text:
ጸብጻብ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ኢትዮጵያ2021-07-08 07:18:10 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP News Read 485 times
- font size decrease font size increase font size
ኮሚሽነር ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ኢትዮጵያ፡ ዶ/ር ዳንኤል በቀለ ኣብ ኢትዮጵያ ዘጋጠመ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት መንቀሊኡ ኣብታ ሃገር ዘሎ ዘይተፈትሐ ፖለቲካዊ ጸገም ምዃኑ ገሊጾም። ዶ/ር ዳንኤል ኣብ ዝሓለፈ 3 ዓመታት ኣብ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ዘጋጠመ ግህሰት ሰብኣዊ መሰል ብዙሓት ላዕለዎት ፖለቲከኛታትን ስቪል ኣባላትን ኢትዮጵያውያን ከም ዝእሰሩ ጠቒሶም፡ ኣብ ክልል ትግራይ ዘሎ ግህሰት መሰላት ምስ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት ብሓባር ኮይኖም የጽንዕዎ ከም ዘለዉ እውን ኣረዲኦም።
እቶም ኮሚሽነር ምስ ማዕከን ዜና ቢቢሲ ኣብ ዝነበሮም ርክብ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ቅልውላው ዝጠንቁ፡ ናይ ብዙሓት ንጹሃት ሰባት ሞት፡ ምምዝባልን ምብራስ ንበረትን ከም ዘስዓበ ኣብሪሆም። ምስዚ ኣተሓሒዞም ሕጂ እውን እቲ ፖለቲካዊ ጸገም ስለ ዘይተፈትሐ እቲ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት እውን ቀጻሊ ከም ዘሎ ኣቃሊዖም። ብፍላይ ኣብ ትግራይ ብዛዕባ ዘሎ ኩነታት እቲ ዝተፈጸመ ግህሰት ዘለዎ ክብደትን ተሓታትነት ፈጸምቱን ብዝምልከት ኣብ ምጽናዕ፡ እቶም ነቲ መጽናዕቲ ዘካይዱ ዘለዉ ኣካላት ኣብ ትግራይ ንዝተፈላለዩ ክፍልታት ሕብረተሰብ የዘራርቡ ከም ዘለዉ ኣፍሊጦም። እቲ ኣብ ትግራይ ዝካየድ መጽናዕቲ ኣብ 3 ኣዋርሕ ክወዳእ መደብ ከም ዝነበረ፡ እንተኾነ ብጸጣዊ ምኽንያት ሓደሓደ ቦታት ምብጻሕ ስለ ዘጸገመ ካብቲ ዝተባህሎ ከይድንጒ ስኽፍታ ከም ዘለዎም ኣፍሊጦም።
ዶ/ር ዳንኤል በቀለ ኣብ ትግራይ ዘሎ ጥሜት ብዝምልከት፡ እቲ ጉዳይ ዝምልከቶም ኣካላት ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ብኣሃዛት ኣሰንዮም ዘቕረብዎ ኣሰካፊ ጸብጻባት ኩሎም ዝምልከቶ ኣካላት ክቕበልዎ ከም ዝግባእ ጠቒሶም። ኣብ ትግራይ ኣብ ዝርከባ ሆስፒታላት ብዋሕዲ መግቢ ዝሳቐዩ ህጻናት ከም ዝተዓዘቡ ኣይሓብኡን። ንክልል ኦሮምያ ኣብ ዝምልከት ከም ዝሓበርዎ ከኣ፡ ኣብቲ ክልል ሕማቕ ኣተሓሕዛ ኣብያተ-ማእሰርትን ኣብያተ-ፍርድን ከም ዘሎ ኣረጋጊጾም። ንጹሃት ስባት ብተኸታታሊ ብዝተዓጥቁ ሓይልታት ከም ዝቕተሉ’ውን ሓቢሮም።
ኩልና ከም እንዝክሮ’ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝሓለፈ 30 ዓመታት ክፍጸም ዝጸንሐን ጌና’ውን ዝፍጸም ዘሎን ዘስካሕክሕ ኩሉ ዓይነት ግህሰታት ብሰንኪ ኣብታ ሃገር ግሉጽነትን ናጻ መራኸብታትን ዘይምህላው ዝዛረቡ ኣካል ከምዘየለ ዝዝከር እዩ።


c: text/html

text:
መንግስቲ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ንሰብኣዊ ሓገዝ ክልል ትግራይ ዝውዕል ብUSIAD ኣቢሉ ተወሳኺ 152 ሚሊዮን ዶላር ከምዝሕግዝ ትማሊ ሓሙስ ኣፍሊጡ። እዚ ተወሳኺ ፈንድ ዩናይትድ ስቴትስ እቲ ቅልውላው ካብ ዝጅመር ንሰብኣዊ ሓገዝ ትግራይ ዘበርከተቶ መጠን ገንዘብ ናብ 305 ሚሊዮን ዶላር ክብ ኢሉ ኣሎ።ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳይ ወፃኢ ኔድ ፕራይስ ትማሊ ኣብ ዝሃቡዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ሰበስልጣን ምምሕዳር ጆ ባይደን ቅልውላ ትግራይ ብዝምልከት ምስ ዝተፈላለዩ ላዕለዎት ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ምዝርራቦምን ማዕረ ክንደይ ኣኽቢድና ከምእንሪኦ መራሕቲ ኢትዮጵያ ይፈልጡ እዮም ዝብል እምነት ከምዘለዎምን ገሊፆም ኣለው።
ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ነድ ፕራይስ እዚ ሓዱሽ ሓገዝ ንህይወት ኣድሕን ምግቢ፣ማይን፣ሕክምናን ክንክን ጥዕናን፣ንመፅለሊ፣ደቂ ኣንስትዮን ኣዋልድን ሓዊሱ ንሓደጋ ተቓላዕቲ ንዝኾኑ ወገናት፣ፆታ መሰረት ዝገበረ መጥቓዕቲ ንዝሕግዙ ሰራሕተኛታት፣ካብ ስድርኦም ዝተፈለዩ ቆልዑ ምስ ስድርኦም ንምርኻብ ንዝሕግዝ ፕሮግራምን ካልኦትን ዝውዕል እዩ ኢሎም።
በዚ ፈንድ እዚ USAID ልዕሊ 148,000 ሜትሪክ ቶን ቅልጡፍ ሓገዝ ምግቢ ከቕርብ እዩ።USAID ንኣርባዕተ ሚሊዮን ሰባት ዝኸውን ንኣስታት ሰለስተ ኣዋርሕ ዝቅልብ 206,000 ሜትሪክ ቶን ምግቢ ኣቕሪቡ ኣሎ ኢሎም።
ካብዚ ብተወሳኺ ዝወረዱ መግሃስትታት ሰብኣዊ መሰላት፣በደላትን ግፍዕታትን ብዝምልከት ተወሰኽቲ መረዳእታታት ምስ ዝወፁ ካብ ዝኾነ እዋን ንላዕሊ ሓለዋ ኣገዳሲ ምዃኑ በዚ ኣጋጣሚ ክንሕብር ንደሊ ኢሎም።
ምምሕዳር ጆ ባይደን ኣብ ቅልውላው ትግራይ ብዝምልከት ምስ ዝተፈላለዩ ላዕለዎት ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ብቐጥታ ፅምዶ ምክያዶም ብምሕባር ኣማኻሪ ሃገራዊ ድሕነት ጄክ ሱልቫን ምስ ምኽትል ቀዳማይ ምንስቴር ደመቀ መኮነን፣ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ብሊንከን ምስ ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ፣ሰኔተር ኩንስ ናይ ፕሬዝዳንት ባይደን መልእኽቲ ሒዞም ናብ ኢትዮጵያ ምጉዓዞም ብምዝርዛር ኣብ ኩሎም ፅምዶታት መልእኽታትና ንፁራት እዮም ኢሎም።
‘’ኣብ ኩሎም ፀምዶታትና መልእኽታትና ተመሳሳሊ እዩ’’ ዝበሉ ንሶም ‘’ብዛዕባ ከቢድ ሰብኣዊ ኩነታት ህዝቢ ትግራይ ብዝምልከት ካብ ትግራይ ይወፁ ዘለው ፀብፃባት ኣዚዩ የተሓሳስበና።ኣብ ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዝ ንክቐርብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ቀረባ ምግላፁ ብደስታ ንቕበሎ እንተኾነ ግን ምስቲ መፅብዓ ዝቃደው ተግባራት ንደሊ ኢና’’ ኢሎም።
ካብ ኣዲስ ኣበባ ይስምዑ ዘለው ይትግበሩ ምዃኖም ምክትታልና ክቕፅል እዩ፤ክበፅሕ ክረጋገፅ ንፅውዕ ኢሎም።
ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ኣሕመድ መንግስቲ ኤርትራ ወታደራቱ ካብ ኢትዮጵያ ንምውፃእ ምስምምዑ ምግላፆም ተተባቢዒና ኢና ዝበሉ ወሃቢ ቃል ኔድ ፕራይስ እቲ ቃል ግብራዊ ዝገብር ብዘይውዓልን ምሉእን ምውፃእ ሓይልታት ኤርትራ ክንሪኢ ንደሊ ኢና ኢሎም።
ተፃብኦ ጠጠው ምባልን ሓይልታት ኣምሓራን ናብ ትግራይ ምውፋር ጠጠው ክብል ኣገዳሲ እዩ ኢሎም።
ተፃብኦ ጠጠው ምባልን መንግስትቲ ኢትዮጵያ ሓይልታት ኣምሓራ ኣብ ትግራይ ምውፋሩ ከብቅዕን እዞም ክልተ ነገራት ኣብ ትግራይ ዘይተገደበ ሰብኣዊ ተበፃሕነት ንምርግጋፅ ኣገደስቲ ምዃኖም ንፈልጥ ኢና።ዘይተደረተ ተበፃሕነት ንምርግጋፅ መንግስቲ ተወሰኽቲ ኣገባባት ክትግበር ንፅውዕ ኢሎም።
ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይን መንግስቶምን ንክብደቱ ፃውዒት ዩናይትድ ስቴትስ ማዕረ ክንደይ ተረዲኦምዎ ንዝብል ዝቐረበሎም ሕቶ ፕራይ ‘’መሪሕነት ኢትዮጵያ ማዕረ ክንደይ ብርዝነት ከምዝሓዝናዮ ይፈልጡ እዮም ዝብል እምነት ኣለኒ።እቲ መሪሕነት ብቐጥታ ካብና ዝሰምዖ መልእኽቲ እዩ።ብዝተፈላለዩ መሓውራትናን መልእኽተኛታትን ዘብፃሕናዮ መልእኽቲ እዩ።ሕዚ እውን ደጊመ ንምግላፅ እቲ መልእኽቲ ተመሳሳሊ እዩ’’ ኢሎም።
ስኽፍትታትና ካብ ትግራይ ብዝወፁ ፀብፃባት ዝተመስረቱ ምዃኖም ምስጢር ኣይኮነን ዝበሉ እቶም ወሃቢ ቃል ሰብኣዊ ሓገዝ ንምቕራብ ነዊሕ ርሕቐት ተጓዒዝና ኢና ኢሎም።ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ሃገራዊ ልምዓት ጉጅለ ግብረ መልሲ ሓገዝ ሓደጋ DART ናብ ትግራይ ከምዘዋፈረ ገሊፆም።
ኣብ ቅድሚት ዘሎ ዕማም እዞም ካብ ኣዲስ ኣበባ ይወፁ ዘለው ሃንፅቲ መግለፅታት ብጭቡጥ ስጉምታት ክዕጀቡን ኣብ ትግራይ ምስ ዝተፈጥረ ሰብኣዊ ቅልውላው ዝምጥን ኣብ ምክትታል መሪሕነት ኢትዮጵያ ከምዝሰሑ ኣይንጠራጠርን ኢሎም ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ኔድ ፕራይስ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ዘይወጽእ ሓዘን፣ ኣየ ዘመተ! ንጉስ ሄባል! ወየ ዶ ክብለልኩም።
[gview file="http://demo.archive.assenna.com/wp-content/uploads/2013/10/Collected_Poems_4.pdf"]
[embed]http://demo.archive.assenna.com/wp-content/uploads/2012/04/mot-knana-bAlena.pdf[/embed]
[embed]http://demo.archive.assenna.com/wp-content/uploads/2012/03/Aba-Guayla-21-Ametat.pdf[/embed]
ካልኣይ ምዕራፍ መጽሓፍ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’ ብዛዕባ ድርብ ኪዳን ናይዝጊ ክፍሉን ኢሳይያስን ኢዩ ኣስፊሩ ዘሎ፣ “ኣቦይን ኣደይን ነንበይኑ ጸሎቶም” ከም ዝበሃል ድግም። ኣብ ጉዳይ ገበነኛ ናይዝጊ ክፍሉ ጸሎትናን ጸሎት ኢሳይያስን ነንበይኑ ኢዩ ጸኒሑ፣ ሕማም ናይዝጊ ክፍሉ ኣብ ንዝክረሉ ዝነበርና ግዜ። ‘ከቢድ ሕማም ካብ ሞት ነይሓልፍ’
“…ሓደ ካብቲ ቀንዲ ዘዐወተና ረቛሒታት ምዕቃብ ምስጢር ኢዩ። ስለዚ ምስጢር ክትዕቅቡ ኣለኩም። ኣነን ኢሳይያስን እንፈልጦ ናይ ሳሕል ምስጢር ንህዝቢ ኤርትራ እንተዝንገሮ፣ ብሙሉኡ እዚ ህዝቢ’ዚ ምተጸለለ ነይሩ።” ቃል ናይዝጊ ክፍሉ ሚኒስተር ዜና ኣብ ዝነበረሉ ግዜ ንኣኼባ ሓለፍቲ እቲ ሚኒስትሪ ካብ ዝበሎ።
ሞት ገበነኛታት ህግደፍ ክቕጽል ኢዩ።
“ዱላ ግርም መድሃኒት ኢያ! ደርግ ብዱላ ምስ ተደሰቐ ኢዩ እሺ ሐራይ ኢሉ ኣብ ኣትላንታ ዝተባህለት ከተማ ብሰላም ንክዘራረብ ተቐሲቡ። ሕጂ’ውን ክሳብ መንግስቱ ሃይለማርያም ስዩም ዝብልን ናጽነት ኤርትራ ጋህዲ ዝኸውንን ብዱላ ክዝበጥ ጥራይ ኢዩ ዘለዎ። እቲ ምንታይ ሰላም ንደርግ መዘናግዒ ገበጣ’ምበር መሰረታዊ ፍታሕ ንምምጻእ ዝጀመሮ ጉዳይ
ርሑስ ሓድሽ ዓመት 2012 ንኩሉኹም ተኸታተልቲ ጽሑፋት ደምበ ኣለና። ንኣመንቲ ክርስትና ኤርትራውያን ከኣ ርሑስ በዓል ልደት ይግበረልኩም!! ከምቲ ነፍስ-ሄር ኣቦና ሓርበኛ ወልደኣብ ወልደማርያም ኣብ ናይ ቀደም መጽሓፎም፦ ‘ቂም-ቂም ሰዓት ኣኺላ’ ዝበልዎ፤ እነሆ ድማ ሎሚ መዓልቲ ምስ መዓልቲ፣ ሰሙን ድማ
ኣብ ኩሉ ኩርንዓት ዓለም ዘለኹም ደቂ ህዝቢ ኤርትራ ዝኸበረ ሰላምታይ ይብጻሕኩም። እነሆ እምበኣር እቲ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’ ከምኡ’ውን ‘ዋዜማ ዘመነ-ቅብጸት ኢሳይያስ’ ብዝብል ኣርእስትታት ቅድሚ ዓሰርተ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ዝተጀመረ፤ 35 ክፋላት ጽሑፋት ‘ኣለና’ ናብ መደምደምታ በጺሑ ኣሎ። በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ንኩላቶም ኣብ መርበባብት ኢንተርነት ብተገዳስነት ዝሰቐልዎ፤ ብረድዮታት
ብሰንኪ ሕንቃቐን ምሒር ጥንቃቐን፣ ዝናን-ባህታን ትርጉም ስኢኖም ናጽነትን ሱቕታን ድማ ስኒት ስኢኖም ዝብል ተኸታታሊ ጽሑፍ፣ ኣብ’ዛ ኤርትራና ወሪዱ፣ ንአኮኖሚ ፖለቲካን ማሕበራውን መዳያትና ልቡን ቀልቡን ኣጥፊኡሉ ዘሎ ቅልውላው ብዓቕመይ ከንጸባርቕ ዝፍትነሉ ዘለኹ ጻዕሪ’ዩ። እወ እቲ ጸገም ኣበይ’ዩ ዘሎ መፍትሒኡ ሃሰስ ምእንቲ ክንብሎ’ዩ እቲ ጻዕሪ።
ቅድሚ ሕጂ’ውን ዓውድኻ
ብሰሙኑ! ሃገራዊ ኮሚሽን ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ዓቢ ውራይ ኢዩ ክቕኒ፤ ውራይ ሃገራዊ ጉባኤ። ሃገራዊ ጉባኤ ፍረ ሃገራዊ ቃልሲ ኤርትራውያን ስለዝኾነ፣ ንውጽኢቱ ብሃንቀውታ ክንጽበዮ ባህርያዊ ኢዩ። ንዝጎዓዞ መንገዲ ሽግ ክንውልዓሉ፣ ንዝበጽሖ ደረት-ትርኢት ድማ እምነ-ኩርናዕ ከነቐምጠሉ ዝግባእ’ኳ እንተኾነ፣ ማዕረ ባህጊ ህዝቢ ኤርትራ ንክሰርሕ ማዕጾ ኮሚሽን ካብ ዝኹሕኳሕ
ርሑስ በዓል ዒድ ኣል-ኣድሓ ኣልሙባረክ!
ህዝቢ ኤርትራ ናብ መጋርያ ጥፍኣት ኣብ ዝተሰንደወሉ ግዜ፣ ንሕልና ኣዴታት ዝድብስ ሰብ ኣብ ዝተሳእነሉ ዘመን ኣካሒዳ፤ “እዚ ውን ይሓልፍ!”ዝብል ማህሌት፣ ኣብ ጽላት ምድረ-በዳ ሲናይ ኣንቢብና። እዚ ማህሌት’ዚ ኣብ መወዳእታ ምፍናው ሂወት፤ ብደም ኤርትራውያን መንእሰያት ዝተጻሕፈ ናትና ቃላት ኢዩ። ትሩፍ ድሕሪ ደጊም!
ኩላትና ኤርትራ ኢዩ ድምጽና። ንግሆን ምሸትን ጸሎትና፣ መኣዲና ክንጅምር ክንውድእ ኤርትራ ኢና እንብል። እወ እቲ ምንታይ ንሳ ዝለዝኾነት ውርሻና።
ኦ…መኮንናት ኤርትራ! ዕድመ ገበነኛ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንምንዋሕ፣ ነታ ሰባብ ኤርትራውያን ዘጽነተት በትረ ስልጣኑ ንምሕላውን ስቓይ ሓሙሽተ ሚልዮን ህዝብኹም ንምኽዕባትን፤ ‘ተር ከም ዓተር’ ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ ተተቲዕኩም
ሰላም ተኸታተልቲ ጽሑፋት ዋዜማ ዘመነ ቅብጸት ኢሳይያስ! ቁሩብ ስራሕ ስለዝጸዓቐኒ ዝግ ኢለ ቀንየ’ሞ እነሆ ተኸታታሊ ጽሑፍ ደምበ ኣለና። ቅድም ቀዳድም ነቶም ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ኣብ ሙሉእ ዓለም “ስመር” ብዝብል ቴማ ብሰላማዊ ሰልፊታት ዝምክቱ ዘለዉ ኤርትራውያን ብሓፈሻ፣ ኤርትራውያን መንእሰያት ድማ ብፍላይ ክብሪ ይወሃቦም። ንህዝቢ ኤርትራ ጸባ
ርሑስ በዓል ቅዱስ ዮሓንስ!
ሰላም ክቡራት ደቂ ኤርትራ! ብቕንያቱ ብዓበይቲ ሃገራውያንን ሃይማኖታውያንን በዓላት ተኸቢብና ኢና ቀኒና።
ዮሃና ንወርቃዊ ኢዮቤልዩ /መበል 50 ዓመት/ ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ፣
ዝኸበረ ሰላምታን ሰናይ ምንዮትን ነቲ ስለ ናጽነት ሃገር ክብል ንሰላሳ ዓመታት ሱባኤ ኣትዩ ፍረ-ጻማ ናጽነት ዝረኸበን፤ ክብርታቱን መሰላቱን ብህግደፍ ዝተጨውየን ኣስላማይ ክስታናይ ወዲ ኤርትራ።
‘ርሕስቲ ኣንጭዋስ ኣብ ጉድጓዳ ቅሚጦ ይስራሓላ’ ዝበሃል ድንቂ ዝኾነ ምስላ ኣበው ከምዚ ሎሚ ኣብ ምድረ–ገጽ ኤርትራ ዘሎ፣ ካብ ዝተጋደለ ዘውደልደለ ዝነብረሉ ግዜ ኢዩ።
ሰላም ክቡራት ተኸታተልቲ ‘ዋዜማ፡ ዘመነ-ቅብጸት ኢሳይያስ!’ ቅድሚ ስሳ ዓመታት ኣብ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ከም ዝተራእየ ዝንገረሉ መሰክሕ ድርቂ ዳግማይ ኣንጸላልዩና ኣሎ።
ብትኽክል ምግምጋም ካብ ጌጋን ባዕላውነትን ዘድሕን ጥበብ ኢዩ። ደምበ ኣለና ከም ህዝብና ብዝቐሰምናዮ ግብራዊ ተመኩሮ፣ ሓባራዊ ጉዕዞ ስንጭሮታትን ተረተር ሳሕልን፣ ንነፍስ-ወከፎም እዞም ሎሚ ኣብ ዘመነ-ኣካሒዳ ብመንፊት ኢሳይያስ እናተመመዩ ዝመጹ መራሕቲ ህግደፍ፤
ኣብ ናይ ሎሚ ርክብና፣ ንኩላትኩም ብምቛም “ሃገራዊ ምንቅስቓስ ደምበ ኣለና” ዝተሰመዓኩም ሓጎስ ንምግላጽ ናይ ዮሃና መልእኽቲ ዝሰደድኩም ብሓበራ፤ ብፍላይ ከኣ መራሕቲ ሃይማኖት ክልቲኡ እምነታትና፣ ውድባት፣ ሰልፊታትን ሓለፍቲ ብሄራዊ ምንቅስቓስን ብልቢ አመስግነኩም። እቶም ብዛዕባ ጉዳይ መጽሓፍ ዝሓተትኩም ድማ ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ብተደጋጋሚ ዝበልኩዎ፣ ኣነ ኣዳልየ ካብ ዝውደኣ ሓያሎይ ኣዋርሕ ገይራ ኣላ።
ጀርመን ኣብ ኣርበዓታት፣ ኤርትራ ኣብ ዘመነ-ሚለንየም!
ብድሕሪ ኲናት ባድመ፣ ብፍላይ ድማ ኣብ እዋን ሚለንየም ጉሒላ ኢሳይያስ ‘ተንኮለኛ ጉድጓድ ንኮዓቲኣ’ ኮይኑዎ፤ ህድኣትን ሰላምን ኣይረኸበን። እዛ ዘለናያ ዓመተ-2011 ከኣ ገበነኛ ኢሳይያስ፣ ካብ ኣዲስ ኣበባ ተኾልኲሉዎ ዝወፈረ ናይ ጥንቲ ድጉል ሕልምታቱ ዝቐበጸላ ዓመት ኢያ። “
ርሑስ በዓል ትንሳኤ፣ ንኩሉኹም ምእመናን ክርስትና!
“ጽሑፍ ይነውሕ ኣሎ” ዝብል ተደጋጋሚ ርእይቶ ተኸታተልትና ክንቅበል ጸኒሕና ኢና። ስለዚ ካብዛ ክፋል እዚኣ ንደሓር ኣብ ክንዲ 6-7 ገጻት፤ ናብ 4-5 ገጻት እናኣሕጸርና ክንቅጽል ኢና። ኣብዘን ዝሓለፋ ሸሞንተ ኣዋርሕ ደምበ ኣለና ኣርባዕተ መድረኻት ተሰጋጊሩ ኣሎ። 1) ሓበሬታ /Information/ ካብ ምጅማር ጽሑፍ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’ ክሳብ መደምደምትኡ መበል 20 ክፋል ሓበሬታ ናብ ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ህዝቢ ኤርትራ ኣገዳሲ ሓበሬታ ኣመሓላሊፉ ኣሎ። በዚ ድማ ንኩላተን ናይ ኤርትራውያን መርበባት ኢንተርነት፣ ንድምጺ ኣሰናን ንማሕበረ-ሰባዊት ረድዮ ወጋሕታን ዓቢ ምስጋና ነቕርብ።
መሪር ሓዘን ህልቂት
ልዕሊ 325 መንእሰያት ኤርትራውያን ደጊምና ንዘክር!
ሓዘን ኤርትራውያን መመሊሱ ይቕጽል ኣሎ። ጉዳም ዘመን! ኣብ ምድሪ ቤትን ቅርዓትን ጥራይ ዘይኮነስ፤ ኣብ ርእሲ ነፍስ-ወከፍ ኤርትራዊ ናይ ሓዘን ዳስ ተተኺሉ ኣሎ።
ክቡራንን ክቡራትን ደቂ ኤርትራ! ትማል ዓቢ እምባ ኤርትራውያን ፈሪሱ!!! ሞት 325 ዜጋታትና ሰሚዕና። እዚ ረዚን ሃገራዊ ሓዘን ኣብ ውሽጥና ኮይኑ ኣብ ዝሰራሰረሉ ግዜ፣ ዝርንዝሕ ነቢዕና።
መደምደምታ ዘይብሉ ጉዳይ የለን’ሞ፣ እዚ መበል 20 ክፋል ጽሑፍ’ዚ መደምደምታ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’ ክኸውን ኢዩ። ምስ እዋናዊ ኩነታት ሃገርናን ከባቢናን ጉያ ኣብ ዘድልየሉ ዘሎ ወሳኒ ናይ ለውጢ ግዜ፣ ዝቕጽሉ ጽሑፋት ኣለና፦ “ዋዜማ፣ ዘመነ- ቅብጸት ኢሳይያስ!” ብዝብል ኣርእስቲ ክትክኡ ኢዮም።
ሰላም ኣብ ዘዘለኹሞ ክቡራት ደቂ ኤርትራ! ብፍላይ ድማ ብምኽንያት 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቀንስትዮ፣ ንኹለን ኤርትራውያን ደቀንስትዮና ናይ ቃልሲን ጽንዓትን ሰላምታ ይብጻሕክን።
ከምቲ ንቡር፣ ብሰላምታ እየ ክጅምር። ሰላም ንክቡራንን ክቡራትን ተኸታተልቲ ጽሑፋት ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። ብድሕሪ ክፋል 16 ንኣቶ ዓብደላ ኣደም ብዝምልከት፣ ኣብ ቅትለት ስዒድ ሳልሕ ከም ዘይወዓለ ዝጸሓፍኩዎ መአረምታ፤ ብዙሓት ዜጋታት ቅዱስ ርእይቶኦም ጽሒፎሙለይ ኢዮም። እቲ ዘይጋገ እቲ ዘይሰርሕ ሰብ ጥራይ ኢዩ ዝብል ርእይቶ ከኣ ኣሎኒ።
ኦ! ጅግና ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ!
ካብ ጀነራል ክሳብ ኮፕራል፣ ተጋዳላይን ኣባል ሃገራዊ ኣገልግሎትን፤ ብዝተፈላለየ ማዕረግን ሓላፍነትን ኣብ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ንዕድመ ውልቀ መላኺ ኢሳይያስ ኣብ ምድልዳልን፣ ስቅያት ገዛእ ርእስኻን ህዝብኻን ኣብ ምንዋሕን ብዘይ ድሌትካ ተዕወንውን ዘለኻ ጅግና ኤርትራዊ!
ሰላም ክቡራት ተኸታተልቲ ጽሑፍ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። ብድሕሪ ክፋል መበል 15 ናይዚ ጽሑፍ፣ ንክፋል መበል 16 ብዓቢ ሃንቀውታ ክትጽበዩ ከም ዝጸናሕኩም ይስደደለይ ካብ ዝነበረ መልእኽቲታት ተገንዚበ።
ኣብ ባህሊ ብሄረ ትግርኛ፣ እቶም ጨጓራት ዳናጉ ዓርኪ ሕልፎት ብድርብ ኮቦሮ ንሸውዓተ ጎረቤት ክንቕንቑ ምስ ሓደሩ፤ ኣብ ኣጋ ወጋሕታ ድኻም ይስምዖም ኢዩ።
“…ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ካርቱም ሱዳን ዝነበረ ዓብደላ ኣደም፣ ህዝቢን መንግስቲን ኤርትራ ዘሰከምዎ ሓላፍነት ክሒዱ ሃዲሙ ኣሎ።” ኣብ ኣጋ መወዳእታ ዓመተ-2002 ብረድዮ ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ ዝተቓልሐ ዜና ኢዩ ዝነበረ።
ኣለና ኣብ ኩሉ ኤርትራዊ መንፈስ ዘለዎ ከባቢታት ዓለም። ኣለና ኣብ ዱሮ ዕሰሌ ኤርትራ! ኣለና ኣብ ዱሮ “ገዓት ሓምሊ ውጻእ ገዓት ጠስሚ እቶ” ኣብ ዝበሃለሉ ቅነ ጽንዓትን ጋማን!
ሰላም ክቡራት ተኸታተልቲ፤ ኣለና! ክሳብ እታ ኣብ መቓብር ኢሳይያስ እትቦቅል ተኽሊ ሰላምን ዲሞክራሲን እንርኢ…ክሳብ ምስ ገበነኛታትን ድርብ ገጻት ህግደፍን ኣብ ቅሉዕ መጋባእያ ቤት ፍርዲ እንራኸብን ድማ ክንህሉ ኢና። እቲ ምንታይ ሎሚ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ድርኩኺት ዓወት፤ ኢሳይያስን ቃፍላይ ህግደፍን ከኣ ናብ ኣፈፌት መቓብር ስለዘለዉ። ሎሚ መርድእ ኢሳይያስ ንክንሰምዕ ለይቲን መዓልቲን ኣእዛንና ኮኲዕና ጽን ንክንብል ደወልን ሃገራዊ ነጋሪትን ይሃርም ኣሎ። ሎሚ ኢሳይያስ ኣይኮነን ምውዳቕ ኣብዩ ዘሎ፤ እንታይ ደኣ ንሕና ኢና ብሰንኪ እቶም ህግደፍ ዘዋፈሮም ሳተላይታት ከም ኣሳትያ ኣኽላባት ኮይኑ ድምጽና።
ኣለና፤ ንዝተቐብረን ዝተረስዐን ታሪኽ ጀጋኑ ኤርትራውያን ምንጋር’ምበር ክንዮኡ ዝመጣጠር ዕላማ የብልናን። ኣለና ኤርትራዊ ትንሳኤ ኢዩ! ኣለና ኣብ ውሽጢ ኤርትራን ኣብ ወጻኢ ሃገራትን! ኣለና ብጋህዲን ብስዉርን።
ህዝቢ ኤርትራ ብሰንኪ ጨፍጫፊ ስታሊናዊ ሜላ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ንበይኑ ኣብ ውሻጠ ገዝኡ’ምበር ኣብ ጽርግያ ኮይኑ ዓው ኢሉ ንክዛረብ ኣይተዓደለን።
ብ 1991 ጋማ ናጽነት ክትኣስር፣ ኣኽሊል ሓርነት ክትጉምጎም ዝተጸበናያ ኤርትራ፣ ብሰንኪ ሕዱር ሕማም ውልቀ-መላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ን20 ዓመታት ክርዳድ ፈርያ። ህዝቢ ኤርትራ ንዕስራ ዓመታት ብከንቱ መብጽዓታት ንከንባሁቕ ተገዲዱ።
ኣብዘን ውሑዳት መዓልታት፣ ኣብ ሙሉእ ዓለም ካብ ዘለዉ ኤርትራውያን፣ ከምኡ’ውን ካብ ኢትዮጵያውያን ኣሕዋት ብዙሕ መልእኽቲ ተቐቢለ።
ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንነዊሕ ዓመታት ኣንጻር ኤርትራውያን ቀጭ-ሕርሙ ኣነጻጺሩ፣ ጎበዝ ሃገር ዝወድአ ሕሱም ሰብ ኢዩ።
ኣብ ሓሙሻይ ክፋል ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ ኣትየዮ ብዝነበርኩ መብጽዓ፣ ቅንጸላ ተጋዳላይ ኢብራሂም ዓፋ ብዓቕመይ ክትርኽ እየ።


text:
Radio Erena: 01 March 2020
ትማሊ 29 ለካቲት፣ ኣብ 4 ዓመት ሓንሳብ እትመጽእ ፍሉይቲ ዕለት ኮይና’ያ ሓሊፋ።
ወርሒ ለካቲት ኣብ 28 መዓልታት ክትውድእ እንከላ፣ ኣብ ነፍሲወከፍ 4 ዓመት ግና ሓንቲ መዓልቲ ትውሰኽ’ያ።
ኣብዛ ዕለት ዝውለዱ መብዛሕትኡ ግዜ ዕለት ልደቶም 28 ለካቲት ወይ ባሕቲ መጋቢት ከብዕሉ’ዮም ዝግደዱ።
በዚ ምኽንያት፣ 29 ለካቲት ዝተወልዱ ብፍሉይ እንኳዕ ናብ ሓቀኛ ዕለት ልደትኩም ኣብቅዓኩም ዝብሃለሉ ኣጋጣሚ’ዩ ኔሩ።
ወርሒ ለካቲት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ራብዓይ ዓመት ሓንቲ መዓልቲ ትውሰኸሉ ምኽንያት ክዝርዘር እንከሎ፣-
• ሓደ ዓመት: መሬት ኣብ ዙርያ ጽሓይ ዜራ ምሉእ ዑደት ክትገብር ዝወስደላ ግዜ’ዩ።
• ሓደ ዓመት ድማ 365 መዓልታት ዝሓቖፈት እያ። እንተኾነ መሬት ኣብ ዙርያ ጽሓይ ምሉእ ዑደት ክትገብር 365. 242189 መዓልታት 365 መዓልታት 6 ሰዓታት 48 ደቃይቕን 45 ካልኢትን ይወስደላ።
• ስለዚ’ምብኣር፣ ሓንቲ ዓመት 365 መዓልታት ጥራይ ዘይኮነት 365 መዓልታትን + ርብዒ መዓልትን እያ ማለት እዩ።
• ን 3 ዓመታት ዝተኣኻኸበ ረርብዒ (1/4) መዓልታት ኣብ ራብዓይቲ ዓመት ናብ ምሉእ መዓልቲ ስለዝድመር ድማ ኣብ ነፍሲ ወከፍ 4 ዓመት፣ ኣብ ወርሒ ለካቲት ሓንቲ መዓልቲ ትውሰኻ ማለት’ዩ።
• እዛ ሓንቲ መዓልቲ እንተዘይወሲኻ ኣብ 100 ዓመት ናይ 24 መዓልታት ሕጽረት/ዋሕዲ መጋጠመ። እዚ ድማ ናይ ወቕትን ወርሕን ኣቆጻጽራ ምዝንባዕ ምፈጠረ። ነዚ ንምትዕርራይ እያ ድማ ለካቲት 29 ተወሲኻ።
• እዚ፤ ኣብ ግረጎርያን ዓውደ ኣዋርሕ ክኸውን እንከሎ ኣብ ናይ ግዝእ ወይ ኮፕቲክ ዓውደ ኣዋርሕ ድማ ኣብ 4 ዓመት ኣብ ጳጉሜን ሓንቲ መዓልቲ ትውሰኽ እያ።
• ኣብ ርእሲ’ዚ ሓንቲ መዓልቲ 24 ሰዓታት ዘይኮነ 23 ሰዓታትን 56 ደቒቕን 4 ካልኢትን ምዃና’ውን ክኢላታት ስነ-ቖዝሞስ የረድኡ።


text:
Radio Erena: 27 March 2020
ኣብ ኤርትራ፣ ምስ ስግኣት ኮርና ቫይረስ ተተሓሓዙ፣ ዋጋታት መሰረታዊ ሃለኽቲ ነገራት ብዕጽፍታት ክዛየድ ምጅማሩ ምንጭታት ኤረና ሓቢሮም።
ከም ኣእካል፣ ሽኮር፣ ፓስታን፣ ዘይትን ዝኣመሰለ መግብታት ኣብ ዕዳጋታት ክሰኣን ምጅማሩ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት፣ ህዝቢ ኣቐዲሙ ዝሸመቶ ኣእካል ንምጥሓን ሸበድበድ ክብል ይርአ ምህላዉ ጠቒሶም።
መንግስቲ ብወገኑ፣ ዋጋታት ሃለኽቲ ነገራት ካብቲ ዝተመደበሉ መጠን ኣኽቢሮም ዝሸጡ ይኹኑ፣ እንሃለዎም ናብ ዕዳጋ ከይቀርብ ዝሓብኡ ነጋዶ፣ ናይ ገዛ መቕጻዕትን ምስራዝ ናይ ንግዲ ፍቓድ ዋኒን ዝኣመሰለ ስጉምቲ ክወስድ ምዃኑ የጠንቅቕ ኣሎ።
እቲ መንግስቲ፣ ኣብዚ 10 መዓልታት ተራእዩ ምስ ዘሎ ሸበድበድ ዕዳጋ ተተሓሒዙ፣ ዛጊት ካብ 70 ክሳብ 80 ዝኾና ትካላት ንግዲ ከምዝቐጽዐ ኣገልግሎት ዜና ኤርትራ ኣብ ናይ 26 መጋቢት ዜንኡ ገሊጹ’ዩ።
እተን ትካላት፣ ካብ 3 ክሳብ 25 ሽሕ ናቕፋ ካብ ናይ ገንዘብ ክሳብ ምዕሻግ ዝበጽሕ መቕጻዕቲ ከምዝበየነለን እቲ ናይ መንግስቲ ማዕከን ዜና ኣነጺሩ።


