text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ሓምለ – 5.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ማቴ.9:1-8
ኢየሱስ ናብ ጃልባ ደይቡ ተሳገረ፥ ናብ ዓድውን መጸ። እንሆ ኸአ አብ ዓራት ዝደቀሰ ሓደ ልሙስ አምጽእሉ፥ ኢየሱስ ድማ እምነቶም ርእዩ፥ ነቲ ልሙስ “አጆኻ እዚ ወደይ፥ ኃጥአትካ ተኃዲጉልካ እዩ” በሎ። እንሆ ኸአ ገሊኦም ካብ መምህራን ሕጊ ንሓድሓዶም ብልቦም “እዝስ ይጸርፍ አሎ” በሉ። ኢየሱስ ድማ ሓሳባቶም ፈሊጡ ኸምዚ በሎም፦ “ ስለምንታይ ብልብኹም ክፉእ እትሓስቡ፧ አየናይ ይቐልል፧‘ኃጢአትካ ተኃዲጉልካ’ ምባልዶ ወይ ‘ተንሥእ እሞ ኪድ ምባል፧ እምበአርከስ፥ ወዲ ሰብ አብ ምድሪ ኃጢ አት ኪኃድግ ሥልጣን ከም ዘለዎ ምእንቲ ኽትፈልጡ’’ ኢሉ ሽዑ ነቲ ልሙስ ‘ተንሥእ ዓራትካ አል ዒልካውን ናብ ቤትካ ኪድ’ በሎ። ተንሢኡ ድማ ናብ ቤቱ ኸደ። እቶም ሕዝቢ ኸአ እዚ ርእዮም ፈርሁ፥ ንሰብ ከምዚ ዝበለ ሥልጣን ንዝሃበ አምላኽ ድማ አመስገንዎ።
- አስተንትኖ
ኢየሱስ ድማ እምነቶም ርእዩ፥ ነቲ ልሙስ “አጆኻ እዚ ወደይ፥ ኃጥአትካ ተኃዲጉልካ እዩ” በሎ። ኃጢአት ክንገብር እንከሎና ምስ አምላኽን ምስ ከማና ዝበሉ ሰባት ከምኡ ምስ ርእስና ዘሎና ርክብ ይዝረግ እሞ፤ አብ መንፈሳውን ስጋውን ስቓይ ንነብር።
ክትነጽሕ ክትምሓር ክትሓዊ እቲ ቀዳማይ መበገሲ እምነት እዩ። አምላኽ ከም ዝምሕረና ክንአምን ምስ ጀመርና ሽዑ ናብ ጉዕዞ ንስሓ ነምርሕ። ናብ አምላኽና ነምርሕ። ዝኾነ ካብ አምላኽ ዝተፈለ ሰብ አብ ልቡ ተመሊሱ ምስ አምላኽ ተፈልዩ ከም ዘሎ አሚኑ እሞ ክምለስ እንተ ጀመረ አምላኽ ብማዕዶ ከም ዝቕበሎ አብቲ ናይ በታኒ ወዲ ታሪኽ (ሉቃ 15) ክንርእዮ ንኽእል። እንሆ ኸአ አብ ዓራት ዝደቀሰ ሓደ ልሙስ አምጽእሉ፥ ኢየሱስ ድማ እምነቶም ርእዩ፥ ነቲ ልሙስ “አጆኻ እዚ ወደይ፥ ኃጥአትካ ተኃዲጉልካ እዩ” በሎ። ካብ ዓሰርተ ክልተ ዓመት ደም ዚፈሳ ሰበይቲ፤ ንሳ ኹሉ ገንዘባ ንሕክምና ዝወድአት፥ እንተኾነ ሓደ እካ ኬሕውያ ዘይከአለ። ብድሕሪ ኢየሱስ ቀሪባ ዘፈር ክዳኑ ተንከፈት፥ ብኡብኡ ድማ እቲ ምፍሳስ አቃረጸ። ኢየሱስ መን ኢዩ ዝተንከፈኒ፧ ንሳ ግና ራዕራዕ እንዳበለት መጺአ ሰገደትሉ። አጆኺ እዛ ጋለይ፣ እምነትኪ እያ ዘሕወየትኪ፣ ብሰላም ኪዲ፣ በላ። እምነት የሕዊ፤ ነጻ ይገብር። ሎሚ ንሕና ነፍሲ ወከፍና ስጋውን መንፈሳዊን ሕይወት የድሊየና አሎ። እዚ ሕይወት ምፍዋስ እዚ እዚ ከአ ካብ ክርስቶስ ጥራይ ኢና እንረኽቦ። አጆኺ እዛ ጋለይ ዝወደይ፣ እምነትካ/ኪ እያ ዘሕወየትኪ/ካ፣ ብሰላም ኪዲ፣ በላ። እዛ እምነት እዚኣ ኢያ፤ እተሕዊ፤ ሓድነት ምስ ክርስቶስ እትፈጥረልና – ሕይወት እትህበና ንዓኡ ከም እንመስል እትገብረና – እግዚአብሔር ሓኪምና ኢዩ ንሕና ኸአ ሓኪም ዘድሊየና ሕሙማት ኢና። እምነት ስንቂ ጉዕዞና ገርና ንንስሓን ዕርቂን ምስ አምላኽን ሰብን ደፊርና ንእተዎ፤ ሽዑ ወደይ ጓለይ እናበለ ክቕበለና እዩ። አብዚ ኢየሱስ መን ምዃኑ እካ እንተገለጸ ፥ ካልአይ ኃጢአትና አብ ግዙፍ አካልና’ውን ሳዕቤን ከምዘለዎ ንርኢ። ምስጢረ ንስሓ ንመንፈሳዊ ልምሰት ዘሕዊ ምስጢር ምኻኑ አሚና አብኡ ክንቐርብ የድሊ። ኃጢአት ክንፍጽም እንከሎና፡ ምስ አምላኽ ዘሎና ርክብ ነቋርጽ። አብ መንጎናን አምላኽን ብናትና ምርጫ ዓቢ ፍልልይ ንፈጥር። ብዘይ አምላኽ ዝምራሕ ሕይወት ንነብር። ብሰንኪ እንገብሮ ኃጢአት ንናይ እግዚአብሔር ክብርን ፍቕርን ንብድል፥ ውሉድ አምላኽ ንምዃን ንዝተጸወዕናሉ ሰብአዊ ክብሪና ነዋርድ፥ ሰብ ኃጢአት ብምግባር እቲ መልክዕ አምላኽ ዝኾነ ተፈጥርኡ የበላሹ፥ ተጻይ እቲ አብ ልዕሌና ዝፈሰሰ ፍቕሪ አምላኽ ብምዃኑ ንልብና ካብኡ የርሕቖ። አፍደገ ሰማይ ይዓጽወልና። መንፈስና ለሚሱ ጽቡቕ ካብ ምግባር ንደክም፤ ብቐሊል አብ ዝገደደ ኃጢአት ንወድቕ። ማኅደር መንፈስ ቅዱስ ዝኾነ ልብና ናይ ሰይጣንን ስምዒትናን ቦታ ንገብሮ በዚ ካብ አምላኽ ተፈሊና ንነብር። እምብአር ካብዚ ቃል እዚ ናብቲ ፈዋሲ አበሳ ዝኾነ አምላኽና ጉዕዞ ንስሓን ሕድገት ኃጢአትን ነምርሕ። ወዲ ሰብ አብ ምድሪ ኃጢአት ኪኃድግ ሥልጣን ከም ዘለዎ ምእንቲ ኽትፈልጡ’’ ኢሉ ሽዑ ነቲ ልሙስ ‘ተንሥእ ዓራትካ አልዒልካውን ናብ ቤትካ ኪድ’ በሎ። ሎምውን እንተኾነ እቲ ብበደሉን ሕማሙን አሚኑ ብእምነት ናብ ክርስቶስ፤ ናብ መንበረ ንስሓ፤ ዘምርሕ እግዚአብሔር አምላኽ እምነትና ርእዩ፡ “አጆኻ እዚ ወደይ፥ ኃጥአትካ ተኃዲጉልካ እዩ፡ ‘ተንሥእ ብሰላም ኪድ ዝብል ቃል ቃል ሓጎስ ከስመዓና ኢዩ። ስለዚ ናብኡ ንቅረብ፡ ምሕረቱ ንሕተት።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
Abba Hagos Tesfagabir


c: text/html

text:
ሶማልያ ኣብ መወዳእታ 2016 ሓፈሻዊ ምርጫ ከተካይድ እያ።
ፈደራላዊ መንግስቲ ሶማልያ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ባይቶኣዊ ምርጫ ካብ ዕለት 14 መስከረም ክሳብ 10 ጥቅምቲ ክካየድ እዩ። ፕረዚደንታዊ ምርጫ ከኣ ዕለት 30 ጥቅምቲ ክግበር ምዃኑ ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝድገፍ ኮሚሽን ምርጫ’ታ ሃገር ሓቢሩ።
ኣብ ፈለማ 90ታት ድሕሪ ምውዳቕ ሲያድ ባረ ኣትሒዛ ኣብ ኲናትን ዕግርግርን ዝጸንሐት ሶማልያ ኣብ 2012 እያ ፈደራላዊ መንግስቲ ኣቚማ። ብመሰረት ወጺኡ ዘሎ ሕጊ ምርጫ፣ ዓበይቲ ዓዲ ዝተፈላለያ ቀቢላታት 14 ሽሕ ወከልቲ ክመርጹ እዮም። ካብኦም ከኣ 30 ሚእታዊት ደቀንስትዮ ዝርከብኦም 275 ኣባላት ባይቶ ክምረጹ እዮም።
ፕረዚደንት ሓሰን ሸኽ ማሕሙድ ኣብዚ ዝካየድ ምርጫ ከም ሕጹይ ክሳተፍ ምዃኑ ኣፍሊጡ’ሎ። ናይ ፊንላንድ ዜግነት ዘለዋ ፋዱሞ ዳዪብ እትርከቦም ካልኦት ሕጹያት እውን ኣብዚ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ክወዳደሩ እዮም።
ኣብታ ሃገር ዝንቀሳቐስ ዘሎ ጉጅለ ኣልሸባብ እቲ ቀንዲ ዕንቅፋት ናይዚ ሓፈሻዊ ምርጫ ሶማልያ ከይከውን ዓቢ ስግኣት ከምዘሎ ምንጭታት ዜና የመልክቱ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ምኽትል ፈፃሚ ስራሕ ጥረት ኮርፖሬት ኩባንያን ዋና ኣካያዲ ስራሕ ስራሓት ንግዲ ኣምባሰልን ኣቶ ምትኩ በየነ ምስ ኣርባዕተ ጥርጡራት ሎሚ ባህርዳር ኣብዝርከብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም።ካብቲ ቦታ ዝተረኽበ ጸብጻብ እቲ ጉዳይ ቅድም ክብል ብገበን ብልሽውና ተጠርጢሮም ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምስ ዝርከቡ ኣቶ በረኸት ስምኦን ዝተኣሳሰረ እዩ ይብል።
ኣቶ ምትኩ በየነ ምኽትል ፈፃሚ ስራሕ ጥረት ኮርፖሬትን ዋና ኣካያዲ ስራሓት ንግዲ ኣምባሳልን ኣብ ዝነበርሉ እዋን ናይ ህዝቢ ገንዘብ ክባኽን ገይሮም’ዮም ዝብል ክሲ ካብ ዓቃቢ ሕጊ ከምዝቐረበሎም ተገሊጹ’ሎ።ሓደ ካብ ዝተጠርጠርሉ ገበን “ብየዳ ሳስተይናብል ኣክስዮን ማሕበር’’ ካብ ዝተባህለ ኣክሲዮን ማሕበርን ካብ ናይ ካልኦት ሰብሃብቲ ኣክስዮን ማሕበርን ኣብ 2005 ዓ.ም ብ1.4 ሚሊዮን ብር ካብ ጥረት ወፃኢ ኮይኑ ብዘይኣግባብ ክኽፈል ገይሮም ይብል።
ጥረት ብሽርክና ዝመሰረቶም ኩባንያታት ልቓሕ ንምሃብ ዘፍቅድ ኣሰራርሓ ኣብ ዘይብሉ ‘’ንባህር ዳር ሞተርስን ብየዳን ሳስተይናብል ኣክሲዮን ማሕበር’’ በዓል ኣቶ በረኸት ስምኦን ምስ ዝመርሑዎ ካልኦት ኣባላት ኣመራርሓ ጥረት ብምዃን ልዕሊ ኣርባዕተ ሚሊዮን ብር ክውሃብ ገይሮም ይብል።
ኣቶ ምትኩ ኣብ ዝሃብዎ መልሲ እቲ ተፈፂሙ ዝብሃል ገበን ሕጊ ፀረ ብልሽውና ኣብ 2007 ዓ.ም ቅድሚ ምውፅኡ ስለዝኾነ እቲ ኮሚሽን ክሪኦ ስልጣን የብሉን ክብሉ ተኸራኺሮም።
እቲ ቤት ፍርዲ ንናይ ኣቶ ምትኩ ሙግት ውዱቕ ብምግባር ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክፀንሑን ተወሳኺ ናይ 14 መዓልታት ናይ ምርመራ ግዜ ብምሃብ ን11 ለካቲት 2011 ዓ.ም ክቐርቡ ወሲኑ።
ካብቶም ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝውዓሉ ካልኦት ክልተ ተጠርጠርቲ እውን ካብ ጥረት ኮርፖሬት ልቓሕ ምውሳድን ካብ ዋጋ እቲ ንብረት ንላዕሊ ንጥረት ኮርፖሬት ምሻጥን ዝብሉ ብዓቃቢ ሕጊ ተኸሲሶም ኣለው።ቤት ፍርዲ እቶም ተጠርጠቲ ብዋሕስ ንክፍትሑ ንዘቕረቡዎ ሕቶ’ውን ውዱቕ ጌሩ’ሎ።


text:
ብ ድምጻዊ ጊደዎን በራኺ፣
እዛ ቆልዓ ሰራሕተኛ መገዲ ኣየር የመን፡ እተን ንሕማቕ ግዜ ኢለ ዓቂረየን ዝቀነኩ ከባቢ 200 ኤሮ ፥ ከም’ዛ ካብ ጅባኣ ዝሃበትኒ ኮይኑ ስለ ዝተሰምዓኒ። ብታሕጋስ ፍንጫሕ በልኹ።ቁሩብ ምስ ጸናሕኩ ግን ካሕሳ ናይ እቲ ኩሉ ዘከላቦትና ኢዩ።መደዓዓሲ ናይ’ቲ ኹሉ ዝሓለፈ’ዩ ኢለ ብዛዕባ ካልእ ውራየይ ክሓስብ ጀመርኩ።
ድሮ እተን ዝወሰኽወን 2 ሰሙን ሓሊፈን ዕለት 15-08-2014 ኮይኑ፥ ናብ ሆላንድ ዝምለሰሉ ዕለት ኣኺሉ ኣቕሑተይ ክጠራንፍ ጀመርኩ። ኣብ ከተማ ኣስመራ ዝሓለፈ 3 ሰሙን ሰማይ ድሕሪ ቐትሪ ብግመ ተሸፊኑ ኣጋምሸት ክዘንብ’ዩ ቐንዩ። ሎሚ መዓልቲ ግን ከሙኡ ኣይነበረን። ምሸት ምስ ኮነ ከኣ’ሞ እታ ዓባይ ወርሒ ኣስመራ ምስ’ተን ዱሙቓት ከዋኽብቲ ደቓ ንዓይ ከፋንዋ ምስ ኣባጅጎ ዝተላዘባ ኮይኑ’ዩ ተሰሚዒኒ። ኣነ’ውን ከብደይ ሓቦጭቦጭ ‘ዳ በለኒ ተቛጺርኩም ኣለኩም ኣይበለና ኣብ ቀረባ ግዜ ተመሊሰ ክርኤክን’የ ምስ ነብሰይ ተቛጺረ ኣለኩ ኣብ ቀረባ ግዜ ዳግማይ ክርእየክን በልክወን ብልበይ። ብሓቒ ነገር ፓስታን ፒሳን (እንጀራ) ሕሱም ኮይኑኒ’ዩ እምበር፡ መሊሰ 2 ሰሙን ክውስኽ ኣይምጸላእኩን ነይረ። እንደገና ኸኣ መሊሰ 2 ሰሙን ተትስልስ’ውን ኣይምስተመነክዋን ኔረ ን ከተማ ኣስመራ።
ኣብ ቦርዲንግ ካርዲ ኣየር ቲኬተይ ልክዕ ሰዓት 05:00 ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ኤርፖርት ኣስመራ ክርከብ ከም ዘለኒ ኢዩ ዝሕብር ኔሩ። ብመጠኑ ንኣሰራርሓ መገዲ ኣየር የመን ስለ ተረዲኤዮ ዝነበረኹ ግን ከባቢ ሰዓት 7:00 ምሸት ምስኮነ’የ ኣብ ቀጽሪ’ቲ ዓለም ለካዊ ኤርፖርት ከተማ ኣስመራ ተረኺበ። እቲ ኹሉ ዝሕተት ቅጥዒ ብኣስመራ ኤርፖርት ኣማሊኤ ከም’ተን መገዲ ኣየር የመን ዘፍቅዱልካ ልኽዕ ሚዛን ሒዘ ስለ ዝመጻኩ ከባቢ ሰዓት 8:00 ምሸት ብኣቆጻጽራ ኣስመራ ተዛንየ ኣብ’ቲ ኣብ ቀዳማይ ደርቢ ዝርከብ መጸበይ ኣጋይሽ መዕርፎ ነፈርቲ፡ ሰዓት ንበረላ ይጽበይ ነበርኩ። መሕለፊ ግዜ ክኮነኒ ኢለ ምስ ሓደ ብግምት 10 ዓመት ዝዕድሚኡ ተዛራባይ ቆልዓ ምስ ወላዲት ኣዲኡ ጥራሕ (ብዘይ ኣብኡ) ካብ ኣመሪካ ዝመጸ ዕላል ጀመርኩ። ኣነ ”ከመይ ኔሩ መገሻ ” ኢለ ምስ ሓተትክዎ ዝመለሰለይ መልሲ ኣስሒቑኒ ኢዩ። እቲ ቖልዓ ኣብ ዓሚቅ ስምዒት ኣትዩ ”ኣነ ኣብ ኤርትራ ወዲ ንጉስ ኮይኑ’ዩ ዝስምዓኒ። ኹሉ ሰብ’ዩ ዝፈትወኒ። ንግሆ ንግሆ ኣብ ኣስመራ ፓላሰ (ናይ ቀደም ሆቴል ኢንተርኮቲነንታል በዓል 5 ኮከብ ኢዩ) ይቆርስ፡ ይሕንብስ፡ በቓ ኣነ ኣብ ኣስመራ ንዘልኣለም ክነብር ኢየ ዝደሊ በለኒ። ኣየ ናይ ቖልዓ ነገር ወላዲ ኣቦኡ ብሰንኺ ሕጽረት ኢዱ (ገንዘብ ወይ ግዜ ) ይከዉን’ምበር ጅብኡ ዝመልኣሉ ሰብ ተትከውን’ሲ መጀመርያ ምስ ወዱን ሰበይቱን ኣብ ግዜ ዕረፍቲ ናብ ‘ታ ዝናፍቓ ዓዱ ክመጽእ ኣይምጸልኤን ኔሩ። ካልኣይ ከኣ 100 ዩሮ፥ 200 ዩሮ ክቁጡብ ኢሉ ምስ እዛ ምስ ገሃነብ ትወዳደር መገዲ ኣየር የመን ከምዝሰዶዶ ከይተረድኦ፡ ኣቡ’ኡ እንዳ መወሎ ኣብ ኣስመራ ክቅመጥ ምምናዩ፡ ብልበይ ቆልዓ ኮይንካ ኩሉ ሻዕ ተትነብር በልኹ።
ነፋሪትና ካብ ከተማ ኣስመራ ናብ ከተማ ሰንዓ ክትበረሉ ዝተመደበላ ሰዓት 10:10 ምሸት ኢዩ ዝነበረ። ግዜን ከልብን ከይጸዋዕካዮም’ዮም ዝመጹ ከም ዝባሃል ከይተረዳኣና ሰዓት 10:10 ኮነ። ስክፍታና ኸኣ ብኡ መጠን ወሰኸ። ልኽዕ ሰዓት 11:00 ምሸት ብኣቆጻጽራ ሰዓት ኣስመራ፡ ብመጉልሒ ድምጺ ”መገዲ ኣየር የመን ብሰንኪ ሕማቕ ኩነታት ኣየር ኣብ ልዕሊ ኣስመራ ኤርፖርት ክትዝንቢ ድሕሪ ምጽናሓ፥ ናብ ሰንዓ ክትምለስ ከም ተገደደት ተሓበረና። እቲ ተደጊሉ ዝቀነየ ኣብ ውሽጥና ብሰንኪ ምኽልባት ኣመጻጽኣና ዝተፈጥረ ብስጭትን ሕርቃንን ዳግማይ ገንፈለ፡ ጎሃረ።ቓል ቓል ኢልና ተቓጸልና ። ነደድና።
ሕጂ ክሓስቦ ከለኩ፡ መገዲ ኣየር የመን ንኤርትራውያን ስጋብ ክንደይ ንዒቆምና ከም ዘለዉ ጥራሕ ኢዩ በሪሁለይ ዘሎ።
ከመይ’ሲ ኣቀዲመ ከም ዝሓበርኩኩም፡ ዓርቢ ዕለት 15-08-2014 እታ ዝበረርኩላ መዓልቲ ”ወርሕን ከዋኽብትን ንዓይ ከፋንዋ ኢለን ምስ ኣባጅጎ ዝተቋጸራ” ኮይኑ ተሰሚዑኒ ኔሩ። ኣብ ኣድማስ ትርኢት ከተማ ኣስመራ ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ዘይነበረ ንመጀመርያ ግዜ ቐትሪ ደበና፡ ኣጋምሸት ዝናብ ዘይብሉ ምሸት። ሰማይ ኣስመራ ኸኣ ሰማያዊ ኣድማሱ ተቐዲዱ ድምቕቲ ወርሒ ምስ ከዋኽብቲ ፉሩያት ኮይነን ዝረኣያላ ምሸት’ዩ ዝነበረ።ኬፍ ዘለዎ ምሸት።
ዪዋኣይ ተለቢሙለይ`ሲ፡ መገዲ ኣየር የመን ”ደይ ክረምቲ ኢዩ” ክንእመን ኢና ተባሂሉ ሻሽ ዝመስል ጻዕዳ ሓሶት ኢዮም ምሂዞምልና። እቲ ዝያዳ መስሓቓት ዝገብሮም ንመገዲ ኣየር የመን ከኣ (ዳሕራይ ኣብ ከተማ ፍራንኽፈርት ኣብ ንዓልበሉ ግዜ ኣብ ሰማይ ፍራንኽፈርት ከም ዝተዓዘብክዎ) ኣብ ፍራንኽፈርት ሓውሲ ኽረምቲ እዚ ዓይነቱ ኩነታት ኣየር ምንባሩ፡ ካብ ኣብ ልዕሊ ኣስመራ ዝነበረ ግመ ኣብ ልዕሊ ፍራንኽፈርት ይበዝሕ ምንባሩ ኢዩ። እቲ ዝያዳ ዝገርም ነገር ከኣ እቲ ኣቀዲሙ ኣብ ኣስመራ ኤርፖርት ”ግመ ስለ ዝተሸፈነ ክዓልብ ኣይደፍርን’የ” ኢሉ ናብ ሰንዓ ተመሊሱ ዝተባህለ ፓይሎት፡ ብዘይ ወላ ሓንቲ ጸገም ብልዑል ዉሕልነት ኣተዓላልባ ነፈርቲ ኣብ ከተማ ፍራንኽፈርት ብሰላም ከዕልበና ምኽኣሉ ኢዩ። እዚ ፓይሎት እዚ መገዲ ኣየር የመን ”ኣስመራ ግመ ስለ ዝኮነ ተመሊሱ ” ዝተባህለ፡ ኣብ እቲ ደበና ዝዓሰሎ መዓልቲ ሓውሲ ኽረምቲ (Winter) ኣብ ከተማ ፍራንኽፈርት ብሰላም ከዕልባ ነፋሪት ምኽኣሉ፡ ንሰብ ሞያ እቲ ዓውዲ ክምልስዎ ክገድፎሎም ‘ምበር (ማለት ኣብ ፍራንኽፈርት ዝሓሸ ምዕቡል ሓገዝ ናይ ሰራሕተኛታት ስቪልኣቭየሽን ኣሎ ኮይኑ ድዩ ? ወይስ ምዑቡል መሳርሒ ኣቅሑት ኣሎ ኮይኑ ወይስ እቲ መዕልቦ ነፈርቲ ኣስመራ ጸገም ዘለዎ ክትዓልበሉ ኣብ ቕነ ኽራማት ግን እቲ ናይ ፍራንኽፈርት ምቹእ ኣብ ሓጋይን ክረምትን ብዘይ ጸገም ክትዓልበሉ ትኽእል ኮይኑ ድዩ? ) ስለ ዘይፈለጥኹ ዘለኩ። ስጋብ ሕጂ ነቲ ምክንያቱ ክርድኦን ክቕበሎን ኣይከኣልኩን ኣለኩ።
ናብ ኤርፖርት ኣስመራ ክመልሶኩም። ኣርባዕተ መጓዕዝትና ንጡፋት ኤርትራውያን ብናይ ዉልቒ ተበግስኦም፡ ” ቖጽሊ ኣውድቁልና ንዓኩም ወኪልና ን መገዲ ኣየር የመን ክንምግቶ ኢና ” እንዳ በሉ ነዛ ምልእቲ ኣዳራሽ ኮለልዋ። ህዝቢ ከኣ ጻዕዳ ይጽናሕኩም፡ የሳልጠልኩም፡ ጽቡቅ የስምዓና ኢሉ፡ መሪቑ ኣፋነዎም። እቶም ንጡፋት ኣሕዋትና ”ሓደ ክንከዉን ከም ዘለና፡ ንሕና ብስም ኩልና ናብ መገዲ ኣየር የመን ጠለብ ከነቅርብ ኢና” በሉና። ቀጺሎም ድማ ”ዕላማና ኣብ ኣስመራ ፓላስ (በዓል 5 ኮከብ ሆቴል ብናይ ቀደም ሽሙ ኢንተርኮንቲንታል) ኣደቂሶም ክኽሕሱና ከምዘለዎም ክንምግቶም ኢና” ኢሎም መደር’ኦም ኣስሚዕም ምስ ወድኡ፡ ኣብ ጥቓይ ዝነበረ ሓደ ተዋዛያዪ ወዲ ”እዞም ወከልትና’ሲ ካብ ዞባ ማእኸል (ደቒ ኣስመራ ኣይመስለንን ክብል ዝተጠቀመሉ’ዩ ዝመስለኒ) ዝመጹ ኣይመስለንን፡ ኣብ ጥቓ ስድራካ ከለካ’ሲ ካሕሳ ክኮነና ሆቴል የሕድሩና ኢልካ’ዶ ይሙጎት ኢዩ ? እንታይ ጣቓ ኣልዎ እዚ ? ገለ ሚኢታዊት ካብ እቲ ዝከፈልናዮ ኽቡር ዋጋ ቲኬት ይመለሰና ኢሎም ግዳ ዘይምግቱ። እንታይ ዘረብኡ’ዩ እዚ፡ ኣስመራ ምሕዳር ተኮይኑ’ሲ ኣነስ ምስ ስድራይ’የ ዝሓድር ” በለኒ።
ዋላ’ኻ እቲ ሕርቓንን ብስጭት ኣብ’ቶም ዓቅመ ኣዳም ዝበጽሑ ገያሾ ‘ዳ በረኸን ዳ’ወሰከን ይከይድ ምንባሩ ዘሻቕል ተነበረ፡ ኣነ ግን ዝያዳ ኣብ’ቶም ንጹሃት መዓንጣ ዘይቖጸሩ ህጻናት ዝርእዮ ዝነበርኹ ዘይንቡር ኣደቃቕሳን፡ ዓቅሎም ጸቢብዎም ብጭንቀት ተዋሒጦም ምስ ኣዴታቶም ብቖምሽቲ ኣደይ ዓንቂፉኒ ክቓየቁ ክሰምዕን ክርእዪን ከለኹ ዝያዳ ከብደይ ይበልዓኒ ኔሩ። እዚ ካብ 100 ዩሮ ስጋብ 200 ዩሮ ክንቁጡብ ኢልና ብመገዲ ኣየር የመን ዝመጸናዮ መገዲ ምስ እዚ ኹሉ ጸገማት ነሕልፎ ዘለና ኣወዳዲረ፡ መኽሰብ ዲዩ ወይስ ኽሳራ’ዩ ኢለ ምስ ነብሰይ ኣብ ምጉት ገጢመ ኔረ።
ኣብ ከምዚ ናይ ብስጭትን ሕርቃንን ሰንፈላል ህሞት ከለና ድማ ተጋዓዝቲ መገዲ ኣየር ግብጺ፡ ናብ’ቲ ዝጸናሕናሉ መጸበዪ ኣጋይሽ መዕርፎ ነፈርቲ ተጸንበሩና። ነፋሪት መገዲ ኣየር ግብጺ ትበረሉ ሰሌዳ ሰዓት 04፡00 ወጋሕታ’ዩ ነይሩ። ዋላ’ኻ ተሳፈርቲ መገዲ ኣየር ግብጺ ንዓና ምስረኣዪና፡ ከም ናህና ዕድል ከየጓንፎም ተሰኪፎም ተነበሩ፡ ግን መገዲ ኣየር ግብጺ ኣብ መደቦም ከምቲ ኣብ ሰሌዳ በረሮኦም ዝሓበርዎ ኢዮም በሩሮም። ኣብ’ታ ህሞት እቲኣ ዝተሰምዓትኒ ስምዒት ክሓብኣልኩም ኣይደልይን ኢየ። ኣነ ኣብ ዝሓለፈ 10 ዓመት ዓሚል ናይ መገዲ ኣየር ግብጺ’የ ኔረ፡ ብሰንኺ ናይ መገዲ ኣየር ሉፍታንዛ ምቕራጽ መገዲ ኣየር ግብጺ “ሕጂ ኢና ነዚ ህዝቢ ንጭፍጭፎ ኢሎም ዝተከተልዎ ናይ ስስዔ ኣከያይዳ ማለት 2 ስጋብ 3 ዕጽፊ ካብ’ቲ ናይ ቀደም ዋጋ ምሕታቶም፡ ነዚ ናይ ስስዔ ተግባራቶም ንምኹናን ናይ ተቓውሞ ድምጸይ ንምስማዕን ኢለ ነቲ ብመገዲ ኣየር የመን ክጋዓዝ ዝወሰድክዎ ውሳኔ ተጣዒሰሉ’የ ኔረ። ሽዓ ምሸት ግደ ሓቒ ንምዝራብ ነቶም ብመገዲ ኣየር ግብጺ ናብ ሆላንድ ዝበሩ ዝነበሩ ኣሕዋተይን ኣሓተይን ኣዕርኹተይን መሓዙተይን ቀንኤሎም ኔረ።
ሓለፍቲ ናይ’ታ ምሸት ኣብ መገዲ ኣየር የመን 3 ግዜ ኣኪቦምና ነይሮም። ፍረ ዘይብሉ ኣኬባ። ሓበሬታ ”ኢሻላህ” እምበር ዋላ ሓንቲ ዝጭበጥ ሓበሬታ ኣይነበሮን እቲ ሓበሬታኦም። ኣብ መወዳእታ ዝተዋህበና ሓበሬታ ግን እቶም ናብ ኤውሮፓ ንበርር ብሓንቲ ፍልይቲ ነፋሪት ብቀጥታ ካብ ኣስመራ ናብ ፍራንኽፈርት ን ክንበርር ፍሉይ መስመር ክዋሃቦም ናብ ስቪልያቨሽን ፍራንኽፈርት ሓቲቶም መልሲ ይጽበዪ ከም ዘለዉ ኢዩ ። ቖልዓ ክበክየካ ከሎ መኤበዲ ክኮኖ ትህቦ ሓለዋት ወይ ካሬሜላ እዚ ዓይነቱ ሓበሬታ ኢዩ።
ሕጂ ምስ ተመለስኩ ናብ ሆላንድ ኣብ ”ጎግል” ዝረከብክዎ ሓበሬታ፡ ኣብ ኤርፖርት ፍራንክፈርት ኣብ ሓንቲ ደቂቅ ሓንቲ ነፋሪት ክትበርር ከላ፡ ሓንቲ ነፋሪት ከም ትዓልብ ኢዩ። እቲ ሰሌዳ ምብራርን ምዕላብን ድማ ተወሓደ ቅድሚ ሓደ ሰሙን ከም ዝስራዕ’የ ኣንቢበ። እሞ እንታይ ክረክቡ ድኣ’ዮም’ሞ መገዲ ኣየር ”ኢሻላህ ” እንዳ ፈለጡ ከም ዘይከዉን ከሎ ተስፋን ሃፋን ገሮምና ዝሓደሩ። ሕጂ ንሶም ክምልሱለይ ኣይጽበዪን’የ። ንመዓደጊ ግዜ ጥራሕ ዝተጠቀምሉ ሜላ’ዩ ኔሩ። እቶም ናብ ኣመሪካ ዝገሹ ብጾትና ፡ ርኽብ መስመር በረርቲ ነፈርቶም ካብ ኤውሮፓ ናብ ኣመሪካ ዝወስድኦም ስለ ዝተመሓላለፈ፡ ስጋብ ሶኒ (ዓርቢ’ዩ ኔሩ) ኣብ ኣስመራ ክጸንሑ ምካኖም ፡ ዘይዕላዊ ተባራሪ ወረ ክጭኖ ጀመረ።
ዋላ’ኳ ናይ’ቶም ዓቅሚ ኣዳም ዝበጽሑ ኣጋብዝን ጎራዙን ከሙኡ’ዉን ኣረጋውያን ኣቦታትን ኣዴታትን ኩነታት ዘደንግጽ እንተነበረ፡ ግን ዝያዳ ከብድካ ዝበልዕ ዝነበረ ኩነታት እቶም ቖልዑ’ዩ።
ብመጉልሒ ድምጺ ኤርፖርት ኣስመራ ”ተጋዓዝቲ መገዲ ኣየር የመን፡ ነቶም ኣብ ሰንዓ ካልእ ነፋሪት ቀይሮም ናብ ካልእ ሃገር ዝበሩ ኣውሪድና ጉዕዞና ቀጥታ ናብ ከተማ ፍራንኽፈርት ክከዉን ኢዩ” ተባህለ። እቲ ሰንፈላል ኬይና ዘሕለፍናዮ ነዊሕ ግዜ ስለ ዝነበረ። ሕጊ ተፈጥሮ ከምዘገድዶ ከኣ ዝኣተወ ክወጽእ ስለ ዘለዎ፡ ሽንተይ ክክዕዎ ናብ ሽንቲ ቤት ኣበልኩ። ምስ ገለ ኣሕዋት ከም’ዚ ከማይ ሽንቲ ክክዕው ዝመጹ ዕላል ጀመርኩ። እቲ ዘዕለሉኒ ዕላል እቲ ከም ጥምየት ከብደይ ዝፈልጦ ባህልን ልምድን ኤርትራውያን ኢዩ። እዞም ኣሕዋት እዚኦም እተን ዝተረፍኦም ናቕፋ ን ኣዕርኩቶምን ቤተሰቦምን ኣወፍዮም ጥራሕ ጅብኦም ኣብ ናብ መዕርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ከም ዝኣተው፡ ሕጂ መስተዪ ሻሂን ቡንን ስኢኖም ተሸጊሮም ከም ዘለዉ ኢዮም የዕሊሎሙኒ። ንዓይ’ዉን ዝተጋነፈኒ ኩነታት ስለ ዝነበረ ”ሓቅኹም ኣጣላቕዮምና’ድዮም መገዲ ኣየር የመን” ካብ ምባል ሓሊፈ ዘበርኸትኩሎም ሓገዝ ኣይነበረን። እንቲ ምንታይ’ሲ ኣብ’ታ ህሞት እቲኣ ጅባይ’ዉን ምድረበዳ ኮይና ስለ ዝነበረት።
ከባቢ ሰዓት 05:00 ወጋሕታ ምስኮነ ናብ ነፋሪት ክንድይብ ክኢልና። ነፋሪትና ሰዓት 06:45 ኣብ ሰንዓ ምስ ዓለበት፡ ብቀጥታ ናብ ከተማ ፍራንኽፈርት ክንበርር ስለ ዝኮና ኣኣብ ዘለናዮ ቦታ ኮፍ ክንብል ተኣዘዚና። እቶም ካብ ሰንዓ ዝሳፈሩ ገያሾ ከኣ ኣብ ጥርሑ ዝጸንሖም ቦታ ኮፍ ክብሉ ምካኖም ተሓበረና። ብቋንቋ ኣሳሰዪቲ መገዲ ኣየር የመን ” FREE SEATING ” ኢዩ ዝባሃል። ኣብ ኣውቶቡስ እንዳ ”ሰታዮ” ድየ ዘለኩ ? ወይስ ኣብ ኣውቶቡስ እንዳ ”ሓረጎት” ድየ ዘለኩ ? ወይስ ኣብ ነፋሪት መገዲ ኣየር የመን ? ንገለ ህሞት ጠፊኡኒ ኔሩ።
ልኽዕ ሰዓት 08:00 ንግሆ ምስ ኮነ ግን ካብ ኤርፖርት ከተማ ሰንዓ በሪርና ከባቢ ሰዓት 03:00 ድሕሪ ቀትሪ (ድሕሪ ናይ 8 ሰዓታት ካብ ዝተመደበ ግዜ ምድንጋይ) ብሰላም ኣብ ኤርፖርት ፍራንኽፈርት ዓለብና። ዕላማ ናይ’ዚ ዘዘንትወልኩም ዛንታ (ጽሑፍ)፡ ቀዳማይ ሰብ ብመገዲ ኣየር የመን ን 100 ስጋብ 200 ዩሮ ክቁጡብ ኢሉ ዝቆርጾ ቲኬት፡ ብዋጋ ወርቃዊ ግዜን ሕርቃንን ብስጭትን ምኳኑ ንምሕባር ኢዩ። ካልኣይ ከኣ ነቶም ተገሪሆም ድዮም ወይስ እንዳፈለጡ ካብ መገዲ ኣየር የመን ቲኬት ዝቆረጹ’ሞ ዝተንከላበቱ፡ ኤውሮፓዊ ሕብረት ኣብ 2004 ዓመተ ምህረት ብፈረንጂ።ሓደ ንግዳያት ናይ ነፈርቲ ምድንጋይን፥ምስራዝ መደብ መገዲ ኣየራትን ካሕሳ ክኽፈሉሉ ዘኽእል ሕጊ ኣውጆም ምህላዎም ንምሕባር ኢዩ። ብመገዲ እዚ’ዉን ነቲ ስጋብ ሕጂ ስለ ዘይፈለጠ ጥራሕ ናይ ካሕሳ መሰሉ ኣማሪሩ “እንተ’ተን ኣጣል’ሞ ወሲዶመን ኢዮም፥ ግን ንሕና ጸርፊ ዝገደፍናሎም የብልናን” ዝብል ብሂል ቀዳሞት እንዳደጋገመ
ሕርር ዝበለ ወገነይ፡ ካሕሳ ዝረክበሉ መገዲ ከም ዘሎ ንምሕባርውን ኢዩ።
ኣስዒበ ሓደ መለጋግቦ ”Links ” ይሰደልኩም ኣለኩ። ምእንቲ እቶም ከማይ ግዳይ ሕማቅ ምሕደራ መገዲ ኣየር የመንን ካልኦት መገዲ ኣየራትን ዝከኾኩም ገያሾ ዝያዳ ሓበሬታ ረኪብኩም ንመስልኩም ጠጠው ክትብሉ፡ን ዝያዳ ሓበሬታ ናይ’ዚ ኣብ ዌብ ሳይት ኤውሮፓ ነዚ ኣብ ታሕቲ ለጢፈዮ ዘለኩ መለጋግቦ ”Links” ጠውቂኩም ከፊትኩም ኣንብቡ።
እዚ ወዲ ሓንኩም ደቂ ኤረይ።


