text:
Lärcentrum ናይ ምምሕዳር ከተማ Östersund ኣካል ክኸውን እንከሎ ንኹሉ ኣብ ምምሕዳር ከተማ Östersund ዝወሃብ ትምህርቲ ንዓበይቲ ከመሓድር ሓላፊነት ዝተውሃቦ ትካል እዩ።
ኣብ Lärcentrum ትምህርቲ ንዓበይቲ ክትወስድ አንከሎኻ ብላዕለዋይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ኮርስታትን ክትወስድ ከምኡድማ ብተግባርን ብንድፊሓሳብን ዝወሃብ መሰረታዊ ትምህርቲ ንዓበይቲ ክትመሃር ትኽእል። Lärcentrum ብቋንቋ ሽወደን ንስደተኛታት ዝወሃቡ ኮርስታት (SFI) እውን የቕርብ እዩ።
ናይ ቀዳማይ ደረጃ ወይድማ ናይ ላዕለዋይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርትኻ ክትምልእ፣ ቋንቋ ሽወደን ክትመሃር፣ ሞያዊ ክእለታትካ ከተስፍሕ፣ ወይድማ ኣብ ኮሌጅ ወይ ዩኒቨርስቲ ኣቲኻ ክትመሃር ዘኽእለካ ዓቕሚ ክትሕዝ ትኽእል ኢኻ።
ትምህርቲ ንዓበይቲ ዋላሓንቲ ትምህርቲ ንዘይብሎም ወይድማ ቀዳማይ ደረጃ፣ ወይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ወይ ሞያዊ ትምህርቲ ዘይመልኡ ሰባት ዝወሃብ ናይ ትምህርቲ ዕድል እዩ። እቲ ዓብዪ ዕላማ ናይቲ ትምህርቲ ንዓበይቲ ንስኻ ኣብቲ ናይ ሸቃሎ ዕዳጋ ተዋዳዳራይ ክትከውን ምሕጋዝ እዩ። ትምህርቲ ንዓበይቲ ኣብ መበል 20 ዓመት ልደትካ (16 ን SFI) ካብ 1 ሓምለ ጀሚርካ ክትመሃር ትኽእል።
ብዛዕባ ትምህርቲ ንዓመይቲ ኣብ ሽወደን ከምኡድማ ብዛዕባ ዓይነታት ትምህርቲ ንዓበይቲ www.omsvenskaskolan.se ብብዙሕ ቋንቋታት ዝተዳለወ ተወሳኺ ሓበሬታ ኣብዚ ኣሎካ።
ቀደም ዝነበረካ ናይ ትምህርቲ ድሕረባይታ እንታይ ከምዝመስል፣ ንኣብነት ኣብታ ዝዓበኻላ ሃርካ ዝወሰድካዮ ትምህርቲ፣ ናይ ቋንቋ ክእለታትካ እንታይ ይመስል ዝብሉ ነገራት ኣብ ግምት ብምእታው፣ ብዝተፈላለየ መንገዲ ክንሕግዘካ ንኽእል ኢና፣ ንኣብነት፣ ናይ SFI፣ ብልክዕ ቀዳማይ ደረተጃ ትምህርቲ ሽወደን ዝወሃብ ትምህርቲ ንዓበይቲ ወይድማ ብልክዕ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ዝወሃብ ትምህርቲ ንዓበይቲ።
Lärcentrum መጀመርያ ክተጽንዖም እትደልዮም ምርጫታት ብምርኣይ ደገፍ ይገብረልካ፣ ዕላማና ድማ ናብ ሕብረተሰብ ሽወደን ብቕልጡፍ ክትወሃድን ኣብ ነዊሕ እዋን ድማ ንገዛእርእስኻ ክትክእልን ምግባር እዩ።
Lärcentrum ኣብ ማእከላይ Östersund ኣብ Kyrkgatan 47 ይርከብ። ኩሉግዜ ሰኑይን ረቡዕን ካብ ሰዓት 13.00 ክሳዕ 16.00 ክፉታት ኢና፣ ክትመጹ ትኽእሉ ኢኹም። ካልእ ግዜ ድማ ክትበጽሓና እንተደሊኻ ኣቐዲምካ ክትምዝገብ ትኽእል ኢኻ።
ምብጻሕ ከተመዝግብ እንተደሊኻ፣ በዚ ቁጽሪ 063-14 30 00 ደውል፣ ወይድማ ናብ larcentrum@ostersund.seኢሜይል ለኣኽ ኢኻ።
እዚኦም ኣብዚ ክትረኽቦም እትኽእል ናይ ትምህርቲ ኣማኸርቲ እዮም:
Karin
Inger
Anette
Lärcentrum በቲ ናይ ትምህርቲን ናይ ሞያን መምርሒ ኣቢሉ ይሕግዘካ። እዚ ማለት ንኣብነት ብዛዕባ ትምህርታዊን ሞያዊን ምርጫታት ንሓደ ካብ ኣማኸርቲና ክትሓትት ትኽእል ማለት እዩ። ናይቲ ናይ ትምህርቲን ሞያን መምርሒ ዕላማ ናብ ስርዓተ ትምህርቲ ሽወደን ንምእታው ከተማልኦም ዘለካ ረቛሒታት ክትረክብ ምግባር እዩ።
ንኣብነት ብዛዕባ ትምህርቲ፣ ፋይናንሳዊ ደገፍ ትምህርቲ፣ ፕሪግራማትን ናይ ብቕዓት ረቛሒታትን ዝምልከት ሓበሬታ ብምሃብ ንሕግዘካ።
ብተወሳኺ በቲ ናይ መምርሒ ቃለመጠይቕ ዝበሃል ኣየናይ ደገፍ ከምእትደሊን ንጹራት ረቛሒታትካ እንታይ ከምዝኾኑን ምሳኻ እንዘራረበሉ ኣሰራርሓ ኣቢልና እውን ደገፍ ንገብረልካ። ብተወሳኺ ኣብ ውልቃዊ ኮርስ እውን ደገፍ ንገብረልካ፣ ወይድማ ናይ መወዳእታ ሰርትፊኬት ወይ ናይ ላዕለዋይ ካልኣይ ደረጃ ዲፕሎማ መደብ ኣብ ምውጻእ ደገፍ ንገብረልካ።
Lärcentrum ናብ ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንስደተኛታት – SFI እትኣትወሉ መንገዲ እዩ።
SFI ኣፎም ብቋንቋ ሽወደን ንዘይፈትሑ ሰባት ዝወሃብ መሰረታዊ ናይ ቋንቋ ሽወደን ኮርስ እዩ። ብተወሳኺ ብዛዕባ ሕብረተሰብ ሽወደን፣ ናይ ስራሕ ሂወቶምን ናይ ሽወደን ባህሊን እውን ትመሃር።
SFI ኣብ Östersund ንምጽናዕ ናይ ግድን ሙሉእ ውልቃዊ ቁጽሪ ኮድ ዝተቐበልካ፣ ዕድሜኻ ልዕሊ 16 ዓመት ዝገበርካ ከምኡድማ ኣብ ምምሕዳር ከተማ Östersund ዝተመዝገብካ ክትከውን ኣለካ።
መሕተቲ ኦንላይን ብምእታው ኣብ SFI ንምስታፍ ክትሓትት ትኽእል። መሕተቲ ኣብ ምእታው ደገፍ ትደሊ እንተኾንካ ኣዛርበና።
SFI ንምጽናዕ ካብ CSN ናይ ትምህርቲ መውዕሎ ክትረክብ ኣይትኽእልን። ኣብ ቀረባ እዋን ዝመጹ ስደተኛታት ብመባእታዊ መውዕሎ ኣቢሎም SFI ከጽንዑ ይኽእሉ እዮም። ካልእ ዓይነት ረብሓ ትቕበል እንተሃሊኻ፣ ንኣብነት ካብ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት፣ ካብ ቤትጽሕፈት ማሕበራዊ መድሕን ወይ ናይ ሸቅሊኣልቦነት ረብሓ ትረክብ እንተሃሊኻ፣ ክትመሃር ቅድሚ ምጅማርካ ኣየናይ ከምዝምልከተካ ከተረጋግጽ ኣለካ።


c: text/html

text:
ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን ደቂ ሃገርና፥ “ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኤርትራውያን ንምድንፋዕ ሕዝባዊ ምንቅስቓስ”
ዜውጽእዎ፥ ናብ ኩሉ ኤርትራዊ ዘተኮረ ህጹጽ መጸዋዕታ ኩላትና ርኢናዮ ኣለና። ንኹላትና ኤርትራውያን ወኪሉ
ብዓለምለኻዊ ደረጃ ዝነጥፍ ኣካል ንኽፍጠር እጃምና ከነበርክት ከምዝኾንና ደጋጊምና ገሊጽና ኔርና ኢና። እዚ
ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኤርትራውያን ንምድንፋዕ ሕዝባዊ ምንቅስቓስ ኣውጺኦምዎ ዘለዉ ህጹጽ መጸዋዕታ ድማ፥
ነቲ ካብ ነዊሕ ክንሰርሓሉ ዝጸናሕና ዕላማ ኬተግብር ዝሃቀነ መጸዋዕታ ስለ ዝኾነ፥ ሓንጎፋይ ኢልና ተቐቢልናዮ
ኣለና። ንምዕዋቱ ድማ ዝካኣለና ክንጽዕር ምዃና ከነረጋግጽ ንፈቱ።ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን ደቂ ሃገርና፥ “ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኤርትራውያን ንምድንፋዕ ሕዝባዊ ምንቅስቓስ” ዜውጽእዎ፥ ናብ ኩሉ ኤርትራዊ ዘተኮረ ህጹጽ መጸዋዕታ ኩላትና ርኢናዮ ኣለና። ንኹላትና ኤርትራውያን ወኪሉ ብዓለምለኻዊ ደረጃ ዝነጥፍ ኣካል ንኽፍጠር እጃምና ከነበርክት ከምዝኾንና ደጋጊምና ገሊጽና ኔርና ኢና። እዚ ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኤርትራውያን ንምድንፋዕ ሕዝባዊ ምንቅስቓስ ኣውጺኦምዎ ዘለዉ ህጹጽ መጸዋዕታ ድማ፥ ነቲ ካብ ነዊሕ ክንሰርሓሉ ዝጸናሕና ዕላማ ኬተግብር ዝሃቀነ መጸዋዕታ ስለ ዝኾነ፥ ሓንጎፋይ ኢልና ተቐቢልናዮ ኣለና። ንምዕዋቱ ድማ ዝካኣለና ክንጽዕር ምዃና ከነረጋግጽ ንፈቱ።
ከም እትፈልጡዎ ዕላማን ድልየትን ኮሚቴ ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ፥ ሕዝቢ ኣብ ከከባቢኡ ዝውክሎ መሪጹ ኮሚቴታት ከቕውም እሞ፡ እተን ብሕዝቢ ዝተመርጻ ኮሚቴታት ተጠርኒፈን ብዞባን ብደረጃ ዓለምለኸ ንሕዝቢ ዝውክል፡ ሕዝቢ ዝውንኖ ኣካል ክቑማ ዝብል እዩ። ብሸነኽና ንኹላትና ኤርትራውያን ወኪሉ ብዓለምለኻዊ ደረጃ ዝነጥፍ ኣካል ንኽፍጠር እጃምና ክንገብር ከምዝኾንና ኣቀዲምና ገሊጽና ኔርና ኢና። ኮሚቴና፥ ምስ “ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኤርትራውያን ንምድንፋዕ ሕዝባዊ ምንቅስቓስ” ኣብ ዘካየደቶ ርክባት ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኤርትራውያን ንምድንፋዕ ሕዝባዊ ምንቅስቓስ ነዚ ዕላማዚ ከሳልጥ ዝቖመ ሓይሊ ዕማም ከምዝኾነ ተረዲኣና። ነዚ መጸዋዕታዚ ክነዕውት ሓቢርና ክንጽዕር ተሰማሚዕና። ነፍሲ ወከፍ ኤርትራዊ ኤእጃሙ ኬበርክተሉ ድማ ጻዊዒትናን ለበዋናን ንገልጽ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ቀዳማይ ምንስቴር ግብፂ ኢሳን ሻራፍ ምስ ናይ ኢትዮጵያ መዘንኦም ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ዜናውን ካልኦት ላዕለዎት ሰበስልጣንን ንምዝርራብ ሎማዕንቲ ኣማሲዮም ናብ ኣዲስ ኣበባ ኣትዮም።
ወሃቢ ቃል ምንስቴር ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ንቪኦኤ ብስልኪ ኣብዝሃብዎ ቃል ካብቶም ናይ መመያየጢ ኣጀንዳታት ሓደ ግድብ ኣባይ እዩ ይብሉ።
ኣስዒቦም ድማ ብሓፈሻ ኣብ ናይ ሓባር ጉዳያት ንዘራረብ ዝብል ሓሳብ እዮም ዘቕረቡ።ካብዚኦም እቲ ዝተልዓለ ጉዳይ መዘራረቢ ክኸውን ይኽእል እዩ ኢልካ ምግማት ይቐልል እዩ።እቲ ኣጀንዳ እቶም ጋያሹ መፂኦም ዘልዕልዎምን ብወገና ድማ ምስዚ ብዝተኣሳሰረ ዝልዓሉ ጉዳያትን ስለዝኸውን ኣቐዲምካ ኣብዚ ጉዳይ እዩ፡እዚ ከልዕሉ እዮም፡እዚ ኣየልዕሉን ኢልካ ምዝራብ ኣፀጋሚ እዩ።’’ይብሉ።
ሃገሮም ንሩባ ኣባይ ንኸይትጥቀም ግብፂ ዓንቃፋይ ጊደ ምፅዋታ ሰበስልጣንን ምሁራንን ኢትዮጵያ ክገልፁ ፀኒሖም እዮም።ግብፂ ዘለዋ ተሰማዕነት ተጠቒማ ሃገሮም ንመስርሒ ግድብ ዝኸውን ልቓሕን ሓገዝን ንኸይትርከብ ዕንቅፋት ምፍጣራ ናይ መጀምሪይኣ ከምዘይኮነ ኢትዮጵያዊያን ይዛረቡ።
ኮይኑ ግን ብፍላይ ካብ ቀረባ እዋን ጀሚሩ ካብ ናይ ግብፃዊያን መርገፂ ኣንፃር ተስፋ ዝህቡ ኩነታት እናተፈጠሩ ምዃኖም መንግስቲ ኢትዮጵያ እናገለፀ እዩ።
ወሃቢ ቃል ምንስቴር ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ከምዝበልዎ እቲ ናይ መርገፂ ምልስላስ ኣብ ቀረባ ናብ ኢትዮጵያ ኣብዝመፀ ልኡኽ ጉጅለ ዲፕሎማሲ’ውን ተንፀባሪቝ እዩ ይብሉ።እቲ ዝተርኣየ ናይ ቅዋም ምልስላስ ኣብቲ ናይሎሚ ልኡኽ ከምዝርአ’ውን ተስፍኦም ገሊፆም።
ሎማዕንቲ ምሸት ኣዲስ ኣበባ ዝኣተው ምንስቴር ወፃኢ ግብፂ ኢሳን ሻራፍ ፅባሕ ምስ ፕሬዝዳንት ግርማ ወልደጊዮርግስ ድሕሪ ፅባሕ ድማ ምስ ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ዜናዊ ተራኺቦም ከምዝዘራረቡ ትፅቢት ይግበር።


text:
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ኣብ መዛዘሚ ናይ ኬንያን ኢትዮጵያን ታሪኻዊ ዑደቶም ንናይ ኣፍሪካ ፍሉይ ዕብየት ብምንኣድ፤እዚ ፍሉይ ዕብየት ዘላቒ ክኸውን ዝኽእል ግን ቐፃሊ ልምዓትን ዴሞክራስን ምስ ዝረጋገፅ ጥራሕ እዩ ኢሎም።
‘’ከም ሓደ ኩርዕ ኣሜሪካዊ ኣብ ቅድሜኹም ጠጠዝ ኢለ ኣለኹ’’ ዝበሉ ፕሬዝዳንት ኦባም ኣስዒቦም ‘’ከም ሓደ ወዲ ኣፍሪካዊ እውን እየ ኣብ ቅድሜኹም ደው ኢለ ዘለኹ’’ኢሎም።
ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ሎማዕንቲ ሰሉስ ኣብ ሕብረት ኣፍሪካ ተረኺቦም መደረ ዘስምዑ ኣብ ስልጣን ዝርከብ ፈላማይ ፕሬዝዳንት ዩናይትድ ስቴትስ ኮይኖም ኣለው።
ፕሬዝዳንት ኦባማ እታ ኣህጉር ዘመዝገበቶም ዓወታት፣ቁፅሪ ብHIV/AIDS ዝትሓዙ ሰባት ክንኪ፣ሚሊዮናት ኣፍሪካዊያን ካብ ድኽነት ክወፁን ወዘተ ንዝገበረቶም ፃዕርታትን ውፅኢቶምን ናእድኦም ገሊፆም።ዩናይትድ ስቴትስ ኣብዞም ዝተመዝገቡ ለውጥታ ንዝነበራ ጊድ እውን ኣጉልሆም።
ፕሬዝዳንት ኦባማ ንናይታ ኣህጉር ‘’ዘደንቕ’’ ዕብየት ብጥንቃቐ ዝርኣይሉ እውን እቲ ዕብየት ኣብ ፈራሲ መሰረት ዝተቐመጠ እዩ ክብሉ ዝገለፅዎ እዩ።ኣማእቲ ሚሊዮናት ኣፍሪካዊያን መባእታዊ መሰረት ልምዓት ኣብዘይረኽብሉን ኣብ ኣዚዩ ሕሱም ድኽነት ኣብዝነብርሉ እዋንን እቲ ዘደንቕ ገስጋስ መሰረቱ ኣብዘይደልደለ ቦታ ዝተቐመጠ ዕብየት እዩ ኢሎምዎ ፕሬዝዳንት ኦባማ።
ጋዜጠኛታት ስርሖም ስለዝሰርሑ እንተድኣ ተኣሲሮም፣መንግስቲ ንስቪል ማሕበረሰብ ዝዕፍን እንተኾይኑ፣ዴሞክራሲያዊ ለውጢ ክመፅእ ዝንቀሳቐስይ ኣብ ስግኣት እንተወዲቖምን ሽዑ ዴሞክራሲ ብግብሪ ከይኮነስ ንሽም እዩ ዘሎ ኢሎም ኦባማ።
ኢትዮጵያ ንጋዜጠኛታታ እትኣስር እንተኾይና ወይ ንሕጋዊ ጉጅለታት ተቓወምቲ ኣብ እዋን ወፍሪ ምርጫ ንከይቀሳቐሱ ትድርት እንተኾይና ብናተይ እምነት ናይ ህዝባ ምሉእ ዓቕሚ ክትጠቀም ኣይትኽእልን ኢሎም ኦባማ።ዝርዝሩ ኣብዚ ይስምዑ።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 16 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 22 November 2017
ኣብ እስራኤል ዝነብሩ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ኣስታት 40 ሽሕ ዝኾኑ ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት፡ ንህይወቶም ውሕስነት ብምስኣን ኣብ ከቢድ ጸገም ከም ዝርከቡ ተገሊጹ።
ካብ 2006 ክሳብ 2013 ኣብ ዝነበረ ግዝያት ብምድረ ባዳን ዘስካሕክሕ ገበናት ብዝፍጸመሉ ሲናን ሰጊሮም ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ኣብ ሃገረ ስራኤል ኣትዮም፡ መብዛሕቲኦም ኣብ ናይ ጉልበት ስራሕ ተዋፊሮም፡ ሸለብ ገለብ እናበሉ ህይወቶም ክመርሑ ዝጸንሑ ኣስታት 40 ሽሕ ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ስደተኛታት፡ ብመሰረት ባይቶ እስራኤል ንዓታቶም ዝምልከት ዘውጸኦ ዘይፍትሓውን ዘይሰብኣውን ውሳነ፡ ኣበይ ክንወድቕ ኢና ኣብ ዝብል ዓሚቕ ሻቕሎት ከም ዝርከቡ ድምጺ ኣመሪካ መደብ ቋንቋ ኣምሓርኛ ብ20 ሕዳር 2017 ጸብጺባ።
እቶም ስደተኛታት ኣብ ሃሃገሮም ካብ ዘሎ ንምንባር ውሕስነት ዘይህብ ጸረ-ደሞክራስያዊ ምሕደራ ኣምሊጦም ዝወጹ ናይ ፖለቲካ ዕቑበኛታት ክንሶም፡ መንግስቲ እስራኤል ግን፡ ናይ ኢኮኖሚ ስደተኛታት’ዮም: ናይ ፖለቲካ ስደተኛታት ኣይኮኑን ብዝብል ሸፈጥ፡ ሓያሎ ስደተኛታት ብዘይድሌቶም ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪቃ ከም ዘባረረ፡ ብኣሽሓት ንዝቑጸሩ ድማ ኣብ ሓደ ሓውሲ በረኻ ዳጒንዎም ምጽንሑን ዝፍለጥ ኮይኑ፡ እዚ ቅድሚ ሳልስቲ ዘመሓላለፎ ውሳነ ግን፡ ወይ ካብ ሃገርና ጠቕሊልኩም ትወጽኡልና ኣይፋልናን እንተበልኩም ግን ትእሰሩ ዝብል መጠንቀቕታ ዘለዎ ከም ዝኾነን፡ መዓለቢኦም ዘይፈለጡ ስደተኛታት ኣብ መዋጥር ኣትዮም ናይ ኣድሕኑና ኣውያት የስምዑ ምህላዎምን ኣረጋጊጻ።
ላዕለዋይ ተጸዋዒ ጉዳይ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብወገኑ፡ ንውሳነ እስራኤል ከም ዝተኸታተሎን ከምዘይቅበሎን ኣብ ጀኔቫ ካብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈቱ ብ17 ሕዳር 2017 ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ሓቢሩ ኣሎ።
ዕውት ናይ ፕሮፖጋንዳን ውደባን ወፍሪ ተኻየዱ።
ድሕሪ ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ጀጋኑ ዕጡቓት ናይ ፕሮፖጋንዳን ውደባን ኣሃዱና፡ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዕውት ናይ ፕሮፖጋንዳን ውደባን ወፍሪ ከም ዝተፈጸሙ ካብ ወተሃደራውን ጸጥታውን ቤት ጽሕፈት ዝበጽሓና ዜና ይሕብር።
እቲ ወፍሪ፡ ፍሉይ ሕታም መጽሔት ህዝባዊ ደሞክራስን ካልኦት ንደሞክራስያዊ ተጋድሎ ውጹዕ ህዝብና ዝገልጹ ጽሑፋትን ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ንምዝርጋሕ ብዝተታሕዘ መደብ መሰረት፡ ብ5 ሕዳር 2017 ኣብ ከባቢ ማይ-ምነን ዓድዃላን ብ8 ሕዳር 2017 ድማ ኣብ ከባቢ መስሓል ኣኽራን ኣብ ዝተጸንዑ ኣገደስቲ ቦታታት ጽሑፋት ብምዝርጋሕ ኣብ ኢድ ዝተፈላለዩ ወገናት ክበጽሕን ምስ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ዕላማታትና ከላለዩን ከም ዝገበሩን እቲ ዜና ገሊጹ።
በቲ ናይ ውደባን ፕሮፖጋንዳን ወፍርን ምዝርጋሕ ዝተፈላለዩ ጽሑፋትን ጸላኢ ዘይተጸበዮ ኣጋጢምዎ ሸበድበድ ክብል ከም ዝተራእየ፡ ኣብ’ቲ ከባቢ ንዝርከቡ ተማሃሮን ነበርቲ ናይ’ተን ዓድታትን ኣኪቡ ከፈራርሖም ከም ዝጀመረ፡ ነቲ ዝተበተነ ጽሑፋት ኣኪቦም ከረክቡ ብምእዛዝ ከም ዝሃደዶምን ኣብ እዋኑ ብ17 ሕዳር 2017 ናብ ዌብሳይታት ምዝርጋሕናን ዝፍለጥ’ዩ።
መንግስቲ ዓዲ እንግሊዝ ናብ ኤርትራ ንዝኣትው ዜጋታቱ መጠንቀቕታ ሂቡ።
ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ወጻኢ ብሪጣንያ፣ ናብ ኤርትራ ንዝገሹ ዜጋታቱ ብጉዳይ ባጤራ ናቕፋ ኣመልኪቱ ናይ መጠንቀቕታ መግለጺ ከም ዘውጸአ፡ ካብ ኤርትራ ክወጽእ እንከሎ ልዕሊ 1000 ናቕፋ ሒዙ ዝተረኽበ ሰብ ብቐጥታ ከም ዝህገር፡ ካብ 5 ሽሕ ናቕፋ እንተኾይኑ ድማ እቲ ጉዳይ ዝኸበደ ምኻኑን ብምንጻር ኣዘኻኺሩ።
እቲ መግለጺ፡ መንግስቲ ህግደፍ ካብ መወዳእታ ዓመተ 2015 ንነጀው፡ ዝኾነ ኣብ ኤርትራ ኣትዩ ዝወጽእ በጸሓይ ኮነ ኤርትራውያንን ትውልደ ኤርትራውያንን ካብ 1000 ሽሕ ናቕፋ ንላዕሊ ሒዙ ዝተረኽበ ሰብ ገንዘብ ከም ዝህግር፡ ከም ተወሳኺ ድማ ኣብ ኤርትራ ዝርከብ ማሕበረ-ሰብ ዲፕሎማሲ ካብ ኣስመራን ከባቢኣን ርሒቑ ከይኸይድ መምርሒ ከም ዝሃበን ብምጥቃስ፡ ነዚ ሓቂ ‘ዚ መሰረት ብምግባር ጥንቃቐ ንዘይገብሩ ዜጋታቱ ቅልጡፍ ድጋፍ ክገብረሎም ከምዘይኽእል ብወግዒ ምሕባሩን ረዲዮ ኤረና ብ20 ሕዳር 2017 ኣቃሊሓ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 22-11-2017
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ኣቶ ስብሓት ነጋ(ኣቦይ ስብሓት/)ሓዊሱ ኣብ ውድብን መንግስትን ከገልገሉ ዝጸንሑ ሓሙሽተ ሰበስልጣን ብጥሮታ ካብ ሓላፍነቶም ንክዓርፉ ምውሳኑ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ኣፍሊጡ።
ኣቶ ስብሓት ነጋ ዋና ዳይረክተር ኢንስቲትዩት መፅናዕቲ ስትራተጂ ርክብ ወፃኢ ጉዳያት ብምዃን ክገልግሉ ዝፀንሑ እዮም።
ብጡሮታ ክዓርፉ ዝተገብሩ ካልኦት ሰበስልጣን ኣብ ማእኸል ፖሊሲ መፅናዕትን ምርምርን ከገልግሉ ዝፀንሑ ዶ/ር ካሱ ኢላላ፣ኣብ ፕሮጀክት ፖሊሲ ዝተዋደደ ኣጠቓቕማን ትልምን መሬት ከገልግሉ ዝፀንሑ ኣቶ በለጠ ታፈረ፣ኣብ ንግድን ኢንዱስትሪን ትልሚ፣ኣፈፃፅማን ክትትልን ፖሊሲ ከገልግሉ ዝፀንሑ ኣቶ ታደሰ ሃይለን ኣብ ማእኸል ምርምር ፖሊሲ ከገልግሉ ዝፀንሑ ኣቶ መኮነን ማንያዘዋልን እዮም።
ንሓያሎ ዓመታት ኣብ ሓላፍነት መንግስቲ ከገልግሉ ንዝፀንሑ ውልቀሰባት ብጥሮታ ክዓርፉ ናይ ምግባር ስራሕ ከምዝቕፅል እውን ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚንስትር ኣፍሊጡ’ሎ።
ኣብታ ሃገር ይካየድ ዘሎ ለውጢ ዕውት ንኽከውንን ድልየት ልምዓትን ለውጥን ህዝቢ ንምምላስን ዘኽእሉ ስጉምትታት እናተወስዱ ምዃኑ ተሓቢሩ’ሎ።


text:
BY EAIM {AMARE GEBREMARIAM GEBRE}
Addis Ababa after 38 Years.
I returned to Addis on August 23/ 2010 after 38 years. I would like to thank the Ethiopian government and the people of Ethiopia for their generosity and giving the Eritrean opposition the venue and the fund to hold a conference in the town of Akaki.
By Fesseha Nair
The Eritrean national Conference for democratic change which has taken place in Addis from 31st july to 9th August 2010 has realised the need for a new paradigm shift or new model of working after assessing that our old methods have no longer solved our problems adequately.
Araya Debessay, professor of accounting and management information systems in the University of Delaware’s Alfred Lerner College of Business and Economics, has won a 2010 Ernst and Young Inclusive Excellence Award for Accounting and Business School Faculty.
ዝኸበርኩም ተኸታተልቲ እዚ ስዒቡ ቀሪቡ ዘሎ መደረ ኣብ መዛዘሚ ባዓል ናይቲ ካብ 31 ሓምለ ክሳብ 9 ነሓሰ ዝተኻየደ ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለዉጢ ኣብ ሆተል ክራዉን ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝተገብረ ናይ ድራር እንግዶትን ባህላዊ ምሸትን፡ ኣባል ፈጻሚት ሽማግለን ሓላፊ ማእከላይ ቤት-ጽሕፈት ኢ.ህ.ወ.ደ.ግ. ዝኾነ ኣቶ ሙኽታር ከድር ዘስምዖ መድረ ትርጉም እዩ፡፡
ማዕረ ማዕረ ሰናይ ተግባር እኩይ ክኸይድ ምርኣይ ንቡርዩ ። እቲ ዘይንቡር ግና ሕልና ፈረድቲ ምጽንቃቕዩ ።
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን፣
ኣቀዲመ ንኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን ኣብዚ ተዳልዩ ዘሎ ዋዕላ ንኽሳተፍ ስለዝዓደሙኒ እንዳመስገንኩ ብናይውልቃዊ ጸገመይ ብኣካል ክሳተፍ ብዘይምኽኣለይ ይቕሬታ ይሓትት። ዋላ ብኣካል እንተዘይተሳተፍኩ ብመንፈስ ምሳኹም ስለዘለኹ እዚ ዝስዕብ መልእኽቲ ፍቃድኩም እንተኾይኑ ኣብቲ ዋዕላ ክንበበለይ ብትሕትና ይሓትት።
ፖሊስ ግብጽን ዘይሕጋውያን መሰጋገርቲ ስደተኛታትን ኣብ ዶብ ግብጽን እስራኤልን ሓንቲ ጓል-ኣንስተይቲ እትርከቦም ሽድሽተ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብጥይት ከምዝቐተሉ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ንሃይልታት ጸጥታ ግብጺ ብምጥቃስ ሓቢሩ።
ሃገራዊ ዋዕላ ከምቲ ድሌት መላእ ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻን ድሌት ንጹሃት ተቓለስቲ ድማ ብፍላይ ብለባማት ተሳተፍቱ ብዓወት ተዛዚሙሎ ። መላእ ህዝቢ ኤርትራዉን ብፍርሒ ተዋሒጡ ስለ ዝጸንሐ ደኣምበር ኣብ ነንበይኑ ኣጋጣሚታት ብፈገግታ ሓጎሱ ይገልጽዩ ዘሎ ።
Six African migrants trying to cross into Israel from Egypt’s Sinai desert have been killed.
Egyptian security officials said four of the migrants were killed in a dispute with the people smugglers taking them to Israel.
ብመጀመርያ ኣቶ መኮነን ኣብርሃ (ነጠበ) ንኹሉ ከከም ኣመጻጽኣኡ ብሕጊ ክንተሓሓዞ ምዃና ከነረጋግጸልካ ንፈቱ፣ ቅድሚ ናብ ዝርዝር ርእሰ ነገር ምእታውና ግን ነቲ ብማዕዶ ነዚ ኩነታት ዝከታተል ዘሎ ህዝብና መብርሂ ንክኸውን ብማለት ነቲ ጉዳይ ከነነጽሮ ስለ ዝቕስበና ኣቶ መኮነን ኣብርሃ (ነጠበ) መን ኢዩ ንዝብል ሕቶ ክንድህስስ፣
ዝኸበርኩም ተሳተፍቲ ሲፖዝም
ብመጀመርታ ነዚ ሲመፖዝዮም ክዉን ንምግባር ግዚኦም ሰዊኦም ኣብዚ ዘብቁዑዎ ኣባላት ዓለም ለኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ ጨንፈር ዲሲ፣ ህያው ኣብነት ናይቲ እዚ ማሕበር ከማዕብሎ ዝምነን ዝብህጎን ኢኹም ኢልና ስለንኣምን የውሃናና ክንገልጽ ከለና ብኣኹም ክሳብ ክንደይ ሕቡናት ምኻንና ከነረጋግጸልኩም ንፈቱ.
ቅድሚ እቲ ጉዳይ ዋዕላ፡ ወይ ኣብ ዋዕላ ዝተባህለን ዝተገብረን ፡ ሰባት ብዛዕባ ዋዕላ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ብጽሑፍን ኣብ ፓልቶክን እንታይ ክብሉ ከም ዝጸንሑ ሓሳበይ ክገልጽ እፈቱ። ሕቶ ዋዕላ ሓምለ 2010 ሃንደበት ኣብ መወዳእታ ወርሒ ታሕሳስ ብፍላይ ከኣ ድሕሪ ሓድሽ ዓመት 2010 ኣዝዩ እንዳተወዓውዔ መጺኡ።
ካብ ዕለት 29/7 — ስጋዕ 1/8 አብ ሽወደን መጺእካ አብ ዝነበርካሉ መዓልታት ምስ ንናይ ሽወደን ዜና መዲያ ዝሃብካዮ መልስታትን አብ ልዕሊ መንግስቲ ሽወደን ዘቕረብካዮ ናይ ሓሶት ኽሲ ማለት መንግስቲ ሽወደን ብፍላይ ድማ መድያ ናይ ሽወደን ንኤሪትራውያን ተቐማጦ ሽወደን ይብድልዎም አለው ዝበልካዮ ንኩሉ ኤሪትራዊ ዝምልከት ስለዝኾነ ነቲ ጸለመታትካ ኣብ ቅድሚ ኩሉ ኤሪትራዊ ከቃልዕን ነቶም አብ ሽወደን ዘይቅመጡ ኤሪትራውያን እንተኾነ ኣውን ጌጋ ስእሊ ናይ ሽወደን ከይህልዎም ቁኑዕ ሓበሬታ ክህብ ድስ ይብለኒ::
እቲ ወትሩ ዓመት ኣብ መጨረሽታ ወርሒ ሓምለን ኣብ መጀመርያ ወርሒ ነሓሰን ዝሰላሰል ፈስቲቫል ካስል ሎሚ ዘመን ኣብ መበል 25 ዓምቱ ብዘደንቕ ታሪኻዊ ኣገባብ ተፈጺሙ። ናይ ሎሚ ዘመን ፈስቲቫል ካስል ዝያዳ ፍሉይነቱ ምስ እቲ ታሪኻዊ ሰነድ ማኒፈስቶ ፈስቲቫል ካስል ዝወለዶ ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ሓደ ሰሙን ምስልሳሉ ኢዩ።
Tedros Abraham Tsegay
The discussion was carried out in five major groups: my reporting reflects for the most part the debate of the first group, where I was part of.
Tedros Abraham Tsegay
The discussion was carried out in five major groups: my reporting reflects for the most part the debate of the first group, where I was part of.
ሓደ ካብ መባእታዊ ሰብኣዊ መሰል ናይ ወዲ ሰብ፡ ብነጻ ሓሳባትካ ምግላጽን ርእዩቶኻ ምሃብን ኮይኑ፡ ኣተገባብርኡ ብጹሑፍ ይኹን ብቃል ኣብ ኣኼባ ይኹን ብተናጽል ብዘየገድስ፡ ሓደ ካብቲ ዘይግፈፍ ብሕጊ ዝቆመ መሰል እዩ።
ሓደ ካብ መባእታዊ ሰብኣዊ መሰል ናይ ወዲ ሰብ፡ ብነጻ ሓሳባትካ ምግላጽን ርእዩቶኻ ምሃብን ኮይኑ፡ ኣተገባብርኡ ብጹሑፍ ይኹን ብቃል ኣብ ኣኼባ ይኹን ብተናጽል ብዘየገድስ፡ ሓደ ካብቲ ዘይግፈፍ ብሕጊ ዝቆመ መሰል እዩ።
ሓደ ካብ መባእታዊ ሰብኣዊ መሰል ናይ ወዲ ሰብ፡ ብነጻ ሓሳባትካ ምግላጽን ርእዩቶኻ ምሃብን ኮይኑ፡ ኣተገባብርኡ ብጹሑፍ ይኹን ብቃል ኣብ ኣኼባ ይኹን ብተናጽል ብዘየገድስ፡ ሓደ ካብቲ ዘይግፈፍ ብሕጊ ዝቆመ መሰል እዩ።
ሓደ ካብ መባእታዊ ሰብኣዊ መሰል ናይ ወዲ ሰብ፡ ብነጻ ሓሳባትካ ምግላጽን ርእዩቶኻ ምሃብን ኮይኑ፡ ኣተገባብርኡ ብጹሑፍ ይኹን ብቃል ኣብ ኣኼባ ይኹን ብተናጽል ብዘየገድስ፡ ሓደ ካብቲ ዘይግፈፍ ብሕጊ ዝቆመ መሰል እዩ።
ዕዉት ሰለማዊ ሰልፊ ኣንጻር “ፈስቲቫል” ህግደፍ ን4ይ ዓመቱ ኣብ ኤድሞንቶን ካናዳ ተኻይዱ።
ኣብዚ ዝሓለፈ መዓልቲ ብዛዕባ ደምዳሚ ኣዋጅን ዉሳነታቱን ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለዉጢ ገና ኣብ መስርሕ ምጽፋፍ እንከሎ፡ ብዝተፈላለዩ መርበባት ሓበሬታታት ክዝርጋሕ ዝጸንሐ ኣዋጅን ዉሳነታትን ካብ ኣፍልጦን ሰክረታርያት ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለዉጢ ወጻኢ ኮይኑ፡ ዛጊ ስጋብ ሕጂ ተዘርጊሑ ንዘሎ ኣዋጅን ዉሳነታትን ዋ.ደ.ለ. ሰክረታርያ ዋዕላ ብሓላፍነት ዘይሕተተሉ ምኻኑ ይሕብር፡፡
ሓላፊ ኢሚግሬሽን ኢትዮጵያ ኣቶ ኢሳያስ ምስቶም ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ንምስታፍ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተጋቢኣኦም ዝቐነዩ ልዕሊ 300 ኤርትራውያን ብምርኻብ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ንኩነታት ናይቶም ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተፈላለየ መዓስከራት ስደተኛታት ተዓቝቦም ንዘለዉ ልዕሊ 50 ሽሕ ኤርትራውያን፡ ኣብ ኢትዮጵያ ንዝነብሩ ዜጋታት፡ ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ‘ሞ ከም ቱሪስት ናብ ኤርትራ ክበጽሑን ኣብ ኢትዮጵያ ከውፍሩን ንዝደልዩ ኤርትራውያን ዜጋታት ንምምችቻእ ዝተፈለየለ መደባት ኣውጺኡ ይሰርሕ ከምዘሎ ገሊጹ። ነቲ መደባት እተተግብር ኮሚተ ኣውጺኡ ከምዘሎ ‘ውን ኣገንዚቡ።
ኣካ ረአና፡
ይበል ፈስቲቫል ኤርትራ 2010 ብኣንቶንዮ ተስፋይ
ዕለት 10 ነሓሰ 2010
ብዕለት 6 ዓርቢ ድሕሪ ቀትሪ ዝጀመረ ዓመታዊ ፈቲቫል ኤርትራ ከተማ ፍራንክፎርት ድሕሪ ናይ 3 መዓልቲ ናይ ዝተኻየደ ዕዉት ሰልፋውን፡ ህዝባዊ ኣኼባታት፡ ባህላዊ ጉዳያት ብዕግበት መላእ ተሳተፍቲ ተደምዲሙ።
There is much religious intolerance in this new, twenty-first century. This is the tale of religious intolerance in an obscure country in East Africa called Eritrea. Aliens for their Faith.
ሓደ ኣብ ዋሽንግተን ዝመደበሩ፡ ንፍትሒ ዲሞክራሲን ምዕባለን ዝሰርሕ ናይ ኤርትራውያን ማሕበር፡ ነቲ ብደገፍቲ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛ ቴድሮስ መንግስቱ ዝተፈጸመ ገበን ኣመልኪቱ፡ ናብ ናይ ህይስተን ከተማ፡ ከንቲባ ኣኒስ ዲ ፓርከር ደብዳቤ ከምዝጸሓፈ ዝዝከር እዩ። ኣብቲ ብሰነ 12 2010 ዓ.ም. ዝጸሓፎ ቅልዕቲ ደብዳቤ፡ ነቲ ገበን ብትሪ ብምኹናን፡
Tedros Abraham Tsegay, 9/8/2010 Addis Ababa
Part I
Eritreans from all walks of life, elderly, youths, intellectuals, refugees, mothers, young girls, priests and Sheiks, representing most of Eritrea’s Ethnic groups gathered in Addis Ababa, in what is deemed the biggest ever gathering after the infamous 1947 Waela Betgergish.
ንሕና ሓይልታት ንደሞክራሲያዊ ለዉጢ ኣብ ሃገርና ሰላምን ርግኣትን ንምርግጋጽ ንቃለስ ዘሎና
ንሕና ሓይልታት ንደሞክራሲያዊ ለዉጢ ኣብ ሃገርና ሰላምን ርግኣትን ንምርግጋጽ ንቃለስ ዘሎና
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ ሃገራዊ ጉባኤ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ፡ ድሕሪ ዓመት ሰፊሕ ሃገራዊ ዋዕላ ከካይድ ወሲኑ።
ነጸብራቕ ኤርትራ፡ ካብ 1994-2005 ኣብ ሰሰለስተ ወርሒ ትዳለው፡ ንኹሉ እተሳትፍ መጽሄት ከምዝነበረት ይዝከር። ሕጂ ብጠለብ ብዙሓት፡ ብውሕዱ ካብ ተፈተውቲ ዓምድታት ማለት “ነጸብራቓዊ ሓተታ” እናዳለወት ናብ ነበብቲ ሰሙናዊ ወይ ክልተ ሰሙናዊ ገምጋማዊ ሓተታ ከተቕርብ ኢያ። በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ኩለን ናይ ኤርትራ ዌብ ሳይት ናብ ነብበቲ ንምብጻሕ ክተሓባበራአ ብትሕትና ንሓትት።
ናብ፡
ለባማት ደቂ ሃገር ዓወት ዝሓፍሱ
በሃማት ደቂ ሃገር ንምልኪ ዝውድሱ
ተበለጽቲ ደቂ ሃገር ሕድሕድ ዘባእሱ
1- ለባማት ደቂ ሃገር ዓወት ዝሓፍሱ፡ ክቡራትን ክቡራንን እንበብቲ እዚ ኣብ ላዕሊ ዘሎ
ሰብ ብተስፋ’ዩ ዝነብር። ትስፉውን ጽቡቕን መጻኢ ክህልዎ ካብ ዘለዎ ድልየት ተበጊሱ፡ ንሂወቱን መንብሮኡን፡ ብኽርእዮን ከማዕድዎን ዝኽእል ተስፋ’ዩ ዝመዝኖ። በዚ ምኽንያት’ዚ ኸኣ ኢና፡ ነዚ ኣብ ልዕለና ተኾይጡ ዘሎ ግዕዙይ ምሕደራ ዘኸተሎ ሓለት ክንገልጾ እንኮሎና፡ ዋላ ንእሽቶይ ተስፋ ዘይትርእየሉ ጸልማት መጻኢን መንብሮን’ዩ ኢልና ፍርድና ነቐምጠሉ።
ንናይ ውሽጢ ምንጭታት መሰረት ዝገበረ ሓበሬታ ከም ዝእምቶ ዘሎ ሓንቲ ካብ ምድረ ፓኪስታን ተበጊሳ ናይ ፓናማ ባንደራ እናንበልበለት ናብ ወደብ ባጽዕ እትጓዓዝ ዝነበረት ዝተፈላለየ ዓይነት ኣጽዋር ከም ዝጸዓነት ዝንገረላ ዘሎ MV-SUEZ ዝመጽዓኒኣ ብናይ ግብጺ ኩባንያ “ሸርክ-ጋት” እትውነን መርከብ ብዕለት 02 ነሓሰ 2010 ከባቢ ሰዓት 5።30 ናይ ወጋሕታ ኣብ ከባቢ ወሽመጥ ዓደን ከም ዝተጨውየት ክረጋገጽ ተኻኢሉ ኣሎ፣
ኣቦታት ክምስሉ “ መኺርካ ዝገበርካዮን ኣድቒኻ ዝመተርካዮን እቲ ኣይሓምቅ እቲ ድማ ኣይሓንቅ ይብሉ።” ስነ-ፍልጠታዊ ሓቂ’ውን እንተኮነ ሓደ ሽግር ዝዓበይ እንተዓበየ ዝበርትዔ እንተበርትዔ እቲ ቀንዲ መፍትሒኡ ንምፍትሑ ድልው፡ ኣብ ባይታ ኣወሪድካ ክትዝትየሉ ከኣ ቁሩብ ምዃንን ኢዩ።
By ALAN MCEWEN – CRIME REPORTER
FOUR illegal immigrants from Africa were caught trying to smuggle themselves into the UK in the back of a lorry loaded with sweets bound for the Lothians.
You are cordially invited to attend Eritrean Youth for Change (EYC)1 general body meeting.


