text:
ማይ ድጋም ዘየዐግሶ ዕብዳን!! ብገብረእግዚኣብሄር ወዲ ባሻይ፡ 14 መጋቢት 2015።.
Monthly Archives: March 2015
ዕጡቕ ኣሃዱታት (ሰራዊት) ግሃድኤ – ሕድሪ ህልዊ ኩነታት ንምግምጋም ሓባራዊ ኣኼባ ኣካይዶም፡
ተኸታታዕጡቕ ኣሃዱታት (ሰራዊት) ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ – ሕድሪ (ግሃድኤ-ሕድሪ) ንክልተ ሊ ማዓልታት ጽዑቕ ኣኼባታት ከም ዘካየዱ ተሓቢሩ፡፡ እቲ ዝተኻየደ ኣኼባ ዕለት 10 መጋቢት 2015 ንጠርነፍቲ (ሓለፈቲ) መሳርዕን ካብኡ ንላዕልን ዘለዉ ዘጠቓለለ ከምዝነበረ፡ ንጽባሒቱ ዕለት 11 መጋቢት 2015 ከኣ ንኩሎም ኣባላት ተጋደልቲ ግሃድኤ – ሕድሪ ዝኣከበ ከምዝነበረ ካብቲ ቦታ ብወተሃደራውን ጸጥታውን ሓለፍቲ ዝተላእከልና ጸብጻብ ሓቢሩ፡፡
እቲ ንክልተ ማዓልታት ዝተኻየደ ጽዑቕ ኣኼባ ተጋደልቲ ግሃድኤ-ሕድሪ: ብተጋዳላይ እድሪስ ማሕሙድ ኣባል ፈጻሚ ኣካልን ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ወተሃደራውን ጸጥታውን ግሃድኤ-ሕድሪ ዝተመርሐ ኮይኑ፡ ምስኡ ኣባላት ማእከላይ ባይቶ ግሃድኤ-ሕድሪ ዝኾኑ ተጋዳላይ መሓመድ ሳልሕ (ኢሮብ) ሃላፊ ወተሃደራዊ ስርሒታት፡ ተጋዳላይ ዮናስ መብራህቶም ሓላፊ ምምሕዳራዊ ጉዳያት፡ ብሓባር ከምዝነበሩ ተሓቢሩ፡፡
ናይቲ ኣኼባ ቀንዲ ኣርእስተ ጉዳያት ከኣ፡-
1. ህልው ኩነታት ሃገርና ብዝምልከት ብሰንኪ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ዝፍጸም ዘሎ ግፍዕታትን በደልን ብዝርዝር ድሕሪ ምብራህ ነዚ ዝወርድ ዘሎ ግፍዕታት ንምግታእን ንምብዳህን፡ ራእይ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ – ሕድሪ ኣብ ፖለቲካዊ ፕሮግራሙ ሰፊሩ ዘሎ ቀዳማይ መድረኽ ቃልሲ መሰረት ብምግባር ሰፊሕ መብርሂ ምሃብ፡
2. ግሃድኤ – ሕድሪ፡ ምስ ኩሎም ደለይቲ ፍትሕን ለውጥን ሃገራውያን ሓይልታት ኣብ ዝተሓተ ነጥበ ስምምዓት ተዋሃሂድካ ብምስራሕ ዓቕምታት ደምበ ተቓውሞ ብምሕያል፡ ንገባቲ ስርዓት ህግደፍ ንምውዳቕ ውዓል-ሕደር ዘየድልዮ እዋን ምኳኑ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ – ሕድሪ (ግሃድኤ-ሕድሪ) ብመትከል ኣሚኑ ክቃለስ ከምዝኾነ፡ ዝርዝር ኣስተምህሮ ከምዝተዋህበን ኣብ መደምደምታ ከኣ ሕቶታት፡ ርእይቶ ከምዝቐረቡን ብኣለይቲ መድረኽ ዘዕግብ መልሲ ከምዝተዋህበን ካብ ቤት ጽሕፈት ወተሃደራውን ጸጥታውን ግሃድኤ – ሕድሪ ዝበጽሓና ጸብጻብ ኣረጋጊጹ፡፡
ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ!!
ዓወት ንሓፋሽ ብተግባር!!
ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን
ግሃድኤ – ሕድሪ
12 መጋቢት 2015
ሎሚውን ወዮ ፍሉጥ ሕቡእ ደራሲ ብፍትሕዊ ዝብል ብርዒ ስም ካብ ከተማ ዓዲ ግራት’የ ክብል ተቐልቂሉና’ሎ! እንተስ ካብ ዓዲ ግራት፡ እንተስ ካብ ወጀራት ፍትሓዊ ጥራይ ይኹነልና፣
ብቐጥታን ተዘዋዋርን ኣብ ኣገልግሎት ስለያ ህግደፍ ምጽማድ ኣብ ህዝቢ ይኹን ሃገር ከስዕቦ ዝኽእል ኣሉታዊ ውጽኢት ቀሊል ከምዘይኮነ ምግንዛቡ ኣይከጸግምን። ኮንዶ-ኾን ይኾነለይ ብምባል ዝሓወየ ቁስሊ ክልተ ኣሕዋት ጸንዓደግለን ቶርዓን እናበለ ክጽሕፍን ዳግማይ ደም ክተክልን ዝጸንሐ ኣካል ዘይፈልጦ ኣሎ ኣይብልን። ነዚ ከምዚ ዝበለ ነውራም እተፈነወ ጽሑፍ ዓገብ ምባለይ ድማ ብዝኾነ መልክዕ ጌጋ ኣይጸሓፍኩን። እቲ ክሲ ናባይ ክመልሶ ምፍታኑ ግን ግሪንቢጥ እዩ። ብኻልእ መዳይ ድማ! ሃይማኖታትን ዓሌታትን ብዘዋርድ እተጻሕፈ ነውራምን ጽዩፍን ጽሑፋት ንኣብነት ከም ናይ በዓል ዓብደላ ማሕሙድ፡ ዓገብ ምባለይ ምስ ድሕረትን ጸቢብ ወገናውነትን ክተሓሓዝ እንተኾይኑ ነገሩ ስጊንጥር ስለ ዝኾነ ሃየንትኡ ናብ ባዕሉ እዩ ክምለስ ዝግባእ። እንተኾነ ወረዳይ ኣውራጃይ ሃገረይ በቢዝግበኦ ምፍታወይን ምፍቃረይን ማለት ድማ ናይ መንነት ምስክርነተይ ከም ዝኾነ ደጊመ ከረጋግጸሉ ደስ ይብለኒ። ቁሸትካ ከባቢኻ ወረዳኻ ኣውራጃኻ ሃገርካ ኣይትወግን ዝብል መዝገበ ቃላት ካበይ ከም ዘንበቦ ኣይርደኣንን። ምስ ድሕረትን ካልእ ገበንን ዘተሓሕዝ እንተሎዎ’ውን ብመጽናዕቲ ቀሪቡ እንተመሃረና ኣይሓስምን።
ክቡራት ተኸታተልቲ እዚ ጽሑፋት! ናይ ሓባር ጸላኢ ገዲፍካ ኣብ ሕድሕዳዊ ምምንጫት እንታይ ኣድለየ ዝብል መንፈሳዊ ኣመለኻኽታ ኣብ ብዙሓት ፍትሓውያን ተቓለስቲ ከምዘሎ ኣጸቢቑ ይርደኣኒ እዩ። እንተኾነ ንባዕሉ ዓገብ ዘይፈልጥ “ዓጋቢ” ዓገብ ክምህረና ዝወጣወጥ ዘሎ ሓውና “ሓባኢ ስሙ”፡ ሎሚ’ውን ንኻልኣይ ጊዝይኡ ዓገብ ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ዘይተኣደነ ጸለመታት ደርዲሩ ናብ መሳርሒ ብዙሃን ፈንዩዎ እነሆ። እዚ ጽሑፋትዚ በይኑ ዘወሃሃዶ’ውን ኣይኮነን። እምበኣር ናይ ሎሚ ጽሑፋት ግብረ መልሰይ ካብቲ ገብረአግዚኣብሄር ገብረገርግስ መን ኢዩ ዝብል ካብ ዘስፈሮ ሃጠው-ቀጠው እዩ ክኸውን። ምኽንያቱ እቲ ልዕል ኢሉ ንውድብን መሪሕነቱን ምስሎም ክድውን ብሰፊሑ ኣስፊሩዎ ዘሎ ብኣኡን መሰልቱን ብተደጋጋሚ እተጻሕፈን መልስታት እናተዋህበሉ ዝመጸን ስለ ዝኾነ ናብኡ ኣይከድህብን ኣብ ስራሕ ዘሎ ውድብውን ደድሕሪ ህውታትያ ክጋልብ ኣይመስለንን። እምበኣር ቀልቢ ኣንባባይ ምእንቲ ክስሕብ ቅድሚ ናብቲ ምጡን መልስታተይ ጽሑፋቱ ደጊሙ ክንበበለይ ብምልባው ከምዘለዎ ኣስጊረዮ ኣለኹ።
