text:
ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ Eritrean Orthodox Tewahdo
ደብረ ሰላም መድሓኔዓለም ቤተክርስትያን MedhanieAlem kerk
ምስተልፌን- ኣምስተልላንድ Amstelveen -Amstelland
ሆላንድ ። Holland.
16 ግንቦት 2009 ዓ.ም .ግ.
24 mei 2017 ዓ.ም .ፈ.
ናብ ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን
ምእመናን ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ኤርትራውያን፡
ብስም ኣብ፡ ወልድን መንፈስ ቅዱስን ሓደ ኣምላክ ኣሜን።
እቲ ንዕለት 25 ግንቦት 2017 ዓ.ም.ፈ. (በዓለ- ዕርገት)፡ ጒዕዞ ናብ ገዳም ናይ ሶርያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ኣብ ነዘርላንድ ኣመልኪትና ክንምዝግቦ ዝጸናሕና ካብ 23-05-2017 ምዝገባ ጠጠው ኢሉ ኢዩ።
1- እቲ ምኽንያት ከኣ መዓልቲ ኣብ ምእካሉ ተመዝጋቢ ሰብ ስል ዝብዝሐ፡ እሞ ነቲ ዝተጸበናዮ ስለ ዝሓለፎ ኢዩ። እቐዲምካ ዝተታሕዛ ኣውቶቡሳት 2 ነናይ 60 ኢየን ነይረን። ኣስታት 120 ንዝኸውን ኢዩ ተሓዚኡ ነይሩ። ሃንድበት ተምዝጋቢ ክበዝሕ ምስ ጀመረ ነቶም ዋናታት ኣውቶቡስ ተወኪስናዮም። ብውሑዱ ሓንቲ ኣውቶቡስ ክውስኹና ካብኡ ዝተረፈ ሓንቲ ናይ 82 ሰብ እትሕዝ ክገብሩልና ግን ኣይተኻእለን። ብዓል ስለ ዝኾነ ኩለን ኣውቶቡሳትና ተኻርየን ኢየን ኢሎም።
2- በዚ ምኽንያት እቶም ዝምዝግቡ ኣሕዋት፡ ጠጠው ክም ዘብሉ ተሓቢርዎም ካብ ሰበኻ ጉባኤ።
3- ነቲ ዘሎ ብዝሒ ምዝገባ እውን ካብ እቲ ዓቐን ንላዕሊ ስለ ዝኸደ፡ ነቲ ካብ ዓቕምና ንላዕሊ ዝዀነ ነገር ክርዳኡና ብምሕታት ኣባላት ትምሕርቲ ሰንበት ኣልክማር፡ ብዙሕ እንዳ ተሰማዓና፡ ክኸዱ ከም ዘይክእሉ ተነጊሩዎም ኣሎ። ብወገን ኣምስተርዳም ክግበር ዝጸንሐ ናይ ምእመናን ዓበይቲን፡ ናእሽቱን፥ ሰብኡትን ኣንስትን ነቲ ብዝሒ ሰብ ክመልኦ ምስ ጀመረ ኢዩ፡ ብኸመይ ነዚ ካብ ዓቕምና ዝዀን ነገር ንፍታሓዮ ተባሂሉ ተዘሪብሉ። ዳግማይ ይቕሬታ እንዳ ሓተትና ትምህርቲ ሰንበት ኣልክማር ምናልባት ኣብ ከባቢኹም ብንጥፈት ናይ ኩልኹም ማሕበር ምእመናን እውን ገለ ፍታሕ ኣናዲኹም ኣውቶቡስ ረኺብኩም ክትኰኑ ተስፋ ንገብር። 4
4- እቶም እቐዲምኩም ዝተመዝገብኩም ኣብ ኣምስተርዳም፡ ኣብ ናይ እቶም 3 ኣሕዋት መዝገብቲ ኣፍሊጦም ሒዞሞ ዘለዉ ሊስታ ዘለኹም፡ እንብገሰሉ ቦታ፡ ካብ ኣምስተል ስታስዮን (ትራም 12 ጠጠው እትብለሉ ኣብ ታሕቲ)። እንብገሰሉ ጊዜ፥ ሰዓት 8:30። ካብ ገዳም ናብ ኣምስተርዳም ምምላስ፡ ሰዓት 16:00 ኢዩ። ብጊዜኹም ኣብ ኣውቶቡስ ተረኸቡ። ብጊዜኹም እንተዘይተረኸብኩም እሞ እንድሕር ጊዜ ኣሕሊፍና € 80.00 ክንከፍል ንግደድ ኢና። ስለዚ ዝደንጐየ ብናቱ ሓላፍነት ናብ ገዙ ከም ዝምለስ ምፍላጥ የድሊ። ብጊዜኹም ተረኸቡ ሓደራ።
5- ኩሉሓደ ንካለኦት ሰባት ክሕብር ነተሓሳስብ። ኣብ ወብሳይትና ዝወጽእ ኣገዳሲ ሓበሬታን ዜናን ክትከታተሉ ብኽብሪ ነተሓሳስብ።
ምስ መንፈሳዊ ሰላምታ
ስለ እዚ
ታረቀ ትኳቦ (ዋና ጸሓፊ)
ሰበኻ ጉባኤ ደብረ ሰላም መድ ሓ ኔ ዓ ለ ም
Email:
debreselammedhaniealem@gmail.com
Amstelveenseweg-965
1081 JG Amsterdam
Nederland


c: text/html

text:
ፋሽስቲ ኣብይ ኣሕመድ ኣብዚ ቐረባ እዋን ስምምዕ ግዝያዊ ተፃብኦ ደው ምባል ተኹሲ ብምፍፃም ናብ ትግራይ ዘይተገደበ ሰብአዊ ሓገዝ ከምዝኣቱ ምግላፁ ይዝከር ። ይኹን እምበር ኣብ ተግባራውነቱ ግና ዝኾነይኹን ሰብኣዊ ሓገዝ ብክልል ዓፋር ናብ ትግራይ ከይኣቱ ብተለኣኣኽቱ እናሰርሐ ከምዝርከብ ኣዶ መንበር ፌደራሊስት ዲያስፖራ ዓፋር ዘቢብ መሓመድ ጠይብ ሙሳ ገሊፀን።
ህዝቢ ትግራይን ዓፋርን ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድን መሻርኽቱን ብዝፈጠርዎ ፕሮፖጋንዳ ሕሶት ከይተደናገረ ብሕብረት ክሰርሕ ከምዝግባእ ሓቢረን።
ጉጅለ ፋሽስቲ ኣብይ ኣሕመድ ከምስል ንሰላም ይሰርሕ ኣለኹ እናበለ ብተግባር ግና ትግራይ ኣብ ክባ ኣእትይዋ ከምዘሎ ዝገለፃ እዘን ኣዶ መንበር ማሕበረሰብ ዓለም ዓገብ ክብልን ስጉምቲ ክወስድን ፀዊዐን።
ፌደራሊስት ሓይልታት ከምቀደሙ ሰላሙ ንምሕላው ሓድነቱ ኣጠናኺሩ ምስ ህዝቢ ትግራይ ከምዝሰርሕ ድማ ኣገንዚበን።
ብዛፉ ገ/ዮሃንስ
ምጥንኻር ሓድነት ህዝብታት ትግራይን ዓፋርን
ፋሽስቲ ኣብይ ኣሕመድ ኣብዚ ቐረባ እዋን ስምምዕ ግዝያዊ ተፃብኦ ደው ምባል ተኹሲ ብምፍፃም ናብ ትግራይ ዘይተገደበ ሰብአዊ ሓገዝ ከምዝኣቱ ምግላፁ ይዝከር ። ይኹን እምበር ኣብ ተግባራውነቱ ግና ዝኾነይኹን ሰብኣዊ ሓገዝ ብክልል ዓፋር ናብ ትግራይ ከይኣቱ ብተለኣኣኽቱ እናሰርሐ ከምዝርከብ ኣዶ መንበር ፌደራሊስት ዲያስፖራ ዓፋር ዘቢብ መሓመድ ጠይብ ሙሳ ገሊፀን።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ናይ ሎም-ዘበን ሃገራዊ መረፅ ኢትዮጵያ ዕውትን ካብ’ቶም ሕሉፋት መስራሓት ዝበለፀን ኮይኑ ንክዛዘም ኣበርቲዑ ይዓዪይ ከምዘሎ ሃገራዊ ቦርድ መረፃ’ታ ሃገር ኣፍሊጡ።
ዛጊድ ተወዳደርቲ ፓርቲታት ምልክት መወዳደሪ ተቀቢሎም፡ኣብ 547 ነቑጣታት መረፃ ኣብያተ-ፅሕፈት ተከፊቶም ስርሖም ጀሚሮም፡ምርጫ ተዓዘብቲ’ውን ተዛዚሙ ይብሉ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት’ቲ ቦርድ ኣቶ ነጋ ዱፌራ።
እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፡ሎሚ ዓርቢ መግለፂ ዝሃቡ መራሕቲ ‘መድረክ’ “ኣውሮጳዊ ሕብረት ኣብ’ቲ ናይ ሎም-ዘበን ምርጫ ኣይዕዘብን ኣይበለን’ ኢሎም። "መንግስቲ ኢትዮጵያ ዓዲሙዎ ብገንዘብን ካልእን ምኽንያት ኣይንኽእልን ዝብል መልሲ ከምዘይሃበ ኣነ ባዕለይ ካብ ሕብረት ኣውሮጳ ብዝረኸብኩዎ እዩ ግልፂ ኮይኑለይ" ኢሎም።
ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ቅድሚ ሰሙናት ኣብዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ "ሕብረት ኣውሮፓ ብምኽንያት ሕፅረት በጀት ክዕዘብ ከምዘይኽእል" ገሊፆም ነይሮም።
ዶ/ር በየነ ጴጥሮስ ንቪኦኤ ክዛረቡ ከለው”መድረክ ንሰነድ ስነ-ምግባር ምርጫ ንክፍርም ካብ ዝውስን ሓደ ዓመትን ፈረቃን ኮይኑ’ሎ።ኢህወዴግ ግን እቲ ኣጀንዳ ናብ ማእከላይ ኮሚቴ ኣቅሪበ ክውስን’የ ኢሉ መልሲ ክሳብ ሎሚ ኣይሃበናን ዘሎ ንፅበ ኣለና” ኢሎም።


text:
ዘተ ሰላም ተነሓናሕቲ ደቡብ ሱዳን ደውታ ኣብ ዝፈጠረሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ኢትዮጵያ ንዘለው ደቡብ ሱዳናዊያን ስደተኛታት ዝኸውን ቀረባት እናተፀንቀቐ ምዃኑ ተገሊፁ።ግጭት ደቡብ ሱዳን ኣብዝቐፀለሉ እዋን ተወሰኽቲ ስደተኛታት ናብ ኢትዮጵያ ክኣትው ትፅቢት ይግበር።
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ታሕሳስ ኣብ ደቡብ ሱዳን ግጭት ካብ ዝጅመር ገለ 245 ሽሕ ደቡብ ሱዳናዊያን ናብ ደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ክልል ጋምቤላ ኣትዮም ኣለው።
ናህያል ይየች ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መጋቢት ዝኣተወ ስደተኛ እዩ።ተወሰኽቲ ኣገልግሎታት የድልየና’ሎ ይብል።ንሱ ‘’እኹል ማይን መድሓኒትን የለን’’ኢሉ።
ኣብዝተፈላለዩ እዋናት ዝተኸተሙ ቶኽሲ ጠጠው ናይ ምባል ውዕላት ብተደጋጋሚ እናፈሸሉ ውግእ ቀፂሉ ይርከብ።ዛጊድ ልዕሊ 10 ሽሕ ሰባት ሞይቶምን ልዕሊ 1.5 ሚሊዮን ድማ ተመዛቢሎምን ኣለው።
እቲ ህውከት ኣብ ቀረባ ደው ክብል እዩ ዝብል ተስፋ የለን።እዚ ማለት ድማ ንዕቑባ ናብ ኢትዮጵያ ምውሓዞም ክቕፅል እዩ።ኣብ ክልል ጋምቤላ ንዝተዓቖቡ ስደተኛታት ዝሕግዛ 18 ትካላት ረድኤት ኣለዋ።ክሳብ ሕዚ እኹል ፀጋታት ከምዝነበረን ብምግላፅ ኣብቲ ከባቢ ዘይትሓሰበ ውሕጅ ስለ ዝተኸሰተ ግን ኩነታት ይቕየር ኣሎ ይብላ።
ንዓለምለኸ ፌደረሽን ቀይሕ መስቀል ዝሰርሑ ደኒስ ሶልበርግ ጀልድሰን ሓድሽ ማዕበል ተፈናቐልቲ ትፅቢት ከምዝግበር ሓቢሮም።ኣብ ደቡብ ሱዳን ዝናብ እናነከየ ክኸይድ ከሎ ግጭት እናወሰኸ ክኸይድ እዩ፤ሰባት ምግብን ፀጥታን ብምድላይ ምምዝባሎም እውን ክቕፅል እዩ፤ናብዚ እዮም ክመፁ እውን ኢሎም።
ኢትዮጵያ ካብ ካልኦት ሃገራት ኣፍሪካ ብዝበለፀ ንብዙሓት ደቡብ ሱዳናዊያን ስደተኛታት ኣብ ምዕቛብ ትርከብ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንልዕሊ 65 ሽሕ ስደተኛታት መብዛሕቲኦም ውሕጅ ካብዘዕለቕለቖም ካምፕታት ኣልዒሉ ናብ ካሊእ መዕቖቢ ስደተኛ ከስፍሮም ይደሊ።እቶም ካብ ዓሌት ኑዌር ዝኾኑ ስደተኛታት ናብ ካሊእ መዕቖቢ ስደተኛታት ንምኻድ ፍቓደኛታት ኣይኮኑን።ከዕቑብሉ ኣብ ዝተብሃለ ካምፕ መጥቓዕቲ ዓሌት ዲንካ የስግአና እዩ ብዝብል ምኽንያት እዮም ከምዚ ዝብሉ ዘለው።
ብኻሊእ ወገን ኢትዮጵያ ኣብ ዝርከቡ መዕቖቢ ስደተኛታት ዘለው መናእሰይ ደቡብ ሱዳን ስደተኛታት ብዛዕባ ቅልውላው ደቡብ ሱዳን ዝተፈላለዩ ሪኢቶታት የንፀባርቑ።
ካብ ክፍለ ግዝኣት Upper Nile ሃዲሙ ናብ ኢትዮጵያ ዝኣተወ ወዲ 22 ዓመት ተምሃራይ ጌትወች ሶክ ህዝቢ ደቡብ ሱዳን ሓድነት እንተድኣ ፈጢሩ ሰላም ክረጋገፅ ይኽእል እዩ ይብል።
ስድርኡ ሒዙ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሓምለ ናብ ኢትዮጵያ ዝኣተወ ሪት በም ዝተብሃለ ወታደር ሓይልታት ተቓዋሚ ዝነበረ እውን ንመሳፈሪ ዝኸውን ገንዘብ ስለዝሓፀሮም እምበር ተመሊሱ ክዋጋእ ከምዝደሊ ይገልፅ።ንግዚኡ ዘሎ መማረፂ ምውጋእ ጥራሕ እዩ ይብል።
ንመሰሎም እዮም ዝዋግኡ ዘለው።እቶም ፕሬዝዳንት ነቲ ኵናት ጠጠው ከብሉዎ ተኽእሎ ኣለዎም እዩ ዝበለ።ኣብ ሰሜናዊ ኽፋል ጋምቤል ኣዒቚቦም ዝርከቡ ካብ Upper Nile ዝመፁ ኣባላት ናይ ሪያክ ማቻር ነገድ ኑዌር እዮም።ካብ ዓሌት ዲንካ ዝኾኑ ፕሬዝዳንት ሳልቫ ኪር ኣብ ስልጣን ክሳብ ዝቐፀሉ ዘላቒ ሰላም ኣይመፅእን ይብሉ።ዲንካ ኣብ ደቡብ ሱዳን እቲ ዝዓበየ ነገድ እዩ።
ካብ ዓሌት ኑወር ዝኾነ ወዲ 27 ዓመት ዋንግ ዲው ቀንዲ መንቀሊ ግጭት ደቡብ ሱዳን ነገዳዊነት እዩ ይብል።
ኣደ ሰለተ ህፃናት ዝኾነት ጓል 30 ዓመት ርብቃ ያኩዌል ናብ ኢትዮጵያ ዝኣተወትሉ ምኽንያት ደሕንነት ደቃ ንምሕላው ከምዝነበረ ብምግላፅ እታ ሃገር ሓድሽ ፕሬዝዳንት እዩ ዘድልያ ክትብል እምነታ ትገልፅ።
ፅቡቕ ፕሬዝዳንት እንተድኣ ሃሊዩ እቲ ኲናት ጠጠው ክብል ይኽእል እዩ እያ ዝበለት።ሳልቫ ኪር ፕሬዝዳንት ኮይኖም ክቕፅሉ ብምግባር እቲ ኵናት ጠጠው ኣይብልን ትብል ብምስዓብ።
ብሸምጋልነት ኢጋድ ኣቢሉ ኣብ መንጎ ክልቲኦም ተነሓናሕቲ ወገናት ቐፂሉ ዘሎ ዘተ ኣብ መቐሎ ስልጣን ዘተኮአረ እዩ።


text:
ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ዩናይትድ ኣሜሪካ ንሱዳን ካብ ዝርዝር መዝገብ ንግብረ ሽበራ ዝሕግዙ ተባሂሎም ካብ ዝተመደቡ ሃገራት ክተውፅኣ እያ ኢሎም።እዚ ዝኸውን ዘሎ ሱዳን መጥቓዕቲ ግዳያት ሽበራ ንዝኾኑ ኣሜሪካዊያን ስድራቤታት ብኣማኢት ሚሊዮናት ዶላር ዝቑጸር ካሕሳ ንምኽፋል ድሕሪ ምስምምዓ እዩ።
ፕረዚደንትትራምፕ ኣብ ናይ ትማሊ ናይ ትዊተር መልእኽቶም "ዘሕጉስ ዜና!! ፅቡቕ ምዕባለ የርኢ ዘሎ መንግስቲ ሱዳን 335 ሚሊዮን ዶላር ንናይ ኣሜሪካ ግዳያን ስድራቤታትን ንምኽፋል ተሰማሚዑ ኣሎ።እቲ ገንዘብ ኣታዊ ምስኮነ ሱዳን ካብ ዝርዝር መንግስታዊ መወልቲ ሽግብረበራ ከውፅኣ እየ።ኣብ መወዳእታ ፍትሒ ንህዝቢ ኣሜሪካ ንሱዳን ድማ ዓብዩ ስጉምቲ!!’’ ክብሉ ፅሒፎም።
ቀዳማይ ሚንስትር ሱዳን ዓብዳላ ሓምዱክ እቲ ናይ ሽበራ ምደባ ንሱዳን ከምዝሃሰያ ብምግላፅ ንፕረዚደንት ትራምፕ ኣመስጊኖምዎም ኣለው።
ሱዳን ኣብቲ እዋን መራሒ ዝነበሩ ዑመር ኣል በሽር ንህዝቦላህን ናይ ፍልስጤም ዕጡቓት ጉጅለታትን ይሕግዙ እዮም ብዝብል ኣብ ዝርዝር ንግብረሽበራ ዝሕግዙ መንግስታት ኣብ 1993 ምእታዋ ይዝከር።


text:
ጋዜጣዊ መግለጺ ዋዕላ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ሰሜን ኣመሪካ
ሃገርና ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ንህላዌኣ ዝደናደን ጽንኩር ኩነታት ኣብ ዘላትሉ እዋን፣ ካብ – ይኣክል ናብ ይከኣል – ኣብ ትሕቲ ዝብል ጭርሖ፣ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ካብ ኩሉ ክፍለ ሃገራት ኣሜሪካን ካናዳን ዝተሳተፈኦ ፣ ካብ 8 – 9 ለካቲት 2020 ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዕዉት ዋዕላ ኣካይደና።
ኣብዚ ዋዕላዚ ፣ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ነብስና ወዲብና ኣብ ሓርነታዊ ቃልሲ ህዝብና ልዑል ተራ ክንጻወት ወሲና። ነዚ ውሳኔ እዚ ኣብ ግብሪ ንምውዓል፣ ብወለንተአን ኣወሃሃድቲ ክኾና ፍቓደኛታት ዝኽና ሸሞንተ ደቂ ኣንስትዮ፣ ነቲ ናይ ነብሰ ውደባ መስርሕ ክጅምርኦ ተወሲኑ። ተሳተፍቲ ዋዕላ ነናብ ቦታና ተመሊስና፣ ናይ ከባቢና ደቂ ኣንስትዮ ክንጥርነፍን፣ ጥርናፈና ከነሐይልን፣ ወከልትና ክንመርጽን፣ ናይ ከተማታትና ወከልቲ ብምልኣኽ ናይ ኩለን ከተማታት ወከልቲ ዘሳተፈ ናይ ሰሜን ኣሜሪካ ጥርናፈ ክንፈጥር ወሲና።
ከምኡውን፣ ታሪኻዊ ዋዕላ ኤርትራውያና ደቂ ኣንስትዮ ሰሜን ኣሜሪክ ነዚ ዝስዕብ ውሳኔታት ኣሕሊፍና፦
1. ልዑላውነት ሃገርና ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ኣይኣቱን እዩ ፣
2. ዶብና መጣልዒ ውልቀ-መላኺ ስለዘይኮነ ፣ ብቕጽበት ክሕንጸጽ፣
3. ናይ ፖለቲካን ናይ ሕልናን እሱራት ብህጹጽ ክፍትሑ፣
4. ሃገርና ብቅዋምን ልዕልና-ሕግን ክትመሓደር እምበር፣ ብውልቀሰብ ክትምራሕ ኣይነፍቅድን፣
5. ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ምእንቲ ህዝብን ሃገርን ኣብ ጎድኒ ህዝቡ ደው ክብል ንጽውዕ፣
6. ህዝቢ ኤርትራ ነዲሩ ዝጀመሮ ናይ ይኣክል ህዝባዊ ምንቅስቓስ ክቕጽልን ኩሉ ህዝቢ ክሳተፎን ንጽውዕ፣
7. ምእንቲ ፍትሒ ዝቃልሱ ሓይልታት ተቓውሞ፣ ልዑላውነት ሃገርና ኣብ ሓደጋ ወዲቑሉ ኣብ ዘሎ ህሞት ፍልልያቶም ኣወንዚፎም ሓደ ኢድ ኮይኖም ክሰርሑ ተደላይነቱ ህጹጽ ስለዝኾነ፣ ሓቢሮም ክሰርሑ ንጽውዕ፣
8. እንተ ብፍላጥ እንተ ብዘይፍላጥ ነመላኺ ስርዓት ዘገልግላ ደቂ ኣንስትዮ ምሳና ተጸንቢረን፣ ምእንቲ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ክቃለሳ ንጽውዕ፣
9. ኣብ ምእንቲ ፍትሕን ሓርነትን ዝካየድ ቃልሲ ህዝብናን፣ ኣብ መሰል ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራን ኣተኵርና ክንቃልሰ ኢና፣
10. ሞያውያን ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን በብሞያኦም ተራኺቦም፣ ኣብ ግዚ ውድቀት ህግደፍ ሃገርና ንምህናጽ ዝገብርዎ ምድላዋትን ተበግሶታትን ንድግፍን ነተባብዕን።
11. ምልካዊ ጉጅለ ህዝቢ ክኸፋፍል ዝጥቀሙሉ ሜላታትን ሽርሕታትን ክንነቕሓሉን፣ ኣብ ክንዲ ተመቓቒልና መፍቶቱ ንኸውን፣ ነቲ ሰራም ከፋፋሊን መቓቓሊን ስልትታቱን ሽርሕታቱን ብስሙር ድምጺ ክንነጽጎን ክነፍሽሎን ንጽውዕ።
ነጻን ልዑልዊትን ኤርትራ ንዘለዓለም ትንበር
ንጡፍ ግደን ሓይልን ደቂ ኣንስትዮ ንፍትሒ ሓርነትን ይዓምብብ
ፍትሒ ይንገስ ምልኪ ይፍረስ
ክብርን ዝኽርን ንጀጋኑ ስውኣትና
ዋዕላ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ሰሜን ኣሜሪካ
10 ለካቲት 2020
Short URL: https://english.farajat.net/?p=11333


text:
ክሳራ 3ተ ወለዶታት ምፍዋስ ዘተ ዶ ክሳራ 6ተ ወለዶታት ዝድርብ ሕቡእ ውዲት??
ናይ 3 ወለዶታት ክሳራ ናይ ምፍዋስ ዘተ ዶ ናይ 6 ወለዶታት ክሳራ ዝዕድርብ ሕቡእ ውዲት??
ዘተን ምርድዳእን መሰረታውያን ሕግታት ሂወት ወዲ-ሰብ ኢዮም። ካብቲ ዝተሓተ ክሳብቲ ዝለዓለ ንሂወት ወዲ-ሰብ ዘድልዮ ጉዳያት ኣብ ዘተን ምርድዳእን ዝተመስረቱ ኢዮም። ውዲ-ሰብ ሰሪሑ ከፍሪ እሞ ክምገብ ክለብስ መንበሪ ቤቱን ካልኦት ዘድልይዎ ዝርዝራት ንከጥርን ከከም ቀዳምነታቶምን ደረጃ ኣድላይነቶምን ፈለማ ምስ ነብሱ ተዛቲዩን ተረዳዲኡን ናብ ምትግባሮም ዩ ይነቅል። ክንዮ ንውልቁ ምስ ዛ ምስ ካልኦት ግድን ተሓባቢሩ ጥራይ ኣብ ክነብረላ ዝኽእል ምድሪ እውን ብግሉጽነት ዘተን ምርድዳእን ከካይድ ኢዩ ዝሕተት። ዘተ ወይ ምርድዳእ ናይ ባዕሉ ቀጥዕታት ኣለዎ። ክብርታት ዘተ ናይ እንካን ሃባን ኣወንታውያን ስነ-ምግባራት ዝሓቆፉ ናይ ሰናይ ኣምር ዝርዝራት ዮም። እዚ ማለት ዝኾነ ሰብ መንግስቲ ነቲ ናይ ካልእ ከምኡ ዓይነት ፍጡር ሰብ ወይ ናይ ሃገር ህልውና ከኽብር ኢዩ ዘድልዮ። ከም ውጽኢቱ ወዲ-ሰብ ብዘተን ምርድዳእን ይመሃር ይሰርሕ ብዘተን ምርድዳእን ይኸስብ ክሳርኡ ይግምግም ቅቡል ወይ ተኣራሚ ኮይኑ ይምዕብል ይብልጽግ. ልዕሊ ኩሉ ኸኣ ንኩሉ ግሉጽ ይኸውን። ብርግጽ ከኣ ካብ ዘተን ግሉጽነትን ወጻኢ ዝኾነ ሂወት ሰብ የለን። ናይዚ ንጹር ምስክርነት ከኣ እቲ ዝረአን ዝጭበጥን ግሉጽ ኣካላዊ ህልውና ሰብን ሃገራዊ መንነቱን ኢዩ። ኣብ ሂወት ካብ ባህርያዊ ወይ ስርሓት ሰብን ዓይነት ሕቡእ ነገር ንላዕሊ ዘስግእ የለን። ስለዝኾነ ከኣዩ ወዲ-ሰብ ንባህሪ ሓቚፋቶ እትርከብ ምስጢር ንምፍላጥ ካብ ከባቢኡ ክሳብ ንጠፈር ተወንጪፉ ከቢድ መጽናዕትን ምርምርን ድሕሪ ምክያድ ኣብዚ ዘመን እዚ ንቅሓቱ ክብ ኣቢሉ ዓቢ ኣስተዋጽኦ ኣመዝጊቡ ዝርከብ። ዘተ ኣድላይን መሰረት ምዕባለን ወዲ ሰብ ደኣ ይኹን እምበር ፈለማ ከም ውልቀ ስድራ ሰልፊ መንግስቲ…….ወዘተ ኣብ ባዕልኻ ኢዩ ዝጅምር። ንናይ ባዕሉ ጉዳያት ንምፍታሕ ኣብ ዘተ ዘይኣምን ግን ከኣ ምስ ካልኦት ናይ ዘተ ሃዋርያት ኮይኑ ንክረአ ከዋሳእ እንከሎ ግን ከምቲ( فاقد. الشئي. لا. يعطي) ገለ ነገር ዘይብሉ ክህብ ኣይክእልንዩ ዝበሃል ምስላ ናይ ዓረብ ብዝኾነ ኣወንታዊ ፍረ ትጽቢት ኣይግበረሉን ዩ ጥራሕ ዘይኮነ ኣየምሕረሉን ዩውን።
ከዳዕ ኢሰያስ ለንቅነ ንኣዲስ ኣበባ ዑደት ኣካይዱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ናይ ሰለስተ ወለዶታት ዕድል ከሲርና ክብል ተሰሚዑ። ኣበሃህልኡ ዘብርሆ ነገር እንተሃሊዩ ነጻነታዊ ገድሊ ህዝቢ ኤርትራ ክካየድ ዘይነበሮ ክሳራ ኢዩ ነሩ ማለቱ ኢዩ። ካብዚ ንላዕሊ ዝተነጸረ ሃገራዊ ክድዓትን ክሕደትን የለን እሞ ነዚ ናይ ኢሰያስ ነውሪ ተግባር ኣመልኪተ ንሰለስተ ሸነኻት ዘመሓላልፎ መልእኽቲ እዚ ዝስዕብ ኢዩ።
1- ንሰዓብቲ ህግደፍ
ከምቲ ውሓጥዮ እንተበልክዋስ ትጎስሞ ዝበሃል ምስላ ኣቦታት ኢሰያስ ግን ብግልባጥ ናይቲ ምስላ ኣቦታት ነቲ ሃገራዊ ክሕደቱ ጡፍ ክብሎ ንዝነበረኩም ትጽቢት ረጊጹ ብምስጋር ደጊሙ ብምውሓጥ ኣብዚ ሓዲሽ ዓመት ኣብ ግብሪ ከዕሎ ምዃኑ ኣረጋጊጹልኩም ኢዩ። ንስኻትኩም ኤርትራውያን ኣሕዋትና ኢኹም ምሳኹም ዝነበረና ፍልልይ ድሕሪ ህላወ ሃገር ዝስራዕ ኣብ ከመይነት ምሕደራ ሃገርና ዘተኰረ ግዜ ዝሰገሮ ኮይኑ ኣብቂዑ ኢዩ። ከዳዕ ኢሰያስ ንክሕደቱ ኣለማሚዱ ከውሕጠኩም ኣይትጸበዩ። ብታሪኽ ከይትኽሰሱ ካብዚ መስርሕ ክሕደት ኢድኩም ተልዕሉሉ እዋን ሎሚ ኢዩ። ኣብ ባይታ ናይ ለውጢ ስለዘለኹም ከኣ ሃገር ኣድሕኑ። ኣብ ስደት ናይ ዘለዉ ኩሉ መዳያዊ ናትና ናይ ኣሕዋትኩ ደገፍን ምትሕብባርን ሕተቱ።
2- ሓይልታት ደምበ-ተቃውሞ
ንኢሰያስ ክንዮ ቲ ውልቀ-መላኺ ዲክታተር መራሕ ህግደፍ ፕረዚደንት….ወዘተ ኢልኩም ክትህብዎ እትርከቡ ስያመ ካልእ ፖሊቲካዊ መግከጺ ዝኾኖ ኣሰያይማ ደሊኹም ርኸቡሉ። ኩሉኹም ብሓባር ኣብ ሓደ መኣዲ ዘተ ኮፍ ኢልኩም ኣብዛ ዝተሓተት ነጥቢ ናይ ስያመ ተተሰማሚዕኩም ነቶም ኣብ ባይታ ዘለዉ ኣሕዋት ዘድሊ ናይ ኩሉ መዳያዊ ደገፍ ድሉዋት ምዃንኩም ኣቀዲምኩም ኣውጁ። እታ ናይ ሓደጋ ደውል ከሓዲ ኢሰያስ ባዕሉ ሃሪምዋ ኢዩ እሞ ሓቢርና ንበገስ።
3- ንህዝቢ ኢትዮጽያ
ኢሰያስ መበቆሉ ብዘየገድስ ከምቲ ንሕና ኤርትራዊ ኢዩ ኢልና ኣሚናዮ ዝነበርና ንባዕሉ ከም ኤርትራዊ ኣሚኑ ይቃለስ እንተነሩ ሎሚ ክሒዱ ኣሎ ማለት ኢዩ። ንሃገራዊ መንነቱ ተኣማኒ ዘይኮነ ከሓዲ ናትኩም ተኣምስኒ ክኸውን ከም ዘይበቅዕ ፍልርጡ ። ስለዚ ዳግማይ ኢሰያስ ዝሓረረ ወረቅት ዩ ኣይጠቅመኩምን ኢዩ ኣይትጠላቀዩ። ካልእ ከምቲ ካብ ነዊሕ እዋን እናተዘርበሉን ኣብዚ እዋን እዚ ኸኣ ዝያዳ ክመስል ዝርከብን ንመንነት ኤርትራ ብምጥፋ ንመደብ ባሕሪ ዘለዋ ዓባይ ኢትዮጽያ ንምትግባር ብሃይለስላሰን ኣስራተ ካሳን ዝተላእከ እንተዀይኑውን ቅድሚ 60 ዓመት ዝተኣልመ ውዲት ግዚኡ ኣሕሊፉ ኢዩ ሎሚ ኣብዚ ምዕቡል ናት ዲጂታል ዘመን ኣይሰርሕን ኢዩ። ከምቲ ነፍስሀር መለስ ዜናዊ ደም ከፊልና ባሕሪ ኣይረኸብናን ገንዘብና ከፊላ ግን ባሕሪ ክንረክብ ንኽእል ኢና ዝበሎ ሕጅውን ዶብ ኤርትራ ጥሒስኩም ደም ከፊልኩም ባሕሪ ስኢንኩም ጽጋታትኩም ኩሉ ኣብ ኲናት ጠፍኡ ዳግም ኣደዳ ማሕበራዊ ጸገማትን ባህርያዊ ሕማማትን ክትኮኑ ከምትኽእሉ ምዝካር የድልየኩም ኣሎ። ሎሚ ካብቲ ከቢድ ዋጋ ዘኽፈለኩምሉ ናይ ደሞክራስን ፍትሕን ኣንፈት ብምልጋስ ኣብ ርኹስ ውዲት ከሓዲ ኢሰያስ ምውሳእ ከምቲ ንሱ ዝበሎ ናይ 3 ወለዶታት ክሳራታት ምሕዋይ ዘይኮነስ ካልእ ናይ 6 ወለዶታት ክሳራታት ምድራብ ምዃኑ ተገንዘቡ። ምኽንያቱ ንህዝቢ ኤርትራ ወሪሩ ዝገዝእ ስርዓት ንህዝቢ ኢትዮጽያ ብፍትሕን ሰላም ከመሓድር ትጽቢት ዝግበረሉ መንግስቲ ክህሉ ከምዘይክእል ማንም ሰብ ክግምቶ ዝኽእል ስነ-መጎታዊ ሓቂ ኢዩ። ህዝቢ ኤርትራ ተዳኺሙ ኢዩ ዝብል ካብ ናይ በዓል መደመር ሕልሚ ተበራቢርኩም ብወድዓውነት ሰለስተ ግዜ ምሕሳብ የድልየኩም ኣሎ። ምናልባት ብውዲት ከሓዲ ኢሰያስ ሓይሊ ተጠቂምኩም ንመሬት ክትሕዝዎ ከም ትኽእሉ ይረኣየኩምን ትሓልሙን ትኾኑ። ይኹን እምበር ማዕረማዕሪኡውን ብሰላም ክትነብርዋ ከምዘይትኽእሉ ክረኣየኩምን ክትሓልሙንውን ይግባእ ዩ። ምኽንያቱ ቅድሚ ሕጂውን ጥቂቶች ኣረቦች ጥቂቶች ወንበዴዎች ብዝብል ኣጉል ሓሳብ ዝተበገሱ ኣቦታትኩም ኣባሓጎታትኩም እንታይ ከም ዝረኸቦም ምፍላጥ የድልየኩም ኢዩ። ስለዚ ንሉኡላውነት ኤርትራ ብዘኽበረ ሓቀኛ ዘተን ምርድዳእን ሓቀኛ ሰላምን ይሕሸኩም። ባሕሪ ዘለዋ ዓባይ ኢትዮጽያ ዝብል ሓሳብ ንህዝቢ ኤርትራ ዝምልከት ኣይኮነን ። የግዳስ መደመር ዝብል ናይ ኣብይ ኣሕመድ ናይ ሓሶት ፍልስፍና ኢዩ!!!!
ሓቀኛ ናይ ጉርብትና ስኒትን ፍትሕን ፍቅርን ሰላምን ሓዲሽ ዓመት ይግበረልና ፈጣሪ (الله)!!!!
ኣቡ ያረድ


text:
– ፍሉይ ዋዕላ መራሕቲ ኣፍሪቃ፡ ንዶባዊ ምስሕሓብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ልዑል ቀዳምነት ሂቡ ዘትዩሉ።
– ሓይልታት ጸጥታ ምስሪ ኣብ ዶብ ምስርን እስራኤልን ሓደ መንነቱ ዘይተፈልጠ ተጓዓዛይ ስደተኛ ክቐትሉ ኸለዉ ንሓንቲ ኤርትራዊት ጓለንስተይቲ ከቢድ መውጋእቲ ከምዘውረዱላ ሮይተርስ ሓቢሩ።
– ሪፖርትተርስ ዊዝ ኣውት ቦርደርስ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ “ብጸላእቲ ነጻ ፕረስ ዝኾኑ መንግስታት ሓያለ ጋዜጠኛታት ዓለም ሃለዋቶም ጠፊኡ ኣሎ” ይብል።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብ13 ነሓሰ 2009 ኣብ ማይ-ኣጣል ብተጋዳላይ ዳኒኤል ሃብተ ይሕደጎ ናይ ቅትለት ፈተነ ካብ ዝካየደሉ ንደሓር ፍጹም ከምዘይተራእየ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ኣቦታትና ክምስሉ ንድሕሪት ጠምት ንቕድሚት ኣምት ይብሉ ማለት ካበይ ተበጊስካ ኣብቲ ጉዕዞ ኸ እንታይ ጽቡቕን ሕማቕን ኣጓኒፉካ ሓሲብካን ገምጋም ጌርካን ናብቲ ዝቕጽል ጉዕዞ ካብቲ ሕሉፍ ዝተፈጸመ ሕማቕ ንኸይድገም ይሕግዘካ ማለት ዩ።
ኣብዛ ሓንቲ ዓለም ክልተ ህይወት ኣሎ። ኣብዚ ከም ስደተኛታት እንነብረሉ ዘለና ምዕራባዊ ኩርናዕ፡ ሰባት ኣመና ሰቢሖም፡ ከሲዖም ክሞቱ ምርኣይ ልሙድ እዩ። እዚ ንሳቶም ክሰዐ (Obesity) ዝብሉዎ መግቢ ካብ ምግፋጥ ዝኽሰት፡ ዓቐኑ ዝሓለፈ ክብደት ኣስዒቡ ንሰባት ዘልምስ፡ ኣብ መወዳእታ ኸኣ ዝቐትል ተረእዮ፡ ከም ኣዝዩ ሓደገኛ ማሕበራዊ ጥዕናዊ ጸገም መበል 21 ክፍለዘመን ጠሚቶም ሰበልጣን ናይዘን ሃገራት ከም ዕዙዝ ፖለቲካዊ ጉዳይ ጎስጓሳት የካየደሉ። በንጻሩ ኣብ ሃገርና ሰብ ብኽቱር ጥምየት ይመወት ኣሎ። ቃል ንቓሉ ሰብ ብጥምየት ይመውት ኣሎ።
ብሓለዋ ተዓጂቡ ካብ ኣስመራ ናብ ባጽዕ ገጹ ዘምርሕ ዝነበረ ሜጀር ጀነራል ፊሊጶስ ወልደዮውሃንስ ካብ ከተማ ነፋሲት 7 ኪሎ ሜተር ሪሒቑ ኣብ ዝርከብ ጎቦታት ኣድቢዮም ብዝጸንሑ መንነቶም ዘይተፈልጡ ኣብ ውሽጢ ሰራዊት ኤርትራ ጸፍዮም ዘለዉ ሓይልታት ተቓውሞ ናይ ድብያ መጥቃዕቲ ከምዝተኻየደሉ፡ እንተኾነ ካብ’ቲ ዝተተኮሰሉ ኣድራጋ ጠያይቲ ንስክላ ከም ዘምለጠ ምንጭታትና ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
መንግስቲ ኤርትራ ምስቲ ብ13 ጥቅምቲ ንኮለኔል ስምኦን ገብረድንል ንምቕታል ዝተኻየደ ፈተነ ቅትለት ብዝተኣሳሰረ ምኽንያት ቁጽሮም ዘይተፈልጠ ሰባት ከምዝኣሰረ ምእማኑ ሮይተርስ ካብ ኣሰመራ ኣብ ዘመሓላለፎ ጸብጻብ ሓቢሩ።


