text:
ትማሊ ዕለት 27 መጋቢት፡ ዓለማዊ መዓልቲ ትያትር እዩ ኔሩ። ኣብዛ ዕለት እዚኣ ወትሩ መንእሰያት ብምስልጣን ዝነጥፍ ስነ ጥበበኛ ኤፍሬም ካሕሳይ(ወዲ ኳዳ) ብርክት ዝበሉ መንእሰያት ተመሃሮ ድራማ ኣሰልጢኑ ኣመሪቑ።
እዚ ዓመት ዓመት ዘካይዶ ናይ ተመሃሮ ድራማ ምምልማል ስልጠና ወይ ትምህርቲ ንሓሙሽተ ወርሒ ዝጸንሕ ኮይኑ ኣብ መዓልቲ ትያትር ድማ የመርቕ። ትማሊ ሶኒ ድማ ከም ኩለን ዕለታት ዓለማዊ መዓልቲ ትያትር ብኽብ ዝበለ ስነ- ስርዓት ኣብ ከተማ ኣስመራ ሲነማ ኣዝመራ ተጸንቢሉ።
ኣብቲ ዕለት “ሞባእ” ዘርእስታ ያታዊት ናይ መድረኽ ድራማ ቀሪባ። ብዘይካ እዛ ድራማ ብተመሃሮ ድራማ ዝተነበባ ግጥምታት እውን ኔረን። እቶም ተመሃሮ ነቲ ግጥሚ ክኾኖ ብዘለዎ ብቕዓት ብሸሎሎኪ ቅዲ ብቕዓት ኣብ መድረኽ ኣቕሪቦም። ኣብቲ ምሸት ሰለስተ ግጥምታት ብፍሉይ ክእለት ኣናብባን ምውሳእን ቀሪበን። እተን ግጥምታት “ኣይሞተን መርሃዊ” ብሰለሙን ድራር ዝተገጥመት ብተመሃሪት ራህዋ ተኽሊማርያም፡ “ናብራ ጽርግያ” ዘርእስታ ብገጣሚ ኣሮን ተጻሒፋ ባዕሉ ዘቕረባን “ሩባ ዓድና” እትብል ግጥሚ መለስ ንጉሰ ብተመሃራይ ላሜክ ተወልደ ተነቢበን። ላሜክ ተወልደ ብሉጽ ተዋስኣይን ኣብ ምንባብ ግጥሚ ፍሉይ ክእለት ዝተንጸባረቐሉ ንእሽቶ ዝዕንብብ ዘሎ ተዋስኣይ እዩ። ዓሚ ከምዚ ሎሚ እውን ነታ ብስነ-ጥበበኛ መምህር ተኽለ ተኸስተ ዝተገጥመት “ናበይ ኢኻ ኣይትበሉኒ!” እትብል ግጥሚ ብብቕዓት ዘንበበ ስነ-ጥበበኛ’ዩ። ትማሊ ኣብ መድረኽ ሲነማ ኣዝመራ ነታ ብገጣሚ መለስ ንጉሰ ዝተጻሕፈት ግጥሚ ብልዑል ብቕዓት ብምቕራቡ ስልማት ተቐቢሉ።
ሞባእ ዘርእስታ ብተመሃሮ ዝቐረበት ድራማ ብኤፍረም ካሕሳይ ተደሪሳ ዝተኣልየት ኮይና ነቲ ድራማ ሓርቢትዎ ዘሎ ህዝቢ ኣስመራ ዑፍ መስቀል ኮይናቶ ኣምስያ። መድረኽ ሲነማ ኣዝመራ ኣብ ሓደ ግዜ ጥራይ ብናይ ወዲ ኳዳ ድራማ’ዩ ጾመ ልጓሙ ዝፈትሕ ዘሎ። ኣምበሳደር ዘመደ ተኽለ ኣብ ዘስመዖ ቃል እዚ ናይ ድራማ ጉዳይ ብትካል ክትሓዝ ከምዘለዎ ሓቢሩ። ዋላኳ ዘረባ ኾይኑ ዝሓልፍ ይኹን እምበር ነቶም ስነ-ጥበበኛታት ግን ዓቢ ተስፋ ኮይንዎም እዩ።
ኣብቲ ምሸት ብዓለማዊ ውድብ ጥበባት ትያትር ዝቐረበ፡ መልእኽቲ ዓለማዊ መዓልቲ ትያትር 2017፡ ብፈረንሳዊት ኢዛቤል ሁፐርት ዝቀረበ ጽሑፍ ብገጣሚ በየነ ሃይለማርያም ተተርጒሙ ብራሄል ተወልደ ተነቢቡ።
(ገለ ካብ ትሕዝቶ መልእኽቲ ዓለማዊ መዓልቲ ትያትር 2017 ኣብ ታሕቲ ርኤ)
መልእኽቲ ዓለማዊ መዓልቲ ትያትር፡ 2017
ብ-ኢዛቤል ሁፐርት፡ ፈረንሳ
ትርጉም፡ በየነ ሃይለማርያም
ከመይከ ትኾኑ? ሕጂ ከኣ 55 ዓመታት ድሕሪ ፈላሚ መመረቕታ ዓለማዊ መዓልቲ ትያትር ዳግም ኣብ እዋን ጽድያ ተራኺብናባ። ሎሚ ን24 ሰዓታት መላእ ዓለም ትያትር ስለ ክጽምብል እተወፈየት መዓልቲያ። እሞ ንወደሰ ጥበብ ትያትር ክንብል ኣብዚ እንሀና።ኣብዛ መስሕብ መላእ ጉጅለታት ትያትር ዓለም ዝኾነት ፓሪስ።
ፓሪስ ከምዚ ናይ ሎሚ ዝኣመሰለ ያታታት ትያትር ዓለምና ክትጽምብለላ መጥዕም ከተማ እያ። ካብዚ ካብዛ ርእሰ ከተማ ፈረንሳ ብሓሳባዊ ዑደት ንጃፓን ኪድሞ፡ ተዋስኦታት ኖህ ኮነ ቡርናኩ ክትዕዘብ ይክኣል እዩ። ናይ ፐኪንግ ኦፕራን ካትሃካሊን ዘይራኸቡ ሓሳባትን ኣበሃህላታትን ድኣ ይምሰሉ እምበር ካብዚ ሓደ መራኸቢ ሓዲድ ክትዝርግሓሎም ዘይክኣል ኣይኮነን። ኣብ ልቢ ኤሽለስ፡ ኢፕሰን፡ ሶፎክለስን ስትሪንድበርግን እንተተሸሚምና ኣብ መንጎ ግሪኽን ስካንድናቭያን ክንዛውን መድረኽ ትያትር ፍቓዱ እዩ። ስራሓት ሳራ ኬንን ፒራንደሎን ኣብ ውነና ዝመላለስ እንተኾይኑ፡ ኣብ መንጎ ኢጣልያን ብሪጣንያን ሓንቲኳ ዘጋይሽ የብልናን። ኣብዘን 24 ሰዓታት ካብ ፈረንሳ ንሩስያ፡ ካብ ራሲን ናብ ሞሊየር፡ ከምኡ እውን ናብ ቸኮቭ ክንመላለስ ይክኣል እዩ። አረ ኣትላንቲክ ሰንጢቕና ኣብ ሓደ ቐጽሪ ካሊፎርኒያ ኣዕሪፍና፡ ንሓደ ክመሃር በሃሊ መንእሰይ ነብሱ ረኺቡስ ስሙ ኣብ ትያትር ዓለም ከመዝግብ ክንሕግዞ ይከኣለና’ዩ።
ትያትር ንኣምር ግዜን ቦታን ስለ ዝስዕር ብሓቂ ወትሩ ለምዒ እዩ። ናይ ሎሚ ሎሚ ንብሎ ትያትር ብናይ ቀደም ቀደም ስራሓት እተጸልወ እዩ። ዋላ እቶም ክላሲካውያን ውርሻታት ከም ሓድሽ ብዝተዋሳእናዮም መጠን ተንከፍትን ዘመናውያንን ይኾኑና። ትያትር ኩሉ ሳዕ ኣብ ዑናታቱ እናተሰረተ ብዝሓለፈ እናተሃደሰ ዝነብር እዩ። ንሱ ከኣዩ ህያው ዘብሎ።
ዓለማዊ መዓልቲ ትያትር እምበኣር ስቕ ኢልካ ምስ ዑደት ካልኦት መዓልታት ዝድመር ኣይኮነን። ብግሩም ዝኾነ ዓለምለኻዊ ‘ቀኖና’ ኣቢሉ ተኸታታልነት ግዜን ቦታን ክንምልከት የኽእለና። ሓሳባተይ ዝያዳ ንምጥንኻር ነቲ ትኩርን ቁጥብን ፈረንሳዊ ጸሓፊ ትያትር ጃን ታርዲዩ፡ “ካብ ሓደ ናብቲ ካልእ ጫፍ ዝነውሐ ርሕቀት’ሲ ክንደይ ኮን ይኸውን?” ንግዜ ክንዕቅኖ እንተኰንና ከኣ ርእይቶኡ” ዘልኣለማውነት ትብል ቃል ከነድምጻሲ መበል ክንደይ ጭላፍ ናይ ሓንቲ ካልኢት ኮን ትኸውን?” ብዛዕባ ግዜን ቦታን እንተኾይኑ ግን ይብል፡ “ቅድሚ ምትኻስካ ኣእምሮኻ ኣብ ክልተ ጫፍ ናይ ሓደ ቦታ ይጽመድሞ ካብኡ ኣብ ሕልምኻ ካብዚ ናብቲ ክትበጽሕ ዝወስደልካ ግዜ ቀምር። እታ ኣብ ሕልምኻ ትብል ቃል እያ ኣውራ ኣውራ ትነኽኣኒ። ታርድዩን ቦብ ዊልሰንን ደኣ በየን በየን ተራኺቦም? የብለካ። እንተተደልዩ’ውን ፍሉይነት ዓለማዊ መዓልቲ ትያትር ቃላት ሳሙወል በከት ብምጥቃስ ምጥቕላል ይክኣል እዩ። በቲ ብሉጽ ቅዲ ኣጸሓሕፋኡ፡ ዊኒ ንዝተባህለት ገጸ ባህሪ፡ “ዎ— ከመይ ዝበለ ጽቡቅ መዓልቲ ኮን ምኾነ ኔሩ?” ቢሉ የዛርባ። እዚ መልእኽቲዚ ክጽሕፍ ብዝተሓተትኩ ክብሪ ተሰሚዑኒ። ብኡ ንብኡ ግን ኣብዚ ነብሲ ወከፍ ፍጻመ ዝነበረ ኩሉ ሕልምታት ትዝ ኢሉኒ። ናብዚ ናይ ዩኔስኮ ኣዳራሽ ክኣቱ ከለኹ ዳርጋ በይነይ ኣይነበርኩን ‘ተበልኩ ኣየጋነንኩን። እተዋሳእክዎም ገጸ-ባህርያት ኩሎም ምሳይ ኣለዉ። መጋረጃ መድረኽ ብዝተዓጽወ ብኡ ኣቢሎም ዝርስዑ ይምሰሉ እምበር ኣብ ውሽጠይሲ ሕቡእ ህይወት እዮም ዝቅጽሉ። ድሒረ ንእተላበስክዎም ባህርያት እንተስ ክሰንፉ እንተስ ክድምሰሱ ፓየድራ፡ ኣራሚንተ፡ ኦርላንዶ፡ ሄደ ጋብለር፡ ሜድያ መርተሚል፡ ብላንሽ ዱበዪስ — ክንደይ ክንደይሞ ክብሃሉ።እዚኦም ጥራይ እውን ኣይኮኑን ከም ተዓዛቢት ኮይነ ዘፍቀርክዎምን ዘድነቕክዎምን፡ ገጸባህርያት እውን ኣካቢቦም ኣለዉ ኣብዚ፡ በዚን ክንዲዚን ዝኣክል እዩ እምበኣር ጸግዐይ ምስ ዓለም እዩ ዘብለኒ። ጓል ግሪኽ፡ ጓል ኣፍሪቃ፡ ሶርያ፡ ቨነዝያ፡ ሩስያ፡ ብራዚል፡ ፐርሺያ፡ ሮማን፡ ጃፓን እየ። ኒወርካዊት፡ ማርሰልያዊት፡ ፊሊፕናዊት፡ ኦስትሪያዊት፡እንግሊዛዊት እውን ኣየ። በቲ ኣነ ዝውንኖ ድምርማር ባህርያት ብሓቂ ዓለምለኻዊት ዜጋ እየ። እወ፡ ስለዚዶ ኣይኮነን ኣብ መድረኽ ኣብ ትያትር ሓቀኛ ግሎባላውነት እንረክብ።
ብ1964 ኣብ ጽምብል ዓለማዊ መዓልቲ ትያትር ላውረንስ ኦሊቨር “ድሕሪ ዝያዳ ሓደ ዘበን ቃልሲ ሃገረ እንግሊዝ ሃገራዊ ትያትር ከቕውም በቒዑ።” ክብል ኣበሰረ። ብኡ ንብኡ ናብ ዓለማዊ ትያትር ከዕብዮ ክሕልን ከሎ፡ ሸክስፒርሲ ንዓለም ከምዝብጽሓ ሕራይ ጌሩ እዩ ተረዲእዎ።
እዚ መልእኽቲ እዚ ንምጽሓፍ ዝሕግዘኒ ሓበሬታ ንምርካብ ሃሰስ እብል ኣብ ዝነበርክሉ፡ መልእኽቲ ዓለማዊ መዓልቲ ትያትር 1962 ከመሓላልፍ እተመዘዘ ጃን ኮኽተዮ ምንባሩ ምፍላጠይ ሕጉስ ኢለ። ምኽንያቱ ደራሲ መጽሓፍ “ዳግም ዙራሞ ዓለምካ ኣብ ሰማንያ መዓልታት” እዩ። ቕዚ ኣነ’ውን ንዓለም ብኻልእ መንገዲ ከም ዝዘርክዋ ክግንዘብ ኣኽኢሉኒ።
ብ 80 ምርኢታት ድዩ ፊልምታት ኣቢለ ዜረያ። ፊልሚታት ክብል እንከለኹ ብፍላጥ እየ። ምኽንያቱ ኣብ መንጎ ምውሳእ ፊልምን ትያትርን ሓንቲ ፍልልይ እኳ ኣይረኣየንን። ሎሚ ኣብዚ ኮይነ ክምድር ከለኹ፡ ኣነ ባዕለይ ወይ እታ ተዋሳኢት ኣይኮንኩን። እንታይ ደኣ ምእንቲ ህላዌና ክብል ትያትር ካብ ዝተገልገለሎም ሓንቲ ኣብ መንጎ ብዙሓት ሰባት እየ። ወይ ብኻልእ ኣበሃህላ ንሕና ኣይኮናን ንትያትር ደው እነብሎ። ድሓን ይእቶ ንሱ ትያትር እዩ ንዓና ደው ዘብለና። ትያትር ሓያል እዩ። ኲናት ሳንሱር ሓሳረ መከራ ተጻዊሩ እዩ ኣማስይኡ ዝሰርር። – – –
አመስግነኩም።


c: text/html

text:
በስመአብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ጾመ ነነዌ ሓደ ካብቶም ሾብዓተ ናይ ኣዋጅ ኣጽዋማት እዩ። ኣብ ነነዌ ዝቕመጡ ዝነበሩ ሕዝቢ ጾይሞም ምሕረት ከምዝረኸቡ፡ ሕዝበ ክርስቲያን ድማ ከምኡ ምሕረት ንክረኽቡን ንመዘከርታ ጾም ሕዝበ ነነዌ ‘ጾመ ነነዌ’ እናበሉ ንሠለስተ መዓልቲ ዝጾምዎ እዩ።
ብዛዕባ ኸተማ ነነዌን ጾም ሕዝቢ ነነዌን ነቢይ ነነዌ ዮናስን . . . ኣብ መጽሓፍ ትንቢት ዮናስ ተገሊጹ ኣሎ። ነነዌ፡ ከባቢ 120,000 ተቐማጦ ዝነበርዋ ናይ ኣሶራውያን ዓባይ ርእሰ ኸተማ እያ ነይራ። ከም መጠን ዕብየታን ዝናኣንን ሥልጣነኣን፡ እቲ ኃጢኣታ ድማ ኣዝዩ ኸፊኡ ስለዝነበረ ‘ዓባይ ከተማ’ እናበለ ኣርባዕተ ጊዜ ጠቒስዋ ኣሎ። ሕዝባ ኃጢኣቶም ዝበዝኀ፡ የማኖም ካብ ጸጋሞም ኪፈልዩ ዘይክእሉ ነበሩ። እግዚአብሔር ‘ ተነስሑ ኣበሳኹም ጥፍኣት ከየምጽኣልኩምሲ ኻብ ኵሉ ግህሰትኩም ተመለሱ። ነቲ እትገብርዎ ዝነበርኩም ኃጢኣትኩም ደርብይዎ፡ ሓድሽ ልብን ሓድሽ ኣእምሮን ኣጥርዩ። . . ስለምንታይከ እትሞቱ፧ ኣነ ሓደ እኳ ኺመውት ኣይፈቱን እየ እሞ ኃጢኣት ምግባር ኅደጉ ብሕይወት ድማ ንበሩ።’(ት.ህዝ. 18.31-32) ዝብል ለዋህ ኣምላኽ ስለዝኾነ፡
እቶም ሕዝቢ ከይለመንዎን ዚምህሮም ነቢይ ዮናስ ጸዊዑ “ተንሥእ እሞ ናብ ነነዌ ናብታ ዓባይ ከተማ ኬድካ መሃር” በሎ። ነቢይ ዮናስ ግና ለውሃት እግዚአብሔር ከምኡ’ውን ክፍኣት ሕዝቢ ነነዌ ይፈልጥ ስለዝነበረ ፈቓደኛ ኮይኑ ኣይተረኽበን።
ዮናስ ማለት ለዋህ ስለዝኾነ፡ ‘ኣብ ቅድሚኡ ስለዝረኣየኒ እኮ እዩ ከምዚ ዝበለኒ’ ኢሉ ካብ ገጽ እግዚአብሔር ንምኽዋል ንተርሴስ ብእትኸይድ መርከብ ተሳፊሩ መንገዱ ቐጸለ። ሽዑ እታ መርከብ ኣብ ማእከል ባሕሪ ምስ በጽሐት ብርቱዕ ማዕበል ተላዒሉ ነታ መርከብ ኪግምጥላ ደለየ። እቶም ኣብታ መርከብ ተሳፊሮም ዝነበሩ ሕዝቢ ዘቃልለሎም መሲልዎም ነቲ ኣቝሑቶም ናብ ባሕሪ ኪድርብዩ ኸለዉ፡ ዮናስ ግና ደቂሱ ነበረ። እቲ መራሕ መርከብ ድማ እዚ ዅሉ ሕዝቢ ኪጭነቕን ኪሽገርን ከሎ ዮናስ በጥ ኢሉ ደቂሱ ምስ ረኣዮ ‘ኣንታ ሰብኣይ እንታይ እዩ ሥራሕካ፧ እዚ ሕዝቢ ኣብ ዓቢይ ኃደጋ ወዲቑ ናብ ዘዘምልኾ ኣምላኽ እናለመነን እናተማሕፀነን ንምንታይ ኢኻ ናብ ፈጣሪኻ ዘይትልምን፧’በሎ። ሽዑ ዮናስ "እዚ ብሰንኪ ኃጢኣተይ ዝመጽአ እዩ፡ ስለዚ ናብዚ ባሕሪ ደርብዩኒ’ሞ እዚ ማዕበል ክሃድኣልኩም እዩ" በሎም። እቶም ሕዝቢ ግና ከመይ ጌርና ክንድርብየካ እንተኾነ ግዳ ዝሃድኣልና እንተኾይኑሲ ዕጫ ነውድቕ’ሞ እቲ ዕንጨይቲ ዝበጽሖ ይደርበ፡ ተበሃሂሎም ዕንጨይቲ እንተውደቑ ናብኡ በጽሐ። እቲ ማዕበል እናበርትዐ ምስ ከደ ግና እንከይፈተዉ ንዮናስ ናብቲ ባሕሪ ደርበይዎ።
ይኹን ደኣ እምበር እግዚአብሔር ንዮናስ ዚውሕጥ ዓሣ ኣንበሪ ኣዳልዩ ስለ ዝነበረ ዮናስ ምስ ተደርበየ ዓሣ ተቐቢሉ ወሓጦ፡ እቲ ማዕበል ድማ ሃድአ፡ እቲ ንዮናስ ዝወሓጦ ዓሣ ድኅሪ ሠለስተ መዓልቲ ኣብ ጫፍ ምድሪ ነነዌ ተፍኦ፡ ዮናስ ከኣ ነቲ ሃገር ስለ ዘይፈልጦ “እዚ ሃገር’ዚ መን ይበሃል፧” ኢሉ እንተ ሓተተ ነነዌ በልዎ። ዮናስ ካብ ኢድ እግዚአብሔር ከም ዘየምለጠ ተረዲኡ ናብታ ኸተማ ኣተወ። ስፍሓት እታ ኸተማ መንገዲ 3ተ መዓልቲ ስለ ዝነበረ፡ መንገዲ ሓደ መዓልቲ ዚኸውን ምስ ከደ፡ ‘እስከ ሠሉስ ዕለት ትትገፈታዕ ነነዌ/ እዛ ኸተማ’ዚኣ ኣብ ሣልሳይ መዓልቲ ክትግልበጥ እያ’ እናበለ ኪምህር ጀመረ። እዚ ትምህርት’ዚ ኸኣ ኣብ እዝኒ ንጉሥ በጽሐ። ንጉሥ ካብ ዙፋኑ ወሪዱ፡ ማቕ ተኸዲኑ፡ “ካብ ዝጠቡ ሕፃናት ጀሚሩ ክሳብ እንስሳ፡ ንሠለስተ መዓልቲ ንኺጾሙ ትእዛዝ ኣመኃላለፈን ጽኑዕ ኣዋጅ ኣወጀን። ሽዑ ሕዝቢ ነነዌ በቲ መልእኽቲ እግዚአብሔር ኣመኑ። መግለጺ ስቡር ልቦምን ትሕትናኦም ድማ ማቕ ተኸዲኖም ኃጢኣቶም እናተኣመኑ ጾሙን ጸለዩን። በዚ መሠረት እግዚአብሔር ኣምላኽ ነቲ እምነቶምን ስቡር ልቦምን ጾሞምን ጸሎቶምን ከምኡ’ውን ካብ እኩይ ግብሮም ማለት ካብ ክፉእ መንገዶም ከም ዝተመልሱ ተመልኪቱ ከምቲ ተዛሪብዎ ዝነበረ ኣይቀጽዖምን፡ ነቲ መዓት ናብ ምሕረት መለሶ። (ዮና. 1-ፍጻሜ)
ንሕና ሕዝበ ክርስቲያን’ውን ድማ እዚ እንጽሞ ዘሎና ንኸንቱ ኣይኮነን። እዚ ጾም’ዚ ንሰብኣ ነነዌ ካብ መዓት ዘድኃነ ፍቱን መድኃኒት ስለዝኾነ እዩ። ጊዜ ጾም መንፈሳዊ ገድሊ ዝበዝኆ፡ ኣብ እግዚአብሔር ዘሎና ፍቕሪ ንገልጸሉ፡ በረኸት ሥጋን ነፍስን ንረኽበሉ፡ ሃይማኖትና ነጽንዓሉ፡ ንዲያብሎስ ንስዕረሉ ኃይሊ ኣምላክ እዩ. . .። (ኤፌ. 6፡13)
እንተኾነ ግና ከምቲ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ‘ንብላዕ ንስተ ጽባሕ ክንመውት ኢና ዝብሉ ከየስሕትኹም’ (1ይ ቆሮ. 15፡32) ዝበሎ፡ ሓደ ሓደ ሰባት ‘እንታይ ዝገብር ጾም እዩ’ እናበሉ ንባዕሎም ተጋግዮም ዘጋግዩ ኣለዉ። ሰማያዊ ሕጊ ዝኾነ ጾም ዘይምኽባር እንስሳዊ ባህርይ ዝገብር ስለዝኾነ ከየስሕቱና ክንጥንቀቕን ብዝግባእ ክንጸውን ይግባእ።
ነዚ ንምፍጻም እግሔር ጸጋኡ የብዝኃልና!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
እዚ ሰሙን (ካብ መስከረም 9 ክሳዕ መስከረም 15 ግእዝ) ዘመነ ፍረ ተባሂሉ ይጽዋዕ። እቲ ምስባኽን ወንጌላትን ድማ ምስ ፍረ ዝተኣሳሰር ምንባባት እዩ ዘለዎ። ንሎሚ እምበኣር ነቲ ኣብ ወንጌል ማርቆስ ተጠቒሱ ዘሎ ምስላ ጐይታ ብዛዕባ እቲ ናብ ብጹሕ ስርናይ ዝበጽሐ ዘርኢ ዝመሃረሉ ምስላ ወሲድና ክንርእዮ ኢና።
ቀሺ ፕሮፈሶር ኣትናቴዎስ ገብረኣብ ሓላፊ ወጻኢ ጉዳያት ቀኖናዊ መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት ብዛዕባ ጉዳይ ዕርቂ ፓትርያርክ ቅዱስ እንጦንዮስ ኣመልኪቶም ሓሙስ 27 ሓምለ 2017 ምስ ሬድዮ ኣሰና ዘካየድዎ ቃለ መጠይቕ
ሊቀ ካህናት ቀሺ ገብረሚካኤል ዮሃንስ ብዛዕባ ጉዳይ ዕርቂ ፓትርያርክ ቅዱስ እንጦንዮስ ኣመልኪቶም ሰሉስ 28 ሓምለ 2017 ምስ ሬድዮ ድምጺ ኣመሪካ VOA Tigrigna ዘካየድዎ ቃለ መጠይቕ
ቀሺ ፕሮፈሶር ኣትናቴዎስ ገብረኣብ ሓላፊ ወጻኢ ጉዳያት ቀኖናዊ መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት ብዛዕባ ጉዳይ ዕርቂ ፓትርያርክ ቅዱስ እንጦንዮስ ኣመልኪቶም ሓሙስ 20 ሓምለ 2017 ምስ ሬድዮ SBS Tigrinya ዘካየድዎ ቃለ መጠይቕ
(ብካህን ተክለ-ማርያም ምህርካ-ጽዮን ዝተተርጎመ)
ምዕራፍ - 2
ለከ እግዚኣብሔር ክሳብ ክንድ’ቲ፥ ኣሸጋሪትን ትዕቢተኛን ክኸውን ዝገደፈንስ፥ ብኣይ ገይሩ ክገልጾ ዝደሊ ናቱ ዕላማ ነይሩዎ’ዩ። ንሱ እቲ ሕያዋይ ኣምላኽ፥ ኩሉ ነገር ንዕኡ ኢለ ንኽገድፎ፥ ክምህረኒ ዕላማ ነይሩዎ’ዩ። ከመይሲ ኣነ ኣይሽነፍን በሃሊት፥ ምቕማጠይ ላዕልን ቅድሚትን እምበር፥ ማዕረይን ክንዳይን ኢለ ዝሓስቦ ሰብ ዘይብለይ። ኣንቀጥቂጣ ትገዝእ ናይ ቤት-ቤት ትምህርቲ ንግሥቲ ብምዃን፥ መወዳድርቲ ዘይብለይ ገይረ’የ ንነፍሰይ ዝሓስባ ዝነበርኩ። እቲ ኩሉ ግን እግዚኣብሔር ንኻልእ ተልእኮ የዳልወኒ’ዩ ነይሩ።
ብፁዕ ኣቡነ መቃርዮስ ኣብ ሃገር እንግሊዝ ዝገበርዎ መንፈሳዊ ዑደት ኣዝዩ ዕውት ከምዝነበረ፣ ብረዲኤት አምላኽ ብዙሓት ኣገልገልቲ ባሪኾም ንምእመናን ድማ መንፈሳዊ ማዕዳን ምጽንናዕን
Out of four archbishops, his holiness Abune Antonios has been elected as the third Patriarch of the Eritrean Orthodox Church by the joint vote of the Holy Synod and representatives of all dioceses in the presence of the delegates of the Holy Synod of Egyptian Orthodox Church.
እዚ ቀዳማይ ሰሙን ናይዚ ወርሒ (1 - 8 መስከረም ግእዝ) ዮሃንስ ተባሂሉ ይጽዋዕ። ዝተነበልና ናይ ወንጌል ክፍሊ ድማ ነቲ ዮሃንስ መጥምቕ ዝመስከሮ ምስክርነት ዝምልከት እዩ። ኻብዚ ተበጊስና ድማ ንኣገልግሎት ዮሃንስን ኣገዳስነቱ ኣብ ህይወትና ኣስፊሕና ክንመሃር ኢና።
መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት፥ ነቲ ዕለት 11 ሓምለ 2017 ብቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ ጉዳይ ዕርቂ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፓትርያርክ ቅዱስ እንጦንዮስ ዘውጽኦ መግለጺ መሠረት ብምግባር፥ ዕለት 13 ሓምለ 2017 “እግዚኣብሔር ምሉእን ሓቀኛን ዕርቂ ይግብሮ” ኣብ ትሕቲ ዚብል ኣርእስቲ፥ ሠናይ ትምኒትና ገሊጽና፥ ቅዱስ ፓትርያርክ ብቓሎም ንምእመናን ቃለ ቡራኬ ክህቡ፥ ንዝተነብረ ውግዘት ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ብጸሎተ ሥርየት ከልዕልዎን ጸዊዕና።Read more ...
(ብካህን ተክለ-ማርያም ምርካ-ጽዮን ተተርጕሙ ዝቐርብ)
እዛ መጽሓፍ’ዚኣ ብብዙሕ ቋንቋታት ዝተተርጎመት፥ ከምኡ’ውን ብዙሕ ኣድናቖት ክትረክብ ዝኸኣለት መጽሓፍ እያ። ጸሓፊት እዛ መጽሓፍ’ዚኣ፥ ሓንቲ ግብጻዊት ወይዘሮ ኮይነን፥ ኣማኒት ምስልምና ኮይነን ዝጸንሓ እየን። “-ንክርስቶስ ረኺበዮ-“ ብዝብል ኣርእስቲ ድማ፥
ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ተዋህዶ ብዜና ዕረፍት ብጹዕ ኣቡነ ዘካርያስ ዮሓንስ ጳጳስ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ዘመንበረ ኣስመራ ዝተሰመዖ ሓዘን ይገልጽ።
ኤጲፋንያ ብምባል እንጽውዖ ብቋንቋ ግሪክ፡ ብናይ ግእዝ ቋንቋና ድማ ኣስተርእዮ ተባሂሉ ተተርጊሙ። ትርጓሜኡ ድማ ምግላጽ ማለት ኢዩ። እዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ዘመነ ኣስተርእዮ ወይ ድማ ናይ ምግላጽ ዘመን ተባሂሉ ይጽዋዕ። ዘመነ ኣስተርእዮ


text:
ምዕራፍ 33
ትንቢት ኢሳይያስ ፈጸመ
ህዝቢ ንየሱስ ዓጐጎ
ትንቢት ኢሳይያስ ፈጸመ
የሱስ፡ ፈሪሳውያንን ሄሮድሳውያንን ኪቐትልዎ ከም ዝደልዩ ምስ ፈለጠ፡ ምስ ደቀ መዛሙርቱ ናብ ባሕሪ ገሊላ ኣልገሰ። ካብ ኵሉ፡ ማለት ካብ ገሊላን ካብተን ኣብ ገማግም ጢሮስን ሲዶንን ዚርከባ ኸተማታትን ካብ ምብራቓዊ ሸነኽ ፈለግ ዮርዳኖስን ካብ የሩሳሌምን ካብቲ ብደቡብ ዚርከብ ኤዶምያስን፡ ብዙሓት ሰዓብዎ። ንሱ ድማ ንብዙሓት ኣሕወየ። በዚ ምኽንያት እዚ ኸኣ፡ እቶም ብርቱዕ ሕማም ዝነበሮም ኪትንክይዎ ደልዮም ዓጐጕዎ።—ማርቆስ 3:9, 10።
እቲ ህዝቢ ብዙሕ ስለ ዝነበረ፡ የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ ንእሽቶ ጃልባ ኼዳልዉሉ ነገሮም። በዚ ኸምዚ፡ እቲ ህዝቢ ምእንቲ ኸይደፍኦ ኣብታ ጃልባ ዀይኑ ኻብቲ ገምገም ባሕሪ ፍንትት በለ። ብዘይካዚ እውን፡ ኣብታ ጃልባ ዀይኑ ኺምህር፡ ወይ ከኣ ኣብ ካልእ ወገን እቲ ገምገም ባሕሪ ዘለዉ ሰባት ንምሕጋዝ ብእኣ ገይሩ ኪኸይድ ይኽእል ነይሩ እዩ።
ማቴዎስ እቲ ወደ መዝሙር፡ ንጥፈታት የሱስ ነቲ ‘ብነብዪ ኢሳይያስ እተባህለ’ ዚፍጽም ምዃኑ ኣስተብሃለ። (ማቴዎስ 12:17) እሞኸ የሱስ ነየናይ ትንቢት እዩ ፈጺምዎ፧ ነዚ ኸምዚ ዚስዕብ ዚብል እዩ፦
“እንሆ፡ ዝሓረኽዎ ጊልያይ፡ ዝሰምሮ ፍቑረይ! መንፈሰይ ኣብኡ ኸሕድር እየ፣ ንሱ ድማ ንኣህዛብ ፍትሒ ኼነጽረሎም እዩ። ኣይኪከራኸርን፡ ኣይኪጭድርን፡ ኣብ ጐደናታት እውን ብዋላ ሓደ ድምጹ ኣይኪስማዕን እዩ። ፍትሒ ናብ ዓወት ክሳዕ ዜብጽሕ፡ ጭፍሉቕ ሻምብቆ ኣይኪሰብርን፡ ዚተክኽ ፈትሊ መብራህቲ እውን ኣይኬጥፍእን እዩ። እወ፡ ኣህዛብ ብስሙ ተስፋ ኺገብሩ እዮም።”—ማቴዎስ 12:18-21፣ ኢሳይያስ 42:1-4።
የሱስ ብሓቂ እቲ ኣምላኽ ዝሰመሮ ፍቑር ጊልያ እዩ። ብስርዓታት ናይ ሓሶት ሃይማኖት እተኸወለ ናይ ሓቂ ፍትሒ እንታይ ከም ዝዀነ ድማ ኣነጺሩ እዩ። ፈሪሳውያን ንሕጊ ኣምላኽ ብዘይቅኑዕ መገዲ ይጥቀሙሉ ስለ ዝነበሩ፡ ብሰንበት ንዝሓመመ ሰብ እኳ ኣይሕግዙን እዮም ነይሮም! የሱስ ግና ንሕጊ ኣምላኽ ስለ ዘነጸረን መንፈስ ኣምላኽ ኣብኡ ኸም ዝዀነ ስለ ዘርኣየን፡ ንሰባት ካብ ጾር እቲ ዘይቅኑዕ ስርዓታት ኣዕሪፍዎም እዩ። በዚ ምኽንያት እዚ ድማ፡ መራሕቲ ሃይማኖት ኪቐትልዎ ደለዩ። ተግባሮም ብሓቂ ዜሕዝን እዩ!
“ኣይኪከራኸርን፡ ኣይኪጭድርን፡ ኣብ ጐደናታት እውን ብዋላ ሓደ ድምጹ ኣይኪስማዕን እዩ” ኺብሃል ከሎ እንታይ ማለት እዩ፧ የሱስ ንሰባት ምስ ኣሕወየ፡ ንዓታቶም ኰነ ንኣጋንንቲ ‘ኼግህድዎ’ ኣይፈቐደሎምን። (ማርቆስ 3:12) ሰባት ብዛዕባኡ ኣብ ጐደናታት ብዚእወጅ መዋዓውዒ ወይ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ኪመሓላለፍ ከሎ ሓቅነቱ ብእተጠውየ ወረ ኪፈልጡ ኣይደለየን።
ብዘይካዚ፡ የሱስ እቲ ዜጸናንዕ መልእኽቱ ናብቶም ብምሳልያዊ ኣዘራርባ ኸም ጭፍሉቕ ሻምብቆ እተደቝሱን እተቐጥቀጡን ሰባት እዩ ዜብጽሖ ነይሩ። ንሳቶም ድማ ከምቲ ናይ መጨረሽታ ብርሃኑ ኺጠፍእ ዝበለ ዚተክኽ ፈትሊ መብራህቲ እዮም ነይሮም። የሱስ ንጭፍሉቕ ሻምብቆ ኣይሰብርን፡ ጭልምልም ንዚብል ዚተክኽ ፈትሊ መብራህቲ እውን ኣየጥፍእን እዩ። የግዳስ፡ ብለውሃትን ብፍቕርን ተደሪኹ፡ ነቶም ትሑታት ብኽእለት እዩ ቕንዕ ዜብሎም። ብሓቂ እምበኣር፡ የሱስ እቲ ኣህዛብ ተስፋ ዚገብሩሉ እዩ!


