text:
ኣብ ዓባይ ቢሪጣንያ ከተማ በርሚንግሃምን ከባቢኣን ዝርከቡ ኤርትራውያን መንእሰያት፡ ሎሚስ ይኣክል ክሳብ ምኣስ ስቅታን ምምዕዳውን ካብ ዝብል ሕቡን ሃገርዊ ወኒ ዝነቀለ ጉዕዞ ንሓዲሽ ሓርነት ተበግሶ ወሲዶም ኣለው። እዚ ኣብ ብዕለት 15 ግንቦት 2011 ብውዕውዕ ሞራልን ፈናንን ተሰንዩ ዝተካየደ ኣኬባ ልዕል 50 ዝኮነ መንእሰያት ተሳቲፎም። ኣብቲ ዝተካየደ ኣኬባ መንእሰያት ተቀምጣ በርሚንግሃም ነቲ ኣብ ሰሜን ኣመሪካን ካናዳን ተበግሶ መንእሰያት ዓለም-ለካውዊ ምንቅስቃስ ምንእሰያት ኤርትራ ሞጊሱ።
ኣብ ሽወደን ዝነብሩ ኤርትራዉያን ማሕበረሰብ ማሕበረሰብ ዓለም ኣብ ልዕሊ ዲክታተርያዊ ስርዓት ህግደፍ ጸቕጡ ከዛይድ ዝጽውዕ ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
ኣብ ሽወደን ዝመደበሮም ሲቪላዊ ማሕበራትን ፖለቲካዊ ሓይልታትን ግዱሳት ዜጋታትን ብዝቖመ ሽወደናዊ ኤርትራዊ ሓባራዊ ጽላል ብዝተባህለ ማሕበር ዕስራ ዓመት ዘቁጸረ መሬታዊ ነጻነት ኤርትራ ነጻነት ኤርትራ ምኽንያት ብምግባር ህዝብናን ሃገርናን ኣብ ትሕቲ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ዘሕለፎ ዝጸነሐን
ኣብ ሽወደን ዝመደበሮም ሲቪላዊ ማሕበራትን ፖለቲካዊ ሓይልታትን ግዱሳት ዜጋታትን ብዝቖመ ሽወደናዊ ኤርትራዊ ሓባራዊ ጽላል ብዝተባህለ ማሕበር ዕስራ ዓመት ዘቁጸረ መሬታዊ ነጻነት ኤርትራ ነጻነት ኤርትራ ምኽንያት ብምግባር ህዝብናን ሃገርናን ኣብ ትሕቲ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ዘሕለፎ ዝጸነሐን ዘሎን 20ዓመታት ናይ ዉርደትን መከራን መዋእል ንምዝካር፡ ከምኡ እዉን ኣቓልቦ ሕዝብን መንግስትን ሽወደንን ብኡ ኣቢልካ እዉን ማሕበረሰብ ዓለም ኣብ ጎድኒ ሕዝቢ ኤርትራ ደዉ ብምባል ጸቕጢ ኣብ ልዕሊ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ከዛይዱ ዝጽዉዕ ሰለማዊ ሰልፊ ብምድላዉ ብድሙቕ ኣገባብ ሎሚ 18 ግንቦት ኣማስይኡ ኣብ ኣፍደገ ሃገራዊ ባይቶ ሽወደን ተኻይዱ፡፡
ብዘይ መስዋእቲ ዝኾነ ዓይነት ምዕባለ የልቦን። ብዙሕ ዓይነት መስዋእትነት ኪህሉ ይኽእል ይኸውን። ናይ ግዜኻ ምስዋእ፡ ናይ ጉልበትካ፡ ናይ ምቾትካ ምስዋእ፡ ናይ ገንዘብ፡ ናይ ዝና፡ ናይ ስልጣን ወዘተ.። ኣብዛ ዩኒቨርስ ናጻ ድራር ዚብሃል ነገር የልቦን። ማለት፡ ኩሉ ከፊልካ ኢዩ ዚርከብ።
ንኹሉኹም ኣብ ስደት እትርከቡ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን መንእሰያት ኤርትራ፡
ሓድሓደ ግዜ ካብ ሳልሳይ ዓለም ናብተን ዝሰልጠና ምዕራባውያን ሃገራት ክትስደድ ከሎኻ፡ ከምዚ ካብ ዓለም ናብ ማርስ ወይ ጁፒተር እትገይሽ ዘሎኻ ኮይኑ ኢዩ ዚስመዓካ፡ ከመይሲ እቲ ኣብተን ምዕራባውያን ሃገራት ማዕቢሉ ዘሎ ንመሰላት ወድሰብ ዚምልከት ኣምራት ወይ መትከላት፡ ኣዚዩ ዘገርምን ዘደንጹን ብምዃኑ።
ስለምንታይ ኢዩ ህዝቢ ብልቡን ብእግሩን ዝሽፍት? ፍትሒ ስለ ዝሰኣነ። ኣቦታትና ቀደም ካብ ሓደ ዓዲ ናብ ካልእ ይሰግሩሞ፡ ኣብ ጕዕዞኦም ገለ ሰባት ይረኽቡዎም፡ ከመይ ሓዲግኩምዎ ዓዲ ብምባል ድማ ይሓቱዎም።
እንታይ ዓይነት መንግስቲ ኢዩ ኣብ ህዝቢ ፈጺሙ ሓልዮት ዘይብሉ፡ ብዛዕባ ስልጣኑ እምበር ብዛዕባ ዕድል ህዝቢ ኸኣ ፋዕራ ዘይብሉ? ስልጣኑ ንምቕጻልከ እንታይ ሜላታት ይጥቀም?
ንዓለምን ንኸባቢኡን ኪልውጥ ዚኽእል ሓይሊ፡ እቲ ካብ ኣእምሮ መንእሰይ ዚምንጩ ናይ ለውጢ ድራኸ ኢዩ። እዚ ኣከታቲለ ዝጽሕፎ ዘለኹ ድማ፡ ናብኡ ዝዓለመ ኢዩ።
ንኣይ ካብ ኩሉ ነገራት ዝገርመኒ እንተሎ፡ ኣብተን መስረትቲ ደሞክራሲ ሃገራት ኵድም ኢልካ፡ መሰለይ ተገፊፈ እናበልካ ናብ ቤትፍርዲ እናኸሰስካ፡ ከምዚ ተበዲለ፡ ዝያዳ ኣኽፊልኩምኒ፡ ብዓሌታዊ መገዲ ስለ ዘዳለኹምኒ ከሓሱኒ፡ ኣደይ ኣምጽኡለይ፡ ሰበይተይ ጸውዑለይ: ደቀይ ኣክቡለይ፡ ወዘተ. ብምባል ነቲ መንግስቲ ላሕ እናበልካ፡
ፈጣሪ ንወድሰብ ካብ ዝሃቦ ህያባት እቲ ዝዓበየ ኣእምሮኡ ምዃኑ ንኹሉ ብሩህ ኪኸውን ይግባእ። ሓደ ናይ ኣእምሮ ስንክልና ዘለዎ ሰብ ኣብ ሓደ ነገር ኪኣምን ወይ ተንቲኑ ኣብ መደምደምታ ኪበጽሕ ይኽእልዶ? ኣይክእልን።
እዛ ዓለም ከም ቁሸት ጌርና እንተ ደኣ ርኢናያ፡ እቲ ኣብኣ ዚነበር ህዝቢ ዳርጋ ኣብ ካንሸሎ ይነብር ከም ዘሎ ጌርካ ምርኣዩ ዘሸግር ኣይኮነን።
8 መጋቢት ኣህጉራዊ በዓል ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ከተማ ፍራንክፍርት ንዕለት12.03.2011 ክብዕል ምዃኑ ኣቀዲሙ ብዕለት 27 ጥሪ 2011 ተሓቢሩ ምንባሩ ዝዝከር ኢዩ።
ስርዓት ህግደፍ ቤትጽሕፈት ሰራሕተኛታት ወኪል ባንክ ዓለም (World Bank) ኣብ ኤርትራ ክሳብ መወዳእታ ናይዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ለካቲት (02/2011) ስርሓቶም ኣጽፊፎም ካብ ኤርትራ ክወጽኡ ከምዝኣዘዘ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ሽሕኳ ሃይማኖት ንባዕሉ ምኽንያት ውግእ ኪኸውን ዘይክእል እንተኾነ፡ ንሓያሎ ኣጀንዳታት ግን ከም ሽፋን ኮይኑ ከገልግል ጸኒሑ ኢዩ። ሓደ ህዝቢ ወይ ጉጅለ ገለ ማሕበራዊ ጸገም ምስ ዘጋጥሞ ወይ ፍትሒ ምስ ዚጐድሎ፡ ነቲ ዘይፍትሓውነት ንኺዋግኦ ሓይሊ ዚህቦ ውሽጣዊ ድፍኢት ይደሊ ኢዩ። ስለዚ ንሃይማኖት ከም መሳርሒ ተጠቒሙ ቃልስታቱ የካይድ ማለት ኢዩ።
መንእሰይ ከይኮነ ዝዓበየ ሰብ የልቦን። ገለ ግን ኣለዉ ስድራኦም ብንእስነቶም ሓላፍነት የሰክሙዎም እሞ፡ ንእስነት ከይረኣዩ ዚዓብዩ። ኩሉ ጸጽሕፍቶኡ ኣለዎ።
መንእሰያት ኤርትራ ኣይተዓደሉን። ጽቡቕ ዕድል ከይጠዓሙሉ ተወዲኡ። ናጽነት ብምርካብ ክርህዎምን ክጥዕሞምን ዝሓሰቡዎ፡ ኣብ ፈቐዶ ናይ ስደተኛታት መዓስከራትን፡ ኣብ ዘይምቹእ ካልእ ቦታታትን ደሴታትን ሃገራትን ኮይኖም ይሳቐዩ ኣለዉ።
ሓደ ካብቲ ንኤርትራውያን ጸገም ኮይኑና ዘሎ ጉዳያት፡ ኣብ መንጎ ሃገርን መንግስትን ዘሎ ፍልልይ ኣነጺርካ ከተለሊ ዘይምኽኣል ኢዩ። ሃገር ከም መሬት መጠን፡ ኣምላኽ ሰማይን ምድርን ኪፈጥር ከሎ ዝፈጠሮ ቦታ ኢዩ።
ሓደ እዋን ኳዅ ግዜ ሞቱ ስለ ዝቐረበ ንደቁ ኣብ ጥቓ ዓራቱ ኪመጹ ኣዘዘ’ሞ፡ ከምዚ ኪብል ተዛረቦም፣
እነሆ እምበኣር ኣነ ኣሪገ እየ፡ ደጊም ምምዋተይ ቀሪቡ ኢዩ፡ ግን ሓደ ነገር ክመኽረኩም ስምዑኒ፣ ኣብ ኦም ዓሊብኩም ምስ እትህልዉ እሞ፡ ቈልዑ ናባኹም ቀሪቦም እምኒ ከልዕሉ ድንን ምስ ዚብ ሉ፡ ፍር ኢልኩም ደኣ ካብቲ ቦታ ረሓቑ፡ ከመይሲ ብእምኒ ገይሮም ምስ ቀተሉኹም፡ መጻወቲ ድማ ከይገብሩኹም።
እቲ ሕማም ኣብቲ ርእሲ ኢዩ ዘሎ። እቲ ላዕሊ ዘይጠዓየ፡ እቲ ታሕቲ ኪጥዒ ኣይክእልን። ሕዱር ሕማም’ዩ ዚመስል፡ ከተሕውዮ ድማ ጸገም ኢዩ።
ኣብዛ ዓለምና ጭርሖታት ኣይወሓዱን፡ ኣብ ግብሪ ደኣ ኣይወዓሉን እምበር። ንኣብነት ኣብቲ ኮሙኒዝም ዓሚሩሉ ዝነበረ እዋን፡ ማለት ኣብ 50ታትን 60ታትን፡ ኩሉ መንእሰይ ዓለም፡ ናይ ማርክስን ለኒንን ጭርሕታት በብመገዱ ኣቃሊሑ ኢዩ።
ኤርትራውያን፡ ብፍላይ ድማ ብሄረ ትግርኛ፡ ከምኡ’ውን ትግራዎት፡ ጓይላ ኣዚና ኢና እንፈቱ። ካብዚ እተላዕለ ኢዩ መስለኒ ኣምሓሩ፡ ኣባጅጎ ጓይላ ዊን ምስ ዚብሎ ንትግራዎት ወይ ንትግርኛ ተዛረብቲ ኢዩ መጀመርታ ዘጽግብ ዚብሉና።
መነሊክ ንጣልያን ኣብ ዓድዋ ምስ ሰዓሮም፡ ኣብ ኤርትራ ውሑዳት ወትሃደራት ጣልያን ኢዮም ተሪፎም ነይሮም ይብሃል። ኣትዩ ከሳጉጎም ይኽእል ነይሩ። ግን ንኤርትራ ገጹ ኪቕጽል ኣይደልየን። ዓሻኽሩ ኣኻኺቡ ንሽዋኡ ደኣ ተመልሰ።
ሓፍትና ተጋዳሊት ንግስቲ መንግስቱ፡ በዓልቲ ቤቱ ንነፍሲሄር ተጋዳላይ ተኽልማርያም ግርማጽየን (ባሻይ) ብዘጋጠማ ሃንደበታዊ ሕማም ኣብ ቸይስ ፋርም ሆስፒታል ኣብ ለንደን ኪትሕከም ድሕሪ ምጽናሕ ኣብ መበል 49 ዓመታ ትማሊ ዓርቢ 22 ጥቅምቲ ሰዓት 4፡10 ድሕሪ ቐትሪ ካብዚ ዓለም ብሞት ተፈልያ።
ኣብቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ እተጋብአ ሃገራዊ ዋዕላ በጺሐ ምስ ተመለስኩ፡ ኣስታት ክልተ ኣዋርሕ ይገብር፡ ሓንቲ ሰበይቲ ከምዚ ክትብል ሓቲታትኒ፣
”እሞ ኸመይ ረኺብካያ ኢትዮጵያ? ምስ ለመንታን ምስ ርስሓታን ክኢልካያዶ? ስርቂኸ ገዲፎምዎ ዶ? ጥምየትከ ከመይ ነይሩ?” ዘይሓሰብኩዎ ሕቶ ኢዩ ነይሩ።
ብዛዕባ ብፓይሎታታን ብሆስተሳታን እተጨውየት ነፋሪት ዚሕብር ዜና ሰሚዕኩምዶ ትፈልጡ? ኣይመስለንን። ከምዚ ዝበለ ኣጋጣሚ ኣብ ዓለምና ልሙድ ኣይኮነን፡ ከመይሲ ከምዚ ዚገብሩ ፓይሎታት ሕሙማት ጥራይ ኢዮም ኪኾኑ ዘለዎም።
ሓቂ ክብርትን ብቐሊሉ ዘይትርከብን ጥሪት ስለ ዝኾነት፡ ብቝጠባ ክንጥቀመላ ይግበኣና። ስለዚ ኣብ ሓደ ብሓሶት እተጋዕተ ምግቢ፡ ቅሩብ ጨው ሓቂ ፈይ ኣቢልካ እንተ ዘይኮይኑ፡ ንሓቂ ብኹላ ብሓደ ግዜ እንተ ደኣ ተጠቒምካላ፡ ቀልጢፋ ኢያ እትውዳእ።
ካብ ኤርትራ ተሰዲድካ ምውጻእ ብዙሕ ደስ ዘብል ስምዒት ኣይህብን፡ ጽቡቕ ተመክሮ’ውን ኣይኮነን። ኣነ ኣብ ህይወተይ ንመጀመርታ ግዜ ካብ ኤርትራ ዝወጻእኩሉ (ኣብ 60ታት) እዋን፡ ተመሃራይ እየ ነይረ። ትምህርቲ ንምቕጻል ድማ ናብ ኣዲስ ኣበባ ከይደ።
እቲ ጽዩን ስርዓት ህግደፍ፡ ክሳዱ ኣብ መሸንቆቛ እገዳ ተቐሪባትሉ ኣብ ዘላትሉ ሰዓት፡ ኣብ ወጻኢ ፈቐዳ ጎደናን ገዛን ቶርሞስ ዝብሉ ሃሱሳት ኣዋፊሩ፡ ነቲ ብደምን ረሃጽን ድምጽን ዘረጋገጾ ናጽነት ንድሕሪት ገዲፉ፡ ካብ ዝፈትዋ ሃገሩ ናብ ዓዲ ጓና ዘሳጎጎ ኤርትራዊ ስደተኛ፡ ተመሊሱ፡ “ነዚ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ልዕሌና በይኑዎ ዘሎ እገዳ ክትኵንን ናብ ጀኔቫ፡ ኒውዮርክ “ኣዋፍረኒ፡ ኣባዝሓኒ” “ርድኣኒ፡ ርድኡኒ” ኢሉ ‘ከማዓልካ’ ኢሉዎ ንዘይፈልጥ ሰብ ክልምን፡ “ይርዳእካ” ኣብ ዝብሃለሉ ግዜ ኸኣ፡ “ሎሚ ኣብ ሰልፊ ህግደፍ ዘይተሰለፈ፡ ካብ ውራይ ረፈረንደም ከምዝተረፈ” ኢሉ ብዅርምትኻ ዘስሕቕ፡ ዓቕሊ ጽበታዊ ሃተፍተፍ የስምዕ ኣሎ።
ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት መንግስታት ኣብ ርእሲ ስርዓት ኤርትራ ውሕሉል ማዕቀብ ካብ ዝወሰነሉ እዋን ጀሚሩ፡ እቲ ካብ ዓለም ዝተነጸለን ብኡ መጠን ዝተኾነነን መሪሕነት ስርዓት ኤርትራ ከይሓነኸ፡ ባይቶ ጸጥታ ዘይሕጋዊ ብይን ከምዝገበረሉ ከምስል ብናህርን ዲፕሎማሲ ብዝጎደሎን ኣገባብ ይጓየ ኣሎ።
ዓለም-ለኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ “ጥርኑፍ መንእሰይ ተስፋ ብሩህ መጻኢ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ
ዓርቢ 15 ጥሪ 2010: ካብ ሰዓት 7 ድ. ቀ ክሳብ 8 ድ.ቀ ዶኩሜንታሪ ፊልም ብዛዕባ ናብራ መንእሰያት ኣብ መዓስከር ስደተኛታት
ቀዳም 16: ካብ 2 ድ.ቀ ክሳብ 6 ድ.ቀ ህዝባዊ ሰሚናር
ባይቶ ጸጥታ፡ ኣብ ልዕሊ ሰበስልጣን ስርዓት ህግደፍ፡ ብሰንኪ ዝገብርዎ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ኣጽዋርን ምሕጋዝ ጥሩፋት እስላማዊ ግብረ-ሽበራን፡ ምጥሓስ መምርሕን ሕግን ባይቶ ጸጥታን፡ ካልእን ብዝብል እገዳ ከምዝተገበረሎም ዝዝከር’ዩ።ስርዓት ህግደፍ ግን ዓለም ኣብ መሰረት ዘይብሉ ክሲ ተመርኲሳ ፍትሓዊ ዘይኮነ እገዳ በይናትላ ክብል ንህዝቢ ናይ ምትላል ዘመተ ኣብ ረድዮን ተለቪዥንን ጀሚሩ’ሎ።
ብሰንኪዚ ኣብ ሃገርና ዘሎ ዘምእኩልን ዘይቅዋማዊን ስርዓት፡ ኣብ ህዝብና ብሓፈሻ ኣብ መንእሰያትና ካኣ ብፍላይ ኣንጠልጢሉን ኣጋጢሙን ዘሎ ሓደጋ ካብ ዝኾነ እዋን ዝኸፍኣን ኣዝዩ ኣሰካፍን ምኻኑ ንማንም ኤርትራዊ ክዉል ኣይኮነን። መንእሰያትና ብሰንኪዚ ዘይምእኩልን ዘይቅዋማዊን ምሕደራ ዝፈትዉዋ ሃረሮምን ቤተሰቦምን ራሕሪሖም ንኽስደዱ ዘጋጥሞም ዘሎ ሽግርን ኣደራዕን ፍታሕ ክናደየሉ ካኣ ብቐንዱ ነቲ መንእሰይ ዝምልከትካ እንተኾነ፡ ብሓፈሻ ግን ነይ ነብስወከፍ ኤርትራዊ ሞራላዊን ዜጋዊን ሓላፍነት እዩ።
ስርዓት ህግደፍ ኣብቲ ኣብ ካብ ዓለም ዝለዓለ ሙቐት ከምዘለዎ ዝእመነሉ ወደብ ዓሰብ፡ ኣብ ትሕቲ መሬት ን ሽዱሽተ ዓመት መመላእታ ዝኣሰሮም ኣርባዕተ ኣመንቲ ክርስትና ተሳቕዮም ከምዝሞቱ CFC ዝተባህለ ንመሰል ናጽነት ሃይማኖት ዝጉስጕስ ማሕበር ንናይ ዓይኒ መሰኻኽር ጸብጻብ ብምጥቃስ ኣፍሊጡ። ካልኦት ኣርባዕተ ኣመንቲ ‘ውን ንሓያለ ኣዋርሕ ኣብ ጸላም ተኣሲሮም ድሕሪ ምጽናሕ ሃንደበት ናብ ብርቱዕ ብርሃን ብምቅልዖም ዓይኖም ከምዝዓወሩ እቲ ሓበሬታ ይጠቅስ።
ኤርትራ ካብ ዓለም እታ ዝለዓለ ደረጃ ዝቕባበ (inflation) ዘለዋ ሃገር ምዃና IMF ከምዝኣመተ Taipei-Times ንሰነዳት ናይቲ ኣህጉራዊ ፋይናንሳዊ ውድብ ብምጥቃስ ኣብ ዘስፈሮ ጽሑፍ ይጠቅስ።
…ኣቦና ቅድምውን ካብ ዓለም ወጺእኩም፣ ንሰማያዊ ህይወት ዝመነንኩም ብምኻንኩም፣ ወይልኦም ድኣ እቶም ገበርቲ ክፉእ እንበር ንዓኹም ድኣ ሱባኤ ናይቶም ቅዱሳት ኣቦታት ኣቡነ ፍሊጶስ፣ ኣቡነ ገብረመንፈስ ቅዱስ፣ ኣቡነ ተክለሃይማኖትን ካልኦት ኣቦታት ስለዝኾነ ብጸሎትኩም ነዞም ሰብኣዊ ህላዌና ተደሚሲሱ ዘሎ ደቅኩም ኣይትረስዑና። …..
ካብ ወልደንድራስ


c: text/html

text:
ተጣባቂት ሰብኣዊ መሰላት፣ ጋዜጠኛ፣ ዋና ጸሓፊት ናይ ኤርትራውያን ጋዜጠኛታት ማሕበር ኣብ ስደት፣ኣባል ኤምዲሰመ፣ ኣባል ስድሪ፣ ኣባል ኤትራውያን ንሰላም ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ኣባል ጉጅለ ተሓባበርቲ ምድላው ናይ ብራስልስ ኮንፈረንስ (Reference Group)፣ ኣባል ነበር ናይ Eritrean Room for A Strong and United Opposition (መጸውዒ ስም ኒግሮ)፣ ወዘተ…
ዝኸበርኩም ኣባላት መሰጋገሪ ማእከላይ ባይቶ፣-
ፈለማ ናይ ቃልስን ጽንዓትን ሰላምታይ ብምቕዳም ኣብ እተሰላስልዎ ሃገራዊ ዕማም ዓወት እምነየልኩም፣፣ ቀጺለ ነዛ ቅልዕቲ ደብዳበ ክጽሕፈልኩም ዘገደደኒ ምኽንያት ከምቲ ኩላትና እንፈልጦ ብመሰረት እቲ ኣብ ምትሕንፋጻዊ ኮንፈረንስ ሰልፍና ዝተኣትወ ውዕል፣ እዚ መሰጋገሪ ማእከላይ ባይቶ ሰልፍና ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ሰለስተ ወርሒ ብኣቦ-መምበር ሰልፊ ብፓልቶክ ኣኼባ ክግበረሉ ዝብል ኢዩ ዝነበረ፣
ኣቶ ካሕሳይ በርሀ ድሕሪ’ቲ ዝተዋህቦ ናይ ዓባይ ብሪጣንያ ናይ ስደተኛ መንበሪ ወረቐት ምሓዙ ነቲ ስርዓት ኣስመራ ንመሰረታዊ ሰብኣዊ ብሕታዊ መሰለይ ብምግሃስ ኣብ ውሽጢ ሃገረ ኤርትራ ከንብረኒ ስለ ዘይከኣለ ኢሉ ንዘቕረቦ ናይ ማሓላ ቓል ብምኽሓድ ምስ ስርዓት ኣስመራ ብምትሕብባር
ኣቶ ካሕሳይ በርሀ ድሕሪ’ቲ ዝተዋህቦ ናይ ዓባይ ብሪጣንያ ናይ ስደተኛ መንበሪ ወረቐት ምሓዙ ነቲ ስርዓት ኣስመራ ንመሰረታዊ ሰብኣዊ ብሕታዊ መሰለይ ብምግሃስ ኣብ ውሽጢ ሃገረ ኤርትራ ከንብረኒ ስለ ዘይከኣለ ኢሉ ንዘቕረቦ ናይ ማሓላ ቓል ብምኽሓድ ምስ ስርዓት ኣስመራ ብምትሕብባር
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ብራሰልስ ዝተገብረ ምስጢራዊ ዋዕላ ንዓና ንደቂ ሃገር ክሳብ ክንደይ ከም ዝፈላለየናን ዘሰሓሓበናን ብቐሊሉ ዝርሳዕ ኣይኰነን። ዋዕላ ብራሰልስ ተወዲኡ ስምብራቱን ኣብ ተቓውሞ ደምበ ዘስዓቦ ፍልልይን ቂምታን ምድኻምን ከይተወድኤ ሎሚውን ካልእ ካብ ዕለት 18 ዲሰምበር ጀሚሩ ዕለት 20 ዝውድእ ናይ ዓርከይ ዓርክኻ ምስጢራዊ ዋዕላ ኣብ ሎንዶን ክግበር ዓቢ ምሽብሻባት ይግበር ምህላዉ ይነፍስ ኣሎ።
ብኢሳያስ ኣስፍሃ
ዝኸበርካ መምህር ተስፉ ዘውደ ኣቐዲመ ናይ ቃልስን ጽንዓትን ሰላምታይ ብምቕዳም ኣብ እተሰላስሎ ዘለኻ ሃገራዊ ዕማም ምሉእ ጥዕናን ዓወትን እምነየልካ።
ዝኸበርካ መምህር ተስፉ ዘውደ፡ ኣብዚ ቀረባ እዋን ዝጀመርካዮን ክሳብ ሻቡዓይ ክፋል ዝበጽሕ ተኸታታሊ ጽሑፍካ እከታተሎ ኣለኹ። ትሕዝትኡን ኣቀራርmበኡን ብዘየገድስ ኣንጻር’ቲ ዓማጽን ገባትን ስርዓት ህግደፍ ኣብ ዝካየድ ቃልሲ ኣበርክቶ ክህልዎ ከምዝኽእል ፈጺመ ኣይጠራጠርን። እንተኾነ ግን ኣብ መሪጽካዮ ዘለኻ ኣርእስቲ ጽሑፍካ ኣይግድን! ከመይሲ፡ እዚ ኣርእስቲ’ዚ ( ወፍሪ ዋርሳይ ይክኣሎ ወፍሪ ጊላነት ) ዝብል ዘሎ ካብቲ ብተጋዳላይ ኣድሓኖም ገብረማርያም ብተኸታታሊ ዝቐርብ ዝነበረን ንባህርያት ስርዓት ህግደፍ ብስነ-ፍልጠታዊ መንገዲ ዝተንተነን ዘቃልዐን ከም ውጺኢቱ ኽኣ ምሉእ ህዝቢ ኤርትራ ዝተማህረሉን ንኽቃለስ ዘለዓዓለን ጽሑፍ ( ወፍሪ ዋርሳይ ይክኣሎ ወፍሪ ባርነት) ዘፍልዮ እንታይ’ዩ? ነታ ባርነት እትብል ቃል ጊላነት ስለዝቐየርካ? ኣይፋልካን ዓገብ! መምህር ተስፉ። ጊላነት ማለት እኮ ባርነት ማለት’ዩ።
ከመይ ቀኒኻ ከይብለካ፡ ከመይ ትነብር ከምዘለኻ ዝጠፍኦም ሰባት ሒዶት ክኾኑ ከምዝኽእሉ መጠን፡ ንይምሰል ካብ ዝሓተካ ርዱእ ንውሰዶ። ደብዳበ ንክጽሕፍ ዝደረኸኒ ምኽንያት ውን ኩነታት ጥዕናኻ ኢዩ።
ቀንዲ ልኡኽ ናይቲ ‘ብሃይማኖታዊ ጉዳያት” ዝፍለጥ መፍላቒ መሓውር ሃይማኖታዊ ናጽነት ህግደፍ ብምዃን፡ ንኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያን ኤርትራ ከምዘራኸሰ ዝንገረሉ ይፍታሄ ዲሜጥሮስ፡ መንነቶም ዘይተፈልጡ ሰባት ከቢድ መጠንቀቕታ ዝሓዘ ደብዳበ ካብ ዝገድፉሉ ንደሓር፡ ብጽኑዕ ሓለዋ ይንቀሳቐስ ከምዘሎ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ብመጀመርያ ሰላምታይ ተቐበሉ። ቀጺለ ክዛረበሉ ደልየ ዘለኹ ጉዳይ፡ ነዚ ሎሚ ቕነ ኣብ ኣስመራ ፐራዲዞ ዝርከብ ብ ‘ቁጠባ’ ዝፍለጥ ናይ መንግስቲ መንበሪ ኣባይቲ ብዝምልከት ብስርዓት ህግደፍ ዝውሰድ ዘሎ ኣዝዩ ኣሻቓሊ ስጉምቲ እዩ። እዚ ገዛውቲ ብግዜ ደርግ ንህዝቢ ተባሂሉ ዝተሰርሐ ናይ ክራይ ገዛውቲ እዩ። ክልተ ዓይነት ገዛውቲ እዩ፡ እቲ ሓደ ናይ 60 ዝብሃል 3 ክብልን ሽቓቕን ክሽነን ዘለዎ፡ እቲ ካልኣይ ድማ ናይ 40 ዝብሃል 2 ክፍልን ሽቓቕን ክሽነን ዘለዎ እዩ። ህዝቢ ክሳብ 1995 ብሰላም ይነብር ነይሩ። ብድሕሪኡ ግን ሰላም ዝብሃል የልቦን። ብ1996-1997 ስርዓት ህግደፍ ትካል ኣለኩም መኪና ኣለኩም እናበለ ብዙሓት ካብቲ መንበሪ ኣስገዲዱ ብምልቃቕ፡ ኣብ ክንድኦም ኣብ ስልጣን ዘለዉ ሓለፍትን ኮለኔላትን ኣትዮሞ ይርከቡ።
ብመጀመርያ ንዶክተር ዘይነብ ብርሃኑ ክብ ዝበለን ዝላዓለን ምስጋናይ ይብጸሓያ። ቀጺለ ድማ ምሁራትና ድምጾም ተዓቢሱ፣ ምንቅስቓሶም ተፈልዩና ብምጽንሑ ንዝወሰደቶ ፈላሚ ስጉምቲ ለባምን ኣድላይ ግዜን መድረኽን ዝጠልቦ ተበግሶን ሒዛ ደበኽ ብምባል እንቋዕ ብደሓን መጻእኪ እብል። እዚ እውን እቲ ማዕጾ ኣዝዩ ክረሖን ኩሎም ምሁራትና በብዘለውዎ ተራኺቦምን ተመያይጦምን ንቃልስና ከረሳስንዎ ፉሕ ከብልዎ እላቦ።
ከም ኣረዳድኣይ እዚ ሎሚ ዝህነጽ ዘሎ ፓርቲ ንዑ ምሳይ ጥራሕ ተወደቡ ዝብልዩ ኢለ ኣይግምትን። ኣነ ውድበይ
ኣቐሚጠ ምስ ህዝቢ ክብገስ ወሲነ ኣሎኹ ክብል ከሎ ከኣ ካብቲ መግለጺታቱ ተበጊሰ ካልኦት ውድባትውን ከምቲ ናቱ
ከገብሩ ዝጸልእን ዝቃወምን ኣይመስለንን።
ነቲ ምቅንጃው ገድሊ ብዝብል ኣርእስቲ፡ ንገድልን ታሪኹን ኣካፊኡ ንኤርትራዊ መንነትን ናጽነትን ክድምስስ ዝፈተነ ጸሓፋይ ንምቅንጃው ዘቕረቡዎ ጽሑፍ ዘይፍትሓዊ ኮይኑ ረኺበዮ። ብኤለትሮኒካዊ ጋዜጣ ዝተዘርግሐ ኤለትሮኒካዊ ሓሶት ‘ዩ እንተበልኩዎ ‘ውን ኣየጋነንኩን።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ካብ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪካ ብዘይ ሕጋዊ መንገዲ ናብ ስዑዲ ዓረብን ናብ ካልኦት ሃገራ ዓረብን ንምእታው የመን ቀንዲ መተሓላለፊት ሃገር እያ።
ብዙሓት ስራሕን ዕቑባን ዝደልዩ ዜጋታት ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪካ ኣብ የመን ይተርፉ።ኣብ 2011 ኣ/ፈ ናብ የመን ዝኣተው ቁፅሪ ስደተኛታት ኣብ 2010 ኣ/ፈ ካብ ዝኣተው ብዕፅፊ ሓፍ ኢሉ’ሎ።ብፍላይ ቁፅሪ ኢትዮጵያዊያን ስደተኛታት ኣዐሪዩ ወሲኹ’ሎ።
ምስ ካልኦት ስደተኛታት እንትነፃፀር ኢትዮጵያዊያን 75 ሚእታዊ እዮም።ኣብ 2011ኣ/ፈ 75 ሽሕ ኢትዮጵያዊያን ካብ ሕጊ ወፃኢ ብዝኾነ ኣገባብ ናብ የመን ከምዝኣተው መፅናዕታት ኣረጋጊፆም ኣለው።
ኣብዚ ዓመት እዚ ክሳብ እታ ዘለናላ ወርሒ ድሮ 60 ሽሕ ኢትዮጵያዎያን ኣብ የመን ኣትዮም ኣለው ዝበሉ ኣብ ዓለምለኽ ትካል ስደተኛታት ኣተሓባባሪ ፕሮግራም ኣቶ ታገል ሰለሙን እዚ ዓብዩ ለውጢ ከምዝኾነን ኣብ ኣፀጋሚ ኩነታት ከምዝርከቡን ሓቢሮም።ብምቕፃል ‘’ኣብ ማዕልቲ ሓደ ግዜ ጥራሕ እናበልዑ፤መሕደሪ የብሎምን፤ኣብ ፈቖዶ ማይዳ፡ኣብ ፅላልን ፈቖዶ መስጊድን እዮም ዝነብሩ ዘለው።ስለዚ ብሓፈሻ ኣብ ዘስካሕክሕን ኣፀጋምን ኩነታት እዮም ዘለው።’’
ምኽንያት ስደት እቶም ዜጋታት ብዙሓት ምዃኖም እቲ መፅናዕቲ ይገልፅ።እቶም ቀንዲ ግን ፖለቲካውን ኢኮኖሚያውን እዮም።ብዝፍላይ ድማ ብዘይ ሕጊ ናብ ማእኸላይ ምብራቕ ዝኸዱ መብዛሕቲኦም ኢትዮጵያዊያን ደለይቲ ስራሕ ምዃኖም እዩ።
በዚ ኣገባብ እዚ ናይ ዝስደዱ ዘለው ቁፅሪ ንኽውስኽ ዝገበሩ ዘለው ምኽንያታት እዞም ዘይሕጋዊ ኣስገርቲ ቀሊል መንገዲ ኣሎ፡ስራሕ ከምድላይኹ ትረኽቡ ኢኹም ኢሎም ኣብ ውሽጢ ሃገር ከም ድላዮም ክንቀሳቐሱ ምኽኣሎም እዩ ይብሉ ኣቶ ታገል።
ሕጋዊ ሰነድ ከይሓዙ በዚ ኣገባብ ዝወፁ ስደተኛታት ህይወቶም ካብ ምስኣን ጀሚሩ ብርክት ዝበሉ ዘስካሕክሑ በደላት ከምዝፍፀሞም እቲ መፅናዕቲ ኣረጋጊፁ’ሎ።


