text:
ሓደ ዓርከይ ብኸቢድ ስንባደ “መይታ እያ!” ብማለት ተዛረበ። ኣብ ህይወተይ ከምዚ ዓይነት ስምባደ ርእየ ኣይፈልጥን። ኣስዒቡ ድማ “እንታይ ክገብር? ኢሉ ሓተተ። እቲ ኣነ ሽዑ ዝገበርኩዎ ዕሽነት ኪመስል ይኽእል፡ ግና ናብቲ ዓራት ቅርብ ኢለ ጎቲተ ኣውጺአያ። ተሰኪመ ወሲደ ድማ ብምዉታ እንከላ ኣብ መንደቕ ናይታ ክፍሊ ደጊፈ ጠጠው ኣቢለያ። ናብ ገጻ እንዳጠመትኩ ““ብስም የሱስ ነዚ ሞት እገንሕ ኣለኹ” በልኩ። ሽዑ ብሙሉኡ ኣካላታ ካብ ርእሳ ክሳብ ከብዲ እግራ ኬንቀጥቅጥ ጀመረ። “ብእግራ ክትከይድ ብስም የሱስ ይእዝዝ ኣለኹ! ብስም የሱስ! ብስም የሱስ!”’ ኢለ ምስ ደጋገምኩ ምኻድ ጀሚራ።“
ምውታን ምትንሳእ ካብቶም ኣብ ኣገልግሎት ዊግልስዎርዝ ዝረኣዩ ተኣምራታት ሓደ እዩ። እዚ ዓቢ ሃዋርያ እምነት ብዘገርም ቅብኣት ኣምላኽ ኣብ ኣገልግሎቱ ዝረኣዩ ዝነበሩ ተኣምራታት ብኻልኣይ ደረጃ ዝስርዑ እዮም። ናይቲ ኹሉ ኣገልግሎቱ ቀንዲ መልእኽቲ ድማ „እመን ጥራይ“ እዩ ኔሩ። ኣብ እምነቱ ጨካን ከም ዝነበረን ኣዝዩ ፍሉይ ናይ ምምሃር ቅብኣትን ዓሚቕ ዝኾነ ድንጋጸ ከምዝነበሮን ይፍለጥ። ከም ፍሪኡ ድማ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኣገልግሎቱ ብቑጽሪ ምግላጹ ዝሸግር ምድሓን ነፍሳትን ተኣምራታትን ይርአ ኔሩ።
ስሚዝ ኣብ ወርሒ ሰነ 1859 ካብ ጆንን ማርታን ዊግልስዎዝ ዝተብሃሉ ስድራ-ቤት ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ሓንቲ ሜንስተን ዝተብሃለት (ኣብ ዮርክሻየር ትርከብ) ንእሽቶ ዓዲ ተወሊዱ። ኣብቲ ጊዜ'ቲ ኣብ ኣሜሪካ ዊልያም ቡዝ ዝተብሃለ ሰብ ካብ ሃይማኖታውያን ትካላት ብምርሓቕ “ሰራዊት ምድሓን” (Salvation Army) ዝብል ምንቅስቓስ መስሪቱ ዓቢ መንፈሳዊ ምንቕቓሕ ዘካይደሉ ጊዜ ስለ ዝነበረ፡ እታ ኣብ ዌልስ ትርከብ ቤተ ክርስትያን ድማ ምንቕቓሕ ኪኸውን ትጽልይ ኔራ። ኣብቲ ጊዜ'ቲ ስሚዝ ሓደ ካብቶም ከም በዓል ቡዝ ዝበሉ ዓበይቲ ክርስትያን መራሕቲ ኪኸውን ኢልካ ምሕሳብ ወይ ምጽላይ ኣብ ኣተሓሳስባ ጆንን ማርታን ፈጺምካ ዘይሕሰብ እዩ ኔሩ። ነገር ግን ወዶም ነቲ ንኣማኢት ዓመታት ኣብ ቤት ኣምላኽ ተዳጒኑ ዝጸነሐ ናይ ኣምላኽ ሓዊ ከም ብሓድሽ ከም ዘንድዶ ኣይፈልጡን ኔሮም።
ስድሩኡ ንስሚዝ ድኻታት እዮም ኔሮም። ኣቡኡ ንነዊሕ ሰዓታት እንዳሰርሐ ንሰበይቱን ኣርባዕተ ደቁን ይኣልይ ነበረ። ስሚዝ ገና ወዲ ሽዱሽተ ዓመት እንከሎ ካብ ንግሆ ክሳብ ምሸት ሙሉእ መዓልቲ ኣብ ሕርሻ ብምኻድ ሱሩ ዚብላዕ ተኽሊ እንዳመሓወ ንኣቡኡ ኪሕግዝ ነበሮ። እዚ ድማ ንስሚዝ ከም ኣቡኡ፡ ነዊሕን ጻዕሪ ዝሓትትን ስራሕ ብምስራሕ ጻማኻ ናይ ምርካብ ስነ-ምግባር ከም ዘማዕብል ገበሮ። ስሚዝ ወዲ ሸውዓተ ዓመት ምስ ኮነ ኣታዊ ናይታ ስድራ-ቤት እንዳ ተመሓየሸን እኹል መግቢ ኪረኽቡን ጀመሩ።
ዋላ’ኳ ወለዱ ኣመንቲ እንተ ዘይነበሩ፡ ስሚዝ ግና ናብ ኣምላኽ ናይ ምቕራብ ድሌት ኔሩዎ። ጸሎት ከመይ ከም ዝጽለይ ኣይተመሃረን፡ ነገር ግን ዝኾነ ይኹን ነገር ከድልዮ ከሎ ንኣምላኽ ይሓትትን ምርሒት ይረክብን ነበረ። ዓባዩ ብሓይሊ ኣምላኽ ትኣምን ስለ ዝነበረት ድማ ንስሚዝ ሒዛቶ ናብ ቤት ኣምላኽ ትኸይድ ነበረት። ቆልዓ ስለ ዝነበረ ድማ ኮፍ ኢሉ እቶም „ናይ ቀደም ሰባት“ የእዳዎም እንዳጣቕዑ ክስዕስዑን ብዛዕባ እቲ „ደም“ ክዝምሩን ይዕዘብ ነበረ። ወዲ ሸሞንተ ዓመት ምስ ኮነ ድማ ሓቢሩ ኪዝምረ ጀመረ። እቲ መዝሙራት ድማ „ብዛዕባ ዳግም ምውላድ ንጹር ፍልጠት“ ከም ዚረክብ ገበሮ። የሱስ ክርስቶስ ብሞቱን ትንሳኤኡን ዚገበረሉ ከስተውዕል ክኢሉ። ካብታ ጊዜ ጀሚሩ ድማ ብዛዕባ ምድሓኑ ምንም ጥርጥር ኣይነበሮን። በዚ ድማ ካብ ንእስነቱ ወንጌል እንዳ መስከረ ሰባት ናብ ጎይታ ከምጽእ ጀመረ። እታ ንመጀመርታ ግዜ መስኪሩ ናብ ጎይታ ዘምጽኣ ሰበይቲ ድማ ኣዲኡ ነበረት። ብዙሕ ከይጸነሐ ምስ ሓዉ ብሓደ ኣብ መዘምራን ናይታ ቤተ ክርስትያን ተጸንቢሮም ከገልግሉ ጀመሩ። ይኹን ደኣ እምበር፡ ኣብዚ ናይ ንእስነት ዕድሚኡ ቀጻሊ ስራሕ እንዳሰረሐ ነታ ስድራ-ቤት ኪሕግዝ ስለ ዝነበሮ፡ ናይ ትምህርቲ ዕድል ኣይረኸበን። በቲ ሽዑ ዝነበረ ስርዓት ቤተ ክርስትያን ድማ ገና ወዲ 10 ዓመት እንከሎ ናይ ተሃድሶ ስርዓት (Confirmation) ፈጺሙ። ቀሺ ናይታ ቤተ ክርስትያን ኢዱ ዘርጊሑ ምስ ጸለየሉ ድማ ንብዙሕ መዓልትታት ምስኡ ዝጸንሐ ብርቱዕ ርድኢት ህላውነት ኣምላኽ ኣጎልበቦ። ከምቲ ድሒሩ ስሚዝ ዝጸሓፎ፡ ካብቶም ምስኡ ዝተሃደሱ መንእሰያት ዋላ ሓደ'ኳ ነዚ ተሞክሮ ዝጠዓመ ኣይመስልን።
„ድሕሪ'ቲ ናይ ተሃድሶ ስርዓት ኩሎም ካልኦት መንእሰያት ከም ቀደሞም ይጻረፉን ይበኣሱን ኔሮም። በዚ ድማ እቲ ኣብ መንጎኦምን ኣብ መንጎይን ፍልልይ ከም ዝህልው ዝገበረ እንታይ ከምዝኾነ ይገርመኒ ነበረ።“
ስሚዝ ወዲ 13 ምስ ኮነ፡ ምስ ስድርኡ ካብ ሜንስተን ናብ ብራድፎርድ ብምግዓዝ ኣብ ሜቶዲስት ቤተክርስትያን (Methodist Church) ብዕምቆት ኪዋሳእ ጀመረ። መንፈሳዊ ህይወቱ እንዳዓበየን ሓድሽ ትርጉም ኪህቦ ምስ ጀመረን ድማ ንመንፈስ ኣምላኽ ዝያዳ ኪጸምኦ ጀመረ። ዋላ'ኳ ጽቡቕ ጌሩ ኬንብብ እንተ ዘይከኣለ፡ ነታ ናይ ሓዲሽ ኪዳን መጽሓፉ ኣብ ጅቡኡ ከይሓዘ ፈጺሙ ኣይወጽእን ነበረ። ብደረጃ ቤተክርስትያን ንስብከት ኪዳለው ምስተሓበረ ድማ ድሕሪ ናይ ሰለስተ ሰሙን ጾምን ጸሎትን ኣብ መድረኽ ደዪቡ ን15 ደቓይቕ ሰቢኹ። እንታይ ኢሉ ከም ዝተዛረበ ኣይዝከሮን እዩ። እታ ሓንቲ ዚዝክራ ነገር እንተሃለወት ድማ ካብ ኩሉ ሰብ ዕሙቕ ዝበለ ሓጎስን ዕልልታን ይፍልፍል ከምዝነበረ ጥራይ እዩ። ብ1875 “ሰራዊት ምድሓን” (Salvation Army) ኣብ ብራድፎርድ ምስ መጽኡ ድማ ምስኦም ተጸንቢሩ። ብዙሕ ከይጸንሐ ድማ ንሓይሊ ጾምን ጸሎትን ኪርዳእ ክኢሉ። እዞም “ሰራዊት ምድሓን” ዝበዝሕ ጊዜ ሓዳሪ ጸሎት እንዳሰርዑን እንዳጸለዩን ንምድሓን ነፍሳት ከም ቀንዲ ዕላማ ሒዞም ይጓዓዙ ኔሮም። ኣብ ሰሙናዊ ኣኼባታቶም ድማ ጎይታ ከም ዚረድኦም ብምትእምማን እንተወሓደ ካብ ሓምሳ ክሳብ ሚእቲ ነፍሳት ኪድሕኑ ኣለዎም ዝብል መደብ ይሕዙ ኔሮም። በዚ ድማ ኣብ ብራድፎርድ ኣዝዮም ብዙሓት ሰባት ንጎይታ ከም መድሓኒኦም ጌሮም ተቐቢሎም።
ስሚዝ ወዲ 17 ዓመት ምስ ኮነ ድማ ናይ ቡምባ (plumbing) ስራሕ ዚምህሮ ሓደ ናይ ኣምላኽ ሰብ ረኸበ። ብሓደ እንዳሰርሑ እንከለዉ ድማ እቲ ሰብኣይ ትርጉምን ኣገዳስንትን ጥምቀት ማይ ንስሚዝ ኣረደኦ። ነቲ ብመሰረት ቃል ኣምላኽ ዝተገልጸሉ ሓቂ ንምፍጻም ድማ ብሓጎስ ተቐቢሉ ኣብ ሓጺር ጊዜ ተጠሚቑ። ኣብዚ ጊዜ'ዚ ብተወሳኺ'ውን ብዛዕባ መልእኽቲ ዳግም ምጽኣት ክርስቶስ ተማሂሩ፡ ሽዑ ኣብ ዘመኑ ከም ዚመጽእ ብምእማን ንኹሉ ዝረኽቦ ዘበለ ሰብ ብዛዕባ ምጽኣት ጎይታ ይነግር ኔሩ። ጎይታ ብኹሉ ነገር ከም ዚረድኦ ብምትእምማን ድማ ኬገልግል ወሰነ። ናብቲ ናይ ቡምባ ሰራሕተኛ ከይዱ ስራሕ ምስ ሓተተ ድማ መጀመርታ “ንዓኻ ዝከውን ስራሕ የሎን” ኢሉ ምስ ኣፋነዎ ከም ብሓድሽ ጸዊዑ፡ „ኣባኻ ሓደ ፍልይ ዝበለ ነገር ኣሎ፡ ስቕ ኢለ ክሰደካ ኣይከኣልኩን“ ብማለት ስራሕ ሂቡዎ። ናይ ስራሕ ምልከትን ተሞክሮን ምስ ኣጥረየ ድማ ናብ ሊቨርፑል ከይዱ እንዳሰረሐ ብሓይሊ ኣምላኽ ተደሪኹ ናይታ ከተማ ህጻናት ከገልግል ጀመረ። ኣገልግሎቱ ዝሰምዑ ኣማኢት ዝጠመዩን ዝዓረቑን ቆልዑ ናብቲ ንሱ ዘገልግለሉ ናይ ስራሕ ቦታ ምውሓዝ ጀመሩ። ጽቡቕ ኣታዊታት'ኳ እንተ ነበሮ፡ ነዓይ ይጥዓመኒ ከይበለ፡ ነዞም ቆልዑ ኣብ ምኽዳንን ምዕንጋልን የውዕሎ ነበረ። ብተወሳኺ'ውን ምስ ሓደ ዓርኩ ናብ ሆስፒታላትን መራኽብን እንዳኸደ ይምስክር ነበረ። ወትሩ ሰንበት ድማ ሙሉእ መዓልቲ ብጾምን ጸሎትን ምስ ወዓለ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኣገልግሎቱ እንተ ወሓደ ልዕሊ ሓምሳ ሰባት ጎይታ ይቕበሉ ኔሮም። “ሰራዊት ምድሓን” ቀጻሊ እንዳ ዓደምዎ ኣብ ዘገልግለሉ ጊዜ ብዝተሰብረ መንፈስ እንዳ ነብዐ የገልግል ኔሩ። ከም ናይ በዓል ቻርልስ ስፑርግዮንን ካልኦትን ዓይነት ናይ ኣዘራርባ ክእለት ኪህልዎ ድሌት”ኳ እንተ ነበሮ፡ ንኣማኢት ሰባት ናብ መድረኽ ወጺኦም ጎይታ ክቕበሉ ዝድርኾም ዝነበረ፡ እቲ ዝነበሮ ስቡር መንፈስን ስሊኦም ዝነበሮ ቅንኣትን ከም ዝኾነ ይፍለጥ።
ኣብ ህይወት ስሚዝ ዊግልስዎርዝ፡ እታ “ፖሊ” ብዝብል ስም እትፍለጥ በዓልቲ ቤቱ ሜሪ ጄን ዓቢ ተራ ነበራ። ኣብ ህይወት ብዙሓት ዓበይቲ ኣገልገልቲ፡ እቲ ሓደ ኪሕይል ከሎ እቲ ካልእ ድማ መታን ምርድዳእ ኪህልው ዝተሓተ ተራ ይጻወት። ኣብ እንዳ ስሚዝ ዊግልስዎርዝ ግን ከምኡ ኣይኮነን፡ ፖሊ ማዕረ ሰብኣያ ሓያል፡ ነናሓንሳብ ድማ ዝሓየለት እያ። ስሚዝ ብዛዕባኣ ኪዛረብ ከሎ፡ “ኣብ ትሕቲ ኣምላኽ፡ እዚ ሕጂ ዘለኹዎ ንክኸውን ዝሓገዘትኒ ክብርቲ በዓልቲ ቤተይ እያ” ይብል።
ፖሊ ፊዘርስቶን ካብ ናይ ሜቶዲስት ስድራ-ቤት እያ መጺኣ። ምስ ዓበየት ድማ ንዝናን ተፈላጥነትን ክትብል ናብ ብራድፎርድ ከተማ ብምኻድ ኣብኡ ምንባር ጀመረት። ሓደ መዓልቲ ኣብ ማእከል ከተማ እንከላ ናይ ጥሩምባን ዓውዓውታን ድምጺን ሰሚዓ ርሕቕ ኢላ እንዳ ተዓዘበቶም ኣብ ሓደ ዝዓነወ ህንጻ በጽሔት። ኣብቲ ጊዜቲ “ሰራዊት ምድሓን” ሓድሽ ብምንባሩ ድማ ብልባ 'እዞም ዓያሹ ሰባት እንታዎት እዮም?” ብምባል ሓሰበት። ናብ ውሽጢ ኣዳራሽ ምስ ኣተዉ ድማ ተሓቢኣ ብምእታው ክትዕዘብ ጀመረት። በቲ ዝሰምዓቶ ቃል ኣምላኽ ድማ ውሽጣ ተረቲዑ ኣብ ቅድሚት ወጺኣ ተንበርኪኻ ክትጽልይ ጀመረት። ብርሃን ክርስቶስ ንልባ መሊእዎ ድማ ካብቲ ዘላቶ ዘሊላ ተንሲኣ “ሃሌሉያ! ተፈጺሙ!” ብምባል ጨደረት። እዚ ኹሉ ኪኸውን ከሎ ኣብ ጥቓኣ ኾይኑ እቲ ናይ ሓዋሩ ሰብኣያን መገላግልታን ዝኾነ መንእሰይ ስሚዝ ዊግልስዎርዝ ትኩር ኢሉ ይጥምታ ነበረ፡፡ ኣብታ ቀጺላ ዝነበረት መዓልቲ ክትምስክር ከላ ድማ ስሚዝ “እዛ ሰብ'ዚኣ ናተይ እያ” ክብል ብዉሽጡ ሓሰበ። ፖሊ ናይ ሰራዊት ምድሓን መራሒ ጀነራል ቡዝ ብዝሃባ ናይ ስልጠና ዕድል ትምህርታ ወዲኣ ከም ወንጌላዊት ክተገልግል ጀመረት። ፖሊ ኣብ መበል 22 ዓመታ ብ1882 ምስ ስሚዝ ተመርዕያ።
ድሕሪ መርዓ'ውን እንተኾነ ስሚዝ እቲ ሒዙዎ ዝነበረ ናይ ቡንባ ስራሕ እንዳ ሰረሐ ንፖሊ ናይ ወንጌላዊነት ኣገልግሎታ ክትቅጽል የተባብዓ ኔሩ። ይኹን ደኣ'ምበር ኣብታ ዝነበሩዋ ከተማ ብራድፎርድ ቤተክርስትያን ስለ ዘይነበረ ስሚዝ ጾር ኪስምዖ ጀመረ። ስለዚ ድማ ንእሽቶ ህንጻ ተኻርዮም ምግልጋል ተተሓሓዙዎ። ኣብቲ ጊዜ'ቲ ኣርባዕተ ቆልዑ ስለዝነበሩዎም ድማ ፖሊ ብቓል ከተገልግል ኮላ ስሚዝ ኣብ ገዛ ቆልዑ ይኣሊ ነበረ። ፕሮግራም ምስተወደአ ድማ ስሚዝ ኩሉ ጊዜ ናብቲ ቦታ ብምኻድ እግዚኣብሄር ዝድሕኑ ነፍሳት ኪህቦ ይጽሊ ነበረ። በቲ ናይ ሰበይቱ ኣገልግሎት ከይቀነአ “ናታ ስራሕ መርበብ ምዝርጋሕ እዩ፡ ናተይ ድማ ነቶም ዓሳታት ናብቲ መርበብ ምምጻእ እዩ። እቲ ካልኣይ ልክዕ ከምቲ ቀዳማይ ኣገዳሲ እዩ” ይብል ነበረ።
ብምኽንያት ብ1884 ዝነበረ ብርቱዕ ክረምቲ፡ ኩሉ መስመራት ማይ ተበላሽዩ ስለዝነበረ ስሚዝ ንኽልተ ዓመት ዝኣክል ጻዕቂ ስራሕ ነበሮ። ኣብዘን ናይ ጽዑቕ ስራሕን ብልጽግናን ዓመታት ስሚዝ ዝነበሮ ጾር እንዳሃሰሰን ካብ ኣገልግሎት ቤት ኣምላኽ እንዳረሓቐን ከደ። ስሚዝ ዝነበሮ ሓዊ እንዳቐሃመ ኪኸይድ ከሎ፡ ናይ ፖሊ ድማ ብኣንጻሩ እንዳደመቐ ኸደ። ሓደ ምሸት ፖሊ ካብቲ ልሙድ ሰዓታት ቁሩብ ዶንግያ ናብ ገዛ ምስ ኣተወት ድማ “ናይዚ ቤት'ዚ ዋና ኣነ እየ፡ ከምዚ እንዳ ደንጎኺ ክትኣትዊ ኣየፍቅደልክን እየ!“ ብምባል ኣጉባዕብዐ። ፖሊ ህድእ ኢላ “ሰብኣየይ ምዃንካ ይፈልጥ እየ፡ ዋናይ ግና ክርስቶስ እዩ“ ብምባል መለሰትሉ። ሽዑ ስሚዝ ሓሪቑ ደፊኡ ብናይ ድሕሪ ገዛ ማዕጾ ናብ ደገ ኣውጺኡ ብመፍትሕ ዓጽዩዋ። ነቲ ቀንዲ ኣፍ ደገ ስለዘይዓጸዎ ድማ ፖሊ እንዳሰሓቐት ዘይራ ኣተወት። ብጣዕሚ ትስሕቕ ስለዝነበረት ድማ ሕርቃኑ ረሲዑ ምስኣ ኪስሕቕ ጀመረ። ኣብዚ ጊዜ'ዚ ስሚዝ ምስትውዓል ስለዝረኸበ ነተን ዝቕጽላ ዓሰርተ መዓልትታት ብጾምን ብጸሎትን ገጽ ጎይታ ኪደሊ ወሰነ። ብሓቀኛን ልባውን ዝኾነ ንስሓ ድማ እቲ ኣቐዲሙ ዚነበሮ ህይወት ተሓደሰ። ኣብቲ ስሚዝ መንፈሳዊ ህይወቱ ዝደኸመሉ ጊዜ ፖሊ ኣዝያ ፍልጥቲ ሰባኺት እያ ኔራ። ሰብኣያ ኣብ ገዛ ኮፍ ኢሉ፡ ንሳ ድማ ኣማኢት ሰባት ናብ ክርስቶስ ከተምጽእ ዝረኣዩ ሰባት ብዙሕ ሕሹኽሹኽ ክብሉ ናይ ግድን እዩ። በዚ ድማ እቲ ዝነበራ ሓጎስ ብዙሕ ተፈቲኑ እዩ። ይኹን ደኣ'ምበር እቲ ኣብ ክርስቶስ ዝነበራ ምትእምማን ናብ ዓወት ኣብጺሕዋ። ዝበዝሕ እዋናት ሰብኣይ ኪደክም ከሎ ናብ ንስሓ (ናብ ልቡ) ትመልሶ ዘላ መሲሉዋ ሰበይቲ ንሰብኣያ ትጭቕጭቖ እያ። ይኹን ደኣ እምበር ሰብ ዚንሳሕ መንፈስ ቅዱስ ምስ ረትዖ ጥራይ እዩ። መንፈስ ቅዱስ ነቲ ሕጉስ ዝኾነ ልባ ስለ ዝሓለዎ ስሚዝ ጌግኡ ብምስትውዓል ናብ የሱስ ኪምለስ ክኢሉ። ሳላ ባህርያት በዓልቲ ቤቱ ስሚዝ ናብ ንስሓ ኪመጽእን ካብኡ ሓሊፉ'ውን ኣገልግሎቶም ዓለም ዘንቀጥቅጥ ኪኸውን ክኢሉ። እቲ ቀንዲ ዕላማ ናይ “ደጋፊት” (ወይ ደጋፊ) ድማ ንመጻምድኻ ናብ ጻውዒቱ ኪመጽእ ምድጋፍ (ምሕጋዝ) እዩ። እግዚኣብሄር ናይ መጻምድኻ ልቢ ብኸመይ ናብ ስፍራኡ ከም ዚምልስ ይፈልጥ እዩ፡፡ ጥራይ ልብኻ ይጥዓይ እምበር ነቲ ዝተረፈ ጉዳይ ንመንፈስ ቅዱስ ግደፎ። ከምዚ እንተደኣ ጌርካ ፈጺምካ ኣይክትሰዓርን ኢኻ።
ኣብ መወዳእታ 1800 ስሚዝ ንስርሑ ዘድልዮ ኣቕሑት ኪገዝእ ናብ ሊድስ ኣብ ዝኸደሉ ጊዜ ኣብ ሓደ ናይ ፈውሲ ኣገልግሎት ዝካየደሉ ቤተ ክርስትያን ተኻፊሉ። በቲ ዝተዓዘቦ ናይ ፈውሲ ኣገልግሎት ስለ ዝተመሰጠ ድማ፡ ናብ ብራድፎርድ ብምኻድ ንዝሓመሙ ዘበሉ ሰባት ናይ ትራንስፖርት ገንዘብ እንዳ ሓገዘ ናብ ሊድስ ከም ዝኸዱ ገበረ። ድሒሩ በዓልቲ ቤቱ ብዛዕባ'ዚ ፈውሲ ምስ ሰምዔት ድማ፡ ንሳ'ውን ፈውሲ የድልያ ስለ ዝነበረ ምስኡ ሓቢራ ናብ ሊድስ ከደት። ሽዑ መዓልቲ ተጸልዩላ ድማ ብቕጽበት ካብ ሕማማ ሓወየት። ብድሕሪ'ዚ ድማ ኣብ ብራድፎርድ ብትብዓት ከገልግሉ ምስ ጀመሩ እታ ማሕበር እንዳዓበየት ስለ ዝኸደት፡ ካልእ ዓቢ ኣዳራሽ ተኻርዮም፡ ኣብ ውሽጡ (ብድሕሪ ቱልፒት) “ኣነ እግዚኣብሄር ፈዋሲኻ እየ“ ዝብል ዓቢ ጽሑፍ ገበሩ። ይኹን ደኣ እምበር ንገዛእ ርእሱ ስሚዝ ኣብ ህይወቱ ፈውሲ ዝተሞከረ ኣብ መጀመርታ 1900 እዩ። ካብ ንእስነቱ ጀሚሩ ዘሳቕዮ ናይ ኦሞሮድዮ ሕማም ስለ ዝነበሮ፡ ንሓደ ክበጽሖም ዝመጸ ኣገልጋሊ ኣማኺርዎ፡ እዚ ሕማም ብመለኮታዊ መገዲ ከምዝሓዊ ብእምነት ተሰማሚዖም እቲ ሓው ጸልዩሉ፡፡ ክሳብ'ታ ሰዓት እቲኣ ስሚዝ መዓልታዊ ጨው ጌሩ እንዳ ሓጸቦ ይካየድ ኔሩ። ካብታ መዓልቲ ጀሚሩ ብእምነት ነቲ ጨው ገዲፉዎ፡ ካብቲ ሕማም ድማ ንሓዋሩ ተገላገለ። ነዚ ናይ ፈውሲ ኣገልግሎት ሙሉእ ኣቓልቦ ብምሃብ ድማ ንዝሓመሙ ዘበሉ ቀጻሊ ገንዘባዊ ሓገዝ እንዳገበረ ናብ ሊድስ ሒዙዎም ይኸይድ ነበረ። ንሕሙማትን ንሽጉራትን ብዝነበሮ ዓቢ ምድንጋጽ ይፍለጥ ነበረ። ይኹን ደኣ እምበር እቲ ኣብ ሊድስ ዝፍውስ ኣምላክ ኣብ ብራድፎርድ ድማ ክፍውስ ከም ዝኽእል ብዘይምስትውዓሉ፡ ቀጻሊ ብዙሓት ሕሙማት ሒዙ ናብ ሊድስ ክመጽእ ዝተዓዘቡዎ ገለ ናይ ሊድስ ኣገልገልቲ ይስሕቑ ነበሩ።
ስሚዝ ቁሩብ ምትብባዕ ከም ዘድልዮ ዝተዓዘቡ ናይ ሊድስ ናይ ፈውሲ ኣገልገልቲ ኣብታ ትቕጽል ናይ ኣገልግሎት መዓልቲ ነዓታቶም ተኪኡ ንኸገልግል ዓደሙዎ። ዋላኳ ስሚዝ ድሕርሕር እንተበለ እቶም ኣገልገልቲ ኣተባቢዖሞ ንኸገልግል ተሰማምዐ። መዓልቲ ኣኺሉ ቃል ኣምላኽ ኣካፊሉ ምስ ወደአ፡ ንኽጽለየሎም ዓሰርተ ሓሙሽተ ሰባት ናብ ቅድሚት ወጺኦም። ሓደ ብኽልተ ምርኩዝ ተደጊፉ ዝመጸ ሰብ ስሚዝ ምስ ጸለየሉ ብቕጽበት ስለ ዝሓወየ ምርኩዙ ደርብዩ ኣብ ኩሉ ቦታታት ኪጎይይን ኪዘልልን ጀመረ። ካብ ስሚዝ ንላዕሊ ዝተገረመ ዋላ ሓደኳ ኣይነበረን። ካብዛ ኣገልግሎት ንደሓር ስሚዝ ብዙሕ ናይ ኣገልግሎት ኣፍደገ ተኸፊቱሉ፡ ንሱ'ውን ኣብ ብራድፎርድ ናይ ፈውሲ ኣገልግሎት ከም ዝጅምር ብወግዒ ኣፍለጠ። ኣብታ ቀዳመይቲ ምሸት ድማ ዓሰርተ ክልተ ሰባት ክጽለየሎም ወጺኦም፡ ነፍስወከፎም ድማ ተፈዊሶም። ካብኣቶም ሓንቲ ብርቱዕ ሕበጥ ዝነበራ ሰበይቲ ብእምነት ፈውሳ ተቐቢላ ንገዛኣ ምስ ከደት፡ ንጽባሒቱ ሙሉእ ብሙሉእ ከም ዝሓወየት ኣፍለጠት። ብዙሕ ከይጸነሐ ንስሚዝ ሓደ በዳሂ ዝኾነ ኩነታት ኣጋጠሞ። ሰይቲ ሓደ ውፉይ ዝኾነ ዓርኩ ኣዝያ ብምሕማማ፡ ሓኻይም ሽዑ መዓልቲ ከም እትመውት ኣመቱ። ሰብኣያ'ውን ክትሓውይ እያ ዝብል እምነት ኣይነበሮን። ስለ'ዛ ስድራ-ቤት ዓቢ ድንጋጽ ስለ ዝተሰምዖ፡ ንሓደ ኣብ ብራድፎርድ ሓድሽ ቤተ ክርስትያን ዝኸፍት ዝነበረ ኣገልጋሊ ብሓባር ከይዶም ክጽልዩላ ሓተቶ፡ ነገር ግን እቲ ኣገልጋሊ ፍቓደኛ ኣይነበረን። ብድሕሪኡ ንሓደ ብኣጸላልያኡ ፍሉጥ ዝኾነ ዓርኩ ሓቲቱዎ ፍቓደኛ ስለ ዝነበረ፡ ክጽልዩላ ናብታ ሰበይቲ ብሓባር ከዱ። ኣብ ጎኑ ምስኡ ኮይኑ ዝጽሊ ሰብ ብምህላዉ ተተባቢዑ ድማ ናብቲ ገዛ እትው ምስ በሉ ነቲ ዓርኩ ምጽላይ ክጅምር ኣተባብዖ። እቲ ዓርኩ ግና እታ ሰበይቲ ኣዝያ ከም ዝደኸመት ምስ ተዓዘበ፡ ስለ'ታ ሰበይቲ ዘይኮነስ ስለ እቶም ገዲፋቶም እትኸይድ ስድራ ምጽላይ ጀመረ። እቲ ጸሎት ኣሉታውን ካብቲ ዝኸዱሉ ዕላማ ወጻኢ ስለ ዝነበረ ድማ ስሚዝ ንዓርኩ ምጽላይ ከቋርጽ ተዛረቦ። ጸሎት ኣንዊሑ፡ ምቁራጽ ምስ ኣበዮ ድማ ክሳብ ኣብ ጽርግያ ዝስማዕ ብዓውታ “ጎይታ ነዚ ሰብ ጠጠው ኣብሎ!“ ብምባል ጨደረ። ብድሕሪኡ ዘይቲ ዝሓዘት ጥርሙዝ ካብ ጅቡኡ ኣውጺኡ ብሙሉኡ ኣብታ ሰበይቲ ብስም የሱስ ኣፍሰሶ። ኣብ ጥቓኣ ደው ኢሉ ድማ ንመጀመርታ ጊዚኡ ራእይ ረኣየ፡ “ብኡ ንብኡ ጎይታ የሱስ መጺኡ። ዓይነይ ኣፍጢጠ ክርእዮ ጀመርኩ። የሱስ ድማ ፍሽኽ ኢሉ ናባይ ገጹ ጠመተ፡፡ . . . እቲ ራእይ፡ እቲ ኣዝዩ ጽቡቕን ባህ ዘብልን ፍሽኽታ የሱስ፡ ፈጺሙ ካባይ ተፈልዩ ኣይፈልጥን፡፡“ እቲ ራእይ ምስ ተወደአ ድማ ሽዑ ንሽዑ እታ ሰበይት ሓድሽ ህይወት ተመሊኣ ኣብ ዓራታ ኮፍ በለት። ብድሕሪ እዚ ኩነት ድማ ብዙሓት ቆልዑ ወሊዳ፡ ብድሕሪ ሰብኣያ ተፋነወት።
እቲ ካልእ ናይ ስሚዝ ናይ ሞትን ሕይወትን ተሞክሮ ኣብ ናይ ገዛእ ርእሱ ህይወት ነበረ። ሓደ መዓልቲ ኣዝዩ ብርቱዕ ቃንዛ ስለ ዝነበሮ ኣብ ዓራቱ ደቂሱ ነበረ። ኣቐዲሙ ምስ በዓልቲ ቤቱ ኣብ ገዝኦም ዝኾነ ይኹን መድሃኒት ንኸይጥቀሙ ተሰማሚዖም ስለ ዝነበሩ፡ ንህይወቱ ኣብ ኢድ ኣምላኽ ገደፋ። እታ ስድራ ሙሉእ ለይቲ'ኳ ክትጽልይ እንተ ሓደረት፡ ስሚዝ ዋላ ሓንቲ ምምሕያሽ ኣየርኣየን። ኣዝዩ እንዳ ደኸመ ስለ ዝኸደ ድማ ንሰበይቱ፡ “ናብ ገዛ ዝፋነወሉ ናይ መወዳእታ ጻውዒት ይመስለኒ፡ ርእስኺ ንምክልኻል ዝኣክል ሕጂ ሓኪም ክትጽውዒ ኣለኪ“ በላ። ፖሊ ናይ መወዳእታ ሰዓት ከም ዝበጸሐ ብምእማን፡ ብዝተሰበረ ልቢ ሓኪም ንክትጽውዕ ወጸት። ሓኪም መጺኡ ምስ ረኣዮ ድማ ሕማሙ ቤንትሸተ (appendicitis) ከም ዝኾነን፡ እቲ ሕማም ከይተፈለጠ ነዊሕ ጊዜ ዝጸነሐ ብምዃኑ፡ ዋላ ብመጥባሕቲ'ውን እንተኾነ ክሓዊ ከም ዘይክእል ሓበረ። እቲ ሓኪም ክወጽእ ከሎ ሓንቲ ዓባይ ሰበይትን ሓደ መንእሰይን ናብ ናይ ስሚዝ ክፍሊ ኣተዉ። እታ ሰበይቲ ብናይ እምነት ጸሎት ትኣምንን፡ ኩሉ ሕማም ድማ ካብ ሰይጣን ከም ዝኾነ ትኣምን ነበረት። እንዳ ጸለየት ኮላ ድማ እቲ መንእሰይ ናብ ናይ ስሚዝ ዓራት ደዪቡ፡ ኣእዳዉ ኣብ ልዕሊ ስሚዝ ብምግባር፡ “ሰይጣን፡ ብስም የሱስ ውጻእ!“ ብማለት ጨደረ። ስሚዝ ኣዝዩ ክሳብ ዝግረም፡ ሽዑ ንሽዑ “እቲ ሰይጣን“ ወጺኡ፡ ኩሉ እቲ ስሚዝ ዝስሞዖ ዝነበረ ቃንዛ ድማ ጠፊኡ። ፈውሱ መታን ኪጸንዓሉ ከም ብሓድሽ ምስ ጸለዩሉ ድማ ካብ ዓራቱ ተንሲኡ ክዳኑ ተኸደነ። ናብ ምድሪ ቤት፡ ናብ ሰበይቱ ብምካድ ድማ፡ “ኣነ ተፈዊሰ እየ፡ እንታይ ስራሕ ኣሎ?“ በላ። ኩሉ እቲ ዛንታ ብተመስጦ ሰሚዓ ምስ ወደአት ከኣ ዝስራሕ ሃበቶ'ሞ ወጸት። ካብታ ሰዓት ጀሚሩ ናይ ቡምባ ስርሑ ቀጸለ፡ ሕማም ቤንትሸተ'ውን ፈጺሙ ተላዒሉዎ ኣይፈልጥን።
ብ1907 ድማ ኣብ ህይወት ስሚዝ ዊግልስዎርዝ ካልእ መቐይሮ ህይወት ዝኾነ ነገር መጸ። ኣብ ሳንደርላንድ ዝተበሃለ ቦታ ገለ ጉጅለ ሰባት “ብመንፈስ ቅዱስ ከም ዝተጠምቁን፡ ብኻልእ ቋንቋ ከም ዝዛረቡን“ ሰመዐ። ስለዚ ድማ ንሱ'ውን ነዚ ነገር ክሙከሮ ደለየ። ክሳብ እታ ጊዜ እቲኣ ብመንፈስ ቅዱስ ተጠሚቐ እየ ኢሉ ይኣምን ነበረ። በቲ ኣቐዲሙ ዝነበረ ጊዜ ናይ መንፈስ ቅዱስ ጥምቀት ንቕድስና ዝምልከት እዩ ዝብል ርድኢት ስለ ዝነበረ፡ ስሚዝ ድማ ኣብቲ ፈለማ ብርድኢት ምስ ጎይታ ኪመላለስ ዝጀመረሉ ጊዜ ንዓሰርተ መዓልቲታት ጾምን ጸሎትን ወሲዱ ብንስሓ ናብ ኣምላኽ ብምቕራቡ፡ ብመንፈስ ቅዱስ ከም ዝተጠመቐ ይኣምን ነበረ። ነቶም ኣብ ሳንደርላንድ ዘለዉ ኣዕሩኽቱ ብዛዕባ ብልሳን ምዝራብ ደብዳቤ ምስ ጸሓፈሎም፡ “ካብ'ዞም ሰባት ረሓቕ፡ ኣጋንንቲ እዮም ዝቕበሉ ዘለዉ“ ብምባል ኣጠንቀቑዎ። ኮይኑ ግን ናብ ሳንደርላንድ ከይዱ ምስቶም ኣዕሩኽቱ ብዛዕባ'ዚ ጉዳይ ምስ ጸለየን ምስ ተዘራረበን፡ ኣብቲ ቦታ መንፈሳዊ ድርቀት ከም ዘሎ ተዓዘበ። “ካብ ብራድፎርድ ናብዚ ቦታ'ዚ ዝመጻእኩ፡ ነቲ ብመዓልቲ ጴንጤቆስጤ ዝነበረ ናይ ብቋንቋታት ምዝራብ ተሞክሮ ደልየ እየ“ ብማለት ነቲ ኣኼባ ብተደጋጋሚ የቋርጾ ስለ ዝነበረ፡ ንበይኑ ኣብ ደገ ፍልይ ኣቢሎም ክሳብ ዝግስጽዎ ኮነ። ስሚዝ ኣብ ህይወቱ ናይ መንፈስ ቅዱስ ጥምቀት ኪሙከር ስለ ዝደለየ ድማ ናብቲ ኣብ ከባቢኦም ዝርከብ ናይ ሰራዊት ምድሓን (Salvation Army) ህንጻ ከደ። እንዳ ጸለየ ከሎ ብሓይሊ ኣምላኽ ሰለስተ ጊዜ ኣብ ምድሪ ወደቐ። ነገር ግን ንኣርባዕተ መዓልትታት ዝኣክል ብኻልእ ቋንቋ ኪዛረብ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ቀሪቡ ክነሱ ስለ ዘይኮነሉ፡ ተስፋ ብምቑራጽ ናብ ብራድፎርድ ኪምለስ ወሰነ። ቅድሚ ምብጋሱ ንሰይቲ ቀሺ ንኽፋነዋ ናብ ቤት ክህነት ከደ። ብቋንቋታት ከይተዛረበ ናብ ቦቱኡ ይምለስ ከም ዘሎ ምስ ሓበራ፡ ንሳ ድማ ቋንቋ ዘይኮነስ ጥምቀት'ዩ ዘድልየካ ብማለት መለሰትሉ። ሽዑ ኢዳ ኣንቢራ ክትጽልየሉ ስለ ዝሓተታ፡ ቅልል ዝበለ ሓይሊ ዘለዎ ጸሎት ጸልያትሉ ካብቲ ክፍሊ ወጸት። ሽዑ ሓዊ ኣምላኽ ኣብቲ ክፍሊ መሊኡ፡ ብሓይልን ክብርን ኣምላኽ ኣዕለቕሊቑ፡ ባዶ መስቀልን የሱስ ድማ ኣብ የማን ኣቦ ከቢሩን ራእይ ረኣየ። ስሚዝ ብኣምልኾን ምስጋናን መሊኡ፡ ብሓድሽ ቋንቋ ኪዛረብ ጀመረ። ዋላኳ ኣቐዲሙ ቅብኣት ተቐቢሉ እንተ ነበረ፡ ሕጂ ግና ከምቲ ብመዓልቲ ጴንጤቆስጤ ብመንፈስ ቅዱስ ከም ዝተጠመቐ ኣስተውዓለ። ናብ ቦቱኡ ምስ ተመለሰ፡ ከምቲ ዝተጸበዮ ተቓውሞ ኣጋጠሞ። እትው ምስ በለ ፖሊ፡ “ኣነ ድማ ከምቲ ናትካ ብመንፈስ ቅዱስ ከም ዝተጠመቕኩ ክትፈልጥ እደልይ እየ፡ ነገር ግን ብቋንቋታት ኣይዛረብን እየ። . . . ሰንበት ክትሰብኽ ኢኻ፡ ኣነ ድማ እንታይ ከም ዝኸውን ክዕዘብ እየ“ በለቶ። ከምቲ ዝበለቶ ሰንበት መዓልቲ ፖሊ ኣብ ድሕሪት ኮፍ በለት። ስሚዝ ናብ ፑልፒት ምስ ደየበ ድማ ጎይታ ትንቢት ኢሳያስ 61፡1-3 ዘሎ ሃቦ። ስሚዝ ብትብዓትን ብብርቱዕ ሓይልን ኪሰብኽ ምስ ረኣየቶ ድማ፡ ፖሊ ተደኒቓ ብውሽጣ “ጎይታ፡ እዚ እቲ ናተይ ስሚዝ ኣይኮነን! ናተይ ስሚዝ ኣይኮነን!“ እንዳበለት ትከታተል ነበረት። ኣብ መወዳእታ እቲ ስብከት፡ ሓደ ሰብ ካብ ኮፍ መበሊኡ ተንሲኡ፡ “ኣነ ድማ ብመንፈስ ቅዱስ ክጥመቕ እደልይ እየ“ ኢሉ ኮፍ ክብል ከሎ ሰድያኡ ስሒቱ ኣብ ምድሪ ወደቐ። ንስሚዝ ዓቢ ወዱ'ውን ብተመሳሳሊ ተዛሪቡ ኮፍ ክብል ከሎ ሰድያኡ ስሒቱ ኣብ ምድሪ ወደቐ። ኣብ ውሽጢ ሓጺር ጊዜ ዓሰርተ ሓደ ሰባት ኣብ ምድሪ ወዲቖም ብመንፈስ ይስሕቑ ነበሩ። ኣምላኽ መንፈሱ ስለ ዘፍሰሰ ድማ ብሙሉኡ እቲ ጉባኤ ብመንፈስ ይስሕቕ ነበረ። እዚ ኣብ ብራድፎርድ እቲ ቀዳማይ ተሞክሮ ክኸውን ከሎ፡ ኣብተን ዳሕረዎት ናይ ኣገልግሎት መዓልቲታት ድማ ኣማኢት ሰባት ብመንፈስ ቅዱስ ተጠሚቖም ብሓድሽ ቋንቋ ተዛረቡ። ፖሊ ብመንፈስ ቅዱስ ምስ ተጠምቀት ድማ፡ ካብ ብዙሕ ክፍሊታት ናይታ ሃገር ናይ ኣገልግሎት ጻውዒት ክውሕዝ ስለ ዝጀመረ፡ ክልቲኦም ብሓባር ናብ ብዙሕ ቦታታት እንዳኸዱ ኣገልገሉ። ኣብ ዝኸዱዎ ዘበለ ድማ ክብሪ ኣምላኽ ምስኦም ስለ ዝነበረ ሰባት ብብርቱዕ ርትዒ ይንስሑ ነበሩ።
ኣብተን ዝቕጽላ መዓልትታት ስሚዝ ናይ ቀጻሊ ጾምን ጸሎትን ልምዲ ኣማዕበለ። ንሕሙማት ንኽጽልየሎም ካብ ርሑቕን ቀረባን ቦታታት ደብዳቤ ክውሕዘሉ ስለ ዝጀመረ፡ ኣብ ኩሉ ዝተሓተቶ ቦታ ይኸይድን የገልግልን ነበረ። ብምኽንያት ጻዕቂ ኣገልግሎት፡ ናይ ቡምባ ስርሑ ይደናጎይ ስለ ዝነበረ ድማ ዓማዊሉ ናብ ካልእ ሰራሕተኛ ምኻድ ጀመሩ። ሓደ ጊዜ ንገዝኡ ምስ ተመለሰ ስራሕ ዝሒሉ፡ ሓንቲ መበለት ሰበይቲ ጥራይ ኣማራጺ ስኢና ከዐርየላ ትጽበዮ ስለ ዝነበረት፡ ተቐላጢፉ ናብ ገዛኣ ኸደ። ነቲ ዝተበላሸወ ቱቦታት ማይን ጽገና ዘድልዮ ቦሎፎንን ኣዓርዩ ምስ ወድአ ድማ፡ እታ ሰበይቲ ክንደይ ከም እትኸፍሎ ምስ ሓተተቶ፡ “እዚ ንጎይታ ዘቕርቦ ናይ መጨረስታ ናይ ስርሐይ ውህበት እዩ“ ብማለት ዝኾነ ክፍሊት ከይተቐበለ ንገዝኡ ተመልሰ። ብኸምዚ ድማ ነቲ ዝነበሮ ስራሕ ብምዕጻው ናይ ሙሉእ ጊዜ ኣገልግሎት ጀመረ። ዘይ ከምቲ ዝሰምዖ ዝነበረ ናይ ኣገልገልቲ ናይ ድኽነት ዛንታ፡ ንጎይታ ብእሙንነት እንተ ደኣ ኣገልጊሉ፡ ጎይታ ድማ ብኹሉ ዘድልዮ ዘበለ ከም ዝድግፎ ሙሉእ ምትእምማን ነበሮ። ምስ ኣምላኽ ብዝነበሮ ዕርክነት ብምትእምማን ድማ፡ “ዝኣረገ ጫማ ይኹን ኣብ ብርኩ ዝተቐደ ስረ ፈጺመ ክኽደን የብለይን። ካብዞም ነገራት ሓደ'ኳ እንተ ጎዲሉኒ፡ ናብ ናይ ቀደም ስርሐይ ክምለስ እየ ብማለት ንጎይታ ተዛረብኩዎ።“ ኣብ ኩሉ ናይ ኣገልግሎት ዘመኑ ኣምላኽ ብዘድልዮ ዘበለ ኩሉ ስለ ዝደገፎ ድማ ናብ ናይ ቀደም ስርሑ ፈጺሙ ኣይተመለሰን።
ስሚዝ ናብ ስኮትላንድ ኪኸይድ ባቡር እንዳ ተጸበየ እንከሎ፡ ኣብ ህይወቱ ኣዝዩ ዘሕዝን ዜና በጸሖ። ፖሊ ብሕማም ልቢ ኣብ ሕማቕ ኩነታት ከም እትርከብ ተሓቢሩ ናብ ገዛ ምስ ተመለሰ ድማ ድሮ መይታ ጸንሓቶ። ሽዑ ስሚዝ ነቲ ናይ ሞት መንፈስ ገሲጹ ንሓጺር ጊዜ ካብ ሞት ከም እትትንስእ ገበረ፡፡ “ኣብዛ ሰዓት እዚኣ፡ ናባይ ናብ ገዛ ክወስዳ እደልይ እየ“ ብማለት ጎይታ ተዛረቦ። ስለዚ ድማ ብዝተሰብረ ልቢ ነታ ንነዊሕ ዓመታት ዘፍቀራ በዓልቲ ቤቱ ምስ ጎይታ ንኽትከውን ፈነዋ። ፖሊ ዊግልስዎርዝ ክሳብ'ታ ናይ መወዳእታ ሰዓት ዕለተ ሞታ (1 ጥሪ 1913) ንጎይታ ኣገልጊላ። ድሕሪ ሞት ፖሊ ድማ ስሚዝ ንጎይታ ዕጽፊ መንፈስ ኪህቦ ለመኖ፡፡ ካብቲ ጊዜ ጀሚሩ ድማ ብዝተዓጻጸፈ ሓይሊ ምግልጋል ቀጸለ። ብዙሕ ከይጸነሐ ድማ ምስ ጓሉን ሰብኣይ ጓሉን ብምዃን ናብ ብዙሕ ዓድታት እንዳ ተጓዓዘ ከገልግል ጀመረ። ኣብቲ ጊዜ'ቲ ኣብ ብሪጣንያ ሃይማኖታዊ ዜናታት ምቕራብ ልሙድ ኣይነበረን፡፡ ይኹን እምበር The Daily Mirror ዝተበሃለት ጋዜጣ ንናይ ዊግልስዎርዝ ኣገልግሎት ብኣርባዕተ ስእሊታት ኣሰንያ ኣብ ቀዳማይ ገጽ ኣቃለሐት። እታ ጋዜጣ ኣዝያ ተፈታዊትን ብብዝሒ ትንበብ ስለ ዝነበረትን፡ ኣብ ኣገልግሎቱ ሰባት ብብዝሒ ክውሕዙ ጀመሩ። ንእምነት ብዝምልከት ዓሚቕ ምግላጽ ስለ ዝነበሮ ድማ፡ እቲ ኣዝዩ ተሪር እዩ ዝተበሃለ ልቢ ከይተረፈ መኺኹ ናብ ፍቕሪ የሱስ ይቕየር ነበረ። ናይ ስሚዝ መምርሒ “እመን ጥራይ“ እዩ ኔሩ። ኣምላኽ ብፍሉያት ሰባት ጥራይ እዩ ዝሰርሕ ዝብል እምነት ኣይነበሮን። “ሓቀኛ እምነት፡ ኣምላኽ ንሚልዮናት ሰባት ሓሊፉ (ገዲፉ) ነዓኻ ከም ዝቐብኣካ ናይ ምግባር ክእለት ኣለዎ“ ብማለት ቀጻሊ ይዛረብ ነበረ። ብዙሓት መጻሕፍቲ ንምስጢር ሓይሊ ዊግልስዎርዝ ንምርካብ ተጻሒፎም ኣለዉ፡ እቲ መልሲ ግን ቀሊል እዩ። እቲ ዝነበሮ ዓቢ እምነት ካብቲ ምስ የሱስ ዝነበሮ ሕብረት ዝመንጨወ ኢዩ። ካብቲ ምስ ኣምላኽ ዝነበሮ ርክብ፡ ንኹሉ ዘጋጥሞ ኩነታት ዝኸውን መልሲ ይመጽእ ኔሩ። ኣምላኽ ፍሉያት ሰባት የብሉን፡ ንሱ ብዝኣምን ዘበለ ይሰርሕ እዩ። በቲ ዝነበሮ መትከል ብዙሕ ተቓውሞ እንተ ኣጋጠሞ'ኳ፡ ስሚዝ ስለ'ቶም ዝቃወምዎ ካብ ምድንጋጽ ሓሊፉ ካብ እምነቱ ፈጺሙ ፍንትት ኣይበለን። “በቲ ዝርእዮን ዝሰምዖን ዘይኮንኩስ በቲ ዝኣምኖ እየ ዝምራሕ“ ይብል ኔሩ።
መንፈስ ቅዱስ ንስሚዝ ዝተፈላለየ ደረጃታት እምነት ክምህሮ ጀመረ። ብመጀመርታ ደረጃ ድማ እምነት ኣብ ካልኦት ሰባት ክፍጠር ከም ዝኽእል መሃሮ። ነዚ ኣብነት ዝኾነና፡ ሓደ ቆልዓ ኣዝዩ ስለ ዝሓመመ፡ ስድሩኡ ስሚዝ ንኽጽልየሉ መልእኽቲ ሰደዱ። ኮይኑ ግን ስሚዝ ኣብቲ ቦታ ምስ በጸሐ፡ ነቲ ቆልዓ ኣዲኡ ኣብ ኣፍ ደገ ተቐቢላ “ዶንጊኻ ኢኻ መጺእካ፡ ሕጂ ዝግበር ነገር የሎን“ በለቶ። ስሚዝ ግና “ኣምላኽ ኣብ ዝኾነ ይኹን ቦታ ዶንግዩ (ጊዚኡ ምስ ሓለፈ) ሰዲዱኒ ኣይፈልጥን እዩ“ ብማለት መለሰላ። እቲ ቆልዓ ኣዝዩ ሓሚሙ ስለ ዝነበረ፡ ስድሩኡ ክሓዊ እዩ ዝብል እምነት ኣይነበሮምን። ቅድሚ ነዚ ቆልዓ ምጽላዩ፡ ስሚዝ ኣብ ሓደ ናይቲ ከባቢ ቤተ ክርስትያን ኣብ ዝካየድ ምትእትታው ቃል ኪዳን ኪርከብ ስለ ዝነበሮ፡ ነቶም ስድራ ሕጂ ክምለስ እየ'ሞ እግዚኣብሄር ብድንቂ ነዚ ቆልዓ ስለ ዝበጽሖ ክዳውንቱ ኣዳሊኹምሉ ጽንሑኒ ብማለት ከደ። እቶም ስድራ ግና ክሓዊ እዩ ዝብል እምነት ስለ ዘይነበሮም፡ ስሚዝ ክሳብ ዝምለስ ዝተበሃሉዎ ከይገበሩ ጸኒሖም። ኮይኑ ግን ብርግጽ ማለቱ ኮይኑ ይዛረቦም ከም ዘሎ ምስ ተረዱኡ ተቐላጢፎም ናይቲ ቆልዓ ክዳውንቲ ኣምጽኡ። ሽዑ ነታ ክፍሊ ዓጽዩ፡ ነቲ ተስፋ ዘይነበሮ ቆልዓ ካብቲ ቅድሚ ሕጂ ዝተለማመዶ ፍልይ ዝበለ ነገር ከም ዝፍጸም ተዛረቦ። “ኣእዳወይ ኣብ ልዕሌኻ ምስ ገበርኩ፡ ኣነ ጠጠው ምባል ክሳብ ዝስእን ክብሪ ኣምላኽ ነዚ ቦታ ኪመልኦ እዩ። ኣነ ካብቲ ክብሪ ኣምላኽ ዝተላዕለ ኣብ ምድሪ ኽወድቕ እየ““ በሎ። ነቲ ቆልዓ ብኢዱ ትንክፍ ምስ ኣበሎ ድማ ክብሪ ኣምላኽ ነቲ ቦታ መልኦ፡ ካብቲ ሓይሊ ኣምላኽ ዝተላዕለ ኸኣ ስሚዝ ካብቲ ዝወደቖ ክትንስእ ኣይከኣለን። እቲ ቆልዓ ግን ሽዑ ንሽዑ ብዓውታ “ጎይታ፡ እዚ ዝኾነ ንኽብርኻ እዩ!“ ምባል ጀመረ። ተንሲኡ ክዳኑ ተኸዲኑ ድማ ማዕጾ ብምኽፋት “ባባ፡ ኣምላኸ ኣሕውዩኒ! ኣነ ሓውየ እየ!“ በለ። ክብሪ ኣምላኽ ነቲ ቦታ ስለ ዝመልኦ ድማ ኣቡኡን ኣዲኡን ከይተረፉ ኣብ ምድሪ ወደቑ። በዚ ዝኣክል ድማ ኣብታ ከተማ ዓቢ ምንቕቃሕ ኮነ። ኣብታ መዓልቲ ስሚዝ ብኣንብሮተ ኢድ ከመይ ጌርካ እምነት ክመሓላልፍ ከም እትኽእል ተመሃረ። ሓድሽ ደረጃታት እምነት ስለ ዝተመሃረ ድማ ካብታ መዓልቲ ንደሓር ኩሉ ኣገልግሎቱ ካብቲ ኣቐዲሙ ዝነበሮ ተሞክሮ ዝተፈለየ ኮነ።
ምስ ኣምላኽ ብዝነበሮ ጥቡቕ ርክብ ድማ መጽሓፍ ቅዱስ ከንብብ ከሎ እቶም ካብ ኣምላኽ ገለ ነገር ዝተቐበሉ ሰባት ውጽኢት መታን ክረኽቡ ብመሰረት ቃል ኣምላኽ ናይ እምነት ስጉምቲ ዝወሰዱ ሰባት ምዃኖም ተረደአ። ስለዚ ድማ ኣብ ኣገልግሎቱ፡ “ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት እንተ መጺእኩም ኣምላኽ ክባርኸኩም እዩ፡ ዝያዳ እንተ ተንቀሳቒስኩም ከኣ ዝያዳ ክባርኸኩም እዩ፡ ናብዚ መድረኽ እንተ መጺእኩም ድማ ክንጽልየልኩም ኢና፡ ኣምላኽ ከኣ ዘድልየኩም ዘበለ ክመልኣልኩም እዩ“ ይብል ነበረ። ነቶም ናይ እምነት ስጉምቲ ምውሳድ ዝኣብዩ ወይ ዝወላወሉ ሰባት ድማ የተባብዖምን ምስኦም ኮይኑ ይድርኾምን ነበረ። ንኣብነት ኣብ ኣሪዞና ኣብ ዝተኻየደ ፕሮግራም፡ ሓንቲ ቱበርኩሎስስ ዝሓመመት ሰበይቲ ንጻውዒቱ ተኣዚዛ ናብ ቅድሚት ምስ ወጸአት፡ “ሕጂ ኣነ ክጽልየልኪ እየ፡ ንስኺ ድማ ኣብዚ ክፍሊ ክትጎይዪ ኢኺ“ በላ። ሽዑ ምስ ጸለየላ “ጉየዪ ኣንቲ ሰበይቲ!፡ ጉየዪ!“ በላ። እታ ሰበይቲ ከኣ “ኣይክእልን እየ፡ ኣይኮነን"ዶ ክጎዪ ደው ክብል ከማን ብጣዕሚ እየ ዝሽገር“ በለቶ። “ኣይትመልስለይ! ጥራይ ከምቲ ዝበልኩኺ ግበሪ!“ በላ። ምስ ተወላወለት ከኣ ካብ መድረኽ ዘሊሉ ወሪዱ ኢዳ ብምሓዝ ክጎዪ ጀመረ። ኣብ መጀመርታ ተደጊፋቶ ክትጎዪ ጸኒሓ፡ ብድሕሪኡ ግን ብልዑል ፍጥነት ምጉያይ ቀጸለት። ሓደ ሓደ ጊዜ ድማ ስሚዝ ኣብ ኣግልግሎቱ ፍልይ ዝበለ ናይ እምነት ስጉምቲ ይወስድ ኔሩ። ሓደ ጊዜ ብሉጽ ድግስ ኣዳልዩ ንጥሙያት፡ ልሙሳትን ሓንካሳትን ዓዲሙ ኣብልዖም፡፡ ቅድሚ ምፍናዎም ከኣ “ሎሚ ኣዘናጊዕናኩም ኣለና፡፡ ኣብ ዝመጽእ ቀዳም ድማ ካልእ ኣኼባ ክህልወና እዩ። ንስኻትኩም ንነዊሕ ጊዜ ዝተሳቐኹም፡ ብዓረብያ ክትጓዓዙ ዝጸናሕኩም፡ ዝነበረኩም ኩሉ ገንዘብ ኣብ ሕክምና ዝወዳእኩም፡ ነቲ ሎሚ መዓልቲ ብስም የሱስ ዝኾነልኩም ሓርነት ብምምስካር ብተራኹም ክተዘናግዑና ኢኹም“ ምስ በሎም፡ “ክሓዊ ዝደሊ መን ኣሎ“ በሎም። ነዚ ሕቶ ደኣ'ሞ መን ክነጽጎ? ሓንቲ ብዓረብያ ትኸይድ ዝነበረት ሰበይቲ ናብ ገዛኣ ብእግራ ከደት፡ ሓደ ንዓሰርተ ሸሞንተ ዓመት ዝኣክል ብዘውድቕ ሕማም ዝተሳቐየ ሰብኣይ ሽዑ ንሽዑ ሓውዩ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙን ስራሕ ጀሚሩ። ሓደ ኣብ ሰብነቱ ሓጺን ተጌሩሉ ዘመጸ ቆልዓ ድማ “ባባ፡ ባባ፡ ኣብ ኩሉ ነብሰይ ይሓልፍ ኣሎ“ በለ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰሙን ኣብ ዝግበር ድግስ፡ ከም ውጽኢት ናይቲ ኣቐዲሙ ዝተገብረ ኣገልግሎት፡ ብዙሕ ናይ ፈውሲ ተኣምራት ይፍጸም ነበረ። ብቓል ኣምላኽ ናይ እምነት ስጉምቲ ስለ ዝወሰደ ጥራይ፡ ኣብታ ከተማ ብርቱዕ ምንቕቓሕ ኮነ።
ስሚዝ ዊግልስዎርዝ ከምቲ ኣብ እብራውያን 11፡6 ተጻሒፉ ዘሎ ብዘይ እምነት ንኣምላኽ ከተስምሮ ከም ዘይከኣል ዝተገንዘበን ዝኣምንን ሰብ እዩ። ስለ ዝኾነ ድማ ነፍስ ወከፍ ክፋላት መንፈሳዊ ህይወቱን ስራሕ መንፈስ ቅዱስን ምስዛ እምነት ዝተተሓሓዘ እዩ። ሓደ ጊዜ ስሚዝ ብኸመይ ቀልጢፉ ኣብ መንፈስ ከም ዝኣትው ምስ ተሓተተ ከምዚ ብምባል መለሰ፡ “እቲ መልሲ ከምዚ እዩ፡ መንፈስ ኣምላኽ እንተ ዘየንቀሳቒሱኒ፡ ኣነ ነቲ መንፈስ የንቀሳቕሶ።“ ነዚ ናይ እምነቱ መምርሒ ዘይተረድኡ ሰባት እቲ ዝሃቦ መልሲ ንዘለዎ ትዕቢትን ጉድለት ኣኽብሮትን ዘርእይ እዩ ብማለት ይወቕስዎ። ይኹን ደኣ እምበር፡ ስሚዝ ከመይ ጌሩ ንመንፈስ ቅዱስ ከም ዝዕድም ዝፈልጥ ሰብ እዩ፡ እዚ ድማ ካብ ትዕቢት ዘይኮነስ ካብቲ ዘለዎ`እምነት ዝተላዕለ እዩ። ፕሮግራም ምስ ተጀመረ መንፈስ ቅዱስ እንተ ዘይተንቀሳቒሱ፡ ስሚዝ ንኣቓልቦ ሰማዕቱ ናብ ቃልን ሓይሊ ኣምላኽን ብምስሓብ ንትጽቢታቶም የበራብሮ። ከም ውጽኢቱ ድማ መንፈስ ቅዱስ ሽዑ ንሽዑ ናይ እምነት ግብረ መልሲ ይህብ። ስሚዝ ተበግሶ ብምውሳድ፡ ብእምነት ነቲ ኣብ ውሽጡ ዘሎ ውህበት የንቀሳቕሶ። ገለ ነገር ብተኣምር መጺኡ ናብ መንፈስ ከእትዎ ኣይጽበይን እዩ። ብሓድሽ ቋንቋ ንምዝራብ'ውን ናይ እምነት ተበግሶ ከም ዘድልይ ነታ ኣካል ክርስቶስ ክምህር ጀመረ። ሓደ ጊዜ ኣብ ካሊፎርንያ ኣብ ዝተኻየደ ዓቢ ጉባኤ፡ እቶም ብመንፈስ ቅዱስ ዘይተጠመቑ ኣብ ዘለዉዎ ደው ክብሉ ስሚዝ ጻውዒት ገበረ። ቀጺሉ ድማ ነቶም ጥምቀት ተቐቢሎም ክነሶም ንልዕሊ ሽዱሽተ ወርሒ ብሓድሽ ቋንቋ ዘይተዛረቡ ደው ከም ዝብሉ ገበረ። “ሕጂ ኣነ ቀሊል ጸሎት ክጽልይ እየ፡፡ ጸሎተይ ምስ ወዳእኩ፡ “ቀጽል” ክብል እየ፡ ንስካትኩም ድማ ንሓድሽ ቋንቋ ክትዛረቡ ኢኹም“ በለ። ከምቲ ዝበሎ ጸልዩ ምስ ወድአ “ቀጽል!“ ምስ በለ ነፍስ ወከፍ ሰብ ብካልእ ቋንቋ ኪዛረብ ስለ ዝጀመረ፡ ከም ብዙሕ ማያት ዝመስል ድምጺ ነታ ዝነበሩዋ ኣዳራሽ መልኣ።
ስሚዝ ዊግልስዎርዝ ዝፍለጠሉ ካልእ መለለዪኡ ድማ እቲ ዝነበሮ ድንጋጸ እዩ። ካብ ዝተፈላለየ ክፍልታት ዓለም ንኽጽልየሎም ደብዳቤ ክሰዱሉ ከለዉ፡ ስለ ነፍስ ወከፎም ተሰሚዕዎ፡ ሓደ ሓደ ጊዜ'ውን እንዳበኸየ ይጽልየሎም ነበረ። ብርቱዕ ዋዒ ኣብ ዝህልወሉ እዋናት ድማ ንህጻናትን ዓበይትን ብዝነበሮ ድንጋጸ፡ ብቐዳምነት ይጽልየሎም ነበረ። ከምቲ ኣብ ግብረ ሃዋርያት 19፡11-12 ዘሎ፡ ስሚዝ ምስ ጸለየሎም ብዙሓት ኣሽሓት ሰባት ካብ ሕማሞም ሓውዮም፡ ነቶም ብኣካል ክመጽኡ ዘይከኣሉ ድማ መንዲል ይሰደሎም ነበረ። ብ1920 ኣብ ስዊድን ንኣገልግሎት ስሚዝ ንምትዕንቓፍ ሰበ ስልጣንን ናይ ሕክምና ክኢላታትን ብሓባር ተሰማሚዖም ኣእዳዉ ኣብ ሕሙማት ከየንብር ከልከልዎ። ይኹን እምበር ንኣምላኽ ዘገድሶ እምነትካ እምበር እትጥቀሞ ኣገባብ ስለ ዘይኮነ ስሚዝ ብዙሕ ኣይተሰመዖን። ፕሮግራም ተጀሚሩ ስብከቱ ምስ ወደአ፡ ነቶም ዕስራ ሽሕ ዝኾኑ ሰባት ንሱ ክጽልየሎም ከሎ ፈውሶም ከም ዝቕበሉ ብምእማን ኣእዳዎም ኣብ ገዛእ ርእሶም ከንብሩ ተዛረቦም። ኣዝዮም ብዙሓት ሰባት ድማ ፈውሶም ተቐበሉ። ስሚዝ ነዚ ከምዚ ብደረጃኡ ዓቢ ዝኾነ ፈውሲ “ጃምላዊ ፈውሲ“ ብምባል ይሰምዮ። ብተመሳሳሊ ኣብ ስሪላንካ ኣብ ዝተኻየደ ዓቢ ጉባኤ ብማእከል ኣሽሓት ሰባት ብእምነት እንዳተንከፎም ሓለፈ፡፡ ብመሰረት ድሒሩ ዝበጽሐ ሓበሬታ ድማ ብጽላሎቱ ከይተረፈ ብዙሓት ሕሙማት ሓወዩ። ብ1922 ናብ ኒውዚላንድን ኣውስትራልያን ተጓዕዘ። ብናይ ስሚዝ ምምጻእ ኣብዘን ዓዲታት ጴንጤኮስታል ማሕበራት (Pentecostal churches) ከም ዝተወለዳ ሓደ ሓደ ሰባት ይዘረቡ። ዋላኳ ስሚዝ ኣብዘን ዓድታት ዝጸንሓሉ ጊዜ ሒደት ኣዋርሕ እንተ ኾነ፡ ኣሽሓት ሰባት ድሕነት ረኺቦም፡ ካብ ሕማሞም ሓውዮም፡ ብመንፈስ ቅዱስ ተመሊኦምን ብሓድሽ ቋንቋ ተዛሪቦምን። ካብ ኩሉ እዋናት ብዝተዓጻጸፈ ደረጃ ድማ ኣብ ኣውስትራልያን ኒውዚላንድን ዓቢ ምንቕቓሕ ኮነ።
ዋላኳ ዊግልስዎርዝ ዓበይቲ ተኣምራታትን ቅጽበታዊ ፈውሲታትን በዒንቱ እንተ ረኣየ፡ ንሱ ንገዛእ ርእሱ ግና ነዚ ዝመስል ተኣምራት ኣብ ህይወቱ ኣይተሞከረን። ብ1930 ስሚዝ ዕድሚኡ ሰብዓታት ኣብ ዝኣተወሉ ጊዜ፡ ብርቱዕ ቃንዛ ይስምዖ ነበረ። ብዙሕ ጊዜ ጸልዩ፡ እቲ ቓንዛ ግና ኣይገደፎን። ስለዚ ድማ ናብ ሓኪም ከይዱ ተመርሚሩ ራጂ (X-ray) ምስ ተረኣየ፡ ኣብ ኩሊቱ ጸጸር ከምዘሎን ኣብ ኣስጋኢ ደረጃ ከም ዝበጽሐን ሓበሮ። እቲ ዝረኣዮ ዶክተር፡ ስሚዝ ከይተሓከመ በቲ ዘለዎ ኩነታት እንተ ጸኒሑ ናብ ሞት ክበጽሕ ከም ዝኽእልን፡ እቲ እንኮ ተስፋ ድማ መጥባሕቲ ምግባር ጥራይ ከምዝኾነን ሓበሮ። ስሚዝ ግና “ነዚ ኣካላት ዝገበረ ኣምላኽ እዩ፡ ንሱ ድማ እዩ ዘሕውዮ። ኣነ ብህይወተይ እንከለኹ ኣብ ኣካላተይ ካራ ኣይሓልፍን እዩ“ ብማለት ኣቕበጸ። እቲ ቃንዛ ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ እንዳ ወሰኸ ከደ። ኣብዚ ኩነታት እንከሎ ኣብ ኣገልግሎቱ ሓደ መዓልቲ'ኳ ከይደንጎየ ዝበዝሕ እዋናት ኣብ መዓልቲ ክልተ እብረ የገልግልን፡ ሓደ ሓደ እዋናት ድማ ክሳብ ንሾሞንተ ሚእቲ ፈውሲ ዝደልዩ ሰባት ይጽልይ ነበረ። ቃንዛ ከይገደፎ ንክልተ ዓመት ዝኣክል ኣገልጊሉ ክነሱ ተስፋ ኣይቆረጸን። የግዳስ ብ1932 ኣምላኽ ኣብ ዕድሚኡ 15 ዓመታት ኣገልግሎት ኪውስኾ ለመነ። ኣምላኽ ልማኖኡ ምስ ሃቦ ድማ ናብ ዝበዝሕ ክፋላት ኣውሮጳ፡ ደቡብ ኣፍሪካን ኣመሪካን ብምኻድ ብዙሕ ኣገልገለ። ኣብ ኩሉ ኣገልግሎቱ እቲ ዝለዓለ ዕላማኡ ድማ ሰባት ንስሚዝ ዊግልስዎርዝ ዘይኮነስ ንየሱስ ክርእዩ ነበረ። ኮይኑ ግን ኣብ ህይወቱ ኣብታ ናይ መጨረሽታ ወርሒ፡ ካብ ኣውስትራልያ፡ ህንዲ፡ ሲሎንን ኣሜሪካን ኣብ ሓደ ጊዜ ጻውዒት ምስ ቀረበሉ “የዒንቲ ብዙሓት ናባይ ገጸን ጠመታ“ ብማለት ኣዝዩ ጓሃየ። “ሚስኪን ዊግልስዎርዝ! ሰባት የዒንቶም ናባይ ብምግባር ከመይ ዝበለ ጌጋ ፈጸሙ! ኣምላክ ክብሩ ንኻልእ ፈጺሙ ስለ ዘይህብ፡ ንዓይ ካብዚ ኪወስደኒ እዩ“ እንዳ በለ ብጓሂ ክነብዕ ጀመረ። ድሕሪ ሸውዓተ መዓልቲ ድማ ኣብ ናይ ሓደ ዓርኩ ናይ ቀብሪ ስነ ስርዓት ኪርከብ ኣብ ውሽጢ ቤተ ክርስትያን ኮፍ ምስ በለ ርእሱ ኣድኒኑ ምንም ከይተዛረበ ብዘይ ጻዕሪ ንሓዋሩ ደቀሰ። ስሚዝ ዊግልስዎርዝ ምስ ኣምላኹ ኪኸውን ብመጋቢት 12/1947 ካብዛ ዓለም ተፋነወ።
ብሓው ተሾመ (ManaHiwet)
(ካብ ጎድስ ጀነራልስ ካብ ዝብል መጽሓፍ ዝተተርጎመ )
ታሪኽ ህይወት ስሚዝ ዊግልስዎርዝ (1859–1947) „ሃዋርያ እምነት“
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