text:
ኣብ ዓለም ኩሎም መንግስታት ግብርና ንዝብልዎ ዝመርሕ ኣስማቶም ብዘየገድስ ቀዳማይን ቀንድን ስርሖም ንህዝቦም ምግልጋልዩ።
ሊበራላዊ ፣ ዴሞክራስያዊ ፣ ማሕበረ ዴሞክራስያዊ ፣ ዓቃባዊ ፣ኮሚኒስታዊ ፣ ዓያዪ ወዘተ… ዝበሃሉ ሰልፍታት ኣለዉ።ኣብ ሓንቲ ሃገር ክልተ- ወይ ካብ ክልተ ንላዕሊ ሰልፍታት ክህልዉ ይኽእሉ። ንኣብነት ኣብ ጀርመን ክልተ ቀንዲን ብርክት ዝበላ ድማ ንኡሳን ሰልፍታት ክህልዉ ከለዉ – ኣብ ገለ ሃገራት ንኣብነት ኣብ ኣልጀርያ ከባቢ ሚእቲ ሰልፍታት ኣለዋ።
እዞም ሰልፍታት እዚኦም፥ ንህዝቦም ሰልፎም እንተተመሪጹ ኣብ ህይወቱ፣ ህይወት ደቁ፣ ህይወት መጽኢ ወለዶታቱ፣ ህይወት መሬቱ፣ ባሕሩ፣ ሰማያቱ እንታይ ከምዝገብሩሉ ብዕሊ ይገልጹሉ። ህዝቢ- መን እንታይ ይብል ኣሎ መንኮም ከ ኢዩ ዝሕሾ ከአነጻፍር መታን ክጥዕሞ፣ ተወዳደርቲ ሰልፍታት ብመንገዲ ወከልቶም ኣብ መራኸቢ ብዙሃን መጺኦም፣ ኣብ ጥዕና ፣ትምህርቲ፣ መጕዓዝያ፣ ድሕነት እንታይ ክገብሩ ከምዝሓስቡ፥ ስለምንታይን ብኸመይን ካብ መወዳድርቶም ከምዝሕሹዎ ነቲ ህዝቢ ይገልጹሉ ጥራይ ዘይኮነ ሕቶታቶ ሃዝቢ ይቕበሉን ይምልሱን።
ጋዜጠኛታት ብመንገዲ ነጻ መራኸቢ ብዙሃን ጌሮም ነተን ሰልፍታትን ነቶም መራሕትን ብዓይኒ ብልሽውና ስነምግባር ድሕረባይታ ባህርያቶም ይምርምሩን ንህዝቢ ይሕብሩን። ህዝቢ – ዋጋታት ክንክየለይዩ፣ ጽርግያታት ክሰርሓለይዩ፣ መስመራት መብራህቲ ክዝርጋሓለይ’ዩ፥ ናብራ ከጣጠሓለዩ፣ ፍትሒ ከንግሰለይዩ ፣ደቀይ ከምህረለይዩ፣ ሰላምን ቅሳነትን ከውርደለይዩ፤ ምስ ዓለም ብሰላም ከነባብረኒ ኢዩ፥ ዝደለኽዎ ሃይማኖት ክኣምን ሓርነተይ ክህበኒ ኢዩ፥ ወዘተ ኢሉ ንዝኣመነሉ ሰልፊ ብድምጹ ኣብ ሳንዱቕ ብምእታው ቆጽሊ የውድቐሉ። መጻኢ ህይወቱ ዝመርሕ ዝውስን ስለዝኾነ ድማ ኣዳቒቑ ኣገናዚቡ ኣመዛዚኑን ዝሕሸኒ ኢሉ ዝኣመነሉ ኢዩ ዝመርጽ።
ዝተመረጸ ሰልፊ መንግስቲ ምስ-ሓዘ ህዝቢ ስለዝመረጾ ከምዝጠዓሞ የኹድድ ማለት ኣይኮነን ።እኳ-ደኣ ኣብ መንጉኡን መንጎ ህዝብን ሓድሽ ውዕል እዩ ዝኣቱ።ህዝቢ መንግስቲ ዝቆጻጸረሉ ፣ ሕጉን ልዕልንኡን ዘረጋግጸሉ፣ መንግስቲ ንኺቆጻጸርን ኪመዝንን ዜኽእሎ ሓይሊ ህዝቢ ኪኸውን ዝተነድፈን ኣብ ፈጽሚ ዝወዓለን ቅዋም ዝበሃል ልጓም ኣብ ኢዱ ኣለዎ። እዚ ቅዋም እዚ ልክዕ ከምቲ ኣብ መንጎ ኣካራያይን ተኻራያይን ዝግበር ውዕል ወይ ውን ኣብ መንጎ ኣለቃሓይን ተለቃሓይን ዝግበር ስምምዕ ውሕስነት ዝኸውን ኢዩ። ከምቲ ተለቃሓይ ብዘይ ዝኾነ ወረቐት ኣለቃሓኒ ዘይብል ድማ መንግስቲ ብዘይ ዝኾነ ውዕል ክገዝእ ኣይብልን ተበለ ድማ ኣይፍቀደሉን።
ስለዚ ቅዋም ማለት ህዝቢ ምስ መንግስቲ ዝኽትሞ ብሕጊ ናይ ምክያድ፥ ብሕጊ ንዘይከይድ ናይ ምትሕትታ፥ ጥዕና ሃገር ዘውሕስ ውዕል ኢዩ። በዚ ምስ ህዝቢ ዘኸትሞ ውዕል ፣ ህዝቢ መሪጽዎ ኣብ ስልጣን ዝመጸ ሰልፊ፣ ንህዝቢ ይገዝእ ማለት ዘይኮነ -ንህዝቢ ተገዚኡን ተማእዚዙን የገልግል ማለትዩ።ህዝቢ ድማ ብመንገዲቶም ካበየ ከባቢኡ ወከልቱ ኪኾኑ ዝተመረጹ ባይቶ ህዝቢ ጌሩ ኣብ ባይቶ መሰላቱ ኪጣበቕ፤ ግቡኣቱ ከማልእ ይኽእል።ብቐሊል ኣበሃህላ ኣብ ኩሉ መዳያት ህይወት ሃገሩ ህዝቢ ዝለዓለ ድምጺ ፣ዝዓዘዘ ሓይሊ፣ ወሳኒ ቃል ይህልዎ።
ህዝቢ ዝወከሎም ባይቶ፣ በቲ ቅዋም ዝበሃል ዝለዓለ ሃገራዊ ሕጊ ዝእዝዞም መሰረት፣ በቲ ሓደ ወገን ሓገግቲ ኮይኖም – በቲ ካልእ ወገን ድማ ነቲ ዝሓገግዎ ሃገራዊ ዕዮታት ናብ ዕለታዊ ተግባራት ኣቶርጊሙ ክፍጽሞ ዝተላእከ መንግስቲ ይቆጻጸሩ። ብደቒቕ እንዳተኸታተሉ ድማ ህዝቢ ዝለኣኾ መንግስቲ ከመይ ከምዘሎ ነቲ ዝወከሎም ህዝቢ ተመሊሶም ይነግሩ።
ኤርትራ ንኣብነት ቅዋም እንተዝህልዋ ሃገራዊ ኣገልግሎት ክህሉ ኣለዎ ዶ የብሉን መንግስቲ ዘይኮነ ህዝቢ ምወሰነ። ህዝቢ ኣብቲ ባይቶ ወይ ፓርላማ ዝበሃል ዝውክልዎ ነናይ ከባቢኡ ቻባላት ስለዘለዎ እቶም ኣባላት ባይቶ ድማ ናይ ህዝቢ ተሓለቕቲ ኪኾኑ ስለዝምረጹ ኣብ ባይቶ ቀሪቦም ኣነ ዝወከልክዎ ህዝቢ እዚ ኢዩ ድልየቱ ይብሉ። ፓርላማ ድማ ናይ ኩሎም ድምጺ ሰሚዑ እቶም ዝበዝሑ ዝደለይዎ ወይ ዘድመጹሉ ይገብር። እዚ ሓጋጊ ኣካል ዝኾነ ባይቶ ዘጽደቖ ድማ ሕጊ ዝነጸጎ ድማ ዘይሕጋዊ ይኸውን። ንኣብነት እዞም ወከልቲ ህዝቢ ዝበዝሑ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝበሃል ኣብ ኤርትራ ኣድላይነት የብሉን እንተኢሎም እቲ ዝለዓለ ድምጺ ዘለዎም ናይ ህዝቢ ወከልቲ ስለዝኽኑ ሃገራዊ ኣገልግሎት ደው ይብል ማለት ኢዩ።
ቅዋም ዝበሃል ክቡር ሕጊ ህዝቢ ንዝመረጾ መንግስቲ በብ እዋኑ ኪግምግም ፣ሕጉስ ተዘይኮይኑ ንዕኡ ኣልዩ ካልእ ካብኡ ዝሓሸ መንግስቲ ኬምጽእ ኪኽእል መታን ኣብ ኣርባዕተ ዓመት ንዝደለዩ መንግስቲ ቆጽሊ ዜውድቐሉ ንዘይደለዮ ድማ ዝኣልየሉ ዕለት ፈልዩሉዩ። እቲ ዝተመረጸ ሰልፊ ቃሉ እንተኣርጉዱ ኣገናዕ፣ ቃሉ እንተኣዕቢሩ ድማ ያዕ ዝብለሉ ዕለት ኣለዎ ህዝቢ።ዝተመረጸ ሰልፊ ጽዒሩን ኣገልጊሉን ህዝቢ ጥዕና ፣ደቁ ትምህርቲ፣ መንእሰያቱ ሽቕለት፣ ሃገሩ ሰላምን ቅሳነትን ዝሰፈና እንተኾይናትሉ ይርሓሰና ይብል ። ሰብ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ዘይማዕረ፣ ሃገር ኣብ ትሕቲ ራዕዲ፤ ህዝቢ ናብ ዝደልዮ ቦታ ኣብ ዝደለዮ እዋን ኪንቀሳቐስ ዘይክእል፣ ኣፉ ዝተዓብሰ ኢዱ ዝተሓየረ እንተኾይኑ ግን፣ ህዝቢ ነዓይ ኣይትኸውንን ኢኻ ቃልካ ኣዕቢርካ ብምባል ይቕይሮ።
እቲ ዝተሳዕረ ሰልፊ ድምጺ ሳናዱቕ ተቖጺሩ ቖጽሉ ከምእተቐንጠጠ ምስተገንዘበ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ቀሪቡ ነቲ በዓል ሓድሽ ቆጽሊ ሰናይ ባህጊ ተመንዩ፣ ነቲ ዘየዕገቦ ህዝቡ ይቕረታ ብምሕታትን ሓላፍነት ብምስካምን ጉድለቱ ኣሪሙ ንህዝቢ ብዝሓሸ ኣብ መጽኢ ኬገልግል ቃል ብምእታውዩ ብሰላም ዝፋኖ።ንኣብነት ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ኣብ እተገበረ ምርጫ ሕጽይቲ ፕረሲደንት ሂላሪ ክሊንተን ብተመሪጹ ዘሎ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ምስተሳዕረት ነቲ ዝተመረጸ ሰናይ ናይ ስራሕ ዘመን ጥራይ ተመንያ ዘይኮነስ ነቶም ደገፍታ ኣብ ድሕሪቲ ዝተመረጸ ፕረሲደንት ትራምፕ ኮይኖም ምእንቲ ሃገር ክሰርሑ ጸዊዓ። እዚ ውጽኢት ቅዋም ውጽኢት ልዕልና ሕጊ ኢዩ።
ኣብ ኣፍሪቃ ዝተሳዕረ መራሒ እምቢ ካብ ስልጣን ኣይእለን ዝብል ኣብ ሃገራት ምዕራብ ድማ ዝተሳዕረ ተወዳዳሪ ካብ ስልጣኑ ዝእለ እቲኦም ርጉማት እቲኦም ብሩኻት ስለዝኾኑ ኣይኮኑን። ሓይሊ ናይ ቅዋም ኣብቲ ሓደ ስለዘሎ ኣብቲ ካልእ ስለዘየሎ ኢዩ።
ብቀሊል ኣበሃህላ ፣ ኣብ ዓለም እቲ ዝኸበረ ህዝቢዩ።ኣብ ሓንቲ ሃገር እቲ ዝዓዘዘ ዜጋዩ።ህዝቢ ክቡር፣ቀዋሚ፣በሪኽዩ። መንግስቲ ድማ ፣ተማእዛዚ ፣ተቐያያሪ፣ ኣገልጋሊዩ። ነዚ ዘውሕስ ዘረጋግጽ ዝሕሉ ድማ ቅዋም ጥራይ ኢዩ።
ኣብ ኤርትራ ጎዲሉ ዘሎ እዚ ልዕልና ሕጊዩ። ንመንግስቲ ኬኽብር እምበር ንባዕሉ ኪኽበር ዘይተፈቕዶ ህዝቢ ኤርትራ፥ ክሰምዕን ክእዘዝን እምበር ክጠልብን ከስማዕን ዘይክእል ህዝቢ ኤርትራ ኮይኑሉ ዘሎ ምኽንያት ብሰንኪ እዚ ዋሕስ ዝኾኖ ቅዋም ዘይምህላዉ ኢዩ። እቲ ህዝቢ ኪኽበር፤ ኪስማዕ፤ ክዳነ፤ ንዘይማእመኦ ስርዓት ኪሓትት፤ ኪቕይር ዜፍቅደሉን ከምኡ ክገብር ዋሕስ ዝኾኖን ሃገራዊ ቅዋም ኣብ 1997 ብሕቡእ ኣብ 2013 ድማ ብተመልከተለይ ስለዝተረሸነ ኩሎም መሰረታዊ መሰላቱ ምስ ሞት ሃገራዊ ቅዋም ጠፊኦም ኣለዉ።
ህዝቢ ኤርትራ ብምድሃኽን ጭፍለቓን ጥራይ ን25 ዓመታት ስለዝተረግጸ ቅዋም ሕጊ ፍትሒ ዝበሃል ኣብ ቋንቋታቱን መዓልታዊ ዝርርባቱን ኣየዘውትርን። ህላዊኡ ምስ ቅዋም ሓርነቱ ምስ ልዕልና ሕጊ ዝተኣሳሰረ ስለዝኾነ ግን ደጊም ነዞም ቅዋም ሕጊ ፍትሒ ዝበሃሉ ኣምራት ክሓተሎምን ሃሰው ክብሎምን ክጣበቐሎምን ይግባእ። ሓርነት ዘለዎ ምህላው ዝህሉ ቅዋም ዝበሃል ቅዱስ ሰነድ ምስዘጽልሎ ኢዩ። ነዚ ተሰዊሩ ዘሎ ሰነድ ብሓይሉ ከይመለሰ ድማ፤ ተሰዊሩ ዘሎ መሰላቱ ክረክብ ከምዘይክእል ክፈልጥ ይግባእ።


text:
ኣሰልጣኒ ሙሴ ኣስሄል፣ ንሕርይቲ ጋንታ ቅድድም
ብሽክለታ ኣፍሪቃ ከሰልጥን ተመሪጹ።
ካብ 6 ክሳብ 11 ሕዳር ኣብ ቡርኪናፋሶ ኣብ ዝተኻየደ ሻምፕዮና ቅድድም ብሽክለታ ኣፍሪቃ 2012 ንሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ መሪሑ ኣንጸባራቒ ዓወት ዘመዝገበ ኣሰልጣኒ ሙሴ ኣስሄል፣ ነታ ካብ 21 ክሳብ 24 ሕዳር ኣብ ሻርጃ – ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ዝካየድ ኣህጉራዊ ውድድር ንእትሳተፍ ሕርይቲ ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኣፍሪቃ ከም ኣሰልጣኒ ኮይኑ ክኣልያ፣ ብኮንፈደረሽን ቅድድም ብሽክለታ ኣፍሪቃ ተመሪጹ።
ፕረዚደንት ኮንፈደረሽን ቅድድም ብሽክለታ ኣፍሪቃ ዶክተር ወጂህ ዓዛም ናብ ሃገራዊ ፈደረሽን ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ኣብ ዝለኣኾ ወግዓዊ ደብዳበ ከምዝሓበሮ፣ እታ ንኣህጉር ኣፍሪቃ ወኪላ ኣብ’ቲ ግዝኣት ሻርጃ እትውድቦ ቀዳማይ ኣህጉራዊ ውድድር ቅድድም ብሽክለታ እትሳተፍ ሃገራዊት ጋንታ ካብ 15 ሃገራት ዝተዋጽኡ 15 ተቐዳደምቲ ዝሓቘፈት ከምዝኾነት ሓቢሩ።
ተቐዳዳማይ ተስፎም ዑቕባማርያም ንኤርትራ ወኪሉ ኣብ’ቲ ውድድር ክሳተፍ ምርቍሑ ዝሓበረ ህዝባዊ ርክባት ኮሚሽን ስፖርት፣ ኤርትራ – ኣብ’ዚ ናይ ሻርጃ ቀዳማይ ኣህጉራዊ ቅድድም ብሽክለታ ብሓደ ኣሰልጣኒን ሓደ ተቐዳዳማይን ተወኪላ ክትቀርብ ዕድል ምርካባ፣ ንዕቤትን ዝላን ቅድድም ብሽክለታ ሃገርናን ተቐዳደምትናን ኣጕሊሑ ዘርኢ ከምዝኾነ ኣፍሊጡ።
ኣብ’ዚ ኣብ ሻርጃ – ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ዝካየድ ኣህጉራዊ ውድድር ቅድድም ብሽክለታ፣ ኣብ ርእሲ’ተን ንኣህጉር ኣፍሪቃ ዝውክላ 15 ሃገራውያን ጋንታታት፣ ካብ ከም ግሪኽ፣ ኢጣልያ፣ ጀርመን፣ ስዊዘርላንድ፣ ሩስያን ዩክሬንን ዝተዋጽኡ ምኵራት ተቐዳደምቲ ክሳተፍዎ ምዃኖም ተፈሊጡ’ሎ።
******* ኣ.ዜ.ኤ *******
Tour of Sharjah First International Cycling Tournament
ኮንፈደረሽን ቅድድም ብሽክለታ ኣፍሪቃ (CAC)


text:
ኣብ ቀጽሪ መካነ ሂወት መድሃኔ ኣለም ቤት ክርስትያን ብዕለት 10-11-2003 ብ ዶ/ር ተኽለኣብ መንግስትኣብ
ቅድሚ ብዛዕባ ትንሳኤ ምዉታን ምዝራብና፣ ብዛዕባ ሞት ክንዛረብ የድልየና። ንሞት ኣብ ኣርባዕተ ክንከፍሎ ንኽእል ኢና። ስጋዊ ሞት፣ ስነ-ምግባራዊ ሞት፣ መንፈሳዊ ሞትን ዘለኣለማዊ ሞትን ድማ ይበሃሉ። ንሓደ ናይ ብሓቂ ክርስቲያን ዝዀነ፣ ስጋዊ ሞት ድቃስን ናብ ክብሪ ኣምላኽ ዘእቱን መሰጋገሪ ስለዝዀነ ኪፈርሆ ኣይግባእን እዩ። ስነ-ምግባራዊ ሞት ኣዝዩ ሓደገኛ እዩ፣ ምዉት ግብርን፣ ብዘይጽቡቕ ሃቐናን ሰናይ ግብሪ ምግባርን እዚ ስነ-ምግባራዊ ሞት እዩ። ንድምጺ ኣምላኽ ክሳዕ መወዳእታ እንተ ተጻሪርናዮ ድማ መንፈሳዊ ሞት (ካብ ኣምላኽ ምፍላይ) ይስዕብ። ኣብ ከምዚ ዝበለ ኵነታት እንከሎ ብስጋ እንድሕሪ ሞይትና እዚ ንሰብ ናብ ዘለኣለማዊ ሞት ይመርሖ። ኣምላኽ ካብዚ ይሰውረና።
Posted by:
Goitomuzit Asher Ashriel Ashley
Mar 17, 2014
0 Comments
667 Views
Othe videos


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
ብምትሕብባር ማሕበር ደቀ ኣንስትዮ ከተማ ልምዓትን ዩንቨርስቲ መቐለን ኣብ ለበዳ ሕማም ኤች ኣይቪ ኤድስ ኣመልኪቱ ንደቂ ኣንስትዮ ናይ ግንዛበ መዕበይ ስልጠና ተዋሂቡ።
ካብ ዝተፈላለዩ ኣብያተ ዕዮ ክልል መተሓባበርቲ ስርዓተ ፆታን ተወከልትን ደቂ ኣንስትዮ ኣብ እንታይነት፣ ህልዉ ኩነታት ዝርገሐ ኤድስ፣ መከላኸሊ ሜላታትን ካልኦትን ረኽሲ ሕማም ኤች.ኣይቪ. ኤድስ ኣመልኪቱ ኣብ ከተማ ውቕሮ ናይ ግንዛበ መነቓቕሒ ስልጠና ተዋሂቡ።
ኣብቲ ስልጠና ተረኺቦም ነቲ ስልጠና ዝሃቡ በዓል ሞያ ጥዕና ሳይንስ ዩንቨርስቲ መቐለ ኣይተ ሙሴ ኣለማዮህ ከም ዝበልዎ ለበዳ ሕማም ኤች ኣይቪ ኤድስ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ሃገርና ብፍላይ ኣብ ክልልና ብልዑል ናህሪ እናወሰኸ ይኸይድ ስለ ዘሎ ኩሉ ሕብረተሰብ ብንቕሓት ግንዛብኡ ኣዕብዩ ክከላኸሎ ኣለዎ። ብፍላይ ስድራ ተኮር ሜላ መከላኸሊ ብምጥቃም ኩሉ ሕብረተሰብ ኣብቲ ዕሸል ወለዶ ግንዛበ ብምፍጣር ነቲ ለበዳ ክከላኸሎ ኣለዎ። ብፍላይ ወለዲ ኣዴታት ኣብ ገዛ ኣብ ህፃናት ተምሃሮን መናእሰይን ኣብ ምስፍሕፋሕ ሕማም ኤች ኣይቪ ኤድስን ካልኦትን ነቲ ሕማም ዘቀፃፅሉ ናይ ወልፊ ተግባራትን ወሳኒ ስራሕ ክስራሕ ይግባእ ይብሉ ኣይተ ሙሴ ኣለማዮህ በዓል ሞያ ጥዕና ሳይንስ ዩንቨርስቲ መቐለ። እቶም በዓል ሞያ ከም ዝገልፅዎ ኣብዚ ሕዚ እዋን ረኽሲ ሕማም ኤች.ኣይ.ቪ ኤድስ ኣብ ከተማታት 3.5% ኣብ ገጠር ከባቢታት ድማ 0.5% ሽፋን ዘለዎ ኮይኑ ብፍላይ ኣብ ዕሸል ከተማታት ብልዑል ናህሪ ይቀፃፀል ስለ ዘሎ ኩሉ ብትርት ክከላኸሎ ይግባእ ይብሉ።
ኣብቲ ስልጠና ዝተሳተፋ ደቂ ኣንስትዮ ዩንቨርስታት፣ ገባሪ ሰናይ ትካላትን ካልኦትን ምስ ሕብረተሰብን መንግስታዊ ኣካላትን ተዋዲዶም ዝተፈላለዩ መፅናዕታት፣ መፍትሕታት፣ህሉዊ ኩነታትን ካልኦትን ሕማም ኤች.ኣይ.ቪ ኤድስ ትንተና እናቕረቡ ኣብ ተምሃሮ፣ፋይቶታት፣ ነዊሕ ተጓዓዝቲ ዝኾኑ ሰራሕተኛታትን ካልኦትን ትኹረት ብምሃብ ውፅኢታዊ ስራሕ ክስረሐሉ ከም ዝግባእ ዝተፈላለዩ ሕቶታትን ርኢቶታትን ብምሃብን ቃል ብምእታውን እቲ ስልጠና ብዓወት ተዛዚሙ።
ክረምታዊ መደባት እቶትን ንግድን ብውዑይ ተሳትፎ ኣመራርሓን ህዝብን ንምዕዋት ኣበርቲዑ ይሰርሕ ከም ዘሎ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ራያ ዓዘቦ ኣፍሊጡ።
ኣወሃህባ ግልጋሎት ክረምታዊ መደባት እቶትን ንግድን 2008/9 በጀት ዓመት ፅፉፍን ስሉጥን ንኽኸውን 8 ኣባላት ዝሓዘ ንኡስ ኮማንድ ፖስት ብብርኪ ክልል ብምጥያሽ ኣብ ተግባር ምዕራፍ ክረምታዊ መደባት እቶትን ንግድን ኣብ ሓደ ቦታ ኮይኖም እዋናዊ ግልጋሎት ክህቡ ካብ ብምግባር ብተወሳኺ ናብ ዕሸል ከተማታት’ውን ብኣካል ብምኻድ ስሉጥ ግልጋሎት ንምሃብ ብብርኪ ክልል መበገሲ ሓበራዊ ትልሚ ብምድላው ተወዲዱ ይስርሐሉ ከም ዘሎ ምትል ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣይተ ወ/ገብርኤል ኣፅብሃ ኣፍሊጦም።
ነቲ ብክልል ዝወፀ መበገሲ ትልሚ መሰረት ብምግባር ንመበል ሓምሻይ ግዜ ዝካየድ ክረምታዊ መደባት እቶትን ብኩለመዳይ ተሳትፎ ኣመራርሓ ቤት ምኽሪ ንግድን ዘፈር ማሕበራት፣ ውዳበታት ሓፋሽ ማሕበራትን መላእ ነባራይ ሕብረተሰብን ንምዕዋት ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ራያ ዓዘቦ ኣብ ምልዕዓልን ምንቕናቕን እትገብርዎ ዘለኩም ስራሕቲ ኣብ ምጅማር ምክፋል ግብሪ’ውን ተጠኺሩ ክስርሐሉ ይግባእ ክብሉ ኣይተ ወ/ገብርኤል ኣፅብሃ ኣተሓሳሲቦም።
ክረምታዊ መደባት እቶትን ንግድን ብልምዓታዊ ሰራዊት ግብሪ ንምፍፃም ንኣመራርሓ ቤት ምኸሪ ንግድን ዘፈር ማሕበራት፣ውዳበታት ልምዓት ጉጅለ ደኣንትን ደቂ ኣንስትዮን፣ ምስ ከፈልቲ ግብሪ ደረጃ ሐን መካረይትን፣ ዓበይቲ ዓድን መራሕቲ ሃይማኖትን ሓገዝትን መዳርግቲ ኣካላትን ብምዃን ክሳብ 19 ሰነ 2008 በጀት ዓመት ዝተፈላለዩ ሓበራዊ መድረኻት ምርድዳእ ብምክያድ ክሳብ 27 ሰነ 2008 በጀት ዓመት ድማ ቅድመ ምድላው ስራሕቲ ግዝያዊ ግልጋሎት መውሃቢ ማእኸላት ብምስላጥ ኣብ ሓሙሽተ ዕሸል ከተማታት መኾኒ፣ ኩኩፍቶ፣ ጨርጨር፣ ባላን መንቻረን ምስ መዳርግቲ ኣካላት ብምኳን ስሉጥ ግልጋሎት ብምሃብ ናይ ሓደ ወርሒ ሙሉእ ዝነበረ መደብ ደረጃ ሐን መካረይትን ካብ 1 ክሳብ ሓሙሽተ ሓምለ 2008 በጀት ዓመት ንምዝዛም ተጠኺሩ ይስርሐሉ ከም ዘሎ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ራያ ዓዘቦ ኣይተ ካሕሱ ድበሎ ኣፍሊጦም።
ኣብ መዛዘሚ እቲ ሓበራዊ መድረክ ቅድመ ምድላው ክረምታዊ መደባት እቶትን ንግድን ንብሉፃት ኣመራርሓ ቤት ምኸሪ ንግድን ዘፈር ማሕበራት፣ንመዳርግቲ ኣብያተ ፅሕፈት፣ ንሞዴላት ከፈልቲ ግብርን ልምዓት ጉጅለ ደኣንትን ደቂ ኣንስትዮን መተባብዒ ሽልማት ተዋሂቡ እዩ።
ብደጋፊ ከይዲ ስራሕ ርክብ ህዝቢ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ስርዓት ምምሕዳር ግብርን ታክስን ፍልፍል ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ዝሕግዝ ናይ ግንዛበ መዕበዪ ስልጠና ንዓቀብቲ ሕግን ገበን መርመርትንከም ዝሃበ ኣፍሊጡ።
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ካብ ዝተፈላለያ ወረዳታትን ከተማታትን ንዝተውፃእፅኡ ዓቀብቲ ሕግን ገበን መርመርትን ብዛዕባ ሕጋዊ ማዕቀፍ ግብርን ታክስን ፣ ረብሓታትን ኣድላይነትን ግብሪ ፣ መሰረታዊ ባህርያትን መትከላትን ስርዓት ግብርን ታክስን ፣ ምምሕዳራዊ መቅፃዕቲ ስርዓት ምሕደራ ግብሪ ፣ ከይዲ ምስዋርን ምጭብርባርን ግብሪ ፣ ምሓዝ ሃፍቲ በዓል ዕዳ ግብሪ ፣ መሰረት ዝገበረ ግንዛበ መዕበዪ ስልጠና ከም ዝተውሃበ ወናኒ ኣውራ ከይዲ ስራሕ ምኽባር ሕጊ እቶትን ኢንተለጀንስን ኣይተ ተስፋይ ታደሰ ኣገንዚቦም።
ዕላማ እቲ ስልጠና’ውን ልምዓታውን ዲሞክራስያውን መንግስትቲ እቶት ውሽጢ ዓዲ ከዕቢ ፣ ዓበይቲ ፕሮጀክትታት ፣ ትካላት መሰረተ ልምዓት ፣ ማሕበራዊ ግልጋሎት ብውሽጣዊ ዓቅምታትና ክህነፁ ፣ ወፃኢና ብባዕልና ክሽፈን ዘኽእል ስርዓት ምሕደራ ግብሪ ተቐሪፁ ኣብ ኣወዳድባ፣ ኣዋጃት፣ ደንብታትን መምርሕታትን ግብርን ታክስን ብተደጋጋሚ ግንዛበ መዕበዪ ስልጠናታት ብምሃብ ስርዓት ግብሪ ፍልፍል ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ንክኸውን ምስ ሓገዝትን መዳርግቲ ኣካላትን ብቐረባ ብምድግጋፍ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ዝተውሃበ ልእኽቶ ስርዓት ግብርን ታክስን ክውስን ጥራሕ እንተይኮነስ ንልምዓታውያን ሰብ ሃፍቲ ምቹው ኩነታት ብምፍጣር ኣብ ኣወሳስናን ኣተኣኻክባን ግብሪ ፍትሓውነትን ሚዛናውነትን ብምንጋስ ክፍተታት ኣወሃህባ ግልጋሎት ብዝቀርፍ መንገዲ ይስርሐሉ ከምዘሎ ኣይተ ተስፋይ ታደሰ ገሊፆም።
ኣብ 2008 በጀት ዓመት ኣብ ዝተትሓዙ ቁልፍን ዓበይትን መደባት በዓል መዚ ልምዓት እቶት ንምዕዋት ኣተሓሳስባን ተግባራትን ክራይ ኣካብነት ብምድኻም ብኣወሃህባ ግልጋሎትናን ብንእክቦ እቶት ግብሪ ፍልፍል ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ኮይኑ ንመሳለጢ ቁጠባዊ፣ ማሕበራውን ፖለቲካውን ስራሕቲ ሃገርናን ክልልናን ንኽውዕል ንከፈልቲ ግብርን ውዳበታት ሓፋሽ ማሕበራትን በቢብርኩ ዝርከብ ነባራይ ሕ/ሰብን ስልጠታታት ካብ ምሃብ ብተወሳኺ ብቀረባ ተዋዲድካ ምስራሕ ዝተጀመረ ዋላካ እንተኾነ ኣብ ዝኸፈአ ስወራን ምጭብርባርን ግብርን ታክስን ንዝተዋፈሩን ብተደጋጋሚ ሕጊ ዝጥሕሱን ከፈልቲ ግብሪ ግንዛበ ናይ ምዕባይ ስራሕቲ ብምቕዳም እቲ ሕጊ ዝፈቕዶ ስጉምቲ ክውሰደሎም ከም ዝግበር ኣብቲ ስልጠና ተሓቢሩ እዩ።
ተሳተፍቲ እቲ ሞያዊ ስልጠና ኮማንደር ኣለም ምስግናን ወ/ሮ ሸዊት ገብረን ብወገኖም ኣብ ምስዋርን ምጭብርባርን ምፅራይ ገበንን ዝርኣዩ ሕፅረታትን ክፍተታትን እቲ ስልጠና ኣብ ምምላእ ዓቅሚ ከም ዝፈጠረሎም ብምሕባር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ንበይኑ ኣተሓሳስባን ተግባራትን ኣካብነት ክራይ ግብርን ታክስን ከዳኽሞ ስለዘይኽእል ምስ ሓገዝትን መዳርግቲ ኣካላትን ተዋዲድካ ብምስራሕ ከፈልቲ ግብሪ ቅድሚ ናብ ገበን ምጭብርባር ግብርን ታክስን ምእታዎም ግንዛበ ከፈልቲ ግብሪ ንምዕባይ ተዋዲዶም ከም ዝሰርሑ ቃል ኣትዮም።
ሃይላይ ኪሮስ
ላዕለዋይ ክኢላ ርክብ ህዝቢ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ
በዓልመዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ክረምታዊ መደባት እቶትን ንግድን ንምዕዋት ኣበርቲዑ ይሰርሕ ከም ዘሎ ኣፍሊጡ።
ቅድመ ምድላው ክረምታዊ መደባት እቶትን ንግድን 2008/9 በጀት ዓመት ምኽንያት ብምግባር ምስ ሓገዝትን መዳርግቲ ኣካላትን ሓባርካ ብምስራሕ ብሰፊሕ ተሳትፎን ውዳበታትን ህዝብን ኣቢልካ ስሉጥ ግልጋሎት ንምሃብ ዝዓለመ መድረክ እዩ ክብሉ ምክትል ርእሰ ምምሕዳርን ሓላፊ ቢሮ ልምዓት ከተማን ንግድን ኢንዳስትርን ክቡር ዶክተር እምባሳደር ኣዲስ ኣለም ባሌማ ኣገንዚቦም።
ክረምታዊ መደባት እቶትን ንግድን ንምዕዋት ካብ ክልል ጀሚሩ ክሳብ ቀዋምን ግዝያውን ግልጋሎት ምውሃቢ ማእኸላት ብምጥንኻር ኣመራርሓ ውድብን መንግስትን፣ ከፈልቲ ግብርን ውዳበታት ሓፋሽ ማሕበራትን ኣብ ዘለውሉ ልዕሊ 90 ሽሕ ብርኪ ሐ ነጋዶን ልምዓት ደኣንትን ኣብ እዋኖም ግብሪ ክኸፍሉን ንግዲ ፍቓዶም ከሐድሱ ብምግባር ልዕሊ 99 ሚኢታዊ ከፈልቲ ግብሪ ንልምዓት ዓዶም ዝውዕል ግብሪ ብዘይ ቅሬታ ንክኸፍሉ በቢ ብርኩ ግንዛበ መዕበዪ ትምህርትን ስልጠናን ካብ ምሃብ ብተወሳኺ ካብ ቀደማይ ዙር ክሳብ ሳልሳይ ዙር መዓልታዊ መፅናዕቲ ብምክያድ ዝተወሰነ ግብሪ መሰረት ብምግባር በቢ ብርኩ ሓበራዊ መድረካት እናተሳለጡ ከም ዝርከቡ ክቡር ዶክተር እምባሳደር ኣዲስ ኣለም ባሌማ ገሊፆም።
እዚ ንመበል ሓምሻይ ግዘ ዝትግበር ክረምታዊ መደብ እቶትን ንግድን እዋናውን ስሉጥን ግልጋሎት ብምሃብ ስርዓት ግብሪ ፍልፍል ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳር ንኽኸውን ዝሕግዝ መድረክ ኮይኑ ምስ ከፈልቲ ግብርን ነባራይ ሕ/ሰብን ዝካየዱ መድረኻት ክሳብ 25 ሰነ 2008 በጀት ዓመት ክዛዘሙ ብምግባር ካብ 26 ሰነ 2008 በጀት ዓመት ክሳብ 30 ሰነ 2008 በጀት ዓመት ምጅማር ምክፋል ግብሪ 2008/9 ንምብሳር ዝተፈላለዩ ምሕዝነታዊ ውድድራት ስፖርት፣ ውድድራት ሕቶን መልስን ሙዚቃዊ ምርኢታትን ምንቅስቃስ ክለባት ግብሪ ንልምዓትን ብምክያድ ንሞዴላት ከፈልቲ ግብሪ በቢ ብርኩ ኣፍልጦ ክወሃቦም ከም ዝግበር ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ሓቢረን።
ኣብቲ ሓበራዊ መድረክ ልምዓታውን ዲሞክራስያውን ኣተሓሳስባ ፈጢርካ ፍትሓውን ተመጣጣንን ግብሪ ምእካብ ወሳኒ ብምኻኑ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ምስ መዳርግቲ ኣካላት ኣብ ሓደ ምእኸል ቦታ ብምኻን ኣብዚ ክረምታዊ መደብ ሓበራዊ ግልጋሎት ክወሃብ ይግባእ ክብላ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ኣተሓሳሲበን።
ብደጋፊ ከይዲ ስራሕ ርክብ ህዝቢ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ንኣመራርሓ ኣካላት ግንዛበ መዕበዪ ትምህርትን ስልጠናን ከም ዝሃበ ኣፍሊጡ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ አብ ዝተፈላለያ ኣብያተ ዕዮ ንዝሰርሑ ኣመራርሓ ወረዳ፣መሰረታዊ ውዳበን ዋህዮን መደባቱ ብተሳትፎ ኣመራርሓ ውድብን መንግስትን መላእ ሕብረተሰብን ብምዕዋት ኩለመደያዊ ዓቕምን ክእለትን ዝወነነ ልምዓታዊ ሰራዊት ግብርን ታክስን ንምፍጣር ዝሕግዝ ግንዛበ መዕበዪ ትምህርትን ስልጠናን ከም ዝተውሃበ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ኣገንዚበን።
ካብ መሰረታዊ ውዳበ ከተማ ልምዓት፣ ሚድያን ህወሓትን፣ ፍትሕን ሰናይ ምምሕዳርን፣ ገጠር ልምዓት፣ ጉዳያት ውዳበታት ህዝብን ልምዓት ትካላትን ዝተውፃእፅኡ ኣመራርሓ ወረዳ፣መሰረታዊ ውዳበን ዋህዮን ብዛዕባ መሰረታዊ ፅንሰ ሓሳብ ግብሪ፣ መትከላትን ኣድላይነትን ግብሪ፣ መፅናዕቲ ግምት መዓልታዊ መሸጣን ሕጋዊ ማዕቐፍ ግብርን ታክስን ካልኦት ተዛመድቲ ሓሳባትን መሰረት ብምግባር ስልጠና ዝተውሃበ ኮይኑ ካብ ከፈልቲ ግብሪ ዝርከብ እቶት ንመሳለጢ ኩለመዳያዊ ስራሕቲ ማሕበራውን ቁጠባውን ፖለቲካውን ስራሕቲ ዝውዕል ምዃኑ ብምሕባር ነዚ ኣመራርሓ እዙይ ምስልጣን ማለት ብቀጥታን ብተዘዋዋርን ንሕድሕድ ሕ/ሰብ ምስልጣን ምዃኑ ኣብቲ ስልጠና ተሓቢሩ እዩ። ግብሪ ፍልፍል ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ንክኸውን ካብ ክልል በዓል መዚ ልምዓት እቶት ጀሚሩ ክሳብ መሓውር ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ብዝተዋደደ ስራሕቲ ንከፈልቲ ግብሪ፣ ንመዳርግቲ ኣካላት፣ ሓፋሽ ማሕበራትን ነባራይ ሕብረተሰብን ትምህርትን ስልጠናን እናተውሃበ ከም ዝርከብ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ብተወሳኺ ኣገንዚበን።
ኣብቲ መድረኽ ብዛዕባ ህልዊ ኩነታት ነፃ ቀረፅን ኣብ ኣጠቃቕማ ቕብሊት ብተግባር ዝተርኣዩ ክፍተታትን ሕፅረታትን ብመፅናዕቲ ተደጊፉ ዝቐረበ ኮይኑ ኣብቲ ሓበራዊ መድረኽ ስራሕቲ ምዕባይ ግንዛበ ይንእስ እዩ፣ ስራሕኹም ብሚድያ ኣብ ምዕጃብ እንታይ ኢኹም ትመስሉ፣ ፍትሓውን ተመጣጣንን ግብሪ ኣብ ምውሳን እንታይ ትመስሉ፣ ቫት ተመዝገብቲ ብዘይ ቅብሊት ንምንታይ ይሸጡ፣ ስግግር ካፒታል ነጋዶን ስራሕ ግብርን ንምንታይ ዘይመሓየሽ ዝብሉ ሕቶታትን ርኢቶታትን ተላዒሎም ብዝምልከቶም ኣካላት እኹል መብርሂ ተዋሂቡዎም ኣብ ሓበራዊ ምርድዳእ ተበፂሑ እዩ።
ብደጋፊ ከይዲ ስራሕ ርክብ ህዝቢ
More Articles...
- በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ሪፎርምታት ግብርን ታክስን ኣመልኪቱ ንቀወምቲ ኮሚቴ ቤት ምኽርን ኣካላት ሚድያን ግንዛበ መዕበይ ስልጠና ከም ዝሃበ ኣፍሊጡ
- ዘፈር ልምዓት እቶት ብተሳትፎ ሓገዝትን መዳርግቲ ኣካላትን ንምዕዋት ኣበርቲዑ ይሰርሕ ከም ዘሎ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ከተማ ዓብዪ ዓዲ ኣፍሊጡ
- በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ሪፎርምታት ግብርን ታክስን ንምትግባርን ንምዕዋትን ምስ ሓገዝትን መዳርግቲ ኣካላትን ተዋዲዱ ይሰርሕ ከም ዘሎ ኣፍሊጡ።
- ንኣባላት ክለባት ግብሪ ንልምዓት......
Subcategories
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
በዝሒ ጎብነይቲ
We have 99 guests and no members online