text:
ዓለም ንመዓልቲ ዓለም-ለኸ ስደተኛታት ኣብ ዝዝክረሉ ዕለት፡ IOM ህይወት ስደተኛታት ንምድሓን ህፁፅ ስጉምቲ ንክወስድን ኣስገርቲ ነቶም ዝተቃልዑን ዝቀበፁን ንከይብለፁሎምን ክንክላኸለሎምን ይግባእ ይብል።
ኣብ ዙርያ ዓለም ኣብ’ዘን ዝሓለፋ 14 ዓመታት ጥራሕ ኣርባዓ ሽሕ ስደተኛታት ዶብ ኣብ ዝሰግሩሉ ስዓት ሞይቶም’ለው።ብሕልፊ እዛ ትዛዘም ዘላ ዓመት ኣውሮጳ እታ ኣዝያ ቀታሊት ዓመት’ያ።
ሲሶ ካብ’ቶም ግዳያት ኣብ ባሕሪ ሜድትራንያን’ዮም ሞይቶም። ዓለም-ለኸ ማሕበር ስደተኛታት ካብ’ዞም ግዳያት እቶም 3 ሽሕ በቶም ኣዝየን ዝደኸማ ጀላቡ ኣስገርቲ ናብ ኣውሮጳ እናሰገሩ ከለው’ዩ።
ከምእምነት IOM ኣብ ልዕሊ ኣስገርቲ ነጋዶን ተሪርን ተኸታታሊን ስጉምታት ምውሳድ ካልኦት ኣሰሮም ንከይስዕቡ ሓጋዚ’ዩ።ኣብ ኣውሮጵ፡ሰሜን ኣሜሪካን ኣውስትራልያን ገለ ከተማታት ንኣዝዮም ብዙሓት ስደተኛታት ክቅበላ ከምዝተገደዳ ዝዝከር’ዩ።
IOM ስደት ዘይተርፍ’ዩ ይብል።ኣገዳሲን ረባሒን ዝኾነሉን ጊዜ’ውን ኣሎ።ብሕልፊ ዜጋታት ገለ ሃገራት ብዕድመ ክደፍኡን ሰራሕተኛ ከድልይን ከሎ።ስደት ብግቡእ ምስ ዝተሓዝ ንሃገራት ምንጪ ስደትን ተቀበልቲን ማዕረ ረባሓይ’ዩ።ንኣብነት ካብ ኣብ ስደት ዝነብሩ ሰባት ናብ ቤተሰቦም ዝተላኣኸ መተን ገንዘብ ኣስታት 435 ቢልዮን ዶላር ከምዝበፅሕ እቲ ዜና ይሕብር።


text:
ብዕለት 14 ግንቦት 2011 ኣብ ከተማ ኦስሎ፡ ኖርወይ፡ ሓድሽን ነጻን ማሕበረሰብ ኤርትራውያን ተመስሪቱ።
ኣብ ኖርወይ፡ ማሕበረሰብ ኤርትራውያን ክምስረት መጀመርያኡ ኣይኮነን። ናይ ሎሚ 25 ዓመት፡ በቶም ውሑዳት ኣብ ኦስሎን ከባቢኣን ዝቕመጡ ዝነበሩ ኤርትራውያን ተመስሪቱ ኔሩ ኢዩ።
ኣብ ሽወደን ዝመደበሮም ሲቪላዊ ማሕበራትን ፖለቲካዊ ሓይልታትን ግዱሳት ዜጋታትን ብዝቖመ ሽወደናዊ ኤርትራዊ ሓባራዊ ጽላል ብዝተባህለ ማሕበር ዕስራ ዓመት ዘቁጸረ መሬታዊ ነጻነት ኤርትራ ነጻነት ኤርትራ ምኽንያት ብምግባር ህዝብናን ሃገርናን ኣብ ትሕቲ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ዘሕለፎ ዝጸነሐን ዘሎን 20ዓመታት ናይ ዉርደትን መከራን መዋእል ንምዝካር፡ ከምኡ እዉን ኣቓልቦ ሕዝብን መንግስትን ሽወደንን ብኡ ኣቢልካ እዉን ማሕበረሰብ ዓለም ኣብ ጎድኒ ሕዝቢ ኤርትራ ደዉ ብምባል ጸቕጢ ኣብ ልዕሊ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ከዛይዱ ዝጽዉዕ ሰለማዊ ሰልፊ ብምድላዉ ብድሙቕ ኣገባብ ሎሚ 18 ግንቦት ኣማስይኡ ኣብ ኣፍደገ ሃገራዊ ባይቶ ሽወደን ተኻይዱ፡፡
ኣብ ሽወደን ዝነብሩ ኤርትራዉያን ማሕበረሰብ ማሕበረሰብ ዓለም ኣብ ልዕሊ ዲክታተርያዊ ስርዓት ህግደፍ ጸቕጡ ከዛይድ ዝጽውዕ ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
ኣብ ሽወደን ዝመደበሮም ሲቪላዊ ማሕበራትን ፖለቲካዊ ሓይልታትን ግዱሳት ዜጋታትን ብዝቖመ ሽወደናዊ ኤርትራዊ ሓባራዊ ጽላል ብዝተባህለ ማሕበር ዕስራ ዓመት ዘቁጸረ መሬታዊ ነጻነት ኤርትራ ነጻነት ኤርትራ ምኽንያት ብምግባር ህዝብናን ሃገርናን ኣብ ትሕቲ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ዘሕለፎ ዝጸነሐን
ስርዓት ህግደፍ ብመንገዲ ደገፍቱ አቢሉ ካብ ከተማ የቶቦሪ ዘመሓላልፎ ሓድነት ህዝቢ ዝበታትን ናይ ፕሮፖጋንዳ ራድዮ ፕሮግራም ደው ከብልን አብቲ ናይቲ ራድዮ መደባት አንጻር ኤሪትራውያን ዝፍኖ ምፍርራሕ: ሓሶትን ዘለፋታትን ሕጋዊ ስጉምቲ ክውሰድን ብተወሳኺ መንግስቲ ሽወደን ነቶም ብደገፍቲ ህግደፍ ዝመሓደሩ ናይ ራድዮ መደባት ጥብቂ ቁጽጽር ክገብሮሎም ከምዘለዎ ኣብ ዮቶቦሪ ዝርከቡ ግዱሳን ኤሪትራውያን አብ ዝተፈላላያ ናይ ጋዜጣ ማዕከናትን ናይ ተለቪዥን መደባትን ቀሪቦም ኩሉ ናይ ህግደፍ ናይ ፕሮፖጋንዳ ምንቅስቃስ ከመይ ከምዝመስል ኣቃሊዖም::
እቲ ጽዩን ስርዓት ህግደፍ፡ ክሳዱ ኣብ መሸንቆቛ እገዳ ተቐሪባትሉ ኣብ ዘላትሉ ሰዓት፡ ኣብ ወጻኢ ፈቐዳ ጎደናን ገዛን ቶርሞስ ዝብሉ ሃሱሳት ኣዋፊሩ፡ ነቲ ብደምን ረሃጽን ድምጽን ዘረጋገጾ ናጽነት ንድሕሪት ገዲፉ፡ ካብ ዝፈትዋ ሃገሩ ናብ ዓዲ ጓና ዘሳጎጎ ኤርትራዊ ስደተኛ፡ ተመሊሱ፡ “ነዚ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ልዕሌና በይኑዎ ዘሎ እገዳ ክትኵንን ናብ ጀኔቫ፡ ኒውዮርክ “ኣዋፍረኒ፡ ኣባዝሓኒ” “ርድኣኒ፡ ርድኡኒ” ኢሉ ‘ከማዓልካ’ ኢሉዎ ንዘይፈልጥ ሰብ ክልምን፡ “ይርዳእካ” ኣብ ዝብሃለሉ ግዜ ኸኣ፡ “ሎሚ ኣብ ሰልፊ ህግደፍ ዘይተሰለፈ፡ ካብ ውራይ ረፈረንደም ከምዝተረፈ” ኢሉ ብዅርምትኻ ዘስሕቕ፡ ዓቕሊ ጽበታዊ ሃተፍተፍ የስምዕ ኣሎ።


text:
ተመራጻይ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፣ ብኣጠቃቅማ ኢሜይለን ዝወቅሱወንን ክትእሰሪ ኢኺ ይብልወን ንዝነበሩ መወዳድርቶም ነበር ሂለርይ ክልንትን ኣንጻረን ከምዘይብገሱ ተገሊጹ።
ኣማኻሪት ዶናልድ ትራምፕ ዝኾና ኪልናን ኮንዌይ ‘ትራምፕ ነቲ መስርሕ ክሲ ኣይቅጽልሉን’ ኢለን። ኣብ’ተን ቀዳሞት ሚእቲ መዓልታት ስራሕ ዝፍጽምዎም መደባት ኣብ ሓደ ቀሊል መትከል ዝተሰረት ከምዝኾን ገሊጾም - ንኣሜሪካ ቀዳማይ ምስራዕ - ዝብል።
ሚስተር ትማሊ ኣብ ዩ -ትዩብ ኣብ ዝዘርግሕዎ መልእኽቲ ‘እቶም ዝውሰኑ ትእዛዛት ‘ኣብ ኣሜሪካ ሕጊ ዘዕስሉን ዕድል ስራሕ ናብ ኣሜሪካ ዝምልሱን’ እዮም በሉ።
‘ስራሕ ሓጺነ-መጺን ድዩ፣ ስራሕቲ ማካይን ወይ ምፍዋስ ሕማም፣ ድልየተይ ቀጻሊ ስራሕቲን ምህዞታትን፣ ኣብ’ዚ ኣብ ሃገርና ክዕየ’ዩ ቀንዲ ድልየተይ’ ኢሎም ዶናልድ ትራምፕ።
ዶናልድ ትራምፕ ጥሪ 20 ስልጣን ካብ ፕረዚደንት በራክ ኦባማ ክቅበሉ’ዮም።


text:
Radio Erena: 30 June 2019
ስደተኛታት ካብ ባሕሪ ኣድሒና፣ ናብ ወደባት ኢጣልያ ከይትዕሸግ ተኣጊዳ ዝጸንሐት መርከብ፣ ድሕሪ 17 መዓልታት ናብ ላምፐዱዛ ከምዝተጸገዐት ማዕከናት ዜና’ታ ሃገር ገሊጸን።
ካፕቴን ናይታ መርከብ ጀርመናዊት ካሮላ ራከት፣ ናይ ህጹጽ እዋን ረዲኤት ሓቲታ እኳ እንተነበረት፣ ሰበስልጣን ኢጣልያ ፍቓድ ስለዝኸልከሉዋ እያ እታ መርከብ ንልዕሊ 2 ሰሙን ኣብ ባሕሪ ክትንሳፈፍ ጸኒሓ።
ካፕቴን ካሮላ ናይ መወዳእታ ዝወሰደቶ ውሳኔ ብዘይፍቓድ ናብ ዶብ ምጽጋዕ እኳ እንተነበረ፣ ሓለዋ ዶብ ክኽልክዋ ብዙሕ ከምዝፈተኑን ጥሒሳቶም ከምዝሓለፈትን ትገልጽ።
እታ ካፕቴን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ድሕሪ ምእታዋ ኣብ ዝሃበቶ ቃል፣ ‘ሕጊ ኢጣልያ ጥሒሰ ክቕጻዕ ይመርጽ፣ ካብ ህይወት’ዞም ኩሎም ስደተኛታት እንዳረኣኹ ዝሓልፍ’ ክትብል ገሊጻ።
ብመሰረት ሕጊ ኢጣልያ፣ ካብ 3 ክሳብ ናይ 10 ዓመት ዝበጽሕ ማእሰርቲ ክብየነላ ከምዝኽእል’ዮም ጠበቓታት እታ ሃገር ዝገልጹ።
እንተኾነ ሓያሎ ኣባላትን ሰበስልጣንን ሰልፊ ደሞክራስን ጸጋማውያንን፣ ከምኡ’ውን ብኩነታት ስደተኛታት ዝግደሱ ነበርቲ’ቲ ከባቢ፣ እታ መርከብ ኣብ ዝተዓሸገትሉ፣ ብጣቕዒትን ዕልልታን ተቐቢሎማ።
ናይ ህጹጽ እዋን ረዲኤት ድሕሪ ምትሕልላፍና፣ ንልዕሊ 60 ሰዓታት ተጸቢና ዝኾነት ኤውሮጳዊት ሃገር ምላሽ ኣይሃበትናን ዝበሉ ኣባላት እታ መርከብ ብወገኖም፣ ናይ መወዳእታ ክንገብሮ ዝነበረና ስጉምቲ፣ ህይወት’ዞም ውጹዓት ምድሓን እዩ ኔሩ ብምባል፣ ብውሳኔ ካፕቴን ካሮላ ሕቡናት ሙዃኖም ገሊጾም።
ኢጣልያ፣ ኣብ ስደተኛታት ሕሉፍ ጽልኢ ብዘለዎም ፖለቲከኛታት ተዓብሊላ ብምህላዋ፣ ንስደተኛታት ክትነጽግ እያ ጸኒሓ።


text:
ኣብ እዚ እዋን ኵሉ ትግራዋይ ተወጺዑ እዩ ዘሎ። እዚ ወጽዓ ድማ ኵለ መዳያዊ እዩ፦ ኣልማሚት መርሸንቲ፣ ዓመጽ ደቂ ኣነስትዮ፣ ዘረፋን ዕንወትን ኵሉ ንብረት። ከምኡ እውን ቀለብ እንስሳት እንተኢተረፈ ብምዕናው፡ ህዝብና ኣጥምይኻ ክምብርከኽ ምግባር እዩ እቲ ዕላማ።
ስድራ ኣደይ ስላስ እንታይ እዩ ኣጋጢሙዋ?
ኣብ ወረዳ ታሕታይ ኣድያቦ እዩ እዚ መሕዘኒ ታሪኽ ኣጋጢሙ። እታ ዓዲ ካብ ከተማ ሸራሮ ንኣንፈት ምብራቕ 25 ኪሎሜትር ርሒቓ ዝትርከብ ናይ ጣብያ ዝባን ገደና ሓንቲ ቍሸት እያ። እዛ ቍሸት እዚኣ ካብ እተን ኣዝየን ዝተጐድኣ ገጠራት ትግራይ ሓንቲ እያ።
ኣነ ድማ ኣብ እዛ ቍሸት እየ ዓብየ። ትምህርቲ ምስ ወዳእኹ፡ ኣብ ካልእ ከባቢ ኢትዮጵያን ኣብ ደገን እናሰራሕኹ ጸኒሐ፡ ቅድሚ ምጅማር እቲ ውግእ 4 መዓልታት ኣቢለ ቤተሰብ ክርእይ ናብ እዛ ዘዕበየትኒ ዓደይ ከይደ።
እቲ ኵሉ ኣብ ትግራይ ዝፍጸም ዘሎ ግፍዒ ድማ ብዓይነይ ርእየዮ። ን 77 መዓልትታት እውን ምስ እቲ ውጹዕ ህዝበይ ኵሉ ምዓት ኣሕሊፈ። እቲ ዘጋጠመ ኵሉ ክጽሕፎን ክገልጾን ዓቕሚ ይንእሰኒ እዩ።
ሓጻርን መራርን ዝዀነት ዛንታ ወጽዓ ስድራ ቤት እንዳ ኣደይ ስላስ ግን ብ ዓቕመይ ከዘንትወልኩምመሪጸ።
ኣቦይ ተኽለ፡ ብዓል ቤተን ን ኣደይ ስላስ፡ ካብ ዝሓልፉ ነዊሕ እዋን ኰይኑዎም እዩ። ኣደይ ሰላስ ብዓልቲ ቤቶም እየን ን እታ ስድራ ዝናብይኣ ነይረን። ደቀን ድማ ኣምሲለን ዓርሶም ንኽኽእሉ ገይረን እየን። እቶም 3 ደቀን ኣብ እቲ ድሕሪ ቤት ወለዶም እዮም ገዛውቲ ሰሪሖም ሓዳር ሒዞም ዝነብሩ።
ኣደይ ስላስ ቅድሚ ሒደት ዓመታት ዝጀመረተን ናይ ሳንባ ስዓል ተሳቕየን እያ ነይራ። ግን ድማ ሳላ ደቀን መድሓኒት ብኣግባቡ ክጥቀማ እናገበሩ ይሕብሕብወን ዝነበሩ ድሓን እየን ነይረን። ካብ መጀመርታ ወርሒ ሕዳር 2013 ጀሚሩ ግን መድሓኒትን ሕክምናን ዝብሃል ኣብ ከባቢና የለን። ትግራይ ብወረርቲ ሓይልታት ተዘሚታ ዓኒዋ እያ ዘላ። መድሓኒት፣ ሕክምና፣ ትምህርትን ካልኦት ትካላት ግልጋሎትን ዓኒዎም እዮም። ፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ብዕለት 02 ሕዳር 2013 ሸራሮ ካብ ዝኣትው ጅሚሩ ኵሉ ን ወዲሰብ ዘድልይ ነገር ዘሪፉ ወሲዱዎ እዩ። እቲ ክወስዶ ዘኢይኽእል ግን ድማ ንኣና ዝጠቅም ኵሉ ኣቃጺሉዎን ደምሲሱዎን እዩ። ንምሳሌ ካብ እቲ ዘባላሸዎ ወይ ድማ ዘቃጸሎ ንምጥቃስ: ኣብ ቍሸትና ዝነበሩ ክልተ ዓበይቲ ሕዙኣት እምባታት ክወስዶም ስለ ዘኢይኽእል ብሓደ መዓልቲ ኣቃጺሉዎም እዩ። እቶም ሕዙኣት ንልዕሊ 15 ዓመታት ዝተሓዝኡ ሃፍታት ተፈጥሮና እዮም፡ ግን ዕላማ ወረርቲ ሓይልታት ንኵሉ ሃፍቲ ትግራይ ምድምሳስ ስለ ዝዀነ ፡ የብርስዎ ኣለዉ።
ኣደይ ስላስ እታ ስዓል ክትገድደን ጀሚራ፡ ግን ድማ መድሓኒት የለን። እንታይ ይግበር? ስድራ ኣደይ ስላስ ጨነቖም። ናብ ፈጣሪ ካብ ምጽላይ ካልእ መፍትሒ ኣይነበረን።
ኣደይ ስላስ ደቀን ከኢይስከፉ እናበላ፡ “ድሓን እየ ዘለኹ፣ ንስኻትኩም ጥራሕ እዚ ርጉም ፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ከኢይጐድአኩም ተጠንቀቑ” ይብለኦም ነይረን። “ፈጣሪ ኣቦይ ናይ ደቀይ ሕማቕ እንተኢርአኹ ውሰደኒ” እናበላ ይልምና ነይረን። መድሓኒት ካብ ዘቋርጻ ክልተ ወርሐን ኣሕሊፈን እየን። ብ እዚ ምኽንያት ድማ ኣብ ወርሒ ታሕሳ ብዕለት 23 2013 ለይቲ ሂወተን ሓለፈት። ኵለ መዳያዊ ግፍዒ እዩ ዝበልኩሉ ምኽንያት ድማ፡ ሓደ መድሓኒት ኣስኢንካ ህዝቢ ትግራይ ብሕማም ክሳቐን ክበርስን ምግባር እዩ። ብሕማም ሽኰር መድሓኒት ስኢኖም ዝሞቱ ብዙሓት እዮም።
ኣብ ቀብሪ ኣደይ ስላስ ኣነ ባዕለይ ነይረ እየ።ምስ ኣደይ ስላስ ዝነብሩ ደቀን ሰለስተ እዮም። ገብረሃወርያ፣ ጻድቃን (ኣነስተይቲ)ን ገብረዋህድን ድማ ይብሃሉ።
ገብረሃወርያ ብተፈጥሮ ሓደ እግሩ ጕዱእ እዩ። ግን ድማ ጠንካራን ዓርሱ ዝኽእልን እዩ። ጻድቃን ድማ ብጽሕቲ ወርሒ( ነብሰ ጹር) እያ ነይራ።
ኣደይ ስላስ ብዕለት 23 ታሕሳስ ድሕሪ ምዕራፈን ፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ድማ ነታ ቍሸት ንኻልኣይ ጊዜ ብዕለት 27 ታሕሳስ ክወርራ፥ ብመድፍዕ ክድብድባ ጀሚሩ። ብ እዚ ምኽንያት ድማ ህዝቢ እታ ቍሸት ገዝኡ ገዲፉ ናብ በረኻን ብዓትን ተሰዲዱ። ስድራ ኣደይ ስላስ እውን ኣብ ርእሲ ሓዘኖም ክስደዱ ተገዲዶም።
ብጽሕቲ ወርሒ ዝነበረት ጻድቃን ኣብ ሓደ ጎቦ ሓረሰት። ዝገርም እዩ፡ ኣጋጣሚ ኰይኑ ኣነ ንጉሆ 28 ታሕሳስ ናብ እቲ ንሳ ዝወለደትሉ ጎቦ ከይደ ብዓይነይ ርእየያ። ቅድሚ ክልተ ወርሒ እንተ ዝዀን ነይሩ ኣብ ሕክምና ብ ብዓል ሞያ ተሓጊዛ እያ ክትወልድ ነይራ። ሎሚ ግን ኣደታት ትግራይ ኣይኰነን ዶ ኣብ ሕክምና ኣብ ገዝአን እኳ ምውላድ ሓሪምወን ኣሎ።
ስድራ ኣደይ ስላስ ምንም ነገር እንተኢሓዙ እዮም ሃንደበት ካብ ገዛ ወጺኦም። ኣይኰነን ዶ ንሓራስ ዝዀንስ ንበረኻ ንዝወፍር ጓሳ ዝዀን እኹል ነገር እኳ ኣይሓዙን። ኣብ በረኻ፣ ኣብ ቍሪ፣ ኣብ ንፉስን ኣብ ኵርኳሕን እያ ተገላጊላ ሓፍትና ወ/ሮ ጻድቃን። እንታይ እሞ ኸ ይገበር፡ ጨካን ወራሪ እይ ዶ ኣጋጢሙና።
“በቃ ኣጆና፣ እዚ ኵሉ ሽግር ሓሊፋ ክነውግዖ ኢና፣ ተስፋ ከኢንቈርጽ” ኢለ ሓቦ ንኽሰንቁ ነገርኩዎም። “ካብ እዙይ ዝገድድ ኣይየምጽእ” ድማ በለኒ ዓብዪ ሓዋ ገብረሃወርያ። ኣነ ድማ፡- “እወ፡ እዚ ቀሊል እዩ እኮ ክንጸሮ ኢና በልኩዎ”
እቲ ውግእ 28 ታሕሳስ እውን ቀጺሉ እዩ። ግን ፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ስለ ዝተደፍአ ኣነ ኣብ ገዛይ ክሓድር ክኸየድ ኣለኒ ኢለ ንገብረሃወርያ ቻው ኢለዮ ተበጊሰ። ንሱ እውን ንእቲ ንእሸተይ ሓዉ ማለት ንገብረዋህድ፦ “ኪድ ንስኻ ኣብ ገዛ ሓዲርካ፡ ጽባሕ ዝትሓዝ ሒዝካልና ምጻእ” ኢሉ ምሳና ክኸየድ ገይሩዎ።
29 ታሕሳስ ልደት እዩ። እቲ ደብዳብ ሎሚ እውን ቀጸለ። ንሕና እውን ከም ኣመልና ናብ እቲ በረኻን ሩባን ሃደምና። ን እቶም ኣብ በረኻ ዝሓደሩ እኽለማይ ተማሊእናሎም ኢና ከይድና። ሰራዊት ትግራይ ድሕሪ ናይ ክልተ መዓልቲ ዕዉት ውግእ ሓይሉ ስሒቡ ከይዱ እዩ። ነገር ግን እቲ ፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ደብዳብ ጠጠው ከብል ኣይከኣለን።
ሓራስ ወ/ሮ ጻድቃንን ቤተ ሰባን እውን ኣብ እታ ዝቐነዩላ ንእሽተይ ጎቦ እዮም ዘለዉ። ሎም ምዓልቲ ግን እቲ ደብዳብ መልክዑ ቀይሩ እዩ ዝመስል፡ ሞርታርን 130 ሚሜ መድፍዕን ናብ እቲ ዘለናሉ ቦታ ክዘንብ ጀሚሩ።
ኮፍ ኢልናሉ ዝነበርና ጽላል ጋባ ጫፉ ብ ናይ መድፍዕ ቍምቡላ ተሰሊዑ ካባና ሓሙሽተ ሜትር ዝዀን ርሒቑ ወዲቑ እዩ። ምሳይ ዝነበሩ ቈልዑ ዝሰንበድዎ ስንባደ ድማ ክሳብ ሎሚ ካብ ኣእምሮይ ኣይጠፍአን።
ኣተኳሲ እንተዘኢይህልዎ ነይሩ ከምኡ ገይሩ ኣብ ሰብ ዘለዎ መሪጹ ኣይምዓለበን እየ ዝብል። ነገር ዕድል ኰይኑ ግን ሰብ ኣይጐድአን። ኵሉና ድማ ቦታ ንቐይር ኢልና ቦታ ቀየርና።
ስድራ ኣደይ ስላስ ሓራስ ክልተ መዓልቲ ሒዞም ተበተኑ። ገሊኦም እተን ጥሪት ሒዞም ናብ ሓደ ዓብዪ እምባ ሰጊሮም ክየዱ። ገሊኦም ድማ ዓባይ ሓፍታ ን እታ ሓራስ ናብ ዝትርከበሉ ካልእ ጣብያ ሒዞማ ክየዱ።
እቲ ደብዳብ ብዕለት 30 ታሕሳስ እውን ቀጺሉ እዩ ውዒሉ። ህዝብና ማይ ሩባ እናሰተየ ዳርጋ ጾሙ እዩ ዝሓድርን ዝውዕልንን ዘሎ። ዓገብ ዝብል ኣካል ዘየለ ኰይኑ እምበር ማእለያ ዘየብሉ ግፍዒ እዩ ዝፍጸመና ዘሎ። ንክልተ ምዓልቲ ምሉእ ውግእ ኣብ ዘየብሉ ቦታስ ደብዳብ መዳፍዕ? እታ ቍሸት ተቓጺላ እያ ዝተረፋ የብላን። ቤተ ክርስቲያን ከኢተረፈ እዩ ተቓጺሉ።
ሓራስ ወ/ሮ ጻድቃን ኣብ እንዳ ሓፍታ እያ ዘላ። ክልቲኦም ኣሕዋታ ግን ጥሪት ሒዞም ኣብ በረኻ እዮም ዘለዉ። ከም ኣጋጣሚ ኰይኑ በቲ ንሕና ዝቐነናሉ ጤለ በጊዕ ጥራሕ እየን ነይረን። እተን ከፍቶም ግን ወዲ ገብረሃወርያ ሒዙወን ናብ ካልእ ኣንፈት (ካብ ገዛውትና ንኣንፈትደቡብ) እዩ ወጺኡ ነይሩ። ብ እዚ ምኽንያት ድማ ገብረዋህድ ስንቂ ሒዙ ናብ እቲ ከፍቲ ዘለዋሉ ቦታ ክየደ። እታ ስድራ ኣብ ሰለስተ ተበተነት። ገብረዋህድ ግን እንኳዕ ስንቂ ሒዙ ክየደ።
ቀጺሉ እንታይ ኣጋጠመ?
እዛ ስድራ ፈተናኣን ሓዘናን ኣይተወድአን። እኩይ ሰራዊት ኤርትራ ምስ ሰራዊት ትግራይ ኣይኰነን ዝዋጋእ ዘሎ፡ ምስ ዘኢተዓጠቐን ኣብ ፈቖዶ ሩባን ኵርባን ዘሎ ህዝቢ ትግራይ ድኣ እምበር። ሰራዊት ትግራይ እቲ ህዝቢ ከኢይጕዳእ ኢሉ ብዕለት 29 ታሕሳስ እዩ ን እታ ዓዲ ገዲፍዋ ወጺኡ። እዚ ለማስ ዓቕሚ ዘየብሉ ሰራዊት ኤርትራ ግን ኣርባዕተ መዓልቲ ሙሉእ ን እዛ ንእሽተይ ቍሸት ብኸቢድ ብረት ደብዲቡ ኣቃጺሉዋ እዩ።
ህዝብና ገዝኡ ገዲፉ ናብ በረኻን ሩባን እንተ ኽየደ እውን እናርከበ እዩ ጨፍጪፍዎ። ብዕለት 1 ጥሪ 2013 ዓ.ም እቲ ደብዳብ መዳፍዕ ካብ ዓዲ ወጺኡ ናብ በረኻ ክዓልብ ምስ ጀመረን ፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ህዝቢ ከጨንቕን ከባሳብስን ናብ እቲ ህዝቢ ተሓቢኡሉ ዝነበረ ቦታ ምስ ኣተወን ግን ህዝብና ዝገበረ ይግበረና ኢሉ ነናብ ገዝኡ ምምላስ ጀመረ።
ስድራ ኣደይ ስላስ ኣብ 3 ጕጅለ እያ ተበቲና ዘላ። እታ ሓንቲ ጕጅለ እቲ ኣዕቚባትሉ ዝነበረት ቦታ ብመዳፍዕ ሰራዊት ኤርትራ ክድብደብ ምስ ጀመረ ከም ህዝባ ንገዝኣ ምምላስ ወሲና መንገዲ ጀመረት። ኣብ መንገዲ ግን ወራሪ ሰራዊት ኤርትራ መሳናኽል ኰይኑዋ ብሰላም ገዝኣ ክትበጽሕ ኣይካኣለትን።
ኣካለ ጐደሎ ገብረሃወርያ ዘለዋ ጉጅለ ብወራሪ ሰራዊት ኤርትራ ተዓገተት። ምስኦም ድማ ብዙሓት ሰባት እዮም ነይሮም። ቈልዓ ሰበይቲን ጥሪት ዝሓዙን እውን ይርከብዎም። ግፍዐኛ ሰራዊት ኤርትራ ን እቶም ቈልዓ ሰበይቲ ንገዛኹም ክይዱ ኢሉ ን እቶም ሰብኡት ግን ምስ ጥሪቶም ዓጊቱ ኣትረፎም።
ን ገብረሃወርያን ካልኦት 9 ሰባትን ኢዶም ብጨርቂ ንድሕሪት ኣሲሮም ምስ ጥሪቶም ኣብ’ቲ በረኻ ኣትረፍዎም። ጥቓ ገዛውትና ኣብ ዝርከብ ሩባ ድማ ተኣሲሮም እናሃለዉ ብግፍዒ ረሺኖሞዎም።
ኣዝዩ መሕዘኒ እዩ። ሬሰኦም ድሕሪ 3 መዓልቲ ኢና ኣሊሽና ረኺብናዮ። ካብ እቶም ኣብ ምእላሽ ዝተሳተፉ ሰለስተ ሰባት ሓደ ኣነ እየ ነይረ። ክንረኽቦም ከለና ልብና ተሰይሩ እዩ። ካብ እቶም 10 ሰባት እቶም 4 መቕርበይን ቤተሰበይን እዮም። እቲ ሓደ ትምህርቲ ምሳይ ዝጀመረ ኰይኑ ምሓዛይን መታዓቢተይን ድማ እዩ ነይሩ። ድሕሪ 8 ዓመት ንዓዲ ክየደ ዝፈትዎ መታዓቢተይ ብኣካል ዘኢኰነስ ሬስኡ ደልየ እየ ረኺበዮ። ብጣዕሚ እዩ ዘሕምም።
እዞም 10 ንጹሃን ሰባት ኣብ ሓንቲ ቦታ ዝተረሸኑ እዮም። ካልኦት ሓሙሽተ ንጹሃን ሰባት ድማ ኣብ ካልእ ቦታ ተረሺኖም እዮም።
ምስ ገብረሃወርያ ብ 29 ታሕሳስ ብሓደ ውዒልና “ኣጆና ክሓልፍ እዩ፣ ንጽናዕ ጥራሕ” ተባሃሂልና። ግን እንታይ እሞ ይገበር! ካብ በረኻ ናብ ገዝኡ ክምለስ ዕድል ኣይረኸበን፡ እቲ ዝፈትዎ ዓርከይን መተዓቢተይን!
ጫማ እቶም ዝተረሸኑ ኣሕዋትና ናበይ ከይዱ?
ኣብ ሓንቲ ሽንጥሮ 10 ንጹሃን ሰባት ካብ ስድርኦም ፈልዮም ወሲዶም ብግፍዒ ረሺኖሞም። ሬስኦም ድሕሪ 3 መዓልቲ ኢና ደሊና ረኺብናዮ፡ እንተዀን ግን ፈሪሱ እዩ ነይሩ። ንመብዛሕትኦም ብኽዳውንቶም ኢና ኣለሊናዮም።
ጫማታቶም ግን ኣብ ኣእጋሮም ኣይነበረን። ናይ ገብረሃወርያ ናይ ሓንቲ ኣግሪ ጥራሕ ኣብ እግሩ ነይራ። ንሳ እውን ናይ እታ ብተፈጥሮ ዝሓጸረት እግሩ እያ። ስለ እዚ ቀቲሎም ናይ ኵሎም ጫማታት ክጥቀሙሉ ወሲደሞ እዮም ማለት እዩ። ርግጸኛ ዝዀንኩሉ ምኽንያት ድማ እታ ዘኢትዀኖም ጫማ ጥራሕ ስለ ዝገደፍዋ እዩ። ፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ሸጋራማት ስለ ዝዀኑ ሰብ ቀቲሎም ሽዳ ጫማ ምውሳድ ካብ ድኽነት ምውጻእ እዩ ዝመስሎም።
እታ ኣብ ጥቓ ሬሳ ዝቐነየት ዕየት (ውላድ በጊዕ) ናይ መን እያ?
ህዝቢ እታ ቍሸት ጥሪቱ ሒዙ እዩ ናብ በረኻ ሃዲሙ ቀንዩ። እዞም ኣብ ሽንጥሮ ዝተረሸኑ ኣሕዋትና እውን ምስ ጥሪቶም እዮም ተዓጊቶም ነይሮም። ኣግማል፣ ኣጣል፣ ኣባጊዕን ከፍትታትን ሒዞም ነይሮም።
ሓደ ካብ እቶም ዝተረሸኑ ድማ ውላድ በጊዕ (ዕየት) ሓቚፉ እዩ ነይሩ። ናይ ሓደ ሰሙን ዕሸል ዕየት ብምዃና ብእግራ ነዊሕ መንገዲ ክትጕዓዝ ስለ ዘኢትኽእል ሓቚፉዋ እዩ ይኸየድ ነይሩ። ብግፍዐኛ ሰራዊት ኤርትራ ተዓጊቶም ምስ ተወሰዱ ግን፡ ብመሰረት ዝረኸብናዮ ዓይነታት ቅልሃ ብሽጕጥን ብኸላሽንን እዮም ተረሺኖም።
እታ ዕየት፡ ዋናኣ ምስ ተረሸነ ድሕሪ 3 መዓልቲ ኣብ ጥቕኡ ደቂሳ ረኺብናያ። ዋና እታ ዕየት ድማ ኣባል ስድራ ኣደይ ስላስ ዝዀነ ገብረሃወርያ እዩ ነይሩ። ሓዉ ንገብረሃውርያ ምሳና ስለ ዝነበረ እታ ዕየት ናቶም ምዃና ኣለልይዋ እዩ። ብጣዕሚ ጠምያን ተሃስያን ድማ ነበረት።
ኣራዊት በረኻ ናበይ ከይዶም ነይሮም?
ሬሳታት ኣሕዋትና ኣርባዕተ ምዓልቲ ምሉእ ኣብ ኣፍ ሩባ ተደርብዩ ዋላ እኳ እንተቐነየ ኣራዊት ዝብሃል ግን ኣይተንከፎን። ንምንታይ? ኣድያቦ ካብ 1 ሕዳር 2013 ጀሚሩ ደብዳብ መድፍዕን ታንክን ተፈልይዋ ኣይይፈልጥን። ብ እዙይ ምኽንያት ድማ ኣሽምባይ ዶ ሰብ ሲ ኣራዊት ዘገዳም እኳ ካብ መረበቶም ተመዛቢሎም ኣርሒቖም ከይዶም እዮም። ስለ ዝዀነ ድማ ኣብ ከባቢና እንስሳት ዘገዳም ዝብሃሉ የለውን። ምኽንያት እቶም ሬሳታት ብኣራዊት ዘኢምብልዖም ድማ እዚ እዩ።
ስድራ ኣደይ ሰላስ መሊሳ ጐዲላ! ኣደይ ስላስ ብሰንኪ ስእነት መድሓኒት ብዕለት 23 ታሕሳስ ዓሪፈን፤ ጓለን ወ/ሮ ጻድቃን ድማ ብዕለት 27 ታሕሳስ ወራሪ ሰራዊት ኤርትራ ደብዳብ መዳፍዕ ብምጅማሩ ኣብ በረኻ ክትወልድ ተገዲዳ፣ ብ ዕለት 1 ጥሪ ድማ እቲ ኣዚዩ ጠንካራ መራሒ ስድራ ዝነበረ ገብረሃወርያ ብ እቶም ግፍዐኛታት ወረርቲ ተረሺኑ።
ኣብ እታ ዕለት ንሳ 15 ንጹሃን ሰባት እዮም ኣብ ቍሸትና ብሰራዊት ኤርትራ ብግፍዒ ተረሺኖም። ኣብ ጣብያና ድማ ብድምር ካብ 30 ይበዝሑ እዮም። እዙይ ናይ ሓደ እዋን እዩ። ብሓፈሻ ክሳብ ሎሚ ዝተቐተሉ ንጹሃን ሰባት ግን ካብ 60 ይዛይዱ እዮም።
ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰሙን እዚ ኵሉ መከራ ኣብ ሓደ ቤተ ሰብ ጥራሕ እዩ። ኣደይ ስላስ ብስእነት መድሓኒት ሞይተን፤ ጓለን ድማ ገዝኣ ሓሪምዋ ኣብ በረኻ ወሊዳ፤ ዓብዪ ወደን ድማ ኢዱ ንድሕሪት ተኣሲሩ ብጥዪት ተረሺኑ፤ ጥሪቶም እውን ተዘሪፈን፤ ናይ ገዝኦም ንብረት እውን ተወሲዱን ተባላሽዩን። ካብ እዙይ ንላዕሊ ግፍዒ ዘሎ ኣይይመስለንን።
እዚ ኵሉ ግፍዒ እናወረዶ ግን ህዝብና ጸዋርን ኣይእግዛእን ብሃላይ እዩ። እቲ ቃልስን ዓወትን እዩ ዝርአዮ እምበር እቲ ዝሳቐዮ ዘሎ ስቓይ ኣይኰነን።
መብርሂ ኣርታዒ፦ እዚ ፅሑፍ፡ ስሙ ክይፅራሕ ብ ዘኢይደልይ፡ ግን እቱ ኵነታት ብ ዓይኑ ብ ዝርአየ ሰብ ዝተፅሓፈ እዩ። ቀዳማይ ክፋል እዚ ፅሑፍ፦ ሸራሮ ካብ ጥቅምቲ 25 ክሻብ ሕዳር 3፡ 2013 ዓ.ም፥ ካልኣይ ክፋል ሕዳር 2፡ 2013 ኣብ ሸራሮ እንታይ ተፈፀመ?፥ ሳልሳይ ክፋል ክዓ ዛንታ ኣቦይ ብርሃነ ቀንጠብ፦ መስነቒ ሓቦን ሕራነን።