text:
Radio Erena: 07 June 2016
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቅን ሰበ ስልጣናቱን፣ ኣብ ልዕሊ ገዛእ ህዝቦም ዝፍጽምዎ ዘለዉ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ብገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ዘኽስሶም እንተኾነ መርትዖታት ክትእክብ ዝጸንሐት መርማሪት ኮሚሽን፣ ጸብጻባ ጽባሕ ሮቡዕ 8 ሰነ፣ ከባቢ ፍርቂ መዓልቲ ናብ ህዝቢ ክትዝርግሕ’ያ።
እቲ ጸብጻብ ኣብ ቅድሚ’ቲ ን21 ሰነ፣ ኣብ ጄኔቫ ዝጋባእ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት’ውን ብኣቦ መንበር መርማሪት ኮሚሽን ማኡክ ስሚዝ ክቐርብ እኳ እንተኾነ፣ ምሉእ ትሕዝቶ’ቲ ጸብጻብ ብምሉእ ህዝቢ መታን ክፈልጦን ክዝትየሉን ግና ጽባሕ ክዝርጋሕ’ዩ።
መንግስቲ ኤርትራ ንዕማም እታ ኮሚሽን ከነኣእሶን ከቖናጽብን እኳ እንተጸንሐ፣ ኣብዘን ዝሓለፈ መዓልታት ግና እታ ኮሚሽን ጸብጻባ ናብ ህዝቢ ከይትዝርግሕ ዘተሓሳስብን ዘጠንቕቕን ክልተ መግለጺታት ከጽእ ተገዲዱ ኣሎ።
ብዛዕባ’ቲ ሎሚ ዝዝርጋሕ ጸብጻብ መርማሪት ኮሚሽን ሻቕሎት ፈጢርሉ ዘሎ መንግስቲ ኤርትራ፣ መግለጺታት ንምሃብ ኣማኻሪ ፕረዚደንትን ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍን ኣቶ የማን ገብርኣብ ዝመርሖ ልኡኽ ኣብ ጄኔቫ ተረኺቡ’ሎ።
ጸብጻብ እታ ብሕቡራት ሃገራት ዝተመዘዘት መርማሪት ኮሚሽን፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስን ሰበ ስልጣናቱን ገበን ኣብ ልዕሊ ሰብኣውነት ይፍጽሙ ምህላዎም እንተረጋጊጻ፣ ኣብ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ክኽሰሱ ተኻሎ ኣሎ።
እቲ ፕረዚደንት ብገበን ኣንጻር ሰብኣውነት እንተተኸሲሱ፣ ኣብ ስልጣን እንከለዉ ብተመሳሳሊ ገበን ካብ ዝተኸሱ መራሕቲ ድሕሪ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ካልኣይ ክኸውን’ዩ።
ኤርትራውያን ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ’ውን ንጸብጻብ እታ ኮሚሽን ዘለዎም ደገፍ ንምግላጽ ን23 ሰነ ኣብ ጄኔቫ ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ ከካይዱ’ዮም።
እታ ኮሚሽን፣ ኣብ ኤርትራ ከቢድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ከምዘሎ ዘረጋግጽ መርትዖታት ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ጸብጻባ ምቕራባ ኣይርሳዕን።
ክቡራት ሰማዕትና፣ ናይዚ ሎሚ ዝዝርጋሕ ጸብጻብ መርማሪት ኮሚሽን ዝርዝራዊ ትሕዝቶ ኣብ ናይ ጽባሕ ፈነወና ከነቕርቦ ኢና።
============================


text:
ስርዓት ህግደፍ ሓድሽ ውደባ ስለያ ወጻኢ ከካይድ ጀሚሩ።
ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ሃሱሳት ወዲቡ ንኤርትራውያን ዝስልየሉ መርበባት፡ “ጸሊም ማሕደር ሃሱሳት ህግደፍ ይገንጸል” ብዝብል ዜናዊ መኸተ ኣሰናን ተሓባበርታን ክቃላዕ ድሕሪ ምጅማሩ፡ ስለያዊ መርበባቱ ዳግም ክውድብን ክጽግንን ከምዝጀመረ ምንጭታት ኣሰና ሓቢሮም።
ኣብቲ ዝሓለፈ 3 (ሰለስተ) ተኽታታሊ መደባት ‘ጸሊም መዝገብ ወጦታት ህግደፍ’፡ ኣብ ኦክላንድ ዝምቕማጡ ዕሉል ሃሱስ ህግደፍ፡ ምኪኤል ተስፋጽዮን (ኣፍዑት)፡
ጸሊም መዝገብ ወይጦታት ስርዓት ህግደፍ ይገንጸል ! 3ይ ጸብጻብ
ጸሊም-መዝገብ ሃሱሳትን ወይጦታትን ህግደፍ ይገንጸል ! – 2ይ ጸብጻብ
ጸሊም-መዝገብ ሃሱሳትን ወይጦታትን ህግደፍ ይገንጸል ! – 2ይ ጸብጻብ
ጸሊም-መዝገብ ሃሱሳትን ወይጦታትን ህግደፍ ይገንጸል !
ሚኒስተር ሚኒስትሪ ፍትሒ ፎዝያ ሃሽም፡ ከም ቆጸራኣ ናብ ቤት ጽሕፈት ህዝባዊ ግንባር ደሞክራስን ፍትሕን ኢያ ተመርቂፋ፡፡ ካብ’ቲ ልምድ ኣካይዳኣ ብዝተፈለየ መንገዲ ነታ ሒዛታ ዝነበረት መኪና ባዕላ ኢያ ተሽከርኪራ ነይራ። እቲ ካብ ጎና ዘይፍለ መራሕ መኪናኣ ንሎሚ ምስኣ ኣይነበረን።
ሚኒስተር ሚኒስትሪ ፍትሒ ፎዝያ ሃሽም፡ ከም ቆጸራኣ ናብ ቤት ጽሕፈት ህዝባዊ ግንባር ደሞክራስን ፍትሕን ኢያ ተመርቂፋ፡፡ ካብ’ቲ ልምድ ኣካይዳኣ ብዝተፈለየ መንገዲ ነታ ሒዛታ ዝነበረት መኪና ባዕላ ኢያ ተሽከርኪራ ነይራ። እቲ ካብ ጎና ዘይፍለ መራሕ መኪናኣ ንሎሚ ምስኣ ኣይነበረን።
ሚኒስተር ሚኒስትሪ ፍትሒ ፎዝያ ሃሽም፡ ከም ቆጸራኣ ናብ ቤት ጽሕፈት ህዝባዊ ግንባር ደሞክራስን ፍትሕን ኢያ ተመርቂፋ፡፡ ካብ’ቲ ልምድ ኣካይዳኣ ብዝተፈለየ መንገዲ ነታ ሒዛታ ዝነበረት መኪና ባዕላ ኢያ ተሽከርኪራ ነይራ። እቲ ካብ ጎና ዘይፍለ መራሕ መኪናኣ ንሎሚ ምስኣ ኣይነበረን።
ክውንነትን ግዜን ይቀዳደምሉ ኣብ ዘለዉ እዋን ንግዜ ቀዲምካ እዋናዊ ሓቤሬታ ብምስናቕ ንኩነታት ብምምዛን ህዝብን ሃገርን ኣብ ምድሓን ይሕግዝ ኢዩ ዝብል ግምት ስለ ዘለኒ ነቲ ዋሕዚ ሓበሬታ ካብ ክዉን መንፈሱ ከይቀየርኩ ናብቲ ከም ንፋስ እናሸበብ ዝቕድመና ዘሎ ህሉው ምዕባለታት ብምትዃር ኩለትናዊ ሓበሬታ ብምዕራፋት እናኸፋፈልኩ ኣብ ቦቶኦም ከትሕዞም ምዃነይ ቃል እናኣተኹ፡ እንሆ ናብ’ቲ ቀንድን መበገስን ዝነበረ ኣገዳስን ተኣፋፍን ቴማ ብዝያዳ ኣተኵረ አቕርቦ ።
እዚ ሕጂ ዝስዕብ ጹሑፍ፡ ብቐጥታ መቐጸልታ ናይቲ ዝቐደመ ተኸታታሊ ጽሑፍ ‘ኳ እንተዘይኮነ ከም ሳዕቤን ናይቲ ኣቐዲሙ ዝተገልጸ ክውንነት ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ናይ ዝተኸስቱ ሓደሽቲ ምዕባሌታትን ንዝተፈጥሩ ተቛውሞታት ኣንጻር ምጕሓፍ መርዛም ሓተላን ከትሪ ሽፍትነት ባሕርን ኣብ ውሽጢ ሰበ ስልጣን አርትራ ዝተወልዐ ሓዲሽ ፖለቲካዊ ቁርቁስን ምዕባሌታቱን ከተኩር ምዃኑ ከዘኻኽር ይፈቱ፡፡
እዚ ሕጂ ዝስዕብ ጹሑፍ፡ ብቐጥታ መቐጸልታ ናይቲ ዝቐደመ ተኸታታሊ ጽሑፍ ‘ኳ እንተዘይኮነ ከም ሳዕቤን ናይቲ ኣቐዲሙ ዝተገልጸ ክውንነት ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ናይ ዝተኸስቱ ሓደሽቲ ምዕባሌታትን ንዝተፈጥሩ ተቛውሞታት ኣንጻር ምጕሓፍ መርዛም ሓተላን ከትሪ ሽፍትነት ባሕርን ኣብ ውሽጢ ሰበ ስልጣን አርትራ ዝተወልዐ ሓዲሽ ፖለቲካዊ ቁርቁስን ምዕባሌታቱን ከተኩር ምዃኑ ከዘኻኽር ይፈቱ፡፡
ካቡኡ ናቡኡ ኸኣ፡ ንኤርትራውያን ኣሻቒሉ ኣብ ዘሎ ኣርእስቲ ኣትየ ክጽሕፍ እንከለኹ፡ ነቲ ሰራዊት ሰሜን ኣትላንቲክ ኔቶ፡ ናብ ቀይሕ ባሕሪ ዝገብሮ ጉዕዞን፡ ላዕለዋይ ኣዛዚ ሰራዊት ሰሜን ኣትላንቲክ ኔቶ፡ ቺፍ ኣድሚራል ዳኒኤል ፋን ቤንጃንኩዝ፡ ብዕለት 12/10/2008 ዝሃቦ መደረ ምርኩስ ብምግባር፡ ንዘለኒ ሓቤሬታ ንምክፋልን፡ ኣብ ወትሃደራውን ፖለቲካውን ኩነታት ናይ’ቲ ከባቢ ኣመልኪተ ጹሑፈይ ከቕርብ እንከለኹ፡ ከም ቀንዲ ሕመረት ናይ’ዚ ጹሑፍ ከኣ፡ ነቲ ቃል ብቓሉ፡ “መደባትና፡ ነቲ ኪንዮ ጸሊም ራዕዲ ዘሎ ደበና፡ ምቕንጣጥ ኢዩ!!!” ክብል፡ ላዕለዋይ ኣዛዚ ሰራዊት ሰሜን ኣትላንቲክ ኔቶ፡ ቺፍ ኣድሚራል ዳኒኤል ቤንጃንኩዝ ኣብ ዝሃቦ ቃል እምነ መሰረት ብምንባር ኢየ።
እቲ ናይ ሽዑ ምኽትል ዋና ጸሓፊ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ዝነበረ ተጋዳላይ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ምስ ሰበ ስልጣን ስርዓት ደርግ ኣብ ምብራቕ ጀርመን ብመንገዲ መራሕቲ ምብራቕ ጀርመን ኤሪክ ሆኒከር . . . ዘካየዶ ዝርርብ ናይቲ ምሉእ ትሕዝቶ ጽሟቕ መግለጺ ኸኣ እዚ ዝስዕብ ነበረ፦
ላዕለዋይ ኣዛዚ ሰራዊት ሰሜን ኣትላንቲክ ኔቶ፡ ቺፍ ኣድሚራል ዳኒኤል ፋን ቤንጃንኩዝ፡ ብዕለት 12/10/2008 ዝሃቦ መደረ ምርኩስ ብምግባር፡ ንዘለኒ ሓቤሬታ ንምክፋልን፡ ኣብ ወትሃደራውን ፖለቲካውን ኩነታት ናይ’ቲ ከባቢ ኣመልኪተ ጹሑፈይ ከቕርብ እንከለኹ፡ ከም ቀንዲ ሕመረት ናይ’ዚ ጹሑፍ ከኣ፡ ነቲ ቃል ብቓሉ፡ “መደባትና፡ ነቲ ኪንዮ ጸሊም ራዕዲ ዘሎ ደበና፡ ምቕንጣጥ ኢዩ!!!” ክብል፡ ላዕለዋይ ኣዛዚ ሰራዊት ሰሜን ኣትላንቲክ ኔቶ፡ ቺፍ ኣድሚራል ዳኒኤል ቤንጃንኩዝ ኣብ ዝሃቦ ቃል እምነ መሰረት ብምንባር ኢየ።
“መደባትና ነቲ ኪንዮ ጸሊም ራዕዲ ዘሎ ደበና ምቕንጣጥ ኢዩ“ ዝብል ቃል ናይ ላዕለዋይ ኣዛዚ ሰራዊት ሰሜን ኣትላንቲክ “ኔቶ“ ችፍ ኣድሚራል ዳኒኤል ፉን ቤጃንኩዝ ምርኩስ ብምግባር “ውሕሉል ፈዳይ ንጉሰ“ ሓያል ሚስጢር ዝሓዘ ጽሑፍ ኣብ ኣስና መርበብ ሓበሬታን ኣብ መርበብ ደቀባትን ኣንቢብና፡፡
መደባትና፡ ነቲ ኪንዮ ጸሊም ራዕዲ ዘሎ ደበና፡ ምቕንጣጥ ኢዩ!!! – ላዕለዋይ ኣዛዚ፡ ሰራዊት ሰሜን ኣትላንቲክ ኔቶ። ቺፍ ኣድሚራል ዳኒኤል ፋን ቤንጃንኩዝ።
ኣፍሪቃዊ መበቆል ዘለዎ ንደሞክራስያዊ ሰልፊ ወኪሉ ዝተወዳደረ ባራክ ኦባማ፡ ኣብ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ኣመሪካ 2008 ቀዳማይ ጸሊም-ኣመሪካዊ ፕረዚደንት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኮይኑ ብምምራጽ ታሪኻዊ ዓወት ኣመዝጊቡ።


text:
ትርፊ ግዜን ማሕበራዊ ናብራን
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 18 10 2018
እቲ ካብ ስራሕን ትምህርትን ናጻ ዝኾነ ግዜ፡ 'ትርፊ ግዜ (Fritid)' ይብሃል። ብዙሓት ኣብ ሽወደን ዘለዉ፡ ኣብ ትርፊ ግዜኦም፡ ኣብ ማሕበራት፡ ዓማዊል ወይ ኣባላት ብምዃን ኣብ ፍሉያት ዘገድሱዎም ንጥፈታት ይነጥፉ። ኣብ ከምዚ ዝበሉ ማሕበራት ብምንጣፍ ዝንባሌኣዊ ተመኲሮታት ትለዋወጥን ትማሃሃርን። ኣብ ትርፊ ግዜኻ እትገብሮ ፍሉይ ተገዳስነት እንተለካ፡ ዕብይ ዝበለ መርበብ ክትፈጥርን ምስ ማሕበረ ሰብ ሽወደን፡ ዝያዳ ርክብ ክትገብርን ዕድል ኣሎካ። ነቶም ኣብዛ ሃገር ሓደስቲ ዝኾንኩም: ትርፊ ግዜ፡ ሓደስቲ ኣዕሩኽ እተጥርዩሉን ኣብ ሓጺር እዋን ትምህርቲ ቋንቋ እትማሃሩሉን ሓደ ኣገባብ’ዩ። ብመገዲ ማሕበር ጌርካ ድማ ኣብ ዓበይቲ ማሕበረ ሰብኣዊ ጒዳያት ትሳተፍ።
ኣረጋውያን ዘማሮ ኣንስቲ፡ ስእሊ: Colourbox
ኣብ ሽወደን፡ ናይ ማሕበራት ናጽነት ኣሎ። እዚ፡ ኣብ ደሞክራስያዊ ክፋል ናይቲ ሕብረተሰብ ኣገዳሲ እዩ። ማሕበራዊ ናጽነት ማለት፡ ኩሉ ሰብ፡ ማሕበር ክምስርት ናጻ እዩ ማለት እዩ። ሓባራዊ ዝንባለን ድሕረ ባይታን ዘሎዎም ሰባት፡ ማሕበር ክምስርቱ ይኽእሉ እዮም።
ኣብ ሽወደን፡ ብዙሓት ዝተፈላለያ ማሕበራት ኣለዋ። ንኣብነት ናይ ስፖርት፡ ሙዚቃ፡ ባህሊ ከምኡ'ውን ሃይማኖታዊያን ማሕበራት ዝኣመሰላ ማለት'ዩ። ዝበዝሕ ግዜ፡ ንጥፈታት ናይ ሓንቲ ማሕበር፡ ቊጠባዊ መኽሰብን ደሞዝን የብሉን።
ምምስራት ማሕበር
ማሕበር ክትተክል እንከለኻ፡ ቦርድ ማሕበር ከተቕውም ኣለካ። እቲ ቦርድ፡ ኣብቲ ማሕበር ዘገልግል እማመ ናይ መምርሒታት የቕርብ። እቲ ዝጸድቕ ሕጊ ከኣ፡ 'ሕጊ ህንጻ ማሕበር' ይብሃል። ዝበዝሓ ማሕበራት ኣብ መዛግብ ብዓል መዚ ግብሪ፡ ማለት ስካተቨርከት ዝተመዝገባ ኮይነን፡ ማሕበራዊ ቁጽሪ (organisationsnummer) 'ውን ይውሃበን'ዩ። ብዘይካ'ዚ፡ ማሕበራት፡ ሕሳብ ባንኪ ወይ ናይ ፕሉስዢሮ ቁጽሪ ኣሎወን።
ርክብ ምስ ዝተፈላለያ ማሕበራት
ኣባል ሓንቲ ማሕበር ክትከውን እንተደሊኻ: ከምኡ'ውን ማሕበር ክትተክል ወይ ንማሕበርካ ዝኸውን ገንዘብ ክትሓትት እንተ ደሊኻ፡ ምስ ኮምዩንካ ርክብ ክትገብር ትኽእል ኢኻ። ኣብቲ ኮምዩን፡ ንኣብነት 'ክፍሊ ምምሕዳር ትርፊ ግዜ (fritidsförvaltningen)' ዝብሃል ክፍሊ፡ ነታ ማሕበር ክሕግዛ ይኽእል'ዩ።
ማሕበራት ስደተኛታት
ማሕበራት ስደተኛታት (Invandrarförening)፡ ነቶም ካብ ሓደ ከባቢ ናይ ዓለምና ዝመጹ፡ ኣብዛ ሃገር'ዚኣ ዝነብሩ ዘለዉ ሰባት፡ ኣብዛ ሓዳስ ሃገር፡ ነንሓድሕዶም ንኽራኸቡ ኣብ ምሕጋዝ ዝነጥፋ ማሕበራት'የን። ማሕበራት ስደተኛታት፡ ሓደስቲ ስደተኛታት፡ ብዛዕባ ሕብረተሰብ ሽወደን ንኽርድኡ ክሕግዛኦም ይኽእላ እየን።
ማሕበራት ባህሊ፡
ሓደ ማሕበር ባህሊ፡ ኣባላቱ ኣብ ሓደ ፍሉይ ዓይነት ሳዕስዒት: ትያትርን ሙዚቃን ዝግደሱ ክኾኑ ይኽእሉ'ዮም። ሓደ ዓይነት ናይ ዓሌትን ባህልን ድሕረ ባይታ ዘሎዎም ሰባት ዘታኣኻኽብ ማሕበር'ውን ክኸውን ይኽእል'ዩ።
መኽሰብ ኣልቦ ማሕበራት (Ideella organisationer)
መኽሰብ ኣልቦ ማሕበራት፡ ንማሕበረሰብ ከማዕብላን ክቕይራን ይፍትና።
መኽሰብ ኣልቦ ማሕበራት፡ ስሕት ኢለን 'ወለንታውያን ውድባት' ወይ 'ዘይመንግስታውያን ውድባት፡ ማለት NGOs' ተባሂለን'ውን ይፍለጣ'የን። ሓያለ ካብ'ዘን ውድባት'ዚኣተን፡ ኣብ ሽወደን፡ ኣብ ብዙሕ ቦታታት ይሰርሓ። ገለ ካብኣተን፡ ኣብ ወጻኢ ሃገር'ውን ይርከባ'የን።
ካብ'ተን ኣብ ሽወደን ዝርከባ መኽሰብ ኣልቦ ማሕበራት፡ ውሑዳት ንምጥቃስ፡-
ማሕበር ቀይሕ መስቀል'፡ ኣብ መላእ ዓለም ዝርከብ ዓለም ለኻዊ ውድብ ኮይኑ፡ ኣብ ገለ ኣጋጣሚ፡ 'ማሕበር ቀይሕ ፍርቂ-ወርሒ፡ ማለት ሮዳ ሃልቭሞነን' ተባሂሉ ይፍለጥ። ማሕበር ቀይሕ መስቀል፡ ነቶም ብምኽንያት ውግእ፡ ግጭት ወይ ሓደጋ ዝተበታተኑ ቤተሰባት ኣብ ምርኻብ ይታሓጋገዝ'ዩ።
ማሕበር ቀይሕ መስቀል፡ ኣብ ዝተፈላለየ ኮምዩናት፡ ብናቱ ኣገባብ ይሰርሕ። ኣብ ገለ ገለ ኮምዩናት፡ ኣብ ዕዮ ገዛ ናይ ትምህርቲ ይሕግዝ። ንሓደስቲ መጻእቲ ኣብ ዝተፈላለየ ንጥፈታት ይታሓጋገዞም። ናይ ሽወደን ቀዪሕ መስቀል፡ ኣብ ብዙሕ ኮምዩናት፡ ናብ'ቶም ኣብ ውግእ ዝተጎድኡን ዝተገፍዑን ዝዓለመ ማእከል ኣሎዎ።
ሕጻናት-ኣድሕን (Rädda barnen)፡ ኣብ ሽወደንን ኣብ ካልኦት ሃገራትን፡ ንመሰል ሕጻናት ዝሰርሕ ዓለም ለኻዊ ውድብ'ዩ።
ኮ.ኤፍ.ኡ.ኤም (KFUM) ክፋል ዓለምለኻዊ ውድብ YWCA/YMCA እዩ። ንሓደስቲ መጻእቲ መንእሰያት ዝኾኑ ንጥፈታት ድማ ኣሎዎ። መንእሰያት ምስ ሓደ ዝመርሖም ኮይኖም ናብ ሲነማን ትያትርን ክኸዱ፡ ወይ ገለ ዓይነታት ስፖርት ክፍትኑ ይራኸቡ።
IM, ማለት፡ 'ኣህጉራዊ ውድብ ውልቀ-ሓጋዚ-ደቂ-ሰባት' ኮይኑ ኣብ ሽወደን'ውን ይሰርሕ እዩ። ንሱ ኣብቲ ኣብ ሕብረተሰብ ዝህሉ ናይ ምትሕውዋስን ምስታፍን ተግባራት ይነጥፍ።
ስእሊ፡ ዮነር
ፖለቲካውያን ማሕበራት
ብፖለቲካ ትግደስ እንተዄንካ፡ ኣባል ሓንቲ ፖለቲካዊት ሰልፊ ወይ ፖለቲካዊት ውድብ ክትከውን ትኽእል ኢኻ። ኣብ'ተን ዝበዝሓ ፖለቲካውያን ሰልፍታት፡ ነባጽሕን ንመንእሰያትን ዝሰርሓ ጒጅለታት ኣለዋ።
ካልኦት ማሕበራት
ኣገደስቲ ክኾና ዝኽእላ፡ ካልኦት ብዙሓት ማሕበራት ኣሎዋ። ንኣብነት፡ ማሕበራት ኣከባብን እንስሳታትን፡ ማሕበራት ሓልዮት ኣከባቢ (miljöföreningar) ወይ ከኣ ሃይማኖታውያን ማሕበራት ዝኣመሰላ ኣሎዋ። ናይ ጡረተኛታት (pensionärsföreningar) ማሕበራት ኮይነን፡ ምስ ተገዳስነትን ዝንባለን ኣረጋውያን ዝሰርሓ ማሕበራት'ውን ኣሎዋ።
ህዝባውያን ምንቅስቓሳት (Folkrörelserna) - ልሙዳት ተግባራት ኣብ ሽወደን፡
ህዝባዊ ምንቅስቓስ ዝብሃል፡ ብዕብይ ዝበለ ጉጅለ ሰባት ዝቖመ፡ ንሓደ ዕላማ: ንኣብነት ጸረ መስተ ወይ ሓልዮት ኣከባቢ ክሰርሕ ከሎ'ዩ። ህዝባውያን ምንቅስቓሳት ኣብ ሽወደን፡ ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዞም ክነጥፉ ዝጸንሑ'ዮም። ህዝባዊ ምንቅስቓስ፡ ዝበዝሕ እዋን ኣብ ዝተፈላለየ ኩርናዓት ሃገር ዝርከብ ውድብ'ዩ። ህዝባውያን ምንቅስቓሳት፡ ኣብ 19 ክፍለ ዘመንን ኣብ መጀመርታ 20 ክፍለ ዘመንን ኣዝዮም ኣገደስቲ ነይሮም። ሽዑ፡ ብዙሓት ህዝባውያን ምንቅስቓሳት፡ ንሰብኣውያን መሰላትን ንዝያዳ ደሞክራስያዊ ሕብረተሰብን ይቃለሱ ነይሮም።
ምንቅስቓስ ጸረ-መስተ (nykterhetsrörelsen): ምንቅስቓስ ናጻ ኣብያተ ክርስትያንን (frikyrkorörelsen) ምንቅስቓስ ሰራሕተኛታትን፡ (arbetarrörelsen) እቶም ዝዓበዩ ህዝባውያን ምንቅስቓሳት'ዮም ነይሮም። ምንቅስቓስ ጸረ-መስተ፡ እቲ ፈለማ ዝተተኽለ ምንቅስቓስ'ዩ ነይሩ። እዚ ምንቅስቓስ'ዚ፡ ሰብ ዝሰትዮ መስተ ክንኪ ይጽዕር ነይሩ። ምንቅስቓስ ናጻ ኣብያተ ክርስትያን፡ ክርስትያናዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ'ዩ። ቀዲሙ፡ ኩሉ ሰብ ናይ ምምራጽ መሰል ክህሉዎ ዝተቓለሰ ምንቅስቓስ'ዩ። ብዙሓት ህዝባውያን ምንቅስቓሳት፡ ኩሉ ሰብ ክማሃርን ዕድል ትምህርቲ ክረክብን ጽዒረን። ኣብዚ እዋን'ዚ፡ ብዙሓት ህዝባውያን ምንቅስቓሳት ኣብ ፖለቲካዊ ሕቶታት ይነጥፋ። ኣብዚ ግዜ'ዚ፡ ከም መንግስታውያን ትካላት ኮይነን ዝሰርሓ ህዝባውያን ምንቅስቓሳት'ውን ኣሎዋ። ንኣብነት ውሕስነት ሸቕለት-ኣልቦነት፡ ማለት ኣ-ካሳ (a-kassan)። ብሓደ ሓቢርካ ንለውጢ ናይ ምስራሕ ልምዲ፡ ኣብ ሕብረተሰብ ሽወደን፡ ገና ህያው ኣሎ። ሎሚ'ውን፡ ብዙሓት ማሕበራት፡ በዚ ኣገባብ'ዚ እየን ዝሰርሓ ዘለዋ።
ህዝባዊ ትምህርቲ (Folkbildning)
ህዝባዊ ትምህርቲ ማለት፡ ኣባጽሕ፡ ሓፈሻዊ ትምህርቲ ዝቐስሙሉ መደብ እዩ። ኩሉ'ቲ ኣብ ፈደረሽን ትምህርትን: ኣብ ህዝባውያን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን ዝውሃብ ትምህርቲ፡ 'ህዝባዊ ትምህርቲ' ተባሂሉ ይጽዋዕ። ህዝባዊ ትምህርቲ፡ ኣብ ሽወደን ካብ ዝዓቢ፡ ልዕሊ100 ዓመታት ኣቢሉ ገይሩ፡ ክሳዕ ሕጂ'ውን ሓያል ምንቅስቓስ ኮይኑ ይቕጽል ኣሎ። ዜጋታት ሽወደን፡ ብህዝባዊ ትምህርቲ ተሓጊዞም: ኣብ ምህናጽ ደሞክራሲያዊ ሕብረትሰብ ንጡፋትን ተሳተፍትን ክኾኑ ዘኽእሎም ፍልጠት ይቐስሙ።
ፈደረሽን ትምህርቲ (Studieförbund)
ፈደረሽን ትምህርቲ፡ ነባጽሕ ትምህርቲ ዘዳሉ ውድብ'ዩ። ክበብ መጽናዕቲ (studiecirkel) ባህላዊ ፕሮግራምን (kulturprogram) ካልእ ትምህርትን ነባጽሕ ዘዳልዋ ሓያለ ፈደረሽናት ትምህርቲ ኣሎዋ። ክበብ መጽናዕቲ፡ ማለት ከም ስነ ጥበብ: ሙዚቃ: ቋንቋን ባህልን ብሓደ ኮይኖም ዘጽንዑ ጒጅለ ሰባት ማለት'ዩ። ኣበኤፍ (ABF): መድቦርያርስኩላን (Medborgarskolan): ፎልክኡኒቨርሺተት (Folkuniversitetet)፡ ማሕበር መጽናዕቲ ኣባጽሕ(Studieförbundet Vuxenskolan) ዝኣመሰላ፡ ገለ ካብ ፈደረሽናት ትምህርቲ እየን። እዘን ፈደረሽናት ትምህርቲ'ዚኣተን: ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት፡ ኣስታት 300 000 ዝኾና ክበባት መጽናዕቲ የዳልዋ። ልዕሊ ክልተ ሚልዮን ተሳተፍቲ ድማ ኣሎዉወን።
ሓበሬታ ስደተኛታትን (Flyktingguide) ካልእ ተመሳሳሊ ኣገልግሎትን፡
ብዙሓት ኮምዩናትን ወለንታውያን ውድባትን፡ ሓደስቲ ንዝመጹ ስደተኛታትን ወጻእተኛታትን፡ ምስ ሽወደናውያን ናይ ርክባት መስመር ከጥርዩ ኣብ ምሕጋዝ ይነጥፋ። ዕላማ ናይዚ ኸኣ: ሽወደናውያንን ስደተኛታትን ኣብ ትርፊ ግዜኦም ተራኺቦም ክላለዩን ሕድሕድ ተመኲሮ ክለዋወጡን ዝዓለመ'ዩ። እዚ መደብ'ዚ፡ ዝተፈላለዩ ንጥፈታት ብምስራዕ፡ ንኣብነት፡ ቦውሊን፡ ስፖርታዊ ኣጋጣሚታት፡ ቤተመዘክርን ካልእ ኣገደስቲ ቦታታት ብምብጻሕን ክፍጸም ይኽእል። ኣብ እትነብሩሉ ከባቢ፡ እንታይ ዓይነት ንጥፈታት ወይ መደባት ክህሉ ከም ዝኽእል ንምፍላጥ ንምምሕዳር ኮምዩንኩም ተወከሱ።
ስእሊ፡ ዮነር
ትርፊ ግዜ ንቖልዑን መንእሰያትን፡
መዘናግዒ ማእከላት (Fritidsgårdar)፡
ኣብ ኮምዩናት፡ ነቶም ካብ 12-16 ዓመት ዝዕድመኦም መንእሰያት ዘገልግላ መዘናግዒ ማእከላት ኣሎዋ። ዕብይ ንዝበሉ መንእሰያት ተባሂሎም ዝተዳለዉ መዘናግዒ ማእከላት'ውን ክህልዉ ይኽእሉ'ዮም። ኣብ'ዞም መዘናግዒ ማእከላት'ዚኣቶም፡ እቶም መንእሰያት፡ ፊልም ክርእዩን ምስ ኣዕሩኽቶም/መሓዙቶም ክራኸቡን ይኽእሉ። ኣብ ገለ ገለ እዋናት፡ እዘን ማእከላት'ዚኣተን፡ ነቶም መንእሰያት፡ ትምህርቲ ሳዕስዒት፡ ተዋስኦን ፎቶግራፍን የዳልዋ። ኣብ እትነብሩሉ ከባቢ እንታይ ዓይነት ንጥፈታት ወይ መደባት ክህሉ ከም ዝኽእል ንምፍላጥ፡ ንኮምዩንኩም ተወከሱ። ወይ ከኣ፡ ኣብ ናይቲ ኮምዩን መርበብ ሓበሬታ ኣቲኹም ኣንብቡ።
ንመንእሰያት ዝግበሩ ጻዕርታት
ብዘይካ መዘናግዒ ማእከላት፡ ብዙሓት ኮምዩናት፡ ንመንእሰያት ንምሕጋዝ ፍሉይ ተበግሶታት ይወስዳ እየን። ንኣብነት ማእከል መንእሰያት ወይ ካልእ መእሰያት ዝራኸቡሉ መኣዲታት እናረኣኻ፡ ዝተፈላለየ ፕሮጀክትታት ወይ ጒጅለታት ምድላው ከጠቓልል ይኽእል። ኣብ እትነብሩሉ ከባቢ፡ እንታይ ዓይነት ንጥፈታት ወይ መደባት ክህሉ ከም ዝኽእል ንኮምዩንኩም ክትውከሱ ወይ ኣብ ናይቲ ኮምዩን መርበብ ሓበሬታ ኣቲኹም ከተንብቡ ትኽእሉ።
ስእሊ፡ ዮነር
ማሕበራት ስፖርት
ማሕበራት ስፖርት (Idrottsföreningar)፡ ንብዙሓት ኣብ ሽወደን ዘለዉ ቆልዑን መንእሰያትን ኣገደስቲ ማእከላት እየን። ኣብ'ዘን ማእከላት'ዚኣተን፡ ኣብ ዝተፈላለየ ስፖርታዊ ንጥፈታት ክትሳተፉ ትኽእሉ። ንኣብነት ከም ኲዕሶ እግሪ፡ ምግላብ ፈረስን ምሕምባስን የጠቓልል። መጽናዕቲ ከም ዝሕብሮ: ስፖርታዊ ንጥፈት ዘዘውትሩ መንእሰያት ካብ'ቶም ዘየዘውትሩ ዝበለጸ ኩነተ ጥዕና ኣሎዎም።


text:
ቅዱስነቶም በቲ ዝነበሮም መርሓ ፍጻሜ መሰረት ቶክዮ ኣብ ዝርከብ ኣብ መንበረ ጥበብ ሶፊያ ተረኺቦም፡ ናይቲ መንበረ ጥበብ መለለዪ ሰብኣውነትን ክርስቲያናውነትን ዓለም ለኻውነትን ዝብል ምዃኑ ዘመላኽት ሰፊሕን ጥልቅን መደረ ከምዘስምዑ ልኡኽ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ረዲዮ ኣመደዮ ሎሞናኰ ሓቢሮም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
እቲ መንበረ ጥበብ ካብ ርሑቕ ዘመናት ዝተበገሰ እውን እንተነበረ ምሉእ ብምሉእ ከም መንበረ ጥበብ ኣብ 1913 ዓ.ም. ብሓልዮት ር.ሊ.ጳ. ፒዮስ ዓስራይ፡ 8 ጨንፈር መጽናዕትን 18 ዝተፈላለይ ዓይነት ትምህርትን ሒዙ ቆይሙን ኣብ ዓመት ካብ ሃገረ ጃፓን ወጻኢ ዝመጹ ሓደ ሺሕ ተመሃሮ እውን ዝቕበል ከምዝዀነ ዝሓበሩ ሎሞናኰ ኣስዒቦም፡
ክንየው ስራትን ስሉጥነትን
ማሕበረ ክርስቲያን ኣብ ጃፓን ውሁድ ክፍሊ ሕብረተሰብ እውን እንተዀነ ብዙሓት ናይ እምነት መሰካኽር ናይ ደም ሰማዕትነት ዝተቐብሉላ ሃገር እያ፡ ብዙሓት ሰማዕታት እምነት ዘወፈየት ሃገር እያ፡ ስርዓትን ስሉጥነት ዝብል ናይ ሕዝቢ ጃፓን መለለዪ እውን እንተዀነ ክንየው እዚ መለለዪ’ዚ ዝኸይድ ካልእ ሰብኣውነትን ርህራሀን ምሕረትን ዝዓሰሎ ሕብረተሰብ ምሕናጽ ዝብል ጥልቂ ድላይ እውን የንጸባርቕ፡ ኣብዚ ተወዳዳርነትን ዕደ ጥበባውነትን ዝብል ምስረቓ ዝረኣየሉ ሕብረተሰብ ናይ ትምህርትን ስነ ምርምርን ማእከላት ናይ ገዛእ ርእሰን ናጽነትን ሉኣላውነትን ዘለወን ክዀና ይግባእ፡ ስነ ምርምራዊ ሕንጸት ዝፍጸመሉ ጥራሕ ዘይኰነ ብሉጽን ብተስፋ ኣዚዩ ሃብታም ዝዀነ መጻኢ ዘለዎ ሕብረተሰብ ዝሓንጽ እውን እዩ ክኸውን ዘለዎ ከምዝበሉ ሓቢሮም።
ዝበለጸ ምሕራይ
ካልእ ቅዱስነቶም ዝተንከፍዎ ኣርእስቲ፡ ዛዕባ ምክንኻን ናይ ሓባር ቤትና ዝብል ክኸውን እንከሎ፡ ብመንፈስ በቲ ይሴባሕ ብዝብል ኣርእስቲ ዝደረስዎ ዓዋዲ መልእኽቶም፥ ፍጥረት ምኽባር እቲ ሓደ ናይ ምስራቕ ከባቢ ዓለምን ሕዝብን መለለዪ እዩ፡ ቢሎም እቲ መንበረ ጥበብ ካብ ዝቐውም ኣትሒዙ ዓለም ሓቆፋዊ መልክዕ ዘለዎን ንመንእሰይ ጃፓን ብሉጽነት ንምልጋስ ኣብ ዝብል ረቛሒ ዝሓብሩ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝመጹ መምሃራን ዝርከብሉ እዩ።
መንእሰያት
ናይ ዓለምን ናይ ቤተ ክርስቲያንን መጻኢ ሓድሽ ወለዶ እዩ፡
እዚ መንበረ ጥበብ ብዅለንተናኡ ኣብ መንእሰያት ዘተኵር እዩ፡ ሰለዚህ መንእሰይ ተቐበልቲ ሕንጸት ጥራሕ ዘይኰኑ ንኣኣቶም ሓሳብ ብምልጋስን ኣማዕድዎኦምን ትጽቢታቶም ንመጻኢ ዘለዎም ተስፋታቶምን ብምክፋል ናይቲ መደብ ሕንጸት ተዋሳእቲ ዝዀነሉ እውን እዩ፡ ሰለዚህ እዚ መንበረ ጥበብ ኣብዚ ኣገባብ እዚ ኣብነታዊ እዩ
ምስ ድኻታት ብሓባር ምጉዓዝ
ኣብዚ ነጻልን ከም ጓሓፍ ዝድርብን ሰብ ከም ውዳቕ ዝርእይ ባህሊ ኣብ ዘሰፍሓሉ ዘሎ እዋን
እቶም ዝተሓረጉን ዝተነጸሉን ናይቲ መደብ ሕንጸት ተዋሳእትን ተቐበልንት ክዀኑ ብምግባር ኣብ እዋናዊ ዓለም ዝሰፍሕ ዘሎ ሰብ ከም ውዳቕ ዝሓስብ ጓሓፋይ ባህሊ ዝፈጥሮ ምብትታኽን ምርሕሓቕን ምእላይ፡ ብሉጽ ትምህርቲ ንውሑዳት ኣብ ዝዀነሉ እዋን መንበረ ጥበብ ናይ ፍትሕን ናይ ሓባር ጥቕምን መጋበርያ ከምዝዀነ ብምስትውዓል ኵሉ ንኽምዕብልን ንኸማዕብልን ዝብል ኣገልግሎት ዝፍጸመሉ ክኸውን ኣለዎ፡ ድኻታት ኣይትረስዑ ዝብል ናይ ጴጥሮስን ጳውሎስን ቃለ ምዕዳን ሎሚ እውን ክቡር እዩ፡ ስለዚህ እዚ ቃለ ምዕዳን’ዚ ዝንበረሉ ይዅን።
ቢሎም ነቶም መንእሰያት ተመሃሮን መምሃራንን ንመላእ ናይቲ መንበረ ጥበብ ሰራሕተይናታትን መለኰታዊ ጥበብ ድለዩን ኣስፍሑን፡ ንናይ እዋንና ሕብረተሰብ ሓሴትን ተስፋን ኣቕርቡን ቢሎም ብሕዝብን ብመንግስትን ብካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ጃፓን ዝገበረሎም ኣቀባብላን ዝቐረበሎም እንገዳን በዚ ኣጋጣሚ’ዚ እውን ብልቢ አመስግን ከምዝበሉ ሎሞናኰ ሓቢሮም።