text:
ናብ ኢትዮጵያ ዶብ ሰጊሮም ብምእታው 208 ዝቐተሉ ካልኦት ብዙሓት ቆልዑ ጨውዮም ዝወሰዱን ከብቲ እቲ ሕብረተሰብ ዝዘመቱን ዕጡቓት ደቡብ ሱዳን ነገደ ሙሩሌ ብሕጊ ክሕተቱ ከምዘለዎም ኣብ መንጎ መንግስታት ኢትዮጵያን ደቡብ ሱዳንን ምርድዳእ ከምተበጽሐ ኣመሓዳሪ ክልል ጋምቤል ኣቶ ጋልትሉክ ቱት ገሊጾም።
ንሶም ብተወሳኺ እዚ መግለጺ ነቲ ኣብ ጋምቤላ ሎሚ ቅነ ዝተኻየደ ኣኼባ ክልቲኦም መንግስታት ከምዘንጸባርቅ ገሊጾም።
“እቶም ተጨውዮም ዝነበሩ ቆልዑ እንተተረኽቡ’ዃ ህይወት ሰብ ዘጥፍኡ ዕጡቓት ናብ ሕጊ ናይ ምቕራብ ስራሕ ክሰራሕ’ዩ። እዚ’ውን ናይ ባዕሉ መስርሕ ክህልዎ’ዩ ምኽንያቱ ዓለም-ለኸ ሕግታት ብፍላይ ናይ ዶብ ሕግታት ኣለው። ብመሰረት እዞም ዓለም-ለኸ ሕጊታት ድማ እዞም ዕጡቓት ንጹሃት ዜጋታት ብምጭፍጫፎምን ነቲ ህዝቢ ካብ ከባቢኡ ብምዝንባሎም ንብረቱ ብምዝራፍን ተሓተቲ’ዮም በዚ ድማ ናብ ሕጊ ኽቐርቡ ኣብ ምርድዳእ ተበጺሑ’ዩ” ኢሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ብዙሕ እዋን ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣርእስቲ ኪኽኑ ዘይነበሮም ነጥብታት መዛረቢ ጥራይ ዘይኮነስ ‘እዋናዊ’ ጉዳይ ኮይኖም ምቕናይ ካብ ዝጅምሩ እዋን ኣቑጺሩ ኣሎ።ከም ግቡእ እዞም ንማንም ዘየርብሑ ትርጉም ኣልቦ ወይ ውን ቀዳምነት ዘይኮኑ (ብዉሑዱ ክሳብ ሓርነት ኤርትራ ዝረጋገጽ) ኣርእስታት፤ በቲ ዓቐን እቲ ቆላሕታ ክወሃቡ ይኹን ክደጋገሙ ኣይምተገብኦን። ምኽንያቱ ከምኡ ምግባር ነቶም ከምኡ ኪኸውን ደልዮም ዘንቅሉን ዝነቐሉን ሓይልታት ኣብ መጻወድየኦም ምውዳቕ ጥራይ ኢዩ ዝኸውን።
ቀዳሞት ወለዲ ዲል ክህብዎ ንዘይደለይዎ ጉዳይ ‘ካብ በሃሊኡስ ደጋሚኡ’ ብምባል ሰጊሮም ይሓልፉ ነበሩ። ከምኡ ብምግባር ድማ ነቲ እንተስ ንምዝራግ፥ እንተስ ኣቓልቦ ንምስራቕ፥ እንተስ ብሰንኪ እቲ ዘሳቕዮ ውሽጣዊ ሕማም ሕማቕ ግበር ዝመጾን ዝገብርን ሰብ ወይ ጉጅለ፥ እቲ ዝምነዮ ምቕጻል ብምዕጋት ካብ መበገሲኡ ምንቕ ከምዘይብል ይገብርዎ ነበሩ።
ደምበ ደለይቲ ፍትሒ ይኹን ዝበዝሐ ግዱስ ኤርትራዊ፤ ባዕሉ ዝመርሖ፤ ባዕሉ ዘበግሶ፤ ንኹሉ ዘርብሕ ኣሳታፍን ሃናጺን ኣርእስቲ እንተዝነብሮ፤ እቲ ቆላሕታ ክረክብ ዘይግበኦ ኣዕናዊ ጽሑፋት ይኹን ተግባራት ዝግደሰሉ ኣምበይምረኸበን። እቲ ናይ ምዝታይ ሃዋህው ባዶሽ ስለዝጸን ግን ዝኾነ ዝተቐልቀለ ህቦብላ ዝዕንድረሉ ሜዳ ኮይኑ ኣሎ።
እቲ ንሃናጺ ምምኽኻር፥ወይ ውን ቁዉም ነገር ዘለዎ ዛዕባ ንምዝታይ ዝደሊ ወገን፤ ልቡ ዝመልኣሉ፤ ናብ ጉዕዞ ለውጢ ዝመርሖ፤ ናይ ሓሳባትን ምህሮታትን ባይታ ዘጣጠሓሉ፤ ዝስማዕን ዘስምዕን ሓያል ሓሳባት ዘፈልፍል ኣካል ኣይረኸበን። ስለዚ ድማ ንኹሉ ዝጠምር፤ ኹሉ ወገን ‘እዚኣባ ኣገዳሲት ኣርእስቲ እንተስ ከበርክተላ እንተስ ክመሃረላ ኪከታተላ ኣለኒ’ ኢሉ ተገዲሱ ዝስዕባ ወይ ዝስዕበን ኣርእስታትን ትሕዝቶን ክረክብ ኣይከኣለን። ብቐሊልን ሓጺርን ኣበሃህላ ባዕሉ ዝመርሖን ዘገድሶን ዛዕባ ኣይረኸበን።
ባዕልኻ እትመርሖ ኣርእስቲ ምህላው ማለት ኩላትካ ሓደ ምሕሳብ ማለት ኣይኮነን። እንታይ ደኣ ነናትካ ወይ ብሓባር ምስሓሰብካ ኣብ መንጎኻ ነቲ ዝሓሰብካዮን ክትብሎ እትደሊን ብስልጡን ምብህሃል ክትቀባበለሉ ከምኡ ብምግባር ድማ ናብ ዝጭበጥ መደምደምታ ክትበጽሓሉ እትኽእል መድረኽ ልዕሊ ኩሉ ድማ ንዕኡ ዝእንግድ ናይ ምዝታይን ሓሳባትን ፍልልያትን ኣኽቢርካ ናይ ምርድዳእን ባህሊ ምስሳን ማለት እዩ።
እቲ ኻልኣይ ኣገዳሲ ነጥቢ ዝርካቡ ዓቕምኻን ጸጋታትካን ኣብ ዝረብሕ መዓላ ምውዓል ኢዩ። ሰባት፤ ግዜ፥ ዓቕሚ፥ መሳለጥያ እንተሊይዎም ስለምንታይ ኢዮም ንጸርፍን ቆይቕን ዘባኽንዎ። ካብ ናይ ገዛእ ርእሶም ዛዕባ ይኹን እንተላይ ካብቲ ክጎድእ ዝነቐለ ተርእዮታት ንኹሉ ዘርብሕ ጽሑፋት ወይ ናይ ዘተ መኣድታት ዘይፈጥሩሉ።
ሰውራ ኤርትራ ሽፍትነት ኢዩ ነይሩ ደድሕሪ ዝበሉ እንዳኸድካ ናቶም ቋንቋ ብዝመስል ትሕዝቶ፤ ኣብ ናቶም ጽፍሒ ብዝወረደ ደረጃ፤ ንናቶም ዕላማ ኣብ ዝተጻወደ ሸረኽ ክንዲ ምእታው፤ ካብኦም ኣዚኻ ተፈንቲትካን በሪኽካን ኩላትና እንመሃረሉ ናብ እንኽእል ነጥቢ ንምቕያሩ ዘይፍተን ስለምንታይ።
ሰውራ ኤርትራ ታሪኹ ንምድምሳስ ዘንቀሉ ሓይልታት መንዮም፤ ስለምንታይ ኢዮም ምድምሳስ ታሪኽ ውራይና ኢሎም ካብ ፍሉይ እዋን ጀሚሮም ተታሓሒዞም። ብምድምሳስ እቲ መወዳደርቲ ዘይብሉ ታሪኽ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ክውቓዕ ዝድለ ዘሎ ዒላማ እንታይ ኢዩ። ናብኡ ደረጃ ክሳብ እንበጽሕ ዝገበረ ወይ ዘፍቀደ ሃዋህዉ እንታይ ኢዩ፤ እቶም ቀንዲ ዋናታቱ (ምኽንያቱ ምስቶም ተላኢኾም ዝብሉ ምዝራብ ሕማም ገዲፍካ ምልክታት ምፍዋስ ስለዝኸውን) መንዮም፥ ብወገን ሰውራታት ኤርትራ ኸ ሓደስቲ ወለዶታት ታሪኽ መታን ክፈልጡ ብዘይተጋነነ መንገዲ፤ ሓቅነት ብዘለዎ ወድዓዊ ገምጋም፤ ብልጫታቱ ጥራይ ዘይኮነ ድኽመታቱ ዝነግር ታሪኽ ናይ ምስግጋር ዕዮ ተፈጺሙ ዶ፥ ሰውራ ኤርትራ ድሕሪ ዓወት ኣብ 1991 ወድዓዊ ክፉት ገምጋም ክገብርን ውጽኢት ርኽበታቱ ንህዝቢ ክሕብርን ነይርዎ ዶ፤ ዝብሉ ሃነጽቲ ሕቶታ ምልዓል ንኹሉ ዘርብሕ ምኾነ።
እዚ ሓድሽ ወለዶ ክሳብ ክንደይ ብዛዕባ ታሪኹ ይፈልጥ፥ ከም ኣይንፈላለ ዝኣመሰሉ ዓሚቕ ምርምር ዝተግበረሎም ብኺኢላታት ዝተጻሕፉ መጻሕፍቲ ሓድሽ ወለዶ ከንብቦም መታን ብቛንቛታት እንግሊዚኛ፥ ጀርመን፥ ስዊድን ወዘተ ክትርጎም እንታይ ክግበር ይከኣል፥ ኣበየ ከባቢኡ ዘሎ ማሕበረ ሰባት እንታይ ከበርክት ይኽእል፤ኣብ ዝሓለፉ 25 ዓመታት ንዝተራእየ ናብ ታሪኽ ናይ ሓደ ውድብ ዝዘንበለ ዘይሚዛናውነት ሕትመታት ንምስትትኽኻል ናይ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ታሪኽን ቅያን ንምምዝጋብ እንታይ ጻዕሪ ክግበር ይግባእ ወዘተ ዝብሉ ኣርእስታት ኣልዒልካ ምዝታይ ኢዩ ዝሓሸ ዝኸውን።
ቴክኖሎጂ ክንዲ እቲ ጽቡቑ ኣእላፍ ሕማቕ ኣለዎ። ሓደ ካብቲ ግናያቱ ድማ ዝኾነ ሰብ ኣብ ቅድሚ እቲ ቴክኖሎጂ ዝፈጠሮ ስክሪን ኮይኑ ‘ሪከርድ’ እትብል መልጎም ጸቒጡ ዝደለዮ ንህዝቢ ዘነኣእስ፥ ንታሪኽ ዝብርዝ፥ ንህዝብታት ዘናቑት፥ ንሃይማኖታት ዝዝልፍ፥በጋሚንዶነት ዝባርኽ፥ ኣብ ልዕሊ ሰባት ቅትለት ባህርያት ዝፍጽም ዘረባታት ክመልእን ‘ክፍንውን’ ዝኽእል ሙኻኑ ኢዩ።
እቲ ጽቡቑ ብዙሓት ሃገራት ኣብ ማሕበራዊ መራከቢታት ዝጸሓፍ ጽሑፍ ልክዕ በቲ ንመራኸቢ ብዙሃን ዝገዝእ ሕግታት ተሓታትነት ክህልዎን ዝግባእ ሕጋዊ ቀይድታትን ፍርዳዊ መቕጻዕትታን ክግበራሉ ሙኻነን ክገልጻ ጀሚረን ኣለዋ። ነብሲ ወከፍ ሰብ ዝብሎ ድማ ማዕረቲ ንምባሉ ዘለዎ መሰል ፤ንምምላሱ ዝህልዎ ተሓታትነት ዓቢ ሙኻኑ እንዳነጸረ ይመጽእ ኣሎ።
ንግዚኡ ብሰንኪ እዚ ናይ ቴክኖሎጂ ‘መርገም’ ንቐጻሊ ምናልባት ውን ጽባሕ ድሕሪ ጽባሕ ኣእዛን ዝኩርኩሕ ነገራት ክንርእይን ክንሰምዕን ኢና፥። ይኹን ግን ስለምንታይ ከምኡ ተባህለ ኢልካ ጸጉርኻ ምንጻይ ካብ ምውዓል፤ ነቲ ዝብል ናይ ምባልን ምግባርን መሰሉ ኣኽቢርካ እቲ ንስኻ ዝግበኣካ ምግባር እንተኽኢልካ ድማ እቲ ዝብሎን ዝገብሮን ዘሎ ስለምንታይ ቅኑዕ ከምዘይኮነ ናብ ናቱ/ናታ ደረጃን ከየንቆልቆልካ ንዕኡ ዝስዕር ሓሳባት ምፍጣር ኢዩ ዝሓሸ። ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቐሰ ዛዕባና ባዕልና ንቕይሶ ኪኸውን ክንጽዕር ይግባእ። ግዜና ኣብቶም ቅንጣብ ጥቕሚ ዘይብሎም ጎዳእቲ መባኸንቲ ግዜ እንተሕሊፍናዮምን ብዛዕባታቶም እንተተገዚዕናን ግን ከምቲ ‘ዝባኸነ ኣእምሮ ዓውደ ዕዮ ሰይጣን ይኸውን’ ዝተባህለ መውዓሊ ሰይጣን ሓሳባት ክንክውን ኢና።
ናይ ሩዝቨልት ጥቕሲ ምስ ኣርእስትና እትኸይድ ኣብሃህላ ኢያ።
‘ዓበይቲ ኣእምሮ ብዛዕባ ሓሳባት፥ ማእከላይ ኣእምሮ ብዛዕባ ፍጻሜታት፥ ንኣሽቱ ኣእምሮ ብዛዕባ ሰባት ይዛረቡ።’’


text:
ብሰንበት 26 ለካቲት 2017 ረፋድ ኣመሓዳሪ ዞባ ማእከል መጀር ጀነራል ሮመዳን ኣውሊያይን ሓለፍቲ ህግደፍን ሃገራዊ ድሕነትን ኣብ ዓዲ’ቀ’ ንኡስ ዞባ ጋላ ነፍሒ ንኣሰያይማ ጽላት እታ ዓዲ ዝምልከት ዘካየድዎ ኣኼባ ብዘይ ፍረ ተበቲኑ።
እቲ ናይ ዓዲ ቀ ጉዳይ ብልምድን ያታን ናይ ህዝቢ ኤርትራ ብምብህሃልን ምዝታይን ደቂ ዓዲ ክፍታሕ ዝግበኦ እንዳሃለወ፤ እቲ ኣብ ኩሉ ጉዳያት ህዝቢ ክኣቱን ብሓይሊ ክፈትሕን ዝፍትን ኣካይዳ ናይ መንግስቲ ኤርትራ፤ ኣብቲ ጉዳይ ብትእዛዝ ውሳነ ክህብ ኣብ ዝፈተነሉ እዋን ካብ ገለ ክፋል ናይቲ ህዝቢ ከቢድ ተቓውሞ ኣጋጢምዎ።
ኣመሓዳሪ ዞባ ማእከል ንህዝቢ ዓዲቀ ኣኪቡ ታቦት ጽላት ተኣልዩ ብኻልእ ጽላት ክትካእ ዝብል ትእዛዝ ስለዘቕረበ፤ ነዚ ሓሳብ ኪቕበሉ ዘአገሞም ኣቦ ብድድ ኢሎም ‘ወደይሺ ኣውልያይ ይብሉኻ፤ ስምካ ከምዚ ናተይ ብርሃነ ቀይራ ኢለ እንተኣዘዝኩኻ ምቐየርካዶ’ ዝብል ሕቶ ሓቲቶም ምላሹ ከይተቐበሉ ንኣኼባ ረጊጾም ከምዝወጹ ምንጭታትና ካብ ዓዲቀ ሓቢሮም።
ብተመሳሳሊ ሓንቲ ኣደ እቲ ኣተሓሕዛ ናይቲ ጉዳይ ልቦና ከምዝጎደሎ ድሕሪ ምሕባር ‘ሓለፍትን ስርዓትን ኪቕየሩ ይኽእሉ ኢዮም ሰረትን መሰረትን ግን ከቶ ኪቕየር ነይረኣና’ ክብላ ርእይቶአን ሂበን።
ኣመሓዳሪ ዞባ ማእከል መጀር ጀነራል ሮመዳን ኣውሊያይ፤ ‘እዚ ትእዛዝ ናይ መንግስቲ ኢዩ “ብመሰረት ኣዋጅ መንግስቲኤርትራ 1994’ ኩለን ኣብያተ ክርስትያናት፣ ካብቲ ዝጸንሐን ኣስማት ውልቀ ሰባት ወይ እንዳ ዓልየት ወጼአን ብስም ዓዲ ኪጽውዓ ይእዝዝ!”ዝብል ዓንቀጽ ኣሎሞ ነዚ ናይ መንግስቲ ሕጊ ትሰግርዎ ዶ ኢሉ ኣብ ዝሓተተሉ እዋን ፡ ሓደ ኣቦ ብድድ ኢሎም ፣ ‘እዚ ኩሉ ዓመታት መንግስቲ ኣበይ ነይሩ ኣብ ሕጂ በጺሑ ስም ኪቅየረሉ ዝደሊ ዘሎ ? በል እስከ ወለድና ዘጽንሑልና ማዕተብ ኣይንበትኽን ፤መንግስቲ ማዕተብና ኪብተኽ እንተኾይኑ ድማ ክሳድና ወን ምሰኣ ብተካ በሎ’ ክብሉ መሊሶምሉ።
ኣመሓዳሪ ዞባ ማእከል መጀር ጀነራል ሮመዳን ኣውሊያይ ከምዝሓበሮ “ብመሰረት ኣዋጅ መንግስቲ ኤርትራ 1994 ኩለን ኣብያተ ክርስትያናት፣ ካብቲ ዝጸንሐን ኣስማት ውልቀ ሰባት ወይ እንዳ ዓልየት ወጼአን ብስም ዓዲ ኪጽውዓ’ ዝሕብር ሙኻኑ ልክዕ እኳ እንተኾነ፤ ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ናይ ዓድታት ጉዳይ ብሙሉእ ውህደትን ርድየትን ዓበይቲ ዓዲን ያታዊ ዝርርባትን እምበር ብሓይሊ ክፍታሕ ከምዘይክእል ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ ካብ ዓዲቀ ሓቢሮም።


text:
ኣብ ወረዳ መደባይ ዛና ጣብያ ዓዲ ባዕረጅ ብምትሕብባር ማሕበር ልምዓት ትግራይ፣ ገባሪ ሰናይ ኢግሊመር ኦፍ ሆፕ፣ ኣይካ ፋዉንዴሽንን ህዝብን ምምሕዳርን ወረዳ መደባዛናን ዝተሃነፀ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ዓዲ ባዕረጅ ተመሪቑ ግልጋሎት እናሃ እዩ።
እቲ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ሓደ መምሀሪ ህንፃ፣ ቤተንባብ፣ ማእኸል ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ፣ ህንፃ ምምሕዳር፣ ንክልቲኡ ፆታ ዘማእኽለ ዓይነ ምድርን ከምኡ'ውን ብማሕበራዊ ረድኤት ትግራይ ዝተሃፀነ ማይን ናውቲ ትምህርትን ዘማልአሉ እዩ።
እቲ ቤት ትምህርቲ ቀዳማይ ምዕራፍ ህንፀቱ ብኣስታት ብልዕሊ ሸውዓተ ሚልዮን ብር ከምዝተሃነፀን ኣብ ካልኣይ ምዕራፉ ህንፀቱ ድማ ተወሰኽቲ መምሃሪ ክፍልታትን ብፍሉይ ደቂ ኣንስትዮን ዝዓፋሉ ክፍልን ዝሓዘ ከምዝኾነን ህንፀቱ ምስ ተዛዘመ ድማ ብሙሉእነት ታሽዓይን ዓሽራይን ክፍሊ ተመሃሮ ተቐቢሉ ከምህር ዝኽእል እዩ ኢሎም ፈፃሚ ዳሬይክተር ማሕበር ልምዓት ትግራይ ዶክተር ታደሰ ሓጎስ።
ተምሃሮ እቲ ከባቢ ብዝግባእ ትምህርቶም ብምክትታል ብሉፃት ተምሃሮ ብምዃን ንዓሶም፣ ስድርኦምን ንሃገሮምን ንክጠቕሙ ከምዝግባእን እዚ ክኸውን እንተኾይኑ ድማ ወለዲ፣ መምህራንን ኣመራርሓ ቤት ትምህርትን ግቡእ ክትትልን ደገርን ክገብሩሎም ከምዝግባእ ዶክተር ታደለ ወሲኾም ገሊፆም።
ምክትል ርእሰ መምህር ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ዓዲ ባዕረጅ መምህር የማርሸት የማነ ብወገነን፤ ኣብቲ ከባቢ፤ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ብዘይምንባሩ ቀዳማይ ብርኪ ትምህርቶም ዝወድኡ ተምሃሮ እቲ ከባቢ፤ ኣስታት 15 ኪሎ ሜትሮ ካብ ከባቢኦም ርሒቖም ብምጉዓዝ ኣብ ሰለኽለኻን ዉቕሮማራይን ኣብ ዝርከባ ካልኣይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ይማሃሩ ነይሮም።
ብመሰረት 'ዙይ ዓቕሚ ዘለዎም ተምሃሮ ትምህርቶም ዝቕፅሉሉ ዓቕሚ ዘይብሎም ድማ ትምህርቶም ዘቋርፅሉ ኩነታት ነይሩ፡፡ እዚ ቤት ትምህርቲ ብምህናፁ ግና ድሓን እቶት ዘለዎ ስድራ ይኹን እቲ ወዲ ድኻ ካብ ከባቢኡ ከይረሓቐ ምስ ወለዱ ኮይኑ ዝምሃሉ ጥጡሕ ባይታ ፈጢሪሎም ኣሎ፡፡ እዚ ብፍላይ ንደቂ ኣንስትዮ ካብ ዝተፈላለዩ ማሕበራዊ ፀገማት ከናፈን ዝገበረ ብምዃኑ እዚ ሰናይ ስራሕ ንዝፈፀሙ ኩሎም ኣካላት ናዳና ዝለዓለ እዩ ክብላ ገሊፀን።
ሎሚ ዓመት ኣብ ታሽዓይ ክፍሊ ኣስታት 102 ደቂ ተባዕትዮን 97 ደቂ ኣንስትዮን ብድምሩ 199 ተምሃሮ ኣብ ከይዲ ምምሃር ምስትምሃር ዝርከቡ ኮይኖም ካብዚኣቶም ድማ እቶም 46 ተምሃሮ ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናት ትምህርቶም ኣቛሪፆም ዝነበሩን ሐዚ ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ዝርከቡን እዮም፤ ዝበላ መምህር የማርሸት ኣብ ጣብያ ዓዲ ባዕረጅን ከባቢኣን ካብ ዝርከባ ጣብያታት ብምሉእ ናብ ቤት ትምህርትና ከቲቶም ኣብ ዝምሃሉ እዋን ንኣስታት 700 ተምሃሮ ተቐቢሉ ምምሃር ዓቕሚ ኣለዎ ክብላ ሓቢረን።
ከዋኒት ኪዳነን ወልዳይ ፀጋይን ተምሃሮ ታሽዓይ ክፍሊ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ባዕረጅ እዮም። ቕድም ክብል ኣብቲ ከባቢ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ብዘይምንባሩ ዓቕሚ ዘለዎም ተምሃሮ ኣብ ካልእ ቦታ ከይዶም ብምምሃርን ንዘይተደለ ድኻምን ወፃእን ይቓልዑ ነይሮም። ብተወሳኺ ብርክት ዝበሉ ተምሃሮ ትምህርቶም ዘቛርፅሉ ኩነታት ከምዝነበረ ይገልፁ።
ሐዚ ግና ኣብ ከባቢኦም ታሽዓይ ክፍሊ ብምኽፋቱ ምስ ስድርኦም ኮይኖም ትምህርቶም ብዝግባእ ኣብ ምክትታል ከምዝርከቡ ቀፃሊ ራእዮም ብሩህ ከምዝገበረሎምን ድሕሪ ምግላፅ ኣብ ህንፀት እቲ ቤት ትምህርቲ ንዝተሳተፉ ኣካላት ምስገንኦም ገሊፆም።
ወ/ሮ ያይናለም ኣብርሃን ኣልጋነሽ ካሕሳይን ነበርቲ ጣብያ ዓዲ ባዕረጅ እየን፡፡ ቕድሚ እቲ ቤት ትምህርቲ ምህናፁ ደቀን ናብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ከይዶም ይመሃሩ ከምዝነበሩን እዚ ድማ ንዝተፈላለዩ ወፃእታትን ፀገማትን ይቃልዑ ምንባሮም ድሕሪ ምግላፀን ሐዚ ግና ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ኣብ ከባቢኤን ብምህናፁ ተወሳኺ ወፃእታት ካብ ምውፃእ ከምዝተናገፋን ደቀን ብቐረባ ብምቁፅፃር ውፅኢታዊ ዝኾንሉ ኩነታት ከምዝተፈጠረን ይገልፃ።
ብተመሳሳሊ ብምትሕብባር ማሕበር ልምዓት ትግራይ፣ ብገባሪ ሰናይ ትካል ኤ ግሊመር ኦፍ ሆፕ፣ ኣይካ ፋዉንዴሽንን ህዝብን ምምሕዳርን ወረዳ መደባይ ዛና ብልዕሊ 2.6 ሚልዮን ብር ዝተሃፀ ጣብያ ጥዕና ክብርቶ ብክቡር ርእሰ ምምሕዳር ኣይተ ኣባይ ወልዱ፣ መስራቲት ገባሪ ሰናይ ኤ ግሊመር ኦፍ ሆፕ ዶና በርበርን ኣብ ዝተረኸቡሉ ንምረቓ በቒዑ እዩ።
ኣብቲ ስነስርዓት ምረቓ ዝተረኸቡ ርእሰ ምምሕዳር ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ኣይተ ኣባይ ወልዱ፤ ኣብ ወረዳ ዝርከብ ጣብያ ክብርቶን ከባቢኣን ዝርከባ ጣብያታት ሰፊሕ ዝኾነ ሕፅረት ቀረብ መሰረተ ልምዓት ዝርኣየሉ ዝነበረ ኮይኑ ሕዚ ካብ ጣብያ ክሳብ ወረዳ ዘራኽብ መንገዲ ካልኦት መሰረተ ልምዓትን ይህነፁሉ ኣሎ፡፡ ሎሚ ድማ መንግስቲ ክሽፍኖም ኣብ ዘይኽእሉ ክፍተታት መሰረተ ልምዓት ብምእታው ፀገም ህዝብና ኣብ ምቅላል እትነጥፍ ብዘላ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ዝተሃነፀ ጣብያ ጥዕና ክብርቶ ንምረቓ ምብቅዑ ንማሕበር ልምዓት ትግራይን ገንዘባዊ ሓገዝ ንዝገበረ ትካል ገባሪ ሰናይ ኤ ግሊመር ኦፍ ሆፕን ናእዳና ዝለዓለ እዩ ክብሉ ገሊፆም።
ጣብያ ጥዕና ክብርቶ ንልዕሊ 15 ሽሕ ህዝቢ ዘገልግል እንትኸውን መመርመሪ ክፍሊ፣ ቤት መድሓኒት፣ መፅንሒ ኣዴታት ሽቓቕ፣ ምሉእ ሓፁርን ናዉቲ ሕክምናን ዘማልአ ከም ዝኾነን ኣዚ እዋን ብዘይካ ግልጋሎት መጥባሕቲ ኩሉ ዓይነት ግልጋሎት ጥዕና ኣብ ምሃብ ከም ዝርከብ ዝበለፁ ድማ ዳሬይክተር ጣብያ ጥዕና ክብርቶ ኣይተ ገ/መድህን ገ/ህይወት እዮም።
ቕድም ክብል ነበርቲ እቲ ኸባቢ ልዕሊ ኣርባዕተ ስዓት ብእግሮም ተጓዒዞም ናብ ዛና ብምኻድ ግልጋሎት ሕክምና ይረኽቡ ነይሮም፡፡ ዝኸፍአ ፀገም ጥዕና ዘጋጠሞም ብፍላይ ክዓ ኣዴታትን ህፃናትን ኣብ ዛና ቕድሚ ምብፅሖም ብሰንኪ ራሕቒ መንገዲ ህይወቶም ዝስእንሉ ኩነታት ከምዝነበረን ሐዚ ግና ኣብ ማእኸል እታ ጣብያ ጥዕና ትካል ብምህናፁ ኣብ ነበርቲ እቲ ከባቢ ዘጋጥሙ ዝነበሩ ፀገማት ጥዕና ብምቕራፍ ይብሉ ኣይተ ገ/መድህን።
ነበርቲ ጣብያ ክብርቶ ዝኾኑ ቐሺ ገ/እግዚኣብሄር ሃይለመስቀልን ወ/ሮ ጊደይ ገ/ስላሰን ከምዝበልዎ፤ ቕድም ክብል ኣብቲ ከባቢ ትካል ጥዕና ብዘይምንባሩ ንስቓይን ንሞትን ተቓሊዖም ከምዝነበሩን ሐዚ ኣብ ቀረብኦም ጣብያ ጥዕና ብምስርሑ ዝለዓለ ሓጎስ ከም ዝፈጠረሎም ይገልፁ።
ብምትሕብባር ማሕበር ልምዓት ትግራይ፣ ማሕበር ረድኤት ትግራይ፣ ገባሪ ሰናይ ኢግሊመር ኦፍ ሆፕ፣ ኣይካፋ ዉንዴሽንን ህዝብን ምምሕዳን ወረዳ መደባ ዛናን ኣብቲ ብልዕሊ 32 ሚልዮን ብር ቀዳማይ ምዕራፍ ህንፀቶም ዝተዛዘሙ ኣብያተ ትምህርቲ፣ ትካላት ጥዕና፣ ክልተ ዓበይቲ ስራሕቲ ምእላይ መስኖን ስራቲ ምምሕያሽ መነባብሮ ሕ/ሰብን ዑደት ብምግባር ክምረቑ ክኢሎም።
እቲ ገባሪ ሰናይ ትካል ምስ ማልትን ማረትን ብምትሕብባር ኣብቶም ዝቕፅሉ ሓሙሽተ ዓመት ብኣስታት 150 ሚልዮን ብር ወፃኢ ፀገም ህዝቢ ወረዳ መደባ ዛና ከቃልሉ ኣብ ዝኽእሉ ስራሕቲ ህንፀት ኣብያተ ትምህርቲ፣ ትካላት ጥዕናን ስራሕቲ ምምሕያሽ መነባብሮ ሕ/ሰብን ዝሳለጡ እዮም።
Click here to see more photos...


text:
ኢህወደግ ብኣልማሚት ይዕወት'ሎ፡ተቃወምቲ ግና ምፍርራሕን ምንክልባትን ተፈፂሙልና'ዩ ኢሎም ይወቅሱ፣ ሁማን ራይት ዋችን ተቃወምቲ ፓርቲታትን ድማ እቲ ከይዲ "ፅፉፍ” ኣይነበረን ኢሎም።
ኢትዮዽያ ንመባእታዊ ውፅዒት መረፃ 2002 ትገልፅ‘ላ፣ዛጊድ ዝተረኽበ ውፅኢት፣ገዛኢ ፓርቲ ኣልማሚት ይዕወት ምህላው ዝሓበረ ኮይኑ‘ሎ። ቀዳማይ ምንስትር መለስ ዜናዊ፣መደረ ዓወት ገዛኢ ፓርቲ ኣስሚዖም።ሁማን ራይት ዋችን ተቃወምቲ ፓርቲታትን ድማ እቲ ከይዲ ”ፅፉፍ” ኣይነበረን ክብሉ ከለው፣ ጉጅለ ተዓዘብቲ ሕብረት ኣውሮዻ ድማ፣ንዓለም-ለኸ መዐቀኒ ዘማልእ ኣይነበረን ይብል።ፒተር ሃይንለይን ሂተር ሙርዶክን እስክንድር ፍሬውን ንዝላኣኹዎ ሪፖርትታት በትረ ስልጣን ተርጒሙ ከቅርቦ‘ዩ።
ብመሰረት ዛጊድ ዝተገልፁ ውፅኢታት ቆፀራ ድምፂ፣ኢህወዴግ ብኣልማሚት ኣብ መላእ ሃገር ዝተዓወተ ምኻኑ ይሕብር።ኣቦ-መንበር ቦርድ መረፃ ኢትዮዽያ መርጋ ቦከና፣ገዛኢ ፓርቲ ኣብ መላእ ሃገር ይካየድ ኣብ ዘሎ ቆፀራ ወረቀት ድምፂ ይመርሕ ኣሎ ምስበሉ፣ብዘይጥርጥር ኣብ‘ዚ ብርኪ‘ዚ ኢህወዴግ ይመርሕ‘ሎ።ብመሰረት መባእታዊ ሪፖርት፣ኢህወዴግ ኣብ ኩለን ክልላት ተዓዊቱ‘ሎ ኢሎም።
ኣብ‘ቲ ቅድሚ 5 ዓመታት ተቃወምቲ ዝተዓወቱላ ኣዲስ ኣበባ፣ገዛኢ ፓርቲ ካብ 23 መናብር ኣብ 20 ስዒሩ‘ሎ።
መንግስታዊ ሰበ-ስልጣን ነቲ ሰንበት ዝተሳለጠ ሃገራዊን ክልላዊን መረፃ ”ናፃ፣ርትዓውን ሰላማዊን” ኢሎም ክገልፅዎ ከለው፣ሁማን ራይት ዋችን ተቃወምቲን ግና ገዛኢ ፓርቲ ካብ ገዛ ናብ ገዛ ከይተረፈ እናኣተወ ንመረፅቲ ኣፈራሪሕዎም‘ዩ ይብሉ።
ነዚ ነቀፌታ‘ዚ መልሲ ዝሃበ መንግስቲ ኢትዮዽያ ብወገኑ፣ንሁማን ራይት ዋች፣መግዛእታዊ ዕንቅፅና ዝሓደሮ ትካል፣ ከምኡውን ኣንፃር‘ተን ንትእዛዛትኩም ኣይንቅበልን ዝብላ ሃገራት ንመጥቃዕቲ ዝቀንዐ ትካል‘ዩ ክብል ገሊፅዎ‘ሎ።
ብዘይካ‘ዚ ሁማን ራይት ዋች፣ቅድሚ ዓለም-ለኸ ተዓዘብቲ ፀብፃብ ምሃቦም፣መግለፂ ኣውፂኡ ኢላ ትነቅፍ ኢትዮዽያ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣መራሒ ተቃወምቲ ኣቶ ተመስገን ዘውዴ ተቃወምቲ ብዝረኸብዎ ውፅኢት ዝሰንበዱ ይመስሉ።ናይ መረፅቲ ምፍርራሕ ሰሚዔ‘የ፣እንተኾነ ነቲ ምርጫ ንምንእኣስ ኣይክእልን ይብሉ።ኣስዒቦም፣ገሊኦም ተዓዘብቲና፣ብገለ ሰባት ተንከላቢትና ኢሎም‘ዮም።እዚ ነገር‘ዚ ድማ ናብ ቦርድ መረፃ ኣቅሪብናዮ‘ለና።ግን እዚ ፀገም‘ዚ ነቲ ዝረኸብናዮ ትሑት ውፅኢት ኣበርክቶ እንተነይሩዎ ርግፀኛ ኣይኮንኩን ይብሉ።
ድሕሪ መደረ ቀዳማይ ምንስቲር መለስ ዜናዊ ኣብ ኣደባባይ መስቀል፣ገምጋም መስርሕ‘ቲ ሃገራዊ መረፃ ዘቅረቡ መራሒ ጉጅለ ተዓዘብቲ ሕብረት ኣውሮጳ ቲይስ ቤርመን፣ናይ 2002 ዓ/ም መረፃ ኢትዮዽያ፣ሰላማዊ፣ፅቡቅ ውጥንን ምቅርራብን ዝተገብረሉ ኮይኑ’ዩ ተዛዚሙ በሉ።እቲ ሚስተር ቤርመን ዘቅረብዎ መባእታዊ ሪፖርት፣እቲ መስርሕ፣ማዕረ ባይታ ንኩሉ ዘይሃበን ናብ ገዛኢ ፓርቲ ዘዛዘወን’ዩ ነይሩ ይብል።
ገዛኢ ፓርቲ ይብል ሪፖርት ተዓዘብቲ ሕብረት ኣውሮዻ፣ንመንግስታዊ ፀጋታት ኣብ ወፍሪ መረፃ ዘውዐለ፣ከምቪኦኤ ንዝኣምሰሉ ሚድያታት ዝዓፈነሉ ኩነታት ዝተራኣየሉ፣ሃገራዊ ዝርዝር መዝገብ መረፅቲ ስለዘየለ፣ከም ደጋጊምካ ምምራፅ ዝኣምሰሉ ጉድለታት ንምክትታል ኣይተኻእለን።ስለዚ ኢሎም ሚስተር ቤርመን።እዞም ዝተጠቅሱ ጉድለታት፣ናብ‘ዚ ዝቅፅል መደምደምታ ንክንበፅሕ መበገሲ ኮይኖምና‘ለው - እዚ መረፃ‘ዚ፣ንገለ ኣድማሳዊ መትከላት፣ንገለ ኣድማሳዊ መብፃዓታት ኣየማልእን።
ሚስተር ቤርማን፣ንምርጫ ኢትዮዽያ መሊኦም ኣየውገዙን።ኣብ ክንድኡ እቲ ብበዝሒ ዝተሰምዐ መረረት ሻቅሎት ፈጢሩ‘ዩ፣ኢትዮዽያውያን ንሰበ-ስልጣን ብግልፂ ምዝራብ ስለዘፍረሖም፣ዓቀን‘ቲ ፀገም ነፂርካ ንምፍላጥ ኣይካኣልን ኢሎም።ብዛዕባ መደረ ቀዳማይ ምንስቲር መለስ ዜናዊ ተሓቲቶም ሪኢቶኦም ዝሃቡ ሚስተር ብሬመን ”ተቃወምቲ ማዕረ መይዳ ኣይረኸቡን ኢለ ነይረ።እዚ ድማ ክእረም ኣለዎ። ቀዳማይ ምንስቲር መለስ ንደገፍቶም እንኳዕ ኣሓጎሰኩም ክብሉ ከለው፣ ንተቃወምቶም ድማ ኣማሓዳሪኹም ክኸውን‘የ ኢሎምዎም‘ዮም።እዚ ነጥቢ እዚ ንቅድሚት ዘኽይድ ኣንፈት‘ዩ ዝብል ልባዊ ተስፋ ኣለኒ ኢሎም።
መንግስቲ ኢትዮዽያ፣ንገምጋም ጉጅለ ተዓዘብቲ ሕብረት ኣውሮዻ ገና ኣይመለሰሉን ዘሎ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ቀዳማይ ምንስትር መለስ ዜናዊ፣ንዓሰርተታት ኣሻሓት ኣባላትን ደገፍትን ኢህወደግ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ፣ፓርቲኦም፣ልዕሊ ትፅቢቶም ኣብ‘ቲ ምርጫ ከምዝተዓወተ ገሊፆም።
ንሶም ኣብ‘ቲ ኣብ ኣደባባይ መስቀል ዘስምዕዎ ቃል፣ዛጊድ ብመሰረት ዝተገልፀ ውፅኢት፣ህዝቢ ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ ተላዓዒሉ፣ድምፁ ብሰላማዊን ህዱእን ኣገባብ ከምዝሃበን፣ንዝቅፅሉ 5 ዓመታት ንሃገርና ክመርሕ ይግበኦ‘ዩ ኢሎም ንዝኣመንሉ ፓርቲ ብሓደ ሃገራዊ ቃል ከምዝሰየሙ ንፁር ኮይኑ‘ሎ ኢሎም።
እንተኾነ ይብሉ ኣቶ መለስ፣ኢህወዴግ ድምፂ ንዝከልከልዎ መረፅቲ‘ውን እንተኾነ ማዕረ ክሕብሕቦም ክብሉ ቃል ኣትዮም።ክሳብ‘ዚ ሰዓት እዚ ብመሰረት ዝተገልፀ ውፅኢት ቆፀራ፣ህዝቢ ድምፂ-ኣዎንታ ዝሃበና‘ኳ እንተኾነ፣ድምፆም ዝከልኡና ሰባት ከምዘለው‘ውን ንርዳእ ኢና ምስ በሉ፣ ከም‘ቲ ድምፂ ዝመረፀና ህዝቢ ነኽብር፣ናይ‘ቶም ዘይመረፁና ድምፂ እውን ኣዕዚዝና ከምንምልከቶ ብዘይምውልዋል ክገልፀልኩም ኣፍቁድለይ። ስለዚ ድምፅኹም ዝኸላእኩምና ዜጋታትና፣ነቲ ዘቀየምናኩም ነገር ኣሪምና፣ ኣብ ዝቅፅል መድረኽ ድምፅኹም ንምኽሳብ፣ለይቲን ቀትሪን ክንሰርሕ ምኻና፣ክሳብ ሽዑ ግና፣እቲ ንድኩኖ መንግስቲ፣ነቲ ዝመረፀና ህዝቢ ጥራሕ ዘይኮነስ፣ ንዓኻትኩም‘ውን ብማዕረ ከገልግል ምኻኑ፣ብስም ውድብናን ሰማእታትናን ከረጋግፀልኩም ይፈቱ ኢሎም።
ተቃወምቲ ንውፅኢት መረፃ ኣኽቢሮም ንክቅበሉ ዝተማሕፀኑ ቀዳማይ ምንስቲር መለስ ዜናዊ፣ንድምፂ ህዝቢ ኣሳቢቦም ንውፅኢት‘ቲ መረፃ እንተዘዪነፅጉ፣ህዝቢ ዘይፈተወሎም ነገር፣ብዝቀሰነ ሕልና ንምእራም ብትብዓት እንተተበገሱ፣ህዝቢ ፍትሓዊ ዳኛ ንምኻኑ ደጋጊሙ ስለዘርአየ ኣብ ዝቅፅል መረፃ ከምዝኽሕሶም ክፈልጡ ይግባእ ኢሎም።
ኣቶ መለስ ወሲኾም፣ኣብ‘ቲ ዛጊድ ይግለፅ ጀሚሩ ዘሎ ጊዚያዊ ሪፖርት፣ ህዝቢ ንተቃወምቲ ድምፁ ከምዝከልከሎም ዘርኢ‘ዩ‘ሞ ኣሜን ኢሎም ተቀቢሎም፣ናይ‘ዚ ሕቡን ህዝቢ’ዚ ብይን፣ኣድማዒ ናብ ዘይኸውን ናይ ሓይልታት ወፃኢ ጥርዓን እናቅረብካ ንምብሕጓጒ ካብ ምፍታን ንክርሕቁን፣ንርእሶምን ንህዝቦምን ግቡእ ክብሪ ንክህቡ ኣተሓሳስቦም‘ለኹ በሉ።
ቀዳማይ መለስ ዜናዊ፣ኣብ‘ዚ መድረኽ‘ዚ ብዛዕባ ተቃወምቲ ልስልስ ዝበለ መርገፂ ሒዞም‘ዮም ቀሪቦም።ድሕረ-መረፃ ዝኽሰሱ ተቃወምቲ ይህልው‘ዮም ይብሉ ዝነበሩ ኣቶ መለስ፣ኣብ‘ቲ ናይ ሎሚ መደረኦም ግና ዝሓለፈ ሓሊፉ‘ሎ ኢሎም።
”ዝሓለፈ ሓሊፉ‘ሎ።ህዝቢ ፈሪዱ‘ሎ።ብጉልባብ ምርጫ ህይወት ኣይንግብርን ኢሉ‘ሎ።መንግስቲ ንድምፂ ህዝቢ ካብ ዘለዎ ኣኽብሮት ተበጊሱ፣ንገበነኛታት ንከየሳድዶም ተቆጢቡ‘ሎ።ስለዚ፣ስካብ ሕዚ፣ካብ ሕጊ-መረፃ ወፃኢ ይንቀሳቀሱ ዝፀንሑ ወገናት፣ናብ ሰሓቦ-ጉተቶ ንከየእትውና፣ብስም’ቲ ንዴሞክራሲ ተኣማሚኑ ድምፂ ዝሃበ ህዝቢ ሕድሪ ይብል‘ለኹ“ ኢሎም።
ቀዳማይ ምንስቲር መለስ ኣብ ዘረበኦም፣ንድምፂ ህዝቢን ሕገ-መንግስቲን ተቀቢሎምን ኣኽቢሮምን ክንቀሳቀሱ ንዝመረፁ ተቃወምቲ፣ኣብ ሓባራዊን ሃገራዊን ኣጀንዳታት ንምስታፍን ተሓባቢሮም ክሰርሑ ከምዝወሰኑ ቃል ይኣቱ‘ለኹ ኢሎም።ኣስዒቦም፣ነዚ ቃል ንኣትወልኩም ዘለና ይብሉ ኣቦ-መንበር ኢህወዴግ፣ኣብ ታሪኽ ቃልሲ ተሃድሶ፣መሻርኽቲ ክትኮኑ ትኽእሉ ኢኹም ጥራሕ ዘይኮነስ፣በዝሖም ብዘየግድስ፣ንዓኻትኩም ዝመረፁ ዜጋታት፣ኣብ ወሰንቲ ሃገራዊ ጉዳያት ናይ ምስታፍን፣ክስምዑ መሰሎም ምኻኑ ኣፀቢቅና ስለንፈልጥ‘ውን‘ዩ።
ብዛዕባ መግለፂ ዓወት ኢህወዴግ ሪኢቶኦም ዝተሓተቱ መራሒ መኢኣድ ኢንጅነር ሃይሉ ሻወል፣ህዝባዊ ሰልፊ ምክያድ ዴሞክራስያዊ‘ዩ፣ጭርሖታትን መደረን ኣቀዲምካ ኣዳሊኻ ሰልፊ ምፅዋዕ፣ንስርዓት ደርግ‘ዩ ኣዘኻኺሩኒ ምስበሉ፣ትርጉም ናይ‘ዚ ሰልፊ ክርዳኣኒ ኣይካኣለን።ምኽንያቱ ብህዝባዊ ውዳበታት‘ዩ ተዳልዩ‘ዩ ተባሂሉ ነይሩ።እዞም ውዳበታት መን‘ዮም? ስለምንታይ ወገናዊ ኮኑ ኣብ ነቁጣታት መረፃ‘ኸ እንታይ ይገብሩ ነይሮም? ዝብል ሕቶ ንከልዕል‘ዩ ደፋፊኡኒ ኢሎም።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣መድረክ፣ንመስርሕ መረፃ 2002 ኣብ ምግምጋም ከምዝርከብ ዝገለፁ ዶ/ር መራራ ጉድና፣ኣነ ክሪኦ ከለኹ፣እዚ ሰልፊ‘ዚ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኢትዮዽያ ፖለቲካዊ ትያትር ንምስራሕ ፈተነ ዝግበር ዘሎ‘ዩ ዝመስልለኒ።ትርጉም ዘይብሉ‘ዩ።ከምኣረኣእያና፣ኣብ ኢትዮዽያ ናፃን ርትዓውን መረፃ ኣይተካየደን፣ሰፊሕ ምድንጋር ተፈፂሙሉ‘ዩ ኢና ንብል ኢሎም።
መራሒ ኢዴፓ ኣቶ ልደቱ ኣያሌው ብወገኖም፣ዓወት ኢህወዴግ ዘጠራጥር ኣይኮነን፣እቲ ሕቶ ዝተዓወቱሉ ኣገባብ እንታይ ይመስል ዝብል‘ዩ ኢሎም።