text:
ሎሚ ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ዘዘራረቦ ሓደ ካብቶም ካብቲ ሓደጋ ዝዸሓኑ ሙሴ ዮሃንስ፣ ሓለውቲ ወሰናስን ባሕሪ ጣልያን ነቲ ሓደጋ ደንጉዩም'ዩም ምላሽ ሂቦምሉ ክብል ገሊፁ።
ኣስዒቡ ክልተ ጀላቡ'ውን ክልተ ጊዜ ዘይረናና ሓሊፈን እቶም ሓለውቲ ባሕሪ'ውን 50- ደቃይቅ ደንጉዮም መፂኦም፣ ስለዚ ይመርመረልና ይብሉ'ለዉ።
እዚ'ውን ነቶም ናብታ ደሴት ላፐዱዛ ብምኻድ ምስቶም ካብቲ ሓደጋ ዝደሓኑ ዝተራኸቡ ቀዳማይ ሚኒስተር ጣልያን ከምዝነገርዎምን እቶም ቀዳማይ ሚኒስተር ጣልያን'ውን እቲ ጉዳይ ከም ዝምርመር ከም ዝገለፁሎም ሓደ ካብቶም ዝደሓኑ ዝኾነ ሙሴ ዩሃንስ ገሊጹ።
እዚ ከምዚሉ ከሎ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝመፁ ኤርትራውያን መንእሰያት ናብታ ደሴት ብምኻድ ነቶም ዝደሓኑን ንሬሳታት'ቶም ግዳያትን ንምንዳይን ንምልላይን ናብ ላምፐዱዛ ንዝተጋዕዙን ይሕግዙ ከም ዘለው ሓደ ካባአቶም ዝኾነ ሲራክ ባህልቢ ገሊፁ'ሎ።
ሙሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ ኣብ ታሕቲ ንዘሎ ምልክት ድምፂ ጠውቁ።


text:
-
ኩልግዜ ዝተጎድኡ ሰባት ተሪኢካ ሓገዝ ግበረሎም፡፡ ካልእ ሰብ ኣይትራኣይ ኩልግዜ ሓደ ነገር ንምግባር ፈተነ ግበር፡፡ ኩሉ ሰብ ኣብ ሓደጋ ንዘሎ ሰብ ክሕግዝ ናይ ሞራል ሕጊ የሓትት’ዩ ንኣብነት ናይ መጀመሪያ ረድኤት ብምሃብ፣ ናብ ድንገተኛ ሓደጋ ግልጋሎት ቤት ጽሕፈት ስልኪ ብምድዋል (ኣብ ታሕቲ ተመልከት)
-
ናይ ሰብ ባእሲ ዝምልከት፣ ስርቂ፣ ፆታዊ ፀርፈ፣ ትንኮሳ ተሪኢካ ናብ ፖሊስ ደውል (110 ኣብዝኾነ ስልኪ ክትደውል ትክእል ኢካ) ናይ ፖሊስ ኦፊሰራት ከም መሓዝኦም’ዩም ዝሪኡካ ብምኳኑውን ንዝደወልካሎም ነገር ብትኩረት’ዬም ዝርእዩ፡፡ ዝገድፍዎ ናይ ስልኪ ፃውዒት የለን፡፡
-
ናይ ባርዕ ሓዊ ዝምልከት ወይድማ ናይ ሕክምና ሃንደበታዊ ሓደጋ ዝምልከት ንሓዊ ብርጌድ ስልኪ ደውል(112 ኣብ ዝኾነ ስልኪ ክትደውል ትክእል) እዚ መስመር እዚ ብጣዕሚ ተደላይ ስለዝኾነ ንህይወት ዘስግእ ኩነታት ተጋጢሙካ እዩ ትድውለሉ፡፡ ናይ ሃንደበታዊ ሓደጋ ሕክምና ክፍሊውን ንህይወት ዘስግእ ኩነታት እንተጋጠሙ’ዩ ትጥቀመሎም፡፡ (ኣብ ሆስፒታላት)
-
ዶክተር ንምርኣይ ስደተኛታት ብመጀመሪያ ናብ ማሕበራዊ ደሕንነት ቤት ጽሕፈት ከማኽሩ ይግባእ፡፡ ናይ ዶካትር ቤት ጽሕፈት ኩልግዜ ካብ ንጉሆ ሰዓት 8 ክሳብ ናይ ቀትሪ ሰዓት 12 ክፉት’ዩ፡፡ ሓደ ሓደ ግዜ ድሕሪ ቀትሪ ውን ይክፈት’ዩ መብዛሕቲኦም ዶክተራት ብእንግሊዝኛ ቋንቋ ይዛረቡ’ዩም፡፡
-
ሰንበት፣ ኣብ ኣውደ ኣመት ወይድማ ምሸት ሕክምና ንምግባር እንተደሊካ መጀመሪያ ንኡኡ ተባሂሉ ዝተዳለወ ፋርማሲ ስለ ዘሎ ተቐላጢፍካ ትከይድ (‹‹ኖት አፖቴክ››) ይባሃል፡፡ ኣየንኡ ፋርማሲ ኣብ ስራሕ ከምዘሎ ንምፍላጥ ‹‹ኖት አፖቴክ›› ኣብ ጎግል ጽቐጥ ወይድማ 22 8 33 ደውል (እንትበዝሐ 69 ሳንቲም የክፍለካ’ዩ) ብምባይል ገይርካ ምድዋል ይካኣል’ዩ፡፡ ናይ ‹‹ኖት አፖቴክ›› ኣገልግሎት ዝህቡ ኣብ ኩሎም ፋርማሲታት ማዕፆ ይጥቃዕ’ዩ፡፡


text:
March 8 ን ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮን ኣዋልድን ትግራይ ይወርድ ዘሎ ፆታዊ መጥቓዕቲን ምኽኒያት ብምግባር ዘዘራረብናየን ሓኪም ስነ ልቦናን ካብ መስረቲ ምቅንስቓስ’’ይኾኖ’'ን ዶክተር ሄልን ቴድሮስ ካብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ እትነጥፍ ኣበባ ወልደተኽለ ካብ ፊኒክ ኣሪዞናን ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ ኣብ ከቢድ ኩነታት ኣለዋ ይብላ።
‘’ኣብ ቀረባ ናብ ትግራይ ከይደ ፆታዊ መጥቓዕቲ ዝወረደን ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ከተማ መቐለ ብኣካል ረኺበየ ሪአየን’’ ዝበለት ዶክተር ሄለን ክትሓስቦ እውን ኣዚዮ ከቢድ ኣብ ዝኾነ ስነ ኣእሙራውን ኣካላውን ኩነታት ኣለዋ ኢላ።ብሓፈሻ ድማ ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ ‘’ካብ ዝኾነ ይኹን ንላዕሊ ኣብ ታሪኽ ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ ተፈፂሙ ዘይፈልጥ በደላት ይፍፀመን ኣሎ’’ ክትብል ትገልፆ።
‘’ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ ኣብ ሕማቕ ኩነታት ኣለዋ’’ ዝበለት ኣበባ ወልደተኽለ ብወገና ‘’ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ ይድፈራ ኣለዋ፣ይዕመፃ ኣለዋ፣ብዙሕ ፆታዊ መጥቓዕቲ ይብዘፅሐን ኣሎ፣ይስደዳ ኣለዋ፣ይጠምያ ኣለዋ’’ክትብል ትገልፆ። ብሓፈሻ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ ዘይተነገረ እምበር ዘይተገበረ የለን እውን ትብል ወሲኻ።
ምሉእ ትሕዝትኡ ኣብዚ ምስማዕ ይከኣል።


text:
ብድሮ ሰሉስ ድሕሪ ቀትሪ ዝጀመረ ስርዓተ ዋዛማ፣ ያሬዲውያን መዘምራንን ካህናትን ዝተሳተፍዎ፡ ብጥዑም ዛማን ቅኔን፡ ንኣምላኽ ከመስግኑን ክውድስዎን ኣምስዮም። ኣብቲ ብለይቱ ዝጀመረ ጸሎት ማኅሌት ክሳብ ቅዲሴ ዝጅምር ቆይሞም ከዙሙ ኣጽብሑ። ማሕሌት ዘለሊት ምስ ተፈጸመ ብፁዕ ሊቀጳጳሳት ኣቡነ መንግሥትኣብ ተስፋማርያም ዝመርሕዎ መስዋዕተ ቅዲሴ ዓረገ። ድሕሪ ቅዲሴ ከምቲ ልሙድ ካብ ቀጽሪ ቤተክርስቲያን ወጻኢ ለባስያን፡ ደናግል፡ መዘምራን፡ ኣቦታት፡ ኣዳታት፡ መንእሰያት፡ በብማሕበራቶም ቅደሳት ኣሳእል ሒዝም፡ ኩሎም ተሰሪዖም ብጸሎት መቑጸርያን መዚሙርን እግዙኦታን ምዕሩግ ዑደት ኣካይድም። ካብዙ ብምቅጻል ያሬዲውያን ንኽብሪ ኣዳና ማርያም ብዝገልጽ ዙማ ብውዕውዕ መንፈስውነትን ስምዒትን ወረብ ምስ ገበሩ፡ ካብ ሰበኻ ባረንቱ ቁምስና ኪዲነ ምሕረት ዝመጹ መዘምራን መንእሰያት ብቋንቋ ኩናማ ፍሉይ ምንቅስቃስ ዘለዎ መዝሙር ብሳዕስዒት ዝተሰነ ንኽብሪ ማርያም ኣቅሪቦም። ኣብ መጨረሻ ብፁዕ ሊቀጳጳሳት ኣቡነ መንግሥትኣብ ተስፋማርያም ንነጋድያን ኣብ ዘስምዕዎ ስብከት: ፍቑራን ሕዝበ እግዙኣብሔር እንቋዕ ናብዙ ከብረ ብዓል እኖና ማርያም ብድሓነ ሰላም ኣብቅዓና። ሎሚ ብዓል ኣዳና ማርያም ከንብዕል እንከሎና፡ ኣምላኽ ስለምታይ እዩ ነዚ ብዘይ ናይ ኣዲም ሓጢኣት ዝተጸንሰት ማርያም ዝሓረያ እንተበልና፡ ከምቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዲሴን ውዲሴ ማርያምን እንረኽቦ ‚እግዙኣብሔር ካብ ሰማይ ንምስራቅ ንምዕራብ ንሴሜን ንደቡብ ጠመተ ከማኺ ዝበለት ግና ኣይረኸበን‛ ይብል። ከም ማርያም ዝበለት ኣይተረኽበትን፡ ኣይትርከብን እውን እያ። ስለምታይ እዩ እንተ እንድሕር ኢልና፡ ኣብዙ ዘንበብናዮ ጥቅሲ ቅደስ ወንጌል ሉቃስ ገብሪኤል መልኣኽ ናብ ማርያም መጺኡ ‚ሰላም ንዓኺ ኦማርያም ጸጋ ዝመልኣኪ እግዙኣብሔር ምሳኺ እዩ‛ እናበለ ሰላምታ የቅረበላ፡ ክልተ ካብዘን ንሱ ዝተዚረበን ቃላት 1ይ ጸጋ ዝመልኣክን 2ይ ድማ እግዙኣብሔር ምሳኺ እዩን ዝብላ ኣዕሙቅ ኣቢልና ከነሰንትነን ጽቡቅ እዩ። እዙ ሰላምታ እዙ ተራ ሰላምታ ኣይነበረን፡ ሰላም ንዓኺ እኳ ድሓን ተራ ስላምታ ክንብሎ፡ ጸጋ ዝመልኣኪ እትብሃል ሓንቲ ፍጥረት ግና ተሰሚዑ ኣይፈልጥን፡ መድሓኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ክልኣይ ኣካል ናይ ቅድስቲ ስላሴ ወልደ እግዙኣብሔር ህያው ናብዙ ዓለም መጺኡ ከድሕነናን ምስ ተመደበ፡ ከማና ስጋ ክለብስ ብዘይካ ሓጢኣት ብኹሉ ንዓና ክመስል ስለ ዝደለየ፡ ንዕኡ እትቅበል ማሕጸን ክዲሉ ናይ ግድን እዩ። እዚ ትቅበሎ ሰብ ከኣ እኖና እግዝእትነማርያም እያ። ኣምላኽ ከምእንፈልጦ ብሓቂ ቅደስ ጎድሎ ዘይብሉ ምስ ሓጢኣት ዘይቀራረብ ቅደስን ንጹሕን ስለ ዝነበረ፡ እኖና ቅድስቲ ድንግል ማርያም፡ ብዘይ ናይ ኣዲም ሓጢኣት ክትውለድን ክትጥነስን ናይ ግድን እዩ። ከመይ መድሃኔ ዓለምን ሓጢኣትን ብሓደ ክነብሩ ኣይክእሉን እዮም። ናይ ኣዲም ሓጢኣት እንተዝነብራ ኢየሱስ ኣብኡ ክኣቱ ኣይክእልን ከመይ ሓጢኣትን መድሓኒ ዓለምን ኣይራኸቡን እዮም። ስለዙ እዙ ብዘይ ናይ ኣዲም ሓጢኣት ዝተጠነስካ ሙኳን ካበይ መጺኡ እንተብለና ብመድሓኒ ዓለም እዩ። ቦትኡ ከዲሉ ምስ ደለየ መጀመርያ ንእኖና ቅድስቲ ማርያም ካብ ኩሉ ሓጢኣት ናጻ ከም እትኸውን ገይርዋ፡ ብሓይላ ኣይኮነትን፡ ብሓይሊ መድሓኒ ዓለም ወዲ እዩ፡ ኢየሱስ እታ ቀዲመይቲ ዘድሓና ንማርያም ኣዱኡ እዩ። ቦትኡ ክዲሉ ንዕኡ እትበቅዕ ኣደ፡ ንዕኡ እትበቅዕ ማሕጸን ክቅርብ እንተደልዩ ናይ ኣዲም ሓጢኣት ዘይለኸያ ዘይተንከፋ ክትከውን ናይ ግድን እዩ ነይሩ። በዙ እዩ ቅደስ ገብርኤል መልኣኽ ጸጋ ዝምልኣኪ ዝበላ። ክትጥነስ እንከላ ሓጢኣት ዝብልዎ ዘይተንከፋ ስለ ዝነበረት ምልእተ ጸጋ ጎድሎ ዘይብላ እናበለ ሰላምታኡ ከቅርብ ንርእዮ። እኖና ማርያም ብሓቂ ምልእተ ጸጋ ሙዃና ዘጠራጥር የብልናን፡ ካልኦት ዝበሉ እንተበሉ፡ ካብ ጥንቲ ካብ ጥቅምቲ ኣቦው ዝኣመኑሉ እዩ፡ ቤተክርስቲያን ከኣ ወትሩ ምስ ዓቀበቶ እያ። ሽሕ እኳ ፕዮስ 9ይ ብ1954 ብወግዒ እንተኣወጅዎ፡ ብፍላይ በዙ ወገንና ብምስራቃውያን ግን ንሓንቲ ግዛ እኳ ኣብ ጥርጥር ኣትዩ ኣይፈልጥን። እታ ከልኣይቲ ቅደስ ገብርኤል ንማርያም ዝበላ ከኣ እግዙኣብሔር ምሳኺ እዩ፡ ትብል እያ። እግዙኣብሔር ኣማኑኤል እዩ ስሙ ትርጉሙ ድማ ኣምላኽ ምሳና ማለት እዩ። ስለዙ እቲ ኣብ ማህጸና ዝተወልደ ቅድሚ ኩሉ ምስኣ እዩ፡ ንኢየሱስ ካብ ማርያም ንላዕሊ ዝቀርቦ የልቦን። ስጋኡ ካብ ስጋኣ፡ ደሙ ካብ ደማ፡ ሰብኣዊ ባህሩ ካብ ሰብኣዊ ባህራ፡ ዝተኻፈለ ስለ ዝኾነ፡ እግዙኣብሔር ምሳኺ እዩ ትብሃል። እዙ ክልተ ቃላት ጸጋ ዝመልኣክን እግዙኣብሔር ምሳኺ እዩ ዝብልን ንእኖና ማርያም ከነኽብር እንከሎና፡ ብዚዕብኣን ንዓኣን እንብሎ ነገር ከምዝኾነ ርጉጽ እዩ። ንዓናኸ? እንታይ ይብለና? ማርያም ጸጋ ዝምልኣ ዝኾነት ሰለምንታይ እዩ እንተበልና፡ ብሕልናኣ፡ ብስግኣ፡ ብነፍሳ፡ ንጽሕቲ፡ ከምኡ እውን ትሕቲ፡ ስለ ዝነበረትን እዩ። ንሕናውን ልብናን ሕልናን ንጹሕ ክኽውን ትሕግዘና፡ ኣብነት ትኾነና ኣደ እያ እሞ ናብኣ ክንቀርብ እንከሎና ጸጋ ንጽሕና ክንረክብ ክንልምና የድሊ። ብዘሕ ግዛ ልብናን ኣእሙሮናን ንጽሕ፡ ኣይኮነን ክንደይ ተንኮል ሓሶት ርኽሰት ኣለዎ። ስለዙ ኣምላኽ ምእቲ ክምሕረና ንጹሓን ልቢ ክንከውን የድሊ። ኣብ ወንጌል ማቴዎስ ንጹሃን ልቢ ንእግዙኣብሔር ክርእይዎ እዮም፡ ብጹኣን እዮም ይብለና። ዕውታት እዮም ማለቱ እዩ። ንጽሕ ልቢ ልዕሊ ኩሉ እዩ። ንጽሕ ልቢ ስለ ዘይብልና ኢና ብዘሕ ግዛ ኣብ ዘየድሊ ጸገም ንወድቅ። ንእግዙኣብሔር ክንርእዮ ኣይክኽእልን። ፍቃድ ኣምላኽ ክንፈልጥ እይንኽእልን፡ ብዘሕ ግዛ ጃህራ ንፈቱ፡ ካብ ክልኦት በሊጽና ክንርአ ንድሊ፡ ንኻልኦት ነንኣእስ፡ ንንዕቅ፡ እዙ ናይ ማርያም ኣብነት ኣይኮነን፡ ማርያም ከምቲ ቅደስ ጳውሎስ ዝበሎ ክልኦት ካባኻትኩም ከምዝበልጹ፡ ከምዝሕሹ፡ ጌርኩም ሕሰቡ፡ ትሕትና እዩ መንገዱ ጽድቂ እናበለ ዝምህሮ ከምኡ ከኣ ኣዳና ኩሉ ግዛ ንርእሳ ኣትሒታ ንእግዙኣብሔር ተዕቢ፡ ቦትእ ፈለጣ ትንቀሳቀስ ኣደ ስለ ዝኾነት፡ ትሕትና ምሃርና ክብ ትዕቢት ካብ ጃህራ ካብ ዝኾነ ይኹን ምስትንዓቅ ክንርሕቅ ደግፍና ንበላ። ብኣፍና ብግብርና ንኻልኦት ከነካፍእ ክንንዕቅ ከነናሹ ክንርከብ እንከሎና ናይ ትዕቢት ምልክት እዩ። ንሰብ ምንሻው ምጽላም ንፈቱ፡ ከየጻረና ነቲ ሓቂ ከይፈለጥና ብቀሊሉ ብዚዕባ ሰብ ምዝራብ ንፈቱ፡ ንኻልኦት እንተኣንኣኣስና ንርእሰና ንዓቢ ይመስለና፡ ግና ኣይንዓብን ኢና። ክብረትና ኣይንሕሉን፡ ክብረትና ሰለ ዘይንሕሉ ድማ ንድፈር። ማርያም ግና ነፍሰይ ንእግዙኣብሔር ተዕብዮ፡ ዓበይቲ ነገራት ዝገበረለይ ንሱ እዩ እምበር ኣነ ኣይኮንክን፡ ኣነ በየናይ ዓቅመይ፡ ኩሉ ኣባይ ዝተገብረ፡ ኩሉ ንዓይ ዝተገብ፡ረ ብሓይሊ ኣምላኽ እምበር፡ ብሓይለይ ኣይኮነን ዝብል እምነት ስለ ዝነበራ እያ ትሕቲ ኣብነትና እንብላ ዘሎና። ሎሚ ብሓቂ ብብዘሕ መንገዱ ሓቂ ጠፊኣ ተቀቢራ ቅንዕና ጠፊኡ ኣሎ። እኖና ማርያም፡ ሎሚ ቅንዕና መንገዱ ጽድቂ እዩ፡ ሓቅነት መንገዱ ቅድስና እዩ እያ ትብለና ዘላ። ሓቅን ቅንዕናን ክንሕዝ እንከሎና ቅሳነት ሓጎስ ሰላም ይስምዓና። ምሳና ሓሱ፡ ንበይንኻድ ክትጸድቅ፡ ኩሉ ሰብ ዝገብሮ ዘሎ እንድዩ፡ ዝብል ዘረባ ገኒኑ ኣሎ። ሎሚ ሓሶት ሓሶት ኮይኑ ዘይርኣየሉ ግዛ መጺኡ። ጥራሕ ትቅናዕካ ጥራሕ ተዓወት ዝብል ኣተሓሳስባ ኣብ ኩሉ ገኒኑ ክርእ እንከሎ ብሓቂ ዘፍርሕ እዩ። ኣበይ ኢና ዘሎና፡ ክፍኡ እናርኣኻ ዓገብ ዘይምባል ቅንዕና ኣይኮነን። ሓሶት እናርኣኻ ተጋጊኻ ዘይምባል ሓቅነት ኣይኮነን። ንርእስና ከይጸረና፡ ብዚዕባ ካልኦት ክንዚረብ ኣይንኽእልን ኢና። ንሕና ንርእስና ከም ካቶሊካውያን ምእመናን፡ ከም ካቶሊካውያን ካህናት፡ ፈለስቲ፡ መንእሰያት፡ ስድራቤታት፡ ኣበይ ኣሎና፡ ንእምንትና ከመይ ንነብሮ ኣሎና። ብንጽሕናን ብትሕትናን ብሓቅነትን ብፍትሕድ ወይስ ኣይውዑይ ኣይዝሑል ኮይና ኣሎና። ነፍሲ ወከፍና ሕልናኡ ክምርምር የድሊ። ንሕና እንተ ቀኒዕና፡ እንተነጺሕና፡ መንገዱ ሓቅን ፍትሕን እንተሒዝና፡ ቀስ ብቀስ ንኸባቢና እውን ክንጸሉ ንኽእል ኢና። እንሓንሳእ ኣነ ዘይኮንኩ ካልኦት እዮም ክልወጡ፡ ክቅየሩ ዘለዎም ኢልና ንሓስብ። ማርያም ግና ሎሚ ብገዚእ ርእስኹም ጀምሩ ትብለና ኣላ። ከመይ ንሳ ከምኡ እያ ገይራ፡ ንዓና ከኣ ኣብነት ኮይናትና ኣላ። ኢየሱስ ብዘይ ናይ ኣዲም ሓጢኣት ክትጽነስ ባዕሉ እቲ ቀዲማይ ትኣምራት ናይ ድሕነት ኣብኣ ስለ ዝፈጸሞ፡ ነዱኡ ልዕሊ ኩሉ ሰረዕዋ። ካብኣ ተወሊደ ከኣ ንኩልና ኣድሒኑና። በዙ መጀመርያ ንእግዙኣብሔር ነመስግኖ። ከምዙኣ ዝኣመሰለት ኣደን ሓብትን ዝሃበና ተመስገን ክንብሎ ይግባእ፡ ንዕኣ ክንመስል ትብዓትን ቆራጽነትን ዓድለና እናበልና ናብ መድሓኒ ዓለምን ናብ እግዙኣብሔር ኣቦን ንማህለል። መንፈስ ቅደስ ንማርያም መሊእካያ፡ ልዑል እግዙኣብሔር ኣቦ ንማርያም ኣጽሊልካያ፡ መድሓኒ ዓለም ወልድ ዋህድ ከኣ ካብ ማሕጸና ስጋና ለበስካ ንዓና ዝመሰልካ፡ ስብሃት ንኣብን ንወልድን ንመንፈስ ቅደስን ይኹን ንብለኩም ኣሎና፡ እናበልና ከነምልኾምን ክነመግኖምን እዩ ዝግብኣና። ዝሰማዕናዮ ኣብ ልብና የሕድረልና።‛ ብምባል ስብከቶም ምስ ዚዘሙ፡ ኣብ መጨረሻ ብዚዕባ ምሕዲስ ናይ ርእሰ ኣድባራት ቤተክርስቲያን ኪዲነ ምሕረት ክኣ ‘’እቲ ናይ ምሕዲስ ስራሕ ብጽቡቅ ይቅጽል እሎ፡ ጸሎት ግበሩ፡ ዝክኣለኩም ድማ ክተወፍዩ ሓዲራ‛ ብምባል ምሕጽንትኦም ኣቅሪቦም። ብድሕሪ እዙ እቲ ብዓል ብቃል ምስጋና ናይ ቆሞስ ተዚዘሙ።
ክብረ ብዓል ደብረ ጽንሰታ ማርያም እባጋልያኖ ኣሥመራ
ረቡዕ 28 ሕዳር 2018 ዓ.ም. ዓመታዊ ክብረ በዓል፡ ደብረ ጽንሰታ ማርያም እምባጋልያኖ ኣሥመራ: ካበየ ቁምስናታቶም ዝመጹ ነጋድያያን ብዘኃት ውሉደ ክህነትን ምእመናንን ኣብ ዝተረኽብሉ፤ ብጸሎት ታስዕትን ብናይ እቲ በዓል መስዋዕተ ቅዲሴን ካልእ መደባትን ተሰንዩ፣ ብዓብይ ዓጀብን መንፈሳውነትን ከቢሩ ውዒሉ።
07 December 2018, 10:13


text:
ኣብ ኤርትራ ጻዕርታት ምኽልኻል ሕማም ዓሶ ዓቢ ዓወት እንተረኽበ'ዃ ፈጺምካ ንምውጋድ መደብ ተታሒዙ ይስርሓሉ ከምዘሎ ተገሊጹ።
ኤርትራ ኣብ ምውጋድ ሕማም ዓሶ ትገብሮ ጻዕርታት ብዝምልከት ምስ ሓላፊ መደብ ሃገራዊ ምቁጽጻር ዓሶ ኣቶ ሰላም ምሕረትኣብ ዝተኻየደ ቃለ-ምልልስ ካልኣይ ክፋል ኣብዚ መደብ ዝተጠቓለለ'ዩ።
ብተመሳሳሊ ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ኣብ ቤት ፅሕፈት ጥዕና ትግራይ ላዕለዋይ ክኢላ ጥዕና ኣይተ ገብረመድህን ክንፉ ንድምፂ ኣሜሪካ ብመሰረት ዝሃብዎ መግለፂ እቲ ሕማም ዓመታዊ ካብ 20 ክሳብ 28 ሚእታዊት ይንክይ’ሎ።
ብኣቆፃፅራ ኣውሮፓውያን 2020 ዓ.ም ኣብ ሓምሳ ወረዳታት ኢትዮጵያ ሕማም ዓሶ መሊእኻ ንምጥፋእ ዝግበር ዘሎ ፃዕሪ ፅቡቕ ለውጢ የርእይ ምህላዉ እውን ኣይተ ገብረመድህን ተዛሪቦም።
ኣብ ሕብረተሰብ ዝስራሕ ዘሎ ግንዛበ ናይ ምፍጣር ኣስተምህሮን ካልኦት ዝተፈላለዩ ሜላታት ምክልኻል ተግባራዊ ምግባርን ነቲ ለውጢ መበገሲ ከምዝዀነ እውን ይግለፅ’ሎ።
ምስቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዘጓነፈ ሓደጋ ድርቂ ዓሶን ካልኦት ተላበድቲ ሕማማት ከይለዓሉ ጥቡቕ ክትትል ስለዝተገብረን ንህፃናት ንምምጋብ ዘኽእል ሜላ ኣመጋግባ መዓዛዊ መግቢ ግብራዊ ስለዝዀነን ብሰንኪ እቲ ሕማም ዝተመዝገበ ሓደጋ ሞት ከምዘይየለ’ውን እቲ ቤት ፅሕፈት ኣፍሊጡ።
እንተኾነ ግና ኣይተ ገብረመድህን ኣብ ሕጂ እዋን ኣብ ብዙሕ ከባብታት ትግራይ ማይ ይወቅዕ ስለዘሎ ልዕሊ ሰሙን ዝዓቆር ማይ ከይረአ ህዝቢ፣ሰብ ሞያን ኣማሓደርትን ብትኹረት ክከታተሉን ዕቑር ማይ ከወግዱን ምዒዶም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Radio Erena: 15 November 2019
ምምሕዳር ትራምፕ ምስ ደቡብ ሱዳን ዘለዎ ዝምድና ዳግመ ገምጋም ክገብረሉ ምዃኑ ኣፍሊጡ።
እቲ ምምሕዳር፣ ብ13 ሕዳር ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ክልትኢም ውገናት ደቡብ ሱዳን፣ ናይ ልፍንቲ መንግስቲ ከቑሙ ብዘይምኽኣሎም ዝተሰምዖ ዘይዕጋበት ብምግላጽ፣ ንዝጸንሖ ዝምድና ዳግመ ገምጋም ክገብር ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ደቡብ ሱዳን፣ ን12 ሕዳር ክቐውም ዝተመደበ ናይ ልፍንቲ መንግስቲ ብስምምዕ ፕረዚደንትን ሳልቫ ኪርን መራሒ ተቓወምቲን ሬክ ማቻርን፣ ብሰለስተ ኣዋርሕን 10 መዓልታትን ክናዋሕ ወሲኖም።
እቲ ብመንጎኝነት ፕረዚደንት ኡጋንዳ፣ ዩዌሪ ሙሴቬኒ ዝተበጽሐ ምርድዳእ፣ ደገፍ ሕቡራት ሃገራት ክረክብ እንከሎ፣ ኣመሪካ ግና ንጹር ተቓውማኣ ኣስሚዓ ኣላ።
ዞባዊ ውድብ ኢጋድን ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ንሕቡራት ሃገራት ብምድጋፍ ነቲ ምንዋሕ ከምዘይቃወሙ ዝግመት እኳ እንተኾነ፣ በብወገኖም ዝሃብዎ ወግዓዊ መግለጺ ግና የለን።
ምንዋሕ ምቛም ናይ ልፍንቲ መንግስቲ፣ ንጸጥታን ካልእን ዝምልከቱ ኣብ ግብሪ ዘይወዓሉ ቅድመ ኩነታት፣ ዝያዳ ምርድዳእን ስምምዓትን ክብጽሓሎም ዕድል ዝህብ ምዃኑ ወሃቢ ቃል ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ።
ኣመሪካ፣ ብመሰረት እቲ ኣቐዲሙ ዝተበጽሐ ስምምዕ፣ ናይ ልፍንቲ መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ኣብ 12 ሕዳር ክቐውም እንተዘይክኢሉ፣ ኣብ ልዕሊ እታ ሃገር እገዳ ከተጽንዕ ምዃና ኣጠንቂቓ’ያ።
=====================


