text:
ገንዘባዊ መርሓና ማህበር ሲ.ኤፍ.ሲ ባንግሎር
ሓቀኛ ዕዮ እግዚኣብሄር ገንዘብ ክጥቀም ይኽእል እዩ፥ ኮይኑ ግን ፍጹም ኣብ ገንዘብ ዝሙርኮስ ኣይኮነን። ኣብ ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ እዩ ዝምርኮስ ።ኣብቲ ዝኾነ ዕዮ ኣብ ገንዘብ ዝምርኮስ ፥ሓቀኛ ዕዮ ኣምላኽ ኣይኮነን።
ናይ የሱስ ኣገልግሎት ኣብ መንፈስ ቅዱስ ዝተሞርኮሰ ጥራይ እዩ ነይሩ። ንሱ ውህበታት ገንዘብ ንዕዩኡ ካብ ስዓብቱ ተቐቢሉ እዩ (ሉቃ 8=2-3)።ግናኸ ንሱ ፍጹም ዝኾነ ሰብ ኣብ ዝኾነ ግዜ ገንዘብ ኣይሓተተን ንሱ ገንዘባዊ ስእነቱ ፍጹም ንዝኾነ ሰብ ኣይፈልጠን እንተ ኾነ ንኣቡኡ ጥራይ ኣፍሊጡ።እዚ እዩ እቲ መንገዲ ዝኾነ ኣገልግሎት ንእግዚኣብሄር ዘኽብሮ ክዓዮ ዋላ ሎሚ።
የሱስ እቲ ናይ መጀመሪያ ኣካል "ኣካል ክርስቶስ" ነይሩ ኣብ ምድሪ ። ንሕና ኣብ ቤተ ክርስትያን መንፈሳዊ "ኣካል ክርስቶስ" ተባሂልና ንጽዋዕ ።ስለዚ ንሕና ኣብነት የሱስ ገዛእ ርእሱ ኣብ ምድራዊ ህይወቱ ንገንዘብ ዝምልከት ዝሰርዓልና ክንስዕብ ንደሊ።
ስለዚ ኽኣ ካብ 1975 ኣብ ዝሓለፈ 40 ዓመታት ከም ቤተ ክርስትያን ዝጸናሕናሉ ፥ንዋላ ሓደ ሰብ ፍጹም ንዘድሌና ነገር ገንዘብ ኣይሓተትናን ከምእ’ውን ፍጹም ዝኾነ ናይ ጸሎት ደብዳቤታት ብዛዕባ ዝጎደለና ዘድሌና ኣንፈት ሂብና ኣይንፈልጥን ኢና።ሞባእ ኣብ ቤተ ክርስትያን ባንግሎር ፍጹም ወሲድና ኣይንፈልጥን ኢና ወይ ጎይታ ብኣና ገይሩ ዝተኸለን ኣብ ብዙሓት ቤተ ክርስትያናት ኣብ ህንዲ ኮነ ኣብ ወጻኢ ሞባእ ፍጹም ወሲድና ኣይንፈልጥን። ናይ ሞባእ ሳንድቑ ጥራይ ኣብ ናይ ቤተ ክርስትያን ሕብረት ነቐምጥ፥እዚ ኽኣ ነቶም ብምስጢር ብድሌቶም ተሓጊሶም ክህቡ ዝምነዩ እዩ።ንኹሎም ነቶም ናብ ዓመታዊ ናይ ሰለስተ ምዓልታት ጉባኤ ኣብ ዝተፈላለየ ናይ ህንዲ ቦታት ዝተረኸቡ መግብን ምሕደርን በነጻ ነቕርብ ። ኩሎም እቶም ሽማግለታት ኣብ ቤተ ክርስትያናትና ብምድራዊ ስራሕ ርእሶም ይድግፉ "ከምቲ ሃዋሪያ ጳውሎስ ዝገበሮ " ዋላ ሐደ ካብኦም ብቤተ ክርስትያን ዝድገፍ የልቦን።መጽሓፍትና ፥ጹሑፋትና ብድምጽን ቪድዮን መልእኽትታትና ኣብ ኢንተርኔይት ክርከብ ዝክኣል እዩ ንዝኾነ ሰብ ኣብ ዓለም ዘሎ ክንብቦ ፥ክስምዖ፥ክሪኦን ብነጻ እዩ።ኩሉ ብነጻ ኢና ካብ ጎይታ ተቐቢልናዮ ንኹሉ ኽኣ ብነጻ ንህቦ።
•ቅድሚ ምሃብካ ብጃኻ ነዚ ኣረጋግጽ
1.ዳግም ዝተወለድካ ውልድ ኣምላኽ ዲኻ ? 2.ንቤተሰብካ ዘድልዮም ነገር እኹል ኣለካ ድዩ ? 3.ብዘይካ ናይ ገዛ ልቓሕ( Loan) ትእወዶ ኣለካ ድዩ ? 4.ምስ ኩሉ ሰብ ተዓሪቕካ ዲኻ ? 5.ተሓጊስካ ዲኻ ትህብ ዘለኻ ?
ኩሉ እዚ ኣገልግሎት ብርግጽ ብዙሕ ገንዘብ ይጠልብ እዩ ግዳ ዝኾነ ሚሊየነር ኣብ ቤተ ክርስትያና ንዕዮን ዝድግፍ የብልናን ።ህንዲ ኣዚያ ድኻ ሃገር ክትከውን ትኽእል ፥ኮይኑ ግን ቅድም መንግስቲ ኣምላኽ ደሊና ኢና፥ከምእ’ውን እግዚኣብሄር ንዘድሌና ኩሉ ግዜ ይቕርበልና እዩ።በዚ ምኽንያት እዚ ኣገልግሎትና ካብ እንፍልም ፍጹም ኣብ ዝኾነ ግዜ ኣብ ልቓሕ ኣቲና ኣይንፈልጥን ኢና።ንቤተ ክርስትያን ምህነጺ ካብ ባንኪ ፍጹም ተሊቂሕና ኣይንፈልጥን ኢና ። ንኻልኡት ናይ ካልኡት ኣገልግሎት ኣይንፈርድን ኢና ካብ ናትና ብዝተፈለየ መንገዲ ዝገብርዎ ፥ኮይኑ ግን እዚ እዩ እግዚኣብሄር ዝመርሓና መንገዲብ፥ናይ የሱስ ገዛእ ርእሱ ኣብነት ክንስዕብ ደሊና ኢና -እቲ ናይ መጀመሪያ "ኣካል ክርስቶስ" ኣብ ምድሪ።
ስለዚ ሰባት ነዚ ኣገልግሎትና ክህብ ክሕግዙ ይኽእሉ እንተ ኾነ ክሓትና ከለዉ ፥በዚ መቆጻጸሪ ዝርዝር ክሓልፉ ንሓቶም~
1.ዳግም ዝተወልድካ ውልድ ኣምላኽ ዲኻ ? ኣብዛ ምድሪ ንዕዮ ኣምላኽ ክትሕግዝ ዓቢ ክብርን ፍሉይ መሰልን እዩ ፥ኮይኑ ግን እዚ ፍሉይ መስለ ነቶም ዳግም ዝተወለዱ ጥራይ እዩ ዝውሃብ (3 ዮው7)።
2.ንስድራቤትካ ዘድልዮም ነገራት እኹል ገንዘብ ኣለካ ድዩ? ? ርግጸኛ ዲኻ እዚ ብምሃብካ ንስድራኻ ኣብ ትሕቲ ገንዘባዊ ጸገም ከም ዘይእትዎም ? መጀመሪያ ዘድልዮም ነገራት ንስድራኻ ክትሓሊ ኣለካ ( ማር 7=9-13 ን 1ጢሞ 5=8) ርኤ።ኣብ ሰማይ ዘሎ ኣቦና ኣዚዩ ሃብታም እዩ ከምእ’ውን ንሱ ከም ዝኾነ ሃብታም ኣቦ ደቁ ክጠምዩ ክስቀዩ ብዝኾነ መንገዲ ኣይደልን፥ጥራይ ምኽንያቱ ንዕኡ ገንዘብ ስለ ዝሃብዎ።
3.ክትከፍሎ ዘለካ ገዚፍ ዕዳ ኣለካዶ ? እንተ ሃሊኳ ኮይኑ ቅድም ዕዳኻ ክፈል። እግዚኣብሄር ደቁ ዕረፍቲ ዘለዎ ህይወት እዩ ክነብሩ ዝደሊ ፥ካብ ኩሉ ዕዳ ነጻ ክኾኑ ። መጀመሪይ እቲ ናይ ቄሳር ናቱ ዝኾነ ክንህብ ኣሎና ቅድሚ ዝኾነ ነገር ንእግዚኣብሄር ምሃብና፥ ምኽንያቱ እግዚኣብሄር ናይ ቄሳር ገንዘብ ይኹን ወይ ናይ ዝኾነ ካልእ ሰብ ገንዘብ ክንህቢ ኣይደልን እዩ (ማቴ 22=21 ፥ሮሜ13=8)።
መዘኻኸሪ -ካብ ባንኪ እትልቅሖ ናይ ገዛ መግዝኢ ልቃሕ ኣይኮነን ‘ኣብዘን ጥቕስታት ዘሎ ትርጉም ' ምኽንያቱ እቲ ገዛ እትውንኖ ንብረት ማዕረ ዋጋ ኣለዎ ምስቲ ዝተወሰደ ልቓሓ። ብሓደ ዓይነት ምኽንያት መኪና ብልቃሕ ካብ ባንኪ ዝተወሰደት’ውን ልቓሕ ኣይኮነትን - እንተ ድኣ እታ መኪና ኢንሽራንስ ኣቲያ ብዋጋ እቲ መጠን ካብ ባንኪ እተወሰደ ገንዘብ።
4.ብነጻን ብትሓጓስን ዲኻ እትህብ ዘለኻ ከምእውን ብዘይጸቕጢ ካብ ዝኾነ ሰብ ወይ ዋላ’ውን ካብ ናይ ገዛ ርእስኻ ሕልና ? እግዚኣብሄር ብእናዕጠይጠየ ዝህብ ዘይኮነስ ተሓጊሱ ዝህብ እዩ ዘፍቅር ።ንሱ ውህበት ካብቶም ብጸቕጢ ዝህቡ ወየ ገለ ግዴታ ምእንቲ ክፍጽሙ ዝህቡ ወይ ምእንቲ ሽልማት ክቕበሉ ተጸብዮም ኢሎም ከም መልሲ ዝህቡ ኣይደልን እዩ (2 ቆሮ 9=7)።
በዚ መቆጻጸሪ ዝርዝር ክትሓልፍ ከለኻ ብጀኻ ተዓገሰና። ኣብ ገንዘባዊ ነገራት ኣብነትን ምህሮን ጎይት የሱስ ክርስቶስ ክንሲብ ኢና እንደሊ ዘላና።
ምሃብ ንክርስትያን ሕብረት ማእከል ን ሲ.ኤፍ.ሲ
ድሕሪ እዚ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ብጥንቃቐ ኣብ ግምት ምእታውካ ፥እንተ ድኣ ገና ነቲ ኣገልግሎት ሚንስትሪይ ክትሕግዝ ተሰሚዒካ፥ካብ እዞም ዝስዕቡ መንገድታት ከተበርክት ትኽእ ኢኻ።
ወፈያ ብገንዘብ ምስግጋር (Money transfer)
ንክርስትያን ሕብረት ማእከል ሲ.ኤፍ.ሲ cfc ፥ኢሜይልካ ስደደላና ናብ (ዝተሓለወ ኢሜይል)።
ቸክ (cheque) check
ብቼክ ውን ክትሰድድ ትኽእል ኢኻ ብስም "christian fellowship center” ብዝተመዝገበ ኢሜይል ናብዚ ዝስዕብ ኣድራሻ~
Christian Fellowship Church
#69-71, Paradise Enclave, Bellahalli
(Behind Supertech Micasa Apartment)
Kannur Post
Bangalore Urban
Bangalore - 562149
Karnataka
India
ኣገዳሲ መዘኻከሪ
እቲ ቸክ ብስም (christian fellowship church) ክኸውን የብሉን ግናኸ (christian fellowship center)።
ነዚ ብምምባብካ የቐኔልና ። ከመይ ጎይታ ይባርኽካን ይምራሕካን ኣብ ብሕቲ ህይወትካን ኣብ ምሃብካን’ውን።


c: text/html

text:
ሰበ ስልጣን ሱዳን፣ረፈረንደም ደቡብ ሱዳን ንክፍፀም መዓልታት ኣብ ዝተረፈሉ ጊዜ፣ኣንፃር ሚድያ መጥቃዕቲ ከምዝኸፈቱን ከየፃረዩ ይኣስሩ ከምዘለውን ሓላፊት ሰብኣዊ መሰላት ሕ/ሃ ገሊፀን።
ናቪ ፒይለይ ኣብ ዘረበአን፣እቲ ረፈረንደም ናፃን ርትዓዊን ኮይኑ ክዛዘም ኣገዳሲ‘ዩ፣ኣብ ታሪኽ ሱዳን ድማ ወሳኒ ምዕራፍ ኣለዎ ኢለን።
ንሰን ወሲኸን፣መንግስቲ ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ንመረፅቲ ምፍርራሕ ከምኡውን ንውፅኢት ረፈረንደም ምፅላም ብህፁፅ ደው ከብልዎ ፀዊዔን።
ኣስታት 4 ሚልዮን ሰባት፣ኣብ‘ቲ ረፈረንደም ንክድምፁ ተቀሪቦም‘ለው።ምስ ሱዳን ክሓብሩ ወይካኣ ሃገር ክምስርቱ ዕድል ኣለዎም።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ኣብ ኢትዮዽያ ዝርከቡ ኣስታት ዓሰርተ ሽሕ ዝግመቱ ተወላዶ ደቡብ ሱዳን ኣብ‘ቲ ሰንበት ዝሳለጥ ረፈረንደም ንክሳተፉ ምዝገበኦም ዛዚሞም ተባሂሉ።
ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ቤት ፅሕፈት መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ምክትል ወኪል ዴቪድ ዳንግ ኮንግ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ ሪኢቶ፣ተመዝገብቲ ብዛዕባ ኣዋሃህባ ድምፂ ስልጠና ተዋሂብዎም‘ሎ ኢሎም።ነቲ ስራሕ ሓላፍነት ተቀቢሉ ዘሎ ድማ ዓለም-ለኸ ትካል ማይግረሽን‘ዩ ይብሉ።
እቶም ዝተመዝገቡ ደቡብ ሱዳናውያን ኣብ ኣዲስ ኣበባ፣ኣሶሳ፣ጋምቤላን ካልኦት ከባቢታትን ከምዝርከቡ‘ውን እቲ ዜና ይሕብር።
ብዙሓት ደቡብ ሱዳናውያን ኣብ ኢትዮጵያ ኮይኖም ንረፈረንደም ሱዳን ይፅበዩ
ካርቱም ንሚድያ ትድርት፡ከየፃረየት ትኣስር'ላ ተባሂሉ
ሰበ ስልጣን ሱዳን፣ረፈረንደም ደቡብ ሱዳን ንክፍፀም መዓልታት ኣብ ዝተረፈሉ ጊዜ፣ኣንፃር ሚድያ መጥቃዕቲ ከምዝኸፈቱን ከየፃረዩ ይኣስሩ ከምዘለውን ሓላፊት ሰብኣዊ መሰላት ሕ/ሃ ገሊፀን።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ወ/ሮ ገነት በኹረጺዮን ዝተባሃለት ሓረስታይ ካብ ዕረ፡ ኒምን ጉዕ-በርበረን ባህርያዊ ጸረ-ባልዕ መድሃኒት ኣማዕቢላ።ነቲ ባህርያዊ ጸረ-ባልዕ መድሃኒት ካብ ሓደ መጽሔት ንዝረኸበቶ ሓበሬታ ምርኩዝ ብምግባር ከም ዘዳለወቶ ዝሓበረት ወ/ሮ ገነት እቲ ጸረ ባልዕ መድሃኒት ንኹሎም ኣብ ኣትኽልቲ ዝረኣዩ ባልዓት ከምዘጥፍእ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጻ።
እቲ ጸረ-ባልዕ ካብ ኬሚካል ነጻ ብምዃኑ ዘይተበከለ ምህርቲ ኣብ ምርካብ ሓጋዚ ከምዝኾነ ዝተዛረበት ወ/ሮ ገነት ናይ ወጻኢ ሸርፊ ኣብ ምጉዳል’ውን ዘይነዓቕ ኣበርክቶ ከምዝህልዎ ገሊጻ። ተጠቃሚት ናይ’ቲ ጸረ-ባልዕ ከምዝኾነት ዝገለጸት ወናኒት ቤት መሽጣ ዕምባባን መደበር ፈልስን ሻም ፡ወ/ሮ ሰናይት ብኹሉ መዳያቱ ውጽኢታዊ ኮይኑ ከምዝረኸበቶ ንድምጺ ኣሜሪካ ተዛሪባ።
እዚ ጸረ-ባልዕ መድሃኒት ብሚኒስትሪ ሕርሻ ተቐባልነት ከምዝረኸበ ዘመልከተት ወ/ሮ ገነት ኣብ ቀጻሊ ብሓርጭን ካልእን መልክዕ ንምድላዉ መጽናዕትን ፈተነን ይካየደሉ ከምዘሎ ሓቢራ።


text:
Radio Erena: 18 November 2020
ኣብ ሰንዓፈ ዝርከብ ሆስፒታል፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ኵናት ትግራይ ብዝተወግኡ፣ ወትሃደራውት መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣዕለቕሊቑ ከምዘሎ ራድዮ ኤረና ከተረጋግጽ ክኢላ።
እቲ ሆስፒታል፣ ኣብዚ እዋን’ዚ፣ ናብ ማእከል ወትሃደራዊ ሕክምና ተቐይሩ ምስ ምህላዉ፣ ሕዱር ሕማም ንዘለዎምን ተኣለይቲ ናይቲ ሆስፒታልን እንተዘይኮይኑ፣ ነበርቲ ሰንዓፈን ከባቢኣን፣ ኣስታት 25 ኪሎ ሜተር ርሒቃ ናብ እትርከብ ከተማ ዓዲ ቀይሕ፣ ኣብ ዘሎ ሆስፒታል ኣገልግሎት ክረኽቡ’ዩ ዝንገሮም ዘሎ።
ሆስፒታል ሰንዓፈ፣ ከም ኣካል ናይቲ ሕውየት ናይቲ፣ ኣብ 1998 ክሳብ 2000 ዓመት ምህረት ኣብ ዝተኻየደ ኵናት ዝወረዳ ዕንወት ተባሂሉ፣ ብምወላ ሕቡራት ሃገራት ፕሮግራም ልምዓትን ሕብረት ኤውሮጳን ተሃኒጹ፣ ኣብ 2015’ዩ ስርሑ ጀሚሩ።
ተሓከምቲ እቲ ናይ ሰንዓፈ ሆስፒታል ዝነበሩ ሕሙማን፣ ምስቲ ምስ ኮረና ቫይረስ ተተሓሒዙ፣ ንኣስታት 8 ኣዋርሕ ተናዊሑ ምስ ዘሎ፣ ምቅንቓስ ህዝቢ ዝድርት ኣዋጅን ክብደት መነባብሮም ተደሚርዎ፣ ኣገልግሎት ሕክምና ንምርካብ ናብ ካልእ ከተማ ክመላለሱ ተወሳኺ ጾር ኮይኑዎም ይርከብ።
ከተማ ሰንዓፈ፣ ማእከል ወትሃራዊ መናሃርያ ኮይና፣ ህዝባ ኣብ ከቢድ ናይ ውግእን ወረ ውግእን ሻቕሎት’ዩ ተሸሚሙ ዝርከብ።
ብዛዕባ’ተን ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ዘዳውብ ከባቢታት ዝርከባ ከተማታትን ሓውሲ ከተማታትን ኤርትራ፣ ዛጊት ዝርዝራዊ ሓበሬታ ኳ ክርከብ እንተዘይክኣለ፣ ዘለውኦ ኩነታት ምስ ናይ ሰንዓፈ ተመሳሳሊ ክኸውን ከምዝኽእል ይግመት።
==================


text:
ኣቐዲማ ብዳርባ ዲስካስ ቀዳማይን ካልኣይን ደርጃ ብምሓዝ ወርቅን ነሓስን ዝተሸለመት፡ ኣብ ቅድድም ጃልባ፡ ነሓስ መዳልያ ከምኡውን ኣብ ምሕንባስ 50 ሜ ነሓስ መዳልያ ዝዓተረት ሃገራዊት ጋንታ ሽወደን፡ ሕጂ እውን ብመንገዲ ዱብላንትስ ኣቢላ፡ ኣብ ናይ ልዕለት ዝላ ማለት stavhopp ቀዳማይ ደረጃ ብምሓዝ፡ ወርቂ ሜዳልያ ክትዓትር ኣኽኢልዋ ኣሎ። ክሳብ ሕጂ፡ ሽወደን፡ ኣብ ኦሎምፒ …Läs mer »
ደቡብ ኣፍሪቃዊት፡ ሾንሜከር፡ ሓድሽ ክብረ ወሰን ኣመዝጊባ
ኣብ ቶክዮ፡ ጃፓን፡ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ውድድራት ኦሊምፒክ፡ ደቡብ ኣፍሪቃ ድሕሪ 25 ዓመታት፡ ብ ሾንሜከር ኣቢላ ወርቂ መዳልያ ምሕንባስ ከም ዝረኸበት ተገሊጹ። ታቲጃና ሾንሜከር፡ ናይ 200 ሜትሮ፡ ናይ ደቀንስትዮ ክብረ ወሰን ምሕንባስ ኣመዝጊባ ኣላ። ኣብ 2:19 ግዜ ነዚ ርሕቀት ዝወድአት ቀዳመይቲ ጓለንስተይቲ ኮይና’ላ። ብሰሉስ፡ ኣብ ናይ 100 ሜትሮ ብሩር መዳልያ …Läs mer »
ዳይሬክተር ፈደረሽን ቅድድም ብሽክለታ ጀርመን: ዓቢ ነቐፌታ ወሪድዎ
ዳይሬክተር ፈደረሽን ቅድድም ብሽክለታ ጀርመን: ፓትሪክ ሞስተር: ኣብ ውድድር ኦሊምፒክ ቶክዮ ዓሌታዊ ዘረባ ብምምላቑ ዓቢ ነቐፌታ ይወርዶ ምህላዉ ተገሊጹ። ዘረባኡ ተሌቪዥናት እናተቐባበላ ክደጋግማኦ ብምርኣዩ ይቕረታ ሓቲቱ’ሎ። ንሃገራዊት ጋንታ ጀርመን ወኪሉ ኣብ ቅድድም ብሽክለታ ዝሳተፍ ዘሎ: ኒኪያስ ኣርንት: ምስ መወዳድርቱ ህልኽ ዝመልኦ ቅድድም እናካየደ ናይቲ ፈደሬሽን ዳይረክተር ስፖርት ፓትሪክ ሞስተር ናይ …Läs mer »
ኣፍሪቃውያን ሃገራት ኣብ ውድድር ኦሎምፒክ ቶክዩ
ኣብቲ ትማሊ መዓልቲ ዝተጀመረ፡ ዝሓለፈ ዓመት ክካየድ ዝነበሮ፡ ናይ ዓመተ 2020 ውድድር ኦሎምፒክ፡ ወጋሕታ ኣብ ቶክዮ ጃፓን ዝጀመረ ኮይኑ፡ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ዝርከቡዎም ኣፍሪቃውያን ተወዳደርቲ፡ ኣብ ዕለት 23 ሓምለ 2021 ዝተጀመረ ዓለምለኻዊ ውድድር፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ስፖርት ዝወዳደሩ ኮይኖም ገለ ዓይነት ስፖርት፡ ኣብ ኣፍሪቃ ከይተለመደ ዝጸነሐን ሓድሽን እዩ። ገለ ኣትሌታት ኸኣ ንመጀመርታ …Läs mer »
ቶክዮ: ውድድራት ኦሎምፒክ ንምጅማር ትዳሎ
ኦሊምፒክ ቶክዮ: ካብ ካልኦት ቅድሚ ሕጂ ዝተኻየዱ ውድድራት ብዝተፈልየ መልክዕ ንምክያድ ተዳልዩ ኣሎ ተባሂሉ። ኣብዚ ዓለምና ኣብ ስግኣታት ለበዳ ኮይና እተካይዶ ዘላ ኦሊምፒክ ቶክዮ: ካብ 207 ሃገራት ዝመጹ 11300 ኣትሌታት ንዝመጻ ክልተ ሳምንታት ውድድራቶም ከካይዱ እዮም። ኣብ መጋቢት 2020: እዚ ውድድራት ብምኽንያት ለበዳ ኮሮና ክውዘፍ ተጌሩ ምጽንሑ ዝዝከር እዩ። ኣትሌታት …Läs mer »
ሃገራዊት ጋንታ ጥልያን፡ ተዓዋቲት ዋንጫ ሃገራት ኤውሮጳ፡ EURO-2020፡ ኮይና
ትማሊ ሰንበት ምሸት ካብ ሰዓት 9፡00 ክሳብ 11፡40 ኣብ ዝነበረ ግዜ፡ ሃገራውያን ጋንታታት ዓዲ እንግሊዝን ጥልያንን፡ ንዋንጫ ሃገራት ኤውሮጳ መን ጨበጠ ኣብ ዘካየደኦ ናይ ፍጻሜ ጸወተአን፡ ብዓወት ሃገራዊት ጋንታ ጥልያን ተዛዚሙ። ሃገራዊት ጋንታ እንግሊዝ፡ ኣንጻራ ዝተቐልዐት ናይ ኩርናዕ ቅላዕ ተቖጻጺራ፡ ኩዑሶ ናብ ሉክ ሸው ምስ ተዋህበት፡ ንሱ ብወገኑ ንኣብ ማእከል …Läs mer »
ናሚብያውያን ኣትሌታት: ካብ ውድድራት ኦሊምፒክ ክእገዳ እየን
18 ዝዕድሜኣ ናሚብያዊት: ክሪስቲን ምቦማ: ካብ ኦሊምፒክስ ከም ትሰናበት ተጌራ ተባሂሉ። ዝተሰናበተትሉ ምክንያት ድማ: ካብቲ ብ World Athletics ዝተወሰነ መጠን ተስተስትሮን ዝልዕል ነዝዒ ኣብ ኣካላታ ስለ እተረኽበ እዩ ተባሂሉ’ሎ። ምቦማ: ነቲ ን30 ዓመታት ተታሒዙ ዝነበረ ክብረ ወሰን ጒያ 400 ሜትሮ ዝሰበረት ኣትሌት እያ። እዛ ብረቡዕ ኣብ ፖላንዳዊት ከተማ ቢድጎሽች: ኣብ …Läs mer »
ሃገራዊት ጋንታ ሽወደን፡ ካብ ውድድር EURO 2020 ተገሊፋ
ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ሽወደን፡ ትማሊ ሰሉስ ምሸት ሰዓት 9፡00 ድ.ቐ. ኣንጻር ሃገራዊት ጋንታ ዩክሬን ኣብ ዘካየደቶ ጸወታ ኣብ መበል 121 ደቂቕ ብዝተመዝገበታ ካልኣይቲ ሸቶ፡ ካብ ውድድር ዋንጫ ሃገራት ኤውሮፓ ከምዝተገለፈት ተፈሊጡ። ሃገራዊት ጋንታ ዩክሬን ኣብ መበል 27 ደቒቕ፡ ብመንገዲ ተኸላኻላያ ዜንቸንኮ ቀዳመይቲ ሸቶ ድሕሪ ምምዝባ ሃገራዊት ጋንታ ሽወደን ድማ …Läs mer »
ዝላታን ኢብራሂሞቪች፡ ናብ ሃገራዊት ጋንታ ሽወደን ተመሊሱ
ወዲ 39 ዓመት፡ ዝላታን ኢብራሂሞቪች፡ ድሕሪ 5 ዓመታት፡ ናብ ሃገራዊት ጋንታ ሽወደን ከምዝተመልሰ፡ ኮሚሽን ስፖርት ሽወደን ሓቢሩ። ኢብራሂሞቪች፡ ምስ ሃገራዊት ጋንታ ሽወደን፡ ካብ ዓመተ 2001 ክሳብ ዓመተ 2016 ኣብ ዝተጻወተሉ እዋን፡ 112 ጸወታታት ኣካይዱ 62 ሸቶታት ከምዘመዝገበ ይፍለጥ። ኣብ ዕለት 25 መጋቢት፡ ሃገራዊት ጋንታ ሽወደን፡ ኣንጻር ጆርጅያ፡ ድሕሪ ሰለስተ መዓልታት …Läs mer »
ፔለ፡ ንክርስቲያኖ ሮናልዶ “እንቋዕ ሓጎሰካ” ክብል ሞጊሱ
ክርስቲያኖ ሮናልዶ፡ ትማሊ ኣብ ዝተኻየደ ግጥም ጆቬንቱስ ምስ ካልያሪ፡ ብዘመዝገበን ሰለስተ ሸቶታት (ሃትሪክ) ተሓጊዙ፡ ነቲ ብንጉስ ኲዕሶ እግሪ ዓለምና፡ ፔሌ፡ ተታሒዙ ዝነበረ ክብረ ወሰን፡ ብዝሒ ቊጽሪ ሸቶታት፡ ብምሕላፉ፡ ፔሌ፡ ናይ እንቋዕ ሓጎሰካ መልእኽቲ ሰዲዱ። ሮናልዶ፡ ኣብ መጀመርያ እብረ ጸወታ፡ ኣብ ውሽጢ 32 ደቓይቕ፡ ሃትሪክ ብምስራሕ ኣብ መላእ ዕደመ ጸወታኡ ብጠቕላላ …Läs mer »


text:
ኬንያ ኣብ ዓለም ቕልጡፍ ቁጠባዊ ዕብየት የርእያ ካብዘለዋ 20 ሃገራት ሳልሳይ ደረጃ ከምዝሓዘት ናይ ብሉምበርግ ናይ 2015 ኣ/ፈ መፅናዕቲ ገሊፁ።ካብ ሃገራት ኣፍሪካ ኬንያን ናይጀሪያን ጥራሕ እየን ኣብቲ ዝርዝር ዝኣተዋ።ቻይና ቀዳመይቲ ፊሊፕንስ ካልአይቲ ተሰሪዐን ኣለዋ።ኣብ ኬንያ ሽቕሊ ኣልቦነት ዝለዓለ ምዃኑ እውን ተገሊፁ’ሎ።
ኣብ ከባቢ ናይሮቢ ዝርከብ ፋብሪካ ዓለባ United Aryan ቅድሚ 13 ዓመታት ዝተጣየሸ ኩባኒያ ኮይኑ ንልዕሊ 10 ሽሕ ሰራሕተኛታት ቆፂሩ እናስርሐ ይርከብ።ማእኸላይ እቶት ሰራሕተኛታት ኣብ ወርሒ 150 ዶላር እዩ።
ቀንዲ ናይ ንግዲ ምንቅስቓሱ ሰደድ እዩ።በብወርሑ 100 ሚሊዮን ዶላር ዘውፅእ ኣቑሑት ናብ ዩናይትድ ስቴትስ ይልእኽ።
UNITED ARYAN ዩናይትድ ስቴትስ ንትሕቲ ስሃራ ኣፍሪካ ብዝሃበቶ ዕድል ነፃ ግብሪ ተረባሒ እዩ።እቲ ፕሮግራም African Growth and Opportunity Act (AGOA) ብዝብል ሽም ይፅዋዕ።
እዚ ፕሮግራም እዚ ኣብ ዝቕፅል ወርሒ መስከረም ከብቅዕ እዩ።
መስራትን ኣቦ መንበርን United Aryan Limited ፓንካጅ በዲ AGOA ነቲ ፕሮግራም እንተድኣ ዘየሐዲሱዎ ኣብ ልዕሊ ኩባኒይኦም ከቢድ ሳዕቤን ክህልዎ እዩ ይብሉ።
ዝክኣሎም ኩሉ እናገበሩ ከምዝርከቡን መንግስቲ ኬንያ እውን ይሕግዞም ከምዘሎን ይገልፁ። ‘’በቐሊል ኣበሃህላ እቲ ዕድል እንተድኣ ተዓፂዩ ናትና ሃለዋት እውን የብቅዕ’’ ዝብሉ ንሶም ብምስዓብ ‘’ዝፈጠርናዮም ዕድላት ስራሕቲ ክንቐብፆም ኢና’’ኢሎም።።
ብመሰረት ብሉምበርግ መፅናዕቲ ዘካየደለን 57 ሃገራት ኬንያ ኣብዚ ዓመት እዚ ብሽዱሽተ ሚእታዉ ክትዓቢ ተተንቢዩ’ሎ።ቻይና፣ኢንዲያ፣ ፊሊፕንስን ኢንዶነዢያን ሓሙሽተ ምእታዊ ወይ ካብኡ ንላዕሊ ቁጠባዊ ዕብየት ከምዝግባ ትፅቢት ይግበር።
እንተኾነ ኣብ ኬንያ ሸቕሊ ኣልቦነት ዝለዓለ እዩ።40 ሚእታዊ ኬንያዊያን ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ይነብሩ።እቲ ናይ ንግዲ ስምምዕነት እንተብቂዑ ኩነታት ድኽነት ብዝዓበየ ክሓምቕ እዩ።


text:
Radio Erena: 28 December 2020
መንግስቲ ኤርትራ፣ ምስፍሕፋሕ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ናብ ኣስጋኢ ደረጃ ዓሪጉ ብምባል ዝጸንዐ ምዕጻው ክናዋሕ ኣብ ጽባሕ ልደት ፈረንጂ ዘሕለፎ መምርሒ፣ ኣብ ዜጋታት ተወሳኺ ሻቕሎት ፈጢሩ።
እቲ መንግስቲ፣ ኣብ ዘሕለፎ መምርሒ፣ ንዘይተርፍ ስራሕ፡ መግቢ ንምግዛእ ወይ ንህጹጽ ሕክምናዊ ኣገልግሎት እንተዘይኮይኑ፡ ብኣጋር፡ ብብሽክለታን ካሮሳን ካልእን ዝግበር ኩሉ ዓይነት ምንቅስቓሳት ክልኩል ከምዝኸውን’ዩ ገሊጹ።
ይኹን’ምበር፣ ነፍሰጾራትን ዝተወጽዑ ሕሙማንን፣ ናብ ሕክምና ንምብጻሕ፣ እኽሊ ካብ እንዳ ጠሓኒት ንምምልላስን ካልእ ዕለታዊ መነባብሮ ንምምራሕ ዘገድሱ ነገራትን፣ ዓረብያ ፈረስን ብሽክለታን ክጥቀም ዝጸንሐ ህዝቢ፣ ዝተረረ ምዕጻው ምእዋጅ ንተወሳኺ ሕሰምን መከራን ዘቃልዕ’ዩ ክብሉ’ዮም ራድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ዜጋታት ዝገልጹ።
ንትሽዓተ ኣዋርሕ፣ ብዘይዝኾነ መደብ ሕውየትን ሓገዝን ክሳቐያ ንዝጸንሓ ሓያሎ ስድራቤታት፣ ተወሳኺ ክትዕጸዋ ኢኽን ምባለን፣ ዳርጋ ንሞት ምፍራደን ምዃኑ’ውን ኣገንዚቦም።
ሰራዊት ኤርትራ፣ ብናይ ጽዕነት መካይን ተጸፋጺፉ፣ ኣብ ኵናት ትግራይ ክመላለስ እናተራእየ ብኣንጻሩ፣ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ስለዘስግኣና፣ ዝጸንዐ ምዕጻው ክናዋሕ’ዩ ዝብል መምርሒ ንባዕሉ፣ ብዙሕ ሕቶታት ከለዓዕል ከምዝኽእል እቶም ዜጋታት ብተወሳኺ ኣሚቶም።
መንግስቲ ኤርትራ ብዝህቦ ዘሎ ሓበሬታ መሰረት፣ ክሳብ 25 ታሕሳስ ኣብ ዝነበረ ግዜ፣ 992 ሰባት ብኮረና ቫይረስ ክልከፉ እንከለዉ ሞት ሓደ ሰብ ድማ ተመዝጊቡ ኣሎ።
===================