c: text/html

text:
Radio Erena: 08 October 2018
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ናይ ዝርከቦም ሰለስተ መራሕቲ፣ ንናይ ሰላም ስልማት ኖቤል 2018 ምርቆሖም፣ ብሓያሎ ወገናት ከም መዘናግዒ ክቐርብ ቀንዩ።
እቶም ምስ ኢሳይያስ ኣፈወርዊ ንስልማት ኖቤል፣ ብምርቁሖም ከም መዘናግዒ ክቐርቡ ዝቐነዩ ክልተ መራሒ፣ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕን መራሒ ሰሜን ኮርያ ኪም ጆንግ ኡን’ዮም።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፍወርቂ፣ ነዚ ናይዚ ዓመት እዚ ናይ ሰላም ስልማት ኖቤል ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ብምዃን’ዩ ተረቑሑ ኔሩ።
ፕረዚደንት ትራምፕ ድማ ምስ መራሒ ሰሜን ኮርያ ኪም ጆንግ ኡን ብምራኽቡ’ዩ ክልቲኦም መራሕቲ ነዚ ብደረጃ ዓለምዝወሃብ ዝዓበየ ናይ ሰላም ክብሪ ዝተረቁሑ።
ኣብዚ ናይ ሎሚ ዓመት ስልማት ኖቤል፣ ብሓፈሻ ልዕሊ 300 ሰባትን ማሕበራትን ሕጹያቶ ኮይኖም’ዮም ቀሪቦም።
እዞም መራሕቲ፣ ንሓያሎ ዓመታት ከሰሓሕቦም ዝጸንሐ ጉዳያት ብምሕዳግ ናይ ሰላም ተበግሶታት ዝወሰድሉ ምኽንያት፣ ንሰላም፣ ደሞክራሲ፣ ክብረት ሰብኣዊ መሰላትን ቀዳምነት ስለዝሃቡ ዘይኮነስ በብውልቆም ነንፖለቲካዊ ረብሓታቶም ዝገብርዎ ዘለዉ ምዃኑ’ዩ ይትንተን።
ኣብ 2009፣ ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ናይ ሰላም ስልማት ኖቤል ብምዕዋቱ፣ ብዙሕ ክትዓት ከምዝፈጠረ ኣይርሳዕን።
ተዓወቲ ናይ ሰላም ስልማት ኖቤል 2018፣ ብዓርቢ 5 ጥቅምቲ ብወግዒ ኣብ ዝተነግረሉ፣ ግዳያት ጾታዊ ዓመጽ ንዝኾና ደቂንስትዮ ኣብ ምእላይ ዝነጥፍ፣ ተወላዲ ኮንጎ ዝኾነ ናይ ማህጸን ዶክተር ደኒስ ሙኩዌገን፣ ካብ ዓሌት ዛይዲ ዝኾነት፣ ግዳይ ጾታዊ ዓመጽ ኣይሲስ ዝነበረትን ዒራቓዊት ተጣባቂት ሰብኣዊ መሰላት ናዲያ ሙራድን ተዓወቲ ኮይኖም።
ሓደ ሚልዮን ዶላር ግንዖ ዘለዎ ስልማት ኖቤል፣ ኣብ 10 ታሕሳስ ኣብ ኦስሎ ኣብ ዝካየድ ስነ ስርዓት፣ ዕዉታት ስልማቶም ብወግዒ ክርከቡ’ዮም።
=================