text:
ዮናስ ስዩም - ከተማ ቫቲካን
ኣብ ድሮ ሃገራዊ ፖሎቲካዊ ምርጫ ናይ ሃገረ ግሪኽ ኣብ ዘለናሉ እዋን፣ ብመሰረት ኣቐዲሙ ንምሕዳስ ፓርላማ ዝተገብረ ምርጫ፣ እቲ ካብ 2015 ዓምፈ ጀሚሩ ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ ብኣሌሲስ ጺጵራስ ዝምራሕ ጸጋማዊ ፖሎቲካዊ ሰልፊ፣ ካብ ትጽቢቶም ወጻኢ መኽራኽርቶም ዝኾኑ ብኪርያቶስ ማጾታኪስ ዝምራሕ የማናዊ ማእከላይ ሰልፊ ብ10 ነጥቢ ተመሪሖም ማለት ማእከላይ የማናውያን 38% ክረክቡ ከለዉ ጸጋማውያን ከኣ 29% ብምርካብ ውጽኢት ምርጫ ምምዝጋቡ ዝዝከር ኮይኑ፣ ተዓወቲ ነቲ ካብ 2015ዓምፈ ኣትሒዙ ኣብ መሪሕነት ዝጸንሐ ብትሮይካ ዝምራሕ ሰዓቢ ጸጋማዊ ጽንፊ ዝኾነ ሰልፊ ኣብ’ታ ሃገር ብዝፈጸሞ ቁጠባዊ ብልሽውና ተሓታቲ ከምዝኾነ ብምምልካት፣ ካብ ማንም ዘይሕባእ ታሪኻዊ በደል ከምዝኾነ ኩሉ ሕዝቢ ክፈልጦ ይግባእ ብምባል ምስግርነቱ ሂቡ።
ኣብ ምምራጽ ዘለዉ ብድሆታት ብሓሳብ ብጹዕ ሊቀ-ጳጳስ ሮስላቶስ
ብጽዕነቶም ሕዝቢ ግሪኽ ኣብ’ዚ ምርጫ ዓቢ ትጽቢት ከምዘለዎ ብምምልካት፣ ካብ 2009ዓምፈ ጀሚሩ፣ ማለት ንዝሓለፈ 10 ዓመታት ዝጸንሐ ናይ ፖሎቲካውን ማሕበራውን ቁጠባውን ዘይምርግጋእ፣ ሕጂ ን6ይ ግዜኡ ምርጫ ይካየድ ከምዘሎ ድሕሪ ሓቢሮም፣ ፕረሲደንት ጉባኤ ካቶሊካውያን ጳጳሳት ሃገሪ ግሪኽ ዝኾኑ ብፁዕ አቡነ ሳቫስትያኖስ ሮስላቶስ ምስ ራድዮ ቫቲካን ንዝገበርዎ ቃለምልልስ ብፁዕነቶም ‘ሕዝቢ ንድሕሪ ምርጫ ክግበር ዝጽበይዎ ኣመልኪቶም፣ ንዝጸንሐ ናይ ቀረጽ ክፍሊት ክጎድልን፣ ነዚ ኣስታት 18% ዝበጽሕ ብሽቕለት ኣልቦነት ዝሽገር ዘሎ ሕዝቢ ግሪኽ ናይ ስራሕ ዕድላት ክኽፈተሉ፣ ከምኡ’ውን እዚ ብሰንኪ ሕጊ ኣልቦነት ኣብ ብዙሕ ቦታታት`ዚ ሃገር ገኒኑ ዘሎ ናይ ራብሻን ዕንወትን፣ ናይ ሓሽሽን ኣምባጋንነትን፣ ብፍላይ ብየማናውያን ዝተወደበ ኣብ ዩንቨርሲታት ዝፍጸም ዘሎ ግጭትን ግህሰታትን፣ ናብ ንቡርን ስሩዕን ኣገባቡ ተመሊሱ፣ ሕዝቢ ብዘይፍርሒ ብሰላም ኣብ ሃገሩ ክነብር ዘኽእሎ ሃዋህው ክፍጠር ትጽቢት ይግበር ብምባል ሕዝቢ ዘለዎ ተስፋ ገሊጾም።
መጀመርያ ዝቐረበት ሕቶ ‘ኣቐዲምኩም ከምዝጠቐስኩሞ፣ ኣብ ዝሓለፉ 10 ዓመታት ዝነበረ ዘይምርግጋእ ኣብ ሕዝቢ ግሪኽ ዘስዓቦ ሃስያን ድኽነትን ኔሩ`ዶ ትብሉ᎒’ ዝብል ሕቶ ንምምላስ ‘ብርግጽ ካብ ዝሓለፈ ዓመታት ጀሚሩ ክሳብ ሕጂ፣ ኣብ ኩሉ ዜጋን፣ ተቝዋማትን ከምኡ’ውን ኣብ ቤተክርስትያናትን ሃገረስብከታትን ከይተረፈን ብቑጥባ ኣዚና ኣብ ሽግር ንርከብ። ንኣብነት ሎሚ ቅነ፣ ንዞሎና ናይ ቁጠባ ሽግር ክሕግዘና ብዝብል ሓሳብ ንሓደ ናይ ቤተክርስትያን ሕንጻ ኣካሪናዮ ኣብ ዘለናሉ ጊዜ፣ እቲ ክፍሊት ናይ ክራይ ገዛ፣ ካብ ሚኒስትሪ ፋይናንስ ኣብ ግዜኡ ኣይተቐበልናን። እዚ ድማ ኣብ`ዚ ናይ ምርጫ ጊዜ፣ እቲ ዝነበረ ገንዘብ ንምርጫ ምእንቲ ክሕግዝዎም ንድኻታት ከምዓደልዎ ኢዩ ዘመልክት’ ብምባል ንቅንዕና ዝጎደሎን ዘይቅርዑይን ኣካይዳ ናይ ኣብ ስልጣን ዘሎ ስርዓት ነቒፎም።
ስዒቡ ዝቐረበ ሕቶ ‘ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ብፍላይ ዝተበደለትሉ ጉዳይ ኣሎ’ዶ᎒’ ንዝብል ሕቶ ንምምላስ ‘ብርግጽ ንሕና ካቲሊካዊት ቤተክርስትያን ሓለፋ ኩለን ኣብ ግሪክ ዘለዋ ሃይማኖታት ተበዲልናን ንብደል ኣሎናን፣ መኽንያቱ ካልኦት ሃይማኖታት ማለት ከም ኦርቶዶግስን ኢብረይን ጻማ ኣገልግሎቶም ብመንግስቲ ይኽፈሉ ከንሶም ልክዕ ከም ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ብማዕሪ ቅረጽ ይኽፍሉ፣ ንሕና ግን ካብ መንግስቲ ዝወሃበና ዝኾነ ክፍሊት ብዘይምህላዉን ካብ ዘሎና ኣታዊታት 48%-50% ንቐረጽ ስለእንኸፍሎ፣ ንሓውርያዊ ተልእኾ ዝኸውን ስለዘይተርፈና ኣዚና ንሽገር’ ብምባል ዘሎዎም ጸገም ገሊጾም።
ስዒዛ ዝቐረበት ሕቶ ‘ብወገንኩም እዚ ኣብ ሃገረ ግሪኽ ዘሎ ዘይምርግጋእን ኣብ ሕዝቢ ዘስዓቦ ሽግርን ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ዓለም ዝግባእ ኣተኩሮ ዝሰኣነ ኮይኑ`ዶ ይስመዓኩም᎒’ ትብል ኰይና ብፁዕነቶም እንክምልሱ ‘ብርግጽ ዝግባእ ኣተኩሮ ተዋሂብዎ ኣይብልን፣ ብሓደ ወገን እቲ ኣብ ግሪኽ ዝወረደ ሽግር፣ ብሰንኪ ብልሽው ምሕደራ ናይ ኣብ መሪሕነት ዝነበረ በዓል ስልጣን`ኳ እንተኾነ፣ ንሓላፍነት ናይ`ቲ ሽግር ናብ እንግድዓ ሕዝቢ ብምውራዶም፣ ኣውሮጳዊ ሕብረት ግቡእ ተርኦም ተጻዊቶም ክብል ኣይክእልን፣ ልዕሊ ኩሉ፣ ልዕሊ 6 ሽሕ መናእሰይ ተማሃሮ ደቂ ሃገረ ግሪኽ፣ ናብ ፈቐዶ ሃገራት ኤውሮጳ ተሰዲዶም ይመሃሩ ኣብ ዘለዉሉ እዋን፣ እዞም ሰባት እዚኦም ትምህርቶም ኣጠናቒቖም፣ ናብ ሃገሮም ተመሊሶም ዓዶም ዝሓንጽሉ ሃዋህው ብዘይምፍጣሩ’ ኣዝዩ ከምዘሻቐሎም ገሊጹ።
ስዒቡ ዝቐረበ ሕቶ ‘ብመሰረት መግሊጺኹም እቲ ኣብ ልዕሊ ዝተገብረ ውሳኔታት ንሃገሪ ግሪኽ መሊሱ ጎዲእዋ’ምበር ኣይጠቐማን ዝብል ኣብ ግምት ብምእታው፣ እዚ ሕጂ ናብ መሪሕነት ንምድያብ ዝንቀሳቐስ ዘሎ ሓድሽ ዴሞክርስያዊ ሰልፊ፣ ነዚ ዘሎ ኩነታት ናይ ዘይምርግጋእ፣ መፍትሒ ይረኽበሉ’ዶ ትብሉ᎒’ ንዝብል ሕቶ ንምምላስ ‘ብምሰረት ንሕዝቢ ዝህብዎ ዘልዉ ተስፋ፣ ማለት ንካብ ሃገሮም ተሰዲዶም ዝቕመጡ ዘለዉን፡ ንስራሕ ድሉዋት ዝኾኑን መንእሰያት ናብ ሃገሮም ተመሊሶም፣ ዓዶም ዝሓንጽሉ መንገዲ ክንፈጥር ኢና ዝበሉዎ ኣብ ተግባር ክንርእዮ ተስፋ ይገብር’ ብምባል መሊሶም።
ቀጺሉ ዝሰዓበ ሕቶ ‘ብዛዕባ ኣብ መጻኢ ዘይተፈልጡን ካብ ትጽቢት ወጻኢ ዝኾኑ ክስተታት ክመጹ ይኽእሉ`ዮም ትብሎም`ዶ ምገለጽካልና᎒’ ንዝብል ሕቶ ንምምላስ ‘ብዛዕባ ካብ ትጽቢት ወጻኢ ክኽሰቱ ካብ ዝኽእሉ ነገራት ክትዛረብ`ኳ ቀሊል እንተዘይኮነ፣ ኮይኑ ግን እዘን ዘለዋ ሰልፍታት፣ ሕዝቢ ሓንቲ ክገብር ክምዘይክእል ስለዝመዝመዛኦ፣ ብዙሕ ተስፋታት ይህባን፣ ብዙሓት`ውን ንሰልፍታት ይምውሉ ምህላዎም ንዕዘቦ ዘሎና ሓቂ ካብ ምዃኑ ሓሊፉ፣ ነታ ኣብ መሪሕነት ዝጸንሐት ሰልፊ ክይተረፈ ከበራትዕዋ ይረኣዩ ከምዘለዉ ክፍለጥ እንከሎ፣ ገለ ካብ ናይ የማናውያን ተፈንጪሎም ከም ዘለዉን፣ ኮይኑ ግን ኣብ ዝግበር ናይ ስልጣን ውድድር ከምዘይሳተፋ’ ገሊጾም።
ኣብ መተረሽታ ዝቀረበት ሕቶ ‘ምስ ኣብ ዝሓለ ሓጺር እዋን ዝቖመ ሓድሽ መሪሕነት ናይ ኤዎሮጳዊ ኅብረት ነዛ ሃገር ብኸመይ ክሕግዝዋ ከምዝኽእሉ ኣፍልጦ ኣለዎምዶ ትብል᎒ ንዝብል ንምምላስ ‘ኣብዚ ግዜዚ ዝረአ ናይ ምሕጋዝ ምልክት እኳ እንተዘይሃለወ ይኹን እምበር ኣብ ዝሓለፈ ዝነበረ ኣቋም ናይ ኅብረት ኤውሮጳ ብፍላይ ኣብዘይ ሕጋውያን ስደተኛታት ኣመልኪቱ ኣዚዩ ኣሉታዊ ከምዝነበረ ዝዝከር ኰይኑ ንሕና ብወገንና ከም ማሕበር ግብረሠናይ ኣብ ሕብረተሰብ ኣቲና ንብዙሓት ሥራሕ ኣልቦ ዝኾኑ ግሪኻውያንን ስደተኛታትን ንምሕጋዝ ካብ ላዕለዋይ ተጸዋዒ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ካብ ኤውሮጳዊ ኅብረትን ሓገዝ ክንሓትት ንኽእለሉ ኣገባባት ካብ ምድላይ ዓዲ ኣይንውዕልን ኢና’ ብምባል ቃለ መሕትቱ ደምዲሙ።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ስትራስበርግ ቤት ምኽሪ ሕብረት ኤውሮጳ ሓድሽ ናይ ቅድስቲ መንበር ቀዋሚ ተዓዛቢ ከምዝሰመዩ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ማርኰ ጋንቺ ኣብ ኢጣሊያ ከተማ ካታንዛሮ ዕለት 16 ግንቦት 1976 ዓ.ም. ዝተወልዱን ብሕገ ቀኖና ሊቕነት ዘመስከሩን፡ ዕለት 16 ታሕሳስ 2000 ዓ.ም. ማዕርገ ክህነት ዝተቐበሉን ሽዱሽተ ወርሒ ድሕሪ ማዕርገ ክህነቶም ኣብ ናይ ቅድስቲ መንበር ኣብ ናይ ስነ ሜላ ርክባት ቤት ጽሕፈት ምግልጋል ከምዝጀመሩን፡ ኢንግሊዚያናን ስፓይኖሎን ፈረሳይናን ቋንቋታት ዝመልኩን፡ ኣብ ቦሊቪያን ግሪክን ኣብ ብራሰልስ ናይ ሕብረት ኤውሮጳ ቤት ጽሕፈትን ኣብ ከንያን ኣብ ናይ ቅድስቲ መንበር ሓዋርያዊ ልኡኽ ኣባይቲ ጽሕፈት ዘገልገሉን፡ ካብ ዕለት 21 መስከረም 2019 ዓ.ም. ብራሰልስ ኣብ ዝርከብ ኣብ ናይ ሕብረት ኤውሮጳ ቤት ምኽሪ ምሉእ ናይ ቅድስቲ መንበር ቀዋሚ ተዓዛቢ ኰይኖም ንኸገልግሉ ብር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ከምእተሰምዩ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ሓቢሩ።
ቅድስቲ መንበር ካብ 1962 ዓ.ም. ኣትሒዛ ኣብ ቤት ምኽሪ ሕብረት ኤውሮጳ ናይ ርክባት ቤት ጽሕፈት ከምዝለዋን ካብ ዕለት 7 መጋቢት 1970 ዓ.ም. ኣብ ሕብረት ኤውሮጳ ብቀዋሚ ተዓዛቢ ውክልና ክህልዋ ዝብል ናይ ስምምዕ ውዕሊ ከምእተኸተመን፡ ዕላማኡ እውን ደሞክራስን ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ናይ ኤውሮጳ ባህላዊ መንነት ንምንቕቓሕን ኣብ ኤውሮጳ ንዝኽሰቱ ማሕበራዊ ጸገማት መፍትሒ ኣብ ምንዳይ ናይ ምውሳእ ተልእዀ ክህልዋ ዝብል ስምምዕ እውን ምንባሩ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መገለጺ የዘኻኽር።


text:
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ከተማ ሚነኣፖሊስ ኣብ ልዕሊ ኣፍሮ - ኣመሪካዊ ጆርጅ ፍሎይድ ብኣባል ሓይሊ ጸጥታ ናይታ ከተማ ዝተፈጸመ ግብረ ቕትለት ስዒቡ ካብታ ከተማ ሓሊፍ ኣብ መላእ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ፈጢርዎ ዘሎ ማሕበራዊ ውጥረት ኣብ ዘሰክፍ ደረጃ ከምዝበጽሔን ኣብታ ከተማን ኣብ መላእ እታ ሃገር እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ምእንቲ ፍሎይድ ጸሎት ኣዕሪጋን መላእ ሕዝቢ ኣመሪካ ኣድልዎ ብዘርእን ብሃይማኖትን ብዓሌትን ንምብዳህ ክተግህ ጻውዒትን ምዕዳንን ከምዘቕረበት ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ጃንካርሎ ላ ቨላ ኣፍሊጦም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
መቕተልቲ ወዲ 46 ዓመት ኣፍሮ ኣመሪካዊ ጆርጅ ፍሎይድ ኣብ መንጐ ኣፍሮ ኣመሪካውያንን ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን መንግስቲ ዓቢይ ውጥረት ከምዝፈጠረን፡ እቲ ዝተፈጸመ ግብረ ቅትለት ዘቖጠዖም ዜጋታት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ማሕበራዊ ተቓውሞ የካይዱ ከምዘለዉን ኣብ መላእ እታ ሃገር ብፍላይ ከኣ ኣብ ዋሽንግተን ኣብ ፊት ዋይት ሃውስ - ቤተ መንግስቲ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ከምእተኻየደን ዋይት ሃውስ ብሓይሊ ጸጥታ ብጽኑዕ ይሕለው ከምዘሎን፡ ኣብ ግዝኣት ጆርጃ ማእከል ከተማ ኣትላንታን ኣብ ካልኦት ከተማታትን ኣዋጅ እቶ እቶ ከምእተደንገገን ኣብ ሚቺንጋን ኣብ ልዕሊ ፍሎይድ ዝተፈጸመ መቕተልቲ ዘቐጠዖም ዜጋታት ሰላማዊ ኣድማ ካብ ዘካይዱ ዝነበሩ ሓደ ወዲ 19 ዓመት መንእሰይ ካብ ሓንቲ ማኪና ብዝተተኮሰ ጥይት ከምእተቐትለን እዚ ነቲ ዝነበረ ሰላማዊ ኣድማ ኣዚዩ ካብ ዓመጽ ከብልን ኣብ ቁጽጽር ወጻኢ ንኽኸውን ከምዝደረኾ እውን ላ ቨላ ይሕብሩ።
ናይ ሕ.መ. ኣመሪካ ብጹዓን ጳጳሳት ጸሎት ምእንቲ ፍልይድን ሰላም ሓቅን ፍትሕን
ናይ ሕቡራት መግንስታት ኣመሪካ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብጹዓን ጳጳሳት እቲ ብኣባል ሓይሊ ጸጥታ ዝተፈጸመ ግብረ ቕትለት ኮኒኖም ንጸለምቲ ኣመሪካውያን ቅርበቶም ጸሎትን ኣረጋጊጾም፡ እቲ ዝተፈጸመ መቕተልቲ ክምርመርን ሓቅን ፍትሕን ክረጋገጽ እውን ጻውዒት ኣቕሪቦም፡ እቲ ዝካየድ ኣድማ ሰላማዊ ክኸውንን ናይ ነፍሲ ወከፍ ሰብኣዊ ፍጥረት ሕይወት ክኽበርን እውን ተላብዮም፡ “ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣድልዎ ብዘርኢ ናይ ዝሓለፈ ታሪኽ ማሕበራዊ ሽግር ጥራሕ ዘይኮነ ኣብ ናይታ ሃገር እዋናዊ ኩነት ብጭቡጥ ዝረአይ ሰብኣውን ማሕበራውን ሓደጋ እዩ፡ ስለዚህ ብዘይ ይውዓል ይሕደር ብቑርጺ ፍቓድ ምቅዋምን ምውጋድን ናይ ኩሉ ምትሕይብባርን ብፍላይ ናይ መንግስቲ ኣካላት ህርክውት ጻዕሪ የድሊ” ኣብ ቅድሚ ከምዚ ዓይነት ድምየትን ቁስልን ልክዕ ከምቲ ኣብ 2018 ዓ.ም. ብጹዓን ጳጳሳት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ኣመሓላሊፎምዎ ኣብ ዝነበረ ሓዋርያዊ መልእኽቲ፥ “ኣድልዎ ብዘርእን ብቆርበት ሕብርን ጽልእ መጻእተይናን ዓሌታውነትን ኩሉ ውጉዝ እዩ” ዝብለዎ ሓሳብ ጠቒሶም፡ ኵሎም ካቶሊካውያን ምእመናን ብፍላይ ከኣ ኣብ በዓለ ጰራቅሊጦስ፥ “መንፈስ ቅዱስ ሓቂ ንናይ ኩሉ ልቢ ክትንክፍን ክልውጥን ነቲ ዝቖሰለ ሕብረተሰብ ክፍውስን መታን ክጽልዩ ጻውዒት ኣቕሪቦም ከምዝነበሩ ላ ቨላ ሓቢሮም። ናይ ሚኒያኣፖሊስ መጥሮጶሊታ ሊቀ ጳጳሳት ብጹዕ ኣቡነ በርናርድ ኣንቶንይ ሄብዳ እቲ ዝተፈጸመ ግብረ ቕትለት ልቢ ዘድምይን ብጥልቂ ዘቖጥዕን እዩ ብፍላይ ከኣ ኣብዚ እዋን’ዚ መላእ ሕዝቢ ብለብዒ ኮቪድ 19 ኣብ ዝጥቅዓሉ ዘሎ እዋን እሞ ኩሉ ተኣፋፍነቱ ብጥልቂ ኣብ ዘስተዕለሉ ዘሎ እዋን ክፍጸም ምርኣይ ብሓቂ ዘጉህይ ሰብ ክሳብ ክንደይ ካብ ሰብኣውነቱ ኣዚዩ ርሒቑ ከምዘሎ እዩ ዘርእይ፡ ኩሉ ክብርታትን ናይ ነፍሲ ወከፍ ሰብኣዊ ፍጥረት ክብርን መሰልን ክኽብርን ብፍላይ ናይቶም ተነቀፍቲ ክፍሊ ሕብረተሰብ፡ እቶም ናይ ሕዝቢ ጸጥታን ደሕንነት ውሑስ ንምግባር ዝዓዩ ዓቢይ ሓላፍነት ኣለዎም ናይ ነፍሲ ወከፍ ሰብኣዊ ሕይወት ክቡርን ቅዱስን እዩ” ቢሎም ኩሉ ምእንቲ ፍሎይድን ምእንቲ ስድራ ቤቱን ምእንቲ እቲ ዝቖሰለ ማሕበረሰብ ክጽልይን - ተላቢዮም - ሓቅን ፍትሕን ኣብ ምንቕቓህሕ ንትጋህ ከምዝበሉ ላ ቨላ ኣፍሊጦም።
ማሕበር ሰላመ ክርስቶስ፥ ኣድልዎ ብዘርኢ ካብ ስሩ ክመሓው
ናይ ማሕበር ሰላመ ክርስቶስ ጨንፈር ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፥ እቲ ዝተፈጸመ መቕተልትን ካልእ ብተደጋጋሚ ዝርአይ መቕተልቲ ንቃወም፡ እዚ ዓይነት ጸረ ሰብኣዊ ተግባር’ዚ ኣብ ልዕሊ ሕይወትን ክብሪ ሰብኣዊ ፍጥረትን ሕዝብታትን ዓቢይ ናይ ንዕቐት ተግባር እዩ እንክብል ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ኣመልኪቱ፡ ኣስዒቡ እውን እዚ ሱር ዝሰደደ ኣድልዎ ብዘርኢ ሜላዊ ኮይኑ ዝፍጸም ብኹሉ ቅርጽታቱን መልገጽታቱን ብሓይሊ ጸጥታ ዝፍጸም ናይ ጭካኔ ተግባር እዩ፡ ዝለዚህ ብዘይ ይውዓል ይሕደር ምቅዋም ይግባእ ቢሉ፡ ዝኾነ ይኹን ዓይነት ኣድልዎ ብዘርእን ተመሳሳሊ ማሕበራውን ሰብኣውን ጸገማት ኩሉ ንምብዳህ እቲ ማሕበር ሰላመ ክርስቶስ ሰላምን ሓቅን ፍትሕን ኣብ ምንቕቓሕ ጸዋዕታኡ ተጊሁ ወንጌላዊ ሰላምን ዘይጎነጻዊ ቃልስን ከምዘነቓቕሕን እዚ ኸኣ ዓሌታውነትን ኣድልዎ ብዘርእን ዝኣመሰሉ ብጠቕላላ ናይ ሞት ባህሊ ካብ ሃገርናን ዓለምን ንኽውገድ ኣበርቲዑ ክዓዪ ምዃኑ ከምዘመላኸተ ላ ቨላ ሓቢሮም።


text:
አባ መኰንን አማኑኤ - ዜና ቫቲካን
ብስም ቅዱስነቶም ነታ መልእኽቲ ዝኸተሙ ናይ ቅድስት መንበር ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ፕየትሮ ፓሮሊን እንክኾኑ፡ ቅዱስነቶም ኣብ መኽፈቲ መልእኽቶም ንኩሎም ነቶም ዕለት 16 ለካቲት 2020 ዓም መኽፈቲ ኢዮቤል መበል ሚእቲ ዓመት ምሥረታ ቤተክርስትያን ዞባ ኮስታ ሪካ ዝተሳተፉ ውሉደ ክህነት ገዳማውያንን ገዳማውያትን ምእመናንን ሰላምታ ኣቅሪቦም። ድሕሪ ሰላምታ ቅዱስነቶም ኣብቲ እዛ ቤተክርስትያን እዚኣ እተቅርቦ ንፍረ ሓዋርያዊ ጉዕዞ ሚእቲ ዓመት ንጐይታ ንምምስጋን ኣብ ዘቅረብዎ ጸሎት ንኩሎም ውሉድ እታ ሃገር ሃገር ንምስናይን ንምትብባዕን ምሳኦም ብመንፈስ ሓቢሮም ከምዘመስግኑ ገሊጾም።
ነታ መልእኽቲ ብስም ቅዱስነቶም ዝኸተሙ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ መንበር ብፁዕ ካርዲናል ፕየትሮ ፓሮሊን ‘ኣብዚ ዓመት ኢዮቤል ንምጅማር ተጋቢእኩምሉ ዘሎኹም ፍሉይ ዕለት እዚ ነቲ ኩሉ ሓቅን ሕያውነትን ጽባቄን ካብኡ ዝምንጩ ምሕረት ዝመልኦ ፍቅሪ ጐይታ ኢየሱስ ክርስቶስ ብምቅባል ዝጀመርዎ ስብከተ ወንጌል ኩሎም ምእመናንን ውሉደ ክህነትን ብሓዲስ መንፈስ ክቅጽልዎን ነቶም ጽጉማትን ርሑቃትን ፍልይ ብዝበለ መንገዲ ሓጐስ ወንጌል ጐይታ ክበጽሖም ክጽዕሩን ነዚ ከኣ ኣብ ዝተፈላለየ ጽፍሕታት ሕይወት ክርስትና ብዝህብዎ ምስክርነት ክትገብርዎ ቅዱስነቶም የተባብዑኹም’ እንክብሉ ጽሒፎም።
መልእኽቲ ቅዱስነቶም ኣብ መደምደምታ እታ ናይ ኮስታ ሪካ ጠበቃ ዝኾነት ድንግል ማርያም ዘመላእክት ኣደናታዊ ሓለዋኣ ክትህቦም ብምምናይ ሓዋርያዊ ቡራኬኦም ንኩሎም ተስታተፍቲ ናይዚ በዓልን ንወለንተኛታት ኣገልገልትን ብምሃብ ይዛዝሙ።
እዚ ዓመት ኢዮቤል ብናይ ቅድስት መንበር ሓዋርያዊ ንስሓ ላዕለዋይ ቤትጽሕፈት ጸዲቁ ካብ ዕለት 16 ለካቲት 2020 ክሳብ ዕለት 16 ለካቲት 2021 ዓም ንምሉእ ዓመት ክበዓል ተወሲኑ ዘሎ ነታ ቅድሚ ሚእቲ ዓመት ብበዓል ሠናይ ዝኽሪ ር.ሊ.ጳ በነዲክቶስ መበል 15 ፕረደቸሶሩም ብዝብል ኣዋጅ ብ1921 ዓም ንሰበኻ ሳን ኾሰ ናብ ደረጃ መጥሮጶሊጣ ኣልዒሎም ንሰበኻታት ሊሞንን ኣላዅወላን ዝተኸሉሉ ፍጻሜ ይዝክር። ናይዘን ሠለስተ ካተድራላት ንዓመት ምሉእ ናይ ሥሬተ ሓጢኣት ጸጋ ዝርከበለን ኰይነን ንምሉእ ዓመት ነጋዶን ምእመናንን ዘድልዮም መንፈሳውያን ጸጋታትን ምሉእ ሥሬተ ሓጢኣትን ክረኽቡለን ከምዝተወሰነ እውን ምስዚ ተታሓሒዙ ዝመጸ ሓበሬታ የመልክት።
ነዚ በዓልዚ ንኽከታተል ዝቆመ ጳጳሳዊ ኮሚሽን እዚ ዓመት ኢዮቤል እዚ ኣብ ሠለስተ ግዝያት ክፍጸም ምዃኑ፡ እዚ ከኣ መጀመርያ ዕለት 13 ለካቲት ኣብ ካተድራል ኤል ሊሞን ብመሥዋዕተ ቅዳሴ ከምዝተጀመረ ከመይ ሰበኻ ሊሞን ብታሪኽ ብ1502 ንመጀመርያ ግዜ መሥዋዕተ ቅዳሴ ዝዓረገሉ እዚ ኸኣ ራብዓይ ዳህሳስ ኮሎምቦስ ኣብኣ ብምዕራፎም እዩ። እተን ዝተረፋ ክልተ ግዝያት እታ ሓንቲ ዕለት 19 ሓምለ 2020 ዓም ኣብ ርእሰ ሰበኻ ሳን ኾሰ ኰይኑ እታ ሳልሰይቲ ንሃገራዊ ኮንግረስ ቅዱስ ቊርባን ኣብ ሰበኻ ኣላዅወላ ዝዓጽውሉ ወርሒ ለካቲት 2021 ዓም ምዃኑ ኣመልኪቱ። ምስዚ ናይ ሠለስቲኤን ሰበኸታት ካተድራላት ቅዱሳት መዓጹ ንምሉእ ዓመት ክፉታት ከምዝኾና ተመልኪቱ።


text:
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 24 ግንቦት 2020 ዓ.ም. ፍርቂ መዓልቲ ጸሎተ ንግስተ ሰማያት ኣዕሪጎም ምስ ኣብቆዑ፡ ዕለት 24 ግንቦት ዝተዛዘመ ቅነ ይሴባሕ ዓዋዲ መልእኽቲ - ክንክን ናይ ሓባር በይትና እናሓሰቡ፡ ለምዘበን ነቲ ዓዋዲ መልእኽትን ክንክን ናይ ሓባር ቤትናን ዝተወከፈ ዓመት ከምዝኾነን ምልስ ቢሎም ምስ ኣዘኻኸሩ፥ በዛ ዕለት እዚኣ እውን ናብ ሰበኻ ኣቸራ ሓውጾተ ኖልዎ ከካይዱ ተሓንጺጹ ዝነበረ መደብ በተ ተኸሲቱ ዘሎ ለምብዒ ኮቪድ - 19 ከምእተሰጋገረን ክኡል ምስ ዝኸውን እቲ ሓውጾተ ኖልዎ ከካይዱ ከምዝኾኑን እውን ከምዝሓበሩ ልእኽቲ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ጃዳ ኣኵይሊኖ ኣፍሊጠን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ናይ ሓባር ቤትናን ኣሕዋትናን ኣሓትናን እቶም “እዚዮም ተኣፋፍያን” ዝኾኑን ምክንኻን፡ ነዚ ዝበሉ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 24 ግንቦት 2020 ዓ.ም. ፍርቂ መዓልቲ ድሕሪ ዘዕረግዎ ጸሎተ ንግስተ ሰማያት ኣብ ዘስምዕዎ ቃል ክኸውን እንከሎ፡ ዕለቱ ይሴባሕ ዓዋዲት መልእኽቲ ተሓቲሙ ንንባብ ዝበቐዓሉ ዝኽሪ ሓምሻይ ዓመት ከምዝኾነን ገዓር መሬትን ድኻታትን ፍሉይ ኣተኵሮ ክግበረሉ፥
እቲ ብናይ ኵለንተናዊ ናይ ሰብኣዊ ምሉእ ዕብየት ኣገልግሎት ዝሓልይ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ዘሰናደዎን ዕለት 24 ግንቦት 2020 ዓ.ም. ዝተዛዘሞ ቅነ ይሴባሕ ምኽንያት ዘነቓቐሖ ዝተፈላለዩ ተበግሶታት እመስግን፥ ካብ ዕለት 24 ግንቦት 2020 ዓ.ም. ክሳብ ዕለት 24 ግንቦት 2021 ዓ.ም. ብፍሉይ ንይሴባሕ ዝትወከፈ ዓመት እዩ!
ኵሉ ሰብ ጽቡቕ ድላይ ንናይ ሓባር ቤትናን ንሕዋትናን ኣሓትናን ብፍላይ ነቶም ተኣፋፍያን ፍሉይ ምክንክን ክገብር እዕድም!
እንክብሉ ጻውዒት ከምዘቕረቡ ዝሓበራ ኣኵይሊኖ ኣስዒበን፥
ጸሎት
ብዓመት ይሴባሕ ምኽንያት ቅዱስነቶም ዝደረስዎ ጸሎት ብሓባር ክንደግሞ ክንደይ ሰናይ እዩ ቢሎም ኩሉ ኣብዛ ጸሎት እዚኣ ክሓብር ከምእተላበዉን፥
ፈቃር እግዚኣብሔር
ገባሬ ሰማይ ወምድር ኵሉ ኣብኡ ዘሎን
ኣእንዳውና ክኽፈታ ግበር ልባትናን ተንክፍ
ክሳብ ናይቲ ዝፈጠርካዮ ጸጋ ዝኾነ ፍጥረትካ ወገን እንኸውን።
ኣብዚ ጽንኩር እዋን ንኹሉ ነቶም ሓገዝካ ዘድልዮምን ህልው ኵን
ብፍላይ ነቶም ኣብ ጽንኩር ድኽነት ንዝርከቡን ተኣፋፍያንን!
ነቲ ተኸሲቱ ዘሎ ዓለም ሓቆፋዊ ለብዕን ሳዕቤናቱን
ብመሃዛይ ምትሕብባርን ክንገጥሞ ሓግዘና።
ነቲ ንናይ ሓባር ረብሓ ዝብል ምልዋጥ ሓንጉፋይ ቢልና ንኸነእንግድ ብርቱዓት ግበረና
ካብ ቀደም ሎሚ ብዝያዳ ኩላትና ተማራዀስትን ተራኻብያንን ከምዝኾንና ክስምዓናን፡
ናይ ድኻታትን ናይ መሬትን ገዓር እንሰምዕ ግበረና፡
እቲ ናይ እዋንና ስቓይ ሓድሽ ሕውነታውን ዘላቕን ዓለም ዝወልድ ሕማም ሕርሲ ክኸውን መታን፡
ትሕቲ ኣፍቃሪት የዕንቲ ረዳኢተ ማርያም ኮይንና ብጐይታና ክርስቶስ ንልምነካ፡
አሜን!
ዝብል ዝደረስዋ ጸሎት ደጊሞም፡
ዓወት ኣብ ልዕሊ ዝኾነ ይኹን ሕማም
ኣብዚ ብፍላይ ንሰላምን ንድኻታትን ንፍጥረትን ናይ ኣካልን ልብን መንፈስን ሕማም ንምፍዋስን ተመስጦን ሓያል ጻዕርን ከምዘድሊ ከተሓሳስቡ እንከለዉ፥
ኣብ መወዳእታ ኣብዚ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓለም ዝርአይ ዘሎ ጽንኩር እዋን ምእንቲ ሰላምን ዘተ ኣብ መንጐ ሃገራትን ነገልግሎት ድኻታትን ንምዕቃብ ፍጥረትን ንዓወት ሰብኣዊ ፍጥረትን፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰብኣዊ ፍጥረት ዝርአይ ናይ ኣካልን ልብን መንፈስን ሕማም ንምብዳህ ብተመስጦን ብህርኵት ጻዕሪ ንዘገልግሉ ዘለዉን ሰብ ጽቡቕ ድላይን ነታ ናይ ጐይታ ደቀ መዛሙርቲ ረዳኢት ንዝኾነት ማርያም ኣማላድነትን ነማዕቁብ፡
ኣቸራን ካምፓኒያን
ብምኽንያት ዝኽሪ ሓምሻይ ዓመት ዓዋዲ መልእኽቲ ይሴባህ ኣብ ከተማ ኣቸራን ኣብቲ ኣብ ኢጣሊያ ክፍለ ሃገር ካምፓኒያ በቲ ዝወረዶ ብከላ ምኽንያት መሬት ሓዊ ተባሂሉ ናብ ዝጽዋዕ ከባቢ ሓውጾተ ኖልዎ ከካይዱ ዝነበሮም መደብ በቲ ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ ኾሮና ተህዋስ ምኽንያት ከምእተሰጋገረን ክኡል ኣብ ዝኾነሉ እዋን እቲ ሓውጾተ ኖልዎ ክፍጽሙ ምዃኖም ክሕብሩ እንከለዉ፥
ኣብዛ ዕለት እዚኣ (24 ግንቦት 2020 ዓ.ም.) ኣብ ኣቸራ ኣብቲ ብዝወርዶ ብከላ መሬት ሓዊ ተባሂሉ ናብ ዝጽዋ ከባቢ ንምእመናን ኣብ እምነት ንኸጽንዕ ሓውጾተ ኖልዎ ንኸካይድ መደብ ከምዝነበረን፥ ህልው ኩነታት ለብዒ ኾሮና ተህዋስ ዘይከኣል ገይርዎ እውን እንተኾነ፡ ንናይቲ ከባቢ ጳጳሳትን ካህናትን ኣባይቲ ስድራን ንመላእ ናይቲ ከባቢ ሰበኻታት ሰላምታይን ሓዋርያዊ ቡራኬይ ኣመሕላልፍ . . . ብርግጽ ክበጽሓኩም እየ፡ ክሳብ እንራኸብ ድማ አበረታትዓኵም!
ከምዝበሉን፥
ሰላምታ ንሳሊዝያውያን
ዕለቱ ንረድኢተ ማርያም ዝተወከፈ ከምዝኾነ ዘኪሮም፡ ንመላእ ሳሊዝያን ማሕበር ኣባላት ካህናትን ኣሃውን ደናግልን ሰላምታኦም ከቕርቡ፥
እቲ ካብ ደናግል ደቂ ማሕበር ዶን ቦስኮ ዝረኸብኵዎ መንፈሳዊ ሕንጸት ብሞሳ እዝክር
ቢሎም ዘስምዕዎ ቃል ከምዘጠቓለሉ ኣኵይሊኖም ሓቢረን።