text:
ቅድሚ ዲቁና ምቅባለይ ዝነበረ ሕይወት ወዲ ቐሺ ኢየ፡ ወዲ ሊቀ ሊቃውንት። ኣቦይ ዕድመ ልክዑ ቃለ እግዚአብሔር ክምህር’ዩ ግዜኡ ኣሕሊፍዎ። ወዲ ሰብ ክልተ ምርጫ ኣለዎ ፡እቲ ሓደ ንፈጣሪኡ እናመሰለ ዘወዲ ናይ ሰማይ ርስቲ ዘይበሊ ምዉራስ፣ እቲ ሓደ ከኣ ነቲ ገዛኢ እከይ ዝኾነ ድያብሎስ ምግልጋል እዩ። በቲ ሁዱእ ቃሉ ደቀይ ሓደራኹም ነቲ ካባኹም ረብሓ ምስ ደለበ ኣብ […]
ኣብ መንፈሳዊ ሕይወተይ ቃል ኣምላኽ ክመሃር፡ መዝሙር ክሰምዕ ፍሉይ ባህታ ይፍጠረለይ ኴኖዚ ግና ነቲ ዘተመሃርክዎ ከስተማቅሮን ከስተንትኖን ተለኽ ክብል ከለኹ ብቃላት ክገልጾ ዘይክእል መንፈሳዊ ፍቅሪ ኣብ ልበይ ፈኸም ይብል።ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ ኣንጊሀ ተንሲአ “እንተዘይ ረዲእኻኒ ንበይነይ’የ ኣማንኤል ጐይታይ “ ትብል መዝሙር ወሊዓ ፡ ጮቕጮቕ ዝብል ድምጺ ጨራሩ እና ሰማዕኩ ናይ ወጋሕታ ብርሃን ጸሓይ የስተማቅረሉ […]
" እቲ ንህድኣት ዘፍቅር ንኣምላኽ ቀረባ'ዩ ንሱ ምስ ኣምላኹ ብምስጢር ይራኸብ ኣምላኽ ከኣ ንልቡ የብርሃሉ። ክርስቶስ ንጴላጦስ ብህደኣት ኣሕፈሮ ደቂ ሰባት ምስ ዝህደኡ ንትዕቢት ጃህራን ብቀሊሉ ይስዕርዎ"(የሐንስ ኣፈወርቅ) ትብል ጥቕሲ እናኣንበበት ኣብ መዓሙቅ ሓሳባት ተዋሕጠት ። ብፍላይ ምስ ሳሚ ዘለዋ ርክብ ብሽፋን ርእሰ መትላል ከይከደነት ብቅንዕና ምስ ነብሳ ክትላዘብ ጀመረት። ክሳብ መዓስ ንነብሰይ ዘታልላ ሎሚ […]
ቤዛዊት 16 ክፋል ቤዛ ኣብ ገዛ ኮይና መዝሙር ክትላምድ ድሕሪ ምጽናሕ ፡ እንታይ ዓይነት መዝሙር ንድራማ ከም ትመርጽ ስለ ዝጸገማ ኣብ መዝሙር ምምራጽ ክሕግዛ ናብ ሳሚ ደወለት እሞ ሳሚ ትቅብል ኣቢሉ ቤዛ ሥራሕ ጽዒቅኒ ስለ ዘሎ ናይ ምሽት ወይ ከኣ ጽባሕ ክድውል’የ ብምባል ይዓጽዋ።ቤዛ መልሲ ናይ ሳሚ ባህ ኣይበላን ።ሳሚ ዋላ’ኳ መዓልታዊ ኣይድዉለላ እቲ ዘልመዳ […]
ቤዛ ኤንተርነት ክትጥቀም ናብ ናኩላቢ ዝርከብ እንዳ ኢንተርነት ከደት። ፈይስቡክ ምስ ከፈተት 8 መልእኽትታት ጸንሐ። ነቲ መልእኽቲ ሓደ ብሓደ ከተንብብ ምስ ጸንሐት ናይ ሳሚ ስፍሕ ዘበለ መልእኽቲ ትሕዝቶ ከም ዘለዎ ተረዲኣ ኣብ መወዳእታ ከተንብቦ ናብቲ ካልእ መልእኽትታት ሰገረት። ነቶም መልእኽታት ዝሰደዱላ ሰባት መልሲ ድሕሪ ምሃባ ኣብ መዋዳእታ ናብ ናይ ሳሚ መልእኽቲ ተመልሰት። “ሰላም ቤዛ ሓፍተይ። […]
ቤዛ ኣብ ገዝኣ ኮይና በይና መንፈሳዊ ድራማ ክትለማመድ ድሕሪ ምጽናሕ ክትዕርፍ ኣብ ዱካ ተኾርምያ ኮፍ በለት። ማዕረ ክንደይ ነቲ ዝተዋህባ ገጸ ባህራያት ከም ዝሸምደደቶ ንምርግጋጽ ነታ ናይ ድራማ ጥራዝ ገናጺላ ከትንብቦ ጀመረት። ነታ ድራማ ባዕላ ስለ ዝጸሓፈታ ነቶም ባዕላ ዝወቐሮቶም ቃላት ቀልጢፋ ኣብ ሓንጎላ ከተስፍሮም ግዜ ኣይወሰደላን። ኣብ ድሕሪት ናይቲ ጥራዛ ናይ ሳሚ ጽሕፈት ምስ […]
ሳሚ: ብዝዓባ ኩነታት ጁባ( ርእሲ ከተማ ናይ ደቡብ ሱዳን) ጽጹይ ሓበሬታ ንምርካብ ካብ ጁባ ዝመጹ ነጋዶ እናተወከሰን እናሐተተን ሓበሬታ ኣብ ምእካብ ተጸሚዱ ቀንዩ። ከተማ ካምፓላ ቀንዲ ሕመረት ዕዳጋ ናይ ጁባ ኢያ። ነጋዶ ካብን ናብትን ንብረት ከጓዓዕዙ በቀጻሊ ኣብቲ ዑሙር ዕዳጋ ማእከል ከተማ ካምፓላ ትዕዘብ። ሳሚ፡ ካብቶም ብቐረባ ዝፈልጦም ነጋዶ ዝኣክል ሓበሬታ ሰነቀ። ከባቢ ሰዓተ ኣርባዕተ […]
ቤዛ ኩነታት ሳሚ ኣሻቂልዋ ኣይቀሰነትን ድቃስ ዘይብላ ሓደራት። ሳሚ ንጽባሒቱ ንግሆ ጸሎት ኪዳን ከብጽሕ ከም ወትሩ ኣብ ቤተ-ክርስቲያን ስለ ዘይመጸ ንሻቅሎታ ዝያዳ ሓይሊ ወሰኸሉ። ከም ቆጸርኦም መሰረት ኣንጊሁ ኣብ ገዛ ኣንዳ ቤዛ ክመጽእ እኳ ተሰማሚዖም እንተነበሩ ግና ኣይከም ዝመደበቶን። ጸሎት ነግህ ድሕሪ ምፍጻሙ ቤዛ ንማማ ኣብርሀት ምስ ሳሚ ቆጸራ ስለ ዘለዋ ክትረኽቦ ክትከይድ መዃና ሓቢራ […]
ዲ.ክብሮም "እንታይ ደኣ ኣሽኪዕካና ምሳ ማማ ኣብረሀት ኣለኹ እናበልካ ካን በቃ ምስ ቤዛ ትዛወር ኣለኻ። ክገርመካ ኣነ እኳ ጠርጢረካ ኔይረ። ግና ሓዲኡ ዘይተፍሉጡና ኢኹም እዚ ምቅርራብኩም ምዓልቦ ዘይትገብሩሉ። ንስኹም መዓረፈኩም ንሕና ከኣ ካብ ሕሜታ ምተኣለና። ስለዚ በጃኹም ሒዲኡ ግበሩ እሞ ንሕና ንሕጎስ ንስኹም ከኣ ትቀስኑ"። ሳሚ "ዲያቆነይ ምስ ሓፍትኻ’ዶ ክትምርዖ ትኽእል ኢኻ፧ ግዜ እንተ ኣለካ […]
ሳሚ ናይ ዲቁና ማዕርግ ካብ ኣቡነ ማርቆስ ተቀበለ። ቤዛ "ናይ ዲቁና ማዕረግ ምስ ተቀበልካ መንፈሳዊ ማዕረግካ ንምኽባር ሻሂ ከስትየካ" ኢላ መብጽዓ ኣትየትሉ ሰለ ዘነበረት ቤዛ ንሳሚ ናብቲ ኣብ ጋርደን ሲቲ ዝርከብ ዝበለጸ እንዳ ሙቁር ሕብስቲ ወሰደቶ። ሳሚ ዓይኒ መድሪ ክጥቀም ሰለ ዝደለየ ቤዛ ደስ ዝበለኪ ንኽልቴና ኣዚዚ ኢልዋ ሽንት ቤት ከደ፡ እታ ሒዝዋ ዘነበረ […]
- 1
- 2


text:
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣቆፃፅራ ፈረንጂ ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ካብ ዝተሰደዱ ዜጋታት እቶም 18 ሚእታዊ ናብ ኢትዮጵያ ምእታዎም ምምሕዳር ስደተኛታትን ተመለስቲ ስዱዳትን ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።መንግስቲ ንኹሎም ስደተኛታት ብማዕረ እናተኣናገደ ኣድላዪ ሓገዝ ይህብ ኣሎ እንተበለ’ውን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከቡ ተወካሊ ስደተኛታት ክልቲአን ሱዳናት ግን መንግስቲ ኢትዮጵያ ናብ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ዘዘንበለ እዩ ኢሎም።
ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ዝመፁ ስደተኛታት ብዝተፈላለዩ ኣገባባት ንባህሎም ኣብ ዘንፀባረቕሉ ናይ ኣዲስ ኣበባ በዓል ስደተኛታት ዓለም ዝተፈላለዩ ኣካላት ተረኺቦም ነይሮም።
ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ብምውካል ኣብቲ ስነስርዓት መደረ ዘስምዑ ናይ ስደተኛታትን ተመለስቲ ስደተኛታትን ምምሕዳር ምኽትል ዳይረክተር ኣቶ ኣያሌው ኣወቀ ኢትዮጵያ ኣብ 18 ማእኸላት መዕቖቢ ስደተኛታት ናብ 350 ሽሕ ንዝፅግዑ ስደተኛታት እናተኣናገደት ምዃና ሓቢሮም።
ብሓፈሻ ኣብ 2011 ኣ/ፈ ኣብ ዓለም ዝተመዝገበ ቁፅሪ ስደተኛታት 800 ሽሕ ነይሩ ዝበሉ ንሶም ልዕሊ 140 ሽሕ ስደተኛታት ናብ ኢትዮጵያ ኣትዮም ኣለው ኢሎም።ኣስዒቦም ‘’እዚ ማለት ድማ ኢትዮጵያ 18 ሚእታዊ ተቐቢላ’ላ ማለት እዩ።እዚ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ብዙሕ እዩ።’’
ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪካ ዝመፁ ስደተኛታት ኩሎም ብማዕረ ከምዘይርአዩ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ወኪል ክልቲአን ሱዳናዊያን ስደተኛታት ዝኾኑ ኣብዱል ባሪ ኣባክራቢ ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ሪኢቶ ሓቢሮም።
ንኣብነት ኢሎም እቶም ተወካሊ ናብ ሳልሳይ ሃገር ንምኻድ ዝበለፀ ዕድል ዝረኽቡ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ምዃኖም ብፍላይ ዕድል ትምህርቲ ዝምልከት ድማ መንግስቲ ኢትዮጵያ ናብ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ዘዘንበለን እዩ ኢሎም።
ኣቶ ኣያሌው ኣወቀ ግን መንግስቲ ኢትዮጵያ ንኩሎም ስደተርኛታት ብማዕረ ከምዝሪኦምን ነገር ግን ኤርትራዊያን ስደተኛታት ካብ ካልኦት ፍልይ ዘብሎም መብዛሒቶም መናእሰይ፡ካብ ከተማ ዝመፁ፡ኣብ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ገሊኦም ድማ ኣብ ዩኒቨርስቲ ዝበፅሑ ዝርከቡዎም ምዃኖም ምርዳእ ኣድላዪ እዩ ኢሎም።ናብ ሳልሳይ ሃገር ምስፋር ብዝምልከት ወሳኒ መንግስቲ ኢትዮጵያ ከይኮነስ እቲ ዕቑባ ዝህብ ሃገር እዩ እውን ኢሎም ብምውሳኽ።


text:
ቃል መሪር ሓዘን
ብጻይና ግርማይ ሰመረ (ወዲ ዓላዊ) ብዝወረዶ ሕማም ክእለ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ብዓርቢ ዕለት 5 ሰነ 2020 ካብዛ ዓለምና ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት/ ጀርመን ዓሪፉ፣ ብሰሉስ ዕለት 16/06/2020 ከኣ ብጾቱን ፈተውቱን ኣብ ዝተረኽብሉ ሓመድ ኣዳም ለቢሱ።
ግርማይ ዓላዊ ኣቦ ሓሙሽተ ኢዩ። ሓደ ካብኣቶም ኣብ ኤርትራ ዝተወልደ ዝነብር ኮይኑ፣ እቶም ዝተረፉ ኣርባዕተ ግን ኣብ ኤውሮጳ ዝነብሩ እዮም።
ብጻይ ወዲ ዓላዊ ኣብ መፋርቕ ሰብዓታት ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ተሰሊፉ ሃገራዊ ግቡኡ ፈጸመ። ከም ብዙሓት ተጋደልቲ ተሓኤ ናብ ጀርመን ተሰደደ። ወዲ ዓላዊ ኣብ መትከሉ ጽኑዕን ኣፍቃሪ ህዝቡን ሃገሩን ኣብ ርእሲ ምንባሩ፣ ምቕሉልን ተዋዛይን ነበረ።
ብስም ኣባላት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ዞባ ኤውሮጳ ብሞት ክቡር ብጻይና ዝተሰመዓንና ሓዘን ንገልጽ። ንስደራ ቤቱን፣ ብጾቱን ፈተውቱን ጽንዓት ይሃብ ብምባል ንመዋቲ መንግስተ ሰማያት የዋርሶ።
ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ - ዞባ ኤውሮጳ
20/06/2020Hits: 491


text:
ዕለት 6 ጥሪ 2020 ዓ.ም. ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ናይ ዓለም ሓቆፍ ንግዳዊ ምርእቲ ማሕበር ዓውደ ጉባኤ ተጋባእያን ተቐቢሎም፡ “ንስኻትኵም ብእተነቓቕሕዎ ተበግሶታት ሓበን ዝስምዓኩም ክትዀኑ ትኽእሉ - እዚ ኸኣ ተበግሶታትኵም ኵሉ ንናይ ሓባር ጥቕን ንናይ ሓባር ኵለንተናዊ ምዕባለ ኣገልግሎት ምዃኑ ምስትውዓል ክህሉ ምስ ዝገብር እዩ ዝብል ሓሳብ ዘማእከለ መደረ ከምዘስምዑ ልኡኽ ጋዜጠይና ክፍሊ ዜና ቫቲካን ኣመደዮ ሎሞናኰ ሓቢሮም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ዓለም ሓቆፍን ከባብያውን ማዕዝናት ውሕሉል ምትእስሳር ዝህልዎ ናይ ባህልታት ጽባቔ ዘርእይ ምስ ዝኸውን እዩ ዝበሉ ቅዱስነቶም ኣብቲ ዓለም ለኻውን ከባብያውን ኣብ ዝብሉ ክልተ ቃላት ዘተኰረ መደረኦም፡ ናይ ንግድ ምርኢትን ንገዛእ ርእሱ ምርኢት ኣብ ናይ ከባቢ ኤኮኖምን ኣብ ዕዮ ንግድን እወታዊ ሳዕቤን ዘለዎ ጥራሕ ዘይኰነ፡ እቲ ኣብ ዝተፈላለያ ባህልታት ዘሎ ሃብታም ዝዀነ ብዙሕነትን ጽባቔን ናይ ከባቢ ስርዓተ ማሕድሮን እውን ዘርእይ ኣጋጣሚ እዩ፡ ብፍላይ ዓለም ሓቆፋዊ ናይ ንግድ ምርኢት፡ ንናይ ምርኻብ ባህሊ ምዕባለ ኣበርክቶ ዘለዎ ክኸውን ኣለዎ ከምዝበሉ ዝሓበሩ ሎሞናኰ ኣስዒቦም፥
ናይ ካባቢ ኤኮኖምን ሰብኣዊ ማሕድሮን
ከም መራሕቲ ናይ ምርኢታትን ናይ ዓበይቲ ናይ ንግድ ምርኢታት ማሕበራት፡ ኣብዚ ምርኻብኩም ከም ናይቲ ብኣዅም ዝጥርነፍ ማሕበር ሰብ ሙያተይናታት ጥራሕ ዘይኰነ ብእተሳልጥዎ ዕዮታትኵም ኣቢልኩም ዓለም ሓቆፍ ኤኮኖሚ ቅኑዕን ሰብኣውን ንኽኸውን ኣብርክቶኹም ንምልላይ እውን እዩ፡ ሓቛፍነትን ክንክን ናይ ሓባር ቤትናን ናይ ነፍሲ ወከፍ ሰብኣዊ ፍጥረትን ሕዝብታትን ኵለንተናዊ ሰብኣዊ ዕብየት ንምንቕቓሕ ዝብል ብኻልኣይ ደረጃ ዝሕደግ ስነ ምግባር ዘይኰነስ - ቁጠባዊ እቶት ንበይኑ መምዘኒ ዲል ከምዘይኰነ ዘመላኽት ኤኮኖሚ ንምሕናጽ እውን እዩ፥
ምርኢት ኣብ ምስንዳውን ምኽዋንን ዘለኵም ተመክሮ፡ ሓደ ምርኢት ዝሓቶም ረቛሒታት ብስኒት ክኸዱ እቶም ኣብቲ ምርኢት ዝዓዩ ድዮም ንትርኢት ዝቐርብ ንዋትን እቲ ናይ ምርኢት ዓውዲ ኰነ ኵሉ እቲ ዘድሊ ምዑዝ ክኸውን ከምዘለዎ ይምህረኩም፡ ብዓለም ሓቆፋውን ብከባብያውን ደረጃ ኣብ መዳይ ምርኢትን ናይ ንግድ ምርኢትን ዝለዓለ ምትሕብባር ምስ ዝህልው ኣብ መዳይ ኤኮኖሚ ኰነ ኣብ ሰብኣውነት እውን ዲል ክርከብ ዝድግፍ ኣኽእሎት ክምዕብል ይድርኽን፡ ናይ ዞባ ኤኮኖሚ ዝድግፍን ናይ ስራሕ ሓይሊ ክብ ዘብልን ንናይቲ ከባቢ ባህሊ ክብሪ ብምሃብን ዝራኸብ ክኸውን ይገብር፡ ሰብኣውን ከባቢያውን ማሕድሮ ብጥንቃቔ ንምኽባር ይሕግዝን ኣብ መወዳኣታ ዲልን ሕዳሴን ክህልው ይገብር፡ ከምዚ ምስ ዝኸውን እቲ ምርኢት ብዓለም ለኻዊ ኰነ ብከባቢያዊ ደረጃ እወታዊ ማሕታ ይህልዎን ማራኺ እውን ይኸውን
ከምዝበሉ ኣፍሊጦም።
ምርኢትን ናይ ንግድ ምርኢት ሰናይ ሰብኣዊ ርክብ ዝፈጥሩ ክዀኑ
ምርኢት ንምስንዳውን ንምኽዋኑን ብዙሕ ዘድክም እውን እንተዀነ ጸገም ዝፈጥር እውን ይዅን ክንየው እቲ ኵነት ምርኢት ሰናይ ሰብኣዊ ርክብ ንኽፍጠር ዝሕግዝ መርበብ ናይ ምዝርጋሕ ብቕዓት ይህልዎ፡
ንስኻትኩም ብእተነቓቕሕዎ ተበግሶታት ሓበን ዝስምዓኵም ክትዀኑ ትኽእሉ - እቲ ዝስምዓኵም ሓበን ተበግሶታትኵም ኩሉ ንናይ ሓባር ጥቕምን ንናይ ሓባር ኵለንተናዊ ምዕባለ ኣገልግሎት ምዃኑ ኣብ ዝብል ጽኑዕ ምስትውዓል እዩ፡
እንክብሉ ዘስምዕዎ መደረ ከምዘጠቓለሉ ዝሓበሩ ሎሞናኰ ኣተሃሒዞም፡ እቲ ዓለም ሓቆፍ ናይ ምርኢትን ናይ ንግድ ምርኢትን ማሕበር እቲ ኣብ ሮማ ክሳብ ዕለት 7 ለካቲት 2020 ዓ.ም. ዘካይዶ ዕለት 6 ለካቲት ዘበገሶ ዋዕላ፡ ንናይ ዓለም ሓቆፍ ኢንዳስሪታት ምርኢት ዓቢይ ኣገዳስነት ከምዘለዎን፡ ኣብ 2018 ዓ.ም. ኣብ ዝተኻየደ ምርኢት 4,5 ሚሊዮን ትካትላት ከምዝሳተፈን ልዕሊ 303 ሚሊዮን በጻሕቲ ከምዘአንገደን ዝፈጠሮ ኤኮኖሚያዊ ማሕታ 275 ሚሊያርድ ኤውሮ ከምእተገመተን ካብ ጠቕላላ ናይ ዓለም ምህርቲ እቶት 167,2 ሚሊያርድ ኤውሮ ዝሽፍን ምዃኑ ናይ ዓለም ሓቆፍ ናይ ምርኢትን ናይ ንግድ ምርኢትን ማሕበር ዘውጸኦ ጸብጻብ ጠቒሶም ይሕብሩ።


text:
ምእንቲ ነቲ ናይ ኣፍሪቃ ዓቢይ ሃብቲ ንዝዀነ መንእሰይ ወለዶ ሕንጸት ዓቕምን ሃብትን ምውፋር፡ እንክብሉ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ብምስማዐ ርእየት ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ እቲ ዘቕረብዎ ጻውዒት ኣብ መላእ ካኦሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ናይ ወርሒ መስከረም ናይ ጸሎት ሓሳብ ክኸውን ኣተሓሳሲቦም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ክፍለ ዓለም ኣፍሪቃ ሃብታም እዩ፡ እቲ ዝዓበየ ሃብታ ድማ እቲ ዘለዋ መንእሰይ ወለዶ እዩ ዝብል ሓሳብ ቅዱስ ኣቦና ዕለት 4 መስከረም 2018 ዓ.ም. እቲ ዓለም ሓቆፍ መረብት ጸሎት ቅዱስ ኣቦና ዘነቓቕሖ ማሕበር ኣብ መላእ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ወርሒ መስከረም ናይ ጸሎት ሓሳብ ክኸውን ብምስማዐ ርእየት የነቓቕሕ።
ጸሎት ምእንቲ ሕንጸን ናይ ስራሕ ዕድልን ንመንእሰያት ኣፍሪቃ
ቅዱስነቶም ኣብ ዘመሓላለፍዎ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ ሕንጸት መሰል ኩሉ ትውልዲ እዩ፡ ብጸገማት ክሰዓሩን ገዛእ ርእሶም ኣብ ሽግር ካብ ምሕዳግን ወይ ከኣ ነቲ ዘጋጥም ሽግር ኩሉ ናብ ሰናይ ዕድል ክልውጥጡ ምትጋህ ምርጫኦም እዩ። ምእንቲ’ዚ ናይ ኣፍሪቃውያን መንእሰያት መጻኢ ንምውሓስን በዚ ኣገባብ’ዚ ድማ ኣብ ገዛእ ሃገሮም ናይ ስራሕ ዕድል መታን ክረኽቡ ምውፋር ዓቕምን ሃብትን ከምዘድሊ የተሓሳስቡ።
ብሓቂ እቲ ሕጹጽ መፍትሒ ዘድልዮ ጸገም፡ ስእነት ስራሕን ትምህርቲ ምቍራጽን ዝብል እዩ
ዓለም ሓቆፍ ውድብ ሓልዮ ዕዮ ኣብ 2017 ዓ.ም. ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፡ ኣብ ከባቢ ሃገራት ትሕተ ሰሃራ ካብ 15 ክሳብ 24 ዓመት ዝዕድመኦም ብጠቕላላ 12.9 ሚእታዊ ዝግመቱ መንእሰያት ብስእነት ስራሕ ዝተጠቕዑ ምዃኖም ከመልክት እንከሎ፡ ዓለም ሓቆፍ ናይ ሕንጸትን ስነ ምርምርን ባህልን ሓልዮ ውድብ እውን ብወገኑ ኣብ 2017 ዓ.ም. ካብ 15 ክሳብ 17 ዓመት ዝዕድመኦም ዝዀኑ ምንእሰያት ብጠቕላላ 60 ሚእታዊ ዝግመቱ ኣፍሪቃውያን መንእሰያት ጠሪሾም ኣቢያተ ትምህርቲ ዘይከታተሉ ምዃኖም ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ ይሕብር።


text:
ትማሊ ሓሙስ ንጉዳይ ኢትዮጵያ ብዝምልከት ንምስክራት ንምስማዕ ዝተሰየመ ንኡስ ኮሚቴ ባይቶ ተወከልቲ ህዝቢ ኣሜሪካ ናይ ኣርባዕተ ምስክራት ቃል ሰሚዑ'ሎ።
እቶም ምስክራት ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ብፍላይ ድማ ኣብ ዝሓለፈ ሓደ ወርሒ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ብዛዕባ ዘሎ ግጭት ብዝምልከት ንፈልጦ ኢና ዝበልዎ ንኣባላት'ቲ ቤት ምኽሪ ኣረዲኦም ኣለዉ።
ካብ ካሊፎርንያ ዝተወከለት ኣባል ባይቶ ካረን ባስን ፥ ካብ ኒው ጀርሲ ዝተወከለ ክሪስ ስሚዝን ብዛዕባ ኢትዮጵያ ብዓሚቕ ከምዝፈልጡን ቅድሚ ሎሚ ናብ ኢትዮጵያ ተጓዒዞም ምስ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ከምዝተራኸቡን ገሊጾም ኣለዉ። እቶም ምስክራት ዝሃብዎ ናይ ምስክርነት ቃልን ዝሃብዊ ምኽሪ ሓሳብን'ውን ሰሚዖም ኣለዉ።
ኣብ ባይቶ ኣሜሪካ ኣደ መንበር ንኡስ ኮሚቴ ወጻእን ኣፍሪቃ ካረን ባስን ፣ ካብ ኒው ጀርሲ ዝተወከለ ክሪስ ስሚዝን ኣብ ክልል ትግራይ ብዛዕባ ዝካየድ ግጭት ቃለ-ምስክርነት ኣብ ዝሰምዕሉ እዋን፥ ናይ ባዕላቶም መረዳእታ ዝበልዎ`ውን ኣቕሪቦም ኔሮም`ዮም። ካረን ባስ ከምዚ ክትብል ዘረባኣ ከፊታ ኔራ፥ "ንምስክራት ንምስማዕ ክንውስን ከለና ብዙሕ ሓሲብናሉ ኢና።ብዋናነት ግን ምስክራት ናይ ምስማዕ ተግባር ኣብ ወጻኢ ብዝነብሩ ኢትዮጵያውያን ድፍኢት ዝተገብረ'ዩ። ሓደ ሓደ ግዜ ምስክራት ንምስማዕ ምውሳን ይኸብደና'ዩ።ምኽንያቱ ንዕኡ ክንገብር ከለና ሰባት ንሓደ ወገን ክንውክል ይደልዩና ።ኣብዚ ኣብ ባይቶ ኣሜሪካ ግን ከምኡ ኣይሰርሕን'ዩ።
ስለዚ ናይ ሎሚ መስርሕ ምስማዕ ምስክራት፥ውጽኢታዊ ኮይኑ ክትረኽብዎን ኢትዮጵያ ሰላማን ሓድነታትን ክትረክብ ኣብ ምሕጋዝ፡ኣሜሪካ ጠቓሚ ተራ ንክህልዋ ከም እንደሊ ክትርድኡ ተስፋ እገብር።ብተወሳኺ እዚ ቃለ ምስክርነት ኮነ ዝመሓላለፍ ውሳነ ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት'ምበር ናይ መወዳእታ ኣይኮነን።"
ኮንግረስማን ክሪስ ስሚዝ ብወገኑ፥ ኢትዮጵያ ግጭት : ምፍንቓል ከምኡ`ውን ወራር ኣንበጣን ወሲኽካ ተደጋጋሚ ጸገማት ዝርእየት ሃገር ምዃና ድሕሪ ምጥቃስ፥ ግን ከኣ ኢትዮጵያ ዓባይን ኣገዳሲትን ሃገር ምዃና`ውን መስኪሩ፥ "ኢትዮጵያ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነትስ ንምሉእ ቀርኒ ኣፍሪቃን ብሓፈሽኡ ንኣፍሪቃን ኣዝዩ ጠቓሚትን ኣገዳሲትን ሃገር'ያ።ነዚ ናይ ጎንጽን ህውከትን ዓመት ብዓወት ተሳጊራ፡: ናብቲ ዝስዕብ ኣብነታ ክትምለስ ኣለዋ።"
ኮንግረስማን ክሪስ ስሚዝ ነዛ ዓባይ ሃገር፥ ሰላም ኣዝዩ ኣገዳሲ ምዃኑ`ውን ጠቒሱ`ዩ።
ቃለ ምስክርነቶም ካብ ዝሃቡ ሓንቲ ዋና ኣሰናዳኢት መጽሄት ኣዲስ ስታንዳርድ ጸዳለ ለማ፥ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት አጋጢሙ ዝበለቶ ጥሕሰት መሰላት ብምዝርዛር ፍጹም ገለልተኛ ብዝኾነ ኣካል ክጻረ ይግብኦ ኢላ።
"ክልተ ጫፍ ሒዙ ኣብ ዝተኻረረ ሕብረተሰብ፥ ናጻን ገለልተኛን ምጽራይ ክካየድ ዝኽእል፥ ብሕቡራት ሃገራት ሓላፍነት ተዋሂብዎ ዝቐውም ጉጅለ ጥራሕ'ዩ ኢለ'የ ዝኣምን።ብሕቡራት ሃገራት ስልጣን ካብ ዝውሃቦ መርማሪ ጉጅለ ወጻኢ ኣዝዩ ዝተኸፋፈለ ማሕበረሰብ ኢትዮጵያ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላትን ዓለምለኸ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ዝኾነ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ዝርከብዎም፥ ነዚ ኣዝዩ ኣገዳሲ ዝኾነ ተግባር ንፍጻም ብኻልእ ብዝኾነ ትካል እምነት የብሉን።"
ካልእ ቃለ-ምስክርነት ዝሃበ ድማ ኣብ ባይቶ ኣሜሪካ ቤት ምኽሪ ጉዳያት ኣፍሪቃ በዓል ሞያ ዝኾነት ሚስ ሎረን ፕሎክ ብላቸርድ ፥ ኣብ ዝሓለፈ 30 መዓልታት ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዝተፈጸመ ኩነታት ብዝግባእ ንምርዳእ ክፍተት ኣሎ ኢላ።
"ሓበሬታ ዘይምህላው ብዝምልከት ተለፎንን ኢንተርነትን ኣብ ዝተቛረጸሉን ጋዜጠኛታት ኣብ ዝበዝሐ ክፋል'ቲ ክልል ክኣትዉ ኣብ ዘይከኣልሉ ኩነታት፥ ኣብኡ እንታይ ይካየድ ከምዘሎ ንምፍላጥ ብዙሕ ኣጸጊሙ'ሎ።ክንደይ ዝኸውን ሰብ ኣብ ውሽጢ ሃገር ከምዝተፈናቐለን ክንደይ ዝኸውን ሰብኣዊ ረድኤት ከምዘድሊ ዛጊት ብግልጺ ኣይፍለጥን'ዩ።ዝተፈላለዩ ሚድያታት ብኣሸሓት ከምዝተቐተሉ ይሕብሩ'ለዉ እንተኾነ ነቲ መጠን ጉድኣት ዘርኢ ዝእመን መረዳእታ የለን። ቀዳማይ ሚንስተር ኣብይ ኣሕመድ በቲ መንግስቲ ዝወሰዶ ስጉምቲ ዝተቐተለ ሰለማዊ ሰብ የለን ኢሉ'ሎ። ሓደ ሓደ ስደተኛታት ዝዛረብዎ ድማ ካብኡ ዝተፈለየ'ዩ።"
ኣብ ናይ ኣሜሪካ ኢንስቲቱት ሰላም ዳይሬክተር ፕሮግራም ኣፍሪቃ ሱዛን ስቲገንት ካልእ ምስክርነታ ዝሃበት በዓልቲ ሞያ`ያ። ንኩነታት ኢትዮጵያ ድሕሪ ምብራህ ንሰብኣዊ ቅልውላው ብዝምልከት ከምዚ ዝስዕብ ኢላ፥ "እቲ ግጭት ክጽወር ዘይኽእል ናይ ሰብኣዊ ኤኮኖሚን ውሕስነት መግብን ኢትዮጵያ ኣብቲ ዞባ ዘለዋ መሪሕ ተራ ጸገም የስዕብ ኣሎ።እዚ ድማ እቲ ለውጢ ዝኸደሉ ዘሎ መንገዲ ብዙሕ ሕቶታት ዘልዕልን ኣሜሪካ ንእተሰጉሞ ፖሊሲ ንክትፍትሽ ዝገብር'ዩ።"
ኣብ ፍሪደም ሃውስ ላዕላዋይ በዓል ሞያ ኣቶ ዮሴፍ ባድዋዛ ምስክርነቶም ካብ ዝሃቡ ሓደ ክኸውን ከሎ፡ ንሱ`ውን ብዛዕባ ኣብ ኢትዮጵያ ዝኽሰት ዘሎ ግጭታትን ጥሕሰት መሰላትን ኣረዲኡ።
ኣብ ዘቕረቦ ምኽሪ-ሓሳብ ድማ ክልላት ብሽም ፍሉይ ሓይሊ ዘቖምዎም ዕጡቓት ጉዳዮም ክሕሰበሉ ዝግባእ ምዃኑ መኺሩ።
ብኣጠቓላሊ ኣብቲ መስርሕ ምስማዕ ቃለምስክርነት ዝተላዕለ ጉዳይ፡ ግልጺ ዝኾነ መረዳእታ ይሃሉ፥ ከምኡ ድማ ኣብ ልዕሊ ሰባት ዝተፈጸሙ በደላት ብገለልተኛ ኣካል ይጻረ ዝብል`ዩ። ደሞክራትን ሪፓብሊካን ተወከልቲ ኣባላት ባይቶ ነቶም ኣርባዕተ ምስክራት ሕቶታት ሓቲቶም እቶም ምስክራት ድማ ናይ መብርሂ ሓሳቦም ሂቦም`ዮም።