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ስርዓት ህግደፍ፡ “ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብጌግኡ ተኣሚኑ፡ ሓቅነትና ተረጋጊጹ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝፈጸሞ ጌጋ ይግምግሞ ‘ሎ ክብል ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ናይ ሓሶት ዘመተ የካይድ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
መደበር ቴለቭዥን ኣጀዚራ፡ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ብሕቡእ-ቪድዮ ካሜራ ዝተቐረጸ ‘መንግስቲ ዘእንግዶ ራዕድን ፍርሕን’ ብዝብል ኣርእስቲ ዝተዳለወ ምስክርነት ኣብ መደባታ ብምዝርጋሕ፡ ኣብ ልዕሊ ‘ቲ ብራዕዲ ተዋሂጡ ዘሎ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ብህግደፍ ዝወረድ ዘሎ ግፍዕን መከራን ኣቃሊዓ።
ናብ ሰሜን ኣመሪካ ንምእታው ኣብ ጉዕዞ እንከለዉ ኣብ ፓናማ ሲቲ ተታሒዞም ኣብ ቤትማእሰርቲ ዝርከቡ 25 ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ኣብ ውሽጢ 72 ሰዓታት በስገዳድ ናብ ኤርትራ ክምለሱ ምዃኖም ስለዝተነግሮም ኣብ ከቢድ ጭንቀት ከምዝርከቡ ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣገንዚቡ።
ተስፉ ዘውደ
ከምቲ ኣብ ራብዓይ ክፋል ዝገልጽክዎ እተን መካይን ዕላምአን ንፖርት-ሱዳን ኣትየን ኣብቲ ናይ ምብራቓዊ ሱዳን ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ረድኤት ክህባ ኢዩ ተመዲቡ ዝነበረ። ካብ ወደብ ላስፐዝያ ንኣለክሳንድርያ ኣተና። እቲ ኩሉ ዝጽዕነት ናይተን መካይን ንስደተኛታት ስለ ዝኾነ ብስምምዕ ግብጽን ሱዳን ንኩላህና በዚ ጉዳይ ዝትዋፈርና ናይ ዲፕሎማሲ ቪዛ ተወሃበና። ንዓይ ዓቢ ናይ ህላወ ዋሕስ ነበረ። እዚ እውን ኣብቲ ዘካይዶ ምንቅስቓሳት መጥቃዕቲ ክወርደኒ ስለ ዝኽእል ብወገን ጀርመናውያን ተሪር ስጉምቲ ክወስዱ ዝድርኽ ኩነታት ተፈጢሩ ኣሎ ማለት ኢዩ።
ስርዓት ህግደፍ ንኹሎም ኣብ ውሽጢ ኣብያተ ጽሕፈት ኤምባሲ ኤርትራ ክሰርሑ ንወጻኢ ሃገራት ልኢኽዎም ዝነበረ ወከልቲ ህግደፍ ኣብ ሓጺር እዋን ኩሉ ሰነዳቶም ጠርኒፎም ናብ ውሽጢ ሃገር ክኣትዉ መምርሒ ከመሓላልፈሎም ኣብ ምድላው ከምዝርከብ ምንጭታትና ሓቢሮም።
“ካብ ኵናት ዝዓግት ዓቢ ኣህጉራዊ ጸቕጢ እንተዘይተገይሩለን፡ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ኣብ ውሽጢ ሒደት ሰሙናት ዳግማይ ናብ ዶባዊ ኵናት ክምለሳ ይኽእላ እየን” ክብል ሓደ ዓቢ ጽልዋ ዘለዎ ኣህጉራዊ ትካል ምርምር (International Crisis Group) ሎሚ (05 ሕዳር) ከምዘጠንቀቐ ‘መይል ኤንድ ጋርድያን ኦንላይን’ ሓቢሩ።
ተዶጊሉ ዝጸንሐ ምፍሕፋሓት ህግደፍ ፡ ብስም ሞት ፍቱው መንእሰይ ፍቕረ ተሳቢቡ ኣብ ጥርዚ በጺሑ


text:
ኢሳያስ፡ ሎሚኸ ምስ መንኮን’ዩ ከሻሩ?2020-12-22 09:21:00 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP Editorial Read 406 times
- font size decrease font size increase font size
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ዞባ ቀይሕ ባሕርን ምብራቕ ኣፍሪቃን፡ ኣዝዩ ክሳዳውን ተበሃግን ምዃኑ ርዱእ እዩ። ከምቲ “መልክዐኛ ኣበረኛ” ዝበሃል ከኣ ናይ ብዙሓት ቀልቢ ስለ ዝስሕብ ናይ ስግኣት ከባቢ ካብ ምዃን ዓዲ ኣይወዓለን። ብሰንክዚ ኩሉ ግዜ ካብ ናይ ሓያላት ጠመተ ናጻ ኮይኑ ዘይፈልጥ ከባብያዊ ተሃዋስነት ኤርትራን ህዝባን እውን ግዳይ ክኾኑ ጸኒሖም እዮም። ብፍላይ ከም ጉጅለ ህግዲፍ ኣብ ዝኣመሰለ ጉዳይ ህዝቢ ዘይጉዳዩ ተጣላዒ ኣብ ዝወደቐትሉ እቲ ተጽዕኖ ቀሊል ከምዘይኮነ ንዕዘቦ ዘለና እዩ።
ኣብዚ ዞባ ኣብ ሓደ ኩርናዕ ዘጋጥም ምዕባለ፡ ኣብኡ ተደሪቱ ዝተርፍ ዘይኮነ፡ ቀልጢፉ እዩ ዝልሕም። ከምኡ ብምዃኑ እዩ ከኣ “ጸገምን ሻቕሎትን ዘይፍለዮ ተበሃጊ ከባቢ” ዝበሃል። በብግዜኡ ኣብ የመን፡ ሶማልያ፡ ሱዳን፡ ኢትዮጵያን ደቡብ ሱዳንን ከጋጥሙ ዝጸንሑ ምዕባለታት ክሳብ ክንደይ ኣብ ሕድሕዶም ክለሓሙ ከም ዝጸንሑ ምዝካየር ኣገዳሲ እዩ። ኣብዚ እዋንዚ ከኣ እነሆ ዝተፈላለዩ ሓደስቲ ምዕባለታት ይረኣዩ።
እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፈ ዝያዳ 2ተ ዓመታት ክሕቆን ዝጸንሐ ፖለቲካውን ሕገ-መንግስታውን ምስሕሓብ ናብ ውግእ እንተ ማዕቢሉ ኣብታ ሃገር ጥራይ ከምዘይድረት ኣብ ግምት ብዙሓት ዝጸንሐ እዩ። ኤርትራኳ ብሰንኪ ሻራውን ዘይሓላፍነታውን ኣተሓሕዛ ኢሳያስ ኣካልቲ ኣብ ኢትዮጵያ ክባራዕ ዝኽእል ውግእ ከም እትኸወን ኣቐዲሙ ዝተፈልጠ ነይሩ። እቲ ክፍራሕ ዝጸንሐ ውግእ ኣብ መንጎ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ተጀሚሩ ጋና 2ተ ኣዋርሕኳ ከይመለኦ፡ ምስኡ ዝምድና ዘለዎም ዝመስሉ ዞባዊ ምዕባለታት ይቀላቐሉ ኣለዉ። ነዚ ውግእ ስዒቡ ዝቀላቐል ዘሎ ኣሰላልፋ፡ ምስቲ ኣቐዲሙ ኣብ ጉዳይ ምህናጽ ናይ ኢትዮጵያ ዓብይ ኣግእዞ ዲጋ ዝጸንሐ ኣሰላልፋ ዝምድና ዘለዎ እዩ ዝመስል።
ነቲ ኣሰላልፋ ቁሩብ ንድሕሪት ምልስ ኢልና እንተረኣናዮ፡ ኣብዚ ቀረባና፡ ናይ ህግዲፍን ናይ ህወሓትን ንሓንሳብ ብምቅርራብን ክቱር ፍቕርን፡ ንሓንሳብ ከኣ ብምርሕሓቕን ክቱር ጽልእን ክጐዓዝ ጸኒሑ፡ ሎሚ ኣብ ዝበለሐ ተጻራሪ ብርኪ ይርከብ። ካብዚ ቀረባ ግዜ ዝጀመረ ናይ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ህግዲፍን ናይ ዶ/ር ኣብ ኣሕመድ ሰልፊ ብልጽግናን ዝምድና ከኣ እነሆ ኣብ ኣዝዩ ጥቡቕ ዝምድና በጺሑ ኣሎ። ናይዞም ጥቡቕ ዝምድና ፈጢሮም ዘለዉ ኣካላት ቀንዲ ተልእኮ ከካብ ናትካ ሒሳብ ነቒልካ ብሓባር ንህወሓት ምውቃዕ ምዃኑ ናይ ብዙሓት ግምት ነይሩ ብግብሪ ከኣ ተራእዩ። ትጽቢቶም ብመንጽርቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ህልዊ ኩነታት ክሳብ ክንደይ ሰሚርሎም ከኣ ኣብ መጻኢ ዝረአ እዩ።
ካብዚ ፍንትት ኢልና፡ ወያ ኣብ ጉዳይ ዲጋ ኣባይ ንሓንሳብ ናብ ኢትዮጵያ ትቐርብ ንሓንሳብ ድማ ካብ ኢትዮጵያ ትርሕቕ ዝነበረት ሱዳን ድሕሪ ውግእ ኣብ ትግራይ ምጅማሩ “ኢትዮጵያ ኣብ መንጎ ሰለስቲአን ሃገራት ኣገዳዲ ስምምዕ ከይተፈረመ፡ ኣብ ቀጻሊ ክረምቲ ኣብቲ ዲጋ ማይ ከተዕቁር ኣይትኽእልን እያ።” ዝብል መግለጺ ኣውጺኣ ናብ ግብጺ ተጸጊዓ። ሳዑድ ዓረብያ ከኣ “ኣብ ጉዳይ ዲጋ ኣባይ ኣብ ጐኒ ረብሓ ሱዳንን ግብጽን እየ ዝስለፍ” ኢላ። ከም ኣካል ናይዚ ኣብ ጉዳይ ዲጋ ኣባይ ዝተራእየ ኣሰላልፋ ብዝመስል፡ ቅድሚ ወርሒ ሱዳንን ግብጽን ኣብ መሬት ሱዳን ናይ ሓባር ወተሃደራዊ ልምምድ ኣካይደን። ኣብዚ ሰሙን እዚ ከኣ ኣብ መንጐ ኢትዮጵያን ሱዳንን ካብቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ናይ ሓረስቶት ጠርበሽበሽ ልዕል ብዝበለ ኣብ ዘራኽበን ዶባት ተጋጭየን ኣብ ሕድሕደን ይካሰሳ ኣለዋ። ኣብ መንጐ ግብጽን ደቡብ ሱዳንን ክብ ለጠቕ ክብል ዝጸንሐ ብናይ ሓባር ወተሃደራዊ መደበር ኣብ ደቡብ ሱዳን ዝተሰነየ ዝምድና፡ ዝበራበር ዘሎ እዩ ዝመስል። ኣብ መንጎ ሶማልያን ኬንያን ዘሎ ሓዞትሰዶ እውን ምስዚ ዞባዊ ወጥሪ ዝድመር እዩ።
ኢሳያስ ምስ ብልጽግና ኮይኑ ንህወሓት ምስ ወገአ፡ እሞ እዚ ዝረአ ዘሎ ኣሰላልፋ እንተደኣ ተወጢሩ፡ ምስ ሓዲኡ ናይ ምውጋን ግድነት ክህልዎ እዩ። ካብዚ ስግኣት ንምድሓንን ናይኩሉ ፈታዊ ኮይንካ ናይ ምቕጻል ህርፋን ከም ዘለዎ ዘመላኽት ዘሎ ከኣ ይመስል። ኣብዚ ቀረባ እዋን ንሓንሳብ ልኡኻቱ ናብ ሱዳን ክሰድድ፡ ንሓንሳብ ድማ ካብ ሳዑድ ዓረብያ ልኡካት ክቕበል ተዓዚብናዮ። ኣቐድም ኣቢሉ ባዕሉ ናብ ኢትዮጵያ፡ ግብጽን ሱዳንን ገሹ ምንባሩ እውን ካብዚ ፈሊኻ ዝረአ ኣይኮነን። ስለዚ ኢሳያስ ከምዚ ዝገብር ዘሎ ብሓቂ ናይ ምትዕራቕ ጽቡቕ ድሌት ሃልይዎ ዘይኮነ፡ ምስ መን ከም ዘሻሩን ካብ መን ዝያዳ ከም ዝጥቀምን ንምውሳን ክጋጥሞ ካብ ዝኽል ጸገም ንምውጻእ እዩ።
እቲ ኩነታት ኣብ ክንዲ ብምስምማዕ ዝውዳእ፡ ብኣንጻሩ እንተ ከሪሩ እሞ፡ እቲ ኣብ ጉዳይ ኣባይ ኣቐዲሙ ዝተራእየን ሕጂ እውን ኣብዚ ውግእ ዝንጸባረቕ ዘሎን ኣሰላልፋ እንተደኣ ቀጺሉ፡ ኢሳያስ ምስ መን ከም ዝውግን ክውስን ክግደድ እዩ። ኢሳያስ ኣብዚ ጉዳይ ንምውሳን ዝምርኮሰሉ ከም ኣመሉ ጅባኡ ዝመልኣሉን ዝገዘፈ ሃንዛ ኣሕቂፉ ዕድመ ስልጣኑ ዘናወሓሉን ሸነኽ ከም ዝብህግ ፍሉጥ እዩ። ተመኩሮ ተበላጺ ሕዝግድፉ እንተርኣና፡ ካልእ ገዲፍካ ምስ ሱዳን ክንደይ ግዜ ከም ዝተበኣሰን ክንደይ ግዜ ከም ዝተዓርቀን ምዝካር እኹል እዩ።
ኢሳያስ ምስ ኢትዮጵያዊ ሰልፊ ብልጽግና ናይ ምዝማዱ ቀዳማይ ዕማም ረብሓ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ግምት ዘየእተወ፡ ንህወሓት ወቒዕካ ሕነ ምፍዳይ ምንባሩ ብግብሪ ተራእዩ እዩ። ኣብዚ እዋንዚ ዝሰርሓሉ ዘሎ፡ ማእከላይ ነጥቢ ፖሊሲ ዝምድና’ውን ነገራዊ ረብሓ ምርካብ፡ ኣብ ኤርትራ ናይ ዘጋጥሞ ፖለቲካዊ ሕቶታት ኣቕጣጫ ምስሓትን ኣገዳሲ ባእታ ናይዚ ከባቢ ኮይንካ ናይ ምቕራብ ህርፋንን እዩ። ነዚ ሽውሃቱ የማለኣለይ ኢሉ ኣብ ዝሐለፉ ክልተ ዓመትን ፈረቓን ሒዝዎ ዝጸንሐ መንግዲ ደጋጊሙ ከም ዝነገረና፡ ንኤርትራ ነቲ ብደምን ኣዕጽምትን ሰማእታታ ዝተነድቀ ልኡላውነታ ግሂሱ ናብ ኢትዮጵያ ምርካብ እዩ። ምስዚ ዝረአ ዘሎ ምዕባለታት’ውን ካብዚ ዝኣተዎ መጻወዲያ ኣይክወጽእን እዩ። ምስዚ ኩሉ ህርፋኑ ግና፡ ዋላኳ ቀዳማይ ሚኒስተር ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ኣብ ፓርላማኡ “በዓል ውዕለትና” ኢሉ እንተነኣዶ፡ ኣብ ዘራጊ ባህርያቱ ብዝሓደሮም ስግኣትን ስኽፍታን፡ ንህግዲፍን መራሒኡን ካብ ዝርዝር ጸላእቶም ሃገራትን መራሕትን ዘየውጽእዎም ኢትዮጵያውያን ፖለቲከኛታት ብዙሓት እዮም።


text:
ብተወሳኺ ሰበ-ስልጣን ሃገራት ሰሜን ኣፍሪቃን ሃገራት ትሕተ ሰሃራ ነቲ ንምድረ በዳ ሰሃራ ብምቁራጽ ኣውሮጳ ንምብጻሕ ዝካየድ ዋሕዚ ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ንምግታእ ይሰርሑ ምህላዎም ይገልጹ።
ጀማል ኣሕመድ ንዓርኹ ካልድ ኣብ ዋትስ ኣፕ ደዊሉ ኣበይ ከምዘሎ ይሓቶ። ክልቲኦም እዞም ውልቀ-ሰባት ኢዲሊብ ካብ ዝተባህለት ከተማ ሶርያ’ዮም። ካልድ ጀርመን ኣትዩ’ዩ፡ ከማል ድማ ኣብቲ ክልቲኦም ስድራ ብሓባር ዝነብርሉ ዝነበረ ዝተጨናነቀ ህንጻ ከተማ ባማኮ’ዮ ዘሎ። ጀማል ኣብ ማሊ ክንዲዚ ጊዜ ክጸንሕ ኣይመደበንን።
ቀጻሊ ምቁራጽ ኤሌትሪክን ሙቀትን ንመነባብሮኦም ከምዘክበዶ ይገልጽ። ምስኡ ዘለዉ ሽዱሽተ ደቁ ብተደጋጋሚ ከምዝሓሙ ወዲ 10 ወርሒ መሓመድ ወዱ ድማ ትሕቲ 5 ኪሎ ከምዝምዘንን ብተደጋጋሚ ዓሶ ከምዝሓመመ ድሕሪ ምግላጽ ገንዘብ እንተዝህልዎ ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓታት ካብታ ሃገር ወጺኡ ከምዝከይድ ይሕብር።
እንተኾነ ግን ካብ ሰሜናዊ ማሊ ናብ ኣልጀርያ ኣብ ዝተጨናነቀ መካይን ዝካየድ ጉዕዞ ብዘይ-ሕጋዊያን ኣስገርቲ ከይፍጽም ደቁ ከይሓምዎ ከምዝሰግእ’ውን ወሲኹ ይገልጽ ።
ካልድ ናብ ስፔን ከተማ መሊላ ንምብጻሕ ዝተጉዓዞ ጉዕዞ እዚ ምካኑ ካብኡ ብሰሜናዊ ሞሮኮ ኣቢሉ ናብ ስፔን ብጀልባ ከምዝሰገረ ጀማል ይገልጽ።
እዚ ነዊሕ፡ ኣድካምን ብርቱዕ ሙቐት ዘለዎ ጉዕዞ ኣብዚ ሕጂ እዋን ብብዝሒ ስደተኛታት ዝጉዓዝሉ መንገዲ ኮይኑ’ሎ።
ገንዘብ ዘለዎም ሶርያዊያን ስደተኛታት ናብ ቱርኪ ወይ ሊባኖስ ብነፋሪት ይኸዱ’ሞ ካብኡ ናብ ዋና ከተማ ማውሪታንያ ናኡቾሎት ብነፋሪት ይቕጽሉ። ካብኡ ናብ ማሊ ብኣውቶቡስ ይጉዓዙ። ዘይ-ሕጋዊያን ኣስገርቲ ድማ ብመንገዲ ምድረ-በዳ ናብ ገማግም ማእከላይ ባሕሪ የብጽሕዎም። እዚ ሓደገኛ ጉዕዞ ኣፍሪቃዊያን ንነዊሕ ግዜ ክጥቀምሉ ዝጸንሑ ኮይኑ ንነፍሲ ወከፍ ሰብ ኣስታት 300 ዶላር የክፍል።
ሰበ-ስልጣን እዘን ሃገራት ሶርያዊያን ስደተኛታት ብዙሕ ገንዘብ ከም ዘለዎምን ብተደጋጋሚ በዚ መንገዲ ከምዝጉዓዙ ይገልጹ።
ኣብ ዓለም-ለኸ ትካል ስደተኛታት (IOM) ጨንፈር ማሊ ሰራሕተኛ ዝኾነ ባከሪ ዶዮምባ ቁጽሪ’ቶም በብጊዚኡ ማሊ ዝኣትዉ ስደተኛታት ከምዘይፍለጥ ይገልጽ።
‘ ኣቦ፡ ኣደን ቆልዑት ኮይኖም ብሓባር ክጉዓዙ ትርእይ። መጀመርያ ናብ ማሊ ዝኣተው 36 ሰባት ኮይኖም ኩሎም ፓስፖርትን ትራንዚት ቪዛ ዘለዎምን እዮም ኔሮም። እቶም ካልኦት ግን ቁጽሮም ክንፈልጦ ኣይከአልናን ምክንያቱ ብከተማታት ኣይኮኑን ዝኣትው ዘለዉ፡ ብጠቅላላ ዓበይቲ ከተማታት ገዲፎም ብበረኻን ምድረበዳን እዮም ናብ ማሊ ዝኣትው ዘለዉ።’
ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ወርሒ ሰበ-ስልጣን ማውሪታንያ መእተዊ ቪዛ ምሕታት ብምጅማሮም ኣብዚ ሕጂ እዋን ናብ ከተማ ናኡቾሎት ዝኣትው ቁጽሪ ሶርያዊያን ስደተኛታት ይንኪ'ሎ ።
ማሊ ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ን 92 ሶርያዊያን ዑቁባ’ካ ተሃበቶም ክሰርሑ ዘፍቕድ ግን ኣይኮነን።
ጀማል ኣብ ማሊ ምጽናሕ ዝምረጽ ከምጸይኮነን ናብ ጀርመን ንምኻድ ኹሉ ግዜ ከምዝሓስብን’ዩ ዝገልጽ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ምኽትል ጠቕላሊ ወተሃደራዊ ስታፍ ኢትዮጵያ ጀነራል ብርሃኑ ጁላ፡ ኣብ ዶብ ኤርትራ ዝነበረና ሰራዊት ናብ ካልእ ቦታ ከይነግዕዝ ዝፍትን ኣካል ኣሎ ኢሉ፡ እንተኾነ ደው ከብሎ ዝኽእል ኣይኮነን ኢሉ።
“ክልል ትግራይ ንምንቅስቓስ፡ ሰራዊት ናይ ምትዕንቓፍ ድልየት የብሉን። እቲ ኽልል ማለት ዝተወደበ ናይ ትግራይ መንግስቲ ማለት`ዩ። እቲ ሰራዊት ናይ ህዝቢ ትግራይ ሰራዊት`ውን እዩ። ህዝቢ ትግራይ ንሰራዊት ኣይዓግትን።"
ንፓርላማ ኢትዮጵያ መብርሂ ዝሃበ ጀነራል ብርሃኑ፡ እቲ ናይ ምትዕንቓፍ ተግባር ዘይቅቡል`ዩ ድሕሪ ምባል፡”ንምንቅስቓስ ሓይሊ ምክልኻል ግን ማንም ክዓግቶ ዝኽእል የለን” ኢሉ።
ኣተሓሒዙ፡ ካብ ዶብ ኤርትራ ሰራዊት ክሰሓበሉ ዘድለየ ምኽንያት፡ ናይ ወራር ስግኣት ስለዘየለ ከምኡ ድማ ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራን መሪሕነቱን ናብ ኩናት ዘይኮነስ ናብ ሰላምን ናብ ሓቢርካ ምምዕባልን ኣንፊቶም ስለዘለዉ`ዩ ኢሉ።
“ናይ ወራር ስግኣት ኣሎ ኢልና ኣይንኣምንን። ኣብ ቕድሚ ባይቶ ኾይነ`የ ዝዛረብ ዘለኹ። ኸምኡ ዓይነት ስግኣት የለን።እኳ ድኣስ፡ ዘሎ ነገር፡ ናይ ምትሕብባር፡ ናብ ሰላምን ልምዓትን ምኻድ፡ ሓቢርካ ናይ ምዕባይ ዝንባለ`ዩ ዘሎ። ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራ ኾነ መሪሕነቱ፡ ምስ ኢትዮጵያ ኹናት ኣይደልዩን።”
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ስብሓት ለእግዚኣብሔር በሰማያት፣ ወሰላም በምድር
"ክብሪ ንኣምላኽ ኣብ ኣርያም፤ ሰላም ከኣ ኣብ ምድሪ።"
እዚ ቃል እዚ ዘለዓለማዊ ኣምላኽ፣ እግዚኣብሔር ወልድ ሥጋ ለቢሱ፣ ሰብ ኮይኑ፣ ዝተገልጸሉን ዝተራእየሉን መዓልቲ ዕለተ ልደት፣ እቶም ምስጋና ዝሥርሖም ቅዱሳን መላእኽቲ ኣብ ቤተ ልሔም ዝዘመሩዎን ዘመስገኑዎን ምስጋና ኢዩ።Read more....
...ጐይታ ግን ሓያል ኣምላኽ ብምዃኑ መቓብር ክፈቱለይ መጋንዝ ፍትሑለይ ከይበለ ንሓይሊ ሞት ኣሰኒፉ ተንሥአ፡ ንስሙ ምስጋና ይኹን። ሓለውቲ መቓብር ንርእሶም ከም ኣብድንቲ ኮኑ። እዚ ኸኣ ናይ ዳዊት ትንቢት “ሽዑ እግዚኣብሔር ከምቲ ካብ ድቃሱ ዝትንሥእ ሰብ ተንሥአ፡ ከምቲ ነቢት ሰትዩ ዝጭድር ጅግና ኮይኑ ተንሥአ፡ ንጸላእቱ ሃዲሞም ንድሕሪት ክሣዕ ዝምለሱ ሰዓሮም” ዝበሎ ክዉን ገበሮ። “ይትነሣእ እግዚኣብሔር ወይዘረዉ ጸሩ” ማለት “ኣምላኽ ይተንሥእ፡ ጸላእቱ ፋሕ ይበሉ፡ እቶም ዝጸልእዎ ኸኣ ካብ ገጹ ይህደሙ።” መዝ.78፡65, መዝ.68፡1. ዝተባህለ ኩሉ ተፈጸመ... Read More....
ነፍሰይ ንእግዚኣብሔር ተዕብዮ። ሉቃስ 1፡46
ልዑል እግዚኣብሔር ንወድ ሰብ ብመልክዑን ብምስሉን ክፈጥሮ ከሎ፡ ከመስግኖ ክውድሶ ክእዘዞ ከፍቅሮ መወዳእትኡ ድማ መንግሥቱ ከውርሶ ኢዩ። ስለ ዝኾነ ድማ እቶም ንዘለዓለም ብጽቡቕ ክዝከሩን ክለዓሉን ዝነብሩ ኣቦታት፡ ነቢያት ኮኑ ሓዋርያት፡ ጻድቃን ኮኑ ሰማዕታት፡ ተፈጥሮኦም ሓሊዮም፡ ብምስጋና፡ ብውዳሴ፡ ብመስዋዕቲ፡ ብቕኑዕ ኣምልኾ፡ ንእግዚኣብሔር ኣስሚሮሞ ኢዮም። ባህ ስለ ዘበልዎ ድማ ከምቲ ሓዋርያ ጳውሎስ “ዓይኒ ዘይረኣዮ፡ እዝኒ ዘይሰምዖ፡ ልቢ ሰብ ዘይሓለኖ፡ ኣምላኽ ነቶም ዜፍቅርዎ ኣዳልዩሎም ኣሎ።” ዝበሎ 1ቆሮ.2፡9 ኩሉ መንገዶም ኣምላኽ ዝሕጐሰሉ ጥራሕ ስለ ዝኾነ ንዘለዓለም ክሕጐሱ ይነብሩ ኣለዉ። ካብዞም ሕጉ ሓሊዮም ዝኸዱ ኣበው ዝተረኽበትን ዝተወልደትን ድማ ፍልይ ዝበለት ኣደ “እሞሙ ለኵሎሙ ሕያዋን Read more...
ልደት ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ከምቲ ኪውለድ ከሎ፡ መልኣኽ ንጓሶት “እነሆ ንኹሉ ሕዝቢ ዝኸውን ዓቢይ ሓጎስ አበሥረኩም ኣሎኹ’ሞ ኣይትፍርሁ እናበለ ዘበሠሮም ንሓደ ንኽልተ ዘይኮነስ ንኹሉ ዓለም ዝኸውን ሓጎስን ፍሥሓን ኢዩ። ቅድሚ ልደት ጐይታ ኩሉ ዓለም በታ ናይ ኣቦና ኣዳም ስሕተት ኣብ ግዝኣት ጸላኢ ክጸንሕ ከሎ፡ ጐይታ ምስ ተወልደ ግን፡ ብርሃን ፀሓይ ክቕልቀል ከሎ ጸልማት ከም ዝሃድም፡ ሥልጣን ጸልማት ርሒቑ ግዝኣት ሰይጣን ዓነውነው ኢሉ ፈረሰን ረሓቐን።“ነቶም ሕልቅነትን ሥልጣናትን ኣጽዋሮም ገፊፉ ብመስቀሉ ምስ ሰዓሮም ኣብ ቅድሚ ሕዝቢ ኣሕፈሮም” ይብል ቈላስይስ 2፡15። እዚ ልደት’ዚ Read More....
እዚ ቃል’ዚ እግዚኣብሔር ኣብ፡ ቅዱስ ፍቓዱ ኰይኑ ነቲ ሓደ ወዱ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ክውለድ፡ ሥጋ ክለብስ ምስ ፈቐደ፡ ንመልኣኹ ልኢኹ ምስ ኣበሠራ፡ ንሳ ድማ እግዚኣብሔር ዝሃባ ጸጋን ክብርን ርእያ ኣቐዲማ ንፈጣሪኣ ከተመስግን ከላ፡- “ነፍሰይ ንእግዚኣብሔር ተዕብዮ፡ መንፈሰይ ከኣ ብኣምላኸይ በቲ መድሓንየይ ባህ ይብሎ።...” ኢላ ኣመስገነት እሞ ከምቲ መልኣኽ “ኣቲ ምልእተ ጸጋ ሰላም ንዓኺ ይኹን፡ ካብ እግዚኣብሔር ጸጋ ረኺብኪ ኢኺ'ሞ ባህ ይበልኪ ዝበላ፡ መንፈስ ቅዱስ ናብኣ ወሪዱ፡ ሓይሊ ልዑል ኣጽሊሉ፡ እቲ ካብኣ ዝውለድ ቅዱስ ወዲ ኣምላኽ ከኣ ካብ ሥጋኣ ሥጋ፡ ካብ ነብሳ ነብሲ ወሲዱ ምስ ተወሃደ፡ እቲ ኩሉ መጻኢ ነገራት ተገሊጹላ፡ “እነሆ ካብ ሕጂ ኩሎም ወለዶ ብፅዕቲ ኪብሉኒ ኢዮም” ኢላ ተነበየት።Read More....
ነቢይ ኢሳይያስ መንፈስ ቅዱስ ብዝገለጸሉ ብዛዕባ ልደት ጐይታ ብዙሕ ግሉጽን ብሩህን ትንቢታት ተነብዩ ኢዩ። ንሱ ድማ ጐይታ ዓለም ክርስቶስ ናይ ብሓቂ ብርሃን ከም ዝኾነ ተራእይዎ፡ “እቲ ኣብ ጸልማት ዝነብር ሕዝቢ ዓቢይ ብርሃን ረኣየ፡ ነቶም ኣብ ጸልማት ምድሪ ሞት ዝነብሩ ድማ ብርሃን ወፀሎም።” ኢሳ.9፡2 ክብል ነቶም ኣብ ተስፋ ምቝራጽ ኣብ ክሕደትን ሓጢኣትን ዝነብሩ ንዝነበሩ ሕዝቢRead more .....
...ጐይታ ግን ሓያል ኣምላኽ ብምዃኑ መቓብር ክፈቱለይ መጋንዝ ፍትሑለይ ከይበለ ንሓይሊ ሞት ኣሰኒፉ ተንሥአ፡ ንስሙ ምስጋና ይኹን። ሓለውቲ መቓብር ንርእሶም ከም ኣብድንቲ ኮኑ። እዚ ኸኣ ናይ ዳዊት ትንቢት “ሽዑ እግዚኣብሔር ከምቲ ካብ ድቃሱ ዝትንሥእ ሰብ ተንሥአ፡ ከምቲ ነቢት ሰትዩ ዝጭድር ጅግና ኮይኑ ተንሥአ፡ ንጸላእቱ ሃዲሞም ንድሕሪት ክሣዕ ዝምለሱ ሰዓሮም” ዝበሎ ክዉን ገበሮ። “ይትነሣእ እግዚኣብሔር ወይዘረዉ ጸሩ” ማለት “ኣምላኽ ይተንሥእ፡ ጸላእቱ ፋሕ ይበሉ፡ እቶም ዝጸልእዎ ኸኣ ካብ ገጹ ይህደሙ።” መዝ.78፡65, መዝ.68፡1. ዝተባህለ ኩሉ ተፈጸመ... Read More....
ኣነ መንየ ኢልና ርእስና ንመርምር፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽና ሓጢኣትና ንዘክር
በደልና ኣሚንና ርእስና ኣትሒትና፡ በደልና ኣሚንና ንለምን ኣምላኽና /2/
ናይ ኣምላኽ ትእዛዛት ብኣና ተጣሒሱ፡ ብኽፍኣት ብሕሜት ኣካልና ረኪሱ
በደልና ኣሚንና ርእስና ኣትሒትና፡ በደልና ኣሚንና ንለምን ኣምላኽና /2/
ናይ ሥጋ ጥቕሚ ሪኡ ልብና ጸኒዑ፡ ሞት ክሣብ ዝወስደና ንምንታይ ዘንጊዑ
በደልና ኣሚንና ርእስና ኣትሒትና፡ በደልና ኣሚንና ንለምን ኣምላኽና /2/
ንንስሓ ዝኸውን ካብ ሃበና ዕድመ፡ ንመለስ ናብ ኣምላኽና ብርሃንና ከይጸለመ
በደልና ኣሚንና ርእስና ኣትሒትና፡ በደልና ኣሚንና ንለምን ኣምላኽና /2/
ኣሞጽ ኣብ ትንቢቱ ከም እተነበዮ፡ ነፍስና ከይትጠሚ ቃሉ ንስማዓዮ
በደልና ኣሚንና ርእስና ኣትሒትና፡ በደልና ኣሚንና ንለምን ንኣምላኽና /2/
ናይ ጻድቃን ሰማዕታት ናይ ድንግል ጸሎታ፡ ኣይፈለየና ኣብ ቅድሚ ልዑል ጐይታ
በደልና ኣሚንና ርእስና ኣትሒትና፡ በደልና ኣሚንና ንለምን ንኣምላኽና /2/
ዓመታዊ ክብረ-በዓል ኣስተርእዮ ደብረ ሰላም ቅድስት ማርያም ቤተ-ክርስቲያን ሽካጎ፡ ቀዳም 30 ጥሪ 2010 ብኽብ ዝበለ ስነ-ሥርዓት ብድምቀት ተኸቢሩ። እቲ በዓል ዓርቢ ናይ ምሸት ብዋዜማ ተጀሚሩ፡ ቀዳም ድማ ካብ ንግሆ ሰዓት 5 ጀሚሩ ሙሉእ መዓልቲ ብማኅሌት ብቅዳሴ ብመዝሙር ካልእ ውን ብዝተፈላለየ መደባት ተኸቢሩ። ኣብቲ በዓል ህዝቢ ሽካጎን ከባቢኣን ከምኡ ውን ካብ ዝተፈላለያ ከተማታት ዝመጹ ካህናትን ምእመናንን ተረኺቦም ብድምቐት ኣኽቢሮሞ። ስእላዊ መግለጺ ንምርኣይ ኣብዚ ጠውቑ....
.....ናታ ኣማላድነት ቅልጡፍን ሕራይ ዘብልን ከም ዝኾነ ኣቐዲምና ርኢናዮ ኢና፡ ኣብቲ መርዓ ናይ ቃና፡ ወይኒ ተወዲእዎም ክጭነቑ ምስ ረኣየቶም በቲ ርህራሄኣ "ወይኒ እምበር የብሎምን" ኢላ ንጐይታ ምስ ለመነቶ፡ ጐይታ ኸኣ ልማኖኣ ሰሚዑ ንግዚኡ ነቲ ኣጋንእ ማይ ምልእዎ ኢሉ ናብ ወይኒ ለዊጡ ከም ዝሕጐሱ ገበሮም። "ወሥሉጥ ስምኪ በኀበ እግዚኣብሔር" ይብል። ቅድስት ማርያም በዚ ከምዚ ዝበለ ቅድስናን ንጽህናን ድሕሪ ምጽናሓ፡ ጐይታ ዓርቢ ስቕለት ኣብ መስቀል ተሰቒሉ ክሰናበት ከሎ ንተመሃራዩ ዮሓንስ እነሃ ኣዴኻ፡ ንዓኣ ድማ እነሆ ወድኺ ብምባል ብዮሓንስ ኣቢሉ ንኹልና እነሃ ኣዴኹም ኢሉ ኣደን ኣማላዲትን ገዲፉልና ኢዩ። ድሕርዚ ምስ ዮሓንስ ን 15 ዓመት ጸኒሓ ካብ ዘርኢ ኣዳም ዝተወልደት ስለ ዝኾነት በቲ ንኣዳም ዝተኣዘዘ መጸዋዕታ ሞት፡ ኣብ መበል 64 ዕድሜኣ፡ በዚ ኦኣመት ዓመት እንዝክሮ ዘሎና ዕለት 21 ጥሪ ዓረፈት። "ኢያድለወ ሞተ ክርስቶስ ለሥጋ ኣባሉ" ብሞትስ ነዲኡ'ኳ ኣይነሓፋን ኣየዳለዋን ይብል ቅዱስ ያሬድ። ተወሳኺ ንባብኣብዚ ጠውቑ....