text:
ሃለው ባሕሪ
(ኣብ ሓቀኛ ተዘክሮታት ሃብቶም ዝተመርኮሰት ልብወለዳዊት)
(1ይ ክፋል)
ማሕሙድ ሳልሕን ሃብቶም ጸጋይን
ካብ ናቕፋ ዝተበገሰት ቶዮታ ፒክ-ኣፕ ክትቅብቅበና ሓዲራ ኣብ ምውግሑ ጃኒ ኣተና። ኣድካሚ ‘ኳ እንተነበረ ካብ ካልእ ጉዕዞታት ብዙሕ ዝፈልዮ ኣይነበረን። ብጻብራ ገይርና ንጎላጉል ኣዶብሓ ንየማን ገዲፍና፡ ሩባ ሓስታ ሰንጢቕና ሩባ ዓንሰባ በጻሕና። ካብ ዝሰጋእናዮ ኣይደሓንናን። ሩባ ዓንሳባ ሓውሲ መሊኡስ እተን ተረኛ ኦራላት ንመካይን ጎቲተን ከሳግራ ጸኒሓናና። ገሊአን ድሮ ሰጊረን ገሊአን ግን እምቢ ኢለን። ልብሶም ደርብዮም ሕፍረቶም ብኮስትሞ ጥራይ ዝሸፈኑ ኣጓብዝ ምስ ሩባ ዓንሰባ ገጢሞም ሒኵ ክብሉን እቲ ንከበሳታት ኤርትራ ዘዕረቐ ውሕጅ ብዘገምታን ህድኣትን ንሰሜን ክለምም እንክትርእን፡ “ ከምዚ ከ ገድሊ ኣሎ ድዩ ደቀይ” ዘብል እዩ ነይሩ። ክራማት 1983 ናይ መወዳእታ ጠሉ ይዘቁቕ ነይሩ።
ባሕሪ ካብ መኪንኡ ወሪዱ ሽጋርኡ ወሊዑ ምስ ሓደ ካብቶም ኣብቲ ጽምዶ ዝነበሩ ተጋደልቲ ይዘራረብ ነይሩ። ስግኣትና መሬት ከይወግሕ እሞ ንነፈርቲ ከይንቃላዕ እዩ ነይሩ። እተን ነፈርቲ ነታ መንገዲ ኣጸቢቐን ይፈልጥኣ እየን። ኣንጊሀን እየን ካብ ኣስመራ ዝብገሳ። ኣብ ምትንሳእ መቸም እንሓሳብስ ነህባይ እውን ይቅድማ እየን። ካብ ኣስመራ ተበጊሰን ብልዕሊ ዝባን ቦጎስ በሪረን ንሸጋሊ ይንቆታ እሞ ሩባ ኣስማጥ-ዛራ ስትይ ኣቢለን ኣብ ዛራ ምስ በጽሓ ኣንፈተን ንምብራቕ የስተኻክላ። ሩባ ዓንሳባ ኣብኣ እዩ። እንሓንሳብ ሩባ ዓንሳባ ዘሰነፈን ተረፍ መረፍ መካይን ይረኽባ እየን። እዚ ግን ዕድለኛታት እንተኮይነን እዩ እምበር ተጋዳላይ ድቃሱ መኒኑ ክሳብ ጽሓይ ተተዓርቖ ሓጎግ ክብል እዩ ዝሓድር። ደሓን ይእቶ እቲ ባሕሪ ክዛረቦ ዝጸንሐ ብጻይ ንኣገዳስነት ኩነታትና ርእዩ ግዲ ኮይኑ ቀዳምነት ሂቡና። ኦራል ሒዙ መጺኡ ብዘይጸገም ኣስጊሩና። ባሕሪ ድማ ሰለስተ- ኣርባዕተ ሽጋራ ደርበየሉ። ዛራ ምስ በጻሕና ኣንፈትና ንደቡብ ሩባ-ሩባ ናብ ጃኒ እዩ ነይሩ። እቲ ከባቢ ማርያ ጸላም ይበሃል። ነበርቱ እውን ብደቂ ማርያ ጸላም እዮም ዝፍለጡ። ኣሕዋቶም ማርያ ቀያሕ፡ ካብ ዝባን ዓስርተ ክሳብ ሓልሓል ይዝርግሑ።
ብሓልሓል መጺኡ ኣንጻር ኣንፈትና ንሰሜን ንዝጓዓዝ ሰብ፡ መለብሶ ሓሊፉ ኣብ ከባቢ ዓስርተ ምስ በጽሐ፡ ሃንደበት ገምገም ጸድፊ ይረግጽ። እቲ ቅርጺ መሬት ልክዕ ፊደል “ሀ” ይሕዝ። ኣብታ መራኸቢት/ልሕምቲ ክፋል ኮይንካ ንሰሜን ምስ እትጥምት፡ ብየማንካ ናብ በዓል ሻካ-ወግሬት ብጸጋምካ ድማ ናብ እሮታ ገጹ ዘሳፍሕ ሰንሰለት ኣኽራንን ዝባውንትን ክህሉ ከሎ፤ በታ ሃጓፍ ንሰሜን ንዝንቆት ሰብ ድማ ንዓቐብ ዓስርተ ወሪዱ፡ ሩባ ሸጋሊ ተኸቲሉ ንኣስማጥ ሓሊፉ ናብ ጃኒ ይበጽሕ። ባሕሪ ምስ ኩሎም ኦፐረታራቱ ካብ ሰሜን ናብ ደቡብ ብምጉዓዝ እዩ ንጃኒ ኣትዩ። ስለዚ፡ ብየማኑ ሰንሰለት ጎቦታት እሮታ ብጸጋሙ ድማ እቲ ካብ ጎቦታት እሮታ ዘይሓምቕ ሰማይ ጠቐስ ብራኼ ሻካ ወግሬት ዓቅሉ ከም ዘጻብቡሉ ፍሉጥ እዩ ነይሩ። በሪኽን ኣዛዚ ቦታን ንዝለመዱ ባሕርን ብጾቱን ሩባ ጃኒ ዓፋኒ ‘ዩ ነይሩ።
እቲ ብመጋቢት ብሰላሕታ ጀሚሩ ከሳፍሕን ክጭበጥን ዝጸንሐ ግንባር ሓልሓል ቀዋሚ ቅርጺ ሒዙ እዩ። ቅድሚ ሕጂ ኣቓልቦ ረኺቡ ዝይነበረ ሰፊሕ ዞባ ማርያ ጸላም፡ ብምብራቕ ሩባ ዓንሳባ ሰጊሩ ብሮራታት ላባ ኣቢሉ ምስ ግንባር ናቕፋ፡ ብምዕራብ ድማ ናብ ጎላጉል ባርካ ገጹ ዝምጠጥ ሂር ዝበለ ግንባር ኮይኑ እዩ። ስልቲ ጸላኢ ንህዝባዊ ሰራዊት ምምጣጥን ምልሕላሕን እዩ ነይሩ። እዚ ምስ ገበረ ነተን ኣዝየን ዝላሕለሓ ቀለቤታት መከላኸሊ ህ.ሰ. በጣጢሱ ንህ.ግ. ንሓንሳብን ንሓዋሩን ( ለኣንድና ለመጨረሻ) ብስዕስዕ ኣቢልካ ምብልዑ። ከምቲ ብጥሜት ሃነፍነፍ ዝብል ዝብኢ ዘርእዮ ባህሪ ኢዩ ነይሩ እቲ ነገሩ። ኣብ 6ይ ወራር እታ ስጋ ብሽታ ጥራይ ዝይኮነስ ብዓይኑ ርእይዋ ነይሩ። “ናቕፋ ትታየኛለች” ኢሉ። ሽዑ ዋዕዋዕን ዳንኬራን ኣብዚሑ። ኣብ መወዳእታ፡ ሕሳብካ ጸብጽብ ምስ ኮነ፡ መሰኻኽር ዓወቱ ክኾኑ ንዝዓደሞም ኣጋይሽ ውድቀቱ ብከመይ ከምዝገልጸሎም ሓርበቶ። ብልክዕ ድማ፡ 6ይ ወራር ናይ መጀመሪ እምበር ናይ መዛዘሚ ዳንኬራ ኣይተገብረሉን። ስለዚ ‘ዩ ነዚ ወራር እዚ ብሰላሕ ክገብሮ ወሲኑ። ኩሉ ነገር ብሰላሕ ክኸውን ነይርዎ፤ ኣናብስ ከተንስእ የብሉን። ካብ መጋቢት ክሳብ ሕጂ ክልቲኡ ወገናት ላዕለዋይ ኢድ ክረኽቡ ኣብ ቀጻሊ ርብርብ ኢዮም ጸኒሖም። እቲ ቀንዲ ሓይሉ ኣብቲ ማእከላይ ወገን ማለት ነቲ ልጉብ ክፋል ናይቲ ፊደል”ሀ” ገጢሙ ‘ኳ እንተነበረ፡ እቲ ናይ እሮታ ክንፉ ዝያዳ ንቅድሚት በሊዑስ ምስቲ ብይካርዕን ሂምቦልን ከርከበትን ዝነበረ ግንባራት ተኣሳሲሩ ስለዝነበረ፡ ነቲ ደጀን ናይቲ ግንባር፡ ማለት ከባቢ ዛራ፡ ኣዝዩ ኣስጋኢ ነይሩ።
ጸላኢ ንዝባውንቲ እሮታ ምሉእ ብምሉእ ከይቆጻጸሮ፡ ተጋዳላይ ጫፍ ገደል ነኺሱ ንኣዋርሕ ናይ ሞትን ሕየትን ጥምጥም ከካይድ ጸኒሑ። ምኽንያቱ፡ ጸላኢ ዝባን እሮታ እንተተቆጻጺሩ፡ ነቲ ማዕድኡ ዝነበረ ማንታ ክንፉ (ሻካ ወግሬት) ከምኡ እውን ግንባር ዓስርተን ብድሕሪት ክህድድ ይኽእል። ንመስመር ዛራ-ኣስማጥ ተቆጻጺሩ ናይ ሎጂስቲክን ወሃብቲ ደገፍ ኣሃዱታትን ከሰናኽል ይኽእል።ነቲ ብከርከበት ተጠውዩ ኣብ ከባቢ ሕሩም ተቀርቂሩ ዝነበረ ወገኑ፡ ጠዊቑዎ ንዝነበረ ጸቕጢ ብምፍዃስ፡ ንመስመር ህዝባዊ ሰራዊት በሲዑ ዛራ ክቆርጽ ይኽእል። ብፍላይ ነዚ ናይ ሕሩም ሓይሊ ዝያዳ ሓደገኛ ዝገብሮ ብቀዳምነት ቅርበቱ ንዛራ ክኸውን ከሎ፡ ጽርግያ ከርከበት-ዛራ እውን ንረብሐኡ ዘሳልጥ ‘ዩ ክኸውን። መካናይዝድ ኣሃዱታት ጸላኢ ሓንሳብ ነቲ ጸቢብ ቦታ እንተሓሊፉ ብፍጥነት ንቅድሚት ገስጊሱ፡ ኣብ ዛራ ቆሪጹ፡ ነቶም ኣብ ጎቦታት ሻካ-ወግሬት፡ ዓስርተን ጎቦታት እሮታን ሩባታት ኣስማጥ-ዛራን ዝነበሩ ኣዱታትና ክኽርድን ይኽእል። ስለ’ዚ ክንጸል ነይርዎ። ባሕሪ ነዚ ከቢድ ዕማም ክፍጽም እዩ ካብቲ ንዓመታት ዝተዋግኣሉ ግንባር ናቕፋ ተጸዊዑ።
ኣብ ጃኒ፡ ድሕሪ ሓጺር ዕርፍትን ሻህን ነብስና ክፈዅሰልና ናብቲ ሓቒቕ ዝመስል ዛራ ማይ ጃኒ ተኣለኽና።
“ስማዕ’ስከ ሃብቶም፡ እዞም ኣብዚ ዝነብሩስ ዓይኖም ክረኣዩ ኣለዎም” በለኒ ባሕሪ ንሰማይ እንዳ ጠመተ።
“እንታይ ማለትካ እዩ?” ሓተትክዎ።ግን ከይመለሰ ኣብ መንጎ፡ ክልተ ሚግ 23 ብወገን ኣስማጥ ለጥ ኢለን ንዛራ ሓለፋ። ትሕቲ ፍርቀ-ብራኼ ክልቲኡ ጎቦታት እየን ነይረን። ወረ ንፓይሎት ናይታ ሓንትስ ዝረኣኽዎ ኮይኑ ተሰሚዑኒ። ባሕሪ ንሕቶይ ሰሚዕዋ ኣይሰምዓን እውን ኣይፈለጥኩን።
“ወይለይ ሎምስ ኣባ ብኳለታና….” ኢሉ ከይወደአ ድምጺ ነትጒ ሰማዕና።
“ዛራ እየን ዝኾና” በለ ብምሽጥ ምስቲ ተሪር ጽጉሩ እናተቓለሰ።
“ ብዛዕባ ዓይኒ ጀሚርካ ነይርካ” ኣዘኻኸርክዎ።
“ እወ ማለትስ፡ ኣብዚ ዝቕመጥ ሰብ ክርእዮ ዝኽእል ሓጺር ርሕቐት እዩ። ረአ እሞ የማነ-ጸጋም፡ ክኢላ ነዳቓይ ብጥንቃቕ ዝሃነጾ መናድቕ ይመስል። ምስ ሰማይ ዝሰጠመ እዩ ኢኻ ትብሎ- ግርም በለፎን። ሕጂ ካብዚ ጫፍ ጎቦ ናብዚ ጎቦ’ዚ ንውሓቱ ክንደይ ይኸውን ኢልካ ትግምት። ብሰማይ-ሰማይ ማለተይ እዩ” በለ ገጹ ካብ ብራኼ ሻካ-ወግሬት ናብ እሮታ እንዳኣዞረ። ግምታዊ ትኽ ዝበለ መስመር ተራእየኒ።
“ምናልባት ዓስርተ ኪሎመተር” በልክዎ።
“ ዓቕልካ እዩ ዘጽብበልካ” መለሰ ባሕሪ ኣብቲ ኣእጋርካ ዘነድድ ሑጻ ተቀቢሩ ዝነበረ ክዳውንቱ ኣናነገፈ። “ቁማል ሎሚ ኣይመዓልቶምን” በልኩ ብልበይ። ብዝጸንሓና ላዕልን ታሕትን ክዳውንትና ከይሓጸብና ሰሙናት ኮይኑ ‘ዩ። ድሕሪ እዛ ዕድል እዚኣ ምሕጻብ መዓስ ከም ነርክበሉ መን ይፈልጥ። ወላ ባሕሪ እውን ዝፈልጣ ኣይመስለንን። ናይ ዝኽሪ ነገር ኮይኑ ከይተፈለጠኒ ብሓሳበይ ናብ ሚርያም ሰበይቱ ሳጎምኩ። እወ እታ ለዋህ ሚርያም። ልብምናን ጽባቐን ኣዛኒቑ እዩ ዓዲልዋ። እንታይ ‘ሞ ይገበር፡ ካብ ትስዋእ ኣዋርሕ ገይራ ነይራ። ጥይት ጸላኢ ክተሻሩ ርእየ ኣይፈልጥን እየ። ንጽቡቓትን ክፉኣትን፡ ንሓጸርትን ቆማታትን፡ ንዓበይትን ነኣሽቱን፡ ኣወዳትን ኣዋልድን ብዘይ ድሎ እያ ትወስድ። እምበር ሚርያም ደኣ መን ምስምቀዘፋ። “ወይዘሮ ዓለም” ‘ኳ ምተባህለት። እንተሓመቐት ከኣ ነዘን ሞደላት ኢና ዝብላ ኣብዚ ትረፋ ምበለተን። ማዕረ ቁንጅንኣ ለባምን ለዋህን ጅግናን እያ ነይራ። “ ኣየ ወዲ ሰብ፤ ሚርያም ኣብ ገሊኡ ሓመድ ጸቒጥዋ ኣሎ ማለት ‘ዩ” ትብል ሓሳብ ኣብ ሓንጎለይ ከትመላለስ ዕርፍቲ ከሊኣትኒ። እታ ዘይትተረፍ “ ዝክረሰማእታት” ተጌራትላ ትኸውን። ካብኣ ሓሊፉ፡ ኣብ ናይ ተጋዳላይ ዓለም ብሂወትካ ዘይረኸብካዮ ሓለፋ ምስ ሞትካ ኣይርከብን። እታ ሓንቲ ሓለፋ እታ ንክሉ ምዉት ተጋዳላይ እትወሃብ “ስዉእ/ስውእቲ” እትብል ስም እያ። ብንእሽቶይ ከለኹ ኣባ ቀሺ ብካልእ ትርጉም እዮም ኣረዲኦምኒ። ተጋደልቲ ግን ብከመይ ከምዝበሓትዋ ቀሰይ ኢለ ከረጋግጾ ዝነበረኒ ጉዳይ እዩ።
ናይ ቁማል ነገር፡ እስትሕያ ወይ ኣኽብሮት ዝበሃል ዘይብሎም ምኻኖም እዩ። ከመይ ጌርካ ኢኻ “ ኤእ ዒብ ግበሩ እዚ ባሕሪ እዩ” ክትብሎም። ኣይከኣልን። ብወገነይ እውን ኣሽጊሮምኒ ቀንዮም፤ ደሓን ትእቶ ጸሓይ ማርያ ጸላም። መቸም ቁማል መናብርትና እንድዮም ኔሮም፤ ንሶም ዘበግስዎም ሕክያታት እውን ብዡሓት እዮም። ሓደ ግዜ ሚርያም ንዕርፍቲ መጺኣ ከላ፡ ንባሕሪ ኣብቲ ሑቝፋ ኣጋዲማ ጸጕሩ ትፍትሽ ነይራ። ኩነታት ጥዑይ ኣይጸንሓን መስለኒ “ንስኻ ነዚ ቅድምኻ ተገቲሩ ዘሎ ጸላኢ ክተጽንዕን ኣቅታትልኡ ክተክፍእን ለይትን መዓልትን ትሓስብ፡ ወዮም ሽግርካ ዘይርደኦም ቁማል ካልእ ግንባር ፈጢሮም። ወሪሮምካ። ጥይትስ ብታይፈስ ክትቅደም እያ መስለኒ። ኣይረድ” ክትብሎ ተዘኪሩኒ። እቲ ገጹ ገጽ-ወተሃደር ዝመስል ባሕሪ፡ ኣብ ሚርያም በጺሑ ናብ ሕጉስ ቆልዓ እዩ ዝቕየር ነይሩ። ንበይኑ ዓይነት ፍቕሪ ‘ዩ ነይርዎም። እቲ ክቱር ፍቕሮም ዘይፈልጥ ሰብ ዝነበረ ኣይመስለንን። ካብ እንዳ ዜና ከቲታ ኣሃዱኣ ጽቡቕ ገይራ ከይፈለጠት እያ ተሰዊኣ። ክትስዋእ ከላ እውን ከብኡ ርሕቕቲ ኣይነበረትን። ብ/77 ክንሕግዝ ተደሪብናዮም ኔርና። እታ ዝተረድኣ መዓልትን ዝተነኽነኾን ኣብ ሓንጎለይ ሓድሽ ኔሩ። ገና እውን ኣብ ሓዘን እዩ ነይሩ። ግን ጸዋር ነብሲ ነይርዎ። ቃንዝኡ እቶም እንቀርቦ ጥራይ ኢና ንፈልጦ ዝነበርና።
“ስማዕ ‘ስከ ገለ ‘ዶ ወስወስ ኣይጀመርካን? ምሽ እዘን መሳቱኻ መሊአን እየን?” በለኒ ከም ከሕፍረኒ ደልዩ። “ወይለይ፡ እዛ ሰብኣይ ደኣ ከመይ ኢላ ኢያ ብዛዕባ ፍቕራ እሓስብን እጕህን ከም ዘለኹ ፈሊጣ?” በልኩ ብልበይ። ሃንደበት እዩ ወዲቑኒ። ከምዚ ልበይ ዘንበበ መሲሉኒ። ምስ ባሕሪ ካብ ዝምደብ ብዙሕ ገይረ ነይረ። ዝምድናታትና ዳርጋ ከም ኣያን ንእሽቶ ሓውን እምበር ከም ኣዛዚ ብርጌድን ምልክቱን ኣይነበረን። ንነኣሽቱ ክሉ ግዜ ምስ ሓለየ እዩ። ኣብቲ ዘገድሰካ ነገራት ከም መሰትኡ እዩ ዝዛረበካ። ኣኽብሮት ሰብ መሊእዎ እዩ። ሚርያም ካብ ትስዋእ ድማ እቲ ሰብኣዊ መዳይ ናይ ጠባዩ እንዳ ጎልሐ መጺኡ። ካብ መጠን ንላዕሊ መናን ኮይኑ። ብነብሱ ብዙሕ ኣይግደስን። ኩነታት ኣብ ዝኾነሉ ግዜ ካብ ሓደጋ ክኽወል ምዝኽካሩ ከም ካልኣይ ዕማምና ኮይኑ ነይሩ። “ እዚ ቦታ’ዚ ተፈሊጡ ኣሎ ንቐይር። ቀልጢፍካ ስገር ተኣሲርዎ ኣሎ….ወዘተ” ክነተሓሳስብ ኢና ንውዕል። ኩነታት ጀሚሩ ራድዮታት ጫውጫው ክብላ ከለዋ፡ ንባሕሪ ካብ ኣሽሓት ኢኻ ትፈልዮ። ኣብዚኣ መጺኡ ዝቐየሮ ነገር ኣይነበረን። ኣብ ኲናት ኣዝዩ ህዱእ እዩ። ብፍጥረቱ እውን ብወተሃደራዊ ብልሑን ዓቕሉን እምበር ብዘረባታት ኣይኮነን ዝልለ። ካልእ ዝፈልዮ ጠባይ፡ ብስርሑ ኣዝዩ እዩ ዝተኣማመን ነይሩ። ብተወሳኺ፡ ብትሕትኡ ንዝነበሩ ኣዘዝቲ ናጽነት ስራሕ ዝህብን ንውሳኔታቶም ዘኽብርን ‘ዩ ነይሩ። ርእሰ-ምትእምማኑ ሕልፍ-ሕልፍ ኢሉ ምስ ኣዘዝቱ የጓፍጦ ከምዝነበረ ብቐረባ ንዕዘቦ ነይርና። ሕጂ ግን ዕማም ኣለዎ። ኩሉ ኣድህቦኡ ናብኡ ከምዝነበረ ከብቲ ኣብ ሳዓት-ሳዓት ዝመጽእን ዝምልሶን ዝነበረ መልእኽትታት ንፈልጦ ነይርና። ጸላኢ ንምድንጋር ብኮድ ስም ‘ዩ ዝጽዋዕ ነይሩ- ባሕሪ። ኣብ ሳውራ፡ ንኩኑታት ማዕረ ኣዛዚኻ ምፍላጥ ሓንቲ ካብተን ኦፐረተር ብምዃን እትረኽበን ሓለፋታት እያ ነይራ።
ንጽባሒቱ፡ ባሕሪ ምስ ኦፐረታቱ ዓቐብ እሮታ ብጊሓቱ ኢና ጀሚርናዮ። ሓጺር ቁመቱን ተረርቲ ደናጉኡን ንዓቐብ እሮታ ዝተፈጥራ እየን ዝመስላ። ኣብ ፍርቂ እቲ ኣንቃዕሪርካ ክትጥምቶ ዘሸግር ጎቦ ምስ በጽሓና፡ ብየማንና ዕብይ ዝበለ ጉጅለ ኣህባይ ከምዝነበረ ተዓዘብና። ሓደ ተስተስትሮን ዝሃወጾ ጋውና ሰላም ከሊኡና። ናባና ይጎዪ ‘ሞ ወስ ከየበልና ንድሕሪት ይሃድም። ደኺምና ስለዝነበርና ኣቓልቦ ግዲ ከሊእናዮ ድሕሪ ቅሩብ ምምልላስ ትሃኑ ናብታ መስኪነይቲ ብጨይቱ ይገብሮ። ነጽዩ-ነጽዩ ወደኣ። ንሕና እውን ክነዕርፍ ንውስን።
“ እንታይ ደኣ ደሮና ዝገብሮ፡ ምስ መን ይገጥም ከምዘሎ ጠፊእዎ ድዩ?” ይብል ተጫራቓይ ወዲ መጎስ። ወዲ መጎስ ‘ውን ምስ ባሕሪ ካብ ዝሰርሕ ጸኒሑ እዩ። ንፉዕ ኦፐረተር እዩ ነይሩ። ድኽም ውዒልካ ዝጫረቕን ላዕልን ታሕትን ዝብልን ጥዑም ብጻይ ነይሩ።
“ ኣታ ወዲ፡ እተን ኣህባይ ከይሰምዓኻ ኣባ። ደርጊ ‘ኮ ኣብ ናቕፋ ከምዘሎና እዩ ዝፈልጥ። እዘን ኣህባይ ከኣ ናይ ኤርትራውነት ደኣ ቅሩብ ምስጢር ይዕቅባ ይኾና ‘ምበር፡ መውቀፍ ‘ኮ የብለንን። ሎሚ ምሳኻ ኣለዋ ጽባሕ ደንበ ይቕይራ። ናብ እንዳ በቀለ የብላ። ጉስማጥ ከኣ ይረኽባሎም ይኾና። ተጋዳላይ ንሓመዱ ደኣ እንታይ ክረኽባሉ ኮይነን” በለ ወዲልጃም፡ ሳልሳይና ኦፐረተርና። ወዲልጃም እውን ፍቱው ኦፐረተር ባሕሪ ካብ ዝኸውን ነዊሕ ገይሩ እዩ። ኮታስ ስድራ ኢና ንመስል። ከም ስድራ ከኣ ኢና ንተሓላለ።
ድሕሪ ናይ ሳዓትን ፈረቓን ጉዕዞ፡ ባሕሪ ኣብ ዝባን እሮታ ኣብ መኣዘዚ ቦትኡ በጺሑ። ባሕሪ ኣብ እሮታ ኣሎ፡ ጽባሕ ነገር ኣሎ ። ‘ባሕሪ’ መጸውዒ ኮድ ጅግና ኢሰያስ ተወልደ(ወዲ ፍላንሳ) እዩ ነይሩ። ነዚ ኣብ ቅድምኡ ኣሳፊሑ ዘሎ ግንባር ጸላኢ ክፍንቅል እዩ መጺኡ። ካብ ዝባን እሮታ ንሓዋሩ ክብንቅሶ፡ ሕማቕ ኣቀታትላ ክቐትሎ እናተዳለወ ‘ዩ። ድሕሪ ቅሩብ መዓልታት የማናይ ግንባር ሓልሓል ሓዊ ክከዓዎ እዩ። ብርግጽ፡ ብዙሓት መንእሰያት ክረግፉ እዮም። ገሊኦም፡ ድሕሪ ዜሮ-ሳዓት ዘላ መዓልቲ ይኹን ትመጽእ ሳምንቲ ኣይክርእዩወን እዮም። ድሮ ዘፍቀሩ እንተለዉ፡ ፍቕሮም ኣይክርእዩን እዮም። ምላድን ሓድግን ኳ ግደፎ። ሕጂ ግዚኡ ኣይኮነን። ሕጂ ኩሉ ኣብ ተዳሎ እዩ ዘሎ። ብወገን ጸላኢ እውን ምድላው ኣይተርፍን። ምንቅስቃሳትና ክከታተልዎ ቀንዮም ይኾኑ ‘ዮም። “ ዳህና ሁንልኝ ፍቅርዬ” ዝበሉን ስእልታት ኣፍቀርቶም ዝሰዓሙን ከምዝህልዉ ፍሉጥ እዩ። ብርግጽ፡ ደም ክፈስስ እዩ። እዚ ከባቢ እዚ ለሚድዎ እዩ። ን22 ዓመታት ደቂሰባት ክተሓረዱሉ ጸኒሖም እዮም። ከም ልሙድ ስራሕ እዩ ተወሲዱ። ናይ ሎሚ ዓራርቦ ሰማይ ከይተረፈ ዘይከም ንቡር ኣዝዩ ደም ሰሪቡ ኣሎ። ሕማቕ ፋል። ነገራቱ ክሉ ንሞት የዘኻክር። እቲ ኣየር እውን ደም-ደም ይሽትት ኣሎ። ሃለው ባሕሪ……….
ተራኺ፡ ሃብቶም ጸጋይ
ጸሓፊ፡ ማሕሙድ ሳልሕ