text:
ኣብ ኤርትራ ብምኽንያት ስግኣት ለበዳ ቫይረስ ኮሮና፡ ኣብ 2020 ተቋሪጹ ዝነበረ ኣገልግሎት ህዝባዊ መጓዓዝያ ኣውቶቡሳት ሎሚ 29 መጋቢት,2021 ብከፊል ጀሚሩ። እቲ ሎሚ ሰኑይ ዝጀመረ ኣገልግሎት ህዝባዊ መጓዓዝያ ካብን ናብን ኣብ ውሽጢ ከተማ ኣስመራን ኣብ ካልኦት ዝተመርጻ ከተማታትን ዓድታትን ዝወሃብ ኣገልግሎት ኮይኑ ብውሱን ዓቕሚ ንፈተነ ዝተጀመረ ከምዝኾነ ተፈሊጡ’ሎ።
ቤ/ጽ ህዝባዊ መጓዓዝያ ዞባ ማእከል ንተገልገልቲ ኣብ ዝዘርግሖ ናይ ጽሑፍ ሓበሬታ ከምዝሓበሮ ፡ሎሚ ዝጀመረ ኣገልግሎት መጓዓዝያ መስመራት ንውሽጢ ከተማ ኣስመራን ከባቢ ዓድታትን ዝወሃብ ከምዝኾነ ብምጥቃስ እተን ኣውቶቡሳት ከተማ ፡ኣብ መንጎ ደው ከይበላ ካብን ናብን መበገስን መወዳእታን ፌርማታታት ጥራይ ኣገልግሎት ከምዝህባ ኣፍሊጡ’ሎ።እቲ ዝወሃብ ኣገልግሎት መጓዓዝያ ካብ ንግሆ ሰዓት 6 ክሳብ ሰዓት 7 ምሽት ከምዝኾነ ዝሓበረ ቤ/ጽ ህዝባዊ መጓዓዝያ ዞባ ማእከል፡ብሚኒስትሪ ጥዕና ዝወጽኡ መምርሒታት ኮቪድ-19 ዘየማልአ ተገልጋላይ ኣገልግሎት ከምዘይረክብ ኣፍሊጡ’ሎ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ሚኒስትሪ ትምህርቲ ኤርትራ ምስ ዳግማይ ምጅማር ትምህርቲ ተርእዮታት ብዝሒ ብሽክለታታት ኣብ ጎደናታት ክህሉ ስለዝኽእል ሓደጋታት ንምውጋድ ኩሉ ሕግታት ትራፊክ ብምልኣት ክትግበርን ቁጽጽር ክግበረሉን ኣተሓሳሲቡ’ዩ። ተማሃሮ፡መማህራን፡ወለድን ካልኦት ዝምልከቶም ኣካላትን ብሚኒስትሪ ጥዕና ዝወጽኡ መምርሒታትን ቅጥዕታትን ንምክልኻል ኮቪድ-19 ብዕቱብን ብጥብቅን ክከታተልዎምን ከተግብርዎምን ሚኒስትሪ ትምህርቲ ኣብ መግለጺኡ ወሲኹ ኣተሓሳሲቡ’ዩ።


text:
ትግርኛ (tigrinja)
“ሲኤስኤን” (CSN) እቲ ንናይ ሽወደን ደገፍ-ትምህርቲ፥ ማለት ነቲ ንትምህርቲ ዚምልከት ሓገዝ-ገንዘብን ልቓሕን ዘመሓድር ቤትስልጣን’ዩ። ንናይ ትምህርቲ ምዝዋር-ማኪና ልቓሕን፥ ልቓሕ ኣቝሑ-ገዛን ውን፡ ኣብ ትሕቲ ምምሕዳር ናይዚ ቤትስልጣን’ዚ’ዩ። ኣብዚ ብዛዕባቶም ዝተፈላለዩ ደገፋት ብዝሰፍሐ ክተንብብ ትኽእል ኢኻ። እቲ ሓበሬታ ትግርኛ ሓፈሻዊ ዝዀነ ትሕዝቶ ዘሎዎ እዩ።
ናብ ሽወደን ሓድሽ መጻእተኛን ስደተኛን ዝዀንካ
ንስኻ (ንስኺ)፡ ናብ ሽወደን ከም ስደተኛ ኴንካ ዲኻ መጺእካ? ኣብዚ ንዓኻ ስደተኛ ወይ ውን ንዓኻ ንናይ ሓደ ብዘይወለዲ ዝመጸ ስደተኛ ቖልዓ ብዓል-ሕድሪ ዚኸውን ሓበሬታ ተዳልዩ ኣሎ።
Ny i Sverige
ደገፍ-ትምህርቲ - ንትምህርቲ ዚኸውን ሓገዝ-ገንዘብን ልቓሕን
ናይ ካልእ ሃገር ዜጋ ዲኻ?
ንስኻ ናይ ካልእ ሃገር ዜጋ ዝዀንካ፥ ንገለ ክማልኡ ዘሎዎም ኩነት እንተ ኣማሊእካ፥ ናይ ሽወደን ደገፍ-ትምህርቲ ንኽትረክብ መሰል ኣሎካ። እንተ ደኣ ”ቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ” (permanent uppehållstillstånd (PUT)) ኣልዩካ፥ እሞ ኣብ ሽወደን ነባሪ ዄንካ፥ መብዛሕትኡ ጊዜ፡ ናይ ሽወደን ደገፍ ትምህርቲ ክትረክብ መሰል ኣሎካ’ዩ።
እንተ ደኣ ከም ስደተኛ ተቘጺርካ ወይ ውን ንዕኡ ብዚመስል ምኽንያት፥ ካብ ሚግራሾንስቨርከት ብጊዜ ዝተደረተ ”መንበሪ-ፍቓድ”ተዋሂቡካ፥ መብዛሕትኡ ጊዜ፡ ናይ ሽወደን ድገፍ-ትምህርቲ ውን ንምርካብ መሰል ኣሎካ’ዩ። ከም ሓታቲ ዑቕባ ኴንካ ግን፡ ንኽትረክ መሰል ኣይህልወካን’ዩ።
ካብኡ ሓሊፉ፡ ከከምቲ ዘሎካ ዜግነት፡ ንኣብነት ዜጋ ናይ ሓንቲ ኣብ ሕብረት-ኤውሮጳ/”ኤኤስ” ዘላ ሃገር ወይ ስዊዘርላንድ ምዃንካን ዘይምዃንካ መሰረት ብምግባር፥ ነንበይኑ ዚምልከቶ ሕጊታት ኣሎ’ዩ።
እቶም ዘሎዉና ነንበይኖም ደገፋት-ትምህርቲ
ከከምቲ እትመሃሮ ትምህርቲን፡ ዕድሜኻ ውን ክንደይ ከም ዝዀነን መሰረት ብምግባር፤ ነንበይኑ ዓይነት ደገፋት-ትምህርቲ’ዩ ዘሎ። እቶም ልሙዳት ዝተባህሉ እዞም ዚስዕቡ እዮም፡-
ኣብ ጂምናስዬት ትመሃር ምስ ትኸውን፥ ክሳብ’ታ 20 ዓመት ትመልኣላ ዓመት ዘላ ናይ ጽድያ ክፍለ-ዓመት (vårterminen)፥ ናይ ትምህርቲ ሓገዝ-ገንዘብ ኪወሃበካ ይኽእል’ዩ። እዚ ናይ ትምህርቲ ሓገዝ-ገንዘብ፥ ነንበይኑ ዓይነት ክፋል ሓገዛት ዘሎዎ፥ ንኣብነት ናይ ትምህርቲ ሓገዝ-ገንዘብን ካልእ ተወሳኺን ሓገዝ-ገንዘብን’ዩ። እዚ ተወሳኺ ሓገዝ-ገንዘብ፡ ስድራቤትካ ውሑድ ኣታዊ ምስ ዚህልዎም፥ ምልክታ ኣቕሪብካ ክትረኽቦ ትኽእል ሓገዝ-ገንዘብ’ዩ።
ንዓኻ ናይ ካልእ ሃገር ዜጋ ንዝዀንካ ዝተዳለወ ናይ ሓበሬታ ጽሑፍ
መተሓዳደሪ-ገንዘብ ተመሃሮ፡ ብሓገዝ-ገንዘብን ከምኡውን ብልቓሕ-ትምህርቲን ዝቖመ’ዩ። መተሓዳደሪ-ገንዘብ ተመሃሮ፥ ካብታ 20 ዓመት ትመልኣላ ናይ ቀውዒ ክፍለ-ዓመት ትምህርቲ (höstterminen) ጀሚርካ፡ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ። ልዕሊ ጂምናስያዊ ትምህርቲ፡ ንኣብነት ኣብ ዩኒቨርሲቲ ክትመሃር እንተ ዄንካ ግን፥ ዋላ ትሕቲ 20 ዓመት ዄንካ ውን፡ መተሓዳደሪ-ገንዘብ ተመሃሮ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ። እቲ ልቓሕ-ትምህርቲ ዳሕራይ ንኽትከፍሎ ትግደድ ኢኻ።
ንዓኻ ናይ ካልእ ሃገር ዜጋ ዝዀንካ ዝተዳለወ ናይ ሓበሬታ ጽሑፍ
እዚ ”ትምህርቲ መጀመሪ-ደገፍ’ዚ” ዚወሃበካ፥ ንዓኻ ንንውሕ ዝበለ ጊዜ ስራሕ-ኣልቦ ዄንካ ዝጸናሕካን፥ መታን ስራሕ ንኽትረክብ ድማ፥ መባእታዊ- ወይ ናይ ጂምናስዩም ትምህርቲታት ንኽትመሃር ዘድልየካ ሰብ’ዩ። እዚ፡ እንተ ደኣ ከም ናይ ምሉእ ግዜ ትምህርቲ ጌርካ ተማሂርካዮ፥ እንተ ነውሐ ክሳብ ን50 ሰሙናት ኪወሃበካ ዚኽእል ሓገዝ ገንዘብ’ዩ።
ንዓኻ ንናይ ካልእ ሃገር ዜጋ ዝዀንካ ዝተዳለወ ናይ ሓበሬታ ጽሑፍ
ልቓሕ-ትምህርቲ ከፊልካ ምምላስ
ንስኻ፡ ካብ ”ሲ.ኤስ.ኤን” (CSN) መምሃሪ-ገንዘብ ተለቂሕካ ዝተመሃርካ ሰብ፥ ትምህርትኻ ምስ ተቛርጽ ወይ ትምህርትኻ ምስ ትውድእ፥ ነቲ ዕዳኻ ምኽፋል ትጅምር ኢኻ። እዚ ድማ፡ ዋላ ”ስርሓ-ኣልቦ” ምስ ትኸውን ወይ ናይ ”ወላድነት-ገንዘብ” ምስ ትቕበል ወይ ውን ናብ ወጻኢ-ሃገር እንተ ገዓዝካ ብዘየገድስ፥ ክትከፍሎ ዘሎካ ዕዳ’ዩ። ኣብዚ ታሕቲ፡ ብኸመይ ዕዳኻ ከም ትመልስን፥ ንምኽፋል ሽግር ምስ ዘጓንፈካን ድማ እንታይ ከም ትገብርን፥ ሓበሬታ ክትረክብ ኢኻ።
ልቓሕ ኣቝሑ-ገዛ – ንዓኻ ስደተኛ ዝዀንካ
ንዓኻ ኣብቲ ኮሙናዊ ስርዓት ምቕባል-ስደተኛታት እትዊ ዝዀንካ፥ ንመንበሪኻ ገዛ ዚኸውን ኣቝሑ-ገዛ ንምግዛእ፥ ገንዘብ ክትቃሕ ትኽእል ኢኻ። እዚ ንዓራት፡ ንድስት-ኵስኩስቲ፡ ንመናብር ወዘተ መግዝኢ ኪኸውን ይኽእል’ዩ። እቲ ልቓሕ ኣቝሑ-ገዛ፡ ንኻልእ ነገር ማለት ንመግቢ ወይ ንሞቢል-ቴሌፎን ወይ ንኽራይ ገዛ መኽፈሊ ክትጥቀመሉ ኣይትኽእልን ኢኻ። ክንደይ ዚኣክል ገንዘብ ክትልቃሕ ከም ትኽእል ዚውሰን፥ ከከምቲ ብዝሒ ኣባላት ስድራ ቤትን፥ ድሮ ኣብቲ እትኣትዎ ገዛ ዘሎ ንብረትን፥ ንስኻ ባዕልኻ ውን ክንደይ ገንዘብ ከም ዘሎካን ብምርኣይ እዩ።
እቲ ዝተለቃሕካዮ ገንዘብ፡ ጸኒሕካ ንኽትመልሶ ትግደድ ኢኻ። ድሕሪ ክልተ ዓመት እቲ ቀዳማይ ልቓሕ ምርካብካ፥ ነቲ ዝተለቃሕካዮ ገንዘብ ክትከፍሎ ክትጅምር ኢኻ።
ልቓሕ ንትምህርቲ ምዝዋር-ማኪና – ንዓኻ ስራሕ-ኣልቦ ዝዀንካ
ንስኻ ስራሕ-ኣልቦ ዝዀንካ፥ ተማሂርካ ብደረጃ B ንዚርከብ ናይ ሽወደን ፍቓድ መዘወሪ-ማኪና ንኽወሃበካ፥ ካብ ሲኤስኤን (CSN) ገንዘብ ክትልቃሕ ትኽእል ኢኻ። ፍቓድ መዘወሪ-ማኪና ምስ ዚህልወካ፥ ስራሕ ንምርካብ ዝቐለለ ኪኸውን ይኽእል’ዩ። ገንዘብ ንምልቃሕ መሰል ንኺህልወካ፥ ስራሕ-ኣልቦ ክትከውንን፡ ዕድሜኻ ውን ካብ 18 ክሳብ 47 ኪኸውን ይግባእ። ካልእ ክተማልኦ ዚግባእ ኵነት ውን ኣሎ። እቲ ዝለዓለ ክትልቅሖ ትኽእል ገንዘብ 15 000 ክሮኖር’ዩ። እቲ ዝተለቃሕካዮ ገንዘብ ጸኒሕካ ንኽትመልሶ ትግደድ ኢኻ። እቲ ገንዘብ ዋላ`ካ ፍቓድ መዘወሪ-ማኪና እንተ ዘይረኸብካ፥ ነቲ ገንዘብ ግን ክትመልሶ ይግብኣካ እዩ።
ምሳና ርክብ ግበር
ምሳና ርክብ ምስ ገበርካ፡ ብቛንቋ ሽወደን ወይ ብእንግሊዝኛ መልሲ ክንህበካ ኢና።
ብዛዕባ መሰል ሽወደናዊ ደገፍ-ትምህርቲ ንምፍላጥ ደውሉልና
ሰኑይ-ዓርቢ 9.00-12.00
ክፈት ኤ-ፖስት ኦርኒክ
ከም ልሙድ ኣብ ውሽጢ 3 ናይ ስራሕ-መዓልታት ንምልሽ ኢና።
ብዛዕባ ትምህርቲታት ንኽትሓቱ ደውሉልና
ሰኑይ-ዓርቢ 9.00-15.00
ክፈት ኤ-ፖስት ኦርኒክ
ከም ልሙድ ኣብ ውሽጢ 3 ናይ ስራሕ-መዓልታት ንምልሽ ኢና።
ብዛዕባ ምምላስ ናይ ልቓሕ ገንዘብ ደውሉልና
ሰኑይ-ዓርቢ 9.00-15.00
ክፈት ኤ-ፖስት ኦርኒክ
ከም ልሙድ ኣብ ውሽጢ 3 -5 ናይ ስራሕ-መዓልታት ንምልሽ ኢና።
ብዛዕባ ልቓሕ ኣቝሑ-ገዛ ደውሉልና
ሰኑይ-ዓርቢ 9.00-15.00
ክፈት ኤ-ፖስት ኦርኒክ
ከም ልሙድ ኣብ ውሽጢ 3 ናይ ስራሕ-መዓልታት ንምልሽ ኢና።
ብዛዕባ ልቓሕ ንትምህርቲ ምዛውር-ማኪና ደውሉልና
ሰኑይ-ዓርቢ 9.00-12.00
ከም ልሙድ ኣብ ውሽጢ 3 ናይ ስራሕ-መዓልታት ንምልሽ ኢና።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝለገስዎ ኣስተምህሮ ትምህርተ ክርስቶስ ምስ ኣብቅዑ፡ ብምኽንያት ሻድሻይ ዓለም ሓቆፍ ስፖርት ምእንቲ ሰላምን ምዕባለን ኣብ ዘቕረብዎ ጻውዒት፡
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ልክዕ ከምቲ ኣብ ስፖርት ኣብ ሕይወት እውን ምውሳእ የድሊ፡ ኣብ ናይ ሕይወት ሜዳ ምውራድን ምውሳእን ዘለዎ ኣገዳስነት ሓቢሮም፡ እቲ ብሕቡራት መንስታት ዓለም ዝተወሰነን ለምዝበን ኣብ ሻድሻይ ፍጻሜኡ ዝበጽሔ ዓለም ሓቆፍ ስፖርት ንሰላምን ምዕባለን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ዕለት 6 ሚያዝያ ዝዝከር ምዃኑ ክፍለጥ እንከሎ፡ እዚ ኸኣ ምስቲ ኣብ 1896 ዓ.ም. ዓለም ሓቆፍ ናይ ኦሎምፒክ ውድድር ኣብ ኣተንስ ምዝ ተበገሰለሉ ዕለት 6 ሚያዝያ ብምትሕሓዝ ምዃኑ ይፍለጥ።
ቅዱስ ኣቦና ነዚ ምኽንያት ብምግባር፥
ስፖርት ኵላዊ ቋንቋ እዩ፡ ንኹሎም ሕዝብታት ዝሓቁፍን ዶባት ሰገር ዝዀነን ሰባት ዘተሓቛቑፍን ዘቀራርብን ጥበብ እዩ፡ ብኻልእ መዳይ እውን ስፖርት ናይ ሓሴትን ናይ ዝለዓለ ውዕዉዕ ስምዒት ምንጪ እዩ፡ ሰብኣውን ማሕበራውን ነፍሲ ወከፍ ሰብን ማሕበረሰብን ኣብ ክቡራት ዋጋታት ዝቕርጽ እዩ፡ ልክዕ ከምቲ ኣብ ስፖርት ኣብ ሕይወት ንዋሳእ
እንክብሉ ብዘቕረብዎ ጻውዒት መልእኽቶም ዛዚሞም።


text:
ዜና ቫቲካን
ቅዱስነቶም ዝሓለፈ ዕለት 9 መጋቢት 2020 ዓም ዝጀመርዎ ብቀጥታ ብመራኸቢ ብዙሓን ንግሆ ንግሆ ዝመሓላለፍ ዘሎ መሥዋዕተ ቅዳሴ ኣብ መባእታ ብዛዕባ ናይ ዕለቱ ሓሳብ ጸሎት ናይ ምግላጽ ልማድ እውን ስለዘተኣታተው ኣብዚ ቅዳሴ እውን ከምዚ ክብሉ ሓሳብ ጸሎቶም ገሊጾም።
ኣብዚ ዕለታት እዚ ናይ ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮን ደቂተባዕትዮን ካብቶም ዝፈትውዎም ቤተሰቦም ከይተሰናበቱ በይኖም ናይ ዝሞቱ መርድእ ሞት ንሰምዕ ኣሎና! ብዛዕባኦም ነስተንትን ስለኦም ከኣ ንጸሊ። ስለ እቶም ኣብዚ ናይ ምስግጋር ግዜ ንዝፈትውዎም ከሰንዩ ዘይከኣሉ ቤተሰቦምን ንጸሊ። ናይ ሎሚ ፍሉይ ጸሎትና ስለ እቶም ዝሞቱን ስለ ቤተሰቦምን እዩ ኢሎም።
ናይ ዕለቱ ወንጌል ካብ ወንጌለ ዮሓንስ 9 ኰይኑ ብርሃን ዓለም ዝኾነ ክርስቶስ ነቲ ዕውር ኰይኑ ዝተወልደ እሞ ኩሉ ጸልሚትዎ ዝነበረ ሰብኣይ ብጸብሪ ገይሩ ምስ ፈወሶ ንኩሎም ብዘደንቅ መንገዲ ምስቶም እናረኣዩ ዝዓወሩ ብቀትሩ ዝጸልመቶም ፈሪሳውያንን መማህራን ሕግን ዝገበሮ ክትዕ ዘመልክት ነበረ።
እዚ ክፍሊ ወንጌል ቅዱስ ዮሓንስ ምንም ምግላጽ ዘይደልዩ ንጹር እዩ። ስብከት ኢየሱስ ክርስቶስን ትምህርቱን የጠቃልል። ኣብዚ ሓንቲ ነገር ጥራይ ከመልክት እደሊ። ቅዱስ ኣጎስጢኖ ካብ ዝብሎ ብዙሕ ግዜ ተሰክፈኒ ኣላ ንሳ ኸኣ 'ብጥቃይ ከይፈለጥክዎ ናይ ዝሓልፍ ኢየሱስ ፍርህን ረዓድን ኣሎኒ' ይብል ነበረ። ስለምታይ ደኣ ካብ ዝሓልፍ ክርስቶስ ክንድዚ ፍርሂ እንተደኣ ኢልና። ሓንቲ ጉዳይ ንጽርቲ እያ። ኢየሱስ ክርስቶስ ብጥቃኻ ኪሓልፍ ከሎ ትርግታ ልቢ ይንህር ሓቀኛ ስምዒታትን ዝምባሌን ይግንፍል። እዚ ሓደ ጸጋ እዩ ኣብዚ ኢየሱስ ከየስተውዓልካሉ ኪሓልፍ ኣይክእልን። ይሓልፍ የሕዊ ትረኽቦ ትርእዮ። ኣብዚ ናይዚ ዕውር ምፍዋስ እውን ንጹር እዩ። ይሓልፍ ንሓደ ዕውር የሕዊ ብዙሕ ክትዕ ይለዓል። ቀስ ብቀስ ግን እቲ ታሪኽ ጉድ ናይ ገሊኦም የጋልጽ። እቲ ዕውር ቀንዲ ተዋሳኢ ኰይኑ ብጥበቡን እምነቱን መልሱን ንኩሉ የደንቅ። እዚ እቲ ተመሪሑ ዝኸይድ ዝነበረ ዕውር እዩ። በቲ ካልእ ወገን ከኣ ሊቃውንቲ ሕጊ ንኩሉ ዝፈልጡ ዝርእዩን ዝሰምዑን ኰይኑ ግን ኢየሱስ ብኣኡ ኪሓልፍ እዚ ኩሉ ተኣምር ኪገብር ጨሪሶም ኣየስተውዓሉሉን። ከምቲ ኢየሱስ ዝብሎ ኣብ ልማዳቶም ጠቢቆም ንኣኡ ክሕልው ፍትሒ እውን የጉድሉ ነሮም።
ኣብ ቅድሚ ኢየሱስ እውን እዚ ምዕጻው እዚ እዩ ተጋሂዱ። ንክርዳኣኩም ንወንጌለ ዮሓንስ ምዕራፍ 9 ደጋጊምኩም ኣምብብዎ። ሽዑ እዛ ቅዱስ ኣጎስጢኖስ 'ኢየሱስ ብጥቃይ እናሓለፈ ክየስተውዓልኩ ከየለለኽ ዎ ከይሓልፈኒ ብጣዕሚ እፈርህ እርዕድ ዝብሎ ክረደኣኩም እዩ። ከመይ እዞም ሊቃውንቲ ብጥቃኦም ኪሓልፍ ተኣምር ኪገብር ክርእይዎ ከለልይዎ ክዕዘብዎ ኣይከኣሉን መሕልፎ ነቲ ዕውር ኰይኑ ዝተወልደ ይሓቱ። እዚ ንቅዱስ ኣጎስጢኖስ ዘፍርሆዝነበረ። ከመይ እንተዘይፈልጥካዮ ኣይክትልወጥን ኢኻ ነዚ ኣይትረስዑ እዛ ክፍሊ ወንጌል ኣንብብዋ ክብሉ ስብከቶም ዛዘሙ።


text:
Radio Erena: 19 May 2019
ኣብ ሱዳን ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ሰልፊ ዘካይድ ዝነበረ ህዝቢ ዝተወስደ ጨካን ስጉምቲ ከምዘጉሃዮ፣ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ።
ብዕለት 13ን 14ን ግንቦት ስልጣን ካብ ወተሃደራዊ ቆንስል ናብ ሲቪላዊ ምምሕዳር ክሰጋገር ዝጠልቡ ኣብ ልዕሊ ዝነበሩ ሰላማውያን ሰባት፣ ኣብቲ ቦታ ተዋፊሮም ካብ ዝነበሩ ዕጡቓት ብዝወረዶም መጥቃዕቲ ሓሙሽተ ሰላማውያን ሰባት ሙማቶም ኣቐዲሙ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
ልዕሊ 100 ሰባት ብፎኪስን ከቢድን ዝቖሰሉሉ እቲ ኣጋጣሚ፣ እቶም ሓይልታት ጸጥታ ኣባላት ስሩዕ ሰራዊት ከምዘይኮኑ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ንማዕከናት ዜና ዓለም ቃሎም ሂቦም’ዮም።
ሓያሎ ወገናት እውን እቶም ብሓይሊ ብረት ሰልፈኛታት ክብትኑ ዝፈተኑ ዕጡቓት፣ ኣባላት ምልሻ ጃንጃዊድ፣ ናይ ሕጂ ስሞም ንጡፍ ሰራዊት ሱዳን ሙዃኖም እዮም ዝገልጹ።
ንኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ሱዳን ክከታተል ዝቖመ ጉጅለ ክኢልታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ጀኔቫ ካብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈቱ ኣብ ዘመሓላለፎ መግለጺ፣ ወተሃደራዊ ቆንስል ሱዳን፣ ኣብ ልዕሊ ሰልፈኛታት ዝግበር ዝኾነ መጥቃዕቲ ክከላኸል ሓላፍነት ከምዘለዎ ድሕሪ ምዝኽኻር፣ ሰላማዊ ህዝቢ ብናጽነትን ብእኩብን ሓሳቡ ክገልጽ መሰል ከምዘለዎ ኣፍሊጡ።
ወተሃደራዊ ቆንስል ሱዳን፣ እቲ ኣብ ልዕሊ ሰልፈኛታት ዝተወስደ ስጉምቲ ዘይሕጋዊ ምንባሩ ድሕሪ ምጥቃስ፣ ነቶም ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ተኹሲ ዝኸፈቱ ገበነኛታት መርመራ ክግበረሎም ሙዃኑ ኣፍሊጡ። ብሰንኪ እቲ ዘሕዝን ፍጻሜ፣ ምስ ተቓወምቲ ውድባት ክግበር ዝጸንሐ ዘተ ንሰለስተ መዓልታት ደው ከምዘበሎ እውን ሓቢሩ።
እንተኾነ ተቓወምቲ ውድባት ሱዳን፣ እቲ ወተሃደራዊ ቆንስል ኣብ ልዕሊ’ቶም ግዳያት ንዝተፈጸመ ገበን ቅትለት ከም ኣጋጣሚ ተጠቒሙ መዓልታት ዘተ ከምዝናናዋሕ ምግባሩ ይነቕፉ።


text:
ኣብ ትግራይ ኵናት ስዒቡ ኣብ ማሕበራውን ቁጠባውን እቲ ክልል ከቢድ ዕንወት ወሪዱ እዩ።ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ብዞባ ደቡብ ትግራይ ኣብ ዘኣተወሉ እዋን ኣብ ጎልጎል ራያ ናይ ዝሰርሑ ብርክት ዝበሉ ኢንቨስተራት ከምዝተወረረን ከምዝዓነወን ዘዘራርብናዮም ሰብ ሃፍቲ ይገልፁ።ምሉእ ብምሉ ንብረቶም ከምዝዓነወ ምስ ዝገለፁልና ክልተ ኢንቨስተራት ቃለ ምልልስ ኣካይድና ኣለና።ፌደራል መንግስቲ ንዚኦም ንምሕጋዝ ዝጀመሮ ምንቅስቓስን መልሲ ሓላፊ ጊዚያዊ ቢሮ ንግዲ መልሲ ፌደራል መንግስትን ክልል ትግራይን እውን ሒዝና ኣለና።ገብረ ገብረመድህን እዩ ኣዋዲዱዎ ናብኡ ከሕልፈኩም።
ብ1.5 ቢሊዮን ብር ካፒታል ዝንቀሳቐስን ብሃለቃ መጎስ ንጉሰ ዝውነንን ዘመናዊ ሕርሻ ምሉእ ብምሉ ከምዝተወረረን ከምዝዓነወን ይገልፅ ሃለቃ መጎስ።42 ዓመት ዝዕድሚኡ ሃለቃ መጎስ ኣብ ራያ ኣብ ሆቴል ሓዊሱ ኣብ ኣብ ሰፊሕ ኢንቨስትመንት ዝወፈረ ዕውት ኢንቨስተር እዩ።
ኣብ ወረዳ ራያ ዓዘቦ ካብ ከተማ መኾኒ ብኣንፈት ደቡባዊ ምብባዊ ምብራቕ 15 ኪሎ ሜትር ሪሑቑ ኣብ ዝርከብ ፍሉይ ሽሙ ፋጫጋማ ‘’ሃለቃ መጎስ Commerical Ranch’’ ብዝብል ዝፅዋዕ ናይ 1.5 ቢሊዮን ብር ዘመናዊን ዓብይን ናይ ሕርሻ ኢንቨስትመንት ኣለዎ።
ሃለቃ መጎስ ዘመናዊ ኩለ መዳይ ሕርሻ ዝሓስብን ዝፍፅምን እዩ።እቲ Commerical Ranch ብዙሕ መዳይ ዘለዎዓውዲ እዩ።መራብሒ ኢንስሳት፣ዘመናዊ ፍሪያትፀባ ከም ቺስ፣ ክሬም፣ርግኦ፣ኣብ ትግራይ ብሕታዊት ፋብሪካ ዝኾነ ፋብሪ ቀለብ ኢንስሳት መኖ፣ምህጣር\ምድላብ\ ኣብዑር፣ሕርሻ፣ወዘተ ዘጠቓለለ እዩ።
ኣብ ትግራይ ብዝተፈጥረ ግጭት ዝሓለፈ ሕዳር 2013 ዓ\ም ሓይልታት ምኽልኻል ፌደራል ናብቲ ከባቢ ኣብ ዝመፅኡ ግዜ ግን ኩሉ ነገር ከምዘይነበረ ኮይኑ።
ብፍላይ ግን ቅድሚ ትሽዓተ ኣዋርሕ ብሰለተ ካርጎ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ 495 መልኣት ኣላሕም ካብ ሆላንድ ናብ መቐለከምዘግዓዘን እተን 236 ወሊደን እተን ዝተረፋ ድማ ኣብ መወዳእታ እዚ ወርሒክወልዳ ትፅቢት ይግበር ከምዝነበረን ይገልፅ።።
እተን ከፍቲ ብ1.5 ሚሊዮን ዶላር ዝተግዝኣ ክኾና ከለዋ ንሰለስተ ካርጎ ነፈርቲ መጎዓዚያ መንገዲኣየር ኢትዮጵያ21 ሚሊዮን ብር ከምዝኸፈለ ይገልፅ።ደሊቦም ናብ ወፃኢ ክልኣኹ ይዳለው ዝነበሩ 376 ኣብዑር እውን እዮም ተወሪሮም።ናይ ሑመራ ዓሌት ከፍቲ ንምድቓል ዝተዳለዋ ልዕሊ 30ከፍቲ እውን ነይረን።ብጠቕላላ ልዕሊ 1,137 ክፍቲ፣ኣምራኹትን ኣቡዕርን ወሪሮምዎ። ትሽዓተ ትራክተራት ወሲዶምዎ፣ኣብ 139 ሄክትራ ዝተዘርአ ምህርቲ ኣጥፊኦምዎ፣ ገልበጥቲ መኪና፣ዶዘር፣ኤክስካቫተር፣ሓዊሱ ብዙሕ ማሽነራት እዩ ዓኒዩን ተዘሪፉን።’'ኩሉ ነገር ስለዝዓነወን ዝተወረረን እቲ ራንች ናብ ስራሕ ንምምላስ ኣፀጋሚ እዩ’'ይብል።
ናይ ሃለቃ መጎስ Commerical Ranch ኣብቲ ከባቢ ዓብይ ናይ ስራሕ ዕድል ፈጢሩ ነይሩ።ሰለስተ ወፃእተኛታትን ሸውዓተ ዶክተራት ሓካይም ኢንስሳን ሓዊሱ 280 ስሩዓት ሰራሕተኛታት ነይሩዎ።ካብቲ ዝወሓደ 120 ሰብ ክሳብ 200 ሰብ ናይቲ ከባቢ ማዕልታዊ ተቖፂሮም ይሰርሑ ነይሮም ብመሰረት ሃለቃ መጎስ።
ካሊእ ንብረቱ ዝዓነወን ዝተዘረፈን ዘመናዊ ሕርሻ Savana Farming PLCን AJJ Dairy Farming Production እዩ።
ናይዚ ዘመናዊ ሕርሻ ወነንቲ ካብ ዝኾኑ ሓደ ኣቶ ኣበራ ጣሰው እዮም።ነባርነቶም ኣብ ኣዲስ ኣበባ እዩ።ብዛዕባ ዝተዘረፈ ንብረት ብከምዚ ይገልፁዎም።
ናይቲ ኩባኒያ መጠን ኢንቨስትመንት 319 ሚሊዮን ብር ከምዝኾነ ኣቶ ኣበራ ጣሰው ይገልፁ።ኣብ 457 ሄክታር መሬት ዝነበረ ዝተፈላለይ ተኽልታት፣ፍሪያት፣ 150 ናይ ፈረንጂ ከፍቲ ሸውዓተ ትራክተራትን ካልኦት መካይንን ቆርቆሮ ከይተረፈ ኩሉ ንብረት ምውሳደንከምዝተወረረ፤እተን እንስሳት ተፃዒነን ናብ ቆቦን ወልዲያን ምውሳደን ከምዝሰምዑን ገሊፆም።እቲ ኩባኒያ ስራሕ ኣብ ምፍጣር ነቲ ከባቢ ይህቦ ዝነበረ ረብሓ ዝለዓለ ምንባሩ ሓቢሮም።
ፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብዚ ዝሓለፈ ዝሓለፈ ዓርቢ 16 ታሕሳስ 2013 ዓ\ም ኣብ ትግራይ ንዝርከቡ ኢንቨስተራት ሓደ ናይ ምኽክር መድረኽ ኣዳሊዩ ነይሩ።
ኣብ ምንስቴር ንግዲን ኢንዱስትሪን ዳይረክተር ዳይረክቶሬት ዓለባን\ጨርቃ ጨርቅን\ ቆርበትን ኣቶ ዘሪሁን ኣበበእቲ ኣኼባ ብሓፈሻ‘’ናብ ስርሖም ክምለሱ ዘኽእል እኹል ቅድመ ኩነት ንምክያድ ዝተዳለወ ናይ ምኽክር መድረኽ እዩ’’ ኢሎም።
ግዚያዊ ሓላፊ ቢሮ ንግዲ፣ኢንዱቱሪን ከተማ ልምዓትን ክልል ትግራይ ኣቶ ዮሴፍ ተስፋይ እቲ ዝወረደ ጉድኣት ብዝምልከት ቅልጢፍ ዳህሳስ ይካየድ ኣሎ ኢሎም።
ኣብ ጎልጎል ራያ ጥራሕ ናይ ኣስታት 19 ኢንቨስተራት ናይ ቢሊዮናት ብር ዝግመት ንብረት ዓንዩ።ተመሪፁ ይጥቃዕ ዝነበረ ብዝመስል ኣገባብ ናይ ኩሎም ኢቨስተራት ንብረት ክዓኒ ከሎ ኣብቲ ከባቢ ዝርከቡ ክልተ ናይ ወፃኢ ኩባኒያታት ግን ኣይተጠቕዑን ብመሰረት ካብቲ ከባቢ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ።