text:
ብመሰረት ናይታ ሃገር ሚኒስትር ወፃኢ ረድኤት ብምሃብ ዘይኮነስ ምድንፋዕ ቁጠባ ኣፍሪቃ ሓድሽ ጠመተ ጀርመን ኮይኑ’ሎ። ብቁጠባዊ ምኽንያት ካብ ኣፍሪቃ ናብ ኣውሮጳ ይውሕዙ ዘለው ስደተኛታት ንምግታእ ዝተሓንፀፀ ሓድሽ ኣገባብ እዩ።
ኣብዚ ሰሙን እዚ ሚኒስትር ወፃኢ ጀርድ ሙለር ሓደ ነገር እንተድኣ ዘይተገይሩ 100 ሚሊዮን ስደተኛታት ኣፍሪቃ ናብ ጀርመን ክውሕዙ ይኽእሉ እዮም ክብሉ ስግኣቶም ገሊፆም ኣለው።
መራሒት ጀርመን ኣንጌላ መርኬል ናይ ወፃኢ ኣውፈርቲ ናብ ኣፍሪቃ ንምስሓብ 335 ሚሊዮን ዶላር ንምምዋል ቃል ኣትየን ኣለዋ።ዝቕፅል ሓምለ ኣብዝካየደ ጉባኤ ሃገራት ጉጅለ 20 እተን ዝተረፋ 19 ሃገራት ንቁጠባ እታ ኣህጉር ክሕግዛ ኣብ ምእማን ክሰርሓ እየን።
ጀርመን ኣብ ኣርባዕተ ሃገራት ጠመተ ከምእትገብር ኣፍሊጣ’ላ።ኣይቮሪኮስት፣ሞሮኮ፣ሩዋንዳን ቱኒዚያን ምስ ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ እውን ዝርርብ እናካየደት ትርከብ።
ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝመበሩ ትካል ዓለምለኸ ጉዳያት ሓላፊ ፕሮግራም ቁጠባዊ ዲፕሎማሲ ታሊታ በርትስማን-ስካት ጀርመን ንሕሉፍ ሕማቕ መግዛእታዊ ታሪኽ ኣፍሪቃ ብምቕያር መራሒት ርክባት ንግዲ ትኸውን አላ ይብላ።
“ጀርመን ብዙሕ ኣበርኪታ እያ።ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ብምምስራህ ውጽኢታዊት ሃገር ኮይና እያ ወፂኣ።ኣፍሪቃ ኢንዱስትሪያዊ ንምዃን መንገድታት ትደሊ እያ ዘላ።ጀርመን ድማ ናይ መሪሕነት ተራ ክትጻወት እያ።”
ጉባኤ ጉጅለ 20 ናይ ክልተ መዓልታት ጉባኤኡ 7ን 8ን ሓምለ 2017 ዓ.ም ኣብ ሃምበርግ ከካይድ እዩ።


text:
January 16, 2021
ሓሙሻይ ክፋል
መርገጺታት ኢትዮጵያ፡ ኬንያ፡
ኣመሪካ፡ ኤርትራን ቱርክን
መእተዊ
1-ባህጊ ኢትዮጵያ ንሶማልያ ካብ እዋን’ቲ ኣብ 19 ክፍለ ዘመን ንዘመናዊት ኢትዮጵያ ዝመስረተ ሃጸይ ምኒልክ ዝጀመረ ኾይኑ፡ ክሳዕ 20ን 21ን ክፍለ ዘመን ኣብ እዋን ሃጸይ ሃይለ ስላሰ፡ መንግስቱ ሃይለማርያም፡ መለስ ዜናውን ሃይለ ማርያም ደሳለኝን እውን ቀጺሉ’ዩ። ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ቅሉዕ ውግእ ተኻይዱ። ኢትዮጵያ ብ2006 ኣብ ልዕሊ ሶማልያ ወራር ከተካይድ እንከላ፡ ብ2016 ድማ ተቐሲባ ወጸት። ብ2018 ዶክተር ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ ስልጣን ምስ መጸ፡ መርገጺ ኢትዮጵያ ኣብ ሶማልያ መሰረታዊ ለውጢ ኣርእዩ።
2- ፖሊሲ ኬንያ ኣብ ሶማልያ ካብ ሱሳታት ናይ ዝሓለፈ ኽፍለ ዘመን’ዩ ጀሚሩ። ኬንያ፡ ሶማልያ ነቲ “ሶማል ኬንያ” እትብሎ ዞባ ሰሜናዊ ዶብ ክትሓትት’ያ ብምባል ክትሰግእ ጸኒሓ። ፖሊሲ ኬንያ፡ ባርዕ “ምንቅስቓስ ሸባብ ኣልሙጃሂዲን” ኣብ ውሽጢ መሬት ኬንያ ንኸይልሕም፡ ጸገማት ማያዊ ዶብ ክልቲአን ሃገራትን ምሕንጻጽ፡ ኣብ’ቲ ምስ ኬንያ ዚዳወብ ዞባ ጁባላንድ ዚህሉ ፓለቲካዊ ዂነታት ጽልዋ ንኺህልዋ ዚብገስ’ዩ።


text:
Radio Erena: 24 January 2019
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ካናዳ፣ ኣብ ጉዳይ ‘ቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ናይ ጉልበት ምዝመዛ ፈጺሙ ተባሂሉ ተኸሲሱ ዘሎ ኩባንያ ዕደና ኔቭሰን ተጋቢኡ።
እቲ ቤት ፍርዲ ብሮቡዕ 23 ጥሪ ኣብ ዝወዓሎ መጋብኣያ፣ ኩባንያታት ዕደና ካናዳ፣ ኣብ ካልእ ሃገራት ፈጺመንኦ ብዛዕባ ዝብሃል ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ብምትካር መኺሩ።
ጠበቓ ናይቲ፣ ኣብ ኤርትራ ብምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ተኸሲሱ ዘሎ ኩባንያ ኔቭሰን፣ ኣብ ዝሃቦ ርእይቶ፣ ኣብ ካልእ ሃገራት ተፈጺሙ ብዛዕባ ዝብሃል ገበናት፣ ኣብ ኤርትራ’ዩ ክርአ ዝግባእ ንዝብል ምጉት ከምዝደፍኣሉ ንማዕከን ዜና CBC ገሊጹ።
ንሱ ኣብ ዝሃቦ መረዳእታ፣ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ካናዳ፣ ናይቲ ኣብ ኤርትራ ተፈጺሙ ዝብሃል ዘሎ ክስታት ውሳኔ እንተሂብሉ፣ ኣብ ካልኦት ሃገራት ተዋፊረን ንዝርከባ ኩባንያታ ካናዳ’ውን ክጸሉ ከምዝኽእል’ዩ ዘጠንቅቕ።
ወናኒ ልዕሊ ሓደ ቢልዮን መኽሰብ ምዃኑ ዝንገረሉ፣ ኣብ ቢሻ፣ ዕደና ወርቅን ነሓሰን ዘካይድ ዘሎ ኩባንያ ዕደና ኔቭሰን፣ ከም ሰገን ዝኣመሰላ ናይ ህንጻ ትካላት ህግደፍ፣ ብሃገራዊ ኣገልግሎት ተገዲዶም ንዝመጽእዎ ሰራሕተኛታት፣ ኣብ ናጻ ናይ ጉልበት ምዝመዛ ብምውፋሩ’ዩ ብኤርትራውያን ክሲ ተመስሪትሉ ዘሎ።
እቲ ኩባንያ ኣቐዲሙ’ውን፣ ዝቐረበሉ ክሲ ኣብ ኤርትራ ክርአ እኳ እንተሓተተ፣ እቶም ነቲ ክሲ ዘቕረቡ ኤርትራውያን፣ ካብ ምልካዊ ስርዓት ዝሃደሙ ስደተኛታት ብምዃኖም ኣጸጋሚ ምዃኑ’ዩ ተጠቒሱ።
ኣብ ልዕሊ’ዚ፣ ኣብ ኤርትራ ብማዕረን ብዘይስግኣትን ጉዳያቶም ክምርምር ዝኽእልን ካብ ምትእትታው ናይቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ መንግስቲ ናጻ ዝኾነን ቤት ፍርዲን ትካላት ሕጊን ከምዘየሎ ስለዝተኣምነሉ፣ እቲ ክሲ ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ካናዳ ክርአ ከምዝተወሰነ ይፍለጥ።


text:
ናይ ህንጻ ስልጠና ወሲደ ብድሕሪኡ ድማ ኣብዚ ዓውዲ ከም ሃናጻይ ስራሕ ረኺበ እሰርሕ፣
ምስ ኣብ ገይክ (GEIQ ) በ ተ ፐ ( BTP) ቡርጎኝ (Bourgogne) ዝተባህለ ኣብ ዓውዲ ህንጻ ዝነጥፍ ትካል፣
እንታይ ኢዩ?
እዚ ለ ገይክ ቡርጎኝ (Le Geiq Bourgogne) ዝተባህለ ትካል፣ ኣብ ናይ ኣብ ዓውዲ ህንጻ ስራሕ ኽትሰርሑ ንእትደልዩ ኩሉኹም ኣብ ህዝባዊ ናይ ህንጻ ስራሓት ማለት በተፐ (BTP ) ስራሕ ክረኽበልኩም ዝኽእል ትካል እዩ።
ብተወሳኺ ድማ እዚ ገይክ በተፐ ቡርጎኝ ዝተባህለ ትካል፣ ንናይ ህንጻ ስራሕ ኣዋፈርቲ ወይ ወነንቲ ሰብ ትካል ሰራሕተኛታት ዝረኽቡሉ መንገዲ የጣጣሓሎምን ኣብዚ ስራሕ ንምስራሕ፣
ናይ ስራሕ ሕጹይነቶምን ቅሩብነቶምን ንዘርኣዩን ንዘቕረቡን ንስራሕ እውን ድሉዋት ዝኾኑ ሰራሕተኛታት ኣብ ምርካብ ኣብቲ ዝገብርዎ ናይ ሰራሕተኛታት ኣብ ምቑጻር ዝገብርኦ መስርሕ ብምሕጋዝ የሳልዮምን ይተሓባበሮምን።
ኣብ ልዕሊ እዚ መደብና እዚ ብተወሳኺ ድማ ናይ ኣልተርናንስ (alternance) ማለት ኣብ ትምህርቲ፣ ወይ ስልጠናን፣ ኣብ ስራሕን እንዳፋረቑኩም እትሰርሑሉን ንነፍሲ ወከፍ ሰራሕተኛ ዝሰማማዕን ዝጥዕሞን ነተን ኣስራሕቲ ናይ ህንጻ ትካላት ድማ ምስቲ ንሳተን ዝደልያን ዝሓተኦ ናይ ስራሕ መምዘኒታትን ጠለባተንን ዝኸይድ፣ መደባት ኣዳልዩልኩም ኣሎ።
ንመን ኢዩ ፧
ዞባ\ ዴባርትሞ
ዞባ\ ዴባርትሞ
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ስራሕ እንዳሰራሕካ ማዕረ ማዕሪኡ ድማ ሞያ ምምሃር ምቕሳም፣
እዚ ገይክ በተፐ ቡርጎኝ (Le Geiq BTP Bourgogne) ዝተባህለ ትካል፣ ምስ ኣብዚ ሞያ ህንጻ፣ ሰራሕተኛታት ክቖጽሩ ዝኽእሉ ኣስራሕቲ ወይ ሰብ ትካል የራኽብን ብኻልእ ኣገላልጻ ድማ ምስቶም ስራሕ ዝ ህቡኹም ሰብ ትካል ኣካላት ብቐሊሉ እትራኸቡሉ መንገዲ የጣጥሕን፣ ንምርኻብኩም ኣፍደገታት የርሑ ማለት እዩ።
እዚ ገይክ በተፐ ቡርጎኝ (Geiq BTP Bourgogne) ዝተባህለ ትካል፣ እምበኣር ናይ ኣልተርናንስ (alternance) ማለት ኣብ ትምህርቲ፣ ወይ ስልጠናን፣ ኣብ ስራሕን እንዳፋረቑኩም እትሰርሑሉ ዝሓቖፈ ውዕል ከም ትፍርሙ ይገብር እሞ፣
ቀዳማይ ኣስራሒኹም ትካል ብምዃን፣ ናብዚ እንዳዛነቕካ ዝካየድ ናይ ስልጠናን ስራሕን ውዕል ከም እትጽምበሩን ስልጠናኹምን ስራሕኩምን ንምጅማር ናብተን ዝቖጽራኹም ትካላት ከምሕጹያት ጌሩ የቕርበኩም።
ብቕዓትካ ኣመስኪርካ ምሕላፍን፣ ናይ ስራሕ ተመኩሮታትካን ልምድታትካን ምምዕባል ምድንፋዕን፣
ቀንዲ ዓላማን ሸቶን ናይዚ እትፍርምዎ ውዕል ድማ፥ ካብዚ ስልጠናን ስራሕን ሓደሽቲን ዝለዓለ ጽፍሕታት ዘለዎም ናይ ሞያ ብቕዓት ዘዕጥቑኹም፥ ሞያውያን ናይ ስራሕ ልምድታትን ተመኩሮታትን ብቕዓታት ምህብታምን፥ ምኽዕባትን፥ ምውህላልን፥ ዝዓለመ መደብ ውዕል እዩ።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ሕጹይነትኩም ንምቕራብ ወሲንኩም ንኽትረኽቡና ምስእትደልዩ።
ኣብዚ ምስጠወቕምዎ ዝርዝር ሓበሬታታት ከቕርበልኩም ዝኽእል ናይ መርበብ ሓበሬታ ኣድራሻና ተወከሱ ቆጸራ ክትሕዙን እንተደሌኹም ድማ ይከኣል እዩ። : https://www.geiq-bourgogne.fr/contactez-nous/


text:
ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ መወዳእታ ንናይ ሊብያ ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ስግግር ኣፍልጦ ሂቡዎ።እዚ ንጋዳፊ ካሊእ ውቅዒት እዩ።ገለ መራሕቲ ኣፍሪካ ኣብ ሊብያ ስጉምቲ ኣብ ውሳድ ንድሕሪት ምትራፉ ሕብረት ኣፍሪካ ምስ ውድዓዊ ሓቅታት ዘይኸይድ ምኻኑ ዘርኢ ሓቂ እዩ ይብሉ።
ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ስግግር ሊብያ ኩሉ ሓቆፍ መንግስቲ ንምምስራት ኣብዝገብሮ ፃዕሪ ደገፉ ከምዝህብ ሕብረት ኣፍሪካ ኣፍሊጡ።
ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ሊብያ ስጉምቲ ኣብ ምውሳድ ዘንጊዑ እዩ ፀኒሑ።መንግስታት ናይጀሪያ፡ኢትዮጵያ፡ሴነጋልን ኣይቨሪኮስትን ዝርከብዎም ብርክት ዝበሉ ፍሉጣት መንግስታት ኣፍሪካ ሓዊሱ ፡መብዛሕቲአን ሃገራት ኣውሮፓን ዩናይትድ ስቴትስን ቅድሚ ሓደ ወርሒ ንሃገራዊ ቤት ምኽሪ ስግግር ኣፍልጦ ህበንኦ እየን።
ፕሬዝዳንት ኣይቨሪኮስት ኣላሳን ዋታራ ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ሊብያ ዘርአዮ ምዝንጋዕ ዘርእዮ ሓቂ እንተሃለወ እቲ ሕብረት ዘለዎ ፅልዋ ኣዝዩ ዝነኣሰ ምዃኑ እዩ ይብሉ።
ሕብረት ኣፍሪካ ብዘርአዮ ትሑት ብቕዓትን ምድንጛይ ውሳነታትን ከምዝጎሃኹ ብግልፂ ክዛረብ እደሊ ዝበሉ እዮም ፕሬዝዳንት ዝጎሃኹ ምዃነይ ክዛረብ እደሊ ዝበሉ እቶም ፕሬዝዳንት እዚ ዘርእየና ሓቂ እተን ዞባዊ ውዳበታት ኣብ ከይዲ ምሃብ ውሳነ ዘይተኣሳሰራ ምዃነን እዩ ኢሎም።ብምስዓብ ድማ ‘’ኮምሽን ሕብረት ኣፍሪካ ሓላፍነት ናይ ምውሳድ ሓይሊ ዘለዎ ኣይመስለንን።’’ኢሎም።
ኣብ ሊብያ ይብሉ ፕሬዝዳንት ዋታራ ተለቪዥን ኸፍቲካ ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ስግግር ሊብያ ስልጣን ሒዙ እናረአኻ’ውን ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ዓለም እንታይ ይፍፀም ከምዘሎ ዝፈልጥ ኣይመስልን ነይሩ ይብል።እቶም ናይ ኣይቨሪኮስት ፕሬዝዳንት ብምውሳኽ ነቲ 54 ኣባል ሃገራት ዝሓቖፈ ሕብረት ናይ ምምሕያሽ ሓላፍነት ከም ደንበ ሃገራት ምዕራብ ኣፍሪካ ዝኾነ ቁጠባዊ ማሕበረሰብ ዝኣመሰሉ ዞባዊ ውዳበታት ከምዝኾነ ይገልፁ።
ተቓላሳይ ሰብኣዊ መሰላት ዝኾኑ ሸሁ ሳኒ ‘ሲቪላዊ መለኽቲ ኣፍሪካ’ /Civilian Dictators of Africa/ ዘርእስቱ መፅሓፍ ዝፀሓፉ እዮም።ንሶም ሕብረት ኣፍሪካ ብጉዳይ ሊብያ ሓፊሩ እዩ ይብሉ።
ተቓወምቲ ሊብያ ዝመስረትዎ መንግስቲ ከም ደጋፊ ኣውሮፓን ምዕራባዊያን ተገይሩ እዩ ከምዝርአን ሕብረት ኣፍሪካ በቶም ተቓወምቲ ዋላ’ውን ብኔቶ ዕሽሽ ዝለዝተብሃለ ሓፊሩን ጉህዩን እዩ።እዞም ጉዳያት ከይተፈትሑ ኣብ ሊብያ ሰላም ክህሊ ኣይኽእልን ይብሉ ሳኒ።
ጋዳፊ ኣብ ሙሉእ ኣፍሪካ ንመንግስታትን ዓመፅትን ይብዎ ዝነበረ ናይ ገንዘብ ልግሲ ኣብ ግምት ብምእታው ይብሉ ሳኒ ናይ ሊብያ ቤት ምኽሪ ስግግር ንጋዳፊ ንምግላል ብህፁፅ ክሰርሑ ኣለዎም ይብሉ።
ብደቡብ ኣፍሪካ ዝምራሓ ኣባላት ሕብረት ኣፍሪካ ንናይ ሊብያ ቤት ምኽሪ ስግግር ኣፍልጦ ኣይንህብን ክብላ ፀኒሐን እየን።ትማሊ ሰሉስ ግን መንግስቲ ጃኮብ ዙማ ንናይ ሕብረት ኣፍሪካ ውሳነ ብምኽታል ንሓደሽት መራሕቲ ትሪፖሊ ኣፍልጦ ሂቡዎም ኣሎ።


text:
ወለንታዊ ኣገልግሎት ንምሃብ
ምስ ምስ Benenova
እንታይ ኢዩ?
ነጻ ግዜ ስለ ዘለኩምን ፣ ድሌየት ናይ ወልንታዊ ኣገልግሎት ጠቐምቲ ንሙኻን ፣ ምስ ካልእ ሰብ ብምራኻብ ቃንቃ ፈረንሳይ ንምላድ ብተግባር ንምዝራብ ይሕግዝ፣ ብጃካ`ዚ ናይ ሰብ ሞያ ቦታ ንምፍላጥ ወይ ንምድህሳስ ይሕግዝ ::
ማሕበርና ፣ ናይ ወልንታዊ ንምስራሕ ድሌየት ዘለዎ ምስ ማሕበራት ናይ ምርኻብ ሓደ ዕድል ይፈጥር ፤ ኣብ ዝተጠቕሰ : ምስ ማሕበር በኒቫ ናይ ሓጺር ግዜ ንምስራሕ ክትምዝገብ ትኽእሉ ፣ ( ሰዓታት ካብ 2 ሰዓት ክሳብ 5 ሰዓት ) ከም ድልያኩም ኣብ ዝኾነ እዋን ነጻ ግዜ ምስ ዝህልወኩም ::
ኣብ ማሕበር በነቫ ዌብ ሳይት ኢንተርነት ክጥቐሙ ደሊኹን ወይ ዝኾነ ዓይነት ንጥፈታት ናይ ስራሕ ክትሳተፉ ምስ ትድለልዩ ምስ ማሕበር ርክብ ክትገብሩ ትኽእሉ ፣ ኣብ ናቶም ቤት ጽሕፈት ቆጸራ ክትሕዙ ትኽእሉ ::
ኣገዳሲ ሓበሬታ ፍሉይ ክልእለት ወይ ሞያ ክህልወና ግዴታ ኣይኮነን ፣ ቋንቋ ፈረንሳ ዘይትዛረቡ እንተ ኮንኩም ጸገም ኣይኮነን ኣብ ቀጻሊ ምስ ካል ኦት ሰባት ብምዝራብ ልምምድ ክትገብሩ ኢኹምን ::
ንመን ኢዩ ፧
ካብ 2 ሰዓት ክሳብ 5 ሰዓት
ዞባ\ ዴባርትሞ
ካብ 2 ሰዓት ክሳብ 5 ሰዓት
ዞባ\ ዴባርትሞ
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ግዜና ብግቡእ ክንጥቀመሉ
ናይ ወልንታዊ ሓገዝ ምስ ማሕበር ግብረ ሰናይ ምስራሕ ሓደ ሰናይ ተግባር ኢዩ ፣ ከምኡ`ውን መርኣያ ናይ ምትሕብባር ፣ ንማሕበራት ዓቢ ሓገዝ ናይ ኣግልግሎት የቃልል ::
ምስ ተምዝገብኩም ንሓንቲ ግዜ ወይ ኣብ ዝደለኹሞ ብብዝሒ ግዜ ክትመጹ ትኽእሉ ::
ሓድሽ ሌላ ንምፍጣር ወይ ንምርኻብ
ናይ ወልንታዊ ምስራሕ ኣብ ሓደ ዕላማ ዘለዎምዘራኻብ ሓደ ሓይሊ ኢዩ፣ ሓደ ውሁድ ሕብረተ ሰብ ብጣዕሚ ዝተሓባበር ከምኡ`ውን ተቀባሊ ኣእጋንዲ ጋሻ ክፈጥር ይኽእል ፤ ተወሳኺ ምዕሩይ ሕብረተ ሰብ ክፈጥር ይኽእል ::
ምስ ብዙሓት ማሕበራት ኣብ ዝተፈላለዩ ዓይነት ንጥፈታት ንምፍታን ክትሳተፉ የኽእል::
ቋንቋ ፈረንሳ ብንጥፈት ንምዝራብ ፣ ከምኡ`ውን ማሕበራት ንምርኻብ የኽእል ።
ናይ ወልንታዊ ኴንካ ምስራሕ ንቋንቋ ፈረንሳ ብተግባር ክንዛረብ ይሕግዝ፣ ብተወሳኺ ጥቕሚ ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታ ናይ ሰብ ሞያ ድህሳሰ ክንገብር ይሕግዝ፣ ን ኣብነት ኣብ ጃርዲን ፣ ምትዕርራይ ዝተፈላልዩ ዓይነት ፣ ምሕጋዝ ንደቂ ሰባት ፣ ንምኽሻን ካልእ ዓይነት ነገራትን ……
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ርኸቡና Benenova
ኣብ ናይ ወልንታዊ ስራሕ ክትነጥፍ ምስ እትደሊ ምስ ግሩፕ ናይ Benenova ምርኻብ ትኽእሉ ኢኺም
ኣብ ከተማ ፓሪስ
contact.idf@benenova.fr ወይ 06 62 47 21 25
Lille : contact.lille@benenova.fr
Nantes : contact.nantes@benenova.fr


text:
ከመይ ገርና Unikum ንጥከም
ኣብ Unikum ወብሳይት ስድራቤት ናይ ደቆም ምዕባለታት ናይ ትምህርቶም ክከታተልዎ ይኽእሉ።
ኩሎም ቆልዑ/ተማሃሮ ኣብ ዉሽጢ ምምሕዳር ሶደርሃመን (Söderhamns kommun) ዝርከቡ ናይ Unikum ኮንቶ/ኣባልነት ኣለዎም።
ናይ ደቅኹም ሓበረታ ንምርካብ ኣብ Unikum ወብሳይት ብዝቀለለ ምስ መለለይ ባንክ (Bank-id) ክትከፍቱዎ ትኽእሉ። ብኢንተርነት ወይ ጸዓንዎ ኣብሊኬሽን ።
እንተ ደኣ ተተቀምቲ ናይ መለለይ ባንክ (Bank-id) ተዘይ ኮይንኩም ነዓና ተወከሱና ካሊእ ዓይነት መኽፈቲ ክትረኽቡ።
ንኣጠቓቕማ ምስ መለለይ ባንክ (Bank-id)፣
• እተዉ ናብ www.unikum.net .
• ክሊክ ግበሩ ኣብ ”Logga in” ወይ ምረጹ ካሊ መእተዊ (Logga in)
• ምረጹ Söderhamns kommun
• ምረጹ Bank-Id
• ንምጥቃም ድሉው
ከፊትኩም ምስ ኣተኩም ብኽብረትኩም ምልኡዎ መራኸቢታት ኣድራሻታትኩም ወይ ኢ-ፖስት (E-post) ዘሎ ሓበረታታት ካብ Unikum ንክትረኽቡ።
ተወሳኺ ምኽሪ! ኣብዚ ትረኽቡ ንስኹም ጽቡቕ መእተዊ ፊሊም ብኸመይ ገርካ Unikum ትጥቀም። External link, opens in new window.


text:
ውድብ ጥዕና ዓለም በብዓመቱ ልዕሊ ሓደ ሚሊዮን ሰባት ዝቐትል ናይ ዘመናት ሕማም ዓባይ ስዓል ከብቅዕ ቕልጡፍ ስጉምቲ ክውሰድ ኣጠንቂቑ።እቲ ናይ ሕቡራት መንግስታት ውድብ ጥዕና ነዚ ከቢድ መጠንቀቕታ ዘውፅእ ዘሎ ዓለምለኸ ዕለት ዓባይ ስዓል የኽብር ኣብዘለሉ እዩ።
እቲ ስዓት ናብ 2022 ዓመተ ምህረት ኣውሮፓ ብቕልጡ ይምርሽ እዩ ዘሎ።መራሕቲ ዓለም ሕማም ዓባይ ስዓል ከብቅዕ ቃል ናብ ዝኣተውሉ ዓመት።እቲ ዝተቐመጠ ሸቶ ከም ዝስሕት መረዳእታ ይሕብር።
ነቲ ሕማም ኣብ ምምርማርን ብዓባይ ስዓል ንዝሓመሙ ሰባት ዝውሃብ ህይወት ኣድሕን መድሓኒት ንምቕራብን ንዝነበረ ዓለምለኸ ፃዕሪ ለበዳ ኮቪድ 19 ከምዘሰናኸሎ ሰብስልጣን ጥዕና ይሰማምዑ።
ኣብ ውድብ ጥዕና ዓለም ክኢላ ፕሮግራም ዓባይ ስዓል ዓለም ፍሊፕ ግላዚዩ እቲ ለበዳ ንጥዕናውን ማሕበራውን ስርዓታት ብምዝባዕ ዓባይ ስዓል ንምቁፅፃር ንዝካየድ ፃዕሪ ኣሰናኺሉዎ ኣሎ ይብሉ።
ካብ 84 ሃገራት ዝተኣከበ መረዳእታ ከምዝሕብሮ ኣብ 2020 ኣ\ፈ ሓደ 1.4 ሚሊዮን ሰባት እቲ ክንክን ኣይረኸቡን ዘለው ኢሎም።
ዓባይ ስዓል ኣብ ዓለም በብዓመቱ ህይወት 1.4 ሚሊዮን ሰባት ዘጥፍእ ኣብ ቅድሚት ዝስራዕ ቀታሊ ተመሓላልፊ ሕማም እዩ።ኣብ ዙሪያ ዓለም ኣስታት ርብዒ ህዝቢ ዓለም 1.8 ቢሊዮን ሰባት መንቀሊ ሕማም ዓባይ ስዓል ብዝኾነ ባክተሪያ ተለኺፎም ይርከቡ።
ኣብ ውድብ ጥዕና ዓለም ዳይረክተር ዓለምለኸ ፕሮግራም ዓባይ ስዓይል ተሪዛ ካሳይቫ ውድበን ኣብ 2020 ኣ\ፈ ስኣን ሕክምና ልዕሊ ፍርቂ ሚሊዮን ሰባት ሞይቶም ክኾኑ ይኽእሉ እዮም ዝብል ስግኣት ኣለዎ።
ኣብ 2019 ኣ\ፈ ይውሃብ ካብ ዝነበረ መከላኽለን ክንክንን ዓባይ ስዓል ሎሚ ብልዕሊ 20 ሚታዊ ዝወሓደ እዩ ዝወሃብ ዘሎ ይብል ውድብ ጥዕና ዓለም።


text:
ናይጀሪያ ብሰንኪ ትሑት ደመወዝ፣ረብሓታትን ኩነታት ስራሕን በብዓመቱ ናብ ውሮፓ፣ሰሜን ኣሜሪካን ማእኸላይ ምብራቕን እናኸዱ ኣሽሓት ሓካይም ትስእን ኣላ።ሰበስልጣን ጥዕና ናይጀሪያ ናይታ ሃገር ናይ ኣእምሮ ፍልሰት ጠጠው ንምባል መከሓሐሲ ክፍሊት ንምምሕያሽ ቃል ይኣትውኳ እንተሃለው ወኪልና ቲሞቲ ኢቢዙ ካብ ኣቡጃ ከምፀብፅቦ ግን እዚ እኹል ዘይክኸውን ይኽእል እዩ ይብል።
ናይጀሪያዊ ዶክተር ቺየመዚ ኣብዝሓለፈ ነሓሰ ከይዱ ብዝሓሸ ክፍሊት ይሰርሐላ ካብዘሎ ብሪታኒያ ብዛዕባ ዝተሓተ ኩነታት ስርዓት ጥዕና ናይጀሪያ ከምዚ ክብል ሪኢቱኡ ሂቡ።
‘’ስለ ዝጎሃህኹ እየ ዝወፃእኹ’’ ዝበሉ ንሱ ኣብ ፈለማይ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ዕዳ ሒዙ ይሰርሕ ከምዝነበረን ዝኽፈል ወፃኢን ማዕልታዊ ሓላፍነቱን ክዋፃእ ከምዝነበሮ ይዛረብ።
ዶክተር ኢበ ካብቶም ናይ ናይጀሪያ ማሕበር ሓካይም ንዝሓሸ ክፍሊት ናብ ወፃኢ ዓዲ ይኸዱ ኣለው ኢሉ ዝገመቶም 2,000 ሓካይም ሓደ እዩ።ሓካይም ዝኸዱለን ቀንዲ ሃገራት ብሪታኒያ፣ካናዳ፣ስዑዲ ዓረብን ኣሜሪካን እየን።
ምውሓድ ዝምደብ በጀት፣ብሰንኪ ክፍሊት ዝካየዱ ተኸታተልቲ ኣድማታትን ዘይምቹው ፖሊስታት ጥዕናን ከም ጠንቂ ናይ ሓካይም ናይ ኣእምሮ ፍልሰት ይጥቀሱ።
ናይጀሪያዊ ናይ ዓይኒ ሓኪም ኢፈኒ ኡገንዪ ሰብ ሙያ ጥዕና ይወፅሉ ዘለው ምኽኒያት ክፍሊት ጥራሕ ኣይኮነን ይብል።
‘’ክጥቀመሎም ዝኽእሉ ናውቲ ሕክምና ኣብ ዘለሉ ኩነታት ኮይነ እየ ክሰርሕ ዝደሊ’’ ይብል ወሲኹ።
ኣብ መንጎ ሰበስልጣን ናይጀሪያን ማሕበራት ሓካይምን ዝፍጠር ምስሕሓብር ክፍሊት ብተደጋጋሚ ናብ ቅርሕንትን ኣድማን እዮም ዘምርሑ።
ማሕበር ሓካይም ናይጀሪያ ናይ ሓካይም ፍልሰት ምኽኒያት ምንቁልቋል ዘይምምጥጣን ሓካይምን ተሓከምትን እዩ ይብል።ከም ብለሲንግ ኦኩቦር ዝኣመሰሉ ገለ ሓካይም ግን ኣብ ናይጀሪያ ክሰርሑ ይደልዩ።
‘’ኣብ ወፃኢ ዓዲ ናይ ምስራሕ ብዙሕ ዕድል ነይሩኒ ግን ሃገረይን ዘፈር ጥዕናናን ከመሓይሽ እየ ዝደሊ’’ በለ ንሱ ብምውሳኽ።
ኣብዚ ወርሒ ሰበስጣን ናይጀሪያ ሰራሕተኛታት ከይስደዱ ንምሓዝ ደመወዝ ንምውሳኽ ቃል ኣትዮም ኣለው።ክኢላ ጥዕና ኤጂክ ኦርጂ ግን ናይጀሪያዊያን ሓካይም ንምዕቃብ ብስፍሓት ምትሓዝ የድሊ ይብል።
‘’ስርዓት ጥዕናና በርዒኑ እዩ፤ሓያል ፀጋታት የድልየና።ዝርካባ ኣብ ጥቕሚ ንምውዓል እውን ግልፅነትን ተሓታትነትን ክህሊ ኣለዎ’’ ይብል።
ክሳብ ሽዑ ግን ኣሽሓት ናይጀሪያዊያን ሰብ ሙያ ጥዕና ኣብ ወፃኢ ዓዲ ዕድል ስራሕ ንምርካብ ምንዳዮም ክቅፅሉ እዮም።