text:
- Other languages
ሻቕሎት
ሻቕሎት፡ ኣብ ፈተንቲ ኩነታት እነንጸባርቖ ተፈጥሮኣዊ ግብረ-መልሲ ኮይኑ፡ ነገራት በዲህካ ንምስጋር እነርዮ ኩነት እዩ። ሻቕሎት ዝተፈላለየ ገጻት ክህልዎ ይኽእል። ንኣብነት ንሓጺር ግዜ ዝጸንሕ፡ ከቢድ ኣካላዊ መለለዪታት ዘለዎ ወይ ውን ናይ ራዕዲ ስምዒት ዝነዝሕን ክሳብ ውነኻ ዝፈታትን ሻቕሎት ክኽውን ይኽእል። ሻቕሎት ውትሩ ይስወር እኳ እንተኾነ ተመላሳይ ግን እዩ።
ሻቕሎት ከመይ ይመስል?
ሻቕሎት ዝፈጥሮ ስምዒታትን ዕምቆቱን ካብ ሰብ ናብ ሰብ ክፈላለ ይኽእል። ፍዂስ ዝበለ ሻቕሎት፡ ናይ ምሽጋር፡ ስእነት-ቅሳነት፡ ነገራት ካብ ክዉን ዝረሓቐ ጌርካ ናይ ምርእይ ስምዒትን፡ ማለት’’ሆይሆይታ ኣብ ዘብቅዓሉ ኩነት’’ ምንባር፡ ዝኣመሰለ ገጻት ክህልዎ ይኽእል። ከቢድ ሻቕሎት፡ ብኣካላዊ ስምዒት እዩ ዝግለጽ። ንኣብነት፡ ከተስተንፍስ የጸግመካ፡ ኣብ ኣፍልቢኻ ጸቕጢ ከምኡ ውን ምንሃር ትርግታ ልቢ ወይ ዱግዱግታ ይሰመዓካ። ዘየላቡ ሽቅሎት ኣርዓዲ-ሻቕሎት ተባሂሉ ይጽዋዕ። ሻቕሎት ምስ ወረረካ ዝፍጠር ኩነታት ከኣ፡ ሻቕሎታዊ-መጥቃዕቲ ይበሃል።
ግዳይ ሻቕሎት ክትከውን እንከለኻ፡ እትሓስቦ ነገር ’’ምሽቓል ኣይክገድፈንን እዩ’’ ወይ ውን ’’ይዓብድ ኣለኹ’’ ዝብል ስምዒት እዩ። ከምዚ ዓይነት ስምዒት ክብሕተኩም እንከሎ – ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ምዃኑ ኣይትረስዑ! ሻቕሎት ዕድሚኡ ሓጺር እዩ። ምስ ወረደኩም ዝዓስለኩም ስምዒት ጽቡቕ እኳ እንተዘይኮነ፡ ሻቕሎት ሓደገኛ ኣይኮነን።
ንምንታይ እየ ግዳይ ሻቕሎት ዝኸውን?
ብዛዕባ ዘሰንብድ ወይ ዘርዕድ ነገር ምሕሳብ ወይ ውን ንነብስኻ ከም ዓቕሚ ዝሰኣንካ፡ ዝፈሸልካ ወይ ውን ትርጉም ከምዘይብልካ ጌርካ ምርኣይ ገለ ካብቶም መበገሲ ሻቕሎት እዮም። ኣብ ገለ እዋናት ጠንቂ ሻቕሎት ምስ ልዑል ትጽቢታት፡ ንነብስኻ ውርደት ምስካምን ከም ኣባሲ ጌርካ ምስ ምርኣይን ዝተተሓሓዘ እዩ። ነንብስኻ ከም ስግንጢር ’’ጸገም ዘለካ ሰብ’’ ጌርካ ምርኣይ ከኣ ልሙድ ነገር እዩ።
ግዳይ ጥልመትን ኣሕሊፍካ ምሃብን ምዃን ውን መበገሲ ሻቕሎት ክኸውን ይኽእል እዩ። ነዓኹም ኣገዳሲ ዝኾነ ነገር ምስኣን ንኣብነት ቅሳነት፡ መዓርግ ወይ ውን ፍቕሪ ውን መበገሲ ሻቕሎት ክኸውን ይኽእል።
ክሻቐል እንከለኹ፡ ኩነተ ኣእምሮይ እንታይ ይመስል?
ሻቕሎት ካብ ማእከላይ ስርዓተ-መትኒ ሓንጎልና ዝምንጩ ክንቆጻጸሮ ዘይንኽል ግብረ-መልሲ እዩ። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ሻቕሎት፡ ሓደጋ ወይ ውን ኣሰንባዲ ኩነታት ክገጥመና እንከሎ ሓንጎልናን ስርዓተ-መትኒናን ዝነዝሖ ግብረ-መልሲ እዩ። እቲ ሓደጋ ግድን ኣይኮነን ክዉን ወይ ግሁድ ክኸውን። ሓንጎልና ህይወት ኣብ ሓደ ኣላ ዝብል መልእኽቲ ክሰዽ እንከሎ፡ ኣካላትና ግብረ-መስሊ ይህብ። እዚ ኸኣ’ዩ ነዓኹም ሻቕሎት ኮይኑ ዝስመዓኩም።
ስነ-ኣእምሮኣዊ ስርዓተ-መጠንቀቕታ ናይ ሓደ ሰብ ማዕረ ክንደይ ተኣፋፊ እዩ ዝብል፡ ካብ ሰብ ናብ ስብ ከምኡ ውን ካብ ሓደ መድረኽ-ህይወት ናብ ካልእ ክፈላለ ይኽእል። ካብ ዕድመ ኮተቴ ክሳብ ዕድመ ዕስራታት ኣብ ዘሎ ዕድመ ግዳይ ሻቕሎት ምዃን ዘይልሙድ ነገር ኣይኮነን። እንዳዓበኻ ምስ እትመጽእ ውን ሻቕሎት እንዳነከየ ይመጽእ። ንሕማቕ ዝኾነ ነገራት ዝተቓልዐ ሰብ ኣብ ሻቕሎት ናይ ምውዳቕ ተኣፋፍነቱ ኣዝዩ ልዑል እዩ።
እንታይ ዓይነት ናይ ፍወሳ ኣገልግሎት ይግበረለይ?
ኩሉ ኣንጻር ሻቅሎት ዝቐንዐ ኣገባብ ፍወሳ፡ ሻቕሎት ከመይ ጌርካ ትቆጻጸሮ ኣብ ምምሃር ዝተሰረተ እዩ። እዚ ኣገባብ ፍወሳ ከኣ ተቓልዖ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ኮይኑ፡ ኣብ ርጉእ ኩነታት ኮይንኩም ብዘገምታ ሻቕሎት ንምስዓር ትለማመዱ። ኣብታ ናይ ልምምድ ህሞት ሻቕሎት ንምስዓር ምስ እትዕወቱ ከኣ፡ ሻቕሎት ድሕሪ ውሱን ግዜ ባዕሉ ከምዝጠፍእ ክትግንዘቡ ኢኹም። ኣገባብ ፍወሳ ተቓልዖ ብምልምማድ ከኣ፡ ንኣእምሮኹም ነቲ ኣብ ደሃሊ ህሞት ዝልእኮ ናይ መጠንቀቕታ መልእኽቲ ከምዝዓርፍ ትገብሩ። እንታይ ንምባል እዩ ንሻቕሎት ብዙሕ ከምዘይትሳጥሑ ትኾኑ።
ሻቕሎት ማዕረ ክንደይ እዩ ልሙድ?
ዝኾነ ሰብ ኣብ ህይወቱ ገለ እዋን ግዳይ ሽቕሎት ይኸውን እዩ። ገሊኦም ውን ብዙሕ ግዜ ግዳያት ሻቕሎት ይኾኑ። ሻቕሎት ኣዝዩ ልሙድ እኳ እንተኾነ፡ ብዛዕብኡ ኣፎም ከፊቶም ዝዛረቡ ሰባት ግን ኣዝዮም ውሑዳት እዮም። ስለዝኾነ ከኣ፡ መብዛሕታኦም ሰባት ንሻቕሎት ምስ ከም ውርደትን ወቐሳን ዝተተሓሓዘ ስምዒታት የተሓሕዝዎ። ሻቕሎት ኣብ ሰብ ዘይርአይ ስለዝኾነ ኸኣ፡ መብዛሕትኦም ሰባት ንሳቶም ጥራይ ግዳይ ሻቕሎት ዝኾኑ ጌርም ንነብሶም ይቆጽርዋ። እዚ ኸኣ፡ ንሻቕሎት ከም ዛዕባ ክትዛረበሉ ዝግባእ ጉዳይ እንዳሃለወ ከይተዘርበሉ ክሓልፍ ይገብር።
ብዙሓት ሰባት ሻቕሎት የንጸላልዎም ምህላዉ ይሓብኡ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ዳርጋ ሻቕሎት ዝበሃል ነገር ከምዘየለ ውን ከምስሉ ይፍትኑ። ሓባእ ቊስሉ ሓባእ ፈውሱ ዝዓይነቱ ኸኣ፡ ክትሓብኦ ምስ እትፍትን ክትቆጻጸሮ ውን ኣጸጋሚ እንዳኾነ ይኸይድ።
ንሻቕሎት ብኸመይ ይቆጻጸሮን ባዕለይ`ከ እንታይ ክገብር ይኽእል?
ካብ ሻቕሎት ክትሃድም ምፍታን ንቡር ነገር እዩ። ምኽንያቱ፡ ካብ ዘይቅሱን ኩነታት ክትላቀቕ ምፍታን ፍጡራዊ ባህሪ ወዲ-ሰብ እዩ። ሻቕሎት ገዲፍካዮ ብምህዳም ኣይገድፈካን እዩ። እቲ ሓቂ ብኣንጻሩ እዩ። ሓደ ካብቲ ብሉጽ ኣገባብ ምቊጽጻር ሻቕሎት ምቕባሉ እዩ። ነቲ ዝወረደካ ኩነታት ተቐቢልካ ካብኡ ክትሃድም ዘይምፍታን። ዓቕሊ ምስ እትረኽቡ ሻቕሎት ቀልጢፉ እዩ ዝገድፈኩም ጥራይ ዘይኮነስ ንቐጻሊ ውን ብቐሊሉ ክትቆጻጸርዎ ትኽእሉ።
ከመይ ኣለኻ ኢልካ ምስ ሰብ ምዝራብ ሓጋዚ እዩ። ምዝራብ ናብ ሕውየት ዘእቱ ዋና ማዕጾ እዩ። ንሻቕሎትን ኣገባብ ኣፈዋውስኡን ኣመልኪትኩም ምንባብ ውን ሓጋዚ እዩ።
ጸቕጢን ሻቕሎትን ዳርጋ ኣዝማድ እዮም። ብግቡእ ምስ እትምገቡ፡ እኹል ምስ እትድቅሱ ደስ ዝብለኩም ነገር ውን እትገብሩ ንጸቕጥን ሻቕሎትን ንምስዓር ዘኽእለኩም ሓይሊ ክትድልቡ ትኽእሉ። ካልእ ኣገዳሲ ምኽሪ ውን ኣይፋል ምባል ምልማድን ልዕሊ ዓቕምኹም ዝኾነ ነገር ዘይምግባርን እዩ።
መለለዪታት ሻቕሎት እንታይ እዩ?
ሻቕሎት ንመዓልታዊ ህይወትኩም ዝጸሉ ምስዝኸውን፡ ምልክት ናይ መለለዪ ሕማም ሻቕሎት እዩ። እዚ ኸኣ ክትሕከምዎ ትኽእሉ ኢኹም። ገለ ካብቶም ዓይነታት ሕማም ሻቕሎት፡ ራዕዲ ዝተሓወሶ ሻቕሎት፡ ድብልቕልቕ ዝበለ ሻቕሎት፡ ማሕበራዊ ሻቕሎት ከምኡ ውን ጠገለ ኣልቦ ራዕዲ ዝተሓወሶ ሻቕሎት የጠቓልል።
መዓስ እየ ሕክምናዊ ረድኤት ክሓትት ዘለኒ?
ሻቕሎት፡ መዓልታዊ ዝነግደኩም ንህይወትኩም ዝጸሉ ተርእዮ ምስዝኸውን-ሓገዝ ካብ ምሕታት ዓዲ ኣይትውዓሉ። ግዳይ ናቱ ምዃንኩም ነብስኹም ክተዋድቑ ክደፋፍኣኩም የብሉን። ሓገዝ ምሕታት ወትሩ ትብዓት የድሊ እዩ። ቀልጢፍካ ሓገዝ ምሕታት ውን ዝበለጸ እዩ። ሕክምናዊ ሓገዝ ምሕታት ዓቐበት ምስዝኾነኩም፡ ከምኡ ንምግባር ከተባብዓኩም ዝኽእል ትኣምንዎ ሰብ ተወከሱ። ትኣምንዎ ሰብ ምስዘይህሉ፡ መንነትኩም ከየቃላዕኩም ምስ ናይ ድጋፍ መስመር ክትጸሓሓፉ ወይ ውን ቻት ክትገብሩ ትኽእሉ ኢኹም። ነዚ ብዝምልከት ክትውከሱወን እትኽእሉ ማሕበራት ዝርዝር ኣብዚ ኣለኩም።


text:
Radio Erena: March 6, 2014
ዞባዊ ማሕበር ፖሊስ ኤውሮጳ- Europol ፣ እቲ ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ ንዝርከቡ ኤርትራውያን ስድራቤታት ሰቖቓ ኮይንዎም ዘሎ፣ ካብ ዶብ ኤርትራ ክሳብ ሲናይ ዝፍምጸም ምስግጋርን መሸጣን ደቂ ሰብ ንምግታእ ተበግሶ ክወስድ ምዃኑ ኣፍሊጡ።
እቲ ኣካ ኣጉራዊ ማሕበር ፖሊስ Interpol ዝኾነ ዞባዊ ማሕበር፣ ኣብ ሽወደን ብፋልይ ኣ ስዊዘርላንድን ጀርመንን ድማ ብሓፈሻ ዝርከቡ ኤርትራውያን፣ ኣብ ሲናይ ተጨወዮም ንዝርከቡ ቤተሰቦምን መቕርቦን 10ታት ኣሽሓት ዶላር ክኸፍሉ ይግደዱ ምህላዎም ኣተሓሳሲቡ።
እቲ ገንዘብ ዝልኣኸሉ ኣገባብ ደው ንምባሉን ተሓበበርቲ ናይቲ ምስግጋር ዝኾኑ ኣካላትን ድማ ኣብ ቀይዲ ዝኣትውሉ መንገዲ ንምንዳይ፣ ኤሮፖል ምስ ኢንተርፖል ብምስምማዕ ክሰርሕ ምዃኑ’ውን ሓቢሩ።
ዳይረክተር ኤሮፖል ሮብ ዌይንራይት፣ እቲ ዞባዊ ማሕበር ፖሊስ ካብ ኤውሮጳ ጀሚሩ ክሳብ ዞባ ሲናይ ኣብ ዘሎ ኩነታት ብምውህሃድ ከምዝነጥፍ’ውን ብሰሉስ 4 መጋቢት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ምጥቓስ፣ ማዕከን ዜና ሽወደን ዘ ሎካል ጠቒሱ።
ግዳያት እዚ ካብ ዶባ ኤርትራ ክሳብ ሲናይ ተዘርጊሑ ዘሎ ምጭዋይን መሸጣን ደቂ ሰብ ዝኾኑ ኣብ ኤውሮጳ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስድራቤታት’ውን ብስም ኤሮፖል ብምጥቃስ ናብ ዝቐረቦም ፖሊስ ክሕብሩ እቲ ማሕበር ይምሕጸን።
ደላሎን ተሓባበርቶም፣ ብፍላይ ንኤርትራውያን ዒላማ እናገበሩ ናብ ሲናይ ብምስግጋ ከምዝሸጥዎም ዘዘኻኸረ እቲ ማሕበር፣ እቶም ኣብ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝርከቡ ስድራቤታቶም ድማ ንሓደ ሰብ ክሳብ 33 ሽሕ ዶላር እንተዘይከፊሎም ከሳቕይዎምን ክቐትልዎምን ምዃኖም ብቴሌፎን ከምዘፈራርሑ፣ መግለጺ ኤሮፖል የመልክት።
ብመሰረት ኮሚሽነር ጉዳያት ወጻኢ ሕብረት ኤውሮጳ ሰሲልያ ማልማስትሮም ዘቕረበቶ ጸብጻብ፣ ኣብዚ ዝሓለፈ ኣርባዕተ ዓመት ጥራይ ብመንገዲ እዚ ዘይሕጋዊ ኣገባብ እዚ 620 ሚልዮን ዶላር ገንዘብ ተሰጋጊሩ።
================================


text:
ናይ ኣእምሮ ጥዕናካ ምክንኻን ካብ ምዕጻው ኣብ እንወጽኣሉ እዋን
ንመብዛሕትና እቲ ዕጽዋ ቀስ እናበለ ምኽፋቱ ንንናፍቖም ዕድላት ይኸፍተልና (ዋላ’ኳ ዘይንቡር፡ ርሕቐት እናሓሎኻ ዝግበር እንተኾነ) ማለት ከም ምስ ኣዕሩኽ/ መሓዙት ምርኻብ፡ ስፖርት ምጽዋት፡ ምስ ቤተሰብ ‘ብኣካል’ ምርኻብ፡ ወይ ድማ ናብቲ ንፈትዎ ስራሕና ምምላስ።
ንብዙሓት ካባና ግና፡ ዋላ እቲ ዘሐጉስ፡ ሃንቀው ኢልና ክንጽበዮ ዝጸናሕና ለውጥታት ከይተረፈ ንስነ-ኣእምሮኣዊ ጥዕናና ከቢድ ክኸውን ይኽእል እዩ።
ንኻልኦት ድማ፡ ጌና ሳይንስ ይድግፎ ድዩ ኣይድግፎን ኣብ ክትዕ እናሃለወ፡ ካብ ዕጽዋ ናይ ምውጻእ ሓሳብ ናይ ሓቂ ከሻቕሎም ይኽእል። እዚ ድማ ነቶም ነቲ ቫይረስ ዝያዳ ተቓላዕነት ዘለዎም ሰባት፡ ከምኡ’ውን ናይ ስነ-ኣእምሮኣዊ ጥዕና ጸገማት ንዘለዎም ሰባት ዝያዳ ይምልከት።
ተዓጽዮም/ተወሺቦም ዘለዉ ሰባት ወይ ዝያዳ ተነቀፍቲ ሰባት
ተወሺቦም ንዘለዉ ሰባት ምዝላቕ ናይዚ ዕጽዋ ጽልውኡ ብዙሕ ኣይኮነን፤ ዋላ’ኳ መንግስቲ ተወሺቦም ንዘለዉ ሰባት ዝምልከት ዘውጽኦ መምርሒታት ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሰነ ክግምግሞ እንተኾነ።
ንኮሮና ቫይረስ ዝያዳ ተነቀፍቲ እዮም ተባሂሎም ዘለዉ ጉጅለ፡ ካብ 70 ዓመት ንላዕሊ ዝዕድሚኦም ሰባት፡ ነፍሰ-ጾራት፡ ከምኡ’ውን ሕዱር ሕማማት ዘለዎም ሰባት እዮም። ካብዚኦም ግን ውሑዳት እዮም ክውሸቡ ዝሕተቱ።
እንተኾነ ግን፡ በቲ ቫይረስ ናይ ምጥቓዕ ሓደጋታት ንምጉዳል፡ ዝያዳ ንነፍሶም ክጥንቐቑ ምኽሪ ተዋሂብዎም ኣሎ። ብፍላይ ነዞም ክፋል ናይ ሕብረተሰብ ኣዝዩ ንዝነውሐ እዋን ሂወቶም ናብ ‘ንቡር’ ንኽምለስ ከቢድ ክገብሮ ይኽእል እዩ።
እምበኣር ካብ ዕጽዋ ብምውጻእና፡ ንናይ ስነ-ኣእምሮኣዊ ጥዕናና ጸገማት ክኾኑ ዝኽእሉ ነገራት እንታይ እዮም? ብዛዕብኦም’ከ እንታይ ክንገብር ንኽእል?
እቶም ናይ ስነ-ኣእምሮ ጥዕና ጸገምማት እንታይ እዮም? እንታይ’ከ ክንገብር ንኽእል?
መወዳእታ ናይዚ ዕጽዋ ከምቲ መጀመርትኡ ከቢድ ክኸውን ስለዝኽእል ክንዳለወሉ ኣሎና።
ከምቲ ኣብ ግዜ ዕጽዋ ንሰግረሉ ሜላታት ክነናዲ ግዜ ዝወሰደልና፡ ከምኡ ድማ ናብ ንቡር ሂወት ንምምላስ ሜላታት ክንረክብ፡ ግዜ ክወስደልና ምዃኑ ክንጽበዮ ኣሎና።
ንጥዕና ስነ-ኣእምሮና ዝምልከት ዝተዋህበ ምኽርታት ሕጂ’ውን ልክዕ ከምቲ ኣብ ምጅማር ናይ ዕጽዋ፡ ኣገዳሲ እዮ። እዚ ምኽርታት ብዛዕባ ሓድሽ መዓልታዊ ልምምድ፡ ርክብና ምስ ሰባት ከመይ ከም ዝቕጽል፡ ግቡእ ኣመጋግባ፡ ግቡእ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ዝምልከት እዩ። እዚ ግዜ ድማ ኣብ ትሕቲ ልዑል ጸቕጢ ምህላውና ከይኣክል፡ ብዙሕ ክንገብር ንሕተተሉ እዋን ስለዝኾነ እዚ ምኽርታት/ሓሳባት ብዝያዳ ኣገዳሲ ይኸውን።
ናትና ኹነታት ንዓና ጥራይ ዝምልከት ክሳዕ ዝኾነ፡ ካልኦት ሰባት ኣብ ዝገብሩዎ ነገራት ተመርኲስካ ንገዛእ ርእስኻ ዘይምፍራድ ኣዝዩ ኣገዳሲ ነገር እዩ። ኩሉ ሰብ ጽባሕ እንታይ ከምዝኸውን ኣይፈልጥን፡ ብብዙሕ ግድላት ድማ ይሓልፍ ኣሎ - ካልእ ኣማራጺ ድማ ስለዘይብልና ብዝተኻእለና መጠን ብሓቦ ክንሓልፎ ጥራይ እዩ ዘሎና።
ፍርሕን ጭንቀትን
ናብ መወዳእታ ናይ ዕጽዋ ክንቀርብ ከሎና ፍርሕን ጭንቀትን እቲ ኣዝዩ ልሙድ ዝኾነ ኩላትና ንህቦ ስምዒታዊ ምላሽ እዩ። ኣብ ግዜ ዕጽዋ ነዚ ኹነታት ንብድሃሉ መንገድታት ምድላይ ብዙሕ ኣድኪሙና፡ መወዳእትኡ ድማ ነጣጥሓሉ ቦታ (ኩነታት) ረኺብና ክንህሉን፡ ተመሊስና ነዚ ክንገድፎ ድማ ገና ድልዋት ዘይክንህሉን ንኽእል።
ሰባት ክራኸቡ ኸለዉ ናይ ምልባዕ ሓደጋ ስለዝውስኽ ብዙሓት ካባና በዚ ቫይረስ ከይንተሓዝ ወይ ድማ ንንፈትዎም ሰባት ከይነሕልፈሎም ንፈርህ። እዚ ምሉእ ብምሉእ ንቡር ግብረመልሲ እዩ። ግና እቲ ናይ ምልባዕ ሓደጋ ብመንግስቲ ዝወጽኡ መምርሒታት ብምትግባር ክጎድል ይኽእል እዩ።
ገዲፍካዮ ናብ ዝጸናሕካዮ ነገር ምምላስ ኩሉ ግዜ ስኽፍክፍ ክብለካ ወይ ከፍርሓካ ንቡር እዩ። ክንርበሽ ወይ ክንጭነቕ ንኽእል ኢና።
እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ንነዊሕ እዋን ከይገበርናዮ ስለዝጸናሕናን ስምዒቱ ከመይ ከምዝነበረ ስለዝረሳዕናዮን ክኸውን ይኽእል እዩ። ንኣብነት ናብ ስራሕ ምምላስ። ምናልባት’ውን ነገራት ብምኽንያት እዚ ለበዳ ስለዝተቐያየረን ዝውቱር ኣገባብ ናይ ስራሕ’ውን ከም’ኡ ስለዝተቐየረ ክኸውን ይኽእል እዩ። ንኣብነት ናብ ድኳናት/ሱፐርማርኬታት ክትኣቱ ከሎኻ ሪጋን፡ ብሓደ መንገዲ ጥራይ ናይ ምሕላፍ ኣገባብን ክጥቀስ ይከኣል።
እዞም ስምዒታት ምኽኑያት ምዃኖም ምግንዛብን ክመጽኡ ከምዝኽእሉ ምጽባይን ኣገዳሲ እዩ። ነዞም ፍርሕታት ክንስዕሮም ንኽእለሉ እንኮ መንገዲ ቀስ ብቐስ ተጻዋርነት ብምጥራይ እዩ።
ብናይ ገለ ገለ ሰባት ባህርያት ክንሓርቕ ወይ ክነንጸርጽር ንኽእል ኢና፡ ከምኡ’ውን ተሃዊኽካ ናይ ምፍራድ ሓሳብ፡ ወይ’ውን ኣብ ማሕበራዊ ሚድያታት ንጭንቀትካ ዘንጸባርቕ ግብረመልሲ/ኮመንት ናይ ምጽሓፍ ሓሳባት ክመጽአካ ይኽእል እዩ። ምስ እንኣምኖም ሰባት ዘሻቕለና ነገራት ክንዛረበሎም ኣድላይ እዩ። ይኹን እምበር ንናይ ካልኦት ባህርያት ክትቆጻጸሮ ከምዘይትኽእል፡ ከምኡ’ውን ኣብ ማሕበራዊ ሚድያታት ኣቲኻ ኣሉታዊ ርኢቶ ምጽሓፍ ቀልጢፉ ናብ ዘይተፈታውነት ከምርሕ ከምዝኽእል ኣብ ግምት ከነእትዎ ኣሎና።
እንተኽኢልካ፡ ሕርቃንካ ቀልጢፍካ ብስቱር ምስ ትኣምኖ ሰብ ጥራይ ኣውጽኣዮ/ተዛረበሉ፡ ብድሕሪኡ ረስዓዮ። ነገራት እንተዘይገዲፍናዮም ኣብ ርእስና እናመላለስና ናብ ምስትታኖምን ምኹምሳዖምን ኢና ንኣቱ።
ንመብዛሕትና፡ እዚ ለበዳ ንጭንቀትና ወሲኹዎ፡ ወይ ድማ ንዝነበረና ጸገማት ጥዕና ስነ-ኣእምሮ ኣጋዲዱዎ ኣሎ። ንኣገዳሲ ለውጥታት ክትላመዶ ግዜ ክወስድ ይኽእል እዩ። ንኣብነት፦ ኣብ ውሽጢ ድኳናት ዘሎ ናብ ሓደ ኣንፈት ጥራይ ናይ ምሕላፍ ኣገባባት ካብቲ ድኳን ክትወጽኣሎም ንትኽእል መንገድታት ክዓጽወልካ ኸሎ፡ ወይ ድማ ናይ ገጽ ማስክ ንምግባር ክትግደድ ከሎኻ ንሕማቕ ተዘኩሮታት ከለዓዕለልካ ፡ ወይ’ውን ብምኽንያት እቲ ከተስተንፍስ ዘይምኽኣልካ ዝመጽእ ስምዒታት ክቱር ምርባሽ ክፈጥረልካ ይኽእል።
እንተኽኢልካ፡ ንነገራት ከከም ኣሳጉማኻ ውሰዶም - ግና መዓልታዊ ወይ ኣኣብ ሳልስቲ ዝኾነ ሓድሽ ነገር ንምፍታን ንነፍስኻ ክትብድሃ ፈትን። እዚ ኣብ ግዜ ዕጽዋ ኣገዳሲ ዝነበረ ካብ ሰብ ናይ ምንጻል ጉዳይ፡ ዋላ ዕጽዋ ምስ ኣብቀዐ፡ ናብ ብፍላጥ ዝግበር ባሕታውነት ንኽቕየር ክትሓድጎ ቀሊል እዩ። ብንኣሽቱ ዐወታትካ ተሓጎስ (ብዓበይቲ’ውን ከምኡ)። እንታይ እንታይ ተድምዕ ከምዘሎኻ ድማ መዘከርታ ጸሓፍ።
ንብዙሓት ሰባት ዕጽዋ ብተዛማዲ ጸጥ ዝበለን ተነጽሎ ዘለዎን እዩ ኔሩ። ናብ ድኳናት፡ ጽርጊያ፡ መጉዓዝያን ስራሕን ምምላስ ህዋሳዊ ጸቕጥታት ክገብረልካ - ማለት፡ ብትርእዮ፡ ብትሰምዖ ወይ ብተሸትቶ ነገራት ዓቕልኻ ከምእተጽብብ ክገብረካ ይኽእል እዩ። ሄድፎን ነዚ ንምንካይ ጽቡቕ ተራ ክጻወት ይኽእል፡ ምኽንያቱ ሓሳባትካ ንኽትጥርንፍ፡ ብተሌፎን፡ ብሙዚቃ፡ ብፖድካስት ወይ ድማ ብድምጺ ተነቢቦም ብዝተመልኡ መጻሕፍቲ/ኦዲዮ ቡክስ ኣንፈት ኣቓልቦኻ ንምቕያር ይሕግዘካ።
ንፍርሕን ጭንቀትን ክትብድሃሎም ዘኽእሉ ምኽርታት
ክትቆጻጸሮ ትኽእሎ ነገር ጥራይ ተቖጻጸር፦ ብዙሓት ነገራት ኣለዉ ክትቆጻጸሮም ዘይትኽእል ክንስኻ ፍርሕን ጭንቀትን ዝገብሩልካ - ግና ክተመሓድሮም ወይ ቅድመ-ውጥናት ክትገብረሎም ትኽእል ገለ ገለ ነገራት ኣለዉ። ክብድ ዝብሉኻ ነገራት ንምምሕዳር ናይ ትግባረ ውጥን ክህልወካ ሓጋዚ እዩ።
ናይ ባዕልኻ ኣሳጉማ ሰጉም - በቲ ንዓኻ ዝምችኣካ ኣሳጉማ ጥራይ ክትከይድ ከምዘሎካ ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ። ካልኦት ንስኻ ክትገብሮም ዘይትደሊ ነገራት ንኽትገብር ጸቕጢ ክገብሩልካ ኣይተፍቅደሎም - ግና ነዚ ድማ ንነፍስኻ ንከይትብድህ ከም ምኽንያት ኣይትጠቀመሉ። ብፍላይ ድማ ምስ ኣዕሩኽ/መሓዙት ካብ ገዛኻ ወጻኢ፡ እቲ ሕጊ ምስ ፈቐዶን ንዓኻ ድማ ትኽክለኛ ግዚኡ ኣብ ዝኾነሉን፡ ውሑስ ብዝኾነ መንገዲ መሊስካ ርክብካ ንምቕጻል ዝምልከት እንተኾይኑ። ንኻልኦት ብዘይብኣኻ ሂወት ክቕጽሉ ምሕዳግ ከቢድ ክኸውን ይኽእል እዩ - ንኣብነት፦ ውላድካ ኣዕሩኽቱ/መሓዙታ ክርኢ/ክትርኢ ወይ ድማ ናብ ስራሕ ክምለስ ይደሊ/ትደሊ፡ ንስኻ ግን ኣይትኽእልን። ምስ ትቐርቦም ሰባት ብዛዕባ ስክፍታታትካ ምምይያጥ ኣገዳሲ እዩ። ግና ንኻልኦት ሰባት’ውን ብናይ ገዛእ ርእሶም ኣሳጉማ ንኽኸዱ እናፈቐድካ’ዩ ክግበር ዘለዎ።
ተጻዋርነት ኣጥሪ – መዓልታዊ፡ ወይ ኣብ ናይ ቁሩብ መዓልታት ፍልልይ ገለ ዝብድሃካ ነገር ክትገብር ፈትን። ከምቲ ትደልዮ እንተዘይከይዱልካ ርእስኻ ኣይተጨንቕ፡ ግን ከኣ ኣይትግደፎ። ብዛዕባ ዘድማዕካዮም፡ ወይ ደስ ዝበሉኻ፡ ወይ’ውን ክትገብሮም ብምኽኣልካ ንባዕልኻ’ውን ዘገረሙኻ ነገራት መዘከርታ ጸሓፍ።
መዓልታዊ ንትገብሮም ንጥፈታት ምቅይያራት ግበረሎም – ዝተፈላለዩ ሰባት ክትርኢን ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ክትረከብን ምእንቲ ናይ መዓልታዊ ልሙድ ንጥፈታትካ በብግዚኡ ክትቀያይሮ ፈትን። ሓደ ሱፐርማርኬት ሃዋሁኡ ዝርብሸካ እንተኾይኑ፡ ካልእ ፈትን። ገለ ሰዓታት ብእግርኻ ክትጉዓዘሉ ዋዕዋዕ ዝበዝሖ እንተኾይኑካ፡ ኣብ ከምዚ ዓይነት ሰዓትን፡ ገለ ገለ እዋን ድማ ጸጥ ኣብ ዝብለሉ ሰዓታትን ሓዋዊስካ ግበሮ።
ንኣስራሕትኻ ኣዛርቦም - ብዙሓት ኣስራሕቲ፡ ዋላ ሰባት ክምለሱ እንተደለዩ፡ ዝያዳ ተዓጻጻፍነት ኣብ ስራሕ የፍቅዱ ኣለዉ። ናብ ስራሕ፡ ናብ ዝኾነ ሽፍት ወይ ንጥፈታት ናይ ስራሕካ ብምኽንያት ጸቕጢ ወይ ፍርሒ ክትከይድ ዝኸብደካ እንተኾይኑ፡ ንሓላፊኻ፡ ቅኑዕ ኮይኑ እንተተሰሚዑካ ድማ ንትኣምኖ መሳርሕትኻ ኣዛርቦ። ንቡር ናይ ስነ-ኣእምሮ ጥዕና ጸገም እንተጌርካ ወይ እንተኔሩካ፡ ከም ኣካለ-ስንኩል ሰብ መጠን፡ ብናይ ማዕርነት ኣዋጅ መሰረት ምኽኑይ ዝኾነ ምምዕርራይ ንኽግበረልካ ብቑዕ ክትከውን ትኽእል ኢኻ። ዋላ ቅድሚ ሕጂ ዘይገለጽካዮ ኔርካ እንተዄንካን ሕጂ ኽትገብሮ ውሑስ ኮይኑ እንተተሰሚዑካ፡ ከምኡ ብምግባርካ ተጠቃሚ ክትከውን ትኽእል ኢኻ።
ንዘይርግጸኝነት ምልማድ
ብዛዕባ ‘እቲ ሓድሽ ንቡር’ ብዙሕ ተባሂሉ - ግና እቲ ንቡር ዝበሃል ነገር ይቕየር ኣሎ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ቀረባ መጻኢ እቲ ውዱዕ ኩነታት፡ ናይ ዘይርግጸኝነትን፡ ንሓደጋታት/ሪስክ ኣብ ምምሕዳር ዝተመርኮሰን እዩ ክኸውን። እዚ ንመብዛሕትና ዝሰማማዕ ነገር ኣይኮነን፡ ብፍላይ ንናይ ስነ-ኣእምሮኣዊ ጥዕናና እናተቓለስና ኣብዘለናሉ እዋን።
‘እቲ ሓድሽ ንቡር’ ንመብዛሕትና ‘ንሎሚ፡ ወይ ነዚ ሰሙን ንኽንሓልፎ እንታይ ክንገብር’ ማለት እዩ ክኸውን - ተሪፉ ዘሎ ክፋል ናይ’ዚ ዓመት እንታይ ከምዝመስል ንኽትትንበ ብጣዕሚ ኣጸጋሚ ይኸውን፡ ምኽንያቱ መብዛሕቱ ማዕከናት ብዛዕባ’ቲ ዘሎ ተኽእሎታትን መድረኻትን ብዘይ ርግጸኝነት ዝዛረበሉ ኩነታት እዩ ዘሎ። ስለዚ ድማ ኣብ ‘እንተታት’ ዕንክሊል ክትብል ቀሊል እዩ።
ኣቓልቦኻ ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ኣብ ዝተመሃርናዮምን ዘድማዕናዮም ነገራት ምግባር ሓጋዚ ክኸውን ይኽእል።
መብዛሕትና ሓሲብናዮ ብዘይንፈልጥ መንገዲ ተፈቲንና፡ ነቶም ፈተናታት ሓሊፍናን፡ ንሰግረሉ ሓድሽ መንገድታት ረኺብናን - ዋላ’ውን ሰሲንና ኢና። ንመብዛሕትና ዕጽዋ ንኽብርታትናን ኣገደስቲ ንንብሎም ነገራትናን በዲሁዎም እዩ። ኣብ ወርሒ ሓምለ እንምለሶ ሂወትን፡ ክብርታትን፡ ኣረኣእያታትን ከምቲ ኣብ መጀመርታ ወርሒ መጋቢት ዝነበረና ከይከውን ይኽእል እዩ፡ ብእኡ መጠን ድማ ኣወንታዊ ጽልዋ ኣብ ሂወትና ክንገብረሉ ንኽእለሉ ዕድላት ክህሉ ይኽእል።
ኣብ ሕጂን ሎሚን ኣቕልብ – ዝበለጸ ነገር ክትገብር ትኽእል በቲ ሎሚ ዘሎካ ነገር ጥራይ ኢኻ። ምስዚ ሕጋጋት ቀቀልጢፉ ዝቕየሮ ዘሎን፡ ኣብ ማዕከናት ዜና ዝስማዕ ብዙሕ ዝጋጮ ዘረባታትን፡ ኣቓልቦኻ ኣብዛ ሕጂ እዋን ጥራይ ክትገብሮ ፈትን። ምስትንታን/ሜዲቴሽን ምግባር ነእምሮኻ ናብ ሕጂ ክመልሶ ዝኽእል ሓደ መንገዲ እዩ።
ርግጸኝነት ንዘለዎም ነገራት ኣቕልበሎም – ዋላ’ኳ ብዙሕ ነገራት ኣብዚ እዋን ዘይርግጸኝነት ዝመልኦ እንተኾነ፡ ብመንጽሩ ተስፋ ዝህቡኻ ነገራት’ውን ኣለዉ። ነቶም ጽቡቕ ነገራት ኣኣብ ዘጋጠሙሉ እዋን ክትስንዶምን ከተድንቖምን ፈትን። ኣብ ዝረኸብካዮ ኣጋጣሚ ክትዛነን ርእስኻ ነጻ ክትገብሮን ፈትን።
ንትኣምኖም ሰባት ኣዛርብ – እንታይ ይስመዓካ ከም ዘሎ ምዝራብ ኣገዳሲ እዩ። ስክፍታታትካ ዕሽሽ ኣይትበሎም፡ ወይ ድማ ኣብ ርእስኻ ኣይትፍረድ። ካብ ዓሌትካ ሰባት ብኢንተርኔት ክትረክብ ትኽእል ትኸውን፡ ግና ኣብ ደገ ዘሎ ኣረኣእያታት’ውን ክትቅበል ፈትን።
ማሕበራዊ ሂወት ምጅማር
ካብ ዕጽዋ ክንወጽእ ከሎና ማሕበራዊ ሂወትና ምስ ገለ ለውጢ እምበር፡ ከምቲ ዝነበሮ ክንቅጽሎ ዘይከኣል ክኸውን እዩ። ገሌና ክንምለሶ ኣዚና ተሃዊኽና ኣሎና፡ ንኻልኦት ግና እዚ ከፍርሖም ይኽእል እዩ፡ ወይ ድማ ብምኽንያት ዘለዉዎ ኩነታት ክገብርዎ ኣይክእሉን።
ኣባል ናይ ዝኾነ ናይ ሓባር ንጥፈታት ዘለዎ ማሕበራዊ ጉጅለ እንተደኣ ኮይንካ፡ ኣብ ፊት-ንፊት ዝግበር ኣኼባታት ክሳተፉ ጌና ድልዋት ንዘየለዉ ኣባላት፡ ካልእ ክሳተፉ ዝኽእልሉ መንገድታት ንምንዳይ ውጥን ከተውጽእ ፈትን።
ኣብዚ ዘለናዮ ናይ ዕጽዋ ግዜ ንሕናን መናብርትናን ጥራይ ምህላውና ጥዒሙና ይህሉ እዩ - ብኹሉ መዳይ ከቢድ እዩ ኔሩ ስለዚ ምስ ሰባት ርክብና ንኽንቅጽልን እቲ ኣብ መጀመርታ ዝስመዓካ ስኽፍ ናይ ምባል ነገራት ንኽንሰግሮን ንነፍስና ክንደፍኣ ከድልየና ይኽእል እዩ። ምስ ኣዕሩኽን ቤተሰብን ከመይ ጌርካ ግድን ክንረሓሓቕ ኣሎና ከምትብል ምፍላጥ፡ ወይ ናይ ገጽ ማስክ ኣበይ ክትገብር ከምዘሎካ ምፍላጥ፡ ብዛዕባ ኣብ መንገዲ ደው ኢልካ ንኸተዕልል ብዘይምእላይካ ምጥዓስ፡ መብዛሕትና ከይንጋገ ንፈርሕ። እዚ ኩሉ ሓድሽ እዩ - ኣብ መብዛሕቱ ኣጋጣሚታት፡ ንዝወሃብ መምርሕታት ንምኽታል ዝተኸኣለካ እንተጌርካ ጥራይ እኹል እዩ።
እዚ ንናይ ደቅና ዕርክነት’ውን ዝምልከት እዩ - ብዙሓት ቖልዑ ነዕሩኽቶም ክረኽቡ ተሃንጥዮም ኣለዉ፡ ግና ኩሉ ስድራቤታት ዘዝመጽአ ለውጥታት ብምቕባል ኣብ ግብሪ ከውዕሎ ጸኒሑ ኣሎ፡ ሕጂ ድማ ንዕርክነቶም ንምቕጻል ዝያዳ ጸዓት ምግባር ኣገዳሲ እዩ፡ ብፍላይ ትምህርቲ እንተዘይተኸፊቱ።
ተወሺብና እንተሊና ወይ ካብ ተነቀፍቲ ክፋል ሕብረተሰብ እንተኾይንና፡ ኣብ ዙርያና ዘለዉ ካልኦት ሰባት ካብ ዕጽዋ ክወጽኡን ንናፍቖም ነገራት ክገብሩ ክጅምሩ ምዃኖም ዘይተርፍ እዩ። ስለዚ ዝያዳ ተነጽሎ ክስምዓናን፡ ነቲ ንዕጽዋ ንምዝላቕ ዝግበር ጸቕጢ ክንኣብዮ ዓቕሚ ክንስእን። ዕጽዋ ንኻልኦት እናዘለቐ ክኸይድ ከሎ፡ ኣስራሕቲ፡ ኣብያተ ትምህርቲ፡ ንግዳዊ ትካላትን ኣዕሩኽን ቤተሰብን ክርድኡናን፡ ስለዚ ድማ ክሕግዙና ዘይክእልሉን ናይ ሓቂ ሓደጋ/ተኽእሎ ኣሎ። ከም ውሹብ ሰብ ንሰባት ንምንታይ ተሳታፊ ክትከውን ከምዘይትኽእል፡ ወይ ድማ ነቲ ንሶም ዝኽተልዎ ዘለዉ ሕጊ ተኸቲልካ ክትወጸሉ ዘትይኽእለሉ ምኽንያት ከተዘክሮም ብዙሕ ስነ-ልቦናዊ ጸዓት ይሓትት - ንብዙሓት ድማ ናይ ጣዕሳ መቕጻዕቲ ኣሎዎ። ሕግታትን መምርሕታትን ኣብ መንነትካን ትነብሮ ቦታን ብምምርኳስ ከምዝፈላለ ዘክር ። እንታይ ክትገብር ከምትኽእልን እቶም ህልዋት ደረታት እንታይ ምዃኖምን ዝያዳ ስፍሕ ብዝበለ ምኽርታት ንምርካብ ኣብዚ ሊንክ ጠውቕ፦ https://www.mentalhealth.org.uk/coronavirus/four-nations-advice#socialising
ዕጽዋ ምስተጀመረ ናይ እቲ ስራሕ ሂወትና ኣዝዩ ተቐይሩ እዩ - ከም ወሳኒ ሰራሕተኛ ንስራሕ፡ ካብ ገዛ ንስራሕ፡ ካብ ስራሕና ብግዝያዊነት ወጺእና ንጽናሕ፡ ወይ’ውን ካብ ስራሕ ጠቕሊልና ወጺእና ዝነበርና ንኹን ብዘየገድስ። ዕጽዋ ክዘልቕ ምስጀመረ፡ ናይ ስራሕ ሂወትና እንደገና ክቕየር እዩ፡ ገለ ሰባት ድማ ሓድሽ ስራሕ ክደልዩ እዮም።
ንመብዛሕትና ካብ ዕጽዋ ምውጻእ ከም ኣማራጺ ዝረአ ነገር ኣይኮነን። ዋላ’ኳ እቲ ብወግዒ ዝተዋህበ ምኽሪ ብዝተኻእለ መጠን ካብ ገዛ ምስራሕ ዝብል እንተኾነ፡ ኣብ መላእ እዛ ሃገር ሰባት ናብ ስርሖም ክምለሱ ይጽውዑ ኣለዉ። ንመብዛሕትና እዚ ዝከኣል ኣይኮነን። እቲ ናብ ስራሕ ምምላስ ዝበሃል ድማ ምስ’ኡ ሒዙዎ ዝመጽእ ነገራት ኣሎ፡ ማለት፡ ኣባናን ኣብ ስድራቤትናን ክስዕብ ዝኽእል ናይ ጥዕና ሓደጋታት፡ ምስ ኣድላይነት ምምእራር እንጀራን ንቑጠባ ምጅማርን/ወይ ኣገልግሎታት ንኻልኦት ምሃብን ኣመዛዚንካ ምሕሳብ ይሓትት።
ኣብ ግዜ ለበዳ ክትሰርሕ ከሎኻ ክትክተሎም ዘሎካ ምኽርታት ንህብ ኢና። ኣብዚ ሊንክ ጠውቕ. ገለ ገለ ክፋል ናይዚ ዕጽዋ ኣብ ዝኽፈተሉ ዘሎ እዋን፡ ኣገባብ ስርሖም ንዝቕየር ዘሎ ሰባት ፍሉይ ማዕዳ ኣብዚ ሊንክ ይርከብ፦ https://www.mentalhealth.org.uk/documents/looking-after-your-mental-health-while-working-during-coronavirus
ቖልዑን ስድራቤትን ምእላይ
ኣብ ግዜ ዕጽዋ፡ እቶም ናይ ምእላይ ሓላፍነት ዘሎና ንስድራና ኣሊና ኢና። ንወለድን ኣለይትን፡ ናብ ስራሕ ምምላሶም ኣወንታዊን ኣድላይን ዝኾነ ጋግ ክህብ እዩ - ግና ናይ ርእሱ ዝኾነ ስነ-ልቦናዊ ብድሆታት ክህልዎ እዩ፡ ምኽንያቱ ኣብ ግዜ ዕጽዋ ናይ ስርድራቤታት ምቅርራብ ንብዙሓት ሓጋዚ ስለዝነበረ። ንወለዲ ዝምልከት ስፍሕ ዝበለ ምኽርታት’ውን ኣሎና። ኣብዚ ሊንክ ጠውቕ፦ https://www.mentalhealth.org.uk/coronavirus/parenting-during-coronavirus-outbreak
ኣብያተ ትምህርቲ ተዓጽዩ፡ ወይ ድማ እንተውሓደ ክሳዕ ናይ ሓጋይ ዕረፍቲ፡ ንውሱናት ተማሃሮን ንውሱን ሰዓታት ጥራይ ተኸፊቱ ኣብ ዝርከበሉ ግዜ፡ ወለዲ ንዝተናውሐ ግዜ ንቖልዑ ናይ ምክንኻን ሓላፍነት ክሽፍኑ፡ ባዕሎም ኣብ ትምህርቶም ክሕግዙዎም፡ ከምኡ’ውን ‘ንትምህርቲ ንምለሶም’ዶ ይጽንሑ? መዓስ’ከ?’ ኣብ ዝብል ሕቶታት ክውስኑ ይግደዱ። ወለዲ ብዛዕባ ደቆም ዝከኣሎም ክገብሩ ይደልዩ - ግና ብዙሓት ሕጂ ጸቕጢ ካብ ስራሕ ይመጽኦም ኣሎ፦ ወይ ናብ በቤት ጽሕፈቶም ክምለሱ፡ ወይ ድማ ምስቲ ምሉእ ናይ ስራሕ ሰሙን ዝሕዞም ንቖልዑ ናይ ምክንኻን ሓላፍነቶም ዘይሳነ ናይ ኣፍራይነት ደረጃን ተሳታፍነትን ከርእዩ። ንዝያዳ ሓበሬታ ብዛዕባ ምምላስ ናብ ትምህርቲ፡ ኣብዚ ሊንክ ጠውቕ፦ https://www.mentalhealth.org.uk/coronavirus/returning-school-after-lockdown
ንዘይክፈሉ ኣለይቲ ተመሳሳሊ ኩነታት የጋጥሞም፡ ምናልባት ኣካላውን ስነ-ኣእምሮኣውን ጥዕና ናይቲ ዝኣልይዎ ሰብ ኣብ ግዜ ዕጽዋ እናኣንቆልቆለ ይኸይድ፡ ናቶም/ተን ድሌታት ድማ ይቕየር። እዚ ማለት ድማ ኣብ ቀረብ ኣገልግሎት ሓድሽ ግምገማን ለውጥን ከድሊ እዩ ማለት እዩ።
ሓዘን
ሓዘን ኣብ ግዜ ዕጽዋ መብዛሕትና ዝሓለፍናዮ ተርእዮ እዩ። ብዙሓት ሰባት ኣብዘን ዝሓለፋ ኣዋርሕ ሞት ናይ ዝቐርብዎ ሰብ ኣጋጢምዎም ከምዘሎ ፍሉጥ እዩ። ቁጽሪ ኣብ ቀብሪ ክርከብ ዝኽእል ሰብ ምድራቱ፡ ከምኡ’ውን ብዘይ ርሕቐት ክተሰኒ ዝፍቀዶም ፍሉጣት ጉጅለ ጥራይ ምዃኖም፡ እዚ ንኽባደቱ ዕጽፊ ጌይሩዎ።
ካብ ዕጽዋ ክንወጽእ ከሎና ሰባት ክትረክብ ፡ ከምኡ’ውን ንዝተሸገሩ መቕርብካ፡ ዋላ’ኳ ርሕቐትካ እናሓለኻን ምትሕቕቛፍ ከኣ ዘይብሉን እንተኾነ፡ ሓገዝ ክትገብረሎም ይከኣል እዩ። እዚ ቀይድታት ትሕቲ 18 ንዝዕድሚኦም ቖልዑ ንዝኣሊ ፍቱሕ ወላዲ/ወላዲት፡ ወይ ድማ በይኑ ንዝቕመጥ፡ ግን ከኣ ምስ ሓደ ስድራቤት ጥራይ ክራኸብ ንዝጸንሐ ሰብ ኣይምልከትን እዩ። ድሕሪ ሞት ናይ ፈታዊ ክትብርትዕ ክሕግዘካ ዝኽእል ሓበሬታና ኣብዚ ሊንክ ክትረክብ ትኽእል፡- https://www.mentalhealth.org.uk/coronavirus/change-loss-bereavement
This translation was funded by Foundation Scotland and the National Emergencies Trust and distributed by the Scottish Refugee Council.


