text:
ስነ-ስርዓት ቀብሪ ገዳይም ተጋደልቲ መብራህቱ...
ስነ-ስርዓት ቀብሪ ገዳይም ተጋደልቲ
መብራህቱ ተኽለኣብ፡
ኣማኑኤል ሃይለን ደሱ ተስፋጼንን
ድሕሪ ጽባሕ ረቡዕ ክፍጸም’ዩ፣
ወግዓዊ ጽንብል ዝኽሪ 30 ዓመት ምድምሳስ “ውቃው...
ወግዓዊ ጽንብል ዝኽሪ 30 ዓመት ምድምሳስ
“ውቃው እዝ” ብልዑል ማዕርግ ተኻዪዱ
ወግዓዊ ጽንብል ዝኽሪ 30 ዓመት ምድምሳስ “ውቃው እዝ”፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ሚኒስተራት፡ ኣዘዝቲ ሰራዊት፡ ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስትን ግንባርን ከምኡ’ውን ብርክት ዝበሉ ካብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ዝመጹ ዜጋታትን ኣብ ዝተረኽቡሉ፡ ሎሚ ኣብ ሰዓታት ቅድሚ-ቐትሪ ኣብ እማህሚመ ብድምቀት ተኻዪዱ፣ ኣብ’ቲ ብዝተፈላለየ ባህላውን ስነ-ጥበባውን መሰናድኦታት ዝማዕረገ – ብኤሪ-ቲቪን ድምጺ ሓፋሽን ብቐጥታ ዝተፈነወ መደብ፡ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዘስመዖ መደረ፡ ቅያ ጅግንነትን ውፉይነትን፡ ተጻዋርነትን ተበላሓትነትን ፍጻመታት ሳሕልን ውቃውን ገናጺልካን ኣንቢብካን ዘይውዳእ ዘይተኸፍተ – ወሰኽን ምጽብባቕን ዘየድልዮ ቅሙጥ ሰነዳት ስለዘሎ፡ ሰነዳት ሰዓት ሰዓትን ሰነዳት መዓልቲ መዓልትን ኩላቶም ግዱሳት ኣቓልቦ ክገብሩሉ ኣዘኻኺሩ፣ Read more
ስርሒት ምድምሳስ ውቃው እዝ፡ ብኽልተ መኣዝን
ስርሒት ምድምሳስ ውቃው እዝ፡
ብኽልተ መኣዝን
Read PDF here
ቅድሚ 30 ዓመታት ከቢድ ቃልሲ ዘካየዱ ተጋደልቲ...
ቅድሚ 30 ዓመታት ከቢድ ቃልሲ ዘካየዱ ተጋደልቲ ክነግዱ ምምጽኦም ሓበን ከምዝስምዖም ነበርቲ እማህሚመ ገሊጾም፣
ቅድሚ 30 ዓመታት ሰሜናዊ ምብራቕ ሳሕል ሓራ ንምውጻእ ከቢድ ቃልሲ ዘካየዱ ተጋደልቲ፡ ድሕሪ ነዊሕ ግዜ ናብቲ ጽንኩር ኩነታት ሰጊሮም በሪ ራህዋ ዘጓነጸፍዎ ቦታታት፡ ዝኽሮም ንምሕዳስን ናብ ተረከብቲ ወለዶታት ታሪኾም ንምስግጋርን ኣብቲ ጽንብል ክሳተፉ ምምጻኦም ሓበን ከምዝስምዖም ነበርቲ እማህሚመ ገሊጾም፣
ንሳቶም ኣስዒቦም፡ ምስቶም ነቲ ሰረት ህላወ መግዛእቲ ኢትዮጵያ ንምድልዳል ኣብ’ቲ ከባቢ ዓስኪሩ ዝነበረ ብውቃው እዝ ዝፍለጥ ሓይሊ ጸላኢ ደምሲሶም ሓርነት’ቲ ከባቢ ብምርግጋጽ መስተርሆ ዝፈጠርሎም ምዑታት ተጋደልቲ ሓቢሮም ክጽንብልዎ ከለዉ ፍሉይ ደስታን ጦብላሕታን ከምዘሕድረሎም ወሲኾም ኣብሪሆም፣
ካብ ኮሚተ ምውህሃድ ናይቲ በዓል መንእሰይ ኣሕመድ መሓምድ ዓሊ ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡፡ ንዝኽሪ መበል 30 ዓመት ምድምሳስ “ውቃው እዝ”ን ምፍራስ ግንባር ሰሜናዊ ምብራቕ ሳሕልን ንምጽንባል ቅድሚ 3 ሰሙን ኣትሒዙ ልዑል ምድላዋት ክግበረሉ ከምዝጸንሐ ብምብራህ፡ ኣብቲ ጽንብል ክሳተፉ ንዝመጹ ንምእንጋድ ካብኣቶም ዝሕተት ከማልኡ ድሉዋት ምህላዎም ሓቢሩ፣ Read more
ኣብ ልዕሊ ኤርትራ “እገዳ” ንምውሳን ዝተፈጸመ...
ኣብ ልዕሊ ኤርትራ “እገዳ” ንምውሳን ዝተፈጸመ ዓሎቕ ዕርቃኑ ስለዝወጸን ዝተበለለን ኣብ ወያነን ኣሳሰይቱን
ከቢድ ተርባጽ ፈጢሩ ምህላዉ ተቓሊዑ፣
ኣብ ልዕሊ ኤርትራ “እገዳ” ንምውሳን ዝተፈጸመ ዓሎቕ ዕርቃኑ እናወጸን እናተበለለን፡ ከም ውጽኢቱ “እገዳ” ናይ ምልዓል ቃና እናለዓለ ምምጽኡ፡ ኣብ ወያነን ኣሳሰይቱን ከቢድ ተርባጽ ፈጢሩ ከምዘሎ ተቓሊዑ፣
ቤት-ጽሕፈት ሚኒስተር ዲኤታ ወያነ፡ ኣብ መወዳእታ ዝሓለፈ ወርሒ፡ ናብ ኩሎም ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ሚሺናት ኣብ ዝሰደዶ ዘዋሪ መልእኽትን ናይ ስራሕ መምርሒን፡ “ኤርትራ፡ኣብ ልዕሊኣ ተነቢሩ ዘሎ እገዳ ንምልዓል” ወይ ስኒ ዘይብሉ ንምግባሩ፡ ኣብ ዝተፋላለየ ሃገራት እናተንቀሳቐሰት እተካይዶ ዘላ ዲፕሎማሲያዊ ስራሕ ክትዕወተሉ እንተኽኢላ፡ መዘዙ ከቢድ ከምዝኸውን” ብምጥንቃቕ፡ ናይ ኤርትራ ዕላማ ንምፍሻልን እቲ “እገዳ” ጸኒዑ ዝያዳ ግብራዊ ዝኾነሉ ኩነታት ንምፍጣርን ኩሎም ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ልኡኻት ኣበርቲዖም ክንቀሳቐሱ ጸዊዑ፣ Read more


c: text/html

text:
………ዝቐጸለ (ብዛዕባ ወዲሓኪም ዝምልከት ሓበሬታ ምስ’ዚ ጽሑፍ ኣሎ)
“ግዝያዊ መንግስቲ” ኤርትራ ብመንጽር “ቅዋም”
ምርግጋጽ ሃገራዊ ናጽነትን ልኡላዊነትን ኤርትራ፡ መዕጸዊ ናይ ሓደ ዓቢን ክቡርን ምዕራፍ፡ ኣብ ታሪኽ ኤርትራን፡ መኽፈቲ ድማ ናይ ሓደ ሓድሽ ምዕራፍ ‘ዩ፡፡ ድሕሪ ናጽነት፡ እቲ ዝኸበደን ኣዚዩ ዝተሓላለኸን ዕማም ድማ፡ ምህናጽ ሰላምን ፍትሒን ራህዋን ዝሰፈኖ ሕ/ሰብ ነይሩ፡፡ ምህናጽ ሰላምን ቁጠባን ካብ ምዕዋት ኣብ ኩናት ዝበርተዐን ዚያዳ ዝተኻላለኸን ዋላ እንተነበረ፡ ኣብ ኣንጻር ገዛእቲ ኣብ ዝተኻየደ ኩናት ብዙሕ ተሞኩሮ ዘዋህለለ ስሙር ህዝቢ ሒዝካ ግን፡ እቲ መስርሕ ዚያዳ ይቐልል፡፡ እቲ ዝነበረ ወኒን፡ ፍናን ህዝብን፡ ከምኡ’ውን ኣብ ልዕሊ መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር ዝተነብረ ኣምልኾትን፡ ምስ ኩሎም ጸገማቱ ንጎድኒ ሓዲግና፡ ከም ህዝቢ ኣብዚ ዝሓለፈ ርብዒ ዘበን ዝኸሰርናዮ ኪሳራታት ዋላ ክንጽብጽብ እንተፈተና ግዜን ጸዓትን ኣይኣኽለንናን፡፡
ሓበራዊ ራእይ ኤርትራን ኤርትራዊነትን፡ ምስ ጥሕሰት ቅዋም ‘ውን ኣዚዩ ዝተኣሳሰር መዳይ እዩ፡፡ጥሕሰት ቅዋምና፡ ምንጪ ኩሎም ስዒቦም ዝተረኣዩ ምልካዊ ጸገማት’ዩ፡፡ ቅዋም ማለት፡ ብሓጺሩ መንግስትን ህዝብን ዝመሓደርሉ፡ ኣቃውማ መንግስትን ምሕደርኡን፡ ሕግታትን ኣዋጃትን ዝተክል፡ ስርዓት ዝሕንጽጽ፡ ፖሊሲ ዝምስርት፡ ግቡእን መሰልን ህዝቢ ዝገልጽ፡ ሰብኣዊን ዲሞክራሲያዊን መሰላት ዜጋታት ዘረጋግጽን ዝሕሉን፡ ከምኡ’ውን ሕጊ፡ ስርዓት፡ ቅሳነትን ፍትሕን ንኽሰፍን ዘገልግል፡ እቲ ዝለዓለ መሰረታዊ ሕጊ እዩ፡፡ ከም ኤርትራውያን ከኣ ቅዋም ኣይተተግበረን ክንብል እንከለና፡ እዞም ኩሎም ቅዋማዊ ረብሓታት ተሪፎምናን ከሲርናዮምን ኢና ማለትና ኢዩ፡፡
ቅዋማዊ ስርዓት ኣብ ልኡላዊነት ህዝብን ሃገርን ምስ ዘተኩር፡ ዲሞክራሲያዊ መትከልን ኣገባባትን ማለት፡ ተሓታትነት (accountability)፡ ግሉጽነት(transparency)፡ ብዙሑነት (pluralism)፡ ምጽውዋር (tolerace)፡ ዝተመስረተ ዲሞክራሲያዊ ቅዋማዊ ስርዓት ይኸውን፡፡ ዲሞክራሲ ከም ህላወ ብዙሓት ሰልፍታትን ምክያድ ምዱብ ምርጫታትን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብ ሃገርና ብዝሰፍሐን ዝዓሞቐን ታሪኻዊ መረዳእታ ክውሰድ፡ ከምኡ’ውን ህላወ ብዲሞክራሲያዊን መትከላትን ኣገባባት ዝመሓደር መንግስትን ሕ/ሰብን፡ ዲሞክራሲያዊ ትካላትን ባህሊን፡ ተሓታትነቱ ንህዝቢ ዝኾነ መንግስቲ ክቖውም፡ ከምኡ’ውን ኣብ መስርሕ ውሳነ ህዝባዊ ተሳታፍነት ክረጋገጽ፡ ዝገብር ስርዓተ ምሕደራ ክጥጥሕ ይግባእ፡፡ ህዝቢ ኤርትራ ውን ነዚ እዩ ተቓሊሱ፡፡ ብመንጽር እዞም መሰረታዊ መትከላት ዲሞክራሲ ዕላማ ህዝቢ ኤርትራን ኤርትራውነትን ግን ብሓፈሻ ተጨውዩ ተሪፉ ኢዩ፡፡
ፈለማ ኣብ 1990ታት፡ “ብሰፊሕ ህዝባዊ ተሳታፍነት ዝንደፍን ዝጸድቕን ሃገራዊ ቅዋም፡ መሰረታዊ ሰብኣዊ መትከላት ዘኽብር፡ ሓጋጊ፡ ፈጻሚን ፈራዲን ኣካላቱ ኣብ ሕድሕዱ ዝቆጻጸርን ዝመዛዘንን (Check & balance)፡ ኣብ ሃገርና ግዝኣት ሕጊ (Rule of law) ዘስፍን፡ ንሓድነትን ምዕባለን ህዝቢ ኤርትራ ዝድርኽ፡ ቅዋማዊ ስርዓት ክንተክል ኢና” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ፡ ብሰፊሕ ተሳታፍነት ህዝቢ ብበዓል ዶ/ር በረኸት ሃብተስላሰ መሪሕነት ቅዋምና ምስ ተነደፈ፡ ንቅዋማዊ ባይቶ ቀሪቡ በ527 ኣባላት ሰፊሕ ክትዕን ምይይጥን ተኻይድሉ ጸዲቑ ‘ዩ፡፡ እንተኾነ ከይወዓለ ከይሓደረ፡ ብሰንኪ መላኺ ኢሳይያስ፡ ቅዋምና ኣብ ትሕቲ ከብሒ ካብ ዝድርበ እንሆ 20 ዓመታት ኣቑጺሩ፡፡ ኣብ ውሽጢ ዘን 20 ናይ ኩናትን ወረ ኩናትን፡ መከራን ስቓይን፡ ስደትን ውርደትን ዓመታት፡ እቲ ድርዒ ኩሎም ርህው ባእታታት ዝኾነ ቅዋም፡ ዘይመተግበሪኡ ምኽንያት፡ ኣብ ሜዳ ብኸውሊ ዝጠጠዐ፡ ድሕሪ ናጽነት ከኣ ቀስብቐስ ዝገበለ፡ “ምልካዊ ባህሪታትን ዕብለላን” ኢሳይያስ ክንሱ፡ ያኢ! እቶም ድሒሮም ዝፈረዩ ተልመዴን ካድራት ግን ኣንፈት ክጥምዝዙን ብዙሕ ክህውትቱን ሰሚዕና ኢና፡፡
እንሆ ነቲ “ብሉጽ፡ ፍሉይ፡ንቑሕ” ኢሎም ዝጠቐስዎ ህዝቢ፡ ኣብ ትግባረ ቅዋም ምስ ዝመጽእ “…ብድኽነት፡ ድንቁርናን ሕማምን ዝግለጽ፡ ካብ ሓፈሻዊ ድሕረት ዘይተገላገለ፡ ኣምር ዲሞክራሲን ቅዋምን ዘይብሉ፡ ኣብ ቅዋማዊ ስርዓት ትሑት መረዳእታ ዘለዎ ሕ/ሰብ” ኢሎም ብምግላጽ ገና ብኣግኡ ከቆናጽብዎ ምፍታኖም፡ ሃየንታ ዘይብሎም ምኻኖም ኣመስኪሮም እዮም፡፡ እቲ ካልእ ይትረፍ! ካብ ቅድመ ታሪኽ ጀሚሩ ዝተሃንጸ ያታታትን፡ ሕጊ እንዳባን ዘማእኸሎ ኤርትራዊ ሕ/ሰብ፡ ኣብ ዘበነ መግዛእቲ ውን ኣምራት ቅዋም ዝሰረጾ ማሕበረሰብ በዞም ተልመዴን ካድራት ህውተታ፡ እቲ ቅዋም ንከይትገበር ምኽኑይ ንምግባር ምፍታኖም ካልእ መርአያ ኢዩ፡፡
ብሰፊሕ ተሳታፍነት ህዝቢ፡ ሻቡ ምስ ሞራልናን ፍናንናን እንከለና፡ ድቂ ዲሞክራሲ ክዓስል ኢልና፡ ኣብ ዝበሃግናሉ እዋን፡ ኢሳይያስ ብሓደ ገጽ መገርሂ ቅዋማዊ ባይቶ፡ ትግባረ ቅዋምን፡ ዝሰዓቦ ኮሚሽን ምርጫን ኣጣይሱ፡፡ ብካልእ ወገን ከኣ ኣብ ምሽብሻብ ንዳግማይ ኩናት ምስ ኢትዮጵያ ከምዝነበረ፡ ንኹላትና ድሒሩ ዝተገሃደ ሓቂ እዩ፡፡ ከይወዓለ ከይሓደረ ነቲ ብጸጋማይ ዓይኑ ክጥምቶ ዝጸንሐ፡ መስርሕ ቅዋም ብዘቤታዊን ግዳማዊን ምኽንያታት ኣመሳሚሱ፡ እቲ ብዙሕ ድኻምን ጸዓትን ዝፈሰሰሉ ቅዋምና ኣደስኪልዎ፡፡ ኣብ ታሪኽ ድሕሪ ናጽነት እታ ልዕሊ ኹሉ ብጸላም ሕብሪ ዝተጸሓፈት ዕለት እምበኣር፡ እዛ ቅዋም ዝተነጸግትላ ዕለት’ያ፡፡
ድሕሪ’ዚ ኢሳይያስ፡ ኣብ መሬት ኤርትራ ኮነ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ዘዕነዎን ዘበላሸዎን ‘ምበር ዝሃነጾን ዘማሓየሾን ነገር የለን፡፡ ኣብ ፖለቲካ፡ ቁጠባ፡ ማሕበራዊ ህይወትን ባህልን፡ ንኤርትራ ንድሕሪት ንምምላስ ከምድላዩ ዝእዝዞም ሰዓብቲ እንዳዋፈረ፡ ብዘይምስልካይ ብሓርፋፍ ጎነጽ ሰሪሑ፡፡ ኣብ ሃገርና ክጥጥዕ ጀሚሩ ዝነበረ ተኽሊ ፖለቲካዊ ዲሞክራሲ፡ ምሕዩ ዘመነ ሕሱም ምልኪ ኣምጺኡ፡፡ ንቑጠባን ትሕቲ ቀርጽን ማሕበራዊ ኣገልገልትን ኤርትራ ብምዕናው፡ 30-40 ዓመት ንድሕሪት መሊሱና፡፡ እቲ ዝኸፍአን ንምፍዋሱ ዝበርተዐን፡ ነዊሕ ግዜ ዝወስድን ድማ፡ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ዘስዓቦ ግፍዕን ኢሰብኣዊ በሰላታትን እዩ፡፡ እዚ ብሰንኪ ሓደ ምልካዊ ውልቀ ሰብ፡ ኣብ ሕ/ሰብና ዝሰረበ ድሑርን ኣነዋሪን ሓድጊ ኣብ ኩሉ ሸነኻት እታ ሃገር ሳዕሪሩ ኢዩ፡፡
ንጸቢብ ፖለቲካዊ መኽሰብ፡ ፍልልያት ህዝቢ ኤርትራ ንምግፋሕን፡ ጸቢብ ስምዒታት ብምስዋር፡ ኢሳይያስ ብሓቂ ብሓዊ ክጻወት ንምውሳኑ መርአያ ድማ፡ ኣብ ልዕሊ’ቶም መዋእሎም ከርተት ዝበሉ፡ ምስኡ ብላይ ኮቦርታ ተነጺፎም፡ ኣብ ሳሕል ዝነበሩ ተጋደልትን ሓለፍትን ዝወሰኖ ውሳነታት እዩ፡፡ መዋእል ብሓባር ከርቲቶም፡ ምእንቲ ናጽነት ኩሉ እንዳፈለጡ ከምዘይፈለጡ፡ ኣብ ከብዶም ጸይሮም ዝጸንሑ ሓለፍቲ፡ ጉዳይ ምንጻግ ቅዋምን ዘይምኹኑይ ኩናት ምስ ኢትዮጵያን ብምልዓል፡ ብድፍረት ክጻብእዎ ምስ ጀመሩ፡ ኢሳይያስ ነታ ድርሳነ መናውራ ሳሕል ገንጺሉ፡ ብሓደ ወገን ንህዝቢ ከተዓሻሽው ዝኽእሉ ሓደስቲ ቆጣቑጢ ካድራት ከተኣኻኽብ፡ ብካልእ ወገን ከኣ ነዞም “ተጻባእቲ” ከሕቅቕ መደባት ኣብ ምስራዕ ተጸምደ፡፡ ኣብ ወርሒ ጥሪ 2000 ማእከላይ ሽማግለ ህግደፍ ፕረሲዳንት ቅዋም ከተግብር፡ ብዙሑነት ሰልፍታት ዘሳትፍ ምርጫ ክገብርን ጻዊዒት ገይሮም ነይሮም፡፡
ኢሳይያስ ኣብ ልዕሊ መንበሩ ዝህቀኑ ተቓዉሞታት፡ ብዘይቅደመ ኩነት ንምቑጻይ ድለው ምንባሩ፡ ብወግዒ ዝተረኣየሉ እዋን’ውን ሽዑ እዩ ነይሩ፡፡ ሓለቓ ስታፍ ሚ/ሪ ምክልኻል ነበር ጀነራል ዕቑበ ኣብርሃ፡ ንኣተኣላሊያ ኩናት ፕረሲዳንት፡ ብውልቁ ምስ ነቐፈ፡ ካብ መዝነቱ ሰጊጉ ናብ ካልእ ክዛወር ምግባሩ’ውን ኢሳይያስ ብትም ሕትም፡ ሕቶ ሪእይቶ ዘይብሉ ምልካዊ ስርዓት ክሃንጽ ከምዝወሰነ እኹል መርአያ ኔሩ፡፡ ድሕሪ”ዚ ዝሰዓበ ምእሳር ኣባላት ጉጅለ-15፡ ምድስካል ሃገራዊ ባይቶ፡ ምሕራይ ሓደስቲ ሰብ ግዜ ኣዳኸርቲ፡ ምብታን ስሙያት ኣመሓደርቲ፡ ተኽሊጥ ኣሃዱታት፡ ምቋም ማእለያ ዘይብለን ናይ ትሕቲ ምድሪ ናይ ዓፈና ቤት ማእሰርታትን ናይ ዓፈና ጉጅለታትን ስዒቦም ዝተረኣዩ፡ ምድላዳል ጥጡሕ ባይታ ንምልኪ ነይሮም፡፡
ካብ ሜዳ ጀሚሩ ንብረታዊ ቃልሲ ዘዐወቱን፡ ኣብ ናጽነት ልዑል ኣበርክቶ ዝነበሮም ሓለፍቲ ህግሓኤን፡ ብኣግኡ ምስተቐዩ፡ እቲ ውድብ ብሰብኣዊ ዓቕሙ፡ ብፖለቲካዊ መንነቱ፡ ናይ ምውሳን ተኽእሎኡ ማህሚኑ፡ ብሓደ ሰብ ዝዝወር ስማዊ ኮነ፡፡ ብ1987 ካብ ዝነበሩ 9 ኣባላት ፖለቲካዊ ቤ/ጽ ህ.ግ.ሓ.ኤ.፡ ኣብ መጀመሪያ 2000 ኣርባዕተ ጥራይ ማለት ኢሳይያስ፡ ኣልኣሚን፡ ስብሓትን ዓሊ ሰይድን ተሪፎም፡፡ ከም በዓል ማሕሙድ ሸሪፎ፡ ሃይለ ድሩዕ፡ ጴጥሮስ ሰሎሞን፡ መሓመድ ሰይድ በርህ፡ ሮማዳን መሓመድ ኑር ዝኣመሰሉ ላዕለዎት ሓለፍቲ ብማእሰርቲ፡ ብድስከላ፡ በሞትን ብስንብትን ቀስብቀስ ተኣሊዮም፡፡ ብተመሳሳሊ ኢሳይያስ በይኑ ገቢሉ ምስወጸ፡ እቶም ብ1994 ፈጻሚት ባይቶ ህግደፍ ተባሂሎም ዝተመርጹ ዳርጋ መብዛሕትኦም ድስኩላትን ዘይመትከላውያንን እንዳኾኑ መጺኦም፡፡
ብ1994 ዝተመርጹ 19 ፈጻሚት ባይቶ፡ ዳርጋ ብሙሉኦም ኣብ ዝሓለፉ 17 ዓመታት ብሰንኪ መላኺ ባህሪ ኢሳይያስ፡ ኣብ ሓርጎጽጎጽ ዝጸንሑ’ዮም፡፡ ንኣብነት መስፍን ሓጎስን ሙሕየዲን ሸንገብን ናብ ስደት ኣምሪሖም፡፡ ሓምድ ሓምድን ጀርማኖ ናቲን ምስ ጉጅለ 15 ናብ ዒራዒሮ ወሪዶም ብኡ ኣቢሎም ሓቒቖም፡፡ ዓሊሰይድ ዓብደላ ‘ውን ኣብ 2006 ሞይቱ፡፡ ዓብደላ ጃብርን ኣልኣሚን ሸኽ ሳልሕን ድማ ብጉዳይ ስርሒት ፎርቶ ኣብ 2013 ኣብ ቀይዲ ውዒሎም፡፡ ኣብ ሓድሽ መድረኽ ናጽነትን ህንጸት ሃገርን፡ ተሳታፍነት ደ/ኣንስትዮ ክብ ንምባል ተባሂሉ፡ ኣብ 1994 ኣባላት ፈጻሚት ባይቶ ህግደፍ ኮይነን ዝተመርጻ፡ ኣስካሉ መንቆርዮስ፡ ፎዚያ ሓሽምን ኣምና ኑርሑሴንን ውን ቀስብቐስ መጋበርያ ምልኪ ኮይነን ሓደ ግዜ ንላዕሊ ሓደ ግዜ ንታሕቲ እንዳተደርበያ ክሳብ ሕጂ ኣለዋ፡፡
ኢሳይያስ ጸጋታት ሃገርን ቁጠባን ብሓጎስ ኪሻ፡ ከምኡ ‘ውን ወጻኢ ርክባትን ውዳቤን ብየማነ ማንኪ፡ ጸጥታዊ ኩነታት ብወዲ ካሳ፡ ክምእኸል እንዳገበረ፡ ሃገር ብሃገራ ኣብ ትሕቲ ከብዲ ኢዱ ጨቢጠ፡፡ ህግደፍ ዝበሃል ውድብን መንግስትን ሙሉእ ብሙሉእ ምስ በሓቶ፡ ህግደፍ ከም ውድብ ህልውንኡ ጠፊሹ፡ ማእከላይ ባይቶን ፈጻሚት ባይቶን ዝበሃል ውዳቤታት ሓቒቑ፡ ብዘይ ጉባኤ፡ ብዘይ ኢሂን ምሂን፡ እትምራሕ ኣብ ኣፍሪቃ ካልአይቲ ሰሜን ኮርያዊት ሃገር ሃኒጹ፡፡
ኣብ ሜዳ ብወትሃደራዊ ተሞኩሮኦም ስሙያት ዝነበሩ፡ ወትሃደራውያን ሓለፍቲ ናብ ፖለቲካዊ መሪሕነት ክሰሓቡን ኣብ ዘዝጥዕሞም ወትሃደራዊ ድጓናታት ከቑሙን፡ ከምኡ’ውን ኣብ ሙሉእ ሃገር፡ ክሳብ እቲ ዝተሓተ ኣቃውማ እንዳ ወረዱ፡ ንምምሕዳር ዓዲ ምስ ዓዲ፡ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ከይተረፈ ውን ህዝቢ ብትሪ ንምቁጽጻር ዝከኣሎ ጽዒሩ፡፡ ጎኒ ንጎኒ ብኩፐን ዝተማእዘነ ቁጽጽር ስድራ ቤት፡ ብህግደፍ ዝምራሕ ክሳብ ምምሕዳር ዓድታት ዝተዘርገሐ ውዳቤታት፡ ን”ስግረ ዶብ” ዘምርሑ ዓይነታዊ መቕጻዕቲ፡ ከምኡ ውን ዕቱብ ምክትታላት ሃገራዊ ድሕነት ብምግባር ኢሳይያስ ሓደ በይኑ ግኑን ውልቀ መላኺ ኮይኑ ደልዲሉ ቀጸለ፡፡
እምበኣር፡ ዝሓለፉ ክልተ ዓሰርተ ዓመታት፡ ታሪኽ ሃገርና ብጊላነት፡ ብምልክነት፡ ብዕበለላ፡ ብ”ግበር ኣይትግበር”ን፡ ብዕቱብ ስርዓተ እዝን ቁጽጽርን ሓደ ውልቀ ሰብ፡ ዝተመርሐ ጸሊም ታሪኽ እዩ፡፡ ብ1994 ሓድሽ ታሪኽ “ነጥበ መቐይሮ” ተባሂሉ፡ ገዳይም መራሕቲ ሰውራ ንድሕሪት፡ “ሓደሽቲ ደም” ንቕድሚት ብዝብል ዝተጀመረ መናውራታት ዕምሪ ስልጣን፡ ቀጺሉ ብ”ተንበርካኽነት” ተመሳሚሱ፡ እቶም ቀንዲ ኣብ ጎዳጉዲ ምስ ኣተው፡ ኢሳይያስ ኣፍወርቂ ወናኒ ህዝብን መሬትን ኤርትራ ኮይኑ ምስ ተገሃደ፡ “ንዝኣመነ ብሴፍ ንዝኸሓደ ብሴፍ” ዝዓይነቶም ፖሊሲታት ተጠቂሙ ሃገር ከዕኑ፡ ንጸቢብ ፖለቲካዊ መኽሰብ ፍልልያት ህዝቢ ከጋፍሕ፡ ታሪኽ ሃገር ክድውን፡ ህዝቢ ኤርትራ ወናኒ ታሪኽ ሞትን ስደትን ክኾውን ጌርዎ ኢዩ፡፡
እቶም ትማል ካብ ሓውን ዓረርን ተሪፎም፡ ናጽነት ዘረከቡ ተጋደልቲ፡ ናብ ድኽነትን ጊላነትን ለዊጡ፡ በቢግዝኡ ናብ ልመናን ተመጽዋትነት ይቕሰቡ ኣለው፡፡ ኩሉሻዕ “ተጋዳላይ እከለ ብዝሓደሮ ሕማም ተሰዊኡ” ዝብሉ ዜናታት እንዳለመድና፡ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣብ ቋሕሰም ኣማኢት ዜጋታት እንዳጠፉኡና፡ ኣብ ኣጻምእ በረኻታት ሲናይን ሊቢያን ብሓዊን በዳዊንን ኣሸሓት ዜጋታት እንዳኸሰርና፡ እቲ ምዑት ኤርትራዊ መንእሰይ ሃገር ተሓሪሙ፡ ፈቖዶ ሃገራት ኤውሮጳን ኣፍሪቃን ብሽቕለት ኣልቦነት እንዳተንከራተተ፡ መዓስከራት ጎረባብቲ ሃገራት እንዳጻባብና፡ ኣብ ውሽጥን ኣብ ደገን ዘሎ ህዝቢ፡ ብሓደ ድምጺ ዝርንዝሕ እንዳነብዐ፡ ናብራ ኤርትራውን ሲ! ራህዋን ሓጎስን ዝረሓቖ፡ ናብራ ሕሰምን መከራን ካብ ዝኸውን ዓመታት ሓሊፉ፡፡ እታ ሃገር ከ! መን እዩ ክርከባ? ብስም “ግዝያዊ መንግስቲ” ተኾይጡ፡ ነባሪ ዕንወትን ጥፍኣትን ዝዘርኣልና ኢሳይያስ፡ 18 ሚኒስተራት ናብ ጊላታት ለዊጡ፡ ካብ 56 ጀነራላት ሒደት ምሉኻት ጥራይ ኣስዒቡ፡ በይኑ ጀነራል፡ ባዕሉ ሚኒስተር፡ ባዕሉ ኮሚሽነር፡ ባዕሉ ኢንጅነር፡ ባዕሉ በዓል መዚ፡ ባዕሉ ሓለፊ፡ ባዕሉ ቀሺ፡ ባዕሉ ሸኽ… ኮይኑ፡ ምስ ጎረባብትና ሕዱር ጽልኢ እንዳዘርአ፡ ሕጂ’ውን ይቕጽል ኣሎ፡፡ ብዘይ ተካኢ ወለዶን ዝትክእ መሪሕነትን እንሆ ንልዕሊ ፍርቂ ክፍለ ዘመን ኣብ ስልጣን ተኾይጡ ሞትን እርጋንን ብዘንጸላለዎም ሓለፍቲ ተኸቢቡ ሓደ እግሩ ናብ መቓብር የምርሕ ኣሎ፡፡
ኣብ ታሪኽ ዓለም ብስም “ግዝያዊ መንግስቲ” ን26 ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ ዋላ ሓደ መራሒ የልቦን፡፡ ትማሊ ከምዚ ከማና፡ ድሕሪ ናይ ነዊሕ ዓመታት ብረታዊ ቃልሲ፡ ናጽነትን ዘውሓሳ ሓደስቲ ሃገራት ደቡብ ሱዳንን፡ ምብራቕ ቲሞርን እኳ፡ ካብ “ግዝያዊ መንግስቲ” ሰጊረን ስሩዕ መንግስቲ ኣቒመን ኣለዋ፡፡ ኣብዚ ርብዒ ዘመን እዚ፡ ህዝቢ ኤርትራ ባህሪያዊ ታሪኻዊ ጉዕዙኡ ተኾሊፉ፡ ኣብ ትሕቲ ዳግማይ መግዛእቲ ኣትዩ እዩ፡፡ እቲ ዝኸፍአ ሞትን ስደትን ዘስዓበ ዘቤታዊ መግዛእቲ ሪኡ እዩ፡፡ ከም ህዝቢ ኤርትራ ሓርነታዊ ቃልሲ ዘካየዱ ጭቁናት ህዝብታት ዓለም፡ ሃገሮም ከማዕብሉን ንዓወቶም ዝሕግዝ ሰፊሕ ኣህጉራዊ ደገፍ ክረኽቡ እንከለው፡ ንሕና ግን ብሰንኪ ኢሳይያስን ኢሳይያሳውያንን ካብ ዓለም ተነጺልና፡ ኣብ ጸምጸም በረኻ እተጨረሐት ዳስ ኮይና ኣለና፡፡
እሞ ክሳብ መዓስ…? …..ክሳብ መዓስ …ጊላነት? ክሳብ መዓስ…ማእሰርቲ….ክሳብ መዓስ….መቕዘፍቲ….ክሳብ መዓስ ስደት….ክሳብ መዓስ ሞት…. ካስብ መዓስ ምልኪ….ክሳብ መዓስ ተነጽሎ…? ክሳብ መዓስ ከ “ግዝያዊ መንግስቲ”????
ክቡራት ኣሕዋትን ኣሓትን …እዚ መወዳእታ ዘይብሉ ዝመስል “ክሳብ መዓስ?” ብርግጽ ማዕልቦ ኣለዎ፡፡ ብሓቂ’ውን ክወግሕ’ዩ፡፡ እቲ ጸሊም ድነ ክቕንጠጥ’ዩ፡፡ ንኹሉ ከፋፋሊ ተግባርትን ስሚዒታትን ነጺግና፡ ንምብትታና ዝህቀን ኢሳይያሳዊ ሽጣራታት በዲህና፡ ብሓድነት ንኤርትራን ህዝባን ኣሚና፡ ምእንተ ሓደ ሃገራዊ ዕላማ ተወፊና፡ ንመላእ ህዝብና ኣብ ሓባራዊ ዕላማ ኣስሚርና፡ ተቓሊስና እዚ ርሑቕ ዝመስል “ክሳብ መዓስ…?” ብርግጽ ክነሕጽሮ ኣለና፡፡ ነዚ ራእይ ወለዶታት ዝቆጸየ “ግዝያዊ መንግስቲ” እውን ኣብ ግቡእ መዓልኡ ክነብጽሖ ኣለና፡፡
ክቡራት ተኸታተልቲ!!!
ኣብ ምድላው እዚ ጽሑፍ እንዳሃለኹ፡ ብሓሙስ ዕለት 26 ጥቅምቲ 2017፡ ሓደ ካብቶም ቀንዲ ሕልና ኣልቦ መጋበርቲ ኢሳይያስ ዝነበረ፡ ሓላፊ ቤት ማሕዩር ትሕቲ ምድሪ ዒራዒሮ፡ ሌ/ኮ ኢሳቕ ኣርአያ ወዲ ሓኪም ሞይቱ ኣሎ፡፡ እዚ ዜና ንዓይ ከም ሳክቲዝም ብሓደ ገጽ የጉህየኒ፡ ብካልእ ገጽ ከኣ የሕጉሰኒ፡፡ ዝጉህየሉ ምኽንያት፡ እዚ ሙሉኽ መጋበርያ ኢሳይያስ፡ ንኣስታት 17 ዓመታት ሓላፊን ሓላዊ ልዳትን ዒራዒሮ ስለዝነበረ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት፡ ዒራዒሮ ዝጸረቶም ሕድሕድ ሚስጢራትን ኩነታት መቕዘፍቲ እቶም እሱራት ዝምልከት፡ ሙሉእ ሓበሬታ ሒዙ፡ ናብ መቓብር ብምውራዱ ኢዩ፡፡ ብካልእ ወገን ብሰንኪ ዝፈጸሞም ግፍዕታትን ጨካን ኣተኣላልያ እሱራትን፡ ውዒሉ ሓዲሩ ወዲ ሓኪም፡ ብደው ናብ ጽላለ ኣምሪሑ በቢዕለቱ ናይ ቅድስተ-ማርያም መድሓኒት እንዳተጠቐመ፡ ግዳይ ሕማማት ሽኮርያን ደም ብዝሕን ኮይኑ ስለዝጸንሐ ኢዩ፡፡
በቲ ዘኹርዕ ስርዓትን ያታትናን ንመዋትን ንሬሳን ልዑል ክብሪ ኣለኒ፡፡ እንተኾነ ኣርኪብናሎም ብምእኹል ሕጋዊ ኣገባብ (due process of law) ክቕየዱን ክፍረዱን ዝግበኦም ሰባት፡ ምስ ኣባጓይላ እንከለው ብሰንኪ ባህሪያዊ ሓደጋን ሕማማትን ክቕዘፉ እንከለው ከም ሰብ “ጋሕ ይበሉ” ዝብሉ ዜጋታት ኣለው፡፡ ብዝኾነ እዚ ካብቶም ቀንዲ ዕሉላት ኣቐበልቲ ዘረባን ደገፍቲ ኢሳይያስን ዝነበረ ወዲ ሓኪም፡ ካብ 2013 ንደሓር ብስነ-ኣእምራዊ ጭንቀትን ብካልኦት ሕዱር ሕማማትን ክሳቐ ጸኒሑ እዩ፡፡ ብፍላይ ስሙ ሓደ ግዜ ምስተፈለጠ ዳርጋ “ወጺኻ ብሰላም እቶ” ዝብሎ ሰብ ስኢኑ፡ ካብ ሰባት ተነጺሉ፡ በይኑ ከህተፍትፍ ይረአ ነይሩ፡፡
ሕማሙ ኣዚዩ ምስ ተጋደደ፡ ኣብ መወዳእታ ሓወይ ኢሉ ዝጽውዖ “ብርሃነ” ዝተብሃለ ሰብ፡ ካብ ኣመሪካ ጸዊዑ ንዝተወሰነ ግዜ ክኣልዮ ጸኒሑ፡፡ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ምስ ኩሉ ሕማማቱ፡ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ጥራይ ክሕከም ብምውሳኑ፡ ነዊሕ እዋን ንዘይጠቅም ሕክምና ኣብ ኢናኢል ክመላለስ ጸኒሑ፡፡ ኣብ 2015 ንዓዲ ጥልያን ከይዱ ክሕከም ንቤ/ጽ ፕረሲዳንት ብተደጋጋሚ ሓቲቱ ኣይተፈቕደሉን፡፡ ኣብ መወዳእታ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ብሓለዋ ኣባላት ሃገራዊ ድሕነትን ገለ ኣባላት ኤምባሲ ኤርትራን ኣብ ሱዳን ከይዱ ክሕከም ወሲንሉ፡፡ ኣብ ሱዳን ክመላለስ ድሕሪ ምጽንሑ ሕማሙ ተጋዲዱ በቲ ዕለት ሞይቱ፡፡
ከም ሳክቲዝም፡ ኣብዚ ሕጂ ኮይነ፡ ንወዲ ሓኪም ክዝክር እንከለኹ፡ ብዙሕ ሓሳባት ቅጅል ይብለኒ፡፡ ኣብ እዋን ኩነታት ምስ ኢትዮጵያ፡ ኣብ ኮር 491 ካልኣይ ብርጊድ (ድሓር ክ/ሰ 29)፡ ክሳብ ኣዛዚ ብርጌድ በጺሑ ነይሩ፡፡ በቲ እዋን ሓደ ካብቶም ንኢሳይያስ ቀጻሊ ወረ ዘመላልሱ ማእከለዎት ሓለፍቲ እዩ ነይሩ፡፡ ብፍላይ ብዛዕባ ኣዘዝቲ ኮራትን ካልኦትን ዘምጸኦ ዝነበረ ቆሎ ጥጥቖ ዘረባታት፡ ደሓር ተጸብጺብሉ ማዕረ “እሙን ኢሳይያስ” ተቖጺሩ ሓላፊ ቤት ማእሰርቲ እምባትካላ/ዒራዒሮ ኮይኑ ተመዚዙ፡፡ ድሕሪ ምቕያድ ኣባላት ጉጅለ 15 ካብ ምብጻሕ እሱራት ናብ ዒራዒሮ ጀሚሩ፡ ኣብ ነፍሰወከፍ ንጥፈታት ዝተሳተፈ ጉድን ኣበር ጉድን ዒራዒሮ ኣንዳዕዲዑ ዝፈልጥ ሓላፊ ኔሩ፡፡
ኣብ ዒራዒሮ ዝእዝዞም ክልተ ሓይልታት ሓለዋን ስታፍን ነይሮምዎ፡፡ ብባህሪ ኣዚዩ ጨካን፡ ፈታዊ ነብሱ፡ ሕድገት ዘይፈልጥ ሰብ እዩ፡፡ ብፍላይ ማዕረ ሓደ ጀነራል ኮይኑ ብቐጥታ ምስ ኢሳይያስ፡ ውጩን ፍሊጶስን ክራኸብ ምስ ጀመረ ሙሉእ ብሙሉእ ብብድዐ ተመሊኡ “መን ከማይ” ክብል ጀሚሩ ነይሩ፡፡
ኣብ ዝሓለፉ 17 ዓመታት ዒራዒሮ ከም ናይ ገዛእ ርእሱ ደሴት ተጠቒሙ፡ ካብ እሱራት መሻርፍ ክሰርቕ፡ ካብ ሕርሻን ጤለበጉዕን ክለቓቕም፡ ኣባላት ኣብ ዘይገበኖም ከእቱን ከጋፍዕን ዝጸንሐ ሓላፊ እዩ፡፡ ጉዳይ ዒራዒሮ ዝምልከት ሓበሬታ ብቐጥታ ናብ ፕረሲዳንት ብምድዋል ሰሙናዊ ይሕብሮ ነይሩ፡፡ ክሳብ ዕለተ ሞቱ ኣብ ትሕቲ ዕቱብ ስውር ምክትታል ሓለዋ ውሽጣዊ ጸጥታን፡ ክፍሊ ጠለፋን ዝነበረ ወዲ ሓኪም፡ ናይ ውልቁ ብ07127022 ዝተመዝገበ ቁጽሪ ቴሌፎን ዝነበሮ ኮይኑ፡ ምስ ፕረሲዳንት ዝራኸበላ ቁጽሪ ድማ 07110908 ትብል እያ፡፡ በዚ ኣጋጣሚ ኣብ ዒራዒሮ ዝተመዝገባ ቁጽሪ ቴሌፎናት ንናይ ወዲ ሓኪም ሓዊሱ ብጠቕላላ 4 እየን፡፡ እተን ዝተረፋ ብ07110902 ዝተመዝገበ ናይ ካልኣዩ ወዲ ሓኪም ዝነበረ ትለንተ ተስፋኣለም ሃብተን ብ07224808 ዝተመዝገበ ናይ ኣብርሃለይ ግደ ዝተብሃለ ስታፍ ቁጠባ እየን፡፡
ወዲ ሓኪም ካብ ዒራዒሮ ብዝረኽቦ ኣታዊታት፡ ብጀካ ኣብ ኣስመራ ዝተወገነሉ ገዛ፡ ኣብ ዱባሩባ ውን ሰሪሑ እዩ፡፡ ኣብ ከባቢ ዒራዒሮ ኣብ ሓለዋ ካብ ዝነበሩ ኣፍረይቲ ትካላት እንዳ 32 ዝተረከቦ ሕርሻ ተጠቒሙ፡ ብናጻ ጉልበት ኣባላት ሓለዋ ዒራዒሮ፡ ኮሚደረ፡ ዕፉን፡ ኣራንሺ፡ በርበረ፡ ሌሚንን ማንጉስን ኣፍሪዩ ንውልቁ ይጥቀም ነይሩ፡፡ ኣብ ዒራዒሮ ብኣባላት ዝጓሰያ፡ ልዕሊ 60 ጤለበጊዕ ብምፍራይ ከምኡ ውን ድኳንን ቢሊያርዶ ከፊቱ ከም ድላዩ ክጥቀም ጸኒሑ ኢዩ፡፡ ነቶም ኣባላት እንዳጎጃጀለ ገሊኦም ናይ ባዕሉ መሳርሕቲ፡ ገሊኦም ድማ በቢእዋኑ “ፕረሲዳንት ስጉምቲ ክወስደልካ ኢዩ” እንዳበለ ብምፍርራሕ ግዳይ ሕማማትን ነብሰ ቅትለትን ገይርዎም ኢዩ፡፡ ነፍሰወከፍ ምንቅስቓስ ወዲ ሓኪም እንዳፈለጠ ከምዘይፈለጠ ክሓልፎ ዝጸንሐ ኢሳይያስ፡ ምስ ሓመመ ከኣ ዕቱብ ምክትታል ክግበረሉ ኣዚዙ ኢዩ፡፡
ክቡራት ኣንበብቲ!!
ኣብ ገለ ምንጭታት ካብ ዝረኸብኩዎ ንወዲ ሓኪም ዝምልከት ሓበሬታ ወሲኸ ጽሑፈይ ክዛዝም፡፡
• ወዲ ሓኪም ኣብ ዒራዒሮ ከም ድላዩ ዝእዝዞም ተስፋጽዮን ኣስገዶምን ተስፋይን ዝተብሃሉ ክልተ ስታፋት ሕክምና፡ 4 መገብቲ፡ 2 ሓለውቲ ጥሪት (ትንስኡ ተወልደን ስዩም ስቲፋኖስን ዝተብሃሉ) ነይሮምዎ፡፡
• ብስንኪ ታህዲድን ምፍርራሕን ክልተ ኣባላት ሓለዋ ጭንቀት ጌሮም፡ ነብሰ ቅትለት ከምዝፈጸሙ (ተኸስተ መረጸ ወዲ ማይ ጻዕዳን፡ ተስፋይ ገብሪሂወት ወዲ ገዛ ሓምለ) ከምኡ ውን ብዙሓት ኣባላት ከም ዝሃደሙ ገሊጾም፡፡
ብሓፈሻ ብዕለት 26 ዝተበሰረ ሞት ወዲ ሓኪም፡ ብዙሕ መልእኽቲ ኣለዎ፡፡ ብሓደ ገጽ ኣባጓይላ ኢሳይያስ፡ እቲ ቀንዲ ምንጪ ሓበሬታ ዒራዒሮ ሚስጢር ከየዝሮቋ ምእላዩ ዘቕስኖ ኮይኑ፡ ብካልእ ገጽ ከኣ ኣብ ዒራዒሮ ዝርከቡ ኣባላት ሓለዋ፡ ድሕሪ ሞት ወዲ ሓኪም፡ ኢሳይያስ ኩሉ ጉዳይ ዒራዒሮ ብትም ሕትም ክኸድኖ ይኽእል እዩ፡ ካብ ዝብል ንዖኦምን ነቶም ዝተረፉ ፍቕዲ እሱራትን ብኣልማማ ከየጥፍኦም ልዑል ስግኣት ከሕድሩ እዮም፡፡
ብዝኾነ ኣብ ልዕሊ መሬት፡ ሕልና ዘለዎ ወዲ ሰብ ክጸሮ ዜክእል ግፍዕታትን ስቓይን ዝፈጸመን ዝረኣየን፡ ዕሉል ሓላዊ ልዳት ዒራዒሮ ንሓንሳብን ንሓዋሩን ዓሪቡ ኣሎ፡፡
By: SACTTISM