text:
ኣብ ከተማ ሻሸመኔ ሎሚ ረቡዕ ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ ተገይሩ ግን ገለ ክፋል`ቲ ሰልፊ ብሸነኽ ሓደ ወተሃደራዊ ካምፕ ክሓልፍ ከሎ፡ ወተሃደራት ፈደራላዊ መንግስቲ ብዝኸፈትዎ ተኹሲ ኣርባዕተ ሰባት ከምዝሞቱን ልዕሊ 30 ከምዝቖሰሉን ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ንድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሮም ኣለዉ።
ኣብ ሃረር ኣብ ጨለንቆ ዝተባህለት ከተማ`ውን በቲ ተቓውሞ ሰልፊ ሓደ ሰብ ከምዝሞተ ዝተገልጸ ክኸውን ከሎ፡ ኣብ ኣንቦ ዝተኻየደ ሰልፊ ግን ብዘይ ግጭት ከምዝተጠናቐቐ ተገሊጹ`ሎ።
ኣብ`ቲ ኣብ ሻሸመኔ ዝተገብረ ሰልፊ ሰራዊት ፈደራል ክትኩሱልና ከለዉ ሰራዊት ኦሮምያ ኣብ ጎንና ኾይኖም ይኣልዩና ኔሮም ክብሉ ቃሎም ንድምጺ ኣሜሪካ ዝሃቡ ምንጭታት ሓቢሮም።ሓደ ነባሪ ሻሸመኔ በቲ ተኹሲ ሓደ ወዲ 70 ዓመት ዝኸውን ሽማግለ ሰብኣይ ከይተረፈ እናሓለፈ ኸሎ ብጥይት ተቐቲሉ ይብል ።
ብኻልእ ወገን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኤምባሲ ኣመሪካ፡ ኣብ ሻሸመኔ ጎንጻዊ ተቓውሞ ከምዘሎን መንገዲ ተዓጺዩ ከምዘሎን ብምሕባር ዜጋታቱ ናብ ሻሸመኔ ገጾም ከይከዱ መኺሩ`ሎ።
ምሉእ ጸብጻብ ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ዓለምና ከመይ’ዩ ክኸዉን ድሕሪ covid-19 ይብል
ዓለምና ከመይ’ዩ ክኸዉን ድሕሪ covid-19 ይብል
ሕሰብ ኣስተውዕል ተማራመር ተባራበር
ስላም ኩቡራት ተኻታተልቲ ወይብ-ሳይት፣ተማራመርቲ ፖለቲካ፣ሊቃውንቲ ኣብ ቡዙሕ ክፍልታት ስነፍልጠታት ዝዋስኡ፡ድሕሪ እዚ ንሙሉእ ዓለም ዘንፈጥፈጠ/ዘርዓደ፣ግይና ፈውስን ክታበትን ዘይተራጋገጸ፣ ሙሉእ ሓይልታቱ ናብ’ዚ ዓይነት ተላባዒ ሕማም ንምክልኻል ፈውሲ ንምርካብ ብዘይ ዕረፍቲ ክድህስስን ከጽንዕን ምእንቲ፣እዚ ዘይብሃል ባጀርት ወዚዑ ህርድግ እናበለ ክነሱ፤ንዝመጽእ ብኸመይ ክምሓደር ? እንታይ ዓይነት ዝምድናታ ክህሉ ? ንፍልጠታትን ሓይልታትን ምውህሃድ’ዶ ወይስ በቢ ዘለኻዮ ምቕጻል ? ዘሕለፍናዮ ፖለቲካዊ ቑጠባዊ ማሕበረዊ ኣጋባብ ብኸመይ ክማሓደር ክማሓየሽ ? ኣየናይ ኣጋባብ ይኽተል ? እዚኦምን ካልኦት ወኸሰታት ብምቕማጥ ስነሞጎታዊ ዘተን፣ መጽናዕትን የካይድ ምህላዉ ኩላትና ንካታተል ክንህሉ ተስፋ ንገብር። ንሕና’ውን ሓደ ህዝቢ ናይዛ ዓለም ስለ ዝኾና፣ተገዲድና ኣብ ገዛና ተዓጺና ካብቲ ሃለኽለኽ ሂወት ዝግ ዝበለን ክንሓስብን ከነስተውዕልን ዕድል ረኽብና ኢና። ስለዚ ገምጋም ናይ ዘካየድናዮ ኣጋባ ቃሊ፣ ስጋብ ሕጂ ክንጓዓዞ ዝጸናሕና ፖለቲካዊ መስርሕ፣ሓቢርካ ክትሰርሕ ብዘይ ምኽኣል፡ህዝብና እቲ ፍጡር ወድሰብ ክረኽቦ ዝኽእል መንግስታዊ ሓገዝ ክረክብ ብዘይምኻኣሉ፣እቲ ዕለታዊ ኣስካሕካሒ ናብርኡ ከይኣኽሎ፣ካብኡ ዘይተፈጥረ ሕማም ተላገብ covid-19 ክበጽሖ ከሎ ዘጓንፎ ህልቀት ኣብ ርእሲ ህልቀት ኩላትና ክንግምቶ እንኽእል ኩነት እዩ። እቲ ናዓና ዘተሓሳስበና እዚ ከዳዕን ውልቀ-መላኺ ንምጽናት ህዝብና ብደምቢ ተታሓሒዝዎ ዝነበረ፣ናቱ መላፍንቲ ኣጽናት ህዝቢ ክረክብ ከሎ፣ንኣምሳሉ ንህዝቢ ይካላኸል ኣለኹ ዝብል መዳናጋሪ ሓሶት ወረ ምንዛሕ እንተዘይኮይኑ፣እቲ ክግበር ዘለዎ ብስነፍልጠታዊ ምቅርራብ ከም ዘይገብሮን ከምዘይብሉን፣እቲ ቅርጻ ትካላዊ ኣሳራርሕኡ ምስክር እዩ።
ካብ ሆስፒላት ቤት ማእሰርቲ ዝበዝሓ ሃገር፣ነተን ብገበርቲ ሰናይ ዝምወላ ዝነበራ ሆስፒላትን ማእከል ሕክምና ዝዓጸወ፣ ብወገን ናይ ሕክምና ማእከል መጽናዕቲ ዘይውንን፣ናይ ሓገዝቲ ሓካይም ትምህርቲ ከምቲ ዝግብኦን ዓቕሚ ብዝሓቶም ዘየማዕብለ፣ብኸመይ ገይሩ ክካታተሎን ክካላኾሎን ዘይሕሰብ እዩ። ጸገማታትን ጉድለታት ናይ’ዚ ገባቲ ስርዓት ጸብጺብካ ዘይውዳእ ኮይኑ፤ህዝብና ድሕሪ ናይ ሳላሳ ዓመታት ብረታዊ ቃልሲ፣ደቁ ሰዊኡ ዘምጽኣ ሃገር፣ከምዚ ዘኣመሰለ ስርዓትዶ ክህልዎ ምተገብኦ ? ኣይምተገቦኦን ወሪርዎ-ደኣምበር’ዩ እቲ መልሲ። ብዛዕባ’ዚ ደስጵጣ ስርዓት ግብርታቱ ኩላትና ኣጸቢቕና እንፈልጦ እዩ። እቲ ብዝያዳ ክንዛተየሉ ዝግባእ ብዛዕባ እተን ንፍትሒን ግዝኣተ-ሕግን ንቃለስ ዝብላኸ እቲ ክገብርኦ ዝግባእ ኣጋባብ ቃልሲ’ዶ ኣክይደን ? ኣየካየዳን ።ካብቲ ግፍዕታት ናይ ከዳዕን ደስጶጣ ስርዓት ጉጅለ ህ.ግ.ደ.ፍ. ኣድሒነንኦ’ዶ ? ኣየድሓንኦን። ከድሕንኦ ይኽእላ’ዶ ነይረን ? እወ ይካኣል ነይሩ፡ ብኸመይ ? ናይ ሓባር ቃልሲ ብምኽያድን፣ሰፊሕ ንኹሉ ዝሓቁፍ ጽላል ምህላውን፣ ህዝቢ ማእከል ዝገበረ ቃልሲ ምክያድ፡ ምትእስሳር ማስ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘለዉ ንፍትሒ ዝቃለሱ ዜጋትትና ብምጥንካርን ምትብባዕን። ሃገራዊ ቃልሲ ብምክያድ፣ፍትሓዊ ባይታ ብምጥጣሕ፣ መስርሕ ዲሞክራሲ ብምጥቃም፣ቅድሚ ኩሉ ልእላዉነት ሃገር ምርግጋጽ፣ሓድነት ምድዳልል፣ድልየት ህዝቢ ምትርጓም፣ልዕሊ ኩሉ ህዝቢ ማእከል ዝገበረ ቃልሲ ምክያድ ከዘውትራ እንተ ዝኽእላ-ነይረን፣ዕድመ ዲክታተራዊ ስርዓት ምሓጸረ ህዝቢ ክኣ ስልጣን ባዕሉ ኣብ ኢዱ ምጨበጠ ። እዚ ክኸዉን ዘይካኣለ ነፍሲ ወከፍ ውድብ፣ምንቅስቓስ፣ሲቪካዊ-ማሕበር፣ዋላ እተን ህዝባውያን ማሕበራት፣ ውልቀ ዚጋታትን ከይተረፉ፣ናተይ፣ ውድበይ ማሕበረይ፣አነ እባ ክንብል፡ ኣፍናን ፍትሒ ይጽውዕ፣ዲሞክራሲ ይዝምር፣ሓድነት ህዝቢ የተንብህ፣ግብርታትና ኣብ ምርሕሓቕ፣ምጥርጣር፣ቅርሕንቲ ኣብ ርእሲ ቅርሕንቲ ምድላብ፣ሃገር ኣብ ሓደጋ፣ህዝብና ክኣ በዚ ኣጽናቲ ስርዓት ክሃልቕ ኣማዕዲኻ ምርኣይ ገበን ናይ ገበን’ዩ ዘቁጽር። እዚ እንርእዮ ዘሎና ኣብ ዓለምና ብ-covid-19 ዝረግፍ ዘሎ ህዝቢታት፡ምስ’ቲ ውልቀ መላኺ ዋኒነይ ኢሉ ከጽንቶ ዝጸንሐ፣ህዝብና እንተ ደኣ ኮሮና-ቪሩስ ተወሲኽዎ፣ ብኸመይ ኮን ክሰግራ ዘሎና ስኽፍታን ስግኣትን ኣብ ቦቱኡ ኮይኑ፤ኩሉ ኣትኩሮና እቲ ክንገብሮን ክንድግፎ እንኽእል ብሙሉእ ዓቕምታትና እናገበርና ብጡርኑፉን ዉሁዱን ክካናወን ዝተመርጸ ምኾነ፡፡ኮይኑ ግን ግዜ ከይበላዕና ኣብዛ እዋን እዚኣ ንህዝብና ሞራላዉን ንዋታዉን ብፍላይ ንኮሮና ቪሩስ ዝካላኸል ናውቲ ዕዮ ናብቶም ኣብ መዓስከር ሱዳን ኢትዮጵያ ዘለዉ በቶም ናይ መሰል ተካታተልቲ ገይሩ ክበጽሖም ምግባር ምሕባር ዘድልዮ አይኮነን። ኣብ ርእሲኡ ነዚ ብግደታ ኣብ ገዛና ተወሸብናሉ ዞሎና እዋን እቲ ዘድሊ ምስትንታንን ምሕሳብን ጥራይ ዘይኮነስ ህጹጽነትን ኣመና ቁልጡፍ ሓዱሽ መስርሕ ሐድነት፣ሓቢርካ ምስራሕ ክትርጎም ኣለዎ። ነቲ ስርዓት ክኣ፣ዘስካሕክሕን ዝየማትእ/ዘየዳግም ነውጺ/ጎንጺ ክብ ስሩ ክምሖ ምእንቲ፣ንህዝቢ ምልዓሉ ክድንፍዕን ናብ ህዝባዊ ናዕቢ ክብገስ ምግባሩ ናይ ደምበ ፍትሒ ነቲ ካብ ነዊሕ ዝተዘመረ ሓቢርካ ምስራሕ ግብራዊ ክኸዉን ደጊምና ንጽውዕ፣ነ ማሕጽን። ይካኣል ምኹኑ’ዉን ኣይሳሓትን ንብል። ቸርቺል ከም ዝበሎ “ ኣብ ሞንጎ ፈተናትና፣ ግደታና ብምሉእ ዓቕምና ንኹሉ ጎድንታት ዲሞክራሲ ከድኽሙ ዝህቅኑ፣ብኣወንታዊ ናይ ፍትሒ መስርሕ ምግጣሞምን ምስዓሮምን እዩ ክኸዉን ዝግብኦ’’ ። ስለዚ ደምበ ፍትሒ ኩሉ ሓይልታትና ኣዋሂድና ናይ ሓባር ጎደና ሓርነት ክንጓዓዝ ይግባእ።
‘’ ሓጎስ/ደስታ ብዘይ ናጽነ ክህሉ ኣይካኣልን፣ከምኡ ብዘይ ትብዓትን ሓርብኝነትን ናጽነት ክትጓናጸፍ ኣይካኣልን’’ ይብል ፐሪክለ፡ ስለዚ ናጽነት ሃገር ኣብ ሓደጋ ከይወደቀት፣ ሓድነት ህዝቢ ፈጺሙ ከተባታተኸ ብትብዓትን ሓቦን ካብ ኩሉ ኣብ ውሽጥና ዝነበረን ዘሎን ቅርሕንቲ ሓድግታት ገይርና፣ልዕሊ ኩሉ ህላውነት እዛ ሃገር ብደቂ ሃገር ክዋሓስ ንጽዓር። ሕጂ’ዉን ንሕሰብ ነስተውዕል
ንማራመር ንባራበር
ኣብ ዝመጽእ የራኽበና፡ ፍትዊ ክፍለ ብምትሕብባር ብዙ ቡቱኞሊ


text:
ኢሳያስ ኣብ ጎደናታት መቀለ ብሰላም ክዛወር ይምነ።
ኢሳያስ ኣብ ጎደናታት መቀለ ብሰላም ክዛወር ይምነ።
ቀ.ም.ኢ ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ኣደራሽ ሚለኑም ናይ ሰላም ሽልማት ብምቅባሉ ኣብ ዝገበሮ ናይ ደስደስ ጽምብል ኣጋጣሚ ብምግባር “ኩሉ ግዜ ምስ ክቡር ሓወይ ፕረሲዳንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣብ እንራኸበሉ ዝገልጸለይ ቀጻሊ ትምኒቱ እንተሎ ኣብ ጎደናታት ትግራወይቲ ከተማ መቀለ ብሰላም ክዛወር ከም ዝምነ ኢዩ ዝዛረበኒ ክብል ገሊጹ”።
ኢሰያስ ከምቲ ዶ.ኣብይ ኣሕመድ ተዛሪቡኒ ዝበሎ ገሊጹሉ ክኸውን ንሓቅነቱ ዘረጋግጽ ነጻ ዝኾነ ምንጪ ሓበረታ የለን። ዲክተተር ኢሰያስ ኣብ መድረኽ ወጺኡ ሓቂ ክሳብ ዘይገለጸን ከምኡውን ንዶ. ኣብይ ኣሕመድ ምሉእ ውክልና ክሳብ ዝሃበን ግን እቲ ነገር ከብቲ ቀ.ም.ኢ ዝበሎ ከይኮነ ኣይተርፍን ኢዩ።
ትግራይ ብሓፈሻ ከተማ መቀለ ድማ ብፍላይ ብተኸታተልቲ ገዛእቲ ኢትዮጽያ ጥሜት ሕማም ስእነት ትምህርቲ ኮታ ኩሉ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ተሓሪምዋ ንምዝካሩ ዘስካሕክሕ ሓሳረ-መከራ ኣሕሊፋ ኢያ። ናይ ኢትዮጽያ ተኸታተልቲ ገዛእቲ ንትግራይ ብሓጺንን ሓውን ክሕዙ ምርኣዮም ህዝቢ ትግራይ ንጨቖንቲ ገዛእቲ ዘስግእ ፍትሕን ሰላምን ዝምነ ህዝቢ ምዃኑ ዘመላኽት ድሙቅ ምስክርነት ኢዩ። ህዝቢ ትግራይ ከምዚ ምዃኑ እምበኣር ንትምክሕተኛታት ገዛእትን ጭቆናን ግፍዕን ክነጸግ ውሁብ ኢዩ። እቲምንታይሲ ሳዕበን ጭቆናን ዘይፍትሓዊ ምሕደራ መለኽትን እንታይ ምዃኑ ካብ ማንም ንላዕሊ ስለዝፈልጥን ግዳይ ናቱ ስለዝኾነን ኢዩ። ስለዝኾነ ስርዓተ ምሕደራ መለኽትን ፖሊሲታቶምን ምስ ታሪኽን መጻኢ ባህግታትን ህዝቢ ትግራይ እናተራጸመ ክኸይድ ስነ-መጎታዊ ሓቂ ኢዩ። ብሓቂ ኸኣ ፖሊሲታት መለኽትን ባጊ ሰላምን ፍትሕን ኣህዛብ ዘራኽብ የብሎምን።
ንከተማ መቀለ ብዝምልከት ብርክት ዝበሉ መለኽቲ ክዛረቡ ተሰሚዖም ኢዮም። ሓደ ካብኦም ኮ. መንግስቱ ሃይለማርያም ኢዩ። ኮ. መንግስቱ ከተማ መቀለ ካብቲ ኣረመናዊ ምሕደርኡ ብሓርበኛታት ደቃ ነጻ ኣብ ዝወጸትሉ “መቀለ ብዘይካቲ ቆርቆሮ ገዛውታን ክልተ ሰለስተ ጠሓንቲ መካይን እንታይ ኣለዋ” ብማለት ናይ ስዕረቱ መለሳ ኮይኑ ዝተሰመዖ ትምክሕታዊ መግለጺ ሂቡ ንወትሩ ተፋኒዩ ኣብቂዑ። መቀለ ቆርቆሮ ገዛውትን ጠሓንቲ መኻይን ጥራይ ሒዛ ክተርፍ ዝገበረ ግን ባዕሉ ኮ. መንግስቱ ሃይለማርያምን ቅድሚኡ ዝነበሩ ገዛእቲ ስርዓታት ኢትዮጽያን ኢዮም። እቲ ሓቂ እምበኣር ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ንሕቆ ስርዓት ኮ.መንግስቱ ሃይለማርያ ኣብ ምስባር ኣብ ኢትዮጽያ ዓቢ ግደ ስለዝነበሮ ኢዩ።
ዲክተተር ኢሰያስ ኣብ ከተማ መቀለ ብሰላም ክዛወር ኢዩ ትምኒተይ ክብል እንከሎውን ሎሚ ኣብ መቀለ ብፍላይ ኣብ ትግራይ ድማ ብሓፈሻ ሰላም ስለዘየለ ንመጻኢ ሰላም ክሰፍን እሞ ሽዑ ኣብ ጎደናታት እታ ከተማ ክዛወር ይምነ ማለቱ ምዃኑ ንኹሉ ብሩህ ኢዩ። ውልቀ መላኺ ኣብ ባዕሉ ዘይውንኖ ሰላም ኣብ ካልእ ክምነዮ ከሎ እቲ ነገር ብግልባጡ ይምነ ምህላዉውን ንጹር ክኸውን ዝግቦኦ ሓቂ ኢዩ።
ሰላም ኢትዮ-ኤርትራ ካብ ዝጀመረሉ ንነጀው ብሸነኽ ዲተተር ኢሰያስን ቀ.ም.ኢ። ዶክተር ኣብየ ኣሕመድን ንሉኡላውነት ኤርትራ ዝግህስ መደረታት ተተቃባቢሎም ክስንዝሩ ተሰሚዖም ኢዮም። ተጋሩ ግን እቲ ሰላም ናይ ህዝቢ ሰላም ክኸውን ኣለዎ ክብሉን ክንዮዚ ውን ም/ኣመሓዳሪ ክልል ትግራይ ዶ. ደብረጸን ገብረሚካኤል ኣብ መፋርቅ 2018 ኣብ ጽምብል ምኽፋት መስመር ዶብ ዛላንበሳ ኣብ ቅድሚ ዶ. ኣብይ ኣሕመድን ዲክተተር ኢሰያስን ” ህዝቢ ትግራይ ምእንቲ ነጻነት ህዝብን መሬትን ኤርትራ መስዋእቲ ከፊሉ ኢዩ ሕጅውን ንፋስ ብዝመጸ መጺኡ ዘዘው ዘዘው ዘየብሎን ህያው መርገጺና ኢዩ” ክብል ዝሃቦ ታሪኻዊ መግለጺ ብቅራቡ ተጋሩ ኣብ ምግሃስ ልኡላውነት ኤርትራ ዕቃበታት ከምዘለዎ ዘመልክት ኢዩ። ብርግጽ ድማ ተጋሩ ንግፍዕን ጭቆናን መለኽቲ ኣብ ባዕሎም ነጺጎም ኣብ ካልእ ህዝቢ ክሰፍን ቅቡል ክኸውን ትም ኢሎም ብርኣይ እስትራተጂካዊ ጌጋ ካብ ምግጋይ ድሒኖም ንመግለጺ መራሒኦም ዶ. ደብረጽን ብተግባር ከሰንይዎ ትጽቢት ይግበረሎም።
ትምቢት ዲክተተር ኢሰያስ እምበኣር ብነጻነት ኤርትራ ዝኣመነ ናይ ህዝቢ ትግራይ ምሕደራ ክርኢ ዘይምድላዩ ጥራይ ኢዩ። ኣህዛብ ክልቲአን ሃገራት እናተበላልዑ ንሱ መሸኲዒ ጋግ ዝረኽበሉ እኩይ ሕልምታቱ ኢዩ ገሊጹ። ህዝቢ ኤርትራን ትግራይን ብፍላይ ህዝቢ ኢትዮጽያ ድማ ብሓፈሻ ነቲ ናይ ሰላሳ ዓመት ኲናት ናይ ህልቂትን ናይ ትማሊ ጋኒናዊ መንፈስ ዲክተተር ብሰንኪ ዝኣጎዶ ውግእ ዝሰዓበ ክሳራን ረሲዖም ዳግም ዓፍራ ካብ ምርጋጽ ኣጸቢቆም ክጥንቀቁ ይግቦኦም።
ካብ ትንቢት ኢሰያስ ዝበርህ ነገር እንተሃሊዩ እምበኣር ኣብ ቅድሚ እኩይ መደባቱን ውዲታቱን ደው ዝብሉ ተጋሩን ህያው ምሕደሮኦምን ከይህልዉ ሃረር ዝብል ናይ ክልቲኦም ህዝብታት ምዕባሌ ቀደም ዝራሕገጦ ናይ ዘይደቀሰ ባእታ ኮንቱ ሕልሚ ደኣ ምበር ካልእ ኣይኮነን። ሎሚ ንኹሉ ኣካይዳን ትምቢታትን መላኺ ኢሰያስን ከማምቁኒ ይኽእሉ ኢዮም ዝብሎም ተረፍ መረፍ ትምክሕተኛታt ገዛእትን የስግኣና ኢዩ ዝብልዎ እቲ ውሁድ ኣዝጊቡ ብህድኣት ኣብ ተጠንቀቅ ዝርከብ ህዝቢ ትግራይን ኣመራርሕኡን ከይኮነ ኣይተትፍን ኢዩ። ስለዚ ተጋሩ ብፍላይ ኢትዮጽያውያን ከኣ ብሓፈሻ ናይ ሰላምን ዕቤትን ምዕባሌን ረብሓኹም ምስ ናይ ህዝቢ ኤርትራን ሰላምን ዕቤትን ምዕባሌን ረብሓ ዝተኣሳሰረ ምዃኑ ብምፍላጥ ዳግም እትራተጂካዊ ጌጋ ከይትፍጽሙ ትሕተቱ ኣሎኹም።
ኣቡ ያረድ


text:
ምምሕዳር ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ ኣኼባ ኣካይዱ2022-02-16 08:22:38 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP News Read 406 times
- font size decrease font size increase font size
ምምሕዳር ቤት ጽሕፈት ዜና ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ብ15 ለካቲት 2022 ብመንገዲ ዙም ኣኼባ ኣካይዱ። ኣብ ኣኼባኡ ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ንዘበገሶም ስራሓትን ካብ ኣኼባኡ ንደሓር ዝተዓሙ ስረሓት መዚኑ፡ ካብ ዓመታዊ ውጥን ብምብጋስ ከኣ፡ ኣብ መጻኢ ክሰላሰሉ ዝግበኦም መደባት ድማ ተሊሙ።
ዝሓለፈ ስረሓቱ ኣብ ዝዳህሰሰሉ፡ መደባት ዝርጋሐ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ሓርነት፡ ምድላው መጽሐት ሓርነትን ብመገዲ ዩቱብ ዝዝርጋሕ ዘሎ ቦታዊ ናይ ርድዮ ፈነወታትን መደብ ባህግናን ዘለዉዎ ደረጃ መዚኑ። ኣብ መጻኢ ዝሕይልሉ መንገዲ ከኣ ርእዩ። ብፍላይ ኣብቲ ንመደብ ዩቱብ ባህግና ዝምልከት፡ ዘካየዶ ፍሉይ ምይይጥ፡ እቲ ክሳብ ሕጂ ዘሎ ኩነታት ተስፋ ዝህብ ምዃኑ ርእዩ። በቲ ሓደ ወገን ነቲ ተበጺሑ ዘሎ ንምዕቃብ በቲ ካልእ ወገን ከኣ ናብ ዝሓሸ ደረጃ ንምብራኽ፡ ዘድሊ ሓይሊ ሰብን ዝተፈላለዩ መሳርሕታትን ዝምልከት ድማ ተመያይጡ። ምስዚ ብምትሕሓዝ መደባት ዜና ካብቲ ዘለዎ ንኽብርኽ ሰማዕቲ ኮኑ ኣንበብቲ ኣብ ምዝርጋሕ ልዑል ምትሕብባር ንክገብሩ ጸዊዑ። ኣብ ኩሉ ሚድያታት ሰዲህኤ ከበርክቱ ከኣ ኣዘኻኺሩ።
ብዘይካዚ ኣብ መጻኢ ዜናዊ ስረሓት ሰዲህኤ ከተኩረሉ ዝግበኦ ሰልፋዊ፡ ኤርትራውን ከባብያውን ዛዕባታት ዝምልከት ተመያይጡ። ኣብ መወዳእታ ድማ ውሽጣዊ ዓቕሚ ንምምዕባል ተመኩሮ ናይ ምልውዋጥን ንኡሳን ስልጠናታት ዝወሃበሉ መደባት ምስራዕን ከም ዘድልን ተረዳዲኡ።


text:
Radio Erena: 13 December 2020
ኣብ ዶባት ኢትዮጵያ ኣብ ዝርከባ ዓድታት ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ህዝቢ ዝተፈጸመ ገበን ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ተሳቲፎም ዝብል ክሲ ብወገን ኢትዮጵያ ከምዝተሰምዐ፣ ማዕከናት ዜና’ታ ሃገር ሓቢረን።
ካብ ወከልቲ ህዝቢ ዝተዋጸአ ናይ ህጹጽ እዋን ቦርድ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን፣ ካብ ህወሓት ብላዕ ተዋሂቦም፣ ብሰራዊት ፈደራል ከምዝተፈጸመ ኣምሲሎም ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ግፍዕታት ከውርዱ ትእዛዝ ተዋሂቡዎም ክብል ከሲሱ።
ኣህጉራውያን ትካላት ናብቲ ዞባ ክኣትዋ ስለዘይተፈቕደን፣ ናይ መራኸቢ መስመራት ብምዕጻዉን፣ እዚ ዝቐርብ ዘሎ ክሲ ንሓቅነቱ ብዝምልከት ካብ ናጻ ኣካል ኣይተረጋገጸን።
እንተኾነ እቲ ናይ ህጹጽ እዋን ቦርድ ኣብ ዘቕረቦ ክሲ፣ ካብ ሱዳን ካብ ዝተመልሱ ነበርቲ’ቲ ከባቢ ብዝሃብዎ ቃል ተመርኲሱ ነቲ መጽናዕቲ ከምዘካየዶ’ዩ ዝገልጽ።
ኣብ ሆስፒታል ሑመራ ተዓቚቦም ዝነበሩ 20 ሕሙማት ከምኡ’ውን ሽዱሽተ ወነንቲ ትካላት ብጅምላ ከምዝተቐትሉ ዘርእይ ጸብጻባት እውን ቀሪቡ ኣሎ።
ኣብ ተመሳሳሊ ዜና፣ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ፣ ኣብ ማይ ካድራ፣ ዞባታት ኦሮምያ፣ ቤንሻንጉል ጉሙዝ፣ ኮንሶን ዝኣመሰሉ ዞባታትን ንዝተፈጸመ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ብዝምልከት ሓፈሻዊ ጸብጻቡ ኣብዚ ቀረባ እዋን ከቕርብ ምዃኑ ኣፍሊጡ’ሎ።


text:
ኣብ ክልል ኣምሓራ ዞባ ምዕራብ ጎንደር ኣብ ኣወሰን ዶባ ሱዳን ዕጡቓት ሱዳን 250 ከፍቲ ዘሪፎም ክብሉ ናይቲ ከባቢ ነበርትን ኣማሓዳሪን ጥርዓን ኣቕሪቦም። ሰራዊት ሱዳን ናብቲ ከባቢ ምፅግዑ ዝገለፁ ናይ ቱመክ መንዱካ ጣቢያ ዋና ኣማሓዳሪ ሕብሮም ዝተፈለዩ እዮም ዝበሉዎም ወታደራት ምስቲ ሰራዊት ከምዘለውዎም ተዛሪቦም።
ሱዳን ንዶብ ኢትዮጵያ ጥሒሳ ኣትያ ክብል መንግስቲ ኢትዮጵያ ብተደጋጋሚ ይኽስ ስ ኣሎኣብ ምኽሳስ።ዕጡቓት እውን ኣብቲ ከባቢ ናይ ዝነብሩ ሰብ ሃፍቲ ንብረት ምውራሮም ሰበስልጣን ይዛረቡ።
ኣብ ዞባ ምዕራብ ጎንደር ወረዳ መተማ ቱመትመንዱካ ኣብ ዝተባሃለ ጣቢያ ተመሳሳሊ ወራር ምፍፃሙ ነበርትን ሰበስልጣንን እቲ ከባቢ ንቪኦኤ ገሊፆም።
139 ከፍቲ ብዕጡቓት ሱዳን ከምዝተዘረፉ ኣቶ ሲሳይ መላኩን ሓዎም ኣቶ በሬ መላኩን ይዛረቡ።
ኣብ ወሰን ዶብ ሱዳን ናይ እትርከብ ጣቢያ ቱመትመንዱካ ዋና ኣማሓዳሪ ዝኾኑ ኣቶ ኣለሙ ኣወቀ ኣብቲ ከባቢ ካብ ዝርከቡ ሰብ ሃፍቲ ልዕሊ 250 ከፍቲ ከምዝተዘረፉ ይገልፁ።
ኣብቲ ከባቢ ናይ ሱዳን ሰራዊት ስለዝተፀግዑ ሓል ሓሊፉ ቶኽሲ ከምዘሎን ኣብቲ ከባቢ ናይ ሱዳን ሰራዊት ጥራሕ ከይኮነስ ሕብሪ ቆርበቶም ካብ ሱዳናዊያን ዝተፈለዩ ዕጡቓት ከምዘለውን ወሲኾም ገሊፆም።
ብኻሊእ ወገን ዋና ኣዛዚ ሰራዊት ሱዳን ዝኾኑ ሌተናል ጀነራል ዓብዱልፈታሕ ኣል ቡርሃን ኣብዚ ሰሙን ኣብ ወሰን ከባቢ ኢትዮጵያን ሱዳንን ንዝርከቡ ሰራዊቶም ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ንዝሓለፉ 25 ዓመታት ሃገሮም ካብ ኢትዮጵያ መጥቓዕቲ፣ምፍርራሕን ክስታትን ክቐርቡዋ ከምዝፀንሑ ብምግላፅ ‘'ኩሉ ነገር ልክዕ ኣለዎ’’ኢሎም።
‘’ግጭት ዝወልዐት ሱዳን ከይኮነትስ ኢትዮጵያ እያ’’ ኢሎም ኣለው።ንናይ ሱዳን ደቂ ኣንስትዮን ሓረስቶትን ቀቲሎም መሬትና እውን ኣቃፂሎም ኢሎም ብምውሳኽ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ፀገም ብትዕግስቲ ከምዝሓዞ ብምሕባር ሳልሳይ ወገን ጣልቃ ከይኣተወ ንምፍታሕ ፃዕሪ እናገበረ ምዃኑ ገሊፁ ኣሎ።


text:
ክርስቲያኖ ሮናልዶ፡ ትማሊ ኣብ ዝተኻየደ ግጥም ጆቬንቱስ ምስ ካልያሪ፡ ብዘመዝገበን ሰለስተ ሸቶታት (ሃትሪክ) ተሓጊዙ፡ ነቲ ብንጉስ ኲዕሶ እግሪ ዓለምና፡ ፔሌ፡ ተታሒዙ ዝነበረ ክብረ ወሰን፡ ብዝሒ ቊጽሪ ሸቶታት፡ ብምሕላፉ፡ ፔሌ፡ ናይ እንቋዕ ሓጎሰካ መልእኽቲ ሰዲዱ።
ሮናልዶ፡ ኣብ መጀመርያ እብረ ጸወታ፡ ኣብ ውሽጢ 32 ደቓይቕ፡ ሃትሪክ ብምስራሕ ኣብ መላእ ዕደመ ጸወታኡ ብጠቕላላ 770 ሸቶታት ኣመዝጊቡ ኣሎ። በዚ ድማ ነቲ ናይ ፔለ ተመዝጊቡ ዝጸንሐ 767 ሸቶታት ሓሊፍዎ ኣሎ።
ህይወት ከምታ በይንኻ እትገሸላ ነፋሪት እያ። ኩልና ነናይ በይንና ጒዕዞ ኢና ንገብር ዘሎና። ኣዝዩ ባህ ዘብል ጒዕዞ ኢኻ ትገብር ዘሎኻ። ብጣዕሚ እየ ዘድንቐካ፡ ጸወታኻ ምርኣይ ብጣዕሚ ከም ዘሐጒሰኒ ኲሉ ዝፈልጦ እዩ። ኣብ ወግዓዊ ጸወታታት ዝሓዝኲዎ ክብረ ወሰን ብምስባርካ ኣዝየ ሕጒስ እየ” ክብል ፔለ ናይ ኢንስታግራም መልእክቲ ሰዲዱ’ሎ።
እንተኾነ፡ ማሕበር ኲዕሶ እግሪ ቼክ፡ ነዚ ክብረ ወሰን ኣይተቐበሎን። ኣጥቃዓይ ኦስትርያን ቼኮስሎቫክያን ዝነበረ፡ ዮሴፍ ቢካን፡ 821 ሸቶታት ብምምዝጋብ ነዚ ክብረ ወሰን ሴርዎ እዩ ክብል ድማ ተኸራኺሩ ኣሎ። እንተኾነ ግና ካብ ፋውንዴሽን ስታቲስቲክስ ኲዕሶ እግሪ እተረኽበ ሓበሬታ ከም ዘመልክቶ ዮሴፍ ቢካን 805 ሸቶታት ከም ዘመዝገበ እኳ እንተተፈልጠ እተን 27 ሸቶታት ኣብ ኣማተር ጋንታታት ክኾና እንከለዋ ካልኦት ድማ ወግዓዊ ኣብ ዘይኮነ ግጥማት እተመዝገባ እየን። ስለዚ ኣጠቓላሊ ወግዓዊ ሸቶታት ቢካን 759 እዩ። እዚ ድማ ካብ ናይ ፔለን ሮናልዶን ዝወሓደ እዩ ክብል ነቲ ምጒት ኣዋዲቕዎ ኣሎ።


text:
ናይ ዓዲ ጥልያን ቀይሕ መስቀል ኣብ ሮማን ሚላኖን ናይ ባቡር ጣብያታት ቁልጡፍ ናይ ኮቪድ መመርመሪ ጣብያ ኣዳልዩ ኣሎ። ናይ ኮቪድ ምርመራ ክገብር ዝደሊ ዝኾነ ሰብ በዘይ ናይ ሓኪም ትእዛዝ ወይ በዘይ ቆጸራ ክገብር ይኽእል። ናይ ዕድመ ገደብ የብሉን።
ንምምርማር ኣበይን መዓስን:
ሮማ፡ ሮማ ተርሚኒ ናይ ባቡር ጣቢያ
ኣብ ሮማ ተርሚኒ ባቡር ጣብያ ካብ ሰዓት 6:00 ክሳብ ሰዓት 20:00 – ኣብ ፒያሳ ቺንኴቸንቶ ናብ ሙራ ደል ሰርቪያኒ መዕጸፊ
ሚላኖ፡ ሚላኖ ቸንትራለ ባቡር ጣብያ
ኩሉ መዓልቲ ካብ ሰዓት 6:00 ክሳብ ሰዓት 20:00 ኣብ ሚላኖ ቸንትራለ ባቡር ጣብያ ኣብ ጋለርያ ዴለ ካሮሰ (ናብቲ ባቡር ጣብያ መእተዊ ኣብ ፒያሳ ዲ ኣኦስታ ኣብ ምድሪ)
ካብ ወርሒ ጉንበት ወይ ማጆ ፡ ኣብ ባሪ፣ ቦሎኛ፣ ፊሬንሰ ሳንታ ማሪያ ኖቨላ፣ ኣብ ናፖሊ ቸንትራለ፣ ሬጅዮ ካላብሪያ፣ ቶሪኖ ፖርታ ኑዎቫን ቨኔስያ ሳንታ ሉቺያን ባቡር ጣብያታት ምምርማር ይከኣል። ፡፡
ምንጪ ፡ ናይ ዓዲ ጥልያን ቀይሕ መስቀል:


text:
ሽርክና መንግስቲ ኣሜሪካን ባንክታት ኢትዮዽያን፣ዘፈራት ሕርሻን ጥዕናን ኢትዮዽያ ከጠናኽር‘ዩ ተባሂሉ።እቲ ፕሮግራም፣ቅድሚ ሎሚ ዕድል ልቃሕ ክረኽቡ ንዘይኽእሉ ዝነበሩ ትካላት ከምዝረብሕ‘ውን ተጠቂሱ።
ትካል ተራድኦ ኣሜሪካ USAID ነቲ ዛጊድ ኣብ ኢትዮዽያ ንክልተ ሚእቲ ኣብ ሕርሻን ንግድን ዝተዋፈሩ ዳያስፖራን ደቂ-ኣነስትዮን ምሕዩሽ ውፅኢት ንከመዝግቡ ዝጀመሮ ፃዕሪ ቀፂሉ‘ሎ።
እቲ ምስ ባንኪታት ኣቢስንያ፣ንብን ዘመንን ዝተፈረመ ናይ ዕስራ ነጥቢ 7 ሚልዮን ዶላር ስምምዕነት ገንዘብ ልቃሕ፣ካብ ኣዲስ ኣበባ ወፃኢ ኣብ ሕርሻን ጥዕናን ንዝተዋፈሩ ተለቃሕቲ ከርብሕ‘ዩ።መንግስቲ ኣሜሪካ ምኩራት ተለቃሕቲ ንዘይነበሩ ሰባት ካብ‘ተን ባንክታት ልቃሕ ገንዘብ ንክረኽቡ ሓላፍነት ክስከም‘ዩ።
እቲ ፕሮግራም ልቃሕ፣ኣብ 83 ወረዳታት ኢትዮዽያ፣ንእሽተይ ግራት ሓሪሶም ንዝናበሩ ሓረስቶት መዐደጊ ትራክተር፣ምምሕያሽ መስኖን መዐደጊ ካልኦት ሕርሻዊ ናውቲን ክውዕልን‘ዩ።ኣብ ኢትዮዽያ ሓላፊ USAID ታመስ ስታል ፍረ እቲ ኣገልግሎት ልዑል‘ዩ ኢሎም።
ሚስተር ስታል ”ኣብ ኢትዮዽያ መጠን ንግዳዊ ሕርሻ ኣዝዩ ንእሽተይ‘ዩ።ዕቊር ዓቅሙ ግና ኣዝዩ ገዚፍ ስለዝኾነ፣መጠን እኽሊ ናብ ህዝቢ ኢትዮዽያ መሊእካ ንምቅራብ ከምሓደ መንገዲ ክንጥቀመሉ ኢና።ዕድል ስራሕ‘ውን ዝፈጥር‘ዩ” ይብሉ።
”ሓረስቶት ስፍሓት ዝሓርስዎ መርየት ምስ ዝውስኽ፣ማዕሪኡ ሰባት ቆፂሮም ከስርሑ‘ዮም።ኣብ ንግዳዊ ሕርሻ ዝተዋፈሩ ሰባት ሰደድ ክልእኹ ከለው፣ ናብ‘ዛ ሃገር ሸርፊ ወፃኢ የምፅኡ።ከምኡውን ነቲ ዝዘርእዎ እኽሊ ንምቅይያር ዕድል ክረኽቡ‘ዮም” ዝብል ገምጋም ኣለዎም ንሶም።
ታመስ ስታል ወሲኾም፣ኣብ ንእሽተይ ግራት ተዋፊሮም ዝናበሩ ሓረስቶት ኣታዊኦም ንስድራኦምን ዕለታዊ ህይወቶምን ክጥቀሙሉ ከለው፣ኣብ ንግዳዊ ሕርሻ ዝዋፈሩ ሰባት ግና፣ኣብ ኢትዮዽያ መግባዊ ረብሓኦም ኣዝዮም ሃነፅቲ ዝባሃሉ ልዑል ፍርያማነት ክህልዎም ኣብ ዝኽእሉ ኣእካል ከተኩሩ ይኽእሉ‘ዮም ይብሉ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ብዙሓት ኢትዮዽያውያን ገፆም ናብ ውልቀ-ዘፈር ጥዕና ይኣትው‘ለው ዝበሉ ሓላፊ USAID ኣብ ኢትዮዽያ ታመስ ስታል፣ኣሜሪካ ዝለገሰቶ ዕድል ልቃሕ ንኣገልግሎት ክሊኒክ፣ፋርማሲን ሆስፒታልን ኣብ ምምሕያሽ ርኡይ ተራ ክህልዎ‘ዩ ኢሎም።
እቲ ኣገልግሎት ልቃሕ ብሕልፊ ኣብ ኣገልግሎት ክንክን HIV/AIDS ን ዓባይ ሳዓልን ንዝተዋፈሩ ኢንቨስተራት ከምዝውዕል እቲ ዜና ይሕብር። ሚስተር ስታል፣እቲ ፕሮግራም ልቃሕ ንሸቶታት ህዝባዊ ጥዕና ኢትዮዽያ ከሐይል‘ዩ ዝብል እምነት ኣለዎም።
ንሶም “ዘፈር ውልቀ-ጥዕና‘ዮም ኣብ ምህዞኣዊ ቴክኒክን ሓደስቲ ኣገባብ መጥባሕቲን መሪሕ ተራ ዝህልዎም።እዚ ኣገባብ‘ዚ ኣብ መንግስታዊ ትካላት ጥዕና ንምርካብ ቀሊል ስለዘይኮነ፣ውልቀ-ዘፈር-ጥዕና ረባሕቲ‘ዮም።ናእሽቱ ክሊኒካት፣ንምህዞን ሓደስቲ ቴክኖሎጂ ኣብ ምትእትታውን ዝሕግዙ፣ንሓደስቲ ኣፋውስ ዝፍትኑ፣ውፅኢታዊ ምስ ዝኸውን ድማ ናብ ዓበይቲ መንግስታዊ ትካላት ጥዕና ምዝርጋሕ ይካኣል ማለት‘ዩ” ባሃላይ‘ዮም።
USAID ዕድል ልቃሕ ብቀሉሉ ክረኽቡ ናብ ዘይኽእሉ ትካላትን ውልቀ-ሰባትን ብምቅራብ፣ተለቃሕቲ ኣብ እዋኑ ንዝተለቅሕዎ ገንዘብ ክኸፍሉ ዝኽእሉ ምኻኖም ዘረጋግፅሉ፣ኣለቃሕቲ ድማ ኣብ‘ቲ ንቡር ኣሰራርሓ ልቃሕ ንዘይሕቆፉ ሰባት ዘልቅሕሉ መስርሕ ንክትግብሩ ዕድል ክህብ‘ዩ።
ሽርክና መንግስቲ ኣሜሪካን ባንክታት ኢትዮጵያን ኣብ ምሕጋዝ ተለቃሕቲ
ዘፈራት ሕርሽን ጥዕናን ተረባሕቲ እዮም
ሽርክና መንግስቲ ኣሜሪካን ባንክታት ኢትዮዽያን፣ዘፈራት ሕርሻን ጥዕናን ኢትዮዽያ ከጠናኽር‘ዩ ተባሂሉ።እቲ ፕሮግራም፣ቅድሚ ሎሚ ዕድል ልቃሕ ክረኽቡ ንዘይኽእሉ ዝነበሩ ትካላት ከምዝረብሕ‘ውን ተጠቂሱ።


text:
ኣብ ስርሓት ምህናጽ ህንጻ ንምስታፍ
ምስ ሻንትየ ኣንሰርት ናይ Restos ኣብ Cœur 21
እንታይ ኢዩ?
Les chantiers d'insertion ሓደ ማሕበር ናይ Restos du Cœur de Côte d’Orእብ ዲጆን ኮይኑ፣ Dijon እዚ ዝስዕብ ንጥፈታት ድማ የሰላስል
- ሓደ ስራሕ ናይ ጀርዲን (ኣብ ዲጆን Dijon Valmyዝርከብ) ኣብ ምፍራይ ኣሕምልቲ ዝነጥፍ ፣ Tኩሎን ናይ ኣሕምልቲን ፍረታት ዘከፋፍል ኮይኑ ኣብ ንጥፈታ ሕምብርቲ ናይቲ ዞባ ይርከብ
- ሓደ ስራሕ ኣብ ፣ ምሕዳስ ህንጻ .ዝሳተፍ ኮይኑ ዕላምኡ ድማ ፣ :ምሕዳስ ናይ እቲ ናይ መከፋፈሊ ምእከል እቲ እኳ ኣብ Restos du Cœur, ዝርከብ እዩ፣ ከምኡ እውን እቲ ማሕበር ምስ ተጻመድቲ ወይ መሳርሕቲ ትካላት ብምዃን ካልኦት ቦታታ ስራሕ ይህብ እዩ።
እቲ ናይ ስራሕ ምስኳዕ ናይ ናይ ረስቶራንት ደ ከር ን ደለይቲ ስራሕ ዝዓለም እዩ
ንመን ኢዩ ፧
ዞባ\ ዴባርትሞ
21 - Côte-d'Or
ካብ 4 ክሳብ 24 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
21 - Côte-d'Or
ካብ 4 ክሳብ 24 ኣዋርሕ
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ከም ደሞዝተኛታ ክትሰርሑ ዝዓለመ መደብ
ነፍስወከፍ ተቖጻሪ ሰራሕተኛ ፣ሓደ ናይ ስራሕ ኮንትራት እቲ እኳ (CDD) ዝፍለጥ ይህልዎን (26 ሰዓታት እብ ሰሙን ድማ ይሰርሕ).
ሰዓታ ስራሕ ካብ 7 h 15 ክሳብ 12 h 30, ክዝብ ሰኑይ ክሳብ r ዓርቢ እዩi.
እቶም ሰራሕተኛታት ናይ Restos du Cœur ከከምድላይነቱእቲ ኮንትራት ካብ (ኣዋርሕ 4 ክሳብ 24 ኣዋርሕ እንተበዝሐ ). ዝኸይድ እዩ።
ኣብ ስራሕ ዓለም ንኽትሕገዙ
እምኡ እውን እዚ መኽሰባት ርኸብሉ:
- ናይ ስራሕ ልምዲ ምጥራይ
- ነብሰታኣማማንነት ምዕባይ
- ዝተፈላዩ ጸገማት፣ ናይ ምርካብ ስራሕ ዕንቅፋታ ብምስጋር (ገዛ ፣ ምርካብ ፣ ነብሰክንክን ምዕባይ፣ ባሕታውነት ምውጋድ፣ ከምድላይካ ምንቅስቓስን ወዘተ ትኽእሎኻ የዕብዮ.).
- ጽፈት ዘለዎ ስራሕ ንምብርካት ዘኽእሉ ፣ ስልጠናታት ናይ ስራጅ ምውሳድ፣
Les salariés እቶም ሰራሕተኛታት ማሕበራዊ ህይወት ፣ ዝወሃንብ ናይ ከምኡ እውን ብ ወለለንተኛታት ናይ Restos du Cœur.ረስቶራንት ደኬር ዝህሉ ሓገዝ እውን ይኸስብሉ።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ርኸቡና !
ብ ቴለፎን : 03 80 78 04 46
ኢመይል : ad21.siege@restosducoeur.org ou ad21.aci@restosducoeur.org
ናይ ኢንተርኔት
https://emplois.inclusion.beta.gouv.fr/ ወይ እዝን ኣብዚ ገጽ እዚ ብምጥዋቕ ici .