text:
ኣብ ፈረንሳ ዝርከባ ክልተ ዓበይቲ ሰልፍታት፡ ንክልተ ኤርትራውያን ሲቪክ ማሕበራት ብዝገበራልና ዕድመ፡ ኣብ ከተማ ፓሪስ ኣብ ሰዓታት ቕድሚ ቐትርን ድሕሪ ቐትርን ጽቡቕ መንፈስ ናይ ምርድዳእ ዘለዎ ክልትኣዊ ርክባት ተኻይዱ።
ብመጀመርያ ማሕበርና ነቶም ኣብ ዕለት 8 ወርሒ 4 ዝተገብረ ቁዱስ ሰለማዊ ሰልፍ ንዝታሰቱፉ ልዑል ምሥጋና ነክርብ :: እትምንታይሲ ዑዱማት ናይ ዝተፈላለየ ጸግዕን ኣታሕሳስባን ንጽጋም ብምቅማት ነዚ ካብ ሓልዮት ዝተበግሰ ቢመንእሰያት ዝተገብረ ዝኮነ ፀጊዕ ዘይሓዘ ሂወት ኣድሕን ዕለታዊ ዕዮም ግዝዊ ሽግሮም ወርቃዊ ግዝኦም ፖልታካዊ እምነቶም ነቲ ዝተበገስናሉ ዕላማ ዕዉት ንምግባር ዝተሓበበሩ ዓቢ ምስጋና ነቀርብ::
መርበብ ምትሕግጋዝ መንእሰያት ኤርትራውያን ስዊዘርላንድ
ኣብ ጉዕዞ ደሞክራሲያዊ ቃልሲ ኤርትራዉያን ዓመተ 2010 ብዙሓት ወሰንቲ መቐይሮታትን ሓደሽቲ ክስተታት ብምንጽብራቕ ሓድሽ ምዕራፍ ኣመዝጊባ ዝተዛዘመት ታሪኻዊት ዓመት እያ ኔራ፡
ኣብ ዕለት 15 ሕዳር 2010 ዘውጻእናዮ ጋዜጣዊ መግለጺ እቶም ኣብ ውሽጢ ኮይና ተቓውሞና ከነስምዕ ዝጸናሕና ኣባላት ፈጻሚት ሽማግለን ማእከላይ ባይቶን ሰ.ደ.ህ.ኤ ብትኹል ይኹን ብጋድም ከምዝተሰንጠቐ ገሊጽና ነይርና።
ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፣ ብሰልፊ ህዝቢ ኤርትራን ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስን ሰልፊ ደሞክራሲ ኤርትራን ካብ 29 ክሳብ 31ታሕሳስ 2009 ዓ.ም.ፈ ኣብ ፍራንክፈርት ዝተካየደ ናይ ምጽንባር ዋዕላ ዝተመስረተ ሰልፊ ምዃኑ ዝዝከር ኢዩ።
ብፈጻሚት ሽማግለ ሰ.ደ.ህ.ኤ ዝተወስደ ናይ “ኤ.ህ.ም” ምስጓግ ስጉምቲ ዝምልከት ጋዜጣዊ መግለጺ ኣብ መስከረምነት ኣብ ዓንሰባ ኮምን ኣብ ሓርነት ኦርግን ተዘርጊሑ ኣንቢብና።ትሕዝቶ ውሳኔን ባህሪ ናይቲ ዝወሰኖ ኣካልን ንግንዛበ ኣንባቢ ንገድፎ።
ሃገራዊ መትከላዊ ሰልፊ ኤርትራ: ኣብ ዉሽጢ ሓደ ዓመት ኣካላቱ ሰሪዑምስ ኩሎም ኣብ ዉሽጢ ኤርትራን ኣብ ደገን ዘለዉ ዲሞክራስያዉያን ኣካላት ተወሃሂዱ ክሰርሕ ወሲኑ፡፡
ብስሙራት ዜጋታት ንሰብኣዊ መሰል ኣብ ኤርትራ፣ (Citizens United For Human Rights in Eritrea) ዝልለ ሲቪካዊ ማሕበርና ተመስሪቱ ምንቅስቓሱ ካብ ዝጅምር እንሆ ድሮ ካልአይ ዓመቱ አሕሊፉ።
ብዕለት 11.10.2009 ኣብ ከተማ ካርልስሩሀ ኣኼባ ኣካየድቲ ሽማግለታት ናይተን ኣባላት መርበብ በርገሳውያን ማሕበራት ኣብ ኤውሮጳ ዝዀና ኤርትራዊያን በርገሳውያን ማሕበራት ኣብ ሃገር ጀርመን ተኻይዱ።
ኤርትራ – ጭቆና፡ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ይፈጥር
ዑቕባ ንዝሓተቱ ኤርትራውያን ዘእንግዳ ሃገራት፡ ናብ ኤርትራ ክመልስኦም ኣይግባእን።
ጋዜጣዊ መግለጺ Human Rights Watch ብዛዕባ ግህሰት መሰላት መንግስቲ ኤርትራ ለንዶን 16 ሚያዝያ 2009 – PDF
ለንደን፡ 16 ሚያዝያ 2009 – መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ዜጋታቱ ዝፍጽሞ ዘሎ ናይ ሃውሪ ማእሰርትን ስቅያትን፡ ከምኡ' ውን ደረት ኣልቦ ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ካብ ጽንኩር ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ሓሊፉ፡ ንብዙሓት ኤርትራውያን ዜጋታት፡ ሃገሮም ራሕሪሖም ንኽስደዱ፡ ይገብር ከምዘሎ ህዩማን ራይትስ ዎች በዚ ሎሚ መዓልቲ ዘውጽኦ ጸብጻቡ ገሊጹ።
ስርዓት ኢሳያስ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዝፍጽሞ ዘሎ ደረት ዘይብሉ ሕሱም ግፍዒ ምስቲ ኣብ ሃገርና ጽተፈጸመ ተኸታታሊ መግዛእታዊ ገበን ክወዳደር ከሎ ፍጹም መዘና የብሉን። ነዚ ምልካዊ ምሕደራ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰል ዝበሃል ኣምር ትርጉም የብሉን።
ሃገርና ኤርትራ ኣብዚ ዉሽጢ ዓሰርተ ሸዉዓተ ዓመታት ዘስካሕክሕ ፋሽሽታዊ ምሕደራ ህግደፍ: ኣብ ኩሉ ኣካላት ሕብረተሰብና ዝወረደን ገና እዉን ዝወርድ ዘሎ መጠን ዘይብሉ በደላትን ጭቆናን ጸብጺብካ ዝዉዳእ ኣይኮነን:: ነዚ ሕጂ ብሰንኪ ስርዓት ኢሰይያስ ኣፍወርቅን ሰዓብቱን: ሃገርናን ህዝብናን ካብ ደገን ዉሽጥን ኣብ ዝኾነ እዋን ክነቱግ ብዝኽእል ሓደጋ ክንቃላዕ ገሩና ዘሎ ስርዓት: ብኣጋኡ ምስዘስተባህሉሉ ኤርትራዉያን ባእታትን ሓይልታትን ቅልጡፍ ግብረ-መልሲ ብማሃብ ንለዉጥን ፍትሕን ደው ኣብ ምባል ስለዝደንጎና ምኻኑ ነፍሲ ወከፍ ኤርትራዊ ኣብ ቅድሚ እዛ ሎሚ ማሃነና ጠፊእዋ ንኩሉ ዓይነት ሓደጋታት ተሳጢሓ ዘላ ሃገረ ኤርትራ ምስ ሕልንኡ ሙጉት ክገጥም ግቡእ እዩ::
ዕለት 16.11.2008 ኣብ ከተማ ካርልስሩሀ ናይተን ኣባላት መርበብ ኤርትራውያን በርገሳውያን ማሕበራት ኣብ ኤዉሮጳ ዝዀና ኣብ ሃገር ጀርመን ዝንቀሳቐሳ ማሕበራት ኣኼባ ተኻይዱ።
ዲሞክራውያዊ ውድብ ዓፋር ቀይሕ ባሕሪ’ (RSADO) ኣካል ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን እዩ። ስለዚ ድማ ንሕና፡ ንኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳንን ነተን ሓቝፉወን ዘሎ ኣባላት ውድባትን ካብ ከምዚ ዝኣመሰለ፡ ኣብቲ ድሮ ተሃዊኹ ዘሎ ዞባ ብቐሊሉ ካብ ምቍጽጻር ወጻኢ ክኸውን ዝኽእል ጎነጽ ክቝጠቡ ንጽውዕ።
ሻድሻይ ጉባኤ መርበብ ሲቪካውያን ማሕበራት ኣብ ኤውሮጳ ካብ ዕለት 18 ክሳብ 20 04/ 2008 ኣብ
ዝነበረ ኣዋን እብ ከተማ ቱቢንገን ሃገር ጀርመን ተኻይዱ። ኣብቲ ጉባኤ ወከልቲ ናይተን ኣብ ሸሞንተ ሃገራት
ኤውሮጳ ዝመደበረን ኣባላት መርበብ ዝዀና 10 በርገሳውያን ማሕበራት ተሳቲፎም።
ኣባላት ሰልፊ ደሞክራሲ ኤርትራ፡ ከም ፍልስፍና ሰልፎም፡ ጸገማት ክፍጠር ባህርያዊ ምኻኑ እንዳዘከሩ፡ ካብ ተዛቲኻን ተጸዋዊርካን፡ ንጸገማት ሰልፊ ፍታሕ ምርካብ ካልእ ኣማራጺ ክህሉ ከምዘየብሉ ኣብ መልእኽቶም ኣረጋጊጾም፡፡


text:
Radio Erena: 26 October 2015
ኣብ ቴልኣቪቭ ዝርከባ ኣብያተ ክርስትያን ብቀዳም 24 ጥቅምቲ፣ ወጋሕታ ጸሎተ ፍትሓት ድሕሪ ምክያደን፣ መራሕቲ ሃይማኖት ናብቲ ኤርትራውያን ብብዝሒ ዝረከብሉ ሊቨንስኪ ፓርክ ወይ እንዳሳዕሪ ብምምራሕ’ውን ምስ ህዝቢ ናይ ሓባር ጸሎት ብምክያድ ደጊሞም ንኹሉ ጽንዓት ይሃብኩም ኢሎም።
ኣብቲ ኣጋጣሚ’ውን ንስድራት እቲ ግዳይ ዓመጽ እስራኤላውያን ዝኾነ ኤርትራዊ መንእሰይ ሃብቶም ገንዘብ ከምዘዋጽኡ ወኪል ሬድዮ ኤረና ካብቶ ቦታ ሓቢሩ።
ኣብቲ ናይ ጸሎተ ፍትሓት ኣጋጣሚ፣ ካብ ኤምባሲ ኣመሪካ ዝተወከሉ ሰለስተ ኣመሪካውያን ተረኺቦም ንስድራቤት መዋቲ ጽንዓት ይሃብኩም ምባሎም’ውን እቲ ወኪል ብተወሳኺ ኣረጋጊጹ።
ኣብቲ ጸሎተ ፍትሓት ካብ ወገን ኤምባሲ ኤርትራ ዝተረኽበ ኣካል ኣይነበረን።
ኣብ ማእከላይ ባሕሪ፣ ኣብ ሲናይ፣ ኣብ ሊብያን ካልኦት ሃገራትን ብኣማኢት ናይ ዘጋጥም ዘሎ ሞት ዜጋታት ኤርትራ ዝኾነ መግለጺ ክህብ ዘይተሰምዐ መንግስቲ ኤርትራ’ውን፣ ንሞት እዚ እስራኤላዊ መንእሰይ ንፖለቲካዊ ረብሕኡ ክጉስጉሰሉ ምፍታኑ ንብዙሓት ደለይቲ ፍትሒ ኣሕዚኑ’ዩ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ነቲ ብሓይልታት ጸጥታ እስራኤል ብጥይት ተሃሪሙ ድሕሪ ምውዳቑ፣ ብዘስካሕክሕ ግፍዒ ብመናብር ጨፍጪፎም ናብ ሞት ዘብጽሕዎ ኣርባዕተ እስራኤላውያን፣ ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ጥራይ ክጸንሑ ቤት ፍርዲ ባር ሼቫ ወሲኑ።
እቲ ቤት ፍርዲ፣ ነቶም ኣብ ልዕሊ ንጹህ ሰብ ከቢድ ገበን ብምፍጻም ህወይቱ ዘሕለፉ ኣርባዕተ እስራኤላውያን ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ጥራይ ክጸንሑ ምውሳኑ፡ ካብ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ተቓውሞ ገጢምዎ።
ጉዳይ እዚ መዛረቢ መላእ ማዕከናት ዜና ዓለም ዝኾነ ኤርትራዊ ስደተኛ፣ ገና ኣብ ቤት ፍርዲ መስርሑ ክቕጽል እኳ እንተኾነ፣ መንግስቲ እስራኤል ብሽፍንፍን ክሓልፎ’ዩ ዝጽዕር ዘሎ።
=============================


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን!!! ፳፬/24 ሰነ ዕረፍቲ ናይ ኣባ ሙሴ ጸሊም ኣባ ሙሴ ጸሊም ኣቦኡን ኣዲኡን ንጸሓይ ዘምልኹ ነበሩ።ስድራኡ ሙሴ ምሴ ክብድል እንከሎ ጸሓይ ኣምላኽና ከይትቁጥዓካ…
Day: July 1, 2021
ገዳም ቅድስቲ ድንግል ማርያም ደብረሲና (ደብረሲሓት)
ክብረ በዓል ገዳም ቅድስቲ ድንግል ማርያም ደብረሲና(ደብረሲሓት) በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላኽ ኣሜን። “መፍትው ትትሌዓል ደብረሲሓት ማዕዘንተ ገዳማት በጽድቅ፡ጸሓያ ወንጌል ሰረቀ ኣኮኑ እም ደብረሲና ምስራቅ” ትርጉም “ኣብ ምብራቕ…
፳(20) ሰነ ህንጸተ ቤታ እዩ።
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን። ፳(20) ሰነ ህንጸተ ቤታ እዩ። ፳፩(21) ቅዳሴ ቤታ እዩ። ፳፩ ሰነ አብ ደብረ ሲና ዝበዓል ሰፊሕን ምስ ሓዋርያትን ቀዳማይቲ ሕንፃ ቤተ ክርስቲያን…


text:
ኣብ ክልል ትግራይ ልዕሊ40 ማዕልታት ብዘቑፀረ ግጭት ብዙሕ ዕንወት ኣውሪዱ ንኣሽሓት ሰባትከምዝቐተለ፣ልዕሊ 50,000 ሰባት ካብ ትግራይ ናብ ሱዳን ክሃደሙን ናብ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን እውን ክመዛበሉ ከምዘገደደን ዓለምለኸ ትካላት ሰብኣዊ ረድኤት ኣብ ምግላፅ ይርከባ።
ጊዚያዊ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ካብኔ ብምጥያሽ ዝተቛረፁ መሰረታዊ ኣገልግሎታት ንምሃብ ይስራሕ ከምዘሎ ኣብ ትግራይ ተፀዋዒ ፓርቲ ብልፅግና ኣቶ ነብዩ ስሑል ይገልፅ።
ኣቶ ነብዩ ስሑል ሚካኤል ኣብ ግጭት ትግራይ ናይ ኤርትራ መንግስቲ ሓዊሱ ዝተሳተፈ ናይ ወፃኢ ሓይሊ የለን ኢሉ።
ገለ ነበርቲ መቐለ ወታደራት ኤርትራ ምርኣዮም፣ህወሓት እውን ሰራዊት ኤርትራ ብቐጥታ ኣብቲ ኵናት ይሳተፍ ኣሎ ክብል ንዘቕረቦ ተደጋጋሚ ክሲ፣ናይ ኣሜሪካ መንግስቲ ድማ ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ትግራይ ምስታፎም እሙን ሪፖርትታት ምርካቡ ዘተሓሳስብ ምዕባለ ምዃኑን ወታደራት ብህፁፅ ክወፁ ንፅውዕ ንዝብልን መግለፂ ኣቶ ነብዩ ስሑል ሚካኤል እዚ ኩሉ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ እዩ ኢሎዎ።
ብዛዕባ ኣብ ምዕራብ ትግራይን ደቡብ ትግራይ ይካየድ ኣሎ ዝብሃል ናይ ወሰን ኣምለስቲ ምንቅስቓስ ዝተሓተተ ኣቶ ነብዩ ብሕገ መንግስቲ ዝተጣየሻ ክልላት ዝጥሓሰሉ ዋላ ሓደ ምኽኒያት የለን ‘’ብ ጉልበት ወይ ብሽፍትነት’' ዝፍፀም ተግባር ተቐባልነት የብሉን ኢሉ።ሕቶታት ምልዓል ፀገም የብሉን ‘’ሕጋውነት ተኸቲልና እንፍፅሞም ልክዕ እዮም ሕጊ ዝጠሓሰ ኣካይዳ ድማ ጌጋ ስለዝኾነ ብኡ ልክዕ ሕጊ ናይ ምኽባር ክስራሕ ክትግበር እዩ’’ ክብል ገሊፁ። ’’ኣብ ሓደ ሓደ ወሰና ወሰናት ይርኣዩ ዘለው ነገራት ዘይሕጋዊ እዮም ሕጊ ናይ ምኽባር ስራሕና ኣብኣቶም እውን ተፈፃሚ ዝኸውን እዩ ‘’ክብል ወሲኹ ሓቢሩ።
ሕቶታት ብሕጊ፣ብዴሞክራሲ ብሰላም ክፍትሑ እዩ ከም ብልፅግና ዘሎ ኣረዳድኣ ምስ በለ ካብ ሕጊ ወፃኢ ንዝግበር ነገር ኣድላይ ዘበለ ስጉምቲ ክንወስድ ኢና ኢሉ ኣሎ ኣቶ ነብዩ።
ኣብ ኣዲስ ኣበባን ዝተፈላለዩ ከተማታትን በደል ይፍፀመና ኣሎ ብዛዕባ ዝብሉ ተወለድቲ ትግራይ ዝተሓተተ ኣቶ ነብዩ እቶም ፀገማት ምህላዎም ከምዝፈልጥ ብምሕባር ዝተፈጠሩን ንከይፍጠሩን ልዑል ፃዕሪ ንገብር ኣለና ኢሉ ሓላፊ ብልፅግና ፓርቲ ትግራይ ኣቶ ነብዩ ስሑል።


text:
Radio Erena : 11 September 2015
ኣብ መበል 11 ውድድር መላእ ጸወታታት ኣፍሪቃ (All African Games) ንምክፋል ናብ ከተማ ብራዛቪል ኮንጎ ዘቕነዐት፡ ደቒ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ተቐዳደምቲ ዝሓቖፈት፡ ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ፡ መወዳደሪ ብሽክለታታት ሒዛ ብዘይ ምጋሻ፡ ትማሊ ሓሙስ 10 መስከረም ብሃገር ደረጃ ካብ ዝተኻየደ ውድድር ግዜ ቦኺራ።
ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ከም’ዚ ዓይነት ሽግር ከጋጥማ እዚ ንመጀመርያ እዋን ከም ዘይኮነን፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሚያዝያ ናይ’ዚ ዓመት እዚ’ውን ኣብ ዙር ሞሮኮ ኣብ ዝተሳተፈትሉ፡ ብተመሳሳሊ ንቅድድም ትጥቐመለን ብሽክለታታት ኣብ ዱባይ ብምትራፈን፡ ካብ ሃገራዊት ጋንታ ሞሮኮ ብሽክለታታት ለሚና ንኽትወዳደር ተገዲዳ እያ።
ሃገራውያን ጋንታታት ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ኣልጀርያን ሩዋንዳን ካብ ደቂ ተባዕትዮ፡ ናይጀርያ፡ ደቡብ ኣፍሪቃን ኢትዮጵያን ድማ ካብ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣብ’ቲ እታ ክትዕወት ብዙሕ ትጽቢት ተጌሩላ ዝነበረት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ዘይነበረቶ፡ ትማሊ ዝተኻየደ ናይ ግዜ ውድድር፡ ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሳልሳይ ደረጃ ብምውጻእ፡ ተሸለምቲ ወርቂ፡ ብሩርን ነሓስ መዳልያታት ኮይነን።
ሎሚ ዓርቢ 11 መስከረም፡ ኣብ ኮንጎ ብራዛቪል ኣብ ዝተኻየደ፡ 12.5 ኪሎ ሜትር ርሕቐት ዝሸፈነ፡ ናይ ውልቒ ውድድር ግዜ (ክሮኖ-ሜትር)፡ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ብሽክለታ፡ ሞሳና ደበሳይን ወሓዚት ኪዳነን፡ ቀዳመይንትን ካልአይትን ብምውጻእ ተሸለምቲ ወርቒን ብሩርን መዳልያታት ኮይነን። ደቡብ ኣፍሪቃዊት ሊሰ ኦሊቨር ድማ፡ ሳልሳይ ደረጃ ብምሓዛ ነሓስ መዳልያ ኣንጠልጢላ። እዚ ሞሳናን ወሓዚትን ዝጨበጥኦ መዳልያታት፡ ኣብ ታሪኽ ውድድር ኦል ኣፍሪካን ገይምስ ንኤርትራ ናይ ፈለማ እዩ።
ኣብ ናይ ደቂተባዕትዮ ድማ ሜሮን ተሾመ ወርቂ ማዳልያ ዓቲሩ።
ኣባል ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ተቐዳዳማይ ሜሮን ተሾመ፡ ሎሚ ዓርቢ 11 መስከረም ኣብ ከተማ ብራዛቪል ኮንጎ ኣብ ዝተሰላሰለ፡ 12.5 ኪሎ ሜትር ርሕቐት ዝነበሮ፡ ናይ ውልቒ ውድድር ግዜ (ክሮኖ-ሜትር)፡ ኣብ ሰዓት 49.234 ኪሎ ሜትር እናተወንጨፈ፡ ንቅድድሙ ብ18 ደቓይቕን 1 ካልኢትን ሸፊኑ፡ ቀዳማይ ብምውጻእ ተዓዋቲ ወርቒ መዳልያ ኮይኑ። ደቡብ ኣፍሪቃዊ ጉስታቭ ባሶንን፡ ዓድል ባርባሪን ድማ፡ ካልኣይን ሳልሳይን ወጺኦም።
ኤርትራ ኣብ ታሪኽ ውድድር ኦል ኣፍሪካን ገይምስ፡ ኣብ ኣብ 2007 ኣብ ኣልጀርያ ኣብ ዝተኻየደ ውድድር ግዜ፡ ካብ ዓበይቲ ብመንገዲ ንደቡብ ኣፍሪቃዊ ዳሪል ኢምፐይ ስዒቡን ንኬንያዊ (ሕጂ እንግሊዛዊ) ክሪስ ፍሩም ኣኸቲሉን ካልኣይ ደረጃ ብምሓዝ ብሩር መዳልያ ዝተሸለመ ፍረቃልሲ ደበሳይን ኣብ ናይ ትሕቲ 23 ዓመት ድማ፡ ሳልሳይ ደረጃ ዝሓዘ መርሃዊ ገብርሂወትን ኣቢላ ክልተ መዳልያታት ዝረኸበት ክትከውን ከላ፡ ብውልቒ ወርቂ መዳልያ ክትረክብ ግን፡ ሕጂ ንፈለማ እዋን እዩ።
=====================================


text:
ብምስግጋር ወትሃደራዊ ንዋት ናብ ኤርትራ ዝተጠርጠረ ኤርትራ ዝመበቖሉ ዜጋ ነርወይ መርመራ ይካየደሉ ኣሎ
ኤርትራዊ ዝመበቖሉ ዜጋ ነርወይ ብምስግጋር ወትሃደራዊ ንዋት ናብ ኤርትራ ተጠርጢሩ መርመራ ከምእተኻየደሉ ማዕከን ዜና ነርወይ NRK ገሊጹ። እቲ ስሙ ዘይተጠቕሰ ናይ ነርወይ ዜግነት ጸለዎ ኤርትራዊ፣ ካብ ሰራዊይ ነርወይ ዝሸመተን ወ [...]
ኤርትራን የመንን ኣብ ጉዳይ ምትሓዝ ገፈፍቲ ዓሳ ብዝምልከት ዝርርብ ኣካይደን
ሰበ ስልጣን መንግስታት ኤርትራን የመንን ኣብ ጉዳይ እቲ ገና ፍታሕ ዘይረኸበ ምትሓዝ ገፈፍቲ ዓሳ ብዝምልከት ዝጀመረዎ ዝርርብ ይቕጽልዎ ኣለዉ። በዚ መሰረት፣ ቀዳማይ ሚኒስተር የመን መሓመድ ሳለም ባሲንድዋ ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ ንምዝር [...]
ኤርትራ መሃይምነት ኣብ ምጥፋእ ዕውቱ ስራሕ ካብ ዘካየዳ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ’ያ ተባሂላ
ኤርትራ ኣብ ምጥፋእ መሃይምነት ዕዉት ንጥፈታት ካብ ዘካየዳ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ’ያ ተባሂላ። ብመሰረት ዝተፈላለያ ትካላት ትምህርቲ ዘቕርብኦ ዘለዋ መጽናዕታት ኣስታት 75 ሚእታዊት ካብ ህዝቢ ኤርትራ ምንባብን ምጽሓፍን ዝኽእል መሰ [...]
ኩባንያ ዕደና ሳንሪጅ፣ ፍርያት ፕሮጀክት ዕደና ኣስመራ ኣብ 2015 ናብ ዕዳጋ ከቕርብ ተስፋ ይገብር
ኩባንያ ዕደና ሱንሪጅ ፍርያት ናይቲ ኣብ ፕሮጀክት ኣስመራ ዘካይዶ ዘሎ ኩዕታን ዳህሳስን ማዕድናት ኣብ 2015 ናብ ዕዳጋ ከቕርብ ትጽቢት ከምዘለዎ ኣፍሊጡ። እቲ ንከባቢታት እምባደርሆ፣ ዓዲ ንፋስ፣ ጉብፖን ድባርዋን፣ ኣብ ዝጠቓለለ [...]
ካናዳ፣ ኤርትራውያን ንዝርከብዎም ዜጋታት 29 ሃገራት ፍሉይስ መስርሕ ቪዛ ኣተኣታትያ
ካናዳ ናብታ ሃገር ንዝኣትዉ ዜጋታት ኤርትራ ናይ እትርከበን 29 ሃገራት ፍሉይ መስርሕን ሕግታትን ኣተኣታትያ ከምዘላ ገሊጻ። እቲ ካናዳ ኣተኣታትያቶ ዘላ ሓድሽ መስርሕ፣ ዝኾነ ዜጋ ናይዘን ኤርትራ እትርከበን ሃገራት ናብታ ሃገር ን [...]
ቐጠርን ኤርትራን ጽዑቕ ርክባት ኣካይደን
ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ መዓልታት ጥራይ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ምስ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ቐጠርን ኣምባሳደር ቐጠር ኣብ ኣስመራን ተደጋጋሚ ዝርርብ ኣካይዶም። ኣገልግሎት ዜና ቐጠር ካብ ዶሓ ኣብ ዘመሓላለፎ ጸብጻብ፣ ሚኒስተር መ [...]
ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ብሽክለታ ኣብ ኤውሮጳ ልዑል ኣተኩሮ ረኺቦም
ከም ጋዜጣታት ለ ሞንድ፣ ሊበራስዮን ለ ኢኩብ፣ 20 ሚኑት…ወዘተ ዝኣመለላ ጋዜጣታት ፈረንሳ፣ ብፍላይ ብዛዕባ’ቲ ምስ ፈረንሳዊት ክለብ ኤሮፕካር ተጸንቢሩ ውድድሩ ብጽቡቕ ዝቕጽል ዘሎ ኤርትራዊ ናትናኤል ብርሃነ ኣምልኪተን ኣብ ዘቕርብኦ ዘለ [...]
‘መንግስቲ ኤርትራ ክሸጦ’የ ዝብሎ ዘሎ ኣባይቲ ፖለቲካዊ ደገፍ ዲያስፖራ ንምርካብ’ዩ’ ኣቶ ክብሮም ዳፍላ
መንግስቲ ኤርትራ ብስም ባንክ ንግድን ኣባይቲን ኣብ ወጻኢ ንዝርከቡ ኤርትራውያን መንበሪ ኣባይቲ ብኤውሮ ክሸጠሎም ኣውጺእዎ ዘሎ ሓድሽ ውጥን፣ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ጥራይ ንምርካብ ዘይኮነ፣ ፖለቲካዊ ደገፍ ዳያስፖራ'ውን ንምርካብ ዝዓለመ'ዩ ክ [...]
ብምኽንያት መበል 52 ዓመት ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ፣ ዝተፈላለየ ውድባትን ሰልፍታትን ኤርትራ መግለጺታት ኣውጽኤን
ብምኽንያት መበል 52 ዓመት ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ፣ ዝተፈላለየ ውድባትን ሰልፍታትን ኤርትራ መግለጺታት ኣውጽኤን። እተን ውድባት፣ ኣብ መግለጺታትን ሓደ መስከረም 1961 ንውሉድ ወለዶ ዝነበር ታሪኽ ዝሰነደት ዕለት [...]
ኣብ ቦሎኛ ንኽልተ መዓልታት ዝተኻየደ ዋዕላ ኤርትራውያን ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ብዓወት ተዛዚሙ
ሽግር ኤርትራ ፍታሕ ብኤርትራውያን ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ካብ 31 ነሓሰ ክሳብ 1 መስከረም ኣብ ቦሎኛ ዝተኻየደ ዋዕላ ኤርትራውያን ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ብዓወት ተዛዚሙ። ኣብቲ ወከልቲ ሓያሎ ፖለቲካውን ውድባት፣ ሰልፍታት፣ ሲ [...]


text:
ጨንፈር ቁ.2 ሰ.ዲ.ህ.ኤ ሃገር ሽወደን ስሩዕ ኣኼባኡ ኣካይዱ2021-08-24 19:58:14 Written by ሽማገለ ጨንፈር Published in ጽሑፋት ትግርኛ Read 261 times
- font size decrease font size increase font size
ብዕለት 21 ነሓሰ 2021 ስሩዕ ኣኼባ ናይ ኣባላት ጨንፈር ቁ.2 ሰ.ዲ.ህ.ኤ ብኤሎትሮኒካዊ መራኸቢ ብዙሓን ዙም ዕዉት ኣኼባኦም ኣሳላሲሎም። ኣቦ መንበር ጨንፈር ድሕሪ ንገለ ኣዋርሕ ምስ ብጾትና ጨንፈር ቁ.1 3ተ ሓባራዊ ርክባት እኳ ንግበር እምበር ናይ በይንና ዘንጊዕና ብጽናሕ ሎሚ ብምሉእ ጥዕና ምርኻብና ደስ ዘብል እዩ ብምባል ኣኼባ ከፈቶ። ተሳታፍነት ኣባላት በዘይካ ገለ ኣባላት ብብቁዕ ምኽንያት ኣይተሳተፉን እምበር ምልኣት ነይሩዎ። ኣኼባ ብኣቀዲሙ ዝተላእኸ ኣጀንዳ
- ድሕሪ ሰላም ሌላ ሓደስቲ ኣባላት
- ሃለዋት ጨንፈር ቁ.2 ምጽራይ ንጡፋት ኣባላት ፡
- ምጣኔ ሃብታዊ ተሳታፍነት ብተሓዝ ገንዘብ፡
- ጸብጻብ ንዞባ ኤውሮፓ ምድላው፡ በየከተማ ዘሎ ንጥፈታት ምሕባር፡
- መጻኢ ኣኼባና ብስሩዕ ንምቅጻል ኣብ 2 ዶ 3 ወርሒ ፡ ንጉባኤ ጊዜ ምዉሳን፡ ዝብሉ ብቀደም ተኸተል ብምክታዕ፡ ፡ ተሓዝ ገንዘብ ጨንፈር ዝርዝር ወርሓዊ ዊጺኢትን ኣታዊ ወፈያን ምስጉን ተሳታፍነት ኣባላት ብምቅራብ ኣዝዩ ሰፊሕ ሃናጺ ርእይቶን ለውባን ብምቅራብ ፡ ህልዊ ኩነታት ህዝብናን ከባኢናን ቅልጡፍ ለውጥታት ይርእዩ ስለ ዘሎዉ ከኣ ቅልጡፍን ቀጻሊ ርክብ ከም ዘድሊ ኣስሚረምሉ። ሽማገለ ጨንፈር ከኣ ከምቲ ልሙድ መደብ ኣኼባታት ሰሪዓ ክትልእክ ተላብዮም። ኣኼባ ንዕዉት 3ይ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ሰልፍና ጭርሖኡ …ንቅዋማዊ ምሕደራ፡ ንዲሞክራስን ንምዕባለን ንቃለስ !!! ኣድኒቁ ንዉሳኔታቱን ጸዊዒቱን ሓዳሽ መሪሕነቱን መርሓባ ብምባል ኣስሚሩሉ። ብተወሳኺ ብኣባል ባይቶን ጠቅላል ተቋጻጸርን ርጡብ ኣታባባዒ መብርህታት ብምሃብ ንኣኼባ ብምህታም ድሕሪ ናይ ክልተ ሰዓታት ኣኼባ ዓወት ተዛዚሙ።


text:
ዕለት 20 ሕዳር 2018 ዓ.ም. ኣብ ነው ዮርክ ኣብ ናይ ሕቡራት መግንስታት ዓለም ውድብ ዋና ሕንጻ ሰላምን ደሕንነትን ኣብ ኣፍሪቃ ኣብ ዝብል ርእሰ ጉዳይ ኣብ ዘካየዶ ዓውደ ጉባኤ ዝተሳተፉ ኣብ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ናይ ጸጥታን ደሕንነትን ቤት ምኽሪ ናይ ቅድስቲ መንበር ቀዋሚ ተዓዛቢ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ በርናርዲቶ ኣውዛ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ፡ ኣፍሪቃ ኣብ ከይዲ ምዕባለ ክትድገፍ ጻውዒት ኣቕሪቦም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣፍሪቃ እቲ ዘለዋ ማእለያ ዘይብሉ ናይ ተፈጥሮ ጸጋታታ ንሰብ ብዘይጠቅም ኣገባብ ክምዝመዝን ብዝገደደ እውን ብዘይ ሕጋዊ መገዲ ዘለዋ ናይ ተፈጥሮ ሃብቲ ንምምዝማዝ ብዝሃቀነ ዕላማ ኰነ ተባሂሉ ዝትዅቶኽ ዓመጽን ውግእን ምኽንያት ኰይኑ ንዝተፈላለዩ ጸገማት የቃልዓ ከምዘሎ ብፁዕ ኣቡነ ኣውዛ ሓቢሮም፡ ዘለዋ ናይ ተፈጥሮ ጸጋታት ዳርጋ መርገም ዝዀና ትመስል ኢሎም።
ተልእዀ ዓቃቢ ሰላም፡ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪቃ ፋሕ ዝበለ እውን እንተዀነ ኣብ ሕንጸት ሰላም ሕቡር ክኸውን
ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪቃ ዘሎ ውግእን ዓመጽን ንምውጋድን ናይ ሰላማዊ ሕዝቢ ሕይወት ንምውሓስ ዝዋፈሩ ዓቃቢ ሰላም ሕቡራት መንግስታት ዓለም፡ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪቃ እውን ይሃሉ ኣብ መላእ ኣፍሪቃ ሰላም ዝሓንጽ ምትሕብባር ዘለዎ ወፍሪ ምዝርጋሕ የድሊ፡ እዞም ብናይ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ሰንደቕ ዕላማ ዘገልግሉ ልኡካን ዓቃቢ ሰላም ሕይወቶም ንሓደጋ ዘቃልዑ እያቶም፡ እቲ ዘቕርብዎ ኣገልግልቶ ዓቃቢ ሰላም ኣብተን ዘገልግሉለን ሃገራት ምርግጋእ ውሑስ ክገብሮ ብዝኽእል መደብ ሃገራዊ ዕርቂ ዝተሰነየ እንተደኣ ዘይኰነ ዓቃቢ ሰላም ንበይኑ ሰላም ከውሕስ ኣይክእልን ከምዝበሉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ምዕባለ ንምድጋፍ ኣገዳስነት ጽሩይ ናይ ሓባር ህርኵት ጻዕሪ
ብፁዕ ኣቡነ ኣውዛ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ብእደ ኣታውነትን ብውሽጣዊ ፖሊቲካ ጉዳያት ዝጽለዉ ዕጡቓት ሓይልታትን ውድባት ኣሸባርትን ዘተኣታትውዎ ዘይምርግጋእን ሕንፍሽፍሽ ዘርዚሮም፡ ብዓለም ደረጃ ንውግእ ኣጽዋር ዝሰላዕ ሃብቲ ገንዘብ ማእለያ ዘይብሉ ክኸውን እንከሎ ንናይ ድኻታት ሃገራት ልምዓት ዝቐርብ ድጋፍ ኣዚዩ ሒደት እዩ፡ ስለዚህ ልምዓት ንገዛእ ርእሱ መሰረት ሰላም እዩ እሞ፡ ኣብ ኣፍሪቃ ስሩዕን ኵለንተናዊ ሰብኣዊ ምዕባለ ዘቕውም ልምዓት ዝድግፍ ሓገዝ ካብ ማሕበረሰብ ዓለም ክቐርብ ጻውዒት ኣመሓላሊፎም፡ ብፍላይ ነቲ ውሑስን ብሉጽን ሰብኣዊ ክብሪ ዘኽብር መደብ ሕንጸትን ዝተፈላለዩ ናይ ሰብኣዊ መውሃቢ ኣገልግሎት ዝግብኦ መንእሰይ ወለዶን ውዕዉዕ ዝዀነ ሕዝቢ ኣፍሪቃን ማሕበራዊ ምትሕብባር ዝዓሰሎ መደብ ልምዓት የድልዮ፡ ብዘይ መጻኢ መንእሰይ ኣፍሪቃ ኣደዳ ምዝመዛን ዓመጽን እዩ ዝኸውን፡ ርኡይ እውን እዩ፡ ምእንቲ’ዚ ዓለም ሓቆፍ ማሕበረሰብ ብዝዋፈሩ ዓቃቢ ሰላም ሕቡራት መንግስታት ዓለም ኣቢሉ እቲ ዘቕርቦ ኣገልግሎት ዕቃቤ ሰላም ምስ ሕዝቢ ኣፍሪቃ ብምትሕብባር ሕዝቢ ኣፍሪቃ ናይ ተፈጥሮ ጸጋታት ረባሒ ክኸውን ብዝሓለነ መርሓ ግብሪ ከሳልጦ ጻውዒት ኣቕሪቦም፡ ኣፍሪቃ ናይ ተፈጥሮ ጸጋታታ ረባሒት ንምዃን ዘብቅዓ ድጋፍ የድልያ እንክብሉ ዘስምዕዎ መደረ ዛዚሞም።