text:
ምስ ቪኦኤ ኣገልግሎት ትግርኛ ቃለ መጠይቅ ዘካየደ ኣቶ ሰረበ ‘ኣብ ወልቃይት ፀገዴ ብዛይካ ብስራሕን ዝኣምሰሉን መደባት ዝመጹ ሒደት ሰባት ኣምሓርኛ ዝዛረብ ሰብ የብልናን’ ይብል።
እቲ መዘራረቢ ኮይኑ ዘሎ ‘ሕቶ መንነት’ ሕጋዊን ሰላማዊን መዕለቢ ንክግበረሉ እንታይ ክግበር ኣለዎ ትብል? ንዝብል ዝቀረበሉ ሕቶ ‘ሕቶ ህዝቢ እንተኾይኑ፣ በቢደረጅኡ ኣብያተ-ምኽሪታት ኣለው ናብ ቤት ምኽሪ ፈደረሽን ክበፅሕ ምኻኣለ። እዚ ኣነ ይፈልጠልካ’የ ኢልካ ካብ ደገ ኮይንካ፣ ኣነ ክመርሓካ’የ፣ ኣነ ይፈልጠልካ’የ ወይ ኣነ ዝበልኩኻ ስማዕ ዝብል ዘረባ፣ ብሕጊ መልክዕ ክሕዝ ኣለዎ’ ዝብል መልሲ ይህብ።
ኣብ ልዕሊ ‘ሕቶ መንነት’ ህዝቢ ወልቃይት ፀገዴ፣ናይ ክልቲኡ ወገን ሪኢቶ ኣቅሪብናልኩም ኣለና። ዝተርፈና ታሪኻዊ መኣዝኑ’ዩ። ህዝቢ ወልቃይት ናብ ጎንደርን ትግራይን እናተካለለ ዝመፀ ስለምንታይ’ዩ? ኣብ ሕሉፍ መዋእል እንታይ ተፈፀመ? ንዝብል ዝቀረበሎም ሕቶ ክትንቱ፣ ንሙሁር ታሪኽን ንወልቃይት ፀገዴ ኣብ ሓደ እዋን ዝረገፁን ዶ/ር ገላዴዎስ ኣርኣያ ኣብ ቀፃሊ መደባትና ክነቅርቦም ኢና።


text:
Radio Erena: 29 October, 2014
ውጽኢት ናይቲ ዝገበርዎ ፈተና ክፈልጡ ናብ ሳዋ ክምለሱ ዝተነግሮም ኣባላት 27 ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ እቶም ዝበዝሑ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ከምዘይተመልሱ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
እቶም ኣብ ግዜ’ዩ ናብ ሳዋ ዝተምሱ ተማሃሮ እቶም መሕለፊ ነጥቢ ኣምጺኦም ናብ ኮሌጃት ንምእታዎ ተስፋ ዘለዎም ጥራይ ምዃኖም ዘመልከቱ እቶም ምንጭታት፣ እቶም ዝበዝሑ ግና ንዕረፍቲ ካብ ሳዋ ምስተመልሱ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ፋሕ ኢሎም ምህላዎም ኣገንዚቦም።
መንግስቲ ነዞም ክጥርንፎም ዘይክኣለ ኣባላት 27 ዙርያ፣ ብምምሕዳራት ንወለዲ ብምፍርራሕን መጸዋዕታ ብምልኣኽን ናብ ሳዋ ክወርዱ ጻዕርታት የካይድ ምህላዉ’ውን ኣረዲኦም።
መንእሰያት ብሳዋ ዝጅምር ዕድመ ንእስነቶም መጻኢ ኣብ ዘይብሉን ርእሶም ኣብ ዘይክእልሉን ጸልማት ህይወት ካብ ክነብሩ፣ ካብ ኣሃዱታቶም ክኹብሉሉን ናብ ስደት ከምርሑን’ዮም ዝርኣዩ።
ኣብ ተመሳሳሊ ፍጻሜ፣ እቶም ግቡእ ታዕሊም ንምውሳድ ናብ ዘይተፈልጠ ቦታ ክወርዱ ዝተነግሮም ኣብ ክሊ ዕድመ50ታት ዝርከቡ ዝርከቡ ኣቦታት ኤርትራ፣ ሕጂ’ውን ንኻልኣይ እዋን ንዝወጸ መጸዋዕታ ከተግብሩ ከምዘይክኣሉ ተፈሊጡ።
እቶም ኣብ ከተማ ይኹን ኣብ ገጠራት ዝርከቡ ኣቦታት፣ ናብርኦም ጠንጢኖም ናብ ታዕሊም ክወርዱ ክወሓጠሎም ኣብ ርእሲ ዘይምኽኣሉ፣ ንምንታይ ዕላማን ናበይ ቦታን ዝብል’ውን ከምዘተሓሳሰቦም’ዩ ዘመልክት ካብ ኣስመራ ዝተላእከልና ሓበሬታ፣
ስድራቤታት ኣብ ከቢድ ድኽነትን ማሕበራዊ ቅልውላውን ተሸሚመን እንሃለዋ፣ ንኩነታተን ዘጋድድ ከኣ ኣለይቲ ስድራ ዝኾኑ ኣቦታት ንግቡእ ወትሃደራዊ ታዕሊም ናብ ዘይተፈልጠ ቦታ ክወርድ ይግደዱ ኣለዉ።
ብፍላይ ሓረስቶት፣ ዓመት መመላእታ ዝደኸምሉ ግራውቶም ፍርያቱ ከይጠርነፉ ብሃንደበት ናብ ታዕሊም ክወርዱ ትእዛዝ ምምሕልላፉ፣ ዕላማ እቲ ኣብ ክሊ ዕድመ 50ታት ዝርከቡ ኣባላት ህዝባዊ ሰራዊት ህጹጽ ታዕሊም ክወስዱ ዝጽውዕ ትእዛዝ ክቕበልዎ ከምዘይክኣሉ’ዩ ዝንገር።
እዚ’ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ኣብ ከባቢ ዓሻ ጎልጎል፣ ናብ ዓዲ ሓሎ ናብ ማእቶት ዝወፈሩ ተማህሮ ኢንጂነሪንግ፣ ኣብቲ ቦታ ዝኾነ ኣገልግሎት ክዳለወሎም ብዘይምኽኣሉ፣ ሓያሎ ካብኣቶም ሃዲሞም ነናብ ገዝኦም ከምዝተመልሱ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
እቶም ሎሚ ዓመት ትምህርቶም ዝዛዘሙ ተማሃሮ፣ ዝሓለፈ ሰሙን ናብ ሃገራዊ ኣገልግልት ክወፍሩ እኳ እንተተነግሮም ናበይ ቦታ ከምዝኸዱ ከይፈለጡ’ዮም ተበጊሶም።
ሒዝንኦም ዝተበገሳ መካይን ኣብ ዲጋ ዓዲ ሓሎ ምሰውረድኦም ከኣ፣ ኣብቲ ከባቢ’ቲ ዲጋ ኣብ ዝተተኽለ ቴንዳታት ከዕርፉ እንተዘይኮይኑ ካልእ ዝኾነ ኣገልግሎት ከምዘይተዳለወሎም
ኣብቲ እዋን’ቲ ሓያል ዝናብ ብምዝናቡ ከኣ ሓያሎ ካብቶም ተማሃሮ፣ ካብ ዓዲ ሓሎ ሃዲሞም ብእግሮም ናብ ኣስመራ ከምዝተመልሱ እቶም ነዚ ሓበሬታ’ዚ ዝልኣኹ ምንጭታት ጠቒሶም።
ብዙሓት ካልኦት’ውን ናብይ ቦታ ከምዝወፍሩ ክሳብ ዘረጋግጹ፣ ኣብ ዓዲ ሓሎ ክርከቡ ከምዘይክኣሉ እቶም ምንጭታት ብተወሳኺ የመልክቱ።
ተማሃሮ ኮሌጃት፣ ቅድሚ ምምራቖም ናብ ማእቶትን ካልእ ኣገልግሎታትን ከምዝዋፈሩ ዝፍለጥ’ዩ።
=======================================


text:
ኣንፃር ዳዕሽ ይካየድ ናይ ዘሎ ስርሒት ኣሜሪካ ወሃቢ ቃል ኮነሬል ሪያን ዲሎን ኣሜሪካ “ኣብዚ ሕዚ እዋን ነዚ ክተረጋግፆ ኣይትኽእልን እያ’’ኢሎም።
ወሃቢ ቃል ሚኒስትር ምክልኻል ኣሜሪካ ጄፍ ዴቪስ ብወገኖም ሰራዊትና ንናይ ሩሲያ ፀብፃባት ዘረጋግፅ ሓበሬታ የብሉን ኢሎም።
ሰራዊት ሩሲያ ሎሚ ዓርቢ ኣብ ዝሃቦ ቃል ኣብ ሶሪያ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ግንቦት ነፈርቱ ንኣዘዝቲ ዳዒሽ ዒላማ ዝገበረ ዝፈፀምኦ ደብዳብ ንመራሒ ናይቲ ጉጅለ ቀቲለንኦ ኣለዋ ኢሉ’ሎ።
ኣብ ማህበራዊ መራከቢ ብዙሃን ፌስቡክ ሚኒስትር ምክልኻል ሩሲያ ዝወፀ መግለፂ ዳዒሽ ዋና ከተማ ኢሉ ኣብዝፅውዓ ራቃ ኣል-ባግዳዲ ይሳተፈሉ ንዝነበረ ኣኼባ ከምዝደብደባ ይሕብር።
ሩሲያ እቲ ደብዳብ ንላዕለዎት ኣዘዝቲ፣ንኣስታት 30 ኣዘዝቲ ግንባራትን ኣስታት 300 ሓለውቶምን ከምዝደምሰሰ ገሊፃ’ላ።
ኣል-ባግዳዲ ዝተቐትለ ምዃኑ ንዝተፈላለዩ መራኸቢታት ብምክትታል ዝተፈልጠ ምኻኑን እቶም መራሕቲ ደቡባዊ ከባቢ ተባሂሉ ካብ ዝፅዋዕ ከባቢ ንምውፃእ ይትልሙ ከምዝነበሩን ሚኒስትር ምክልኻል ሩሲያ ገሊፁ’ሎ።


text:
መሪሕነት አብዚ ግዜዚ እቲ አገዳስን አድላይን አብ ኩሉ መዳያት ውዳቤ ናይ ሕይወትና ፣ ናይ ክሉ ሕይወትና ግላዊ ይኹን ማሕበራዊ፣ አብ ቁጠባውን፣ ፖሊቲካውን፣ ማሕበራውን፣ባህላውን ንስራሓትና ንምዕዋት አፍልጦን ትግባረን መሪሕነት አገዳሲ ኢዩ።
አብዚ ዝሓለፈ 15 ዓመታት ሕዝቢ ብዛዕባ ጽንሰ- ሓሳብ መርሕነት እንታይ ምዃኑን፣ ከመይ ገርካ ድማ ጥዑያት መራሕቲ ትምህዝ፣ከም ውልቀሰብ ድማ ጽፉፋት መራሕቲ ንክኾኑ፣ሓበረታን አፍልጦን ንክረኽቡ ይሓቱን ይጽዕሩን፣ ካብዚ ብምብጋስ ድማ ሎሚ እዚ ኣርአስቲ እዚ ነፍሱ ዝኸኣለ አካደምያዊ ዲሲፕሊን ኮይኑ ብትምህርትን፣ ከምኡ ድማ አብ ኩለን ቤት ንባብ ብዛዕባ ምምራሕን መርሕነትን መሃርን መኻርን መጻሕፍቲ ከተነብብን አፍልጦ ክትቀሰምን ትኽእል።
ብዙሓት ሰባት መሪሕነት ማለት ወልቃውን፣ ማሕበራውን ሙያውን ሒይወትካ ንምምሕያሽ እትወስዶ መንገዲ ኢዩ ኢሎም ይአምኑ። ኩባንያታት ኢንዱስትሪ ወይ ድማ ንግዶም መታን ክዕወት ብቁዓት መራሕቲ ይደልዩ፣ ነዚ ንምዕዋት ድማ ናይ ምምራሕ ስልጠና ንሰራሕተኛታቶም ይህቡ፣ በዚ ምኽንያት ሎሚ መርሕነት ብምሁራት ተመራመርቲ ዓቢይ ቆላሕታ ረኺቡ ብዙሕ መጽናዕትታት ይካየድን ተኻዪዱን አሎ።
ሎሚ አብተን አብ ምስልጣን ዝረከባ ሃገራት አፍሪቃ ብፍላይ አብ ፖሊቲካዊ ሒይወት ስኣን ብቁዓት መርሕነታት ሕዝብታት አፍሪቃ አብ ድኽነትን ድንቁርናን፣ አብ ናይ ሓድሕድ ኩናትን ብርሰትን ይሳቀ አሎ።
አብ ናይ ሎሚ ሓተታይ ብዛዕባ ኣገልጋሊ ኣመራርሓ/ Servant Leadership/ እንታይነቱን ሞደሉን ከመይ ይሰርሕን ክገልጽ ክፍትን ኢየ።
ኣቀዲመ እቲ ክሳብ ሕጂ ዝፍለጥ አርባዕተ ክፋላት አመራርሓ ክጠቅስ ቀጺለ ድማ አብቲ አገልጋሊ ኣመራርሓ አብ ዝብል ኣርእስቲ ከተኩር ኢየ።
ብዙሓት ተመራመርቲ ዕዉት ኣመራርሓ እንታይ ክኸውንን ከማልእን አለዎ ብዝብል ብዙሕ መጽናዕትታት ኣካዪዶምን የካይዱን አለዉ፣ አገልጋሊ ኣመራርሓ ካብቲ ዝመርሕ ባህርያትን ጠባያትን ዝተመርኰሰ ኢዩ፣ ኣገልገልቲ መራሕቲ ብጉዳያትን ጠለባትን ሰዓብቶም ዝግደሱን ዝሓልዩን ንዕብየቶም ዝግደሱን ምስ ዝኾኑ ኢዮም፣ ኣገልጋሊ መራሒ ስነ-ምግባር/ leadership Ethics/ ዝመልኦ ቀዳምነት ናይቲ ዘገልግሎ ማሕበርን፣ ህዝብን ዝህብ ምስ ዝኸውን ኢዩ ኣገልጋሊ መራሒ ዝበሃል።
ሕመረት ትርጉም ናይ ኣገልጋሊ ኣመራርሓ፣ከምቲ ብዙሓት ተመራመርቲ ዝኣምንዎ፣ካብቲ ናይ ውልቆም ጥቅሚ፣ ጥቅሚ ሰዓብቶምን፣ ምምሕያሾምን ዝግደሱ አብ ዝብል አምር ይምርኰሱ፣ሓያል ሞራላዊ ጠባይ ንሰዓብቶምን፣ ማሕብሮምን፣ተኻፈልቶምን የርእዩ፣አግልጋሊ ኣመራርሓ ብልምምድ ድኣ እምበር ብተውህቦ አይኮነን፣ ከምኡ ድማ ካብቲ ጠባይ ናይ ውልቀሰብ ዝምንጩ ኢዩ።
ታሪኻዊ መሰረታት አገልጋሊ ኣመራርሓ
Robert K.Greenleaf ዝበሃል አብ ጉዕዞ መጽናዕቱ ኢዩ ነዚ ኣገልጋሊ አመራርሓ ነዚ ስም እዚ ዝሃቦ፣አብዚ መጽናዕቲ ዚ ድማ ኢዩ ንክለሳ ሓሳባውን ተግባሩን ከመይ ከምዝኾነ አስፊሑ ይገልጽ። ሮበርት አብ ናይ አመሪካ ተለፎንን ተለግራፍን 40 ዓመት ሰሪሑ ፣ ጥሮታ ምስ ወጽኤ ድማ ናይ ዝተፈላለያ ትካላት ዝያዳ ንጡፋትን አገልገልትን ሕዝበን ክኾና ብከመይ ከመሓዳደራ አለወን ብዝብል፣ ብዛዕባ መዝነትን ሓላፍነትን ሰባት ከመይ ገሮም ክሰርሑን ክተሓባበሩን ይግባእ ብዝብል አምር ኢዩ ዝትንትን፣ ዕላማኡ ድማ ንምልካዊ አመራርሓ ንምውጋድ ኢዩ።
ነዚ ድማ መገሻ ምስራቅ ብዝብል ኣፍአዊ ታሪኽ ገሩ ይገልጾ፣ ሓደ ግዜ ሓንቲ ጋንታ መገሻ ብሓንሳብ ጀሚሮም አብቲ ዝደልይዎ ንክበጽሑ ድማ ሓደ መራሒ መረጹ፣ እዚ መራሒ ዚ ድማ ከም አገልጋሊ መራሒ፣ እቶም ገያሾ ብዘይ እዚ መራሒ አብቲ ክበጽሕዎ ዝደልዩ ቦታ ከበጽሑ አይከ ኣሉን፣ እዚ መራሒ እዚ ካብ ግላዊ ጥቅሙ ጥቅሚ እቶም ገያሾ ሰለዝግደስ ኢዩ ዝያዳ ተኣማንነት ዝረኸበ።
ባህርያት አገልጋሊ መራሒ
እዚ ዓሰርተ መግለጽታት ናይ አገልጋሊ አመራርሓ ኮይኑ አብ ቀጻሊ
Tranformational Leadership ናይ ለውጢ አመራርሓ
Authentic Leadership፣ ናይ ትኽክል ኣመራርሓ
Team Leadership ናይ ጋንታ ኣመራርሓ
ከቅርብ ክፍትን ኢየ፣ ምስትውዓል ዝመልኦ ንባብ።Hits: 477


text:
ምንቅስቓስ ማዕበል ይኣክል ኤርትራውያን ኣብ ሃገረ-ስዊዘርላንድ፡ ካብ መፋርቕ 2019 ጀሚሩ ብደረጃ ካንቶናት (ኣውራጃታት) ከካይዶ ዝጸንሐ ናይ ነዊሕ ኣዋርሕ፡ ኣብ ዲሞክራስያዊ መትከላት ዝተሃንጸ፡ ሰፊሕ ናይ ዘተን ምብህሃልን መስርሕ ዛዚሙ፡ በዚ ብዕለት፡ 18 ጥሪ 2020፡ ሃገር-ከደን ምንቅስቓስ ክምስርት ምኽኣሉ ሓበን ከም ዝተሰመዖ እንዳገለጸ፡ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ኣብ ስደትን ተኻፋሊ ሓጎሱ ክኽውን ይዕድም። ብፍላይ፡ ኣብ ኩሉ ኩርንዓት ዓለም ንዝርከቡ ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ድማ፡ ምንቅስቓስና፡ “እንቋዕ ሓጎና፡ ዮሃና!” ክብል ይፈቱ።
እቲ ኣብ ከተማ ፍሪቡርግ፡ ሃገረ-ስዊዘርላንድ ዝተኻየደ መስራቲ ጉባኤ፡ ምንቅስቓስ ማዕበል ይኣክል፡ ንዝሓለፈ ኣዋርሕ ክትዕ ክግበረሉ ዝጸንሐ፡ ክልተ ቀንዲ ሰነዳት፡ ማለት ዓንዲ ሕጊ ከምኡ ‘ውን ራእን ዕላማታትን ዘነጽር መወከሲ ሰነድ፡ ዘድሊ ምምሕያሻት ብምግባር ብምሉእ ድምጺ ኣጽዲቑ። በቲ ዝጸደቐ ዓንዲ ሕጊ መሰረት ድማ፡ ካብ 13 ካንቶናት ስዊዘርላንድ ዝተዋጽኡ ወከልቲ ጨናፍር ማዕበል ይኣክል ዝመረጽዎ 25 ዝኣባላቱ ባይቶ፣ ካብ ውሽጡ ድማ 9 ዝኣባላታ ኣማኻሪት ተቖጻጻሪትን ቦርድ 7 ዝኣባላታ ፈጻሚት ሽማግለን ብምምራጽ፡ ጉባኤ ብዓወት ተዛዚሙ። እዚ ጉባኤ’ዚ ዕውት ንኽኸውን፡ ብዝተፈላለየ ዓቕምን ኣበርክቶን፡ ተርኦም ንዝተዋጽኡ ኩላቶም ኣካላት፡ ምንቅስቓስና ልባዊ ምስጋንኡ የቕርብ።
ኣብቲ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ፡ ኣስሚርናሉ ክንሓልፍ ንደሊ መሰረታዊ መልእኽቲ እምበኣር እዚ ዝስዕብ ይኸውን። ከም ሃገርን ከም ህዝብን ኣብ ኣዝዩ ፈታኒ መድረኽ ከም እንርከብ፡ ዝኾነ ሕልና ዘለዎ ኤርትራዊ ዘይዝንግዖ ሓቂ ምዃኑ ብሩህ ኮይኑ፡ እቲ ንብዙሓት ሃገራውያን ዘጨንቕ ናይ ወትሩ ግዜ ሕቶ ግን፡ ሓድነትን ጥምረትን ኤርትራውያን ዲሞክራስያውያን ሓይልታት ዘውሓሰ፡ ናይ ሓባር ናይ መኸተ ጽላል ምፍጣር ዝብል መሰረታዊ ሕቶ እዩ ዝብል እምነት ኣለና። እዚ ሕቶ’ዚ ዝጠልቦ ሃገራዊ ሓላፍነት ብዝጠልቦ ህጹጽነት ንምብቅዑን ንምስልሳሉን፡ ምስ ካልኦት ኣብ ዝተፈላለየ ክፋላት ናይ ዓለም ተመስሪተን ዘለዋ ናይ ማዕበል ይኣክል ምንቅስቓሳት ብምልፋን፡ ምንቅስቓስና እጃሙ ከበርክት፡ እጅግኡ ሰብሲቡ፡ ብዘይ ተጉላባነት ተበጊሱ ከም ዘሎ፡ በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ንኹሎም ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ብሓበን የበስር።
እቲ ካብ ዝሓለፈ ዓመት ጀሚሩ፡ ብማዕበል ይኣክል ተኸሲቱ ዘሎ ውዕዉዕ ናይ ምብርባርን ምንቕቓሕን መንፈስ፡ ናብ ዝለዓለ ናይ ቃልሲ ማዕበል ንምሕንባቡ መታን ክከኣል፡ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ኤርትራዊ ሓላፍነቱ ክዋጻእ ጻውዒትና እንዳቕረብና፡ ብወገና ዝጥለብ ዘበለ ኩሉ ከነማልእ ድልዉነትና ደጊምና ነረጋግጽ።
ዓወት ንፍትሓዊ ቃልስና!
ዘልኣለማዊ ዝኽሪ ንስውኣትና!
18 ጥሪ 2020
መስራቲ ጉባኤ
ምንቅስቓስ ማዕበል ይኣክል ኤርትራውያን ኣብ ሃገረ-ስዊዘርላንድ


text:
ኣብዘይ መንጠ’ቢትካ ዘእተ’ኻያ ኢድካ ሃገርና ክተጽንት ናይ ብሓቂ ደንጉያትካ
ብ ገብሪሂይወት (ኣቡዓሸራ)
ኩብራት ኢርትራውያን ብቐዳምነት ርሑስ ሓድሽ ዓመት 2007 ዕመተ ፍትሕን ራህዋን ዓመተ ለውጥን ይግበረልና።ብምቕጻል ንዲክታይተር ውልቀ መላኺ ተባዕ ጅግና ንዑኡ ዝኸውን ሰብ ዝሳኣነ ንሃገር ስማን ልምጽማጻን ዘር’ኣን ከጥፍእ ኣጽናቲ ዕላሙኡ ኣብ ውሽጢ ሃገርና ይኹን ዂኖ ሃገርና ሰጊሩ ዝገብሮ ዘሎ ለካሚና ዝኾነ ዕላሙኡ ን’ኸዕውት ድቃስ ዝሳኣነ ውልቀ መላኺ ዲክታይተር ኢድ ኣታውነት ኣብ ግዳይ ሶማል ንሓልዮትን ንርህራሄን ህዝቢ ሶማል ዝመስሎ የዋህነት ምዃን ጥራሕ እዩ ።
ውልቀ መላኺ ዲክታይተር ሩህሩሁን ሓላይን እንተ ዝኾውን ነይሩ ንህዝቡን ንሃገሩ ቁዱም ምሓለየን ምራህረሄን ነይሩ ንህዝቡን ሃገሩን ብተራእዩን ተሰሚዑን ዘይ ፈልጥ ጨካን ፍጻሜታትን ጨካን ኣታሓሕዛን ምሕደሩኡ ዘንጊዑ ተማጻደቒ ናይ ሶማል ክኸውን ንመንዩ ክሽፍጥ፡ ሓሶት ቁርሱን ክድዓተ ጥልመት ምሱሑን ቅብ’ኢ ጸለመ ዝድራሩን ሕጂውን ኣብ ተለቪዥኑ ድሕሪ ምትሓዝ ዋና ኸተማ ሶማልያ መቓድሾ እቲ ህዝብና ብጥሙዩን ብዕሩቑን ምልየናት ሓገዝ ዝህቦ ዝነበረ ሽኮር ኣብ ማይ ኮይኑ ምስ ረኸቦ ብሕርቃን ዝ’ኣክል ተቆቲዑ ን’ኢትዮጵያን ንኣመርካን እዚ ዘይ እባሃል ጸርፍን እዚ ዘይባሃል ኣነዋሪ ቃላትን ከምዚ ኣብ ላዕሊ ስእሉ ትሪኢዎ ዘለኹም ብማዕከን ተለቪዥኑ ናይ ዘሕለፎ ሓገዝ ፍሽለት ምስ ተሰከመ ቁጣዔን ሕርቀትን ዝመል’ኦ ክዛረብ ከሎ ከምዚ ይብል።
ብናይ ውግእ ሃጸያት ተደጊፋ ወያነ ኣብ ርእሲ ሶማልያ ዝገበረቶ ወራር ንግዚኡ ከም ዓወት ትቖጽሮ ትኾውን ኣስፊሑን ኣዚሩን ዘይ ሓስብ ወያነ ከቢድ ዋጋ ክኸፍል ከም ምኻኑ ግን ኣይ ሓሰበሉን ይብል ውልቀ መላኺ ዲክታይተር ኢሳያስ ኣስዒቡ ዝሕግዞ ዝነበረ ሓገዝ ታርጌት ዕላሙኡ ስለ ዘይ ወቖዔ ነድሪ ዝተሓወሶ ቁጠዔ ብ’ኣመሪካ ኣልዒሉ መግለጺ ክህብ ከሎ ይብል ኣመሪካ ኣብ ዒራቕ ካብዚ ናይ ሶማል ዘይ ፍለ ወራር ገይራ ማሕበረ ሰብ ዓለም ሓንቲ ኣየላን ሕጂውን ኣመሪካ ብወያነ ገይራ ንሶማል ሕጃታ ክብል ጸርፍታት ዝታሓወሶ ዘይ ብረሲደንታዊ ዕዋላዊ ዝኮነ መግለጺ ኣብ ርእሲ ዘይ ክእሎ ሃይሊ ኣመሪካ ህረምና ዝዓይነቱ ንተግባራት ኣመሪካ ከጸልም መሊሹ ይብል ኣመርካ ንኻሎኦት ሃገራት ኒክለራዊ ኣጽዋርኩም የዕኑዉ ምክንያቱ የእሙሮ የብልኩምን ኣነ ኢየ ጥራሕ የእሙሮ ዘለኒ ብጀካይ ኒክሎራዊ ኣጽዋር ካል’እ ክሕዞ የቡሉን እናበለት ናይ ኪናት ሃጸይ ኣመሪካ ንዓለም ድቃስ ከሊኣቶ ኣላ ኢሉ ናይ ኮርያን፥ኢራንን ጥቅሲ ኣና ተቐሰ ብጸርፍታት ኣሰንዩ መግለጺ ክህብ ከሎ ኣንታዩ ዝዕድመልና ዘሎ?
ህዝቢ ኤርትራ’ኸ ስጋብ እንታይ ዝወርድና ኢና ንጽበዮ ዘለና
ንዕድመ ጥፋትና ኢደ እግርና ኣጣሚርና ስቕ ኢልና ክንጽበ የዋጻጽ’ኣና’ዶ ብዲክታይተር ዝተዓደመ ጥፍ’ኣት ዘዋጻጽእ እንተ ዝኾውን ንህዝቢ ዒራቕ መዋጻጽ’ኦ ነይሩ ኣዚ ብቑዕ መረዳኣታ ኢለ ኢየ ዝ’ኣምን። ኣብ ዓለም ዝኾነ ዲክታይተር ክጠፍእ ኮሎ ንውልቁ ጥራሕ ኣይጠፍእን’ዩ ንህዝቡን ሃገሩን ለኪሙ’ዩ ዝጠፍእ። ሕማቅን ሰራምን ምሳሌ ተበለጽቲ ድሕረይ’ሲ ሳዕሪ ኣይትብቆላ ዝዓይነቱ ዲግዲጊት ዕጥቂ ልዕሊ ሕጊ ኮይኑ ዝመርሕ ውልቀ መላኺ ዲክታይተር ኢሳያስ ክሳብ ዘሎ ሰላምን ርግ’ኣትን ክርከብ ዝብል ትጽቢት ዘሎዎም ዜጋታት ካብ ምድቃስኩም ተባራበሩ እዚ ኣብ ዘይ ዓቕምኻ ጸርፍታት ዕድመ ጥፍ’ኣትኩም ከም ምዃኑ ናይ ለባማት ኣትሪርኩም ንድሕነትኩም ተቓወሙ።
ተጸረፍቲ ንውልቀ መላኺ ዲክታይተር ስርዓት ኤርትራ ንምርካብ ምንጭታቱ ከይ ደምሰሱ ንውልቀ መላኺ ስርዓት ኢሳያስ ክረኽብዎ ከምዘይ ይኽእሉ ብንቕሓት ተገንዚብኩም ንህዝቢ ኤርትራ ተሃረምትን ተደብደብትን ምንጭታት ውልቀ መላኺ ከይ ኮውን ምኹናን ንውልቀ መላኺ ዲክታይተር ስርዓት ኢሳያስ እዋኑ ሕጂዩ።
ዝኸበርኩም ዝኸበርክን ኩቡራት ዜጋታት ኤርትራ
ብህልቀት ዝበኸየን ዝሓዘነን ዝተደቑሰን ዝደኸየን እምበር ብህልቀት ዝተሓጎሰን ዝማዕበለን ንቅድሚት ዝሰጎመ ኣብ ዓለም የለን ኣይ ተራእየን ኣይ ተሰምዔን!!! እዚ ካብ ኮነ እቲ ሓቂ ባዕሉ ዝተሸየመ ውልቀ መላኺ ዲክታይተር ኢሳያስ ዓቕሙ ዘይ መዝን ንሃገር ሰላም ከሊኡ ኲኖ ሃገር ሰጊሩ ሓዊ ዝ’ኣጉድን ዕድመ ናይ ጥፍ’ኣት እና ረኤናን እና ሰማዕናን ኣብ ዳስ ዑሉላት ተበለጽቲ ምዚቀኛታቱ ማእቶት ንምንዋሕ ዕድሚኡ ዄና ምስዕሳዕ ክሳብ ምዓስ??? ይ’ኣክል ይ’ኣክል ወረ ይ’ኣክል
ውሕጅ ከይ መጸ መገዲ ውሕጅ ጽረግ እዚ ድቦላታት ጸርፍን ውርደትን ንሃገራት እንዳማትካ እሱ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣንጻሮም እና የዕጠካን እና ኣስነካን ነየናይ ሽግር ኤርትራዩ ኽፈትሕ ንዕድመ ስልጣኑ ንምንውሕ ህዝብና ሽግሩ ብሰላም ከይ ፈትሕ ቡዂናት ግዚኡን ዕድሚኡን እና ኣጥፋእካ ኣብ ዓውደ ሸበራን ራዕድን ደቕዲካ ሕቶ ህዝብን ሃገርን ንምቕሃም ክሳብ ምዓስ???
ኣስተውዕል ህዝበይ ከም ሰብ እሞ ንማራመር
ኣመሪካ ን’ዒራቕ ክትወቕዓ ምስ ሓሰበት ዲፈንስ ምኒስተር ኣመሪካ ነበር Mr.Donald H.Rumsfeld ን’ኤርትራ ዑደት ኣብ ዝገበረሉ ግዜ ን’ዕራቕ ክንሃርማ ኢና’ሞ ነታ ነፋርቲ ናይ ውግእ ትሕዝ መርከብ ኤመሪካ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ክንዕሽጋ ኤርትራ ተፍቅድልና ዲኺ ምስ በለቶ መልሲ ውልቀ መላኺ ኤርትራ ሕራይ ተጠቕሙ ግደፍዶ ቀይሕ ባህሪ ወታሃደራት እውን ሓገዝ እንተ ደሊኹም እውን ክንህበኩም ንኽእል ኢና ምስ በሎ Mr. Donald H. Rumsfeld ብወገኑ ነዚ መልሲ እዚ ምስ ሰምዔ ብዋጋ እንታዩ ወታሃደራት ክትሕግዘና ምስ በሎ ብናጻ ከም ዝበሎ ስዓብቱ ፈናን ተሰሚዑዎም ኤመሪካ ሕጅናያ ኢሎም ዝጃሃርሉ ዝነበሩ ናይ ትማል ታሪኽ’ዩ። እዚ ታሪኽ እዚ ኣብ ቦቱኡ እናሃለወ ብዕለት 29/12/2006 ድሕሪ መቓድሾ ምስ ተታሕዘት ን’ኣመርካ ከጸልም ከሎ ኣመሪካ ናብ ዒራቕ ወረራ ዝገበረቶ ኣብ ዒራቕ ትገብሮ ዘላ ግፍዒ ኢዩ ክብል ከሎ ዎዮ ዋላ ወታሃደራት ንወራር ክንሕክዘኩም ዝበሎም ን’ኣመርካ ድኣ እንታእዋኑ ረሲዕዎ።
መልእኽቲ ንውልቀ መላኺ ዲክታይተር’ን ቀንዲ ስዓብቱን
ሰነድና ቅድም ተገብረን ተፈጸመን ተባህለን ድሒሩ ዝግበር ዘሎን ዝፍጸም ዘሎን ዝባሃል ዘሎን ብጹፉፍ ኣታሓሕዛ ተታሂዙ ከም ዘሎ ኣይትስሓቱ ይናሕ ይሕጸር ማዓልቲ ራህዋ ማዓልቲ ብርሃን ማዓልቲ ፍትሕን ሓርነትን ምዓልቲ ፍርድን ከምዘላ ኣይትስሓቱ ዋጋ ጥልመት ዋጋ ዕንዋት ዋጋ ሕሰም ዋጋ ብኽያት ዋጋ ስደት ዋጋ ዓዶም ተኸልኪሎም ምስ ቤተሰቦም ብናፍቖት ብሞት ተሳናበቱን ዘለውን ክትከፍልዎ ከም ምዃንኩም ከነዛኻኽረኩም ንፈቱ።
ንሕና ሰብ ማሕላ ሰብ ሕድሪ ተሓለቕቲ ህዝብን ሃገርን ግን ስጋብ ስዒርና ኣብ ቤት ፍርዲ ነቅርበኩም ዘታኣታተኹሞ ብልሽውናን ዝጸየኩሞ ባህልታትን ነዔርዮ ኦፋይ ከምዘይ ንብል ተሪር መልእክቲ ነሕልፈልኩም
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2392