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ይሕመና’ሎ
ይሕመኒሎ ይልሎ ኣብ መቁሎ በቶም እሱራት፡ ዝነብሩ ዘለው ኣብ መንቀራቅሮ ብርሃን ዝተሓረሙ ጸጋታት ተፈጥሮ ብመግረፍቲ ህግደፍ ዝደንቆሩ፡ ለባማት ሰብ ኣእምሮ። ይሕመና’ሎ ስቃይ ናይቶም ውጹዓት ደጋጊሙ ይደግሰና ኣብ ምድረ በዳ ዝተረፉ ኣውያቶም ድቃስ ከሊኡና በቶም ርሒቆም ዝተሰዱ ዝተዋህቡ ጸማም እዝኒ በቶም ኣብ ባሕሪ
ይሕመኒሎ ይልሎ ኣብ መቁሎ
በቶም እሱራት፡ ዝነብሩ ዘለው ኣብ መንቀራቅሮ
ብርሃን ዝተሓረሙ ጸጋታት ተፈጥሮ
ብመግረፍቲ ህግደፍ ዝደንቆሩ፡ ለባማት ሰብ ኣእምሮ።
ይሕመና’ሎ ስቃይ ናይቶም ውጹዓት ደጋጊሙ ይደግሰና
ኣብ ምድረ በዳ ዝተረፉ ኣውያቶም ድቃስ ከሊኡና
በቶም ርሒቆም ዝተሰዱ ዝተዋህቡ ጸማም እዝኒ
በቶም ኣብ ባሕሪ ዝጠሓሉ ዘይረኸቡ መቅበሪ እምኒ።
ይሕመና’ሎ ድቃስ ለይቲ ይኸልኣና
እንክንሓስቦ ንድሕሪት ተመሊሱ እናሻዕ ልብና ይሓቅየና
ንሕና ክንቀስን ክንዕንገል መዕለቢ ስኢኑ ከዕነኒ ወገንና
ለበዋ ስውኣት ዝጠለምና ኮይኑ ይስምዓና።
ይሕመና’ሎ መጻኢ ዕድል መንእሰያት ኤርትራ
ንፈርሕ ከይጠፍኡ ንሓዋሩ ብዘይ ሓድጊ ስፍራ
መሬት ዓደቦና ከይትስእን ኣያ ዝሕልዋ ዘሕፍራ
ብጓኖት ከይትዝመት ከይትስረቅ ከይትድፈር ክብራ።
ይሕመና’ሎ ናይቶም ብጓሂ ዝማሰኑ ብዘይ ጠዋሪ ዝዘኽተሙ
ብዓጸቦ ሕማም ተደኒሶም ኣእውዮም ረዳኢ ዝሰኣኑ ዝደኸሙ
ናይ ኢዶም ናይ እግሮም በቲኾም ብህግደፍ ዝተጠልሙ
ብዘይ ገበን ዝተፈርዱ ሕሰም ክጸሩ ዝተረግሙ።
ይሕመና’ሎ ናይታ ኣብ ጸልማት ትቁዝም ኣደ
ሓዘን ዝወረሳ ወላድ መኻን ዝኾነት ውላዳ ዝተሓርደ
ኣእምሮኣ ዝስሓተት ብኽቱር ሓዘን ስንባደ
ኣብ ሲኦል ትነብር መዓንጣ ከብዳ ብጓሂ ዝነደደ።
ይሕመና’ሎ ብብርቱዕ ቀዝሒ ዝሰብር ንስኒ
ናይቶም ዝሰንከሉ ዝተረፉ ብዘይ ዓይኒ
በቶም ዝኣረጉ ኣብ ደልሃመት መዳጎኒ
ፈራዲ ዝሰኣኑ ንፍትሒ ዝዳኒ።
ይሕመና’ሎ በቶም ህጻናት መዓንጣ ዘይቆጸሩ
ኣብ ንኡስ ዕድሚኦም ናብ ስደት ዝበረሩ
ኣብ ክንዲ ዝመሃሩ ክብሪ ስኢኖም ለማኖ ዝተቀየሩ
ብመጻኢ ዕድሎም ተስፋ ዝቆረጹ ዝባህረሩ።
ይሕመና’ሎ በተን በራውር ኣሕዋትና
ብነጋዶ ሰብ ክብረ ንጽህንአን ዝተደፍራ
ብዓመጽ ዝወለዳ ብዕድለን ዘማርራ
ምስትምቃር ህይወት ተሓሪመን ዝተጎይሓ ብኻራ።
ይሕመና’ሎ ናይቲ ንዓመታት በረኻ ዝሰፈረ
ከይወልድ ከይፈሪ ዝተሰንገወ ብመግረፍቲ ዝዓወረ
ከይመሃር ከይመራመር ተዳሂሉ ዝደንቆረ ዕድሉ ዝተኸትረ
ካብ ህሉዋት ንታሕቲ ብህይወቱ ዝተቀብረ።
ይሕመና’ሎ በቶም ሰላም ዝሰኣኑ ኣብ መሬቶም
ብጥሜት ዝለመሱ ዝተኾርመዩ ኣብ ቤቶም
ሓቂ ከይዛረቡ ዝተዓብሱ ኣፎም
ብስቃይ ክግረፉ ክእሰሩ ዝተፈርዱ ንሕልፈቶም።
ይሕመና’ሎ በቶም ኣብ ምድረ በዳ ሳህራ ዝጠፍኡ
ቀባሪ ዘይረኸቡ ብኣራዊተ-ገዳም ዝተበልዑ
ረዳኢ ስኢኖም ንቡር ንብዓት ወዲኦም ደም ዝነበዑ
ብነጋዶ ሰብ ብጭካነ ዝተሓርዱ ከም ቃንጫ ዝተሰልዑ።
ይሕመና’ሎ ድቃስ ሓሪሙና ብሕሰም ዜጋታትና
ይኣክል ይበሎ ሕሰምና ይርኣየልና ክንመርሕ ህይወትና
ረጋቢት ይልኣኸልና ዝሰኣኑ ጭንቀቶም ዝሕብራ ሰላምና
ምሕረት የውርደልና መዓትና ይቁርረልና መፈውሲ ሕማምና።
ጽላል፡ ካብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ 8 ጥቅምቲ 2018


text:
መግስቲ ኢጣልያ ኣብ ኢትዮጵያ ንዝርከቡ ኤርትራውያን ሶማልያውያንን ደቡብ ሱዳናውያንን ስደተኛታት፡ መስርሕ መተሓላለፊ መንገዲ ንምኽፋት፡ ምስ ካቶሊካዊት ቤተ-ክርስትያንን ምስ ሓደ ከባቢያዊ ገባሪ-ሰናይ ትካልን ኣብ ስምምዕ ከምዝበጽሐ ተሓቢሩ።
‘እቲ ዝኽፈት መንገዲ ስደተኛታት፣ ነቶም ናብ ዓዲ ጣልያን ብሕጋዊ ኣገባብ ዝኣትው ሰባት፣ መሰል ዜግነት ንክዋሃቦም’ውን መገዲ ዘጣጥሕ’ዩ’ ትብል ናይ ሮም ኣቀባሊትና ጆሴፍን ማኪና።
እዚ ከም’ዚ’ሉ ከሎ፣ በዝሒ በይኖም ኮይኖም ድዮም ካብ ቤተ-ሰቦም ተፈላልዮም ናብ ዓዲ ጣልያን ዓሚ ዝሰገሩ ቆልዑ ኣዝዩ ንሂሩ’ሎ።
‘በዝሒ ናብ ዓዲ ጣልያን ዝኣተው ኣላዪ ዘይብሎምን ካብ ቤተሰቦም ዝተፈላለዩን ቆልዑ ብዕጽፊ ወሲኹ ኣሎ። ብቀንዱ ካብ ሙሉእ ኣፍሪቃ፣ መብዛሕተኦም ግና ካብ ኤርትራ፣ ግብጺ፣ ጋምቢያን ናይጀርያን ከምዝኾኑ’ ወሃቢት ቃል ዩኒሰፍ ሳራ ክሮው ንቪኦኤ ገሊጻ።


text:
ብሕቡራት መንግስታት ዝቆመን ንኤርትራ ዝምርምር ዘሎ ኣካል ኣብ ኤርትራ ንፁር ተመሳሳሊ ምግሃሳት ሰብኣዊ መሰላት ከምዘሎን ፈፂሙ ልዕልና ሕጊ ከምዘየለን ኣብ ምርመራይ ርእየ ክብል ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን አፍሊጡ'ዩ።
ወኪል መንግስቲ ኤርትራ ብወገኑ ፖሎቲካዊ ተበግሶ ዘለዎ'ዩ ክብል ይነፅጎ'ሎ።
ኣቦ መንበር'ቲ ሰለስተ ኣባላት ዝሓዘን ዓሚ ብቤት-ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት መንግስታት ኣብ ኤርትራ ሰበ-ስልጣን'ታ ሃገር ኣብ ልዕሊ ህዝቦም ዝፍፅምዎ ዘለው ምግሃሳት ሰብአዊ መሰላት ብዝምልከት ንዝቀርቡ ዘለዉ ፀብፃባት ከፃሪ ዝተመዘ ኣካል፣ ሚስተር ማይክ ስሚዝ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ጄኔቫ ነቲ ቤት-ምኽሪ ኣብ ዘቅረብዎ መባእታዊ ፀብፃብ'ዮም ነዚ ተዛሪቦም።
ኣቦ መንበር'ቲ ኮሚሽን መርማሪ ሕቡራት መንግስታት አውስትርያላዊ ማይክ ስሚዝን ካልኣዮም ኣብቲ ኣካል ዝተመዙ ጋናዊ ዶ/ር ቪክቶር ዳንክዋ ኣብዚ ኣብ ዩናይትድ ስቴይትስ ምስ ኤርትራውያን ንምዝርራብ ኣብ ዝርከብሉ ኣብ ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ተረኺቦም ኔሮም። ንዝቀረብሎም ሕቶታት መልሲ'ውን ሂቦም'ለው።
ዝርዝሩ ንምስማዕ ኣብ ታሕቲ ንዘሎ ምልክት ድምፂ ጠውቁ።


text:
ዶክተር ወርቅነህ ገበየሁ ምስ ፕረዝደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዘትዮም
መቐለ ነሓሰ 02/2010(ድወ)ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ዶክተር ወርቅነህ ገበየሁ ምስ ፕረዝደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ኣስመራ ዘትዮም።
ብሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ዶክተር ወርቅነህን ፕረዝደንት ክልል ኦሮምያ ለማ መገርሳን ዝተመርሐ ጉጅለ ልኡኽ ምስ ፕረዝደንት ኤርትራ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ክልቲኣዊ ጉዳይ ዘትዮም።
እቶም መራሕቲ ኣብ ሞንጎ ክልትኤን ሃገራት ዝተፈረመ ውዕል ተግባራዊ ኣብ ዝግበረሉ ዛዕባ’ውን ዘትዮም።
ቀዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ 1 ሓምለ 2010ዓ.ም ኣብ ኣስመራ ዑደት ምክያዶም ስዒቡ ክልቲኤን ሃገራት ሰነድ ስምምዕነት ምፍርራመን ይዝከር።
እቲ ስምምዕ ኣብ ሞንጎ ክልቲኤን ሃገራት ተቋሪፁ ዝነበረ ርክብ ዘቐፅልን ኣብ ዓውድታት ፓለቲካ፣ቁጠባ፣ማህበራዊን ባህላውን ፀጋታት መሰረት ዝገበረ ምዃኑ FBC ፀብፂቡ።


text:
ኣብቲ ውዕውዕ ዘመን ድሕሪ ናጽነት ኣብ ወርሒ 12/1991 ኣብ ኣፍደገ ማርያም ግምቢ ተንጠልዪሉ ዝነበረ ሓደ ግጥሚ ዝስዕብ ትሕዝቶ ነበሮ፡፡
“ኣየ ማርያም ግምቢ!!
ክንደይ ጀጋኑ ኣጨኒቕኪ
ብዙሓት ደቂኣንስትዮ ኣምኪንኪ
ብሉጻት ኤርትራውያን ኣዘኽቲምኪ
ሰብ በላሕቲ ኣእምሮ ኣረሺንኪ፡፡
ደም ንጹሃት ንሰማይ ዓሪጉ
ጓሓሉ ማርያም ግምቢ ካብ ተሰጉ
ኣዕጽምቲ ስውኣትና ኣመስኪሩ ሓድጉ፡፡
እስኪ ተመስገን ንበሎ ንፈጣሪና
ስውኣትና ኣመስኪሮም ኣብ ልዕሌና
ንዓወት ዝረኣና ኣይኮነን ከሲብና
ሓርበኛታት እዮም ርቡሓት ካብ ኩልና
ይተዓለለሎም ይዘመረሎም ንስውኣትና ፡፡
እወ! እታ ክብርቲ ሀይወቶም ሰዊኦም
ሓመድ ኣዳም ዘልብሶም ሲኢኖም
ምእንቲ ሓፋሽ ህዝቦም
ስኽፍ ኣይበሎም እስኪ ይቕሰን መቓብሮም፡፡
ኣኺሉኪ እዩ ሕጂ በጺሑኪ
ንጽበ ኢና ኔርና ክዕጾ መቓብር ጋህስኺ
መጽኦም ደቂ መሬት ኣረክቢ መፍቱሑኺ፡፡
በሊ ተሓጎሲ ኣዶ ሓየት ጅግና
ተሓጎስ ከኣ ኣቦ ሓየት ፋና
ክብሪ ይሰማዕኹም ደቂ ስውኣትና
ሓበን ሃገር ዋልታ ጀጋኑና
ባንዴራና ተተኺላ ኣብ ሃገርና
ወጊሑ ደጊም ሓሊፉልና
ነቕንዕ ክሳድና ትኽ ይበል ሑቖና
ነማዕብል ዓድና ንህነጽ ሃገርና
ዕድመ ንህግሓኤ ውድብና፡፡
ዘለኣለማዊ ክብሪ ንስውኣትና!!
ዓወት ንሓፋሽ! ” ይብል፡፡
ክቡራት ኣንበብቲ ከመይ ኣለኹም!!
ብዝተፈላለዩ ውልቃዊን ስድራቤታዊን ጸገማት ዋላ ምሉእ ብምሉእ ካብ ቃልሲ እንተዘይተፈለኹ ኣብ መርበባት ፌስቡክን ዌብሳይትን ዝነበረኒ ተሳትፎ ካብ ዘቋርጽ ዛጊት ኣዋርሕ ኣቑጺረ ኣለኹ፡፡ ኣብ ኩሉንትናዊ ቃልሲ ንሓርነት እንካይዶ ምንቅስቓስ ንዓና ንኤርትራውያን መርበባት ኢንተርኔት ዘለወን ኣበርክቶ ኣዚዩ ዓቢ ምኻኑ ርዱእ’ዩ፡፡ ዝርዝር ምኽንያቱ ብዘየግድስ ንኣዋርሕ ኣቋሪጸዮ ዝነበርኩ ስራሕ ካብ ሎሚ ጀሚረ ክቕጽሎ ምኻነይ እሕብር፡፡ በዚ ኣጋጣሚ ንንህላውነተይ ተገዲስኩም ካብ መላእ ዓለም ደሃይ ዝገበርኩም ግዱሳት ኣሕዋተይን ኣሓተይን ከምኡ’ውን ፊናንሳዊ ሓገዝ ዝገበርኩምለይ ግዱሳት ዜጋታት የመስግን፡፡
ፔጅ ሳክቲዝም ካብ ሎሚ ጀሚራ ብልዑል ምድላው ሰሙናዊን ዕለታዊን መደባት ሓንጺጻ ክትዓዬ ‘ያ፡፡ ደጊም ሓበሬታን ሚስጢራትን ኣባጓይላ ዕለታዊ ክፍኑ ኢየ፡፡
ከምቲ ዝተዓዝብኩምዎ ብ1991 እቲ ብዙሓት ኤርትራውያን ዝተቀዘፍሉ ቤት ማእሰርቲ ማርያም ግምቢ ምስተዓጸወ ኣብ መእተዊኡ ብዝተንጠልጠለ ሓደ ግጥሚ ናይ ሎሚ ጽሑፈይ ፈሊመ ኣለኹ፡፡ በቲ እዋን ዘርከበ ዜጋ ንኽዝክሮን እቶም ሓደስቲ ወለዶታት ምእንተ ክፈልጥዎ ብሓጺሩ ቤት ማእሰርቲ ማርያም ግምቢ፡ ኣብ እዋን መግዛእቲ ኢትዮጵያ ብፍላይ ከኣ ኣብ እዋን ደርግ ብ“ሰሜን ማእከላዊ ምርመራ መምሪያ” ዝፍለጥ ብዙሓት ዜጋታትና ዘሕቀቐ ኣዚዩ ዘስካሕኽሕ ቤት ማእሰርቲ ነይሩ፡፡ ድሕሪ ናጽነት ብውቅብ ቃላት፡
“ንጽበ ኢና ኔርና ክዕጾ መቓብር ጋህስኺ
መጽኦም ደቂ መሬት ኣረክቢ መፍቱሑኺ፡፡” ዝተብሃለላ ቤት ማእሰርቲ ማርያም ግምቢ ካልኦት መፋቱሕ ወሲኻ፡ እንሆ ርብዒ ዘመን ሓሊፉ ሓጂ እውን ጸሓይ ናጽነት ከይበረቐትልና ኣሻሓት ቤት ማሕቡሳት ወሊዳ ሃገር ብሃገራ ናብ መቓብር ተለዊጣ ሃገርና ኤርትራ State Prison ተሰሚያ ኣላ፡፡ ትማል ኣብ ጋህስታት ማርያም ግምቢ ብዙሓት ምዑታት ኤርትራውያን ዘጽነቱ በዓል ዘለቀ ውቤን ኣሻግሬ ደሳለን ብበዓል የማነ ኣፈወርቂን ካሕሳይ በየነን ዓይነት ደቂ ሃገር ተተኪኦም እንሆ ታሪኽ ኤርትራን ኤርትራውነትን ካብ ዝድወን 26 ዓመታት ኣቑጺርና፡፡
እምበኣር ነዛ ኣብ ግብሪ ብዘይወዓሉ ቃላት ዝወቀበት ግጥሚ ብምውካስ ካብሎሚ ጀሚረ ብተኸታታሊ ብዛዕባ መዓሙቕ ትሕቲ ምድሪን ልዕሊ ምድርን ቤት ማእሰርታት ስርዓት ህግደፍ ዝምልከት ሓበሬታ “መቓልሕ ድምጺ ኣልቦ ነብሳት” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ብተኸታታሊ ክፍኑ ኢየ፡፡ ናይዚ ሓበሬታ ቀዳማይ ክፋል ከም ኣካል “ብዛንታ ስርሒት ፎርቶ” ብክፋላት ዝፈነኹዎ ጽሑፍ ኮይኑ፡ ናይ ገለ ተሳተፍቲ እቲ ስርሒት ህልው ኩነታት ወሲኸ ክገልጸልኩም እየ፡፡ ንስርሒት ፎርቶ ኣመልኪተ ዝጀመርኩዎ ጽሑፍ ዘይቀጸልኩሉ ቀንዲ ምኽንያት እቶም ዝተረፉ ሓበሬታታት፡ ኣዚዮም ተኣፈፍትን ንብዙሓት ዜጋታት ኣብ ሓደጋ ዘውድቑን ብምኻኖም እዩ፡፡ ምቹእ ኩነታት ምስተፈጥረ ሓደ መዓልቲ ሳልሳይን ናይ መወዳእታን ክፍል “ዛንታ ስርሒት ፎርቶ” ክፍንወልኩም ኢየ፡፡ ሕጂ ናብቲ ንሎሚ ዘዳለኹዎ ጽሑፍ ከብለኩም፡፡
ኣብ ሃገርና ብዛዕባ ዝተደኮና ናይ ልዕልን ትሕትን ምድሪ ቤት ማእሰርታት ብዙሓት ጺሒፎምሉን ተዛሪቦምሉን እዮም፡፡ ብፍላይ ኣብ መርበባት ኢንተርኔት ኣዳላዊኡ ዘይተፈልጠ ሓደ ጽሑፍ ኣብ ኤርትራ ልዕሊ 350 ቤት ማእሰርታት ከምዘለዋ ብዝርዝር ብምርቋሕ ብዙሓት ክፈልጡ ጌሩ’ዩ፡፡ ብወገነይ ዝርዝር ቤት ማእሰርታት ምግላጹ ዋላ አገዳሲ እንተኾነ፡ እቲ ዝበለጸ ግን ኣብ ሕድሕድ ቤት ማሕዩር ዝካየድ ግፍዒን ፈጸምቱን ህዝቢ ክፈልጦም ምግባር ይመስለኒ፡፡ እምበኣር ሎሚ ኣብ ማእከል ኣስመራ ካብ ዝርከባ ቤት ማእሰርታት ሓደ ዝኾነ ንቤት ማእሰርቲ ካርሸሊ ኣመልኪተ ዘዳለኹዎ ጽሑፍ ክፍንወልኩም፡፡
ብመሰረት መምርሒታት ኣባጓይላ ጥፍኣት ኢሳይያስ፡ ኣብ ሃገርና ብሓፈሻ ሰለስተ ዓይነት ቤት ማሕዩራት ኣለዋ፡፡ እዚኣተን ከኣ ብሓጺሩ፡ ቅርጺ ኣልቦ ማሕዩራት፡ ሓውሲ ቅርጺ ዘለወን ቤት ማእሰርታትን ወትሃደራዊ ተሃድሶታትን እየን፡፡ እተን ስማዊ ቅርጺ ዘለወን ቤት ማእሰርታት ድማ ኣብ ማሕበራዊ ጉዳያት ኣድሂበን ክነጥፋ ዝተመደባ ኮይነን ኣብ ትሕቲ ኮሚሽን ፖሊስን “ኣገልግሎት ቤት ማእሰርትን ተሃድሶ”ን ዝመሓደራ እየን፡፡ ብኮሎኔል መሓሪ ጸጋይ ዝምራሕ ኮሚሽን ፖሊስ ብሓፈሻ 59 መደበራትን ናቑጣታትን ይሕዝ፡፡ ኣብ ትሕቲ ብር/ጀነራል ግርማይ መሓሪ ዝመሓደር “ኣገልግሎት ቤት ማእሰርትን ተሃድሶን” ዝብል ሓበራዊ መጸውዒ ተዓዲልዎን ዝነጥፋ 14 ድጓናታት ከኣ ኣብ ኩለን ዞባታት ኣለዋ፡፡ ብተወሳኺ ብወትሃደራዊ ተሃድሶ ዝጽዋዕ ካብ ማእከላይ ቤ/ጽ በለዛ ክሳብ ኣብ መላእ ሃገር ዝርከባ ክፍላተ ሰራዊት ዝተዘርገሓ ማእለያ ዘይብለን ቤት ተሃድሶታት ኣለዋ፡፡ ብዛዕባ እዘን “ሓውሲ ቅርጽን ኣወዳድባን” ዘለወን ቤት ማእሰርታትን ድጓናታትን ዝምልከት ሓበሬታ ቀስብቐስ ኣብ ቀጻሊ ክቐርብ ‘ዩ፡፡
እተን ብቐንዱ ብኢሳይያስን እሙናት ኣገልገልቱን ጥራይ ዝምርሓ ዘሰካሕኽሕ ግፍዒታት ዘእንግዳ ቅርጺ ኣልቦ ቤት ማእሰርታት ድማ ብቤ/ጽሕፈት ፕረሲዳንት፡ ወኪል ሃገራዊ ድሕነትን ብቤ/ጽ ጀነራል (ፍሊጶስ) ዝእለያ’የን፡፡ ቤት ማእሰርቲ ካርሸሊ ከኣ ኣብ ትሕቲ’ዚ ቅርጺ ኣልቦ መስርሕ ትጥርነፍ ኣሰቃቒት ቤት ማሕዩር እያ፡፡ ኣቐዲሙ ብ “ወንጀል መርምራ” ዝፍለጥ ቤት ማእሰርቲ ካርሸሊ፡ ኣብ ባዕዳዊን “ሃገራዊን” መግዛእቲ ኤርትራ ብዙሓት ዜጋታትና ዝተሳቐዩላን ዝሃለቑላን ብዘበነ መግዛእቲ ኢጣሊያ ዝተሃንጸት ምድራዊት ሲኦል’ያ፡፡ ኣብ ዘመነ ህግደፍ ’ውን እቲ ኩቡር ወዲ ኣዳም ክብረት ስኢኑ ዝናሸወላ፡ ዝሓስረላ፡ ዝዋረደላን ብዘይሰማዒ ዝጠፍኣላ ገሃንም ’ያ፡፡ ቅዩድ ብዘይገበን፡ ብዘይፍርዳዊ መስርሕ ተቐይዱ ካብ ተፈጥራዊ ዑደት ተሓይሩ፡ ዝርንዛሕ እንዳነብዐ፡ ክሳብ ጫፍ ዓለም እንዳ ኣእወየ፡ ብሕማማት ዝሳቐየሉ፡ ብቀዝሒ ዝስንክለሉ፡ ብጸልማት ኣዕይንቱ ዝሓረሉ፡ ብሓፈሻ እቲ ክቡር ወዲ ሰብ ናብ እንስሳ ዝቕየረሉ ኣሰቃቒ ቤት ማእሰርቲ’ዩ፡፡
ንዓና ንኤርትራውያን ኣብ ሕድሕድ ቤት ማሕቡስ በቶም ሕድሪ ሰማእታት ዝጠለሙ ዝፍጸም ኢ-ሰብኣዊ ፍጻመታትን፡ ባርባራዊ ገበናትን ኣይክሕድሰናን፡፡ እቲ ዘግድስ ጽባሕ ኣብታ ንትምነያ ዲሞክራሳዊት ኤርትራ ተሓተቲ ዝኾኑ ሰተይቲ ደም ንጹሃን ዜጋታት ብኣግኡ ፈሊና ምስናድ’ዩ፡፡ ኣጸቢቑ ንዘስተብሃለሉ ሰብ፡ እታ ኣብ ማእከል ከተማ ኣስመራ ትርከብ ቤት ማእሰርቲ ካርሸሊ፡ ካብ ጎዳጉዲ ዒራዒሮ ቀጺላ፡ መእለይት ውሽጣዊ ፍርሒን ራዕድን ኢሳይያስ ምኻና ይርዳእ፡፡ ብምስምስ “ፖለቲካ” ኣብ ካርሸሊ ዝእሰሩ ሰባት መብዛሕትኦም ከምቶም ኣባላት ጉጅለ -15 ንናይ ን”መንበር ፕረሲዳንት ዘቋምቱ”ን ንብልሽው ባህሪያት ኢሳይያስ ዝርድኡ ሰባት እዮም፡፡ ብመሰረት’ዚ ከኣ ኢሳይያስ ኣዚዩ ዝተሓላለኸ ውዳቤታት ፈጢሩ፡ ቤት ማእሰርቲ ካርሸሊ ሒደት ዕሱባቱ ዝከታተሉዋ፡ ከምታ ዒራዒሮ ደሴት መቕዘፍቲ ደቂ ኣዳም ጌሩዋ ኣሎ፡፡ ብሓፈሻ ወይ ኣብ ከይዲ ቃልሲ ንሓርነት ዝጠፍኡ ወይ ከኣ ኣብ እዋን ሓርነት ዝሕተቱ ንቤት ማእሰርቲ ካርሸሊን ዝጸረቶም ክውል ገበናትን ኣንዳዕዲኦም ዝፈልጡን ዝፍጽሙን እቶም ቀንዲ በላዕቲ ሰብን ሰተይቲ ደም ዝስዕቡ’ዮም፡
1. ኢሳይያስ ኣፈወርቂ (ፕረሲዳንት)
2. ጀነራል ፍሊጶስ ወልደየውሃንስ (ሓለቓ ስታፍ ሓ/ም/ኤርትራ)
3. ብር/ጀነራል ስምኦን ገብረድንግል (ኣዛዚ ሃገራዊ ሓይልታት ፖሊስን ጸጥታን)
4. ብር/ጀነራል ኣብርሃ ካሳ (ሓላፊ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት)
5. ብር/ጀነራል ተኽለ ክፍላይ -ማንጁስ (ኣዛዚ ሰሜን እዚ፡ ህዝባዊ ሰራዊትን ምክትታል ዶባትን ነበር ኣብዚ እዋን ኣዛዚ ምዕራባዊ እዚ)
6. ብር/ጀነራል ጠዓመ ጎይቶኦም -መቐለ (ኣብ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ሓላፊ ክፍሊ ምውህሃድ ተቓወምቲ ጉጅለታት ምብራቕ ኣፍሪቃ)
7. ኮ/ል ተስፋልደት ሃብተስላሰ (ወኪል ጸጥታ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት)
8. ኮ/ል ጋይም ተስፋንኪኤል (ሓለፊ ወጻኢ ስለያ)
9. ኮ/ል ወልደዝጊ ባህታ (ሓላፊ ክፍሊ ውሽጣዊ ጸጥታ)
10. ኮ/ል የማነ ኣፍወርቂ (ሓላፊ ኣካል ግብረሽበራን ምክትታል ጉጅለ ዓፈናን ስጉምትን)
11. ኮ/ል ዮናስ ብጹእ ኣምላክ (ሓላፊ ክፍሊ ስለያ ምክትታል ዶባት)
12. ሜጀር ካሕሳይ በየነ (ሓላፊ ኣካል መርመራን ምጽራይ ሃ/ሓ/ፖ/ጸጥታን) …እዮም፡፡
ብተመሳሳሊ ናይዞም ላዕለዎት ሓለፍቲ ትእዛዛት ተቐቢሎም ኣብተን መሳፍሒ ኣልቦ ውሻጠታት ካርሸሊ ዜጋታት ዘሳቕዩን ዘሕቕቑን ማእከለዎት ሓለፍቲ ድማ
• ሜጀር ኣቶብርሃን ገብረሃንስ፡- (ሳጓ፡ ሰካሕ ዓዲ፡- እምባደርሆ መንበሪ፡- ካምቦ ፖሊስ ማይተመናይ) ንዓመታት ሓላፊ ቤት ማእሰርቲ ካርሸሊ ብምኻን ዘገልገለን ኣብ ኩሎም ገበናት ኢድ ዘለዎ ዘይውግዓዊ እሙን ኣባል ፖሊስ፡ ሃገራዊ ድሕነትን ቤ/ጽ ፕረሲዳንትን ‘ዩ፡፡
• ሜጀር ጸጋይ ገብረሂወት (ዓዲ፡- ኮኾባይ መንበሪ፡- ሓዝሓዝ) ንዓመታት ከም ምኽትልን መርማሪ ኮይኑ ዘገልገለ ገዲም ተጋዳላይ’ዩ፡፡
ኣብ ትሕቲ ዞም ክልተ ሓለፍቲ ብግዴታ ይኹን ብወለንታ ዝዓዩ መርመርቲ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ድማ ዝስዕቡ ‘ዮም፡፡
1. የማነ ተስፊት (ኣስመራ)
2. ገዛኢ ኤልያስ (ሕምብርቲ)
3. ተኽለ ባራኺ (ኣስመራ)
4. ብርጣንያ (ኣስመራ) ዝተብሃሉ እዮም፡፡ እዞም ኣባላት ዕለታዊ ምርግጋጽ ህላወ እሱራትን፡ ኣብ ውሽጢ ቀጽሪ ካርሸሊ ዝፍጸሙ ተርእዮታት ተኸታቲሎም ኣጻሪዮም ጸብጻብ ዘቕርቡ እዮም፡፡ ንሜጀር ኣቶብርሃን ሓዊሱ ምስዞም 6 ኣባላት ዝተሓጋገዙ ዳዊት በኹረጽዮንን ኢለንን ዝተብሃሉ ጸሓፍቲ ኣለው፡፡
እታ ንብዙሕ ዓመታት ንጹሃት ኤርትራውያን ዝሓቐቑላ፡ መሬታዊ ሲኦል ካርሸሊ፡ ኣብዚ እዋን ብሰለስተ ሽፍቲ ዝተወዝዑ፡ ብ74 ኣባላት ዕለታዊ ዕቱብ ሓለዋ ይግበረላ’ሎ፡፡ ብፍላይ ኣብ ቀረባ እዋን ላሑኺ ተኣፈፍቲ ሚስጢራት ምስ ኣጋጠመ፡ እቶም ኣባላት ነንባዕሎም ከይተኣማመኑ ዝገብር ፍሉይ ገምጋማዊ ተኽሊጥ ብምክያድ ሓድሽ ዓይነት ሓለዋ ይካየድ ኣሎ፡ ብመሰረት ሓድሽ ተኽሊጥ እቶም እሙናት ተባሂሎም ዝተመመዩ መራሕቲ ሽፍቲ ሓለዋ ዝስዕቡ’ዮም፡-
1. ሰርጌንቲ ግርማይ ኣርአያ (ነባሪ ሓዝሓዝ ኣዛዚ 1ይ ሽፍቲ)
2. ሃብተማርያም የውሃንስ (ነባሪ ካምቦ ፖሊስ ሰምበል ኣዛዚ 2ይ ሽፍቲ)
3. ሰርጌንቲ ዓምራ ኢብራሂም (ነባሪ ራዲዮመሪና ኣዛዚ 3ይ ሽፍቲ) እዮም፡፡
ድሕሪ ምህዳም ኣባል ሓ/ኣየር ነበር ካፒተን ዓንደሕሸል፡ ዳርጋ ንኹሎም ኣባላት ጽዑቕ መርመራን ምክትታል ዝተገብረሎም ኮይኑ ኣብ ምንቅስቓስ ሓለዋ፡ ኣብ ኣተኣላሊያ መካይን፡ ኣብ ምጽፋፍ ዕጥቂን ኣብ ስርዓተ ኣመጋግባ እሱራት ዝተፈላለዩ ለውጥታት ተገይሮም ኢዮም፡፡ ብፍላይ እቶም ኣውቲስቲ ብወኪል ሃገራዊ ድሕነት ብርቱዕ መርመራ ምስተገብረሎም ክልቲኦም ክቕጽሉ ተገይሮም፡፡ ኣብ ምምልላስ ቅዩዳት ዚያዳ ዝእመኑ መራሕቲ መካይን፡
1. ፍጹም ዓንደብርሃን (ዓዱ ሓጋዝ መንበሪኡ ከረን)
2. ሹም ባሕሪ ፍስሃየ ( ዓዱ ሰረጀቓ መንበሪኡ ኣስመራ) እዮም፡፡ (ዓንደሕሸል ካብ ካርሸሊ ክሃድም እንከሎ ናይዚ ሹም ባሕሪ ዝመርሓ መኪና ምጥቃሙ ይዝከር)
ኣብ ቤት ማእስርቲ ካርሸሊ ዝፍጸሙ ኣሰቀቕቲ ግፍዒታት ንምኽዋል ኢሳይያስ ብፍላይ ካብ 2014 ንደሓር ገለ ኣባላት ፖሊስ ተኣፈፍቲ ኣብ ዘይኮኑ ውስናት ስርሓት ክሳተፉ ጌሩ ‘ዩ፡፡ እዚ መስርሕ፡ ኢሳይያስ ኣብ እዋን ሓለዋ ሰውራ እውን ዝጥቀመሉ ዝነበረ ክውል መናውራ ምኻኑ ይዝከር፡፡ ከም ሓድሽ መናውራ ድማ ንገለ እሱራት (ቅዩዳት) ድሕሪ መርመራ ምስ ኣባላት ፖሊስ ብምትእስሳር ናብ ጸጻራትን ካልኦት ቤት ማእሰርታትን ንክዛወሩ መምርሒታት ከውርድ ጸኒሑ እዩ፡፡ ብቤት ጽሕፈት ፕረሲዳንትን ሃገራዊ ድሕነትን ተመርሚሮም ካብ ካርሸሊ ናብ ማይሱርዋ፡ ጸጸራት፡ ዓዲኣቤቶን ካልኦት ቤትማእሰርታትን ንኽዛወሩ “ዕድል ዝገብሩ” እሱራት ኣብ ምቅይያር ክሳተፍ ዝተሓረየ ሓላፊ ድማ ኮ/ል ባሻይ ወልዳይ ዝተብሃለ ኣባል ኮሚሽን ፖሊስ’ዩ፡፡
ብኣንጻሩ ብሓላፊ ኣካል መርመራን ምጽራይን ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ሜጀር ካህሳይ በየነ (ወዲ በየነ) ዝካየድ መርመራን ቅዝፈትን ድማ ክከታልን ክኣልን ካብ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ዝተመዘ እሙን ኪኢላ መርመራ “ፍሉይ ገበናት” ራሻይዳ ዝተብሃለ ሰብ’ዩ፡፡ (ብዛዕባ ራሻይዳን ተግባራቱን ዝምልከት ዝርዝር ሓበሬታ ሓደ መዓልቲ ከቕርበልኩም ኢየ፡፡) ራሻይዳ፡ ወዲ በየነን ፍስሃጽዮንን ካብቶም ድሕሪ ናጽነት ንብዙሓት መሳኪን ዜጋታት ከሳቕዩ ዝተሓረዩ ሓድጊ ኢሳይያስ ‘ዮም፡፡
ምድራዊት ሲኦል ካርሸሊ ኣብ ታሪኽ ኤርትራ ንወለዶታት መምሃሪ ዝኸውን ታሪኽ ክስነደላ ዝግባእ ቤት መቕዘፍቲ ‘ያ፡፡ ኣብዛ ቤት ማእሰርቲ ኣትዩ ብህይወት ዝወጽእ ዳርጋ የለን፡፡ እቶም “ተፈቲሖም” ተባሂሎም ናብ ስድርኦም ዝፋነዉ ገለ እሱራት’ውን ብዘይፍወስ ሕማም ምስተጠቕዑን ምሟቶም ከምዘይተርፍ ዝተረጋገጹ ጥራይ ‘ዮም፡፡ ገለ “ኢድን እግሪ ዘይብሎም ኣብ ኣፍ ሞት ዝርከከቡ” እሱራት ተባሂሎም በዓል ወዲ በየነ ምስ ወሰኑሎም፡ ዝኾነ ዓይነት ሓበሬታ ከየምልቑ ብምፍርራሕ፡ ወረቐት ዓዲሉ ዘፋኑዎም ኣባል ውሽጣዊ ጸጥታ ሜጀር ሚናሰ ስምረት (ወዲ ስምረት) ዝተብሃለ ተወላዲ ሕምብርቲ ዝኾነ ተጋዳላይ እዩ፡፡ ንኣብነት ብነሓሰ 18/2017 ዝተሰውአ ተጋደላይ ሰለሞን ሃብቶምን ካልኦትን ኣብ እዋን መስዋእቶም/ሞቶም ኣስከሬን ንስድራቤት ዝዕድል እዚ ውልቀ ሰብ እዩ፡፡ ብተወሳኺ ዕድል ጌሮም ምናልባሽ ዓይኖም ዓዊሮም ክፋነው ዝተወሰነሎም ከም በዓል ሓጂ መሓመድ ሑሴን ኣላህሙዲ ዓይነት እሱራት ወረቐት ዓዲሉ ዘፋኑን ዘፈራርሕን ኣባል ውሽጣዊ ጸጥታ ‘ውን ወዲ ስምረት ‘ዩ፡፡
ኣብ ታሪኽ “ህግደፋዊት” ኤርትራ ‘ቶም ንውሻጠ ቤት ማእሰርቲ ንምግላጽ እንጥቀመሎም ልሙዳት ቃላት “ካሜራን ሸላን” ዝብሉ ኣስማት ‘ዮም፡፡ ብዓይኒ ሓቂ ግን እቲ ውሽጣዊ ትሕዝቶን ኣብዞም ጎዳጉዲ ብኽውል ዝፍጸም ግፍዕን፡ ገበናትን፡ ብዕምቆት ንዝተረድኦ ሰብ ብቓላት ተሓንጢጡ ዘይውዳእ ኣዚዩ ሕሱም ክውንነት እዩ ዝረአ፡፡ ብሓፈሻ ኣብ ጎዳጉዲ ካርሸሊ ተሰኪዖም በቢዕለቱ ዘስካሕክሕ ፍጻመታት እንዳሕለፉ ንሞቶም ዝጽበዩ ዘለው ዜጋታት መብዛሕትኦም እቶም ህጉም ጥሒሶም መሬታዊ ናጽነት ዘረከቡ ተጋደልቲ እዮም፡፡ ብምስምስ “ትሕቲ ሃገራዊነትን ፖለቲካዊ ገበናትን” ተቐይዶም ኣብ ሸላታት ካርሸሊ ዝሓቀቑ ብዙሓት ደቂ ሃገር፡ ንታሪኽ ሓዲግና ሕጂ ‘ውን ምእንተ ሓቅን ርትዕን ፍትሕን ራህዋን ኢሎም ኣብ ኢድ ኣባጓይላ ዝሓቁ ዘለው ቅኑዓት ሰብ መትከል ዜጋታት ኣለው፡፡ እቶም ንዓመታት ንሃልኪ ኣደንቋሪ ፖለቲካዊ ፕሮፖጋንዳ ጥራይ፡ ኣስማቶም እንረቑሖም ሕጂ ‘ውን ኣብ ኣፍ ሞት ኮይኖም “ተኣምራታዊ ፍታሕ” ይጽበዩ ኣለው፡፡ እስከ ሎሚ ካብ ምኒን ዝብል ፕሮጋንዳዊ ኣተሓሳስባ ወጺእና፡ ንካልኢት እኳ ህይወት ናይ’ዞም ካብ መትከሎም ነቕ ከይበሉ ኣብ ድቕድቕ ጸልማት 29 ካሜራታት ካርሸሊ ተጓሒፎም ዘለው ግሩሃት ዜጋታት ንሕሰብ፡፡
ሀ) ብምስምስ “ትሕቲ ሃገራዊነትን ፖለቲካን” ዝተኣሰሩ
1. ብር/ጀነራል ቢትወደድ ኣብርሃ (ካሜራ 02)
2. ብር/ጀነራል ሃብተጽዮን ሓድጉ (ካሜራ 25)
3. ኮ/ል ተስፋልደት ስዩም ( ካሜራ 17)
4. ተጋዳሊት ኣስቴር ዮውሃንስ (ካሜራ 06 ሸላ ቁጽሪ 31)
5. ተጋዳሊት ሰናይት ደበሳይ (ካሜራ 06 ሸላ ቁጽሪ 06)
6. ተጋዳላይ እርምያስ ደበሳይ -ፓፓዮ (ካሜራ 03) ይርከብዎም፡፡ እዞም ትማል ምእንቲ ናጽነት ብዙሕ ዝኸርተቱ ምዑታት ዜጋታት ሓዊሱ ካልኦት ብዙሓት ቅዩዳት ሕጂ ‘ውን ሰማዒ ዝሰኣነ ኣውያት እንዳእወዩ ናብ መቓብር የምርሑ ኣለው፡፡
ክቡራት ኣንበብቲ!
ናይዚ ጽሑፍ ቀንዲ ዕላማ ንኹሎም ቅዩዳት ምርቋሕ ስለ ዘይኮነ ካብ”ቶም ክብ ኢሎም ዝተገልጹ ብተወሳኺ ንመወከሲ ክኾነኩም ንገለ ብህይወት ዘለው ቅዩዳት ጥራይ ክውስኽ፡
• ኣምባሳደር ተወልደብርሃን፡ ኣብታ ደጀን ዓንደሕሸል ተኣሲሩላ ዝነበረ ካሜራ ቁጽሪ 03 ምስ ሱዳናዊ ነስረዲንን እርሚያስ ፓፓዮን ብሓባር ኣሎ፡፡
• ዮውሃንስ ገብረመስቀል (ወዲጓላ) መርማሪ ዓዲኣቤቶን ማይሱርዋን ዝነበረ (ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 11)
• ኣቦ “ሚኒስተር” ዓሊ ዓብዱ ኣቦይ ዓብዱ ኣሕመድ የኑስ ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 04 ምስ ካልኦት 11 ቅዩዳት ኣብ ሕማቕ ጥዕናዊን ኣካላዊን ኩነታት ይርከቡ፡፡ ኣብዛ ካሜራ ዝነበረ ሜጀር እዮብ ዝተብሃለ ብሳጉኡ ጸጸራት ተባሂሉ ዝጽዋዕ ኣባል ኢሜግረሽን ተኣሊዩ ኣሎ፡፡
ለ) ብምስምስ “መንፈስን ጥሩፍነትን” ዝተቐየዱ
ብምስምስ ጀሃድ፡ እስላማዊ ጥሩፍነት፡ መንፈሳውያንን ምልዓል ሃይማታዊ ናዕቢን፡ ካብ ኩሎም ሃይማኖታዊ ትካላት ዝተቐየዱ ብሓፈሻ ልዕሊ 40 ኣመንቲ ዝነበሩ ኮይኖም ብሕማምን ብመርሸንትን በቢሓደ እንዳጸነቱ ኣብዚ እዋን ኣስታት 17 ጥራይ ብህይወት ተሪፎም ኣለው፡፡ ካብዚኣቶም እቶም ብህዝቢ ዝፍለጡ ህልዋት ዝስዕቡ እዮም፡
1. ዶ/ር ፍጹም ገብረንጉስ ካብ ፕሮቲስታንት ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 23 ምስ 8 ካልኦት ዜጋታት ኣሎ፡፡ ምስ ዶ/ር ፍጹም ገብረንጉስ ብሓባር ተኣሲሮም ዝርከቡ ኣመንቲ ፕሮቲስታንት ዶ/ር ክፍሉ ገብረመስቀል፡ ሃይለ ናይዝጊ፡ ፓስተር ኪዳነ ወልዱ ኮይኖም ብሰንኪ ሕማቕ ኣተሓሕዛን ስእነት ሕክምናን ግዳይ ዝተፈላለዩ ሕማማት’ዮም፡፡
2. ቀሺ ገብረመድህን ገብረገርግስ፡ ዶ/ር ተኽለኣብ መንግስትኣብ፡ ካብ ኣመንቲ ኦርቶደክስ (ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 23) ሙሴ እዛዝ፡ ሙሴ ገብረስላሰ ዝበሃሉ እሱራት ብሓባር ኣለው፡፡ ከምኡ’ውን ብጉዳይ ኣቡነ ኣንጠንዮስ ዝተቐየዱ ቀሺ ይትባረኽ በርሀ ድማ ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 05 ምስ ካልኦት 03 እሱራት ተቐይዶም ይርከቡ፡፡
ሐ) ብምስምስ “ብልሽውናን ዝተፋለለዩ ስኑዕ ምኽንያታት” ዝተቐየዱ
እዞም እሱራት ብትእዛዝ ሓለፍቲ ወኪል ሃገራዊ ድሕነትን ቤ/ጽ ፕረሲዳትን ዝተቐየዱ ኮይኖም፡ ቀንዲ መእሰሪ ምኽንያቶም ኣይፍለጥን፡፡ እንተኾነ ናብ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ካብ ዝለኣኹ ገለ ጸብጻባት ግን እቶም እሱራት “ንፕረሲዳንት ሓሚዮም፡ ስሙ ኣጸሊሞም፡ ምንጩ ዘይተፈልጠ ዘይተኣደነ ማል ኣጥሪዮም፡ ተደናገጽቲ ጉጅለ 15 እዮም፡ ኣብ ልዕሊ ፕረሲዳንት ፈተነ ቅትለት ሓሲቦም፡ ኣባላት ጅብሃ ነይሮም” ወዘተ ብዝብሉ ክሲታት ዝተቐየዱ ምኻኖም ይገልጽ፡፡ ክሳብ ዕለት 15/08/2017 በዞም ዝተሰንዑ መበገሲታት ኣብ ካርሸሊ ዝርከቡ ብዝሒ እሱራት ዝስዕቡ ‘ዮም፡
• ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 01 ሰለስተ እሱራት (ምስ ብር/ጀነራል ቢትወደድ)
• ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 03 ሸሞንተ እሱራት (ምስ እርሚያስ ፓፓዮ)
• ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 04 ዓሰርተው ክልተ እሱራት (ምስ ኣቦ ዓሊ ዓብዱ)
• ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 05 ኣርባዕተ እሱራት (ምስ ቀሺ ይትባረኽን ባኒ ኣንቶኒዮ ሉሉ ዝተብሃለ ኣባል ብሄር ኩናማን)
• ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 07 ሽዱሽተ እሱራት ( ምስ ካብ ከሰላ ዝተጨውየ ዑሞር ዝተብሃለ ሱዳናዊ)
• ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 08 ብጀነራል ፍሊጶስ “ብሓደራ” ዝተቐዱ 3 እሱራት
• ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 09 ትሽዓተ እሱራት
• ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 10 ኣሰጋገርቲ ተባሂሎም ዝተቐየዱ 12 እሱራት ኣለው፡፡ ኣብዛ ካሜራ ሃይለስላሰ ዝተብሃለ ኣብ ሓይሊ ባሕሪ ክፍሊ ዕድጊ ዝሰርሕ ዝነበረ ንዓመታት ተኣሲሩ ነይሩ፡፡ ብተወሳኺ ኣብ 2006/07 ምስ በዓል ባህር ስነ-ጥበባዊ እድሪስ መሓመድ ዓሊ ብወዲ በየነ መርመራ ካብ ዝተገብረሎም ሓደ ብሕሱም ማህረምቲ ኣብ ዝነበረላ ሸላ ዝተቐዝፈ ሮባት ኣልሓሰን ዝተብሃለ ስፖርታዊ (ወዲ ከረን) ቅድሚ ናብ ካሜራ ቁጽሪ 19 ምቕያሩ ዝጸንሓላ ካሜራ እያ፡፡ መንእሰይ ሮባት ኣልሓሰን ምስ ሳልሕ ሑሴኖ ዝተብሃለ ብ”ጀሃድ” ተጠርጢሩ ካብ ከባቢ ጾሮና ተዓፊኑ ዝመጸ ዜጋ ኣብ መርመራ ብዝወረዶም ሕሱም ማህረምቲ ኣብ መወዳእታ ወርሒ 6/2007 ኣብ ጉዋ መገዲ ደቂምሓረ (ጥቓ ዓዲርዓዳ) ብኣባለት ጉጅለ ዓፈናን ስጉምት ብለይቲ ዝተቐብሩ’ዮም፡፡
• ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 12 ብሓላፊ ምክትታል ዶባት ኮ/ል ዮናስ ብጹእ ኣምላክ ካብ ዶባት ኤርትራን ሱዳንን ተዓፊኖም ዝኣተው 11 እሱራት ኣለው፡፡
• ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 23 ሸሞንተ ኣባላት ጉጅለ ተቓውምቲ ኢትዮጵያ ብትእዛዝ ብ/ጀነራል ጠዓመ ጎይቶኦም (መቐለ) ዝተቐየዱ ኣለው፡፡ ከምኡ ‘ውን
• ኣብ ካሜራታት ቁጽሪ 25፡ 26፡ 27፡ 28ን 30ን ነብሰወከፈን ሐሓደ እሱር ተዳጊኖምለን ኣለዋ፡፡
• ኣብ ውሽጢ ካርሸሊ እተን ብኣዚዩ ልዑል ጥንቃቐ ዝተሓዛን ብፍሉያት ኣባላት ጉጅለ ዓፈናን ስጉምትን ዝሕለዋ ካሜራታት ቁጽሪ 17ን 19ን እየን፡፡ እዘን ካሜራታት ነጋዳይ ፍቕረ ዝተቐዘፈላ ሸላን ከምኡ’ውን በዓል ስነ-ጥበባዊ እድሪስ መሓመድ ዓሊን ብጾቱን ቅድሚ ምርሻኖም ዝጸንሑለን ሸላታት ዝሓዛ እየን፡፡ ኣብ ካሜራ 17 ጥቓ ኮ/ል ተስፋልደት ስዩም ሳልሕን ኣቦቡክርን ዝተብሃሉ ክልተ ቅዩዳት ኣለው፡፡
ክቡራት ኣንበብቲ!!
ንቤት ማእሰርቲ ካርሸሊ ኣመልኪተ ነዚ ጽሑፍ ኣብ ምድላው ኣብ ዝነበርኩሉ ኣብዚ እዋን ከምቲ ልሙድ ሓደ ካብቶም ምቹእ ናብራ ግዳም ጠንጢኖም ስለ ናጽነት ኤርትራ ንሙሉእ ዕድሚኦም ተቓሊሶም፡ ኢድ ጠላም ኢሳይያስ ኣርኪብዎም ኣብ ጎድጊዲ ካርሸሊ ን14 ዓመታት ዝተሳቔዩ እሱራት ዝነበረ ገዲም ተጋዳላይ ሰለሞን ሃብቶም ብነሓሰ 18/2017 ተሰዊኡ ኣሎ፡፡ ተጋዳላይ ሰለሞን ምስ ሓርበኛ ተጋዳላይ ዕቑበ ኣብርሃ ብዘለዎ ዝምድና “ተደናጋጺ ጉጅለ 15” ተሰሚዩ ንኣስታት 14 ዓመታት ኣብ ካርሸሊ ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 15 ዋላ ሓንቲ ጥዕናዊ ሓገዝ ከይተገብረሉ ብዝተፈላለዩ ሕማማት ተጠቒዑ ዝተሰውአ ዜጋ እዩ፡፡ ስውእ ሰለሞን ምስ 3 ኣሕዋቱ ንሜዳ ወጺኡ ክልተ ኣሕዋቱ ንናጽነት ዘወፈየ ተባዕ ተቓላሳይ ነይሩ፡፡ ንምግላጹ ብዘጸግም ኩነታት ከየዕረፈ ናብ መቓብር ብዘምረሐ ተጋ/ ሰለሞን ኣሰቃቒ ሓዘን ዝወረደኩም ስድራቤቱን መላእ ፈተውቱን ጽንዓት ይሃብኩም እብል፡፡
ከምትፈልጥዎ ኣብ ብዙሓት ጽሑፋተይ ንኢሳይያስ ክገልጾ እንከለኹ ምስ “ጸሓይ ዝዓረበቶ ዝኣረገ ዝብኢ” ከመሳስሎ እመርጽ፡፡ እወ! ሕጂ’ውን ከምቲ ዝኣረገ ዝብኢ ንገዛእ ዝቖሰለ ስግኡ ዝምንጭት ጠላም ኣባጓይላ ኢሳይያስ ከኣ ኣብ ኣጋ ዕርበቱ ትማል መሳርሕቱ ዝነበሩ ሓለፍቲ በቢሓደ ይምንጭቶም ኣሎ፡፡ ኣሰቃቒት ቤት ማእሰርቲ ካርሸሊ ድማ ከምታ “ደርጋዊት ቤት ማእሰርቲ ማርያም ግምቢ” ኣብ ኣጋ ዕርበቱ መቕዘፊት ላዕለዎት ሓለፍቲ ኮይና ኣላ፡፡ ኣብታ ኣዚዩ ዝተሰናበደላ “ስርሒት ፈርቶ” ዝተሳተፉ ገለ ግሩሃት ‘ውን ብኸውሊ ኣብ ካርሸሊ ካብ ዝሰፍሩ ዛጊት ዓመታት ኣቑጺሮም ኣለው፡፡ እምበኣር ብርዱእ ምኽንያታት ብዝርዝር ንምጽሓፍ ካብ ዘይመረጽኩዎ ፍጻመታት “ዛንታ ስርሒት ፎርቶ”፡ ኣብ ካርሸሊ ተጓሒፎም ዝርከቡ ተሳተፍቲ እቲ “ስርሒት” ዝምልከት ሓበሬታ ናይ ገሊኦም ቆንጭለ ብሃሳሰለባም ገለ ክብለኩም፡፡
ብሓፈሻ ብምኽንያት “ስርሒት ፎርቶ” ኣብ ቀይዲ ዝኣተው ብኣማኢት ዝቑጸሩ ዜጋታት ነይሮም፡፡ ካብ መወዳእታ ወርሒ 01/2013 ጀሚሩ ኣብ ላዕላይ ደንጎሎ መርመራ ክካየደሎም ጸኒሑ፡፡ ድሕሪ ደቂቕ መርመራን መግረፍትን እቶም ኣባላት “ወጠንቲ” “ወደብቲ”፡ “ተሳተፍቲ”ን “ተደናገጽት”ን ተባሂሎም ናብ 4 ጉጅለታት ተፈሊዮም፡፡ ብመሰረት መጽናዕታት ወኪል ሃገራዊ ድሕነት፡ ጨንፈር ወትሃደራዊ ጠለፋን ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ድማ ኣብ 3 ዝተፈላለዩ ቤት ማእሰርታት ክቕየዱ ተገይሮም፡፡ ሎሚ ንካልእ ዝርዝራት ሓዲገ እቶም ኣብ ካርሸሊ ዝተዳጎኑ “ቀንዲ ወጠንቲ” ስርሒት ፎርቶ ተባሂሎም ዝተፈልዩ ሓለፍቲ ክገልጸልኩም፡፡
1. ሜጀር ጀነራል ዑመር ሓሰን ሑሞድ ጠዊል (ኣዛዚ ማእከላይ እዚ ነበር) ድሕሪ ፍጻመ ፎርቶ ኣብ መንበሪ ገዝኡ ንክልተ ወርሑ ብሓለዋ ተሓይሩ ጸኒሑ እዩ፡፡ ንነዊሕ ዓመታት ብጀሃድ ተጠርጢሩ ኣብ 2015 ዝሞተ ተወላዲ ብሄር ዓፋር ዝነበረላ ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 01 ንበይኑ ኣብ ጸልማት ተኣሲሩ ኣሎ፡፡ ካብ ወርሒ ሕዳር 2016 ጀሚሩ ኣዒንቱ ዓዊሩ ብዝተፋለዩ ብሕማማት ይሳቐ ኣሎ፡፡
2. ዓብዳላ መሓመድ ማሕሙድ ጃብር (ሓላፊ ውድባዊ ጉዳያት ህግደፍ ነበር) ኣብ ከባቢ ጸጸራት ካብ ዝርከብ መንበሪኡ ብኣባላት ስጉምትን ዓፈናን ወኪል ሃ/ድሕነት ብዕለት 21 ጥሪ 2013 ተታሒዙ ኣብ ላዕላይ ደንጎሎ መርመራ ተገይርሉ፡፡ ድሕሪ ኣዋርሕ ናብ ካርሸሊ ግዒዙ ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 02 ኣብ ጥቓ ጀነራል ቢትወደድ ኣብርሃ ካብ ዘለዋ ሸላታት ኣብ ሓንቲ ጸልማት ሸላ ተኣሲሩ ኣሎ፡፡
3. ኣሕመድ ሓጂ ዓሊ (ሚኒስተር ጸዓትን ማዕድንን ነበር) ኣብ ማእከላይ ቤ/ጽ ሚኒስትሪ ጸዓትን መዓድንን ኣብ ውሽጢ ቤ/ጽሕፈቱ ብኣባላት ስጉምትን ዓፈናን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ውዒሉ ድሕሪ መርመራ ኣብታ ኣዚዩ ጽኑዕ ሓለዋ ዝግበረላ ካሜራ ቁጽሪ 19 ተዳጊኑ፡፡ ልዕሊ ዝኾነ ተሳታፊ ስርሒት ፎርቶ ኣብ ኣዚዩ ጥንኩር ሓለዋ ይርከብ፡፡
4. ኮ/ል ሳልሕ ዑስማን በኺት (ኣዛዚ ክ/ሰ 17 ነበር) ድሕሪ ፍጻመ ፎርቶ ካብ ዓዲንኣምን ንሸነኽ ምብራቕ (ከባቢ ዓዲብዴንን ሕረኳዜንን) ካልኣይ ርእሱ ምስተተሓዘ ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰሙን ብብ/ጀነራል ኣብርሃ ካሳ፡ ብ/ጀነራል ስምኦን ገብረድንግል፡ ብ/ጀ ስምኦን ዕቕቡ (ርእሲ ምራኽ) ን ብ/ጀ ተኽለ ክፍላይ (ተኽለ ማንጁስ)ን ተዓጂቡ ኣብ ን/ዞባ ማይ ዓይኒ ከባቢ ሰርዐ ንዝእዝዞም ኣባላት ክ/ሰ 17 ብዛዕባ እቲ ስርሒት ክናዘዝ ኣገዲዶምዎ፡፡ ድሕሪ መርመራ ድማ ናብ ካርሸሊ ኣብ ካሜራ 27 ኣብ ትርከብ ሓንቲ ፊኒስትራ ዘይብላ ሸላ ተዳጊኑ፡፡ ኣብዚ እዋን ብሕማም ሳምቡእ (Phenumonia) ይሳቐ ኣሎ፡፡
5. ሌ/ኮ ኣለም መንግስትኣብ – ግዝዋ (ኣዛዚሜካናይዝድ ክ/ሰ 42 2ይ ብርጌድ ነበር) ምስ ኮ/ል ሳልሕ ዑስማን ኣብ ከባቢ ዓዲንኣምን ምስተተሓዘ ድሕሪ ከቢድ መርመራ ኣብ መወዳእታ ናብ ካርሸሊ ካሜራ ቁጽሪ 19 ንሸነኽ ደቡባዊ ምብራቕ ኣብ ዘላ ጸላም መሳፍሒ ኣልቦ ሸላ ተኣሲሩ ይርከብ፡፡
6. ሌ/ኮ ኣብርሃም ገብረሚካኤል – ግላዋ (ኣዘዚ ሜካናይዝድ ክ/ሰ 49 2ይ ብርጌድ ነበር) ኣብ ጥቓ ኣለም ግዝዋ ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 19 ኣብ ሓንቲ ጸላምን ጸባብን ሸላ ተቐይዱ ኣሎ፡፡
7. ዓብዱ መሓመድ ዓብዱ በክሪ ሄጂ (ጋዜጠኛን ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ፓኪስታ ነበር ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 07 ተቐይዱ ብሕማማት ይሳቐ ኣሎ)
ክቡራት ኣንበብቲ!!
ብምኽንያት ስርሒት ፎርቶ ካብ መላእ ሃገር ተኣርዮም ዝተኣሰሩ ዜጋታት ኣስታት 110 ኔሮም፡፡ እዞም ክብ ኢሎም ዝተገለጹ ቀንዲ “ወጠንትን ሃንደስትን” ተባሂሎም ዝተፈለዩ እዮም፡፡ ካብ ላሕኺ ተኣፈፍቲ ሓበሬታት፡ “ዒራዒሮ” ተሞኩሮ ብምውሳድ፡ ኣብ ቀረባ ርሕቐት ዝምለከቶም ኣባላት ጸጥታ ብኣዚዩ ጥንኩር ኣገባብ ኣብ ካርሸሊ ክተሓዙ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ዝወሰነሎም እዮም፡፡ ብፍላይ ሚኒስተር ጸዓትን ማዕድንን ነበር ኣሕመድ ሓጂ ዓሊን እቶም ነተን ድሩዓት ታንክታት ዘበገሱን ዝኣለዩን ኣለም ግዝዋን ኣብርሃም ግላዋን ኣብታ ብወኪል ሃገራዊ ድሕነት/ውሽጣዊ ጸጥታ ፍሉይ ጠመተ ዝግበረላ ካሜራ ቁጽሪ 19 ተፈሊዮም ን24 ሰዓታት ኣብ ጸልማት ሸላታት ክእሰሩ ተገይሮም ኣለው፡፡ እዞም ቅዩዳት ብፍሉይ ክተሓዙ ዝተደለየሉ ምኽንያት ደረጃ ዕድሜኦምን ምስ ስውእ ኮ/ል ስዒድ ዓሊ ሕጃይ (ወዲ ዓሊ) ዝነበሮም ጥቡቕ ቅርበት ኣብ ግምት ብምእታው ‘ዩ፡፡ ብመንጽር ወትሃደራዊ ኣሃዱታት ክረአ እንከሎ ኣብ ታሪኽ ቅድመን ድሕረን ናጽነት ንህዝባዊ ግንባር ዝፍታተኑ፡ ብዘይዝኾነ ስክፍታ ብድፍረት በዳህቲ ሕቶታት ዘንቅዱ ኣባላት ሜካናይዝድ ምንባሮም ይዝከር፡፡
ብ1993 ኣብ ዝነበረ “ኣድማ ተጋደልቲ” እውን ኣባላት ከቢድ ብረት ዝለዓለ እጃም ከምዝነበሮም ዝርሳዕ ኣይኮነን፡፡ ብተመሳሳሊ ኣብ ታሪኽ ህዝባዊ ግንባር ኣብ ዓውደ ውግእ ኣዚዩ ኣድማዒን ቀላስን ኣበርክቶ ዝነበሮ ኣሃዱ ሜካናይዝድ ብምንባሩ ኢሳይያስ ኣድማዕነት ኣሃዱታት ሜካ ኣጸቢቑ ስለዝፈልጦ ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናት ብተኽሊጥን ካልኦት መናውራታትን ከገለባብጦ ጸኒሑ እዩ፡፡ ኣብ ስርሒት ፎርቶ ውን ነቲ ስጉምቲ ክወስዱ ዝተሓረዩ ኣባላት ሜካ ብምንባሮም ኣብ ልዕሊ ሜካ ዝነበሮ ሕዱር ስግኣት በሪኹ ከይወዓለ ከይሓደረ መደባት ተኽሊጥ ኣካይዱ እዩ፡፡
በዚ ምኽንያት ምስ ወዲ ዓሊ ዚያዳ ምቅርራብ ዝነበሮም መራሕቲ ሜካ ኣብ ካርሸሊ እውን ብሕሱም ኣገባብ ክተሓዙ ኣዚዙ፡፡ ንሳቶም ዝተቐየዱለን ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 19 ኣብ ዝርከባ ሸላታት ተሓይሩ ብህይወት ዝጸንሐ ወይ ዝወጸ እሱር የልቦን፡፡ ብሞትን ብመርሸንትን ዝተኣለዩ በዓል ባህር ስነ-ጥበባዊ እድሪስ መሓመድ ዓሊ፡ ኣደም ሽልሸል፡ ኣልኣሚን ጀላኒ፡ ካፒተን ኣሕመድ መሓመድ (ጅኑብ)፡ ሮባት ኣልሓሰን ተኣሲሮምለን ዝነበራ ሸላታት ውን ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 19 ዝርከባ እየን፡፡
ካሜራ ቁጽሪ 19 ብቐጥታ ንቤ/ጽ ፕረሲዳንትን ሃገራዊ ድሕነትን ዝተፈለየት ኮይና ኣብዚ እዋን ብደቂቕ መጽናዕቲ ዝተፈለዩ ኣዚዮም “እሙናት” መጋቦን ኣበጻጻሕትን ተመዲቦምላ ኣለው፡፡ እዞም ሰባት ካሜራ ቁጽሪ 19 ዝጸረቶ ጉድን ኣበርጉድን ዝፈልጡ፡ ጽባሕ ምስ ወግሐልና ህልዋት መሰኻኽር “ጸሊም ዘመን” ስለዝኾኑ ኩሉ ግዱስ ኤርትራዊ ብኣግኡ ንከለልዮም ብዝርዝር ክጠቕሶም መሪጸ ኣለኹ፡፡
1. ሽፋ ዓብደላ፡- (ተወላዲ ብሄር ሳሆ ት/ዓዱ፡- ደምሒና መንበሪኡ፡- ኣስመራ) ከም ሓላፊ እቶም መጋቦ ኮይኑ ብቀትርን ለይትን ብበዓል ወዲ በየንን ራሻይዳን ዝምርመሩን ዝቕጥቀጡን እሱራት ካብ ሸለኦም ጸሊም ማስኬራ ሸፊኑ ዘመላልስ ኣባል ሃገራዊ ኣገልግሎት እዩ፡፡
2. መድሃንየ ግርማይ፡- (ት/ዓዲ፡ ሰንዓፈ መንበሪ ኣስመራ ኣባል ሃ/ኣገልግሎት) መጋብን ተለኣኣኺን፡፡
3. ዓንዳይ ተኽላይ ፡- (ትውልዱ ዓዲ ከባቢ ጋሽባርካ ኣባል 9ይ ዙርያ ሃ/ኣገልግሎት መንበሪ ኣስመራ) መጋብን ተለኣኣኺን፡፡
4. ተስፎም ተኽለ -ኣምቸ (መንበሪ ኣስመራ ኣባል 10ይ ዙርያ ሃ/ኣገልግሎት) መጋቢን ተለኣኣኺን
5. ተስፋይ ሃብተኣብ ፡ (ት/ዓዱ ማይድማ መንበሪ ኣስመራ ኣባል 9ይ ዙርያ ሃ/ኣገልግሎት) እዮም፡፡
ቅዋም ኣብ ዘይብሉ ሃገር፡ ፍትሕን ርትዒን ኣብ ዘይሕሰበሉ ህሞት፡ ወዲ ሰብን ሰብኣዊነትን ብናይ ጫካ ሕጊ ኣብ ዝምርሑላ ሃገርና፡ ሕጂ ውን ኢሳይያሳውያን ከም ካርሸሊ ዓይነት ምድራውያን ሲኦላት ልዕሊን ትሕትን ምድሪ እንዳሃነጹ ዜጋታትና የህልቑ ኣለው፡፡ “ዘዝጸንሐ ናብ ሞት፡ ዘዝተወልደ ናብ ስደት”፡ ኣብ ዘምርሓላ ሃገር ኮይና ሚዲያታት ክነማሙቕ ነንባዕልና ክንናቖት ነሕልፎ ግዜ ደጊም ክህልዎ ኣይግባእን፡፡ ልዕሊ ዝኾነ እዋን ተግባራዊ ስጉምታት ምውሳድ እዋናዊን ሕቶ ኤርትራዊ ህላውነትን እዩ፡፡ ደጊመ ንስድራ ግዳይ ካርሸሊ ስውእ ተጋዳላይ ሰለሞን ሃብቶም ጽንዓት ይሃብኩም እብል፡፡
ምንጪ፡ Sacttism