text:
ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ኣንጀሊኖ ላንፋኖ ምስ እቲ ናይ ብሕቡራት ሃገራት ኣፍልጦ ዘለዎ መንግስቲ ሃገራዊ ጥምረት ሊብያ ቀዳማይ ሚንስትር ፋይዝ ሲራጅን ምስ ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት መሓመድ ሳይላ ተራኺቦም ምዝርራቦም ተፈሊጡ።
ብወገን ሰበ ስልጣን ሊብያ ነቲ ንዝመጽእ ዓመት ክኻየድ ተመዲቡ ዘሎ ምርጫን ምርግጋጽ ሕጊ ምርጫን ድምጺ ዝህቡ ዜጋታት ብዝምልከት ዝዘተዩ ምኳኖም ተሓቢሩ’ሎ።
ቀዳማይ ሚንስትር ፈይዝ ሲራጅ እቲ ኣብ 2018 ክኻየድ ዝተመደበ ምርጫ ነታ ኣብታ ሃገር ዘሎ ቀውሲ ሰላማዊ መፍትሒ ከምጽእ ዝኽእል’ዩ ኢሎም።
ድሕሪ ልዝብ ሰበ ስልጣን ክልቲኦም ሃገራት ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ኣልፊኖ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ኢጣልያ ንሰላምን ምርግጋእ ኢጣልያ ኣብ ዝኻየድ ጻዕርታት ደገፋ ከምትቕጽል ሓቢሮም።
ብተወሳኺ ንሶም ኢጣልያ ኣብ መጀመርያ ሓድሽ ዓመት ኣብታ ሃገር ዝነበረ ኤምባሲ ዳግም ከምትኸፍቶ ብምግላጽ “ ዓብይ ወፍሪ” ክብሉ’ውን ኣረዲኦም።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 63 guests and no members online
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቦ-ምንበር ኦዲት ኮሚሽን ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ መ/ር ኣፈወርቂ ኣብራሃ ዝገበርቶ ቃለ-መጠይቕ፡ ሳልሳይን ናይ መወዳእታን ክፋል
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 16 November 2016
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቦ-ምንበር ኦዲት ኮሚሽን
ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ መ/ር ኣፈወርቂ ኣብራሃ ዝገበርቶ ቃለ-መጠይቕ፡
ሳልሳይን ናይ መወዳእታን ክፋል
ሕቶ፡- ዋላ ከም’ቲ ዝበልካዮ ስለምንታይ ካብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ተፈልዩ ካልእ ሕቶታት ዘልዕል እንተኾነ፡ ግን ከም ተራ ሃገራዊ ሓርበኛዊ ውድብ መጠን ኣብ ውሽጡ ብዙሓት ንጹሃትን ውፉያትን ዝነበርዎ ውድብ’ዩ። ድሙቕ መስተክራዊ ወተሃደራዊ ዓወታት’ውን ኣመዝጊቡ’ዩ። እዚ ከኣ ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ ክኾርዓሉ ክሕበነሉ ዘለዎ ሃገራዊ ታሪኽ’ዩ። ሓደ ህዝባዊ ቃልሲ ግን ብፖለቲካ ደኣምበር ብወተሃደራዊ ስነ-ኣእምሮ ኣይምራሕን። ክምራሕ እንተተፈቲኑ ከኣ ውጽኢቱ ውድቀት ከም ዝኸውን ዘካትዕ ኣይኮነን። ብዝኾነ ግን መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ናይ ሎሚ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ኩሉ’ቲ ዝተናወሐ መስርሕ ቃልሲ ዝኾነ ኣሉታዊ ኣበር ዘይነበሮ ብጹዕ ውድብ፡ ናብ ህዝቢ ዝቐረበ ውድብ፡ ብቑዕን ውፉይን መሪሕነት እናበለ’ዩ ነብሱ ምስ ህዝቢ ከላሊ ዝፍትን። እቲ ኩሉ ኣብ ሰውራ ዘጋጠመ ቅልውላውን ዕንቅፋታትን ናቱ ኢድ ዘይብሉ ናይ ግዳም ኢድ ምትእትታውን ነዚ ዘተኣናግድ ናይ ገለ ጉጅለታት ሃገራውያንን እናበለ’ዩ ንህዝቢ ዝምህር። ክሳብ ኣብ ኣብያተ ትምህርቲ ነቶም ዓበይቲ ተረከብቲ ሕድሪ ዝኾኑ ህጻናትን መንእስያትን በዚ ዝተዛበዐ ታሪኽን ተመክሮን ገይሩ ትምህቲ ከም ዝህብ’ዩ ዝሕበር’ሞ፡ ኣብ መንጎ’ቲ ኣበር የብለይን ዝብሎን ብተግባር ቅድምን ድሕርን ነጻነት ኣብ ተጋደልትን ህዝብን ዝፈጸሞም ገበናትን እናነጻጸርካ እንታይ ክትብለና ትኽእል?
መልሲ፡- እቲ መንእሰይ ብፍላይ ኣብ 1991 10-15 ዓመት ዝነበረን ድሕሪኡ ዝተወልደን እቲ ሰውራ ከመይ ተጀሚሩ፡ ኣብ መስርሕ እንታይ ጸገማት ኣጋጢምዎ፡ ጠንቂ መን ነይሩ፡ ብሳዕበኑ ‘ኸ እንታይ ጉድኣት በጺሑ፡ እዚ ሕጂ ከም ሃገር ንርከበሉ ኣሰካፊ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባውን ማሕበራውን ቅልውላው ከኣ መን ኣምጺእዎ መን ከ ይሕተተሉ ዝብሉ መሰረታዊ ነገራት ብጭቡጥ መረዳእታ፡ ኣፍልጦ ኣለዎ ዝብል እምነት የበለይን። ስለምታይ ነቲ ዝነበረ ሓቂ ብትኽክል ዝመሃሮ ወገን ስለ ዘየለ። መንእሰይ ወለዶ ካብ ባዶ ኣይብገስን። ቅድሚኡ ካብ ዘለዎ ወለዶ ዝጸንሖ ታሪኽን ዝወሃቦ ኣስተምህሮን መሰረት ገይሩ ናቱ ሓድሽ ኣተሓሳስባን ኣሰራርሓን እናፈጠረ ዝቕጽል። ስለዚ ከኣ ምርኩስ ምዕባለኡ ቅድሚኡ ዘሎ ወለዶ ክገብር እንተደኣ ኮይኑ ከኣ፡ ነቲ ታሪኽ ዝምግቦ ዘውርሶ ዘሎ ኣካል ዝመስል ኣገንዝቦ ክህልዎ ናይ ግድን’ዩ። ዝተዛበዐ ታሪኽ እንተተማሂሩ፡ ሓቂ ክሳብ ዝፈልጥ ነዊሕ ግዜ ክወስደሉ’ዩ። ሓሶት እንተተማሂሩ፡ ንካልኦት ዝንዕቕ ትምክሕታዊ ኣተሓሳስባ ሒዙ ክዓቢ እንተተፈሪድዎ ካብ’ዚ ድሕረት’ዚ ክወጽእ ብዙሕ ቃልስን ትዕግስትን ከድልዮ’ዩ።
መንእሰይና ብልክዕ ክንገሮ ዝግበኦ ኣይኮነን ዝንገሮ ዘሎ። ክመሃሮ ዝግበኦ ኣይኮነን ዝመሃር ዘሎ። እቲ ስርዓት ኩሉ ገበናቱ ሓቢኡ መሲሉ ክነብር ብዘይ ታሪኹ ተመላኺዑ ክነብር’ዩ ዝሰርሕ ዘሎ። እዚ ሎሚ ዝጀመሮ ኣይኮነን። ካብ ከም ውድብ እንክውለድ ጀሚሩ ሒዝዎ ዝመጸአ’ዩ። ኣብ ሕቶ ምሕዝነትን ስምረትን ኣብ ልዕሊ ጠረጴዛ ምስ ውድባት እንታይ ይሰማማዕ፡ ብትሕቲ ጠረጴዛ እንታይ ይገብር፡ ኣብ ሓደ ከባቢ ንዝነበር ህዝቢ እንታይ ይብሎ፡ ኣብ’ቲ ካልእ ንዘሎ’ኸ እንታይ የመሓላልፈሉ ከም ዝነበረ እቶም ሽዑ ዝነበርና ብጽቡቕ ንዝክሮ ይመስለኒ። ስለዚ እቲ ዝመጽኣሉ ብጥልመትን ደምን ዝጨቀወ ታሪኹ እዚ ናይ ሕጂ ወለዶ ክፈልጦ ኣይደልን። እቲ ታሪኽ’ቲ ዝግለጸሉ ኣጋጣሚታት እንተተረኺቡ’ውን ነቶም ሓቀኛ ታሪኽ ዝምህሩ ሰባት ብምቕታል ከጥፈኦ ከም ዝጽዕር ብተግባር ዝተረጋገጸ’ዩ። ከም’ቲ ኣቐዲመ ዝገለጽክዎ ኣብ’ዚ ነቲ ህይወት ከፊለ ሃገረይ ነጻ ከውጽእ’የ ህዝበይ ሓራ ክገብር’የ ብዝብል ኒሕ ዝቃለስ ዝነበረ ተራ ተጋዳላይን ዘለዎ ነጊፉ ዘስንቕ ዘዕጥቕ ዝነበረ ሓፋሽ ውድባት ናይ’ቲ ውድብን ቀይዲ ኣልቦ ወሳኒ መሪሕነታዊ ጉጅለን ክደዋወስ የብሉን። እቲ መሰረታት ብንጽህና ሃገራዊ ግቡእ ገይሩ’ዩ። በዚ ከም ሃገራውያን ክንሕበን ይግበኣና። እንተቲ ወሳኒ መሪሕነታዊ ጉጅለ ግን ጠንቂ ናይ ትማልን ሎሚን ሃገራውን ደሞክራስያውን ፖለቲካዊ ሕማምና ንሱ ብምዃኑ፡ ብግቡእ ክፍለጥ መን እንታይ ገይሩ ኣበይ ቦታ መዓስ ተጻፊፉ ክስነድ ኣለዎ ዝብል እምነት ኣለኒ።
ኣብ’ቲ ውድብ ነዚ ዝተገልጸ ዘይደሞክራስያዊ ኣካይዳ ናይ’ቲ መሪሕነት ብኣጋ ዝተገንዘበ፡ ብዝተወደበን ዘይተወደበን ወይ ብወግዕን ዘይወግዓውን ኣገባብ ዓገብ ዝብል ኣይነበረን ማለት ኣይኮነን። ነገራት ካበይ ተበጊሱ ኣበይ ክበጽሕ ከም ዝኽእል ዝተረድኡ ምሁራትን ንቑሓትን እዚ ጉዳይ ካብ ዘለዎ ከይገበለ መእለዪ ይገበረሉ ዝብል ሓሳባት የቕርቡ ነይሮም’ዮም። ግን ሰማዒ ኣይረኸቡን። በቲ ናይ ዝናን ስልጣንን ስሰዐ ዝዓወረ ወሳኒ መሪሕነታዊ ጉጅለ፡ ዘይ ናቶም ኣስማት እናተጠመቑ ብኽድዓትን ነብሰ ፍትወትን እናኸሰሱ ንገለ ብወግዒ ብእኩብ፡ ንገለ ብተነጻል ክሳብ ምስ ቀዳማይ ጸላኢ ኣብ ዝዋግእሉ ወቕቲ፡ ብድሕሪትን ብኩሊትን ዕሱባት እናለኣኸ፡ ንገለ ድማ ኣብ’ቲ ሓለዋ ሰውራ ዝብሎ ዝነበረ ኣእትዩ’ዩ ዘሕቅቖም ነይሩ። ድሕሪ 1991 መንግስታዊ ስልጣን ምስ ጨበጠ’ውን ብዙሓት ግሁዳትን ዘይግሁዳት ተቓውሞታት ተዓዚብና ኢና። ነዚ ከኣ ዝተለመደ ናይ ጸለመ ፕሮፖጋንዳ ጭውያን ክንጸለን ስጉምቲ ክውሰደሎም ኢና ክንከታተል ጸኒሕናን ዘለናን። ብወግዒ ውሽጥና ንፈትሽ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ብዝምረሓሉ ደሞክራስያዊ ኣገባብ ንኺድ፡ ሕብረ-ሰልፋዊ ስርዓት ንኣውጅ፡ ቅዋም ንተግብር ዝብል ርእይቶ ዘልዓሉ ላዕለዎት መራሕቲ ግንባርን መንግስትን ዝነበሩ፡ ከምኡ’ውን ናይ ብሕቲ ጋዜጠኛታት እንታይ ከም ዘጋጠሞም ናይ ቀረባ መረዳእታ’ዩ።
ስለዚ እቲ መንግስቲ ቅኑዕ’ዩ ዝተመለኣ ስርዓት’ዩ ኢሎም ዝገልጹ ኣለው ዝበልካዮ እወ ከምኡ ዝብሉ ኣለው’ዮም። ግን ገሊኦም ካብዘይ ኣፍልጦ መሲልዎም ዝብልዎ ክኸውን’ዩ። እቶም ገለ ድማ ኮነ ኢሎም ውልቃዊ ረብሓታት መታን ክረኽቡ ፈጢሮም ክውድሱን ከመላኽዑን ዝተዋፈሩ’ዮም። ምኽንያቱ ስርዓት ህግደፍ ከይሰርሐ ከየፍረየ ህዝባዊ ሕቶታት ከይመለሰ ክውደስ ዝደሊ መኻን ስርዓት’ዩ። ዜጋታት ኣብ ኩሉ ንጥፈታቶም ከወድስዎ ጥራሕ’ዩ ዝደሊ። እንተዘይወዲስካዮ፡ ዝተፈልየ ሓሳባት እንተእምጺካ ኩሉ ግዜ ብዓይኒ ጥርጠራ’ዩ ዝከታተለካን ንምጥፋእካ ውዲታት ዝኣልመልካን። ስለዚ እዚ ስርዓት’ዚ ንሃገርናን ህዝብናን ኣብ ምንታይ ኣብጺሕዎም ኣሎ ንሪኦ ዘለና ስለ ዝኾነ ብኩሉ መዳያዊ ቃልሲ ክፈርስ ክዓኑ ዘለዎ ስርዓት’ዩ በሃልየ።
ሕቶ፡- እዚ ክትገልጾ ዝጸናሕካ ስርዓት ህግደፍ ሕጂ ንህዝቢ ኤርትራ ፈታዊኡ ድዩ ጸላኢኡ፡ ብመረዳእታ ኣሰኒኻ ርእይቶኻ እንተትገልጸልና?
መልሲ፡- ቅድሚ 1991 ኣብ ዝነበረ መድረኽ ምስቲ ኩሉ ዘይደሞክራስያዊ ባህሪኡን ኣሰራርሓኡን ሃገራዊ ዘብሎ ዕትብቲ ነይርዎ’ዩ። ኣብ ዓውደ ውግኣት ልሉይ ተራ ዝጻወት ተራ ሃገራዊ ሓርበኛዊ ውድብ ስለ ዝነበረ። ውድብ ነይሩ መንግስቲ ምስ ኮነ፡ ሃገር ካብ ግዳማዊ መግዛቲ ናብ ዘቤታዊ መግዛእቲ ምስተሰጋገረት ግን ብቐጥታ ብኣረኣእያኡ ፖሊሲታቱ ተግባራዊ ንጥፈታቱ ጸላኢ ህዝብታት ኤርትራ’ዩ ኮይኑ፡፡ ውድብና ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ድማ እዚ ሎሚ ኮይኑ ዘሎ ክኸውን ከም ዝኽእል፡ ተራ ሃገራዊ ውድብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ድሕሪ ነጻነት ኣብ ሓጺር ግዜ ካብ ደምበ ፈታዊ ናብ ደምበ ጸላኢ ከም ዝሰጋገር ኣብ መወዳእታ ሰመኒያታት ብወግዒ ብዝተሰነደ ድምጽን ጽሑፋትን ዝኣመቶን ዝምህረሉ ዝነበረን’ዩ። ስለዚ ንዓና ከም ውድብ እዚ ናይ ሕጂ ዘይተጸበናዮ ኣይኮነን። ዘይገመትናዮ ኣይኮነን። ውድብና ብገምጋም ብፖለቲካዊ ተንታትን ኣቐዲሙ ዝበጽሖን ህዝቢ ክፈልጥን ንዳግማይ ቃልሲ ክዳሎ ከም ዘለዎ ዝህቦ ዝነበረ ኣስተምህሮን’ዩ ተጋሂዱ። ነዚ ሓቂ’ዚ ንምርዳእ ናይ ቀደም ሰነዳት ናይ’ቲ ውድብ ረኺብካ ምንባብ የድሊ። ስለዚ ብቐጥታ ነቲ ሕቶ ንምምላስ ህግደፍ ሎሚ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ’ዩ። ሕቶ ህዝቢ ክምልስ ብቕዓትን ድሌትን ዘይብሉ፡ ኣብ ልዕሊ ዜጋታቱ ኣብ ምድረ በዳ ዝወደቑ ድዮም ኣብ ባሕሪ ዓሳ ዝበልዖም ምንም ዘይመስሎ ናይ ስርዓትን መንግስትን መምዘኒታት ክትህቦ ዘጸገም ስርዓት’ዩ። ከም’ዚ ዝገብር ከኣ ፈታዊ ህዝቢ ክኸውን ዘኽእሎ ነጥቢ ስለዘይብሉ ጸላኢ ህዝብታት ኤርትራ ምዃኑ ተግባሩ ኣንዳዕዲዑ ዝሕብሮና ዘሎ ጉዳይ’ዩ።
ሕቶ፡- ብዙሓት ኣንጻር መላኺ መንግስታዊ ጉጅለ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝቃለሱ ፖለቲካዊ ሓይልታትን ካልኦት ደረኽቲ ክፍልታት ሕብረተ-ሰብን ይዋስኡ ከም ዘለ ዝፍለጥ’ዩ። ነዚ ብቐረባ ትከታተሎ እንተደኣ ኮይንካ ኣወንታውን ክእረም ኣለዎ እትብሎ ኣሉታዊ ጎኑን ንሰማዕትና እንተተገልጸልና?
መልሲ፡- ጽቡቕ እቲ ሕቶታት ክለዓል እንከሎ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ እንተዝረአ ነይሩ፡ ሜዳ መን በሓተ ዝብል ሕቶ ኣይምተላዕለን። ከም’ቲ ኣቐዲሙ ዝተገልጸ ሕድሕድ ምቅትታል’ውን ኣይመስዓበን ነይሩ። ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝካየድ ዝነበረ ሕሉፍ ደሞክራስያዊ፡ ፋሉል፡ ዝብል ኣብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ከኣ ኣብ 1973 ንዝተራእየ ደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ (መንካዕ)ን የሚንን ዝብሎ ኣስማት እናህብካ ምጥቕቓዕ ኣይምተላዕለን ነይሩ። ስለዚ እንታይየ ክብል ደልየ ናይ ምሕደራ ጉዳይ ደኣምበር ናይ ውድባት ምብዛሕሲ ጸገም ኣይኮነን። ኣብ ሜዳ ኤርትራ ክልተ ዓበይቲ ውድባት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ኣብ ዝነበራሉ፡ ዝነበረ ምንጽጻግን ስዒቡ ዝመጽአ ኣዕናዊ ደማዊ ኲናት ሕድሕድን ውድባት ብምዛሐን ሜዳ ኤርትራ ስለ ዝጸበበን ዘይኮነስ፡ ኣብ መራሕቲ ውድባት ዝነበረ ዘይደሞክራስያዊ በሓትን ኣግላልን ኣረኣእያ ዝፈጠሮ ጸገም ምንባሩ ዝፍለጥ’ዩ።
ንሓደ ውድብ ወድብ ከብልዎ ዝኽእሉ ረቛሒታት ኣለውዎ’ዮም። ኣብ መፈጸምታ ከብጸሖም ሒዝዎም ዝብገስ መትከላት ኣለውዎ። ምስ ካልኦት ውድባት ዘለዎ ዝምድና ኣበይ ዝተሰረተ ክኸውን ከም ዘለዎ ብኸመይ ከመሓድሮ ከም ዘለዎን ኮታ ከከም ኩነታቱ ዘይኮነስ ዝተነጸረ ናይ ሓጺርን ነዊሕን መደባት ስኢሉ ክብገስ ከም ዘለዎ’ዩ ዝእመን። ተመክሮ ካብ ካልእ ክትወስድ ዘይምድላይ፡ ስለዚ ከኣ ቀዲመን ዝጸንሓ ወድባት፡ ምስ ድሒረን ዝተፈጥራ ወድባት ሓበሬታን ተመክሮን ዘይምልውዋጥ ኣሎ’ዩ። እዚ ሓደ ዓቢ ጸገም ኮይኑ ንባህሪያትና ዘንጸባርቕ ይመስለኒ። እቲ ዝዕንቅፍ ዘሎ ከኣ ዘይተጸዋርነትን ዘይምቅብባልን ዝመሰረቱ’ዩ። እንተዘይኮነ ናይ ውድባት ምብዛሕ ፖለቲካዊ ጸገም ኣይኮነን። ኮይኑ’ውን ኣይፈልጥን። ውድባት እንተበዝሓ’ኮ ኣማራጺታት ክበዝሕ’ዩ ዝገብር። ኣማራጺ ዝረኸበ ህዝቢ ከኣ ካብ’ተን ብዙሓት ነታ ትኾነኒ ትውክለኒ ዝብላ ክመርጽ ውሁብ’ዩ። ህዝቢ ዘይመረጸን ድማ ስዕረተን ተቐቢለን ትካላተን ኣፍሪሰብ ኣብ ህዝቢ ይኣትዋ ወይ ድማ ጉድለታተን ኣሪመን ንቐጸሊ ስራሕ ህዝቢ ዝስሕብ ተግባራት ክፍጽማ ምድላዋት ይገብራ። እዚ’ዩ እቲ ፍታሕ።
ካልእ እቲ ሕቶ ሓድነት ዝበሃል ብልቢ ዝስረሓሉ ዘሎ ኣይመስለንን። ሓደ ውድብ ብሓቂ ኣብ መትከላአቱ ዝተኣማመን ደሞክራስያዊ እንተደኣ ኮይኑ፡ ምስ ተመሳሳሊ ዕላማታት ዘለወን ኮነ ዘይብለን ፖለቲካዊ ውድባት ተቐራሪብካ ፍልልያትካ ምጽባብን ምምሕዳርን ዘይምእማን ዘይምብቃዕ ህልዊ’ዩ። እዚ ክእረም ኣለዎ። በቲ ዘራኽበካ ናይ ሓባር ግንባራት ፈጢርካ ምቅላስ’ውን ሓደ ሜላ’ዩ። ድሕሪ ነጻነት ብዙሓት ግንባራት ተፈጢረን’የን። ህዝቢ’ውን ብታሕጓስ ተቐቢልወን’ዩ። ንኣብነት ኣብ 1992 ኣብ ጂዳ ተመስሪቱ ዝነበረ ኤርትራዊ ምሕዝነት ንሃገራዊ ቻርተር ዝበሃል ግንባር ተፈጢሩ ነይሩ፡ ኣብ’ቲ ደላዪ ለውጢ መቃለሲ ባይታ ክኸውን ተስፋ ተነቢርሉ ነይሩ። ግን ነዊሕ ዕድመ ኣይጸንሐን ተበታቲኑ ነበረ ኮይኑ። ኣብ 1999 ኤርትራዊ ሃገራዊ ምሕዝነት ዝብል መጺኡ። ኣብ’ዚ ድማ ብዙሕ ህዝቢ ተስፋ ኣንቢሩ፡ ኣብ ስደት ዝነብር ኤርትራዊ ብዝተፈላለየ ኣገባብ ደገፉ ገሊጽሉ። ከም’ቲ ትጽቢት ዝተገብረሉ ግን ፍረ ኣይሃበን። ብኸመይ ተቖጽዩ’ውን ብሩህ ኣይኮነን። ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ድማ ተተኪኡ ብምልኪ ዝተሳቐየን ለውጢ ዝጽበ ዘሎን ህዝቢ ሕጂ’ውን ሰላም ክመጽኣሉ ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ተቓሊሱ ከቃልሶ፡ ንመላኺ መንግስታዊ ጉጅለ ክኣልየሉ ተተስፍዩ። እንተኾነ እናሓደረ ኣብ ክንዲ ዝመውቕን ዝስውድን ብኣንጻሩ እናቖረረን እናሰሓወን መጺኡ እነሆ ኣብ ሓውሲ ደውታ ይርከብ ኣሎ።
ካብ’ዞም ዝገለጽክዎም ግንባራት ንላዕሊ ተምሳሌት ኤርትራዊ ብዙሕነት ተገይሩ ዝተወስደን ካብ ውሽጥና ሓሊፉ ፈተውቲ ቃልስና ከይተረፈ ተስፋ ዘንበርሉን ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ እነሆ ህዝቢ እናተጸበዮ፡ ኣብ መሪሕነት ብዝተፈጥረ ዘይምኽኑይ ዕንቅፋን ምትንዃላትን ኣይምውት ኣይስሩር ኮይኑ ይሰሓግ ኣሎ። ስለዚ ኣድላይነት ምሕዝነትን ሓድነት ከምኡ’ውን ሃገራውን ደሞክራስያውን ግንባራት ከም ሜላ ዝስገር ኣይኮነን። ኣብ ምቅልጣፍ ናይ ዓወት ቅኑዕ መቃለሲ ሜላ’ዩ። ግን ብንግበር ንግበር ብይኹን ይኹን ዝእቶ ክኸውን የብሉን። ንኣብነት ንኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ እንታይ’ዩ ኣብ ከም’ዚ ኣውዲቕዎ መን’ዩ ዝሕተተሉ ዝብሉ ነገራት ኣብ ህዝቢ የዛርቡ’ዮም። ካብ ዝምልከቶ ኣካላት ጭቡጥ መረዳእታ የለን። ኣነ ከም ዝመስለኒ ግን እቶም ዝመርሑ ዘለው ኣካላት ትርጉም ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባርን ብተግባር ሓቚፍዎ ዘሎ ጠባያትን ብደቂቕ ዝፈልጡ፡ ንዝተዋህቦም ዕማም ብብቕዓትን ተወፋይነት ኣብ መደምደምታ ከብጽሑ ድልዋት ዘይምዃን፡ ገለ ድማ ናብ ውልቀ ጠቕምን ዝናን ቀዳምነት ምጥማት ዝወለዶ’ዩ ዝመስለኒ። ምኽንያቱ ሓደ ግንባር ኣብ ህዝቢ ተቐባልነት ረኺቡ፡ ኣብ መሪሕነቱ ክፈሽለሉ ዝኽእል ካብ’ዚ ወጻኢ ካልእ ክመጽእ ኣይክእልን። ስለዚ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ሕጂ’ውን “ ግንቡው በለሞ ኣይተኻዕወን” ከም ዝበሃል ናይ ምዕራይ ዕድል ስለዘለዎ፡ ኩሉ ግዱስ ብሓፈሻ እቲ በብደረጃኡ ክመርሕ ዝተመዘ ኣካላት ከኣ ብፍላይ ካብ ዓንቃፍን ጎታትን ኣካይዳታት ነጻ ወጺኡ ግንባር ህይወት ዘሪኡ ተስፋ ህዝቢ ናብ ዘለምልመሉ ደረጃ ንክበጽሕ አእጃሙ ከበርክት ኣለዎ እብል።
ሕቶ፡- ዝኸበርካ መ/ር ኣፈወርቂ ኣብ መእተዊ ናይ ዕላልና ኣብ ኢትዮጵያ ከም እትነብር ገሊጽካ ነይርካ፡ ብከመይ ኢኻ ህይወትካ ትመርሕ ወይ እንታይ ሰሪሕካ ኢኻ ትነብር ዝርዝር ኣቢልካ ንሰማዕትና እንተትገልጸልና?
መልሲ፡- ሞያይ መምህርና’ዩ። ኣስታት ን25 ዓመት ብዳሪክተርነት ሰሪሐ’የ። ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ግን መምህር ኮይነ ይሰርሕ ኣለኹ። ኣነ ዳሪክተር እንከለኹ ኮነ መምህር ኮይነ ክሰርሕ እንከለኹ ከም ሰብ ንዝተመደበኩሉ ስራሕ ቀዳምነት ሂብካ ብጽፈት ምስራሕ ዝብል ባህርያት ኣለኒ። ከምኡ’ውን ኣብ ዝኣተኽዎ ንህዝቢ ዝምልከት ከፍርየሉ ዝኽእል ስራሕ፡ ብዘይ ዝኾነ ተጎላባነት ብልክዕ ብምሉእ ዓቕመይ ስለ ዝዋሳእ፡ ምስ ህዝብን መሳርሕተይን ተወሃሂደ ስለ ዝሰርሕ ምስጉን’የ። ስለዚ ብሞያይ ሕጉስ’የ ብመነባብሮይ’ውን ሕጉስ’የ፡ ምስ ህዝቢ ዘለኒ ምትእስሳር ከኣ ዝያዳ ትኹረት ዝህበሉን ዕግበት ዝበንን’ዩ።
ሕቶ፡- ብዛዕባ ኣብ ኢትዮጵያ ዝነብሩ ኤርትራውያን ‘ከ እንታይ ክትብለና ትኽእል?
መልሲ፡- ኣብ ኢትዮጵያ ክልተ ዓይነት ኣነባብራ ዘለዎም ኤርትራውያን’ዮም ዘለው። እቶም ሓደ ካብ ቅድም ኣትሒዞም ኣብ’ዚ ዝጸንሑን ሕጋዊ ናይ መንበሪ ፍቓድ ዘለዎምን’ዮም። እቶም ካልኣይ ድሕሪ 2001 ብመልክዕ ስደት ዝመጽኡ’ዮም። ስለዚ ዝያዳ ኩነታት ናይ’ቶም ስደተኛታት ዝምልከት እንተርኢና፡ ልክዕ ከም’ቶም ናይ ካልኦት ሃገራት ብሕጋዊ ኣገባብ ናይ ውድብ ሕቡራት ጉዳይ ስደተኛታት ናይ ስደተኛ ወረቐት ዝሓዙ’ኳ እንተኾኑ፡ ካብ’ቶም ናይ ካልኦት ሃገራት ብዝተፈልየ ግን ውሕስነት ዝህቦም መቕርቦም ድዩ ፈታዊ እንተረኺቦም፡ ካብ’ቲ ናይ ስደተኛ መዓስከራት ብሕጋዊ መንገዲ ወጺኦም ኣብ ዝኾነ ኩርናዕ ናይ’ዛ ሃገር ሕግን ስርዓት ኣኽቢሮም ክነብሩ መንግስቲ ብወግዒ ኣፍቂድሎም’ዩ። እዚ ሓደ ጽቡቕ ነገር’ዩ። ይኹን ደኣምበር ገለ ገለ ኤርትራውያን ግን፡ ካብ’ቲ መዓስከራት ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ወጺኦም ናብ ከተማታት ኢትዮጵያ ኣትዮም ዝነብሩ ከም ዘለው፡ እዚ ድማ ኣብ ልዕሊኦም ዘይተደላዪ ጸጥታዊ ጥርጠራታት ከም ዝፈጥርን ይዕበ ይንኣስ ጉድኣት ክበጽሖም ከም ዝኽእልን ክርድኡ ጽቡቕ ይመስለኒ።
እዞም ካብ ዝተፈቕደ ሕጊ ወጻኢ ዝንቀሳቐሱ ሰባት ብርግጽ ውሑዳት’ዮም። ነቲ ሕጊ ኣኽቢሩ ዝንቀሳቐስን ዝነብርን ዝምልከት ኣይኮነን። ጽልዋኡ ግን ኣሉታዊ’ዩ። ይፈቶ ይጸላእ ስደተኛ እንተደኣ ኮይንካ፡ ስደተኛ ምዃንካ ብጸጋ ተቐቢልካ ሕግን ስርዓት ኣኽቢርካ ምኻድ ቅድሚ ዝኣገረ ንዓኣኣቶም ዝጠቅም’ዩ። ፈደራላዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት ኢትዮጵያ ንኣመጻጽኣኦምን ባህሪያውን ጉርብትናን’ውን ዝምድና ናይ’ዞም ክልተ ህዝብታት ብግቡእ ስለ ዝርዳእን ብሓላፍነታዊ ኣገባብ ስለዝሕዞን ከቢድ ተጽዕኖ’ኳ እንተዘይተገበረሎም፡ እቲ ጉድለታት ክደጋገም እንከሎ ግን መጀመርያ ተጎዳእቲ ንሳቶም ምዃኖም ክርድኡ ጽቡቕ’ዩ። ቀጺሉ ከኣ ኣብ’ቶም ሕግን ስርዓት ኣኽቢሮም ዝኸዱ ኤርትራውያን ኩሎም ሓደ’ዮም ዝብል ዘይተደላዪ ስምዒታት ዝፈጥር ስለ ዝኾነ፡ ደጊሞም ደጋጊሞም እንተዝሓስብሉ ጽቡቕ ይመስለኒ። እቲ ዝበዝሕ ስደተኛ ግን በቲ ዝተፈቕደሉ ሕጋዊ መንገዲ’ዩ ዝኸይድ። ስለዚ እቶም ካብ ሕጊ ተሓቢኦም ክኸዱ ዝደልዩ ኣብ ገዛእ ነብሶም ሓደጋ ካብ ዝጽውዑ ኣካይዳኦም ከስተኻኽሉ ጥራሕ’የ ክመኽሮም ዝኽእል።
ሕቶ፡- ኣብ መወዳእታ ሃሰስ ዘይበልናዮም ግን ክጥቀሱ ኣለዎም ትብሎም ነጥብታት እንተሃልዮም ክትብል ዕድል ክበካ?
መልሲ፡- ብቐዳምነት እቶም ብስሩዕ ንኸይድ ዘለና ውድባት ኣብ’ቲ ንደልዮ ሸቶ መታን ክንበጽሕ፡ እንታይ ዓይነት ኣገባባት እንተተኸተልና ይሓይሽ ዝብል ብግቡእ ተንቲና ፈሊጥና እንተወፈርና ዝሓሸ ኮይኑ ይረኣየኒ። ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ኮነ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ከም ግንባራት ዘበገሶም ኩነታት፡ ብጭቡጥ ዘለውዎ ደረጃን መዚኖም ጸገማቶም ፈቲሖም እንተዝብገሱ ዝሓሸ ኮይኑ ይረኣየኒ። ካልእ እቲ ናብ ስደት ዘምርሕ ዘሎ ወገን ዝበጽሖ ዘሎ ሓደጋታት ንሪኦ ዘለና’ዩ። ስለዚ ካበይ ተበጊሱ ኣበይ’ዩ ከዐርፍ ጉዕዞኡ ውሕስነት ናይ ህይወት ኣለዎ’ዶ የብሉን ተረዲኡ ብኣፍልጦ ክኸይድ ኣለዎ። ህይወት ክብርቲ’ያ እሞ ህይወቱ ከድሕን ኣለዎ። ብርግጽ ናይ’ዚ ገጢሙና ዘሎ መሰረታዊ ፖለቲካዊ ጸገም፡ ተወዲብካ ተቓሊስካ ጠንቂ ኣልጊስካ መሰረታዊ ፍታሕ ምምጻእ ደኣምበር ስደት ኣይኮነን። ኣይንቃለስን ኣርሒቕና ክንስደድ ጥራሕ ኢና ንደሊ እንተደኣ ኢሎም ከኣ ካብ ዝኾነ ይኹን ናይ ህይወት ሓደጋ ዘይብሉ መንገዲ መሪጾም ኣብ’ቲ ዝደልይዎ ቦታ ክበጽሑ ኣለዎም። ደላዪ ሰላምን ደሞክራስያዊ ፖለቲካዊ ለውጥን ዝኾነ ግዱስ ኤርትራዊ ኩሉ፡ ብፍላይ ከኣ እዞም ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ተዓቒቦም ዘለውን ናብ ርሑቕ ስደት ኣብ ጉዕዞ ዝርከቡን ኤርትራውያን ዝኸድወን ዘለው ሃገራት ምሉእ ሰብኣዊ ክብረትን ነጻነትን ክህባኦም ከምዘይኮና ተረዲኦም ብዛዕባ መጻኢ ሰላም ህዝቢ ኤርትራን ሃገረ ኤርትራን ንሓንቲ ካልኢት’ውን ከይዘንግዑ ክሓስቡን ፍኒሕኒሕ ክብሉ ይግባእ ዝብል ለበዋ ከመሓላልፍ ይደሊ።
ዝኸበርካ መ/ር ኣፈወርቂ ኣብራሃ ንስለቲ ዝሃብካና ርእይቶ ብስም ኩሎም ሰማዕቲ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ የመስግነካ፡ ካልእ ግዜ ብካልእ ትሕዝቶ ክንራኸብ ከኣ ተስፋ እገብር የቐንየለይ።
ኣነ’ውን ነቲ ሓሳባተይ ክገልጽ ዝተዋህበኒ ዕድል ንድምጺ ስለኣምን ደሞክራስን ኤርትራ የመስግን። የቐኒየለይ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 13-11-2016
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!
ቃለ መሕትት ምስ ወይዘሮ ምኽንያት
ወይዘሮ ምኽንያት፡ በቲ ዝያዳ ዝልለያሉ ብባህሪኤን ኢየን ዝፍለጣ። ካብቲ ዘገርም ልማደን ግና እና ተወልዳን እና ወለዳን እናኣረጋን ይነብራ። ናብቲ ዝርዝራዊ ወለዶ ናይ ወይዘሮ ምኽንያት ምስ እንኣቱ ምኽንያት፡ ንምኽንያት ወሊዳ ሽዑ እታ ውልዶ ምኽንያት ንዝመጽእ ህይወት ብምኽንያት መዊሳቶ። እወ! እታ ምኽንያት ዓባይ ጓላ ንምኽንያት ንጽባሒቱ ጽቡቕ ከም እትገብረላ መብጽዓ ኣትያትላ። ነታ ንእሽቶ ጓል ጓላ ምኽንያት ሕጻን ምኽንያት ከኣ ብዛዕባ ምኽንያት እንታይ ከም እትገብረላ ትህንጠ። ግና ምኽንያት ትወልዶ ማእለያ የብሉን። ከመይ ከመይ ኢዩ ኣንቱም የሕዋተይ ንስርሓዮ ኣይኮነን ንዕመሞ ኣይኮነን ምኽንያት ትወልዶኮ ምኽንያትን ድሕሪ ምኽንያትን ንዓመታ ምኽንያት ጥራይ ኢዩ። ኣይገርመኩምን’ዶ፧ ምኽንያት ጽባሕሲ ነታ ድሕሪኣ ትመጽእ ምኽንያት ጽባሕ ካልእ ናይ ጽባሕ ምኽንያት ጸቢሓትላ ትጸንሕ። ለካ ናይ ምኽንያት ቁምነገርን ጣቋንሲ ብምኽንያት ምጉባእ እዩ። ኣብቲ ቀደም ናይ ሎሚ ጥንቲ ስለ ናይ ምኽንያት ትንግርቲ ኣቦታትና መሲሎምላ “ እቲ ክህብ ዝደሊ ብንያት፡ እቲ ክኸልእ ዝደሊ ብምኽንያት” ብሓቂ ቅኑዕ ፈሪዶምላ። ንምኽንያት ጽባሕ ጽበሐይ እናበለ ዘመኽኒ ኣየጽብሃሉ ይብሉ። ኣየ ሕማም ዳሕራይ ምኽንያት ንሳ ተታልሎ መን ኣሎስከ ዘታልሎ፧ ፍቕሪ ከይንውጥን ኣመኽንያ ትሓልፎ ጉዕዞና፡ ተስፋ ከይነሰሰን ከም ሳሕዊ ኣእምሮ ዘሎና ትድርተና፡ ብምግባር ትሩፋትን ኣምሃ እምነትን ከይ ንምዕብል ንትህኪት፡ ጥርጣረ፡ ኣበሳ. . .ካን ኩሉ ዘይ ጠቕመና ክፉእ ንዘንተ እለት ሕዛእቲ ጌራቶ ኣይግዳዳ ምኽንያት። ወይለይ ቁሩብ ዘንጊዕና ጸኒሕና መስለኒ፡ ኣዴታታ ንምኽንያት ዘኪርናስ ወላዲኣ ኣቦኣ ማዓራ ከይተዘከረ እቲኳ ዓገብ ዘይኣመሉ ኣምላኽ ክኸውን ዝተመነየን ዝህቅንን ፍልማዊ ጻብእቲ ደቂ ኣዳም፡ ጸላኤ ሰናያት ዲያብሎስ ሒማኣ ነታ ዋር ዋር ትብል ሓጢኣትን እዩ። እምነት መላእኽቲ ክፍትን እግዚኣብሔር ንግዚኡ ምስ ተሰወረ፡ ዲያብሎስ ድማ ምኽንያት ሰሪዑ ልማድ ምኽንያት ጀመረ። ነቶም ሰራዊት እግዚኣብሔር ድማ ከምዚ በሎም። “ኣንቱም ስምዑንዶ እግዚኣብሔር ገዲፉና ካብ ከደስ ኣነ ኣምላኽኩም ክኸውን መታን ይርሓስካ እናበልኩም እባ ቆጽሊ ኣምላኽነት ኣውድቑለይ” ክብል ኣመኽነየ። ምኽንያት ድማ ወግዒ ለቢሳ ተመሓዘወቶ። ሰራዊት እግዚኣብሔር ግና ሰናፋት ኣይነበሩን። ብመሪሕነት ቅዱስ ገብርኤል ቶባእ ንኽሕደት ኣሜን ንእምነት፡ ኢሎም ተላዕሉ። በብዘለውዎ ድማ ኣብ ቅድስንኦም ጽኑዓት ኮኑ። ንሱ ድማ ብግብሩ መንጸፈ ደይኒ ክኸውን ተፈርዶ። ሕነ ንስሓ ምኽንያት ይማሰሓ ከኣ ከምዚ ይመስል። ኣብኡ ኮይኑ ድማ ከምኡ ዝኣመሰሉ ዘመኻንዩ ፍጡራን ንምርካብ ጓዘመ። ወሃ ዘበለ ክመስል ከኣ ቅዲ ሑጻ ኣዳለወ። እሞ ተግባር ውዲቱ ደኣ ኣብ መንዩ ክፍጸም፧ “ኣዳም ከኣ እዛ ምሳይ ክትከውን ዝሃብካኒ ሰበይቲ ካብታ ኦም ፍረ ሃበትኒ’ሞ በላዕኩ” ኢሉ መለሰ። ኣዝያ ምልክዕቲ ንምዝራባ ምቅርቲ እትመስል ምኽንያት ኣመኽነየ። ሽዑኸ! እግዚኣብሔር ኣምላኽ ድማ ነታ ሰበይቲ ስለምታይ እዚ ገበርኪ፧ ኢሉ ሓተታ። እታ ሰበይቲ ከኣ “ተመን ኣስሒቱኒ’የ ዝበላዕኩ” ኢላ መለሰት(ዘፍ 3፡12-13)። ሔዋን ከኣ ካብ ኣዳም ዝበለጸ ምኽንያት ኣጠዓዒማ መማቕርቲ ወሲኻ ንገበና ህይወት ከተልብሶ ዝሃቀነት ትመስል። ንርኣዮ’ሞ እዚኹሉ ሰንፈላል ናብራ ምኽንያት እተምጽኦ ሕሰም ኣቤት ክገዝፍ፡ ክፈሪ! ዳር ትርኢት’ዩ ርሒብ መንፊት ሚሔ እኳ ኣይምሕለፎን። ከምቲ ሊቃውንቲ ቤተክርስቲያን ዝትንትንዎ፡ መጠን ፍልጠት እታ ኣይትብልዕዋ ዝተባህሉ ኦም “ንዘለኣለም እትነብር ትሕርምቲ ኣይነበረትን” ውዒላ ሓዲራ ኣዳም ክበልዓ ተሓዚኣ ክትጸንሕ፡ መፈተኒ እምነቱ’ውን እያ ዝነበረት። ግና ምኽንያት ከላ ቁምነገር ዝባሃል የልቦን። እምበኣር “እቲ ፍጥረት ኣምላኽ ብዘሎ ጽቡቕ ኢዩ። ብምስጋና ንዝቕበሎ ከኣ በቲ ቃል ኣምላኽን ጸሎትን ዝቕደስ ስለ ዝኾነ ገለኳ ዝድርበ የብሉን” 1ጢሞ4፡4-5፡ እቶም ፈራሓት ግና ነቲ ትእምርቲ እግዚኣብሔር ይኸብደናይ’ዩ። ካብዚ ዝተላዕለ ከይኮነ ኣይተርፍን ሓደ እዋን ንወይዘሮ ምኽንያት ቃላ መሕተት ኣካይደለን ነይረ። እቶም ዝለኣኹኒ መደብር ማዕከን ድሕነት ዝኾኑ ፍረ መንፈስ ቅዱስ መጠንቀቕታ ሂቦምኒ ነይሮም። ስማዕ እዚ ሓውና ናብ ምኽንያት እንዲኻ ትለኣኽ ዘለካ፡ ምስ ረኸብካያ ምኽንያት ኣምጺኣ ንጽባሕ ንራኸብ ከይትብለካ፡ ኣስተውዕል ኢሎምኒ። ኣነ ግን ገሪሙኒ ክሳዕ እታ እዋን እቲኣ፡ “ንምኽንያት” ክንድኡ ዝኣክል ህቡብነት ዘለዋ ኣይመስለንን እዩ ዝነበረ። እንተረኣኽዎ ግና ዝዋዓለን ይንገርካ፡ ዝተመኽረን ይምከርካ ምዃኑ ፈሊጠ። ምስ ነፍሰይ ድማ ቃል ኣትየ ተራኺብና እንከለና ንራኸብ ኢላ ከይትቖጽረኒ “እታ ምኽንያት እምበኣር ምስቲ ዘለና ናይ ግዜ ሕጽረትን ጽበት እስቱድዮን ናብቲ ብቐጥታ ዝማሓላለፍ መደብና ከነስግረኩም።
ገብርሔር፦ ሕራይ ወይዘሮ ምኽንያት ዕድሜና ኣኽቢርክን ኣብዚ ጊዝያዊ ቦታና ብምርካብክን ብስምናን ብስም ተዓዘብትን ሰማዕትን ተግበርትን ነመስግነክን።
ወ/ሮ ምኽንያት፦ ስለቲ ሞያ ናይተን ዝና ኣቦታተይን ክትውከሱ ዝመጻእኩም ኣነ ከኣ የመስግነኩም።
ገብርሔር፦ ቅድሚ ዝኾነ ምኽንያት ብቐጥታ ናብ ሕቶታተይ ክኣቱ፡ ወ/ሮ ምኽንያት ከም መዕለሊ ክኾነና ናይ ቅብጥሮት ስምክን እንታይ ኢዩ፧ ታሪኽ ህይወትክንከ ከመይ ከም ዝመስልዶ ምነገርክናና፧
ወ/ሮ ምኽንያት፦ ናይ ቅብጥሮት ስመይኳ “ምክን” ኢዮም ዝብሉኒ ትርጉሙ ከኣ ም=ምትላል፡ ክ=ክናብ፡ ን=ንያት። ታሪኽ ህይወተይ ድማ ንጹርን ፍሉጥን እዩ። እንተኾነ ስመይ ምኽንያት ይብሉኒ። ስም ኣቦይ ድማ ጸላኤ ሰናያት ይባሃል፡ ስም ኣደይ ከኣ ምኽንያት’ዩ።
ገብርሔር፦ ናይ ብሓቂ ዘሕርቕ ዛንታ’ዩ ዘለክን፡ እዚ ኩሉ ዝና ካብ ምንታይ ዝመጸ ኢዩ ትብላ፧
ወ/ሮ ምኽንያት፦ ዋላኳ ዕለቱን ወርሓቱን እንተዘይ ዘከርክዎ ምስ ሓጢኣት ዝጀመረ ኮይኑ ይስማዓኒ። ከምቲ ኣቦታተይ ዘዘንትውዎ ግና ኩሉ ግዜ እና ተጀመርኩየ ዝነብር፡ ኣብዚ ግና ናተይ ንጥፈት እቲ ዝዓበየ ተራ ከምዘለዎ ካብ ክትስሕቶ ክጥጭምቶ ይቐልል።
ገብርሔር፦ ኣብ ጌጋታት ዘለክን ኣረኣእያ ፍልይ ዝበለ ምዃኑ ብዙሓት ንዝናኽን ዝፈልጡ መቕርብክንን ተንተንቲ ጌጋታትን ይዛረቡ ኢዮም። እዚ’ኸ ካብ ምንታይ እዩ ትብላ።
ወ/ሮ ምኽንያት፦ ብልክዕ! ኣይተጋገዩን ጽቡቕ ኢዮም ዘለዉ። እቲ ዝያዳ ኣነ ዝነጥፈሉ ሞያ ንጌጋታት ዘመናውን መልክዕ ኣብ ምሃብ ኢዩ። እዚ ማለት ነቲ ክኾውን ዘለዎ ገዲፍካ ነቲ ዘይጠቅም ሓሸውየ፡ ምኽንያታዊ ምግባር። ነቲ ጌጋ ከም ቅኑዕ ወሲዶም ብምኽንያት ጓለቦይ ጸላኤ ሰናይ ዝብል ማሕተመይ ለጢፎም ንኽጓዓዙ ብኽለሳ ሓሳብን ብግብርን እተሓጋገዞም። እቲ ኣበሳ ድማ ኣዝዩ ይምልክዓሎም ማለት ኢዩ።
ገብርሔር፦ እዚ ኩሉ ክትጠቕሳለይ ዝጸናሕክን ናይ ስራሕ ዕድላት መን ይኸፍተልክን፧ እቶም ቀንዲ ዓማዊልክንከ ከመይ ዝኣመሰሉ ኢዮም፧
ወ/ሮ ምኽንያት፦ እቶም ንኸይ እረሙ ዝተላዕሉ እቶም ንጌጋኦም ከም ጌጋ ገይሮም ዘይቅበሉ። እቶም ንቕንዕና ከም ሓያል ቁሪ ወጋሕታ ገይሮም ዝፈርሕዋ ቀንዲ ዓማዊል ናይ ትካለይ ምዃኖም ይፈልጥ፡ ኣነ ከኣ ብዝከኣለኒ መጠን ኣብ ስርሖም ምስሉይ ውሕስነት እህቦም፡ በዚ ኣገባብ እዚ ስርሐይ የሳልጥ፡ ደሓር ከኣ ዓማዊለይ ከመኻንዩ ከለዉ መታን ክትሓፍሩ ብመገዲ መፈጸምታ ዘይብሉ ናይ ሓሶት ትሕትና የደናግሩ።
ገብርሔር፦ መቸም ኣብ ሓጢኣት ንግዲ ክትዋፈር ከለኻ መሻርኽቲ ወይ ከኣ ሰብ ብርኪ ክህሉውኻ ንቡር ኢዩ። ኣብ ትካክን ወሰንቲ መሳርሕቲ ዝህብዎ መጠን ኣበርክቶ ከመይ ይመስል፧
ወ/ሮ ምኽንያት፦ እወ! ኣብቲ ንግደይ ሰብ ብርኪ ጥራይ ዘይኮኑ ሰብ ሙሉእ ኣካል ኢዮም ዘድልዩኒ። ምስኡ ከኣ እቲ ኣለኒ ዝብሎ ዝዓበየ መሻርኽተይ ባዕሉ ወላድየይ ጸላኢ ሰናያት ምዃኑ ክገልጸልካ ይፈቱ። እቲ ፍቓድ ዋኒን ናይ ትካለይ’ውን ብስሙ ኢዩ ተዋሂቡኒ። ካልእ ወላዲተይ ምኽንያት’ውን ዘይነዓቕ ደገፍ ትገብረለይ። ኣሕዋተይ እኒ ትህኪ፡ እኒ ተንኮል፡ ንስኻ ዘይምምሳል፡ እኒ ኽፋእ፡ ትዕቢት ስለቲ ዝገብርዎ ግዳሴን ሞራላዊ ሓገዝን ንዓይ ንሓፍቶም ዘለዎም ኣኽብሮትን ልዕልናን ከየመስገንክዎም ክሓልፍ ኣይደልን። በዚ ኣጋጣሚ ድማ ንዳግማይ ወፍሪ ተተባብዑ ይብሎም።
ገብርሔር፦ ብቐጻሊ ተዓዘብትና ዝሓትዎ ኢየ ክሓተክን፦ ስለምንታይ ኢዩ ስምክን ምስ ስም ኣዴኽን ሓደ ኮይኑ፧ ማለት ንኹላትክን ምኽንያት ዝብል ጥብቆ ተዋሂቡክን፧
ወ/ሮ ምኽንያት፦ ኩሉ ንዝናና ብቐረባ ዝፈልጥ ሰብ ክድነቕ ከሎ ብሰሓቕ ፍሕስ ኢየ ዝብል። ምኽንያቱ ኣነ ምኽንያትን ኣደይ ምኽንያትን እና ተወላለድካ እና ተወላለድካ ናይ ምንባር ባህሪ ኣለና። ኣነ እንተደኺመ ኣደይ ትትንስእ፡ ኣደይ እንተሓሚማም ድማ ኣነ እሓዊ፡ እቲ ናይ ምትኽኻእ ኣገባብና ኣብ ምዕቃብ ድማ ንተግህ።
ገብርሔር፦ ኣብ ተሞክሮኽን ክመጽእ፡ ኣብ ስነ ግጥሚ ሃያል ዕቑር ዓቕሚ ከም እትውንና ፈተውትኽን ይገልጹ ኢዮም። እስከ ካብቲ ጽሑፍክን ገል ገለ ነግሕታት ኣስምዓና፧
ወ/ሮ ምኽንያት፦ ኣብ መጽሔት ትዕቢት ከም ዝገለጽክዎ ኩሉ ግጥምታተይ ሰብ ክፉእ ግብሪ እምበር እቶም ሰብ ጽቡቕ ግብሪ ኣይፈትዉንን ኢዮም። ድሓን ግን ሓንቲ ከስማዓካ።
“ኣመለይ ጎማ ልሳነይ ሃልኪ
ባህረይ ህሮርማ እንታይ ክወጻኪ
ተንኮለይ ክፉእ ጥልመተይ ባኖ
ሓጢኣትካዶ ይምኖ”።
ገብርሔር፦ ቅድሚ ዕላልና ምውድእና እንታይ ትጸልኣ፧
ወ/ሮ ምኽንያት፦ ብሓፈሻ ኩሉ ጽቡቕ ይጸልእ፡ ካብኡ ናብኡ ግና ቅንዕና ንጽህና ግሉጽነት ንብጻዩ ዘፍቅር፡ ትእዛዝ እግዚኣብሔር ብዘይ ምኽንያት ዝሕሉን ዝትግብርን ይጸልእ።
ገብርሔር፦ እንታይ’ከ ትፈትዋ፧ ማለተይ ንዓኽን ዕግበት ዝፈጥሩልክን ባእታታት፧
ወ/ሮ ምኽንያት፦ ኩሉ ዝጽላእ እፈቱ፡ ሓጢኣት ብዓንደ ርእሱ፡ ጌግኡ ዘጸባብቕ ዘይጣዓስ ምስኡ ንኽህሉ ዝዕድመኒ፡ ብስመይ መዕቆቢ ዘሰርሕ፡ ኮታስ ኩሉ ዘይጽቡቕ ይፍተወኒ።
ገብርሔር፦ ወይዘሮ ምኽንያት ስለቲ ዝሃብክናና መብርሂ ብስም መደበር ድሕነት ፍረ መንፈስ ቅዱስን ብስም እቶም ፍቕሪ ቅድስቲ ቤተክርስቲያን ብቐጥታ ዝከታተሉና ዘለዉ ተዓዘብትን ሰማዕትን ተግበርትን የቐንየልና።
ክቡራት ተዓዘብትና ናብ ቀዋሚ እስትድዮና መጺና ኣለና። ከምቲ ክንከታተሎ ዝጸናሕና ወይዘሮ ምኽንያት ብዛዕባ ኣመጻጽአአን ሓበሬታ ሂበናና ኣለዋ። ንሕና’ውን ካብቲ ንሰን ከውርዳልና ዝኸኣላ ሃስያ ካብታ ዝእውጃልና እሉም ምግደራ ክንላቐቕ እንወስዶ ናይ ናብራ ቅድስና ቅልስ ክዛይድ ይግባእ። ምኽንያቱ ይብላ ወይዘሮ ምኽንያት ከምቲ ኣብ 1ይ ነገስት 18፡20-21 ተጠቒሱ ዘሎ ሃይለ ቃል፡ “ኣክኣብ ድማ ልኢኹ ንኹሎም ደቂ እስራኤልን ነቶም ንነቢያት ጣኦት ባዓልን ናብ እምባ ቄርሜሎስ ኣከቦም፡ ኤልያስ ድማ ናብ ዘሎ እቲ ህዝቢ ቀሪቡ፡ ክሳብ ማዓስ ኢኹም ናብ ክልቲኡ ወገን ትሕንክሱ፡ እግዚኣብሔር እንተኾይኑ ኣም፡ላኽ ደድሕሪኡ ሰዓቡ፡ በዓል እንተኾይኑ ኣምላኽ ከኣ ንዕኡ ሰዓቡ በሎም። እቶም ህዝቢ ግና ሓንቲ ቃል እኳ ኣይመለስሉን። ብርግጽ ኣይክምልሱሉን ከኣ ኢዮም። ምኽንያት መልሲ ስለ ዘይኮነ። እቲ ምንታይ ከብዲ እግርኻ ፈጸጋ እንተ ሃልይዎ፡ ቀጥ ኢልካ ክትከይድ ዝከኣል ኣይኮነን። ስለዚ ፈጸጋ ከብዲ እግርኻ ኣሕዊኻ ከምቲ ሓጢኣትካ ኣጽሪኻ ብመገዲ እቲ እግዚኣብሔር ዝፈትዎ ኣንፈት ምጉዓዝ ይመስል። እቶም ህዝቢ ኣምላኽ ዝተባህሉ ሰብ ኦሪት እስራኤላውያን’ውን ንምኽንያት ከም ቀንዲ ዕርዲ ገይሮም ይኸዱ ከም ዝነበሩ ሪኢናዮም፡ ኣብ መወዳእታ ግና ዘመካንይዎ ምኽንያት ስለ ዘይነበሮም ክምለሱ ኣይከኣሉን። ስለዚ ንሕና ድማ ክንክተሎ ዘለና መስመር፡ ንምኽንያት ወጊድ ዝበለ በቲ ዝመራሕናዮ ህይወት ክረምቱ ዘጥልል ዓይነት ኣእምሮ ምውናን ናይ ሰናይ ግብሪ ጽቡቕ ኣብነት ኢዩ። ነቲ ከገልግሎ ሓይሊ ዝሃበኒ ከም እሙን ቆጺሩ ከኣ ናብዚ ኣገልግሎት ዝመደበኒ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ የመስግኖ ኣለኹ። ሽሕ እኳ ቀደም ስም ጎያታ ዝጸርፍ፡ ዘሳድድን ገፋዕን እንተነበርኩ፡ብዘይ ፍልጠትን ብዘይ እምነትን ስለ ዝገበርክዎ፡ ምሕረት ረኸብኩ። ኣብ ርእሲ’ቲ ብክርስቶስ ዝረኸብናዮ እምነትን ፍቕርን ጸጋ ጎይታና ኣባይ ብዘይ ልክዕ ዓዘዘ። (1ጢሞ 1፡12-14)። እንበኣር እምነትን ፍቕርን ጸጋ ጎይታና ብዘይ መጠን ኣባና ክዓዝዝ እንተኾይኑ ከምቶም ንኸይጸድቁ ዘመኻንዩ ክንከውን ኣይግባኣናን። ነታ ዕንቅፋት ቅድስና ዝኾነት ምኽንያት ኣሊና፡ እንድሕነሉ ፍኖት ከነናዲ እንወጽኣሉን እንኣትወሉን ልዳት ዝተፈልጠ ኮይኑ፡ ከነርሕዎ ዝተቐረበ ሰናይ ማኣዲ እምነት’ውን ተነቢሩልና ኣሎ። “እወ ብስጋ ሰብ ተገልጸ፡ ብመንፈስ ጸደቐ ብመላእኽቲ ተራእየ፡ ኣብ መንጎ ኣህዛብ ተሰብከ፡ ኣብ ዓለም ተኣምነ ፡ብኽብሪ ዓረገ ዝብል ናይ እምነት ምስጢር ብርግጽ ዓቢይ ኢዩ” (1ጢሞ 3፡16)። ስለዚ ኣይንዓሹ! ምኽንያት ንዕየየላ ግህዶ ሎሚ ንኹልና ምህሮ መዘዝ ከይፈጠረስ ይኣክል ይበሎ።
ካብ መጽሔት ፍኖተ ሂወት ዝተወስደ ጽሑፍ