text:
ብሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ዝመራሕ ልኡኽ ኤርትራ ብዛዕባ ክልትኣዊ ርክባትን ዞባዊ ምዕባለታትን ንምዝርራብ ሎሚ ሓሙስ ኣዲስ ኣበባ ምእታዎም ሚንስትር ሓበሬታ ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ኣብ ናይ ቲዊተር መልእኽቶም ገሊፆም።
እቲ ሓባራዊ ርክብ ዝበፅሓሉ ደረጃ ንምግምጋምን ዝርዝር ናይ ምትሕብባር ስምምዓትን ብዝምልከት ዝለዓለ ሓባራዊ ኮሚቴ ክልቲአን ሃገራት ሎሚ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣኼብኦም ጀሚሮም ኣለው።
ንጋዜጣ ኢትዮጵያ ሄራልድ መገልፂ ዝሃቡ ኣብ ኤርትራ ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ኣቶ ሬድዋን ሑሴን ኣብ ንግዲ፣ኣጠቓቕማ ወደብ፣ጉምሩክ፡መጎዓዚያን ካልኦት መዳያትን ብዝምልከት ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ክልቲአን ሃገራት ሰፊሕ ዝርርብ ከካይዱ ከምዝፀንሑ ገሊፆም።
ልኡኽ ኤርትራ ካብ ፕረዚዳንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝተላኸ ደብደበ ንቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ከምዝረከበ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ገሊፆም ኣለው።ኣምባሳደር ሬድዋን ብወገኖም መራሕቲ ክልቲአን ሃገራት ሓፈሻዊ ናይ ምትሕብባር ስምምዕ ኣብ ቀረባ ከምዝፈራረሙ ሓቢሮም።


text:
Radio Erena: 11 December 2015
ክፍሊ ስደተኛታት ደንማርክ፣ ኣብ ጉዳይ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ዝነብሮ ሓሳብ ከምዝቐየረ ብሰሉስ 9 ታሕሳስ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ።
እቲ ክፍሊ ነዚ ዘፍልጥ ዘሎ፣ ኣቐዲሙ ብዛዕባ ኤርትራ ዝቐረበ ጸብጻብ ብዝበዝሑ ፖለቲከኛታት፣ ተጠባቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ጋዜጠኛታትን ተሪር ነቐፌታ ስለዝወረዶ’ዩ።
ደንማርክ ድሕሪ’ቲ ጸብጻብ ኣብ ዘውጽኦቶ መግለጺ፣ ኣዝዮም ብዙሓት ኤርትራውያን ፖለቲካዊ ምኽንያት ሃልይዎም ዘይኮነ ብኣሰጋገርቲ ደቂ ሰብን ደላሎን ጥራይ ተደፋፊኦም ይመጹ ምህላዉ ብምጥቃስ፣ ንኤርትራውያን እትህቦም ዝነበረት ፖለቲካዊ ዑቕባ ገደብ ክትገብረሉ ምዃና ኣፍሊጣ ኔራ’ያ።
ካብ መንግስቲ ደንማርክ ናብ ኤርትራ ዑደት ዘካየደት ጉጅለ፣ ምስ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ብምዝርራብ ጥራይ፣ ስደተኛታት ናብ ዓዶም እንተተመሊሶም ዝኾነ ጸገም ኣይበጽሖምን’ዩ ክትብል ንዝሃበቶ መግለጺ’ውን ካብ ማዕከናት ዜና ሃገራት ስካንዲኒቭያ ተሪር ተቓውሞ ክገጥሞ ጸኒሑ’ዩ።
ወኪል መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ስካንዲናቭያ ኣቶ ዮናስ ማና ብዛዕባ’ቲ ኣብ ደንማርክ ኣዘራራቢ ኮይኑ ዝርከብ ጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣመልኪቱ ምስ ማዕከን ዜና ዘ ሎካል ኣብ ዝገበሮ ቃለ መጠይቕ ግና በንጻሩ፣ እቶም ካብ ሰራዊት ዝሃደሙን ብዘይሕጊ ካብ ኤርትራ ዝወጹን ኤርትራውያን ናብ ኤርትራ እንተተመሊሶም ወትሃደራዊ ወይ ሲቪላዊ መቕጻዕቲ ከምዝጽበዮም ኣይሓብአን።
ክፍሊ ኢምግሬሽን ደንማርክ ብዛዕባ ኤርትራ ኣካይደዮ ዝበለቶ መጽናዕቲ፣ ኣብ ርእሲ’ቲ ንግዳያትን ስደተኛታት ዘማእከል ዘይምንባሩ፣ ካብ ልሳን መንግስቲ ጥራይ ዝተወስደን ብዙሕ ጌጋታት ዝሓቖፈን ብምንባሩ፣ ንኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ኣብ ደንማርክ ክጸሉ የብሉን ዝብል ተቓውሞታት እናዓበየ ስለዝመጸ ኸኣ’ዩ እቲ ክፍሊ ሓሳብ ከምዝቐየረ ብወግዒ ዘፍልጥ ዘሎ።
እቲ ብክፍሊ ስደተኛታት ደንማርክ ዝቐረበ ጸብጽጻብ፣ ኣብቲ ጸብጻብ ተጠቒሱ ብዘሎ እንኮ ክኢላ ስደተኛታትን ሕግን ዶክተር ክብርኣብ ጋይምን’ውን ብትሪ ‘ዩ ተነቒፉ።
ዶክተር ጋይም ብዛዕባ’ዚ ኣመልኪቱ ምስ ሬድዮ ኤረና ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ’ውን ንሱ ዝሃበኦ ሓበሬታን ኣብቲ ጸብጻብ ዝቐረበ ነጥብታትን ነንበይኑ ምዃኑ ብምግንዛብ፣ እቲ ጸብጻብ ጉጉይ ምዃኑ ኣስሚርሉ’ዩ።
ኣብ ኤርትራ ካብ ዘሎ ከቢድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን ናይ ግዜ ገደብ ዘይብሉ ግዱድ ወትሃደራዊ ዕስክርናን ንዝሃደሙ ኤርትራውያን ፖለቲካዊ ዑቕባ ይወሃቦም ንዝብል ውሳኔ መብዛሕተን ሃገራት ኤውሮጳ ብምጥቃስ፣ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ብእኩብ ናብ ኤርትራ ናይ ምጥራዝ መስርሕ ንምትእትታው ዝሓሰበት ፈላሚት ሃገር ደንማርክ’ያ።
===============================


text:
Radio Erena: 27 March 2015
ስዑዲ ዓረብ ዝመራሒተን ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ኣብ የመን ናይ ነፈርትን ሚሳይላትን ደብዳብ የካይዳ ኣለዋ።
ተቓወምቲ ሑቲ፣ ንመላእ እታ ሃገር ንምቁጽጻር ኣብ ከተማ ዓደን ኵናት ኣብ ዘካይድሉ ዘለዉ እዋን፣ ስዑዲ ሉኣላውነት የመን ብምጥሓስ ናይ ነፈርቲ ደብዳብ ድሕሪ ምጅማራ፣ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ’ውን ኣብ ጎና ደው ብምባል፣ ነፈርቲ ውግኣተን ልኢኸን ኣለዋ።
ግብጺ’ውን ነቲ ናይ ነፈርቲ መጥቃዕቲ ክትጽንበሮ እንከላ፣ ሱዳን’ውን ነቲ ኣንጻር ሑቲ ዝካየድ ዘሎ መጥቃዕቲ ዘለዋ ደገፍ ብወግዒ ኣፍሊጣ።
ኣመሪካ’ውን ነቲ ብስዑዲ ዝተመርሐ ኣንጻር ተቓወምቲ ሑቲ ዝካየድ ዘሎ ወትሃደራዊ ወፍሪ ምሉእ ደገፍ ከምዘለዋ ብምግላጽ ኣብ ስለያን ካልእ ናይ ሳትላይት ሓበሬታን ከምኡ ድማ ሎጂስቲክስ ዝኣመሰለ ሓገዝ ተበርክት ኣላ።
እዚ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ኣንጻር ሑቲ ዘካይድኦ ዘለዋ ጽዑቕ ወትሃደራዊ ወፍሪ፣ ንገስጋስ ተቓወምቲ ሑቲ ክገትኦ ዝኽእል እኳ እንተኾነ፣ ኣብ የመን ንዘሎ ኩነታት ግና ብዝበኣሰ ዘጋድድ ምዃኑ’ዮም ተንተንቲ ፖለቲካ ዝገልጹ።
ኣመንቲ ሺዓ ዝኾኑ ተቓወምቲ ሑቲ፣ ኣብ የመን ምሉእ ስልጣን እንተሒዞም ምስ ኢራን ጥቡቕ ዝምድና ክምስረቱ ስለዝኮኑ ነታ ብእምነት ሱና እትምራሕ ስዑዲ ዓረብን ጎረባብታን ከም ዓቢ ስግኣት’ዩ ዝርአ ዘሎ።
ኢራን ነቲ ስዑዲ ዓረብ ዝመራሒትን ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ኣብ ልዕሊ ሑቲ ዘካይድኦ ዘለዋ ደብዳብ ካብ ምኹናን ሓሊፋ ካልእ ዝኾነ ስጉምቲ ኣይወሰደትን።
ሃገራት ዓለም ድማ ንገስጋስ ተቓወምቲ ሑቲ ብመንጽር እቲ ኣብ ባብ ኤልመደብ ክፍጠር ዝኽእል ናይ ጸጥታ ሓደጋ’የን ዝርእየኦ ዘለዋ።
ተቓወምቲ ሑቲ ንከተማ ዓደንንን ኣብቲ ከባቢ ንዝርከባ ኣገደሲ ገማግም ባሕርን ንምቁጽጻር ኣብ ኵናት ኣብ ዘካይድሉ ዘለዉ፣ ካብታ ከተማ ሃዲሙ ተሰዊሩ ዝጸንሐ ፕረዚደንት ዓብደረቦ መንሱር ሓዲ ትማሊ ናብ ስዑዲ ዓረብ ከምዝኣተወ ተፈሊጡ።
==================================


text:
ናይ ኮሎምቢያ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ካብ ዕለት 1 ክሳብ ዕለት 6 ሓምለ 2019 ዓ.ም. ኣብ ርእሰ ከተም ቦጐታ ኤኮኖሚ ነገልግሎት ሰብኣዊ ክብርን ንናይ ሓባራዊ ጥቕምን ብዝብል ኣርእስቲ ኣምሪሑ ዘካየዶ ሓፈሻዊ ዓመታዊ ምሉእ ዓውደ ጉባኤ ኣመልኪቶም ናይቲ ቤተ ምኽሪ ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ኣቡነ ኤልኪን ፈርናንዶ ኣልቫረዝ ቦተሮ ምስ ቫቲካን ራዲዮ ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ብስልኪ ኣብ ዘካየደዎ ቃለ መሕትት፡ ጻዕሪ ብፁዓን ጳጳሳት ኰሎምቢያ ንናይ ሰላምን ዕርቅን ኪደት ሓይሊ ምዃኑ ኣብሪሆም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ኣብታ ኢማዕርነታውነት ዘጉልሕ ከይዲ ኤኮኖሚ ኣብ ዝሰፍሓላን ኣብ መንጐ ድኻታትን ሃብታማትን ዘሎ ፍልልያት ኣዚዩ ክብ ኣብ ዝብለላን ናይ ሰላም ስምምዕ ኪደትን ትግባሬታቱን ሰለይ ኣብ ዝብለላልን ማሕበራዊ ኢፍትሓውነት ብላዕን ምግባረ ብልሽውናን ናይ ተፈጥሮ ሃብታ ንውልቃዊ ረብሓ ኣብ ዝመዝመዘላ ዘላ ሃገረ ኰሎምቢያ ኤኮኖሚ ንናይ ሰብኣዊ ክብርን ንሓባራዊ ጥቕምን ኣገልግሎት ክውዕል ምዝታይ ዓቢይ ብድሆ እዩ፡ ይኹን ደኣ እምበር መፍትሒ ኩሉ ሓቅን ፍትሓውነትን ማዕርነትን ምዃኑ እቲ ዝተኻየደ ዓውደ ጉባኤ ነዚ ሓሳብ ከምዘስመረሉ ንናይ ኰሎምቢያ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ሓድሽ ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ ኰይኖም ዝተሓርዩ ብፁዕ ኣቡነ ኤልኪን ፈርናንዶ ኣልቫረዝ ቦተሮ ሓቢሮም፥
በርገሳውያን መራሕትን ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ተማጐትቲ
ብፁዓን ጳጳሳት ብዛዕባ እቲ ኣብ ኰሎምቢያ ኣዚዩ ብዘሰፍክ ደረጃ ዝሰፍሕ ዘሎ መጥቃዕትን መቕተልትን ኣብ ልዕሊ በርገሳውያን መራሕትን ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ተማጐትቲን ብዙሕ ከምዘተሓሳስቦምን ኣብ 2018 ዓ.ም 72 ሰባት ከምእተቐትሉን ኣብ መባእታ 2019 ዓ.ም. እውን ውጥረትን ዓመጽን ቀጺሉ ኣብ ዜጋታት ዓቢይ መጉዳእቲ የውርድ እውን ምህላዉን፡ ቤተ ክርስቲያን ዝዀነ ይኹን ዓይነት ዓመጽ ክውገድን ብፍላይ ብናይ ገበን ጉጅለታት ዝፍጸም ካብ ዓመት ናብ ዓመት እናገደደ ዝኸይድ ዘሎ መጥቃዕትን ቅትለትን ኩሉ ክውገድ ኵለ መዳያዊ ሕንጸት ብምቕራብ ትቃለስ ከምዘላ ኣብቲ ዘካየድዎ ጉባኤ ሓቢሮም ብፍላይ ምዝውዋር ዕጸ ፋርስ ኣብ መንእሰያት ዘስዕቦ ዘሎ ውልቃውን ሰብኣውን ማሕበራውን ማህሰይቲ ማንም ብሱቕታ ክሓልፎ ዘይብሉ ኣብ ኩሉ መድረኻት ቀዳምነት ዝወሃቦ ርእሰ ጉዳይ ኰይኑ ሃገርን ሕዝብን እዚ ሰብኣውን ማሕብራውን መንሽሮ ንምውጋድ ብሓባር ክዓጥቕ ከምዘለዎ ከምዘተሓሳሰቡ እዞም ናይ መደሊን ሰበኻ ተራዳኢ ጳጳስን ናይ ኰሎምቢያ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ሓድሽ ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ኣቡነ ኣልቫረዝ ቦተሮ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ገሊጾም፡
ናይ ሰላም ስምምዕ ምስ ሶውራዊ ዕጡቓት ሓይሊ ኰሎምቢያ
ምስቲ ናይ ኰሎምቢያ ሰውራዊ ዕጡቓት ሓይሊ ግንባር ድሕሪ ናይ ሰላም ስምምዕ ናብ ናይ ፖለቲካ ውድብ ተቐይሩን ኣብ ዝሓለፉ ቀረባ መዓልታት ልዕሊ 13 ሺሕ ዝግመቱ ናይቲ ግንባር ኣባላት ዝነበሩ ድሕሪ ናይ 2016 ዓ.ም. ናይ ሰላም ስምምዕ ዕጥቆም ከምዝፈትሑን ነዞም ኣባላት ሶውርያዊ ግንባር ንዝነበሩ ምስ ሕብረተሰብ ተወሃሂዶም ብሰላም ንኽነብሩ ዘብቅዕ ኰለ መደያዊ ድጋፍ ካብ ቤተ ክርስቲያን ይረኽቡ ከምዘለዉን፡ ኣብተን ብዙሓት ኣባላት ዕጡቓት ሓይሊ ዝወጹለን ንዝነበራ ካብቢታት ብፍላይ ዘተኰረ ድጋፍ ምዃኑ ኣዘኻኺሮም፡ ሰላም ብሓደ መዓልቲ ዘይኰነ ብናይ ኩሉ ተዋሳእነትን ጽቡቕ ድላይን እዩ ዝሕነጽ፡ ስምምዕ መሰረታዊ እውን እንተዀነ ንበይኑ እዅል ኣይኰነን ስለዚህ እቲ ሰለይ ዝብል ዘሎ ትግባረ ናይ ሰላም ስምምዕ ሸቶኡ ክወቕዕ ኩሉ ኣብ ኪደት ሰላም ከከም ሓላፍነት እጃሙ ከበርክት ጻውዒት ከምዘመሓላለፈ ገሊጾም።
ምስ ብሔራው ሓርነት ግንባር ዝካየድ ዘሎ ናይ ሰላም ስምምዕ
ኣብ ኰሎምቢያ ምሉእ ማሕበራውን ፖለቲካውን ሰላም ውሑስ ንምግባር ኣብ ዝካየድ ጻዕሪ ዝዋሳእ እቲ ገዛእ ርእሱ ብሔራዊ ሓርነት ግንባር ኰሎምቢያ ቢሉ ዝሰመየ ኣብ 2017 ዓ.ም. ምስ ዝነበረ መንግስቲ ዘበገሶ ናይ ሰላም ዘተ ድሕሪ እቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጥሪ 2019 ዓ.ም. ቦጐታ ኣብ ዝርከብ ብሔራዊ ናይ ሓይሊ ጽጥታ ተቕዋም ዝተፈጸመ 21 ዜጋታት ንሞት ዝዳረገ ግብረ ሽበራ ምኽንያት ብውሳኔ ርእሰ ብሔር ኢቫን ዱከ ከምእተቛረጸን፡ ይዅን ደኣ እምበር ቤተ ክርስቲያን እቲ ናይ ሰላም ዘተ ክብገስ ዝተፈላለዩ ተበግሶታት ተነቓቕሕን ርካባት እውን ተካይድ ቢሎም፡ ጸገም ዘሎ እዩ ይኹን ደኣ እምበር እቲ ናይ ሰላም ናይ ስምምዕ ዘተ ምቁራጽ መፍትሒ ኣይኰነን፡ ኣብ ከይዲ ናይ ሰላም ዘተን ብሔራዊ ዕርቅን ምጽናዕ ዝብል ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ኰሎምቢያ ሓዋርያዊ መገሻ ኣብ ዘካየድሉ እዋን ዝሃብዎ ምዕዳን ኣዚዩ ኣገዳሲ ምዃኑ ቤተ ክርስቲያን ብምቅላሕ እቲ ናይ ሰላም ዘተ ክብገስ ተተባብዕ ኢሎም።
ጉዳይ ስደተይናታት
ብምኽንያት ሕድ ሕዳዊ ውግእን ብናይ ተፈጥሮ ሓደጋን ምኽንያት ኰሎምቢያ ካብ መላእ ሃገራት ላቲን ኣመሪካ ብዝሒ ናይ ውሽጢ ስደተይናን ተመዛባልን ዝረኣየላ ሃገር እያ፡ ውሽጣዊ ምዝብልናን ስደትን ኣዚዩ ክብ ዝበለላ ሃገር እያ፡ ብኻልእ መዳይ እውን ኣብዚ እዋን’ዚ ካብ ቨነዝወላ ዝስደዱ ብዙሓት እያቶም፡ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ኰሎምቢያ ኣብቲ ምስ ቨነዝዋላ ዘዳብው ከባቢ ነቶም ስደተይናታት ብቐረባ ብምክትታል ኵለ መዳያዊ ደገፍ ተቕርብ፡ ብዙሕ ምትሕብባርን ምድግጋፍን ዘድልዩ ጉዳይ እዩ፡ ጽቡቕ ድላይ ዘይምዕባር ዝሓትት ምዃኑ ገሊጾም ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ዛዚሞም።


text:
ኣስተንትኖ ብዛዕባ ድንግል ማርያም
“ነብሰይ ንእግዚኣብሔር ተዕብዮ፤ መንፈሰይ ከኣ ብኣምላኸይ፥ በቲ መድሓኒየይ ባህ ይብሎ። ውርደት ባርያኡ ርእዩ እዩ እሞ እንሆ ኻብ ሕጂ ንደሓር ኲሎም ወለዶ ብጽዕቲ ክብሉኒ እዮም”። ሉቃ.1:46-48
ኣብ ካቶሊካዊት እምነት … ብዛዕባ ማርያም ዚእመን ዘበለ ኹሉ፣ ኣብ’ቲ ብዛዕባ ክርስቶስ ዚእመን ኩሉ ዝተመስረተ እዩ። እቲ ብዛዕባ ማርያም ዚምህሮ ከኣ ተመሊሱ ነቲ ኣብ ክርስቶስ ዘለዎ እምነት ዜብርሆ እዩ። እግዚኣብሔር ንወዱ ለኣኾ ግና ንኣኡ ዝኸውን ስጋ ንምስንዳው ናይ ሓንቲ ፍጥረት ነጻ ዝኾነ ምትሕብባር ደለየ። ስለዚ ኸኣ ንማርያም መረጸ። ቤተክርስትያና ድንግል ማርያም ብሓቂ ኣደ ኣምላኽን ኣደ’ቲ መድሕንን ከምዝኮነት ትፈልጥን ተኽብርን። ንሳ ብኑጹር ኣደ’ቶም ኩሎም ኣባላት ክርስቶስ እያ። ምኽንያቱ ኸኣ እቶም ኣባላት’ቲ ርእሲ ዝኾኑ ምእመናን ንኽውለዱ በቲ ኣፍቅሮታ ተሓባቢራ እያ።
ማርያም ብጸጋ ኣምላኽ ዝሃብተመት ሰብ እያ፣ ንሳ ነቲ ተስፋ ደቂ ሰባትን ፍረ ታሪኽ ድሕነትን ዝኾነ ክርስቶስ መድሓኒ ወሊዳትልና። እዛ ድንግል እዚኣ ንቃል ኣምላኽ ኣብ ልባ ሒዛ ኣሚናን እተስተንትን ዝነበረት ብጽዕቲ ኢያ።
እዛ ቅድስቲ ኣደ መድሓኒናን ኣደናን፡ ምስ ወዳ ኣብ ግብረ-ድሕነት ዘለዋ ሓድነት፣ ካብ ክርስቶስ ድንግልናዊ ተጸንሶቱ ኣትሒዙ ክሳብ ግዜ ሞቱ: ብፍላይ ኣብቲ ሥቕያቱን – ሕማማቱን ተገሊጹ ንረኽቦ። ምእንቲ’ዚ ድንግል ማሪያም ክሳብ መወዳእታ: ኣብቲ ምስወዳ ዘለዋ ሓድነት ብተኣማንነት ጸኒዓ ተረኽበት። ነቲ መለኮታዊ መደብ ብምሕላው፡ ኣብኡ ደው ብምባል፣ ምስ’ቲ ኡንኮ ወዳ ኣብ’ቲ መስዋእቱ ብእናታዊ ርሕራሔ ብምጽንባር፣ ነቲ ሥቕያት ናይ ወዳ ብምጽዋር፣ እዚ ካብኣ ዝተወልደ በጊዕ፡ ክስዋዕ ብፍቕሪ ተቐበለቶ።
ግን ከኣ ከምቲ ስምኦን ዝተነበዮ እንሆ እዚ ሕጻን እዚ ኣብ እስራኤል ንብዙሓት ምኽንያት ምውዳቖምን ምትንሳኦምን፥ ከምኡውን ዘይቕበልዎ ምልክትን ኪኸውን ዝተመደበ እዩ .. ብምባል ቀጺሉ … ንዓኺ ኸኣ ሓሳባት ልቢ ብዙሓት ምእንቲ ክግለጽ፥ ሓዘን ንልብኺ ከም ሰይፊ ኪስንጥቖ እዩ እንዳበለ እቲ ሓቀኛ ጸዋዕታኣን መጻኢ ሕይወታን ይንበ።
ማርያም ኣብ ሰለስተ ወሰንቲ ናይ ድሕነት ወዲ ሰብ ታሪኽ ተሳታፊት ኮይና ንረኽባ። እታ ጋል ጽዮን ዝነበረት ኣደ እቲ መድሃኔ ዓለም ትኸውን። ኣብ መንጎ እቶም 12 ሓዋርያት ኮይና ናይ’ቲ ስቅያቱን ሞቱን ትንሳኤኡን ተሳታፊት ትኸውን። ድሕሪ ዕርገት-ወዳ እውን እንተኾነ ማርያም ብጸሎታ ኣብ ምምሥራት ቤተክርስቲያን ተሓጋገዘት። ኣብቲ ናይ መጀመርታ ታሪኽ ወይ ምምስራት ቤተክርስትያን ተሳታፊት ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ምምስራት ቤተክርስቲያን ዓቢ ቦታ ሒዛ ትርከብ። ኣብቲ ምስ ሓዋርያትን ካልኦት ብርክት ዝበላ ኣንስትን ብሕብረት ዝነበረቶ፣ ማርያም ኣብ ጸሎት ተጸሚዳ፣ ድሮ ካብ ግዜ ብስራታ ኣጽሊልዋ ናይ ዝነበረ መንፈስ ቅዱስ ህያባት ከተማልድ ንርእያ። ማርያም እዚ ኹሉ ጸጋ ክትረክብ ዝኸኣለት ነቲ ጸዋዕታ እግዚኣብሔር ሰለዝሰምዐት .. ወይ ኣብኣ ንኽፍጸም ስለዘፍቀደት ጥራይ እዩ።
“ማርያም ድማ “እኔኹ ኣነ ባርያ እግዚኣብሔር እየ፥ ከም ዝበልካለይ ይኹነለይ”። እናበለት ኣብ ጉዕዞ ሕይወታ ንፍቃድ እግዚኣብሔር ኣቦ ብምልኣት ብምፍጻም፡ ኣብ ናይ ወዳ ስራሕ ድሕነት ሰሚራ፡ ንኹሉ ናይ መንፈስ ቁዱስ ሕሹኽታ ብምቕባል፣ ድንግል ማርያም ንቤተኽርስቲያን ናይ እምነትን ኣፍቕሮትን ኣብነት ትኸውን። በዚ ምኽንያት እዚ ኸኣ ናይ ቤተኽርስቲያን ፍጽምቲ ኣምሳል ትብሃል። ብፍሉይ ዝኾነ መገዲ፣ ብተኣዝዞኣን እምነታን ተስፋኣን፣ በቲ ዘቓጽል ኣፍቅሮታን፡ ንነፍሳት መልእልተ-ባሕሪያዊ ሕይወት ንምሃብ ኣብ ዝግበር ስራሕ መድኃኔ ዓለም ተሓባባሪት ኮነት። በዚ ምኽንያት ንነፍሲ ወከፍና ኣዴና ትኸውን። ቅዱስ ኢረንዩስ …. ተኣዛዚት ብምኻና ንርእሳን ንመላእ ዓሌት-ሰብን ምኽንያት ድሕነት ኮነት። ኣዚ ኩሉ ጸጋታት ህያባት ናይ ማርያም ካብቲ ናይ ክርስቶስ ምልኣተ ጸጋ ዝፈሰሰ፣ እዩ።
ስለዚ እቲ ንማርያም ዝወሃብ ክብሪ፣ ዝኽሪ ካብቲ ተልኡኾኣ ብምብጋስ ጥራይ ዘይኮነስ … ካብቲ ኣብነታዊ ዝኾነ ሕይወታ ዝነቐለ’ውን ኢዩ። ንማርያም ምስትንታን ማለት ንብምልኡ ገጽ ወንገል ምስትንታን ማለት ኢዩ። ምኽንያቱ ንወንጌል ብሕይወታ ስለዝመስከርቶ። ብተወስኺ ንማርያም ክብርን ውድሴን ነቕርበላ .. ካብ እግዚኣብሔር ጸጋ ስለዝተቐበለት ኢና። “ሰላም ንዓኺ ኦ ምልእተ ጸጋ፥ እግዚ ኣብሔር ምሳኺ እዩ፥ ንስኺ ካብ ኣንስቲ ዝተባረኽኪ ኢኺ”። ከምዚ እናበለ መልኣኽ እግዚኣብሔር ካብ ወደሳን ካብ ኣኽበራን … ስለዚ ኣብዚ ወርሒ ግንቦት ንማርያም ዝተወፈየ ወርሒ: ምህለላን ጸሎትን ምስታፍ ማለት ነደቂ ሰባት ንኣመንቲ ኣብቲ ናይ እግዚኣብሔር ጸጋ ወይ ምንጪ ድሕነት ዘሳትፈና ክኸውን ይግብኦ። ስለዚ ንሕና ደቂ ማርያም ንኩሉ ጉዕዛዊ ሕይወትና ምስቲ ናይ ማርያም ሕይወት ክነመሳስሎ ንጽዓር።ምኽንያቱ ወልደ እግዚኣብሔር ብመንገዲ ማርያም ካብ መጻና ንሕናውን ብመንገዲ ማርያም ንርከቦ።
ዝለዚ ሎሚውን እግዚኣብሔር ነዛ ብእምነት ምድረበዳ ዝኾነት ዓለምና … ብኣብነቶምን ቃላቶምን ናብ ምድረ ገነት ዝመርሕዋ… ከም ማርያም ብትሑት ሕይወት ዝመላለሱ ፍጥረት የድልዩዋ ኣለዉ። እምበኣር ኩሉና ኣብ ማርያም እነኣምን ነቲ ናታ ኣብነት ምኽታል እዚ ወርሒ እዚ ብፍሉይ መገዲ ኣብ ምህለላን ጸሎትን ብኣማላድነት ድንግል ማርያም ክንሳተፍ ንዕድም ኣለና።
ስም እግዚኣብሔር ዝተባረኸ ይኹን! ኣሜን።
ኣባ ሓጎስ ተስፋጋቢር
Aba Hagos Tesfagabir


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ ናይ ወጻኢ ለገስቲ ሃገራት ዝቕበሎ ረድኤት ንተቓወምቱ ንምርጋጽ ይጥቀመሉ`ሎ ይብል ሪፖርት ሁማን ራይትስ ዋች። መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዘመናዊ ባዕዳዊ መግዛእቲ ዝተለበጠ ደረት-ኣልቦ ብድዐ ክብል ይሳለቐሉ
ኣብ`ቲ 105 ገጽ ዝሓዘ ሪፖርት፡ ብዙሕ ካብቲ ብናይ ወጻኢ ለገስቲ ዝውሃብ 3ተ ቢልዮን ዶላር ንዓመት፡ ንመደልደሊ ስልጣን ገዛኢ ፓርቲ ኢህወደግ እዩ ዝውዕል ይብል።ሰብ-ስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ኽሲ ምላሽ ክህብሉ ብቪኦኤ ተደጋጋሚ ተደዊልሎም ኣይመለሱን።
ኣብ ሁማን ራይትስ ዋች ላዕለወይቲ ተመራማሪት ቀርኒ ኣፍሪቃ ለዝሊ ለፍኮ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ናይ ረድኤት ገንዘብ ብዘይ ኣገባብ ኸምዝጥቀመሉ ንምግላጽ ማሕበረሰብ ለገስቲ ይፈርሑ`ዮም ኢላ። “ነቲ ዘካየድናዮ መጽናዕቲ ዕላዊ ጌርና ቅድሚ ምውጻእና ምስ ብዙሓት ሰበስልጣን(ኢትዮጵያ) ተመያይጥና ኢና።ብዙሓት ብሕቡእ ክዛረቡ ኸለዉ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ጨቋኒ ምዃኑ ይሰማምዑ`ዮም። ብውልቂ ክተዛርቦም ኸለኻ ጨቋኒ`ዩ ይብሉ`ዃዮም። ነዚ ብወግዒ ንምዝራቡ ግን ሸውሃት የብሎምን”
ካብ መንጎ መራሕቲ ተቓወምቲ ኢትዮጵያ ሓደ ቡልቻ ደመቅሳ ብወገኖም፡ ኣብ ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ክፍሊት ዝውቱር ምዃኑን፡ ገንዘብ ዘይተቐበለ ማሕበራዊ ተነጽሎ ከምዘጋጥሞን ይዛረቡ። ”ሓደ ሰብ ገንዘብ ዘይተቐበለ እንተኾይኑን ደጋፊ ኢህወድግ እንተዘይኮይኑን፡ ሰባት ናብ ገዝኡ ክኸዱ ይፈርሑ፡ ንሱ`ውን ናብ መርዓታትን ናብ ካልኦት ማሕበራዊ ውራያትን ኣይዕደምን”።
ምሉእ ጸብጻብ ንምርካብ ንምልክት ድምጺ ምጥዋቕ።


text:
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ድሕሪ ዘዕረግዎ ጸሎተ መልኣከ ኣግዚኣብሔር ኣብ ዘስምዕዎ ቃል ኣስዒቦም ኣብቲ ናይ ቤተ ክርስቲያን ወጅሂ ብብርቱዕ ኣብ ዘዕንው ክህነታውነት ክሳብ ዘይተወድቀ ኣብ ኤቅለሲያዊ ሕይወት ሱታፌ ዓለማውያን ምእመናን ክብ ምባል ከመድልን ከምኡ እውን በዛ ዕለት’ዚኣ (ዕለት 10 ጥቅምቲ 2020 ዓ.ም.) ቤተ ክርስቲያን ብጹዕና ዝኣወጀትሉ ካርሎ ኣኩቲስን ከምኡ እውን ዝመጽእ ዘሎ ሰንበት ሓደ ሚሊዮን ዝግመቱ ሕጻናት ኣብቲ ንዝሳቐያ ኣቢያተ ክርስቲያን ዝሓልይ ማሕበር ኣብ ዘበገሶ ጸሎት መቑጸሪያን ከምዝሳተፉ ዝተወሃበ ሓበሬታ እናሓሰቡ፥
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ነቲ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ኣብ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ናይ ጸሎት ሓሳብ ክኸውን ናብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ምልስ ቢሎም፥ ሱታፌ ዓለማውያን ምእመናን ኣብ ቤተ ክርስቲያን ብፍላይ ሱታፌ ደቀንስትዮ ኣብ ናይ ቤተ ክርስቲያን ሓላፍነት ዝለዓለ ሱታፌ ክህልዎ ጻውዒት ኣቕሪቦም፥
ሓደ’ዃ ቀሺ ወይ ጳጳስ ኮይኑ ዝተጠመቐ የሎን፥ ኩላትና ምስጢረ ጥምቀት ከም ዓለማውያን ምእመናን ኢና ዝተቐበልናዮ፡ ዓለማውያን ምእመናን ኣብ ቤተ ክርስቲያን ተዋሰእቲ እያቶም!
ምስ በሉ “ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ናይ ቤተ ክርስቲያን ናይ ወሳኒ ሓላፍነት ንደቀንስትዮን ንዓለማውያን ምእመናን ዝለዓለ ቦታ ምሃብ ከምዘድልን ብፍላይ ንደቀንትዮ፡ ምኽንያቱ ብዙሕ እዋን ደቀንስትዮ ዕሽሽ ከብሃላ ስለ ዝረአይ”፥
ኣገዳሲ ውሳኔ ኣብ ዝወሃበሉ ናይ ሓላፍነት ጽፍሒ ናይ ደቀንስትዮ ሱታፌ ኵላውነተን ምሉእ ክኸውን ምንቕቓሕ የድሊ፥ ብምስጢረ ጥምቀት ምኽንያት ንዓለማውያን ምእመናን ብፍላይ ንደቀንስትዮ ኣብ ናይ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ዝለዓለ ናይ ሓላፍነት ቦታ ናብቲ ናይ ቤተ ክርስቲያን ወጅሒ ዘዕንውን ናይ ዓለማውያን ምእመናን መንፈሳዊ መስሕብ ዕሽሽ ናብ ዝብል ክህነታውነት ብዘይ ምውዳቅ ክብ ምባል የድሊ።
ከምዝበሉ ዝሓበራ ልእኽቲ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ፍራንቸስካ ሳባቲነሊ ኣስዒበን፥
ካርሎ ኣኵቲስ፥ “ሓድሽ ናይ ዘመንና ብጹዕ”
ቅዱስነቶም ቤተ ክርስቲያን ዕለት 10 ጥቅምቲ 2020 ዓ.ም. ኣብ ኣሲዚ ብጹዕ ዝበለቶ “ወዲ 15 ዓመት ኣፍቃሪ ቅዱስ ቁርባን መንእሰይ” ካርሎ ኣኵቲስ እናሓሰቡ፥ “በቲ ንዓይ ይጥዓመኒ በሃላይ ዓለም ከይተቐየደ፡ ናይ ጊዜ ምልክታ ብምእንጋድ ኣብ ድኻታት ናይ ክርስቶስ ወጅሂ ዘለለየ” እንክብሉ ገሊጾም፡ ናይ እዋንና ሓድሽ ብጹዕ ካርሎ ኣኵቲስ ምስክርነት “ንመንእሰያት እቲ እውነተይና ሓጉስ “ኣብ ሕይወትካ ንእግዚኣብሔር ቀዳምነት ኣብ ምሃብን ኣብ ኣሕዋት ብፍላይ ኣብቶም ዝተናዕቑ ኣብ ምግልጋሉን” ዝብል እዩ ኣንክብሉ ከምዘብርሁን፡
ዝመጽእ ዘሎ ሰንበት ዕለት 18 ጥቅምቲ ተበግሶታት ማሕበር ንዝሳቐያ ኣቢያተ ክርስቲያን ሓልዮ
ቅዱስነቶም ዝመጽእ ዘሎ ሰንበት ዕለት 18 ጥቅምቲ ንዝሳቐያ ኣቢያተ ክርስቲያን ዝሓልይ ማሕበር ምእንቲ ሓድነትን ሰላምን ዘነቓቐሖ መደብ “ሓደ ሚሊዮን ዝግመቱ መንእሰያት ጸሎት መቕጸሪያ ክደግሙ” ከምዝኾኑን ናይ መላእ ዓለም ሕጻናትን መንእሰያትን ብፍላይ እቲ ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ ከብቕዕ ኣብዚ ጸሎት መቑጸርያ‘ዚ ክሓብሩ” እላበው እንክብሉ ዘስምዕዎ ቃል ከምዝዛዘሙ ሳባቲነሊ ኣፍሊጠን።