text:
ኣብ ሓደ ሰሚርና ኢና ዝበሉ "መንእሰያት ኤርትራ ንለውጢ ቤይ ኤርያን ስምረት መንእሰያት ኤርትራ ንለውጢ ሰሜን አሜሪካን" ዝተባህላ ማሕበራት ምስ "መንእሰያት ህግደፍ" ኣብ ሓደ ዘሰማምዕ መርገፂ ንምብፃሕ ብአና ወገን ቅሩባት ኢና ክብሉ ገሊፆም።
እዘን ክልተ ማሕበራት መንእሰያት ኣብ ኤርትራ ዲሞክራስን ልዑላዊነት ሕጊን ክረጋገፅ ክሰርሓ ፀኒሔን'የን ዝበሉ ናይቲ ሓድሽ ጥርናፈ ጊዝያዊ አቦ መንበርን ምኽትልን ኮይኖም ከምዘለዉ ዝገለፁ መንእሰያት ዳንኤል ተኽላይን ሰሎሞን ገብረየሱስን ኣብ ኤርትራ ለውጢ ንኽመፅእ ክግበር አለዎ ዝበልዎ ሰለስተ ነጥብታት ዘርዚሮም'ለው።
አስዒቦም "እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ መንግስቲ ክፅገነሉ ኣብ ዘይኽእለሉ ብርኪ ስለዝበፅሐ ስልጣኑ ኸረክብ ጥራይ'ዩ ዘለዎ" ይብሉ።
መፃኢ ዕላማና'ውን ይብሉ ክልቲኦም አጋይሽ ነቲ ስቅ ኢሉ ዝዕዘብ ዘሎ ኣብዝሓ መንእሰይ ንምሕቃፍ'ዩ ኢሎም።
ቀዳማይ ክፍሊ ኣብ ዝሓለፈ ሰሉስ ቀሪቡዩ፣ ሎሚ ኸአ 2ይ ክፍሊ ቀሪቡ'ሎ።
ሙሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
ቅድሚ ሃገራዉያንን ሃይማኖታዉያንን ምዃንና ደቂ-ሰባት ምዃን የድልየና
ንሓደ ሰብ ምስ ካልእ ወዲ-ሰብ ብሰላምን ስኒትን ሓቢሩ ክነብር ዝገብሮ’ኮ ወዲ-ሰብ ብምኻኑ’ዩ። ነፍሲ-ወከፍ ሰብ ቅድሚ ሃገራዊ፡ ቢሄራዊ፡ ሃይማኖታዊ ወይ ኣዉራጃዊ ምዃኑ፣ ቅድመ-ቀዳድም ወዲ-ሰብ ምዃኑ ክርድኦን ክኣምንን ኣለዎ። ሓደ ወዲ-ሰብ፡ እዚ እንተደኣ ተገንዚቡ፣ ፍልልይ ሃይማኖት፡ ብሄር፡ ቋንቋ፡ ኣዉራጃ፡ ወዘተ ብዘየገድስ ምስ ዝኾነ ካልእ ሰብ ተኸባቢሩን ብሰላምን ክነብር ኣይእገምን።
ሃይማኖት፡ ብሄር፡ ቋንቋ፡ ኣዉራጃ፡ ወዘተ’ኮ ንወዲ-ሰብ ከገልግሉ ዝተፈጥሩ’ዮም። ደቂ-ሰብ ብምዃንና ጥራይ ክንከባበርን ክንጸዋወርን እንተዘይ ክኢልና፣ ሓደ ሃይማኖት፡ ሃገር፡ ፖለቲካዊ ፓርቲ፡ ቋንቋ፡ ብሄር ወይ ኣዉራጃ ስለ ዘሎና፣ ሓቢርና ብፍቕርን ስኒትን ክንነብር ንኽእል’ና ኢልካ ምሕሳብ ድንቁርና እዩ።
ሰለዚ፡ ሰላም ዝሰፈናን ዲሞክራሲያዊትን ሃገረ ኤርትራ ክንሃንጽ እንተድኣ ኾይንና፡ መጀመርያ ደቂ-ሰባት ምዃንና ክንግንዘብ የድልየና። ኣነ…


text:
Radio Erena: 27 June 2021
ኢትዮጵያ ብ21 ሰነ ዘካየደቶ ምርጫ፣ ናጻን ርትዓዊን ኣይነበረን ክትብል ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ገሊጻ።
ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኣመሪካ ብዓርቢ 25 ሰነ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ህዝባዊ ምርጫ ምክያድ መንገዲ ደሞክራሲ ዘጣጥሕን ፖለቲካዊ ምትዕርራይ ዝገብርን መስርሕ ደኣምበር ንገዛእ ርእሱ ዕላማ ከምዘይኮነ ገሊጹ።
ምርጫ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ዘይርጉእን፣ ዓሌታዊ ግጭት ኣብ ዝካየደሉን እዋን፣ ይካየድ ምህላዉ ድሕሪ ምዝኽኻር፣ ገለ ፖለቲካውያን ሰልፍታት ነቲ ምርጫ ምሕሳመን፣ ፖለቲካውያን መራሕቲ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታዎም፣ ኣብ በበይኑ ኩርናዓት እታ ሃገር ኲናት ኣብ ዝካየደሉ ዘሎ እዋን’ውን ስለዝተኻየደ፣ ናጻን ርትዓዊን እዩ ክበሃል ከምዘይከኣል ኣመልኪቱ።
ውጽኢት’ቲ ምርጫ ገና ዘይተገልጸ እኳ እንተኾነ፣ ፖለቲካውያን መራሕትን ዓበይቲ ዓድን፣ ንሰላም ክሰርሑን፣ ሓድሕዳዊ ግጭት ካብ ምስዋር ክቑጠቡን መግለጺ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኣመሪካ ጸዊዑ።
እቲ መግለጺ ኣብ መወዳእታ፣ ኢትዮጵያ ኣትያቶ ካብ ዘላ ቅልውላው ክትወጽእ፣ ድሕረ-ምርጫ ዘተ ክተባባዕ፣ ግርጭታት ኣብ ምፍታሕ፣ ሃገራዊ ዕርቂ ኣብ ምክያድ ክትነጥፍ ምሉእ ደገፍ ኣመሪካ ከምይዘፍለያ ኣመልኪቱ።
ኣብ ትግራይ ተወሊዑ ዘሎ ኲናት ብሰላማዊ መንገዲ ክዓርፍ፣ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ህዝቢ ዝተፈጸመ ግፍዕታት ብናጻ ኣካል ክምርመር፣ ሰራዊት ኤርትራ ካብ ትግራይ ክወጽእ ዝብሉ ምሕጽንታታት እውን ኣብቲ መግለጺ ተጠቒሶም ኣለዉ።


text:
Radio Erena: 04 March 2019
ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮን፣ ኣብ ዝመጽእ ሰሙን ናብ ኢትዮጵያ፣ ጅቡቲን ኬንያን ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ከካይድ’ዩ።
እቲ ፕረዚደንት ኣብዚ ካብ 11 ክሳብ 15 መጋቢት፣ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ዘካይዶ ዑደት፣ ኣብ ወትሃደራውን ቁጠባዋን ምትሕግጋዝ ክዝቲ’ዩ።
ብፍላይ፣ ኣብ ኣፍሪቃ ምስፍሕፋሕ ሽበራውያን ጉጅለታት ገኒኑ ይርአ ምስ ምህላዉ፣ ፈረንሳ ኣብዚ መዳይ’ዚ ምስ ሓያሎ ሃገራት ክትተሓባበር ከምእትደሊ’ያ ትገልጽ።
ኣብ ጅቡቲ ቀዋሚ ወትሃደራዊ መዓስከር ዘለዋ ፈረንሳ፣ ንምስፍሕፋሕ ቻይናን ሩስያን ኣብቲ ዞባ ብዕቱብ ካብ ዝከታተልኦ ሃገራት ምዕራብ ሓንቲ’ያ።
ጅቡቲ ካብ ፈረንሳን ኣመሪካን ቆላሕታ ብምስኣና ናብ ቻይናን ሩስያን ትዘዙ ኣላ እናተባህለ ኣብ ዝግለጸሉ ዘሎ እዋን ድማ’ዩ ፕረዚደንት ፈረንሳ ናብታ ሃገር ታሪኻዊ ምብጻሕ ከካይድ ምዃኑ ተሓቢሩ ዘሎ።
ኣብ ኢትዮጵያ ንዝካየድ ዘሎ ናይ ለውጢ መድረኽ ዝድግፍ ፕረዚደንት ኢማኑኤል ማክሮን፣ ምስታ ሃገር ኣብ ብዙሕ መዳያት ክተሓጋገዝ ቅሩብ ምዃኑ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ናብ ፓሪስ ኣብ ዘካየዶ ዑደት ኣረጋጊጽሉ’ዩ።
ምስ ናጽነት ኤርትራ፣ ካብ 1991 ኣትሒዙ ህላዌኡ ዘብቅዐ ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ ዳግም ንምብርባሩ እትሰርሕ ዘላ ኢትዮጵያ ሓገዝ ፈረንሳ ትሓትት ምህላዋ’ውን ወትሃደራውያን ምንጭታት የመልክቱ።
================


text:
General Information - Tigrinian
ኤይድስ እንታይ ኢዩ?
ኤይድስ= ማለት ኣብ ሰብነትና ዝርከቡ ካብ ዚተፈላለዩ ሂማማት ዚከላኸሉልና ዋሃዮታት ብኤች ኣይ ቪ ተጠቂዖም ናይ ምክልኻል ዓቕሞም ተዳኺሙ ሰብነትና ብዝተፈላለዩ ረኽስታትን ህማማትን ክቃላዕ ከሎ ኤች ኣይ ቪ ናብ ኤይድስ ዝበሃል ህማም ሰጊሩ ንብል።
ኤች ኣይ ቪ ቫይረስ እንታይ ኢዩ?
ኤች ኣይ ቪ ቫይረስ ማለት ካብ ሰብ ናብ ሰብ ጥራይ ዝመሓላለፍ ናይ ሰብነትና ዓቕሚ ብምድኻም ንዝተፈላለዩ ህማማት ዘቃልዕ ቫይረስ ኢዩ።
ኤች ኣይ ቪ ብኸመይ ይመሃላለፍ?
እዚ ቫይረስ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ጥራይ ዝመሃላለፍ ኢዩ።ዝመሃላለፈሎም መንገድታት ድማ፥ ብፍንው ጾታዊ ርክብ ካብ ዝተለኽፈ ሰብ ናብ ጥዑይ ሰብ፥ካብ ልኽፍቲ ኣደ ናብ ህጻን ኣብ ጊዜ ጥንሲን ሕርስን ከምኡ'ዉን ብምጥባው ፥ዝተበከለ ደም ብምልጋስ ዝተፈላለዩ በላህቲ ነገራት ከም በዓል መርፍእ (ዝተበከለ ደም ዘለዎ መርፍእ ወይ ስሪንጋ ንፋስ ከይኣተዎ ስለዝጸንህ ከመሃላልፍ ይኽእል)።
ኤች ኣይ ቪ ኣበየኖት ዓይነት ፈሳሲ ናይ ኣካላትና ይርከብ?
- ኣብ ደም - ኣብ ምስ ፍረዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ዝርከብ ፈሳሲ - ኣብ ርሕሚ ጓል ኣንስተይቲ ዝርከብ ፈሳሲ - ኣብ ጸባ ጡብ ኣደ
ብብዝሒ ዝመሓላለፈሎም ህዋሳት - ስርዓተ ዙረት ደም - ኣዒንቲ - ሶርኖ ኣፍንጫ - ኣፍ - ርሕሚ - ኣፍ መትሎ - መሃንቱስ
ካብ ኤች ኣይ ቪ ብከመይ ንከላኸል?
A. ኣብ ግዜ ጾታዊ ርክብ ምሕሳብና ከምዝፍለጥ ኤች ኣይ ቪ ኣብ ርሕማዊ ፈሳሲን ኣብ ንዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ተሰኪሙ ስለዝርከብ ፍንዉ ጾታዊ ርክብ ካብ ምግባር ክንጥንቀቕ ይግባእ። ንኣብነት፥ሓደ ምስ ሓንቲ ምጽናዕ፥ቅድሚ ዝኾነ ርክብ ክልቴኻ መርመራ ኤች ኣይ ቪ ምግባር ከምኡ'ዉን ኣብ ጊዜ ፍንዉ ጾታዊ ርክብ ኮንዶም ምጥቃም።
B. ዝኾነ ሰብ ዝተጠቀመሎም መራፍእ ዘይምጥቃም።ንኣብነት
ዝኾነ ሰብ ዚተጠቀመሎም ስሪንጋ፥ ኣብቲ መርፍእ ናይ ስሪንጋ ዘሎ ቱቦ ደም ዝኾነ ኦክስጅን ከይረኸቦ ስለዚጸንሕ ክንጥንቀቕ ይግባእ። ብፍላይ ካብ ተጠቀምቲ ሃሺሽ ዝተጠቐሙሉ መራፍእ ንጠንቀቕ።
C. ካብ ኣደ ናብ ዕሸል ኤች ኣይ ቪ ብዉርሻ ዝመሓላለፍ ኣይኮነን እቲ መስርሕ ናይ ምትሕልላፍ ግን ካብ ግዜ ጥንሲ ኣትሒዙ ይጅምር፥ ኣብ ግዜ ሕርስን ምጥባዉን ምሉእ ተኽእሎ ናይ ምትሕልላፍ ኣሎ።ሓንቲ ኣደ ኤች ኣይ ቪ ምልኻፋ ምስ ትፈልጥ ካብ ግዜ ጥንሲ ኣትሂዛ ነቲ ዕሸል ከይመሃላለፈሉ መከላኸሊ መድሃኒት ክትወስድ ኣለዋ፥ድሕሪ ሕርሲ'ዉን ከተጥቡ የብላን።ህጻን ምስ ተወልደ ንጸባ ጡብ ዝትክእ ሰብ ዝሰርሖ ጸባ ክጥቀም ኣለዎ።ነፍስ ወከፍ ብኤች ኣይ ቪ ዝተለኸፈት ነፍሰጾር ኣደ ግቡእ መከላኸሊ መድሃኒት ክትወስድ ክትክእል ኣለዋ፥ ከምኡ ድማ ድሕሪ ሕርሲ ከተጥቡ የብላን።
ኤች ኣይ ቪ ዘይመሓላለፈሎም መንገድታት
- ብሰላምታ፥ ብምትሕቑቓፍ፥ ምስዕዓም
- ብሓባር ብምብላዕን ምስታይን
- ናይ ሓባር ሽጎማኖ፥ ዓይኒ ምድሪ ብምጥቃም
- ብምስትንፋስ፥ብምስዓል፥ብምህንጣስ
- ብመግቢ፥ብማይ፥ብንፋስ፥ብምራቕ
- ብመንከስቲ እንስሳታትን ለመምትን
-ኮንዶም እቲ ዝበለጸ መከላኸሊ ካብ ኤች ኣይ ቪን ካልኦት ብጾታዊ ርክብ ዝመሃላለፉ ሕማማትን እዩ።
ኤች ኣይ ቪ መርመራ
ንዝኾነ ተሰካሚ ኤች ኣይ ቪ ብዓይንኻ ርኢኻ ክትፈልጦ ኣይከኣልን ኢዩ፡ እቲ እንኮ መፍለጢ መርመራ ናይ ደም ናይ ኤች ኣይ ቪ ብፍሉይ ምግባር ኢዩ። መብዛህትኡ ግዜ ሰባት ተሰከምቲ ኤች ኣይ ቪ ምኻኖም ከይፈለጡ ከለዉ ኢዩም ንብዙሓት ሰባት ዘመሓላልፉ።
መዓስ መርመራ ኤች ኣይ ቪ ክንገብር ይግባእ
መርመራ ኣብ ንገብረሉ ግዜ 21 መዓልታት ቅድሚ መዓልቲ መርመራ ንዝተገብረ ፍንው ጾታዊ ርክብ ጥራይ ኢዩ ክንጽረልና ወይ ክፍለጥ ዝኽእል፥ስለዚ ትሕቲ 21 መዓልታት ዝተገብረ ፍንው ጾታዊ ርክብ ንጹር ዉጽኢት ክህልዎ ኣይክእልን ኢዩ።
ንምንታይ ኽንምርመር የድሊ
o ኩነታት ጥዕናኻ ብምፍላጥ ንጥዕናኻ ዘመሓይሹን ህላወኻ ዘናውሑን መድሃኒት ብኣጋ ንምርካብን
o ሕማምካ ፈሊጥካ ንመጻምድትኻ ይኹን ንኻልኦት ሰባት ንከይትልክም ኽትጥቀቕ የኽእለካ።
ካብ ኤች ኣይ ቪ ነጻ ዝኾኑ ናይ ኣካላትና ፈሰስቲ
o ንብዓት
o ርሃጽ
o ተምላስ
o ቀልቀል
o ሽንቲ
o ምራቕ
ስለዚ ካብዚኦም ዓይነት ዉጽኢት ሰብነትና ምትንኻፍና ከሰክፈና የብሉን።
ኤች ኣይ ቪ ኤይድስ መድሃኒት ኣለዎ'ዶ? ኣይፋል!!!!
ስጋብ'ዚ ዘለናዮ ግዜ መድሃኒት የብሉን፥ግን ኮክቴይል ዝተባህለ መናዉሒ መድሃኒት ኣሎ፡ እዚ መድሃኒት ነቶም በቲ ቫይረስ ካብ ዝተፈላለዩ ሕማማት ናይ ምክልኻል ዓቕሞም ዝተዳኸመ ዋሃዮታት ናይ ነብስና የበራብሮምን ነቲ ህማም ናብ ኤይድስ ንከይምዕብል ይከላኸልን ዕድመ የናዉሕን።
ኣጠቓቕማ ኮንዶም
መጀመርያ ዝወድቀሉ ዕለት ከነረጋግጽ ኣለና
ኮንዶም ኣብ ዝሑልን ደረቅን ቦታ ክቕመጥ ኣለዎ
ኮንዶም ቅድሚ ምምላስና መትሎ ብግቡእ ከም ዝቐንዐ ከነረጋግጽ ኣለና
ርክብ ቅድሚ ምጅማርና ኮንዶም ብግቡእ ኣብ ዝቐንዐ መትሎ ከም ዝተመልሰ ምርግጋጽ የድሊ
ርክብ ድሕሪ ምፍጻምና ምትሎ ብቅኑዑ ከሎ ካብ ርሕሚ ብምዉጻእ ነቲ ኮንዶም ብጥንቃቐ ካብ መትሎ ኣዉጺና ቋጺርና ቆልዑ ኣብ ዘይረኽብዎ ቦታ ንጉሕፎ
ሓንቲ ኮንዶም ንሓንቲ ግዜ ርክብ ጥራይ ክንግልገለላ ኣለና ኮንዶም ንጠቀም!!! መርመራ ኤች ኣይ ቪ ድማ ንግበር !!!
""ሕይወት ልዕሊ ኩሉ ስለዝኾነት""
ኤች ኣይ ቪ ኤይድስ መርመራን ሓበሬታን ንረኽበሉ ቦታታት
እስራኤል ኤይድስ ታስክ ፎርስ
ቦታ-ጎደና ሃነጺቭ 18,ተል ኣቪቭ
ሰዓታት ስራሕ
ካብ ሰንበት -ሓሙስ = ካብ 5:00-8:00ድ/ቐ
ሮቡዕ ዕጽው ኢዩ
ንዝያዳ ሓበሬታ ቴሌ 0543200077(ያኤል)
0547132699(ኣስማይት)
ኢሜይል ws@aidsisrael.org.il
ተረም ክሊኒክ
ሓፈሻዊ ኣገልግሎት ሕክምናዊ መርመራታት ንስደተኛታት ናይ ኢንሹራንስ ወረቐት ዘይብሎም ሰራሕተኛታትን ግቡእ ኣገልግሎት ብቛንቛታት ትግርኛ፣ ዓረብን ኣምሃርኛን ይህብ
ቦታ -ተኻና መርከዚት4ይ ደርቢብድሕሪት ቑጽሪ 5 ባስ ደው ትብለሉ
ሰዓታት ስራሕ
ካብ ሰንበት-ሓሙስ 8፡00ቅ/ቀ-8፡00ድ/ቀ
ዓርቢ 8፡00ቅ/ቐ-2፡00ድ/ቐ
ቴሌ 073-2255390
ለቪንስኪ ክሊኒክ
መመርመሪ ብፍንዉ ጾታዊ ርክብ ዝመሃላለፉ ሕማማትን ኤይድስን
ቦታ ኣብ ተኻና መርከዚት 5ይ ደርቢ
ሰዓታት ስራሕ
ሰንበትን ሰሉስን4፡00ድ/ቐ-8፡00ድ/ቐ
ሰኑይ 1፡00-8፡00ድ/ቐ
ሮቡዕ 1፡00-5፡00ድ/ቐ
ሓሙስ 9፡00-12ቅ/ቐ
ቴሌ 03-7919704(መስመር ሓበሬታ)
03-5373737(መትሓዚ ቖጸራ)
ሓኻይም ሰብኣዊ መሰላት ኣብ እስራኤል
ቦታ ጎደና ባሩኽ ሳፒር 4(ማዕረ ማዕረ ጎደና ድሮር)
ያፎ፣ተልኣቪቭ
ሰዓታት ስራሕ
ሓፈሻዊ ሓኪም ፡ሰንበት፣ሰሉስ፣ሮቡዕ-ካብ 3፡00ድ/ቀ
ናይ ደቀንስትዮ ሓኪም ደዊልኩም ቆጸራ ሓዙ
ናይ ቆልዑ ሓኪም
ዓርቢ ካብ 9፡00ቅ/ቐ- 12፡00ቕ/ቀ
ቴሌ 03-5133120


text:
Radio Erena: 09 July 2019
ስርዓተ ትምህርቲ ኤርትራ ብከቢድ ተሃስዩሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ኮሌጅ ዓዲ ቀይሕ ገለ ዲፓርትመንታት ክዓጹ ምዃኑ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
እዘን ከም ፖለቲካል ሳይንስን፣ ኢንተርናሽናል ሪሌሽንስን፣ ዝኣመሰሉ ዲፓርትመንታት ክዕጸዉሉ ዝተመደበሉ ምኽንያት ንተመሃሮ ብወግዒ እኳ እንተዘይተነግረ፣ ሓደስቲ ተመሃሮ ምቕባል ግና ደው ኣቢሎም ከምዘለዉ ተፈሊጡ።
ራብዓይ ዓመት ተመሃሮ ጥራይ ሒዙ ተሪፉ ዘሎ ናይ ጆርናሊዝም ዲፓርትመንት እውን ሒዙዎም ዘሎ ተመሃሮ ምስ ኣመረቐ ደው ክብል መደብ ወጺዎ ከምዘሎ ምንጭታትና ብተወሳኺ ኣመልኪቶም።
እዚ ብላዕለዋይ ቦርድ ከምዝተወሰነ ዝንገረሉ ዘሎ ውሳኔ፣ ኣብ መጀመሪያ ዓመት ዝወሃብ ሓፈሻዊ መእተዊ ናይ ፖለቲካል ሳይንስን ኢንተርናሽናል ሪሌሽንስን ማለት 101 ኮርሳት እውን ካብ ዝመጽእ ዘሎ ዓመተ ትምህርቲ ደው ክብል ከምዝወሰነ ተፈሊጡ።
ኣብ ውሽጥን ወጻኢን ብዝርከቡ ኤርትራውያን እናተጎሃሃረ ዝመጽእ ዘሎ ሓድሽ ፖለቲካዊ ሃዋሁ፣ ብፍላይ ኣብ ተመሃሮ ከቢድ ጽልዋ ኣሕዲሩ ብምህላዉ፣ መንእሰያት መሰረታዊ ኣፍልጦ ፖለቲካን ኣህጉራዊ ርክባትን ከየዋህልሉ፣ ኮነ ኢልካ ዝተገብረ’ዩ ክብሉ ነዚ ሓበሬታ ዝለኣኹ ምንጭታት የመልክቱ።


text:
Zanzu ብ Sensoa ከምኡድማ ብ BzgA እዩ ተዳልዩ። ራትጀርስ፡ ንዛንዙ ኣብ ሃገር ሆላንድ ኣብ ጥቕሚ ክምዝውዕል ገይርዎ ኣሎ። Rutgers ማእከል ሞያዊ ፍልጠት ጾታዊ ጥዕናን መሰላትን ደች እዩ። ቅቡልነት ናይዚ ትሕዝቶ ናይ Rutgers ሞያውያን ምስ ናይ Koninklijke Nederlandse Organisatie Verloskundigen (KNOV), Soa Aids Nederland ከምኡድማ Pharos ሞያውያን ብምትሕብባር ኣጋረጊጾምዎ እዮም።
ምርምር፣ ተግባራዊ ኣልግሎታትን ናይ ምድዓስ ስራሓትን ብምውህሃድ ጾታዊ ጥዕናን መሰላትን ንምብራኽ ይሰርሕ። ስራሕና ኣብቲ ሓቛፊን ንጡፍን ዝኾነ ናይ ጾታዊ ትምህርቲ፣ ንዝሓሸ ምርካብ መከላኸሊ ጥንሲን ውሑስ ምንጻል ጥንሲን፣ ከምኡድማ ምክልኻል ጾታዊ ዓመጽንቲ ኣቀራርባና ዝተደረኸ እዩ። Rutgers ኣብ ኔዘርላንድስ ከምኡድማ ኣብ 18 ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት ይነጥፍ።
Zanzu.nl ብሚኒስትሪ ጥዕና፣ ግብረ-ሰናይን ስፖርትን ኔዘርላንድስ ይምወል
ብኽብረትካ ብዛዕባ Zanzu.nl ጽቡቕ እትብሎን ሕማቕ እትብሎን ነገራት ንገረና።


text:
ፕረዚደንት ሳህለወርቅ ዘውዴ ኣብ 6ይ ሓባራዊ ባይቶ ፈደሬሽንን ባይቶ ወከልቲን ናይ መኽፈቲ ስነ-ስርዓት ኣብ ዘስምዕኦ መደረ ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ ናይ ለውጢ ዓመታት ኣብ ዝበልኦ ግዜ እታ ሃገር ዘጋጠማ ላዕልን ታሕትን ብምጥቃስ ነቲ ለውጢ ስዒቡ ዝመጸ ብድሆታት ብፍላይ ኣብ ዝሓለፈ ሓደ ዓመት ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ንዓመታት ኣብ ዝተወፈረ መከላኸሊ ሓይሊ’ታ ሃገር ዝተፈፀመ ተግባር ነወሪ’ዩ ኢለን።
ኣብ ካልኦት ክፍልታት’ታ ሃገር’ውን ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ዜጋታት ትካላት ህዝብን መንግስቲን ክፍፀሙ ዝስተውዓሉ ተግባራት ካብ ሕግን መርሆታትን ክብርታትን ሞራልን ባህልታትንናን ዝወፁ’ዮም ኔሮም ዝበላ ፕረዚደንት ሳህለወርቅ ድሕሪ ደጊም ለውጢ ኾነ ስልጣን ኣብ ኢትዮጵያ ኽውን ዝኾነሉ’ዩ ዝበልኦ መንገዲ ጠቂሰን።
“ ብዓመፅን ቃልሲ ጠመንጃን ወይ ንፁሃት ብምስባር ዝርከብ ስልጣን ድሕሪ ደጊም ኣብ ምድረ-ኢትዮጵያ ዘይፍጠር ምኻኑ ክፍለጥ ይግባእ። ብዝካየድ ሕጋዊ ምርጫ ጥራይ ብምስታፍ ወሃቢ ስልጣንን ዝሸይምን ህዝቢ ኢትዮጵያ ጥራይ ስለዝኾነ ፖሎቲከኛታትን ፓርትታትን ፖለቲካ ሃገርና ንዲሞክራስያዊ መንገዲ ኣብ ዝካየድ ሕጋዊ ምርጫ ጥራይ ብምስታፍ ህዝቡኹምን ሃገርኩምን ተገልግልሉ ሰላማዊ መድረኽ ውድድር ጥራይ ንኽትመርፁ ኸዘኻኽረኩም እፈቱ” ኢለን ።
ኣስዒበን ትምኒትና ሃገራዊ ምርድዳእ ንኽፍጠር ትዕግስቲ ምትእምማን ምምኽኻርን ሕብረትን ሓድናትን ናይ ልዝብን ክትዕንን ባህሊታት ከነደንፍዕ ኣለና ዝበላ ፕረዚደንት ሳህለ ምስ ጂኦ ፖልሎቲካ ፖለቲካዊ ኣቀማምጣን ሓድሽ ተፈጢሩ ዝበልኦ ዓለም-ለኸ ኩነታትን ኣተሓሕዛን መንግስቲ ዝስዕቦ ዝበልኦ ኣንፈት ርክባት ከባቢን ኣመልኪተን፡ “ ኢትዮጵያ ኣብ ትርከበሉ ቀርኒ ኣፍሪቃ ቀይሕ ባሕሪ ባብኤል-መንደብ ወሽመጥ ዓደን ከባቢ’ቲ ዞባን ናይ ሓያላት ሃገራት ምፍጣጥ በብእዋኑ ይውስኽ’ሎ። ኣብዚ ከባቢታት ኣብ ዝግብሩ ዓበይቲ ፍፃመታት ኢትዮጵያ ናይ ሩሑቅ ተዓዛቢት ክትከውን ኣይግባእን። ስለዝኾነ ምስ ጎረባብቲ ሃገራትን ኣብቲ ዞባ ምስ ዘለዉ ትካላትን ተዋዲዳ ኣብቲ ዞባ ሃገራዊ ረብሓ ናይ ምሕላው ስራሕ ብትኹረት ክስራሕ’ዩ። ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ዘለና ርክብ ኣብ ከባቢና ነባሪ ሰላምን ማሕበራዊ መስተጋብርን ቁጠባዊ ምትእስሳርን ሓባራዊ ብልፅግናን ንምምጻእ ዘኽእል ስትራቴጂ ብምሕንፃፅ ተግባራዊ ክግበር’ዩ” ኢለን።
ፕረዚደንት ሳህለወርቅ ኣብዚ መደረኣን ብዛዕባ ኣገልግሎታት ቁጠባዊ ውጥናትን ካልኦት ጉዳያትን ኣመልኪተን ዝተዛረባ ክኾና ኸለዋ ኣታዊ መንግስቲ ኣብ 2014 በጀት ዓመት 600.9 ቢልዩን ብር ንምብፃሕ ሸቶ ተታሒዙ’ሎ፡ ካብ ወፃኢ ሸቀጣት ኣታዊ 5.25 ቢልዮን ዶላር ክበፅሕ’ዩ ኢለን።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ፅባሕ ኣባላት ካብሌኦም ናብ ባይቶ ወከልቲ ኣቅሪቦም ክሸሙ ትፅቢት ይግበር።
ኣፈ-ጉባኤ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኣቶ ታገሰ ጫፎ ምኽትል ኣፍ-ጉባኤ ወይዘሮ ሎሚ በዶ ከምኡ’ውን ኣፈ-ጉባኤ ኣቶ ኣገኘሁ ተሻገርን ምኽትል ኣፈ-ጉባኤ ወይዘሮ ዛህራ ኡሙድ ዓሊ ኣብ ቅድሚ’ቶም ባይቶታት ቃለ-ማሕላ ኣለው።


text:
ብ ተስፋ ኒውስ፡
ኣብ ዋሽንግተን ክካየድ ኣብ ዝቐነየ ዋዕላ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ክሳተፍ ዝቐነየን፡ እንተኾነ ድሕሪ`ቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ብሓደ ኣብ ኣሜሬካ ዝመደበሩ ዮኒቨርስቲ ክወሃቦ ቃል ዝተኣተወሉ ናይ ክብሪ ዲግሪ ብምቕንጣጡን፡ ተቓወምቲ ኢትዮጲያ ኣዳልዮም ብዘጽንሕዎ ዓቢ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ምክንያት ብምግባር ደሓዩ ኣጥፊዩ ዝቐነየ ቀዳማይ ሚኒስተር ወያነ ኣይተ ሃይለማሪያም ደሳለኝ፡ ትማሊ ንሓንቲ ኣብ ኣትላንታ ንዝመደብራ ብራድዮ ጽንዓት እትፍለጥ፡ ብመንግስቲ ኢትዮጲያ እትምወል ናይ ፕሮፓጋንዳ መደብር ራዲዮ ዘስደመም ቃለ መሕትት ሒቡ።
ኣብቲ ብመንገዲ ኣይጋ ፎረም ዝፍለጥ ናይ ወያነ መርበብ ሓበሬታ ዝተዘርገሐ ቃለ መጠይቕ`ዚ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም፡ ኢህወደግ ኣብቲ ኣብ 2015 ኣብ ዝካየድ ሃገራዊ ምርጫ ተዓዋቲ ኮይኑ ምውጹ ዘጠራጥር ስለዘየለ፡ ካብ ሕጂ ኣትሒዞም፡ ሓደ ሓደ ሓይልታት ካብ ተስፋ ምቅባጽ ዝተላእለ ናይ ሁኸትን ዕግርግርን መገዲ መሪጾም ከምዘለዉን፡ ከምኡ ምስ ዘጋጥም እቲ ዝስዕብ ህልቂት ጥራሕ እዩ ክብል ኣጠንቂቁ ኣሎ። ብምቕጻል ድማ፡ ሓደ ካብኣቶም ውድባት ኣብ ኢትዮጵያ ብግብረሽበራ ዝተፈርደ ብወድብ ግንቦት 7ተ ዝፍለጥ ጉጅለ ምዃን ሓቡሩ።
እቲ ጋዜጠኛ ኣስኢቡ፡ ግንቦት 7ተ ኣብ ኣሜሪካ ዝመደብሩ ውድብ ክንሱ፡ ምስቲ ምስ ኣሜሬካ ብዘለኩም ናይ ጸጥታን ናይ ግብረ ሽበራን ምትሕብባር ውዕል ተጠቕምካ፡ ኣብ ልዕሊ`ቲ ውድብ ጸቕጢ ኣብ ምግባር ወይውን ኣሜሪካ ኣሕሊፋ ንቶም መራሕቲ ክትሕበኩም ትኽእለሉ ኩነታት ፈጢርኩም`ዶ ኢሉ ንዝሓተቶ ሕቶ ክምልስ ከሎ፡ ቀ/ሚ ሃይለማርያም፡ ውድብ ግንቦት 7ተ ኣብ ኣሜሬካ ዘይኮነ ኣብ ኤርትራ ከምዘሎን፡ ካብ ኩል ግዜ ምስ ከም በኣል ግንቦት 7ተ ዝኣመሰሉ ውድባት ቀጻሊ ካብ ምቕላስ፡ ኢትዮጲያ፡ ነቲ ቀንዲ ሃይልን መዋልን ናይዞም ውድባት ንዝኾነ መንግስቲ ሻዕቢያ ብሱሩ ካብ ስልጣን ምዕላይ ኣማሪጺ ኮይኑ ስለዝረኽበቶ፡ መንግስቲ ኢትዮጲያ ኣብዚ ሓድሽ ስትራተጂ ጸቒጡ ይሰርሓሉ ከምዘሎ በቲ ኣጋጣሚ ገሊጹ ኣሎ።
እቲ መራሒ ብምቕጻል፡ መንግስቲ ሻዕቢያ ንኢትዮጲያ ብቐጥታ ናይ ምግጣም ሃይሊ ስለዘይብሉ፡ ንኢትዮጲያ ከዳኽም ንከም በኣል ግንቦት 7ተ ንዝኣመሰሉ ሓይልታት እናወደበ፡ ናብ ኢትዮጲያ ብምስሏኽ፡ ዝተፈላለየ መጥቓዕቲታት ክግበር ከምዝጸንሐ ዝገለጸ ቀ/ሚ ሃይለማሪያም፡ ምልክት ምእንቲ ክኸውን፡ ዝኾነ ዓይነት መጥቓዕቲ በዘን ዉድባት እዚኣተን ኣብ ውሽጢ ኢትዮጲያ ብድሕሪ ሕጂ፡ ንሓንሳብ እንኳ ምስ ዝኻየድ፡ መንግስቲ ኢትዮጲያ ከም ምክንያት ተጠቒሙ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ኹናት ከምዝእውጅን፡ ነቲ መንግስቲ ካብ ስልጣን ከምዝኣልይዎን ከይሓነኸ ገሉጹ ኣሎ።
ከም ኣገላልጻ ቀ/ሚ ወያነ፡ ንመንግስቲ ኤርትራ ካብ ስልጣን ምእላይ፡ ከም ኣባልዓ ቅጫ ቀሊል ኮይኑ`ዩ ተሰሚኡዎ።
ካብ 1997 ክሳብ 2000 ኣብ ዝተኻየደ ሰለስተ ዙሪያ ዉግኣት፡ ይትረፍ ኣስመራ ኣቲኻ መንግስቲ ክትልውጥ፡ ንጾረናን ዛላምበሳን ዘሰግር ዓቅሚ ዘይረኸበ፡ በንጻሩ ንልዕሊ 120,000 ሰራዊቱ ናብ ዱኽዒ ዘለወጠን፡ ሰፍ ዘይብል ንዋታዊ ክሳራ ተሸኪሙ፡ ነቲ ዝሓሰቦ ዕላማ ንሓደ`ኳ ከየስለጠ ተሳኢሩ ዝተመልሰ ጭፍራ፡ ኣብዚ እዋን`ዚ ደኣ፡ እንታይ ፍሉይ መኽሰብ ስለዝተረኽቦ`ዩ ንኤርትራ ክወራን መንግስታን ህዝባን ክበታትን ዝዋራዘ ዘሎ?
ክንድቲ ዝሓተተ መስዋእቲ ይሕተት፡ ክንድቲ ዝወሰደ ግዜ ይውሰድ፡ ነታ ብልዕሊ 90,000 ብሉጻት ሰማእታት ናይ ዝተረኽበት ሃገረ ኤርትራ ንምዕቓባን፡ ንምኽልኻልን፡ ህዝቢ ኤርትራ ይጥዓሞ ኣይጥዓሞ፡ ኣብ ጎኒ መንግስቱ ደው ኢሉ እቲ ዘድሊ ፍርዲ ኣብ ልዕሊ እቲ ተሓንዳዲ ጭፍራ ክሕብ ምዃኑ ቀ/ሚኒስተር ኣይተ ሃይለማሪያም ፍጹም ዝተረደኦ ኣይመስልን ኣሎሞ፡ ገ እንዳበሉኻ`ዶ ትጋገ ከይኸውን እቲ ጉዳይ፡ ናብ ልብኹም ተመለሱ፡ ንሰላም ስርሑ እንዳበልና ናብቲ ዝርዝር ቃለ መሕትት ንሓልፍ። (ንኤርትራ ዝምልከት ካብ 15፡00 ክሳብ 21፡45 ደቒቅ ኣብ ዘሎ ኣድምጽ/ጺ)
– – – – – – –
– – – – – – –