text:
መንገዲ ድሓን ጀሚሩ ካልኣይ ክፋል
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ክቡራት ኣሕዋተይ፡ ኣሓተይ፡ ደቀይ ደቂ ደቀይ፡
ክመይ ኢልኩም ቀኒኹም፡ ከምይ ኢልካን ቀኒኽን፡ ኣነ ኣምላኽ ይመስጋን ድሓን ኣሎኹ።
እታ ብጥቅምቲ 31, 2017 ዓ.ም. ኣብ ቤት ትምህርቲ ኣል ድያእ ኣል-እስላምያ ኣብ ኣኽርያ ዝተወለዐት ሽግ ዋላ ቀሸም ወሲኽና ሃልሃል ነብላ፡ ናይ ኤርትራ ሰማይ ብብርሃን ክትቀዶ፡ ተጻዒኑና ዘሎ ጸሊም ደማና ክቅንጠጥ፡ ብሕሱም መንድዓት ዝጎበጠ ዝባንና ትኽ ክብል፡ እሱራትና ክፍትሑ፡ ገበነኛታት ኣብ ፍርዲ ክቀርቡ፡ ኣስከረን ዝተደርበዩን ዝሓቀቁን ኣሕዋትና ኣሓትና ንቡር ክንገብሩሎም ሓመድ ኣዳም ክለብሱ፡ ማእለያ ዘይብሎም ትሕቲ ዕድመ ዝረከብዎም ስደተኛታት ኣብ ልብያ ሓውሲ concentration camp: ማዕረ ዝሽየጡን ዝለወጡን ዘለውን፡ ኣብ እስራኤልን ፡ ሱዳንን፡ ኢትዮጵያን ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃን ኤውሮጳን ፋሕ ብትን ኢሎም ዘለው ዓዶም ክኣትዉ፡ ማይ ርብኦም ክስተዩ።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ኩላና ንከታተሎ ከም ዘለና ኣቦና ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑር ካብ ንብኢሳያስ ዝውነን ህግደፍ ኣናጻር መትከሎም ምእዛዝ ክእሰሩ መሪጾም። ናይዞም ኣቦ እዚኦም ትብዓን ጽንዓትን ድማ ንተማሃሮ ናይታ ቤት ትምሃርቲ ከምቲ ኩሉ ተማሃራይ ዝገብሮ ተቃውሙኦም ክገልጹ ወጺኦም፡ ብዙሕ ሰብ ሲዒብዎም ክሳብ ጠያይት ንላዕሊ ተተኩሱ ፋሕ ዝብሉ ድማ መሪሾም። ቅድሚ ሕጂ ኣብ እተፋላለየ ግዜ ኣብ ስደት ዘሎ ኤርትርራዊ - diaspora - ንሃገርና ከምክና ዝጓየ ዘሎ ጨካን መራሒ ጨካን ስርዓት ተቃውምኡ ኣርእዩ እዩ። ናይ ሎሚ ተቃዉሞ ግን ብዝሑን ሓደነቱን ሞራልካ ሓፍ ዘብል እዩ ኔይሩ።
ባሕሪ ሰጊሩ ዝመጸ ባዕዲ ይኹን ካብ ህዝቢ ዋጋ ዝኸፈለሉ ስልጣን መንዚዑ ዝሓዘ ይኹን፡ መብዛሕትኡ ግዜ ናይ ማክያቨሊ እምነት - ፈላሊኻ ምግዛእ ይጥቀም። ኢሳያስ ድማ ሃይሞኖትን ኣውራጃን ሕሪ ሕራይ ጌይሩ ይጥቐመለን ኣሎ። ናይ 31 ጥቅምቲ ታሪኻዊት መዓልቲ ተርእዮ ግን ህዝቢ ኤርትር ን ሰላሳ ዓመታት ዝኣክል ዝኽፈለ ዋጋ ኸፊሉ ሃይ ከይበለ ዝተዋግኤ ንሃይማኖት ዘይኮነስ ኣብ ትሕቲ ሕጊ መሰሉ ተሓልዩሉ ርህይዎ ብሰላም ምእንቲ ክነብር ከም ዝኾነን፡ ሃገር ናይ ኩሉ ሃይማኖት ግን ናይ ብሕቲ ሙዃኑ ኣሚኑ ዝጕዓዝ ከም ዝኾነ፡ ብድጋሜ ዘራጋግጽ እዩ ኒይሩ።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ናይ ሰላሳ ዓመታት ናጽነትና ንምርካብ ሞትን፡ ድኽንትን፡ ዕንወትን፡ ስደትን፡ ምብትታን ስድራቤታትን ዘስዓበ ኩናትን፡ ናይ 26 ዓመታት ድቅድቅ ጸልማትን፡ እዚ ዳሕራይ ወለዶ ሓቂ ታሪኹ ክፈልጥ ዕድልን እፎይታን ኣይረኸበን። እፎይታስ ይትረፎ ካብ መሬት ዓዱ፡ ዓዲ ኣቦታቱ፡ ኣዴታቱ፡ ኣባሐጎታቱ፡ እኖሓጎታቱ ከም ዝወጽእ ተገይሩ፡ ዕድሎቱ ድኽነትን፡ ጥሜታን፡ ሕማምን፡ ብርነትን፡ ተካል ኣማውታ ሞትን ኮይኑ ኣሎ። እሞ ኣነ ብወገነይ ገለ ካብቲ ዝፈልጦን ዝሰማዕክዎን ምውሃሃድን፡ ፍቅርን፡ ምትሕግጋዝን ናይዞም ኣመንቲ ክልተ ሃይማኖታት ከካፍለኩም እፈቱ።
ክሳብ ኣዚ ቀረባ ጊዜ፡ ኣብ ከባቢ ከተማታት ዝማሃሩ ዝነበሩ ተመሃሮ፡ መባእታምስ ጨረሹ፡ ማእከላይ ትምህርቲ ንምቅጻል ኣብተን ዓበይቲ ከተማታት እዮም ዝኸዱ ዝነበሩ። ስለ ዝኾነ ድማ ኣብ ከባቢ ኣስመራ ዓድታት ዝምሃሩ ዝነበሩ ኣብ ኣስማራ ይሙጹ ነይሮም። ወይ ምስ ቤተሰቦም ወይ ድማ ደቂ ተባዕትዮ እንተኾይኖም፡ ብሽግሌታ ይማላለሱ ነይሮም። ኣብ ፈረቃ ሓምሳታት፡ ኣቦይ ቀሺ ተውልደብርሃን ዝተባህሉ ባዓል እምባደርሆ፡ ጓሎም ማእከላይ ቤት ትምህርቲ ክትቅጽለሎም፡ ሓንቲ ኣብ ኣኽርያ ዝነበረት ናይ ኣስላም ስድራ እቶም ኣቦ መዋቲ ኮይኖም እተን ኣደ በይነን ክልተ ደቀን ዘዕብያ ዝንበራ ተቀቢላታ። ዓባይ ሐፍተይ ቀንዲ ማሓዛ እዛ ሓዳስ ስድራ ዝረኸበት ጓል ኮይና ካብቲ ገዝኦም ኣይንፍለን ኔርና። እዘን ብርኽቲ ኣደ ነዛ ተማሃሪት ፈጺመን ኣየጋየሽኣን። ልክዕ ከምተን ደቀን ጌይረን ይሪኢኣ ነይረን። “ደቀይ ክልተ ኣይኮናን ሰለስተ እየን” ክብላ’ዉን ይስማዓ ነይረን። ኣቦይ ቀሺ ገይሾም ክመጹ ከለው “ኣቦይ ቀሺ መጺኦም ቀልጥፋ ትምትሞ ስርሓ” ክብላ እዝከረኒ። ስጋ ክሳብ ዘይኮነ ካብ ሓንቲ ማዓዲ ኢኻ ትበልዕ። ጸልት ክገብሩ ከለው፡ ኩሉኻ ኣቃልቦኻ ኣብቲ ጸሎት ጌርካ ጽን ኤልካ ትስምዕ። ኣቦይ ቀሺ ሸዊት ሒዞም ክመጹ ከለዉ ሙሉእ ካንቸሎ ይጽዋዕ። ሰሓቅን፡ ወኻዕታን፡ ሽሻይን ኔይሩ።
ከምኡ’ዉን ሓደ ስድራ ኣብ ከባቢ ኣስመራ ዝቅመጡ ዝነበሩ፡ ወዶም ትምሃርቲ ክቅጽል ደልዮሞ ግን ኣብ ኣስመራ ቀረባ ቤተሰብ ኣይነበሮምን። እቶም ኣቦ ሐረስታይ ከም ሙዃኖም መጠን፡ እኽሊ ይኹን ድንሽ ንነጋዶ ኣስመራ ይሸጦሎም ነይሮም። ንሓደ ካብቶም ዓማዊሎም ኣስላማይ፡ “ወድይ ከምህሮ ደልየስ ቤተሰብ የብልናን ብጃኻንዶ ሓግዘኒ” ምስ በልዎም ምስ ባዓልቲ እንድኦም ተማኺሮም ሕራይ ደቀይ ዝበልዕዎ ይበልዕ ኣምጽኣዮ ኢሎሞም። እቲ ተማህራይ ምስዞም ቤተሰብ እዚኣቶም ልስዕ ከም ወዶም ተፈቂሩን ክቢሩን ብዘይ ዝክፍታ ትምህርቱ ወዲኡ። ኣብዚ ሓጺር ጊዜ ብስልኪ ተራኺብናስ፡ ምስቶም ስድራ ቤት ዘሕለፎ ዝቡቕ ጊዜን፡ ኣብ መንጎ ክልተ ስድራቤታት ዝተፈጥረ ዝምድናን ፍቅርን ደጊሙለይ። “እቲ ካብ ኩሉ ዘሕዝነኒ ግን ስጋ ዘይምብልዔይ’ዩ። ሎሚ እንተዝኸውን ጥዋዕዋዕ መበልክዎ” ኢሉ ኣስሒቁኒ። ካልእ ኣቦይ ቀሺ ተኪኤ ዝተባህሉ ባዓል ዓዲ ሽማንጉስ ላዕላይ ሓሚሞም ኣብ ኢናይል ሆስፒታል ኣትዮም። መዳቅስቶም ሓደ ኣቦ ኣስላማይ እዮም ኔይሮም። ሓንቲ መዓልቲ ትብለኒ ጓሎም፡ እዋን ስግደት ኮይኑ በዓልቲ ቤቶም ክሰግዳ ምንጻፋ ሸር ከብላ ከለዋ እቶም ቀሺ “ፋጥማ ጓለይ ኣብ ጸሎትኪ ዘክርኒ” ኢሎማ። ወያ ጓሎም በይኖም ምስ ኮኑ “ኣቦይ ከመይ ጌርካ ንኣስላመይቲ ጸሎት ግበርለይ ትብላ?” ምስ በለቶም፡ ወይለቦኺ ደይ ንሱ ሓደ ፈጣሪ እዩ፡ ንስታም ረቢ ይብልዎ ንሕና ድማ ኣምላኽ ንብሎ። ኣምላኽ ጸሎታ ሰሚዑ ክምሕረኒ ይከኣሎ እንድዩ” ኢሎማ።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ናይ ኣኽርያና ተርእዮ፡ ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ኣመስኪሩ፡ ልዕሊ ኹሉ ድማ ንመጀመርታ ጊዜ ደቂ ኣንስትዮ ኣስላምን ክርስትያንን ብብዝሒ ክስተፋ ተራእየን! ዝኾነ ይኹን ንኤርትራ ዘርኢ ኣድላይ ጉዳያት ዝተፋላለየ ኣኼባታት ይኹን demonstration ብደቂ ተባዕትዮ እዩ ዝሕዛእ። “ንኹሉ ጊዜ ኣለዎ” ይብል እቲ ዘማራይ፡ እንሆ ሕጂ ግን “እቲ ኢደይን ይኳለስሉ እቲ ኣፈይን ስቅ ኢሉ” እንድዩ ነይሩ፡ ካብ ሎሚ ንንየው ግን የእዳውና ንኻልኦት ከነኾሉሰሉ ኢና ብቀንዱ ግን ንዓና” ዝብል መልእኽቲ ንህዝቢ ዘማሓላልፋ ዘለዋ ኮይኑ እስማዓኒ። ድሓር ድማ ኣብ ወጻኢ ዘሎ ምግዱር ስደተኛ ብበቢዓይነቱ መንግድታት፡ ብመግቢ ድዩ ብሕክምናታት ወዘተ.. ዝሕግዛ ዝጓየያ ዘለዋ ኩልትና ከም ንፈልጦ ደቂ ኣንስትዮ እየን። ካብ መሸጣን፡ ክፍሊ ኣካላቶም ንዕዳጋ ከውርዱ ምስያፍን፡ ብርነትን ምድሓን፡ ክሳብ ኣብ እስራኤልን ሱዳንን ዝርከባ መናእሰይ ኤርትራውያን ተዓሚጸን ኣቡኡ ዘይፈልጥኦ ቆልዓ ተሰኪመን ኣብ ብርቱዕ ስቃይ ዝርከባ ከምዚ ኹሉ ኣለይ መለይ ይብላ ካይታሓለላ ንዓለም የእውያ። ከምኡ’ዉን መርማሪት ኮሚሽን ኣብ ኤርትራ ኢ-ሰብኣዊ ገበናት ይፍጸም ኣሎ ክብሉ መርትዖታት ኣቅሪበን።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ከምዚ ዝርኤ ዘሎ ብቀትሩ ቀልጢፉ እናጸልመተና ይኸይድ ኣሎ። እቲ ኣብ ዓዲ ዘሎ ዋላ እንተኣስርኩምና፡ እንተቀትልኩምና፡ ካብ ዓድና ከም ንወጽእ እናገብርኩም እምብልና ኣይንወጽእን ዝበለ፡ ትካላቱ ጋራጃት ከይተረፈ ደስኪሉ፡ ብገዛእ ገንዘቡ መቁነን ኮይኑ፡ ልማኖ ብብዝሒ ክርኤ ጸኒሑ፡ ሕጂ ድማ ንኣሽቱ ዱኵናት ከይተፈፋ ይዕጸዋ ኣለዋ። ኣብ ወጻኢ ዘሎ ድማ ስድራ ቤት ክዕንግልን፡ ትንፋስ ኣውዕሉ ንዝበለ፡ ሰንኮፍ መናበብርኡ ከይኣኽሎ ተዕድዩ ተዓዳድዩ ክሰድድን፡ ክሳብ ኣብ መቃብር መስቀል ኣይትግበሩ እናተባህለ ሬሳ ኣንጠልጢሉ ይኸይድ ኣሎ። ብሐቂ ብጽሞና ክትሓስቦ ከለኻ፡ ካብ ድኽነት ናይ ድኽነት ካብ ሓሰም ናብ ሕሰም ንኽይድ ኣሎና። ተላኻኺምና ንጠፍእ ኣለና። መብዛሕትና ማኪና እንተዘወርና፡ ቀደም ኣብ ዓድና ሃብታማት ዝበልዕዎ ዝነብሩ ጸብሒ ጥዕና ዘይበለን ደራውህ እንተጸባሕና፡ ንውንኖ ይመስለና ግን ዘይንውንኖ ገዛዊቲ እንተግተቅመጥና ዘይድሓን ከለናስ ድሓን ይመስለና፡ ንጥሮታ ዝኸውን መዔንጊሊ’ኳ የብልናን።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ እታ ክንረኽባ ከቢድ ወጋ ዝኸፈልናላ ዓድና፡ ኣብ ቅድሚ እተን ብህይወት ዘለዋ ኣዒንትና ሸተት መተት ትብለና ኣላ። እሞ ኣትን ደቂ ኣንስትዮ ኣሓተይ፡ ደቀይ ኣስላምኽን ክስታንክን ንመጀምርያ ጊዜ ሓቢርካን ዝተዓተጥክንኣ፡ ቅናትክን ቅናት ኣደይ ማርያም ግበርኣ። ኣቱም ደቂ ተብዕትዮ፡ ግደፍዎ እንዶ እዚ ጫው ጫው፡ ክንብሩኩት ከይንቡርኩትሲ ኣብ ማይ ዘለዎ ንብጻሕ ዝበሃል ነገራት ኣሎ።
ክቡራት ኣሕዋተይ፡ ኣሓተይ ደቀይ ደቂ ደቀይ፡ እምበኣር ከምቲ ኣብ ፈለማ ዘረባይ ዝበልክዎ፡ ናይ 31 ጥቅምቲ ኣብ ኣኽርያና ዝተወለዓኤት ሽግ ክሳብ ንሙሉእ ኤርትራ በጺሓ ተብርሆ ሃየ ንበገሰላ። ድሓር ድማ ሓቂ ዘረባ ሎሚ ካብ ካልእ መዓልቲ ከካብ በይኑ ኩርናዓት ጽምኣት ሰላም ይግለጽ ኣሎ፡ A blessing in disguise ይብሉ ኣመሪካውያን ናይ ክቡር ኣቦና ሓጂ መሓመፍ ኑር፡ ንማእሰርቲ ክቡር ኣቦና ኣቡነ ኣንቶንዮስን ኩሎም እሱራት መራሕቲ ሃይሞናትን ብጠቅላላ እሱራትን ምግዱራትን ንዓለም ኣዛኻኺሩ። ከምኡውን ንዓና ኣብዚ መሪር ሰዓት ነዚ ስርዓት እዚ ገና ንድግፍ ዘለና። እወ እምባኣር ዉዓል ሕደር ከይበልና ብሓባር ንበገስ፡ ብጽልኢ፡ ብሕነና ክንፈዲ፡ ብወቀሳ፡ ብፈኸራ፡ ብድርቅና፡ ብ ንዓይ ስምዑኒ ዘይኮነስ፡ ብትሕትና ብካብ ከም ህዝቢ ዝገብርናዮ ጊጌታትና ምምሃር፡ ብምስትውዓል፡ ስጋይ ስጋኻ ምባል፡ ስሚዒትካ ምቁጽጻር፡ ኣርሒቅካ ኣሚዕዲኻ ምርኣይ ብርእስና ምፍታሽ ንበገስ፡ ሰለስተ ዓመት ተዲኺሙሉ ዝጸደቀ ቅዋም ኣሎና። ህዝቢ ተኻቲዑ ለውጢ ክግበረሉ ይክኣል’ዩ። እዚ ስርዓት እዚ ከይፈረሲ ከሎ ከም ዝፈረሲ ቆጺርና ስራሕና ንግበር። ርግጽዩ ለውጢ ካብ ውሽጢ እዩ ዝመጽእ ግን ውሽጥን ግዳምን ኣዝዩ ተኣሳሲሩ ከም ዘሎ ኣይንረስዕ። ርእሰ ለውጥ እናገብርና፡ ዳኛና ሕልናና ጌርና፡ ብጸሎትን ተስፋን ምስ ንኸይድ እግዚኣብሄር ባዕሉ ካብዚ መግለጺ ዘይብሉ ጭቆናን፡ ዘማናዊ ባርነትን ንወጸሉ መንገዲ ከብርሃልና እዩ። ብስራሕን ብጸሎትን እምበር ብጾሎት ጥራይ ፍታሕ ከም ዘይርከብ መብዛሕትና ተገንዚብና ኣለና። ብተዋሳኺ ናይ ሓባር ስራሕ ካልእ ሰብ ክጅምረልና፡ ዘጣቃልል መራሒ ክንረክብ ኣይንጠምት ኣይንሕሰብ። ነብሲ ወከፍ ሰብ ናይ ገዛእ ርእሱ መራሒ’ዩ። በዓል ሕልና ኮይኑ ንኸባቢኡ ዘሎ ከስምዕ ይኽእል’ዩ። ድሓር ድማ ሎሚ ኾነ ሓምለ ኾነ እምበር ኤርትራውያን ካብ ሓንቲ ማኣዲ ንብልዕ እንተበዚ እንተበቲ ስድራ ኢና። በዚ ከምዚ ዝተንተንክዎ መንገዲ ሓቢርና ንበገስ እምበር ጸልማትና ተቀንንጢጡ ብርሃና ንቀርኒ ኣፍርቃን ኣፍሪቃን ከብርህ ይኽእል’ዩ ዝብል እምኖቶ ኣለኒ።
እምባኣር ዘረባይ ኣብዚኣ ብጸሎት ክዕጹ’የ። ዎ እግዚኣቢሄር ኣምላኽ ንዓኻ ዝስኣነካ የልቦን’ሞ ብዓይኒ ምሕረትካ ጠምተና፡ ብጸጋኻ ከልለና፡ ብኽያትን ማእሰርትን ሞትን፡ ስድትን ህልቂትን፡ ይኣከልኩም በለና። ሰላም ኣብ ሃገርና፡ ሰላም ኣብ ዓለምና ክነግስ ባዕልኻ ርድኣና።
ዘለኣለማዊ ክብርን ምስጋናን ንዓኻ ይኹን። ኣሜን።
እበባ
Part 1 -