text:
Radio Erena: 27 February 2015
ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝርከቡ ተቓወምቲ መንግስቲ ሱዳን ወግዓዊ ይቕሬታ እንተሓቲቶም ክፍትሑ ምዃኖም ፕረዚደንት እታ ሃገር ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ገሊጹ።
እቲ ፕረዚደንት ነዚ ዝገልጽ ዘሎ፣ ምርጫ እታ ሃገር ንምክያድ ጎስጓሳት ኣብ ዝጅምረሉ ዘሎ እዋን’ዩ።
ብፍላይ እቶም ፋሩቕ ኣቡ ዒሳን ኣሚን መኪ መዳንን ዝተብሃሉ ክልተ ህቡባት መራሕቲ ተቓወምቲ ሰልፍታት፣ ዓሚ ኣብ ዝተኻየደ ንፕረዚደንት ኣልበሽር ካብ ስልጣን ንምእላይ ዝጽውዕ ዝተፈላለያ ተቓወምቲ ሰልፍታት ዝኸተማሉ ውዕል ብምስታፎም ኣብ ቀይዲ ከምዝኣተዉ ዝዝከር’ዩ።
ኣብ ትሕቲ ጽላል ሰውራዊ ግንባር ሱዳን ተጠርኒፎም ንፕረዚደንት ክሳብ ብጎነጽ ንምእላይ ንዝተወስደ ተብግሶ ምኽታሞም ንቕዋም እታ ሃገር ጥሒሶም’ዮም ዝበለ ፕረዚደንት ኣልበሽር፣ ብወግዒ ይቕሬታ እንተ ሓቲቶም ክፈትሖም ምዃኑ ኣረጋጊጹ ኣሎ።
እቶም ክልተ መራሕቲ ፖለቲካውያን ሰልፍታት ሱዳን ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ’ውን ተመሳሳሊ መጽዋዕታ እኳ እንተቀረበሎም፣ ይቕሬታ ከምዘይሓቱ ብምግላጽ ነቲ መጸዋዕታ ከምዝነጸግዎ ማዕከናት ዜና ሱዳን ይጠቕሳ።
ፕረዚደንት ኣልበሽር፣ ፖለቲካዊ ጽገናታት ንምትእትታው ናይ ፖለቲካ እሱራት ክፈትሕ ምዃኑ ብተደጋጋሚ እዋን እኳ እንተጠቐሰ፣ ነዚ ኣብዚ ዓመት እዚ ዘካይዶ ምርጫ ከም ጎስጓስ ክጥቐመሉ ደኣ’ምበር ኣብ ጽገና ይኹን ምፍታሕ ናይ ፖለቲካ እሱራት ስለዝኣመነ ከምዘይኮነ’ዩ ዝዝረበሉ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ መንግስቲ ሱዳን፣ ነቲ ኣብ 2012 ንዋና ጸሓፊት ኪሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ደቡብ ኣፍሪቃዊት ንኮሳዛና ድላሚን ዙማ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንምቕታላ ወጢኑ ምንባሩ ዝገልጽ ሓበሬታ ነጺግዎ።
============================


text:
ሃገረ ሩማንያን ህዝባን ንቕዱስ ኣቦና ብሃንቀውታ ይጽበይ ከምዘሎ ናይ ላቲን ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ቡካሬስት ሜጥሮፖሊታ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ዮኣን ሮቡ የረጋግጹ፡ ቅዱስ ኣቦና ዓርቢ ዕለት 31 ግንቦት 2019 ዓ.ም. ድሕሪ እቲ ኣብ 1999 ዓ.ም. ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግምዊ ዘካየድዎ ሓዋርያዊ መገሻ ስዒቦም ኣብ ሮማኒያ ሓዋርያዊ ምብጻሕ ከካይዱ እዮም፡
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ብዝሒ ሕዝቢ ሃገረ ሮማኒያ ኣስታት 20 ሚሊዮን ዝግመት ኰይኑ ካብ ጠቕላላ ብዝሒ ህዝቢ እቲ 86 ሚእታዊ ዝሽፍን ሰዓቢ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ካቶሊካዊ ማሕበረሰብ 7.3 ሚእታዊ ዝሽፍን ክኸውን እንከሎ፡ ቅዱስ ኣቦና ብመርሓ ፍጻሜ ሓዋርያዊ መገሻ ኣብ ሮማኒይ፡ ዕለት 31 ግንቦት 2019 ዓ.ም. ኣብ ሮማኒይ ርእሰ ከተማ ቡካሬስት ምስ ኣተዉ ብናይ ረፓብሊካዊት ሮማኒያ ርእሰ ብሔር ክላውስ ወርነር ዮሃኒስ ወግዓዊ ኣቀባብላ ክግበረሎምን ምስ መራሔ መንግስትን ናይ መንግስቲ ላዕለዎት ኣካላትን ኣብ ሮማኒያ ናይ ወጻኢ ሃገራት ልኡካነ መንግስታትን ናይ በርገሳውያን ማሕበራት ላዕለዎት ኣካላትን ክራኸቡን መደረ ከስምዑን እዮም። ድሕሪ ቐትሪ ኣብ ቡካሬስት፡ ምስ ናይ ሮማኒያ ኦርቶዶክስዊት ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያርክ ዳኔልን ግላዊ ርክብ ኣካይዶም ብብጹዕ ወቅዱስ ዳኒየል ተሰንዮም ምስ ቀዋሚ ቅዱስ ሲኖዶስ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ክራኸቡን ኣብ ድሕነት ህዝቢ ኦርቶዶክሳዊት ካቴድራል ምብጻሕ ኣካይዶም ናይ ሓባር ጸሎት ከዕርጉ እዮም።
ብዛዕባ እዚ ካብ ዕለት 31 ግንቦት ክሳብ ዕለት 2 ሰነ 2019 ዓ.ም. ኣብ ሮማኒያ ዘካይድዎ መበል 30 ዓለም ሓቆፍ ሓዋርያዊ መገሻ ኣመልኪቶም ናይ ላቲን ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ቡካረስት ሜጥሮጶሊታ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ዮኣን ሮቡ ምስ ቫቲካን ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፡ ኣብ ካቶሊካዊ ማሕበረሰብ ሮማኒያ ናይ ፍስሓ ሃዋሁ እዩ ዘንጸባርቕ ዘሎ፡ ቅዱስ ኣቦና ኣብ ማእከልና ክርከቡ ትዕድልትን ጸጋን እውን እዩ፡ ኣብ ሮማኒያ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዘለዎም ተቐባልነትን ተኸባርነትን ልዑል እዩ፡ ብካቶሊክ ማሕበረሰብ ጥራሕ ዘይኰነ ብመላእ ሕዝቢ ሮማኒያ፡ ስለዚህ መላእ ሕዝቢ ሮማኒያ ብዓቢይ ሃንቀውታ ይጽበዮም ኣሎ ምባል ሓቂ እዩ ኢሎም።
እቲ ምብጻሕ ቅዱስ ኣቦና ኣብ ሮማኒያ ኣብ ዝኽሪ መበል 20 ዓመት ምብጻሕ ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ኣብ ሮማኒያ ብምዃኑ ድሕሪ ዕስራ ዓመት ኣብ ሮማኒያ ዝተበጽሑ ለውጥታትን ማሕበራዊ ድዩ ሃይማኖታውን ኤኮኖሚያውን ፖለቲካውን ኩሉ እናሓሰቡ፡ ብሃይማኖት መዳይ እቲ ለውጢ ኣብ ምቅብባልን ምክብባርን ዘርእዮ ጽንዓት ክኸውን እንከሎ ኣብ ማሕበራውን ኤኮኖሚያውን መዳይ ዝርአይ ለውጢ እቲ ቅዱስ ኣቦና ብሓባር ኣብ ፍልልያትና ብሓድነት ምጉዓዝ ንዝብል ጻውዒቶም ዝነብር ከይዲ እዩ ኢሎም።
ኣስዒቦም ኣብ ሩማኒያ ኣብ መንጐ ኦርቶዶክሳዊትን ካቶሊካዊትን ቤተ ክርስቲያንን ዘሎ ርክብ ክሕብሩ እንከለዉ፥ እቲ ርክብ ሰናይ ምዃኑ ገሊጾም፡ ልዕሊ ፍርቂ ዝግመት ሕዝቢ ዳርጋ ተሓናፍጾ ሃይማኖት ብዝዀነ ስድራ ቤት ዝቖመ እዩ፡ ምክብባርን ምቅብባልን ዝረአዮ ሕብረተሰብ እዩ ቢሎም፡ ቅዱስ ኣቦና ምስ እዚ ዓይነት ህዝቢ እዮም ዝራኸቡ፡ ልዕሊ ሓደ ሚሊዮን ዝግመት ህዝቢ ኣብ ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳ ዝተሰደን ደቁ ምስ ኣቦ ሓጐን ኣደ ሓጐን እዮም ዝዓብዩ፡ ንደቆምን ስድራ ቤቶምን ዝተመሓየሸ ሕይወት ክህልዎም ኣሚቶም ዝተሰዱን እያቶም፡ መንእሰይ ንዝተመሓየሸ ደሞዝን መነባብሮን ናብ ስደት እዩ ዘቕንዕ ስለዚህ ኣዚ ዅሉ ኣብ ግምት ኣእቲኻ ቅዱስ ኣቦና ኣብ ሩማኒያ ንዘመሓላልፍዎ መልእኽቲ ዓቢይ ትጽቢትን ሃንቀውታን ከምዘሎ ብቐሊሉ ዝግመት ይኸውን፡ ነዚኣ ዓይነት ሩማኒያ እዮም ዝራኸቡ እንክብሉ ዘካየድዎ ቃለ ምሕትት ዛዚሞም።


text:
ናይ ግብፂ ናይ ስግግር ቀዳማይ ምንስቴር ኮይኖም ዝተሸሙ ሃዚም ኤል-ቤብላዊ ሓድሽ መንግስቲ ንምምስራት ሎማዕንቲ ረቡዕ ምስ ፍሉጣት ፖለቲከኛታት ተራኺቦም።እስላማዊያንን ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ዝተብሃለ ውድብን ግን ሕገ መንግስቲ ንምምሕያሽ ሓዊሱ ዴሞክራሲ ዳግም ንኽትከል ንዝቐረበ ውጥን ተቓዊሞምዎ።
ወሃቢ ቃል ናይ ስግግር ፕሬዝዳንት ኣድሊ ማንሱር እስላማዊ ሕውነትን ናይ ፍትሒ ፓርትን ከምኡ’ውን ሳላፊ ኑር ፓርቲ ኣብቲ ሓድሽ መንግስቲ ስልጣን ክቐርበሎም እዩ ኢሎም።
ላዕለዋይ መራሒ እስልማዊ ሕውነት መሓመድ ከማል ጉጅልኦም ኣብቲ ሓድሽ መንግስቲ ከምዘይሳተፍ ገሊፆም።ወሃቢ ቃል እቲ ጉጅለ ገሃድ ኤ-ሃዳድ እውን ምትእምማን የለን ኢሎም።’’ፕሬዝዳንታዊ ይኹን ፓርላመንታዊ ምርጫ መዓስ ከምዝካየድ ቑርፅ ዝበለ ዕለት ኣየፍለጡን።ዝኾነ ይኹን ሰብ ድሕሪ ሕዚ ከመይ ገይሩ እዩ ክኣምኖም?’’
ካሊእ ላዕለዋይ ፖለቲከኛ እስላማዊ ሕውነት ኢሳም ኤል-ኢሪያን ዝተባረሩ ፕሬዝዳንት መሓመድ ሞርሲ ናብ ስልጣኖም ንኽምለሱ ሓቲቶም።
ሓድሽ ዝተሸሙ ዋና ዓቃቢ ሕጊ ሒሻም ባራካት ላዕለዋይ መራሒ እስላማዊ ሕውነት መሓመድ ባዲ፣ኢሳም ኤል-ኤሪያንን መሓመድ ባልታጊን ንኽእሰሩ ትእዛዝ ሂቦም።ዝሓለፈ ሰኒ ኣብ ከተማ ካይሮ ምስ ዝተኻየደ ቶኽሲ ብዝተኣሳሰረ ን260 ደገፍቲ እስልማዊ ሕውነት ንሕቶ ከምዝኣሰርዎም ሰበስልጣን ገሊፆም።
ምስ ምጅማር ፆም ረመዳን መብዛሕቲኦም ደገፍቲ ካይሮ ካብ ዝርከብ ሮውባ ኣዳዊያ መስጊድ ወፂኦም ኣለው።ሕዚ’ውን እንተኾነ ግን ካብ ሓደ ሽሕ ዝውሕዱ ሰልፈኛታት ኣብ ካይሮ ኣደባብይ ታሕሪር ይርከቡ።
ስዑዲ ዓረብን ዓረብ ኢሚሬትን ሰንከልከል ይብል ንዘሎ ቁጠባ ግብፂ ንምሕጋዝ ሸሞንተ ቢሊዮን ዶላር ንምሕጋዝ ቃል ኣትየን።ሪያድ ኣብታ ሃገር ዘሎ ሕፅረት ነዳዲ ንምቅላል’ውን ላምባ ክህብ እየ ኢላ’ላ።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፈ 24 ሰዓታት ካብ ዝተመርመሩ 766: ኣርባዕተ ሰባት ቫይረስ ኮሮና ከምዝተረኽቦም ይግለጽ ኣሎ። ካብ መንጎ`ቶም ዝተረኽቦም ደቂ-15, 18ን 25 ዓመት ዕድመ ካብ ፑንትላንድ ዝኣተውን ኣብ ጂጂጋ ተወሺቦም ዝጸንሑ ምዃኖም ሚንስተር ጥዕና ዶ/ር ሊያ ታደሰ ሓቢረን።
ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ቫይረስ ኮሮና ዝሓወዩ-58 ምብጽሖም`ውን ይግለጽ ኣሎ።
ኣብ ኢትዮጵያ ደቡባዊ ወሎ ድማ መንእሰያት ኣንጻር ቫይረስ ኮሮና ወፍሪ ጀሚሮም ኣለዉ። ልዕሊ 19 መንእሰያት`ዮም ኣብ ምቅላስ ቫይረስ ኮርኖ ንምሕጋዝ ኣብ ዝተፈላለየ ንጥፈታት ተዋፊሮም ኣለዉ። ብምኽንያት ፋሲካን ጾም ሮመዳንን ድማ ንጽጉማት ከምዝሓገዙ ተሓቢሩ`ሎ።
ዩኒቨርሲቲ ወለጋ ድማ መርመራ ቫይረስ ኮሮና ከምዝጀመረ ኣፍሊጡ-እቲ ላቦራቶሪ ኣብ መዓልቲ 500 ሰባት ክምርምር ከምዝኽእል ተሓቢሩ`ሎ- ኣብ ኢትዮጵያ ሕጂ 23 መመርመሪ ቫይረስ ኮሮና ላቦራቶሪታት ከምዘለዋ`ውን ተሓቢሩ`ሎ።


text:
ኣብ ትግራይ ከተማ መቐለ ዝርከብ ዋልታ ወርክሾፕ ካብ ዝናኣሱ ክሳብ ዝዓበዩ ንሕርሻን ህንጸትን ዝውዕሉ ውጽኢት ሓጺነ መጺንን ዕንጸይቲን ይሰርሕ፡፡
ኣብ መደብር ዝርከቡ ዝተደርበዩ ከምኡ’ውን ካብ ዝተፈላለዩ ፋብሪካታት ዝዓደጎም ሓጺነመጺን ኣምኪኹ ናብ ዝተፈላለዩ ውጸኢት ብምቕያር ናብ ዓበይቲ ትካላት ኢንዱስትሪ የቕርብ፡፡ ዝበዝሑ ውጽኢት ስራሕቱ ኣብቲ ዋልታ ዝበቖሉ እዮም፡፡ ኣብ ትግራይ ዝበዝሑ ንሕርሻን ህንጸትን ዝውዕሉ ውጽኢት ኢደ ጥበብ ኣብቲ ትካል ዝተሰርሑ ምዃኖም ይግለጽ’ሎ፡፡
ኣማሓዳሪ ዋልታ ወርክሾፕ ኣይተ ኣጽብሃ ገብረኣብዝጊ ብ1968 ዓ/ም ናብ ህወሓት ተጸምቢሩ ናብ ማይዳ ዝወረደ ተጋዳላይ እዩ፡፡ ብ1987 ብኽብሪ ተሰናቢቱ ሓሲብዎ ዘይፈልጥ ሞያ ሰልጢኑ ሎሚ ዕዉት ወናኒ ትካል ስራሕቲ ኢንጅነሪንግ ኮይኑ’ሎ፡፡
ዋልታ ኣብ ቀጻሊ መካይን ናብ ምግጥጣም ከምዝኣቱ ኣማሓዳሪ እቲ ትካል ተዛሪቦም ኣለዉ፡፡


text:
ስነ ስርዓት መስዋዕተ ቅዳሴ ን 245 ሕጻናት ናይ መጀመሪያ ቅዱስ ቁርባን ብቕዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብቲ ኣብ መበል 29 ዓለም ሓቆፍ ሓዋርያዊ መገሻኦም ኣብ ቡልጋርያ ከተማ ራኮቭስኪ፡ እዚ ፍጻሜ’ዚ ኣብ ናይ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ሓዋርያዊ መገሻታት ፍልዩ ስፍራ ዘለዎ ታሪኽ ይኸውን፡ ነዚ ዝበሉ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ዋና ርእሰ ዓንቀጽ ኣሰናዳኢ ኣንድረያ ቶርኒየሊ ዕለት 6 ግንቦት 2019 ዓ.ም. ኣብ ዝውጽእዎ ርእሰ ዓንቀጽ እዩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ነቶም ካብ መላእ ቡልጋርያ ሰበኻታት ንዝተዋጽኡ ለምዘበን ናይ መጀመሪያ ቅዱስ ቁርባን ንኽቕበሉ ዝተሰናደዉ ስነ ስርዓት ምቕባል ናይ መጀመርያ ቅዱስ ቁርባን ድሮ ተሰናድዩ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰበኻታቶም ክቕበሉ ዝብል መደብ ዝነበረ እውን እንተዀነ ቅዱስነቶም ኣብቲ ኣብ ቡልጋርያ ኣብ ዘካየድዎ ሓዋርያዊ መገሻ ነቲ ስነ ስርዓት ክመርሑ ድላይ ከምዘለዎም ገሊጾም እቶም ኩሎም ናይ መጀመርያ ቅዱስ ቁርባን ዝቕበሉ ብሓባር ኰይኖም ብቕዱስነቶም ኣብ ዝዓርግ መስዋዕተ ቅዳሴ ኣብ ከተማ ራኮቭስኪ ክቕበሉ ተገብረ፡ እዚ ኣብቲ ናይ ቅዱስ ኣቦና ወግዓዊ ተባሂሉ ተዳልዩ ኣብ ዝነበረ መርሓ ፍጻሜታቶም ዘይነበረ እዩ፡ ነቶም ሕጻናትን ወለዳቶምን ዓቢይ ሓሴት እዩ፡ ብዓቢይ ኢየሱስ ስለ ዝተቐበሉ ክኸውን እንከሎ፡ ብናይ ሮማ ጳጳስ ኣብ ዝሰርዕዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ብምቕባሎም ሓጐሶም ድርብ ኰነ።
ቅዱስ ኣቦና፡ ቆሞስ ካህን ጓሳ እቲ እዚዩ ደስ ዘብሎም ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ እዩ፡ ምስ ሕዝቢ ምርኻብ፡ ምስ ምዕመናን ምርኻብን ምስ ሕዝበ እግዚኣብሔር ምዃን ዝፈትዉ ብምዃኖም ነቲ መስዋዕተ ቅዳሴ ከዕርጉ ምድላዮም ይምስክሮ፡ ር.ሊ.ጳ. ፒዮስ ዓስራይ፥ ናይ መጀመሪያ ቅዱስ ቁርባን ንምቕባል ዝብል ናይ ዕድመ ገደብ ክትሕት ከምዝገበሩን፡ እዚ ድላይ’ዚ ጸጋ ምስጢረ ቅዱስ ቍርባን ንኹሉ ከምዝዀነን፡ እቲ ዘድሊ ምእንቲ ድሕነትና ዝፍተት ህዝብስት ዝፈስስ ደምን ካብቲ ተራ እንጌራን ወይንን ዝተፈልየ ምዃኑ ምፍላጥን ብእምነት ምዕሟቕን እዅል እዩ ከምዝበሉ ኣንድረያ ቶርኒየሊ ኣብ ዘውጽእዎ ርእሰ ዓንቀጽ ታሪኽ ጠቒሶም የዘኻኽሩ።
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ወርሒ ሰነ 2016 ዓ.ም. ንኣካለ ስንኵላን ሕጻናት ተቐቢሎም ድሕሪ ሚእቲ ዓመት ፒዩስ ዓስራይ ምዃኑ እዩ፡ ቅዱስ ቁርባን ንዕሸላት ክወሃብ ኣለዎ እንክብሉ ዝገለጽዎ ሓሳብ ዳርጋ ዕንቅፋት ተገይሩ ከምእተሓሰበ ቶርኒየሊ ሓቢሮም፡ ሕጻን ናይ ገዛእ ርእሱ ናይ ምስትውዓልም ብቕዓት ኣለዎ ከምዝበሉ የዘኻኽሩ።
ቅዱስ ኣቦና ኣብ ራኮቭስኪ ነቶም 245 ናይ መጀመሪያ ቅዱስ ቁርባን ክሰርዑ ዝነበርዎ ሓጐስ ፍሉይ እዩ፡ እዚ ኸኣ ነቶም ሕጻናት ንቕድሚት ክቐርቡ ጸዊዖምን ምስኣም ሓቢሮም፡ ዝነበርዎን ኣብ ዘስምዕዎ ስብከት፥ ንነፍሲ ወከፍና እግዚኣብሔር ኣቦና፡ ኢየሱስ ሓውና ቤተ ክርስቲያን ስድራ ቤትና ኣንሕና ኣሕዋት ምዃንና ዝገልጽ መንነት ኣሎና፡ ሕግና ፍቕሪ፡ መጸውዕ ስምና ወይ ሽም ኣቦና ክርስቲያን ዝብል እዩ፡ እዚ በዓል እዚ ዝከኣል ንዝገብሩ ወለድታናን ኣቦ ሓጐታትና ኣደ ሓጐታትናን ስድራ ቤትናን ማሕበረሰብናን ኣብ እምነት ንኽንዓብይ ስለ ዝገበሩና ምስጋና ይዅኖም ከምዝበሉ ቶርኒየሊ ኣዘኻኺሮም ዘቕረብዎ ርእሰ ዓንቀጽ ዛዚሞም።
(Andrea Tornielli)


text:
FAQ - Frequently Asked Questions
በይኑ ዝመጽእ ወዲ ወጻኢ ዜጋ ማለት (MSNA) በዘይ ወለዱ ወይ ካሊእ ሕጋዊ ሓላፍነት ክወስደሉ ዝኽእል ምስኡ ዘይብሉ ንዓዲ ጥልያን ዝኣቱ ሰብ እዩ። በይንኻ ዝመጻኻ ንኣካለ መጠን ዘይበጸሐ ወዲ ወጻኢ ዜጋ እንተኾንካ ኣብ ጠረፍ ምስበጻሕካ ክመልሱኻ ከምዘይክእሉን ካብ ግዝኣት ጥልያን ከባርሩኻ ከምዘይክእሉን ሕጎም ይድንግግ። ብተወሳኺ ኣብ ዓዲ ጥልያን ምስ ኣተኻ ኣብ ማእከል መዕረፊ ኣጋይሽ ንከዕቁቡካ ወይ ንከጋይሹኻ መሰል ኣለካ። ናይ ሕክምና ኣገልግሎት ምርካብን ቤት ትምህርቲ ምኻድን ትኽእል።
ብባሕሪ ወይ ብመሬት ዓዲ ጥልያን ምስ ኣተኻ፡ ፖሊስ መንነትካን ዕድሜኻን የጻሪዩ። መንነትካ ከረጋግጹ ከለዉ ተርጓሚ ክህልወካ መሰልካ እዩ። ዝኾነ ሰነድ እንተለካ ( ፓስፖርት፣ ታሴራ፣ ናይ ትምህርቲ ባጀላ፣ ናይ ዝተወለድካሉ ምስክር ወረቐት ወይ ካሊእ )፡ ዋላ እውን ዝወደቐ ይኹን ክልእኩልካ ምስ ዝኽእሉ ሰባት ርክብ ግበር፡ ናይ መንነትካን ናይ ዕድመኻን መረጋገጺ ይኾኑኻ። መንነትካ ኣብ ዘረጋግጹሉ ግዜ ፓስፖርትኻ ክወስድዎ ይኽእሉ። ቅድሚ ምውሳዶም ስእሊ ወይ ፎቶኮፒ ምሓዝካ ኣረጋግጽ።
ምስቶም ናይ መቐበሊ ኣጋይሽ ኦፐሬተራትን ተርጓምን ኣብ ዘለዎ ንቃለ መሕትት ትሳተፍ። እዚ ቃለ መሕትት ናትካ ሓበሬታ (ኢንፎርሜሽን) ንምእካብን ( ዓድኻ ፣ ዕድመኻ ፣ ስድራ ፣ ናይ ጥዕና ኩነታት ወዘተ …) ምፍላጥን፡ ንዘድልዩኻ ነገር ከማልኡልካ ዕድል ይፈጥር።
ምርመራኦም ንኣካለመጠን ከምዘይበጻሕካ ዘርኢ እንተኾይኑ፣ ንኣካለ መጠን ዘይበጸመ ወዲ ወጻኢ ዜጋ ተባሂልካ (MSNA) ናብ ቤት ፍርዲ ረፖርት ምስ ገበሩ ሞግዚት ወይ ቱቶር ይግበረላካ።
እቲ ሞግዚት ካብቲ መቐበሊ ኣጋይሽ ወጻኢ ኮይኑ ብቤት ፍርዲ ዝሽየም ሰብ እዩ። እቲ ሞግዚት ብሕጊ ንዓኻ ወኪሉ ኣብ ዓዲ ጥልያን ኣብ እትወሃሃደሉ ግዜ ብሕጊ ንዝሕተቱ ሓደ ሓደ ኣድለይቲ ነገራት ይሕግዘካ።
አስተውዕል፡ ሞግዚት ክህልወካ መሰልካ እዩ። ንዕኡ ሙሻም ድማ ናይ መንግስቲ ጥልያን ግዴታ እዩ፥ ብሕጊ መሰረት እቲ ቤት ፍርዲ ሞግዚት ክሳብ ዝሾመልካ፡ ኣብ ክንድኡ ናቲ መቐበሊ ኣጋይሽ ሓላፊ ሓላፍነት ይወስደልካ፡፡
ምስቶም ናይ መቐበል ኣጋይሽ ኦፐሬተራትን ቱቶርካን ብሙኳንዝተፈላለዩ መንገድታት ክትግምግም ትኽእል፦
- ንኣካለመጠን ዘይበጽሑ ቆልዑ ዝወሃብ መንበሪ ፍቓድ ምሕታት፥
- ንናይ ዓለም ለኻዊ ናይ ዑቕባ ሓለዋ ሕቶ ምቕራብ፥
- ንናይ ማሕበራዊ ሓለዋ ዝወሃብ ፍቓድ ምሕታት፥
- ብቤተሰብ ወይ ብዘዕብዩ ምኽንያት ናይ መንበሪ ፍቓድ ምሕታት።
ንኣካለ መጠን ዘይበጽሑ ዝወሃብ ናይ መበሪ ፍቓድ ዝረኽቡ ካብ 18 ዓመት ንታሕቲ ሙዃኖም ክረጋገጽ ከሎ እዩ።
እቲ ሕቶ ብቐጥታ ካብቲ ንኣካለ መጠን ዘይበጽሐ መንእሰይ ናብ ቤት ጽሕፈት ፖሊስ ወይ ድማ መብዛሕትኡ ግዜ ጉዳዮም ምስ ሞግዚቶም ወይ ናይቲ መቐበሊ ኣጋይሽ ኣማሓዳሪ ኮይኖም ከቕርቡ ኣለዎም። እቲ መንበሪ ፍቓድ ክሳብ ልዕሊ ዕድመ ትኸውን ይሰርሕ።
ዓለም ለኻዊ ናይ ዑቕባ ሕቶ ዘቕርቡ ኣብ ዓዶም ውግእ፣ ስደት፣ ስቓይ፣ ጥፍኣት ወይ ካሊእ ኢሰብኣዊ ኣተሓሕዛን ንዝፈርሑ ትሕቲ ዕድመ ይሕሉ፡፡
ኣብዚ ኣካይዳ ንዓኻ ዝሕግዝ ሞግዚት ወይ ቱቶር ኣብዘለዎ ፡ ኣብ ናይ ፖሊስ ቤት ጽሕፈት ዓለም ለኻዊ ናይ ዑቕባ ሕቶኻ ከተመልክት ትኽእል፡፡ ሕቶኻ ናብቲ ዝምርምር ናይ ዞባ ኮሚሽን (CT) ይቐርብ። ደሓር እቲ ኮሚሽን ዝህበካ መልሲ፤ ዓለም ለኻዊ ናይ ዑቕባ ወረቐት (ስታቱስ ዲ ሪፉጃቶ) ፣ ንኡስ ሓለዋ (ፕሮተስዮነ ሱሲድያርያ) ወይ ድማ ፍሉይ ሓለዋ (ፕሮተስዮነ ስፐቻለ) ዝብል እዩ። እዚ ኣሰራርሓ ኣዋርሕ ክወስድ ዝኽእል እዩ።
ናይ ማሕበራዊ ሓለዋ መንበሪ ፍቓድ ንኣካለ መጠን ዘይበጽሑ መናእሰይ ዝወሃብ ፡ ካብ ናእሽቱ መጥቃዕትታት ወይ ከም ናይ ዝሙት ብዝበዛ ፣ ባርነት ፣ ካብ ሕጊ ወጻኢ ናይ ደቂ ሰባት ዝውውርን ወሲባዊ መጥቃዕትን ይሕልዎም። ሕቶኻ ኣብ ቅድሚ ሞግዚትካ ወይ ቱቶርካ ንፖሊስ ከተቕርብ ትኽእል። ናይ ፖሊስ ቤት ጽሕፈት ሓቂ ሙዃኑ ምስ ኣረጋገጸ፡ ናይ 6 ወርሒ መንበሪ ፍቓድ ክህብ ከሎ ናይ ሓደ ዓመት ናይ ምሕዳስ ዕድል እውን ይህልዎ።
ብቤተሰብ ምኽንያት መንበሪ ፍቓድ ዝረኽቡ ኣካለ መጠን ዘይበጽሑ ቆልዑ ፦
- ምስ ዘዕብዮ ብሕጋዊ መንገዲ ሓቢሩ ንምንባር፡ ንጣልያናዊ ዜጋ ወይ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ንዘለዎ ወዲ ወጻኢ ዜጋ ብሞግዚትነት ሓቢሩ ክነብር ይወሃብ;
- ብሓደራ ክሳብ ራብዓይ ደረጃ ንዘሎ ቤተሰብ ክነብር ብሃደራ ይወሃብ (ሓው ፣ ሓፍቲ ፣ ኣቦሓጎ/እኖሓጎ ፣ ሓውቦ/ኣኮ ፣ ኣሞ/ሓትኖ ፣ ደቂ ሓውቦ/ኣኮ)።
እዚ ምርጫ ምስቲ ንኣካለ መጠን ዘይበጽሐ ቆልዓ ሓቢርካ ብጥንቃቐ ብምግምጋም ከም ክሎም መንበሪ ፍቓዳት ናብ ናይ ፖሊስ ቤት ጽሕፈት ክቐርብ ኣለዎ።
ዓሰርተ ሾሞንተ ዓመቱት ምስ መለአ ፡ ኣካለ መጠን ዘይበጽሐ ዝብል ዝተወሃቦ ኣፍልጥ መንበሪ ይቋረጽ። ምስ ሞግዚትን ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ብሙዃን ዕድሚኡ 18 ከይመልአ ክልተ ኣማራጺታት ይግምገሙ ፦
- እቲ ንኣካለ መጠን ዝበጽሐ መንእሰይ ንናብርኡ ናይ ምውሓድ ከይዲ ንውሕ ዝበለ ሓገዝ የድዮ እዩ ተባሂሉ ምስ ዝሕሰብ እቲ ናይ ምሕደራ ቀጻልነት ክሳብ 21 ዓመቱ ክናወሓሉ ይኽእል፡፡
- ንኣካለ መጠን ዘይበጽሑ ቆልዑ ዝወሃብ መንበሪ ፍቓድ ምስተወደአ ፡ ብትምህርቲ ፣ ብስራሕ ወይ ስራሕ ንምርካብ ብምጥብባቕ ምኽንያት ብዝብል መንበሪ ፍቓድ ይቕየረሉ። ነዚ ድማ ኣብ ቤት ትምህርቲ ከምዝሳተፍ ወይ ስራሕ ንምድላይ ከምተመዝገብ ዘረጋግጽ ደጋፊ ሰነዳት ከቕርብ ኣድላዪ ይኸውን።
እወ ኣብ ካሊእ ናይ ኣውሮጳ ግዝኣት ምስ ዘሎ ቤተሰብካ ክትተኣኻኸብ ትኽእል። ኣብ ናይ ቤተሰብ ምትእኽኻብ መስርሕ፡ ቱቶርካን ናይቲ ትነብረሉ ማእከል ኦፐሬተራትን ይሕግዙኻ። ነዚ ንምፍጻም ዝተወሰኑ ሰነዳት ናብ ናይ ፖሊስ ቤት ጽሕፈት ምእታውን ምስቲ ቤተሰብካ እንታይ ዓይነት ዝምድና ከምዘለካን ንክሕዘካ ዘለዎ ክእለትን ምርግጋጽ የድሊ ፡፡
እወ ፡ ክትመሃር መሰል ኣለካ። ንኽትምዝገብ ሞግዚትካ ወይ ናይቲ ትነብረሉ ምእከል ኣማሓዳሪ ይሕግዙኻ።
እወ ፡ ሕክምና ናይ ምርካብ መሰል ኣለካ። እቲ ቱቶርካ ኣብቲ ዞባኻ ናብዘሎ ሃገራዊ ናይ ጥዕና ኣገልግሎት ከመዝግበካ ኣለዎ፡፡
ሓድሽ ብሙኻንካ ዘይተመዝገብካ እንተኾካ እውን በትናይ ዞባ ኮድ ካርድ STP (Straniero Temporaneamente Presente) ብምሃብ ናይ ጥዕናካ ክንክን ናይ ምርካብ መሰል ኣለካ፡፡ ኣብዚ መርበብ www.jumamap.it/map ንዓኻ ቀረባ ዝኾነ ናይ ጥዕና ኣገልግሎት ክትረክብ ትኽእል፡
ዑቕባ ንዝሓቱን ንዑቑባትን በዘይ ክፍሊት ነጻ ቁጽሪ – Numero verde (አርቺ ፡ ብ ዩኤንኤችሲአር ድጋፍ – Arci – con il supporto di Unhcr)
Numero verde ኣብ ዓዲ ጥልያን ነጻ ናይ ሕግን ምኽርን፡ ካብ 35 ንላዕሊ ዝተፈላለይ ቋንቋታት ብምቱርጓም ኣገልግሎት ይህብ። ካብ ሶኑይ ክሳብ ዓርቢ ካብ ሰዓት 9:30 ክሳብ 17:30 ኣገልግሎት ይህብ።
ነፃ ቁጥሪ: 800 90 55 70
ንላይካ ሞባይል: 351 1 37 63 35
Helpline Minori Migranti (Save the Children) ሄልፕላይን ሚኖሪ ሚግራንቲ (ሰይቭ ዘ ቺልድረን)
ነጻ ናይ ስልኪ ኣገልግሎት ብዝተፈላለዩ ቋንቋታት ፡ ካብ ሶኑይ ክሳብ ዓርቢ ካብ ሰዓት ፲።00 ክሳብ ሰዓት ፩፯።00
ነፃ ቁጥሪ: 800 14 10 16
ንላይካ ሞባይል: 351 2 20 20 16
Miniila App (Missing Children Europe) – ሚኒላ ኣፕ (ሚሲንግ ቺልድረን ኣኡሮፓ)
ንትሕቲ ዕድመ ዝኮኑ መንእሰያት ኣድለይቲ ሓበሬታ ዝህብ ንዝማርትፎን ዝኸውን ኣፕሊኼሽን እዩ። እዚ ዝተገበርሉ ምኽን ያት ድማ ነድለይቲ ሓበሬታታት ብቀሊሉ ንምርካብ ከም ሆስፒታል ፣ ምግቢ ዝብልዓሉን ኣብ ቀረባ ዝርከቡ ናይ ሕክምና ኣገልግሎታት ዝኣመሰሉ ሓበሬታታት ይህብ።
ኣፕሊኬሽን ንምውራድ: https://miniila.com/
U-Report on the Move – ዩ–ሬፖርት ኦን ዘ ሙቭ (Arci – con il supporto di Unicef – አርቺ ብ ዩኒሴፍ ድጋፍ)
ኣብ ዓዲ ጥልያን ንኣካለ መጠን ዘይበጽሑ ቆልዑን መናእሰያትን ከገልግል ዝተቐረበ መድረኽ ወይ ፕላትፎርም ኮይኑ ሓበሬታታትን ናይ ሕጊ ድጋፍን ምሕደራን ፣ ኣብቲ ዞባ ንዘሎ ኣገልግሎታት ሓበሬታ ፣ ናይ ስነ ልቦና ሓገዝን (ናይ ስነ ልቦና ሰብ ሞያታትን ሓኻይምን ቦታ ዝህብ ወይ ዝሰምዕ) እዩ ።
ንዓና ንምዝርራብ: http://bit.ly/messageUROTM
JumaMap – Services for Refugees ጁማ ማፕ ፡ ሰርቪስስ ፎር ረፍዩጅስ (አርቺ ፡ብዩኤንኤችሲአር ድጋፍ – Arci – con il supporto di Unhcr)
ንስደተኛታት፣ ንሓተትቲ ዑቕባን ዑቑባትን ብቡዙሕ ቋንቋታት ናይ ሕጊ፣ ሕክምና፣ ናይ ስነ ልቦና፣ ናይ ቋንቋ ትምህርቲ፣ ጸረ ሁውከት ማእከላት፣ ንስንኩላት ኣገልግሎት ናይ ስራሕ ምኽርን ምግቢ ዝብልዓሉን ዝከፋፈለሉን ኣገልግሎት ዝህብ ማፕ እዩ፡፡
https://www.jumamap.it/map/
ካልኦት ጠቀምቲ መራኸቢታት:
Telefono azzurro – ቴሌፎኖ አዙሮ
114 Emergenza Infanzia ማለት ኩሉ ሰብ፡ ንሕጻናትን ንመናእሰይን ሓደጋ ኣብ ዘጋጥም ግዜ ክድውሉ ንዝደልዩ ናይ ህጹጽ መጸውዒ ኣገልግሎት እዩ። እዚ ኣገልግሎት ን 24 ሰዓታት ክፉት ኮይኑ ኣብ ሶሙን ን 7 መዓልቲ ይሰርሕ።
ናይ ሓደጋ ጊዜ ቁጥር: 114
ናይ መስምዒ መስመር: 1 96 96
ንዝጠፍኡ ሕጻናት ቀጥታ ናይ ቴሌፎን መስመር
116000 እዚ ቁጽሪ ሕጻናትን መንእሰያትን እንተጠፊኦም ተመልክትሉ ነጻ ናይ ቴሌፎን መስመር እዩ። ኣብዚ ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት ን 24 ስዓታት ኣገልግሎት ብምሃብ ኣመልከትቲ ዝሃቡዎ ጻውዒታት ብምእካብ ናብ ፖሊስ የመሓላልፍዎ። ተረኺቡ ወይ ሪኢናዮ ኢልካ ምድዋል እውን ይከኣል እዩ።
This page is also available in: Italiano (Italian) English (English) Français (French) Shqiptare (Albanian) العربية (Arabic) Español (Spanish) বাংলা (Bengali) 简体中文 (Chinese (Simplified)) Punjabi (Punjabi) Pycckий (Russian) Somali (Somali) اردو (Urdu) አማርኛ (Amharic) Wolof (Wolof)