text:
ብዘይ መስዋእቲ ዝኾነ ዓይነት ምዕባለ የልቦን። ብዙሕ ዓይነት መስዋእትነት ኪህሉ ይኽእል ይኸውን። ናይ ግዜኻ ምስዋእ፡ ናይ ጉልበትካ፡ ናይ ምቾትካ ምስዋእ፡ ናይ ገንዘብ፡ ናይ ዝና፡ ናይ ስልጣን ወዘተ.። ኣብዛ ዩኒቨርስ ናጻ ድራር ዚብሃል ነገር የልቦን። ማለት፡ ኩሉ ከፊልካ ኢዩ ዚርከብ።
ሓድሓደ ግዜ ካብ ሳልሳይ ዓለም ናብተን ዝሰልጠና ምዕራባውያን ሃገራት ክትስደድ ከሎኻ፡ ከምዚ ካብ ዓለም ናብ ማርስ ወይ ጁፒተር እትገይሽ ዘሎኻ ኮይኑ ኢዩ ዚስመዓካ፡ ከመይሲ እቲ ኣብተን ምዕራባውያን ሃገራት ማዕቢሉ ዘሎ ንመሰላት ወድሰብ ዚምልከት ኣምራት ወይ መትከላት፡ ኣዚዩ ዘገርምን ዘደንጹን ብምዃኑ።
ስለምንታይ ኢዩ ህዝቢ ብልቡን ብእግሩን ዝሽፍት? ፍትሒ ስለ ዝሰኣነ። ኣቦታትና ቀደም ካብ ሓደ ዓዲ ናብ ካልእ ይሰግሩሞ፡ ኣብ ጕዕዞኦም ገለ ሰባት ይረኽቡዎም፡ ከመይ ሓዲግኩምዎ ዓዲ ብምባል ድማ ይሓቱዎም።
እንታይ ዓይነት መንግስቲ ኢዩ ኣብ ህዝቢ ፈጺሙ ሓልዮት ዘይብሉ፡ ብዛዕባ ስልጣኑ እምበር ብዛዕባ ዕድል ህዝቢ ኸኣ ፋዕራ ዘይብሉ? ስልጣኑ ንምቕጻልከ እንታይ ሜላታት ይጥቀም?
ንዓለምን ንኸባቢኡን ኪልውጥ ዚኽእል ሓይሊ፡ እቲ ካብ ኣእምሮ መንእሰይ ዚምንጩ ናይ ለውጢ ድራኸ ኢዩ። እዚ ኣከታቲለ ዝጽሕፎ ዘለኹ ድማ፡ ናብኡ ዝዓለመ ኢዩ።
ንኣይ ካብ ኩሉ ነገራት ዝገርመኒ እንተሎ፡ ኣብተን መስረትቲ ደሞክራሲ ሃገራት ኵድም ኢልካ፡ መሰለይ ተገፊፈ እናበልካ ናብ ቤትፍርዲ እናኸሰስካ፡ ከምዚ ተበዲለ፡ ዝያዳ ኣኽፊልኩምኒ፡ ብዓሌታዊ መገዲ ስለ ዘዳለኹምኒ ከሓሱኒ፡ ኣደይ ኣምጽኡለይ፡ ሰበይተይ ጸውዑለይ: ደቀይ ኣክቡለይ፡ ወዘተ. ብምባል ነቲ መንግስቲ ላሕ እናበልካ፡
ፈጣሪ ንወድሰብ ካብ ዝሃቦ ህያባት እቲ ዝዓበየ ኣእምሮኡ ምዃኑ ንኹሉ ብሩህ ኪኸውን ይግባእ። ሓደ ናይ ኣእምሮ ስንክልና ዘለዎ ሰብ ኣብ ሓደ ነገር ኪኣምን ወይ ተንቲኑ ኣብ መደምደምታ ኪበጽሕ ይኽእልዶ? ኣይክእልን።
እዛ ዓለም ከም ቁሸት ጌርና እንተ ደኣ ርኢናያ፡ እቲ ኣብኣ ዚነበር ህዝቢ ዳርጋ ኣብ ካንሸሎ ይነብር ከም ዘሎ ጌርካ ምርኣዩ ዘሸግር ኣይኮነን።
ሽሕኳ ሃይማኖት ንባዕሉ ምኽንያት ውግእ ኪኸውን ዘይክእል እንተኾነ፡ ንሓያሎ ኣጀንዳታት ግን ከም ሽፋን ኮይኑ ከገልግል ጸኒሑ ኢዩ። ሓደ ህዝቢ ወይ ጉጅለ ገለ ማሕበራዊ ጸገም ምስ ዘጋጥሞ ወይ ፍትሒ ምስ ዚጐድሎ፡ ነቲ ዘይፍትሓውነት ንኺዋግኦ ሓይሊ ዚህቦ ውሽጣዊ ድፍኢት ይደሊ ኢዩ። ስለዚ ንሃይማኖት ከም መሳርሒ ተጠቒሙ ቃልስታቱ የካይድ ማለት ኢዩ።
መንእሰይ ከይኮነ ዝዓበየ ሰብ የልቦን። ገለ ግን ኣለዉ ስድራኦም ብንእስነቶም ሓላፍነት የሰክሙዎም እሞ፡ ንእስነት ከይረኣዩ ዚዓብዩ። ኩሉ ጸጽሕፍቶኡ ኣለዎ።
መንእሰያት ኤርትራ ኣይተዓደሉን። ጽቡቕ ዕድል ከይጠዓሙሉ ተወዲኡ። ናጽነት ብምርካብ ክርህዎምን ክጥዕሞምን ዝሓሰቡዎ፡ ኣብ ፈቐዶ ናይ ስደተኛታት መዓስከራትን፡ ኣብ ዘይምቹእ ካልእ ቦታታትን ደሴታትን ሃገራትን ኮይኖም ይሳቐዩ ኣለዉ።
ሓደ ካብቲ ንኤርትራውያን ጸገም ኮይኑና ዘሎ ጉዳያት፡ ኣብ መንጎ ሃገርን መንግስትን ዘሎ ፍልልይ ኣነጺርካ ከተለሊ ዘይምኽኣል ኢዩ። ሃገር ከም መሬት መጠን፡ ኣምላኽ ሰማይን ምድርን ኪፈጥር ከሎ ዝፈጠሮ ቦታ ኢዩ።
ሓደ እዋን ኳዅ ግዜ ሞቱ ስለ ዝቐረበ ንደቁ ኣብ ጥቓ ዓራቱ ኪመጹ ኣዘዘ’ሞ፡ ከምዚ ኪብል ተዛረቦም፣
እነሆ እምበኣር ኣነ ኣሪገ እየ፡ ደጊም ምምዋተይ ቀሪቡ ኢዩ፡ ግን ሓደ ነገር ክመኽረኩም ስምዑኒ፣ ኣብ ኦም ዓሊብኩም ምስ እትህልዉ እሞ፡ ቈልዑ ናባኹም ቀሪቦም እምኒ ከልዕሉ ድንን ምስ ዚብ ሉ፡ ፍር ኢልኩም ደኣ ካብቲ ቦታ ረሓቑ፡ ከመይሲ ብእምኒ ገይሮም ምስ ቀተሉኹም፡ መጻወቲ ድማ ከይገብሩኹም።
እቲ ሕማም ኣብቲ ርእሲ ኢዩ ዘሎ። እቲ ላዕሊ ዘይጠዓየ፡ እቲ ታሕቲ ኪጥዒ ኣይክእልን። ሕዱር ሕማም’ዩ ዚመስል፡ ከተሕውዮ ድማ ጸገም ኢዩ።
ኣብዛ ዓለምና ጭርሖታት ኣይወሓዱን፡ ኣብ ግብሪ ደኣ ኣይወዓሉን እምበር። ንኣብነት ኣብቲ ኮሙኒዝም ዓሚሩሉ ዝነበረ እዋን፡ ማለት ኣብ 50ታትን 60ታትን፡ ኩሉ መንእሰይ ዓለም፡ ናይ ማርክስን ለኒንን ጭርሕታት በብመገዱ ኣቃሊሑ ኢዩ።
ኤርትራውያን፡ ብፍላይ ድማ ብሄረ ትግርኛ፡ ከምኡ’ውን ትግራዎት፡ ጓይላ ኣዚና ኢና እንፈቱ። ካብዚ እተላዕለ ኢዩ መስለኒ ኣምሓሩ፡ ኣባጅጎ ጓይላ ዊን ምስ ዚብሎ ንትግራዎት ወይ ንትግርኛ ተዛረብቲ ኢዩ መጀመርታ ዘጽግብ ዚብሉና።
መነሊክ ንጣልያን ኣብ ዓድዋ ምስ ሰዓሮም፡ ኣብ ኤርትራ ውሑዳት ወትሃደራት ጣልያን ኢዮም ተሪፎም ነይሮም ይብሃል። ኣትዩ ከሳጉጎም ይኽእል ነይሩ። ግን ንኤርትራ ገጹ ኪቕጽል ኣይደልየን። ዓሻኽሩ ኣኻኺቡ ንሽዋኡ ደኣ ተመልሰ።
ኣብቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ እተጋብአ ሃገራዊ ዋዕላ በጺሐ ምስ ተመለስኩ፡ ኣስታት ክልተ ኣዋርሕ ይገብር፡ ሓንቲ ሰበይቲ ከምዚ ክትብል ሓቲታትኒ፣
”እሞ ኸመይ ረኺብካያ ኢትዮጵያ? ምስ ለመንታን ምስ ርስሓታን ክኢልካያዶ? ስርቂኸ ገዲፎምዎ ዶ? ጥምየትከ ከመይ ነይሩ?” ዘይሓሰብኩዎ ሕቶ ኢዩ ነይሩ።
ብዛዕባ ብፓይሎታታን ብሆስተሳታን እተጨውየት ነፋሪት ዚሕብር ዜና ሰሚዕኩምዶ ትፈልጡ? ኣይመስለንን። ከምዚ ዝበለ ኣጋጣሚ ኣብ ዓለምና ልሙድ ኣይኮነን፡ ከመይሲ ከምዚ ዚገብሩ ፓይሎታት ሕሙማት ጥራይ ኢዮም ኪኾኑ ዘለዎም።
ሓቂ ክብርትን ብቐሊሉ ዘይትርከብን ጥሪት ስለ ዝኾነት፡ ብቝጠባ ክንጥቀመላ ይግበኣና። ስለዚ ኣብ ሓደ ብሓሶት እተጋዕተ ምግቢ፡ ቅሩብ ጨው ሓቂ ፈይ ኣቢልካ እንተ ዘይኮይኑ፡ ንሓቂ ብኹላ ብሓደ ግዜ እንተ ደኣ ተጠቒምካላ፡ ቀልጢፋ ኢያ እትውዳእ።
ህዝቢ ኤርትራ ንዓመታት ኣንጻር ገዛእቲ ሓይልታት ኣብ ዝገበሮ ሓያል መኸተ ኣእላፍ መስተንክራትን ጅግንነትን እንክፍጽም ማዕረ ምዕረኡ ድማ ብዙሓት ኣሰቀቕቲ ጸለምቲ ውዕሎታት ዊዒሉ እዩ።
ካብ ኤርትራ ተሰዲድካ ምውጻእ ብዙሕ ደስ ዘብል ስምዒት ኣይህብን፡ ጽቡቕ ተመክሮ’ውን ኣይኮነን። ኣነ ኣብ ህይወተይ ንመጀመርታ ግዜ ካብ ኤርትራ ዝወጻእኩሉ (ኣብ 60ታት) እዋን፡ ተመሃራይ እየ ነይረ። ትምህርቲ ንምቕጻል ድማ ናብ ኣዲስ ኣበባ ከይደ።
እቲ ሰለማዊ ሰልፊ፡ ሰኑይ ነሓሰ 16፡ 2010 ዓ.ም. ከባቢ ፍርቂ መዓልቲ፡ ኣብ ኣፋፌት ህንጻ ናይ ከንቲባ ኣኒስ ፓርከር፡ ዝርከብ ሲቲ ሃል ዝበሃል ቦታ እዩ ነይሩ።
መንግስቲ በርማን መንግስቲ ህግደፍን ክልተ ገጽ ናይ ሓደ ቕርሺ እዮም።


text:
ብመሰረት ሎማዕንቲ ሓሙስ ዝወፀ ፀብፃብ ብሰንኪ ባህሪያት ምልካዊ መራሕቲ ኣብ ዙሪያ ዓለም ንጋዜጠኛታት ኣትሕቲካ ምርኣይ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ከምዝወሰኸ ገሊፁ።
ዶብ ኣልቦ ሪፖርተራት ናይ 2019 ነፃነት ፕረስ ዓለም ኣብ ዘካየዶ መፅናዕቲ ‘’ውልቀ መለኽቲ ስርዓታት ንሚዲያ ብፅኑዕ ምቁፅፃሮም ብምቕፃል ጋዜጠኛታት ክፅልኡን ህውከትን ፍርሕን ክውስኽን ክኢሉ’ሎ ይብል።
ኣብዚ ዓመታዊ መዐቀኒ ደረጃ ነፃነት ፕረስ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ሪፖርተራት ብቐፃልነት ብዝፍንውዎ መጠንቀቕታን ኣብ ልዕሊ ሚዲያ ዘቕንዐ ተዃሳሓይ ሪኢቶታዮምን ደረጃ ዩናይትድ ስቴትስ ንሳልሳይ ዓመት ወሪዱ’ሎ።
ዩናይትድ ስቴትስ መፅናዕቲ ካብዝተኻየደለን 180 ሃገራት ኣብ መበል 48 ተሰሪዓ’ላ።
ሃገራት ኣውሮፓ ናይ ቅድሚት ደረጃ ምሓዘን ቀፂለን ኣለዋ።ኖርዌይ ንተኸታታሊ ሳልሳይ ግዜ ቀዳመይቲ፣ፊንላንድ፣ስዊደን፣ዘ ኔዘርላንድስን ዴንማርክን ካብ ካልኣይ ክሳብ ሓምሻይ ተሰሪዐን ኣለዋ።ዩናይትድ ኪንግደም መበለ 33 ደረጃ።
መብዛሕቲአን ዝተሓተ ደረጃ ዝሓዛ ሃገራት ኢስያ እየን።ተርክመኒስታን ካብ 180 መበል 180፤ሰሜን ኮሪያ መበል 179፣ኤርትራ መበል 178፣ቻይና 177 ቬትናም ድማ መበል 176 ብምዃን ዝተሓተደ ደረጃ ሒዘን ኣለዋ።ኢትዮጵያ ኣብ መበል 110 ተሰሪዓ’ላ።


text:
ኩባኒያ መድሓኒት ፋይዘር-ባዮንቴክ Pfizer-BioNTech ተወሳኺ 100 ሚሊዮን መጠን ክታበት ኮሮናቫይረስ ነቲ ለበዳ ንምቁፅፃር ትቃለስ ንዘላ ኣሜሪካ ከምዘቕርብ ሎሚ ረቡዕ ኣፍሊጡ።
እቲ ኩባኒያ መድሓኒት ምስ ፌደራል መንግስቲ ብዝፈረሞ ናይ ክልተ ቢሊዮን ዶላር ውዕል ክሳብ መወዳእታ ሓምለ ክታበት ኮሮናቫይረስ ምቕራቡ ክዛዝም ትፅቢት ይግበር።
ናይ ኣሜሪካ ምምሕዳር መግብን መድሓኒትን ነቲ ብፋይዘር ዝቐረበ ክታበት 11 ታሕሳስ ድሕሪ ምፅዳቑ 100 ሚሊዮን መጠን ክታበት ንመንግስቲ ኣቕሪቡ እዩ።
ቅድሚ ኩሉ ነቲ ክታበት ዝረኽቡ ሰራሕተኛታት ጥዕናን ኣብ መሐብሐቢ ዓበይቲ ዝነብሩን እዮም።ክሳብ ብቅድሚ ትማሊ ሶኑይ ልዕሊ 600,000 ሰባት ቀዳማይ ክታበት ምርካቦም ተፈሊጡ ኣሎ።
ብመሰረት ጆንስ ሃፕኪንስ ዩኒቨርስቲ ኣሜሪካ ብኮቪድ 19 ዝሞቱ ኣስታት 323,000 ዝተታሓዙ ድማ ልዕሊ 18.2 ሚሊዮን ሰባት ብምምዝጋብ ኣብ ዓለም ቅድሚት ትስራዕ ።


text:
ካብ መንበሪ ኣባይቲ ክሳብ ግድብ ዓብዪ ህዳሴ ኢትዮዽያ ካብ ፅርግያታት ክሳብ መንገዲ ባቡር፣ቅድሚ ሎሚ ተራእዩ ብዘይፈልጥ መንገዲ መስርሕ ህንፀት ይካየዱ‘ለው ኣብ ኢትዮዽያ።እዚ ዝተጀመረ ከይዲ ከምዘየቋርፅ‘ዩ ዝገልፅ መንግስቲ ኢትዮዽያ።ኣብ‘ዚ ቀረባ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝተሳለጠ ኣኼባ ኮንስትራክሽን ልምዓት ከተማን ኣባይቲን መደረ ዘስምዑ ላዕለዋይ መንግስታዊ ባዓል-ስልጣን ነዚ ኣባሃህላ‘ዚ ዘጠናኸረ‘ዩ።
እቶም ምንስትር ኣቶ መኩርያ ሃይለ ኣብ ዘረበኦም፣ህንፀት ኣባይቲ ነብሱ ኪኢሉ ሰፊሕ ዕድል ስራሕ ይፈጥር ከምዘሎን ተጠናኺሩ ከምዝቅፅልን ንቪኦኤ ጠቂሶም።
ኣብ ኣዲሳበባ ህንፀት ኣባይቲ ጥራሕ ኣይኮነን ዝካየድ ዘሎ።ንዝተፈላለዩ ኣገልግሎት ዝውዕሉ ህንፃታት፣ሆቴላት፣ፅርግያታት፣መንገዲ ባቡርን ካልኦትን ኣብ ሙሉእ‘ታ ከተማ ይሳለጡ‘ለው።አርነስት ኤንድ ያንግ ናይ ዝተባሃለ ትኻል ምኽሪ ሓላፊ ጨንፈር ኢትዮዽያ ኣቶ ወንድሜነህ ንጋቱ፣ህንፀት መሰረተ-ልምዓት ዓንዲ ሕቆ ምዕባለ ሓንቲ ሃገር‘ዩ፣ትሕተ-ቅርፂ ዘይሃነፀት ሃገር ኣብ ቁጠባዊ ምዕባለ ምዕይ ክትብል ኣይትኽእልን ኢሎም።ኣብ ሙሉእ ኢትዮዽያ ዝራኣይ ዘሎ ስራሕቲ ህንፀት ጉድኣት የብሉን፣ኣዎንታዊ‘ዩ ይብሉ ኣቶ ዘመዴነህ።
ኢትዮዽያ ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ትምዕብል ዘላ ሃገር‘ያ።ኣብ መሰረተ ልምዓት ብሰፊሕ ክትዋፈር ኣለዋ።ድሕሪ ሒደት ዓመታት ግና፣ካብ ኢድ መንግስቲ ወፂኡ ውልቀ ዘፈት ክዋፈሩሉ‘ዮም፣ወይካኣ ኣገዳሲ ኣይክኸውንን ኢሎም።


text:
ደምዳሚ መግለጺ ካልኣይ ኮንፈርንስ ም.ተ.ም.ኤ(E.A.I.M)
ካብ ዕለት 28-ክሳብ 29 ግንቦት ዝተኻየደ ካልኣይ ኮንፈረንስ ምሕዝነታዊ ተሳትፎ ምንቅስቃስ ኤሪትራውያን (ም.ተ.ም.ኤ) ብዓወት ተዛዚሙ።
ኮንፈረንስና ዝተኻየደሉ፡ ሃገርናን ህዝብናን ኣብ ጽንኩር ቅልውላው ኣትይሉ ዘሎ ህሞት ብምግንዛብ ፡ ህዝቢ ኤሪትራ ነተን ዝሓለፋ 30 ዓመታት መረርቲ ናይ ቃልሲ እዋናት፡ ዝኸፈሎ ሰፍ ዘይብል መስዋእትን ጸጋኡን ጻሙኡን ከይረኣየ ዝተኾልፈሉ እዋን ኣዩ።
ሎሚ ህዝቢ ኤሪትራ ከም ዓለሙ፡ ከምቶም ነጻነቶም ረኺቦም ቀሲኖም ብሰለም ዝነብሩ ዘሎዉ ሕብረተ-ሰብ ዓለም ፡ሰላም ረኺቢ ቀሲኑ ኩሉ ዜጋ ኣብ ምምዕባልን ሃገርን ዕብየት ሕብረተ-ሰብን ልዑል ግዲኡ ክጻወት ምተገበኦ።እንተኾነ ግን ኣብ ዘይተጸብዮ ዘስካሕክሕ ናይ ጭቆና መርበብ ስለ ዝወደቀ፡ ንዳግመ መግዝእቲ ምስባር ከምቲ ልሙድ ኣብ ዝዋር ቃልሲ ኣትዩ ንቃልሲ ክሰሓል ተገዲዱ። ነቲ ከይጠዓመሉን ከየስተማቀሮን ዝተመንጠሎ ነጻነት፡ ዋግኡ ክቡር ስለ ዝኾነ፡ ብኹሉ መልክዕ ኣገባብ ውደባ ተሰሪዑን፡ ተቃሊሱን ናብ ነባሪ ቦትኡ ክመልሶ ቃልስታቱ ከሕንን ተገዲዱ፡ ብዕቱብ ተተሓሒዙዎ ‘ውን ይቅጽል ኣሎ።
ም.ተ.ምኤ፡ ከም ውላድ ቃልሲ ህዝቢ ኤሪትራ ህዝባውን ሃገራውን ሓላፍነቱ ከይዘንግዐ፡ ከሎ ገና “ውን ነዚ ኣራዊት ዝኾነ ስርዓት ብእዋኑ ስለ ዘለለዮ፡ ካብ ሱሩ ተሓግሒጉ ብ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት ክትካእ ኣሎዎ ካብ ዝብል ጽኑዕ እምነት ተበጊሱ ካብ ቅድሚ ነጻነት ዝተተሓሓዞ ቃልሲ እንሆ ክሳብ ሎሚ ይቅጽል።
ም.ተ.ም.ኤ፡ ኣብ ምምስራት ስሙር ሃገራዊ ቃልስታት ህዝቢ ኣድላይነቱ ብምግንዛብ ካብቶም ሓደ ድቀ ሓሳብ ናይ ስሙር ሃገራዊ ቃልሲ ዘተኣታተው ደሞክራስያዊ ምንቅስቃስ እዩ። ኣብ ምምስራትን ምዕባይን ሃገራዊ ምሕዝነት ኤሪትራ ግዲኡ ዝተጻወትን ክሳብ መወዳእታ ናብ ኤሪትራዊ ደሞክራስያዊ ከዳን ዝተሳጋረሉ እዋን፡ ነቲ ኩሉ ዘጓንፎ ዝነበር መሰናኽላት ሰጊሩ ንመተከላትን ቻርተን ሃ.ም.ኤ ዝተኸላኸለ እዩ።ምስ ኩሎም ምእንቲ ድሕነት ህዝብና ዝቃልሱ ሃገራውያን ሓይልታትን ምንቅስቃሳትን ባእታታን ቃልሱ ብምትሕብባር ሃገራዊ ግድኡ ዝተጻወተን ሕጂ ‘ውን ዝጸመደ እዩ።
ም.ተ.ም.ኤ፡ ብዘለዎ ዓቅሚ ሎሚ’ውን ከም ትማሊ ዓቅምታቱ ኣጎልቢቱ ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ምእንቲ ክቃለስ፡ ምስቲ ኣብ ውሽጢ ሃገራዊ ምሕዝነት ኮይኑ ክቃለስ ዝጸንሐ ሃገራዊ ሓይልታት፡ ኣብ ጉዕዞ ዘጥረዮ ናይ ሓባር ቃልስን ምትእምማንን ምስ ማሓዙት ውድባት፡ ድሕሪ ደቂቅ መጽናዕቲ ኣብ ዘተኣማምን ፍልማዊ ምቅርራባት ድሕሪ ምብጻሕ፡ ኣድላይነት ምምስራት ንኹሉ ከይዲ ህዝቢ ኤሪትራ ዝውክል ውድብ፡ ተደላይነቱ ብምግንዛብ ነቲ መጀመርያ ውህደት ሸውዓተ ውድባት ብዝብል ዝተፈልጠ ቀጺሉ ብ “ዲሞክራሲያዊ ግንባር ኤሪትራ” ዝተሰየመ ፡ደጊሙ ኣብ ምምስራት ልዑል ተራ ዝተጻወተን፡ ቀጺሉ ኣብ መስርሕ ሓደ ወድብ ንምፍጣር ብቀጻሊ ዝነጥፍ ዘሎ እዩ።
ኣባላት ም.ተ.ም.ኤ ኣብ ካልኣይ ኮንፈርንስ ካብቶም ብዝሓት ዝተኻታዓሎምን ዝወሰኖም ውሳኔታት፡ ንውህደት ሸውዓት ውድባት ናብ ሓደ ውድብ ንምጭፍላቅ ዝመወዳእትኡ ዕላማ ፡ ንኣባላቱን ንህዝብን ዝኣተዎ መብጽዓ ስለ ዝኾነ፡ ብቀዳምነት ክስረሓሉ ካልኣይ ከንፈረንስ ም.ተ.ም.ኤ ወሲኑ። ነዚ ኩሉ በዳሂ ዕማማት ተተግብር ብደሞክራሲያዊ ኣገባብ ሓዳስ መሪሕነት መሪጹ።
- ያቆብ ኣንድርያስ –ኣቦ መንበር
- ረድኢ ክፍለ (ባሻይ) –ናይ ፖሎቲካ ሓላፊ
- በርሀ ሃብቱ –ናይ ዜናን ፕሮፖጋንዳ ሓላፊ
- ላይነ ዓንደመስቀል– ናይ ህዝባዊ ስርርዕ ሓላፊ
- ኣዜብ ዛይድ–ናይ ገንዘብን ንብረትን ሓላፊት
ዘልኣለማዊ ክብሪ ንስዉኣትና
ክንዕወት ኢና
ምሕዝነታዊ ተሳትፎ ምንቅስቃስ ኤሪትራውያን
(ም.ተ.ም.ኤ)
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2966


text:
Radio Erena: 04 September 2017
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ነቲ ኣብ ስዑዲ ዓረብ፣ ኣብ ከተማ ሪያድ ኣብ ስደት ዝርከብ ፕረዚደንት የመን ዓብደረቦ መንሱር ሓዲ፣ ናብ ሃገሩ ከይኣቱ ከምዝኸልከለት ማዕከናት ዜና ዓረብ ኣረጋጊጸን።
ፕረዚደንት ዓብደረቦ መንሱር ሓዲ፣ ብ28 ነሓሰ ናብ ከተም ዓደን ንምምራሕ፣ ኣብ ሪያድ ፣ ናብ ዝርከብ መዓርፎ ነፈርቲ ንጉስ ካልድ ቢን ዓብደልዓዚዝ ድሕሪ ምጽብሑ፣ በረርኡ ክስርዝ ከምዝተነግሮ መርበብ ሓበሬታ ኣልዓረቢ ገሊጻ።
እቲ ዒድ ኣልኣድሓ፣ ከተማ ዓደን ንምብዓልን ኣብ የመን ምስ ዝርከቡ ገለ ኣባላት መንግስትን ንምርኻብ ናብ ሃገሩ ከምርሕ ወጢኑ ግና ዑደቱ ክስርዝ ዝተሓበሮ ፕረዚደንት ዓብደረቦ መንሱር ሓዲ፣ ብዛዕባ’ቲ ፍጻሜ ዝኾነ ሓበሬታ ኣይሃበን።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ትኹን ስዑዲ ዓረብ ብወገነን ብዛዕባ ምኽንያት ምስራዝ ዑደት ፕረዚደንት የመን ናብ ሃገሩ ዝሃቦ መብርሂ የለን።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ኣብ ከባቢ ዓሰብ ኣቑማቶ ካብ ዘላ ወትሃደራዊ መዓስከር፣ ንክሊ ማይን ኣየርን ደቡባዊ የመን ትቆጻጸሮ ከምዘላ ይፍለጥ።
======================


text:
Radio Erena: 04 November, 2014
ኣብ ኤርትራ ሓያሎ ክዝረበሉ ዝኽእል ማሕበራዊ ሕሰም እናሃለወ፣ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ንኣዋርሕ ዝኣክል ብዝዕባ ወሰኽ ዋጋ ቢራ ተደጋጊሙ ክጸሓፍ ዓገብ ምዃኑ ሕጂ’ውን ተኸታተልቲ ሬድዮ ኤረና ነቒፎም።
እቶም ነዚ ነቐፌታ’ዚ ዝልኣኹ ተኸታተልቲ ሬድዮ ኤረና፣ ኣቐዲሞም’ውን ተመሳሳሊ ነቐፌታ ልኢኾም ምንባሮም ብምዝኽኻር፣ እንተኾነ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሕታማ ብዛዕባ ወሰኽ ቢራን ባራትን ክትዛረብ ምምራጻ፣ ሚኒስትሪ ዜና ካብ ኣውራ ጉዳያት ህዝቢ ንምህዳም ዝኽተሎ ዘሎ ሜላ ምዃኑ ዘጉልሕ’ዩ ክብሉ ኣረዲኦም።
እኹል ጸባን ባኒን ኣብ ዘይተረኽባ ኤርትራ፣ ወሰኽ ዋጋ ቢራ ዝልዓለ መዘራረቢ ኮይኑ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ደጋጊሙ ምቅልሑ፣ ክከዓብ ዝግብኦ ተግባር’ዩ ክብሉ’ውን ወቒሶም።
ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኣብ ናይ ትማሊ ሰኑይ 3 ሕዳር 2014 ሕታማ፣ ‘ወሓጥዮ እንተበልክዋስ ትጎስሞ’ ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ ርእቶ ሰማዕቲ ኣብ ዘቕረበቶ ትሕዝቶ’ውን ብዛዕባ ወስስስሰኽ ዋጋ ቢራን ባራትን ኣስፊራ ከምዘላ ብኣብነት ዝጠቐሱ እቶም ተኸታተልቲ፣ እቲ ምስላ ብግምጣሉ ንሚኒስትሪ ዜናን ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራን ከምዝልከት’ውን ኣገንዚቦም።
እቶም ተኸታተልቲ ኤረና ኣቐዲሞም ኣብ ዝልኣኽዎ ተመሳሳሊ ርእይቶ፣ ህዝቢ ርእቶኡ ብናጻ ክጽሕፍ እንተዝፍቀዶ፣ ካብ ወሰኽ ዋጋ ቢራን ባራትን ንላዕሊ ካልኦት ክዛረበሎም ዝደሊ ማሕበራዊ ሕሰም ከምዘለዉ ብምምልካት፣ በንጻር እዚ ግን፣ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ዓምዲ ደብዳቤታት ኣንበብቲ እቲ ብተደጋጋምን ዝበዝሐ እዋንን ሸፈነ ዝተዋህቦ፣ ብዛዕባ ወሰኽ ዋጋ ቢራን ባራትን ምዃኑ ኣረዲኦም።
ቢራ ብ11 ናቕፋን 50 ሳንቲምን ተኸፋፊሉ ኣብ ባራት ከኣ ብ14 ናቕፋ ክሽየጥ ብመንግስቲ ዝተኣወጀ እኳ እንተኾነ፣ ወነንቲ ባራት ካብ 30 ክሳብ 50 ናቕፋ ይሸጥዎ ኣለዉ ዝብል’ዩ ዝበዝሐ እቲ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ደብዳቤታት ኣንበብቲ ዝቐረብ ርእይቶታት።
በንጻር እዚ ግና ንሓደ ሊትሮ ጸባ እንተተረኺቡ ክሳብ 25 ናቕፋ ዝሽየጠሉ እዋነት ከምዘሎን ሓያሎ ከባቢታት ኣስመራ’ውን ብቦጣት እኹል ዝስተ ማይ ከምዘይረኸበንን እቶም ተኸታተልቲ ኣዘኻኺሮም።
ንሓንቲ ባኒ’ውን ክሳብ 3 ናቕፋ ትሽየጥ ምህላዋ ብምጥቃስ ከኣ፣ ቆልዑ እኹል ባኒን ጸባን ዘይምርካቦም ንጎኒ ተጎስዩ፣ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኣብቲ ተረፍ ጽጋብ ከብዶም ርኹባት ዝሰትዮዎ ቢራን ባራትን ክንድዚ ኣተኩሮ ምሃባ ዓገብ’ዩ ክብሉ ነቒፎም ።
================================


text:
ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ናብ ንግደት ዝውሕዙን በጻሕቲ ሃገርንን ናብ’ታ ቅድስቲ ትባሃልን ኣብ ትግራይ ትርከብን ከተማ ኣኽሱም ይኣትው ነይሮም። ሎሚ ግና መብዛሕተኦም ጎደናታታ ጽምዋ ዓቢልልዎም፣ ሹቃታ ብሰንኪ ውግእ ዝተዓጸውዋ ከተማ ኮይና ኣላ።ኣብ ገጠራት ትግራይ ዝቀጸሉ ውግኣት ኣብ ልዕሊ’ታ ከተማ ከቢድ ጽልዋ የሕድር ኣሎ ትብል ናብ ኣኽሱም ዝኣተወት ወኪል ድምጺ ኣሜሪካ ሂዘር ሙርዶክ።
ን40 ሚእታዊት ኣመንቲ ኦርቶዶክሳዊያን ኢትዮጵያዊያንን ንመብዛሕተኦም ተጋሩን፣ ኣኽሱም እታ ቅድስቲ ከተማ ናይ ዓለምና እያ። ዓሰርተ ትእዛዛት ዝሓዘለ ጽላት ኣብ’ታ ከተማ ከምዝርከብ፣ ኣኽሱም መጀመሪ ክርስትና እዩ ኢሎም ይኣምኑ።
ንልዕሊ ሸውዓተ ኣዋርሕ ድሕሪ ዝቀጸለ ውግእ ግና ብዙሓት ኣመንቲ ኣብ’ታ ከተማ ካብ ገጠር ናብ’ታ ከተማ ዝኣተው ተፈናቀልቲ እዮም። ግዳያት እቲ ውግእ ናብ ሆስፒታል ይኣትው ኣለው። ኪሮስ ገብሩ ሓደ ካብኦም እዩ "ኣብ ህንጸት ስራሕ ከለኹ ቴንዲኖ እናመላእኩ ከለኹ፣ እቲ ህንጻ ብቦምብ ምስ ተደብደበ እግረይ ተወቂዔ። እንደገና ተደጊመ።"
ኣማሓደርቲ ሆስፒታል ፣ ብዘይካ’ቶም ኣብ ዓውዲ ውግኣት ዝቆሰሉ ብተወሳኺ፣ ትካላት ጥዕና ስለዝዓነው ወይ ስለዝተሰረቁ፣ ናብ ሆስፒታል ዝወስዱ ጽርግያታት ስለዝተዓጸው፣ መጠን ሞት ንሂሩ ኣሎ ይብሉ።
ነበርቲ ኣኽሱም፣ ሓሓሊፉ ግጭት ከምዘጋጥምን ኣብያተ ንግዲ ቀስ እናበለ ይኽፈት ከምዘሎን ይዛረቡ። ኣይግዱ ዝተባሃለ ነጋዳይ’ታ ከተማ ከምዚ ይብል፣ "ድኳናትና እንተ ዘይከፊትና ብጥሜት ክንውዳእ ንኽእል ኢና። ኣብዚ ውግእ እዚ ዅነታት ተቀያያሪ ኮይኑ ኣሎ። ሰባት ካብ ከተማታት ናብ ገጠር ይሃድሙ ነይሮም። ሎሚ ግን ካብ ተመዛበልቲ ካብ ገጠር ናብ ከተማ እዮም ይመጹ ዘለዉ። ንሕና ድማ ክነዕቁቦም ኣሎና። ብህይወት መታን ክነብሩ ማዕጾና ክንከፍተሎም ይግባእ ኣለና።"
ነበርቲ ኣኽሱም ኣብ እዋን’ቲ ቅድሚ ኣዋርሕ ዝተፈጸመን ኣማኢት ዝተቀትሉሉን ዝብልዎ ነታ ከተማ ዝወረዳ ከቢድ ግጭት፣ ብርክት ዝበሉ ትካላት ንግዲ ተሰሪቆም እዮም። ሎሚ’ውን ውግእ ምስ ቀጸለ እዩ። ወትሃደራት ኤርትራ ኣብ ጎድኒ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኮይኖም ይዋግኡ ኣለው። ክልቲኦም ወገናት ሰራዊት ምልሻ’ውን ኣሰሊፎም እዮም።
ውግእ ኣብ ትግራይ ዝተወለዐ ሰራዊት ህወሓት ነቲ ኣብ ትግራይ ዝነበረ መዓስከር ፌደራል ሰራዊት ድሕሪ ምጥቃዖምን ሰራዊት ኢትዮጵያ ናብቲ ክልል ድሕሪ ምእታዎም እዩ ይብል እቲ ሪፖርት። ብሰንኪ’ቲ ውግእ ኣሻሓት ተቀቲሎም፣ ሚልዮናት ድማ ተፈናቂሎም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ትግራይ ኣብ ጎደና ዳግመ እግሪ ምትካል ኣላ ይብል። ብርክት ዝበሉ ነበርቲ’ቲ ከባቢ ግና፣ ኩነታት ሰላምን ቁጠባን ካብ እዋን ናብ እዋን የንቆልቁል ኣሎ ባሃልቲ እዮም ትብል ወኪል ድምጺ ኣሜሪካ ሂዘር ሞርዶክ ካብ ኣኽሱም።