ገብረአግዚኣብሄር ገብረገርግስ መን ኢዩ ይብል ሓባኢ ስሙ፡-እስኪ ነንብቦ።
ኣቶ ገብረእግዚኣብሄር ገብረገርግስ ከምቲ ባዕሉ ከም መፈከሪ ዝጥቀመሉ ወዲ ባሻይ ገብረገርግስ፡ ኣብ ንኡስ ወረዳ እንዳዳሽም ሽመጃና ካብ ሕያዎትን ለባማትን ስድራ ዝውለድ ሰብ ኢዩ። ኣቶ ገብረእግዚኣብሔር እቲ ንሕና ደቂ ባሻይ እናበለ ብዙሕ ግዜ ዝፍክረሉ ዘሎ ምኽንያት ካሊእ ዝተፈልየ ተኣምራታዊ ተሪኽ ሃልይዎ ዘይኮነስ፡ ካብ ድሑርን ዘይብሱልን ኣተሓሳስባ ስለ ዝብገስ ጥራሕ ኢዩ፡ ኣብ ናይ ቀደም ድሑር ስምዒታትን ወገናዊ ኣተሓሳስባን ተለዊሱ ቁሩብ ምዕብልና ዘይጸለዎ ስለ ዝኾነ ኢዩ። ንገብረእግዚኣብሔር ዝፈልጡ ሰባት ከም ዝብልዎ ገበረእግዚኣብሄር ወዶ ገባ ኮይኑ/ መልሻ ስርናይ/ ዓስከር ደርጊ ኮይኑ ንህዝቢ ኤርትራ ዘሳቒ ዝነበረ ሰብ ኢዩ። ኣቶ ገብረእግዚኣብሔር ወተሃደር ናይ ደርጊ ክይኑ ኣብ ደንጎሎን ከባቢኡን ሰፊሩ ኣንጻር ህዝቢ ኤርትራን ሰውራኡን ዝቃለስ ዝነበረምኽኒያት ምጥፋእ ሂይወት ብዙሓት ኤርትራውያን ዝኾነ ከዳዕ ኢዩ። ሎሚ ኣቶ ገብረእግዚኣብሔር ‘ዝብእስ ኣብ ዘይፈልጥዎ ዓዲ ከይዱ ቆርበት ኣንጹፉለይ በለ’ ከም ዝበሃል ርሑቕ ዓዲ መሐሰዊ ኮይኑሉ፡ ብእርጋንን ብሕማምን ተቓለስቲ ክምካሕን፡ ኣብ ዘይፍልጦ ታሪኽ ብጀብሃን ዓማን እናበለ ንስውራ ኤርትራ ከቆናጽብ ምፍታኑ ሕጂ ዘምጸኦ ኣመል ኣኮነን። ካብ ቀደሙ እውን እንተኾነ ንህዝቢ ኤርትራን ሰውራኡን ከዲዑ ጦርሰራዊት ደርጊ ኮይኑ ኣብቲ ዝነበሮ ከባቢ ንህዝቢ ኤርትራ ደም ዘንብዕ ዝነበረ ከዳዕ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ። ንገብረእግዚኣብሄር ጦር ሰራዊት እንከሎ ዝፈልጡዎ ሰባት ከም ዝብልዎ፡ ገብረ እግዚኣብሄር ምስቲ ጽልሙን ጉብዝናኡን ምዕባይ ከናፍሩን ሓዊሱ ህልመት ናይ ጦር ሰራዊት ኣብ ርእሱ ምስ መለሰ ካብ ደቡብ ኢትዮጵያ ዝመጸ ጽጉብ ጦርሰራዊት ኢዩ ዝመስልዝነበረ ኢዮም ዝብልዎ።
ብቐዳምነት ወታደር ኣይነበርኩን። ወዶ ገባን ጨንቆ ገባን’ውን ኣይነበርኩን። ማልሻ ስርናይ ይኹን ማልሻ ወዲ-ዓከር እውን ኣይነበርኩን። እንተኾነ! ብሰንኪ ኣተኣላልያ ስኢኑ ነቲሑ ዝጸንሐ ውሽጣዊ ድኽመታትን መጥቃዕቲ ልፍንትታት ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራን ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን ተደማሚሩ ዓባይ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሜዳ ኤርትራ ለቒቓ ጠቕሊላ ሱዳን ከም ዝኣተወት ህያው ታሪኽ ጥራይ ዘይኮነስ ውጽኢታቱ ይቐጽዓና ምህላዉ ሕቡእ ጸሓፋይውን ናይ’ቲ ጉዳይ “ግዳይ” ምንባሩ ኣጸቢቑ ይፈልጥ እዩ። ኣብቲ እዋንቲ ኩሉ ስርዒታትን ትካላት ውድብን ጠቕሊሉ ስለ ዝፈረሰ ኣደዳ ስደትን ቀይድን ቅንጸላታት ሓይልታት ስለያ ህዝባዊ ግንባር ዝኾኑ ተቓለስቲ ኣዲኦም ትቑጸሮም። እዚ ሎሚ ተሓቢኡ ዝጽሕፍ ዘሎ ሓውና እንተኾይኑ ግን፡ ብረቱ ኣብ ሩባ ጋሽ ናብ ትሕቲ ገረብ ደርብዩ ከም ወዲ በረኻ ናጽላ ቆልዓ ኣብ ሕንብርቱ ብነጸላ ሻሚዱ፡ ናብ ሃገር ሱዳን “ጨንቆ ገባ” ወይ ወዶ ገባ ኮይኑ ከም ዝኣተወ ኩልና ንፈልጥ፡ ባዕሉውን። ብዙሓት ግን ከምቲ ናቱ ወዶ ገባነት ዕድል ዝሰኣኑ ኣደዳ ማእሰርትን ሓለዋ ሰውራ ህዝባዊ ግንባርን ኮይኖም ሓቒቖም ጨና ኮኑ። ገለ ምረት ዝሰርነቖም ውሑዳት ሰባት ድማ ብእተፈላለየ ጥበብ ብረት ኣልዕሎም ኣንጻር ስለያታት ህዝባዊ ግንባር ይረባረቡ ምንባሮም ኣይከሓድን። ዝኾነ ኮይኑ ወዶ ገባነታት ናይ ሱዳንን ኢትዮጵያን ፍልልይ ነይሩዎ እዩ። እቲ ኣብ ኤርትራ ዝተረፈ ዑንጣሮ ብረቱ ኣልዒሉ ክዋጋኣ ክፍትን ከሎ! እቲ ናብ ሱዳን ወዶ ገባ ዝኾነ ሓይሊ ድማ ብረቱ ናብ መንግስቲ ሱዳን ምርካቡ እዩ። ብኾነ ኮይኑ ግን ንኽልቲኡ ሓይሊ ኣብዚ መከራዚ ክጉሕፍ ዝኸኣለ ምኽንያታት ብሰንኪ ግዕዘ ኣመራረሓ ምዃኑ ካብ ታሪኽ ምህዳም ኣይከኣልን። ስለዚ ሓውና ሕቡእ ጸሓፊ በቢ መልክዑ ደኣ ይፈላለ እምበር ዝዓበየ ወዶ ገባ’ስ ባዕሉ እዩ ነይሩ እንተበልኩ ካብ ሓቂ ኣይረሓቕኩን። ብዛዕባ ሰብን ንብረትን ክብል ዝሓቶ እንተሃልዩዎ ግን ጭብጥን መርተዖን ጥራይ ሒዙ ምቕራብ እኹል እዩ እብል። ጸሓፋይ ካብ ፖለቲካዊ ዘብረቕረቕ ዘሊሉ ኣብ ውልቃዊ ቅርጺን ጽባቐ ገጸ-ኣካላትን ብምእታው ካብ ደቡብ ኢትዮጵያ ዝመጸ ጸሊም ከንፋር ጎበዝ ክብልውን ቅርጺ ኣካላተይ ከላልየኒ ፈቲኑ። ወዮ ደኣ ትምክሕትን ድሕረትን ናብ ዘይምልከቶ ይልጥፎ ኣሎ እምበር ኣብ ሕብርን ጽባቐ ደቂ ሰባትን ኣትዩ ክሳብ ክንድኡ ምሕብላቕ ንባዕሉ እዩ ኣብ ትምክሕቲ ዝጸምዶ።
ወይ ጉድ!!! ናይ ሎምዘመን ሓባኢ ስሙ፣ ሕሉፍ ሓሊፉስ ሕብሪ ቆርበትን ከናፍርን ከወዳድረና ተጀሚሩ። ነዞም ከምዚኣቶም ዝበሉ ሰባት’ዩ ሕብርን ሻንፎትን ከመኻኽሕ ላዕልን ታሕትን ዝብል ዘሎ። ነገሩ ወይሎኻ ጸሊም፣ ጠፋእካ ከንፋር ክብል የጉባዕበዓልና’ሎ። እምበኣር ዓገብ ዝበሃል ነዞም ከምዚኣቶም ዝበሉ ሕብርታት ከናፍርን ዘርእታት ሓበሻ ዝኹንን’ዩ። ዓገብ ደኣ ኣባሁሉና።
ይብል ሓባኢ ስሙ!