text:
26 ጋዜጠኛታት ራድዮ ድምፂ ኣሜሪካ /VOA/ ዳይሬክተር እቲ ትካል ካብ ስልጣኖም ክለዓሉ ፀዊዖም ።
እቶም ዳይሬክተር ምትእትታው ናይ ወጻኢ አካላት ንዝኽልክል ሕጊ ጥሒሶምን ካብ ውልቃዊ ቂሞም ተበጊሶምን ናይ ነዊሕ ዓመት ልምዲ ዘለዋን ኣብ ዋይትሃዉስ ሪፖርተር ራድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኮይና እተገልግልን ጋዜጠኛ ናብ ካልእ ክፍሊ ክትምደብ ገይሮም ብዝብል እዩ ስልጣኖም ክሓድጉ ዝሓተቱ ።
ኣብቲ ትማሊ ሓሙስ ዝወፀ መግለፂ ዳይሬክተር ራድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ሮበርት ሪሊን ምኽትሎም ኢሊዝቤት ሮቢንስን መምርሒ ጋዜጠኝነት ሕጊ ራድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ብምጥሓስ ንሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ማይክ ፓምፔዮ ነፃ ናይ ቀጥታ ፈነወ ብምድላው ንኽዛረቡ ድሕሪ ምፍቃዶም ኣብቲ እዋን ነቶም እዋን ስልጣኖም እናተዛዘመ ዝመፅእ ዘሎ ማይክ ፓምፔዮ ንኽሓትዎም ካብ ክፍሊ ዜና ንዝተዋህብዎም ሕቶታት ሓደ እኳ ኣይሓተቱን በዚ ድማ ድሕሪ እቲ መደብ ንማይክ ፓምፔዮ ሕቶ ክትሓቶም ንዝፈተነት ጋዜጠኛ ካብ ቦታኣ ክትለዓል ብምግባሮም ኣግባብ የብሉን ብዝብል ከምዝኾነ ይሕብር ።
ምሉእ ት ሕዝቶ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሽወደናዊ ጒጅለ ሙዚቃ: ABBA: ሓዳሽ ደርፊ ሒዞም ተቐልቂሎም ኣለዉ። እዞም ብ Mama Mia! Here we go again.. ዝብላ ደርፍታት ዝፍለጡ ጒጅለ: ድሕሪ ዓሰርተታት ዓመታት ዳግማይ ናብ መድረኽ ምምጽኦም ኣብ ደገፍቶም ዓብዪ ምንቕቓሕ ፈጢሩ’ሎ። “ABBA ን 2021 ኣድሒኖማ!” “ህይወተይ ኣድሒንኩሟ! ሕጂ ኣብዛ ሰዓት ብሓጎስ እነብዕ ኣለኹ” ዝብልን ካልእን ርእይቶታት ነታ ኣበሳሪት …Läs mer »
ተስፋ. . . ሓቐኛ ዛንታ . . . ብጸጋብርሃን ጎይትኦም
ቀዳማይ ክፋል ሸበድበድ እናበልኩ’የ ናብ ቦታ ቖጸራ በጺሐ፣ ዝተቃጸርናሉ ቦታ፣ ካብ ዝነብረሉ ከባቢ ርሕቕ ዝበለ ብምኻኑ፣ ነታ ንፈለማ እዋን እትረኽበኒ ዝነበረት ጋሻ፣ ከየቐይማን ከይድንጉያን ብምሕሳብ፣ ዳርጋ ናብ ጉያ ዝገማገም ኣሳጉማ ኣኸቲለ’የ፣ ኣብ ቦታ ቖጸራ ደበኽ ዝበልኩ። ክንራኸበሉ ዝመረጽናዮ ሰፈር፣ መታን ብሕትው ኢልና ከነዕልል፣ ብጽምዋ ዝትዓብለለ ኣብ ከፋት መአንገዲ ዓማዊ ሳን …Läs mer »
ሓንቲ ዓለም…. ብ ኣማኑኤል ሳህለ…. ፍልስፍናዊ ዋዛ (Philosophical Humor) …. ናይ ህጻናት ዓለም ………..
ኣብ ሓንቲ ንእሽቶ ኣመሪካዊት ቁሸት፡ ሓደ ካህን ኣብቲ ህጻናት ዚሳተፉሉ ናይ ሰንበት ትምህርቲ፡ ነቶም ህጻናት ነቲ ናይ ርህሩህ ሳምራዊ ዛንታ በቲ ንኣታቶም ዚርድኦም መገዲ ገይሩ ከዘንትወሎም ይውስን። ከምዚ ድማ ይብሎም፥ ”ገለ ጎሓሉ ንሓደ ሰብኣይ ገንዘቡ ንኺወስዱ ይሃርሙዎ፡ ንብረቱ ወሲዶም ድማ ኣብ መገዲ ደርቢዮምዎ ይኸዱ። ቅሩብ ጸኒሑ፡ ሓደ በዓል ማኪና …Läs mer »
ኣብ ፖምፔይ: ዕሙር ባህላዊ ህይወት ምንባሩ ዘርኢ ምስክር ተረኺቡ
ኣብ ዓመተ 1979 ብባህርያዊ ሓደጋ ካብ ገጽ ምድሪ: ዝጠፍአት ከተማ ፖምፔይ: ዕሙር ባህላዊ ህይወት ከም ዝነበራ ዝምስክር መቓብር ከም እተረኽበ ተገሊጹ። እዚ ብጽቡቕ ከም እተዓቀበ ዝንገረሉ መቓብር: ኣብ ዕድመ 60ታት ናይ ዝነበረ ሰብኣይ ዓስከሬን ከም እተረኽቦን ስም መዋታይ ድማ ማርኩስ ቫነሬስ ሰኩንድዮ: ምንባሩ ዘመልክት ብቋንቋ ግሪኽ ዝተጻሕፈ ጽሑፍ ከም እተረኽበ …Läs mer »
Entay Meslekum . . . Integration
ሓንቲ ዓለም . . . . ብኣማኑኤል ሳህለ . . . .ዘመነ ጻህያይን ክርዳድን (Survival of the Unfittest)
ንኹሉ ገግዜኡን ዘዘመኑን ኣለዎ። ለባም ዝኸብረሉ ዘመን ኣሎ፡ ለባም ዚነዓቐሉ ግዜ ድማ ኣሎ። ዓሻ ዝሕብኣሉ ዘመን ኣሎ፡ ዓሻ ኣብ ዙፋን ጠቢባን ዚድይበሉ ግዜ ድማ ኣሎ። ለባማት መራሕቲ፡ ከም ርህሩህ ጓሳ ንህዝቦም ዚጓስዩሉ ግዜ ኣሎ፡ እኩያት መራሕቲ፡ ከም ዕሱብ ጓሳ ንህዝቦም ዘጥፍኡሉ ግዜ ድማ ኣሎ። ብፍላይ፡ ሕማቕ ግዜ ኪፍጠር ከሎ፡ ወድሰብ …Läs mer »
ሎቬን፡ ኣብ ኣገልግሎት ጥዕና ዝረአ ምፍልላይ፡ ብጣዕሚ ከም ዘሕዘኖ፡ ገሊጹ
ኣብዚ ሰሙን’ዚ፡ ብማዕከን ዜና ዳገንስ ዝተቃልሐ፡ ንጉዳይ ናይተን ኣብ መላእ ሽወደን ዝርከባ ኣገልግሎት ጥዕና ዝህባ ትካላት፡ ሽወድናዊ ዓሌት ዘለዎ ዶክተር ወይ ሓኪም ስኒ ጥራይ ንኽመርጹ ዘኽእል ዕድል፡ ንተገልገልቲ ብምፍጣረን ኣመልኪቱ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ሽወደን፡ ስቴፋን ሎቪን፡ ግብረ መልሲ ከምዝሃበ ማዕከን ዜና ተተ ሓቢሩ። ነዚ ዜና ምስ ኣንበብኩ፡ ውሽጠይ ከም ገለ ገይሩኒ፡ …Läs mer »
እንታይ ይመስለኩም- ቅንኢ
ሓንቲ ዓለም. . . ብኣማኑኤል ሳህለ. . . ካብ ባህሊ ተጠንቀቑ! (Beware of Culture!)
ብሓደ ዝነብሩ እኩባት ሰባት ወይ ማሕበረሰብ ዚኽተሉዎ ክብርታት ወይ ወግዕታት ኣለዎም። ሰብ ኪሞቶም ከሎ እንታይ ይገብሩ? ከመይ ጌሮምከ ይቐብሩዎ። ተፈጥሮኣዊ ሓደጋ ኪወርዶም ከሎኸ? ኪሰትዩን ኪበልዑን ከለዉ እንታይ ኣቕሓ ይጥቀሙ? ክዳን ሰብኣይን ክዳን ሰበይትን ፍልልይ ኣለዎዶ? ሓንቲዶ ወይስ ብዙሓት ኣንስቲ እዮም ዘእትዉ? ንሓሶትን ስርቅን ቅትለትን ብኸመይ መገዲ ይርእዩዎ? ነውሪ ዝብሉዎኸ ከመይ …Läs mer »
ኣብ እዋኑ ክፍለጥ ዘይከኣለ ናይ ደም ምርጋእ ኩነታት
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ማርክ፡ ኣብ እትርከብ ማእከል ጥዕና፡ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ክትረክብ ዝጸንሐት ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ፡ ናይ ምስትንፋስ ጸገም ኣለኪ ተባሂላ፡ ሓገዝ መስተንፈሲ ማሺን ክግበረላ ድሕሪ ምጽንሑ፡ ኩነታት ጥዕናኣ ካብ ዝኸፈአ ናብ ዝበኣሰ ብምስግጋሩ፡ ንዝለዓለ ሕክምናዊ ኣገልግሎት፡ ናብ ሆስፒታል ከም ዝተሰጋገረትን፡ መርመራታት ምስ ተገብረላ ድማ፡ እቲ ጸገም ከምቲ ዝተባህለ ዘይኮነስ፡ ኣብ …Läs mer »


text:
ቁጽሪ ናይቶም ብዓርቢ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ህይወቶም ዝሰኣኑ ስደተኛታት ናብ 119 ክብ ከምዝበለ ካብ ሊብያ ዝተመሓላለፈ ዜና ኣመልኪቱ።
እቶም ዜጋታት ሶርያ ምዃኖም ዝተነግረሎም ስደተኛታት ኣብ ክልተ ጀላቡ ዝነበሩ ኮይኖም ካብ ምዕራባዊ ክፋል ሊብያ ምስ ተበገሱ ብኡ ንብኡ እቲ ሓደጋ ከምዘጋጠሞም ተሓቢሩ።
ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ሬሳታት’ቶም ግዳያት ኣብ ምእካብ ዝርከብ ኮይኑ፣ ትማሊ’ውን ናይ 39 ሰባት ሬሳ ከምዝረኸበ ኣፍሊጡ። ወሃብ ቃል ከተማ ዙዋራ ሓፊዝ ሙዓመር ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ እቲ መስርሕ ገና ይቕጽል ስለዘሎ ገና ቁጽሪ ምዉታት’ውን ብኡ መጠን ክውስኽ ከምዝኽእል ሓቢሩ።
ኣብ ቀዳሞት ሽዱሽተ ኣዋርሕ ናይዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ጥራይ ቁጽሪ ናይቶም ማእከላይ ባሕሪ ኣቋሪጾም ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ክኣትዉ ኣብ ዝፈተኑሉ ዝሞቱ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ዝተፈላለያ ሃገራት ልዕሊ ክልተ ሽሕ በጺሑ’ሎ።
እንተኾነ እዚ ናይ ሞትን ካልእ ከቢድ ስነ ኣእሙሮኣዊን ኣካላውን ጉድኣት እንዳወረደ እንከሎ፣ ብማእከላይ ባሕሪ ናይ ዝሰግሩ ስደተኛታት ቁጽሪ ናብ 255 ሽሕ ክብ ኢሉ ከምዘሎ፣ ኣህጉራዊ ትካል ስደተኛታት ይገልጽ።
ካብዚኦም፣ እቶም 100 ሽሕ ዜጋታት ሶርያ፣ 32 ሽሕ ዜጋታት ኣፍጋኒስታን ከምኡ’ውን 25 ሽሕ ዜጋታት ኤርትራ ምዃኖም ጸብጻባት ኣይ.ኦ.ኤም. ይሕብር።


text:
Övertorneå
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 15 1 2021
ኦቨርቶርነዮ ኮምዩን ኣብ ምብራቕ ኖርቦተን ጥቓ ቶርነኤልቨን ይርከብ። ናይ ሰሜናዊ ዋልታ መስመር ብሰሜን በቲ ኮምዩን ይሓልፍ፡ እቲ ናይቲ ኮምዩን ምብራቓዊ ዶብ፡ ምስ ፊንላንድ ዘራኽብ ዶብ ከኣ እቲ ኣብ ዓለም ኣዚዩ ሰላማዊ እዩ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ4,321
ስፍሓት መሬት2,488 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Rovaniemi 109 ኪሜ
- Luleå 153 ኪሜ
- Uleåborg 203 ኪሜ
ኦቭርቶርነዮ ናይ ሽወደን ቀዳማይ ናይ ተፈጥሮ ኮምዩን እዩ፡ ማለት እቲ ኮምዩን ነቲ ቀዋሚ ምዕባለ ንምድንፋዕ ነቲ ከባቢ ይከናኸኖ እዩ። ኣብዚ እቲ ኣብ ሽወደን ዝበለጽ ኣብያተትምህርቲ፡ ግሩም ቁጠባ፡ ትሑት ኮሙናዊ ቀረጽ፡ ሕሱር ገዛ ኪራይ፡ ብቑዕ ክንክን ህጻናት፡ ናይ ኣረጋውያን ክንክንን ናይ ተፈጥሮ ቅርበትን ኣሎ። ዕላማና ካብቶም ዝመጹና ስደተኛታት እንተ ወሓደ 75% ምሳና ቀጻሊ ኪቕመጡ እዩ። ዝሓለፈ መለክዒ ኣብ 45% ከም ዝበጻሕና ይሕብር።
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ኦቨርቶርነዮ ሰፊሕ ናይ ኣባይቲ ምርጫ ኣሎ። ኮምዶሚንዩምን ቪላታትን። ኣብ ከተማ ወይ ኣብ ገጠራት ክትመርጽ ይከኣል።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ሽወደን፡ ፊንላንድ፡ መያንክየሊ፡ ትርጉሙ 'ቋንቋና' ማለት እዩ። እዚ ቋንቋዚ ነቶም ተቐማጦ ኣዚዩ ኣገዳሲ እዩ፡ ከም ናይቲ ከባቢ ቀዳማይ ኣቐባሊ ባህሊ ድማ ይቝጸር። ካልኦት ዚዝረቡ ቋንቋታት ከኣ ሩስያ፡ ስፓኛ፡ ታይላንድ፡ ዓረብ፡ ፋርስ፡ ሶማሊ፡ ትግርኛን ዳሪን እዮም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ማሕበራዊ ናብራ ንጡፍ እዩ፡ ስለ ዝኾነ ድማ ናይ ስፖርትን ናይ ኣካላት ምንቅስቓስን ማሕበራት ብዙሓት እየን። ሃድንን ምጭማትን ኣሎ። ባህላዊ ናይ ገጠር ማሕበራትውን ኣለዋ። ናይ ሽወደንን ናይ ፐንተኮስተ ማሕበራትውን ኣለዋ።
ኣብቲ ኮምዩን ናይ ስፖርትን መሓምበስን ቦታታት፡ ከምኡውን ናይ መንሸራተቲ መገድታት፡ ኵዕሶ እግርን ኣደራሽ መሐምበስን ይርከብ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ናይ ኮምዩን ምምሕዳር ምስ መቐበሊ ስደተኛታት፡ ቤትንባብ፡ ቤትጽሕፈት ዕዮ፡ መጻወቲ፡ ድኳናት፡ ናይ ስፖርትን ክዳውንትን ድኳናት፡ቀይሕ መስቀል፡ ሰከንድ ሃንድ። ኢከያ ኣብ ሃፓራንዳ 70 ኪሎመተር ርሒቑ ይርከብ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ናይ ኦቨርቶርነዮ ኮምዩን ኣብ ኦቨርቶርነዮን ፐሎን ናይ ህጻናት ኣብያተትምህርቲ ኣለዎ። ፍሉያት ወይ ብሕታውያን ናይ ህጻናት ኣብያተትምህርቲ ኣብ ሀደናሰትን ማእከላይ ኦቨርቶርነዮን ይርከቡ። ናይ ህጻናት ኣብያተትምህርቲ ንነባሪ ትምህርቲ መሰረት እየን። እተን ኣብያተትምህርቲ ነቶም1-5 ዝዕድመኦምን ስድራኦም ዚሰርሑን ወይ ስራሕ ዚደልዩን ዝመሃሩን ወይ ዕረፍቲ ዝወሰዱን እየን ዘገልግላ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ነባሪ ትምህርቲ ኣብዚ ቅልጡፍ ምዕባሌ ዚካየደሉ ዘሎ ናይ ግዜና ሕብረተሰብ ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ኦቨርቶርነዮ ኮምዩን ካብ መባእታ ክሳዕ ናይ ዓበይቲ ቤትትምህርቲ ንኽትመሃር ጽቡቕ ዕድላት ኣሎ።
መባእታ ቤትምህርቲ ኣብ ስቫንስተይን ኦቨርቶርነዮን ይርከብ። ናይ ብሕቲ ናይ ህጻናት ቤትትምህርቲ ኣብ ሀደናሰት ይርከብ። ግረንስኤልቭይምናስየት ኣብ ኦቨርቶርነዮ ይርከብ እተፈላለየ ፕሮግራማት ከኣ ኣለዎ።
ኣብ ዓመታዊ ትምህርቲ 7-9 ዘለዉ ኩሎም ተመሃሮ ነናቶም ላፕቶፕ ኣለዎም። መምህርን ተመሃሮን ናይ ሃገራዊ ኢንሳይክሎፐዲያ ኢንተርነት ኪጥቀሙ ይኽእሉ። እቲ ክፍሊታት ቤትትምህርቲ ፍሉይ ናይ ቪደዮ ሰሌዳ ኣለዎ። ወለዲ ብለትፕላትፎርመን ስኩል ሶፍት መርበብ ኮምፕዩተር ጌይሮም ናይ ደቆም ውጽኢትን መደባትን ይከታተሉ።
ኦቨርቶርነዮ በቲ ናይ ንግዳዊ ፈጣርነታ ናይዚ ዓመትዚ UF-kommun 2011 ከምኡውን 2012 ተሰይማ። ኩሉ ተመሃራይ ኣብቲ ናይ ካልኣይ ደረጃ ግዜኡ ናይ ውልቁ ዋኒን ኪጅምር ይፍትን።
ዕድላት ትምህርቲ
Utbildning Nord ነቶም ኣብ ሽወደን፡ ኖርወይ፡ ፊንላድ ዘለዉ ተመሃሮ ንዕዳጋ ዕዮ ንኺፈልጡ ዘሰልጥን መሪሕነት እዩ። ናይ ቶርነዳለን ህዝባዊ ናይ ህጻናት ቤትትምህርትን፡ ናይ ምብራቓዊ ኖርቦተን ማሕበር ኮለጅን ተወሰኽቲ ናይቲ ኮምዩን ናይ ትምህርቲ ኣተሓባበርቲ እየን።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ኦቨርቶርነዮ ማእከል ጥዕና ኣሎ፡ ኣብ ኦቨርቶርነዮ ማታረንዪቨገን 8C ድማ ናይ ስኒ ሕክምና ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ኣብ ኩሉ ትካላት ናይ ተለፎን ኣገልግሎት ትርጉም ኣሎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ናይ ኖርቦተን Länstrafiken
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ናይ ኦቨርቶርነዮ ምህርቲ ዝበዝሕ ግዜ ከም ናይ 'ፖልሲርከላንድ' እዩ ዚስደድ። ኣብቲ ኮምዩን ሓያሎ ናይ ዕምባባታት ጀራዲን ኣሎ።
እቲ ናይ መካኒክ ኢንዱስትሪ ከበድቲ ተሽከርከርትን ናይ ፕላስቲክ ምህርትን፡ ናይ ኮምፕዩተር ስልክታትን ናይ ጸዓት ክፋላትን ይፍብርክ። ከም ባህሊ ናይቲ ከባቢ ናይ መግቢ ትራንስፖርትን ናይ ብደቂቅ ዕዳጋን ዓበይቲ እየን። ናይ ኦፕቲክ ፋይበር ኣብቲ ኮምዩን ኣብ ብዙሕ ቦታታት ኣሎ።


text:
ሂሮሺማን ናጋሳኪን ናይ መጠንቀቕታ ደወል እያተን፡ ሰላም ብፍትሕን ብምትሕልላይን እዩ ዝሕነጽ፡ ናይ ሃይማኖታት ግደን፡ ምክልኻል ድኻታትን ገዛእ ርእሶም ናይ ምክልኻል ዓቕምን ብቕዓትን ዘይብሎምን ዝምልከቱ ነጥብታትን ካልኦትን ኣገደስቲ ራሰ ጉዳያት ዝዳህሰሰ መደረ ከምዘስምዑ ልእኽቲ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ረዲዮ በነደታ ካፐሊ ሓቢረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ዘተን ፍትሕን ሰላምን፡ ሓልዮት ንዝተናዕቁን ዝተነጸሉ፡ ምክልኻል ሕይወትን ኽባር ኵለነናዊ ሰብኣዊ ክብርን ናይ ሰብኣዊ ስድራ ቤት ኣባላት መሰልን ክብርን ምክልኻል፡
ኣብ እምነት ንኸጽንዕ መጻእኩ
ናብ ጃፓን ዝመጻእኩ ካቶሊካውያን ጃፓን ኣብ እምነት ንሕዙናትን ድኻታትን ኣብ ዝፍጽምዎ ግብረ ሰናይን ነታ ዜጋኣ ምዃኖም ንዝዀርዑላ ሃገሮምን ሕዝቦምን ኣብ ምግልጋሎም ንኸጽንዕ ብዝብል ዕላማ እዩ፡ ቢሎም ታሪኽ ክሌኣዊ ርክብ ቅድስቲ መንበርን ጃፓንን ንኢየሱሳውያን ልኡካነ ወንጌል ምስጋና ይኹኖም ኣባ ኣለሳንድሮ ቫሊኛኖን ኢጣሊያዊ ተወላንዲ ዞባ ኪየት ኣብ 1573 ዓ.ም. ናብ ጃፓን ዝተላእኩን ኣብ ጃፓን ንዓሰርተ ዓመት ዘገልገሉ እዋን ዝተበገሰ እዩ፡
ጃፓን ንናይ ሕዝብታት ስቃይን መከራን መስተውዓሊትን ቀረባን እያ፡ ናይቲ ኣብ ጃፓን ዘካይዶ ሕዋርያዊ መገሻ መርሕ ቃል፡ ናይ ኵሉ ሕይወት ምክልኻል ዝብል እዩ፡ እዚ ኸኣ ሕይወት ዘለዎ ልዑል ክብርን ምትሕብባርን ምድግጋፍን ኣብ መንጐ ኣሕዋትን ዝጠልብ ምዃኑ ንምሕባር ዝሓቀነ እዩ
ኑክለሳዊ ሕቶ ምግጣም
ቅዱስነቶም ኣብቲ ኣብ ካልኣይ ውግእ ዓለም ኣደዳ መጥቃዕቲ ኣቶማዊ ቦምቢ ዝዀና ከተማታት ሂሮሺማን ናጋሳኪን ዘካይድዎ ምብጻሕ ኣናሓሰቡ፥
ኣብ መንጐ ሕዝብታትን ሃገራትን ዝፍጠር ከቢድ እውን ይኹን ምስሕሓብ ብዘተ ክፍታሕ ዝከኣል ምዃኑ ታሪክ ይምህረና፡ እንኰን ንነባሪ ሰላም ውሕስነት ዘልብስ ክቡር መፍትሒ ዘተ ጥራሕ እዩ፡ ኑክለሳዊ ሕቶ ንምግጣም፡ ብመድልብለ ጐናውነት ደረጃ ተቐባልነት ዘህልው ዓለም ለኻዊ ወጅሂ ዘለዎ ፖለቲካውን ተቕዋማውን ከይዲ ምንቕቓሕ የድሊ፡
ጃፓን፥ ናይ ዘተን ምርኻብን ባህሊ
ንሓደ ቅኑዕን ሕውነታውን ዓለም ናይ ምርኻብን ዘተን ባህሊ ምፍጣር ኣገዳሲ እዩ። ምዕባለን ስኒትን ፍትሕን ምትሕብባርን ዕርቅን ንሕንጸት ሰላም መሰረት ዝዀኑ ዘሀልወ ባህሊ እዩ፥
ዝመጽእ ዘሎ ዓመት ኣብ ጃፓን ንኽካየድ ዝተወሰነ ናይ ኦሎምፒክን ናይ ኣካለ ስንኵላን ኦሎምፒክ ስፖርታዊ ግጥም ዝእንገድ ምዃኑን፡ እዚ ዶብ ሃገራትን ዞባታትን ሰገር ዝዀነ ምትሕብባርን ምቅርራብን ዘለዎ ኣገዳስነት ዘመላኽትን ንድልያ ናይ መላእ ሰብኣዊ ፍጥረት ስድራ ቤት ናይ ሓባር ጥቕሚ ዘተባብዕ ከምዝኸውን ርግጸይና እየ።
ሰናይ ርክብ ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት
ቅዱስነቶም ውርሻ ጃፓን እናሓሰቡ እቲ ኣብ ኣቡ ዳቢ ብሓባር ኣብ ምስሪ ምስ ናይ ኣል ኣዝሓር መንበረ ጥበብ ዓቢይ መምህር ኣል ጣይብ ኣብ ዝሓለፈ ፍወርሒ ለካቲት 2019 ዓ.ም. ሰብኣዊ ሕውነት ብዝብል ኣርእስቲ ከቲሞም ወግዓዊ ዝግበርዎ ሰነድ ዘመላኽቶም ክብርታት ዘቃልሕ ምዃኑን ነዚ ክብሪ እዚ እውን ዝዓቀበት ሃገር ከምዝዀነት ከመላኽቱ እንከለዉ፥
ኣብ መንጐ ሃይማኖታት ሰላማዊ ናይ ሓባር ናብራ ንናይ መጻኢ ሰላም ጥራሕ ዘይኰነ እዋናውን መጻእን ወለዶ ንሓደ እውነተይና ቅኑዕ ሕብረተሰብን ሰብኣውን መሰረት ዝዀነ ግብረ ገባዊ መትከላት ክኽበር እውን ዝድግፍ እዩ፡
ተኣፋፊ ዕምባባ
ብዛዕባ ፍጥረት ኣብ ዝምልከት ርእሰ ጉዳይ መንእሰያት ዘየደናግር እውነተይና መልሲ ንኽንህብ ይብድሁና፡ እቲ ናይ ጃፓን ትእምርቲ ዝዀነ ዕምባባ ቺሊየጃ፥ እዚ ዕምባባ’ዚ ማራኽን ተኣፋፍን እውን ምዃኑ ገሊጾም፡
ዕምባባ ቺሊየጃ ዝማርኽን ተኣፋፍን እዩ፡ ልክዕ ከምታ ናይ ሓባር ቤትና፡ ዝወርድ ሰብኣውን ተፈጥሮኣውን ሓደጋታትን ምዝመዛን … ፍጥረት ንምክልኻል ኣብ ዝብል ዕላማ ዓለም ሓቆፍ ማሕበረሰብ ኣብ ሓላፍነቱ ምስ ዝጐድል ከምእንርእዮ ብዛዕባ ምክንኻን ፍጥረት በዳህትና መንእሰያት እያቶም፡ እንርእዮ ዘሎና ሓቂ እዩ፡
ናይ ኩሉ ማእክል ሰብኣዊ ክብሪ እዩ
ናይ ሓባር ቤትና ምክልኻል ማለት ንናይ ሰብኣዊ ምህዳር ምግዳስን ኣብ መንጐ ሃብታምን ድኻን ዝፈጥር ዘሎ ዓለም ሓቆፋዊ ቁጠባውን ኤኮኖምያውን ጋግ ምብዳህ ከምዘድሊ ሓቢሮም ኣብዚ መዳይ መንግስቲ ጃፓን ዝህቦ ዓቢይ ኣተዋጽኦ ዘኪሮም፡ ኣብ መንጐ ሃገራት ዘሎ ሕድ ሕዳዊ ሓላፍነት ከይዝንጋዕ ሓደራ ክብሉ እንከለዉ፥
ናይ ኵሉ ማሕበራውን ኤኮኖሚያውን ፖለቲካውን ንጥፈታት ሰብኣዊ ክብሪ እዩ ክማእከል ዘለዎ፡ … ስለዚህ ንዝተናዕቁን ዝተነጸሉን ዝተረስዑን ድኻታትን ሓለፋ ምባል የድሊ፡ ኣረጋውያንን ህሙማንን … ናይ ሓደ ሕዝቢ ወይ ናይ ሓንቲ ሃገር ስልጣነ፡ ብኤኮኖሚያዊ ክህሎት ዘይኰነ ንድኻታትን ንዝተናዕቁን ብዝህቦ ቆላሕታ እዩ ዝምዘን፡ ንሱ እዩ ንሕይወት ፍርያምን ጐስጓሳይን ዝገብር።
ቢሎም ናይ ኩሉ ሰብኣዊ ፍጥረት ሰብኣዊ ክብሪ ብምኽባርብ ሕይወት ምክልኻል እንክብሉ ዘስምዕዎ መደረ ከምዘጠቓለሉ ካፐሊ ሓቢረን፡ ናይ ጃፓን መራሔ መንግስቲ ቅድሚ ቅዱስነቶም ኣብ ዘስምዕዎ ናይ እንቋዕ ደሓን መጻእኵም መደረ፡ ንርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮ ዘለዎም ኣድናቖትን ንድኻታትን ፍትረትን ዘለዎም ሓልዮትን ተገዳስነትን እውን ኣድኒቖም ኣብነት እዮም ከምዝበሉን፡ ጃፓን ማንም ኣብ ድኽነትን ተነጽሎን ከይተርፍ ኣብ ዝግበር ጻዕሪ ከምእትዓይን፡ ቅዱስነቶም ደጋጊሞም ዝጠቕስዋን ኣብ ዝርከብሉን መደረ ዘስምዕሉ መድረኻት ብዙሕ እዋን ንኹሉ ክርአይ ዝገብርዎ ብኣቶሚክ ቦምቢ ምኽንያት ዝሞተ ሓዋ ዝሓዘለት ጃፓናዊት ሕጻን ዘርኢ ሓቀይና ስእሊ ጠቒሶም መንግስቶም እንነብረሉ ዓለም ካብ ኑክለሳዊ ኣጽዋር ናጻ ክኸውን ኣብ ዝግበር ጻርን ብዙሓት መንእሰያት ኣብ ድኻታት ሃገራትን ኣብ መንጐ ድኻታት ዜጋታት፡ ኩሉ ዓቢይን ብሩህን መጻኢ ክጭምት ዘኽእል ተስፋ ንምዝራእ ብዝተፈላለየ መዳይ ተጸሚዶም ኣብ ዝህብዎ ኣገልግሎት ኣብ ምድጋፎም ኣበርቲዑ ከምዝዓዪ እውን ከምዘረጋገጹ ገሊጸን።


text:
Radio Erena: 02 July 2018
ኣምባሳደር ጅቡቲ ኣብ ሕቡራት ሃገራት መሓመድ ስዒድ ድዋለ፣ ንባይቶ ጸጥታ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፣ ዶባት ኤርትራን ጅቡትን ከምዘሰሓሕብ ብምጥቃስ፣ “ብኤርትራ ዝተታሕዘ መሬተ ጅቡቲ ኣሎ” ክብል ወቒሱ።
ብቀጠር ዝተጀመረ ጻዕሪ ከምዘይተዓወተ ዝሓበረ እቲ ኣምባሳደር፣ ኣብዚ እዋን’ዚ እቲ ጉዳይ ብመንጎኝነት ሕቡራት ሃገራት ክፍታሕ ጽውዒት ምቕራቡ ኣዘኻኺሩ።
እቲ ኣምባሳደር ብዘይካ’ዚ ኤርትራ ንተቓወምቲ ጅቡቲ ብምስልጣን ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ጅቡቲ ስግኣት ትፈጥር ከምዘላ ብምምልካት፣ ነዚ ብኤርትራ ዝቐርብ ዘሎ ተጻብኦታትን ናይ ሓይሊ ስነ-መጎትን ብሕጋዊ መንገዲ ክሳብ ዝፍታሕ፣ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ዝተንብረ እገዳ ጸኒዑ ክቕጽል ተላብዩ።
ኮሚተ እገዳ ናብ ኤርትራ ኣትያ ምጽራይ ክትገብር ክፍቐደላ፣ ገና ሃለዋቶም ናይ ዘይተፈልጠ ምሩዃት ኵናት ጅቡቲ ሓበሬታ ክትእክብን ብመንጎኝነት ሕ.ሃ ወከልቲ ክልቲኦም መንግስታት ናብ ዘተ ክቕርቡን ዝብል እማመ’ውን ኣቕሪቡ።
ኣቦ መንበር ኮሚተ እገዳ፣ ኣብ ወርሒ ግንቦት ናብ ሶማል፣ ጅቡትን ኢትዮጵያን ክትኣቱ ክፍቀደሉ እንከሎ፣ መንግስቲ ኤርትራ ግና ከምዝነጸጎ ይዝከር።
ኣምባሳደር ጅብቲ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ዝተነብረ እገዳ ጸኒዑ ክቕጽል ዝሓትት ዘሎ፣ ኢትዮጵያን ሶማልን ምስ መንግስቲ ኤርትራ ድሕሪ ዝጀመርኦ ሓድሽ ርክባት እቲ እገዳ ክልዓል ኣብ ዝሓታሉ ዘለዋ ግዜ’ዩ።
ኢትዮጵያ፣ ንጅቡቲን ኤርትራን ንምትዕራቕ ትሰርሕ ከምዘላ ኣምባሳደራ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ።
=======================


text:
እዚ ንብዙሓት ደቀንስትዮ* የጋጥመን እዩ።
ሓደ ሓደ እዋን እቲ ታምፖን ባዕልኺ ከተውጽእዩ ትኽእሊ።
ባዕሉ ድማ „ኣይጠፍእን“ እዩ።
እታ ብልዕቲ ድማ ቅሩብ ሰንቲ ሜተር ንውሓት እዩ ዘለዋ።
ገለ ጠቐምቲ ሓበሬታ ክንህበኪ:
ተገቲርኪ ኮፍ በሊ ወይ ድማ ሽንቲ ቤት እተዊ።
ክትረጋግኢ ፈትኒ ድማ
ምኽንያቱ ነብስኺ እንተ ዘይተኣሲሩ ወይ እንተ ዘይተጨኒቕኪ እዩ ክሰልጥ ዝኽእል።
ምናልባሽ እቲ ታምፖን ወይ ነታ ፈትሊ ብኢድኪ ተርክብያ ትኾኒ።
„ንታሕቲ ክትደፍእያ“ ፈትኒ ኢኺ።
እንተ ደፊእኪዮ፡ ታምፖን ሓደ ሓደ እዋን ከኣ ባዕሉ ሸተት ኢሉ ይወጽእ እዩ።
እንተ ደኣ ብኸምዚ ዘይቀኒዑ ናብ ናይ ማህጸን ሓኪምኪ ቀልጢፍኪ ኪዲ።
ንሳ ድማ መርሚራ ነታ ታምፖን ከተልግሳ ትኽእል።
ታምፖን ምስ ዝርሳዕ ከሕምመኪ ይኽእል እዩ።
ስለዚ ብቕልጡፍ ናብ ናይ ማህጸን ሓኪምኪ ምኻድ ኣለኪ።
ዋላ እውን ታምፖን ኣብ ውሽጢ ከም ዝረሳዕኪ ርግጸኛ እንተዘይኮንኪ ናብ ሓኪምኪ ኪዲ።
ዘሕፍር ጉዳይ እውን ኣይኮነን።
ንኸይትሓሚ ድማ ኣገዳስነት ኣለዎ።


text:
Radio Erena: 25 February 2021
ንኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ክከታተል፣ ብሕቡራት ሃገራት ዝተመዘዘ ፍሉይ ወኪል ወይ ራፖርቱር፣ ዶክተር መሓመድ ዓብዱሰላም ባብከር፣ ናብ ኤርትራ ክበጽሕ፣ ዘቕርቦ ጠለብ፣ ዛጊት ካብ መንግስቲ ኤርትራ መልሲ ከምዘይረኸበ ገሊጹ።
ንሱ፣ ኣብ መበል 46 ስሩዕ ዋዕላ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት፣ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ብዝምልከት ምስ ሰበ ስልጣን ኤርትራ ንኽዝቲ፣ ካብ 21 ክሳብ 31 ጥሪ 2021 ናብ ኤርትር ክበጽሕ ብ18 ታሕሳስ 2020 ጠለብ እኳ እንተቕረበ፣ ክሳብ ሕጂ ናይ እወታ ይኹን ናይ ኣሉታ መልሲ ከምዘይተቐበለ’ዩ ጠቒሱ።
ይኹን’ምበር፣ ብዛዕባ’ቲ፣ ሰራዊት ኤርትራ፣ ኣብ ትግራይ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝፈጸሞ ቅትለት፣ ጾታዊ ዓመጽን ካልእ ገበናትን መርትዕታት ከምዝኣከበ ኣፍሊጡ።
ዶክተር መሓመድ ዓብዱሰላም ባብከር፣ ብዛዕባ’ዚ ኣብ ትግራይ፣ ንኤርትራውያን ስደተኛታት ዝበጽሖም ዘሎ በደላት ብዝምልከት ናብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ወግዓዊ ደብዳቤ ከምዝጸሓፈ ሓቢሩ።
ብወገን ኤርትራ፣ ዛጊት ምምሕያሽ ዘርኣየ መሰላት ደቂ ሰብ ከምዘየለ ብምምዝኽኻር ድማ፣ ን26 ዓመታት ተኣሲሮም ዝነበሩ ሰለስተ መሰኻኽር ጂሆቫ ምፍትሖም ብሓጎስ ከምዝቕበሎ ኣብቲ ናብ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ዘቕረቦ ጸብጻብ ኣገንዚቡ።
ይኹን’ምበር ኣብ ኤርትራ፣ ሕጂ’ውን ብእምነቶም ዝተኣስሩ ኣማኢት ከምዘለዉን፣ ኣብ መሰል እምነትታት ዝተራእየ ምምሕያሽ ከምዘየለን ይፍለጥ።
ኣብ ኤርትራ፣ ጋዜጠኛታት፣ ሰበ ስልጣን ነበር፣ መራሕቲ ሃይማኖት፣ ሰዓብቲ ዝተፈላለያ እምነታትን ዝርከብዎም ኣሽሓት ዜጋታት፣ ብዘይሕጋዊ መስርሕን ፍርዲን፣ ንነዊሕ ዓመታት ተኣሲሮም ይርከቡ።
==================


text:
ኣብ ኤርትራ ወለንታዊ ናይ መጥባሕቲ ኣግልትሎት ከካይዱ ዝቐነዩ ኣባላት ናይቲ ኣብ ኣመሪካ (ቨርጂንያ) ዝመደበሩ Physicians For Peace ዝኾኑ ዓበይቲ ሓካይም: ኣገልግሎቶም ኣቋሪጾም ካብ ኤርትራ ክወጹ ብስርዓት ህግደፍ ተኣዚዞም ከምዘለዉ ምንጭታት ሓቢሮም ።
ካብ ቅድሚ ሰለስተ ኣዋርሕ ኣትሒዞም ኣብ ቤትማእሰርቲ ዓዲ ኣቤቶ ተዳጕኖም ዝጸንሑ ኣርባዕተ ጋዜጠኛታት መንግስቲ፡ ስርዓት ህግደፍ ናብ ዘይተፈልጠ ቦታ ከምዝሰወሮም ምንጭታት ሓቢሮም።
ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ከምቲ ኩሉ አረሜናዊ ተግባራቱ ንህዝቢ ዝነበሮ ባህሉ፤ ልምዱን መነ ባብሮኡን ንምጥፋእን ንምብራስን ኩሉ ወዲ ሃገር ብግርህነቱ ከሎ ንሱ ግን ብመደብ ህዝቢ ዝጠፍአሉን ሃገር ዝባድመሉን ካብ መጀመርያ ዝሐንጸጾ ስዉር መደብ ኢዩ፡፡ እዚ ሕጂ ተታሐሒዙዎ ዘሎ ምፍንቓል ዓድታት’ውን መቐጸልታ ናይቲ በብጊዜኡ አብ ልዕሊ መሬትን ህዝብን ዝተፈጸመ ኢሰብአዊ ተግባራቱ ምዃኑ ንኹሉ ወዲ ሃገር ብሩህ ክኸውን አለዎ፡፡


text:
ናይ ኢትዮጵያ ኣመራርሓ ኮሚሽን ሃገራዊ ስግኣት ሓደጋ ብሰንኪ ግጭት ካብ መነባብርኦም ዝተመዛበሉ ሰባት ነናብ ምምሕዳሮም ንምምላስ ይስራሕ ኣሎ ክብሉ ኣፍሊጦም። ብተወሳኺ መብዛሕትኦም ካብኣቶም ነናብ መንበሪኦም ተመሊሶም’ዮም ክብሉ ኣመራርሓ’ቲ ኮሚሽን ሓቢሩ’ሎ።
ብሰንኪ ተፈጥሮኣዊ ደርቂ ቁጽሪ ሓገዝ ዘድልዮም ዜጋታት 7.8 ሚልዮን ከምዝበጽሓ እቲ ኮሚሽን ኣፍሊጡ’ሎ። ነቶም ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ቤንሻንጉል ብዝተፈጥረ ግጭት ንዝተመዛበሉ ንምሕጋዝ’ውን ይንቀሳቀስ ከምዘሎ ገሊጹ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉምዝ ብዝተፈጥረ ግጭት 91,348 ሰባት ካብ መነባብርኦም ምዝንባሎም ምግላጹ ይዝከር።
ኣብዚ እዋን’ዚ ብተፈጥሮን ሰብ ሰርሖ ሓደጋ ልዕሊ 8 ሚልዮን ዜጋታት ጉድ ኣት ከምዝበጽሖምን ረ ኤት ከምዘድልዮምን ነዚ’ውን ልዕሊ 6 ቢልዮን ብር ከምዘድልይ ክግለጽ ጸኒሑ’ዪ ንዝብል ሓበሬታ ምላሽ ዝሃቡ ሓላፊ ህዝባዊ ርክባት ኮሚሽን ሃገራዊ ስግኣትን ሓደጋን ኣቶ ደበበ ዘውዱ ብሰንኪ ግጭትን ዘይምርግጋእን ዝተመዛበሉ ሰባት ብዝተ ሰባት እዮም ኢሎም።