text:
ጆን ሌኖን እተባህለ ጸሓፊ፤ ‘እቶም ፍቕርን ሰላምን ዝብል ኣበሃህላ ናይ ሱሳታት ስለዝኾነ ንድሕሪት ተሪፉዩ ዝብሉ፤ እቶም ንባዕሎም ንድሕሪት ክተርፉ ዝግበኦም ኢዮም፤ ምኽንያቱ ፍቕርን ሰላምን ዘመን ዘይቡሕጉጎም ዘልኣለማውያን ኢዮም’ ክብል ጽሒፉ ነይሩ። ብሓቂ ድማ ፍቕርን ሰላምን ናይ ሓዋሩ ባህጊ ኪኾኑ ይግባእ።
ኣብ ዞባና፤ ብፍላይ ኣብ ዶባት ኤርትራን ኢትዮጲያን ግን ውግእን ወሪኡን ኢዩ ዘንጸላሉ ዘሎ። ዝተፈላለዩ ምንጭታት ከምዝሓበርዎ ኣብከባቢ ራማ ብ8 መጋቢት ኣብ መንጎ ሰራዊት ኢትዮጲያን ኤርትራን ረጽሚ ተኻይዱ ነይሩ። ብሰንኪ እቲ ረጽሚ ኣብቲ ከባቢ ዘለዋ ዓድታትገዛ ከረን፣ ዓድሽ ዓዲ፣ ገዛ ኣብርሃ፣ ዓዲ ከተዮን ዝርከብ ህዝቢ ናብ ዓዲ ዃላ ከም ዝሃደመ ውን ኣብ እዋኑ ተሓቢሩ ነይሩ።
እዚ ብርክት ዝበለ ጉድኣት ከምዘውረደ ዝተገለጸ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ዝተኻየደ ረጽሚ፤ ብፍላይ ኣብቲ ናይ 8 መጋቢት ውግእ፤ ብወገን ሰራዊት ኤርትራን ኢትዮጲያን፤ ህይወቶም ዝሓለፉን መውጋእቲ ዘጋጠሞምን ሰባት ከምዝርከብዎም ተሓቢሩ ኣሎ።
ሕመረት ናይዚ ሓተታ፤ ሓደ ጽኑዕ ጻውዒት ንምግባር ኢዩ።ጻውዒት ፍቕርን ሰላምን።
ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጲያን ኣቐዲሞም ን30 ዓመት ብሓባር ንናጽነቶምን ማዕርነቶምን ኣብ ዘካየድዎ ኩናት፥ ጸኒሖም ብምኽንያት ዶባዊ ግጭት (ወይ ዶባዊ ግጭት ንዝተሰየመ ኩናት) ኣብ ነንሕድሕዶም ኣብ ዝተኻየደ ውግኣት፤ ህይወት ኣእላፍ መንእሰያት ደቆም ሃሊቑሞም’ዮም። ሕጂ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጲያን፤ ዝሓለፎም ዕድላት ዝመልሱሉ፤ ዝርካቦም ዓቕሚ ሰብን ጸጋታትን ናብ ልምዓትን ህንጸትን ዘቕንዑሉ እዋን ኢዩ ኪኸውን ዝግባእ። ከምኡ ንኪኸውን ድማ ክልቲኦም መንግስታት ህዝባዊ ሓላፍነትን ፖለቲካዊ ድልየትን ከርእዩ ይሕተቱ።
ህዝቢ ኤርትራ ከም ኣብ ኩሉ ጉዳያቱ፤ ብዛዕባ እዚ ህይወት ደቁ ዝወሰደ፤ መጻኢኡ ዝውስን ሉዓላዊ ጉዳይ፤ ዝኾነ ሓበሬታ ካብ መንግስቲ ኤርትራ ኣይተዋህቦን። እዚ ተግባር እዚ ኣካል ናይቲ ‘ህዝቢ ኤርትራ ኣበይ ከይበጽሕ’ ተባሂሉ ኣብ ልዕሊኡ ተኣዊጁ ዘሎ መወዳእታ ዘይብሉ ብደዐን ንዕቀትን ኢዩ።
ረጽሚ ስለምንታይ ኣጋጢሙ፥ ክንደይ ህይወት ተኸፊሉ፤ ንመጻኢ ከየጋጥም እንታይ ክግበር ኣለዎ፤ ህዝቢ ኤርትራ ክሕበር ይግባእ። ኣብ ካልኦት ብቕዋም ዝመሓደራ ሃገራት፤ መንግስታት፤ ይትረፍ ኣብ ከም ናይ ኩናትን ሰላምን ዝኣመሰለ ዓበይቲ ሃገራዊ ጉዳያት፥ ኣብ መጓዓዝያ ኣውቶቡስ እውን ብሓደጋ ህይወት ሰብ ተሓሊፉ፤ እቲ ንህዝቢ ተሓታትነት ዘለዎ መንግስቲ፤ ስለምንታይ እቲ ሓደጋ ኣጋጢሙ፤ ክውገድ ይከኣል ዶ ነይሩ፤ በቲ ዝሕተተሉ መዳይ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ቀሪቡ ይምልስ። ኣብተን መንግስቲ ኤርትራ ከካፍአንን ከነኣእሰንን ዝውዕል ሃገራት ኣፍሪቃ እውን ከይተረፈ፤ መንግስታት ንህዝቦም ብመንገዲ ባይቶታትን፤ ናይ ምክልኻልን ጸጥታን ኮሚቴትታን፤ ንህዝቢ ብዛዕባ ዘጋጠሙ ጉዳያት መዓልታዊ ሓበሬታ ይህብ።
ኣብ ኤርትራ ግን ኣብ ለይቲ ናይ 8 መጋቢት ሰብ ዝበልዕ ውግእ ኣጋጢሙ ከሎ፤ ማዕከናት ዜና ኤርትራ ኣብ ዕለት 8 መጋቢት ኣብ ስዊድን ዝርከባ ደገፍቲ መንግስቲ፤ ከመይ ኢለን ኪቆጸጸያን ክስዕሳዓን ኣምስየን ዘርኢ ‘ዜናን ስእልን’ እየን ኣመሓላሊፈን፤ ምኽንያቱ ‘እዚ ህዝቢ ኣበይ ከይበጽሕ’ ተባሂሉ ዝተናዕቀ ንምጭፍላቕ ዝተፈረደ ህዝቢ ስለዝኾነ ህዝቢ ኤርትራ።
ይትረፍ ኣብ ናይ ኩናትን ሰላምን ዓበይቲ ጉዳያት፤ ኣብ ጉዳይ ደቁን ነብሱን ውን ጋና ኮይኑ ዘሎ መዓስ ዕጠቕ ይበሃል መዓስ ማይ ቡንባ ትመጾ መዓስ መብራህቲ ትኸዶ ዘይፈልጥ ኮይን ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ።
ብዛዕባ’ዚ ኣብ ዕለት 8 መጋቢት ዘጋጠመ ውግእ ይኹን ተመሳሳሊ ፍጻመታት ጋሻ ዝኸውን ዘሎ ግን እቲ ተራ ህዝቢ ጥራይ ኣይኮነን። እቶም ‘ላዕለዎት’ ሓለፍቲ ግንባርን መንግስትን ውን እንተኾኑ፤ ብዛዕባቲ ዝካየድ ዘሎ ኩነታት ሓበሬታ ዝረኽቡ ካብ ናይ ወጻኢ ማዕከናት ዜና ኢዮም።
ከም ግቡእ፤ ንእሽቶ ይኹን ዓቢ ረጽሚ፤ ንሱ ዝህልዎ ሰሓብን ደራኽን ረቓሒታት፤ ቅድምን ልዕልን ኩሉ ዝምልከቶ ንህዝቢ ኤርትራ’ዩ። ስለዝኾነ ዝኾነ ኣብ ዶባት ይኹን ካልእ ከባቢታት ንሉዓላዊ ጉዳያት ዝምልከት ክስተት ወይ ውን ምስ ስዑድያን ኢማራትን ወይ ዝኾነት ካልእ ሃገር ዝግበር ኪዳናትን ውዕላትን፤ ንህዝቢ ኤርትራ ብግልጺ ክሕበሮ ይግባእ። ህዝቢ ኤርትራ ብዛዕባ ዝኾነ ሓዲሽ ምዕባሌታት ብዝርዝር ክፈልጥን ክንገርን ይግባእ። ክንገር ጥራይ ዘይኮነ ኣብዚ ንሉዓላውነቱን መጻኢኡን ዝውስን ክስተት ድምጹን ድልየቱን ክስማዕ የድሊ።
ዘይከምቲ ኣጀማምርኡ፤ ተሓቢኡ ዝተጠንሰ ጸኒሑ ግን ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ዝተሓርሰ ጉዳይ መዓስከራት ኢማራት ናይዚ ኣብነት ኢዩ። ኣብ ዓሰብ ኤርትራ መሬታ፥ባሕራን ክሊ-ኣየራን ናይ ባዕዳውያን ሃገራት ወተሃደራዊ መዓስከር ኪትከውን ብዘይፍቓዱ ብስም ህዝቢ ኤርትራ ከቲሙ ዘሎ መን’ዩ። ወደብ ዓሰብ መናሃርያ ወራር፤ መንቀሊት ህልቂት ሰባት ኣብ የመን ክትከውን ፍቓድ ዝሃበ መስርሕ ከመይ ይመስል። እዚ ሓደገኛ ውሳነ ንህዝቢ ኤርትራን መጻእቲ ወለዶታትን ብኸመይ ክጸልዎም’ዩ። ኤርትራ ናይ ዝኾነ ናይ ወጻኢ ሓይሊ መደበር ክትከውን ፍቓደኛ ከምዘይከውን ብተደጋጋሚ ዝገልጽ ዝነበረ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣብዚ እዋን ስለምንታይ ኤርትራ መሳሰዩት ባዕዳዊ ሓይሊ ኮይና ከም ሕስርቲ ህያብ ክትምጦ ወሲኑ ኣሎ። በየናይ ሕጋዊ ውዕል፤ ንናይ መን ረብሓ፥ እቲ ዝርከብ ዘሎ ገንዘብ ናበይ ይኸይድ ኣሎ፤ ናብ ናይ ወጻኢ ናይ ውልቂ ኣካውንት ዝሰግር ዘሎ ገንዘብ ስለምንታይ፤ ህዝቢ ኤርትራ መልሲ ዝጽብየሎም ዘለዉ ሕቶታት’ዮም።
ኣብ ካልኦት ብልዕልና ሕጊ ዝመሓደራ ሃገራት ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ጽሕፍቶ ሃገርን ህዝብን ዝውስኑ ብይናት ዝውሰዱ፤ ብናይ ደገፍን ተቓውሞን ድምጺ ሓጋጊ ኣካል፥ ብምጽዳቕ ወይ ምንጻግ ናይ ፈራዲ ኣካል፥ ብትግባረን ተሓታትነትን ናይ ፈጻሚ ኣካል’ዩ። ኣብ ኤርትራ መንዩ እቲ ሓጋጊ ኣካል፥ መንዩ እቲ ፈራዲ ኣካል፤ መንዩኸ እቲ ፈጻሚ ኣካል። ልክዕ ከምቲ ፕረዚደንት መንግስቱ ሃይለማርያም ኣብ እዋን ዕርበቱ ፈላሻ ምሻጥ ዝጀመሮ፥ መራሒ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ እዋን ዕርበቱ ዕድመ ስልጣኑ ንምንዋሕን ፊናንሳዊ ሓይሊ ስድራቤቱ ንምኽዕባትን፤ ሉዓላውነት ሃገር ኣብ ዝሸጠሉ ዘሎ እዋን፤ እቶም ኣሽሓት ብጾቶም ከፊሎም ዝመጹ ተጋደልትን ካድራትን ጽባሕ ንግሆ ብታሪኽ ከይሕተቱ ኪገብርዎ ዝግባእ ነገር ብእዋኑ ከስተንትንዎ ይግባእ።
ኣብዚ ናይዚ ቅንያት ረጽሚ ንምምላስ፤ ከምቲ ደጋጊሙ ዝተገለጸ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጲያን ኣብ ውግእ ተጠቢሶም ገንሸል ኪኾኑ ኣይግባእን። እቲ ኣብ ዓለም ዝበለጸ ወተሃደራዊ መራሒን ስትራተጂስትን ተባሂሉ ዝፍለጥ ቻይናዊ ጀነራላ ሳን ጹ፤ ‘እቲ ዝዓበየ ዓወት እቲ ብዘይ ውግእን ኩናትን ዝርከብ ዓወት ኢዩ’ ክብል ገሊጹ ነይሩ። ኩናት ብልሒ ከምዘይኮነ እቶም ናይ ኩናት ፈላስፋታት ውን ከይተረፉ ሓቢሮም ኣለዉ። ከምቲ ቅድሚ ሕጂ እውን ዝተገለጸ፤ መራሕቲ ክልቲአን ሃገራት ዝሓለፈ ዕንወት ከይድገም ጉዳያት ብሓላፍነታዊ መንገዲ ክሕዝዎ ምዝኽኻር ባህጊ ናይ ክልቲኡ ህዝብታት ምድጋም ኢዩ።
እዞም ክልተ ህዝብታት ናብ ኩናት ዘምሩሑሉ ዝኾነ ምኽንያት የሎን። እዞም ክልተ መንግስታት እውን ናብ ኩናት ዘምሩሑሉ ዝኾነ ምኽንያት የብሎምን። ናብ ተደጋጋጋሚ ረጽምታት ዘምርሕ ዘሎ ጉዳይ ዶብ እንተኾይኑ፥ ዶባት ክልቲኤን ሃገራት ሕቡራት ሃገራት ብዝመዘዞ ኮሚሺን ብመሰረት ናይ መወዳእታን ቀያድን ብይን ሚያዝያ 12 2012 ፈጽሚ ክግበረሉን መንግስቲ ኢትዮጲያ ካብቲ ሒዝዎ ዘሎ መሬት ኤርትራ ብሰላም ኪወጽእን ይግባእ።
መበገሲ ናይቲ ረጽሚ ካልእ እቶም መንግስታት ጥራይ ዝፈልጥዎ ሕቡእ ጉዳይ ተኾይኑ ድማ፤ ክልቲኦም መንግስታት ካብ ዶብ ወጻኢ ንዝምጠጥ ነናይ ባዕሎም ሽግራት ንምድቕቓስ ንህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጲያን ገንሸል ክርፍሳቶምን ፖለቲካዊ ህርፋናቶምን ከይገብርዎ መድረኽ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ንመንግስታት ኢትዮጲያን ኤርትራን ኣጥቢቑ የተሓሳስብ።


text:
ጭግራፊስ ሃሪማ ተእዊ!
http://www.tesfanews.net/archives/11739
ብኣሽሓት ዝቁጸሩ ኤርትራዉያን ዜጋታት ግዳይ ናይ ዘይሕጋዊ ሰብ ምስግጋር ኮይኖም እንከለዉ ንኣርባዕተ ዓመታት ኣጽቂጥካ ድሕሪ ምጽናሕ፣ ሕጂ ንማንኪ ሙን ደብዳቤ ምጽሓፍ ሓልዮት ድዩ ወይስ ካብ ሓላፍነት ምህዳም እዩ?
ሓድሽ ጠባያቱን ተግባራቱ እኳ እንተዘይኮነ፣ ገባቲ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ካብ ኩቱር ዓቅሊጽበትን ንድየትን ዝነቀለ፣ ኣብዚ እዋናት እዚ ብናህሪን ጻዕቒ ዝወስዶ ዘሎ ሰብኣዊ ቅትለት፣ ኣካላዊ-ጥልፈት፣ ሽርበትን ምእሳራት ደዉ ከብሎ እግዝዝ።
ኣብ ዉሽጢ ከርሲ እቲ ስርዓት ኮይኖም ከም ወትሃደራዊ ሞኮንናት፣ ወትሃደራት፣ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ ዲፕሎማሰኛታት፣ ኣብ ዝተፈላለዩ ህዝባዊ ኣገልግሎት ዝህባ ሚኒስቲሪታት ተመዲቦም ዝዓዩ ዘለዉ ዜጋታት፣ኣዝዮም ቡዙሓት ዲሞክራስያዉያንን ሃገራዉያን ኣዝዮም ለባማትን ሓላፍነት ዝስምዖም ዜጋታት ከምዘለዉ ኣዳዕዲዒና ስለ ንፈልጥ ፣ ሕጂ ጊዚኡ ስለዝኣኸለን ልዕሊ ዓቐኑን ዓይነቱ ኣብ ዝላዓለ ጥርዚ ምብትታን ኤርትራዊት ስድራቤት ጋህዲ ስለዝኾነ፣ ንጭፍራ ህ.ግ.ደ.ፍ ሕጂ ይኣክል ክብሉ ብትሕትና ንጽዉዕ። እትምንታይስ እታ ዝደቐቐት ባእታ ስድራቤት እንተተባታቲና ኤርትራ ከም ሃገር ክትህሉ ስለዘይትኽእል’ዩ።
ገባቲ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ስሩዕ-ስርዓተ ዶሞዝን ማሕበራዊ ዉሕስነት ስለዘይብሉ፣ ብዘይካ ዉሕዳት ሱሱዓትን ብተፈጥርኦምን ዉጽኢት ናይቲ ፋሉልን ብልሽዉ ስርዓት ዝኾኑ ምጣኔ-ሃብታዉን ሞራላዉን ቡልሽዋትዝኾኑ ሰብመዝታትን ተሓባበርቶም፣ ብሃዉሪ ዜጋታ መብዛሕትኦም መዓልታዊ ድራር-ዕለቶም ክምእሩሩ፣ ኩነታት ገዲድዎም ኣብዘይተደልየ ምጣኔ-ሃብታዉን ሞራላዉን ብልሽዉናታት ኣትዮም ኣለዉ። እዚ ጉዳይ እዚ ኣብ ዉሽጥ ሕብረተሰብ ኤርትራ ብቀሊሉ ክሓዊ ዘይክእል ናይ ብልሽዉና ነባሪ-ሕማም (corruption) ፈጢሩ ስለዘሎ፣ ኣብቲ ሕብረተሰብ ሕጊ ዓሳ-ባሕሪ (ዝፈርዘነ ንዝናኣሰ፣ መዝነት ዘለዎ ንመዝነት ዘይብሉ፣ ገንዘብ ዘይብሉ ንገንዘብ ዘለዉ፣ ሓያል ንድኹም፣ ኣሳላጢ ህዝባዊ ጉዳያት ንኣገልግሎት ዝደሊ ዜጋ፣ ነንሕድሕዱ ብዘይ ገለ ንሕስያ ይባላዕ ስለዘሎ፣ ሕብረተሰብ ኤርትራ ክሓስበሉን፣ ነዚ ከምዚ ተግባራት ክኹኑኖን ክነጽጎን ንጽዉዕ።
እቲ ጽቡቕ ኢሰያስ ኣፍወርቂ እንታይ ክገብር ምኻኑ ኣብ ዝገብሮ ቃለ-ምምልልስ ይእንፍት እዩ። ትዝ ካብዝብለና ኣብ ሓደ ቃለ-መሕትት ምስ ኢሰያስ ኣብ ኤሪ ትቪ ኣብ ዝተኻየደ ጋዜጠኛ “ጉዳይ ዋሕዚ መንእሰያት ጽኣት-ንስደት (Exodus) ኣብ ዝሓተተሉ እዋናት መልሱ ደርሆስ ኣንዊሕካ እንተኣሰርካያ ዝፈታሕካያ ይመስለ ድሕሪ ምባሉ፣ ከምቲ ልሙድ ዘመኽንዮ፣ መንእሰይ ንስደት ዝጽእተሉ ዘሎ ምኽንያት ብድርኺት ሽርሕታት ማእከላይ ስለያ ኣሜሪካን ካልኦት ጸላእትን ኣብ ዘጻወድዎ ዉዲታት ጽንፈት-ኣእምሮ (brain drain) ስለዝወደቀ እዩ ድሕሪ ምባል፣ ኣብ ዝኸዶ ከይዱ ሃገሩ ስለዘይርስዕ ግን ንሃገሩ ደዉ ክብል ምኻኑ ብምሽሓጥ ዛዚምዋ”።
እዛ “ደርሆስ ኣንዊሕካ እንተኣሰርካያ ዝፈታሕካያ ይመስላ” ዝብል ዘረባ፣ተሪር እማቴ እዩ። ናብ ዝኸድ እንተኸዱ፣ ካብ ምቁጽጻርና ወጻኢ ኣይኮኑን ብጻልጣ የስምዕ። ኢሰያስ ካብ ምንታይ ነቂሉ? እንታይ ዘታኣማምን ነገራት ስለዘለዎ እዩ? ዝብል ሕቶታት ክልዓል ስለዝኽእል፣ ኢሰያስ ካብ ኣሲሩሎም ዘሎ ሰኪዔት መጻወድያታትን መደባትን ነቂሉ፣ ብርእሰ ተኣማምነት ነዚ ዘረባ እዚ ተዛሪብዎ። ከም ዉጽኢት ናይዚ ኣማቲ ዘረባ፣ መጀመርታ ሰብ ክሓልፈሉ ይኽእል እዩ ዝተባህለ ስፍራታት ኣብ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያ፣ ኣብ ዶብ ሱዳንን ኤርትራ ፈንጂታት ተኺሉሉን ጸሚዱሉን።
ቀጺሉ ብግብሪ ኤርትራዉያን ዜጋታት ካብ ጎራባብቲ ሃገራት ሓሊፉ፣ ካብ ዉሽጥ ከታማታትን ዓድታት ኤርትራ ገሊኦም ተሓቢሎም ገሊኦም ተጨዉዮም ንሲናይ ብምልኣኽ ክሳብ 40 ሽሕ ዶላር ወይ ድማ ዉሽጣዊ ንዋት ኣካላቶም ከም ሃላኺ ኣቕሓ ክሽየጡን ክልወጥን ንርኢ ንሰምዕ ዘሎና። ኣሰልካይን ደረት-ጊዝየ ዘይብሉ ጉዱድ-ዕዮ ከይኣክል፣ እቲ መንግስት ምጣኔ-ሃብታዊ ዓቕምጣቱ እንዳተሸምረረ ኣብ ዝኸደሉ እዋናት፣ ከም ቀንዲ ምንጪ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ንዜጋታቱ ክሸይጥ ክልዉጥ ወሲኑ፣ ን4 ዓመታት ድማ እስትንፋስ ብዘይህብ መገዲ ሰሪሕሉ።
እንታይ ጭብጢ ኣሎ? ብኸመይ ሙኹኑይ ትገብርዎ? ዝብል ኣገዳሲ ሕቶታት መርትዖ ዘሰነዮ መልሲ ክህሉ ኣለዎ እንበር፣ ኣልዕል ኣቢልካ ጠቀነ እዉን ጽቡቕ ኣይኮነን። ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ ኣራጋጊጹ ዝፈልጦ ጉዳይ ኣሎ። ንሱ ድማ መንግስቲ ኤርትራ ብትካላዊ ኣስራርሓ ከምዘይሰርሕ እዩ። ስለዚ ዝኾነ ይኹን ምጣኔ-ሃብታዊ ካልእ ስዉር ወፍሪታት ከካይድ እንኮሉ፣ ብስም ዉልቀ ሰባት ዘዋፍር እዩ። ነቶም ዉልቀሰባት ኣካላት-ብርኪ ናይቲ ምጣኔ-ሃብታዊን ካልእ ስዉር ወፍሪ ጌይሩ፣ ዝነበሮምን ዘለዎምን ገንዘብ ኣራማሚሱ ወይ ይኣስሮም፣ የጸልሞም፣ ካብኡ ሓልፉ እዉን ይቀትሎም።
ኣብዚ ናይ ዘይሕጋዊ ሰብኣዊ ምስግጋር ስግረ-ዶብ ሰኪዔት ድማ ብልክዕ ከምቲ ኣቀዲምና ዝጣሕመስናዮ ብደረጃ ዉልቀ-ሰባት፣ ወትሃደራዉያን ሞኮንናትን ናይ ስለያ መኮንናት ምትእትታዉ ኣለዎ።
ቀዳማይ መርትዖ፣ ዜጋታት ብናይ መንግስት ኤርትራ መካይን ካብ ዉሽጥ ሃገር ንጎራባብቲ ሃገራት ብዘይ ገለ ጸገም ይኣትዉ ኣሎዉ። ብዘይ ኣፍልጦ ሴኪዔት መንግስት ኤርትራ ንሲናይ ዝተጨዉዩ ዜጋታት፣ ስድራቤታቶም ናይ ቅርቢ ምትእስሳር ምስ መንግስት ኤርትራ ዘለዎም፣ ካብ ሲናይ ብዘይ ገለ ጸገም ንተሰነይ ብፍልይቲ ቶዮታ ላንዲ-ክሩዘር ዝተመልሱ እዉን ኣለዉ (ንኣብነት ጓሉ ንወዲለገሰ)
ካልኣይ መርትዖ፣ ዜጋታት ካብቲ መንግስታዊ መጻወድያ ናይ ዘይሕጋዊ ሰብኣዊ ምስግጋር ስግረ-ዶብ ሰኪዔት ወጻኢ ዜጋታት ብዉልቂ ወይ ብዕስለ ክወጹ እንተተረኺቦም ድማ ብጥይት ይሳሃሎም፣ ከም ዉጽኢት እዚ ስጉምቲ መንግስት ኤርትራ ሓያሎ ዜጋታት ኣብ ዶባት ሱዳንን ኤርትራን ኣብ ዶባት ኢትዮጵያን ኤርትራን ተቀቲሎም እዮም። ርጉጽ እዩ፣ ኣለዉ ብዉልቂ ኤርትራዉያን ዜጋታት ኣብ ገበናዊ ናይ ዘይሕጋዊ ሰብኣዊ ምስግጋር ስግረ-ዶብ ሰኪዔት፣ ገንዘብ ከካዕቡቱ ዝተዋፈሩ፣ መንግስት ኤርትራ ኣብ ክዑቡት ምንጭ እቶቱ ስለዝተጫረትዎ ኩሉ ጊዝየ እዩ ዝሃድኖም። ገሊኦም ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ተረሺኖም እዮም፣ ገሊኦም ተሰዊሮም እዮም፣ ገሊኦም ካብ ሱዳን ተጨዉዮም ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻር መንግስት ኤርትራ ኣትዮም እዮም።
እዚ ስጉምትታት እዚ ንመንግስት ኤርትራ ካብ ናይ ዘይሕጋዊ ሰብኣዊ ምስግጋር ስግረ-ዶብ ሰኪዔት ስርሓት ናጻ ምኻኑ ንምርኣይ ዝጥቀመሉ ሜላ እኳ እንተኾነ፣ ምስሉይ ስጉምትታት እዩ። ኣብ መጨረስታ ካይጠቀስናዮ ክንሓልፍ ዘይንደሊ፣ብስም ድነ ተቃዉሞ መንግስት ኤርትራ ኣብ ኢትዮጵያ ሱዳን ዝነጥፉ፣ ኣብ ዘይሕጋዊ ሰብኣዊ ምስግጋር ስግረ-ዶብ ሰኪዔት ዝነጥፉ ከምዘለዉ እዩ።
ንኣብነት ሓንቲ ብዉልቀ ዜጋታት እትነጥፍ ሰኪዔት ናይ ዘይሕጋዊ ሰብኣዊ ምስግጋር ስግረ-ዶብ ካብ ኣስመራ (ሰንበል ነቂላ ንዓዲ-ተከለዛን ድንበዛን- ቀጺላ ንዓዲ-ንኣምን ዓንሰባ- ቀጺላ ብመንሱራ ባርካ ኣቢላ ንከሰላ ተእቱ ቀሌቤት ነይራ። ኣብ ሓጺር ጊዝያት ቡዙሓት ሰባት ስለዘሳጋገሩ ዘይተደነ ካሻታት ዝመልኤ ገንዘብ እዮም ወኒኖም። መንግስት ኤርትራ ንዕዳጋ ናይ ዘይሕጋዊ ሰብኣዊ ምስግጋር ስግረ-ዶብ ሰኪዔት ዝዋዳደሮ ስለዝረኸበ፣ ዝረኽብዎ ዝነበሩ ገንዘባዊ እቶት ምስተሸምረረ፣ ነዛ ተዋዳዳሪት ብዉልቀ ዜጋታት ትነጥፍ ሰኪዔት ናይ ዘይሕጋዊ ሰብኣዊ ምስግጋር ስግረ-ዶብ ክረኽብዋ ጊዝየ ኣይወዳኣሎምን፣ ኣብ ሓጺር መዓልታት ረኺቦም ኣብ ኣስመራ ሰንበልን ኣብ ዓዲተከለዛን ኣብ ክሻታት ተዓሺጉ ዝነበረ ገንዝብ ብመንግስት ኤርትራ ተሃጊሩን ገለ ኣባላት እታ ቀሌቤት ድማ ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻር መንግስቲ ወዲቆም።
ሳልሳይ መርትዖ፣ መንግስት ኤርትራ ንኤርትራዉያን ዜጋታት ኣብ ዉሽጥ ሃገር ይኹን ኣብ ደገ ዝነብሩ ብቀጻሊ ይስልል እዩ። ንኣብ ዉሽጥ ኤርትራ ኮይኖም ዝስልዩ ሃሱሳት፣ ሓደ ሃሱስ ንኣብ ከባቢኡ ዝነብሩ ወይ ምስኡ ዝሰርሑ ን25 ዜጋታት ይጻናጸን ንወርሒ ድማ 500 ናቕፋ ይኸፍሎም፣ ንኣብ ኤዉሮጳ ኮይኖም ንዜጋታቶም ዝስልዩ ብመሰረት ዘምጽዎ ሓቤሬታታት ካብ 300 ክሳብ 500 ኤሮ ፣ ንኣብ ካናዳን ሴሜን ኣሜሪካን ኮይኖም ንዜጋታቶም ዝስልዩ ብመሰረት ዘምጽዎ ሓቤሬታታት ካብ 400 ክሳብ 700 ዶላር ይኸፍሎም። እቶም ሃሱሳት ኣብ ምዕራብ ሃገራት ዘካይድዎ ንጥፈታት ንዜጋታት ምጽንጻን ጥራይ ዘይኮነ፣ ገሊኦም ኣብ ሓዋላ ገንዘብ፣ ገሊኦም ኣብ ምሳዳድ ጽዕነት ኣቕሑ ዜጋታት ንኤርትራ፣ ገሊኦም መራሕቲ ናይቲ ኤርትራዊ ማሕበረሰባት…ወ.ዘ.ተ ኮይኖም እዉን ይነጥፉ እዮም። ኣብ ዉሽጢ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ እዉን እንተኾነ፣ ነቶም ብጊዝየ-ደረት ዘይብሉ ጉዱድ-ዕዮ ዝስልከዩ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ፍሉይ-ሓለፋታትን መብጻዓታትን እንዳገበረ፣ ከም ንገሊኦም ንዉሕ-ዝበለ ጊዝያት ዕርፍቲ ንገዝኦም ከምዝፍቀደሎም ብምግባር፣ ንገሊኦም ዉልቃዊ ስራሓቶም ከካይዱ ብምፍቃድ፣ ንገሊኦም ተወሳኺ 500 ናቕፋ ብምሃብ…ወ.ዘ.ተ ንሰራዊት ከምዝስልዩ ዝገብር ፖሎቲካዎ ስርዓት እዩ። ርክብ ቴለፎናት ዜጋታት ካብ ናብን እዉን ይጻናጸ እዩ። ካብዚ ኣቀዲምና ዝጣሕመስናዮ መርትዖታት ብምንቃል፣ መንግስት ኤርትራ ኣብ ዉሽጢ ይኹን ኣብ ደገ ኣዝዩ ሱጡምን ንጡፉን ናይ ጸጥትኡ ናይ ምሕላዉ ዓቕምታት ዝወነነ ጭፍራ እዩ። ከምዚ ዓይነት ስለያዊ ዉዳቤን ንጥፈታትን ዘሳላስል ስርዓት፣ ኣንካይዶ ንኣብ ሲናይ ዝተጨዉየ ዜጋ ንምድሓን ስድራቤቱ፣ ካብ ደገ ብመገዲ ዌስትሬን ዩኔን ንባንክ ኤርትራ ብምልኣኽ ኣብ ኣስመራ፣ ደቀምሓሬ፣ ከረን፣ መንደፈራ እንዳተኸፍለ ገንዘብ ንወኪላት ናይ ዘይሕጋዊ ሰብኣዊ ምስግጋር ስግረ-ዶብ ስለዘይፈልጦ ዘይኮነስ፣ ናቱ ሰኪዔት ስለዝኾነ ጥራይ እዩ፣ እንዳራኣየ ከምዘይራኣየ ዕሽሽ ኢሉ ዝሓልፎ። ንታሪኽ ተባሂሉ እንበር፣ እዚ ክንዝርዝሮ ዝጸናሕና መርትዖታት ህዝቢ ኤርትራ ዘይኮነ፣ ማሕበረሰብ ዓለምና ካይተረፈ እዉን ዝፈልጦ ሓቂታት እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ነዚ ኢሰብኣዊ ተግባራት ጃንዳ ህ.ግ.ደ.ፍ ብትሪ ክኹኑኖ ንጽዉዕ ኣሎና።
ገባቲ ጃንዳ ህ.ግ.ደ.ፍ ሕጂ እዉን ነቲ ሓሊቡ ዘይጸንቀቆ ህዝብና ፋይናንሳዊ ዓቕምታቱ ንምሕላብ ናጻ ወፍሪ ብምባል 2 ዋዕላታት ኣካይዱ ኣሎ። እዚ ዝተካየደ ዋዕላታት ብተሳተፍቱ በዳህቲ ሕቶታት እኳ እንተቀረበ ጭቡጥ መልስታት ኣይረኸበን፣ ኣብ ቀጺሉ ዝተገብረ ቃለምልልስ ግን ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ መሰረታዊ ናይ ፖሊሲታት ምቅይያር ክገብር ከምዘይኮነ ኣነጺሩ እዩ። ሓራ ዝኾነ ምጣኔ-ሃብታዊ ወፍሪታት ክካየድ ክራጋገጻ ዝግብኤን መሰረታዉያን ሮቛሒታት ኣለዋ፣ ንሳተን ድማ፣-
1.ግዝኣተ-ሕጊ ክራጋገጽ ኣለዎ። 2.ዉሕስነት ጸጥታ ዜጋታትን ብሕታዊ ክፋል ምጣኔ-ሃብቲ ክህሉ ኣለዎ። 3. ሰላምን ምርግጋእን ክራጋገጽ ኣለዎ። 4.ቅርዕዉ መንግስታዊ ትካላዊ ምሕደራ ክህሉ ኣለዎ። 5.ተዛማዲ ናይ ዜጋታት ዉልቃዊ ሓርነት ክራጋገጽ ኣለዎ። 5.መንግስቲ ብዝኣወጆ ሕግታትን ፖሊሲታትን ዝቅየድን ዘተግብርን ክኸዉን ኣለዎ…ወ.ዘ.ተ.። እዚ ብተዛማዲ ካይተራጋገጸ ዝካየድ ምጣኔ-ሃብታዊ ወፍሪታት ብፍጹም ንሓደጋ ዝተቃልዔ ምኻኑ፣ ተሞክሮና ሚሂሪና እዩ።
ብዝኣወጆ ሕጊታት ዘይቕየድ ስርዓትን ንዜጋታቱ ከም ጨዉ-በርበረ ዝሸይጥ-ዝልዉጥ ስርዓት፣ ብዝኾነ ትኣምር ወይ ምኽንያታት ክነብር ዘይኮነ፣ ህዝቢ ፎኦ ኢሉ ፍጹም ዘይምእዙዙነት ከጋጥም ዝግባእ እዩ።
ጭፍራ ህ.ግ.ደ.ፍ ከም ፖሎቲካዊ ስርርዕ ፍጹም ወዲቁ ኣብ ግብኣት ሕሉም-ሕሉም ንክድበን ተዋዲዱ ኣብ ዝሃለወሉ ጊዝያት፣ ኣብ ሓመድ-ድቤኡ ኩሉ ኤርትራዊ ንፋይ ሓመድ ክዘርዉ ንጽዉዕ። እዚ ጭፍራ’ዚ ካብ ኩቱር ሽዉሃት ቂም ምስ ህዝቢ ኤርትራ “ኣነ ዘይመርሓ ኤርትራ ኣብ ማዓሙቅ ቀይሕ ባሕሪ ትስጠም” ዝብል ናይ ህልኽን ቂምን መንፍስ ኣሕዲሩ፣ ምስ ምጥፍኡ ኤርትራን ህዝቢ ኤርትራ ምስኡ ክጠፍእ እኹል ምቅርራባትን፣ ነቲ ክዉንነት ጋህዲ ንክኸዉን ዘጣዓዕም ኩነታት ኣብ ምፍጣር ብዝላዓለ ዓቅሙ ይሰርሓሉ ከም ዘሎ ተፈሊጡ፣ ኩሉ ኤርትራዊ ኣብ ዉሽጥን ደገን ዝነብር፣ ንሃገራዊ መንነቱ፣ ንማሕበራዊ ክብርታቱ፣ ንመሬትን ክብሪን ዓዲ-ኣብኡ፣ ንምዕዋት ሰብኣዊ መሰሉ፣ ንምርግጋጽ ጊዝኣተ-ሕጊ ብሓደ-ድምጺ ኣብ ዝኣምነሉ ዉደባ ትሰሊፉ ክልዓል ኩዉንነት ሃገርና ይጽዉዖ ኣሎ።
ህዝቢ ንምንታይ ክዉደብ ኣለዎ? በብመገዱ በብዉልቁ ዘይቃለሶ? ዝብል ኣገዳሲ ሕቶ ክልዓል ይኽእል እዩ። ህዝቢ ሓንቲ ሃገር ብጾትኡ፣ ብርኪ-ዕድሚኡ፣ ሞዩኡ፣…ወ.ዘ.ተ እንተዘይተወዲቡ፣ እቲ በብጉጅልኡ ዝተወደበ ብደረጃ ሓደ ሃገራዊ መንነትን ሃገርን እንተዘይተላፊኑ፣ ኣንካይዶ ንጥቅሙ ሃገሩ፣ ንጥቅሚ ዉልቁ እዉን ክኻላኸልን ከራጋግጽ ኣይክእልን እዩ። ብኣንጻሩ ዘይተወደበ ህዝቢ ንክጭቆን፣ ንክግዛእ፣ መሳሪሒ ናይ ፖሎቲካ ጨለታት፣ መሳርሒ ናይ መለኽቲ፣ መሳሪሒ ናይ ኣርካናት-ኪናት(Lords of war)፣ ቡቱን ህዝቢ…ወ.ዘ.ተ ክኸዉን ዝተዋደደ ወይ ዝተቀረበ እዩ። ከምኡ ስለዝኾነ ሎሚ እዉን ከምትማሊ ህዝቢ ክነቕሕን ክዉደብ ከምዘለዎ እጽዉዕ ኣሎኹ።
እዚ ናይ ሕጂ ብኢሰያስ ተጻሒፉ ዘሎ ደብዳቤ ንባንክ ሙን ዋና ጽሓፊ ሕቡራት ሃገራት ካብ ሓላፍነት ንምህዳም ዝተዋደደ ሑሱር ሜላ እዩ።
ወድሓንኩም!
መርእድ ዘርኡ
5/2/2013


