞ’ኸ ድኣ እዚ ኣዝመራ ይምልከተና ድዩ? እሂናይ ድኣ ከመይ ዘይምልከተና። ኣይ ንሕና እንዲና ግዳ ንጥላለት ፍትሒ ልዕሊ ዝኾነት ሃገር መስዋእትነት ዝኸፈልና።
ሰላም ክቡራንን ክቡራትን ተኸታተልቲ ጽሑፋት ‘ኣለና’። ንስርዓት ገበነኛ ኢሳይያስን ሰልፉ ህግደፍን ዘቃልዕ፣ ካብ ቀዳማይ ክሳብ መበል 16 ክፋል ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ዝቐረበ ተኸታታሊ ስኑድ ጽሑፋት፤ ኣስታት 95 ገጻት ኮይኑ ኣሎ።
ሰላም ክቡራንን ክቡራትን ተኸታተልቲ ጽሑፋት ‘ኣለና’። ንስርዓት ገበነኛ ኢሳይያስን ሰልፉ ህግደፍን ዘቃልዕ፣ ካብ ቀዳማይ ክሳብ መበል 16 ክፋል ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ዝቐረበ ተኸታታሊ ስኑድ ጽሑፋት፤ ኣስታት 95 ገጻት ኮይኑ ኣሎ።
Passed to the Telegraph by WikiLeaks 9:30PM GMT 31 Jan 2011
ውልቀመላኺ መራሒ ስርዓት ህግደፍ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ነቲ ኣብ ቱኒዝያን ግብጽን ዝካየድ ዘሎ ህዝባዊ ተቓውሞታት ፈጺሙ ከይቃላሕ ንሚኒስትሪ ዜና ተሪር ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ።
ክቡራት ተኸታተልቲ ድምጺ ኣሰና
ኣብ ናይ ሎሚ ሰኑይ 31 ጥሪ መደብ ራድዮ ድምጺ ኣሰና፡ ነቲ ኣብ ቱኒዝያን ግብጽን ዝርአ ዘሎ ህዝባዊ ተቓውሞን መስርሕ ለውጥን፡ ጽልውኡን ኣስተምህሮኡን ንዓና ንኤርትራውያን እንታይ ምዃኑ ንምድህሳስ ምስ ክልተ ኤርትራውያን ምሁራት: ዶ/ር ኣሰፋው ተኸስተን ዶ/ር ኣንገሶም ኣጽብሃን ዘካየድናዮ ዘተ ከነቕርበልኩም ምዃና እናዘኻኸርና ምክትታልኩም ንዕድም።
ኦ! ጅግና ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ!
ካብ ጀነራል ክሳብ ኮፕራል፣ ተጋዳላይን ኣባል ሃገራዊ ኣገልግሎትን፤ ብዝተፈላለየ ማዕረግን ሓላፍነትን ኣብ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ንዕድመ ውልቀ መላኺ ኢሳይያስ ኣብ ምድልዳልን፣ ስቅያት ገዛእ ርእስኻን ህዝብኻን ኣብ ምንዋሕን ብዘይ ድሌትካ ተዕወንውን ዘለኻ ጅግና ኤርትራዊ!
መጀመርያ ሰላም ንህዝቢ ኤርትራን ንኣብ ደገ ኮይኖም ግዘይኦምን፤ ገንዘቦምን፤ ሓንገሎም ዘወፍዩ ዘለዉ ተባዓት ተቃለስቲ ኤርትራውያን ብስም ደለይቲ ሰላምን ፍትሕን ሰላምታይ ከቅርበሎም ይደሊ።
አብዚ አብከባቢና ዘለዋ ሃገራት ዐቢ ጩራ ለውጢ ዝቐላቀለሉ ዘሎ እዋን ወላ ን አይተ ኩሉ ባዕሉ አየቕሰኖን አሎ። ከመይ ኢሉ ሞ ክቀስን;፡ እቲ ዘይምቅሳን ካአ ሕማቅ አሎ ጽቡቅ ናብ ቀጠር ብስራሕ ምክንያት( ማዓንጣ ምስ ተዘርገ) ኢዩ ዘንቅሳቅሶ። እዚ መገሻታት እዚ ክልተ ትርጉም ኢዩ ዘለዎ፡
It goes without saying that there are many nationalists serving the regime humbly for they have no alternative. In fact, they are between the devil and the deep blue sea.