ሎሚ ድማ እቲ ኣብ ክልተ ሃገር ተወላዲ ምዃን ጽቡቕ እንዲዩ፡ ግና እንዳ ኣድኻ ጸሊእኻ እንዳ እቦኻ ምፍታው፡ ወይ ድማ እንዳ ኣደኻ ፈቲኻ እንዳ ኣቦኻ ምጽላእ ግን ንሓዋሩ ቅሳነት ዝህብ ኣይኮነን። ኣቶ ገብረእግዚኣብሄር’ውን ነቲ ሓደን ክፈቱ ነቲ ሓደን ክጸልእ’ኳ መሰሉ እንተኾነ፡ ኣብ ልዕሊ ደቂ ህዝቢ ኤርትራ ዝኾኑ ተቓለስቲ ዝገብሮ ዘሎ ገበን ግን ነቲ ዝሓለፈ ገበኑ ዘራጉድ እምበር ዘማሓይሽ ወይ ድማ ዘፍኩስ ኣይኮነን። ኣብ ኢትዮጵያ ሕግን ስርዓትን እንተዘይህሉ ገብረእግዚኣብሄር ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ተቓለስቲ ብወገን ክፍንዎ ዝደሊ ዝነበረ መጥቃዕቲ ብዙሕ ኢዩ። ምኽኒያቱ ገብረዝሔር ገብረገርስ ብኣዲኡ ኣብ ትግራይ ኢዩ ዝውለድ። ስለዝኾነ ወዲ ሓትነይ ኣሎኒ፡ ወዲ ጓል ሓትነይ ኣሎኒ እናበለ ዝፍክሮ ዝነበረ ፈኸራ ንሰማዒኡ ዘደንጹ ኢዩ ዝነበረ።
ስምካ ረቚሕካ ምሙጓት ትብዓት ነይሩ። ዋላ ስሙ ይሕባእ ግን በዚ ዘብረቕረቓት’ዚ ተለኺፉ ዘሎ ውልቀ ሰብ መን ምዃኑ ዝጠፍኦ ደላይ መሰረታዊ ለውጢ ኣሎ ኣይብልን። ክቡራት ተኸታተልቲ’ ምስዚ ኣካል’ዚ ብቑሉዕን ምትዕብባጥን ካብ ን’ተሓሓዝ ጊዜ መጢጥና ኢና። ኣብ መንጎ’ዚ ጀነራል ኣሎኒ መጀር ኣሎኒ ክብል መሬት ዕንብረ ከዲኑዋ ከም ዝጸንሐ እኩብ ድምር ሰነዳቱ የረጋግጸልና እዩ። ሎሚ እቶም ዝጀሃረሎም ዝነበረ ወታደራዊ መኮንናት ኣፍካን ኢድካን ኣክብ ዝበሉዎ እዩ ይመስለኒ፣ ንሓንሳብን መጨረሽታን ኩቦ ደርብይላ ዝገዓዘ’ውን ይመስል’። ኩቦ ዋላ ዕንጸይቲ ብዘየገድስ ኣብ ውሽጢ ስድራ ቤታዊ ዘርእታት ምእታው ሓደ በለለይ ክብል ጀሚሩ’ሎ። ያኢ! ስራሕ ህግደፍ ተቐዲሑለይ በ’ደይ ካብ ትግራይ ከም ዝውለድ ነጊሩ’ሎ። እዝጊሄር ይሃቦ!! ካብ ኣፍ ነግራም የድሕንካ ከም ዝበሃል ወዮ ደኣ ብትምክሕተኛ ከይገልጸኒ እምበር በ’ደይ ካብ ካብ ትግራይ ተወላዲ ምዃነይ ባዕለይውን ከረጋግጸሉ ደስ ይብለኒ። ካብ ነገስታት ሳባውያንን ባዚናውያንን ምውላደይ ካብ ገለጸኒ እዝጊሀር ይሃቦ ኣርዚኑኒ፡ ናይ ኣቦይ ድማ ባዕለይ ክውስኸሉ፡ ካብ ሚሮኒ’ን ጉዛይን ምዃነይ፡ ትሕት ኢሉ ድማ፡ ካብ ዳሽም እንተኾንኩ! እዚኣቶም ተጠቓሊሎም መሰረታውያን ዘርኢ ሓበሻ ስለ ዝኾኑ ከምቲ ንሱ ዝብሎ ትምክሕቲ ዘይኮነስ ኩርዓትን ሓበንን እዩ ዝስመዓኒ። ንባዕሉ እንታውነቱ ዘይምፍላጡ ግን እሓዝነሉ። እምበር ንዓይስ ኣርዚኑንን ኣኽቢሩኒን እዩ። እምበኣር ኣጸቢቑ ቅልውላው ክተሓዝ! ንእግረ- መገደይ ዝሕብሮ እንተሎ ካብ ዓሳውርታን ሚነፈረን ደብሪሜላን ዝበሃሉ ዓሌታት ሳሆ ኣከለጉዛይ እንተኾነውን ጠንቀላዕላዕ እናበልኩ እየ ዝውለደሉ ክብሎ እደሊ።
ቀጺሉ ገሊጹኒ ዘሎ ጽሑፉ ንመልከት።
ኣቶ ገብረእግዚኣብሄር ኣብ ሃገር ጀርመን ምስ ኣተወ ኣባል ግንባር ሃአራዊ ድሕነት ኤርትራ ክይኑ ክንቃሳቐስ ጸኒሑ ኢዩ፡ ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት ዝርከብ ዝነበረ ክበብ ናይቲ ውድብ ድማ ከመሓድር ሓላፍነት ተዋሂቡዎ ከብቅዕ፡ ኣብ ክንዲ ብእምነት ዝተዋህቦ ሓልፍነት ብንጽህና ዘገልግል ክሳብ ሓምሳ ሺሕ ኤውሮ ዝበጽሕገንዘብ ኣጠፋፊኡ ከይዱ ኢዩ። ኣብ መጨረሻ ገንዘብ ውድብ ኢዩ ምለሶ እንተተባህለ በዚ ሓንጊዱ ካብ ውድብ ርሒቑ ዝጸንሐ ሰብ ኢዩ። በዚ መኽኒያት ንብዙሓት ነባራት ተቓለስቲ ብዘይወዓልክዎ ኣኽፊኦሙኒ እናበለ ክውንጅል ድሕሪ ምጽናሕ፡ ዝሓለፈ ሓሊፉ ኢዩ ሕጂ ንዓ ተቓለስ ዝብልዎ ኣሕዋት ረኺቡ ናብ ውድብ ተመሊሱ፡ ሎሚ ንቂሙ መዝሓሊ ኮይኑ ስለ ዝተራእዮ ምስ ተፈንጫሊት ጉጅል ዑቑባዝጊ ደቡስ ተሰሊፉ፡ ጉጅለ ዑቑባዝጊ ደቡስ ድማ ሰብ ምስ ተስእነ ንኣቶ ገብረእግዚኣብሄር ናይ ኤውሮጳ ናይ ዜና ሓላፊ ስለዝገበርዎ ኢዩ፡ ሎሚ ኢያ ዝተረኽበት ብማለት ዘይሓልፍነታው መሰል ሰብ ዝግህስን ጽሑፋት ብምልጣፍ፡ ኣብ ልዕሊ እቲ ዝነበሮ ጠላም ታሪኽ ንኑጹሓት ተቓለስቲ ኤርትራውያን ከካፍእን ንከድዕ ታሪኹ ከራጉዶን ዝውዕል ዘሎ።
ኣነ’ኳ ብስርዒታዊ ኣገባብ ሓቲተ መልሲ ስለ ዝሰኣንኩሉስ መሰኻኽረይን መርተዖታተይ ብሰነድ ጠርኒፈ ሕጋዊ መዓልቦ ክረኽበሉ ዝጽበ ዘለኹ ሰብ እየ። እንተኾነ ዓቕሊ ውሒዱካ ካብ ጠቐስካዮ፡ ብሕጋዊ ኣገባብ ክምልሰሉ ዝግበኦ ኣካል ክሳብ ሎሚ ኣብ ምስርዕ ሓርነታዊ ቃልሲ ተጸሚዱ ዘሎ ኣካል እዩ እብል። ኮይኑ ግን ንሕጋዊ ጉዳይ ዝጽበየሉ ሰነዳተይ ሕጅ’ውን ብዝርዝር ናብ መርበብ ሓበሬታ ኣይዝርግሖን’የ። እንተኾነ ግን ንእሽቶይ ፍንጪ ኣሚትካ ምሕላፍ ጽብቕቲ ኢያ እብል። ሓባኢ ስሙ ካብ ገደደኒ ግን ኣስታት ቅድሚ 9ተ ዓመታት እዩ ነይሩ። ኣብ ሓፈሻዊ ሰሚናር ኣባላት ውድብ ኣብ ካስል። ኮነ ድማ! ኣብ ግሉጽነትን ገንዘባዊ ተሓታትነትን ኣመልኪተ ንዝሓተትኩዎ፡ ናይቲ እዋንቲ ሓላፊ ቁጠባ ንዝነበረ ዶ/ር የሱፍ ብርሃኑ ክምልሶ ብዘይ ምኽኣሉ፡ ኣብ ሓያል ወጥሪ ኣቶና። ይኹን እምበር የሱፍ ኣብ ቅድመይ ሓሳብ ክህብ ኣይደፈረን። እንተኾነ ካብቲ ኣኼባ ምስ ወጻእኩ፡ ይብል ዶ/ር የሱፍ፣ እዚ ሕጂ ብዛዕባ ገንዘብ ክተሓሳሰበና ዝደሊ ዘሎ ሰብ “ክለብ ሓደ መስከረም” ከመሓድር ምስ ሃብናዮ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ኣዋርሕ ልዕሊ 50.000 ኦይሮ ክሳራ ንኽሳራ ገሩዋ ወጺኡ ክብል ዓቕሊ ጽበት ዝደፍኦ ተርባጽ ተዓሚቱ ዘፈጥ ኣበሎ። ኣፉ ዝጠረጠሉ ክመልሳ ስለ ዘጸገመትሉ ድማ ካብኣ ንደሓር ምህዳምን ካልእ ሽርሕታትን ክመርጽ ተገደደ። ብወገነይ ብስርዒታዊ ኣገባብ ክጻረየለይ ኣርባዕተ ተኸታታሊ ጽሑፋት ንዘቕረብኩዎ፡ ክብሪ ዶ/ር የሱፍ ንምሕላው ብዝል ሸረኛ ኣመራረሓ ፍትሒ ተደፍነኒ። ድሕሪ ብዙሕ ምፍሕፋሕ ድማ! ዕላዊ ክኢላ ናይ ውድብ ኦዲተር ከምዝርእዮ ተገብረ። ብወገነይ ሳንቲም ክለብ ሓደ መስከረም ከምዘይጠፍአ ብሰነድ ተረጋጊጹ ድማ ንመሪሕነት ተዋህበ። እንተኾነ መሪሕነት ደፊናቶ ተረፈት። ብህይወት ዘየለዉ ኣባላት ኣመራረሓ ኣለዉ። እቲ ጽቡቑ ግን ብህይወት ዘለዉ ይበዝሑ። ኣብ ልዕሊኡ ድማ ናይቲ እዋንቲ መራሕቲ ጨንፈር ግንባር ድሕነትን ዕላዊ ኦዲተር ውድብን ከምኡውን ተቖጻጻሪት ውድብ ነበራትን ዳርጋ ኩላቶም ብህይወት ስለ ዘለዉ፡ ነዚ ሎሚ ቀሪቡዎ ዘሎ ጸለመ ባዕልቶም ከም ዝፈርዱዎ እተኣማመን እየ።