text:
Date: 04/01/2012
(ስነ ጹሑፍ)
መዋእል
ኣብቲ መጀመርያ ፍጥረት፡ ኣባጅጎ ነዛ ዓለም ፈጢሩ ምስ ኣብቀዔ፡ ንኹሎም ፍጥረታት ዘዝግብኦም ዕድመ ይዕድሎም ነበረ። ሽዑ ኣድጊ ኣብ ቅድሚ ኣባጅጎ ቀሪቡ፡ “ ጎይታይ ክንደይ ዕድመ ክህልወኒ እዩ፧„ ኢሉ ሓተተ ኣባጅጎ ብወገኑ “ ሰላሳ ዓመት እንተገብርኩልካ ይኣኽለካዶ፧ „ ኢሉ ሓተቶ፡ እንተኾነ እቲ ኣድጊ ከምዚ በሎ “ጎይታይ ሰላሳ ዓመትሲ ነዊሑኒ ካብ ንጉሆ ክሳዕ ምሸት እኽሊ ዝመልኤ ክሻታት ተሰኪመ እንዳጠሓናይ ከማላልስ እሞ እቲ እኽሊ ኣነ ድኣ እየ ዝስከሞ እምበር፡ ዝበልዖስ ካልእ እዩ። ብቐጻሊ ዱላ ጌሮም መዋእለይ ክዘብጡኒ ክነብሩ፡ እዚ ኩሉስ ንሰላሳ ዓመት ኣይኩእሎን እየ፡ ፍቓድካ እንተኾይኑ ግን በጃኻ ነክየለይ….„ ክብል ኣምሪሩ ተዛረቦ። በዚ ኣባጅጎ መረረ ናይቲ ኣድጊ ሰሚዑ፡ “በል ዓሰርተውሸሞንተ ዓመት ነኪየልካ ኣለኹ„ በሎ። በዚ እቲ ኣድጊ ብታሕጓስ ምስ ከደ። ብድሕሪኡ ከልቢ መጺኡ ዕድሚኡ ክንደይ ክኸውን ከም ዘለዎ ነባጅጎ ሓተቶ። ኣባጅጎ እውን ብወገኑ “ኣደጊ ሰላሳ ዓመት ነዊሑኒ ኢሉ፡ ንስኻ ኸ ሰላሳ ዓመት እንተኾነ ዕድሜኻ ይሰማማዓካዶ....፧„ በሎ። እቲ ከልቢ “ጎይታይ ሰላሳ ዓመትሲ ንዓይ እውን ክበዝሓኒ እዩ፡ ንሰላሳ ዓመት ምሉእ ደድሕሪ ሰረቕቲ ክጎዪ፡ ን ሰላሳ ኣመት ጤለበጊዕ ንምጉሳይ ደድሕሪኤን ክጎዪ፡ ኣብራኸይ ንሰላሳ ዓመት ኣይጾረንን እዩ። ንሰላሳ ነዋሕቲ ዓመታት እውን ነቢሐ ኣይውድኦን እየ፡ ድምጸይ ክጠፍእ እዩ፡ ኣበቲ መጨረሽታ እዋናት ከኣ ኩሉ ኮራርምተይ ምሰ ረገፈ እንታይ ክተርፈኒ ማለት እዩ። „ ኢሉ እቲ ከልቢ እውን መረረኡ ገለጸሉ። ኣባጅጎ እውን እቲ ሽግር ተገንዚቡ “በል ዓሰርተውክልተ ዓመት ቀኒሰልካ ኣለኹ„ በሎ ። ንሱ እውን ተሓጒሱ ከደ። ብድሕሪኡ ህበይ ኣብ ቅድሚ ኣባጅጎ ቀረበ፡ “ ንስኻ ከም አድግን ከልብን ብዙሕ ስራሕ አይክህልወካን እዩ፡ እሞ ሰላሳ ዓመት ዕድመ ክህልወካ ምደለኻዶ…፧„ ክብል አባጅጎ ንህበይ ሓተቶ። እንተኾነ እቲ ህበይ ከምዚበሎ “ኣ..ኽ ጎይታይ ከም ድፍረት ድኣ ከየትቖ’ጽሮ እምበር፡ ንስኻ ነቲ ነገር ብኻልእ ኢኻ ትርእዮ ዘሎኻ፡ እቲ ነገር ከምዚ እዩ፡ ሰላሳ ዓመት ኩሉ ፍጥረት ብኣይ ክስሕቕን ክላገጽን፡ መረቕ ካብ ሰማይ እንክዘንብ ኩሉ ሰብ ጭልፋ ሐዙ ከቕረብ እንከሎ፡ ኣነ መስኤ ሒዘ ከም ዝትቐረብኩ ማለት እዩ። ኩሉ ገዜ ኣፈይ እንዳገያጽኩ ሰብ ክስሕቀኒ ክነብር፡ እዝስ ኣይጾሮን እየ ጎይታይ፡„ ክብል ሽግሩ ገለጸሉ። ኣባጅጎ ሽግሩ ሰሚዑ “በል ዓሰርተ ዓመት ቀኒሰልካ ኣለኹ„ በሎ። በዚ እቲ ህበይ ተሓጒሱ ከደ።
ኣብ መጨረሽታ መን
መጸ፧,,,! ሰብ
መጸ ኣባጅጎ ንሰብ
ዕድሜኻ ሰላሳ ዓመት
ክኸውን እዩ በሎ፡
ሰብ ብወገኑ ሰንበደ
እሞ “ ጎይታይ
ሰላሳ ዓመትሲ ምሒር
ዊሒዱኒ፡ ኣብ ሰላሳ
ዓመት ድኣ እቲ
ኣብ ህይወተይ ናይ
መጀመርያ ፍረ ዝሓፍሰሉ
…፧ እቲ
ሙዉቕ ሓዳር ዘተኽለሉ፡
ቆልዑ ዝወልደሉ እንዶ
ኣይኮነን..፧
ኢሉ እንዳማረረ ለመኖ።
“ካበ በልካስ
እተን ዓሰርተ ሸሞንተ
ካበቲ አድጊ ዝነከኹወን
ንዓኻ ሂበካ ኣሎኹ።„ በሎ። እንተኾነ ሰብ ኣይተሓጎሰን
“ ጎይታይ ሕጂ
እውን ወስኸልይ ደኣምበር
እዚኤንሲ ውሒደናኒ !„
እንዳበለ ለመኖ። “በል እተን ካብቲ ከልቢ ዝነከኹወን ዓሰርተው ክልተ ንዓኻ ሂበካ ኣሎኹ…!„ በሎ። ሕጂ እውን እቲ ስሱዕ ሰብ ኣይተሓጎሰን ገና ወስኸኒ
እንዳበለ ኣዕዘምዘመሉ። ብድሕሪኡ ኣባጅጎ “በል እተን ካበቲ ህበይ ዝነከኹወን ዓሰርተ
ዓመት ንዓኻ ወሲኸልካ
ኣለኹ„ በሎ።
በዚ ወዲ ሰብ
መዋእሉ ተቐቢሉ ከደ።
እንተኾነ ግን ሑጉስ
ኣይነበረን።
በዚ ወዲ ሰብ ሰብዓ ዓመት ኣብዛ ዓለም ይነብር። እተን ቀዳሞት ሰላሳ ዓመት፡ እተን ንወዲሰብ ተባሂለን ዝተመደባ ዓመታት እየን። ኣብዚ ግዜ እዚ ወዲሰብ ምሉእ ጥዕና ኣለዎ፡ ሐጉስን ሓያልን ንስራሕ ድሉውን እዩ። እተን ዝመጻ ዓሰርተሸሞንተ ዓመታት ከምቲ ኣድጊ ናብራ ኣብ ርእሲ ናብራ ይጸዓኖ፡ እቲ ተሰኪሙ ዘእትዎ ኣእካል እውን ካልኦት እዮም ዝበልዑዎ። ኣደራዕ ጽፊዒትን ማህረምትን እወን ከም ካሕሳ ናይ ስርሑ ይቕበል። ኣብተን ቀጺለን ዝመጻ ዓሰርተውክልተ ዓመታት እተን ናይ ከልቢ ማለት እየን፡ ኣብራኹ ክዳኸም ይጅምር በዚ ኮፍን ጽግዕ ጽግዕን የብዝሕ። ከምኡ እውን ኮራርምቱ ይውድእ። ድምጹ ውዲኡ፡ ዓው ኢሉ ተዛሪቡ አብ ዘይስማዓሉ ይኸውን። ከምዚ ኢሉ እንከሎ እተን ዓሰርተ ዓመታት ቀጻለን ይመጻ ናይቲ ህበይ ማለት እየን። ኣብዚ መዋእል እዚ ወዲሰብ ኣብቆልዓ ተለዊጡ፡ ስራሕ ቆልዓ ጥራሕ እዩ ዝሰርሕ። ብኡ ድማ መስሓቕ ቆልዑ ኮይኑ ይተርፍ።


text:
ኣብ ኤርትራ ካብዚ ቀረባ እዋን ጀሚሮም ሓይልታት ጸጥታን ሃገራዊ ድሕነትን ኤርትራ ናይ ማእሰርቲ ሜለኦም ቀይሮም ምህላዎም ተገሊጹ። እቶም ምንጭታት ናብ ሬድዮ መድረኽ ኣብ ዝለኣኽዎ ሓበሬታ ከምዝሓበርዎ፤ ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ብዝሒ ዝእሰሩ ሰባት ዓሰርተታት ኣሽሓት ስለዝሓለፈ፤ ሰባት ምእሳር ዝያዳ ንኩነኔ የቃለዓና ኣሎ ስለዚ ኣሰንቢድናን ኣፈራሪህናን ንልቀቆም ዝብል ሜላ ንፈትን ዝብል ስጉምቲ ወሲዶም ምህላዎም ተሓቢሩ።
በዚ መሰረት ዝኾነ ኣንጻር መንግስቲ ዝተዛረበ ሰብ ወይ ውን ባህ ዘይብሎም ነገራት ዝረኣዩሉ ዜጋ፤ ሃገራዊ ድሕነት ጨውዮም ብምውሳድ ከቢድ ምቕጥቓጥን ኣእምሮኣዊ ነውጺ ዝገድፍ ኣተሓሕዛን ብምውራድ፤ ኣብ ሓጺር እዋን ይፍንዎም ምህላዎም ተፈሊጡ። እዚ ሜላ እዚ እቶም ዝፍነዉ ሰባት ንኻልኦት ሰባት እቲ ዘሰክሕ ተመኩሮኦም ብምንጋር ከሰንብዱ፤ በቲ ካልእ ድማ እቲ መዓልታዊ ተርእዮ ኮይኑ ዘሎ ማእሰርቲ ማእከሎትን ላዕለዎትን ሓለፍቲ ዝነከየ ንምምሳል ሙኻኑ ተፈሊጡ።
ኣብዚ ቀረባ እዋን ዝተኣስሩ ኩሎም ኣብ ልዕሊኦም ከቢድ ምቕጥቓጥን የፍግዶም ኢዩ ዝበሃል ስነኣእሙራኣዊ መግረፍቲን ከምዝወረዶም ዘሎ እቲ እቶም ምንጭታት ዝለኣኽዎ ሓበሬታ ይሕበር። በዚ ኣብዚ ቀረባ እዋን ተኣታቲዩ ዘሎ ሜላ፤ ሃገራዊ ድሕነትን ጸጥታን ከምኡ ውን ፍሉይ ሓይልታት ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ፤ ንሰባት ድሕሪ ምጭዋይ ድሕሪ ሕጂ ከምዚ ዝገበርካዮ ትደግም ወይ ዝተዛረብካዮ ትደግም ሕጻን ውላድካ ክንቀትለልካ ኢና፥ ኣዴኻ ክንቀትላ ኢና፤ ትካልካ ክንዘምቶ ኢና ዝብል ኣእምሮ ሰባት ዘናውጽ ተግባራት ፈጺሞም ይፍንዎም ምህላዎም ተገሊጹ።
ኣብዚ እዋን ብሰንኪ ዘጋጠሞም ምቕጥቃጥን ምንጻልን ብዙሓት እሱራት ስነኣእሙራኣዊ ምንዋጽ ወሪድዎም ምህላዉ ዝሕበር ኮይኑ፤ ሰባት ካብ ማእሰርቲ ክወጹ ከለዉ ሓንጎሎም ስሒቶም ሰኪሖም ከምዝወጹ ምግባር ብመሰረት መምርሒ ፕረዚደንት ኤርትራ ሜላ ናይ ሃገራዊ ድሕነት ኮይኑ ኣሎ።


text:
ኤርትራ ናብዚ ዘላቶ ጥቓ ምብትታን ዝቐረበ ኩነት ዘብጸሕዋ ረቛሒታት ኣዚዮም ብዙሓት ኢዮም። ቡኩራት ልዕልና ሕጊ፤ ደረት ዘይብሉ ህርፋን ኩለንትናዊ ስልጣን፤ ምስራዝ ቅዋም፤ ግድፈት ስርዓትን ትካላውነትን ወዘተ። ብሰንኪ እዞም ረቛሒታት ድማ ሎሚ ኤርትራ ስባት ብዘይ ሕጋዊ መስርሕ ዝቕንጸሉላ፤ ዓሰርተታት ኣሽሓት ዜጋታታ ዝእሰሩላ፤ ህዝባ ዝሃድመላ፤ ዝተረፈ ብስቓይን ሕሰምን ዝነብረላ ዝባደመት ሃገር ኮይና ኣላ።
ሰባት ዘየስተብህሉሉ ንኹሎም እዞም ዝተጠቐሱ ሳዕቤናት ይኹኑ ንኹሎም እቶም ንዕኦም ዝፈጠሩ ጥንቅታት ዝፈጠረ ሓደ ርእሰ ረቛሒ ኣሎ፤ ንሱ ድማ ካብ ኣተሓሳስባኻ ንዝተፈለየ ኣመላኻኽታ ከም ጸላኢ ምርኣይን ክትጭፍልቖ ምውሳንን’ዩ።
ኣብ ኤርትራ ዘሎ ዝተዘራረገ ኩነታት፤ መሰረታዊ ጠንቁ ንዝተፈለየ ሓሳብ ብምጭፍላቕ ኢዩ ጀሚሩ። ኣብ 60ታት መራሕቲ ሰውራ ኤርትራ ካብቲ ዝወሰንዎ መስመር ንዝወጸ ዝኾነ ኣተሓሳስባ ዝእንግድ ተጻዋርነትን ባህልን ስለዘየማዕበሉ፤ ንኹሉ ካብ ርእይተኦምን ኣመለኻኽተኦምን ዝፍለ ሓድሽ ኣተሓሳስባ ክጭፍልቕዎ ወሲኖም። ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ንፍልልያት ናብ ጸጋ ዝቕይር ኣሊያ እንተዝነብሮ ሰውራ ኤርትራ ኣይምተገማመዐን ጥራይ ዘይኮነ፤ እቲ ብድሕሪኡ ዝወሓዘ ደም ኣሕዋትን ኣሓትን ኣይምፈሰሰን።
ናይ ሓሳብ ፍልልያት መድረኽ ዝሰኣነ ህዝባዊ ሓይልታት ተፈሊዩ ጉዕዙኡ ኣብ ዝጀመረሉ እዋን፤ ኣብ ውሽጡ ዝነቐሉ ናይ ሓሳብ ፍልልያት ዘሳሲ ባህሊን ዝጸውር መድረኽን ስለዘይፈጠረ፤ ንነንዝተላዕሉ ፍሉያት ኣመለኻኽታትን ፍልልያትን ብሓይሊ ክጭፍልቕ ተራኢዩ። ህዝባዊ ግንባር ንብዙሕነት ኣረኣእያ ናብ ሓይሊ ዝቕይር፤ ዝተፈላለዩ ሓሳባት ዘአንግድ ሃዋህው እንተዝፈጥር ነይሩ፤ እቲ ድሒሩ ዝተራእየ ብስም መንካዕ፤ የሚን፤ ወዘተ ዝተገበረ ህልቂት ኣይምተራእየን።
ድሕሪ ናጽነት ዝተጋህደ ፍልልያት ናይ ሓሳባት ዘይምጽዋር፤ ከምኡ እውን ንዝኾነ ካብ ኣመለኻኽታኻ ዝተፈለየ ኣተሓሳስባ ከም ጸላኢ ርኢኻ ምቕንጻል፤ መሰረቱ እቲ ቅድሚ ናጽነት ዝተሰረተ ባህሊ ሓደ መስመር ወይ ሞት ኢዩ። ከምኡ ስለዝኾነ ኢዩ ድማ ኣብ 1993፤ 1994፤ 1996፤ 2001 ወዘተ ዝተራእየ ፍልልያት ብምጭፍላቕ ጥራይ ክፍታሕ ዝተሃቀነ። ምጭፍላቕ ንባዕሉ ተጨፍሊቑ ስለዝውዳእ ድማ እነሆ ሎሚ ኤርትራ ናብ ፖሊሳዊ ስርዓት ተቐይራ፤ ይትረፍ ዝተፈለየ ፍረ ሓሳባት ምህላው፤ ዝተፈለየ ኣደማምጻ ምህላው እውን ነውሪ ዝኾነላ ሃገር ኮይና ኣላ።
እቲ ዘሕዝን እዚ መሰረት ናይ ኩሎም ሽግራትና ኮይኑ ንሃገርና ኣብ ሓደጋ ናይ ምብትታን ኣውዲቑ ዘሎ ፍልልያት ሓሳባት ናይ ዘይምጽዋር ባህሊ፤ ኣብቶም ቀጽሪ ተቓውሞ ተባሂሎም ዝፍለጡ ኣካል እውን ብሰፊሑ ይረአ ምህላዉ ኢዩ።
ነዛ ብሰንኪ ፍልልያት ሓሳብ ዘይምጽዋር ትበታተን ዘላ ሃገር ከድሕን ኢሉ ዝብገስ ውድብ ወይ ምንቅስቓስ፤ንባዕሉ ፍልልያት ኣመለኻኽታ ክጻወር ዘይክእል እንተኾይኑ በየናይ መንገዲ ኢዩ ህዝቢ ውድብ ቆጺሩ ክስዕቦ ዝሓስብ።
ደገፍቲ መንግስቲ ኤርትራ ንዝኾነ ፍሉይ ኣመለኻኽታ ዘለዎ ሰብ፤ ብትሕዝቶ ናይ ሓሳቡ ኪገጥምዎ ኣይፍትኑን። ስለምንታይ እቲ ዘሰጉሞ ዘሎ ስነሓሳብ ቅኑዕ ኣይኮነን ከረድኡ እውን ኣይጽዕሩን ኢዮም። ከምኡ ስለዝኾነ ኢዩ ድማ ተቐዳዲሞም ‘ወያነ ሲኣይአ’ ዝብሉ። ከምኡ ምባሎም ንቡዙሓት ንስለምባል ዝብልዎ ዘለዉ ይመስሎም ይኸውን፤ የግዳስ ካብኣ ንላዕሊ መረዳእታ ስለዘይብሎም ኢዩ፤ ናይ ካልኦት ሰባት ሓሳብ ናይ ምስማዕ ባህሊ ብመሰረቱ ኣይፈልጥዎን ኢዮም። ዝኾነ ካልእ ሓሳብ ዘምጸአ ሰብ ከም ጸላኢ ክፍረጅ ኣለዎ ኢሎም ናይ ልቦም ኢዮም ዝኣምኑ፤ ምኽንያቱ ከምኡ ኢዮም ተኾስኪሶም።
ናይ ደገፍቲ መንግስቲስ ግዳያት ናይቲ ሽግር ስለዝኾኑ ርዱእ ኢዩ። እቲ ዘይርዱእ ናይቶም ነዚ ባህሊ ከነዕሪ ንንቀሳቐስ ኣሎና ዝብሉ ቀጽሪ ተቓውሞ ኢዩ።
ሓደ ንመንግስቲ ኤርትራ ይኹን ንህግደፍ ዝድግፍ ዘሎ ሰብ፤ ንመንግስቲ ኤርትራ ብምድጋፉ ጥራይ እንዳ ህግደፍ እንዳ መንደፍ፤ እንዳ ንሕና ንሱ፤ ወዘተ እንተልካዮ ካብቲ ‘ወያነ ሲኣይአ ‘ ዝብል ተስተናዕቖ ዘሎኻ ባህርያቱ ብምንታይ ትሓይሽ? ደጋፊ መንግስቲ ሙዃን ዘይሕከኽ መሰሉ ሙኻኑ ምእማን መሰረት ሕጊ ጽምዶ (rule of engagement) ኢዩ። ደሓር እንታይ ይድግፍ ምህላዉ ሰሚዕካ ነቲ ብሓባር እትሰማማዓሉ ጉዳያት (ንኣብነት ናጽነትን ህላወን ኤርትራ) ኣኽቢርካን ኣድኒቕካን፤ ነቲ ዘይትሰማማዓሉ ሓሳባቱን ስለምንታይን ምግላጽ ኢዩ እቲ ዝሓይሽ።
‘ንሕና ንሱ’ ኢልካ ኣብ ክንዲ ትጸርፎ፤ እቲ ‘ንሱ’ ዝብሎ ዘሎ ፕረዚደንት ስለምንታይን ብኸመይን ነታ ሃገር ናብ ምብትታን ዝመርሕ መንገዲ ይወስዳ ኣሎ ሓብሮ። እቲ ‘ንሱ’ ዝብሎ ዘሎ ፕረዚደንት ዲዩ ክመርሓ ነታ ሃገር ዝግባእ ወይስ ካልእ ብሕጋውን ሰላማውን መንገዲ መታን ክንውስን፤ ቅዋም ዝበሃል ፖለቲካዊ ምርጫታት ዘጽልል ሰነድ ክትግበር ከምዝግባእ፤ ብኡ መሰረት ህዝቢ ኤርትራ ‘ንሕና ንሱ’ እንተኢሉ፤እቲ ናቱ ንሱ፤ ናትካ ንሱ እውን እንተኾነ ጸገም ከምዘይብልካ ኣእምኖ።
ስለምንታይ መንእሰያት ኣብ ባሕሪ ይሃልቁ ኣለዉ፤ ስለምንታይ ዓሰርተታት ኣሽሓት ህዝቢ ይእሰሩ ኣለዉ፤ ከምኡ ከይከውን እንታይ ክግበር ኣለዎ ኢሉ ይኣምን ሕተቶ። ‘እንዳ ሽንፍላ፤ እንዳ ተቛመርቲ’ ወዘተ ኢሉ ክጻረፍ ከሎ፤ ጸርፊ ፋይዳ ከምዘይብሉ፤ ንስኻን ንሱን ዝፈላልየኩም ዘሎ ሓሳባት ሙኻኑ፤ ነቲ ዝፈላሊ ሓሳባት ፈቲግካ ናይ ካልእ ሓሳባት እንዳሰማዕካ፤ ኣበየናይን ስለምንታይን ምስቲ ንሱ ዝብሎ ዘሎ ከምዘይትሰማማዕ እንዳነገርካ፤ ግን ከኣ እቲ ዘይትኣምነሉ ነገር እውን ክብሎ ዘይሕከኽ መሰሉ ሙኻኑ እንዳሓበርካ ስምዓዮ።
ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ 26 ዓመት ዝስተ ማይ፤ ዝብላዕ ቅጫ ምስኣኑ በየናይ ቁጠባዊ ፖሊሲ ክምኽነ ይኽእል ሕተቶ። ኤርትራውያን ነጋዶ ኣብ ክንዲ ኣብ ሃገሮም ኣብ ኡጋንዳ፤ ኬንያ፤ ጁባ፤ ዘውፍሩሉ ዘለዉ ምኽንያት እንታይ ኢዩ ከስተንትን ኣዘኻክሮ። ልዕልና ሕጊ ማለት፤ ሰባት ኣብ ትሕቲ ሕጊ ማዕረ ኮይኖም፤ ድሕነቶም ብፍትሕን ትካላቱን ክወሓስ እንተዝኽእል ንሃገርና ዘለዎ ብልጭታት ሓብሮ፤ ብኣንጻሩ ሰባት ብሓይልታት ጸጥታን ፖሊሲን ብዘይ ሕጋዊ መስርሕን ጠበቓን ዝሃልቁ እንተኾይኖም፤ ኣብ ሕብረተሰብ ዝፍጠር ሹቕሮራን ስቓይን ብኣብነት ኣረዳኣዮ።
ኣብ ወጻኢ ኮይኑ ናይ ህዝቢ ስቓይ ዘይስመዖ እንተሊዩ፤ ሃገር ስለምንታይ ናይ ኩሉ ክትከውን ከምእትግባእ፤ ህዝቢ ስለምንታይ ሕልና ክህልዎ ከምዘድሊ፤ ኣብ ልዕሌኻ ኪኸውን ዘይትድለዮ ኣብ ልዕሊ ካልኦት ኪኸውን ትም ኢልካ ክትርኢ ከምዘይግባእ መጽሓፍ ቅዱስ እውን እንዳጠቐስካ ኣዘኻኽሮ። ግን ከኣ ኣንታ ሳዕሳዒ ኣንታ ገለ ዝብሉ ቅጽላት ከይወሰኽካን ብኣኽብሮትን።
ኣንጻር ሉዓላውነት ሃገርካ ወራር እንተተኻይዱ ኮንኖ፤ ዶባትካ ኪኽበር ሕድሪ ሰማእታትካ ሙኻኑ ዘክር፤ መንግስቲ ዝኽተሎ ፖሊሲ ስለእትቃወም ጥራይ ኣንጻር ሉዓላውነት ሃገርካ ኣይትኹን። ብወገን መንግስቲ ይኹን ደገፍቲ መንግስቲ ንሃገር ዝኸውን ጽቡቕ ነገር ተገይሩ ኢልካ እንተኣሚንካ ኣድንቆን ሞግሶን። መንግስቲ ዝኽተሎ ፖሊሲ ስለእትቃወም ጥራይ ኤርትራ ብውድድር ብሽግሌታ ወይ ጉያ እግሪ እንተተዓዊታ ከም ዘይናትካ ኣይትርኣዮ፤ ኣስመራ ኣብ መዛግብቲ ውርሻታት ዩኔስኮ ኣትያ እንተሰሚዕካ ዮሃና ህዝቢ ኤርትራ በል እምበር ተጸዊግካ ኣይትውዓል፤ ብስለትካን ሚዛንካን ልዕሊ ምትህልላኽን ቅርሕንትን ክብርኽ ኣለዎ።
ደገፍቲ መንግስቲ ኤርትራ እንተረኺብካ ካብታ እትፈትዋ ሃገር እተወልዱ ዜጋታት ረኺብካ ምህላውካ ፈሊጥካ ብኣኽብሮት ሰላም በሎምን ኣዘራርቦምን። ግድን ፖለቲካዊ ዘተ ኪትገብር ኢልካ ከይሓሰብካ ንዜጋታት፤ ንወለዶ፤ ንደቕኻ ኣብ ዘገድስ ባህላዊ፤ ማሕበራዊ ሓሳባት ክትዝቲ ይከኣል ኢዩ። ፖለቲካዊ ኣርእስቲ እንተተላዒሉ ድማ ስለምንታይ ፖሊሲታት ወጻኢ ኤርትራ ቅኑዕ ኣይኮነን ኢልካ ትኣምን፤ ስለምንታይ ሓደ ፕረዚደንት ብዘይትካላዊ ስርዓት፤ ብዘይተሓታትነት፤ ብዘይ ባይቶኣዊ መስርሕ ንሉዓላውነት ኤርትራን መሬታን ዝምልከት ጉዳያት በይኑ ክውስን ከምዘይግባእ ሓብሮ። ብመንግስታዊን ቅውማውን ሕግታት ኣሰኒኻ ዘርዝረሉ፤ ብሓደጋታት ናይ ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ኣካይዳ ሃገራት ከመይ ከምእተበታተና ንምርኣይ ናይ ሞቡቶ ሴሴሲኮ፤ ናይ ሳዳም ሑሴን፤ ናይ ኢደ ኣሚን ሕጂ ድማ ናይ ዶናልድ ትራምፕ ዕንደራ እንዳኣምጻእካ ግለጸሉ። ዘሻቕለካ ዘሎ ጉዳይ እታ ክልቴኹም እትፈትዉዋ ሃገርን ህዝባን ሙኻኑ ሓብሮ።
ኣብ ነንሕድሕድካ ማለት ኣብ ደምበ ተቓውሞ ውንተኾነ ዝተፈላለየ መስመር እንተሎ ከም ብዙሕነት ኣመላኻኽታ ውሰዶ። ‘ናተይ ሃይማኖት ወይ ናተይ ብሄር ክገዝእ ኣለዎ፤ ኣነ እየ ዋና’ ንዝበለ እቲ ኣመለካኻታን ኣካይዳን ስለምንታይን ብኸመይን ሓደገኛ ሙኻኑ፤ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ርዋንዳን ዩጎስላቭያን ዘጋጠመ ህልቂት፤ ሕጂ ድማ ኣብ ኢትዮጲያ ብዝረአ ዘሎ ክስተታት ሓደግኡ እንታይ ይመስል ምህላዉ ንገሮ፤ እምበር ፍርዲን ኣስማትን ኣይትሃቦ። ዘሰክፈካ ዘሎ ነገር እቲ ናይቶም ምእንቲ ጥምርቲ ኤርትራ ዝሓለፉ ሰማእታት ሕድሪ ይጥለም ምህላዉ ሙኻኑ ግለጸሉ።
ምኽባር ፍልልያት፤መጀመርታ ናይ ጽምዶ ስልጡን ምብህሃል ኢዩ። ኣብ ሰባት ዘይኮነ ኣብ ሓሳባትን ስነሓሳባትን ምዝራብ መሰረት ናይ ብዙሕነት ሓሳባት ኢዩ። ኣብዚ እዋን እዚ ወላ’ኳ ምእንቲ ለውጥን ፍትሕን ተባሂሉ ዝግበር ይኹን ወይ ይምሰል፤ ኣብ ቀጽሪ ተቓውሞ ዝምዕብል ዘሎ ዝተፈለየ ሓሳብ ዘየአንግድ ባህሊ ብኣግኡ እንተዘይተኾሊፉ መወዳእታኡ እቲ ቅድሚ ሕጂ ዝረኣናዮ ሓደጋ ክወልድ ሙኻኑ ርዱእ ኢዩ።
መሰረት ምብህሃል ጽን ኢልካ ምስምማዕ ኢዩ። እንተኽኢልካ ብርቱዕ ሰማዒ ኩን። ክትዛረብ ከሎኻ ነቲ ትፈልጦ ኢኻ ትነግር፤ ክትሰምዕ ከሎኻ ግን ዘይትፈልጦ ኢኻ ትረክብ። ሰሚዕካ ከተዐሪ ኣብ እትብገሰሉ ድማ ነቲ ገዚፍ ስእሊ ረአ። ዕምባባ ክትቅምስል እንተጀሚራ ነታ ዕምባባ ዘይኮነስ ነቲ ሓመዳን ሃዋህዋን ኢኻ እትኹስኩስ።
መንግስቲ ኤርትራ ‘ሓደ ልቢ ሓደ ህዝቢ’ ኢሉ ንዝዓጸዎ ኣእምሮ ክትከፍት እትኽእል፤ ሰባት ሓደ ክሓስቡ እንተጀሚሮም ገሊኦም ምሕሳብ ኣቛሪጾም ከምዘለዉ ብምዝኽኻር ኢዩ። ብዙሕነት ብዙሓት ሙኻን ዘይኮነስ፤ ብዙሕ ሓሳባት ምእንጋድን ነቶም ብዙሓት ሓሳባት ምጽንባርን ሙኻኑ ኣረጋግጸሉ።
እቲ ቁም ነገር ናይቶም ብዙሓት ብልጭታት ምፍላጥን ምኽባርን ኢዩ። ነብሲ ወከፍ ሰብ ፍሉይ ሓሳብ ኣለዎ፤ ነብሲ ወከፍ ሰብ ነናቱ ብልጫ ኣለዎ፤ እቲ ቁምነገር ንነብሲ ወከፍ ሰብ ብመለክዒኻ ጥራይ ዘይምምዛኑ ኢዩ። ነብሲወከፍ ሰብ ብርቂ ሓንጎል ኣለዎ፤ እቲ ሕቶ ኣመለኻኽትኡ ብኸመይ ትሰፍሮ ኢዩ፤ ንኣብነት ንዓሳ ገረብ ሓኩሩ ብዘይምኽኣሉ ደንቆሮ እትሓስቦ ተኾንካ፤ መዋእሉ ንነብሱ ደንቆሮ ኢሉ ክወስዳ ኢዩ ይብል ኣልበርት ኣነስታይን።
ዝተፈላለየ ሓሳብ ምእንጋድን ምኽባርን፤ ብስልጡን ምብህሃል ድማ ንውጽኢታዊ ዘተ ምዕያይ ፤ ክህነጽ ዘለዎ ሃገራዊ ባህሊ ኢዩ። መሰረት ናይ ስልጡን ሕብረተሰብ፤ ምእንጋድ ብዙሕነት ሓሳባት ኢዩ። እታ እንደልያ ለውጢ ክትመጽእ ናይ ኩሉ ሰብ ሓሳባት፤ እንተላይ ናይቶም ኣብ መንግስቲ ዘለዉ ይኹኑ ንመንግስቲ ዝድግፉ ሰባት ሓሳባት ምእንጋድ፤ ብስልጡን መንገዲ ድማ ስለምንታይ እቲ ናትካ ኣማራጺ ነታ ሃገር ዝሓሸ ሙኻኑ ምእማን የድሊ። ሓሳባት ካልኦት ኪኽበር ዘይግበኦ ኣብ ሓደ ኩነት ጥራይ ኢዩ፤ ንህላወን ሉዓላውነትን ህዝብን ሃገርን ዘየኽብር እንተኾይኑ።


text:
ናይ ሓንቲ ሃገር ዕብየት ካበይ ይመጽእ?
ሓደ ሓደ ሀገራት ቀልጢፈን ክዓብያ ከለዋ ገሊኤን ግን ገና ከይተበገሳ ከለዋ ይወድቃ፡ እቲ ሕቶ ናይ ተፈጥሮ ሃብቲ ወይ ድማ ናይ ትምህርቲ ስርዓት ወይ ኣገባብ ኣይኮነን። ምዕባለ ዝመጽእ ብእኩብ ፍልጠት ናይ ሓደ ሕብረተሰብ ድኣ እምበር ብናይ ውልቐሰብ ወይ ብመንግስቲ ጥራሕ ክኸውን ኣይክእልን እዩ ምንም እኳ ሓደ መንግስቲ ወይ ዉልቐሰብ ጽቡቕ ራኢ ይሀልዎ። እቲ ናይ መጀመርያ ሕቶ ሓደ ሕብረትሰብ ብእኩብ እንታይ ክእለት ፍልጠት ኣለዎ እንታይከ ክገብር ይኽእል እዩ። እቲ ዝቅጽል ድማ ነቲ ፍልጠት ብተግባር ክሰርሓሉ ይኽእልዶ ኣህዛብከ ብዝተፈላለየ ክእለታት እንድሕር ሙኩራት ኮይኖም ንዖዖም ዝኸውን ኢንዱስትሪታት ኣሎዶ? ብናይ ተፈጥሮ ሀብቲ ንግዚኡ ሓንቲ ሀገር ገንዘብ ክትረክብ ትኽእል ግን ዘይውዳእ ናይ ተፈጥሮ ሀብቲ የለን ሕጂ እቲ ሀብቲ ምስዝውዳእ እታ ሀገር ብምንታይ ትትክኦ? ኣቀዲማ ግን እታ ሀገር ነቲ ብናይ ተፈጥሮ ሀብቲ ዝኣተወ ገንዘብ ተጠቂማ ንሕብረተሰባ ብዝተፈላለየ ክእለትን ትምህርትን ክስልጥኑ እንተጌራቶም ነቲ ቀጻሊ መኽሰብ እዉን ናብ ካልእ እዋናዊ ኢንዱስትሪታትን ዝተፈላለዩ ተክኖሎጂታትን ምዕባለታትን ቀይራ ነባሪ ዝኾነ ኣታዊን ምዕባለን ከትምጽእ ወይ ከተታኣታቱ ትኽእል።
ሕጂ ናብ ኤርትራ ንምጻእ እቲ መሪርን ጽንኩርን ኩናት ክካየድ ከሎ ኣብ ሃገርና ህዝብና ኣብ ገልታዕታዕን ከልበትበትን ኣደዳ ስደትን ኣደዳ ሞትን ገድልን ስለዝተቃልዔ ምሉእ ሂወቱ ኣንጻር ባዕዳውያን መግዛእቲ ክቃለስ ንትምህርቲ ኮነ ንዝተፈላለየ ክእለታት ከጥርየሉ ዝኽእለሉ ዝነበረ ግዜ ንናጽነት ክሰርሕ ክጋደል ክሓስብ ግዚኡ ኣሕሊፍዎ እቲ እኩብ ድምር ናይ ጻዕሩ ድማ ኣንጻር ጸላእቱ ሓያላት መንግስታት ብሓባር ጠጠው ስለዝበለ ናጽነቱ ረኺቡ መሊሱዉን ኣብ ዳሕራይ ወራር ልእላዉነቱ ኣረጋጊጹ። ከምኡ ኮይኑ ግን ኤርትራ ኣብ ሒማቅ ኣይወደቀትን እቲ መንግስቲ ኤርትራን እቶም ሰብ ጽቡቅ ራኢን ብኣጋ ነቲ ናይ ምዕባለ ሽግር ተረዲኦም ንናኣሽቱ ትዉልዲ ዝኸዉን ዝተፈላለየ ደረጃታትን ኣብ ሙሉእ ኤርትራን ናይ ትምህርቲ ዕድላት ከፊቶም ጥራሕ ዘይኮነስ ስጋብ እቲ ዝላዓለ ደርጃ ናይ ትምህርቲ ብናጻ ጌሮሞ። እዚ ሰናይ ራኢ ድማ ፍረ ጻማ ድኻሙ ሙሉእ ብሙሉእ ክረክብ ግድነት ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ቀረባ እዋን ክዉን ክኸዉን እዩ ኣብ ሓደ ሓደ ዕማማት ናይ ሀገር እዉን ብተግባር ስራሓታቱ ጀሚሩ ከምዘሎ ንማንም ዝግደስ ኤርትራዊ ደጊምካ ምንጋር ዘድሊ ኣይኮነን። ኣብ ዉሽጢ ሀገርን ኣብ ወጻኢ ዘለዉ ንኣሽቱ ትዉልዲ ኤርትራዉያን ናይ ሕብረትሰብና ተካእቲ ኣብ ታሪኽ ናይ ኤርትራ ንመጀመርያ ግዜ ብዝላዓለ ብዝሒ ቁጽሪ ናይ ትምህርቲ ደረጀኦም ኮነ ፍልጠቶም ኣብ ሓጺር ግዜ ሓፍ ምባሉ ድማ እቲ ኣዉራ ተስፋ ናይ ሰናይ መጻኢና እዩ ። መንግስትና ድማ ነዚ እዩ ለይትን መዓልትን ከየዕረፈ ብናይ ካብ ተፈጥሮ ሀብቲ ዝረኸቦ መኽሰብ ንትምህርቲ ልዕሊ 40% ሀብቲ ወይ ባጀት ናይ ሀገር ወዚዑ ገናዉን ኣብ መስርሕ ይርከብ ኣሎ።
ፍልጠት ሕብረተሰብና ሓፍ እንዳበለ እዩ ምዕባለ ሀገርና ኸኣ እንዳተራእየን እንዳቀረበን እዩ። ስለዚ ኢድና ኣይነወጣዉጥ ምዕባለ ሀገር ብእኩብ ድምር ፍልጠትን ክእለትን ተወፋይነትን ናይ ሓደ ሕብረተሰብ ጥራሕ እዩ ዝመጽእ ኮይኑ ድማ በንጻሩ ኣብ ጥራሕ ጎልጎል ብዘይስራሕ ወይ ድማ ቁምነገር ዘይብሉ ነቲ ተወፍዩ ዝሰርሕ ዘሎ ምጽራርን ምትንኳልን ምስ ጸላኢ ምትሕብባርን ትርፉ ንኤርትራን ንኤርትራውይንን ብፍላይ ብፍላይ ከኣ ነቶም ኣብ ምክልካል ሀገር ዘለው መንእሰያት ኣብ ጸገምን ኣብ ዘይተኣደነ ማዕቐብን ምእታው ጥራሕ እዩ። ብተወሳኺ’ውን ዕብየት ኣብ ኩሉ መዳያት ናይ ሐንቲ ሀገር ዝርከብ እንታይ ክንከዉን ኔሩና ንዝብል ኣምር ጠንጢንና ሓንጎፋይ ምስ ንብል ነታ ብሓቂ በጺሕናያ ዘለና ሕጂ ጥራሕ እዩ::
ዘልኣለማዊ ዝኽርን ክብርን ንስዉኣትና
ወትሩ ዓወት ንሓፋሽ!