text:
ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂን ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድን ሎሚ ሶኑይ ንናይ ሓደ መዓልቲ ወግዓዊ ዑደት ደቡብ ሱዳን ኣብ ዝኣተውሉ ምስ ፕረዚደንት`ታ ሃገር ሳልቭኬር ማድርየት ሰፊሕ ልዝብ ምክያዶም ኣብ ዘውጽእዎ ሱሉሳዊ ሓባራዊ መግለጺ ሓቢሮም።
ሰለስቲኦም መራሕቲ ኣብ ደቡብ ሱዳን ሰላም ንምስፋን ምትሕብባሮም ክቕጽሉ ኣብ ዝብል ጉዳይ ጸቒጦም ዝተዘራረቡ ክኾኑ ከለው ኣብ ዞባዊን ኣህጉራዊ ጉዳያት`ውን ምዝርራቦም ተፈሊጡ`ሎ።
ብተወሳኺ ዞባዊ ቑጠባዊ ውህደትን ብልጽግናን ዘጎናጽፉ ፕሮጀክትታት ብዝምልከት ኣትኵሮም ምዝርራቦም እቲ መግለጺ ሓቢሩ`ሎ።
ኣቐዲሞም ትማሊ ሰንበት መራሕቲ ኤርትራ፣ኢትዮጵያን ኬንያን ኣብ ኣስመራ ርክብ ኣካይዶም ኔሮም`ዮም።
ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ፣ቀዳማይ ሚንስተር ኣብይ ኣሕመድን ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታን ኣብ ኣስመራ ስሉሳዊ ርክብ ኣብ ዘካየድሉ እዋን፡ ኣብ መንጎ ሰለስቲኤን ሃገራት ንዘሎ ሓባራዊ ሽርክነታዊ ዝምድናን ንሰለስቲኦም ኣብ ዘገድሱ ዞባዊ ጉዳያትን ዝርርብ ኣካይዶም።
ብመሰረት ዘካየድዎ ዝርርብ ኣብ መዳይ ቁጠባ፣ጸጥታን ሰላምን ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ትሕተ ቅርጽን ብሓባርን ሽርክነትን ክሰርሑ ኣብ ዘኽእሎምነጥብታት ኣብ ስምምዕ ምብጽሖም መንግስታዊ ጸብጻባት ይሕብሩ።


text:
ሎሚ ሰሉስ ብዝተፈላለየ ግንባራት ብወገን ኤርትራ መጥቃዕቲ ከም ዝተፈነዎምን ናብ ምሉእ ኲናት ዘምርሐ ግጭት ምውላዑን ንወሃቢ ቃል ህወሓት ኣይተ ጌታቸው ረዳ ብምጥቃስ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ጸብጺቡ።
ኣይተ ጌታቸው ነቲ መግለጺ ብመገዲ ናይ ትዊተር ገጹ ኣቢሉ ዝዘርግሖ ክኸውን እንከሎ፡ ነቲ ዝተባህለ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ብናጻ ምንጪ ከረጋግጾ ከም ዘይከኣለ ሓቢሩ።
እቲ ወሃብ-ቃል ኣብ ናይ ትዊተር መልእኽቱ፡ ብወገን ኤርትራ ነቲ ኲናት ሰራዊት ሚሊሻ ፋኖን ሰራዊት ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን’ውን ከም ዝተጸንበሩዎ ኣመልኪቱ ኣሎ።
ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ግብረ-መልሲ ንምስማዕ ካብ ወሃብ-ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ለገሰ ቱሉ፣ ወሃብ-ቃል ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ኮለነል ጌትነት ኣዳነ፣ ወሃቢት-ቃል ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ቢልለኔ ስዩምን ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀልን ዝገበሮ ፈተነ ከም ዘይሰልጠ ኣመልኪቱ።
መንግስቲ ካናዳ ዝሓለፈ ቅነ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ "ኤርትራ ብሰንኪ እቲ ኣብ ትግራይ ዝተወለዐ ውግእ፡ ንዕቑር ሰራዊት ተኽትት ኣላ" ክብል ንዝሃቦ መጠንቀቕታ ጕዕዞ፡ ኣቶ የማነ ገ/መስቀል ብግዲኡ "ዝተወሰኑ ኣባላት ዕቑር ሰራዊት ከም ዝተጸውዑን ንምሉእ ህዝቢ ከዕጥቑ ግን ጻውዒት ከም ዘይቀረበ" ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ጠቒሱ።
ኲናት ሰሜን ኢትዮጵያ ካብ ወርሒ መጋቢት ኣትሒዙ ኣዕሪፉ’ዩ ጸኒሑ። 24 ነሓሰ ዝተወልዐ ዳግመ-ኲናት ግን ህይወት ኣሽሓት ክወስድን ከመዛብልን ከም ዝኽእል ተዓዘብቲ ስግኣቶም ይገልጹ።
ድምጺ ኣመሪካ ኣገልግሎት ቀርኒ ኣፍሪቃ ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ ካብ ዝምልከቶም ኣካላት መብርሂ ንምርካብ ዝገበሮ ፈተነ ኣይሰለጠን። ኣብ ቀጻሊ ግን ምስ ምዕባለታት ዝኸይድ ሓበሬታ ክንህብ ምዃንና ንሕብር።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ንጉዳያት ቀርኒ ኣፍሪቃ ማይክ ሃመር፡ ሰራዊት ኤርትራ ንዶብ ኢትዮጵያ ምስጋሩ ብወገን መንግስቲ ኣመሪካ ከም ዘረጋግጹ ሎሚ ሰሉስ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣመልኪቱ። እቲ ንዘተ-ሰላም ንምስላጥ ምስ ዝተፈላለዩ ወገናት ኢትዮጵያ ርክብ ከካይድ ዝጸንሐ ፍሉይ ልኡኽ፡ “ኵላቶም ናይ ደገ ሓይልታት መሬታዊ ዶባት ኢትዮጵያ ከኽብሩን ነቲ ኲናት ዘጓሃሃር ስጕምቲ ካብ ምውሳድ ክቝጠቡን” ኣዘኻኺሩ። ነቲ ብወገን ኤርትራ ዝተራእየ ምስጋር ዶባት መንግስቶም ብትሪ ከም ዝዅንኖ’ውን ኣመልኪቱ ኣሎ።
ሮይተርስ ግብረ-መልሲ ኤርትራ ንምስማዕ ዝገበሮ ፈተነ ከም ዘይሰለጦ ሓቢሩ'ሎ።


text:
ናብ ወጻኢ ሃገር ምጉዓዝ
እንታይ ኢዩ?
ከም ስደተኛ መጠን ኣብ ፈረንሳ ብናጽነት ክትንቀሳቐስ ዝፈቕደልካ ናይ መንበሪ ካርድን ናይ 10 ዓመት መንበሪ ፍቓድን ይወሃበካ።
ይኹን እምበር፡ ካብ ፈረንሳ ወጺእካ ናብ ወጻኢ ሃገር ክትገይሽ እንተደሊኻ ፡ ናይ ስደተኛታት መገሻ ሰነድ (TVR) ክትሓትት ኣለካ ። እዚ ናይ ጉዕዞ ሰነድ "ባዮሜትሪክ" (ኤሌክትሮኒካዊ ቺፕ ኣለዎ) ኮይኑ ንስደተኛታት ን5 ዓመት ንተጠቀምቲ ንኡስ ሓለዋ ድማ ን4 ዓመት ዝጸንሕ እዩ።
ምፍላጡ ዝገድስ : ብተወሳኺ ኣንብቡኣብ ረፉጂ ኣንፎ : la fiche Réfugiés.info "Obtenir un titre de voyage"
እዚ ሰነድ እዚ ብዘይካ ሃገርካ ወይ መበቆል ሃገርካ ናብ ኩለን ሃገራት ክትጓዓዝ የኽእለካ። ሃገራዊ ፓስፖርትካ ተጠቒምካ ናብ ወጻኢ ሃገር ክትገይሽ ኣይትኽእልን ኢኻ።
ንመን ኢዩ ፧
ዕለት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጻኽም\ሉ\ላ ወይ ዝኣተኽም\ሉ\ላ
ዕለት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጻኽም\ሉ\ላ ወይ ዝኣተኽም\ሉ\ላ
ብኸመይ ይኸውን
ናይ ስደተኛታት መገሻ ሰነድ (TVR) ንምርካብ ኣመልክት
Configurez votre étape
ናይ ስደተኛታት መገሻ ሰነድ ንምምልካት፡ እቲ ኣገባብ ከከም ክፍሊ መንበሪኻ ይፈላለ እዩ፤
- ኣብ ፓሪስ ትነብሩ እንተኾይንኩም:la préfecture de police de Paris – Service des titres de séjour.
- ኣብ ካልእ ቦታ ፈረንሳ ትነብር: ኣብ መርበብ ሓበሬታ de votre préfecture እቲ መመልከቲ ብኸመይ ክቐርብ ከም ዘለዎ (ኣብ ቦታ፡ ብፖስታ ወይ ብኢመይል) መርምር።
ክቐርብ ዘለዎ ሰነዳት ኣኪብካ ምኻድ
Configurez votre étape
ሕቶኹም ኣብ ግምት ንኽኣቱ፡ እዞም ዝስዕቡ ሰነዳት ከተቕርቡ ኣለኩም፤
- 2é conformes aux normes.
- ሕጋዊ መንበሪ ካርድ ወይ መንበሪ ፍቓድ: ኦርጅናልን ፎቶኮፒን።
- ብስምካ ናይ ኣድራሻ መርትዖ (ናይ ማይን ኤሌክትሪክን ሕሳብ፡ ናይ ክራይ ቅብሊት) ወይ ናይ መንበሪ ምስክር ወረቐትን ናይቲ ኣአንጋዲ መንነት ሰነድ ቅዳሕን።
- ኣብ ትሕቲ ሓለዋ ኦፍፕራ ከም ዘለኻ ዘረጋግጽ መርትዖ (ንኣብነት: ውሳነ ስደተኛነት ንምቕባል)።
ናይ ግብሪ ማሕተም ግዝኡ
Configurez votre étape
ንስደተኛታት ወይ ተጠቀምቲ ንኡስ ሓለዋ ዝኸውን ናይ መገሻ ሰነድ ምርካብ ክፍሊት ይኽፈል። "ማሕተም ግብሪ" ብመጠን ክትገዝኡ ኣለኩም፤
- ስደተኛ እንተኾይንካ 45 ዩሮ (10 ዓመት)
- ወይ ድማ ተጠቃሚ ንኡስ ሓለዋ (4 ዓመት) እንተኾይንካ 40 ዩሮ ።
እዚ ብኢንተርነት ወይ ኣብ ትካል ሽጋራ ክትገዝኦ ትኽእል ኢኻ።
ምፍላጡ ዘገድስ!
: ኣብ ዕድጊት ማሕተም ግብሪ ጌጋ እንተጋጢሙ፡ እቲ ናይ ምምላስ ሕቶ séen ligne au service des impôts.
ናይ መገሻ ሰነድካ ምቕባል
Configurez votre étape
እንኳዕ ደስ በለኩም ! ናይ ስደተኛ መገሻ ሰነድካ ስለዘለካ ሕጂ ክትገይሽ ትኽእል ኢኻ።
ሰነድካ ፓስፖርት ይመስል ኣብኡ ድማ እታ ዝተኸልከላ ሃገር ወይ ሃገራት ተጻሒፉ ኣሎ። መብዛሕትኡ ግዜ እዚ መበቆል ሃገርካ ጥራይ እዩ፣ ኣብ ገለ ገለ ኣጋጣሚታት ግን ንኻልኦት ሃገራት ስግኣት ስደት ተፈጢሩ ክኸውን ይኽእል እዩ።
ብድሕሪኡ ዝቅጽል
ናይ መገሻ ሰነድካ ኣሐድስ
ናይ መገሻ ሰነድካ ን 5 ዓመት ዝጸንሕ እዩ። ድሕሪ እዚ ግዜ እዚ፡ ክትገሹ ምስ እትደልዩ፡ ብተወሳኺ ናይ ቀደም ናይ መገሻ ሰነድኩም (ኦርጅናልን ቅዳሕን) ክትህቡ፡ ተመሳሳሊ ኣገባብ ክትክተሉ ክትግደዱ ኢኹም።
ክሳራ ወይ ስርቂ ምስ ዘጋጥም ፣ ከምኡ’ውን ቅድሚ መስርሕ ምሕዳስ ምጅማርካ፣ ክትገብር ኣለካ፤
- ነቲ ስርቂ ናብ መደበር ፖሊስ ምሕባር
- መዓርግ ምጥፋእ ንፕረፈክቸር ኣብ ክብሪ ምእዋጅ
ምስ ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ምጉዓዝ
ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ንምጉዓዝ፡ ንትሕቲ ዕድመ ወጻእተኛታት ዝኸውን ናይ ምዝርጋሕ ሰነድ (DCEM) ከቕርቡ ክኽእሉ ኣለዎም። እዚ ሰነድ እዚ ኣብቲ ፕረፈክቸር ብዘለዉ ወለዲ ክሕተት ኣለዎ። ኣብ ከባቢ ሸንገን ን 5 ዓመት ዝጸንሕ እዩ።
ምፍላጡ ኣገዳሲ: DCEM ንምርካብ cliquant ici. ኣብዚ ብምጥዋቕ ነቲ ኣገባብ ብኢንተርነት ክትውድእዎ ትኽእሉ ኢኹም።
ካብ ሸንገን ወጻኢ፡ ንህጻናት ዝኸውን ናይ መገሻ ሰነድ ክትሓትት ኣለካ፡ ከከም ሃገር ቪዛ ክትረክብ ኣለካ። እቲ ናይ መገሻ ሰነድ ኣብቲ ፕረፈክቸር ምስቶም ዝምልከቶም ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ክእከብ ኣለዎ።
ኣድላዪ እንተኾይኑ ቪዛ ምሕታት ኣይትረስዑ
እቲ ናይ ስደተኛታት መገሻ ሰነድ ቪዛ ምርካብ ዝትክእ ኣይኮነን። ካብ ከባቢ ሸንገን ወጻኢን ከከም መዕረፊኻን፡ ኣብ ኤምባሲ ናይታ ዝምልከታ ሃገር ቪዛ ምሕታት ኣድላዪ ክኸውን ይኽእል እዩ። ንነፍሲ ወከፍ ሃገር ዝምልከት ናይ ምእታው ሕግታት ኣብ መርበብ ሓበሬታ ፈረንሳ France Diplomatie.
ኣብ ውሽጢ ከባቢ ሸንገን (ሕብረት ኤውሮጳ + ኣይስላንድ፡ ሊክተንሽታይን፡ ኖርወይን ስዊዘርላንድን)፡ ከከም ንውሓት ጻንሖትኩም ቪዛ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ፤
- ጻንሖት ትሕቲ ሰለስተ ወርሒ : መንበሪ ፍቓድን መገሻ ሰነድን ንስደተኛታት
- ናይ ልዕሊ ሰለስተ ወርሒ ጻንሖት : መንበሪ ፍቓድ፣ ናይ ስደተኛታት መገሻ ፍቓድን ቪዛን።


text:
ናይ ኢደጥበብ ስርሓት ስራሕ
ምስ ላ ፋልሪክ ኖርማንዲ a fabrique NOMADE
እንታይ ኢዩ?
La fabrique NOMADE ሓደ ማ ሕበር ኮይኑ ፣ ስደተኛታት ኢሚርጋንትን ኣብ ኢደ ስርሓት ንኽሳተፉ ዝሕግዝ እዩ።
ማሕበርና ን የምህርን ብ ሰርትፍኬት ነቶም ብቕዓት ዘርኣዩ የመርቕ (እችነቶ። ናይ ጌጻጌጽ፣ርክያሞ።ባምቡላ ምስራሕ ወዘተ .).
i ምፍላጡ ኣገዳሲ :ን ምምዝጋብ ናይ ኢደጥበብ ክእለት ድሮ ክህልወኩም ኣለዎ
ንመን ኢዩ ፧
ን 9 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
75 - Paris
ን 9 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
75 - Paris
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ምምሃርን ፣ ምምራቕን
ን 9 ኣዋርሕ ስልተና ፣ ናይ ኢደ ጥበብ ድሕሪ ምውሳዶም እቶም 80% ካብኣእቶምን ነቲ ሞያ ይመልኩ .
ኣብ እቲ ዓውዲ ድማ ይነጥፉ
ኣብ እዋን ስልተና ፣ እቶም ተሳተፍቲ ፣ ናይ ቋንቋ ፈረንሳን ናይ ኣሲስታንት ሶሻል ምትሕግጋዝ ይግበረሎም፣ ዝለሲ ሓደ መደብ ናይ ምምስራት ፣ ስርሓት ተሳተፉ ፣ ትካል እውን ክተከፍትሉ ትኽእሉ ኢኹም
ነቲ ዓውዲ ዝየዳ ንምፍላጥ
ዝተፈላለዩ ብቕዓት ዘደልድሉ ፣ ሰብ ሞያን ትካላትን ምድህሳስ
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ነቲ ስራሕ ንምጅማር
እብ ወርሒ መጋቢት እዩ ዝጅምር
ተመዝገቡ
ናይ ኢደ ስርሓት ብቕዓት ክህልወኩም ኣለዎ ንኣብነት ርካ፣ እችነቶ ፣ ናይ ስልማይትን ጌጻጌጽን ክእለት ክህልወኩም ኣለዎ ።
i ምፍላጡ ኣገዳሲ :ሓድሽ ሞያ ኣይኮንናን ነሰልጥነኩም እንታይ ደኣ፣ን ዘለኩም ክእለት ኢና ንድርበልኩምን፣ ፣ ሞያዊ ብቕዓትኩም ብምምስካር ብ ሰርትፍኬት እነሰንየኩምን።
ርኸቡና
ን ምዝገባ
ተለፎንና : 01 45 85 79 18
- ኢመይልና : contact@lafabriquenomade.com ou insertion@lafabriquenomade.com


text:
Radio Erena: 24 August 2017
ምምሕዳር ትራም ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ንዘይብሎም ወጻእተኛታት ክሰጉግ ድሕሪ ዘሕለፎ ውሳኔ፣ ንዝስጎጉ ዜጋታተን ምቕባል ዝኣበያ ኣርባዕተ ሃገራት ናይ ቪዛ እገዳ ከምዝገበረ ማዕከን ዜና ዋሽንግተን ታይምስ ሓቢሩ።
ሰበ ሰልጣን ውሽጣዊ ድሕነትን ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢን ነዚ ናይ ቪዛ እገዳ ከምዘረጋገጽሉ ዝሓበረ እቲ ማዕከን ዜና፣ እተን ሃገራት ግና መነመን ምዃናን ካብ ምንጻር ከምዝተቖጠቡ ኣመልኪቱ።
ይኹን’ምበር እተን ናይ ቪዛ እገዳ ተነቢሩልን ዝብሃል ዘሎ ኣርባዕተ ሃገራት፣- ኤርትራ፣ ካምቦድያ፣ ጊኒን ሰራልዮንን ምዃነን ዋሽንግተን ታይምስ ንናይ ምንጭታት ግምታት ብምጥቃስ ገሊጹ።
እዚ ብማዕከን ዜና ዋሽንግተን ታይምስ ቀሪቡ፣ ኣመሪካ ብ ልዕሊ ኣርባዕተ ሃገራት እገዳ ቪዛ ከምዝገበረት ዝገልጽ ሓበሬታ፣ ዛጊት ኣብ ውግዓዊ መርበብ ሓበሬታ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣይተዘርግሐን።
ሮይተርስ ኣቐዲሙ ኣብ ዝዘርግሖ ተመሳሳሊ ሓበሬታ፣ ዜጋታተን ናብ ኣመሪካ ዝገሹ ኩለን ሃገራት፣ ቪዛ ቅድሚ ምሕታት፣ ምሉእ ሓበሬታ ገያሻይ ናብ ኤምባሲ ኣመሪካ ከረከባ ዝብል ሓድሽ መምርሒ ናብ ኩለን ኤምባሲታት ኣመሪካ ተመሓላሊፉ ኣሎ።
እዚ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፣ ሽበራውያንን ካልእ ከበድቲ ገበናትን ንዝፈጸሙ ብቀሊሉ ንምልላዮም ክሕዝግ’ዩ ዝበሎ ሓድሽ መምርሒ ንኽትግበር ምትሕብባር ዝኣበየት ሃገር ናይ ቪዛ እገዳ ክግበረላ ከምዝኽእል ሮይተርስ የገንዝብ።
ኩለን ሃገራት፣ ነዚ ብኣመሪካ ወጺኡ ዘሎ ሓድሽ ናይ ምትሕብባር ፕሮቶክል ኣብ ውሽጢ 50 መዓልታት ከተግብራ’ያ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ጸዊዑ ዘሎ።
=============================


text:
ኣብ ሶማል ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት ዝፍፀም መጥቓዕቲ መሊሱ ይውስኽ ከምዘሎ ተሓቢሩ።ፀብፃብ ዓለምለኸ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣምንስቲ ኢንተርናሽናል ከምዝሓበሮ ምፍርራሕን ምድሃልን ሓዊሱ ኣብታ ንጋዜጠኛታት ሓደገኛ ካብ ዝኾኑ ቦታታት ዓለም ሓንቲ ዝኾነት ሶማል ዝፍፀሙ መጥቓዕትታት ልሙድ ይኸውን ኣሎ ኢሉ።
“ኣብ ውሽጢ ቀፃሊ ስግኣት ኢና ንነብር ዘለና’’ ብዝብል ኣርእስቲ ዝወፀ እዚ ፀብፃብ ኣምንስቲ ኣብ ጋዜጠኛታት ዝፍፀም ምፍርራሕን መቕተልትን ብእስላማዊ ጥሩፍ ጉጅለ ኣል-ሸባብ፣ፖሊስን ሰበስልጣን መንግስትን እዩ ዝፍፀም ክብል ይሕብር።
እቲ ጉጅለ ተሓላቒ መሰላት ምምሕዳር ፕረዚደንት መሓመድ ዓብዱላሂ ፋርማጆ ቅድሚ ሰለስተ ዓመታት ናብ ስልጣን ካብ ዝመፅእ ሸሞንተ ጋዜጠኛታት ተቐቲሎም ኣለው።ሓሙሽተ ካብኦም ብመጥቓዕታት ኣል-ሸባብ፣ክልተ መንነቶም ብዘይተፈልጡ ዕጡቓት ሓደ ድማ ብፖሊስ ተቐቲሎም ኣለው ይብል።


text:
ኤርትራ ሃገርና ኩሉ ዓቕሚ ሰባ ናብ ስደት ዘምርሓላ ሃገር!!
ብሰሪ ገስረጥ ምሕደራ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ህዝባ ናብ ስደት ዝውሕዝ ዘሎ ሃገርና ኤርትራ፡ ንመሰክሕ ወዲ ሰብ ተባሂላ ኣብ ዞባ ምብራቓዊ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝተደኮነት ሃገር ኮይኑ ናብ ዝስመዓካ ደረጃ በጺሓ ኣላ፡፡ እዛ ኣኽል ታርፍ ባህርዊ ጸጋ ትዕድልቲ ዘለዋ ምጭውትን ተባሃጊትን ክትከውን ዝግበኣ ሃገርና ኤርትራ፡ ግን ከኣ ብሰንኪ ምሕደራ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ወጅሃ እንዳ ተደወነን ህዝባ እንዳ ተጸየናን ናብ ስደት እንዳ ገዓዘን፡ ዓድታትን ቁሸታትን ከኣ ዝነብረለን በጽሒ ተሳኢኑ ናብ ምብራስ ገጸን ይኸዳ ምህላወን ብተደጋጋሚ ክንገረላ ዝጸንሐ ሃገርና ኤርትራ፡ ምረት ህዝባ ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ መሊሱ ይገድድ ድኣ እምበር፡ ዝተመሓየሸ ወይ መደብ ናይ ዝኾነ ይኹን ናብራን ምምሕዳርን ምምሕያሽ ከም ዘየሎ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ፡፡ እዛ ኩሉ ብዓል ዓቕሚ ህዝባ ብውልቅን ብጥርኑፍን ማዕረ ብዓል ሓዳር ምስሓዳሩ፡ ብዓል ጥሪት ምስ ጥሪቱ፡ ናብ እግሩ ዝመርሖ ብኣርባዕቲኡ መኣዝን ዓለምና ገዲፈዋ ሃጽ ዝብለላ ሃገር ኮይና ትርከብ ዘላ ሃገርና፡ ብፍላይ እኳ ሰብ ሞያን መንእሰያትን ዜጋታትና ተጓሕጒሖም ይስደዱ ብምህላዎም እምብዛ ዘተሓሳስብ ኢዩ፡፡
እዚ ዘኸተሎ ሳዕቤን ድማ፡ እንሆ ኣብ ከተማ ሰንዓፈ ዝርከቡ ብፍላይ ከኣ ተማሃሮ ቤት ትምህርትታት ማእክላይን ላዕለዋን ደረጃ፡ መማህራኖም ናብ ስደት ብምውሓዞም ኣብ መዓልቲ ካብ ክልተ ክሳብ ሰለስተ ክፍለ ግዜ(period) ንላዕሊ ዝኸይድ ትምህርቲ ክረኽቡ እኳ እንተ ዘይ ጸንሑ፡ ካብ ቕድሚ 3 ሳምንታት ንኣስታት 2 ሳምንታት ዝኣክል ግን እሞ ክኣ ኣብ እዋን ናይ ፍርቂ ዓመት ፈተና፡ ብሰንኪ ብጡርኑፍ ምስዳድ ስግረዶብ መማህራኖም ክሳብ ናብ ቤት ትምህርቲ ምምልላስ ውን ደው ኢሉ ከም ዝቐነየ ግዱሳት ዜጋታት ካብ እቲ ቦታ ንምንጪታት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ-ሕድሪ፡ ክሕብሩ ከለዉ፡ እዚ ከም ኣብነት ደኣ እምበር እቲ ኩነታት ኣብ መላእ ሃገርና ተመሳሳሊ ምኳኑ ወሲኾም ገሊጾም፡፡
ከም ዝፍለጥን ቅድሚ ሕጂ ብተደጋጋሚ ከም ዝተሓበረን፡ ብፍላይ ሃገራዊ ኣገልግሎት መማህራንን ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣባላት ኣጋር ሰራዊትን ኣብ ከባቢ ዶብ መደብ ክበጽሖም እሞ ነቲ ዕድል ከም ጽቡቕ ኣጋጣሚ ወሲዶም ናብ ስግረ-ዶብ መውጽኢ ክጥቀሙሉ እንብዛ ከምዝብህግዎ ክግለጽ ጸኒሑ ኢዩ፡፡
ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ!!!
ዓወት ንሓፋሽ ብተግባር!!!
ጥሪ /20 / 2016
ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን ግሃድኤ-ሕድሪ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10072


text:
Radio Erena: 04 August 2019
ብግጉይ መንነት፣ ንልዕሊ ሰለስተ ዓመታት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝጸንሐ ኤርትራዊ መንእሰይ መድሃኔ ተስፋማርያም ናይ ዑቕባ መሰል ተዋሂቡ።
ኢጣልያን ብሪጣንያን ብግጉይ መንነት ካብ ሱዳን ብከቢድ ሓለዋ ናብ ኢጣልያ ኣምጺኤን ንማዕከናት ዜና ዓለም፣ ‘ዕሉል ኣሰጋጋሪ ደቂ ሰብ ሒዝና’ ብምባል ዝተነየታሉ መድሃኔ፣ ብኣማኢት ዝቑጸር መርትዖታት እኳ እንተቕረበ ክንጸግ እዩ ጸኒሑ።
እንተኾነ ቤት ፍርዲ ፓለርሞ ብ12 ሓምለ ኣብ ዝወዓሎ መጋባእያ፣ መድሃኔ ተስፋማርያም ብጌጋ ዝተታሕዘ ምዃኑ ብምእማን ናጻ ክወጽእ እዩ በዪኑሉ።
ብኡ ንብኡ ዘድልይ ወረቓቕቲ ሒዝና፣ ናብቲ ዝተኣስረሉ ቦታ ምስ ከድና፣ ካብ ኢጣልያ ንክጥረዝ፣ ኣብ ሲሲሊ ናብ ዝርከብ ካልእ መዳጎኒ መዓስከር ከምዝወስደ ነጊሮምና፣ ክብል ጠበቕኡ ን ዘ ጋርድያን ገሊጹ።
እዚ ኣብ ስርዓተ ሕጊ ኢጣልያ ከም ዝዓበየ ዘሕፍር ፍጻሜ ኮይኑ ተመዝጊቡ ዘሎ ጉዳይ መድሃኔ፣ ኣኽባር ሕጊ ከም ናይ ውልቁ ፍሽለት ስለዝረኣዮ፣ ብምትህልላኽ ዝገበሮ’ዩ ክብሉ’ዮም ሓያሎ ነቲ ጉዳይ ክከታተሉ ዝጸንሑ ተጣበቕቲ መሰላትን ጋዜጠኛታትን ዝገልጹዎ።
መድሃኔ ተስፋማርያም ናይ ዑቕባ መሰሉ ኣብ ዝተዋህበሉ ‘ሓጎሰይ ክገልጽ ኣይክእልን’የ፣ ነዊሕ ግዜ ዝወሰደ ዘሰምብድ ሕልሚ’ዩ ተወዲኡ’ ክብል ንዘጋርድያን ኣብ ዝሃቦ ቃል ገሊጹ።


text:
Radio Erena: 19 June 2018
ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ ዓመትን መንፈቕን ናብ ኤርትራ ዝኾነ መራሒ ሃገር ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ዘይምክያዱ፣ መንግስቲ ኤርትራ ሕጂ’ውን ካብ ዞባውን ኣህጉራውን ጉዳያት ተነጺሉ ከምዘሎ ዘጉልሕ ምዃኑ ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ዲፕሎማሰኛታት ሓቢሮም።
እቶም ስሞም ክዕቀበሎም ዝሓተቱ ኤርትራውያን ዲፕሎማሰኛታት፣ ንሓደ መንግስቲ ከምዚ ዓይነት ተነጽሎ ከጋጥሞ ኣብ ሒደት ሃገራት ጥራይ ዘሎ ተርእዮ ምዃኑ ብምግንዛብ፣ እዚ ድማ ውጽኢት ፖሊሲ ናይ ወጻኢ ዝምድናታት ምዃኑ ኣረዲኦም።
ውሽጣዊ ኩነታት እቲ መንግስቲ’ዩ ንፖሊሲ ናይ ወጻኢ ዝምድናታቱ ዝጸሉ ዝበሉ እቶም ዲፕሎማሰኛታት፣ ንልዕሊ ክልተ ዓመት ዝኣክል ዑደት ዝገበረ መራሒ ሃገር የለን ምባል፣ ስራሕ መንግስቲ ደስኪሉ ኣሎ ምባል’ዩ ዝቐልል ክብሉ ደምዲሞም።
ናብ ኤርትራ ናይ መወዳእታ ምብጻሕ ዘካየደ መራሒ ሃገር፣ ኣሚር ቀጠር ታሚም ቢን ሓማድ ኣል ታኒ ኮይኑ፣ ብጉዳይ ምሩዃት ጅቡቲ ንምዝርራብ ኣብ ታሕሳስ 2015 ዘካየዳ ናይ ፍርቂ መዓልቲ ምብጻሕ’ያ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ‘ውን እንተኾነ ኣብዚ ሰለስተ ዓመታት ዘካየዶ ወግዓዊ ዑደታት ናብ ቀጠር፣ ግብጺ፣ ስዑዲ ዓረብ፣ ሕቡራት ኢማራትን ጥራይ ምንባሩ ዘዘኻኸሩ እቶም ዲፕሎማሰኛታት፣ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብዝተፈላለየ ጉዳያት ማእከል ስሕበት ዲፕሎማሲ ኮይኑ ኣብ ዘሎ እዋን፣ መንግስቲ ኤርትራ ካብ ዞባዊ ይኹን ኣህጉራዊ ጉዳያት ተነጺሉ ተሪፉ ምህላዉ ኣገንዚቦም።
==============


text:
ኣብ ዝተፈላለዩ ዞባታት ናይ ኤርትራ ብዝወቅዕ ዘሎ ብርቱዕ ዝናብ ሩባታት ልዕሊ ዓቐን ብምምልኦም ዝሰዓበ ውሕጅን ምዕልቅላቕን ኣብ ንብረት፡ሕርሻዊ ትሕተ ቅርጽን እንስሳታትን ከቢድ ጉድኣት ከምዘውረደ ኣገልግሎት ዜና ኤርትራ ጸብጸቡ።በት ሓደጋ 266 ዒላታት፡176 ሞተረታት ማይን ብርክት ዝበለ መንበረ ኣባይቲ ከምዝዓነዉ ተገሊጹ። እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ ብሰንኪ ምምላእ ሩባታት ኣብ ወሰናስን ሩባታት ዝተደኮና ዓድታትን ከተማታትን ስግኣት ከምዘሕደረ ተገሊጹ’ሎ።
ብካልእ ዜና መበል 11 ኮርስ ን 33 ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ዝሓለፈ ቀዳም ተመሪቆም።ኣብ’ቲ ናይ መመረቅታ ስነ-ስርዓት መደረ ዘስመዐ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡”ሸቶናን ዕላማናን ኣብዚ ፈታኒ እዋን ኮሮና ቫይረስን ካልኦት ለበዳታትን ምሉእ ብምሉእ ንምቁጽጻር፡ኩሉ ጎናዊ ዓቕምናን ብቕዓትናን ናብ ኣዝዩ ዘተኣማምን ጽፍሒ ሓፍ ምባል’ዩ” ኢሉ።


