text:
ብምጽናት ዓሌት ተኸሲሶም ንሕልፈትን ሞትን ተፈሪዶም ካብ ዝነበሩ ላዕለዎት ሰበስልጣን ደርግ 16 ነጻ ከም እተለቁ ጋዜጣታት ኢትዮጵያ ገሊጸን። ብምጽናት ዓሌት ተኸሲሶም ንሕልፈትን ሞትን ተፈሪዶም ን20 ዓመታት ኣብ ማሕቡስ ካብ ዝጸንሑ 23 ላዕለዎት ሰበስልጣን ደርግ 16 ትማሊ ሓሙስ 6 ጥቅምቲ ነጻ ከም እተለቁ ጋዜጣ ሪፖርተር ናይ ኢትዮጵያ ገሊጹ። ብመሰረት’ቲ ሓበሬታ፡ እቶም … more
Category Archives: ቀርኒ ኣፍሪቃ
ክቡር ኣቶ መልስ ዜናዊ ቀዳማይ መኒስተር ፌደራላዊ ደሞክራስያዊ ረፓብሊክ ኢትዮጵያ ዝዓዘዘ ሰላምታ ድሕሪ ምቕዳም፡ ብምኽንያት መስዋእቲ ኣባላት ጉጅለ ባህሊ ፖሊስ ኦርክስትራ ትግራይ ኣብ መንግዲ ቆቦ – ሆርሞት ብዝጋጠማ ሃንደበታዊ ሓደጋ ምግልባጥ መኪና ብስም ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ብሓፈሻ ንመላእ ህዝቢ ኢትዮጵያ ብፍላይ ከኣ፡ ንህዝቢ ትግራይን ዝተሰመዓና መሪር ሓዝና ንገልጽ። እዞም ሓደጋ … more
ውድብ ሕቡራት ሃገራት ፡ ንተልእኾ ናይቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ሶማልያን ኣጽኒዑዎ ዝጸንሐ ወተሃደራዊ እገዳ ዝከታተል ሞኒተሪን ግሩፕ ብምሉእ ደምጺ ንሓደ ዓመት ኣናዊሑዎ። … more
ጸብጻብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኤርትራ፡ ኣብ ወርሒ ጥሪ ናይዚ ዓመት’ዚ (2011) ኣብቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ ዋዕላ መራሕቲ ሕብረት ኣፍሪቃ ናይ ቡምባ መጥቃዕቲ ንምክያድ፡ በቲ ምስ ኣልቓዒዳ ርከብ ከምዘለዎ ዝጥርጠር ኣሸባብ ኣብ ዝተወጠነ ውዲት ኢድ ከምዘለዋ ከምዘፍለጠ ሮይተርስ ሓቢሩ። … more
UNICEF ዘይውህስነት መግቢ ብዘስዓቦ ድኽነት ንዝተጠቕዑ 1.5 ሚልዮን ኤርትራውያን ንምሕጋዝ ይሰርሕ ከምዘሎ ካብ መርበብ ሓበሬታኡ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ኣረዲኡ።
UNICEF ዘይውህስነት መግቢ ብዘስዓቦ ድኽነት ንዝተጠቕዑ 1.5 ሚልዮን ኤርትራውያን ብፍላይ ድማ ዓጸቦ ብዘስዓቦ ጉድለት መኣዛታት ተጎዲኦም ንዘለዉ ህጻናትን ኣዴታትን ንምሕጋዝ ምስ መንግስቲ ኤርትራን ካልኦት ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት መሻርኽቱን ተሓጋጊዙ ይሰርሕ ከምዘሎ ካብ መርበብ ሓበሬታኡ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ኣረዲኡ። … more
ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ እቲ ኣብ ዝተፈላለየ ኩርናዓት ሶማልያ ኣጋጢሙ ዘሎ ቅልውላው መግቢ ደርቂ ምዃኑን በቲ ሓደጋ ጥምየት ሚልዮናት ህዝቢ ተጠቒዑ ከምዘሎን ሎሚ 20 ሓምለ ብወግዒ ገሊጹ። … more
ዕለት ምእዋጅ ነጻነቱ ብሃንቀውታ ክጽበ ዝጸንሐ ህዝቢ ደቡብ ሱዳን ሎሚ ፍርቂ ለይቲ ኣብ ዋና ከተማኡ ጁባን ካልእ ቦታታትን ‘ታ ሓዳስ ሃገር ብዓቢ ሓጎስን ፈንጠዝያን የምዕሎ ምህላዉ ዝተፈላለዩ ማዕከናት ዜና ካብ ደቡብ ሱዳን ሓቢሮም። … more
እቲ ግብረሽበራዊ ጉጅለ ኣሸባብ ከይለኸፈና ኸሎ፡ ኣብ ልዕሊኡ ጸቕጢ እናተገብረ ምዕረ-ማዕሪኡ፡ እተን ዝደጋገፋኦ ሃገራት ‘ውን ክግጠማ ኣለወን፡ ድሕሪ ምባል ከኣ፡ ‘ብዛዕባ’ቲ ኤርትራ ኣብቲ ዞባ ትጻወቶ ዘላ መዕነዊ ተራ ጭቡጥ መረዳእታ ኣለና’ ኢሉ። ኤርትራ ከም ሓብሓቢት ግብረሽበራ ክትርቋሕ ከምዘለዋ ‘ውን ኣገንዚቡ። … more
ትማሊ ዕለት 6 እቲ ንእገዳ ኤርትራ ዝግምግም ኣኼባ ባይቶ ጸጥታ ክካየድ ምዃኑ ብዝነበረና ሓበሬታ መሰረት፡ ብዛዕባ ህልው ምዕባሌታቱ እዋናዊ ሓበሬታ ከነቕርበልኩም ምክትታል ክንቅጽል ጸኒሕና፡ … more
ካብ ሰዋኪን፡ ሱዳን ተበጊሳ ቀይሕ ባሕሪ ብምቕራጽ ስደተኛታት ናብ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ምስግጋር ንኣርባዕተ ሰዓታትድሕሪ ምጕዓዛ ቃጸሎ ዘጋጠማ ጃልባ ተሳፊሮማ ዝነበሩ 200 ስደተኛታት ብዘይካ ሰለስተ፡ ኩሎም ኣብ ባሕሪ ጥሒሎም ከምዝሃለቑ ‘ዘ ጋርድያን’ ዝተባህለ ጋዜጣ ዓዲ እንግሊዝ ሓቢሩ። … more
ስርዓት ህግደፍ ኣብ ሶማል ንዝነጥፉ ከም ኣሸባብ ዝኣመሰሉ ብግብረሽበራ ዝጥርጠሩ ጉጅለታት ብዝህቦ ደገፍ ተወሳኺ እገዳ የንጸላለውሉ ኣብ ዘሎ ግዜ፡ ኬንያ እትርከበን ጎረባብቲ ሃገራት ካብ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ንምክልኻል ኣብ ተጠንቀቕ ምህላወን Daily Nation ዝተባህለ ጋዜጣ ኬንያ ገሊጹ። … more
ሓላፊ ሰብኣዊ ጉዳያት ሕቡራት ሃገራት ቫለሪ ኣሞስ፡ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ብፍላይ ድማ ጅቡቲ፡ ሶማልያ፡ ኢትዮጵያ፡ ከንያ፡ ኡጋንዳ ዝርከባኤን ሃገራት ዘይልሙድ ከቢድ ደርቂ ኣንጻላልዩዎ ከምዘሎ ብምግንዛብ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ብኣግኡ ነቲ ዞባ ንምርዳኣ ግብራዊ ስጉምታት ክወስድ ጸዊዑ። … more
ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሃለዋት ናይቶም ኣብቲ ወጥሪ ዘለዎ ንሰሜንን ደቡብን ሱዳን ዘዋስን ከባቢ ኣብ ቀጽሪ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ተዓቝቦም ዝነበሩ ‘ሞ ብሰበስልጣን ደቡብ ሱዳን ተገዲዶም ካብቲ ቦታ ዝለቐቑ 7 ሽሕ ሲቭል ሱዳናውያን ከምዘሻቀሎ ምግላጹ ኣሾሼይትድ ፕረስ ሓቢሩ። … more
ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽርን ምኽትል ፕረዚደንት ሱዳንን መራሒ ደቡብ ሱዳንን ሻልቫ ኬርን ነቲ ኣብ መንጎ ሰሜንን ደቡብን ሱዳን ሰፊኑ ዘሎ ምትፍናን ንምጕዳል ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክራኸቡ ምዃኖም ደይሊ ቪዥን ዝተባህለት ጋዜጣ ሱዳን ገሊጻ። … more
መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ ይኵረይን ልዕሊ 200 T-72 ዝዓይነተን ታንክታት ክትገዝእ ከምዝተወዓዓለት ሓደ ናይ ይኵረይን ብዓል ስልጣን ከምዝገለጸ ሮይተርስ ሓቢሩ። … more
ኤርትራውያን ዝርከቡዎም 35 ስደተኛታት ምብራቕ ኣፍሪቃ ካብ ማልታ ናብ ኣብ ኣመሪካ ብምኻድ ኣብ ዝተፈላለዩ ክፍሊ ሃገራት ከምዝተጣየሱ ማልታ ታይምስ ኣብ ዝዘርግሖ ዜና ሓቢሩ። … more


c: text/html

text:
ኢትዮጵያዊያን ሙስሊማት ሎማዕንቲ ዓርቢ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ኣንዋር መስጊድን ኣብዝተፋላለዩ ከተማታትን ናይ ሃይማኖት ነፃነት ሕቶና ይመለስ፣ድምፅና ይሰማዕ ክብሉ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ኣካይዶም።
ብሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ዘይተረጋገፀ ሎማዕንቲ ዓርቢ ኣብ ዩቱብ ዝተዘርግሐ ቪዲዮ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣንዋር መስጊድ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ተኻይዱ።
ድሕሪ ናይ ዓርቢ ስግዳን እቶም ሰልፈኛታት ኢድ ኒድ ተታሓሒዞም ኣይንፈላለን ክብሉ ተሰሚዖም ኣለው።ንደሕንነቱ ብምስጋእ ስሙ ዘይገለፀ ነባሪ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ኣመስጊድ ኣንዋር ብዙሕ ህዝቢ ከምዝነበረን ዝተኣሰሩ ኮሚቴታትናን ዝተኣሰሩ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ይፈትሑ፣ኣብ መንበሪ ገዛና ሰላም ስኢና ዝብሉ ጭርሖታት ብምስማዕ መልእኽቶም ከምዘስምዑ ገሊፁ።
ኣብ ልዕሊ ሙስሊም ማሕበረሰብ ናይ ቤት ፍርዲ ትእዛዝን ኣፍልጦን ዘይብሉ ሕጋዊ ዘይኮነ ናይ ለይቲ ዳህሳስ ከምዝካየድ’ውን ወሲኹ ሓቢሩ።
ኩሎም ዝተኻየዱ ሰልፍታት ሰላማዊ ምንባሮም እውን ገሊፆም ኣለው እቶም ተሰለፍቲ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
… more
Category Archives: ትግርኛ
ጽልኢ ኣይነጎሃህር (ቀዳማይ ክፋል) ብመጀመርታ ንኹሎም ኣንበብቲ ሰላም ክብል ኣፍቅዱለይ። ሰላም ልባዊ ትምኒተይ እዩ። ድሕሪ ሰላም ኩሉ ይመጽእ። ሰላም ኣብዘለወሉ ቅሳነት ይነግስ፡ ጸጋ ይመጽእ። ንቡር ናብራ ይህሉ፡ ምትሕስሳብ ምትሕልላይ ይህሉ፡ ኮታስ እቲ ጽቡቕ ዝበሃል ኩሉ ተፈጻምነት ይህልዎ ብዓቢኡ ከኣ ፍቅርን ሕውነትን ግቡእ ቦትኦም ይሕዙ። ኩሉ ኣብ ፍቕሪ እዩ … more
ጸጒረይ ክምሸጥ! “ኣንታ ነዚ ዲኻ ተበጂኻ!? መልሰለይ’ባ!?” ብዓይነይ ዘጓነፈኒ ፍጻመ፡ ናይ መወዳእታ ክፋል፥ “እዋይ! ኣቲ መዓረይ ንዒ’ስከ በዚኣ ኮፍ በሊ? እንታይ እየ ዝሰምዕ ዘለኹ ጓለይ!? ፈቐዶ ገዛውቲ ደድሕሪ ልቺ ክትኮሊ ውዒልኪ!? እስክሉ?” ብምባል፡ ዋና ገዛ ሓደ ክልተ ቢጎዲኒ ፈቲሓ ንገለ ክፋል ጸጉሪ ርእሰይ ትንክፍ ትንክፍ ኣበለቶ’ሞ፡ … more
ሱቅ ጡዑም እንታይ ገደሰኒ (ብደብረ) ኣንፈት ፖለቲካ ሃገርና ባህርያትናን ኣይርደኣካን እዩ። ደይምሕሳቡ ይሓይሽ ‘ምበር ሕውስውስ ‘ዩ ድብለካ። ብዙሕ ናይ ፖለቲካ ፈላጥ ኣይኮንኩን ግን ከኣ ይርደኣኒ ‘ዩ በሃላይ ‘የ። በዚ መዳይ ንነፍሰይ ምስ ካልኦት (ንኣብነት ምስ ስድራይ) ዘለኒ ኣረኣእያ ክመዝና ከለኹ ኣብ ክልተ ጫፋት ኢና ንምደብ። ንሶም ፍጹም ደገፍቲ መንግስቲ ክብሎም … more
ዑዉር፡ ይመሰለለይ ተዓሊም (ብደብረ) ኣብ 1999፡ ምስ ‘ቲ ውግእ ኤርትራን ኢትዮጵያ ዝተኣሳሰረ፡ ዕድሜና ንሃገራዊ ኣገልግሎት ዘይምልከተና፡ሊዕሊ ኣርብዓ ክሳብ ሓምሳ ዓመት ዝኾንና፡ ኣባላት ዑቁር ሰራዊት ተባሂልና ንሳዋ ወሪድና ነይርና። ኣብ ሳዋ ንኽልተ ወርሒ ዝኣክል ብወተሃደራዊ ሳይንስ ተዓሊምና። ሽዑኡ ዝተዓለምና ብቕዓት እንተዘይነበረናውን ምስቲ ዝነበረ ኹነታት፡ ስሚዒትን ሃገራውነትን ነቲ ተዓሊም ብልቢ ዝተቐበልናዮ (ሕሙማት ገዲፍካ) ብዙሓት ኢና። … more
ስርዓት ኢሳያስ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ’ዩ ውልቀ መላኺ ኢሳያስን ኮራኩሩን፡ ወትሩ ዝምድርዎን ህዝብና ንምድንጋር ዘቅርብዎ ብመዓር ዝተለበጠ መርዝን ብዘየገድስ፡ ንሳቶም ጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ ምዃኖም ኣረሜናውን ኣዕናውን ተግባራቶም ብግብሪ የረጋግጾ ኣሎ፡፡ ኢሳያስን ደቂ መዛሙርትን፡ ጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ ምዃኖም ብዙሕ መርትዖታት ክቐርብ ዝኸእል’ዃ እንተኾነ፡ ነቶም “ኣይፋል ስርዓት ኢሳያስ ንጹህ ከም ጲላጦስ ኢዩ” … more
Chris Cotter ዝተባህለ ሓደ ግዱስ ኣመሪካውን ጉጅሊኡን ብዛዕባ ጠንቂ ዋሕዚ ስደት ኤርትራውያን ኣብ ጉዕዞ ስደት ዘጋጥሞም ዘሎ መከራን ንዓለም ንምብራህ The Eritrean Exodus ብዝብል ኣርእስቲ ናይ ፊልም ፕሮጀክት ንምስላጥ ዘካየዱዎ ምወላ ናይ ምርካብ ጎስጓስ፣ ልዕሊ እቲ ወጢኖሞ ዝነበሩ ናይ 30 ሽሕ ዶላር ታርጌት ብምውጻእ ተዓዊቱ። ንሳቶም ነታ ፊልም ብምሉኣ ንምምዋል መበገሲ … more
ቅድሚ 10 መዓልታት ኣቢሉ ብምድጺ ኣሰና ተቓሊሑ ከምዝነበረ፣ ነቲ መራሕቲ ተዋህዶ ኦርቶዶክስ ብህግደፍ ኣብ ወጻኢ ጎስጓስ ክገበሩ ዝተዋህቦም ትእዛዝ፣ ኣብ ግዜ ጾም ኣርብዓ ጸሎት ደኣ ንገበር እምበር ንወጻኢ ኣይንገይሽን ብምባል ቅሬታኦም ኣስሚዖም ኳ እንተነበሩ ብመሰረት ‘ቲ ብቤትጽሕፈት ህግደፍ ተዋህቦም ተሪር ትእዛዝ ብ 19 ለካቲት ፍራንክፈርት ኣትዮም ከምዘለዉ ምንጭታት ካብ ኤርትራ … more
ዝሓለፈ ሰሙን ዝዓረፋ ኣዴና ጽገረዳ ብላታ ሃይሉ፣ ወላዲቱ ነቲ ብምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ብዘይፍርዲ ምስ ተኣስረ ዛጊት ሃለዋቱ ዘይፍለጥ ሚኒስተር ሃይለ ወልደትንሳኤ (ድሩዕ) ኣብ ከተማ ለንደን ጸሎተ ፍትሓት ተገይሩለን።
ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ኤርትራ ኣብ መበል 94 ዓመተን ዝዓረፋ፣ ኣዴና ጽገረዳ ብላታ ሃይሉ፣ ወላዲቱ ነቲ ብ 2001 ብምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ብዘይፍርዲ ምስ ተኣስረ ዛጊት ሃለዋቱ ዘይፍለጥ ሚኒስተር ሃይለ ወልደትንሳኤ (ድሩዕ) ሎሚ ሰንበት 22 ለካቲት ኣብ ከተማ ለንደን ዓዲ እንግሊዝ ጸሎተ ፍትሓት ተገይሩለን። ኣብቲ ጸሎተ ፍትሓትን ደበስን ሓያለ ካብ ርሑቕን ቀረባን … more
መስከረም (መሽረፈት) ኔትን ራድዮ ኤረናን ኣብ ሓደ ማኣዲ ኣሰና ኣብ ጉዳይ’ቲ ብ1997 ዓም ዝጸደቐ ሃገራዊ ቅዋምን ኣብቲ ካብ ኤችቢሲ ልሒኹ ዝወጽአ ውልቀ መላኺ መራሒ ኢሰያስ ወይ ልኡኻቱ ኣብ ናይታ ባንክ ናይ ስዊዝ ጨንፈር ዝኸዘኑዎ ምዃኑ ዝእመነሉ 700 ሚልዮን ዶላር ዝኣክል ገንዘብ ዘጋለጸ ሓበሬታ ኢያ ተጸሚዳ ቀንያ። መስከረም ኔትን ራድዮ ኤረናን … more
“ኣብ ስደት ዝርከባ ሓደ ሓደ ናይ ኤርትራውያን መርበባት ኣቐዲመን ኣብ ዝዘርግሖ ግጉይ ሓበሬታ፣ ክልተ ደቁን ሓንቲ ሓብቱን ናብ ኢትዮጵያ ክሰግሩን ካብ ኣባላት ሰራዊት ሓለዋ ዶባት ኤርትራ ብዝተተኮሰሎም ጥይት ተቀቲሎም ዝብል ወረ ከምዝተዘርግሐ ዝሓበረ ክብሮም፣ ነዚ ሓቕነት ዘይብሉ ዘይተጻረየ ሓበሬታ መን ከምዝሃቦም’ውን ዝኾነ ኣፍልጦ ከምዘይነበሮ ጠቒሱ።” ቃል ራድዮ ኤረና። … more
“ታሪኽ ህዝባዊ ግንባር: ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ’ዩ” – መርገም’ዶ ምርቓ ? ሎም ቅነ “ታሪኽ ህዝባዊ ግንባር ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ’ዩ” ዝብል መሰደመም ካባና ካብ ወገን ደለይቲ ፍትሒ ሰሚዕና:: ብላዕሊ ላዕሊ ንዝርእይ እዚ ብህሎ: መርገም ድዩ ምርቓ ግር ከብሎ ይኽእል ይኸውን:: ህግ ማለት እቲ ኤርትራ ኣብ 1991 ካብ መግዛእቲ ክትወጽእ እንከላ: ከም … more
ዝሓለፈ ቀዳም 15 ለካቲት ብሕማም ምኽንያት ዝዓረፈ ሜጀር ጀነራል ኣሕመድ ዑመር ካካይ፣ ብ 21 ጥሪ 2013 ኣብ ፎርቶ ምንቅስቓስ ኣባላት ምክልኻል ካብ ዝተኻየደሉ እዋን ኣትሒዙ ንኽልተ ዓመታት ናይ ገዛ ሕዩር ኮይኑ ከምዝጸንሐ መርበብ ሓበሬታ ዓዋተ ሓቢራ። እቲ ሓበሬታ፣ ሜጀር ጀነራል ኣሕመድ ዑመር ካካይ፣ ስዉእ ወዲ ዓልን ብጾቱን ምንቅስቓስ ኣብ ዘካየዱሉ … more
ኣብ ካናዳ ዑቕባ ተዋሂቦም ዝነበሩ ስደተኛታት ብሕቡእ ትውልዲ ዓዶም በጺሖም ብምምላሶም ረኺቦሞ ዝጸንሑ ሕጋዊ ነባርነት ክሕደጉ ምዃኖም ካብ መርበብ ሓበሬታ Metro Canada ዝተረኽበ ሓበሬታ ኣገንዚቡ።
ኣብ ትውልዲ ሃገሮም ብዘሎ ስርዓት ተገፊዕና ኢሎም ብዘቕረቡዎ ሕቶ ዑቕባ መሰረት ኣብ ካናዳ ናይ ዑቕባ መሰል ተዋሂቦም ዝነበሩ ስደተኛታት፣ ዓዲ በጺሖም ብምምላሶም ረኺቦሞ ዝጸንሑ ሕጋዊ ነባርነት መንግስቲ ካናዳ ከሕድጎም ጻዕርታት የካይድ ከምዘሎ መርበብ ሓበሬታ Metro Canada ብ 17 ለካቲት ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ ኣገንዚቡ። ምስቲ ብ 2012 ምስ ኣብ ሕጊ ኢሚግሬሽን … more
ጸጒረይ ክምሸጥ! “ኣንታ ነዚ ዲኻ ተበጂኻ!? መልሰለይ’ባ!?” ብዓይነይ ዘጓነፈኒ ፍጻመ፡ 2ይ ክፋል፥ “ሃለው መን ክብል? ኣቤት ሽኮሪና፡ ወዲእኪ? እዋእ! ኢሂ!? ኣብኡ ከኣ ወሲዶማ!? በቃ በሊ ነዞም ሒዘዮም ዘለኹ ዓማዊል ኣብዛ ማይ ተመናይ ኣብጽሕ ኣቢለዮም ቀልጢፈ ክመጸኪ’የ፡ ቻው። መጻእኩ፡ መጻእኩ” ብምባል ታክሲስታ፡ ሽክና ርእሱ እናነቕነቐ ክግረም ዝረኣዮ ሓደ … more
ወልቀ መላኺ ኢሳያስን ስዓብቱን፤ ሎሚ መዓልቲ ኣብ ጸሎት ተባሂሎ ዝፍለጥ ከባቢ ኣስመራ ዝርከብ መንበሪ ኣባይቲ ከምዝዓነወ ተፈሊጡ። እቲ ወናኒ መሬቱ ዝኾነ ህዝቢ ከባቢ ኣስመራ፤ ንዝተዓደሎ ጤሳ በብዝጥዕሞ መገዲ ፈርቂ በጽሒቱ ሸይጡ፤ ነቲ ፍርቂ በምስራሕ ዝሰርሖ ኣባይቲ ከምዝኾነ ይፍለጥ። ካብዘን ዝሓለፋ ወሱናት ኣዋርሕ ጀሚሩ ግን፤ እዚ ዲክታቶራዊ ስርዓት ኣብ ምፍራሰ ነቲ … more
እቲ ኣብ ስዊዘርላንድ ብምስጢር ተቐሚጡ ዝጸንሐ ኣስታት 700 ሚልዮን ዶላር ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ካብ ኤርትራ ዘህደሞ ገንዘብ ምዃኑ ህዝቢ ኤርትራ ክፈልጦ ከምዝግባእ ሓላፊ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ዝነበረ ኣቶ ክብሮም ዳፍላ ኣገንዚቡ።
እዚ ኣብ ስዊዘርላንድ ኣብ ምስጢራዊ ሕሳብ HSBC ባንክ ተቐሚጡ ዝጸንሐ ሕጂ ተቐሊዑ ዘሎ ኣስታት 700 ሚልዮን ዶላር ዝበጽሕ ገንዘብ፣ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ካብ ኤርትራ ዘህደሞ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ጸጋ ምዃኑ ህዝቢ ክፈልጦ ከምዝግባእ፣ ሓላፊ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር (Treasury) ኮይኑ ኣብ ኤርትራ ዘገልገለ ኣቶ ክብሮም ዳፍላ ምስ ድምጺ ኣሰና ኣብ ዝገበሮ ቃለመጠየቕ … more
ኣምባሳደር ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ዓዲ ጥልያን፣ “ገንዘብ ጥራይ ሓግዙና እምበር ዋሕዚ ስደት ኣብ ምዕጋት ምሉእ ምትሕብባር ክንገብረልኩም ኢና” ክብል፣ ንሰበስልጣን ሕብረት ኤውሮጳ ክሽሕጦም ፈቲኑ።
ኣምባሳደር ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ዓዲ ጥልያን፣ ፍስሃጼን ጴጥሮስ “ገንዘብ ጥራይ ሓግዙና እምበር ዋሕዚ ስደት ኣብ ምዕጋት ምሉእ ምትሕብባር ክንገብረልኩም ኢና” ክብል፣ ነቶም ብብዝሒ ኤርትራውያን ስደተኛታት ሃገራቶም ኣዕለቕሊቐን ብምህላወን ተሻቒሎም ዘለዉ ሰበስልጣን ሕብረት ኤውሮጳ ክሽሕጦም ፈቲኑ። askanews ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ ካብ ዓዲ ጥልያን ብዝዘርግሖ ዜና መሰረት፣ እቲ ልኡኽ ውልቀመላኺ ኣብ መግለጺኡ፣ … more
ኣብ ጉባኤ ካብ ዝተኣከቡ ጳጳሳት ሓደ ስሞም ዝዓቀብናዮም፥ “ንሕና እዚ ኩሉ ጸገምን ፈተናን ዝበጽሓና ዘሎ፥ ቤተ ክርስትያን ኣብ ክልተ ተመቐላ ዘላ ኣብ ሓደ ንምጥርናፋ፥ እታ እንኮ ፍታሕ ምስ ኣቡነ እንጦንዮስ ተዓሪቕና፥ እቲ ወጊዞምና ዘለዉ ውግዘት ኣልዒሎም ኣብ ንቡር ቦታኦም መሊስና፥ ኣገልግሎትና ምቕጻል እዩ። ሕጂ ምኽንያት ኣሎና። ኣባ ዲዮስቆሮስ ሓሚሞም ከይሞቱ … more
ብጉዳይ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ዝቖመት መርማሪት ኮሚሽን ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ዘካየደቶ ዑደት ብዓወት ተዛዚሙ ለንደን (04.02.2015)፡ ልዕሊ 100 ዝኾኑ ኤርትራውያን ተቐማጦ ዓባይ ብሪጣንያ ነታ ካብ 23 ክሳብ 31 ጥሪ ኣብ ዓባይ ብሪጣያ ናይ መርመራ ዑደት ዘካየደት ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት መርማሪት ኮሚሽን ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ብዛዕባቶም ኣብ … more
ትሸዓተ ወታደራት ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ ስርዓት ህግደፍ ራሕሪሖም ናብ ስዑዲ ዓረብ ዑቕባ ከም ዝሓተቱ እሙናት ምንጭታት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ – ሕድሪ የረጋግጹ።
06 ለካቲት 2015 ውዑይ ዜና ካብ ስዑዲ ዓረብ፣ ትማሊ 05 ለካቲት 2015 ዓ/ም ትሸዓተ (9ተ) ወታደራት ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ ስርዓት ህግደፍ ራሕሪሖም ናብ ጎረቤት ሃገር ዝኾነት ስዑዲ ዓረብ ማለት! ምምሕዳር ጀዛን ዑቕባ ከም ዝሓተቱ ካብ ስዑዲ ዓረብ ዝመጹና እሙናት ምንጭታት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ – ሕድሪ የረጋግጹ። እዚ … more
ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ ሓጺር ጸብጻብ ውዕሎ 3ይ መዓልቲ ውዕሎ ሳልሳይ መዓልቲ የካቲት 3, 2015 ኣብ ኤርትራ ከጋጥሙ ዝኽእሉ ሰናርዮታት፣ ረቡዕ የካቲት 3, 2015 ሰሚናር ኤስደለ፣ ትማሊ ዘይደምደሞ ናይ ከጋጥሙ ዝኽእሉ ሰናርዮታት ዝብል ኣርእስቲ ተመሊሱ ዘትይሎም 1ይ. ንኢሰያስ ኣልዩ ገለ ዘይመሰረታዊ ለውጥታት ቀይሩ እቲ ስርዓት ከምዘለዎ ምቕጻል 2ይ. ከምብዙሕነትና … more
አብ መጀመርያ ሰሙን ወርሒ ጥሪ 2015 አብ ዞባ ጋሽ ባርካ፣ ከተማ ባረንቱ፣ ንሓለፍቲ ዞባን ንኡስ ዞባን ብኣልአሚን መሓመድ ስዒድን ብዘምህረት የውሃንስን ተኻይዱ። ኣብዚ ኣኼባ ‘ዚ ናይ 14 ን/ዞባታትን ሓለፍቲ ዞባ ጋሽ ባርካን ተሳቲፎም። ሕመረት ናይቲ ብኣልኣሚን ዝተመርሐ ኣኼባ፣ ብዛዕባ መደባት ከምኡ ‘ውን ጎስጓስ ኣብ ህዝቢ ንምክያድን ዘኽእል ናይ ስራሕ መምርሒ ኣብ ምሃብ ዘተኮረ እዩ … more
ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ብዛዕባ እቲ ዝጸደቐ ቅዋም ኤርትራ ዝህቦ መደረታት ብዘየገድስ፣ ህዝቢ ኤርትራ፣ እቲ ድሮ ዝጸደቐ ቅዋም ሕጋዊ ሰነዱ ምዃኑ ኣሚኑ ንምትግባሩ ክጽዕር ከምዝግባእ ሰለስተ ኤርትራውያን ምሁራት ምስ ድምጺ ኣሰና ኣብ ዝገበሩዎ ሓባራዊ ዘተ ኣገንዚቦም።
ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ብዛዕባ እቲ ዝጸደቐ ቅዋም ኤርትራ ዝህቦ መደረታትን ዝውጥኖ ውዲታትን ብዘየገድስ፣ ህዝቢ ኤርትራ፣ ነቲ ብ1997 ዝጸደቐ ‘ሞ ኢሳይያስ ብዝተፈላለዩ ምስምሳት ከይትግበር ዓንቂጹዎ ድሕሪ ምጽናሕ ሕጂ “ሞይቱ እዩ” ዝብሎ ዘሎ ቅዋም ኤርትራ ከም ሕጋዊ ሰነዱ ኣሚኑ ንምትግባሩ ክጽዕር ከምዝግባእ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ዝርከቡ ሰለስተ ኤርትራውያን ምሁራት ምስ ድምጺ ኣሰና … more
ስርዓት ካርቱም ኣብዚ ቀረባ እዋን ካብ መዓስከር ስደተኛታት ሸገራብን ካልኦት ቦታታትን ገፊፉ ንምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣሕሊፉ ዝሃቦም ሓያለ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ከባቢ ዓዲ ቐይሕ ኣብ ዝተኸፍተ ሓዱሽ ቤትማእሰርቲ ተዳጕኖም ከምዘለዉ ምንጭታት ካብ ኤርትራ አረጋጊጾም።
ስርዓት ካርቱም ሓይልታት ጸጥታኡ ኣዋፊሩ ኣብዚ ቀረባ እዋን ካብ መዓስከር ስደተኛታት ሸገራብን ካልኦት ቦታታትን ገፊፉ ንምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣሕሊፉ ዝሃቦም፣ ብላዕለዋይ ኮምሽን ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከም ሕጋውያን ስደተኛታት ቅቡላት ኮይኖም ዝነበሩ ዝርከቡዎም ሓያለ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ከባቢ ዓዲ ቐይሕ ኣብ ዝተኸፍተ ሓዱሽ ቤትማእሰርቲ ተዳጕኖም ከምዘለዉ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ኣረጋጊጾም። … more
ቤትጽሕፈት ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፣ ምልቃቕ ናይቶም ሽዱሽተ “ጋዜጠኛታት” ብ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣውንታዊ ኳ እንተኾነ፣ ማሕዩር ናይቶም ካብ 2001 ኣትሒዞም ገና ኣብ ቤትማእስርቲ ዝባኽኑ ዘለዉ ክሳብ 17 ዝበጽሑ ጋዜጠኛታት ከምዘሻቕሎ ገሊጹ።
ቤትጽሕፈት ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፣ ንምልቃቕ ናይቶም ከም ጋዜጠኛታት ዝግለጹ ዘለዉ ሽዱሽተ ኤርትራውያን ግዳያት ብ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣመልኪቱ ኣብዚ ሳልስቲ ኣብ ዘውጽኦ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ መንግስቲ ኣመሪካ ከም ኣውንታዊ ዝርእዮ ኳ እንተኾነ፣ ብዓቢኡ ማሕዩር ናይቶም ካብ 2001 ኣትሒዞም ኣብ ቤትማእስርቲ ዝባኽኑ ዘለዉ ክሳብ 17 ዝበጽሑ ጋዜጠኛታት ኣዝዩ ከምዘሻቕሎ ገሊጹ። ነዞም … more
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ብዘይ ብቑዕ ምኽንያት ንኣስታት 6 ዓመታት ኣሲሩዎም ዝጸንሐ ሽዱሽተ ጋዜጠኛታት ራድዮ ባናን ድምጺ ሓፋሽን ከምዝፈትሐ Reporters Without Borders ዝተባህለ ማሕበር ሓቢሩ። እቶም ነጻ ተለቒቖም ዘለዉ፣ ባሲልዮስ ዘሞ፣ ይርግኣለም ፍስሃ፣ መለስ ንጉሰ፣ በረኸት ምስግና ኣባላት ሬድዮ ባና፣ ግርማይ ኣብርሃምን ጴጥሮስ ተፈርን ከኣ ካብ ሬድዮ ድምጺ ሓፋሽ እዮም። ምልካዊ … more
ካብ ኤርትራ ዝመጹ ዘለው ሓበሬታት ከምዘገንዝቡዎ፣ ስርዓት ኢሳይያስ በቲ ንህዝቢ ኤርትራ ሰላምን ቅሳነትን ምኽላእ ዝተእኾኡ ፖሊሲ መሰረት፣ አብ መላእ ኤርትራ ብቐጻሊ ከቢድ ግፋ የካይድ ኣሎ። ብመሰረት እቲ ሓበሬታ እዚ ንጸልማት ጉልባብ ጊርካ ዝካየድ ዘሎ ግፋ ዕድሜኦም ካብ 18 ዓመት ንላዕሊ ኣብ ዝኸኑ ሰባት ዝቐንዐ ኢዩ። ካብዞም ዝግፈፉ ዘለው ሰባት መብዛሕትኦም እቶም ቅድሚ ሕጂ … more


text:
መበል 2006 ዓመት ለደት እዮሱስ ክርስቶስ ብኣመንቲ ክርስትና ሎማዕንቲ ሰሉስ ብድምቀት ተኸቢሩ ውዒሉ።መራሕቲ ሃይማኖት ክርስትና ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣመንቲ ነቲ ብዓል ንዝተፀገሙን ንዝስኣኑን ብምሕጋዝ ንኸብዕልዎ ፀዊዖም ኣለው።
እቶም መራሕቲ ሃይማኖት ክርስትና ኢትዮጵያን ኤርትራን መበል 2006 ዓመት በዓል ልደት እየሱስ ክርስቶስ ምኽንያት ብምግባር ናይ እንዃዕ ኣብፅሐኩም መልእኽትን ቡራኼን ብምሃብ እቲ ብዓለ ንዝተፀገሙ ወገናት ብምሕጋዝን ብምሕብሓብን ከምኡ እውን ነንሕድሕድ ብምፍቕቓርን ምክብባርን ክኽብሩዎም ተጠናኺሩ ክቕፅልን ፀዊዖም።
ብፁእ ወቅዱስ ኣቡነ ማቲያስ ፓትሪያሪክ ኦርቶዶክሳዊ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ኢትዮጵያን ብምኽንያት ብዓል ልደት እየሱስ ክርስቶት ኣብ ዘመሓላለፍዎ ናይ እንዃዕ ኣብፀሐኩም መልእኽቲ እቲ ብዓል ኣብ መንጎ እግዚኣብሄርን ደቂ ሰባትን ዕርቂ ዝወረደሉ ዕለት ስለዝኾነ ናይ ምፍቓርን ምክብባርን ባህሊ ብምጥንኻር ኣመንቲ ምስ ዝተፀገሙ ወገናት ብሓባር ከሕልፍዎ ከምዝግባእ ኣተሓሳሲቦም።
ሊቀ-ጳጳስ ካቲሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኢትዮጵያ ብፁእ ኣቡነ ብርሃነ እየሱስ እቲ ብዓል ደቂ ሰባት ካብ ኣምላኽ ፀጋ ዝረኸበሉ ዕለት ስለዝኾነ ንወገናትና ፅቡቕ ንግበር ኢሎም።
ናይ ኢትዮጵያ ወንገላዊት ቤተ ክርስቲያን መካነ እየሱስ ፕሬዝዳንት ቀሺ ዶ/ር ዋቅ ስዩም ኢዶሳ ኣብ እዋን እቲ ብዓል ይኹን ኣብ ዕለታዊ ምንቅስቓሳትና ሰናይ ተግባራት ብምስራሕ ንወገናትና ዘለና ፍቕሪ ክንገልፅ ይግባእ ኢሎም።
ናይ ኢትዮጵያ ወንገላዊት ኣብያተ ክርስትያናት ሕብረት ዋና ፀሓፊ ቐሺ ኣለሙ ሸይጣ ብወገኖም እቲ ብዓለ ናይ ፍቕርን ሰላምን መግለፂ እዩ ኢሎም።
ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ ዝርከብን ንባዕሉ ሕጋዊ እየ ናይ ዝብልን ቅዱስ ሲኖዶስ ኦርቶዶክስያዊ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያርክ ኣቡነ መርቆርዮስ ብወገኖም ንኣመንቲ እንዃዕ ኣብፀሓኩም ብምባል እቲ ዕለት እየሱስ ክርቶስ ንዝተፀገሙን ንዝተጠቕዑን ደቂ ሰባት ንምድሓን ዝመፀሉ ዕለት ስለዝኾነ ንሕና እውን ኣብ መከራ ንዝርከቡ ወገናትና ክንድ ዝክኣለና ክንሕግዞም ይግብእ ኢሎም።
ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ኣብ ዝርከብ ንኢትዮጵያዊያንን ኤርትራዊያንን ናይ ዘገልግል ናይ ካቶሊክ ኪዳነምህረት ግእዝ ራይት ቤተ ክርስቲያን ቆመስ ኣባ ኣል ኣዛር ጊደይ ኣብ ዓለም ንዝርከቡ ኣመንቲ ብፍላይ ድማ ንኢትዮጵያዊያንን ኤርትራዊያንን ስዓብቲ ክርስትና እንዃዕ ንልደት እየሱሱ ክርስቶት ኣብፀሓኩም ኢሎም።
ራብዓይ ፓትሪያርክ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ብፁእ ወቅዱስ ኣቡነ ዲዮስቆሮስ ብምኽንያት ብዓል ልደት ቡራኬ ሂቦም።ኣቡነ ዲዮስቆሮስ ኣብ መልእኽቶም ኣብ ውሽጥን ወፃእን ንዝርከቡ ኣመንቲ ፅቡቕ ብምምናይ እቲ ብዓለ ብመንፈስ ፍቕሪ፣ሰላም፣ሓድነት ንክኽበር ብምፅላይ ኣመንቲ ነቲ ብዓል ንዝተፀገሙ ብምሕጋዝ ንከኽብርዎ ፀዊዖም።
ብተመሳሳሊ ናይ እየሱስ ክርስቶስ ብዓል ልደት ብጁሊያን ኣቆፃፅራ ኣብ ዝኽበረለን ኣብ ግብፂ፣ሩሲያ፣ዩክረይን፣ሰርቢያ፣ቦስኒያን፣ቤተልሄምን ካልኦትን እውን ብዝተፈላለዩ ሃይማኖታዊ ስነ-ስርዓታት ከምዝተኸበረ ካብ ዝተፈላለዩ ማዕኸናት ዜና ዝረኸብናዮ ፀብፃብ ይሕብር።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ወፍሪ ክታበት ፀረ ሕማም ኣልምሲ ይዋሃብ’ሎ
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ሶማል ሓደ ብሕማም ፖልዮ ማለት ኣልምሲ ዝተጠቐዐ ማማይ ከምዝተረኸበ ምግላፅና ይዝከር
TIGRAY-Polio
Girmay Ghebru
03.10.2013 23:09
ብግርማይ ገብሩ
ሃገራዊ ወፍሪ ፀረ ሕማም ኣልምሲ መስከረም 23 ተጀሚሩ’ሎ ክሳብ ሰንበት መስከረም 26 ክወሃብ እዩ፡፡ ኣብቲ ወፍሪ ብደረጃ ሃገር ሸውዓተ ምኢቲ ሽሕን ሰብዓን ሓደን ህፃውንቲ ክኽተቡ እዮም፡፡
ኣብ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ትግራይ ኣተሓባባሪ ጥዕና ኣደታትን ህፃውንትን ኣይተ ፍስሃ ኣሸብር ንድምፂ ኣመሪካ እንትገልፁ መንግስቲ ኣመራርሓ፣ ብኣወዳድባ ሓይሊሰብን ቀረብ ሕክምናዊ ናውትን እኹል ምስንዳእ ብምክያድ ነቲ ወፍሪ ጀሚሩ’ሎ፡፡
እቲ ውራይ ቤት ንቤት ዝወሃብ ኮይኑ ኣብ ባይታ ግቡእ ስልጠና ዝወሰዳ ኣባላት ልምዓት ጉጅለን ሰብ ሞያ ጥዕናን ይሳተፋሉ፡፡ ሕድሕድ ቤት እናተኳሕኮሐ ቆልዓ ዘለዎን ዘይብሉን ብምፅራይ ዘይተኸተበ ቆልዓ ከየምልጥ ይረጋገፅ፡፡
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ሶማል ሓደ ብሕማም ፖልዮ ማለት ኣልምሲ ዝተጠቐዐ ማማይ ከምዝተረኸበ ምግላፅና ይዝከር፡፡