text:
ሰማያዊ ፓርቲ ሎሚ ኣብ ዝጸውዖ ጋዜጣዊ መግለጺ ኢትዮጵያ ሎሚ ካብ ዝኾነ ይኹን እዋን ንላዕሊ ብፖለቲካ፣ማሕበራውን ቁጠባውን ኣብ ዝኸፍአ ቅልውላው ትርከብ ይብል።
እቲ መግለጺ ገዛኢ ጉጅለ ኢሉ ዝጸውዖ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ዝተሓላለኸ ጸገም ንምፍታሕ ዓቕሚ ይኹን ድልየት የብሉን፤ኣብ ምሉእ ሃገር ናይ ዓፈና ስጉምቲ ብዝኸፍአ ቀጺልዎ’ሎ ክብል ይኸስስ።
ኣብ ክልል ኦሮሚያ ሕጋዊን ሰላማውን ብዝኾነ መንገዲ መሰሎም ዝሓተቱ ዜጋታት መንግስቲ ብጅምላ ቐቲሉዎምን ኣሲሩዎም ይብል መግለጺ’ቲ ፓርቲ።
ናይቲ ፓርቲ ጋዜጣ ዋና ኣሰናዳኢ ጌታቸው ሽፈራው ሓዊሱ ናይቲ ፓርቲ ኣባላት ዮናታን ተስፋየ፣ቴድሮስ ኣስፋው፣ዳንኤል ተስፋየ፣ኤርሚያስ ፀጋየ፣ፍሬው ተክሌን ካልኦትን ተቐጥቂጦም ናብ ቤት ማእሰርቲ ተደርቢዮም ኣለው’ውን ይብል።
ሓላፊ ርክባት ወጻኢ ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ ኣበበ ኣካሉ ብዛዕባ’ቲ ኩነታት ከምዚ ይብሉ።
‘ኣብ ሃገርና ዝበጸሐ ግፍዕን በደልን ደው ንምባል፣ህዝባዊ መንግስቲ ንምጥያሽ፣ምሕላው ሃገራዊ ክብርን ልኡላውነትን ሓላፍነት ሒደት ውልቀሰባትን ጉጅለታትን ከይኮነስ ሓላፍነት ኩሎም ኢትዮጵያዊያን ብምዃኑ ኩሎም ኢትዮጵያዊያን ንጻውዒት መስዋእትነት ደቆም ብምቕባል ቆሪጾም ንኽልዓሉን ብጽሒቶም ንከወፍዩን ጻውዒትና ነቕርብ ኣለና’ ኢሎም።
ካብ ሰበስልጣን መንግስቲ ብተደጋጋሚ ከም ዝዝረብ ዝኾነ ይኹን ሰብ ሓሳቡ ስለዝገለጸ ወይ ናይ ፓርቲ ኣባል ስለዝኾነ ኣይእሰርን’ዩ ክብሉ መልሲ ምሃቦም ይዝከር።
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ኣብ ጀኔቫ ስዊዘርላንድ፡ ኣብ ቅድሚ ኣብያተ ጽሕፈት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከምኡ ‘ውን ኣብ ለንደን ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ዝርከብ ፊት ኤምባሲ ስርዓት ህግደፍን ብዓይነቱ፡ ተሳታፍነቱን ናይ ተቓውሞ መንፈሱን ፍሉይ ዝኾነ ንውድቀት ዲክታተርያዊ ስርዓት ህግደፍ ዝጽውዕ ውዕዉዕ ዘላማዊ ሰልፊ ይካየድ ኣሎ።
ብመሰረት ማርክሳዊ ፍልስፍና መንግስቲ ክብሃል ከሎ ሃደ ደርቢ ንኻልእ ደርቢዝምዝምዘሉ ወይ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽሩ ዘእትወሉ መሳርሒ’ዩ። እዚ ትርጕም’ዚ ብፍላይ ኣብ ስሳታት ብዅላቶም ገስገስቲ ኢና ዝብሉ ወይ ንዓታቶም ዝስዕቡ መንእሰያትን ከም ቃል ኣምላኽ ዝውሰድ ዝነበረ’ዩ።
ግዱሳት ኤርትራውያን ካናዳውያን ምስ ኣባል ባይቶ ሰልፊ ሊበራል ሚስተር ጀራርድ ከነዲ ብ29 መጋቢት ብምርኻብ ንኩነታት ኤርትራን ኤርትራውያን ስደተኛታትን ዝምልከት ሰፊሕ ዘተ ኣካይዶም።
ብ 4 መጋቢት 2010 ኣብ ከባቢ ሳዋ ኣብ ዝርከብ መዓስከር፡ ኣዘዝቲ በራጊድ ናይቲ ብሓለዋ ፕረዚደንት ዝፍለጥ ፍሉይ ኣሃዱ፡ ብዛዕባ ‘ቲ ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ ተወሲኑ ዘሎ እገዳ ኣብ ዘካየዱዎ ኣኼባ ተሪር ተቛውሞ ንዘቕረቡሎም 11 ኣባላት ብ9 መጋቢት ከምዝኣሰሩዎም ምንጭታት ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።
ኣራዊት ስርዓት ህግደፍ ፍልይ ዓይነት ማእሰርቲ ጀሚሩ
ንዝወረደካ መከራን መዓትን ግና ወይ ኣሜን ኢልካ ተቐቢልካ ምርማስ፤ ወይ አምብለይ! ኣይፋል ንጨቆና ፤ኣይፋል ንውርደት፤ኣነ ሰብየ ከም ከብቲ ኣይሕረድን ኢልካ በብዘለኻዮን በብትኽእሎን ምምካት ኣማራጺ ዘይብሉኣገባብ ዩ።
ፍሉይ ቓለ መጠይቕ ምስ ወይዘሮ ወዘነት ገልቱ – ‘ኣባል ህግደፍ ኣብ ዋሸንግተንን ከባቢኣን’
ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ባን-ኪ ሙን (Ban Ki-moon ) ንኤርትራዊ ተኣምራት ሳሙኤል ከም ምኽትል ፍሉይ ልኡኹ ኣብ ኔፓል ( Deputy Special Representative for Nepal) ከምኡ ‘ውን ምኽትል ሓላፊ ተልእኾ ውድብ ሕብራት ኣብ ኔፓል (Deputy Head of the United Nations Mission in Nepal ) ከምዝመዘዞ ሎሚ 20 ሰነ ካብ ቀንዲ ቤት ጽሕፈት ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኒው-ዮርክ፡ ዝተዘርግሐ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣፍሊጡ።


text:
መርድእ
መርድእ
ገዲም ተጋዳላይ ገብረመድህን መሓሪ (ወዲ መሓሪ) ድሕሪ ናይ ነዊሕ እዋን ሕማማ ፣ ሎሚ ዕልት 03-03- 2104 ኣብ ከተማ ማንሃይም ሃገር ጀርመን ዓሪፉ፡፡
ናይ ቀብሪ ስነ ስርዓት ድማ ንዕለት 11-03-2014 ሰሉስ መዓልቲ ኣብ Gnadenkirche, Karlsternstr.1 68305 Mannheim ካብ ሰዓት 10፡00 ጀሚሩ ጸሎት ፍትሓት ክካየድ እዩ፡ ስዒቡ ሰዓት 12፡00 ሓመድ ኣዳም ዝለብስሉ ኣብ Waldfriedhof Waldpforte 144 68305 Mannheim እዩ። (መቓብር ኣብ ጥቓ ቤተ ክርስትያን እዩ። )
ሓብሬታ፡
- ብምድሪ ባቡር ብሰሜን ንእትመጹ፡ ኣብ Waldhof Bahnhof ትወርዱ፡ ካብኡ ኣውቶቡስ ቁ. 53 ወሲድኩም ኣብ Freilicht-Bühne ትወርዱ
- ብምድሪ ባቡር ብደቡብ ንእትመጹ፡ ኣብ Mannheim Hauptbahnhof ትወርዱ፡ ካብኡ Straßenbahn Richtung Schönau Linie 1 ተሳፊርኩም
ኣብ Waldhof Bahnhof ትወርዱ፡ ካብኡ ኣውቶቡስ ቁ. 53 ወሲድኩም ኣብ Freilicht-Bühne ትወርዱ።
ኣጋይሽና ንቕበለሉ ቦታ ፡ Eigene Scholle 27
68305 Mannheim እዩ።
ስድራ ቤት ገብረመድህን መሓሪ


text:
ፋይናንሳዊ ማዕከን ህግደፍ ብዝተፈላለየ መንገዲ ንምስሳን፡ ኣጽዋር ንምሽማትን ናብ ዝተፈላለየ መኣዝናት ንምስግጋርን፡ ከምኡ ‘ውን እቲ ስርዓት ብኣትኵሮ ዝነጣጠፈሉ ውዲታዊ ተልእኾታት ንምስልሳል፡ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ወጻኢ፡ ተዋፊሮም ዝንቀሳቐሱ ዝነበሩ 19 ልኡኻት ህግደፍ ኣብ ቀይዲ ኣትዮም ከምዘለዉ ምንጭታት ሓቢሮም።
ፋይናንሳዊ ማዕከን ህግደፍ ብዝተፈላለየ መንገዲ ንምስሳን፡ ኣጽዋር ንምሽማትን ናብ ዝተፈላለየ መኣዝናት ንምስግጋርን፡ ከምኡ ‘ውን እቲ ስርዓት ብኣትኵሮ ዝነጣጠፈሉ ውዲታዊ ተልእኾታት ንምስልሳል፡ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ወጻኢ፡ ተዋፊሮም ዝንቀሳቐሱ ዝነበሩ 19 ልኡኻት ህግደፍ ኣብ ቀይዲ ኣትዮም ከምዘለዉ ምንጭታት ሓቢሮም።
ሚኒስተር ጸጥታ መሰጋገሪ መንግስቲ ሶማል ዑመር ሓሺ ኣደን ትማሊ ኣብ ዘካየዶ ጋዜጣዊ ዋዕላ፡ ኣጽዋር ዝጸዓነት ናይ ኤርትራ ነፋሪት ብላድ-ዶግለ ኣብ ዝብሃል ካብ መቓድሾ 100 ኪሎሜተር ርሒቑ ኣብ ታሕተዋይ ሸበሌ ኣብ ዝርከብ መዓርፎ ነፈርቲ ከምዝዓለበት ብምጥቃስ፡ ንስርዓት ህግደፍ ኣብ ጉዳይ ሶማል ጣልቃ ብምእታዉ ከምዝኸሰሶ፡ APA ዝተባህለ ናይ ኣፍሪቃ መርበብ ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ዝርዝር ኣስማት ናይቶም ካብ ኢራን ዝተበገሰ ኣጽዋር ናብ ሓማስ ከሰጋግሩ ኣብ ዶብ ሱዳንን ምስርን ብደብዳብ ኣየር ዝተቐትሉ ሓደ ኮለኔል ዝርከቦም ህግደፍ ናብ ጥፍኣት ዝለኣኾም መኮንናት ኤርትራ። (ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ዝለኣኹዎ)
ኣብቲ ብዕለት 12 ጥሪ 2009 01፡36 ወጋሕታ ኣብ ጥቓ ዶብ ሱዳንን ግብጽን ዝተኻየደ ናይ ኣየር መጥቃዕቲ ጸይቀ ዕሉል ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ምኽትል ብሪጋደር ጀነራል ጠዓመ ጎይትኦም (መቐለ) ዝኾነ ኮሎኔል ኣፎወርቂ ሞሳዝጊ ዝርከቦም 6 ሜጀራትን 2 ካፒተናትን ከም ዝተቐትሉ ምንጭታትና ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
መንግስቲ ኣመሪካ፡ ኤርትራ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንዝርከቡ ግብረሽበራውያን ትሕግዝ እያ ካብ ዝብል ሻቕሎት ተበጊሳ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ናይ ኣጽዋር መሸጣ እገዳ ከምዘጽንዐት ኣገልግሎት ዜና ኣሾሼትድ ፕረስ ሓቢሩ።
መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ውድብ ሕቡራት ሃገራት እገዳ ኣጽዋር ብምጥሓስ ጸረ መሰጋገሪ መንግስቲ ሶማል ንዝንቀሳቐሱ ዕጡቓት ኣጽዋር ምቕባል ትቕጽል ኣላ ክብል ዘቕረቦ ክሲ ነጺጉዎ።
መንግስቲ ኤርትራ ንእገዳ ኣጽዋር ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብምጥሓስ ንተቓወምቲ መሰጋገሪ መንግስቲ ሶማል ኣጽዋር ምቕባል ከምዝቐጸለ ብባይቶ ጸጥታ ነቲ እገዳ ክከታተል ዝተመዘዘ ጉጅለ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ ኣፍሊጡ።


text:
ኣብ ትግራይ ጉዱሳት መናእሰይ ባህሊ ንባብ ከዓቢ ዝከኣሎም ፃዕሪ እናገበሩ እዮም፡፡ ኣብ ኣዲስ አበባን መቐለን ዝርከቡ መናእሰይ ካብ ውልቀ ሰባትን ትካላትን መፃሕፍቲ እናኣከቡ ናብ ዘተፈላለዩ ከባቢታት የብፅሑ፡፡ ዋዕላታት ንባብ የካይዱ፡፡ ኣብዚ ሰናይ ተግባር ዘነጥፉ ብርክት ዝበሉ መናእሰይ እኳ እንተሃለዉ፤ ኣብ ትግራይን መቐለን ካብ ዝርከቡ ንክልተ መናእሰይ ኣዘራሪበ ኣለኩ፡፡ ንመንእሰይ ይርጋ ገብረመድህንን መንእሰይ ገብረሚካኤል ኪዱን፡፡ መንእሰይ ይርጋ አዚ ሰራሕ ኣመልኪቱ እንትዛረብ፡ ፤ እዚ ስራሕ ምስ መሓዙተይ ኮይና ዝጀመርናዮ ብምኽንያት ኩሰሚ ማለት ንግደት እንትከውን ኣብዞም በዓላት ንባብ ከም ባህሊ ክንለምዶ መፃሕፍቲ ብምቅራብን ዋዕላታት ንምክያድን ንፍፅሞ ስራሕ አዩ፡፡ ዛጊድ ኣብ 5 ከባቢታት በጺሕና ኣለና ይብል፡፡
መንእሰይ ገብረሚካኤል ኪዱ ድማ ነዚ ቅዱስ ተግባር ደረስቲ ካብዘለዎም መፃሕፍቲ እንተበርክቱ፣ ገንዘብ ብምብርካብ ክንገዝእ ዝገብሩ ደማ ክሳብ ዓዲ ዓረብ ዝነብራ አሕዋትና ብስፍሓት እየን ዝሳተፋ፡፡ ዛጊድ ብርክት ዘበሉ ብኣሸሓት ብር ዝዋግኦ መፃሕፍቲ ናብ ቴምበን፡ ዓብይ ዓዲ፣ኣክሱም፣ዓዲ ግራት፣ማይጨውን ሽረን ኣብፂሕና ኣለና፡፡ እዚ እንትንሰርሕ ብርክት ዝበሉ ሓገዘቲ መናእሰይ ኣለዉና እዮም፡፡ ንቀፃሊ እውን ኣብ ጎንና ኮይኖም ብምቅፃል ዝያዳ ኣበርክቶ ክንገብር ይግባእ ይብል፡፡


text:
እግዚአብሔር ኣምላኽ፡ ንነቢይ ዮናስ “ተንሥእ እሞ ናብ ነነዌ ናብታ ዓባይ ከተማ ኬድካ መሃር” በሎ። ነቢይ ዮናስ ግና ለውሃት እግዚአብሔር ከምኡ’ውን ክፍኣት ሕዝቢ ነነዌ ይፈልጥ ስለዝነበረ ፈቓደኛ ኮይኑ ኣይተረኽበን። ዮናስ ማለት ለዋህ ስለዝኾነ፡ ‘ኣብ ቅድሚኡ ስለዝረኣየኒ እኮ እዩ ከምዚ ዝበለኒ’ ኢሉ ካብ ገጽ እግዚአብሔር ንምኽዋል ንተርሴስ ብእትኸይድ መርከብ ተሳፊሩ መንገዱ ቐጸለ። ሽዑ እታ መርከብ ኣብ ማእከል ባሕሪ ምስ በጽሐት ብርቱዕ ማዕበል ተላዒሉ ነታ መርከብ ኪግምጥላ ደለየ። እቶም ኣብታ መርከብ ተሳፊሮም ዝነበሩ ሕዝቢ ዘቃልለሎም መሲልዎም ነቲ ኣቝሑቶም ናብ ባሕሪ ኪድርብዩ ኸለዉ፡ ዮናስ ግና ደቂሱ ነበረ። እቲ መራሕ መርከብ ድማ እዚ ዅሉ ሕዝቢ ኪጭነቕን ኪሽገርን ከሎ ዮናስ በጥ ኢሉ ደቂሱ ምስ ረኣዮ ‘ኣንታ ሰብኣይ እንታይ እዩ ሥራሕካ፧ እዚ ሕዝቢ ኣብ ዓቢይ ኃደጋ ወዲቑ ናብ ዘዘምልኾ ኣምላኽ እናለመነን እናተማሕፀነን ንምንታይ ኢኻ ናብ ፈጣሪኻ ዘይትልምን፧’በሎ። ሽዑ ዮናስ እዚ ብሰንኪ ኃጢኣተይ ዝመጽአ እዩ፡ ስለዚ ናብዚ ባሕሪ ደርብዩኒ’ሞ እዚ ማዕበል ክሃድኣልኩም እዩ’ በሎም። እቶም ሕዝቢ ግና ከመይ ጌርና ክንድርብየካ እንተኾነ ግዳ ዝሃድኣልና እንተኾይኑሲ ዕጫ ነውድቕ’ሞ እቲ ዕንጨይቲ ዝበጽሖ ይደርበ፡ ተበሃሂሎም ዕንጨይቲ እንተውደቑ ናብኡ በጽሐ። እቲ ማዕበል እናበርትዐ ምስ ከደ ግና እንከይፈተዉ ንዮናስ ናብቲ ባሕሪ ደርበይዎ። ይኹን ደኣ እምበር እግዚአብሔር ንዮናስ ዚውሕጥ ዓሣ ኣንበሪ ኣዳልዩ ስለ ዝነበረ ዮናስ ምስ ተደርበየ ዓሣ ተቐቢሉ ወሓጦ፡ እቲ ማዕበል ድማ ሃድአ፡ እቲ ንዮናስ ዝወሓጦ ዓሣ ድኅሪ ሠለስተ መዓልቲ ኣብ ጫፍ ምድሪ ነነዌ ተፍኦ፡ ዮናስ ከኣ ነቲ ሃገር ስለ ዘይፈልጦ “እዚ ሃገር’ዚ መን ይበሃል፧” ኢሉ እንተ ሓተተ ነነዌ በልዎ። ዮናስ ካብ ኢድ እግዚአብሔር ከም ዘየምለጠ ተረዲኡ ናብታ ኸተማ ኣተወ። ስፍሓት እታ ኸተማ መንገዲ ሠለስተ መዓልቲ ስለ ዝነበረ፡ መንገዲ ሓደ መዓልቲ ዚኸውን ምስ ከደ፡ ‘እስከ ሠሉስ ዕለት ትትገፈታዕ ነነዌ/ እዛ ኸተማ’ዚኣ ኣብ ሣልሳይ መዓልቲ ክትግልበጥ እያ’ እናበለ ኪምህር ጀመረ። እዚ ትምህርት’ዚ ኸኣ ኣብ እዝኒ ንጉሥ በጽሐ። ንጉሥ ካብ ዙፋኑ ወሪዱ፡ ማቕ ተኸዲኑ፡ “ካብ ዝጠቡ ሕፃናት ጀሚሩ ክሳብ እንስሳ፡ ንሠለስተ መዓልቲ ንኺጾሙ ትእዛዝ ኣመኃላለፈን ጽኑዕ ኣዋጅ ኣወጀን። ሽዑ ሕዝቢ ነነዌ በቲ መልእኽቲ እግዚአብሔር ኣመኑ። መግለጺ ስቡር ልቦምን ትሕትናኦም ድማ ማቕ ተኸዲኖም ኃጢኣቶም እናተኣመኑ ጾሙን ጸለዩን። በዚ መሠረት እግዚአብሔር ኣምላኽ ነቲ እምነቶምን ስቡር ልቦምን ጾሞምን ጸሎቶምን ከምኡ’ውን ካብ እኩይ ግብሮም ማለት ካብኡ ክፉእ መንገዶም ከም ዝተመልሱ ተመልኪቱ ከምቲ ተዛሪብዎ ዝነበረ ኣይቀጽዖምን፡ ነቲ መዓት ናብ ምሕረት መለሶ። (ዮና. 1-ፍጻሜ)
ነቢይ ዮናስ፡ ከምቲ ዝተነበዮ ጥፍኣት ከተማ ነነዌ ኸም ዘይተፈጸመ ምስ ርኣየ ፍጹም ኰረየ። ናብ እግዚአብሔር ድማ “ኦ እግዚአብሔር እልምነካ ኣሎኹ፡ እቲ ኣብ ሃገረይ ከሎኹ ዝተዛረብክዎስ እዚዶ ኣይኮነን፧ መሓርን ርኅሩኅን ንዅራ ደንጓይን በዓል ዓቢይ ምሕረትን ንእኩይ እትጥዓሰሉን ኣምላኽ ከም ዝኾንካ ስለ ዝፈለጥኩ እየ ኣቐዲመ ናብ ስፐይን ዝሃደምኩ። ኦ እግዚአብሔር እምበኣርሲ ሕጂ ኻብ ብሕይወት ምንባርሲ ሙማት ይኅሸኒ እሞ እልምነካ ኣሎኹ ውሰደኒ” ኢሉ ጸለየ። እግዚአብሔር ድማ “ክሳዕ ክንድዚ ክትቍጣዕ’ዶ ይግባኣካ እዩ፧” ኢሉ ሓተቶ። ነቢይ ዮናስ ከኣ ኻብታ ኸተማ ንወገን ምሥራቕ ኣቢሉ ወፀ እሞ ኣብኣ ተቐመጠ። ንርእሱ ድማ ዳስ ገበረ። ነታ ኸተማ ዚወርዳ ኺርኢ ኸኣ ኣብ ጽላላ ተቐመጠ። እግዚአብሔር ኣምላኽ ከኣ ንዮናስ ከተጽልለሉ እሞ ኻብ ሕሰሙ ኸተናግፎ ኢሉ ሓንቲ ተኽሊ ኣብቈለ ኣብ ልዕሊኡ ኸም እትዓቢ ድማ ገበራ። ዮናስ’ውን በታ ተኽሊ ኣዝዩ ተሓጐሰ። ግናኸ ንጽባሒቱ ምስ ወግሐ ኣምላኽ ነታ ተኽሊ ሓሰኻ ከም ዚበልዓ ገበረ፡ ንሳ ኸኣ ነቐጸት። ፀሓይ ምስ በረቐት ድማ እግዚአብሔር ኣምላኽ ውዑይ ንፋስ ምሥራቕ ሰደደ፡ ፀሐይ ከኣ ንዮናስ ክሳዕ ዜሕለሉ ርእሱ ወቕዓቶ። ንሱ’ውን ‘ካብ ብሕይወት ምንባር’ሲ ሞት ይኅሸኒ’ ኢሉ ንሕይወቱ ሞት ለመነላ።
እግዚአብሔር ኣምላኽ ከኣ ንዮናስ “ብዛዕባ እታ ተኽሊ ኽትቍጣዕ’ዶ ይግብኣካ እዩ፧” ኢሉ ሓተቶ። ዮናስ ድማ “ክሳዕ ሞት ዜብጽሕ ቍጥዓ እኳ ኽቝጣዕ ይግብኣኒ እዩ፧” ኢሉ መለሰሉ።
እግዚአብሔር ከኣ “ንስኻ በታ ዘይደኸምካላን ዘየዕቤኻያን ብሓንቲ ለይቲ በቘለት ብሓንቲ ለይቲ ድማ ጠፍአት ተኽሊ ትጕሂ ኣሎኻ። ኣነኸ ነታ ዓባይ ከተማ ነነዌ የማኖም ካብ ጸጋሞም ኪፈልዩ ዘይክእሉ ካብ ሚእትን ዕሥራን ሽሕ ዚበዝኁ ሰብን ብዙኃት እንስሳን ዘለውዋ ክርኅርኃላ ዘይግብኣኒ’ዶ ይመስለካ፧” በሎ።
ብድኅር’ዚ ነቢይ ዮናስ ናብ ምድረ እስራኤል ተመሊሱ ተቐመጠ። ኣብ 170 ዓመት ዕድመኡ ድማ ብዕለት 25 መስከረም ብሰላም ዓረፈ።
ካብ ካልኦት መጻሕፍተ ነቢያት፡ ብዛዕባ ነቢየ እግዚአብሔር ኣስፊሑ ዝገልጽ መጽሓፍ ትንቢተ ዮናስ እዩ። ኣብዛ መጽሓፍ እዚኣ ብዛዕባ ኸተማ ነነዌን ጾም ሕዝቢ ነነዌን ነቢይ ነነዌ ዮናስን . . . ተገሊጹ ኣሎ።
ኣከፋፍላ ናይዚ መጽሓፍ፦
1. መጸዋዕታ ዮናስን ህድማኡን
2. ሠለስተ መዓልትን ለይትን ጸሎት ዮናስ ኣብ ከርሠ ዓሳ
3. ስብከት ዮናስን ፍሪኡን
4. ኵራ ዮናስን መልሲ እግዚአብሔርን
ብሓፈሻ እዚ መጽሓፍ’ዚ ለውሃትን ይቕረ በሃልነትን ፍቕርን ምሕረትን እግዚአብሔር፣ ፍሬ ንስሓን ጾምን፣. . . ዝገልጽ መጽሓፍ እዩ።
ሰላም ለዮናስ በከርሠ አንበሪ ዘትኀትመ፡
አምሳለ ክርስቶስ ይኩን በከርሠ መቃብር ዘኖመ፡
እግዚአብሔር ይቤሎ ጊዜ በሐሩር ሐመ፡
ኢይሣሃላኑ ለነነዌ ወኢይምህካ ዳግመ፡
እንተ ኢተከልከ አንተ ትምህክ ሐምሐመ።
በረከተ አምላኩ ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን!


text:
ሩባ ጋሽ ልዕሊ ዓቐን ብምምልኡ ኣብ ሱዳን ዝፈጠሮ ዕልቕልዕ፣ ናብ ዝተጠቕዑ ሱዳናውያን ረዲኤት ንምብጻሕ ኣሸጋሪ ኮይኑ ከምዘሎ ኤ.ኤፍ.ፒ. ሓቢሩ።
ብፍላይ ኣብ ከሰላን ከባቢኣን ንዘለዉ ዜጋታት’ታ ሃገር ዝግበር ናይ ቀዳማይ ረዲኤት መስርሕ፣ ናይ ጽርግያ መስመራት በቲ ዕልቕልቕ ስለዝተበላሸዉ፣ ካልእ መንገድታት ክናደይ፣ ኣብቲ ከባቢ ዝንቀሳቐሱ ዘለዉ ማሕበራት ግብረ ሰናይ ይምሕጸኑ።
እቲ ዝሓሸ መንገዲ፣ መንግስቲ ሱዳን ሄሊኮፕተራት ከዋፍር እንከሎ ምዃኑ ዝሓበሩ ማሕበራት ግብረ ሰናይ፣ እንተኾነ እቲ መንግስቲ ኢድ የሕጺሩ ከምዘሎ’ዮም ዝኸሱ።
ኣመሓዳሪ ከተማ ከሰላ ንኣጃንስ ፍራንስ ፕረስ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ‘እቲ ዝተጠቕዐ ቦታታት ኣቐዲምና ፈሊጥናዮ ስለዝጸናሕና ንህዝቢ ረዲኤት ኣብ ምብጻሕ ኣይተሸገርናን፣ ነቲ ቅልውላው ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ኣእቲናዮ ኢና’ ይብል። እንተኾነ ኣብ ርሑቕ ገጠራት ዝርከቡ ሱዳናውያን፣ ዝኾነ ሓገዝ ከምዘይረኸቡ ይገልጹ።
ውሕጅ ሩባ ጋሽ ካብ ቤት ንብረቶም ዘመዛበሎም ሱዳናውያን ኣብ በረኻታት ክነብሩ ብምግዳዶም ኣንጻር ኣራዊት በረኻ ጥራይ ዘይኮነ፣ ጽሬቱ ዘይተሓለወ ማይ ክሰትዩ ብምጅማሮም ኣብቲ ከባቢ ተላባዒ ሕማም ከየስፋሕፍሕ ዓቢ ስግኣት ከምዘሎ ተሓቢሩ። ድሮ ሓደ ህጻን ብተመን ተነኺሱ ከምዝሞተ ማሕበራት ግብረ ሰናይ የመልክታ።
ውድብ ሕቡራት ሃገራት ካብ ወርሒ ሓምለ ክሳብ ወርሒ ጥቅምቲ ኣብ ዘሎ ግዜያት ሩባ ጋሽ ዕልቕልቕ ከኸትል ከምዝኽእል ኣመታቱ ኣቐዲሙ ገሊጹ’ዩ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣዝየን ተጠቒዐን ዘለዋ ግዝኣታት፣ ከሰላ፣ ሰናር፣ ደቡን ምዕራብን ኮርዶፋን፣ ከምኡ’ውን ሰሜን ዳርፉር ምዃነን ቤት ጽሕፈት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣመልኪቱ።


text:
ብመሰረት መንግስታዊ ኣገልግሎት ዜና ፋና ኣካል ናይ ኣዋጅ ህጹጽ ኢትዮጵያ ግዜ ዝኾነ ኣጻራይ መረዳእታ ኣሸባሪ ኢሉ ዝጸውዖ ህወሓት ድሕሪ ምውጻእ ሰራዊት ምክልኻል ኣብ ልዕሊ ንጹሃን ሰባት ቅትለት ይፍጽም ኣሎ ክብል ኣፍሊጡ።
ህወሓት ኣብ ነበርቲ ከተማታት ክልል ትግራይ ዝተፈላለየ መጥቃዕቲ ይፍጽም ኣሎ ዝበለ እቲ ኣጻራይ መረዳእታ ህጹጽ እዋን፡ ምስ ግዚያዊ ምምሕዳርን ምስ ምክልኻልን ተሓባቢርኩም ብዝብል ሰባት ይቐትል ኣሎ-እዚ ድማ ኣብቲ ኽልል ዝኸፍአ ሰብኣዊ ቅልውላው ዝፈጥር`ዩ ኢሉ።
እቲ ኣጻራይ መረዳእታ ህጹጽ እዋን ብተወሳኺ፡ ህወሓት ከምቲ መንግስቲ ዝገበሮ ተኹሲ ደው ኣብ ክንዲ ዘብል፡ ንኢትዮጵያውያንን ንዓለምለኸ ማሕበረሰብን ብናይ ሓሶት ናይ ዓወት ፕሮፓጋንዳ፡ ንምትላልን ትኹረት ንምርካብን ብዝገብሮ ምዕልባጥ፡ ንወሃብቲ ረድኤት ትካላት ኣብ ዝለዓለ ሓደጋ የእትዎም ምህላዉ፡ ኢትዮጵያውያንን ዓለምለኸ ማሕበረሰብን ክግንዘቡ ይግባእ ክብል ኣገልግሎት ዜና ፋና ሓቢሩ።
ብዛዕባ ክሲ፡ ካብ ህወሓት ምላሽ እንተረኺብና ክነቕርብ ኢና።


text:
Radio Erena: 03 August 2016
ብጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ሌተናንት ጀነራል ማሕሙድ ሓጋዚ ዝምራሕ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ልኡኽ ግብጺ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ምብጻሕ ከምዝፈጸመ መርበብ ሓበሬታ ኣሕራም ገሊጹ።
እቲ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ በዓል ስልጣን ግብጺ፣ ብሰኑይ 1 ነሓሰ ናብ ሪያድ ድሕሪ ምእታዉ ምስ ስዑዳዊ መዘንኡ ሌተናት ጀነራል ዓብዱራሕማን ቢን ሳልሕ ኣል ቡንያ ብምርኻብ ኣብ ዝተፈላለዩ ወትሃደራውይን ጸጥታን ጉዳያት ዘትዩ።
እቲ ሻውዓይ ርክብ ሓባራዊ ወትሃደራዊ ባይቶ ግብጽን ስዑዲ ዓረብን ምዃኑ ዝተሓበረ ዘተ ፣ ከም መቐጸልታ ናይቲ ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዝተጀመረ ወትሃደራውያን ቁጠባውን ምትሕግጋዝ ምዃኑ ጸብጻብ ኣሕራም የረድእ።
ስዑዲ ዓረብ ቁጠባ ግብጺ ንምብርባር ቢልዮናት ዶላራት ከተፍስስ እንከላ፣ ኣብ ወትሃደራዊ መዳይ’ውን ገዚፍ ሓገዝ ከምእተበርክተላ ይንገር።
ግብጺ፣ ንስዑዲ ዓረብ ብምድጋፍ ሰራዊተን ናብ የመን ካብ ዘዋፈራ ሃገራት’ያ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን’ውን ብጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ሌተናት ጀነራል ዒማድ ኣል ዲን ሙስጠፋ ዓዳዊ ዝምራሕ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ልኡኽ ሱዳን ኣብ ስዑዲ ዓረብ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ብምፍጻም፣ ምስ ስዑዳዊ መዘንኡ ሌተናት ጀነራል ዓብዱራሕማን ቢን ሳልሕ ኣል ቡንያ ተራኺቡ ተመሳሳሊ ምይይጥ ምክያዱ ይዝከር።
ስዑዲ ዓረብ፣ ኤርትራ ምስ እትርከበን ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዝርከባ ሃገራት ዝተፈላለየ ወትሃደራዊ ስምምዓት ትክጥም ከምዘላ ወትሃደራውያን ምንጭታት ብተደጋጋሚ ይገልጹ።
============================


text:
ኣገዳሲ መግለጺ
ማእከላይ መሪሕነት ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ንህልዊ ኤርትራዊ ኩነታትን ሓፈሻዊ ዝኽስቱ ዘለው ምዕባሌታትን ሳዕበናቶምን ኩነታት ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳንን ብዕምቆት ንምዝታይ ካብ 20 ክሳብ 29 ጥሪ 2014 ህጹጽ ኣኼብኡ ኣካይዱ።
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ንህልዊ ኩነታት ገባቲ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍን: ኣብ ኤርትራ ኣጋጢሙ ዘሎ ቁጠባውን ማሕበራውን ቅልውላውን ኣመልኪቱ ዓሚቕ ገምጋም ኣካይዱ። ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ክንዲ መሰረታዊ ዝኾነ መፍትሒ ምንዳይ፡ ንውሽጣዊ ቅልውላው ሃገርና ዘጋድድ ግፍዓዊ ፖሊስታት ይቅጽል ብምህላዉ፡ ማእከላይ መሪሕነት መጻኢ ዕድል ሃገር ንሓደጋ ተሳጢሑ፡ ብውጽኢቱ ኣብ ዞባውን ኣህጉራውን መዳይ ዓቢ ጽልዋታት ዘለዎም ሓይልታት፡ ኣብዚ ዞባ’ዚ ሓድሽ ውድቀት ከየጋጥም ጻዕርታት ዘካይድሉ ኩነታት ከም ዘሎ ተመልኪቱ። ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ካብዚ ሓቅታት’ዚ ብምብጋስ፡ ውሽጣዊ ኩነታት ኤርትራን ዞባዊ ሳዕበናቱን ዘላቒ ረብሓታት ህዝቢ ኤርትራ ዘውሕስ፡ ሰላምን ምርግጋእን ዞባና ንምርግጋጽ፡ መሰረታዊ መፍትሒ ምንዳይ ዘለዎ ተደላይነት ተገንዚቡ።
ህዝብና ደሞክራስያዊ ለውጢ ንምርግጋጽ ኣብ ዘካይዶ ዘሎ ፍትሓዊ ቃልሲ ብዝምልከት፡ ማእከላይ መሪሕነት ፖሎቲካዊ ውድባት ተቓውሞ ኤርትራ ካብ ግዜ ንግዜ እናወሰኸ ምምጽኡ፡ ንመስርሕ ቃልሲ ኣውንታዊ ኣስተዋጽኦ ዘበርክት ምዃኑ’ውን ኣስተውዒሉ። እዚ ሓይልታት’ዚ ኩሉ ኣብ ቅድሚኡ ክህሉ ዝኽእል ብድሆታት ብምስጋር፡ ኣብ ኤርትራ መሰረታዊ ለውጢ ንምርግጋጽ ዘውሕስ ጽዑቕ ርኽባትን ሓድነታዊ ኣንፈት ቃልስን ክቅይስ ዘለዎ ኣገዳስነት ድማ ኣሚቱ።
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ካብዚ ምሉእ ዕግበት’ዚ ብምብጋስ፡ ምትእኽኻብ መላእ ፖሎቲካዊ ሓይልታት ተቓውሞ ኤርትራ ኣብ ሓደ ሰፊሕ ሓባራዊ ጽላል ምጥርናፍ ንመስርሕ ቃልሲ ህዝብና ንቅድሚት ንምስጓም፡ መሪሕ ግዲኡ ንምጽዋት፡ ግብራዊ ንጥፈታት ንምክያድን ዝተፈላለየ መልክዕ ብድሆታት ንምግጣምን፡ ህዝብን ሃገርን ካብ ብርስትን ምብትታንን ንምድሓንን ንምርገጋጹ ህጹጽ እዋናዊ ተደላይነቱ ተገንዚቡ። ኣብዚ መዳይ’ዚ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ኩሎም ፖሎቲካዊ ውድባት ተቓውሞ ኤርትራ ብሓድነታዊ ጉባኤ ኣቢሉ ኣብ ሓደ ዝሰምረ ሰፊሕ /ግንባር/ ጽላል ክጥርናፉ፡ ምሉእ ተበግስኡ ይገልጽ።
ንኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ብዝምልከት፡ ማእከላይ መሪሕነት ጉዕዞ ኤዲኪ ምስ ኩሉ ሃገራዊ ምቅይያራትን ምዕባሌታትን ከምኡ’ውን ምስ ወድዓዊ ዞባውን ኣህጉራውን ኩነታት ብምትእስሳር ብዕምቆት ድሕሪ ምግንዛብ ምስ ህልዊ መድረኻዊ ጠለባት ዝዘመድ መርሆታት ቀይሱ። ንጉዳይ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣመልኪቱ፡ ማእከላይ መሪሕነት ኩሉ ክእለታትን ዓቕምታትን ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ንምዕዋት ዕማም ኣሳናዳኢት ሽማግለን ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤን ክውዕል ድማ መምርሒ ኣመሓላሊፉ።
ማእከላይ መሪሕነት
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን
29 ጥሪ 2014


text:
By ግርማይ የማነ,
ኣብ’ዚ እዋናት’ዚ ንዝኽሪ ምፍራስ ውቃው እዝ፣ ናደው እዝን ንስርሒት ፈንቅልን ጉዕዞ ናብ ኣስመራን ካልኦት ታሪኻትን ዝሓቖፈ ብሰፊሕ ሰነዳት ዝተሰነየ ውዕሎን ቅያን ጀጋኑና ኣብ መደብ ኤሪ ቲቪ ንርኢ ኣሎና። ህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ ድማ ህ.ግ. ናብ 24 ግንቦት 1991 ንክበጽሕ ዝኸፈሎ መስዋእትን፣ ዝተፈጸመ ጅግንነትን መዳርግትን መዘናን ዘይርከቦ ናይ ታሪኽ ፍጻሜ ምንባሩ ዝያዳ ኣረጋጊጽልናን ኣዘኻኺርናን።
ህዝቢ ተሓሪምዎ ዝጸንሐ ጽምኢ ውዕሎ ጀጋኑና ካብ’ቲ ብዙሕ ገለ ብምርካብና ናይ ነብሲ ዕግበት፣ ዝያዳ ድማ እንቋዕ ወዲ እዚ ጅግና ህዝብን ኣባል እዚ ጅግና ውድብን ኮንኩ ዘብል እዩ። እዚ መስተንክራዊ ስርሒት ህ.ግ. ኣብ’ቲ እዋን’ቲ እቶም ዝነበሩን ዘለውን ተቓወምቲ ኢና በሃልቲ ክሳብ ሕጂ ዘስተባህልሉ ኣይመስልን። እታ እንኮ ንሶም ዝብልዎ እምበር ካልእ ሰብ ዝሰርሖ ከስተውዕሉ ዘይምኽኣሎም ኣብ ናይ ታሪኽ ዓዘቕቲ ተሸሚሞም ምህላዎም እዩ ዘረድኣካ። ካብ ዘረባ ዝርከብ ፍረ የለን ብስራሕ ግን ብዙሕ ከነፍርን ክንገብርን ንኽእል። ካብ ሽሕ ምቁራት ቃላት ሓንቲ ንእሽቶይ ግብራዊት ስራሕ ትበልጽ።
ከም ኤርትራውያን ኤርትራውያን ኢና ክንብል ንደቅናን ደቂ ደቅናን ኣይናይ ታሪኽ ኢና ከነዘንትወሎም። እቲ ዝዓበየ ክፋል ታሪኽ ኤርትራ ታሪኽ ህዝባዊ ግንባር ዝፈጸሞ ዓበይቲ ናይ ስራሕ ቅያታት ንኤርትራ ነጻ ንምውጻእ ዝኸፈሎ መስዋእትን ብልሕን እዩ። እዚ ታሪኽ ድማ ብዘይቶም ጀጋኑን በላሕትን መራሕቱን መሰረቱን ክግለጽ ኣይክኣልን እዩ።
ሰባት ክገብርዎ ዝግባእ ስለዘይገበሩ፣ ካልእ ሰብ ምስ ገበሮ ኣብ ክንዲ ድኻማትካ ምቕባል፣ ንዝገበረ ድማ ሞጐስ ኣብ ክንዲ ምሃብ፣ ንሳቶም ስለዘይገበርዎ ንካልኦት ዝገበሩ ምንእኣስ እንታይ እዩ ትርጉሙ። ህይወት ወዲ ሰብ ተመላላኣይ እዩ። ሓደ ዘይገበሮ እቲ ካልእ ይገብሮ፣ ሓደ ክደክም እቲ ካልእ ይብርትዕ ነዚ ዳይናሚካዊ መስርሕ ህይወት ዘይምቕባል ድማ ጽልኢ፣ቅንኢ፣ ድኽመት የሕድር።
ብካልእ ሸነኽ ድማ ኣባላት ህ.ግ. ዝነበሩ ታሪኾም ኪሒዶም ህ.ግ. ዝገበሮ ከነኣእሱ፣ ንነብሶም ንሕና ኣይኮናን ኢሎም ክኽሕዱ፣ ሕሉፍ ሓሊፉ ዓበይቲ ታሪኽ ዝፈጸሙ መራሕቲ ምስ ዘይረብሑ ኮራኩር ወያኔን ዓባይ ኢትዮጵያን ኮፍ ኢሎም ዘየድሊ ዘረባታት ክምድሩ እንከለው የሕዝኑኻ።
ህ.ግ. ብሓፈሽኡ ናይ ቃልሲ መስርሕ እዩ። ኣብ መስርሕ ድማ ገለ ይቕጽል ገለ ይተርፍ፣ ገለ ይደክም ገለ’ውን ፈጺሙ ዝኽሕድ ክህሉ ሓድሽ ነገር ኣይኮነን። እቲ ዝኸፍአ ግን ኣብ ድሑር ሃይማኖታውን ኣውራጃውን ስምዒታት ኣቲኻ ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ንምብትታን ዝግበር ፈተናታት ህዝቢ ክነቕሓሉ ኣገዳሲ እዩ።
ህ.ግ. ፊተወራሪ ሃገራውነትን ሃገራዊ ሓድነትን እዩ። ብዓቢኡ ድማ ንኩሉ ሕብረተሰብ ኤርትራ ጠርኒፉ ኩሉ ሃገራዊ ሃገራዊ እጃሙ ከልዕልን ምዕሩይ ዝርጋሐ ሃገራዊ ሃብትን ትምህርትን ሓላፍነትን ዝህብ ዲሞክራስያዊ ውድብ እዩ። ነቶም ብግዳም ኮይኖም ንህዝባዊ ግንባር ክፈርዱ ዝፍትኑ ቀሪቦም ታሪኽ ህ.ግ. ክርድኡን ካብ ክቱር ጽልኢ ዝነቅል ስምዒቶም ብበረድ ኣዝሒሎም ሃገራዊ ሓላፍነቶም ከልዕሉ ይግባእ። እንተ እቲ ንሳቶም ዝፈጥርዎ ገፈጥ መፈጥ ትሑት ሃገራዊ ስርሓት ግን ንህ.ግ. ዘይውክልን ኣብ ጥቕኡ ዘቀርብን እዩ።
በዚ ኣጋጣሚ ነቲ ብዝተፈላለየ ምኽንያት ጉቡኡ ጌሩ ኣብ ስደት ዝርከብ መንእሰይ ክብሎ ዝደሊ፣ ኣብ ሸንኮለል ናይ ተቛመርቲ ጉጅለታት ከየድሃበ ታሪኹ ኣብን ምስ ህዝባዊ ግንባር ከምዘሎ ክፈልጥን ብኡኡ ክሕበንን፣ ዋና ታሪኽ እምበር ሰማዒ ታሪኽ ከምዘይኮነ ፈሊጡ ታሪኻዊ ሓላፍነቱ ክስከምን ኣንጻር ጸላእቱ ክምክትን እላወቦ። ዓወት ንሓፋሽ!!