text:
ሂላሪ ክሊንተን ዕድመ ፓርቲኤን ብምቅባል፣ ኣብ ፖለቲካ ኣሜሪካ፣ ሓደ ጸላዊ ፓርቲ ዘቅረበን ፈላመይቲ ሕጽይቲ ጓልኣንስተይቲ ኮይነን።
ኣብ’ቲ ኣብ ፍላደልፍያ ፔንስልቫንያ ዝተሳለጠ ዋዕላ ፓርቲ ዴሞክራሲያዊያን፣ ሕጽይቲ ንፕረዚደንትነት ተቀቢለ’ለኹ ኣብ ዝበላሉ መደረ፣ ቁጠባ ኣሜሪካ ንክዓቢ ክሰርሕ’የ ኢለን።
‘ፕረዚደንት ኮይነ ቀንዲ ትኹረት ዝገብረሉ፣ ሓየልቲ ዕድላት ምፍጣር፣ ተወሳኺ ዕድላት ስራሕ ምፍጣር፣ ማሃያ ሰራሕተኛታት ኣሜሪካ ንክውስኽ ምስራሕ ክኸውን’ዩ’።
ሂላሪ ክሊንተን ብዛዕባ ኣሜሪካ ብሩህ ኣረኣእያ ከምዘለወን’የን ኣብ ዘረበአን ገሊጸን። መጻርርተን ዶናልድ ትራምፕ ግና ዝጸልመተ ኣረኣእያ ከምዘለዎም’ዮም ኣብ’ቲ ናይ ዝሓለፈ ቅነ ዋዕላ ሓቢሮም።
ሕጹይ ሪፐብሊካዊያን ዶናልድ ትራምፕን ሂላሪ ክሊንተን ዝመጽእ ሕዳር ኣብ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ክወዳደሩ’ዮም። ሓዲኦም መበል 45 ፕረዚደንት ኣሜሪካ ክኾኑ’ዮም።
70 ዓመት ዝዕድሚኦም ዶናልድ ትራምፕ፣ ናብ ኣሜሪካ ንዝኣትው አመንቲ እስልምና ጊዚያዊ እገዳ ክንበር ኣለዎ፣ ኣብ ዶብ ኣሜሪካን ሜክሲኮን መንደቅ ክሃንጽን ዘይሕጋዊ ስደተኛታት ናብ ኣሜሪካ ንከይኣትው ክሰርሕን’የ ከምዝበሉ ዝዝከር’ዩ።


text:
ተመራመርቲ ጥዕና ኬንያ ሓዱሽ መድሓኒትን ክታበትን ሕማም ዓሶ ረኺቦም
መቐለ ሚያዝያ 07/2010(ድወት) ተመራመርቲ ኬንያ ኣብታ ሃገር ዝረአ ሕማም ዓሶ ንምክልኻል ሓዱሽ መድሓኒትን ክትበትን ተግባራዊ ንምግባር ትልሚ ከምዘለዎም ገሊፆም፡፡
ኣብታ ሃገር ሕማም ዓሶ ብስፍሓት ኣብ ዝረኣየሎም ከባቢታት እቲ ሕማም ሙሉእ ብሙሉእ ንምክልኻልን ንምቁፅፃርን ፃዕሪ ዝገብሩ ዘለው ተመራመርቲ ጥዕና ኬንያ ብዘካየድዎ ምርምር ሓዱሽ መድሓኒትን ክትበትን ከምዝረኸቡ ተገሊፁ፡፡
ዥንዋ ከምዝገለፆ ሕማም ዓሶ ኣብ ኬንያ እቲ ዝኸፍአ ብርክት ዝበሉ ወገናት ዘጥቕዕን ንሞት ዘቓልዕን ሕማም’ዩ፡፡
ብምዃኑ ነዚ ንምክልኻልን ንምቁፅፃርን ዝተፈላለዩ መፅናዕትን ምርምርን ከካይዱ ዝፀንሑ ተመራመርቲ ጥዕና ኬንያ ዝሓሸ ውፅኢት ዝተረኸበሎም መድሓኒትን ክታበትን ብምርካቦም ኣብ ረብሓ ከምዘውዕልዎም ተገሊፁ፡፡
ይኹን’ምበር እቲ ዝተረኸበ መድሓኒትን ክታበትን ብውድብ ጥዕና ዓለም ፍቓድን ተቐባልነትን ምስ ረኸበ ናብ ዕዳጋን ኣብ ረብሓን ከምዝውዕል ተገሊፁ።


text:
ናይ ህዋ ሳይንስ ዝንባለ ንዘለዎም መናእሰይ ኩነታት ምርምር ዘመቻቺ ህንፀትን ናይ ቴሌስኮፕ ዕድጊትን እናካየደ ምዃኑ ናይ ኢትዮጵያ ስፔስ ሳይንስ ሶሳይቲ ማለት’ውን ማሕበረሰብ ሳይንስ ህዋ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።
ንምርምር ሳይንስ ህዋ ዘገልግል ህንፀት ካብ ኣዲስ ኣበባ 20 ኪሎ ሜትር ርሒቑ ኣብዝርከብ ጎቦ እንጠጦ እናተኻየደ እዩ።ነቲ ህንፀት ዘካይዶ ዘሎ ናይ ኢትዮጵያ ስፔስ ሳይንስ ሶሳይቲ ወይ ማሕበር ሳይንስ ህዋ ኢትዮጵያ እዩ።
ሰናይ ድልየት ብዘለዎም ሰባት ናይ ዝተጣየሸ ናይዚ ማሕበር እዚ ሓላፊ ርክብ ህዝቢ እቲ ህንፀት ሎማዕንቲ ዓርቢ ንጋዜጠኛታት ኣሪዮም። እቲ ህንፀት ናይቶም ሳይንትስታት ወይ ሊቃውንቲ መንበሪ ዝሓዘን ንመቐበሊ ጋሻ ዘገልግሉ 12 ክፍልታት ዝሓዘ እዩ።እቲ ናይ ምርምርት ማእኸል እቶም ሊቃውንቲ ኩሉ ነገር ተማሊኡሎም ተመቺዩዎም ናይ ምርምር ተግባሮም ንኽፍፅሙ ዘኽእሎም እዩ’’ኢሎም።
ወለንተኛታት ካብ 2004 ኣ/ፈ ጀሚሮም ናይ ኢትዮጵያ ስፔስ ሳይንስ ወይ ማሕበር ሳይንስ ህዋ ኣጣይሾም ኣብ ምንቅስቓስ ይርከቡ።ወሃቢ ቃል እቲ ማሕበር ምንኣላቸው ስማቸው ነቲ ማሕበር ዝመስረቱ ዝተፈላልየ ሙያ ዘለዎም ሰባት፡ነጋዶ፡ፖለቲከኛታትን ንኣስትሮኖምን ናይ ህዋ ሳይንስን ዝተፈለየ ፍቕርን ስምዒትን ዘለዎም እዮም ምስ በሉ ‘’ኣብ ውሽጢ እቲ ማሕበር ሳይንትስታት ሓዊሱ ብርክት ዝበሉ ኣባላት ኣለው።እቲ ማሕበር ብድምር ካብ ሓደ ሽሕ ንላዕሊ ኣባላት ኣለውዎ።’’ኢሎም።
ንናይ ህዋ ሳይንስ ዝተፈለየ ፍቕሪ ዘለዎ ዝኾነ ይኹን ሰብ ኣባል ክኸውን ከምዝኽእል ዝገለፁ እቶም ወሃቢ ቃል ማሕበር ሳይንስ ህዋ ኢትዮጵያ ንዝመፅእ እዋን ብናይ ጠፈር ምርምርን ሳይንስ ህዋን ዝተፈላለዩ ምርምራትን መፅናዕትታትን ዝከየደሉን ከምኡ’ውን መስሕብ በፃሕቲ ከምዝኸውን ዝህልዎ ረብሓ ዓብዪ እዩ ክብሉ ኣብሪሆም።ብምውሳኽ ዕላማ እቲ ማሕበር ሳይንሳዊ ኣተሓሳስባ ዘለዎ ማሕበርሰብ ንምፍጣርን መናእሰይ ብሳይንስ ኽስሓቡ ንምግባርን እዩ ኢሎም።
እዚ ናይ ህንፀት ፕሮጀክት እዚ ንምዝዛም ናብ 10 ሚሊዮን ዝፅጋዕ ቕርሺ ክውድእ ትፅቢት ይግበር።ብልዕሊ ክልተ ሚሊዮን ዩሮ ወፃኢ ክልተ ቴሌስኮፓት ኣብዚ ናይ እንጠጦ ማእኸል ንምትኻል ክፍሊት ምፍፃሙ’ውን እቶም ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ሓቢሮም።
ብዞም ቴሌስኮፓት ኣቢሎም ኢትዮጵያዊያን ተመራመርትን ነዚ ክጥቀሙ ዝደልዩ ወፃእተኛታትን ናይቲ ህዋ መልክዕ እናርአዩ ንምርምራት ዝጠቕሙ ሓበሬታት ንምርካብ ክጥቀምሉ ከምዝኽእሉ ተዛሪቦም። እቲ ማሕበር ምንቅስቓሱ ዘካይድ ካብ ወለንተኛታትን ብዝረክቦ ሓገዝን ካብ ኣባላት ብዝእክቦ ኽፍሊትን ምዃኑ ተገሊፁ’ሎ።


text:
ካብ ምህርቲ ቡን 886ሚሊዮን ዶላር ተረኺቡ
መቐለ ሓምለ 05/2009(ድወት) ኢትዮጵያ ኣብዚ በጀት ዓመት ሰደድ ካብ ዝገበረቶ 221ሽሕ ቶን ቡን 886ሚሊዮን ዶላር ኣታዊ ከምዝረኸበት ተገሊፁ።
በዓል መዚ ልምዓትን ዕዳጋን ቡንን ሻሂን ኢትዮጵያ ከምዝገለፆ 92ሚኢታዊ ዝሓዘቶ ትልሚ ዘዐወተ ኾይኑ ምስቲ ዝሓለፈ ዓመት ተመሳሳሊ እዋን እንትነፃፀር ዝሓሸ ኣፈፃፅማ ከምዘለዎ ኣመልኪቱ።
ኣብ 2015/16 ዝነበረ ሰደድ ምህርቲ ቡን እንትነፃፀር ብ11.5ሚኢታዊ ዕብየት ዘርኣየ ኾይኑ ዝተረኸበ ኣታዊ’ውን ብ20ሚኢታዊ ከምዝወሰኸ ሓቢሩ። እዚ ኣብ ዓለም ዝተርኣየ ወሰኽ ዋጋ ምህርቲ ቡን ስዒቡ ዝመፀ’ዩ።
ኣብቶም ዝሓለፉ ዓመታት 60ሃገራት ዓለም ፍርያት ቡን ኢትዮጵያ እናዓደጋ ዝመፃ ኾይን ኣብዚ ዓመት ግና 57 ሃገራት ጥራሕ ፍርያት ቡን ኢትዮጵያ ከምዝጠለባ ይግለፅ።
86ሚኢታዊ ሰደድ ፍርያት ቡን ኢትዮጵያ ናብ ሃገራት ጀርመን፣ ስዑዲ ዓረብ፣ ጃፓን፣ ሕቡራት ዓረብ ኢምሬትስ፣ ቤልጅየም፣ ሱዳንን ደቡብ ኮርያን እየን። ጀርመን ጥራሕ ኣብዚ ዓመት 18ሚኢታዊ ሰደድ ኢትዮጵያ ጠሊባ እያ።
ብቐፃልነት ካብቲ ዓውዲ ዝርከብ እቶት ንምዕባይ መንግስቲ ፅሬትን በዝሕን እቲ ምህርቲ ንምዕባይን ዘይሕጋዊ ንግዲ ንምክልኻልን ይሰርሕ ከምዘሎ በዓል መዚ ልምዓትን ዕዳጋን ቡንን ሻሂን ኢትዮጵያ ገሊፁ። (ኦል አፍሪካ)


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 28 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 10 June 2018
ማሓመዶ ጋሳማ፡ ሓልዮት ሰብኣውነት ብተግባር ዘረጋገጸ ኣፍሪቃዊ ጅግና፡
ኣብ መወዳእታ ሰሙን ናይ ዝሓለፈ ወርሒ ግንቦት 2018 ኣብ ፓሪስ ዋና ከተማ ሃገረ ፈረንሳ፡ ብግዝያዊ ስልጣንን ጠቕምን ካብ መስመር ሰብኣውነት ንዝወጽኡ ተረርቲ ልቢ ደው ኢሎም ምስ ነብሶም ክረዳድኡ ዝድርኽ፡ ሓልዮት ሰብኣውነት ንዘለዎም ከኣ፡ ዝያዳ ኣብ ርእይቶኦም ጸኒዖም፡ ዘርኢ፣ ቋንቋ፣ ሕብሪ ቆርበት፣ ሃብትን ጂኦራፊካዊ ካርታን ከይዓገቶም ንውሽጣዊ እምነቶም ብተግባር ክትርጉምዎ ዘተባብዕ፡ ህይወት ሰብ ንምድሓን ናይ ህይወት መስዋእቲ ዝሓትት ሓደ ትንግርቲ ኣጋጢሙ ነይሩ። ሓደ ወዲ ኣርባዕተ ዓመት ህጻን ኣብ ራብዓይ ደርቢ ናይ ሓደ ፐላሶ፡ ዓይንኻ እናረኣየ ንምእማኑ ዘጸግም ኣብ መንጎ ህይወትን ሞትን ተንጠልጢሉ ናይ ኣድሕኑኒ ኣውያት የስምዕ ነይሩ። ኣብ’ቲ ህንጻ ኮነ ኣብ መሬት ዝነበሩ ሰባት ዝገብርዎ ሓርቢትዎም፡ ገለ ብጸሎት ገለ ብብኽያት ጫቕጫቕ ኣብ ዝብልሉ ዝነበሩ ናይ ቋሕ ሰብ ግዜ፡ መሓመዶ ጋሳማ ዝተባህለ ወዲ 22 ዓመት ማላዊ ኣፍሪቃዊ ስደተኛ ተኣምር ሰሪሑ።
ማሓመዶ ጋሳማ ህይወቱ ወፍዩ ብዘይ ዝኾነ ናይ መሳለል ወይ ውሕስነት ዝህብ ገመድ ካብ ቀዳማይ ናብ ካልኣይ ካብ ካልኣይ ናብ ሳልሳይ ካብ ሳልሳይ ናብ ራብዓይ ደርቢ ዝላ ንዓቕብ ብዝመስል ቕጽበት ሓኲሩ፡ ናይ’ቲ ሓጺን ብኢዱ ሒዙ ካልእ ሰብነቱ ኣብ ሃዋህው ተንጠልጢሉ ኣብ መንጎ ሞትን ሕየትን ዝሰሓግ ዝነበረ ህጻን ህይወት ኣድሒኑ። እቲ ትንግርታዊ ፍጻሜ ከም ዘለዎ፡ ካብ መጀመርያ ክሳብ መወዳእታ ብሞባይል ካሜራ ተቐሪጹ፡ ብማዕከናት ዜና ተቓሊሑ። ነዚ ዝተዓዘበ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ከኣ፡ ወዲ ኣርባዕተ ዓመት ህጻን ተንጠልጢሉ ዝጸንሓሉ ግዜን ኣፍሪቃዊ ሓበን መንእሰይ ማሓመዶ ጋሳማ ህይወት ንምድሓን ህይወቱ ወፍዩ ንዝወሰዶ ቅጽበታዊ ስጉምትን ኣግራሞቱን ኣድናቖቱ ክገልጽ ቀኒዩ።
በዚ ካብ ሰብኣዊ ሓልዮት ተበጊሱ ዝተወስደ ትንግርታዊ ጀግንነታዊ ፍጻሜ ዝተደነቐ ፕረዚደንት ፈረንሳ ኣማኑዌል ማክሮን ድማ ንማሓመዶ ናይ ጀግንነት ማዳልያ ሸሊምዎ። ናይ ፈረንሳ ዜግነት ክወሃቦ’ውን ገይሩ። ናይ ስራሕ ዕድል ክረኣየሉ ምዃኑ ድማ ቃል ኣትይሉ። ማሓመዶ ጋሳማ በቲ ሰብኣውነት ዝረሓቖ ምድሪ ሊብያን ህይወት ኣሽሓት ኣፍሪቃውያንን ዜጋታት ማእከላይ ምብራቕን ዝውሕጥ ዘሎ ማእከላይ ባሕርን ኣቢሉ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ ሃገረ ፈረንሳ ዝኣተወ ጸሊም ኣፍሪቃዊ ስደተኛ ብምዃኑ፡ ነቲ ሰብኣዊ ሓልዮቱን ትብዓቱን ዘመስከረሉ ትንግርታዊ ጀግንነታዊ ፍጻሜ ተወሳኺ ኣድናቖት ክረክብ ገይርዎ ኣሎ።
ማሓመዶ ጋሳማ፡ ኣፍሪቃውያን ብሰንኪ ኣብ ሃሃገሮም ዘጋጥሞም ዘሎ ግጉይ ፖለቲካዊ ምሕደራ፡ ሰላምን ደሞክራስን ስኢኖም፡ ህይወቶም ንምድሓን ዝስደዱ ዘለው፡ ሰብኣዊ ክብሪ ዘለዎም፡ ሰብኣዊ ክብሪ ድማ ዘድልዮም ፍጡራት ምዃኖ ብፍላይ ናብ’ቶም ኣብ በበይኑ ሃገራት ኣንጻር ስደተኛታት ዝነጥፉ ውልቀ ሰባትን ሰልፍታት ረዚን መልእኽቲ ዘመሓላልፍ ኣደናቒ ታሪኽ ሰሪሑ። ድሮ ኣብ መንጎ ብሰብኣውነት ዝግደሱ፡ ንመሰል ስደተኛታት ንዝጣበቕ ኣህጉራዊ ቻርተር ዝምእዘዙ፡ መሰል ስደተኛታት ይተሓሎ ኢሎም ዝማጎቱ ጸገማዊ ፖለቲካዊ ዝንባለ ዘለዎም ደሞክራስያውያን ሰፍልታትን፣ ኣይፋል ስደተኛታት ክንቅበል የብልናን ነናብ ሃገሮም ክምለሱ ኣለዎም ኢሎም ዝከራኸሩ፡ የማናዊ ፖለቲካዊ ዝንባለ ዘለዎም ሰልፍታት ፈረንሳ፡ ብዛዕባ ስደተኛታትን ከመይን ምሕደራኦምን ዝምልከት፡ ጋሳማ ዝፈጸሞ ጅግንነት ተተርኢሶም ክካትዑ ኣፍደገ ዘርሓወ ኮይኑ’ሎ።
ማላዊ ኣፍሪቃዊ ወዲ 22 ዓመት መንእሰይ ማሓመዶ ጋሳማ ዝወሰዶ መስዋእቲ ዝሓተት ተባዕ ስጉምትን ዘመዝገቦ ኣወንታዊ ታሪኽን መጀመርያ ኩሉ ሰብኣዊ ፍጡር ከመሃረሉ ዘለዎ ሰብኣዊ ጀግንነት’ዩ። ካልኣይ ንኣህጉርና ኣፍሪቃን ኣፍሪቃውያንን ካብ ሰብኣውነት ኣትሒቱ ንዝርኢ ናይ ገለ ምዕራባውያን ዝተዛበዐ ኣመለኻኽታ፡ ብግብሪ መልሲ ዝሃበ ብምዃኑ ከኣ ናይ ኩሉ ኣፍሪቃዊ ጀግንነት’ዩ። ኩላትና ኣፍሪቃውያን ድማ ከም ናይ ሓባር ዓወትና ወሲድና፡ ንጅግና ጋሳማ፡ ብኣካል ረኺብና ድዩ ብካልእ ኣገባብ ኣሕቢንካና ኢኻሞ ተሓበን ኢልና ከነተባብዖ ይግባእ። ነዚ ዓለማዊ ትኹረት ዝሰሓበ፡ ንኽትኣምኖ ዘጸግም ሰብኣዊ ጀግንነት ዝፈጸመ መንእሰይ፡ ከም’ቲ ፕረዚደንት ፈረንሳ ኣብ ቤተ መንግስቱ ጸዊዑ ማዳልያ ብምሽላም ዘተባብዖ፡ ቅኑዕ ሕልናን ነገራዊ ትሕዝቶን ዘለዎ ኣፍሪቃዊ ብሞራልን ህያብን በርትዕ ክብሎ ይግባእ። ስለምንታይ ንዕኡ ጥራሕ ዘይኮነስ ንካልኦት ኣፍሪቃያን መንእሰያት’ውን ኣብነታዊ ትምህርቲ ስለዘመሓላልፍ።
ኣብ ህዝብናን ሃገርናን ጉጅለ ህግደፍ ዝሃንዳሲኡን መራሒኡን ኣብ ሰብኣውነት ዝጸንሐ፡ ሃማኖታውን ባህላውን ክብሪ ዝሰረቱ ኣወንታዊ ምድንጋጽ ሃሲሱ ናብ ነብሰ ፍትወት ሳዕሪሩ ኣሎ። ስለዚ እዚ ተረኽቦ ካብ መስመር ሰብኣውነት ወጺኦም ኣብ ንግዲ ደቂ ሰባት ንዝተዋፈሩ፡ ኣብ ዜጋታቶም (ሰብኣውያን ፍጡራት) ብጭካኔ ኣካላውን ስነ-ኣእምሮኣውን ጉድኣት ንዝፍጽሙ፡ ምስ ሬሳ ዝበኣሱ ጉጀለ ህግደፍ ከም ትካልን ሰብኣዊ ክብሮምን ፈጣሪኦም ረሲዖም ኣብ ሓደ ሰብ ዘምልኹ ሰዓብቱን ካብ ኢ-ሰብኣዊ ሕልናኦምን ፋሽሽታዊ ተግባሮምን ክእርነቡ፡ ኣብነታዊ ትምህርቲ ዝህብ ትንግርታዊ ኣፍሪቃዊ ሰብኣዊ ጀግንነታዊ ፍጻሜ’ዩ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 04-06-2018
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
መብዛሕቲኦም ኣብ ሰሜን ኣሜሪካን ኣውሮፓን ሰለስተ ሚሊዮን ዝኾኑ ኢትዮጵያዊያን ኣብ ወፃኢ ሃገራት ይነብሩ።ካብ ቀረባ ዓመታት ጀሚሩ ግን ኣሽሓት ሙያተኛታት መናእሰይ ኣለሻ ናይ ንግዲ ዕድላት ናብ ኢትዮጵያ ተመሊሶም ኣለው።
ኣብ ምንስቴር ወፃኢ ኢትዮጵያ ዳይረክተር ዳይስፖራ ኣቶ ፋይሰል ዓሊዪ ኢብራሂም ብቶም ተመለስቲ ዝካየድ ኢንቨስትመንት ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ ይብሉ።ብምስዓብ ከምዚ ይብሉ ‘’ናይ ልምዓት መሻርኽትና እዮም።የድልዩና እዮም፤ንሳቶም እውን ይደልዩና እዮም።’’
ኢትዮጵያ ኣብ ዓለም ስሉጥ ኢኮኖሚያዊ ዕብየት የመዝግባ ካብዘለዋ ሃገራት ሓንቲ እያ።ነፃ ናይ ኢንተርኔት ኣገልግሎት ዝህባ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከባ መብዛሕቲአን ካፌታት ኣብ ላፕቶፕ ኮምፒተሮም ብዝሰርሑ ተመለስቲ መንእሰይ መሊኦም ይርአዩ።
ብዙሓት ተመልስቲ ድሮ ሓደሽቲ ስራሕቲ ንግዲ ጀሚሮም ኣለው።ናብ ሃገሮም ናይ ዝተመለሱ ሰባት መጠን ኢንቨስትመንት 1.1 ቢሊዮን ዶላር ይግመት።እዚ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ወፃኢ ዝነብሩ ኢትዮጵያዊያን ናብ ሃገሮም ልኢኾም ናይ ዝረኸበቶ 1.4 ቢልዮን ዶላር ዝፅጋዕ እዩ።
ሰለስተ ሽሕ ዝኾኑ ኢትዮጵያዊያን ኣባላት ዳያስፖራ ንዉራይ ኢንቨስትመንት ናብ ሃገሮም ተመሊሶም ኣለው።ኣብዚ ሕዚ እዋን እቶም ተመለስቲ ኣብ ኩሎም ዘፈራት ከምዝተዋፈሩ እቶም ዳይረክተር ዳያስፖራ ይገልፁ።
መንግስቲ ናብራ ተመልስቲ ዳያስፖራ ቀሊል ንምግባር ብንቕሓት ይሰርሕ ከምዘሎ ፌይሰል ሓቢሮም ኣለው።
እቲ ፈላማይ ረቂቕ ፖሊሲ ኢትዮጵያዊያን ዳያስፖራ ኣብዞም ዝቕፅሉ ሰሙናት ንኽፀድቕ ናብ ፌደራል መንግስቲ ክልኣኽ እዩ።


text:
መምርሒን ደገፍን ካብ ካልኦት ተዋሳእቲ ትካላት
(Vägledning och stöd från andra aktörer)
ኣብ ልዕሊኻ ኣድልዎ እንተ ተፈጺሙ፥ ናብቲ “ጸረ-ኣድልዎ ቢይሮ” (antidiskrimineringsbyrå) ወይ “ማሕበር ሰራሕተኛታት” (fackförbund) ውን ጥርዓን ክተቕርብ ትኽእል ኢኻ። ናብ ሓደ ቤት ፍርዲ ውን ብቐጥታ ጥርዓንካ ክተቕርብ ትኽእል ኢኻ። ነቶም ነንበይኖም ተዋሳእቲ ትካላት፥ ኣብዚ ኣሕጽር ኣቢልና ክንገልጾም ኢና።
ጸረ-ኣድልዎ ኣብያተጽሕፈት
(Antidiskrimineringsbyråer)
ኣብ ነንበይኑ ክፋላት ናይ ሽወደን፥ 17 "ጸረ-ኣድልዎ ኣብያተጽሕፈት" (antidiskrimineringsbyråer (ADB)) ኣሎዋ። እዘን ጸረ-ኣድልዎ ኣብየተጽሕፈት'ዚአን፥ ነጻ ኰይነን ዝሰርሓ ናይ ግብረ-ሰናይ ውድባት ኰይነን፤ ንኣድልዎ ኣብ ዚምልከት ጉዳያት ክሕግዛኻ፥ ከምኡ'ውን ኣብ ነንበይኑ ሕቶታት ነጻ ናይ ጠበቓ ሓገዝ ክህባኻ ዚኽእላ እየን።
ማሕበር ሰራሕተኛታት
(Fackförbund)
ኣብ ሓደ ማሕበር ሰራሕተኛታት ኣባል ምስ ትኸውን፥ እሞ ኣብ ስራሕካ ኣድልዎ ከም ዝተፈጸመካ ኰይኑ ምስ ዝስምዓካ፥ ብቐዳምነት ምስቲ ናትካ ማሕበር ሰራሕተኛታት ድኣ ርክብ ግበር። እቲ ማሕበር ሰራሕተኛ ኣብ ኣድልዎታት ንዚምልከት ጉዳያትን፥ ከምኡ'ውን ኣብ ናይ ወላድነት-ዕረፍቲ ንዚምልከት ኣድልዎታት፥ ነቶም ኣባላቱ ይጣበቐሎም እዩ።
ንሓደ ጉዳይ ኣብ ቤት ፍርዲ ምምጓት
(Att driva ett ärende till domstol)
ናይ ክሲ ጥርዓን ውን ናብ ወረዳዊ ቤትፍርዲ (tingsrätten) ክተቕርብ ትኽእል ኢኻ። እዚ ማለት ድማ፡ ክሲ ምቕራብ ማለት ኰይኑ፥ ቤትፍርዲ ነቲ ጉዳይ ኣድልዎ ምዃኑን ዘይምዃኑን ውሳኔ ንኽገብረሉ ንምሕታት'ዩ። ኣብዚ፡ ነቶም ክትራኸቦም ዘድልዩ ወይ ነቶም ክትራኸቦም ትኽእል ክንገልጸልካ ኢና።
ሓበሬታ ብዛዕባ ኣብያተፍርዲን ብዛዕባ ክሲ ምቕራብን
(Information om domstolar och att väcka talan)
ባዕልኻ ብኸመይ ናብ ቤትፍርዲ ክሲ ከም ተቕርብን፥ እንታይ ወጻኢታት ውን ክህልዎ ከም ዚኽእልን፥ ኣብቲ ኣድራሻ ኢንተርነት ናይ "ኣብያተፍርዲ ሽወደን" (Sveriges Domstolars webbplats)፥ ሓበሬታ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ሕጋዊ-ጠበቓ ወይ "ናይ ጠበቓታት-ቢይሮ" ውን፡ ብዛዕባ'ዚ ሓበሬታ ክህቡኻ ይኽእሉ እዮም።
"ኣብያተፍርዲ ሽወደን" Sveriges Domstolar
ሕጋዊ-ጠበቓ ወይ "ናይ ጠበቓታት-ቢይሮ"
(Jurist- eller advokatbyrå)
ጉዳይካ ኣብ ቤትፍርዲ ንምምጓት፡ ናይ ሕጋዊ-ጠበቓ ሓገዝ ምስ ዘድልየካ፥ ምስ ሓደ ሕጋዊ-ጠበቓ ወይ ናይ "ጠበቓታት-ቢይሮ" ርክብ ክትገብር ትኽእል ኢኻ። ኣብ ኣድራሻ ኢንተርነት ናይ "ማሕበር ጠበቓታት" (Advokatsamfundets webbplats) ኣቲኻ፥ ነንበይኑ ሓበሬታታት ክትረክብ ኢኻ።
ኣብ ኣድራሻ ኢንተርነት ናይ "ማሕበር ጠበቓታት" ኣቲኻ ጠበቓ ኣናዲ (Sök advokat på Advokatsamfundets webbplats)
ቁጠባዊ ደግፍ
(Ekonomiskt stöd)
ጠበቓ ዝዀነካ ሰብ ንኽጥቀም ናይ ገንዝብ ሓገዝ ምስ ዘድልየካ፥ ካብቲ ናይ ገዛ-ውሕስነትካ ሓገዝ ክትረክብ ወይ ካብ መንግስታዊ ጠበቓ ናይ ምርካብ ስርዓት ውን፥ ገለ እዋናት ሓገዝ ይወሃብ እዩ። ንተወሳኺ ሓበሬታ ግን፡ ምስቲ ናትካ ናይ ውሕስነት ኩባንያ፥ ወይ ውን ምስቲ መንግስታዊ ጠበቓ ናይ ምርካብ ስርዓት፥ ወይ ምስ ክልቲኦም ርክብ ክትገብር ትኽእል ኢኻ።


text:
ህዝቢ ኤርትራ፣ ንመበል 20 ዓመት ናጽነቱ፣ “ውሁድ ቅኒት ንሃገራዊ ክብረት” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ቴማ፣ ካብ ዝኾነ እዋን ንላዕሊ፣ ንመዘና ኣልቦ ሃገራዊ ፍቕሩ ብዘንጸባረቐ ውዕውዕ ስምዒት – ብዝበለጸ ድምቀትን ማዕርግን ብልዑል ባህታን ሓጎስን ከምዝጸንበሎ፤ እዚ ድማ ንሓያል ጥምረቱ ዝምስክር ምዃኑ ሰሙናዊ ሓተታ ገሊጹ።
እቲ “ህዝቢ ዝማዕርጉ ኣውደ-ኣመት” ብዝብል ኣርእስቲ ዝወጸ ሰሙናዊ ሓተታ፣ ህዝቢ ኤርትራ ከምቲ ኣብ 1991 ሓርነት መላእ ሃገሩ ኣብ ዝተበሰረሉ ህሞት ዝነበረ ደረት-ኣልቦ ሓጎስን ከብካብን፣ ሎሚ ድሕሪ 20 ዓመት፣ በቶም ንዕለተ-ናጽነት ዘርከቡላን ዘየርከቡላን ዜጋታት ብውሁድ ቅኒት ክድገም ምርኣይ፣ ነቲ ኣብ ዝኾነ እዋን ብራኸኡ ፍጹም ዘይጎድል ብርቱዕ ሃገራዊ ፍቕሪ ኤርትራውያን፣ ብሕልፊ ድማ ነቲ ኣብ ግዜ ብድሆ መሊሱ ዝሕይል ጥምረት ህዝቢ ኤርትራ ዝምስክር ምዃኑ ኣረዲኡ።
እቲ ሓተታ ኣስዒቡ፣ ነቲ ክቡር ፕረዚደትን ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ወግዓዊ ጽንብል መበል 20 ዓመት ናጽነት ኤርትራ፣ “ናጽነት፣ መሬትካ ምስ ወነንካ፣ ምዕሩግን ነባሪን ቤት እትሃንጸሉ ዘይባድምን ወትሩ ዝሕሰንን ዝስለምን ናይ ሓፋሽ ህዝቢ ርስቲ’ዩ። ናጽነት ለሚንካን ተመሻኺንካን ተጸጋጊዕካን ብቐለተ ወይ ትኳቦ ዝርከብ ዘይኮነ፣ ባዕልኻን ብጻዕርኻን እትሃንጾ ርስቲ’ዩ። ህዝቢ ኤርትራ ንኸምዚ ዝኣመሰለ ክቡር ርስቲ’ዩ ተቓሊሱ።ኣብዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት፣ ከም ሓደ ስድራ መሳርዑ ኣስጢሙ፣ ጽዒቱ ዝተዓወተሉ ወፍሪ እንተነይሩ ከኣ፣ ናይ ሓቀኛ ናጽነት ጽኑዕ መሰረት ምንጻፍ’ዩ” ክብል፣ ንዓሚቍ ትርጉም ናጽነት ገሊጽዎ።
ኣፍቃሪ ሓርነት ህዝቢ ኤርትራ፣ ኣብዚ ዝሓለፈ 20 ናይ ናጽነት ዓመታት፣ ልክዕ ከም ኣብ እዋን ሓርነታዊ ቃልሱ፣ ሕልፈትን መዋጽኦን ካብ ካልእ ከይተጸበየ፣ ወናኒ ሓራ ፖለቲካዊ መስመሩን ምርጫኡን ብምዃን፣ ንግዝያዊ ጸገምን ዝተፈላለየ ጸቕጢታትን ከይተንበርከኸን ከይተሓለለን ንሱር በተኽ ለውጢን ሃገራዊ ክብረትን ብውሁድ ቅኒት ከምዝሰርሐ ዘነጸረ’ቲ ሓተታ፣ ከም ውጽኢቱ ድማ ትርጕምን ጣዕሚን ናጽነት ዘጕልሐ ኣብነታዊ ልምዓታዊ ዝላ ከመዝግብ፤ ዓበይቲ ማሕንቖታት ፈቲሑ፣ ኣብ ድርኩዂት ብሩህ መጻኢ ክረግጽ በቒዑ ምህላው ኣነጺሩ። ንመበል 20 ዓመት ናጽነቱ ብዝለዓለ ድምቀት፣ ብዓቢ ባህታን ደስደስን ክጽንብላ ዝደረኾ ስምዒት፣ እዚ ህርኩትንኡ ፈጢርዎ ዘሎ ድሙቕ ባና ምዃኑ ከኣ ኣስሚሩሉ።
ናጽነት ኤርትራ ናይ ሓፋሽ ህዝቢ ናጽነት ምዃኑ ዝገለጸ እቲ ሓተታ፣ ዕለተ ናጽነት ኣብ ኤርትራ፣ ኣብ ኩሉ ከባቢታት ሃገር – ኣብ ከተማ ይኹን ገጠር፣ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ይኹን ወጻኢ፣ ዜጋታት ብተበግሶኦም፣ ንዋታውን ኣእምሮኣዊን ጸጋታቶም ኣዋሃሂዶም፣ ብፍሉይ ስነ-ስርዓትን እንግዶትን፣ ልዕሊ ኩሉ ድማ ብልዑል ሃገራዊ ፍቕሪ ዝጽንብልዎ ህዝባዊ በዓል ኮይኑ ከምዘሎ ኣብሪሁ።
ኣብ መወዳእታ እቲ ሓተታ፣ ሓያል ህዝባዊ ስምዒትን ታሪኻዊ ሓበንን ዝሰረቱ፣ ህዝቢ ዝዋናኡ፣ ካብ ህጻን ክሳብ ሽማግለ ብሓጎስ ዝሰራሰረሉን ዝጭፍረሉን ሃገራዊ ጽንብል፣ ዓመት መጸ መመሊሱ እናደመቐን እናማዕረገን ኪኸይድ ግድን ምዃኑ ጠቒሱ፣ ነቶም በብሞያኦምን ክእለቶምን ነዚ ክቡር ዕለት ንምድማቕ ዕዙዝ ኣበርክቶ ዝገበሩ ዜጋታት ብምምስጋን፤ ነቲ ጽንብል ናጽነቱ ናብ እምብዛ ተባሃጊ ህዝባዊ ኣውደ-ኣመት ቀዪርዎ ዝርከብ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራን ሓይልታት ምክልኻሉን ሞጒሱ።
***** ኣ.ዜ.ኤ *****