text:
Monthly Archives: Oct 2019
ናይ ሃይማኖት መዳናገርቲ ዑስባት ህግደፍ!! ሰበኽ ሳግም ተቀይሮም !!
ናይ ሃይማኖት መዳናገርቲ ዑስባት ህግደፍ!! ሰበኽ ሳግም ተቀይሮም !! ብሚካኤል ኣጎስቲኖ/ ጀርመን 26.10.2019 ህዝቢ ኤርትራ ምእንቲ ሃገሩን ህዝቡን ኢሉ፣ ብሓድነት ንዓመታት ድሕሪ ምቅላሱ፣ ክንደይ ቀያሕትን ጸለምትን ኣወፍዩ ክንሱ፣ ሃገሩ ሓንትን፣ ብልጽግትን፣ ደሞክራስያዊትን ሃገር፣ ክትኮነሉ እዩ ዝነበረ ትምኒቱ። ባዓል እከይ ግብሪ ኣብ ውሽጡ ሰሊኾም ብምእታው ፣ንህዝቢ ኤርትራ እታ እንኮ ሓድነቱ ክዘርግዎ፣ ዘይፈንቀልዎ እምኒ የሎን። ሰለዚ ነዚ ኣብ ሃገርና ቢኢድ ዋኒኑ፣ ኣብRead more
Tv Sened: Bayto Yekil Sweden (Video Clip)
ውድብ ሓድነት ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ
ውድብ ሓድነት ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣብ ዝሓለፉ ገለ መዓልታት፡ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ (ቀኣ) ንኣህጉራዊ ኣቓልቦን ኣርእስተ ዜናን ዝሰሓቡ ክልተ ኣገደስቲ ፍጻሜታት ኣጋጢሞም። ቀዳማይ ካብዚኦም፡ እቲ ኣብ ጽብል መመረቕታ ነቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ፡ ርእሲ ከተማ ኢትዮጵያ፡ ሓድሽ ዝተሰርሐ ፓርክ ሓድነት ንምስታፍ ዝተኣከቡ መራሕቲ ሃገራትን መንግስታትን ምብራቕ ኣፍሪቃ ነይሩ። ይኹን’ምበር፡ ምስ ኩሉ’ቲ ውዕዉዕ ውዳሰ ዝረኸበ “ስምምዕ ሰላም” ኢትዮጵያን ኤርትራን፡ ካብRead more
Organisation of Unity for Democratic Change (UDC) Press Release
Organisation of Unity for Democratic Change (UDC) Press Release 14 October 2019 Two important events in the Horn of Africa (HOA) region have drawn international attention and headlines in the past few days. The first of these is when head of states and government leaders from East Africa met in the Ethiopian capital, Addis Ababa, to inaugurate the newly completedRead more
نظيم الوحدة من أجل التغيير الديمقراطي
نظيم الوحدة من أجل التغيير الديمقراطي تصريح صحفي جذب حدثان مهمان في منطقة القرن الإفريقي الانتباه حيث غطيا عناوين الأخبار العالمية في الأيام القليلة الماضية. أول ذينك الحدثين تمثل في إلتقاء رؤساء الدول والقادة الحكوميين من شرق إفريقيا في العاصمة الإثيوبية أديس أبابا لافتتاح متنزه الوحدة الذي اكتمل مؤخراً وتم تدشينه يومها. بيد أنه، وعلى الرغم من أنَّ إتفاق السلامRead more
ሓደ ሰብ ንበዓል ነገሩ ክውክል ሕጋዊ ባይታ ኣለዎ ዶ !
ሓደ ሰብ ንበዓል ነገሩ ክውክል ሕጋዊ ባይታ ኣለዎ ዶ ! ርእሰ ዓንቐጽ ውድብ ሓድነት ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ 17 ጥቅምቲ 2019 ብመሰረት ሕጊ እንዳ’ባ ኤርትራ ይኹን፡ ኣህጉራዊ መጋባእያ ሕጊ፡ ብጽቡቕ ይኹን ብሕማቕ ክልተ ሰብ ነገር ጉዳዮም ኣብ ዳንነት ምስ ዝበጽሐ፡ ብክልተ መንገዲ ክራኸቡን ክውከሉን ይኽእሉ። ቀዳማይ ኣቶም ሰብ ነገር ዳይና ዝፈቐደሎም ዝተቀበሎን ብቁዓት ዋሕስ ምስ ዝህልዎም፡ ካልኣይን ብዓብይኡ ሕጋዊ ጠበቓን ንዕኡ ዝኣመሰሉRead more
هل هناك قانون يسمح للشخص بتوكيل خصمه؟
فتتاحية هل هناك قانون يسمح للشخص بتوكيل خصمه؟ سواء كان حسب القوانين العرفية الإرترية أوالمحاكم الدولية، إن الخصمان أو طرفي النزاع يستطيعا أن يلتقيا أو أن يوكلا عبر طريقتين فقط إذا تم عرض قضيتهما إلى المحاكم. الطريقة الأولى أن يكون هناك شخص ضامن لكل متنازع يوافق عليه القاضي و الطريقة الثانية أن يقوما بتوكيل محاميان قانونيان. و حين تفصل المحكمةRead more
ናይ ኖቭል ሽልማት ሰላምን ኣብይ ኣሕመድን
ናይ ኖቭል ሽልማት ሰላምን ኣብይ ኣሕመድን ኣበይ ከ ኣሎ እቲ ሰላም? ብኣሕመድ ቀይሲ ናይ ኖቨል ስልማት ሰላም ሞራላውን ስነ-ምግባራውን ክብሪ ዘለዎ ኢዩ። ኣብይ ኣሕመድ ብዚ ዝተገብረሉ ናይ ምስሳዩ ወፍሪ ፖሊቲካዊ ክብደቱ ወሲኹ። ይኹም እምበር እቲ ናይ ስልማት ካርናቫል ዝተኻየደሉ በዂሩ ዝርከብ ዓቢ መሰረታዊ ጉዳይ ንባዕሉ እቲ ሰላም ኢዪ። ሰላምRead more
ልኡኽ ወድብ ሓድነት ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ኣብ ስምፖዚዩም ኤሪ ፎርም
ልኡኽ ወድብ ሓድነት ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ኣብ ስምፖዚዩም ኤሪ ፎርም ኣቶ ሱሌማን ሑሴን ሓላፊ ወ/ጉ ቤ/ጽ ውሓዲለ ኣብ ስምፖዚዩም ውድብ ሓድነት ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ብዝቀረበሉ ዕድመ ወኪሉ ሓላፊ ወጻኢ ጉዳያት ቤ/ጽ ኣቶ ሱሌማን ሑሴን ኣብ’ቲ ኣብ ሃገር ጀርመን ከተማ ፍራንክፎርት ብ Eri Forum ዝተኻየደ ሲምፖሲዩም ተካፊሉ።ኣብ’ቲ ዝተኻየደ ሲምፖሲዩም ኣቶ ሱሌማን ሑሴን ዘቅረቦ ጽሑፍ ስዒቡ ይቀረብ። ስላም ከመይ ትኾኑ። እንቋዕ ከኣ ገጽ ንገጽRead more
ኢሳያስ ኣብ ጎደናታት መቀለ ብሰላም ክዛወር ይምነ።
ኢሳያስ ኣብ ጎደናታት መቀለ ብሰላም ክዛወር ይምነ። ቀ.ም.ኢ ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ኣደራሽ ሚለኑም ናይ ሰላም ሽልማት ብምቅባሉ ኣብ ዝገበሮ ናይ ደስደስ ጽምብል ኣጋጣሚ ብምግባር “ኩሉ ግዜ ምስ ክቡር ሓወይ ፕረሲዳንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣብ እንራኸበሉ ዝገልጸለይ ቀጻሊ ትምኒቱ እንተሎ ኣብ ጎደናታት ትግራወይቲ ከተማ መቀለ ብሰላም ክዛወር ከም ዝምነ ኢዩ ዝዛረበኒ ክብል ገሊጹ”። ኢሰያስ ከምቲ ዶ.ኣብይ ኣሕመድ ተዛሪቡኒ ዝበሎRead more
መስራቲ ጉባኤ ባይቶ ይኣክል ሽወደን
መስራቲ ጉባኤ ባይቶ ይኣክል ሽወደን 26-27 ጥቅምቲ 2019 ስቶክሆልም ሽወደን መስራቲ ጉባኤ ይኣክል ሽወደን ቀዳማይ መዓልቲ ዕለት 26 ጥቅምቲ 2019 ቅድሚ ቀትሪ ካብ ኩለን ከተማታት ሽወደን ዝተወከሉ ተሳተፍቲ ጉባኤ መደባቶም ሰሪዖም ስርሓቶም ፈጺሞም። ድሕሪ ቀትሪ ከኣ ምስ ዕዱማትን ህዝብን ብዛዕባ ተደላይነት ጥርናፈን መኸተን መሰልን፡ ነፍስኻ ምኽኣልን ዝተፈላልየ ኣስተምህሮታት ተዋሂቡ። ብኣሕዋት ኣርሀ ሓምድ ናካን ሙሴን ኤፍሬምን ተኻይዱ። ከምኡ’ውን ዶ/ር ሙስጣፋ ብዛዕባRead more
ዜናታት ባይቶ ይኣክል ኤውሮጳ
ዜናታት ባይቶ ይኣክል ኤውሮጳ ሽወደን ብሰንበት ዕለት 20 ጥቅምቲ 2019 ንስቶክሆልም ወኪሉ ባይቶ ሽወደን ይኣክል ንምስታፍ ዝሻባሸብ ዘሎ ሽማግለ ኣኼባ ኣካይዱ። ኣብ’ቲ ኣኼባ ብርክት ዝበሉ ሃገራውያን ተረኺቦም፡ ትሽዓተ ዝኣባላታ ሽማግለ ወኪሎም። እዞም ሽማግለታት ስቶክሆልም ምስ’ቶም ካብ ኩለን ከተማታት ሙሉእ ሽወደን ኮይኖም ባይቶ ይኣክል ንምቕዋም’ዩ። ባይቶ ይኣክል ሽወደን ንዕለት 26-27 ኣብ ዝካየድ ጉባኤ ክቅወም ከኣ ትጽቢት ይግበረሉ ኣሎ። ኖርወይ ሃገር ኖርወይRead more
ነጸብራቕ/ስንጽውት(riflection) ካልኣይ ክፋል
ነጸብራቕ/ስንጽውት(riflection) ካልኣይ ክፋል ሕሰብ ኣስተውዕል ተማራመር ተባራበር ኩቡራት የሕዋት፣ኣብ ቀዳማይ ጹሑፍና ነጸብራቕ/ስንጸት(riflection) ብዛዕባ ደሞክራሲ፣ደቂ ሰባት ነቲ ናቶም ክኸዉን ዝግባእ ስልጣን፡ማለትሲ ደሞክራሲ = ስልጣን ናይ ህዝቢ፣ብሓጺር ወይ ጹሟቕ ጥምሮ-ሓሳብ ገሊጽና ነይርና። ከምኡ ዝተፋላለየን በቢ ዓይነቶም ምሕደራ ክህልዉ ከም-ዝኽእሉ’ዉን ሓቢርና ነይርና። እቲ ከነማሓላልፎ ዝደለና ወይ-ውን መልእኽትና፣ቀንዲ መግለጺ ደሞክራሲ ፈሊጥና ኣብ ኩሉ ዓይነት ጥርናፈናን ምትእኽኻብናን ውድባትናን ስርዓተ ደሞክራሲ ክንጥቀም፣ካብዚ ኣጋባብ ተሞክሮ ልምምድን ብምጥቃም፡ነቲRead more
ውድብ ሓድነት ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ ጋዜጣዊ መግለጺ
ውድብ ሓድነት ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣብ ዝሓለፉ ገለ መዓልታት፡ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ (ቀኣ) ንኣህጉራዊ ኣቓልቦን ኣርእስተ ዜናን ዝሰሓቡ ክልተ ኣገደስቲ ፍጻሜታት ኣጋጢሞም። ቀዳማይ ካብዚኦም፡ እቲ ኣብ ጽብል መመረቕታ ነቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ፡ ርእሲ ከተማ ኢትዮጵያ፡ ሓድሽ ዝተሰርሐ ፓርክ ሓድነት ንምስታፍ ዝተኣከቡ መራሕቲ ሃገራትን መንግስታትን ምብራቕ ኣፍሪቃ ነይሩ። ይኹን’ምበር፡ ምስ ኩሉ’ቲ ውዕዉዕ ውዳሰ ዝረኸበ “ስምምዕ ሰላም” ኢትዮጵያን ኤርትራን፡ ካብRead more


text:
Radio Erena: 13 January 2019
ፓስፖርት ናይ ኤርትራ ሓደ ካብ’ቶም ናብ ዝወሓደ ሃገራት ዓለም ዘንቀሳቕስ ተባሂሉ ኣብ ታሕተዋይ ደረጃ ተሰሪዑ።
ሀንሊ ፓስፖርት ኢንደክስ ኣብ ናይ 2019 ዘውጸኦ ሓድሽ ሕታሙ፣ ብደረጃ ዓለም ክረአ እንከሎ፣ ናይ ኤርትራ ፓስፖርት ናብ 38 ሃገራት ጥራይ ብዘይ መእተዊ ቪዛ ከንቀሳቕስ ይኽእል። ብድሕሪ ናይ ኤርትራ ተሰሪዑ ዘሎ ፓስፖርታት ናይ ሶማል፣ ኣፍጋኒስታን፣ ዒራቕ፣ ፓኪስታንን የመንን እዩ።
ኣብዚ ዝሓለፈ ዓሰርተ ዓመታት ምንቅስቓስ ህዝቢ ዓለም ኣዝዩ ዓብዩ ከምዘሎ ዘመልከተ እዚ ናይ 2019 ጸብጻብ፣ ናይ ጃፓን ፓስፖርት ናብ 190 ሃገራት ብዘይቪዛ ከንቀሳቕስ ብምኽኣሉ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ሰሪዑዎ ይርከብ።
ኣብ ሃገራት ኣፍሪቃ እውን ናብ 151 ሃገራት ዓለም ከንቀሳቕስ ዝኽእል ናይ ሲሸልስ ፓስፖርት ምስ ቀዳሞት ክስራዕ እንከሎ፣ ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ፣ ሞሪሸስ፣ ቦትስትዋና፣ ናሚብያን ኬንያን ዝኣመሰላ ሃገራት ኣፍሪቃ’ውን ሓያል ናይ ምንቅስቓስ ዓቕሚ ከምዘለዎ ይግለጽ።
ኤርትራ፣ ናብ ካልኣይቲ ሃገር ናይ መእተዊ ቪዛ ጥራይ ዘይኮነ፣ ካብታ ሃገር ንባዕላ ንምውጻእ እውን ካብ መንግስቲ ናይ መውጽኢ ቪዛ ካብ ዝሕተተለን ውሑዳት ሃገራት ዓለም ሓንቲ’ያ።


text:
Radio Erena: 30 January 2019
መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ብዛዕባ’ታ ኣውራ ምኽንያት መወልዒ ኵናት ዝኾነት ባድመ፣ ዝኾነ ዓይነት ዝርርብ ከምዘየካየዱ ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶ ዲፕሎማሰኛ መንግስቲ ኤርትራ ኣረጋጊጹ።
ኣብዚ እዋን’ዚ፣ ነቲ ምስ ኢትዮጵያ ተጀሚሩ ዘሎ ርክብ እትከታተል ብሚኒስተር ዑስማን ሳልሕ፣ ኣቶ የማነ ገብርኣብን፣ ኣምባሳደር ኣብ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝተመዘዘ ሚኒስተር ሰመረ ርእሶምን ዝርከብዋ ሓሙሽተ ዝኣባላታ ኮሚሽን ቆይማ ከምዘላ ዝሓበረ እቲ ዲፕሎማሰኛ፣ ብወገን ኢትዮጵያ ንዝተላእከ እማመታት፣ ኣጠቓቕማ ወደብ፣ ሕጋዊ ምስግጋር ሰብን ንብረትን ኣብ ዝብሉ ነጥብታት ተተኩር ከምዘላ ኣፍሊጡ።
መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ስዑዲ ዓረብ ድሕሪ ዝገበርዎ ርክባት፣ ትግባረ ስምምዕ ሰላም ኣልጀርስ ዝብል ነጥቢ’ውን ከቲመምሉ እኳ እንተኾኑ፣ ብወገን ኢትዮጵያ ኮነ ብወገን እታ ቆይማ ዘላ ኮሚሽን ኤርትራ፣ ምሕንጻጽን ምምልካትን ዶባትን ይኹን ምርኽኻብ ባድመን ዝብሉ ኣርእስታት ከምዘይተላዕሉ ኣገንዚቦም።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ፣ ኣብ ኣመሪካ ምስ ዝነብሩ ኢትዮጵያውያን ኣብ ዘካየዶ ዘተ፣ ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ዘካየዶ ርክብ ብዛዕባ ባድመ ዝኾነ ዓይነት ዝርርብ ከምዘይገበሩ ጠቒሱ’ዩ።
ኢትዮጵያ፣ ብዛዕባ’ቲ ምስ ኤርትራ ተጀሚሩ ዘሎ ርክባት ዝምልከት፣ ብፍላይ ኣብ ንግዲ፣ ምቅንስቓስ ሰባትን ኣጠቓቕማ ወደባት ኤርትራን ብዝምልከት ዘቕረበቶ እማመታት ናብ ኤርትራ ከምዝልኣኸት፣ በብእዋኑ ከተፍልጥ እንከላ፣ መንግስቲ ኤርትራ ግና ንህዝቢ ካብ ዝኾነ ሓበሬታ ሓሪምዎ ይርከብ።
ብፍላይ ብዛዕባ’ቲ ህወይት 10ታት ኣሽሓት መንእሰያት ዘጥፍአ ጉዳይ ዶብን ምስግጋር ባድመ ናብ ኤርትራን መዕለቢ ከይረኸበ፣ ናብ ካልእ ጉዳያት ምዝላል፣ ዝበኣሰ ሳዕቤን ክህልዎ ከምዝኽእል ኤርትራውያን ስግኣቶም ኣብ ምግላጽ’ዮም ዝርከቡ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ነበርቲ ባድመ፣ ናይ ሰላም ጻውዒት ንምቕራብ ናብ ኤርትራ ክሰግሩ ምዃኖም ይግለጽ ኣሎ።
እቶም ነበርቲ ኣብ ዝሓለፈ እዋን’ውን ክሳብ ሻምብቆ ብምብጻሕ ፈተነ ከምዘካየዱን፣ ኣብቲ ከባቢ ዝርከቡ ኣዘዝቲ ሰራዊት ኤርትራ፣ ካብ ላዕለዋይ መሪሕነት ፍቓድ ኣይተወሃብናን ብምባል ከምዝመለስዎም’ዩ ዝሕበር።
ባድመ፣ ኣህጉራዊ ኮሚሽን ዶብ ብዝሃቦ ውሳኔ፣ ናይ ኤርትራ ምዃና ዝተረጋገጸ’ዩ።
ይኹን’ምበር፣ ባድመ እትርከቦ ጉዳይ ዶብ መፍትሒ ከይተረኽቦ ምስ ኢትዮጵያ ኣይንዘራረብን እናበለ ን20 ዓመታት ዝጸንሐ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ጉዳይ ዶብን ባድመን ዘሊሉ፣ ንህዝቢ ዝርዝሩ ዘይተሓበረ ምስጢራዊ ስምምዓት ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ምክያድ ይርከብ።
ብኻልእ ወገን፣ ብሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተመርሐ ሓባራዊ ኮሚተ፣ ብዛዕባ’ቲ ተጀሚሩ ዘሎ ርክባት ክልትኤን ሃገራት ንግድን መጓዓዝያን ቅጥዒ ንምትሓዙ ብዝምልከት ከምዝዘተዩ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገበረመስቀል ፣ ብ29 ጥሪ ብመንገዲ ትዊተር ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
እቲ ዘተ መዓስን ኣበይን ከምዝተኻየደ ግና ኣይገለጸን።


text:
ነገረ ኢሰይያስ – „ብኣካል ዝቐረባ ኮፍ ዘይበላ መንበር“
ጉንበት 1991 ኤርትራ ብህዝባዊ ሰራዊት ሓርነት ኤርትራ ሓራ ኾይና፡ ኣየር ናጽነት ክተተንፍስ ትጅምር። ኢሰይያስ ኣፈወርቂ ንህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ወኪሉ ንኣዲስ ኣበባ የምርሕ። ኢትዮጵያ’ውን ብወገና ብተጋደልቲ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ካብ ስርዓት ደርጊ ተገላጊላ፡ እፎይታ
ጉንበት 1991 ኤርትራ ብህዝባዊ ሰራዊት ሓርነት ኤርትራ ሓራ ኾይና፡ ኣየር ናጽነት ክተተንፍስ ትጅምር። ኢሰይያስ ኣፈወርቂ ንህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ወኪሉ ንኣዲስ ኣበባ የምርሕ። ኢትዮጵያ’ውን ብወገና ብተጋደልቲ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ካብ ስርዓት ደርጊ ተገላጊላ፡ እፎይታ ክትረክብ ዝጀመረት መሰለት። „ተቐንጢጡ ጸልማት ዓቢ ግነ፡ እነሆ ባና … “ እናበለ ህዝቢ ብታሕጓስን ጓይላን ድቃስ’ዩ ስኢኑ። ሓሳብ ልብና ሰሚርልና፡ ብድሕሪ ሕጂ ውግእ የለ ወረ ውግእ ዝብል ፍጹም ሰላም ዝሰፈነ ይመስል።


text:
Radio Erena: 18 April 2019
ኣብ ሊብያ፣ ከተማ ትሪፖሊ ንምቁጽጻር፣ ኣብ መንጎ ሚሊሻታት ኣብ ዝካየድ ዘሎ ኵናት፣ ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ዝርከቡ ስደተኛታት፣ ናብ ውሕሱ ቦታ ክግዕዙ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ጸዊዑ።
እቲ ኣህጉራዊ ትካል ብ15 ሚያዝያ ኣብ ዘቕረቦ ጻውዒት፣ ኣብታ ከተማ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ኵናት፣ ህዝቢ ህይወቱ ንምድሓን ናብ ውሑስ ቦታታት ክግዕዝ እንከሎ፣ እቶም ስደተኛታት፣ ተታሒዞምሉ ኣብ ዘለዉ መዳጎኒ ቦታታት ክጸንሑ ምውሳኑ ኢሰብኣዊ ምዃኑ’ዩ ዘመልክት።
መብዛሕትኡ’ቲ ስደተኛታት ተኣሲሮምሉ ዝርከብ ከባቢታት ዓይን ዛራ፣ ቓስር ቢን ቓሺርን ኣቡ ስለይምን፣ ጽዕጹዕ ኵናት ይካየደሉ ከምዘሎ ዘመልከተ ኮሚሽነር UNHCR ፊሊፖ ግራንዲ፣ ናብ ውሑስ ቦታ ምግዓዞም ናይ ሞትን ህይወትን ጉዳይ’ዩ ክብል ኣስሚርሉ።
እቲ ኣህጉራዊ ትካል፣ ዝተወሰነ ብዝሒ ካብቶም ስደተኛታት፣ ኵናት ናብ ዘይብሉ ውሑስ ቦታ ከሰጋግር እኳ እንተኸኣለ፣ ዝበዝሑ ግና ኣብ ማእከል’ቲ ኵናት ዝካየደሉ ቦታ ተሪፎም ምህላዎም ኣረጋጊጹ።
ኣብዚ ኵናት ዝካየደሉ ዘሎ እዋናት፣ ኣማኢት ኤርትራውያን ዝርከብዎም ልዕሊ 1500 ስደተኛታት ኣብ ሃንገራት ናይቲ መዳጎኒ ማእከላት ተዓጽዮም ኣለዉ።
ሓያሎ ካብዞም ኤርትራውያን፣ ንዘለውዎ ሕማቕ ኩነታት ብቪድዮ እናሰኣሎ ብማሕበራዊ ሜዳያት ከምዝዝርጋሕ ክገብሩ ጸኒሖም’ዮም።
ኣብ ካልእ ዜና፣ 70 ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት ዝጸዓነት ጃልባ፣ ናብ ሃገራት ዓረብ ንምስጋር ኣብ ዝፈተነትሉ፣ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ከምዝጠሓለት ድሒሩ ዝተዘርገሐ ዜና ኣፍሊጡ።
መብዛሕትኦም ግዳያት ናይታ ኣብ መወዳእታ ወርሒ መጋቢት ዝጠሓለት ጃልባ፣ ተወላዶ ክልል ትግራይ ምዃኖም ዘመልከተ ሓበሬታ ናይቲ ክልል፣ ስድራቤታቶም ይርድኡ ከምዘለዉ ብምጥቃስ፣ ናይ ሓዘን መግለጺ ዘርጊሑ።


text:
Radio Erena: 19 September 2019
ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ዝርከቡ፣ ፓትርያርክ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ኤርትራ፣ ብጹእ ወ ቅዱስ ኣቡነ እንጠንዮስ፣ መልእኽቲ ናብ ህብዚ ኣመሓላሊፎም።
ፓትርያርክ፣ ብጹእ ወ ቅዱስ፣ ኣብቲ ብመንገዲ፣ መርበብ ሓበሬታ ተዋህዶ ዘመሓላለፍዎ ተኸታታሊ መልእኽታት፣ ኣብ ልዕሊኦም ኣብ ልዕሊ ቤተክርስትያንን ንዝወረደን ዝወርድ ዘሎን ግፍዕታት ብዝርዝር ዝገልጽ’ዩ።
ብስም ሲኖዶስ፣ ኣብ ትሕቲ ህግደፍ ዝተሓቖፉ ጳጳሳት ህግደፍ፣ ፓትርያርክ ኣቡነ እንጠንዮስ ብሓይልታት ጸጥታ ተሰንዮም፣ ናይ ፈላሲ ክዳውንቶም፣ ልብሲ ክህነቶምን ቆብዕን መስቀልን ዝርከቦ ማዕረግ ፓትርያርክን ኣብ ምግፋፍ ይኹን፣ ካልእ ግፍዕታት ኣብ ምፍጻም ከምዝተሳተፉ’ውን ኣቃሊዖም።
ይኹን’ምበር ብህወይቶም እንከለዉ ካብ ሰንበቶም ተገፊሱ ዝተወሰደ ክዳውንቲ፣ ቆብዕን መስቀልን ፓትርያርክ፣ ነቶም ካብ ሕጊ ቤተ ክርስትያን ወጻኢ ዝተሸሙ ኣቡነ ዲዮስቆሮስ፣ ነዊሕ ከይጸንሑ ኣእምርኦምን ክሳብ ምስሓትን ካልእ ከቢድ ሕማምን ብምስዓብ ህይወቶም ከምዝሓለፈ ኣዘኻኺሮም።
ሞት ናይዞም ብህግደፍን ሰዓብቶም ጳጳሳትን ዝተሸሙ ኣቡነ ዲዮስቖሮስ፣ ነቶም ካልኦት ጳጳሳት ናብ ንስሓ ኣብ ክንዲ ዘምጽኦም ኣብ ልዕሊ ፓትርያርክ እንጠንዮስ እታ ቤተ ክርስትያንን ተወሳኺ ግፍዕታት ይፍጽሙ ከምዘሉ’ዮም ዝተፈላለዩ ምእመናን ዝጠቕሱ።
ድሕሪ’ዚ ኹሉ ግፍዕታት፣ ጳጳሳት ህግደፍ፣ ብስም ዕርቂን ሰላምን፣ ካልእ ሽርሒ ክኣልሙ ከምዝፈተኑ’ውን ኣብቲ ንልዕሊ 35 ደቓይቕ ዝኸደ ናይ ቪድዮ መልእኽቲ ኣቡነ እንጠንዮስ ብዝርዝር ቀሪቡ ኣሎ።
https://www.tewahdo.org/


text:
ጾመ ነቢያት ኅዳር 15 ጀሚሩ ታህሳስ 28 ይፍጸም።
እዚ ጾም ኣብ ሰለስተ ዘመናት ማለት ዘመነ ማቴዎስ ዘመነ ማርቆስ ዘመነ ሉቃስ ሕዳር 16 ይጅምር ኣብ ታሕሳስ 29 ይሰዓር። ከሎ ናይ ጾም መዓልታት 43 ይኸውን ማለት እዩ። ኣብ ኣርባዕተ ዓመት ሓደ ግዜ ግና ሕዳር 15 ጾም ይጅምር። ካብዚ ዝተላዕለ ኣብ ሰለስተ ዘመናት 44 ክጽወም ከሎ ኣብ ዘመነ ዮሓንስ ግና 43 መዓልታት ይጽወም። ኣብ ኣርባዕተ ግዜ ሓንሳብ ሓንቲ መዓልቲ ጾም ትጎድል። ኣብ ሰለስተ ዘመናት 44 ንጾሞ፣ ንጾም ከኣ ዚያዳ ከነዳሉ ስለ ዝግበኣና እዩ።
ስለዚ ንነብያት ኣብነት ጌርና እግዚአብሔር ብተስፋን ብበረከትን ከንብረና ፣ እቲ ጽቡቅ ድሌት ልብና ክፍጽመልና ምእንቲ ከም ቅዱሳን ኣቦታትና ብቃሉ ክንነብር ምእንቲ ንጸውም።
ብፍልጥ ድዩ ብዘይ ፍላጥ ሓደ ሓደ ሰባት ጾም ዝጅመረሉን ዝወደኣሉን መዓልታት ከም ሕቶ ኣቅሪቦም ክከራኸርሉ ይረኣይ። ኮይኑ ግን እዚ ቀኖና ቤተ ክርስትያን እምበር ዶግማ ስለዘይኮነ ዘከራኽር ጉዳይ’ውን ክኸውን ኣይግበኣን። ፍቅረ እግዚአብሔር ብምሕሳብ ናብ ፍቅሪ ብምምላስ ንጾም ከነድሉ ይግበኣና። ሥርዓተ ቤተ ክርስትያን ብምሕሳብ ኣቲ እንጽሞ ብፍቅሪ ክንግበሮ ኣቦታት ይመኽሩና።
ኣብዚ ጾም ዝለዓል መሠረታዊ ጉዳይ ነብያት ኣርብዓ መዓልቲ ጥራሕ ኢዮም ጼሞም እዚ ተወሳኺ ኣርባዕተ ወይ ሰለስተ መዓልቲ ካበይ መጺኡ ዝብል እዩ።
ነብያት ኣርብዓ መዓልቲ ጥራሕ ዝጸሙ ክንብል ከለና ካብ ሕዳር 19 ጀሚሮም ታሕሳስ 29 ፈጺሞም ማለት እዩ። ንሕና ከኣ ሕዳር 15 ጾም ይጅምር ንብል። እዚ ከኣ ዘከራኽር ኣይኮነን። ኣብ ፍትሓ ነገስት አንቀጽ 15 ቁጽሪ 568 ካብ ፍርቂ ሕዳር ስለ ዝብል ናይ ሕዳር ፍርቂ ከኣ 15 እዩ።
ካልኣይ መጽሓፈ ስንክሳር ሕዳር 15 ናይ ስብከት ጾመ ልደት መጀመርያ እዩ ይብለና። ክብሪ ይኹኖ ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንዝተወልደሉ ዕለት ኣብ ግብጺ ዝነብሩ ያዕቆብያውን ዝሰርሕዎ ሕጊ እዩ። በረከቱም ምሕረቱን ንዘልዓለም ምሳና ጸኒዑ ይንበር።
ሳልሳይ ሓዋርያ ፊሊጶስ ሕዳር 16 ብሰማእትነት ምስ ዓረፈ ንሥጋኡ ከቓጽልዎ ምስ ደለዩ መልኣከ እግዚአብሔር ንሥጋኡ ሰዊርዎ ። ድሕሪኡ ደቂ መዛሙርቱ ካብቲ ዕለት ጀሚሮም ሰለስተ መዓልቲ ምስ ጾሙ ኣብ ሕዳር 18 ኣምላከ ቅዱሳን ብቅዱስ መልኣኹ ጌሩ ንሥጋኡ ምስ ሃቦም ሽዑ ቀበርዎ። ሰለዚ ሰለስተ መዓልቲ ጾመ ፊሊጶስ ተባሂሉ ተወሲኹ።
ራብዓይ በዓለ ልደት ረቡዕን ዓርብን እንተዊዒሉ ይብላዕ እዩ ፣ ነዚ መተካእታ ከኣ ጾመ ገሃድ ሓንቲ መዓልቲ ቅድሚ ጾመ ፊሊጶስ ተወሲኻ ሕዳር 15 ክንጸውም ኣዚዞምና።
ጎይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝጾሞ ጾመ ኣርብዓ መዓልትን ኣርብዓ ለይትን ከሎ ንሕና ግና 55 መዓልቲ ከም እንጸሞ ማለት እዩ። መጀመርታ ሳምንቲ ጾመ ሕርቃል ናይ መወዳእታ ሳምንቲ ድማ ሰሙነ ሕማማት ብምባል ከም እንጸሞ ማለት እዩ። እዚ ናይ ኣቦታትና ትእዛዝን ሥርዓት ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሖም ዝሰርዖዎ ስለ ዝኾነ ተቀቢልና ንትግብሮ።
ኣምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር ጾምና ይባርኸልና ። ወላዲት ኣምላክ ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ብኣማላድነታ ኣይትፈለየና።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር፣
ወለወላዲቱ ድንግል፣
ወለመስቀሉ ክቡር።


text:
Radio Erena: 21 August 2018
ኣብ ሱዳን ክስልጥኑ ዝጸንሑ ወትሃደራዊ መኮንናት ቀጠር ከምዝተመረቑ ኣገልግሎት ዜና ቀጠር ሓቢሩ።
እቶም ዝሓለፈ ሰሙን ዝተመረቑ 108 መኮንናት ቀጠር፣ ኣብ ኣጋርን መካናይዝድን ዘተኮረ ፍሉይ ታዕሊም ከምዝወሰዱ እቲ ሓበሬታ ይጠቅስ።
ንልዕሊ ሓደ ዓመንት መንፈቕን ንዝተዋህቦም ጽዑቕ ወትሃደራዊ ስልጠና ዛዚሞም፣ ኣብ ወትሃደራዊ ኣካዳሚ ኡምዱርማን ኣብ ዝተመረቕሉ፣ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ዝርከቦም ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ወትሃደራውያን ኣዘዝቲን ሱዳንን ቀጠርን ተረኺቦም።
ሱዳን፣ ምስ ቀጠር ዘለዋ ዝምድና ክትበትኽ ብስዑዲ ዓረብ ጸቕጢ ይግበረላ ከምዘሎ ይፍለጥ።
እንተኾነ ምስ ቀጠር ንነዊሕ ዓመታት ዝጸንሓ ዝምድና ከምዘይትበትኽ ዘነጸረት ሱዳን፣ ክሳብ ወትሃደራዊ ምትሕግጋዝ ዝኸይድ ርክባት ትቕጽሎ ኣላ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ሱዳንን ቀጠርን ንጸጥታ ኤርትራ ንምዝራግ ይሰርሓ ኣለዋ ክብል ምውቃሱ ኣይርሳዕን።
====================


text:
Radio Erena: 31 May 2019
መንግስቲ ሶማል፣ ኣብ ኬንያ፣ ከተማ ናይሮቢ ዝመደበሮም ኣህጉራውያን መሻርኽቲ፣ ናብ ሞቛድሾ ክግዕዙ፣ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ጸዊዑ።
እታ ሃገር ነዚ ጻውዒት ተቕርብ ዘላ፣ ኣብ መንጎ ክልትኤን ሃገራት ዲፕሎማስያውን ምስሕሓብ ተኸሲቱ ስለዘሎ’ያ።
ሚኒስተር ጥዕና ሶማል ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ፣ መንግስቲ ኬንያ ኣብ ልዕሊ ሶማላውያን ዝፍጽሞ ዘሎ ናይ መገሻ መሰናኽል፣ ኣብ ናይሮቢ ኣብ ዝካየድ ዝተፈላለየ ኣኼባታትን ካልእ መደባትን ምስታፍ ኣጸጋሚ ስለዝኾነ፣ ኣብ ሶማል ዘድሃበ ዝተፈላለየ ንጥፈታት ዘካይዳ፣ ኣህጉራውያን ትካላት፣ ናብ ሞቛድሾ ክግዕዛ ተማሕጺና።
ዝበዝሓ ካብቶም ናብ ሶማል ዘድሃበ ዝተፈላለየ ፕሮጀክታት ዘለወን ኣህጉራውያን ትካላት ኣብ ከተማ ናይሮቢ’ዩ መደበረን።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፣ ናይ ሶማልያ ፓስፖርት ዝሓዙ፣ ሓደ ሚኒስተርን ክልተ ኣባላት ፓርላማን፣ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ጆሞ ኬንያታ ተዓጊቶም ድሕሪ ምውዓል፣ ናብ ዓዶም ከምዝተሰጎጉ መንግስቲ ሶማል ምግላጹ ይዝከር።
ኬንያ፣ ካብ ሶማል ዝካየድ ቀጥታዊ ናይ መጓዓዝያ በረራታት፣ ብሰንኪ ጸጥታ ደው ከተብሎ ከምዝወሰነት ይፍለጥ።
እንተኾነ መንግስቲ ሶማል፣ እዚ ናይ መንግስቲ ኬንያ ስጉምታት፣ ፖለቲካዊ ምኽንያታት ከምዘለዎ’ዩ ዝወቅስ።
ንዝምድና ክልቲኤን ጎረባብቲ ሃገራት ድማ ብኣሉታ ይጸሉ ከምዘሎ ይጠቅስ።
================


text:
ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣብ ግምት ዕለታዊ አታዊ 40 ሚእታዊት ጸገም ከምዘሎ ገሊጾም።
እቶም ቀዳማይ ሚንስትር ነዚ ዝበሉ ኣብ መወዳእታ’ዚ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ሸራተን አዲስ ሆቴል አዳራሽ ላሊበላ ምስ 1,200 ዝኾኑ ካብ ዝተፈላልየ ክልላትን ከተማታትን ዝመጹ አባላት ማሕበረሰብ ንግዲ እታ ሃገር ኣብ ዘካየድዎ ምይይጥ ምኳኑ ተገሊጹ’ሎ።
“ናትና ሰባት ዝገበርዎ ዓብይ ጌጋ ሓፈሻዊ አታዊ’ዮም ለጢፎም ሓፈሻዊ አታዊ ክረአ ከሎ እቲ ግብሪ ክንደይ ከምዝኸውን ንዘይረአየ ሰብ ዘሰንብድ’ዩ። ካብ ብዙሕ ተጎዳዲሉ እቲ ካብ ክልተ ክሳብ ሰለስተ ሽሕ ክኸውን ዝኽእል ግብሪ ሓደ ሚልዮን ዝብል ዝተለጠፈ’ዩ ነቲ ሰብ ናብ ሓዊ ኣእትይዎ’ዩ። እቲ ካልኣይ ዓብይን ጌጋ ኸአ እቲ ስራሕ ክስራሕ ኸሎ ተአኪብና ተዘራሪብና እናተባህለ ዝተሓልፈ ሪፖርት በዓል ጉዳይ ከይተዘራረበ ዝሓለፍ ጉዳያት ዋጋ ዘኽፍሉና ዘለው እዮም።ስዚጺ ህጽረት ሓበሬታን ግንዛበን ዝፈጠሮም ስርቂ ተሃዊስዎን’ዩ።እቲ 40 ሚእታዊት ግምት ዕለታዊ አታዊ ጸገም ከምዘለዎ ፈሊጥና ኣለና።”
እቲ ተፈጺሙ ዝተባህለ ጌጋ ንምእራም ብፍላይ ኣብ አዲስ አበባ ስጉምቲ ይውሰዱ ከምዘለውን መፍትሒ ኣብ ምንዳይ ከምዘሎ ቀ/ሚንስትር ሃይለማርያም አብቲ አጋጣሚ ሓቢሮም።