text:
ኣብቲ ሎሚ ካብ ሙሳንዘ ናብ ሙሃንጋ ዝተኻየደ 127.3 ኪሎ ሜተር ዝሸፈነ ሻድሻይ መድረኽ ዙር ሩዋንዳ ኮሎምብያዊ ዮናታን ቫለንስያ ቀዳማይ፡ ስዊዘርላንዳዊ ፓትሪክ ሸሊንግ ካልኣይ ከምኡ’ውን ካልእ ኮሎምብያዊ ካርሎስ ኮንተሮ ነይሮ ሳልሳይ ደረጃ ሒዞም ነቲ ውድ ር ፈጺሞሞ።
ኣባል ክልብ ኒፖ ደልኮ ኢትዮጵያዊ ክንፈ ሃይለሚካኤል ድማ ሻብዓይ ደረጃ ሒዙ ነቲ ናይ መድረኽ ውድድር ፈጺሙ።
ዛጊት ኣብ ብጫ ማልያ ዝመጸ ለውጢ እኳ እንተዘየለ፡ ኤርትራዊ ናትናኤል ተስፋጽዮን ብጫ ማልያ ዓቂቡ ናብ ዝቕጽል መድረኽ ተሰጋጊሩ’ሎ። ብተመሳሳሊ ዳዊት የማነ ናይ ብሉጽ ቅጽበታዊ ተጻዋታይ ማልይኡ ዓቂቡ ኣሎ። ብሓፈሻ ክርአ ከሎ እዚ መድረኽ’ዚ ሓያል ብድሆ ዝነበሮ ብምንባሩ መሪሕነት ናትናኤል ናይ ብጫ ማልያ ናብ ልዕሊ ሓደ ደቒቕ ጥራይ ክወርድ ክኢሉ ኣሎ።
ሩዋንዳዊ ሞይስ ሙጊሻ ንናትናኤል ኣጥቂዑ ሓያል ምንቅስቓስ ብምርኣይ ድሮ ነታ ኣብ ዝባን ናትናኤል ዘላ ብጫ ማልያ ክመጣጠራ ክኢሉ ኣሎ። ሓደ ካብቶም ኣብቲ ጽባሕ ዝካየድ ናይ ግዜ ማለት ናይ ክሮኖመተር ውድድር ኣንጸባራቒ ዓወት ከመዝግብ ይኽእል’ዩ ተባሂሉ ዓቢ ግምት ተዋሂብዎ ዘሎ ተወዳዳራይ’ውን እዩ።


text:
13-18 ዓመት ቈልዑ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 5 9 2018
ከም ወላዲት ናይ መንእሰይ መጠን ኣብቲ ናይቲ ውላድኪ ሂወት ጌና ዓቢ ኣገዳስነት ኣሎኪ። ወላዲት ምኳን ዘይምቍራጽን ቀልጢፍኪ ኣዚዩ ብዙሕ ሓልፍነት ነቲ መንእሰይ ዘይምሃብን ኣገዳሲ እዩ።
ስእሊ: Colourbox
-
ምዕባለ ናይ’ቲ ቈልዓ
ብዙሓት መንእሰያት ኣብ ግዜ ጉብዝንኦም ካብ ወለዶም ነጻ ክኾኑ ይጅምሩ። ነብሶም ክኽሉን ናብ ናይ ዓቢ ሰብ ሂወት ክቀራረቡን ክጅምሩ ይደልዩ። ወለዲ ንደቆም ኣብቲ ናይ ዓቢ ሰብ ሂወት ንምእታው ዝገብርዎ ጕዕዞ ክድግፍዎም ሓላፍነት ኣሎዎም። ነቲ ቈልዓ ገደብ ክትገብረሉ ንምኽኣል ሓደ ሚዛን (ሜላ) ክትረኽቢ ኣገዳሲ እዩ። ማዕር-ማዕረኡ እቲ ቈልዓ ኣብዛ ሓዳሽ ዓዲ ክምዕብል ክኽእል ኣሎዎ።
ጕብዝና፣ ጕርዝና
ኣብ እዋን ጕብዝና ኣካላት ካብ ቈልዓ ናብ ዓቢ ሰብ ይቕየር። ጕብዝና ምዓስ ከም ዝጅምር ካብ ሰብ ናብ ሰብ ይፈላለ እዩ፡ ንመብዛሕትኦም ግን ኣብ መንጎ ዓሰርተን ዓሰርተ ሰለስተን ዕደመ ይጅምሮም። መንእሰያት ብዛዕባ ጾትኦምን ኣካላቶምን ክሓስቡ ክጅምሩ ንቡር እዩ። ከምኡ'ውን ኣፍቃሪ ወይ ኣፍቃሪት (መሓዛ ናይ ወዲ ወይ ጓል) ክህልዎም ንቡር እዩ።
-
ቤት ትምህርቲ
ቈልዑ ኣብ መባእታ ቤት ትምህርቲ ክሳብ ታሽዓይ ክፍሊ ይኸዱ። ኣብ ሽወደን ኵሎም ናይ መባእታ ትምህርቲ ዝወድኡ መንእሰያት፡ ናይ ሰለስተ ዓመት ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ክመሃሩ መሰል ኣሎዎም። ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ፡ ንቐጻሊ ትምህርትን ናይ መጻኢ ግዜ ናይ ስራሕ ሂወትን መሰረታዊ ፍልጠት የቕስሙ።
-
ናይ’ቲ ቈልዓ ጥዕና
ኣብ ሓደ ናይ መንእሰይ ኣካላት ብኽልቲኡ ኣካላውን ስነ-ኣእምሮኣውን ብዙሕ ነገራት የጋጥም እዩ።
መንእሰይ ውላድኪ እንተ ሓሚሙ ምስቲ ኣብ ከባቢኹም ዝርከብ ማእከል ክንክን ጥዕና ርክብ ግበሩ።
ሓደ ሓደ መንእሰያት ከዛርብዎ ዝኽእሉ ገለ ሰብ ከድልዮም ይኽእል እዩ። ኣብ ከምዚ ኵነት ምስ አለቭሄልሳን ወይ ክሊኒክ መንእሰያት ክራኸቡ ይኽእሉ እዮም።
-
ናይ’ቲ ቈልዓ ናይ ነጻ ግዜ
ነጻ ግዜ (ግዜ ዕረፍቲ) ሓደ ኣገድሲ ክፋል ናይ መንእሰያት ሂወት እዩ። እዚ እቶም መንእሰያት ናይ ገዛእ ርእሶም መንነት ንከማዕብሉ እውን ኣገዳሲ እዩ።
ብዙሓት መንእሰያት ሙዚቃ ይሰምዑ፣ ኢንተርነት ይጥቀሙ፣ ተለቪዥን ይርእዩ፣ ምስ የዕሩኽቶም ብሓባር ነገራት ይገብሩ ወዘተ።
እቶም ቈልዑ እንዳ ዓበዩ ክኸዱ ኸለዉ ኣባልነት ኣብ ማሕበር እንዳ ነከየ ይከይድ።
-
ኣልኮል
ሳዕቤን ኣልኮላዊ መስተ
ኣልኮል ንኣእምሮ ዝጎድእ ስሚ እዩ። ነኣሽቱ ክሳብ 25 ዓመት ዝመልኡ ኣእምሮኦም ኣብ ምምዕባል ስለዝርከብ ንጉድኣት ኣልኮል ተኣፋፈፍቲ ይገብሮም።
ኣልኮል የስክር ብምዃኑ፡ እንወስዶም ገምጋማትን ስጉምታትን በዚ ክጽሎ ይኽእል። ኮተቴ ባዕላቶም ከም ዝብልዎ፡ ክሰትዩ እንከለዉ ንዓበይቲ ሽግራት ከም ዝሳጥሑ ይሕብሩ። እዚ ሽግራት'ዚ ንኣብነት ባእሲ፡ ዓመጽ፡ ሓደጋ፡ ዘይተደልየ ስጋዊ-ርክብ፡ ሰኺርካ መኪና ምዝዋር ወይ ውን ምስ ዝሰተየ ኣውቲስታ ተጻዒንካ ምኻድን ካልእ የጠቓልል።
ሓበሬታ
- ካብ መሸጢ መስተ ትካል ሲስተም-ቦላገት መስተ ንምግዛእ ሓደ ሰብ ብውሑዱ 20 ዓመት ዝመልአ ክኸውን ኣለዎ።
- ኣብ ኣብያተ-መግቢ መስተ ንምእዛዝ ሓደ ሰብ ብውሑዱ 18 ዓመት ዝመልአ ክኸውን ኣለዎ።
- ኣብ ድኳናት ውን እንተኾነ ህዝባዊ መስተ ነቶም ብውሑዱ 18 ዓመት ዝመልኡ ክሽየጥ ኣለዎ።
- ንነኣሽቱ መስተ ዝዕድግ ሰብ መቕጻዕቲ ወይ ውን ማእሰርቲ ክብየነሉ ይኽእል።
ናይ ሓበሬታ ጥራዛት ንዓኻ፡ ኣብ ገዛኻ ኮተቴ ውላድ ዘሎዉኻ
-
ትምባኾ
ሳዕቤናት ትምባኾ
ሽጋራ ምትካኽን ትምባኾ ምቑሓምን ዝጀመሩ መንእሰያት ወልፈኛታት ይኾኑ'ሞ ከቋርጽዎ ኣሸጋሪ ይኾኖም።
ኒኮቲን ወልፊ ዘትሕዝ ኣብ ኩላቶም ዓይነታት ትምባኾ ዝርከብ ባእታ ኢዩ። ኒኮቲን ናይ ልቢ ህርመት ዘዛይድን ጸቕጢ
ደም ዘብዝሕን ኢዩ። ዑደት ደምን ሓፈሻዊ ዓቕምናን ዝተዳኸመ ይኸውን። ምትካኽ ሽጋራ ንዝተፈላለዩ ሕማማት ዝተቓላዕና ይገብረና። ንኣብነት፥ ኣዝማ፡ ሕማም ሽኮርያ ቁጽሪ 2፡ ኮል (Kol) ብሰንኪ ምትካኽ ሽጋራ ዝመጽእ ሕዳ'ር (kronisk) ናይ ሳንቡእ ሕማም ፡ ናይ ልቢን ናይ መትንታት ደምን ሕማም፡ ከምኡ'ውን መንሽሮን (cancer)።
ሓበሬታ
- ደረት ዕድመ 18 ዓመት።
- ትምባኾ ንካብ 18 ዓመት ንላዕሊ ዝዕድሚኦም ጥራሕ ኢዩ ዝሽየጥ።
- እቲ ገዛኣይ እቲ ትንባኾ ንትሕቲ 18 ዝዕድሚኦም ክህቦም ኢዩ ዝብል ጥርጣረ ምስዝህሉ ምሻጥ ኣይፍቀድን። ምዕዳል (ምሽቃጥ) (langning) ተባሂሉ ይጽዋዕ።
- ኣብ ናይ መዋእለ ህጻናት፡ ቤት ትምህርቲን ናይ ቆልዑትን መንእሰያትን ንጥፈታት ዝካየደሎም ኣባይቲታት ምትካኽ ክልኩል ኢዩ።
- ሽጋራ ኣብ ቀጽሪታት ቤት ትምህርቲ፡መዋእለ ህጻናትን መዘናግዒ ቈልዑትን (fritids) ምትካኽ ክልኩል ኢዩ። እዚ ናይ ምትካኽ እገዳ ብቀትሪ ይኹን ብለይቲ ኣብ ዝኾነ ግዜን መዓልቲን ኢዩ።
- ምትካኽ ሽጋራ ኣብ ኩላተን ናይ ሓለዋ ጥዕና ኣባይቲታት ዝተኣገደ ኢዩ።
- ኣብ ኩላተን ህዝባውያን ኣባይቲታት ንኣብነት ኣብ ኣባይቲ ትያትር፡ኣባይቲ ሲነማ፡ ባቡራትን ኣውቶቡሳትን፡ናይ ዕዳጋ ኣባይቲታትን ከምኡውን ኣብ እንዳ ሻሂን ቡንን ቤት መግብን ሽጋራ ምትካኽ ዝተኸልከለ ኢዩ።
-
ድሮጋ (ከም ሓሽሽ ወዘተ ዝኣመሰለ)
ሳዕቤናት ናይ ካናቢስ
መብዛሕትኦም ካናቢስ ዘትክኹ መንእሰያት ካናቢስ ፍሱህን ሕጉስን ይገብረካ ፡ ሓደሓደ እዋን ፍሽኽ ፍሽኽ የብለካ ጸኒሑ ግን ህዱእን ዝተዛነኻን ይገብረካ ይብሉ። ግን ኩሉ ሰብ ሓደ ዓይነት ስምዒት ኣይስመዖን ኢዩ።
ካናቢስ ነባሪ ዝኾነ ዘይተጸበናዮ ሳዕቤናት የስዕብ። ኣእምሮና ምስተተንከፈ ሓሳባትና ፋሕ ይብልን እንህቦ መልሲ ድማ ሓሲብና እንምልሶ ኣይከውንን። ኣብ ቀረባ እዋን ዝተገብረ ነገር ክንዝክር የሸግረና፡ ሓድሽ ነገር ክንመሃር'ውን ኣጸጋሚ ይኾነና። ካልኦት ከበድቲ ሳዕቤናት ድማ ከም፡ ከቢድ ፍርሒ፡ ምርባጽን ከቢድ ናይ ኣእምሮ ጸቕጥን (depression) ኢዮም። ብተወሳኺ ትኪ ናይ ካናቢስ ካብ ናይ ሽጋራ ትኪ ዝያዳ ሓማም መንሽሮ (cancer) ከስዕብ ይኽእል።
ካናቢስ ምውሳድ እዞም ዝስዕቡ ማሕበራዊ ሳዕቤናት የኸትል፡ ሽግር ኣብ ቤት ትምህርቲ፡ ምቅይያራት ናይ ኣዕሩኽን ግርጭትን። ውላድካ ዕጸ ፋርስ (narkotika) ዘዘውትር እንተድኣኰይኑ እሞ እዚ ተግባር'ዚ ንፖሊስ እንተተሓቢሩ፡ ንኣብነት መዘወሪ ማኪና ፍቓድ ምርካብ፡ ናብ ኣሜሪካ ንምጋሽ ፍቓድ ምርካብ ዝኣመሰሉ ኣጸገምቲ ይኾኑ። ገለ ገለ ስራሓት ንምርካብ'ውን ኣጸጋሚ ክገብሮ ይኽእል ኢዩ።
ሓበሬታ
- ካናቢስ እቲ ኣብ መንእሰያት ኣዝዩ ግኑን ዝኾነ ዘይሕጋዊ ዕጸ ፋርስ (drog) ኢዩ።
- ካናቢስ ምስዝርከበካ ምኽንያቱ ብዘየገድስ ዘይሕጋዊ ኢዩ፣ ምብቋል፡ ምሻጥ፡ ምዕዳግ፡ ምጥቃምን ምቕማጥን።
- እዚ ሕጂ ዝሽየጥን ኣብ ጥቕሚ ዝውዕል ዘሎ ካናቢስ ካብቲ ብ 70'ታት ዝነበረ ካናቢስ ዝሓየለ ኢዩ።
- ስፓዪስ (spice) ብዙሕ ዝውቱር ኮይኑ ዘሎ፡ ዝደርቑ ዓይኒ ዓተራት ዝሓዘ ክነሱ ናይ ካናቢስ ጋዝ ዝተነፍሖ ኢዩ።
- ዝበዝሑ ካናቢስ ዘትክኹ መንእሰያት ብሽጋራ ምትካኽ ኢዮም ዝጅምሩ።
- ካናቢስ ንመጀመርያ ግዜ ክፍትኑ ከለው፡ ኣልኮላዊ መስተ ድሕሪ ምስታዮም ኢዩ።
- ዝበዝሕ እዋን ካናቢስ ካብ ዓርኪ ወይ ናይ ዓርከይ ዓርኪ ኢዩ ዝርከብ። ዝበዝሕ ግዜ ኣብ ናእሽቱ ግላዊ ፌስታታት ይዝውተር።
-
ምኽርን ሓገዝን
ኣብ'ዚ ኮሙን ምኽርን ሓገዝን፡ ናይ ወላዲት ምኳን ትምህርቲ ንምርካብ ወይ ምስ ካልኦት ወለዲ ተመኩሮኺ ንምልውዋጥ ትኸድሎም ብዙሓት ዝተፈላለዩ ቦታታት ኣሎዉ።


text:
ሎሚ ረቡዕ ዕለት 12 መስከረም 2018 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብቲ ኦሪት ዘዳግም ተመልኪቱ ዘሎ ዓስርቱ ቃላት ኣሞርኵይዞም ዘቕርብዎ ዘለዉ ሓፈሻዊ ኣስተምህሮ ትምህርተ ክርስቶ ብምቕጻል፡ ሎሚ ኣብ ሳልሳይ ቃል ዓስርቱ ትእዛዛት ኣማእኪሎም ኣስተምህሮ ከምዝለገሱ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማቫቲካን
“ዋላ ኣብ ቤት ማሕቡስ እውን ሃሉ፡ ድኹምን ውሱንን እውን ኵን ፍቕሪ ናጻ የውጽእ፡ ካብ ኢየሱስ ዝተጸገወና ፍቕሪ ጥርሕ ኢዩ ነቲ ሰንሰለት ናይ ሓጢኣት ባርነት ዝበታትኽ፡ ብፍላይ ከኣ ካብቲ ናይ ኣንነት ጊሊያነት ናጻ የውጽእ” ዝበሉ ቅዱስ ኣቦና ኣብ ኦሪት ዘጸኣት ዝተኣወጀን ደሓር እውን ኣብ ኦሪት ዘዳግም ብተቓራራቢ ፍልይ ብዝበለ ኣገባብ ዝተደግመ ሳልሳይ ቃል፥ ዕረፍቲ ቅድም ክብል ቡራኬን ንፍጥረት ዝብል ክኸውን እንከሎ፡ ብምትሕሓዝ እውን ዕረፍቲ ከም ዝኽሪ መዓልቲ ምስግጋር ወይ ፋሲካ ካብ ጊሊያነት ናብ ናጽነት ምዃኑ የመላኽት፡ ስለዚህ እቲ ጊሊያ ልክዕ ከም ጐይቶቱ ናይ ናጽነት ፋሲካ በዓለ ተዘክሮ ዝገብረሉ መዓልቲ ምዃኑ የመልክት።
ናይ ጊሊያነት ጉራማይለኣዊ ሰባላቃ
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. በርጎሊዮ ዝተፈላለየ ዓይነት ጊሊያነት ከምዘሎ ክሕብሩ እንከለዉ፡ ደጋውን ውሳጣውን ጊሊያነት ብዝብል ቃል ኣብሪሆም፡ ማለት ብዓመጽን ብኻልእ ዓይነት ኢፍትሓውነት ግብርታትን ዝተጨውየ ሕይወትን ጸቕጥን ጊሊያ ዝገብሩ ደጋውያን ኵነታትን ዝብሉ ምዃኖም ገሊጾም፡ ውሳጣዊ ጊሊያነት ከኣ መሰናኽላት ዝፈጥሩ ናይ ስነ ኣእምሮኣውን ናይ ግላዊ ጠባያት ዘመልክት እዩ፡ … ኣብዚ ዓይነት መቑሕ ናጻ ዝዀኑ ንኣብነት ከም ቅዱስ ማሲሚሊያኖ ኮልበን ኣገልጋሊ እግዚኣብሔር ብፁዕ ካርዲናል ቫን ቷን ጠቑሶም፡ ታሪኽ ብዙሓት ካብ ዝተፈላዩ ጸቕጥታት ዓመጽን መዓልቲ ዕረፍትን መዓልቲ ምሕረትን ዝተቐበሉ ከምዘለዉ የመላኽት፡
ናይ እግዚኣብሔር ምሕረት ናጻ የውጽኣና፡ ምስ ናይ እግዚኣብሔር ምሕረት ክትራኸብ እንኰለኻ ከተራኽቦን ከተመሓላልፎን ዝከኣለካ ዓቢይ ውሽጣዊ ናጽነት ከተስተማቕር የብቅዓካ።
ናይ ርእሰ ኣንነት ጊላዎት
ብፍላይ ከኣ ቅዱስነቶም ካብቲ ኣዚዩ ዝኸፍኤን ካብ ቤት ማእሰርቲ ንላዕሊ ምቝሕ ዝገብርን ካብ ቅልውላው ረዓድን ኣዚዩ ዝገደደ ናይ ርእሰ ኣንነት ጊሊያ ምዃን እዩ ኢሎም፡
ኣንነት ልክዕ ከም ልጓም ኣብ ኣብ ዝኸድካዮ ኪድ ዝስዕበካ ዓሚዩቕ ዝዀነ ከቢድ ጸቕጢ እዩ፡ ንሱ ኸኣ ተራ ዝዀነ ይኹን ትእዛዝ ብምጥሓስ ካብ ዝኽሰት ሓጢኣት ንላዕሊ ናይ ህልውና ውድቀትን ኽስራን ወይ ውድቀት ከቢድ ኩነት ጊሊያነትን ዘስዕብ ማለት እዩ።
ቂመይና ልክዕ ከም ሕማም ወይቦ መንፈስ የበጭው
ሰብኣዊ ፍጥረት ከም ሰንሰለት ጊሊያነት ዝኣስሩ ብዙሓት ዓይነት ሓጢኣት ኣሎ፡ ሃርጓፍ ከስዕኻ መሊኡ እንከሎ ኣይበላዕካን ዝብልን እኹል እንከለካ ከምዘይብላ ብዶ ክስምዓካ ዝገብር፡ ስስዔ ኩሉ ንዓይ ዝብልን ዝቐትል ስስዔን ቁጣዔን ርክባት ዘዕንው ቅንእን ዝብሉ ብዙሓት ንሰብ ጊሊያ ዝገብሩ ሓጢኣት ዘርዚሮም፡
ቅንዒ ይብሉ ብዙሓት ጸሓፍቲ ኣካልን ነፍስን የበጭው ልክዕ ከምቲ ሓደ ሰብ ወይቦ ክሕዞ እንከሎ መላእ ኣካሉ ዝወሮ ዓይነት ሕብሪ እዩ እንክብሉ ይገልጽዎ፡ ቂመይናን ቀናእን ብጫ መንፈስ ዘለዎ እዩ፡ ስለምንታይ መንፈሱ ናይ ጥዕና ምልክት ስለ ዘይብሉ፡ ቂመይና ምዃን ይቐትል።
ናይ ስቑል ኢየሱስ ፍቕሪ
እውነተይና ጊሊያ ምዃን ናይ ምፍቃር ብቕዓት ክህልወካ ይገብር፡ እቲ ሳልሳይ ቃል ወይ ትእዛዝ ንኽርስቲያን፥ እቲ ውሳጣዊ ሓጢኣት ዝፈትሕ ሰብ ናይ ምፍቃር ኣኽእሎት ክህልዎ ናይ ዝገብር ናይ ጐይታ ኢየሱስ ትንቢት እዩ፡
እውነተይና ፍቕሪ እውነተይና ናጽነት እዩ፡ ካብ ንኣይ ጥራይ በሃልነት ዘላቕቕ፡ ርክባት ዝሓንጽ ንብጻይካ ከተእንግድን ከተኽብርን ዘብቅዕ፡ ኩሉ ድኻም ናብ ጸጋ ዝቕይር፡ ንሱታፌ ብቑዕ ዝገብርን እዩ፡ ፍቕሪ ኣብ ቤት ማሕቡስ እውን እንተለኻ ድኹምን ውሱንን እውን እተዀንካ ናጻ ይገብር-ናጻ የውጽእ።
ናይ ማርያም ፍቕራዊ መልሲ
ቅዱስ ኣቦና ዝለገስዎ ኣስተምህሮ ትምህርተ ክርስቶስ ምስ ኣብቅዑ፡ ዕለት 12 መስከረም ዓመታዊ በዓል ናይ ማርያም ስም ምዃኑ ዘኪሮም፥
ኵላትና ክርስቲያን ኣብ ፍቕሪ ማርያም እቲ እግዚኣብሔር ነዛ ዓባይ ሰማያዊት ፍጥረት ዝዀነት ማርያም ዘለዎ ዓቢይ መደብ ክንቕበልን ከምኡ እውን እቲ ማርያንም ነቲ ፍቕሪ ዝሃበቶ ፍቕራዊ መልሲ፡ ገዛእ ርእሳ ከይበቐቐት ንናይ ወዳ ኢየሱስ ናይ ምድሓን ተግባሩን ዝሃበቶ ፍቕሪ ከነእንግድ ዝተዓደምና ኢና፡
እንክብሉ ንዅሎም ሰላምታኦም ኣቕሪቦምን ሓዋርያዊ ቡራኬ ሂቦም ከምእተፋነዉ ተሓቢሩ።


text:
ነበርቲ ከተማ ኦቨስታን ከባቢኣን ታቦትን ኣገልጋሊ ካህንን ረኺቦም
ከም ፍቃድ እቲ ልዑል ኣምላኽ ኣብ ሺወደን ከተማ ኦቪስታን ኣብ ከባቢኡ ንዝርከቡ ኤርትራውያን ኦርቶዶክሳውያን ምእመናን ዘገልግል ብስም ጻድቅ ኣቡነ ሊባኖስ ዝተሰምየ ታቦት ኣብ ዝሓልፈ ቀዳም ዕለት 2015/05 /16 ብክብ ዝበለ ጽንብል ኣብ ስፍርኡ ኣትዩ።
እቲ ንመጀምርታ ግዜ ኣብቲ ከባቢ ዝኣተወ ቅዱስን ክቡርን ታቦት ኣቡነ ሊባኖስ ንልቢ እቶም ምእመናን ነበርቲ ኦቨስታን ከባቢኣን ብሓጎስ መሊእዎ። እታ እግዚኣብሄር ዝገበራ መዓልቲ እዚኣ ኢያ ብኣኣ ደስ ይበለናን ንተሓጎስን ዝበሎ ቅዱስ ኣቦና ዳዊት እምበኣር ኣብ ገጽ እቲ ምእመን ርኢናዮ ክብሉ ኣገልጋሊ ናይቲ ቤተክርስቲያን ቀሺ ጎይትኦም ገሊጾም። እቲ ክቡር ታቦት ካብ ዝተፈላለየ ከተማታት ሽወደን ብዝመጹ ኣቦታት ካህናትን ሊቃውንትን ተዓጂቡ ታቦት በውስቴታ ኦሪት በውስቴታ እናተባህላ ከባቢ ሰዓት 7፣00 ናይ ምሸት ኣብ ቦትኡ ድሕሪ ምእታው፡ ጸሎት ሰርክ ቀጺሉ። ብድሕርዚ ድማ ንምእመናን እቲ ከባቢ ማዕዳን ተግሳጽን ተዋሂቡ። ከባቢ ሰዓት 9፣00 ድማ ሊቃውንተ ቤተክርስትያን ናብ ናይ መዕረፊ ስፍርኦም ኣምርሑ።
ካብዚ ቀጺሉ ድማ ሊቃውንቲ ቤተክርስቲያን ካብ ሰዓት 3፣00 ጅሚሮም ማህሌት ዘሌሊት ከብጽሑ ድሕሪ ምሕዳር ልክዕ ሰዓት 8፣20 ድማ ቅዳሴ ጀሚሩ ክሳብ ከባቢ 10፣00 ካኣ ቀጺሉ። ድሕሪ ቅዳሴ ድማ ናይ ዕለት ሰብከተ ወንጌል ብሓውናን መምህርናን ዲያቆን ፋኑኤል ተዋሂቡ። ብመዘምራን ኦቨስታን ሄዶሞራን ድማ መዝሙር ምስጋና ቀጺሉ። ኣብ መወዳእታ ድማ ብኣቦና ቀሺ ኣፈወርቂ ቃለ ማዕዳ ተዋሂቡ።እቲ ማዕዳ ድማ ኣብ ጸልማት ንዘጥፋእናዮ ንብረት ኣብ ብርሃን መጺእና ንድለዮ ዝብል ነበረ። ልክዕ 12፣00 ድማ እቲ ዝነበረ ፕሮግራም ተጠናቂቁ ናይ እንግዶት ግብጃ ብህዝቢ ኦቨስታን ከባቢኣን ዝተዳለወ ቀጺሉ። ኣሕዋት ብሓደ ሓቢሮም ንኽነብሩ ኣዝዩ ሰናይን ጥዑምን ኢዩ ከም ዝበሎ ቅዱስ ዳዊት ጥዑም መዓልቲ ውዒልና ክብሉ ነበርቲ እቲ ኸባቢ ከም ዝተዛረቡ ተገሊጹ። ነበርቲ ከተማ ቦልነስን ከባቢኣን እውን ቅድም ኢሎም ብስም ኪዳነ-ምሕረት ዝተሰምየ ታቦትን ኣገልጋሊ ካህንን ረኺቦም እዮም። ኣብ ዜና ብዘይ ምግላጽና ይቕሬታ ንሓትት።
ኣብ ሃገረ ሽወደን ቁጽሪ ናይተን ቀኖናን ስርዓትን ቤተክርስቲያን ሓልየን ዝኸዳ ዘለዋ ኣብያተክርስቲያን ኤርትራ እናበዝሓን እናዓበየን ይኸይድ ከምዘሎ ኣብ ዝሓለፈ ምግላጽና ይዝከር።
ክፍሊ ዜናን ሓበሬታን ።
ኣብ ሽወደን ከተማ ስቶኮልም መራሕቲ ሃይማኖት ኣርባዕተ ሃገራት ዝተሳተፍዎ ዝኽሪ እቶም ብሰማእትነት ዝሓለፉ ወገናት ተኻይዱ
ኣብ ሽወደን ከተማ ስቶኮልም ፣ መራሕቲ ሃይማኖት ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ኤርትራን ኢትዮጲያን ሶርያን ግብጽን ብሓባር ዝተሳተፍዎ ዝኽሪ እቶም ኣብ ሊብያን ሶርያን ግዳያት ዳዕሽ ዝኾኑ ሰማእታት ተኻይዱ ።
እቲ ንግዳያት ኣረሚናዊ ጉጅለ ዳዕሽ ዝኾኑ ሰማእታት ንምዝካር ትማሊ ሓሙስ 2015 05 17 ኣብ ከተማ ስቶክልም ዝተኻየደ ፍሉይ መደብ ብናይ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ዝተዳለወ ኮይኑ ብብጽእ ኣቡነ ሙር ዲዮስቆሮስ ኣታስ በንያምን ጳጳስ ናይ ሶርያ ከምዝተኸፍተ ወኪልና ካብቲ ቦታ ገሊጹ። እቲ መደብ ሰዓት 6 ናይ ኣጋ ምሸት ብጸሎት ጀሚሩ ክሳብ ሰዓት 8፣00 ካኣ መዝሙርን ነቲ ዝነበረ ኩነታት ዝገልጽ ምርኢትን ከምኡ ውን ምኽርን ማዕዳን በቶም ዝነበሩ ኣቦታት ጳጳሳትን መነኮሳትን ካህናትን በብቋንቋኦም ተዋሂቡ።
ብቋንቋ ሽዊድሽ ብጽእ ወቅዱስ ኣቡነ ሙር ዲዮስቅሮስ ኣታስ በንያምን ጳጳስ ዘሶርያ
ብቋንቋ እንግልሽ ናይ ኮፕቲክ ኦርቶዶክስ መነኮስ ኣባ ባርናባስ
ብቋንቋ ኣምሓርኛ ብቀሲስ ፍስሃ ኣገልጋሊ ቤተክርስትያን ቅድስቲ ማርያም
ብቋንቋ ትግሪኛ መምህር የማነ ኣገልጋሊ ደብረ ስሂን ኣቡነ ኣረጋዊ ስቶክልም ስፍሕ ዝበለ ማእዳን ተግሳጽን ተዋሂቡ ። ድሕሪኡ ዝቀረበ መደብ ድማ ብመዘምራን ናይ ኢትዮጲያ ቅድስት ስላሴ ቤተክርስትያን ብመዘምራን መድሃኔ ዓለም ቤተክርስትያንን ብ መዘምራን ደብረ ስሂን ኣቡነ ኣረጋዊ ቤተክርስትያን ኤርትራን ብትግርኛን ብ ኣምሓርኛን የሉም ሞተዋል ሲሉን ኖረን የሉም ተፍተዋል ሲሉን በዝተን ኣለን በእግዚኣብሄር ሁሉን ኣልፈን፣ ኣለን በጌታ ሁሉን ኣልፈን እንዳበሉ ክርስትያናዊ ምስክሮም ገሊጾም። ኣብቲ ብኣሻሒት ዝኣኽሉ ምእመናን ዝተሳተፍዎ መደብ ናይ ሰማእታት ዝኽሪ ንምርኣይ ሓጺር ድራማ ምስሊ እቲ ኣብ ገምገብ ባሕሪ ለቢሶሞ ዝነበሩ ልብሲ ለቢሶም መዘምራን ምርኢት ኣርእዮም። ነዚ ንሰማዒኡ ዘደንጹ ዘሎ ጉዳይ ዳዕሽ ብጸሎት እምበር ብኻልእ ክኽልከል ከም ዘይክእል መርጌታ ጌቱ ኣገልጋሊ መድሃኔ ዓለም ቤተክርስትያን ናይ ኢትዮጲያ ገሊጾም። ብድሕርዚ ንዝኽሪ ስማእታ ሽምዓ በሪሁ። እቲ መደብ ልክዕ ሰዓት 8፣15 ብጸሎት ተዛዚሙ።
ክፍሊ ዜናን ሓበሬታን ።
{basicyoutube}6jeCBk3zqzs{/basicyoutube}
ዓመታዊ ክብረ በዓል ኪዳነምሕረት ኣብ ከተማ ቦልነስ ብድምቀት ተኸቢሩ:
ኣብ ሃገረ ስዊዲን፡ ቦልነስ ኣብ እትበሃል ከተማ ዓመታዊ ክብረ በዓል ኪዳነምሕረት ትማሊ ቀዳም 21 ለካቲት 2015፡ ካብ ዝተፈላለያ ከተማታት ሽወደን ብዝመጹ ልዕሊ 20 ዝኾኑ ሊቃውንት መማህራን፡ ካህናትን ዲያቆናትን ከምኡ’ውን ልዕሊ 300 ዝኾኑ ምእመናንን ኣብ ዝተረኽቡሉ፡ ብዓብዪ መንፈሳዊ ድምቀት ተጸምቢሉ፥ እቲ ጽምብል ካብ 20 ለካቲት ሰዓት 16፣00 ድ,ቀ ብምቅባል አጋይሽ ጀሚሩ ካብ ሰዓት 20፣00 ድ,ቀ መደብ ብጸሎት ምስ ተጀመረ ብዝተፈላለየ መደባት ማለት ትምህርት፡ ሓፈሻዊ ፍልጠት ማዕሪጉ አምስዩ። ቀጺሉ መዝሙር ብመዘምራን ቤተክርስቲያን ኪዳነምሕረት ቦልነስ: ብመዘምራን ቅድስት ሥላሴ: ያቭለ ብመዘምራን ቤተክርስቲያን ቅድስት ማርያም ሳንድቪከን ፥ብመዘምራን ቅዱስ ሚካኤል ሱንድስቫል፣ ከምኡ ውን ካብ ዚተፈላለዩ ማሕበራት ብዚመጹ መዘምራን ቀሪቡ።
ካብ ከባቢ ሰዓት 4:00 ድማ ማህሌት ተጀሚሩ ብሊቃውትን ካህናትን ዲያቆናትን ማዕሪጉ ሓዲሩ። ከባቢ ሰዓት 7:30፣ ቅዳሴ ተጀሚሩ ቅዳሴ ድሕሪ ምዝዛሙ ብሊቃውንቲ እናተሰነየ ዑደትን ጸሎተ ምህልላ ስለ ህዝብን ሃገርን ተከየዱ፣ ኣብ መወዳእታ ቃል ምስጋናን ወፈያን ምስ ተገብረ ዕዱማት ናብቲ ብኣማንያን ቦልነስን ከባቢኣን ዝተዳለወሎም ናይ ምሳሕ እንግዶት ኣምሪሖም። ናይ ሎሚ ዓመት ክብረ በዓል ብኹሉ መዳያቱ ፍሉይን ብሉጽን እዩ ኔሩ። ከም ውጽኢቱ ድማ ኣብ ገጽ ኩሎም ዕዱማት ይኹኑ ነበርቲ እቲ ከባቢ ፍሉይ ናይ ፍስሃ መንፈስ ይንበብ ኔሩ።
ነዚ ዝገበረ ህያው አምላክና ዚከበረን ዚተመስገን ይኩነልና።
ዓመታዊ ክብሪ በዓል ኣቡነ ኣረጋዊ ኣብ ሽወደን ከተማ ስቶክሆልም ተከቢሩ
ኣብ ሽወደን ኣብ ዋና ከተማ ስቶክሆልም ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ደብረ ስሂን ኣቡነ ኣረጋዊ ፩ ዓመታዊ ክብረ በዓል ናይ ጻድቕ ኣቡነ ኣርጋዊ ትማሊ ሰንበት 26 ጥቅምቲ 2014 ካብ ዝተፈላለያ ከተማታት ሽወደን ብዝመጹ ልዕሊ 20 ዝኾኑ ሊቃውንት መምህራንን ካህናትን ዲያቆናትን ከማኡውን ብዙሓት ምእመናንን ምእመናትን ኣብ ዝተረኽብሉ ብዓቢ መንፈሳዊ ድምቐት ተኸቢሩ።
እቲ መደብ ካብ ቀዳም25 ጥቅምቲ ሰዓት ሓደ ድሕሪ ቀትሪ ብቀሞስ ኣባ ወልደስላሴ ብጸሎት ምስ ተኸፍተ ብኤግዚብሽን ጀሚሩ ፣መዝሙር ፣መንፈሳዊ ትረካ ፣መንፈሳዊ ድራማ ቀሪቡ። ብድሕሪኡ ኩሎም ካህናትን ድያቆናትን ምስ ተኣኻኸቡ ታቦት ጻድቕ ኣቡነ ኣረጋዊ ብኽብሪ ብሊቃውንትን ካህናትን መዘምራንን ከምኡ ካኣ ኩሎም ምእመናንን ምእመናትን እንዳተዓጀበ ብኽብሪ ኣትዩ ምስኡ ተተሓሒዙ ዋዜማ ስዒቡ። ምሸት ድሕሪ ድራር ኣብ ህዝቢ ብተደጋጋሚ ዝለዓሉን መብርሂ ዘድልዮምን ሕቶታት ብመልክዕ ቃለ-መሕትት ብቐሺ አፈወርቅን ብመም የማነን ሰፊሕን ብሩህን መልሲ ተዋሂቡ ። እዚ ሕቶን መልስን ብቐጥታ ብustream ይመሓላለፍ ስለ ዝነበረ ኣዝዩ ብዙሕ ህዝቢ ተኸታቲልዎ።
ንጽባሒቱ ሰንበት ሰዓት 3 ናይ ለይቲ ማሕሌት ጀሚሩ ብመርጌታ ተስፋይ (ጎንደሬ) እናተመርሐ ብብዙሓት ሊቃውንት ካህናትን ዲያቆናትን ማዕሪጉ ሓዲሩ። ጸሎተ-ቅዳሴ ምስ ተፈጸመ መርጌታ ተስፋይ ናይ ምስጋና ቃል ኣስሚዖም። ኣብ መወዳእታ ቀሺ ገብረ እግዚኣብሔር ነዚ ታቦት ንዝሃቡና ኣሕዋት ግብጻውያን ድሕሪ ምምስጋን ምእመናን ስቶክሆልም ብፍቕሪ ክግልገሉሉን ተኻፈልቲ በረኸት ክኾኑን ሓደራ ኢሎም።
በረኸት ናይ ኣቡነ ኣረጋዊ ጻድቕ ምስ ኩልና ይኹን።
ነበርቲ ከተማ ሸለፍትዮን ከባቢአን ታቦትን ኣገልጋሊ ካህንን ረኺቦም
ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ስዊዲን እትርከብ ሸለፍትዮ ኣብ ዝተባህለት ከተማን ኣብ ከባቢኡን ንዝርከቡ ኤርትራውያንን ኦርቶዶክሳውያን ምእመናን ዘገልግል፡ ብስም ሊቀ መላእክት ቅዱስ ገብርኤል ዝተሰምየ ታቦት፡ ትማሊ ዓርቢ ዕለት 10/10/2014 ብናይ ግብጺ ቤተክርስትያን ሊቀ ጳጳስ ኣብ ሃገራት ስካንድኒቭያ ብጹእ ኣቡነ ኣባኪር ብኽብ ዝብለ መንፈሳዊ ድምቀትን ጽምብልን ኣብ ናይ ክብሪ ቦታኡ ኣትዩ።
ነበርቲ ሸለፍትዮን ከባቢኣን ነቲ ኣብቲ ከባቢ ንመጀመርታ ግዚኡ ዝኣቱ ዘሎ ታቦት ብኽብሪ ንምዕጃብ፡ ካብ ማዕርፎ ነፈርቲ ኣትሒዞም ብደስታን ብሓጎስን “ታቦት በውስቴታ” እናዘመሩ ንታቦቶም ብዓቢ ድምቀትን ሓጐስን ተቐቢሎሞ።
ብጹእ ኣቡነ ኣባኪር ብምኽንያት እቲ ምእታው ታቦትን ምጅማር ወግዓዊ ቤተክርስቲያናዊ ኣገልግሎትን ኣመልኪቶም ንህዝቢ ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፡ እቲ ኣብ ቤተክርስቲያን ኤርትራ ወሪዱ ዘሎ ከቢድ ናይ ፖለቲካ ሽግር ፍታሕ ክሳብ ዝርከብ፡ ምእመናን ስለ ቤተክርስቲያኖም ዘድሊ መስዋእቲ እናኸፈሉ ኣብ እምነቶምን ስርዓት ኣቦታቶምን ክጸንዑን ቃል እቲ ዘገልግሎም ዘሎ ካህን ከኽብሩን ኣተሓሳሲቦም። ወከልቲ ምእመናን ኣብ ዘስምዕዎ ቃል ድማ፡ ብፁእ ኣቡነ ኣባኪር ምስቲ ዘለዎም ናይ ግዜ ጽበት፡ ብኣካል ተረኺቦም ንዝገበሩሎም ቡራኬን ጸሎትን ብዓቢኡ ድማ ንዝተዋህቦም ታቦትን ምብራኽ ወግዓዊ ምጅማር ቤተክርስቲያናዊ ኣገልግሎትን ዝተሰምዖም ሓጎስ ልዑል ምዃኑ ብምምስጋን ገሊጾም። ኣብ መወዳእታ ናይ ሓባር ጸሎትን መዝሙርን ምስ ተገብረ ብጹእ ኣቡነ ኣባኪር ብወገኖም ንዝተገብረሎም ዕድመን ኣቀባብላን ድሕሪ ምምስጋን ቡራኬ ሂቦም ነቲ ህዝቢ ተፋንዮሞ።
ንጽባሒቱ ቀዳም፡ ናይቲ ቤተክርስትያን ኣገልጋሊ ቀሺ ተክለሃይማኖትን ካብ ሱንድስቫል ዝተዓደሙ ቀሺ ዑቕባ-ገብርኤልን ቀሺ ኣፈወርቅን ካብ ያቭለ ዝመጹ ቀሺ ገብረእግዚኣብሔርን ጸሎተ ቅዳሴ ኣካይዶም ። እቶም ዕዱማት ካህናት ድሕሪ ጸሎተ ቅዳሴ ንህዝቢ ኣብ ዘመሓላለፍዎ ቃል ምዕዳን፡ ቤተክርስቲያና ከነፍቅርን ነንሓድሕድና ክንፋቐርን ከምዘለናን ብሰፊሕ ኣረዲኦም። ናይቲ ቤተክርስትያን ካህን፡ ቀሺ ተኽለሃይማኖት ብወገኖም፡ ክቡር ሊቀ መላእኽቲ ቅዱስ ገብርኤል፡ ከምቲ ኣብ መንጎ መላኽቲ ተፈጢሩ ንዝነበረ ዘይምርድዳእ ከም ዝሃድእ ዝገበረ፡ ኣብዚ ቦታና ኸኣ ፍቕርን ምርድዳእን ከምጽእልና ተስፋ እገብር” ክብሉ ዘለዎም ሰናይ ድሌት ገሊጾም።
ኣብቲ ሰፊሕ ዝርግሓን ብዙሕ ስደተኛ ህዝቢ ዘለዎን ከባቢ፡ ናይ ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ታቦት ብዘይምንባሩ፡ ህዝቢ ምስጢራተ ቤተክርስቲያን ኣብ ግዚኡ ንምክፋል ከጸግሞ ከምዘጸንሐ ዝፍለጥ እዩ። እዚ ኣትዩ ዘሎ ታቦት ግና ነቲ ኣብቲ ከባቢ ዝነበረ ጸገም ከቃልሎ ልዑል ትጽቢት ተጌሩሉ’ሎ።
ነዚ ዘርኣየና እግዚኣብሄር፡ ክብርን ምስጋናን ይኹኖ !!
ስለ ግዳያት ላምፓዱዛ ጸሎተ-ፍትሓት ተኻይዱ
ኩላተን እተን ኣብ ሃገር ሽወደን ዝርከባ ቀኖናዊ ስርዓት ተኸቲለን ዝኽዳ ዘለዋ ኣብያተክርስቲያን ስለ እቶም ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ህይወቶም ዝሰኣኑ ኣማኢት ኤርትራውያን ኣሕዋትናን ኣሓትናን ትማሊ ሰንበት 05-10-2014 ቀዳማይ ዓመቶም ምኽንያት ብምግባር ጸሎተ ፍትሓት ኣካይደን። ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ማለት ዕለት 3 ጥቅምቲ 2014 ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዝወረደ ሓደጋ ባሕሪ ንዓለም ዘደንጸወን ውርደት ኤርትራውያን ካኣ ብጋህዲ ዘንጸባረቐን ፍጻሜ ምንባሩ ናይ ቀረባ ተዘክሮ አዩ። ህልቂት ንእስነቶም ዘይመነዉ መንእሰያትን ኣፎም ዘየጽረዩ ነኣሽቱ ህጻናትን ብፍላይ ካኣ እታ እናሞተት ዝወለደት ኣደን ንኹሉ ሰብ ዘስደመመን ሓቀኛ ምስልና ዘርእየን ኩነት እዩ። እምበእርከስ በዚ ኣጋጣሚ ምርኩስ ብምግባር ጓይላን ዕንደራን ገዲፍና ኣምላኽ ንመከራና መወዳእታ ክገብረሉ ኣብ ጸሎትን ምህልላን ክንጽመድ መንፈሳዊ መልእኽትና ከነመሓላልፍ ንፈቱ።
ስብሓት ሎቱ።


text:
መደብ ሕብረት ኤውሮጳ፡ ኣብ ኢትዮጵያ እገዳ ንምውሳንን መገሻ ናብ ኣዲስ ኣበባንWednesday, 20 October 2021 19:17 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ሕብረት ኤውሮጳ ብዛዕብቲ ብ18 ጥቅምቲ 2021 ዘካየዶ ናይ ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስተራት ኣኼባኡ ብዝምልከት፡ ላዕለዋይ ወኪሉ ጆሰፍ ቦረል ንጽባሒቱ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ካብ ኣጀንዳታት ናይቲ ኣኼባ ሓደ ብዛዕባ ጉዳይ ኢትዮጵያ ከም ዝነበረ ምጥቃሶም ማእከል ዜና ኤርትራ ሓቢሩ። ኣብቲ መግለጺኦም፡ ንኢትዮጵያ ኣብ ዝምልከት ኣጀንዳ፡ እቲ ኣኼባ “ቀዳማይ ዓመት ዝኽሪ ምጅማር ውግእ ኣብታ ሃገር ብሓዘን ንዝክሮ ኣለና” ከም ዝበለ ኣስፊሮም።
እቲ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣተሓሒዙ ኣብ ኢትዮጵያ ውግእ ካብ ዝጅመር፡ ንገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ከም ናይ ውግእ መሳርሒ ክጥቀሙ ብዝጸንሑ ዕጡቓት ኣካላት፡ ሜላዊ ግህሰት ሰብኣዊ መሰል ከም ዝተዘውተረ ተጠቒሱ
ኣብቲ ኩነታት ሰብኣዊ ረዲአት ክኽልከል ጸኒሑ እዩ፡ ነዚ ብዝምልከት ባሕቲ ሕዳር 2021 ብመንገዲ ላዕለዋይ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ንዝቐርብ ናይ ሕቡራት ሃገራት ጸብጻብ ዘድሊ ባይታ ነጣጥሕ ኣለለና ዝብል ሓሳብ ኣብቲ መግለጺ ተጠቒሱ። እቲ ብሕቡራት ሃገራት ዝቐርብ ጸብጻብ እገዳ ብምውሳን ዝጅምር ነቲ ኩነታት ግቡእ መልሲ ዝህብ ክኸውን ከም ዝጽበዩ እውን ኣብቲ መግለጺ ተመልኪቱ።
እቶም ላዕለዋይ ተወካሊ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብዚ ጋዜጣዊ መግለጺኦም፡ ብመሰረት እቲ ንሰብኣዊ ግህሰት ብዝምልከት በጺሑና ዘሎ ጸብጻብ ነቲ መስርሕ ከነቐጽሎ ንሰርሕ ኣለና እውን ኢሎም። ምስዚ ብዝተተሓሓዘ ብዛዕባ ንኢትዮጵያ ዝወሃብ ናይ ልምዓት ሓገዝ ብኸመይ ኩነታት ከም ዝቕጽል ከም ዝምርመር ከኣ ኣስፊሮም።
ብመሰረቲ እቲ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ናይቲ ሕብረት ኮሚሽነር ዓለም ለኻዊ ምሕዝነት ጁታ ኡርፒላይነን ምስ ፍሉይ ተወካሊ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣነተ ወበር ናብ ኢትዮጵያ ከም ዝገሹ ሓቢሮም። ዕላማ መገሻኦም ናብ ኢትዮጵያ ንጹር መልእኽቲ ኤውሮጳ ብዛዕባ ኣገዳስነት ምትግባር ተኹሲ ምቁራጽን ምጅማር ኩሎም ተዋሳእቲ ዝሳተፍሉ ሃናጺ ፖለቲካዊ መስርሕን ምብጻሕ ምዃኑ ኣመልኪቶም። ምስዚ ኣተሓሒዞም ድማ ፍሉይ ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪቃ ናይ ቅድም መራሒ ናጀርያ ኤለሰንጎ ኦባሳንጆ ናይ ሕብረት ኤውሮጳ ምሉእ ደገፍ ከም ዝህልዎም ገሊጾም
ከተማ መቐለ ብነፈርቲ ተደብዲባTuesday, 19 October 2021 11:01 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ስእሊ DW
ከተማ መቐለ ብ18 ጥቅምቲ 2021 ክልተ ግዜ ብነፈርቲ ከም ዝተደብደበት ላዕለዎት ሓለፍቲ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ሓቢሮም። እንተኾነ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብመንገዲ መንግስታዊ ወሃብ ቃሉ ነቲ ደብዳብ ነፈርቲ ኣየካየድኩዎን ኢሉ። ብኣንጻሩ መንግስታዊ ትካል ፕረስ ኢትዮጵያ ንዝተፈላለዩ ወገናት እቲ ደብዳብ ብሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ ከም ዝተኻየደን እቲ ዝድለ ዒላማ ከም ዝወቐዐን ተኣሚኑ። እዚ ከምዚሉ ኢንከሎ ወተሃደራዊ ወሃብ ቃል ኢትዮጵያ ብዛዕባዚ ተረኽቦ ዝበሎ የለን።
ብዙሓት ተዓዘብቲ ኣብቲ ተግባር ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ተገራጫዊ ሓሳባት ከም ዝተዋህበ ይገልጹ ኣለዉ። ነዚ ደብዳብ ብዝምልከት ላዕለዎት ሓለፍቲ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ፡ ንማዕከን ዜና ቢቢሲ ክሕብሩ እንከለዉ ኣብ ትግራይ ዝርከቡ ሰራሕተኛታት ሰብኣዊ ረዲአት ከኣ እቲ ደብዳብ ከም ዝተኻየደ ተኣሚኖም ንሮይተርስ ኣረጋጊጸምሉ።
ኣብ ከተማ መቐለ ዝርከብ መደበር ተለቪዥ ትግራይ ብወገኑ ሽዑንሽዑ ብዛዕባቲ ደብዳብ ተንቀሳቐሲ ምስሊ ኣሰንዩ ዜናዊ ሓበሬታ ዘርጊሑ። በቲ ዜና መሰረት እቲ ደብዳብ ዝተኻየደሉ ቦታታት ካብ ከተማ መቐለ ንወገን ሰሜን ኣብ መንገዲ ዓዲ ግራት መሰቦ ኣብ ዝበሃል በረኽቲ ቦታታትን ሓሬና ኣብ እትበሃል ቁሸትን ኣብ ማእከል ከተማ መቐለ ኣብ ጥቓ ፕላኔት ሆቴልን ዝርከብ ዕዳጋ ሰኑይ እዩ። ብሰንኪ እዚ ደብዳብ 3 ሰባት ሞይቶም 9 ሰባት ከኣ ከም ዝተወቕዑ መወከሲ ሆስፒታል ዓይደርን ካለኦት ነቲ ኩነታት ዝተዓዘቡ ናይ ዓይኒ መሰኻክርን ሓቢሮም። ካብዚ ሓሊፉ ዝተወሰኑ እንስሳ ዘቤት በቲ ደብዳብ ከም ዝተቐትሉ እውን ተፈሊጡ።
ብዙሓት ተዓዘብቲ እዚ ደብዳብ ምስቲ ኣብ ክልል ኣምሓራ ብፍላይ ከኣ ኣብ ዞባታት ወሎን ጐንደርን ኣብ መንጎ ሓይይልታት ምክልኻል ትግራይን ፈደራላዊ መንግስትን ዝካየድ ዘሎ ጽዕጹዕ ውግእ ዝተኣሳሰር ምዃኑ ይገልጽዎ ኣለዉ።
ሓደሓደ ናይ ማሕበራዊ መራኸብታት ከኣ እተን ዝደብደባ ነፈርቲ ካብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ እየን ነቒለ ዝብል ሓበሬታ ዘርጊሐን።
ርክብ ላዕለዋይ ሓላፊ ኣሜሪካ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያWednesday, 13 October 2021 12:29 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ጸሓፊ ወጻኢ ጉዳያት ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን፡ ብ12 ጥቅምቲ 2021 ምስ ኦሉሰንጎ ኣባሳንጆ ብዛዕባ ኣብ ኢትዮጵያ ተፈጢሩ ዘሎ ቅልውላው ተዘራሪቦም። ኣብ ዝርርቦም ፍሉይ ልኡኽ ኣሜሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ጀፈሪ ፈልትማን እውን ከም ዝተሳተፊ፡ ንወሃቢ ቃል ነድ ፕሪሰ ብምጥቃስ ኣብ ዕላዊ መርበብ ሓበሬታ መንግስቲ ኣሜሪካ ዝወጸ ዜና ይሕብር።
ኣብዚ ምስ ላዕለዋይ ልኡኽ ኦባሳንጆ ዝተኻየደ ርክብ፡ ኣቦመንበር ኢጋድን ቀዳማይ ሚኒስተር ሱዳንን ዓብደላ ሃምዶክ፡ ላዕለዋይ ወኪል ሕብረት ኤውሮጳ ጆሰፕ ቦረል፡ ጸሓፊት ወጻኢ ጉዳያ ዓባይ ብሪታንያ ኤልዛበት ትሩስ፡ ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳያት ጀርመን ኒልስ ኣንነን ናይ ፈረንሳ ልኡኽ ቀርኒ ኣፍሪቃ ፍረድሪክ ክላቪየርን ተሳቲፎም። እዞም ኣብዚ ርክብ ስተሳተፉ ወገናት ነቲ ኣብ መንጎ ሕብረት ኣፍሪቃን ኢጋድን ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ኣጋጢሙ ዘሎ ቅልውላው ንምፍታሕ ዘርእይዎ ዘለዉ ምውህሃድ ተቐቢለምዎ።
ምስዚ ብዝተተሓሓዘ፡ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ፡ ሕብረት ኤውሮጳ፡ ፈረንሳ፡ ጀርመንን ዓብይ ብሪታንያን፡ ኣካላት ናይቲ ውግእ ነቲ ኣጋጢሙ ዘሎ ዓመጽ ጠጠው ከብልዎን ናብ ተኹሲ ምቁራጽ ዘብጽሕ ዘተ ክኣትዉን፡ በዚ ኣቢሎም ከኣ ሰፊሕን ንኹሉ ዘሳትፍን ምይይጥ ዘብጽሕን ኣብ ኢትዮጵያ ናብ ሰላም ዘብጽሕን ሓድነት ሃገረ ኢትዮጵያ ዘውሕስን ባይታ ክፈጥሩ ጸዊዖም።
እዞም ተሳተፍቲ ናይቲ ርክብ፡ ኩሎም ዝምልከቶም ናይቲ ውግእ ተሳተፍቲ ዓለም ለኻዊ ሕግታት ተቐቢሎም፡ ኣብ ኢትዮጵያ ናብ ኩሎም ዝምልከቶም ኣካላት ሰብኣዊ ረዲአት ንክበጽሕ ክምእዘዙ ጸዊዖም።
ኣስተምህሮ ብዛዕባ ጐስጓስ ንተሳትፎ መንእሰያትSunday, 10 October 2021 12:48 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ብጥምሮ ኣብያተ-ጽሕፈት ውደባ፡ ደቂ ኣንስትዮን መንእሰያትን ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ዝተዳለወ ጐስጓስ ንተሳትፎ መንእሰያት፡ ዝምልከት ኣስተምህሮ ብ9 ጥቅምቲ 2021 ተዋሂቡ። ኣብዚ ሓያሎ ኣባላት ሰዲህኤ ዝተሳተፍዎ፡ ብመንገዲ ዙም ዝተኻየደ ኣስተምህሮ፡ ብጾት ያሲን ኢብራሂም፡ ኣስገደት ምሕረተኣብን ደስበለ ካሕሳይን ንኩነታት መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ስደት መጽናዕታዊ ጽሑፍት ኣቕሪቦም።
ኣብዚ ብኣላይነት ብጻይ መንግስተኣብ ኣስመሮም ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ውደባዊ ጉዳያት ሰዲህኤ ዝተዋህበ ኣስተምህሮ፡ ሓው ያሲን ኢብራሂም ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ጉዳይ መንእሰያት ኣገዳሲ መበገሲ ነጥብታት ኣቕሪቡ። ብጻይ ያሲን ኣብ መብገሲ ሕሳቡ፡ ኣገዳስነት ምክያድ መጽናዕቲ ብዛዕባ ጐስጓስን ተሳትፎን መንእሰያት ኤርትራ፡ መንእሰይ ካብቲ ካልእ ክፍልታት ሕብረተሰብ ብፍሉይ ዝረአየሉ ምኽንያት፡ ኣመዓባብላ ፖለቲካዊ ኣረአእያ መንእሰይ፡ ብሓፈሻ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ብፍላይ ከኣ ኣብ ኤርትራ ኩነታት መንእሰያት ኣብ ዝብሉ ዛዕባታት ብዝተፈላለዩ ክኢላታት ዝተኻየዱ መጽናዕትታት ብምጥቃስ ኣገዳሲ ዝርዝር መብርሂ ሂቡ።
ብጻይቲ ኣስገደት ምሕረተኣብ ኣባል ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ ከኣ፡ ኣብ ኤርትራ ተወሊዶምን ዓብዮምን ብዝተፈላለዩ ምኽንያታትን ኣገባባትን ካብ ኤርትራ ወጺኦም፡ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ብዛዕባ ዝርከቡ ኤርትራውያን መንእሰያት ወኸሳታት ዘሰነዮ መጽናዕቲ ኣቕሪባ። እዞም ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ኤርትራውያን መንእሰያት ካብ ኣወጻጽእኦም ካብ ሃገር ጀሚርካ ዝተፈላለየ ተመኩሮታት ዘለዎም፡ ብኣዝዩ ጽንኩር ኩነታት ዝሓለፉ ምዃኖም ገሊጻ። ብፍላይ እቶም ድሕሪ ናጽነት ዝተወልዱ ብዛዕባ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ንናጽነት እኹል ኣፍልጦ ዘየጥረዩ፡ ብዘይካቲ ክስደዱ ዘገደዶም ጉጅለ ህግደፍ ብዛዕባኡ ዝነገሮም እንተዝይኮይኑ፡ ብዛዕባ ግደ ህዝቢ ኤርትራን ካለኦት ውድባት ምሉእ ኣብፍልጦ ከምዘይብሎምን ነተን ካለኦት ውድባት በቲ እቲ ጉጅለ ዘስረጸሎም ግጉይ ኣተሓሳስባ “ሓሙሻይ መስርዕ” ኢሎም ካብ ምጽዋዕ ሓሊፎም ካልእ ግንዛበ ከምዘየብሎም ኣስፊራ። ብዘይካዚ ንጉዳያት ኣስፊሕካ ብምራኣይ ኣብ ከም ዘይጐነጻዊ ኣገባብ ቃልሲ ዝኣመሰሉ ኣምራት ዘለዎም ኣረኣእያ ኣዝዩ ድሩት ምዃኑ ብኣብነታት ኣሰኒያ ገሊጻ። ኣብ መወዳእታ ከኣ ናይቲ መንእሰይ ኣተሓሳስባ ክሰፍሕን ኣብቲ ቃልሲ ክሳተፍን ቀጻሊ ኣስተምህሮ ምሃብን ነቲ ንሱ ዝኣምነሉ ኣተሓሳስባ ቀሪብካ ምርዳእን ከም ዘድሊ ሓቢራ።
ብጻይ ደስበለ ካሕሳይ ኣቦመንበር ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ሰዲህኤ ብወገኑ፡ ኣብ ወጻኢ ተወሊዶም ዝዓበዩ ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ዝምልከት ተመሳሳሊ መጽናዕቲ ኣብቲ ኣስተምህሮ ኣቕሪቡ። ብጻይ ደስበለ ከም መወከሲ ዝወሰዶም ካብ 25 ክሳብ 40 ዝዕድሚኦም ዕባይ ዲያስፖራ ኤርትራውያን መንእሰያት መብዛሕትኦም ናይ ምምሃር ዕድል ዝረኸቡ ምዃኖም ኣረዲኡ። ምስዚ ኣተሓሒዙ ከኣ ናይዞም መንእሰያት ስድራቤት ናይ ስደት ተመኩሮን ኣብቶም መንእሰት ዘሕድሮ ጽልዋን ኣገንዚቡ። ኣተሓሒዙ፡ እዞም መንሰያት ኣብ ፖለቲካ ሃገሮም ከይሳተፉ ጽልዋ ካብ ዘሕድርሎም ካብ መጀመርታ ምስ ኤርትራዊ ኩነታት ዘላልዮም ኣብ ወጻኢ ሓያል ኤርትራዊ ማሕበረሰብ ዘይምንባሩ ከም ሓደ ምኽንያት ጠቒሱ። ኣብ መወዳእታ ከኣ ኣብ መንእሰያት ኤርትራ ከይተሓጽረ ብኣህጉራዊ ደረጃ ንመንእሰያት ኣብ ዝምልከት ናይ ዝተኻየዱ መጽናዕትታት ከም ኣብነታት ንተሳተፍቲ ገሊጹ። ከምኡ እውን መንእሰያት ኣብ ቃልሲ ተሳቲፎም ናይ ምስግጋር ትውልዳዊ ሓላፍነቶም ንክፍጽሙ ክግበሩ ብዛዕባ ዝግበኦም ጻዕርታትን ጐስጓሳትን ኣስፊሩ።
ተሳተፍቲ ናይዚ ኣገዳስን እውናውን ኣስተምህሮ ድሕሪቲ መግለጽታት፡ ዝተፈላለዩ ሕቶታት ኣቕሪቦም ብኣቕረብቲ ኣስተምህሮን ተሳተፍትን ግቡእ መልስታት ተዋሂቡን ነቲ መጽናዕትታት ዘሀብትም ተወሳኺ ሓሳባት ቀሪቡን። ብዘይካዚ ብዛዕባቲ ኣብቲ ኣስተምህሮ ዝቐረቡ ነጥባታ ኮነ ተዛመድቲ ዛዕባታት ብፍላይውን ኣብዚ ተኣፋፊ ህልዊ ፖለቲካዊ ኩነታት ሃገርናን ግደ ፖለቲካዊ ሓይልታቱን ብዝምልከት ብተሳተፍቲ ጠቐምቲ ለበዋታትን መተሓሳሰባታትን ቀሪቦም።
ኢትዮጵያ፡ ምስ ህወሓት ንምዝታይ፡ መንጎኝነት ደቡብ ሱዳን ተቐቢላSaturday, 09 October 2021 23:20 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፡ ነቲ ደቡብ ሱዳን ንመንግስቶምን ህዝባዊ ወያነ ሕሃርነት ትግራይን (ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ) ከተዛቲ ብኢጋድ ዝቐረበ ሓሳብ ከም ዝተቐበልዎ፡ ሱዳን ትሪቡን ብ8 ጥቅምቲ 2021 ኣብ ዝዘርገሓቶ ዜና ሓቢራ።
ደቡብ ሱዳናዊ ፕረሲዳንታዊ ወሃብ ቃል፡ ኣተኒ ወክ ኣተኒ ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣሕመድ ነቲ ብምብራቕ ኣፍሪቃዊ ዞባዊ ኣካል ኢጋድ ዝቕረበ ንደቡብ ሱዳን ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝቕጽል ዘሎ ጸገም ንምህዳእ ከም ብቕዕቲ ኣዛታይት ዝመዘዘሉ ሓሳብ ብወግዒ ከም ዝተቐበልዎ ዝሓለፈ ዓርቢ ዕለት 08: ጥቅምቲ 2021 ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ ኣፍሊጦም።
እቶም ደቡብ ሱዳናዊ ፕረሲደንታዊ ወሃቢ ቃል፡ ኣብ ጁባ ንናይ ሕቡራት ሃገራት ሬድዮ ኤፍ ኤም ከም ዝገለጽዎ፡ እቲ መስርሕ ዘተ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ብ4 ጥቅምቲ 2021 ናይ 2ይ ዙር መዝነቶም ምስ ተረከቡ ውሱን ዕለት እዃ እንተዘይጠቐሱ ብቐጥታ ከም ዝጅመር ሓቢሮም።
ሚራያ ከም ዝጠቐስዎ፡ ፕረሲደንት ሳልቫኬር ተቐባልነቶም ብኢትዮጵያ ዘረጋገጹ ኣብ ጽንበል ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ዝተሳተፍሉ ኣብ ኣዲስ ኣበባ እዩ። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መስከረም 2021 እዋናዊ ኣቦመንበር ኢጋድ ቀዳማይ ሚኒስተር ሱዳን ሓምዶክ፡ እቶም ብቑዕ ሰብ ነቲ ዘተ ፕረሲደንት ሳልቫኬር ምዃኖም ምሕባሮም ዝዝከር እዩ። ናይ ደቡብ ሱዳን ሚኒስተር ዜና ብወገኖም ቀዳማይ ሚንስተር ሓምዶክ ንፕረሲደንት ሳልቫኬር ዝመዘዝሉ ምኽንያት ምስ መራሕቲ ኢትዮጵያ ጽቡቕ ርክብ ስለ ዘለዎም ነቲ ኣብ መንጎ መንግስቲ ኢትዮጵያን ትግራይን ዘሎ ጸገም ንምፍታሕ ብቑዕ እዮም ብዝብል ምዃኑ ኣብቲ ዜና ተጠቒሱ።
እቲ ሓበሬታ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ህውከት ዝተፈጥረ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብ ውርሒ ሕዳር 2021 ምንቅስቓስ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ንምቁጽጻር ሓይልታቶም ናብ ትግራይ ምስ ኣዋፈሩ እዩ ክብል፡ ንኣመዓባብላ ናይቲ ኩነታት ጠቒሱ። ድሕሪዚ እቲ ህውከት ምሉእብምሉእ ናብ ሰፊሕ ወግእ ማዕቢሉ ልዕሊ ክልተ ሚልዮን ህዝቢ ትግራይ ናብ ዝመዛበለሉ ደረጃ ከም ዝዓረገ ገሊጹ። ምስዚ ኣተሓሒዙ ከኣ ቤት ጽሕፈት ትካል ሰብኣዊ ረዲአት ዝሃቦ ጸብጻብ ብምጥቃስ፡ ኣብዚ እዋንዚ ካብ ክልል ኣምሓራ ከባቢ 250 ሺሕ ካብ ክልልዓፋር ከኣ ክሳብ 112 ሺሕ ዝበጽሑ ሰባት ብሰንክቲ ውግእ ካብ መረበቶም ተመዛቢሎም ከምዘለዉ ኣስፊሩ።
ኣብ መወዳእታ እቲ ከም ቅድመ-ኩነት ተኹሲ ንምቁራጽን ንዘተን ምውጻእ መልሻ ኣምሓራን ሰራዊት ኤርትራን ካብ ትግራይ ኣቕሪቡ ዝነበረ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ፡ ኣብዚ ፕረሲደንት ሳልቫኬር ክመርሖ ዝበሃል ዘሎ ዘተ ብዛዕባ ምስታፉ ዝተፈልጠ ከምዘየለ ጠቒሱ።
ኣባላት ባይቶ ኣውሮጳ ኣብ ውግእ ኢትዮጵያ ምምሕያሽ እንተዘይተራእዩ እገዳ ክግበር ሓቲቶምFriday, 08 October 2021 09:46 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣባላት ፓርላማ ኤውሮጵ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ውግእ ክሳብ መወዳእታ ወርሒ ጥቅምቲ 2021 እንተዘይተመሓይሹ ኣብ ልዕሊ ኣካላት ናይቲ ውግእ እገዳ ክውሰን ብ7 ጥቅምቲ 2021 ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ ሓቲቱ።
ብመሰረትዚ ብብዙሓት ማዕከናት ዜና ዝተቃልሐ መጸዋዕታ ኣባላት ባይቶ ኤውሮጳ እቲ እገዳ ኣብ ልዕሊ መንግስታት ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ብህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ዝምራሕ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ኣብ ምግዳድ እቲ ውግእ ኢድ ዘለዎም ኣካላትን እዩ። እቶም ኣባላት ባይቶ ኤውሮጳ ምስዚ ብዝተተሓሓዘ፡ ንምቕራብ ሰብኣዊ ረዲአት ዘተዓናቕፉ ኣካላት ብቕልጡፍ እዚ ተግባሮም ከቋርጹ፡ ኣብ ትግራይ ሕገመንግስታዊ ኩነታት ናብ ንቡር ክምለስን ተኹሲ ጠጠው ናይ ምባል ስምምዕ ክብጻሕን ጸዊዖም። ከምኡ እውን ኣብ ካለኦት ከባብታት ኢትዮጵያ ዘሎ ቅልውላው እንዳበኣሰ ይኸይድ ምህላዎም ኣብዚ ኣኼባኦም ኣመልኪቶም።
እዚ ብ618 ድምጺ ዝተደገፈ፡ ብናይ 4 ድምጺ ተቓውሞን 58 ተዓቅቦን ብብዝሒ ድምጺ ዝተወሰነ ውሳነ ኣባላት ባይቶ ኤውሮጳ፡ እቲ ቀረብ መድሃኒት፡ ነዳድን ካልእ መሰረታዊ ነገራትን ዝኽልክል ዘሎ ዘይዕላዊ ውሳነ ክለዓል፡ እቲ ጉዳይ ናብ ዝምልከቶም ኣካላት መጸዋዕታ ኣቕሪቡ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ዋላኳ እንተዘይተቐበሎ፡ ሰብኣዊ ረዲአት ናብ ትግራይ ከይቀርብ ከም ዝዕንቅፍ ብዝተፈላለዩ ወገናት ክኽሰስ ከም ዝጸንሐ ዝፍለጥ እዩ። ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ብወገኑ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኮነ ኢሉ ንህዝቢ ትግራይ ናብ ጥምየትን ካልኦት ሰብኣዊ ቅልውላዋትን ንምእታው ኣብ ክባ ከም ዘእተዎ ብምጥቃስ እዩ ዝኸስስ።
ኣባላት ባይቶ ኣውሮጳ ኣብቲ ናይ 7 ጥቅምቲ 2021 ኣኼብኦም ኣብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን እውን ሰብኣዊ ረድኤት ክግበር ኣዘኻኺሮም፡ ኣብቲ ውግእ ዝሳተፉ ዘለዉ ኣካላት ንሰላማውያን ዜጋታት ዒላማ ምግባሮም ኮኒኖም። ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ናብ ኲናት ምምልማል ከምኡ’ውን ኣብቲ ኲናት ንዝፍጸሙ ጾታዊ ዓመጽን ካለኦት ግፍዕታትን እውን ተቓዊሞም።
እቲ ኣኼባ ኣባላት ፓርላማ ኤውሮጳ ጎረባብቲ ሃገራት ነቲ ኲናት ዘጓሃህር ተግባራት ካብ ምፍጻም ክዕቀቡ ብምምሕጻን፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ድሕነት ናይቶም ብሰንኪ ውግእ ዝተመዛበሉ ወገናትን ናይቶም ዛጊት ደሃዮም ዘይተፈልጠ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣመት ክገብር ተማሕጺኑ።
ምስዚ ብዝተተሓሓዘ፡ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንተኒዮ ጉተረዝ ብ6 ጥቅምቲ 2021 ንኣባላት ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ብዛዕባቲ ብሓፈሻ ኣብ ኢትዮጵያ ብፍላይ ከኣ ኣብ ትግራይ ዘሎ ኩነታት መብርሂ ሂቦም። ኣብ መብርሂኦም፡ ኣብ ትግራይ ብሰንኪ ጥምየት ዘጋጥም ዘሎ ሞት ብዝምልከት ዝወጹ ዘለዉ ዘሰንብዱ መረዳእታታት ይውስኹ ምህላዎም ኣመልኪቶም። ህይወት ንምድሓን ናብቲ ክልል ረዲአት ከይበጽሑ ይሰናኸሉ ምህላዎም እውን ነቲ ቤት ምኽሪ ኣረዲኦም።
ዶ/ር ኣብዪ ኣሕመድ ዓሊ እንደጋና፡ ንቀዳማይ ሚኒስተርነት ተሰይሞምMonday, 04 October 2021 21:40 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ናይ ኢትዮጵያ ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ (ፓርላማ)፡ ብ4 ጥቅምቲ 2021 ኣብ ሰዓታት ናይ ንግሆ ኣብ ዘካየዶ 6ይ ዙር ምምስራት መንግስቲ፡ ንዶ/ር ኣብዪ ኣሕመድ ዓሊ ንቐጻሊ 5 ዓመታት፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኮይኖም ክቕጽሉ ሰይምዎም። እቲ ካብ 547 ኣባላቱ 425 ዝተሳተፍዎ፡ ብኣባላት ሰልፊ ብልጽግና ዝተዓብለለ ቤት ምኽሪ፡ ነቶም ኣፈባይቶ ኮይኖም ክሰርሑ ዝጸንሑ ኣቶ ታገሰ ጫፎ እንደጋና ኣቐጺልዎም። ወይዘሮ ሎሚ በዶ ዝተባህላ ፖለቲከኛ ከኣ ምክትል ኣፈ ባይቶ ኮይነን ተመሪጸን። ኣብዚ ናይ ንግሆ ክፋል ኣኼባ፡ ወይዘሮ ሳህለወርቅ ዘውደ ፕረሲደንት ፈደራላዊት ረፐብሊክ ኢትዮጵያ ነቲ ናይ ክልቲኡ ኣብያተ-ምኽሪ ናይ ሓባር ኣኼባ ምስ ከፈታ፡ ብዛዕባ ኣብዚ ቀጻሊ ዓመት ኣብ ኢትዮጵያ ክዕመሙ ዝግበኦም መደባት ስፍሕ ዝበለ መደረ ኣቕሪበን።
ጐኒንጐኒ፡ ናይዚ መስራቲ ኣኼባ ፓርላማ ዝተኻየደሉ ግዜ፡ ናይ ኢትዮጵያ ቤት ምኽሪ ፈደረሽን ኣኼባ ተኻይዱ። እዚ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ፈደረሽን፡ ክሳብዚ ቀረባ መዓልታት ናይ ክልል ኣምሓራ ፕረሲደንት ንዝነበሩ ኣቶ ኣገኘሁ ተሻገር ኣፈባይቶ ገይሩ መሪጽዎም። ምክትሎም ከኣ ኣብ ክልል ዓፋር በዓልቲ መዚ ዝነበራ ወይዘሮ ዛህራ ኡመድ መሓመድ ኮይነን።
ዶ/ር ኣብዪ ኣሕመድ ዓሊ፡ ኣብቲ ኣብ ሰዓታት ንግሆ ኣብ ኣደራሽ ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ቀዳማይ ሚንስተር ኮይኖም ብመንገዲ ወይዘሮ መኣዛ ኣሸናፊ ፕረሲደንት ጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ ቃለ መሓላ ፈጺሞምም። ድሕሪ ቀትሪ ብወተሃደራዊ ሰልፍን ሙዚቃዊ ምርኢትን ተሰንዩ ኣብ መስቀል ኣደባባይ ብርክት ዝበሉ ዕዱማት ኣብ ዝተረኽብሉ ኣብ ዝቐጸለ ሰፊሕ ጽንብል፡ እቶም ቀዳማይ ሚኒሲተር ኣብ ዘስምዕዎ መደረ፡ ንታሪኽ ኢትዮጵያን ንመስርሕ እቲ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ኣብ ኢትዮጵያ ዝተኻየደ ምርጫን ዝምልከት ስፍሕ ብዝበለ ገሊጾም። ንኣመዓባብላ ናይቲ ኣብ ትግራይ ተጀሚሩ ዝቕጽል ዘሎ ውግእ ዝምልከት እውን እቲ ልሙድ መርገጾም ኣንጸባሪቖም፡ ንምህናጽ ሓያል ሰራዊት ከም ዝቕጽልዎ’ውን ገሊጾም። ንተግባራት ምዕራባውያን መንግስታት ጠቒሶም ከኣ ምትሕግጋዝን ምትሕብባርን ሃገራት ኣፍሪቃ ጸዊዖም።
ኣብዚ ድሕሪ ቀትሪ ኣብ መስቀል ኣደባባይ ዝተኻየደ ጽምብል፡ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ፡ ዩወሪ ሞሰቪኒ ናይ ዩጋንዳ፡ ሳልቫኬር ማርደት ናይ ደቡብ ሱዳን፡ ዑመር ገለ ናይ ጅቡቲ፡ እሁሩ ከንያታ ናይ ኬንያ፡ መሓመድ ፎርማጆ ናይ ሶማልያ፡ ማሳኪ ናይ ሰኔጋል፡ ኣሕመድ ቡሃሪ ናይ ናጀርያን፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኮንጎን ተረኺቦም።
እዚ ከኣ ብዘይካ ናይ ኤርትራን ሱዳንን ናይ ኩለን ንኢትዮጵያ ዘዳወበኣ ሃገራት መራሕቲ ከም ዝተሳተፉ እዩ። ካብዞም ኣብቲ ጽንብል መደረ ዘስምዑ፡ መራሕቲ፡ ናይ ጅቡቲ፡ ኬንያን ደቡብ ሱዳንን፡ ብቐጥታ እኳ እንተዘይኮነ፡ ኣዝዩ ረቂቕ ብዝኾነ ውሕልነት፡ ዶ/ር ኣብዪ ኣሕመድ ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ገጢሙ ዘሎ ወጥሪ፡ ብሰላም ክፈትሖ ኣተሓሳሲቦም፡ ኣብቲ መስርሕ ክተሓባበርዎ ቅሩባት ምዃኖም ዘመልክት መልእኽትታት ኣመሓላሊፎም።
ኣብ ቀጻሊ መዓልታት ዶ/ር ኣብዪ ኣሕመድ ናይ ሓድሽ ካቢነኦም ኣባላት ናብቲ ቤት ምኽሪ ኣቕሪቦም ከጽድቑ ትጽቢት ኣሎ።
ኢትዮጵያ 7 ሓለፍቲ ኣህጉራዊ ትካላት ክትሰጉግ ወሲናFriday, 01 October 2021 09:42 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
መንግስቲ ኢትዮጵያ ሸውዓተ ሓለፍቲ ኣህጉራዊ ትካላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ውሽጢ 72 ሰዓታት ካብ ሃገሩ ክወጹ ብመንገዲ ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳይ ናይታ ሃገር ከም ዝኣዘዘ ናይታ ሃገር መንግስታዊ ማዕከናትን ዝተፈላለያ ትካላት ዜናን ሓቢረን። መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ብዝምልከት ብ30 መስከረም 2021 ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ነቶም ካብ ሃገሩ ንኽወጹ ዝኣዘዞም ኣብ ዝተፈላለየ ጽፍሒ ሓላፍነት ኣብ ኢትዮጵያ ክሰርሑ ዝጸንሑ ሓለፍቲ ኣህጉራዊ ትካላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያዊ ጉዳያት ኢድ ብምእታው እዩ ከሲስዎም።
እቶም ካብ ኢትዮጵያ ንክስጎጉ ዝተወሰኖም፡ 1) ኣቶ ግራታ ለይቲ፡ ምክትል ሓላፊ ምውህሃድ ሰብኣዊ ረዲአት ቤት ጽሕፈት ምውህሃድ ጉዳይ ሰብኣዊ ረዲአት 2) ወይዘሮ ኣደል ኮዶር ወኪል ዩነሰፍ ኣብ ኢትዮጵያ 3) ወይዘሮ ጋዳ ኢልታሂር ሙዳዊ ግዝያዊ ምክትል ኣተሓባባሪት ኣብ ቤት ጽሕፈት ሰብኣዊ ረዲአት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያ 4) ኣቶ ክወሲ ሳንኩለተ ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ናይ ሰላምን ዕቤትን ኣማኻርን ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ረዲአት ኣተሓባባርን 5) ኣቶ ሰይድ መሓመድ ሄርሲ ምክትላ ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ምትሕብባር ሰብኣዊ ረዲአት ኣብ ኢትዮጵያ 6) ኣቶ ሶኒ ኣኑግብላ ተቖጻጻሪ፡ ጸብጻብ ሓጋዝን፡ መራሒ ጋንታ ቤት ጽሕፈት ላዕለዋይ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ኣብ ኢትዮጵያ 7) ወይዘሮ ማርሲ ቪጎዳ ሓላፊት ቤት ጽሕፈት ምውህሃድ ረዲአት ኣብ ኢትዮጵያ እዮም።
ኣብ ሕቡራት ሃገራት ሓላፊ ሰብኣዊ ረዲአት ማርቲን ግረፊት ንስጉምቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብትሪ ነቒፎም፡ እዚ ነቲ ኣጋጢሙ ዘሎ ኣዝዩ ሓያል ጥሜት ዘጋድድ ምዃኑ ብምጥቃስ እቲ ተግባር መንግስቲ ኢትዮጵያ ረዲአት ዝቐርበሉ ዕድል ይዓጹ ከምዘሎ ዘርኢ ምዃኑ ገሊጾም። ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒዮ ጎተሬዝ ብወገኖም እቲ ውሳነ ምስ ሰምዑ ኣዝዩ ከም ዝደንጸዎም ጠቒሶም፡ ኩሉ ናይ ሰብኣዊ ረዲአት ተግባራት፡ ብመንጽር ሰብኣውነት፡ ርትዓውነት፡ ብዘይሻራነትን ናጽነትን ከም ዝካየድ ጠቒሶም። ምስዚ ኣተሓሒዞም ከኣ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብዚ እዋንዚ ሕቡራት ሃገራት፡ መግቢ፡ መድሃኒት፡ ማይን ንጽሬት ዘድሊ ነግራትን ምቕራብ ዝርከቦ ህጹጽ ህይወት ናይ ምድሓት ተግባራት የካይድ ከም ዘሎ ሓቢሮም፡ ኣብቶም ኣብዚ ተግባር ተዋፊሮም ዘለዉ ሰራሕተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዘለዎም እምነት ዕዙዝ ምዃኑ ኣመልኪቶም።
ኣብ መወዳእታ ከኣ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ጸገም ዘሎ ህዝቢ ክሕግዝ ድልዊ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ እዚ ከኣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰራሕተኛታት ረዲአት ግቡእ ተግባራቶም ክፍጽሙ ከፍቅደሎም ይግበኦ ዝብል ኣብ ግምት ብምእታው ምዃኑ ገሊጾም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብሓፈሻ ኣብ ዝተፈላለዩ ኩርነዓት እታ ሃገር፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ትግራይ ክሳብ ሞት ዘብጸሓ ከቢድ ሓደጋ ጥሜት ኣብ ዘጋጠመሉ እዋን ነዚ ስጉምቲ ብምውሳዱ ብዝተፈላለዩ ወገናት ይኹነን ኣሎ።
ሓላፊ ትካል ሰብኣዊ ረዲአት ሕሃ፡ መካይን ናብ ትግራይ ክንቀሳቐሳ ሓቲቶምWednesday, 29 September 2021 18:51 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ሓላፊ ትካል ሰብኣዊ ረዲአት ሕቡራት ሃገራት ማርቲን ግረፊት ሓገዝ ዝጸዕና መካይን ናብ ትግራይ ክንቀሳቐሳ ሓቲቶም። እዞም ኣብ ሕቡራት ሃገራት ናይ ህጹጽ ረዲአት ሓላፊ ማርቲን ግረፊት፡ ኣብ ትግራይ ጥሜት ጉድኣት የውርድ ከም ዘሎ ከም ዝርድኡ ንማዕከን ዜና ሮይተርስ ሓቢረምዎ።
እቶም ሓላፊ “ኣብ ትሕቲ ወግዓዊ ዘይኮነ እገዳ ናብ እትርከብ ትግራይ”፡ ክበጽሕ ካብ ዝግበኦ ሰብኣዊ ሓገዝ 10% ጥራይ ናብቶም ሓገዝ ዝጽበዩ ሰባት ከም ዝበጸሐ ነቲ ማዕከን ዜና ሓቢረምዎ። ኣተሓሒዞም ከኣ ህጹጽ ሕተኦም ሓገዝ ዝጸዓና መካይን ናብ ትግራይ ዝንቀሳቐሳሉ ኩነታት ክፍጠር ምዃኑ ኣመልኪቶም። እዚ ጸገም ሰብ ዝሰርሖ ስለ ዝኾነ መንግስቲ ክፈትሖ ከም ዝግበኦ እዞም ሓላፊ ሰብኣዊ ረዲአት ኣመልኪቶም።
ኣብ ትግራይ ቅድሚ 10 ኣዋርሕ ውግእ ካብ ዝጅመር ንነጀው፡ ብኣሸሓት ዝቑጸሩ ሰባት ከም ዝሞቱን ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ድማ ህጹጽ ሰብኣዊ ሓገዝ ከም ዘድልዮምን ዘመልከት ጸብጻባት ክቐርብ ከም ዝጸንሐ እውን ኣብ መግለጺ ናይዞም ሓላፊ ተጠቒሱ። እቶም ሓላፊ ዓጸቦ ዘጋጥሞም ሰባት ክሳብ 400 ሺሕ ክበጽሑ እዮም ዝብል ግምት ነይሩና ኢሎም። እዚ ግና ከኣ ስሩዕ ሓገዝ ክቐርብዩ ብዝብል ሕሳብ ዝቐረበ ግምት እዩ ነይሩ ኢሎም።
ግረፊትስ፡ ኣብ ትግራይ ናይ ጥረ ገንዘብ፡ ነዳዲ፡ ተሽከርከርትን ወግዓዊ ዘይኮነ ናይ ሰብኣዊ ሓገዝ እገዳን ኣጋጢሙ ከም ዘሎ ጠቒሶም፡ ብሰንክዚ ሕጽረታት’ዚ ኣጋጢሙ ዘሎ ጥሜት ከጋጥም ዝግመት እዩ ኢሎም። ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብወገኑ ኣብ ትግራይ ዝኾነ ናይ ሓገዝ እገዳ ከምዘይተግብረ ሓቢሩ፡ እኳደኣ መስርሕ ምቕራብ ረዲአት ንምቅልጣፍ 7 ዝነበረ መቆጻጸሪ ነቑጣታት ናብ 3 ከም ዘውረዶ ክገልጽ እዩ ጸኒሑ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ በወገኑ ናብ ትግራይ ሓገዝ ጽዒነን ምስከዳ ዘይተመልሳ ተሽከርከርቲ ኣብ ትግራይ እንታይ ይሰርሓ ከም ዘለዋ ኣይነጸረለይ ዝብል ስምዕታ ኣቕሪቡ። ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ብወገኑ እተን መካይን ዘይተመልሳሉ ምኽንያት መምለሲ ነዳዲ ስለ ዝሰኣና እየን ዝብል መልሲ ምሃቡ ዝዝከር እዩ። ነዚ ዝምልከት ጸብጻብ ሑቡራት ሃገራት ብወገኑ፡ እተን ተሽከርከርቲ ኣብ ጉዕዞአን ክልተ ግዜ ተኹሲ ከም ዝተኸፍተንን ደቂ ትግራይ መራሕቲ መካይን ኣብ ክልል ዓፋር ዝተኣስርሉ ኣጋጣሚ ከም ዝተፈጥረን ይሕብር።
30 ማሕበራት ናብ ዋና ጸሓፍን ኣባላት ቤት ምኽርን ሕቡራት ሃገራትን ደብዳበ ጽሒፈንThursday, 23 September 2021 11:37 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣብ ዝተፈላለዩ ኩርነዓት ዓለም ዝርከባ 30 ማሕበራት ናብ ዋና ጸሓፊ ኣንቶኒዮ ጉተረዝን ቀወምቲ ኣባላት ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራትን ኣብ ትግራይ ዝረአ ዘሎ ህውከትን ጥሜትን ከብቅዕ ዝጽውዕ ቅሉዕ ደብዳበ ጽሒፈን።
ሳራህ ሸፈር ዋና ዳይረክተር ርክብ ዓለምለኸ ስደተኛታት፡ ነዚ ብ22 መስከረም 2021 ዝተላእከ ደብዳበ ጠቒሰን ከም ዝበለኦ፡ እቶም ዝተላእከሎም ኣካልት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ንእትርከብ ትግራይ ዝምልከት ስጉምቲ ክወስዱ መጸዋዕታ ቀሪቡ ኣሎ።
እዚ መልእኽቲ ኣብ ትግራይ ካብ ወርሒ ሕዳር 2020 ጀሚሩ፡ ኣብኡ ዝርከቡ ሰቪል ነበርቲ፡ ሓገዝ መግቢ፡ ኣገልግሎት ባንክን መራኸብታትን ከም ዝተቛረጾም ተጠቒሱ፡ ምስዚ ብምትሕሓዝ ከኣ ሓደ ሚልዮን ዝኸውን ህዝቢ ኣብ ጥሜት ኣትዩ ከም ዘሎን ብዙሓት ከኣ ኣብ ኣፍ ጥሜት በጺሖም ከም ዘለዉን ተንጸባሪቑ። በቲ ዝተኻየደን ጌና ዘዓረፈን ውግእ ጾታዊ ዓመጽን ጥምየትን መሳርሒ ውግእን ጠንቂ ምምዝባልን ይኸውን ከም ዘሎ ተጠቒሱ።
እተ 30 ማሕበራት ኣብዚ መልእኽተን፡ ዋና ጸሓፍን ኣባላትን ቤት ምኽሪን ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት እዞም ዝስዕቡ ስጉምታት ክወስዱ ጸዊዐን። ተኹሲ ጠጠው ክብልን ኩሎም ሓይልታት ካብ ትግራይን ከባቢኡን ክወጹን፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሓገዝ ዝኣትወሉ ኣፍደገታት ክኸፍት ኣብቲ መስርሕ ዕንቅፋት ከይፈጥርን፡ ናብ ትግራይ ተቖጻጸርትን ብዛዕባቲ ዝተፈጸመ ሰብኣውን ሕጋውን ግህሰታትን ዘጻርዩ ኣካላትን ክኣትዉ ተጽዕኖኦም ከሕይሉን፡ ህዝባዊ ወያኒ ሓርነት ትግራይን ካለኦት ተቓወምቲ ኣካላት ዝሳተፍዎ ዘተ ንክግበር ከተባብዑን ጸዊዐ።
ካብተን ኣብቲ መልእኽቲ ዝኸተማ ማሕበራት፡ ምሕዝነት ምህናጽ ሰላም፡ ባይቶ ኢትዮጵያዊ ማሕበረሰብ ንዕቤት፡ ግሎባላዊ ማእከል ሓላፍነት ንሓለዋ፡ ጀዊሽ ዓለም ለኻዊ ሓለዋ፡ ማእከል ግዳያት ስቓይ (ቶርቸር)፡ ጠቕላላ ቦርድ ቤት ክርስትያንን ማሕበረሰብን፡ ኮሚተ ስደተኛታትን ተጣየስትን ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ፡ ማሕበር ግዱሳት ምሁራት ኣፍሪቃ፡ ኮሚተ ተግባር ሰቪላዊ ማሕበረሰብ፡ ትካል ሰዓብቲ ስደተኛታትን ተጣየስትን ኣስተምሃሪ ትካል ሰብኣዊ መሰላት ይርከበአን።