text:
Radio Erena: 25 June 2019
መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሱዳን ስልጣን ተቖጻጺሩ ንዘሎ ወተሃደራዊ ጉጅለ ዘለዎ ደገፍ ደጊሙ ኣረጋጊጹ።
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ዝመራሕ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ብዕለት 24 ሰነ ናብ ከተማ ካርቱም ወግዓዊ ዑደት ኣብ ዝፈጸመሉ፣ ምስ ጀነራል ዓብዱል ፋታሕ ኣል-ቡርሃን ከምዝተራኸበ ኣገልግሎት ዜና ሱዳን ሓቢሩ።
ኣብቲ ርክብ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ፣ ካብ ፕረዚደንት ኢሰያስ ዝተላእከ ደብዳበ ድሕሪ ምርካብ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ጎድኒ’ቲ ስልጣን ተቖጻጺሩ ዘሎ ወተሃደራዊ ጉጅለ ደው ኢሉ ከምዘሎ ኣመልኪቱ።
ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብረኣብ ንማዕከናት ዜና ሱዳን ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ኣብዚ ሱዳን ኣብ ተኣፋፊ ናይ መሰጋገሪ እዋን ትርከበሉ ዘላ ህሞት፣ እቲ ወተሃደራዊ ቆንስል ጸጥታ ኣብ ምውሓስ ዕዙዝ ተራ ከምዝጻወት፣ መንግስቲ ኤርትራ እምነት ከምዘለዎ ገሊጹ።
ንሱ ብተወሳኺ ኣብ ሱዳን መጺኡ ዘሎ ፖለቲካዊ ለውጢ፣ እታ ሃገር ምስ ኤርትራ ዝህልዋ ዝምድና ሓድሽ ምዕራፍ ዝኸፍት’ዩ ክብል ገሊጹ።
እቲ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ፣ ምስ ምኽትል ፕረዚደንት ወተሃደራዊ ቆንስል ጀነራል መሓመድ ሓምዳን፣ ከምኡ’ውን ለተናል ጀነራል ሸምሸዲን ቃባሺ እውን ከምዝተራኸበ ማዕከናት ዜና ሱዳን ሓቢረን።
ከምዝፍለጥ ኢትዮጵያ ጉዳይ ሱዳን ንምፍታሕ ኣብ መንጎ ሰልፈኛታትን ወተሃደራዊ ጉጅለን ዘተ ሰላም ንምጅማር እማመ ኣቕሪባ፣ ትሰርሓሉ ኣብ ዘላ እዋን እያ፣ ኤርትራ ነቲ ንህዝባዊ ናዕቢ ጨውዩ ስልጣን ጨቢጡ ዘሎ ወተሃደራዊ ጉጅለ ደገፋ ደጊማ ተረጋግጽ ዘላ።


text:
ኣብ ኮንግረስ ኣሜሪካ ናይ መጀመሪያ ምስሕሓብ ሪፓብሊካዊያንን ዴሞክራሲያዊንን ዝተለዓለ ኣባላት ቤት ምኽሪ ስነ ስርዓት እንተድኣ ጥሒሶም ምርመራ ናይ ዘካይድ ቤት ፅሕፈት ስልጣን ንምድራት ሪፓብሊካዊያን ንድፊ ብምቕራቦም እዩ።
ኣብ ዕፁው ማዕፆ ዝተኻየደ ምሃብ ድምፂ ንዴሞክራሲያዊያን ኣባላት ሰኔት ዘቖጥዐ ነይሩ።
ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዘሎ ብልሽውና ንምፅራግ ወፍሪ ምርጭኦም ዘካየዱ ተመራፃይ ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ እዋኑ ኣይኮነን ክብሉ ብቲዊተር ተቓውምኦም ገሊፆም እዮም።
ኣፈጉባኤ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ብምዃን ዳግም ዝተመርፁ ፓል ራያን ናይ ምትሕብባር መልእኽቲ ኣቃሊሖም።
ኣብ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ መራሒት ውሁዳን ኮይነን ዳግም ዝተመርፃ ናንሲ ፐሎሲ እውን ከምዚ ክብላ መልእኽተን ገሊፀን።
“ናብራን ተስፋን ህዝቢ ኣሜሪካ ክብ ንምባል ሓላፍነትን ስልጣንን ኣለና።”
ኣብዚ ናይ መጀመሪያ መዓልቲ መበል 115 ኮንግረስ ዝተርኣየ ትስፉው ምልክት ሪፓብሊካዊያን ንመጻኢ ንምፍፃም ዝሃቀኑዎም ዓብይቲ ኣጀንዳታት ንወሃብቲ ድምጺ ክሰምዑ እዮም ዝብል ምዃኑ ኣብ ምምሕዳር ቡሽ ተቖፃፃር ስነስርዓት ኖርም ኤይዘን ይገልፁ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ሊብያ በንቓዚ ዝርከቡ ልዕሊ 400 ዝኾኑ ኤርትራውያን፣ ሶማላውያንን ኢትዮጵያውያንን ኣብ ሕማቕ ኩነታት ከምዝርከቡ፣ ነቶም ግዳያት ኣዘራሪቡ ኣብ ዝረኸቦ ሓበሬታ ኣጀንሲያ ሓበሻ ኣፍሊጡ።
ተጣባቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣጀንሲያ ሓበሻ ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ፣ እቶም ግዳያት ንሓያሎ ሳምንታት ከምዝተኣስሩን፣ ዝተፈላለየ ግፍዕታት ይወርዶም ከምዘሎን ኣመልኪቱ።
ምምሕዳር ስደተኛታት ኣብ ሊብያ ግቡእ ስርሑ ይሰርሕ ስለዘየሎ፣ ብረት ዝዓጠቑ ኣባላት ጸጥታ፣ ክሳብ ንደቀንስትዮ ምግሳስ ዝኸይድ ኣደራዕ የውርዱሎም ኣለዉ።
ሊብያውያን ሰበስልጣን፣ ስደተኛታት ናብ ኤውሮጳ ከይሰግሩ ክኽልከሉ ዝብል ብገለ ሃገራት ኤውሮጳ ንዝተኻየደ ስምምዕ ምትግባር ዝብል ምስምስ የቕርቡ ስለዘለዉ፣ ሕብረት ኤውሮጳ ብቐጥታን ተዘዋዋሪን ተሓታቲ ከምዝኾነ ኣጀንሲያ ሓበሻ ይኸስስ።
ሓተትቲ ዑቕባ ኣብ ዝኾነ ይኹን እዋን ሰብኣዊ መሰሎም ክኽበር ከምዘለዎ ድሕሪ ምዝኽኻር፣ ኣጀንሲያ ሓበሻ፣ ኣብ ሊብያ ዝርከብ ተጸዋዒ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሓላፍነት ናይ’ዞም ግዳያት ክወስድን ኩነታቶም ብቐረባ ክከታተልን ጻውዒት ኣቕሪቡ።


text:
Radio Erena: 12 April 2021
ኢትዮጵያ፣ ንዲጋ ተሃድሶ፣ ካልኣይ እዋና ማይ እትመልኣሉ ዝርዝራት ንሱዳን ከተፍልጥ ምዃና፣ ንምንጭታት ሰበ ስልጣን ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ብምጥቃስ ኣገልግሎት ዜና ቱርኪ- ኣናዱሉ ገሊጹ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ኣመላልኣ ዲጋ ተሃድሶ ብዝምልከት ዝርዝራቱ ንሱዳን ከፍልጥ ዝወሰነሉ፣ ብወገን ሱዳን ንዝወርዶ ዘሎ ጸቕጢ ንምፉዃስ ምዃኑ’ዩ ተመልኪቱ።
ብዛዕባ’ዚ ብዝምልከት፣ ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝተዋህበ ሓበሬታ የለን።
ይኹን’ምበር፣ ኣብ ሱዳን ዝርከብ ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ምስ ምክትል ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን፣ ኣብ ካርቱም ምይይጥ ከምዘካየዱ ኣገልግሎት ዜና ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ’ዩ።
ኢትዮጵያ፣ ብዘይኣፍልጦን ስምምዕን ሱዳንን ግብጽን ንዲጋ ተሃድሶ ንምምላእ በይናዊ ስጉምቲ እንተወሲዳ፣ ሱዳን ከምተጻብኦ ከምእትርዮ’ያ ተጠንቅቕ።
ኣብ ርእሲ’ቲ ብጉዳይ ኣጠቓቕማ ናይል ተኸሲቱ ዘሎ ምስሕሓብ፣ ሱዳንን ኢትዮጵያን ኣብ ዶባተን’ውን ግጭት ከፊተን ስለዝርከባ፣ ምትፍናን ክልቲኤን ጎረባብቲ ሃገራት ኣብ ጥርዙ በጺሑ ይርከብ።
ሱዳን፣ ካብ ወገን ኢትዮጵያ ንዘንጸላልዋ ጸጥታዊ ድሕነት ንምውጋድ፣ ኣብታ ሃገር ተዋፊሮም ዝርከቡ ኣስታት 4000 ኢትዮጵያውን ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ክወጹ ንሕቡራት ሃገራት ሓቲታ ኣላ።
ሱዳን ብዘይካ’ዚ፣ ካብ ኢትዮጵያ ንዝመጽእ ተጻብኦታት ንምምካት፣ ምስ ግብጺ ኩሉ መዳያዊ ምትሕግጋዝ ስምምዕ ከቲማ ከምዘላ ‘ዩ ዝግልጽ።
==============


text:
ውሕስነት
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 23 4 2018
ኣብ ሽወደን፡ ውሑስ ህይወት ክትነብር ምስ እትደሊ፡ ነዚ ዘካይድ ትካል ኣሎ። ንውሕስነትካ ዝምልከት ንስኻ እትገብሮም ነገራት'ውን ኣሎዉ።
ኣገልግሎት ድሕነት (Räddningstjänsten)
ኣገልግሎት ድሕነት፡ ብዙሕ ዕማማት ይዓምም። ንኣብነት ባርዕ ሓዊ የጥፍእ: ኣብ ትራፊክ ወይ ከኣ ኣብ ባሕሪ ዘጋጥሙ ሓደጋታት ይረድእ። ኣገልግሎት ድሕነት፡ ባርዕ ሓዊ ኣብ ምክልኻል'ውን ይነጥፍ'ዩ። ንኣብነት መጠንቀቒ ባርዕ ሓዊ(ኣላርም) ከምኡ'ውን መጥፍኢ ሓዊ ብኸመይ ከም ዝሰርሕ ይሕብር። "ኣገልግሎት ድሕነት መጥፋእቲ ሓዊ" ተባሂሉ'ውን ዝጽዋዕ ኮይኑ፡ ዋንነቱ ድማ ናይቲ ኮምዩን'ዩ።
ምንጪ ሓበሬታ SOSalarm.se
ባርዕ ሓዊ ምስ ዘጋጥም፡ ነዚ ዝስዕብ ግበር
- ኣድሕን! – ኣብ ሓደጋ ዘሎ ህይወት ኣድሕን። ኣብ ንህይወትካ ዘስግእ ኲነታት ግን ኣይትእቶ። ትኪ መርዛም ምዃኑ ኣይትረስዕ። እንተጋጢሙ፡ ኣብ ምድሪቤት ፍሑኽ እናበልካ ውጻእ። መዓጹን መሳኹትን ዕጾ።
- ኣጠንቅቕ! – ነቶም ኣብ ሓደጋ ሓዊ ዘለዉ ኣጠንቅቕ።
- ኣስምዕ! (ኣጠንቅቕ!) – መጠንቀቒ ባርዕ ሓዊ እንተሎ ወልዕ ወይ ኣብ ዘተኣማምን ውሑስ ቦታ ዄንካ 112 ደውል። ኣገልግሎት ድሕነት ምስ መጹ ርኸቦም።
- ሓዊ ኣጥፍእ! – መጥፍኢ ሓዊ እንተሎካ፡ ሓዊ ምጥፋእ ጀምር። መጥፍኢ ሓዊ ክትጥቀም እንከለኻ፡ ናብ ሃልሃልታ ሓዊ ዘይኮነስ ናብ ጓህሪ ኣቕኒዕካ ንጸግ።
ባርዕ ምስ ዘጋጥም፡ እቲ ክትገብሮ ዘለካ ኣገዳሲ ነገር፡ 112 ምድዋል'ዩ! እንታይ ከም ዘጋጠመን እንታይ ዓይነት ዝረአ ጒድኣት ከም ዝወረደን፡ ረድኤት ዘድሊ እንተ ኾይኑን ንገር። እቲ ረዲአት ኣበይ ከም ዘድልን መን ምዃንካን'ውን ሓብር።
ስእሊ፡ ዮነር
ፖሊስ
ንፖሊስ ዝሕተት ሕቶ እንተሎካ፡ ወይ ብዛዕባ ሓደ ገበን ሓበሬታ ክትህብ እንተ ደሊኻ፡ 114 14 ደውል። ኣብ መላእ ሽወደን፡ ሓደ ዓይነት ወይ ናብዚ ቊጽሪ'ዚ'ዩ ዝድወል። ህጹጽ ኲነታት ወይ ሓደ ዘየላቡ ነገር ምስ ዘጋጥም፡ ናብ ቊጽሪ 112 ደዊልካ ሓብር። ገበን ክግበር እንተርኢኻ፡ ዝተጎድአ ወይ ረዲአት ዘድልዮ ሰብ እንተሎ፡ ወይ ባርዕ ሓዊ እንተተኸሲቱ፡ ናብ 112 ኢኻ ትድውል።
ድሕነት ትራፊክ
ክፍሊ ትራፊክ፡ ንድሕነት ትራፊክ ሽወደን ዝቆጻጸር በዓል መዚ እዩ። ዕላምኡ ኸኣ፡ ኣብ ሽወደን፡ ማንም ሰብ፡ ብናይ ተሽከርከርቲ ሳዕቤን ከይመውት ወይ ከቢድ መጒዳእቲ ንኸይወርዶ ምክትታል'ዩ። እቲ ቀንዲ ክግበር ዘለዎ ድማ፡ ግቡእ ፍጥነት ምጥቃም፡ ህድእ ምባልን መከላኸሊ ምጥቃምን እዩ። ኩሉ ብማኪና ዝጒዓዝ ሰብ፡ መዕጠቒ ቁልፊ-ማኪና (bilbälte) ክጥቀም ብሕጊ እዙዝ'ዩ። ብሕልፊ ቆልዑ፡ ፍሉይ ውሕስነት የድልዮም። ንኣብነት ኮፍ መበሊ፡ መተርኣስ ወይ ከኣ ኣብ ማኪና ዝገጥም ኮፍ መበሊ ቆልዑ ክህሉዎም ኣለዎ። ትሕቲ 15 ዓመት ዝዕድመኦም ቆልዑ፡ ሽግለታ ክዝውሩ እንከለዉ፡ ቆብዕ (ሀልመት) ክወድዩ ብሕጊ ግዱዳት እዮም።
ኣብ ሽወደን፡ ብየማናይ ክፋል ናይቲ ጽርግያ ኢኹም ሽግለታ ትዝውሩ። ንሽግለታ ዝተሓዝአ ፍሉይ መገዲ እንተሎ ተጠቐሙሉ። ኣጋር እንተዄንኩም: መገዲ ኣጋር ወይ ማርሻቤዲ ክትጥቀሙ ኣለኩም። ብጸጋማይ ወገን ናይ ጎደና ወይ መገዲ'ውን ክትጒዓዙ ትኽእሉ ኢኹም። መገዲ ክትሰግሩ እንተ ደሊኹም: መሳገሪ ኣጋር፡ ዜብራ-ላይን ተጠቐሙ። ከምዚ ምስትገብሩ፡ መካይንን ሽግለታታትን ንኽትሰግሩ ደው ይብላልኩም።


text:
ስግኣት ቫይረስ ኮሮናኣብ ቦትኡ እንከሎ ብሩንዳዊያን ሓድሽ ፕረዚደንት ንምምራፅ ፅባሕ ረቡዕ ድምጾም ክህቡ'ዮም።
ብሩናዳዊያን ናይታ ሃገር ሓድሽ ፕረዚደንት፣ኣባላት ፓርላማን ከባቢያዊ ሰበስልጣን ንምምራፅ ፅባሕ ረቡዕ ድምፆም ክህቡ እዮም።ስግኣት ለበዳ ቫይረስኮሮናን ክስታት ዓፈናመረፅቲን እውን ከምዘሎ እዩ ዝግለፅ ዘሎ።
እቲ ስኽፍታ ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃን ሕቡራት ሃገራትን ኣብ ብሩንዲ ነፃ፣ኣሳታፊ፣ሚዛናዊ፣ግሉጽን ተኣማንን ምርጫ ንምክያድ ሓይልታት ምክልኻልን ፀጥታን ከምኡ እውን ብመንግስቲ ዝውነና መራኸቢ ማዕኸናትን ዝተረጋግአን ሰላማውን ሃውህው ክፈጥሩ ብቕድሚ ትማሊ ሰንበት ናይ ሓባር መግለፂ ከውፅኡ ገይሩዎም እዩ።
ናይ ብሩንዲ ምርጫ ብመግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ንዝኽሰሱን ቅድሚ ሓሙሽት ዓመት ነታ ሃገር ናብ ቁጠባዊ ቅልውላው ዘእተዋን ሳልሳይ ዙር ኣብ ስልጣን ክፀንሑ ኣሰሓሓቢ ስጉምቲ ካብ ዝወሰዱን ፕረዚደንት ፒየር ኩሩንዚዛ ናይ 15 ዓመታት መሪሕነት ነታ ሃገር ንምንጋፍ ፈላማይ ስጉምቲ እዩ።
ንናይታ ሃገር ገዛኢ ፓርቲ ብምውካል ፕረዝዳንታዊ ሕፁይ ኮይኖም ዘለው ጀነራል ኢቫርስተደይሺምየ ካብቶም ካልኦት ሽዱሽተ ሕፁያት ቅድሚት ይመርሑ ከምዘለው ይግለፅ።
እቶም ጀነራል ኣምላኽ ንብሩንዲ ይፈትዋ እዩ፤ኮሮናቫይረስ ዝሓዞም ሰባት እንተሊዮም እውን ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ብሩንዲ ዘለዎ ሓይሊ ንምርኣይ ክኸውን ይኽእል እዩ ክብሉ ኣድመፅቲ ንቫይረስኮሮና ክፈርሑ ከምዘይብሎም ተዛሪቦም።
መራሕቲ ንስግኣት ቫይረስኮሮና ዕሽሽ ብምባል ክሳብ መወዳእታ ዓበይቲ ፖለቲካዊ ናይ መለዓዐሊ ኣኼባታት ፈቒዶም እዮም፤ናይ ህዝቢ ምንቅስቓሳት እውን ኣይደረቱን።
መንግስቲ መብርሂ ከይሃበ ንኣርባዕተ ላዕለዎት ሰበስልጣን ውድብ ጥዕና ዓለም ካብታ ሃገር ኣባሪሩ እዩ።
ብሩንዲ ዛጊድ በቲ ቫይረስ ዝተትሓዙ 42 ዝሞተ ድማ ሓደ ሰብ ኣረጋጊፃ ኣላ።ገለ ዶክተራት ግን መንግስቲ እቲ ቫይረስ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ይፈጥሮ ዘሎ ምሉእ ፅልዋ ኣይዛረብን ዘሎ ክብሉ ስኽፍትኦም ይገልፁ ኣለው።


text:
Radio Erena: 26 February 2021
ሱዳን፣ ካብቲ ብ6 ሕዳር ኣትሒዛ፣ ተቖጻጺራቶ ዘላ መሬት ከምዘይትወጽእ ኣፍሊጣ።
‘ብኢትዮጵያ ተጎቢጡ ዝነበረ መሬት ኢና ኣምሊስና፣ ካብ መሬትና ድማ ኣይንወጻእን ኢና’ ዝበለ ኣፈኛ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ሞንሱር ቡላድ፣ እዚ ድማ ብመሰረት ኣብ 15 ግንቦት1902 ኣብ መንጎ’ታ ንሱዳን ትገዝእ ዝነበረት ብሪጣንያን ኢትዮጵያን ዝተበጽሐ ስምምዕ ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ንሱ፣ ንኣገልግልት ዜና ቱርኪ ኣብ ዝሃቢ መግለጺ፣ ሰራዊት ሱዳን፣ ኣህጉራዊ ተፈላጥነት ኣብ ዘለዎ ሉኣላዊ መሬት ሱዳን ስለዘሎ፣ ካብቲ ተዋፊርሉ ዘሎ ከባቢታት ክስሕብ ከምዘይኮነ ደጊሙ ኣረጋጊጹ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ምስ መንግስቲ ሱዳን ናብ ዘተ ክቕርብ እንተኾይኑ፣ ሰራዊት ሱዳን ካብቲ ኣብ 6 ሕዳር 2020 ዝሓዞ፣ ኣብ ዶብ ዝርከብ ሰፊሕ ከባቢታት ክስሕብ ከምዘለዎ’ዩ ዝገልጽ።
ኣቐዲሙ ንዝቐረበ እማመታት ክነጽግ ዝጸንሐ መንግስቲ ሱዳን፣ ብፕረዚደንት ደቡብ ሱዳን፣ ሳልቫኪር ሚያርዲት ንዝቐረበ ናይ ዘተ መኣዲ ግና ከምዝሕወሶ ኣፍሊጡ ኔሩ’ዩ።
እንተኾነ፣ ኢትዮጵያ፣ ሰራዊት ሱዳን ናብቲ ቅድሚ 6 ሕዳር ዝነበሮ ከባቢታት ክምለስ ኣለዎ ዝብል ቅድመ ኩነት ስለዘቕረበት፣ እቲ መደብ ዘተ መደብ ኣይተዓወተን።
ንሱዳን ኢትዮጵያን ንምቕርራብ ተበግሶ ከምዝወሰደ ዝንገረሉ ፕረዚደንት ኤርትራ፣ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ክልተ እዋናት ልኡኻቱ ናብ ካርቱም እኳ እንተሰደደ፣ መንግስቲ ሱዳን ግና ነቲ ተበግሶ ከምዘይተቐበሎ ዲፕሎማሰኛታት ይእንፍቱ።
ሱዳን፣ ምስ ኢትዮጵያ ዝወልዓቶ ግጭት፣ ንረብሓ ግብጺ ዘገልግል ናይ ውክልና ኵናት’ዩ ንዝብል መግለጺታት ሰበ ስልጣን ኢትዮጵያ፣ ንሱዳን ዘናሹን ይቕረ ዘይብሃሎን ምዃኑ ኣብዚ ሰሙን’ዚ ዝወጸ መግለጺ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ብቁጠዐ መሊሱ’ዩ።
=================


text:
ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ምስ ፕረዚደንት ዓብዱል ፈታሕ ኣል-ሲሲ ተራኺቦም ኣብ ሓባራዊ ጉዳያትን እቲ ዝፀንሖ ናብ ክብ ዝበለ ብርኪ ከመይ ምብፃሕ ከምዝካኣል ብሕልፊ ኣብ ዙርያ ግድብ ህዳሴ ኢትዮዽያ ዘለው ዘይምርድዳእ ዝፍታሓሉ ኣንፈት ተዘራሪቦም። ካብ ወገን ግብፂ ለውጢ መኣዝን ኣረኣእያ‘ቲ ጉዳይ ይራኣይ‘ሎ ኢሎም።
ወሃቢ-ቃል ምንስቴር ወፃኢ ኢትዮዽያ ኣምባ/ዲና ”ፕረዚደንት ኣል-ሲሲ ቅድመን ድሕረን ምርጫ ዝህብዎ ዘሎ ሪኢቶ ምስ‘ቲ ዝፀንሐ ዘይቃዶው‘ዩ። ምስ ኢትዮዽያ ናብ ፀገም ክንኣንትው ኣይንደልን።ኣብ ዙርያ ግድብ ህዳሴ ልዝብ‘ዩ ዘድልይ ይብሉ ኣለው።ስለዚ ግብፃውያን ናብ‘ቲ ዘቋረፅዎ መድረኽ ክምለሱ‘ዮም ኢልና ኢና ንኣምን“ ኢሎም።
ኣብ‘ዚ ቀረባ ምስ ቴሌቭዥን ግብፂ ቃለ-ምልልስ ዘካየዱ ፕረዚደንት ኣል ሲሲ፣ምስ ኢትዮዽያ ክንላዘብ‘ዩ ዝግባእ ኢሎም ነይሮም።
ግብፂ ጉዳይ ኣባይ፣ጉዳይ ሃገራዊ ፀጥታ‘ዩ፣ብመሰረት ኣብ 1929፣1959 ዝተኸትመ ውዕል ክሳብ 54 ቢልዮን ኩብ ማይ ብፂሕት ኣለኒ ዝብል መርገፂ ኣለዋ።
ፕረዚደንት ኣል-ሲሲን ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖምን ኣብ ዝተራኸቡሉ ሰዓት ጉዳይ ምቅሊትን ብፅሒትን ኣይተላዕሉን ይብሉ ኣምባ/ ዲና ሙፍቲ።


text:
ለበዳ ‘ኮቪድ-19’ ንምግታእ፡ ተሪርን ሰፊሕን ናይ ምክልኻል ስጒምቲ ብኣጋኡን ንእተናውሔ እዋንን ሳላ ዝተወስደ፡ ኣብ ሃገርና ክሳብ ሕጂ ዝርግሐ ናይ’ቲ ቫይረስ፡ ብኹሉ ዓለማዊ ይኹን ዞባዊ መዔቀኒታት፡ ኣዝዩ ትሑት ክኽወን፡ ህዝብና ካብ መቐዘፍቲ ክድሕን፡ ኣብ ኣገልግሎት ሕክምና ዝፍጠር ጸቕጢ ድማ ክፋዀስ ተኻኢሉ እዩ።
ኣብ ተሞኩሮ ዝተፈላለየ ሃገራት ከምእተራእየ እውን፡ እተን ቀዲመን ተሪር ስጉምትታት ዝወሰዳ ሃገራት፡ ነቲ ለበዳ ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ክዓግትኦ ክኢለን እየን። እንተኾነ ኣብዚ’ውን፡ በቲ ቀዳማይ ውጽኢት ብመጠኑ ተዛንየን፡ ናይ ምፍዃስ ስጉሚትታት ኣብ ዝወሰዳሉ እዋን፡ ጸኒዖም ዝጸንሑ ናይ ምክላኻል ቅጥዕታት ኣዝዮም ኣብ እተበረዙሉ ኩነታት፡ ቅልጡፍን ሰፊሕን ዝርግሔ’ቲ ለበዳ ኣጋጢሙ እዩ። ብፍላይ ኣብ ማእከላይ ምብራቕን ኤስያን – ከም ናይ ቬትናምን ህንዲን ተመክሮታት ነዚ ሓቂ’ዚ ዘጉልሕ’ዩ።
ኣብ ሃገርና እውን ምስ ምፍኳስን ምልዓልን ኣብ ግብሪ ውዒሉ ዝጸንሐ መምርሒታት፡ ዜጋታትን ትካላትን መምርሒታት ምክልኻል ኮሮና ሸለል ክብልዎን ክጥሕስዎን ስለዝተራእዩ፡ ዘሰክፍ ኩነታት ይፍጠር ከምዘሎ፡ ዕለታዊ ብማዕከናት ዜና ዝቐርብ ዘሎ ጸብጻባት የመልክት ኣሎ።
ንምብዛሕ መልከፍቲ ጠንቂ ካብ ዝኾኑ ምኽንያታት ሓደን ቀንዲን፡ ጻዕቂ ምትእኽኻብ ናይ ሰባት ኣብ ዝተፈላለየ ማሕበራዊ ኣጋጣሚታት እዩ። ኣብ ዝሓለፈ ሳምንቲ፡ ኣብ መርዓ፡ ቀብሪ፡ ሓዘንን ካልኦት ማሕበራዊ ኣጋጣሚታት (ጥምቀት፡ ጸበል ውዘተ)፡ ዝርኤ ዘሎ ካብ ቀይዲ ዝወጸ፡ ጻዕቂ ዝበዝሖን፡ ንዳርጋ ኩሉ ቅጥዕታት መከላኸሊ ዝጥሕስን ኣገባባት ኣዝዩ ዘተሓሳስብን፡ ሓደገኛን እዩ። ካብ መጀመርታኡ’ውን፡ እተወስዱ ናይ ምፍኻስ ስጉምትታት፡ ነዚ ክፋል’ዚ ከም ዘይምልከቱን፡ ኣብ ዝፍጸሙሉ እዋን ድማ ብቅርጥዉ ቁጽሪ ተሳተፍትን፡ ሙሉእ ትግባሬ ሕጋጋት ምክልኻልን ክኾኑ ከም ዘለዎም ተሓቢሩ ኔሩ እዩ። እዚ ስለዘይተተገበረ፡ ካብ ሎሚ ጀሚሩ፡
* ኩሎም ንእዋኑ ክውንዘፉ ዘይክእሉ ማሕበራዊ ኣጋጣሚታት ብኣዝዩ ውሑድ ቁጽሪ፡ ማለት ኣብ መርዓን ቀብርን ዝበዝሔ ቁጽሪ ብሱታፌ ናይ 40 ሰባት ይካየዱ። ዳስ ምስራሕ ኰነ ኣዳራሻት ምጥቃም/ምክራይ ክልኩል እዩ። ካልኦት ማሕበራዊ ጽንብላት ብሓፈሻኡ ክውንዘፉ፣ እዚ ኣብ ዘይኮነሉ እዋን ድማ ካብ 10 ብዘይበዝሑ ተሳተፍቲ ክካየዱ የድሊ። ኣብ ኣብያተ-እምነት ዝግበር ስነ-ስርዓት’ውን፡ ብቕርጡው ተሳትፎን ነቲ ናይ ምክልኻል ቅጥዕታት ብምልኣት ብዘተግብር ኣገባብ ክፍጸም ይግባእ።
* ግድን ኣድላዪ እንተዘይኮይኑ፡ ኣኼባታት ኣካላት መንግስትን ካልኦትን ፍቑድ ኣይኮነን። ኣብ ኩለን መንግስታዊን ህዝባዊን ትካላት ግድን ክካየድ ዘለዎ ርክባትን ኣኼባታትን እንተሎ፡ ብኣዝዩ ቅርጥው ተሳትፎ፡ ኣካላዊ ምርሕሓቕን ጽሬትን ብዘማልእ ኣገባብ ክኸውን ይግባእ።
* ኣብ ኩሉ ንጥፈታት፡ ኣብ ከተማታት ይኹን ገጠራት፡ ማስክ ምጥቃም ግዴታ’ዩ። ኣካላዊ ምርሕሓቕ፣ ከምኡ’ውን ጽሬት ኣእዳውን ምምካን ኣቚሑን ድማ ብጥብቂ ክዝውተር ይግባእ፣
* ኣብ ወሃብቲ ኣገልግሎት ትካላት ከም ባንክታት፡ ትካላት ጥዕና፡ ናይ ንግዲ ትካላትን ማእከላትን፣ ካፌታት፡ ኣብያተ-መግብን መስተን፡ መዘናግዒ ማእከላት. . . ኣካላዊ ርሕቀት ምሕላውን መነጻጽሂ ምጥቃምን ግዴታ እዩ።
* ናይ ጽዕነት መካይን፡ ህዝቢ ከገዓዕዛ ብጥብቂ ክልኩል’ዩ። ግድን እንተዘይኰይኑ ድማ፡ ካብ ዞባ ናብ ዞባ ዝግበር ምንቅስቓስ ሰባት ክውሕድ ይሕተት።
ጥዕናን ድሕነትን ልዕሊ ኩሉ ዝስራዕ ብምዃኑ፡ ነዚ ሕጋጋት’ዚ ኣብ ልዕሊ ዝጥሕሱ ወገናት፡ ተሪር መቕጻዕቲ ክብየን፣ ኣብ ልዕሊ’ተን ቅጥዕታት ዘየኽበራ ትካላት ድማ ናይ ምዕጻው ስጒምቲ ክውሰድ ምዃኑ ደጊምና ንሕብር።
ሚኒስትሪ ጥዕና
6 ሰነ 2021


text:
ወሃቢ ቃል ሚኒስትር ጥዕና ኢትዮጵያ ኣቶ ኣሕመድ ኢማኑ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ኣብቲ ክልል በብመዓልቱ ይምዝገቡ ካብ ዝነበሩ ብዝሒ ሕሙማት ካብ 700 ናብ 222 ከምዝወረደ ገሊፆም።
እቲ ግዜ ዘይህብ ውፅኣትን ተምላስን ኣብቲ ክልል ዝተለዓለ ድርቂ ስዒቡ ምስ ዝተፈጥረ ሕፅረት ማይ ካብ ዝሓለፈ መስከረም ጀሚሩ ምዃኑ እቶም ወሃቢ ቃል ሓቢሮም።11 ዞባታት ኣብ ዝሓቖፈ ክልል ሶማል እቲ ሕማም ኣብ ትሽዓት ዞባታት ኣብ ዝርከቡ ውሱናት ወረዳታት ተላዒሉ ከምዝነበረ ኣቶ ኣሕመድ ኣረዲኦም።
“ኣብቶም ዝተጠቕሱ ዞባታት ኣብ መዓልቲ ልዕሊ 700 ሰባት ይምዝገቡ ነይሮም።ሰፊሕ ምርብራብ ተኻይዱ ብሓፈሻ ኣብ ዝተወሰኑ ወረዳታት ትሽዓተ ዞባታት ይርአ ዝነበረ ሕዚ ምሉእ ብምሉእ ደው ዝበለሉ ኩነታት እዩ ዘሎ።”
ኣቶ ኣሕመድ ወሲኾም ብዝሒ ተመዝጋቢ ብ70 ሚእታዊት ብምንካዩ ኣብ ሽዱሽተ ዞባታት ዝነበሩ መሐከሚ ማእኸላት ደው ከምዝበሉ እውን ገሊፆም።ካብ ፌደራል ክሳብ ክልል ኮማንድ ፖስት ተጣይሹ ብደረጃ ሃገር ዝለዓለ ምርብራብ ምክያድን ካብ ኣዲስ ኣበባ ሓዊሱ ካብ ጎረባብቲ ክልላት ብዙሓት ሰብ ሞያ ሕክምና ብምውፋር ሰፊሕ ስራሕ ተሰሪሑ እቲ ዝርግሐ ሕማም ነኪዩ፤ኣብ ቀረባ እዋን ደው ክብል እዩ ዝብል እምነት ኣለና ኢሎም ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ፖለቲካዊ ኩነታት ጣልቃ ምእታው ወይ ሓገዝ ዘድልዮ ኣይኮነን ክብሉ ዋና ፀሓፊ ኢጋድ ማሕቡብ ማዕሊም ሓቢሮም።መራሕቲ እታ ሃገር ባዕሎም መፍትሒ የናድይሉ ዘሎ ኩነታት እዩ እውን ኢሎም።ቀዳማይ ሚንስትር ካብ ስልጣን ወሪደ ኣካል ፍታሕ ክኸውን እደልው እየ ካብ ምባል እንታይ ዓይነት ፖለቲካዊ ድልውነት እዩ ዝድለ ዘሎ ክብሉ እውን ሓቲቶም ኣለው።ኢጋድ ንቅድመ መጠንቀቕታን ምክልኻልን ግጭት ከምኡ እውን ንዲፕሎማሲያዊ ስራሃት ዝውዕል ናይ 42 ሚሊዮን ዩሮ ስምምዕ ምስ ሕብረት ኣውሮጳን ትካል ልምዓት ኦስቲራያን ተፈራሪሙ’ሎ።
ኢትዮጵያ ባዕላ እትመርሖ ኢጋድ ክሳብ ሕዚ ኣብታ ሃገር ብዛዕባ ዘሎ እዋናዊ ኩነታት ዝሃቦ ርእይቶ ኣይሃበን።ካብ ስልጣኖም ክወርዱ ዝሓተቱ ቀዳማይ ሚንስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኣቦ ወንበር ኢጋድ እውን እዮም።
ዋና ፀሓፊ ኢጋድ ኣምባሳደር ማሕቡብ ማዕሊም ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብዝሃብዎ ቃል መራሕቲ እታ ሃገር ነቲ ፀገም ንምፍታሕ ባዕሎም ይሰርሑ ኣለው ኢሎም።
ኣብ ዶብ ኦሮሚያን ሶማሊያን ብዝተፈጥረ ግጭት ኣስታት ሓደ ሚሊዮን ዜጋታት ተመዛቢሎም፣ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት እታ ሃገር ብዝተፈጥሩ ግጭታት እውን ህይወት ብዙሓት ሰባት ምጥፍኡን ተደጋጋሚ ዘይምርግጋኣት ምፍጣሮም ይፍለጥ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣዋጅ ህፁፅ ግዜ ዝኣወጀ ፀገማት ብስሩዕ ሕጋዊ ኣገባብ ምፍታሕ ኣይተኽኣለን ብዝብል እዩ።
ኣብ ቅድመ መጠንቀቕታን ምክልኻልን ግጭት ጠሚቱ ኣብ ዲፕሎማሲን ልዝብን ዝኣመሰሉ ዓውድታት ሰላምን ፀጥታን ዝሰርሕ ኢጋድ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ኩነታት ጣልቃ ምእታው ወይ ሓገዝ ዘድልድዮም ኣይኮነን ይብል። ኬንያዊ ዋና ፀሓፊ ናይቲ ውድብ ኣምባሳደር ማሕቡብ ማዕሊም “ኣብ ከባቢና ፀገማት ሰላም ፀጥታን ዝፈጥር ሕድ ሕድ ምንቅስቓስ የተሓሳስበና እዩ።ዘጠራጥር እውን ኣይኮነን።ግን ሕድ ሕድ ሃገር ነዚ ዝሕዘሉ ስልቲ እንታይ ከምዝኾነ ምውሳን ኣለና።በዚ መንፅር ጉዳይ ኢትዮጵያ ናይ ፓርቲ ፖለቲካ ምዃኑ ንፈልጥ ኢና።ኣነ ዘለኒ ሓበሬታ ምኽንያቱ እቲ ጉዳይ ብቐረባ ዝከታተሎ ስለዘይኮንኩ፣ ገዛኢ ፓርቲ ኢትዮጵያ ነዚ ኮፍ ኢሉ ይዘራርበሉ ከምዘሎ እዩ።”
“ስለዝኾነ ኣቦ ወንበር ኢጋድ ዝኾኑ መራሒ መንግስቲ ኢትዮጵያ ክቡር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ዝገበሩዎ ኣበርኽቶ ሪኢኻ ኢኻ።ኣብ ቅድሚ ዓለምለኸ ቴሌቪዥን ቀሪቦም ንዘራረበሎም ዘለና ፖለቲካዊ ጉዳያት ኣለው፤ኣካል ናይቲ ፍታሕ ክኸውን እደልይ እየ ኢሎም ተዛሪቦም።ንዕኡ ምስ ሰማዕኹ ኣነ ባዕለይ ንብዓተይ’ዩ መፂኡ።ብኣብሃህልኦም ኣዚየ ኣዚየ እየ ተተንኪፈ።እዚ ፀገማት ንምፍታሕ ዓብዪ ናይ መሪሕነት ብቕዓት መርኣያ መንገዲ እዩ።ኣብዛ ኣህጉር ከምኦም ዝኣመሰሉ ሰባት ቁፅሪ ከምዝውስኽ ተስፋ ንገብር።”
እቶም ዋና ፀሓፊ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ እዋናዊ ኩነታት ንምፍታሕ መንግስቲ ድልየት እናርኣየ ስለዝኾነ እቲ ፀገም ካብ ዓቕሚ ናይታ ሃገር ኣይኮነን ይብሉ።
ነዚ እውን እዩ ጉዳይ ኢትዮጵያ ካብ ኢትዮጵያ ወፃኢ መዘራረቢ ጉዳይ ኣይኮነን ዝብል ዘለኹ።መራሕቲ ኢትዮጵያ ፍታሕ እናሃብሉ ዝርከብሉ ጉዳይ እዩ።ስለዝኾነ ንሕና ክንዘራረበሉ ኣይደልየናን።ምኽንያቱ እቶም ቀዳማይ ሚንስትር ካብ ስልጣን ዝወርዱ እንተኾይኖምን ኣካል እቲ ፍታሕ ክኸውን እደልይ እየ እንተኢሎምን ካብዚ ንላዕሊ እንታይ ዓይነት ፖለቲካዊ ድልውነት ትደሊ?ትርድኣኒ ኢኻ።ከም ኢትዮጵያዊያን ነዚ ከተድንቑዎ ኣለኩም።እዚ ኣብ ታሪኽ ከም ዓብዪ ፍፃመ ኮይኑ ዝቕመጥ እዩ።ኣብ ሃገሮም ፀገም ዘለዎም ካልኦት መራሕቲ እውን ነዚ ከም ኣብነት ክወስዱዎ ተስፋ እገብር።
“ኢጋድ ምስ ሕብረት ኣውሮጳን ትካል ልምዓት ኦስቲሪያን ዝተፈራረሞ ናይ 42 ሚሊዮን ዩሮ ስምምዕነት ኣብ ስራሕ ንዝርከቡ ፕሮግራማት ዝሕገዝ ከምዝኸውን ኣምባሳደር ማዕሊም ገሊፆም ኣለው።ተወከልቲ ሕብረት ኣውሮጳን ትካል ልምዓት ኦስቲርያን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብዝተኻየደ ስነስርዓት ፊርማ ተረኺቦም ኣለው።”