text:
ኤርትራ ካብ እስራአል ብኣስገዳድ ዝጥረዙ ኣይቅበልን ትብል
እስራአል ብግብጺ ሰሊኾም ናብ መሬታ ዝኣትዉ ኣፍሪቃውያን ንዓዶም ክትመልሶም ትደሊ ኣላ
ተወልደ ወልደገብሬል
20.01.2011 03:00
ኣብ እስራአል ኣምባሳዶር ኤርትራ ተስፋማርያም ተኸስተ፡ ምስ ጋዘጠኛ ተወልደ ወልደገብሬል ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መጠይቕ፡ ኣብ 2006 ዶብ ግብጽን-እስራአልኝ ክኸፍትዎ ኸለዉ፡ ግደፉ፡ ንመንእሰያትና ዕድመ ኢኹም ትገብሩሎም ዘለኹም፡ ዶብኩም ዕጸዉ ኢልናዮም ኔርና ኢሉ።
ኣተሓሒዙ ሕጂ ቁጽሪ ስደኛታት ምስበዝሐ፡ ብዙሓት ድማ ስሩዕ ናብርኦም ክመርሑ ምስ ጀመሩ፡ብሓይሊ ክነውጽኦምሞ ተቐበሉና ምባል ትርጉም ዝህብ ኣይኮነን ኢሉ።
ብካልእ ወገን፡ ኤርትራውያን ዘይኮኑ፡ ግን ብሽም ኤርትራውያን ወረቐት ዝሓዙ ብዙሓት ኢትዮጵያውያንን ሱዳናውያንን ስለዘለዉ፡ ክንቅበሎም እንተበልና`ውን ንምፍላዮም ካልእ ጣጣ`ዩ ይብሉ ኣቶ ተስፋማርያም ።
ብመሰረት ካብ እስራኤል ዝወጽእ ሓበረታ፡ካብ 2006 ጀሚሮም ናብ እስራእል ዝኣተዉ ኣፍሪቃውያን ቁጽሮምልዕሊ 30 ሺሕ ከምዝግመትን፡ ካብኦም 60% ዝኾኑ ብኤርትራውያን ዝፍለጡ ምዃኖምን ይጥቀስ።
ንምሉእ ቃለመጠይቕ፡ ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቕ፡


text:
መንእሰያትን ፖለቲካን ኣእምሮ መንእሰይ ንኹሉ ክፉት እዩ። ንጽቡቕ ይኹን ንሕማቕ። ኣብ ግዜ ደርጊ ትኩስ ሓይሊ ይብሉዎ ነይሮም። ቀልጢፉ ይቕበል፡ ቀልጢፉ ድማ ይድርቢ። ቀልጢፉ ይለዓል፡ ምስ ደኸመ ድማ የጽቅጥ። ኣብ ሜዳ ይዋጋእ፡ ኣብ ኤውሮጳን ኣመሪካን ከይዱ ድማ ውልቃዊ ዋኒኑ የካይድ። ኣብ ሜዳ ማርኪስት፡ ኣብ ግዜ ናጽነት ድማ ማሪታውን ኣኽራርን ይኸውን። ሓቁ … more
Category Archives: ኣተኵሮ
ዋሕዚ ስደት ኤርትራውያን ብመንገዲ ኢትዮጵያ ፖሊሲ’ዶ ብልሽውና ወይስ ልሙድ ኤርትራዊ ባህርይ ታደሰ ኪዳነ በርሚንግሃም 02/09/2014 ኤርትራውያን ኣብ ውሽጢ ገዛና ዝበቖለ እሾኽ መርገም፣ በብቑሩብ እናኣስፋሕፍሐ ምድሪቤትና ካብ ዝወርሶ ዓመታት ሓሊፉ ኣሎ። ሎሚ ኣብ ገዛእ ውሻጠናን ምድሪ-ቤትናን፣ ማሚቑና ክንድቅስስ ይትረፍ፣ ድርኲኺት ሰገርና ንብረትናን መረበትናን ክንርኢ’ውን ዝፍቀድ ኣይኮነን። ኩሉ መንእሰይ ኤርትራ ናብ … more
ሓውኻ ኣበይ ኣሎ፧ ሓውኻ ኣበይ ኣሎ፧ ክበሃል ከሎ መልኽዕ ናይ ሃይማኖትናን ባህልናን እምነትናን እዩ። ሓደ እዋን ሓሙሽተ ኣጸቢቆም ዝፋተዉ መንእሰያት ከም ኣጋጣሚ እቶም ሰለስተ ተዋህዶ ክኾኑ እንከለዉ፣ እቶም ክልተ ከኣ ካቶሊክ ኮይኖም ሳላ ናይ ክሕደት ትምህርቲ ናይ ሻዕብያ ኣብቲ ሃይማኖት ብዙሕ ተገዳስነት ዘይብሎም ዕርክነቶም ግን ካብ ንእስነቶም ዚጀመርዎ ስለ … more
ምዕራፍ 11፡ ካብ ተኽሊጥ ክሳብ ጸጸራት ኣብ ግዜ ሰላም መንእሰያት ነቦታቶም ክቐብሩ ንቡር’ዩ። ውግእ ንሕግታት ናይ ባህሪ ብጐነጻዊ መልክዕ ስለ ዝቕይሮ ግን ኣቦታት ንደቆም ይቐብሩዎም። … more
ምዕራፍ 11፡ ካብ ተኽሊጥ ክሳብ ጸጸራት ኣብ ግዜ ሰላም መንእሰያት ነቦታቶም ክቐብሩ ንቡር’ዩ። ውግእ ንሕግታት ናይ ባህሪ ብጐነጻዊ መልክዕ ስለ ዝቕይሮ ግን ኣቦታት ንደቆም ይቐብሩዎም። … more
Fetsum: Light inside the Vaccaroian movement of unification; FINAL This is my last article on Vaccaro’s recent message and please enjoy it! Vaccaro: “ተበግሶ ኩሉ ህዝብና ብሓባር ኢድ ንኢድ ተተሓሒዙ ነዚ ብኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝምራሕ ዘሎዲክተታራዊ ስርዓት ጉሒፍካ ኣብ መቓብሩ ድማ ዲሞክራሲያውን ፍትሓውን መንግስቲ ንምትካል ዝዓለመኢዩ። ኣብቲ ኩሉ ክሳብ ሕጂ ዘካየድኩዎ ሰሚናራትን ምደረታትን፣ ጻዋዒተይ ኩሉ ኤርትርዊ ነቲ ኣሎና ዝብልዎፍልልያት ኣወንዚፎም ሙሉእ ጠመተኦም ነዚ ዘሎ ስርዓት ምእላይ ቀዳምነት ክህብዎ ይግባእ ኢለ እየ ዝአምን።ስለዚ ኩሎም ፖለቲካውያን ውድባትን ሲቪካውያን ማሕበራትን፣ ውልቀሰባትን ፖለቲካዊ ፍልልያቶምብዘየገድስ ናብቲ መሰረታዊ ሃገራዊ ድሕነት ከቕንዕ ይግባኦ።” Comment: This is exactly what we have been working on. To my understanding Vacarro wants to unconditionally unify Eritreans for democracy irrespective of their differences. He defined two important … more
ብዘይካ እዚ እቲ ብዙሕነት ዘለዎ ህዝቢ ሕጂ ዘለዎ ፖለቲካዊ ንቕሓት ካብቲ ኣብ 1990ታት ዝነበረ ኣዝዩ ዝሓሸ እዩ፡ ስለዝኾነ ኣብቲ ድሕሪ ምልጋስ ስርዓት ህግደፍ ኽመጽእ ዝኽእል ከም ናይ ቋንቋ ጸገማት፡ ዕብለላ ናይ ሓደ ብሄር ኣብ ርእሲ ካልኦት ብሄራት፡ ዕብለላ ሓደ ብሄር ፡ ሃይማኖት ወይ ኣውራጃ ኣብ መንግስታዊ መዋቕር እታ ሃገር ፈጺሙ … more
ሃገራዊ ጻውዒት ንኹሉ ኤርትራዊ ደላይ ፍትሒ ካብ ሓውኹም ካቫ. ዶክቶር ተወልደ ተስፋማሪያም (ወዲ ቫካሮ) ክቡራት ኤርትራውያን ኣቦታትን ኣደታትን፡ ኣሕዋትን ኣሓትን፡ መንእሰያት ደቅናን ብሓባር ኣቐዲመ ዝዓዘዘ ሰላምታይ የቕርበልኩም። ኣስዒበ ነዚ ህጹጽ መጸዋዕታ ንኽትቅበሉኒ ብትሕትና ይላቦ። እዚ ህጹጽ መጸዋዕታ ነቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ዲክታተራዊ ስርዓተ- ኣልቦ ዝኾነን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፍጽሞ ዘሎ ቅዝፈትን … more
“ኣንታ እንታይ ደኣ ኣብዚ ንበይንኻ ኮፍ ኢልካ!?” በለኒ’ቲ ንሓደ ሽማግለ ኣቦ መሪሑ ናብ ሳሎንና ዝኣተወ ሳምሶን ዓርከይ፡ ተገሪሙ ዓይኒ ዓይነይ እናጠመተ። ኣብ ነጸላ ገዛና፡ ሕሙም ዘበራብር ጓይላ እናሃመመ ከሎ፡ ኣነ ንበይነይ ኣብ ሳሎን ኮፍ ኢለ ቲቪ ክርኢ ምስ ተዓዘበኒ፡ ተገሪሙ ዘቕረበለይ ሕቶ’ዩ ነይሩ። ‘ኣብኡ’ንድየ ጸኒሐ ሳሚ ዓርከይ፡ ዘይሕጂ’የ ክሸይን ኢለ … more
ክቡራት ኣንበብቲ፡ ኣብ ካሜራ 15 ገለ እዋን 17 ሰባት ኣብ ገለ እዋን ድማ ልዕሊ 54 ሰባት ኔርና። ስለዚ፡ ኣብ ምዕራፍ ብዛዕባ 44 ሰባት’ኳ ዘዕልል እንተኾንኩ፡ ኣንብ ኣንበብቲ 10% ጥራይ ማለት ናይ 5 ሰባት ጥራይ ክጠቅስ እየ። ምዕራፍ 9፡ ኣባላት ካሜራ 15 ንዓለም ረስዑዋ። ኣብዚ ህይወት … more
800 ጉምቦ ኣእዳውን ክንድኡ ሚኢቲ ጉምቦ ኣእጋርን። 5ይ ክፋል፡ 02-04-14፡ “ጠንቂ ስዕረት ወራሪ ግዝኣት ጣልያን ኣብ ውግእ ዓደድዋ እንታይ ነበረ? ኣብቲ ዓወት ኣስተዋጽኦ ደቂ-ኤርትራን ዓስቦምንከ እንታይ ነበረ? ‘ጥልመት’ዶ ኢልኩም ሓቀይ”! ኢለ ንዘበገስኩዎ ሓሳባት፡ “ዓወት ዓድዋን ግዳያቱን” ብዝብል ኣርእስቲ ኢና ንኣር ባዕተ ክፋላት ሓጸርቲ ታሪኽ ነጋውስ ኢቲዮጲያ ን ውዲታቶምን ክንከታተል ዝጸናሕና። … more
ምዕራፍ 8፡ ጕዕዞ ናብ ኣካን ቀብር ንጹሃት ሰባት ብዘይ ፍትሒ ኣብ ዝእሰሩሉ ግፍዐኛ ስርዓት እቲ ሓቀኛ ቦታ ናይ ቅኑዓት ሃገራውያን ቤትማእሰርቲ’ዩ። ሄንሪ ዴቪድ ቶረ ካልኣይ ዳግመ ስርርዕ ክሳብ ዝውዳእ ምጽባይ ቀሊል ኣይነበረን። ምኽንያቱ፡ ከም ኤርትራ ኣብ ዝኣመሰለት ድሕርቲ ሃገር ተሓታትነትን ናይ ኣሰራርሓ ግሉጽነትን ስለ ዘይነበረን ስለ ዘየሎን፡ መዓስ … more
መንእሰይ: ምርጫ ናትካዩ: ኣነ ግን ” ጽናዕ ! ትባዕ ! ” ይብለካ ንበል: ኣማኻሪ መላኺ ኤርትራ: ጽባሕ ንግሆ ኣውሮጳ መጺኡ:: “ካብ ሎሚ ንህግደፍ ገዲፈዮ እየ:: ህግደፍ ጨቋኒ እዩ:: ስለዚ ገዲፈዮ ጥራሕ ዘይኮንኩስ: ኣንጻሩ ክቃለስ’ውን እየ” ኢሉ: ኣኼባ እንተዝጽውዕ:: ዝወጾ ዘይብሉ ውርጹጽ ጽሑፍ: ብእንግሊዝ: ብዓረብ ብትግርኛ ጽሒፉን ኣስተርጒሙን ኣብ መራኸቢ ብዙሓን … more
ደቂ ሰባት ከም መጠን ብዝሖምን ብቕዓቶምን ነገራት ብዝተፈላለየ ኩርናዕን በብዓይነቱ ግራዲ ዘለዎ መነጸር ጠሚቶም፡ነናቶም ግምትን ሚዛንን‘ዮም ዝህብሉ። ዘሎናዮ ኩነታት ከኣ ቅድም ፖለቲካ ህግደፍ ዞኣብለሎ‘ዩ።ቀጺሉ ከኣ ምስ ህግደፍ ዘሎና ርሕቀትን ቅርበትን መሰረት ገይርና ግምትን ሚዛንን ንህበሉ።ገለ ኩነታት ሃገርና፡ጸላእትና ማለት ኤሜሪካ፡ወያነ ካል እን ዝፈጠሩዎ ኢልና ነማርር። ገሌና ከኣ ኩነታት ሃገርና ናይ ባዕልና … more
ኣስመራና ጻዕዳ! መበገሲ ጽሑፈይ፡ እዚ ትማሊ ረቡዕ 12 መጋቢት 2014 ኣብታ ብጉጅለ ህግደፍ ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ድማ ብመላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ብመደብ ክትዓኑ ተፈሪዱዋ ዘሎ ምጭውቲ ከተማና ኣስመራ ዝዘነበ (ዝናብ ኪብሃል’ኳ ኣይከኣልን) ምኽንያቱ፡ ከምዚ ዓይነት ዝናብ፡ ዝናብ ኣይጽዋዕን’ዩ። ጭፍጨፋ’ዩ ዚብሃል። እዚ ኣብ ውሽጢ ሰዓትን ፈረቓን ክሳዕ ሓደ ሜትሮ ንላዕሊ፡ ኣብ መሬት ዝተኰመረ … more
ዓይነይ ከስድድ! (ብሓቂ ዝተፈጸመ ዛንታ) ሳልሳይን ናይ መወዳእታን ክፋል፥ “እዋእ! እንታይ ክገብሮ ደኣ ምስ ኣዕሩኽቱ፡ ኣብ ሓደ ባር ጸወታ ኩዕሶ እናረኣዩ ከለዉ መጺኡስ፡ ነታ ኩዕሶ ዝሪኡላ ዝነበሩ ተለቪዥን ‘ክወስዳ’የ’ ኢሉ ብሓይሉ ሓፍ ምስ ኣበላ፡ እዚ ወዲ ወደይ ከኣ ከምቱ ዝበልኩኻ ጠንቃም’ዩ። ካብ ኮፍ መበሊኡ ብድድ ኢሉ፡ ‘ኣታ ሓወይ፡ ሕራይ እታ … more
ክቡራት ኣንበብቲ መቃብር ህሉዋት፡ እነሆ ምዕራፍ 5 ይጅምር። ምዕራፍ 5፡ ማክሮን ጸገማቱን ኣብ ሓላፍነት ዝተመደበ ሰብ፡ ኣብ ትሕተኡ ናይ ዝሰርሑ ሰባት ምኽርን ሓበሬታን ከይተቐበለ ክሰርሕ ዝፍትን እንተ ኾይኑ፡ ምስ መራሒኡ ከም ዝብኣስ ዘሎ ዓይነሰዉር ክቝጸር ይኽእል። ጋዜጠኛ ስዩም ጸሃየ ናብ ኣስመራ ተቐዪረ ከም … more
ሓቅን ዕርቅንዶ ወይስ ሓቅን ፍትሕን ዕርቅን ኣብ ኤርትራ/ግዜኡ ድዩ ሕጂ? ብፍስሓ ናይር ብዙሓት ጸሓፍቲ ኤርትራውያን ብዛዕባ ምስግጋር ካብ ምልካዊ ስርዓት ናብ ደሞክራስያ ክትንትኑ ከለዉ ብዘይካ ምውዳቅ ምልክነት እምበር ሰፊሕ ኣፍልጦ መስርሕ ምስግጋር ናብ ደሞክራስያዊ ከመይ ክኸውን ኣለዎ ኢሎም ኣካደምያዊ መጽናዕቲ ዘቅርቡ ኣይረኤናን፣ ተመክሮታት ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃን ካብ ኣፓርተይድ ናብ … more
ማሕሙ ሳልሕ ወድ ኣሚርን ወድ ሼኽን ገለ ካብቶም ንስጋለት ቀጣን ብትግረ ዝደረፉ እዮም። ወድ ኣሚር ምስ ፍቕሪ ኣተኣኣሳሲሩ ደሪፉላ። ወድ ሼኽ ግን ንክብርን ዝኽርን’ቲ ብ1990 ዝወደኣቶ መንእሰይ ተጋዳላይ እዩ ደሪፉላ። ወድ ሼኽ ኣብ ደርፉ ምስ ቀጣን ገበይ ስጋለት እዩ ዝማጎት። “ “ እቲ ቀደም ግዜ ወድ ኣሚር ምስ ፍቕሪ … more
ሃብቶም ጸጋይን ማሕሙድ ሳልሕን “ሃለው ባሕሪ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ፡ ተ/ ሃብቶም ጸጋይ ኣብተን ምስ ስዉእ ኢሰያስ ተወልደብርሃን (ወዲ-ፍላንሳ) ዝጸንሓለን ሕደት ኣዋርሕ ዘይሕከኽ ኣሰር ዝገደፈሉ ጦብላሕታታት ከዘንቱ ፈቲኑ። ዕላማና ውሱን ነይሩ። ዝኽሪ ጥራይ። ታሪኽ ሂወቱ ክንጽሕፍ ወይ ክንምርምርን ክንመራመርን ኣይኮናን ዝተበገስና። ምኽንያት ይኹን ሞይኡ የብልናን። ስለምንታይ ሎሚ? እቲ ፍጻሜ ድሮ … more
መልሲ ንሕቶታት ኣንበብቲ ቁጽሪ ክተል፥ ዝኸበርኩም ኣንበብቲ፡ ብመጀመርያ ሕውነታዊ ሰላምታይ ብምቕዳም፡ ነቲ መብርሂ ንኽህበሉ ዝሓተትኩሙኒ ርእይቶታትኩም ክምልስ ፍቐዱለይ? “ርእይቶታትኩም ክምልስ ፍቐዱለይ?” ኢለ ሓቲተኩም ኣለኹ ልዕል ኢለ። መብዛሕትና ግን ብልምዲ፥ ኣብ ክንዲ ፍቐዱለይ ኣፍቅዱለይ ኢና ንብል። እዚ ግን ጌጋ’ዩ። ብኸመይ? ፍቐዱለይ ማለት ብቐጥታ ካባኻትኩም ዝሕተት ፍቓድ ኪኸውን ከሎ፤ ኣፍቅዱለይ ማለት ግን … more
Dr. Mesghina G/Medhin Caltural Anthropologist . mmedhin@ymail.com “ውድብ” ንዓና ንኤርትራውያን መባልዕትና ኣይኮነን!! እዚ “ውድብ” ዝበሃል ገድላዊ ጭርሖ፣ መሰረቱ ካብ ባዕዳውያን ዝተለቃሕናዮ ኾይኑ፣ ክሳብ ሕጂ ልዕሊ ባህሊ፣ ልምዲ፣ ሃይማኖትን ሃገርን ሰሪዕናዮ እንኸይድ ዘለና ኣምር ኢዩ። ኣብ ሃገርና “ውድብ” ዝበሃል ነገር ካብ ዝመጽእ ንደሓር፣ ውድብ ዝበለትካ ተማእዚዝካ ምኻድ፣ ንውድብ ምስ ዘይትእዘዝ … more
ምዕራፍ 3፡ ምስጢራዊ ሰልፊ መራሕ ብርጌድ ኢሳያስ ተወልደብርሃን (ወዲፍላንሳ)፡ ናይ ሓደ ስዉእ ብጻዩ ብሽክሊት ምስ ፈተሾ ምስጢራዊ ሰልፊ ከም ዘሎ ፈሊጡ። ብዛዕባ’ቲ ፍጻሜ ንሓደ ኣባል መሪሕነት ምስ ኣዕለሎ ድማ፡ “ብዛዕባ’ዚ ምስ ዝኾነ ሰብ እንተ ተዛሪብካ ሞት ከም ዝስዕበካ ፍለጥ” ኢሉዎ። ሓደ ኣባል ብርጌድ 58 ነበር ክብርኣብ፡ ብዓቕሙ ትምህርቲ … more
ነታ ወትሩ ዝብርብራ ማዕከን ሓበሬታ Youtube ከፊተ ናይ ቪድዮ ፋይላት እናፈተሽኩ ከለኹ ሓንቲ ኣቓልቦይ ዝሰሓበት ቪድዮ ርኣኹ። ኣርእስታ “PIA Interview on May 2012 About Principles and Values” ይብል። ካብ ነዊሕ ቃለ መሕትት ኢሳያስ ተወሲዱ ዝተዘርግሐ ቪድዮ ኢዩ። ነቲ ኣርእስቲ ምስ ኣንበብኩዎ፣ መትከል ዘይብሉን ክብርታትና ዘዕነወን ሰብ ደኣ ብዛዕባ መትከልን ክብርታትን … more
መራሕ ብርጌድ ኢሳያስ ተወልደብርሃን (ወዲፍላንሳ)፡ ናይ ሓደ ስዉእ ብጻዩ ብሽክሊት ምስ ፈተሾ ምስጢራዊ ሰልፊ ከም ዘሎ ፈሊጡ። ብዛዕባ’ቲ ፍጻሜ ንሓደ ኣባል መሪሕነት ምስ ኣዕለሎ ድማ፡ “ብዛዕባ’ዚ ምስ ዝኾነ ሰብ እንተ ተዛሪብካ ሞት ከም ዝስዕበካ ፍለጥ” ኢሉዎ። ሓደ ኣባል ብርጌድ 58 ነበር ድሕሪ ናይ ኣርበጂ ዕላል፡ ብዛዕባ ምስጢራዊ ሰልፊ … more
እንዳ ኢሳያስ ካብቶም ብከላሽን ክገጥሙና እዮም ዝብልዎም ንላዕሊ ነቶም ብብርዒን ብሓበሬታን ዝገጥምዎ እዮም ዝያዳ ዝፈርሑ። ሰዉራ ብርዒ ኣይበዓልቲ ለይቶምን ኢያ። ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝርከቡ እንግሊዝኛ ዝቛንቋኦም ህዝብታት እውን ክምስሉ “A Pen Is Mightier Than A Sword” ይብሉ። ብርግጽ ብረት ተኲሱ ጥራይ ኢዩ ዝቐትል። ብርዒ ግን ኣብ ርእሱ ቅዱው ሓሳብ ዘለዎ … more
ምዕራፍ 3፡ ምስጢራዊ ሰልፊ መራሕ ብርጌድ ኢሳያስ ተወልደብርሃን (ወዲፍላንሳ)፡ ናይ ሓደ ስዉእ ብጻዩ ብሽክሊት ምስ ፈተሾ ምስጢራዊ ሰልፊ ከም ዘሎ ፈሊጡ። ብዛዕባ’ቲ ፍጻሜ ንሓደ ኣባል መሪሕነት ምስ ኣዕለሎ ድማ፡ “ብዛዕባ’ዚ ምስ ዝኾነ ሰብ እንተ ተዛሪብካ ሞት ከም ዝስዕበካ ፍለጥ” ኢሉዎ። ሓደ ኣባል ብርጌድ 58 ነበር ኣባልነት ቻርተር ኣብ ተጋደልቲ … more
ሃለው ባሕሪ (2ይ ክፋል) (ኣብ ሓቀኛ ተዘክሮታት ሃብቶም ዝተመርኮሰት ልበወለዳዊት) ማሕሙድ ሳልሕን ሃብቶም ጸጋይን ዝሓለፈ 1ይ ክፋል ባሕሪ በዚ ዝስዕብ ሕጥበ ጽሑፍ ዛዚሙ ነይሩ። “ድሕሪ ናይ ሳዓትን ፈረቓን ጉዕዞ፡ ባሕሪ ኣብ ዝባን እሮታ ኣብ መኣዘዚ ቦትኡ በጺሑ። ባሕሪ ኣብ እሮታ ኣሎ፡ ጽባሕ ነገር ኣሎ ። ‘ባሕሪ’ መጸውዒ ኮድ ጅግና ኢሰያስ … more
ኩሉ ሰብ ኣብ ሓንጎሉ ዝኸዘኖ፣ ቮልዩማት መጽሓፍቲ ዝወጾ ዛንታታት ኣለዎ። ወዲ ሰብ ተንቀሳቓሲን ህይወት ዘለዎን መጽሓፍ እዩ። እቶም ጽሑፍ እንመልኽ ነቲ ኣብ ኣእምሮና ዘሎ ዝተፈላለየ ሓበሬታ ወይ ዛንታታት ኣብ ጽሑፍ ነስፍሮ። እቶም ጽሑፍ ዘይንመልኽ ድማ ዛንታና ዝጽሕፈልና ሰብ ክሳብ እንረክብ ወይ ናይ ጽሕፈት ልምዲ ክሳብ እነማዕብል ንግዚኡ ዲያሪ እናሓዝና ንጽናሕ። … more
ብዛዕባ ኣብ ምድረበዳ ዝተዘርዉ ወይ ከኣ ኣብ ባሕሪ ዝጠለቑ ሬሳታት ኣይኮንኩን ክዛረብ ደልየ። እቲ ዘረባ ብዛዕባ ኣብ መሬት ኤርትራ ዝሞተ እሞ ዝኾነ ዘይሓዘነሉ፡ ዘየልቀሰሉ፡ ዘይገጠመሉ፣ ገና’ውን ቀባሪ ዘይረኸበ በድኒ መንግስቲ ኤርትራ እዩ። እቲ መንግስቲ ካብ ዝመውት ነዊሕ ኴይኑዎ እዩ። ንህዝቡ ክምግብ፡ ማይ ከስቲ፡ ከብርህ፡ ከምህር፡ ከመሓድር፡ ክእመን፡ ከእምን ዘይከኣለ መንግስቲ … more
“ምጽሓፍ ኣይተቋርጽ” ዝብል ምሕጽንታን “ደሃይካ ጠፊኡና” ዝብል ናይ ኢሜይል መጸዋዕታን ክመጸኒ ካብ ዝጅምር ነዊሕ ገይሩ። ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት እውን “መሲናስ” ብዝብል ስም ዝጽሕፍ(ዝገጥም) ግን ከኣ መን ምዃኑ ዘይፈልጦ ሰብ ዝጸሓፎ ናይ “ደሃይ ሃባ” ቅሉዕ መልእኽቲ ብመልክዕ ግጥሚ ኣብ ኣሰና ወጺኡ ኣንቢበ። ነቲ ‘መሲናስ’ ዝጸሓፎ መጎስ ዘይበቕዖ እኳ እንተኾንኩ “ዓጽሚ ይሃብካ!” … more
ምዕራፍ 3፡ ምስጢራዊ ሰልፊ መራሕ ብርጌድ ኢሳያስ ተወልደብርሃን (ወዲፍላንሳ)፡ ናይ ሓደ ስዉእ ብጻዩ ብሽክሊት ምስ ፈተሾ ምስጢራዊ ሰልፊ ከም ዘሎ ፈሊጡ። ብዛዕባ’ቲ ፍጻሜ ንሓደ ኣባል መሪሕነት ምስ ኣዕለሎ ድማ፡ “ብዛዕባ’ዚ ምስ ዝኾነ ሰብ እንተ ተዛሪብካ ሞት ከም ዝስዕበካ ፍለጥ” ኢሉዎ። ሓደ ኣባል ብርጌድ 58 ነበር ስራሕ ግምሩክ ጻዕቂ ነይሩዎ። … more
ኣውራጃዊ ፖለቲካን በሰላታቱን ውልቃዊ ትዕዝብቲ ታደሰ ኪዳነ በርሚንግሃም መበል 16 ክፋል 19/12/2013 ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ ንመሰረታዊ ሰብኣዊ ክብሩ ክከላኸል ዘይክእል፣ ኣዝዩ ድኹምን ዝተበታተነን ህዝቢ ኮይኑ ኣሎ። እዚ ሎሚ ዘሎ ምትርማስ መሰረቱ ትማሊ ኢዩ። ነቲ ናይ ትማሊ ከም ዘለዎ እንተዘይተዛሪብናሉ ድማ ጽባሕ ንኸይድገም ውሕስነት የብሉን። ንነዊሕ እዋን ስለ ዘይተዘርበሉ … more
ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዕርቂ ንጥቕሚ መን? ለማቕነ ብዛዕባ ናይ ሰላም ዝርርብ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣብ ወረ ማዕከናት ኤርትራ ገኒኑ ይርከብ። ብፍላይ ቅድሚ ሕጂ ተራኢዩ ዘይፈልጥ ኣብ ናይ ደገፍቲ ስርዓት ህግደፍ ኢንተርነት መርበባት ይጐልሕ ኣሎ። ደገፍቲ ስርዓት ህግደፍ’ውን ዳርጋ ትንፋስ መሊሶም “ዮሃና” ዝበሉ ይመስሉ። በቲ ሓደ ወገን … more
ኣውራጃዊ ፖለቲካን በሰላታቱን ውልቃዊ ትዕዝብቲ ታደሰ ኪዳነ በርሚንግሃም መበል 14 ክፋል 10/12/2013 ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ ንመሰረታዊ ሰብኣዊ ክብሩ ክከላኸል ዘይክእል፣ ኣዝዩ ድኹምን ዝተበታተነን ህዝቢ ኮይኑ ኣሎ። እዚ ሎሚ ዘሎ ምትርማስ መሰረቱ ትማሊ ኢዩ። ነቲ ናይ ትማሊ ከም ዘለዎ እንተዘይተዛሪብናሉ ድማ ጽባሕ ንኸይድገም ውሕስነት የብሉን። ንነዊሕ እዋን ስለ ዘይተዘርበሉ … more


text:
ጸብጻብ ኣኼባ ክ/ሰ 38
ካብ ምብራቓዊ እዝ
ስዒቡ ዝቐርብ ጸብጻብ ኣሃዱ ክ/ሰራዊት 38 ንናይ 2012 ዓመታዊ ገምጋም ኣሃዱ ክ/ሰራዊት 38ን ድሕሪ 21 ጥሪ 2013 ምንቅስቓስ ፎርቶን ኣመልኪቱ ካብ ላዕሊ ተላኢኹ ንመላእ ኣባል ሰራዊት እዛ ኣሃዱ ዝተነበ ደብዳቤን ዝፈጠሮ ስሚዒትን ዘጠቓልል’ዩ፡፡
ንኣድላይነቱ ብዝምልከት፡ ብመንግስቲ ይካየድ ንዘሎ ጎስጓስ እንታይ ከምዝመስል፡ ከምቲ ብወገን በዓል ኢሳያይስ ተቖናጺቡን ብውሽጢ ውሽጢ ካልእ መልክዕ ከልብስዎን ዝፍትኑ ዘይኮነ ጠለብ ኩሉ ሰራዊትን ህዝብን ምዃኑ፡ ናይ ኣስላማይ ክስታናይ ዘይኮነ ናይ መላእ ኤርትራውያን ምንባሩ ዘረጋግጽን፡ ውዕሎ ኣኼባታት ቅድምን ድሕርን 21 ጥሪ 2013 ከምዝነበሮ ይፍንዎ ኣለኹ፡፡
I. ናይ 2012 ዓመታዊ ጸብጻብ ኣሃዱ ክ/ሰ 38
ቅድሚ 21 ጥሪ ኣብ መወዳእታ ወርሒ 11/2012 ክ/ሰራዊት 38 ብደረጃ ክ/ሰራዊት 71 ኪ/ሜትር ተባሂሉ ኣብ ዝጽዋዕ ቦታ ተኣኪባ ጸብጻብ ዓመታዊ ገምጋም ቀሪቡላ፡፡ ኣዳለውትን ኣቕረብትን እቲ ጽሟቕ ጸብጻብ ኣዘዚ እታ ክ/ሰራዊት ኮሎኔል ጸሃየ ወልዱ (ወዲ ወልዱ) ክኸውን ከሎ ተዓዛቢ ኮይኑ ዝተሳተፈ ናይ ክብሪ ጋሻ ድማ ኣዛዚ ግንባር ሜ/ጀ ገረዝጊሄር ዓንደማርያም (ውጩ) ነይሩ። ኣገባብ ኣቀራርባ እቲ ጽሟቕ ገምጋም ብፕሮጀክተር ዝተሰነየ ነይሩ፡፡
ትሕዝቶ ጽሟቕ ዓመታዊ ገምጋም፡-
1. ዓመታዊ ማእቶታዊ ንጥፈታት ክ/ሰራዊት 38፡- ምጽጋንን ምስራሕን ድፋዕቲ፣ ብዘዕግብ ውጺኢት ከምተዛዘመ። ሕድሕድ ቦጦሎኒ 400 ሜትሮ ንዝኣክል ስራሕቲ ድፋዕ ክትዓምም ተዓዲልዋ ኩለን ቦጦሎኒታት ከኣ ብዘዕግብ ደረጃ ከምዝፈጸማ ተገሊጹ።
2. ፖለቲካዊ ትምህርቲ፡- ከም መደብ ዝተኣመመ እኳ ተነበረ ንውጽኢቱ ዝምልከት ግን ኣዕጋቢ ከምዘይኮነ፡፡ ሰራዊት ብቑዕ ፖለቲካዊ ንቕሓት ቀሲሙ’ዩ ተባሂሉ ንምውሳድ ከምዘይከኣል ተደምዲሙ።
3. ሓለዋ ድፋዕ፡- ኣብዚ ዓመት’ዚ ካብ ዝሓለፈ ዓመታት ብዝኸፈአ ኣብ ሐለዋ ሸለልትነት ተራእዩ፡፡ ከም ውጽኢቱ ከኣ ኣስታት 111 ዝኾኑ ከዳዓት ኣባላት ድፋዕና ጢሒሶም ናብ ጸላኢ ኣትዮም፡ ኣዝዮም ብዙሓት ኩብሉላት ኣጋጢሞም፡፡
4. ማሕበራዊ ኩነታት ሰራዊት፡- ብደረጃ እዚ ክ/ሰራዊት ጥራይ ንልዕሊ 300 ኣባላት ሰራዊት ማሕበራዊ ፍታሕ ተዋህቡ፡፡ እቲ ዘሕዝንን ዘሕርቕን ነገር ግን ካብ ዕረፍቲ ዝምለስ ሰብ ኣዝዩ ውሕድ ምዃኑ’ዩ። ካብዞም 300 ልዕሊ 100 ዝኾኑ ኣባላት ኣይተመለሱናን። ኣብ ልዕሊ’ዚ ኣዝዩ ብዙሕ ጥርዓንን ምረትን ኣብ ሰራዊት ይረአ’ሎ። ግን እዚ እናረኣና ከመይ ንሰደኩም? ሕጂ’ውን ከም ቀደምና ምጽማም ጥራይ”ዩ ዘድሊ፡፡ ፍታሕ ተዋህብኩም ክትምለሱ ካብ ዘይከኣልኩም ደጋጊምኩም ንናይ ቀረባ ሓለፈትኹም ኣይተሸግሩ።
5. ኩነታት ጥዕና ሰራዊት፡- ጥንዕንኡ ሕሉው ዝኾነ ሰራዊት’ዩ ዘለና ዝሓመመ ኣባል ሰራዊት ንሆስፒታል ድሕቱም እንዳሰደድና ክሕከም ገይርና ኢና። ኣብዚ ዓመት ዝተጋነነ ሕማም ኣብ ሰራዊትና ኣይተረኣየን። ብምባል ተደምዲሙ፡፡ ሰራዊት ሰማዒ ጥራይ’ዩ ነይሩ።
ከም ወትሩ ኩነታት ጸላኢ ዝብል ኣይተገለጸን፡፡
ድሕሪ’ዚ ሕቶ ዘቕረበ ሓደ ኣባል ጥራይ ነይሩ፡-
ሕቶኡ ድማ፡ ሓደ፡ “ኩነታት ጸላኢ ኣይገለጽኩምን? ካልኣይ ቅድሚ ሕጂ ናይ ባንኪ ገንዘብ ኣለኩም ናበልኩም ቅጥዒ ክንመልእ ገይርኩምና፡ ክሳብ ሕጂ ዝመጻና ነገር የለን፡ እዚ ኩነታት ኣበይ በጽሐ፡ እንታይ’ከ ተሰፋ ኣሎዎ? ይገለጸልና’’ ዝብሉ ኣቕረበ፡፡
ንሕቶ ዝመለሰ ተዓዛቢ ሜ/ጀነራል ውጩ እዩ ነይሩ መልሱ ከኣ ከምዝስዕብ ነበረ “ድሕሪ ሕጂ ኩነታት ጸላኢ ኣይንዛረብን፡፡ ዘዝተዛረብናኩም ኩነታት ጸላኢ ሒዝኩምዎ ናብ ጸላኢ እንዳኸድኩም ሚስጥርና ተቃልዑ ስለ ዘለኹም፡ ሕጂ ይኹን ድሕሪ ሕጂ ኩነታት ጸላእትና ኣይንገልጸልኩም”
“ጉዳይ ናይ ባንኪ መዓልቱ መንግስቲ’ዩ ዝፈልጦ፡፡ ኣነ ኣይፈልጦን፡፡ ግን ንሓለፍትኹም ሰኣልቲ ኣዳልው ኢልናዮም ኣለና፡፡ ክትሰኣሉ ኢኹም ንነብስ ወከፍ ኣባል ናይ ባንኪ ቡክ ክዕድል’ዩ”
“ብሩኽ መዓልቲ!!” ብምባል ውጩ ነቲ ኣኼባ ዛዚምዎ፡፡
- ንስርሒት ፎርቶ ዝምልከት ኣኼባ ክ/ሰ 38
1. ብዕለት 25.ጥሪ 2013 ካብ ማእከልነት ሓይሊ ንላዕሊ ብደረጃ ብርጌድ ኣኼባ ተኻይዱ። አካቢ ሌ/ኮ ተከሰተ ተስፋንኪኤል (ድንሽ) ነይሩ፡፡
ትሕዝቶ ኣኼባ “ካብ ማእከልነት ሓይሊ ንላዕሊ ኣንብቡሎም ተባሂሉ ካብ ላዕሊ ዝመጸ ጽሑፍ” ብምባል ነቲ ጽሑፍ ምንባብ ቀጺሉ። ትሕዝቶ እቲ ጽሑፍ ብደረጃ ክ/ሰራዊት’ውን ስለተነበበ ንዘይምድግጋሙ ቀጺለ ክገልጾ’የ።
2. ንተመሳሳሊ ኣኼባ ብደረጃ ክ/ሰራዊት 38 ዕለት 09/02/2013 ኩሉ ተራ ወተሃደር ዝርከቦ ኣብ 71 ኪ/ሜትር ተባሂሉ ኣብ ዝጽዋዕ ቦታ ተገይሩ።
– ኣከብቲ፡- ኣዛዚ ክ/ሰራዊት 38 ኮ/ል ጸሃየ ወልዱ (ወዲ ወልዱን) ሓለቃ ስታፍ ክ/ሰራዊት 38 ሌ/ኮ ፍስሃየ ብርሃነ (ወዲ ብርሃነን) እዮም ነይሮም።
– ዕላማ ኣኼባ፡- ስርሒት ፎርቶ ብዝምልከት ካብ ላዕሊ ዝወረደ ጽሑፍ ከምዘለዎ ንሰራዊት ምንባብ ኮይኑ ቅድሚ ምንባብ’ቲ ጽሑፍ ግን ከም መእተዊ ኮ/ል ወዲ ወልዱ “ታሪኸ ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ” ብዝብል ምስ ህልው ኩነታት ኣዛሚዱ ክትንትን ሃቂኑ፡፡ ካብ ዘረብኡ “ትሰምዕዎ ዝቐነኹም፡ ገለ ገለ ሰባት ካልእ ኣማራጺ ወሲዶም ነይሮም፡፡ ህዝቢ ኤርትራ ከምዚ ክፍደ ኣይግባእን፡፡ ናብ ውግእ ሕድሕድ ክንሽመም ዝተደለየ ነገር’ዩ ነይሩ” ክብል ከኣ ኣብ መእተዊ መዲሩ፡፡ ኣስዒቡ ካብ ላዕሊ ናብ ዝተላእኸ ጽሑፍ ምንባብ ቀጺሉ።
ትሕዝቶ እታ ካብ ላዕሊ ከምዝተልኣኸት ዝተገልጸት ኣብ ኩለን ብርጌዳት እውን ካብ ማእከልነት ሓይሊ ንላዕሊ ዝተነበት ጽሑፍቲ ከምዘለታ ክገልጻ፡-
“ዕለት 21 ኣብ ፎርቶ እንዳ ዜና ካብ 4 ዘይበዝሑ ላዕሎዎት ኮኔለላት ዘሎውዎ ገለ ፈተነ ዕግርግር ተገይሩ ነይሩ። ገለ ካብቶም ኣበጋገስቲ’ውን
1. ኮ/ል ሳልሕ ዑስማን ኣዛዚ ክ/ሰራዊት 17
2. ሌ/ኮ እድሪስ ዓሊ (ወዲ ዓሊ) ሓለቓ ስታፍ ክ/ሰራዊት 42
3. ከምኡ’ውን 100 ዝኾኑ ኣባላት ሒዞም ኣብ ኣስመራ ገለ ነገር ተፈጢሩ‘ሎ ብዝብል መታለሊ ቃል ተጠቒሞም ብቀጥታ ንሚ/ሪ ዜና ተቆጻጺሮም ነይሮም።
ብድሕሪኡ ኣበጋገስቲ ናብ ቀጽሪ ሚ/ሪ ዜና ብምእታው ንዳሪክተር ኤሪ ቲቪ ኣስመላሽ ኣብርሃ ብግዴታ ጽሑፎም ከንብብ ገይሮምዎ። እታ ጽሕፍቲ ምስተነበበት ላዕለዋይ ሓላፊ ሜካ 74 ኮ/ል ጸሃየ መኮነን (ወዲ ሞኬ) እንታይ ትገብሩ ኣለኹም? ክብሎም ናብቲ ቦታ ምስ ከደ ሓደ ካብቶም ወደብቲ ኣካላት ብሽጉጥ ተኪሱ ወጊእዎ።
ብድሕሪኡ እቲ ጉዳይ ንመንግስቲ ምስተነገረ እዚ ጉዳይ’ዚ ብዓቕሊ ክተሓዝ ከምዘለዎን ዝኾነ ግብረ መልሲ ንኸይግበርን ተኣዚዙ። እቶም ሰባት ተወሰና ሰዓት ምስ ጸንሑ እቶም ወደብቲ ኣብ ደገ ኣብ ዝነበርሉ እዋን ልኡኻት መንግስቲ ምስኦም ክላዛቡ ተገይሩ።እቶም ሰራዊት መብዛሕትኦም ከኣ ኣባላት 74 እዮም ነይሮም። ጌጋ ምዃኑ ተነጊርዎም፡፡ እቲ ብዛዕባ ንኣመጻጽእኦም ዝምልከት ሓቢሮም፡ ንሕና ከምዚ ኣይመሰለናን ኢሎም ናብ ቦትኦም ተመሊሶም። ኣብቲ ቦታ በይኖም ዝተረፉ ኣባላት ክሳብ ዝመሲ ጸኒሖም ኣብ መወዳእታ ምስ ጸልመተ ብመኪና ወደ ዓሊ ተሰዊሮም።
እዞም ሰባት ዘባጋገስዎ ጉዳይ ናይ ውልቆም ጠለብ’ምበር ናይ ህዝቢ ኣይነበረን። ስለ’ዚ ጠቕላላ ሓቀኛ ውዕሎ 21 ጥሪ ከምዚ ከምዝነበረ ሕድሕድ ኣባል ምክልኻል ኤርትራ ክፈልጦ ኣሎዎ” ኢላ ድሕሪ ምውዳእ ንሕቶን ሪእይቶን ዕድል ኣይተውሃበን።
ማሕልፎ ኣብ’ቲ ኣብ ብርጌዳት ከም በዓል ድንሽ ዝኣከብዎ ኣኼባ ግን ዝሓተቱ ሰባት ነይሮም፡፡ ገለ ካብ ሕቶታቶም “ኣብዚ ጉዳይ’ዚ ናይ ካልኦት ላዕሎዎት ኣካላት መንግስቲ ኢድ ኣሎዎ ዝብል ንስምዕ ኣለና ክሳብ ክንደይ ሓቂ’ዩ? ስለምንታይ ኸ ዘይግለጸልና?” “እቲ ሓበሬታ ስለምንታይ’ዩ ደንጊዩ ጉዳይ ሃገር’ዶ ኣይኮነን?” ዝብሉ ይርከብዎም፡፡ ዝተውሃበ መልሲ መራሕቲ ኣኼባ ነታ ቀዳማይቲ ሕቶ ዕሽሽ ኢሉም ብምሕላፍ ስለምንታይ ደንጊዩ ንትብል ሕቶ ግና “እዚ ደብዳቤ ትማሊ መጺኡና ትማሊ ንዝመጸና ከኣ ሎሚ ክነንብቦ ኣግባብ’ዩ” ንትብል ጥራይ መሊሶም ሓሊፎም።
ምዕዝምዛም ተኣከብቲ ድሕሪ ኣኼባ፡- ካብ ኩሉ ንላዕሊ ኣዘራራቢት ዝነበረት ዛዕባ “ስርሒት ፎርቶ 21 ጥሪ ዝወደቡ ወደብቲ ናይ ውልቆም ጠለብ’ ምበር ናይ ህዝቢ ጠለብ ኣይልዓሉን” ትብል ቃል “ንዕቀት እዚ መንግስቲ ኣብ ልዕሊና ዶብ ይሰግር ኣሎ!” ዝብል ካብ ኣኼባ ወጺኦም መምስ መቕረቦም ዝሓምይዎ ዝነበሩ ዛዕባ ነይሩ። ቀጺሎም “እዞም ወደብቲ ዝባሃሉ ዘሎው ጀጋኑ ኮሎኔላት ናይ ሰራዊትን ህዝብን ጸገማት ተረዲኦም ንምፍትሑ ዘበጋገስዎ ጉዳይ ምዃኑ ከኣ ተሰማሚዖም” መብዛሕትኦም መራሕቲ በራጊድ፡ ኣዘዝቲ ቦጦሎኒ፡ ካብኡ ንታሕቲ ዘለው ኩሎም ወተሃደራትን “እቲ ንግዚኡ ከፊላዊ ሽቶኡ ዘይሃረመ ስርሒት ፎርቶ ቅር እኳ እንተበሎም ንኣበጋገስቱ፡ ነቲ ዘይደፈር ዝመስል ስኒ ዘይብሉ ኣረጊት ከልቢ፡ ባዶ ገረወኛ መንግስቲ በዲሆም፤ ሕቶ ኤርትራውያን ናብ ዓለም ብምቕልሖም ብሙሉኡ ልቦም ከምዝድግፍዎ መምስ መቕርቦም ዝዛራረብሉን ዝሕበንሉን ኣጋጣሚ ምዃኑ ክገልጹ ተሰሚዖም’ዮም።