text:
ገምጋም መጽሓፍ
ኤርትራ፡ ካብ ፈደረሽን ናብ ጎበጣን ሰውራን
1956-1962
ኣምባሳደር ዓብዱ ሄጂ
ecssheggi@gmail.com
- ምስ ተመራማሪ ታሪኽን ደራሲን ብጻይ ኣለምሰገድ ተስፋይ ድሕሪ ነዊሕ ኣብ ዝተራኸብናሉ ኣጋጣሚ ፡ ብዛዕባ መጽሓፉ ሓቲተዩ ። ከም ዝተወደእትን ኣድላይ ስእልታት ምስ መረጸላ ንሕትመት ክትቀርብ ምዃና ሓቢሩኒ ። ኣስዒቡ፡ “ነዛ መጽሓፍ ክህይሱ ካብ ዝሓሰብክዎም ሰባት ሓደ ንስኻ ኢኻ ፡ ፍቓደኛ እንተኾንካ ነታ መጽሓፍ ኣብ ፍላሽ ክህበካ” ኢሉኒ ። ንትጽቢቱ እበቅዕዶኾን ብምባል ስክፍታ’ኳ እንተነበረኒ ፡ ብኽብሪ ግን ተቐቢለዮ ። እነሆ ሎሚ እታ መጽሓፍ ተሓቲማ ኣብ ስነ-ስርዓት መመርቕታ ብጺሓ’ላ። ንደራሲን በዓልቲ ቤቱ ብጸይቲ ኣብረሀት ሃይለን ወዱ ማትያስ ኣለምሰገድን ከምኡ’ውን ንኾሎም እቶም እዛ መጽሓፍ በርሃን ክትርኢ ዝተሓጋገዙ ፡ ብፍላይ ድማ ንማእከል ምርምርን ስነዳን ፡ ኣሕተምቲ ሕድርን ዮሃና እብል። ብወገነይ ደማ ፡ ብዛዕባኣ ዘለኒ ርእይቶን ትዕዝብትን ሒዘ ቀሪበ’ለኹ። ከምቲ ድራሲ ዝሓሰቦን ዝጽበዮን ከኽወን ድማ ተስፋ እገብር።
- ብሕጸር ዝበለ ፡ መጽሓፍ “ኤርትራ፡ ካብ ፈደራሽን ናብ ጎበጣን ሰውራን” ኣብ ግዜ ፈደረሽን ካብ 1956 ጀሚሩ ክሳብ 1962 ዝነበረ ኩነታትን ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጲያን ቆይሙ ዝነበረ ስርዓት ፈደረሽን ከመይ ይሰርሕ ከምዝነበረን ፡ ብኸመይ ኣገባብ ከም ዝፈረሰን፡ ከምኡ’ውን ምጅማር ብረታዊ ቓልሲን ዝነበሩ ማሕለኻታትን ብዶሆታትን ትትርኸልና። እዛ መጽሓፍ ፡ 743 ገጻት ዘለዋ ፡ ኣብ 26 ምዕራፋት ዝተኸፍለት ፡ ኣስታት 150 ኣሳእል እትሓቁፍ ኢያ ። ኣብ ከርሳ ዘሎ ሓበሬታ ኣዚዩ ብዙሕን ፡ ብጣዕሚ ኣገዳሲን ኢዩ። ብቐጻሊ ድማ ኢዩ ዝፍልፍልን ዝዛሪን ። ደራሲ፡ በቲ ዝወንኖ ዓቕምን ብፈጣሪ ዝተዓደሎ ተውህቦን ፡ ነቲ ሓበሬታ ኣብ ነፍስወከፍ ገጻ ከም ዘርኢ ኢዩ ዝንስንሶ ። ነቲ ዝነስነሶ ድማ ተመሊሱ ኣብተን ዳሕረዎት ምዕራፋት ፡ በቲ ወናም ብርዑ ይኹስኩሶ ፡ በቲ ርጡብን ልዙብን ቋንቁኡ ድማ የልመዖ።
- ኣብዛ መጽሓፍ ዘለዉ ፍጻሜታት ኣዚዮም ብዙሓትን ዝርዝራዊን ኢዮም ። ብወገነይ ፡ ነቶም ፍጻሜታትን ፈጸምቶምን ፡ ንቦታን ዕለተ ፍጻሜን ከምኡ’ውን ኣብ ልዕሊኣ ክህሉ ዝኽእል ሃናጺ ነቐፈታ ንጎድኒ ገዲፈ ፡ ኣብቲ ዓቢ ስእሊን ፡ ኣብቶም እታ መጽሓፍ እተልዕሎም ቀንዲን ዓበይቲን ጉዳያት ማለት (issues) ብምትኳር ዝተማሃርክዎን ዝቐሰምክዎን ከካፍለኩም ክፍትን ኢየ ። ደራሲ፡ እቶም ዘልዕሎም ጉዳያት ንኹሎም ወገናት ዝእንግዱ ፣ እቶም ብጥንቃቐ ዝህቦም መደምደምታታት ድማ ኣብ ጭብጥታት ዝተሞርኮሱን ሚዛን ዝሓለዉን ምእንቲ ክኾኑ ብዙሕ ኢዩ ጺዒሩ ። እዚ ድማ፡ ሓደ ካብቲ ብሉጽነት ናይዛ መጽሓፍ እዩ ክብል እደፍር ። ደራሲ ነዚ ኣመልኪቱ ፡ ኣብ መቕድም ናይታ ቀዳመይቲ መጽሓፉ “ኣይንፈላለ”ውን ኣተንቢሁ ኔሩ ኢዩ። እጠቅስ፡
“ታሪኽ (ይብል ኣለምሰገድ ተስፋይ) ጽቡቕን ሕማቕን ተባሂሉ ብንጹር ሕንጻጻት ክፍለ ዝከኣል ኣይኮነን ። ሓደ ናይ ታሪኽተመራማሪ ፡ ነቲ ኣብ ቅድሚኡ ዝቐርብ ጭብጥታት ወገን ከይፈለየን ብስምዒት ጥራይ ከይተመርሐን፡ ከከም ኣመጻጽኡክርእዮን ክምርምሮን ግቡእን ሓላፍነትን እዩ”
- ደራሲ፡ ኣብ ኣተሓሕዛ ናይዛ መጽሓፍ’ውን ካብዚ ኣተሓሳስባ’ዚ ኣይወጸን ። ነቶም ዝነበሩ ፍጻሜታት ከከም ኣመጻጽኦምን ኣፈጻጽማኦም ጌሩ ኢዩ ክምርምሮም ፈቲኑ። እዚ ንምግባር ፡ ብዙሓት ኣብ ወሽጥን ወጻእን ዝርከቡ ስነዳትን መጻሕፍትን ከም ዝተወከሰ ፡ ምስቶም ኣብቲ ህሞት ዝነበሩ’ሞ ብኣሉታ ይኹን ብኣውንታ ዝተዋስኡ ዜጋታትን ወጻእተኛታትን ቃል-መጠይቓት ከም ዝገበረ ፡ ንኻልኦት ብርክት ዝበሉ’ውን ከም ዘዛረበ ክንግዘብ ንኽእል ። ብሓፈሻ ፡ ዝተጠቕመሎም ምንጭታት ሓበሬታ ዝተፈላለዩ ማለት (diversified) ብምዃኖም ንምጉት ደራሲ ኣደልዲሎም ፣ ነታ መጽሓፍ ድማ ርዝነትን ክብደትን ዘለዋ ሰነድ ክትከወን ኣብቂዖማ ኣለዉ።
- ኣብ ትሕዝቶ ናይዛ መጽሓፍ ክንኣቱ ከለና ፡ እቶም ኣብኣ ዘለዉ ቀንዲ ተዋሳእቲ፡ ህዝቢ ኤርትራን ቃልሱን ብሓደ ወገን ፡ መግዛእቲ ኢትዮጲያን መሻርኽቱ ዝኾኑ እንግሊዝን ኣሜሪካን ካኣ በቲ ኻልእ ወገን ኢዮም ። ብሕጽር ዝበለ ፡ ህዝቢ ኤርትራ ንመሰሉን ንልዕልና ሕግን ከም ዝተቓለሰ፡ መግዛእቲ ኢትዮጲያን መሻርኽቱን ድማ ፈደረሽን ኣፍሪስካ ኤርትራ ንምግጐባጥ ከም ዝጻዓሩ ትትርኸልና ። ኣብቲ ዓሰርተ ዓመታት ዝወሰደ ቁሩቁስ ፡ ኢትዮጲያን መሻርኽታን ፡ ንኤርትራ ጎቢጦም ኣካል ኢትዮጲያ ከም ዝገበሩ ተዘንትወልና ። ደራሲ ፡ እቲ ጎበጣ ከመይ ከም ዝተፈጸመ፡ ተቓዉሞ ህዝቢ ኤርትራ ከመይ ከም ዝነበረ ፡ ጸላእትና ዝተጠቕሙሉ ስትራተጂን ሜላን፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዝፈጸምዎ በደላትን ግፍዕታትን ብሰነዳት ኣሰኒዩ ይትርኸልና። ነቲ ንሱ ዝበጽሖ መረዳእታ ድማ ፡ ብዝካኣሎ ሚዛን ሓሊዩ ኣብዛ መጽሓፍ ኣስፊሩ የካፍለና ። ደራሲ ፡ ኣብዛ መጽሓፍ’ዚኣ ታሪኻዊ ሓቅታት (ኣወንታ ይኹኑ ኣሉታ) ዋላ ግዜ እንተሓለፎም ክጉሰዩ ከም ዘይብሎም ፡ ክስገሩ’ውን ከም ዘይግባእ የስምረሉ ።
- ኣስዒቡ ፡ ብዛዕባ ሰላማዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራን ኣመዓባብሉኡን ኢዩ ዘዘንትወልና ። ኣብቲ እዋን’ቲ ዝነበረ ድሕረትን ትሑት ሃገራዊ ንቕሓትን ኣብ ግምት ብምእታው ካኣ ኢዩ ነቲ ዝነበረ ኩነታት ክትንትን ዝፍትን ። ሰላማዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ከመይ ከም ዝጀመረ ፡ ኣብ ከመይ ዝበለ ሃዋሁ ከም ዝማዕበለ ፡ ትሕዝትኡን ኣካይድኡን ፡ ዘጋጠምዎ ባዕላዊ መስናኽላትን ድኽመታትን ፡ ዝተጻወሮ መግዛኣታዊ በደልን ጭቆናን ይሕብረና ። ምስ’ዚ ኣዛሚዱ ከኣ ፡ ንመስል ህዝቢ ኤርትራ ዝተቓለሱ ሰልፍታትን ዉድባት ከም ኣልራቢጣ ኣልኢስላሚያ ፡ ኤርትራ ንኤርትራዊያን ፡ ሓረካ ወይ ማሕበር ሸውዓተ ፣ ኣድማ ሰራሕተኛታት ፡ ሾብሮ ተማሃሮን ካልእን …. ብውልቂን ብሓባርን ዝካየዱ ዝነበሩ ተቓዉሞታት ይዝርዝረልና ። ብኣጠቓላሊ ፡ ኣብቲ ግዜ’ቲ ፡ ብወልቂ ይኹን ብሓባር ሓያል ቃልሲ ከም ዝተኻየደ ፡ ቀሊል ዘይኮነ መስዋእቲ’ውን ከም ዝተኸፍለ የረዳእና ። እቲ ቃልሲ፡ ክዕወት ወይ ከድምዕ ዘይምኽኣሉ ፡ ምስቲ ኣብቲ ግዜ’ቲ ኣብ መንጉኡን ኣብ መንጎ ጸላእትን ዝነበረ ሚዛን ሓይሊ ተዛሚዱ ክረእ ኣለዎ ኢሉ ድማ ይምጉት ። ብዛዕብ’ቶም ዝተኻየዱ ሰላማዊ ቃልስታት ክድምድም ከሎ ድማ ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ 1991 ዝተጎናጸፎ ናጽነት፡ ድምር ወይ ውጽኢት ናይቶም ካብ 40ታት ጀሚሮም ክሳብ 91 ዝቐጸሎ ሰላማውን ብረታውን ቃልስታት ህዝቢ ኤርትራ ከም ዝኾኑ የረድእ ። ኣብ ምዕራፍ 21 ገጽ 468 ድራሲ ከምዚ ይብል፥
“ታሪኽ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ፡ ድምር ተመኰሮ ሓረካን ካልኦትን ፡ ተ.ሓ.ኤ.ን፡ ህ.ግ.ሓ.ኤን ኢዩ ። እዚ ተፈላሊዩን ተበታቲኹን ክረአ ኣይግባእን ። ከም ሓደ ጥሙርን ኣገዳስን ኣካል ሃገራዊ ታሪኽ ተወሲዱ ፡ በብኣብርክቶኡ በብእወታኡን በብድኽመቱን ክግለጽ ከሎ ጥራይ እዩ ንወለዶታት ዘገልግል ሓያል ተመኰሮን ዉርሻን ዘተሓላልፍ”
- ኣብዛ መጽሓፍ : ልዕሊ ኹሉ ኣተኩሮ ዝገበርኩሉን ፡ ብዕምቈት’ውን ክምርምሮን ክርደኦን ዝፉተንኩ ፡ መግዛእቲ ኢትዮጲያን መሻርኽቱን ከመይ ጌሮም ኢዪም ንስርዓት ፋደረሽን ከፍርሱ ዝኻኣሉ? እንታይ ስለ ዝገበሩ ኢዮምከ ንምልእቲ ኤርትራ ክጎብጡ ዝኻኣሉ? ከመይ ዝበለ ስትራተጂን ሜላን እዬምከ ተኸቲሎም? ዝብሉ ሕቶታት ኢዮም። ደራሲ፡ ነዘን ሕቶታት’ዚእን ብንጹር ኢዩ ዝምልሸን ። እቲ ስትራተጂ፡ ፈደረሽን ኣፍሪስካ ኤርትራ ኣካል ኢትዮጲያ ንምግባር ኢዩ ኔሩ ። እቲ ሜላ ድማ ተንኮልን ምትላልን ፡ ጎነጽን ዓመጽን ዝተሓዎሶ “ከፋፊልካ ምግዛእ” ከም ዝነበረ የረዳኣና ። እቲ ዕማም ፡ እንግሊዝ ከም ኣማኻሪን ለጋሲ ማዕዳን ክኽወን ፡ ኣሜሪካ ኣብ ኩሉ ኣህጉራዊ መጋባእያታት ንኢትዮጲያ እትጣበቕን ኣድላይ ፋይናንሳዊ ሓገዛት እተበርክትን ክትከወን (ልክዕ ከምዚ ሎሚ ትገብሮ ዘላ ማለት ኢዩ) ፡ ኢትዮጲያ ድማ ነቲ ዉዲት ኣብ ባይታ ክተተግብር ኢዩ ኔሩ ። ኢንግሊዝ (ከም ኣመሉ) ካብ ፈለማ “ከፋፊልካ ምግዛእ” ዝብል ምኽሪ ኢዩ ለጊሱ ። ኣሜሪካ ፡ ጉዳይ ኤርትራ ብቐጥታ ምስ ስትራተጃዊ ረብሓታታ ስለ ዝተኣሳሰረቶ (ከምዚ ናይ ሎሚ ማለት ኢዩ) ኣብ ሕቡራት ሃገራትን ባይቶ ጸጥትኡን ኣብ ጎድኒ ኢትዮጲያ ኮይና ተጣቢቓ። ን15 ዓመታት ዝቕጽል ፡ ኣብ መጀመርታ 50ታት ኣብ ዓመት $10 ሚልዮን ዶላር ዝነበረ ሓገዝ ፣ ኣብ 1959 እዚ ሓገዝ’ዚ ናብ 66 ሚልዮን ዶላር ከም ዝድይብ ጌራ ። በዘይካ’ዚ ፡ 40ሺሕ ዝግመት ስራዊት ኢትዮጲያ ክተመልምልን ክተዕጥቕን ተሰማሚዓ ። ኣሜሪካን ኢንግሊዝን ክልቲእን ብሓባር ድማ ፡ ንሕጋውነትን መትከላትን ሰርዓተ ፈደረሽን ከሸራርፋን ፡ በብቑሩብ ከም ዝለምስ ክገብራ ተሰማሚዐን ። እቲ ስትራተጂን ፡ ሜላ “ከፋፊልካ ምግዛእ”ን እምባኣር፡ ብዘገምታን ብኣዚዩ ረቒቕ ብልሓትን ሜላን ኢዩ ተተግቢሩ ። ደራሲ ከኣ ፡ ትግባረ ሜላ “ከፋፊልካ ምግዛእ” ብኹሉ ሸነኻቱ ኣጽኒዑን መርሚሩን ኢዩ ዘቕርበልና ። ጹማቕ ናቱ ብኸምዚ ዝስዕብ ክቐርብ ይኽእል።
እስላም – ክርስቲያን
ካብ መጀመርታ ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ፡ እስላም ክርስቲያን ብምባል ኣብ ክልተ ክኽፍልዎ ኢዮም ፈቲኖም ። ገና እትው ከይበሉ ንህዝቢ ብእምነቱ ኢዮም መጺኦሞ ። ንሃይማኖት ድማ ከምፖለቲካዊ መሳርሒ ጌሮም ኢዮም ተጠቒሞምሉ ። ዝነበረ ሃይማኖታዊ ስኒት ከዳኽሙ ክልቲኡ ሃይማኖት ከም ዝቀሓሓርን ሓድሕዱ ከም ዝናቖትን ንምግባር ጽዒሮም ። እስላም ክርስቲያን ኢሎም ዘለዓዓልዎ ሃይማኖታዊ ስምዒታት ፡ ንረብሖኦም ከም ዘገልግል ክገብሩ ለይትን መዓልትን ኢዮም ሰሪሖም ። ኣይሰለጦምን ደኣ’ምብር : ንህዝቢ ኤርትራ ኣብ ክልተ ክገምዕዎ ኢዩ ኔሩ ዕላመኦም ። ህዝቢ ግን ንሓደገኝነት ናይቲ ወዲት ቀልጢፉ ኢዩ ተረዲእዎ። ብእዋኑ ድማ ብናቱ ተበግሶ ፣ መራሕቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓድን ለባማትን ኣብ ዘለዉሉ ኣብ ኣስመራ ኣብ ዝተገብረ ኣኼባ ክፈትሖን ንወዲቶም ከምክኖን ክኢሎ ኢዮ።
ሰልፊ ኣልራቢጣ ኣልኢስላሚያ
እዚ ንናጽነት ዝጣበቕ ፡ ጸብለል ኢሉ ዝረእ ዝነበረ ሰልፊ ኢዩ ኔሩ ። ንዉዲት ጸላእቲ ነጺጉ ብናቱ ሕርያንን ዉሳኔን ኣብ ወሽጢ ህዝቢ ክንቐሳቐስን ክጉስጉስን ክውድብን ምስ ራኣይዎ ፡ ተተናዀሎም ናብ ክልተ ከም ዝግማዕ ጌሮሞ ። ንናጽነት ዝጣበቕ ኣልራቢጣ ኣልኢስላሚያን ፡ ምዕራባዊ ቆላታት ናብ ሱዳን ንምጽንባር ዝቃለስ ኣልራቢጣ ኣልኢስላሚያን ። ጸኒሖም ድማ ብዚያዳ ምእንቲ ከዳኽምዎ ንሰምሃር/ምጽዋዕ ዝውክል ኣልራቢጣ ኣልኢስላሚያ ከም ዝምስረት ጌሮም ። ኣብ መወዳእታ ፡ ሓንቲ ንናጽነት ትጣብቕ ዝነበረት ኣራቢጣ ኣልእስላሚያ ኣብ ኣርባዕተ ከም ትምቀል ጌሮም ኣልሚሶማ።
ሰልፊ ኤርትራ ንኤርትራውያን
ስልፊ ኤርትራ ንኤርትራዊያን ንናጽነት ዝጣበቕ ዝነበረ ሰልፊ ኢዩ ። ተፈላጥነቱን ጽልዉኡን እናዓበየ ክመጽእ ምስ ጀመረ ፣ ኣብ መንጎ መስራቲ’ዚ ሰልፍን ወዱን ዝተፈጥረ ምስሕሓብን ዘይምቅዳውን ብምምዝማዝ ፣ ኣብ ክልተ ከም ዝምቀል ፡ ኣብ መወዳእታ ድማ ተዳኺሙ ከም ዝሓቕቕ ጌሮም።
ቤተ ክህነት ተዋህዶ
ንቤተ ክህነት ተዋህዶ ከም ፖሎቲካዊ መሳረሒ ኢዮም ተጠቒሞምሉ ። ተጻባኢ ፈደረሽን ፡ ተጣባቒ ምሉእ ሕብረት ምስ ኢትዮጲያ ከምዝኸወን ጌሮሞ ። ምስ ግዜ በቲ ንሶም ዝደልይዎ ናህሪ ስለ ዘየገልገለ ግን ኣብ ዉሽጡ ንሶም ዝቆጻጸርዎን ከም ድላዮም ዝዝዉርዎን “ማሕበር ሃዋርያት” መስረቱ ። እዚ ማሕበር’ዚ ፡ ሓያል መሳረሒን ናይ ገንዘብን ስልጣንን ሹመትን ምንጪ ኮይኑ ነቲ ቤተ ክህነት ኣብ ሓጺር ግዜ ዓብሊልዎ ። ነቲ ዘገልገሎም ቤተ ክህነት ተዋህዶ’ውን ከይተረፈ ኣረኻኺቦምሉ ኢዮም።
ኣብ ከበሳ
ዝተፈላለዩ ስምዒታት ኣሳዊሮም ። ኣብ መንጎ ህዝቢ ክሳብ እምባጓሮ ከም ዝላዓል ጌሮም ኢዮም ። ገለ ካብኡ ሃይማኖታዊ ፡ ከም ኣብ መንጎ ሹባን ኣልራቢጣን መንእሰያት ኣንድነትን ፡ ጀበርትን ክርስቲያንን ። ኣውራጃዊ ፡ ከም ሓማሴን ፡ ኣከሎግዛይ ፡ ሰራየ ። ወረዳወን ዓዳወን ፡ ከም ኣብ መንጎ ሓያለ ዓድታት ሰራየን ሓያለ ዓድታት ከባቢ ሃዘሞ-ኣክለጉዛይን ። ህዝቢ ብስልጣን ፣ ብሹመት ፡ ብመሬት ፡ ብመጋሃጫ ፡ ብዶብ ነንሕድሕዱ ክጠማመትን ኣብ ዓዘቕቲ ጽልእን ቅርሕንትን ምእንቲ ክሽመም ዘይሕለል ጻዕሪ ኣካይዶም ።
ኣብ መታሕት
ኣብ መንጎ ህዝቢ ደቂሶም ዝነበሩ ዘይምቅዳዋትን ፍልሊያትን ኣበራቢሮም ። ኣብ ጋሽ-ባርካ፡ ኣብ መንጎ በኒዓምርን ሃደንድዋን ፣ ጸኒሖም ኣብ መንጎ በኒ ዓምርን ኩናማን ። ኣብ ሳሕል፡ ኣብ መንጎ ተወፋሮን መሳፍንትን ፡ ትግረን ሽማግሌን ፡ ናዝራትን ዑምዳታትን ኢሎም ህዝቢ ኣብ ነንሕድሕዱ ክቀሓሓርን ቂም ከም ዝሕዝን ክገብርዎ ፈቲኖም ፋቲኖም ።
ሽፍትነት
ኣብ ከበሳ ይኹን ኣብ መታሕት ሽፍትነት ዙውቱር ተርኢዩ ኮይኑ ። ንሶም ዝኣልይወንን ዝምወልወንን ጉጅለታት ሸፋቱ ድማ ፈጢሮም ። ኣብ ህዝቢ ረዕዲን ሽበራን ፈጢርካ ፡ ዕላማኻ ንምውቃዕ ዝዓለመ እከይ ወዲት ኢዪ ኔሩ ።
- ነዚ ኹሉ ብድምር መርሚረ ክትንትኖ ከለኹ ፡ እቲ ኣብ እዋን መግዛእቲ ጥልያን ኣብ ተዛማዲ ሰላም ዝነብር ዝነበረ ህዝቢ ኤርትራ ዕላምኦም ምእንቲ ክወቕዑ ብሃይማኖት ፡ ቀቢላ ፡ እንዳ፡ ኣውራጃ ፡ ወረዳ ፡ ከባቢ ፡ ዓዲ ከምኡ’ውን ብዶብን መሬትን መጋሃጫን ፡ ብስልጣንን ሹመትን፡ ብወገንን ብቐቢላን ገማሚዖሞ ። ነቲ ብመሰረት ኣህጉራዊ ሕግን ዉሕሰነት ዉድብ ሕቡራት ሃገራትን ባይቶ ጸጥትኡን ዝቖመ ሰርዓተ ፈደረሽን ድማ ፡ መትከላቱ ከም ዝሃስስ ፡ ሕጋወነቱ ከም ዝለምስ ፡ ትካላቱ ድማ ደው ኢለን ከለዋ ብውሸጠን ከም ዝቡኽቡኻ ጌሮም ። ኣብ መወዳእታ ድማ ናብቲ ክብጽሕዎ ዘደለዩ ዕላማ በጺሖም ። ሰርዓት ፈደረሽን ዘውሓሰ ኣህጉራዊ ሕጊ ጥሒሶምን ረጊጾምን ፡ ህዝቢ ከፋፊሎምን ኣናቒቶምን ኢዮም ድማ ምልእቲ ሃገር ክጎብጡ ዝኻሉ ። ደራሲ ፡ ምስዚ ኣዛሚዱ ኣብ ምዕራፍ 3 ገጽ 32 ብዛዕባቶም ኣብቲ ግዜ’ቲ ፖለትካውያን መራሕቲ ዝነበሩ ዜጋታት ከምዚ ይብል፥
“ሓደ ካብቲ ኣብ መንጎ ህዝቢ ዝነበረ ፍልልያት ዘብኣሰ ፡ ብዙሓት ካብቶም ከም ፖለቲካውያን መራሕቲ ብብግዜኡ ዝተቐልቀሉ ዜጋታት ፡ ካብቲ ህዝቦም ንምንቃሕን ንምጥርናፍን ዝወሰድዎ ጊዜ ፡ እቲ ኣብ ሕድሕድ ምጥምማትን ምውጣጥን ዘህለኽዎ ጊዜ ስለ ዝበዝሕ ኢዩ ። ሹመት ፡ መጠብርን መርሓቒ ኤርትራዊያን ካብ መንፈስ ተቓዉሞ ኮይኑ ነይሩ ፡ ብፍላይ ነቲ ብሹመት ንኽጥበር ድሉው ዝነበረ”
- ደራሲ ነቲ ዝነበር ኩነታት ብዝርዝርን ብዕምቈትን ንምርዳእ ብዙሓት ኣርእስታት ኣልዒሉ ይትርኸልና ። ገለ ካብኡ ፡ ኣድህቦ ህዝቢ ኤርትራ ኣብቲ እዋን’ቲ ፡ ኣብ ቃልሱ ዘጋጠምዎ ሕጽረታት ፡ ኣብ ፈደራል ዝምድና ዝተገብሩ ለውጥታት ፡ ኣብ ዕማምን ምሕደራ ባይቶ ኤርትራን ዝተጀመሩ ምትእትታዋት ፡ ኣብ ምርጫ ባይቶ ኤርትራ ዝነበሩ ጸወታታት ፡ ሽፍትነት ዝፈጠሮም ቅልውላዋት ፡ ጥርዓን ኤርትራ ኣብ ው.ሕ.ሃ. ፡ ተዋስኦ ምውራድ ባንዴራ ኤርትራን ምፍራስ ፈደረሽንን ብዝርዝርን ብሰነዳትን ኣስኒዩ የቕርበልና ። ኣብዚ ንዓሰርተ ዓመታት ዝቐጸለ መስርሕ’ዚ፡ ዝነበሩ ጸወታታት ፣ ዝተፈጸሙ በደላት ፡ ዝተጋህሱ መሰላት ፡ ዝተኣልሙ ዉዲታት ኣዚዮም ዘገርሙ ኣብ ልዕሊ ምንባሮም ፡ ገሊኦም ዘስደምሙ ገሊኦም ድማ ኣመና ዘስካሕኩሑ ኢዮም ። ነዚ ኹሉ ደራሲ ኣብ ምዕራፍ 17 ገጽ 349 “ህዝቢ ኣብ መንጎ ምልክን ምስትንታንን” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ብኸምዚ ይገልጾ፥
“ኩሉ ምስ ፈረሰ ፡ ምልኪ መንግስቲ ኢትዮጲያ ኣብ ኤርትራ ተረጋገጸ ። ህዝቢ ድማ ፡ እቲ ብዛዕባ ቃልሲ ዝሓስብ ናብ ካልእ ኣገባብ ቃልሲ ከቋምት ፡ እቲ ዝቕበጸ ደማ ከስተማስልን ክጉሂን ግድን ኮነ”
- ስዒቡ ዝመጽእ ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ኢዩ ። ኣብዛ መጽሓፍ ብዝርዝር’ዩ ቀሪቡ ዘሎ ። ብርእይቶይ፡ ብዛዕባ ኣጀማምራ ብረታዊ ቃልሲ ሰፊሩ ዘሎ ዛንታ ፣ ኣዚዩ ስሓቢን ዘኹርዕን ኢዩ ። ምኽንያቱ ፡ ዝሓዝካ ዘይብልካ ኣብ ጥራሕ ጎልጎል ፡ እሞ ድማ ኣብቲ ኣዚዩ ጹንኩር ኩነታት ፡ ፍቕሪ ሃገርን ኤርትራዊ ሃገራወነትን ዓጢቕካ ፣ ስሚዒትን ኒሕን ጥራይ ተወጢሕካ “ነታ ብሓይሊን ዓመጽን ዝተጎብጠት ሃገርና ፡ ብሓይሊ ብረትን ብፍትሓዊ ቃልሲን ክንመልሳ ኢና” ምባል ኣዚዩ በዳሄ ዕማም ምንባሩ ንማንም ክስወሮ ኣይክእልን ። ደራሲ፡ ጹንኩርነት ናይቲ ኩነታት ምእንቲ ከረዳኣና ፡ ምልኪ መንግስቲ ኢትዮጲያ ዝፈጠሮ ራዕዲን ሽበራን በብሓደ ይዝርዝረልና ። ኣስዒቡ ፡ ምምስራት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ከም ሓሳብ ከመይን ኣበይን ከም ዝተጀመረ ፡ መሪሕነቱ መነመን ከም ዝነበሩ ፡ ቅድመ-ምጅማር ዝነበሩ ጸገማትን ዝተላዕሉ ዓበይቲ ሕቶታትን ብስፊሑ ይገልጸልና ። ምስዚ ኣዛሚዱ ድማ ፡ ታሪኻዊ ድሕረ ባይታ ጀማሪ ብረታዊ ቓልሲ ሓምድ ኢድሪስ ዓዋተን ፡ ህቡብነቱን ተርኡን ፡ ብቕዓቱን ቅሩብነቱ ንቓልስን መስዋእትን ከምኡ’ውን ኩሎም ቅድሚ ብረታዊ ቓልሲ ምጅማሩ ዝፈጸሞም ኣወንታውን ኣሉታውን ተግባራቱ የዘንትወልና ። ደራሲ፡ ብዛዕባ ዓዋተ ኣስፊርዎ ዘሎ ታሪኽ መብዛሕቱኡ ሓዲሽን ዘይንፈልጦን ስለ ዝኾነ፣ ኣዚዩ መሳጥን ኣገዳሲን ኢዩ ። ኣብ ምዕራፍ 22 ገጽ 538 “ሓምድ ኢድሪስ ዓዋተ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ፡ ደራሲ ከምዚ ይብል፥
“ሓደ ከም ዓዋተ ዝመስል ፡ ንጉዕዞ ታሪኽ ሓንቲ ሃገር ብዓቢ ዝላ ዝወንጨፍ መራሒ፡ ብገለ መንቅብ ወይ እንታኡ ክፍረድ ወይ ድማ ብሰንኪ’ዚ እቲ ዓቢ ኣበርክቶኡ ክካሓድ ወይ ክሃስስ ኣይግባእን ። ኩሉ መሚዛኑ ሓልዩ እንተ ተታሕዘ ጥራይ ኢዩ ረብሓ ዝዕንገል”
- ደራሲ ዝጀመሮ ዛንታ ብምቕጻል ፡ ኣብ እዋን ምጅማር ብረታዊ ቓልሲ ዝተላዕሉ ሕቶታትን ሰፊኑ ዝነበረ ናይ ምጥርጣር መንፈስን ዘይምትእምማንን ብሓደ ወገን ፡ እትዮጲያ ብዓመጽን ጎነጽን ንኤርትራ ክትጎብጥ ምኽኣላ ዘስዓቦ ጓሂን ምረትን ድማ በቲ ኻልእ የዘንትወልና ። ብኣራኣኢያ ደራሲ ፡ ምስቲ ኣብቲ እዋን’ቲ ዝነበረ ሕርቃንን ዓቕሊ ጸበትን ምጥፋእ ማኣዝንን ፡ እቲ ከም ኣገዳሲ ጉዳይ ክረእ ዝግበኦ ይብል ደራሲ ፡ እቲ መሊሱ ዝገንፈለ ኤርትራዊ ሃገራውነትን ፡ ቅሩብነት ንቓልሲን መስዋእትን ከም ዝኾነ ብሓይሊ ይጣበቕ ። ህዝቢ ኤርትራ ብዝርያ ኢንግሊዝን ኣሜሪካን ሃገሩ ስለ ዝተዘምተ ፣ ብዘይካ ብረት ኣልዒሉ ክቃለስ ካልእ ኣማራጺ ከም ዘይነበሮ ድማ የስምረሉ ።
- “ኤርትራ፡ ካብ ፈደራሽን ናብ ጎበጣን ሰውራን” ብዛዕባ ኣድማዕነት ቃልስታት ቀዳሞት’ውን ተዘንትወልና ኢያ ። ናይ ሽዑ ሃገራወያን ተቓለስቲ ፡ ተጠርኒፎም ተቓዉሞኦም ምእንቲ ከበርኹ ዝገበርዎ ጻዕርታት በብሓደ ብምምርማር ትትርኸልና ። ተቓዉሞ ኣልራቢጣ ኣልኢስላሚያ ፡ ኤርትራ ንኤርትራዊያን ፡ ሓረካ ፣ ኣድማታት ማሕበራት ሰራሕተኛታት ፡ ሾብሮታት ተማሃሮ ከምኡ’ውን ቃልሲ ናይቶም ኣብ ሱዳንን ካይሮን ኢትዮጲያን ዝቕመጡ ዝነበሩ ዜጋታት ብሰፊሑ ትገልጸልና። ኩሉ’ዚ ተደማሚሩ ፡ መርኣያ ሓያል ሃንቀውታ ንሓርነትን ናጻነትን ፣ ኣዚዩ ኣገዳሲ ድፋኢት ንቓልሲ’ውን ከም ዝነበረ ተብረሃልና ። ደራሲ ፡ ኣብቲ ግዜ’ቲ ብዙሓት ሃገራውያን ዜጋታት ከም ዝተሓየሩን ከም ዝተገፍዑን ፡ ኣብ ገሊኡ ድማ ከም ዝተረሸኑን ዝተሓንቁን ይሕብረና። ብርግጽ ድማ ኣብዛ መጽሓፍ’ዚኣ ፡ ብዛዕባ’ቶም ኣብቲ ግዜ’ቲ ዝተቓለሱ ዜጋታትን ፡ ዝተጻወርዎ ምረትን ሕሰምን፡ ዝኸፈልዎ ከቢድ መስዋእትን ሰፈሩ ዘሎ ታሪኽ ኣዚዩ ዝነኣድን ዘኹርዕን ኢዩ። እዛ መጽሓፍ ፡ ኣበርክቶ ናይዞም ተቓለስቲን ፡ ዝነበሮም ልዑል ሃገራውነትን ኒሕን፡ ትብዓትን ቆራጽነትን ክተዘንትወልናን ዝግቦኦም ታሪኻዊ ቦታ ክትህቦም ምኽኣላ ፡ ተወሳኺ ርዝነት ከም ዝህባ ኣየጠራጥርን ። ንኹሉ’ቲ ሃገረይ ኢሉ ዝተላዕለን ዝተቓለሰን ፡ ዝተገፍዕን ዝሰንከለን ፡ ዝኽፈለን ዝተሰወእን ፡ እቲ ዝወሓደ ክንገብረሉ እንኽእል ፡ ኣበርክቶኡ ክንነግረሉን ክንትርኸሉን ምዃኑ ስለ ተዘኻኽረና ድማ ፡ ሓደ ካብ ሓያል ጎድንታታ ኢዩ ክብል እደፍር ።
- ካልእ ኣብዛ መጽሓፍ ተዘርዚሩ ዘሎ’ሞ ከይጠቐስናዮ ክንስግር ዘይግባእ ፡ ደራሲ ብዛዕባ’ቶም ኣብ ዝተፈላለዩ መድረኻት ፡ ኢትዮጲያ ከም መሳርሒ ዝተጠቕመትሎምን ንኢትዮጲያ ከገልግሉ ኢሎም ኣብ ልዕሊ ህዝቢን ሃገርን በደል ዝፈጸሙ ፡ ኣብ መወዳእታ ኣበይ ከም ዘበሉ ተጠቒሱ ዘሎ ታሪኻዊ ሓቂ ኢዩ ። ደራሲ ፡ ኣብ ምዕራፍ 26 ገጽ 665 “ሰብ ውዕለት ኢትዮጲያኸ ናበይ ኣበሉ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ከምዚ ይብል፥
“ማዕረ ንኤርትራ ከም ሓንቲ ትሕቲ ዕድመ መርዓት ከም ህያብ ጠቕሊልካ ናይ ምሃብ ሓይልን ስልጣንን ዝነበሮም ስባት ፡ ክሳብ ክንደይ ተታለልትን ተቕሽሽትን ምንባሮም፡ ብባዕላውን ዉልቃውን ትጽቢታቶም ተመሪሖም ኣንፈት ታሪኽ ሃገር ክጠውዩ ምኽኣሎም ዘየገርም ኣይኮነን። የዋህነት ዝተሓወሶ ጸቢብ ረብሓን ኣጠማምታን ፡ ህርፋን ሰልጣንን ሹመትን ፡ ፖለቲካዊ ዑረት ፈጢሩ” —-ይብል
- ኣብዛ መጽሓፍ ብንጹር ክንርደኦ እንኽእል ፡ ኩሎም እቶም ምስ ኢትዮጲያ ዝተሓባበሩ ፡ ምእንቲ ጸቢብ ዉልቃዊ ረብሓ ኢሎም ኢዮም ሃገር ኣሕሊፎም ዝሃቡ ። ኢትዮጲያ ድማ ስለ ዝፈተወቶም ወይ ቡሉጻትን ጸለውትን ኢዮም ኢላ ስለ ዝኣመነትሎም ዘይኮነ ፡ ብውልቃዊ ረብሓ ዝተባዕጡ ፣ “ንዓይ ይጥዓሚኒ” በሃልቲ ምዃኖም ስለ ዝተረደእት ኢዩ ። ኣብቲ መጀመርታ ሓቒፋቶምን ሓብሒባቶምን ከምቲ ዝበሃግዎ ድማ ብገንዘብን ሽልማትን ፣ ብሹመትን ስልጣንን ጀንጂናቶም ። ኣብቲ ዝብጻሕ ምስ በጽሐት ግን ፡ ኣርሒቓቶምን ደርቢያቶምን ፡ ኣብ መወድእታ ድማ ፈንፊናቶምን ጉሒፋቶምን ኢያ ። ነገር ምስ ተወደእ “ድሕሪ ማይ ኣብ በዓቲ” ከም ዝባሃል ፡ ኩሎም’ቶም ብወልቃዊ ስስዕ ዓዊሮም ሃገር ኣሕሊፎም ዝሃቡ ፡ ርእሶም ኣድኒኖም —- ሓፊሮምን ተጣዒሶምን ጎህዮምን ኢዮም ። እቲ ዘገርም ግን ፡ እቲ ካብ ታሪኽ ዘይምምሃር ኢዩ ። ኩሎም ንሃይለ ስላሴ ዘገልገሎ ተደርቢዮምን ተናዒቖምን እናራኣዩ ፡ ካልኦት ብተመሳሳሊ ኣገባብ ንደርግ ከገልግሎ ምርኣይ ኢዩ ። ብርእይቶይ ፡ እቲ ካብ ኩሉ ዝኸፍእን ኣዚዩ ዘስደምምን ፡ ሕማቕ ተመክሮ ቐዳሞትን ዳሕረዎትን ገና ህያው እናሃለወ ፡ ሎሚ ድሕሪ ናጽነት ንወያኔ ዘገልግሉ ምርኣይ ኢዩ። ታሪኽ እንታይ ከም ዝብል ፡ እንታይ ከም ዝሕብረና ፡ እንታይከ ከም ዝምህረና እንተ ዝፈልጡ ንዖኦም ምሓሾም ኔሩ። ብቋንቋ ዓረብ “لا يلدغ المؤمن من جحر واحد مرتين” ዝብል ኣሎ ፡ ትርጉሙ “ለባም ካብ ሓንቲ ጉድጓድ ተመን ፡ ክልተ ግዜ ኣይንከስን” ማለት ኢዩ። ምስ ስርዓታት ኢትዮጲያ ዘለና ናይ ኣስታት 100 ዓመታት ተመክሮ ንጹር ኢዩ ። ረሳዕቲ ኢና’ምበር ፡ ብተደጋጋሚ ኢና ተነኺስና ። ሃይለስላሴ ኤርትራ ከኣቱ ኸሎ ፣ ደርግ ኣብ ስልጣን ኣብ ዝመጸሉ ፣ ወያኔ ኣብ ኮሮሻ ስልጣን ኣብ ዝተወጣሓሉ ፣ ስለስቲኦም ንስላምን ርግኣትን ፡ ዕብየትን ብልጽግናን ኤርትራ ክስርሑ ዃኖም ኢዮም ዓው ኢሎም ተመባጺዖምን ሚሒሎምን ጥሒሎምን ። ስልጣኖም ምስ ኣደልደሉ ግን ፡ መልሓሶም ዓጺፎም ፡ በደልን ግፍዕን ፡ ዓመጽን ረመጽን ኢዮም ኣዝኒቦምልና። ዱኹማት ክለዉ ዝብልዎን ፡ ምስ ደልደሉ ዝገብርዎን በብይኑ ሙዃኑ ኢዩ ሕሉፍ ታሪኽን ናይ ቀረባ ተመክሮን ዝሕብረና ። ደራሲ ፡ ኣብ መደምደምታ ናይዚ ኣርእስቲ ብዛዕባ’ቶም ምስ ኢትዮጲያ ኢድን ጓንቲን ኮይኖም ዘገልግሉ ዝነበሩ ኣብ ምዕራፍ 26 ገጽ 653 ኣስፊርዎ ዘሎ እጠቅስ፥
“ኤርትራ ኣምጺእኩም ተባሂሎም ንኤርትራ ክርከቡ፡ ክሽየሙላን’ዩ ነይሩ ትጽቢቶም። በቲ ዝወሃቦም ዝነበረ ገጽን ጥበራን መብጽዓታትን ድማ ፡ ከምኡ ከም ዝኽውን ጥርጥር ኣይነብሮምን። ንሃይለስላሴ ዘምለኹ’ምበር ፡ ንናይ ስልጣን ጸወታታቶም ዝርድኡ ስባት ኣይነበሩን”
- መጽሓፍ “ኤርትራ፡ ካብ ፈደራሽን ናብ ጎበጣን ሰውራን” ብዛዕባ’ቲ ኣብ ኣጀማምራ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝነበረ ጽንኩር ኩነታትን ምጥርጣራትን ፡ ፖሎቲካዊ ዝንባሌታትን ማሕበራዊ ጽልዋታትን ከምኡ’ውን ኣቃዉማ ናይቲ ዉድብን ኣተሓሳስብኡን ብዝርዝር ኢያ ትሕብረና ። ደራሲ፡ ነዚ ገምጊሙ ክድምድም ከሎ ኣብ ምዕራፍ 21 ገጽ 470 ከምዚ ይብል።
“ውደብ ተ.ሓ.ኤ. ፣ ኣብ ታሪኽ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ንናጽነት ፣ ኣቃሊልካ ዘይግመት ምዕራፍ ዝሓዘን ፡ ዛጊት ዝኽሩን ስዓብነቱን ዘየጥፈእ ስለ ዝኾነ ፡ ነቲ ቓልሲ ንቕድሚት ዝደፍአ ብልጫታቱ ይኹን ፡ ንድሕሪት ዝመለስ ድኽመታቱ ፡ ተነጺሩ ኽቐርብ ፡ ንጥቕሚ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራን መጻኢ ወለዶን’ዩ ። ታሪኽ ፡ ኣብ ዉሽጢ ሓደ ብጊዜ ፡ ቦታን ደረጃ ንቕሓት ህዝብን ዝተጸልወ ወይ እተወሰነ ሃዋሁው’ዩ ዝፍጸም ። እዚ ኣብ ግምት ተኣቲዩ እዩ ድማ ታሪኽ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ኽንገር ዘለዎ”
- ኣብዛ መጽሓፍ ፡ ካብዚ ኣረኣኢያ’ዚ ዝተፈልየ ብርክት ዝበሉ ዝተፈላለዩ ተመራመርቲ ታሪኽ ብዛዓባ ኣጀማምራ ተ.ሓ.ኤ. ዝሃብዎ ርእይቶታትን ሓተታን ሰፊሩ’ሎ ። ኣብቲ ናቶም ትንታኔታት ከይኣተኹ ፡ ብርእይቶይ ምጅማር ብረታዊ ቓልሲ፡ ነጥቢ መቐይሮ ኣብ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ከምዝነበረ ዘይካሓድ ሓቂ ኢዩ ። ውድብ ተ.ሓ.ኤ. ድማ ሃገራውን ሓርነታውን ውድብ ኢዩ ኔሩ ። ኣተሓሳስብኡ ይኹን ኣቃዉምኡ፡ ነተሓሳስባ መስረቱ ክመስልን ፡ በቲ ኣብቲ እዋን’ቲ ኣብ ኤርትራ ሰፊኑ ዝነበረ ሃዋህውን ዘይምትእምማንን ፡ ኣብ ዞባና ዝነፍስ ዝነበረ ንፋስን ጽልዋታትን ክጽሎ ግድን ምዃኑ ምስትውዓል ኣገዳሲ ኢዩ ። ልዕሊ ኹሉ ግን ኣጀማምራ ተ.ሓ.ኤ. ምስቲ ኣብቲ ግዜ’ቲ ዝነበረ ድሕረትን ትሑት ሃገራዊ ንቕሓትን ተዛሚዱ ክረእ ዘለዎ ኢዩ ። ካብዚ ወጻኢ ዝዋሃብ ትንታኔታት “ዉላድ ንወለዱ ክመሰል የብሉን” ወይ ድማ “በቲ ዝዓበኻሉ ከባቢ ክትጽሎ የብልካን” ዝመስል ስለ ዘስምዕ ፣ ንስነ-ሞጎት ዝጻረር ኢዩ ። ብዛዕባ’ዚ ኣርእስቲ’ዚ ብዝተፈላለዩ ተመራመርቲ ቀሪቦም ዘለዉ ትንታኔታት ኣዚዮም ጸበብቲ ኣብ ልዕሊ ምዃኖም ንሰብ ጸቢብ ረብሓ ዝዉክሉ ኢዮም ክብል እደፍር ።
- ብኣጠቓላሊ ፡ መጽሓፍ “ኤርትራ፡ ካብ ፈደረሽን ናብ ጎበጣን ሰውራን” ዉጽኢት ትጉህ ስራሕን ፡ ዓሚቕ ምርምርን ፡ ሓያል ጻዕሪን ኢያ ። ተመራማሪ ታሪኽን ደራሲን ኡስታዝ/ኣለምሰገድ ተስፋይ ፡ ኣጽኒዑን ተመራሚሩን ፡ ሃብታምን ብህያው ሰነዳት ዝተሰነየትን መጽሓፍ ኢዩ ኣበርኪቱልና ዘሎ ። ተዓዊቱ ሰለ ዝዐወተና ድማ ክብሪን ኣድናቖትን ንኣለም ስገድ ተስፋይ።
- ኣብ መደምደምታ ፥ ኣብዛ መጽሓፍ ተጠቒሶም ዘለዉ ታሪኻዊ ሓቅታት ብግቡእ ምንባቦም ኣዚዩ ኣገዳሲ ኢዩ ። ምኽንያቱ ፡ታሪኽ ምፍላጥን ብዕምቈት ምርዱኡን ከም ዘብለሓናን መሊሱ ከም ዝስሕለናን ክንዝንግዕ ኣይግባእን ። ኣብዛ ንነብረላ ዘለናዓለም ፡ ብፍላይ ኣብዚ ግዜ’ዚ ፡ መመሊሱ እናገነነን እናገደደን ዝኽይድ ዘሎ ግጭታት ምስዋርን ፡ ግህሰት ኣህጉራዊ ሕጊን ፡ርግጸት ፍትሕን ሓቂን ፡ ደረት ኣልቦ ጸለመን ጠቐነን ዝውቱር ተርእዮ ኮይኑ’ሎ። ማዕረ ማዕሪኡ ድማ እቶም ነዚ ዘተግብሩመሳርሒታትን መጻወድያታትን ፡ ሕብሪ እናቐያየሩ፡ ዝተፈላለዩ መልክዓት እናሓዙ ፡ ጥበብን ርቀትን እናበዝሖም ይመጹ’ለዉ ።ኣብ ከምዚ ዘለናዮ ኣዚዩ ተኣፋፊ ግሎባዊ ኩነታት ፡ ንድሕሪት ተመሊስና ታሪኽ እንታይ ከም ዝብል ፡ እንታይከ ከም ዝምህረናምፍላጥ እዋናዊ ኢዩ ። ኣብ ከርሲ’ዛ መጽሓፍ ዘሎ ሓበሬታ ይኹን እተልዕሎም ዓበይቲ ጉዳያት፡ ብዝተፈላለዩ ኩርናዓትክንምርምሮምን ክንማሃረሎምን ጉቡእ ኢዩ ። ንወለዶታት’ዛ ሃገር ዘይነጽፍ ሰንቂን ፡ ዘይዕጸፍ ዋልታን ክኾንዎም ስለዝኽእሉ ።ብዛዕባ’ዛ መጽሓፍን ትሕዝቶኣን ድማ ፡ በዚ ኣነ ነዚ ኣጋጣም’ዚ ኢለ ዝገበርክዎ ህየሳ ክወዳእ የብሉን ፣ ኣይግባእን ድማ ።ብዛዕባኣ መመሊሱ ክጻሓፍን ክትንተንን ተመራጺ ኢዩ ። ምኽንያቱ ታሪኽ መምህር ስለዝኾነ ። ትርጉሙን መልእኽቱንተረዲእና እንተ ተማሃርናሉ ጥራይ ኢዩ ድማ ቁምነገር ዝህልዎ ።
ይቐኒየለይ
ዓወት ንሓፋሽ !!