text:
ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያም እቲ ዩኒቨርሲቲ ተጋድሎ ኢትዮጵያውያን ጥራሕ እንተይኰነስ መግዛእቲ መላእ ኣፍሪቃዊያን ንምምሃርን ምምርማርን እውን ዝሕግዝ እዩ ኢሎም፡፡
"ኣብ ኩሎም ሃገራት ዝርከቡ ፀለምቲ ህዝብታትን ትካላት ምርምርን መፅናዕትን ብዛዕባ ዓወት ዓድዋ ሰፊሕ ምርምርን ውፅኢታት መፅናዕትን ዕላዊ እንትገብሩ ሰብ ዋና እቲ ታሪኽ እንተ ንሕና ዓመታዊ በዓል ካብ ምዝካር ዝሓለፈ እዚ እዩ ዝበሃል ስራሕ ኣይሰራሕናን" እውን ኢሎም፡፡
ርእሰ ምምሕዳር ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ኣይተ ኣባይ ወልዱ ብወገኖም "ዩኒቨርሲቲ ፓን ኣፍሪቃ ዓድዋ ዝተዛበዐ ታሪኽ ኣብ ምእራምን ካብ ኣፍሪቃ ዝተጐሓሉ ሓድግታት ኣብ ምምላስ ክሕግዝ እዩ ተባሂሉ ትፅቢት ይግበረሉ " ዝብል ዘረባ ኣስሚዖም።
ኣብ ጽምብል ምንባር ሰረት እምኒ ንፕረዝደንት ኡጋንዳ ዮወሪ ሙሶቨኒ ሓዊሱ ካልኦት መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃን ኣጋይሽን ተረኺቦም እዮም፡፡
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ጭብጥታት ኣልኮላዊ መስተን ጥዕናን
ብተደጋጋምን ብዚያዳን ኣልኮላዊ መስተ ዘዘውትሩ ሰባት ቍጽሮም እንዳወሰኸ ይኸይድ ኣሎ። ኣልኮላዊ መሰተ ዚበዝሕ እዋን ምስ በዓላትን ምስ ምዝናይን ጥራይ ዘይኮነስ ሃልኪ ኣልኮላዊ መስተ ካብ ቍጽጽር ኣብ ዚወጸሉ ወቕቲ’ውን ምስ ሕፍረትን ውድቀትን ይተኣሳሰር’ዩ።
ጸገም ምስታይ ንኻልኦት ሰባት ጥራይ ዘጋጥም ነገር’ዩ ኢልካ ክትሓስብ ቀሊል’ዩ። ዚበዝሕ እዋን ጸገም ምስታይ ምስ ማሕበራዊ ጸገም: ምስ ሸቕለ-ኣልቦነትን ግዳም-ሓደርነት’ዩ ዚተኣሳሰር። ይዅን’ምበር: እቶም ካብ ዓቐን ንላዕሊ ዚሰትዩ: ምንም ብደገ ዚረአ ጸገም የብሎምን። እቶም ዚበዝሑ: ልክዕ ከም’ቶም ሽጋራ ዘትክኹ: ብዘይ ዓቐን ዚበልዑ ወይ እኹል ምንቅስቓስ ኣካላት ዘይገብሩ: ንቡር መነባብሮ: ስራሕ: ስድራ ቤት: ኣዕሩኽን መንበሪ ገዛን ኣሎዎም።
ኣብ ሽወደን: ኣስታት ሓደ ሚልዮን ዚኾኑ: ንውልፊ ኣልኮላዊ መስተ ወሲኽካ: ንሓያሎ ጸገማት ጥዕናን መጕዳእትን ኣብ ሓደጋ ዘእቱ ኣመል መስተ ኣሎዎም። ዚበዝሑ ሰባት ብዙሕ ዚሰትዩ ኣይመስሎምን’ዩ፤ ኣልኮላዊ መስተ ናብ ሓደጋ ጥዕና ከም ዘእቱ’ውን ኣይፈልጡን’ዮም። ይዅን’ምበር: ኣካላቶም ግን በዚ ይጽሎ’ዩ። ኣብዚ ጽሑፍ’ዚ ብኸመይ ከም ዚጽሎ ክትነብብ ትኽእል ኢኻ።
ክንደይ ዝዓቐኑ ኣልኮል’ዩ ሓደጋ ዘሎዎ?
ሓደገኛ ሃልኪ ኣልኮል ዚበሃል: ከም ወድተባዕታይ መጠን ንሰሙን 14 ብርጭቆ ኣልኮል ወይ ዚያዳ: ከም ጓላንስተይቲ ኸኣ 9 ብርጭቆ ኣልኮል ወይ ዚያዳ ምስ ትሰቲ’ዩ። ክሳዕ ትሰክር ምስታይ’ውን ኵሉሳዕ ሓደጋ’ለዎ። ኣብ ሓደ እዋን: ከም ወድተባዕታይ መጠን 4 ብርጭቆ: ከም ጓለንስተይቲ መጠን ከኣ 3 ብርጭቆ ምስ ትሰቲ: ወይ 0,6 ፕሮሚለ ኣልኮል ኣብ ደምካ ምስ ዚህሉ: ዝሰኸርካ ኮይኑ ይሰማዓካ ኣይሰማዓካ ብዘየገድስ: ከም ስኽራን’ዩ ዚቝጸር። ካብዚ ኣብ ላዕሊ ዚጥቀስ ዓቐን ዝወሓደ እንተ ሰቲኻ ከም መጠነኛ ሃልኪ ኣልኮል ይሕሰብ።
ሓደ ብርጭቆ ማለት: ሓደ ንእሽቶ ጥርሙዝ ተሪር ቢራ (33 cl): ሓደ ብርጭቆ ነቢት (10-15 cl) ወይከኣ ሓደ ”ድሪንክ/ሾት” (4 cl) ኣልኮላዊ መስተ ማለት’ዩ።
ፍርቂ ሊትሮ ተሪር ቢራ (starköl, 50 cl) 1,5 ብርጭቆ ይከውን።
ሓደ ጥርሙዝ ነቢት (75 cl) 6 ብርጭቆ ይሕዝ።
ሓደ ጥርሙዝ ኣልኮላዊ መስተ (75 cl) 18 ብርጭቆ ይሕዝ።
ውሑድ ኣልኮላዊ መስተ ምስታይ ንጥዕና ጽቡቕ ድዩ?
ብዙሓት ካባና: መጠነኛ ሃልኪ ኣልኮላዊ መስተ ንጥዕና ጽቡቕ ኪኸውን ይኽእል’ዩ ዚብል ኣንቢብና ክንከውን ንኽእል ኢና። ውሑድ ዓቐን መስተ ዚሰትዩ ብዕድመ ዝደፍኡ ሰባት: ብሕማማት ሻምብቆ ደምን ልብን: ብሕማም ሽኮርን ናይ ምጥቃዕ ንኩይ ሓደጋ ኣሎዎም ዚብል እምነት ኣሎ። ናይ እዋንና ተመራመርቲ ግን: ኣልኮልዊ መስተ ብሓቂ ከምዚ ዓይነት ካብ ሕማም ናይ ምክልኻል ክእለት ዘሎዎን ዘይብሉን ምሉእ-ብምሉእ ኣይሰማምዑን’ዮም። እቲ ሓቂ ግን: ኣልኮላዊ መስተ ኣዝዮም ብዙሓት ጐድናውያን ሳዕቤናት ስለ ዘሎውዎ: ብስም ጥዕና: ሰባት ኪሰትዩዎ ክትምዕድ ኣጸጋሚ’ዩ።
ነፍሰጾር ዝኾነት ሰበይቲ: ጭንቀት ዘሎዎ ሰብ: ሕማም ጸላም ከብዲ ዘሎዎን ገለ-ገለ መድሃኒታት ዚወስድ ሰብን ገዲፍካ: ከይሰኸርካ ብመጠኑ ምስታይ: ዚበዝሕ እዋን ትሑት ጥዕናዊ ሓደጋ ኣሎዎ። እዞም ዝተጠቕሱ ሰባት ግን ፈጺምሞም እንተ ዘይሰተዩ ይሓይሽ።
ኣልኮላዊ መስተ ዚሰቲ ሰብ ብኸመይ ይጽሎ?
ኣብ ሓንቲ ዓርቢ ምሸት: ኣብ ሓደ ባር እንተ ኣቲኻ ኣብ ደሞም ልዕሊ 0,8 ፕሮሚለ ኣልኮል ዘሎዎም ሰባት ምርካብ ዘጋጥም ነገር’ዩ። ዓቐን ኣልኮል ደምካ: ልዕሊ 0,5 ፕሮሚለ ቅድሚ ምብጽሑ: እቲ ኣውራ ጽቡቕ ስምዒት ዚህበካ ዓቐን ምዃኑ ዚሕብር ሓደ ምርመራዊ ፈተነ ኣሎ። ዚበዝሕ እዋን እንጋገዮ ነገር እንተሎ ግን: ዚበዝሕ እንተ ሰቲና ዚያዳ ጽቡቕ ኪስምዓና’ዩ ኢልና ምሕሳብና’ዩ፤ ዋላካ እዚ ግጉይ ምዃኑ ቅድሚ ሕጂ እንተ ተረጋገጸ። ኣብ ዝተፈላለየ መጠን ፕሮሚለ ኣልኮል ኣብ ደምና: ጠባይናን ስምዒትናን ብኸመይ ከም ዚጽሎ* ካብዚ ኣስዒብና ንመልከት።
0,2 ፕሮሚለ:- እቲ ፋልማይ ሳዕቤን ኣልኮል ይፍለጠካ። ምውቕ ይብለካ፤ ትዛነን ባህ ይብለካን። ርእሰ-ነቐፌታ ይንኪ።
0,5 ፕሮሚለ:- ስምዒትካ ይለዓዓል፤ ርእሰ-ግትኣት ይጐድል። መልሰ-ግብርኻ ይዝሕል፤ ናይ እትገብሮ ምንቅስቓስ ልክዕነት ይንኪ። ሚዛናዊ ዓቕምኻ ይድብን፤ ሓበሬታ ናይ ምቕባል ክእለትካ የንቈልቁል።
0,8 ፕሮሚለ:- ዋዕ-ዋዕ ክትብል ትጅምር፤ ሰንከልከል ትብል። ናይ ምርኣይ ክእለትካ ካብ ንቡር ይሓምቕ። ኣልኮል ትሽትት፤ ዝተጋነነ ርሰእ-ተኣማንነት ከኣ ይስምዓካ።
1,0 ፕሮሚለ:- ዓጀውጀው ትብል፤ ስምዒትካን ጭዋዳታትካን ናይ ምቍጽጻር ዓቕምኻ ይሓምቕ።
1,5 ፕሮሚለ:- ሚዛንካ ክትቈጻጸር ኪጽግመካ ይጅምር፤ ምናልባት’ውን ትወድቕ። ብስምዒት ትነቱጕ፤ ዕግርግር ይብለካ።
2,0 ፕሮሚለ:- ምዝራብን ጠጠው ምባልን ይጽግመካ። ድርብ ትርኢ።
3,0 ፕሮሚለ:- ኣብ ከባቢኻ እንታይ ይግበር ከም ዘሎ ኣይትርዳእን፤ ቀልብኻ ከተጥፍእ ከኣ ኣብ ቀረባ’ለኻ ማለት’ዩ።
4,0 ፕሮሚለ:- ቀልብኻ ኣጥፊእካ’ለኻ። ብዝሑል ተተንፍስ፤ ብምረዛ ኣልኮል ክትመውት ከኣ ኣብ ሓደጋ’ለኻ ማለት’ዩ።
*ዓቐን ፕሮሚለ ኣልኮል ኣብ ውልቀሰባት እንታይ ሳዕቤን ከም ዘሎዎ ብልክዕ እዚ’ዩ ክትብል ዚከኣል ኣይኮነን፤ ምኽንያቱ: እቲ ንነዊሕ እዋን ብዙሕ ኣልኮል ዝሰተየ ውልቀሰብ: ተጻዋርነት ኣልኮል ስለ ዘማዕብል: ክሳብ ክንድቲ ኣይጽሎን’ዩ ። ኣብዚ ኪስተውዓል ዘሎዎ ነገር ግን: ልዑል ተጻዋርነት ኣልኮል ምህላው ማለት: ምስ ኣልኮል ዚዛመዱ ጸገማት ጥዕናን መጕዳእትን ይንክዩ እዮም ማለት ኣይኮነን።
ልዑል ሃልኪ ኣልኮላዊ መስተ ንጥዕና ብኸመይ ይጸሉ?
ኣልኮል ኣብ ኵሉ ክፍልታት ኣካል ይበጽሕ፤ ዳርጋ ንብምሉኡ ኣካል ሰብ (ደገን ውሽጥን) ይጸሉ። ዓለምለኻዊ ውድብ ጥዕና ከም ዚብሎ: ምስ ልዑል ሃልኪ ኣልኮል ዚዛመዱ ዚያዳ 60 ሕማማት ኣለዉ። ምስ ኣልኮል ዚዛመድ ሕማም ክትጥቃዕ ግድን ኣመል መስተ ዘሎካ ክትከውን የብልካን። ኣመል ከይሃለወካ ብዙሕ ትሰቲ እንተ ኾይንካ’ውን ክትጥቃዕ ትኽእል ኢኻ።
ሓንጎል
ገና ውሑድ መጠን ኣልኮል ክትሰቲ ኣብ እትጅምረሉ ወቕቲ: ሕምቕ ዝበለ ሚዛናዊ ብቕዓት: ክእለት ኣተሓሳስባ: ተዘክሮን ግብረ-መልስን ይህልወካ። እኹል ድቃስ ኣይትድቅስን፤ ስምዒትካ ኸኣ ይጽሎ። ልዑልን ንነዊሕ እዋን ዚቕጽልን ሃልኪ ኣልኮል ሓንጎልካ ይጭብጥ፤ መጥቃዕቲ ትግርትያ (ኤፒሌፕሲ): ሕማም ረሲዕነትን ካልኦት ሕማማት ሓንጎል የጥቅዑኻ።
ቅዛነት
ሃልኪ ኣልኮል ኪልዕል ከሎ ብቕዛነት ክትጥቃዕ ዘሎ ሓደጋ ኸኣ ኣበርቲዑ ይውስኽ። ፍርቂ’ቶም ኣብ ሽወደን ዚኽሰቱ ርእሰ-ቅትለታት ምስ ኣልኮል ዚዛመዱ’ዮም።
ልብን ሻምብቆ ደምን
ካብ ትሑት ክሳብ መጠነኛ ሃልኪ ኣልኮል: ኣብ ልብን ሻምብቆ ደምን ርኡይ ሳዕቤን የብሉን። ዓቐን ዘይብሉ ሃልኪ ኣልኮል ግን ሓደጋ መጕዳእቲ ኣሎዎ። ኣልኮል ኣብ እትሰትየሉ ወቕቲ ትርግታ ልብኻን ድፍኢት ደምካን ይውስኽ። ናይ ዝተፈላለዩ ዘይንቡራት ህርመታት ልቢ (hjärtarytmier ንኣብነት förmaksflimmer) ሓደጋ ይዛይድ። ሕማማት ሻምብቆ ደም ልቢ ንምክልኻል ሃልኪ ኣልኮል ኣይተባባዕን’ዩ።
ጥንሲ
ልዑል ሃልኪ ኣልኮል ንፍርያምነት ደቂተባዕዮን ደቀንስትዮን ይንክዮ። ኣደ ኣብ ምሉእ ወቕቲ ጥንሳ ኣልኮል ትሰቲ እንተ ኾይና ዕሽላ ይጽሎ’ዩ፤ ብሕልፊ ኣብ መፈለምታ እዋን ጥንሳ እንተ ኾይኑ (ዋላካ ሽዑ ጥንስቲ ምኻናን ዘይምኻናን ኣፍልጦ እንተ ዘይብላ)። ነፍሰ-ጾራት ወይ ኪጠንሳ መደብ ዘሎወን ደቀንስትዮ: ካብ ኣልኮላዊ መስተ ምስታይ ኪቝጠባ ይምረጽ።
ጸላም ከብዲ
ልዑል ሃልኪ ኣልኮል ንሓደጋ መንሽሮ ጸላም ከብዲ የዛይዶ፤ ልሙድ ሰበብ ስብሕቲ ጸላም ከብዲ: ነድሪ ጸላም ከብድን ከምኡ’ውን ሲሮሲስ (skrumplever) ከኣ እዩ።
ቈርበት
ልዑል ሃልኪ ኣልኮል ንሕማማት ቈርበት ከም ሶሪያሲስ: መበላይን ካልኦት ከምኣቶም ዚኣመሰሉ ሕማማት ቈርበት የጋድድ።
ጨጐራ
ልዑል ሃልኪ ኣልኮል ንሓደጋ ነድሪ ጨጐራን ህውከት ከብደ-መጣንጣን የዛይዶ።
ዓጽሚ
ልዑል ሃልኪ ኣልኮል ንሓደጋ ርቀት ዓጽምን ነድሪ መገጣጠምን የዛይዶ።
ደም
ኣልኮል: ኣንጉዕ ዓጽሚ ጸዓዱ ዋህዮ-ደም ናይ ምምንጫው ዓቕሙ የዳኽም፤ ዋሕዲ-ደም ውን ከስዕብ ይኽእል።
ረኽስታት
ብሰንኪ ሳዕቤን ኣልኮል ኣብ ኣንጉዕ ዓጽሚ: እቶም ካብ ረኽስታት ዚከላኸሉ ጸዓዱ ዋህዮ-ደም ይጽለዉ። እዚ ኸኣ ናብ ሓያለ ሕምማት ረኽሲ: ንኣብነት ነዊሕ ዚጸንሕ ጕንፋዕ ይመርሕ።
መንሽሮ
ኣልኮል: ኣብ ሓያለ ክፍልታት ኣካል መንሽሮ ናይ ምምጻእ ሓደጋ የዛይድ። ኣብ ኣፍ: ኣብ ጐሮሮ ዚኽሰቱ ሕማማት መንሽሮ ከምኡ’ውን መንሽሮ ጸላም ከብዲ: መንሽሮ ጡብን መንሽሮ ዳንዱርን ምስ ኣልኮል ንጹር ዝምድና ኣሎዎም።
ብዙሕ ኣልኮላዊ መስተ ብምስታይ ዚመጹ ካልኦት ሓደጋታት ኣየኖት’ዮም?
ሓደጋታት
ዝሰኸረ ሰብ ብዚያዳ ሓደጋታት ይጣላዕ። ኣብ ሽወደን ዓመት-ዓመት 3000 ዝኾኑ ሰባት ብሓደጋታት ይሞቱ። ሓደ ሲሶ ካብዚኣቶም ሰበቦም ምስ ኣልኮል ዚተሓሓዝ’ዩ። እቶም ኣብዞም ሓደጋታት ዚኣትዉ ብቝጽሪ ዚዓበዩ ሰባት: እቶም ብልሙድ ትሑትን መጠነኛን ኣልኮል ዚሰትዩ ግን ኔሮም-ኔሮም ብመስተ ዚሰኽሩ እዮም።
ዓመጽ
ስታትስቲክ ገበን ከም ዘመልክቶ: እቶም ዚበዝሑ ምብስባስን መውቃዕትን ካልኦት ገበናት ዓመጽን ምስ ሃልኪ ኣልኮል ኣጥቃዕትን/ግዳያትን ዝተኣሳሰሩ’ዮም።
ጸገማት ዝምድና
ልዑል ሃልኪ ኣልኮል: ምስ ሰባት ንዚግበር ምውሳእ ኪጐድኦ ይኽእል’ዩ፤ ምስ መቕርብካ ዘሎ ዝምድና ከኣ የብእሶ። ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ዚኣኽሉ: ብዘይ ዓቐን ዚሰቲ መቕርብ ዘሎዎም ተቐማጦ ሽወደን: ብኣሉታዊ መልክዕ ከም ዝተጸልዉ ይሕብሩ።
ሽጋራ ምትካኽን ኣልኮላዊ መስተን
ዝተፈላለዩ ድሮጋታት ተሓባቢሮም ይሰርሑ፤ ንኣብነት ኣልኮልን ኒኮቲንን ኣብ ሓንጎል ሰብ ሓደ ስርዓተ-ዕግበት (belöningssystem) ኣሎዎም። ብተወሳኺ: ንኒኮቲን ንተነቃፍነት ኣልኮል ዘዛይዶ ይመስል። ንዘሎዎ ሃልኪ ኣልኮል ከጕድል ዚደሊ ሰብ: ማዕረ-ማዕርኡ ሽጋራ ምትካኽ ወይ ትንባኾ እንተ ገደፈ’ውን ረብሓ ኪህልዎ ይኽእል’ዩ። ብተመሳሳሊ መልክዕ: ሃልኪ ኣልኮል እንተ ነኪኻ ወይ ብሱሩ እንተ ገዲፍካ: ሽጋራ ደው ምባል ቀሊል ኪኸውን ይኽእል።
ኣመል መስተ እንታይ’ዩ?
ኣመል ኣልኮላዊ መስተ ማለት: ኣብ ጥዕናኻ: ዝምድናታትካን ማሕበራዊ ናብራኻን ኣሉታዊ ሳዕቤን ዘስዕብ ክነሱ: ብዙሕ ኣልኮላዊ መስተ ምስታይ ደው ዘይምባል ማለት’ዩ። እቲ ኣመለኛ ዝኾነ ሰብ: ዚበዝሕ እዋን ንዓቐን ዚሰትዮ ኣልኮል ደረት ኪገብረሉ ይጸግሞ። ኵሉሳዕ ደኣ ኣይዅን’ምበር: ዚበዝሕ እዋን ተጻዋርነት ኣልኮል እንዳማዕበለ ይኸይድ’ሞ ናብ እትደልዮ ዕግበት ንምብጻሕ ብዙሕ ክትሰቲ ትቕሰብ፤ ብማዕርኡ መስተ ደው ከተብል ከለኻ: እቲ ዚምዕብል ዛህዲ (ካብ መስተ ምቝጣብ) ብርቱዕ ስምዒታዊ ቅልውላው የላዕለልካ። ንብዙሓት ሰባት ኣመል መስተ: ነቲ ቅድሚ ሽዑ ኣብ መነባብሮኦም ኣገዳሲ ዝነበረ ከም ዝምድና: ስራሕ ወይ ንጥፈታት ትርፊ-ጊዜ ተኪኡ ኣብ ህይወቶም ማእከላይ ግደ ይሕዝ። ኣመል መስተ ዘሎዎም ዚበዝሕ እዋን ኣልኮል ጸገም ምዃኑ ኣዐርዮም ይፈልጥዎ’ዮም፤ ይዅን’ምበር ንሃልኪ ኣልኮል ኪድርትዎ ወይ ደው ከብልዎ ኣይክእሉን’ዮም።
እዞም ዚስዕቡ 6 ተርእዮታት ኣብ ኣመል መስተ ዘሎዎም ሰባት ዚኽሰቱ’ዮም። ወልፊ ኣልኮል ከም ነጸርታ (diagnos) ኪወሃብ: ኣብዘን ዚሓለፋ 12 ኣዋርሕ: እንተ ወሓደ ሰለስተ ካብዞም ዚስዕቡ ተርእዮታት ብሓደ ኪኽሰቱ ኣለዎም።
ኣልኮላዊ መስተ ንምስታይ ”ትምኒት”: ሓያል ወልፊ ወይ ቀስበን ምስ ዚህሉ
ዓቐን እትሰትዮ ንምድራት ጸገማት ምስ ዚፍጠር ወይ ”ቍጽጽር ምስኣን”
ሃልኪ ኣልኮል: ኣብ ስራሕ: ኣብ ንጥፈታት ትርፊ-ጊዜን ምስ ሰባት ምሕዋስን እተጥፍኦ ጊዜ ከም ዚንኪ ይገብሮ
ልክዕ ከም ዝሓለፈ እዋን ቀጻሊ ዕግበት ክትረክብ ብዙሕ ዝዓቐኑ ኣልኮል ምስታይ የድሊ (ተጻዋርነት)
ምንቅጥጥቃጥ ኢድ: ምርሃጽ ወይ ሻቕሎት ምንካይ መስተ ወይ ደው ምባል (ዛህዲ)
ኣልኮል ናብ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ጸገም ከም ዘስዕብ ትፈልጥ ክነስኻ መስተ ምስታይ ደው ዘይምባል
ንዘለካ ኣመል መስተ ክትቅይር ቅሩብ ዲኻ?
ናይ ብዙሓት ሰባት ርድኢት: ዘሎዎም ሃልኪ ኣልኮል ምቕያር ኣዝዩ ብርቱዕ ከም ዝኾነ’ዩ። ንዝበዝሑ ሰባት ግን እዚ ካብ ሽጋራ ደው ምባል ይቐልል፤ ብብዙሕ መዳይ’ውን ምስ ኣገባብ ኣመጋግባኻ ምቕያር ወይ ምንቅስቓስ ምጅማር ይነጻጸር።
ምናልባት ኣልኮል ምስታይ ክልቲኡ ረብሓን ጕዳኣትን ኣሎዎ ትብል ትኸውን - እወ ንዚበዝሑ ሰባት ከኣ ከምኡ’ዩ። ግን ኣየናይ የመዝን? እቲ ንዓኻ ዚኸውንን እትደልዮ ኣገባብን እትመርጽ ንስኻ ባዕልኻ ኢኻ። ወይ በቲ ክሳዕ ሕጂ ዝሰዓብካዮ ኣገባብ ትቕጽል ወይከኣ ዘሎካ ሃልኪ ኣልኮል ትቕይር።
ወሲንካ ዅን ወይ ገና ርግጸኛ ኣይትሃሉ ብዘየገድስ: ሓደ ኣድማዒ ስጕምቲ እንተሎ: ኣየኖት መጐተታት’ዮም ንዓኻ ዘገድሱ ወይ እንታይ ዓይነት ሰብ ክትከውን ኢኻ ትደሊ ንጹር ምግባር’ዩ።
ሸቶ ኣውጽእ
ዝተረፈ ህይወትካ ከመይ ኪኸውን ከም ዘለዎ ግድን ምውሳን ኣየድልየካን’ዩ። ለውጢ ከተምጽእ እንተ ደሊኻ ንሓደ ውሱን ጊዜ ንጹር ሸቶ ምውጻእ ጽቡቕ ደገፍ’ዩ። ግን ኣየናይ መፍትሒ የዋጽኣካ? ደረት ጌርካ መጠነኛ መስተ ምስታይ’ዶ ይሓይሽ ወይስ ንእዋኑ ኣልኮል ብሱሩ ደው ምባል?
ለውጢ ንምምጻእ ሃየ ጀምር
ኣብ መዓልታዊ መነብባብሮኻ ኣብ ሸቶኻ ንምብጻሕ ዚሕግዙኻ ንኣሽቱ ለውጥታት ግበር። ንኣብነት ኣብ ገዛ መኻዚኖ መስተ ዘይምህላው: ንኣልኮላዊ መስተ ብኣልኮል ዘይብሎም መስተታት ምትካእ: ምስ ደገፎም ኪህቡኻ ዚኽእሉ ፈተውትኻ ጊዜ ምሕላፍ ወይከኣ ኣብተን መስተ ትሰትየለን ዝነበርካ ፍሉያት እዋናት ሓደ ባህ ዘብል ንጥፈት ምጅማር ኪኸውን ይኻል።
ንርእስኻ ገምግም
ስለምንታይ መስተ ብዘይ ዓቐን ምስታይ ጀሚርካ ብዘየገድስ: ዘሎካ ሃልኪ ኣልኮል ምስ መዓልታዊ መነባብሮኻ: ምስ ልምድታትካን ኣገባባትካን ዝተኣሳሰረ’ዩ። እቶም ንስኻ ምስ ኣልኮል ተታሓሕዞም ኵነታት: ሓሳባትን ስምዒታትን ኣየኖት ምኻኖም እንተደኣ ፈሊጥካዮም: ንዘሎካ ሃልኪ ኣልኮል ናብቲ ዝደለኻዮ ኣንፈት ክትመርሕ ናይ ምጽላው ዕድል ኣሎካ።
ሓደስቲ ኣማራጽታት ርኸብ
ስሕት ኢሉ ኣልኮል: ከም ናይ ካልኦት ዘጋጠሙኻ ጸገማት (ከም ስእነት ድቃስ: ጸቕጢ ወይ ዝምድናዊ ጸገም) ሓጺር መፍትሒ ኮይኑ ዚሰርሓሉ እዋን ኣሎ። ሓደስቲ ልምድታት ብምጅማርን ንዘሎዉኻ ጸገማት ዝሓሹ መፍትሕታት ብምርካብን: ዓቐን ዘይብሉ መስተ ካብ ምስታይ ምቝጣብ ይቐለልካ።
ሓገዝ ሕተት
ፈታዊ: ኣባል ስድራ ቤት ይዅን ኪኢላ ሰብ ብዘየገድስ: ዘዛርበካ: ሓሳባትካን ስምዒታትካን ኣብ ምእላይ ዚሕግዘካን: ከተምጽኦ ንእትደሊ ለውጢ ኣብ ምምጻእ ደገፉ ዚህበካን ሰብ ኪህሉ ጽቡቕ’ዩ።
ብንጕህኡ ተስፋ ኣይትቝረጽ
ለውጢ ዘሎዎ ሃልኪ ኣልኮል ከም ናይ ነዊሕ እዋን መፍትሒ ጌርካ ርኣዮ። ኣብ መስርሕካ መሰናኽላትን ኣንፈት ምስሓትን ከጋጥሙ ከም ዚኽእሉ ከም ቅቡል ግበሮ፤ ግን ኣመና ኣይተቕልበሎም፤ ኪዕንቅጹኻ ኸኣ ኣይተፍቅድ። ኣብ ዘሎካ ሃልኪ ኣልኮል ለውጢ ከምጽኡልካ እትደልዮም ብዙሓት ዕድላት ፈተነ ኣሎዉኻ።
ብዛዕባ ዘሎካ ሃልኪ ኣልኮል ኣብ ኣገልግሎት ጥዕና ምስ ገለ ሰብ ክትዛረብ ምስ እትደሊ: ጕዳይካ ስቱር (sekretess) ኪኸውን መሰል ኣሎካ። ብኣስተርጓሚ’ውን ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ብዛዕባ’ዚ ተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ 1177 ክትነብብ ትኽእል ኢኻ።
http://www.1177.se/Stockholm/Other-languages/Tigrinska/
ኣብ መላእ ሽወደን ናይ ዚርከባ መቐበልታት ቍጽርታት ስልኪ ዚሕብር ካርታ ኣብኡ’ሎካ።
https://alkoholhjalpen.se/karta


text:
Radio Erena: 27 December 2020
ጂቡቲ፣ ነቲ ኣብ መንጎ ኬንያን ሶማልን ተፈጢሩ ዘሎ ዶባዊ ወጥሪ ንምሽምጋል ልኡኽ ከምዝሰደደት ኣፍሊጣ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ጂቡቲ፣ ማሕሙድ ዓሊ ዩሱፍ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ እቲ ዝተላእከ ጉጅለ፣ ወተሃደራውያን ኣዘዝትን ዲፕሎማሰኛታትን ከምዘጠቓልል ኣፍሊጡ።
ቀዳማይ ስራሕ’ቲ ጉጅለ፣ ኣብ ከተማታት በለድ ሃዎን ማንደራን ብምብጻሕ ነቲ ተፈጢሩ ዘሎ ወጥሪ ብኣካል ብምዕዛብ ሓበሬታ ክእክብ ምዃኑ እቲ ሚኒስተር ገሊጹ።
ጂቡቲ ነዚ ናይ ሽምግልና ተራ ትጻወት ዘላ፣ ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ኣብ ዝተቓንዐ ዋዕላ ኢጋድ ብዝተዋህባ ሓላፍነት ምዃኑ ይግለጽ።
ኬንያ፣ ምስ ምምሕዳር ጁባላንድ ዝደናገጹ ሰራዊት ኣዕጢቓ ብምባል እያ ሶማል ትኸስስ። ኬንያ ብወገና ነቲ ክሲ ናይ ኣሉታ ምላሽ ሂባትሉ’ያ።
እንተኾነ ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ዶባተን ሰራዊት ክኣኻኽባ ብምጽነሐን፣ ኣብቲ ከባቢ ዝርከብ ህዝቢ እቲ ወጥሪ ናብ ምሉእ ኲናት ከይሰጋገር ኣብ ዓቢ ስግኣት እዩ ተሸሚሙ ዝርከብ።
===========


text:
ኣብ ሞሮኮ ናይ ራባት ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡን ሎፐዝ ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ዕለት 19 ነሓሰ 1985 ዓ.ም. ኣብ ሞሮኮ ዘካድዎ ሓዋያዊ ምብጻሕ ዘኪሮም ቅዱስ ኣቦና ካብ ዕለት 30 ክሳብ ዕለት 31 መጋቢት 2019 ዓ.ም. ኣብ ሞሮኮ ምብጻሕ ከካይዱ ምዃኖም ምስ ተገልጸ ዝተሰምዖም ሓጎስ ዓቢይ ምዃኑ ገሊጾም፡ ንሕዝቢ ሞሮኮን ኣብ ሞሮኮ ንእትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ተስፋን ፍቕርን ቡራኬን እዩ ኢሎም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ሃገረ ሞሮኮ ሓዋርያዊ ምብጻሕ ካካይዱ ምዃኖም ዕለት 13 ሕዳር 2018 ዓ.ም. ካብ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ዋና ኣመሓዳሪ ግረግ ቡርከብ ብወግዒ ምስ ሓበሩ፡ ብፁዕ ኣቡነ ክሪስቶባል ሎፐዝ ኣብ ሕዝበ እግዚኣብሔር ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፡ ዝተሰምዖም ልዑል ሓጐስ ገሊጾም፡ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ዘካየድዎ ምብጻሕ ኣብ እምነት ዘጽንዕ እዩ፡ እዚ እቲ ቀንዲ ትርጉም ናይቲ ዘካይድዎ መደብ ምብጻሕ ምዃኑ ቡርከ ዝገለጽዎ ሓሳብ ምዃኑ እውን ኣዘኻኺሮም፡ ንሕዝቢ ሞሮኮን ንማሕበረሰብ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ሞሮኮ ዝርከቡ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ንዝተዋጽኡ ስደተይናታት ክበጽሑ እዮም እንክብሉ ኣብ መልእኽቶም የመልክቱ።
ኣብ ሞሮኮኣብ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ዘተ ዘነቓቕሕ ምብጻሕ
ብፁዕ ኣቡነ ሎፐዝ ኣስዒቦም ኣብ መልእኽቶም፡ እቲ ምብጻሕ ቅዱስ ኣቦና ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ዘተ ዘነቓቕሕን ብመንፈስ ናይ ሓባር ዘተ ዝምራሕ እውን ምዃኑ ሓቢሮም፡ ብፍላይ ከኣ እቲ ኣብ መንጐ ክርስትናን ምስልምናን ዝብልን ንጉስ ሞሓመድ ሻድሻይ እውን ዘነቓቕሕዎ እዩ፡ ክላለዩናን ብቐረባ ኣብ ሃገርናን ዕለታዊ ሕይወትናን ክራኸቡናን ምሳና ብሓብር ክጽልዩን ንኽባርኹናን እውን እዩ ምስ በሉ፡ ምስ ጳጳስ ሮማ ዘሎና ሕብረት ዝምስክርን ብኣኦም ምስ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ዘሎና ሕብረት ዝረጋገጸሉ ኩነት እዩ ኢሎም። እዚ ምብጻሕ’ዚ ቅዱስነቶም ቤተ ክርስቲያን ካብ ገዛእ ርእሳ ወጺኣ ናብ ወሰናስንን ደጋዊ ክፍለ ከተማን ህልውናን ከምእተብል ዝምስክር ምዃኑ ብፁዕነቶም ምስ ቫቲካን ናይ ዜና ኣገልግሎት ብስልኪ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ገሊጾም፡ ኣብ ሞሮኮ 30 ሺሕ ምእመናን ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ከምዘለዉን፡ ንማሕበረ ክርስቲያን ዘጸናንዕን ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ሃይማኖታትን ናይ ሓባር ዘተ ዘተባብዕ እዩ ኢሎም።


text:
ኣቶ ሃይለማሪያም ነዚ ዝገለፁ ንልኡኻት ግዚያዊ መንግስቲ ግብፂ ኣብ ቤት ፅሕፈቶም ተቐቢሎም ኣብ ዘዘራረብሉ እዋን እዩ።
ወሃቢ ቃል ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ምንስቴር ኣቶ ጌታቸው ረዳ ኣማሲዮም ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ መግለፂ ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ልዕሊ ግብፂ ዝወሰዶ ስጉምቲ ብተመሳሳሊ መንገዲ መፈንቅለ መንግስቲ ዝተፈፀመን ኣብ ማሊ፣ማዳጋስካርን ካልኦት ሃገራት ኣፍሪካን ዝወሰዶ መዐቀኒ እዩ ኢሎም።
ሕብረት ኣፍሪካ ዝወሰዶ ናይ እገዳ ስጉምቲ ንኸልዕሎ ግብፂ ዝሓተተት እንትኸውን ሕብረት ኣፍሪካ ነዚ ዝቕይሮ ብዝህቢ ዝተመረፀ መንግስቲ ስልጣን እንተሒዙ እዩ ኢሉ’ሎ።
ግብፃዊያን ብዝተፈለየ መልክዕ ዝርኣይሉ ኩነታት የለን ዝበሉ ኣቶ ጌታቸው ልክዕ ከም ማሊ ናብ ሕገ መንግስታዊ ስርዓት ብህፁፅ ንምምላስ ፃዕሪ እንተድኣ ገይሮም እቲ ፅምዶ ዘይቅፀለሉ ምኽንያት የለን ኢሎም።’’ሕብረት ኣፍሪካ ካብ ሕጊ ወፃኢ ብዝኾነ ኣገባብ ብሕጊ ንዝተመረፀ መንግስቲ ምውራድ ብመትከል ይቃወም እዩ።ከምኡ እዩ ድማ ተገይሩ።’’
ግብፃዊያን ልኡኻት ምስ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኣብዝተራኸብሉ እዋን ኣብ ጉዳይ ሩባ ኣባይ’ውን ተዘራሪቦ ኢሎም ኣቶ ጌታቸው።ብወገን ግብፃዊያን ኢትዮጵያ ንዝርርብ ዝኸፈተቶ በሪ ንክቕፅል ዘለዎም እምነት ምግላፆም ሓቢሮም።
ብወገን ኢትዮጵያ ቅድሚ ሎሚ ቀዳማይ ምንስትር ኢትዮጵያ ብግልፂ ከምዘቐመጥዎ ኣብ ግብፂ ብዝተፈጠረ ቅልውላው ንምብላፅ ድልየት ይኹን ዝንባለ የለን ኢሎም ኣቶ ጌታቸው።ግብፃዊያን ናይ ውሽጢ ፀገሞም ብሰላማዊ መንገዲ ዝፈትሕሉ ዕድል ንኽህሊ ናይ ኢትዮጵያ ድልየት እዩ፤ኢትዮጵያ ቅድሚ ሎሚ ዝጀመረቶም ሃነፅቲ ፅምዶታት ኣጠናኺራ ከምእትቕፅል ብቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ተገሊፁሎም ኢሎም።
ኣብ ካይሮ ዘሎ ኩነታት ፀጥታ እንተተመሓይሹ ካብ ማሕበረሰብን ካብ መንግስትን ዝተዋፅአ ጉጅለ ልኡኽ ኢትዮጵያ ናብ ግብፂ ከምዝጉዓዝ እውን ኣቶ ጌታቸው ረዳ ኣፍሊጦም ኣለው ይብል ፀብፃብ ሄኖክ ሰማእግዝሄር።


text:
Radio Erena: 12 July 2019
ክልተ ኤርትራውያን ስደተኛታት ካብ ኢጣልያ ናብ በልጅዩም ክሰግሩ ኣብ ዝፈተኑሉ፣ ናብ ሓደ ናይ ኑክልየር ቀጽሪ ስለዝኣተዉ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ውዒሎም።
እቶም ስሞም ዘይተገልጸ ኤርትራውያን ካብ ኢጣልያ ተበጊሳ ናብ በልጅዩም ተምርሕ ኣብ ዝነበረት ዓባይ ናይ ጽዕነት መኪና ተሓቢኦም ጉዕዞ ድሕሪ ምጅማሮም፣ መራሕ መኪና ኣብ ደቡባዊ ምዕራብ ፈረንሳ ደው ምስ በለ ብኡ ንብኡ ማዕጾ ክኸፍተሎም ክኩሕኩሑ ጀሚሮም።
እንተኾነ እታ ናይ ጽዕነት መኪና ኣብ ሓደ ከቢድ ሓለዋ ዝግበረሉ ናይ ኑክልየር ትካል ኣቑሑ ከተራግፍ ደው ብምባላ፣ ሰራዊት ፈረንሳ ኣኽቢቦም ነቶም ኤርትራውያን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዘእተዉዎም ‘ፍራንስ ብሉ’ ካብታ ከተማ ሓቢሩ።
እቶም ብሰሉስ 9 ሓምለ ዝተቐየዱ ኤርትራውያን ነቲ ሓደ ካብ ግዝኣት ፈረንሳ ክወጽእ ክብየነሉ እንከሎ፣ ነቲ ትሕቲ ዕድመ ግና ኣብ ትሕቲ ኣለይቲ ኮይኑ ጉዳዩ ከምዝከታተል ተገይሩ ኣሎ።
ኣብ ተመሳሳሊ ዜና ሓሙሽተ ኤርትራውያን ካብ ኢትዮጵያ ብመንገዲ ሞያሌ ኣቢሎም ናብ ኬንያ ክኣትዉ ኣብ ዝፈተኑሉ ብፖሊስ ኬንያ ተታሒዞም።
ምስ’ቶም ሓሙሽተ ኤርትራውያን ክልተ ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ከምዝነበሩ ዝሓበረ ፖሊስ ኬንያ፣ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዶብ ጥሒሶም ምእታዎም ኣብ ቅድሚ ሕጊ ክቐርቡ ክሲ ክምስረተሎም ምዃኑ ሓቢሩ።
እዚ ድሕሪ ዕርቀ ሰላም ኢትዮጵያን ኤርትራን ብሓድሽ ማዕበል ዝጀመረ ስደት ኤርትራውያን መንእሰያት፣ ብፍላይ ኣብ ልዕሊ ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ከቢድ ሓደጋ የስዕብ ከምዘሎ ብተደጋጋሚ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።