text:
መቕተልቲ ናይዚ ኣባል ፍሉይ ሓይልታት ኣሜሪካ ማለት "ነቪ ሲል" ተባሂሎም ዝጽውዑ ምዃኑ’ዩ ብሓደ ላዕለዋይ ወተሃደራዊ በዓል ስልጣን ኣመሪካ ንድምጺ ኣሜሪካ ዝተረጋገጸ ክኸውን ከሎ፣ እዚ ድማ ድሕሪ ብ1993 ዓ.ም “ብላክ ሃውክ ዳውን” ዝፍለጥ ምስ ምሕምሻሽ ወተሃደራዊት ሄሊኮፕተር ኣብ ሶማል ዘጋጠመ ሞት ወተሃደር ኣሜሪካ ናይ ፈለማ ምኳኑ'ዩ ተገሊጹ።
እዚ መቕተልቲ ኣባል ሓይሊ ባሕሪ ኣሜሪካ: ኣብ ከባቢ ባሪረ ዝተባህለት 65 ኪሎሜተር ካብ ምዕራባዊ ሞቓሲሾ ርሒቓ ኣብ እትርከብ ቁሸት: ካብ ፈኲስ ብረት ብዝተተኮሰሉ ጥይት ከምዝሞተ’ዩ ተሓቢሩ።
ኣብቲ መጥቃዕቲ ካልኦት ክልተ ኣባላት "ነቪ ሲል" ተባሂሎም ዝጽውዑ ኣባላት ፍሉያት ሓይልታት ኣሜሪካን ሓደ ተርጓማይን ከምዝቖሰሉ ብተወሳኺ ተፈሊጡ ኣሎ።
ኣብ ኣህጉር ኣፍሪቃ ንዝካየድ ወተሃደራዊ ስርሒት ዝመርሕ ኣፍሪኮም ዝተባህለ ወተሃደራዊ እዚ ኣካል ዝኾነ ኣሜሪካዊ በዓልስልጣን እቲ ወተሃደር ዝተቐትለ ኣብ ስርሒት ምምኻርን ሓገዝን ምስ ኣባላት ሃገራዊ ሰራዊት ሶማል ተዋፊሩ ኣብ ዝነበሩ ኣጋጣሚ ምንባሩ ድማ ገሊጹ።
ሓደ ላዕለዋይ በዓልስልጣን ዞባ ታሕተዋይ ሸበሌ ብወገኑ ነዚ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ: እቶም ሰራዊት ኣልሸባብ ፈነወ የካይደላ ንዝነበረ ህንጻ መደበር ሬድዮ ኣብ ዝሃጀሙሉ ከምዘጋጠመ ጠቒሱ፡ በቲ መጥቃዕቲ ሾሞንተ ኣባላት ኣልሸባብ ከምዝተቐትሉውን እቲ በዓልስልጣን ኣፍሊጡ። ንብረት ናይታ መደበር ሬድዮ ተታሒዙ ክኸውን ከምዝኽእልውን እቲ በዓል ስልጣን ብተወሳኺ ገሊጹ ኣሎ።
ኣልሸባብ ብወገኑ ብርክት ዝበሉ ሓይልታት ጸላኢ ዝበሎም ከምዝቐተለ ኣፍሊጡ’ሎ። ብመሰረት ካብ ወተሃደራዊ ወሃቢ ቃል እቲ ጉጅለ ዓብደልዓዚዝ ኣቡ ሙስዓብ ዝተረኽበ ሓበሬታ ኣልሸባብ ነቲ መጥቃዕቲ ኣፍሺለዮየ ኢሉ’ሎ። ተዳሊናን ኣቐዲምና ፈሊጥናዮ ብምንባርናን እቲ ስርሒት ከምዝተወጠኖ ዕላምኡ ኣይወቕዐን ድማ ኢሉ።
ሓደ ኣባል ፍሉያት ሓይልታት ኣሜሪካ ዝኾነ ኣሜሪካዊ ወታሃደር ኣብ ሶማል ኣንጻር ኣልሸባብ ኣብ ዝካየድ ዝነበረ ስርሒት ተቐቲሉ።
መቕተልቲ ናይዚ ኣባል ፍሉይ ሓይልታት ኣሜሪካ ማለት "ነቪ ሲል" ተባሂሎም ዝጽውዑ ምዃኑ’ዩ ብሓደ ላዕለዋይ ወተሃደራዊ በዓል ስልጣን ኣመሪካ ንድምጺ ኣሜሪካ ዝተረጋገጸ ክኸውን ከሎ፣ እዚ ድማ ድሕሪ ብ1993 ዓ.ም “ብላክ ሃውክ ዳውን” ዝፍለጥ ምስ ምሕምሻሽ ወተሃደራዊት ሄሊኮፕተር ኣብ ሶማል ዘጋጠመ ሞት ወተሃደር ኣሜሪካ ናይ ፈለማ ምኳኑ'ዩ ተገሊጹ።


text:
ቃለ መሕትት ምስ ኣቶ ሑሰን ከሊፋ
ኣቶ ሑሰን ከሊፋ ኣቦ መንበር ፋጻሚት ሽማግለ ኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን(ኤዲኪ) ብዛዕባ ናይ መወዳእታ ምዕባለታት ኣብ ርክባት ኤርትራን ሱዳን ድሕር ወታሃደራዊ ስርሒታት ኣብ ምብራቕ ሱዳን ዝተራኣየ ንምግምጋም፤ ነቲ ናይ ሱዳን ክሲ ኣንጻር ስርዓት ኣስመራ ኣብ ወድብ ሕቡራት ሃገራትን ባይቶ ጸጥታ ከምእውን ብሓደ ስበ ስልጣን ሶማል ዝተዋሃበ መግለጺ ብዛዕባ ምትእትታዊ ስርዓት ኣስመራ ኣብ ጉዳይ ሶማል ኣመልኪቶ ምስ ጋልፍ ኢንፎርመሽን ስንተር ዝገበሮ ቃለ መሕትት እነሆ፡
v ርእይትኹም ብዛዕባ ኣብቲ ናይ መወዳእታ ፍጻሜታት ኣብ ምብራቕ ሱዳን ዝተራእየ ክምእውን ክሲ መንግስቲ ሱዳን ኣንጻር ስርዓት ኣስመራ
ብዛዕባ ክሲ ሱዳን ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ባይቶ ጸጥታን ኣንጻር እቲ ስርዓት ዝምልከት ሱዳን ነቲ ክሲ ከተቕርብ መሰላ እዩ።እዚ ድማ ድሕሪ ብዙሕ ጻዕርታት ንምምሕያሽ ርክባቱ ምስ ስርዓት ኣስመራ ብምግባር ከምእውን ብዙሓት ፖለቲካዊያን ሓይላታት ኣብዚ ዞባ ብፍላይ ድማ ጎረባብቲ ሃገራት ኤርትራን ሃገራት ዓረብን ከም መንጎኛ ኮይነን ንምምሕያሽ ዝምድናታት ኤርትራን ሱዳንን ብዙሕ ጻዕርታት ገይረን እየን።በዚ መሰረት ድማ ሱዳን ተግባራት ስርዓት ኣስመራ ንኽቁጠብ ክትከስስ መሰላ እዩ እንተድኣ እቲ ስርዓት ብኣህጉራዊ ሕግታት ዝቕየድን ዝሰምዕን ኮይኑ።ብኻልእ ወገን ብዛዕባ ወታሃደራዊ ምዕባለታት ኣብ ዞብ ምብራቕ ሱዳን ዝተራእየ፡ ኤዲኪ ዝኾነ ይኹን ምትእትታው ኤርትራ ኣብ ጉዳይ ሱዳን ይኩንን፡ ሱዳን ሽግራታ ንምፍታሕ ክእለት ከምዘለዋ ኤዲኪ ይኣምን።ስለዚ ናትና መርገጺ ምስ ምርጫ ህዝቢ ሱዳን ንሰላምን ርግኣትን እዩ።መንግስቲ ሱዳን ድማ ንጉዳያት ህዝቡን ንብዝሑነት ኣርኣያ ዓብይ ዕድል ከፊቱ ኣሎ።
ኢሰያስ ኣወንታዊ ተራ ኣብ ጉዳይ ዞባ ምብራቕ ሱዳን ክጻወት ዝኽእል ሰብ ኣይኮነን።ንሱ ብብዝሑነት ኣራኣያ ዝኣምንን ናይ ካልኦት ሪኢይቶ ዝሰምዕን እንተዝኸውን መጀመሪያ ጸገም ህዝቡ ምፈተሐ ኣክንዲ ናብ ጉዳይ ሱዳን ምኻድ።
v ኣብ ዝሓለፈ እዋን ብሰበ ስልጣን ሶማል ብዛዕባ ምትእትታው ስርዓት ኣስመራ ኣብ ጉዳይ ሶማል ዝተዋሃበ መግለጺ ከመይ ትርእዮ
ህዝብታት ኤርትራን ሶማልን የሕዋት እዮም።ህዝቢ ሶማል ንመስል ህዝቢ ኤርትራ ካብ ግዜ ምጅማር ሰውራ ኤርትራ ማለት ካብ 1966 ኣብ ጎኒ ህዝቢ ኤርትራ ደው ኢሉ እዩ።በቲ ዝካእሎ ድማ ኣብ ቃልሲ ኤርትራ ወተሃደራዊ ይኹን ኣብ ምስላጥ ናይ መገሻ ደኩመንታት ከም ፓስፖርት ደገፉ ኣበርኪቱ እዩ።ኩሎም መርሓቲ ኤርትራ ከምእውን ኢሰያስ ከይተረፈ ብናይ ሶማል ፓስፖርት ይንቐሳቐሱ ነይሮም።ንሕና ከም ህዝቢ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ሶማል ሙሉእ ኣኽብሮት ኣለና።ንሕና መርሓቲ ህዝብታት ናይዚ ዞባ ኣይንመርጽን ናትና ተራ’ውን ኣይኮነን፡ ህዝብታት ብዓሎም መርሓቶም ክመርጹ ኣለዎም።ምትእትታው ስርዓት ኤርትራ ኣብ ጉዳይ ሶማል ድማ ኣድላይነት የብሉን።ንሕና ብሓድነትን መሬትን ህዝብታት ሶማልን ሱዳንን ንኣምን።ከም ኤርትራዊያን ድማ ኣብ ምፍታሕ ጸገማት ሶማል እምበር ኣብ ምሕልኽላኽ ጸገማት ተራ ክህልወና ኣይግባእን።ሓቕነቱን ዓቐኑን ብዘየገድስ ምትእትታው ናይቲ ስርዓት ኣብ ጉዳይ ሶማል ከምዘሎ ሰሚዕና ኢና።እቲ ስርዓት ድማ ኣብ ዝኾነ ወጥሪ ናይ ዞባ ናይ ግድን እዩ ምትእትታዋት ክገብር።እዚ ስርዓት ኣብዚ ዞባ ከም መበገሲ ናይ ግጭትን ኩናትን ኣብ ጎራባብቲ ሃገራት ኮይኑ እዩ ዘሎ።ስለዚ ምእላይ እዚ ስርዓት ካብ ስልጣን ድሌት ናይ ህዝቢ ኤርትራ ጥራይ ዘይኮነ ዞባዊ ድሌት ኮይኑ ኣሎ።
v ሃገራውን ዞባውን ተርእዮታት ኣብ ግምት የአቲኻ ፖለቲካዊ መጻኢ ስርዓት ኤርትራ ከምይ ትርእዮ
እቲ ዕድመ ናይቲ ስርዓት ዳርጋ ኣብ መወዳእታ ግዚኡ በጺሑ ኣሎ።መጀመሪያ እቲ ስርዓት ካብ ህዝቡ ተንጺሉ እዩ ዘሎ፡ እቶም ኣካላት ናይቲ ስርዓት ዘቑሙ ድማ ኣብዚ እዋን ብሂወቶም ንኽሃድሙ ዕድል እዮም ዝጽበዩ ዘለዉ።ሙሉእ ዓለም ይርእዮ ከምዘሎ እቲ ስርዓት ኣብዚ ግዜ ኣብ ልዕሊ ክልተ ወይ ሰለስተ ሃገራት ኣምባሳደራት የብላን፡ ኩሉም ኣምባሳደራትን ዲፕሎማሲያዊ ስታፍን ናይቲ ስርዓት ሃዲሞም እዮም።ምህዳም ናብ ሱዳን፤ ኢትዮጵያ፤ የመን፤ ስዑዲ ዓረብን ጅቡትን ይቕጽል እዩ ዘሎ።ኩለን ጎረባብቲ ሃገራት ኤርትራዊያን ስደተኛታት ካብ ሰራዊት ይኹን ካብ ካልእ ስቪል ክፋል ሕብረተስብ ይቕበላ ኣለዋ።ናይቲ ስርዓት ኣህጉራዊ ዝምድናታት፤ ፖለቲካዊ፤ ቁጠባውን ምሕደራውን ጉዳያት ባዶ እዩ ዘሎ።ስለዚ እቲ ኣብ ባይታ ኤርትራ ዘሎ ሓቅታት መወዳእታ ናቲ ስርዓት ተቓሪቡ ከምዘሎ የርእይ።
v ቐንዲ ንጥፈታት ኤዲኪ ኣብዚ ዘለናዮ ግዜ እንታይ እዩ
ዕድመ ናይ ኤዲኪ ክሳብ ሕጂ ስለስተ ወርሒ እዩ ገይሩ ዘሎ።ኣብዚ ግዜ እዚ ዕላማ ናይዚ ኪዳን፡ ምምስራት ጨናፍር ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኤርትራዊያን ዝርከብሉ ኣብ ውሽጢ ይኹን ኣብ ደገ ኣተኩሩ እዩ ጸንሑ።ካብ ሱዳን ጀሚሩ ናብ ሰሜን ኣመሪካ፤ ኣውስትራሊያን ኣውሮጳን ብምውህሃድ ኤዲኪ ንምትግባር ዕላማታቱ ልኡኻት ኤዲኪ ክንቐሳቐሱ ጸኒሖም።ከምእውን ኣብ ምግላጽ ፖለቲካዊ ቻርተር ኤዲኪን ምሕድራዊ ቅርጺን ንኤርትራዊያን ፤ ኣብ ምምስራት ኮሚቴታት ጨናፍር ኣብ ዓበይቲ ከተማታትን ኤርትራዊያን ዝርከብሎም ቦታታትን እዚ እቲ ሓደ ሽነኽ ኮይኑ ፡ ብኻልእ መዳይ ድማ ምእዋጅ ምምስራት እቲ ኪዳን ብዘለዋና ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና(ብዝስማዕን ብዝንበብን) እዩ ጻዕርታት ክገብር ጸንሑ።ስዒቡ ዝምጸ መድርኽ ልኡኻት መርሒነት ኤዲኪ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ምንቅስቃስ ከም’ውን ዘለዋና ማዕከናት ዜና ብግቡእ ብምጥቃም ህላዌና ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ብምርግጋጽ፡ ምስግጋር ኣርኣያ ነቲ ኣብ ውሽጥን ደገን ዘሎ ኤርትራዊ ዜጋ እዩ።
v ተቐባልነት ናይዚ ኪዳን ኣብ ህዝቢ ብኸመይ ትግምግሞ
ደገፍ ህዝቢ ንተቓወምቲ ውድባትዝምልከት ብፍላይ ድሕሪ ምምስራት እዚ ኪዳን፡ ህዝቢ ናይ ተስፋ ጮራ ረኺቡ፡ ናብ መገዲ ዓወት ዝወስድ ናይ መጀመርታ ስጉምቲ እዚ ከምዝኾነ ተሰምዒዎ እዩ።እዚ ስጉምቲ ግን ንምልጋስ እቲ ስርዓት ጥራይ ዘይኮነ ንመጻኢ ዲሞክራሲያዊ ምሕደራን ብሰለማዊ መገዲ ምስግጋር ስልጣን ኣብ ኤርትራ እዩ።እዚ ድማ ብመገዲ እዘን ኣብ ሓደ ተኣኪበን ዘለዋ ዓሰርተ ሽዱሽተ ፖለቲካዊያን ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ እዩ።
v ኣብ ተቓወምቲ ውድባት ዝረአ ዘሎ ኣብነታዊ መስርሕ ምጽንባር ከመይ ትርእዮ
ንሕና ንምጉዳል ቁጽሪ ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ ማለት ንምስማር ናብ ሓደ ውድብ ዝግበር ስጉምቲ ንድግፎ ኣብ ጎኑ ድማ ደው ንብል።
v ብመገዲ ጋልፍ ኢንፎርመሽ ኣቢልካ ከተመሓላልፎ እትደልዮ መልእኽቲ እንተልዩ
ኣነ ንኹለን ማዕከናት ዜና ኤርትራ ከምብዓል ጋልፍ ኢንፎርመሽን ሰንተር፤ ኣዶሊስን ካልኦትን ከዘኻኽረን ዝደልይ ዓብይ መልእኽቲ ናይ ምስግጋር ካብቲ ፖለቲካዊ መልእኽቲ ኤዲኪ ንህዝቢ ኤርትራ ዝሰርሓሉ ዘሎ ዘይታሕተ መልእኽቲ እዩ ዘለወን።እዚ መልእኽቲ እዚ ንህዝቢ ኣብ ምንቓሕን መንፈሱ ኣብ ምብርባርን ኣገዳሲ ኮይኑ ናብ መስርዕ ዲሞክራሲያዊ ኣገባብ ዝክተላን ናይ ርእይቶ ናጽነት ዝህባን ሃገራት ዝወስድ እዩ።ንሕና ነዘን ማዕከናት ዜና መልእኽተን ብግቡእ ከምሓላልፋ ንጽውዕ።ማዕከናት ዜና ዝጻወተኦ ተራ ኣብ ምቅዋም እቲ ስርዓት ጥራይ ዝሕግዝ ዘይኮነስ፡ ኣብ መጻኢ ምሕደራ ኤርትራ’ውን ዝሕግዝ እዩ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2747


text:
አስትንትኖ ቃል አምላኽ መስከረም – 15.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………: ፡
ዮሓ.19:25-27
አብ ጥቃ መስቀል ኢየሱስ ከአ አዲኡን ኅብቲ እንኖኡን፥ ማሪያም ሰበይቲ ቀልዮጳን ማሪያም መግደላዊትን፥ ደው ኢለን ነበራ። ኢየሱስ ነዲ ኡ፥ “ አቲ ሰበይቲ! እንሆ ወዲኺ” በላ። ነቲ ወደ መዝሙር ከአ “ እንሃ አዴኻ” በሎ። እቲ ወዲ መዝሙርውን ካብ ሽዑ ጀሚሩ ናብ ቤቱ ወሰዳ።
- አስትንትኖ
ቅዱስ ጳውሎስ ምልኣት ጊዜ ምስ በጽሐ እግዚኣብሔር ንወዱ ካብ ሓንቲ ሰበይቲ እግዚኣብሔር ነቲ ብሓጢኣት ካብኡ ተፈልዩ ዝነበረ ሰብ ካብ ዝነበሮ ዓዘቕቲ ነጻ ከውጽኦ ኣብ ታሪኽ ደቂ ሰባት ባዕሉ ኣተወ። ብብዙሕ መንገድን ብዙሕ ሻዕን ከኣ ብነቢያት ተዛረበ መደብ ኣምላኽ ኣብ ምልኣት ምስ በጽሔ ክርስቶስ ናይቶም ብዙሓት ነቢያት መፈጸምን ምልኣትን ስለዝኾነ ካብ ድንግል ተወልደ። ካብኣ ተወሊዱ ከኣ ንኹልና ደቂ እግዚኣብሔር ናይ ምዃን መሰል ሃበና። ኣምላኽ ከም ሰብ ኮይኑ ንኽመጽእ ከኣ ንማሪያም መረጸ።
እዛ ሰበይቲ እምበኣር ኣብቲ ሞት ፍቁር ወዳ ሓደ ሓደራ ትቕበል “እንሆ ወድኺ” ከምኡ ንረድኡ” እንሃ ኣዴኻ” ብማለት ማርያም ኣደ ኩሎም ኣመንቲ ክትኮውን ከም ዘለዋ ሓደራ ይገድፈላ። ማርያም እምበኣር ነታ ክርስቶስ ንተልእኽኡ ክትቅጽል ዝሓረያ ቤተ ክርስትያን አዲኡ ይሓድገላ። “ብመለኮታዊ ፍቃድ ምስቲ ቦኵሪ ወዳ ብብርቱዕ ሓዘን ተሳቒያ፡ ኣብቲ እናታዊ ልባ ንወፈያ ወዳ ምስ ርእሳ ብምውህሃድ ከኣ ንመሥዋዕቲ እቲ ካብኣ ዝተወልደ ብፍቕሪ ሕራይ ኢላ ተቐበለቶ። ክሳብቲ ኣብ ጥቓ መስቀል ደው ብምባል (ዮሓ.19፡25) ምስ ወዳ ዝንበራ ሓድነት ብእምነት ሓለወቶ። ኣብ መጨረሽታ ከኣ፡ በቲ ኣብ መስቀል ተሰቒሉ ዝነበረ ወዳ” አቲ ሰበይቲ እንሆ ወድኺ “ብምባል ኣደ ኵላ ቤተክርስትያን ንክትኮውን ሓደራ ምስ ተዋባ ተቐበለቶ።
ማርያም ንመደብ ድሕነት ኣምላኽ ብሙሉኡ ተሳቲፋቶ ኢያ፡ ኣብ መስቀል ምስ ወዳ ምእንቲ ሓጢኣትና ዝረኸበቶ መከራ ኣቐዲሙ ስምዖን ነቢይ ተነቢዩላ ነይሩ ኢዩ። ምስ ወዳ ምእንቲ ድሕነትና ንሳውን እቲ መሪር ሓዘን ንልባ ከም ሰይፊ ክስንጥቖ ተረኺቡ ኢዩ (2፡35)።
ኢየሱስ፡ ማርያም “ እንሃ አዴኻ” እናበለ ንዮሓንስ ክህባ እንከሎ ሓደ ዓቢይ ምስጢር ዝሓዘ ነበረ። ንሱ ብስም ኵልና ኣመንቲ ንማርያም ይቕበላ። ዮሓንስ ንቃል ኢየሱስ ዚሰምዕን ዝ እዘዝን ብምንባሩ ነደ ጐይትኡ ዝበሎ ተቐቢሉ ንማሪያም ብእምነት ንቤቱ ክወስዳ ይርኤ። በቲ አብ መሥዋ ዕቲ ድኅነት ዝኸፈለቶ መሥዋ ዕቲ አብ ድኅነት ደቂ ሰባት ዓቢ ተራ ተዋሂቡዋ፡ ናይቶም ኩሎም ዝተቐበሉዎ ብስሙ ዝተጠምቁን መንፈሳዊት አደ ምኻና ብወግ ዒ ተአወጀላ። ምኽኒያቱ ንሳ ሚስ ወዳ ንድኅነት ደቂ ሰብ ተሰዊዓ ኢያ። ቅዱስ ሄርኒሞስ “ አብ ሰብነት ክርስቶስ ቁስሊ ነይሩ፡ አብ ልቢ ማሪያም ግና ብርቱዕ ሥቓይ፤ ንልባ ሰንጢቑ ዚኃልፍ ነበረ “ ይብል።
ሔዋን ብሥጋ አደ ኹሉና ክትከዊን ከላ እኖና ቅድስቲ ድንግል ማሪያም ከአ ብመንፈስ አደ ነፍሲ ወከፍና አመንቲ ኮይና ትርከብ። ነቲ ብሰንኪ ኃጢአት ጠፊ ኡ ዝነበረ አባታዊ ውልድነት ብሳላ ተአዚዞ ማሪያም ተመለሰልና። ዝከበርኩም አኅዋትን አኃትን እምበአር ነዛ አደ መድኃኒና አደና ዝኾነት ቅድስቲ ድንግል አምሪያም አብቲ መአዲ ድድኅነት፤ ንኽተሳትፈና ክተብጸኃና፤ አብ መዓልታዊ ሕይወትና ዘድሊየና ጸጋታት ካብቲ ፍቑር ወዳ ክተማልደልና ትኽ እል ኢያ እሞ ሃየ ነንገዛና ንውሰዳ፡ አሰራ ብምኽታል አብ ሕይወትና መደብ አምላኽ ንኽፍጸም ልባትና ነቲ ልዑል አምላኽና ንኽፈተሉ።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………: ፡
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
ኣብ መወሸቢ ማእከል ኣዲባራ – ዞባ ጋሽ-ባርካ ብዝተገብረ ናይ ላቦራቶሪ መርመራታት፡ 2 ዜጋታት ብኮሮና ቫይረስ ከምእተለኽፉ ተረጋጊጹ።
ኣብ መወሸቢ ማእከል ኣዲባራ – ዞባ ጋሽ-ባርካ ብዝተገብረ ናይ ላቦራቶሪ መርመራታት፡ 2 ዜጋታት ብኮሮና ቫይረስ ከምእተለኽፉ ተረጋጊጹ።
ክልተኦም፡ ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ ሳምንታት ብፍኑው ካብ ሱዳን ዝተመልሱ’ዮም።
እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ እቲ ቫይረስ ተረኺብዎም ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣብ ዝርከብ ሆስፒታላት ተዓቚቦም ሕክምናዊ ክንክን ክግበረሎም ዝጸንሑ 13 ዜጋታት፡ ሓውዮም ነናብ ቤቶም ተፋንዮም ኣለዉ።
በዚ መሰረት፡ ኣብ ኤርትራ ጠቕላላ ቊጽሪ ብኮሮና ቫይረስ ዝተለኽፉ ዜጋታት፡ ክሳብ ሎሚ 306 በጺሑ’ሎ። 274 ካብ’ዚኦም ብዝተገብረሎም ሕክምናዊ ክንክን ሓውዮም ካብ ሆስፒታል ክፋነዉ ከለዉ፡ 32 ድማ ኣብ ሆስፒታላት ተዓቚቦም ይርከቡ።
ሚኒስትሪ ጥዕና
20 ነሓሰ 2020