text:
ሰፊሕ ሕዝባዊ በዓል ንዝኽሪ መበል 56 ዓመት ባሕቲ መስከረም – ስቱትጋርት
ሰፊሕ ሕዝባዊ በዓል ንዝኽሪ መበል 56 ዓመት ባሕቲ መስከረም 1961 ዓ.ም.ፈ ንዝኽሪ መበል 56 ዓመት ባሕቲ መስከረም 1961 ዓ.ም.ፈ መጀመርታ ብረታዊ ቃልሲ ሕዝቢ ኤርትራ ንምብዓል ብሓልዮት ሕዝባዊ ምጥርናፍ ኤርትራውያን ስቱትጋርትን ከባቢኣን/ደለይቲ ፍትሒ ዝተዳለወ ሓጺር መግለጽን ብወናማት ስነ-ጥበባውያን
ሰፊሕ ሕዝባዊ በዓል
ንዝኽሪ መበል 56 ዓመት ባሕቲ መስከረም 1961 ዓ.ም.ፈ
ንዝኽሪ መበል 56 ዓመት ባሕቲ መስከረም 1961 ዓ.ም.ፈ መጀመርታ ብረታዊ ቃልሲ ሕዝቢ ኤርትራ ንምብዓል ብሓልዮት ሕዝባዊ ምጥርናፍ ኤርትራውያን ስቱትጋርትን ከባቢኣን/ደለይቲ ፍትሒ ዝተዳለወ ሓጺር መግለጽን ብወናማት ስነ-ጥበባውያን ኤርትራ ብባህላዊ ደርፍን ሙዚቃን ዝተሰነየ፡ ሰፊሕ ሕዝባዊ በዓል ኣብ ከተማ ኮርንቨስትሃይም ከባቢ ስቱትጋርት፡-
ንዕለት 02.09.2017 ኣብ *St. Martinus Saal*
Johannes Str. 21, 70806 Kornwestheim
ካብ ሰዓት 14፡00 ድ.ቀ ጀሚሩ ክሳብ ፍርቂ ለይቲ
ዝኸይድ ንዂሉም ኤርትራውያን ዝእንግድ ተዳልዩ ስለዘሎ ብኽብሪ ንዕድም።
ብደሓን ምጹ !
ኣካያዲት ሽማግለ
ህዝባዊ ምጥርናፍ ኤርትራውያን/ደለይቲ ፍትሒ
ስቱትጋርትን ከባቢኣን
ጀርመን


text:
፫/3 ሰነ ዕረፍታ ለቅድስት ማርታ/The death of st. Martha
፫/3 ሰነ ዕረፍታ ለቅድስት ማርታ
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃኡዱ ኣምላክ ኣሜን!
ቅድስቲ ማርታ ወለዶኣ ካብ ሃገር ምስሪ (ግብጺ) ኮይኑ ወለዳ ኣዝዮም ሃብታማት ነበሩ። ንሳ ካብ ንእስነታ ኣትሒዛ ዝሙትን ርኽስተን ተፍቅር ነበረት።እቶም ደቂ እቶም ሽማሙንቲ ናይታ ሃገር እውን ብሕቡእ ናብኣ እና መጹ ምስኣ ይዝምዉ ነበሩ። ግብራ ምስ ተጋህደ ከኣ ነቲ ዝሙት ኣጸቢቓ ኣግሃደቶ ፡
ሓደ መዓልቲ በዓል ልደት ናይ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ምስ ኮነ ናብ ቤተ ክርስቲያን ከደት ። ናብ ውሽጢ ክትኣቱ እውን ደለየት ። እቲ ዓቃቢ ቤተ ክርስቲያን ግና ነቲ ኣብ 1ጢሞ5፡20 ዘሎ “ነቶም ሓጢኣት ዝገብሩ ከኣ እቶም ካልኦት መታን ክፈርሁ ኣብ ቅድሚ ኩሉ ግንሓዮም ” ዝብል ምርኩስ ብምግባር ንኸይትኣቱ ከምዚ እና በለ ከልከላ “ንስኺ ናብዚ ቤት እግዚኣብሔር ክትኣትዊ ኣይግብኣክን እዩ ምኽንያቱ ንስኺ ርኽስቲ ስለ ዝኾንኪ” በላ። ንሳ’ውን ንኽትኣቱ ለመነቶ ንሱ ግና ክልኣ። በዚ ምኽንያት እዚ ኣብ ማእከሎም ባእሲ ኮነ። እቲ ኤጲስቆጶስ ናይቲ ቤተክርስቲያን ጫው ጫው ምስ ሰምዐ ነቲ ዝኾነ ክርኢ ተንስአ ኣብቲ ኣፍደገ ቤተ ክርስቲያን እውን በጽሐ። እቲ ኤጲስቆጶስ ንማርታ ምስ ረኣያ ከምዚ በላ “ቤት እግዚኣብሔር ንጹሕን ቅዱስን ምኻኑ ትፈልጢ ኢኺ፡ ንስኺ ርኽስቲ ከኣ ክትኣትዊ ኣይፍቀደክን እዩ” በላ ።
ማርታ ከኣ እና በኸየት “ናብዚ ርኹስ ግብሪ ኣይምለስን እየ፡ ንስኻ እንድሕሪ ተቐቢልካኒ ከኣ ተነሲሐ መነኮሳይት ክኸውን እየ” በለቶ። እቲ ኤጲስቆጶስ ድማ ኩሉ ሃብትኺ፡ ስልማትክን ንብረትክን ኣብ ቅድሜኺ ብሓዊ ምእንቲ ክነንድዶ ናብዚ እንተ ዘይ ኣምጺእክዮ ኣይኣምነክን እየ በላ። ንሳ ድማ ቀልጢፋ ናብ ቤታ ብምኻድ ኩሉ ንብረታን፡ ብዙሕ ዝዋግኡ ስልማታን ኣምጺኣ ነቲ ኤጲስቆጶስ ሃበቶ። ንሱ ከኣ ነቲ ኩሉ ንብረታ ኣብ ቅድሚኣ ከንድድዎ ኣዘዘ። ንሳቶም እውን ከምኡ ገበሩ።
ድሕሪ እዚ ጸጉሪ ርእሳ ብምልጻይ ከኣ ኣልባስ ምንኩስና ኣልበሳ።ኣመንኪሱ ከኣ ናብ ደብረ ደናግል ለኣኻ። ንሳ ድማ ኣብቲ ደብሪ ዓቢይ ገድሊ ተጋደለት። ንሳ ንነፍሳ ከምዚ እና በለት ትግስጻ ነበረት
“ኣብዚ ብኣእማንን ዕንጸይትን ጭቃን ዝተሰርሐ ቦታ እንተ ዘይተጋዲልኪ ኣብቲ ናይ ማሕደር ብርሃን ሰማያት ድኣ ከመይ ክትኮኒ ኢኺ ፧ መን እዩኸ ኣብኡ ዝወሓሰኪ፧ እንታይ ክገብሩኺ እዮም፧ መን’ዩኸ ምእንታኺ ዝልምን ፧ ኦ ጎይታይ ካብቲ ዓቃቢ ቤተ ክርስቲያን እኳ ሕፍረት ክጸውር እንተዘይተኻእለኒ፡ ሕጂ ግና ኣብ ቅድሚ መላእኽትኻን ቅዱሳንካን ከይተሕፍረኒ ይልምነካ ኣለኹ ” ኢላ ትልምን ነበረት።
እዛ ቅድስት ኣደ ን25 ዓመታት ዝኣክል ንሰይጣን ክሳዕ ትስዕሮ ተጋደለት። ካብቲ ገዳም ወጺኣ ኣይትፍልጥን ነበረት። ሰናይ ገድሊ እና ትጋደለት ንእግዚኣብሔር እናኣስመረት ድማ ብ 3 ሰነ ብሰላም ዓረፈት።
ጸሎታን በረኸታን ምስ ኩላትና ህዝበ ክርስቲያን ይኹን። ኣሜን!!!
ወስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!
ምንጪ ፥ ስንክሳር 3 ሰነ


text:
ስነ-ስርዓት ቀብሩ ፅባሕ ቀዳም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክፍፀም'ዩ
ፍሉጥ ጋዜጠኛን ደራሲን ማሞ ውድነህ፣ሎሚ ኣብ መበል 77 ዓመት ዕድሚኡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዓሪፉ።
ደራሲ ማሞ ውድነህ፣ኣብ ሙሉእ ዕድሚኡ 53 መፃሕፍትን 8 ንትያትር ዝኾኑ ድርሰትን ዝፃሓፈ‘ውን እዩ።ካብ ሞንጎ ንሱ ዘዳለወን መፃሕፍቲ ገሊኤን፣የኛ-ሰው በደማስቆ፣የበረሃው ተኩላን የካይሮው ጀሮ ጠቢን ዝብሉ ይርከብዎም።
መባእታዊ ቤ/ትምህርቲ ድሒሩ ዝጀመረ ኣቶ ማሞ ውድነህ፣ስሩዕ ትምህርቲ ከይፈፀመ‘ዩ ናብ ሞያዊ መደባት ከምዝተፀምበረን፣ኣብ ጋዜጣታት ፖሊስና እርምጃው፣ ህብረትን የዛሬዪቱ ኢትዮዽያን ሰሪሑ‘ዩ።
ደራሲ ማሞ ውድነህ፣ድሕሪ ውድቀት ሃፀይ ሃይለ-ስላሴ፣ኣብ ኣስመራ ሓላፊ ክፍሊ ፕረስ ኢትዮዽያ ኮይኑ‘ውን የገልግል ነይሩ።ብዘይካ‘ዚ ኣቦ-መንበር ማሕበር ጋዜጠኛታት ኢትዮዽያ ኮይኑ ዝሰርሐን ብርክት ዝበሉ ሽልማታት ዝተቀበለን ፍሉጥ ሰብ‘ዩ ነይሩ።
ወለዲ ማሞ ውድነህ፣ኣብ እዋን ሓሙሽተ ዓመታት ወረራ ጣልያን ብደብዳብ ነፈርቲ ከምዝተቀትሉ ዝረኸብናዮ ዜና ይሕብር።
ስነ-ስርዓት ቀብሪ ደራሲን ጋዜጠኛን ማሞ ውድነህ ፅባሕ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክፍፀም‘ዩ።


text:
Menu
ዘኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ መድሃኔ ኣለም ቤ/ክ ማኀበረ ማርያም እስራኤል
ነገረ ቅዱሳን
ነገረ ቅዱሳን.
ዕረፍቱ ለነቢይ ዮናስ
፳፭ መስከረም
በስመ ኣብ ወወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላኽ ኣሜን።
ዮናስ ማለት ለዋህ ርግቢ ማለት ኢዩ።ቁጽሩ ካብ ፲፪/12 ናእሽቱ ነቢያት ኮይኑ ዝተወለደሉ ቦታ ካኣ ኣብ ሰራጵታ ኢዩ።ንሱ ኣብ ዝተወልደሉ ዘመን ዝነብር ዝነበረ ነቢይ ኤልያስ ኢዩ።
በዚ ዘመን እዚ ንጉስ ኣክኣብ ምስ ሰበይቱ ኤልዛቤል ኮይኑ ህዝቢ ኣምላኽ ናብ ርኽሰትን ኣምልኾ ጣዖትን መሪሕዎም ነበረ። ነቢየ እግዚኣብሔር ኤልያስ ድማ ኣምላኽ ኣብ ኣፉ ዘቐመጠሉ ኣብ ልቡ ዘሕደረሉ ቃል እግዚኣብሔር ንንጉስ ኣክኣብ ብትብዓት ይነግሮን ይግስጾን ነበረ።እንተኾነ ንጉስ ኣክኣብ ካብ ክፉእ ግብሩ ክምለስ ኣይተራእየን እኳ ድኣ ሓጥያት ኣብ ልዕሊ ሓጥያት እና ወሰኸ ንኹሎም ሕዝቢ ኣምላኽ ብኣምልኾ ጣዖት ከም ዝተሓዙ ገበረ።እንሆ ካኣ ርኽሰት ኣብ ልዕሊ ርኽሰት ስለ ዝበዝሐ ነቢይ ኤልያስ ናብ ቅዱስ እግዚኣብሔር ለሚኑ ሰማይ ዝናብ ከይህብ ምድሪ ድማ ፍረ ከይተውጽእ ንሰለስተ ዓመትን መንፍቕን ዓጸዎ።(1ነገ፲፰፡፲፮-መፈጸምታ/18፡16-መፈ )
እንሆ ኣብ ኩላ ምድሪ ጥሜትን ረሃብን ኮነ፡ ነቢይ ኤልያስ ግና ብፍቓድ ኣምላኽ መግቡ ብኳዃት ይመጸሉ ማይ ድማ ኣብቲ እግሪ ዝነበሮ በዓቲ ከይዱ ይሰቲ ነበረ።ድሕሪ ግዜ ግና እቶም ዝምግብዎ ዝነበሩ ኳዃት ስርሖም ኣቋረጹ እታ ዝሰትየላ ዝነበረ ማይ ካኣ ነቐጸት።ብድሕሪ’ዚ እግዚኣብሔር “ሑር ሰራፕታ ወብህየ ትሴስየከ ብእሲት መበለት-ናብ ሰረጵታ ኪድ እንሆ ካኣ ሓንቲ መበለት ክትምግበካ ኢያ” በሎ።(1ነገ፲፯፡፰-፱/17፡8-9)።ነቢይ ኤልያስ ድማ ከምቲ እግዚኣብሔር ዝኣዘዞ ገበረ ፡ኣብ ሰራጵታ ድማ በጽሐ ፡እንሆ ካኣ ኣደ ነቢይ ዮናስ ዕንጸይቲ ክትኣሪ ጸንሓቶ።ንዓኣ ካኣ ጸዊዑ “ቅሩብ ዝስተ ማይ እንዶ ኣምጽእለይ በጃኺ “ክብል ተዛራባ።ክተምጽእ ኢላ ምስ ተበገሰት ድማ ጸዊዑ “ቁራስ እንጌራ ተማልእለይ “በላ።ንሳ ኻኣ “ብዘይካ ሽልገት ሓሪጭ ኣብ ዕትሮ ፥ሒደት ዘይቲ ኣብ መቐርሰሚቶ እንጌራ ከምዘይብለይ ብሕያው እግዚኣብሔር ኣምላኽካ ይምሕል ኣለኹ ።እኔኹ ካኣ ገለ ቅሩብ ዕንጸይቲ ይኣሪ ኣለኹ ኣትየ ድማ ንዓይን ንወደይን ክስንክቶ እየ ንዕኡ በሊዕና ክንመውት ኢና ” በለቶ።ኤልያስ ካኣ ኣይትፍርሂ ከመይ እግዚኣብሔር ኣምላኽ እስራኤል ክሳዕ እታ እግዚኣብሔር ንምድሪ ዝናም ዘዝንመላ መዓልቲ ሓሪጭ ካብ ዕትሮ ኣይውዳእን እቲ ዘይቲ’ን ካብ መቐርሰሚቶ ኣይጎድልን ኢዩ ይብል ኣሎ እሞ ኪዲ ከምቲ ዝበልክዮ ሰንክቲ ቅድም ግና ካብኡ ንዓይ ንእሽቶ ሰንኪትኪ ኣምጽእለይ ፡ድኅሪኡ ካኣ ንዓኽን ንወድኽን ሰንክቲ “በላ።እንሆ ካኣ ከምቲ ኤልያስ ዝበላ ገበረት።እግዚኣብሔር ብኣፍ ነቢይ ኤልያስ ከም ዝተዛረቦ ካኣ ሓርጭ ካብ ዕትሮ ዘይቲ ካኣ ካብ መቐርሰሚቶ ኣይጎደለን።
ድሕሪ ግዜ ግና እቲ ወዳ ማለት ዮናስ ሞተ።ናብ ነቢይ ኤልያስ ከይዳ ካኣ ሓጥያተይ ክትዘኻኽረኒ ወደይ ክትቀትለልይ ዲኻ መጺእካ ክትብል ተዛረበቶ።ነቢይ ኤልያስ ግና ነቲ ውላድ ኣምጽእለይ ኢሉ ናብ ቅዱስ እግዚኣብሔር ጸሎት ኣቕረበ።እንሆ ካኣ ነፍሲ ናይቲ ህጻን ናብ ንስጋኡ ተመልሰት እሞ ካብ ሞቱ ተንስኤ።(1ነገ፲፯፡፩-፳፬/17፡1-24)
ዮናስ ኣርብዓ ዓመት ምስ መልኤ ሃብቲ ትንቢት ተዋሂብዎ ምምሃር ጀመረ።እንሆ ካኣ እታ ዓባይ ከተማ ነኔዌ ሓጥያታ ክሳዕ ሰማይ በጺሑ ኢዩ እሞ ናብታ ዓባይ ከተማ ነኔዌ ከይድካ ካብ ርኽሰት ክትምለስ ከም ዘላዋ ምሃርን ገስጽን እንተዘይኮነስ ድሕሪ ኣርብዓ መዓልቲ ነዛ ሃገር ከጥፍኣ እየ ዝብል ቃል ኣምላኽ ናብ ነቢይ ዮናስ መጸ።
ነቢይ ዮናስ ቃል ኣምላኽ ተቐበለ ፡እንተኾነ ግና እግዚኣብሔር መሓሪ እዩ ስለዚ እግዚኣብሔር ከጥፍኣኩም እዩ እንተበልክዎም ኣምላኽ ክምሕሮም እዩ ኣነ ግና ሓሳዊ ነቢይ ኮይነ ክተርፍ እየ እና በለ ምስ ውሽጡ ምጉት ጀመረ።እንሆ ካኣ ካብ ገጽ ኣምላኽ ንምህዳም ጉዕዞ ሓደ ኢሉ ተተሓሓዞ።ዋጋ ከፊሉ ካኣ መርከብ ተሳፊሩ ናብ ስፔይን ተበገሰ።
እወ! ካብ ገጽ ኣምላኽ ክሃድም ቦታ ክቕይር መረጸ።እግዚኣብሔር ግና ንባሕሪ ብማዕበል ኣናወጻ እታ ዮናስ ተሳፊሩላ ዝነበረ መርከብ ካኣ ልዕሊ ዓቐን ተናወጸት ክትጥሕል እውን ደለየት።ምስ እዚ ኩሉ ማዕበል ግና ነቢይ ዮናስ ኣብ ታሕታዋይ ክፍሊ ናይታ መርከብ በጥ ኢሉ ደቂሱ ነበረ።
ተሳፈርቲ ናይታ መርከብ ዝፋኹሰሎም መሲልዎም ኩሉ እቲ ንብረት ናብ ባሕሪ ኣእተውዎ።ለውጢ ግና ኣይመጸን።ኣብ መወዳእታ ግና ንዮናስ ካብ መደቀሲኡ ኣተንስእዎ እንሆ ካኣ እቲ ኩሉ ዝኾነ ብሰንኩ ምዃኑ ሓበሮም።እቲ ኩሉ ዝገብሮ ድማ ኣዘንተወሎም።እንሆ ካኣ ማዕበል ምእንቲ ክዓርፈልኩም ንዓይ ናብ ባሕሪ ደርብዩኒ በሎም።ንሳቶም ግና ፈርሑ ።ዕጫ እንተ ኣውደቑ ካኣ ናብ ዮናስ በጽሐት ፡ንዮናስ ድማ ናብ ባሕሪ ደርበይዎ። እግዚኣብሔር ኣምላኽ ግና ከድሕኖ ስለ ዝመደበ እንሆ ሓደ ዓቢ ዓሳ ነባሪ ከም ዝቕበሎ ገበረ፡ብኸምዚ ካኣ ነቢይ ዮናስ ኣብ ከብዲ ዓሳ ንሰለስተ መዓልትን ሰለስተ ለይትን ጽንሐ።ብድሕሪ እዚ ብትእዛዝ ኣምላኽ እቲ ዓሳ ናብ ንቑጽ ምድሪ ተፍኦ።ኣብ ከተማ ኣትዩ ካኣ እግዚኣብሒር ዝኣዘዞ ኩሉ ገበረ ፡ነቶም ህዝቢ ካኣ ሰበኸሎም።እንሆ ካኣ ካብ ንጉስ ክሳዕ እንስሳ ርእሶም ኣትሕት ኣቢሎም ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ንሰለስተ መዓልትን ለይትን ብጸሞን ብጸሎትን ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር በኸዩ ፡ካብ ክፉእ ግብሮም ካኣ ተመልሱ ።እግዚኣብሔር እቲ ክገብሮ ዝሓሰበ ኩሉ ገደፎ ንምልክት ምእንቲ ክኸውን ግና ኣብተን ነዋሕቲ ጎቦታትን ኣግራብን ኣኽራንን ነቲ ሓዊ ኣብጺሑ መለሶ።
ብድሕሪ’ዚ ነቢይ ዮናስ ናብ ሃገሩ ተመሊሱ ብነቢይነት ንህዝቢ ኣምላኽ ኣብ ምምሃርን ምምራሕን ተጸመደ።በዚ ዕለት እዚ ካኣ ዓረፈ።
ጸሎትን በረኸትን ናይ ነቢይ ዮናስ ምስ ኩላትና ይኹን።
ኣሜን!!!
ወስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን።
Share this:
TwitterFacebook16
Related
ነገረ ቅዱሳን
In “ነገረ ቅዱሳን”
ነገረ ቅዱሳን
ነገረ ቅዱሳን
In “ነገረ ቅዱሳን”
October 5, 2013Leave a reply
« Previous
Next »
Leave a Reply
Your email address will not be published. Required fields are marked *
Name *
Email *
Website
Comment
Notify me of new comments via email.
Recent Posts
፳፮/26 ሓምለ ዕረፍቱ ለኣቡነ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን/26th july the death of st.Aba Selama Kesatiebrhan August 2, 2014
፳፭/25 ዕረፍቱ ለሓዋርያ ይሁዳ July 2, 2014
፲፯/17 ዕለተ ዝክሩ ለኣባገሪማ/ 17th June The Commemoration Day of Aba Gerima June 24, 2014
፳፭/25 ግንቦት ዕረፍታ ለቅድስት ሰሎሜ June 2, 2014
ዕርገት እግዚእነ ወመድኃኒነ ኢየሱስ ክርስቶ (ቀዳማይ ክፋል) May 28, 2014
ዓውደ ኣዋርኅ
OCTOBER 2013
M T W T F S S
« Sep Nov »
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
Archives
August 2014
July 2014
June 2014
May 2014
April 2014
March 2014
February 2014
January 2014
December 2013
November 2013
October 2013
September 2013
August 2013
July 2013
June 2013
May 2013
April 2013
March 2013
February 2013
January 2013
Categories
ስብከት
ትምህርቲ ሃይማኖት
ነገረ ማርያም
ነገረ ቅዱሳን
ነገረ ክርስቶስ
ኪነ-ጥበብ
Uncategorized
View Full Site
Blog at WordPress.com.
Now Available! Download WordPress for Android


text:
መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ብመድረኽ ዝተፈነወ ንምጽንጻን ዝምልከት ዜና ትሕዝቱኡ ብምጥዋይ ኮነ ኢሉ ናብ ህዝቢ ራዕዲ ዘእቱ ወረ ይዝርግሕ ምህላዉ ተፈሊጡ። በዚ መሰረት ብርክት ዝበሉ ሃገራዊ ድሕነት ዘዋፈሮም ናይ 03 ዘራጋሕቲ ኣብ ከተማ ኣስመራ፡ መንግስቲ ኤርትራ፡ንነብሲ ወከፍ ሰብ ኣብ ገዝኡ ከሎ ከይተረፈ ክሰምዕን ክርኢን ዘኽእሎ ዝተራቐቐ መሳርሒ ኣምጺኡ ኣሎ ዝብል ወረ ይነዝሑ ምህላዎም ምንጭታት ካብ ኣስመራ ገሊጾም።
እቶም መንግስቲ ዘዋፈሮም ሰባት ህዝቢ ነጻ ኮይኑ መታን ከይዛረብ፡ንዓቕሚ ናይ መንግስቲ ኤርትራ ዘጋንን ወረ ይነዝሑ ምህላዎም ተፈሊጡ።ኮይኑ ድማ ብርክት ዝበሉ ተጠቀምቲ ኢንተርነት ካብ ኢንተርነት ካፈታት ክርሕቁ ይረኣዩ ምህላዎም ተሓቢሩ።
ብኣንጻር እዚ ዝበሃል ዘሎ ወረ ከም ቫይበር ዋትስኣፕ ኣይሞ ዝኣመሰሉ ርክባት፡ ይትረፍ ከም መንግስቲ ኤርትራ ዝኣመሰለ ቁመንኡ ተመናኒሁ ዘሎ ጉጅለ፡ እቶም ዝተራቐቑ መንግስታት እውን ብቐሊሉ ክሰብርዎምን ኪጸናጸንዎምን ከምዘይክእሉ እቶም ምንጭታት ሓቢሮም። ርክባት ቫይበርን ዋትስኣፕን ኣይሞን ብኣቕረብቲ ኣገልግሎት ብኮድ ዝተሸፈኑ ሙኻኖም ይሕበር።
እቶም ምንጭታት ኣብ መልእኽቶም ነዚ ተረዲኡ ህዝቢ እዚ ብመንግስቲ ኤርትራ ኮነ ኢልካ ዝንዛሕ ዘሎ ወረ ፈጠራ ሙኻኑ ክግንዘቦ፡ ብፍላይ እቲ ብዋትስኣፕን ቫይበርን ዝካየድ ርክባት ብዘይሻቕሎት ኪቕጽሎ ከምዝኽእል እቶም ምንጭታት ሓቢሮም።እቶም ምንጭታት ኣብ መልእኽቶም ሃገራዊ ድሕነት ይትረፍ ኣህጉራዊ ኮዳት ክሰብር ኣብ ትሕቲ ሙቁጽጻሩ ዘእተዎ ሞባይል እውን ኪኸፍት ኣይክእልን ኢሎም። ናይዚ መርኣያ ኪገልጹ ከለዉ ንኣቶ ተስፋሚካኤል ሸሪፎ ዝተባህለ ገዲም ተጋዳላይ ኣሲሮም ድሕሪ ምውሳዶም ፓስ ዎርድኻ ክፈት ኢሎም ክሳብ ኢዱ መንኩቡን ዝስበር ከምዝኸትከትዎ ሓቢሮም።
መንግስቲ ኤርትራ ሚልዮናት ዶላር ኣውፊሩ መጸናጸኒ ኪገብር ዝህቅን እኳ እንተኾነ፡ እቲ ኣብ ምጽንጻን ኪገብሮ ዝኽእል ዕዮ ኣብቶም ንሱ ዝቆጻጸሮም ናይ ኤሪተል ርክባት ጥራይ ሙኻኑ ይፍለጥ።
ኣብቲ መዳይ እውን እንተኾነ እቶም ዘእተዎም ቻይናውያንን ህንዳውያንን ናይ ክልተ ወርሒ ክፍሊቶም ስለዘይተኸፈሉ ነቲ ዓዲ ገዲፎሞ ይወጹ ምህላዎም እቶም ምንጭታት ይሕብሩ።


text:
ኢትዮጵያ ንሰላም ዳርፉር ትሰርሕ ኣላ…
መቐለ ጥሪ 05/2010(ድወት) ኢትዮጵያ ኣብ ዳርፉር ዘላቂ ሰላም ንክዓስል እትገብሮ ፃዕርን ድጋፍን ኣጠናኺራ ከምትቕፅለሉ ሓቢራ።
ኣብ ዳርፉር ዘላቂ ሰላም ንክዓስል መንግስቲ ሱዳን ይገብሮ ዘሎ ፃዕሪ ኢትዮጵያ ከምትድግፍ ዝገለፁ ኣብ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ቐዋሚ መልእኽተኛን ኣምባሳደርን ኢትዮጵያ ተቀዳ ኣለሙ እዮም።
ልኡኽ ዳርፉር መሰረት ገይሩ ንኣቦ መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪካን ሓጋዚ ዋና ፀሓፊ ውድብ ሕቡራት መንግስታትን ፀብፃብ እንትቐርብ ኣብቲ ከባቢ ዘሎ ሰላም እናተመሓየሸ ምዃኑን መንግስቲ ሱዳን የበርክቶ ዘሎ ኣስተዋፅኦ ዝነኣድ ምዃኑን ኣምባሳደር ተቀዳ ኣለሙ ሓቢሮም።
ኣብዚ ሐዚ እዋን ዕጥቂ ናይ ምፍታሕ ስራሕቲ ይሳለጡ ምህላዎምን እዚ ድማ ኣብቲ ከባቢ ዝርኣ ተደጋጋሚ ጐንፂ ብምትራፍ ዘላቂ ሰላም ንክዓስል ዓብይ ኣበርክቶ ከምዝህልዎን እዮም ሓቢሮም እቶም ኣምባሳደር።
ኣብቲ ከባቢ ዝንቀሳቐሱ ሓይልታት ቅድሚ ውሱን ዓመታት ኣብ ኳታር ዶሃ ዝተፈረመ ስምምዕነት ሰላም ክኽብሩ ከምዝግባእ እውን ሓቢሮም እዮም ኣምባሳደር ተቀዳ።
ኣብ ከባቢ ምዕራብ ኣፍሪካ፣ ሳሕልን ቻድን ዘለዉ ዞባዊ ኹነታት ኢትዮጵያ ከምዘተሓሳስባን እዚ ንምፍታሕ ኣብ ዝግበር ቃልስን ፃዕርን ማሕበረሰብ ዓለም ድጋፍ ክህብ ሓቲቶም እቶም ኣምባሳደር።


text:
እረማ መለማመዲ ምምማይ ጽሑፍ ቍ.3
እቲ ኣብ ዝሓለፈ እታው (18 መጋቢት 2017) ዝቐረበ ዝምመ ጽሑፍ ብዘይ መሰረታዊ ምቅይያር ምዕሩይ ኣጽሓሕፋኡ ኣብ ታሕቲ ይቐርብ። ማዕረ-ብማዕረ ምስ እቲ ዝተኣረመ ንምወድዳር፡ እቲ ምንጪ ጥቕሲ እውን ኣብ ታሕቲ ሰፊሩ ኣሎ።
እሩም፤
ሰብ ቀደም፡ ኣብ መርዓ ብማሰ፡ ኣብ ቀብሪ ብመልቀስ፡ ገይሮም ኵነታት ግዜ የረድኡ ነበሩ። ከም’ዚ ሎሚ ጋዜጠኛታት፡ ወረ ንዝደሊ ወረ፡ ትምህርታዊ-ነገራት ንዝነብብ ትምህርቲ ወዘተ. እንተ ዘይኣቕረቡ’ኳ፡ ምስ ዓቕሚ ህዝቢን ምስ እቲ ዝነበሩዎ ጊዜን ዝሰማማዑ ማሕበራዊ፡ ፓለቲካውን ኤኮንሚያውን ትሕዝቶታት ዘልዎ ምዕዶታት ይልግሱ ነበሩ።
ምንጪ ናይ’ዚ ኣብ ላዕሊ ዝተኣረመ ጽሑፍ እዚ ዚስዕብ ነይሩ፤
ኣብ መርዓ ብማሰ፡ ኣብ ቀብሪ ብመልቀስ፡ ገይሮም ኩነታት ግዜ ዘረድኡ ዝነበሩ ሰባት ከምዚ ሎሚ ጋዜጣን፡ ጋዜጠኛታትን ንሓፋሽ፡ ወረ ንዝደሊ ወረ፡ ትምህርታዊ ነገራት ንዘንብብ ትምህርቲ ወዘተ ምሁራዊ ነገራት እንተ ዘይኣቕረቡኳ፣ ከም ዓቕሚ ህዝብን፡ ምስ ዝነበሩዎ ጊዜን ዝሰማማዕ ማሕበራዊ ፓለቲካውን ኤኮንሚያውን ትሕዝቶ ዘልዎ ማዕዳታት ይልግሱ ነበሩ። (ጉርጃ ተስፋስላሴ፡ “ሓጺር ታሪኽ ጋዜጣ ትግርኛ” ገጽ 20. 5ይ ሕ.ጽ. ብምልኡ)
ኣብ ዝቕጽል እታው “መለማመዲ ምምማይ ጽሑፍ ቍ.4” … ይቐርብ።
ኣርኣያ ካሳ
1 ምያዝያ 2017


text:
ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን መንበረ ጵጵስና ሃገረ ስብከት ሰሜን ኣሜሪካ እዚ ተጀሚሩ ዘሎ ጾመ-ኣርብዓ ናይ ድኅነትን በረኸትን ክኾነልና ንኣምላኽ ንልምን። ቀጺልና ኣብዚ እዋን እዚ ኤርትራውያን
ናብ ምእመናን ሕዝበ ክርስቲያን፡
ብሩኽ በዓል ልደት ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስን ርሑስ ሓድሽ ዓመትን ይግበረልና። ቀጺልና ንጥሪ/January 30-31/ 2010 (ጥሪ ፳፪ - ፳፫ 2002 ዓ.ም. ግእዝ) ናይ ኣዴና ቅድስቲ ድንግል ማርያም ኣስተርእዮታ እነብዕለሉ ዓመታዊ ብዓልና ተኻፈልቲ ናይ ዝተፈላለየ መንፈሳዊ መደባት ክትኮኑ ብኽብሪ ንዕድም።
ብፁዕ ኣቡነ መቃርዮስ ጳጳስ ሃገረ-ስብከት ሰሜን ኣሜሪካ, ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያ ኮይኖም ዝተመዘዙ፡ ልኡኽ ሃገረ-ስብከት ሰሜን ኣሜሪካ ብ26 መስከረም 2009 (፲፮ መስከረም ፳፻፪ ዓ.ም ግእዝ) ምስ ፖፕ ሺኖዳ 3ይ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፓትርያርክ ናይ እስክንድርያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ድሕሪ ዝተገብረ ርክብ እዩ።


text:
ጀነራል ፍሊጶስ ኣብ ከተማ ኣስመራ ጥቓ በተክርስትያን እንዳስላሰ ዝጸንሐ ዕዳጋ ኣሕምልቲን ሽጉርቲ ኮሚደረን ብኣባላት ጸጥታን ምምሕዳር ከተማን ከምዝዕጾ ጌሩ። እዚ ብርክት ዝበሉ ድኻታት ዜጋታት ሽጉርትን ኮሚደረ ዝኣመሰለ ኣሕምልታትን ፍረታትን ብምሻጥ ሰናቲም ከጠራቑሙሉ ዝጸንሐ ዕዳጋ፡በቲ ተመጣጣኒ ዋጋታቱ ብዙሓት ዓቕሚ ዘይብሎም ዜጋታት ክመርጽዎ ዝጸንሑ ዕዳጋ ኢዩ።
እቲ ዕዳጋ ብርክት ዝበሉ ስኡናት ስድራቤታት ዝሸጡሉን ዝዕዱጉሉን ዝነበረ ኮይኑ ብርክት ዝበሉ ኣካለ ስንኩላን እውን ብላምብሬታ ኣብ ምግዕዓዝ ካሴታት ኮሚደረ ኣሕምልቲ ተዋፊሮሙሉ ዝነበሩ ኢዩ።
እቲ ዕዳጋ ብዘይካ ኣሕምልትን ፍረታትን ብናይ ድኻታት ዓቕሚ ክግዛእ ዝኽእል ከም ኣቕሑ ገዛ መስተዩ ማይ ወዘተ ዝኣመሰሉ ሕሱር ኣቕሑት ዝሽየጠሉ ዝነበረ ዕዳጋ ድኻታት ኢዩ።
ብዘይካ እዚ ካብ ከባቢ ኣስመራ( ዓድታት) ዝመጹ ሰባት፡ ደርሆ፡ እንቃቅሖ ዝኣመሰለ ነገራት ሒዞም መጺኦም ድሕሪ ምሻጥ፡ ኮሚደረ ሽጉርቲ ዝገዝኡሉ ዝነበሩ ቦታ ድኻታት ኢዩ። ብዓይኒ ሽቕለት እውን ብርክት ዝበሉ ኣካለ ስንኩላን ብላምብሬታ ዘመላልሱስሉ ምንባሩ ዝፍለጥ ኮይኑ፡ ካልኦት ናይ ጉልበት ሰራሕተኛታት ምርጋፍን ምጽዓንን ዝኣመሰለ ስራሕ ብምስራሕ ድራር እለቶም ዝምእሩሩሉ ዝነበሩ ምንጪ ኣታዊ ድኻታት ዜጋታትና ኢዩ ነይሩ።
እቶም ብጀነራል ፍሊጶስ ዝተኣዘዙ ኣሃዱታት ነቲ ሰፈር ብሓይሊ ድሕሪ ምፍራስ ነቲ ከባቢ ዝፈረሰ መዓስከር ጸላኢ ክሳብ ዝመስል ከምዝደምሰስዎ ተፈሊጡ።
ጀነራል ፍሊጶስ ነዚ ናይ ብዙሓት ስድራቤታት ገንዘባዊ ሕጽረትን ስእነትን ከቃልል ዝጸንሐ ናይ ኣሕምልቲ ዕዳጋ ኪዓጽወሉ ዝደለየሉ ምኽንያት ንጹር እኳ እንተዘይኮነ፡ ገለ ምንጭታት ደቂ እቲ ከባቢ ኣንጻር መንግስቲ ኤርትራ ዘለዎም ዘይዕግበት ዓው ኢሎም ይገልጹ ስለዝነበሩ ነቶም ደቂ ከባቢ ንምቕጻዕ ዝተገበረ ስጉምቲ ኢዩ ክብሉ ይሕብሩ።
ብኻልእ ወገን ገለ ምንጭታት ኣብቲ ዕዳጋ ኣሕምልቲ ሰባት ተራኺቦም ንምረት ህይወት ኣብ ትሕቲ መንግስቲ ኤርትራ ብተደጋጋሚ ዝገልጹሉ መተኣኻኸቢ ስለዝኾነ፡ ብርክት ዝበሉ ናይ እዝኒ ኣዋፊሩ መንግስቲ ሓበሬታ ድሕሪ ምእካቡ እቲ ከባቢ ናይ ተቓውሞ ምንጪ ኪኸውን ይከኣል ኢዩ ዝብል ገምጋም ስለዝወሰደ ኢዩ ክብሉ ይሕብሩ።
ጀነራል ፍሊጶስ ብመንገዲ ወይዘሮ ጽገረዳ ዝኣመሰላ ሰብ ዘመን ክሳብ 39 ኪሎ ወርቂ ብምንጋድ ብሚልዮናት ዝቑጸር ዶላራት ኣብ ቻይናን ዱበይን የቕምጠሉ ኣብ ዘለዉሉ እዋን፡ ኣሕምልቲን ፍረታትን ሸይጦም ንዝናበሩ ዜጋታትን ኣካለስንኩላንን ከምዚ ዝኣመሰለ ምክልባት ኪገብር ምርኣይ ኣዚዩ ዘሕዝን ሙኻኑ እቶም ምንጭታት ይገልጹ።