text:
በቲ ኣብ ቱኒዝያ ጀሚሩ፡ ብግብጺ ቀጺሉ፡ ኣብ ሊብያ ተጓሃሂሩ ንምልካውያን ስርዓታት ዝሰሃሎም ዘሎ ህዝባዊ ተቓውሞ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ከቢድ ሻቕሎት ወዲቑ ዘሎ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ኤርትራ ኣብነታዊ ጽልዋ ኣስዒቡ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ተመሳሳሊ ተበግሶ ከይወስድ መታን ንኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ብሓድሽ መብጽዓታት ንምሕባል ሓዱሽ ጎስጓስ ከካይድ መደብ ኣውጺኡ ንምትግባሪ ተበጊሱ ከምዘሎ እሙናት ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ኦ! ጅግና ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ!
ካብ ጀነራል ክሳብ ኮፕራል፣ ተጋዳላይን ኣባል ሃገራዊ ኣገልግሎትን፤ ብዝተፈላለየ ማዕረግን ሓላፍነትን ኣብ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ንዕድመ ውልቀ መላኺ ኢሳይያስ ኣብ ምድልዳልን፣ ስቅያት ገዛእ ርእስኻን ህዝብኻን ኣብ ምንዋሕን ብዘይ ድሌትካ ተዕወንውን ዘለኻ ጅግና ኤርትራዊ!
ንስኻ ዲኻ ወዲ ኣፈወርቂ ኣማንካቱ ዎን ንሕና ብዘይ ደሞዝ ኣርባዕተ ዓመት ክንሸቂ ፈሪድኩምና ንስኹም ኣብ ቪኢላታት ኤሪትርያ ትቕመጡ ኣበይ ሃሎ እቲ ናይ ህዝባዊ ስልጣን ናይ ህዝቢ ድተባህለ ኣይትሓፍሩን ባዕልኩም ጠላማት ከሓድቲ ዎ ንሰብ ካሓዲ ትብልዎ ሕጂ ተራኪብና ኣለና ከም’ዛ ንሕና ብቁሪ ንሕለባ ደለና ኣብ’ዚኣ ምሳና ቁሪ ክትሕለብ ኢካ ሾዑ ስልጣን ጥዑም ምዃኑ ይረደኣኩም ናይ ህዝቢ ተሓስቡ፣
ሰራዊት ጽዒና፡ ካብ ተሰነይ ተበጊሳ ናብ ኣስመራ ትጓዓዝ ዝነበረት ዓባይ መኪና ኣብ ሓጋዝ ብነታጕ ድሕሪ ምቅጻላ ኣብኣ ካብ ዝነበሩ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል 30 ክሞቱ ከለዉ፡ ብርክት ዝበሉ ከምዝቖሰሉ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ኣስታት 150 ኣባላት ዝሓዘት ኣሃዱ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ምስ መራሕ ሓይላ ዝሓለፈ ሰኑይ 31 ነሓሰ ብምሉኣ ሱዳን ኣትያ ኢዳ ከምዝሃበት ምንጭታት ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።
ተስፉ ዘውደ
ከምቲ ኣብ ራብዓይ ክፋል ዝገልጽክዎ እተን መካይን ዕላምአን ንፖርት-ሱዳን ኣትየን ኣብቲ ናይ ምብራቓዊ ሱዳን ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ረድኤት ክህባ ኢዩ ተመዲቡ ዝነበረ። ካብ ወደብ ላስፐዝያ ንኣለክሳንድርያ ኣተና። እቲ ኩሉ ዝጽዕነት ናይተን መካይን ንስደተኛታት ስለ ዝኾነ ብስምምዕ ግብጽን ሱዳን ንኩላህና በዚ ጉዳይ ዝትዋፈርና ናይ ዲፕሎማሲ ቪዛ ተወሃበና። ንዓይ ዓቢ ናይ ህላወ ዋሕስ ነበረ። እዚ እውን ኣብቲ ዘካይዶ ምንቅስቓሳት መጥቃዕቲ ክወርደኒ ስለ ዝኽእል ብወገን ጀርመናውያን ተሪር ስጉምቲ ክወስዱ ዝድርኽ ኩነታት ተፈጢሩ ኣሎ ማለት ኢዩ።
ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ነቲ ስርዓት ህግደፍ 88 ዓድታት ብሓይሊ ንምፍንቓል ዘውጽኦ ኣዕናዊ መደብ ኣብ ጎድኒ ህዝቦም ኮይኖም ክቃወሙዎ ጀሚሮም ከምዘለዉ ምንጭታትና ሓቢሮም።
ሓይልታት ጸጥታ ህግደፍ ምስ ገለ ሰበስልጣን ሱዳን ብምትሕብባር ብ ክልተ ጥሪ 2009 ካብ ካርቱም፡ ከላክላ ጉባ ካብ ዝተባህለ ቦታ ንሓደ ማሕሙድ መሓመድ ንስሙ ዜጋ ከምዝጨወዩ ምንጭታት ካብቲ ቦታ ቦታ ሓቢሮም።
ኣብ ዞባ ደቡብ ኣብ መስርዕ ተቓውሞ ጸኒዖም ዘለዉ ጀጋኑ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፡ ነቶም ገንዘብ ዘይከፈልኩም ተባሂሎም ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ መንግስቲ ተቐይዶም ዝጸንሑ 618 ወለድን ስድራቤታትን ብሓይሊ ብረት ነጻ ከምዘምጽኡዎም ምንጭታትና ካብቲ ከባቢ ሓቢሮም።


text:
- Other languages
ጸቕጥን ዕረፍትን
ጸቕጢ ተፈጥሮኣውን ሓንሳብ ሓንሳብ ውን ኣድላዪን እዩ። እቲ ክንርስዖ ዘይግበኣና ነገር ከኣ፡ ጸቕጢ ከንፍስ ክኽእል ኣለዎ። ብኻልእ ቋንቋ ካብኡ ምግልጋል ዳግማይ ናብ ንቡር ኩነተ-ጥዕና ምምላስ የድሊ። ኣብ ናይ ዘመና 24 ሰዓታት ላዕልን ታሕትን ዝብል ሕብረተ-ሰብ፡ ጽቕጢ ክነፍሰልና ዘኽእል ዕረፍቲ ክንረክብ ንኽእል ዝብል ነገር ንጹር መልሲ የብሉን። ዘመን ኣምጽኦ ኩነት ሕብረተ-ሰብና ከኣ`ዩ ንጸቕጢ ናብ ህዝባዊ ጥዕናዊ ኩርኳሕ ክገብሮ ዝኸኣለ። እቲ ኣገዳሲ፡ ኣብ ግዚኡ ፍሬኖ ምሓዝ እዩ።
ጸቕጢ እንታይ እዩ?
ጸቕጢ ማለት፡ ኩሉ ኣካላትና፡ ኣእምሮና ሓዊስካ፡ ዘስግኣና ነገር ንምግጣም ኣብ ጽዑቕ ምንቅስቓስ ይጽመድ። ክንሃድም ወይ ውን ነብስና ክንከለኸል ትርግታ ልብና ይንህር፡ ጭዋዳታትና ብቐሊሉ ዘድልዮም ሓይሊ ኽረኽቡ ከኣ፡ ስርዓተ መታቦሊስም ናይ ኣካላትና ዳግመ–ውደባ ይገብር። ኣእምሮና ካብ ሓደገኛ ኩነታት ንምግልጋል ኣብ ዘተኲረሉ እዋን፡ ህዋሳትና ኣብ ተጠንቀቕ ይጋደሙ።
ካብ ታሪኻዊ መዋእል–እምኒ ኣትሒዙ፡ ወዲ ሰብ ኣብ እዋን ጸቕጢ ዘርእዮ ግብረ–መልሲ፡ ንቐጻልነቱ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ ኔሩ። ከምዚ እንተዘይገብሩ፡ ቀዳሞት ኣበሓጎታትና ንሓደጋታት ጸምጸም–በረኻ ክሰዕርዎ ኣይምኸኣሉን። ሎሚ ውን እንተኾነ፡ ኣካላትና ኣብ ቅድሚ ሓደጋ ምስ ዝግተር ዝፍለጦ መልሲ፡ ምህዳም ወይ ውን ምቅላስ እዩ። ካብቲ ኣብ መዋእል–እምኒ ዝነብረ ሰብ ዝፈልየና፡ ኣብቲ እዋን እቲ ጸቕጢ ሓጺር ዕድመ እዩ ኔርዎ። እቲ ህድማ ካብቲ ጸገመ ወይ ውን ምቅላስ ምስኡ ንሰዓታት ወይ ውን መዓልታት ይጸንሕ ኔሩ። ብድሕሪኡ ኸኣ ነዊሕ ናይ ዕረፍቲ ግዜ ይኽተሎ ነበረ። ኣብ ናይ ዘመና ሕብረተ–ሰብ ግን ጸቕጢ ዘየቋርጽን ሃሳይን እዩ።
ጸቕጢ ብዓንደ ርእሱ ኣውንታዊ እዩ። ምስ ዝውሕጠና ግን ነቲ ዘስግኣና ኩነታት ክንቆጻጸሮ ስለዘይንኽእል ወይ ውን ኣብ እዋኑ ካብኡ የዕሪፍና ናብ ንቡር ክንምለስ ምስዘይንኽእል እዩ ሃስይኡ ከብዲ ዝኸውን።
ሓደ ሰብ ጸቕጢ ከምዘለዎ ብኸመይ ይፍለጥ?
ሓደ ሰብ ክንደይ ዝኸውን ጸቕጢ ክጽመም ይኽእል፡ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ይፈላለ። ተጽዕኖ ስራሕ፡ ግላዊ ህይወት፡ ዓይነት–ናብራ፡ ዕድመን ጥዕናን ገለ ካብቶም ወሰንቲ ረቛሒታት እዮም። ጸቕጢ ብዝያዳ ንደቂ–ኣንስትዮ እዩ ግዳያት ዝገብር።
ጸቕጢ ልዑል ምንካይ ሓይሊ ኣካላት ስለዘስዕብ፡ ዘርእዮም ምልክታት ዝተፈላለየ ክኾኑ ይኽእሉ። መለለዪታት ነባሪ ጸቕጢ ንኣብነት፡ ሻቕሎት፡ ቃዝኖት፡ ክትድቅስ ዘይምኽኣል፡ ምምዝባዕ ተዘክሮ፡ ጸገማት ኣትኲሮ፡ ቀልጢፍካ ምቚጣዕ፡ ናይ ከብዲ ጸገማትን ቃንዛ ጭዋዳታትን፡ ዝኣመሰሉ እዮም። ካልእ ምልክታት ጸቕጢ፡ ሽጋራ ወይ ውን መስተ ክትሰቲ ምጅማር ወይ ውን ዓቐን ምውሳኽ፡ ብዙሕ ምብላዕ ወይ ውን መደቀሲ መድሃኒታት ምጥቃም የጠቓልል።
ንምንታይ እዩ ዕረፍቲ ዝተደልየ?
ነቲ ኣካላትና ዝህለኾ ሓይሊ ንምትክኡ፡ ኣካልትና ናብ ንቡር ንኽምለስ ዕረፍቲ የድልዮ። ንኣካልትና ነዚ ዕረፍቲ`ዚ ክረክብ ዕድል ምስዘይንህቦ ክንደክም ግድን ይኸውን። ኣብዚ እዋን ብዙሓት ሰባት፡ መዓልታዊ ናብ ስራሕን ትምህርትን ትሕቲ`ቲ ጥዕናዊ ዝኾነ ዓቐን ሓይሊ ኣካላት እንዳሃለዎም እዮም ዝወፍሩ። ኣብ ኣካላትና ዝወርድ ተጽዕኖ ኣዝዩ ከቢድን ነነዊሕ ግዜ ዝኸይድን ዕረፍቲ ዘይብሉ ውን ምስ ዝኸውን፡ ንሕማም ምጽንቃቕ ወይ ሃልኪ ንቃላዕ። ስለዝኾነ ከኣ ምልክታት ኣካላትና ኣንቢብና፡ ኣብ እዋኑ ፍሬኖ ክንሕዝ ክንክእል ኣለና።
ብሰንኪ`ቲ ጸቕጢ ዝፈጠሮ ዝወሰድ ብዙሕ ናይ ሕማም–ዕረፍቲ ዝረኣዩ ብዙሓት ወሃብቲ–ስራሕ፡ ገታኢ ስጉምታት ኣገዳሲ ምዃኑ ክግንዘቡ ጀሚሮም ኣለዉ። ካብ ዓመተ 2016 ጀሚሩ፡ ነዚ ዝምልከት ብበዓል–መዚ ኩነተ ስራሕ ዝወጸ መምርሒ ኣሎ እዩ። ብመሰረት ናይዚ መምርሒ ከኣ፡ ወሃብቲ–ስራሕ ምቹእ ሃዋህም–ስራሕን ርትዓዊ ዝኾነ ተጽዕኖ–ስራሕን ከዋድዱ ግዴታ ኣለዎም።
እንታይ እዩ ከም ዕረፍቲ ዝቊጸር?
ድሕሪ ጸቕጢ ዝፈጥር ተጽዕኖ፡ ኣእምሮና ዕረፍቲ የድልዮ እዩ። ድሕሪ ስራሕ፡ ገዛ ኬድካ ኣመት ቆልዑ ምግባር፡ ፋክቱራታት ምኽፋልን ድራር ምድላውን ከም ዕረፍቲ ኣይቊጸርን እዩ። ኣካላዊ ምንቕስቓስ ዘለዎ ንጥፈትን ምቁቕ ማሕበራዊ ርክብ ግን ዕረፍቲ እዩ። ቴለቪዥን ምርኣይ፡ መጽሓፍ ምንባብ ወይ ውን ኣብ ሶፋ ጎቦ ኮይንካ ሓንቲ ዘይምግባር ውን ዕረፍቲ እዩ።
ድቃስ እቲ ዝበለጸ ዕረፍቲ እዩ። ናይ ድቃስ ጸገማት ምስ ዝህልወካ፡ ጸቕጢ ዘይትጻወር ትኸውን። መብዛሕትኡ ግዜ ጸቅጢ እዩ ቀንዲ ናይ ምድቃስ ሽግር ዝወልድ። ኣብ ሓደ ለይቲ፡ 7 ክሳብ 8 ሰዓታት ድቃስ እኹል እዩ። ኣብ እዋን ስራሕ ዕረፍቲ ምውሳድ ውን ኣገዳሲ እዩ። ብዙሕ ናይ ስራሕ ተጽዕኖ ምስዝህልወኩም፡ ነዊሕ ክትጸንሑ መታን ከኽእለኩም፡ ብዙሕ ኣብ መንጎ ስራሕ ዝውሰድ ዕረፍቲ ምውሳድ የድልየኩም።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ነሓሰ -1.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ማቴ. 13. 44-46
“ መንግሥተ ሰማያት ኣብ ግራት ዝተኃብአ ሃብቲ እሞ ሓደ ሰብ ምስ ረኸቦ ዝኃብኦ፥ ካብ ታሕጋሱ ዝተላዕለ ኸአ ከይዱ ዘለዎ ኹሉ ሸይጡ ነታ ግራት ዚዕድግ ትመስል።
“ ከምኡ ድማ መንግሥተ ሰማያት ክቡር ዕንቁ ዚናዲ ነጋዳይ ሰብ እሞ፥ ሓንቲ ኽብርቲ ዕንቁ ምስ ረኸበ ከይዱ ዘለዎ ኹሉ ሸይጡ ዜእድግ ትመስል።
- አስተንትኖ
አብዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ መቐጸልታ ትምህርቱ ብዛዕባ መንግሥተ ሰማያት ክልተ ምሳሌታት ነንሕድሕዶ ዝመሳሰሉ የቕርብ። አብቲ ቀዳማይ ክፋል መርንግሥተ ሰማያት ምስ አብ ግራት ዝተረኽበ ሃብቲ የመሳስሎ። ክርስቶስ አብዚውን ሓደ ቀሊል አብ ሕይወት ዝኾነ ወዲ ሰብ ከጋጥም ዝኽእል ሓቂ ይትርኽ። “መንግሥተ ሰማያት ኣብ ግራት ዝተኃብአ ሃብቲ እሞ ሓደ ሰብ ምስ ረኸቦ ዝኃብኦ፥ ካብ ታሕጋሱ ዝተላዕለ ኸአ ከይዱ ዘለዎ ኹሉ ሸይጡ ነታ ግራት ዚዕድግ ትመስል።
“መንግሥተ ሰማያት ኣብ ግራት ዝተኃብአ ሃብቲ፥ ስለዚ መንግሥተ ሰማያት ድሮ አብዚ እንነብረላ ዓለም፡ አብ ሕይወትና፡ አብ ልባትና ከምዘላ ዘረድእ ኢዩ። ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብምሰላ ብዛዕባ ዝተኃብአ ሃብቲ ክዛረብ ከሎ ንሱ ሃብቲና ምኻኑ ክንፈሊጥን ክነስተንትንን ይግበአና። ንክርስቶስ ንኽንውንን ክሉ ናይዚ ዓለም እዚ ክትገድፍ ክትምንን የድሊ። መንግሥተ ሰማያት እቲ ነፍሲ ወከፍና ክንጭብጦ ዘለና ሕያብ አምላኽ ኢዩ። መንግሥቲ ሰላም፡ መንግሥቲ ሓጎስ ኢዩ። እግዚአብሔር ነዚ ሕያብ እዚ፡ ነዚ መንግሥቲ እዚ ንኽንወርስ ንወዱ በጃ ኻሳብ ዚህብ ክሳዕ ክንድዚ ንዓለም ከምዘፍቀራ ቃል ቅዱስ መጽሓፍ ይምህረና። ዮሓ.3:16 ስለዚ ኣብ ክርስቲያናዊ ሕይወትና ነታ ኣብ መንጎና ዘላ መንግስስቲ ሰማያት ነቲ ኣብ መንጎና ዝመላለስ ክርስቶስ ጎይታ ክንረክብ ኣብ ጸሎትን ኣስተንትኖ ቃል ኣምላኽን ክንነቅሕ ንጽዋዕ። ምስ ረኸብናዮ ከኣ ኩሉ ገዲፍና ብሓጎስ ክንስዕቦ ይግበኣና።
መንግሥተ ሰማያት ክቡር ዕንቁ ዚናዲ ነጋዳይ ሰብ እሞ፥ ሓንቲ ኽብርቲ ዕንቁ ምስ ረኸበ ከይዱ ዘለዎ ኹሉ ሸይጡ ዜዕድግ ትመስል። እዚ ምሳሌ እዚ ነቲ ክርስቶስ ወዲ ሰብ ዓለም ኩሉ ረቢሑ ንፍሱ እንተጥፍኣ እንታይ ይጠቅሞ” ዝበሎ ቃል ክንዝክር ይሕግዘና።
ናይዞም ክልተ ምሳሌታት ዕላማ እምበአር መንግሥተ ሰማያት አብ መንጎና ከምዘላ ንምግላጽ ኢዩ። ነፍሲ ወከፍ አማናይ ነዛ አብ ሕይወቱ ተዘሪአ እትርከብ መንግሥቲ ንኽረክብ ንኽጭብጥ ወትሩ ክሰርሕ ክደክም ከምዘለዎ ኢዩ። ስለዚ ንሕና ጸዋዕታና ዘለዓለማዊ ሕይወት ምኻኑ አይንረስዕ። ሕይወት ወዲ ሰብ ነቲ ንግሆ በቂሉ ምሸት ዚጽምሉ ዕንባባ ሜዳ ኢዩ ዚመስል ይብለና ዳዊት አብ መዝሙሩ። ዕላማና መንግሥተ ሰማይ ንምውራስ ኢዩ። ስለዚ ነቲ ዘለዓለማዊ ዝኾነ ዕላማናን ጸዋዕታናን ሸለል ክንብል ከይንርከብ። እግዚአብሔር ብ አምሳሉን ብአርአያኡን ገይሩ ብምፈጣር ነቲ ዘለዓለማዊ መንግሥተ አምላኽ ንኽንወርስ ሓጺዩና ኢዩ። መንገዲ ከፊቱልና ኢዩ። ንሕና አብዚ ዓለም እዚ ስደተናታት ኢና፡ ናብቲ ዘለ ዓለማዊ ቤትና ክሳብ ንአቱ ከአ አብ ቅድሚ እግዚአብሔር ቀሪብና ብጸግኡን ደገፉን ምእንቲ ድኅነት ነፍስና ምእንቲ መንግሥተ ሰማይ ክንሰርሕ ይግበአና። ሎሚ መዓልታዊ ብእምነት ክነብር ይግበአና፡ አብ ትእዛዛቱ እሙናት ኮይና ክንርከብ ይግበአና፡ አብ ምስጢራቱ ተሳተፍቲ ክንከውን ይግበአና። አነ ቅዱስ እየ እየ’ሞ ቅዱሳን ኩኑ” ከምዝበለ ጎይታና ነዚ ዕድመ እዚ ሰሚዕና ቅዱሳን ክንከዊን ይግበአና።
ብሓት ንአብን ንወልድን …………::
Abba Hagos Tesfagabir


text:
‘ኣየ ንሰማያት ጨንዲሕካ እንተ ትወርድ፡ ኣኽራን ንኣኻ ርእዮም መንቀጥቀጡ። ስምካ ኣብ ጸላእትኻ ምእንቲ ክፍለጥ ከምቲ ሓዊ ንቐሸም ዜንድዶ፡ ንማይ’ውን ዜፍልሖ፣ ኣህዛብ ኣብ ቅድሜኻ ራዕራዕ ምእንቲ ኪብሉስ ነዓ ውረድ፡ ዘይተጸቤናዮ ዜገርም ግብሪ ዝገበርካሉ እዋን ነይሩ እዩ፣ ኣኽራንውን ንኣኻ ርእዮም ኣንቀጥቀጡ። ነቶም ዚጽበይዎ ኸምቲ ንስኻ ዝገበርካሎም ዚገብር ካልእ ኣምላኽ ካብ ጥንቲ ኣይተሰምዔን፡ ከምኡ እውን ከቶ ኣይተራእየን፣ ነቶም ተሐጒሶም ጽድቂ ዚገብሩን፡ ከም ፍቃድካ ዚነብሩን ትቀባበሎም’ (ኢሳ 64.1-5)
መልእኽቲ ካቶሊካውያን ጳጳሳት ኤርትራ ንምስንዳው ልደት!
ካቶሊካውያን ጳጳሳት ኤርትራ ንልደት ንምስንዳው ኣብ ኩለን ቊምስናታትን ገዳማትን ፍልይ ዝበል ናይ ምህልላን ጸሎትን ተጋድሎን ግዜ ካብ 5 ታሕሳስ ብግዕዝ (15.12.2019 ዓምፈ) ክሳብ 28 ታሕሳስ ብግዕዝ (07-01-2010 ዓምፈ) መዲቦም ከምዘለው ይሕብሩ።
17 December 2019, 16:44


text:
Radio Erena: 10 December 2017
ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ሱዳንን ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምምድ ከካዪዳ እየን።
ብሕቡራት ኢማራት እትውነን ናይ ኲናት መርከብ ብረቡዕ 6 ታሕሳስ ናብ ፖርት ሱዳን ኣብ ዝኣተወትሉ፣ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት ሱዳን ዝርከብዎም ሓያሎ ሰበስልጣን’ታ ሃገር ናይ ኣቀባብላ ስነስርዓት ገይሮምላ።
ወግዓዊ ኣገልግሎት ዜና መንግስቲ ሱዳን ነዚ ብዝምልከት ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ብመሰረት ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዝተገብረ ስምምዕ፣ ቀዳማይ እብረ ናይቲ ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምምድ ስለዝተዛዘመ፣ ኣብዚ ካልኣይ እብረ ወተሃደራት ክልቲኤን ሃገራት ብተግባር ዝተሰነየ ልምምድ ንምግባር እዩ ሓይሊ ባሕሪ ኢማራት ናብ ሱዳን ኣትዩ ዘሎ።
ከም ዝዝከር ዝሓለፈ ሰሙን፣ ብዘይካ ኤርትራ ካብ ኩለን ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃን ካልኦት ሽዱሽተ ሃገራት ዞባ ምብራቕ ኣፍሪቃን ዝተዋጽአ ሰራዊት ብሓባር ወተሃደራዊ ልምምድ ኣብ ከባቢ ፖርት ሱዳን ኣካዪዱ እዩ።
እቲ ብድሉው ሓይሊ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ዝፍለጥ ኣስታት ሓደ ሽሕ ወተሃደራት ዝሓቖፈ ሰራዊት፣ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ከጋጥም ንዝኽእል ኩነታት ህጹጽ ምላሽ ንምሃብ ዝህልዎ ዓቕሚ ንምፍታሽ ምዃኑ ኣቐዲሙ ተሓቢሩ’ዩ።
ሱዳን ብሰንኪ ምስ ኢራን ዝነበራ ዝምድና፣ ምስ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ከይተሳነየት እያ ጸኒሓ። እዚ ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምምድ፣ ሓደ ካብቲ ዝምድና ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ምምሕያሽ ዓቢ ተራ ክጻወት ትጽቢት ከምዝግበረሉ ወተሃደራውያን ተንተንቲ የመልክቱ።
======================


text:
Radio Erena: 07 January 2019
ሰራዊት ጋቦን ንፕረዚደንት እታ ሃገር ዓሊ ቦንጎ ካብ ብወትደራዊ ዕልዋ ካብ ስልጣኑ ንምእላይ ዘካየዶ ፈተነ ከምዝፈሸለ ይግለጽ ኣሎ።
እቲ ሰራዊት፣ ነቲ ካብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ኣትሒዙ ብወቕዒ ዝሳቐ ዘሎ ፕረዚደንት ካብ ስልጣን ክዓልዎ ዝፈተነ፣ ዴክራስያዊ ምስግጋር ስልጣን ንምትእትታው ምዃኑ ብመደበር ሬድዮ እታ ሃገር ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ ኣፍሊጡ።
እቲ ብሓደ ሜጀር ዝተመርሐ ፈተነ ዕልዋ፣ ብኣባላት ሰራዊት ሓለዋ ቤተ መንግስቲ ዝተሃንደሰ ምዃኑ ይንገር።
ኩነታት እታ ሃገር ናብ ንቡር ከምዝተመልሰ ዝሓበረ ኣፈኛ መንግስቲ እታ ሃገር፣ ኣርባዕተ ካብቶም ሃንደስቲ ናይቲ ፈተነ ዕልዋ ኣብ ቀይዲ ክኣትዉ እንከለዉ፣ ሓደ ድማ ይህደን ከምዘሎ ኣመልኪቱ።
ስድራቤት ዓሊ ቦንጎ፣ ነታ ሃገር ካብ 1967 ኣትሒዞም ከምዝመርሑዋ ይፍለጥ።
ድሕሪ ሞት ኣቡኡ ኣብ 2009 ስልጣን ዝተረከበ ፕረዚደንት ጋቦን ዓሊ ቦንጎ ብጽኑዕ ሓሚሙ ኣብ ወጻኢ ሃገራት እናተመላለሰ ክሕከም ምጽንሑ ይግለጽ።
እቲ ወዲ 59 ዓመት ዓሊ ቦንጎ፣ ኣቡኡ ካብ 1967 ክሳብ 2009 ኣብ ስልጣን ኣብ ዝነበረሉ እዋን ን42 ዓመታት፣ ካብ ንኡስ ዕድሚኡ ኣትሒዙ፣ ከም ሚኒስተር ምክልኻል፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣብ ዝኣመሰሉ ዝተፈላለየ ጽፍሕታት መንግስቲ ሰሪሑ’ዩ።
ፕረዚደንት ነበር ዑመር ቦንጎ ኣብ 72 ዓመት ዕድሚኡ ኣብ 2009 ድሕሪ ሙማቱ፣ ፕረዚደንት ጋንቦን ኮይኑ ዝተረከባ ወዱ ድማ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ብጽኑዕ ሓሚሙ ስለዝርከብ ስልጣኑ ናብ ወዱ ከሰጋግር ይኽእል ዶ? እናተባህለ’ዩ ክዝረበሉ ጸኒሑ።
ኣቡኡ ዑመር ቦንጎ ሓደ ካብቶም፣ ኣብ ስልጣን ንነዊሕ ዓመታት ብምጽናሕ ክብረ ወሰን ዝሰበሩ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ’ዩ።
ኣብ ምዕራብ ኣፍሪቃ እትርከብ ጋቦን፣ ሓንቲ ካብተን ነዳዲ ዘፍርያ ሃገራት ዓለም ክነሳ፣ ህዝባ ብድኽነትን ብልሹው ምሕደራን’ዩ ዝሳቐ።
ኣብ ኣፍርቃ ዝነውሐ ዓመታት ኣብ ስልጣን ብምጽንሖም ኣብ ቅድሚት ዝተሰርዑ ኣርባዕተ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ሞዓመር ኣልቐዛፊ ናይ ሊብያ ን42 ዓመታት፣ ዑመር ቦንጎ ናይ ጋንቦን ን42 ዓመታት፣ ቲዮዶር ኦብያንግ ኑግዌማ ባሶጎ ን39 ዓመታት፣ ሮቦርት ሙጋበ ድማ ን38 ዓመታት’ዮም።
ኣብዚ እዋን’ዚ፣ ንተኸታታሊ 25 ዓመታትን ልዕሊኡን ኣብ ስልጣን ዝቕጽሉ ዘለዉ ሽዱሽተ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ድማ፣-
1. ፕረዚደንት ኢኳቶርያል ጊኒ፣ ቴዶር ኦብያንግ ኑግዌማ ባሶጎ ን39 ዓመታት
2. ፕረዚደንት ካሜሮን፣ ፖል ቢያ ን36 ዓመታት
3. ፕረዚደንት ኡጋንዳ፣ ዩዌሩ ሙሴቬኒ ን32 ዓመታት
4. ፕረዚደንት ሱዳን፣ ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ን29 ዓመታት
5. ፕረዚደንት ቻድ፣ ኢድሪስ ደቢ ን28 ዓመታት
6. ፕረዚደንት ኤርትራ፣ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ን27 ዓመታት’ዮም።
=========================


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ህወሓትን ካልኦት ተዋጋእቲ ሓይልታትን ግጭት ሰሜን ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ከብቅዕን ሰብኣዊ ረድኤት ንብሚሊዮናት ዝቑጸሩ ሰባት ክበፅሕን መንግስቲ ኣመሪካ ኣተሓሳሲቡ። ግጭት ጠጠው ክሳብ ዘይበለ ቀንዲ ሰበስልጣን ናይ ጉዕዞን ናይ ገንዘብን እገዳ ካብ ኣመሪካ ክገጥሞም እዩ።
ኣብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ተሓጋጋዚ ምኽትል ሚንስትር ጉዳያት ምብራቕ ኣፍሪቃን ክልቲአን ሱዳንን ብሪያን ሃንት ትማሊ ሶኑይ ብኦንላይን ኣብ ኣብዝሃቡዎ ጋዜጣዊ መግለፂ መንግስቲ ኣመሪካ እቲ ንዓሰርተ ኣዋርሕ ዝተኻየደ ግጭት ክልል ትግራይ ከብቅዕ ይደሊ እዩ ኢሎም።
‘’ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን መንግስቲ ኢትዮጵያን ናብ ሰላማዊ ፍታሕ ዝመፁ እንተኾይኖም: ኣመሪካ ዝደኸመ ቁጠባ ኢትዮጵያ ንምሕጋዝ ድልውቲ እያ’’ ኢሎም።
ፕረዚደንት ባይደን ምስ ዝፈረሙዎ ናይ እገዳታት ትእዛዝ ብዝተኣሳሰረ ኣብ ቀፃሊ ብዛዕባ ዝውሰዱ ስጉምትታት ሰበስልጣን ኣመሪካ መብርሂ ሂቦም ኣለው።
ናይቲ ግጭት ተሳተፍቲ ኣካላት ናብ ልዝብ ዘይመፁ እንተኾይኖም ዝውሰድ ናይ እገዳታት ስጉምቲ ካብ ኣብ ዝተመረፁ ሰባትን ትካላትን ሓሊፉ ንህዝብታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ዒላማ ከምዘይገብር ኣብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ተሓጋጋዚ ምኽትል ሚንስትርብሪያን ሃንት ወሲኾም ገሊፆም።
ንሶም ወሲኾም ኣሜሪካ ሰብኣውን ካልኦት ሓገዛትን ምሃባ ከም እትቕፅል ተዛሪቦም ኣለው ።


text:
ሎሚ ዕለት 16 መጋቢት 2019 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ሃገረ ቫቲካን ንወግዓዊ ምብጻሕ ንዝኣተዉ ናይ ደቡብ ሱዳን ርእሰ ብሔር ሳልቫ ኪር ማያርዲት ተቐቢሎም ከምዘዘራረቡን ብዛዕባ እቲ ኣብታ ሃገር ተበጺሑ ዘሎ ናይ ሰላም ስምምዕን ትግባሬታቱ ኣማእኪሎም እውን ዘትዮምን ኣብ ደቡብ ሱዳን ምብጻሕ ከካይዱ ዘለዎም ተስፋ ከምዝገለጹ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣብ ደቡብ ሱዳን ቤተ ክርስቲያን ኣብ መዳይ ሕንጸትን ክንክን ጥዕናን ኣብ ጐደና ሰላም እተበርክቶ ኣስተዋጽኦ ዓቢይ ምዃኑ ዘመላኸተ ርክብ ምንባሩ ዝገለጸ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣስዒቡ፡ ቅዱስ ኣቦናን ርእሰ ብሔር ሳልቫ ኪር ማያርዲት ብዛዕባ ሰላም ዝምልከትን ኣብዚ መዳይ ናይ ቤተ ክርስቲያን ኣስተዋጽኦ ኣፍልጦ ኣብ ዝሃበ ርእሰ ጉዳይ ሰፊሕ ምይይጥ ከምዘካየዱ እውን ሓቢሩ፡ ርእሰ ብሔር ዱቡብ ሱዳን ካብ ቅዱስነቶም ምስ ተሰናበቱ ብናይ ቅድስቲ መንበር ናይ ወጻኢ ርክባት ጉዳይ ዋና ጸሓፊ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ፓውል ሪቻርድ ጋለገር ምስ ዝተሰነዩ ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ፒየትሮ ፓሮሊን ክሌኣዊ ርብ ከምዘካየዱ ኣፍሊጡ።
ሰናይን እናጸንዔ ዝኸይድ ዘሎ ርክብ ቅድስቲ መንበርን ሃገረ ደቡብ ሱዳንን ኣስተዋጽኦ ቤተ ክርስቲያን ኣብታ ሃገርን እቲ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብታ ሃገር ዘሎ ውሽጣዊ ውጥረት ንምእላይ ዝድግፍ ዝብል ተስፋ ዝተነብሮ ናይ ሰላም ስምሞዕን ትግባሬታቱን ኣብ ዝብሉን ብዛዕባ ተመዛበልትን ኵለንተናዊ ሰብኣዊ ምዕባለን ዝምልከቱ ርእሰ ጉዳያት መሰረት ናይ ሓሳብ ምልውዋጥ ከምእተኻየደ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ሓቢሩ።
ቅዱስ ኣቦና ኣብቲ ምስ ርእሰ ብሔር ደቡብ ሱዳን ኣብ ዘካየድዎ ርክብ ንደቡብ ሱዳን ክበጽሑ ዘለዎም ዓቢይ ድላይ ገሊጾም፡ እዚ ኸኣ እታ ሃገር ኣብ ጐደና ሰላም እተካይዶ ዘላ ጻዕሪ ቅርበት ቤተ ክርስቲያን ናይ ምርግጋጽ ምልክታ ዘለዎ ድላይ ምዃኑ ከምዝገለጹ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።