text:
መንበሪ-ገዛ
ተኻረ፡ ዓድግ ወይ ገዛ ስራሕ - ኣብ ትራኖስ ብዙሕ ናይ መንበሪ ኣባይቲ ምርጫታት ኣሎ። ንሕና ብዙሓት ዝኪረ ኣባይቲ ዘለዎም ወነንቲ ኣለዉና።
ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ናይቶም ወነንቲ ቍጽሪ ተለፎንን ወይ ምስ ናይቲ ከባቢ ኣወዓዓልቲ ዘራኽብ ናይ ወብሳይት መሰጋገሪ/ሊንክ ክትረክብ ትኽእል።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ትራኖስ፡ ዓረብን ዳሪን ካብተን ብብዝሒ ዚዝረባ ቋንቋታት እየን፡ ግን ሶማሊ፡ ሆላንድ፡ ሩመንያ ወዘተ ድማ ይዝረብ እዩ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ትራኖስ ንማሕበራት ብዚምልከት ብዙሕ ምርጫታት ኣሎ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ደብተር ማሕበራት፡ ናይተን ማሕበራት ዝርዝር ሓበሬታን ኣስማት ሰባትን ክትረክብ ትኽእል።
ገለ ካብተን ማሕበራት ንምጥቃስ፤
- ናይ ለባኖን/ሲርያ ባህላዊ ማሕበር
- ናይ ኣፍጋኒስታን ማሕበር
- ናይ ትራኖስ ኣፍሪቃዊ ማሕበር
- ማሕበር ሶማልያውያን
- ማሕበር ቦስንያ
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
Turistbyrån ከምኡውንservicekontoret Tranås Direktኣብ ማእከል ሰንትሩም ኣብቲ ዓቢ ጎደና ቍ. 22 ኣብ ሓደ ቦታ ይርከብ። ኣብዚ እቶም ናብቲ ኮምዩን ዚበጽሑን እቶም ተቐማጦን ንእተፈላለየ ጉዳያት ብዚምልከት ክኢላዊ ኣገልግሎትን ሓገዝን ይረኽቡ። ኣብ ትራኖስ ከም ሓዲሽ መጻኢ መጠን ዚሕግዘካ ናይ ዜጋታት ተሓጋጋዚ ኣሎ። ንሱ በቲ Tranås Direktኢኻ እትረኽቦ።
ኣብቲ ናይ ትራኖስ ዓቢ ጎደና፡ ግሩም ድኳናትን ቡቲካትን ግሩም ካፈታትን ኣብያተመግብን ኣሎ። ኣብኡ
ናይ ከተማና ቤትንባብ ኣሎ። ንተወሳኺ ሓበሬታ ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ኣንብብ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ክፉት ቤትትምህርቲ ናይቶም ካብ 0-6 ዝዕድመኦም ውላዳት ዘለዎም ዓበይቲ ሰባት፡ መራኸቢ ቦታ እዩ። ኣብኡ ኩሉ ዕዱም እዩ።ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት እዋናዊ ናይ ስራሕ ሰዓታትን ናይ ወርሓት መደባትን ይርከብ። ኣብ ትራኖስ ኮምዩን ሓያሎ ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣለዋ።
ኣብቲ ናይ ትራኖስ ኮምዩን ወብሳይት ብዛዕባ ናይ ኩለን ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ሓበሬታን ብቐጥታ ናይ ዝርከቡ ናይ ሰባት ኣስማትን ትረክብ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ትራኖስ ኮምዩን ብዙሓት መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት
ብዛዕባ ኣብያተትምህርትን ዝርዝር ሓበሬታ ናይ ነፍስወከፍ ቤትትምህርትን ክትረክብ ትኽእል። ሆላቨርድስዪምናሴት ናይ ትራኖስ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ እዩ። ብዛዕባ እቲ ቤትትምህርትን ዚህቦ ትምህርትን ንምፍላጥ
ነቲ ወብሳይቶም ብጽሓዮ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኩሉ ልዕሊ 20 ዓመት ዝዕድመኡ ሰብ ኣብ
Lärcentrum Västra Vux ኪምሃር ይዕደም ወይ ድማ ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ናይ ዓበይቲ ትምህርቲ ከይዱ፡ ናይ ትምህርቲ መምርሒ ኪሓትት ይኽእል። ብዛዕባ ናይ ትምህርቲ ተኽእሎ ሓበሬታ ክትረክብ ነቲ ናይ Västra Vux ትምህርታዊ መምርሒ ተወከሶ። ብዛዕባ ቤትትምህርቲ ኣብ ብተወሳኺ ኣንብብ።
ናይ
ሶመንቢግደን ህዝባዊ ኮለጅ ካብ ናይ ትራኖስ መነሃርያ ብእግሪ መገዲ 10 ደቓይቕ ኣብ ማእከል ትራኖስ ይርከብ።
TUC Sweden ናይ ኮለጅ ሞያዊ ትምህርትን ንዋኒን ዚምችእ ኮርሳትን ዚህብ ብሕታዊ ትካል እዩ። ንሱ ኣብ ጽቡቕ ከባቢ ኮይኑ ናይ ኮንፈረንስን ካፈን ኣገልግሎት ዘለዎ እዩ። TUC ሞያዊ ኮለጅ እቲ ኣብ ዞባና ዝዓበየ ናይ YH-ስልጠና እዩ። እቲ ቤትትምህርቲ ኣብ ትራኖስ ይርከብ ብእግሪ ወይ ብሽግለታ ወይ ኣውቶቡስ፡ ባቡር ወይ ማኪናውን ኪኽየድ ይከኣል። ካብ ትራኖስ ኣብ በጺሕካ እትምለሶ ርሕቀት
ናይ ሊንሾፒንግን ዩኒቨርሲቲ ከምኡውን
ናይ ዮንሾፒንግን ኮለጅ ኣለዋ።
ኣገልጎት ጥዕና
ናይ ትራኖስ ማእከል ጥዕና ነዚ ዚስዕብ ይጥርንፍ፣ ናይ ዞባ ናይ ሓኪም መቐበሊ፡ ናይ ዞባ ናይ ነርስ መቐበሊ፡ ናይ ምሕዳስ ጥዕና ኣሃዱ፡ ላቦራቶሪን ኤክስረይን ኣሃዱ ምስ መቐበሊ። እቲ ማእከል ጥዕና ምስ ናይ ናይ ኤክሾ ሆጋላንድ ሆስፒታልን ናይ ትራኖስ ኮምዩንን ምዕቡል ምትሕብባር ኣለዎ።
Läkarhuset i Tranås AB ምሉእ መሳርሒ ዘለዎ ናይ ትራኖስ ማእከል ጥዕና እዩ። ኣብኡ ብዘይካቲ ሓፈሻዊ ናይ መድሃኒት ኣገልግሎት፡ ናይ ሰርቲፊከት፡ ናይ ምቍጽጻር ጥዕናን ክታበትን ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል።
ናይ ትራኖስ ማእከል ስድራቤት ናይ ህጻናትን መንእሰያትን ዓበይትን መራኸቢ ቦታ እዩ። ኣብኡ፡ እቲ ኮምዩንን ወረዳ ቤትምኽርን ጥዕና ንምድንፋዕ ንምዕባለን ይተሓባበሩ። ኣብቲ ናይ ስድራቤት ማእከል ኣዚ ዚስዕብ ኣሎ፤ ናይ ህጻናት ክሊኒክ፡ ናይ ደቀንስትዮ ክሊኒክ፡ ናይ መንእሰያት ክሊኒክን ናይ ስድራቤት ንጥፈታትን፡ ስመድያን ናይ ተመሃሮ ጥዕናን፡ ክፉት ቤትትምህርቲ ህጻናትን ናይ ስድራቤት ምኽሪ መውሃብን።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ ሰበስልጣን ኣብ እትራኸበሉ እዋን ናይ ትርጉም ኣገልግሎት ሓገዝ ናይ ምርካብ ተኽእሎ ኣሎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ካብ ትራኖስ ብናይ
Jönköpings länstrafik ጌርካ ናብ ዮንሾፒንግን ነሾን ትኸይድ። ብ
Östgötatrafiken ጌርካ ናብ ምዮልቢ፡ ሊንሾፒንግን ኣብ መንጎ ዚርከባ መነሃርያታትን ትኸይድ። ዝቐረበ መዓርፎ ነፈርቲ Linköping City Airport. እዩ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ትራኖስ እተን ዝዓበያ ወሃብቲ ስራሕ ኣዚኣተን እየን፤
Tranås kommun,Montico,
Bosch Thermoteknik,Pastejköket,
EGF,
Materia,
Euroform,
Carpenter ወዘተ።


text:
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን!!!
“ኣዒንቲ እግዚኣብሔርሲ ናብ ጻድቃን እየን ዚርእያ፡ ኣእዛኑውን ናብ ጸሎቶም እየን፡ ገጽ እግዚኣብሔር ግና ነቶም ገበርቲ እከይ ይጻረሮም እዩ” (1 ጴጥ 3፡12) ።
ጸሎት፡ ትርጉሙ ምስ ኣልፋን ኦሜጋን ዘራኽበና መሳልል እዩ። ምስ ኣምላኽና ዘራኽበና ካብ ኮነ እንጽልዮ ጸሎት ከመይ እዩ፤ ኣብ ዝተሸገርናሉ ጥራይ ዲና ንጽሊ ወይስ ምስ ረሃወና፤ ነቶም ዝሕልዉና መላእክት ‘ከ እንታይ ንምግቦም ኣለና፤
ንኣብነት ዛንታ ናይ ሓንቲ መንእሰይ ንርአ። እዛ መንእሰይ’ዚአ ኩሉ ጌዜ ከይቋረጸት ትጽሊ ነበረት፡ ሓደ ኣጋጣሚ ምስ ኣጓነፋ ግና ጸሎት ኣቋርጸት። ጸሎታ ዘቋረጸትሉ ምኽንያት ንኣደ ወላዲታ ዝነበራ ዕዙዝ ፍቕሪ ብሰንኪ ሕማም ንምንታይ ኣምላኽ ንዓባየይ ወሲዱዋ ኢላ ስለዝተቆጠዐት እዩ። በዚ መሰረት ምስ እግዚኣብሔር ዝነበራ ጥቡቅ ዝምድና በተኸቶ። እዛ መንእሰይ ግና ጻድቅ ኢዮብ ዝበሎ ዝዘንገዐት ትመስል “እግዚኣብሔር ሀበ እግዚኣብሔር ድማ ወሰደ” ( ኢዮብ 1፡21) ። ፈጣሪ ኩሉ ዓለም ዝደለዮ የጥፍኦ ንዝደልዮ ኸኣ ብህይወት የንብሮ። ቀጺሉ’ውን ጐይታ ኩሉ ዓለም “ካባኻትኩምከ ተጨኒቑ ኣብ ልዕሊ ቑመቱ ሓንቲ እመት ኪውስኽ ዚኽእል መን ኣሎ፤” (ወ. ማቴዎስ 6፡27) ። ሓደ’ኳ የለን!
እዚ ገና ኣብ ውሽጣ ከም ቁስሊ ዝኾነ ናይ ኣደ ወላዲታ ከይተረሰዐ ከሎ፡ እታ ትፈትዋ ወላዲታ ብሕማም ምስ ተጠቅዐት እቲ ቅድሚ ሕጂ ዝሰንበዳ ሕልሚ ሞት ናይ ዓባያ ኣብ ገጽ ወላዲታ ክትርእዮ ኣይከኣለትን። ብጀካ ሓደ ኣምላኽ ካልእ ሞዕቕቢ ስለዘየለ ኸኣ ገዲፋቶ ዝነበረት ጸሎት ብስቡር ልቢ “ተጋጊየ ኢየ” ኢላ ናብ ኣምላኽ ተንበርኪኻ ክትጽሊ ጀመረት። መሓሪ ኣምላኽ ስለዝኾነ ከኣ ነታ ትፈትዋ ኣላዲታ ኣሕወየላ።
“እትልምንዎ ኣይትፈልጡን ኢኹም” (ማቴ 10፡38) ከምዝበለ ብሓቂ ነቲ እንጽልዮ “ብፍቓድካ ደኣ እምበር ከም ፍቓድና ኣይኹነልና” ንበሎ። ነቲ ኣምላኽ ደስ ዘብሎ መንገዲ ብትዕግስቲ ከም ንርኢ ኣይእግመናን እዩ። ምኽንያቱ “ኣምላኽ ምሳና ካብ ኮነኸ መን እዩ ዝቃወመና” (ሮሜ 8፡31) ስለዝብል ቅዱስ ቃሉ። ማንም የለን ብሓቂ! ንሕና ዝደለናዮ ጥራይ ዘይኮነ ንሱ ዝፈቐዶ እዩ እቲ ኣገዳሲ ነጥቢ።
እስራኤላውያን መንገዲ 4 መዓልቲ 40 ዓመት ብሰንኪ ትሪ ልቦም ተጓዘዎ። ንሕና ድማ ካብ ትሪ ልቢ ነጻ ኮይና ምስ እግዚኣብሔር ኣምላኽና ዘለና ርክብር ነደልድሎ። ነዚ ኣምልኪቱ ነቢይ ዳዊት “እራብ ናብ ዓይኒ ማያት ከም እትናፍቕ ከምኡ ኸኣ ነፍሰይ ናባኻ ዎ ኣምላኽ ትናፍቕ ኣላ። (መዝ 42፡1) ኢልና ናብ ልዑል ፈጣሪና እናሻዕ ንቅረቦ። ኣብ ቅዱስ ወንጌሉ ከም ዝበለና “ስለዚ ኻብዚ ዚመጽእ ኩሉ ነገር ንምምላቝን ኣብ ቅድሚ ወዲ ሰብ ደው ንምባልን ሓይሊ ምእንቲ ኽትረኽቡስ፡ ኩሉ ሳዕ እናጸሌኹም ንቕሑ” (ወ. ሉቃስ 21፡36) ። ነዚ ሒዝናዮ ዘለና ሱባኤ ብትጉህ መንፈስ እንጽልዮ ጸሎት የብዛሓልና፡ ንምትግባር ፍቓዱ በቲ ዘይውዳእ ምሕረቱ ይሓልወና ቅዱስ መንፈሱ ጌሩ’ውን ይደግፈና። (PDF) TSELOT
ወስብሐት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር። ኣሜን!!!


text:
ምኩራብ ዝብል ቃል ትርጉሙ ቤተ ጸሎት ማለት ኮይኑ እስራኤላውያን ድሕሪ ምርኮ ባቢሎን ኣብ ምኩራብ ኮይኖም ንእግዚአብሔር ሥርዓተ ኣምልኮ ምፍጻም ዝተለማመድሉ እዋን ከም ዝነበረ ካብ ኣመጻጽኣ ቤተ ጸሎት ክንርዳእ ይከኣል። ናቡከደነጾር ቤተ መቅደስ ኣፍሪሱ ንኣይሁድ ናብ ባቢሎን ማሪኹ ምስ ወሰዶም ኣብቲ ዘዝነበሩሉ ስፍራ ንጸሎትን ሕገ ኦሪት መምሃሪ ዝኸውን ፍሉይ ስፍራ ምስራሕ ከም ዝጀመሩ ይንገር። እስራኤላውያን መቅደስን ምኩራብን ዝተባህላ ክልተ መራኸቢ ነይርዎም።
መቕደስ፤ ኣብ ኢየሩሳሌም ጥራሕ ዝርከብ ኮይኑ ምእንቲ ሕድገት ኃጢኣትን ስለቲ ዝተገብረሎም ናይ ምስጋና መስዋእቲ ዝቀርበሉ ናይ ብሉይ ኪዳን ማእከል ነበረ።
ምኩራብ፤ ግን ድሕሪ ካብ ምርኮ ባቢሎን ምምላሶም ማለት ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ 500 ዓመት ኣቐዲሙ ዝተጀመረ መአከቢ ስፍራ እዩ። ኣብ ምኩራብ ዝግበር መንፈሳዊ ኣገልግሎት፤ ቃሉ ዝንበበሉ፤ ዝትርጓሜ፤ ዝስማዓሉ እዩ። ምኩራብ ብቦታ ዘይውሰን ኣብ ዝተፈላለዩ ጎደናታት ወይውን ስፍራ ዝርከብ ቤተ ጸሎት እዩ። ዝኾነ እስራኤላዊ ኣብ ዓመት ሠለስተ ግዜ ኣብ ኢየሩሳሌም ዝርከብ ቤተ መቕደስ ተረኺቡ ኣምልኾ ክፍጽም ግዴታ ነይርዎ። ኣብ ምኩራብ ግን መዓልታዊ ተረኺቦም ቅዱሳት መጻሕፍቲ የንብቡን ትርጉሙ ይሰምዑን ነበሩ።(ሕዝ 11፡16፣ግ.ሓዋ 15፡21 )። ጎይታ ውን ኣብ ዘመነ ሥጋዌኡ መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ምኩራብ እንዳ ተዘዋወረ ይምህር ነበረ። ( ማቴ 4፡23፣ ሉቃ 4፡14-23)
ኣብ ዓቢይ ጾም ዘለዋ ሰናብቲ ነናተን መጸውዒ ዝተዋህበንን ርእሱ ዝኸኣለ ሰፊሕ ትርጉም ዘለወን እየን። ካብአን እታ ሓንቲ ድማ ምኩራብ ብዝብል መጽውዒ ዝተሰምየት እያ። እዚ ድማ ቅዱስ ያሬድ ጎይታ ኣብ ምኩራበ ኣይሁድ ተረኺቡ ከምዝመሃረ ንምግላጽ ነታ ሰንበት ምኩራብ ክብል ካብ ዝሰመያ መጸውዒ ዝተወስደ እዩ።


text:
“ዘበነ ጸነተ፡ ዘበነ ዓወንወን፡ወይስ!! ዘበነ ቕልውላው”?
ክቡራት ኣንበብቲን፡ ተዓዘብትን ክሓትት ኣፍቁዱለይ?
ዘበን ድዩ፡ ሽግር ኮይኑስ?! ወይስ እዩ ኣብ ራህዋን!! ኣብ ሰላምን ንኽነብር ዘኽእል ዓቕሚ ስኢኑ? ደቂ ሰብ ዘርብሖምን፡ ዝጠቕሞምን፡ ብልቦናን፡ ብትዕግስትን፡ ብምክብባርን፡ ብምጽውዋርን፡ ተላዚቦምን፡ ሓቢሮምን ንኽነብሩ ምስ ዘይገብሩ እዩ ኣብ ሽግር ዘንብሮም ዘሎ?
ጽሑፈይ ብተባዕታይ ኣካል ገረ ስለ ዝጸሕፍኩ፡ ንኽቡራት ወዘራዝርን፡ ኣደታትን፡ ኣሕዋተይን፡ ምስ ምሉእ ኣኽብሮት ይቕረታ ይሓትት።
“ዓዲ ንግበር ተገራሪህና!! ዓዲ ነፍርስ ተጎራሪሕና” ምስላ ኣድከመ ምልጋእ ሰራየ።
“ወድ ሰብ ኣብ ምንታይ መነባብሮ ዓለም ይነብር ከምዘሎ ንኽፈልጥ? እታ ደቂሱላ ዝሓደረ ንእዲ ወይ ዓራት( ቤት) ቁሊሕ ኢሉ ይርኣያሞ!! ኣብ ምንታይ መነባብሮ ከምዘሎን፡ መን ምዃኑን ክፈልጥ ይኽእል” ኣብ ሳንጆርጆ መንደፈራ፡ መምህር ገብረሂወት ነባርይ ሓሊፊ ክፍሊ ትምህርቲ ኤርትራ 1970 ዓ.መ.ፈ.
“ወለድና ፍልስፍና፡ ኣይተማህሩን!!እንተኾነ ግዳ ፈላስፋታት እዮም ነይሮም” ካርዲናል ጳውሎስ ጽድዋ ካቶሊክ ቤተ ክርስትያን ኣብ “ወወክማ” ኣዲስ ኣበባ ግንቦት 1974.
1
እሞ!! ኣብ ዘለናዮ እዋን ዘበነ ጸነተ!!ዘበነ ዓወንወን!!!ዘበነ ቅልውላው!!! ከመይ ገርና ንሕለፎ? ከመይ ገርና ንስገሮ? ሽግር ስድራ ቤት ሽግር ዓዲ እዩ። ሽግር ስድራ ቤታት ድማ ሽግር እንዳታትን፡ እዩ።ሽግር ወረዳን፡ ሽግር እውራጃን፡ ብሓፈሻኡ ሽግር ሃገር እዩ።
ኣብዚ እዋን እዚ ስድራ ቤት ንቡር ረኺባ እትነብር ኣብ ኤርትራ ኮነ ኣብ ስደት መነባብሮ ኤርትራውያን ቁሊሕሊሕ ኢልካ ምርኣይ ናይ ግድን እዩሞ!! እስከ ክቡራት ኣንበብቲ ብመጀመርያ፡ ኣብ ገገዛኹም፡ ከምይ መነባብሮ ከም ዘለኹም ብቕኑዕ ኣእምሮን፡ ብቕኑዕ ሕልናን፡ ሓቲትኩም መርሚርኩም ርኸብዎ፡ ሓባሪ ኣየድለየኩን። “ጎባጥ መደቀሲኡ፡ ባዕሉ ይፈልጣ” ምስላ ኣስማሪኖ ጎባጥ መንድዓት ዝሓዞ ሰብ እዩ። ኣብ ዉሽጢ ኤርትራ ዝርከብ ብቐዳምነት ጽምዋ ወለድኹም፡ ክኸውን እንከሎ! ስዒቡ ብእንዳቦኹም ዝቐርብኹም፡ ብእንዳ ኣዴኹም ዝቐርብኹም፡ ኣብ ዓዲ ኮነ፡ ኣብ ከተማታት ኤርትራ፡ ኣብ ጎረባብትኹም፡ ኣብ ምንታይ? ኩነታት ይነብሩ ኣለዉ? ምስ እትብሉ እኹል መልሲ ክርከብ ይካኣል።
ዘበነ ጸነተ!!!! ዘበነ ጸነተ? እንታይ ማለት እዩ? ዘበነ ጸነተ እምብኣር ደቂ ሰብ ኣብ ዘይ ግዜኦም፡ ክቕዘፉ ከለዉ እዩ። ኣብ ዘዘለዉዎ ዓዶም፡ ካብቲ ዝጸንሔ መነባብሮ፡ ዝኸፌን ዝሓሰምን እናኾነ ምስ ከደ፡ ደቂ ሰብ በቲ መነባብሮ ዘምጽኦ ተጽዕኖን፡ ሽግርን፡ ዒሕታን፡ ዓቕሊጽበትን፡ ገለገለ፡ ካብቲ ዝተፈጥረ ቅልውላው፡ ናይ ሕጊን ስርዓትን፡ ናይ ቁጠባን፡ ጽጥታን ምስተሓዋወሶም፡ ተስፋ ይቖርጽሞ!!! ኣብ ኣብዝተፈላለየ ምርጫታት ንኽውስዱ ይግደዱ።
1. ኣብ ዓደይ ክነብር ኣይካኣልኩን፡ ሕግን ስርዓት የለን፡ ተዛሪበ ዝረኸበ ይርከበኒ ኢሎም፡ ኣብ ዝግበር መጋባእያ ወይስ ኣኼባ ይዛረቡም!!! እቲ ኣጽናቲ ስርዓት ይኣስሮም ብዘይ ፍርዲ ሓቒቖም ይተርፉ።
2. ኣብ ሃገርይ ክነብር ኣይከኣልኩን ሃጽ ኢለ ክጠፍእ ይሕሸኒ። ካብዚ ዘለኽዎ ሃገር ዘይ ሓይሽ የለን። ንኽነብር ነብሰይ ኣትሒተ ይካኣል እዩ። ዘዕቁበኒ ኣይስእንን ኢሉ፡ ገዛኡ ንድሕሪት ገድፉ፡ ዝፈትዎም ወለዱን፡ ዝዓበየሉ መርየትን ራሕሪሑ፡ ብጸላም ነቒሉ፡ ዶብ ሃገሩ ንኽጥሕስ ይቀራረብ።
ስዒቡ፡ ናብ ዘይ ፈልጦ ጣሻን ገረብን፡ እንባን ኩርባን፡ሩባን ፡ ኣፍላግን ቃላይን ባሕርን፡ ሰሃርን ምድረ በዳን፡ ንኽሰግር ይቀራረብ። ዓዲ ሰብ ኣትየ! አንተ ደሓንኩ፡ ጽቡቕ!! እንተ ዘይኮነለይ ድማ፡ ፈቲኑ ሞይቱ ይሓይሽ ካብ ኣብ ጸላም፡ ብገዛ ሃገራ ባርያ ኮንካ ምንባር፡ ጥምየትን ዓጸቦን፡ ፍትሒ
2
ኣልቦነትን፡ ዕሽክርናን ክገላገል ይሓይሸኒ ኢሉ ቆራጽን ሓድገኛን ስጉምቲ ይወስድ። ኣብ ዓውት ንኽበጽሕ ወይ ንኸበጽሕ 50% ዕድል አዩ ዘለዎ።
3. ገለገል ሰብ ድማ፡ ዓደይ ገዲፈ ኣይኸይድን፡ ዝረኸበት ትርከበኒ፡ እንተ ዋርድያ ክኸውን ብረት ዓጢቐ፡ እንተ ክነብር ተጸቒጠ፡ ፍትሒ ኣልቦነት፡ ኣሎ፡ ጭቖና ኣሎ፡ ጥምየት እሎ፡ እንተ ይጽዓኑኒ ከም ኣድገ በቕሊ፡ እንተ ይቕተሉኒ፡ ኢሉ ዝነብር ዝበዝሕውን ክኸውን ይኽእል፡ ኣብ ዓዱ ይጽንሕ!!!
4. ናይ ዕዳጋ ምዝንባልን፡ ዝፈጠሮ ሽግራት ዕድመኡ የሕጽሮ። ዘይተመጣጠነ ዋጋ ናህሪ፡ ኣብ ዝደለኻዮ ዘይርከብ ሸመታ መነባብሮ፡ ሕክምናን መድሃኒትን፡ መጎዓዓዚን፡ ማይጽምእን፡ መብራህትን፡ ሓበራታ ዓለም ዘይምህላውን፡ …ወዘተ ተድማሚሩ ኣብ ኣእምሮ ጭንቀት የሕድር፡ ብሓፈሻ ናይ ጥዕና ጸገማት ይፈጥርሞ!! ኣብዘይ ዕድሚኡ ይቕዘፍ።
5. ደቂ ሰብ ኣብ ዘይ ዕድሚኦም ይቕዘፉን ይጸንቱን። ከምዘለዉ ንኹሉ ብሩህ ኮይኑ ኣሎ።
6. ገዛኻ ንድሕሪት ገዲፍካ፡ ግዳም ሓደር ኮንካ፡ ካብ ሓደ ዓዲ ናብ ሓደ ዓዲ፡ ካብ ሓደ ሃገር፡ ናብ ሓደ ሃገር ኣብ ምስግጋር፡ ዝገጥም ጸገማት ብዙሕ እዩ ኢልካ ዝሕለፍ ኣይኮነን። ኣብ ዶብ ምርሻን፡ ብተመን ተነኺሱ ዝሞተ፡ ብዓሶ ተለኺፉ ዝሞተ፡ ብመግቢ ተቖላፍይዎ ዝሞተ፡ ክሰግር ውሕጅ ዝወሰዶ፡ ክሰግር፡ ራሻይዳ፡ ዝቐንጸሎ፡ ኣብ ሲናይ ኮላሊቱን ልቡን ንመሸጣ ቀሪቡ ዝተሰጠየን፡ ምድረበዳ ብማይ ጽምኢ ዝተኾልፈን፡ እዚ ኩሉ ተወዲኡ ብዳዕሽ ክሳዱ ዝተቖርጸን፡ ኣብ ባሕሪ ዝጠሓሉን ክንደይ ክንብሎ።
7. ኣብ መዕቆቢ ምስ በጽሔ፡ ዘይክውንነት ትምኒት ወይ ትጽቢት፡ እኹል ሓበረታ ዘምህላውን፡ ንስደት ኣቃሊልካ ምርኣይን ዘምጽኦ፡ ቅልውላው፡ ኣብ ኣእምሮ ምንዋጽን፡ ነብሰ ቕትለትን የብጽሕ። ገለገል ድማ ክንድሰብ ኣኺሎም ከምዘለዉ ይርስዕዎሞ!!! ኣብ ዕሸልነት ኣተሓሳስባ ተቖሪኖም፡ ንምንታይ ገዛኦም ከምዝሓደጉ ረሲዖም ኣብ ዳግማይ ጸገምን ሽግርን ዝኣትዉ ኣለዉ። ስድር ቤት ሃኒጾም ኣብ ዘለዉዎ ሃገር ክነብሩን፡ ክፈርዩን ከምዝግብኦም ይርስዑ እዙይውን ድርብ ጸነተ ንሕብረተ ሰብ እዩ። ካብቲ ዘሎ ሽግራት ድርብ ሽግር ኮይኑ አዩ ዝርከብ።ጸነተ ኣብ ርእሲ ጸነተ እናኾነ ይኸይድ ኣሎ።
8. ጓል ኣንስተይቲ ኤርትራ፡ ሽግራ ብደቂ ሃገራን፡ ኣብ ስደትን ብዝጋጥማ ጸገምን መከራን፡ መሰታ የብሉን ። ጓል ኣንስተይቲ ኤርትራ በቲ ዘጋጥማ ዘሎ መከራን ሽግርን፡ ዘራይ ዘይብላ፡ ኮይና ትርከብ ኣላ። ኣብ ሃገራ፡ ቆላዑ ኮረነላትን ጀነራላትን ተሰኪማ፡ ኣብ ስደት ብረሻይዳ፡ ብበደዊን፡ ብደላሎ፡ መሰጋገርቲ ተዓሚጻ ዘይትደልዮ ህዝጻን ከተዕቢ ተገዲዳ ትነብር ኣላ።ንምላጥ ኣብ ገገዛኻ ቁሊሕሊሕ ምባል ይሓይሽ። ቀጺሉ ዝስዕብ፡ ጓል ኤርትራ ዝምርዓዋ ከይረኸበት ዕድሚኣ እተሕልፍ ዘላ ኣብ ሃገርን ኣብ ስደትንውን፡ ብቐሊሉ ዝርኤ ኣይኮነን። እዚውን ኣብ ገገዛኡ ሰብ ይመርምር እዩ እቲ መልሲ። ተካኢ ወለዶ ዘይርከቦ ሕብረተ ሰብ፡ ህዝቢ ኤርትራ ህዝቢ ጥራሕ እዩ እናጸነተ ኮበሮ ዝወቅዕ ዘሎ።
ዘበነ ዓውንወን!!!!!
ዘበነ ዓውንወን፡ እንታይ ማለት ኮን ይኸውን? ዓውንወን ዝብል ሰብ እንታይ ምስ ዝኸውን እዩ? ዝዕውን ሰብ ወዘሮ ጸሃይቱ በርኺ ከምዚ ትብል፡ “ዓዱ ዝሓደገ ልቡ ይጠፍኦ፡ መንገዲ ይጋገ”። ኣቶ በረኸት መንግስታኣብ ኣስዕብ ኣቢሉ፡ “ ወድ ሰብ ኣይኺድ ኣብዘይ ዓዱ፡ ጸጊብካ ይብልዎ ኣብ ጥራሕ ከብዱ፡ ተረቲዕካ ይብልዎ ከይፈረዱ” ይብለና። እሞ ስደት እንታይ እዩ፡ ዝሓዝካዮ ኣይተኽብሮን፡ ዝሰኣንካዮ ወይ ገዲፍካዮ ዝመጻእካ እና ዘከርካ ኣይንቕዲምት ኣይንድሕሪት ይገብረካ ማለት ዶ!! ይኸውን ሓቢርና ንርኣዮ።
ዓወንወን ዝብል ሰብ ኣተሓሳስብኡ ካብ ሓቅን፡ ካብ ክውንነት ክርሕቕ እንከሎ ጥራሕ እዩ።
1. ህዝቢ ኤርትራ ከም ኩሉ ህዝቢ ዓለም ፍጡር፡ እይ። ናይ ሰብ ባህርይ ዘለዎ፡ ናይ ሰብ ዓቕሚ፡ ዘለዎ፡ ከም ኩሉ ህዝቢ ዓለም ኣብ መርየቱ ሓሪሱ ጓስዩ ኩዒቱ ክነብር መሰሉ እዩ። እንተ ኮነ ኣብ ጉዕዞ ተጋድሎ ቃልሲ ካብ 1947 ዝተዛብዔ፡ ታሪኽን ኣተሓሳስባ፡ ብመንነትካ ዘይምሕባንን፡ ዘይምኹራዕን፡ ንጓና ምኽባርን፡ ንገዛእቲ ምምላኽን ኣጉል ትምህርትን ፡ዝንቡዕን ኣተሓሳስባን፡ ሰነፍን ስንኩፍን ዝኾነ ስብከት ነገሰ።
2. እዚ ህዝቢ እዚ፡ ልዕሊ ሽዱሽተ ወይ ሸውዓት ሽሕ ዘበን ነይሩ ኣብዚ ሰፈር ይነብር ከም ዝነበረ ጭብጥታት ኣሎ። ወለድና ኣሰር ገዲፎም ከይዶም፡ ኣብ ዘዝነብሩሉ ኣከባቢብ ብሕግን ስርዓትን ይመሓደሩ ነበሩ። ሕጊ እንዳባ እኩል መወከሲ እዩ። ስለምንታይ ድኣ ኣቦታትካ ዘጽኑሕልካ ገዲፍካ ኣብ ልመና ትኣቱ?።
3. ናዚ ዘለናዮ እዋን መራሕትን፡ ወነንትን ዝኾነ ስለ ዝደለይዎ እዩ። ኣገዲድካ ንህዝቢ እዚ መሪጸልካ ኣለኹ ተቐበል ወይ ትቕንጸል ዝብል ትእዛዛዊ መምርሒ እይ እቲ መልሱ። ውጽኢቱ እንሆ ኣብ ዓውንወን ክነብር ተገደደ ተደልየን። ገዛእቲ ዝዘርእዎ ይሓፍሱ ኣለዉ። እንተ ህዝቢ ኣቐዲሙ ስልዘይጠርጠረ ወይ ስለ ዝፈርሔ፡ ሓውን ወዲ ዓዱን እና ተቐትለ ስቕ ኢሉ ስለ ዝረኣየ፡ ቀስ እናበለ ከም ሓው ኽቕዘፍን፡ ክቕንጸለ ይርከብ ኣሎ። ወዲ ሕግን ስርዓትን ከምዘይነበረ፡ ከም ጠለ በጊዕ፡ በብተራ፡ ይሕረድን፡ ይቕንጸልን ኣሎ። ዘበነ ዓወንወን ዘበነ ጸነት ኣፍርየ።“ ገረብ ብሓኽላ” ሃገር በረሰ፡ ህዝቢ ጸነተ።
ዘበነ ቕልውላው!!!!!
ዘበነ ቕልውላው፡ ኣደ! ክትሓርስ እንከላ ዝስምዓ ዓቕሊ ጽበት ግዜ ቅልውላው ይባሃል። ኣደ ምስ ሓረሰት ከኣ ተገላጊላ ነብሳ ረኺባ ይባሃል። እምበኣር ኣደና
ኤርትራ ከም ሃገር ኣብ ቕልውላው ኣላዶ???? ደቃ ደቂ ኤርትራ ከም ሰብን ከም ስድራቤትንከ ኣብ ቕልውላው ኣለናዶ??? ከም ሕብረተ ሰብ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ቕልውላው ኣሎዶ??? ኣብ ሃገር ዘሎ ሽፍታዊ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ቕልውላው ኣሎዶ??? ኣብ ስደት ዝነብር ሕብረተ ስብ ኤርትራ ኣብ ቕልውላው ኣሎዶ????
ቅልውላው!!! ኣብ ኣእምሮ ደቂ ኤርትራ ጥዑይ፡ ወይ እሩም ፡ ወይ ኩውንነት፡ ብጭብጢ ዝድገፍ ንኸይሓስቡ፡ ኣብ ሰንፈላልንን፡ ኣብ ዘይተኣማመነሉን፡ ኣብ ዘይንከባበረሉን፡ ሕብረተሰብ ኮና ኣለና። ሓደ ዜጋ ኣብ ርእሲ ሓደ ዜጋ ተነዓዒቖም ንኽነብሩ ገይርዎም ዘሎ ኣተሓሳስባ ቅልውላው ኮይኑ ይራኣየኒ። ኣድከም ምልጋእ ክምስሉ “ኣይርጉኦ ኣይጸባ” ይብሉ እንታይ ማለት ኮን ይኸዉን? ኣይ ረጌኡ ሓቑንካዮ ጠስሚ ኣየውጽእ፡ ተመሊስካ ከም ጸባ ኣፍሊሕካ ከይትሰትዮ ጸባ ዘይኸውን ማለት እዩ ትርጉሙ።
ኤርትራውያን፡ ኣብዚ ሰዓት እዚ ተኸፋፊሉ ይርከብ። ገለገለ፡ ሰብ ባጀላ ከይተርፉ፡ ኣብ ኤርትራ ጸሓይ ዓሪባ እናርኣዩ፡ ፍርቂ መዓልቲ እዩ ዘሉ ኢሎም ዝምሕሉን ዝጥሕሉን ኣለዉ። ቀጺልካውን፡ አዚ ህግደፍ ዝባሃል ዘይገብሮ ተኣምር የብሉን፡ ንግመል ከንፍራ ጀሚሩ። ኢዱ ነዋሕ እያ! ኣብ ገዛኻ ኣትያ ሓኒቓ ተውጻኣካ። ዋል ኣብ ስደት ንዝነብር ተርክበሉ አያ።ኣብ ስደት ህግደፍ ከም ተኾርባ ኣብ ዓለም ተዚሪኣ እያ ዘላ። ዝብል ብ03 ዝስደድ መንፍሕን፡ ብሰብ ባጀላ ዓው ኢልካ ብምድግጋምን ሓቅነት ዘለዎ ክመስል ይኽእል።
መምህር ኣማኑኤል ሳህለ ኣብ ጽሑፉ፡ “ትምህርቲ ሻዕብያ፡ ተዘይቀተለ፡ የዕነኒ” ብሓቂ፡ ሰብ ገዝኡ ሓዲጉ፡ ግዳም ሓደር ኮይኑ፡ ዑቕባተኛ ተባሂሉ፡ ኣብ ስደት፡ ከም ስደተኛ ተቆጽሩ ከብቕዕ!!!! እንታይ ረኸቦ ድኣ ናብ ኤርትራ ኤምባሲ ወይ ናብ ህግደፍ ወከልቲ ተጣዒሰ ኢሉ፡ ተደፊኡ ዝልምን????
ባርነት ስለ ዝናፈቐዶ ይኸውን ትብሉ??? ወይስ ናይ ኣእምሮ ቅልውላው????
ኤርትራ ከም ሃገር፡ ካብ ሱዳን ኣይትበልጽ፡ ካብ ስሪላንክ ኣይትበልጽ፡ ካብ መክሲኮ ኣይትልዕል፡ ካብ ኣውስትራልያ ኣትትሕት፡ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ከም ኩለን ሃገራት ማዕረ መንበር ኣለዋ።
እንታይድኣ!! እዩ?? ኤርትራ!!! ኤርትራ!!! ፍልይቲ ዘግብራ? ብህዝባ ስለ ዘይትግደስ፡ ደቃ ክትሸይጥ ስለ እትዉዕል፡ ጀነራላታ መናእሰይ ክቐዝፉ ስለ ዝዉዕሉ፡ ደቂ ደቆም ንዝኾና ደቂ ኣነስትዮ ክብረን ጊሂሶም!! ኣጥኒሶም ኣብ ንብዓት ዓለም ስለ ዘንበሩ፡ ድዩ??? ኤርትራ ከም ሃገር ፈራዪ መርየት፡ ፈራዪ ባሕሪ፡ ፈራዪ ማዕድናት፡ ጥዕም ንፋስ ንወድሰብ ሂወት ዝህብ ሃገር ዘልዋ ህዝባ ንኸይረብሕ፡ ኣብ ድንቁርናን፡ ጥምየትን ኣእትያ፡ ገዛዉቱ እናፍረሰት፡ ኣብያተ ንግዱ እናዓጸወት፡ ንብረቱ እንኸተረት እትነብር ሃገር፡ ፍትሒ ኣልቦነት ዝነገሳ፡ ኣብ ዓለም ብህውከትን ብጭቆናን እትፍለጥ ሃገር ኤርትራ ኤርትራ ኢልካ ምጭዳርሲ!!ነብስኻ ምትላልዶ ኣይኮነን? እንተዘይኮነ ካብዚ ንላዕሊ እንትይ ቕልውላው ኣሎ?????
እምበኣር፡ ህዝቢ ኤርትር ካብዚ ዘበነ ጸነት፡ ዘበነ ቕልውላው፡ ዘበነ ዓወንወን
ኽገላገል ኮይኑ! ከም ሰብ ቅኑዕ ሕልናን፡ ቅኑዕ መንፈሰ፡ ሕግን ስርዓትን ተኸቲሉ ክነብር ከም ዝኽእል ክፈልጥ ይግባእ። ብኣተሓሳስባኡ ክውንነትን፡ ካብ ሆሆ!!! ወጺኡ፡ ዓቕሙ ፈሊጡ፡ ከም ኩሉ ህዝቢ ዓለም ናቱ ሓልዩ፡ እንዳማቱን ከይደለየ፡ ልዕሊማንምን፡ ከምዘይኮነ፡ ካብ ማንም ከምዘይትሕት ፈለሊጡ፡ ክነብር ከምዘለዎ ብነብሱ ክተኣማመን ክፈልጥ ይግባእ።
ሽላ መጸካ፡ ነብሪ ደገምካ፡ ሕንጉጉ መጸካ እናተባህለ፡ ኣብ ፍርሒ ዓለም ክነብር ተገሩ ጸኒሑን ኣሎን። እዚ ፈጠራ ሓሶት ኣብ ርእሲ ሓሶት ብሽፍታዊ ስርዓት ዝንዛሕ ወርን መምርሕን እዩ። እዚ ከነለልዮ፡ ክንፈልጦን ዝግባኣን ሓቂ እዩ።ኩሉ ዜጋ ክቃለሶ ሓላፍነት እዩ። ዜጋ ሓልፍነቱ ፈሊጡ ድማ ንሕግን ንፍትሕን ክደልያን፡ ከኽብራን፡ ካብ ዘበነ ጸነተ ክናገፍን፡ ካብ ዘበነ ዓወንወን፡ ክሰናበትን፡ ካብ ዘበነ ቕልውላው፡ ክገላገልን፡ ተገላጊሉ፡ ሰላም ራህዋን፡ ከንግስ ሓላፍነቱን ግደቱኡን እዩ።
ብቐዳምነት ነብሱ ክምርምርን፡ ክሰርዕን ኣስዒቡ ኣብ ገዛኡ፡ ኣብ ስድራ ቤቱ፡ ኣብ ቤተ ሰቡን፡ ኣብ ዓዱን፡ ኣብ እንዳኡን፡ ኣብ ወረዳኡን፡ ኣብ ከተማታቱን፡ ኣብ ኣውራጃታቱን፡ ሕግን ፍትሕን ስርዓትን ንክህልዎ ክጽዕር ይግባእ። ኣብ ሃገሩን ሰላም ንኸስፍን፡ ህዝቡ ብሕልናዊ፡ ስነ ምግባርን፡ ሞራላዊን፡ ክሕደትን ጥልመትን ሓዲጉ፡ ብኣላዝቦን፡ ብኣኻእሎን፡ ብኣፍልጦን፡ ብምክብባርን፡ ብምትሕልላይን፡ ብሓቢርካ ምንባርን፡ ኣዕሚቑ ፈሊጡን ኣለልዩ ክነብር ይምሕጸን። ዓለም ደቂሳ እናሓደረት ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ሃገሩ ኮነ ኣብ ስደት ኣብ ዓለም ንኽነብር ከም ዕንቂ ክትጸቦስ፡ ኣብ ምንትምንታይ ኮን ይቑጸር?????
“ንሕማቅ መዓልቲ የለኹላ በላ” ምስላ ኣድከም ምልጋእ
ሃይለ ገብረትንሳኤ
ዘብሄረ ሰራየ
ኢንድያናፖሊስ ኢንድያና
4 ለካቲት 2018