text:
ኣብቲ ብመሪሕነት የማነ ገብረኣብ (ማንኪ) ኣብ መወዳእታ ሚያዝያ ኣብ ነርወይ ዝተኻየደ ኣኼባ YPFDJ ዝተሳተፉ ሰለስተ ኣባላት ማእከላይ ቤትጽሕፈት ህዝባዊ ግንባር ንዲሞክራስን ፍትሕን ከምኡ ‘ውን ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያት ኤርትራን ንስርዓት ህግደፍ ራሕሪሖም ኢዶም ከምዝሃቡ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም። … more
Tag Archives: ኣኼባ
ኤርትራውያን ተቀማጦ ሎንዶን ንካልኣይ ጊዜ ንዝኽሪ ናይቶም ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝሃለቑ ከባቢ 400 ዝኣኽሉ ንጹሃት ኤርትራውያን ንምዝካርን ንዕኡ ብምምርኳስ ውን ሰፊሕ ዘተ ክካየድ ዝተዳለወ መደብ ንሰኑይ 25 ሚያዝያ ኣብ Abrar House, 45 Crawford Place, Off Edgware Road, London W1 4LP ተዳልዩ ስለዘሎ ኩሉኹም ግዱሳት ኤርትራውያን ኣብቲ ቦታ ክትርከቡ ብትሕትና … more
ኣብ ሳንታ ሮዛ ዝወዓለ ኣኼባ ሽማግለ ንጉባኤ፡ ብጉዳይን ህዝብን ሃገርን ኤርትራን፡ ሃገራዊ ኮምሽን ዘካይዶ ዘሎ ንጥፈታትን ዘትዩ። ኣብ ውሽጢ ምምሕዳር ሽማግለኡ ዝርከብ ስርርዓት፡ ዘለዎ ሓላፍነቱን ዝዓሞ ስርሓትን በብሓደ ምስ ኣኼበኛ ብምልላይ፡ ነቲ ኣኼባ ከፊትዎ። … more
ኢሳያስ ኣፈወርቂ ምስ ላዕለዎት ሓለፍቲ ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ (ስለያ) ኣኼባ ብምክያድ፡ ኣብ ኤርትራ ህዝባዊ ተቓውሞ ከይለዓል መታን ክውሰዱ ብዛዕባ ዘለዎም ስጉምታት ተዘራሪቡ።
… more
እቲ ሸውዓተ ወርሒ ኣቢሉ ተሪፍዎ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ኤርትራ፡ እንታይ ንግበር ወይ ነሰላስል ዝብል ኣርእስቲ ቀንዲ ናይቲ ኣኼባ ትሕዝቶ ዝነበረ ቅድሚ ምጅማሩ ሽማግለ ፖለቲካ ኣቶ ኣለም ዘቢብ ብዛዕባ ህልዊ ኵነታት ኤርትራን ህዝባን ስፍሕ ዝበለ መግለጺ ድሕሪ ምሃቡ፡ ቀጺሉ ኣቶ ሰዓድ መ/ሙሳ ኣባል ሃገራዊ ኮሙሽን ብወገኑ ብዛዕባ ሃገራዊ … more
ብቀዳም ዕለት 18.12.2010 ኣብ ዝተገብረ ክፉት ኣኼባ ፣ ብጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላን ኣብ መደብ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤን ንኤርትራውያን ተቐማጦ ከተማ ዙሪክን ከባቢኣን መግለጺ ተዋሂቡ። … more
አብ ከተማ ሎራኽ(ጀርመን)ን አብ ከተማ ባዝል(ሰዊዘርላንድ)ን ከባቢታትን ንቕመጥ ኤርትራውያን ብቀዳም 15 ጥሪ ዘዳለናዮ መጠነ ሰፊሕ ኣኼባ-ህዝቢ ብድሙቕ ዓወት ተደምዲሙ፡፡ … more
ትማሊ ቀዳም ታሕሳስ 18/2010 ካብ ሰዓት 2፡00 – ክሳብ 6፡30 ድ፡ቀ ኩሉ ደላይ ፍትሕን ሰላምን ዝኾነ ኤርትራዊ ኣብ ኮሎምቦስን ሲንሲናትን ካልኦት ንኣሽቱ ከተማታት ኦሃዮን ዝነብር ነቲ ሓያል ቁርን በረድን ተጻዊሩ ብጉዳይ ሃገሩ ክዝቲ ምዕባለ ኮሚሽን ክከታተልን ንመጻኢ ጉዕዞኡ ሓሳቡ ከፍስስን ብኣዝዩ ዘሐብን ቁጽሪ ንርባዕተ ሰዓት ዝኣክል ክዝቲ ዉዒሉ ። … more
ብዕለት 6 ኅዳር 2010፡ ዶ/ር ክብርኣብ ይሥሓቕ፡ “ነባሪ ሰላም ብመትከላት (መገዲ) ሃገራዊ ዋዕላ” ኣብ ዝብል ኣርእስቲ፡ ትምህርቲ ንሕዝቢ ኣቕሪቡ ነበረ። ኣቶ ጸጋዘኣብ ዮውሓንስ ኣብ ምምሕዳር’ቲ ኣኼባ፡ ከምኡ መምህር ማሕሙድ ኣደም ናብ ቛቓንቛ ዓረብ ብምቱርጋም ተሓባበሩ። … more
ሚልክያስ ምሕረትኣብ ዮውሃንስ ትማሊ ምሸት ሰንበት ሕዳር 5፣ 2010 ኣብ ከተማ ዋሽንግተን ዲሲ፤ ሓደ ኣዝዩ ኣገዳስን እዋናውን ኣኼባ ተጋቢኡ ኣምስዩ። … more
ኣብ ከተማ ኒው-ዮርክ ቀዳም 14 ሕዳር 2010 ዋዕላን መጻኢ ሃገራዊ ጉባኤን ብዘርኢ ጉዳያት ህዝባዊ ኣኼባ ተካይዱ። ኣባላት ኮሚሽን ኣሕዋት ተኽላይ ኣብራሃን ዳንኤል ተወልደን ነቲ ኣብ ኒው-ዮርክን ከባብን ዝርከብ ህዝብና ኣገዳሲ ኣኼባ ኣካይዶም። ዛዕባ ናይ’ቲ ኣኼባ ከኣ ብዛዕባ እቲ ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ዝተኻየደ ዋዕላ ውጽኢቱን ዕማማት ኮሚሽንን ዘጠቓለለ እዩ ነይሩ። … more
ከምቲ ኣብ ኩሉ ኩርንዓት ዓለም ዝካየድ ዘሎ መደባት ህዝባዊ ኣኼባታት ብኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራሲያዊ ለዉጢ፣ ኣብ ኦታዋ ዋና ከተማ ካናዳ ብዕለት 6 ሕዳር 2010 ዓ.ም፣ ዕዉት ኣኼባ ብኣባል ኮምሽን ኣቶ ክብሮም ደብሩ ተኻይዱ። … more
ሎሚ ሓሙስ 11 ሕዳር 2010፣ ብኦስሎ ማእከል ዝተዳለወ፣ ኣብ ትሕቲ ”ዘተ ምስ ጭቆንቲ ስርዓታት – ይሰርሕዶ፧ (Dialogue with oppressing regimes – does it work) ዝብል ኣርእስቲ ተኻይዱ። … more
ብመሰረት እቲ ብዕለት 28 ጥቅምቲ 2010 ኣብ መርበባት ሓበረታን ከምኡ ዉን ብኣካል ዝተዘርገሐ ዕድመ ፣ ብርክት ዝበሉ ደለይቲ ፍትሒ ሃገራዉያን ዕድመ ኣኽቢሮም ዝመጹ ፣ከፋትን ነጻን ዝኾነ ኣኼባ ኣካይዶም። … more
ብቀዳም 30/10/2010 መንእሰይ በረኸት ካሕሳይ ኣባል ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ምስ ኣቶ ዓንደብርሃን ተቐማጣይ ከተማ ማንቸስተር ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ዝተሳተፈን ዜጋ ብምዃን ዕዉት ህዝባዊ ኣኼባ ምስ መንእሰያት ኣብ ከተማ ሊድስ ኣቃኒዖም። … more
ስርዓት ህግደፍ ብ ቀዳም ዕለት 30 ጥቅምቲ 2010 ዓ.ም. ኣብ ኦታዋ ርእሰ ከተማ ካናዳ ንዝቅመጡ ኤርትራዊያን ፍሹል ኣኼባ ኣካይዱ። … more
መንእሰይ በረኸት ካሕሳይ፡ ኣባል ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ብምትሕብባር ምስ ኣብ ኦስሎ ዝምቕማጦም ኣባላት መርበብ ኤርትራውያን ማሕበራት ኣብ ኤውሮጳን ብ23 ጥቅምቲ 2010 ኣብ ከተማ ኦስሎ፡ ኖርወይ ክፉት ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዱ። … more
ብዕለት 10/16/2010 ኣብ ኦክላንድ ብኣባላት ሃገራዊት ኮሚሽን ዝተኻየደ ህዝባዊ ኣኼባ፡ 25 ዝኣባላት ቦርድ ከም ከምእተመርጸ ይዝከር። እዚ ቦርድ እዚ፡ ሽማግለ ንጉባኤ- በይ ኤርያ ኦክላንድ ዝብል መጸዋዕታ ተዋሂብዎ፡ ብዕለት10/24/10 ተኣኪቡ ነብሱ ክሰርዕ ውዒሉ። … more
ብሚልክያስ ምሕረትኣብ ዮውሃንስ ትማሊ ምሸት ቐዳም 23 ጥቅምቲ፡ኣብ ከተማ ዋሽንግተን ዲሲ ነቲ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ካብ 31 ሓምለ ክሳብ ነሓሰ 9 ንዝተኻየደ ሰፊሕ ሃገራውን ህዝባውን ዋዕላ ብዝምልከትን፤ነቲ ኣብ መጻኢ ክግበር ተመዲቡ ዘሎ ንኹለን ውድባትን ማሕበራትን ህዝብን ዝሓቖፈ ሰፊሕ ሃገራዊ ጉባኤ ተካይድ ዞባዊ ሽማግለ ንምምራጽን ዝዕላሙኡ ኣዝዩ ኣገዳሲ ኣኼባ ተጋቢኡ … more
እቲ ንዓመታት ብምስምስ ሃገራዊ ክተትን መኸተን ካልእ ውዲታዊ ወፈራታትን፡ ግዜኡን ገንዘቡን እናመዝመዙ ኣብ ነንሕድሕዱ ከይራኸብን ከይዋሳእን ከኣ ብወገንን ሃይማኖትን ፈላልዮም ኣኣብ ገዝኡ ተወሲኑ ክነብር ተገይሩ ዝጸንሐ ኤርትራዊ ከተማ ሎስ ኣንጀለስን ከባቢኡን ትማሊ ቀዳም 9 ጥቅምቲ 2010 ብጉዳይ ሃገሩ ንኽላዘብ ልዕሊ 7 ሰዓታት ዝወድኤ ኣኼባ ገይሩ ውዒሉ። … more
ኣብ ዕለት 29 ነሓሰ 2010 ዓ.ም፣ ብመሰረት እቲ ኣቐዲሙ ተሓቢሩ ዝጸንሐ መደብ፣ ኣኼባ መሰረታት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ጨንፈር ዓባይ- ብርጣንያ፣ ብውዕዉዕ መንፈስ ኣብ ግዚኡ ከም ዝተሳላሰለ ካብቲ ቦታ ዝተረኽበ ሓበሬታ የረድእ፣፣ … more
ኤርትራውያን ተቐማጦ ዋሽንግተን ዲ.ሲን ከባቢኣን ቀዳም 5 ሰነ 2010 ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ኣጋቢኦም። ተሳተፍቲ ዋዕላ ነቲ ብናይ ዋዕላ ሽማግለታት ዝተዋህበ መግለጺ ብጽሞና ተኸታቲሎም። … more
ኣብ ኦኩላንድ ካሊፈርነያ ንምዕዋት መስርሕ ዋዕላ ንዲመኩራስያዊ ለውጢ ብዕለት 5/6/2010 ተኻይዱ ኣብዚ ኣኬባዚ ብግዳይ ህዝብን ሃገርን ዝሕለቁ ተሳተፍቲ ኣኼባ ሃናጺ ንዋዕላ ዘዕውት ሓሳብን ምኽርን ለበዋን ሒዞም ናብ ኣኼባ ተሳቲፎም ኣኼባ መስርሕ ናይ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ መኽፈቲ ዝኽረ ሰማእታት ናይ ሕልና ጾሎት ተከፊቱ። … more
እቲ ብዕሊ ካብ ዝምስረት ሒድት ኣዋርሕ ጥራሕ ኣቑጺሩ ዘሎ ውልዶ ግን ከኣ ንጡፍ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ብሰንበት 30/05/2010 ምስ ግዱሳት ኤርትራውያን ኣኼባ ኣብ ከተማ ሎንደን ኣካይዱ። … more


text:
Erena on Facebook
Articles
ኣብ ኬንያ ግጥማት ሴካፋ እትሳተፍ ዘላ ሃ.ጋ.ኤርትራ ካብ ውጽኢታ ንላዕሊ ህድማ ተጻወቲ ከያጋጥማ የሻቕል
ኣብ ኬንያ ኣብ ግጥማት ሴካፋ እትሳተፍ ዘላ፣ ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ፣ ተዕእዊታ ዋንፃ ክትዓትር ትኽእል’ያ ካብ ዝብል ንላዕሊ ከም ናይ ዝሓለፈ እዋናት ህድማ ተጻወቲ የጋጥማ ዶ ኣይፋሉን ዝብል ጉዳይ ኣብ ተኸታተልቲ ስፖርት ኤርትራ እቲ ዝዓበየ ጉዳይ ኮይኑ ምህላዉ ተሓቢሩ።
ኣሰልጣኒ እታ ሃገራዊት ጋንታ ዑመር ኣሕመድ ድማ ተጻወታ ዑቕባ ንምሕታት ዘይኮነ ዋንጫ ሴካፋ ንምዕታር ከምዘቛምቱ ይገልጽ። ንሱ ነዚ ዝገለጸ፣ ህድማ ተጻወቲ የሰክፈኩም ድዩ ንዝብል ካብ ማዕከናት ዜና ንዝቐረበሉ ሕቶ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ’ዩ።
ኣብ ዞባዊ ግጥማት ካብ ዝተሳተፉ ተጻወቲ ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ፣ ኣብ 2009 ኣብ ኬንያ፣ 12፣ ኣብ 2011 ኣብ ታንዛንያ 13 ኣብ 2012 ድማ ኣብ ኡጋንዳ 17 ብድምር 42 ተጻወቲ ጋንታታት ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ዑቕባ ንምሕታት ኣብተን ሃገራት ከምዝተረፉ ኣይርሳዕን።
ዳርጋ ብምሉኦም ድማ ኣብ ኣውስትራልያን ሆላንዳን ዑቕባ ከምዝተዋህቦም ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ብፍላይ እቶም ኣብ ኣውስትራልያ ሓድሽ ህወይት ዝጀመሩ ኤርትራውያን ተጻወቲ ኩዕሶ እግሪ ምስ ክለባት ናይታ ሃገር ተጸንቢሮም ዝንኣድ ምንቕስቓስ የርእዩ ምህላዎም በብእዋኑ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
እዛ ሕጂ ኣብ ኬንያ እትርከብ ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ድማ፣ ብውሕዱ ሽዱሽተ ዝኾኑ ተጻወታ ኣብ ሱዳን የመንን ካልኦት ሃገራትን ብፕሮፌሽናል ዝጻወቱ ብምዃኖም ህድማ ተጻወቲ ከውሕድ ይኽእል’ዩ ዝብል ትንታነታት ይወሃቦ።
እንተኾነ፣ ህድማ ተጻወቲ ሕጂ ዘይኮነ፣ እታ ሃገራዊት ጋንታ ዘለዋ ግጥማት ዛዚማ ናብ ኤርትራ ንምፍናው ኣብ እትቃረበሉ እዋን’ዩ ካጋጥም ዝኽእል ክብሉ ዝገለጹ’ውን ኣይተሳእኑን።
ሓደ ሜጀረ ጀነራል፣ ክልተ ብርጋዴር ጀነራልን ብርክት ዝበሉ ኮለነላት፣ ሜጀራትን ካፕቴናትን ዘመሓድርዎ ስፖርት ኮሚሽን ኤርትራ፣ ብፍላይ ድማ ፈደርሽን ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ እቲ ብህድማ ምኩራት ተጻወቲ ብኸቢድ ካብ ዝተሃስየ ጽላታታ ኤርትራ’ዩ።
=====================================


text:
ንዓለምን ንኸባቢኡን ኪልውጥ ዚኽእል ሓይሊ፡ እቲ ካብ ኣእምሮ መንእሰይ ዚምንጩ ናይ ለውጢ ድራኸ ኢዩ። እዚ ኣከታቲለ ዝጽሕፎ ዘለኹ ድማ፡ ናብኡ ዝዓለመ ኢዩ።
መንእሰይ ወናን ነብሱን ኣእምሮኣዊ ትብዓት ዘለዎን ኪኸውን ይግባእ። ከመይሲ ፈራህን ተወላዋልን፡ ኣብ ጥሩፋውን ሕልማውን እምነት እተጸምደ መንእሰይ፡ ንኤርትራ ኣየድልያን፡ ንዓለም`ውን ጾር ኪኾና ደኣምበር ዝውስኸላ ነገር የብሉን።
እቲ መንእሰይ ሓደ እምነት ወይ ዕላማ እንተ ሃለዎ፡ እዚ እምነት ወይ ዕላማ`ዚ ኣብ ፍትሕን ኣብ ሓድነትን ተጻዋርነትን እተመርኰሰ ምስ ዘይከውን፡ ሕጂ`ውን ንሃገሩ ይኹን ወይ ነዛ ኣብ ጸገም ዘላ ዓለምና ከድሕና ኣይክእልን። ኣእምሮኻ ካብ ምስፋሕን ኣግፊሕካ ካብ ምርኣይን ስነመጎታዊ ኣተሓሳስባ ካብ ምኽዕባትን ነቲ ብኣርኣያ ስላሰ እተፈጥረ ከማኻ ሰብ ድማ ከም ብጻይካ ካብ ምርኣይን ምቕራብን ዚበልጽ ካልእ ኣማራጺ መገዲ ዘሎ ድማ ኣይመስለንን።
ንነገራት፡ ንኹነታት፡ ንዓለም፡ ንፍጥረት፡ ብሰፊሕን ተባዕን ሳየንሳውን መገዲ ምስ እትርእዮ፡ ንመንፈሳዊ ህይወትካ ድማ ፍትሕን ሓድነትን ፍቕርን ኣብ ምኽዕባት ምስ እትጥቀመሉ፡ ንኣኻን ንኸባቢኻን ድሕነት ክትረክብ ትኽእል። ብኣንጻሩ ግን፡ ኣእምሮኻ ብምጽባብ፡ ነቲ መንፈሳዊ ህይወትካ ድማ ጥሩፍነትን ፍልልይን ጽልእን ጥርጠራን ንኺምዕብል ምስ እትጥቀመሉ፡ ኣብ ህይወትካ ኾነ ኣብ ናይ ካልእ ሰብ ህይወት ሰላም ክትዘርእ ኣይትኽእልን፡ ዘላቒ ዕግበት ንምርካብ ከኣ ኣይትበቅዕን። ኣብ ውሽጥኻ ዘየለ መሰረታውን ዘላቕን ፍትሓውነት ናብ ሃገርካን ናብ ህዝብኻን ንምስግጋር ደፋኢ ሓይሊ ወይ ድራኸ ኣይህልወካን።
ሓደ ነዚ ተኸታታሊ ጽሑፍ መቕረብየይ ምኽንያት ድማ፡ ብዓቕመይ ነቲ መንእሰይ ነቲ ኪኸዶ ዘለዎ መገዲ ንምሕባር ኢዩ። መንእሰይ ጥራይ ኢዩ ለውጢ ከምጽእ ዚኽእል ብምባል ከኣ እቲ ጽሑፋት ናብኡ ዝዓለመ ገይረዮ ኣለኹ። ኣብ ታሪኽን ቋንቋን ሳየንስን ፍልስፍናን ባህልን ሃይማኖትን ስነጽሑፍን ፖለቲካን ዘሎኒ ተመክሮታት ድማ ከይተቘጠብኩ ንኹሉ ኣንባቢ ከካፍል ክፍትን እየ።
እምበኣር ካብዚ ሓሊፈ ናብቲ ኣብ ሃገርና ተናዒቑን ተደርብዩን ዘሎሞ ብማፋያዊ ፖለቲካዊ ባህሊ ተተኪኡ ዘሎ ናይ ኣቦታትና ምምሕዳራዊ ወይ`ውን ፖለቲካዊ ባህሊ ክኣቱ።
ኣብዚ ዝሓለፈ ግዜ ሓንቲ ብኃው ሰሎሞን ገብረኽርስቶስ እተደርሰት ሕጊ እንጋንኣ፡ ሥርዐት ዐጽሚ ሐርማዝ ዘርእስታ መጽሓፍ ኣንቢበ። ግሩም ምምሕዳራዊ ወይ ውሕሉል ፖለቲካዊ ባህሊ ከም ዝነበረና ድማ ተገንዚበ።
እቲ ቦታ ኣብ ኣከለጉዛይ ኤርትራ ኢዩ፡ እቲ ሕጊ ድማ 300 ዓመት ይገብር እተጻሕፈ ኢዩ ይብሃል። ኣብ ኤርትራ ስርዓት እንዳባ ወይ ሕጊ እንዳባ ዘይብሉ ማሕበረሰብ ዳርጋ ኣይርከብን። ከም ሎሚ ዘይኮነ፡ ኤርትራዊ ብሕጊ ዝግዛእ ህዝቢ ኢዩ ነይሩ። ሎሚ ግን ኣብ ክንዲ ሕጊ እንዳባ፡ ሕጊ ማፍያ ኪዝውተር ንርኢ ኣሎና።
እስከ ኣብቲ መጽሓፍ ብዛዕባ ምምራጽ መራሕቲ ወይ ኣካየድቲ፡ ብዛዕባ ምምሕያሽ ሕጊ (amendments) ከምኡ`ውን ብዛዕባ ምዝንጣል እንታይ ሰፊሩ ከም ዘሎ ንመልከት፥
ብዛዕባ ምርጫ ሽመት ኣብ ገጽ 32 ከምዚ ይብል፥
“ሽድሽቲኦም ሹማት እንጋንኣ ሰብ ቆጽሊ ኢዮም። እዚ ማለት ከኣ ህዝቢ እንጋንኣ እዚኦምስ የካይዱና፡ ይለኣኹና፡ ይኾኑና ኢዮም፡ ብቕንዕና ይመርሑና ኢዮም ኢሉ ዝመረጾም ደኣ እምበር ባዕሎም ገንዘቦም ከስኪሶም፡ ንብረቶም ኣብሪሶም ወርቆም ኣፍሲሶም ምረጹና ኢሎም ዝተመርጹ ኣይኮኑን። እቲ ሓድሽ ሹም ዚምረጽ ብስም ወዲ እቲ ቀዳማይ ሹም ወይ ወዲ ጭቃ ዓዲ፡ ወይ ድማ ወዲ ምስለነ ኢዩ ኢሎም ዘይኮነስ፡ ይሕሸና የናብረና ኢዩ ኢሎም [ኢዮም] ዚመርጹዎ። [ሹመት] ከም ርስቲ ካብ ኣቦ ናብ ውሉድ ኣይመሓላለፍን።”
ቀጺሉ ድማ ብዛዕባ ምርፋት መራሒ ወይ ኣካያዲ ኪትንትን ከሎ ኣብ ገጽ 33 ከምዚ ዚስዕብ ይብል፥
“ሓደ ሹም ሕማቕ እንተ ደኣ ኾይኑ፡ ማለት እንተ ኣጠፋፊኡ ወይ ሓሶት ምስክር እንተ ደኣ ተቐቢሉ፡ ኣብ መንጎ ዕድመኡ ይሰዓር። ይበልዕ ኢዩ ተባሂሉ ብብጾቱ ወይ ብኻልኦት ሰባት እንተ ጠርጠሩዎ፡ ከም ዚበልዕ ከኣ እንተ ተረጋጊጹ፡ ካብ ስልጣኑ የውርዱዎ።”
ኣብ ሃገርና ግን ኣብዚ እዋን`ዚ እቲ ሕጊ እንዳባ ብብሒም ዝበለ ይተሓጎም ኢዩ ተተኪኡ ዘሎ።
ካብ ኩሉ ዘገርም ግን፡ እቲ ብዛዕባ ምምሕያሽ ሕጊ (amendments) ዚገልጽ ዓንቀጽ ኢዩ። ንሱ ድማ ኣብ ገጽ 34 ከምዚ ዚስዕብ ይብል፥
“ኣገባብ ምሕዳስ ስርዓት እንዳባ
[እቲ ኪረአ ዘለዎ ጉዳይ ኣብቲ ደብተር ምስ ዘይርከብ፡ እቶም ዳያኑ ንግዜኡ መኺሮም ነቲ ጉዳይ የደቅሱዎ] እታ ሽዑ ዝሰርዑዋ ስርዓት ወይ ፍርዲ ሽዑ ንሽዑ ኣብ ደብተር ትጸሓፍ..ንጥንቲ ከኣ ከም ሕጊ እንጋንኣ ኮይና ትቐውም። .. [ኣብቲ ዚግበር ምምሕያሽ] ሓገዝ እንተ ኣድለየ ድማ ካብ ነፍሲ ወከፍ ዓዲ ለባማት ይውሰኹ። ..ኣሪሞም ከኣ ኣብ ደብተር ይሕዙዋ። ኣብ ዳሕራይ መዓልቲ ንሰብ ነገር ኣጋጢሞም ብዋዕላ ይሕግጉዋ። ሕጊ እንዳባ፡ ሕጊ እንጋንኣ ከኣ ትብሃል። “
ኣንቱም ሰባት፡ ካብዚ ንላዕሊ ደኣ እንታይ ክንብል ኴንና! ሰለስተ ሚእቲ ዓመት ዝገበረ ፓርላመንታዊ ኣመራርሓናስ ብሓቂ ኣብ ደልሃመት ኣትዩ! ብ “ባዕልኻ ትፈልጥ” ተተኪኡ!
እምበኣር፡ ከም በዓል ጴጥሮስ ሰሎሞንን በዓል ድሩዕን ካልኦት ኩሎም ከዳዓት ተባሂሎም ኣብ ዒራዒሮን ኣብ ካልእ ምስጢራዊ ጐዳጕድን ተዳጕኖም ዚሓቁ ዘለዉ ብጾትና፡ ብሕጊ እንጋንኣ ንጹሃት ኢዮም። መራሒ ንዓዲ ምስ ኣዋረዳ፡ ብሃገራት ዓለም ከኣ ከም እትፍንፈን ምስ ገበራ፡ ንዓ ብሰላም ውረደልና ኢዮም ዝበሉዎ። ካልእ እንታይ ኢሎምዎ ዲዮም?
ጣልያን ነቲ ሕጊ እንጋንኣ ምስ ረኣዩዎ ኣስደሚሙዎም። ኪቕጽል ድማ ኣዚዞም። እንግሊዝ ምስ ረኣዩዎ ድማ፡ ኣንታ ንሕና ጥራይ እባ ኣይኮናን ፓርላማ ዝመሃዝና ኢሎም ብልቦም። ኪቕጽል ድማ ወሲኖም። ህግደፍ ምስ መጹ ግን፡ ጕሒፎምዎ! ብሕጊ ማፋያ ድማ ተኪኦምዎ!
ቀጺሉ ድማ ብዛዕባ ምዝንጣል ኪገልጽ ከሎ፡ ኣብ ገጽ 67 ከምዚ ዚስዕብ ይብል፥
“ኣቱም ይብል ነይሩ ብንዕቀት ኣታ ዝበለ 54 ቅርሺ ይከሓስ።” ኣብዚ እነሀልካ ግሩም ፍርዲ!
እስከ ቅሩብ ክዋዘ ፍቐዱለይ። ኣብቲ እዋንቲ ሓንቲ ቅርሺ ናይ ሎሚ 100 ናቕፋ ጌርና እንተ ሓሰብናያ፡ ሎሚ ሓደ ንዓቢ ሰብ ዝዘንጠለ ውልቀሰብ 5,400 ናቕፋ ኪኸፍል ምተፈርደ። ህግደፍ ንሰብ ካብ ዝዝንጥሉ ደጊም 20 ዓመት ኮይኑዎም። ን4 ሚልዮን ኤርትራውያን መዓልቲ መዓልቲ ኪዝንጥሉ ይውዕሉ ነይሮምን ኣለዉን። 20 ዓመታት ዝረብሐ ብ336 መዓልታት ይኸውን 6720 ናይ ዝንጠላ መዓልታት። ደጊም ህግደፍ ብሕጊ እንዳባ ኣብ ነፍስወከፍ መዓልቲ 5,400 ን4 ሚልዮን ሰብ ብምዝንጣሉ ናይ 20 ዓመታት ኣስታት 22 ትሪልዮን ናቕፋ ኪኸፍል ኣለዎ ማለት ኢዩ።
ነዚ ንምኽፋል ከኣ ወርቂ ናይ ቢሻን ወዲ ቢሻን፡ ኣብ ፈቐድኡ ባንክታት ተኸዚኑን ኣብ ናይ ማፍያ ትካላትን ተዋፊሩን ዘሎ ዶላራት ኣይኣክልን። በዚ መሰረት`ዚ ጉዳዩ ተጸኒዑ፡ ዓበይቲ ምስ መኸሩሉ፡ ወዮ ገበነኛ ህግደፍ ዕዳኻ ክትከፍል ካብ ዘይከኣልካ ካብ ዓዲ ለቒቕካ ጥፍኣልና ጥራይ ተባሂሉ ብዳያኑ ዓዲ ኣብ ባይቶ ዓደቦ (ኣብ ትሕቲ ጽላል ዳዕሮ) ዘላቒ ብይን ምተዋህቦ ነይሩ። ህዝቢ ድማ ብሰላምን ሩፋታን፡ ሓረስታይ ሓሪሱ፡ ነጋዳይ ድማ ነጊዱ ድራር ዕለቱ ማእሪሩ ቀሲኑ ምነበረ።
ግንከ ህግደፍ ኣብ ከምቲ እዋንቲ ዝነበረ ብሱል ፖለቲካውን ማሕበራውን ሃዋህው ኪፍጠር ምኸኣለዶ? ኣብ ከም ናይ ህዝቢ እንጋንኣ ዝነበረ ፓርላመንታዊ ኣገባብ ምሕደራኸ ዲክታቶር ኪፍጠር ምቹእ ባይታ ምረኸበዶ? ኣይምረኸበን። ከም ገለ እግዚኣብሄር ጸሊኡልና እንተ ዚመጽእ ነይሩኸ ህዝቢ መቐመጦዶ? ኣይመቐመጦን! እንታይ ደኣ ወሪዱዎ ሕጂ ትም ኢሉ ዚርእዮ ዘሎ? መልሱ ቀሊል ኢዩ። ህግደፍ ነቲ ናይ ሓቂ ምስሊ ኤርትራ ለዊጡዎ ኢዩ። ነቲ ናጻ መንፈስ ኤርትራዊ ኣዳኺሙዎ ኢዩ። ነቲ ፓርላመንታዊ ወይ ደሞክራስያዊ ባህርያት ህዝብና ኣምኪኑዎ ኢዩ።
ነዚ እንተ ዘይገብርሞ ኣብ ናይ ኣምባገነናዊ ኮረሻ ተወጢሑ ከጋልብ ኣይምተራእየን። ኣብ ልዕሊ ውጹዕ ህዝቢ ኣይመሽካዕለለን። ኣብ ልዕሊ ክብርን ወግዕን ጭውነትን ህዝቢ ድማ ሸይ ሸይ ኣይምበለን።
ይቕጽል።