text:
ፕረዚደንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ ውድብ ጥዕና ዓለም ንቻይና ዝወገነን ለበዳ ቫይረስ ኮሮና ዘስዕቦ ህልቂት ኣቐዲሙ ዘይርኣየን ወድብ'ዩ ክብሉ ብምኽሳስ ሃገሮም ነቲ ትካል እትህቦ ሓገዝ ከም እትሕዞ ኣጠንቂቖም።
ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ዋይት ሃውስ ንሪፖርተራት ኣብ ዝሃቡዎ ቃል ‘’እቲ ሓደጋ ይመፅእ ከምዘሎ ኣይርኣዩዎን’’ ኢሎም ። ቫይረስ ኮሮና ፈለማ ናብ ዝተኸሰተላ ናብ ቻይና ይውግኑ ኣለው ኢሎም።
‘’ኣዚዮም ናብ ቻይና ዝተፀግዑ ይመስሉ’’ ዝበሉ ፕረ. ትራምፕ ኣስዕብ ኣቢሎም ድማ ‘’ክንሪኦ ኣለና’’ ኢሎም።
ኣሜሪካ ንውድብ ጥዕና ዓለም ዝዓበየ ወፈያ ገንዘብ እትህብ ሃገር እያ።
ኣብ እዋን ለበዳ ነቲ ውድብ ዝውሃብ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ምቁራፅ ግቡእ ድዩ ዝብል ብሪፖርተር ንዝቐረበ ሕቶ እቶም ፕረዚደንት ትራምፕ ‘’ከምኡ ኣይበልኩን’’ ክብሉ ንርእይትኦም ብምምሕያሽ ‘’ክንምርምሮ ኢና’’ ኢሎም።
ውድብ ጥዕና ዓለም ነዚ ግብረ መልሲ ኣይሃበሉን። ቅድሚ ስዓታት ወሃቢ ቃል ሕቡራት ሃገራት ስቴፋን ዱጃሪክ ኣብ ልዕሊ ውድብ ጥዕና ዓለም ንዝቐርብ ሓፈሻዊ ነቐፌታ ነፂጎምዎ።ዓለምለኸ ናይ ኮቪድ ናይ መከላኸሊ መምርሒ ምቕራብ፣ስልጠና ምሃብን ሚሊዮናት ናይ መከላኸሊ ናውቲ ብምልኣኽ፣ንመንግስታት ብምሕጋዝን ሓዊሱ ዝድነቕ ስራሕ ከምዝሰርሐ ወሲኾም ገሊፆም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ፕረዚደንት ትራምፕ ሓዱሽ ቫይረስ ኮሮና ንናይ ኣሜሪካ ቁጠባ ትብርሊዮናት ዝቑጸር ዶላር ከኽስራን ብዙሕ ሞት ከስዕበላን እዩ ዝብል ናብ ምምሕዳሮም ዝቐረበ ናይ ውሽጢ ቅደመ መጠንቅቕታ ይከላኸሉ ኣለው።
ናይ ትራምፕ ናይ ንግዲ ኣማኻሪኦም ፒተር ኔቫሮ ኮቪድ-19 ኣብ ደርዘን ሃገራት እናተርኣየ ከሎ 29 ጥሪ ፈላማይ ናይ መጠንቀቕታ ደወል ንሃገራዊ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ኣስሚዖም።
ትራምፕ ነቲ ናይ ኔቫሮ መዘኻኸሪ ፅሑፍ ኣይርኣኹዎን ግን ምኽረ ሓሳብ እዩ ነይሩ ኢሎም።
ኔቫሮ ለካቲት 23 ናብ ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ኣብዝለኣኹዎ ናይ ፅሑፍ መጠንቀቕታ ምሉእ ናይ ኮቪድ-19 መጥቓዕቲ 100 ሚሊዮን ንዝኾኑ ኣሜሪካዊያን ክሕዝን ካብ 1 -2 ሚሊዮን ሰባት ክቐትልን እዩ ምባሎም ምንጭታት ዋይት ሃውስ ገሊፆም።
ትራምፕ ንናይ ኔቫሮ ሓደ ሓሳብ ተቐቢሎም ካብ ቻይና ተጎዓዝቲ ምኽልካሎም ይገልፁ።
ኣብ ኣሜሪካ ቁፅሪ ብኮሮና ቫይረስ ዝተትሓዙ ልዕሊ 405 ሽሕ ዝሞቱ ድማ ልዕሊ 13 ሽሕ በፂሑ ኣሎ።


text:
ብኻልእ ወገን ካብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ኦሮሚያ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ተታሒዞም ኣበይ ከምዝኣተው ከምዘይፍለጥ ምኽትል ኣቦ መንበር ኤፌኮ ገሊጾም።ካብ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ኦሮሚያ ሓበሬታ ኣይተረኽበን።
ምኽትል ኣቦ-መንበር ፌደራሊስ ኮንግረስ ኦሮሞ(ኦፌኮ) ኣቶ ሙላቱ ገመቹ ኣቶ በቀለ ገርባ ዝርከቡዎም ኣባላት ኣመራርሓ እቲ ውድብ ኣብ ማእኸላይ ተኣሲሮም ከምዝርከቡን ክሳብ ትማሊ ሰንበት ንሓሙሽተ መዓልታት ናይ መግቢ ምሕሳብ ኣድማ ብምክያዶም ከቢድ ምዝባዕ ጥዕና ከምዘጋጠሞም ይገልጹ።
ናይ ቦታ ምጽባብ ስለዘሎ ኣብ ውሽጢ ሓንቲ ንእሽተይ ክፍሊ ኣስታት 30 ሰባት ተኣሲሮም ኩሉ ኣቑሑቶም ኣብታ ጸባብ ክፍሊ ከምዝቕመጥ፣ናይ ሰብ ሃፋ እውን ኣሎ።ኣብ ኣዚዩ ኣጸጋሚ ኩነታት ተጻቢቦም ይነብሩ ነይሮም።በሰንኪ እዚ ድማ ናይ መግቢ ምሕሳም ኣድማ ምኽያዶምን ከም ውጽኢቱ ሓሚሞም ኣብ ኣዚዩ ዘተሓሳስብ ኩነታት እዮም ነይሮም ኢሎም።
ናይቶም እሱራት ኣተሓሕዛ ቅሩብ ስለዝተመሓየሸ ነቲ ኣድማ ደው ኣቢሎምዎ ‘ውን ኢሎም።
ብኻልእ ወገን ድማ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ኣብዚ ሕጂ እዋን ሓዲሽ ዘመተ ተጀሚሩ’ሎ ኢሎም ኣቶ ሙላቱ። ኣብ ምዕራብ ወለጋ ከተማ ግንቢ ኣብ ሓደ ለይቲ 60 ሰባት ከምዝተወስዱን ኣበይ ከምዝኣተው ከምዘይፍለጥን ገሊጾም።
ብተወሳኺ ኣቶ ሙላቱ ከምዚ ኢሎም።
‘ካብ ወረዳታት ሆሮጉድሩ 39 ሰባት፣ካብ ቀለም ወለጋ 54 ሰባት፣ካብ ኣምቦ 103 ሰባት፣ምዕራብ ሃረርጌ ካብ 800 ክሳብ ሓድ ሽሕ ሰባት፣ካብ ሻሸመኔን ሽውዓተ ወረዳታትን ምዕራብ ኣሩሲ ኣስታት 1,200 ሰባት፣ካብ ጉጂ 150 ሰባት ተወሲዶም ኣለው።ኣበይ ከምዝርከቡ ኣይፍለጥን።ኣበይ ከምዝተኣሰሩ መንግስቲ ናይ ምዝራብ ግዴታ ኣለዎ።’
ኣብ ክልል ኦሮሚያ ይፍጸም ኣሎ ብዛዕባ ዝተብሃለ ማእሰርቲ ንምጽራይ ናብ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኮምኒኬሽን ብምድዋል ዝተካየደ ፈተነ ኣይተዓወተን።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Radio Erena: 07 June 2020
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ 20 ወርሒ ሚያዝያ ናብ ጅቡቲ ዝመለሶ፣ ጂቡታዊ ኣብራሪ ነፋሪት፣ ኣቐዲሙ ናብ ኤርትራ “ክኸድዕ” መደብ ኔርዎ ዝብል ክሲ ከምዝተመስረተሉ ፓሪስ ዝመደበሮም ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ንሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ኣኽባር ሕጊን ኣማኻሪ መንግስቲን ጂቡቲ፣ ጃማ ሱሌይማን ብቀዳም 6 ሰነ ኣብ ዘቕረቦ ወግዓዊ ክሲ፣ እቲ ፎኣድ ዮሱፍ ዝተባህለ ናይ ልዩተናን ማዕረግ ዘለዎ ኣብራሪ ነፋሪት፣ ኣብ ወርሒ መጋቢት 2020፣ ነፋሪት ሒዙ ናብታ “ጸላኢት” ዝበላ ኤርትራ ክኸድዕ ምሕሳቡ ጠቒሱ።
ፓይሎት ሓይሊ ኣየር ጂቡቲ ዝኾነ ልዩተናንት ፎኣድ፣ ዑቕባ ንሕታት ብ27 መጋቢት ናብ ኢትዮጵያ’ዩ ሰጊሩ።
እንተኾነ ተሰላሚ ናይ ሰላም ኖቤል ብዝኾነ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ዝምራሕ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ 20 ሚያዝያ፣ ብግዴታ ናብ ጂቡቲ ከምዝመለሶ ኣቐዲሙ ብሬድዮ ኤረና ተቃሊሑ’ዩ።
ኣብዚ እዋን’ዚ “ጋቦድ” ኣብ ዝተባህለ ቤት ማእሰርቲ ዝርከብ ፓይሎት ፎኣድ፣ ስድራቤታቱን ጠበቕኡን ክበጽሕ ክኢሎም’ዮም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ምስ መንግስቲ ጂቡቲ ንዘለዎ ረብሓታት ንምኽሳብ ክብል፣ ኣህጉራዊ ሕግታት መሰል ስደተኛታትን ሓተቲ ዑቕባን ብምጥሓስ ነቲ ጂቡታዊ ፓይሎት ብግዴታ ናብ ዓዱ ምምላሱ፣ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ተቓውሞታቶም ይገልጹ።
ብፕረዚደንት ዑመር ገለ ንዝምራሕ መንግስቲ ጂቡቲ ብምቕዋም፣ ኣብ ጎረቤት ሃገር ኢትዮጵያ ዑቕባ ንምሕታት ዝፈተነ ፓይሎት ፎኣድ፣ ዜጋታት እታ ሃገር ንዘለዎም ፖለቲካዊ ዘይዕጋበት ዘንጸባርቕ’ዩ ይብሉ ሓያሎ ወገናት።
============


text:
ውሸባን መገሻን
መንግስቲ ድሕሪ ካብ ወጻኢ ሃገር መገሻ ምምላስ፡ መን ኣብ መወሸቢ ሆቴል ክውሸብ ኣለዎ ዝምልከት መምርሕታት የውጽእ።
- ኣየኖት መምርሕታት ከም ዝትግበሩ ብዝያዳ ኣብ ሀልሰኖርገ/Helsenorge ኣንብብ
https://www.helsenorge.no/ti/coronavirus/travel-to-norway/
መወሸቢ ሆቴል ኣብ ኦስሎ ኣቐዲምካ ቦታ ክትሕዝ ኣይክኣልን እዩ። መን ኣብ መወሸቢ ሆቴል ክውሸብ ኣለዎ ዶብ ፖሊስ ክሕብርኹም እዮም፡ እቶም ሓለፍቲ ኣብቲ ዶብ ዘለዉ ኸኣ ነቶም ገያሾ ናብ ዝተፈላለያ መወሸቢ ሆቴላት ኣብ ኦስታላንደት/ Østlandet ክኸፋፍልዎም እዮም።
ምግላል/ምንጻል - እንተድኣ ተለቢድካ ወይ ምልክታት ሕማም ኮሮና ሃልዩካ
- ኣብ እዋን ምግላል/ምንጻል ኣብ ጥቓ ዝኾነ ይኹን ሰብ ኣይትቕረብ። ዋላ’ውን ኣብ ጥቓ ኣባላት ስድራቤትካ።
- ኣብ ናትካ ክፍሊ ተፈለ። ኣብ ክፍሊ መሕጸቢ ሰብነት ናትካ መሕበሻ/ሽጎማኖ ተጠቐም።
- እንተድኣ ኣብ ገዛኻ ክትግለል/ክትንጸል ተኽእሎ ዘይብልካ ኮይኑ ምስ ንኡስ ምምሕዳር ከባቢኻ (ቢደል ትነብረሉ) ግዴታ ተራኻብ። ንሳቶም ሓደ ክትግለለሉ/ክትንጸለሉ ትኽእል ቦታ ንምርካብ ክተሓጋገዙኻ እዮም።
- ብጽኑዕ እንተሓሚምካ ምስ ቀዋሚ ሓኪምካ ተራኸብ ወይ ናብ ክፍሊ ህጹጽ ሕክምና (ሌገቫክት) በዚ ቁጽሪ 116 117 ደውል። እንተድኣ ንሂወትካ ኣስጋኢ ኮይኑ ናብ 113 ደውል።
መርመራ ኮሮና ብነጻ
እንተድኣ እዞም ዝስዕቡ ምልክታት ሃልዮሙኻ ግዴታ መርመራ ግበር:
- ምስዓል
- ናይ ምስትምቓር ወይ ምሽታት ስምዒትካ እንተጠፊኡ
- ጉንፋዕ እንተሒዙካ
- እንተድኣ ኣብ ጥቓ ካልእ ብኮሮና ዝተለኸፈ ሰብ ኔርካ
- መርመራ ኮሮና ኩሉ ግዜ ብነጻ እዩ።
- ናይ ኮሮና መርመራ ንምግባር ብመንገዲ ቀዋሚ ሓኪምካ ወይ ድማ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ናይ ኦስሎ ኮሙነ (oslo.kommune.no) ወይ ድማ ናብ ኮሮና ቴሌፎን 21 80 21 82 ብምድዋል ቆጸራ ክትሕዝ ትኽእል ኢኻ። ናይ ኮሮና ተሌፎን ብቋንቋኻ ዝዛረቡ ክሕግዙኻ ይኽእሉ እዮም።
ብመንገዲ መርበብ ሓበሬታ ማለት (ብኖሽክ ወይ ኢንግሊሽ) መርመራ ንኽትገብር ቆጸራ ክትሕዝ እንተደሊኻ ባንክኢደ (BankID) ወይ ሚንኢደ (MinID) የድልየካ እዩ።
ውጽኢት መርመራ ኮሮና
- እንተድኣ እቲ ውጽኢት መርመራ ኮሮና ከምዘለካ ዘረጋግጽ ኮይኑ ቴሌፎን ክድወለልካ እዩ።
- እንተድኣ ተሌፎን ዘይተደዊሉካ ኣብ helsenorge.no ብምእታው (BankID ወይ MinID የድልየካ እዩ) ወይ ናብ ኮሮና ቴሌፎን ብምድዋል ውጽኢት መርመራኻ ክትፈልጥ ትኽእል ኢኻ።
ናይ ኮሮና ቴሌፎን: 21 80 21 82
ኣብዚ ዝስዕብ ኣገልግሎት ክትረከብ ትኽእል:
- መርመራ ንምግባር ቆጸራ ክትሕዝ
- ምኽርን ሓበሬታን ብዛዕባ ኮሮና
- ዝያዳ ሓበሬታ ብዛዕባ ክታበት ኮሮና (ንክታበት ዝምልከት ሕቶ እንተሃልዩካ ቁጽሪ 3 ጠውቕ)
ኣብዚ ብቋንቋኻ ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። እንተድኣ ብርቱዕ ዝኾነ ምልክታት ሕማም ኣብ ስርዓተ ምስትንፋስ ኣሎካ ምስ ቀዋሚ ሓኪምካ ተዘራረብ። እንተድኣ ቀዋሚ ሓኪምካ ክትረኽቦ ዘይትኽእል ኴንካ ወይ እቲ ትደልዮ ሓገዝ ክጸንሕ ዘይክእል ኮይኑ፣ ናብ ክፍሊ ህጹጽ ሕክምና (ሌገቫክት) በዚ ቁጽሪ ቴሌፎን’ዚ 116 117 ደውል። ንሂወትካ ኣስጋኢ ኣብ ዝኾነ ሕማም ድማ ናብ 113 ደውል።
ኮሮና ክታበት
እዚ ክታበት ንብርቱዕ ኮሮና ሕማም ዝከላኸል እዩ።
እዚ ክታበት ብነጻ ዝውሃብን ውሑስን (ዘተኣማምን) እዩ። እዚ ንኹሉ ሰብ ዋላ’ውን እቶም ኣብ ክሊ ሓ
ደጋ ዘለዉ ጉጅለታት ክኽተብዎ ይምከር።
እቶም ልሙዳት ጎድናዊ ሳዕቤናት ፈኮስቲ ኮይኖም ድሕሪ ቁሩብ መዓልታት ዝጠፍኡ እዮም። ክታበት ን
ኽትክተብ ተራኻ ምስ ኣኸለ፡ ንኡስ ምምሕዳር (ቢደል ትነብረሉ) ቆጸራ ንምሓዝ ክውከሱኻ እዮም።
ኣብ መርበብ ሓበሬታ norge.no/oppdater-kontaktinformasjon ብምእታው ኩሉ ሓበሬታትካ ከተሐድሶ ዘክር።
ኣሰር ለበዳ ምንዳይ
እንተድኣ ብኮሮና ተለኺፍካ ኣብ መወዳእታ እዋን ምስመን ተራኺባካ ከምዝነበርካ ግዴታ ክንፈልጥ ኣሎና። እዚ ድማ ካልኦት ብዙሓት ሰባት ንኸይልበዱ ንምክልኻል እዩ።
ንሕና ንኹሎም ረኺብካዮም ዝነበርካን ኣብ ጥቕኦም ቀሪብካ ዝነበርካን ክነዛራርቦም ኢና። ንዓኣቶም መን ለቢድዎም ክኸውን ከምዝኽእል ኣይንሕብሮምን ኢና። እቶም ነዛራርቦም ሰባት ካብቲ ምስቲ ዝሓመመ ሰብ ተራኺቦምላ ዝነበሩ መዓልቲ ኣትሒዞም ን 10 መዓልትታት ክውሸቡ ኣለዎም። ንሳቶም ግዴታ ኮሮና መርመራ ክገብሩ ኣለዎም።
Corona information - step by step
ሓበሬታታት ኮሮና ብቕልል ዝበለ ኣገባብ ኣብዚ ተገሊጹ ይርከብ። እንተ ከም ድርኺታዊ ጽሑፍ ንእተካይዶም ዝርርባት ወይ እውን ብዝዕባ ኮሮና፡ ለብዒ፡ ምክልኻል ለብዒ፡ ክታበትን ስነ-ልቦናዊ ጥዕናን ዝያዳ ንክትምሃረሉ ተጠቐመሎም ኢኻ።
Posters
- Tigrinja: COVID-19 testing, quarantine and self-isolation (PDF 0,1MB)
- Tigrinja: COVID-19 vaccine – questions and answers (PDF 0,1MB)
ቪድዮ
ሓበሬታዊ ሓጺር ጽሑፍ
- ሓበሬታዊ ሓጺር ጽሑፍ ብዛዕባ ኮሮና ቪሩስ ካብ ቤት ጽሕፈት ፎልከሄለሰ Select your preferred language.
- ሓበሬታዊ ሓጺር ጽሑፍ ብዛዕባ ውሸባን ምግላልን/ምንጻልን ካብ ቤት ጽሕፈት ፎልከሄልሰ Select your preferred language.


text:
ኣብ ቤት ምኽሪ ዩናይትድ ስቴትስ ዝተፈጠረ ናይ ፓርቲ መስመር ዝሓዘ ጭቕጭቕ ንብዙሕ ነገር ተንኩፉ’ሎ።ኣሜሪካዊያን ኣብ ልዕሊ ወከልቶም ዘለዎም እምነት እውን ብዝበለፀ ተሸርሺሩ’ሎ።
"Obamacare," ብዝብል ስም ዝፍለጥ ፕሬዝዳንት ኦባማ ዝፈረምሉ ናይ ጥዕና እንሹራንስ ንዘይብሎም ንሚሊዮናት ዕድል ዝህብ ሓድሽ ሕጊ እቲ ቀንዲ ዘሰሓሕብ ዘሎ ጉዳይ እዩ።ሪፓብሊካዊያን ኣባላት ኮንግረስ እቲ ሕጊ ንክቕየር ወይ ድማ እንተወሓደ ንኽፀንሕ ድልየት ኣለዎም።
ፕሬዝዳንት ኦባማ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ግን ብሪፓብሊካዊያን ዝቐረበ ካሕሳ ኢሎም ንዝፀውዕውዎ ሕቶ ኣይህብን እየ ኢሎም።እቲ ሕጊ ብኮንግረስ ዝፀደቐ ስለዝኾነ ምስ ጉዳይ በጀት ዘራኽብ የብሉም ኢሎም ፕሬዝዳንት ኦባማ።
ከምዚ ብምባል ‘’መዕልቦ ዝረኸብ ምርጫ ዳግም ግጥም ብምልዓል ወይ ኣይዶሎጂያዊ ሕቶታት ብምቕራብ ንፅቡቕ ሽም ዩናይትድ ስቴትስ ንድሕሪ ክጎትት ዝደሊ ንዝኾነ ይኹን ሰብ ኣይፈቅድን እየ።’’
ሪፓብሊካዊ ኣፈ ጉባኤ ጆን ቦይነር ፓርቶም ንምስምማዕ ክብል ገለ ጥቕምታቱ ኣሕሊፉ ሂቡ እዩ ምስ በሉ ነቲ ምዕፃው ብዴሞክራሲዊያን ንዝምራሕ ሰኔት ወቕሲሞ ኣለው።
ሕገ መንግስትና ብንፁር ከምዘቐመጦ ክልቲኦም ኣብያተ ምኽሪ እንተድኣ ዘይተሰማሚዖም እዞም ጉዳያት ንምፍታሕ ኮፍ ኢልና ክንዘራረብ ከምዘለና ንዝተቐመጠ ፃውዒትና ኣይተቐበሉዎን ኢሎም።
እቲ ምዕፃው እንድሕር ቀፂሉ ሪፖብሊካዊን ናይ ገለ ኣሜሪካዊያን መረፅቲ ደገፍ ከስእኖም ይኽእል እዩ ይብሉ ተንተንቲ።
ኣሜሪካዊያን ኣብ ኮንግረስ ይካየድ ብዘሎ ሻራዊ ውግእ ጓህዮም እናዓበየ ይኸይድ ኣሎ።
ምዕፃው ፌደራል መንግስቲ ኣብ ዝቕፅለሉ እዋን 800ሽሕ ዝኾኑ ሰራሕተኛታት ንዘይተወሰነ ግዜ ኣይሰርሑን፤ኣይኽፈሎምን እውን።ኣብ 1995ን 1996ን ኣ/ፈ ን21 ማዕልታት ዝተፈፀመ ናይ ፌዴራል ምዕፃው ኣብ ታሪኽ ዩናይትድ ስቴትስ እቶም ዝነውሑ እዮም።


text:
ኣብ ግላስጎው። ስኮትላንድ። ዓቢ ናይ መንፈስ ኣምላኽ ምንቅስቓስ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ ምስ ደሓንኩ። ሓንቲ መንእሰይ ጎርዞ ውን ኣብቲ ግዜ ድሒና። ስማ ሄለን ኢዋን'ዩ። ገና ንእሽቶ ጓል እያ ዝነበረት። ይኹን እምበር ገና ኣብ መጀመርያ ናይቲ ሓድሽ ሂወታ ብ ክርስቶስ። ንዕኡ ከም ፍጹም ጎይትኣ ጌራ ኣብ ሂውታ ሸይማቶ። ብመንፈስ ቅዱስ ወን ተመሊኣ ነበረት - ብዘየማትእ ኩነት።
ብ ጄምስ ኤ. ስትዋርት
ትርጉም ኣድሓኖም ሕዱግ
ርባታት ማይ ህይወት ካብ ሂወት ናይታ ጎርዞ ብኸምኡ ይውሕዝ ነበረ (ዮሃ. 7።37-39)። ኣብ መበል 22 ዕድሚኣ ምስ ሞተት። ብምልኡ ስኮትላንድ'ዩ ነቢዑ። ኣማኢት ኣብ መላእ ዓለም ዝነበሩ ሚስዮናውያን ብሞታ ከም ዝነብዑን ዘልቀሱን እፈልጥ።
ናይ ራሻ ቋንቋ ብግቡእ መሊኻ ነበረት እሞ ኣብ ኤውሮጳ ንኣምላኽ ክትዓዪ እያ ትጸባበ ኔራ። ንሳ ዝኾነ ይኹን ፍሉይ መንነት ኣይነበራን፤ መጽሓፍ ኣይጸሓፈትን። መዝሙር ውን ኣይደረሰትን። ንሳ ሰባኺት ኣይነበረትን። ልዕሊ 300 ኪሎ ሚተር ካብ ገዝኣ ርሒቓ ተጓዒዛ ውን ኣይትፈልጥን። ግናኸ ምስ ሞተት። ሰባት ብዛዕባ ናይ ሂወታ ታሪኽ መጻሕፍቲ ጽሒፎም። ሽሕኳ ብንእሽቶኣ እንተሞተት። ንኣዝዮም ብዙሓትያ ናብ ኢየሱስ ክርስቶስ መሪሓ።
ኩሉ መዓልቲ ብንግህኡ ሰዓት ሓሙሽተ ኣቢላ። ቃል ኣምላኽ ከተጽንዕን። ምስ ኣምላኽ ክትራኸብን ክትጽልን ምእንቲ ትትንስእ ኔራ። ንኣማኢት ሚስዮናውያን ጸልያ እያ። ኣዲኣ። ካብቲ ንሳ ናይ መዓልታዊ ንጥፈታታ እትጽሕፈሉ ደብተራታ ሓንቲ ኣርእያትኒ። ኣብኡ ከኣ ንሳ እትጽልየሎም ዝነበረት ብውሑዱ 300 ዝኾኑ ዝተፈላለዩ ሚስዮናውያን ነበሩ። እዚ ኣምላኽ ነቲ ንኡስ ልባ ከመይ ጌሩ ንናይ ጸሎት ኣገልግሎት ጾር ከም ዘሰከማ የርኢ። ንሳ ነቲ ጸሎት ክትጽልየሉ ናይ ዝጀመረትሉን እቲ ልመናኣ ናይ ዝተመለሰሉን ዕለት ነበራ።
ሓደ መዓልቲ ምስ ክልተ ናይ ዩኒቨርሲቲ ፕሮፌሰራት ኣብ ከተማ ሎንዶን ይዘራረብ ኔረ። ብዛዕባ ሓያል ክርስትና እናተዛረብና ከለና'ዩ ብድንገት ሓደ ካብኣቶም ከምዚ ዝበለ። "ሓው ስትዋርት። ሓደ ዕላል ክነግረካ።" ቀጺሉ ከምዚ እናበለ ተዛረበኒ፧ ኣብ ግላስጎው ዩኒቨርሲቲ ሓንቲ ተገርም መንእሰይ ጎርዞ ነበረት። በቃ ኣብ ቀጽሪ'ቲ ቤት ትምህርቲ ኣብ ዝኸደቶ ናይ ክርስቶስ መኣዛ እናገደፈት ትኸይድ ነበረት።
ንኣብነት። ተመሃሮ እንተድኣ ብዕሉግ ዕላላት የዕልሉ ኔሮም። ሓደ ካብኣቶም። "ሹሽ! ሄለን ትመጽእ ኣላ ስቕ በሉ።" ይብል። ሽዑ ንሳ ትሓልፍ እሞ ከይተረድኣ ብድሕሪኣ ሓይሊ ትገድፍ። እቲ ናይ ዩኒቨርሲቲ ፕሮፌሰር ብምቕጻል። ኣብቲ ናይ ጸሎት ኣኼባኦም ከመይ ኩሉ ግዜ እዛ መንእሰይ ጎርዞ ናብቲ ክፍሊ ምስ እትኣቱ ይፍለጦም ከም ዝነበረ ነገረኒ። ኣብቲ ጸሎት ክትጅምር ከማን ኣየድልያን'ዩ ዚነበረ። ልክዕ ኣብቲ ክፍሊ ኣብ ዝኣተወትሉ ግዜ ብምልኡ እቲ ኣኼባ በቲ ዓቢ ሓይሊ ኣምላኽ ይናወጽ ነበረ።
"ከምኡውን" በለኒ'ቲ ፕሮፌሰር። "ንሳ ንብዙሓት ካብቶም ተመሃሮ ናብ ኢየሱስ ክርስቶስ መሪሓቶም።" ንሳ ንዕኡ ኣብ ሂወቱ ካብ ዝፈልጦም እታ ዝዓበየት ሓይሊ ን እምላኽ እያ ኔራ።
ኣነ ሽዑ። "እዚኣ ደኣ ሓንቲ ሰብ ጥራይ'ያ ክትከውን ትኽእል። ንሳ ኸኣ ሄለን ኢዋን።" በልክዎ። ንሱ ኸኣ ናይታ መንእሰይ ጎርዞ ሽም ንሱ ምዃኑ ነገረኒ።
ኣብ ጎደናታት ግላስጎው ፍሪቂ ለይቲ። ኣብቲ ግናይ ዝኾነ ናይ ሓጋይ ቁሪ። ወጺኤ ኣለኹ። ነቲ መንፈሳዊ ጽሑፋት ክዕድልን። ከምኡ ‘ውን ውልቃዊ ናይ ነፍሳት ምድሓን ንክገብርን፤ ንገዛ ክምለስ ከለኹ። ን ሄለን ኢዋን ንሓንቲ ድካ። ዝሰኸረት ኣመንዝራ ብኣእዳዋ ሓቚፋ ብዛዕባ ኢየሱስን ብዛዕባ ፍቕሩን ክትነግራ ርእየያ ኣለኹ።
ኣዕሩኽ። ንሳ ንኣዝዮም ብዙሓት ናብ ኢየሱስ ክርስቶስ መሪሓ። ድሕሪ ብዙሕ ዓመታት ናብቲ ዝተቐብረትሉ ቦታ ምስ ከድኩ። ሓደ ካብቶም ናይ መቓብር ኮዓትቲ ከምዚ ኢሉኒ። "መምህር። እዛ ጓል ኣብዚ ዝተቐብረትሉ መዓልቲ ፈጺመ ኣይርስዖን'የ። ነቲ ሬሳኣ ክቐብሮ ከለኹ። ህላወ ኣምላኽ ኣብ ኩሉ'ዚ ቦታ ተሰሚዑኒ።"
ሓደ ምሸት ኩላትና ሓደ ፍሉይ ናይ ሕብረት ግዜ ነሕልፍ ኔርና። መንእሰያት ብ ጎይታ ይሕጎሱን። ጽቡቕ ግዜ የሕልፎን ኔሮም። ኣብ መንጎ ብዓልቲ ቤተይ ከምዚ በለት። " ኣብቲ መንደቕ ተሰቒሉ ዘሎ ናይ ሄለን ኢዋን ስእሊ ድዩ?"
ብድንገት ብርቱዕ ጸጥታ ኮነ። ንሳ "ጂም። ገለ ሕማቕ ተዛሪበ ድየ?" በለት። ኩሉ እቲ ምስሓቕ ኣቋረጸ። ሓደ ብሓደ። ሓደ'ኳ ሓንቲ ቃል ከይተዛረበ። ብብርክና ኮይንና ምጽላይ ጀመርና። ሕሰብዎ ንሳ ናብ ቤታ ናብ መንግስተ ሰማይ ድሕሪ ምኻዳ ድሕሪ ዓመታት ሽማ ገና ኣዝዩ ሓያል ነበረ። ኦ ኣዕሩኽ። ኣነ እዚ ዓይነት መንፈሳዊ ሂወት እዚ ንነፍሲ ወከፍ ውሉድ ኣምላኽ ምዃኑ ይኣምን!
"ብመንፈስ ቅዱስ ደኣ ተመልኡ" (ኤፌ. 5።18)
ሄለን ኢዋን’ዩ
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
Radio Erena: 12 March 2019
ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮን ናብ ጅቡቲን ኢትዮጵያን ምብጻሕ የካይድ ኣሎ።
ብሰኑይ 11 ለካቲት ናብ ጅቡቲ ዝበጽሐ ፕረዚደንት ማክሮን ምስ ፕረዚደንት እስማዒል ዑመር ገለ ብምርኻብ ኣብ ታሪኻዊ ምትእስሳር ክልትኤን ሃገራትን ህሉው ዝምድንአንን ብዝምልከት ዘትዮም።
ግዝኣት ፈረንሳ ዝነበረት ጅቡቲ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ጠመትኣ ናብ ቻይና ዛዝዩ ኣሎ ካብ ዝብል ስግኣት፣ ኣብታ ሃገር ወትሃደራዊ መዓስከር ዘለወን ኣመሪካን ፈረንሳን ኣብታ ሃገር ዝጸንሐን ጽልዋ ከይሃስስ ሓድሽ መደባት ሓንጺዘን ከምዘለዋ’ዩ ዝግለጽ።
ዑደት ፕረዚደንት ማክሮን ናብዛ ሃገር’ውን ነዚ ንምሕያል ዝዓለመ ምዃኑ ይትንተን።
ኣብዚ 20 ዓመታት፣ ፕረዚደንት ፈረንሳ ናብ ጅቡቲ ክበጽሕ ኢማኑኤል ማክሮን ካልኣይ’ዩ። ኣብ 2010’ውን ፕረዚደንት ኒኮላስ ሳርኮዚ ናብ ጅቡቲ በጺሑ ምንባሩ ይዝከር።
ፕረዚድንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮን ድሕሪ’ዚ ናይ ጅቡቲ ዑደቱ፣ ሎሚ ሰሉስ 12 መጋቢት ናብ ኢትዮጵያ ከምርሕ’ዩ።
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝጸንሓሉ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ኣብ ዝተፈላለዩ ናይ ምትሕግጋዝ መደባት ከምኡ ድማ ኣብ ወትሃደራውን ጉዳያት ጸጥታን ክዘራረብ’ዩ።
ኢትዮጵያ ዳግም እተበራብሮ ዘላ ሓይሊ ባሕሪ፣ ሓገዝ ፈረንሳ ትሓትት ከምዘላ ይግለጽ።
ናብቲ ብሓገዝ ፈረንሳ ዝጽገን ዘሎ ላሊበላ ክበጽሕ መደብ ተታሒዝሉ ዘሎ ፕረዚደንት ፈረንሳ፣ ኣብታ ሃገር ኣብ ዝጸንሓሉ እዋን ምስ ፕረዚደንት ኢትዮጵያ ወይዘሮ ሳህለወርቅ ዘውደን፣ ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ሙሳ ፋኪን’ውን ክራኸብ ምዃኑ ካብ ቤት ጽሕፈቱ ዝተዘርግሐ መግለጺ የመልክት።
ፕረዚደንት ማክሮን፣ ናይ ምብራቕ ኣፍሪቃ ዑደቱ፣ ብኬንያ’ዩ ክዛዝም።
=======================