text:
ብ25 ፍሉጣት ዘይመንግስታዊ ማሕበራት ዝተዳለወ 9ይ ኣኼባ ሰብኣዊ መሰልን ደሞክራስን ብ21 ለካቲት 2017 ኣብ ጀነቫ ተኻይዱ። ኣብዚ ኣኼባ ካብ መላእ ዓለም ዝመጹ ልዕሊ 500 ተሳተፍቲ ተረኺቦም። እዚ ኣብ ሰብኣዊ መሰል ናይ ዝነጥፉ ኣኼባ ጀነቫ ብቓል ናይ 2017 ኣብ ሕቡራት ሃገራት ሓላዊ ሰብኣዊ መሰል ዲረክቶር ምኽፋቱ፡ ኣብዛ ዓለም ጉዳይ ሰብኣዊ መሰል የሻቕል ከም ዘሎ ዘመልክት እዩ።
መለኽቲ ምስ ኩሉ መላኺ ሓደጋታቶም ናብ መድረኽ ይምለሱ ምህላዎም፡ ሰብኣዊ መሰል ናብ ንቡር ቦታኡ ናይ ምምላስ ሓደጋ፡ ከምኡ እውን ምእንቲ ናጽነትን ደሞክራስን ዝግበር ቃልሲ ኣብዚ እዋንዚ ዘለዎ ደረጃ ኣብዚ ኣኼባ ብክኢላታት ቀሪቦም ካብ ዝተዘርበሎም ቀንዲ ዛዕባታት ነይሮም። ብዘይካዚ 16 መደርቲ፡ ደረፍትን ቀባእትን ናይ ዓይኒ መሰኻኽር፡ ኣብ መድረኽ ቀሪቦም ምስክርነቶም ሂቦም። እዞም ኣብ መድረኽ ዝተዛረቡ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ኣብ ሃገራቶም ኣብ ልዕሊኦምን ኣብ ልዕሊ ቀረቦምን ዝተፈጸመ ዘሰንብድ ዛንታታት ኣቕሪቦም። እቲ ዘሕዝን ካብታ ሜላዊ ገበን ኣብ ልዕሊ ሰብኣዊ መሰል ዝፍጸመላ ኤርትራ ቀሪቡ ብዛዕባ ኣብ ልዕሊኡን ኣብ ልዕሊ ካለኦት ወገናቱን ዝተፈጸመ ገበናት ዝገልጽ ናይ ዓይኒ ምስክር ኣይነበረን።
ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ዘቕረብዎ ዛንታታት ንተሳተፍቲ ዘብኪ ትሕዝቶ ነይርዎ። ካለኦት (ከም ማውርታንያዊ ብርሃን ኣበይድ) ዝኣመሰሉ፡ ብዛዕባ ቀጻልነት ባርነትን ክትኣምኖ ዘጸግም ግሉጽ ግህሰት ሰብኣዊ መሰልን መብርሂ ሂቦም። ካብዚ ብተወሳኺ (ከም ናይ ቅድም ናይ ማልዲቭስ ፕረሲደንት) ሓድሽ ትውልዲ ምእንቲ ሰብኣዊ መሰል ተባዕ ቃልሲ ንከካይድን ኣብዚ መዳይዚ በብኹርናዑ ይፍጠሩ ንዘአልዉ ውልቃውያን ዓመጽኛታት ከይንብርከኽን ምዒዶም።
ኣኼባ ጀነቫ ንሰብኣዊ መሰልን ደሞክራስን፡ ቅድሚ ዓመታዊ ጉባአ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ንሰብኣዊ መሰል ኣብ ጀነቫ ምግብኡ፡ ሒደት መዓልታት ዝካየድ እዩ። ልኡኽ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰደህኤ) ኣብዚ ናይ ጀነቫ ኣኼባ ብተኸታታሊ ን2ይ ዓመት እዩ ተሳቲፉ።
እዞም ኣብ ታሕቲ ምስሎምን ኣስማቶምን ተዘርዚሩ ዘሎ፡ ናይ ዓይኒ ምስክርነቶም ዘቕረቡ፡ ኣብዚ ኣኼባ ጀነቫ 2017 ዝመርሑን ምእንቲ ሰብኣዊ መሰል ብዝገብዎ ኣበርክቶ ብልጫ ዝረኸቡን እዮም።
ኣናስታሲያ ዞቶቫ በዓልቲ ቤት ሩስያዊ እሱር ኢልዳር ዳዲን፡ ኣንቶንቶንያታ ለደዝማ ጓል እሱር ከንቲባ ካራካስ፡ ኣንቶኒዮ ለደዝማ፡ ኣስትሪድ ቶርስ ፊንላንዳዊ ፖለቲከኛን ናይ ቅድም ኮሚሽነር ውሑዳትን፡ ቢራም ዳህ ኣበይድ መራሒ ቃልሲ ኣንጻር ባርነት ኣብ ማውሪታኒያ።
ካን ዱርዳር ፍሉጥ ቱርካዊ ጋዜጠኛን ናይ ቅድም ሓላፊ ጋዜጣን፡ ቺቶ ጋስኮን ድሕሪ 6 ዓመታት ማእሰርቲ ዝተፈትሐ፡ ዳኒሎ “ኢል ሰክቶ” ማልዶናዶ ኩባዊ ኣርቲስትን ንጡፍ ተሳታፍን ንካስትሮ ብምንቃፉ ተኣሲሩ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ዝተፈትሐ።
ኣርዊን ኮትለር ናይ ካናዳ ናይ ፍትሒ ሚኒስተርን ኣባል ፓርላማን ዝነበረ፡ ከምኡ እውን ኣብ ጉዳይ እሱራት ተሓላቒ፡ ጀምስ ጆነስ ዕዉት ደኮመንታሪ ዘዳለወ፡ ከምኡ እውን ብዛዕባ ሳዑዲ ዓአቢያ ሕቡእ ዘቃለዐ፡ ምክትል ፕረሲደንት ኣፍሪቃዊ ሓርነታዊ መርበብ፡ ሞሓመድ ናሺፍ ናይ ቅድም ፕረሲደንት ማልዲቨስ፡
ኒማ ለሃሞ ቲበታዊት ንጥፍትን ጓል ሓው ሃይማኖታዊ መራሒ ተንዚን ደለክ ሪንፖቸን፡ ሽሪን ፍሪድ ያዚድ ብእስላዊ ኣይሲ ጾታዊ ባርነት ዘጋጠማን ደራሲት “ጓል ብርሃን ኮይነ ክቕጽል እየ”ን፡ ታሂ ራህማኒ ኢራንዊ ጋዜጠኛን ናይ ፖለቲካ እሱር ዝነበረትን ከምኡ እውን በዓልቲ ቤት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዘሎ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰል ናርገስ
ሞሓማዲ፡ ዛህና ነምትሶቫ ጋዜጠኛ, መስራቲት ቦሪስ ነምትሶቭ ፋውንደሽን ንናጽነትን ካብ ደቡብ ኮርያ ዝሃደመን (ንድሕነቱ ስእሉ ዘይወጸ)።


text:
ኢትዮጵያ በቢ ብርኩ ንዝርከብ ህዝባ ተጠቃሚ ንምግባር፣ ካብ ድኽነትን ድሕረትን ተላቒቓ ኣብ መስርዕ ማእኸላይ እቶት ዘለወን ሃገራት ንክትስራዕ ቀፃልነት ዘለዎ ቁጠባዊ ዕብየት ኣብ ምምዝጋብ ትርከብ። እቶም ቀያሲ መንገዲ ዕብየትና
“ ምንጋስ ሰናይ ምምሕዳ ካብ ገዛና እዩ ዝጅምር” /ተሳተፍቲ ዋዕላ መዓልቲ ስቪል ሰርቪስ/
ዝኾነ ህያው መራሒና መለስ ዜናዊ ዝሓንፀፆም ኣንፈታት መሊእኻ ተግባራዊ እንተተገይሮም ድማ ልዕሊ እቲ ሕዚ ዝምዝገብ ዘሎ ለውጢ ብምምፃእ ምሉእ ሕዳሰና ዘረጋግፁ ውፅኢታት ከም ዝኾኑ ይእመነሎም። እዚ ክኸውንን እቲ በቢእዋኑ ዝምዝገብ ዘሎ ቁጠባዊ ዕብየት ብቐፃልነት ክረጋገፅን ድማ ስቪል ሰራሕተኛ መንግስቲ ዝለዓለ ቦታ ኣለዎ። እዚ ዝለዓለ ሓላፍነት ተፈፃሚ ክኸውን ዓቕምን ኣተሓሳስባን “ስቪል ሰርቫንት” ብቐፃልነት እናሃነፅካ ምኻድ ወሳናይ ዕማም ይኸውን። እቲ ምንታይ ፖሊሲታት መንግስቲ ተግባራዊ ንዝገብር ስቪል ሰርቫንት ንዝፍፅሞ ስራሕ ስንቂ ኮይኑ ዘገልግሎ ወሳናይ ፍልፍል ዓቕሚ ብምዃኑ እዩ።
ብመሰረት እዚ መንግስታዊ ልእኹቶታት ብብቕዓት ክፍፅም ሓላፍነት ዝተውሃቦ “ስቪል ሰርቫንት” ንዝተዋፈረሉ ዕዮ ብዝግባእን በቲ ዝድለን ክፍፅም ዘኽእሉ መስርሓት ለውጥን ፓኬጃት ሰናይ ምምሕዳርን ተነፂሮም ተግባራዊ እናኾኑ መፂኦምን ኣለዉን። ግን ድማ እቲ ዘሎ ሓይሊ ሰብና ንዝተቐመጡ መስርሓትን ኣሰራርሓታትን ተጠቒሙ በቢ ዝተዋፈረሉ ዓውደ ስራሕ ብኣተሓሳስባ ፣ ክእለትን ብቕዓትን ኣብ ምፍፃም ምሉእ ኣይኮነን። ብእኡ ኣቢሉ ህዝብና ፣ መንግስቲ ብዝህቦ ኣገልግሎት ብዝለዓለ ብርኪ ንክዓግብ ኣብ ምግባር ክንዲ እቲ ዝድለ ዘይኮነሉ ኩነታት ኣሎ። ልዕሊ እዚ ድማ “ስቪል ሰርቫንት” ንባዕሉ ካብ ኣካብነት ክራይ ተናጊፉ ሰናይ ምምሕዳር ክነግስ ኣብ ምግባር ብክልተ መንገድታት ይግለፅ። በቲ ሓደ ገፅ ንዝተውሃቦ ልእኹቶን ዕማምን ብኣግባቡ ተቐቢሉ ተግባራዊ ዝገብር ኣብነታዊ ስቪል ሰርቫንት ኣሎ። በቲ ኻልእ ገፅ ድማ መንፈስ መገልገላይነት መሊኡ ዘይሓዘ፣ ንዓርሱ እውን ዘይዓገበ፣ ካብኡ ሓሊፉ ኣብ ምንጋስ ሰናይ ምምሕዳር ሕቶ ሕብረተሰብ “እሂን” ኢሉ ዘይሰምዕን ኣብ ዙርያ ኣተሓሳስባን ተግባርን ኣካብነት ክራይ ዕንክሊል ዝብል “ስቪል ሰርቫንት” ኣሎ።
ንከምዚ ዝበለ ኣፈላላያት፣ ካልኦት ሕቶታትን ክብርታትን ሰራሕተኛታት መንግስቲ ናብ ሓደ ንምምፃእ ህላወ ዓለም ለኸ ክብረ ብዓል ኣገዳሲ ምዃኑ ተወሲዱ እዩ። እቲ ክብረ ብዓል ፈላሚኡ ትካል ሕቡራት መንግስትታት እዩ። እዋኑ ድማ 20 ታሕሳስ 2002 ከም ኣቆፃፅራ ፈረንጂ እንትኸውን ብኣዋጅ ቁፅሪ 57/277 ዝፀደቐ እዩ። ነዚ ስዒቡ ጉባኤ ሚኒስተራት ኣፍሪካ ብ1995 ዓ.ም ተኣኪቡ ኣብ ዝወሰኖ ውሳነ ድማ ብተመሳሳሊ መንገዲ መዓልቲ ስቪል ሰርቫንት ኣፍሪካውያን ክህሉ ወሲኑ። ድሕሪ ሰለስተ ዓመት ካብ 1998 ዓ.ም ጀሚሩ ድማ መዓልቲ “ስቪል ሰርቫንት” ብብርኪ ኢትዮጵያ ክበዓል ምጅማሩ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ሚኒስተር ስቪል ሰርቪስ ኢትዮጵያ ዝረኸብናዮ መረዳእታ የመላኽት። እዚ “ዓለም ለኸ መዓልቲ ስቪል ሰርቪስ “ ተባሂሉ ዝተሰየመ ብዓል ብብርኪ ዓለም እናተኸበረ ካብ ዝመፅእ ናብዚ 13 ዓመታት ገይሩ አሎ። በቢ ዓመቱ ድማ ኩሉ ግዘ 16 ሰነ ብዝለዓለ ድምቀት ይኽበር።
ስለዝኾነ እቲ በዓል ከም ሓደ ክብሪ ዘለዎ በዓል ኮይኑ ክበዓል እንትሕሰብ ዝተበገሰሎም ዕላማታት ሰፋሕቲ ነይሮም። እቲ ሓደ ዝሓሸ ኣገልግሎት ንተገልገልቲ ወይ ንዜጋታት ምሃብ ዘለዎ ረብሓ እቲ ስቪል ሰርቫንት ንክርዳእ ብዝብል እዩ። ካልኣይ፣ ንዜጋታት ከገልግሉ ዓርሶም ሓላፍነት ዝሓዙ ኣካላት ስቪል ሰርቫንት ብዛዕባ ዝሰርሕዎ ኩነታት ስራሕ ግንዛበ ንክህልዎም ብምዕላም እዩ። ብሳልሳይ መንገዲ ዝቕመጥ ድማ እቲ ስቪል ሰርቫንት ኣብ ከይዲ ልምዓታዊ ስራሕቲ ዘለዎ ብፅሒት ኣብ ዝተነፀረ ዓመታዊ ክብረ ብዓሉ ንክዝከረሉን ብውፅኢታዊ ስራሕቱ ምትብባዕ ንክግበረሉን እዩ።
ካብዚ ዝብገስ መዓልቲ ስቪል ሰርቪስ ከምቲ በቢ ዓመቱ እናተኸበረ ዝመፅአ ኣብዚ ዓመት እውን ካብ 16 ሰነ ክሳብ 30 ሰነ 2007 ዓ.ም ኣብ ዝነበሩ ዕለታት ብብርኪ ዓለም ንመበል 13 ግዘ ብብርኪ ኢትዮጵያ ድማ ንታሽዓይ ግዘ ብልዑል ፅምብል ተኸቢሩ። መሪሕ ጭርሕኡ እውን “ደቂ ኣንስትዮ ንምብርታዕ ፣ ምህዞታት ንምትብባዕን ውፅኢታዊ ኣወሃህባ ግልጋሎት ንምርግጋፅን ግደ ስቪል ሰርቫንት ዝለዓለ እዩ!” ዝብል ነይሩ። ክልልና ትግራይ እውን መዓልቲ ስቪል ሰርቫንት ብ1998 ዓ.ም ጀሚራ ምኽባር ካብ እትጅምር በቢ ዓመቱ ከም ዘሎ ኮይኑ በቢ ክልተ ዓመቱ ግና ብዝተፈለየን ዝደመቐን ኩነታት እናኽበረቶ መፂኣ እያ። ንኣብነት ኣብ ዝሓለፈ 2006 ዓ.ም መዓልቲ ስቪል ሰርቪስ ብብርኪ ክልል ንሻምናይ ግዘ ብዝለዓለ ፅምብል እንትኽበር ሸሞንተ ቢሮታት፣ ሰለስተ ዞባታት፣ ሸሞንተ ከተማታት፣ 11 ወረዳታት ገፀር፣ 25 ጣበያታትን 214 ሰራሕተኛታት መንግስትን ኣፍልጦን ሽልማትን ከም ዝተውሃቦም ዝዝከር እዩ። እዚ ሓደ ዓብዪ ሞሳ ፍረ ፃዕሪ ምዃኑ በቲ ግዘ ተገሊፁ ነይሩ።
ነዚ ከም ተዘክሮ ወሲድና ናይዚ ዓመት መዓልቲ ስቪል ሰርቫንትን ኣበዓዕልኡን እንትንርእይ ኣብ ትሕቲ እቲ ሃገራዊ መሪሕ ጭርሖ፣ ቢሮ ስቪል ሰርቪስ ትግራይ 17 ሰነ 2007 ዓ.ም ዓብዪ ክልላዊ ዋዕላ ብዝለዓለ ድምቀት ኣሳሊጡ እዩ። ኣብቲ መድረኽ ድማ ካብ ኩለን ኣብያተ ዕዮ ክልልና ዝተውፃእፅኡ ኣካላት ተሳተፍቲ ነይሮም። ኣጀንዳ እቲ ዋዕላ “ኣፈፃፅማ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ብዓይኒ ሰናይ ምምሕዳርን ልምዓትን” ዝብል ኮይኑ ምስኡ እውን “ግደ ስቪል ሰርቫንት እንታይ ይመስል?” ኣብ ዝብል ዝጠመተ ነይሩ።
ብመሰረት እዚ ኣብዞም ዝሓለፉ ሓሙሽተ ዓመታት ፣ ሰራሕተኛ መንግስቲ ምስ ኣመራርሕኡ፣ ውዳበታት ህዝብን መሪሕ ውድብን ብዝገበርዎ ዝተዋደደ ቃልስን ፃዕርን ዓበይቲ ዓወታት ምምዝጋቦም ተገሊፁ እዩ። ናይዚ ኣብነት ኮይኑ ዝተቐመጠ ሓደ ኣብ ስራሕቲ ስቪል ሰርቪስ ብ2002 ዓ.ም ኣብ ኣብያተ ዕዮ መንግስቲ ንኣሰራርሓን ኣወዳድባን ማእኸል ገይሩ ዝተመዝገበ ትካላዊ ለውጢ 33 ምኢታዊ ዝነበረ ኮይኑ ኣብ 2007 ዓ.ም ግና ናብ 100 ምኢታዊ ምብራኹ¸እዩ። ቻርተር ዜጋታት ኣብ 39 ኣብያተ ዕዮ ክልልና 100 ምኢታዊ ተዳልዩ ኣብ ምትግባር ከም ዝርከብን ብብርኪ ከተማን ምምሕዳር ወረዳታትን እውን 99 ምኢታዊ ተዳልዩ ተግባራዊ እናኾነ ይርከብ። በዚ ኣቢሎም ኣብ ኣወሃህባ ግልጋሎት ዝረኣዩ ፀገማት ኣረኣእያ፣ኣተሓሳስባን ክእለትን ንምፍታሕ ሰፊሕ ርብርብ ብምክያድ ኣብ 2002 ዓ.ም 70 ምኢታዊ ዝነበረ ዕግበት ዜጋታት ኣብ 2007 ዓ.ም ናብ 80 ምኢታዊ ክዓቢ ከምዝኸኣለ ኣብቲ ዋዕላ ዝተረኸባ ሓላፊት ቢሮ ስቪል ሰርቪስ ትግራይ ወ/ሮ ትርፉ ኪ/ማርያም ይገልፃ። እዚ ብፍሉይ ግምባር ሰናይ ምምሕዳር ከም ሓደ ግምባር ዓርሱ ክኢሉ ብኮማንድ ፖስት እናተገምገመ ክምራሕ ምስ ጀመረ ዝመፅአ ምምሕያሽ ምዃኑ ድማ እተን ሓላፊት ወሲኸን ይገልፃ። ይኹን እምበር ኣብ ሰናይ ምምሕዳር ሕዚ እውን ኣብ ምምሕዳር መሬት፣ ማሕበራዊ ኣብያተ ፍርዲ ፣ ዳይነት መሬት፣ ቤት ፍርዲ፣ፍትሒ ከምኡ እውን ኣብ መሓውራት ፖሊስን ፀጥታን ህዝቢ ዘይዓገበሎም ብርክት ዝበሉ ሕቶታት ህዝቢ ኣለው። ስለዚ እዚ ቀፃሊ ጠመተ ዝሓትት ዕዮ ገዛ ምዃኑ ተነፂሩ ኣሎ። ኣብቲ ዋዕላ ተሳታፊ ዝነበሩን ካብ ቢሮ ልምዓት ከተማ ዝመፅኡን ኣይተ ሃዋዝ ሃይሉ ብወገኖም፣ ሰናይ ምምሕዳር ንምንጋስ ዝተዋደደ ፃዕሪ ከም ዝሓትት እዮም ዝገለፁ።
ናይዚ ዓመት መዓልቲ ስቪል ሰርቪስ ካብቶም ዝሓለፉ ዓመታት ዝተፈለየ ምዃኑ ድማ ወ/ሮ ትርፉ ይሕብራ። እዚ እውን ሓደ ፣ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ብዕውት ኣገባብ ዛዚምና ናብ ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ኣብ እንኣትወሉ ድሮ ብምዃኑ እዩ። ካልኣይ፣ ሓምሻይ ዙር ሃገራውን ክልላውን መረፃ ብልዑል ተሳትፎ ህዝቢ ፣ ብምሉእ ሰላማዊ መንገዲ ፣ ነፃን ፍትሓውን ብዝኾነ ኣገባብ ልዕሊኡ ድማ እቲ ካብ ዝሓለፉ ዓመታት ጀሚሩ ተጠቃምነት ህዝቢ እናረጋገፀ ዝመፅአ ህወሓት/ኢህወዴግ ብልዑል ድምፂ ህዝቢ ኣብ ዝተመረፀሉ ፅባሕ ምዃኑ እዩ።
ድኽነት ንምጥፋእን ሰናይ ምምሕዳር ንምንጋስን ግደ ስቪል ሰርቫንት ዝለዓለ ምዃኑ ዝተገንዘበ ልምዓታዊ መንግስትና ንስቪል ሰርቫንት ዓብዪ ቆላሕታ ሂቡ እናሰርሐ መፂኡ ኣሎ። ነዚ ዘተግብሩ መምርሒታትን ኣሰራርሓታትን ወፂኦም ኣብ ረብሓ ካብ ዝውዕሉ ናብዚ ድማ ፅቡቓት ዝበሃሉ ለውጥታት እናተመዝገቡ እዮም። ስለዝኾነ ነዞም ለውጥታት ዝግምግመሉ፣ ካብኡ ሓሊፉ ብሉፅ ኣፈፃፅማ ንዘርኣዩ ኣብያተ ዕዮን ተራ ስቪል ሰርቫንትን ፍረ ፃዕሮም ዝረኽብሉ መዓልቲ ስቪል ሰርቪስ ኣብዚ ዓመት ብብርኪ ክልል ብዝተፈላለዩ ምድላዋት ካብ ምኽባሩ ብተወሳኺ ብሉፅ ኣፈፃፅማ ንዘርኣዩ ኣብያተ ዕዮን ሰራሕተኛታት መንግስትን ሓርዩ ብብርኪ ፌደራል ኣብ ዝተዳለወ መድረኽ ሽልማትን ምሃብ ኣፍልጦን ተሸለምቲ ክኾኑ ገይሩ እዩ።
ስለዚ ፣ ናይዚ ዓመት እዚ መዓልቲ ስቪል ሰርቪስ ሃገርና ከካብ ክልሉ ብሉፅ ኣፈፃፅማ ንዘመዝገቡ ኣብያተ ዕዮን ሰራሕተኛታት መንግስትን ሸሊሙ እዩ። ናብቲ ብብርኪ ፌደራል ዝተዳለወ መድረኽ ሽልማትን ኣፍልጦን ዝተውሃቦም ሰራሕተኛታት መንግስትን ኣብያተ ዕዮን ብዝወፅአ ዝርዝር ረቛሒታት ክሕረዩ ተገይሩ እዩ። ንኣብያተ ዕዮ ከም መመልመሊ ዝተወሰደ ረቛሒ፣ ኣብ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ዝነበረ ትልምን ፍፃመን፣ ህንፀት ሰራዊት ልምዓት ኣብ ምርግጋፅ ዝተመዝገበ ዓወት፣ ሰናይ ምምሕዳር ኣብ ምንጋስ ዝተሰርሐ ስራሕን ዝመፅአ ውፅኢትን ከምኡ እውን ሪፎርምታትን ፓኬጃትን ሰናይ ምምሕዳር እናተግበርካ ሰናይ ምምሕዳር ብዛዕባ ምንጋስ ማእኸል ዝገበረ እዩ።ንሰራሕተኛታት መንግስቲ ድማ ሓደ ብኣፈፃፅማ ስርሖም ናይ ክልተ ተኸታተልቲ ዓመታት ፅሟቕ ብልዑልን ኣዝዩ ልዑልን ዝተሰርዑ ዝብል እዩ። ካልኣይ ንህዝቢ ዘለዎም ሓልዮትን ኣኽብሮትንዝብል ኮይኑ ሳልሳይ ልኡኽቶኻ ብዝግባእ ፈሊጥካ ተወፊኻ ብዛዕባ ምስራሕን ኣብ ሞይኦም ይኹን ስነ ምግባሮም ምስጉናትን ምዕሩያትን ዝኾኑ ኣካላት ተሓርዮም ክሽለሙ ተገይሩ። ብመሰረት እዚ ካብ ትግራይ 14 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከብኦም 27 ሰራሕተኛታት መንግስትን ሓሙሽተ ኣብያተ ዕዮን ተመልሚሎም ተሸለምቲ ሃገራዊ ፅዋዕ፣ ገንዘብን ወረቐት ምስክርን ኮይኖም እዮም። ደቂ ኣንስትዮ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ንነብሲ ወከፍ ብር 6000 ዝተሸለማ እንትኾና ደቂ ተባዕትዮ ድማ ተሸለምቲ ብር 5000 ኮይኖም ኣለዉ። ካብኡ ሓሊፉ ኣብያተ ዕዮ ሕርሻ፣ ጥዕና፣ ትምህርቲ፣ እቶትን ደኣንትን ክልልና ፅዋዕን ወረቐት ምስክርን ተሸሊሞም። ብዘይካ እዚ ምስቲ ናይዚ ዓመት መሪሕ ጭርሖ ምትእስሳር ዘለዎ ስራሕ ብምስራሕ ብሉፅ ኣፈፃፅማ ዘለወን ደቂ ኣንስትዮ ብዝለዓለ ቁፅሪ ብምቕራብ ትግራይ ብፍሉይ ተሸላሚት ፅዋዕ ኮይና እያ። ከምዚ ዝበለ ሞሳ ፍረ ፃዕሪ ዓብዪ ውፅኢት እዩ። ኣብ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ዝተመዝገቡን ብሉፃት ተመኩሮታት ብምውሳድ ኣብ ናይ ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ሸቶታት ሰናይ ምምሕዳር ብልዑል ናህሪ ንምስራሕ ቃልና ኣብ እነሕድሰሉ ግዘ ንርከብ። ሕሉፋት ብሉፃት ተመኩሮታት ዕጥቅን ስንቅን ብምግባር “ጉዳይ ሰናይ ምምሕዳር ጉዳይ ሞትን ሕየትን እዩ!” ብምባል ኣብ ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ብዝተፈለየ ወፍርን ኣወፋፍራን ብልዑል ናህሪ ንጅምር ኣለና። እዚ ንመላእ “ስቪል ሰርቫንትን” በቢ ብርኩ ዝርከብ ኣመራርሓን እናረኸብካ ሰናይ ስራሕ ንዝሰርሑ ኣፍልጦን ሽልማትን እናሃብካን እናተባባዕኻን ፀገማት ንዘርኣዩ ድማ መስተኻኸሊ ስጉምትታትን ህንፀትን እናካየድካ ዝትግበር ስራሕ እዩ። መህነፂ ሰራዊት ተባሂሎም ዝተነፀሩ ሪፎርምታት፣ ፕሮግራማት፣ ፓኬጃት፣ ኣዋጃት፣ ደንብታትን ኣሰራርሓታትን እናተጠቐምካ ካብ ምኻድ ብተወሳኺ መሪሕነት ኩሉን ውዑይ ተሳትፎ ህዝብን ይጠልብ።