text:
1. ኣየናይ ዕላማ ወይ ፖሊሲ ናይ መቕጻዕቲ ከምንወስድ ከምዝንጸር ተገይሩ ኣሎ ሓድሽ ገበናዊ ሕጊ ሃገረ ኤርትራ፡ ፍትሒዘረጋግጽ፣ሓላፍዘላፍን፣ሌላን ጉለላን ዘወግድ ኣብ ዊንታን ኣረኣእያ ናይ ሰባት ዘይሙርከስ ርግኣት ዘለዎ ስርዓተ መቅጻዕቲ ክሰፍን ክሕግዝ’ዩ እቲ ትጽቢት። ኣብ መንጎ ተመሳሳሊ ገበን ዝፈጸሙን ተመሳሳሊ ድሕረ ባይታን ባህርን ዘለዎም ገበነኛታትን ክወሃብ ዝጸንሐ ሓላፍ ዘላፍ ንምእራም ‘just Dessert’ ዝብል ፖሊሲ ናይ መቕጻዕቲ ከም ቅቡልን ሌላንጉለላን ንምውጋድን ኣብ መንጎ ዓይነት ገበናትን ገበነኛታትን ከከም ደረጃ ክብደቶምን ምምስሳሎምን መቕጻዕቲ ከምዝስርዓሎም ንምግባር፡ እንተወሓደ እንተወሓደ ኣብ ልዕሊ ተመሳሳሊ ገበን ዝፈጸሙን ተመሳስሊ ገበነኛታትን ተመሳሳሊ መቕጻዕቲ ብምሃብ፡ ፍትሒ ምርግጋጽን ንገበነኛታት ከከም ደረጃ ክብደቶም ንምቕጽዖምን ግዝኣተ ሕጊ ንምስፋን እዩ።
2. ንመቕጻዕቲ ዝተዋህበ ጋግ ከም ዝጸብብ ተገይሩ ኣሎ ድሕሪ ሕጂእቲዝወሃብ መቕጻዕቲ ብደረጃ ፍልጠት፣ ዓቕሚ ወይውን ኣረኣእያ ናይ ደያኑ ኣይኽኸውንን እዩ። ዝበዝሕ ኣብ ሕጊ ክምርኮስ ዝወሓደ ድማ ኣብ ሕልና ዳኛ ዝግደፍ ኮይኑ ተሳኢሉ ኣሎ። ብሕጊ ኣቢልካ ጥራይ ናይ ሓባር መረዳእታ ከምዝመጽእ ክግበር ተጻዒሩሊ ኣሎ። ተራ ዳኛ (በቲ ዝወጽእ ናይ መርትዖ ሕጊ ተሞርኪሱ) መርትዖታት መዚኑ ገበነኛ ድዩ ኣይኮነን ኢሉ ምውሳን ኢዩ። ንመቅጻዕቲ ዝምልከት ግና ህዝቢ በቲ ዘውጽኦ ሕጊ ኣቢሉ ዝውስኖ ጉዳይ ኢዩ።
3. ብሩህን ንጹርን ንምርድኡ ቀሊልን’ዩ ዝኾነ ይኹን ሕጊ ኣገልግሎቱ ንህዝቢ ስለ ዝኾነ፡ ብቐሊል መገዲ ተጻሒፉ ህዝቢ ብዘይ ብዙሕ ሓገዝ ናይ ክኢላታት ንመሰረታዊ ኣምራቱ ክርድኦ ይግባእ። ትሕዝቶ ናይ ነፍሲ ወከፍገበንንንእኡዝወሃብመቕጻዕትን ብንጹር ተጻሒፉ ህዝቢ ብቐሊል ከም ዝፈልጦን ኣብ ተግባር ኣብ ዝውዕለሉ ግዜ ድማ ከም ቃሉን መንፈሱን ጥራይ ከም ዝትግበር ንኽኸውንን ዘድሊ ጻዕሪ ተኻዪዱሉ’ዩ። እምበኣር፣ እዚ ሓድሽ ገበናዊ ሕጊ ኤርትራ ነቶም ተመሳሳሊ ደረጃ ክብደት ኣለዎም ዝበሃሉ ገበናት ብሓደ ጠርኒፉ፡ ንእኦም ዝግባእ መቕጻዕቲ ኣስፊሩ ስለ ዘሎ፡ ዝኾነ ሰብ ብቐሊሉ ክርድኦ ይኽእል እዩ። ህዝቢ ብሓፈሻ፣ ገበን ክፍጽሙ ዝኽእሉ ሰባት ከኣ ብፍላይ፣ ሓደ ገበን ገና ኣብ ኣብያተ ፍርዲ ከይበጽሐ ኸሎ እቲ ዝወሃብ መቕጻዕቲ ኣቐዲሞም ብቐሊል ክፈልጥዎ ስለ ዝኾኑ፡ ገበናዊ ሕጊ ኤርትራ ገበን ኣብ ምጕዳል ዓብዪ ኣበርክቶ ክህልዎ እዩ። ስርዓተ ገበን ኤርትራ ኸኣ ሓይሉ ዝያዳ ገበን ኣብ ምክልኻል እምበር ገበን መምስ ተፈጸመ ኣብ ምቕጻዕ ኣይክኸውንን እዩ። ጕዳያት ናብ ኣብያተ ፍርዲ ምስ ዝቐርቡ ኸኣ፡ ነቲ ገበናዊ ሕጊ ኣብ ምትርጓምን ንገበናት ዝግባእ መቕጻዕቲ ኣብ ምፍላጥን እተራቐቐ ናይ ሕጊ ኣፍልጦ ከም ዘየድልዮ ኾይኑ ተዳልዩ ኣሎ። እምበኣር ገበነኛታት ዝፍረዱ በቲ ብንጹር ተጻሒፉ ዘሎ ሕጊ ክኸውን ኢዩ።
4. ንጹር ደረጃታትን መስርዕን ናይ ገበናት ከምዝዳሎ ተገይሩ ኣሎ ህዝብን መንግስትን ዝዓግቡሉ ስርዓተ-ገበን ንምርግጋጽ፣ ኣብ ገበናዊ ሕጊ ኤርትራ ገበናት በብደረጃኦም ተሰሪዖም ስለ ዘለዉ፣ ንነፍሲ ወከፍ ገበን ዝወሃብ ናይ መቕጻዕቲ ክፍተት (range) ኸኣ ጸቢቡ ስለ ዘሎ፡ ኣብ ኵሉ ኣብያተ ፍርዲ ኤርትራ ካብ ሓላፍ ዘላፍን ሌላን ጕሌላን ናጻ ዝኾነ፣ ተመሳሳሊ ገበን ንዝፈጸሙ ሰባት ከኣ ተመሳሳሊ መቕጻዕትታት ዝህብ ስርዓተ-ገበን ክህሉ እዩ። በዚ ድማ ኣብ ምሉእ ሃገረ-ኤርትራ ገበናዊ ፍትሒ ክረጋገጽ እዩ። ክብደትን ዓይነትን ገበን ደያኑ ኣብ ኣወሳስና መቅጻዕቲ ርትዓዊ ዝኾነ ተማጣጣኒ መቅጻዕቲ ክውስኑ ከኽእል ኢዩ። በዚ ድማ ኣብ ኩሉ ጽፍሕታት ዳንነት ብሓደ ናይ ኣፈጻጽማ መንገዲ ንኽትግበር ዘኽእል መምርሒ ናይ ኣወሳስና መቕጻዕቲ ተዋዲዱ ኣሎ።
5. ኣህጉራዊ ምቁጽጻር ንዝግበረሎ ገበናት ዘድሊ ኣስተብህሎ ተገይሩሎም ኣሎ ሓድሽ ገበናዊ ሕጊ ኤርትራ፣ ኤርትራ ኣንጻር ዓለምለኻዊ ገበናት ኣብ ዝግበር ቃልሲ ንዘለዋ ኣበርክቶ ዘጉልሕ ምእንቲ ክኸውን፣ ምስቶም ኣብ መበል ዕስራን ሓደን ክፍለ- ዘመን ብደረጃ ዓለም ዝስርሓሎም መትከላት ኣህጉራዊ ሕጊ ከም ዝሳነ ኾይኑ ተዳልዩ ኣሎ።
6. ምውህሃድ ኣዋጃትን ድንጋጌታትን ምስ ገበናዊ ሕጊ። በብጊዚኡ ክወጹ ዝጸንሑ ኣዋጃትን ድንጋጌታን ተዋሂቦም ዘለዉ ገበናትን መቕጻዕትታቶም ተራእዩ ብመንጽር’ቲ ኣብ ገበናዊ ሕጊ ዝወሃብ መትከላትን ዓይነታት መቕጻዕትን ተዋሃሂዱ ዝኸደሉ ኣገባብ ክተኣታቶ ጻዕሪ ክግበረሎም ኢዩ። (fishers, commercial, forestry, immigration…
ፍሉይ ኣተኩሮ ዝተገብረሎም ዓይነት ገበናት
• ንጸርፋዊ ባህርይ (insulting behaviour and insult) ብዝምልከት’ውን፡ መቕጻዕቲ ብሓፈሻኡ ንዅሎም ዓይነታት ጸርፊ ዝምልከት ሓደ መቕጻዕቲ ስለ ዝነበረ፡ ንያታዊ ሕግታትናን ህሉው ሕብረተሰባዊ ዅነታትናን ኣብ ግምት ብምእታው ጸርፍታት ኣብ ክልተ ደረጃ ኽብደት ተሰሪዖም ዝተፈላለየ መቕጻዕቲ ከም ዝወሃቦም ተገይሩ ኣሎ።
• ንኣካላዊ ማህሰይትን ማህረምትን ብዝምልከት’ውን ንያታዊ ሕግታትና መሰረት ብምግባር ብዓይነት እቲ መሳርሒ፡ ብመጠን እቲ ዝወረደ ማህሰይትን ብዓይነት እቲ ኵነታት ኣፈጻጽማን ኣብ ሰለስተ ጕጅለታት ተመቒሉ ንኽትዓየሉ ቀሊል ብዝኾነን ብሩህን ኣገባብ ተዳልዩ ኣሎ።
• ንጸርፋዊ ባህርይ (insulting behaviour and insult) ብዝምልከት’ውን፡ መቕጻዕቲ ብሓፈሻኡ ንዅሎም ዓይነታት ጸርፊ ዝምልከት ሓደ መቕጻዕቲ ስለ ዝነበረ፡ ንያታዊ ሕግታትናን ህሉው ሕብረተሰባዊ ዅነታትናን ኣብ ግምት ብምእታው ጸርፍታት ኣብ ክልተ ደረጃ ኽብደት ተሰሪዖም ዝተፈላለየ መቕጻዕቲ ከም ዝወሃቦም ተገይሩ ኣሎ።


text:
ተራ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ቅድስት ቤተክርስቲያን
“ ተራ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ቅድስት ቤተክርስቲያን”
ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ካብ ጥንቲ ጀሚራ ንክልቲኡ ጾታ፣ ንደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ብማዕረ እያ እትጥምቶም። ክልቲኦም ብማዕረ ብመልክዕን ብምስልን ኣምላኽ እዮም ተፈጢሮም። “ኣምላኽ ድማ ብመልክዑ ሰብ ፈጠረ። ብመልክዕ ኣምላኽ ፈጠሮ። ተባዕታይን ኣንስተይትን ገይሩ ፈጠሮም።” /ዘፍ 1፡27/ ክልቲኦም ብማዕረ ወዲቖም፣ ክልቲኦም ድማ ብማዕረ ብደም ጐይታናን ኣምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ድሒኖም እዮም።
“ኵላትኩም ብክርስቶስ ኢየሱስ ሓደ ኢኹም እሞ፡ በዚ ኣይሁዳዊ ወይስ ጽርኣዊ የልቦን፡ በዚ ባርያ ወይስ ጭዋ የልቦን፡ በዚ ተባዕታይ ወይስ ኣንስተይቲ የልቦን።”ገላ 3፡28
ኣብ ብሉይ ኪዳን፣ ጓል ኣንስተይቲ ዝነበራ ቦታ ኣዝዩ ትሑት ነበረ። ክትምስክር ኮነ፣ ክትመሃር ይፍቀደላ ኣይነበረን። ዉድቀት ደቂ ሰባት ብሄዋን ስለተበገሰ፣ ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ዝነበረ ኣረኣእያ ኣዝዩ ትሑትን፣ ንዕቀት ዝተሓወሶ ነበረ። ታሪክ ኲሉ ዓለም ዝለወጠ ጐይታ ግና፣ ነዚ ነገር ሓንሳብ ንሓዋሩ ቀይርዎ እዩ።
ብስጋ ዝዉለደሉ ግዜ ምስ ኣኸለ፣ ነቲ ብዝኽትምና ዝዓበየት ድንግል ማርያም እዩ መሪጽዋ። ብእኣ ኣቢሉ ድማ ኲሉ ታሪክ ተቀይሩ እዩ። ደጊም ጓል ኣንስተይቲ እትኽሰስ፣ እትንዓቅ፣ እትጽረፍ ፍጥረት ኣይኰነትን። ብሰንኪ ሄዋን ዝኣተወ ዉድቀት፣ ብሰንኪ ማርያም ከኣ ድሕነት ተረኺቡ እዩ። እታ ድንግል ዝነበረት ሄዋን፣ ቃል እቲ ዝወደቐ መልኣኽ ማለት ቃል ሰይጣን (ተመን) ሰሚዓ፣ ትእዛዝ ኣፍሪሳ ኣብ ትሕቲ ሞት ከም ንቑረን ገበረትና። በንጻሩ ድንግል ማርያም ድማ፣ ቃል ሰማያዊ ቅዱስ መልኣኽ ሰሚዓ፣ ብትሕትና መርሚራን ተኣዚዛን፣ ንወሃቢ ህይወት ንጐይታ ወለደትልና። ቀዳማይ ፍረ ማህጸን ናይ ሄዋን ማለት ቃየል ቀታሊ ነፍሲ ኮነ። ቦኽሪ ወዳ ንድንግል ግና ወሃቢ ህይወት እዩ። ስለዚ ኲሉ ታሪክ ደቂ ኣንስትዮ ድሕሪ ጐይታ ተቐይሩ እዩ።
ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ኣገልግሎት ጐይታ
ብዘይካ ወላዲቱ ቅድስት ድንግል ማርያም ካልኦት ብዙሓት ኣንስቲ ንጐይታ የገልግልኦ ነበራ። “ካብ ርኹሳት መናፍስትን ካብ ሕማምን ዝሐወያ ሓያሎ ኣንስቲ ድማ ነበራ፡ ሾብዓተ ኣጋንንቲ ዝወጹላ እታ መግደላዊት ዚብልዋ ማርያም፡ ዮሃና ሰበይቲ ኩዛ ኣዛዝ ቤት ሄሮድስ፡ ሱሳና ኸኣ ብገንዘበን ዜገልግላኦ ኻልኦት ብዙሓትውን ምስኡ ነበራ።” ሉቃ 8፡3 ሓፍቲ ኣልኣዛር ዝነበራ ማርያምን ማርታን (ዮሃ 11 ሉቃ 10)። ቅድሚ ልደቱ ትንቢት ዝተዛረበት ቅድስት ነብዪት ሃና /ሉቃ 2፡38/።
ጐይታ ክፍዉስ እንከሎ ናይ ጾታ ፍልልይ ይገብር ኣይነበረን። ንዂለ ብማዕረ ይጥምት፣ ብማዕረ ድማ ይፍዉሰን ነበረ። ነታ ልዕሊ 12 ዓመት ደም ዝፈስሳ ዝነበረ ሰብይቲ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ሞጊስዋ እዩ “ጓለየ፡ እምነትኪ ኣድሓነትኪ። ብሰላም ኪዲ፡ ካብ ሕማምኪውን ጥዓዪ፡ በላ።” /ማር 5፡38/። ነታ 18 ዓመት ሙሉእ ሕቆኣ ጎቢጡ ዝነበረት ሰበይቲ “ጓል ኣብራሃም” ብምባል ፈዊስዋ /ሉቃ 13፡10/። ማርያም መግደላዊት /ሉቃ 8/ . . ወዘተ ተዘርዚሩ ኣይዉዳእን።
እታ ንጐይታ ኣብ ዔላ ዝዝረኸበቶ ሳምራዊት ሰበይቲ ዉን ፍሉይ ኣብነትና እያ /ዮሃ 4/። ከምቲ ወንጌል ዝነግረና እዛ ሰበይቲ እዚኣ ምስ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብዛዕባ ማይ ዝርርብ ከም ዝጀምሩ እሞ፣ ጐይታ ድማ ንሱ ወሃቢ ዘለኣለማዊ ማይ ከም ዝዀነን፣ ካብቲ ንሱ ዝህቦ ማይ ዝሰቲ ሰብ ዉን ንዘለኣለም ከም ዘይጸምእ ነገራ። ቀጺሉ ዉን ብዛዕባ ናታ ዉልቃዊ ህይወታ ከም ዝነገራን፣ በዚ ዉን ከም ዝተገረመትን፣ ንሱ እቲ መሲሕ ምዃኑ ከም ዝኣመነት ይነገረና። ግን ወንጌል እዚ ጥራይ ኣይኰነን ዝነግረና። እዛ ሰበይቲ ናብ ዓዲ ናብ ከተማ ኣትያ ” ዝገበርክዎ ዘበለ ዝነገረኒ ሰብኣይ ንዑ ርኣዩ። እንድዒ፡ ክርስቶስ ኰን ይኸውን፧” ኢላ ንህዝቢ ከም ዝመስከረት /ፍቕዲ 29/፣ እቶም ህዝቢ ዉን ” ስለቲ እታ ሰበይቲ፥ ዝገበርክዎ ዘበለ ነጊሩኒ፡ ኢላ ዝመስከረቶ ቓል፡ ካብታ ኸተማ እቲኣ ብዙሓት ሳምራውያን ብእኡ ኣመኑ።” /ፍቕዲ 39/። ታሪክ ቤተክርስቲያን ከም ዝምህረና፣ እዛ ሰበይቲ እዚኣ ድሕሪ ምዉራድ መንፈስ ቅዱስ ከም ዝተጠምቀትን፣ “ፎትኒ” ትርጉሙ “ብርሃን” ዝብል ክርስቲያናዊ ስም ከም ዝተዋህባን፣ ንሳ ደቃን ናብ ክርጣግና /ካርቴጅ-ናይ ሕጂ ቱኒዝያ/ ከም ዝኸዱን። ኣብኡ ድማ ኣብ ዘመን ኔሮን ብሰማእትነት ዓረፈት። ብሓጺሩ፣ እዛ ቅድስት ሰበይቲ ብንስሓ ህይወታ ዝቐየረት፣ ዞይራ ቃል ጐይታ ዝመሃረት፣ ኣብ መወዳእታ ድማ ብሰማእትነት ከም ዝዓረፈት እዩ።
ንጐይታ ክሳብ እግሪ መስቀል ዝሰዓብኦ ደቂ ኣንትዮ እየን። ካብ ኲሎም ዝተሓውረዩን፣ ሰለስተ ዓመት መመላእታ ደድሕሪ ጐይታ ዘሰዓቡን 12 ሓዋርያት፣ እንትርፎ ሓደ ዮሃንስ ወንጌላዊ ፍቁረ እግዚእ፣ ኩሎም ካልኦት ክሃድሙ እንከለዉ፣ ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ ግና ኣብ እግረ መስቀል ነበራ። “ኣብ ጥቓ መስቀል ኢየሱስ ከኣ ኣዲኡን ሓብቲኖኡ ማርያም ሰበይቲ ቀሌዮጳን ማርያም መግደላዊትን ደው ኢለን ነበራ።” /ዮሃ 19፡25/ “ንሳተን፡ ኣብ ገሊላ ኸሎ፡ ዝሰዓባኦን ዘገልግላኦን ብዙሓት ካልኦት ኣንስቲውን ምስኡ ናብ የሩሳሌም ዝደየባ እየን።” /ማር 15፡41/። እቲ ዝገርም ድማ ናይ ትንሳኤ ጐይታ ቀዳመይቲ ብስራት ዝተቀበለት ጓል ኣንስተይቲ እያ። “በታ ቐዳመይቲ መዓልቲ ሰሙን ንግሆ ምስ ተንስኤ፡ ነታ ሾብዓተ ኣጋንንቲ ዘውጽኣላ ማርያም ብዓልቲ መግደላ ቅድም ተራእያ።” /ማር 16፡9/
ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ኣገልግሎት ስብከተ ወንጌል
ወንጌል ጽቡቕ ጌርና ክንምርምር እንከለና፣ ብዛዕባ ደቂ ኣንትዮ ብዙሕ ኣብነታት ንረኽብ ኢና። ብፍላይ ኣብ ህይወት ቅዱስ ጵዉሎስ ብዙሓት ኣንስቲ ንረኽብ። እታ ቀዳመይቲ እትጥቀስ ፌበን እያ። ቅድስት ፌበን ነታ ኣብ ክንክርኤስ ዝነበረት ቤተክርስቲያን እተገልግል ዝነበረትን፣ ንመልእክቲ ጳዉሎስ ናብ ሰብ ሮሜ ዘብጽሐት መልእክተኛ እያ። “ፌቤን ሓብትና፡ እታ ኣገልጋሊት ማሕበር ክንክርኤስ ግዳ፡ ኤማዕቊበኩም ኣሎኹ። ንሳ ድማ ንብዙሓት ንኣይ ንርእሰይን ደጋፊት ነይራ እያ እሞ፡ ንቕዱሳን ከም ዚግባእ ጌርኩም ተቐበልዋ፡ ብትደልየኩም ዘበለ ተግባርውን ደግፍዋ።” /ሮሜ 16፡1/
ጵርስኪላን ኣኪላስን /ግብ 18፡2,18,26 ሮሜ 16፡3 1ይ ቆሮ 16፡9/ እዞም ክልተ ሰብ ሓዳር፣ ኣብ ኣገልግሎት ጐይታ ምስ ጳዉሎስ ዝተግሁ ዝነበሩን፣ ንኣጵሎስ ጸዊዖም ቃል ኣምላኽ ዝመሃሩን፣ ኣብ ክንዲ ህይወት ጳዉሎስ ክሳዶም ኣሕሊፎም ንክህቡ ድልዋት ዝነበሩ እዮም። ኣብዚ ክንርድኦ ንደልዮ ነገር ተሃልዩ፣ ቅዱስ ጵዉሎስ ማዕረ ኣኪላስ (ሰብኣይ) እዩ ንሰበይቱ ንጵርስኪላ ቦታ ዝህባን፣ ኣኽቢሩ ዘመስግናን። ብዘይካዚ ኤዋድያንን ስንጤኪንን ዝበሃላ “ንሳተን ምስ ቅሌምንጦስን ምስቶም ስሞም ኣብ መጽሓፍ ህይወት እተጻሕፈ ኻልኦት መዓይይተይን ምሳይ ብወንጌል ዝጸዓራ እየን።” ቅዱስ ጳዉሎስ ዝመስከረለን ክልተ ቅዱሳት ኣገልገልቲ ጐይታ ንረኽብ /ፊለ 4፡3/
ለባም ሰበይቲ ንሰብኣያ ዘዉዲ እያ /ምሳ 12፡4/
ሰብኣይ ብዘይ ሰበይቲ ማለት፣ ደጋፊ ዘይብሉ ጎዶሎ ኣካል እዩ። ኣዳም “በይኑ ኪኸውን ጽቡቕ ኣይኰነን፡ ንእኡ እትበቅዕ ደጋፊት ክገብረሉ እየ። ካብ መሰንገሊኡ ኸኣ ሓንቲ ወሰደ፡ ኣብ ስፍራኣ ድማ ስጋ መልኣ። እግዚኣብሄር ኣምላኽ ድማ ነታ ኻብ ሰብኣይ ዝወሰዳ መሰንገለ፡ ሰበይቲ ገይሩ፡ ሰርሓ እሞ ናብቲ ሰብኣይ ኣምጽኣ። እቲ ሰብኣይ ከኣ፥ እዚኣ ዓጽሚ ኻብ ኣዕጽምተይ፡ ስጋ ኸኣ ካብ ስጋይ እያ፡ ካብ ሰብኣይ ተወሲዳ እያ እሞ፡ ሰበይቲ ትብሀል፡ በለ። ስለዚ ሰብኣይ ኣቦኡን ኣዲኡን ይሓድግ፡ ምስ ሰበይቱ ኸኣ ይጠብቕ። ሓደ ስጋ ድማ ይዀኑ። እቲ ሰብኣይን ሰበይቱን ድማ ኽልቲኦም ጥራዮም ነበሩ፡ ኣይሓንኩን ከኣ ነበሩ።” /ዘፍ 2፡18–25/።
“ኣብ ድሕሪት ዓበይቲ ሰብኡት፣ ዓባይ ሰበይቲ ኣላ” ዝበሃል ቢሂል፣ ዳርጋ ንኲሉ ዘረባና መእሰሪ እዩ። ድሕሪ ናይ እምነት ኣቦ ኣብራሃም፣ ሳራ፤ ድሕሪ ይስሓቅ- ርብቃ ኣለዋ። ኣብ ታሪክ ሊቃዉንቲ ኣቦታት ዉን ተመሳሳሊ ነገር ንረኽብ። ንቅዱስ ጎርጎርዮስ ነባቤ መለኮት ኣብ ዓቢ ደረጃ ዘብጽሓቶ፣ ኣዲኡ ቅድስቲ ኖና እያ። ንቅዱስ ባሲልዮስን ሓዉ ቅዱስ ጎርጎርዮስ ዘኒሱንን ከምኡ ዉን ሰለስተ ቅዱሳት ኣሕዋቱ (ቅድስት ማክሪና፡ ቅዱስ ጴጥሮስ ጳጳስ ናይ ሰባስቲያ፣ ቅድስት ቴዎሰቢያ ዲያቆናዊት) ብመንፈሳዊ ህይወታ ዝጸለወቶም ዓባዮም ቅድስት ማቅሪናን፣ ብሰማእትነት ዝተሰዉአት ኣዲኦም ቅድስት ኤምሊያን እየን። ንቅዱስ ዮሃንስ ኣፈወርቅ ዉን መሰረተ ክርስቲና ብተግባር ዝመሃረቶ፣ ኣዲኡ ቅድስት ኣንቱሳ እያ።
ሰበይቲ ናይ ሰብኣይ ዓንዲ ሕቆ እያ። ናይ ስድራቤት፡ ናይ ከባቢ፡ ናይ ዓዲ፡ ናይ ቤተ ክርስቲያን ናይ ሃገር ዓንዲ ሕቆ እያ። “ንሰብኣይ መሃሮ፣ ነቲ ትምህርቲ ንበይኑ ይጥቅመሉ፤ ንጓል ኣንስተይቲ መሃራ፡ ንሃገር ሙሉእ ክትምህር እያ”። እዚ ስለዝኰነ እዩ፣ ቅዱሳን ኣቦታት ንጓል ኣንስተይቲ ፍሉይ ቦታን ክብሪን ይህቡ ነበሩ። ከም በዓል ቅዱስ ቄርሎስ ዘኢየሩሳሌምን ቅዱስን ዮሃንስ ኣፈወርቅን፣ ፈልዮም ንደቂ ኣንስትዮ ጥራይ ይምህሩ ነበሩ። ሰበይቲ እንድሕሪ ተማሂራ፣ ዉላድ ይመሃር። ዉላድ እንድሕሪ ተማሂሩ፣ መጻኢ ወለዶ ብሩኻት ይዀኑ። ብተዘዋዋሪ መልክዕ ድማ፣ ኲሉ ወለዶ ይመሃር።
ኲልና እንኣምኖ ሓቂ ኣሎ፣ ደቂ ኣንስትዮ ናይ ገዛ ጥራይ ዘይኰነ ናይ ቤተክርስቲያን ዉን ዓንደ ሕቆ እየን። ቀጻልነት ናይ ቤተክርስቲያን ኣብ ጥዑይ ስድራቤት እዩ ዝሙርኮስ። ጥዑያት ስድራ፡ ጥዑያት ቆልዑት የፍርዩ። ጥዑያት ቆልዑትን ጥዑያት ስድራ ቤተን ድማ፣ ነታ ቤተክርስቲያን መሰረታ እዮም። ከምቲ ቅዱስ ዮሃንስ ኣፈወርቅ ዝበሎ፣ “ቤት ናይ ክርስቲያን፣ ርእሳ ዝኸኣለት ንኢሽተይ ቤተክርስቲያን እያ”። ሓንቲ ክርስቲያናዊት ገዛ፣ ብሕጊ ወንጌል እትምራሕ እንድሕሪ ኮይና፣ ቤተክርስቲያን ተስፋ ኣለዋ። ኣብ ቤትና እዩ ክርስቲያንዊ ትምህርቲ ዝጅመርን ዝፍጸምን። ኣብዚ ቀንዲ ጉዕዞ ድማ፣ ተራ ጓል ኣንስተይቲ ወሳኒ እዩ። ኣብ ምህናጽ ስድራ ቤት ጓል ኣንስተይቲ ዝለዓለ ኣበርክቶ ኣለዋ። ንሳ፣ ፈቃር በዓልቲ ቤት፡ ሓብሓቢት ኣደ፡ ኣብ ሰበካ ጉባኤ እጃማ እተብርክት፡ ንፍዕቲ መራሒት እያ።
ክብሪ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ዘመን ሓድሽ ኪዳን ጥራይ ኣይኰነን፣ ኣብ ብሉይ ኪዳን ዉን ኣብነት እትዀነና ቅድስት ዲቦራ ነበረት። ኢስራኤል ን20 ዓመት ሙሉእ ናይ ሲሳራ ሓለቃ ሰራዊት ክገዝኦም እንከሎ፣ ነብዪት ዲቦራ ንህዝቢ ኣምላኽ ትፈርድ ነበረት። ንባራቅ ጸዊዓ፣ ኣምላኽ ንሲሳራ ሓለቓ ሰራዊት ኣብ ኢድካ ክህበካ እየ፣ ኢሉኻ ኣሎ እሞ ዉረድ፣ ምስ በለቶ። ባራቅ ጓል ኣንስተይቲ ኢኺ ኢሉ ከይነዓቃ “ምሳይ እንድሕሪ ከይድኺ ክኸይድ እየ፣ ምሳይ እንተ ዘይከድኪ ግና ኣይከይድን እየ” ብምባል መለሰላ። ክሳዕ ክንደይ ጓል ኣንስተይቲ ክብርቲን፣ ብክርስቶስ ኢየሱስ ድማ ማዕረና ጸጋ ተማቓሊት ምኳናን ካብዚ ክንርዳእ ንኽእል። ደቂ ኣንስትዮ፣ ማዕረ ደቂ ተባዕትዮ መዋርስቲ ንጸጋ ህይወት ምዃኖም ተረዲእና፣ ከንኽብረንን፣ ምስአን ብኣእምሮ ክንነብር ዉን ቅዱስ ጴጥሮስ ሚዒድና ኣሎ /1 ይ ጴጥ 3፡7/
ኣገልግሎት ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ቅድስት ቤተክርስቲያን
ቤተክርስቲያን ንክልቲኡ ጾታ ብማዕረ እጥትምትን ብማዕረ እተግልግልን እያ። ቅዱስ ጳዉሎስ ብዛዕባ ቤተክርስቲያን ክዛረብ እንከሎ ከምዚ በለ፣ “እቲ ኣካላት ንሓድሕዱ ሓደ ሓልዮ ኺህልዎ እምበር፡ ኣብቲ ስጋ ምፍልላይ ምእንቲ ኸይከውንሲ፡ ኣምላኽ ነቲ ኽብሪ ዝጐደሎ ኣካል ዚበዝሕ ክብሪ እናሃበ፡ ነቲ ስጋ ኣጋጠሞ። ሓደ ኣካል እንተ ተሰቀየ፡ ኲሉ ኣካላት ይስቀ፡ ሓደ ኣካል እንተ ኸበረ ኸኣ፡ ኲሉ ኣካላት ሐቢሩ እዩ ዚሕጐስ። እምብኣርከ ንስኻትኩም ስጋ ክርስቶስ ኢኹም፡ ነፍሲ ወከፍኩም ከኣ በብኽፍሉ ኣካላቱ ኢኹም። ኣምላኽ ድማ ኣብ ማሕበር ቅድም ሃዋርያ፡ ካልኣይ ነብያት፡ ሳልሳይ መምህራን፡ ደሓር ገበርቲ ሓይልታት፡ ደሓር ውህበት ምፍዋስ፡ ምርዳእ ድኹማት፡ ምምራሕ፡ በበይኑ ቛንቋታት ሰርዔ።” /1 ይ ቆሮ 12፡25–29/። ካብዚ ቃል ንመሃሮ ነገር ተሃልዩ፣ ኲሉና ብክርስቶስ ኢየሱስ ሓደ ምዃንና እዩ። ኮይኑ ግና ነናትና እጃም ኣለና።
ደቂ ኣንስትዮ ማዕረ ደቂ ተባዕትዮ መንፈስ ቅዱስ ዝቐበላን፣ ኣምላኽ ብዝሃበን ጸጋ ዘገልግላን እየን። “በተን ዳሕሮት መዓልትታት ኪኸውን እዩ፡ ይብል ኣምላኽ፡ ኣብ ልዕሊ ስጋ ዘበለ ዂሉ ኻብ መንፈሰይ ከፍስስ እየ፡ ኣወዳትኩምን ኣዋልድኩምን ኪንበዩ፡ ኣጒባዝኩም ከኣ ራእይ ኪርእዩ፡ ኣረገውትኹምውን ሕልሚ ኺሐልሙ እዮም።” /ግብ 2፡17/ ስለዚ ተማቐልቲ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ምዃነን ክንፈልጥ ይግባእ።
“ ከምቲ ኣብ ኲላተን ማሕበራት (ቤተክርስቲያን) ቅዱሳን ዚግበር ዘሎ፡ ኣንስቲ ኣብ ማሕበር ኪዛረባ ኣይተፈቕደለንን እዩ እሞ፡ ስቕ ይበላ። ከምቲ ሕጊ ዚብሎ ድማ ይገዝኣ። ንሰበይቲ ኣብ ማሕበር ምዝራብ ነውሪ እዩ እሞ፡ ገለ ኺምሃራ እንተ ደለያ፡ ኣብ ቤት ንሰብኡተን ይሕተታ።” 1ይ ቆሮ 14፡34 ከም ዝበለ ቅዱስ ጳዉሎስ፣ ጓል ኣንስተይቲ ኣብ ዉሽጢ ቤተክርስቲያን ክትምህር ኣይፍቀደላን እዩ። ክትዝምር፣ ከተመስግን፣ ክትጽሊ ግና ፍቑድ እዩ። ብዘይካ‘ዚ ንዝሓቱዋ ምላሽ ክትህብ፣ ንዝተጋገዩ ክትእርም ግና ትኽእል እያ።
መዘምራን
ኣብ ቅድስት ቤተክርስቲያን ካብ ዘመነ ሊቃዉንቲ ጀሚሩ፣ ደቂ ኣንስትዮ ከም መዘምራን የግልግላ ኔረን። ህዝቢ እስራኤል ባሕሪ ኤርትራ ተመቒሉ፣ ኣምላኽ ብዓቢ ቅልጽሙ ምስ ኣድሓኖም። ሙሴን ኲሎም ደቂ እስራኤልን ” ንእግዚኣብሄር እዝምር ኣሎኹ። ንፈረስን ፈረሰኛን ናብ ባሕሪ ደርበዮም። እግዚኣብሄር ሓይለይን መዝሙረይን እዩ፡” ኢሎም ብሓባር ክዝምሩ እንከለዉ፣ “ነብዪት ማርያም ሓብቲ ሙሴን ኣሮንን ከኣ ከበሮ ብኢዳ ወሰደት፡ ኵለን ኣንስቲ ድማ ብከበሮን ብሳዕስዒትን ደድሕሪኣ ወጻ። ማርያም ከኣ መለሰትሎም፤ ንሱ ኣዝዩ ክብ ዝበለ እዩ፡ ንፈረስን ንፈረሰኛን ናብ ባሕሪ ደርብዩ እዩ እሞ፡ ንእግዚኣብሄር ዘምሩሉ።” /ዘጸ 15/። ካብዚ ንርድኦ ነገር እንተ ሃልዩ፣ ደቂ ኣንስትዮ ሱቕ ኢለን ይዕዘባ ከም ዘይነበራ እንታይ ደኣ፣ ኣብቲ ምስጋና ኣምላኽ፣ ማዕረ ኣሕዋተን ይሳተፋ ከም ዝነበራ እዩ።
ቅዱስ ኤፍሬም ሶርያዊ፣ ንደቂ ኣንስዮ ፈልዩ፣ መዝሙር ይምህረንን፣ ኣብ ቤተክርስቲያን ቀሪበን የዘምረን ከም ዝነበረ፣ ናቱ ታሪኽ ይሕብረና። ስለዚ ዉን “ናይ ደቂ ኣንስትዮ ሙሴ” ዝብል ናይ ክብሪ ስም ዝተዋህቦ። ሕጂ ዉን ኣብ ቤተክርስቲያንና፣ ኣሓትና ደቂ ኣንስትዮ፣ ማዕረና ኣብ መዝሙር ኣብ ቅዳሴ ኣብ ምስጋና ኣብ ሰዓታት ይሳተፋ እየን፣ ክሳተፋ ዉን ይግብአን።
ነፍሲ ወከፍ ስርዓት ቤተክርስቲያን፣ ካህን እንታይ ኢሉ የመስግን፣ ዲያቆን እንታይ ይብል፣ ህዝቢ‘ኸ እንታይ ይብል፣ ተፈልዩ ተነቢሩልና ኣሎ። ኣብቲ ህዝቢ ዝብሎ ድማ፣ ብማዕረ ንኲልና ዝምከልት እዩ። ስዓታት፡ ቅዳሴ፡ ማህሌት፡ ናይ ወጋሕታን ናይ ለይቲን ናይ ቀትሪን ምስጋናን፣ ማዕረ ኲሉ ህዝቢ ክሳተፋ ይግብአን እዩ።
ነዚ ኲሉ ኣብነት እትዀነና ባዕላ ወላዲተ ኣምላኽ ቅድስት ድንግል ማርያም እያ። መልኣከ እግዚአብሔር መጺኡ ነቲ ናይ ሰማይ ንጉስ ከም እትወልዶ ብስራት ምስ ነገራ፣ ዝጸለየቶ ጸሎት ንመርምሮ። ናይ ድንግል ማርያምን ናይ ሃና ኣደ ሳሙኤልን ጸሎት ብማዕረ ንመርምሮ። ሓደ ነገር ክንርዳእ ኢና። ወላዲተ ኣምላክ ቅድስት ድንግል ማርያም፣ ነቲ ኣብ ብሉይ ኪዳን ዝነበረ ጸሎታት ብቃላ ትፈልጦ ከም ዝነበረትን፣ ክትጽልይ እንከላ ድማ፣ ቅድሜኣ ካብ ዝነበሩ ኣቦታትን ኣዴታትን ዝተምሃረቶ ጌራ ትጽልይ ከም ዘላን እዩ።
ስለዚ ኣሓትና ደቂ ኣንስትዮ፣ ኣብ ምዝማር፣ ተስጦ ናይ ቅዳሴ ማዕረ ህዝበን ምምላስ፣ ዉዳሴ ማርያምን ዳዊትን ዉን ማዕረ ኲሉ ኣገልጋሊ ክጽልያን ይኽእላ እየን፣ ንሕና ዉን ከነተባብዐን ይግባእ። ኣብ ቅድስቲ ቤተክርስቲያን ጓል ኣንስተይቲ ሓንቲ ነገር ጥራይ እያ ክትገብር ዘይትኽእል። ክህነት ክትቅበል ኣይትኽእልን። ብካልእ መልክዑ ግና ማዕረ ሰባ ብዘይተጉላባ ከተገልግል ትኽእል እያ። ኣካል እታ ስጋ ክርስቶስ ዝዀነት ቤተክርስቲያን ስለዝዀነት፣ ማዕረ እቶም ካልኦት ኣካላት ኣብ ምስጋና ክትሳተፍ ኣለዋ።
መጠቓለሊ
ኣብ ቅድስት ቤተክርስቲያን፣ ተራ ጓል ኣንስተይቲ ማዕረ ናይ ወዲ ተባዕታይ እዩ። ክልቲኦም ብማዕረ ኣካል ስጋ ክርስቶስ እዮም። ኣካላት እዛ ስጋ ማለት ኣካላት ቤተክርስቲያን ስለዀኑ ድማ፣ ኲልና ንእግዚአብሔር ኣምላኽናን ክንሰምዕ፡ ክንእዘዝ፡ ከነምስግን ተጸዊዕና ኣለና። ከምቲ መድሓኒ ዓለም ክርስቶስ ምእንታና ክብል ንገዛእ ርእሱ ኣሕሊፉ ዝሃበ፣ ነፍሲ ወከፍና፣ ኣብዛ መዋቲት ስጋና ሓጢኣት ከይነግስ እንስዳተቃለስና “ንስጋና ህያዉን ቅዱስን ንኣምላኽ ባህ ዘብልን መስዋእቲ ጌርና” ናብ ጐይታ ክንዉፍዮ ይግብኣና። ኩልና ኣብ ቅድሜና ብድሆታት ኣለና። ካብ ወንጌል ዘየሰረቱ ድሑር ባህሊ ተበጊሱ ዝመጽእ ኲሉ ዕንቅፋታት ብጸጋ ኣምላኽ ብትዕግስቲ ክንሓልፎን፤ ነቲ ኣብ ቅድሜና ዘሎ መዕንቀፊታት ዘይኮነሲ፣ ክንዮኡ ጠሚትና፣ ዝተዋህበና ጸጋ ከነፍረይሉ ይግባእ። ኣብ ኲሉ ናይ ቤተክርስቲያን ኣገልግሎት ብማዕረ ክንሳተፍን፣ ብጸሎትን ብግብረ ሰናይን ክንተግህን፣ ደቂናን ስድራናን ብክርስቲያናዊ መንገዲ ብምዕባይን፣ ንስሙ ከነገልግልን ክንግዛእ ይግብኣና። እቶም ኣወዳት ዉን፣ ንሳተን ብክርስቶስ መዋርስቲ ህይወት ምዃነን ተገንዚብናን፣ ኣብ ቤተክርስቲያን ኣብ ናይ ክሽነ ስራሕ ጥራይ ከይተሓጽራ፣ ኣብ ዂሉ ካልኦት መንፈሳዊ ኣገልግሎት ንክሳተፋ ከነተባብዐን ኣለና።
ካብ ድንግል ማርያም ተወሊዱ፣ ንሰበይቲ ኣኽቢሩ፣ ብደም ዘድሓነና ጐይታናን ኣምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ምስ ኣዲኡ ቅድስት ድንግል ይኽበር ይመስገን፣ ኣሜን።
ካብ ፍኖተ ኣትናቲዎስ ዝተወስደ ጽሑፍ።