text:
ኣብ ዙሪያ መንእሰያት ዝዝትይ ዘሎ መበል 15 ሓፈሻዊ መደበይና ሲኖዶስ ብፁዓን ጳጳሳት ዕለት 10 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ቅድሚ ፍርቂ መዓልቲ ዘካየዶ ሻድሻይ ውዕሎ፡ ኣብቲ ናይ ሲኖዶስ ናይ ዘተ መጋበርያ ሰነድ ካልኣይ ክፍሊ ኣብ ዘሎ ነጥቢ ኣተኵሩ ከምእተመያየጠን፡ እዚ ነቲ ዕለት 9 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ኣብ ዘካየዶ ሓምሻይ ውዕሎ ዝዘተየሉ ናይ መንእሰይ ክውንነት ምንባብን ምትንታንን ድሕሪ ዝብል ነጥቢ ስዒቢ ዝመጽእ ስንዮተ ኣብ ዝብል ሓሳብ ዝመኸረ ክኸውን እንከሎ፡ ኣብ መወዳእታ እውን እቲ ናይ ሲኖዶስ ናይ ፍጻሜ ሰነድ ዘሰናድው ድሮ ሓሙሽተ ኣባላት ናይ ዝሓቁፍ ድርገት ኣባላት ንኽኰኑ ሰለስተ ኣካላት ከምእተሰምዩ፡ ኣብቲ ሻድሻይ ውዕሎ 257 ፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ተሳቲፎም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣብ መበል 23 ዓመት ዕድመኡ እቲ መንእሰይ ፍራንቸስኮ ዘኣሲዙ፡ ጐይታይ እንታይ ክገብር ትደልየኒ እንክብል ንዘቕረቦ ሕቶ ነታ ኣብ 13 ክፍለ ዝመን ዝነበረት ቤተ እግዚኣብሔር ዳግም ሕነጽ ዝብል መልሲ ከምዝረኸበሉን፡ ሎሚ እውን እቲ ኣብ ነፍሲ ወከፍ መንእሰይ ልቢ ዘቃልሕ ህልቅ ተመክሮ እዩ። ብትኽክል ንጐይታ መልሲ ምሃብ ማለት ናብቲ ውዕዉዕ ሓይለ ኣካልን መንፈስን ትብዓትን ዝብል ነቲ ፍሉዩ መለለዪ መንእሰይ ኩሉ ዳግም ብምጽናዕ ናብቲ እውነተይና ናይ ሕይወት ትርጉም ምንቃል ማለት እዩ።
ንሓደ ሓድሽ ጰንጠቆስጠ
ናይቲ ናይ ኣሲዚ ኵሉ ዝሓደገ ፍራንቸስኮን ናይ ካልእቶ ቅዱሳትን ቅዱሳንን ናይ ዝነበርዎ ሕይወት ተክለ ሰብነት እዋናዊ ኣርኣያ ሕይወት ምዃኑ ብፁዓን ኣበው ኣብ ዘካየድዎ ዘተ ገሊጾም፡ ኢየሱስ ቤተ ክርስቲያን ናይ ሓድሽ ጴንጠቆስጠ ዘመን መሪቓ ንኸተበግስ መታን ካብቲ ጥንታዊ ኣገባባታ ክትላቐቕን ክትወጽእን ግድን እዩ። ሞት ዝሰዓረን ኣንጻር እቲ ቅቡልን ልሙድን ኩሉ ዝኸደን ክርስቶስ ምፍላጥ ንመንእሰይ ናብ ዓለም ቃል ምስርነት ንኸቕርቡ መዳርግቲ ዘይብሉ ድርዀት ምዃኑ እቶም ኣብ ዝተፈላለዩ ኣንጻር እቲ ዓይነት ድርዀት ኣብ ዝንበረሉ ከባቢታት ዝነብሩ ልኡካነ ሕይወት ዝነብርዎ ጭቡጥ ኩነት የረጋግጾ፡ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ከምዝሕብርዎ፡ ኣብቲ ውግእን ውጥረትን ዝረኣየሉ ከባቢ፡ ናይ ሕብረተሰብ ጨውን ብርሃንን መባኹዕትን ናይ ምዃን ተልእኾ ዝነብሩ ልኡካን ዘረጋግጽዎ ሓቂ ምዃኑ ይፍለጥ።
ግብረ ምስናይ ሃደበታዊ ምህዞ ዘይኰነስ ብተኻፋልነት ዝኽወን እዩ
ኣቲ መንፈሳውን ናይ ልላይን ኣሰንዮ ጥበብ ናይ ካህናትን ውፉያን ሕይወት መሰል ስልጣን ዝብል ነጻሊ ተግባር ኣይኰነን፡ ስለዚህ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ፡ ኣብ መንፍሳውን ልልያን ስንዮታ መንእሰያት ሰብ ሓዳርን ክዋስኡ ምግባር ኣገዳሲ እዩ፡ ኰይኑ ግና ምስናይ ሃንደበታዊ ምህዞ ዘይኰነስ ብተኻፋልነት ዝፍጸም እዩ ይብሉ። ሓደ መንእሰይ ብዝረኣዩ መሰናኽላት ዘይተገዳስነትን ሸለልተይናነትን ዘጋንፎ ዕንቅፋታትን ተተሓሒዙ እውን እንገዳ ከምዘይረኸበ ዝስምዖ እንተድኣ ኰይኑ፡ ናብ ምርሓቕን ዝተጋገዩ መልስታት ሓሰስ ንምባል ሓደጋ ይቃላዕ። ስለዚህ ንመእሰይ ዘሰንይ እቲ ዘቕርቦ ኣገልግሎት እሙን መስካሪ ምዃኑ ዘርእየሉ ጽኑዕ እምነት ከምዘለዎ ዘረጋግጽን፡ ጽን ክብልን ክሰምዕን ምኽሪ ክልግስን እዚ ምስ ፈጸመ ብዝተበጽሐ ዓወት ምኽንያት ክምስገንን ረኣዩለይን ካብ ዝብል ፈተና ገዛእ ርእሱ ክኣልይ ይግብኦ፡ እዚ ኸኣ ብተኻፋልነት እምበር ብተራ ድንጋጸ ዝፍጸም ኣገልግሎት ኣይኰነን፡ ሓነጽቲ ናይ መንእሰይ ወለዶ ሰብኣውነትን ብቐሊሉ ተነቃፍነቱን ግንዛበ ክህብሉ ግድን እዩ፡ ስለምንታይ ክራኸቦምን ተንስእ ክብሎምን ዝደልይ ክርስቶስ ከምዘሎ ዘረጋግጽ ብምዃኑ፡ ኣብ ተነቃፍነቶም ተንስእ ዝብል ሓይሊ ክርስቶስ ኣሎ። ምእንቲ’ዚ እቶም ናይ መንእሰያት ኣበ ነፍስ ናይ ገዛእ ርእሶም ተነቃፍነት ተዘክሮ ዘለዎም ክዀኑ ይግባእ፡ ብርግጽ ከኣ ጸጋ ኣብ ታሪኽ ዝዓዪ ብተራዊ ኣገጋብን ብማዕባሊ ለውጢ ብምኽዋን እዩ።
ሓዳርን (መርዓ) ውፉይ ሕይወትን ብማዕራዊ መዕቀኒ ዝኽበሩ ጸዋዕታ እያቶም
ብቐዳምነት እቲ ዘገድስ መንፈሳዊ ኵርናዕ እዩ፡ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ፡ ሱታፌ ኣብ ቅዳሴን ኣስተንትኖ ኣብ ቅድሚ ቅዱስ ቁርባንን የተባብዑ፡ ይዅን ደኣ እምበር ርክብ ዓንዳዊ ወይ ከኣ ትዅል ጥራሕ ዘይኰነስ እቲ ጋድማዊ ኵርናዑ እውን ይሓትት፡ ስለዚህ መንእሰይ ካብቲ ጋድማዊ ተመክሮታቱ ናብ ዓንዳዊ ርክብ ማለት ጠመተኡ ናብ ላዕሊ ከብል ናብ ዝብል ድምዳመ ወይ ከኣ ናብ ላዕሊ ዘሰጋግር እዩ ክኸውን ዘለዎ።
ኣእንጋዲ ምዃን፥ ሸቶታት ምሕባርን እቲ ጥንቃቔን ጻዕርን ዝሓትት ወንጌላዊ ሓሳብ ምቕራብ ዝብል ክልተ ዓይነት ባህርይ ዘለዎ እዩ፡ ስለዚህ ናብ ምስጢረ ትክሊል ድዩ ወይ ከኣ ምእንቲ መንግስቲ ኣምላኽ ንንጽሕና ሕይወት ምስናይ ይዅን፡ እቶም ዝተጠቕሱ ባህርያት ስንዮታ ዝንበሮ እዩ። እዞም ክልተ ዓይነት ጸዋዕታ ይብሉ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ፥ ብቤተ ክርስቲያን ማዕረ ክብሪ እዩ ክወሃቦ ዝግብኦ፡ ምኽንያቱ እዞም ክልተ ጸዋዕታ ኣብቲ ናይ ኩሉ ክርስቲያን ዝዀነ ዓይቢ ጸዋዕታ ምስጢረ ጥምቀት ዝኣትዉ እያቶም። እቲ ዓቢይ ማለት በጽሒ ወለዶ ዓበይቲ ሕልምታት ዘለዎ እንተድኣ ዘይኰነ፡ ከመይ ቢሉ እዮም ንመንእሰይ ኣስተንፍሶ ክዀኖ ዝኽእል? ዝብል ሕቶ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ኣቕሪቦም፡ መንእሰይ ናይ ህልውን መጻእን ተስፋ ስለ ዝዀነ፡ ንሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ውዕዋዔ ዝብል ድምዳመ ዘለዎ ብዛዕባ ናይ መንእሰያት ጉዳይ ዝሓልይ ናይ ገዛእ ርእሱ ዝኸኣለ ጳጳሳዊ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ክቐውም ዝብል ርእይቶ የቕርቡ።
ካብቶም ብመሰል ሰማዒ ዝሳተፉ ዘለዉ መንእሰያት ዝቐረበ ሓሳብ
እቲ ሻድሻይ ውዕሎ ካብቶም ብመሰል ሰማዒ ንኽሳተፉ ካብ ዝተዓደሙ ንናይ መላእ ዓለም መንእሰያት ዝውክሉ ብዘቕረብዎ ሓሳብ ዝተዝዘመ ክኸውን እንክሎ፡ ኣብ ቅድሚ እቲ መንእሰይ ኣብዚ እዋን’ዚ ዝንብሮ ዘሎ ጥልቂ ጽምኢ መንፈሳውነት’ዚ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ግበር ኣይትግበር ፍቑድን ኣይፍቑድን ኣብ ዝብል ግብረ ገብ ዘማእከለ እግዚኣብሔራውነት ዝብል መንፈስ ብምቕራ ተጸሚዳ ነቲ ዘሎ ጽምኢ መንፈሳውነት ክትብድህ ብቕዓት ዝጐደላ ከይና ዘላ ትመስልን፡ ኢየሱስ ሃረር ዝብሉ ምዃኖምን ቤተ ክርስቲያን ክኣ ኢየሱስ ከም ኢየሱስ ከተቕርበሎም እዮም ዝደልዩ። እዚ ኸኣ ኣብቲ ንመንእሰይ ብትኽክል ዝዳለው ሓዋርያዊ ግብር ኖልዎ ማእከል ክኸውን ከምዘለዎ የተሓሳስቡ። ኣብ ቅድሚ ዝተፈላለዩ ዝገራጨውን ማእለያ ዘይብሎም ድምጽታት፡ መእንሰይ እቲ ካብ ጐይታ ዝመጽእ ድምጺ ከለልዩ ዝደሊ እምበር በጽሒ ወለዶ ኣብ ቦታ መንእሰይ ኰይኑ መልሲ ክህብ ኣይኰነን ድላዩ። ኣብ ዓበይቲ ምርጫ ሕይወት ከሰንዮን ክድግፎን እዩ ዝደልይ። መንእሰይ ኣብ ክውንታውን ምናባውን ዓለም ዘጋጥሞ ብድሆታት በቐረባ ዝፈልጥ ክኸውን ኣለዎ። ልቢ ሰብ ነቲ ቤተ ክርስቲያን ጥራሕ ከም ኣደ ክተገልጸሉ ንውህበትን ሰናይነትን ሓቅንነትን ዝተፈረ ምዃኑ እቶም መንእሰያት ኣብ ዘቕረብዎ ሓሳብ ኣመልኪቶም።
ኣብ መዛዘሚ እቲ ሻድሻይ ውዕሎ ንሓሙሽተ ክፍለ ዓለም ዝውክሉ ኣብቲ ናይ ሲኖዶስ ናይ ፍጻሜ ሰነድ ምስንዳው ዝዓዪ ብቕዱስ ኣቦና ብዝተሓርዩ ሓሙሽተ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ኣብ ዝቖመ ድርገት ዝተሓባበሩ ካልእቶ ሰለስተ ብፁዕ ኣበው ሱንዶስ ቅዱስ ኣቦና ከምዝሰመዩን፡ ናይቶም ሰለስተ ብፁዓን ኣበው ስም ብወግዒ ከምእተገልጸን፡ ንሳቶም ከኣ ኣብ ኡክራይን ናይ ግሪክ ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ርእሰ ሲኖዶስ ናይ ኪየቭ ዓቢይ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ሃልይች ስቪኣቶስላቭ ሸቭቹክን ናይ ዓለማውያን ምእመናንን ስድራ ቤትን ሕይወትን ጉዳይ ሓልዮ ጳጳሳዊ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ዋና ጸሓፊ ኣባ ኣለክሳንደር አዊ መሎን ኣብ ኩባ ናይ መንእሰያት ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ሓልዮ ቤት ጽሕፈት ሓላፊ ኣባ ኤድዋርዶ ጐንዛሎ ረዶንዶን ከምዝዀኑን ተገሊጹ።


text:
ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ምስ ላዕለዋይ ዲፕሎማት ክረምሊን ድሕሪ ምርኻቦም “ፅቡቕ ርክብ ነይሩ” ኢሎም።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ኣብ መንጎ ናይ 2016 ዓ.ም ወፍሪ ፕረዝደንታዊ ምርጫ ኣሜሪካን ሞስኮን ነይሩ ንዝበሃል ምትእስሳር ይምርምር ናይ ዘሎ ፌደራላዊ ቢሮ ምርመራ ዳይረክተር ካብ መዝነቶም ድሕሪ ምብራሮም ድሕሪ ሓደ መዓልቲ’ዩ ፕረዝደንት ትራምፕ ምስ ላዕለዋይ ዲፕሎማት ሩስያ ኣብ ጉዳይ ምፍታሕ ግጭት ሶሪያ ተራኺቦም ዝተዘራረቡ።
ፕረዝደንት ትራምፕ ብዛዕባ እዚ ርኽብ ዝርዝር ሓበሬታ ኣይሃቡን፤ተስፋ ብዝሓዘ ገምጋሞም ሚኒስትር ላቭሮቭ ከምዚ ኢሎም።
“ብዛዕባ ሶሪያ ብዝርዝር ተዘራሪብና ኣለና።ካብ ግጭት ነፃ ዝኾኑ ከባቢታት ንምጥያሽ ብዛዕባ ዝተቐመጠ እማመ ኣብ ግምት ዘእተወ ዝርዝር ነገራት ተዘራሪብና።”
ቤተ መንግስቲ ዋይት ሃውስ ኣብ ዘውፅኦ ሓፂር መግለፂ ሩሲያ ግጭታት ሶሪያን ዩክሬይንን ንምፍታሕ ብዙሕ ክትሰርሕ ከምዘለዋ ትራምፕ ኣስሚሮምሉ ኣለው ይብል ።
እቲ ኣወንታዊ ጽምፀት ግን ርክባት ሞስኮን ዋሽንግተንን ካብ ፀገማት ዝርሓቐ እዩ ማለት ኣይኮነን ይብል ኣብ ብሩኪንግስ ኢንስቲቱሽን ክኢላ ጉዳያት ዝምድና ሩሲያ ስቲቨን ፒፈር።ኩነታት ዩክሬይን ሓዊሱ ብዙሓት ዕንቅፋታት ኣለው ይብሉ።
ሚኒስትር ላቭሮቭ ኣብ ናይ ትማሊ ጋዜጣዊ መግለፂኦም ሩሲያ ኣብ ፕረዝዳንታዊ ምርጫ ኣሜሪካ ኢዳ ኣእትያ እያ ንዝብል ንህዝቢ ኣሜሪካ ዘዋርድ ናይ ሓሶት ሓበሬታ እዩ ክብሉ ውዱቕ ገይሮምዎ ኣለው።
ሚኒስትር ላቭሮቭ ትማሊ ረቡዕ ምስ ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ሬክስ ቲለርሰን ኣብ ዝተራኸብሉ ምብራር ዳይረክተር ኤፍ ቢ ኣይ ጄምስ ኮሚ ኣብ ርክባት ክልቲአን ሃገራት ብዛዕባ ዝህልዎ ፅልዋ ብጋዜጠኛ ሕቶ ቀሪቡሎም እንተነበረ እኳ ዘይሰምዑ ንምምሳል ‘ተባሪሩ ድዩ?ትቅልድ ዲኻ ዘለኻ?” ክብሉ ነቲ ጋዜጠኛ መሊሶም ክሓትዎ ተሰሚዖም ኣለው።


text:
ዕድመ ንህዝባዊ ኣኼባ ኣብ ከተማ ኢንድያናፖሊስ
ዕድመ ንህዝባዊ ኣኼባ ኣብ ከተማ ኢንድያናፖሊስ
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን ኤርትራውያን ተቐማጦ ኢንዲያናፖሊስን ከባቢኣን፡
ኣቐዲምና ኣብ ጥዕናኹም ሰናይ፡ ኣብ ዕለታዊ መነባብሮኹም ከኣ ዓወትን ኣሳልጦን ንምነየልኩም።
ጉባኤ ናይ ማሕበር ኤርትራውያን ንፍትሒ ኢንድያናፖሊስን ከባቢኣን ኣብ ዝቀራረበሉ ግዜ፡ ቅድሚ ጉባኤ ክሰላሰሉ ዘሎዎም ስርሓት ንምልዛብን፡ ክህሉ ዝኽእል ሓበሬኣን ሕቶታት ህዝቢ ንምምላስን ህዝባዊ ኣኼባ ክግበር ምዃኑ ንሕብር። ብዝያዳ ከኣ ህዝቢ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ምስ መረጸ ኣብ ቅዋም ማሕበር (ዕላማን፡ ዓንዲ-ሕግን፡ ማሕበራዊ-ቅርጻን፡ መደብ-ስርሕን) ምምሕያሽ ዘድልዮም ጉዳያት ህዝቢ ንኣሰናዳኢት ሽማግለ ርእይቶኡ ክህብ ይኽእል።
ንሃገርን ህዝብና ካብ’ዚ ኣንጸላልዮ ዘሎ ሓደጋ ንምድሓን፡ ህዝቢ ኣብ ዘዝርከበሉ ከተማታት/ቦታታት ብናይ ሓባር ዕላማን መደብ-ስራሕን ተጠርኒፉ፡ ንኣብ ውሽጢ ሃገር ዝርከብ ህዝብና ተስፋ ብምዃን ምልካዊ ስርዓት ብህዝባዊ ማዕበል ንከልግስን፡ ህዝቢ ዝቖጻጸሮ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ንምርግጋጽ ነፍሲ-ወከፍና ዓቕምና ዝፈቕዶ እጃማናን ግብራዊ ተሳትፎናን ከነዕዝዝ ንላቦ። ስለምንታይ፡ ለውጢ ብኣፍ ዘይኮነ ብግብራዊ ተሳትፎ ጥራሒ ኢዩ ክረጋገጽ ዝኽእል።
ኣኼባ፡ ብሰዓቱ ጀሚሩ ኣብ ዝተመደበሉ ሰዓት ክዛዘም ክኽእል፡ ኩላትና ኣብ ግዜና ክንርከብ ንምሕጸን።
ኣኼባ ዝግበረሉ መዓልትን ዕለትን – ቀዳም 22 ሕዳር (November) 2014
ኣኼባ ዝግበረሉ ሰዓት – ካብ ሰዓት 1 ክሳብ 3፡00 ድሕሪ ቀትሪ (1:00 – 3:00PM)
ኣኼባ ዝግበረሉ ቦታ – ደገ-ሰላም ደብረ-ገንት ኪዳነ-ምሕረት ቤተ-ክርስትያን
230 W Morris Street, Indianapolis IN 46225
ንዝያዳ ሓበሬታ – 317/332-1584 ወይ ከኣ 317/414-8889
ብድሓን ምጹ!
ሽማግለ ማሕበር ኤርትራውያን ንፍትሒ
(ኢንዲያናፖሊስን ከባቢኣን)


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ እቲ ኣብ ሰለስተ ሃገራት ኣፍሪቃ፥ ሞዛምቢክን ማዳጋስካርን ሞሪሸስን ካብ ዕለት 4 መስከረም ክሳብ ዕለት 10 መስከረም 2019 ዓ.ም. ዘካይድዎ መበል 31 ዓለም ሓቆፍ ሃዋርያዊ መገሻ ናይተን ሰለስተ ሃገራት መጸውዕ ስመን ብፊደል መ ዝጅምር ብምዃኑ ሰለስተ መ ብዝብል መጸውዕ ብዙሓት ይገልጽዎ ከምዘለዉን ር.ሊ.ጳ. ቅድም ክብል ማለት ኣብ 2015 ዓ.ም. ኣብ ከንያን ኡጋንዳን ረፓሊካዊት ማእክላይ ኣሪቃን ምብጻሕ ኣካይዶም ከምዝነበሩ ዝዝከር ኰይኑ፡ ኣብዘን ሃገራት እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ከምቲ ኣብ እትርከበሉ ስፍራ ብህልውቲ ኰይናን ናይ ሕዝብን ሃገርን መነባብሮ እትነብርን ናይ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ዘተን ምትሕብባርን ምድግጋፍን እትነብርን እተተባብዕን ምዃና ኣለሳንድሮ ደ ካሮሊስ ልኡኽ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ዜና ቫቲካን ረዲዮ ይሕብሩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብተን ሰለስተ ሃገራት ኣፍሪቃ ዘካይድዎ ሓዋርያዊ መገሻ፥ ኣብ ሞዛምቢክ ዘካይድዎ ተስፋን ሰላምን ዕርቅን ዝብል ነቲ ኣብ ማዳጋስካር ዘካይድዎ ዘራኢ ሰላምን ተስፋን ዝብልን እቲ ናይ ደሴታት ሞሪሸስ ከኣ ናይ ተስፋ ነጋዲ ዝብል መርሕ ቃል ዘቃልሕ እዩ፡ ናይቲ ሓዋርያዊ መገሻ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ እንታይ ከምዝዀነ ብሓጹሩ ዘነጽሩ ቃላት እውን ምዃኖም ደ ካሮሊስ የመላኽቱ።
ሰላም ዝተረጋገጸላ ሃገር ዕርቂ ዝዓሰላ ሃገር እያ፡ ሰላም ኣብ ኵሉ ማሕበራዊ መዳያት ዕርቂ ከምዘሎን ዘሕብር እዩ፡ ሞዛምቢክ ኣብ 1992 ዓ.ም. ብሽምግልና ካቶሊካዊ ምንቅስቓስ ቅዱስ ኤጂዲዮ ዕለት 4 ጥቅምቲ ኣብ ሮማ ኣብ ኣብ መንጐ መንግስቲ ሞዛምቢክን ማርክሳዊ መርገጽ ዝነበሮ ሓይልን ብሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝድገፍ ዝነበረን ናይ ሞዛምቢክ ብሔራዊ ግንባርን ዝተኻየደ ናይ 15 ዓመታት ሕድ ሕዳዊ ውግእ ብዝተበጽሔ ናይ ሰላም ስምምዕ ዝተዘርአ እዩ።
ዕርቅን ተስፋን ሰላምን ሕድ ሕዳዊ ውግእ ዘስዕቦ ነዊሕ ጸላም ለይቲ ዝኣልይ ናይ ብሩህ ወጋሕታ ኣንፈት እዩ። ናይ ሞዛምቢክ መግስትን ተቓወምቲ ሓይልታት መራሕቲ ሰላም ንኽበሃሃሉ ዘይሕለል ጻዕሪ ዘካይዱ ዝመጽእ ዘሎ ወርሒ ጥቅምቲ 2019 ዓ.ም. ሓደ ካብቶም ብርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮ ካርዲናል ዝስመዩ ምስ ቅዱስ ኤጂዲዮ ብምትሕብባር ዝዓዩ ዝነበሩ ኣብ ኢጣሊያ ናይ ቦሎኛ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ማተዮ ዙፒ ይጥቀሱ።
ደሞክራሲ ኣብ ኣፍሪቃ ተኣፋፊ ተኽሊ እዩ። እቲ ኣብ ሞዛምቢክ ዝተበጽሔ ስርዓት ደሞክራሲ ኣብ 2013 ከምኡ እውን ኣብ 2014 ዓ.ም. ነውጺ ከምዘጋጠሞ ይዝከር። እቲ ናይ ሰላም ስምምዕ ምሉእ ብምሉእ ተግባራዊ ኰይኑ ድማ እነሆ ዝመጽእ ዘሎ ዕለት 15 ጥቅምቲ ሕዝባዊ ምርጫ ክካየድ እዩ። እቲ ናብ ናጻ ሕዝባዊ ምርጫ ዝመርሕ መገዲ ቅዱስ ኣቦና ኣብታ ሃገር ዘካይድዎ ዘለዉ ሓዋርያዊ ምብጻሕ ናይ ምቕናዕ ተራ ከዝህልዎ ብዙሓት ይገልጹ፡ ክምቲ ቅድሚ ናብ ሞዛምቢክ ምንቃሎም ባዕሎም ቅዱስነቶም እቲ ናይ 1992 ዓ.ም. ናይ ሰላም ስምምዕ ዝድግፍ ናይ ዕርቂ ዘርኢ ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ኣብ ሞዛምቢክ ኣብ 1989 ዓ.ም. ብዘካየድዎ ሓዋርያዊ መገሻ ብቐረባ ከምዝተንከፍዎ ዝፍለጥ እዩ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መጋቢት 2019 ዓ.ም. ኣብታ ሃገር ብዘጓነፈ 600 ዜጋታት ንሞት ካልኦት 70 ሺህ ንኽመዛበሉ ዘገደደ ብርቱዕ ህቦብላ ንፋስን ምዕልቕላቕ ማይን ንዘስዓቦ ኵለ መደያዊ ማህሰይትን፡ ነታ ኣብ ናይ 2017 ዓ.ም. ብጸብጻብ ሰብኣዊ ምዕባለ ካብ 189 ደረጃ ኣብ 180 ተርታ ኣብ ዝተነብረት ተስፋን ሰላምን ዘምጽእ ዕርቂ ኣድላዪ እዩ፡ ነቲ ብድኽነትን ሓሳርን ንዝሳቐይ ሕዝቢ ሞዛምቢክ እቲ ኣብ 1992 ዓ.ም. ዝተበጽሔ ናይ ሰላም ስምምዕ እቲ ናይዛ ሃገር ካርቦንን ጋዝን ወርቅን ኣልማዝን ናይ ተፈጥሮ ጸጋታታ ንናይ ኤኮኖምን ቁጠባን ኣዋፈርቲ ትካላት መስህብ ኰይኑ ዓቢይ ድጋፍን መገዲ ምዕባለን ዘአንፍት ክኸውን ብዙሕ ጻዕሪ የተባብዕ።
ቀይሕ ዝመንፈሳ ማዳጋስካር
ማዳጋስካር ተፈጥሮኣዊ ጽባቔኣን ሃብትታታን ርኢኻ ኤደን ትሓስብ፡ ኣብ ማንም ካልእ ሃገር ዘይርከብ ሓምላዊ ሕይወትን ፋውናን ዝተዓደለት፡ ፍሉይ ብዝሓ - ሕይወታውያን ዝርከባን ቅዱስ ኣቦና ናብዛ ደሴታዊት ሃገር ናይ ሰላምን ተስፋን ዘራኢ ኰይኖም የምርሑ፡ ክሳብ ሸሞንተ ኣማኢት ዓመት ብርሕቐታ ዘይፍልጥቲ ከዮናን ኣብ 1550 ከምኡ እውን ኣብ 1700 ዓ.ም. ብውቅያኖስ ህንዲ ዝሓልፋ ዝነበራ መራኽብ ዝጨዉ ዝዓርዱላ ኰይና ከምዝጸንሔት ዝፍለጥ ኰይኑ፡ ኣብ 1960 ዓ.ም. ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ፈረንሳ ናጻ ዝወጸት ደሴታዊት ሃገር እያ፡ ዓሌት ማላጋሽ ኣብላጺ ዝዀነላ 18 ዝተፈላለዩ ዓሌት እትሓቁፍን ነዚ ብዝሓ ዓሌት ዘማእከለ ደሞክራሲያዊ ስርዓት ንምርግጋጽ ዝተፈላለዩ ጻዕርታት ዝተኻየደላን እቲ ናይ 2013 ዓ.ም. መሰጋገሪ ፖለቲካዊ ኩነት ኣብ 2018 ዓ.ም. ኣድንርይ ራጆኤሊና ናብ ስልጣን ከምዘደበየን ድኽነት ስእነት ዝተመጣጠነ መግብን ዋሕዲ ርኽቦ ክንክን ጥዕና ዝረኣየላ እያ፡ ሰዓቢ እምነት ካቶሊክ ካብ ጠቕላላ ብዝሒ ሕዝቢ እታ ሃገር 35 ሚእታዊ ዝሽፍን ሸሞንተ ሺሕ ምዃኑ ክንገር እንከሎ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ማዳጋስካር ኣብ መዳይ ሕንጸትን ክንክን ጥዕናን ናይ ስራሕ ዕድል ኣብ ምፍጣር ኣበርቲዓ ትዓዪ ምዃና ክፍለጥ እንከሎ፡ ብፍላይ ትሕቲ ዕድመ ሕጻናት ካብ ኣመንዝራዊ ሕይወት ንምንጋፍ ብርቱዕ ጻዕሪ ተካይድ። ቅዱስ ኣቦና ስለ እቲ ኣብ ማዳጋስካር ዘካይድዎ ሓዋርያዊ መገሻ ናብታ ሃገርን ሕዝባን ኣብ ዘመሓላለፍዎ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ ከምዝበልዎ፡ እታ ሃገር ዘለዋ ተፈጥሮኣዊ ጽባቔ ፍሉይ ቆላሕታ ክግበረሉ የድሊ፡ ተፈጥሮኣዊ ጽባቔኣ ገና ብዙሕ ዝመጣጠኖ ክብሪ ኣይረኸበን ስለዚህ ነዚ ሃገራዊ ተክለ መንነት ምልላይን ምኽባርን የድሊ፡ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ማዳጋስካር ነዚ ሰብኣውን ተፈጥሮኣውን ሃብቲ ተተባብዕን ሰላምን ተስፋን ዘምረሔ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ተሳልጥ።
ዘገድስ እንኰ ልሳን
ሞሪሸስ ጥርኑፋት ዴሴታት እትሓቁፍ ሃገር ክትከውን እንከላ፡ ካብ ማዳጋስካር ሺሕ ኪሎ ሜትር ርሒቓ እትርከብ እያ፡ ክርስትና ኣብታ ሃገር ዝኣተወ ኣብ ርሑቕ ዘመን ብዝነበረ ስርዓት ጊልያነት ክኸውን እንከሎ፡ ኣብ ሰላሳ ናይ 800 ዓመታት ካብ ብሪጣንያዊ ስርዓት ጊልያነት ናጻ ዝወጹ ብበዓል ዓቢይ እምነትን ልብን ዣከስ ደሲረ ለቫል ኣባል ማሕበር ስፒሪታን ናብ እምነት ከምዝበጽሑን፡ ካብቲ ዝነበርዎ ኢሰብኣዊ ኩነት ክላቐቑ ከምእተደገፉ ይጥቀስ፡ ክርስትና ምስ ናጽነትን ክብሪ ሰብኣውነትን ዝተኣሳሰረላ ሃገር እያ፡ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብታ ሃገር ኣብ ዘካይድዎ ሓዋርያዊ ምብጻሕ ዕለት 9 መስከረም 2019 ዓ.ም. ኣብ ፖርት ልዊስ ኣብ ዝርከብ ናይ ኣባ ለቫል ዓጽም ኣብ ዝዓረፈሉ ቤተ መቕደስ ክበጽሑን ጸሎት ከዕርጉን እዮም። ኣባ ላቫል ናይ ቤተ ክርስቲያን ወንጌላውነት ተክለ ሰብነት ዝመስከሩ ከምዝዀኑን፡ ከምቲ ቅዱስ ኣቦና ዝበልዎ ብዙሕ ልሳን ዘለዋ እቲ ዓቢይን ኵላውን ዝዀነ እንኰ ልሳን ፍቅሪ ምዃኑ ምምስካር የድሊ፡ እቲ ኣባ ለቨል እጄታኦም ዓጺፎም ትሕት ቢሎም ኣብ ዝፈጸምዎ ግብረ ሰናይ ዝተነበረ ልሳን ንሱ እዩ።
ኣገዳሲ ነጥቢ
ቅዱስ ኣቦና ናይዚ መበል 31 ዓለም ሓቆፍ ሓዋርያዊ ምብጻሕ ዘንበርዎ መርሕ ቃል፡ ናብቲ ኣዚዩ ዘገድስ ነጥቢ ንኽበሃል ኣድላዪ ምዃኑ ዘመላኽት ክኸውን እንከሎ፡ ኣብ ኵሉን ምስ ኵሉን ንዕርቂ ሓላፋ ዝብል ቀዳማይ መሰረተ እምን ሰላም ምቛምን ብተርእዮ ተስፋ ዝዛዘም ክኸውን ይምዕዱ፡ እዚ ንደጋዊ ክፍለ ከተማታትን ህልውናን ወይ ውን ንኣፍሪቃ ጥራሕ ዘይኰነ ንዅሉን ኣብ ኵሉን ኣዚዩ ዘገድስ ኩርናዕ እዩ። ዘራእ ዕርቅን ሰላምን ተስፋን!


text:
ምንስትር ወፃኢ ኣሜሪካ፣ዜጋታት ኣሜሪካ ናብ ኤርትራ እንተገይሾም ከጋጥሞም ንዝኽእል ሓደጋ ሎሚ‘ውን መጠንቀቂ ኣውፂኡ።
መንግስቲ ኤርትራ ብዘይምቁራፅ ምንቅስቃስ ወፃእተኛታት ምስደረተ‘ዩ። ብሕልፊ ካብ ኣስመራ ወፃኢ ዝግበር ምንቅስቃስ።
ብሕልፊ ናብ ሃይማኖታዊ ትካላት ንኣብነት ናብ ገዳማት ዝግበር ምንቅስቃስ፣ዋላ‘ውን ኣብ ክሊ ዝተፈቀደ ከባቢ እንተኾነ ፍሉይ ፈቃድ ይሕተት‘ዩ።ነዚ ኣሰራርሓ‘ዚ ዘይተግብሩ ወፃእተኛታት ብሓይልታት ፀጥታ‘ታ ሃገር ተኣሲሮም‘ዮም።
ድርብ ዜግነት ዝሓዙ ኤርትራዊያን ኣሜሪካዊያን ተኣሲሮም‘ዮም፣ገሊኦም ብዘይ ገለ ምኽንያት ሎሚ‘ውን ተኣሲሮም ይኾኑ።እንድሕር ተኣሲርካ፣ ስለምንታይ ከምዝተኣሰርካ ከይተገለፀልካ ንነዊሕ ጊዜ ክትፀንሕ ትኽእል። ኩነታት ኣብያተ-ማእሰርቲ ኣዝዩ ሕማቅ‘ዩ።እሱራት ኣብ ኣዝዩ ፀቢብ ክፍሊ ኣብ ኣልቦ-መፀራረዪ፣መደቀሲ፣መግቢን ፅሩይ ማይን ይነብሩ።
መንግስቲ ኤርትራ ካብ ዓሚ ጀሚሩ ንኤርትራውያን ኣውቶማቲክ ኣፅዋር እናዕጠቀ ብጉጅለ ምልሻታት ይውድቦም‘ሎ።እዞም ምልሻታት ለይቲ ናብ ሓለዋ ኣብ ዝወፅሉ እዋን ንመለለዪ መንነት ዝረኸብዎ ሰብ ክሓቱ ትእዛዝ ስለዝረኸቡ ኣሜሪካውያን ክጥንቀቁ እቲ ቤት ዕዮ ኣዘኻኺሩ‘ሎ።
መንግስቲ ኤርትራ ዝቆፃፀሮ ሚድያ፣ብሕልፊ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕ/ሃ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ማዕቀብ ካብ ዘንበረሉ 2009 ዓም ንዳሓር ኣንፃር ኣሜሪካ ፈነወታት ደጋጊሙ የቃልሕ‘ሎ።ኣብ ልዕሊ ኣሜሪካውያን ዝቀንዐ ርኡይ ጥቅዓት ኣይተመዝገበን፣እንተኾነ ኣሜሪካውያን ጥንቃቀ ክገብሩ‘ለዎም ይብል።
ኣሜሪካውያን ኣብ ጥቃ ዶብ ኤርትራን ኢትዮዽያን ከምኡውን ደቡባዊ ዞባ ቀይሕ ባሕሪን ንከይኣትው ተሪር መጠንቀቂ ተዋሂብዎም‘ሎ።ሰራዊት ኤርትራ ካብ ዘሰሓሕብ ዞባ ጥቃ ጂቡቲ ስሒቦም‘ዮም።ግን ውጥረት ሎሚ‘ውን ምስ ሓየለ‘ዩ።
ብባሕሪ ዝጓዓዙ ኣሜሪካውያን ዜጋታት ኣብ ማያት ኤርትራ ንከይኣትውን ዶባታ ንከይጥቀሙን‘ውን እቲ ምንስቴር ኣሜሪካ ዘውፀኦ መግለፂ የጠንቅቅ።
ነዚ መጠንቀቂ‘ዚ ሰሚዖም ግን ናብ ኤርትራ ክኣትው ዝወሰኑ ኣሜሪካውያን ቅድሚ ምብጋሶም ቪዛ ናይ ኤርትራ ክረኽቡ ተመራፂ‘ዩ።ቪዛ ከይሓዙ ናብ ኤርትራ ዝኣተው ኣሜሪካውያን ንከይኣትው ዝተከልከሉን ናብ ዝመፅሉ ከባቢ ዝተመለሱሉን ኩነታት ኣሎ።እንተኾነ ኤምባሲ ቪዛ ከይሓዙ ኣትዮም ተባሂሎም ንኣዋርሕ ዝተኣሰሩ ሰባት ምህላዎም ኣረጋጊፁ‘ዩ።
ብዘይካ‘ዚ ኣሜሪካዊ ዜግነት ዝሓዙ ሰባት ከምዝተኣሰሩን ንከይወፁ ከምዝተከልከሉን ዝሕብሩ ጭብጥታት ኣለዎ ኤምባሲ ኣሜሪካ።ድርብ ዜግነት ኤርትራን ኣሜሪካን ዘለዎምን ናይ ኤርትራ መለልዪ መንነት ሒዞም ናብ ኤርትራ ዝኣትው ሰባት፣መውፅኢ ቪዛ ንምርካብ ከምዝፅገሙ ተራእዩ‘ሎ።
ኣብ ኣስመራ ሕፅረት መግቢ፣ማይ፣ነዳዲን ዝቅባበን ዘስዐቦ ቁጠባዊ ምንቁልቋል ስለዘጓነፈ ገበናት በርኪቱ‘ሎ።ንብዙሓት ኤርትራውያን ዘጋጥሞም ዘሎ መወዳእታ ዘይብሉ፣ትሑት ክፍሊት ዝርከበሉን ሃገራዊ ኣገልግሎት ምስ ፀቢብ ዕድል ስራሕ ተደሚሩ፣ገለ ኤርትራውያን ንስድረኦም ንምቅላብ ኢሎም ገበን ንክፍፅሙ ደሪኽዎም‘ሎ።ዝምልከቶም ሰበ-ስልጣን፣ንዝፍፀሙ ገበናት ንከፃርዩን ንተሓተቲ ክከሱን ዓቅሚ የብሎምን።
ነዚ ዝተዋሃበ መጠንቀቂ ከየቅለቡ ናብ ኤርትራ ክኣትው ዝወሰኑ ኣሜሪካውያን፣ኣብ‘ቲ Smart Traveler Enrollment Program ዝብል ኣትዮም ንክምዝገቡን ንእዋናዊ ሓበሬታ ክረኽቡን ኤምባሲ ኣሜሪካ የተባብዕ።
ኣብ ዘረባና፣ብዛዕባ‘ዚ ምንስቴር ወፃኢ ኣሜሪካ ዝሃቦ እዋናዊ መጠንቀቅታ መገሻ ናብ ኤርትራ፣ምላሽ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ክንረክብ ሓቲትና፣ሰራሕተኛታት እቲ ኤምባሲ ክንድውለልኩም ኢና ድሕሪ ምባሎም ክሳብ‘ዚ ሰዓት‘ዚ ኣይተመለሱናን።