text:
ምስጢረ ትንሳኤ ሙታን
ትንሳኤ ማለት ምትንሳእ ንላዕሊ ምዕራግ ማለት እዩ። ስለዚ ትንሳኤ ሙታን ማለት ሙታን ብሓይሊ ኣምላኽ ካብ ምውታት ተፈሊኻ ናብ ናይ ዘለኣለም ቦታኻ ምኻድ ማለት እዩ። ትንሳኤ ሙታን ማለት እተን ተፈላልየን ዝጸንሓ ነብስን ስጋን ዳግማይ ተዋሃሂደን ናብ ትንሳኤ ሕይወት/ሞት ምኻድ እዩ።
ቦኹሪ ትንሳኤ ሙታን
ጋህዲ ትንሳኤ ሙታን እቲ ብኢድ ኣይሁድ ኣብ ቅድሚ ኩሉ ዝተሰቕለ፥ ምማቱ ዝተረጋገጸን ኣብ መቕብር ድሕሪ ምእታዉ እውን ኣብ ሳልሳይ መዓልቲ መቓብር ክፈቱለይ፥ መግነዝ ፍትሑለይ ከይበለ ካብ ሙታን ብሓይሊ ንሞት ስዒሩ ዝተንስአ ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። ንሱ ናይ ትንሳኤ ሙታን ቦኹርን ኣግሃድን እዩ። ብትንሳኤኡ እውን ተስፋ ትንሳኤና ዘበሰረ(ዘተስፈወ) እዩ። 1ይቆሮ15:20-24 ። ዮሃ 10:14-18 ። ዮሃ 19:1-30 ። ማቴ 27:47-53 ።
ናይ ትንሳኤ ሙታን ጥቕምን ኣድላይነትን
ካብቶም ብኣምላኽ ዝተፈጥሩ 22 ስነ ፍጥረታት ናይ ትንሳኤ በዓል ቤት ሰብ ጥራይ እዩ።ብዘይካ መላእኽቲ ኩሎም መወቲ እዮም ተፈጢሮም። ሰብ ግን ክፍጠር እንከሎ መዋቲ ኣይነበረን። እንታይ ደኣ ሓጢኣት ምስ ፈጸመ ዓስቢ ሓጢኣት እውን ሞት ስለ ዝኾነ ሞት ናብ ደቂ ሰባት ኣተወ። ብድሕሪ እዚ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብፍቕሩ ኣብ ክንዲ ደቂ ሰባት መቕጻዕቲ ሞት ተቐጽዐ። ኣብ ክንዳና እውን ሞተ እሞ ንሞት ብሞቱ ሰዓሮ። ኩልና እውን ብሞቱ ትንሳኤ ረኸብና። ንወዲ ሰብ እውን ናብቲ ናይ ቀደም ባህሪኡ ማለት ናብ ዘይመዋቲ መለሶ። ስለዚ ናይ ትንሳኤ ሙታን ኣድላይነት ንሕና ናብ ናይ ቀደም ባህርና ክንምለስ ስለ ዘድልየና እዩ። ትንሳኤ ሙታን እንተዘይህሉ ልክዕ ከምቶም ካልኦት ፍጥረታት ሓንሳእ ምስ ሞትና ብኡኡ ሜትና ምተረፍና። ከምቶም ምስ ምሕላፍ ዓለም ዝሓልፉ ፍጥረታት ምኾና ኔርና። ሕጂ ግን ክብርን ምስጋናን ነቲ ዳግማይ ህይወት ዝዓደለና ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ይኹን። ንዘልኣለም ነበርቲ ዘይመወቲ ኢና። 1ይ ተሰ 3:1 ። ዳን 12:2 ።
ናይ ሙታን ምትንሳእ ከመይ እዩ ?
- ዝሞትካ ተንስእ ዝብል ኣዋጅ ብሓለቓ መላእኽቲ ቅዱስ ሚካኤል ክእወጅ እዩ።1ይ ተሰ 4:6 ።
- ናይ መጀመርያ ነጋሪት ምስ ተሃርመ ኣራዊት ዝበልዖ፥ ነፍሱ ዝተፈልየት ዝጠፍአ ዝደቐቐ ኹሉ ኣብታ ነፍሱ ዝተፈላለየትላ ቦታ ክእከብ እዩ። ያዕቆብ ዘስሩግ ቁ 9:10 ።
- ካልኣይ ነጋሪት ምስ ተሃርመ ኣዕጽምትን ስጋን ተወሃሂዶም ከይተንቀሳቐሱ ውዑይ ሬሳ ክኾኑ እዮም። ኣዕጽምቲ፥ ጅማውቲ ምስ ስጋን ደምን ክተሓሓዙ እዮም። ኽሳዕ ዝትንስኡ ኸኣ ብዘይ ምንቅስቓስ ፍጹም ሬሳ ክኾኑ እዮም።
- ሳልሳይ ነጋሪት ምስ ተሃርመ ደቒ ሰባት ካብ ኣካሎም ሓንቲ ከይጎደለት ወዲ ተባዕታይ ወዲ ሰላሳ ዓመት መንእሰይ ጓል ኣንስተይቲ ኸኣ ጓል ዓሰርተው ሓሙሽተ ዓመት ጎርዞ ኮይና ጽቡቕን ሕማቕን ዝሰርሕዎ ግብሪ ሒዞም ክትንስኡ እዮም። ካብኡ ቐጺሉ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ከም ዝበሎ ኣባጊዕ ብየማኑ ኣጣል ኸኣ ብጸጋሙ ከቑም እዩ። ማቴ 25:31-46
ትንሳኤ ሙታን መዓስ እዩ? ናይ ጎይታ ኣመጻጽኣኸ ከመይ እዩ?
- ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝመጸሉ ግዜን ዘመንን ኣይፍለጥን እዩ። ማቴ 24:44 ። እታ ዕለት ግን ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ሞት ዝተንስኣላ ዕለተ ሰንበት እያ።
- ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ክመጽእ እንከሎ ብሓይልን ብግርማን ምስ ኣእላፍ መላእኽቱ እዩ ክመጽእ። ማቴ 24:31 ። ራኢ 1:7 ። ኣመጻጽኣኡ ግን ከምቲ ናይ ቅድም ወዲ ዮሴፍ ተባሂሉ ካብ ኣይሁድ መከራ ንኽቕበልን መስቀል ንኽስከምን ኣይኮነን። እንታይ ደኣ ኣብ ልዕሊ ሕያዋንን ሙታንን ንክፈርድ እዩ።
መጠቓለሊ
- ሕያዋን ፥ ዝበሃሉ ጻድቃን እዮም። ጻድቃን ኣብ መንግስቲ ኣምላኽ ህያዋን ዘብሎም ግብሪ ስለ ዝገበሩ እዩ።
- ሙታን ፥ ዝበሃሉ ሓጣን እዮም። ሓጥኣን ኣብ መንግስቲ ኣምላኽ ምዉታት ዘብሎም ግብሪ ስለ ዝገበሩ እዩ።
- ብትንሳኤ ሙታን ናይ ጻድቃን ዋጋ ብኸንቱ ኣይተርፍን። ሓጥኣን እውን ናይ ዝሰርሕዎ ዓስቢ ከይተቐበሉ ኣይተርፉን እዮም። ራኢ 22:12 ። ኣብ ትንሳኤ ሙታን ጻድቃንን ሓጥኣንን ብጌጋ ኣይተሓዋወሱን እዮም።
- ብትንሳኤ ሙታን ዘለኣለማዊ ፍርዲ ንቕበል። ራኢ 17 ። ማቴ 25:31 ። ራኢ 20:12 ። ዳን 12:2።
- ዘፍ 1:26 ።1ይ ቆሮ 15:6 ። ያዕ 2፡26 ። 1ይ ጴጥ 3:19 ። ግብ 7:59 ። ዘፍ 35:16 ። ኢዮብ 7:9 ። 2ይ ተሰ 2:4 ። ኢዮብ 14:12 ። ማቴ 10:28 ። ዮሃ 12:32 ።
ምንጪ
- ኮክሃ ሃይማኖት
- ነገረ ሃይማኖት
- ሃይማኖተ ኣበው


text:
2
ዬሱሲ ቶሆ ሲላ ኣዴዛ ፓꬂዴስ
(ማቶ 9፡1-8፤ ሉቃ 5፡17-26)
1 ጉꬃ ጋላሳፌ ጉዬ “ዬሱሲ ቂፊርናሆሜ ሲሚዲ ሶን ዴስ” ጊዛ ዎሬ ኣሳይ ሲዪዴስ። 2 ሄሳ ጊሽ ኬꬃራ ካሬራ ኡቲዛሶይ ꬋያና ጋካናስ ዳሮ ዴሬይ ሺቂዴስ። ኢዚካ ፆሳ ቃላ ኣሳስ ሳባኪዴስ። 3 ኦይዱ ኣስ ዳይቲ ኢሲ ቶሆይ ሲሊዳ ኣስ ቶኪዲ ኢዛኮ ኤሂዳ። 4 ኣሳ ዳሮቴꬃፌ ዴንዲዳይሳን ዬሱሲ ዲዛሶ ጋꬃናስ ዳንዳዮንታ ጊሽ ዬሱሲ ዲዛ ጊናራ ካራ ቃሪዲ ሃርጋንቻዛ ኢዚ ኢቺዳ ሃላራ ዬሱሳ ሲንꬅ ዱጌ ዎꬂዳ። * ሃላራ ጊዛይሳ ኢሲ ኢሲ ባጋ ጋሞꬆ ቃላራ ዛጳራ ጌቴስ። 5 ዬሱሲ ኣሳታ ኣማኖ ቤዪዲ ቶሆይ ሲሊዳ ኣዴዛ “ታ ናዞ! ኔ ናጋራይ ኣቶ ጌቴቲዴስ” ጊዴስ።
6-7 ሄን ጋዳን ኡቲዳ ኢሲ ኢሲ ሙሴ ዎጋ ፃፌቲ ባ ዎዝናራ ሃይሲ ኣዴዚ ዎስቲ ሃይሳꬆ ጊዜ? “ፆሳ ቦላ ጫሻ ቃላ ሃሳዬስ። ኢሲ ፆሳፌ ኣቲን ናጋራ ማራና ዳንዳዪዛይ ኦኔ?” ጊዲ ቆፒዳ።
8 ዬሱሲ ሄራካ ኢስቲ ባ ዎዝናን ቆፒዳይሳ ባ ኣያናን ኤሪዲ “ኢንቴ ዎስቲ ሃይሳꬆ ቆፔቲ? 9 ቶሆይ ሲሊዳ ኣዴዛ፥ ‘ኔ ናጋራይ ኣቶ ጌቴቲዴስ’ ጉሳፌኔ ‘ዴንዳዳ ኔ ሃላ ቶካዳ ባ ጉሳፌ ኣዋይሲ ማቲዜ?’ 10 ጊዶ ኣቲን ኣሳ ናስ ቢታ ቦላን ናጋራ ማራና ጎዳቴꬂ ዲዛይሳ ኢንቴ ኤራና ማላ” ጊዲ ቶሆ ሲላ ኣዴዛ፤ 11 “ዴንዳዳ ኔ ቶኬታ ዪዳ ሃላ ቶካዳ ኔሶ ባ” ጊዴስ።
12 ኢዚካ ዴንዲዲ ኣሳይ ዉሪ ቤዪሺን ሃላ ቶኪዲ ቢዴስ። ሄን ጋዳን ዲዛ ኣሳይ ዉሪ ሃኖዛን ማላሌቲዲ “ካሴ ሃይሳ ማላይ ሃኒን ቤይቦኮ” ጊዲ ፆሴ ጋላቲዴስ።
ዬሱሲ ሌዌ ፄይጊዴስ
(ማቶ 9፡9-13፤ ሉቃ 5፡27-32)
13 ቃሴካ ዬሱሲ ጋሊላ ኣባ ላንቄ ቢዴስ። ዳሮ ዴሬይ ኢዛኮ ዪን ኢዚካ ዪዳ ኣሳ ታማርሲዴስ። 14 ኢዚ ኦጌራ ኣꬊ ቢሺን ኢልፊዮሳ ና ሌዌይ ቃራፃ ሺሺዛሶን ኡቲዳይሳ ቤዪዲ “ሃያ ታና ካላ” ጊዴስ። ኢዚካ ዴንዲዲ ዬሱሳ ካሊዴስ።
15 ሄሳፌ ጉዬ ሌዌ ሶን ካꬃ ማዳን ኡቲ ዲሺን ቃራፃ ሺሺዛ ዳሮ ኣሳቲኔ ናጋራንቻቲ ኢዛራ ካሊ ዪዳ ጊሽ ኢስቲ ዬሱሳራኔ ኢዛ ካሊዛይታራ ኢሲፌ ማዳን ኡቲዳ። 16 ፋርሳዌታ ባጋፌ ጊዲዳ ሙሴ ዎጋ ታማርሲዛይቲ ዬሱሲ ናጋራንቻታራኔ ቃራፃ ሺሺዛይታራ ሚሺን ቤዪዲ ኢዛ ካሊዛይታ “ቃራፃ ቃንፂሲዛይታራኔ ናጋራንቻታራ ኣዛስ ሚዜ?” ጊዲ ኦይቺዳ።
17 ዬሱሲካ ኢስቲ ጊዛይሳ ሲይዲ “ኣኪሜይ ሃርጋንቻታስ ኮሼስ ኣቲን ሃርጎንታይታስ ጊዴና። ታካ ናጋራንቻታ ፄይጋናስ ያዲስ ኣቲን ፂሎታ ፄይጋናስ ያቤኬ” ጊዴስ።
ፆማ ጊሽ ሺቂዳ ኦይሾ
(ማቶ 9፡14-17፤ ሉቃ 5፡33-39)
18 ዮሃኒሳ ካሊዛይቲኔ ፋርሳዌቲ ፆማ ፆሜቴስ። ኢሲ ኢሲ ኣሳቲ ዬሱሳኮ ዪዲ “ዮሃኒሳ ካሊዛይቲኔ ፋርሳዌታ ካሊዛይቲ ፆሜቴስ ሺን ኔና ካሊዛይቲ ኣዛስ ፆሜቴኔ?” ጊ ኦይቺዳ።
19 ዬሱሲካ ኢስታስ “ሚሺራይ ኢስታራ ዲሺን ሚሺራ ላጌቲ ፆሚ ኤሪዞ? ሚሺራይ ኢስታራ ዲሺን ፆሚ ኤሬቴና። 20 ሚሺራይ ኢስታፌ ኤኬታና ዎዴይ ያና። ሄ ዎዴ ኢስቲ ፆማና።
21 “ጋልዓ ማይዖ ቦላ ኦራꬃ ዎሶ ዎꬂ ሲኪዛዴይ ኦኒካ ዴና፤ ሄሳꬆ ኦꬂኮ ኦራꬃዚ ጋልዓ ዳኪ ዳኪ ዬጌስ፤ ዳኬꬃይካ ካሴፔ ጌዴ ኣꬊ ኢቴስ። 22 ሄሳꬆካ ኦራꬃ ዎይኔ ጫጄ ጋልዓ ሉካሞን ዎꬂዛዴይ ዴና። ዎꬂዛ ጊዲኮ ዎይኔ ጫጄዚ ጋልዓ ሉካሞዛ ꬉሴስ፤ ዎይኔ ጫጄዚኔ ሉካሞዚ ናምዓይ ሞሬቴቴስ። ሄሳ ጊሽ ኦራꬃ ዎይኔ ጫጄይ ዳናስ ቤሲዛይ ኦራꬃ ሉካሞና” ጊዴስ።
ሳምባታ ጊሽ ሺቂዳ ኦይሾ
(ማቶ 12፡1-8፤ ሉቃ 6፡1-5)
23 ዬሱሲ ኣይሁዳታ ሳምባታ ጋላስ ጊስቴ ቲያ ጊዶራ ኣꬊሺን ኢዛ ካሊዛይቲ ኢዛራ ኢሲፌ ቢሼ ቲያ ፁጶ ኦይኪዳ። * ዛሬ 23፡25 24 ፋርሳዌቲ “ኔና ካሊዛይቲ ሳምባታ ጋላስ ዲጌቲዳ ሚሽ ኣዛስ ኦꬂዞ?” ጊዲ ዬሱሳ ኦይቺዳ።
25 ኢዚካ ኢስታስ “ዳዉቴይ ጋፊዲ ሚዛ ሚሽ ኮይዳ ዎዴ ኢዛራ ኢሲፌ ዲዛይታራ ኢዚ ኦꬂዳይሳ ናቤቢቤኬቲ? * 1ሳሜ 21፡1-6 26 ኣቢያታሬይ ቄሴታ ሃላቃቴꬃን ዲሺን ኢዚ ፆሳ ኬꬄ ጌሊዲ ቄሴቲ ፃላላ ማናስ ቤሲዛ ዱማ ካꬃ ባሲ ሚዲኔ ባናራ ዲዛይታስ ኢሚዴስ” ጊዴስ። * ሌዌ 24፡9
27 ቃሴካ ዬሱሲ ኢስታስ “ሳምባታይ ኣሳስ ሜꬌቲዴስ ኣቲን ኣሲ ሳምባታስ ሜꬌቲቤና። 28 ሄሳ ጊሽ ታ ኣሳ ናይ ሳምባታ ጎዳ” ጊዴስ።


text:
ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ናይሮቢ ምስ መራሒ ሱዳን ዓብደልፈታሕ ኣል ቡርሓኒ ከምዝተራኸበን ፍልልያቶም ብልዝብ ንምፍታሕ ቃል ከምዝኣተውን ኣፍሊጡ። እቲ ዝርርብ ዝስማዕ ዘሎ፡ ካርቱም፡ ወተሃደራት ኢትዮጵያ ንወተሃደራተይ ማሪኾም ረሺኖምም ዝብል ክሲ ድሕሪ ምቕራባ`ዩ። ኣዲስ ኣበባ ነቲ ክሲ ነጺጋቶ`ያ።
ዶ/ር ኣቢይ ኣብቲ ምስ መራሒ ሱዳን ብሓደ ተሳኢሎም ዘርኢ ናይ ትዊተር መልእኽቱ “ሃገራትና ብሰላም ናይ ምፍታሕ ብዙሕ ናይ ምትሕብባር ረቛሒታት ኣለወን” ኢሉ። ኣስዒቡ ቀ/ሚ ኣብይ“ሓባራዊ ዝምድናና ኪንዮ ፍልልያትና`ዩ፡ ነቲ ዘሎ ጸገም ድማ ብሰላም ብልዝብ ክንፈትሖ ተሰማሚዕና ኣለና“ ኢሉ። እቶም መራሕቲ ሱዳንን ኢትዮጵያን ንዋዕላ ኢጋድ ናብ ኬንያ ምስከዱ`ዮም ተራኺቦም።
ካብ ሱዳን ብላዕላዋይ ቤት ምኽሪ ዝወጸ መግለጺ ድማ “ ቡርሓንን ኣቢይን ናይ ዕጹው ማዕጾ ኣኼባ ጌሮም” ዝብል መልእኽቲ ጥራይ ኣሕሊፉ`ሎ።


text:
——
ሱዳን ኣብ ዝርከብ መዕቆቢ ስደተኛታት ኡምራኩባ ኣፅሊለን ዝርከባ ደቂ ኣንስትዮ ንመኸተ ትግራይ ዝውዕል ንዋታዊ ደገፍ ኣበርኪተን፡፡
ህዝቢ ትግራይ ብኩሉ ኩርንዓት ጅሆ ተታሒዙ ሕሱም ናብራ እናሕለፈ ንሕና እነግይፀሉ ምኽንያት የለን ክብላ ድማ ገሊፀን፡፡
ሰራዊት ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ፣ ገበቲ ሓይልታት #ኣምሓራን ዕሱብ ሰራዊት ኢሳያስ ኣፈወርቅን ተዛርዮም ኣብ ትግራይ ብዝፈፀምዎ ቁሉዕ ወራርን ገበን #ጀኖሳይድን ሰጊአን #ሱዳን ኣብ ዝርከብ መዕቆቢ ስደተኛታት ኡምራኩባ ካብ ዘፅለላ ብኣሽሓት ዝግመታ ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ ስልማተይ ንሃገረይ ብምባል ኣብ ነብሰን ንዝነበረ ስልማተን ቀናጢጠን ንመደንፍዒ መኸተ ትግራይ ኣበርኪተን፡፡
ካብተን ብደመኛታት ፀላእቲ ግፍዒ ወሪድወን ኣብቲ መዕቆቢ ኣፅሊለን ካብ ዘለዋ ወ/ሮ ምሕረት ወልደገሪማ ህዝቢ ትግራይ ብክባን ዕፅዋን ተኸርዲኑ ኣብ ሕሱም እናነበረ ኣነ ዘጊፀሉ ምኽንያት የለን ብምባል ንመደንፍዒ መኸተ ትግራይ ዝውዕል 25 ግራም ወርቂ ለጊሰን፡፡
ብዘይ ትግራይ ኩሉ የለን፣ ትግራይ ኣብ ዘይብሉ ስልማት ንዓይ ትርጉም የብሉን ዝበለት ወ/ሮ መሰረት ብርሃኑ ብወገና ንመኸተ ትግራይ ዝውዕል 85 ግራም ብሩር ኣበርኪታ፡፡
ህዝብና ካብታ ዘይብሉ ንሰራዊት ትግራይ ኣብ ዘዕንግለሉ ዘሎ እዋን ንሕና ግና ኣብዚ መዕቆቢ እናተሓገዝና ንነብር ስለ ዘለና ንሕና ንሓይሽ ብምባል ካልእ 80 ግራም ወርቂ ንዓደይ ትግራይ ኢላ ዘወፈየት ድማ ወ/ሮ ሙሉ ኪዳነ እያ ፡፡
ልዕሊ 60 ሽሕ ወገናት ናብ ሱዳን ከምዝተሰደዱ ብፍላይ ድማ ኣብ መዕቆቢ ስደተኛታት ኡምራኩባ ጥራይ ልዕሊ 20 ሽሕ ደቂ ትግራይ ኣፅሊለን ከምዘለዋን ንባዕሎም ብስእነት መሰረታዊ ኣቕርቦት ተገዲዖም ኣብ ሕሱም መነባብሮ እናሃለው ኩለንትናይ ንዓደይ፣ ንህዝበይ፣ ንሰራዊተይ ካብ ምባል ዓዲ ኣይዋዓሉን፡፡
ብፀጋይ መኮነን


text:
ንመስርሕ ዕርቀ ሰላም ኢትዮጵያን ኤርትራን ስዒቡ ናብ ወደባት ቀይሕ ባሕሪ ዝወስዱ መንገዲታት ምኽፋት ቐዳምነት ዝወሃቦ ምዃኑ ወሃቢ ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣሕመድ ሺሃድ ምግላጹ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሩ።
ድሕሪ’ቲ ንዝሓለፈ 20 ዓመታት ዝጸንሓ ውጥረት ክልቲኣን ሃገራት ሶኑይ ሓምለ 9,2018 ኣብ ኣስመራ ብዝተፈረመ አዋጅ ሓባራዊ ሰላምን ምሕዝነትን ምብቕዑ ድሕሪ ምግላጹ ክልቲኣን ሃገራት ኤምባሲታተን ክኽፈቱ፡ ምንቅስቃስ ሰባት፡ ምኽፋት ወደባትን በረራ ከምዝጅመር ምግላጸን ይፍለጥ።
እዚ ታሪኻዊ ዝተባህለ ፍጻሜ ነቲ ተአፋፊ ዝኾነ ፖለቲካንን ጸጥታን ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝልውጥ ምኳኑ ይግለጽ ኣሎ።
ወሃቢ ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣሕመድ ሺሃድ ብረቡዕ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ምኽፋት ናብ ወደባት ዓሰብን ምጽዋዕን ዝወስዱ ክልተ መንገድታት ንመላእ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣወንታዊ ጥቕሚ ዝህብ’ዩ ኢሎም።
“እዚ ዝረአ ዘሎ ምዕባለታት ንህዝብታት ክልቲኦም ሃገራት ጥራይ ዘይኾነ ንመላእ’ቲ ዞባ ዝጠቕም’ዩ” ክብሉ ኣብቲ ኣብ ኣስመራ ዘካየድዎ ዑደት ምሕባሮም መርበብ ሓበሬታ ኤርትራ ሻባይት ገሊጹ’ሎ።
ሰብ ሞያ ብወገኖም ምኽፋት ወደባት ዓሰብን ምጽዋዕን ኢትዮጵያ ፍርያታ ንወጻኢ ንምልኣኽን ሸርፊ ናይ ወጻኢ ባጤራ ክትረኽብ ከምዝሕግዛ ይገልጹ።
ኣስታት 100 ሚልዮን ብዝሒ ህዝቢ ንዘለዋ ኢትዮጵያ ኣብ ወደባት ጅቡቲ ክትውከል ዝጸንሓት ኮይና ሓድሽ ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ዶ/ር አብይ አሕመድ ናብ መዝነት ካብ ዝመጹ ግን ንወደባት ሱዳን ክጥቐሙ ኣብ ስምምዕ ከምተበጽሓ ይፍለጥ።


text:
ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ካብ ዓቐን ንላዕሊ ሰባት ሒዙ ኣብ ዘሎ መሰጋገሪ ማእከል ስደተኛታት ከተማ ትሪፖሊ ሊብያ ዘለው ስደተኛታት ከምዘጉድል ወሃቢ ቃል’ቲ ትካል ብቐዳም ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ሓቢሮም።
ሊብያ ኣብ ሃገሮም ካብ ዘሎ ኹናትን ድኽነት ሃዲሞም ናብ ማእከላይ ምብራቕን ኣውሮጳን ንምብጻሕ ዝጉዓዙ ስደተኛታት መሰጋገሪ ማእከል ኮይና ምጽንሓ ይፍለጥ።
“እቲ ኩነታት ብጣዕሚ ኣጸጋሚ’ዩ ዘሎ፡ ንሕና ድማ እኹል ቐረብ የብልናን” ዝበሉ ወሃቢ ቃል ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ቻርሊ ያክስሊ ኣብቲ ኣብ ዋና ከተማ ሊብያ ዝርከብ መአከቢን መፋነዊን ማእከል ልዕሊ 1200 ስደተኛታት ከምዘለው ንኣሶሴይትድ ፕረስ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ገሊጾም ኣለው።
ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኣብቲ ትካል ዘይተመዝገቡ ስደተኛታት ሓገዝ ብምሃብ ካብቲ መአከቢን መፋነዊን ማእከልን ክወጹ ከምዝሓተተ ሓቢሩ’ሎ።
ብመሰረት ኣሶሴይትድ ፕረስ ዝረኸቦ ሓበሬታ እቲ ትካል እቶም ስደተኛታት ኣብቲ ማእከል ክሳብ ዘሓልዎ ናብ ካልእ ቦታ ኮነ ሃገር ምጥያስ ከምዘይክእሉ ይገልጽ። ኣብቲ ማእከል ክምዝገቡ ዝደልዩ ኩሎም ካብቲ ማእከል ብምውጻእ ክምዝገቡ’ውን የተሓሳስብ።
ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ነቶም ዘይተመዝገቡ ስደተኛታት ካብ መጀመርያ ወርሒ ጥሪ ጀሚሩ ናይ መግብን ሕክምናን ሓገዝ ከምዝህብ’ውን ኣፍሊጡ’ሎ።
ወሃቢ ቃል ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ቻርሊ ያክስሊ ትካሎም ነቶም ናብ ሃገሮም ክምለሱ ዝደልዩን ናብ ካልእ ሃገር ዑቕባ ዝሓተቱ ስደተኛታት ከምዝተሓጋገዝ ሓቢሮም ኣለው።
ኣሶሴይትድ ፕረስ ዘዘራረቦም ስደተኛታት ግን ኣብታ ሃገር ብዘሎ ቀጻሊ ኹናት ካብቲ ማእከል ንምውጻእ ንውሕስነቶም ከምዘስግእ ይገልጹ።
ብመሰረት ሓበሬታ ሕቡራት ሃገራት ኣስታት 40,000 ስደተኛታትን ሓተቲ ዑቕባን ኣብ ሊብያ ይነብሩ፡ ገለ’ውን ኣብ ብዕጡቓት ሚሊሻ ኣብ ዝመሓደሩ መዳጎኒ ማእከል ኣብ ኣዝዩ ተአፋፊ ዝርከቡ ሕጹጽ ሓገዝ ዘድልዮም ከምዝኾነ’ቲ ትካል ወሲኹ ይሕብር።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ 205 ካብ ዛውያ ዝተባህለ ከባቢ ተበጊሶም ናብ ኣውሮጳ ዘምርሑ ዝነብሩ ስደተኛታት ካብ ማእከላይ ባሕሪ ምምላሱ ይገልጽ። 33 ካብቶም ስደተኛታት ደቂ ኣንስትዮ ምኳነን 14 ድማ ህጻናት ምዃኖም ኩሎም እቶም ስደተኛታት ናብ ታጁራ መዳጎኒ ማእከል ከምዝተወስዱ ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ወሲኹ ሓቢሩ’ሎ።


text:
ውድብ ጥዕና ዓለም ሎሚ ኣብ ዘውጽኦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ አር.ቲ. ኤስ. ኤስ (RTS,S) ዝተሰምየ ጸረ ሕማም ዓሶ ክታበት ውሑስ ኰይኑ ከም ዝረኸቦን፡ ንኣብ ትሕተ-ሳህራ ኣፍሪቃን ካልኦት ተመሳሳሊ ቅናት ዘለዋ ሃገራት ክውዕል ከም ዝኽእልን ኣፍሊጡ ኣሎ።
እቲ ክታበት ኣብ መስርሕ ፈተነ ዝጸንሐ ኰይኑ፡ ካብ 2019 ኣትሒዙ፡ ኣብ ጋና፡ ኬንያን ማላዊን ዝርከቡ ልዕሊ 800-ሽሕ ህጻናት ፈተና ክግበረሉ ከም ዝጸንሐ ተፈሊጡ'ሎ። ውጽኢት ናይቲ ፈተነ ኣዕጋቢ ኰይኑ ስለ ዝረኸቦ እምበኣር’ዩ እቲ ውድብ ነቲ ክታበት ኣብ ጥቕሚ ዝበዝሐ ሰብ ክውዕል ዘፍቅድ ዘሎ።
“ነዊሕ ክንጽበዮ ዝጸናሕና ልዑል መጽናዕቲ፡ ሕጂ እቲ እንደልዮ ውጽኢት ሒዙ ምምጻኡ ዓቢ ብስራት’ዩ። በዚ ክታበት ኣቢልና ድማ ህይወት ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩቈልዑን መንእሰያትን ከነድሕን ኢና፡” ክብሉ ዋና ዳይረክተር ውድብ ጥዕና ዓለም ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም ሓጐሶም ገሊጾም ኣለዉ።


text:
ምዑቋብ ንሓደ ወይ ሓንቲ ስደተኛ።
ምስ መደብ ምጽላል 'ምዕቋብ ዜጋታት'
እንታይ ኢዩ?
እታ ሃገርን እቲ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያትን፣ ኣብዚ ጉዳይ እዚ ብዕቱብ ክተሓጋገዝኹም ይኽእሉ እዮም።
እምበኣር ንዑ እምበኣር ነቲ ጻውዒት 'ናይ ሓባራዊ ናብራ ምትሕግጋዝ' ንምትግባር ዕዉታት ኮይንኩም ነቲ፣ ወኪል ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት፣ ንምጽላልን ኣሰለጥቲ ምርካብ መንበሪ ገዛ (Dihal)ን ምእንጋድ ንምዕቋንብ ሓደ ውይ ሓንቲ ስደተኛ ኣብ ቤትኩም ኣዕቁቡ፣ ክሳብ ምርካብ ዝጣጥሓሉ።
ምዕቋብ ምዕራፍን ሓደ ስደተና ኣብ ገዛኻ፣ ጎኑ ዘዕርፈሉ መደቀሲ ምክፋል ጥራይ ኣይኮነን፣ እንታይ ደኣ፣ ንዳህራዩ ምስ ማሕበረሰብ ፈረንሳ ንምውህሃድ ዘኽእሎ ቋንቋ ፈረንሳ ብቐጻሊ ከም ዝለማመድ ምሕጋዝን እውን እዩ።
እዚናይ ምጽላልን ምዕቋብን ንኹሉ ክሳተፍ ዝደሊን ክእለት ዘለዎን ክፉት እዩ። እቲ መጽለሊ ድማ ዝተፈላየ ኣብ ዝዓይነቱ መንበሪ ክከውን ይኽእል። እቲ ቤቱ ንምክፋል ወለንተኛ ዝኸውን ሰብ፣ እቲ ናቱ ውልቃዊ ሓበሬታ ብዝምልከቶ ኣካል ጥራይ እምበር ንኹሉ ኣይንገርን፣ ምእንቲ እቲ መስርሕ ናይ ምትሕግጋዝ ብዘይዕንቕፋት ክሰላሰ።
! ኣገዳሲ ሓበሬታ
ከም ኣዕቋቢ መጠን፣ ፍሉይ ማሕበራዊ ማዕረጋት ኮነ ናይ ስራሕ ወይ ሓላፍነት ሓለፋታታ ኣይውሰኸኩምን እዩ። እቲ ዕማላ ሓደ መርበብ ንምዕባሌ ሓደ ሰብ ምስ ሕብረተሰብ ኣብ ምውህሃዱ ብዝበለጸ መገዲ፣ ናትካ ግዘ ምጽዋት ምዃኑ ምርዳእ ኣገዳሲ እዩ።
ንመን ኢዩ ፧
ዕለት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጻኽም\ሉ\ላ ወይ ዝኣተኽም\ሉ\ላ
ዕለት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጻኽም\ሉ\ላ ወይ ዝኣተኽም\ሉ\ላ
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ህይወት ስደታኛ ዕዉት ንኽኸውን ምእንቲ ተሳተፍን ወይ ተሓባበር፣
ንስደተኛታት ኣብ ቤትካ ምዕቋብ ግዝያዊ ሰናይ ተግባር ምዃኑ ዘይምርሳዕ። ምኽንያቱ ድሕሪ ገለ እዋናት ንሳቶም እውን: ምሉእ ብምሉእ ነብሶም ኽእልሉ ስራሕን ክሳተፉ እዮም። እቲ ጸገማቶም ግዝያዊን ሓላፊን እዩ።
ንባህሊን ቋንቋን ፈረንሳ ንምፍላጥ ንምህድህሳስን ኣኽስቦ ።
ናትካ ሓገዝ ከም፣ ሓደ ናይ ፈረንሳን ባህሊን ቋንቋን እትፈልጥ ሰብ መጠን፣ ንዕኡ ኣብ ምምዕባልን ምምላኽን ቋንቋ ፈረንሳ፣ ስለ እትሕግዞ ብሳላኻ ፣ ትብዓት ጌሩ ንቋንቋን፣ ባህልን ወግዒን ፍረንሳ ኣብ ምውህሃድ ክሕግዞ ምዃኑ ዘይከሓድ ሓቂ እዩ።
ምስኡ ደስ ዝብል ምዉቕ እዋን ሕውነት ኣሕልፍ፣ ምስ ሓደስቲ ሰባት እውን ኣላልዮ።
ኣብ መደባት ናይ ምዕቋብ ዜጋታት ዝካየድ ኣጋጣሚታት ምስታፍ፣ ምስ ሓደሽቲ መጻእቲ ከም ትላለዩ ክገብረኩም ይኽእል፣ ሓደሽቲ ሰባትን ካብ ናይ መዓልታዊ ንጥፈታትኩምን ልምድኹምን ፍልይ ብዝበለ መልክዕ ትላለይዩ። ከምኡ እውን ምስኦም ምስ እትነብሩ ፍልይ ዝብለ ኣጋጣሚ ናይ ናብራ ካብቶም እተዕቁብዎም ሰባት ዝርከብ ናይ ፍልጠትን ባህሊን ካን ካልእ ቋንቋ፣ ኣሰራርሓ መግቢ፣ ሙሲቃ ባህሊን እውን ክትከስቡ ኢኹም።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ሓደ ኣብ ጥቓኹም ዘሎ ፣ ትካል ወይ ምምሕዳር ተወከሱ
ምስዚ መደባት ዝኸይድን ፣ ምሳኹም ዝሰማማዕን ኣብ ጥቓኹም ዘሎ ኣብዚ ኣብ ታሕቲ እትርእይዎ ዘለኹም ካርታ ተዓዘቡ።
ኣብ ሓንቲ ድማ መሪጽኩም ጠውቁ፣ ከምኡ ምስ ገበርኩም ኣድራሻ ናይ እቲ ናይ እቲ ዝምልከቶ ትካል ክትረኽቡ ኢኹም።