text:
ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ንጋዜጠኛታት ውሽጢ ሃገር ሎሚ ዓርቢ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ፣ኣብ‘ዚ ወሳኒ ወቅቲ‘ዚ ንርእሶም ኣቃሊዖም ካብ ምባል ሓሊፎም መንነቶም ዘይገለፅዎም ወገናት፣ዝተፀለሉ ኢሎምዎም።
ኢትዮዽያ ኣብ ቀፃሊ ምስ ግብፂ ዝህልዋ ልዝብ፣ንመሰረታዊ መርገፂኣ ብዘይትንክፍ ኣገባብ ዝካየድ ምኳኑ ጠቂሶም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ገለ ግብፃዊያን ምሃንዲሳት ዓብዪ ግድብ ህዳሴ ብዝምልከት ኣብዚ ሎምቅነ ዝሃብዎ ሪኢቶታት ሳይንሳዊ ኣይኮነን ክብሉ ኣብቲ መዳይ ናይ ዝተዋፈሩ ኢትዮጵያዊያን ሰብሙያ ጉጅለ ኣካቢ ኣፍሊጦም።
ኣቦ መንበር እቲ ጉጀል ዶ/ር ስለሺ በቀለ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ግብፃዊያን ሰብሙያ ቑመት ግድብ ህዳሴ ንኽቕንስ ዘቕረብዎ ሓሳብ ንሃገሮም ዘይጠቅም ንኢትዮጵያዊያን እውን ዝጎድእ እዩ ኢሎም።’‘ክኢላታት ጉጅለ መፋስስ ናይል ካብ ዩኒቨርስቲ ካይሮ’ ብዝብል 18 ግብፃዊያን ዝፅሓፍዎ ነገር ኣሎ።ቑመት እቲ ግድብ ከምዚ ይኹን ከምዚባ ይነኪ ዝብሉ መፍትሕታት ሓሳብ ኣቕሪቦም ኣለው።እዚ ግን ኣብ ሳይንስ እውን ዝተሞርኮዘ ኣይኮነን።’’
መፍትሒ ሓሳብ ግብፂ ዘስደምም እዩ ዝበሉ ዶ/ር ስለሺ ብኦም ዝምራሕ ኢትዮጵዮዊያን ጉጅለ ሰብሙያ ናይ ፅሑፍ ምላሽ ምውፅኡ ኣፍሊጦም ኣለው።ግድብ ህዳሴ ኣብ ልዕሊ ግብፂ ዝኾነ ይኹን ጉድኣት ከምዘየብፅሕ ዓለምለኸ ክኢላታት ብዝርከብዎ ገለልተኛ ጉጅለ ሰብሙያ ዝተረጋገፀ ምዃኑ ዶ/ር ስለሺ ንቪኦኤ ኣብሪሆም ክብል እስክንድር ፍሬው ፀብፂቡ።


text:
ኣሜሪካዊያን ንፅምብል ቃለ ምሓላ ፕሬዝዳንቶም ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ትማሊ ሰኒ ኣብዚ ኣብ ዋና ከተማ ዋሽንግተን ዲሲ ብዱምቕ ኣኽቢሮምዎ።
ብዙሓት ኣማእቲ ኣሽሓት ህዝቢ ፕሬዝዳንቶም ባራክ ኦባማ ቃለ ምሓላ እናፈፀሙ ኣብዚ ቆራር ማዕልቲ ብኣንፈት ምዕራብ ፊት ንፊት ህንፃ ካፒቶል ብምእካብ ተዓዚቦምዎ። ይርኣዩ።
እቶም ፕሬዝዳንት ብዋና ዳኛ ጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ዩናይትድ ስቴትስ ጆን ሮበርት ኣቢሎም ነይሮም ቃለ ምሓላ ዝፈፀሙ።
በመሰረት ሕገ መንግስቲ ዩናይትድ ስቴትስ ስልጣን ዘመን እቶም ፕሬዝዳንት 20 ጥሪ ኣ/ፈ ከብቅዕ ስለዘለዎ ፕሬዝዳንት ኦባማን ምኽትል ፕሬዝዳንት ጆ ባይደንን ብቕድሚ ትማሊ ሰንበት ነይሮም ብውልቂ ኣብ ንእስ ዝበለ ስነስርዓት ቃለ ምሓላ ዝፈፀሙ።ስነስርዓት ቃለ ምሓላ ኣብ ዕለተ ሰንበት ከይኮነስ ህዝቢ ኣብዝተረኸበሉ ዕለተ ሰኒ እዩ ዝካየድ።
እቶም ፕሬዝዳንት ኢዶም ኣብ ልዕሊ ክልተ መፃሕፍቲ ቅዱስ ብንምባር ነይሮም ቃለ ምሓላ ዝፈፀሙ።ፕሬዝዳንት ኣብርሃም ሊንከን ኣብ 1861 ኣ/ፈ ኣብዘካየድዎ ቃለ ምሓላ ዝተጠቐምሉ መፅሓፍ ቅዱስን ብቐታሊ ሰብ ናይ ዝተቐንፀሉ ተቓላሳይ ስቪላዊ መሰላት ዶ/ር ማርቲን ሉተር ኪንግ ጁኒየር መፅሓፍ ቅዱስን እዮም።ትማሊ ሰኒ ካሊእ ድርብ ብዓል’ውን ነይሩ።ዝኽር ማርቲን ሉተር ኪንግ ኣብ ሙሉእ እታ ሃገር ተኸቢሩ ውዒሉ።
19 ደቓይቕ ኣብዝወድአ ቃለ ምሓላ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ኣሚሪካዊያን ኣብ መንግኦም ዘሎ ፖለቲካዊ ኣፈላላይ ናብ ጎኒ ብምግዳፍ ንናይታ ሃገር ሽግራት ንምፍታሕ ሓቢሮም ክሰርሑ ፀዊዖም።
ፕሬዝዳንት ኦባማ ማእኸላይ እቶት ናይ ዘለዎም ኣሜሪካዊያን ደረጃ መነባብሮ ንምዕባይን ፍትሓዊ ዘይኮነ ናይ ኣታዊ ስርዓት ንምንካይን ሓዊሱ ኣብ ናይ 2012 ኣ/ፈ ወፍሪ ዳግማይ ምርጭኦም ዘሕለፍዎም ጭብጥታት ኣፅንኦት ሂቦም ኣለው።‘’ኣዝዮም ውሑዳት ዝምዕብልሉ ኣብዝሓ ድማ መነባብርኦም እናንቆልቆለ ኣብዝኸደሉ ሃገርና ኣሜሪካ ክትዕዎት ከም ዘይትኽእል ከም ህዝቢ ንርዳእ ኢና።’’
ኣሜሪካ ኣብ ዓለም ፅንዕቲ መሻርኽቲ ኮይና ከምእትቕፅልን ዴሞክራሲ ንኽዕምብብ ምሕጋዛ ክትቕፅለሉን እያ ኢሎም ፕሬዝዳንት ኦባማ።
ናሽናል ሞል ተባሂሉ ኣብ ዝፅዋዕ ለጥ ዝበለ ማይዳ ዝተረኸበ ህዝቢ ብዙሕ ነይሩ።ኣብ 2009 ኣ/ፈ ምስ ዝነበረ 1.8 ሚሊዮን ህዝቢ እንትወዳደር ግን ዝወሓደ።


text:
ምኽትል ሓላፊ ቁጠባዊ ጉዳያት ህግደፍ ዝነበረ፣ ኣቶ ነጋሽ ኣፈወርቂ፣ ኣብዚ ሰሙን’ዚ ንስርዓት ህግደፍ ብወግዒ ራሕሪሑ ኣብ ነርወይ ፖለትካዊ ዑቕባ ሓቲቱ ከምዘሎ ተረጋጊጹ።
ንልዕሊ 15 ዓመታት ኣብ ልዑል ጽፍሒ ቁጠባዊ ጉዳያት ህግደፍ ዝሰርሐ ኣቶ ነጋሽ፣ ድሕሪ ሓጎስ ክሻ ዝለዓለ ተኣማንነት ከምዝዝነበሮ ይፍለጥ።
በቲ ነጋሽ ዝወሰዶ ስጉምቲ ዝሰንበደ ሓጎስ ክሻ ብተደጋጋሚ ልኡኻት ብምስዳድ ናብ ኣስመራ ንኽምለስ ጻዕሪ ከምዝገበረ፣ ሓደ ካብቶም ልኡኻት ሓላፊ ባንክ ኣባይቲ (Housing Bank) ከምዝኾነ ‘ውን ተፈሊጡ ‘ሎ።
ኣቶ ነጋሽ ናይ Commercial School ምሩቕ ኮይኑ ኣብ ግዜ ስርዓት ኢትዮጵያ ኣብ ወደብ ዓሰብ ከም ብዓል ሞያ ሕሳብ (Accountant) መጻረዪ ነዳዲ ኮይኑ ዘገልገለ እዩ። ይኹን’ምበር ካብ ስርዓት ደርግ ኣምሊጡ ህይወቱ ብምድሓን መጀመርያ ኣብ ሊብያ፣ ቀጺሉ ኣብ ኦክላንድ፣ ካሊፎርንያ ተሰዲዱ ክነብር ድሕሪ ምጽናሕ፣ ኣብ 1992 ናይ መጀመርያ ኣማሓዳሪ ስራሕ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ኣመሪካ ኮይኑ ሰሪሑ።
ክሳብ’ዛ ንምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ዝራሕርሓላ ዕለት ከኣ ኣብ ጎኒ ሓጎስ ክሻ ብእምነትን ምስጢራውነትን ከገልግል ጸኒሑ።
እቲ ብሓጎስ ክሻ ዝምራሕ ቁጠባዊ ጉዳያት ህግደፍ፣ ሓደ ካብቶም ቀንዲ ብኣምልኾ ኢሳይያስ ዝምእዘዙ፣ ንብልሽውና ዝተቓልዑ ተሓታትነት ዘይብሎም፣ ንሃገርና ናብ ዕንወት ዘምርሑዋ ዘለዉ ትካላት ህግደፍ እዩ። ገለ ካብቶም ቁጠባዊ ጉዳያት ህግደፍ ብልሹው ኣእዳው ዘእተወሎም ናይዚ ቀረባ ዓመታት ምስጢራውያን ንጥፈታት፣ ዕደና ወርቂ ቢሻ፣ ንግዲ ዱባይን ሃገራት ኣፍሪቃን፣ ሕቡእ ናይ ቻይና ሕሳባትን ንግድ ኣጽዋርን ከም ኣብነት ክጥቀሱ ይከኣሉ።ምኽትል ሓላፊ ቁጠባዊ ጉዳያት ህግደፍ ነበር፣ ነጋሽ ኣፈወርቂ ንስርዓት ህግደፍ ራሕሪሑዎ።,


text:
ሃገራት ኣፍሪቃ ብድልየተን ነንባዕለን ዝገማገማሉ መድርክ ዘውፀኦ ንኢትዮዽያ ዝምልከት ሪፖርት፣ዝላዓለ ቆላሕታ ከምዝህብሉ ቀ/ሚ ሃይለማርያም ደሳለኝ ገሊፆም።ዛጊድ ሰላሳን ሓደን ሃገራት ኣብ‘ቲ መድረኽ ተሓቊፈን‘ለዋ ይብል እስክንድር ፍሬው ዝላኣኾ ሪፖርት።
እቲ መድረኽ ንኢትዮዽያ ኣማእኪሉ ዘካየዶ መፅናዕቲ ውፅኢቱ ሎሚ ወግዓዊ ኮይኑ‘ሎ።ገምጋም ዝተገበረሎም ዘፈራት ድማ ፖለቲካዊን ዴሞክራሲያዊን ምሕደራ፣ማሕበራዊን ቁጠባዊን ዕብየትን‘ዮም።
ኣብ ልዕሊ‘ቲ ንኢትዮዽያ ዝምልከት ሪፖርት መደረ ዘስምዑ ቀ/ሚ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ናብ ዝርዝር ከይኣተው ከምዝቅበልዎ ጠቂሶም።
”ብዛዕባ ኢትዮዽያ ዝተዳለወን ሎሚ ዝተቀበልናዮን ሪፖርት፣ውፅኢት ዘቆምናዮ ንነብስኻ ትግምግመሉ መድረኽ‘ዩ።ካብ ልብና‘ውን ንቅበሎ ኢና።ልዑል ግምት‘ውን ክንህቦ ኢና።እቲ ሪፖርት ዝገምገሞም ኣርባዕተ ዘፈራት ንምምሕያሽ ክንጥቀመሎም ኢና።ምስ ሃገራዊ ውጥናትና ኣቃዲና ክንትግብሮ ድልየትና‘ዩ” ኢሎም።
ንቀ/ሚ ኣማኻሪ ጉዳያት ቁጠባ ኣቶ ንዋይ ገብረኣብ ብወገኖም፣እቲ ገምጋም ንብርክት ዝበሉ ኣካላት ዘሳተፈ ምኻኑ ጠቂሶም።ቅድሚ ሎሚ እቲ መድረኽ ዘዳለዎ ሪፖርት፣ቀ/ሚ ዝነበሩ ኣቶ መለስ ዜናዊ ኣብ ዝተረኸብሉ መድረኽ ከምዝተካየደ ዝዝከር‘ዩ።ከምዚ ናይ ሎሚ ዝበለ ገምጋም ድማ ዕዙዝ ረብሓ ከምዘለዎ ኣቶ ንዋይ ጠቂሶም።


text:
(PLEASE READ WITH GEEZ UNICODE) ሰማይ ሰላም አሰናዳእቲ መጽሄት ደሃይ ትግራይ /መቐለ ካብ ጌታቸዉ ረዳ (ሳን ሆዘ -ካሊፎርንያ) (አሜሪካ) ኣብ ዓንዲ ደሃይኩም “ሓሜት መፍትሕ ጸገም ኣይኾንን” ኣብ ዝበል” ቦኽሪ ማዕዳኹም “ሚዛናዊ ዝኾነ ፐረስ ኣጣይሽካ ምሰራሕ እሞ-ድማ ኣብ ትገራይ ዘይሕሰብ’ዩ፤ እንተ ዝተርፈኩም ይሓይሽ አይትድከሙ። ብምባል ዝማዓዱኹም ማዓድቲ፤ እንትትምልሹሎም   በምባል ሸብሊልኩሞ። አንተ ዝተርፈኩም ይሓይሽ ኣይትድከሙ ምባሎም ጻማኹም ንምንሻዉ ዘይኮነስ ጩቡጥን ሚዛናዊን መረዳእታ ዘለዎም ማሕበራዊ፣ ባህላዊ፤ ፈትሓዊ፤ ፖለትካዊን ዝኾኑ ሀዘባዊ ማህደራት ዝሓዙ በሰላ ጥርዓን/በደላት ዋላ ንከተቐርቡ እንተትፈትዉ’ዉን፤ ክምቲ ንስኹም ኣብ ዓንዲኹም ዝጸሓፈኩሞ   ዘይኮነስ   ህዝቢ ከሰምዖን ክማያየጠሉን ሕለናዊ ፈርዲ ንከሀበሉ ኣይደልን/ ኣይፍቀደልኩምን እዩ፤ እቲ ናይቶም ሰባት ማዕዳ በግላጩ እንትትርጎም። እዚ ድማ ዘይካሓድ ጉሁዶ’ ዩ። ከም’ቲ ንሰኻትኩም ኣብ ዓንዲኹም ንሓገዝ ልሳናትኩም ዘቐረብኩሙልና ናይ መለስ ዜናዊ ምስላ   ትብሉዎም መራሕቲ ዉድብ ወያነ፤ ሰበ-ስልጣናት ግን፤- ከማኻትኩም ትማሊ አጋግዘ ዝተወለድና ዘይኮንናስ ምብዛሕትና ከምቶም ኣያታትኩም ዳርጋ ማዕረ ዕደመ ዝጎሰምና ስለዝኾንናን፤ገለ ጎዲፍ ናይቲ ገድሊ ስለንፈለጦን፤ ጭብጢ ዘለዎ ህዝባዊ መስቆርቁሮ/ በደል ክሲን አቤቱታን ግና ከሰምዑዎ ዛይደልዩ እዮም። ከመይ? ከመይ-ዝብል ለባም እንድዩ ዝባሃል፤ ኣብ ገድሊ በሪኽ ቦታ መሪሕነት ኮነ ኣብ ታሕተዋይ ብርኪ ኮይኖም አብ ክፍሊ ሓለዋ ወያነ/ 06/ ክፍሊ ጸጥታን ስራሕቲ ምርመራን ዝነበሩ ተጋደልቲን፤ ነበር ተጋደልቲን፤ ስብኣዊ ግህሰት ዝፈጸሙ፤ አለዉ። እወ’ ኣለዉ ዝብል መርገጽ እነተዳኣ ሃልዩና፤ ፍትሒ ምእላሸ ኣየንዉርን። ንኣረጋዉያን፤ ዓበይቲ ወለዲ/ ዝሸምገሉ ብህይወቶም እንተለዉ ‘ብሃልሃልታ/ነበለባል -ሓዊ” ብተጋደልቲ ወያነ ከም ሽዊት “ህንከቶ-ምሸላ” ተለበሊቦም፤ ገሊኦም’ዉን ብዱዉሎም /ብህይውቶም እንተለዉ ፤ንቁመት- “ዕጽፊ ማዕረ ቁመቶም” ፤ንጎኒ ድማ “መንቀራቑሮ ጸባብ-ጉድጛድ” መቓበሮም ክኹዑቱ ዘተገደዱ፤ ምስ ኳዓቱዎ ናብኡ ብህይወቶም ክኣተዉ ተገይሩ ብመጥለቐ/-መገለል ቁርማም እንጀራ እንዳተደርበየትሎም ኣብታ ጉድጛድ ብሓሰኻን ብዱዱቓን ዓዕጽምቶም ኖኺሉ ከም ንቑጽ ዱንኩል ፈርከሽ-ከሽ ኢሉ ብሾዃኺ ኣሞራ ስጋኦም እንዳተመንጨተ፤ የዒንቶም ተተኹቲኹ ኖቒሩም ዳር-ትርኢት ኣብ ልዕሊኦም ግፍዒ ተፈጺሙዎም ዘሞቱ ተጋሩ ወለዲናን ኣሓትናን፣ ኣኮታትናን ጎረባብትናን -2- መሓዙትናን መታዓቢቲናን በግፍዒ ብዘይገበኖም እንበለ-ፍርዲ ሂይወቶም ብስቅያት መርመራ ዝሓለፈት ፣ ካብቲ ሲኦል መርመራ ዘተረፉ ንታሪኽ፤ ንጋዝየጣ ጻሓፈቲን ዘገበቲን ንኽዕልሉዎ ከም ዕድል ዝተረፉ “ኣብየት፤ኣብየት- ዝብሉሉ ሀዘባዊ መጋባኣያ ተኽልኪሎም ፍትሒ ኣብ ምእላሽ ዝርከቡ ስድራ ቤታት ኣሻሓት ተጋሩ ወለዲን ኣሕዋትን ስለዘለዉ፤   ዘይኮነስ ሚዛን ዝሓዘ፤ ፍትሒ ክዋሃቦ ዝግባእ፤ ነዚኦም ፍትሒ ንክረኽቡ ዉ’ን፤ ከምታ ንደርጋዉያን ፉሉይ ቤት ፍርዲ ተመሰሪቱዎም ገበኖም ክጽጸ ዝተገብረ፤ ኣብ ትሕቲ ጽላል ዉድብ ወያነ ኰይኖም ገበን ዝፈጸሙ መሰል ተጋሩ ዘጋሃሱ ተጋደለቲ ወያነ፤ ፍርዲ ክጋልሆምን ክፍትሾምን ፤ዳሃአይ መፅሄት ንሀዝቢን ንሰበ ሰለጣናትን ሉኡኽቶኹም ክተበጽሑ ቃልኩም ካይታዓጽፉ ሕድረኹም ከይትርስዑ፤ እንዳበልኩ እታ ኣላ’ትብሉዋ ዘለኹም “ናጽነት- ፕረስ” ክንኣምንነልኩም ምእንታን፤ እስኪ በዚኣ ክንላለየኩም-ተላለዩና። እዚን ወዲዚን ዘስቆርቁረና ዘሎ ናይ ጉዱኣት ሰባት ጉዳያት በለካ ለኽዓካ ዛይኮነስ ካበቶም   ዝብሉ “በሰላ-በደል” ዘጥሬዩ ተጋሩ ካብ ኣንደበቶም ጩቡጥ ዝኾነ ገለ ካበቶም ኣያታትኩም ኣብልዕሊ ተጋሩ ዘዉረዱዎ ፍትሒ ዘይረኸበ “በሰላ” ግፍዒ ንህዝቢ ክነስምዕ’ዉን ቁሩባት ኢና። ተሓባበሩና ክንምሰክረልኩም። ሰላም ቀንዩ። ንመጽሄትኩም አሳልጦ ሩሑስ ንምነየልኩም ። “ሰማይ” ብዝብል ሽም ሓዲሽ ንክምስረት አብ ምሽብሻብ ዝርከብ -መጽሄት ሰማይ /ዌብ/ብሎግ። ጌታቸዉ ረዳ ሳንሆዘ-ካሊፎርኒያ- ኣሜሪካ/--/
Tuesday, March 11, 2008
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
አብ ዝሓለፈ ሰሙን ነቲ ምስ ኢሰያስ አፍወርቂ ዝገበርኩሞ ቃለ ምልልስ ምኽንያት ብምግባር ንኽልተ ዝተፈላለየ አረአእያ ዘለዎም ውልቀሰባት አቕሪብኩም ምዝርራብኩም ዝዝከር እዩ::
እቲ መደብ ሚዛናዊ ንክኽወን ምሕሳብኹም ዝምጎስ እኳ እንተነበረ: አብ ተግባር ግና እቲ መደብ ሚዛን ምሕላዉን ዘይምሕላዉን መዔቀኒ ብዘይምግባርኩምን ኣብቲ ኣተሓታትታ እንተኾነ እውን እቲ ዝቀረበ ሕቶታት ሚዛን ከተትሕዝዎ ዘይምፍታንኩም ብዙሕ ሕቶታትን ምጥርጣራትን ኣላዒሉ እዩ:::
ቕድሚ ናብቲ ናይቶም ክልተ ዜጋታት ቃለ ምልልስ ውልቃዊ ርእይቶ ምሃበይ: ብሓፈሽኡ ብዛዕባ እቲ ምስ ውልቀመላኺ ኢሰያስ ዝገበርኩሞ ሕቶን መልስን ብወገነይ ዘለኒ ትዕዝብትታ ከቀድም እደሊ::
ቀዳማይ:
ናይ መደብኩም ተኸታተልቲ ፡ ተወልደ ወልደገብሪኤል ናይ ስርዓት ኢሰያስ ተደናጋጺ ሙኻኑ ብተደጋጋሚ አብ ዝተፈላለዩ መደባት ክሕብሩን ተቃውሞኦም ከስምዑን ክገልጹን ምጽንሖም ዝዝከር እዩ:: ነቲ ርእይቶ ናይ ህዝቢ ጸማም ድምጺ ብምሃብ ሕጅውን ነቲ ቃለ ምልልስ ብፍላይ ምስ በዓል ስልጣን ህግደፍ ብተወልደ ክግበር ምውሳንኩም አብ ልዕሊ ተኸታተልትኹም ዘለኹም ዘይተገዳስነት አበርቲዑ እዩ ዘነጽሮ:::
እቲ ቃለ ምልልስ አብ ነጻን ዲሞክራሲያዊት ሃገር ይግበር ብምንባሩ እቲ መልሲ ናይ ኢሰያስ ዘይኮነስ እቲ ዝቀርብ ሕቶታት ከም ትጽቢት ንኤሪትራውያን እዋናውን አገድስን እዩ ኔሩ:: እዚ ክንሱ እቲ ዝቀርብ ዝነበረ ሕቶታት ይኹን ባህርያት ናይ አተሓታትታ ካብ ናይ ሙያዊ ጋዜጠኛ ዝረሓቀን ሚዛን ዝጎደሎን ናይ ሮግራጋት ሕቶታት ብምንባሮም ግና ንብዙሓት ከምዘሕዘነ ከይተንኸፍክዎ ክሓልፍ አይደልን::
እቲ ብኢሰያስ ዝወሃብ ዝነበረ መልስታት እውን መብዛሕትኡ ነቲ ዝተሓተቶ መልስ ኣይኮነን ዝህብ ዝነበረ ፡ ብተወሳኺ ካብ ሓቂ ዝረሓቁን መሰረት ዘይብሎም መሖጎሲ ዓያሹ እዮም ኔሮም::
እቲ ዝቀረበ መደብ ካብ ድልየትን ትጽቢታትትን ህዝብታት ኤሪትራን አመሪካን ዝርአሓቀ: ሽውሃት ዓያሹ ንምርዋይ ተባሂሉ ዝተዳለወ ፍረ አልቦ ትያትር: ሓታትን ተሓታትን ካብ ክውንነት ዝተኸወሉ: ኾነ ኢሎም ንሓቅታት ንክሓብኡ ዝተበገሱ ምንባሮም ንለባም ዝጠፍኦ አይመስለንን::
ካልአይ
ኢሰያስ አፍወርቂ ኣብ ኒውዮርክ አብ ዝነበረሉ እዋን ብዙሓት ጋዜጠኛታት ኽረኽብዎ ፈቲኖም ግና አይሰለጦምን:: አይሰለጦምን ጥራሕ ዘይኮነ አብቲ ዝዓረፈሉ ሆቴል ተጸብዮም ክወጽእ ከሎ ንዘቅረብሉ ሕቶ ክምልስ አይኮነንን ነቶም ጋዜጠኛታት ምስ ረአየ ንድሕሪት ተመሊሱ ስጋዕ ደኺሞም ዝከድሉ ክጽበ እዩ መሪጹ :: ስለምንታይ ዝብል ሕቶ ኢሰያስ ዝምልሶ እኳ እንተኾነ ምስ ተወልደ ወልደገብሪኤል ቃለ ምልልስ ክገብር ዝመረጸሉ ሚስጢር ግና እንታይ እዩ? እቲ መደብ መዓስ ዝተሓንጠጠ እዩ?
ስልሳይ
እቲ መደብ አብ ናይ ትግርኛ ክፍለ ግዜ አብ ክልተ ተኸፊሉ ሰሉስን ዓርብን ንሰማዕቲ ምቕራቡ ዝዝከር እዩ:: እቲ ዝገረመኒ ግና ቀዳማይ ክፋል ሰሚዔ ነቲ ካልአይ ክፋል ንዓርቢ እንዳተጸበኩ ከለኹ ቕድሚ ብድምጺ ኣመሪካ ምዝርግሑ ኩሉ እቲ ቃለምልልስ አብ መስከረም ዳት ኔት ተዘርጊሑ ምንባሩ እዩ:: ስለዚ እዚ ብኸመይ ክኸውን ክኢሉ?
ድምጺ ኣመሪካ ምስ መስከረም ዳት ኔት ዘተአሳስሮም አበየናይ ነጥቢ እዩ`?
ናብቲ ሚዛናዊ ኣይነበረን ዝበልክዎ ሕቶ ክአቱ::
ቀዳማይ
እቲ መደብ እቶም ዕዱማት ነቲ ኢሰያስ ዝሃቦ መግለጺ እዮም ርእይቶ ክህብሉ ዝተሓበረ:: ምስ ዳኒኤል ረዘነ ዝተገብረ እውን አብ መግለጺ ኢሰያስ ዘድሃበ እዩ ኔሩ:: ብአንጻሩ እቲ ምስ ኣለም ዘሞ ዝተገብረ ግና አብ ናይ ኢሰያስ ዘይኮነስ አብ ናይ ዳኒኤል መልስታት ዝተሞርኮሰ ብምንባሩ ሚዛኑ ዝሓለወ ኣይነበረን:: ክኽወን ዝነበሮ አለም ዘሞ ኢሰያስ ከምዚ ኢሉ ንስኻ እንታይ ርእይቶ አለካ እዩ ክበሃል ዝነበሮ::
ካልአይ
ብተደጋጋሚ ኣብ መደባትኩም ሰባት ከተቅርቡ ከለኹም ገለ ሰባት ነቲ ዝሓተትኽሞ መልሲ ምሃብ ገዲፎም ዘይተሓተትዎ ክምልሱ ከለዉ አብ ክንዲ ነቲ ሕቶ ክምልሱ ትውከስዎምን ትመልስዎምን: አብ ካልእ አርእስቲ ኣትዮም ሃለውልወ ክብሉ ከለዉ ስቕ ኢልኩም ትሰምዕዎም :: ካብዚ ሓደ ሃለውሎው መልሲ ናይ አለም ዘሞ ክኸውን ከሎ ብዓቢኡ ድማ ናይ ኢሰያስ አፍወርቂ እዩ:::
ኣለም ዘሞ እቲ ኣርእስቲ ብዛዕባ ኤሪትራውያን ናይ ሕልና እሱራት: ንሱ ብዛዕባ ክልተ ግብጻውያን ካብ ሽወደን ንግብጺ ተወሲዶም ዝተአሰሩን ንሽወደን ንኻልአይ ግዜ ንኸይአትዉ ዝተኸልከሉ አልዒሉ ዘይተባህለ ናይ ሓሶት መልሲ ዝሃቦ እዩ:: መንግስቲ ሽወደን ነቶም ክልተ ግዳያት ብዙሕ ሚልዮናት ካሕሳ ከምዝከፈሎም ኩሉ ዝፈልጦ ስለዝኾነ ምስ ናይ ኤሪትራ ዘይሕጋዊ ኣሰራርሓ ዝተሓሕዝን ከም አብነት ዘጥቕስ ጉዳይ እውን አይነበሮን::
እቲ ኣለም ዘሞ ዝበሎ ብፍሉይ አርእስቲ መልሲ ክህበሉ ስለዝኾኑ ነቲ ኣርእስቲ ንግዚኡ ይውንዝፎ::
ሳልሳይ:
እቲ ኣለም ዘሞ አብ ራድዮኹም ዝሃቦ ናቱ ድሕረ ባይቶ ፍጹም ካብ ሓቂ ዝረሓቀ እዩ:: አለም ዘሞ ነቲ ናይታ ከተማ ምምሕዳር ብዛዕባ ምኽንሻብ ይኹን ሕማማት ኤይድስ ዝምልከት ንስደተኛታት ዝህቦ ሓበሬታ ብትግርኛ ንኽቱርጉም ዝተቆጸረ ምንባሩን ቅድሚ ሰለስተ ዓመት ካብቲ ስራሕ ተባሪሩ ስጋዕ ሕጂ ብሓገዝ ናይ መንግስቲ ዝነብር ሰነፍ ፍጥረት እዩ::
ከምዚ ዓይነት ሰብ ዝኾነ ይኩን ብዛዕባ ሰብአዊ መሰላት አፍልጦ ይኹን ተመኹሮ ዘይብሉ መን ሙዃኑ ከየጻረኹም ናብ ረድዮኹም ዓዲምኹም ንናይ ምሁራት መልሲ ርእይቶ ንኽህብ ምዕዳምኹም ጌጋ ጌርኩም ክብለኹም እደሊ::
ሰላም ተኽለ


text:
ብጨፍጫፍነቱ ዓለም ንዝፈለጦ ጣሊያናዊ ሮዶልፎ ግራዚያኒ ናይ መዘከርታ ሓውልቲ ምስርሑ ኣዝዩ ዘጉህን ዘሕዝንን እዩ ክብሉ ፕሬዝዳንት ማሕበር ሓርበኛታት ጀጋኑ ኢትዮጵያ ሊቀ ትጉሃን ኣስታጥቄ ኣባተ ኣፍሊጦም።ልዕሊ 30 ሽሕ ኢትዮጵያዊያን ኣብ ሓደ ማዕልቲ ዝተጨፍጨፍሉ መበል 76 ዓመት ሎማዕንቲ ተዘኪሩ ውዒሉ’ሎ።
ልክዕ ከም ሎሚ ቅድሚ 76 ዓመት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሞት ዝነገሰላ ዕለት ነይራ።ኢትዮጵያዊያን ሓርበኛታት ኣብርሃም ደቦጭን ሞገስ ኣስገዶምን ካብ ዝፈተኑዎ ናይ ቕትለት ፈተነ ዘምለጠ ጣሊያናዊ ኣዛዚ ሰራዊት ሮዶልፎ ግራዚያኒ ዝወሰዶ ናይ ሒነ ምፍዳይ ስጉምቲ መዳርግቲ ኣይነበሮን።
12 ለካቲት 1929 ዓ/ም ልዕሊ 30 ሽሕ ነበርቲ ኣዲስ ኣበባ ብዘስካሕክሕ ኣገባብ ተጨፊጢፎም፣ገዛውቶም እውን ነዲዱ።ካልኦት እውን ንመረበቶም ገዲፎም ተሰዲዶም።ናይዞም ሰማእታት እዚኦም ከምቲ ልሙድ ሎማዕንቲ እዞም ሰማእታት እዚኦም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተዘኪሮም ውዒሎም ኣለው።
ኣብቲ ስነስርዓት መደረ ዘስምዑ ናይ ጥንታዊት ኢትዮጵያ ፕሬዝዳንት ማሕበር ጀጋኑ ሓርበኛታት ሊቀ ትጉሃን ኣስታጥቄ ኣባተ ናይቲ ጭፍጨፋ ቀንዲ ተዋስኣይ ዝነበረ ግራዚያኒ ዝፈፀሞ ግፍዒ ኣዘኻኺሮም።
ግራዚያኒ ብቤት ፍርዲ ሓዊሱ ዝተወገዘን ዝተፈረዶን ገበነኛ እዩ ኢሎም።ነዚ ሰብ እዚ ኣብ ጣሊያን ዝተውሃቦ ክብርን ዝተተኸለሉ ሓውልትን ኣዝዩ ዘሕዝን እዩ ኢሎም። ዓለም ዝፈለጦ ጨፍጫፊ ሎሚ ንኽብሩ ከምዚ ምስርሑ ኣዝዩ ዘሕዝንን ዘተክዘናን እዩ።’’ንሓዋሩ እውን እንተኾነ ንኢትዮጵያዊያን ጥራሕ ከይኮነስ ንዓለም ዘሸገሩ ጨፍጨፍቲ ክውገዙ እዮም።’’
ነዚ ዕለት ሰማእታት ምኽንያት ብምግባር ሎማዕንቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብዝተዳለወ ናይ ምይይጥ መድረኽ ዝተዛረቡ ተሳተፍቲ ግራዚያኒ ጨፍጫፊ እምበር መዘከርታ ጠጠው ክበለሉ ዘይግባእ ሰብ ምዃኑ ኣብሪሆም።
ሰማያዊ ፓርቲ ዝቕፅል 30 ለካቲት 2005 ዓ/ም ኣብዚ ጉዳይ እዚ ህዝባዊ ሰልፊ ንምፅዋዕ ውጥን ከምዘለዎ ኣቦ መንበር እቲ ፓርቲ ኣቶ ይልቃል ኣረዲኦም።