text:
ብሃለፍታ ዝቐዝፋ … ሕጊ – ኣልቦ ትካላት ፍሊጶስ (5ይ ክፋል)
ኣልማማዊ ማእሰርቲ ኣብ ልዕሊ ኣመንቲ እስልምና
ታሪኽ ኤርትራን ኤርትራውነትን ንኽድውን ዝተበገሰ ጉጅለ ኢሳይያስ፡ ኣብ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን፡ ብደም ዝጨቀወ ኣእዳዉ ዘየርከበሉ ማሕበራዊ ቀጻላ ዳርጋ የለን፡፡ ብሄር፡ ዓሌት፡ ቀቢላ፡ ሃይማኖትን ማሕበራዊ ኣበርክቶን ከይፈለየ፡ ካብ ራስ ቄሳር ክሳብ ራስ ዱሜራ፡ ንትሽዓቲአን ብሄራት፡ ንኹለን ሃይማኖታትን ንኹሉ ኤርትራዊ ዜጋን ከበሳብስን ከከላብትን ጸኒሑን ኣሎን፡፡
ኢሳይያስ፡ ካብ 1994 ጀሚሩ፡ ብስም “ሃይማኖታዊ ጉዳያት” ዝፍለጥ ሓውሲ ስለያዊ ትካል ኣጣይሱ፡ ንኹለን ሃይማኖታትን ሃይማኖታዊ ትካላትን ክጸናጸንን፡ ዕቱብ ምክትታላት ክግበረለን ክእዝዝ ጸኒሑ እዩ፡፡ ብምስምስ “ሃይማታዊ ጥሩፍነት”፡ ኣብ ኩለን ሃይማኖታት ብዙሓት ጳጳሳት፡ ኣቕሽሽቲ፡ ሙፉቲታት ሸኻት፡ መገብቲ፡ ፓስተራትን ኣመንቲን ብዝተፈላለየ ምስምስ ተቐይዶምን ተሰዊሮምን እዮም፡፡ ኤርትራውያን ኣመንቲ እስልምና ውን ከም ሃገሮም፡ ኣብ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን፡ ካብቶም መዋእሎም መሰል እምነት ዝተሓረሙ ጭቁናት ክፋላት ሕብረተ ሰብና እዮም፡፡
ስርዓት ኢሳይያስ፡ ጀሃድ፡ 5ይ መስርዕ፡ ጨሓማት፡ ኣኽረርቲን ካልኦትን ዝብሉ ኣስማት ኣጠሚቑ፡ ዝወዓልዎን ዘይወዓልዎን ብዙሓት ኤርትራውያን ኣመንቲ እስልምና፡ ብኣልማማ ጨውዩ ሰዊርዎም እዩ፡፡ ከም መቐጸልታ ኣብ ልዕሊ ማሕበራዊ ውዳቤታት ዘካይዶ፡ ኣልማማዊ ጸቕጥታት፡ ኣብ 2017 ውን ኣብ ትሕቲ ሙፍቲ ኤርትራ ዝመሓደራ፡ ቤት ትምህርታት ብምእኩልን ስጡምን ኣገባባት ንምቁጽጻርን፡ ኣታዊታተን ንምብሓትን፡ ስርዓት ኢሳይያስ፡ “ኩለን ቤት ትምህርታት ኣብ ትሕቲ ሚ/ሪ ትምህርቲ ክጥርነፋ ኣለወን” ዝብል መምርሒ ኣውሪዱ እዩ፡፡ ነዚ ዘይፍትሓዊ ውሳነ ብምቅዋም፡ ኣንጻር ስርዓት ኢሳይያስ እቶም ፊት ንፊት ዝመከቱ ዜጋታት ነበርቲ ከባቢ ኣኽሪያን ኣባላት ኮሚተ ቤት ትምህርቲ ዳያእ ኣልኢስላሚያ ምኻኖም ይፍለጥ፡፡
ብፍላይ ኣቦና ነፍሲሄር ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑር፡ ኣብ ኣኽሪያ ብዘበጋገስዎ ተቓዉሞ፡ ናብ ኩሉ ኩርናዓት ሃገርናን ናብ መላእ ዓለምን ርዒሙ፡ ኣብ ኣስመራን ኣብ ብዙሓት ከተማታት ኣውሮጳን ኣመሪካን ሓያሎ ተቓዉሞታት ተኻይዱ እዩ፡፡ ብዘሕዝን ኣገባብ፡ ኣቦና ሓጂ ሙሳ ውን ክሳብ መወዳእታ ከይተምበርከኹ፡ ኣብ ውሽጢ ቤት ማሕቡስ ስርዓት ኢሳይያስ ተቐዚፎም እዮም፡፡
ተቓዉሞ ኣኽሪያ ኣብ ልዕሊ ጉጅለ ኢሳይያስ ሓያል ጭንቀት ስለ ዝፈጠረ፡ ክሳብ ሕጂ ነቲ ተቓዉሞ ብኣግኡ ንምቑጻይ፡ ወትሃደራዊን ስለያዊን ጉጅለታት ተጣይሰን፡ ዝተፈላለየ ስጉምታት ክውስድ ጸነሑ እዩ፡፡ ቅድሚ ማእሰርቲ ሓጂ ሙሳን፡ ኣብ እዋን ቀብሮምን ብዝተበጋገሰ ተቓዉሞ ኣኽሪያ “ተሳቲፍኩም” ዝተብሃሉ ዜጋታት ብኣባላት ሃገራዊ ድሕነት፡ ብተወርዋሪ እዚ፡ ሓይሊ እንተን ብኣባላት ዓዲ ኣቤቶን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ክኣትው ጸኒሖም እዮም፡፡
ብምኽንያት ተቓዉሞ ኣኽሪያ ንዝውሰዱ ዘለው ስጉምታት፡ ከም ላዕለዋይ ኣዛዚ ኮይኑ ክኣሊ ዝጸንሐ ውን፡ ባዕሉ እቲ ሕሱም ጀነራል ፍሊጶስ ወልደዮውሃንስ እዩ፡፡ ትእዛዛት ፍሊጶስ ተቐቢሉ ካብ ክፍላተ ሰራዊት 22፡ 84፡ 59፡ 525 ዝተውጻጽኡ ኣባላት ብምውፋር “ጥርጡራት” ክለቅም ዝጸንሐ ሓላፊ ድማ፡ ብርጋዴር ጀነራል ፍጹም ገብረሂወት (ወዲ መምህር) እዩ፡፡ ብሓፈሻ ኣብ ዝሓለፉ ኣስታት 6 ኣዋርሕ ብምኽንያት ተቓዉሞ ኣኽሪያን፡ ኣብ ቀብሪ ሓጂ ሙሳን ካብ ዝተቐዱ ዜጋታት ንሎሚ ናይዞም ዝስዕቡ ዝርዝር ከቕርበልኩም፡፡
ትሕቲ ዕደመን ተምሃሮ መባእታን ካልኣይ ደረጃን
- ዓብዱል ዓዚዝ መሓመድ፡ ወዲ 9 ዓመት ተምሃራይ 5ይ ክፍሊ ቤ/ት ዳያእ
- ኣሚር መሓመድ፡ ወዲ 10 ዓመት ተምሃራይ 4ይ ክፍሊ ቤ/ት ስምረት
- ዓይነን ዓብደልዓዚዝ፡ ወዲ 11 ዓመት ተምሃራይ 6ይ ክፍሊ ቤ/ት ዳያእ
- ኣነስ እድሪስ፡ ወዲ 11 ዓመት ተምሃራይ 6ይ ክፍሊ ቤ/ት ኣዱሊስ
- ሙኒር መሓመድ፡ ወዲ 12 ዓመት ተምሃራይ 6ይ ክፍሊ ቤ/ት ዳያእ
- ማኢል ጀማል፡ ወዲ 12 ዓመት ተምሃራይ 6ይ ክፍሊ ቤ/ት ፍትሒ
- ዓብዱላሂ መሓመድእድሪስ፡ ወዲ 13 ዓመት ተምሃራይ 8ይ ክፍሊ ቤ/ት ዳያእ
- ኣማን ሓጂ፡ ወዲ 13 ዓመት ተምሃራይ 7ይ ክፍሊ ቤ/ት ዳያእ
- እስማዒል ጀማል፡ ወዲ 13 ዓመት ተምሃራይ 7ይ ክፍሊ ቤ/ት ዳያእ
- መሓመድ ዓዚዝ፡ ወዲ 13 ዓመት ተምሃራይ 6ይ ክፍሊ ቤ/ት ዳያእ
- ሃይሰም ከሊፋ፡ ወዲ 13 ዓመት ተምሃራይ 6ይ ክፍሊ ቤ/ት ፍትሒ
- ሳዳም መሓመድሑሴን፡ ወዲ 14 ዓመት ተምሃራይ 7ይ ክፍሊ ቤ/ት ዳያእ
- መሓመድ ዓብዱልከሪም፡ ወዲ 14 ዓመት ተምሃራይ 7ይ ክፍሊ ቤ/ት ዳያእ
- ኣይመን ዓሊ፡ ወዲ 14 ዓመት ተምሃራይ 6ይ ክፍሊ ቤ/ት ዳያእ
- መሓመድ ዑመር፡ ወዲ 14 ዓመት ተምሃራይ 7ይ ክፍሊ ቤ/ት ዳያእ
- ሓሰን ጀማል፡ ወዲ 14 ዓመት ተምሃራይ 7ይ ክፍሊ ቤ/ት ፍትሒ
- መሓመድ ዑመር፡ ወዲ 14 ዓመት ተምሃራይ 6ይ ክፍሊ ቤ/ት ፍትሒ
- ፋሩስ መሓመድብርሃን፡ ወዲ 14 ተምሃራይ 6ይ ክፍሊ ቤ/ት ፍትሒ
- የሱፍ ዓብዱ፡ ወዲ 15 ዓመት ተምሃራይ 7ይ ክፍሊ ቤ/ት ፍትሒ
- ኣንዋር የሱፍ፡ ወዲ 15 ዓመት ተምሃራይ 7ይ ክፍሊ ቤ/ት ፍትሒ
- ሰብሪ ዓብዱራሕማን፡ ወዲ 15 ዓመት ተምሃራይ 7ይ ክፍሊ ቤ/ት ዳያእ
- ነዚን ዓሊ፡ ወዲ 15 ዓመት ተምሃራይ 7ይ ክፍሊ ቤ/ት ዳያእ
- ኢብራሂም ዓሊ፡ ወዲ 15 ዓመት ተምሃራይ 7ይ ክፍሊ ቤ/ት ዳያእ
- ዓይኖም መሓመድ፡ ወዲ 16 ዓመት ተምሃራይ 8ይ ክፍሊ ቤ/ት ፍትሒ
- ቅስሙል ኣማል፡ ወዲ 16 ዓመት ተምሃራይ 8ይ ክፍሊ
- ሰሚር መሓመድ፡ ወዲ 16 ዓመት ተምሃራይ 9ይ ክፍሊ ቤ/ት ሓርነት
- መሓመድ መንሱር፡ ወዲ 17 ዓመት ተምሃራይ 10ይ ክፍሊ ቤ/ት ሓርነት
- ነቢል ስዒድ፡ ወዲ 17 ዓመት ተምሃራይ ቤ/ት ሓርነት (ሓዝሓዝ)
- ሓናን ሓጂ፡ ጓል 18 ዓመት ተምሃሪት 9ይ ክፍሊ ቤ/ት ሓርነት
- ሳይሞን ዓሊሸኻይ፡ ወዲ 18 ዓመት ተምሃራይ 9ይ ክፍሊ ቤ/ት ሓርነት
- ሰብሪ እድሪስ፡ ወዲ 18 ዓመት ተምሃራይ 9ይ ክፍሊ ቤ/ት ሓርነት
- ሬድዋን ሳልሕ፡ ወዲ 19 ዓመት ተምሃራይ 9ይ ክፍሊ ቤ/ት ሓርነት
- መሓመድ ዓጣ፡ ወዲ 19 ዓመት ተምሃራይ 9ይ ክፍሊ ቤ/ት ሓርነት፡ ከምኡ ውን ከማልን ቢላል መሓመድን ዝተብሃሉ ደቂ 8ን 12ን ዓመት ቆልዑት እዮም፡፡ ወለዲ ናይዞም ትሕቲ ዕደመ ተምሃሮ ሃለዋት ደቆም ንምፍላጥ፡ ካብ ቤት ማእሰርቲ ናብ ቤት ማእሰርቲ ክዳንን ኮሎኪዮን ሒዞም ይንከራተቱ ኣለው፡፡ ብወገነይ ብዘካየድኩዎ ምጽራይ ኩሎም ኣብ ዓላ፡ ኣብ ትሕቲ ሜጀር ብርሃነ ከበደ (ወዲ ከበደ) ተኣሲሮም ኣለው፡፡
ደቂ ኣንስትዮ፡ ምስ ደቀንን ካብ ደቀን ተፈሊየን ዝተቐየዳ ኣዴታትን
- ራሕማ መሓመድዓሊ፡ ተምሃሪት ካልኣይ ደረጃ
- ዛህራ ሱሌማን፡ ኣደ 9 ቆልዑት
- ዘምዘም ኑርሑሴን፡ ኣደ 2 ቆልዑት
- ትዕበ ስዒድ፡ ኣደ 6 ቆልዑት
- ዘምዘም መሓመድ፡ ኣደ 2 ቆልዑት
- ሩቑያ ኪያር፡ ኣደ 4 ቆልዑት
- ዛህራ ኣሕመድ፡ ኣደ 2 ቆልዑት
- ዛህራ ስሌማን (ካልአይቲ) ምስ ራሕማ፡ ዑስማን፡ ስዒድን ስሌማን መሓመድዓሊ ዝተብሃሉ 4 ደቃ
- ሰሚራ ህያብ፡ (ካብ ከባቢ ምህራም ጭራ)
- ፋጦ መሓመድ፡ (ካብ ከባቢ ምህራም ጭራ)
- ሚርያም ሓጎስ፡ (ካብ ከባቢ ምህራም ጭራ)
- ኣሚና ኢማም፡ (ካብ ከረን ንቐብሪ ዝመጽት)
- ሓያት ኑር፡ (ካብ ምህራም ጭራ ምስ 2 ደቃ ዝተኣሰረት)
- ጅምዓ መሓመድዓሊ፡ ተምሃሪት
- ዘምዘም ከድር፡ ኣደ 4 ቆልዑት
- ኣስማ ኑር፡ (3 ናኣሽቱ ደቃ ገዲፋ ዝተኣሰረት) እየን፡፡ እዘን ኣሕትን ኣዴታትን ኩላተን ኣብ ቤት ማእሰርቲ መትከል ኣብዮት ይርከባ፡፡ ምስኣተን ዑስማን መሓመድዓሊ (እንዳቤትሮ)ን መሓመድ ስዒድ ዝተብሃለ ነጋዳይን ብሓባር ተኣሲሮም ኣለው፡፡
ሙሁራት፡ መንእሰያትን ዓበይትን
- ብርሃን ጀማል፡ ወዲ 23 ዓመት ተምሃራይ 10ይ ክፍሊ ቤ/ት ሓርነት
- ኣደም መሓመድ፡ ተጻዋታይ ኩዕሶ እግሪ ጋንታ ቀይሕ ባሕሪ
- ዓብደልቃድር ስዒድ፡ ተጻዋታይ ኩዕሶ እግሪ ጋንታ ሰላም
- ኣልኣሚን ሓጎስ፡ ተጻዋታይ ኩዕሶ እግሪ ጋንታ ሰላም
- ኣሚር ስዒድ፡ ተጻዋታይ ኩዕሶ እግሪ ጋንታ ሰላም
- ሱልጣን ሓምድ፡ ተጻዋታይ ኩዕሶ እግሪ
- ፋኡድ ዓብዱልሰይድ፡ ተጻዋታይ ኩዕሶ
- ሒሳቡ መሓመድዓሊ፡ ኣባል ሓ/ም/ኤ (ኩብሉል)
- ሳዳም ዓብዱልቃድር ሽሮ፡ ነጋዳይ
- ስዒድ መሓመድ ዓሊ፡ ተጻዋታይ ኩዕሶ እግሪ ጋንታ ኣኽሪያ
- ዓብዱ ኣድም፡ ሸቃጣይ ኣብ ከባቢ ኣኽርያ
- ጀማል በያን፡ ሸቃጣይ ኣብ ከባቢ ኣኽሪያ
- የሱፍ ዓብደል ዓዚዝ፡ ወናኒ እንዳ ዙርያ (ሳርቶ ኣብ ሜዳ ኤርትራ)
- ሱሌማን መሓመድ ዓሊ፡ ኣባል ሃ/ኣገልግሎት (ተመላላሲ) ኪኢላ ቅርጻ
- ጡሃ ዓብዱ፡ ኣባል ሓ/ም/ኤ ኩብሉል ሸቃጣይ
- ኑረዲን ኣሕመድ፡ ኣባል ሓ/ም/ኤ ኩብሉል
- የኑስ መሓመድሓሰን፡ ወናኒ እንዳፎርኖ (ከባቢ ሹቕ)
- ሳዳም መሓመድሓሰን፡ ሳርቶ
- መንሱር ሸኽና፡ ወናኒ እንዳ ማእለማ
- መሓመድ ጀማልመሓመድ፡ ኩብሉል ሚኒዋለ
- መንሱር ዓብዱ፡ (እንዳ ድኳን ኣኽሪያ)
- ስዒድ ጣሂር፡ ሚኒዋለ
- ሓሰን ዘይኑ፡ ፈለኛሞ (ዕዳጋ ሓሙስ)
- ኣልኣሚን ኑርሑሴን፡ እንዳፈለኛሞ (ኣኽሪያ)
- ሳላሕዲን ያሲን፡ ናይ ኣእምሮ ጸገም ዝነበሮ (ኣኽሪያ)
- ዓብደልቃድር የሕሼኖ፡ ናይ ኣእምሮ ጸገም ዘለዎ
- ስልጣን ዓብደላ፡ (ነባሪ ከባቢ ገዛ ብርሃኑ ኢትዮጵያዊ)
- ፋኡድ ዓብዱሰመድ፡ ነባሪ ከባቢ ኣኽሪያ
- መንሱር ዓብዱ፡ ነጋዳይ
- ሰሊም ጃዕፈር፡ መምህር
- ኣቡበክር ሳልሕ፡ ሚኒዋለ እዮም፡፡ እዞም ቅዩዳት ክሳብ ሕጂ ዝኾነ ዓይነት መርመራ ከይተገብረሎም ኣብ ሓሽፈራይ ኣብ ትሕቲ ባሻይ ኣስፍሃ (ዲሞ) ተኣሲሮም ይርከቡ፡፡
ኣብ ማይስርዋ ዝርከቡ እሱራት፡
- ሑሴን መሓመድኑር፡ ቀደም ሓላፊ ቤ/ት ዳያእ ዝነበረ ደሓር ኣባል ኮሚተ ቤ/ት ዳያእ ብኣባላት ውሽጣዊ ጸጥታ ካብ ገዝኡ ተዓፊኑ ዝተወስደ
- ሸኽ ዓሊ የኑስ፡ ነጋዳይን ኣባል ኮሚተ ቤ/ት ዳያእ
- ሸኽ ኑረዲን ዑስማን፡ ኣባል ኮሚተ ቤ/ት ዳያእ
- ሸኽ መሓመድ ኣብራር፡ ኣባል ኮሚተ
- ዑስማን መሓመድዓሊ፡ ኣባል ቤ/ት ዳያእ
- ኣሕመድ ከሊፋ፡ ኡስታንስ ኣብ ቤ/ት ዳያእ
- ኣሕመድ እድሪስ፡ ነጋዳይ
- ሬድዋን ሓሰን፡ ሚኒዋለ
- ኑረዲን ኣንከር፡ ነጋዳይ
- ያሲን ኣንከር፡ ነጋዳይ
- ሳላሕዲን ዑስማን፡ ሚኒዋለ
- ፈረጅ ዑስማን፡ ድራብሊኮ
- ያሲን ዑስማን፡
- ኑረዲን ዑስማን፡
- ኣደም መሓመድ፡
- መሓመድ ዓብዱ፡ ወዲ 24 ዓመት ኣባል ሃ/ኣገልግሎት
- ሸኽ መሓመድ፡ ኣላይ መስጊድ ምህራም ጭራ
- መሓመድ ብርሃን (ወዲባሻይ)፡ ኣባል ኮሚተ ቤ/ት ዳያእ ከምኡ ውን ነጋዳይ እንዳእኽሊ (ኣኽሪያ)
- ኣልኣሚን ሑሴን፡ ወዲ 24 ዓመት ገዛውቱ ከባቢ ኣባሻውል
- ቢላል ዓሊ፡ ወዲ 26 ዓመት ኣባል ሃ/ኣገልግሎት (ኩብሉል)
- ኣወል ዓብደልዓዚዝ፡ ወዲ 24 ዓመት ኣባል ሃ/ኣገልግሎት (ኣኽሪያ)
- መሓመድ ዑመር፡ ነባሪ ከባቢ እምባደርሆ
- ጋዜጠኛ ዓብደልቃድር ኣሕመድ፡ ኣባል ሚ/ሪ ዜናን ኣባል ኮሚተ ወለዲ ቤ/ት ዳያእ
- ኢብራሂም ሮሞዳን፡ ወዲ 23 ዓመት ኣባል ሃ/ኣገልግሎት (ኣኽሪያ)
- መሓመድ ዓብደልዋስዕ፡ ተምሃራይ ኮለጅ ማይነፍሒ (ኣኽሪያ)
- ሙሳ ኣደም፡ ወዲ 26 ዓመት ነባሪ ከባቢ ኣባሻውል
- ስሌማን ኢብራሂም፡ ወዲ 28 ዓመት ኣባል ሃ/አገልግሎት ኩብሉል (ኣኽሪያ)
- ኣቡበከር መሓመድፈረጅ፡ ተምሃራይ ኮለጅ ማይነፍሒ (ሓዝሓዝ)
- ሙባረክ እስማዒል፡ ሓለዋ ቤ/ጽ ሃገራዊ ድሕነት (ቤትገርግሽ) ኣባል 30 ዙርያ
- መሓመድ ዓሊ፡ ኣባል 22 ዙርያ ሃ/ኣገልግሎት ፈለኛሞ (ሓዝሓዝ)
- ኣሚር ነጋሽ ፡ ኣባል 30 ዙርያ ሃ/ኣገልግሎት ኣብ ሓይሊ ኣየር ዝተወዘዐ (ዕዳጋ ሓሙስ)
- ኣሕመድ በይን፡ ኣባል 30 ዙርያ ሃ/ኣገልግሎት ኣብ ሓይሊ ኣይር ዝተወዘዐ (ኣኽሪያ)
- ጋዜጠኛ መሓመድኑር ኣሕመድ ኣባል ሚ/ሪ ዜና (ኤርትራ ኣልሓዲሳ) እዮም፡፡
እዞምን ካልኦትን ኣብ ላዕላይ ማይስርዋ ብኣባላት ኮሚተ ምጽራይ ዓዲ ኣቤቶ ተሓይሮም ዝርከቡ እዮም፡፡
ክቡራት ተኸታተልቲ!
ኣብዚ ዘለናዮ ተኣፋፊ እዋን፡ ንጹሃት ዜጋታትና ዝተፈላለየ ሰሌዳ እንዳተጠቀዓሎም፡ ብዘይፍርዳዊ መስርሕ፡ ፈቐዶ ኣብያተ ቤት ማእሰርታት ብኣልማማ ይዳጎኑ ኣለው፡፡ ውሑዳት ድማ፡ ኣብ ክንዲ ኣብ ጎኒ ህዝቢ ዝቖሙ፡ ምስ ኣባጓይላ ተዓሲቦም፡ ዜጋታትና የጋፍዑ ኣለው፡፡ ብምኽንያት ኣኽሪያ፡ እዚ ኹሉ ሰብ ክእሰር እንከሎ፡ “ኣይፋል” ኣብ ክንዲምባል፡ ምስ ኣካላት ጸጥታ ተዓሲቦም፡ ኣንጻር ህዝቦም ካብ ዝቖሙ ሰባት እቶም ቀንዲ፡ ሰመረ በይንን ዑመር ዓምራን ካብ ሃይማኖታዊ ጉዳያት፡ ከምኡ ውን ሸኽ ሳልም ኢብራሂም ምኻኖም በዚ ኣጋጣሚ ክገልጽ እፈቱ፡፡ (ንኹሎም ግዱሳት ምንጭታት ልዑል ምስጋና!!)
————ይቕጽል
ወደሓንኩም


text:
መናእሰይ ሶማልያ ወፍሪ ማሕበራዊ ሚድያ ከካይዱ እዮም…
መቐለ ጥሪ 03/2010(ድወት) ሶማልያ ተካይዶ ኣብ ዘላ ቓልሲ ኣንፃር ግብረ ራዕዲ ኣብ መናእሰይ ዘድሀበ ወፍሪ ምዕባይ ኹለ መዳያዊ መኸተ ፀረ-ራዕዲ ተካይድ ኣላ።
መናእሰይ ሶማልያ ኣብ ሰላምን ምርግጋዕን ሃገሮም ኮነ ቐርኒ ኣፍሪካ እጃሞም ከወፍዩ ብማሕበራዊ ሚድያታት ዝስበኹ ፀረ-ሰላም ዛዕባታት ክምክቱ ኣብ ዘኽእሎም ወፍሪ ክነጥፉ ስራሕቲ ምልዕዓል እናተኻየደ እዩ።
ሚኒስትር ባህሊ ሓበሬታን ቱሪዝምን ሶማልያ ዓብደራሕማን ዑመር ዑስማን ከምዝገለፅዎ መናእሰይ ግደ ዴሞክራስያውያን ትካላት ከፈልጡ መሳርሒ ጉጅለታት ግብረ ራዕዲ ይኸውን ዘሎ ዓውደ ማሕበራዊ ሚድያን ሓደግኡን ተረዲኦም ብዝሓዝዎ ክምክቱ ዘለዓዕል እዩ እዚ ዝካየድ ዘሎ ጐስጓስ ወፍሪ ኢሎም።
ብፍላይ ድማ ዓቕሙ ይዳኸም ዘሎ ኣልሸባብ ብመንገዲ ማሕበራዊ ሚድያ ዝገብሮ ፃውዒት ምስላፍን ፀረ-ሰላምን ንዕንወት ዘለዓዕሉ መልእኽታት ኣፀቢቑ ክረዳእ ኣብ ኢዱ ብዘሎ ማሕበራዊ ሚድያ ከም ሰራዊት ክወፍረሉን መንገዲ ኣሸበርቲ ክዓፁን ይግባእ ኢሎም።
ካብ በዝሒ ህዝቢ ሶማልያ እቲ 75ሚኢታዊ መንእሰይ ምዃኑ እሞ ድማ እቲ ዝበዝሕ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ዝነጥፍ ምዃኑ ናብ ረብሓ ሰላምን ልምዓትን እንተኣትዩ ዓቢ ሃገራዊ ፀጋ ምዃኑ ገሊፆም ዓብደራሕማን ዑመር። ዥንዋ ከምዝፀብፀቦ