text:
ብፁዕ ኣቡነ መቃርዮስ ናብ መራሕቲ መንግሥቲ ኤርትራ፥ መራሕቲ ቤተ ክርስቲያን ጳጳሳት፥ ካህናት፥ ምእመናንን ምሉእ ሕዝቢ ኤርትራን ፓትርያርክ ቅዱስ ኣቡነ እንጦንዮስ ኣብ ቦታኦም ክምለሱ እጃሞም ከበርክቱ ጸዊዖም።
ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ-ክርስቲያን ዓቃቤ-መንበር ዝኾኑ፥ ብፁዕ ኣቦና ኣቡነ-መቃርዮስ፥
ቀዳም 14 መጋቢት 2015 (March 14, 2015) ብክፍሊ ትምህርትን ስብከትን መንበረ ጵጵስና ሰሜን ኣመሪካ ዝተዳለወ ንሰብ ቃል-ኪዳን ዝምልከት ኣዝዩ ዕዉት ዝኾነ ናይ ሓደ መዓልቲ ትምህርታዊ መደብ ኣብ ደብረ ሰላም መድሃኔ ዓለም ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ተኻይዱ። እቲ ንንውሕ ዝበለ እዋን ምድላዋት ዝተገብረሉ
ካብ ዕለት 1/30/2015 ክሳብ 2/12015 ክብረ በዓል ኦርቶዶክሳዊት ቤክ ቅድስት ድንግል ማርያም ኣብ በይ ኤርያ ብድምቀት ተኸቢሩ።
ብፁዕ ኣቡነ መቃርዮስ ካብ ዕለት 11 ክሳብ ዕለት 17 ታሕሳስ 2014 ኣብ እስራኤል ኣብ ዝገበርዎ ሓዋርያዊ ዑደት፥ ንምእመናን ዓቢይ ምጽንናዕ እዩ ነይሩ። ብፍላይ ኣብ ስደት እስራኤል ንዝነብር መእመንን ውሉደ ክህነትን ዓቢይ ምጽንናዕን ሞራልን ተስፋን ኮይኖምዎ ቀንዮም።
ጾመ ኣርብዓ ዝጅመረሉ ዕለት ሰኑይ 20 ለካቲት 2017 (12 የካቲት 2009 ዓ.ም ግእዝ) እዩ። ዝያዳ ሓበሬታ
ናብ ኩሎም ምእመናን ህዝበ ክርስቲያን:- ብመጀመርያ ሰላመ እግዚኣብሔር ምስ ኩላትኩም ይኹን እናበልና፤ ብሕይወትን ጥዕናን ሓልዩ እንቛዕ ናብ ብርሃነ ልደቱ ኣብጽሓና ንብል። እዚ ሓድሽ ዓመት ፈረንጂ (2016) ከኣ፡ ዓመተ-ራህዋ፡ ፍቅርን፡ ሰላምን ኪገብረልና ኸኣ ናብ ኣምላኽና ንልምን።
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን።
ዓመታዊ ክብረ በዓል ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ታቦት ሊቀ መላእክት ቅዱስ ሚካኤል ሻርሎትን ከባቢኣን ከምቲ ልሙድ ቀዳም ዕለት 23 ሕዳር 2013 ኣ.ፈ


text:
ካልኣይ ክፋል
ኣብ ሕታም 963 ዝወፀ ትሕዝቶ ፅሑፍና ከይድን ኩነታት ተሃድሶና ዝርከብሉ ብርክን ብመንፅር እቲ ዝተገብረ ቃልስን ብዕምቆት ናይ ምህዳስ ኩነታትን እንታይ ከምዝመስል ኣመላኪቱ እዩ፡፡ ሕዚ ድማ ኣብ 2008 ዓ/ም ኣብ ገለ ገለ ክፋላት ሃገርና ተፈጢሩ ዝነበረ ህውከትን ኣመዓባብልኡን ካልኦት
ምክትል ኣቦ ወምበር ህወሓት ዶ/ር ደብረፅየን ገ/ሚካኤል (ብየማን)
ካልኣይ ክፋል
ኣብ ሕታም 963 ዝወፀ ትሕዝቶ ፅሑፍና ከይድን ኩነታት ተሃድሶና ዝርከብሉ ብርክን ብመንፅር እቲ ዝተገብረ ቃልስን ብዕምቆት ናይ ምህዳስ ኩነታትን እንታይ ከምዝመስል ኣመላኪቱ እዩ፡፡ ሕዚ ድማ ኣብ 2008 ዓ/ም ኣብ ገለ ገለ ክፋላት ሃገርና ተፈጢሩ ዝነበረ ህውከትን ኣመዓባብልኡን ካልኦት ኣገደስቲ ሕቶታትን ብዝምልከት ምስ ምክትል ኣቦ ወምበር ህወሓት ዶ/ር ደብረፅየን ገ/ሚካኤል ዝገበርናዮ ቃለ መጠይቕ መቐፀልትኡ ክስዕብ እዩ፡፡
ወይን፡- ዓሚ ከምዚ እዋን ዝነበረ ኩነታት ትምክሕትን ፀቢብነትን ልዕልነቶም ዘረጋገፅሉ እዋን ብምንባሩ ኣብ ሓድ ሓደ ከባብታት ሃገርና እቲ ፖለቲካዊ መሰረት ኢህወዴግ ዝኾነ ሓረስታይ እንተይተረፈ ኣብ ልዕሊ ኢህወዴግ ደንጐላ ዝደርበየሉን ዝዓመፀሉን ኩነታት ከምዝነበረ ይዝከር። ብምኽንያት እዚ እውን ናብ ህፁፅ ግዘ ኣዋጅ ከምዝኣተና ይፍለጥ። እዚ ናይ ምንታይ ውፅኢት እዩ? ብትርጉሙ ኸ ናይ ምድኻምና ምልክት ገይርካ እንድሕር ዝውሰድ ኢህወዴግ ነዚ ፀገም እዚ ኣብ ምፍታሕ ንምንታይ ተዘናጊዑ?
ዶ/ር ደብረፅዮን፡- ብመሰረቱ ህዝብን ከምኒ ትምክሕትን ፀቢብነትን ዝበሉ ሓይልታትን ፈላሊና ኢና ክንርደኦም ዝግባእ። ደሚርና ኣብ ሓደ ደምበ ኣይነቕምጦምን። ምኽንያቱ መበገሲኦም እውን መደምደምትኦም እውን ነንበይኑ እዩ። ብብርኪ ምትሕውዋስ ዝርአ ፀገም እምበር ብባህሪ ደረጃ ዘራኽብ ኣተሓሳስባ ክህልዎም ኣይኽእልን። ዋላ እቲ እምኒ ዝደርበየ ግን ድማ ዝተደናገረ ወገን ኣብ ደምበ ፀላኢ ሓዊስካ ክትሪኦ ኣይትኽእልን ኣይግባእን እውን። ምኽንያቱ ድልየቶም ኮነ ባህሪኦም ነንበይኑ እዩ። ሓንቲ ምፍላይ እተድሊ ድማ ንሳ እያ። ወለድና ዝምስልዎ ሓደ ኣበሃህላ ኣሎ። ገሊኡ ብገርሁ፣ ገሊኡ ብጉርሑ ከምዝበሃል ተሓዋዊሱ እምበር ናይ ህዝብን ናይ ፀላእትን ድሌት ነንበይኑ እዩ መበገሲኡ። ብዝኾነ መለክዒ ሓደ ኮይኑ ኣይፈልጥን። ክኽውን እውን ኣይኽእልን። ምኽንያቱ ህዝቢ ይብደል ኣለኹ፣ ስለዚ ዝተበላሸወ ኣካይዳኹምአዐርዩ ኢሉ እዩ ገሊፁ። ደንጕኹም ኢኹም ወይ ፍትሒ ኣጉዲልኩም ኢኹም፣ ስለዚ መልሲ ይደሊ ኣለኹ እዩ ሕትኡ። እዚ ከዓ ከም ኢህወዴግ ግቡእ እዩ። ህዝቢ ክሓትት መንግስቲ ምላሽ ክህብ ንቡር እዩ። ኣብዚ ግቡእ ዘይኸውን እምኒ ምድርባይ፣ ህይወት ምጥፋእ፣ ወይ ድማ ንብረት መንግስትን ሰብ ሃፍትን ምዕናው እዩ። ኣብ ዝኾነ እዋን ሕቶ ዘለዎ ክፋል ሕብረተሰብ ምላሽ ይወሃበኒ ኢሉ ሕቶ ከልዕል ይኽእል። ብመንገዲ ጥፍኣት ምኻድ ግን ተቐባልነት የብሉን። ንህዝብን ንሃገርን እውን ኣይጠቅምን። ስለዝኾነ እታ ተበዲለ እትብል ሕቶ፣ ሰላማዊት ሕቶ ካብ ምዃን ሓሊፋ እምኒ ናብ ምድርባይ በፂሓ እንተኾይና፣ ንምንታይ ስርዓትካ ዲኻ ክተፍርስ ኢልካዮ እቲ ህዝቢ “ስርዓተይ ከፍርስ ኣይደልን፤ ይኹን እምበር ስለዝመረረኒ እየ ከምኡ ገይረ” እዩ ክብል ዝኽእል። ብመሰረቱ እቶም ምስ ህዝቢ ዝገበርናዮም ምርድዳኣት እውን ነዚ ዘረጋግፁ እዮም። ስለዝኾነ መልሲ ናይቲ ህዝቢ ኣብ መወዳእታስለዝመረረኒ እምበር ስርዓተይ ከፍርስ ኣይደልን ናብ እትብል እያ ተቐይራ። ትምክሕትን ፀቢብነትን ግን ስለዝመረሮም ኣይኮኑን። መበገሲኦም ኮነ መደምደምተኦም እቲ ስርዓት ካብ ሱረ መሰረቱ ክዓኑ ስለዝደልዩ እዮም። ህዝባዊ ኣተሓሳስባ ስለዘለዎም ኣይኮኑን። ዕላመኦም ነተን ናይ ህዝቢ ሕቶታት ተበሊፅካን ናይ ህዝቢ ወገን መሲልካን ነዚ ስርዓት እዚ ምጥፋእ ጥራሕ እያ። ምኽንያቱ ገሊኦም ቀደም ዝሰዓርናዮም፣ ገሊኦም ድማ ተሰፈኛታት እዮም። ስለዝኾነ እቲ ፀገም እዚኦም ዘባርዕዎን ምትሕውዋስ ዝነበሮን እዩ። ንሱ ጥራሕ እንተይኮነስ ኣካል እቲ ፀገም ገይርካ ክርአ ዝኽእል ናይ ደገ ኢደ ኣእታውነት እውን ነይርዎ።
ፅቡቕ ዘይደሊ፣ ፅቡቕ ዘይደሊ እውን ጥራሕ እንተይኮነ ህላወን ቀፃልነትን ናይዚ ስርዓት እዚ ዘይደሊ ሓይሊ ትምክሕትን ፀቢብነትን ክኸውን ይኽእል፣ ካሊእ ብደገ ኮይኑ ሓጊዙ እዩ። ኣብ ውሽጢ ዓዲ ይሃሉ ኣብ ደገ ብመሰረቱ ከዓ ፀላኢ፣ ፀላኢ እዩ። ከምቲ ሌባ ናይ ዕዳጋ ዕግርግር ይምችዎ ዝበሃል እቶም ልዕል ክብሉ ዝተገለፁ ሓይልታት እውን ኩሉሻዕ ዝምችዎም መዓልቲ ዕግርግር ክፍጠር ምስ ኣድበዩ እዮም። ካብ ደብያ ሓሊፎም እውን ኣብ ዝመቸዎም እዋን ዘሊሎም ኣትዮም ስልጣን ናይ ህዝቢ ክምንጥሉ ዝደልዩ እዮም። ህዝባውነት ይኹን ናይ ህዝቢ ተጠቃምነት ንዕኦም ኣይንታዮምን። ንዕኦም ዘገድሶም ናቶም ድሌት ዝሕሉ ስርዓት ምትካል፣ ክብሮምን ተጠቃምነቶምን ምርግጋፅ ጥራሕ እዩ። እዚኣ እንተኾይና ናይ መጀመርታን ናይ መወዳእታን ዕላመኦም ከዓ ንዓና ከዳኽሙን ከፍርሱን ምድላዮም ወይ ምድባዮም ባህርያዊ ኣተሓሳስባ ናይ ፀላእቲ እዩ። ስለዚ እዞም ሓይልታት ጥንክር እንትንብል ዝቕህሙ፣ ድኽም እንትንብል ድኽመትና ተበሊፆም ክኣትው ለይትን ቀትርን ዘድብዩ ፀላእቲ ስለዝኾኑ ኩሉሻዕ ክሰልኩሉ ዝፍትኑ ነዃላት እናዓፀና፣ ውሽጣዊ ጥንካረና እናረጋገፅና ምኻድ ግድን ክኸውን እዩ። ኩሉሻዕ ትካላዊ ብዝኾነ መንገዲ እንድሕር ዘይትቃለስ ኮይንካ ሕመቕ ኣሎ። ፖለቲካዊ ምዝሕሓልን ሕመቕን እንተሃልዩ ከዓ ፀላእቲ ክብለፅሉ ዝኽእሉ ክፍተታት ምህላው ዘይተርፍ እዩ።
ስለዚ ከምታ ንሶም ብዘይምቁራፅ ክቃለሱናን ክሰዕሩናን ዝደልዩ፣ ንሕና እውን ስርዓትና ከፍርሱ ድቃስ ዝሳኣኑ ፀላእቲ ምህላዎም ተረዲእና ቀፃሊ ዝኾነ ቃልሲ ምክያድ ክሓተና እዩ። ቃልሲ ብመሰረቱ ተጀሚሩ ዝውዳእ ኣይኮነን። ተጀሚሩ ጠጠው ዝብል እንተኾይኑ ከዓ ከይዱ፣ ከይዱ ሓደ ስርዓት ናብ ፀገም ምእታው ናይ ግዘ ጉዳይ እዩ። ህዝቢ ኣብ ሰናይ ምምሕዳር ፀገማት ኣለው እንተይሉ ብእዋኑ፣ ናይ ልምዓት ሕቶ እንተልዒሉ ብኣግኡ ምላሽ ምሃብ። ዘይካኣል እንተኾይኑ ድማ ዘይካኣለሉ ምኽንያት ኣቕሪብካ ምስ ህዝቢ ምርድዳእ ይጠቅም እምበር ኣይጐድእን። ኣይጐድእን ጥራሕ እንተይኮነስ ካብ ባህርና ተበጊስና ናይ ህዝቢ ሕቶ ክንምልስ ግቡእ ይኸውን። ካብዚ ተበጊስና ንባዕልና እንትንርኢ ንከምዚኦም ዝበሉ ፖለቲካዊ ሕቶታት ብእዋኑ ፖለቲካዊ ምላሽ ምሃብ ክሓተና እዩ።ናይ ሰናይ ምምሕዳር ይኹን ናይ ልምዓት ሕቶ ብእዋኑ ክንምልስ ይግባእ። ብእዋኑ ዘይምለስ እንተኾይኑ ግን ናይ ኣመራርሓ ፀገም ከምዘሎ እዩ ዘገንዝብ። ናይ ኣመራርሓ ፀገም እንተሊኡ ከዓ ብመሰረቱ ናይ ፖለቲካ ሽግር ምዃኑ ኣይተርፍን። ስለዚ ብዝተፈላለየ መንገዲ ክግበር ዝግበኦ ቃልሲ ኣብ ምክያድ ዝተርኣየ ፀገም ብሓደ ገፅ፣ ብካሊእ ገፅ ድማ ካብ ህዝቢ ንዝቐርቡ ሕቶታት ግቡእ ምላሽ ኣብ ምሃብ ዝተርኣየ ፀገም ኣሎ፣ ምኽንያቱ ህዝቢ ከም ህዝቢ ወገን እዩ እንተይልና ሕቶኡ ብእዋኑ ክምለሰሉ ኣለዎ። ብኣንፃር እዚ ክርአ እንተሎ ህዝቢ ብዓል ዋና ናይቲ ስርዓት ስለዝኾነ ሕቶኡ ግቡእ ምላሽ ክረክብ ኣለዎ። ፀላኢ ግን ፀላኢ እዩ። ናይ ህዝብን ናይ ፀላእትን ድሌት እውን ብመሰረቱ ነንበይኑ እዩ። ፀላእትና ከዓ ብሓደ ግዘ ብድድ ክብሉ ኣይኽእሉን። ኣብ ምቅላስና ብዝተፈጥረ ድኽመት ዕድል ስለዝረኸቡ ግና ናይ ህዝቢሕቶታት ክብለፁን ከደናግሩን ክኢሎም። ስለዘይተቓለስናዮም ጥራሕ እንተይኮነስ ዘይመለስናዮም ጉድለታት ስለዝነበሩ ባይታ ረኺቦም። ስለዚ ኣብዚኣ እተድሊ ፖለቲካዊ ግጥም እያ። ፖለቲካዊ ግጥም እንተኾይና ከዓ ፀላእቲ ክሰልኩላ ዝኽእሉ በሪ እናዓፀኻ መንነት ናይቶም ብሽም ሕቶታት ህዝቢ እናሸቀጡ ስርዓትና ከፍርሱ ዝሓስቡን ዝንቀሳቐሱን ምቅላዕ ተድሊ እያ። እንተቃሊዕናዮም ብባህሪኦም ፀላእቲ ህዝቢ እዮም። ፀላእቲ ህዝቢ እንተኮይኖም ድማ ብመሰረቱ ዝቃለሶም ህዝቢ እዩ። ካብዚ ተበጊስካ እንትረአ ምስ ፀላእቲ ዝለዓለ ፖለቲካዊ ቃልሲ እናካየድና ምስቲ በዓል ዋና ናይቲ ስርዓት ዝኾነ ህዝቢ ድማ ናይ ሰናይ ምምሕዳር ይኹን ናይ ልምዓትን ዴሞክራስን ሕቶኡ እናመለስና እናተረዳዳእና ክንከይድ ይግበአና። እቲ ክሳብ ሕዚ ዝረኣናዮ ፀገም እንተኾነ እውን ብምኽንያት ዓቕምና ዝፈቐዶ ስራሕ ክንሰርሕ ዘይምኽኣልና ዝመፀ ሽግር ስለዝኾነ ናይ ህዝቢ ሕቶታት ብምምላስ ኣቢልና ክንፈትሖን ፀላእትና ክጥቀምሉ ዝኽእሉ በርትታት ክንዓፁን ይግበአና። ዋላ ስፍሓት ዝነበሮ ኣይኹን ብዘይምኽንያት ኣይኮነን ህዝቢ ኮርዩ። ኣይተመለሱን ዝበሎም ናይ ልምዓትን ናይ ሰናይ ምምሕዳርን ፀገማት ስለዝነበርዎ እዩ። ነዚኦም ክፈትሕ ኢሉ እንተሓቲቱ ወይ እንተኾርዩ ድማ ናብቲ ንቡርን ግቡእን ናይ ህዝቢ ሕቶ ኣትዮም ፀላእቲ ክምዝምዙዎን ክጥቀምሉን ባህርያዊ እዩ። ስለዚ ኣብዚ ዘሎ ምትሕውዋስ ጥራሕ እንተይኮነስ ሕቶታት ህዝብን ባህርያት ፀላእትን እናፈለኻ ምቅላስ ከድልየና እዩ።
ወይን፡- ኣብ 2009 ዓ/ም ተጀሚሩ ዝቕፅል ዘሎ ብዕምቆት ናይ ምህዳስ ከይዲ ትኹረቱ፣ ዕምቆቱ፣ ሰለጤኑን ኣፈፃፅምኡን ብመንፅር እቲ ህወሓት ኢህወዴግ ዘቐመጥዎ ኣንፈት ከመይ ከይዱ? እቲ ገምጋም ብመሰረቱ ትኽክል ኮይኑ ብፍላይ ምስ ኣብ ፀፍሒ ላዕለዋይ መሪሕነት ዝርከቡ ሰባት ኣብ ምልጋብ ግን ጉድለታት ከምዘለውዎ ይግለፅ እዩ። ህወሓት ኣብዚ ሓሳብ እዚ ዘለዎ ርኢቶ እንታይ እዩ?
ዶ/ር ደብረፅዮን፡- ብዕምቆት ናይ ምህዳስ ምንቅስቓስ ብመሰረቱ ፅቡቕ ከምዝኸደ እዩ ብብርኪ ህወሓት ኮነ ኢህወዴግ ተገምጊሙ። ከምቲ ቅድም ክብል ዝገለፅኩዎ እቲ ብሃገር ደረጃ ዝነበረ ኩነታት ይኹን በብከባቢኡ ዝተርኣየ ፀገም ኣህዲእኻ፣ ሰላም እዚ ሃገር ናብ ቦትኡ ብምምላስ ናብቲ ንቡር ስራሕ ንምእታው ፃዕሪ ተገይሩ እዩ። ብኡ መንፅር እውን ዕውት እዩ ነይሩ። ብርግፅ ከም ትግራይ ወሲድካ ዝተርኣየ ዕግርግር ኣይነበረን። ሓለሓሊፉ ብኸባቢ ምዕራብ ትግራይ ምስ ኣምሓራ ኣብ ዝዳበው ከባብታት ብዝተወሰነ ደረጃ ዝተርኣየ ዘይምርግጋእ እንተነበረ እውን ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ብዝተገብረ ምርድዳእ ኣብ ቁፅፅር ውዒሉ እዩ። ስለዚ ከም ሃገር ወሲድካ ኣብ ገለ ገለ ከባብታት ተራእዩ ዝነበረ ህውከት ተኣልዩ ሰላማዊ ዝኾነ ኩነታት ክፍጠር ክኢሉ ኣሎ። ካብኡ ሓሊፉ እቲ ናይ ውሽጢ ውድብ ኩነታት እንተኾነ እውን ብደምቢ ተፈቲሹ እዩ። ብመንፅር እቲ ብኢህወዴግ ዝተገበረ ገምጋም ንህወሓት ዝምልከቱ ሕመቓት እንታይ፣ እንታይ እዮም። ሓደ ክልተ ተባሂሎም ተፈቲሾም እዮም።
ብመንፅር ፀቢብነት ክርአ ዝኽእል ሽግር እንታይ እዩ፣ ህወሓት ኣብ ከባብያውነት እንታይ ይመስል፣ ፖለቲካሊ ከም ውድብ ከዳኽመና ዝኽእል ውሽጣዊ ፀገም ከ ከመይ ንባዕልና ክገልፀና ይኽእል፣ ክንደክምን ፖለቲካዊ ዓቕምና ክስለብን ምኽንያት ዝኾኑ ሕመቓት ሓደ ብሓደ ተፈቲሾም እዮም። ንሱ ጥራሕ እንተይኮነ ናይ ውሽጢ ውድብ ፖለቲካዊ ኩነታትና ዝርከበሉ ብርክን ውዑይ ቃልሲ ምስ ምክያድ ተኣሳሲሩ ዝተርኣየ ምዝሕታልን እውን ብዕምቆት ተራእዩ እዩ። ብዕምቆት ተራእዩ ጥራሕ እንተይኮነ ከም ውድብ፣ ከም ኣካል ካብኡ ሓሊፉ ብብርኪ ውልቀ ሰብ እንተይተረፈ ደረጃ ናይቲ ፀገም ብዝፈሊ መንገዲ ተገምጊሙ፣ ኩሉ ድማ ዘዝምልከቶ ብፅሒት ወሲዱ። በብዘለዎ ሓላፍነት ንህዝቢ ከመይ ኣገልጊሉ፣ ስልጣኑ ንህዝቢ ድዩ ዘገልግለሉ ነይሩ ወይስ ንባዕሉ እዩ ዝጥቀመሉ ዝብሉ ሕቶታት እናተልዓሉ ብዝርዝር ክፍተሹ ተገይሩ እዩ። ስለዚ ከም ኣካል እውን ከም ውልቀ እውን በቶም ልዕል ክብሉ ዝተገለፁ መለክዕታት እናተርኣየ ሕድሕዱ ዝፍተሸሉ መድረኽ ተፈጢሩ እዩ።
በዚ ቅኒት እቲ ማእኸላይ ኮሚቴ እውን እቲ ስራሕ ፈፃሚ እውን ንባዕሉ ክርኢ ክኢሉ። ብናይ ተሃድሶ መንፈስ ነቲ ኣጋጢሙ ዘሎ ኩነታት ብዝፈትሕ መንገዲ ንባዕሉ ኣብዝሪአሉ ድማ ኣብቶም ዝሓለፉ 15 ዓመታት ኣፈፃፅማና ኣብ ሰናይ ምምሕዳር፣ ኣብ ዴሞክራሲ፣ ኣብ ልምዓት እንታይ ይመስል ነይሩ፣ ኣየናይ ኣፈፃፅማና ንቕድሚት ከይዱ፣ ኣየናይ ከ ድሒሩ እናበለ እዩ ብዕምቆት ገምጊሙ። እዚ እንትግምግም እቲ ሕዚ ዘሎ ሓዱሽ ኣመራርሓ ጥራሕ እንተይኮነስ እቲ ነባር ዝተተከአ ኣመራርሓ እውን ኣብቶም ዝሓለፉ 15 ዓመት ዝነበሮ ናይ መሪሕነት ብፅሒት ብቕኒት እቶም ልዕል ክብሉ ዝተገለፁ መገምገምታት ከም ሃገሩ ንባዕሉ ክፍትሽ ተገይሩ እዩ። ምኽንያቱ እቲ ብብርኪ ብሄራዊ ውድባት ዝተኻየደ ገምጋም ናይ ሓደ ዓመት ጥራሕ ኣይኮነን። ክሳብ ሕዚ ዝመፃእናዮ ጉዕዞ 15 ዓመት እቲ ሓዱሽ ኮነ እቲ ነባር ዝነበሮ ብፅሒት ክርኢ ብኡ ኣቢሉ ጠንቂ ናይቲ ሕዚ ኣብ ባይታ ዘጋጥም ዘሎ ፀገም ክፈሊ ብዘግብር መልክዕ ነንባዕሉ ገምጊሙ እዩ። ዕግርግር ናይ 2008 ዓ/ም ሽዑ ዝተፈጠረ ኣይኮነን። ድምር እዩ። ናይቶም ልዕል ክብሉ ዝተገለፁ ናይ ሰናይ ምምሕዳርን ናይ ልምዓትን ፀገማት ውህሉል እዩ። በብእዋኑ እናተኣከበ ዝመፀን ግዘ ዝወሰደን ሽግር እዩ። ከምዚ ዝበለ ፀገም ሱቕ ኢሉ ኣብ ሓደ ፀሓይ ክፍጠር ኣይኽእልን። ስለዝኾነ እውን እዩ ኩሉ እቲ ሕዚ ኣብ መሪሕነት ዘሎ ኮነ እቲ ዝተተከአ ነባር ኣመራርሓ ይሳተፈሉ ተባሂሉ። ምኽንያቱ ሕዚ ዝተፈጥረ ሓዱሽ ፀገም የለን። እቲ ሽግር ተፈጢሩ ዝፀንሐ ግን ድማ እንከይተፈትሐ ዝመፀ ስለዝኾነ ናብ ዓብይ ስምዒታትን ናዕብን ዘእተወ ኩነታት ተፈጢሩ። ነዚአን ከዓ ኩሉ እቲ ኣመራርሓ እቲ ዝነበረ ኮነ እቲ ዘሎ ተኣኪቡ ገምጊምወን እዩ። እቲ ነባር እውን ናይ ባዕሉ ክወስድ፣ እቲ ሕዚ ኣብ ስራሕ ዝርከብ ኣመራርሓ እውን ብፅሒቱ ከልዕል ሓበራዊ ገምጋም ኣካይዱ። ሕድሕዱ እውን ተነቓቒፉ። ስለዚ እዚ ሓደ መድረኽ እዩ። ናይ ማእኸላይ ኮሚቴ እውን ካሊእ መድረኽ ነይሩ። ካብኡ ሓሊፉ እቲ ኣብ ስራሕ ፈፃሚ ዝተርኣየ ገምጋም ከም ውድብ እውን እዩ፣ ካብኡ ሰጊሩ ድማ ከም ኣመራርሓ ዝነበሮ ኣካይዳ እዩ ገምጊሙ።
እዚኣ ናብቲ ማእኸላይ ኮሚቴ እውን ወሪዳ፣ ስዒቡ እቲ ማእኸላይ ኮሚቴ ኣብቲ ገምጋም እውን ኣብቲ ምንቕቓፍ እውን ዝጐደለ ወይ ድማ ዘይተልዓለ ፀገም ክምልእ ተገይሩ እዩ። በዚ ድማ እቲ ምንቕቓፍ ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ ከምኡ ኢሉ እዩ በብደረጅኡ ወሪዱ። ከምኡ ኢሉ ክወርድ እንተሎ ድማ ነንባዕሉ እናተመጋገበ እዩ ከይዱ። እቲ ሓደ ዘይረኣዮ እቲ ካሊእ ክውስኸሉ ብምግባር ኣቢሉ ዝጐደለን ዘይተመለአን እናወሰኸ ብምኻዱ ዕምቆት ናይቲ ገምጋም ፅርየቱ ሓልዩ ክኸይድ ገይርዎ እዩ። በዚ ምኽንያት እቲ ኣመራርሓ ዝኸደሉ ናይ ፅርየት መንገዲ ሕድሕዱ ክፈታተሽ ዝገበረ ዓሚቕ ናይ ተሃድሶ ገምጋም እዩ ነይሩ።
ላዕለዋይ ኣመራርሓ፣ ማእኸላይ ኣመራርሓ፣ ታሕተዋይ ኣመራርሓ ከምኡ ኢሉ በብደረጅኡ ዝርከብ መሪሕነት ናይቲ ውድብ ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ስብእንኡ ክግምግም፣ ክኢሉ እዩ። ከም ውፅኢቱ ከዓ እቲ ዝተኻየደ ገምጋም በብደረጅኡ እናተመጋገበ ስለዝመፀ ዝጐደለ ዝምልእ ኣካይዳ ዝነበሮ እዩ። በዚ ምኽንያት ኣብ ምፍታሽ እቲ ፀገም እዚ እዩ ዝበሃል ጉድለት ነይርዎ ክበሃል ኣይካኣልን። ብዝግባእ እዩ ተፈታትሹ። እቲ መንፈስ እውን ፅቡቕ እዩ ነይሩ። ምኽንያቱናብ ሕድሕድ ሰብ ገምጋም እናቐረበ ምስ ሰብ እውን እናተኣሳሰረ እዩ ከይዱ።በዚ ኣቢሉ ብዝተነፀረ ኣንፈት ስለዝኸደ ከዓ ከም ውድብ እቲ ዝተኻየደ ገምጋም ዕምቆት ብዘለዎ መንገዲ ከምዝተኻየደ እዩ ተገምጊሙ። እዚ ማለት ዝተሸፈነ ኣይህሉን ክበሃል ግን ኣይኽእልን። ሚኢቲ ብሚኢቲ እዩ ፀርዩ ስለዚ እንከን (በሰር) የብሉን ክትብል ኣይትኽእልን። ስለዝኾነ ናይዚ መፍትሒ ብቐፃሊ ምፍትታሽ እዩ ዝኸውን። ምኽንያቱበብእዋኑ ዝተፈላለየ መድረኻት ዝፍጠር ዘሎ ዝጐደለ ምእንታን ክንምልእ እዩ። ካብዚ መሰረታዊ ሓቂ እንትንብገስ ኣብቶም ኩሎም ክሳብ ሕዚ ዝተርኣዩ ፀገማት ዘይተርኣየ ዶ ክህሉ ይኽእል? እወ ክህሉ ይኽእል። እሞኸ ሎሚ እንተዘይተርኣየ እውን ግን ፅባሕ ምርኣዩን ምቅልዑን ኣይተርፍን። ሎሚ እንከይተርኣየ ዝሓለፈ ፅባሕ ንኽረአ ግን እቲ ዋና ነገር ነቲ ዝተጀመረ ውዑይ ናይ ቃልሲ ኩነታት ቀፃሊ ምግባር ይሓትት። ሕዚ ናይ ዝሓለፈ ኢና እንዛረብ ዘለና። ንቕድሚት ከምኡ ኢሉ ተጠናኺሩ ክኸድ ኣለዎ ኢና ክንብል እምበር እቲ ኣፈታትሻ ፅቡቕ እዩ ነይሩ። እቲ መንፈስ እውን ከምኡ ፅቡቕ ምንባሩ እዩ ተገምጊሙ።
ብዝተረፈ ክራይ ኣካብነት ብኣኼባ ጥራሕ ኣይኮነን ክፍታሕ ዝኽእል። እዚ መድረኽ እዚ ብመሰረቱ ናይ ፖለቲካ መድረኽ እዩ። እቲ ቃልሲ እውን ፖለቲካዊ ቃልሲ እዩ። ውፅእ ዝበለ እንተሊኡ ግን ምምሕዳራዊ፣ ክኸውን ይኽእል ሕጋዊ ስጉምቲ ክውሰድ ይኽእል እዩ። እዚ እንትውሰድ ግና ስርዓት ኣለዎ። ኣብ መረዳእታን ኣብ ፅንዓትን እውን ክምስረት ይግበኦ። ስለዚ እቲ ላዕለዋይ ኣመራርሓ ብክራይ ኣካብነት ስለዘይተሓተተ እቲ ገምጋም ሽግር ኣለዎ ክበሃል ኣይካኣልን።ከምኡ ዝበለ ናይ ክራይ ኣካብነት ፀገም እንተሊኡ ብናይ ባዕሉ መድረኽ ንኺዶ እዩ ዝበሃል ዘሎ። እንተዘየለ ክራይ ኣካብነት እናሃለወ ሱቕ ኢልና ንሕለፎ ክበሃል ኣይኽእልን። ብዕምቆት ንተሃደስ እንብለሉ ዘለና ምኽንያት እኮ ካብቲ ኣተሓሳስባ ጀሚርካዘለው ሕመቓት ክነዕሪ እምበር ንሽሙ ንተሃደስ ስለዝበልና ጥራሕ ዝተኻየደ ኣይኮነን።
ኣብዚ ጉዳይ እዚ ዝኾነ ሰብ ከካብ ናይ ባዕሉ መበገሲ ተላዒሉ ክጠራጠር ይኽእል እዩ። በዚ ደረጃ እዚ ደኸ የለን እዩ ኢሉ ክሓስብ፣ ብዝበለፀ ውሽጥኹም ፈቲሹ ኢሉ ርኢቶታት ክህብን ክዛረብን ይኽእል እዩ። ጥንቃቐ ክግበር ዓሊሙ ሓበሬታታት እንተሃበ ወይ ስክፍታት እንተተሰመዖ እውን ፀገም የብሉን። ብዝተረፈ ብክራይ ኣካብነት እናተጠርጠረ ዝተሓለፈ ሰብ ግን የለን። ስለዚ ክንርደኦ ዝግበአና ሓደ ነገር እዚ እዩ። ከምዝፍለጥ እቲ ገምጋም ዓሚቕ እዩ ነይሩ። በዚ ድማ በቲ ዝተኻየደ ገምጋም ቀሊል ክበሃል ዘይካኣል ቁፅሪ ካብ ዝነበሮ ሓላፍነት ዝተሸጋሸገ፣ ናብ ሕጊ ዝቐረበ ብዙሕ እዩ። ካልኣይ ከምዝበልኩዎ ሕዚ እንተዘይሃልዩ ንቕድሚት እናተፈተሸ ዝኸደሉ ኩነታት ኣሎ። ንምንታይ? ኣግባብ ኣካይዳ ኣለዎ። ክራይ ኣካብነት ኣብ ሰባት ኣሎ የለን ክትብል ኣብ መረዳእታ ክምስረት ስለዝግባእ ገንዘብ ህዝብን መንግስትን ዝበልዐ፣ ብዘይኣግባብ ንካልኦት ጠቒሙ ንባዕሉ ክጥቀም ዝገበረ ወይ ካሊእ ናብ ቅድሚ ሕጊ ቀሪቡ ክሕተት ዝኽእል መረዳእታ እንትርከብ ብሸለልትነት ክሕለፍ ዝኽእል ሰብ ኣይህሉን። ስለዚ ኣብታ ፖለቲካዊ ሕመቕ እንብላ ኢና ናብ ምርድዳእ ኣቲና እምበር ጠልቆምቆም ዝርአን ዝፃረን ብኻሊእ መንገዲ እዩ። ብኡ ደረጃ ካብቲ ማእኸላይ ኮሚቴ ኮነ ስራሕ ፈፃሚ ጀሚሩ እንትረአ ግን ብክራይ ኣካብነት ዝተርኣየ ምልክታት የለን። ብኡ ደረጃ ምልክታት እንተዘይሃልዩ ድማ ናብ ስጉምቲ ምኻድ ኣይካኣልን። ፈላሊና ክንሪአን ይግባእ።ስለዚ እታ ፖለቲካዊ ቃልሲ ብደምቢ እያ ተኻይዳ። ዝጐደላ እውን ክትምላእ ተገይራ እያ በብመድረኻ። ካብኡ ሓሊፉ ምስ ክራይ ኣካብነት ክተኣሳሰር ዝኽእልን ዘሕትትን እንተኾይኑ ግን ኣብ መረዳእታታት ተመስሪትካ ብሕጋዊ መንገዲ ዝኸይድ እዩ ዝኸውን። ምኽንያቱ ብግምት ሰብ ምሓዝ ኣይካኣልን። ዝኾነ ሰብ ብዝፈፀሞ ጥፍኣት ተሓታቲ ዝኸውን ፈፂምዎ ዝበሃል ጥፍኣት ብመረዳእታ እንትረጋገፅ እዩ ዝኸውን። ካብዚ ተበጊስካ እንትርአ ብክራይ ኣካብነት ክሕተት እናተገበኦ ከም ውድብ ይፅነሐልና ተባሂሉ ዝተገደፈ ወይ ዝተሓለፈ ከምዘየለ ምርድኡ ይጠቅም እዩ ኢለ እየ ዝሓስብ።


text:
- Start
- | ቆልዑን መንእሰያትን
- | Verkstäderna
- | Bowlinghall & ungdomscafé
Bowlinghall & ungdomscafé
ኣብዚ ቲረኪብ ብሉጻት መጻወቲ ቦሊንግ bowlinghall ፣ንዕድመኩም ዝተፈላለየ ብዝቀለለ ንሕና ነዳልዎ ቡን ፣ሳንዱሽ ፣ቁርሲ ቡን፣ቡን ወይ ለስላሳ ብዝሓሸ ዋጋ።
ናብዚ ናትና ቦውሊንግ ቅድመ ምጽዋትካ ቦታ ምትሓዝ ጥራይ ዩ ዘድሊ ምጹ ብጽሑና ኪትጻወቱ ምስትደሊዩ ። ብተወሳኺ ግን ናባና ብምድዋል ቦታ ኪትሕዙ ትኽእሉ ወይ ዉን ባልኹም በዚ ናትና ወብሳይት ብቀትታ ቦታ ክትሕዙ ትኽእሉ።
ኣብዚ ናትና ኣዳራሸ ኩሉ ግዜ ዝኾነ ነገር ኣሎ፣ንሕና ኣለዋና ቡዙሓት ንጥፋት ክለባት እብዚ ዝወዳደራን ልምምድ ዝገብራን።
ንኹሉ ዘሳትፍ ካብ ናይ መንእሰያት መሰልጠኒ ማከል ክሳብ ናይ ማሕበራት ጥሮታ። ብተወሳኺ ዓርብን ቀዳምን ንቆልዕኹም ናይ ቦውሊንግ ቦታ ክትሕዙሎም ትኽእሉ። ኩሉ ግዜ ዓርባን ቀዳምን ምሸት ነዳሉው ምሸታዊ ትልሂት ሙዚቃን (discobowling) ዲም ላይቲን (discobelysning)።
ክትኮኑ ስማርት ኣባል ወይዉን ኣባልነት ናይ Verkstäderna bowlar 10 ክሮነር ጥራህ ንሓደ ሰብ። ንዝተፈላለየ ሕቶታት ፣027072481 ደዊልኩም ርኸቡና ዝኽፈተሉ ሰዓታትና፣
ተወሳኺ ሌንካር