text:
ናይጀርያዊት ረበካ ደሊ ንግዳያት ቦኮ ሓራም ብተበርኽቶ ሓገዝ ተሸላሚት ሰኢሮ ደ ሜሎ ክትኸውን ከምዝበቕዓት ተገሊጹ’ሎ።
ናይጀርያዊት ረበካ ደሊ ኣብቲ ቀዳም 19 ነሓሰ, 2017 ንዝኽሪ ዓለምለኸ መዓልቲ ሰብኣዊነት ኣብ ቤት ጽሕፈት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጀነቫ ኣብ ዝተኻየደ ጽንብል ነዚ ሽልማት ዝተረቑሓት ኮይና ንሳ ነዚ ሽልማት ዝተዋህበት ብጉጅለ ቦኮ ሓራም ንዝተጨውያ ደቂ ኣንስትዮን ወለዶም ዝሰአኑ ዘኽታማት ብትህቦ ሓገዝ እዩ።
ሽልማት ሰሪጎ ደሪራ ደሜሎ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ክልተ ዓመት ዝወሃብ ኮይኑ ንዝኽሪ ኣብ ነሕሰ 19,2003 ዓ.ም ኣብ ባቕዳድ ዒራቕ ብግብረ ሽበራ ንዝተቐትለት ሰሪጎ ቬራን 21 ካልኦትን ንምዝኻር ኮይኑ እቲ ሽልማት ንተባዓት ዓለም ብዙሕ ትኹረት ንዘይገብረሎም ኣብ ሰብኣዊ ስርሓት ዝተዋፈሩ ውልቀ ሰባት ወይ ጉጅለ ዝወሃብ እዩ።
ረበካ ደሊ ጓል 57 ዓመት ኮይና ጓል ሽዱሽተ ዓመት ኮይና ንዘጋጠማ ጾታዊ ዓመጽን ኣብ ንእስነትና ዝነበረ ድኽነትን ሓሊፋ ብማእረግ ዶክትሬት ዝተመረቐት ኮይና ኣብዚ ሕጂ እዋን ናይ ገዛእ ርእሳ ንትርፊ ዘይሰርሕ ትካል ብምምስራት ነዞም ግዳያት ከምትሕግዝ ትገልጽ።
ረበካ ኣብ ናይጀርያ ሰለስተ ናይ ሞያ መሰለጠኒ ማእከላት ብምምስራት ነተን ግድያት ሞያ ስፌት ክዳን፡ ኮምፒተርን ስነ ጽባቐን ተሰልጥን ምስ ተመረቓ ድማ ነፍሰን ዝኽእላሉ ገንዘብ ብምሃብ በቲ ሞያ ክሰርሓ መተባብዒ ከምትህብ’ውን ተረድእ።


text:
ብስትራተጂካዊ ውጥን ዘይምራሕ፡ ፖለቲካዊ ውድብ ውድብ ኣይኮነን።
ፖለቲካ ምስ ህይወት ደቂ-ሰባት ቀጥታዊ ምትእስሳር ዘለዎ ገዚፍ ዓውዲ’ዩ። ብመንጸር ምስ ሰባትን ህዝብታትን ዘለዎ ቀጥታዊ ምትእስሳር ድማ ኣብ ኣጠቓቕማኡ ምስትውዓል የድልዮ። ልዑል ሓላፍነታዊ ተወፋይነት ይጠልብ። ካብ ናይ ካልኦት ውድቀትን ዓወትን ልምዲ ክትወስድ ተመክሮ ክትቀስም ድልውነት ይደሊ። ጽሮት፡ ሕብረትን ምክብባርን’ውን ይጠልብ። ቅድሚኡ ግን፡ ከም ዝተወጻዕካ ምፍላጥ፡ ጸላኢኻ ምልላይ፡ መሰልካ ንምኽባር ክትቃለስ ምውሳን፣ ተኣኻኺብካ ውድብ ምስራሕ፣ ፖለቲካዊ መደብ-ዕዮን ሕገ-ህንጻን ምቕራጽ ካብ ዘይተርፉ ግድነታት’ዮም። ከም’ዚ ምግባር ግን ገለ ካብ ክኸውንን ክግበርን ዘለዎ ደኣምበር እኹል ናብ መንገዲ ዓወት ዘብጽሕ መርሆ ሒዝካ ኣለኻ ማለት ኣይኮነን።
ሓደ ዘመናዊ በዓል ሃብቲ ንኣብነት ዝተወሰነ ገንዘብ ኣፍሲሱ ተዓጻጻፊ ገንዘብ መታን ከእቱ፡ ገንዘቡ ኣበየናይ ዓውደ ቁጠባ፣ ኣበይ ሃገር፣ እንታይ ዓይነት መንግስትን ዝምረሓሉ ፖሊስን፣ ንፍልጠት፡ ጉልበት፡ መሳርሒ ዝኽፈል ዋጋ፣ ኣበየናይ ወቕቲ፣ ድሕሪ ክንደይ ወርሓት ወይ ዓመታት መኽሰብ ክረክብ ይኽእል፣ ከጋጥም ዝኽእል ባህሪያውን ሰብ ዝሰርሖን ዕንቅፋት፣ ሕቶ ዕዳጋ ቅርበቱን ቀጻልነቱን …ወዘተ ኣጽኒዑ፡ ናይ ሓጺር ማእከላይ ነዊሕ ግዜ ስትራተጂ ሓንጺጹ’ዩ ሀ ኢሉ ስራሕ ዝጅምር። ምሁራት ስነ-ቁጠባ ከም ዝብልዎ’ውን ኣውፋሪ ወይ በዓል ርእሰ ማል መጀመርያ እኹል መጽናዕቲ ክገብር ኣለዎ። ቀጺሉ ብሕጊ ዝተመዝገበ ክኸውን ኣለዎ። ኩሉ ንጥፈታቱ ካብዘይ ሕጋውን ኮንትሮባንዳውያን ኣካይዳ ዝጸረየ፡ ኣብ ጽሬት፡ ዓይነትን ዓቐንን ፍርያቱ ዝተኣማመን ወግዓዊ ክኸውን ይግባእ።
ፖለቲካዊ ደሞክራሲ’ውን ከም ሕቶ ምሕደራ ዝምልስ ኣዝዩ ኣገዳስን ገዚፍን ዓውዲ መጠን ብስምዒት ዘይኮነ፡ ብመጽናዕትን ብውጥንን ክኸይድ ይግባእ። ሓደ ፖለቲካዊ ውድብ ድማ፡ ቀዳማይ ጸላኢኡ መን’ዩ? ስለምንታይ? ብከመይ መልክዕ፣ መን’ከ ፈታዊኡ ወይ ማሕበራዊ መሰረቱ፣ መን ኣብ መንጎ ጸላእን ፈታውን ኣብ ዘዝሞቐ የውደኽድኽ፣ ብወድዕነቱ መን ድኹዒ ጸላኢ፡ መን’ከ ወገኑ? ብከመይ’ከ ይግለጽ ካብ ግዝያዊ ስምዒት፣ ግዝያዊ ነገራዊ ረብሓ፣ ውልቀ ዝና፣ ተራ ቂምን ቅርሕንትን ሓራ ኮይኑ፡ ብዓይኒ መትከላት ህዝባዊ ደሞክራስን ደርባዊ ኣረኣእያን ንነገራት ብግቡእ ኣጽኒዑ ተንቲኑ፡ ኣሰላልፋ ናይ’ቶም ሓይልታትን ማሕበራዊ ቀጸላታትን መን ኣበይ ማሕበራዊ መሰረቱን ዝምድናኡን ኣነጺሩ፡ ናይ ዓወት ስትራተጂ ሓንጺጹ ክቃለስ’ዩ ትጽቢት ዝግበረሉ።
ከም’ዚ ዓይነት ስልታውን ስትራተጂካውን ውጥን ኣብ’ቶም ብደሞክራስያዊ ምሕደራኦም ኣብነት ዝኾኑ ስልጡናት ህዝብታትን ሃገራትን ብተግባ’ዩር ዝሰረሓሉ። መሰረታዊ መዕቀኒ ናይ ሓደ ጸረ-ግዳማዊ ድዩ ዘቤታዊ መግዛእቲ ይቃለስ ኣለኹ ዝብል ፖለቲካዊ ውድብ፡ ኣብ ዙርያኡ ዝተኣከበ ብዝሒ ሰብ ኣይኮነን። ዘለዎ ሰራዊትን ኣጽዋር ኲናትን ኣይኮነን። ዝውንኖ ገንዘብን ነዋትን’ውን ኣይኮነን። ብዙሓት ሰባት ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ኣብ ዘይደንበኦም ክስዕስዑ፡ ንቐታሊኦም ክውድሱ፣ ክግብሩ ይኽእሉ’ዮም። ዕላማ ኣልቦ እኩባት ሰብ ብረት፣ ኩምራ ኣጽዋር ኲናት ክውንን ይኽእልን’ዩ። ካብትን ካብትን ሸማጢጡ ንብረትን ገንዘብ ክእክብ ይኽእል’ዩ።
ናይ ቀረባ ኣብነት፡ ኣብ ኣደራሻት ህግደፍ ዝእከቡ፡ ኣብ ፈስቲቫላት ህግደፍ ዝስዕስዑ ሰባት፡ ኣብ መድረኽ ደምበ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ካብ ዝሳተፉ ሰባት ብዙሕ ብልጫ ኣለዎም። ብዝሒ ዕጡቕ ክፍሊታትን ኣጽዋር ኲናትን ንምንጽጻር እንተተፈቲኑ ድማ ኣይመጣጠንን። ብገንዘብን ነዋትን’ውን ህግደፍን ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጥን ምንጽጻር ኣይከኣልን። ህግደፍ ኣብ’ዚ ዘለዎ ብልጫታት ግን፡ ዕግበትን እምነትን ዝሰረቱ ፖለቲካዊ ጸብለልታ ኣየመልክትን። ህግደፍ ብባህሪኡ ጸረ-ህዝቢ ጸረ-ደሞክራሲ፣ ጸረ-ሰላም’ዩ። ብተግባሩ ከኣ ፋሽሽታዊ’ዩ። ደምበ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ግን ውድብ ካብ ውድብ’ኳ ፍልልይ እንተሃለዎም፡ ብባህርን ይኹን ብግበሪ ካብ ህግደፍ ናብ ህዝቢ፡ ደሞክራስን ፍትሕን ይቐርቡ። ብልጫ ህግደፍ ነገራዊ ጸብለልታ ጥራሕ’ዩ። ህግደፍ ብሓሳብ ብዘይጥርጥር ተሳዒሩ’ዩ። ስለዚ ንሓደ ፖለቲካዊ ውድብ ቅኑዕ ድዩ ቅኑዕ ኣይኮነን? ሓያል ድዩ ድኹም መሰረታዊ መምዘኒኡ ናብ ዝበዝሐን ዝተወጸዓን ህዝቢ ዝወገነ ፖለቲካዊ መስመሩ’ዩ። ሕጋውን ትካላውን ኣሰራርሓኡ’ዩ። ብሓጺር፡ ብማእከላይ፡ ብነዊሕ ከዐውቶ ዝሰኣሎ ህዝባውን ደሞክራስያውን ስትራተጂካዊ ውጥኑ’ዩ። ነቲ ምእንታይኻን ንስለኻን’የ ዝቃለስ ዘለኹ ዝብሎ ዘሎ ህዝቢ፡ ክበጽሖ ዝደሊ ዘሎ ሸቶ፡ ፍትሓውነቱ፡ ተዓዋታይነቱን ከረጋግጸሉ ዝኽእል ረብሓን ብግቡእ ከረድእ ተቓሊሱ ከቃልሶ ምስ ዝበቅዕ’ዩ።
ኣብ’ዚ መድረኽ’ዚ ነቲ ብወግዒ ዘይተወደበ ግን ከኣ በብመንገዱ ናይ ተቓውሞ ድምጺ ዘስምዕ ዘሎ ከይሓወስና፡ ኣንጻር ምልካዊ መንግስታዊ ጉጅለ ህግደፍ ዝተሰለፋ፡ ብዙሓት ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን ምህላወን ብሩህ’ዩ። ከም’ቲ ገለ ተበለጽቲ ዝብልዎ እቲ ብዝሒ መሰረታዊ ስኽፍታ ዝፈጥር ኣይኮነን። መልክዕ ውደባ’ውን ኣብ ኤርትራ ንዘሎ ብዙሕነታዊ ጸጋታት ዘንጸባርቕ ብምዃኑ ከተባባዕ ዝግበኦ ደኣምበር ኣየሰክፍን። ከስከፍ፡ ክፍተሽ፡ ክግራሕ፡ ክውገድ ዘለዎስ ፖለቲካዊ ውድብ ኮይንካ ብውጥን ዘይምኻድ’ዩ። ፈታውን ጸላእን ዘይምንጻር’ዩ። ሓሳብን ግብርን ዘይምጥዕዓም’ዩ። እዚ ውድባት ብሓቂ ብኣፍልጦ ብውጥን ማለት ብስልትን ስትራተጂን ድዩ ዝምራሕ ዘሎ? ብባህርን ብግብርን ከምኡ ክገብሩ ዝኽእሉ መሪሕ ባእታታትን ውድባትን ከ ኣለው’ዶ? ኩሉ ተቓላሳይ ምስ ጭቡጥ ኣተሃላልዋ ፖለቲካዊ ውድባት እናነጻጸረ ብኣንክሮ ክሓስበሉን መልሲ ክረኽበሉ ዘለዎ ጉዳይ’ዩ። ኩሉ ውድብ’የ ኢሉ ነብሱ ዘላለየ ብሓቂ ኣብ ፖለቲካዊ ስራሕ’ዶ ይውዕል ኣሎ? ኣብ ህዝቢ ኣትዩ ሰብ’ዶ የፍሪ ኣሎ? ንመደባት ጸላኢ ኣብ ምብርዓን ትርጉም ዘለዎ መደባት ሓንጺጹ’ዶ ይወፍር ኣሎ? ዲፕሎማስያዊ ዝምድናታት’ዶ የስፍሕ ኣሎ? ብዓይኒ ስልታውን ስትራተጂካዊ ውጥን ክዕቀንን ክንበብን ኣለዎ።
ብእግረ መንገዳዊ ስራሕ ዝግዛእ፣ ብተረኽቦታት ዝረስንን ዝዝሕልን፣ ምሉእ ግዜኡ ኣብ ሓበሬታዊ ሃደን ዘሕልፍ፣ ጭብጢ ዘይብሉ ዘይተጸንዐ ብእዝኒ ጽሮት ካብ ዝሰምዖ ተበጊሱ መደባት ዝሕንጽጽ እንተደኣ ኮይኑ፡ ኣይኮነን ህዝብን ሃገርን ካብ ውድቀትን ምብትታንን ከድሕን ነዛ ቀጻልነቱ ከውሕስ’ውን ኣይክእልን። ወርቃዊ ግዜኡ ብውጥን ዘይምራሕ ኣብ መዓልታዊ ግብራዊ ንጥፈታት ጥራሕ ዘሕልፎ ውድብ ምልኣት ዘለዎ ውድብ ኣይኮነን። ውድብ ዝብል ስም ዝተሰከመ ውድብ’ዩ። ምኽንያቱ እዚ ከም’ዚ ዓይነት ውድብ፡ ብሓቂ ኣንጻር ምልኪ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ይቃለስ ከም ዘሎ፡ ብጥሕሰት መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላት ከም ዝሓምም፡ መዓስ ብዘየገድስ ክዕወት ምዃኑ፡ ኣብኡ ዘብጽሕ ራእይ ከም ዘለዎ ዘርኢ ምልክት የብሉን። ፖለቲካዊ ደሞክራሲ መጀመርያ ብመጽናዕቲ ዝተደገፈ ውጥን ትነድፍ፡ ንዕኡ ኣብ ህዝቢ ንምስራጽ፡ ወይ ኣብ ግብሪ ንምሽራፍ ድማ ናይ ተግባር መደባት ተሊምካ ትወፍር ‘ምበር፡ ግብራውነት ዘይብሉ ጭርሖ ድሕነት ህዝብን ሃገር እናደጋገምካ ከም’ቲ ካብ ኢድ ናብ ኣፍ ዝኾነ ህይወት ዘሕፍል መዓልታዊ ሰራሕተኛ፡ ፈጺሙ ዘይብሩህን ለውጢ ኣብ ዘይብሉን ዕለታዊ ህይወት ምንባር’ሲ ኣይግድን። ዓገብ ምባል ድማ የድሊዮ። ብዝተጸንዐ ስትራተጂካዊ ውጥን ዘይምራሕ ፖለቲካዊ ውድብ ድማ፡ ውድብ ኣይኮነን።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 30-10-2017


text:
ከንቲባ ዋሽንግተን ዲሲ ኣንፃር ፌደራል በጀት ዩናይትድ ስቴትስ ዝተኻየደ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ብምምርሖም ትማሊ ሰኒ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ኣትዮም።
ከንቲባ ቪንሰንት ግረይን ብርክት ዝበሉ ኣባላት ቤትምኽሪ እታ ከተማን ትማሊ ሰኒ ናብ ናይ ሰኔት ህንፃ ዘእቲ ጎደና ድሕሪ ብምዕፃዎም እዮም ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝኣተው።
ከንቲባ ግረይን ኣባላት ቤት ምኽርን ካብቶም ዝተኣሰሩ 41 ሰባት ገሊኦም ከምዝኾኑን ዘይሕጋዊ ኣኼባ ብምክያድ ተኸሲሶም ከምዘለውን ፖሊስ ካፒቶል ገሊፁ።
እቲ ብፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ቀንዲ መራሒ ሰኔት ሃሪ ሪድን ኣፈጉባኤ ቤት ምኽሪ ዩናይትድ ስቴትስ ጆን ቦይነርን ዝሓለፈ ዓርቢ ዝተበፅሐ ስምምዕ ዲሲ ዝተሓተ ኣታዊ ዘለወን ደቂ ኣንስትዮ ጥንሲ ንኽውርዳ ንምሕጋዝ ናይ ባዕላ ገንዘብ ንኸይትጥቀም ዝኽልክል ብሪፓብሊካዊያን ዝድገፍ እገዳ ገይሩ’ሎ።
ብኻሊእ መዳይ መብዛሕቲኦም ኣሜሪካዊያን ዋላ’ውን መሻርኽቲ ዩናይትድ ስቴትስ ዘይኮኑ መንግስታት ስልጣን ናብ ምሓዝ ገፁ ዘምርሕ እንተኾነ’ውን ኣብ ሃገራት ዓረብ ዝካየድ ዘሎ ህዝባዊ ዓመፅ ከምዝድግፍዎ ሓዱሽ ዝተኣከበ ኣሃዛዊ መዐቀኒ ሪኢቶ ህዝቢ ሓቢሩ’ሎ።
እቲ ኣሃዛዊ መዐቀኒ ሪኢቶ ህዝቢ ኣብ ዩንቨርስቲ ሜሪላንድ ዝርከብ ፕሮግራም ኢንተርናሽናል ፖሊሲ ኣቲቱድስ ብዝተባህለ ትካል እዩ ኣብመጀመሪያ እዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ተኣኪቡ።ንቶም ተሓትተቲ ኣብ ሃገራት ዓረብ ዝርአ ዘሎ ለውጢ ብኸመይ ከምዝርእይዎ ተሓቲቶም ነይሮም።
ሰለስት ብሓደ ብዝኾነ ድምፂ እቶም ዝተኻየዱን ዝካየዱ ዘለውን ህዝባዊ ዓመፃት ፖለቲካዊ ስልጣን ንምሓዝ ዝደልዩ እስላማዊ ጉጅለታት ዘበገስዎ እዩ ካብዝብሉ ነፃነትን ዴሞክራስን ዝደልዩ ተራ ህዝብታት ዘንቀልዎ እዩ ብምባል እቶም ዝበዝሑ መሊሶም ኣለው።
እቲ መፅናዕቲ ካብዝተኻየደሎም ሰባት እቶም 65 ሚእታዊ ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ ዝርከባ ሃገራት ዲሞክራሲያዊያን እንተኾይነን ንዩናይትድ ስቴትስ ረብሓ ኣለዎ ይብሉ።
ነቲ ኣሃዛዊ ሪኢቶ ህዝቢ ዝመርሑ ፖለቲካዊ ሊቅ ሽብለይ ተልሃሚ እቶም ናብ ስልጣን ዝድይቡ መንግስታት ንናይ ዩናይትድ ስቴትስ ናይ ወፃኢ ፖሊስታት ዝቃወሙ ክኾኑ ይኽእሉ እዮም እንተተብሃሉ እውን 57 ሚእታዊ ወሃብቲ መልሲ ንምንቅስቓስ ዲሞክራሲ ይድግፉ ይብሉ።
ተልሃሚ ኣሜሪካዊያን ኣብ ኣዕራብ ዘለዎም ኣመለኻኽታ ብምኽንያት እቶም ዓመፃት ኣወንታዊ እናኾነ ከምዝመፀ ይዛረቡ።
ዳይረክተር እቲ ትካል ስቲቨን ኩል’’ እቲ ዝተኣከበ ኢሪቶ ህዝቢ ብመሰረቱ ዝብሎ ዘሎ፣ዲሞክራሲ ንኽመፅእ ድፊኢት ኣይትግበሩ።ተሪርኩም ኣብ ጎኒ ሰልፈኛታት ጠጠው ኣይትበሉ።ነገራት ናብ ኣንፈት ዴሞክራሲ የምርሑ እንተሃሊዮም ድማ ንደግፎም እዮም ዝብሉ ዘለው።’’ይብሉ።


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
ኣብ ቅብሊት ዘይምቑራፅ ዝረኣዩ ኣተሓሳስባን ተግባራትን ኣካብነት ክራይ ንምውጋድ ኣበርቲዖም ከም ዝሰርሑ ኣመራርሓን ነጋዶን ክፍለ ከተማ ዓይደር ገሊፆም
ነዚ ዝተገለፀ ቅንያት ግብሪ 2009 በጀት ዓመት ምኽንያት ብምግባር ምስ ኣመራርሓ ሓገዝትን መዳርግቲ ኣካላትን፣ከፈልቲ ግብሪ ውዳበታት ሓፋሽ ማሕበራትን ልምዓት ጉጅለን ደኣንትን ብሓባር ኣብ ዘሳልጥዎ መድረኽ ዘተ ኣብ ቅብሊት ዘይምቑራፅ ዝርኣዩ ምስዋርን ምጭብርባርን ግብሪ ንምውጋድ ኣበርቲዕና ክንሰርሕ ይግባእ ክብላ ሓላፊት ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ክፍለ ከተማ ዓይደር ወ/ሮ ሰለማዊት ሓድጉ ኣገንዚበን።
ኣብ ምሕደራ ግብሪ ዝርኣዩ ዘይሕጋዊ ተግባራት ብሓባር ንከላኸል ብዝብል መሪሕ ቃል ብብርኪ ክልልና ተጠናኺሩ ዝኽበር ዘሎ ኮይኑ ከፈልቲ ግብሪ ክፍለ ከተማ ዓይደር ሪፎርምታት ግብርን ታክስን ብምትግባር ኣካብነት ክራይ ብሓባር ንቃለስ፣ ግብሪ ምኽፋልን ንግዲ ፍቓድ ምሕዳስን ባህልና ንግበሮ፣ ንተገልገልቲ ዓማዊል ቅብሊት ምሃብ ባህልናን ልምድናን ክንገብሮ ኣለና ብዝብል መሪሕ ጭርሖታት ተዓጂቡ ልምዓታውን ዲሞክራሲያውን መስመር ካብ ዘመንጨዎ ቁጠባ ፍትሓዊ ግብሪ ብምእካብ ናይ መንግስቲ ወፃእታት ብውሽጣዊ ዓቕምታት ንምሽፋን ዝያዳ ተጠናኺርካ ምስራሕ ከም ዘድሊ እተን ሓላፊት ገሊፀን።
ሰኣን ጥቡቕ ደገፍን ክትትልን 6መንግስቲ ንኸፈልቲ ግብሪ ካብ ቫት ካብ ተጠቀምቲ ዓማዊል ዝርከብ እቶት ንምእካብ ሓላፍነት ሂቡ ኣክቡለይ ኢሉ ዋላ ሓላፍነት ይሃቦም ኣብ ምትግባሩ ክራይ ኣከብቲ ነጋዶ ንውልቀ ረብሐኦም እንተውዕልዎ ይረኣይ ብምህላዉ ኣብ ምሕደራ ግብሪ ልዕልነት ሕጊ ንምርግጋፅ ብተደጋጋሚ ግንዛበ መዕበይ ትምህርትን ስልጠናን ብምሃብ ምምሕዳራዊ ስጉምቲ ምውሳድ ወሳኒ ከም ዝኾነ ኣብ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ዞባ መቐለ መተሓባበሪት ከይዲ ስራሕ ምኽባር ሕጊ እቶትን ኢንተለጀንስን ወ/ሮ ዘምዘም ኣደም ብተወሳኺ ኣገንዚበን።
ተሳተፍቲ እቲ መድረኽ እውን ግብሪ ምኽፋል ሰላምን ልምዓትን ክምዕብል፣ማሕበራውን ፖለቲካውን ስራሕትና ክሳለጡ ዝገበር ብምዃኑ ኣብ ቅብሊት ዘይምቁራፅ ዝርኣዩ ዘይሕጋዊ ተግባራት ብምድኻም ምኽፋል ግብሪ ባህልና ክንገብሮ ኢና ክብሉ ቃል ኣትዮም።
በዓል መዚ ልምዓት እቶት
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
በዝሒ ጎብነይቲ
We have 30 guests and no members online


text:
ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ሓዊሱ ምዕራባውያን መራሕቲ ኣብ ግብፂ ቅልጡፍ አግባብ ዘለዎን ሰላማውን ስግግር ክጅመር ኣለዎ ኢሎም።
ፕረዚደንት ኦባማ ምስ ፕረዚደንት ሙባረክ ብቀጥታ ብስልኪ ከም ዝተዘራረቡን እቲ ኩነታት ከምዘለዎ ክቅፅል ከምዘይኽእልን ለውጢ ክግበር ከምዘለዎ ሙባረክ ከምዝተገንዘቡ'ውን ገሊፆም።
ኣብ ካይሮ ኸአ ደገፍቲን ተቃወምቲን ፕረዚደንት ሑስኒ ሙባረክ ተጋጭዮም ሓያለ ሰባት ቆሲሎም።
ንፕረዚደንት ሙባረክ ዝድግፍ ሰልፈኛታት ኣብቲ ተራእዩ ዘይፈልጥ ፀር-መንግስቲ ተቃውሞ ዝካየደሉ ኣደባባይ ታሕሪር ከይዶም። ኣብቲ አደባባይ ገና ፕረዚደንት ሙባረክ ክሳብ ዝወርዱን ካብታ ሃገር ዝወፁን ካብቲ አይንኸይድን ዝበሉ ኣሽሓት ተቃወምቲ ሰልፈኛታት ይርከቡ።
በቲ ኣብ መንጎ ደገፍትን ተቃወምቲን በእማንን ኣባትርን ዝተኻየደ ጎንፂ ሓያለ ሰባት ቆሲሎም። ክልቲኦም ወገናት ዝተጓነፁ ፕረዚደንት ሙባረክ ኣብ ዝመፅእ መስከረም ኣብ ዝካየድ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ከም ዘይቀርቡን ክቀርቡ’ውን ከም ዘይሓለኑ ግን ሕጂ ካብ ስልጣን ከምዘይወርዱን ብተለቪዥን ኣብ ዘመሓላለፍዎ መደረ ድሕሪ ምግላፆም’ዩ።
ናይ ኣሜሪካ ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ምስ ኣማኸርቲ ፀጥታ ኾይኖም ትማሊ ሙሉእ መዓልቲ ንኩነታት ግብፂ ድሕሪ ምክትታሎምን ንመደረ ፕረዚደንት ሑስኒ ሙባረክ ብተለቪዥን ምስ ተኸታተሉን ሙባረክ ቅልጡፍ ግቡእን ሰላማዊን ስግግር ክጅምሩ ከም ዝነገርዎም ገሊፆም።


text:
ማሕበር ልምዓት ወጀራት ዕስራ ዓዲ ኣብቲ ወረዳ ንዘለዉ ማሕበረ ቁጠባዊ ፀገማት ንምፍታሕ ኣብ ፃዕሪ ከምዝርከብ ኣፍሊጡ።
ዛጊድ ኣብ ዘካየዶም 2 ዓለምለኻዊ መድረኽ መተኣኻኸቢ እቶት ልዕሊ 35 ሚልየን ቅርሺ ከምዝተረኸበ እውን ገሊፁ'ሎ።
ኣቦ ወምበር መድረኽ መተኣኸቢ እቶት እቲ ማሕበር ዶክተር ሓጐስ ኣብርሃ ንድምፂ ኣመሪካ ኣብ ዝሃብዎ ሓፂር መግለፂ ዛጊድ ኣብ ከተማታት ኣዲስ ኣበባን መቐለን ዘካየዶ መድረኻት መተኣኻኸቢ እቶት ዝተባባዕ ውፅኢት ከምዝተረኸበ ገሊፆም።
በቲ ዝእከብ ዘሎ ገንዘብ ኣብቲ ቃልሲ ቀዳማይ ወያነ ዝተወለዐሉ ማእኸል ወጀራት ማለት እውን ዓዲ ቀይሕ ሓደ ደረጅኡ ዝሓለወ ቤት ትምህርቲ ንምህናፅ፣ከምኡ እውን ኣብቲ ወረዳ ስእነት ፅሩይ ዝስተ ማይ ንምቅላል፣ ካብ ጣብያ ናብ ጣብያ ዘራኽብ መንገድን ትካላት ጥዕናን ንምስራሕ ተተሊሙ'ሎ።
እቲ ሳልሳይ መድረኽ መተኣኻኸቢ እቶት ኣብ ውሽጢ ጳጉሜን ኣብ ከተማ ዓዲ ቀይሕ ክካየድ እዩ ኢሎም ዶክተር ሓጐስ።
እቲ ማሕበር ቅድሚ 10 ዓመት ከም ዝተመስረተን ኣብ ዝተፈላለዩ ውራያት ልምዓት ክሳተፍ ምፅንሑን ተፈሊጡ'ሎ።


text:
ኣብ ከተማ መቐለ ዳርጋ ኩሉ ህዝቢ ዝፈልጦ ሓደ መንእሰይ ካብ 1,638 ሰባት ሰሙናዊ ዕቁብ ይእክብ። ደሱ ፀጋይ (ማዲ) ይበሃል። ፃማ ስርሑ ድማ ዓመታዊ ኣርብዕተን ፈረቓን ሚልየን ቅርሺ ይረክብ።
ዕላማና መንኣሰይ ብዕቁብ ኣቢሎም ገንዘብ ክውህልሉን ዳሓር ድማ ናብ ስራሕ ክወፍሩን ምምራሕ እዩ ይብል።
ማዲ ገና ካብ ወዲ 6 ዓመት እናሃለወ ምስ ሰበይቲ ኣቦኡ ከምዝዓበየን ወዲ 9 ዓመት እንተሎ ንግዲ ከምዝጀመረን ይዛረብ። ኦቾሎኒ ሒዙ ብምዛር ዝጀመረ ማዲ ካውኡ ቀፂሉ ሎቶሪ፣ ካሴት ጐና ጎኒ ትምህርቱ ድማ ኣብ ገዛውቱ (ከባቢ ደብረ ዳሞ) ጆተኒ ምክራይ ጀሚሩ፣ ብሽክለታ እውን የካርይ ነይሩ። በዚ ኣይተወሰነን እንዳ ቪድዮ ከፊቱ ካሴት የካርይ፤ ገንዘብ ምስ ኣዋህለለ ክልተ ባጃጅ ዓዲጉ ድማ ሰረሐ።
ካብ 2003 ዓ.ም ንነዘ ማዲ ዕቁብ ብዝብል ዕቁብ ዝእክብ ማሕበር ኣጣይሹ ይሰርሕ'ሎ። ኣርባዕተ ኣሕዋቱ እውን ምስኡ ስራሕ ቈፂሩ የስርሕ።
ማዲ ብስርሑ ኣዝዩ ንጡፍን ሕጉስን፣ ምስ ብዙሓት ብቐሊሉ ሕውስውስ ዝብልን ዝረዳዳእን ምዃኑ ይፍለጥ፤ እዚ ድማ ካብ ኣተዓባብያይን ካብቲ ዘሕለፍክዎ ህይወትን ዝብገስ እዩ ይብል መንእሰይ ደሱ (ማዲ)።


text:
18 መስከረም፣ መበል 16 ዓመት ፍጻሜ ጸሊም ታሪኽ ኣብ ኤርትራ ይዝከር
- Details
- Created: Monday, 18 September 2017 10:23
- Last Updated: Monday, 18 September 2017 10:23
መንግስቲ ኤርትራ፣ ንናይ ብሕቲ ጋዜጣታት ብምዕጻው ንኣዳለውተንን ጋዜጠኛታትን ከምኡ ድማ ጽገናዊ ለውጢ ንዝጠለቡ ላዕለዎት ሰበ ስልጣናቱ ነበር ብኣልማማ ብምቕያድ፣ ሃለዋቶም ዘጥፍኣሉ ፍጻሜ ጸሊም ታሪኽ ኣብ ኤርትራ፣ መበል 16 ዓመቱ ብዝተፈላለየ ንጥፈታት ይዝከር ኣሎ።
እቲ መንግስቲ፣ ቅድሚ 16 ዓመታት፣ ልክዕ ከምዛ ዕለት ኣብ 18 መስከረም ብመንገዲ ማዕከን ዜንኡ ኣብ ዘመሓላለፎ መግለጺ፣ ካብ 18 መስከረም 2001 ኣትሒዘን ናይ ብሕቲ ጋዜጣታት ደው ከምዝበላ ብምሕባር፣ ንኣዳላውተንን ጋዜጠኛታትን ከካብ ዝነበርዎ እናሃደነ ናብ ቤት ማእሰርቲ ከምዘእተዎም ይዝከር።


text:
ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ፀገም ክፍታሕ ዝኽእል ካብ ኢትዮጵያ ዝመንጨወ ንኤርትራ ኣምበርኺኽካ ተመሊስካ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ንምእታው ዘሎ ኣተሓሳስባ ክቕየር ከሎ እዩ ይብሉ ዶ/ር በርሀ ሃብተጊዮርጊስ።
"ኣነ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያ ዘሎ ሃዋህው 'ኣይ ኲናት ኣይ ሰላም’ ኣይኮነን ዝብሎ፤ኲናት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ብኻልእ መንገዲ ይካየድ እዩ ዘሎ" ዝበሉ ዶ/ር በርሀ ካብዚ ኣተሓሳስባ ምውፃእን ብቤት ፍርዲ ዝተዋሃበ ፍርዲ ኣብ ግብሪ ምውዓልን ጥራሕ እዩ እቲ መፍትሒ ይብሉ።
"ንኤርትራ መሊስካ ምሓዝ ዝብል ኣብ ኢትዮጵያዊያን ኣሎ ዝብል ካብ ሓቂ ዝርሓቐ እዩ’’ ዝበሉ ኣቶ ሓጎስ ገብረ ብወገኖም እቲ ቀንዲ ፀገም ኣብ ክልቲኦም ፖለቲካዊ ሓይልታት ዘሎ ናይ ዘይምትእምማን ሽግር ስለዝኾነ ምትእምማን ክህልው ክስራሕ ኣለዎ፣ህዝቢ ብቐሊሉ ክራኸብሉ ዝኽእሉ ኩነታት ምፍጣር ኣገዳሲ እዩ፤እቲ ዘሎ ፀገም ክፍታሕ ዘይኽእል ፀገም ኣይኮነን ይብሉ።
ሳልሳይ ክፋል እቲ ዘተ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ብፕረዚደንት ዶናልድ ጄይ ትራምፕ ዝተሾሙ ሓድሽ ኣምባሳደር ኣሜሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ሚስተር ማይክል ረይነር ኣዲሳበባ ኣትዮም።
ባዓል ሓዳርን ኣቦ ክልተ ቆልዑን ዝኾኑ ኣምባሳደር ማይክል ሬይነር ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪቃ ዲፕሎማት ኣሜሪካ ኮይኖም ኣገልጊሎም’ዮም።
‘ዘደንቕ ታሪኽ ኢትዮጵያ ኩሉ-ሻዕ እናተወደሰ ዝነብር’ዩ። ብዛዕባ መጻኢ ጊዜ ክሓስቦ ከለኹ ድማ ዝያዳ የህንጡወኒ’ውን’ በሉ ኣምባሳደር ረይነር።
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝጸንሓሉ እዋን ቀንዲ ትኹረተይ ‘ምርግጋጽ ምዕባለ ኢትዮጵያ፣ ምምሕያሽ ዘፈራት ጥዕናን ትምህርቲን፣ ምጥንኻር ትካላት ሰናይ ምሕደራን ዴሞክራሲን ከምኡውን ኣብ’ቲ ዞባ ሰላም ንክዓስል ምሕጋዝን’ዩ ኢሎም።
ብዘይካ’ዚ፣ ኣብ ሞንጎ ኣሜሪካን ኢትዮጵያን ህዝበንን ነዊሕ ንዝዘለቐ ዝምድናታት ንምሕያል ክንዲ ዝካኣለኒ ክሰርሕ’የ በሉ ኣምባ ሬይነር።
ብፕረዚደንት በራክ ኦባማ ተሸይመን ዝነበራ ኣምባሳደር ፐትርሽያ ሃስላክ እዋን ስርሐን ዛዚመን ዝወጻሉ ጊዜ ነሓሰ 2016 እዩ ነይሩ። ድሕሪአን ኣብ ኢትዮጵያ ባዓል ሙሉእ ስልጣን ኣምባሳደር ኣሜሪካ ኣይነበረን።


text:
እዚ ብትእዛዝ መሃንድሳት ጽዮናውያን ዝግበር ዘሎ ሸበድበድ መራሕቲ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ኣበይ ገጹ እዩ ክኸይድ ጽባሕ ብጊሓት ክንርእዮ ኢና። ንህዝቢ ኤርትራ ኣወጊንካ ዝግበር መስርሕ ቀርኒ ኣፍሪቃ ከኣ ከንቱ ጥራይ እዩ ክኸውን። ጉዳይ ኤርትራ ብሰላም ክሳብ ዘይተፈትሐ ድማ ኣብ መላእ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላም ተረኽበ ማለት ዘበት!
ፕረሲደንት ሃገር ሶማል ሞሓመድ ዓብዱላ ሞሓመድ ምስ መራሒ ህግደፍ ኢሰያስ ኣፈወርቂ።
ነዚ ፕረሲደንት ሃገር ሶማል ሞሓመድ ዓብዱላ ሞሓመድ መን ምኻኑ ትፈልጡዎዶ? ምስ መንግስቲ ኣሜሪካ ዘለዎ ዝምድናን፣ ተመኩሮን ንዝምልከት እስከ ነዚ ኣብ ታሕቲ ተዘርዚሩ ዘሎ መግለጻ ንከታተል።
ፕረሲደንት ሃገር ሶማል ሞሓመድ ዓብዱላ ሞሓመድ ብ1962 ኣብ መቓድሾ ተወሊዱ። መበቆሉ ካብ ኣብ ደቡባዊ ምዕራብ ሶማል እትርከብ ኣውራጃ ጌዶ ትብሃል እዩ። ሃይማኖታዊ እምነቱ ምስልምና እዩ። ፕረሲደንት ሞሓመድ ዓብዱላ ሞሓመድ ኣሜሪካዊን ሶማላዊን ዜግነት ከኣ ይውንን። ካብ 1989 ክሳብ 1993 ዓ.ም.ፈ. ኣብቲ ኣሜሪካ ዝርከብ ኢንባሲ ሶማል ከኣ ኣብ ክፍሊ ፊናንስ ኮይኑ ይሰርሕ ነይሩ። ቅድሚ ናaሜሪካ ምስዳዱ ድማ ብ1990 ዓ.ም.ፈ. ኣብ ወጻኢ ሚንስተር ሶማልያ የገልግል ነበረ። ካብ 1989 ክሳብ 1993 ዓ.ም.ፈ. ኣብ ቡፋሎ ዩኒቨርሲቲ ዝብሃል ኣብ ኣሜሪካ ብዛንታ ትምህርቲ ብምጽናዕ ቢቻሎር ዲግሪ ተቐቢሉ። ድሕሪ ትምህርቲ ምውድኡ ድማ ኣሜሪካዊ ዜግነት ወሲዱ። ጸኒሑ ትምህርቲ ብምቕጻል ድማ ፖለቲካል ሳይንስ ብጽናዕ ማስተር ኦፍ ኣርትስ ማስተር ዲግሪ ተቐቢሉ። እቲ Master Degree U.S. Strategic Interest in Somalia from the Cold War to the War on Terror ኣጽኒዑ። ካብ 1994 ዓ.ም.ፈ. ክሳብ 1997 ዓ.ም.ፈ. ድማ ኣብ ኣሜሪካ እትርከብ ቡፋሎ እትብሃል ከተማ ኣብ ምምሕዳር ገዛውቲ ኣገልጊሉ። ካብ 1995 ክሳብ 1999 ዓ.ም.ፈ. ድማ ኣብ ምጽራይ ጉሓፍ ፕሮግራም ኣገልጊሉ። ካብኡ ቀጺሉ ካብ 2000 ክሳብ 2002 ዓ.ም.ፈ. ኣብ Erie Country እትብሃል ከተማ ኣብ Equal Opportunities Office ዝብሃል ቤት ጽሕፈት ኣገልጊሉ። ካኡ ድማ ኣብ ኣገልግሎት መጕስሽስዝያ ከተማ ቡፋሎ ኣገልጊሉ። ፕረሲደንት ኣቦ ክልተ ኣወዳትን ክልተ ኣዋልድን እዩ።
ዕለት 14 ሕዳር 2010 ከኣ ብፍቓድ ፕረሲደንት ሣሪፍ ሻይክ ኣሕመድ ን1ይ ሚንስተር ተሓርዩ። ድሕሪ ውሽጣዊ ዘይምቅዳው ዖመር ዓብዲራሺ ዓሊ ሻርማርከ ስልጣኑ ብድልየቱ ድሕሪ ምውራዱ ድማ፣ መንእሰይ ምኻኑን ኣብ ኣሜሪካ ዝገበሮ ተመክሮን ኣብ ግምት ተኣትዩ፣፣ ብዕለት 31 ሕዳ ብፓርላማ ሃገር ፕረሲደንት ሃገር ሶማል ኮይኑ ተመሪጹ። ቅድሚኡ ዝነበረ ፕረሲደንት 40 ሚንስተራት ክነብሮ ከሎ፣ፕረሲደንት ሞሓመድ ዓብዱላ ሞሓመድ ግና 18 ሚንስተራት ጥራይ እዩ ዘለዎ። ካብቶም ቀዳሞት 40 ሚንስተራት 2 ሚንስተራት ጥራይ መሪጹ ኣትሪፉ።
እዘን ዝስዕባ ሚንስተራት ድማ ኣቒሙ ኣሎ።
-
ሚንስተር ፊናንስ: Abdi Halane
-
ሚንስተር ወጻኢ: Mohamed Abdullaahi Omar
-
ሚንስተር ስድራቤት: Dr. Maryan Kasim Ahmed
-
ምንስተር Wሽጢ ሃገር: Abdishakur Sheikh Hassan Farah
-
ሚንስተር ምሕደራ ገዛውቲ: Abdirashid Khalif Hashi
-
ሚንስተር ሕጊ: Abdullahi Abyan Noor
-
ሚንስተር ሓበሬታ: Abdikarim Hassan Jama
ርእይቶ መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ኤርትራ፣
-
እዚ ኣብዚ ቀርባ እዋን ተጀሚሩ ዘሎ ምቅዪያር ፖለቲካዊ ኩነታት ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ኣበይ ገጹ የምርሕ ከምዘሎ፣ ነቶም ዝመራመሩን ንታሪኽእዊ መስርሕ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝከታተሉ ግዱሳት ደቂ ሃገር ሶማልን፣ ኢትዮጵያን ኤርትራን ብሩህ እዩ።
እወ፣ ቀርኒ ኣፍሪቃ ካብተን ካብ መላእ ዓለም ሃገራት፣ ብምዕራባውያን ይኹኑ ብምብራቓውያን ሩስያን ቻይናን ሓይልታት ዝብሃጋን ግንከኣ መላገጺኦም ኮይነን ድማ ክሳብ ሎሚ ዝጸንሓ፣ 3 ገጀፍቲ ስትራተጂካውያን ሃገራት፣ ኣፍጋኒስታን፣ ማእከላይ ምብራቕን (ብፍላይ ሃገር ኢራቕ) ሓደ ገጂፍን ተደላዪን ስትራተጂካዊ ቦታ እዩ።
-
ከምኡ ስለዝኾነ ድማ ካብ ዕልዋ መንግስቲ ንጉስ ሃይለስላሴን፣ መራሒ ሶማል ሰይድ ባረን፣ ድሕሪቲ ንፍርቂ ዘመን ዝወሰደ ሰውራ ኤርትራን፣ ብዙሕ ደም ምፍሳስ ዘስዓበ ኣብ ሃገር ሶማልን፣ ድሕሪ ማእለያ ዘይብሉ ደም ዘፍሰሰ ዶባዊ ኲናት ወያኔን ህግደፍ (ሻዕብያ ) እንሆ ሎሚ፣ ንክትበልዓ ዘደለኻ ኣባጉምባሕስ ዛግራ ትብላ ከምዝብሃል፣ ነቶም ባዕሎም ዘሰልጠኑዎም መራሕቲ ግብረሽበራ ከም ብዓል ኢሰያስን፣ መራሕቲ ወያኔን፣ መራሕቲ ሃገር ሶማልን ስለዝኣረጉ፣ ብሓደስቲ መንእሰያት ግንከኣ ባዕሎም ዘሰልጠኑዎም ክትክኡዎም ንዕዘብ ኣሎና። ንመረዳእታ፣ ንዶር. ኣቢ ኣብ ኢትዮጵያ፣ ፕረሲደንት ሃገር ሶማል ሞሓመድ ዓብዱላ ሞሓመድ ኣብ ኣሜሪካን ዝሰልጠነን፣ ምስ ኢሰያስ ከራኽቡዎምን ብሓባር ጽርግያ ስትራተጂ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንጽዮናውያን ክጸርጉሎም ከዋፍሩዎም ንዕዘብ ኣሎና።
እቲ ካብ ኩሉ ዘስደምም ግና፣ መንግስቲ ኣሜሪካ ይኹም መንግስታት ኤውሮጳ ሕብረት፣ መንግስቲ ሩስያ፣ ወይከኣ መንግስቲ ቻይና፣ ነቲ ብሰንኪ ውልቀ መላኺ ኢሰያስ ኣብ ልዕሊ ወሪዱ ዘሎ ስደትን ህልቀትን፣ ፋሉልነትን፣ ሕገ ኣልቦነትን ትም ኢሎም ይዕዘቡዎ ምህላዎም እዩ። መኽንያቱ ድማ። ኣብ ኢትዮጵያን ኣብ ሶማልን መንእሰያት መራሕቲ ክምልምሉ ከለው፣ ስለምንታይ ድኣ ንህዝቢ ኤርትራ በቲ ን57 ዓመታት ዝኣክል ከሳቕዮ ዝጸንሐ ወዲ 76 ዓመት ኣረጊት ኢሰያስ ጥራይ ክምራሕ ገዲፎማ?
እቲ ቢግ ብራዘር ኢሰያስ ኣፈወርቂ ተመኵሮ ግብረ ሽበራ መታን ክምህሮምን ወይ ከውርሶም ስለዝተደልየ ድዩ፣ መንእሰይ ወዲ 43 ዓመት መራሒ ኢትዮጵያ 1ይ ሚንስተር ዶር.ኣቢዪ ኣሕመድን፣ ከምኡውን ወዲ 56 መራሒ ሃገር ሶማል ፕረሲደንት ሞሓመድ ዓብዱላ ሞሓመድ ምስ ኢሰያስ ዘራኽቡዎም ዘለው? ህዝቢ ኤርትራ ን57 ዓመታት ተቓሊሱ ክነሱ ሰብኣዊ መሰሉ ተገፊፉ እንዳነበረ፣ ስለምንታይ እቶም ሕቡራት መንግስታት ዓለም ዝብሃሉን፣ እተን ከም ኤውሮጳ ሕብረትን፣ መንግስቲ ኣሜሪካን፣ መንግስቲ ሩስያን፣ ቻይናን ዓገብ ዘይብላ?
-
ዝመጸ ይምጻእ እምበር ኣምላኽ ግና ምስ ህዝቢ ኤርትራ እዩ።
ብሓልዮት መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ኤርትራ
30 ሓምለ 2018 ዓ.ም.ፈ.


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣብ ስርዓት ፊደራሊዝም ኣመልኪቱ ንደቂ ኣነስትዮ ስልጠና ሂቡ፡፡
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣብ ዝተፈላለያ ኣብያተ ዕዮ ክልልን ወረዳታትን ዝሰርሓ ደቂ ኣነስትዮ ተወከልቲ ስርዓተ ፆታን ጉዳይ ደቂ ኣነስትዮን ንዝኾና ደቂ ኣነስትዮ ኣብ ስርዓት ፊደራሊዝም ሃገርና ዘለወን ተሳትፎን ተጠቃንምነትን ኣመልኪቱ ኣብ ከተማ ውቕሮ ስልጠና ከም ዝሃበ ተሓቢሩ፡፡
ኣብቲ ሰለጠና ዝተረኸባ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ እዚ ኣብ ስርዓት ፊደራሊዝም ሃገርና ኣመልኪቱ ንደቂ ኣነስትዮ ዝወሃብ ዘሎ ስልጠና ደቂ ኣነስትዮ ፍርቂ ኣካል ናይቲ ሕብረተሰብ ብምኻነን ነቲ ሕገ-መንግስቲ ዝተወሃበን መሰልን ተጠቃምነተን ኣብ ምቕፃል ብውዳበ ክቃለሳ ኣለወን፡፡ ከምኡ እውን ደቂ ኣነስትዩ ኣብ ኣብያተ ዕዮ እርቂ ኣካል ናይቲ ሰራሕተኛ ስለ ዝኾናን ብፍላይ ደቂ ኣንስትዮ ምስልጣን ማለት ምስልጣን ኩሉ ማሕበረሰብ ብምዃኑን ከም መስርሕ ብትልሚ እናተመርሐ ተግባራዊ እናኾነ ከም ዘሎ ገሊፀን፡፡
ብተወሳኺ ደቂ ኣነስትዮ ውዳበአን ብምጥንኻር ኣብዚ ስርዓት ፊደራሊዝም ዘለወን ተሳትፎ ግንዛበ ብምዕባይ ግቡኤን ክዋፃኣ ትፅቢት ይግበር፡፡ ከም በዓል መዚ ልምዓት እቶት ድማ ደቂ ኣነስትዮ ምስ ደቂ ተባዕትዮ ማዕረ ተሳትፎ ዘለወን ኮይኑ ኣብ ቃልሲ ኣካብነት ክራይን ቅብሊት ምቑራፅን ምሕታትን ብቢውዳበአን ዝዓዘዘ ግደ ከበርክታ ከም ዝግባእ ክኢላ ስርዓተ ፆታ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ኣለም ኣሰፋ ሓቢረን፡፡
መስፍናዊ ስርዓት ዝወለዶ ድርብ ወፅዓ ደቂ ኣነስትዮ ኣብ ልዕሊአን ንሓያሎ ዘመናት ተፃዒኑ ዝፀነሐ ኮይኑ ነዚ ንምውጋድ ድማ ደቂ ኣነስትዮ ትገራይ ምስ ካልኦት መሓዙት ብምኻን ከቢድን ተኣምራውን ብረታዊ ቃልሲ ኣካይደን ዓወት ብምዕታር ኣብ ምትካል ስርዓት ፊደራሊዝምን ሕገ-መንግስትን ሃገርና ምስቲ ወዲባዕታይ ማዕረ ተሳትፎ ኣበርኪተን እየን፡፡ ሕዚ እውን ኣብ ምቕፃል እዚ ስርዓት ብውልቀን ብውዳበን ጠንካራ ቃልሲ ኣብ ምክያድን ኣብ ህንፀት ተረካቢ ወለዶ ዝኾነ ማሕበረሰብን ዘላቒ ዝኾነ ተሳትፎ ክህልወን ከም ዘለዎ ኣብቲ መድረኽ ብኣሰልጠንቲ ተሓቢሩ፡፡
ኣብቲ ስልጠና ካብ ዝተሳተፋ ወ/ሮ ፍቅርተ መርከብ ኣብ ምቕፃል ስርዓት ፊደራሊዝም ከም ደቂ ኣነስትዮ ኣብ ዘተመደበኦ ስራሕ ስሉጥ ግልጋሎት ብምሃብን ንዘጋጥሙ ፀገማት ብዝግባእ ብምግንዛብ መፍትሒ ክወሃብ ብምግባር ብውዳበአንን ብሞየእንን ዝግበአን ቃልሲ ክገብራ ከም ዝግባእ ተዛሪበን፡፡ኣብ መወዳእታ ኣብ ስርዓት ፊደራሊዝምን ሕገመንግስትን ዝምልከቱ በዓል ዓሰርተ ነጥቢ ቅዋም መግለፂ ምስ ቀረበ እቲ መድረኽ ተዛዚሙ፡፡
ሃይላይ ገ/ገርግስ
ክኢላ ር/ህዝቢ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
በዝሒ ጎብነይቲ
We have 25 guests and no members online


text:
ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ፣ ነቲ ብኢትዮጵያ ዝቀረበ ረቒቕ ሰነድ ምምሕያሽ ልእኽቶ ዕቀባ ሰላም ሕ/ሃ ሎሚ ረቡዕ ተቐቢሉ ኣጽዲቅዎ።
ነቲ መድረኽ ዝመርሑ ቀ/ሚ ኃይለማርያም ደሳለኝ ‘ንምምሕያሽ ስራሕቲ ዕቀባ ሰላም ዝጽውዕ ሰነድ ብሙሉእ ድምጺ ከምዝሓለፈ’ ገሊጾም።
ፕረዚደንት’ቲ መድረኽ ቀ/ሚ ኃይለማርያም ደሳለኝ ድሕሪ’ቲ መስርሕ ድምጺ ክዛረቡ ከለው ‘እቲ ውሳነ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ልዕሊ 8 ሽሕ ኣባላት ዓቀብቲ ሰላም ንዘዋፈረት ኢትዮጵያ ፍሉይ ትርጉም ኣለዎ’ ኢሎም።
መራሒት ዓባይ ብሪጣንያ ቴረሳ መይ ‘ቤት ምኽሪ ጸጥታ ምስ’ዚ መዋእል’ዚ ዝጣዓዓም ብቕዓት ክውንን ትጽቢት ይግበረሉ’ ኢለን።
ምክትል ፕረዚደንት ኣሜሪካ ማይክ ፔንስ ብወገኖም ‘ኢትዮጵያ ነቲ ኣጀንዳ ስለዘቅረበት ድሕሪ ምምስጋን ዕቀባ ሰላም ማዕረ ዕቀባ ሰብኣዊ መሰላት ምኻኑን እንተኾነ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ዝመርሖም ትካላት ሰብኣዊ መሰላት ንኣብ ሃገሮም ሰብኣዊ መሰላት ዝግህሳ ሃገራት ዝሓቆፈ ምኻኑ ንኣሜሪካ ኣሻቓሊ’ዮ ኢሎም ከምኣብነት ንኩይባን ቬንዙዌላን ጠቒሶም።


text:
Browsing Category
Featured
ኣብ ትግራይ ፋብሪካ ዓለባ ኢታካ ተመሪቑ
ኣዲስ ኣበባ፣ 08 ጥቅምቲ፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ኣብ ክልል ትግራይ ወረዳ እንደርታ ዝተሃነፀ ፋብሪካ ዓለባ ኢታካ ሎሚ መዓልቲ ተመሪቑ። እቲ ፋብሪካ መበቆሉ ኣብ ጣሊያን ብዝኾነ ኩባንያ “ካልዞደንያ ግሩፕ” ዝውነን እዩ። ኣብቲ ዝተገበረ ስነ-ስርዓት ምረቓ፥ ሚኒስትር ዲኤታ ንግዲን…
ፕሬዚዳንት ዶ/ር ሙላቱ ዕላዊ ዑደት ስራሕ ንምክለያድ ናብ ዴንማርክ ኣምሪሖም
ኣዲስ ኣበባ፣ 08 ጥቅምቲ፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ፕሬዚዳንት ፌዴሪኢ ዶክተር ሙላቱ ተሾመ ዕላዊ ዑደት ስራሕ ንምክያድን ኣብ ዓለም ለኻዊ ጉባኤ ምትሕብባር ሓምለዋይ ልምዓት ንምስታፍን ዓሊሞም ሎሚ መዓልቲ ናብ ዴንማርክ ኣምሪሖም። እቶም ፕሬዚዳንት ኣብ ዴንማርክ ኣብ ዝህልዎም ፃንሒት፥ ምስ ቀዳማይ…
ኣይተ ታገሰ ጫፎ ኣፈኛ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ብምዃን ተሸይሞም
ኣዲስ ኣበባ፣ 8 ጥቅምቲ፣ 2011 (ኤፍ ቢ ሲ) ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ሎሚ መዓልቲ ኣብ ዘካየዶ መበል ሳልሳይ ስሩዕ ጉባኤኡ ኣይተ ታገሰ ጫፎ ኣፈኛ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ንክኾኑ ሸይሙ። ኣፈኛ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ነበር ወይዘሮ ሙፋሪያት ካሚል ካብ ሓላፍነተን ንክወርዳ ብመሰረት ዘቕረብኡ ሕቶ ኣባላት…
ሜቴክ ንግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ ክሰርሖም ዝሓዞም ውዕል ሰለስተ ተርባይናት ብጨረታ ንኩባኒያ ጀርመን ኣተሓላሊፉ
ኣዲስ ኣበባ፣ 7 ጥቅምቲ፣ 2011 (ኤፍ ቢ ሲ) “ኮርፖሬሽን ብረታ ብረትን ኢንጂነሪንግን”(ሜቴክ) ንግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ ንከገልግሉ ተሓሲቡ ክሰርሖም ዝሓዞም ውዕል ሰለስተ ተርባይናት ብጨረታ ንኩባኒያ ጀርመን ኣተሓላሊፉ። እቲ ኮርፖሬሽን፥ ስራሕቲ ሃይድሮ መካኒካል ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያን ካብ…
ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣብ ምዕሳል ሰላምን ምርግጋዕን ሶማሊያ ዝምልከቶም ኣካላት ኣድላዪ ደገፍ ንክገብሩ ፃውዒት ኣቕሪበን
ኣዲስ ኣበባ ፣ 7 ጥቅምቲ ፣ 2011 (ኤፍ ቢ ሲ) ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣብ ምዕሳል ሰላምን ምርግጋዕን ሶማሊያ ዝምልከቶም ኣካላት ኣድላዪ ደገፍ ንክገብሩ ፃውዒት ኣቕሪበን። ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ፌዴሪኢ ዶክተር ወርቅነህ ገበየሁን ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኤርትራ ኣይተ ዑስማን ሳሊሕን ኣብ…
ቀዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣቢይ ንዝተፈላለዩ ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ ፌዴራል ሹመት ሂቦም
ኣዲስ ኣበባ ፣ 7 ጥቅምቲ ፣ 2011 (ኤፍ ቢ ሲ) ቀዳማይ ሚኒስትር ፌዴሪኢ ዶክተር ኣቢይ ኣሕመድ ንኣርባዕተ ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ ፌዴራል ሹመት ሂቦም። ብመሰረት እዚ፥ 1. ኣይተ ብናልፍ ኣንዱዓለም- ብሚኒስትር ማዕርግ ዋና ኣተሓባባሪ ማእኸል ምትሕብባር ህንፀት ስርዓት ዴሞክራሲ…
መድረኽ ቢዝነስ ኢትዮ-እንግሊዝ ኣብ ለንደን ተሳሊጡ
ኣዲስ ኣበባ፣ 07 ጥቅምቲ፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ)መድረኽ ቢዝነስ ኢትዮ-እንግሊዝ ኣብ ለንደን ትማሊ ተሳሊጡ። እቲ መድረኽ ኣብ ኢትዮጵያ ዘለዉ ኣማራፂታት ኢንቨስትመንት ንሰብ ሃፍቲ እንግሊዝ ንምፍላጥን በዚ ኣቢልካ ተሳትፎኦም ንክዓዝዝ ንምግባርን ዝዓለመ ከምዝኾነ ተሓቢሩ። ኣብቲ መድረኽ…
ሓደሽቲ ሹመት ኣባላት ካቢኔ ፌዴራል ፀዲቑ
ኣዲስ ኣበባ፣ 06 ጥቅምቲ፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ሎሚ መዓልቲ ኣብ ዝተሳለጠ መበል ካልኣይ ስሩዕ ኣኼባ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ፌዴሪኢ ሓዱሽ ሹመት ኣባላት ካቢኔ ፌዴራል ፀዲቑ። ነቲ ሓዱሽ ሹሞት ኣባላት ካቢኔ ፌዴራል ዘቕረቡ ቀዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣቢይ፥ እቶም ኣባላት ብብቕዓት፣ ልምዲን ብርኪ…
መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ድሕሪ 41 ዓመት ናብ መቛዱሾ በረራ ክጅምር’ዩ
ኣዲስ ኣበባ፣ 06 ጥቅምቲ፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ) መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ድሕሪ 41 ዓመት ናብ ሶማሊያ፣ መቛዱሾ በረራ ክጅምር'ዩ። እቲ መገዲ ኣየር ከም ኣቆፃፅራ ኣውሮፓውያን ካብ 2 ሕዳር 2018 ጀሚሩ መዓልታዊ በረርኡ ከምዝጅምር እውን ተገሊፁ። ዋና ኣፈፃሚ ስራሕ መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ…
ስልጣንን ሓላፍነትን ኣካላት ኣፈፀምቲ ንምውሳን ዝቐረበ ረቂቕ ኣዋጅ ፀዲቑ
ኣዲስ ኣበባ፣ 06 ጥቅምቲ፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ስልጣንን ሓላፍነትን ኣካላት ኣፈፀምቲ ንምውሳን ዓሊሙ ሎሚ መዓልቲ ናብ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ዝቐረበ ረቂቕ ኣዋጅ ፀዲቑ። እቲ ረቂቕ ኣዋጅ ብቀዳማይ ሚኒስትር ፌዴሪኢ ዶክተር ኣቢይ ኣሕሸመድ ዝቀረበ እንትኸውን፥ ኣባላት እቲ ባይቶ ዝተፈላለዩ…


text:
ካብ 1968 ዓ.ም ጀሚሮም ክሳብ ሎሚ ምስ ህወሓት ዝተሰለፉ፣ ካብ ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ ህወሓት ጀሚሮም ኣብ ዝተሳለጡ ኩሎም ጉባኤታት ኣይተፈለዩን ቀሺ ገረገርግስ ገ/ማርያም።
‘ኣብ ትግራይ ሎሚ ቀንዲ ፀገም ኮይኑ ዘሎ ስእነት ሰናይ ምሕደራ’ዩ፣ ህዝቢ ትግራይ ደቁ ከፊሉ ዘረጋገፆ ፍትሒ ብገንዘብ ክዕድጎ ኣይግባእን’ ይብሉ ንሶም።
ተወላዳይ ጭላ፣ዓዲ ኣንከረ፣ ኣኽሱም ዝኾኑ ቀሺ ገረገርግስ ገ/ማርያም ነባር ኣባል ህወሓትን ኣማሓዳሪ ጭላን ከባቢኣን ዝነበሩ’ውን’ዮም።
ካብ 2ይ ጉባኤ ጀሚሩ ክሳብ ዝሓለፈ ነሓሰ ኣብ መቀለ ዝተዳለወ ኮንፈረንስ ህወሓት’ውን ተሳቲፎም። ኣብ ኮንፈረንሳት ብዘስምዕዎ ነቃፊ ሪኢቶ’ውን ይፍለጡ።
ንመራሕቲ ‘ትፅዪቁ ኣለኹም’ እንተበልና ካብ ስልጣን ክንወርድ ኢና፣ ካብ ስራሕና’ውን ክንባረር ኢና’ ኢሎም ዝፈርሑ ኣባላት ኣመራርሓ’ውን ኢና ንሪኢ ዘለና ይብሉ ንሶም።
ህወሓት ትትግብሮ ዘላ ሕቶ ምትኽኻእ፣ ከምኡውን ስለምንታይ ደፊሮም ክነቅፉን ክሓቱን ከምዝመረፁን ኣተዓባብየኦምን’ውን ንክገልፁ ሓቲትናዮም ኣለና። ስልኪ ክድወለሎም ከሎ መስዩ ስለዝነበረ፣ ካብ ዝደቀሱሉ ቦታ ጭላ ዓዲ ኣንከረ ኮይኖም’ዮም ኣዘራሪቦምና።
ምሉእ ትሕዝቶ ቃለ-መጠይቕ ምስ ቐሺ ገረገርግስ ገ/ማርያም አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ኣብቲ በዓል ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያም ደሳለኝን ፕሬዝዳንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣሕመድ ኣልበሽርን ከምኡ’ውን ብርክት ዝበሉ ሰበ ስልጣናት ክልቲአን ሃገራት ተረኸቦም፡፡
ሃይለማርያም ደሳለኝ “ብፅሒት እዚ ወለዶ እዚ ዝበለፀ ልምዓትን ዝሐሸ ሰናይ ምምሕዳርን፣ሱር ዝሰደደ ዴሞክራስን ዝተጠናኸረ ሓድነትን እምበር ህውከትን ዕንወትን ዘይምዃኑ ሎሚ እውን ከምቲ ናይ ወትሩ ተረጊፅና ክነገንዝብ ይግባእ” ኢሎም፡፡
ኣቦወንበር ህወሓት ኣባይ ወልዱ ብግዲኦም ከምቲ ኣብ ማሕበረ ቁጠባን ልምዓትን ኣመዝጊብናዮ ዘለና ዓወት ኣብ ህንፀት ዲሞራሲን ሰናይ ምምሕዳርን እውን ክንደግሞ ጠንኪርና ክንሰርሕ ኣለና ኢሎም፡፡
ኣብቲ መድረኸ ዝተረኸቡ ፕሬዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣሕመድ ኣልበሽር ነዊሕ ዕድመ ዘቑፀረ ርክብ ህዝቢ ትግራይን ሱዳንን ካብ ዘበነ ኣክሱም ከምዝጅምር ገሊፆም ኣብ ወያነ ትግራይ እውን ተጠናኺሩ ከምዝቐፀለን ክሳብ ሐዚ ከምዘሎን ተዛሪቦም፡፡
ቅድሚ 24 ብ1983 ዓ.ም ውድቀት ደርግ ምስ ተበሰረ ነፍሲሔር መለስ ዜናዊ ዝርከብዎም ውሱናት ኣባላት ኣመራርሓ ህወሓት ዝሓዘትን ካብ ካርቱም ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝመረሐ ኣልፋታሕ ዝተባሃለ ፓይለት ኣብቲ መድረኽ ተረኺቡ ተዘክሮታቱ ገሊፁ፡፡
ኣብ ለንደን ምስ ደርግን ካልኦት ሓይልታትን ክካየድ ተሓሲቡ ዝነበረ እማመ ሰላም ምስ ፈሸለ ካብ ካርቱም ናብ ኣዲስ ኣበባ እንትጓዓዙን ካብ ክልተ ሞተራት እታ ነፋሪት እቲ ሓደ ምስራሕ ጠጠው ኣቢሉ ከቢድ ድንጋፀ ፈጢሩ ምንባሩን ዳሓር እቲ ሞተር ምስራሕ ከምዝጀመረን ኣብቲ እዋን ዝነበሩ ኣምባሳደር ስዩም መስፍንን ኣልፋታሕን ኣዘንትዮም፡፡
መንግስቲ ሱዳን እታ ነፋሪት ኣብዚ ሐዚ እዋን ኣብ ከተማ መቐለ ቤተመዘክር ክትቅመጥ ናብ ከተማ መቐለ ኣምፂኡ ሎማዓንቲ ንመንግስቲ ትግራይ ኣረኪቡ’ሎ፡፡
ልደት ህወሓት ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያን ካልኦት ሃገራትን ይኽበር ምህላዉ ይፍለጥ፡፡