text:
ተራን ምጥርናፍ መንእሰያትን
መድረኻት ፖሊቲካዊ ተቓውሞን
ታደሰ ኪዳነ
10ይ ክፋል 23/02/2013
ኣብ ዝሓለፈ ክፋላት እቲ ጎነጻዊ ቃልሲ ምስቲ ፖሊቲካውን ዲፕሎማስያውን ቃልሲ ተሳንዩ ዝኸደሉ መንገዲ ሓቢረ ነይረ። ኣብ ተመክሮ ናይቲ ንህግደፍ ዝወለደ ውድብ ህዝባዊ ግንባር እንተርኢና፣ እቲ ብዓንቶቦኡ’ውን ጽኑዕ ምትእስሳር ዘይነበሮ፣ ብሳበ ዝምራሕ ሲቪላዊ ጉጅለ፣ ኣብ 1976 ዓ.ም. ብወግዒ ካብቲ ውድብ ከም ዝእለ ምስ ተገብረ፣ መሪሕነት ናይቲ ውድብ ምሉእ ብምሉእ በቲ ወታደራዊ ክንፊ ጥራሕ ከም ዝበሓት ኢዩ ኮይኑ። እቲ ፖሊቲካውን ወታደራውን መሪሕነት ብሓደ ኣጠሚሩ ዝሓዘ ጉጅለ በዓል ኢሰያስ ድማ ‘መን ኢኻ’ ዝብሎ ዘይብሉ፣ ንዝኾነ ‘ክብድሃኒ ይኽእል ኢዩ’ ዝበሎ ዜጋ ዝኣስርን ዝርሽንን፣ ፖለቲካዊ ጥርናፈን ሓድነትን ካብ ኣፈ-ሙዝ ብረት ክትቦቕል ዝጽበ ዓንዳሪ መሪሕነት ኮይኑ። ክሳብ ሎሚ ድማ ሕጊ ዘይቅይዶ፣ ዲፕሎማሲ ዘይፈልጥ፣ ንእሽቶ’ውን ትኹን ሰብኣዊ ክብሪ ዘይብሉ “ኣብ ትንሓግ ዝተሸኽለ ዓጽሚ” ኮይኑ የሳቕየና ኣሎ። እዚ ክድገም ስለ ዘይብሉ ከኣ ኢየ ዝኾነ ወታደራዊ ጎነጽ፣ ብሲቪላዊ ፖለቲካዊ መሪሕነት ዝተማእከለ ክኸውን ኣለዎ ዝበልኩ። ብኸምኡ እንተኸይዱ ጥራይ ከኣ ኢዩ፣ ኣብቲ ህግደፍ ዝእለየሉ እዋን ሲቪላዊ መንግስቲ ክትከል ዝኽእል። ምድልዳል ሲቪላዊ መንግስቲ ድማ ምስ ህላዌ ናይ ሲቪክ ማሕበራትን ምሕያል ነጻ ፕረስን ጥራይ ኢዩ ክዉን ዝኸውን። እንተኾነ ንስርዓት ህግደፍ ኣልዒልካ ብዛዕባ ፕረስን ሲቪላዊ ኣሰራርሓን ምዝራብ ትርጉም ዝህልዎ ኣይኮነን።
ኣብዚ ክዛረበሉ ደልየ ዘለኹ እምበኣር፣ ብዛዕባ ብገለ ‘ኣብ ደምበ ተቓውሞ ኣለና’ ዝብሉ ወገናት፣ ንፕረስ ኣመልኪቶም ዝዛረብዎ ዘረባ ኢዩ። ንሳቶም “ነጻን ሓላፍነታውን ሚድያ ክህሉ ኣለዎ” ይብሉ። ገለ ካብቶም ነዚ ዝደግሙ ሰባት፣ ምሁራትን ነቲ ዓውዲ ዝፈልጡን ስለ ዝኾኑ ድማ ዝያዳ ስኽፍታ ዝፈጥር ኢዩ። ነዚኣቶም እዚ ዝስዕብ እብሎም።
ፕረስ ነጻን ከም ኩሎም ናይታ ሃገር ትካላት ድማ ብቕዋም ዝእዘዝ ከኸውን፣ ምስኦም እሰማማዕ ኢየ። እንተ እታ ‘ሓላፍነታዊ’ ትብል ሓረግ ግን ኣዝያ ተኣፋፊትን ውልቀ-መለኽቲ ብመደብ ዝሶኽዑዋን ኢያ። ኣብ ሓንቲ ሃገር ዝነብሩ ኩሎም ዜጋታት፣ እንተላይ ጋዜጠኛታት፣ ንዝኾነ ንጸጥታን ርግኣትን ናይታ ‘ናትና’ ዝብልዋ ሃገር ክሰርሑ ሓላፍነት ኣለዎም። ንጸጥታን ርግኣትን ናይታ ሃገር ዝፈታተን ንጥፈታት ኣብ ዘርእይሉ እዋን ድማ፣ ከም ነብሲ-ወከፍ ዜጋ፣ ብሕጊ ናይታ ሃገር ይሕተቱ። ምስዚ ተኣሳሲሩ ዝመጽእ ሕቶ “እቶም ንጸጥታን ርግኣትን ናይ ሓንቲ ሃገር ዝፈታተኑ ንጥፈታት ኣየኖት ኢዮም?” ዝብል ኢዩ። እዚኣቶም ድማ ከም ክድዓት፣ ምእንቲ ገንዘብ ክትብል መሳርሒ ናይ ባዕዲ ኮንካ ኣንጻር ህዝብኻን ሃገርካን ኣብ ስለያ ምውፋር፣ ካብ ሕጋውን ቅዋማውን ኣሰራርሓ ወጻኢ፣ ንዘለካ ፖሊቲካዊ ጥሙሕ ብብረት ከተሰንዮ ምፍታን ወዘተ ዝኣመሰሉ ኢዮም። እዛ ንብረት እትምልከት ሳልሰይቲ ነጥቢ፣ ኣብተን ብመብዛሕትኡ ህዝቢ ብዘይ ጽቕጢ ዝጸደቐ ቅዋምን በብእዋኑ ብምርጫ ዝቀያየር ስርዓተ ምምሕዳር ዘለወን ሃገራት እምበር፣ ኣብተን ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ቅዋም ዘይፈልጣ፣ ብውልቀ መለኽቲ ዝመሓደራ ሃገራት፣ ብረት ከም መከላኸሊ ነብስኻን ወገንካን ዝውሰድ ምዃኑ ክበርህ ይግባእ። ስለዚ እቲ ፕረስ ከም ትካል ይኹን እቲ ጋዜጠኛ ከም ውልቀ-ሰብ፣ ኣብ ከምዚ ዝበለ ንጥፈታት ብግብሪ እንተ-ተሳቲፎም ከም ኩሉቲ ካልእ ትካላት፣ ብቕዋማዊ ሕጊ ናይታ ሃገር ዝሕተቱ ኢዮም።
ፕረስ ከም ትካል ልሳን ህዝቢ ኢዩ። ንጽቡቕን ሕማቕን ተግባራት ናይቲ መንግስቲ፣ ንተበግሶን ንጥፈታትን ውልቀ-ሰባት፣ ማሕበራት፣ መንግስታውን ውልቃውን ትካላት እንተላይ ቅርዑይን ብልሹውን ኣሰራርሓ ሰበ-ስልጣን ናይቲ ስርዓት ወዘተ እናመዝገበ ናብ ሰማዒ የቕርብ።
ንኣብነት ኣብዘን ብተዛማዲ ደሓን ዝኾነ ስርዓተ-ምምሕዳር ኣለወን ዝበሃላ ሃገራት ምዕራብ ዝርከቡ ሰበ-ስልጣን፣ ንጉሆ ተንሲኦም ስራሕ ቅድሚ ምጅማሮም፣ ነተን ኣለዋ ዝበሃላ ጋዘጣታት ናይታ ሃገር ኣምጺኦም፣ ብዛዕብኦምን ብዛዕባ’ቲ ዘመሓድርዎ ትካላትን ዝተጻሕፈ ከይህሉ ንምድህሳስ፣ ብውሕዱ ነቲ ኣብ ዓምድታተን ኣስፊረንኦ ዘለዋ ኣርእስታት የንብብዎ ኢዮም። ብርግጽ ዕብይ ዘበለ ነገር እንተልዩ፣ እቲ ጉዳይ ናብ ሕትመት ቅድሚ ምቕራቡ፣ ነቶም ዝምልከቶም ሓለፍቲ ወይ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ይንገሮምን ርእይቶኦም ክህብሉ ይሕተቱን ኢዮም። እዚ ግን እቲ ኣብ ጋዘጣታት ዝወጽእ ጽሑፍ ሚዛናዊ መታን ክኸውን ተባሂሉ እምበር፣ እቶም ሰበ-ስልጣን ይኹኑ ሓለፍቲ ትካላት፣ ጠጠው ከብልዎ መሰል የብሎምን። ንጸጥታን ስለያዊ ሚስጢራትን ናይታ ሃገር ዘቃልዕ እንተኾይኑ ጥራይ ነቲ ጉዳይ ናብ ቤት-ፍርዲ ከቕርብዎን፣ እቲ ጽሑፍ ከይሕተም ክእገደሎም ክሓቱን ይኽእሉ። ቤት ፍርዲ ጥራሕ ድማ ነቲ ጉዳይ ኣጽኒዑ ክእግዶን ከይእግዶን ይኽእል። ቤት-ፍርዲ ድማ ምእንቲ ዝናን ክብርን ናይ ውልቀ መራሕቲ ክብል፣ ንዝዓበየ ረብሓ ህዝቢ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘእቱ ኣይኮነን።
እታ ቀጺላ ትመጽእ ሕቶ እምበኣር፣ “ስለምንታይ ኢዮም ውልቀ-መለኽቲ፣ ነታ ‘ሓላፍነታዊ’ ትብል ሓረግ ምስ ፕረስ ኣጸጊዖም ዘምጽእዋ? ዝብል ኢዩ። መልሱ ድማ ከምዚ ዝስዕብ ኢዩ። እዛ ሓረግ እዚኣ ብመደብ ነቲ ሰበ-ስልጣን ዝገብርዎ ጸይቅታት፣ ኣብ ህዝቢ ከይቀርብን ከይቅላዕን ተባሂላ ዝኣተወት ኢያ። ንሳ ኣብ ሕጊ ፕረስ እንተልያ ድማ፣ መራሕ ሃገር ወይ ዝኾነ በዓል ስልጣን ኣብ ብልሽውና ምስ ዝኣቱ፣ ወይ’ውን ብዋጋ ናይ ገለ ከባቢታት ንኻልኦት ዘርብሕ ስጉምቲ ምስ ዝወስድ፣ ዋላ’ውን ንሓድነት ሃገር ብዓቢኡ ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ ይኹን፣ ብዛዕብኡ ኣብ ጋዘጣታት ክትጽሕፍ ኣይፍቀድን ኢዩ። ከም ገለ እንተ-ተጻሕፈ ድማ “ኣብ መንጎ ህዝብን መንግስትን ጋግ ንምፍጣር ፈቲንካ” ተባሂሉ ይእሰር። ‘ዘይሓላፍነታዊ’ ድማ ይበሃል። ኣባል ናይ ሓንቲ ንእሽቶ ብሀር ኮንካ “መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ብሀር ናተይ እዝን እዝን ፈጺሙ”፣ ወይ ኣብ ልዕሊ ከምዚ ዝበለ ከባቢ ከምዚ በደል በጺሑ” ኢልካ ኣንተ-ጽሒፍካ፣ ኣብ ክንዲ ሓቅነቱ ምርግጋጽን ምጽራይን፣ ብድብድቡ ‘ብትሕቲ ሃገራውነት’ ተኸሲስካ ትእሰር። ‘ሓላፍነት ዝጎደሎ’ ስራሕ ስሪሕካ ድማ ትበሃል። ስለዚ ንኹሉ’ቲ መንግስትን ሰበ-ስልጣኑን ዝፍጽምዎ ብልሽውናን ጸይቅታትን ብቓልዕ ክትዛረበሉ ዝፍቀደካ ኣይኮነን። ዝኾነ ብቓልዕ ዝዝረብ ሓቅነቱ ብዘየገድስ፣ ‘ዘይሓላፍነታዊ’ ኢዩ። ውልቀ-መለኽቲ ነዚ ዝምለት ከም መፍትሒ ዘቅርብዎ’ውን ኣለዎም። ንሱ ድማ “ዘለካ ጭብጥታትን መርትዖታትን ስምዒታትን፣ ብጽሑፍ ብዝተማእከለ መንገዲ፣ ብሰንሰለታዊ ኣገባብ ከተመሓላልፎ” ጥራይ ኢዩ ዝፍቀድካ። ኣብ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ዝረአኻዮ ጸይቂ፣ ብዘይ ኣፍልጦ ናይቲ ህዝቢ፣ ብጽሑፍ ጥራይ ናብቶም እቲ መንግስቲ ባዕሉ ዘቐመጦም ታሕተዎት ሓለፍቲ ዘቕረብካዮ ክሲ ድማ መልሱ ‘ቅኑዕ ፍታሕ’ ዘይኮነስ፣ መጭወይትን ስዉር ቅትለትን ጥራይ ኢዩ። እታ ‘ሓላፍነታዊ’ ትብል ሓረግ እምበኣር፣ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ምእንቲ ጸይቅታቶም ከይቃላዕ፣ ንረብሕኦምን ንረብሓ ናይ ገለ ወገናትን ተባሂላ፣ ነቲ እናፈለጡ ዝፍጽምዎ ብልሹው ምሕደራ፣ ኣብ ቅርዓት ወጺእካ ንኸይትዛረበሉ ተባሂላ ዝኣተወት ምዃና ንሰማዒ ከብርህ እፈቱ።
ፕረስ እምበኣር፣ ነጻን ንቕዋም ዝምእዘዝን ጥራይ ኢዩ ክኸውን ዘለዎ። እቲ ብሃገር ደረጃ ዝጸደቐ ቅዋም፣ ኣብቲ ንፕረስ ዝምልከት ዓንቀጻቱ ገለ ሃጓፍ እንተ- ጸኒሑዎ ድማ፣ እቲ ባይቶ ወይ ሓጋጊ ኣካል፣ ብሓገዝ ናይ ሕጊ ክኢላታት ተሓጊዙ፣ ሓፈሻዊ መምርሒ (Guide Lines) ይገብረሉ። እዚ ግን ሳሕቲ ዘጋጥም ተርእዮ ኢዩ። ምኽንያቱ እተን ናይ ፕረስ ትካላት ንባዕለን፣ ነቲ ሃገራዊ ቅዋም ተመርኲሰን፣ ናይ ገዛእ-ርእሰን ውሽጣዊ ሕግታት የውጽኣን፣ ነቲ ዘውጽእኦ ውሽጣዊ ሕጊ ድማ ናብቲ ንኣሰራርሓ ፕረስ ዝከታተል ኣካል ናይቲ ባይቶ ይልእከኦ ኢየን። ነቶም ኣብ ትሕቲአን ዝቑጸሩ ጋዘጠኛታት ድማ ንጹር ናይ ኣሰራርሓ ቅጥዒ (Code of Conduct) ሂበን ኢየን ናብ ስራሕ ዘዋፍረኦም። ልዕሊ ኩሉ ድማ ናይ ፕረስ ትካላት ይኹና ተራ ጋዘጠኛታት፣ ፒሮን ወረቐትን እምበር ካላሽን ዝዓጠቑን ካብ ሕጊ ንምኽዋል ዝዳፍዕሉ ሓይልን የብሎምን።
እቲ ካልኣይ ነጥቢ ንሲቪካዊ ማሕበራት ዝምልከት ኢዩ። ናይ ሲቪክ ማሕበራት፣ ንትካላት ፕረስ ከም ቀንዲ መወዓውዒ ንጥፈታተን ይጥቀማሉ ኢየን። ስርሐን ድማ ኣብ ውሽጢ ህዝቢ ንዝረኣዩ ጸገማት ኣጽኒዐን፣ ንኣፈታትሕኡ ዝምልከት ርእይቶአን ኣሰንየን፣ ናብ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ የቕርባ። ንናይቲ መንግስቲ ኣከያይዳን ኣብ ህዝቢ ዝፈጥሮ ጸገማትን ኣጽኒዐን ድማ ምምሕያሽ ንኽግበረሉ ምሕጽንተአን የቕርባ። ብውልቅን ብማሕበርን ዝውነና ዓበይቲ ኩባንያታት፣ ኣብ ትካላት ህዝቢ ንዝፈጥረኦ ጸቕጢ ኣብ ምእላይ ይኹን ኣብቲ ዝነጥፋሉ ዓውዲ፣ ኣብ መንጎ ህዝብን መንግስትን ከም መላግቦ ኮይነን የገልግላ። ብዘይካ‘ዚ ዓበይቲ መንግስታውን ዘይመንግስታውን ትካላት ይኹና፣ ‘ሓይሊ ኣለና’ ዝብሉ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ንዝፍጽምዎ ዘይሓላፍነታዊ ተግባር፣ ነቲ ህዝቢ ወኪለን ኣብ ሕጊ የቕርበኦምን፣ ጠበቓታት ኣውጺአን ይከራኸራን።
ኣብዚ ብዙሕ እዋን ዝዝረብ፣ ‘ናይ ሲቪክ ማሕበራት ፖለቲካዊ ጽግዒ ክሕዛ የብለንን’ ዝብል ምጉት ይቐርብ ኢዩ። እዚ ክሲ’ዚ ነዘን ኣብ ደገ ኮይነን፣ ስደተኛታት ንምድሓን፣ ብትሑት ዓቕሚ ዝንቀሳቐሳ ዘለዋ ኤርትራውያን ናይ ሲቪክ ማሕበራት’ውን ይቐርበለን ኢዩ። ዘይቅኑዕን መደናገርን ክሲ ምዃኑ ግን ክበርህ ኣለዎ። ኣብ ሓንቲ ብቕዋም እትመሓደር ሃገር፣ እተን በብግዜኡ ብምርጫ ናይ ህዝቢ ኣብ ስልጣን ዝድይባን፣ በትረ-ስልጣን ዝሕዛን ሰልፍታት፣ በቲ ሃገራዊ ቅዋም ዝቕየዳ’ምበር፣ ክቕይርኦ ወይ ንዕአን ብዝጥዕመን መንገዲ ከመሓይሽኦ ኣይክእላን ጥራይ ዘይኮነ፣ ዝፍቀደን’ውን ኣይኮነን። ስለዚ ኣብዘን ሃገራት ኣዚኣተን ዝነጥፋ ናይ ሲቪል ማሕበራት፣ ‘ጸግዒ ናይ ሓንቲ ስልፊ ሒዘን፣ ኣንጻር እታ ካልእ ሰልፊ ክኸዳ ዘይኮነስ፣ ንቕዋምን ነቲ ብፓርላማ ዝወጸ ሕግታትን ተመርኲሰን ክሰርሓ ኣለወን’ ንምባል ኢዩ። ኩሉ ግዜ ድማ ረብሓ ናይቲ ህዝቢ ማእከል ገይረን ይሰርሓ። ገለ ካብቲ በቲ ፓርላማ ዝወጸ ሕግታት፣ ኣብ ህዝቢ ጸገም ክፈጥር እንተጀሚሩ ድማ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ፣ ጭብጥታተን መዝጊበን፣ እቲ ሕግታት ንኽመሓየሽ፣ ርእይቶአን ኣሰንየን ናብቲ ፓርላማ (Recommendation) የቕርባ። እቲ ፓርላማ ድማ ኣድላዪ መጽናዕቲ ገይሩ፣ ምምሕያሽ ይገብረሉ።
ኣብ ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ፣ ዋላ ንስሙ’ውን ብሕጊ ትሰርሕ ሰልፊ ዘይብለን ሃገራት፣ እቲ ክሲ ፍጹም ዝምልከተን ኣይኮነን። እቲ ምኽንያት ቀሊል ኢዩ። እቲ ሰብኣዊ መሰል ዝግህስ ዘሎ እቲ መንግስቲ ባዕሉ፣ እሞ’ከኣ ‘ኮነ ኢሉ’ ዝፍጽሞ ኢዩ። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ፖለቲካዊ ኩነታት ድማ፣ ሲቪካውያን ማሕበራት ኣካል ናይቲ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ እምበር፣ ኣብ መንጎ’ቲ ጨፍላቕን ግዳይ ዝኾነ ህዝብን ተቐርቂረን ዝተርፋ ወይ ዝደናገራ ኣይኮናን። ስለዚ እዘን ዘለዋና ናእሽቱ ናይ ሲቪክ ማሕበራት፣ ነቲ ሕጂ ዝገብርኦ ዘለዋ ንጥፈታት ከሐይልኦን፣ ስቓይ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ምቕላል ‘ክተሓጋገዝ ይኽእል ኢዩ’ ንዝብልኦ ዝኾነ ትካል፣ ስቓይ ኤርትራውያን ከቕርባሉን ፍታሕ ክደልያሉን ቅኑዕ ጥራይ ዘይኮነ፣ ግቡእ እውን ኢዩ። ንኹሉ ተመክሮታተን መዝጊበን ብምጽናሕ ድማ ኣብቲ ድሕሪ ህግደፍ ዝትከል ስርዓት፣ ኣብ ከተማታት ኤርትራ ንዝትከላ ዓበይቲ ናይ ሲቪክ ማሕበራት ከም መሰረት ኮይነን ከገልግላ ይግባእ። ብዛዕባ’ዚ ድማ ሓገዝን ናእዳን እምበር፣ እቲ ብገለ መደናገርቲ ባእታታት ዝወሃበን ጸለመ ዝግበአን ኣይኮነን። እዚ ዘሎና ደምበ ተቓውሞ ድኹምን ንጹር ቅርጺ ዘይሓዘን’ኳ እንተኾነ፣ ኣብቲ ህግደፍ ንምእላይ እነካይዶ ቃልሲ’ውን፣ ኣብ ውሽጢ ደምበ ተቓውሞ ንዝረአ ሕማቕ ኣሰራርሓ ክነቕፋን ከቃልዓን ከም ዝኽእላ’ውን ክዝንጋዕ የብሉን።
ኣብ መደምደምታ ናይዚ ተኸታታሊ ጽሑፈይ ክብሎ ዝደሊ፣ ነቲ ህዝብና ዝሓለፎ መድረኻት ቃልሲ፣ ኣዝዩ ብዝተጸምቈ መንገዲ፣ ነዚ ዘለናዮ መድረኽ ብዘንጸባርቕ ኣገባብ ከቕርቦ ፈቲነ። ብቐንዱ ናብቶም ብሰንኪ ግናይ ፖሊሲ ስርዓት ህግደፍ ንቡር ትምህርታዊ ኣገልግሎት ዘይረኸቡ፣ ወይ’ውን መጠነኛ ቀለማዊ ትምህርቲ ወሲዶም፣ ንቕኑዕ ተመክሮ ህዝቦምን፣ ሓቀኛ ታሪኽ ሃገሮምን ሚዛናዊ ብዝኾነ መንገዲ ንኽፈልጥዎ ዕድል ዘይረኸቡ ዜጋታትና ከም መበገሲ ክጥቀምሉ ተባሂሉ ዝቐረበ ኢዩ። ‘ምሉእን ብመጽናዕቲ ዝተደገፈን ኣይኮነን። መርኣያ ናይቲ ጭቡጥ ተመክሮና ስለ ዝኾነ ግን፣ ነዞም ሕጂ ንቓልሲ ዝበጋገሱ ዘለዉ ‘መንእሰያት’ ከም መበገስን መካትዕን ክጥቀምሉ ይኽእሉ ኢዮም’ ዝብል እምነት ኣሎኒ።
እዚ ሕጂ ኣብ ደገ እንርእዮ ዘለና ናይ ‘መንእሰያት’ ምንቅስቓስ፣ ብትሕዝትኡ ይኹን ዕላምኡ ምሉእ ብምሉእ ሃገራዊ ኢዩ።ንብዝሒ ናይቶም ኣብቲ ምንቕስቓስ እንርእዮም ዘለና ኣባላት ብዕምቈት እንተርኢናዮ ግን፣ እቲ ንነዊሕ እዋን ህግደፍ ዝጎስጎሰሉ ናይ ምጉዝዛይ ፖሊቲካ፣ ገና ስምብራቱ ዝሃሰሰ ኣይመስለንን። እቶም ንኤምባሲታትን ወከልቶምን ኣሰንዮም ኣብ ኣኼባታት ህግደፍ ዝሳተፉ ይኹኑ፣ እቶም ኣንጻር’ቲ ኣኼባታት ናይ ህግደፍን ኣዕናዊ ፖሊሲታቱን ዝስለፉ ዘለዉ ወገናት፣ ኣብ ንጹር ናይ ፖሊቲካ ስነ-ሓሳብ ጥራይ ዝፈላለዩ ኣብ ክንዲ ዝኾኑ፣ ካልእ ጫለዳ ክሕወሶ ግቡእ ኣይኮነን። ገለ ወገናት’ውን ነቲ ህግደፍ ዝገብሮ ጸይቅታት ካብ ምሕማይ ሓሊፎም፣ ብብዝሒ ኣብ ቅርዓት ክወጹ ዘይረኣዩ፣ ዳርጋ ናብ ምውልዋል ገጹ ዝኸይድ ጠባይ ዘርእዩና’ውን ኣለዉ። እቶም ጸግዒ ህግደፍ ዝወሰዱ ይኹኑ እቶም ደፊኦም ቅርዓት ወጺኦም ክቃወሙ ዘይደፈሩ ወገናትና፣ ንህግደፍ ከም ሓደ ቅርዑይ ስርዓት ዝቕበልዎ ኣይኮኑን። ሓደ ክሰግርዎ ዘይከኣሉ ነገር ግን ኣሎ። ንሱ ድማ እቲ ስርዓት ንዓመታት ኣብ ሓንጎሎም ከስርጾ ዝጸንሐ ሓድሕድ ናይ ዘይምትእምማን ባህርይ ኢዩ። ስለዚ እቲ ኣብ ሓንጎል ናይ ነብሲ ወከፍ ሰብ ሰፊሩ ዘሎ ደብዛዝ ናይ ዘይምትእምማን ደመና ክእለ ኣለዎ። እዚ ዝእለ ድማ ኩሉ ሰብ ኣብ ቅርዓት ወጺኡ፣ ብነጻ ከዘራረበሉ እንተ ኺኢሉ ጥራይ ኢዩ። ብኸምዚ ክንከይድ እንተ-ጸኒሕና ጥራይ ከኣ ኢና፣ እቲ ስርዓት ህግደፍ ምስ-ተኣልየ እነካይዶ ሓፈሻዊ ሃገራዊ ዕርቂ፣ ነባሪ ፍታሕ ዘምጽእን፣ ዕዉትን ዘተኣማምንን ዝኸውን።
እቶም ዶብ ሃገሮም ክሰግሩ ከለዉ ብጥይት ዝተቐዝፉ፣ እቶም ኣብ ሲናይ ኮላሊቶም ዝተሰርቀ፣ እቶም ብኽፉእ ማህረምቲ ኣካላቶም ማሲኑ ተሳቕዮም ዝሞቱ፣ እተን ብበደዊን ዝተዓመጻን ብልዕተን ብሓዊ ዝተተኮሳን ኣሕዋትና፣ እቶም ህይወት ቤተ-ሰብና ንምድሓን ኣሽሓት ገንዘብ ዝኸፈልና፣ ገለ ክፋል ናይ ህዝብና ጥራይ ዘይኮንናስ፣ ኩልና ኤርትራውያን ኢና። ህግደፍ ዘዋፈሮም ሓለውቲ ዶብ፣ ንዝኾነ ዶብ ዝሰግር እምበር፣ ፈላልዮም ይቐትሉ የለዉን። ናይ ረሻይዳ ሸፋቱ ይኹኑ ናይ ሲናይ በደዊን፣ ንዝኾነ ኤርትራዊ ቀቲሎምን፣ ካብ ኩልና ኤርትራውያን ገንዘብ ዘሪፎምን እምበር፣ ኣብ ኣተሓሕዘኦም ፍልልይ ኣይገበሩን። ኣብ ውሽጢ ኢርትራ’ውን እንተኾነ፣ ኩሉ ኤርትራዊ መንእሰይ ብማዕረ በቲ ስርዓት ተገፊዑ እምበር፣ ኣብ ፖሊሲ ህግደፍ ንገለ ዘገድድ ንኻልኦት ከኣ ዝንሕፍ ፍልልይ ኣይረኣናን። ናይ ህግደፍ ግፍዕታት ኣብ ነብሲ ወከፍ ኤርትራዊ ስድራ-ቤት በጺሑ ኢዩ። እንተኾነ ማዕረ’ቲ ኣብ ኩልና ዝበጽሐ ግፍዕታት፣ ብምሉእና ኤርትራውያን ምእንቲ ሰናይ ህዝብና ኣንጻር’ቲ ኣዕናዊ ፖሊሲታት ህግደፍ ድምጽና ከነስምዕ ኣይበቓዕናን። ናብዚ ንምብጻሕ ድማ ናይ ኩልና ጻዕሪ እምበር፣ ገለ ወገናት ጥራይ ዝሕመይሉ ወይ ንገለ ወገናት ጥራይ ዝግደፍ ኣይኮነን።
እብቲ እንገብሮ ሰላማዊ ስልፍታት፣ በቶም ኣብ ጎድኒ ህግደፍ ኮይኖም ኣንጻርና ዝስለፉ ወገናት፣ እንሰምዖ ዘረባታት’ውን ኣሎ። ንሱ ድማ “ከምቲ ንስኻ ንኽትቃወም መሰል ዘለካ፣ ኣነ’ውን መንግስቲ ክድግፍ መሰል ኣሎኒ” ዝብል ኢዩ። ነዚኦም’ውን መልሲ ኣሎና። መልስና ድማ “ጸግዒ ህግደፍ ሒዝኩም ኣንጻር ገዛእ ህዝብኹምን ኣሕዋትኩምን ካብ ተሰለፍኩም፣ ካብቲ ንህግደፍ ዝወሃብ ጽዋእ ንምቕባል ከኣ ድሉዋት ኩኑ” ዝብል ኢዩ። ምስ ቀተልቲ ተሰሊፉ ንግዳያት ከሳጉግ ዝውዕል ዝነበረ፣ እቶም ግዳያት በርቲዖምን ሓይሎምን ምስ ተመልሱ፣ ንሱ’ውን ዝግበኦ ዝቕበል ምዃኑ ክፈልጥ ኣለዎ። እዚ ሓሳብ’ዚ ዘምጽኦ ዘለኹ፣ ኣብ ልዕሊ’ቶም ዕሉላት መሳርሒ ህግደፍ ኮይኖም ዝንቀሳቐሱ ዘለዉ ዝውሰድ ኩሉ ዓይነት ናይ ነብሰ-ምክልኻል ስጉምቲ ቅኑዕ ምዃኑ ንምሕባር ኢዩ። መሰል ካብ ግቡእ ተነጺሉ ዝኸይድ ኣይኮነን። ምእንቲ ወጽዓ ህዝቡን ሃገሩን ድምጹ ከስምዕ ዘለዎ ግቡእ ዘይፈጸመ ዜጋ፣ ምስ ቀተልትን ገፋዕትን ናይ ምስላፍ ‘መሰል ኣሎኒ’ ኢሉ ክጣበቅ ዘይከውን ኢዩ።
እቶም ሕጂ ብስም ‘መንእሰያት’ ትንቀሳቐሱ ዘለኹም ዜጋታትና ድማ፣ ቃልስኹም ካብ ባዶ ክብገስ የብሉን። እቲ ኣብ ውድባት ኤርትራ ማለት፣ ኣብ ውድብ ህዝባዊ ግንባር ይኹን ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝተጠርየ ተመክሮታት ኣዝዩ ብዙሕን ሃብታምን ኢዩ። እዞም ሎሚ ንኤርትራ ሃገርና ዝመርሕዋ ዘለዉ፣ እቶም ቀደም’ውን ሃንደስቲ ናይ ኩሉ ጸይቅታት ዝነበሩ ስለ ዝኾኑ፣ ንተግባራቶም ንምቅላዕ ስለ ዝተደልየ፣ ኩሉቲ ክሳብ ሕጂ ክዝረብ እንሰምዖ ዘለና፣ እቲ ከክፉኡ ጥራይ ኢዩ። ኣብዚ ብንጹር ከብርሆ ዝደሊ ዘለኹ እምበኣር፣ ብዓቐኑ ክረአ ከሎ፣ እቲ ሕማቕ ጭልፋ ካብ ማይ ባሕሪ ኢዩ። እቲ ሕማቕ – ማይ ብማንካ፣ እቲ ጽቡቕ ድማ እቲ ባሕሪ ብሰፊሑ ኢዩ። ከምኡ እንተ ዘይከውን ነይሩ፣ እቲ ካብ 5 ሚልዮን ህዝቢ ዝተዋጽአ፣ ሓገዝ ናይ ሃገራት ዘይነበሮ፣ ኣዝዩ ውሑድ ተተኳሲ ዝዓጠቐ ተጋዳላይ፣ ኣንጻር’ቲ ካብ 60 -70 ሚልዮን ህዝቢ ዝተዋጽእ፣ ሓገዝ ናይተን ዝሓየላ ሃገራት ዝነበሮ፣ ክሳብ ዓንቀሩ ዝዓጠቐ ናይ ጸላኢ ሰራዊት ተቓሊሱ ኣይምተዓወተን። ብዙሓት ካብቶም መራሕትን ኣባላት ሰራዊትን ዝነበሩ፣ ተዓዊቶም ዝኣተዉ ተጋደልቲ፣ ምስ ምሉእ ፍልጠቶምን ተመክሮኦም፣ ምስ ስርዓት ህግደፍ በቲኾም ኣብ ፈቐዶ ሃገራት ፋሕ ኢሎም ስለዘለዉ፣ ንቓልሲ ምዕዳሞም ከድሊ ኢዩ። ብዙሓት ካብዚኣቶም፣ እዚ እንርእዮ ዘሎና ግዜ ዘምጽኦ ዘይምትእምማንን፣ ዘይቅኑዕ ኣከያይዳን ስለ ዘየዕገቦም፣ ብጎኒ ኮይኖም ክዕዘቡ ጥራይ መሪጾም ኣለዉ። እቶም ብዘይ ኣፈላላይ ምእንቲ ምሉእ ህዝቢ ኤርትራ፣ ምሉእ ዕድሜኦም ዝሰውኡ ተጋደልቲ፣ ኣብ ፖሊቲካ ኤርትራ፣ ናይ ኣረኣእያ ፍልልይ ክህሉ ዝቕበሉ’ኳ እንተ-ኾኑ፣ እቲ ንዕኡ ተጎዝጒዚ ዝኸይድ ጫለዳን ዘይምትእምማንን ግን ፍጹም ዝወሓጠሎም ኣይኮነን።
ኣብ ተመክሮ ገድሊ ኤርትራ ብዙሕ ጌጋታት ተፈጺሙ ኢዩ። እቲ ጌጋታት ግን ውልቀ-ሰባት ኣታሊሎምን ኣደናጊሮምን ዝፈጸምዎ እምበር ብመደብ ሓደ ብሀር ኣብ ልዕሊ ካልእ ብሀር፣ ሓደ ሃይማኖት ኣብ ልዕሊ’ቲ ካልእ፣ ወይ ድማ ህዝቢ ሓደ ኣውራጃ ኣንጻር ካልእ ኣውራጃ ዝጠጅኦ ጽልኢ ኣይነበረን። እዞም እንዛረበሎም ዘለና ተጋደልቲ ብኣካል ዝፈልጥዎን፣ ገለ’ውን ግዳያት ምንባሮምን ክዝንጋዕ የብሉን። ንሶም እቶም ግዳያት ዝነበሩ ከኣ ኢዮም ንፖለቲካዊ ጥርናፈን ሓድነት ህዝብን ዝጽውዑ ዘለዉ። ንሓባራዊ ቃልስን ሓድነትን ዝጽውዑ ዘለዉ ድማ፣ ከም ሰባት ዘይስምዖምን ረሳዕትን ስለዝኾኑ ኣይኮኑን። እቲ ምኽንያት፣ ንጠንቅን ኣመዓባብላን ናይቲ ‘ተፈጺሙ’ ዝበሃል ገበናት ብዕምቈት ስለ ዝርድእዎን፣ ሓላፍነት ዝስከምሉ ድማ ውልቀ-ሰባት ምዃኖም ኣነጺሮም ስለዝፈልጡን ጥራይ ኢዩ። ስለዚ እቲ ዝካየድ ፖለቲካዊ ተቓውሞ፣ ነቲ ውህሉል ናይ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ቃልሲ ተመክሮ ምሉእ ብምሉእ መታን ክጥቀምሉ፣ ምስቶም ነቲ ተመክሮ ብኣካል ዝሓለፍዎ፣ ግን ከኣ ምስቲ ስርዓት ዝበተኹ፣ ብህይወት ዘለዉ ተጋደልቲ ክልቲኡ ውድባት እናተመኻኸርካ ምኻድ፣ ንጽባሕ ዘይግደፍ ስራሕ ኢዩ። ነዚ ዘይድግፍ ወይ ዘቆናጽብ ድማ፣ ስለ ዘየዐውት፣ ክእለ ጥራይ ኢዩ ዘለዎ።
ንሎሚ እቲ ኣብ 10 ክፋላት መቓቒለ ክጽሕፎ ዝጸናሕኩ ኣብዚ ወዲአ ኣለኹ። ብተመሳሳሊ ጽሑፋት ክሳብ ንራኸብ ድማ ሰናይ ቅነ።
ታደሰ ኪዳነ
በርሚንግሃም


text:
> ኒኪታ ኩሩስቸቭ
Category Archives: ፖለቲካ
ዘዕብየትኒ ስድራቤት፡ ዓደይ፡ መተዓብተይ፡ መማህርተይ፡ ናይ ናጽነትን ሓርነትን መቃልስተይ ከምዘይነበረ ክርስዖን ካብ ሓንጎለይ ከውጽኦን ዘይከኣል እዩ።ወይ ድማ ኣእምሮይ ዝሰሓትኩ ክኸውን ኣሎኒ ማለት እዩ። … more
ተስፋን ጽቡቕ መጻእን ሃገር ንልቦናና ዓብሊሉዎ፡ “ምእንቲ ናጽነት ኩሉ ባዕሉ ይፈልጥ” እናበልና ደም ርሂጽናን ክዒናን ዘምጻእናዮ ናጽነት ኳዅቶ ኣብቍሉ እናረኣናዮ፡ ሎሚ “ምእንቲ ለውጢ ኩሉ ባዕሉ ይፈልጥ” ክንብል ኣይወሓጠልናን እዩ ‘ሞ ነቲ ወዛል ኵሒል ንበሎስ ኣይግድን። … more
ቃል ኣቦ-መንበር ተጋ. ኣድሓኖም ገብረማርያም ኣብ 2ይ ውድባዊ ጉባኤ ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ !! … more
ኤርትራ ብሰሪ ሓደ ውልቀመላኺ፡ ስኣን ሓደ ጅግና: ትደሚ ትነብዕ ኣላ። ነዛ ታሪኻዊት ስጉምቲ ዝዕወት ኣብ ታሪኽ ኤርትራ ክሳብ ክንደይ ክብሪ ኮን ክህልዎ ኢዩ። … more
ኣብ ሃገርና ወሪዱ ዘሎ ጸገምን ኣደራዕን እንታይ ይመስልን ከመይ ጌሩ ክፍታሕ ይኽእልን ብዙሓት ተባዓት ዜጋታት ብድርሰታዊ ክእለቶም ብደርፎም ብግጥሞም ኮታስ ብኽገልጽሉ ዝኽእሉ ኣጋባብ ጌሮም ናብ ዘይፈለጠን ዘይተረድኤን ከረድኡን ሓሳባቶም ከሰጋግሩን ፈቲኖም፡፡ ንስምዓዮም ኣይንስምዓዮም ኣይኮነን እቲ ሕቶ፡፡ እቲ ሕቶ እቶም ዝኽእሉ ዜጋታትሲ ሓላፍነቶም ይገብሩ ኣለው፡፡ … more
ላም ሓዊ ወሊዳ ; ከይትልሕሶ ኣንደዳ ; ከይትገድፎ ወሊዳ … more
ንኢትዮጵያዊ ሜጀር ጀነራል ሓየሎም ኣርኣያ ብኣካል ኣይፈልጦምን እየ።ብዝተፈላለዩ ጽሑፋትን ሰነዳትን፤ከምኡውን ምስ ብዙሓት ምስዝፈልጥዎምን መጋድልቶምን ዝኾኑ ኢትዮጵያውያን ኣባላት ህወሓትን ኤርትራውያን ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባርን ብዝካየድክዎ ዕላላትን ወግዕን ከምዝተረዳእኽዎ ግና ጀነራል ሓየሎም ኣርኣያ ጅግና ሓርበኛ፤ተባዕ ወዲ ህዝቢ ምዑት ተጋዳላይ እዮም ነይሮም። … more
ዓመት 2008 መጺኡ እኖሆ’ሞ ሕጂ’ውን ከምቲ ልሙድ ብሓዲሽ ባዕላውን ውልቃውን ውሳነን ትጽቢታትን ክንኣትዎ ቅቡል ኮይኑ፡ ትጽቢትና ካብ ዝሓልፉ ዓመታት በሊጹን ሓቂ ለቢሱ ክዓስል’ውን ጸጋ’ዩ። … more
“ህግደፍ ከም’ዛ ዝወርድ እምበር ዝሳፈር ዘይብላ ኣይቶቡስ ኮይና ተሪፋ ‘ላ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ፊርማታኣ ዝወርደላ ‘ምበር ዝስቀላ ሰብ የልቦን” … more
ክቡራት ኣንበብቲ ከመይ ትኾኑ? ኣቐዲመ፡ ንእመንቲ እስልምና ኣሕዋትና ዮሃና ንዒድ ኣልእድሓ ኣልሙባረኽ፡ ንኣመንቲ ክርስትና ከኣ ርሑስ ልደትን ሓድሽ ዓመትን ይግበረልና እብል። … more
ኣብ 11 ታሕሳስ 2007፣ ድምጺ ኣመሪካ መደብ ትግርኛ፣ ንምኽትል ኣቦ ወንበር ናይቲ ሓዲሽ ሰልፊ ዓረና ትግራይ ተባሂሉ ዝርከብ፣ ኣቶ ኣውዓሎም ዝተባህለ ቃለ መጠይቕ ኣካይዶምሉ። … more
ኤርትራውያን ካብ ኣተዓባብያና፣ ባህልና፣ ከምኡውን ሃይማኖትና ዝመጸ ክኸውን ዝኽእል ዒብ ምግባር መፈጠርና ኢዩ። እዚ ድማ ኣብ ኩሉ ናብራና ዝጸልወና ኮይኑ፣ ልቢ ምዕባይ’ውን ምስኡ ተመስሪቱ ዝኸይድ እዩ። ዒብ ምግባር መብዛሕትኡ ግዜ ረብሓኻ፣ ጠቕምኻ፣ ኣሕሲምካ ወይውን ከይብሉኒ ኢልካ፣ ወይውን ይኣኽለኒ ኢልካ እትፍጽሞ ነብሰ-ግትኣት እዩ። … more
እዚ ንኣትዎ ዘለና ዓመተ 2008 ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ከም ነበልባል እናተወልዓ ዝኸይድ ዘሎ ሕቶ ዲሞክራሲያዊት ኤርትራ ንምምስራት ብዝያዳ ዝሕይለሉ ዓመት ንክኽውን ኩላትና ክንሰርሓሉ ዘለና ዓመት እዩ። … more
ዝከበርካ ኣንባቢ መሰል ድምጹን ሓሳባቱን ከቅርብ ዘይክእል፣ ሽግራቱ ኣብ ጊዜኡ ክፈትሕ ኣይክእልን እዩ ዝብል ኣርእስቲ ተሞርኪሰ ክጽሕፍ እንከለኹ፣ ብዙሕ ትዕዝብትታት ስለዘሎኒ እዩ። … more
መን ኣመገልጋሊ መን መውደልደሊ? (መኸተ ለንደን) … more
ተጻዋርነትን ዓቕልን ዝድለን ዝምስገንን ጠባይ ከምዝኾነ መብዛሕትና ንሰማማዓሉ ይመስለኒ።እዚ ተጻዋርነት ግና መጠኑን ማእዝኑን ስሒቱ ናብ ተጎምጻጻይን ተንበርካኻይ ምኹዋን ገጹ ከየምርሕ ኣየፍርህንዶ? ዝብል ለባም ሕቶን ሓታትን ክልዓሉ ኣገዳሲ’ዩ ይብል።
እዘን ክልተ ሃገራት ከም ኣመሪካን ካናዳን ክቀራረባ ምተገብአ። ግን ስለ ምንታይ ኢየን ኢትዮጵያን ኤርትራን እንደገና ኣብ ገምገም ውግእ ዘለዋ? … more
እዚ ሕጂ ነቕ ዝብል ዘይመስል ዘሎ ጃንዳ ህግደፍን ሓለፍቱን፡እታ ብርኽቲ መዓልቲ ደበኽ ምስበለት፤ኻምሲን ከምዘልዓሎ ሑጻ፤ፋሕ ብትን ከምዝብሉ ታሪኽ ዓቢ ኣብነትን ምስክርን እዩ። … more
ኣብዚ ብ25 ሕዳር ዘካይዶ ኣኼባ ክንሳተፍ እንተወሲና ርጡብ ሕቶ ንምሕታት ንዳሎ። እቶም ኣብቲ ኣኼባ ክትሳተፉ ዘይትደልዩ ድማ ኣብቲ ንገብሮ ታቤላዊ ተቓውሞ ተጸንበሩና። 7 Croatia Street (Between Dufferin and Bloor – South of Bloor and North of Dufferin Mall) ሃየ ግዜ ዝጠልቦ ስራሕ ንስራሕ! … more
ንዝወረደካ መከራን መዓትን ግና ወይ ኣሜን ኢልካ ተቐቢልካ ምርማስ፤ ወይ አምብለይ! ኣይፋል ንጨቆና ፤ኣይፋል ንውርደት፤ኣነ ሰብየ ከም ከብቲ ኣይሕረድን ኢልካ በብዘለኻዮን በብትኽእሎን ምምካት ኣማራጺ ዘይብሉኣገባብ ዩ። … more
አብ ቀንዲ ትሕዝቶ አርእስተይ ንምእታዉ እምበአር፡ ወይዘሮ ሶፍያ ተስፋማርያም ዝተፈላለዩ ተቓለስቲ ንምዉንጃል ማለት ክሳብ ብደረጃ ሓላፍነት ንህ.ግ ዝመርሑ ዝነበሩ ጠቂሳ አብ ዘስፈረቶ ጽሑፍ ብዓቕመይ ርኢቶይ ንምሃብ ኢለ ዝጽሕፍ ዘልኹ እዩ። … more
ድሁል ዝብል ቃል ኣብ ትግርኛ ቀሊል ትርጉም ኣይኮነን ዘሎዎ። ልዒል ምስንባድ ሓሊፉስ ኩሉ ስብእናዊ መንነቱ ብምትንካፉ ኣብ መነባብርኡ ርእሰ ምትእምማን ከጥፍእ ከሎ እዩ። እዚ ብዝያዳ ኣብ ገለ ኣብ ደገ ዘሎዉ ኤርትራውያን ክንጸባረቕ እንርእዮ ዘሎና ተርእዮታት እዩ። … more
መሪሕነት ኤርትራ ከም ንቡር፡ ንውሳኔታቱ ይተዓወቱ ይፍሸሉ ሓላፍነት ክስከመሎም ኣይተብዐን። እንሆ ኸኣ፡ ኣብ ክንዲ ካብ ጌጋ ናብ ቅኑዕ ዝምለስ፡ ካብ ጌጋ ናብ ጌጋ ይሃጽጽ፡ መዓልቲ መዓልቲ ነቲ ዓፍራ “ከውሒ” እናበለ ይረግጾ። እቲ ጸገም እቲ ጌጋ ኣይኮነን፡ እቲ ጸገም፡ ካብ ጌጋኻ ክትሃድም ክትብል ኣደራዕ ህዝብን ሃገርን ምዃን እዩ። ሃገርና ኣብዚ ኩነታት … more
ዛጊት ሰላም ረኺብካ ሩፍ ኣይበልካን። እቲ ብ “ኣይሰላም ኣይኵናት” እናተገልጸ ንዓመታት ላሕ ዘበለካ ሰንፈላል ዝበዝሖ ዘይቅሱን ኩነታት ሕጂ መመሊሱ እናኸፍአ ብምኻድ ብግህዶ ናብ ኵናት ክዘዙ ይርአ ኣሎ። ንስኻ ገበነኛ ወይ ሓጥያተኛ ስለዝኾንካ ኣይኮነን ደበና ኵናት ኣብ ሰማያትካ ዳግም ሰሪቡ። ዘይወዓልካዮ ዕዳ ዕቡዳት ምኽፋል፡ ግዳይነትካ ስለዝለመደ ደኣ ‘ምበር። … more
መታዕቢተይ፡ እዛ ሃገር ናብ ምንታይ ተመርሕ ከምዘላ ትዕዘቡ ዶ ኣለኹም? ዝተዳህከ ቁጠብኣ ከይተበራበረ፡ ዝተዘርገ ጸጥትኣ ከይተመልሰ፡ ዝተመዛበለ ህዝባ ከይተጣየሰ፡ ዝተጎድአ ቁስላ ከይሓወየ ካልእ ሓደጋ ከንጸላልዋ ጀሚሩ። … more
ሓደ ሰኽራም ሰብኣይ ብሓጺር ዝልዳቱ ኣፍደገ ክኣቱ ይፍትን። ቁመቱ ልዕሊ’ቲ ልዳት ስለዝነበረ ብግንባሩ ምስቲ ልዳት ተጋጭዩ ንድሕሪት ይምለስ። ሰኽራም፡ እንደገና ተመሊሱ ብጠጠዉ ብናህሪ ክኣቱ ይፍትን፡ … more
ሕዝብና ካብ ዝሓለፈ ግዝያት ንላዕሊ ንፍትሕን ሕግን ንመሰሉን ንምቅላስ ይለዓል ከምዘሎ ኣብቲ ዝነበረ ብዝሒ ተሳተፍቲ ክዕዘብ ክኢለ፤ ብናተይ ውልቃዊ ትዕዝብትን ግምትን ከኣ ብውሑዱ 500 ዝኸውን ሕዝቢ ኣቢሉ ይኸውን ነይሩ በሃላይ ኢየ። … more
እዚ ሎሚ ዕለት 18 .09.2007 ኣብ ለንድን፡ ሮማ፡ ሰቶኮልም፡ ዋሺንግቶን፡ቀኢሉ እውን ኣብ ፍራንክፈርት፡ ዝግበር ዘሎ ሰለማዊ ሰልፍታት እዋናውን ኣንፈት መጻኢት ኤርትራዊት ደሞክራሲን ኢዩ። … more
ኣንቱም ሰባት፣ ሰዊት ዕድሜኻ ኣብ በረኻን ስንጭሮን ኣሕሊፍካ፣ ህይወትካ ኣወፊኻ፣ ነጻነት ኣምጺእካስ፣ ኣብ ዝኣተኻዮ ዘይፍለጥ ሽታ ማይ ኮይንካ ሽርብ ክትብል። ሎሚ ይምለሱ ጽባሕ ይምለሱ፣ ኣብ እምባትካላዶ፣ ዒራዒሮዶ፣ ካርሸሊዶ፣ እከለ ተሰዊኡ እከለ ኣሎ እናበልካስ ዓመታት ክሓልፍ። … more
ጉሒላነት ኣብ ስልጣን ዘሎ መንግስትና ብቐጥታ ጥራይ ኣይኮነን ንህዝብና ኣረኻኺቡሉ። እቲ ዕንደራ ኣመና ሓሊፉስ ንህዝብና ዕላማ ርእሰሓያል ጌርካ ኣብ ሰብኣዊ ቅልውላው ምእታው ድማ ይመስል እዚ ናይ ሕጂ ስትራቴጂ። … more
እሱር፣ ኣብ ቅድሚ መንግስቲ ኤርትራ፣ ካብ ክትሕረድ ዝቐረበት ደርሆ ንታሕቲ መሰል ዘለዎ፣ ባህላውን መንፈሳውን ሃገራውን ክብሪ ዝተቐንጠጠ፣ ሬሳ ዓይኒ ዘለዎ እዩ። ከይጠሚ፣ ከይህረም፣ ስድራኡ ክበጽሕዎ፣ ክሕከም፣ ክመሃር፣ ጉዳዩ ብነጻ ቤት ፍርዲ ክርኤ፣ ብጠበቓ ንነፍሱ ክከላኸል መሰሉ እዩ። እዚ ግን ኣብ ኤርትራ ዘይሕሰብ ከም ዝኾነ ኩልና ንፈልጦ ሓቒ እዩ። … more
ታሪኽ ብቓልዕ ክድገም ንዕዘብ ኣሎና፡፡ ካብቲ ውሕጡና ዘሎ ትኻስ ተበራቢርና ዓገብ ከይንብል እንታይ ዓዘመና፡፡ እነሆ እቲ ብውሽጢ ውሽጢ ንዓመታት ዝተራሃጸሉ እኵይ ሃቐና መዓልቱ ኣኺሉስ ኣብ ምዝዛሙ ይርከብ፡፡ እቲ ስራሕ ብረቒቕ ተንኮል ንዓመታት ተሰሪሕሉ ኢዩ፡፡ … more
ኣብዚ እዋን’’ዚ መውጽኢ ኣፍ ‘መንግስቲ ኤርትራ’ “ ኣመሪካ፡ ኣመሪካ “ ኮይኑ ‘ሎ። ሎምስ እቲ መረረ ፕረዚደንት ዝጥርዙ መደረ፡ ኣብ ሃገራዊ ጽምብላት ውሒዱስ፡ ከም “ዋዕላ ዕርቂ ሶማላውያን” ዝኣመሰለ ንኣመሪካ መጻረፍን መተንፈስ ቅብጸትን ዝኸውን መድረኻት ምፍጣር ‘ውን ተጀሚሩ ኣሎ። … more
ትርጉም ናይዚ ቃልዚ ብዙሕ`ዩ፡ ዝመሳሰል ዘይኮንካዮ ሙኻን ዝብል ናይ ገርሂ ቃል ከመስል እኽእልዩ፡፡ ኣብ ፖለቲካ ግን ሰፊሕን ዓሙቕን ትርጉም ኣለዎ፡። ካብቲ ብገርህኻ እትህቦ ትርጉም ገዲፍካ ክትማራመረረሉ እንተሃቂንካ ካልኦት ዝገብርዎ ኩሉ ጌጋ ኣነ ዝገብሮ ድማ ኩሉ ዝወጾ ዘይብሉ ቅኑዕ ኣብ ዝብል መደምደምታ ዘብጽሕ ናይ ዕቡያት ኣተሓሳስባ`ዩ፡፡ እዞም መደበር ትዕቢት ዝቤቶም ሰባት … more
ብርግጽ መራሕትና ኸዲዖሙና፡ እወ ህዝቢ ኤርትራ እቲ ንዘመናት ዝሓልሞ ናጽነት ጋህዲ ምስኾነ ከም ህዝብታት ኤርትራውያን ክንብሃል ምስ በቓዕና። ነቲ ሕልሚ ጋህዲ ዝገበሩ ተቓለስትን፡ ቓልሲ መሪሖም ብዓወት ናጽነት ህያው ዝገበሩ ኣብ ጉድጓድ ሰፊሮም ሕማቕ ረኺብና “ዘመን ኣካሒዳ”። … more
ደና ሓርነት ኣብ ነዊሕ ሓተታ ዘስፎሮ ጽሑፉ ዘጠቓልሎ 1) ብዛዕባ ጸገም መፋጥርቲ ደቂ ሰብ ምዃና…ኤውሮጳውያን ዃ፣ ኣብ ዝሓለፈ ቅድሚ 100 ዓመታት፣ ዝነበረ ኩነታት ንሪጋ ባኒ ዘይኮነስ ምሳሕ ንክረኽቡ ኪሎሜቶራት ከምዝተሰሩዑ…ኣብ ሻድሻይ ወራር ገሊኦም ደቀሃገር ምስሃደሙ 13,000 ዝኾኑ ተጋደልቲ ን120,000 ዝኾኑ ገጢሞም ከምዝተዓወቱ ..ንነዊሕ ዝጥምት ናይ ሓደ ሰብ መሪሕነት ከምዝነበረ… ዩኒቨርሲቲ … more
እዚ ብፕረሰደንት ኢሳያስ ኣብዚ ሳምንቲ ብዛዕባ ኣመሪካ፣ ኣቐድም ኣቢሉውን ብዛዕባ ኢትዮጲያ ዘካየዶ ቃለ መሕትት ከም ጓል ዘረባ ድኣ እምበር፣ ምስ ዘረባ ዝቑጸር ኣይኮነን።…..ኣብዚ እዋን መንግስትና ካብ ህዝብን ንኣገልግሎት ህዝቢ ምዃኑ ረሲዑ፣ ብትምክሕቲ፣ ኣነነት፣ ትዕቢት፣ ጃህራ፣ መን ከማይነት፣ ነብሰ ብሉጽነት፣ ጽምኢ ስልጣን፣ ጠፊእካ ምጥፋእን ወዘተ ዝኣመሰሉ ድኻማት ተዋሒጡዩ ዝኸይድ ዘሎ። … more
ተባሂሉ ክበሃል ዝሰማዕኩዎዩ። ቅድሚ ገለ ዓመታት’ዩ፡ ከምቲ ኣብ ወጻኢ ዝጸንሐ ልሙድ ኣሰራርሓ መግስቲ ኤርትራ ፡ ሓደ ፍሩይ በዓል ስልጣን ንህዝቢ ዓዲሙ ኣኼባ ኣጋቢኡ ወዓለ’ሞ፡ መግለጺታቱ ድሕሪ ምዝዛም’ውን፡ ኣብ ሕቶን ርእይቶን ተሰግረ። ነዚ ዕድል’ዚ ክጥቀመሉ ዝመረጸ ሓደ ዜጋ፡ ግደ ድሕሪ ምርካቡ፡ ብነድሪ፡ “እዚ ኢንተርነት ዝበሃል፡ ጠጠው ዘይተብሉዎ።“ ክብል፡ ንብዓለማ ካን ኩንን … more
ሕጂ ግን ኦረማይ! ዝተዓሸናዮ ይኣኽለና። ኤምባሲኹም፣ ህግደፍኩም፣ ፈሲቲቫልኩም ንዓኹም ግበርዎ። ጌጋታትና ክንእርም ኢና። እቲ ፍቕሪ ሃገርና ጌና ምሳና ኣሎ፣ ሕጂውን ኣብቲ ዘምዕረልና ሲቪካዊ ማሕበራት ዲዩ፣ ካልእ ምንቅስቓሳት፣ ኣብዛ ከቢድ መስዋእትን ተጋድሎ ዝተኸፈለላ ሃገርና ኤርትራ፣ ቅዋማዊ ስርዓት ንምትካልን ዴሞክራስን፣ ፍትሕን፣ ርትዕን፣ ሰላምን ንምምጻእ ዝከኣለና ንከነወፊ ምዃና ነረጋግጽ። … more