text:
ኢካራ መን ዐለው (በዓል መን ነበሩ)
እብ ሙሴ በኪት።
አውኪር፡ ወ፡ አውኪራት ዮም አብዕቦታትና ከነትብ ማንሳዕ ቤት ሻሓቃን ኢካራ መን ክም ዐለው ምስሎም እግል አትኣምረኩም ቱ። ሰልፍ እብላ ቃዳምያም እግል አንብት ሓዜ። ከንቴባይ ዘርኢት ወድ ገብረማርያም ዲብ ሓጸይ ፋሲል ከበሳ እንዴ ፋግራ ለትሻያማ ። (ሰነት 1633-1635) ሓቆሁ ከ -ልብ (ካልብ) ዘርኢት አቡሁ ክም ሞታ ወድ ፍጎ እት እንቱ ምንማ ናኣሻ ኣትከሜ( ኣትከነ) ሑሁ ምን ሓጸይ ፋሲል ትከት ደሀብ እንዴ ትካባታ ትሻያማ። ከከንቴባይ ኣትከሜ (ኣትከነ) ትበሀላ። እሊ ልግባእ ዲኢኮን ሑሁ ዕሪት እብ እንክሩ ዲብ ናይብ ወኪል ሑኩመት ቱርክ እት መዲነት ባጽዕ ለዐላ እንዴ ጌሳ ሺመት ሑሁ ኣቃንጣጣ ፡ ከእግል ሑድ ወክድ ከንቴባይ ዐላ። ወሓቆ ሑድ ወክድ ላታ ለሺመት ዲብ ኣትከሜ(ኣትከነ) አቅበለት። ወ ፡ሓቆ እሊ ካልብ (ከልብ) ለወድ ሔማ ክም ዐራ ለሺመት ኣትከሜ(ኣትከነ) እብ አምር ዎክ ትእዛዝ ናይብ ናስኣያ ካከንቴባይ ከ-ልብ (ካልብ)ትበሀላ። ሓቆ እሊ ከንቴባይ ካልብ( ከልብ) ወልዱ መንደር ምንማ ፡ ማ ምን መልክ (ሓጸይ) ዎክ ሃዬኒ ምን ናይብ ክንትብናሁ ኢጻድቃት እሉ “ ጸጋ ፡ማ፡ ቅሳመት መንደር” ልትበሀል ወልትራቱዕ እቡ ዐለው። ፈርድ ዐላ በሀለት ቱ። ወሓቆ እላ “ጸጋ መንደር” እንዴ ልትበሃል ዐላ ክም ኣዳሙ እብ ረቢሁ ሞታ። ወአሰር ገንደር ወድ ከንቴባይ ካልብ(ከልብ) ለካልእ ዘርኢት ወድ ፋዛዕ ምን ሓጸይ (መልክ) እያሱ ለቃዳም ትካንታባ። (እያሱ ዲብ ፍንጌ ሰነት1682-1706 መልክ ማ ንጉስ ኢትዮጵያ ዐላ)ወሰይፍ ስርጉይ ሀበዩካ”ከምን ምድር ግ-ልት ዎክ ርስቲ ንሳእ”(heritage, possession of fields) ቤሎ። ወከንቴባይ ዘርኢት ለካልኣይ በሀለቼ ቱ፡ ምድር ናላይ ናስኣ። ወክም ሞታ እግል ሳምራ ወድ መስመር ሼዬም እትና ክም ቤለዎ “እብ ቃጥፈት ኢእትሸዬም “ቤሎም ከአባ እሎም። ወ ፡እብላ ለሺመት ምን ዐድ ዘርኢት እት ዐድ ወርዕሰብ ዶረት። ከከንቴባይ ትምከኤል ወድ ለካልኣይ ከ-ልብ (ካልብ) ትሻያማ። ወ፡ ሓቆሁ ወልዱ ከንቴባይ ተስፋምኬል ትሻያማ። ወ ፡ክልኢቶም ምን ሓጸይ ከበሳ ትሸዬመው። ወ፡ ሓቆሁ ከንቴባይ ትማርያም ወድ ተስፋምኬል ትሸያማ። ከንቴባይ ትማርያም ክትር ለሐጣሩ ልብሎ፡ ክናዬቱ ዎክ ኣትካራሱ(Nickname) “በላዕ ኣዳም” ዐለት። ከንቴባይ “በላዕ ኣዳም” ሽዩም እት እንቱ ዐምደስ ወድ ተክለሃንስ ወድ ከንቴባይ ዕቅባምኬል እት ረኣሱ ክም ትሻያማ ፡ እብሊ ሰበብ እሊ ከንቴባይ “ባላዕ ኣዳም “ ወዐምደስ ወድ ተክለሃንስ እብ ገሌ ሼይ ትዋረደው(ትካሓደው) ። ከላትዋጻዓ (ለትሳዓራ) “ሺመቱ ብራሕ ትግባእ” ቤለው ።(ብራሕ ግምሽ ትግባእ በሀለት ቱ።) እሊ ልግባእ ዲኢኮን ከንቴባይ “በላዕ ኣዳም”ሕት ሰምራ ወድ መስመር ዐቢ ወ ፡ሓይስ ዐድ ሃዲ ሰበት ዐላ እግል ዐምደስ ክም ልትዋጻዕ እሉ (ልትሰዐር) እሉ ወዳ። ወእብላ ከንቴባይ ተስፋምኬል “በላዕ ኣዳም” ሺመቱ ባሓታ። ወሓቆሁ ከንቴባይ ተክልምኬል ወድ ዕቅባየስ ወከንቴባይ ህብቴስ ወድ ከንቴባይ ዓንድየስ ለልትበሀሎ ማ ፡ ዐለው። ወ ፡ሓቆ እሊ ሀዬኒ ለክንትብነት ዲብ ዐድ ዘርኢት ኣቅበለት። ወ ፡እሎም ለቴሉ ከነትብ ትሸየመው። ከንቴባይ ዳይር ወድ ሕሻል፣ ከንቴባይ እድሪስ ወድ ዳይር፣ ከንቴባይ ባይራይ ወድ ዳይር፣ ከንቴባይ መሐመድ ወድ ሓ-ሳማ(ዓሳማ)፣ ከንቴባይ ቡላ ወድ መሐመድ፣ ከንቴባይ ኣፍታይ ወድ ቡላ፣ ከንቴባይ መሐመድ ወድ ኣፍታይ ። ከንቴባይ ኣፍታይ ወድ ቡላ ዐግል ህግያ ትግሬ(grammar)ወ፡ ሂጋ አክለፎት ሰኒ አምር ዐላ።
ከንቴባይ ኣፍታይ ወድ ከንቴባይ ቡላ
እሊ ሌጣ ኢኮን ህግያ ዝንዲ ዎክ ህግያ ወለት ገበይ እሊ ለእብ አማርኛ “ቅነ “ዎክ “ሰምና ወርቅ” ሂጋ፡ ውስጠዜ ሰኒ ኣምር ዐላ ። ወእትላ ቅብላቱ አቡና እብራሂም ወድ ጣብሳ ህቱማ ከምሰልሁ ሰበት ዐላ ሓቴ ዶል እግል ከንቴባይ ኣፍታይ ክእና እት ልብል ትሰአለዩ። “በል ከንቴባይ (ከንተያይ) አዜክት ለመርዐት እት ረኣስካ ራፈዓት፧ “ቤላ ከትሰአለዩ ። ከንቴባይ ኣፍታይ ሀዬኒ ክእና እት ልብል በልሳ እቱ “ሰሞእ ምን ረኣሼ (ረኤስዬ) ትደርገግ እት በቃል ራፍዓዋ” ቤላ ከበልሳ እቱ። ኣሃሃሃሃሃ። እት ረአስካ ረፍዓዋ በሀለት እንታ እንዴ ሀለካ በሀለትቱ። ሐቴ ዶል ሀዬኒ አዜማ አቡና እብራሂም ወድ ጣብሳ ፡ ከንቴባይ ኣፍታይ በቃል ሓዳስ ክም ዛባ ሰምዓ ከ ፡ ክእና እት ልብል ትሰኣለዩ “በል ከንቴባይ፡ ለበቃልካ እግርባ “ቤለዩ። ከንቴባይ ኣፍታይ ሀዬኒ “ምን ሓቴ እግር ኣርባዕ እግርባ “ቤለዩ። ኣሃሃሃሃሃ። ለሰኣል ሚታ መስለኩም “ለበቃል ጋያዲታ” በሀለት ለግያሳ ሻፍግቱ ማ ኢፋሉ ታ። ወላ በሊስ ምን ሓቴ እግር ኣርባዕ እግርባ ሰኒ ሸፍግ ዎክ ጋያዲታ በሀለቱ ቱ። ሐቴ ዶል ሀዬኒ ባጽዕ ዳና ከክም ኣቅባላ “የእ! ከንቴባይ ዐድ ቃያርካ ቤላውና ማሚ፧ “ቤሎ፡ አቡና እብራሂም ። ከንቴባይ ሀዬኒ “ኣባዬ ዎ ኣባይካ ቅዩር ልግባእ ። ኣና እናስ ቅዩር ኢኣና ከዐድ እቃይር” ቤሎ። ኣሃሃሃሃሃ። ቅዩር ኣብ ሂጋ ትግሬ ዒረት ቱ። “ቅዩር”(ከምዚ ንዓዲ ኣነዊርካ ዘይንቡር ነገር ከም ዚክገብሩ ገርካዮም ወይ ጠቂንካዮም ስሞም ኣጸሊምካ ከም ማለት እዩ) ወላ ፡ካልእ ትርጉማ ዓዲ ዶ ቐዪርካ እዩ። ዲብ ብዕድ መስከብ ዎክ መንዘል ገዐዝካ በሀለት ቱ። ሐቴ ዶል ሀዬኒ ከንቴባይ ኣፍታይ እግል አቡና እብራሂም ወድ ጣብሳ፡ ክእና እት ልብል ትሰኣለዩ ። “ዲብ ህዳይ ናይ ኦሮ ክስተናይ ሑና ፍሩር ዐልካ ሳምዐኮ፡፡ ከአዜክት ስጋ ክስታን በልዐካ ማ ስጋ እስላም በልዐካ”ቤለዩ ። ኣቡና እብራሂም ሀዬኒ “አባዬ ስጋ እስላም ወክስታን ልብላዕ ስጋ ሔዋን ስጋ ወአት (ላም) በልዓኮ”ቤሎ ። ኣሃሃሃሃ ። አዜማ ሐቴ ዶል ከንቴባይ ኣፍታይ በርሃት ወርሕ እትላ በዳ እቱ ወክድ ካልኣካን ገሳ መስለኒ ከ ፡አቡና እብራሂም ክምላ እትላ እዩዱ (ክም አመሉ) “ሚ ፡ቱ ከንቴባይ (ከንተያይ) ደንጋርካና ወአዜ ወርሕ እንዴ ኣስራቅካ ኣቅባልካና “ቤሎ። ከንቴባይ ኣፍታይ ሃዬኒ”ኣና ሚዶል ዔቅባይ (ዋርዲየት) ወርሕ ዐልኮ ከእንዶ ሀመልክዎ ልትሳራቅ ምንዬ “ቤሎ ። ኣሃሃሃሃ ። አቡና እብራሂም ሀዬኒ”ሓዲስ ወርሕ ክም ፋግራ በሀለቼ ቱ” ቤሎ ። አዜማ ከንቴባይ ኣፍታይ “የእ! ወርሕ ሚ ዶል ታዓሪፈት ቱ ከምን ጂብ ለፈጉሮ”እት ልብል በልሳ እቱ ። ኣሃሃሃሃሃ። አቡና እብራሂም ወ፡ ከንቴባይ ኣፍታይ ክልኢቶም ምን ሕድ ለልሰደዶ ወጥዑማም መተልህዬት ዐለው ። አውኪር ወ፡ አውኪራት ፡ ክእና ለመስሎ አበች ዐለው እልና። ከአክላ እፋቅዶም ለልብዬ ልትሀርሸም። አቡዬ እብራሂም ሰኒ ዐረኮ እቡ እት ከረን ። ወገሌ ምንላ ሂጋታት ዝንዲሁ እሊ ለእሉ ነቃምኮ እልኩም ቱ ። ወከንቴባይ ኣፍታይ ላቱ ኢዐረኮ እቡ። አዜ እብ ከንቴባይ መሐመድ ኣፍታይ ገሌ እግል እትሀጌ ሓዜ።
ከንቴባይ መሓመድ ወድ ከንቴባይ ኣፍታይ ባጽሕ እንዴ እንቱ
ከንቴባይ መሓመድ ወድ ከንቴባይ ኣፍታይ ክም ሻምጋላ
ከንቴባይ መሓመድ ኣፍታይ ዲብ ዘበኑ ምን መድረሰት (ቤት፡ ምህሮ) ምሕላብ ወከረን ካፊ ምህሮ ዐላ እሉ። ጥልያን ከትብ ወቃርእ ትግሬ ወ ፡ትግርኛ ከትብ ወቃርእ ዐላ ። ኣና እብ ሽቅል ምን ኣስማራ ዲብ ከረን ክም ደነንኮ (ደነንኮ እቤላ ምን ኣስማራ ዲብ ከረን ክም ቃየርኮ ኢእቤላ ኣብዕብና ከንቴባይ ኣፍታይ እግል ኢልስመዓኒ ከእግል ኢለክልፈኒ። ኣሃሃሃሃ) 12 ነፈር ላባም፣ ዐባዪ፣ ወ ፡ስዩሳም፣ ምን ክለን ለገባይል ሚደርዬት ከረን ለሐረክዎም ፡ ከ “ሰብ ሰገል” (ሰብኣ ሰገል) ለትብል ስም ሀይቦም ለዐልኮ፡ ምን ሰልሰለስ ወርሕ እት መክተብዬ አክቦም ከጎማት ወ ፡ኮኖት እነስእ ምኖም ለዐልኮ፡ ከንቴባይ መሐመድ ቃ-ርእ ሰበት ዐላ መርሓዮም ወከታቦም ዐላ። ወሓርማ ዲብ ሰነት1995-1996 እግል ገቢለት መንሳዕ ወ፡ ገቢለት ማርያ እንዴ ወካላ እት ዕሬ ሓውና ጦርዓ ወዐደግሌ ሓድር ዐላ ። ወ ፡እብ ህግያ ትግርኛ ሂጋ ኣስማዓ። ረቢ እግል ክሎም እት ጀነቱ ለብርዶም። እሊ ስእሊ ከንቴባይ ኣፍታይ ወድ ቡላ ወስእሊ ከንቴባይ መሓመድ ወድ ኣፍታይ ለለኣካ እቼ ወልዬ ሳላሕ ቡላ ከንቴባይ መሐመድ ኣፍታይ ዲብ ስዊዲን (ስትኮሆልም) ለነብር ሕጻን ንኡሽ እብ ዕምሩ፡ ወ፡ ፊሂም ወ ፡ህግያ ትግሬ እግል ተሐሶሰ ለዐል ወተሓት ልብል ለሀላ ቱ። ከእብ ስምኩም ሓምዶ ። ወ ፡ክምሰልሁማ ወድ መሐበርና ክብሮም ግረነት እብ አስማይ ገለ ናይላ ደነግብ ከነትብ ኣብዕቦታትና ሰበት ሰደኒ ሓምዶ። ወ፡ ወድ መሐበርና ወልዬ ጳውሎስ ገብረስ ማ፡ እት ፍንጌ ኣቡና እብራሂም ወ፡ ኣብዕብና ከንቴባይ ኣፍታይ ዲብ ሕድ በላሉሶ ለዐለው ሂጋ ኣክለፎት ሰበት አመርደዩ እልዬ ሓምዶ። ወ፡ ለትናፋዐኮ እቡ ክታብ ድግም ማንሳዕ ናይ ሮዲንቱ። ክታብ ድግም ማንሳዕ፡ ለተለል ዎክ ተራብ ኣስማይላ ከነትብ ሓማሸረዩ። ከእብ ከም ሓይል ማይል ኣትራታዐክዎ ። እግል ዶሉ እሊቱ ከሓሪት ዮም ደፋእ እንዴ እቤ ምን ሓዲስ እግል እርአዮ ቱ። ወ፡ እት ደንጎባ እትሊ ክቱብዬ እግል “ከ -ልብ” ካልብ ለእቤ እቡ ሰበብ እትላ “መሰረት ህዝቢ መረብ ምላሽ (ናይ ዮም ኤርትራ) እብ ጆሜትራ ገብረ ኢየሱስ (እየሱስ) ኣባይ ለትከታባ ናይ ታሪክ ክታብ ገጽ 95 ው፡ ክምሰልሁማ “ታሪኽ ወለዶ ህዝቢ ኤርትራ” እብ መሪ ጌታ ብርሃነ ተስፋማርያም ለትካታባ ናይ ታሪክ ክታብ ገጽ 113 እግል ከንቴባይ “ ከልብ” ካልብ ብህላሙ ሀለው። ወላ ቃል “ካልብ” ትግሬ ታ ። መዐነታ ለልትከለብ፣ ለለትኣስር፣ ለልትጻበር፣ ለልስኤ፣ በሀለት ቱ። (ኣናማ ሰኒ እትከላበካ ዐልኮ እንብል።)ተክለብ፣ተክሉብ፣ ተክሊብ (expectation) ከላ” ከልብ “ ከልቢ ኢመስለኒ። ከዬምክን ኬ-ልብ እግል ትግባእ ቃድር ። ወመዓነታ ለልትካለብ በሀለት ቱ ። ለ “ከ”ጭቅጥ እንዴ አባልና በይና እት እንቃራኣ እግል ትትማጣጥ ሀላ እላ። ወላ፡ “ልብ” ሑጭር ወክምትት እንዴ አባልና እግል ንቅራኦ ሀላ እልና ። ወ፡ እትላ ክምሰልሁ” ከ-ልብ “ማ፡ እግል ትግባእ ቃድር። ወትርጉማ “ ከሌብ ከ-ልብ “ከሌብ ንዳቅ (ዘሪባ ህነጽ ፡ ደንበ ንደቕ )“(to fence) ሕገሪብ ዎክ ከሊብ ንዳቅ እግል ትግባእ ቃድር። ወእብላ ፡ ለስም፡ እሊ “ከልብ” ለእንብሎ ሔዋን ዐድ ክም ኢኮን በርህ እልና እብል። ወላ “ሓሳማ” ለልብል ቃል እትላ ክምሰልሁ ዲብ ክታብ “መሰረት ህዝቢ መረብ ምላሽ ናይ ጆሜትራ ገብረ ኢየሱስ (እየሱስ) ገጽ 95 “ዓሳማ” ልብሎ ። ወ፡ ዓሳማ ክብር በሀለት ቱ። እሲት “ዕስምት” እንቤ ምን ገብእ ክብርት በሀለት ቱ። ከእሊማ ቃል እሊ ስም ናይላ ሔዋን ዐድ ኢመስለኒ ። ወ፡ ሓ-ሳማ ሃዬኒ ምንላ ሓስመት ለፋግራ ቃል ቱ እብል ። ወ፡ ሓስመት ጨዋቱ ። ከ ሓ-ሳማ፡ ኣማቃራ ፣ ማቁረት፣ ገኣ፡ ጨወት ገኣ፡ በሀለት ፡ ቱ ። እባ ኦሮ እንክር ሀዬኒ ሐቴ እሲት፡ ኒበል አጀኒታ መይቶ ምና ምን ገብእ፡ ሓቆ ኢታዐቤ ሞት እግል ትፈንፍኖም ከእግል ልዕበው እላ አስማይ ሔዋን ተሀይቦም ዎክ እታ እዘኖም ነደለት(ስቝሬን) ወዴ እሎም ። ብዙሕ አስማይ ክትር ብዝሔ ወክድ ለትማንካላ ሀላ ከእሊ አስነዮቱ እግል ለትሓዜና ቱ። መሰለን አዜ “ሆሳባይ” ሃዋ-ሳባ ቱ ለዐላ። ወ፡ ሃዋ፡ ሻማል ጣስስ ቱ። (breeze air) ወ ፡“ኣፍዓበት”ኣፍ-ዓበድ ቱ ልትበሀል ለዐላ። “ሓሊብመንተል”ሓቢብመንተል፡ ቱ፡ ልትበሀል ለዐላ። ሓቢብ ጥዕም ፍሬ ከደን ቱ። ወላ ፡ ዕጨዩ አርድ ጣላቃ ባዳ። እትሊ ዮም አዜ ሓሊብመንተል ልትበሀል ለሀላ አርድ ባቅል ናብራ። (ሰረት ታሪኽ ሕዝቢ ባሕረጋስ እብ ዶክቶር ኣብራሃም ጳውሎስ ለትከትባ ክታብ ርኤ) ኣውኪር ወኣውኪራት ፡“ ሂጋ አክለፎት ክልኤ እንክር ቱ ። ደኣል ወ፡ ናይ አማን ለላትቃጽብ ቱ። አክላፋ to call to account(unrightfully) ከ፡ ሓሪት ዮም እት1952- 1953 ክልኦት ዐባዪ ሰብ ሰልጠት መንገስ ኤርትራ ለዐለው እብ ሂጋ አክለፎት ከኣፎ ክም ትበኣሰው እብ ሐጪሩ እግል እክረዮ እልኩም ቱ። ወ፡“ኣፍታይ” ለልብል ቃል ምን “ፈታ” ለፋግራ ቱ። ከ፡ ኣፍታይ ለላትፋቴ፣ ለላትሳኔ፣ ደሓን ለመድድ በሀለት ቱ። ወ “ቡላ” (pale)ስም ሕብር ኢጻዓዳ ወኢሓመሽገናይ ቱ ። “ቡላ”እብ ትግርኛ ስም ሕብር፣ ወ ፡ ስም ሐቴ ጋናዲት ረያም ዕጨት አክል ዕጨት ሸግለት ለትገብእ ቱ ። እግላ ሕብር “ሓዋይ” ልቡሎ፤፡ ሓዋይ ኢጻዐዳ ወኢሓመሽገናይ(ሓሙዂሽታይ)ቱ ። ወ፡ ኦሮ፡ ዕጹም በዐል ሒለት ገኣ ምን ገብእ” ቡላ ኣብ በረኻ ሓንጋር ኣያታቱ” እት ልትበሀል ልትሐሌ እሉ። ወ፡”ቡላ” እብ አማርኛ ኣቅሩድ ናይ “እንሰት” ለልቡላ ዕጨት እንዴ ትጣሓና ለዬቡሶ ከእከለት ወድዎ። ወላ ሕብሩ ኢጻዐዳ ወኢሓመሽጋናይ ቱ። (ሓሙዂሽታይ)። ወ ፡ ሕብር፡ ጣቃት ልባስ ሓማሽጋናይ (gray) ገኣ ምን ገብእ እብ አማርኛ “ቡላ ገበርዲን”(gaberdine) ልትበሀል። ወእግል ጣቃት ማ፡ “ጣቃ “ ልቡላ። ከእሊ “ቡላ” ለልብል ቃል እብ ህግያ ትግሬ፣ አማርኛ ፣ ወ፡ ትግርኛ ለትርጉሙ ሐቴ መስል። ከገድም ኣናማ ለሓምጨታት ዕንታትቼ ማ-ዛያ ፡ ዎክ ተሀርጋታያ። ከእብ ብዕድ ክቱብ አስክ ንትራከብ አንፍ ቅዱይ ወ፡ ጎር ፍቱይ እተምኔ እግልኩም።


text:
Radio Erena: April 22, 2014
ጅቡቲ 140 ፍሉያት ሓይልታት ሰራዊት ናብ ማእከላይ ሪቢብሊክ ኣፍሪቃ ከተዋፍር ምዃና ማዕከናት ዜና ፈረንሳ ሓቢረን።
ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝንኣሰ ብዝሒ ሰራዊት ዘለዋ ጅቢቲ፣ ጎኒ ጎኒእቲ ናብ ሶማል ዘዋፈረትን ብሕጂ ድማ ከተዋፍሮ ወጢና ዘላን ልዕሊ 2 ሽሕ ዝግመት ሰራዊት፣ ናብታ ናብ ሃይማኖታዊ ግጭት ከይተመርሕ ተሰጊኣ ዘላ ማእከላይ ሪፖብሊክ ኣፍሪቃ’ውን 140 ፍሉያት ሓይልታት ከተዋፍር ምውሳና ካብ ኮሚሽን ሰላምን ጸጥታን ሕብረት ኣፍሪቃ ንኢዱ።
እቲ ጅቡቲ እተዋፍሮ ሰራዊት፣ ኣብ ሓለዋ ፍሉይ ቦታታትን ኣብ ስልጠና ፍሉያት ሰራዊት መንግስትን ክነጥፍ’ዩ።
ጅቡቲ ንእስ ወትሃደራዊ ዓቕሚ ዘለዋ ሃገር ደኣ ትኹን’ምበር እብ ዞባ ምብራቕ ኣፍሪቃ ሰላም ንምስፋን እትገብሮ ዘላ ወትሃደራዊ ምንቕስቓስ፣ ዞባውን ኣህጉራዊን ደገፍ ንኽትረክብ ከምዝሓገዛ ይግለጽ።
እታ ጎረቤት ኤርትራ ዝኾነት ንእሽቶ ሃገር፣ ሰራዊታ ናብ ማእከላይ ሪፖብሊክ ኣፍሪቃ ተዋፍር ዘላ፣ ምስታ ድሮ ሰራዊታ ኣብታ ሃገር ኣዋፊራ ዘላ ፈረንሳ ንዘለዋ ደገፍ ንምርግጋጽ ደኣ’ምበር እቲ እተዋፍሮ ብዝሒ ሰራዊት ኣብታ ሃገር ዝኾነ ለውጢ ከምጽእ እምነት ስለዘለዋ ከምዘይኮነ’ውን ሓያሎ ተንተንቲ ይጠቕሱ።
ኑክሌራዊ ኣጽዋር ዛጠቐት ዓርሞሽሽእዊ ወትሃደራዊ ሃይሊ እትውነን ፈረንሳን ምስታ ኣብ ዕእለም ዝንኣሰ ወትሃደራዊ ሓይሊ ካብ ዘለወን ሃገራት እናተባህለት እትግለጽ ጅቡቲ፣ ካብ 1979 ኣትሒዙ ኣብ ሓባራዊ ወትሃደራዊ ምትሕግጋዝ ዘተኮረ ስምምዕ ከምዘለወን ይፍለጥ።
ኣብ 2008 ኣብ መንጎ ኤርትራን ጅቡትን ኣብ ዝተኻየደ ኵናት’ውን፣ ፈረንሳ ኣብቲ ኵናት ንዝቖሰሉ ኣባላት ሰራዊት ጅቡቲ ብሄሊኮፕተራት ብምልዓል ኣብ ወትሃደራዊ ሆስፒታላ ክሕከሙ ከምዝገበረተን ክሊ ኣየር ጅቡቲ ብዝተራቐቐ ብራዳር ኣብ ምክትታል ከምዝተሓባበረትን ናይቲ እዋን እቲ ወትሃደራውያን ጸብጻባት የመልክቱ።
===================================


text:
ብመሰረት ጸብጻባት ማእከላት ጥዕና ኣሜሪካ፡ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ኣብ ሓደ መዓልቲ ኣስታት 26-ሽሕ ዜጋታት በቲ ቫይረስ ምትሓዞም ተመዝጊቡ። እዚ ኣሃዝ’ዚ ካብቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ወርሒ መጠን መልከፍቲ ብዕጽፊ ምውሳኹ ዘርእይ ’ዩ። ሰብ-ሞያ ጥዕና ንቅልጡፍ ለብዒ’ዚ ቫይረስ ክልተ ምኽንያታት ይገልጹ። እቲ ቀዳማይ ኣብ ፈልቂ ቫይረስ ደልታ ዝርአ ዘሎ ቅልጣፈ ምልባዕ ክኸውን እንከሎ፡ እቲ ካልኣይ ድማ ክታበት ንዘይምውሳድ ዝርአ ዘሎ ምጥርጥራር’ዩ። መንግስቲ ክታበት ቀሪቡ ልዑል ጎስጓስ ደኣ ይግበር እምበር፡ ዛጊት 49% ኣሜሪካውያን ጥራይ ምሉእ ክታበት ወሲዶም ምህላዎም መዛግብቲ ይሕብሩ።
ኣብ ቀረባ ኣብ ዝተኻየደ ሃገራዊ ዳህሳስ ካብቶም ዝተኸትቡ 86% ኣባላት ሰልፊ ደሞክራት ክዀኑ እንከለዉ፡ እቶም ተኸቲቦም ዘለዉ ሰዓብቲ ሰልፊ ሪፓብሊካን ግን 45% ጥራይ’ዮም።
ሰብ-ሞያ ጥዕና፡ እቲ ሰፊሕ ሰረት ሒዙ ዘሎ ዝንቡዕ ወረታት ክታበት ኣበገስቱ፡ ወግዓውያን ዘይኰኑ ምንጭታት ዜና ምዃኖም የመልክት። እቲ ተርእዮ ኣዝዩ ኣሰካፊ ምዃኑ ድማ እቶም ሰብ-ሞያ ወሲኾም ይሕብሩ።


text:
መንግስቲ ኡጋንዳ ንኣልበሽር ካብ ስልጣኑ ንምዕላው ይሰርሕ ኣሎ ክብል ብካርቱም ንዝቐረበ ክሲ ኡጋንዳ ናይ ኣሉታ ምላሽ ሂባትሉ።
ኣፈኛ ሃገራዊ ባይቶ ሱዳን ኣሕመድ ኢብራህም ኣል ጣህር ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ መንግስቲ ኡጋንዳ ንተቓወምቲ ሱዳን ብምስልጣን ንመንግስቲ ሱዳን ካብ ስልጣኑ ንምእላይ ይሰርሕ ኣሎ ክብል’ዩ ከሲሱ።
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኡጋንዳ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ ድማ፣ ኡጋንዳ ንኣልበሽር ካብ ስልጣኑ ንምእላይ ዝኾነ ዕላማ ከምዘይብላን፣ ሱዳን እተቕርቦ ዘላ ክሲ ባዕላዊ ትንታነታት ምዃኑን ኣስሚርሉ።
ተቓወምቲ ሱዳን ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ካምፓላ ስምምዕ ብምክያድ ልፍንታዊ ግንባር ድሕሪ ምቛሞም’ውን መንግስቲ ሱዳን ናብ ሕብረት ኣፍሪቃን ካልኦት ማሕበራት እዚ ዞባን ወግዓዊ ክሲ ከምዘቕረበ ኣይርሳዕን።
እቲ ብዕጡቓት ዳርፉንርን ካልኦት ኣብ ሰሜን እታ ሃገር ዝንቀሳቐሱን ጉጅለታትን ዝቖመ ልፍንታዊ ተቓዋሚ ሓይሊ፣ ድሕሪ’ቲ ናይ ካምፓላ ስምምዕ ሰውራዊ ግንባር ሱዳን እናተባህለ ይጽዋዕ ምህላው ይፍለጥ።
ሰውራዊ ግንባር ሱዳን ካብ ዝቐውም ድሮ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ሱዳን ሓያሎ መጠቓዕታት ከምዘካየደ ይንገረሉ።
ኡጋንዳ ንተቓወምቲ ሱዳን ከምትሕብሕብ ክጥቐስ እንከሎ፣ መንግስቲ ኣልበሽር ድማ ነቲ ብLords Resistance Army- LRA ዝፍለጥ ተቓዋሚ ጉጅለ ኡጋንዳ ከምዝድግፍ ብሰፊሑ ይንገረሉ።


text:
“ናበይ ኢና ክንበጽሕ ንደሊ”
ብኣንቶንዮ ተስፋይ
12 ሚያዝያ 2010
ካልኣይ ክፋል
ኣብ ክሊ ኪዳን ዘሎ ሓይሊ ብቁጽሪ እንተረኣናዮ ውድባት ውሑድ ኣይኮነን። እዚ ውድባት ይውሓድ ይብዛሕ ኣባላት ይሓቝፍ። ሰ.ዲ.ህ.ኤ ሓንቲ ካብ’ተን ናይ ትማሊ 13 ውድባት እያ። ኣብ ውሽጢ ሰ.ዲ.ህ.ኤ ዝርከብ ኣባል ንዕላማታቱ ንምዕዋት፡ ዝምርሓሉን ፡ ዝሰርሓሉን ቅዋም ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ፡ ቅርጺ ውድብ ወይ ሰልፉ ሓንጺጹ፡ ኣነጺሩ ይቃለስ።
እዚ ቅዋምን ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ ሰልፊ፡ ንእዋናዊ መድረኽ ዝገጣጠም መሳርሒ ክሳብ ዝዀነ ብዲሞክራሲያዊ ኣገባብ ሰልፋዊ ዲሲፕሊልንን፡ ንቕሓትን እንዳናበየ የናብሮ። ሰልፊ እዋናዊ መደብ ስራሕ ንምዕዋት፡ ኣብ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ፡ ፖሊሲታት ፡ ብሕጋዊ ባይቶኡ ኣቢሉ ዘሕልፎም ውሳኔታት ንምትግባሮም ናይ’ቲ ከጋጥም ዝኽእል ዕንቅፋታት ድምር ኣብ ግምት ዘእተወ ውሳኔ’ዩ። ምእንቲ’ዚ ከኣ እቲ ውሳኔ ተጸኒዑ ስለ ዝስራሕ ካብ’ቲ ከጋጥም ዝኽእል ናይ ስርሓት ምብዃር ክድሕን ይኽእል። ወዝቢ ገገለ ፍልልያት እንተተረኺቡ ከኣ ካብ ቤት ጽሕፈታት ክሳብ ብደረጃ ባይቶ ይኹን ጉባኤ ክፈትሖም ሙሉእ መሰልን፡ በቲ ሓደ ከኣ ዕግበት ዘለዎ’ዩ። እዚ ስለ ዝዀነ ከኣ ስጡም ኣካይዳን፡ ናይ ሰልፋዊ ሓባራዊ ሓላፍነት ተሰኪሙ ይኸይድ።
ነዚ ሰ.ዲ.ህ.ኤ ዝቆመሉን፡ ካልኦት ውድባት’ውን ከምኡ ዝቆማሉ መርገጽን ዕላማን ኣብ ሕግን ስርዓትን ቅዋምን ፖለቲካዊ መደብ ዕዮን ዝተሰረተ እንተደኣ ኮይኑ ብመሰረቱ ቅድሚ ኣብ ቻርተር ዶ ቅዋም ኪዳን ከይበጻሕና፡ እቲ መንቐሊ ሓይልታት ዝዀነ ሓድነት ህዝብን መሬትን፡ ንግስነት ሕግን፡ ሙሉእ ክብሪ መሰል ዜጋታት ኣብ ዕንቅፋትን ሓደጋን ከይወድቕ ልዕሊ እቲ ድሮ ኣብ ውድብ ይኹን ሰልፊ ተጨቢጡ ዘሎ ዓወት ከይርመስን ከይደሃኽን፡ መከላኸሊ ክግበረሉ ዝግባእ።
እቲ መከላኸሊ ብልሓትን ክልተ ኣንፈት ዝሓዘ እዩ። እቶም ዘዕቆብናዮም ዕላማታት ድሌትን ሓያል ሓድነት ህዝብን መሬትን ኤርትራ ዘንቐሎ ኮይኑ፡ ምቕርራብ፡ ዝምድና፡ ሓድነት ሓይልታት ንዝምልከት ብመጀመሪያ እቲ ዓስኬረን ዲሞክራሲያዊ ኣሰራርሓ፡ ሕጋዊ ኣሰራርሓ፡ ብግሉጽነት ኣሰራርሓ ኣብ ቦትኡ እንዳሃለወ፡ እቲ ኣብ’ዚ ኣገባብ መስርሕ ክሓልፍ ዘለዎ ውሳኔታት ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ እቶም ዝቐራረቡ፡ ዝዛመዱ፡ ሓደ ዝዀኑ ውደባት ኣብ ማዕረ ሓላፍነት ኮይኖም ክዝትዩ ምስ ዝጅምሩን ዝኽእሉን ጥራሕ’ዩ። እዚ ኣብ ክሊ ሓደ ጠረጶዛ ዝካየድ ናይ እንካን ሃባን ዘተ ከኣ፡ ኣብ ኩሉ መደባት ምርድዳእ ተፈጺሙ፡ ነቲ ናይ ዝሓለፈ ዕላማታት፡ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮታት፡ ብዝማዕበለ፡ ካብ ናይ ሓደ ሰልፋዊ/ውድባዊ ኣተሓሳስባን፡ ዓቕምን፡ ናብ ክልተኣዊ ሳልሳዊ ወ.ዘ.ተ እንዳበለ ዝቕጽል፡ ዝዓቢ ዝሰፍሕ ናይ ብዙሕነት ተሳትፎ ዘረጋግጽ ኮይኑ ይርከብ። ምእንቲ’ዚ እቲ ክልተኣዊ ኣንፈት ምክልኻል ዕላማታት ዝበልክዎ ከኣ፡ ነቲ ውድባዊ ዕላማ ኣዕዊቱስ ናብ’ቲ ዝቅጽል ዝምድናታት ኣብዝሓ’ውን ጽልዋታቱ ኣሕዲሩ፡ ኣብ ሓደ ዘተኣማምን ደረጃ በጺሑ፡ ኣብ ሓባራዊ መደብ ዕዮ ተቋሪኑ ይጓዓዝ።
እዚ ዘርእየና ከኣ፡ እቲ ብሓንሳብ ክጓዕዝ ዝደሊ ሰልፍታትን ውድባትን፡ ነቲ ናይ ምትዕራቕ ድሌቶም፡ ነቲ ብሓባር ናይ ምስራሕ ድሌቶም ከይዕንቐጽን ከይዅለፍን፡ ኣብ ማእከሎም ሕድገታት ብምግባር ኣብ ናይ ሓባር መብጽዓ በጺሖም፡ ናይ ሓባር ሰልፊ ወይ ውድብ ከኣ የቑሙ።
ሰ.ዲ.ህ.ኤ ኣብ’ዚ ደረጃ ዝበጽሓሉ፡ እቲ ኣብ ክሊ ሰ.ዲ.ህ.ኤ ዝተጠራነፈ ሓይልታትን፡ ተስፋ እገብር’ውን ናይ ከምኡ መንጸብረቕታን ጽልዋን ዘርእዩ ሓይልታት ክጽንበርዎ፡ ነዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ መስርሕን ልቦናን ሒዙ ከይተሓለለ ንስለ ዝተቓለሰ ኣብ ዓወት በጺሑ። ብድሕሪ ሕጂ’ውን ኣብ’ታ ነማዕድዋ ዲሞክራሲያዊት ኤርትራ ህዝብና ብማዕረ፡ ኣብ ትሕቲ ግዝኣተ ሕጊ ዝናበረላ ሃገር ክንነብርን ክንመሓደርን ድሌት ይኹን ራእይ እንተሃለወና፡ ካብ’ዚ ልዕል ክብል ዝተጠቕሰ ኣገባብ መስርሕ ውሳኔታትና፡ ሓድሕድ ዝምድናታት ኣብ ምንታይ ዝተመርዀሰ ኽከውን ከም ዘለዎ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ነቲ ኣብ ከስርሕ’ዩ እንብሎ፡ ብኣዳማሲያዊ ዲሞክራሲያዊ መስርሕ ዝሓለፈ መሰረታዊ ውሳኔታትና ሓድነት ህዝብን መሬትን፡ ማዕርነት ህዝቢ፡ ግዝኣተ ሕጊ ዘይዕንቕፍ’ዩ ክኸውን ዝግባእን ክኸውን ዘለዎን።
ዕፍሪት ዘይብላ ጃልባ፡ ወይ መርከብ ኣብ’ቲ ዝገደፍካያ ኣይትጸንሓካን፡ ቀይዲ ዘይገብርካሉ ኣደገ በቕሊ’ውን ኣብ ቦታኡ ኣይጸንሓካን። ዕፍሪት ዘይብሉ ኤ.ዲ.ኪ ወይ ቀይዲ ዘይብሊ ኤ.ዲ.ኪ ከኣ ኣብ ቦትኡ ክጸንሕካ ኣይክእልን። ከመይ ንዝብል ከኣ እቲ ዕፍሪት ወይ ቀይዲ ሰፋል ስለ ዝዀነ ብቀሊሉ ዝወዛወዝን ዝፍታሕን ይኸውን።
ሰ.ዲ.ህ.ኤ ናይ ዘተ ኣፍደገ ከፊቱ፡ ኣብ ልዝብ ዝኣምን፡ ኣብ ሕድገታት ዝኣምን፡ ኣብ ዕርቒ ዝኣምን፡ ኣብ ሓባራዊ ስርሓትን ክልተኣዊ ዝምድና ዝኣምን ኮይኑ፡ ብውዕልን ብሕግን ዝተቐየደ ክኸውን፡ ንሱ ጥራሕ መዓስ ኮይኑ ኣብ ህዝብን ዓለምን ከኣ ብግሉጽ ክፍለጠሉ ዝደሊ፡ እዚ እቲ ዘመናውን፡ ንህሉ ጸግማትና ክፈትሕ ካብ ዝኽእል ኣገባብ መስርሕ’ሉ ዝኣምነሉን ዝተዓወተሉን ከኣ’ዩ።
ኤ.ዲ.ኪ ካብ’ቲ መንፈስን ሓሳብን ሓባርዊ ስምምዕ ወጺኡ፡ በቲ ናይ እዋኑ ዝመርሕ ኣካላት ብዝተርጎምዎ ዝሰርሕ እንተደኣ ኮይኑ፡ ኪዳን ኣብ ኣሰራርሓን ኣብ’ቲ ዘጽደቆ ቻርተርን ለሚሱ ኣሎ፡ ወይ ኣፍልጦ የብሉን ክበሃል ይከኣል።
ናይ ሎሚ ኣርእስትና መዛረቢ ኮይኑ ዘሎ ሓደ እቲ ብተብተብ ተበጊሱ ዘሎ ጋሻ ውሑጅ ሃገራዊ ዋዕላ ብዝምልከት’ዩ። ሃገራዊ ዋዕላ ኣብ መንጎ ኣባላት ኪዳን ክልተ ዝተፈላልየ ሓሳባትን ኣረዳድኣን ሒዙ ዘሎ ጉዳይ ምዃኑ ንኩሉ ብሩህ’ዩ።
ኣብ’ዚ ካብ’ቲ ብዙሓት ዝበልዎ ካብ ምድጋም ክንድሕን ክልተ ኣብነት ክጠቐሰልኩም’የ።
ሀ/ ንሰ.ዲ.ህ.ኤ ዘቆማ ሓይልታት ኣባላት ኤ.ዲ.ኪ እየን፡ እዘን ሓይልታት ኣብ ውሽጢ ኪዳን እንዳሃለዋ፡ ንኪዳን ንምሕያል ዘይሕለል ጻዕር ከካይዳ ዝጸንሓን ዘለዋን’ውን እየን። እቲ ክሳብ ሕጂ ንሓድነተን ዘዕወት መስርሕ፡ ንዝለዓለ ምጥርናፍን ሓድነት ሓይልታትን’ውን ካብ’ቲ ካልእ ምርጫታት ዝሓሸ ብምዃኑ ነቲ ኣብ ዲሞክራሲያዊ ናይ ነጻ ሓሳብን ዝምንጩ ኣብ ሕድገትን ዕርቕን፡ ዝተመርኾሰ ሓድነት ንነዊሕ ብሓባር ከም ዘጓዕዝ ተምክሮ መጠን፡ ነቲ ኣብ ኪዳን ንዝግበር ስርሓት ሃገራዊ ዋዕላ ይኹን ሓባራዊ ስርሓት ብኡ መሰረት ኣብ…
ግሉጽ
ዲሞክራሲያዊ
ልዕላውነት ሕጊ
ሕድገት
ዕርቒ
ሓድነት
ዝቆመ መርገጺታት ክኸውን ከም ዘለዎ ዝርእይ፡ ሓሳብ ዘቕርብ፡ ንስርሓት ዕማም ኪዳን ንምስላጥ ዘይተቆጠበ ጻዕሪ ዘካይድ፡ ሓድነት ሓድነት ፖለቲካውያን ሓይልታት፡ ተሳታፍነት ሲቪል ማሕበራት ኣገዳስነቱ ኣብ ሕብረተ ሰብና ዘለዎ ግደን ተራን ኣነጺሩ ዘቐምጥ’ዩ።
ለ/ ………. ይቕጽል
Short URL: https://english.farajat.net/?p=625