text:
Radio Erena: 11 May 2017
ኣባላት ሃገራዊ ድሕነትን ጸጥታን መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ንኡስ ዞባ ዓዲዃላ ኣብ እትርከብ ጋዕቤን ዝተባህለት ዓዲ፣ ኣቶ ገብረመስቀል እምባየ ዝተባህሉ 85 ዓመት ዝዕድሚኦም ኣቦ ዝርከብዎም ብውሕዱ 10 ዓበይቲ ዓዲ ከምዝኣሰሩ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣረጋጊጾም።
እቶም ብሰንኪ ኣጠቓቕማ መሬትን ወዲ ዓዲ ንዘይኮነ፣ ብወዲ በላይ ንዝፍለጥ ኣባል ጸጥታ፣ ዘይግብኦ መሬት ተዋሂብዎ ብዝብልን ንዝተላዕለ ምስሕሓብ ንምሽምጋል ተበግሶ ዝወሰዱ ዓበይቲ ዓዲ፣ ብትእዛዝ ‘ቲ ወዲ በላይ ዝተባህለ ሓደ ካብ ሓለፍቲ ሃገራዊ ድሕነትን ጸጥታን እቲ ንኡስ ዞባ ከምዝተኣስሩ እቶም ምንጭታት ጠቒሶም።
ብመሰረት እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ፣ ኣብ ፈለማ መምህር ዓንዲኪኤል ክፍልኣብን ተፈሪ ነጋሽን ዝተባህሉ ክልተ ዓበይቲ ዓዲ ጥራይ ተኣሲሮም እኳ እንተነበሩ፣ ሽማግለታት ዓዲ ጋዕቤን ተኣኪቦም፣ ጠንቂ መእሰሪ እቶም ክልተ ብጾቶም ኣብ ዝሓተትሉ ከኣ ዓሰርተ ካብኣቶም ብእኩብ ተኣሲሮም።
እቶም መብዛሕቶም ልዕሊ 60 ዓመት ዝዕድሚኦም ዓበይቲ ዓዲ ቅድሚ ሓደ ወርሒ ኣቢሎም ካብ ዝተኣስርሉ፣ ዛጊት ናብ ኣብያተ ማእሰርቲ ሓልሓለ፣ ጋሕቴላይን ዓዲ ኣቤቶን ከምዝተሰጋገሩ’ውን እቶም ምንጭታት ብተወሳኺ የረድኡ።
ኣብ 2006’ውን እቲ መንግስቲ ብሰንኪ ተመሳሳሊ ናይ መሬት ምስሕሓብ ጉዳይ ልዕሊ ሓደ ሚእቲ ዝኾኑ ነበርቲ እታ ዓዲ ብእኩብ ኣሲሩ ምንባሩ ይዝከር።
ስእሊ፣ ዓዲ ዃላ ካብ ኣርካይቭስ ኢንተርነት
==========================


text:
ብመሠረት ሥርዓተ ዋዜማ ብድሮ ካብ ሰዓት 2፡00 ድ.ቀ. ክሳዕ 6፡30 ድ.ቀ. ንክብርን ሰማዕትነትን ቅድስት ኣርሴማ ዝገልጹ ዜማታትን ቅኔያትን ንባባት ቅዱሳት መጻሕፍትን ምስ በጽሐ ብጸሎተ ቡራኬ ብፁዕ ኣቡነ ጳውሎስ ተዛዚሙ።
ናይ ዕለት ስብሐተ ማኅሌት ካብ ምሸት ሰዓት 9፡00 ምስ ጀመረ፡ መዘምራን ካብ መልክዐ ኣርሴማ፡ ማኅሌተ ጽጌ፡ ሰቆቃ ወ፡ድንግል፡ መልክዐ ኢየሱስን እናዋፅኡ ብምዑዝ ዜማን ብዕልልታ ኣደታትን ክሳዕ ወጋሕታ ቆይሞም። ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ቄርሎስን ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳትን ጳጳስን ብተማሃሮ ትምህርተ ሰንበት “ኦ አባ ቅዱስ ዕቀቦሙ በስምከ . . .”ዝብል መዝሙር እናዘመረሎም ናብ ቤተ ክርስቲያን ኣትዮም። ንባብ ተአምራትን ኪዳንን ምስ በጽሐ፡ ብመርሕነት ብፁዕ ኣቡነ ባስልዮስ ጸሎተ ቅዳሴ ተሠሪዑ። ድኅሪ ጸሎተ ቅዳሴ፡ ታቦት ብኽብሪ ለባስያን ውሉደ ክህነት፡ ብቡራኬ ብፁዕ ወቅዱስ ኣቡነ ቄርሎስ፡ ብመዘምራን፡ ምእመናንን ምእመናትን ተዓጂቡ ሠለስተ ሳዕ ዘይሩ ኣብ ዓውደ ምሕረት ምስ ቆመ፡ መዘምራን ነቲ ዕለት ዝምልከት ለዘብ ኣስሚዖም። ቀጺሎም’ውን ራእይ ዘለዎም ተማሃሮ ትምህርተ ሰንበት ‘ንነፍሲ አርሴማ መላእክት ብዝማሬ ተቐቢሎማ’ እናበሉ ሠለስተ መዛሙር ኣስሚዖም።
ምስ ሰማዕትነት ቅድስት ኣርሴማ ብምትኅኃዝ፡ ንህልው ኵነታት ሕይወት ሰባት ዝገልጽ ስብከተ ወንጌል ብመምህር መጻሕፍተ ሓዲሳት ዓቢይ ሊቅ ቤተ ክርስቲያንና የኔታ ክነፈ ርግብ ተዋሂቡ። መምህር ክነፈ ርግብ ኣብ ትምህርቶም፡ ገድለ ሰማዕት ቅድስት ኣርሴማ ብሓፂሩ ድኅሪ ምትራኽ፡ ሰማዕታት ከምቲ ጐይታ ኣብ ወንጌሉ ዝመሃረና ነቲ ንሥጋን ነፍስን ኣዋሒዱ ኣብ ገሃነም ዝድርቢ እምበር ንሥጋ ዝቀትሉ ንነፍሲ ግና ክቐትሉ ዘይከሎም ስለዘይፈርሑ ስለ ሃይማኖትም ብዙኅ ፀዋትወ መከራ ብምቕባል ኣክሊል ሕይወት ተቐበሉ” ድኅሪ ምባል ከምቲ ነቢይ ኢሳይያስ ዝበሎ “ንእግዚአብሔር ኣብ ዝርከበሉ ጊዜ ክንደልዮ ቀረባ ከሎ’ውን ክንጽውዖ ስለዝግባእ፡ ቅድሚ ኵሉ ኣብ ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ እምነትና ጸኒዕና ክንርከብ፡ እምነት ተስፋ ፍቕርን፡ ብፍላይ ከኣ ፍቕሪ ክንኅዝ ይግባእ” እናበሉ ሰፊሕ ትምህርቲ ምሂሮም።
ብምቕጻል መልእክቲ ገዳም ደብረ ደናግል ሰማዕት ቅድስት ኣርሴማ ምስ ተነበ፡ ጸሎተ ምህላ እግዚኦታ ተጸልዩ። ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ቄርሎስ ቃለ ቡራኬን ምዕዳንን ምስ ሃቡ፡ ታቦት ብኽብሪ ኣብ መንበር ክብሩ ተቐሚጡ። ኵሎም ነጋድያን ድማ በረኸት ሰማዕት ቅድስት ኣርሴማ ረኺቡ፡ ጸሎቱ ኣሥሚሩ፡ መክፈልት ጥዒሙ ተፋንዩ። በዚ ኸኣ ሰዓት 10፡30 ፍጻመ ናይቲ በዓል ኮነ።


text:
ነዚ ዝመስል ታሪኽ’ውን ብዛዕባ ንጉሥ ሰሎሞን ንጉሠ እስራኤል ዝትረኽ ኣሎ።
ጠቢብ ሰሎሞን ኣቦኡ ዳዊት ንጉሥ ብምንባሩ ብምቾት እዩ ዝዓበየ፡ ሽግር ዝበሃል ፈጺሙ ኣይፈልጥን ነበረ። ናይ ኣቦኡ ዳዊት ንግሥነት ተረኺቡ ብቕኑዕ ፍርዲ እናመኃደረ ሕዝቡ ኵሎም እናተደነቅሉ ኣብ ዝነበረ እዋን ሓደ መዓልቲ ሓደ ዝጠመየ ሰብ መጺኡ ስመ እግዚአብሔር ጸውዐ። ንጉሥ ሰሎሞን እንታይ እዩ፧ እንታይ ማለቱ እዩ ኢሉ ነቶም ኣገልገልቱ ሓተቶም፡ እቶም ኣገልገልቱ ከኣ እዚ ሰብ ድኻ እዩ ዝበልዖ ስኢኑ ጠምዩ እዩ ዝልምን ዘሎ በልዎ። ንጉሥ ሰሎሞን ከኣ ጥሜት እንታይ ማለት እዩ፧ ኢሉ ብምዝራቡ እግዚአብሔር ክምህሮ ደለየ። ንጉሥ ሰሎሞን ንጉሥነቱ ዝፍለጠሉ ስመ እግዚአብሔር ዝተጸሓፈላ መስጥመ ኣጋንንት ዝኾነት ቀለቤት ነበረቶ። ሓደ መዓልቲ ኣብ ዝፋኑ ረሲዕዋ ከደ፡ እቲ ናይ ጽሬት ሠራሕተኛ ከጽርይ ከሎ ምስ ጓሓፍ ናብ ሩባ ደርበያ።
በዚ ጊዜ ሰይጣን ንንጉሥ ሰሎሞን ተመሲሉ ኣብ ዙፋኑ ተቐመጠ፡ ንጉሥ ሰሎምን ኸኣ ናብ ቤተ መንግሥቱ ክኣቱ እንተደለየ ናይ ገዛእ ኣገልገልቱ ምእታው ከሊኦሞ፡ “ኣነ ንጉሥ ሰሎሞን እየ” እንተበሎም ንጉሥ ሰሎሞን ደኣ “ኣብ ንጉሥነቱ ተቐሚጡ ኣሎ” ኢሎም ሰጐጉዎ። ንጉሥ ሰሎሞን ካብ ገዛእ መንግሥቱ ተባሪሩ ንሾብዓተ መዓልቲ ኣብ ከተማኡ ከርተት በለ፡ ጥሜት እንታይ እዩ ኢሉ ስለዝነበረ ናይ ጥሜት እንታይነት ፈሊጡ ለሚኑ ክበልዕ ጀመረ። ሓደ መዓልቲ ሰይጣን ልቦና ሰባት ኣጨኺኑ ዝዝክሮ ሰብ ስኢኑ ጥሜት ኣዝዩ ጸኒዕዎ፡ ዓሳ ዝገፉ ሰባት ኣብ ገምገም ሩባ ርእዩ ክልምን ናብኦም እንተ ከደ ዝሞተ ዓሳ ሃብዎ። ኣዝዩ ጠሚዩ ብምንባሩ ጠቢሱ ክበልዕ እንተጠብሖ ነታ ናይ ንጉሥነት ቀለቤቱ ኣብ ከርሢ ዓሳ ረኸባ። ቀለቤተይ ደኣ መን ኣብዚ ኣምጺእዎ ኢሉ ተለበሳ፡ ናይ ንጉሥነት ግርማኡ ተመሊስዎ እቶም ኣብ ከባቢኡ ዝነበሩ ሰባት ንጉሥ ኣብዚ መጺኡ ኣሎ ኢሎም ከበብዎ። በቲ ሕዝቢ ተዓጂቡ ድማ ናብ ቤተ መንግሥቱ ከደ፡ ኣብቲ ቤተ መንግሥቱ ምስ በጽሐ እቲ ንእኡ ተመሲሉ ኣብ ሥልጣኑ ተቐሚጡ ዝነበረ ሰይጣን ከምልጥ ምስ በለ ስመ ኣምላኽ ጸዊዑ ኣጥፍኦ። (ትርጕም ቅዳሴ ማርያም፡- 'አክሊሉ ለሰሎሞን') እዚ ኵሉ ፈተና ንንጉሥ ሰሎሞን ዝበጽሖ ንጽጉም ብዘይ ምኅዛኑ ጥሜት እንታይ እዩ ኢሉ ብዘይግባእ ቃል ብምዝራቡ እዩ። ናይ ኣልኣዛርን ነዌን ታሪኽ እውን ነዚ ዘረድእ እዩ።
ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ኣንቀፀ ብፁዓን ትምህርቱ ንጥቅሚ ጾም ፡- “ብፁዓን እለ ይርኅቡ ወይጸምኡ በእንተ ጽድቅ” ማቴ. 5፡6 ኢሉ ምሂሩ እዩ። ምእንቲ ጽድቂ ፡ ምእንቲ መንግሥተ ሰማያት፡ ኢሎም ዝጠምዩ ዝጸምኡ ሰባት ንኡዳን ክቡራን እዮም። ሎሚ ዝረኸብናዮ ፈጺምና እንተ በሊዕና ደኃር መንግሥተ ሰማያት ብምንታይ ክንዕድጋ ኢና ኢሎም ከፊሎም ንነዳያን እናሃቡ ዝጠምዩ ዝጸምኡ ሰባት ንኡዳን ክቡራን እዮም። ሎሚ ዝረኸብናዮ ኵሉ እንተ በሊዕና፡ ሰብነትና ካብ ኃጢኣት ወሲንና ገቲእና ምንባር ከመይ ኢሉ ይከኣለና ብምባል ከፊሎም ንነዳያን እናሃቡ ዝጠምዩን ዝጸምኡን ሰባት ንኡዳን ክቡራን እዮም። “እስመ ዘያነዲ ርእሶ እምብዙኃት መባልዕት ውእቱ ይክል እኂዞተ ሥጋሁ” ከም ዝብል። ካብ ብልዒ ኃጢኣት ካብ መስተ ኃጢኣት ዝጠምዩን ዝጸምኡን ሰባት ንኡዳን ክቡራን እዮም። “ጸምአት ነፍስየ ኀበ አምላክየ ሕያው” ከም ዝብል፣ ንፍቕሩ ዝስስዑ ሰባት ንኡዳን ክብራን እዮም። ብምምሃር ብምስትምሃር ብንስሐ ብምናኔ ብሃይማኖት ዝጠምዩ ዝጸምኡ ሰባት ንኡዳን ክቡራን እዮም። (አንድምታ ማቴ. 5፡6)
ምስ ጾም ዝፍጸሙ መንፈሳውያን ተግባራት ኣለዉ። ንኣብነት፦ ፍቅሪ፡ ሰላም፡ ትሕትና፡ ትዕግሥት፡ ርኅራኄ፡ ጸሎት፡ ምጽዋት፡ . . .
ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ መበል ሠላሳ ዓመቱ ድኅሪ ምጥማቁ ከይወዓለ ከይኃደረ ናብ ገዳመ ቆሮንቶስ ከይዱ 40 መዓልትን 40 ለይትንን ጸይሙ፡ ኣብኡ ከሎ ጠመየ በዚ ጊዜ ፈታኒ ሰይጣን መጺኡ፦ “ወዲ እግዚአብሔር እንተ ዄንካስ እዘን ኣእማን እንጌራ ይኹና በል” በሎ። ጐይታ ኢየሱስ ግና “ሰብ ካብ ኣፍ ኣምላኽ ብዝወፅእ ኵሉ ቓል ደኣ እምበር ብእንጌራ ጥራይ ኣይነብርን እዩ፡’ ዝብል ጽሑፍ ኣሎ” ኢሉ መለሰሉ። ሽዑ ዲያብሎስ ናብታ ቕድስቲ ኸተማ ወሲዱ ኣብ ላዕላይ ጫፍ ቤት መቕደስ ኣቖሞ። ‘ወዲ እግዚአብሔር እንተ ዄንካስ እግርኻ ብእምኒ ኸይትዕንቀፍ ብኣእዳዎም ክፆሩኻ ንመላእኽቱ ምእንታኻ ይእዝዞም ዚብል ጽሑፍ ኣሎ እሞ እስከ ንታሕቲ ጽደፍ” በሎ። ጐይታ ኢየሱስ ድማ “ንእግዚአብሔር ኣምላኽካ ኣይትፈታተኖ፡’ ዝብል ጽሑፍ እውን ኣሎ” በሎ። ሣልሳይ ጊዜ ዲያብሎስ ናብ ኣዝዩ ነዊኅ እምባ ወሲዱ መንግሥትታት ኵሉ ዓለምን ክብሮምን ኣርኣዮ እሞ “ተደፊእካ እንተ ሰገድካለይ እዚ ዅሉ ኽህበካ እየ” በሎ። ሽዑ ጐይታ ኢየሱስ ድማ “ንእግዚአብሔር ኣምላኽካ ስገድ ንእኡ በይኑ ድማ ኣምልኽ” ዝብል ጽሑፍ ኣሎ እሞ ኪድ ሰይጣን በሎ። ብድኅርዚ ዲያብሎስ ኃደጎ እንሆ ድማ መላእኽቲ መጺኦም ኣገልገልዎ።” (ማቴ. 4፡2-11)
ሠለስቱ አርእስተ ኃጣውዕ ዝበሃሉ ስስዐ፡ ትዕቢት፡ ፍቅረ ነዋይ እዮም። ጐይታናን ኣምላክናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ጊዜ ጾሙ ብስስዐ ንዝመጸ ፈተና ብትዕግሥቲ፡ ብትዕቢት ንዝመጸ ብትሕትና፡ ብፍቅረ ነዋይ ንዝመጸ ብመንኖ ጥሪት ንሰይጣን ስዒሩ፣ ንሕና ንፈተና እንስዕሮ ብጾም ምዃኑ ብግብሪ መሃረና።
ጾም ኣብ ሕይወት ዘመንና ዝሠራሕና ኃጢኣት ንምንጻሕ ካብ መግብና ነቶም ዘይብሎም ብምክፋል በረከት ክንረክብ ይሕግዘና። ዝጸውም ሰብ ንርእሱ ጥራይ ዘይኮነስ ንዅሉ ሰብ ዋላ ሰለ ጸላኢ’ውን ከይተረፈ እዩ ዝጽሊ። ኣብ ዲዲስቅልያ 1፡5 “ነቶም ዘሳድድኹም ጹሙሎም” ተባሂሉ እዩ። ብሕማም ኣብ ሆስፒታል ንዘሎ፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ንዘሎ፡ ኣብ ስደት ንዘሎ፡ ንዅሉ ሰብ ኣብ ጊዜ ጾምና ክንዝክር ይግባእ።
ስለዚ ጾም፦ ትዕግሥቲ፡ ትሕትና፡ ፍቅሪ፡ ርኅራኄ እንመሃረሉ፡ ናብ እግዚአብሔር ዘቅርብ ንጸላኢና ሰይጣን እንስዕረሉ ስለዝኾነ፡ ምስ ጾምና ጸሎት ምጽዋት ስግደት ዝኣመሳሰሉ መንፈሳውያን ግብርታት ክንገብር ይግባእ፣ ነዚ ንምፍጻም እግዚአብሔር ይሓግዘና።
ስብሐት ለእግዚአብሔር፡ ወለወላዲቱ ድንግል፡ ወለመስቀሉ ክቡር፡ አሜን!


text:
ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ብሪጣንያ ኣብታ ሃገር ካብ ዝርከቡ ኤርትራውያን ምእካብ ዘይሕጋዊ ክልተ ካብ ሚእቲ እናቐጸሎ መንግስቲ ብሪጣንያ ስቕታ ምምራጹ ኒውስ ስቴትስ መን ነቒፋ።
እቲ ማዕከን ዜና፣ ብሪጣንያ ንኤምባሲ ኤርትራ መጠንቐቕታ ሂባ እኳ እንተኾነት፣ እቲ ኤምባሲ መስርሕ ምእካብ ክልተ ካብ ሚእቲ ይቕጽሎ ምህላዉ ብመርትዖ ኣሰንዩ ኣቕሪብዎ ኣሎ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን’ውን ካልእ ማዕከን ዜና እታ ሃገር ተመሳሳሊ ነቐፌታ ከምዘቕረበ ኣይርሳዕን።
ድሕሪ’ቲ ናይ ብሪጣንያ መጠንቐቕታ፣ ኤምባሲ ኤርትራ ንሓያሎ ዜጋታት ነቲ ክልተ ካብ ሚእቲ ክፍሊት ናብ ኤርትራ ኣብ ዝገሽሉ ክኸፍልዎ መምርሒ ክህብ እንከሎ፣ ኣብ ገለ እዋን ድማ ብስዉር ኣገባብ ገንዘብ ይቕበል ምህላዉ’ዩ ዝግለጽ።
ኒውስ ስተኢትስመን ኣቕሪብዎ ብዘሎ ጸብጻብ መሰረት፣ ኣብ 2011 ቁጽሪ ኣብ ዓዲ እንግሊዝን ዌልስን ዝነብሩ ኤርትራውያን 17 300 ይበጽሕ።
ከም ዝዝከር ኣብ ካናዳ ዝነበረ ቆንስል ኤርትራ ብተመሳሳሊ ምኽንያት ካብታ ሃገር ተባሪሩ’ዩ።
ድሕሪ እገዳ ባይቶ ጸጥታ፣ ሓያሎ ሃገራት ምዕራብ ምእካብ ክልተ ካብሚእቲ ሕጋዊ ኣይኮነን ብዝብል ደው ክብል ንኤምባሲታት ኤርትራ መጠንቐቕታ ክህባ ድሕሪ ምጅማረን፣ እቶም ዜጋታት ናብ ኤርትራ ኣብ ዝገሽሉ ክልተ ካብ ሚእቲ ብጽሒቶም ክኸፍሉ ከምእተነግሮም ብሰፊሑ ይውረ።


text:
ኣስተንትኖ ቃል ኣምላኽ መጋቢት – 21.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ዮሓ.8:31-42
- ኣስተንትኖ
ናጽነት ወዲ ሰብ ኣብቲ ቃል ኣምላኽ ብምስማዕ ኢዩ ዝውለድ። ክርስቶስ ንኣይሁዳውያን ከምዚ አናበለ የረጋግጸሎም። ንስኻትኩም ኣብ ቃለይ እንተ ጸኒዕኩም ብሓቂ ደቂ መዛሙርተይ ኢኹም” ንሓቂ ኽትፈልጥዋ ኢኹም። እታ ሓቂ ድማ ሓራ ኽተውጻኣኩም ኢያ። ተኸተልሊ ወይ ሓዋሪያ ክርስቶስ ምኻን: ማለት ንእግዝኣብሔር ኣብ ልባትካ ምኽፋት ማለት ኢዩ። ቃል ክርስቶስ ቃል እግዚኣብሔር ኣምላኽ ኢዩ። ቃል ኣምላኽ ከኣ እቲ ሓቂኛ መልእኽቲ ድሕነት ኢዩ ዘመሓላልፍ። ምኽንያቱ ንነገራት መገዲ አግዚኣብሔር ከመይ ከምዝኾኑ ኢይቶም ዘፍልጡኻ።
ንሕና ዘርኢ ኣብርሃም ኢና። ባሮት ኽንና ንእተገዛእናዮ ከቶ የብልናን። ክመይ ኢልካ ደኣ ሓራ ኽትወጹ ኢኹም ትብለና ኣሎኻ?” ኢሎም መለሱሉ። ክርስቶስ ግን ኣብ መንጎ ውላድን ባርያን ዘሎ ፍልልይ የረድእ።” ብሓቂ: ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ: ሓጢኣት ዚገብር ዘበለ ንሱ ባርያ ሓጢኣት እዩ። ባሪያ ኸኣ ኣብ ቤት ንኹሉ ግዜ ኣይነብርን ኢዩ: ውሉድ ግን ንኹሉ ጊዜ ኣብኡ ነባሪ እዩ። ባሪያ ኣብ ገዛ ኣብኡ ኣይነብርን ኢዩ። ካብ ገዛ ኣብኡ ወጻኢ ኢዩ ዝነብር።
አቲ ባሪያ ሓጢኣት ዝኾነ ሰብ ድማ ካብ እግዚኣብሔር ወጻኢ ይነብር። ኣይሁዳውያን ፈሪሳውያን ነቲ ቃል ኣምላኽ – ቃል ክርስቶስ ብዘይምቕባሎም ኣብ ሓጢኣት ይነብሩ። ንሱ እቲ ሓቂ ኢዩ። ኩሉ እቲ እግዚኣብሔር ንኣብራሃም ዘተስፈዎ ብነቢያት ዝኣወጆን: ኩሉ እዚ ኣብ ክርስቶስ ምልኣት ይረክብ። እግዚኣብሔር ካብዚ ንላዕሊ ንወዲ ሰብ ፍቕሩ ክገልጸሉ ይኽእል ኣነበረን። ክርስቶስ ናይቲ ዘይረኣ ኣምላኽ ምስልን: እግዚብሔርን እዩ። ስልዚ ፍልጠት ሓቂ ኣብ አምነት ክርስቶስ: ኣብ ቃላቱ ብምቕባልን ብምእማንን ይርከብ ወይ ይብጻሕ።
ኣየናይ ሓቂ ኢዩ ክርስቶስ ዘምጸኣልና? ንሱ ነቲ ዝፈልጦ ሕቂ የካፍለና: ከፍልጠና ይጽዕር። ብዛዓባ ፍቅሪ ኣምላኽ ይዛረበና: ኣብቲ ሕይወቱ ተኻፈልቲ ይገብረና: ምስ እግዚኣብሔር ሕብረት ክምዝህልወና ይገቢር። ምኽኒያቱ ብጀካኡ ንእግዚኣብሔር ኣብ ዝፈልጦ የሎን። “ ኣነ ኻብ ኣምላኽ አየ ዝወጻእኩን ዝመጻእኩን: ስለዚ ኣቦኹም ኣምላኽ እንተ ዚኸውንስ ንኣይ መፍቀርኩምኒ ኔርኩም”። እዚ ሓቂ እዚ ማቴ፥ 16:16ንረኽቦ፥፡ “ሰባት ንወዲ ሰብ መን እዩ ይብልዎ?” ኢሉ ንደቂ መዛሙርቱ ምስ ሓተተ፥ ጴጥሮስ “ ንስኻ ክርስቶስ ወዲ ሕያው ኣምላኽ ኢኻ” አናበለ ክምልስ ተረኽበ። እዚ ሓቂ እዚ ብምቕባል ንሕና ደቂ እቲ ልዑል ኣምላኽ ተባሂልና ንጽዋዕ ወይ ንኸውን። ንቃል ክርስቶስ ዝቕበል ወድ ኣምላኽ ይኸውን። ነታ ሓቂ ከኣ ይፈልጣ። እታ ሓቂ ከኣ ሓራ ትገብሮ። ክርስቶስ ቀጺሉ:- ንስኻትኩም ዘርኢ ኣብርሃም ምኻንኩምሲ እፈልጥ ኢየ:። ቃለይ ኣባኻትኩም ስለ ዝይሓደረ ግና ኽትቀትሉኒ ትደሊዩ ኣለኹም። ውሉድ ኣብራሃም እንተ ትኾኑስ ግብሪ ኣብርሃም ምገበርኩም ኔሩም። ደቂ ኣብራህም ወይ ክርስቲያን ተባሂልካ ምጽዋዕ ኣብ ቅድሚ ክርስቶስ ዋጋ የብሉን። ሓቀኛ ክርስቲያን ዝገብረካ ኣብ ፍቅሪ ኣምላኽን ምስ ኣምላኽን ምስ እትጎዓዝ ጥራይ ኢዩ።። እቲ ክርስትና ዝሓቶ ብምግባር ኢኻ ብሓቂ ወዲ ኣምላኽ እትበሃል።ሎሚ ንሕናውን ካብዚ ቃል ኣምላኽ ተበጊስና፥
– ኣብ መዓልታዊ ሕይወተይ ምስ ቃል ኣምላኽ ዘለኒ ርክብ ከመይ ኢዩ፥
– ኣብ ቃል ክርስቶስ ጸልዐዶ አመላለስ ኣለኹ”
– ኣብ ቃል ኣምላኽ ነታ ሓቂ ክረኽባዶ አጽዕርን ኣለኹ?
– ክርስቲያን ማለት ተኸታሊ ክርስቶስ ካብ ኮነ፥ ነቲ ትምህርቲ ክርስቶስ፡ ቃል ክርስቶስ ኣባይዶ ሓዲሩ ኣሎ ወይስ ክርስቲያን ብምኻነይ ጥራይ ተሓቢነ አንብር ኣለኹ?
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
Abba Hagos Tesfagabir


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ሚያዝያ 20.2018
ዮሓ.6:52 -59
ሽዑ ኣይሁድ “አዝስ ሥጋኡ ኽንበልዕ ከመይ ገይሩ ኺህበና ይከኣሎ?” አናበሉ ንሓድሕዶም ተኻትዑ። ስለዚ ድማ ኢየሱስ ከምዚ በሎም፥- “ሥስጋ ወዲ ሰብ አንተ ዘይበላዕኩም፥ ደሙውን እንተዘይሰቴኹምሲ ሕይወት ከምዘይብልኩም ብሓቂ፥ ብሓቂ እብለኩም አለኹ። ሥጋይ ዚበልዕ ደመይውን ዝሰቲ ናይ ዘለዓለም ሕይወት ኣላቶ፥ ኣነውን በታ ዳሕረይቲ መዓልቲ ኸተንስኦ አየ። ሥጋይ ብልዒ ሓቂ አዩ እሞ፥ ደመይ ከኣ መስተ ሓቂ እዩ። እቲ ሥጋይ ዚበልዕ ደመይውን ዚሰቲ ኣባይ ይነብር፥ ኣነውን ኣብኡ እነብር። ከምቲ ሕያው ኣቦ ዝለኣኸኒ፥ ኣነ ኸኣ በቦ ሕያው ዝኾንኩ፥ ከምኡ ኸኣ እቲ ሥጋይ ዚበልዕ ብኣይ ሕያው ኮይኑ ኪነብር ኢዩ። እቲ ካብ ሰማይ ዝወረደ እንጌራ እዚ እዩ፥ ከምቲ ኣቦታትኩም ዝበልዕዎ መና እሞ ዝሞቱ ኣይኮነን፤ ነዚ እንጌራ እዚ ዚበልዕሲ ንዘለዓለም ኪነብር ኢዩ።” ኢየሱስ እዚ ኹሉ ዝተዛረቦ ኣብ ቅፍርናሆም ኣብ ቤት ጽሎት ኣይሁድ ኪምህር ከሎ እዩ።


text:
UngdomsmottagningUngdomsmottagning - tigrinska
ብዛዕባ ኣካላትካ፣ስጋዊ ርክብን መከላኸሊ ጥንስን ሕቶታት እንተሎካ ኾይኑ ናብ ungdomsmottagning ክትከይድ ትኽእል። ከምኡ’ውን ሕማቕ እንተተሰምዑካን ምስ ዝኾነ ሰብ ክትዛረብ ምስ እትደሊን ናብዚ ቦታ ምኻድ ይከኣል።
Ungdomsmottagning ክሊኒክ መንእሰያት ኮይኑ ዝተፈላለየ ሓገዝ እትረኽበሉ ቦታ እዩ። ናብዚ ክሊኒክ እዚ ካብ መበል 12-13 ዕድመ ክሳብ 20- 25 ዕድመ ዘሎ ግዜ ክትከይድ ትኽእል። እዚ ካብ ክሊኒክ ናብ ክሊኒክ ይፈላለ እዩ። እዚ ክትረኽቦም ናይ እትኽእል ሓገዛት ኣብነት እዩ፡
- ብዝዕባ ኣካላት ሕቶ እንተሎካ።
- ዝኾነ ሻቕሎት እንተሎካ ወይ ሓዚንካ ወይ ተጨኒቕካ እንተሎኻ።
- ብዛዕባ ስጋዊ ርክብን ዕርክነትን ሕቶ እንተሎካ።
- መከላከሊ ካብ ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት እንተደሊኻ።
- መከላኸሊ ጥንሲ እንተደሊኺ።
- ካብ ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ክትምርመር ምስ እትደሊ።
- ናይ ጥንሲ መርመራ ክትገብሪ ምስ እትደልዪ።
ከምኡውን ኣብ መብዛሕትኡ ናይ መንእሰያት ክሊኒካት ኮንዶም ክትረክብ ትኽእል።
ናብ undgdomsmottagning ምኻድ ክንደይ ይኽፈሎ?
ትሕቲ 18 ዓመት እንተኾንካ ብዘይ ዝኾነ ክፍሊት ነጻ ኣገልግሎት ትረክብ። ኣብ መብዛሕትአን ክሊኒካት ዋላ’ውን ልዕሊ 18 ዓመት እንተኾንካ ኣይክፈሎን እዩ። ኣብ ገለ ክሊኒካት ድማ ልክዕ ከምቲ ኣብ vårdcentral ዝኽፈል ዋጋ ትኸፍል።
መከላኸሊ ጥንሲ ወይ ካልእ መድሃኒት ብሓኪም ምስ ዝእዘዘካ፣ ነቲ መድሃኒት ክትወስዶ ከለኻ ኣብ ፋርማሲ ትኸፍል። ሓደ ሓኪም ዝኣዘዞ መድሃኒት (recept)ሓበሬታ ካብ እቲ ክሊኒክ ናብ ፋርማሲ እዩ።
ኣብ መብዛሕተን ክሊኒክ መንእሰያት መከላከሊ ጥንሲ ብነጻ እዩ፡ ኣብ ኵሉ ግን ኣይኮነን።
ናብ Ungdomsmottagning ክኸይድ ምስ ዝደሊ ከመይ ክገብር?
ናብ ዝኾነ ኣብ መላእ ሃገር ዝርከባ ungdomsmottagning ክትከይድ ትኽእል። እቲ ልሙድ ደዊልካ ቆጸራ ብምሓዝ እዩ። መብዛሕተአን ክሊኒካት ሓደ መዓልቲ ኣብ ሰሙን ብዘይ ቆጸራ ዝኽየደሉ መዓልቲ ኣለወን። እዚ ድማ drop-in ይበሃል።
ዝኽፈተሉ ሰዓታት
ገለ ungdomsmottagning ኣብ ናይ ስራሕ መዓልታት (ካብ ሰኑይ ክሳዕ ዓርቢ) ክፉታት እየን። እተን ዝተረፋ ከኣ ሰሙናዊ ፍሉይ ናይ ስራሕ ሰዓታት ኣሎወን።
ናብ መን ክኸይድ ኣለኒ?
ኣብ ክሊኒክ መንእሰያት ዝተፈላለዩ ሰብ ሞያ ይሰርሑ። መወለዳን፣ kurator (ስነ-ኣእምሮኣዊ ከመይ ከም ዝስምዓካ ዘሎ እትነግሮ ሰብ) ኣብ ኩሉ ክሊኒካት ይርከቡ ፣ ዳርጋ ኵሉ ግዜ ድማ ሓደ ሓኪም ኣሎ።
ናብኡ ክትከይድ ከለኻ ነየናይ በዓል ሞያ ክትረክብ ከምዘለካ ምፍላጥ ኣየድልየካን እዩ። ካብቲ መጀመርታ ዘዛራረብካዮ ሰብ ሓገዝ ክትረክብ ኢኻ።
ናብቲ ክሊኒክ ምኻደይ ዝኮነ ሰብ ክፈልጥ ይኽእል ድዩ?
ኵሎም ኣብ ኣገልግሎት ጥዕና ዝሰርሑ ሰባት ምስጢር ናይ ምዕቃብ ግዴታ ኣለዎም። ዝኾነ ኣብኡ ዝሰርሕ ሰብ ንስኻ ኣብቲ ክሊኒክ ከም ዝኸድካን እንታይ ከም ዝተዛረብካን ክነግር ኣይፍቀዶን እዩ።
ኣብዚ ብዝያዳ ብዛዕባ ግዴታ ምስጢር ምዕቃብ ከተንብብ ትኽእል።
ካልኦት ክትከዶም እትኽእል ቦታታት
ናብ ናይ መንእሰያት ክሊኒክ ክትከይድ እንተዘይኪኢልካ ወይ እንተዘይደሊኻ ናብዚ ዝስዕብ ቦታታት ክትከይድ ትኽእል።
- Vårdcentral ።
- ተመሃራይ እንተኾንካ ናብ skolsköterska ወይ skolkurator ።
- ኣብ ዩኒቨርስቲ ወይ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ እንተለኻ ከኣ ናብ studenthälsan ።
- መከላኸሊ ጥንሲ እንተደሊኺ ኸኣ ናብ barnmorskemottagning (ማእከል መወለዳን) ።