text:
ካብ ዕውት ጉባኤ ሃዋሳ ሕጂ’ኸ ናበይ?
መጀመርያ ህዝቢ ኤርትራ እንቋዕ ኣሓጎሰካ፡ እንቋዕ ከኣ ኣሓጎሰና ክብል እፈቱ። እዚ ዓወት’ዚ ብርግጽ ንውጹዕ ሀዝቢ ኤርትራ ዮሃና ንህግደፋውያን ድማ መርድእ ኢዩ። እወ! ሕጂ’ውን ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ እንድሕሪ ተኣኪቡ ከምቲ ጸላእቱ ዝምነይዎ ዘይኮነስ ከይተሰማምዐ ኣይወጽእን ኢዩ። እወ! ንመጀመርያ ንሙሉእ ህዝቢ ኤርትራ ኣይወክል እምበር ብከፊል ብህዝቢ ዝተመርጸ ኤርትራዊ ባይቶ ቆይሙ። ዲሞክራስያውያን ተቓለስቲ እንቋዕ ደስ በለኩም። ሽሕኳ ህግደፋውያንን ሰዓብቶምን ከም ኣመሎም ነታ ጻዕዳ ሓቂ ከጸልምዋ እንተ ፈተኑ፡ ሓቂ ሓቂ ኢዩ። ዓወት ከኣ ዓወት ኢዩ።
ዕውት ጉባአ ሃዋሳ መቐጸልታ ዋዕላ ሃቃቂ ኢዩ። ኣብ ዋዕላ ሃቃቂ ዝተተለመ ኣብ ጉባአ ሃዋሳ ተዛዚሙ።ዘገርም ኢዩ ህግደፋውያንን መሰላቶምን፡ ዓሚ ከመዚ ሕጂ ባዕልና ሰራሕቲ ቅያ ዋዕላ ሃቃቂ ጠጠው ኢልና ከሎና ዘይሐንኩ ንሓቂ ክቐብሩ “ዋዕላ ኣዲስ-ኣበባ ፈሺሉ ኢዩ” ክብሉ ጀሚሮም ነይሮም። የዎ ድኣ ሓቂ ዘይፈትዉ ኰይኖም’ምበር እቲ ሓቅስ ውጽኢት ዋዕላ ኣዲሰ ኣበባስ ጉባአ ሃዋሳ ምኻኑ ዘይምርዳኦም ኢዩ።
ካሊእ ኣገዳሲ ነጥቢ ንዕውት ጉባአ ሃዋሳ ጥጡሕ ባይታ ዘበርከተ፡ እቲ ኣብ ኣዲሰ ኣበባ ኣብ ጊዮን ዝተገበረ ናይ ኤርትራውያን መሁራትን ሰብ-ሞያን ኣኼባ ኢዩ። ኣብዚ ኣኼባ’ዚ ዝተሳተፈ አኼበኛ ብዓይነቱ ብስለት ሰለ ዝነበሮ፡ ከም ቢሄራውን ሃይማኖታውን ዝኣመሰሉ ዓበይቲ ሃገራዊ ጠቀስ ሕቶታት ተኻቲዑ መዕለቢ ገይሩሎም ኢዩ። ኣብዚ ሰሚናር’ዚ ዝተሳተፉ መብዛሕትኦም ኣብ ጉባአ ዝተሳተፉ ስለ ዘነበሩ፡ እዚ ንጉባአ ሃዋሳ ኣፍደገን መፍትሕን ፈጢሩሉ ኢዩ። ሽሕኳ እዚ ኣኼባ’ዚ ብኤርትራውያን ዝተኻየድ እንተ ነበረ፡ ብተበግሶን ሓገዝን መንግስቲ ኢትዮጵያ ስለ ዝነበረ፡”ዝገበረልካ ወይ ግበረሉ ወይ ድማ ንገረሉ” ከምዝበሃል፡ ብወገነይ ንመንግሰቲ ኢትዮጵያ ብፍላይ ድማ ንሓው ሚኒሰተር በረኸት ሲምኦንን ሓው ጀነራል መስፍንን ምስጋና ይግብኦም። ካሊእ እንብሎኩም የብልናን። ከምቲ ባህላዊ ኣባሃህላ ግን ህዝቢ ኤርትራ ምስ ሓለፈሉ ኣብ ካሕሳኹም የውዕሎ።
ክቡራት ኣንበብቲ! በሉ ሕጂ ናብ ጉባአ ሃዋሳ ምልስ ክብል ፍቐዱለይ? ዛጊድ ብዛዕባ ዕውት ጉባአ ሃዋሳ ብዙሕ ኢዩ ተጻሒፉ። ብፍላይ ንጉባአ ሃዋሳ ዝምልከት በቲ ውሩይ ጸሓፊናን ኣማሓዳሪ ወብ-ሳይት ዓዋተ ዳት ኮምን ሳልሕ ቃዲ “A Congress By The Hawassa Lake” ዝብል ዘቕረቦ እኹል ኢዩ። ብዘደንቕ ኣቀራርባ ኢዩ ገሊጽዎ።ካብኡ ንላዕሊ ከቕርብ ኣይህቅንን። ኣነ’ውን ንሳልሕ ንመጀርያ ግዜ ብኣካል ዝረኣኹዎ ኣብዚ ጉባአ’ዚ ኢዩ። ርግጽ ሳልሕ ናይ ቀረባ ናይ ቃልሲ ብጻየይ ኢዩ። ኣነ’ውን ብዓቕመይ መሰረት ዓዋተ ካብ ዝጀመር ማለት ካብ 2000 ዓ.ም. ጀሚረ ናይ’ዚ ወብ-ሳይት’ዚ ኣበርካቲ ከንሰይ ምስ ሳልሕ ብኣካል ተራኺብና ኣይንፈልጥን። ከምኡ’ውን ካልኦት ዘይሕለል ቃልሲ ዘካይዱ ዘለው ተቓወምቲ ወብ-ሳይታትና፡ ኣሰና፤ ኣሰማሪኖ፡ ቶጎሩባ ወ.ዘ.ተ. ከየመስገንክዎም ክሓልፍ ኣይደልን። ኩሎም መቃለሲ ዘመናዊ መሳርያና ብምዃን ዕርድናን ኣጽዋርናን ኢዮም።
ከምቲ ተደጋጊሙ ዝተገልጸ፡ ተሳተፍቲ ጉባአ ሃዋሳ ካብ ኩሉ ክፍልታት ዓለም ዋጋ ናይ ነፈርቲ ቲከቶምን ስንቆም ኪኢሎም ኢዮም መጺኦም። ልዕሊ ኩሉ ግን ዘርኣይዎ ተገዳስነትን ሓላፍነትን ኣዝዩ ዘኹርዕ ነበረ። መብዛሕትኦም ገለ ንሓደ ሰሙን ኣቐዲሞም ኢዮም መጺኦም። ኣነ ንባዕለይ በመንግስቲ ሆላንድ ዝተዳለወ ስራሕ ስለ ዝነበረኒ ኣብ ኣዲሰ ኣበባ ኢየ ጸኒሔ። ተሳተፍቲ ጉባአ ኣብ ዝዓረፍሉ ሆተላት ምስ ተራኸቡ፡ ደኺምና ከይበሉ፡ ሽዑ ንሽዑ ብዛዕባ እቲ ዝጽብዮም ዝነበረ ከቢድ ሃገራዊ ጉዳይ ክዛተዩን ክመያየጡን ጀመሩ። ሓደ ግዜ ንጉባአ ጌና ገለ ሰሙን ክተርፎ እንከሎ፡ ሓደ ካብ ኣውስትራልያ ዝተወከለ ብጻይ፡ ናብቲ ዝሰርሓሉ ዘሎኹ ዩኒቨርስቲ ደዊሉ “ኣድሓኖም ኣብቲ እትሰርሓሉ ዘሎኻ ገለ ኣደራሽ ክትረኽበልና ትኽእል” ክብል ሓተተኒ። ኣነ ድማ “ንምነታይ ዝኸውን ኣደራሽ?” ክብል መሊሰ ሓተትክዎ። “ብዛዕባ ጉባአና እንመያየጠሉ” በለኒ። ኣብቲ ግዜ’ቲ ነጻ ኣደራሽ ስለ ዘይነበረ ክረኽበሉ ኣይከኣልኩን። ጥራይ ”ስጋዕ ክንደይ ኢዮም ሽዑ ንሽዑ ኣትዮም ከነዕርፍ ከይበሉ ብሃገራዊ ሓላፍነት ተዋሒጦም” ብምባል ሞራለይ ኣዝዩ ሓፍ በለ። ኣብቲ ዝጽበየና ዝነበረ ጉባአ’ውን ከም እንዕወት ኣይተጠራጠርኩን።
መዓልቲ ጉባአ ንባዕላ ክትብል ኣኸለት። ጉዕዞ ተጀመረ። እዚ ጉዕዞ’ዚ ነዊሕ ናይ ሓርነትን ፍትሕን ጉዕዞ ኢለ ሰየምኩዎ። ከምቲ ዝተገልጸ፡ ጉባአ ዝግበረሉ ቦታ ብዘይካ ናይ ኢትዮጵያ ክፍሊ ጽጥታ ዝፈልጦ ሰብ ኣይነበረን። መእከቢ ቦታ፡ ክራወን ሆተል ዝበሃል ነበረ። ዘበናዊ አውቶቡሳት ኣብቲ ቦታ ተዳለዋ። ጸጥታዊ ሸነኻት እውን ጽኑዕ ነበረ። በቢ ዞባ ኣውቶቡሳት ተመደበልና። ገለ ብግምት 15 አውቶቡሳት ነበራ። ኣነ ዲሒረ ስለ ዝመጻኹ ኣብቲ መደበይ ናይ ኤውሮጳ ዘይኮነስ ኣብ ናይ ዝተረፉ ሕውስዋስ አውቶቡሰ ተሳፈርኩ። ጉዕዞ ንቃሊቲ ገጽና ኣምራሕና። ኣነ ኣብቲ ናይ ዓሚ ዋዕላ ዝተገበረሉ ሃቃቂ ዩኒቨርስቲ ይኸውን ዝብል ግምት ነይሩኒ። ነገር ግን ሃቃቂ ምስ ሓለፍናዮ “እምበኣር ኣብቲ ከባቢ ደበረ ዘይቲ ኢዩ ዝኸውን” በልና። ንሱውን ምስ ሓለፍናዮ፡”እምበኣር ጉባአና ኣብ ኣዳማ (ናዘረት) ኢዩ” በልና። እንኾነ ግን ኣብ ሞጆ ምስ በጻሕና አታ ብፈደራል ፖሊስ እትምራሕ ዝነበረት ቀዳመይቲ ኣውቶቡሰ ንየማን ምስ ተጥውየት፡ ንሃዋሳ ምዃና ኣረጋገጽና።
መንገዲ ሃዋሳ ሰጥ ዝበለ ጎልጎል ኢዩ። በሸነኽ ጸጋምና እቶም ውሩያት ቃላያት ላንጋኖ ይኽተሉና ነበሩ። እቲ ነቓዕ ሽንጥሮ(Rift Valley) ተባሂሉ ዝጽዋዕ ካብዚ ዝጀመረ ኢዩ። እዚ መሬት’ዚ በተፈጥሮ ለምለም ኢዩ። ሓንሳብ በቲ ተፈጥሮ መሬት እናተደነቕና፡ ሓንሳብ ብዛዕባ ጉዳይ ሃገርና ብሓሳብ ተዋሒጥና ንጓዓዝ ነበርና። ብየማነይ ሓው ሲቪል ኢንጂኔር ነጋሲ ኣስገዶም፡ ብጸጋመይ ድማ ናይ ሕጊ ምሁር መስፍን ፍትዊ፡ ኣማኺሎሚኒ፡ ኣብ ጉባአና ከጋጥሙና ዝኽእሉ ጸገማት ደጋጊምና ንመያየጥ ነበርና።
ኣብ መጨረሻ ኣብታ እትደለ ዝነበረት ከተማ ሃዋሳ ኣተና። እቲ ግዜ ኣሰታት ሰዓት ኣርባዕተ ናይ ኣጋምሸት ነበረ፡፤ ሃዋሳ ሓንቲ ምጭውቲ ከተማ ኢያ። እዛ ከተማ’ዚ ኣብዚ እዋን’ዚ ርእሲ ከተማ ናይ ደቡብ ኣህዛብ (ደቡብ ህዝቦች) ኢያ። ከምቲ ኣገላልጻ ናይቲ ዞባ(ክልል) ፕረሲደንት፡ ኣብዛ ዞባ’ዚኣ 56 ቢሄራት ይረከባ። ቁጽሪ ተቐማጦ ድማ ኣስታት 17 ሚሊዮን ይኾኑ። ከሎም ድማ በሰላም ብማዕረ ይነብሩ። እቲ ህዝቢ ብየማንን ጸጋምን ኮይኑ ናይ እንቋዕ ደሓን መጻኹም ምልክት የርኢ ነበረ። ጸጥታ ኣዝዩ ጽኑዕ ነበረ። ኩሉን እተን ኣለዋ ዝበሃላ ሆቴላት ብፈደራል ፖሊስ ተኸቢበን ነበራ፡፤ ሽዑ ብዘይ ገለ ስራሕ ኣዕሪፍና ሓደርና፡፤ ቀጺሉ’ውን ንክልተ መዓልቲ ዝኣክል ስጋብ እቲ ናይ ይሕለፍ መንነት ዝዳሎ ዕላዊ ኣኼባ ኣይነበረን። እንተኾነ ግን ተሳታፋይ ጉባአ ብሙሉኡ ዘይስሩዕ ኣኼባታት ብምክያድ ዝኣክል ዘተ የካይድ ነበረ። እዚ ዘረድኣካ ስጋዕ ክንደይ ተሳተፍቲ ጉባአ ሃገራዊ ሓላፍነት ከም ዝነበሮም ዘረድኣካ ኢዩ፡፤ ኣብ ሳልሳይ መዓልቲ እቲ ስሩዕ ጉባአ ተጀመረ። ካብ ኩሉ ክፍሊ ዓለማት ዝተወከሉ ሃገራውያን ኣብ ሓንቲ ዓባይ ኣዳራሽ ተኣከብና። ምስሊ ኤርትራን ህዝባን ኣብታ ኣዳራሽ የንጸባርቕ ነበረ። ምስ ብዙሕነት ባህልናን መልክዕናን ሓደ ናይ ሓባር ናይ ቀረባን ርሑቚን ዓላማ ነበረና። ነብስ ወከፍና ብስርዓት ህግደፍ ዝተጠቕዐ ቈስሊ ኢና ሒዝና መጺና። እንተ ኾነ ግን ናይ ሓባር መድሃኒት ከነናድየሉ ጥራይ ምዃና ተገንዘብና። ሰለዚ እቲ ናይ ሓጺር ናይ ሓባር ዓላማና እቲ ጉባአ ምዕዋት ነበረ። ብርግጽ እቲ ዝነበረና ምርጫ ብዝኾነ ኣገባብ ነቲ ጉባአ ምዕዋት ጥራይ ኢዩ ነይሩ። እቲ ናይ ነዊሕ ዓላማ ድማ በዚ ጉባአ’ዚ ኣቢልና ኩልና ብሓባር ብማዕረነት እንነብረላ ሓንቲ ዲሞክራስያዊትን ፍትሓዊትን ስርዓት ምህናጽ ኢዩ። ኣስታት 600 ዝኣክል ህዝቢ ኣኪብካ ብዛዕባ ን20 ዓመታት ብዲክታተርነት ዝተጠቕዐ ህዝቢ ምዝታይ ቀሊል ኣይኮነን። ነብስወከፍ ተሳታፊ ግፍዑን ጭቆናኡን ብሕርቃን ስሚዒቱ ዝገልጸሉ ኩነታት ኢዩ ነይሩ። ስለዚ እቲ ናይ መጀመርያ ማዓልቲ ክትዕ ከቢድ ኢዩ ነይሩ። ኰይኑ ግን ኣብቲ ናይ ፈለማ መዓልቲ በታ ዝነበረት ኮሚሸን ኣቢልና ኣጀንዳና ሰራዕና። ቀጺልና’ውን ናይ ኮሚሸን ጸብጻባት ኣሕለፍና።ኣብ ቀጻሊ መዓልቲ ጉባአኛ ኣብ 7 ጉጅለታት ተኸፋፊሉ ነቲ በኮሚሸን ዝቐረበ ቻርተርን ሓባሪ መንገድን() ውሽጣዊ ሕግን ንሓደ መዓልተን ፈረቓን ዝኣክል ብደቂቕ ተኻቲዑ ናብ ጠቕላሊ ጉባአኛ ኣቕረቦ። ነታ ዝቐረበት ንድፊ ግዝያዊት ቅዋም ግን ዳርጋ ኩለን ጉጅለታት፡ “ጉባአ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ቅዋም ከጽድቕ ስልጣን የብሉን” ብዝብል ኣረኣእያ፡ እቲ ባይቶ ኣብቲ መድረኹ ምስ በጽሐ ከም መወከሲ ሰነድ ክጥቀመላ የኽእል ኢሉ ሓሊፍዋ። አብ መጨረሻ እቲ ከርሰ-ነገር ናይቲ ጉባአ ኣብ ናይ ሓባር ኣረኣእያን ፕሮግራምን ስለ ዝኾነ፡ ጉባአ ነቲ 7 ጉጅለታት ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ ዝተኻተዓሉ ምስ ኣጽደቐ፡ ጉባአኛ ሓጎሱ ኪቆጻጸር ኣይከኣለን። ብዕልልታን ጠቓዒትን ኣዳራሽ ነቕነቕ በለ። ኣብ ጠጥቓኻ ዝነበረ ሰብ ሓሓኒቕካ ምስዓም ኮነ። ሰሚራ ካብ አሜሪካ ዝመጸት ካብ ታሕጓስ ዝተላዕለ እናበኸየት ነስገደት ዘሊላ ክትስዕማ ምስ ረኣና፡ መብዛሕትና ካብ ስሚዒት ዝተላዕለ ኣዒንትና ብንብዓት ይሽፈኑ ነበሩ። እዚ ክብል እንተ ኣጋኒነዮ ኣብኡ ዝነበርኩም ምስክረይ ኢኹም። ቀጺሉ ነቲ ዝሓለፈ ውሳኔታት ተተግብር 127 ዝኣባላታ ሓንቲ ሃገራዊ ባይቶ ተመርጸ ት። ነዚ ኢዮም እምበኣር ደገፍቲ ህግደፍን መሰከረማውያንን ገለ ነቓዕ እንተረኸቡ ከጸልሙ ስጋብ ሕጂ ሃሰስ ዝብሉ ዘለው። ግን ስለምንታይ? “ጉባአ ፈሺሉ” መታን ክብሉ። ሰለ ምንታይ ፍሽለት ሓደ ሃገራዊ ጉባአ ይምነዩ ? ኣይርድኣንን!!
እሞ ሕጂ’ኸ ካብ ዕውት ጉባአ ሃዋሳ ናበይ?
ቀንዲ መሰረታዊ ዓወት ጉባአ ሃዋሳ፡ ሓደ ሃገራዊ ባይቶ ምቛም ጥራይ ኣይኮነን። እቲ ቀንዲ ከርሰ-ነገር ናይ ሓባር መደብ ዕዮ ወይ ፕሮገራም ምጽዳቕ ኢዩ። እዚ ናይ ሓባር ፕሮገራም’ዚ ሓደ ጥርኑፍ ናይ ሓባር መሪሕነት(ባይቶ)ይጽበዮ። እዚ ናይ ሓባር መሪሕነት ናይ ሓባር ስራሓት ከካይድ ይሳማማዕ። ልክዕ ከምቲ ኣብ ደመዳሚ ኣዋጅ ዝተጠቕስ እዘን ዝስዕባ መደባት ይሰርዕ፡
- ናይ ሓባር ፖሊቲካዊ ቃልሲ ከካይድ
- ናይ ሓባር ዜናዊ መደብ ክሰርዕ
- ካብ ውድባውን ሰልፋውን ነጻ ዝኾነ ሃገራዊ ሰራዊተ ክሃንጽ
- ናይ ሓባር ቁጠባ ከካይድ
- ናይ ሓባር ዲፕሎማስያዊ ስራሓት ከካይድ
አዞም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሱ ናይ ሓባር ዕማማት ብዕቱብ ምስ ዝስርሑ፡
– ህዝብና ኣብ ጎደኒ ተቓወምቲ ሓይልታት ክስለፍ ይኽእል
– ተቓዋሚ ደምበ ኣብ ህዝቡ ብምምርኳስ ብሸነኽ ቁጠባ ነብሱ ዝኻኣለ ይኸውን
– ካብ ወጻኢ ብቐሊሉ ፖለቲካውን ነገራውን ደገፍ ክረክብ ይኽእል
– ኣብ ትሕቲ ስርዓት ህግደፍ ዘሎ ሰራዊት ኣብ ጎደኒ ህዝቡ ይስለፍ
– መጨረሻ ድማ ስርዓት ህግደፍ ካብ ህዝቢ ይንጸልን ይደክምን
እቲ ቀንዲ ስተራጂ ንተቓዋሚ ደንበ ከሕይሎ ዝኽእል፡ ጠርናፈን ውደባን ህዝቢ ኢዩ። ህዝቢ ብኸመይ ይውደብ መሰረታዊ ሕቶ ኢዩ። ፈጻሚት ሽማገለ ሃጋራዊ ባይቶ እቲ ቀንዲ ስራሓታ ኣብዚ ዘተኮረ ክኸውን ኣለዎ። ኣነ ከም ዝመስለኒ እቲ ሐጂ ዘሎ ናይ ውድባትን ሰልፍታትን ውደባ ከም ዘለዎ ይኸይድ። እቶም ካብ 5 ኣባላት ዘይበዝሑ ዝሓቖፉ ውድባትን ሰልፍታትን ብሕልናኦም ኣብ ሓደ እንተ ዝጠራናፉ ሓይሽ
ይመስለኒ። ኪዳን ኣብ ትሕቲ ሃገራዊ ባይቶ ከመይ ክጓዓዝ ኢዩ ዝብል ሕቶ፡ ኣባለት ኪዳን ኣብ ህዝባዊ ሓልዮት ዝተመረኮሰ እንተ ዝዝትዩ ምሓሸ ይመስለኒ። ኣብ ውድባትን ሰልፍታትን ሲቪካዊ ማሕበራትን ከምኡ ድማ ኣብ ማሕበር መንእሰን ደቀነስትዮን ዘይተወደበ ህዝቢ፡ ማለት ኣብ መንጎ ስርዓት ህግደፍን ደምበ ታቓውሞን ኣብ ሃዋህውን ጠልጠል ኢሉ ዘሎ ህዝቢ ናይ ኣወዳድባ መካኒዝም ክድለየሉ ኣለዎ። እቲ ቅንዲ ነገር ፈጻሚት ሽማገለ ሃጋራዊ ባይቶ፡ ህዝቢ ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ከተላዓዕልን ክትጥርንፍን እንተ ኮይና፡ ከምቲ ኮሚሸን ዝጀመረቶ ኣባላት ሃገራዊ ጉባአ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ፡ በቢዝቐመጥሉ ሃገርን በቢቅርጸ-ውደባኦምን ክትምዝግብ ኣለዋ። ናይ ነብሲ ወከፍ ኣባል ፋይል ክትሕዝ ኣለዋ። መካየዲ ስራሓትውን ኣብ ውጽኢት ኣባልነት ዝተመረኮሰ ክኸውን ኣለዎ። በዚ መልክዕ አዚ ኢዩ ተቓወሚ ደምበ ሓያል ክኽውን ዝኽእል።
ኣብ መደምደምታ ክብሎ ዝደሊ፡ ህዝቢ ኤርትራ ንሓደ ፍርቂ-ክፍለ-ዘመን ተቓሊሱ ውጽት ቃልሱ ግን ጭቆናን ባርነትን ኮየኑ። ዝወለዶም ደቁ ኣብ ክንዲ ጽቡቚ ትምህርትን ሰናይ ናብራን ኣብ ፎቖዶ ምድረበዳ ናይ ውሽጢ ኣካላቶም ክሽየጥ ዝተረኣሉ ግዜ ኢዩ። ደገፍቲ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ጥራሕ ማዓኮሮም ክፍክሩ ሎሚ ኤርትራዊ ዘጋ እቲ ዝሓሰረን ተቐባሊ ሽግር ዝኾነን ኢዩ ኮኑ ዘሎ። ህግደፋውያንን መሰላቶምን ወዮ ድኣ ኣይሰምዑናን እምበር ንሕናስ አቲ ሓሰቂ ምነገርናዮም። ኣጻብዕቶም ኣብ ክንዲ ናብ ተቓወምቲ ሓይልታት ዘመልክቱ ናብቲ ቀታሊኦምን ኣሳሪኦምን ስርዓት ህግደፍ እንተ ዘመልክቱ ምሓሸ። ብዛዕባ ዲሞክራሲ ዝምለከት ንተቓወምቲ ክወቕስዎም ይፍትኑ። ህልም ዘበለ ሽፍታ ዲክታተር ሓቚፍካ በዛዕባ ዲሞክራሲ ክተዛረብ ዘሕፍር ኢዩ። በሉስ’ከ ሰማ ዝሃገርኩም ካብቲ ዲክታቶር ስርዓት ህግደፍ ዘቖሞ ባይቶ በዲሞክራሲያዊ ኣገባብ ዝቖመ ሃገራዊ ኤርትራዊ ባይቶ ‘ዶ ኣይሓሽን? ዋላ’ኳ ንሙሉእ ህዝቢ ኤርትራ ተዘይወከለ ካብቲ ተቓወምቲ ሓይልታት ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ ኢዩ ቆይሙ። ብዓይኒ ሕጋውነት እውን ካብቲ ሽፍታ ስርዓት ህግደፍ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ዝያዳ ሕጋውነት ኣለዎ።
ብዝኾነ፡ ኣነ ለበዋ ኣለኒ። ለበዋይ ንመንእሰያትና ኢዩ። ኣብ ቱኒሰያን ግብጽን ሊብያን ዝተኻይደ ሰውራ፡ መንእሰያት ናይ ‘ዘን ሃገራት አዚኣትን እንተዘይካፈልዎ ነይሮም እቲ ሰውራ ኣይምተዓወተን። ኣብ ህዝቡኹም ዝወርድ ዘሎ ግፍዒ ኣበቲ ዝለዓለ ጥርዚ ኢዩ በጺሑ። ግፍዕታት ስርዓት ህግደፍ ኣብ ነብስኩም ሪኢኹምዎ ኢኹም። እዚ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ክዕወትን ዘይከዕወትን ኣብ ኢድኩም ኢዩ። ኣቦታትትኩም ወይ ንጽቡቚ ወይ ንሕማቕ ዘበነ ትውልዶም ዳረጋ ሓሊፉ ኢዩ። ሕጂ ናተኩም ታራ ኢዩ።
በጋጣሚ እዋኑ ግዜ ልደትን ናይ ምዕራባውያን ሓድሽ ዓመትን ስለ ዝኾነ፡ ነቶም ኣመንቲ ክርሰትና ርሑስ ልደት ንሙሉእ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ካብቲ ወሪድዎ ዘሎ ስቓይ ዘብቃዓሉን ናይ ስላምን ራህዋን 2012 ክኾነሉ እመነ።
Comments: a.fitwi1993@kpnmail.com


text:
ባዮሎጂ
ባዮሎጂ ብዛዕባ ህይወት ዘለዎም ነገራት ዘፅንዕ ናይ ምርምር ክፋል እዩ። ነዚ ፅንዓት ዘካይድ ሰብ ባዮኦልጂስት ተባሂሉ ይፅዋዕ። መብዛሕቱ ግዜ ባዮሎጂ አብ ክልተ ይምቀል። እቶም ክልተ ጨንፈራትውን ቦታኒ (ብዛዕባ ተኽልታት ዘጽንዕ) ከምኡውን ዙሎጂ (ብዛዕባ እንስሳታት ዘፅንዕ) እዮም። እዞም ክልተ ጨንፈራት ከአ ደጊም ናብ ዝተፈላለዩ ጨንፈራትን ፍሉይ ናይ ምርምር ክፋላት ይምቀሉ።
ይኹን እምበር ከም አናቶሚ (ህይወት ናይ ዘለዎም ነገራት ንድፊ ዘጽንዕ ጨንፈር) ን ጀነቲክስ (አብ ልዕሊ ውርሰ ባህሪ ድግበር ፅንዓት) ዝአመስሉ መብዛሕትኦም ጨናፍር ባዮሎጂ ንእንስሣ ይኹን ን አታኽልቲ ብዘየገድስ ንክልቲኦም ክፋል ህይወት የፅንዑ።
ባዮሎጂስትታት መብዛሕትኡ ግዜ ጽንዐቶም ንምክያድ ካብ ጨንፈር ፅንዓት ናቶም ዝተፈልየ ናይ ምርምር ክፋላት ዝጥቀሙሉ ዘዴታትን ሐደስቲ ፍልጠታትን ይጥቀሙ። ንአብነት ተጠቐስና፡ ህይወት አብ ዘለዎም እንስሳታትን አታኽልትን ዝካየዱ ውህደታት ንምርዳእ ክሕግዞም ምእንቲ ፊዚክስ ን ኬሚስትሪ አብ ዝተባህሉ ናይ ምርምር ጨንፈራት ይውከሉ።