text:
ኣገዳሲ ዕድመ ንህዝባዊ ኣኼባ ዋሽንግቶን ዲሲን ከባቢኣን
ዕዙዝ ሕውነታውን ገድላውን ሰላምታና ብድሕሪ ምቕዳም፡–
ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ) ኣቲናዮ ዘለና ተሃዋሲ መድረኽ ቃልስን ኣገጣጥምኡን ብዝምልከት ንዓሚቕ ሃገራዊ ዘተን ልዝብን ሰፊሕ ህዝባዊ ኣኼባ ኣብ ዋሽንግቶን ዲሲ ኣዳልዩ ምህላዉ ይሕብር።
እዚ ብኣቦ መንበር ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ) ተጋ/ዮሃንስ ኣስመላሽ ዝምራሕ ህዝባዊ ኣኼባ’ዚ ብዙሕ እዋናዊ ኣገዳሲ ሃገራዊ ጉዳያትን ነጥብታትን ዝድህስስ መድረኽ ኮይኑ፡ ህዝቢ ንፖሎቲካዊ ልዕላውነት መሰላቱን ሓርነቱን ይለዓል-ይወደብ-ይዕጠቕ ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ቴማ ቅኑዕ ኣንፈትን መንፈስን ሓድነት ብምኽታል፡ ቃልስና ብቀዳምነት ጸረ’ቲ ሓባራዊ ጸላኢ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ንምቕናዕ ምዃኑ ይሕብር።
ኩልኹም ኣብ ሃገርና ዓይነታዊ ደሞክራስያዊ ለውጥን ፍትሕን ንምርግጋጽ ኣብ ዘይሕለል ቃልሲ ትርከቡን ፈተውቲ ህዝቢ ኤርትራን ተቐማጦ ዋሽንግቶን ዲሲን ከባቢኣን ኣብዚ ኣገዳሲ መድረኽ’ዚ ተኻፈልቲ ክትኾኑ ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ) ብክብሪ ይዕድም።
ኣኼባ ዝግበረሉ ቦታ Hampton Inn Hotel, 501 York Avenue North East Washington Dc
ኣኼባ ዝካየደሉ ዕለት 15 ጥቕምቲ 2016
ኣኼባ ዝጅምረሉ እዋን ሰዓት 1 ድሕሪ ቀትሪ
መተሓሳሳቢ
ኣብ እዋኑ ጀሚርና ብኣግኡ መታን ክንውድእን ግዜና ብኣገባብ መታን ክንጥቐምን ኣብቲ ተወሲኑ ዘሎ ሰዓት ክትርኸቡ ንምሕጸን።
ብደሓን ምጹ
ኣዳላዊ ሽማግለ
08 ጥቕምቲ 2016
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10489


text:
March 9, 2021
ሙሓመድ ኑር ያሕያ
ሸሞንተ መጋቢት ዓለማዊ መዓልቲ ደቀ ንስትዮ ንኣበርክቶ ጓል ንስትይቲ ኣፍልጦ ንምሃብ፡ብዘይ ናይ ዜግነትን ኤትኒክን ቋንቋን፡ ከምኡ’ውን ፓሎቲካውን ቁጠባውን ባህላውን ኣፈላላይ ዓመት መጸ ብዓለም ደረጃ ይበዓል።
ደቀንስትዮ ምሉእ ፍርቂ ናይ ሓደ ሕብረተ- ሰብ ወይ ሃገር ቡኡ መጠን ድማ ንፍርቂ ህዝቢ ዓለም ዘቁማ ብምኻነን፡ ማሕበረ ሰብ ዓለም ነዚ ንምሉእነት ሓደ ሕብረተ ሰብ ዘረጋግጽ ኣገዳሲ ክፋል እዚ ንክዝክርን ከብዕልን ግዴትኡ ኢዩ።
ኣብ ኤርትራ እዚ ታሪኻዊ ዕለት እዚ መድርዒ ነቲ ብኤርትራውያን ደቀ-ንስትዮ ዝተመዝገበ ኩሉ መዳያዊ ገስጋስን ፡ ከምኡ’ውን ነቲ ብጽንዓትን መኸተን ኤርትራዊት ጓል -ንስተይቲ ዝተረጋገጸ መኽሰባትን ብዘውሕስ መንገዲ ኢና ዓመት መጸ እነብዕሎ። ናይ ሎሚ ዓመት በዓልና ድማ ኤርትራዊት ጓልንስተይቲ ድራኺት ልምዓትን መኸተን ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ቴማ ክነብዕሎ ከለና፡ኤርትራውያን ደቀ ንስትዮ ትእምርቲ ጽንዓትን መኸተን ብምዃን ንኩሉ እቲ ንምዕባሌአንን ኣበርክቶአንን ዝኾልፍ ኣድልዎን ጭቆናን ስዒረን ናጽነት ሃገረን ዝረጋገጻን ሉኡላውነት ዘውሓሳን ፡ማዕርነታዊ መሰለን ብንጡፍ ተሳትፎ ዘረጋገጻን ፡ ኣብ ወሳኒ ናይ ብሕታውን ምንግስታውን ጽፍሕታት ብምድያብ ኣብ ልምዓትን መኸተን ተሳቲፈን ተጻብኦታት ዘፍሸላን ብምዃነን ነዚ ኣበርክቶ ኣዚ ንምግላሕ ዝዓለመ ኢዩ።


text:
Radio Erena: 05 September 2017
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ሓደስቲ ደርፍታት ንዝሓዘት ሓዳስ ኣልቡም ናይቲ ብቴዲ ኣፍሮ ዝፍለጥ ህቡብ ድምጻዊ እታ ሃገር ቴድሮስ ካሳሁን ብወግዒ ከይዝርጋሕ ከምዝኸልከሎ ቢቢሲ ካብ ኣዲስ ኣበባ ሓቢሩ።
እታ 15 ደርፍታት ዝሓዘት ሓዳስ ኣልቡም ቴዲ ኣፍሮ ናብ ዕዳጋ ንኽትዝርጋሕ ወግዓዊ መመረቕታ ንኽግበረላ ኣብ ሓደ ሆቴል ምቅርራባት ምስ ተወድአ፣ ፖሊስ ኢትዮጵያ ኣቐዲሞም ብምምጻእ ነቲ መደብ ከምዝሰረዝዎ ወኪል ቢቢሲ ካብታ ሃገር ገሊጹ።
ኣካያዲ ስራሕ ቴዲ ኣፍሮ፣ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ብዛዕባ ምስራዝ እቲ መደብ ይኹን ምኽልካል እታ ኣልቡም ብዝምልከት ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝተዋህቦም ወግዓዊ መግለጺ ከምዘየለ ኣፍሊጡ።
እታ ኣልቡም ኣብ ወርሒ ግንቦት ናብ ዕዳጋ ድሕሪ ምቕልቃላ፣ ኣብቲ ብብዝሒ ዝተሸጠሉ ቁጽሪ ብደረጃ ዓለም ዝወሃቦ መስርዕ ቢልቦርድ፣ (Billboard World Albums chart ) ንኣስታት ሓደ ሰሙን ዝኸውን ቀዳማይ ቦታ ሒዛ ምንባራ ይዝከር።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብምኽንያት ሓድሽ ዓመት እታ ሃገር ኣብ 11 መስከረም ክካየድ ተወጢኑ ንዝነበረ ምርኢት ቴዲ ኣፍሮ’ውን ሰሪዝዎ ከምዘሎ ጸብጻብ ቢቢሲ ብተወሳኺ የመልክት።
======================


text:
ኣደይ ኣብ ገዛ ዘይነበረትሉ ናይ ዕረፍቲ መዓልቲ እያ ነይራ፣ ኣጋ ምሸት ኣብ ናይኣቦይ ቤተ መጽሓፍቲ ኣትየ ንግዜ መሕለፊ ዝኸውን መጽሓፍቲ ክገላብጥ ጀሚረ።ዝስሕበኒ ግና ኣይረኸብኩን፣ ሻቡ ኣብ ሓንቲ ናይ ፋንፍለታት ሳንጣ ጠመትኩ፣ ሓንቲሰሓቢት ኮይና ዝተራእየትኒ ትራክት ናይ ወንጌል (ሃይማኖታዊ ጽሑፋት ዝሓዘትንእሽቶ ጽሕፍቲ) ድማ ኣልዓልኩ፣ ንርእሰይ ከምዚ እናበልክዋ፣ ኣብ መጀመርታኣ ዛንታይህልዋ ይኸውን፣ ኣብ መዕጸውዊ ከኣ ፍሉጥ እዩ ስብከት ወይ ሞራል ከም ዝህልዋ።እቲ መፈለምታኣ ከንብብቦ እየ፣ እቲ ዳሕረዋይ ግና ነቶም ዝፈትዎ እገድፈሎም።
ነታ መጽሓፍ ኮፍ ኢለ ዳርጋ ተገዳስነት ብዘይብሉ ኩነተ ኣእምሮ ከንብባ ጀመርኩ፣ብርግጽ ኣብቲ እዋን ዝነበረኒ እምነት፣ ገለ ድሕነት ዝበሃል እንተሎውን ንዓይ ግናኣይምልከተንን እዩ ዝብልዩ። እታ ትራክት ተሰልቹ ኮይና ኣብ ዝረኸብክዋ እዋንክድርብያ ድሉው እየ ነይረ።
ኣብታ ካባይ 70 ወይ 80 ማይልስ ርሒቃ ዘላ ኣደይ ኣብ ልባ እንታይዩ ዝኸውን ዘሎዳርጋ ዝፈልጦ ነገር ኣይነበረንን። ሽዓ ምሸት ካብ ድራር ክትንስእ ከላ ወዳ ንኽልወጥኣዝዩ ብርቱዕ ናፍቆት እዩ ነይሩዋ፣ ካብ ገዛ ርሒቃ ዝያዳ ናይ ዕረፍቲ ግዜ ሃልይዋብዛዕባይ ንእግዚኣብሄር ክትልምን ኣዝዩ ፍሉይ ዕድል ከም ዝረኸበት ኮይኑ ይስምዓ ነበረ። ኣብ ክፍላ ኣትያ ማዕጾኣ ዓጽያ፣ናይ ጸሎታ መልሲ ክሳብ ትረክብ ነታ ስፍራ ንኸይትሓድጋ ወሰነት። እዛ ክብርቲ ኣደ ሰዓት ኣብ ርእሲ ሰዓት ጠርዐት(ጸለየት)፣ መወዳእትኡስ ብሰንኪ ምንዋሕ ግዜ ክትጽሊ ኣብ ዘይትኽእለሉ ደረጃ በጽሐት፣ ግናኸ ኣብቲ እዋን ንእግዚኣብሄርከተመስገን ተቀሰበት። መንፈስ ድሮ ምልዋጥ ናይቲ እንኮ ውሉዳ ከም ዝኾነ ኣስተምሂርዋ እዩ።
እንበኣር ኣነ ኣብ መንጎ እዚ ኩነታት እየ ብኸምቲ ኣብ ላዕሊ ዝገለጽክልኩም ተደሪኸ ነታ ትራክት ዘልዓልክዋ፣ እናንበብኩከለኹ ከኣ "እቲ እተፈጸመ ዕዮ ክርስቶስ" ኣብ እትብል ኣርእስቲ ምስ በጻሕኩ ውሽተይ ተተንከፈ።
ንምንታይ እዩ እዚ ጸሓፋይ ከምዚ ዓይነት መግለጺ ክጥቀም ወሲኑ፣ ሓተትኩ፣ ንምንታይ ኸሓሲ ወይ ኣህዳኢ ዕዮ ክርስቶስዘይበለ።
ኣብ ኣእምሮይ ብቅጽበት "ተፈጺሙዩ" ዝብላ ቃላት መጻኒ።
"እንታይ እዩ እቲ ዝተፈጸመ?"
ኣነ ውን ሓንሳብሲ ከምዚ ኢለ ምላሽ ሂበ እየ "ምሉእን ፍጹምን ዕርቅን ርውየትን ካብ ሓጥያት፣ ናይ ሓጥያትና ዕዳ ተከፊሉእዩ፣ ናትና ጥራይ ውን ኣይኮነን፣ ግናኸ ሓጥያት ኩላ ዓለም ውን"።
ካልእ ሓሳባት ውን መጸኒ፣ "እንተደኣ ኩሉ እቲ ስራሕ ተፈጺሙ፣ ኩሉ እቲ ዕዳ ውን ተኸፊሉ፣ ኣነ ክገብሮ ዝግበኣኒ ደኣእንታይዩ ተሪፉ?"
በዛ ሕጉስቲ መፈለምታ ለውጢ ናይ ህይወተይ፣ ልኽዕ ከምቲ ብርሃን ናይ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ሂወተይ ዘብርህ ኮይኑ እዩተሰሚዑኒ፣ ኣብዚኣ ክትገብሮ ዝድለየካ ምንም ነገር የሎን እንታይ ደኣ ብብርክኻ ተደቢርካ ነቲ መድሓንን ዝህበካ ድሕነትንምቅባልዩ፣ ውድሴ ንዘልእለም ኣለም ንእኡ ይኹን።
ኣደይ ኣብ ክፍላ ኮይና ተንበርኪኻ ንእግዚኣብሄር እናመስገነት ከላ፣ ኣነ ኸኣ ኣብታ ኣብ ግዜ ዕረፍተይ ንበይነይ ኮይነ ነታንእሽቶ መጽሓፍ ዘንበብኩላ መኽዘን ንእግዚኣብሄር የመስግን ነበርኩ።
ቅድሚ ንሓፍተይ ናይዚ ምስጢር እዚ ተኻፋሊት ምግባረይ ድሮ ብዙሕ መዓልታት ሓሊፉ ኣሎ። እዚ ግና ንማንም ሰብከይትዛረብ ቃል ኣእትየ እየ ነጊረያ። ማማ ድሒራ ድሕሪ ክልተ ቅነ ምስ ተመልሰት፣ ዘሐጉስ ዜና ኣሎኒ ኢለ ንክነግራ ቀዲመኣብ ማዕጾ ዝተቀበልክዋ ኣነ እየ ነይረ፣ ናይታ ክብርቲ ወላዲተይ ኣእዳው ኣብ ሞንኩበይ ተጠምጢመን ከለዋ ከምዚ በለትኒ፣"ይፈልጥ እዚ ወደይ"፣
"ስለምንታይ ግን" ሓተትኩ ብኣድናቆት "ኣመሊያ ዝኣተወቶ ቃል ሰይራ ማለት ድዩ"? ንማንም ሰብ ኣይነግርንየ ኢላትኒ ነይራ።
ማማ ግና እዚ ወረ እዚ ካብ ማንም ሰብ ከምዘይሰምዓቶ ኣረጋገጸትለይ፣ ነቲ ኣብ ላዕሊ ዝዘርዘርክልኩም ፍጻሜ ድማኣዕለለትኒ። ብሓይሊ ጸሎት ሰብ ኣማኒ ክኸውን ዘይክእል እንተኾይኑ፣ ብርግጽ ጋሻ ነገር ሙኾነ ነይሩ፣ ንስኻ ውን ምሳይትሰማማዕ ትኸውን።
እቲ ዛንታ በዚ ጥራይ ኣይተዛዘመን ልክዕ ከም ናተይ ትመስል ጥራዝ ናይ ጁባ፣ ናተይ ትመስል እናበልኩ ኣልዒለ ከፊተያ፣ናይ ሓፍተይ ናይ ዲያሪ ጥራዝ እያ ነይራ። ኣብኣ ነዒንተይ ዝሰሓባኒ ጽሑፋት እንተነይረን፣ ሓፍተይ ሓዋ ክሳብ ዝልወጥመዓልታዊ ህይወታ ንጸሎት ናብ እግዚኣብሄር ከም እትውፊ እየን ዝዛረባ ነይረን። ድሕሪ ሓደ ወርሒ ናይዚ እዩ እንበኣርእግዚኣብሄር ካብ ጸልማት ናብ ብርሃን ከሰጋግረኒ ዝፈተወ።
ኣብ ከምዚ ዝገለጽኩዎ ዓንኬል ዓብየ፣ ብኸምዚ ከኣ ድሒነ። ካብ መፈለምታ ናይ ክርስትና ህይወተይ ብመሪሕነት፣ ተስፋታትእግዚኣብሄር ሓቂ ሙዃኑ እናተረደኣኒ ኸይዱ። ጸሎት ከኣ ዓቅሊ ዘድልዮ ክውን ናይ ጉዳያት ምልውዋጥ ምስ እግዚኣብሄርሙዃኑ ተገንዘብኩ (ንገዛእ ርእስናን ነቶም በረኸቶም ንደሊ ሰባትን)።
ለውጢ ሃድሰን ተይለር
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ብመሰረት እዚ ብሃገራት ሕብረት ኣውሮጳ ሎሚ ሶኑይ ዝጸደቐ ሓድሽ መምርሒ ንስርሒት ህይወት አድሕን ዝንቀሳቀሳ መራክብ፡ ዘይሕጋዊያን አስገርቲ ብቴሌፎን ምስ ዝህብዎ ሓበሬታን ናይ መብራህቲ ምልክት ጥራይ ናይ ህይወት አድሕን ስርሒት ከየካይዳ ይኽልክል።ብተወሳኺ እዘን መራኽብ ዳሕሳስ ኣብ ዓለምለኸ ማያት ጥራይ ከኻይዳ፡ ኣብ ገማግም ባሕሪ ጥልያን ንዝተጸግዑ ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ጥራይ ክሕግዙ ይእዝዝ።
እዚ መምርሒ ብተወሳኺ ነዚ መምርሒ ዝጠሓሳ መራኽብ ኣብ ወደባት ጥልያን ክዓርፋ ከምዘይፍቐደለን ይገልጽ።
ገለ ወገናት ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት ምስ ዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ይተሓባበራ እየን ክብሉ ክኸሱ ምጽንሖም ዝፍለጥ ኮይኑ እተን ትካላት ግን ነዚ ክሲ ብምቅዋም ብፓርላማ እቲ ሃገር ንዝተኻየደ ክልተ ምርመራ ይጠቕሳ።
ካብ ትካል ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣምንስቲ ኢንተርናሽናል ጁዲዝ ሳንደርላንድ “ኣብ ባሕሪ ዘጋጥም አሰቃቂ ሓደጋ፡ ኣብ ሊብያ ዘሕልፍዎ ዓመጽን ኣብ ግምት ብምእታው ሃገራት ኣውሮጳ ምስ ጥልያን ብምትሕብባር ነቲ ናይ ዳሕሳስን ህይወት አድሕን ስርሒታት ክሳብ ወሰን ሊብያ ከስፍሑ እምበር ናብ ገማግም ጥልያን ጥራይ ክውስኑ ኣይግባእ”ይብላ።
እዚ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዝጸደቐ መምርሒ ሓገዝ ወሃብቲ መራኽብ ናብ ማያት ሊብያ ዝአትው ህይወት ሰብ ከጥፍእ ዝኽእል ክእለ ዘይኸአል ሓደጋ ምስ ዝሕልው ጥራይ’ዩ ይብል።
እዚ መምርሒ ንቀዳማይ ሚንስትር ፓውሎ ጀነቲሎኒ ከጋጥሞም ዝጸንሓ ጸረ ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ኣርእያታት ደው ንምባልን ዋሕዚ ስደተኛታትን ንምግታእ ዝወሰድዎ ዳሕረዋይ ስጉምቲ’ዩ።
ብተወሳኺ ኣብ ጉዳይ ምጥያስ ኣብ ጥልያን ዘለው ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ጉዳይ ዜግነት ኣብ ጥልያን ዝተወልዱን ነበርቲ ጥልያን ሓያል ክትዓት ኣብታ ሃገር ይኻየድ ምሕላው ይግለጽ ኣሎ።
ንጉዳይ ዜግነት ዝምልከት ዝቐረበ ረቒቅ ንካልእ ጊዜ ምትሕልላፉ ዝገለጸ መንግስቲ ጥልያን ኣቐዲሙ ኣብ ጥልያን ዝተወልዱ ቆልዑ ዜግነት ሽዑ ንሽዑ እንተዘይኮነ ድማ ድሕሪ ሓሙሽተ ዓመታት ኣብ ቤት ትምህርትታት እታ ሃገር ምምሃሮም ይወሃቡ ዝብል ምንባሩ ይፍለጥ።


text:
ኢትዮዽያ፡ ን ቕትለት ኣብ ትግራይ ዝተቐተሉ ሰራሕተኛታት ዶብ ኣልቦ ማሕበር ሓኻይም ዝዀኑ ማሪያ: ቴድሮስ ከምኡ ውን ዮሃንስ ክሳብ ሕዚ ሓላፍነት ዝወሰደ የለን
ሽዱሽተ ወርሒ ድሕሪ ቕትለት ሰለስተ መሳርሕትና ማሪያ: ቴድሮስን ዮሃንስን፡ ሙሉእ ምኽንያት መቕተሊኦምን ተሓታታይነትን ክሳብ ሕዚ ንፁር ኣይኰነን።
ብ 24 ሰነ 2021 ኣቈፃፅራ ኣውሮዻ ኣብ ትግራይ ይጕዓዙ ምስ ዝነበሩ ኣተሓባባሪት ህጹጽ ኵነታት ዝዀነት ጓል 35 ዓመት ዝዕድመኣ ማሪያ ሄርናንደዝ፣ ወዲ 32 ዓመት ሓጋዚ ኣተሓባባሪ ህጹጽ ኵነታት ዝዀነ ዮሃንስ ሓለፎም ረዳን ወዲ 31 ዓመት ዝነበረ ገናሒ መኪና ቴድሮስ ገብረማሪያምን ዝነበረና ርክብ ተቛሪፁ። ብ 25 ሰነ 2021 ኣቈፃፅራ ኣውሮፓ ድማ እታ ይጕዓዙላ ዝነበሩ መኪና ጥርሓ እንትትርከብ ሒደት ሜትራት ርሒቑ ድማ ሬሳታቶም ተረኺቡ።
ዶብ ኣልቦ ማሕበር ሓኻይም ንዅነታት ቅትለቶም ብ ዝምልከትን ክሳዕ ሕዚ ዝንፈልጦን እቲ ዘጋጠመ ኵነታት ብዝበለፀ ንምርዳእ እንታይ ከም ዝገበረን ፕረዚደንት ዶብ ኣልቦ ማሕበር ሓዃይም – ስፐይን (ኤም.ኤስ.ኤፍ.) ዝዀነት ፓውላ ጊል ትገልፅ።
ዶብ ኣልቦ ማሕበር ሓኻይም (ኤም.ኤስ.ኤፍ.) ብዛዕባ እቲ ማሪያ: ቴድሮስ ከምኡ ውን ዮሃንስ ዝተቐተሉሉ ኵነታት ክሳዕ ሕዚ ዝፈለጦ እንታይ እዩ?
ኣብ እዘን ዝሓለፋ 6 ኣዋርሕ ብቐፃሊ ምስ እቶም ኣብቲ ውግእ ተኻፈልቲ ዝዀኑ ኣካላት ብምትሕብባር እንታይ ከም ዘጋጠሞም ንኽንርዳእ ዝክኣለና ኵሉ ክንገብር ፀኒሕና እይና። ዝተቐተሉሉ ኵነታት ንኽፃረን ውፅኢቱ ውን ክንገረናን ብ ተደጋጋሚ ጊዜ ምስ ዝተፈላለያ ሚኒስትራት ፌደራላዊት ዴሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኢትዮጵያ (ፌዴሪኢ) ተራኺብና እይና። ናብ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ውን ተመሳሳሊ ሕቶ ኣቕሪብና እይና።
ብ ተወሳኺ እውን ወሳኒ ኣጋጣሚታት ሽግር ፀጥታ ኣብ ዝፍጠረሉ እዋን ብ መሰረት ዝንኽተሎ ውሽጣዊ መዐቀኒታትና፡ እታ ናይ ኤም.ኤስ.ኤፍ. መኪና ዝተጕዓዘትሉ መንገዲ፣ እቲ ፍፃመ ዝበፅሐሉ ቦታን ግዜን ከምኡ እውን ገለ ካብቲ እቲ ቕትለት ዝተፈፀመሎም መሳርሒታት ብ ዝርዝር ብ ምስሊ ንኽንሃንጽ ዘኽእለና ሓበሬታ ኣኪብናን መርሚርናን እይና።
ኣብቲ ናይ ውሽጣዊ ግምጋመና ኣፈናዊ ውፅኢት መሰረት ብምግባር ክሳዕ ሕዚ ዝንፈልጦ ነገር እንተሃልዩ ብ 24 ሰነ ኣቈፃፅራ ኣውሮፓ ማሪያ፣ ቴድሮስን ዮሃንስን ኣብቲ ኣብ መንጎ ሓይልታት ፌደራላዊት ዴሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኢትዮጵያን ደገፍቱን፣ ህወሓትን ብዝነበረ ፅዕፁዕ ውግእ ጕድኣት ዝበፅሖ ከባቢታት ዝቘሰሉ ሰባት ንምድላይን ንምእካብን ካብ ዓብዪ ዓዲ ንደቡብ ገፅ ይጕዓዙ ከም ዝነበሩ እዩ። ኣብ ዓብዪ ዓዲ ዝነበረት ጕጅለ ዶብ ኣልቦ ማሕበር ሓኻይም ሸውዓተ ሕጉም ኣብ ዝትባሃል ጥቓ እቲ ቅትለት ዝተፈፀመሉ ዝትርከብ ቍሸት ብዝሒ ዘለዎም ዝቘሰሉ ሰባት ከም ዘለዉ ዝገልፅ ቅድመ ሓበሬታ በፂሕዎም።
ጕዕዞ ጀሚሮም ልዕሊ ሓደ ሰዓት ጥራሕ ምስ ሓለፈ እታ መኪና ደው ከም ዝበለትን ፀኒሑ ክዓ ካብታ መኪና ካብ 100 ክሳዕ 400 ሜትሮ ርሒቕ ኢሉ ሬሳታቶም ከም ዝተረኸበን ካብቲ ቈስሎም ውን ነፍሲ ወከፎም ካብ ቀረባ ብዝተተኰሰ ጥዪት ጕድኣት ከም ዝበፅሖምን የመላኽት።
እዚ ሓበሬታ እዚ እቲ መጥቃዕቲ ብተባራሪ ጥዪት ዝተፈፀመ ጕድኣት ከም ዘይኰነ ዘረጋግፅ ኰይኑ: እኳ ደኣስ እቲ ጥቕዓት ኣብ ዝተፈፀመሉ ስዓት ነፍሲ ወከፎም ሲቪላውያንን ገበርቲ ሰናይ ምዃኖምን ብ ግልፂ እንዳተለለዩ ኰነ ኢልካ ዝተፈፀመ ቕትለት ሰለስተ ሰራሕተኛታት ገባሪ ሰናይ ድርጅት እዩ። ብ ተወሳኺ እታ መኪና ውን ኣፀቢቑ ዝፍለጥ መለለዪ ምልክት ዶብ ኣልቦ ማሕበር ሓኻይም ዝዀነ ኣርማን ክልተ ባንዴራን እናሃለዋ እያ ብ ተደጋጋሚ ተተኲስዋን ብ ኸቢድ ተቓፂላን።
ዶብ ኣልቦ ማሕበር ሓካይም እቲ ዘጋጠመ ብዝበለፀ ንምርዳእን ከምዚ ዓይነት ፍፃመ ተመሊሱ ንኸይድገምን ተኻፈልቲ እቲ ውግእ ንዝኾኑ ኣካላት እንታይ ኢዩ ዝሓተቶም ዘሎ?
እቲ ዝንገብሮ ምይይጥ ክሳዕ ሕዚ ይቕፅል እኳ እንተሃለወ፡ ብ መስረት ኣብቲ ብኣቈፃፅራ ኣውሮፓ ኣብ ኣዋርሕ ነሓሰ፥ ሕዳርን ታሕሳስን 2021 ምስ ተወከልቲ ፌደራላዊት ዴሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኢትዮጵያ ዝገበርናዮ ኣኸባታት ግን ነቲ ጥቕዓት ብ ዝምልከት ምርመራ እናተኻየደ ምዃኑ ኣረጋጊፆምልና። ብ ተወሳኺ ዉን ዶብ ኣልቦ ማሕበር ሓኻይም ህወሓት ምርመራ ከካይድን ውፂኢቱ ዉን ከካፍሉናን ሓቲትናዮም ኣለና። ክሻዕ ሕዚ ውን ናይዚ ምርመራታት ውፅኢት ኣይተቐበልናን።
ኣብቲ ናይ ውሽጣዊ ግምጋመና መሰረት ብምግባር ዝረኸብናዮ ኣፈናዊ ውፅኢት ብ ሚንስተር ደረጃ ምስ ዘለዉ ሰበ ስልጣን ፌደራላዊት ዴሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኢትዮጵያ ዘካፈልናዮም እንትንዀን: ብ ወገንና ውን እቲ ጥቕዓት ኣብ ዝተፈፀመሉ ሰዓትን ትኽክለኛ ቦታን ብ ዝምልከት ህላወን ተሳትፎን ሰራዊቶም ንኸብራህርሁልና ሓቲትናዮም እይና። እዚ መብርሂታት እዚ ንስድራ ቤት እቶም ዝተቐትሉን ንሰራሕተኛታትናን ኣብ እቶም ዝፈትውዎም ቤተሰቦም ዝተፈጥረ ነገር መልሲ ናይ ምሃብ ካብ ዘለና ግዴታ ምዃኑ ዝገለፅናሎም እንትንዀን ንህወሓት ውን ተመሳሳሊ ሕቶ ኣቕሪብና እይና።
ኣብ መንጎ ዶብ ኣልቦ ማሕበር ሓኽይምን ሰራዊት ኢትዮጵያን ደገፍቶምን ኣብ ፌደራላዊን ክልላውን ደረጃ ቀጥታዊ ናይ ርኽክብ መስመር ንኽህሉ ከም ዝሓተትናን፡ እዚ ድማ ሕክምናዊ ሰብኣዊ ድጋፍ ናይ ዝንህበሎም ጣብያታትን ምንቅስቓሳትን ዝርዝር ሓበሬታ ንኸነካፍልን እቲ ሰራዊት ዶብ ኣልቦ ማሕበር ሓካይም ዝገብሮም ሂወት ናይ ምድሓን ስራሕትታት መረዳእታ ክህልዎን ከኽብርን ንምርግጋፅ እዩ።
ምስ ሰበ ስልጣን ፌደራላዊት ዴሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኢትዮጵያ ክሻዕ ሕዚ ዝነበረና ሃናፂ ምይይጥ እናሞጐስና ኣብ ልዕሊ እቲ ኣንፃር ትካላት ገበርቲ ሰናይ ዘተኰረን ኣብ ድሕንነትን ፀጥታን እተን ትካላት ቀጥተኛ ፅልዋ ከሕድሩ ዝኽእሉ ዝተዉሃቡ ወግዓዊ መግለፂታት ዘለና ስክፍታና እውን ኣመሓላሊፍና እይና። ኣብ ኢትዮጵያ ጕጅለታትና ብተደጋጋሚ ግዘ ንምንኽልባት፡ ንሓያል ምፍርራሕን ማእሰርትን ተቓሊዖም እዮም። ነቲ ኣብ ምልእቲ እታ ሃገር ንህዝቢ ኢትዮጵያ ኣጋጢምዎ ዘሎ ዓቢ ሕክምናዊ ድሌት ንምምላእ፡ ገበርቲ ሰናይ ትካላት ዝሰርሑዎም ስራሕትታት ናይቲ ማሕበረሰብ ተቐባልነት ኣብ ምህናጽ ዘለዎ ዕዙዝ ግደ ብጋህዲ ክድግፍን ኣብ ምልእቲ እታ ሃገር ህይወት ናይ ምድሓን ሕክምናዊ ስራሕትታትና ንምቕፃልን ንኸፍቅደልናን ደጊምና ፃውዒትናንመንግስቲ ፌደራላዊት ዴሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኢትዮጵያ ኣቕሪብና እይና።
ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ንጥፈታት ዶብ ኣልቦ ማሕበር ሓካይም እንታይ ይመስል?
ብ ኣቆፃፅራ ኣውሮዻፓ፡ ሰነ 2021 ዝተፈፀመ ቕትለት መሳርሕትና ስዒቡ፡ ዶብ ኣልቦ ማሕበር ሓኻይም ኣብ ክልል ትግራይ ከተማታት ዓብዪ ዓዲ፡ ዓዲ ግራትን ኣኽሱምን ዝገብሮም ዝነበረ ዝተወሰኑ ንጥፈታት ደው ናይ ምባል መሪር ውሳነ ንኽውስን ተገዲዱ እዩ። ኣብ ወርሒ ሓምለ ድማ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ዶብ ኣልቦ ማሕበር ሓኻይም ኣብ ክልላት ኣምሓራ: ጋምቤላ: ሰሜናዊ ምዕራብ ትግራይ (ሽረን ሸራሮን) ከምኡ እውን ኣብ ክልል ሶማሌ ዝገብሮም ዝነበረ ንጥፈታት ንኽእገድ ወሲኑ። ወላ እኳ እቲ እገዳ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ እንተተላዕለ ብሰንኪ ስግኣት ድሕንነትን ምምሕዳራዊ ዕንቅፋታትን ሕክምናዊ ንጥፈታትና እንደገና ክንጅምር ኣይክኣልናን።
ኣብ ወርሒ ሕዳር ኣብ ኢትዮጵያ እዋን ህፁፅ ኵነታት ምስ ተኣወጀ ፀጥታናን ድሕንነትናን ብዘውሕስ መንገዲ ክንሰርሕ ከም ዘይንኽእል ዘእምን ኵነታት ስለ ዝተፈጠረ ዶብ ኣልቦ ማሕበር ሓኻይም ኣብ ካልኦት ከባቢታት እታ ሃገር የካይዶም ዝነበረ ሕክምናዊ ንጥፈታት ደው ንኸብል ተገዲዱ። ኣብዚ ሕዚ እዋን ዶብ ኣልቦ ማሕበር ሓኻይም ኣብ ክልል ዓፋርን ክልል ብሄር ብሄረሰባትን ህዝብታትን ደቡብ ንዝርከቡ ተገልገልቲ (ሕሙማት) ሕክምናዊ ኽንክን ምግባር ዝቐፀለ እንትዀን ንክልላት ኣምሓራ: ጋምቤላን ሶማሌን እውን ከከም ኣድላይነቱ ሕክምናዊ ኣቕርቦት ብምልጋስ ኣብ ምድጋፍ ይርከብ።
ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ብዙሓት ክልላት እታ ሃገር ዝነብሩ ሰባት ብዙሕ ድጋፍ ሰብኣዊ ሓገዛት ዘድልዮም እኳ እንተዀኑ ዶብ ኣልቦ ማሕበር ሓኻይም ነዚ ድሌታት እዚ ንምምላእ ክሻዕ ሕዚ ንጥፈታትና ከም ብ ሓዱሽ ክንጅምርን ከነስፋሕፍሕን ኣይክኣልናን። ስለ ዝዀነ ድማ ናይ ቶም ዘካየድናዮም ምይይጣት ውፅኢት እንዳተፀበናን ኣብ ኵለን ክልላት እታ ሃገር ብ ሰንኪ ጐንዪ ወይ ድማ ካልእ ቅልውላው ዝተጠቕዑ ሰባት ብዘይ ኣድልዎ ሕክምናዊ ሓገዝ ንምሃብ ኣብ ሓባራዊ መሰረታዊ ስምምዕ ንምብፃሕ ምስ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ፌደራላዊት ዴሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኢትዮጵያን ኣብቲ ገንፂ ተኻፈልቲ ምስ ዝዀኑ ኵሎም ኣካላትን ንምስታፍ ቅሩባት እይና።
እዚ መልእኽቲ ብ እንግሊዘኛ ኣብ እዚ ይርከብ ETHIOPIA – Still no responsibility established for the killing of MSF colleagues María, Tedros and Yohannes in Tigray


text:
ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪካ ኣብ ውሽጠን ብዘሎ ኩነታትን ናይ ደገ ምንቅስቓሳትን እቲ ዞባ ዝተፈላለዩ ፀገማት ተፈሊዩዎ ከምዘይፈልጥ ይዛረቡ ነቲ ዞባ ዝከታተሉ ዶ/ር በርሀ ሃብተጊዮርጊስን ኣቶ ሓገስ ገብረን።
ኣብዚ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ዝነባርነቶም እዞም ምሁራን ብዛዕባ እቲ ከባቢ፣ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያን ኤርትራን ብዛዕባ ዘለው ኩነታት፣ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራትን ክልቲኡ ህዝብን ክህሊ ዘለዎ ርክብ፣ክልተ ጫፋት ብዛዕባ ዝረገፁ ፖለቲካዊ መርገፂታት/Political Polarization/፣ሃናፂ ፖለቲካዊ ፅምዶ ኣብ ምስፋን ሙህራን ክህልዎም ዝኽእል ታራን ካልኦትን ጉዳያት ሓሳቦም ኣካፊሎምና ኣለው።
ዶ/ር በርሀ ኣብዚ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ንልዕሊ 30 ዕመታት መምህር ዩኒቨርስቲ ኮይኖም ዝሰርሑ ሕዚ ኣብ ጡረታ ዝርከቡን ቅድም ክብል ኣብ ግዜ ደርጊ ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ሰራሕተኛ መንግስቲ ኮይኖም ዘገልገሉን እዮም።ኣቶ ሓጎስ ገብረ ኣብዚ ኣብ ኣሜሪካ ንነዊሕ ዓመታት ዝተቐመጡ ናይ ብዚነስ ምዕባለታት ዘማኽሩን ዝፅሓፉን ቅድም ክብል ኣብ ኢትዮጵያ ሰራሕተኛ መንግስቲ ዝነበሩን ብዓል ሙያ ስነ ቁጠባ እዮም።


text:
ኣብ ጊዜ ጕብዝና ምልዓል (ኣብ ምፍራጭ)፤ ኣብ ኣካላት ወዲ ተባዕታይ እንታይ የጋጥም ?Bildspel: Vad händer i killkroppen i puberteten? - tigrinska
ኣብዚ ታሕቲ፡ ኣብ ጊዜ ጕብዝና ምልዓል፡ ኣብ ኣካላት ወዲ-ተባዕታይ እንታይ ከም ዘጋጥም ዘርኢ፤ ሓደ ስእላዊ መረዳእታ እንሆ። ኣስተውዕል! ተነቀፍቲ ስእልታት ኣሎዎ።
እቲ ናይ ”ምፍራጭ” ጊዜ፡ እቲ ኣካላትካ ካብ ናይ ቁልዕነት ናብ ጕብዝና ዝሰጋገረሉ እዋን’ዩ። ንብዙሓት ሰባት፡ እቲ ናይ ”ምፍራጭ” ኣጀመማራ ጊዜ፤ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ይፈላለይ እዩ። ንስኻ ባዕልኻ እትቆጻጸሮ ነገር ኣይኰነን።
ነቲ ናይ ”ምፍራጭ” መስርሕ ዘበጋግሶ፤ እቲ ናይ ኣካላትካ ሆርሞን እዩ። እዞም ሆርሞን እዚኣቶም፡ ኣብ ኣካላትካ ዚፍጠሩ ቀመማት ህይወት እዮም። ንሳቶም ድማ፡ ብዝተፈላለየ መገዲ፡ ነቲ ኣካላትካ ብኸመይ ክሰርሕ ከም ዘሎዎ ዘመሓድርዎ፤ ንሳቶም እዮም። ንኣብነት ንድቃስና፡ ንጸቕጢ-ደምና፡ ንኣደባትና ዝገዝእዎ ንሳቶም እዮም።
ኣብ ናይ ”ምፍራጭ” ደረጃ ምብጻሕካ፤ ብዝተፈላለየ መገዲ ክትምኮሮ ትኽእል ኢኻ። ገለ ሰባት ተሃንጥዮም ክጽበይዎ ስለ ዝጸንሑ፤ ኣብኡ ምብጽሖም የሐጕሶምን የወናውኖምን እዩ። ገለ ካልኦት ድማ፡ ዚርብሾምን ከም ከቢድ ነገርን ዝቖጽርዎን ኣሎዉ።