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 16 guests and no members online
- Details
- Written by ሮቤል በርሀ ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ
- Published: 30 December 2017
ናይ ሃገር በዓል ቤት ህዝቢ፡ ረኻቢ መከራ ህዝቢ፡ ፈታሒ ጸገም ህዝቢ’ዩ።
ናይ ኩሉ ሃገራዊ ሓይሊ ምንጪ ህዝቢ’ዩ። ግዳማዊ ድዩ ዘቤታዊ ፖለቲካዊ ጸገም እንክፍጠር፡ ነገራት ኣብ ምቕላስ፡ ኣብ ምእላይ፡ ኣብ ምምሕዳር፡ ካብኡ ሓሊፉ ጉልበት ወይ ሓይሊ ዝሓትት ምስ ዝኸውን ከኣ፡ ብሓይሊ ንምግጣም፡ ሰብኣዊ፣ ገንዘባዊ ኮነ ነገራዊ ዓቕሚ ዝርከብ ካብ ህዝቢ’ዩ። ኣብ ስነ-ፍልጠት ዕውታት ዝኾኑ ምሁራት፣ ኣብ ወተሃደራዊ ሓርበኛታት ዝኾኑ ዜጋታት፣ ኣብ ሃይማኖት ንዜጋታት ብስነ ምግባር ዝሃንጹ ኣቦታት፣ ካብ ካልእ ዘይኮነ ካብ ህዝቢ’ዮም ዝፈርዩ። ህዝቢ ተቐዲሑ ናይ ዘይውዳእ ኩለ መዳያዊ ሃብቲ’ዩ።
ህዝቢ በዓል ቤት ናይ ሃገርን ሃገራዊ ጸጋታትን’ዩ ክበሃል እንከሎ ግን፡ ዝጠቕሞን ዘይጠቕሞን ፈታዊኡን ጸላኢኡ ፈላልዩ ዝርኢ፡ ብስምዒት ብጽላኣት ብሕነ ምፍዳይ ዘይኮነ ብፖለቲካዊ ንቕሓት፡ ብሕጊ፡ መሰለይ ክብረተይ ኢሉ ዝሓተት፡ ዝለኣኾም ዝፍጽሙ መራሕቲ እንክረክብ ዘመጉስ ዘተባብዕ፡ ተልእኾኦም ዝዘንግዑ፡ ናብ ውልቀ ረብሓኦም ዝዘንበሉ፡ ካብ ሕጊ ዝፈለሉ መራሕቲ ምስ ዘጋጥምዎ ከኣ፡ ብሕግን ስርዓት ዝቆጻጸር ዝግስጥ ኢሉ ድማ ዘውርድ ዝቕጽዕ ምዕቡል ኣተሓሳስባ ዝወነነ ምስ ዝኸውን’ዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ናይ ሃገረ ኤርትራ በዓል ቤት’ዩ። ትማሊ እዛ ሃገር ብግዳማዊ ሓይሊ ተጎቢጣ መሰረታዊ ሰብኣውን ደሞክራስያውን ሓርነቱ ኣብ ዝተመንዘዓሉ፡ ብወሳኒ መልክዑ ብምርጫኡ ብውሳነኡ ነጻነት መሬቱን ሰብኣዊ ሓርነቱን ክምልስ በረኻ ዝወጽኣሉ፡ ወለዲ ፍትዋት ደቆም ሞባእ ዝኸፈልሉ፡ ናይ ሽዑ መንእሰያት ንመስዋእቲ ዝቀዳደምሉ ዝነበሩ ምስጢር ካልእ ዘይኮነስ ኣይምብርከኽን መንነት ኣልቦ ኣይከውንን ዝብል ውሽጣዊ ሕራነ ስለ ዝነበረ’ዩ። ብናተይ ፖለቲካዊ ገምጋም ከም’ቲ ስልጡን ህዝቢ ስልጡናት መራሕቲ የፍሪ፡ ድሑር ህዝቢ ድሑራት መራሕቲ የፍሪ ዝበሃል፡ ኣበየናይ ውድብ ብዘየገድስ፡ ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ንሃገራዊ ነጻነት ዝተራእየ ሓርበኝነት፡ ካብ ውድባት ዘይኮነ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ዘሎ ሓርበኛዊ ስምዒት ዝመንጨወ’ዩ። ኣብ’ቲ መድረኽ’ቲ ዝነበረ ፖለቲካዊ ዘይንጹርነት፡ መን ከመይ ኣጉል ኣነነት፡ ጽበት፡ ዘይሕጋዊ ምስጢራዊ ኣሰራርሓ፡ ኣብ ህዝቢ ዓሚቕ ፖለቲካዊ ንቕሓት ዘይተወነነ ምንባሩ ዝገልጽ’ዩ ዝብል እምነት ኣለኒ።
ስለዚ ንኣወንታዊ ምዕባለ ኮነ ኣሉታዊ ዓጋቲ ምዕባለ ሓንቲ ሃገር፡ ኣብ ምሕረት ውሱናት ሰባት ዝወድቕ፡ ንኣታቶም ጥራሕ ድማ ተሓታቲ ዝገብር ዘይኮነ፡ መሰረቱ ህዝቢ ምዃኑ’ዩ። ከም’ቲ ምሁራት ፖለቲካዊ ሳይንስ፡ ሓንቲ ሃገር ብጥዕና ዘለዎ ጎደና ክትምርሽን ዘይክትምርሽን ዝውስን ኣብ ህዝባ ዝሰረጸ ፖለቲካዊ ንቕሓትን ብወግዒ ብሕጊ እትምረሓሉ ፖለቲካዊ ኣንፈትንዩ ኢሎም ዝገልጽዎ፡ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ንሃገራዊ ነጻነት፡ ቅድሚ ፖለቲካዊ ንቕሓት ወተሃደራዊ ሓርበኝነት’ዩ ዝበረኸ ቦታ ሒዙ ዝነበ።፡ እዚ ድማ “ ቅድሚ ምራኽ መስከብ” ብምዃኑ እነሆ ውጽኢቱ ሕጂ ኮይናዮ ዘለና ክንከውን ገይሩና። ምኽንያቱ ወተሃደርን ወተሃደርነትን መሳርሒ ናይ ፖለቲካ ደኣምበር፡ መራሒ ወይ ቀላሲ ናይ ፖለቲካ ስለዘይኮነ፡ እቲ ኣንጻር ግዳማዊ ጸላኢ ዝካየድ ዝነበረ ወተሃደራዊ ግጥም ብዓወት ኤርትራውያን ምስተዛዘመ፡ ህዝቢ ብኸመይ ይመራሕ፡ ፖለቲካ ሃገር ብኸመይ ይቀረጽ ኣብ ዕኒይኒይ ተኣትዩ። ካብ ዕኒይኒይ ሓሊፉ ህዝቢ ከም ህዝቢ ጥምረቱ ከይፈርስን ተበታቲኑ ነበረ ከይከውንን ኣብ ዘስክፍ ኩነታት ወዲቑ ይርከብ።
ሎሚ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ኤርትራዊ ትውልዲ ዘለዎ፡ ህዝባዊ ኮነ ሰብኣዊ ኣስተሓኮ ዘይብሉ ጉጅለ ወዲቓ ኣይንላዕሊ ኣይንታሕቲ ትሰሓግ ኣላ። እዚ ኣሰካፊ ፖለቲካዊ ኣተሃላልዋ’ዚ ካብ’ቲ ትማሊ ክትሓዝ ዝነበሮ ግን ዝበኾረ ፖለቲካዊ ንቕሓት ዝተሰጋገረ ደኣምበር፡ ትማሊ ንዝነበረ ኣወንታዊ ፖለቲካዊ ንቕሓት ደምሲሱ ሕጂ ዝተወልደ ኣሉታዊ ኣተሓሳስባ ኣይኮነን። ትማሊ ዝነበሩ መራሕቲ ብዓይኒ ስትራተጂካዊ ፖለቲካዊ ኣመራርሓ ብቑዓትን ደሞክራስያውያንን ኣይነበሩን። ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ወተሃደራዊ ሓርበኝነት ደኣምበር፡ ህዝቢ ዝምረሓሉ ንጹር ስትራተጂ፡ ፖለቲካዊ ንቕሓት፡ ህዝባዊ ሓላፍነት ዝስመዖም ቀለስቲ መሪሕነትን ሒዙ ኣይኣተወን። ካብ ውድብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ፡ ናብ ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራስን ፍትሕን ናይ ትሕዝቶ ዘይኮነ ናይ ስም ለውጢ ምግባሩ ከኣ፡ ዕዋላዊ ባህሪ ናይ’ቲ ውሳኒ መሪሕነታዊ ጉጅለ ደኣምበር ፖለቲካዊ ብስለቱ ኣየመልክትን።
ህዝቢ ምንጪ ገንዘባውን ነገራውን፡ ኣወንታውን ኣሉታውን ፍልጠት’ዩ ክበሃል እንከሎ፡ ምሉእ ብምሉእ ብሓዲኡ ይግለጽ ማለት ኣይኮነን። ካብ’ቲ ኣሉታዊ፡ ኣወንታዊ ማዕባሊ ኣተሓሳስባኡ ከም ዝዛይድ ግን ዘካትዕ ኣይመስለንን። ብፍላይ ህዝቢ ኤርትራ እምነት ኣልቦ ኣይኮነን። ካብ ቀደም ካብ ጥንቲ በብመንገዱ ነናቱ ሃይማኖታዊ እምነት ዘለዎ ህዝቢ’ዩ። ብመሰረት ሃይማኖታዊ እምልኾኡ ከኣ ፈሪሓ እግዝኣብሄር ዘለዎ ጽቡቕ ዝምነ ሓቂ ድማ ዝመለለይኡ ህዝቢ’ዩ። ቅንዕናኡን የዋህ ፖለቲካዊ ኣገንዝቦኡን ነዚ ሎሚ ኮይንዎ ዘሎ ክኸውን ኣስተዋጽኦ ከም ዘለዎ ዝገልጹ ወገናት ኣለው። ኣነ’ውን ምሳኣቶም እሰማማዕ’የ።
ዕድመ መምህር’ዩ ከም ዝበሃል ግን፡ ካብ’ቲ ኣስታት ናብ 100 ዓመት ዝጽጋዕ ናይ ፖለቲካውን ዕጥቃውን ተመክሮኡ ወይ ካብ ዝሓለፈ ውድቀቱን ዓወቱን ግቡእ ትምህርቲ ረኺቡ፡ ሎሚ ኣነ ንመሰለይ ንኽብረተይ ክብል ኣለዎ። ስጥመት ብዘለዎ ውደባ፡ ከምኡ ክብል ዘይምኽኣሉ ከም ህዝቢ ኣብ ምልክት ሕቶ ዘእትዎ’ዩ ዝብል እምነት ኣለኒ። መሪሕነት ህግደፍ ብጥልመት ካብ ደምበ ፈታዊ ናብ ደምበ ጸላኢ ምስተሰጋገረ፡ ዝባኑ ቀሊዑ ክቃለሶን ተቓሊሱ ክስዕሮን ደኣምበር፡ ገለ ገሊኦም ነዳያት ከም ዝብልዎ በጃኻ ልቢ ግበር ኢሉ ክልምኖ፡ ብመደብ ንዝነፈጎ መሰል መሊሱ ክተኹበሉ ክጽበ የብሉን።
ኣንጻር ጉጅለ ህግደፍ ዝቃለሱ ዘለው ፖለቲካዊ ውድባት ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ክንዲ ምዕባለ ዘርእዩ ንቕድሚት ዝስጉሙ፡ እናንቆልቆሉ ዝኸዱ እንተደኣኮይኖም፡ ህዝቢ ስለምንታይ ኢሉ ክሓትት ኣለዎ። ጠንቂ ናይ’ቲ ድኽመት ናይ ፍልጠት ድዩ ናይ ገንዘብ ሕጽረት፡ ምኽንያት ፈሊጡ ክሕግዞም ይግባእ። ናይ ባህሪ ጸገም እንተኾይኑ ማለት፡ ጠላባት ህዝቢ ንጎኒ ገዲፎም፡ ዕላማኦም ኣዋዲቖም ናብ ውልቃውን ጉጅላውን ረብሓኦም ሃነፍነፍ ክብሉ ወርቃዊ ናይ ለውጢ ዕድላት የባኽኑ እንተሃልዮም ድማ፡ ብተመሳሳሊ ግቡእ ገምጋም ገይሩ ኣራሚ ተጽዕኖ ከዕርፈሎም ይግባእ። ስለምንታይ? ኩሉ መዳያዊ ዓቕሚ ኣብ ኢዱ ስለዘሎ። ከም ህዝቢ ናቱ ድርኺት ወይ ድፍኢት ከይገበረ፡ ገለ ልሙሳትን ኣምለኽትን ካብ ጉጅለ ህግደፍ፡ እቲ ዝበዝሐ ከኣ ካብ መራሕቲ ውድባት ጥራሕ ዝደልዮ ፖለቲካዊ ፍታሕ ክመጽኣሉ ዝጽበ እንተኾይኑ ግን ይጋገ ከም ዘሎ ክስቆሮ ኣለዎ።
ወደሓንኩም ናይ ወትሩ ተሳታፊ ሮቤል በርሀ ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 27-12-2017
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ክልተ ሱዊዲናዊያን ጋዜጠኛታት ኣብ ኦጋዴን ምስዓመፅቲ ክትሓዙ ከለው ዝልዓለ ሙያዊ ብቕዓቶም ይጥቀሙ ከምዝነበሩ ንሓደ ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ መልሲ ሂቦም።ኢትዮጵያ ንቶም ጋዜጥኛታት ንኣሸባሪ ጉጅለ ሓጊዝኹም ብዝብል ኸሲሳቶም ኣላ።
ጋዜጠኛታት ማርቲን ሺበን ዮሃን ፐርሰንን ናብ ኦጋዴን ዝተጉዓዙ ብዛዕባ ምንቅስቓስ ትካል ነዳዲ ስዊድን ምርመራዊ ፀብፃብ ንምስራሕ እዩ ክብሉ ሰለስተ ዳያኑ ንዝሓቖፈ መጋባእያ ተዛሪቦም።
Lundin Oil ዝተብሃለ ትካል ነዳዲ ብመግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ዝኽሰሱ ወታደራት ኢትዮጵያ ዋርዲያ እቲ ትካል ገይሩ ይቖፅር ብዝል ይኽሰስ።ምስንቴር ጉዳይ ወፃኢ ስዊደን ካርል ቢይልት ቅድም ክብል ኣባል ቦርድ ዳይረክተራት እቲ ትካል ነዳዲ ለንዲን ነይሮም።
እቶም ክልተ ጋዜጠኛታት ዝሓለፈ 30 ሰነ ኢትዮጵያ ኣሸባሪ ውድብ ኢላ ምስዝመደበቶም ምስ ኣባላት ዕጡቓት ዓመፅቲ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን እዮም ተታሒዞም።ንኣሸበርቲ ብምድጋፍ ጥፍኣተኛ ኮይኖም እንተተረኺቦም ክልቲኦም ጋዜጣኛታት 15 ዓመታት ማእሰርቲ ክፍረዶም እዩ።
ኣብቲ ንልዕሊ ሓደ ስዓት ዝፀንሐ ቃሎም ናይ ምስማዕ ከይዲ ሺበ ምስ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ዝነበሮ ርክብ ብጥብቂ ሙይዊ ከምዝነበረ ገሊፁ።ብቶም ዓመፅቲ ንዕኡን ፐርሰንን ወታደራዊ ስልጠና ተዋሂቡዎም ንዝብል ኽሲ ድማ ነፂጉዎ።ኣብ ሱማሊያ ኣብ ሓደ ደው መበሊ መኻይን ጠበንጃ ሒዙ ዘርኢ ብዓቃቢ ሕጊ ዝቐረብሉ ናይ ቪዲዮ መርትዖ ምስ ናይ ቀደም ተዋጋኣይ ኣኽራሪ ኣልሸባብ ቃለ መጠይቕ ኣብዝገበረሉ እዋን ከምዝነበረ ሺበ ነቲ መጋባእያ ተዛሪቡ።
ናይ ተኸላኻሊ ጠበቓ ቶማስ ኦልሰን ነቲ መጋባእያ ካብዝተኸታተሉ ስዊዲናዊያን ተዓዘብቲ፡ጋዜኛታትን ዲፕሎማሰኛታትን ሓደ እዮም።ንሶም ክልቲኦም ጋዜጣኛታት ናይቲ ዓቃቢ ሕጊ ኽስታት ብዝግባእ መሊሶም ኣለው ይብሉ።
ናብ ኦጋዴን ንምንታይ ከምዝኸዱ ብንፁር ከምዝገለፁን ብምሕባር ከምዚ ኢሎም።’’እቲ ታሪኽ ኩባንያታት ነዳዲ ኣብ መነባብሮ ስቪላት የሕድሩዎ ብዛዕባ ዘለ ፅልዋታት እዩ።ኣብ ብረታዊ ግጭት ንምስታፍ ውጥን ኣይነበሮምን።ምስ ዝኾነ ይኹን ወገን ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ይኹን ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ኣይወገኑን።ቀንዲ ቁምነገር እቲ ጉዳይ ኢዚ እዩ ዝመስለኒ።’’ኢሎም።
ሺበ ዝሓለፈ ዓመት ን199 ማዕልታት ግጭት ንምፅብፃብ ኣብ 16 ሃገራት ከምዘሕለፈ ነቲ ቤት ፍርዲ ገሊፁ።
ኣብ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ስዊዲን የንስ ኦድላንደር ከምዝበልዎ ኣብ ዞባታት ዅናት ዝሰርሑ ብዙሓት ጋዜጠኛታት ነቲ ቤትፍርዲ ምስክርነቶም ንምሃብ ከምዝሓተቱን ዛጊድ ክልተ ናብቲ መጋባእያ ከምዝመፁን ኣፍሊጦም።
ክልቲኦም ጋዜጠኛታት ምስ ግብረ ሽበራ ብዝተኣሳሰሩ ኽስታት ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ኢትዮጵይ ናብ ቤት ፍርዲ ካብዝቐረቡ 10 ጋዜጠኛታት እዮም።ሓሙሽተ ዝሃደሙን ብዘየለውሉ ጉዳዮም እናተርእየ ዝርከቡን ሓዊሱ እቶም ዝተረፉ ሸሞንተ ጋዜጠኛታት ኢትዮጵያዊያን እዮም።


text:
ማሕበር ምትሕብባር መታሕት ኤርትራ ብ7 ማዝያ 2018 ኣብ ከተማ ከለን ሃገረ ጀርመን ዝኽሪ ምምስራት ራበዓይ ዓመቱ ጸንቢሉ። ኣብዚ ጽንብል ናይቲ ምትሕብባር ኣቦመንበር ኣቶ ኣሕመድ ኣደም ብዛዕባ’ቲ ናይ ምትሕብባሮም ራኢ ዝገልጽ “ማሕበራዊ ውዕል” ሰፊሕ መብርሂ ሂቦም።
ኣብቲ ብኣወሃሃድነት ወይዘሮ ዓሻ ገዓስ ዝተመርሐ መድረኽ፡ ዝተዓደሙ ወከልቲ ውድባትን ሰልፍታትን ኤርትራን ከምኡ እውን ግዱሳትን ምሁራትን ኤርትራውያን ባእታታን ብዛዕባቲ ዝቐረበ፡ ሰነድ ማሕበራዊ ውዕል ርኢቶ ኣብ ርእሲ ምሃቦም፡ ነናይ ውድባቶምን ሰልፍታቶምን ርኢቶ ኣቕሪቦም።
ኣብዚ መንእሰያት ዝርከብዎም ብዙሓት ዝተሳተፍዎ መድረኽ፡ ንሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ወኪላ ዝተሳተፈት ወይዘሮ ኣድያም ተፈራ፡ ሓላፊት ቤት ጽሕፈት ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ሰዲህኤ፡ ኣብ ዘስመዓቶ መደረ ካብ ነዊሕ ግዜ ጀሚሩ ከምዚ እዩ ኢልካ ክትገልጸ ዘጸግም ኣብ ልዕሊ ህዝብና ክፍጽሞ ዝጸንሐ በደላት ብሰፊሑ ኣቃሊዓ። ኣተሓሒዛ ድማ ብዛዕባቲ ኣብዚ እዋንዚ ሰዲህኤ ከም መዋጽኦ ካብዚ ዝረአ ዘሎ ዘይውሁድ ኣካይዳ ውድባት ኤርትራ ንምውጻእ፡ ይሰርሓሉ ብዛዕባ ዘሎ ኣርባዕተ ነጥብታትን ሰለስተ ናይ ምምትሕብባር መዳያትን ዝሓቖፈን ናይ ብዙሓት ወገናት ደገፍ ዝረክብ ዘሎን “እማመ ዘተ ሓባራዊ ስረሓት ፖለቲካዊ ውድባት ኤርትራ” ብሰፊሑ ኣብሪሃ።


text:
ዜና ኤርትራ
ብይን ኮሚሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ 12 ዓመቱ ኣብ ግብሪ ዘይምውዓሉ፣ ኣውራ ተሓተቲ ኢትዮጵያ’ያ ክብሉ ኤርትራውያን ነቒፎም
Radio Erena: April 10, 2014
ብይን ኮሚሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን 12 ዓመት ኣብ ዘቑጽረሉ ዘሎ ወርሒ ሚያዝያ፣ ኢትዮጵያ ንውሳኔ እቲ ኮሚሽን ብምኽባር ካብ ልኡላዊ መሬት ኤርትራ ክትስሕብ ከምዝግባእ ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ሓያሎ ኤርትራውያን ደጊሞም ጸዊዖም።
ኢትዮጵያ ባድመ ካብ ዝርከቦ ልኡላዊ መሬት ኤርትራ ሰራዊት ንምስሓብ ናይ ዘተ ቅድመ ኩነት ብምቕራብ፣ ነቲ ኣብ ልዕሊ ዜጋታቱ ከቢድ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ምግሃስ ዝርከብ መንግስቲ ኤርትራ፣ መመሳመሲ ባይታ ፈጢራትሉ ምህላዋ’ውን እቶም ኤርትራውያን ኣረዲኦም።
ኣብ ኤርትራ ዞባ ማእከል ዝካየድ ዘሎ ምርጫ ኣመሓደርትን ኣካየደቲ ስራሕን ንኡሳን ዞባታት ንሃልኪ’ዩ ተባሂሉ
Radio Erena: April 10, 2014
ኣብ ዞባ ማእከል፣ ክካየድ ጀሚሩ ዘሎ ምርጫ ኣመሓደርትን ኣካየድቲ ስራሕን ንኡሳን ዞባታት ንሃልክን ድኻምን እንተዘይኮይኑ ዘምጽኦ ለውጢ የለን ክብሉ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ምምሕዳራት ንኡሳን ዞባታት ዝህብኦ ኣገልግሎታት ከም ኩፖን ምዕዳል፣ ብዝሒ ኣባላት ተጠቐምቲ ኩፖን ንምጽራይ፣ ሞባልይ ቴሌፎን ንምርካብ ደገፍ ምጽሓፍ…ወዘተ ዝኣመሰለ እንተዘይኮይኑ ካልእ ኣገደስቲ ጉዳያት ከሳልጥ ዘይክእል ክነሱ፣ ህዝቢ ኣመሓደርትን ኣካይድቲ ስራሕን ክመርጽ ምግዳዱ ንሃልኪ ጥራይ’ዩ ክብሉ እቶም ምንጭታት ኣረዲኦም።
ከም ጉዳይ መንነት ወረቐት፣ ፓስፖርት፣ ዋኒን ንግዲ…ወዘተ ዝኣመሰለ ኣገልግሎትታ ንምስላጥ ካብ ምምሕዳር ዝወሃብ ናይ ደገፍ ደብዳቤ፣ ብህግደፍ ብዝተረቑሑ ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ብዝነበሩ ኣመሓደርቲ ከባቢታት ዝውሰን ኣብ ርእሲ ምዃኑ እዚ’ውን ነዊሕን ዝተሓላለኸን መሳልል ከምዘለዎ ዝፍለጥ’ዩ።
ኣብ ኬንያ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ብዘይብሎም ሶማላውያን ዝጀመረ ግፋ ናብ ኤርትራውያን ልሒሙ
Radio Erena: April 9, 2014
ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዘይብሎም ዜጋታት ጎረባብቲ ሃገራት ነናብ ዓዶም ክጥረዙ ዝብል ትእዛዝ ድሕሪ ምምሕልላፉ፣ ትማልን ቅድሚ ትማልን ልዕሊ 10 ዝኾኑ ኤርትራውያን ምስ ሶማላውያን ተገፊፎም ከምዘለዉ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣረጋጊጾም።
እቶም ኣብ ከባቢታት ናይሮቢ ኣብ ዝርከብ፣ ኤስቲሌግ ካብ ዝተባህለ ቦታን ካልእ ክፋል እታ ከተማን ዝተገፉ ኤርትራውያን ናብቲ ኣስሓት ሶማላውያንን ኢትዮጵያውያንን ተታሒዞምሉ ዘለዉ ስታድዮም ካሳራኒ ከምዝተወስዱ’ውን ምንጭታትና ሓቢሮም።
ተቓውሞ ኣለዓዒልኩም ብዝብል ክሲ ካብ ክልተ ዓመትን ኣርባዕተ ወርሕን ክሳብ ኣርባዕተ ዓመታት ክእሰሩ ዝተፈርዱ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኢትዮጵያ ብናይ ገንዘብ መቕጻዕቲ ጥራይ ተፋንዮም
Radio Erena: April 10, 2014
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ መዓስከራት ስደተኛታት ዓዲ ሓሩሽን ማይ ዓይኒን ዝተኻየደ ተቓውሞታት ወዲብኩም ተባሂሎም ኣብ ቀይዲ ዝጸንሑ 11 ኤርትራውያን ስደተኛታት ከምዝተለቑ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ካብ መዓስከር ስደተኛታት ዓዲ ሓሩሽ ኣብ ቀይዲ ዝጸንሑ ሓሙሽተ ኤርትራውያን፣ ነፍሲ ወከፎም 2 ዓመትን ኣርባዕተ ወርሕን ክእሰሩን ብድምር ድማ 20 ሽሕ ብር ክኸፍሉን’ዩ ተበይንሎም ኔሩ።
ንሳቶም፣ ካብቲ ዝተበየነሎም ናይ ክልተ ዓመትን ኣርባዕተ ወርሕን ማእሰርቲ ቅድሚ ሓደ ሰሙን ናጻ ክልቐቑ እንከለዉ፣ እቲ 20 ሽሕ ብር ድማ ኣብ ሱዳንን ኣብ መዓስከራት ኢትዮጵያን ዝርከቡ ወገናቶም ብምውጻእ ክኸፍለሎም ከምዝኸኣለ’ውን ተፈሊጡ።
ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ኮለላ ከተካይድ ዝጸንሐት ዓባይ ወትሃደራዊ መርከብ ኢራን ኣብ ወደብ ጅቡቲ ተጸጊዓ
Radio Erena: April 9, 2014
ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ወትሃደራዊ ኮለላ ከተካይድ ዝጸንሐት ዓባይ መርከብ ሓይሊ ባሕሪ ኢራን፣ ኣብ ወደብ ጅቡቲ ተጸጊዓ።
እታ ሄሊኮፕተራትን ከበድቲ መዳፍዕን ክትስከም እትኽእል መረክብ ሚሳይላት ዝዓጠቐት መረክብ፣ ካብ ህንዳዊ ውቕያኖስ ተበጊሳ ብወሽጥ ዓደን ኣቢላ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ኮለላ ከተካይድ ዝጸንሐት ምዃና ኣገልግሎት ዜና ኢራን ሓቢሩ።


text:
ኣሜሪካ ንፕሮጀክት ሕድሳት ቤተክርስትያን ላሊበላ 13.7 ሚልየን ብር ለጊሳ
ኣሜሪካ፡ ንሕድሳት ቤተ-ጎሎጎልታ ሚካኤል ላሊበላ ዝውዕል፡ 13 ነጥቢ 7 ሚልየን ብር ምልጋሳ፡ ኤምባሲኣ ብዝለኣኾ መግለፂ ኣፍሊጣ።
እዚ ፕሮጀክት ዕላዊ ዝኾነ፡ ብሚኒስትር ባህልን ቱሪዝምን ኢትዮጵያ ዶክተር ሂሩት ወልደማርያምን፡ ኣምባሳደር ኣሜሪካ ማይክል ሬይኖርን እዩ።
ካብዚ ብተወሳኺ ፈንድ ቅርሲ ዓለም ዝለገሶ፡ 119500 ዶላር እውን ንሕድሳት እቲ ቤተ ክርስትያን ዝውዕል እዩ።
ኣብቲ ቤተ-ክርስትያን ዝካየዱ ሕድሳታት፡ ቅድሚ ሕዚ ኣብ 2016 ኣቆፃፅራ ኣውሮጳውያን፡ ኣብ ላሊበላ ዝተፈተኑ ከምዝኾኑ ድማ ተገሊፁ።
ኣብቲ ፕሮጀክት፡ ሰብ ሞያ ህንፀት እቲ ከባቢ ከምዝስልጥኑን፡ ሜላ እቲ ምሕዳስ ንመፃኢ ከምዝትግብሩ ተሓቢሩ።
እቲ ፕሮጀክት ዕላዊ ኣብ ዝኾነሉ ዝተረኸቡ ኣምባሳደር ሬይነር፡ እዞም ኣብያተ ክርስትያን፡ ልዕሊ ዝኾነ እዋን ኣድለይቲ ከምዝኾኑን ብምግላፅ፤ ዝግበረሎም ሕድሳት እውን ኣገደስቲ ኮይኖም ንክቕፅሉ ዘኽእል እዩ ኢሎም።
"ዝሓለፈ ታሪኽ ኢትዮጵያ ንምሕላው ጥራሕ ኣይኮነን ንሰርሕ ዘለና። የግዳስ ኣካል ባህልን ሃይማኖትን ናይ ሎሚ ኢትዮጵያ ስለዝኾነ እንበር" ብምባል ባህሊ ኢትዮጵያ ካብ ሞንጎ ብዙሓት ምኽንያታት፡ ብብዝሕነቱ ፍሉይ ቦታ ከምዘለዎ ገሊፆም።
እቶም ኣምባሳደር ካብዚ ብተወሳኺ፡ ብሰላማዊ መገዲ ፖለቲካዊ ኣመለኻኽታ ዝግለፀሉ ሃዋህው ክህሉ ከምዝግባእ ተዛሪቦም።
ኤምባሲ ኣሜሪካ ካብ ኣቆፃፅራ ኣውሮጳውያን 2003 ጀሚሩ፡ ንትሽዓተ ታሪኻዊ ቅርስታት ኢትዮጵያ ንምሕዳስ ሓገዝ ከምዝገበረ ተሓቢሩ።


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ንልዕሊ 528 እሱራት ፖለቲካ ፈቲሑ። እቶም እሱራት ዝተፈትሑ ድሕሪ ናይ ክልተ መዓልቲ መደብ ተሃድሶ ምዃኑ’ውን እቲ ዜና ሓቢሩ።
እዚ ከም’ዚ’ሉ ከሎ፣ ጥዕና ሎሚ ዝተፈትሑ መራሒ ኦሮሞ ዴሞክራሲያዊ ኮንግረስ ዶ/ር መረራ ጉዲና ጽቡቕ ኣሎ ኢልም ኣባል ፈጻሚ ስራሕ ፌደራላዊ ኮንግረስ ኦሮሞ ኣቶ ጥሩነህ ገመታ።
ኦፌኮ ነቲ መንግስቲ ይወስዶ ዘሎ ስጉምቲ ከመይ’ዩ ይጥምቶ? ዝብል ሕቶ ዝቀረበሎም ኣቶ ጥሩነህ ‘ሓቂ ንምዝራብ ምፍታሕ ዶ/ር መረራ ፈላማይ ስጉምቲ እውን እንተኾነ፣ እዚ ዓብዪ ጉዳ’ዩ ኢልና ኣይንግምትን ኢና። ዝተረፈ ስራሕ ይበዝሕ’ ኢሎም ንቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ ሪኢቶ።
ዋና ዓቃቢ ሕጊ ኢትዮጵያ ኣቶ ጌታቸው ኣምባዬ ቅድሚ ትማሊ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ‘ኣብ ፈላማይ ዙር 528 ኣብ ገበን ቅትለትን ጉድለት ኣካልን ዘይተሳተፉ እሱራት ብምሕረት ከምዝፍትሑ’ ገሊጾም እዮም።


text:
ብኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ መኽሰብ ኣልቦ ማሕበን ብጨናፍር ሰዲህኤ ኣብ ኤውሮጳን ዝዳሎ ፈቲቫል ፍራንክፎርት 2018 ኣብ ከተማ ፍራክፎርት ቦከንሃይመር ቫርተ Mertonstr. 26 – 28 Frankfurt am Main ካብ ዕለት 03 ክሳብ 05 ነሓሰ 2018 ኣብ ሓድሽ ኲነታት ሃገርና ክካየድ ምዃኑ ኣቐዲሙ ዝተሓበረ እዩ። ካብኡ ዝነቐለ ንፈስቲቫል ፍራንክፎርት 2018 ኣብዚ ቅንያት እዚ ኣካቢብዎ ዘሎ ሓድሽን ኣዝዩ ዘደንጹን ተደራቢ ፍሉይ ኲነታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ድማ፡ “ድሕሪ ሕጂ ህዝቢ ኢትዮጵያን ህዝቢ ኤርትራን ክልተ ኣህዛብ እዩ ዝብል እንተሎ፡ ሓቂ ዘይፈልጥ እዩ” ዝብል መበገሲ ዝገበረ፡ “ካብ ሕጂ ንዳሓር ንስኻ ኢኻ ትመርሓና፡ እዚ ንቐላዓለም ዝብሎ ዘለኩ ዘይኮነስ ብሓቂ እዩ” ክብል ውልቀ መላኺ ኢሳያስ፣ ነቲ ዋንነት ህዝቢ ኤርትራ ክነሱ ብኢደ ወነኑ መንዚዑ ሃገርን ህዝቢን ክረግጸሉን ከብርሰሉን ዝጸንሐን ዘሎ፡ ምስ ጐረባብቲ ሃገራት ክናቈተሉን ዝጸንሐ በትረ-ምልኪ ንቀዳማይ ምኒስተር ኢትዮጵያ ከረክብ ዝተሰለመ ፈረስ ምስራኣየ ናይ ዕብዳን ቃል ዝኣተወሉ እዋንዩ ዝካየድ ዘሎ። ሽማግለታት ህዝቢ ሃዋሳ ዝተሰለመ ፈረስ ንኢሳያስ ከቕርብሉ እንከለዉ ምናልባሽ ዝፈተዉዎ መሲልዎ ክኸውን ይኽእል እዩ፡ ኣብ ባህሊ ህዝቢ ሃዋሳ ግን ካብ ዕርቂ/ሽምግልና ሓንጊዱ ንዝኸደ፡ ዝተሰለመ ፈረስ ኣምሪሖም እዮም ኣብ መንገዲ ዝኽርፍዎ። ብሓጺሩ እስኪ ሕለፋ ዝብል ካልእን ዓብይን ትርጉምን እዩ ዘለዎ።
ህዝብን መንግስትን ኢትዮጵያ፣ ንጠባያትን ፖለቲካዊ ሃምን ኢሳያስ ዘንጊዑ፣ ማዕረ ኢሳያስ ኣብ ደልሃመት ይኣቱ እዩ እኳ እተዘይተባህለ፣ ኩሎም መለኽቲ ግደፍዶ ስልጣን ብፍቶቶም ንካልእ ከረክቡስ፣ ህዝቢ ኣገዲዱ ምስ ሳዓሮም እውን፣ ብኣኣ ክግነዙ ከምዝጽዕሩ ዝፍለጥ እዩ። ተቓወምቲ ሓይልታት ኤርትራ ድማ፣ ነቲ መራሒ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግዲፍ ዝመጣጠሮ ዘሎ ብሂላት ብሓባራዊ ርድኢትን ተበግሶን ክዓጽፎ ኣብዚ ሰፊሕ መድረኽ ፈስቲቫል ኤርትራ ጅማርኡ ከርኢ ትጽቢት ይግበረሉ ኣሎ። ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ማሕበር ኣብ ጀርመንን ጨናፍር ሰዲህኤ ኣብ ኤውሮጳን ድማ፣ ይንኣስ ይዕበ ዘይኮነስ፣ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሃገርን ዘንጸላሉ ዘሎ ጥልመት ደው ንምባል፡ እወንታዊ ጅማሮታት ስለዝብህግ እዩ፣ ኣብ ከባቢኡ ንዝርከቡ ተወከልቲ ፖለቲካዊ ሓይልታትን በርጌሳውያን ማሕበራትን ህዝባዊ ምንቅስቃሳትን ንኸሳትፍ ክጽዕር ዝጸንሐን ዘሎን።
ንኣገዳስነት ናይዚ ንነብረሉ ዘለና ፖለቲካዊ ኲነታት ሃገርናን ህዝብናን ኣብ ግምት ብምእታው ድማ፡ ብዙሓት ካብ ዕዱማት እወንታዊ መልስታት ለጊሶም ኣለዉ። በዚ መሰረት፡ ላዕለዎት ሓለፍቲ ናይዘን ዝስዕባ ፖለቲካዊ ሓይልታትን ምንቅስቓሳትን ኣብ ፈስቲቫል 2018 ክሳተፉ ምዃኖም ዘመልክት ሕድሽ ሐበሬታ ዝተረኽበ ምህላዉ ተረጋጊጹ ኣሎ።
1. ሰልፊ ኣልናህዳ ኤርትራ
2. ፈደራላዊ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓ ኤርትራ
3. መድረኽ ኤርትራውያን ንዘተ
4. ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ሕድሪ
5. ድሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ
6. ምንቅስቓሳት ደቂ ኣንስትዮ ኣብዝሓለፈ ዜና ፈስቲቫል ኤርትራ 2018 ከምዝጠቐስናዮ፡
7. ሰውራዊ ዲሞክራስያዊ ግንባር ኤርትራ
8. ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ
9. ሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራ
10. ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሕን ክሳተፉ ምዃኖም እውን ሓቢርና ምንባርና ዝዝከር እዩ። ነቶም ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ክሳብ ሎሚ ዘይመለሱ እንተኮነ እውን፣ እቲ ውራይ ሓባራዊ ስለዝኾነ ፡ ኣብ ዝተመደበ ሃገራዊ ጉዳይ ግዲኦም ከበርክቱ ዳግማይ ጸዋዒት ዘድሊ ኣይመስለናን።
ብዘይካዚ፡ ተወከልቲ ክልተ ጀርመናውያን ሰልፍታት፣ CDU Frankfurt Fraktionvorsitzender Herr Michael zu Löwenstein und Gießen Bundinis 90 die Grünen vertreter Herr. Dr. Klaus Dieter Gothe ኣብ ፈስቲቫል 2018 ክሳተፉ እዮም።
ድሕሪ ቀዳማይ ፖለቲካዊ ዕማም ፈስቲቫል 2018 ምፍጻሙ፡ ካልኣይ መደብ ፈስቲቫልና ባህልን ልምድን ህዝብና ምዕቃብን ምዝውታርን ስለዝኮነ ወናማት ሙዚቐኛታትን ገጠምትን ብዘቕርብዎ ዜማታትን ሙዚቓን ተሳተፍቲ ፈስቲቫል ክዘናግዑ ምዃንም ተሓቢሩ ኣሎ።
ኣብ ፈስቲቫል ፍራንክፎርት 2018 ብደሓን የራኽበና!!!