text:
ሓለፍቲ ናይ ኢትዮጵያ ፕሮግራም መግቢ ዓለምን ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ህፃናት ኣድሕንን/UNICEF/ ኣብ ከተማ ጅግጂጋ ዑደት ኣካይዶም።
ካብ መንግስትን ትካላት ሰብኣዊ ሓገዝን ዝሓቖፈ ኮሚቴ ምጥያሹ እውን ተፈሊጡ’ሎ።
ኣብ ኢትዮጵያ ሓላፊ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ስቲቨን ዌርኡማሙ ኣብ ኢትዮጵያ ወኪል ዩኒሴፍ ጂሊያን ሜልሶፕ ኣብ ዋና ከተማ ክልል ኢትዮ-ሶማሊያ ጅግጂጋ ዝተረኸቡ ኣብ ዝሓለፉ ሰሙናት ኣብታ ከተማ ብሰንኪ ዝተለዓለ ህውከት ዝወረደ ጉድኣትን ኣብዚ ሕዚ እዋን ዝውሃብ ሰብኣዊ ረድኤት ኣብ ምንታይ ኩነታት ከምዝርከብ ንምፍታሽ ከምዝኾነ እቶም ትካላት ብሓባር ኣብዝዘርግሕዎ መግለፂ ሓቢሮም።
ብሰንኪ ዝተፈጥረ ህውከት ብኣሽሓት ዝቑፀሩ ነበርቲ ካብ መንበሪኦም ተመዛቢሎም እዮም።ናይዞም ተመዛበልቲ ሰብኣዊ ድልየት ንምምላእ ካብ መንግስትን ሰብኣዊ ትካላትን ዝሓቖፈ ሓደ ኮሚቴ ምጥያሹ እቲ መግለፂ ይሕብር።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ኣብ ከተማ ጂግጂጋ ዘሎ ኩነታት ፀጥታ ዝተመሓየሸ’ዃ እንተኾነ ሎሚ እውን ብኣሽሓት ዝቑፀሩ ሰባት ኣብ ቤተ ክርስቲያን ተዓቒቦም ከምዝርከቡ ነበርቲ ተዛሪቦም።ናብ ካልኦት ከተማ ዝስደዱ ከምዘለው እውን ገሊፆም።
ነቶም ተመዛበልቲ ዝውሃብ ረድኤት ብዝምልከት ኣብ ቤተ ክርስቲያን ንዘለው እኹል ሓገዝ ይግበረሎም እንተኾን ናብ ኣባይቶም ዝተመልሱ ግን እኹል ረድኤት ኣይረከቡን ዘለው ክብሉ ነበርቲ ገሊፆም ኣለው።
ናብ ከተማ ሃረር ተሰዲዶም ዝነበሩ ገለ ሽዱሽተ ሽሕ ዝኾኑ ሰባት መብዛሕቲኦም ድሕሪ ሓደ ክልተ መዓልቲ ናብ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ከባቢታትን ምኻዶም ተገሊፁ’ሎ።
ብመዳይ ምሃብ ሓገዝ ብወገን መንግስቲ ዘሎ ምንቅስቓስ ካብ ምክልኻል ሓደጋን ድልውነትን ብዓልስልጣን ንምዝራብ ይፍትን ከምዘሎ እስክንድር ፍሬው ሓቢሩ።


text:
መርበብ ምትሕግጋዝ መንእሰያት ኤርትራውያን ስዊዘርላንድ
ኣብ ገጻት ሓርነት ዶት ኦርግ ኣብ ትሕቲ “አብ ትሕቲ መጋረጃ ተሐቢእካ’ስ ጉዳም’ባ …“አለና” ምባል !!!” ብ ሰዓረ (ወዲ ሸቃ) ብዝብል ናይ ብርዒ ስም፡ ናብ “ኣለና” ዘነጻጸረ ጽሑፍ ኣንቢበ። ሕጂ ክጽሕፍ ዘንቀለኒ ምኽንያት ግን ነቲ ዝወጸ ጽሑፍ ንምርጋም ኣይኮነን።
‘ኣለና’ እንቋዕ’ኳ ድሃይኩም ረኸብና። ድሃይኩም ስለ ዝጠፍኣና፡ ስለ ዝረሓቐና ኢንዲና ንሻቐል ዘለና! ሕጂ ከኣ ነቶም ንህግደፍ ከቃልዑ፡ ንህዝቢ ክምህሩ፡ ከበራብሩ፡ ክመርሑን ዝቃለሱ ዘለዉ እንቋዕ ኣርከብኩሞም። ሳላኹምን ሳላቶም ሓሓሊፎም ንህግደፍ ከቃልዑ ዝደፍሩ ዘለዉ ተባዓት ደቂ ህዝብን፣ ጉድ ህግደፍ ብዙሕ ሰብ ክሰምዖን፡ ክንብቦን፡ ክፈልጦን ዕድል ይረክብ ኣሎ።
ከም ኣመለይ ንኹሉ ክገናጽል ነዛ እትስዕብ ሕታም ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ምስ ኣንበብኩ: ምኽንያት ምዕዝምዛም ናይዚ "መውረርያ ይገበረሉ" ብዝብል ኣርእስቲ ጥርዓን ዘቕረበ ሰብ እንታይ ምዃኑ ንምፍላጥ ናብ ወግዓዊ መጽሔት ህግደፍ "ሕድሪ" ኣምራሕኩ። ነቲ ኣብኡ ዝኸብኩዎ "ኩሉ ዝደግሞ ውሑድ ዝፈልጦ" ብዝብል ኣርእስቲ ዝሰፈረ ጽሑፍ ከኣ፡ "ህግደፍ ዲዩ ቀርኑ ጎዲሙ ወይስ ህዝቢ ቀርኒ ኣብሊሑ" እናበልኩ ተመሲጠ ነበብኩዎ። እምብኣር ጆባእ፡ ግዴኹም ተኻፈሉ። ፈለማ ግን፡ ብ "ኣራፋይነ እልፉ" ኣብ ሓዳስ ኤርትራ ዝሰፈረ "ምዕዝምዛም" እንሀልኩም።
ንድሕነት ህዝብን ሃገርን፡ እንተኮይኑ ዕላማ
ስሙር ግንባር ፈጢርካ፡ ንህግደፍ ምህራማ
ክሳብ ምኣስ እዩ ድኣ፡ ብማዕዶ ቁዝማ
ኤርትራ ምስ ህዝባ፡ ከም ሎሚ እዃ ዘይሓሰማ
እንታይ ድኣ ጉደን፡ ንለዉጢ ዘይቐዳደማ
ሃገር እናተሓመሰት፡ ኣእዛነን ዘጽምማ
…ኣቦና ቅድምውን ካብ ዓለም ወጺእኩም፣ ንሰማያዊ ህይወት ዝመነንኩም ብምኻንኩም፣ ወይልኦም ድኣ እቶም ገበርቲ ክፉእ እንበር ንዓኹም ድኣ ሱባኤ ናይቶም ቅዱሳት ኣቦታት ኣቡነ ፍሊጶስ፣ ኣቡነ ገብረመንፈስ ቅዱስ፣ ኣቡነ ተክለሃይማኖትን ካልኦት ኣቦታት ስለዝኾነ ብጸሎትኩም ነዞም ሰብኣዊ ህላዌና ተደሚሲሱ ዘሎ ደቅኩም ኣይትረስዑና። …..
ካብ ወልደንድራስ


text:
- Other languages
ሕሉፍ ሕማቕ ተሞክሮ ዘስዕቦ ኣእምሮኣዊ ምምዝባል
ሕሉፍ ሕማቕ ተሞክሮ ዘስዕቦ ኣእምሮኣዊ ምምዝባል (Posttraumatiskt stressyndrom (PTSD) መንነትን ዕድመን ዘይፈሊ፡ ንኹሉ ከጥቅዕ ዝኽእል ኣእምሮኣዊ ምምዝባል ዘስዕብ ጸገም እዩ። ንምድሃል ምቕላዕ፡ ግዳይ ተጋስሶ፡ ምድሃል ወይ ውን ኣብ ኣዝዩ ከቢድ ሓደጋ ምስታፍ፡ ገለ ካብቶም ናይ ስቕያት ስምብራት ዝገድፍ ሕማቕ ተመኲሮ ክኾኑ ይኽእሉ። ግዳያት ናይ ከምዚ ዓይነት ኩነታት፡ ክረኽብዎ ዝኽእሉ ድጋፍ ግን ኣሎ እዩ።
ሕሉፍ ሕማቕ ተሞክሮ ዘስዕቦ ኣእምሮኣዊ ምምዝባል እንታይ እዩ?
ሕሉፍ ሕማቕ ተሞክሮ ዘስዕቦ ኣእምሮኣዊ ምምዝባል፡ ነቶም ንህይወት ብዝፈታትን ዜሰንብድ ተመኲሮ ዝሓለፉ ሰባት ዘጥቅዕ፡ ኣእምሮኣዊ ጸገም ዝፈጥር ሕማም እዩ። ገለ ካብቶም ኣበገስቲ ጸገማት ናይ`ዚ ኣእምሮኣዊ ምምዝባል፡ ጾታዊ ዓመጽ፡ ኣካላዊ ወይ ስነ-ኣእምሮኣዊ ተጋስሶ፡ ሞት፡ ስቓይ፡ ኲናት፡ ስደት፡ ተፈጥሮኣዊ ሓደጋታት፡ ስርቂ ከምኡ ውን ሓደጋታት ይርከብዎም።
እቶም ግዳይ ናይ ሕሉፍ ሕማቕ ተሞክሮ ዘስዕቦ ኣእምሮኣዊ ምምዝባል ዝኾኑ ሰባት፡ ነቲ ዝሓለፍዎ ኣደራዕ ክርስዕዎ ይፍትኑ ግን ከኣ ኣይክእሉን እዮም። እቲ ሕሉፍ በሰላ ምህሳስ ይኣብዮም። ነቲ ዝሓለፍዎ ሕማቕ ተመኲሮ፡ ኣብ እዋን መዓልቲ ብመልክዕ ተዘክሮኣዊ ስእሊታት፡ ብድቅሶም ከኣ ብመልክዕ ዜባህርር ሕልሚ፡ ይነብርዎ። እዚ ኸኣ ከም ሳዕቤኑ ነቶም ግዳያት ናይ ዘይምምቻእ ስምዒታት ፈጢሩ፡ ድቃስ ክኣብዮምን፡ ክሻቐሉን፡ ቃንዛ ኣካላት ክገብረሎምን፡ ናይ ምድሃብ ጸገማት ክፈጥረሎምን ክንጸሉን ይገብሮም።
እዚ ሕማም ኣብ ህይወተይ እንታይ ኣሉታ የስዕብ?
ህይወት ናይቲ ግዳይ ብኸመይ ይጽሎ ዝውስን ረቋሒ፡ ዕምቆት ናይቲ ኣእምሮኣዊ ምምዝባል እዩ ዝውስኖ። ገለ ግዳያት ስራሕ ምኻድ ክቕጽሉን ልክዕ ከም ተራ ሰባት ክነብሩን ክኽእሉ እንከለዉ፡ ገሊኦም ከኣ ነዛ ካብ ገዛ ክወጹ ይርዕዱን ቅልውልው
እቶም ንሕሉፍ መከራ ዝምልከቱ ስእላዊ ተዘክሮታት፡ ብስምዒታዊ ጦብላሕታን ኣብ መዓልታዊ ህይወት ብዘጋጥሙ ነገራትን ክለዓዓሉ ይኽእሉ። እቶም ግዳያት ናይዚ ኣእምሮኣዊ ምምዝባል እምበኣር፡ ነቲ ዝሓለፍዎ መከራ ከዘኻኽሩ ካብ ዝኽእሉ ሰባት፡ ስድራቤትን የዕሩኽን ከይተረፈ፡ ክርሕቑ ምርኣይ ልሙድ ነገር እዩ።
ሕሉፍ ሕማቕ ተሞክሮ ዘስዕቦ ኣእምሮኣዊ ምምዝባል፡ ንኣካላት ናይቲ ግዳይ ኣዝዩ ንጡፍ ይገብሮ። ግዳያት ናይዚ ኣእምሮኣዊ ምምዝባል ብቐሊሉ ዝስንብዱን ብቐሊሉ ዝቚጥዑን ብምዃኖም፡ ጻርጽር ክብሉ ይኽእሉ እዮም። ኣብታ እዋን፡ እቲ ኹሉ ዝሓለፍዎ መከራ ሓንሳብን ንሓዋሩን ህይወቶም ዘበላሸወሎም ኮይኑ ይስምዖም። እዚ ግን ሓቂ ክኸውን ኣይግበኦን እዩ።
ሕክምናዊ ሓገዝ ክሓትት ኣለኒ`ዶ?
ኩሉ ብሕማቕ ተመኲሮ ዝሓለፈ ግዳይ ሕሉፍ ሕማቕ ተሞክሮ ዘስዕቦ ኣእምሮኣዊ ምምዝባል ይኸውን ማለት ኣይኮነን። ግዳይ ናይ ከምዚ ዓይነት ጸገማት ኮይነ ኣለኹ ኢልኩም ምስ እትጥርጥሩ ግን፡ ምስ ማእከል-ጥዕና ከባቢኹም ወይ ውን ወይ ውን ክፉት ማእከል ሲካትሪያዊ ክንክን፡ ክትራኸቡ ትኽእሉ። ግዜ ሓሊፉ ኢልኩም ሕክምናዊ ረዳኤት ካብ ምሕታት ድሕር ኣይትበሉ። ከሎ ጌና ቐልጢፍኩም ምስ ሕክምና ምስ እትራኸቡ ኸኣ፡ እትሓውዩሉ ተኽሎታት ኣዝዩ ዓቢ ይኸውን። 30 ሚእታዊት ናይቶም ኣብ ውሽጢ ወርሒ ኣገልግሎት ፍወሳ ዝግበረሎም ሰባት፡ ድሕሪ ሓደ ዓመት ኣብ ንቡር ኲነተ-ጥዕና ይምለሱ።
ቤተ-ሰብ ግዳይ ውን ናብ ሕክምና ብምኻድ ሓገዝ ክሓቱ ይኽእሉ እዮም። መስርሕ ፍወሳ ሕሉፍ ሕማቕ ተሞክሮ ዘስዕቦ ኣእምሮኣዊ ምምዝባል ከቢድ ስለዝኾነ፡ ቤተ-ሰብ ናይቲ ግዳይ ክሳተፉን ክሕግዝዎን ኣለዎ።
ምምርማር ሕማምን ፍወሳን
ሕሉፍ ሕማቕ ተሞኲሮ ዘስዕቦ ኣእምሮኣዊ ምምዝባል፡ ኣብቲ ግዳይ ዝህቦ ሓበሬታ ዝምርኮስ ደቂቕ መጽናዕቲ ተጌሩ እዩ ዝረጋገጽ። እቲ ሓኪም፡ በዚ ሕማም ዲኹም ወይ ብኻልእ ተጠቒዕኩም ንኽግምግም ዝሕግዞ፡ ዝተፈላለየ ደረጃታት ዝሓዘ ቅጥዒታት ክትመልኡ ትሕተቱ።
ንሕማም ሕሉፍ ሕማቕ ተሞኲሮ ዘስዕቦ ኣእምሮኣዊ ምምዝባል ኣብ ምፍዋስ ውጽኢታዊ ዝኾነ ኣገባብ ፍወሳ ኸኣ፡ እቲ ብተገንዝቦኣዊ ባህሪኣዊ ፍወሳ (kognitiv beteendeterapi (KBT) ዝፍለጥ ኣገባብ እዩ። እዚ ኣገባብ ፍወሳ፡ ቀስ ብቐስ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ዝሰፈኖ ሃዋህው፡ ነቲ ኣደራዕ ቀሪብካ ክትርእዮ ምፍታን ዝብል እዩ። በኸምዚ ከኣ፡ እቲ ግዳይ ክግንፍል ዝኽእል ናይ ሻቕሎት ግብረ-መልሲ ክንክዮን፡ ነቲ ሕማቕ ተዘክሮታት ውን ክገትኦ ይኽእል። ካልእ ተመሳሳሊ ኣገባብ ፍወሳ ናይ ዓይኒ ምንቅስቓስ መሰረት ኣብ ዝገብር ቴክኒክ ዝተሰረተ ኣገባብ ፍወሳ EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) ተባሂሉ ይጽዋዕ። ኣዓጋሲ ጭንቀት ዝኾነ መድሃኒታት ውን ኣብ ምፍዋስ ናይ ሕሉፍ ሕማቕ ተሞኲሮ ዘስዕቦ ኣእምሮኣዊ ምምዝባል ውን ጠቓሚ እዩ።


text:
ቅልል ብዝበለ ቋንቋ ንምእመናኖም ዘረድእዎን ሎሚ ኣብ እዋንና ካብ ቀደም ኣዚዩ ኣገዳሲ ዝኾነ ንቤተ ክርስቲያን ተኣማንን እሙንን ናይ ምዃን ኣብነት እዮም እንክብሉ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ርእሰ ዓንቀጽ ዋና ኣሰናዳኢ ኣንድረያ ቶርኒየሊ ኣብ ዘቕረብዎ ሓተታ የብርሁ፥
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ከም ሎም ቅድሚ ኣርብዓን ክልተን ዓመት ብትኽክል ዕለት 26 ነሓሰ 1978 ዓ.ም. ብጹዕ ካርዲናል ኣልቢኖ ሉቻኒ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ኮይኖም ተሓርዮምን ኣብ ሰገነት ባዚሊክ ቅዱስ ጴጥሮስ ደይቦም ዮሓንስ ጳውሎስ ቀዳማዊ ብዝብል ብዝመረጽዎ ናይ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ መጽውዕ ስሞም ነቶም ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ተኣኪቦም ንዝነበሩ ማእለያ ዘይብሎም ምስ ዝተሓርየ ር.ሊ.ጳ. ንኽላለዩ ዝተኣከቡ ምእመናን ሰላምታ ዘቕረቡላን ዝባረኹላን ዕለት ትዝከር፡ ናይ ር.ሊ.ጳ. መጸውዕ ስሞም ከኣ ናይ ሮንካሊ ናይ ር.ሊ.ጵጵስና መጸውዕ ስም ዮሓንስ መበል 23ን ዝብልን ድሕረኦም ናይ ዝተሓርዩ ሞንቲኒ ናይ ር.ሊ.ጵጵስና መጸውዕ ስሞም ጳውሎስ ሻድሻይ ዝብል ብሓደ ዝጠርነፈ እዩ፡ ሉቻኒ ብዮሓንስ መበል 23 ጳጳስ ተሸይሞም ናይ ቪቶሪዮ ቨነቶ ጳጳስ ኮዮምን ኣብ ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ንኽሳተፉ ከምዝገበርዎምን ንናይ ሰበኻኦም ምእመና ካልእይ ጉባኤ ቫቲካን ብተራ ቋንቋ ኪደት እቲ ጉባኤ ዘረድኡን ከምዝነበሩን ጳውሎስ ሻድሻይ ከኣ ካርዲናል ቢሎም ከምዝሰመይዎምን ትሑትን ለዋህን ዝብላ ቃላት ናይ ተክለ ሰብነቶም መግለጺ እያተን።
ጸረ ናይቲ ዝሰፍሕ ዝነበረ ጸላማውነት
ኣብ ምስንዳው ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ሉቻኒ ኣብ’ቲ ንኽካየድ ዝተወሰነ ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን እቲ ኣብ ዓለም ዝሰፍሕ ዘሎ ካብቲ ኩሉ ተዛማዲ እዩ ዝብል ባህሊ ዝውለድ ጸላማውነት/ዘይትስፍውነት ንምብዳህ ናይ ትንሱእ ክርስቶስ ትምህርቲ ዝኾነ “ናይ ክርስትና ታሕጓስን ውዕዉዕ ስምዒትን” ከጉልሕ ኣለዎ ዝብል ሓሳብ ኣብ ናይ መዘክር ጽሑፎም ዘንበሩ እዮም። ነዚ ኸኣ እቲ ናይ እምነት ተራ ረቛሒ ዝኾነ ብዙሕ እዋን ዝዝንጋዕ ናይ ክርስትና ሕይወት እንታይን ከመይን ክኸውን ከምዘለዎ ዘዘኻኽር እዩ። ሊቻኒ ኣብ ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ኣብ ዝካየድ ዝነበረ ክትዕ ቃሎም ዘየስምዑ እውን እንተነበሩ ሓሳቦም ግና ብጽሑፍ ይሕዙ ነበሩ። ናይ ኣንቶኒዮ ሮዝሚኒ ጽሑፋት የንብቡን ቲዮሎጊያ ብዕምቆት የንብቡን ንኣብነት ናይ ሀንሪ ደ ሉባክን ናይ ሃንስ ኡርስ ቫን ባልታሳርን ቲዮሎጊያ። ኣብቲ ጉባኤ ኣብ ዝሳተፍሉ ዝነበሩሉ እዋን ካብ ሮማ ኮይኖም ንናይ ሰበኻኦም ምእመናን ብዛዕባ ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ብመልእኽቶም ብናይ ትምህርተ ክርስቶስ መምህር ኣገባቢ ተጠቒሞም ይሕብሩን የብርሁን፣ መንፈስ ቅዱስ ዝመርሖ ጉብኤ ምዃኑ እውን ፈጺሞም ዘይሰሓቱን መንፈስ ቅዱስ ዝመርሖን “ብህላዌኡ ኣቢሉ ኣብ ጠመቓዊ ትምህርቲ ጌጋ ከይፍጠርን ምዝንባዕ ከይህሉን ዝከላኸል መንፈስ ቅዱስ” ምዃኑ ይሕብሩ። ብሓባር ከም ቤተ ክርስቲያን ንምዃን።
ተመክሮ ኵላውነት ቤተ ክርስቲያን
ሉቻኒ ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ተመክሮ ኩላውነት ቤተ ክርስቲያን ምዃኑ ናብ ሰበኻኦም ብዘመሓላልፍዎ ዝነበረ መልእኽቲ የብርሁ። ኣብቲ ጉባኤ ዝሳተፉ ዝነበሩ ካርዲናላትን ጳጳሳትን ካብ መላእ ክፍለ ዓለም ዝመጹ መግለጺ ኵላውነት ቤተ ክርስቲያን እንክብሉ ይገልጽዎን በዚ መንፈስ እዚ እውን ይነብርዎ። ቀዳማይ ክፋል ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ምስ ኣብቅዔ እውን ምስቶም ኣብቲ ጉባኤ ኣብ ጎድኖም ተቐሚጦም ዝነበሩ ኣብ ታንጋኒካ ናይ ካረማ ጳጳስ ቡጽዕ ኣቡነ ቻርለስ ምሳኪላ ኣብ ሰበኻኦም ንኸዕርፉ ምስኦም ሒዞሞም ይኸዱ፡ እዚ ድማ ሰበኻኦም እቲ ጉባኤ ዝነብሮ ዝነበረ ተመክሮ ኩላውነት ቤተ ክርስቲያን ከተንፍስ መታን እዩ። እቲ ዮሓንስ መበል 23 ናይ ክርስቶስ ቤተ ክርስቲያን ብርሃን ኣሕዛብ ዝብል መንፈስ ወንጌላዊ ልኡክነት ከምዝማረኾም እውን ይገልጹን ቤተ ክርስቲያን ንካቶሊካውያን ጥራሕ ዘይኮነ ንኻልኦት እውን ክተነጽርን ቀረባ ክትከውንን ከምዘለዋ ዘመላኽት እዩ።
ሊጡርጊያዊ ሕዳሴ
ጳጳስ ሉቻኒ ደሓር ር.ሊ.ጳ. ኮይኖም ዝተሓርዩ፡ ገለ ገለ ካብቲ ንኻልኣይ ጉባኤ ቫቲካን መስቀለይና ሕቶታት ዝነበሩ ብዛዕባ ሊጡርጊያ ዝምልከትን፡ ኣብቲ ጉባኤ ይብሉ እቲ ሓደ ዓቢይ ሕቶ ብዛዕባ ስርዓተ ቅዳሴ ዝምልከት ከምዝነበረን፡ እዚ ኸኣ ምእመናን ካብ መስዋዕተ ቅዳሴ ዓቢይ ጻማ ክረኽቡ መታን እዩ፡ ስለዚህ ሊጡርጊያ ኣብ ናይ ዕለታዊ ሕይወት ምእመናን እቲ ዝለዓለ ደረጃ ክሕዝ ከምዝግብኦን፡ እቲ ቀዳማይ ካብ ቅዱስ መጽሓፍ - ካብ ቃል ኣምላኽ . . . ውዕዉዕ ሕይወት ክርስትና ክህሉ መታን፡ እቲ ካልኣይ ከኣ ቋንቋ እዩ፥ ቅዱስ መጽሓፍን ሊጡርጊያን ብቋንቋኻ ዝብል ሓሳብ፡እtiጉባኤ 81 ጳጳሳት ስርዓተ ሊጡርጊያ ናይ ሕዝቢ ቋንቋ ክጥቀም ይሓትቱ፡ ገሊኣቶም ጳጳሳት ከኣ ፍርሒ ነይርዎም እዩ፡ . . . ኢየሱስ ዝጸለየሉን ዝተጠቀመሉን ቋንቋ ኣራማይስጢ እቲ ኣብቲ እዋን ኣብ ፍልስጥኤም ዝንገር ዝነበረ። ናይቲ ዝተወለደሉ እዋንን ከባቢን ቋንቋ። ነቲ ስርዓት ምርዳእ ዘይኮነ እቲ ስርዓት ኣብ ኣጠቓቕምማኡ ብገዛእ ርእሱ ንገዛእ ርእሱ ርዱእ ዝገብር ክኸውን ኣለዎ፡ እዚ ናይ ሊጡርጊያዊ ሕዳሴ እዩ። ኣብ መስዋዕተ ቅዳሴ ሱታፌ ናይ ምእመናን ንምንቕቓሕን ቀሊል ክኸውን መታን እንክብሉ ኣብ መዘክሮም ብዛዕባ ሊጡርጊያ ዘስፈርዎ ሓሳብ ከምዝርክብ ቶርኒየሊ ኣብ ዘውጽእዎ ሓተታ የመላኽቱ።
ናይ ሃይማኖት ናጽነት
ካልእ ካብቶም ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ዝመኸረሎም ጽንዕ ዝበሉ ጉዳያት ድማ ናይ ሃይማኖት ናጽነት ዝብል ሓሳብ ንረክብ። “እታ ሓቀይና ሃይማኖት መን ምዃና ንሰማምዓላ ኢና፡ ይዅን ደኣ እምበር ካልኦት ቅኑዓት ዝኾኑ ነገራት ከምዘለዉ ኣብ ምፍላጡ ምስምማዕ እውን የድሊ፡ . . . እዚ ኸኣ ባህርያዊ ሕጊ ዘረጋግጾ ሰብኣዊ ፍጡር ሓቂ ናይ ምድላይ መሰሉ ስለ ዝኾነ። እቲ ሓቂ ብፍላይ ከኣ እቲ ናይ ሃይማኖት ሓቂ ኣብ ቤትካ ተዓጺኻን ገለ ገለ መጻሕፍቲ ካብ ምንባብ ዘይኮነ ምስ ካልኦት ብዝግባእ ብምምይያጥ እዩ። ንኻልእ ሃይማኖቱ ናይ ምኽባር መሰል ክህልዎ ሕራይ ንምባል ንሓቂ ምጽፋዕ ከፍርሓና የብሉን ይብሉ።
ናይ ካቶሊካውያን መሰል ክኽበር
ሓደ ሕልና እንተድኣ ኣለዎ ሃይማኖቱ ንሳ እያ፡ ክዕቅባን ክገልጻን ከስፍሓን፡ ናይ ገዛእ ርእኻ ሃይማኖት ቅኑዕ እዩ ቢልካ እትፈርድ እንተድኣ ኴይንካ ልክዕ ከምኡ እውን ንናይ ካልኦት ምሕሳብ፡ ምርጫ ሃይማኖት ናጻ እዩ ክኸውን ዘለዎ፡ እቲ ምርጫ ብናጽነት እንተድኣ ኮይኑ እቲ ዝቕበሎ ሓንጎፋይ ቢሉ ናቱ ገይሩ ብእማኖ እዩ ዝነብሮ፡ ዘይካቶሊካውያን ናይ ገዛእ ርእሶም ሃይማኖት ክናዘዙን ኣሜን ክብሉን መሰሎም እዩ። “ከም ውልቀ ሰብን ከም ካህንን ከም ጳጳስን ከም መንግስትን እዚ ከኽብረሎም ይግብኣኒ” እንክብሉ ይጽሕፉ።
ትምህርተ ክርስቶስ ዝበለጸ ግበርዎ
ኣብ መወዳእታ ኣብ ጽሑፋት ሊቻኒ ከም ናይ ካልኣይ ጉባኤ ቫቲቻን ኣበው፥ ብዛዕባ ምስ ናይ ካልኦት ሃይማኖታት ሰዓብቲ ርክብ ዝምልከት እዋናዊ ዝኾነ ሓሳብ ንረክብ፡ ቅድሚ 56 ዓመት ዝተጻሕፈ ሓሳብ እውን እንተኾነ፡ እዚ ሓሳብ’ዚ “ቤተ ክርስቲያን ብምሳድዕ ዘይኮነ ብምምራኽ እያ እትዓብይ” እንክብሉ ምስቲ በነዲክቶስ መበል 16 ዝበልዎን ደሓር ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝጠቐስዎን ዓሚይቕ ኣምር ዝሰማማዕ እዩ። . . . ስለዚህ እምነት ክርስትና ዝሰፍሕ ክርስትና ብግብሪ ዝነብርዎን ዝናዘዝዎን ምስ ዝህልዉ እዩ፡ ኣልቢኖ ሉቻኒ ኣብ ጽሑፎም - ሎሚ ቡድሃውያን ጽብሕ ካልኦት ኣብ ሮማ እውን ኣርባዕተ ሺሕ ሰዓብቲ ሃይማኖት ምስልምና ይሃልዉ፡ ሃይማኖቶም ምንባር መሰሎም እዩ፡ ደቃትኵም ሰዓብት ካልኦት ሃይማኖት ከይኮኑ እትደልዩ እንተድኣ ኴንኵም ትምህርተ ክርስቶስ ብዝበለጸ ኣቕርብዎ፡ ብካቶሊክ እምነትኩም ብሓቂ ከም እትተኣማመኑ ምዃንኩም ብዘነጽር ኣገባብ ቅድም ቀዳም ብሕይወት ኣቕርብዎ ከምዝበሉ ቶርኒየሊ ሓቡሪን ዘቕረብዎ ሓታት ይዛዝሙ።
(Andrea Tornielli)