text:
ዋና ኣመሓዳሪት ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ ወ/ሮ ኪዳን ተስፋይ
ተማሓይሹ ዝወፀ ደንቢ ምምሕዳርን ኣጠቓቕማን መሬት ገፀር ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ቁፅሪ 85/2006 ዓንቀፅ 19 ንኡስ ቁፅሪ ሰለስተ ‘’ውላድ ዘይብሉ ስውእ ተጋዳላይ ወይ ምልሻ ትሕዝቶ መሬቱ ብህይወት እናሃለወ ኣብ ዝገደፎ ሰብ ተመዝጊቡ ይተሓዝ’’ ይብል። ስለዚ ሕጋዊ ወረስቲ ወይ ድማ እንትጋደል መሬቱ ዝገደፈሎም ተጠቀምቲ መሬት ስውኣት ተጋደልትን ምልሻን ክሳብ ብህይወት ዘሎ ይጥቀምሉ። ይኹን እምበር ነቲ ትሕዝቶ መሬት ከውርስ ከምዘይኽእል እዚ ደንቢ ይድንግግ። ወ/ሮ ሓዳስ ኣብርሃ ኣብ ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ ነባሪት ጣብያ መሳኑ እየን። ኣንፃር ስርዓት ደርግ ኣብ ዝተኻየደ ቃልሲ ክልተ ኣሕዋተን ናብ ሜዳ ልኢኸን ዘሰውኣ ስድራ ጀጋኑ። ክልተ ስውኣት ኣሕዋተን ናብ ምግዳል ካብ ገዝአን ስለዝወፁ መሬቶም ንወይዘሮ ሓዳስ ክወሃብ ከምዘለዎ እዩ ሕጊ ዝድንግግ። ይኹን እምበር ካልእ ሰብ ናይ ሓሶት መረዳእታ ብምምፃእ እቲ መሬት እናሓረሶ ይፀንሕ። እዚ ኩሉ ፀገም ዝፈጥር ዘሎ ሓደ ሓላፊ መሬት ምምሕዳር ጣብያ እዩ። መሬት ምምሕዳር ጣብያ ፈለማ ሕጋዊ ንምምሳል ኣብ ወለጋ ንዝነብር ሓደ ሰብ ወረቐት መለለዪ መንነት ብምሃብ መሬት ንክወሃቦ ይገብር። ካብኡ ባዕሉ እቲ መሬት ምምሕዳር ጣብያ ተወፊሩ ንነዊሕ ዓመት እናሓረሶ ይፀንሕ። ብድሕሪ ዓሚቕ ተሃድሶ 2009 ዓ/ም ‘’ኮማንድ ፖስት’’ ሰናይ ምምሕዳር ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ ብዛዕባ እዚ ኩነታት ሓበሬታ ይበፅሖ እሞ ስራሕቲ ምፅራይ የካይድ። ምስተፃረየ እቲ ብዘይግበኦ ሰብ ዝሕረስ ዝነበረ መሬት ብምሕዳግ ንወይዘሮ ሓዳስ ክትወሃብ ትእዛዝ ይመሓላልፍ።
ወ/ሮ ሓዳስ መሬት ስውኣት ኣሕዋተን ተቐቢለን ክሓርሳ እንተኸዳ እቲ ተወፊሩ ዝሓርሶ ዝነበረ ሰብኣይ ‘’ኣብ መሬተይ ተረኺባ ህውከት ይወገደለይ” ብምባል ይኸስሰን። ዳግም ድማ ናብ ብዙሕ ውረድ ደይብን ፀገምን ኣተዋ። ብዓቀብቲ ሕጊ እውን ድጋፍ ኣይረኸባን። ይኹን እምበር ኮማንድ ፖስት ሰናይ ምምሕዳር እታ ወረዳ ይገበሮ ዝነበረ ክትትል ኣየቋረፀን። ተኸታቲሉ ነቲ መሬት ዳግም ንወ/ሮ ሓዳስ ከረክበን ክኢሉ። እቲ ዝገርም ነገር ዋንነት መሬት ዝወሰደ ሰብ መነባብርኡ ኣብ ካልእ ከባቢ ንነዊሕ እዋን እናነበረ ምዃኑ እናተፈለጠ ኣብዘይነብረሉ ቦታ ወረቐት መለለዪ መንነት ክወሃቦ ምግባር ከቢድ ፀገም ሰናይ ምምሕዳር ኮይኑ እንተብቅዕ ንብረት ህዝብን መንግስትን ዝኾነ መሬት ኣሕሊፍካ ምሃብ ክንደየናይ ድፍረት ዝተመልኦ ጥሕሰት ሕጊ ዝፍፀም ዘሎ ምዃኑ መረጋገፂ እዩ። ከምዚኦም ዝበሉ ፀገማት ድማ ኣብ መድረኻት ዓሚቕ ተሃድሶ ቀሪቦም እዮም። በቲ ካልእ ገፅ ድማ ንዝሓሊፉ 25 ዓመት ዘይግበአካ መሬት ምሕራስ እውን ተወሳኺ ከቢድ ጥፍኣት እዩ። እዚ ኩሉ ጥፍኣት እንትፍፀም ምምሕዳር መሬት እታ ጣብያ ምስ ጥፍኣተኛ ምውጋኑ ድማ ዝገደደ ፀገም ሰናይ ምምሕዳር ምህላዉ የርኢ።
ኣብ ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ ዝተኻየደ መድረኽ ተሃድሶ ሕብረተሰብ ብዋናነት ነዚኦምን ካልኦትን ኣብ ጉዳይ መሬት ንዝርኣዩ ፀገማት ሰናይ ምምሕዳር ዝዳህሰሰ ንምፍታሕ ዘምፀአን እዩ ነይሩ። ብፍላይ ኣብ ኣወሃህባ ግልጋሎት ቅልጡፍ ፍታሕ ዘይምሃብ ካብቶም ኣብ ዙርያ ሰናይ ምምሕዳር ዝተልዓሉ ፀገማት ቅድሚት ዝጥቀሱ እዮም። ወ/ሮ ኪዳን ተስፋይ ዋና ኣመሓዳሪት ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ እንትኾና ኣብታ ወረዳ ድሕሪ ብዕምቆት ምህዳስ ዝተሰርሑ ስራሕትን ኣብ ከይዲ ዘጋጠሙ ፀገማትን ዝምልከት መብርሂ ሂበናና ኣለዋ። እተን ኣማሓዳሪት ከምዝገልፀኦ፣ ኣብታ ወረዳ ጉዳይ መሬት ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር ኮይኑ ፀኒሑ እዩ። ስለዝኾነ ኣብዚ መዳይ ሰፊሕ ኣድልዎ፣ ኣተሓሳስባን ተግባራትን ኣካብነት ክራይ፣ ውራ መሬት፣ ናይ ሓሶት ምስክርነት፣ ናይ ሓሶት መረዳእታ ምቕራብ፣ ባእሲን ካልኦት ፀገማትን እናጋጠሙ መፂኦም እዮም። ንኣብነት ኣብታ ወረዳ ኣብ ትርከብ ጣብያ ዓዲቅሳንደድ ሓደ ኣባል ምምሕዳር መሬት ጣብያ ኣብ ሓሙሽተ ቦታ መሬት መንግስቲ ብምውራር ከምዝሸጠ ተረጋጊፁ እዩ። ቤት ፍርዲ ወረዳ ግና ሓሙሽተ ሽሕ ቅርሺ ጥራሕ ንኽቕፃዕ እዩ ወሲኑ። ስለዝኾነ ድሕሪ ተሃድሶ እውን እንተኾነ ኣብ ኣብያተ ፍርዲ ንገበን መምሀራይ ዝኾነ ስጉምቲ ኣብ ምውሳድ ዝለዓለ ፀገም ስለዘሎ ሕብረተሰብ በቲ ዝወሃብ ውሳነ ከምዘይዓግብ ዘሎ ወይዘሮ ኪዳን ይገልፃ።
ይኹን እምበር ኮማንድ ፖስት ሰናይ ምምሕዳር ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ ኣብ ምክልኻል ውራ መሬት ዝገብሮ ዘሎ ፃዕሪ ኣጠናኺሩ ቀፂልሉ ኣሎ። ብመሰረት እዚ ኣብ 2009 ዓ.ም ኣብታ ወረዳ ብ999 ሰባት 126 ሄክታር መሬት ብውራ ከምዝተትሓዘ ክፅናዕ ገይሩ። ካብኦም እቶም 833 ሰባት ብዘይሕጋዊ መንገዲ ሒዞምዎ ዝነበሩ 89 ሄክታር መሬት ክምለስ ክኢሉ ኣሎ። ምምሕዳር እቲ ወረዳ ነዚ ብምጥንኻር እቲ ዝተረፈ መሬት ንምምላስ እናተንቀሳቐሰ ይርከብ። ከምኡ እውን ኣብ 2009 ዓ.ም ዘይሕጋዊ መጠሻ ሒዞም ዝነበሩ 882 ሰባት 42 ሄክታር መሬት ከምዝወረሩ ተፀኒዑ ነይሩ። ካብዚኦም ድሕሪ ተሃድሶ እቲ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ብ829 ሰባት ተታሒዙ ዝነበረ 39 ሄክታር መሬት ብምምላስ ብመንግስቲ ክመሓደር ተገይሩ እዩ። ኣብ ውራ መሬትን መጠሻን ተዋፊሮም ዝነበሩ ወገናት ድማ ከከም ክብደት ዝፈፀምዎ ጥፍኣት ተቐፂዖም እዮም። ኣብ ጉዳይ መሬት ጥፍኣት ዝነበሮም ኣማሓደርቲ ጣብያን ምምሕዳር መሬትን ካብ ዝነበሮም ቦታ ዝተሸጋሸጉ እንትኾኑ ጉዳዮም ብሕጊ ንክውዳእ ዝተገበሩ አውን ኣለዉ። እቲ ብውራ ተታሒዙ ዝነበረ መሬት ን348 መናእሰይ መጠሻ ተዓዲሉ ኣሎ።
ካልእ ብህዝቢ ዝተልዓለ ሕቶ ኣብ ዙርያ ከተማ ውቕሮ ኣብ ትርከብ ጣብያ ገንፈል ዝርከቡ ሓረስቶት ዘልዕልዎ ፀገም ካሕሳ መሬት ዝጠመተ እዩ። ነዚ ምላሽ ዝሃባ ወ/ሮ ኪዳን፣ ኣብዚ ቦታ እቲ ሓረስታይ ንሓዋሩ ካብ መሬቱ ይፈናቐል ስለዘሎ እታ ትግበኦ ካሕሳ ተቐቢሉ ንክለዓል ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ ምስ ምምሕዳር ከተማ ውቕሮ፣ ዞባን ክልልን ብሓባር ኮይኑ ክፈትሖ እናሰርሐ ምዃኑ ሓቢረን ኣለዋ።
እቲ ካልእ ብሕብረተሰብ ዝተልዓለ ፀገም ኣብ ሕብረት ስራሕ ማሕበራት ዝተርኣየ ተግባራት ክራይ ኣካብነት እዩ። ኣብታ ወረዳ ኣብ ትርከብ ጣብያ ኣብርሃ ወኣፅብሃ ሰነዳት ሕብረት ስራሕ ማሕበር እታ ጣብያ ልዕሊ 100 ሽሕ ቅርሺ ኣጭበርቢሮም ዝብል ነይሩ። ይኹን እምበር እዞም ኣጭበርቢሮም ዝተብሃሉ ሰባት ኣብ ቤት ፍርዲ ነፃ ተባሂሎም ይወፁ። ኣብዚ ዓቀብቲ ሕጊ ንሕቶ ህዝቢ እዝኒ ብምሃብ ብፍታብሄር “ይግባይ” ብዘይምባሎም ኣብቲ ማሕበረሰብ “ክራይ ኣከብቲ ልዕልነት ይረኽቡ ኣለዉ” ዝብል ስምዒት እናፈጠረ መፂኡ እዩ። ንወ/ሮ ኪዳን እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ሓቲትናየን ኢና። እቲ ናብ ቤት ፍርዲ ዝቐረበ ሜላ ኣመሰራርታ ክሲ እኹል ዓቕሚ ሕጊ ስለዘይዓረፎን እቲ ዝግባእ ሰነድ ስለዘይሓዘን ናይ ሓፋሽ ንብረት ብውልቀ ሰባት ክውረር ምክንያት ኮይኑ እዩ። ኣብዚ ዓቃቢ ሕጊ መረረት ህዝቢ ብምድማፅ ይግባይ ብምባል ዳግም ክፃረ ዘይምግባሩ እውን ትኽክል ኣይኮነን። ስለዝኾነ ዳያኑ ወይ ሰኣን እኹል መረዳእታ ወይ ድማ ብዝቐርበሎም ናይ ሓሶት መረዳእታ ዘይኮነ ውሳነ ብምሃብ እቲ ኩነታት ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር ንክኸውን ይዕድም ኣሎ። ይኹን እምበር እዚ ተግባራት ምጭብርባር ህዝቢ ጣብያ ኣብርሃ ወኣፅብሃ ብሙሉኡ ስለዘቃልዖ ብመሰረት ህዝቢን ኣመራርሓ እታ ጣብያን ዘስምዕዎ ተደጋጋሚ “ሕጊ ይጠሓስ ኣሎ” ዝብል ሕቶ ኣብዚ ሐዚ እዋን እቲ ጉዳይ ዳግም እናተረኣየ ይርከብ። ብመሰረት እዚ ምምሕዳር ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ ነቲ ዝተዛብዐ ፍትሒ ዝሃበ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ፍትሒ እታ ወረዳ ብምንቃፍ መጠንቀቕታ ሂቡዎ ኣሎ። ኣብ መወዳእታ ግና እቲ ፀገም ዓብይ ምዃኑ ብደረጃ ዞባ እውን ስለዝተፈለጠ እቲ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ክለዓል ተገይሩ ኣሎ።
ካልእ ኣብነት ፀገም ሰናይ ምምሕዳር እውን ይጠቕሳ እተን ዋና ኣመሓዳሪት። ኣብ 2004 ዓ.ም ሓደ ጥርጡር ንሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ድሕሪ ምድፋሩ ቀቲሉዋ ይስወር። ድሓር እቲ ወረዳ ብዝገብሮ ፃዕሪ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ውዒሉ ይኽሰስ። ይኹን እምበር ቤት ፍርዲ “እቲ ክሲ መዋቲት መዓዝን ብከመይን ከምዝሞተት ኣየካትትን” ብምባል ቤት ፍርዲ ውድቂ ይገብሮ። በዚ ውሳነ ዝሓረቓ ደቂ ኣንስትዮ እታ ወረዳ ተወዲበን ዳግም እቲ ክሲ ንክረአ ጥርዓን ናብ ዞባ የቕርባ። ጠቕላላ ሕብረተሰብ እውን በቲ ዝተርኣየ ምጉዳል ፍትሒ ዕጉብ ከምዘይኮነ ብዝተፈላለየ መንገዲ ተቓውምኡ ይገልፅ። ካብዚ ብምብጋስ ከም ብሓዱሽ ክሲ ንኽጅመር መረዳእታ ይተኣኻኸቡ። ኣብ ሞንጎ እዚ ሓድሓደ ዳያኑ ግብሮም ፈሊጦም ምጥፋእ ይጅምሩ። ድሕሪ ክንደይ ውረድ ደይብ ጥርጡር ዕድመ ልክዕ እስራት ንክፍረዶ ብምግባር ጥርዓን እተን ደቀንስትዮን ብሓፈሻ ድማ ሕብረተሰብን ክምለስ ክኢሉ እዩ።
እቲ ካልእ ፀገም ሰናይ ምምሕዳር ኣብ ኣተሓሕዛ ንብረት ህዝብን መንግስትን ዝተርአየ ፀገም እዩ። ኣብ ቤት ፅሕፈት ሕርሻን ልምዓት ገፀርን እታ ወረዳ ኣብ ኣተሓሕዛን ኣጠቓቕማን ንብረት ኣብ ዝተገበረ ቁፅፅር ፀገማት ተራእዮም እዮም። ንኣብነት ኣብ ኣተሓሕዛ ዘበናዊ ድኹዒ፣ ስሚንቶ፣ ምሩፅ ዘርኢ፣ ወንበራትን ካልኦት ዘገልገሉ ኣቑሑትን ፀገማት ምንባሮም ተገምጊሙ እዩ። እዚ ንምፍታሕ ድሕሪ ተሃድሶ ኣብ ዝተገበረ ፃዕሪ ኣብያተ ፅሕፈት ዘይጥቀማሉ ንብረት ተጫሪቱ እናተሸጠ ይርከብ።
ብዘይካ እዚ እቶም ኣብ ኣወሃህባ ግልጋሎት ብሕብረተሰብ ዝተልዓሉ ፀገማት ንምምላስ ካብ ወረዳ ኣማሓዳሪ ጀሚሩ ኩሎም ሓለፍቲ ኣብያተ ፅሕፈት ኣብ ሰሙን ክልተ ግዘ ሙሉእ መዓልቲ ጥርዓን ንምስማዕ ኣብ ስምምዕ ብምብፃሕ እናገልገሉ ይርከቡ። ከምዚ ዝዓይነቱ ጥርዓን ናይ ምስማዕ ተግባር ዋላኳ ቅድሚ ተሃድሶ እውን እንተነበረ ትሉም ብዘይኮነ መንገዲ ከምዝነበረ ወ/ሮ ኪዳን ኣረዲአን።
እቲ ካልእ ኣብታ ወረዳ ብሕብረተሰብ ዝተሓተተ ሕቶ ካብ ከተማ ውቕሮ ብጣብያ ኣብርሃ ወኣፅብሃ ገይሩ ናብ ጣብያ ድጉም ዝኣቱ ህንፀት መንገዲ ኣስፋልት እዩ። ብመሰረት ሕቶ ህዝቢን ግብረ ምላሽ መንግስትን እቲ ኣስፋልት ንምስራሕ ጨረታ ወፂኡ ህንፀቱ ኣብ 2010 ዓ.ም ክጅመር እዩ። ከምኡ እውን ሕቶ መንገዲ ጣብያ ዓዲቅሳንደድ እውን ምምሕዳር እታ ወረዳ ምስ ክልል ብምትሕብባር ንምስራሕ ምንቅስቓስ ጀሚሮም ኣለዉ። ብተመሳሳሊ ካብ ጣብያ ፅጌረዳ ናብ ወረዳ ደጉዓ ተምቤን ዘሰጋግር ድልድል ንክስራሕ ብሕብረተሰብ ንዝተልዓለ ሕቶ ንምምላስ ኣርባዕተ ሚልዮን ብር ተመዲቡ ኣብ 2010 ኣ.ም ህንፀቱ ክጅምር እዩ። ብተወሳኺ ኣብታ ወረዳ ዝለዓለ ፀገም ፅሩይ ዝስተ ማይ ዘለወን ጣብያታት ደብረብርሃን፣ ፅጌረዳን ሓየሎምን ካብ 2010 ዓ.ም ጀሚሩ እቲ ፀገም ንምፍታሕ ትኹረት ብምሃብ ክስራሕ እዩ። ከምኡ እውን ፓሎታት ተዘርጊሑለን ክሳብ ሐዚ መብራህቲ ዘይኣተወለን ጣብያታት ታሕታይ ዓዲቅሳንደድን ላዕላይ ዓዲቅሳንደድን ትኹረት ብምሃብ ንክማለአለን ፃዕሪ ክግበር እዩ። እዚ ኮይኑ ኣብታ ወረዳ ዝርከባ ክልተ ጣብያታት ላዕላይ ዓደቂሳንደድን ጉለን ክሳብ ሐዚ ‘’ኔትዎርክ’’ ስልኪ ኣይአተወለንን። ስለዝኾነ ኣብተን ጣብያታት ምስ ዝርከብ ሰራሕተኛ መንግስቲ ይኹን ሓለፍቲ ጣብያ ብጦፈኛ እምበር ብስልኪ ምርኻብ ኣይከኣልን። ስለዚ ምስ ዝምከቶም ኣካላት ‘’ኢትዮ ቴሌኮም’’ ብምትሕብባር ኣብ ዝሓፀረ ጊዘ ንምፍታሕ ፃዕሪ ክግበር እዩ።
ኣብ ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ ድሕሪ ተሃድሶ ሓረስታይ ብዴሞክራሲያዊ አገባብ ኣእሚንካ ናብ ልምዓት ንክወፍር ስለዝተገበረ ኣብ 2009 ዓ.ም ካብ ሕሉፋት እዋናት ዝሐሸ እታወታት ሕርሻ ክጥቀም ክኢሉ እዩ። ንኣብነት ኣብታ ወረዳ ኣብ 20-08 ዓ.ም ብሓረስታይ 14 ሽሕ ኩንታል ዘበናዊ ድኹዒ ተዓዲጉ ዝነበረ እንትኸውን ኣብ 2009 ዓ.ም ልዕሊ 16 ሽሕ ኩንታል ዘመናዊ ድኹዒ ክዕደል ክኢሉ እዩ። ዘመናዊ ኣተሓራርሳ እውን እናተኣታተወ ይኸይድ ስለዘሎ ድሕሪ ተሃድሶ ጥራሕ ሸሞንተ “ትራክተራት” ዝዓደጉ ሓረስቶት ተፈጢሮም መሬቶም ሓሪሶም ናይ ካልኦት ሓረስቶት መሬት እውን እናካረዩ ዝሐርስሉ ኩነታት ተፈጢሩ ኣሎ።
ብሓፈሻ ድሕሪ ብዕምቆት ምህዳስ፣ ኣብ ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ እቶም ብሕብረተሰብ ዝተልዓሉ ፀገማት ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ንምፍታሕ ተስፋ ዝህቡ ምንቅስቓሳት እናተኻየዱ ይርከቡ። ብፍላይ ኮማንድ ፖስት ሰናይ ምምሕዳር እታ ወረዳ ፀገም ኣብ ዝተርኣየሎም ኣብያተ ፅሕፈትን ጣብያታትን ክትትል ብምግባር ውፅኢት እናተመዝገበ ይርከብ። ይኹን እምበር ቤት ፅሕፈት ፍትሒ እታ ወረዳ ስሉጥን ፍትሓውን ኣገልግሎት ብምሃብ ሰናይ ምምሕዳር ኣብ ምዕሳል ዝገብርዎ ዘለዉ ኣስተዋፅኦ ክንዲ እቲ ዝድለ ኣይኮነን። እዚ ድማ እቲ መንግስትን ውድብን ኣብ ሰናይ ምምሕዳርን ልምዓትን ከረጋግፅዎ ዝሓሰቡ ዝላ ንከይዕወት አሉታዊ ፅልዋ ኣለዎ። ስለዚ ስሉጥ ኣወሃህባ ፍትሒ ኣብ ምዕዋት ዕላማታት ዓሚቕ ተሃድሶ መሰረታዊ ረብሓ ስለዘለዎ ትኹረት ክግበረሉ ይግባእ።


text:
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!!!
ጸሎት
ብመንጽር ብሂል አበው፡
ድሕሪ ጸሎት
መወዳእታ ክፋል
1. መልሲ ናይ ጸሎት
(Click for PDF)ቅዱስ ኣባ ዘኑን፡ “ኣምላኽ ብቕልጡፍ ጸሎቱ ክሰምዖ ንዝደሊ ምእመን፡ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ንጸሎት ምስ ቆመ፡ ኣእዳው ምስ ዘርጊሑ፡ ቅድም ንጸላእቱ ምሕረት ክልምን ኣለዎ። በዚ ድማ ኣምላኽ ዝለመኖ ይኅቦ።”
ማር ይስሓቕ፡ “ሓዊ ንላዕሊ እንተሊሑሙ ክትኅዞ ከም ዘይክእል፡ ከምኡ ድማ ጸሎት ጻድቃን ንሰማይ ክዓርግ ክትኃዝ ኣይትከኣልን። ከምቲ ሓረስታይ ኣብ ልዕሊ ባሕሪ ዝዘርአ ምህርቱ ከንቱ ዝኸውን ከምኡ ድማ ብቒም በቐልን ዝጽለ ጸሎት ከኣ ከንቱ እዩ። ንጸሎት ንጽህና ልቢ የድልዮ።”
2. ሓሳብካ ናብ ሰማይ (ኣንቃዕዶ ኅሊና)
ሓደ ካብ ኣበው “ኣብ ምድሪ ከሎኻ ኣብ ሰማይ ከም ዘሎኻ ይስመዓካ። ምኽንያቱ ነቲ ኣብ ምድሪ ዘሎ ኩሉ ከም ዘይናትካ ገይርካ ክትቆጽሮ ኢኻ። ብዛዕባ ቅዱስ ኣባ ድቒኖስ ክዝረብ ከሎ፡ ቅድስ ድቒኖስ ንጸሎት ኢዱ ክዝርግሕ ከሎ፡ ኣእዳዉ ቐልጢፈን ይወርዳ ነበራ። እዚ ኸኣ ብምሉእ ልቡ ናብ ሰማይ ስለዝኸይድ እዩ። ስለዚ ድማ ምስ አኃው ክጽሊ ከሎ፡ ኣእዳዉ ከይየልዕል ይጥንቀቕ ነበረ።
ሓደ ካብ ኣበው ፡ “ከገልግልን ክጽልን ከሎኹ ድኻም ዝበሃል ኣይስመዓንን። ምኽንያቱ ብዘይምንቅስቓስ ንመንፈስ ቅዱስ ዝብለኒ ስለዝሰምዖ እዩ። ነዚ እዩ፡  > (ሮሜ 8፡26) ዝበለና።”
ቅዱሰ ኣባ ይስሓቕ ክዛረብ ከሎ ከምዚ ይብል፡ “ምስ ቅዱስ ኣባ ቢመን ኮፍ ኢለ ኣብ ዝነበርኩሉ እዋን፡ ገጹ ብምግራም ተለዋዊጡ ሓሳቡ ምሳይ ኣይነበረን። “ኣባ ቢመን፡ ብምንታይ ትሓስብ ኣሎኻ፤” ደጋጊመ ድኅሪ ምሕታት፡ “ኣብ እግሪ መስቀል ኣብ ትሕቲ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ትበኪ ዝነበረት ኣዴና ቅድስት ቅዱሳን ድንግል ማርያም፣ ብተመሥጦ ተራእያቲኒ።” በለኒ። ብሓቂ ከምዚ ዓይነት ተመስጦ ክኅልወኒ ኩሉ ግዜ ይምነ ነበርኩ።” ይብል።
ንቅዱስ ስልያኖስ ዘካርያስ ዝስሙ ተማሃራዩ ምስ መጾ፡ ብተመስጦ ኣእዳዉ ንላዕሊ ዘርጊሑ ክጽሊ ከሎ ረኸቦ። ከይርብሾም ማዕጾ ዓጽዩ ንደገ ወጸ። ምሸት ሰዓት ትሽዓት ምስ ተመልሰ’ውን ከይተንቀሳቐሰ ከምታ ዝገደፎም ጸንሑዎ። ደጊሙ ሰዓት ዓሰርተ እንተተመለ ከምኡ ጸነሖ። ንኽሰምዑዎ ማዕጾ ኳሕኲሑ ኣተወ። ገና ኣብ ተመስጦ ነበሩ። “እንታይ ዲኹም ኰንኹም ኣቦና ሎምስ፤” ቅዱስ ስልያኖስ ኣቦ፡ ገና ኣብ ምስትንታኑ ስለዝነበረ፡ ዘካርያስ ኣብ እግሩ ተደፊኡ፡ “ከይነገርኩምኒ ኣይሓድገኩምን’የ” በሎ። ሕራይ በሎ እቲ ቅዱስ ኣቦ፡ “ነፍሰይ ካብ ስጋይ ከይተፈልያ ከለዋ ንዝኾነ ከይትነግር” ኢሉ ተላበዎ። ከምዚ እናበለ ድማ እቲ ምስጢር ምሉእ መዓልቲ ከይተንቀሳቐሰ ብዘይድኻም ክርእዮ ዝወዓለ ነገሮ። “ነፍሰይ ኣብ ሰማይ ተሰዊራ ጸነሐት። ኣብኡ ድማ ክብሪ ኣምላኽ ረኣኹ።” እናበለ ነቲ ዝረኣዮ ሰማያዊ ክብሪ ምዃኑ ነገሮ።
ቅዱስ ስልያኖስ ጀርዲን ማይ ከስቲ ከሎ፡ ገጾም ተሸፊኖም፡ እግሮም ኣበይ ከምዝዓለበት ጥራይ ዝርእዩሉ ቀዳድ ሓዲጎም ማይ የስትዩ ነበሩ። ብማዕዶ ዝዕዘቦም ዝነበረ ኣብ ጥቕኦም ምስ ቀረበ፡ “ንምንታይ ኢኹም ገጽኩም ሸፊንኩም ማይ ከተስትዩ ዝጸናሕኩም፤” ኢሉ ምስ ሓተቶም፡ “ተኽሊ ክርኢ ከሎኹ ብሓሳበይ ካብ ኣምላኸይ ከይስረቕ ፈራኅኩ።” ብምባል መለስሉ።
ኣብ ካልእ ኣጋጣሚ እዞም ቅዱስ ኣቦ ምስ ኣሕዋቱ ኮፍ ኢሉ ከሎ፡ ሃንደበት ወደቐ። ድሕሪ ቅሩብ ተበራቢሩ ክበኪ ጀመረ። እቶም ምስኡ ዝነበሩ ቅዱሳን ኣቦታት፡ “እንታይ ኰንካ ትበኪ ኣሎኻ፤” ክምልሰሎም ኣይፈተወን። ምስ ኣገደዱዎ ግና፡ “ናብ ሰብ ዝጠፍኣሉ ገሃነም እሳት ተወሲደ ጸናሕኩ፡ ብዙሕ ሰብ ክሳቐ ከሎ ረኣኹ። ብኽያቱ ክቆጻጸር ኣይከኣለን። ካብቲ ዝጽልየሉ ስፍራ ድማ ምውጻእ ኣበየ። ኩሉ ግዜ ድማ ገጹ ይሽፈን ነበረ፡ “እንታይ ክገብር ብርሃን ዝርኢ” እናበለ ድማ ንነፍሱ የዋርድ ነበረ።
ወስብሓት ለእግዚአብሔር ወበረከታ ለእግዝእትነ ቅድስት ድንግል ማርያም ወላዲተ አምላክ የሃሉ ምስሌነ ይሃሉ ለዓለመ ዓለም ኣሜን።
ኣምላከ ቅዱሳን መድኃኒ ዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ በረከቱም ረዲኣቱን ምሕረቱን የብዙሓልና። ኣማላድነት ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም፣ ተራዳኢነት ቅዱሳን መልኣኽቲ ፣ በረከተ ጻድቃን ሰማእታት ኣይፈለየና። አሜን።
ምንጪ፡ ቡስታን ኣልሩህባን (ገድሊ ኣበው ካብ ዓረበኛ ልሳን ዝተተርጎመ)
ወስብሐት ለእግዚአብሔር፣
ወለወላዲቱ ድንግል፣
ወለመስቀሉ ክቡር።


text:
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ኡርሻ ብዙሓት ሰባት ኣብ ቪላታትን ግራውትን ይነብሩ። ኣፓርትማ እውን ኣሎ። ነቶም በይኖም ዝመጹ ህጻናትን መንእሰያትን መንበሪ ኣሎ። Orsabostäder ዚብሃል ናይቲ ኮምዩን ትካል ክራይ ኣባይቲ ኣሎ፡ ከምኡውን ብዙሓት ብሕታውያን ኣካረይቲ። ገዛ ክትካረ ወይ መሬት ክትዕድግ ምስ እትደሊ ንሓደ ደላላይ ወይ ኣወዓዓላይ ርኸቦ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብታ ንእሽቶ ኡርሻ ብዙሓት ብሔራት ኣለዉ። ኣብዚ ካብ እተፈላለየ ዓሌታዊ ድሕረባይታ ዝመጹ ሰባት ብሓደ ይነብሩ። ብዘይካ ሽወደን ካልእ ቋንቋ ዚዛረቡ ብዙሓት እዮም፡ ምኽንያቱ እቲ ኮምዩን ካብ ነዊሕ ግዜ ናይ ስደተኛታት መቐበሊ ነይሩዎ እዩ። ኣብኡ ዚዝረባ ቋንቋታት፡ ሶማሊ፡ ዓረብ፡ ስዋሂሊ፡ ታይላንድ፡ ፊሊፒን፡ እንግሊዝ፡ ፈረንሳ፡ ሰርብያ፡ ክሮሽያ፡ ሃንጋሪ፡ ፋርስ፡ ላንከሲስካ፡ ትግርኛ፡ ስፓኛ፡ ቱርኪ፡ ኩርድን ፖላንድን እየን።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብዚ ግሩም ግሮሰሪታት፡ ባህላዊ ናይ ኣደባባይ ዕዳጋ፡ ቤትመግብን ካፈን ይርከብ። ኡርሻ እተፈላየን ህይወት ዘለዎን ማሕበራዊ ህይወት ኣለዋ። ኩሉን ንጡፋት ማሕበራት ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ደብተር ማሕበራት ክትረኽበን ትኽእል። ኣብኡ ኣስታት 140 ኣብ ናይ ዕረፍቲ ግዜ፡ ባህልን ሃይማኖትን ዘተኮራ ማሕበራት ኣለዋ። ኣብቲ ኮምዩን ስፖርትን ምንቅስቓስን ኩሉ ግዜ ኣሎ። ከምኡውን ናይ እግሪ ጕዕዞ ኣብ ተፈጥሮ።
ኣብቲ ኮምዩን ንነኣሽቱን ዓበይትን ዘሳትፍ ፍሉጥን ሃብታምን ዝዓቢ ዘሎን ናይ ሙዚቃ ህይወት ኣሎ። ኣብ ካምፒን ናይ ሞረዩስን ወዘተን ፕሮግራም ይረአ። እቲ ኮምዩን ናይ ኡርሻ ስፐልማን ዓዲ እዩ ከምኡውን ናይታ ኣብ ተለቪዥን ዝሰዓረት ኮርስላገት። ኩሉ ግዜ ሮቡዕ ኣብ ሓምለ ኡርሻይራን ነቲ ጎደናታትን ኣደባባይን ይወሮ። ኣብ
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብቲ ማእከል ከተማ፡ ቤትንባብ፡ ቤትጽሕፈት ዕዮን ማሕበራዊ ቤትጽሕፈትን ኣሎ። ኢካ፡ ኩፕ፡ ዊሊስ ኣብኡ ኣለዋ። ስካቱንቢን (ኣስታት 15 ኪ/መ ካብ ማእከል ከተማ) ግሮሰሪን ካልእን ኣለዋ። ኣብ ማእከል ከተማ፡ ኣቕሑ ገዛን ክሽነን ክዳውንትን ዚዕደጎ ሰከንድሃንድ ቡቲክ ኣሎ።
ኡርሻ ካብ ሙራ መገዲ 20 ደቓይቕ ብማኪና ርሒቓ ትርከብ። ኣብኡ ናይ ቀረጽን መድህንን ኣብያተጽሕፈት ኣለዋ። ኣብ ሙራ ኖረት ዓቢ ናይ ገዛን ክሽነን ኣቕሑ ዚሽየጦ ድኳን ኣሎ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ኩሉ ኮምዩን ናይ ህጻን ክንክን ኣሎ። ንዝያዳ ሓበሬታ ንምምሕዳር ህጻንን ምህሮን ተወከስ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ኡርሻ 5 ኣብ 14 ክፍልታት እተመቕላ ኮሙናዊ መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ። ከም መማረጺ ድማ ክልተ መውዓሊ ስድራቤትን ሓንቲ ድማ ናይ ህጻናት ቤትትምህርትን ኣለዋ። ናይቲ ኮምዩን ኣብያተትምህርቲ ደስ ዘብላን ጥቓ ተፈጥሮን እየን። ዝበዝሓ ናብ ዱርን ግሩም ትርኢትን ቀረባ እየን።
ንደቅና ዝኸውን ቀጥታ ምስ መባእታ ቤትትምህርቲ እተኣሳሰረ 4 ናይ ዕረፍቲ ክፍልታት ኣሎ (ሰለስተ ኮሙናዊ፡ ሓደ ብሕታዊ)። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ብዛዕባ ኣብያተትምህርቲ ህጻናትን ናይ ስድራቤት ገዛን ዝያዳ ኣንብብ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ Orsa Lärcentrum ንኣኻ በጽሒ ዝኾንካ ናይ ዓበይቲ ትምህርቲ ዕድል ኣሎ። ኣብኡ ኣንብብ/ጸሓፍ ኮርስ፡ ኤስኤፍኢ፡ ግሩንድቩክስ፡ ሰርቩክስን ብናይ ርሑቕ ትምህርቲ ምስ ተሓጋጋዚ ዚካየድ ናይ ካልኣይ ደረጃ ጽፍሒ ኣሎ። Scandinavian College ofTravel&Tourism (SCoTT) ናይ ኡርሻ ትምህርታዊ ማእከል ኮይኑ ምንሽርታትን ቱሪዝምን ጥዕናን ዚብል ኮርሳት ዝሓዘ ናይ ቱሪዝም ስልጠና ይህብ። ኣብ ሙራ ህዝባዊ ኮለጅ ከምኡውን Siljansutbildarnaኣሎ። ኣብኡ ብኮለጅ ደረጃ ናይ ርሑቕ ትምህርቲ ኪውሰድ ይከኣል።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ኡርሻ ሓደ ብዛዕባ ሕማምን ክንክንን ምኽሪ ዚህብ ማእከል ጥዕናን ናይ ሓኪም መቐበልን፡ ናይ ነርስ መቐበልን፡ ናይ ኣነባብራ መቐበልን፡ ናይ ምይይጥ መቐበልን፡ መሕረሲትን ናይ ኣደታት ጥዕናን ህጻናትን መንእሰያትን፡ ምሕዳስ ጥዕናን፡ ናይ ስደተኛታት ጥዕናን፡ ናይ በዓል ተራ መቐበልን፡ ናይ እግሪ ክንክንን ናይ ደም ምርመራን ኣሎ። እቲ ኣብ ሙራ ዘሎ ሆስፒታል ብዙሕ ናይ ክኢላታት ሓከምቲ መቐበሊ ኣለዎ። ንሱ ናይቲ ኣብ ሰሜንን ምዕራብን ዳላርና ዘሎ ህዝብን በጻሕን ናይ ህጹጽ ረድኤት ሆስፒታል እዩ። እቲ ካልእ ናይ ህጹጽ ረድኤት ሆስፒታል ኣብ ፋሉን ይርከብ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ቋንቋ ኣደኻ ብዘይካ ሽወደን ካልእ ምስ ዚኸውን፡ ምስቲ ኮምዩን ወይ ምስ ካልኦት ሰበስልጣን ኣብ እትራኸበሉ ግዜ ኣድላዪ ምስ ዚኸውን ተርጓማይ ኪህልወካ መሰል ኣሎካ። ናይ ትርጉም ሓገዝ ብብዙሕ ቋንቋት ይወሃብ። ነቶም እተመደቡ ስደተኛታት እቲ ኣገልግሎት ትርጉም ብናይ ቡርለንገ ቤትጽሕፈት ዕዮ ይወሃብ። ተርጓማይ ምስ እትደሊ ነቲ ናይ ስደተኛታት ኣተሓባባሪ ተወከሶ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ ኡርሻ ናይ Inlandsbanan መነሃርያ ባቡር ኣሎ። ንሱ ነቲ ናይ ሙራ-ኦስተርሱንድ-ሙራ መስመር የገልግሎ። ዝቐረበ ብ SJ ከምኡውን ብ Tåg i Bergslagen ዚመሓደር በዓል ክልተ መነሃርያ ባቡር፡ ኣብ ሙራ ይርከብ። ናብኡ ብኣውቶቡስ ብ Dalatrafikይኽየድ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ናይ ኡርሻ ቁጠባዊ ህይወት ብናይ ውሑዳት ሰብ ዋኒናት ዝቖመ እዩ፡ ግን ከኣ ኣብኡ ዓበይቲ ኢምብረዛታት ኣለዉ። ናይ ቱሪስት ንጥፈታት ኣዚዩ ኣገዳሲ እዩ። እቲ ኣብ ኡርሻ ቀንዲ ቤትጽሕፈት ዘለዎ Grönklittsgruppenከኣ ናይ ምዕባለና ሞቶር እዩ።
ብዙሓት ተቐማጦ ኡርሻ ናብ ሙራን ኣልቭዳለን ራትቪክን ናብ ካልኦት ናይቲ ከባቢ ከተማታትን መዓልታዊ ሰሪሖም ይምለሱ።


text:
ኣብ ሃገርና ምንፃል ጥንሲ ኣመልኪቱ ሓደ መፅናዕቲ ዕላዊ ኮይኑ!!
13/07/2010 ኣብ ሃገርና ዘሎ ናይ ጥንሲ ምንፃል ተግባር ኣመልኪቱ ሓደ መፅናዕቲ ኣብዚ ሰሙን ቀሪቡ ኣሎ። እዚ መፅናዕቲ ኣብ 2006 ዓ፤ም ጥራሕ ቁፅረን 447 ሽሕ ዝኾና ኣብ ኣፍላ ዕድመ ዝርከባ መናእሰይ ደቂ ኣንስትዮ ድቂ ቋፂረን ከምዝነበራ ብምሕባር ካብዚአን ዉሽጢ እተን 44% ዝኾና ዝቋፀርኦ ድቂ ብዘይ ድልየት ከም ዝነበረ እቲ መፅናዕቲ ይሕብር።
ካብዚ ልዕል ኢሉ ዝተገለፀ ቁፅሪ 44% ዉሸጢ ልዕሊ ፍርቂ ዝኾና እቲ ኣብ ከብደን ማዕልታት ይቖፅር ዝነበረ ምስ ሰቡ ንክፅምበር ዝተዳለወ ድቀን ነፂለን እየን እቲ መፅናዕቲ ከም ዝሕብሮ።
ኢትዮጵያ ካብ 2005 ዓ፤ም ጀሚሩ ኣብ ዙርያ ምንፃል ጥንሲ ኣመልኪታ ዘንበረቶ ሕጋ ብምልሕላሓ ስዒቡ ሓንቲ ጓል ኣንሰተይቲ ጥንሳ ንክትንፅል 5 ቅድመ ኩነታት ኣቐዲማ ክተማልእ ከም ዝግበኣ ኣቕሚጣ እያ።
እዚ መፅናዕቲ ከም ዝሕብሮ እቲ ኣብ ዙርያ ምንፃል ጥንሲ ዝነበረ ሕጊ ብምልሕላሑ ሞት ኣዴታት ክቕንስ ኪኢሉ እዩ። ቅድም 5 ዓመታት ኣብ ዝነበረ ግዜ ደቂ ኣንስትዮ ብዘይሕጋዊ ማለት እዉን ብባህላዊ መንገዲ ተጠቒመን ጥንሰን ንምንፃል እንትፍትና 32% ዝኾና ይሞታ ከም ዝነበራ ተነፂሩ። ሕዚ ግን ሕጋዊ መንገዲ ብምህላዉ እዚ ቁፅሪ እዚ ናብ 10% ወሪዱ እዩ ክብሉ ብዓል ሞያ መፅናዕትን ምርምርን ዶ/ር ዮዉሃንስ ዲባባ ይገልፁ።
ኣብቲ ወቕቲ እቲ ፀዲቑ ዝነበረ ሕጊ ምምሕያሽ ሰለ ዘድለየ ተመሓይሹ እዩ፤ ምኽንያቱ ድማ ይብሉ ዶ/ር ዮዉሃንስ ዲባባ፦
‘‘እቲ ቀዳማይ ነገር እቲ ሕጊ ንክመሓየሽ ምኽንያት ዝኾነ ናይ ኣዴታት ሞት ንክቕንስ ብምሕሳብ እዩ። በቢከባቢኡ ዝነብራ ኣዴታት ዘመናዊ ብዘይኮነ ኣገባብ ጥንሰን ንምንፃል እንትፍትና ናይ ምሟት ዕድለን ዝልዓለ እዩ ነይሩ። እቲ ካልኣይ ድማ መሰል ኣገልግሎት ጥዕና ስነ ተዋልዶ ንክረኽባ ብምሕሳብ እዩ።’’
እዚ መፅናዕቲ ኣብ ዝቐረበሉ ስዓት ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ጥንሲ ናይ ምንፃል ተግባር ኣመልኪቱ ዝፀደቐ ሕጊ ኢትዮጵያ ምስ ናይ ካልኦት ሃገራት ኣፍሪካ እንትነፃፀር ዝላሓለሐ ሙኻኑ ተገሊፁ እዩ። እዚ ብሙኻኑ ድማ ኣብዛ ሃገር ድቀን ብባህላዊ መንገዲ ዝንፅላ ቁፅሪ ደቂ ኣንስትዮ ዝተሓተ ከም ዝኾነ እዩ ዝተሓበረ።
ብፍላይ ካብ 15-19 ዓመት ኣፍላ ዕድመ ዝርከባ መናእሰይ ደቂ ኣንስትዮ ዝገብርኦ ናይ ጥንሲ ምንፃል ከይዲ ካብ ካልኦት ሃገራት ብዝሐሸ መልክዑ ኣብ ጥዕና ትካላት ከም ዝዉገን እቲ መፅናዕቲ ገሊፁ።
ኣብ ሃገርና ኢ/ያ ኣብ ኣፍላ ዕድመ ዝርከባ መናእሰይ ደቂ ኣንስትዮ ዉሽጢ 90.7% ዝኾና ርክብ ግበረ ስጋ ከም ዝጅምራ፤ ድሕንነተን ብዘይተሓለወ መንገዲ ነፀላ ደቂ ካብ ዝፍትና 4 ደቂ ኣንስትዮ እታ ሓንቲ በቲ ዝተሐላላኸ ባህላዊ ክዋነ ናብ ኣካላዉን ኣእምሮኣዉን ፀገም ከም ዝሳጠሓ ተገሊፁ። ፍልፍል፦Addis Standard
ካሕሳይ መሰለ@ድወት ፀብፂብዎ
ድምፂ ወያነ ትግራይ
ምንጪ ፅፁይ ሓበሬታ!