text:
ሓታቲ ዕቝባን 18 ዓመት ትመልእ እንተ ዄንካን
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 27 11 2018
18 ዓመት ምስ መላእካ ወይ ዕድሜኻ ከም ካብ 18 ዓመት ንላዕሊ እንተ ተመዝጊቡ፡ ደጊም ከም ቈልዓ ኣይትሕሰብን ኢኻ። እዚ በጽሒ ኴንካ ይብሃል። ንስኻ ከም ሓታት ዕቝባ በጽሒ ምስ ኮንካ እንታይ ከም ዘጋጥም ኣብዚ ከተንብብ ትኽእል ኢኻ።
ቤት ጽሕፈት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ካብዚ ግዜ እዚ ንደሓር ንቍጠባኻን መንበሪኻን ዚምልከት ሓላፍነት የብሎምን። ካብዚ ግዜ እዚ ንደሓር ናይ ግዝያዊ መጕዚ መሰል የብልካን።
ቅድሚ ናይ ዕቝባ ሕቶኻ መልሲ ምርካብካ በጽሒ እንተ ኣኺልካ፡ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ናትካ ሓላፍነት ይወስዱ። በጽሒ ምስ ኣኸልካ እንታይ ከም ዘጋጥም ሓበሬታ ንምርካብ ኣብ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ናብ ሓደ ናይ 18 ዓመት ዝርርብ ክትጽዋዕ ኢኻ። ብዓል መዚ ኢሚግረሽን እቲ ናትካ ምዓልታዊ ክፍሊት ከመይ ከም ዝኸውን እውን ክሕብሩኻ እዮም።
ኣብ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ዘሎ ጕዳይካ ብመሰረት እቶም ንዓበይቲ ሓተቲ ዕቝባ ዚምልከት ሕግታት ክተሓዝ እዩ። ምስ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ርክብ ምግባር ባዕልኻ ሓልፍነት ትወስድ።
-
መንበሪ
18 ዓመት ምስ መላእካ ወይ ዕድሜኻ ከም ልዕሊ 18 ዓመት ምስ ተጻሕፈ፡ ድሕሪኡ ኣብቲ ኮሙን ዘዳለወልካ መንበሪ ክትነብር ኣይትኽእል ኢካ።
ምናልባት ኣብቲ ኮሙን ኣብ ሓደ ናይ ባዕልኻ መንበሪ (EBO) ክትጸንሕ ዕድል ይህልወካ ይኸውን። እንተ ዘኮነ ናይ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን መንበሪ ገዛውቲ ክትግዕዝ ኣለካ። ሽዑ ኣበየነይቲ ኮሙን ክትነብር ከም ዝኾንካ ክትመርጽ ኣይትኽእልን ኢኻ። እንተ ተኻኢሉ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ኣብ ጥቓ እቲ ትነብረሉ ሓደ መንበሪ ክረኽቡልካ ክፍትኑ እዮም። ሓደ ሓደ ኮሙናት መንበሪ ኣዳልየን ነቶም ልዕሊ 18 ዓመት መንእሰያት ኣብኡ ምንባር ክቕጽሉ የፍቅዳሎም እየን። ቤት ጽሕፈት ማሕበራዊ ኣገልግሎት እውን ፍሉይ ምኽንያት ኣሎ ኢሎም እንተ ገምጊሞም ኣብኡ ናይ ቀጻሊ መንበሪ ዕድል ክህቡኻ ይኽእሉ እዮም።
ሓታቲ ዕቝባ ኣብ ዘለኻሉ እዋን መንበሪኻ ባዕልኻ ከተዳሉ እንተ መሪጽካ፡ መንበሪ ፍቓድ እንተ ተዋሂብካ ናይ መንበሪ ሓገዝ ኣይክትረክብን ኢኻ።
-
ሓለዋ ጥዕናን ክንክን ሕማምን
18 ዓመት ምስ መላእካ ወይ ዕድሜኻ ከም ካብ 18 ዓመት ንላዕሊ እንተ ተመዝጊቡ፡ ናይ ሓለዋ ጥዕናን ክንክን ሕማምን ሕግታት ይልወጡ እዮም። ኣባጽሕ ሓተትቲ ዕቝባ ናይ ክጸንሕ ዘይክእል ክንክን ሕማም፡ ሕክምና ሕርሲ፡ሕክምና ኣብ እዋን ምንጻል ጥንሲ፡ ምኽሪ ብዛዕባ ምክልካል ጥንሲ ከምኡ'ውን ሕክምና ብመሰረት ሕጊ ተመሓላለፍቲ ሕማማት ጥራይ እዩ መሰል ዘለዎም።


text:
ነበርቲ ለንደን እቲ ስንባደ ብሪታኒያ ኣብ ዝሓለፈ ሰነ ካብ ኣባልነት ሕብረት ኣውሮጳ ንምውፃእ ድምፂ ዝሃበትሉ ዝዓዘዘ እዩ።
ኣብ ዙሪያ ዓለም መራሕትን ዕዳጋን ናብ ዘይፍልጥዎ ነገር ይኣትው ከምዘለው እዩ ተሰሚዑዎም።ዶናልድ ትራምፕ ኣብ እዋን ወፍሪ ምርጫ ንስምምዓት ንግዲ ከምዝስርዝዎ ተዛሪቦም እዮም።ብፅሒተን ዘይኸፍላ ኣባላት ወታደራዊ ቃል ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ) ብዝምልከት ዝተዛረቡዎ ሓዊሱ ኣብ ዕዳጋ ኣሉታዊ ምልክት ኣለዎ።ጋዜጠኛ መፅሄት ፋይናኒሻል ታይምስ ማርቲን ዎልፍ ከምዚ ይብሉ።
“ሰባት እንታይ እዮም ዝርእዩ ዘለው ኣብ ዓለም ተራ ኣሜሪካ እንታይ ክኸውን ኣለዎ ፈፂሙ ዝተፈለየ ኣረኣእያ ዘለዎ፣ንዝፀንሑ ቁምነገራት ጥምረት ብምፋላይ ምስ ኔቶ ዝፀንሐ ስምምዕ ዘይተቐበለ ሰብ እዩ።ኣሜሪካ ዝፈጠረቶን መፅብዓ ዝኣተወትሉን ሊበራል ስርዓተ-ንግዲ ዘይቕበል፣ኣሜሪካ እትሰርሓሉ ግሎባላይዘሽን ዘይቕበል፣ናብ ኣውሮጳ ዘይይኮነስ ከም ሩሲያ ናብ ዝኣመሰላ ታሪኻዊ ፀላእቲ ኣሜሪካ ዘዘምበለ ሰብ እዮም ዝሪኡ ዘለው።”
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይኽኣል።


text:
Radio Erena: 24 March 2019
ንፕረዚደንት ኣልበሽር ካብ ስልጣኑ ክእለ ዝጸወዐ ሰላማዊ ሰልፍታት ብሓሙስ እውን ቀጺሉ ከምዝወዓለ፣ ካብታ ሃገር ዝተፈነወ ዜና ኣመልኪቱ።
እዚ ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ሱዳን ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፍታት፣ ብማሕበር ሞያውያን’ታ ሃገር ዝተወደበ ሙዃኑ ይግለጽ። እቲ ማሕበር ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ መንግስቲ ፕረዚደንት ኣልበሽር ካብ ሱሩ ክመሓውን ብሰበስልጣናቱ ዝተፈጸሙ ገበናት መርመራ ክግበረሎምን ጸዊዑ።
እዚ ኣብ ከተማታት ኣልዖቢድ፣ ፖርት ሱዳን፣ ከሰላ፣ ገዳርፍ፣ መዳኒን ካልኦትን ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፍታት፣ ሓይልታት ጸጥታ እታ ሃገር፣ ብኣንጻር’ቲ ኣብ ዝሓለፈ እዋናት ዝሃቡዎ ጎነጻዊ ምላሽ፣ ዓቕልን ትሕትናን ከምዘርኣዩ ተሓቢሩ።
ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ሱዳን፣ ሓይልታት ጸጥታ ዝያዳ ሓይሊ ኣብ ዝጥቀሙሉ እዋን፣ ህዝቢ ብዝያዳ ከምዝነሃሃር ይገብሩ ስለዘለዉ፣ ሰልፈኛታት ካብ ምጉዳእ ክቑጠቡ ብመንግስቲ መምርሒ ስለዝተዋህቦም’ዩ ክብሉ እንከለዉ፣ ተቓወምቲ ውድባት ብወገኖም፣ ፕረዚደንት ኣልበሽር ንዑደት ኣመሪካዊ ኣባል ኮንግረስ ኣብታ ሃገር ብምጥቃም፣ ዘይናቱ ስእሊ ንምሃብ ዝወጠኖ’ዩ ክብሉ ይገልጹ።
ህዝባዊ ምልዕዓል ሱዳን ኣብ ወርሒ ታሕሳስ 2018 ካብ ዝጅምር ብውሑዱ 50 ሰባት ህይወቶም ከምዝሰኣኑ፣ ተጣበቕቲ መሰላት ደቂሰብ እታ ሃገር ይገልጹ።
===================


text:
ኣቶ ሑሰን ከሊፋ ምስ ጋልፍ ኢንፎርሜሽን ሰንተር ኣብ ኣዲስ ኣበባ
ጋልፍ ኢንፎርሜሽን ሰንተር
ሚያዝያ 05, 2005
ካርቱም
ኣቶ ሑሰን ከሊፋ፡
ý “ተኽእሎ ናይ ዘተ ምስቲ ስርዓት እንተዘይሃልዩ ድማ ኢድና ሂብና ኮፍ ክንብል ኢና ማለት ኣይኮነን። ቃልስና…….።”
ý ” ብዝሒ ካብ ኤርትራ ዝሃድሙ ዘለዉ መርኣያ ውድቐት ሰርዓት ኣስመራ እዩ።”
ኣቦ መንበር ፈጻሚት ሽማግለ ኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን(ኤዲኪ) ኣቶ ሑሰን ከሊፋ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝገበሮ ዑደት ዛዚሙ። ኣብ ዕደቱ ምስ ተፈላለዩ ሰበ ስልጣናት መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰፈሐቲ ርክባት ኣካይዱ።ንሱ ምስ ጠቕላይ ሚኒስተር መለስ ዜናዊ፤ ምስ ውጻኢ ጉዳይ ኣቶ ስዩም መስፍንን ምስ ሓለፍቲ ዞብዊያን፤ኣፍሪቃዊያን፤ ዓርባዊያንን ዓለማዊያንን ማሕበራት ከምእውን ምስ ተፈላለዩ ዲፕሎማሲያዊ ኮሚሽናት ተራኺቡ። ኣብ ርክቡ ኣብ ኤርትራ ዝረአ ዘሎ ምዕባለታትን ጻዕርታት ኤዲኪ ኣብ ምስፋን ሰላምን ዲሞክራስን ኣብ ኤርትራ ገሊጹ።ኣቶ ሑሰን ከሊፋ ኣብ ናይ መወዳእታ ኣኼብ ፈጻሚት ሽማግለ ኤዲኪ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝገበረቶ መሪሑ ምንባሩ ይፍለጥ።ምስ ተፈላለዩ ካድረታት ኤርትራዊያን ውድባት’ውን ተራኺቡ።ኤዲኪ ድሕሪ ምምስራቱ ዓበይቲ ዓወታት የመዝግብ ኣሎ።ካብኡ ሓደ ድማ ቅድሚ ሰሙን ዝተጀምረ ፈነወ ሬድዮ ኣብ መስርሕ ቃልሲ ንሰላምን ንዲሞክራስን ዝግበር ዘሎ ምዕባለ እዩ።
ብዛዕባ ስራሕ ናይቲ ኪዳን መብርህታት ንምሃብ ኣቶ ሑሰን ምስ ጋልፍ ኢንፎርሜሽን ሰንተር ቃለ ምልልስ ኣካይዱ።ትሕዝቶ ናይቲ ዝተገበረ ቃለ ምልልስ እነሆ፡
v እዚ ኪዳን ካብ ዝምስረት ድሮ ሳልሳይ ወርሒ ሒዙ ኣሎ።ስለዚ እቲ ስራሕ ከመይ ይኸይድ ኣሎ
ፈጻሚት ሽማግለ ኣኼባታታ ዛዚማ ኣላ።እዚ ኣኼባ ከም ኣገዳስን ዓብይን ስጉምቲ ኢና ንግምግሞ።ኣብ ኣኼባና ብማእኸላይ ባይቶ ዝጸደቐ መድብ ስራሕ ሓንጺጽና ከምእውን ምምሕዳራዊ ኣገባባቱ ንምትዕርራይ መምሪሕታት ወጺኡ ኣሎ።
v ምምስራት ኤዲኪ ጽልዋታቱ ኣብ ውሽጥን ደገን ንዝርከቡ ኤርትራዊያን
ብሓፈሻ እቲ ጽልዋ ኣወንታዊ እዩ።ስምምዕ ናይ ተቓወምቲ ውድባት ጽቡቕ ተቐባልነት ረኺቡ እዩ ምኽንያቱ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጥን ደገን ዘሎ ብሰንኪ ምፍልላይ ተቓወምቲ ውድባት ተሃስዩ ጸንሑ እዩ።ህዝቢ ምምስራት እዚ ኪዳን ብሃንቐውታ ዝጽበዮ ዝነበረ እዩ።ዜና ስምረት ተቓወምቲ ውድባት ምስተሰመዐ ኣብ ደገን ውሽጥን ዘሎ ህዝቢ እፎይታ ተሰሚዕዎ እዩ።እቲ ህዝቢ ምቕራብ ምእላይ እቲ ዲክታቶራዊ ስርዓት ክራኣዮ ጀሚሩ ኣሎ።በዚ ኣጋጣሚ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ንዲሞክራን ሰላምን ዝሰርሕ ዘሎ ኪዳን ምድጋፉ ምስጋናይ የቕርብ።ከም’ውን ኤርትራዊያን ዌብ ሳይታት ዝጻወተኦ ዘለዋ ተራ ኣብ ምዕዋት ኣንጻር እቲ ፕሮፖጋንዳዊ ዜና ብማዕከናት እቲ ስርዓት ምብደሀን ንንእድ።
v እቲ እዋናዊ ፕሮግራም ኤዲኪ ቃልሲ ኣብ ኣንጻር እቲ ስርዓት እንታይ እዩ?
ኣርማ ኤዲኪ፡ ኣብ ኤርትራ ክገብሮ ዝደልዮ ፕሮግራማቱ የንጸባርቕ።ቆጽሊ ኣውሊዕ ሰላም፤ ሰማያዊ ምድሪ ግዝኣት ኣብ ልዕሊ ማያትና፤ እቲ ሚዛን ፍትሒ ከም’ውን እታ ቐንዴል ናጽነት የመልክት።ህዝቢ ኤርትራ ሰላም፤ ፍትሕን ናጽነትን የድልዪ እዩ።ናትና ፕሮግራም ድማ ምጉስጓስ ህዝቢ ኣብቲ ኣርማና ሒዝዎ ዘሎ ዕላማታት ዘቶከረ እዩ።
v መርገጺ ጎራብቲ ሃገራት ኤርትራ ኣብ ልዕሊ እዚ ኪዳን
ጎራብቲ ኤርትራ ልክዕ ክምቲ ህዝቢ ኤርትራ ዝሳቐዮ ዘሎ በቲ ስርዓት ይሳቐያ ኣለዋ።እንተኾነ ግን ነቲ ስርዓት ምቕዋም ብሓፈሽኡ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ ድማ ናይ ኤዲኪ ሓልፍነት እዩ።ህዝቢ ኤርትራ ነዚ ዲክታቶራዊ ስርዓት ንምቕዋም ክእለት ከምዘለዎ ይኣምን።
v ኣብ ሓንት ዘውጻኩማ መግለጺ ናትኩም ድልውነት ንዘተ ምስቲ ስርዓት ዝሓዘ ነይሩ።ነዚ ተኽእሎ ኣሎ ድዩ?
ብናትና ወገን ከም ተቓወምቲ ቅድምን ድሕርን ምምስራት ኤዲኪ ንዕላማታት ህዝቢ ኤርትራ በቲ እቲ ኪዳን ዘጽደቆ መገድታት ብዙሕ ጻዕርታት ኣካይድና ኢና።ናትና መልእኽቲ ንህዝቢ ኤርትራን ዓለምን ድልውናትና ንዘተ ምስቲ ስርዓት እዩ።እንተኾነ ግን ዝኾነ መልሲ ካብቲ ስርዓት ዝተዋሃበ የለን።እቲ ኪዳን ኣዊጅዎ ዘሎ ድማ ድልውነት ንምፍታሕ ምምሕዳራዊ ጸገም፡ ዘተ ብምፍጣር እዩ።
v እቲ ስርዓት ዘተ ነጺግዎ ኣሎ።እንታይ ኢኹም ክትገብሩ?
ዘተ ሓደ ካብ መሳርሒታት ዕላማታትና ንምውቓዕ እዩ።ተኽእሎ ናይ ዘተ እንተዘይሃልዩ ድማ ኢድና ሂብና ኮፍ ክንብል ኢና ማለት ኣይኮነን።ቃልስና ብዝተፈላለየ ኣገባባት ናብ ድሌታት ህዝብና ዘብጻሓና ክንቕጽል ኢና።
v ርክባትኩም ምስ ሃገራት ኣውሮጳን ኣሜሪካን። ናይዘን ሃገራት መርጋጺ ኣብ ልዕሊ እቲ ስርዓት
ድሕሪ ናጽነት ብዙሓት ሃገራት ምስቲ ስርዓት ተደናጊጸን እየን።ካብኣተን ድማ ሃገራት ኣውሮጳን ኣሜሪካን እየን።ነቲ ስርዓት ሓገዛት ሂበን እየን ምኽንያቱ ኤርትራ ከም ሓዳሽ ሃገር ኣብ ምዕባሌኣ ዝሕግዛ፤ ኣብ ሰብኣዊ ሓገዛ ኣብ ምምላስ ስደተኛታት፤ ኣብ ምህናጽ ሃገር፤ ኣብ ምብርባር ትካላትን ነቲ ብሰንኪ ኩናት ተዳኺሙ ዝነበረ ቁጠባ ንምብርባር ዝዓለመ ነይሩ።እዚ ድማ ንሓድሽ ሃገር ዘድልያ ሓገዝ እዩ ነይሩ።እዚ ድልውነት ሓገዝ እናሃሰሰን እናነከየን መጺኡ።እዚ ብሰንኪ እቲ ስርዓት ዝክተሎ ዘሎ ዲክታቶራዊ ኣገባብ ከም’ውን ዝክተሎ ዘሎ ጅምላዊ ማእሰርቲ ኣብ ልዕሊ እቶም ዝቓውምዎ ዘሎ እዩ።እዚ ድማ ኤርትራ ምስተን ሰብኣዊ መሰል ዝግህሳ ሃገራት ክምትስራዕ ገይሩዋ እዩ። ኤርትራ ብኹለን ውድባት ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ኤውርጳዊ ሕብረትን ኣሜሪካን ከምትውቐስ ገይርዋ እዩ።
v ርክብ ኤርትራ ምስ ሃግራት ዓረብ
ኣብዚ ዘለናዮ መድረኽ ርክብ ኤርትራ ምስ ብዙሓት ሃገራት ዓረብ ድኹም ከምዘሎ ይፍለጥ፡ ምስ ገሌኤን ድማ እቲ ርክባት ኣብ ምብታኽ ገጹ በጺሑ ኣሎ።እቲ ኣብ ኣስመራ ዘሎ ስርዓት ቐንዲ ጠንቂ ንሰደድ ጸገማት ኣብዚ ዞባ ብምዃኑ እዩ።ምስ ሃገራት ኣፍሪካ ድማ ርክብ ኤርትራ ኣብ ሕማቕ ኩነታት እዩ ዝርከብ። ኤርትራ ኣብ ሕብረት ኣፍሪካ ወኪል የብላን እዚ ድም ድሕሪ እቲ ስርዓት ወኪሉ ምስሓቡን ነቲ ሕብረት ከም ተድጋጋፊት ኢትዮጵያ ምውሳዳ እዩ።ብግብሪ እንተሪእና እቲ ስርዓት ምስ ሃገራት ኣፍሪካ ክምዘየለ እዩ ዝቁጸር ምኽንያቱ ምስቲ ነቲ ሕብረት ዘቖማ ሃገራት ኣብኡ ሰለዘየላ።ኣብ ኢጋድ’ውን እንተሪኢና ርኡይ ግብራዊ ህላወ የብላን።ኩሉ ከምዝፈልጦ ኣብተን ብሰላምን ጸጥታን ዝግደሳ ዞባዊያን ሃገራት ምትሕግጋዝ ሰንዓ ኣባልነት የብላን።
v ካብ ኤርትራ ዝመጹ ሰባት ቁጣባ እታ ሃገር ተገማሚዑ ከምዘሎ ይሕብሩ።ሓቅነቱ ከምይ እዩ?
ብዘይጥርጥር ቁጠባ ኤርትራ ኣብ ዜሮ ደረጅኡ እዩ በጺሑ ዘሎ። እቶም ካብ ኤርትራ ዝመጹ ሰባት ዝብልዎ ድማ ምግናን ዘይተሓወሶ ሓቅታት እዩ።ስርዓት ኣስመራ ኣብ ምምጻእ ነዳዲ ዝክተሎ ዘሎ ኣገባብ ኮንትረባንድ ሓደ ምስክር እዩ።ንሓንቲ ጃሎን ነዳዲ ኣስታት 20 ዶላር ኣሜሪካ በጺሑ ከምዘሎ ይፍለጥ። ኣብታ ሃገር ቁጠባ ዝባሃል ሙሉእ ብሙሉእ የለን።እቲ ስርዓት ኣብ ንግዲ ኮንትሮባንድ ብናእሽቱ ጉጅለታቱ ዝተምርኮሰ እዩ።
v ምኽንያት ምህዳም ካብ ኤርትራ እናበዘሕ ዝመጽእ ዘሎ
እዚ ብዙሕ ምኽንያታት ኣለዎ።ሓደ ካብ ምኽንያታት ድማ ፖለቲካውን ቁጠባውን ስግኣታት ኣብ ሂወት ዜጋታት ከምእውን እቲ ስርዓት ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ዝኣወጆ ግዱድ ውትህድርና እዩ።ኣብ ልዕሊ እዚ ንዓመታት ዝቐጸለ በቲ ስርዓት ዝተፈጠረ ወጥሪ ኣብ መንጎ ኤርትራን ጎራብታን እዩ።በዚ ምኽንያት እዩ ድማ ዝኾነ ሰብ ካብ ኤርትራ፡ ወተሃደር ይኹን ሰርሓተኛ ናይ መህደሚ ዕድል ኣብ ዝረኽበሉ ዘሎ እዋን ዝሃድም ዘሎ።
v ኣብ ኣፍደገ መበል 14 ዓመት ዝኽሪ ናጽነት ኤርትራ ኣብ ዘለናሉ እዋን ንህዝቢ ኤርትራ እንታይ መልእኸቲ ተመሓላልፍ?
ንህዝቢ ኤርትራ ከምሓላልፎ ዝደልይ መልእኽቲ ድሕሪ ኤዲኪ ክንስራዓሉ ዝግባእ ግዜ እዩ ምኽንያቱ ህዝብናን ሃገርና ኣጋጢምዎ ዘሎ ኣሰቓቂ ኩነታት
ክውዳእ ስለዘለዎ።ዝመጽእ ዘሎ ዓመት ድማ ኣብ ሰላም፤ ፍትሕ፤ማዕርነት፤ሓድነትን ዲሞክራስን ዝሰፈኖ ሃገር ኣብ ኣስመራ ከነብዕሎ፡ ሓድነት ህቢ ኤርትራን ተቓወምቲ ውድባቱን ቐዳማይ ዓወት ኣብ ልዕሊ እቲ ዲክታቶራዊ ስርዓት እዩ።እቲ ሓቦኛ፤ ጻዕረኛ፤ ጽንዑን ዕጉስን ህዝቢ ኤርትራ ናጽነት ኤርትራ ዘምጸ፡ ንዲሞክራስን ሰላምን ዓወቱ ክጎናጸፍ እዩ።ኤዲኪ ድማ ንምትግባር ድሌታት ህዝቢ ኤርትራ ንሰላምን ዲምክራስን ጻዕርታቱ ክቕጽሎ እዩ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2759


text:
ኣመንቲ እስልምና ዓለም ናይ ሓደ ወርሒ ፆም ረመዳን ካብ ዝጅምሩ ሓደ ሰሙን ገይሮም ኣለው።ረመዳ እዋን ፆም፣እዋን ምልውዋጥ ሓሳብ ንሓሳብ እዋን መተኣኻኸቢ ማሕበረሰባት እዩ።ዝተፈላለየ ድሕረ ባይታን ዓሌታዊ መቦቀልን ዘለዎም ሙስሊም ኣሜሪካዊያን ኣብ መላእ ኣሜሪካ ኣብ ዝርከቡ እስላማዊ ማእኸላት ንፀሎትን ምስጋናን ይራኽቡ።
ኣሜሪካዊያን ኣመንቲ እስልምና ልክዕ ከም ኣብ ካልኦት ናይ እስልምና ዓለም ዝርከቡ እስልምና በቲ ልሙድ ስርዓት የኽብሩዎ።መራሕቲ ስድራታት ካብ መሸጢ ስጋ ድኳን ሓላል ንመፍጠሪ ዝኸውን መግቢ ይዕድጉ።ካብ ንጉሆ ክሳብ ምሸት ዝዘልቕ ፆም ምስ ስድርኦም ኣዕርኽቶምን ኮይኖም የፍጥሩ፣ይፅልዩ ንድኻ ይሕግዙን።
ሻኪር ኤልሰይድ ኢማም ኣብ ቨርጂናይ ናይ ዝርከብ ዳር ኣል ሂጅራ እስላማዊ ማእኸል እዮም።እቲ ማእኸል ካብ 42 ዝተፈላለያ ሃገራት ንዝመፁ ኣመንቲ እስልምና ማሕበረሰባት ኣገልግሎት ይህብ።
“ረመዳን ዝተፈላለየ ባህልዊ፣ናይ ዓሌትን ናይ ቋንቋን ድሕረባይታ ዘለዎም ሰባት ናብ ሓደ ንምምፃእ ኣዚዩ ጠቓሚ ዝኾነ ዕድል ዝህብ እዩ።ኩላትና ኢንግሊዝኛ ንዛረብ ኢና።ኢንግሊዝኛ ከም ንኹሉና ዝጠምር ቋንቋ ኢና ንጥቀመሉ።እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ብፍላይ ኣብ እዋን ረመዳን ንገብሮም ምንቅስቓሳት ንኹሉ ዝሓቁፍ እዩ።”
ሻኪር እቲ ማእኸል ንሙስሊማት ማዕልታዊ ፆሞም ዘፍጥርሉ ምግቢ የቕርበሎም፤ኣብ እዋን ረመዳን ምሸታዊ ፀሎት የዳልው።ኣሜሪካዊያን ሙስሊማት ፀወምቲ ብዘይኮኑ መሳርሕቶም ተኸቢቦም ይፆሙ።ንግብፃዊ ኣሜሪካዊ ኢርብራሂም ራዲ እዚ ፀገሙ ኣይኮነን።
“ክፀውም ኣለኒ ምኽንያቱ ሃይማኖታዊ ግቡአይ እዩ።ካሊእ ሰብ እንታይ ይሰርሕ ዘገድስ ኣይኮነን።”
ብዓልቲ ቤቱ ናዲያ ግን ኣብ ሞሮኮ ብዙሓት ኣባላት ስድርኣ ተኣኪቦም ዘኽብሩዎ ኣዚያ ትንፍቖ።
“ዓብዮ ፍልሊ ኣለዎ፤ኣብዚ ሃው፣ሓፍቲ፣ወዲ ሓፍቲ፣ኣኮ፣እኖሓጎን ኣቦሓጎን ዝኣመሰሉ ኣባላት ስድራ የብላክን።ኣብ ክንዲ ብ10 ሰባት ተኸቢብና ንኸብሮ ክልቴና ጥራሕ ኢና ዘለና።”
ሙስሊም ኣሜሪካዊያን ኣብ እዋን ረመዳን ሃይሞንታዊ ግብኦም ንምፍፃም ዝገብሮም ናይ ስራሕ ማዕልቶም ነዊሕ ክመስል ይኽእል እዩ።
ኣሚና ታንቦሽ መቦቀላ ሰኔጋል እዩ።
“ኩሉ ሰብ ገለ ምግቢ ሰሪሑ የምፅእ’ሞ ኩላትና ድማ ሓቢርና ንበልዕን ሓቢርና ንፅልን።ብዛዕባ ሃይማኖት ምስልምና ንዝቲ፣ነንሕድሕድና ንመሃሃር።ኣብ ስራሕ እውን ኣብ እዋን ምሳሕ ስዓት ሓቢርና ንሰግድ።”
ንጉጅለታት ሙስሊም ኣሜሪካዊያን ረመዳን ንህዝቢ ኣሜሪካ ብዛዕባ ሃይማኖታዊ ብዓልን ብሓፈሻ እስላማዊ እምነትን ንምምሃር ዝጥቀምሉ እዩ።
ኣብዚ እዋን ኣብ ከባቢያዊ መስጊዳትን እስላማዊ ማእኸላትን ብዛዕባ ረመዳን ኣስተምህሮ ይውሃብ።ስዓብቲ ዝተፈላለየ ሃይማኖት ብሓባር ናይ መፍጠሪ ድራር ምብላዕን ሙስሊማት ኣካል ማሕበረሰት ዩናይትድ ስቴትስ ምዃኖም ብቴሌቪዥን ኣቢልካ ንህዝቢ ምፍልጣን ይሓውስ።
ኢማም ሻኪር ኤልሰይድ እስላማዊ ማእኸሎም ንኣሜሪካዊያን ስዓብቲ ክርስትናን ኣይሁዳዊያንን ብምግባዝ ኩልሻዕ ረቡዕ ሓቢሮም ድራር የፍጥሩ።እዚ ኣብ እዋን ረመዳን ዝካየድ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ሃይማኖታት ዝካየድ ዘተ ኮይኑ የገልግል።
ኣብ እዋን ወርሒ ፆም ረመዳን ኣብ መንጎ ስዓብቲ ዝተፈላለየ ሃይማኖት ዝካየድ ምዝርራብ ኣብ መንጎ ስዓብቲ ዝተፈላለዩ እምነታት ዝሐሸ ምርድዳእ ኣብ ምፍጣር ይሕግዝ ይብሉ ፈላማ ሙስሊም ኣሜሪካዊ ኣባል ኮንግረስ ዩናይትድ ስቴትስ።
“ክነካይዶ ዘለና ኣገዳሲ ዘተ እዩ።ኩሉ ዓይነት ቀለም ዘለዎም ሰባት፣ኩሉም ባህልታትን ሃይማኖታትን ብሓባር ኮይኖም ኣበይ ይፈላለዩ ከምዘለው ክዘራረቡ ኣለዎም።ሽዑ ከመይ ክንሓብር ከምዘለና ክንፈልጦ ኢና።”
ካብ መጀመሪያ 1990ን ጀሚሩ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንታት በብዓመቱ ኣብ ዙሪያ ዓለም ንዝርከቡ 1.5 ቢሊዮን ሙስሊማት ናይ ረመዳን ሰላምታ የመሓላልፉ።
ኢማም ሻኪር ኤልሳይድ እቲ ፕሬዝዳንታዊ ሰላምታ ኣሜሪካዊን ብዛዕባ ረመዳን ኣፍልጥኦም ልዕል ክብል ከምዝሓገዘ ይኣምኑ።


text:
Radio Erena: 01 October 2018
ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል በንያሚን ናታንያሁን ፕረዚደንት ርዋንዳ ፓል ካጋመን፣ ኣብ ጉዳይ ናይቲ ኣብ ጠልጠል ተሪፉ ዘሎ ምምላስ ናይቶም ኣብ እስራኤል ዝርከብ መብዛሕቶም ኤርትራውያን ዝኾኑ ሓተቲ ዑቕባ ብዝምልከት ከምዝተዘራረቡ ማዕከናት ዜና ሓቢረን።
እቶም መራሕቲ፣ ነዚ ዝተዘራረቡ፣ ጎኒ ጎኒ’ቲ ኣብ ኑውዮርክ ዝካየድ ዘሎ መበል 73 ስሩዕ ዋዕላ ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት ሃገራት ብ27 መስከረም ኣብ ዝተራኸብሉ እዋን’ዮም።
ንሳቶም ነቲ ኣቐዲሞም ተዘራሪቦሉ ዝነበሩ ምኽፋት ኤምባሲታት ክልቲኤን ሃገራትን ምጅማር ቀጥታዊ በረራታት ናይ መጓዓዝያ መንገዲ ኣየር ካብን ናብን ኪግጋልን ቴልኣቪቭ’ውን ተዘራሪቦም።
ንሳቶም ብዘይካ’ዚ ብዛዕባ ተጀሚሩ ዘሎ መስርሕ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ድሕሪ ምዝርራቦም፣ መንግስቲ እስራኤል ምስ ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ’ውን ከም ናይ ርዋንዳ ተመሳሳሊ ርክባት ከምዘድልያ ቀዳማይ ሚኒስተር ቤንያሚን ናታንያሁ ኣብቲ ኣጋጣሚ ገሊጹ።
መንግስቲ እስራኤል ኣብ ሃገሩ ንዝርከቡ ልዕሊ 35 ሽሕ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ሓተቲ ዑቕባ ስደተኛታት ናብ ርዋንዳ ንምስጓጎም ኣብ ስምምዕ በጺሑ ምንባሩ ይግለጽ።
እንተኾነ እንጻር እቲ ስምምዕ ብዝተኻየደ ሰፊሕ ተቓውሞታት፣ መንግስቲ ርዋንዳ፣ ብድለቶም ካብ እራስራኤል ንዝወጹ እንተዘይኮይኑ ብግዴታ ንዝስጎጉ ከምዘይቕበል ድሕሪ ምርግጋጹ እቲ ስምምዕ ከምዝደስከለ ይዝረበሉ።
እዚ ናብ ሳልሰይቲ ሃገራት ናይ ምስጓግ መደባት ክዕወት ብዘይምኽኣሉ፣ መንግስቲ እስራኤል፣ ንፍርቆም እቶም ሓተቲ ዑቕባን ክትቕበሎም ፍርቆም ድማ ናብ ሃገራት ኤውሮጳን ካናዳን ክጣየሱ ኣብ ዝብል ነጥቢ ምስ ሕቡራት ሃገራት ሓድሽ ስምምዕ ድሕሪ ምኽታሙ’ውን ብኡ ንብኡ’ዩ ሰሪዝዎ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ ኩነታት ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ሓተቲ ዑቕባ ኣብ ጠልጠል ይርከብ።
==========================


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ደቡባዊ ምብራቕ ኣርጀንቲና ንዝኽሪ መበል 100 ዓመት ቅድስተ ማርያን ዘሉያንን ዝኽሪ መበል 40 ዓመት ብጋሴ መንፍሳዊ ንግደት ናብ ማርያም ዘሉያንን ምኽንያት ንመላእ ነጋዶ ኣብ ዘመሓላለፍዎ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ፥
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ኣብ ኣርጀንቲና ደቡባዊ ምብራቕ ዞባ ነውከን ናብ ቅድስተ ማርያም ዘሉያን ዝፍጸም መንፈሳዊ ንግደት ዝተበገሰሉ ዝኽሪ መበል 40 ዓመትን ዝኽሪ መበል 100 ዓመት ቅድስተ ማርያን ዘሉያን ምኽንያት ቅዱስነቶም “ማርያን ኣብ ሕቕፎኣ ተንብረናን ትቐበለናን” ብዝብል ጸሎት ነቲ ዘመሓላለፍዎ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቶም ኣብጊሶም፥ ብምኽንያት እቲ ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ እቲ መንፍሳዊ ንግደትን ማርያማዊ መንፈሳውነትን በዓላቱን ካብ ዕለት 23 መስከረም ክሳብ ዕለት 26 መስከረም 2020 ዓ.ም. ከምእተኻየደን፥ ኣብ ገለ ገለ እዋን . . . ዳርጋ ኵሉ ሳዕ እውን ክበሃል ይከኣል፡ ጉዕዞ ከቢድ ኣብ ዝኾነሉ እዋን ብፍላይ ከኣ ኣብዚ ለብዒ ኮቪድ - 19 ኣብ ዝረኣየሉ ዘሎ እዋን ንጥዕና ከቢድ ስግኣትን ፍርሕን ይረአይ ከምዘሎን ብዙሕ ነገር ከምዘድልይ ነስተውዕልን ኮታ ኣብዚ ብዙሕ ጸገም ኣብ ዝረአየሉ ጽንኩር እዋን “ሕቕፎ ማርያም የድልየና” ከምዝበሉን ናይቲ ናይ ዝተኻየደ መንፈሳዊ ንግደት መርሕ ቓል “ሕቕፎ ማርያም የድልየና” ዝብል መሰረት ገይሮም ምዕዳን ከምዝለገሱን፡ እቲ መልእኽቲ ቅዱስ ኣቦና ነዚ መርሕ ቓል ዘቃልሕ ኮይኑ፥ “ንቕድሚት ንኽንጓዓዝ ንደልይ ኢና እሞ ማርያም ኣብ ሑቕፎኺ ኣንብርና” ኢሎም።
ንዅሉ እትሓቁፍ ኣደ
ቅዱስነቶም ኣብ መልእኽቶም ቅድሚ ሕጂ ሓንቲ ኣደ “ናይ ሓንቲ ኣደ ሓላፍነት ደቓ ምእካብ እዩ” ከምዝበለኦምን “ኣነ እውን ኣየናይ እቲ ፍቱዋ ድዩ ውይ ከኣ ናይ ኮላቶም ደቃ” እንክብል ምስ ሓተትክወን፥ ኣይፋልካ ሓሙሽተ ኣጻብዕቲ እዩ ዘሎኒ፡ ስለዚህ እቲ ሓደ ኣጻብዕተይ እንተተጎድአ ኩለን ኣጻብዕተይ እያተን ዝሓማ፥ ሓሙሽተ ደቐይ ንዓይ ማዕረ እዮም” እንክብላ ከምዝመለሳሎም ኣብ መልእኽቶም ዘኪሮም፡ ቅድስቲ ድንግል ማርያም ከምዚ እያ እትገብር፡ ኩላትና ዝተፈላለና እውን እንተኾንና ንሳ ንኹላትና ብማዕረ እትሓቑፈና ኣደ እያ ምስ በሉ “ካብዚ ብመንፈስ ኣብቲ መንፈሳዊ ንግደት እሓብርን አሰንየኩምን ምእንታኹም እጽልይን ስለይ ምጽላይ ኣይትዘንግዑ” ቢሎም ሓዋርያዊ ቡራኬ ሂቦም ዘመሓላለፍዎ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ ዛዚሞም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ እቲ መንፈሳዊ ንግደትን በዓለ ዝኽሪ መበል 100 ዓመት ማርያም ዘሉያንን ዝኽሪ መበል 40 ዓመት ብጋሴ ንግደት ናብ ማርያም ዘሊያንን በዓላትንን ዕለት 27 መስከረም 2020 ዓ.ም. ናይ ኑወከን ሰበኻ ጳጳስ ብጹዕ ኣቡነ ፈርናንዶ ክሮክሳቶ ብዘዕርግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ከምእተዛዘመን እቲ ዘዕረግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ብናይቲ ሰበኻ ኣብ ፈይስ ቡክ ማሕበራዊ መረብ ብዝርከብ ኣድራሻ ብቐጥታ ብመጋበርያ ውሕዘት ከምእተመሓላለፈ እውን ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።