text:
Radio Erena: 01 November 2019
መራሒ ተቓዋሚ ደቡብ ሱዳን ሬክ ማቻር፣ መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ኣብ ስምምዕ ሰላም ንዘርእዮ ዘሎ ምድንጓያት ብምንቃፍ ምቓም ናይ ልፍንቲ መንግስቲ ካብቲ ዝተመደበሉ ዕለት ብ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ክናዋሕ ጸዊዑ።
ኣፈኛ እቲ መራሒ ተቓዋሚ ንማዕከናት ዜና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ ሬክ ማቻር ኣብቲ ን12 ሕዳር ክካየድ ዝተመደበ ምቋም ናይ ልፍንቲ መንግስቲ ከምዘይርከብ ጠቒሱ።
ይኹን’ምበር፣ ፕረዚደንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫ ኪር ሚያርዲት፣ ኣብ ዘካየዶ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣብቲ ዝመጽእ ሰሙን ዝካየድ ምቛም ናይ ልፍንቲ መንግስቲ ኩለን ፖለቲካውይን ሰልፍታት ከምዝሳተፋ ኣፍሊጡ።
ብዛዕባ’ቲ ብኣፈኛ ሬክ ማቻር ዝተዋህበ መግለጺ ብዝምልከት ግና ዝኾነ ርእይቶ ኣይሃበሉን።
ቀጥታዊ ርክባቶም ብተደጋጋሚ ክሰናኸል ዝጸንሐ ክልቲኦም ወገናት ደቡብ ሱዳን፣ ዝሓለፈ ብኣካል ድሕሪ ምዝታዮም፣ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ መሰጋገሪ መንግስቲ ንምቛም ከምዝተሰማምዑ ይዝከር።
ኣብ 12 ሕዳር ናይ ልፍንቲ መንግስቲ ክቐውም እንተዘይክእሉ፣ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ደቡብ ሱዳን እገዳ ከምእተንብር ኣቐዲማ ኣጠንቂቓ ኣላ።
======================


text:
መሓዙት ዕቋርን ልቓሕን ሓ/ዝ/ሕ/ስ/ ማሕበር ንብሄራዊ ክልል መንግስቲ ትግራይ 200,000.00 ( ክልተ ሚኢቲ ሺሕ) ብር ሓገዝ ሂባ
መሓዙት ዕቋርን ልቓሕን ሓ/ዝ/ሕ/ስ/ ማሕበር ንብሄራዊ ክልል መንግስቲ ትግራይ 200,000.00 ( ክልተ ሚኢቲ ሺሕ) ብር ሓገዝ ሂባ፡፡
ኣብዚ ሐዚ እዋን ልዕሊ 8 ሺሕ ኣባላትን 210 ሚልዮን ካፒታልን ወኒና ትርካብ መሓዙት ዕቋርን ልቓሕን ሓ/ዝ/ሕ/ስ/ ማሕበር
ኣብ ሕብረተሰብና ዝርኣዩ ኣተሓሳስባታትን ልምድታትን ብኽነት ብዘላቕነት ንምፍታሕ ዓቕምን ግንዛበን ዘዕብዩ መድረኻት እናካየደት ትርከብ፡፡
ረብሓታት ዕቋርን ልቓሕን ብውነ ዝተረድኡ ኣባላት ብበዝሒ ብምፍራይ እውን ተረባሕነቶም ብዘላቕነት ዘረጋግፅሎም ዕድላትን ኣሰራርሓታት ብምዝርጋሕ ኣብ ኢትዮጵያ ብብርኪ ሃገር ተወዳዳሪን ዘተኣማምንን ግልጋሎታት ፋይናንስ ብምሃብ ሞዴል ዕቛርን ልቓሕን ሕብረት ስራሕ ማሕበር ብምፍጣር ዓርሳ ዝኸኣለት ሙሉእ ባንኪ ኾይና ንምርኣይ ትሰርሕ ዘላ ማሕበር እያ።
ካብዚ ብተወሳኪ ማሕበረ ቁጠባዊ ፀገማት ሕ/ሰብና ንምፍታሕ እውን ገና ኣብ ምጅማራ ኣብቅድሚት ተሰሊፋ ትሰርሕ ዘላ መሓዙት ኣብ ዝሓለፈ ካብዝተፈላለዩ ክፋላት ሃገርና ንዝተፈናቀሉ ብመንግስቲ ትግራይ ብዝቀረበ ፃዊዒት ሓገዝ መሰረት 150,000 ሺሕ ብር ሓገዝ ኣበርኪታ እያ።
ቀፂሉ ድማ መንግስቲ ትግራይ ኣብ ዝሓለፈ እዋን ፃዊዒት ሓገዝ ዝሓተተ እንትኮን ብመሰረት እዚ ፃውዒት መሓዙት ዕቋርን ልቓሕን ሓ/ዝ/ሕ/ስ/ ማሕበር ኣብዘካየዶ ሓፈሻዊ ጉባኤ 200,000 (ክልተ ሚኢቲ ሺሕ) ብር ሓገዝ ንምሃብ ስለዝወሰነ ብመሰረት ውሰነ እቲ ሓፈሻዊ ጉባኤ እቲ ዝተወሰነ
ሎምዓንቲ 28 ሕዳር 2012 ዓ/ም ኣረኪባ ኣላ፡፡
መሓዙት- ምሕዝነትና ንሓበራዊ ለውጢ


text:
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ናይ ግዝኣት ተክሳስ ብጹዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ኣብቲ ዝርከበሉ ግዝኣት ናይ ሞት ፍርዲ ሓደ ካብ መቕጽዒ ሕጊ ከምዝኾነን፡ ዝኾነ ይኹን ናይ ሞት ባህሊ ከምዝቃወሞ ኣዘኻኺሩ፡ ነቶም ናይ ሞት ፍርዲ ዝብየኖም ብተወሳኺ ቅድሚ ፍርዲ ሞት ምቕባሎም ብኣበ ነፍስ ክስነዩ ዝኽልክል እውን ብምዃኑ እዚ ንገዛእ ርእሱ ሓደ እቲ ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን መሰረት ዝኾነ ናይ ሃይማኖት ናጽነት ዝግህስ ምዃኑ ብምምልካት፡ ናብ ግዝኣት ተክሳስ ናይ ይግባይ ተቐባሊ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ሕጋዊ መዘክር ከምዘመሓላለፈ ልእኽቲ ጋዜጠያ ዜና ቫቲካን ኣና ፖቸ ሓቢረን፡
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ሩበን ጉቲየረዝ ብቤት ፍርዲ ከተማ ብሮውንስቪለ ፈደራላዊ ቤት ፍርዲ ዝተበየኖም ፍርዲ ሞት ዕለት 16 ሰነ ክፍጸም ከምዝኾነን ቅድሚ ምቅታሉ ኣበ ነፍስ ከሰንይዎም መንፈሳዊ ኣገልግሎት ንኸይረኽቡ እውን ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ሚያዝያ 2020 ዓ.ም. ከምእትወሰነን፡ ናይ ሞት ፍርዲ ዘይቅቡሉ ክነሱ ብተወሳኺ ናይ ሃይማኖት ናጽነት እውን ምግሃስ ዘቖጠዖ ቤት ምኽሪ ብጹዓን ጳጳሳት ነዚ ምኽንያት ብምግባር ንናይ ተክሳስ ሓምሻይ ዞባ ይግባይ ተቐባሊ ቤት ፍርዲ ናይ ይግባይ መዘክር ከምዘመሓላለፈ ዝሓበራ ፖቸ ኣስዒበን፥
ዝኾነ ይዅን ፍርዲ ሕይወትን ሰብኣዊ ክብርን ዘኽብር ክኸውን
ገበን ዝፈጸመ ግቡእ ፍርዲ ክቕበልን ናይ ሕብረተሰብ ጸጥታን ሰላምን ውሕስ ምግባር ቤተ ክርስቲያን እትኣምነሉ ጉዳይ እዩ፡ እንተዀነ ግና ናይ ሞት ፍርዲ ዘይቅብሉን ዘይሓናጽን ጥራሕ ዘይኮነ መፍትሒ እውን ኮይኑ ኣይፈልጥን ሕይወት ዝህብ ዘሕድግን እግዚኣብሔር ጥራሕ እዩ ቢላ ሕይወት ክኽበር ኣጽኒዓ ትማልን ሎምን ናይ ሞት ፍርዲ ከምእትቃወም ናይ ተክሳስ ብጹዓን ጳጳሳት ጉባኤ ኣማኻሪ ናይ ብሮውንስቪለ ሰበኻ ጳጳስ ብጹዕ ኣቡነ ዳኔል ፍሎረስ ብካቶሊካዊ ምንቅስቓስ መርበብ ሓበሬታ ኣቢሎም ጻውዒት ከምዘቕረቡን ብሔራዊ ካቶሊካዊ ውድብ ብዘይ ምቁራጽ ጸረ ናይ ሞት ፍርዲ ጎስጓስ ከምዘካይድ ዝፍለጥ ኮይኑ፥ “ናይ ሞት ፍርዲ ዝተበየኖ ካብኡ ሓሊፍካ እውን መንፍሳዊ ድጋፍን ስንዮታን ከይረክብ ምግባር ጭካኔን ኢሰብኣዊ ተግባርን ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ሃገራዊ ቅዋም ቀዳማይ ዓንቀጽ ዘንብሮ ሓሳብ ዝጻረር እዩ” ከምዝበሉ ኣፍሊጠን።
ናይ ሞት ፍርዲ ወትሩ ዘይቅቡል እዩ
ኣብ ልዕሊ ሩበን ጉቲየርዝ ዝተበየነ ናይ ሞት ፍርድን መንፈሳዊ ድጋፍ እውን ከይረክብ ዝብል ውሳኔ ብሓቂ ዘደንጽው ምዃን ናይ ካቶሊካዊ ምንቅስቓስ መርበብ ሓበሬታ ዋና ኣመሓዳሪ ክሪስታነ ቫይላንኵርት ኣብቲ መርበብ ሓበሬታ ገሊጸን እምነትና ናይ ሞት ፍርዲ አይቅብሉ እንክብል ብዛዕባ ናይ ሕይወት ባህሊይምህረና፡ ጸረ ናይቲ ክገሃስ ዘይብሉ ናይ ሰብኣዊ ሕይወት ተግባር እውን እዩ፡ መንፈሳዊ ስንዮታ ከይቀርብ ምኽልካል ግልጺ ዝኾነ ናይ ሕይወት ቅዱስ ክብሪ ግህሰት እዩ” ከምዝበላ ኣና ፖቸ ሓቢረን።


text:
ፌደራል ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ ኣብ ዝሓለፈ ዓመተ 2011 ኣብ ዝተፈላለዩ ክልላት ኢትዮጵያ ኣብ ዝነበረ ህውከት ብምስታፎም ዝተጠርጠሩ ልዕሊ 1,300 ሰባት ክሲ ምቕራቡ ኣፍሊጡ።
ሓላፊ ህዝባዊ ርክባት ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ ኢፌድሪ ኣቶ ዝናቡ ቱሉ ዓመተ 2011 ኣብ ልዕሊ ብዙሓት ኢትዮጵያዊያን ስቓይን ጥፍኣትን ገዲፉ ከምዝሓለፈ ገሊፆም።
“ኣብ ኩሎም ክልላት ብዝተፈጥሩ ህውከትን ዕግርግርን ህይወት ኣስታት 1,229 ሰባት ዝጠፍአ ክኸውን ከሎ ልዕሊ 1,393 ሰባት ድማ ከቢድን ቀሊልን ጉድኣት ወሪዱዎ’ሎ።ብዙሓት ካብ መነባብርኦም ምዝባሎምን ኣብ ልዕሊ ብሚልዮን ብር ዝግመት ንብረት ዕንወት ተፈፂሙ እዩ።”
ኣብ ልዕሊ 1,300 ተጠርጠርቲ ክሲ ከምዝተኸፍተ ዝገለፁ ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ ኢፌድሪ ኣቶ ዝናቡ ቱሉ ካብዚኦም ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ዝኣተው 65 ሰባት ከምዝኾኑን ካብ ዝተኸሰሱ ሰባት ገለ ብዘለዎም ፖለቲካዊ መዝነትን ናይ ብሄር መንነትን ከም መከላከሊ ብምጥቃም ካብ ብሕጊ ምሕታት ከምልጡ ዘካይድዎ ፈተና ዕንቅፋት ከምዝኾኖም'ውን ገሊጾም ኣለው።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ። ብፍጹም ሰላመ እግዚአብሔር ሰላም ንኣኹም ይኹን ብወልድ ውሉድ ዝተሰመኩም ሕዝበ ክርስትያን። ሊቀ ሰማዕታት ቅዱስ ጊዮርጊስ ንናይ ክርስቶስ ወንጌለ መንግሥት እንዳመሃረ፡ ንናይ ጣዖታት ከንቱ እንዳገለጸ ኣብ ዝተጋደለሎም ሸውዓተው ዓመታት ካብ ኣረማውያን ዝበጽሖ ብዝነበረ ወሰን ዘይብሉ መከራን ስቃይን ትኽ ብዝበለትን ብዝጸንዐትን ሃይማኖቱ ብናይ ፈጣሪኡ ኢየሱስ ክርስቶስ ምሕረት ብናቱ ጸሎት ዝተፈላለየ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ፤ አሜን። ቅዱስ ኣቡነ መድኃኒነ እግዚእ ዘደብረ በንኮል ካብ ኣቡኡ ካህን ሰንበት ተስፋነ ኣዲኡ ሂሩተ ማርያም ይበሃሉ። እዞም ወለዲ ጻድቃን ፈራህያነ እግዚአብሔር ስለዝነበሩ ውላድ ብዘምህላዎም ግን ይኃዝኑን ይጉህዩን ነበሩ። ‘ኣነ ኸኣ ኣንጊሀ ናባኻ እምህለል ኣሎኹ እሞ፡ ክትምልሰለይ እጽበ ኣሎኹ’ ዝበሎ እቲ ዘማራይ ልበ ኣምላኽ (መዝ 5፡3)፤ ዘወትር ናብ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን። ኵሉ ሰብ ሃብታም፡ ኵሉ ሰብ ድኻ፡ ኵሉ ሰብ ጥዑይ፡ ዅሉ ሰብ ሕሙም ክኸውን ኣይክእልን ኢዩ። ኩሉ ጊዜ ሓጎስ፡ ዅሉ ጊዜ ሓዘን፡ ኩሉ ጊዜ ሰላም፡ ኵሉ ጊዜ ዂናት ክኸውን ኣይክእልን ኢዩ። ንኹሉ ጊዜ ኣለዎ። ንኹሉ ሰብ ኣብ ሓደ ጊዜ ሓደ ዓይነት ዋኒን የብሉን። ንገለ ክህልዎ ከሎ ንገለ ግን […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ፤ አሜን። "ይባርኩከ ጻድቃኒከ ስብሐት ይብሉ ለመንግስትከ ወይነግሩ ኃይለከ ፥ ቅዱሳንካ'ውን ክባርኩኻ ኢዮም፤ ግብርታት ኃይልኻን ክብርታት መንግሥትኻን ንደቂ ሰብ ምእንቲ ከፍልጡ ክብሪ መንግሥትኻ ክዛረቡ ሥልጣንካ'ውን ክነግሩ ኢዮም።” መዝ 145፡10-11 እዞም ቅዱስ ኣቦ ኣብ ኢትዮጵያ ትግራይ ኣውራጃ እንድርታ፤ ፍሉይ ሽሙ ከኣ ሓይቀ መሳሕል ኣብ ዝበሃል ቦታ ካብ ኣቡኦም ቀሲስ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ፡ አሜን። ኣቡነ በኵረ ድንግል ካብ ኣቡኦም ማርቆስ ካብ ኣዲኦም እግዚእ ክብራ፡ ኣብ ዓዶም ኢትዮጵያ ኣክሱም ገበዛ ተወልዱ። ገና ክውለዱ ከለው ኣብ ኣፍ ልቦም ሥዕለ ኣድኅኖ ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ምስለ ፍቁር ወልዳ ተሣኢላ ነበረት። ውልድ ምስ በሉ ‘አሐዱ አብ ቅዱስ፡ አሐዱ ወልድ ቅዱስ፡ አሐዱ ውእቱ መንፈስ ቅዱስ’ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ፡ አሜን። ማሕሌታይ ቅዱስ ያሬድ ዘማራይ ቅዱስ ያሬድ ብ505 ዓ.ም ሚያዝያ ኃሙሽተ፡ ኣብ ከተማ ኣክሱም ካብ ኣቡኡ ኣብዮድ (ይስሓቅ) ካብ ኣዲኡ ክርስቲና (ታውክልያ) ተወሊዱ። ንቅዱስ ያሬድ ኣቡኡ ኣብ ሸውዓተ ዓመቱ ስለዝሞተ፡ ኣዲኡ ክርስቲና ናይ ኣክሱም ገበዝ ንዝነበረ ኣኩኡ ጌዴዎን ከዕብዮን ከስተምህሮን ሓደራ ኢላ ሃበቶ። ቅዱስ ያሬድ ምስ ኣኩኡ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ፡ አሜን። "ዝክረ ጻድቅ ለዓለም ይሄሉ ፤ መዘከርታ ጻድቅ ንዘልዓለም ይነብር።’ ኣቦና ኣቡነ ብፁዕ ኣምላክ ትውልዲ ዓዶም ‘ጎሎ መከዳ’ ካብ ዝተባህሉ ዓሌት ኮይኖም ኣቡኦም ያፈቅረነ እግዚእ ኣዲኦም ከኣ ዘመደ ማርያም ይበሃሉ። ያፈቅረነ እግዚእን ዘመደ ማርያም ከም ኣብርሃምን ሳራን ከም ካህን ዘካርያስን ኤልሳቤጥን ብኣምልኮተ እግዚአብሔር ዝጸንዑ፡ ብቅድስና ዝነብሩ […]
“ንስኻ ግና ክሳዕ ሞት እሙን ኩን። ኣነውን ኣኽሊል ሕይወት ክህብበካ እየ።” ራእይ ፪፡፲/2፡10 ፩፤ በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሓዱ አምላክ ሎሚ ዕለት ፳፫/23 ሚያዝያ ፀሐይን ኮከብ ጽባሕ ዝተሰምየ ናይ ዓቢይን ክቡርን ዝኾነ ቅዱስ ጊዮርጊስ ሰማዕት ፍጻሜ ሰማዕትነቱ እዩ። ፪፤ ናይዚ ቅዱስ ኣቦ መስፍን ኮይኑ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ፡ አሜን። "ዝክረ ጻድቅ ለዓለም ይሄሉ ፣ መዘከርታ ጻድቅ ንዘልዓለም ይነብር (መዝ112፡7) እዞም ጻድቅ ኣቦ ምስ እኒ ቅዱስ ኣቡነ መርቆሬዎስ ዘደብረ ድማኅ ካብ ዝነበሩ ተመሃሮን ኣርድእትን ሓደ ኮይኖም፡ ብቅዓቶም ተመስኪሩሎም ብባርኾት ኣቡነ መርቆሬዎስ ኣብ ዞባ ደቡብ፡ ንዑስ ዞባ ዓረዛ (ብወገን ሰሜን ሩባ ዑበል) ንዝርከብ ገዳም ወግረ ስኂን ዝመሥረቱ ቅዱስ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን። 20 መጋቢት መጽሐፈ ስንክሳርና ዝዘከሮም ምስ ንርኢ፡ መበል 57 ሊቀ ጳጳሳት ናይ እስክንድርያ ኣባ ሚካኤል ዘዕረፉሉ ዕለት እዩ፡ ጐይታናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ኢየሩሳሌም ናብ ቢታንያ ንኣልኣዛር ካብ ሞት ከተንሥኦ ዝመጻሉ ዕለት እዩ፡ ቅድስትን ብርኽትን ቅድስት ኣስጠራጦኒቃ ዘዕረፈትሉ ዕለት እዩ። - ወርኃዊ ክብረ በዓሎም ድማ ኣባ ዮሓንስ […]
- 1
- 2


text:
Radio Erena: Friday, 04 April 2021
ብጂ.7 ዝፍለጣ፣ ብቁጠባ ሓያላት ዝኾና ሃገራት ኣብ ትግራይ ተፈጺሙ ንዝበሃል ዘሎ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ብናጻን ግሉጽነትን መርመራ ክካየደሉ ጸዊዐን።
እተን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፣ ጀርመን፣ ፈረንሳን ካልኦት ቁጠባዊ ጽልዋ ዘለወን ሃገራትን ብሓባር ኣብ ዘውጸኦኦ መግለጺ፣ እቲ ብኣማኢት ኣሽሓት ሰላማውያን ሰባት ካብ ቤት ንብረቶም ዘመዛበለ፣ መቕዘፍቲ ዓበይትን ነኣሽቱን ዘኸተለ ኲናት፣ ብፈደራላዊ መንግስቲ ከምዝተወደአ ይግለጽ እኳ እንተሎ፣ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ህዝቢ ዝወርድ ዘሎ ግፍዒ ግና በብመኣዝኑ ይቕጽል ከምዘሎ ኣመልኪቱ።
ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ካናዳ፣ ፈረንሳ፣ ጀርመን፣ ኢጣልያ፣ ጃፓን፣ ብሪጣንያ፣ ኣመሪካን ሕብረት ኤውሮጳን፣ ኣብቲ መግለጺ ክታሞም ኣንቢሮም ኣለዉ።
እቲ መግለጺ ብተወሳኺ፣ ኩሎም ኣብቲ ኲናት ኢድ ዘለዎም ወገናት፣ ንድሕነት ሰላማዊ ህዝቢ ክሓስቡ፣ ኣህጉራዊ ሕጊን ሰብኣዊ መሰልን ከኽብሩ ይጽውዕ።
ኤርትራ ሰራዊታ ክትስሕብ ምስምማዓ ጥራይ ዘይኮነ፣ ብዘይወዓል ሕደር ክትግበር ዘለዎ ስጉምቲ ምዃኑ ዘስመረ እቲ መግለጺ፣ ናይቲ ተፈጺሙ ዝበሃል ዘሎ ገበናት ከኣ ሓላፍነት ዝወስድ ኣካል ክሕተተሉ ጸዊዑ።


text:
Radio Erena: 26 January 2021
ብሚኒስተር ስለያ፣ ኤሊ ኮሀን ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ እስራኤል ኣብ ሱዳን ምብጻሕ ኣካይዱ።
ሚኒስተር ኮሀን፣ ብ25 ጥሪ ናብ ካርቱም ድሕሪ ምእታዉ፣ ምስ ኣቦ መንበር መሰጋገሪ ባይቶ ሱዳን፣ ጀነራል ዓብደል ፈታሕ ኣልቡርሃንን ሚኒስተር ምክልኻል ያሲን ኢብራሂምን ተራኺቡ ከምዝዘተየ ኣፈኛ ሚኒስትሪ ስለያ እስራኤል ሓቢሩ።
ዕላማ ‘ቲ ዑደት፣ ከም መቐጸልታ ናይቲ ኣብ መንጎ ክልትኤን ሃገራት ዝተጀመረ ታሪኻዊ ዝምድና ምዃኑ ድማ ኣስሚርሉ።
ዝርዝር ናይቲ ክልቲኦም ወገናት ዝኸተምዎ ስምምዕ እኳ እንተዘይተፈልጠ፣ ሱዳን ካብ እስራኤል ንዝመለሱ ስደተኛታት ከይትኣስር ዝብል ነጥቢ ከምዝዝርከቦ ግና እቲ ኣፈኛ ኣንፊቱ።
እስራኤልን ሱዳንን፣ ብድፍኢት ምምሕዳር ትራምፕ ኣብ 6 ጥሪ ታሪኻዊ ርክብ ካብ ዝምስርታ፣ ላዕለዋይ ወኪል መንግስቲ እስራኤል ናብታ ካርቱም ወግዕ ወግዓዊ ዑደት ከካይድ እዚ ንኻልኣይ እዋኑ’ዩ።
============


text:
እቲ ባእታዊ ሕመረት-ኣቶም ምንጪ ብዙሕ ጸዓት እዩ። ኣብ ኑክሌሳዊ መራብሒ (nuclear reactor) ወይ መፍረዪ ኑክሌሳዊ-ጸዓት ድማ ነቲ ሕመረት-ኣቶም ብምፍንጫል/ምጭንዳሕ እዩ፡ ጸዓት ዝምንጩ። ሓደ 6 ግራም ኑክሌሳዊ-ማተርያል ኣብ ኑክሌሳዊ መራብሒ ምስ ዝፍጨል ፡ ሓደ ኩንታል ፈሓም ዝህቦ ጸዓት የመንጩ። ኑክሌሳዊ መራብሒ (nuclear reactor) ኣዝዩ ግኑን እናኮነ እዩ፡ ዝኸይድ ዘሎ። ኣብ ግዜና 20% ናይ ዓለም ለኻዊ ኤለክትሪክ ብ ኑክሌሳዊ መራብሒ እዩ ዝፈሪ። ኑክሌሳዊ መራብሒ ሓደ ካብቶም ኣከባቢ ዘይብክሉ ምንጪ-ጸዓት እዩ። ይኹን እምበር ኑክሌሳዊ መራብሒ፡ ንጥዕና ሰባት፡እንስሳ፡ኣከባቢ ኣዝዩ ጎዳኢ ዝኮነ፡ ንኽበንን ድማ ካብ ኣሻሓት ክሳብ ሚልዮናት ዓመታት ዘድልዮ ኣቶማዊ ጎሓፍ የፍሪ እዩ(atom waste)። ብዛዕባ ውሽጣዊ ክፋል ኑክሌሳዊ መራብሒ (nuclear reactor) ዝሓሸ መረድኢ ንኽህልወካን፡ ምንጪ አለክትሪክ ብ ኑክሌሳዊ መራብሒ ንምርዳእን፡ ነዚ ዝስዕብ ተዓዘብ!///////
እቲ ምንጪ ጸዓት ብኸመይ እዩ ዝካየድ፧ nuclear fission ( ኑክለሳዊ ምፍንጫል ) ከምቲ እቲ ስም ዘተንብሆ ብፍንጫል ሓደ ዩረንዩም ወይ ፕሉቶንየም ሕመረት እዩ፡ ጸዓት ዘመንጩ ወይ ዝፍጠር። ነቲ ናይ ዩረንዩም ወይ ፕሉቶንየም ሕመረት ብ ኒውትሮን ዝተባህለ ባእታ ይህረም፡(ከምቲ ብብረት ዝህረም ተሰሪዑ ዝርከብ ጦራሙዝ ጌርካ ክርዳእ ይከኣል፡ እታ ጢይት ነቲ ኒውትሮን ትመስል፡ እቲ ጦራሙዝ ድማ ነቱ ሒመረት ዩረንዩም ወይ ፕሉቶንየም ይመስል፡ እታ ቀዳመይቲ ጥርሙዝ ምስተሃርመት እንታይ የጋጥም፧ ብርግጽ ትፍንጨል ፍንጫላ ድማ ነተን ዝተረፋ ጠራሙዝ ይሃርመን፡ እተን በቲ ፍንጫል ዝተሃርማ ጠራሙዝ ድማ ነተን ዝተረፋ ወ.ዘ.ተ ) በዚ ከምዚ ድማ ኣዝዩ ኣዝዩ ዓቢ ዝኮነ ጸዓት/ሓይሊ ወይ ሙቐት ይምንጩ፡ እቲ ሙቀት ድማ ነቲ ኣብ ከባቢኡ ዝርከብ ማይ ክሃፍፍ ይገብሮ (ኣብቲ ላዕለዋይ ስእሊ ቁ.2 ተዓዘብ) ፡ እቲ ዝሃፈፈ ማይ ድማ ነተን ቱርባይን ከም ዝንቀሳቀሳ ይገብረን (ኣብቲ ላዕለዋይ ስእሊ ቁ.3 ተዓዘብ) ፡ ስዒቡ ድማ እቲ መካኒካዊ ምንቅስቃስ ናይቲ ቱርባይን ብ ጀነረተር ናብ ምንጪ ጸዓት ኤለክትሪክ ይልወጥ (ኣብቲ ላዕለዋይ ስእሊ ቁ.4 ተዓዘብ) ። ገለ ካብቲ ዝሃፈፈ ማይ ድማ ከም ብሓድሽ ሰሪቡ ማለት ካብ ሃፋ ናብ ማይ ተቀይሩ ናብቲ ሃፋ ዝቅየረሉ ቦታ ይምለስ (ኣብቲ ላዕለዋይ ስእሊ ቁ.1 ተዓዘብ)።እቲ መስርሕ ድማ ካብ ቁ-1 ጀሚሩ ድማ ከም በሓድሽ ይድገም፡ ሓደ ኑክሌሳዊ መራብሒ ሰሪሕካ ጸዓት ክሳብ ተመንጩ ካብ 10-15 ዓመታትን ኣስታት 4 ቢልየን ዩሮ ገንዘብን ይውድእ፡፦
መስርሕ ኑክለሳዊ ምፍንጫል ንምርዳእ ነዚ ዝስዕብ ስእላዊ መረድኢ ተዓዘብ!//////
ኑክሌሳዊ-ጸዓት ዝጥቀማ ብዙሓት ሃገራት ዓለምና፡ ኣቶማዊ ፈንጂ ከፍርያ ሓጊዝወን እዩ። ንኣብነት ፍራንስ፡ሰሜን-ኣመሪካ ፡ እስራኤል፡ፓኪስታን ወ.ዘ.ተ ኣቶማዊ ፈንጂ ወይ ቦምባ ከም ዘለወን ይፍለጥ ።ሓደ ኣቶማዊ ፈንጂ ንምፍራይ፡ እቲ ኣቶማዊ-ጎሓፍ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ድሕሪ ምንጪ ኤለክትሪክ ዝተረፍ "ጎሓፍ " ናይ ዩረንዩም ወይ ፕሉቶንየም እዩ ዝኣክል። እቲ ካልኣይ-ውግእ ዓለም ንምውዳእን ፡ ን ሶቭየት ዩንየን ንምድሃልን ተባሂሉ ብ ኣመሪካ ብ 1945 ኣብ ልዕሊ ናይ ጃፓን ከተማታት ዝተሰንደወ ኣቶማዊ ፈንጂ ፡ ኣስታት 200,000 ሰባትን 2 ከተማታትን ብምድምሳስ ሓደጋ ኣቶማዊ ጸዓት ብግብሪ ዝገልጽ ፍጻሜ እዩ ኔሩ።
ክፉእ ሳዕቤን ናይ ኑክሌሳዊ ጸዓት እምበኣር ክልተ እዩ። (1)ንሱ ድማ ንመዋእል ዝጸንሕ ጎሓፍ ስለ ዘፍርን (2) ኣቶማዊ ፈንጂ ንምምዕባል ስለ ዝጠቅምን እዩ። ነዚ ሳዕቤን እዚ ንምውጋድ ድማ ብዙሕ ጻዕርታት ይግበር ኣሎ፡ ን ኣብነት ነቲ ጎሓፍ ብግቡእ ዝቅበረሉ ቦታ ምድላይ፡ ከምኡውን ኣቶማዊ ፈንጂ ንምምዕባል ዝውግድ ንብዙሓት ሃገራት ዘጠቃለለ ስምምዕን!