text:
ቀዳምን ሰንበትን ዝቀፀለ ናይ ሎም-ዘበን ፅዋዕ ዓለም ሽዱሽተ ጋንታታት ዛጊድ ናብ ርባዕ ፍፃመ ምሕላፈን ዘረጋገፃሉ ክልተ ጋንታታት ፅባሕ ርጉፅ ዝኾናሉ ብርኪ በፂሑ።
ሶኒ ዝተራኸባ ጋንታታት ናይጀርያን ፈረንሳይን‘የን።ቀዳማይ ክፍለ ጊዜ ክልቲኤን ጋንታታት ግጥም ኣውዲቅካ ምሕላፍ ዘይኮነን ምሕዝነታዊ ግጥም‘ዩ ይነመስል ነይሩ።ኣዝዩ ዝሕቱልን ሓደገኛ ፈተነታት ሸቶ ዘይተራኣየሉን ነይሩ።
ኤሚኒኬ ኦፍ-ሳይድ ፖዚሽን ወይካኣ ካብ ፀወታ ወፃኢ ተባሂሉ’ምበር ሓንቲ ሸቶ ኣመዝጊቡ ነይሩ።ብወገን ፈረንሳ ግና እዚ‘ዩ ዝባሃል ርኡይ ፈተነን ክእለትን ከይተራኣየሉ‘ዩ እቲ ፀወታ ክሳብ 78 ደቃይቅ ቀፂሉ።
ኣብ መበል 79 ደቂቃ ካብ ኩርናዕ ንዝተላኣኸት ኩዕሶ ደጋጊሞም ንማዕፆ ናይጀርያ ዝቀጥቀጡ ተፃወቲ ፈረንሳይ ብጌጋ ሓላዊ ማዕፆ ናይጀርያ ቀዳመይቲ ሸቶ ኣመዝጊቦም።
ፈረንሳውያን እንደገና ኣብ መበል 92 ደቃይቅ ካብ ኩርናዕ ንዘሕለፍዋ ኩዕሶ ተኸላኻላይ ናይጀርያ ገዛእ-ሸቶ ኣመዝጊቡ እቲ ፀወታ ብዓወት ጋንታ ፈረንሳ ክልተ ንዜሮ ተዛዚሙ።
ካብ ኣፍሪቃ ዝተረፈት እንኮ ሸቶ ኣልጀርያ ኮይና‘ላ።ኣንፃር ጀርመን ክትጋጠም ኣብ‘ዚ ሰዓት‘ዚ ትቀራረብ‘ላ።
ብራዚል ምስ ቺሌ ቀዳም ዘካየደቶ ቀዳማይ ግጥም ኣውዲቅካ ምሕላፍ ኣብ ክንዲ ክእለትን ተዓፃፃፋይነትን ውጥረትን ምስሕሓብን ዝሓየለሉ ኮይኑ‘ዩ ሓሉፉ።
ቺሌያዊያን ኣብ ቅድሚ ኣማኢት ኣሻሓት ደገፍቲ ብራዚል ዘርአይዎ ትብዓትን ቆራፅነትን ግና ዝናኣድሉ ኮይኑ‘ዩ ሓሊፉ።ማዕረ ሓደ ንሓደ ንስሩዕ ጊዜ ፀወታ ዛዚሞም፣ሰላሳ ደቃይቅ‘ውን ተወሲኹ ሸቶ ክምዝገብ ስለዘይካኣለ እቲ ፀወታ ብፍፁም ቅላዕ መቅፃዕቲ ክዛዘም ግድን ኮይኑ። እቲ ዘግርም ናይ‘ታ ጋንታ ኮኸብ ተሰላፋይ ኣሌክስ ሳንቸስ ፍፁም ቅላዕ መቅፃዕቲ ምስሓቱ‘ዩ።ብዝኾነ ኣተኣናጋዲት ሃገር ብራዚል ናብ ርባዕ ፍፃመ ሓሊፋ፣ቺሌ ንዓዳ ተመሊሳ።
ካልኣይ ግጥም ኮሎምብያን ኡሩጓይን‘ዩ ነይሩ።ንተናኻሳይ ሉኢስ ስዋረስ ከይሓዘት ናብ ሜዳ ዝኣተወት ኡሩጓይ ብፀወታ ተበሊፃ ብሓደ ተፃዋታይ ቁፅሪ ዓሰርተ ጀምስ ክልተ ሸቶ ተመዝጊቡዋ ካብ‘ዚ ግጥማት ተሳዒራ ወፂኣ‘ላ።
ትማሊ ሰንበት ሆላንድን ሜክሲኮን ዘካየድዎ ግጥም ኣሳሓሓቢ ኮይኑ‘ዩ ተዛዚሙ።ብሕልፊ ንሆላንድ ዝተወሃበት ፍፁም ቅላዕ መቅፃዕቲ ንሕቀ ሜክሲኮዊያን ዝሰበረት ኮይና‘ላ።
ሜክሲኮ ኣብ‘ዘን ዝሓለፋ ሓሙሽተ ፅዋዕ ዓለም ካብ ዙር 16 ናብ ርባዕ ፍፃመ ምሕላፍ ዘይካኣለት ሃገር ኮይና‘ላ።ናይ ትማሊ ስዓረታ ግና ንብዙሓት ዘሕዘነ ኮይኑ‘ዩ ሓሊፉ።
ናይ ትማሊ ካልኣይ ግጥም ኣብ ሞንጎ ንኣይቮሪኮስት ስዒራ ዝሓለፈት ግሪክን ካብ ምድባ ንጣልያንን ኡሩጓይን ስዒራ ቀዳመይቲ ኮይና ዝሓለፈት ኮስታሪካን‘ዩ ተካይዱ።
ኮስታሪካውያን ኣብ መበል ሰብዓ ደቂቃ ሓደ ተሰላፋይ ብቀይሕ ካርድ ስለዝተሰጎጎም ብዓሰርተ ሰባት ንኣስታት ሓደ ሰዓት‘ዮም ተፃዊቶም።እቲ ዘገርም ግሪካውያውን ነቲ ዕድል‘ቲ ክብለፅሉ ዘይምኽኣሎም‘ዩ።ኣብ መወዳእታ እቲ ፀወታ ብፍፁም ቅላዕ መቅፃዕቲ ተዛዚሙ።ግሪክ ኣርባዕተ ኮስታሪካ ሓሙሽተ።መጋጥምቲ ኮስታሪካ ሆላንድ፣መጋጥምቲ ብራዚል ኮሎምብያ ኮይነን‘ለዋ።
ኣልጀርያ ኣንፃር ጀርመን ኣብ ዘካየደቶ ዘዕግብ ምንቅስቃስን ክእለትን ኣርእያ ግን ሕነ ቅድሚ 32 ዓመታት ከይፈደየትን ተሳዒራ ካብ‘ቲ ውድድር ወፃኢ ኮይና።ክልተ ንሓደ ተሳዒራ።
ክልቲኤን ጋንታታት ሙሉእ ጊዜ ፀወታ ዜሮ ንዜሮ ተፈላልየን።ሰላሳ ደቃይቅ ተወሲኹ ኣብ ውሽጢ ክልተ ደቃይቅ ጀርመን ብኣጋጣሚ ሸቶ ኣመዝጊባ።ሰላሳ ደቃይቅ ቅድሚ ምዝዛሙ ጀርመን ካልአይቲ ሸቶ ኣመዝጊባ፣መካሓሓሲ ኣልጀርያ ኣብ ውዱእ ጊዜ ሓንቲ ሸቶ ኣመዝጊባ። ክልተ ንሓደ ተዛዚሙ።ግጥም ፅዋዕ ዓለም ኣፍሪቃውያን ጋንታ ከይሓወሰ ንዝቅፅሉ ክልተ ሰሙናት ክካየድ‘ዩ።
ኣርጀንቲና ኣንፃር ስቂዘርላንድ፣ኣሜሪካ ኣንፃር ቤልጅየም ሰሉስ ክጋጠማ‘የን።


text:
ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ኣብ ግብፂ ብዙሕ ለውጢ ተራኢዩ እዩ።ን30 ዓመታት ዝኣክል ነታ ሃገር ዝገዝኡ ሖሲን ሙባረክ ንኽብደት ስልጣኖም ዝንቕንቕ ሓይሊ ፈፂሙ ኣይህልን ኢሎም ብዙሓት ይኣምኑ ነይሮም።
ኣብቲ ዞባ ዘለው መራሕቲ ሃገራት ንዓሰርተታት ዓመታት ብተምሳሳሊ ኣብ ስልጣኖ ዝፀንሑ እዮም።
እዚ ንዓሰርተታት ዓመታት ኣብ ስልጣን ምፅናሕ ነይሩ ን18 ማዕልታት ዝፀንሐ ህዝባዊ ዓመፅ ዝቐስቀሰ።11 ለካቲት 2011 ኣ/ፈ ሙባረክ ካብ ስልጣኖም ክወርዱ እንተለው ኣብ ኣደባባይ ታሕሪርን ኣብ ሙሉእ እታ ሃገርን ዝነበሩ ተቓወምቲ ንቕድሚት ብምእማት ታሕጓስ ዝዓበየ ነይሩ።
ሎሚ እቲ ሽዑ ዝነበረ ናይ ተስፋ ንፋስ በኒኑ እዩ።ኣብ ጎደና ታሕሪር እናተንቀሳቐሰት ሓንቲ መንእሰይ ዋላ ሓደ ነገር ዝተለወጠ ነገር ከምዘየለን እቲ ለውጡ ሙባረክ ከይዶም ሞርሲ ምመፂኦም እዩ ትብል።
ኣደባባይ ታሕሪር ሕዚ’ውን ኣንፃር ፕሬዝዳንት ሞርሲን እስላማዊ ሕውነትን ናይ ተቓውሞ መድረኽ ኮይኑ ቐፂሉ’ሎ።ምኽንያት እቲ ተቓውሞ ምዝሕታል ቁጠባን ንምኽንያት እቲ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ዕሽሽ ብምባል ንናይ ባዕሉ ረብሓ ጠጠው ዝበለ መሪሕነት እዩ ዝብል እዩ።
ካይሮ ኣብ ዝርከብ ዪኒቨርስቲ ኣሜሪካ ምሁር ፖለቲካዊ ማሕበረሰብ ዝኾኑ ሰይድ ሳዲቅ ኩነታት ኣብ ክንዲ እናተመሓየሹ እናገድዱ ከምዝኸዱ ይኣምኑ።
ዝኾነ ይኹን ህዝባዊ ለውጢ እንተተኸሲቱ መንግስቲ ድኹም ከምዝኸውን፣ቁጠባ፣ፀጥታን እቶም ፕሬዝዳንትን ድኹም ክኾኑ ባህሪያዊ እዩ ይብሉ።
ኣብ ማእኸላይ ዕደም ዝርከቡ መሓመድ ያሶ መናእሰይ መንበሪ ገዛን ስራሕን፣ትምህርትን ኣገልግሎት ጥዕናን ከምኡ’ውን ሓዳር መስሪቶም ክነብሩ ተስፋ ከምዝደልዩ ይገልፁ።ኩሉ መንእሰይ ተስፋ ኣለኒ ዝብል ስምዒት ክህልዎ ኣለዎ ይብል።
ብዙሓት መንእሰያት ቅድሚ ክልተ ዓመታት ካብቲ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ዘሕደርዎ ተስፋ ኣብ ፈተና ኣትዩ ይርከብ።


text:
ኣብ ቺለ ንኽካየድ ተወሲኑ ዝነበረ ብውዱብ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ዝተጸውዔ ዓለም ሓቆፍ ዓውደ ርክብ ዛዕባ ከባቢ ኣየር ኣብ ቺለ ተኸሲቱ ብዘሎ ገና መዕለቢ ዘይረኸበ ህዝባዊ ናዕቢ ምኽንያት ኣብ ርእሰ ከተማ ሳንቲያጐ ምእንጋድ ዝከኣል ከምዘይኰነ ምስ ተሓበረ ካብ ዕለት 3 ታሕሳስ ክሳብ ዕለት 13 ታሕሳስ 2019 ዓ.ም. ሕቡራት መንግስታት ዓለም ኣብ ስፐይን ርእሰ ከተማ ማድሪድ ንኽካይድ ድሕሪ ዘመሓላለፎ ውሳኔ ከምእተኻየደ ክዝከር እንከሎ፡ እቲ ዝተኻየደ ዓውደ ርክብ ብዘይ መሰረታዊ ስምምዕ ከምእተዛዘመን ልኡኽ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ረድዮ ኣንድረያ ደ ኣንጀሊስ ሓቢሮም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንፍቸስኮ ናብቲ ዓውደ ኣኼባ ናብ ናይ ቺለ ናይ ከባቢ ኣየር ንብረት ጉዳይ ሚኒስትር ብዝብል ኣርእስቲ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ኣብቲ ዓውደ ኣኼባ ናይ ቅድስቲ መንበር ልኡካን መሪሖም ብዝሳተፉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፍ ብፁዕ ካርዲናል ፒየትሮ ፓሮሊን፡ ከምእተነበ ክፍለጥ እንከሎ ቅዱስነቶም ኣብ መልእኽቶም ብሓባር ፍጥረትን ተፈጥሮን ንከላኸል ቢሎም፡ ዓለም ሓቆፍ ማሕበረሰብ እቲ ኣብ ዓለም ዝርአይ ዘሎ ምዝባዕ ከባቢ ኣየር ንመላእ ዘርኢ ሰብ ዓብይ ብድሆ ምዃኑ ኣስተውዒሉ ናይ ሓባር ቤትና ንምክልኻል ዝተወሃበና ዕድል ሓደራ ኣይነባኽኖ ከምዝበሉ ዘዘኻኸሩ ልኡኽ ጋዜጠይና ደ ኣንጀሊስ ኣስዒቦም፡ እቲ ን 12 መዓልታት ዝተኻየደ ዘተ ብዘይ ውጽኢት ከምዝተረፈን ቀጻሊ ኣኼባ ድሕሪ ሽድሽተ ወርሒ ኣብ ጀርመን ከተማ ቦን ንኽካየድ ከምእተወሰነን፡ እቲ ናይ ማድሪድ ዋዕላ፡ እተን ኣዚየን ኣብ ከቢድ ስግኣት ደረጃ ብከላ ከባቢ ኣየር ዝርከባ ሃገራት ኣብ ሓደ ዓመት ውሽጢ ናይ ከባቢ ኣየር ንብረት ንምክንኻል ዘካይድኦ ጻዕርን ኣብዚ መዳይ ኣበርክቶአን ብጭቡጥ ከቕርባ ኣብ ዝብል ስምምዕ ዝምእተበጽሔን፡ እተን ኣዚየን ተኣፋፍያን ዝዀና ሃገራት ንኣብነት ከም ሃገራት ኦቻይና እተን ብኢንዳስትሪ ዝማዕበላ ሃገራት ክሳብ 2030 ዓ.ም. ኣብ ዘሎ ናይ ዓመታት ገደብ እቲ ንናይ ዋዕይ ግዳማዊ ጽፍሒ መሬት ክብታ ዝድርኽ ዝፍጽመኦ ብከላ ከባቢ ኣየር ንምንካይ ዘካይድኦ ጻዕሪ ክሕብራ ኣብ ዝብል ሓሳብ እውን ስምምዕ ተገይሩ ይብሉ።
ናይ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ ኣንቶኒዮ ጉተረዝ ምስ ቫቲካን ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ኣብ ዘካይድዎ ቃለ መሕትት፡ እቲ ዝተዛዘመ ብዛዕባ ከባቢ ኣየር ዝመኸረ ናይ ማድሪድ ዓውደ ጉባኤ ቅድሚ ምክፋቱ፡ እቲ ኣብ ዓለም ዝርአይ ዘሎ ብከላ ኣየር ንምውጋድ ዝግበር ጻዕሪ ናይ ግድን እዩ፡ እነደሓሓረሉ ግዜ ኣብቂዑ እዩ ኢሎም ከምዝነበሩ ክዝከር እንከሎ፡ እቲ ናይ ማድሪድ መበል 25 ዓለም ሓቆፍ ዋዕላ ዛዕባ ከባቢ ኣየር፡ ከምቲ ዝተሓሰቦ ኣብቲ ዘተኣመተ ውሳኔ ኣየብጽሔን፡ ዓለም ሓቆፍ ማሕበረሰብ ዓቢይ ዕድል እዩ ኣባኺኑ፡ ይኹን ደኣ እምበር ተስፋ ምቑራጽ ናብ ስዕረት ዘብጽሕ ስለ ዝዀነ ክሳብ 2020 ዓ.ም. ኣብ ዘሎ ናይ ግዜ ገደብ ከምቲ ናይ ስነ ምርምር ሊቃውንቲ ዝብልዎ፡ ኣብ ሓደ ስምምዕ ንክብጻሕ መታን ዝከኣል ኩሉ ምግባር የድሊ፡ ክሳብ 2050 ዓ.ም. ዘሎ ናይ ዓመታት ገደብ እውን ናብ ከባቢ ኣየር ዝፍነው በካሊ ጋዝ ጠሪሹ ከይህሉ ዝግበር ጻዕሪ ተበጻሒ መታን ክኸውን፡ ዘድሊ ጻዕርታት ክካየዱ ከምዝዀኑን፡ ዋዕይ ግዳማዊ ጽፍሒ መሬት ካብ 1.5 ዲግሪ ክብ ከይብል ዝድግፍ ምዃኑ ኣመላኺቶም ከምዝነበሩ ዝዘከሩ ደ ኣንጀሊስ ኣስዒቦም፡
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ናብቲ ዓለም ሓቆፍ ዋዕላ ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፥
ምዝባዕ ከባቢ ኣየር ንምብዳህ መንግስታት ሃገራት ዘካይድዎ ጻዕሪታት ፎኪስን ነቲ ዝረአይ ዘሎ ምዝባዕ ከባቢ ኣየር ኰነ ነዚ ንምብዳህ ኣብ ፓሪስ ዝተበጽሔ ስምምዕ ስሉጥ ተፈጻምነት ክህልዎ ካብ ዘብቅዕ ከይዲ ኣዘዩ ዝረሓቐ እዩ ዝመስል።
ቢሎም ብዘይ ሕብእብእ ብቐጥታ ምዝባዕ ከባቢ ኣየር ኣዚዩ ኣብ ዘሰክፍ ደረጃ ከምዝበጽሔን ሃገራት ዓለም እዚ ከቢድ ኵነት’ዚ ዝጠልቦ ተመዓራራዪ ውሳኔ ካብ ምሃብ ኣዚየን ዝረሓቓ ኰይነን ከምዝርከባን፡ ድሕሪ እቲ ናይ ፓሪስ ናይ ስምምዕ ሰነድ ብዙሕ ለውጢ ዘሎ ከምዘይመስልን፡ ናይ ስነ ኣየርን ከባብን ተመራመርቲ ተወኪሶምን ከምኡ እውን ምዝባዕ ከባቢ ኣየር ሕዝብታት ዓለም ብምስትውዓል ዘቕርቦ ጻውዒት ክንክን ምህዳር ግቡእ መልሲ ዘይረክብ ኰይኑ ናይ ፖለቲካ ዓለም ካብቲ ናይ ሕዝቢ ምስትውዓል ዝረሓቐ ከምዝመስልን ከመላኽቱ እንከለዉ፡ኣብዚ እዋን’ዚ ዝተፈላየ ስነ ምርምራዊ መጽናዕቲ ምዝባዕ ከባቢ ኣየር በጺሑሉ ዘሎ ደረጃን ንምብዳሁ ክውሰድ ዘለዎ ስጉምቲ ይሕብሩ፡ እዚ ኸኣ እቲ ዓለም ዝኽተሎ መደብ ልምዓት ካብ ምቕያር ዝብልን ዓለም ሓቆፍ ምትሕብባር ክነቓቓሕ ከምዘለዎን፡ ቃልሲ ጸረ ምዝባዕ ከባቢ ኣየር፡ ቃልሲ ጸረ ድኽህነት እዩ። ብውልቅን ብማሕበርን ክፍጸም ዘለዎ ተግባር እውን ኣገዳሲ እዩ፡
ፖለቲካዊ ድላይ፡ ብቕንዕናን ብሓላፍነትን ብትብዓትን ነቲ ኣብ ዓለም ዝርአይ ዘሎ ምዝባዕ ኣየር ንምብዳህ ዝብልን ነዚ ጉዳይዚ መዓላ ሰብኣውን ቁጠባውን ዕደ ጥበባውን ምዕባለን ዘተባብዕን ንድኻታት ክፍሊ ሕብረተሰብን ብፍላይ ነቶም ብምዝባዕ ከባቢ ኣየር ኣዚዩ ዝተጠቕዔ ክፍሊ ሕብረተሰብ ዝሓልይን እዩ ክኸውን ዘለዎ፡
ተርእዮታት ምቕያር
ፖለቲካዊ ፍቓድ ኣብ ዓለም ንናይ ሕይወት ክቡር ክብሪ ሓለፋ ናብ ዝብል ኪደት ከመስርቕ ኣለዎ፥
ምዝባዕ ከባቢ ኣየር ንምብዳህ እነካይዶ ጻዕሪ ንናይ ሓባር ቤትና ሓልዮትን ናይ ፍጥረትን ተፈጥሮን ክብሪ ዘማዕድው ብምዃኑ ስልጡን ጻዕሪ እዩ፡ ስለዚ እዚ ጻዕሪ እዚ ክይኹለፍ ሓደራ … ኣብ ኤኮኖምን ዕደ ጥበብን ማሕብራውን ሕንጸት ብዘሎና ሓላፍነትን ተግባራትና ንሓድ ሕዱ ተሟራዃሲ ምዃኑ ተኣሚንና እቲ ዝካየድ ዘሎ ኣኼባ ከም ሰነይ ኣጋጣሚ ንጠቀመሉ፡
ከምዝበሉ ዝሓበሩ ደ ኣንጀሊስ ኣስዒበን፡ ቅዱስነቶም ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፡ ንመንእሰያት እናሓሰቡ ህልው ወለዶ ዝፈጠሮ ጸገማት ኩሉ ናብ መጻኢ ወለዶ ክይመሓላለፍ መታን ናይ ተስፋ ምኽንያት ዘቕርብ ኰይኑ ክርከብ ሓደራ ቢሎም፡ እቲ ዛዕባ ከባቢ ኣየር ዝመክር ዘሎ ዓለም ሓቆፍ ኣኼባ ሰናይን ክቡርን መጻኢ ንመጻኢ ወለዶ ንምውፋይ ብዝብል መንፈስ ክምራሕ እላበው ከምዝበሉ የዘኻሩ።


text:
Radio Erena: 02 July 2018
ኤርትራን ኢትዮጵያን ንልዕሊ 17 ዓመታት ዝጸንሐን ምፍጣጥ ንምፍታሕ ናብ ናይ ዘተ መኣዲ ክቀርባ ኣመሪካ ካብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ኣትሒዛ ክትሰርሓሉ ምጽንሓ ኣምባሳደራ ኣብ ኢትዮጵያ ማይክ ራይኖር ኣረጋጊጹ።
እቲ ኣምባሳደር ሎሚ 2 ሓምለ ምስ ማዕከን ዜና ኣዲስ ስታንዳርድ ኣብ ዘካየዶ ሰፊሕ ቃለ መጠይቕ፣ ዕላማ ዑደት ሓላፊ ጉዳያት ኣፍሪቃ ኣብ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣምባሳደር ዶናልድ ያማማቶ፣ ብንጹር ብዛዕባ’ዚ ናይ ዘተን ሰላምን መስርሕ ንምዝርራብ ምንባሩ ኣነጺሩ።
ኣመሪካ፣ ነቲ ብዶ/ር ኣብይ ዝተወስደ ተበግሶ ብፕረዚደንት ኢሳይያስ እወታዊ ምላሽ ምርካቡ ብጽቡቕ ከምዝተቐበለቶ ዘመልከተ እቲ ኣምባሳደር፣ ሰላም እዘን ሃገራት ንሓድሕደን ጥራይ ዘይኮነ ንዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ’ውን ኣገዳሲ ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ኣምባሳደር ራይኖር ብተወሳኺ፣ ሃገሩ ከም ኣውሓሲት ስምምዕ ሰላም ኣልጀርስ መጠን፣ ነዚ ተጀሚሩ ዘሎ ዘተ ንሰላም ብዝልዓለ ንጥፈት ክትዋስኣሉ ቅርብቲ ምህላዋ ሓቢሩ።
እቲ ኣምባሳደር ነዚ ዝሕብር ዘሎ፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብርኣብን ቅድሚ ናብ ኣዲስ ኣበባ ምእታዎም ምስ ሰበ ስልጣን ኣመሪካ ምስጢራዊ ዝርርብ ከምዘካየዱ ድሕሪ ምቅልዑ’ዩ።
ክልቲኤን ሃገራት እንደገና ናብ ረጽሚ ከይኣትዋ እንታይ ክግበር ኣለዎ ንዝብል ከኣ፣ ኣምባሳደር ራይኖር፣ እቲ ተጀሚሩ ዘሎ ርክብ ኣብ እግሪ ተኽሉ ብምህላዉ ብሕጂ ናይ ዝካየዱ ርክባትን ዘተን ውጽኢታት ብምርኣይ’ዩ ክዝረበሉ ዝከኣል ኢሉ።
ብኢትዮጵያ ተወሲዱ ዘሎ ንስምምዕ ሰላም ኣልጀርስን ውሳኔ ኮሚሽን ዶብን ምሉእ ብምሉእ ከነተግብር ኢና ዝብል ተበግሶ፣ ብድፊኢት ኣመሪካ’ዩ ተኣዊጁ ንዝብል ዝቐረበሉ ሕቶ’ውን እቲ ኣምባሳደር፣ ኣመሪካ ሃናጺ ተራ ጥራይ’ያ ተጻዊታ ክብል ኣረድዲኡ።
እቲ ካብ ወርሒ መስከረም 2017 ኣትሒዙ ናብ ኢትዮጵያ ዝተመደበ ኣምባሳደር፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ንዘተ ሰላም ኢትዮጵያ እወታዊ ምላሽ ኣብ ዝሃበሉ ኣጋጣሚ ኣብ ዘስምዖ መደረ፣ ንፖሊስታት ኣመሪካ ምንቓፉ ዘለዎ ርእይቶ ክህብ ንዝቐረበሉ ዕድመ፣ ብዛዕባኡ ግብረ መልሲ ኣይህበሉን’የ፣ እቲ ዘገድስ ነቲ ናይ ዘተ ስምምዕ ብእወታ ምቅባሉ’ዩ ክብል ኣገንዚቡ።
ኣመሪካ፣ ንኤርትራ ኣብ ትሕቲ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ከም ደሞክራስያዊት ሃገር ክትርእያ ድያ ንዝብል ንኤርትራ ዝምልከት ዛዛሚ ሕቶ፣ ብዛዕባ ፖሊስታት ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ፣ ኣብ ኤርትራ ንዘሎ ኣመሪካዊ ዲፕሎማሰኛ ኢኹም ክትሓትዎ ዘለኩም ክብል ኣምባሳደር ራይኖር መሊሱ።
ኣመሪካ ኣብ ኤርትር ወግዓዊ ኣምባሳደር ከምዘይብላ ይፍለጥ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ ሰራዊታ ካብ ባድመን ካልእ ንኤርትራ ዝተዋህበ ከባቢታትን ከይስሓበት፣ ነቲ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ክቐርብ ዝጸንሐ ቅድመ ኩነት ናይ ዘተ መኣዲ ከምዘይቅበል ን17 ዓመታት ክገልጽ ድሕሪ ምጽናሕ’ዩ፣ ኣብዚ ዝሓለፈ መዓልታት ፈላሚ ዘተ ንምክያድ ልኡኽ ናብ ኣዲስ ኣበባ ዘበገሰ።
ዘተ ሰላም ክልቲኤን ሃገራት ክካይድ ኣመሪካ ብውሽጢ ሓያል ድፍኢት ክትገብር ጸኒሓ’ያ እናተባህለ ንዝወሃብ ዘሎ ትንተናታት፣ ኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ማይክ ራይኖር ምስ ጋዜጣ ስታንዳርድ ኣዲስ ዘካየዶ ሰፊሕ ቃለ መጠይቕ መራጎዲ ኮይንዎ ኣሎ።
=======================


text:
ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነብረ እገዳ ክለዓል ብምሉእ ድምጺ ውሳነ ኣሕሊፉ’ሎ።
መንግስቲ ኤርትራ ኸአ ብዛዕባ’ዚ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ነቲ ውሳነ ብሃጎስ ከምዝተቐበሎን ብምግላጽ ነዚ ብጽንዓት መኪቶን ንዝበሎም ኣብ ውሽጢን ወጻኢ ዝነብር ህዝቢ አአርትራ ብምን አድ እዚ ማዕቐብ ብቐደሙ’ኸ ንምንታይ ተነቢሩ ክብል ሓቲቱ’ሎ።
እቲ ኣብ ታሕሳስ 2009 ዝተነበረ ማዕቐብ ካብን ናብን ኤርትራ መሸጣ ኣጽዋራት ዝክልኽል መገሻ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን መንግስትን ወታሃደራዊ ሰበ ስልጣናትን ዝቕይድ’ዩ ኔሩ።
እቲ ማዕቐብ ዝተነበረ ኤርትራ ምስ ኣብ ሶማል ዘለው ጥሩፋት ዕጡቓት ጉጅለታት ትድግፍ’ያ ክብል ተቆጻጻሪ ጉጅለ ህቡራት ሃገራ ብዘቕረቦ ጸብጻብ መሰርት’ዩ። ኤርትራ ግን ነዚ ክስታት ብተደጋጋሚ ክትነጽግ ጸኒሓ’ያ።
ፌቨን በራኺ ካብ ጀነቫ፡ ዶ/ር ዓወት ወልደሚካኤል ካብ ካናዳን ኣቶ ኢብራሂም ዓብደልኑር ካብ ቨርጅንያ ርእይቶኦም ሂቦም ኣለው ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Radio Erena: 24 November 2020
ብሰንኪ’ቲ ካብ 4 ሕዳር ኣትሒዙ፣ ኣብ ትግራይ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ኵናት፣ ኣብ መዓስከራት ስደተኛታት ዝነበሩ ኣስታት 100 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት፣ ኣብ መንጎ ክልተ ሓዊ ተቐርቂሮም ምህላዉ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ’ዩ።
ብዘይካ’ዚኣቶም ድማ፣ ስድራቤታቶም ንምርኣይ ናብ ትግራይ ዝእተዉ፣ ሓያሎ ኤርትራውያ መውጽኢ ስኢኖም ምህላዎም ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ሓደ ካብኣቶም፣ ኣባል ጋንታ እስራኤል ሳይክሊን ኣካዳሚ፣ ፕሮፌሽናል ተቀዳዳማይ ብሽክለታ፣ ኤርትራዊ ሽወደናዊ፣ ዓወት ገብረመድህን’ዩ።
እዚ ፕሮፌሽናል ተቀዳዳማይ፣ ደሃይ በዓልቲ ቤቱን ውላዱን ክገብር ናብ ትግራይ ድሕሪ ምጋሹ፣ ኵናት ስለዝተወልዐን፣ ኣገልግሎታት ቴሌፎንን ኢንተርነትን ድማ ስለዝተቛረጸን ደሃዩ ክርከብ ከምዘይክኣለ፣ ወኪሉ ማርቸሊኖ ፓቼኮ ገሊጹ።
ኣብ 2021 ዓወት ዝወዳደረላ ጋንታ ኣብ ምንዳይ ከምዘሎ ዝጠቐሰ ወኪሉ፣ ኣዝዩ ከምዝተሻቐለ ብምምልካት፣ ኣብ ሽወደን እትርከብ ሓብቱ፡ ዓወትን ስድራ ቤቱን እዚ ዘሎ ሕማቕ እዋን ክሳብ ዝሓልፍ ተሓቢኦም ከም ዘለዉ ስለዝሓበረትና ግና ተስፋ ጌርና ኣለና ክብል ገሊጹ።
ዓወት፡ ኣብ 2013 ንኤርትራ ወኪሉ ኣብ ኢጣልያ ኣብ ዝተገብረ ውድድር ሻምፕዮን ዓለም ትሕቲ 23 ዓመት ብድሕሪ ምስታፉ፡ ናብ ሽወደን ብምምራሕ’ዩ ዑቕባ ሓቲቱ።
=============


text:
Radio Erena: 17 February 2017
ኤርትራዊ ዲፕሎማሰኛ ተኣምራት ሳሙኤል ዝመርሖ ኣካል ሕቡራት ሃገራት፣ ብዛዕባ’ቲ ውድብን ኣብ ምዕቃብ ሰላም ዝጻወቶ ዘሎ ተራን መጽናዕቲ ብምክያድ እማመታት ከቕርብ ብዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጕተረስ ከምዝተመዘዘ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ሓቢሮም።
እዚ ዝተሓበረ፣ ሓድሽ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረስ፣ ንፈረንሳዊ ዲፕሎማሰኛ ዣን ፕየኽ ላክርዋ፣ ሓላፊ ናይቲ ሓደ ካብ ቀንዲ ኣካላት ሕቡራት ሃገራት ዝኾነ ዓቃብ ሰላም ንክኸውን ኣብ ዝመዘዘሉ ዕለት’ዩ።
ብኤርትራዊ ተኣምራት ሳሙኤል እትምራሕ ኣካል ሕቡራት ሃገራት፣ መጽናዕቲ ብምክያድ ኣብ ሰነ 2017 እማመታት ክሳብ እተቕርብ፣ እቲ ፈረንሳዊ ዲፕሎማሰኛ፣ ንዝቕጽል ሓደ ዓመት ሓላፊ ዓቃብ ሰላም ሕቡራት ሃገራት ኮይኑ ክቕጽል’ዩ።
ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረስ፣ ብ14 ለካቲት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ንሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ‘ቲ ውድብ ኣመሪካዊ ጀፍሪ ፌልትማን ኣብ ዝነበሮ መዝነት ክቕጽል ክድግፎ እንከሎ፣ ነቲ ኣውራ ዘዘራረብ ዘሎን ለውጢ ከምዘድልዮ ዝንገረሉን ኣካል ናይቲ ውድብ ዝኾነ ዓቃብ ሰላም ግና ብሓድሽ ፈረንሳዊ ፖለቲከኛ ተኪእዎ ኣሎ።
ዓቃብ ሰላም ሕቡራት ሃገራት፣ ኣብ ሓያሎ ሃገራት ኣድማዒ ስራሕ ኣይሰርሐን ጥራይ ዘይኮነ፣ ኣንጻሩ’ውን ሓያሎ ክስታት ክቐርብ ጸኒሑ’ዩ።
እቲ ዋና ጸሓፊ፣ ዓቃብ ሰላም ሕቡራት ሃገራት ዘድሊ መጽናዕቲ ተኻይድሉ፣ ምቅይያራት ንምግባር እማመታት ንኸቕርብ ከኣ ንኤርትራዊ ተኣምራት ሳሙኤል ከም መራሒ መዚዝዎ።
ምኩር ኤርትራዊ ፖለቲከኛን ዲፕሎማሰኛን ተኣምራት ሳሙኤል፣ ካብ 2005 ክሳብ 2007ኣብ ኔፓል፣ ካብ 2013 ክሳብ 2015 ከኣ ኣብ ላይበርያ፣ ክልተ እዋን ከም ምክትል ፍሉይ ልኡኽ ሕቡራት ሃገራት ኮይኑ ኣብ ርእሲ ምግልጋሉ፣ ብዝተፈላለየ ላዕለዋይ ደረጃ ጽፍሒ’ውን ኣብ ሕቡራት ሃገራት ዝሰርሐ’ዩ።
========================


text:
ንእንግሊዝ ክልተ ንሓደ ዝሳዓረት ጣልያን፣ንኡሩጓይ ሰለስተ ንሓደ ዝሳዓረት ኮስታሪካ እየን ቀዲመን ናብ ሜዳ ዝኣተዋ ሎሚ ዓርቢ።
እቲ ፀወታ ክሳብ ሰላሳ ደቃይቅ ብዘይፈተነን ዝማርኽን ቅላዕን ቀፂሉ።ማርዮ ቫላቶሊ ኣብ ውዱእ ኩነታት ንሓላዊ ማዕፆ ኣስጊሩ ሸቶ ክትከውን ንዝግባኣ ኩዕሶ ክሳብ ዘምከነሉ ሰዓት።እቲ ተታኺሱ ዝነበረ ግጥም’ውን ኣበራቢሩዎ።
ጋንታ ጣልያን እንደገና ብቫላቶሊ ኣዝያ ትናኣድ ፈተነ ገይራ።ሓላዊ ማዕፆ ኮስታሪካ ብቀሊሉ ኣድሒኑዋ።ሞተር ጋንታ ጣልያን ፒሮሊ ንኣዝየን ውፅኢታዊ ክኾና ዝኽእላ ኩዓሳሱ ብምቅባል ሓላፍነቱ ተዋፂኡ‘ዩ።
ኮስታሪካ ብቁፅሪ ሸውዓተ ኣቢላ ኣብ መበል 36 ደቃይቅ ግርም ፈተነ ገይራ።ሓላዊ ማዕፆ ጣልያን ቡፎን ኣድሒንዋ።ተራ ናይ ኮስታሪካ ኮይኑ መጥቃዕቲ ኣሓይሎም።ግን ኣብ ረብሐኦም ትውዕል ኩዕሶ ኣይሰርሑን።
ኣብ መበል 41 ደቃይቅ ንኮስታሪካ ፍፁም ቅላዕ መቅፃዕቲ ክዋሃብ ነይሩዎ ሞንጎኛ ግና ኣይግባኣኩምን ኢሉ ሓሊፉዎ።ከምኡ ኮይኑ‘ውን ድሕሪ ክልተ ደቃይቅ ካብ ፀጋማይ ክንፊ ንዝሐፈት ኩዕሶ ቁፅሪ ዓሰርተ ሩኢዝ ብርእሱ ገጭዩ ኣቁፂሩዋ።ኮስታሪካ ሓደ ጣልያን ዜሮ።ዕረፍቲ ኮይኑ።
ድሕሪ ካምቢያ‘ውን እንተኾነ ጋንታ ጣልያን ተጠናኺራ ክትኣቱ ኣይካኣለት።ተሰለፍቲ ጋንታ ጣልያን ኩነታት ኣየር ድዩ ከቢድዎም ወይ ብርኪ ሒዛ ማዕረ ንእትገብሮም ሸቶ ምምዝጋብ ኣዝዩ ከቢድዎም‘ዩ ውዒሉ። ብኣንፃሩ ተፃወቲ ኮስታሪካ ካብ ደቂቃ ናብ ደቂቃ እናተሃደሱ‘ዮም ተራእዮም።ኮስታሪካ ፀብለልታ ብዘለዎ ኣገባብ ንጣልያን ስዒራ ናብ ቀፃላይ ምዕራፍ ንምሕላፍ ዘኽእላ ሽዱሽተ ነጥቢታት ሒዛ‘ላ።እዛ ጋንታ‘ዚኣ ኣብ ቀዳማይ ፀወታኣ ንኡሩጓይ ሰለስተ ንዜሮ ከምዝሳዓረታ ዝዝከር‘ዩ።ኮስታሪካ ነገር ኣለዋ‘ዶ ክንብል?
ካልኣይ ናይ‘ዚ ዕለት‘ዚ ግጥም ኣብ ሞንጎ ስዊዘርላንድን ፈረንሳይን‘ዩ። ኣብ‘ዚ ሰዓት‘ዚ ይካየድ‘ሎ።
ፈረንሳይ ብፀብላላይ ምንቅስቃስ ንስዊዘርላንድ ሓሙሽተ ንክልተ ኣፋንያታ። ሽዱሽተ ነጥቢታት ኣዋህሊላ‘ላ ፈረንሳ።ተስፋ ስዊዘርላንድ ገና ኣይፀልመተን ዘሎ።