text:
ሕ/ኢ/ዓረብ ካብ ወደብ ዓሰብ ናብ ኢትዮጵያ ናይ ነዳዲ ሻምብቆ ንምዝርጋሕ ውጥን ተዳሉ
Radio Erena: 10 August 2018
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ካብ ወደብ ዓሰብ ተበጊሱ ናብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ዝኣቱ ናይ ነዳዲ ሻምብቖታት ንምዝርጋሕ መዲባ ከምዘላ ምዃኑ ማዕከናት ዜና ኢትዮጵያ ሓቢረን።
እተን ማዕከናት ዜና ነዚ ዝሕብራ ዘለዋ፣ ሚኒስተር ኣህጉራዊ ዝምድናታት ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ሪም ኣል ሓሽሚ፣ ሎሚ 10 ነሓሰ ኣብ ኢትዮጵያ ምብጻሕ ብምክያድ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ድሕሪ ዝኸተመቶ ስምምዕ'ዩ።
ኣብዚ ካብ ወደብ ዓሰብ ናብ ኢትዮጵያ ዝርርጋሕ ናይ ነዳዲ ሻምብቖታት፣ ኣውፈርቲ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣማኢት ሚልዮናት ዶላራት ከውፍርሉ ትጽቢት ኣሎ።
ይኹን'ምበር ዝጅመረሉን ዝዛዘመሉን ናይ ግዜ መቓን ኣይተሓበረን።
ወደባት ኤርትራ፣ ኣብዚ ዝመጽእ ቀረባ መዓልታት ንኢትዮጵያ ኣገክልግሎት ክህብ ምቕርራባት ይግበር ከምዘሎ ክግለጽ ጸኒሑ'ዩ።
ስምምዕ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ቅድሚ ምእዋጁ፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ንኢትዮጵያ ናይ 3 ቢልዮን ዶላር ሓገዝ ክትገብር ኣብ ስምምዕ ከምዝተበጽሐ ይዝከር።
እዚ ከምዚ'ሉ እንከሎ፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ዑስማን ሳልሕን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብርኣብን ኣብ ኢትዮጵያ ምብጻሕ የካይዱ ኣለዉ።
እቶም ልኡኻት ናብ ኢትዮጵያ ዘምርሑ ዘለዉ፣ ኣብ ኣስመራ ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወሪ ርክብ ዘካየደ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑዲ ዓረብ ዓድል ኣል ዙቤር ናብ ኣዲስ ኣበባ ድሕሪ ምእታው፣ ንዕኡ ተኸቲሎም'ዮም።
ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ጽዑቕ ምንቅስቓሳት የካይዳ ከምዘለዋ ይፍለጥ።
=========================


text:
ኣህጉራዊ ዜና
ብሪጣንያ፣ ን’ልዩ ፖሊስ’ ገንዘባዊ ደገፍ ገይራ ንዝብል ክሲ ነጺጋቶ
Radio Erena: 21 October 2018
ብሪጣንያ፣ ኣብ ክልል ሶማል ናይ ኢትዮጵያ ንዝርከብ ፍሉይ ኣሃዱ ጸጥታ ፋይናንስያዊ ሓገዝ ለጊሳ ተባሂሉ ንዝወጸ ሓበሬታ ናይ ኣሉታ መልሲ ሂባትሉ።
ሓላፊ ክፍሊ ኣህጉራዊ ምዕባለ ኣብ ኢትዮጵያ ክሪስቲያን ሮግ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፣ እቲ ብ’ልዩ ፖሊስ’ ዝፍለጥ ኣሃዱ ጸጥታ፣ ካብ ብሪጣንያ ሓገዝ ከምዘይረኸበ ገሊጹ።
ኣቐድም ኣቢሉ ‘ብሪጣንያ፣ ነቲ ገበናት ፈጺሙ ተባሂሉ ብኣህጉራውያን ተጣበቕቲ መሰላት ዝኽሰስ ልዩ ፖሊስ፣ ካብ 14 ክሳብ 15 ሚልዮን ፓውንድ ዝበጽሕ ፋይናንስያዊ ሓገዝ ኣበርኪታ ክብል ማዕከን ሓበሬታ ዘ ጋርዲያን ምጥቃሱ፣ ጋዜጣ ዘ ሪፖርተር የመልክት።
ሱዳንን ቀጠርን፣ ወትሃደራዊ ዝምድንአን ይግምግማ
Radio Erena: 18 October 2018
ሱዳንን ቀጠርን፣ ዘለወን ወትሃደራዊ ዝምድና ገምጊመን።
ጋልፍ ኒውስ ብዘቕረቦ ሓበሬታ መሰረት፣ ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ቀጠር፣ ሉዩተናንት ጀነራል ጋነም ቢን ሻሂን ኣል ጋነም ምስ ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ሱዳን ሉዩተናትን ጀነራል ከማል ዓብደልማዕሩፍ ኣል ማሂ ተራኺቦም'ዮም ነቲ ዝምድና ገምጊሞሞ።
ርክብ ክልቲኦም ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት፣ ኣብ ዋሽንግተን ኣብ ዝርከብ ኤምባሲ ቀጠር'ዩ ተኻይዱ።
ብዘይካ'ዚ፣ ቀጠርን ቱርኪን'ውን ተመሳሳሊ ርክብ ምክያደን እቲ ምንጪ ጠቒሱ።
ሶማል፣ ኣብ መኪና ቦምብ ብምጽዋድ ኣስታት 600 ሰባት ዝቐተለ ክሱስ ብሞት ተቐጺዑ
Radio Erena: 16 October 2018
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት፣ ኣብ ሶማል ከተማ ሞቛድሾ፣ ኣስታት 600 ሰባት ኣብ ዝቐተለ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ተሳቲፍካ ተባሂሉ ተኸሲሱ ዝጸንሐ ሶማላዊ፣ ትማሊ ብሞት ተቐጺዑ።
እቲ ሓሰን ዓደን ኢሳቕ ዝተባህለ ሶማላዊ፣ ንሓንቲ ኣብተን ቦምብ ዝተጻውደን መካይን መሪሑ ናብ ማእክለ ዕዳጋ ብምእታው ነቲ መጥቃዕቲ ካብ ዝፈጸሙ ሓደ'ዩ።
ንሱ ብቅትለት ኣማኢት ሶማላውያን ሰባትን ሽበራዊ ንጥፈታትን ተኸሲሱ ንሓደ ዓመት ኣብ ማእሰርቲ ድሕሪ ምጽንሑ፣ ቀዳማይ ዓመት ዝኽሪ ናይቲ ዕለት ኣብ 14 ጥቅምቲ ኣብ ዝተኻየደሉ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ተረሺኑ።
ኢትዮጵያ፣ ኣብ ማእከል ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ 36 ሄክታር መሬት ንሕቡራት ኢማራት ዓረብ ክትህብ'ያ
Radio Erena: 18 October 2018
ኢትዮጵያ፣ ኣብ ሕምብርቲ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ 36 ሄክታር መሬት ንሕቡራት ኢማራት ዓረብ ከተረክብ ምዃና ዘ ሪፖርተር ሓቢሩ።
ብትእዛዝ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ፣ ንኣውፈርቲ ንጉሳውያን ቤተ ሰብ ሕቡራት ኢማራት ክወሃብ ከምዝተወሰነ ዝተገልጸ ሰፊሕ መሬት፣ ኣብዚ ቀረባ ናብ ኢትዮጵያ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ክፍጽም ትጽቢት ዝግበረሉ ወራስ ዓራት ኣቡዳቢ መሓመድ ቢን ኣልናህያን፣ ወግዓዊ ናይ ምርኽኻብ ስነ ስርዓት ክካየድ ምዃኑ ተገሊጹ።
እቲ ኣብ ከባቢ 'ላ ጋር' ዝርከብ ሰፊሕ መሬት፣ ኣስታት 1500 ህዝቢ ዝሰፍረሉ እኳ እንተኾነ፣ እቲ ህዝቢ ከምዘይፈናቐልን፣ ኣካል’ቲ ናይ ወፍሪ መደባት ከምዝኸውንን'ዩ ዝንገር ዘሎ።
ጉዳይ ናይቲ ኣብ ቱርኪ ዝሞተ ስዑዳዊ ጋዜጠኛ፣ ኣብ ዕዳጋ ነዳዲ ጽልዋ ከይፈጥር ተሰጊኡ
Radio Erena: 15 October 2018
ጉዳይ ናይቲ፣ ኣብ ቱርኪ ኣብ ዝርከብ ኤምባሲ ስዑዲ ዓረብ፣ ደሃዩ ጠፊኡ ድሕሪ ምቕናይ ከምዝሞተ ዝግለጽ ዘሎ ስዑዳዊ ጋዜጠኛ ጀማል ካሾጊ ኣብ ዕዳጋ ነዳዲ ጽልዋ ክፈጥር ከምዝኽእል ተንተንቲ ቁጠባ ይገልጹ።
እዚ ዝግለጽ ዘሎ፣ ኣመሪካ፣ ፈረንሳ፣ ብሪጣንያን ጀርመንን ብጉዳይ ሃለዋት ናይቲ ጋዜጠኛ፣ ኣብ ልዕሊ ስዑዲ ቁጠባዊ ጸቕጢ ክፈጥራ'የን ጸኒሐን።
ስዒዲ ዓረብ፣ ብዛዕባ'ቲ ኣብ ኢስታንቡል ኣብ ዝርከብ ኤምባሲኣ ድሕሪ ምእታዉ ደሃዩ ዝጠፍአ ዜጋኣ ሓበሬታ ክትህብ ጸቕጢ ክግበረላ ድሕሪ ምጽናሕ፣ ከምዝሞተ ኣረጋጊጻ ኣላ።


text:
በዓለ መስቀል
መስከረም 17 2011 ዓ.ም.ግ (10/27/2018)
ንባባት፡
1. 1ጢሞ 5፡916፥ ያዕ 3፡11ፍ፥
ግ.ሓ. 5፡2633፥ ዮሓ 19፡2528።
2. ዘኁልቅ 21፡4-9፥ ፍሊጲስዩስ 2፡6-11፥
ግ.ሓ. 2፡22-37፥ ዮሓ 3፡13-17።
ምስባክ፡
1. ወወሃብኮም ትእምርተ ለእለ ይፈርሁከ፥
ከም ያምስጡ እምገጸ ቀስት፥ ወይድኃኑ ፍቁራኒከ።
“ካብ ፍላጻ ጸላኢ ምእንቲ ኺድኅኑ ነቶም ዚፈርሁኻ
ሰንደቕ ዕላማ ሃብካዮም፥ እቶም ንስኻ እትፈትዎም
ሕዝቢ ምእንቲ ኺድኅኑ”። መዝ. 60፡4።
2. ወረከብናሁ ውስተ ዖመ ገዳም፥
ንበውእ እንከሰ ውስተ አብያቲኡ ለእግዚአብሔር፥
ወንሰግድ ውስተ መካን ሃበ ቆመ እግረ እግዚእነ።
ቅዱስ ጳውሎስ አብቲ ጽንኩር እዋን ስብከቱ ብንጹር ዝአምኖ ኽሕብር ምስ ደለ “ንሕና ነቲ ዝተሰቕለ ክርስቶስ ኢና እንሰብኽ” (1ቆሮ 1፡23) ይብል ነበረ። መስቀል ካብ መጀመርያ አብ እምነት ክርስትና እቲ ዝለዓለ ትርጉም ሒዙ ይርከብ። አብ ስርዓት ሃገርና መስቀል ፍሉይ ክብርን ትርጉምን አልኦ አብ ኩሉ ጸሎታትና ስርዓት ማኅሌታትና መስቀል ንዝክር ንኹሉ ጸሎታትና ብመስቀል ንጅምሮ። አብ ዓመት ክልተ ጊዜ ንዝክሮ፥ ማለት መጋቢት 10 ከምኡ መስከረም 17 ብፍሉይ ጸሎትን ክብርን ዘኪርና ነብዕሎ። መስቀል ንአና ምልክት ተስፋ፥ አምላኽ ምሳና ከምዘሎ ክንአምን ዝሕግዘና ፍሉይ ምልክት መንነት እምነትና እዩ።
አብ ታሪኽ ብፍሉይ ነዚ ናይ ሎሚ ብዓል እንተ ረኤና መሰረቱ እዚ ዝስዕብ እዩ።
1. አብ ዝንገር ታሪኽ ብ312 አቢሉ ቍስጢንጢኖስ ምስ ማክሰንጢዩስ ዝብሃል ምቐናቕንቱ ንምሉእ ግዝአት ሮማ ንምግዛእ ተዋጊኡ፥ ቅድሚ ውግእ ምጅማሩ ንሰማይ እንተ ጠመተ መስቀል ምስ ሴፍ ርእዩ ከምዚ ዝብል ቃላት ከአ ርእዩ “በዚ ምልክት እዚ ክትስዕር ኢኻ”። ቆስጣንቲኖስ በዚ ምልክት ተበራቲዑ ሴፉ ወሲዱ በቲ ጫፉ ሒዙ ምልክት መስቀል ገሩ ንወተሃድራቱ ንውግእ መሪሑ ስዒሩ ናይ ምዕራባዊ መንግስቲ ሮማ ንጉሥ ኮይኑ። አዲኡ ንግስቲ እለኒ ጽንዕቲ ክርስትያን እያ ነራ ንወዳ ቆስጣንቲኖስ ካብ ንእስነቱ ትምህርቲ ክርስቶስ ጽቡቕ ገራ አምሂራቶ። ንሱ ንጉሥ ምስ ኮነ ስደት ክርስትና ደው አቢልዎ ዕላዊ እምነት መንግስቱ ገርዎ። አዲኡ ከአ ግማድ መስቀል አብ ኢየሩሳሌም ኩዕታ አካይዳ ረኺባቶ።
2. ብ335 ዓ.ም. አብ መስከረም 14 ርእሰ አድባራት ቤተ ክርስትያን ብንጉሥ ቆስጣንጦኖስ አብቲ ኢየሱስ ዝተሰቕለሉ ተሰሪሓ ተመሪቓ። እዚ ሎሚ እንብዕሎ ዘሎና ናይ እዛ ቤተ ክርስትያን ምርቓ ዝኽሪ እዩ። ቅድምዚ እቲ ቦታ ሃድርያን ዝተባህለ ሮማዊ ንጉሥ ኩሉ አፍሪሱ አብኡ ንአምላኽ ሮማውያን ቨኑስ ምስቲ ንጁቢተር ዝሰርሖ ምስሊ ገሩ አብ
ቀራንዮ ሰሪሕዎ እዚ ኸአ ነቲ አብ ከባቢ ዝነበረ ኩሉ ዝፈርስ አፍሪሱ ዝጸሪ አጽርዩ ከም ብሓዲስ ሰሪሕዎ። አብ ዳሕራይ ዓመተታ ቆስጣንቲኖስ ምስ ነገሰ ንግስቲ እለኒ ንመስቀል ክርስቶስ አብቲ ሃድርያን ቤተ መቕደስ ዝሰራሓሉ ኩዕታ አካይዳ ረኺባቶ። ድሕሪ ሰለስተ ሚእቲ ዓመት ንጉስ ፋርስ ኮስሮይስ ዝተባህለ ንኢየሩሳሌም ወሪሩ ሒዙ ነቲ ሓቀኛ መስቀል ንፔርስያ ወሲድዎ። ድሕሪ 14 ዓመት ባዝንትንያዊ ንጉሥ ሄራክልዩስ ዝተባህለ ንንጉሥ ፋርስ ስዒሩ ንመስቀል ክርስቶስ አብ ኢየሩሳሌም አምጺእዎ። ብዓቢ ዓጀባን ጽቡቕ አልባሳትን ወርቃዊ ሽልማታትን ተሸሊሙ ንመስቀል አብ መንኩቡ ተሰኪሙ
አብታ ቆስጣንቲኖስ ዝሰርሓ ቤተ ክርስትያን አብ ቀራንዮ ክመልሶ እንከሎ አብ አፍደገ ቤተ ክርስትያን ምስ በጽሐ ክንቀሳቐስ አይከአለን። ሓደ ዘይርኤ ሓይሊ ምእታው ከሊእዎ ክንቀሳቐስ አይከአለን። በቲ ጊዜ ናይ ኢየሩሳሌም አቡን ዝነበሩ ዘካርያስ ዝተባህሉ ከምዚ ኢሎም ተዛሪቦሞ “ በዚ ለቢስካዮ ዘሎኻ ዘግይጽ አልባስካ ካብ ኢየሱስ እቲ ድኻ ምእንቲ ድሕነትና መስቀል ዝተሰከመ ብዙሕ ተፈሊኻ አሎኻ” ስለዚ ክዳውንትኻ ቀይር ኢሎሞ። ሽዑ ንጉሥ ክዳውንቱ ቀይሩ ምስ ቀረበ ክአቱ ክኢሉ ንመስቀል ከአ አብታ ኢየሱስ ዝተሰቕለላ ቀራንዮ አብኡ መሊስዎ። ቤተ ክርስትያም ካብዚ ንድሓር ናይ መስቀል ዕብየትን ዓወትን ዘኪራ ተብዕሎ። እዚ እዩ ድሕሪ ባይታ ታሪኽ እዚ ሎሚ እነበዕሎ ዘሎና።
ክርስትያን ንመስቀል ክርስቶስ ነኽብሮ ምኽንያቱ መጋበሪ ድሕነትና እዩ፥ ንሕና ደቂ አዳም ካብ ኃጢአትን ሞትን መታን ምእንቲ ክንድሕን ኢሉ ደሙ አፍሲሱ። ድሕነት ክንብል እንከሎና ንሓደ ጎዲሉ ዝነበረ ምሉእ ወይ ጥዑይ ዝገብር እዩ ዘስምዕ ጎዲልና መትና ዝነበርና ምሉአትን አብቲ ንቡር ተፈጥሮና ከም እንምለስ ገሩና።
አብ መስቀል ዝፈሰሰ ደም ኢየሱስ ነታ ብሰንኪ ኃጢአት ቆሲላን ተበላሽያን ዝነበረት ነፍስና አሕውይዋ። በዚ ኢና እምብአር ንመስቀል መጋበሪ ድሕነትና እንብሎ።
መስቀል ንሥጋውን መንፈሳውን ሕይወትና ከም ዘሕዊ አብቲ ቅ. ሄለና ምስ ረኸበቶ ዝተገብረ ተአምራት ክንርእዮ ይኽእል። ቅ. ሄለና ንመስቀል ኩዒታ ምስ ረኸበቶ ሓደ ጸገም ተፈጢሩ። ንሳ ሰልሰተ መሳቕል እያ ረኺባ ስለዚ እቲ ኢየሱስ ዝተሰቕለሉ አየናይ ምዃኑ ክተለልዮ አጸጊሙ። አብቲ እዋን ናይ ኢየሩሳሌም አቡን ዝነበሩ ቅዱስ ሰብ መቃርዮስ ዝተባህሉ አብ አምላኽ ጸሎት ገበሩ እሞ ፍሉይ ግልጸት ተዋህቦም። ነቲ ሰለሰተ መሳቕል አብቲ ከተማ አብ አፍደገ ሞት ዝነበረት ሕምምቲ ሰበይቲ አምጽእዎ እሞ አብ ልዕሊአ ብተአምራት ከሕውያ ጸሎት ገበሩ፥ ንቀዳማይ መስቀል አብ ሰውነታ ምስ ገበሩላ ሓንቲ ለውጢ አየምጽአን፥ ከምኡ ነቲ ካልአይ ወላ ሓንቲ ለውጢ አየምጽአን ነቲ ሳልሳይ መስቀል መስ አንበሩላ ግን ብድድ ኢላ ዓይና ከፊታ ካብ ዓራታ ተንሢአ ጥዕንአ ምሉእ ብምሉእ ተመሊሱ በዚ ኸአ ነቲ ሓቀኛ መስቀል አለልዮሞ ከምኡ መስቀል ምንጪ ምሕረት ከም ዝኾነ ተገሊጹ። እዚ ጽውጽዋይ አይኮነን ሓቀኛ ታሪኽ እዩ። ሎሚ እውን መስቀል ካብ ኩሉ ሕማምናን ከሕውየና ይኽእል እዩ ሓንትስ ብእምነት ንቀበሎ እምበር።
አብ ኦሪት ዘኁልቅ 21፡4-9 ዘሎ እንተ አንበብና አቐዲሙ መስቀል እንታይ ከምዘምጽእ ከም እተነግረ ንርኢ። እስራኤላውያን አብ በረኻ አብ አጻምእ እናተጓዕዙ ንአምላኽን ሙሴን ስለ ዘሕዘኑ ብመርዛማት አትማን ተነኺሶም አማእት መይቶም። አምላኽ አብዚ ጊዜ እውን መድኃኒ ዝኸውን ቀሪብሎም፥ ንሙሴ በስራዚ መርዛም ተመን ግበር አብ ባላ ድማ ስቐሎ፥ ዝተነኽሰ ዘበለ
ናብኡ እንተ ጠመተ ኸአ ኺሓዊ እዩ እናበለ አዘዞ። ሙሴ ከም ትእዛዙ ምስ ፈጸመ አብኡ ዝጠመተ ይሓዊ ነሩ። አብዚ እንርእዮ ትእምርቲ መስቀል ንእስራኤላውያን ካብ ሞት ከም ዘድሓኖም። እዚ ክኸውን ክአምኑ እሞ አብቲ መስቀል ክጥምቱ ሽዑ ካብ ሞት ክድሕኑ ከም ዝኾኑ ተነጊርዎም። እዚ ነቲ ሓቀኛ መስቀል ኢየሱስ ዘምጽኦ ጸጋን ምሕረትን የመልክት።
እዚ ናይ ተመን ተርእዮ አብ ታሪኽ ሕይወት ደቂ ሰብ ናይ መጀመርያ አይኮነን። አብ ምድረ ገነት ንአዳምን ሔዋንን ሰይጣን ብአምሳል ተመን ተራእይዎም። ክልቲኦም አብ ፈተናን ኃጢአትን ምስ ወቀደቑ ብመርዙ ተበኪሎም ንሕና ደቆም ብዘይ ማርያም ኩልና ተበኪልና። ሳዕቤን ቀዳሞት ወለድና ከስ ኃጢአቶም አብ ዓለም ሞትን ስቓያትን አትዩ በዚ ክንውለድ ከሎና
ብኃጢአት ዝተበከልና ኮና ንውለድ። ተመንከስ እቲ ከይሲ እዩ ማለት ናይ ሰይጣን አምሳል እዩ።
በቲ ሓደ ወዱ ዝአመነ ዘበለ ኹሉ ናይ ዘለዓለም ሕይወት ምእንቲ ኺረክብ እምበር ከይጠፍእሲ አምላኽ ንወዱ በጃ ኽሳዕ ዚህብ ክሳዕ ክንድዚ ንዓለም አፍቀራ (ዮሓ 3፡16)። ዝኾነ ሰብ አብ መስቀል ክርስቶስ ብእምነት ዝጠመተ፥ ኩሉ አብ ክርስቶስ ዝአመነ እሞ ዝተኸተሎ ከምቲ ወንጌል ዮሓንስ ዝብሎ ንሰንኪ መርዚ ኃጢአት አይክጠፍእን እዩ እንታይ ድአ ሕይወት ዘለዓለም ክረክብ እዩ።
ወላ እኳ ዝተጠመቕና ንኹን ጌን ናይ ኃጢአት ሳዕቤናት ኩሉ ጊዜ የዕገንግናና እዩ፥ ስለዚ ብቐጻሊ ምሕዳስን ምንጻሕን የድልየና እዩ። ኩሉ ጸጋታት ካብ መስቀል ክርስቶስ እዩ ዝውሕዝ። በዚ ምኽንያት ኢና አብ ቅድሚ መስቀል ተምበርኪኽና ምእንቲ ኹሉ ዘድልየና እንጽሊ። በዚ ምኽንያት ኢና ቅድሚ ዝኾነ ጸሎት ምልክት ትእምርተ መስቀል እንገብር።
ናብኡ እንተ ጠመተ ኸአ ኺሓዊ እዩ እናበለ አዘዞ። ሙሴ ከም ትእዛዙ ምስ ፈጸመ አብኡ ዝጠመተ ይሓዊ ነሩ። አብዚ እንርእዮ ትእምርቲ መስቀል ንእስራኤላውያን ካብ ሞት ከም ዘድሓኖም። እዚ ክኸውን ክአምኑ እሞ አብቲ መስቀል ክጥምቱ ሽዑ ካብ ሞት ክድሕኑ ከም ዝኾኑ ተነጊርዎም። እዚ ነቲ ሓቀኛ መስቀል ኢየሱስ ዘምጽኦ ጸጋን ምሕረትን የመልክት።


text:
ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማን ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ኮንግረስን ናብ ካሊእ ግጭት የምርሑ ኣለው።ብምኽንያት ኣሰሓሓቢ ጉዳይ ኢሚግረሽን እታ ሃገር።ሪፓብሊካዊያን መራሕቲ ኮንግረስ ሕጋዊ ሰነድ ዘይብሎም ሚሊዮናት ስደተኛታት ከይጥረዙ ምሕረት ንምሃብ እቶም ፕሬዝዳንት ስልጣኖም እንተድኣ ተጠቒሞም ስጉምቲ ክንወስድ ኢና ይብሉ ኣለው።
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ፍቓድ ኮንግረስ ከይሓተቱ ናይ ኢሚግረሽን ሕጊ ንምምሕያሽ ናይ ፈፃሚ ስራሕ ስልጣነይ ንምጥቃም ተዳሊየ ኣለኹ ይብሉ ኣለው።
ኣብ መወዳእታ ኣብ ኣውስትራሊያ ኣብዝተኻየደ ጉባኤ ጉጅለ-20 ብቕድሚ ትማሊ ሰንበት ከምዝሓበርዎ ካብ ገለ ኣባላት ኮንግረስ ብዝፍነው መጠንቀቕታታት ሓድሽ ሕጊ ኢምግሬሽን ካብ ምውፃእ ንድሕሪት ኣይብልን እየ ኢሎም።
ድሕሪ ናይ ሓደ ዓመት ናይ ኮንግረስ ምጉት ዘይተወድአ ሕጊ ንምውዳእ እዋኑ ሕዚ እዩ ኢሎም።
‘’ስልጣን እናሃለወኒ ብቐፃልነት ክፅበ ኣይክእልን እየ’’ ዝበሉ ፕሬዝዳንት ኦባማ ኣብ ክንዲ ንስድራታት ምፍልላይ ስርዓተ ሕጊ ኢምግሬሽን ክመሓየሽ ኣለዎ ኢሎም።ኩሉ ዝኣመነሉ ዘይሰርሕ ስርዓት ኢምግሬሽን ንምምሕያሽ እንድሕር ዘይፈቲነ ጉቡአይ ዘይፈፀምኩ መራሒ እየ ክኸውን እውን ኢሎም።
ብዛዕባ እዚ ጉዳይ እዚ ንኣፈጉባኤ ጆን በይነር ብተደጋጋሚ ከምዝሓበሩሎም እውን ገሊፆም።
ኮንግረስ ስጉምቲ እንድሕር ድኣ ዘይወሲዱ ነቲ ዝተሰበረ ስርዓት ኢምግሬሽን ብዝሓሸ ኣገባብ ንኽሰርሕ ሕጋዊ ስልጣነይ ከምዝጥቀም ቅድሚ ኣዋርሕ ንኣፈ-ጉባኤ በይነር ሓቢርሎም እየ ኢሎም ኦባማ።
ሰኔት ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ዝሓለፈ ሰነ 2013 ኣ/ፈ ዝተመሓየሸ ሕጊ ኢሚግሬሽን ኣፅዲቑ።ወከልቲ ህዝቢ ዩናይትድ ስቴትስ ግን ነቲ ጉዳይ ኣይርኣዩዎን።
ኣፈ-ጉባኤ በይነርን ካልኦት ሪፓብሊካዊያን ኣባላት ቤት ምኽሪን ምሕረት ምሃብ ኢሎም ንዝፅውዖዎ ሕጋዊ ሰነድ ንዘይብሎም ስደተኛታት ሕጋውነት ንምሃብ ፕሬዝዳንት ኦባማ ናይ ፈፃሚ ስራሕ ስልጣኖም እንተድኣ ተጠቒሞም ንደረት ሕገ መንግስታዊ ስልጣኖም ዝዘለለ እዩ ኢሎም።
ንሰበስልጣን ምምሕዳር ኦባማ ዝሓበራ መራኸቢ ብዙሃን እቲ መደብ ክሳብ ሓሙሽተ ሚሊዮን ዝበፅሑ ንኣሜሪካዊያን ህፃውንትን ሕጋዊ ነበርትን ንዝኾኑ ወለዲ ሕጋውነት ክህብ ይኽእል እዩ።
ኣፈ-ጉባኤ በይነር ኣብዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ እቶም ፕሬዝዳንት በዚ መንገዲ ክቕፅሉ እንተድኣ ኮይኖም ብኸቢድ ክንቃለሶም ኢና፤በዚ መንገዲ ምምሕዳር ጌጋ እዩ ኢሎም።
ኣብ ሰኔት ዝርከቡ ሪፓብሊካዊያን እውን እቶም ፕሬዝዳንት ሰፊሕ በይናዊ ስጉምቲ ንኸይወስዱ ንምክልኻል ስጉምቲ ከምዝወስዱ የጠንቅቑ ኣለው።ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ውርሒ ሕዳር ኣብዝተኻየደ ምርጫ ሪፓብሊካዊያን ነቲ ቤት ምኽሪ ተቖፃፂሮምዎ ኣለው።እዚ ማለት ድማ እቶም ፕሬዝዳንት ካብ ዝቕፅል ወርሒ ጥሪ ጀሚሮም ካብ ሪፓብሊካዊያን ፅኑዕ ተቓውሞ ከጋጥሞም እዩ።
ነዚ እውን ሪፓብሊካዊያን ካብ ብሕዚ ፕሬዝዳንት ኦባማ ኢምግሬሽን ንምምሕያሽ ዝወስድዎ ስጉምቲ ኣብ ርክባት ዋይት ሃውስን ኮንግረስን ከቢድ ኣሉታዊ ሳዕቤን ክህልዎ እዩ ክብሉ ዘጠንቅቑ ዘለው።


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
- ብንግድን ኢንድሰትርን ዝተመለአ ፎርሚ
- ናይ ቀበሌ መታወቂያ
- ወኪል እንተኾይኑ ድማ ናይ ቀበሌ መታወቂያ ኮፒ፣ ሕጋዊ ውክልና ኮፒ
- ኣብ ውሸጢ 6 ወርሒ ዝተልዓሎ 2 ኩርዲ ፎቶ
- ካብ ዝሰርሐሉ ትካል/ቤትፅሕፈት/ቢሮ ሰራሕተኛ ምኳኑ ስራሕ ግብሪ ዝኸፍል ምኳኑ መረጋገፂ ድጋፍ ደብዳቤ የቅርብ
- ካብ ዝርከበሉ ዩኒቨርስቲ/ኮለጅ ተምሃራይ ምኳኑ ናይ ድጋፍ ደብዳቤ የቅርብ
- ሕጋዊ ዝኮነ ናይ ሓዳር ምስክር ወረቐት
- ንግዲ ፍቓድ ኮፒ
- ቲን ኮፒ
- ናይ ቀበሌ መታወቂያ
- ወኪል እንተኾይኑ ድማ ናይ ቀበሌ መታወቂያ ኮፒ፣ ሕጋዊ ውክልና ኮፒ
- ንግዲ ፍቓድ ኮፒ፣ ኣምፃኢና ላኣኺ እንተኾይኑ እቲ ንግዲ ፍቓድ ናይ መጀመሪያ ዝወፀ ክኸውን ኣለዎ
- ቫት ኮፒ
- ቲን ኮፒ
- ወኪል እንተኾይኑ ድማ ሕጋዊ ውክልና ኮፒ ከቅርብ ኣለዎ
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
We have 4 guests and no members online


text:
ኣገልግሎት ጥዕና ኣብ ሽወደን: ዝዓበየ ክፋሉ በቲ ኣብ ምምሕዳራት ወረዳን (landsting) ኮሙናትን ዚኣቱ ግብርታት’ዩ ዚሽፈን። ንኣብነት ሓኪም ክትረአ ከለኻ እትኸፍሎ ክፍሊት ናይ’ቲ ሓቀኛ ዋጋ ንእሽቶ ክፋል ጥራይ’ዩ ዚሽፍን።
እዚ ግን ንብሕታዊ ኣገልግሎት ሕክምና ዚርኢ ኣይኮነን። ንኣብነት ከም መጥባሕቲ ፕላስቲክ ዚኣመሰለ ሕክምናዊ ምኽኑይነት ዘይብሉ ኣገልግሎት ሕክምና። ኣብ’ዚ: እቲ ክፍሊት ባዕልኻ ኢኻ ትሽፍኖ።
ኣብ ዝተፈላለያ ምምሕዳራት ወረዳን ኮሙንን ዝተፈላለዩ ክፍሊታት
ምምሕዳራት ወረዳን ኮሙናትን ብመሰረቱ: ሰብ ሓኪም ኪረአን ካልእ ኣገልግሎት ኪረክብን ኣየኖት ክፍሊታት ከም ዚኸፍል ባዕላተን ኪውስና ይኽእላ’የን። ብሰፊሑ እንተ ርኢናዮ: ኣብ ዝተፈላለያ ምምሕዳራት ወረዳ ዘለዉ ክፍሊታት ዳርጋ ተመሳሰልቲ’ዮም። ብዙሕ ሕክምና ዘድሊ እንተ ኾይኑ: መከላኸሊ ልዑል ዋጋ (högkostnadsskydd) ዚበሃል ኣሎ: እዚ ብዝርዝር ኣብ ዳሕረዋይ ምዕራፍ ክንርእዮ ኢና።
እዞም ስዒቦም ዚጥቀሱ: ኣብ መንግስታውያን ወሃብቲ ኣገልግሎት ሕክምናን: ምስ ምምሕዳር ወረዳ (ላንድስቲን) ውዕል ዚኣተዉ ብሕታውያን ወሃብቲ ኣገልግሎት ጥዕናን ዚጥቀሙሎም ግምታውያን ክፍሊታት እዮም።
ኣብ ሆስፒታል ኣብ ትዕቈበሉ ጊዜ: መዓልታዊ ክፍሊት ትኸፍል። እዚ ክፍሊት’ዚ ብመሰረት ሕጊ ካብ 80 ክሮኖር ዚዛይድ ኪኸውን የብሉን።
ኣብ ማእከል ኣገልግሎት ጥዕና ብሓኪምካ ኣብ ትረኣየሉ ወቕቲ: እቲ ክፍሊት ካብ 150 ክሳብ 250 ክሮኖር ይፈላለ። ሓኪም ደቀንስትዮ (ግኒኮሎግ) ወይ ሓኪም ቈልዓ ኣብ ትረኽበሉ ወቕቲ: እቲ ክፍሊት ካብ 200 ክሳብ 350 ክሮኖር ይፈላለ። በዞም ዝተጠቕሱ ሓካይም ኣብ ትረኣየሉ ወቕቲ ምርመራ ራጂ ክትገብር መመሓላለፊ ወረቐት (ረሚስ) እንተ ተዋሂቡካ: ካልእ ተደራቢ ክፍሊት ምኽፋል ኣየድልየካን’ዩ። ብኻልኦት ኪኢላታት ሕክምና ክትረአ ከለኻ: እቲ ክፍሊት ካብ 150 ክሳብ 350 ክሮኖር ይፈላለ። ኣብ መቐበል ህጹጽ ሕክምና ዚግበር ምብጻሕ ካብ 250 ክሳብ 380 ክሮኖር ይውድእ። ኣብ ኣለይቲ ሕሙማትን (ነርሳት) ኪኢላታት ኣካላዊ ሕክምና (sjukgymnast) ዚግበርሕ ክምናዊ ምብጻሕ 50-220 ኣቢሉ ይውድእ።
ንመንሽሮ ጡብ ብእዋኑ ንምርካብ ዚግበር ምርመራ ማሞግራፊ ወይ ካልእ ካብ ክሳድ-ማህጸን ዚውሰድ ተመሳሳሊ ምርመራ ቅምሶ ዋህዮ (cellprovsundersökning) ጋይኖኮሎጂያዊ ምርመራ ዚበሃል 200 ክሮኖር ኣቢሉ ይውድእ።
ሓደ-ሓደ ምምሕዳራት ወረዳ ንመጓዓዝያ ኣምቡላንስ ወይ ሄሊኮፕተር’ውን የኽፍላ’የን።
ሓደ-ሓደ ምምሕዳራት ወረዳ ካብቲ ዝተቛጸርካዮ ጊዜ ንቝሩብ እዋን እንተ ተጸቢኻ: እቲ ዝኸፈልካዮ መርኣዪ ሓኪም ይምለሰካ። ዘይጥዕመካ እዋን ቈጸራ እንተ ሰሪዝካ: ወይ በቲ ዝተዋህበካ ቈጸራ ኣብ ጊዜኻ እንተ ዘይተረኺብካ: እቲ መርኣዪ ክፍሊት ክትከፍሎ ክትግደድ ትኽእል ኢኻ።
ሓደ ሰብ: ካብቲ ምዝጉብ ኮይኑ ዚቕመጠሉ ምምሕዳር ኣውራጃ (ላንድስቲን) ወጻኢ ክፉት ወይ ዕጹው ኣገልግሎት ሕክምና እንተደኣ መሪጹ: ኣብቲ ኣገልግሎት ሕክምና ዚረኽበሉ ላንድስቲን ዝተወሰነ ክፍሊት ሕክምና እዩ ዚኸፍል።
ካልኦት ወሃብቲ ኣገልግሎት ሕክምና ካልእ ዋጋ ኪህልዎም ይኽእል’ዩ
እቶም ብውልቆም ወይ ብወሃብቲ ስርሖም ኣቢሎም ውሕስነት ኣገልግሎት ሕክምና ዘለዎም ንመርኣዪ ዚኽፍልዎ ክፍሊት ፍሉይ ኵነት ኪህልዎ ይኽእል’ዩ።
ኣብ ኮሙናዊ ኣገልግሎት ጥዕና ዘሎ ሕዱር ሕማም ንዘለዎም ኣረገውትን ዚምልከት ፍሉይ ዋጋ ዘለዎ ብኣለይቲ ሕሙማት ዚወሃብ ኣገልግሎት ሕክምና’ሎ።
ኣብ መካነ-መርበብ ምምሕዳራት ወረዳን ኮሙናትን ሽወደን (Sveriges Kommuner och Landsting) ኣድራሻታት ኮሙናት: ምምሕዳራት ወረዳን ዞባታትን ኣሎ። ኣብኡ እዋናውን ዝርዝራውን ሓበሬታ ዋጋታት ኣሎ።
ዜጋታት ወጻኢ ሃገር ዚኸፍልዎ ክፍሊት
ዜጋታት ወጻኢ ሃገር ኣብ ሽወደን ህጹጽ ኣገልግሎት ሕክምና ኪረኽቡ መሰል ኣለዎም።
እቶም ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት (EU): ሃገራት ኤውሮጳዊ ከባቢ ቍጠባ (EES) ወይ ስዊዘርላንድ ዝዓዶም ዜጋታት ብንቡር ክፍሊት ሕሙማት: ንህጹጽ ኣገልግሎት ሕክምና መሰል ከም ዘለዎም ንምርግጋጽ ኤውሮጳዊ ካርድ ውሕስነት ሕማም: ”ኤኡ-ኩርት” (EU-kort) ኬርእዩ ኣለዎም። እዚ ካርድ እንተ ዘይብሎም ምሉእ ዋጋ ክፍሊት ኪኸፍሉ ይኽእሉ’ዮም።
ህጹጽ ዘይኮነ ኣገልግሎት ሕክምና ዚደሊ ሰብ: ካብ’ቲ ንቡር ክፍሊት ሕሙማት ንላዕሊ ኪኸፍል ድላይ እንተ ዘይብሉ: እቲ ክፍሊት ብሃገሩ ከም ዚሽፈን ዚነግር ምስክር ወረቐት ኪህልዎ ኣለዎ። እቲ ምስክር ወረቐት እንተ ዘየለ ምሉእ ዋጋ ክፍሊት ይኸፍል።
እቶም ዚበዝሑ ካብ ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት: ሃገራት ኤውሮጳዊ ከባቢ ቍጠባ ወይ ስዊዘርላንድ ዚመጹ ዜጋታት: ንህጹጽ ኣገልግሎት ሕክምና ዚኽፈል ምሉእ ዋጋ’ውን ባዕላቶም እዮም ዚሽፍንዎ።
ከም መጠን ሽወደናዊ ኣብ ወጻኢ ሃገር ምስ ትሓምም
እዚ ካብ ውሕስነት ካሳ (Försäkringskassan) ክትእዝዞ ትኽእል ኤውሮጳዊ ካርድ ውሕስነት ሕማም: ንዜጋታት ሽወደን: ኣብ ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት (EU): ሃገራት ኤውሮጳዊ ከባቢ ቍጠባ (EES) ወይ ስዊዘርላንድ: ልክዕ በቲ መሰል ኣብ’ዘን ሃገራት ዘለዉ ተቐማጦ: ንህጹጽ ኣገልግሎት ሕክምና መሰል የውህቦም። ኣብ ሃገራት ኖርዲክ ካርድ ምርኣይ ኣየድልይን’ዩ።
ካብ ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት: ሃገራት ኤውሮጳዊ ከባቢ ቍጠባ ወይ ስዊዘርላንድ ወጻኢ ኣገልግሎት ሕክምና እንተ ኣድልዩካ: ኣብ ዚበዝሓ ሃገራት ዘውጻእካዮ ወጻኢ: ብሽወደን ይዅን ወይ በቲ እትቕመጠሉ ዘለኻ ሃገር ኣይትከሓስን ኢኻ። ስለ’ዚ ዝተፈላለዩ ወጻእታት ንኣብነት ከም መጓዓዝያ ዝኣመሰለ ዚሽፍን ብሕታዊ ውሕስነት ሕማም ኪህልወካ ኣገዳሲ’ዩ። ውሕስነት ገዛ (hemförsäkring) እንተለካ: ዚበዝሕ እዋን ንሓያለ ወጻእታት ዚሽፍን ውሕስነት መገሻ (reseskydd) ኣለዎ።
ኣብ መካነ-መርበብ ውሕስነት ካሳ: ንኣብ ወጻኢ ኮይንካ እትረኽቦ ኣገልግሎት ሕክምና ዚምልከት ተወሳኺ ሓበሬታ ኣሎ።