text:
መንግስቲ ጣሊያን ንህዝቢ ኤርትራ ኣክንዲ ዝኽሕሶ ሰብኣውነቱ ይግህሶ፡
መንግስቲ ጣሊያን ምስ ስርዓት ኣስመራ ብሚስጢራዊ ስልቲ ተጠቒሞም ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ተሻሪኾም ዝገብርዎ ዘለዉ ግፍዕታት ሓቂ ቀቢርካ ስለ ዘይትቅበር ትቃላቐል ዘላ ትመስል። መንግስቲ ጣሊያን ጽልኢ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ዘቁጽር ሓያሎ ዓመታት ዳርዳ ንልዕሊ 70 ዓመት ገይሩ’ሎ። እስኪ ቅድሚ ናጽነት 1991 ዓ.ም. ኣብ 80፡ታትን፡ 90፡ታትን ዝነበረ ዓመታት ንተዓዘብ። ኤርትራውያን ኣብ ኤሮፓ ተሰዲዶም ኣብ ዝቕመጡለን ዝነበሩ ሃገራት ናብ ዓዲ ጣሊያን ክገሹ ኣብ ዝደልዩሉ ግዜ፡ ንኣብነት ኣብ ሽወደን ዝቕመጡ ስደተኛታት 3 ዓይነት መንበሪ ፍቓድ ንስደተኛታት ኢዋሃብ ነይሩ። 1ይ፡ ናሽናሊተት ክኸውን እንኮሎ ፡ እተን ክልተ ግን ቀዳመይትን ካልኤትን ኢየን። ረስትዶኩመንት እታ ቀዳመይቲ ክትከውን እንከላ፡ ፍረምሊን ፓስ ከኣ እታ ካልኤይቲ ማለት ኢዩ። ቀዳመይትን ናሽናሊተትን ዝሓዘ ፓስፖርት ቪዛ ከየውቀዐ ክገይሽ ይኽእል። እታ ካልኤይቲ ፓስፖርት ዝሓዘ ግን ናይግድን ኢዩ ቪዛ ከውቅዕ። ቪዛ ኣብ ዝሓተትሉ እዋን ብውሕዱ ሰለስተ ወርሒ ኣቢሉ ኢወስደሉ ነይሩ ንኤርትራዊ ዜጋ ቪዛ ንኽውቃዓሉ። እዚ ብጀካ ንኤርትራውያን ንካልኦት ዜጋትት ዘይምልከት ኮይኑ፡ ንኻልኦት ዜጋታት ቪዛ ኣብ ዝሓተትሉ ግዜ ኣብ ውሽቲ 24 ሰዓታት ቪዛ ኢውቃዓሎም ነይሩ።
ድሕሪ ናጽነት 1991 ዓ.ም. መንግስቲ ጣሊያን ብጉዳይ ኤርትራዉያን ኣክንዲ ዝማሓየሽ በንጻሩ ደኣ ዳባኣሰ ከደ። ኣብ 1998 ዓ.ም. ኢሰያስ ዕድመ ስልጣንኑ ንምንዋሕ ዝወለዖ ኲናት ወራር ወያነ ተባሂሉ ዝፍልለጥ ዶባዊ ግህርጭት ዝነበረ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ መንግስቲ ጣሊያን ኣብቲ ዝቀረበ ናይ ዶብ ዓለማዊ ቤት-ፍርዲ ብዝያዳ መፍትሕ ሽግር ናይዘን ክልተ ሃገራት ክጻወቶ ዝኽእል እጃም ኣብ ኢዱ እንዳሃለወት እታ ካርታ፡ ምኽንያቱ ከመይሲ ናይ ዶብ ጉዳይ ባዕሉ መንግስቲ ጣሊያን ግዝኣቱ ዝነበረት ሃገረ ኤርትራ ዝሓንጸጾ ዶባት ምስክርነቱ ከቅርብ ዝግበኦ ንሱ ነይሩ ክንሱ፡ በንጻሩ እኳዳኣ ኢዱ ኣጣሚሩ ኢዩ ክዕዘብ ዝተራእዩ። ብህግደፍ ምስቲራትና ዝኣተናዮ ውዕል ኣኽብር ዝተባህለ ኢዩ ዝመስል።
መንግስቲ ጣሊያን ኤርትራ ግዝኣቱ ብምንባራ ዕዳኡ ግዲ ዕሽሽ ኢሉዎ ኮይኑ፡ ዕዳ ከምዘለዎ ክፈልጦ ኢግቦኦን ንኤርትራ ክኽሕሳ ኢዩ ዘለዎ። ካልእስ ኢትረፍ ነቲ ብሳሃራን ብባሕርን ሰጊሩ ተሰዲዱ ዝኣትዎም ዘሎ ኤርትራዊ ስደተኛ ብፉሉይ ኣጋባብ ዝታሓዘሉን መሰሉ ዝኽበረሉን ብግቡእ ክህቦም ነይርዎ መንግስቲ ጣሊያን። መንግስቲ ጣሊያን ግን ውዕለቱ ምስ ህግደፍ ዘለዎ ክገበሮን ክፍጽሞን ምዃኑ ኣብ ኣደባባይ ወጺኡ ኢረኤ’ሎ ኢመስል ምዅንያቱ ዘይተረጋገጸ።
መንግስቲ ጣሊያን ኣቐዲሙ ንኣባ ሙሴ ዘርኣይ ኣፉ ኣትሕዞ ዝተባህለ ከይኮነ ስለ ዘይተርፍ፡ ህዝቢ ኤርትራ ግዳይ ባሕሪ ኮይኑ መታን ክጸንት ኣፉ ንምሓዝ ተባሂሉ ክሲ ተመስሪትሎም ዘሎ ንኣባ ሙሴ ስቕ ኢሉ ዱቡላ ካብ ሰማይ ኣይወረደሎምን። ብ2015 ዓ.ም. ኖበል ፕሪስ ናይ ሰላም ግብረሰናይ ንኣባ ሙሴ ሸሊምዎም ከብቅዕ፡ እንታይ ደኣ ኣምጸኦ ሕጂ ብጥርጣረ ኣምሲልካ መን ከሳሲ ዘይፍለጥ መመኽኔታ ክሲ ኣቕሪብሎም ዘሎ። ብኢድ ኣዙር ክሲ እንድሕር ዘይኮነ፡ መንግስቲ ጣሊያን ስለምንታይ?
መንግስቲ ጣሊያን ብድሕሪ ናይ ኣባ ሙሴ ከይጸንሐ ቀጺሉ ነዚ ሕጂ ኣብ ከተማ ሮማ ዘካይዶ ዘሎ ግህሰታዊ መሰል ስደተኛታት ኣብ ልዕሊ ኤርትራዉያን ዘጋፍዖም ዘሎ ናይ ርህራሄ መሰል ስደተኛታት ( Humanity) የብሉን ዲዩ ምስቲ ሃገረ ኤርትራ ግዝኣቱ ምንባራ መጠን።
መቸስ ኣብ ዝመጽእ ለውጢ ኣብ ኤርትራ ምስ ሓድሽ መንግስቲ ኤርትራ ምስ መንግስቲ ጣሊያን መስመሩ ዝሓዘ ዲፕሎማሲያዊ ምሕዝነትን፡ ቅድሚ ናጽነት ዝነበረ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ግዝኣት ጣሊያን ዝነበረትሉ በቲ ኮይኑ በቲ ክንጻባጸብ ተስፋ ንገብር።
መርበብ፡ www.nselam.com


text:
ናይ ቀደም ወረዳና ወረዳ እምባስነይቲ ይመለሰልና ዝብል ሕቶና ቅኑዕ መልሲ ተዘይረኺቡ ካብ ወረዳ ክሳብ ሃገራዊ ባይቶ ዝወከልናዮም ሰባት ውክልናና ዘልዐልና ምዃንና ነፍልጥ’ውን ይብል ኣቲ ህዝቢ ብወከልቱ ኣቢሉ።
ካብ ነባራት ተቓለስትን ዓበይቲ ዓዲን ሃለቃ ሃይለዝጊ ገብረማርያም ህዝቢ ትግራይ ምስ ውድብ ህወሓት ዕረቐና፤ ህወሓት ኢድና ትምለሰልና ተዘየለ ግና ኣይውድብናን ክብሉ ኣምሪሮም ተዛሪቦም።
ሓደ ካብቶም ነባራት ኣባላት ህወሓት ዝነበሩን ነቲ ዝቐርብ ዘሎ ሕቶ ህዝቢ ስለዝመርሑ ካብ ኣባልነቶም ከምዝተኣገዱ ኣብቲ መድረኽ ዝገለፁ ኣይተ ዘርኡ ኪዳኑ እውን ሕቶና ዘይምለስ እንተዀይኑ ውክልናና ኣልዒልና ኣለና ኢሎም።
ሓደ ካብቶም ሕቶ ህዝቢ ንመንግስቲ ንኸቕርቡ ዝተወከሉ ኣይተ ኣብርሃ ገብረመስቀል ድማ መግለፂ ቅዋም ኣቕሪቦም። ኣብ መግለፂኦም ህዝብን ውድብን ሐጂ እውን ንድልየት ህዝቢ ክብሪ ሂቦም ከማሕድርዎም ፀዊዖም፤ እዚ እንተዘይኰይኑ ግና ካብ ወረዳ ክሳብ ሃገራዊ ባይቶ ከማሓድሩና ዝወከልናዮም ሰባት ደጊም ንዓና ዘይውክሉ ምዃኖም ነፍልጥ ብምባል ቅሬትኦም ኣቕሪቦም።
ህዝቢ እምባስነይቲ ኣብ ቤት ፍርዲ ፋይል ንምኽፋት ንዝኽፈል 50 ሳንቲም ናብ ዕዳጋ ዓርቢ ብምኻድ ንምኽፋል 34 ቅርሺ ንመጓዓዝያ ወፃኢ ከምዝገብር ህዝቢ በዝን ክንድዝን ከምዘማርር ዘሎ ነበርቲ ከተማ ነበለት ይዛረቡ።
ምሉእ ትሕዝቶ እቲ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ብጸጋይ ገብረሂወት ሎንደን።
<ኣብ መንጎ ደገፍቲ ዋዕላን ጸረ ዋዕላን ሰለስተ ፈላለይቲ ስግኣታት ኣለዋ። ጸረ ዋዕላ ከም ቀንዲ ንዋዕላ ዘይ መደገፊ ምኽንያት ዘቕርብወን ክኣ እዚአን ኢየን። ሕቶ ቢሄር፣ ሕቶ ሃይማኖት፣ ምትእትታው ኢትዮጵያ፣-” ኣብ ዝብል 1ይ ክፋል ጽሑፈይ ኣመንጕየ ነይረ፣ እንሆ ሕጂ ድማ 2ይን ናይ መወዳእታን ክፋል፣ ሰናይ ንባብ፣-
እዚ ሕቶ’ዚ ኣብ ብዙሓት ኣሻማዊ ኮይኑ ዘሎ ሕቶ ኢዩ። ብፍላይ ድሕሪ ዋዕላ ኣዲስ ኣበባ ክኣ ረስኒ ወሲኹ ኣብ ኩሉ ናይ ክትዕ መአንገዲ ቦታታት፣ ፓልቶክ፣ ሰሚናራት፣ ወብሳይታት እንተላይ ፈይስቡክን ትዊተርን ከይተረፈ ከካትዕ ጸኒሑ ኣሎ።
ኤርትራ ሃገርና ካብ ባዕዲ ነጻ ካብ ትኸውን 19 ዓመታት፡ ሃገራዊ ልኡላውነታ ብኣህጉራዊ ሕጊ ካብ ዝረጋገጸላ ድማ እነሆ 17 ዓመተት ቀሪቡሎ። ህዝቢ ኤርትራ ኣይተዓደለን ደኣምበር 19 ናይ ቅሳነት ዓመታት 17 ናይ ምዕባሌ ዓመታት መቑጸረ ኔሩ።
ኣብ ዝሓለፈ ቀዳማይን ካልእይን ክፋል ንጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላ ኣመልኪተ፡ ዕላማታት ሃገራዊ ዋዕላ፡ ኣገባቡን ብሓፈሻ ኣብ ገለ ውሑዳት ገጻት ኣስፊረ ሓሳባተይ ገሊጸ ነይረ።
እቶም ሃገራዊ ዋዕላ ኣብ ወርሒ ሓምለ 2010 እንተዘይተኻይዱ እንዳበሉ ዝፍክሩ፡ ክሳብ’ዚ ሕጂ ብዛዕባ ሃገራዊ ዋዕላ ንዘቕርብዎ ትሕዝቶ መግለጺታቶም፡ ዘይምርድዳእ ኣብ ግዜ ዝተደረተ፡ ናይ ግዜ ሕቶ ከኣ ከም ዓብይ ኣጀንዳ ኣስፊሮም ፍልልይ ከም ዘሎ’ዮም ዝዛረቡ።
ሃገራዊ ዋዕላ ብገደብ ግዜ ድዩስ ወይ ብዕላማ’ዩ ዝፍረድ፡ ገምጋምና ኣብ ግዜ ድዩስ ወይ ኣብ ትሕዝቶ ሃገራዊ ዋዕላን ኣገባብቱን ይኹን ሕጋውነቱ’ዩ ከዛርበና ዝግባእ፡ ንዝብል ኣብ ሰለተ ከፊለ ሓሳበይ ከስፍር እፈቱ።
ነቲ ፋሕ ዝበለ አተሃላልዋ ናይ ተቓወምቲ ሐይልታት ጥርኑፍን ዝተወሃሃደን መልክዑ ንምትሐዝ፣ አንጻር መላኺ ስርዓት ዝካየድ ቃልሲ፣ ንህዝቢ ኤርትራ ብመላኡ ብዘዕግብ አገባብ ንምቕያስ፣ ውድባት ተቓውሞ አብ መጋቢት 1999 ሃገራዊ ምሕዝነት ኤርትራ አብ ትሕቲ ዝብል ስም ከም ዝተጠርነፈ ዝዝከር’ዩ።
እዚ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ብውሳኔ ብይን ተመሓላሊፉ ዘሎ እገባ ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሰነድ መጽውዒ ውሳኔ ብይን 1907/2009/ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ብተግባራቶም ፋሕቲሮም ዘምጽእዎ ዘይኮነስ እቲ ኣብ ልዕልን ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ብሓይሊ ጠበንጃ ኣስገዲዱ ዝገዝእ ዘሎ መሪሕነት ህዝባዊ ግምባር ንደሞክራስን ፍትሕን ‘’ንስውአን ብጡጠን” ገይሩ ብሰሪ ጻሕታሪ ተግባራቱ ዝሸመቶ ጽዕንቶ እከይ ውጺኢት ባርባራዊ ሽቕለቱ ኢዩ።
እዚ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ብውሳኔ ብይን ተመሓላሊፉ ዘሎ እገባ ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሰነድ መጽውዒ ውሳኔ ብይን 1907/2009/፡ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ብተግባራቶም ፋሕቲሮም ዘምጽእዎ ዘይኮነስ፡ እቲ ኣብ ልዕልን ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ብሓይሊ ጠበንጃ ኣስገዲዱ ዝገዝእ ዘሎ መሪሕነት ህዝባዊ ግምባር ንደሞክራስን ፍትሕን ‘’ንስውአን ብጡጠን” ገይሩ፡ ብሰሪ ጻሕታሪ ተግባራቱ ዝሸመቶ ጽዕንቶ እከይ ውጺኢት ባርባራዊ ሽቕለቱ ኢዩ።
ብመምህር ተስፉ ዘውደ።
መልሲ ክህበሉ ኣድላይ ኮይኑ ኣይተራእየንን። ብሓፈሽኡ ንኣንበብትን ተዓዘብትን እገድፎ። ኣብቲ ወፍሪ ባርነት ዝብል ጽሑፍ ናይ ተጋዳላይ ኣድሓኖም ገብረማርያም ዝቐዳሕክዎ የለን። መሰል ደራሳይ (copy right) ንመላእ ትሕዝቶ ናይ ደራሲ ደጊመ እንተ ዝጽሕፎ ኣበሃህለኻ ልክዕ ክኸውን ምኸኣለ። ይኹን እንበር ኣነ ባርነት ናይ መስፍናዊ ኣገላልጻ ባርያን ጭዋን ዝብል ናይ ትውልዲ ልዑልን ትሑትን ኣምር ዝያዳ የስምዕ። ብኣጋላልጻና ጭዋ ኮይኑ ጊላነት ግን ናብ ምምዝማዝ ገጻ ዝያዳ ተዘንብል። ሕጂ ኣብ ናይ ቃላት ኣተራጉማ እንተዘይ ነድህብ ዝሓሸ ነይሩ ይመስለኒ።


text:
ብሪጋደር ጀነራል ተኸስተ ሃይለ 3ይ ክፋል
ኣቐዲመ ንኩሉ ደላይ ፍትሒ ኤርትራዊ ናይ ኣኽብሮት ሰላምታይ የቐድም። ብዙሓት ሰብ ሕልና ደለይቲ ፍትሒ፡ መሰል ውልቓዊ ናጽነተይ ብምግሃሱ፡ ንመሰለይ ምክልኻል ዓገብ ምባል ቕሬታይ ምግላጽጽ፡ ከም ቕኑዕ ሕጋዊ ሕቶ`ዩ ኣሚንኩም ኣብ ጎንካ ኣለና ኢልኩም ብኢመይል ሕልናዊ ደገፍ ሞራላዊ ምትብባዕ ዝገበርኩሙለይ፡ የቐንየለይ ክብረት ይሃበለይ ክብለኩም ኩርዓት ሓበን ይስማዓኒ።
ቶጎርባ.ኮም ይቕሬታ ዝሓተትካሉ ትደግሞ ኣለኻ ሕጋዊ ዲዩ?
ብሪጋደር ጀነራል ተኸስተ ሃይለ 2ይ ክፋል
ከም ወትሩ ንኩሉ ደላይ ሰላም ደላይ ፍትሒ ዕዙዝ ሰላምታይ የቐድም።
ኣቐዲመ ንኩሉ ደላይ ሰላምን ፍትሕን ዕዙዝ ሰላምታይ የቕርብ። ቐጺለ   ባህርያዊ ትዕድልቲ ደቒ ሰባት ስለዝኾነ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ከኽብሮ ዝግባእ`ዩ። መሰረታዊ መትከል ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ሕጊ ዝሰፈረ ክብርን መሰልን ደቒ ሰባት ኢዩ።
ከም ኤርትራዊ፡ ኣብ ሃገረይ ዝተነፍገኒ መሰል ምርጫ፡ ኣብ ሃገረ- ሽወደን ብዕለት 15 መስከረም ኣረጋጊጸዮ ዝብል መንቐሊ ኣርስተይ ኮይኑ፡ ስለምንታይ ኣብ ሃገርና እቲ መሰል ንኩላትና ተነፊጉና፡ ልዕልና ሕጊ ፈሪሱ፡ ምልካዊ ስርዓት ነጊሱ፡ ኩሉ ሰብ7ኣውን ደሞክራሲያውን መሰልና ከምዝተጋህሰ፡ መብዛሕትና ንሰማማዓሉ ኣርእስቲ ስለዝኾነ፡ ኣቕዲመ ብድሕሪ ባይታይ ክጅምር ኣገዳሲ ይመስለኒ።
18- መስከረም 2001 ኣብ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ፡ ልዕሊ 1000 ንጹሃት ዜጋታት ብጃምላ ዝተኣሰሩላ፡ ንደላይ ፍትሒ ህዝቢ ኤርትራ፡ ንዓለም፡ እቲ በደል ጎሊሑ ዝተመስከረላ ጸላም ዕለት ኢያ። እንሆ ድማ ዝኽሪ መበል 9ይ ዓመት ንምኽባር፡ ሕልናና ደሪኹና ንዝክራ ኣለና።
18- መስከረም 2001 ኣብ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ፡ ልዕሊ 1000 ንጹሃት ዜጋታት ብጃምላ ዝተኣሰሩላ፡ ንደላይ ፍትሒ ህዝቢ ኤርትራ፡ ንዓለም፡ እቲ በደል ጎሊሑ ዝተመስከረላ ጸላም ዕለት ኢያ። እንሆ ድማ ዝኽሪ መበል 9ይ ዓመት ንምኽባር፡ ሕልናና ደሪኹና ንዝክራ ኣለና።
ምዕራፍ ኣርባዕተ
ከም’ቲ ኣብ 2ይ ክፋል ዝገለጽክዎ ናብ’ቲ ስኑድ መዛግብቲ ባዕሉ ንኽዛረብ ኣቐዲመ ገለ ክብል ምኽንያቱ ኢትዮጵያ ነዚ ሕጂ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንኽካየድ ዘአንገደቶ ዋዕላ ቅድሚ ምወላ ምክያዳ ካብ 1991 ዝሓለፈቶ ናይ በይና ናይ ውድባትን ውልቀ ሰባትን ምቁጽጻር ሹኩ-ሹኳ መድርኽ ነይሩ ኢዩ
እቲ ንኽነቅፍ መሰል ዘለዎ። ንኽሕግዝ ከኣ ልቢ ኣለዎ፣ ስለ ዝኾነ
ከይወዓሉ ይወዓዓሉ። ከይተኣማመኑ ኸኣ ይመሓሓሉ፣
ብስሙራት ዜጋታት ንሰብኣዊ መሰል ኣብ ኤርትራ፣ (Citizens United For Human Rights in Eritrea) ዝልለ ሲቪካዊ ማሕበርና ተመስሪቱ ምንቅስቓሱ ካብ ዝጅምር እንሆ ድሮ ካልአይ ዓመቱ አሕሊፉ።
ብዕለት 7ተ ግንቦት ብሓልዮት ተቛም ሰላምን ፍትሕን ኣካል ዩኒቨርሲቲ ሳንድያጎ (Institute of Peace and Justice in University of San Diego) ዝተዳለወ ሰሚናር ናይ መሰል ደቒ ሰባት ተጣበቕቲ (Human Rights Watch) ሰለስተ ተቓለስቲ ግዱሳት ኤርትራውያን ተሳቲፎም። እቶም ዝተሳተፉ ኤርትራውያን ክፍለ ዓንደ (ኣባል ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቕስቓስ)፤ ገብረሂወት (ጎነይ) (ኣባል ኤርትራውያን ተጣበቕቲ መሰል ደቂ ሰብ ኣብ ሳንድያጎ)ን ረዘነ ገ.ሚካኤል (ኣቦ ወንበር ኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን ሰሜን ኣመሪካን) እዮም።
ኣብታ ዝሓለፈት ሰሙን ኣብዛ እንነብረላ ዓለም ሓደ ንኹሉ ዳርጋ ንመብዛሕትኡ ህዝቢ ዓለም ዘሓጎሰ ፍጻሜ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ተፈጺሙ፡፡
ሃገራዊ ተለቪዥን ሃገር ሽወደን ሓንቲ ኣደ ኤሪትራዊት ምስ ክልተ ደቃ፡ ሓደ ወድን ጓልን፡ ሃገራዊ በዓል ስልጣን ጕዳይ ወጻእተኛታት ሽወደን፡ ኣብ ሽወደን ዐêቝባ ረኺቦም ክቕመጡ ወሲኑ ክብል ብዕለት 24/10/2008 ኣቃሊሑ። እዛ ዝተጠቕሰት ኤርትራዊት ስድራቤት እምበኣር ብምኽንያት እዛ ህጻን ጓል ሓደ ዓመት፡ ንኤርትራ እንተተመሊሳ ምኽንሻብ ወይ ምጽፋይ ብልዕታ ከጋጥማ ይኽእል’ዩ ካብ ዝብል ስግኣት ኢዩ በዓል ስልጣን ጕዳይ ወጻእተኛታት ሽወደን፡ ንሰለስቲኦም ኣብ ሽወደን መሰል ዐêቝባ ክረኽቡ ወሲኑ ዘሎ።
ዝከበርካ ኣንባቢ መሰል ድምጹን ሓሳባቱን ከቅርብ ዘይክእል፣ ሽግራቱ ኣብ ጊዜኡ ክፈትሕ ኣይክእልን እዩ ዝብል ኣርእስቲ ተሞርኪሰ ክጽሕፍ እንከለኹ፣ ብዙሕ ትዕዝብትታት ስለዘሎኒ እዩ።
ግዳያት ግጭት ኤርትራ ኢትዮጵያን (1998-2000) ዝኾኑ፡ 700 ኣብ ኢትዮጵያ ተዓቝቦም ዝጸንሑ ኤርትራውያን ስደተኛታት ተወለድቲ ብሄረ ኩናማ፡ መሰል ዑቕባ ተዋሂቡዎም ኣብ ኣመሪካ ሓድሽ ህይወት ክጣየሱ ናብ ኣመሪካ ይኸዱ ከምዘለዉ ላዕዋይ ኮምሽነር ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ።
ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሺር ተጣባቒ መሰል ናጽነት ጋዜጠኛታት ዝኾነ ኣህጉራዊ ማሕበር፡ ‘ርፖርተርስ ዊዝ ኣውት ቦርደርስ’፡ ንናጽነት ሃገራውን ኣህጉራውን ጋዜጠኛታት ኣብ ሱዳን ብዝምልከት ንዘቕረበሉ ሰለስተ ሕቶታት፡ “ እንሓብኦ ነገር የልቦን” ብምባል፡ ከምዝመለሰ እቲ ማሕበር ኣፍሊጡ።


text:
ተማሃሮ ካልኣይ ብርኪ ናይ ሽዱሽተ ዓይነት ትምህርቲ በብሰሙን ሕቶታት እናቕረበ ክለማመዱ ዝገብር ኣፕሊኬሽን (መተገብሪ) ተማሂዙ።
እዚ ኣፕ 15 ሽሕ ሕቶታት ትምህርቲ ምስ መልሶም ኣብ ዓመት ብምቕራብ ተማሃሮ ኣብ ትምህርቶም ክነፍዑን ምስ ቴክኖሎጂ ክላለዩ ዝገብር እዩ።
ኣብ ሬድዮ በብሰሙን ዝመሓላለፍ ናይ ተማሃሮ ሕቶን መልስን ውድድራት የካይድ ነይሩ። እዚ ውድድር ሕቶን መልስን ዝበዝሕ ዝከታተልዎ ኣብ ገጠር ዝርከቡ ተማሃሮ ምዃኖም ብመፅናዕቲ ተረጋጊጹ።
በዚ ድማ ኣብ ከተማ ዝርከቡ ተማሃሮ ተጠቀምቲ ዝገብር ኣሰራርሓ ንምምሃዝ ምስ መሓዝቱ ኮይኑ ፃዕሪ ተጀሚሩ። ገብረሚካኤል ኣብርሃ ይበሃል ኣብ ትግራይ ዝሐሸ ናይ ኢንተርኔት ዝርገሐን ምጥቃም ዘመናዊ ተንቀሳቓሲ ስልኪ ብፍላይ ኣብ ከተማታት ምህላዉ ብመፅናዕቲ ኣረጋጊፅና ይብል።
በዚ ድማ እቲ ዝተኣታተወ ቴክኖሎጂ ተማሃሮ ንትምህርቶም ናብ ዝጥቀምሉ ኣሰራርሓ ንምእታው "ተማሃሮ ዶት ኮም" ዝብል መተግበሪ (ኣፕሊኬሽን) ብምምሃዝ ናብ ተግባር ኣትዩ ኣሎ። "ተማሃሮ ዶት ኮም" ካብ ታሽዓይ ክሳብ ዓሰርተ ክልተ ክፍሊ ዝመሃሩ ተማሃሮ ብተንቀሳቓሲ ስልኪ ወይ ድማ ብኮምፑተር ኢንተርኔት ብምጥቃም ዓርሶም ብፈተና ዝፍትሽሉ እዩ።
ገብረሚካኤል እቶም ሕቶታት በበሰሙን ሓደሽቲን ኣብቲ ሰሙን ተማሃሮ ዝተምሃርዎ እዮም ይብል።
ዛጊድ ልዕሊ 1800 ተማሃሮ ብነፃ ኣገልግሎት ይጥቀሙ ኣለዉ ዝበለ ገብረሚካኤል ብቐፃሊ ግና ብቪድዮ ዝሓወሰ ትምህርቲ እውን ብምድላው ካልኦት ተወስኽቲ ሓገዝ ትምህርቲ ብምሃብ ተማሃሮ ከፊሎም ዝጥቀምሉ ኣሰራርሓ ንምዝርጋሕ ተሊምና ኣለና ኢሉ።
ኣብ ዓመት 15 ሽሕ ሕቶታት ዘቕርብ "ተማሃሮ ዶት ኮም" እቶም ሕቶታት ድማ ብንፉዓት መምህራን ዝሰናድኡ ምዃኖም እዩ ዝዛረብ።
"ተማሃሮ ዶት ኮም" ምጥቀም ካብ ዝጀመሩ ሓደ ተምሃራይ 10 ክፍሊ ቤት ትምህርቲ ኣለነ መቐለ መሓሪ ሕሉፍተ እዩ። እዚ መተግበሪ ብምጥቃም ኣብ ትምህርቱ ንባዕሉ ክፍትሽ ካብ ምግባር ብተወሳኺ ምስ ቴክኖሎጂ ክላመድ ሓጊዙኒ ይብል።


text:
ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉሙዝ ፍሉይ ወረዳ ማኦ-ኮሞ ጣቢያ ቨንሸባ ኣብ ልዕሊ ኢንቨስተራት ሕርሻ መጥቓዕቲ ተፈፂሙ ዕጡቓት ንሸውዓተ ሰራሕተኛታት ሕርሻ ዓፊኖም ከምዝወሰዱ፣ካልኦት ካብቲ ዓፈና ዘምለጡ ሸውዓተ ሰራሕተኛታት ድማ ኣብ ዱር ተሓቢኦም ከምዝርከቡ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊፆም።
ናይቲ ክልል ምምሕዳር መጥቓዕቲ ምፍፃሙ ብምርግጋፅ ፈፀምቱ ናይ ኦነግ ኽዳንን ኣርማን ዝለበሱ መንነቶም ዘይተፈልጡ ዕጡቓት እዮም ክብል ከሎ ኦነግ ግን ኣብ ልዕሊ ዝኾነ ይኹን ኣካል መጥቓዕቲ ናይ ምፍፃም ዕላማ የብሉን፤ኣብቲ ከባቢ እውን ኣይንቀሳቐሰን ኢሉ’ሎ።
ብመሰረት ካብቲ መጥቓዕቲ ዘምለጡ መሰኻኽር ብቕድሚ ትማሊ ሰንበት 7 ታሕሳስ 2011 ዓ/ም ኣጋምሸት ዕጡቓት ብሃንደበት ንናይ ሕርሻ ማእኸል ብምውራር መጥቓዕቲ ምፍጻሞም ይገልጹ።
ሕግን መንግስትን ኣብዘየለሉ ሽመይ ምግላፀይ ኣፀጋሚ እዩ ዝበሉ ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉሙዝ ፍሉይ ወረዳ ማኦ-ኮሞ ጣቢያ ቨንሽባ ኣብ ኢንቨስመንት ሕርሻ ዝተዋፈረ ኢንቨስተር ሕርሽኡ "ወርዒ ልምዓት ሕርሻ’’ ከምዝብሃልን ካብ ከተማ ኣሶሳ ኣስታት 115 ኪሎ ሜትር ሪሒቑ ከምዝርከብ ይገልፅ።
ነቲ ኢንቨስተር፣ተሓቢኦም ዝርከቡ ሰራሕተኛታት ናይቲ ሕርሻ፣መግለፂ ሰበስልጣን ቤንሻንጉል ጉሙዝ፣መልሲ ግንባር ሓርነት ኦሮሞን ዝሓዘ ድምፂ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃለ ምልልስ መንግስቲ ስዊስ ምጭዋይ ነፈርቲ ገበን ዝገብር ስምምዕ ዝፈሪመ እንተኾይኑ በቲ ዝኣተዎ ውዕል ንኽግዛእን ናብ ፍርዲ ንምቕራብ ንኢትዮጵያ ኣሕሊፉ ንኽህብን ንመንግስቲ ስዊስ ክንሓቶ ኢና ኢሎም።
ኣብ ልዕሊኡ ክቐርቡ ዝኽእሉ ክስታት ዝተሓተቱ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ እዚ ጉዳይ ቤት ፍርዲ እዩ ምስበሉ መንግስቲ ስዊስ ሓዊሱ ማሕበረሰብ ዓለም ምጥላፍ ነፈርቲ ዝኽልክል ዓለምለኸ ሕጊ ዝፈረሙ ስለዝኾኑ ናብ ሃገሩ ክምለስ ኣለዎ ኢሎም ብምውሳኽ።
ዛግዲ ምስ መንግስቲ ስዊስ ርክብ ፈጢሮም እንተኾይኖም ዝተሓተቱ ኣምባሳደር ዲና ናብኡ ገፅና ኢና ምስበሉ ንምንታይ እዩ መጭወይቲ ተፈፂሙ ንዝብል ሕቶ ኣይፈለጥኩን ምስበሉ ብምስዓብ ‘’እቲ ሰብ ንምንታይ ከምኡ ከምዝገበረ ምርመራ ይግበረሉ እዩ ዘሎ።ሕዚ ከይኮነስ ፀኒሕና ኢና ክንሪኦ’’ኢሎም።
መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ሃገራዊ ምልክት እዩ’ሞ እቲ መጭወይቲ ንኢትዮጵያ እንታይ ማለት እዩ ተባሂሎም ዝተሓተቱ ኣምባሳደር ዲና ንውፅኢት እቲ ምርመራ ንፀበ ኢሎም።
ተሳፈርቲ ኣይተጎድኡን፤እቲ ጨዋዪ ሓዊሱ እቶምም ፓይለታት ደሓን እዮም፤እታ ነፋሪት ክትመልስ እያ፤እቲ ጠላፊ እውን ክምለስ ኣለዎ፤ካብዚ ዝዘለለ ዝርዝር ሓበሬታ የብለይን ኢሎም።


text:
ገንዘብ ክትሕውል ከለኻ እቶም ትካላት ዝተፈላለዩ ብርክት ዝበሉ ክፍሊታት የኽፍሉኻ እዮም። ክፍሊታት ናይ’ዘን ትካላት ንሓድሕደን ብምውድዳር ብዙሕ ገንዘብ ክትቑጥብ ትኽእል ኢኻ። ነቲ ዝበለጸ ምርጫ ብምምራጽ ዝያዳ ገንዘብ ድማ ንተቐባሊኡ ይበጽሖ።
ኣገዳሲ:
ካብ ብዙሓት ሒደት ገንዘብ ምሕዋል፤ ሓንሳብ ሓደ ብዝሕ ዝበለ ገንዘብ ምሕዋል ይሓይሽ።
ብዓንተበኡ ግበሮ። ብሒደት ሰዓታት ዝበጽሕ ሓዋላ ካብ ሒደት መዓልትታት ዝወስድ ሓዋላ ይኸብር።
ነቶም ዝተፈላለዩ ምርጫታት ሓዋላ ኣወዳድሮም
ኣብ’ዞም ዝተፈላለዩ ምርጫታት ሓዋላ ክሳብ ክንደይ ዝኣክል ፍልልያት ዋጋ ከም ዘሎ ንኽትፈልጥ ነቲ ናትና መወዳደሪ-ዋጋ ተጠቀመሉ። ኣብ’ዚ ክንደይ ዝኣክል ክፋል እቲ ገንዘብ ንክፍሊት ኣገልግሎታት ከምዝጠፍእ ብመልክዕ ክሮኑርን ሚእታውን ብኽልቲኡ ክትርእዮ ትኽእል ኢኻ።1000ን3000ን5000ን ክሮኑር ንምልኣኽ ዋግኡ ክንደይ ምዃኑ ተሓቢሩ ኣሎ። ናትካ መጠን ገንዘብ ክትመርጽ ኣይከኣልን እዩ።