text:
ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝተበገሰት ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ዝጸዓነት ጃልባ፣ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ መኣዝና ኣጥፊኣ ኣብ ናይ ምትሓል ሓደጋ ኣብ ዝነበረትሉ እቶም ስደተኛታት ብቱኒዝያውያን ገፈፍቲ ዓሳ ክድሕኑ ከምዝኸኣሉ ኣል ዓረብያ ሓቢሩ።
እቲ ማዕከን ዜና ንሚኒስተሪ ውሽጣዊ ጉዳያትን ማሕበር ቀይሕ ወርሕን ብምጥቃስ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ እቶም ዜጋታት ኤርትራ፣ ሱዳን፣ ሶማልን ዝርከብዎም 83 ስደተኛታት ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ንምስጋር ኣብ ዝተበገስሉ እዋን’ዩ እታ ጃልባ መኣዝና ብምጥፋእ ናይ ምጥሓል ሓደጋ ዘንጸላለዋ።
ኣብታ ጃልባ ካብ ዝነበራ 13 ደንቂንስትዮ፣ ሓንቲ ካብኣተን ነፍሰ ጾር ከምዝነበረትን ኣብ እዋን እቲ ህይወት ናይ ምድሓን መስርሕ ድማ ከምዝሓረሰትን ወኪል ቀይሕ ወርሒ ካብ ቱኒዝያ ሞንጊ ስሊም ንኣገልግሎት ዜና እታ ሃገር ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ኣረጋጊጹ።
እቶም ብገፈፍቲ ዓሳ ቱኒዝያ ካብ ናይ ምትሓል ሓደጋ ዝደሓኑ ስደተኛታት ናብቲ ምስ ሊብያ ኣብ ዘዳውብ ከባቢታት ዝርከብ መዓስከር ቤን ጉርዳን ከምእተወስዱ’ውን እቲ ሓበሬታ ብተወሳኺ ኣመልኪቱ።


text:
ጸሓፊ
ብመሰረት 1ጴጥ 1፡1፡ ጸሓፊኡ ባዕሉ ሃዋርያ ጴጥሮስ ምዃኑ ኣብቲ ሰላምታ ይነግረና። ኣብ ሓፈሻዊ ትሕዝቶ እዚ መልእኽቲ ድማ ጸሓፊኡ ባዕሉ ጴጥሮስ ምዃኑ ብዙሕ ጭብጥታት ኣሎ። ከም ኣብነት ኣብ 1ጴጥ 5፡1 ከም ዝጠቀሶ “. . . ብስቓይ ክርስቶስ ድማ መስካሪ፡. . .” ይብለና፣ እዚ ድማ ናይ ገዛእ ርእሱ መንነት ይገልጸልና። ብተወሳኺ’ውን ብዙሓት ናይ መጀመርታ ጸሓፍትን ተመሃሮን መጽሓፍ ቅዱስ ከም ዘረጋግጹልና ከምኒ ኢራንዮስ (185 ዓ.ም.)፣ ክለምንጢዮስ ናይ እስክንድሪያ (200 ዓ.ም.)፣ ቱርቲሊያን (200 ዓ.ም.)፣ ኢዩሰቢስ (300 ዓ.ም.)፣ ጸሓፊኡ ጴጥሮስ ምዃኑ የረጋግጹልና። ኣብዚ መልእኽቲ እዚ ጴጥሮስ ብሓው ስልዋኖስ ከምዝተደገፈ ይገልጸልና እዩ (1ጴጥ 5፡12)፡ ስልዋኖስ ሓደ ካብቶም ኣብ እዋን ሃዋርያት ዝነበሩ ሚስዮናውን ነብዩን ምዃኑ ብንጹር ሰፊሩ ንረኽቦ (ግብ 15፡32-34, 40, 16፡19-25, 17፡14)፥ ከምኡ’ውን ምስ ጳውሎስ ከምዝነበረ ኣብ ገለ ክፋል መጽሓፍ ቅዱስ ሰፊሩ ንረኽቦ (1ተሰ 1፡1, 2ተሰ 1፡1)።
ዝተጻሕፈሉ ግዜ
ብመሰረት ገምጋማዊ ጽሑፋትን ታሪኽን ኣብ መንጎ ከባቢ 60 ክሳብ 65 ዓ.ም. ተጻሒፉ።
ንመን ተጻሒፉ
ኣብ ቀዳማይ ምዕራፍ ከም ዝጠቀሶ ተቐበልቲ እዚ መልእኽቲ’ዚ “. . . ፋሕ ኢሎም ዘለዉ. . .” ይብል። እዛ ፋሕ ኢሎም እትብል ቃል ኣብ ዮሃ 7፡35 ተጠቂሳ ንረኽባ ኢና፡ “. . . ኣብ ሃገር ጽርኢ ፋሕ ኢሎም ዘለዉ . . .” እዞም ፋሕ ዝበሉ ኣይሁድ ብዘመነ ምርኮ ብኣሶራውያንን ባቢሎናውያንን (ከባቢ 700-500 ቅ.ል.ክ.) ፋሕ ዝበሉ እዮም። በዚ መሰረት ድማ ብዙሓት እዚ መልእኽቲ ነቶም ፋሕ ዝበሉ ኣይሁድ ክርስትያናት እዩ ተጻሒፉ ብምባል ርትዒ የቕርቡ፡ ኣብ ያእ 1፡1’ውን ሰፊሩ ንረኽቦ ኢና። ይኹን እምበር ቅርብ ኢልና ንመልእኽቲ ጴጥሮስ ምስ እነጽንዖ፡ እዚ መልእኽቲ ነቶም ኣህዛብ ዝነበሩ ግናኸ ብምእማን ክርስቶስ የሱስ ክርስትያናት ዝኾኑ’ውን ከም ዝተጻሕፈ’ውን ንረክብ (1ጴጥ 1፡21)። ስለዚ ጴጥሮስ፡ ነዛ ፋሕ ኢሎም እትብል ቃል ነቶም ኣብ ፈቀዳ ዝተበተኑ ክርስትያናት’ውን እምበር ንኣይሁድ ጥራይ ከምዘይተመልክት የርእየና፥ ብሓፈሻ ንቤተክርስትያን እተመልክት እያ (1ጴጥ 2፡9-10)።
ናይ ጴጥሮስ ቀዳሞት ተቀበልቲ መልእኽቱ እምበኣር፡ ክርስትያናት ኣብ ፍቀዳ ፋሕ ዝበሉ (1ጴጥ 2፡11)፡ ኣብ ጶንጦስን ገላትያን ቀጶዶቅያን እስያን ቢቲንያን ዝነበሩ ማለት ናይ ዘመንና ቱርኪ እዩ። ጳውሎስ ኣብዚ ቦታታት ብዙሕ ግዜ ከም ዝተጓዓዘ ተጻሒፉልና ኣሎ (ግብ 16፡7)፥ ወንጌል ንክሰፍሕ ድማ ብዙሕ ዕድል ዝረኸበ ቦታ እዩ ነይሩ።
ቀንዲ ዓላማ – 1ጴጥሮስ
እዚ መልእኽቲ ነቶም ኣብ ፈቀዳ ተበታቲኖም ፋሕ ኢሎም ዝነበሩ ምእመን፣ ነቲ ዝበጽሖም ዝነበረ ከቢድ ፈተና ንምጽንናዕን ምጽናዕን እዩ ተጻሒፉ (1ጴጥ 1፡6, 4:12-19)። ፈተና ዝርድኦ ሰብ እንተደኣ ሃልዪ ከም ጴጥሮስ ኣይከውንን፡ ምኽንያቱ ብምኽንያት ወንጌል መንግስቲ ኣምላኽ፡ ጴጥሮስ ኣዝዩ ብዙሕ ዝዓይነቲ ፈተና ዝሓለፈ ሃዋርያ እዩ፡ ተቀጥቂጡ፡ ተፈራሪሑ፡ ተገሪፉ፡ ተኣሲሩን ካልእ ብዙሕ ዝዓይነቱ ፈተና በጺሕዎ እዩ። ጴጥሮስ በዚ መልእኽቲ ኣብ እዋን ፈተና ንክጸንዑን ንክተብዑን ክቆሙን ይነግሮም (1ጴጥ 1:13; 4:16; 5:8,9)። ስለዚ መከራ ጸጊብኻ፥ ብዘይ ምረት ምውጻእ ወይ’ውን ብዘይ ምጉርምራም ምኻድ እንታይ ምዃኑ ዝፈልጥ ይመስል። ኣብ እዋን መከራ ከም ምረት፡ ተስፋ ምቑራጽን ዘይእዙዝ ህይወት ምህላው፡ ሰብ ብቀሊሉ ከጥርዮ ይኽእል’ዩ ኢሉ ስለ ዝሓሰበ፡ ተስፍኦም ከሐድስን እዙዝ ህይወት ንክህልዎምን ዝመኽሮምን ዘጸናንዖምን ዘሎ። ብተደጋጋሚ ድማ በረኸቶምን ሓፍነቶምን ኣብቲ ዝሓረዮም ኣምላኽ ምዃኑ፥ ንሳቶም’ውን ናይ እግዚኣብሄር “ሕሩያት” (1ጴጥ 1:2)፣ “ሕሩይ ወለዶ” (1ጴጥ 2:9) ምዃኖም የረጋግጸሎም። እቲ ቀንዲ ሓሳቡ ድማ መልእኽቲ ክርስቶስ የሱስ ዝኾነ “ህያው ተስፋ” ምህላውን ኣርኣያ ክርስቶስ ምኽታል ዘመልክተና እዩ።
- ምትብባዕን ምጽናዕን ኣብ እዋን ፈተና (1ጴጥ 5:10)
- ዝበለጸ ዕድልቶ ካብ እግዚኣብሄር “ቅዱስ ህዝቢ” ምዃን እዩ (1ጴጥ 2:9)
- ናይ ባህርን ናይ ጽቡቅ ስነ-ምግባር ትምህርቲ (1ጴጥ 2:11-12)
ቀንዲ ጥቕስታት:
- 1ጴጥ 1:3 “እቲ ንዘይሐልፍን ዘይረክስን ዘይጽምሉን ኣብ ሰማያት ተኣርኒብልኩም ዘሎ ርስቲ፡ ብናይ የሱስ ክርስቶስ ትንሳኤ ካብ ምውታት ብዝሒ ምሕረት ንህያው ተስፋ ብሓድሽ ዝወለደና ኣምላኽ፡ ኣቦ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ይባረኽ፡“
- 1ጴጥ 2:9 “ንስኻትኩም ግና ደግነት እቲ ኻብ ጸልማት ናብቲ ዜገርም ብርሃን ዝጸውዓኩም ምእንቲ ኽትነግሩ፡ ሕሩይ ወለዶ፡ ናይ መንግስቲ ኽህነት፡ ቅዱስ ህዝቢ፡ ጥሪት ኣምላኽ ዝዀኑ ህዝቢ ኢኹም።“
- 1ጴጥ 2:24 “ንሓጢኣት መዊትናስ ንጽድቂ ምእንቲ ኽንነብር፡ ንሱ ባዕሉ ንሓጢኣትና ኣብ ስጋኡ ኣብ ዕንጨይቲ ጾሮ፡ ብቝስሉ ኢኹም ዝሐዌኹም።“
- 1ጴጥ 5:8-9 “ድያብሎስ፡ እቲ መጻርርትኹም፡ ዚውሕጦ ደልዩ ኸም ዝጓዝም ኣንበሳ ዀይኑ ይዘውር ኣሎ እሞ፡ ተጠንቀቑ፡ ንቕሑ። እዚ ሓሳረ መከራ እዚ ነቶም ኣብ ዓለም ዘልዉ ኣሕዋትኩም ይበጽሖም ከም ዘሎ እናፈለጥኩም፡ ብእምነት ጸኒዕኩም ተቓወምዎ።“
ጥቅሉል ሓሳብ
ኣብ እዋን መከራ ብሓጎስ መከራኻ ምቕባል፡ ጴጥሮስ ዝብለና ዘሎ መከራ ክንቕበል እንከሎና ነቲ መከራ ምእንቲ ክርስቶስ ንረኽቦ ከምዘሎና ርግጸኛታት ምዃንን ኣብ ክንዲ ክርስቶስ መከራ ምርካብ ድማ ዓብዪ ዕድል ምዃኑን እዩ። እዛ መልእኽቲ ነቲ ጴጥሮስ ምስ ክርስቶስ እንከሎ ዝነበረ ተመኹሮን ርክብን፣ ከምኡ ድማ ንትምህርትታቱ ሃዋርያ ጴጥሮስ ካብ ግብረ ሃዋርያት የነጽረልና። እቲ ቀንዲ ጸላኢ ክርስትያናት ሰይጣን ባዕሉ ምዃንን፡ ብምምጻእ ክርስቶስ የሱስ ድማ ዓብዪ ተስፋ ከምዘሎና የበስረና።
ምዝማድ
ካብዛ መልእኽቲ ብፍሉይ እንመሃሮ ነገር ምዝማድ ትምህርትታትን መልእኽትን ጴጥሮስ ምስ ትምህርትታት ብሉይ ኪዳንን ትንቢታትን እዩ። ብምግላጽ ክርስቶስ ከምኡ’ውን ብብርሃንን ዕዮን መሲሕ ማለት ክርስቶስ ዝተረኽበ ዓወታት ክርስትያናት የርእየና። ኣብ 1ጴጥ 1፡16 ካብ ዘሌዋውያን 11፡44 ብምጥቃስ “ኣነ እግዚኣብሄር ኣምላኽኩም እየ እሞ፡ ተቐደሱ። ኣነ ቅዱስ እየ እሞ፡ ቅዱሳት ኩኑ። . . .” ይኹን እምበር ቅድስና ብምሕላው ሕጊ ዝመጽእ ከምዘይኮነ’ውን ብንጹር ገሊጹልና፡ ግና ብምግላጽ ጸጋ ኣምላኽ ብክርስቶስ የሱስ ዝውሃብ ምዃኑ ኣብ ጥቕሲ 1፡13 ይነግረና። ብተወሳኺ ጴጥሮስ ካብ ኢሳ 28፡16ን መዝ 118፡22ን ብምጥቃስ ብዛዕባ “እምነ–መኣዝን” ወይ “እምነ–ኲርናዕ” ንሱ ድማ ክርስቶስ ምዃኑ ይምህረና። ንሱ እቲ ኣይሁድ ዝነዓቅዎን ንምእዛዝ እምነቱ’ውን ዘይተገዝኡን ከምዘይተኣዘዙን ብንጹር ይገልጸልና። ብተወሳኺ`ውን ክርስቶስ ከምቲ ኣብ ብሉይ ኪዳን ብብዙሓት ዝተጻሕፈሉ፡ ንሱ ሓጢኣት ዘይፈለጠ ንጹህ ምዃኑ (1ጴጥ 2፡22, ኢሳ 53፡9)፣ ብክርስቶስ የሱስ ድማ ንቅድስናን ንበረኸት ኣምላኽ ንምውራስ ከምዝተጸዋዕና (1ጴጥ 3፡10,12, መዝ 34፡12-16, 1ጴጥ 5፡5, ምሳ 3፡34) የበስረና።
ትግባረ
ምርግጋጽ ምድሓን ንነፍሲ-ወከፍ ክርስትያን ዝተዋህበ ዕድሎት እዩ። (ዝረገጽናዮ ዓፍራ ኣይኮነን!) ምስ ክርስቶስ ምህላውና እነረጋግጽ፡ ኣብቲ መከራ ክርስቶስ ምስ እንሓብር’ውን እዩ።
ምስቲ ክርስቶስ ኣብ መስቀል ዝወዓለልና እንታይ ኮን ምኾነ ምላሽና። ነቲ ዝፈለጥካዮ ሒዝካ ምትንሳእ፡ ንሓቂ ምሓዝ ብመከራ ምሕጓስን ሰይጣን ድማ ኩሉ ግዜ ጸላኢኻ እዩ፡ ተጠንቀቅ።


text:
ኣብ ትግራይ ኣብ መቐለ ቤት ትምህርቲ መሰናድኦ ሃፀይ ዮሃንስ ዝማሃሩ ንፉዓት ተምሃሮ መተባብዒ ሽልማት ተዋሂብዎም:: ቁጽሪ ንፉዓት ተምሃሮ ንምውሳኽ መንግስትን ወለድን ኣብ ትምህርቲ ጠመተ ክገብሩ ርኢቶ ሂቦም::
ኣብ ዓስራይ ክፍሊ ሃገራዊ ፈተና ምሉእ 4 ነጥቢ ዘመዝገበ ተምሃራይ ናሆም በረከት “ብዙሓት ተማሂሮም ስራሕ ስለዘይረኽቡ ዝበዝሑ ተምሃሮ ብትምህርቶም ንኸይነፍዑ ከም ምኽንያት የቕርቡ” ይብል::
ኣስካል ገብረስላሰ ብወገና ስራሕ ገዛን መፅናዕትን ብትልሚ ስለ ትመርሖ ስራሕ ገዛ ጽዕንቶ ከምዘይኾና ትገልጽ::
ኣብ ቤት ትምህርቲ ሃፀይ ዮሃንስ ቤተ መፃሕፍቲ ዝርከቡ መፃሕፍቲ ዝኣረጉን ዝተቐደዱን እዮም ስለዚ ብሓደሽቲ መጻሕፍቲ ክትክኡ ይግባእ ብምባል ርኢትኡ ዝሃበ ኣብ ዓሰርተ ሓደ ክፍሊ 92 ነጥቢ ኣምዝጊቡ ቀዳማይ ብምውፅኡ ዝተሸለመ ተምሃራይ ፉኣድ ኣሕመድ እዩ::
ሰለስቲኦም ኣብ ዩኒቨርስቲ ሞያ ሕክምና ክማሃሩ ከምዝደልዩ ይገልፁ:: ነዚ መልዐሊ ኢሎም ዝገልጹዎ ነቲ ኣብ ኢትዮጲያ ዘሎ ክፍተት ዋሕዲ ሰብ ሞያ ጥዕና ብምምላእ በቲ ሞያ ግቡኦም ክፍፅሙ ልዑል ድሌት ከምዘለዎም ይዛረቡ::


text:
ኣብዚ ኣብ ኣሜሪካ ኣንጻር ጭካነ ፖሊስን ንዓሌታዊነትን ማዕርነት ዝጽውዕን ሰልፍታት ሎሚ ሰኑይ`ውን ይቕጽሎ ኣሎ። እዚ ዝኸውን ዘሎ፥ ሰለስተ ሰሙን ድሕሪ ኣብ ሚኖሶታ ዝተቐትለ ጆርጅ ፍሎይን ፡ ክልተ መዓልታት ድሕሪ ኣብ ኣትላንታ ዝተቐተለ ራይሻርድ ብሩክስን`ዩ።
ትማሊ ሰንበት ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ፥ ኒው ዮርክ፥ ሎስ ኣንጀለስ፥ ኣትላንታን ማያሚን ዝርከብአን ዓበይቲ ከተማታት ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት ውዒሉ።
ብኻልእ ወገን፥ ናይ ሕቡራት ሃገራት ቤት-ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ብዛዕባ`ዚ ዳሕራዋይ ዓሌት-ዘበገሶ ግህሰታት፥ ስልታዊ ዓሌታዊነት፥ ጭካነ ፖሊስን፥ ጎንጺ ኣብ ልዕሊ ሰለማዊ ሰልፊ ዝገብሩን- ዝብል ኣርእስትታት ኣልዒሉ ንረቡዕ ክመያየጥ ተሰማሚዑ`ሎ።
ብሞት ጆርጅ ፍሎይድ ዝተበገሰ ሰልፍታት ኣብ ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳ`ውን ቀጺሉ`ሎ። ኣብ በርሊን ጀርመን፥ ሰልፈኛታት ካብ ማዕጾ ብራንደርበርግ ዝጀመረ ናይ 9 ኪ-ሜ ሰንሰለት ኣቑሞም፥ ኣብ ፓሪስ፥ ብዓሌታዊነትን ጭካነን ዘይግባእ ክሲ ይውሃበና`ሎ ብምባል ባዕላቶም ፖሊስ`ዮም ሰልፊ ወጺኦም- ።
ኣብ ለንደን ድማ ቀ/ሚ ቦሪስ ጆንሰን፥ የማን ክንፊ ጽንፋውያን ንጸረ-ዓሌታዊነት ሰልፈኛታት ድሕሪ ምጥቅዖም ዓሌታዊነት ኣብ ጽርግያታት ብሪጣንያ ቦታ የብሉን ኢሉ።
ኣብ ቶክዮ ድማ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ሰባት ትማሊ ሰንበት ፥ ህይወት ጸሊም`ውን የገድስ`ዩ ዝብል ጭርሖታት ሒዞም ወጺኦም ኔሮም-።
ኣብ ኒውዝላንድ ድማ ኣብ ኣፍደገ ቆንስል ኣመሪካ ተንበርኪኾም ንጆርጅ ፍሎይድ ዘኪሮም።


text:
ኣብ ዞባ ደቡብ ኣብ ዝርከብ መወሸቢ ማእከላት ሎሚ 7 ታሕሳስ ብዝተገብረ ናይ ላቦራቶሪ መርመራታት፡ 17 ዜጋታት ብኮሮና ቫይረስ ምልካፎም ተረጋጊጹ።
እዞም ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ ሳምንታት ብፍኑው ካብ ኢትዮጵያ ዝተመልሱ ዜጋታት፡ ብምልኦም ኣብ መወሸቢ ማእከል እንዳገርግስ ተዓቚቦም ዝጸንሑ’ዮም።
ምንቅስቓስ ህዝቢ ካብ ሓደ ሃገር ናብ ካልእ ብደረጃ ዞባና ተኣጊዱ’ኳ እንተሎ፡ ዋሕዚ ካብ ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ ጅቡቲን የመንን ብመሬትን ባሕርን ብፍኑው ዝምለሱ ዜጋታት ስለዘየቋረጸ፡ ዛጊት ናብ ኤርትራ ናይ ዝተመልሱ ዜጋታት ድምር ቊጽሪ 22,647 በጺሑ’ሎ።
እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ እቲ ቫይረስ ተረኺብዎም ኣብ ሆስፒታላት ዞባ ደቡብ ተዓቚቦም ሕክምናዊ ክንክን ክግበረሎም ዝጸንሑ 9 ዜጋታት፡ ሓውዮም ነናብ ቤቶም ተፋንዮም።
በዚ መሰረት፡ ኣብ ኤርትራ ጠቕላላ ቊጽሪ ብኮሮና ቫይረስ ዝተለኽፉ ዜጋታት፡ ክሳብ ሎሚ 649 በጺሑ’ሎ። 517 ካብ’ዚኦም ብዝተገብረሎም ሕክምናዊ ክንክን ሓውዮም ዝተፋነዉ ክዀኑ ከለዉ፡ 132 ድማ ገና ኣብ ሆስፒታላት ተዓቚቦም ይርከቡ።
ሚኒስትሪ ጥዕና
7 ታሕሳስ 2020


text:
Radio Erena: 24 October 2019
ግብጺ፣ ኣብ ጉዳይ ናይል ምስ ኢትዮጵያ ተፈጢሩ ንዘሎ ተወሳኺ ምስሕሓብ ብዝምልከት ብኣመሪካ ንዝቐረበ ናይ ዘተ መኣዲ ንምስታፍ ድልውቲ ከምዘላ ገሊጻ።
እቲ ዘተ ብሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ፣ ግብጽን ሱዳንን ተወኪሉ ኣብ ዋሽንግተን ከምዝካየድ ዝሓበረት ግብጺ፣ ዝእንገደሉ ዕለት ኣየነጸረትን።
መንግስታት ኢትዮጵያን ሱዳንን ብዛዕባ’ዚ ብምምሕዳር ትራምፕ ክካየድ’ዩ ዝተባህለ ዘተ ናይል ብዝምልከት ዝኾነ ሓበሬታ ኣይሃቡን።
ኢትዮጵያ ኣቐዲማ፣ ኣብቲ ጉዳይ ዝኾነ ሸምጋሊ ክኣቱ ከምዘይትደሊ’ያ ክትገልጽ ጸኒሓ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፣ ንፓርላማ ሃገሩ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፣ ኢትዮጵያ ጀሚራቶ ዘላ ምህናጽ ዲጋ ተሃድሶ ደው ዘብሎ ሓይሊ ከምዘየለ ብምጥቃስ፣ ኣድላዩ እንተኾይኑ’ውን ሓደ ሚልዮን ሰራዊት ብምስላፍ ናብ ኵናት ክኣቱ ከምዝኽእል’ዩ ኣንፊቱ።
ግብጺ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይ ኣጠቃቕማ ናይል ንዘርእዮ ዘሎ ምግቡዕባዕ ዘይቅቡል’ዩ ድሕሪ ምባል፣ እቲ ምስሕሓብ ብዘተ ክፍታሕ ዘለዋ እምነት ገሊጻ ኣላ።
ኢትዮጵያ፣ ሱዳንን ግብጽን ብጉዳይ ኣጠቃቕማ ናይል ን10ታት ዓመታት ኣብ ዘይምርድዳእ እኳ እንተጸንሓ፣ ኢትዮጵያ ንዲጋ ተሃድሶ ክትሃንጽ ድሕሪ ምጅማራ ናብ ወጥሪ ዓሪጉ ይርከብ።
===============


text:
”ውዕል ሰላም ደቡብ ሱዳን ኣይፈሸለን።ኣስገዳድ ምኽታም ውዕል‘ውን ኣይተፈፀመን።ስለ ረብሓ ህዝቢ ኢሎም ክልቲኦም መራሕቲ ቅኑዕ ውሳነ ንከሕልፉ ኢና ፀዊዕና” ኢለን።
”ካብ ሙሉእ ኣፍሪቃ ኢና መራሕቲ ዓዲምና።ሓቂ‘ዩ ዘይተዓደሙ መራሕቲ ሃገራት ኣለው።እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ድማ ንኣብነት ምስ ሕብረት ኣፍሪቃ ዘይተቃደው ክኾኑ ይኽእሉ፣ዕልዋ ከምዝፈፀሙ መራሕቲ ግብፂ፣ሪፐብሊክ ማእከላይ ኣፍሪቃን ጊኒ ቢሳውን ዝኣምሰሉ ማለት‘ዩ። ካልኦት ምስ ኣሜሪካ ሰናይ ዝምድና ዘይፀንሖም መራሕቲ‘ውን ኣይተዓደሙን። ማዕቀብ ዘንበርናሎም ወይ ክልተኣዊ ፅምዶ ምስ ኣሜሪካ ዘይብሎም መራሕቲ ማለተይ‘የ።ከም መራሕቲ ዚምባብዌ፣ኤርትራን ሱዳንን ዝኣምሰሉ የጠቃልል ይብላ ሊንዳ ቶማስ ግሪንፊልድ።
ኣሜሪካ መሓዛ ግብፅን ኢትዮዽያን ምኳና ይፍለጥ‘ዩ።መርገፂ ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ‘ቲ ኢትዮዽያ ትሃንፆ ዘላ ግድብ ዓብዪ ህዳሴ ክዛረባ ከለዋ ”ኣብ ልዕሊ‘ዚ ጉዳይ‘ዚ ምስ ክልቲኦም ወገናት ሰፊሕ ልዝብ ገይርና ኢና።መርገፂና፣ክዘራረቡ ኣለዎም ዝብል‘ዩ።ክላዘቡ ኣለዎም።ኣፈላላዮም ንከፅብቡ ክሰርሑ ይግባእ።ዝተወሰነ ልዝብ ከምዝተሳለጡ ንፈልጥ ኢና። ግን እቲ ልዝብ ክቅፅልን ህዝቢ ክልቲኤን ሃገራት ተጠቀምቲ ማይ ኣባይ ክኾኑ ዘሕግዝ ፍታሕ ከምፅኡን ትፅቢት ንገብር“ ኢለን።


text:
Radio Erena: 27 September 2021
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ግብጺ ዝርከብ ኤምባሲኡ ክዓጽዎ ምዃኑ ተሓቢሩ።
መርበባት ሓበሬታ ግብጺ፣ ንኣምባሳደር ኢትዮጵያ፣ ማርቆስ ተከለ ብምጥቃስ ኣብ ዘቕረብኦ ዜና፣ እቲ ኤምባሲ ሰለስተ ወርሒ ከምዝዕጾ ብምጥቃስ፣ ጠንቑ ድማ ኢትዮጵያ ገጢሙዋ ብዘሎ ቁጠባዊ ማሕንቖታት ደኣ’ምበር ኣብ ኣጠቓቕማ ናይል ምስ ግብጺ ዘለዋ ምስሕሓብ ከምዘይኮነ ኣስሚረናሉ።
ኢትዮጵያ ኣብ መጋቢት 2020’ውን ኣብ ሱዳንን ግብጽን ዝርከቡ ኣምባሳደራታ ንግዜኡ ስሒባ ምንባራ ዘመልከታ ማዕከናት ዜና ግብጺ፣ እቲ ጠንቒ ኣብ ኣጠቓቕማ ናይል ንዝተፈጥረ ዘይምስምማዕ ምዃኑ’የን ኣረዲኤን።
ኣብ ኵናት ትግራይ ተሸሚሙ ዝርከብ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ብሰንኪ ኣጋጢምዎ ዘሎ ከቢድ ቁጠባዊ ብድሆታት፣ ኣብ ኣስታት 40 ሃገራት ዝርከቡ ኣምባሳደራትን ቆንስላትን ክስሓቡ ምዃኖም ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ብወግዒ ምግላጹ ኣይርሳዕን።
ካብ ኣመሪካ፣ ሃገራት ኤውሮጳን ሓያሎ ሃገራት ኣፍሪቃን ኤስያን ዝተሳሕቡ 10ታት ዲፕሎማሰኛታት ገሊኦም ናብ ሃገሮም ክምለሱ እንከለዉ፣ ዑቕባ ንምሕታት ዝተረፉ ከምዘለዉ’ውን ይፍለጥ።
ኵናት ትግራይ በኸምዚ ዘለዎ መንገዲ እንተቐጺሉ፣ ኢትዮጵያ ንገለ ፕሮጀክታታት ብምውንዛፍ፣ ናብቲ ቀዳምነታት ዘድልዩ ጥራይ ከተተኩር ምዃና፣ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ ወኪልቲ ህዝቢ ብወግዒ ተዘሪብሉ’ዩ።
====================


text:
Radio Erena: 12 November 2017
ኣብ ብሩንዲ ተፈጺሙ ንዝተባህለ ገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ክምርመር ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ንዘቕረቦ ጠለብ፣ መንግስቲ ብሩንዲ ከምዘይቅበሎ ኣፍሊጡ።
እቲ ቤት ፍርዲ ኣብ ዘሕለፎ ውሳኔ፣ ኣብ ብሩንዲ ካብ ወርሒ ሚያዝያ 2015 ክሳብ ጥቅምቲ 2017 ኣብ ዘሎ ግዜ ንፕረዚደንት ፒየር ንኩሩንዚዛ እሙናት ብዝኾኑ ኣባላት ሰራዊት ተፈጺሙ ንዝተባህለ ዝተፈላለየ ዓይነት ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ወግዓዊ መርመራ ክግበረሉ እዩ ኣፍሊጡ።
እንተኾነ ፕረዚደንት ንኩሩንዚዛ ኣብ ስልጣን ክሳብ ዘሎ፣ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ኣብ ብሩንዲ ኣትዩ መርመራ ከካዪድ ኣጸጋሚ ከምዝኸውን ተቓወምቲ ፖለቲከኛታት’ታ ሃገር ይገልጹ።
ሚኒስትሪ ፍትሒ ብሩንዲ ንውሳኔ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ብምቅዋም ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ መንግስቲ ብሩንዲ ነቲ ክሲ ከምዘይቅበሎን ዝኾነ ዓይነት ምትሕብባር ከርእይ ከምዘይኮነን ኣፍሊጡ።
ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት፣ ነቲ ብኣባላት ሰራዊት ተፈጺሙ ዝበሃል ዘሎ ቅትለት፣ መግረፍቲ፣ ጾታዊ ዓመጽን ካልእ ገበናትን፣ ካብታ ሃገር ተሰዲዶም ኣብ ታንዛንያን ሩዋንዳን ምስ ዝርከቡ ግዳያትን ቤተሰብ ግዳያትን ብምዝርራብ ጭብጥታት ምእካብ ከም ኣማራጺ ጌሩ ክወስዶ ተቓወምትን ተጣበቕቲ መሰላትን ብሩንዲ ይጠልቡ።
ኣብ 2015 ኣብ ዝተኻየደ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ብሩንዲ፣ ፕየር ንኩሩንዚዛ፣ ንቅዋም’ታ ሃገር ብምቕያር ንሳልሳይ እዋኑ ክወዳደር ድሕሪ ምኽኣሉ ከምዝተዓወተ’ኳ እንተተገልጸ፣ ተቓወምቱ ‘ቅዋም ረጊጽካ’ ብምባል ነቲ ውጽኢት ስለዘይተቐበሉዎ ሕንፍሽፍሽ ተፈጢሩ ልዕሊ ሓደ ሽሕ ሰባት ህይወቶም ክስእኑ እንከለዉ ልዕሊ 400 ሽሕ ሰባት ከኣ ካብ ቤት ንብረቶም ተመዛቢሎም’ዮም።


text:
ኣብ ሓፈሻዊ ዋዕላ ሕ/መ ንፈለማ ጊዜ መደረ ዘስምዑ ምኽትል ቀ/ሚ ኢትዮዽያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ጉዳይ ለውጢ ኩነታት ኣየር፣ፀጥታን ምርግጋእን ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ሶማልያ፣ደቡብ ሱዳንን ሱዳንን እስራኤልን ፍልስጤማውያንን ከምኡውን ውግእ ፀረ-ፈጠርቲ ራዕዲ ጠቂሶም።
ኢትዮዽያ ኣብ ምርግጋፅ ሰላም ምስ ኢጋድ ሓቢራ ትዕወት ከምዘላ ዝጠቀሱ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣እቲ ካልኣይ ንኢትዮዽያ ዘገድሳ መደብ ምስ ለውጢ ኣየር ተደሪቡ ዝኽሰት ሓደጋ ደርቂ ምኻኑ ጠቂሶም።
ብዛዕባ ኣፍሪቃ ክዛረቡ ከለው፣ኣፍሪቃ ከምተመፅዋቲት ኣህጉር ክትራኣይ የብላን፣ኣፍሪቃ ወናኒት ሰፊሕ ተፈጥሮኣዊ ፀጋታት፣ሓይሊ ሰብን ክእለትን እያ።ስለዚ ኣፍሪቃ ንፀጋታታ ንክትምዝምዝ፣ናይ ቱሪዝም፣ኢንቨስትመንት፣ ስግግር ቴክኖሎጂን ኣብ ውድብ ንግዲ ዓለም ግቡእ ሓገዝ ክግበረላ ፀዊዖም።
ምክትል ቀ/ሚ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ናብ ሓፈሻዊ ዋዕላ ሕ/መ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ፣ናይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ቀንዲ ፀገማት ሰላምን ህድኣትን‘ዮም ኢሎም ነይሮም።ተንተንቲ ግና ምሩፅ ምሕደራ፣ሰብኣዊ መሰላትን ዴሞክራስን ዘይምንጋሶም‘ዩ ይብሉ።
"ቅድሚ ኩሉ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ፀገም ፀጥታን ምርግጋእን ከምዘሎ ዘጠራጥር ኣይኮነን።ጉዳይ ሶማልያ ፀገም ዓለም ኮይኑ‘ሎ።ምስ ደቡብ ሱዳን ናፃ ምውፃእ፣ሓቢሩ ፀገም ኮርዶፋን ብሉ ናይልን፣ከምኡውን መንግስቲ ኤርትራ ኣብ‘ዚ ዞባ‘ዚ ይፈጥሮ ዘሎ ፀገም ንፁር‘ዩ።ቃፊር ሕ/መ ኣብ ዘውፀኦ ሪፖርት፣መንግስቲ ኤርትራ ካብ ካምፓላ ክሳብ ናይሮቢ፣ደቡብ ሱዳንን ጂቡቲን ከምኡውን ኣብ ሶማልያ ንኣል-ሸባብ ይድግፍ፣ንኣዲስ- ኣበባ ከምባቅዳድ ከምስላ ፈተነ ከምዝገበረ ጠቂሱ‘ዩ" ኢሎም።
ዋሲኾም "ብዛዕባ ዴሞክራስን ሰናይ ምሕደራን ብዛዕባ ናይ ኢትዮዽያ ክዛረብ እንተኾይነ ናይ ኢትዮዽያ ህንፀት ዴሞክራሲ ይምዕብል አሎ።እቲ ህንፀት ተጀሚሩ‘ሎ ክቅፅል‘ውን‘ዩ።ምኽንያቱ ኢትዮዽያ ኣልቦ-ዴሞክራሲ ኮይኑ ክትረጋጋእን ክትቅፅልን ትኽእል ሃገር ኣይኮነትን።ምሩፅ ምሕደራ‘ውን እንተኾነ ውሱን ፀገም ኣለዎ።ግን እናተማሓየሸ‘ዩ ይመፅእ ዘሎ" ይብሉ።
ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣብ መደረ ሕ/መ፣ኣብ ውግእ ፀረ-ግብረ-ሸበራ ዝተፈላለየ ሚዛን ኣብ ጥቅሚ ይውዕል‘ሎ ኢሎም ነይሮም።እንታይ ክብሉ እዮም ደልዮም? ኢልናዮም ክምልሱ ከለው ”ኣብ ሓደ እዋን ኢትዮዽያ ነቲ ሎሚ ኣል-ሸባብ ዝባሃል ናይ ቀደም ኣል-ኢትሃድ እንተኺኢላ ትድምስስ እንተዘይኪኢላ ትከላኸል ኣብ ዝነበረትሉ እዋን ንሃገራዊ ድሕነታ ሓደጋ‘ዮም ኢላ ጉጅለ ፈጣሪ ራዕዲ ክትብል ከላ ሰማዒ ኣይረኸበትን፣ ዳሓር ግና እዞም ውድባት ካብ ኢትዮዽያ ሓሊፎም ንሃብታማት ሃገራት ምጥቃዕ ምስጀመሩ ፈጠርቲ ራዕዲ ክባሃሉ ጀሚሮም ኢሎም።
"ቅድሚ ኩሉ ሕጊ ፀረ-ፈጠራ-ራዕዲ፣ንፈጠርቲ ራዕዲ‘ምበር ንተቃወምቲ ተባሂሉ ኣይኮነን ወፂኡ።ህዝብታት ሓንቲ ሃገር ብሰላም ወፂኦም ብሰላም ክምለሱ መንግስቲ ሓላፍነት ኣለዎ፣ኣብ ኢትዮዽያ ዝወፀ ሕጊ ምስ‘ቲ ኣብ ካልኦት ሃገራት ዝወፀ ሕጊ ፀረ-ፈጠራ-ራዕዲ ዝመሳሰል‘ዩ።ኣብ ካልኦት ሃገራት ዝወፅእ ሕጊ ክትግበር፣ንሕና ዘውፃእናዮ ስለዝኾነ ግና ዘይትግበር ገይርካ ምርኣይ ግቡእ ኣይኮነን" ይብሉ።
"ዒላማ ሕጊ ፈጠራ ራዕዲ ኢትዮዽያ፣ሰላም‘ታ ሃገር ንምሕላው፣ልምዓትና ንከይተዓናቀፍን ፈጠራ ራዕዲ ንምክልኻልን ደራኺ‘ዩ።ስለዚ ብሕጋዊ ኣገባብ ክንቀሳቀስ ዝመረፀ ተቃዋሚ፣እዚ ሕጊ‘ዚ ኣይምልከቶን፣ነገር ግን ኣብ ሕቁፊ ተቃወምቲ ተከዊሎም፣ምስ ፈጠርቲ ራዕዲ ርክብ ዘለዎምን ናብ ስራሕ ዝዋፈርን ወገን ኣሎ እንተኾይኑ ግና፣ብሕጊ ክሕተት‘ዩ፣ቃወምቲ ምስ ፈጠራ ራዕዲ ርክብ ዘለዎም ሰባት ካብ ሞንጎኦም ፀሪጎም ከውፅኡ ኣለዎም።ካብኡ ሓሊፎም ክሰግኡ ኣይግባእን" ኢሎም።
ንኢትዮጵያ ሰላምን ምርግጋእን ቀንዲ ዕማማ'ዩ ኢሎም ም/ቀ/ሚ ሃይለማርያም ደሳለኝ
- በትረ ስልጣን
ኣብ ሕቁፊ ተቃወምቲ ተከዊሎም፣ምስ ፈጠርቲ ራዕዲ ርክብ ዘለዎም ብሕጊ ጸረ-ፈጠራ ራዕዲ ክሕተቱ`ዮም ኢሎም
ኣብ ሓፈሻዊ ዋዕላ ሕ/መ ንፈለማ ጊዜ መደረ ዘስምዑ ምኽትል ቀ/ሚ ኢትዮዽያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ጉዳይ ለውጢ ኩነታት ኣየር፣ፀጥታን ምርግጋእን ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ሶማልያ፣ደቡብ ሱዳንን ሱዳንን እስራኤልን ፍልስጤማውያንን ከምኡውን ውግእ ፀረ-ፈጠርቲ ራዕዲ ጠቂሶም።