text:
Skip to content
ብሓፈሻ ግጥሚ ኩለንትናኡ ፈጠራ እኳ እንተኾነ፣ ጽቡቕ ፈጠራ ወይ ልዑል ፈጠራ ኣብ ሓንቲ ግጥሚ ተንጸባሪቑ ክብሃል እንከሎ ግን ከመይ ዝበለ እዩ፧ ኢልካ ምሕታትን ምስትንታንን ግን፣ ንጸሓፊ ግጥሚ ፈጠራውነቱ ንጽቡቕ ግጥሚ፣ ንነባቢ ግጥሚ ድማ ዕምቆት ምስትምቓሩ ንግጥሚ ዘዐቢ እዩ ዝብል እምነት ኣለኒ።
ፈጠራ ኣብ ግጥሚ ብብዙሕ ሸነኽ ክርአ ይኽእል እዩ። ንሕጂ ግን ኣብ ሰለስተ መሰረታውያን ኮይኖም ዝተሰምዑኒ ነጥብታት ፈጠራ ክትንትን ክፍትን እየ።
ቀዳማይ፣ ፈጠራ ኲርናዕ እዩ። እዚ ዓይነት ፈጠራ፣ ሓደ መልእኽቲ ከተሕልፍ ወይ ሓደ ዛንታ ክትነግር ወይ ውን ስምዒትካ ከተካፍል ምስ ደለኻ ብግጥሚ፣ ብቐዳምነት ዝመጽእ እዩ። ኣብ ኣእምሮኻ ሓሳብ መጺኡካ። ከመይ ጌርካ ትብሎ ወይ ተንጸባርቖ፧ መረጻ ኲርናዕ ውን ክንብሎ ንኽእል ኢና።
ንኣብነት ብዛዕባ ሳዕቤን ኲናት ክትዛረብ ደሊኻ፣ ሓፈሻዊ ጌርካ ብዛዕባ ጒድኣት ኲናት ምዝርዛር ወላ ጽቡቓት ግጥማውያን ኣበሃህላታት ይሃልዉኻ፣ ሓተታ እምበር ግጥሚ ክኸውን ኣይክእልን። ብሓንቲ ዓረር ወይ ብሓንቲ ንጣብ ደም ኣብ ጫማ ናይ ሓደ ወተሃደር፣ ወይ ውን ብስባር መንገብገብ ናይ ሓንቲ ኣብቲ ኲናት ዝተሃርመት ዑፍ ኣቢልካ፣ ንኣስካሕካሕነት ኲናት ምርኣይ ልዑል ግጥማዊ ፈጠራ እዩ። እንፈጥሮ ኲርናዕ ዝንተዋ፡ ብዘይካ እቲ ዛንታ ወይ ከነሕልፎ ዝደለና መልእኽቲ፡ እቲ ኲርናዕ ንባዕሉ፡ ንኽዝከር፡ ንኽስተንተነሉ፡ ንኽድነቕ፡ ተምሳጥ ንኽፈጥር ወዘተ ልዑል ተራ ዘለዎ እዩ።
ሕጥቦ ሽኮር እትብል ግጥሚ ሳባ ኪዳነ ንኣብነት፣ ቅድሚ ኩሉ ነቲ ኣብኣ ዘሎ መንእሰይ እያ ኣብ ኣእምሮ ነባቢ ተስፍሮ፡፡ ድሕሪ እዚ ኢና፡ ውጻእ መዓት፡ ስደተኛታት ተጓዓዝቲ ባሕሪ፡ ኣብ ኣእምሮም ጸይሮሞ ዘለዉ ስንባደን ስነ-ኣእምሮኣዊ ስቓይን ክንድምታይ ከቢድ ምዃኑ፡ ክሳዕ ውንኦም ምስሓት ዘብጽሕ ምዃኑ ክንግንዘብን ከነስተንክርን እንግደድ። ነቲ ንሱ ዘርእዮ ባህርያት እናዘከርና ከኣ፡ ብሳዕቤን እቲ ሓደጋ ነስተንትን። ኣብ ክንዲ ብሓፈሻ በቲ ውልቀ ሰብ ኣቢላ ንምረት እቲ ጒዕዞ ከተርኢ ምኽኣላ እምበኣር ኣዝዩ ልዑል ጥበብን ጽቡቕ ኣብነት ንፈጠራ ኲርናዕን እዩ። ኣብዚ ሊንክ ብምጥዋቕ ነታ ግጥሚ ምንባባ ይከኣል። http://www.peneritrea.com
“ሰብ ጠፊኡና” እትብል ግጥሚ መለስ ንጒሰ ንኣብነት እንተተመልከትና፣ ንሓደ ክፉእ ባህሪ ዘለዎ ሰብ ንምርኣይ ዝተጠቕመትሉ ኲርናዕ ኣዝዩ ዝድነቕ እዩ። እቲ ሰብ ርስሓቱ ክጸሪ ኢሎም ናብ ሓደ ቀላይ ምስ ኣጥለቕዎ፣ ኣብ ክንዲ ዝጸሪ ተገልቢጡ ነቲ ማይ ክብልሎ ወይ ከርስሖ ኢና እንርኢ። ክንዲ ምንታይ ክፉእ ሰብ ምዃኑ ከኣ ነስተንትን።
ካልእ ግጥሚ፣ “ኣየ ወደ`ስመራ” እትብል ናይ ኣማኑኤል ኣስራት ምስ እንርኢ፣ ንሳዕቤን ኲናትን ንሱ ዝፈጥሮ ሕሰም መነባብሮን ርኢና፣ ከነስቆርቊር ንኽእል ንኸውን። እታ ግጥሚ ሓደ ወተሃደር ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ ንዕረፍቲ ምስ መጸ ዝህልዎ ቁጠባዊ ኲነታት ብኸምዚ ዝስዕብ ተንጸባርቖ፣
“ምስ ድጉል ናፍቖተይ
ምስ ኩሑል ትዝታታተይ
….ነስመራ ምስ ተቐልቀልኩ
ካብ እግርን ትርኣስን
በሪኽን ጎልጎልን
እንተላይ ካብተን ሚእትን ሓምሳን
….ተለቓቒሑ
ዓርከተይ ቢራ ኣንቂዑለይ
ጥርሙስ ኣብ ልዕሊ ጥርሙስ
ኣነ ከዕልሎ ንሱ ክሕጎስ”
ካልእ ተመሳሳሊ ብልዑል ፈጠራ ኲርናዕ ክጠቕሳ ዝደሊ ግጥሚ፣ “ድሕሪ ሕጽኖት” ናይ ሃይለ ቢዘን እያ። እዛ ግጥሚ፣ ነቲ ኣብ ፈለማ እዋን ናጽነት ኤርትራ ዝተራእየ ፈንጠዝያን ታሕጓስን፣ ድሕሪኡ እቲ ስርዓት ዝናታቱ ጥራይ ክዝርዝርን ብኡ ክንየትን ናይ ዘሕልፎ ዘሎ እዋንን እያ፣ ከም መርዓት ንመርዓዊ ኮይና ትዛረብ። ነቲ ዓቢ ዛዕባ፣ ብመርዓውን መርዓትን ድሕሪ ሕጽኖት ዘሎ ሂወቶም ኣቢላ፣ ሂወት ኤርትራ፣ ኣብ እዋን ፈለማ ናጽነትን ስዒቡ ዘሎ እዋንን ተስተንትን።
እቲ ካልእ ፈጠራ ኣብ ግጥሚ፣ ኲርናዕ ምስ መረጽካ፣ ኣብ ውሽጢ እቲ ግጥሚ እተምጽኦ እዩ። ግጥማውያን ኣበሃህላታት ምፍጣር ክንብሎ ንኽእል። ግጥማውያን ኣበሃህላታት፣ ብዘይካ እቲ ዘለዎም ምኡዝ ጣዕሚ፣ ዜማውያን ውን ስለዝኾኑ፣ ንክትዝክሮም ቀለልቲ እዮም። በዚ ከኣ ነባቢ ነታ ግጥሚ ኣብ ዘንብበሉ እዋን፣ ብጣዕሞም ኣብ ኣእምሮኡ ጦብላሕታ ይፈጥሩ እሞ ንኩሉ ግዜ ክዝክሮም ይኽእል። ብተወሳኺ እዞም ግጥማውያን ኣበሃህላታት ካብታ ግጥሚ ወጺኦም ንበይኖም ውን መልእኽታውያን ስለዝኾኑ፣ ሰብ ኣብ ዝተፈለላየ ኣጋጢማታት ሂወቱ፣ ከም መመሰሊ፣ መመቀሪ ዘረባኡ ወይ ጽሑፉ፣ ከም መድመቒ ሓሳቡ ወዘተ ክጥቀመሎም ይኽእል። ብኡ ኣቢላ እታ ግጥሚ ዘለኣለማዊትን ኣድማሳዊትን ትኸውን። ከምኡ ውን ኣብቲ ተጻሒፋትሉ ዘላ ቋንቋ (ንኣብነት ኣብ ትግርኛ)፣ ኣብ ምህብታም እቲ ቋንቋ ተራኣ ተበርክት ኣላ ክንብል ንኽእል።
በዚ መንጽር እዚ ካብ ዘንበብኲዎም ግጥምታት ትግርኛ፣ ናይ በየነ ሃይለማርያም ቀዳምነት ይመጹኒ። ኣብ ሓያሎ ካብ ግጥምታት በየነ ዘለዉ ግጥማውያን ኣበሃህላታት፣ ከም ጥቕሲ፣ ምስላን ኣብነትን ኮይኖም ካብቲ ግጥሚ ወጻኢ ንበይኖም ክሰርሑ ዝኽእሉ እዮም።’
“ጸማልያ መብራህቲ
ሽሮ’ታ ድስክልቲ”
ካብ ግጥሚ “ሃብቱ ነዳቓይ ዝተወስዱ እዮም። እዞም ክልተ መስመራት፣ ንሕሰም ናብራ ክንገልጽ ምስ እንደሊ ንበይኖም ክንጥቀመሎም ንኽእል።
“ተርስኽ ዝኣመሉ
ኪሕ ዝብል ዕላሉ”
ካብ ግጥሚ “ሳላ ዕስራ ቕርሺ” ዝተወስዱ እዮም። ዕላሉ ንዘይተብርሃካ ሰብ፣ ክትገልጸሎም እትኽእል እዮም። ግድን ኣይኮነን ኩላ እታ ግጥሚ ከተድልየካ።
“ፈቲሐ ዶ ክምርዓወኪ” ልክዕ ከም “ድሕሪ ሕጽኖት” ግጥሚ ሃይለ ቢዘን፣ ነቲ ድሕሪ ናጽነት፣ እቲ ሰውራዊ ስርዓት ኣብ ልዕሊ እቶም ዝተቓለስሉ ሰውራውያን ዘርኣዮ ጥልመት፣ እተንጸባርቕ ግጥሚ ኮይና፣ ብመረጻ ኲርናዕን ሒዛቶም ዘላ ኣስተንትኖ ዝፈጥሩ ኣበሃህላታትን ሃብታም ግጥሚ እያ። ንኣብነት፣ እታ ኣርእስቲ ንባዕላ “ፈቲሐ’ዶ ክምርዓወኪ” ተሃን መርዓ ንዘይወጸላ ብዓልቲ ቤት፣ ሓድሽ ፍቕሪ ንዘብህጋ በዓልቲ ቤት፣ ወዘተ ከም ስምዕታ ክትቀርብ እትኽእል እያ።
“ኣቋሚትኪ ዘሕለለወ
ረሲዕክዮ ዝሓለወ”
ሓደ ብባህርያት ብፍቕርቱ ዘይተሓጎሰ ሰብ ንፍቕርቱ ስምዕታ ከቕርበላ ክጥቀመሎም ዝኽእሉ ነግሕታት እዮም።
ከም ቆሎ መሸላ እንተወሰድና ዳርጋ ነፍሲ ወከፍ ነግሒ ወይ ውን ነፍሲ ወከፍ ማይቤት ንበይና ደው ኢላ፣ ተምሳጥ ብምፍጣር፣ ኣብ ዝተፈላለየ መዓላ ክውዕል ዝኽእል ኣበሃህላታት እዩ ዘለዋ። ገለ ካብኦም፣
ኣሎ እዋን ኣሎ ግዜ
ወትሩ ቁዛም ወትሩ ወየ
እዋን’ሎ ወርሓት’ሎ
ዝወድቀካ ሓሳብሎ
ኣልቦ መዓት ነይተሎ
ሂወት ምጥዕዓም ክትኣብየካ እንከላ፣ ክተስተንትነሎም እትኽእል ነግሕታት እዮም።
ብሓፈሻ ክንርእዮም እንከለና፣ ፈጠራዊ ኣበሃህላታት ኣብ ግጥምታት በየነ ኣዝዩ ልዑል ዝኾነ ብቕዓት ዝሓለፎም እዮም። ንፉዓት ሃየስቲ ንግጥምታት በየነ እንተዝድህስስዎም፣ ከምቶም ኣበየ እዋኑ እንረኽቦም ሃብታማት ኣበሃህላታት ሼክሲፔርን ካልኦት ህቡባት ሰባትን፣ ንቛንቋ ትግርኛ መኣዛ ዝህቡ ሃብታማት ኣበሃህላታት ምወጽሎም።
ኣብ ሳልሳይ ዝመጽእ ፈጠራዊ ቃላት እዩ። ቃላት ምፍጣር ማለት ግን ኣይኮነን። ምስ መረጻ ቃላት ውን ምትሕውዋስ ከይገብር። ፈጠራዊ ቃላት፣ ምምስራሕ ቃላት ክንብሎ ንኽእል እመሰለኒ። ኣብቶም ቃላት ብምምርማር፣ እናሻዕ ደጋጊምካ ቅርጺ ብምቅይያር መሰጥቲ ጌርካ ምቕራቦም ሓደ ፈጠራ እዩ። ካብቲ ልሙድ መዓልኦም ኣውጺእካ፣ ኣብ ካልእ መዓላ ምውዓሎምን ምስቲ ኣልዒልካዮ ዘለኻ ኣርእስቲ ከምዝሳነዩ ጌርካ ምቕራቦምን እውን ካልእ ፈጠራ እዩ።
በዚ መልክዕ ግጥምታት ሃይለ ቢዘን ካብ ግጥምታት ትግርኛ ብቐዳምነት ዝስርዑ እመስሉኒ። በየነ ሃይለማርያም፣ ንቓላት ዝህቦም እናነበብካዮም ብድምጺ ትሰምዖም ዘለኻ ኮይኖም ክስምዑኻ ዝገብር ጥበብ ውን ሓደ ፈጠራ ኣብ ቃላት እዩ።
ኣብ ሓያለ ግጥምታት ሳባ ኪዳነ ዝርአ፣ ክድመጽ እምበር ክጽሓፍ ከቢድ ዝመስል ስምዒታት ዘንጸባርቕ፣ ኣጠቓቕማ ቃላት ውን ካልእ ጥበብ ኣብ ፈጠራ ቃላት እዩ።
ንኣብነት፣
“ኣብ ክንዲ ንሰዓዓም
ናፍቖትና ንምሑ
ኣዒንትና ኣርሒና
ንብዓትና ንኽዑ”
ኣብ ግጥሚ “ናፍቖት ንጐደና” ናይ ሃይለ ቢዘን እንረኽቦም ነግሕታት እዮም። “ንምሑ፣ ኣርሒና፣ ንኽዑ” ዝብሉ ቃላት ካብቲ ልሙድ መዓልኦም ኣውጺኡ ምስ ሓሳባት እታ ግጥሚ ብዝሰማማዕ መንገዲ እዩ ኣስፊርዎም ዘሎ። ናፍቖትና ነውጽእ፣ ክብል ይኽእል ነይሩ እዩ፣ ዓሚቚን ሱር ዘለዎን ናፍቖት ምዃኑ ንምርኣይ ግን፣ “ምምሓው፣ ብርቊቚ ኣቢልካ ምውጻእ” ዝብል ግሲ ክጥቀም ንሪኦ። ከምኡ ውን፣ “ኣዒትና ኣርሒና” ክብል እንከሎ፣ ኣዒንቲ ፍቕሮም ተዓጽዩ ጥራይ ዘይኮነ፣ ተሸጊጡ ምህላዉ የርእየና እሞ፣ ምኽፋት ጥራይ ዘይኮነ፣ “ምርሓው፣ ጋህ ኣቢልካ ምኽፋት” ከምዘድልዮም ንግንዘብ። “ንኽዑ” እውን ብተመሳሳሊ፣ ነቲ ጽልኢ ጸሊኦም፣ ክኽዕውዎ፣ ሻሕ ኣቢሎም ክጒሕፍዎ ዘለዎም ባህጊ የንጸባርቐልና።
ኣብ ካልእ “ተድላ ፍቕሪ” እትብል ግጥሙ ድማ፣
“ኣፍ ንኣፍ
ግና ውቅያኖስ ዘሕልፍ
ራሕቂ”
ይብል። ብሓንሳብ እንከለናስ ምርድዳእ ስኢና ንምባል እዩ ከምዚ ዝብል። ፈጺሞም ምርዳዳእ ስኢኖም ከምዘለዉ ኣብ መንጎኦም ውቅያኖስ ዘሕልፍ ራህቂ ምህላዉ ብምርኣይ የስተንክረና።
“እስከልካ… እስከልካ
እስከሉ… ክሳድካ”
ካብ “ምሕል ጥልም” ናይ በየነ ሃይለማርያም ዝተወስዱ እዮም። እቶም “እስክልካ” እናበሉ ዝደጋገሙ ቃላት፣ ኣብ ስምዒት ኣቲኻ ከምተንብቦምን ከምተድምጾምን ኮይኖም እዮም ቀሪቦም ዘለዉ። እቲ ናይ ምግራም ወይ ምድንጻው ስምዒት ክሓድረካ ከኣ ይገብሩ።
ሓያለ ግጥምታት ሳባ ኪዳነ ውን፣ ክድመጽ እምበር ክጸሓፍ ኣሸጋሪ ዝኾነ፣ ስምዒት ዘንጸባርቕ ቃላት ይርከቦ። ግጥምታታ ኣብ ቀረባ ክረክብ ብዘይምኽኣለይ ሕጂ ኣብነት ከቕርብ ግን እጽገም።
ኣብ ተመሳሳሊ ግጥማዊ ጽሑፍ ኣብ ቀጻሊ፣ ብሓንሳብ ንሃሉ።
ፍቕረይ የማን
ጥሪ 2017
Like this:
Like Loading...
Related


text:
ክታበት ጸረ ኮቪድ-19Vaccination mot covid-19 - tigrinska
ኮቪድ-19 ሓደ ተላባዒ ሕማም እዩ። ክታበት ብብርቱዕ ንኸይትሓምም ወይ በዚ ሕማም ንኸይትመውት ተወግደሉ ዝበለጸ ኣድማዕነት ዘለዎ ኣገባብ እዩ። ክታበት ዝርግሐ ኮቪድ-19 ኣብዚ ሕብረተ-ሰብ ንምንካይ እውን ይሕግዝ እዩ። ስለዚ’ዩ ብዙሓት ሰባት ክኽተቡ ክመርጹ ኣገዳሲ ዝኸውን።
እቲ ትነብረሉ ዞባ እዩ ሓላፍነት ናይዚ ክታበት ዘለዎ። ኣብቲ ትነብረሉ ቦታ እንታይ ከም ዘገልግል ተወሳኺ ሓበሬታ ንምርካብ ኣብ ላዕሊ ኣብዚ ገጽ ዞባ ምረጽ።
ንኽታበት ጸረ ኮቪድ-19 ምኽፋል ኣየድልየካን እዩ።
ክትክተብ እንተ ዄንካ ባዕልኻ ኢኻ ትውስን።
ንኽትክተብ ቈጸራ ሓዝ
ኵሎም ዕድሚኦም ካብ 16 ዓመት ንላዕሊ ዝኾኑ ወይ ኣብዛ ዓመት እዚኣ 16 ዓመት ዝመልኡ ሰባት ንኽኽተቡ ዕድል ንኽትክተብ ሽወደናዊ ዜጋ ምዃን ኣየድልየካን እዩ።
ዋላ ኮቪድ-19 ሒዙካ ይንበር ንኽትክተብ ትምከር ኢኻ።
ጸረ ኮቪድ-19 ክታበት ኣብ ዳላርና
ሕጂ ዕድሜኻ ልዕሊ 16 ዝኾንካ ክታበት ኮቪድ-19 ንምውሳድ ቆጸራ ክትሕዝ ትኽእል ኢኻ።
ነታ ኣብ ጥቓኻ ዘላ ናይ ክታበት ቦታ ምረጻ።ከመይ ገይርካ ንኽታበት ቆጸራ ከም ትሕዝ ኣንብብ።ቆጸራ ንምሓዝ ነቲ ናትካ ማእከል ክንክን-ጥዕና(ቮርድ ሰንትራለን) ኣይትደውለሉ።
ቆጸራ ንምሓዝ ደገፍ ምስ ዘድልየካ ብቊጽሪ ተሌፎን 010-249 92 88 ናብ ክፍሊ ሓገዝ-ተሌፎን ዳላርና ደውል።ክፍሊ ሓገዝ-ተሌፎን ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ኣብ መንጎ ሰዓታት 8:00 – 16.00 ክፉት ኮይኑ ብሽወደን ወይ ብእንግልዝኛ ከተዛርቦም ትኽእል።
Avesta
Vårdcentral Avesta
Vårdcentral Avestahälsan
Vårdcentral Koppardalen
Borlänge
Vårdcentral Domnarvet
Vårdcentral Jakobsgårdarna
Vårdcentral Kvarnsveden
Vårdcentral Läkarhuset Unicare Borlänge
Falun
Vårdcentral Tisken
Vårdcentral Norslund
Vårdcentral Britsarvet
Falu vårdcentral
Gagnef
Vårdcentral Gagnef
Vårdcentral Domnarvet
Grycksbo
Vårdcentral Grycksbo
Grängesberg
Vårdcentral Grängesberg
Hedemora
Vårdcentral Hedemora
Leksand
Vårdcentral Leksand
Ludvika
Vårdcentral Ludvika
Vårdcentral Engelbrekt
Långshyttan
Vårdcentral Långshyttan
Malung
Vårdcentral Malung
Mora
Vårdcentral Mora
Orsa
Vårdcentral Orsa
Rättvik
Vårdcentral Rättvik
Smedjebacken
Vårdcentral Smedjebacken
Sunnansjö
Vårdcentral Sunnansjö
Svärdsjö
Vårdcentral Svärdsjö
Sälen
Vårdcentral Sälen
Särna
Vårdcentral Särna
Säter
Vårdcentral Säter
Vansbro
Vårdcentral Vansbro
Älvdalen
Vårdcentral Älvdalen
ንዓኻን ንኻልኦትን ካብ ለበዳ ኮቪድ-19 ትከላኸለሉ ኣገባብ ብኸምዚ ዚስዕብ እዩ። (folkhalsomyndigheten.se)
እቲ ክታበት ብኸምዚ ኣገባብ እዩ ዝግበር
እቲ ክታበት ብመርፍእ ኣብ ምናትካ ትውግኦ። ክልተ መርፍእ ክትውጋእ ከድልየካ እዩ። ነቲ መርፍእ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ኢኻ ትውግኦ።
ምስ ተኸተብካ ን15 ደቓይቕ ኣብቲ ዝተኸተብካሉ ቦታ ክትጸንሕ ኢኻ። እዚ ድማ ምእንቲ ጽቡቕ ከም ዘለኻ ንምርግጋጽ እዩ።
ክልተ ሰሙን ድሕሪ እታ ናይ መወዳእታ መርፍእ ኣጸቢቑ ጽቡቕ መከላኸሊ ጸረ ኮቪድ-19 ኣለካ።
ገሊኦም ኣዝዮ ዝተዳኸመ ስርዓተ-ምክልኻል ሕማም ዘለዎም ሰባት ሓደ ተወሳኺ ክታበት ከድልዮም ይኽእል እዩ። ሓኪምካ እዩ ዘድልየካ እንተ ኾይኑ ዝውስን።
ኣየናይ ክታበት ከም ዝወሃበካ ክትመርጽ ኣይትኽእልን ኢኻ።
ክትክተብ ከለኻ ካብ ሰራሕተኛታት ሕክምና ሓበሬታ ክትረክብ መሰል ኣለካ። ሕቶ እንተ ኣለካ ኾይኑ ሕተቶም።.
ድሕሪኡ ከመይ ክስምዓኒ እዩ?
ድሕሪ ክታበት ኣብታ መጀመርታ መዓልቲ ኣብ ምናትካ ቃንዛ ክገብረልካ፡ ርእስኻ ከሕመካን ድኻም ክስምዓካን ይኽእል እዩ። ከምኡ’ውን ቁሪ ቁሪ ከብለካ፡ ረስኒ ክገብረልካ ወይ ኣብ መላግቦን ጭዋዳታትን ከቐንዝወካ ይኽእል እዩ። እዚ ጐድናዊ-ሳዕቤን ይብሃል።
እዚ መብዛሕትኡ ግዜ ፈኵስ ጸገማት ኮይኑ ድሕሪ ቁሩብ መዓልታት ይጠፍእ እዩ።
ክሳብ ምልክት ሕማም ዘለካ ኣብ ገዛኻ ጽናሕ።
እቲ ምልክት ሕማም ኣብ ውሽጢ ሓደ መዓልቲ እንተ ዘይሓዲጉካ መርመራ ምግዳፍ ከድልየካ እዩ።
ናይቲ ክታበት ዘይንቡር ጐድናዊ-ሳዕቤናት
ብብዙሕ ሚልዮናት ዝቑጸሩ ሰባት ጸረ ኮቪድ-19 ተኸቲቦም ኣለዉ። ድሕሪ እቲ ክታበት ንውሑዳት ሰባት ከቢድ ጐድናዊ-ሳዕቤን ገይርሎም። እዚ ኣዚዩ ዘይንቡር እዩ። ብኮቪድ-19 ብጽኑዕ ክትሓምም ዘሎ ተኽእሎ ኣዚዩ ይዓቢ።
ኣብ ናይ ብዓል መዚ ህዝባዊ ጥዕና መርበብ ሓበሬታ ብዝያዳ ኣንብብ።
ነቲ ናይ ኮቪድ-19 ዝርግሐ ንምንካይ ምኽሪ ምስዓብ ቀጽሎ ኢኻ
እቲ ክታበት ገለ ጐድናዊ ሳዕቤን ገይሩ ኣሎ ኢልካ እንተ ጠርጢርካ ናብ ብዓል መዚ መድሃኒት ክትሕብር ትኽእል ኢኻ። እቲ ገጽ ብሽወደንኛ እዩ።
እቲ ክታበት ጐድናዊ ሳዕቤን ገይሩ ኣሎ ኢሎም እንተ ጠርጢሮም ሰራሕተኛታት ሕክምና እውን ይሕብሩ እዮም።
ብዛዕባ ጥርጣረ ናይ ጐድናዊ-ሳዕቤናት ዝተዋህበ ሓበሬታ ይእከብ እዩ። ሽዑ ምስቲ ክታበት ምትሕሓዝ እንተ ኣለዎ ኾይኑ ይምርመር።
ጥንስን ክታበትን
ነፍሰ-ጾር እንተ ዄንኪ ብኮቪድ-19 ብጽኑዕ ክትሓሚ ትኽእሊ ኢኺ። ንነብስኽን ውላድክን ንኽተከላኸሊ ክትክተቢ ትምከሪ።
ብዙሓት ነፍሰ-ጾራት ኣብ ዓለም ጸረ ኮቪድ-19 ክታበት ተኸቲበን እየን። ነቲ ኣብ ማህጸን ዘሎ ዕሸል ሓደገኛ ኣይኮነን።
ሕቶታት እንተ’ለኪ ኾይኑ ምስ መሕረሲትኪ ተዛረቢ።
ቈልዑን ክታበትን
ዕድሜኻ ካብ 16 ዓመት ንላዕሊ ዝኾነ ወይ ኣብዛ ዓመት እዚኣ16 ዓመት ትመልእ እንተ ዄንካ ዕድል ናይ ክታበት ይወሃበካ እዩ። ደቂ 12 ዓመት ወይ ካብኡ ንላዕሊ ዝኾኑ ቈልዑ ከቢድ ሕማም እንተ’ለዎም ኮይኑ እውን ክታበት ይወሃቦም እዩ። እቲ ሕማም ንኣብነት ሓደ ሓደ ከቢድ ሕማማት ሳንቡእ ክኸውን ይኽእል እዩ።
ነዚ ዝምልከት ሕቶ እንተ’ለካ ኾይኑ ምስ ሓኪም ተዘራረብ።
ቅድሚ ሕጂ ናይ ኣካላት ዘይምቅብባል (ኣለርጂክ) ንዝገበረልካ
ቅድሚ ሕጂ ሽዑ መዓልቲ ናብ ሕክምና ክትከደሉ ዘገደደካ ናይ ኣካላት ዘይምቅብባል ማለት
ኣለርጂክ ገይሩልካ እንተ ኔይሩ ኾይኑ፡ ምስ ሓደ ሓኪም ተዘራረብ ኢኻ። እዚ ብሰንኪ ክታበት፡
መድሃኒት ወይ ካብ ገለ ዝበላዕካዮ ምግቢ ዝተላዕለ ክኸውን ይኽእል እዩ
እዚ ክታበት የተኣማምን ዲዩ?
ክታበት ጸረ ኮቪድ-19 ልክዕ ከምቶም ካልኦት ክታበት ብተመሳሳሊ ኣገባብ ጥንቁቕ ቍጽጽር ተገይርሉ እዩ። ብዙሓት ሰባት እዚ ክታበት ወሲዶምን ተመራመርቲ ንውጽኢቱ ኣጽኒዖሞን እዮም። መጽናዕቲ ናይዚ ክታበት ገና ይቕጽል ኣሎ።
ተመራመርቲ ካብ ብዙሓት ሃገራት ነዚ ክታበት ከማዕብልዎ ብሓባር ሰሪሖም እዮም። ብዙሓት ሃገራትን ትካላትን ካብ ምሉእ ዓለም ብዙሕ ገንዘብ ኣዋፊሮም እዮም። ስለዚ እዩ እዚ ክታበት ምምዕባሉ ሓጺር ግዜ ወሲዱ።
ኣብ ገጽ Så fungerar vaccin ብዛዕባ ክታበት ከተንብብን ፊልምታት ክትርእን ትኽእል ኢኻ። እቲ ጽሑፍን ፊልምታትን ብሽወደንኛ እዩ።
ነቲ ናይ ኮቪድ-19 ዝርግሐ ምንካይ ንምንካይ ምስዓብ ቀጽሎ ኢኻ
ድሕሪ ምኽታብካ እውን ነቲ ናይ ብዓል መዝታት ምኽሪ ምስዓብ ክትቅጽሎ ኣለካ።
ዋላ ተኸተብ እቲ ሕማም ክሕዘካ ንእሽተይ ተኽእሎ ኣሎ።
ከምኡ’ውን ዋላ ኣይትሕመም ነቲ ቫይረስ ከተመሓላልፎ ንእሽተይ ተኽእሎ ኣሎ። ንኣብነት ኣብ ኣእዳውካ እንተ ለጊቡካ።
እዚ ክታበት ንኽንደይ ንውሓት ግዜ ከም ዝከላኸለልካ ፍሉጥ ኣይኮነን።


text:
The Orange Door እንታይ እዩ፧
The Orange Door፡ ስድራ ቤታዊ ዓመጽ ንዘጋጥመን ደቂ ኣንስትዮን ቈልዑን መንእሰያትን ኰነ ነተን ንቘልዑ ወይ ንመንእሰያት ኣብ ምእላይ ደገፍ ዘድልየን ስድራ ቤታት ኣገልግሎት ዝህብ ትካል እዩ። ካብ The Orange Door ሓገዝ ንምርካብ ናይ ደገፍ ወረቐት ክጽሓፈልካ ግድን ኣድላዪ ኣይኰነን።
The Orange Door ብኸመይ ክሕግዘኒ ይኽእል፧
እዚ ዝስዕብ ነገራት እንተ ኣጋጢሙካ ን The Orange Door ርኸቦም፦
- ከም መጻምድትኻ፡ ኣባል ስድራ ቤትካ፡ መቓምጥትኻ፡ ወይ ኣላይኻ ዝኣመሰለ ዝቐርበካ ሰብ ይጐድኣካ፡ ይቈጻጸረካ፡ ወይ የፍርሃካ እንተ ኣልዩ
- ብሰንኪ ናይ ስድራ ቤት ግጭት፡ ናይ ገንዘብ ጸገም፡ ሕማም፡ ወልፊ፡ ሓዘን ወይ ተነጽሎ ቈልዑ ከተዕቢ ትጽገም እንተ ኣሊኻ
- ብዛዕባ ድሕንነትን ጥዕናን ቆልዓ ወይ መንእሰይ ትሻቐል እንተ ኣሊኻ
- ብዛዕባ ድሕንነት ፈታዊኻ ወይ ኣባል ስድራ ቤትካ ትሻቐል እንተ ኣሊኻ
ቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ ዘይብልካ ስደተኛ እንተ ዄንካ እውን ክንሕግዘካ ንኽእል ኢና። ብሰንኪ ናይ ወረቐትካ ኩነታት፡ ካባና ሓገዝ ንምሕታት ኣይትሰከፍ። እዚ ብዘይ ክፍሊት ዝውሃብ ኣገልግሎት እዩ።
ብዛዕባ ዅነታትካ ብተሌፎን ወይ ብኣካል ክትመያየጥ ትደሊ እንተ ዄንካ ንሰራሕተኛታት The Orange Door ንገር።
ኣስተርጓሚ የድልየኒ እዩ
ኣስተርጓሚ ዘድልየካ እንተ ዀይኑ ንወሃብቲ ኣገልግሎት ኣፍልጥ። ብዛዕባ እዚ ዝስዕብ ነገራት ኣፍልጦም፦
- ቁጽሪ ተለፎንካ
- ቋንቋኻ
- ክድወለልካ ዘይትስከፈሉ እዋን
ሽዑ ኣስተርጓሚ ክድውለልካ እዩ
ኣገልግሎት The Orange Door ንዓይ ተባሂሉ እተዳለወ ድዩ፧
The Orange Door ዝዀነ ይኹን ዕድመ፡ ጾታ፡ ጾታዊ ምርጫ፡ ክእለት ዘለዎም ሰባት ሓንጐፋይ ኢሉ ይቕበል እዩ። ንኹሉ ባህላዊ ኰነ ሃይማኖታዊ ምርጫታት ነኽብሮ ኢና። ነቲ ሰራሕተኛ፡ ምስ ወዲ ተባዕታይ ወይ ጓል ኣንስተይቲ ሰራሕተኛ ክትዓዪ ከም እትመርጽ ሓብሮ The Orange Door ነቲ እተፈላለየ ድሌታት ውልቀ ሰባትን ስድራ ቤታትን ንምምላእ ምስተን ነቶም እተፈላለየ ባህልታት ዘለዎም፡ እተፈላለየ ናይ ጾታ ምርጫ ዘለዎም (LGBTI)፡ ከምኡ እውን ነቶም ስንክልና ዘለዎም ኣገልግሎት ዝህባ ትካላት ተሓባቢሩ ይዓዪ እዩ። ሰራሕተኛታት ትካልና ብዛዕባ እተፈላለየ ኣማራጺታት ሓበሬታ ክህብኹምን ምስ ዘድልየኩም ኣገልግሎት ከራኽብኹምን እዮም።
እቲ The Orange Door ኣበይ ይርከብ?
The Orange Door ክፉት ዝዀነሉ ሰዓታት መዓስ እዩ፧
The Orange Door ካብ 9 ቅድሚ ቀትሪ ክሳዕ 5 ድሕሪ ቀትሪ፡ ካብ ሰኑይ ክሳዕ ዓርቢ ክፉት እዩ (ህዝባዊ በዓላት ዕጽው እዩ)።
The Orange Door ክፉት ኣብ ዘይኰነሉ ሰዓትከ ናበይ ክኸይድ ይኽእል፧
ካብዚ ሰዓታት እዚ ወጻኢ ናብዚ ዝስዕብ ኣገልግሎት ክትድውል ትኽእል ኢኻ፦
- ኣገልግሎት ደቂ ተባዕትዮ ኣብ 1300 766 491 (8 ቅድሚ ቀትሪ-9 ድሕሪ ቀትሪ ሰኑይ-ዓርቢ ከምኡ እውን 9 ቅድሚ ቀትሪ-5 ድሕሪ ቀትሪ ቀዳምን ሰንበትን) (ንግዳያት ስድራ ቤታዊ ዓመጽ ዝዀኑ ደቂ ተባዕትዮ ብተሌፎን ዝውሃብ ምኽሪ፡ ሓበሬታ፡ ኣገልግሎት)
- ሴፍ ስቴፕስ (Safe Steps) ነቶም ግዳያት ዓመጽ ዝዀኑ ስድራቤት ናይ ድጋፍ ኣገልግሎት ዝህብ እዩ፤ ብ1800 015 188 (24 ሰዓት ኣብ ሰሙን፣ ን7 መዓልቲ) ደውል፡፡ ክምኡውን ናብ ሴፍ ስቴፕስ (Safe Steps) ኢሜይል ክትገብረሎም ወይ ከዓ ነቲ ብኢንቴርኔት አቢልካ ዚህብዎ ናይ ምይይጥ ናይ ኣገልግሎት ደገፍ ክትጥቀመሉ ትኽእል ኢኻ፡፡
- ንግዳያት ገበን ዝኸውን መስመር (ንኹሎም ግዳያት ገበንን ካብ ዓብዪ ዝዀነ ወዲ ተባዕታይ ኣብ ስድራ ቤት ዓመጽ ንዘጋጥሞምን) 1800 819 817 (8 ቅድሚ ቀትሪ – 11 ድሕሪ ቀትሪ፡ መዓልታዊ)
- መስመር ግዳያት ጾታዊ መጥቃዕቲ (Sexual Assault Crisis Line) ነቶም ግዳያት ጾታዊ መጥቃዕቲ ዝዀነ እዩ። ብ1800 806 292 (24 ሰዓት ኣብ ሰሙን፣ ን7 መዓልቲ) ደውል፡፡
ንስኻ ኰነ ካልእ ሰብ ንህጹጽ ሓደጋ እንተ ተቓሊዕኩም፡ ህጹጽ ሓገዝ ንምርካብ ናብ ሰለስተ ዜሮ (000) ደውል።


text:
ዜጋታት ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ካብ ገበን ነጻ ምዃኖም ዝሕብር ሰነድ ንስራሕ፡ ንቪዛን ካልእን ነገራት ምስዝሓቱ፡ ካብ ኤርትራ ካብ ገበን ነጻ ምዃኖም ዘረጋግጽ ሰነድ ክቕርቡ ይሕተቱ እዮም። ነዚ ካብ ገበን ነጻ እዩ ዝብል ሰነድ ዝህብ ኣብ ፖሊስ ኤርትራ ምክትታል ገበንን ኣሃዱ ኣሸራን እዩ። ኣመልካቲ ኣብ ቤት ጽሕፈትና ቀሪቡ እዚ ዝስዕብ ከማልእ ይግባእ።
- ኣብቲ ዝነብረሉ ከባቢ ዝርከብ ፖሊስ ናይ ኣጻብዕቲ ኣሸራ ክወስደሉ ምእንቲ ካብ ቤት ጽሕፈት ጠቕላሊ ቆንስል ደብዳበ ሒዙ ይኸይድ።
- ፖሊስ ኣሸራ ምስ ወሰድሉ እቲ ኣሸራ ዝተወስደሉ ሰነድ ኣብ ቤት ጽሕፈት ቆንስል ሒዝዎ ብምቕራብ ነቲ ሰነድ ይረጋገጽ።
- ብመገዲ ኣብ ኤርትራ ዝርከብ ወኪሉ ክኣ እቲ ኣሸራ ኣብ ፖሊስ ኤርትራ ክፍሊ ኣሸራ ተረጋጊጹ ኣብ መጨረሻ እቲ ኣካል ብጽሑፍ ውጽኢት እቲ ኣሸራ
- ኣገልግሎት ብነጻ
- ክሊራንስ 2% ዝተኸፍለሉ የቕርብ


text:
ብመሰረት መርበብ ሓበሬታ እዚ ማእከል አስታት 36 ሽሕ ሓተቲ ዑቕባ ዝተፈላልዩ ሃገራት ኣብ እስራኤል ይነብሩ። መብዛሕትኦም ሓተቲ ዑቕባ ብመንግስቲ እስራኤል ከም ስደተኛታት ኣፍልጦ ዘይረኸቡ እዮም።
እዚ ማእከል ኣብ ሕዳር 2011 ዓ.ም ብብዝሒ ኤርትራዊያን ንምድረ በዳ ሲናይ ብምቁራጽ ናብ ዶባት እስራኤል ምእታዎም ኣብዚ ሓደገኛን አስቃቂ ጉዕዞን ድማ ብዙሓት ግዳያት ዘይሕጋዊያን አስገርቲ ሰባት ብምዃኖምን ኣብ እስራኤል ኣብ ዝበጽሕሉ ጊዜ’ውን ኣብ ሃገረ እስራኤል ምስ ዘሎ ኩነታት ኣትሓሕዛ ስደተኛታት ዝተፈላለየ ኣካላዊን ስነ ኣእምሮኣዊም ጸገማት ከጋጥም ምስጀመረ ንሓድሕድ ንምድግጋፍ ብዝብል ዝተመስረተ ትካል ምዃኑ ኣብዚ ሕጂ እዋን ዳይሬክተር እቲ ማእከል ሄለን ኪዳነ ትሕብር።
ድሒሩ እቲ ማእከል ተወሳኺ ነቲ ስደተኛ ማህበረሰብ አድላይ ዝበሎም አገልግሎት ክህብ ጀሚሩ። እቲ ማእከል ካብ ዝህቦም ስልጠና ናይ ቋንቋ ሄብሩን እንግሊዝን ትምህርቲ፡ ናይ ኮምፒተር ስልጠና፡ ናይ ስነ ጽባቐ ትምህርቲ ብተወሳኺ ንሓገዝ ዘድልዮም ኣዴታት ንዋታዊ ሓገዝ በጠቕላላ ድማ ኣብ ምዝርጋሕ ሓበሬታ ይነጥፍ።
ኣብዚ ሕጂ እዋን እቲ ማእከል ብዳይሬክተር ሄለን ኪዳነን ኣሜሪካዊት ኣንድርያ ጋግነ ማናጀር ፋይናስን ምትእክኻብ ሓገዝ ካልኦት ሰለስተ ወለንተኛታትን ዝኻየድ ኾይኑ በብእዋኑ ካብ ዝተፈላለዩ ክፍልታት ዓለም ብናይ ኢንተርንሽፕ ወይም ከም አካል ትምህርቶም ዝኾነ ኣገልግሎት ወይ ምልውዋጥ ልምዲ ዝህቡ ተማሃሮ ከምዝካየድ ዳይሬክተር እቲ ማእከል ሄለን ኪዳነ ትገልጽ።ንሳ ብተወሳኺ ኣብ ንጥፈታት ትርጉም ዝሳተፉ ኣባላት እቲ ማእከል ከምዘለዉን ትገልጽ።
እቲ ማእከል ኤርትራዊያን ደቂ ኣንስትዮ ከተማ ቴል ኣቪቭ ከምቲ ዝድለይ ዘይሰጎመሉ ብድሆታት ዝበዝሓ ብሰንኺ ካብ ፖሊሲ መንግስቲ እስራኤል ዘጋጥም ቐይድታት ምዃኑን’ውን ዳይሬክተር ሄለን ተረድእ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።