text:
ፓልቶክ ከመይ ገርካ ክእቶ ከምዝከኣል ክንሕብር
ኢና: ቅድሚኡ ግን ብዛዕባ ፓልቶክ እንታይ ሙኻኑ ንዘይፈልጡ ከነፍልጥ ኢና
ፓል ቶክ ሚክረፎን ገርካ ትዛረበሉ ኾይኑ:ካብ ዝተፋላለያ ሃገራት ዝበጽሕዎ እዩ::
ስለዚ ናይ ኤርትራዊያን ካኣ ኣሎ: እዚ ኻኣ በብተራ ብድምጺ መሰረት ክትዘራረብ ይጠቕመካ :
ፓል ቶክ ናይ ፖሎቲክ ሃይማኖት ማሕበራዊ ናብራ ሓዘል ኮይኑ:
ቡዙሕ ሰብ ዝኣትዎ እዩ: ሰሚናራት ክካየድ ኮሎ: ዕዱማት:
መምሃራን :ዶካትራት :ደረፍቲ ካሎት በጻሕቲ ውን ኣለዎ: ፕሪ ቫት ሩም ውን
ኣለዎ: ንኣብነት ኣብ ገገዛኻ ኾንካ ኣኸባ ተካይደሉ: እዚ ግን ስጋብ 10 ሰብ ይሕዝ :
ካልእ ሩማት ግን ሓንቲ ሩም ስጋብ 500 ሚእቲ ሰብ ይሕዝ:
ኣብዚ ተዳልዩልኩም ዘሎ ናይ ስእሊ ምልክት:ከመይ ገርካ ፓልቶክ ክእቶ
ዝሕብር ኮይኑ: ቀዳምነት ግን ነዚኣ www.paltalk.com ዳውንሎድ ገርካ ኣብ ስእሊ ዝሎ እንዳተ
ኸተልካ ተመሊእካዮ ፓል ቶክ ክ ትኣቱ የኽ እለካ: ዝተርፈ ሕቶ ተለኩም ጸሓፉል
ና ብዓቕምና ክንምልሰልኩም: ጽቡቅ ምብጻሕ ንፓልቶክ
1 ኣብ ቀዳማይ ዘሎ ዳውን ሎውድ ዝብል ዘሎ ጽቐጦ ናብ ቀጻሊ ክወስደካ እዩ::
2 Download New (20.26MB) ዝብል ዘሎ ጸቒጥካ ዳውንሎውድ ትገብር: ናብ ቀጻሊ ስእሊ ክወስደካ እዩ::
3 ኣብዛ ሳልሰይቲ ዘላ: ራን ትብል በብሃገሩ ይፈላለ ስለዝኾነ ነዓዓ ብምጽቓጥ ከምዝኸይድ:ቀጻሊ ክመጽልካ እዩ::
4 ኣብዛ ራብዓይቲ: ካብተን ክልተ ከበብቲ ነጥቢ ተዘይብላ: ኣብ ላዕለወይቲ ነጥቢ ብምግባር ብየማን ኣብ ማእኸል Next ጸቒጥካ ናብ ቐጻሊ ትስጉም::
5 ኣብዛ ሓሙሸይቲ ኻኣ Next ብምጽቃጥ ናብ ቐጻሊ ትሰግር
6 ኣብዛ ሻድሸይቲ ነቲ ሰንጠረጅ ብምምላእ ቲሕት ኢሉ ዘሎ
I accept create my account! ዝብል ጽቐጦ ናብ ቀጻሊ ክወስደካ እዩ
7 ኣብ ሻብዓይቲ እዚ ክመጸልካ እንድዩ: ኣብዚ ሕጂ ኣብ ማእከል እሞ ቁሩብ ትሕት ምስ በልካ View All ትብል ዘላ ጽቐጥ ቀጻሊ ስእሊ ክመጸልካ እዩ
8 ሻምናይ ኣብ ላዕሊ ብጸጋም Search Room ዝብል ዘሎ ብትኽክል eritrea ኢ ል ካ ምልኣዮ ኢኻ:ካቡኡ ናብ ቀጻሊ ክመርሓካ እዩ?
9 ኣብ ታሽዓይ ኣብ ላዕሊ እዚ ምስመጸልካ ሽም ኤርትራ ኣይንፈላለ
ምስመጸልካ ጽቐጦ ናብ ሲዒቡ ዘሎ ክመርሓካ እዩ::
10 ዓስራይ: እዚ ይመስል ሩም ፓልቶክ: ኣብዚ ሕጂ ከነስተብህለሉ ዘለና ነገር ክገልጾ ክፍትን እየ: እዚ ኻኣ ንኹሉ ዝጠቅም እዩ: ኣጣቓቕማ ናይ
ፓልቶክ ኣብ ውሽጢ ሩም ማለት እዩ:Raise Hand ትብል ብየማን ነዚኣ ብምጽቃጥ እድካ ሓፍ ምባል ማለት እዩ: ኢድካ ሓፍ ኣቢልካ ሪጋኻ ትጽበ: ሪጋኻ ምስ ኣኸለት push to talk ትብል ኣብ ታሕቲ ነዚኣ ብምጽቃጥ ሚክረፎን ክትሕዝ እሞ ንኽትዛረብ ይጠቕመካ:
send ዝብል ዘሎ ኻኣ ብጽሕፈት ክትጻሓሓፈሉ ትኽእል: ጺሒፍካ
ምስወዳእካ ሰንድ ዝብል ብምጽቃጥ ኣብ ሩም ትሰዶ
ጽቡቕ ጉዕዞ ናብ መርበብ ኢንተርነት ፓልታልክ
http://www.ustream.tv/channel/aynfelale9 Tv aynfelale
http://www.ustream.tv/recorded/17942474 Sofia tesfamariam mibsah aynfelale
wedi Taba Lieli 20 seat mibsah ab aynfelale abzi kimese mukanu kinhbrekum nfetu
Views: 276
Comment
© 2015 Created by Admin. Powered by


text:
ኣብ ከተማ መቐለ ብ2002 ዓ.ም ዕላዊ ስርሑ ዝመሰሰ ማርያም ሰባ ዝተሰየመ ትካል ዝበለጸ መማረጺ ኮይኑ ዝቐረበ እናተሓጸበ ንሓደ ዓመት ዘገልግል መቐበሊ ወርሓዊ ጽግያት (Reusable Sanitary Pads) ኣፍርዩ ናብ መሸጣ የቕርብ’ሎ፡፡ወናኒት እቲ ትካል ወይዘሮ ፍረወይኒ መብራህቱ ነዚ ሓዱሽ ምህዞአን ካብ ትካል ሳይንስን ቴክኖለጅን ኢትዮጵያ መረጋገጺ መሰል ዋንነት ሂብወን እዩ፡
ኣብ ኢትዮጵያ መቐበሊ ወርሓዊ ጽግያት ክጥቀማ ዝግበአን ኣዋልድ 18 ሚልዮን ምዃነን ዝገልጻ ወይዘሮ ፍረወይኒ እተን 2 ሚልዮን ጥራሕ እየን ተጠቀምቲ፤ ካብዚአን እውን እተን 98 ሚኢታዊ ኣብ ከተማታት እየን ዝርከባ ይብላ፡፡
ሐዚ ተመሓይሹን ብወይዘሮ ፍረወይኒ ተማሂዙን ተሰሪሑ ዘሎ እናተሓጸበ ዘገልግል መቐበሊ ወርሓዊ ጽግያት ሙሉእ ብምሉእ ካብ ጡጥ ዝተሰርሐ ራሕሲ ዘየሕልፍ፣ ንኣጠቓቕማ ምቑሉል፣ገንዘብ ዝቑጥብ፣ከባቢ ዘየርስሕ ምዃኑ ይገልጻ ተፈሊጡ’ሎ፡፡
ኣብዚ ሐዚ እዋን ደቀንስትዮ ንኣርባዕተ ፍረ ብ35 ቕርሺ ዓዲገን እናሓጸባ ዓመት መመላእታ ይጥቀማሉ ኣለዋ፡፡ ኣብ መቐለ ኣብ ዝተፈላለዩ መዐደሊ ማእኸላት ንመሸጣ ቀሪቡ’ሎ፡፡
ማርያም ሰባ ፋብሪካ መፍረዪ እናተሓጸበ ዘገልግል መቐበሊ ወርሓዊ ጽግያት ኣብ ዓመት 100 ሽሕ መቐበሊ ወርሓዊ ጽግያት ጨርቂ የፍሪ’ሎ፡፡
ንምስምዑ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
ኣብ ናይ ሎሚ ርክብና፣ ንኩላትኩም ብምቛም “ሃገራዊ ምንቅስቓስ ደምበ ኣለና” ዝተሰመዓኩም ሓጎስ ንምግላጽ ናይ ዮሃና መልእኽቲ ዝሰደድኩም ብሓበራ፤ ብፍላይ ከኣ መራሕቲ ሃይማኖት ክልቲኡ እምነታትና፣ ውድባት፣ ሰልፊታትን ሓለፍቲ ብሄራዊ ምንቅስቓስን ብልቢ አመስግነኩም። እቶም ብዛዕባ ጉዳይ መጽሓፍ ዝሓተትኩም ድማ ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ብተደጋጋሚ ዝበልኩዎ፣ ኣነ ኣዳልየ ካብ ዝውደኣ ሓያሎይ ኣዋርሕ ገይራ … more
Tag Archives: ኣለና
ጀርመን ኣብ ኣርበዓታት፣ ኤርትራ ኣብ ዘመነ-ሚለንየም! ብድሕሪ ኲናት ባድመ፣ ብፍላይ ድማ ኣብ እዋን ሚለንየም ጉሒላ ኢሳይያስ ‘ተንኮለኛ ጉድጓድ ንኮዓቲኣ’ ኮይኑዎ፤ ህድኣትን ሰላምን ኣይረኸበን። እዛ ዘለናያ ዓመተ-2011 ከኣ ገበነኛ ኢሳይያስ፣ ካብ ኣዲስ ኣበባ ተኾልኲሉዎ ዝወፈረ ናይ ጥንቲ ድጉል ሕልምታቱ ዝቐበጸላ ዓመት ኢያ። “ … more
ርሑስ በዓል ትንሳኤ፣ ንኩሉኹም ምእመናን ክርስትና! “ጽሑፍ ይነውሕ ኣሎ” ዝብል ተደጋጋሚ ርእይቶ ተኸታተልትና ክንቅበል ጸኒሕና ኢና። ስለዚ ካብዛ ክፋል እዚኣ ንደሓር ኣብ ክንዲ 6-7 ገጻት፤ ናብ 4-5 ገጻት እናኣሕጸርና ክንቅጽል ኢና። ኣብዘን ዝሓለፋ ሸሞንተ ኣዋርሕ ደምበ ኣለና ኣርባዕተ መድረኻት ተሰጋጊሩ ኣሎ። 1) ሓበሬታ /Information/ ካብ ምጅማር ጽሑፍ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’ … more
መሪር ሓዘን ህልቂት ልዕሊ 325 መንእሰያት ኤርትራውያን ደጊምና ንዘክር! ሓዘን ኤርትራውያን መመሊሱ ይቕጽል ኣሎ። ጉዳም ዘመን! ኣብ ምድሪ ቤትን ቅርዓትን ጥራይ ዘይኮነስ፤ ኣብ ርእሲ ነፍስ-ወከፍ ኤርትራዊ ናይ ሓዘን ዳስ ተተኺሉ ኣሎ። … more
ክቡራንን ክቡራትን ደቂ ኤርትራ! ትማል ዓቢ እምባ ኤርትራውያን ፈሪሱ!!! ሞት 325 ዜጋታትና ሰሚዕና። እዚ ረዚን ሃገራዊ ሓዘን ኣብ ውሽጥና ኮይኑ ኣብ ዝሰራሰረሉ ግዜ፣ ዝርንዝሕ ነቢዕና። … more
ሰላም ኣብ ዘዘለኹሞ ክቡራት ደቂ ኤርትራ! ብፍላይ ድማ ብምኽንያት 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቀንስትዮ፣ ንኹለን ኤርትራውያን ደቀንስትዮና ናይ ቃልሲን ጽንዓትን ሰላምታ ይብጻሕክን። … more
“ኣነ ቲፋኖስ፣ ንሱ ድጉል መንካዕ” በታ እንምነያን እንቃለሰላን ዘለና ኣዝያ ጥዕምቲ ቃል ክፍልም። ሰላም! ክቡራት ተኸታተልቲ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። ናትና ግብረ-መልሲ ዝጽበ ሰናይ ዘመን ይመጽእ ኣሎ’ሞ ቆጽሊ ሰተሰምሃር ክንንስንስ፣ ክንሕበን ከም ቀደምና ክንተሓዋወስ…ቆፎና ክንመልእ መዓርና ክንብርብርን ለጋዕና ክንሓልብን ቀሪብና ኢና! … more
ከምቲ ንቡር፣ ብሰላምታ እየ ክጅምር። ሰላም ንክቡራንን ክቡራትን ተኸታተልቲ ጽሑፋት ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። ብድሕሪ ክፋል 16 ንኣቶ ዓብደላ ኣደም ብዝምልከት፣ ኣብ ቅትለት ስዒድ ሳልሕ ከም ዘይወዓለ ዝጸሓፍኩዎ መአረምታ፤ ብዙሓት ዜጋታት ቅዱስ ርእይቶኦም ጽሒፎሙለይ ኢዮም። እቲ ዘይጋገ እቲ ዘይሰርሕ ሰብ ጥራይ ኢዩ ዝብል ርእይቶ ከኣ ኣሎኒ። … more
ሰላም ክቡራንን ክቡራትን ተኸታተልቲ ጽሑፋት ‘ኣለና’። ንስርዓት ገበነኛ ኢሳይያስን ሰልፉ ህግደፍን ዘቃልዕ፣ ካብ ቀዳማይ ክሳብ መበል 16 ክፋል ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ዝቐረበ ተኸታታሊ ስኑድ ጽሑፋት፤ ኣስታት 95 ገጻት ኮይኑ ኣሎ። … more
ሰላም ክቡራንን ክቡራትን ተኸታተልቲ ጽሑፋት ‘ኣለና’። ንስርዓት ገበነኛ ኢሳይያስን ሰልፉ ህግደፍን ዘቃልዕ፣ ካብ ቀዳማይ ክሳብ መበል 16 ክፋል ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ዝቐረበ ተኸታታሊ ስኑድ ጽሑፋት፤ ኣስታት 95 ገጻት ኮይኑ ኣሎ። … more
ሰላም ክቡራት ተኸታተልቲ ጽሑፍ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። ብድሕሪ ክፋል መበል 15 ናይዚ ጽሑፍ፣ ንክፋል መበል 16 ብዓቢ ሃንቀውታ ክትጽበዩ ከም ዝጸናሕኩም ይስደደለይ ካብ ዝነበረ መልእኽቲታት ተገንዚበ። … more
ሰላም ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን ተኸታተልቲ። ሰላም ኣአንገድቲ ሃገራውያን ወብ ሳይታት ንጽሑፋት ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። … more
ሰላም ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን ተኸታተልቲ። ሰላም ኣአንገድቲ ሃገራውያን ወብ ሳይታት ንጽሑፋት ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። … more
ሚልክያስ ምሕረትኣብ ዮውሃንስ ሓደ ንዝኾነ ታሪኽ ጸሓፋይ፤ተንታናይ፤ሰናዲ ተመራማርን ንባዕሉ ኣንባቢውን እንተኾነ ኣዝዩ ኣጸጋሚ ጉዳይ እንተሃልዩ፤ንሓቂ ካብ ሓሶት ንጭቡጥ ሓበሬታ ካብ ቤላቤለው፤ ንይኸውን ዶ ኾን ካብ ርጉጽ ክውንነት ፈሊኻን ጋሊህካን ምምርማርን ምቕራብን ኮይኑ፡ በዚ ገዚፍ ክባሃል ብዝኽእል ማህለኻ፡ብዙሓት ናይ ታሪኽ ጸሓፍትን ተመራመርትን ክጽገሙን ሓደ ሓደ እዋንውን ግዳያት ኽኾኑ ይርኣዩ እዮም። … more
ኣብ ባህሊ ብሄረ ትግርኛ፣ እቶም ጨጓራት ዳናጉ ዓርኪ ሕልፎት ብድርብ ኮቦሮ ንሸውዓተ ጎረቤት ክንቕንቑ ምስ ሓደሩ፤ ኣብ ኣጋ ወጋሕታ ድኻም ይስምዖም ኢዩ። … more
“…ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ካርቱም ሱዳን ዝነበረ ዓብደላ ኣደም፣ ህዝቢን መንግስቲን ኤርትራ ዘሰከምዎ ሓላፍነት ክሒዱ ሃዲሙ ኣሎ።” ኣብ ኣጋ መወዳእታ ዓመተ-2002 ብረድዮ ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ ዝተቓልሐ ዜና ኢዩ ዝነበረ። … more
ኣለና ኣብ ኩሉ ኤርትራዊ መንፈስ ዘለዎ ከባቢታት ዓለም። ኣለና ኣብ ዱሮ ዕሰሌ ኤርትራ! ኣለና ኣብ ዱሮ “ገዓት ሓምሊ ውጻእ ገዓት ጠስሚ እቶ” ኣብ ዝበሃለሉ ቅነ ጽንዓትን ጋማን! … more
ሰላም ክቡራት ተኸታተልቲ፤ ኣለና! ክሳብ እታ ኣብ መቓብር ኢሳይያስ እትቦቅል ተኽሊ ሰላምን ዲሞክራሲን እንርኢ…ክሳብ ምስ ገበነኛታትን ድርብ ገጻት ህግደፍን ኣብ ቅሉዕ መጋባእያ ቤት ፍርዲ እንራኸብን ድማ ክንህሉ ኢና። እቲ ምንታይ ሎሚ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ድርኩኺት ዓወት፤ ኢሳይያስን ቃፍላይ ህግደፍን ከኣ ናብ ኣፈፌት መቓብር ስለዘለዉ። ሎሚ መርድእ ኢሳይያስ ንክንሰምዕ ለይቲን … more
ኣለና፤ ንዝተቐብረን ዝተረስዐን ታሪኽ ጀጋኑ ኤርትራውያን ምንጋር’ምበር ክንዮኡ ዝመጣጠር ዕላማ የብልናን። ኣለና ኤርትራዊ ትንሳኤ ኢዩ! ኣለና ኣብ ውሽጢ ኤርትራን ኣብ ወጻኢ ሃገራትን! ኣለና ብጋህዲን ብስዉርን። … more
ህዝቢ ኤርትራ ብሰንኪ ጨፍጫፊ ስታሊናዊ ሜላ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ንበይኑ ኣብ ውሻጠ ገዝኡ’ምበር ኣብ ጽርግያ ኮይኑ ዓው ኢሉ ንክዛረብ ኣይተዓደለን። … more
ብ 1991 ጋማ ናጽነት ክትኣስር፣ ኣኽሊል ሓርነት ክትጉምጎም ዝተጸበናያ ኤርትራ፣ ብሰንኪ ሕዱር ሕማም ውልቀ-መላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ን20 ዓመታት ክርዳድ ፈርያ። ህዝቢ ኤርትራ ንዕስራ ዓመታት ብከንቱ መብጽዓታት ንከንባሁቕ ተገዲዱ። … more
ኣብዘን ውሑዳት መዓልታት፣ ኣብ ሙሉእ ዓለም ካብ ዘለዉ ኤርትራውያን፣ ከምኡ’ውን ካብ ኢትዮጵያውያን ኣሕዋት ብዙሕ መልእኽቲ ተቐቢለ። … more
አለኻ ወ ኣለኻ ኣለና ከም ሽሙ ድሃይካ ሰሚዑ ዓለም ብዓለሙ ታሪኹ ሰሚዑ ታሪኽ ዝተጠልሙ ታሪኽ አርትራና ስጉሚ’ዩ ሃብቲሙ ፍረ ናይ ጻዕርኻ ወርቂ’ዩ ቀለሙ … more
ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንነዊሕ ዓመታት ኣንጻር ኤርትራውያን ቀጭ-ሕርሙ ኣነጻጺሩ፣ ጎበዝ ሃገር ዝወድአ ሕሱም ሰብ ኢዩ። … more
ኣብ ሓሙሻይ ክፋል ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ ኣትየዮ ብዝነበርኩ መብጽዓ፣ ቅንጸላ ተጋዳላይ ኢብራሂም ዓፋ ብዓቕመይ ክትርኽ እየ። … more
እዛ ሓሙሸይቲ ክፋል ናብ መርበብ ኢንተርነት ክሳብ ዝሰደላ ዝነበርኩ ሰዓት፣ ካብ ሙሉእ ዓለም እንኮላይ ካብ ውሽጢ ኤርትራ ብዙሕ ናይ መተባብዒ ጽሑፋት ተቐቢለ። … more
ሕቡእ ታሪኽ ውልቀ-መላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ምጅማሩ’ምበር ኣብዚ ግዜ’ዚ ምውድኡ ዝከኣል ኣይኮነን። እቶም ክሳብ ሎሚ ሰሚዕናዮም ዘለና ጉዳያቱ ከኣ ካብ ግምጃ እከይ ተግባራቱ ሓደ ዕሽር ጥራይ ኢዮም፣ ትሽዓተ ዕስሪት (9/10) ድማ ተሪፎሙና ኣለዉ እንተተባህለ ምግናን ኣይኮነን። … more
ኢሳይያስ ንዝገበቶ በትረ-ስልጣን ብሰላማዊ መንገዲ ናብ ረብሓ ህዝቢ ኤርትራ ክንቅይሮ ኢና ኢልካ ምሕሳብ፤ ድግምጋም ዕሽነት ኤርትራውያን ጥራይ ኢዩ። … more
ስርናይ ዝተተለመት ጽግኢ፣ ስርናይ ኢያ እትፈሪ። ክርዳድ ዝተተለመት ቃድራ ድማ ከም ትልማ ክርዳድ። እነሆ’ምበኣር ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ቅድሚ 40 ዓመታት ብዝተለሞ ዘርኢ ክርዳድ ንሕና ኤርትራውያን ክርዳድ ፈሪና። … more
በቕሊ ዝረኸቡ ፈረስ እንተደለዩስ ሽፋ ይግበረሎም፡ እዞም ኣድጊ ዘይብልና በቕሊ ክንዕቕ ግን ኣይግድን ! … more
ኣለና እወ ኣለናእምባሕ ንብል ደረትና ነፊሕናመን ዶ ኣለና ዩ ብዘይካ ሃገርናእንታይ ከ ኣሎና ዝበልጽ ካብ ህዝብና። … more
ደጊም ‘ሲ፡ ኤርትራውያን፡ መንግስቲ ወይ ስርዓት ከምዘይብልና ኣረጋጊጽና ኣለና። ኣብ ሓንቲ ሃገር ከምዚ ዝኣመሰለ ባዶሽ ናይ ስርዓት ኣብ ዝህልወሉ ግዜ ብዕቱብ ክምለሽ ዘለዎ ዓቢ ሕቶ ‘ምብኣር፡ “ንሕና ከም ሕብረተሰብን ከም ህዝብን ከ ኣለና ዶ?” ዝብል ‘ዩ። … more
ደጊም ‘ሲ፡ ኤርትራውያን፡ መንግስቲ ወይ ስርዓት ከምዘይብልና ኣረጋጊጽና ኣለና። ኣብ ሓንቲ ሃገር ከምዚ ዝኣመሰለ ባዶሽ ናይ ስርዓት ኣብ ዝህልወሉ ግዜ ብዕቱብ ክምለሽ ዘለዎ ዓቢ ሕቶ ‘ምብኣር፡ “ንሕና ከም ሕብረተሰብን ከም ህዝብን ከ ኣለና ዶ?” ዝብል ‘ዩ። … more
ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ራድዮ እቲ ዝበለጸ መራኸቢ ከምዝኾነ ተገንዚብና ወትሩ እንሓስበሉ ዝነበርና ባህጊ እዩ። እንሆ ድማ ድሮ ሓደ ዓመት ሓሊፉ፡ ድምጺ ኣሰና ክንጅምር ሓቦ ካብ እንገብር። ሓቦና ንበይኑ ግን እኹል ኣይነበረን። ሓቦናን ልግስኹምን ተደሚሩ እዩ፡ ንኣእምሮ ናይቶም ዓመጽቲ ዘናውጽ መቓልሕ ድምጺ ፈጢሩ። ስለዚ፡ ካብ ተበግሶና ንላዕሊ ደራኺ ንዝነበረ ንገንዘባውን ሓበሬታውን ኣበርክቶኹምን … more
ኣብ ታሪኽ ደቅሰባትን ዓለምናን፡ወጽዓ ምስፍትሒ፤ቃልሲ ምስ መግዛእቲ፤ሓቂ ምስ ዓመጽ፤ ምልኪ ምስ ሓርነት፤ኣይግዛእንየ ምባል ምስ ምምብርካኽ፤ናጽነት ምስባርነት ወዘተ እንዳተበራረዩ እዮም ዝኸዱ። ታሪኽን ዛንታን ኩሎም ህዝብታት ዓለም በዚ መስርሕዚዩ ሓሊፉ ገናውን ዝሓልፍ ዘሎ። … more
ፈጺሙ ዘይርሳዕ ጸገም እዩ ዘለዎ። እቲ ብሕልሚ ዝረኣዮ መጠን ነብሱ ኣዝዩ ደርማስ፡ ብግብሪ ኣዝዩ ንኡስ ኮይኑ፡ ብዓድን ብግዳምን ፈጺሙ ዘየስምዕ ትርጉም ኣልቦ ኮይኑ ተሪፉ ምህላዉ እዩ ሕሰም ሕርቃኑ። እንተኾነ ሕርቃኑ ምስ ነብሱ ክኸውን ኣለዎ። መብጽዕኡን ህዝቡን እንተዘኽብር ሕልሙ ምግሃድ ኣይምኣበዮን። ህዝብኻ ምንዓቕን መብጽዓኻ ምጥላምን ግን የግዲ ሕልሚ ይገብረካ እዩ። ሕልሚ … more


text:
መጽሓፍ ቅዱስ
መጽሓፍ ቅዱስ ብእኩባት ቀንዲ ሃይማኖታዊ ጽሑፋት ናይ እምነት ኣይሁዳውያንን ክርስትናን ዝቖመ እዩ። ኣብ ታሪኽ መጽሓፍ ቅዱስ እታ ቀዳመይቲ ዝበዝሐት ዝተሸጠት መጽሓፍ እያ።
ትሕዝቶን መስርዕን መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ መንጎ ሃይማኖታት ዝተፈላለየ ስለ ዝኾነ፥ ሓንቲ መጽሓፍ ቅዱስ ጥራይ የላን። ታናኽ (እብራይስጢ፡ תַּנַ"ךְ, አደማምጻ [taˈnax] ወይ [təˈnax]; ካልእ አጸሓሕፋ "ታናክ")፥ መጽሓፍ ቅዱስ ናይቶም ቀንዲ ኣይሁዳውያን ኣብ 24 መጽሓፍቲ ይምቀል። ሳምራውያን ዝበሃሉ ውሑዳት ክፋል ኣይሁድ ግና 5 መጽሓፍቲ ጥራይ ኣለዎም። እተን 24 ጽሑፋት ኣይሁዳውያን ኣብ 39 መጽሓፍቲ ተመቒለን ንናይ ክርስትያን ብሉይ ኪዳን የቑማ። ቁጽሪ ምሉእ ጽሕፋት ናይ ክርስትና መጽሓፍ ቅዱስ፥ ካብ 66 መጽሓፍቲ ናይ ወንጌላውያን፥ ክሳዕ 81 መጽሓፍቲ ናይ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ይፈላለ።
መጽሓፍ ቅዱስ ኣይሁድ[edit]
መጽሓፍ ኣይሁድ ታናኽ፥ ኣብዘን ዝስዕባ ሰለስተ ክፋላት ይምቀል። (1) ቶራ (እብራይስጢ፡ תּוֹרָה፡ "ሕጊ") ሓሙሽተ መጽሓፍቲ ሕጊ ኮይኑ፥ መጀመርታ ታሪኽ እስራኤላውያንን ሕጎምን፥ ኪዳን ምስ ኣምላኽ እስራኤልን ይሕዝ። (2) ነቪይም (እብራይስጢ፡ נְבִיאִים፡ "ነብያት") ናይ ጥንቲ ታሪኽ እስራኤልን ይሁዳን ስራሕ ነብያትን ይሕዝ። (3) ከቱቪም (እብራይስጢ፡ כְּתוּבִים፡ "ጽሑፋት") ግጥምታትን ናይ ፍልጠት ጽሑፋትን፥ ከም በዓል መዝሙር ዳዊትን እዮብን ይሕዝ።
መጽሓፍ ቅዱስ ክርስትና[edit]
ናይ ሃይማኖት ክርስትና መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ክልተ ይምቀል። ቀዳማይ ብሉይ ኪዳን ኮይኑ 39 መጽሓፍቲ ናይ እብራይስጢ ጽሑፋት ይሕዝ፡ ካልኣይ ከኣ ሓድሽ ኪዳን ኮይኑ 27 መጽሓፍቲ ድማ ኣለዎ። ወንጌላት፥ እተን ቀዳሞት ኣርባዕተ መጽሓፍቲ ሓድሽ ኪዳን፥ ብዛዕባ ህይወት ክርስቶስ የዘንትዋ። ንሰን መሰረት እምነት ክርስትና እየን።
ወላ'ኳ ጽሑፋት መጽሓፍ ቅዱስ ኣይሁድ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ክርስትና 'ተሃለዋ፥ መስርዐን ዝተፈልየ አዩ። እቲ ናይ ኣይሁድ ጽሑፍ ብምምላስ ህዝቢ እስራኤል ናብ የሩሳሌምን ናብ ቤት መቕደስን ይውዳእ፥ መወዳእታ መጽሓፍ ብሉይ ኪዳን ክርስትና ግና ትንቢት ሚልክያስ እያ።
ታሪኻዊ ጽሑፍ[edit]
ካብቲ ኣብ ቀደም ዝተጻሕፈ እሞ ክሳዕ ሕጂ ጸኒሑ ዝተረኽበ ጽሑፋት መጽሓፍ ቅዱስ ክርስትና፥ ኣብ ራብዓይ ክፍለ ዘመን ብቛንቃ ግሪኽ ዝተጻሕፈ እዩ። ክሳዕ ሕጂ ዝጸንሐ ምሉእ መጽሓፍ ቅዱስ ኣይሁድ ከኣ ብቛንቃ ግሪኽ ዝተቶርጎመ ካብ ራብዓይ ክፍለ ዘመን ኣትሒዙ ዝጸንሐ እዩ። ዝነውሐ ዝጸንሐ ምሉእ ጽሑፍ: ክፋል ናይቲ ቀንዲ መጽሓፍ ቅዱስ ኣይሁድ ተባሂሉ ዝሕሰብ፥ ማለት ልክዕ ናይ መጀመርታ ቃላት ዝሓዘ፥ ክሳዕ ፍርቂ ክፍለ ዘመን ይግምገም።
ምምስራት ቀኖና ክርስትና[edit]
ድሕሪ ምምስራት ሃይማኖት ክርስትና ብቀዳማይ ክፍለ ዘመን፥ ኣብተን ቀዳሞት ሰለስተ ክፍለ ዘመናት፥ ሽማግለታት ኣብያተ ክርስትያናት ናይ ወንጌል ጽሑፋትን መልእኽትታት ሃዋርያትን ኣኪቦም ነዚ ሕጂ ሓድሽ ኪዳን ተባሂሉ ዝፍለጥ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ክርስትና ኣቖሙ። ብኸምዚ ዝተገልጸ መሰረት ብሉይ ኪዳንን ሓድሽ ኪዳንን ብሓደ ሓቢሩ መጽሓፍ ቅዱስ ይበሃል። ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ክርስትያናዊ ሃይማኖታት ኣይኖት ጽሑፋት ከም ቀንዲ ቅዱሳት ጽሑፋት ተቐጺረን ኣብ ብሉይ ኪዳን ክጽምበራ ከም ዘለወን ክርክር ኣሎ። ወንገላውያን ነቲ ናይ እብራይስጢ መጽሓፍ ቅዱስ ጥራይ ከም ቀንዲ (ቀኖና) ይቕበልዎ። ሮማዊት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንን ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያንን ግና መጽሓፍቲ ካልኣይ-ቀኖና ብሉይ ኪዳን ከምኡ'ውን እኩባት መጽሓፍቲ ኣይሁድን ከም ቀንዲ ጽሑፋት ይቕበልወን። ንሓድሽ ኪዳን ዘቑማ መጽሓፍቲ እዘን ዝስዕባ እየን፤ ኣርባዕተ ወንጌላት፡ ግብሪ ሃዋርያት፡ መልእኽትታት ከምኡ ውን ትንቢት የውሃንስ እየን።
External links[edit]
- መጽሓፍ ቅዱስ ብትግርኛ ፥ ትርጉም 1961 ፥ ክርስቶስ ንኤርትራ ዓለምለኻዊ ኣገልግሎት