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ ረዲአት ናብ ትግራይ ንክበጽሕ፡ ግጭት ጠጠው ከምዘበለ ኣፍሊጡ2022-03-25 19:13:28 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP News Read 460 times
- font size decrease font size increase font size
መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ ረዲአት ናብ ትግራይ ዝበጽሓሉ ኩነታት ንምፍጣር ግጭት ጠጠው ከምዘበለ ናይቲ መንግስታዊ ኣገልግሎት ኮሚኒኬሽን ብ24 መጋቢት 2022 ኣፍሊጡ። እቲ መግለጺ ኣተሓሒዙ ናብ ትግራይ ዝቐርብ ሰብኣዊ ረዲአት ምእንቲ ክቀላጠፍ መንግስቲ ዝተፈላለዩ ስጉምትታት ይወስድ ከም ዘሎ እውን ሓቢሩ።
በቲ መግለጺ መሰረት፡ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ናብ ትግራይ ዝገብሮ ናይ ነፈርቲ በረራታት ክውስኽ፡ ረዲአት ንዘቕርቡ ለገስቲ ኣካላት ዝኸውን ናይ ነዳድን ገንዘብን ቀረብ ብስሩዕ ዝቕጽለሉ መንገዲ ከም ዝፍጠር ጠቒሱ። ምስዚ ብዝተተሓሓዘ ኮሚተ ዓለምለኸ ማሕበር ቀይሕ መስልቀል፡ ትካል ጥዕና ዓለምን ናይ ሕብረት ኤውሮጳ ናይ ረዲአት ትካላትን ናብ ትግራይ ሓገዝ ምቕራብ ንክኽእሉ ናይ ነፈርቲ በረራታት ተሰሪዑ ከም ዘሎ ኣብቲ መግለጺ ተጠቒሱ። ካብዚ ሓሊፉ መንግስቲ ብመሬት ብመስመር ኣብዓላ-መቐለ ረዲአት ዝቐርበሉ ኩነታት ንምጥጣሕ ይሰርሕ ከምዘሎ ኣብዚ መግለጺኡ ኣስፊሩ።
እቲ መግለጺ ኣብዚ እዋንዚ ብኣሸሓት ዝቑጸሩ ተጋሩ ሰብኣዊ ረዲአት ንምርካብ ናብ ጐረባብቲ ክልላት ይፈልሱ ከም ዘለዉ ከኣ ጠቒሱ። በዚ መሰረት ጐራባብቲ ትግራይ ዝኾኑ ወገናት ንህዝቢ ትግራይ ዝገብርሉ ዘለዉ ኣቀባብላ፡ ናይቲ ህዝብታት ሕውነትን ሓድነትን መንፈስ ዘርኢ ምዃኑ ኣብቲ መግለጺ ተጠቒሱ። ኣተሓሒዙ ከኣ ህዝቢ ትራይ ካብ መንበሪኡ ከይተመዛበለ ሓገዝ ክበጽሖ እንከሎ ካብ ምክልባት ከም ዘድሕን ተጠቒሱ።
ስለዚ መንግስቲ ኢትዮጵያ ናይዚ ኣብ ጸገም ዘሎ ህዝቢ ሽግር ምፍታሕ ካብ ዝኾነ ነገር ንላዕሊ ቀዳምነት ከም ዝህቦ ብምርዳእ፡ ናብ ትግራይ ዝቐርብ ህጹጽ ሰብኣዊ ረዲአት ብቕልጡፍን በቐጻልን ንምስላጥ ኩሉ ዝከኣሎ ዘበለ ጻዕሪ ክገብር ድልዊ ምዃኑ በመንግስታዊ መግለጺ ተሓቢሩ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ እዚ ምእንቲ ሰብኣውነት ግጭት ናይ ምቛም ውሳነ፡ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዘሎ ሰብኣዊ ቅልውላው ከም ዘመሓይሾ፡ ካብኡ ሓሊፉ ኣብ ቀጻሊ ብዘይተወሳኺ ደም ምፍሳስ ቀዋሚ መፍትሒ ከምጽእ ተስፋ ከም ዘለዎ ገሊጹ።
ዝተፈላለዩ ወገናት ንስጉምቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ይድግፍዎ ኣለዉ። እንተኾነ ካብ ናይ ክሳብ ሕጂ ተመኩሮ ብምንቃል ኣብ ምትግባርን ዘይምትግባርን ናይዚ ውሳነ ስግኣት ኣለዎም። ብወገን ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራን፡ ጉጅለ ህግደፍን ዓፋርን ዝንጸባረቑ ዘለዉ መርገጻት ከኣ ዝያዳ ሻቕሎት ዘሕድሩ እዮም።


text:
ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ መኢኣድን ውድብ ሓድነት ንዴሞክራስን ንፍትሕን ኣብ ውሽጢ ዝቕፅሉ ክልተ ሰሙናት ተኸፋፊሎም ዝበሎም ኣባላት ኣመራርሓ ብሓንሳብ ኮይኖም ኣብ ልዕሊ ሽግሮም ብሓፈሻዊ ጉባኤ ኣውሲኖም ነቲ ቦርድ ሪፖርት ክገብሩ ትእዛዝ ሂቡ።ንሰማያዎ ፓርቲ ድማ ናይ መወዳእታ መጠንቀቕታ ሂቡ’ሎ።እቶም ፓርትታት ነቲ መጠንቀቕታ ነፂጎምዎ ኣለው።
ኣቦ መንበር ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ፕሮፌሰር መርጋ በቃና ቦርድ ምርጫ ሎማዕንቲ 5 ጥሪ ኣብዘከየዶ ህፁፅ ኣኼባ ኣብ ውሽጢ እተን ፓርትታት ሽግር ናይተን ፓርትታት ኣመራርሓ ዝፈጠርዎ እዩ ኢሎም። ብምስዓብ’’ ናይተን ፓርትታት ህልውና እውን ክቕፅል ስለዘለዎ ብድሕሪ እተን ፓርትታት ዘሎ ህዝቢ ብምርኣይ ሎሚ እውን ብትዕግስቲ ንናይ መወዳእታ ግዜ ናይ ኽልተ ሰሙን ሂቡ’ሎ’’ኢሎም።ኣብ ውሽጢ እዚ ክልተ ሰሙን እቶም ኣመራርሓታት እቲ ፓርቲ ዝኣተዎ ሽግር ሪኦም ብሓባር ብምኳን ናይ ውሽጢ ፀገሞም ብሓፈሻዊ ጉባኤኦም ብምውሳን ናይቲ ሓፈሻዊ ጉባኤ ውሳነ ነቲ ቦርድ ብምቕራብ ናብ ምንቅስቓስ ምርጫ ክኣትው እቲ ቦርድ ኣዚዙ’ሎ ኢሎም።
ኣብ ዝሓለፈ ሰንበት ክልቲኦም ፓርትታት ኣካይድናዮ ኣብዝበልዎ ሓፈሻዊ ጉባኤ እቲ ቦርድ ዘይተሳተፈሉ ምኽንያት ኣባላት ኣመራርሓ ኣብ መንጉኦም ዝተፈጥረ ኣፈላላያት ተኸኣኢሎም ብሓባር ሓፈሻዊ ጉባኤ ብዘይምፅውዖም ምዃኑ እውን እቶም ኣቦመንበር ገሊፆም።
ንሰማያዊ ፓርቲ ብዝምልከት እውን እቲ ቦርድ እቲ ፓርቲ ጥሒሱዎ ዝበሎ ሕጊ ናይ ስነምግባር ጉድለታት ብምዝርዛር ናይ መወዳእታ መጠንቀቕታ ሂቡ’ሎ።
ንከይድታት ነፃን ፍትሓዊ ምርጫ ዝጎድእን ንመስርሕ ምርጫ ካብቲ ርትዓዊ ኣካይዳ ዘውፅእ፣ኣብቲ መስርሕ ድማ ኣመኔታ ከስእን ዝገብር ተግባር ስለዝኾነ ነቲ ፓርቲ መጠንቀቕታ ተዋሂቡ’ሎ ኢሎም ኣቦ መንበር ቦርድ ምርጫ መርጋ በቃና።ኣብ ዝቕፅል እውን ካብ ከምዚኦም ዝበሉ ተግባራት ዘይዕቀብ እንተኾይኑ ንምጥሓስ ስነ ምግባር ዝምጥን ሕጋዊ ስጉምቲ ክወስድ ከምዝኽእል እቲ ቦርድ የፍልጥ ኢሎም ብምውሳኽ።
ምኽትል ፕሬዝዳንት ፓርቲ ሓድነት ኣቶ ግርማ ሰይፉ ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ መልሲ ፓርቲ ሓድንት ብመሰረት ሕገ ደንቡ ሓፈሻዊ ጉባኤኡ ፀዊዑ እዩ።ካብዚ ወፃኢ ቦርድ ምርጫ ብሓባር ጉባኤ ፀውዑ ክብል ሕጋዊ መሰረት የብሉን ኢሎም።
ዝተኸፋፈለ ኣካል ኣመራርሓ የለን ዝኾረዩ 10፣15 ሰባት እንተሃሊዮም ኣባላት ኣመራርሓ ኣይኮኑን፣እንተኾን ግን ኣብቲ ጉባኤ ንኽሳተፉ ዓዲምናዮም ኢና ኢሎም ኣቶ ግርማ ሰይፉ።ንሓድነት ካብቲ ፀዋታ ወፃኢ ናይ ምግባር ስራሕ እዩ ዝስራሕ ዘሎ ኢሎም።
ነቲ ውሳነ ቦርድ ምርጫ ሓድሽ ነገር ዘይኮነ ትፅቢት ዝግበር መሰረት ዘይብሉ ኽሲ እዩ ዝበሉ ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ ዮናታን ተስፋየ ከምቲ ቅድሚ ሎሚ ንገብሮ ዝነበርና ልዕልነት ሕጊ ብዝሓለወ መልክዑ ኢና ክንቀሳቐስ፤ካብ ኣካይዳና ንድሕሪት ዝመልሰና ወይ ዝቕይረና የለን ኢሎም።
ምርጫ 2007 ዓ/ም እናቐረበ እዩ።እቲ ምስሕሕባ እውን ቀፂሉ’ሎ።


text:
ክልቲኤን ሱዳን ኣብ ኩነታት ምስሓብ ሰራዊት ደቡብ ሱዳን ካብ ሄግሊጅ ተጋራጫዊ ሓበሬታ ይህባ‘ለዋ።ደቡባውያን ካብ‘ታ ከተማ ብፈቃድና ወፂእና‘ለና ክብሉ ከለው፣ሱዳን ግና ብሓይልና ተቆፃፂረያ‘ለኹ ትብል።
ኣብ ሕ/መ ኣምባሳደር ሱዳን ዓሊ ኦስማን፣ሰራዊት ሱዳን ንሄግሊጅ ድሕሪ ውግእ ተቆፃፂርዋ‘ሎ ኢሎም።
”ሰራዊት ሱዳን ነቶም ወረርቲ ካብ ሄግሊጅ ከምዘባረሮም ክገልፀልኩም ከለኹ፣ዝላዓለ ታሕጓስን ክብሪን‘ዩ ዝስማዓኒ” ኢሎም እቶም ኣምባሳደር።
ኣምባሳደር ዓሊ ኦስማን ወሲኾም፣ደቡባውያን ናብ ሕልነኦም እንተተመለሲምን ቅድሙነታት ኣለና እንተዘይሎምን፣ሱዳን ናብ ልዝብ ንክትምለስ ቅርብቲ‘ያ ኢሎም።
ንፕረዚደንታዊ መግለፂ ብንባብ ዘስምዑ ወሃቢ-ቃል ደቡብ ሱዳን ባርንባራ ቤንያሚን ብወገኖም፣ሓይልታት ደቡብ ካብ ሄግሊጅ ሎሚ ከምዝሳሓቡ ኣፍሊጦም።
”ብመሰረት ፃውዒት ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕ/መን መራሕቲ ሃገራትን፣ደቡብ ሱዳን ንልዝብ ዕድል ንምሃብ ኢላ ሰራዊታ ካብ ሄግሊጅ ንክስሕቡ ኣዚዛ‘ላ።ስርዓታዊ ምስሓብ ሰራዊት ኣብ ውሽጢ 3 መዓልታት ክፍፀም’ዩ” ኢሎም እቶም ወሃቢ-ቃል።
ሕብረት ኣፍሪቃ ንዝሓለፉ ትሻዓተ ኣዋርሕ ዘካየዶ ልዝብ፣ቅድሚ ዕስራ መዓልታት ውግእ ስለዝተወለዐ ተኾሊፉ‘ዩ።ማሕበረ-ሰብ ዓለም ግቡእ ሓገዝ ዘበርክት እንተኾይኑ፣ናብ መኣዲ ልዝብ ክንምለስ ኢና ይብሉ ሰበ-ስልጣን ደቡብ ሱዳን።
ሓይልታታ ካብ ሄግሊጅ ዋላ‘ውን እንተወፁ ስዕረት ኣይኮነን ዝበለት ደቡብ ሱዳን፣ዋንነት ሄግሊጅ ብዓለም-ለኸ ቤት-ፍርዲ ፍርዲ ክውሰነልና እፅበ’ለኹ ትብል።
ሱዳን ንከተማ ሄግሊጅ ተቖፃፂራታ
ሰራዊት ደቡብ ኣንሳሒቦም ድዮም ተሳዒሮም? ተጋራጫዊ ሓበሬታ ኣሎ
ክልቲኤን ሱዳን ኣብ ኩነታት ምስሓብ ሰራዊት ደቡብ ሱዳን ካብ ሄግሊጅ ተጋራጫዊ ሓበሬታ ይህባ‘ለዋ።ደቡባውያን ካብ‘ታ ከተማ ብፈቃድና ወፂእና‘ለና ክብሉ ከለው፣ሱዳን ግና ብሓይልና ተቆፃፂረያ‘ለኹ ትብል።


text:
ለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስ፡ወራር ኣንበጣ፡ኵናትን ኣብ ኤርትራ ”ብድሕረይ ሳዕሪ ኣይትብቆላ”
ለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስ፡ወራር ኣንበጣ፡ኵናትን ኣብ ኤርትራ ”ብድሕረይ ሳዕሪ ኣይትብቆላ”
ለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስ ካብ ኣብ ልዕሊ ደቂ ሰባትን ሕብረተ ሰብ ዓለም ዘስዓቦ ጉድኣት ኣዝዩ ብዙሕ’ዩ። ብደረጃ ዝተፈላልዩ መንግስታት ክውሰድ ዝጸንሐ ኣገባብ ምክልኻል ሕማም ከኣ ብመራኸቢ ብዙሓት ክቅላሕ ጸኑሑ ኣሎ። ካብ ወርሒ ለካቲት ክሳብ እዚ እንርከበሉ ዘለና ወርሒ ጥቅምቲ 2020 ኣብ ፈነወ ቲቪ ይኹን ራዲዮ ፍሉይ መደብ ተሓዚእሉ ብቀጻሊ ዝመሓላለፍ ዘሎ ሓበሬታታት ነቲ ለበዳ ንምክልኻሉ ዝዓለም ጥራሕ ዘይኮነስ፡ መንግስታት ሃላፍነተን ወሲደን ጠንቂ ለበዳ ዘስዓቦ ተነጽሎ ማሕበራዊ ሂወት፡ ስራሕ ኣልቦነት፡ ገንዘባዊ ትሕዝቶ፡ ትራንስፖርት ወዘተ ብተከኣል ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሃገር ዝካየድ ዘሎ ዘይተኣደነ ጻዕሪታት ምህላዉ ኩሉ ዝርእዮን ዝዕዘቦን ዘሎ’ዩ። እዚ ጻዕሪ ከኣ ምስ’ቲ ለበዳ ዝተኣሳሰረ፡ ሕብረተ ሰብ ሓንቲ ሃገር ብኸመይ ኣገባብ መዓልታዊ ስርሓቱን ንቡር ሂወቱን ክመርሕን ዝኽእለሉ፡ ኣብ መጽናዕቲ ዝተሞርኮሰ ዝሓሸ ኩሉንተናዊ ስትራተጂ ንምምዳብ ተጸሚዱ ይርከብ። እዚ ዓይነት ተግባራትን ኣካይዳን ኣብ ሓንቲ ሃገር ተወሲኑ ዝተርፍ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ስግር ዶባተን ዝኸይድ ካብ ምምኽኻርን ሓበሬታ ምልውዋጥን ሓሊፉ፡ ንመድሕን ህዝበን ቁጠባዊ ሃለዋት ሃገርን ዝሓሸ ንዝበልኦ ቅዲ ወይ ሞዴል ኣተሓሕዛ ንምትእትታው ይጽዕራ ምህላወን’ዩ።
መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ለበዳ ሕማም ኮሮና ኣብ ዝተጋሃደሉ፡ ልዕሊ ሓልዮት ህዝቡን ቁጠባዊ ሃለዋት ሃገርን ዝያዳ ዘገደሶ ስልጣኑ ስለ ዝነበረ፡ ምስ’ቲ ብ 2019 ኣብ ውሽጢ ህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ ኣብ ስደት ዝነበር ዝተላዕለ ሃገራዊ ሕቶ ቅዋማዊ መንግስትን ፍትሕን፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ንኸይልሑኽን ከየንጸባርን ብዝሓደሮ ሻቅሎትን ስግኣታት ንምክልኻል ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ህዝቢ ተላዒሉ ንኸይቃወም ሕነ ንምፍዳይ፡ ብምስምስ ለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስ ዝኾነ ዜጋ ከይንቀሳቐስ እገዳ በየነሉ። እገዳ ምንቅስቓስ’ኳ ኣይምተጸልአን። እንታይ ደኣ ምስኡ ብምትእስሳር ሕጽረት ቀረብ ዕዳጋ ወሰኸሉ። ህዝብና ብዘይዝኾነ መዓልታዊ መግቢ ኣብ ገዛ ተዓጽዩ ክሓልፎ ክጻወሮ ዘይክእል ልዕሊ ዓቕሙ ዝኾነ ኩነታት፡ ብፍላይ እቶም ካብ ኢዶም ንኣፎም ዝናበሩ፡ ኣብ ሕማቅ ኩነታት ዝወደቑን ዝሽገሩን ስድራ ቤታት ብዝያዳ ዘሰቕዮም ግዳይ ኮሮና ቫይረስ ምዃኖም ዘይኮነስ፡ ልዕሊ ኩሉ ግዳይ ፖለቲካዊ ስልጣን መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ክኾኑ ምርኣዮም’ዩ። እሞ እቶም ኣብ ጎደናታት ሸቒጦም ንድራሮም ዝምእርሩ፡ ስድራ ቤታት ዝናብዩ ንኣሽቱ ነጋዶ ኣብ ገዝኦም ተዓጽዮምስ ብምንታይ ክናበሩ ስለ ዝተደለየ’ዩ ዝብል ሕቶ መልሲ ዘይብሉ ምትራፉ ኣመለኻኽታ ህግድፍ፡ ጠመተ ህግዲፍ እንታይ ምዃኑ ካብ ዘነጽሮ ጨቋኒ መላኺ ስርዓት ምኳኑ’ዩ።
መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ንለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስ ከም መሐለዊ ስልጣኑ ወታሃደራዊ ኮማንዶ ቆጺርዎስ፡ ብሓንቲ ቃል ህዝቢ ንኸይንቀሳቐስ ብምእጋዱ ኣብ ህዝብና ዝወረደ ግፍዒ መግለጺ የብሉን። እቶም ገገለ ዕደለኛታት ስድራ ቤታት ደቆም ካብ ወጻኢ ንዝስደደሎም ሓገዝ እንተኾነ ከይዶም ንኸየምጽኡን ከይጥቀምሉን ብኣልማማ ዝኣገደ’ዩ። ምሕደራ ህግዲፍ ሓገዝ ከዳሉ ነይርዎ ግን ከኣ ዘየተግበሮ ይጽናሕ’ሞ፡ ነቲ ካብ ቤተ ሰቦም ብወጻኢ ንዝተላእኸ ሓገዝ ረኺቦም ንኽየጥቀሙ ዝተገብረ እከይ ተግባራት ኸ እንታይ ኣምጽኦ ዝብል ሕቶ፡ ቀንዲ መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ንለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስ ንምንታይ ዕላማ ይጥቀመሉ ምህላዉ ግሉጽ ይገብሮ።
ከም’ቲ ልዕል ክብል ዝተጠቕሰ፡ ብዙሓት መንግስታት ኣብ እዋን ለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስ፡ ነቶም ጠዋሪ ዘይብሉ ዓበይቲ ኣረጋውያን፡ ግዳም ሓደር፡ ስድራ ቤት ዘይብሎም ህጻናት፡ ሕሙማት፡ መዓልታዊ ይኹን ወርሓዊ እቶት ዘይብሎም ስድራ ቤታት ንእምላይ ንምሕብሓብ ካብ’ቲ ቀዳማይ መደብ ወሲዱ፡ ክሳብ ንህሉው ኩነታት ሚዛንን ገምጋምን ዝወስድ ኩሉ ዜጋ ብዘይቅድመ ኩነት ሓደ ወርሒ ኣብ ገዛ ተሓይቡ ክጸንሕን ሙሉእ ደሞዝ ከኣ መንግስቲ ክኸፍሎ ምዃኑ መብጽዓ ዝኣተወሉ ህዝባውን ሃገራውን ሓልዮት ጥራሕ ዘይኮነ ሰብኣውነት ዝመልኦ ኣገባብ ኣተሓሕዛ ዝተፈጸመሉ ንርእዮን ንነብሮን ዘለና ሕብረተ ሰብ’ዩ። ህዝቢ ኤርትራ ይትረፍ ዘይለመዶ ህግዲፋዊ ሓገዝስ፡ ባዕሉ ክናበር ዕድል ምስኣኑ’ዩ። ንዝተላእከሉ ሓገዝ ኳ ክጥቀመሉ ዕድል ምስኣኑ’ውን’ዩ።
ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝተፈላለያ ንኣሽቱ ከተማታት ዝነብሩ ህዝብና፡ በዚ ስውር እገዳ ምስምስ ኮሮና ቫይረስ ከይንቀሳቐስ ተኸልኪሎም ኣለዉ። ትራስፖርት ጠጠው ኢሉ ሃገር ከም ዝለምስ ተገይሩ። ይኹን’ምበር ህግዲፍ ንዕላማታቱ ንምዕዋትን ስልጣኑ ንምሕያልን ከም’ቲ ባዕሉ ዝነዝሖ ፕሮፕጋንዳ ብዘይዝኾነ ይኹን መከላኸሊ ክንደይ ዝኣክሉ መንእሰያት ኣብ ሳዋ ተኣኪሞ ከም ዝነበሩ ብግልጺ ዝተዓዘብኩም ውሑዳት ኣይትኾኑን’ኹም። ባዕሉ ህግዲፍ ኣብ ዘካይዶ ኣኼባ ዞባዊ ምምሕዳራትን ዝተፈላልዩ ኣሃዱታትን ምስ’ቲ ህዝብና ንኸይራኸብን ከይንቀሳቐስን ተኣጊድሉ ዘሎ ምኽንያት ብምንጽጻር ክህቦ ዝኽእል ፖለቲካዊ ገምጋምን ሚዛንን መለክዒ ምልክነት ጥራሕ’ዩ።
ኣብ ኤርትራ ስድራ ቤቶም ክበጽሑ ይኹኑ፡ ደገፍቲ መላኺ ስርዓት ዝኾኑ ብውልቀ ዋኒኖም ንኤርትራ ዝገሹ ዜጋታት፡ ክሳብ ሕጂ ካብ ዘለዉዎ ቦታ ንኸይንቀሳቐሰ ተኣጊዱም፡ ካብ ስርሖም ቦኺሮም፡ ምስ ስድራ ቤቶም ተፋላልዮም ይሓልፍዎ ኣለዉ። ደጊም ደገፍቲ መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ዝወርዶም ዘሎ ግፍዕታት ክመሃርሉን ንፍትሕን ሰላም ክሓስቡ ይግባእ። እዚ ሕቶ ውልቀ ሰባት ንምልዓል ዘይኮነ መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ስልጣኑ ንምክልኻል ዝኸዶን ዝወስዶ ስጉምትን ማዕረ ክንደይ ሓደገኛ ንፍጥረት ወዲ ኣዳም ዝጻባእ ምዃኑ ዝሕብር። ስርዓት ህግዲፍ ንህዝቢ ኣብ ገዝኡ ሓይሩ ንፍሉይ ዕላማ ንምትግባር መገሻ ኣይተረፈን ከም ቀደሙ ልኡኻቱ ንዘድለዮም መገሻ ኣይተኸልከሉን። እዚ ዘልዕሎ ሕቶ’ውን ተወሳኺ ዕብዳን ስልጣን ክሳብ ክንደይ ክኸይድ ከም ዝኽእል ዘመላኽት’ዩ። ኣብ ቅድሚ ሕቶ ስልጣን እንተ ጸኒሕኻ መን’ኻ እንታይ ጌርካን ሰሪሕካን ብዘየገድስ ዝተባህለ ምፋጽም ጥራሕ ምኳኑ ከኣ ብዝለዓለ ከረድኣና ዝኽእል ኣተሓሕዛ ለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስን ዘይምዕሩይን ዘይፍታሕውን ዘይሰብኣውን እንታይ ደኣ ንዕብለላ ፖለቲካዊ ስልጣን መላኺ ስርዓት’ዩ።
ህዝብና ኣብ ሕማቕ ኩነታትን ሻቕሎትን ለበዳ ኮሮና ቫይረስ እንዳሀለወ በዚ መጺኡ ዘይተባህለ ብዘይፈልጦ ወራር ኣንበጣ ኣብገዝኡ ተሓይሩ’ንከሎ ነተን ዝርካበን ክረምቲ ሙሉእ ክጽበየን ዝጸንሐ ማእቶት በሊዕወን ከይዱ። ”በዓል በርቒስ ብሓዊ ይድበስ” ድዩ ዝተባህለ ህዝብና ህግዲፍ ዘእተወሎ ሰለሎ ናብራ ከይኣኽሎ ኮሮና ቫይረስ፡ ወራር ኣምበጣ፡ ጸኒሑ ኵናት ተበራርዩ ከሰንፎ ይቕርዳደም ኣሎ።
ህዝብና ሎሚ ዶ ጽባሕ ይሓልፈለይ፡ ካብ’ዚ ለበዳ ሕማም ይድሕን እንዳበለ ኣብ ልዕሊ ድኽነቱ ድኽነት ዘውረደ ወራር ኣንበጣ ምስ ኵናት ጎኖት መኻይዲ ኮይኖም መጽዎ። ህዝብና ብዘይፈልጦ ምኽንያትን ብኣስገዳድን ኣብ ኵናት ዓዲ ሃገር ክጽመድ ገይርዎ። እቲ ድሕሪ ሓምለ 2018 ንዕርቒ ሰላምን ሰናይ ጉርብትና ጓይላ ዝነበሮ ጎላጉል ዶብ ኢትዮ-ኤርትራ ኣብ ዓውደ ኵናት ተቐይሩ። ህዝብና ዳግማይ ክሽቝረርን ክፈርሕን ክሰግእን ገይርዎ ኣሎ።
ህግዲፍ ከም’ቲ ኮነ’ሉ ዝፈጸሞ በደልን እከይ ግብርን፡ ንህዝቢ ኤርትራ ተቢዑን ዓው’ሉ ዘይነገሮ፡ ካብ’ቲ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ዝጀመረ ኵናት ምስ ሙሉእ ኣጽዋሮም ዶብ ጥሒሶም ንኤርትራ ዝኣተዉ ኮሌኔላትን ጀነራላትን ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሓት ኢትዮጵያ እንዳተበራረዩ ብዝኣክሎም ንዝነበረ ኩንታት ኵናት ገሊጾምን ዳሕዲሖምን እዮም። ኤርትራ ኣብ ኵናት ትሳተፍ ኣይትሳተፍ ብህግዲፍ ዝስራሕን ዝበሃል ካልእ ጉዳይ ኮይኑ እቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቒ ኩሉ ዓለም ዝፈለጦ እዩ። ”ዘይወግሕ መሲልዋ ኣብ ቦዃራ…” ከም ዝበሃል ከኣ ንጽብሒቱስ ተጋሊጹ እዩ። ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ዝወረደ ሓፈሻዊ በደላት
ሀ/ በደል ኣብ ልዕሊ ነጻነቱ ዘውሓሰ ህዝቢ
ለ/ በደል ኣብ ልዕሊ ኣህጉራዊ ዶባዊ ውዕል
ሐ/ በደል ኣብ ልዕሊ ሃገራዊ ኣገልግሎት መንእሰያት
መ/ በደል ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ኤርትራውያን ኣብ ኢትዮጵያ
ሰ/ በደል ኣብ ሃንቐውታ ሰላም ህዝቢታት
ሸ/ ልዕሊ ኩሉ በደል ኣብ ልዕሊ ሕድሪ ጀጋኑ ስውኣት ኤርትራ ተፈጺሙ ኣሎ።
እዚ በደላ’ዚ ከኣ ብዋነንት ህግዲፍን መሻርኽቱን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝተፈጸመ በደላት’ዩ። ልዕሊ ኩሉ ቅድሚ ኩሉ ከኣ ተባሂሉን ይበሃል ኣሎ፡ እንዳበልካ ዝዝረብ ዘይኮነስ ኣብ ልዕሊ ህዝብናን ሃገርና ዝወርድ ዘሎ በደላት፡ ምንጩ ተንቲንካ ምቅራብ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ብዛዕባ ቀዳማይ ጉዳዩ ኣልዒሉ ዓው’ሉ ደጋጊሙ ክዛረበሉን ክጣብቕን ይግባእ። ካብ ጉዳይ ህዝቢ ኤርትራ ጉዳይ ጓኖት ኣይዓብን’ዩ። ካብ ሃገራዊ ጉዳይ ንላዕሊ ዝዓቢ የልቦን። ካብ ኤርትራዊ ሂወት ዝዓቢ ነገራዊ ትሕዝቶ ስለ ዘይኮነ፡ ነቲ ኣብ ውሽጢ ድዩ ካብ ኤርትራ ወጺኡ ዝጠፍአን ዝጠፍእ ዘሎ ሂወት ደዉ ኢልና ክንዛረበሉ ክንምጉተሉ ይግባእ። ካብ’ዚ ወጻኢ ዝግበር መጎተ ንሃልኪ ፕርፓጋንዳ’ምበር ንጣቋ ሃገር ኣይመስልን።
ህዝቢ ኤርትራ ትማልን ሎምን ምስ መን ይምጉትን፡ ምስ መን ይቃለስ ንጹር ክሳብ ዝኾነ፡ ካልእ ጎናዊ ሕቶታት ነዚ ጉዳይ መዳናጎይን መብኮርን ጥራሕ’ዩ ክኸውን ዝኽእክል። ህዝብና ጉዳይ ንምፍታሕ ቀዳማይ ስትራቲጂካዊ ጠመተ ሓድነቱ ፈሊጡ ተረዲኡ ማዕረ ምስ ጸላእቱ ዘካይዶ ቃልሲ ክሰርዖ ይግባእ። መእሰሪ ዘይብሉ ማእዶ ምስ’ቲ ኣብ ሓዊ ዝቝሎ ሓሪሩ ከም ዝተርፍ፡ ጥርናፈ ዘይብሉ ህዝቢ ከኣ ኣብ’ዚ ተደጋጋሚ ብውሽጥን ብግዳምን ዝረአ ኵናት ንህዝብና ኣብ’ቲ ልዕሊ ደኺምዎ ዘሎ ከየዳኽሞ ስለ ዘፍርሕ፡ ሓይል ዕጡቕ፡ድልዱል፡ ክምህ ዘይብል ሓድነት የድልዮ ኣሎ።
ዘለኣለማዊ ክብርን ዝክእን ንስውኣትና
ዓወት ንተቃላሳይ ህዝቢ ኤርትራ
ዜናን ሓበሬታን ውሓደለ
5 ጥሪ 2021


text:
ቢሮ ማይን ኢነርጅን ትግራይ ምስ ማሕበራዊ ረድኤት ትግራይን ዓለም ለኸ ትካል ገባሪ ሰናይ ዩኒሴፍን ብምትሕብባር ብልዕሊ ሸውዓተ ነጥቢ ሓሙሽተ ሚልዮን ብር ወፃኢ ኣብ ከተማ ቦራ ቸሊና ዘሃነፆ ትካል ፅሩይ መስተ ማይ ኣረኪቡ፡፡
ፋሽስታያንን ወረርትን ሓይልታት ኣብ 2013 ዓ.ም ኣብ ወረዳ ቦራ ቸሊና ኣብ ልዕሊ ትካላት ማይ ብዘብፅሕዎ ከቢድ ዕንወት ሕ/ሰብ እቲ ከባቢ ብሕፅረት ፅሩይ መስተ ማይ ኣዝዩ ተፀጊሙ ፀኒሑ እዩ፡፡
ነዙይ ዝተረደአ ቢሮ ማይን ኢነርጅን ትግራይ ምስ ትካል ዓለም ለኸ ገባሪ ሰናይ ዩኒሴፍን ማሕበራዊ ረድኤት ትግራይን ብምትሕብባር ብልዕሊ 7.5 ሚልዮን ብር ወፃኢ ኣብታ ከተማ ፕሮጀክት ፅሩይ መስተ ማይ ሃኒፁ ንሕ/ሰብ እቲ ከባቢ ኣረኪቡ፡፡
ሓላፊ ቢሮ ማይን ኢነርጅን ትግራይ ኢንጅነር ቴድሮስ ገ/ሄር ልፍንታዉያን ወረርቲ ህዝቢ ትግራይ ብኹለመዳይ ንምፅናት ብዝፈፀምዎ ጀኖሳይድ ኣብ ትግራይ ልዕሊ 10 ሽሕ ትካላት ማይ ዓንየን እየን ምስ በሉ ነዚ ዳግም ንምህናፅ ኣብ ዝግበር ርብርብ ድማ እቶም ሓገዝቲ ዝገብርዎ ዘለዉ ደገፍ ብምንኣድ ብቐፃልነት እዉን ኣጠናኺሮም ክቕፅልሉ ፀዊዖም፡፡
መተሓባበሪ ትካል ዓለም ለኸ ገባሪ ሰናይ ዩኒሴፍ ብወገኖም ትካሎም ብኲናት ንዝተሃሰየ ህዝቢ ትግራይ ንምሕጋዝ ድልው ምዃኑ ብምሕባር ብፍላይ ከም ዩኒሴፍ ልዕሊ ክልተ ሽሕ ዝዓነዋ ትካላት ማይ ደጊሙ ንምህናፅ ዛጊድ ብዘሳለጦም ስራሕቲ ልዕሊ ሽዱሽተ ሚኢቲ ትካላት ማይ ፀጊኑ ንግልጋሎት ከም ዘብቀዐ ገሊም፡፡
ነበርቲ ከተማ ቦራ ቸሊና ብወገኖም ፀላእቲ ኣብ ከባቢኦም ኣብ ልዕሊ ዝነበሩ ኩሎም መሰረተ ልምዓት ብዝፈፀምዎ ከቢድ ዕንወት ንዓብይ ፀገም ማይ ተሳጢሖም ከም ዝፀንሑን በዙይ እውን ንዝተፈላለዩ ማይ ወለድ ሕማማት ይቃልዑ ምንባሮሙ ብምጥቃስ ሐዚ ግን እቲ ዝተሃነፀ ማይ ፀገሞም ከም ዘቃልለሎም ተዛሪቦም፡፡
ብህይወት ብርሃነ


text:
ላዕለዋይ ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ዛይድ ራዓድ ኣል ሑሴን ቁጽሪ ንመርመርቲ ኣባላቱን ወኪላት ኣባል ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ናይ ምብጻሕ እገዳ ዘመሓላለፋ ሃገራት ይውስኽ ምህላው ኣተሓሳሲቡ።
ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ዛይድ ኣል ሑሴን ነዚ ዘፍለጠ ኣብ ስዊዝ ጀነቫ ሎሚ ሰሉስ 13 መስከረም ንኣባል ሃገራት ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ ክኸውን እንከሎ: ኤርትራ እትርከበን ሃገራት ሶርያ፥ ሰሜን ኮርያ: ቬነዝወላን በላሩስን በቲ ኮሚሽን ይኹን ብኻልኦት ኣካላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዕማም መርመራ ጉዳያት ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ንምምርማር ሓላፍነት ንዝተሰከሙ ወገናት ዕንቅፋት የጋጥሞም ምህላው ምጥቃሱ ወኪል ኣገልግሎት ዜና ኣሶስየትድ ፕረስ ሓቢሩ።
“ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣየብቅዕን’ዩ እንድሕር መንግስታት ንኣህጉራውያን ተዓዘብቲ ማዕጾአን ዓጽየን” ዝበለ ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ዛይድ ኣል ሑሴን: ሃገራት መዓጹአን ክዓጽዋ ይኽእላ እየን: ንዓና ስራሕና ካብ ምስራሕ ክዕምታና ግን ኣይክእላን እየን ኢሉ።
እንድሕር መእተዊ ተነፊጉና ዝኸፍአ ኩነታት ተፊጢሩ ከምዘሎ'ዩ መረዳእታና ዝበለ ኮሚሽነር ዛይድ: “ዘለና ኣማራጺ ብርሑቕ ቃል መሰኻኽር ብምስማዕ: ተኣማኒ ጸብጻባት ሳልሳይ ወገን ብምእካብ: ኣሳእል ሳተላይት ብምእካብን ካልእ ኣገባባት ምጥቃም እዩ” ኢሉ።
ንሶርያ ኣብ ዝመልከት ኮሚሽነር ዛይድ “ ካብ 2011 ዝኾነ ኣባል ተቖጻጻሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ከመዘይበጽሐ ኣፍሊጡ።
መርመርቲ ንኽበጽሑ ብቤት ጽሕፈት ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ንሶርያ ተደጋጋሚ ሕቶ'ኳ እንተቐረበ እቲ ቅልውላው ሶርያ ካብ ዝብገስ ካብ 2011 ዝኾነ ፍቓድ ኣይተዋህበን። ሶርያ ብናይ ሕክምና ድሕረ ባይታ ዘለዎኳ ትመሓደር እንተሃለወት ንገዛእ ዜጋታቱ ብጋዝ ከምዝዓፈነ ንሆስፒታላት ከምዘጥቅዐ ሰላማዊ ዜጋታት ንዝነብሩሉ ከባቢታት ብዘይ ኣፈላላይ ብተባራዕቲ ደብዲቡን ብዓሰርተታት ኣሽሓት ንዝቑጸሩ ድማ ብኢሰብኣዊ ኣተሓሕዛ ከምዝሞቕሐ ይእመን። ነዚ ተግባራት’ዚ ንዕኡ ብዝዳረግ ብልክዕ ዝኹንን ቃላትውን ኣይረኽበሉን” ድማ ኢሉ።