text:
ዓውድኻ ከምዘርእኻ! (4ይ ክፋል)
ዳንኤል ተስፋዮውሃንስ ተኽለጊዮርጊስ
ቀስ በሉ ከይትሳበሩ! ይብላ’ሞ እንቅዓ ጣፍ ኩኑ! ድማ ይውስኻሉ። እወ እተን ክቡራት ወለዲ፣ ንእግረ-መንገደን ደሃይ ዝጓየዩን ጫው-ጫው ዝብሉን ደቀን እንኪገብራ። ኣነ ድማ እንቋዕ ጥራይ ተቛይቕና ከይተበኣስና፣ ደሓን ውዓል/ሊ ደሓን ሕደር/ሪ፣ ብደሓን የራኽበና፣ ተበሃሂልና ናብ ንፈላለየሉ ምዕራፍ ገጽና ኣምራሕና’ምበሪ፣ እቲ መስርሕ ናይ ምውሳእ ጌና ይብገስ እንደኣሉ ዘሎ። ኩሉ ክንርኢ፣ ምቕናይ ጥራይ። ብሓፈሽኡ ግን ኣነ’ውን እንቅዓ ጣፍ ኩኑ እብለኩም። ብርኢቶ ምፍልላይ ከኣ መስርሕ ናይ ለውጢ ኢዩ። ምኽንያቱ ለውጢ እንታይ ትደሊ እንተበልኩም፣
ሀ) ዋሕዚ ሓዲሽ ሓይሊ
ለ) ዋሕዚ ሓዲሽ ሓሳብ
ሐ) ዋሕዚ ሓደስቲ ሰባት
መ) ምስ እዋን ዝዋሳእ ንቑሕ ቅዲ-ኣመራርሓ….. ትደሊ።
እዚኦም ድማ ክዝርኡ፣ ክኹስኮሱ፣ ክዓብዩን-ክምዕብሉን ባይታ፣ ግዜን ዓቕምን ይደልዩ። ኣይትተዓደሎ! ተዓዲልናዮ ግን፣ እቲ ዓቢ ገዛ እንዳ ህዝባዊ ግምባር/መንግስቲ ኤርትራ/ህግደፍ/ኢሳያስ ቅዲ-ኣመራርሕኡን’ኮ ንሓዲሽ ሓይሊ፣ ንሓዲሽ ሓሳብ፣ ንሓደስቲ ሰባት ግደ/እብረ ዝህብ ናይ ኣሰራርሓ ባህሊ የብሉን። እኳ ደኣ፣ ኣብ ሕሉፍ ታሪኹ ከጽልል፣ ንርእሱን ንምዕባለን ዘዳህልል፣ ጽን ኢሉ ዘየዋህልል፣ ካብ ህዝቡን ካብ ዓለምን ሓኪሉ ንበይኑ ዘዕልል፣ ካብ እዋን ክሕባእ ዝብል ዕኹልል፣ ተማዒዱ ዘየጥልል፣ከም ጽምብላሊዕ እናረኣየ ናብ ሓዊ ዝድርገም ቅዲ-ኣመራርሓ ስለዝኾነ ንርእሱን-ንረብሕኡን፣ ንህዝቡን ንሃገሩን፣ ለኪሙ የንቆልቁል ኣሎ።
እቲ ጸገም እምበኣርከስ ኣብ’ቲ መስርሕ ክሳብ ውሽጢ ዝሰረጸ ኢዩ። ብቐንዱ እቲ ዓቢ ገዛ፣ነጻነት ኣምጺአልኩም’የ ኣመስግኑኒ፣ ወላ እንተተጋገኹ ኣጣቕዑለይ/ንኣዱኒ፣ ንኣይ ዘይትመስሉ እንተኾንኩም ከኣ ርሓቑለይ፣ ክብል መሬት ስለዝዓረቦ’ዩ ክሳብ ክንድ’ዚ ረማዕ ኢሉ ዝወደቐ።
ውድቀቱ ከምዘሎ ኮይኑ ግን፣ ምስ ህዝቢ ክዕረቕ፣ ካብ ምኽሪ ኣቶ ጴጥሮስ ሰለሞን እንተተማሂሩ፣ እቲ ውሳኔ/መልሲ ናይ ህዝቢ ኢዩ። እወ፣ ከም’ቲ ኣቶ ጴጥሮስ ሰለሞን ቀቅድሚ ምእሳሩ፣ (ምስ ሓንቲ ጋዜጣ ቃለ መጠይቕ ክገብር’ከሎ ዝበሎ) “..ህዝባዊ ግምባር ካብ ድርጅታዊ ኣሰራርሕኡ ወጺኡ፣ መንግስቲ ክተክል ብቕዓት ከምዘይብሉ ተራእዩ ኢዩ። ይኣክል። ካብ ሕጂ ንንየው፣ መንግስቲ/ስልጣን ንህዝቢ ይወሃብ። … ብወገነይ ኣብ ስልጣን ኣይቅጽልን’የ። … ክሳብ ሎሚ ብዝፈጸምናዮ ስራሕ ድማ ህዝቢ ኤርትራ እንተምሒሩና ጽቡቕ፣ እንተዘይኮነ ግን ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ተሓተቲ ኢና።” ዝዓይነቱ ቅሩብነት የድሊ’ሎ።
ኣብ’ዛ ጥቕሲ’ዚኣ ስም ናይ’ታ ጋዜጣን ዕለቱን ጥራይ ዘይኮነ፣ ንብሂል ኣቶ ጴጥሮስ’ውን ብቓላቱ ከስፍሮ ብዘይምኽኣለይ ይቕረታ። ነታ መልእኽቲ ክዝክር ክብል ምናልባት ንኣቶ ጴጥሮስ ዘይናቱ እንተሂበዮ ድማ፣ ንኣረምቲ እገድፋ። ኣነ ክብላ ዝደሊ ዘሎኹ ነጥቢ እምበኣርከስ እቲ ሕማም ኣበይ ኢዩ ዘሎ መድሃኒቱ ሃሰስ ምእንቲ ክንብሎ፣ ኢያ። ከም ርኢቶይ፣ እዚ ፍርቂ ዘመን በሊዑ ክጡረት ዘይደሊ፣ ንሓዲሽ ሓሳብ፣ ንሓዲሽ ሓይሊ እብረ ዘይፈቅድ መስርሕ፣ ፈቐዶ ዓድን-ዓውድን ዘሪእዎ ዘሎ ክርዳድ ብመራሕቱ ጥራይ ክምኽነ እኹል ኣይኮነን።
ትልሚ ንዘርኢ-ክርዳድ ብኣለና ኣብ ሻሙናይ ክፋል፣ “ምስጢር ንክልተ-ሰለስተ ዕቑድ’ምበር /ዕስራ-ሰላሳ ዓመታት/ ንዘለኣለም ተቐቢሩ ኣይተርፍን ኢዩ። ስለዚ ነዚ ጀሚረዮ ዘለኹ መኽፈቲ ቅቡር ምስጢራት፣ ኣብ ውድብ ህዝባዊ ግንባር ገዳይም ተጋደልቲ… ካድራትን ዝለዓለ ሓላፍነት ዝነበሮምን ብዙሓት ሰባት ኣብ ስደት ኣለዉ። ነቲ ብሰንኪ ኢሳይያስ ዚዘርኦ ክርዳድ ከም ሰኽራም ኣንፈቱ ስሒቱ ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ዘዝፈልጥዎ ክጽሕፉ ጀሚሮም ኣለዉ። ድሕሪ ውድቀት ስርዓት ህግደፍ ታሪኽ ንምስናድ ርሳሱ ዘብልሕ ሰብ ኣየድልን ኢዩ። እቲ ምንታይ፣ ሽዑ እቲ ተካል መጋብር ዝሓዘ ሰነዳት ኣብ ገዛ ኢሳይያስ ክንረኽቦ ስለዝኾንና።” ይብል።
ዋእ ኣንታ ኣለና፣
እሞ እዚ ከም ሰኽራም ኣንፈቱ ስሒቱ ዘሎ’ኮ፣ እቲ ህዝባዊ ግምባር/መንግስቲ ኤርትራ/ህግደፍ/ኢሳያስን ቅዲ ኣመራርሕኡን ኢዩ። ህዝቢ ኣይኮነን። ህዝቢ ደኣ፣ ቅድሚ ገድልን-ምግዳልን ጥራይ ዘይኮነ፣ ካብ ቀደም ካብ ጥንቲ፣ ካብ’ቲ ዝደቐቐ ክሳብ’ቲ ዝዓበየ፣ ኣብ ሂወትን ሞትን ከጋጥም ዝኽእል ራህዋን ፈተናን ዝኣልየሉ ትካል ናይ እንዳ’ባ’ኮ ኣለዎ። እቲ ቐንዲ ጸገም እቲ መስርሕ ህዝቢ ስለዘየሳትፍ ኢዩ። እቲ መስርሕ ባህልን ሕግን እንዳ’ባ ስለዘይቅበል’ዩ። ኣይተረኽበን’ምበር፣ ምስ ህዝቢ እንተዝመክር’ኮ ናብ’ዚ ኹሉ ደልሃመት ኣይምጠሓለን። ኣብ ሕራይ መዓልቲ ህዝቢ ናይ ምስታፍ ልምዲ ዘይጥረየ መስርሕ ድማ፣ ከም ሰኽራም ኣንፈቱ ምስ ሰሓተ፣ ብዓዳ ንኣይ ትመስል ኣላ ንምባል “…. ነቲ ከም ሰኽራም ኣንፈቱ ስሒቱ ዘሎ ህዝቢ..” ዝብል ብሂል ምሕዋስ ብወገነይ ኣይቅበልን። እንተ እቲ ዝሰኸረ ግን ስኽራኑ ንኺግንዘብ ዓቕምን ትብዓትን ይፍጠረሉ። ከመይ’ሲ ንመጻኢ’ውን እታ ፍታሕ ካብ ህዝቢ’ያ ትመጽእ።
ዝኾነ ኾይኑ ናብ’ቲ ቀንዲ ዛዕባ ቅድሚ ምእታወይ፣ ብዕለት (11-16-10) “ኣለናስ ዓብዩዎ ኣለኹ’ኸ ምሒር ኣይነኣሶንዶ? “ ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ፣ ኣቶ ምስሉ ተኪአ፣ ንርኢቶይ ዝኣመተ፣ ነዊሕ ትንታኔ ኣብ ኣሰና.ኮም ኣቕሪቡ። ንኣይ ዝገረመኒ ግን፣ ኣብ’ቲ ቀንዲ ሕመረት ናይ’ቲ ጽሑፉ፣
ኣቶ ምስሉ ናተይ ኣምሲሉ ምሳሉ ምምሳሉ ኢዩ።
እወ! ‘…ትመስል’ ይብል መመሰሊ ምሳሉ ንምስሉ።
እስኪ ካብ ጽሑፉ እዘን ዝስዕባ ኣብነታት ናይ ‘ትመስል’ ክጠቅስ።
1. “ከምቶም ምስጢሮም ዝተደፍኑ ጠፊእካ እንተትኸውን ብምባልካ ንህግደፍ መሲልካ።
2. ኣለና ናይ’ቶም ዝተቐዝፉ ምስጢር ንህዝቢ ከቕርብ ብምጅማሩ ዝጎሃኻ ትመስል።
3. እዚ ካብ ከማኻ ዝበለ ብዙሕ ምስጢር ዝፈልጥ ሰብ ክወጽእ! ናይ ጥዕና ድዩ’ኸ! ግን ኣይመስልን’ዩ።
4. ንምንታይ ህዝቢ ከይነቅሕ ዓዊሩ ክነብር ትፈርዶ! እንተነቒሑ የስግኣኒ’ዩ ትብል ዘለኻ ትመስል።
5. ግን ከም’ቲ “እዚኣ ሱቕ ኢላ’ያ ወዳ መይትዋ’ያ!’ ዝተባህለ፣ ብስቓይ ህዝብኻ ተሽካዕልል ዘለኻ ትመስል።
6. እቶም ምስጢሩ ትፈልጡ ዝነበርኩም ብኣግኡ ……… ኢሳያስ ክሳብ ክንድዚዶ ንህዝቢ ምነዓቐ፣ ምረግጸ ይመስለካ።
7. ጸሓይ ምስ በረቐ ዘይድገም፣ ዘይወዓለ ዘይመስል ኣይትዛረብ።” …….. ይብለኒ ኣቶ ምስሉ።
ኣቤት ኣደራዕ
ብትመስል’ሲ
ከም’ዚ ጌርካ እንግድዓ ሰብ ይርዕራዕ።
ክቡር ኣቶ ምስሉ፣ ኣይትጠራጠር፣ ዘይምስለይ’ኳ ኣይለግበንን’ዩ። ደሓር ከኣ ኣነ ሓውኻ ‘ብትመስል’ ዝግለጽ ኣደብ የብለይን። ንኽትፈልጥ ድማ ብርሕ፣ ንውሕ፣ ርቕቕ ኢለ!! እተን ዝተረፋ ጸጉረይ ድማ፣ ሳላ’ቲ ኩልና ንፈልጦ እኳ እንኮ ከይተረፈትን ጡ……………..ጥ!!! መሲለን ኣለዋ። ትቡቕቡቖለይ እንተኾንካሲ? ሃየ በል’ሞ! ክቡር ኣቶ ምስሉ፣ ትመስል ምባል ካብ ፈቶኻ’ሲ፣ ምናልባት ንኣይ ዝመስል እንተረአኻ ኣይትሕለፈኒ፣ ‘ትመስል’ ምእንቲ ከይትደግመኒ። ሕድርኻ ግን ምሳለይ ናይ ምምሳል መሰለይ ምለሰለይ። ካልእስ ይትረፍ እዞም ዘዕቆቡና ፈረንጂ ከይክዕቡና ዝ’ሓወይ።
ምስ’ዚ ኣተሓሒዘ ድማ ክቡር ኣቶ ምስሉ፣ እታ ናብ ክሩስቸቭ ከም ሕቶ ቀሪባ ኢልካ ዝጠቐስካያ ናይ ታሪኽ ኣጋጣሚ ጽብቕቲ ኣብነት’ያ። ከም’ቲ ዝበልካዮ፣ “ክሩስቸቭ ነታ ሕቶ ምስ ኣንበባ ‘መን’ዩ ነዛ ሕቶ ዘቕረበ?’ ይብል። ……. ኣነ’የ ኢሉ ደው ዝብል ምስጠፍአ……. ንሕና ከም’ዚ ሕጂ ሓታቲ ፊሪሑ ዘጽቀጠ፣ ስታሊን ንህዝቢ ከጥፍእ ከሎ ንሂወትና ፈሪህና ኣጽቂጥና ኔርና።” ኢሉ …. ብምባል፣ በዛ ጽቡቕቲ ናይ ታሪኽ ኣብነት ሕቶይ ክትምልስ ፈቲንካ።
ኣይፋልካን ኣቶ ምስሉ። ኣነ ዝበልኩ’ኮ ጠፋእና ብኢሳያስን ቅዲ-ኣመራርሕኡን እናበልና ብጋህዲ ካብ ንዛረብ እነሆ ዓሰርተ ዓመቱ ኮይኑ። ክሳብ ሎሚ ደኣ ኣበይ ጸኒሕካ ኢየ ዝብልኩ’ምበር፣ ኩልና ከነጽቅጥ እንከሎና ስለምንታይ ተጽቅጥ ወይ ድማ ኩልና ከነጣቕዕ እንከሎና ስለምንታይ ምሳና ተጣቕዕ ኔርካ ዘይበልኩ። ስለ’ዚ እዛ ምሳሌ ጽብቕቲ’ኳ እንተኾነት፣ ኣብ ቦትኣ ኣይወዓለትን።
እንተ ንኣለና ግን፣ ኣብ ምምልማል ናይ ኢሳያስን ቅዲ-ኣመራርሕኡን፣ ቀደም ኣብ እዋን ገድልን-ምግዳልን ምስ’ቶም ዘጣቕዑ ኣጣቒዕካ፣ ኣብ እዋን ነጻነት ድማ፣ ኣመራርሓ መንግስቲ ኤርትራ ወይ ድማ ኢሳያስን ቅዲ ኣመራርሕኡን፣ ውሽጡ ባኮ ምዃኑ ክሳብ ዝቃላዕ፣ ኩልና ብሓባር ነቲ ጣቕዒት ከምዝቐጸልናዮ ኣስሚረ፣ ናብ’ታ ቀንዲ ሕቶይ ሰጊረ። ንምድጋማ ዝኣክል፣
“ሎሚ ድማ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ከም መራሒ ኣንፈቱ ስሒቱ፣ ዲክተይተር ኮይኑ፣ ኩሉ ጸሊእዎ፣ በላዒ ሰብ ቆጺርዎ፣ ሰባት ምእሳርን ምቕታልን ጥራይ ኮይኑ ስርሑ ካብ ዝበሃል እነሆ ዓሰርተ ዓመቱ ኮይኑ።
ኣብ’ዛ ዓሰርተ ዓመት’ዚኣ ክሳብ ሎሚ ደኣ ኣበይ ጸኒሕካ? ወይስ ከም ኣመልካ ሕጂ’ውን ብዙሕ ሰብ ከጣቕዕ ምስረአኻ ኢኻ ተበራቢርካ ተጣቕዕ ዘሎኻ።” ዝብል ሕቶ ሓቲተ።
ከምኡ’ውን እዚ ሕጂ ብትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ ዝግለጽ ዘሎ ቅዲ-ኣመራርሓ ናብ ናጽነት ኣብጺሑና ክበሃል ስለዝጸንሐ ኣብ መወዳእታ ናይ ጽሑፍካ፣ ተዓዘብ!!! ዘርኢ ክርዳድን ዓውዲ ስርናይን ክትፈላሊ ክንጽበየካ ኢና።
ዝብል ትጽቢተይ ብግልጺ ኣቐሚጠ፣ ዓውድኻ ከም ዘርእኻ ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ድማ ምሳለይ ክሕውስ እፍትን ኣሎኹ። ትንታኔ ታሪኽ ከም’ዚ ብኣለና ዝቐርብ ዘሎ’ድ’ዩ፣ ኣይኮነን ብዘየገድስ፣ ስለምናታይ ካብ ገለ ሰባት፣ ታሪኽ ኣይተንተን ትብል ኣለኻ ዝብል ፍርድን ጸርፍን፣ ይወሃበኒ’ሎ ግን ክርደኣኒ ኣይከኣለን። እሂ ብሓደ ክርዳድ ዝዘርእ መራሒ ዝተመርሐ መስርሕ ስርናይ ክዓጽድ ይኽእል’ዩ ክበሃል ድዩ ዝድለ ዘሎ፣ ወይስ ሽሕ’ኳ መራሒና ክርዳድ እንተዘርአ፣ ንሕና ግን ንሱ ከየስተበሃለልና፣ ዓውድና ዓውዲ-ስርናይ ቀይርናዮ ኢና ክበሃል’ዩ ዝድለ ዘሎ።
ምኽንያቱ’ሲ ንኣይ እቲ ፈውሲ ጥራይ ዘይኮነ እቲ ሕማም’ውን ኣበይ ከምዘሎ ብንጹር ኣይረኣየንን ዘሎ። ብፍላይ ከም’ዚ ሕጂ ብኣለና ዝቐርብ ዘሎ ኣገባብ፣ እቲ ሕማም ብቕዲ-ኣመራርሓ ኢሳያስ ጥራይ ተመኽንዩ እንኪቐርብ ድማ ኣየዕግበንን። እኹል ኣይኮነን። እዚ ኣመራርሓ’ዚ ብኣባላቱ ተመልሚሉ ድዩ ወይስ ብኢዱ መንጢሉ ስልጣን ምስሓዘ፣ ንገድልን ምግዳልን መሪሑ ኣብ ፍጻሜ ማለት ኣብ ነጻነት ኣብጺሑና’ዩ እናበሉ፣ ናይ’ቲ መስርሕ ናይ ዓወቱ መስከርትን፣ ናይ’ቲ ቅዲ-ኣመራርሓ ድማ ናይ ረብሕኡ ተኻፈልቲ ካብ ዝነበሩ ሰባት፣ ኣብ እርጋኖም፣ እሞ ድማ ብናይ ብርዒ ስም ተኸዊሎም፣ እዚ ኣመራርሓ’ዚ፣ ብቐደሙ’ውን ንሕና ንጋደል ንሱ ግን ክርዳድ ክዘርእ’ዩ ዝውዕል ዝነበረ ዝዓይነቱ ሚዛን እንከቕርቡ ይገርመኒ። ዝገደደ ድማ ናብ’ቲ ንሳቶም ዝፈልጥዎን ዝወዓሉሉን፣ ናይ ቀደም ተግባራት ናይ’ቲ መስርሕ ንድሕሪት ተመሊሶም፣ ንሳቶም ዘይሕወሱሉ ናይ ታሪኽ ተሓታትነት ሃሰስ ክብሉ እንኪፍትኑ፣ እንታይ ክብሉ ይደልዩ ከምዘለዉ ንዓይ ዓቢ ምስጢር’ዩ። ግፍዕታት ናይ’ቲ ቅዲ-ኣመራርሓ ይኹን ናይ’ቲ መስርሕ፣ ዘዛርብ እንተኾይኑ ድማ ርሑቕ ከይከድካ፣ እዚ ድሕሪ ነጻነት ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ንዕስራ ዓመታት ዝተፈጸመን ዝፍጸም ዘሎን ግፍዕታት ኣኺሉስ ተሪፉ’ሎ። ከም ርኢቶይ እዚ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ኤርትራውነትን፣ በቲ ቅዲ-ኣመራርሓን ይኹን በቲ መስርሕ፣ ድሕሪ ነጻነት ዝተፈጸመን ዝፍጸም ዘሎን ጉድ፣ ትርጉም ነጻነት ቀይሩ፣ ብንጽጽር ነቲ መግዛእቲ ዝበሃል እዋን ንጉስ ሃይለስላሰን፣ እዋን መንግስቱ ሃይለማርያምን ከይተረፈ ከምዝዝከርን ከምዝናፈቕን ጌሩዎ’ሎ።
እወ ክቡር ኣለና፣ ‘ኣለና’ ካብ ተባህለ’ሲ፣ እዚ ኢሳያስ ሓደ መዓልቲ ኣንጊሁ ገጹ ትቑርር ኣቢሉ ደሓን ወዓሉ ዘይብሉ፣ ምሉቕ ኢሉ ናብ ዝሕሾ ዕዝር እንተበለ ወይ ድማ ንባጽዕ ክወርድ እንከሎ ብዓርበ-ረቡዕ እንተጸዲፉ፣ ህዝባዊ ግምባር/ህግደፍ/መንግስቲ ኤርትራ……፣ ብድሕሪኡ ንዝፍጠር ኩነታት ክኣሊ ዝኽእል ድርጅታዊ ቅሩብነት ኣለዎዶ ይመስለካ? ንስኻ ትብሎ እንድዒ’ምበር፣ ከም ናተይ ግምት ሕጂ’ውን ጌና የብሉን። ስለ’ዚ ድማ ኢየ፣ ክላ ወደይ ስም ቀይር ኣለናስ ምሒር ዓብዩካ ዝበልኩ። ዝኾነ ኾይኑ ገለ ደገፍቲ ናይ ጽሑፋት ናይ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ ብኣለና’፣ ካብ ‘ደምበ ኣለና’ ከምዝኾኑ እናሓበሩ ርኢቶ ይሕውሱ’ለዉ። ምህላው ጽቡቕ ክቡራት ኣሕዋትን ኣሓትን። በሉ ሕራይ፣ ኣለና ካብ በልኩም’ሞ፣ ኢሳያስን ቅዲ-ኣመራርሕኡን ዓዲ የጥፍኡ ከም ዘለዉ ካብ ኣመንኩም፣ ሃየ’ባ በጃኹም ኣናግፉና ካብ’ዚ ሰይጣን ክሳብ ዝሰርሮ ዘጣቓዕኩምሉ ኢሳያስኩም። እዚኣ ክትገብሩ ዘይትኽእሉ እንተኾንኩም ግን ኣበይ ኣለና ኢኹም ክትብሉ ትደልዩ ዘለኹም። ሱቕ ጥዑም (ምስላ)።
ትዝ ኣይብለካን ኣለና!
ኢሳያስ ዓሶ ሓሚሙ ናብ እስራኤል ክሕከም ምስ ከደ፣ ብድሕሪኡ ዝተገብረ ኣኼባ፣ ኣቶ ሃይለ ወልደትንሳኤን (ድሩዕ) ኣቶ ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድን ብማዕረ ክመርሕዎ። ብዘይቃልዓለም ኣብ’ዚ ተርእዮ’ዚ ዝተቓልዐ ጉድ፣ ናይ ኢሳይስ ናይ ስልጣን ህርፋን ጥራይ ዘይኮነ፣ ማዕረ-ማዕርኡ ድማ ናይ’ቲ መስርሕ ውሽጣዊ ድኻምነት’ዩ። በል’ከ ኣለና፣ እዚ ህላዌ’ዚ ሒዝካ እምበኣር’ዩ ኣለና ዝበሃል ዘሎ።
ክቡር ኣለና፣ ሓቅኻ ኢኻ፣ ኣብ እዋን ገድልን ምግዳልን ዝነበረ ትፈልጦ ታሪኽ፣ ምትንታን ጽቡቕ’ዩ። እቲ ጸገም ግን ከም’ዚ ንስኻ ትብሎ ኣብ’ቲ ርእሲ ጥራይ ድዩ ዘሎ? ምናልባት እቲ መስርሕ’ውን ከም ርእሱ’ምበር ከም እንታይ ደኣ ክመስል ደሊኻ ኣብ ዝብል ሓሳብ እንተተሰማሚዕካ ግን፣ ናይ’ቲ መስርሕ ውዕሎ’ውን ዳግመ-ግምት ከድልዮ ኢዩ። ሽዑ እቲ ምሕዳስ ሱር-በተኽ ክኸውን’ዩ። መንገዲ ለውጢ ድማ ንሱ ኢዩ።
እስኪ ነዘን ዝስዕባ ኣብነታት ተመልከት’ሞ ባዕልኻ ምዘን።
1. መጽሔት ነጸብራቕ ኤርትራ (ነ.ኤ.) ሕታም ጥሪ-መጋቢት 2005፣ ምስ ዶክ. ብርሃን መሓመድን ዶክ. ዑቕባዝጊ ዮውሃንስን፣ ሕቶን መልስን ኣካይዳ ንሕትመት ካብ ዘቕረበቶ ትምህርቲ፣
“ናይ ኣመራርሓ ናይ ዘይምትእምማን (ህዝቢ ምስ ህዝቢ፣ ህዝብን ውድባትን) ጸገማት ኤርትራ ብኸመይ ክፍታሕ ይከኣል?”
ንትብል ሕቶ ዶክ. ዑቕባዝጊ ክምልሱ እንከለዉ ካብ ዝሃብዎ ኣስተምህሮ “…….. ሕቶ ምትእምማን ክፍታሕ ዝኽእል፣ ሓዲሽ ባህሊ ናይ ኣሰራርሓ ብምፍጣር ጥራሕ ኢዩ። ንኣረጊት ደጊምካ ደጋጊምካ ብምኽላስ፣ ክረጋገጽ ዝኽእል ምትእምማን ኣይህሉን።” ይብሉ።
ከምኡ’ውን “ቅድሚ ሕጂ ነዚ ናትና ኩነታት ዝመስል ተርእዮ ኣብ ኣፍሪቃ፣ አስያ ወይ ላቲን ኣመሪካ ነይሩ’ዶ? ብኸመይከ ፈቲሖሞ?” ንትብል ሕቶ እንኪምልሱ፣ ዶር. ዑቕባዝጊ ካብ ዘቕረብዎ ነዊሕ ኣስተምህሮ “…….እቲ ቐንዲ ሕማም ናይ ኤርትራ፣ እቲ ስልጣን ሒዙ ዘሎ ኢሳያስ፣ ማለት ኣብ ሜዳ ከሎ ጸያቒ ከምዝነበረ እናፈለጡ ተተይ ኣቢሎም ተሰኪሞሞ ዝኣተዉ ሰባት፣ ክሕተቱ ይግባእ። ……” ይብሉ።
ከምኡ’ውን ዶር. ብርሃን ነዛ ዳሕረወይቲ ሕቶ እንኪምልሱ ካብ ዘቕረብዎ ነዊሕ ኣስተምህሮ፣ “… እቲ ሓድሽ ወለዶ ብሓድሽ ኣመራርሓ ንኽኸይድ ሕጂ ክንሃንጾ ኣለና። ከመይ ጌርና ንሃንጾ ዝብል ሕቶ ናይ ሓባር መልሲ የድሊ። ግን ሓደ ካብ’ቲ ናይ ሕጂ ሽግር ኮይኑ ዘሎ ኩላትና ጠመተ ኣብ ኢሳያስ ጥራይ ምግባርና ኢዩ። እወ፣ እቲ ወሪዱ ዘሎ ኩነታት መሪርን ከቢድን ኢዩ፣ እንተኾነ ግን፣ ኣብ ክንዲ ካብ ውሽጥና ክንግንዘብን ክንምርምርን ንኽእል፣ ናብ ኢሳያስ ጥራይ ምትኳር እነካይዶ ጉዕዞ ሕማቕ ሳዕቤናት ከምዝህልዎ ኣይሰሓትን።……. ናይ ብሓቂ ብሓድሽ መንፈስ ዝብገስ ሓድሽ መሪሕነት ከነጠጥዕ ኮይንና ካብ ውሽጥና፣ መጀመርያ ክንጥምቶ ዘለና ጉዳይ ናይ ኢሳያስ ዘይኮነስ ጉዳይ ናይ ኣመራርሓ ኣብ’ዚ ናይ 20 ክፍለ-ዘመን እዚ ከነባብረና ዝኽእል ምህናጽ ኢዩ። እዚ ዘሎ መሪሕነታት ኣሰራርሕኡ ግሉጽ ኣይኮነን። ጥራሕ ንኢሳያስ ነጽድፎ’ሞ ጽባሕ ንርእዮ ብዝብል ኣገባብ’ዩ ዝኽየድ ዘሎ። እዚ ኣገባብ ኣካያይዳ’ዚ ኣይጥርንፈናን’ዩ። ካብ ሽግር ኣይውጽኣናን’ዩ ጥራይ ዘይኮነስ ዝገደደ ሽግር ዝውስኸልና’ዩ።…..” ይብሉ።
2. ነፍስ-ሄር ፕሮፈሰር ተኪአ ፍስሓጽዮን ብዕለት (08/12/2000) ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ጋዜጣ ኤርትራን ፕሮፋይል ድማ ብዕለት (08/05/2000)፣ “ድምጽታት ካልኦት’ውን ይሰማዕ! ጽቡቕ ሓሳብ ብብሕትውና ዝውንን የለን።” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ፣ እንዳ ህዝባዊ ግምባር ካብ ታሪኹ ክመሃር’ሞ፣ ኣብ ኣቐራርጽኡ እንታይ ዓይነት ምትዕርራይ ከምዘድልዮ ብምሕባር እዚ ዝስዕብ ምኽሪ ለጊሶም ኔሮም።
ሀ) “…ንሉኡላውነት ኤርትራ ንምክልኻል ሂወቱን ጉልበቱን ገንዘቡን ዘወፈየ ህዝቢ፣ ኣብ’ዚ ኣጋጢሙ ዘሎ ሓዲሽ ብድሆ ድማ ሃገሩ ክትወስዶ ብዛዕባ ዘለዋ መገድታት ርእይቶኡ ናይ ምቕራብ መሰሉ ክሕለወሉ ከምዝግባእ መንግስቲ ክፈልጥ ኣለዎ።”
ሁ) “…ሓደ ውሳነ ክመሓላለፍ ከሎ፣ ብኸመይን ንምንታይን ከም ዝጸደቐ ዝፈልጦ የብሉን። ኣዋርሕን ዓመታትን እናሓለፈ ብዝኸደ ድማ እቲ መንግስቲ ካብ ህዝቢ እናረሓቐ ከደ።”
ሂ) “…ካባይ ንላዕሊ ንህዝቢ ክሓሊ ዝኽእል የለን ኢሉ ንነብሱ ዘእመነ፣ ካልእ ኣማራጺ ርኢቶ ካብ ካልእ ወገን ክቕበል ኣይክእልን እዩ። መንግስቲ ኤርትራ ብሓላፍነት ዘቐመጦም ሰባት እዚ ጠባይ እዚ ከምዘርእዩ ብዙሓት ዜጋታ ዝዛረብሉ ኢዩ።”
ሃ) “…ፍሉይ ክእለት ዘድልዮ ዝለዓለ መንግስታዊ ሽመት ቅድሚ ሕጂ ነታ ሃገር ብዘበርከቶ ኣገልግሎት መለክዒ ተጌሩ ክወሃቦ ኣይግባእን። ጅግና ተዋጋኢ ምዃን ርእሱ ዝኸኣለ ብቕዓት ክኽውን ይኽእል፣ ግን ንኹሉ ስራሕ ብቑዕ ኢዩ ማለት ኣይኮነን።”
ሄ) “….መንግስቲ ዝበሎ ኩሉ ኣሜን እናበልካ ምቕባል ናይ ጥንቲ ኣባታዊ ስርዓት ኢዩ። ደጊም መንግስቲ ኣነ ጥራይ ኢየ ጽቡቕ ሓሳብ ዝወጸኒ ኢሉ ክሓስብ ከምዘይብሉ ክፈልጥ ኣለዎ።” …. ይብሉ።
ስለ’ዚ እቲ ውድቀት ክሳብ ኣበይ ሰሪጹ ከምዘሎ ርዱእ ኢዩ። እዚ እናፈለጡ ግን ንርኢቶ ፕሮፈሰር ዝቃወም ጽሑፋት፣
ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ (09/21/2000) “ዝምድናን ፍልልያትን ተጋደልትን ሲቪልን ኣባላት ሕብረተ-ሰብ ኤርትራ” ብኣለምሰገድ ሃብተስላሰ ሚኒስትሪ መጓዓዝያን መራኸብታትን።
ከምኡ’ውን ኣብ ሓዳስ ኤርትራ (09/23/2000) “ድምጽታት ካልኦት ኣይተሰምዐን ድዩ? (ብተኽለ በርሀ ማይተመናይ ኣስመራ) ዝወጽአ ጽሑፍ እንተ ኣንቢብና፣ ኣብ ስልጣን ዘሎ ክፋል ናይ ሕብረተሰብ ኤርትራ እንታይ ከምዝመስል የርእየካ።
እስኪ ካብ ናይ ኣለምሰገድ ሃብተስላሰ እዘን ዝስዕባ ክጠቅስ፣
ሀ)“…ንሰላሳ ዓመታት ኣብ በረኻ ኮለል ንዝበሉን ደሞም ኣፍሲሶም ዓጽሞም ከስኪሶም ታሪኽ ሰሪሖም ንዝመጹ፣ ኣካል ሕብረተሰብና ዝኾኑ ተጋደልቲ ንምንታይ ስልጣን ይሕዙ ኢልካ ምምራር ቅኑዕ ኮይኑ ኣይስምዓንን። ዝከኣል እንተዝኸውን ብወገነይ ኣብ ወርቂ መንበር መቐመጥኩዎም። እዚ’ውን ክውሕዶም ምዃኑ እናፈለጥኩ። ዓቕሚ ሃገር ድኣ ደሪቱ’ምበር ንሃፋ ጻምኡ ዝግባእን ናይ ኢዱን ገና ኣይተኸፍለን ዘሎ።”
ሁ) “…ሓደ ካብ’ቲ ኣብ መንጎ ተጋደልትን ሲቪልን ዘሎ ጋግ ክጸብብ ዝኽእል ከምዚ ሕጂ ህዝባዊ ግምባር ንደሞክራስን ፍትሕን ዝወስዶ ዘሎ ምቅርራብ ክልቲኦም ክፋላት ሕ/ሰብ ኢዩ። ንሱ ድማ ንመጻኢ ኩሎም ኣባላት ግንባር ተጋደልቲ ይኹኑ ሲቪል ብሓደ ዓይኒ ከም ዝረኣዩን ኣኼባ ብሓባር ከካይዱን መራሕቶም’ውን ብሓባር ክመርጹን ስለዝተገብረ ኣብ መንጎ ተጋዳላይን ሲቪልን ዝነበረ ጋግ ይተርፍ ኣሎ። ኩሉ ኣባል ከኣ ሓንጎፋይ ኢሉ ዝተቐበሎ ይመስል።”
ይብል ኣቶ ኣለምሰገድ ሃብተስላሰ።
ርአ’ሞ ኣለና፣ ናይ ህግደፍ ህድሞ’ሲ ደቂ ውሻጠን ደቂ ምድርቤትን ፈላልዩ ክኸይድ ጸኒሑ ይበሃል። ህግደፍ’ሲ ንተጋደልትን ንሲቪልን ኣባላቱ ካብ መስከረም 2000 ጀሚሩ ብሓደ ዓይኒ ክርእዮም ጀሚሩ። እዚኣ ድማ ዓባይ ስጉምቲ ኢያ ትበሃል። ነዚኣ ድማ ኩሉ ኣባል ሓንጎፋይ ኢሉ ዝተቐበላ ትመስል’ሞ ወስኸላ። ኣቤት ጉድ!
ኣለና ኣይገርመካንዶ?
ስለምንታይ እዮም ክሳብ ሽዑ እቶም ናይ ህግደፍ ኣባላት፣ ጋንታ ተጋደልትን ጋንታ ሲቭልን ነንበይኖም ክእከቡ፣ መመራሕቶም ክመርጹ …. ጸኒሖም? ኩሎም ኣመንቲ ህግደፍ እንከለዉ። ነዚኣ’ውን ኣባላት ወይ ድማ እቲ መስርሕ ኣይሕመዩላን’ዮም ጥራይ ከይትብለኒ?
በል ክቡር ኣለና ርአዮ’ሞ እዚ ሕምፍሽፍሽ። በዚ ምኽንያት’ዚ’ኮ ኢየ፣ ክላ ወደይ ስም ቀይር ኣለናስ ምሒር ዓብዩካ ዝበልኩ።
ካብ’ቲ “ድምጽታት ካልኦት ኣይተሰምዐን ድዩ? ብተኽለ በርሀ”፣ ካብ ዝቐረበ ጽሑፍ፣ ገለ-ቑሩብ ንምጥቃስ፣
ሀ) “…. ዝበልካዮ ደርዲርካ እዝጋምቤቲ ሂብካ ሃደሽድሽ ኣቢልካዮ። ምሁራዊ ናይ ኣጸሓሕፋ ክእለት ይብሉኻ እዚ ኢዩ።”
ለ) “ … ኣብ ስደት ዘለዉ ምሁራትና ክሳብ ሞርጌጆም ከፊሎም ዝውድኡ፣ ናይ ደቆም ትምህርቲ ክሳብ ዘጠዓዕሙ ናይ ዘለውዎ ሃገራት መንግስታት ናይ ጡረታ መሰሎም ክሳብ ዘውሕስሎም ኣብ ኤርትራ ምዕቡል ሕክምናታት ክሳብ ዝቐውም፣ ምሁራትና ዝሕክም ማለት ኢዩ።”
ሐ) “…. ኣብ ዘለናዮ ርሑቕ ቦታ ኮይና ነታ ሃገር ብሪሞት ኮንትሮል ክንመርሓ ዘኽእለና ኣገባብ ኣሎ ዝበሃል እንተኾይኑ ድማ ሃየ ፍልጠትካ ኣካፍል፣ መምህር።”
መ) “..ምሳይዶ ኣሎኻ መምህር? ንቐጽል። ኣብ ጽሑፍካ ነቶም ሓርበኛታት ኣገባብ ኣሰራርሓኦም ካብ’ቲ ብረታዊ ቃልሲ ዝተወርሰ ወተሃደራዊ ኢዩ ኢልካዮ።”
ብዝዓይነቱ ናይ ኣስተሓቃር ቃና ዝደመቐት ጽሕፍቲ ኢያ።
3. ሀ)ብዕለት (11 – 14, 15 - 2002) ኣብ ታምፓ ፍሎሪዳ “International Conference ON Prospects For A Horn Of Africa Confederation” “Integrating Our Common Future” ኣብ ዝተገብረ ኣኼባ ተሳቲፈ ኔረ። ገለ ካብ ተዛረብቲ፣ ንናይ ኢትዮጵያ መራሒ መለስ ዜናውን፣ ንናይ ኤርትራ መራሒ ኢሳያስ ኣፈወርቅን፣ ብስም ጠቒሶም፣ ምስ ኲናት (1998 – 2000) ኣተሓሒዞም፣ ኣምሪሮም ክወቕስዎም ዝሰምዐ ሓደ ኤርትራዊ ምሁር፣ ነታ ናይ ኢሳያስ ምጽራፍ ትምልከት ክፋል ናይ ተዛረብቲ፣ ብጋህዲ ተቓዊሙዋ።
ርአ’ሞ ኣለና እዚ መስርሕ ናይ ምስዕራር (lionization) ናይ ኢሳያስን ቅዲ ኣመራርሕኡን፣ ኣብ’ቲ መስርሕ ክሳብ ክንደይ ከምዝሰረጸ።
ለ) ኣጋ ምሸት ድማ ኣብ’ቲ መዘናግዒ ቦታ ናይ’ቲ ዝሓደርኩሉ መዓርፎ ኣጋይሽ፣ ናብ’ቲ ኣኼባ ክሳተፉ ምስ ዝመጽኡ ኤርትራውያን፣ (ሓደ ካብ ኤውሮጳ ሓደ ድማ ካብ ኣመሪካ) ተራኸብና’ሞ ወግዕና ጀመርና። ጽንሕ ኢሉ ድማ ሓደ ፈረንጂ ተጸምበረና። እዚ ፈረንጂ ቀልጢፉ ኣብ ዕላልና ተሓወሰ’ሞ፣ ኣብ መንግስቲ ኣመሪካ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ዝምልከት ጉዳይ ሓላፊ ምዃኑ ሓበረና። ኣብ’ቲ ኣኼባ ድማ ብወግዒ ንመንግስቱ ወኪሉ ዘይኮነስ፣ ብግሉ ከምዝተሳተፈ ገለጸልና። ዝኾነ ኾይኑ ዕላልና ብምቕጻል፣ ….. ሓደ ካባና ንስኻትኩም’ሲ መንግስታት ሱዳን የመንን ኢትዮጵያን … ኣንጻር መንግስቲ ኤርትራ ተሓባቢሮም ዝገብርዎ ዘለዉ ምንቅስቓስ ትድግፉ ኢኹም ይብሎ። እቲ ፈረንጂ ድማ ኣይመስለንን፣ ቅድሚ ኹሉ እዘን ዝበልካየን ሃገራት ነናተን ጸገም ኣለወን። መንግስቲ ኣመሪካ ድማ ከምኡ ኣይገብርን’ዩ ይብል።
ሓታታይ ድማ፣ ኣይፋልካን ንስኻትኩም’ሲ ንኢሳያስ ካብ ስልጣን ከተውርድዎ ትደልዩ ኢኹም ክብል ሓሳቡ ምግላጽ ቀጸለ። ሻቡ ወዮ ፈረንጂ ይሓርቕ። ክኸይድ ፍሕትሕት እናበለ፣
“መንግስቲ ኣመሪካ ግዜኡ ብኸንቱ ኣየጥፍእን’ዩ። ኣብ ኤርትራ ድማ ኢሳያስ ይኹን ካልእ ብዘየገድስ ብሕጊ ዘመሓድር መንግስቲ ክምስረት ድላይ መንግስቲ ኣመሪካ ኢዩ በለ። እንተ ንከም’ዚ ዓይነት መንግስቲ፣ ብፍላይ ንዜጋታቱ ብዘይፍርዲ ዝኣስር፣ (ሰራሕተኛታት ናይ ኤምባሲ ኣመሪካ ዝነበሩ እሱራት ኤርትራውያን ብምጥቃስ) ዝኣሊ በዓል ዓቕሚ እንተተረኺቡ ግን፣ ጽቡቕ ኢዩ” በለ’ሞ ገዲፉና ከደ። ከምዚኣ ኢላ ወያ ዕላልና ቀልጢፋ ተኾልፈት።
ዝኾነ ኾይኑ፣ ናይ ሎሚ ጽሑፈይ ንምዝዛም፣ ኢሳያስን ቅዲ-ኣመራርሕኡን መተካእታ ዘይርከበሉ ክሳብ ዝመስል ዝመልመሎን ሰማይ ዝሰቐሎን እቲ መስርሕ ባዕሉ ኢዩ። ካብ ቀዳማዩ ዳሕራዩ ንኽኸፍእ፣ በዚ እምነት’ዚ ዝዓወሩ ኣባላት ናይ’ቲ መስርሕ፣ ነቲ እምነቶም ከውርስዎ እንታይ ዘይገበሩ፣ እንታይከ ዘይበሉ። እስኪ ደሓን ካልእስ ይጽናሕ ነዚ ኣብ መንጎ ይከኣሎ-ንተጋደልቲ፣ ዋርሳይ ድማ ንመንእሰያት ናይ ሃገራዊ-ኣገልግሎት፣ ዘሎ ናይ ስያሜ ሕልና’ሞ ንመልከት። መንእሰያት ኤርትራ እንታይ ክወርሱ’ዩ ዝድለ ዘሎ። ተመኩሮ ናይ ቃልሲ’ዶ ኣይኮነን። ኣብ’ዚ ስያሜ’ዚ እቲ ዝገርም፣ ቃልሲ ድዩ ርስቲ ተቖጺሩ፣ ወይስ ጎደና ምዕባለ ኾይኑ ክውረስ ዝተደልየ። ስለምንታይከ ከም ዓለሞምን ከም እዋኖምን ከም መሳትኦምን ክመሃሩን ክመራመሩን ነጻ ዘይግደፉ። ኣብ ግብሪ ይርአ ከምዘሎ፣ ኣብዛ ኩነታት’ዚኣ እቲ ቅዲ-ኣመራርሓ ጥራይ ዘይኮነ እቲ መስርሕ ብዓቢኡ ንመንእሰያት ኤርትራ ብጉልቦቶምን ብሓንጎሎም ኣሲሩዎም ኣሎ። ነቲ ዘሎ ኣሰራርሓ ዝረዓሙሉ፣ ኣባላት ናይ’ቲ መስርሕ፣ እቲ ፍልልይ ከም’ቲ ኣብ ቅድሚ ዓይኖም ዝርእይዎ ዘለዉ ኩነታት ክቕጽል ሱቕ ብምባሎም እቲ መስርሕ ምስ መራሒኡ ተሓታታይ ኢዩ። ስለ’ዚ ድማ ኢየ መራሕን ንሱ ዝመርሖ መስርሕን ክሳብ ክንደይ ይቀራረቡ/ይረሓሓቑ ዝብል ዘለኹ።
ሕጂ ድማ፣ ድሕሪ ነዊሕ እዋን፣ ብፍላይ ከኣ፣ ብሰሪ ሳዕቤን ኲናት (1998-2000)፣ ብሃንደበት ኩነታት ተቐይሩ፣ እቲ ሰማይ ተሰቒሉ ዝነበረ ቕዲ-ኣመራርሓ፣ ኣብ ፖለቲካን ኣብ ዲፕሎማስን ኣብ ውግእን ምስ ተሳዕረ፣ ናይ ግድን መተካእታ ከምዘድልዮ ተጋሂዱ። ብኣንጻሩ ግን ካብ’ቲ ተሰቒሉዎ ዝጸንሐ ሰማይ መን የውርዶ ኮይኑ’ቲ ጸገም። ምኽንያቱ እቶም ናይ’ቲ መስርሕ ኣባላት ምስቃል ጥራይ’ምበር ምውራድ ከይፈለጥዋ ጸኒሖም። ስለዝኾነ ድማ እነሆ ነዊሕ ግዜ ይጠፍእ፣ ብዙሕ ስቓይ’ውን ይወርድ ኣሎ። መተካእታ ዝኸውን፣ ምስ እዋን ዝተዓጻጸፍ ቅዲ ኣመራርሓ ብእዋኑ እንተዘይተኾስኲሱ፣ ምስደላኻዮ ብተብተብ ከምዘይርከብ ድማ ብተግባር ይርአ’ሎ። እዚ ጸገም’ዚ ንኽፍታሕ እምበኣርከስ፣ እንተተረኺቡ፣ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ የድሊ’ሎ። እወ፣ ብሓዲሽ ሓይሊ፣ ብሓዲሽ ሓሳብ፣ ብሓደስቲ ሰባት ዝተመልመለ ምስ እዋን ዝተዓጻጸፍ ቅዲ-ኣመራርሓ የድሊ’ሎ። ክሳብ መኣስ’ዩ፣ ብዛዕባ መጻኢ ዕድልና ብመንጽር ገድልን-ምግዳልን ክንሓስብ ዝድለ ዘሎ ግን እንድዒ። እዚኣቶም’ኮ ኣብ እዋኖም ግቡኣም ጌሮም’ዮም። ሕጂ ግን ይኣክል’ሞ በዓል እዋን፣ እዋኑን መጻኢ ዕድሉን ይቐይስ። ታሪኽ ድማ ንናይ ታሪኽ ተመሃርትን ተመራመርትን ዝግደፍ ዛዕባ ኢዩ።
ዛጊት ብተደጋጋሚ ከምዝተረአ ኢሳያስን ቅዲ ኣመራርሕኡን ዝበልካ እንተበልካዮም፣ ዝጸረፍካ እንተጸረፍካዮም፣ ኣየሕሞምን’ዩ። ስለዝኾኑ ድማ፣ እቲ መራሕን ንሱ ዝመርሖ መስርሕን ብዝሓለፈ ይኹን ብዝፍጸም ዘሎ ግፍዕታት ተሓተቲ እዮም። ብሓባር ድማ በልዮም እዮም። ክሳብ ሕጂ ኣብ ተግባር ከምዝተራእዩ ዝፈላለዩ ኣይኮኑን። እቲ ምፍልላይ ዝተራእየ’ኮ ዓድን ህዝብን ምስጠፍአ፣ ብፍላይ ድማ ውጽኢት ኲናት ባድመ ምስ ተራእየ ኢዩ። ምናልባት ብሕጂ እንተተረኺቡ፣ ንኢሳያስን ቅዲ-ኣመራርሕኡን ኣልጊሶም፣ ለውጢ ከምጽኡ ዝኽእሉ ኣለና እንተበሉ ድማ፣ እንቅዓ ጣፍ ኩኑ፣ ዝብል ምስላ እደግመሎም። ዘይረአናዮ ይፍጠረልና (ምስላ)። እዚ ድማ ናተይ ርኢቶ ኢዩ። ኣነ ድማ ኣባልነት ይኹን፣ ዝጣበቐሉ ጽልዋ ናይ መንግስቲ ወይ ከኣ ተቓዋሚ ውድብ የብለይን። ከም ርኢቶይ ግን ምስ እዋን ዝተዓጻጸፍ ቅዲ-ኣመራርሓ የድሊ’ሎ። ንሱ ድማ ንቕድሚት ካብ ዝኣንፈተ ትንታኔን ሓበሬታን’ዩ ዝርከብ።
ራህዋን ሰላምን ንህዝቢ ኤርትራ።
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it