ብመሰረቱ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ኣዋርሕ ልዕሊ 50 ሽሕ ጠፊኡ ዝብል ፈጠራ ናይ የሱፍ ሎሚ ከም ብሓድሽ ናብ ዕዳጋ ሓራጅ የውርዶ ምህላዉ ንዓይ ዘይኮነስ ንዶ/ር የሱፍ ዝምልከት ሕቶ እዩ እብል። ብጥቕልል ዝበለ ፖለቲካዊ ሚዛን ክረአ እንከሎ ግን! 50ሽሕ ንዘጠፋፈአ ዝምሕር ውድብ ንባዕሉ ብኽንደይ 50ታት ኣሸሓት ስለ ዝሕተት ብምስግኡ ኮን ይኸውን ነይሩ?? ንባዕሉ ጸሓፋይ’ከ ውድባዊ ሓላፍነት ተዝነብሮ ስለ ምንታይ ኮን’ዩ ሽዑ ብሓላፍነት ዘይሓትት?? ዶ!ዋላስ ንባዕሉ ስለ ዝሕተት’ሞ ናብ ነብሱ ከይምለሶ ዶ!ኾን ይኸውን?? ኣንባቢ ፍርዲ ይሃበሉ። ብጥቕልል ዝበለ ኣገላልጻ ግን እቲ ዝኣምነሉ ውድብ ዝብሎን እቶም ንተቓለስቲ መመሪጹ ክነኽሰሎምን ክናደፈሎምን “ሹት ሓዞ ጎፋር” ዝብሉዎን ዝምከሓሎምን ዘለዉ ሰባት ኣልቦ ግሉጹነት ክሰርሑ ከምዝጸንሑን ዘለዉን እዩ ዘጋልጾም ዘሎ። ኣነስ እንታይ ድየ ደኣ ዝብሎም ዝነበርኩ?።
ናይ ክልተ ዘይራኸብ እዋናት ኣቃሪቡ ርኡይ ሓሶት ዘርጊሑ’ሎ። ንሱውን መዝገበ ሓወይ ተሰጒጉ ብምባል ካብ ውድብ ስሒቡ ክብል ፈጠራ ኣስፊሩ። ካብ ተንከፎ ግን ካብ ውድብ ስሒበሉ ዝነበርኩ ምኽንያታት ናይ ሎሚ መራሕቲ ጉጅልኡ ነጋሽ ዖስማንን ዶ/ር የሱፍን ንብዙሓት ተባዓት ኣባላት (እሞ ድማ እቶም ሰባት ኣስማቶም እንተዝጠቕሶም እንታይ መልክዕ ኣለዎ ንፈራዳይ ምጨነቖ) ብዘይ ዝኾነ ምኽንያት ታህዲድን ምብራር ኣባልነትን ስለዝፈጸሙ፡ ኣነ ኣብ ቅድሚ ሰሚናር ኩሉ ኣባል ኣብዚ ውድብ ስለምንታይ ገዳይም ኣባላት ይቕንጸሉ ኣለዉ ክብል ተሪር ሕቶታት ኣልዒለ ምንባረይ ኣይከሓድን። መልሲ ስለ ዝሰኣንኩ ድማ ንግዝይኡ ንጥፈታተይ ኣዝሒለ ምንባረይ ይዝከር። ሓሶት ዝብል ኣካል እንተሎ ስሙ ረቚሑ ብትብዓት ይጫበጠኒ። ኣስማቶምን ብቕዓቶምን ኣሰንየ ክድሕደሖ። ደሓር ከኣ የሱፍ ብሓሶት ዝኸሰሰኒ 2004 ካብ ውድብ ንጥፈታተይ ዘዝሓልኩሉ ድማ ዝበልኩሉ 2011 ስለ ዝነበረ ጠቕላላ ዘተኣሳስር የብሉን።
ይቕጽል ሓባኢ ስሙ!
ሓደ እዋን ይዝከረኒ ሓዉ ንገብረእግዚኣብሄር ገብረገርግስ ፡ መዝገበ ገብረገርግስ ዝተባህለ ኣብ ኢትዮጵያ ኣባል ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ኮይኑ ክቃለስ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ካብ ሕግን ስርዓትን ናይቲ ውድብ ወጺኡ ስለ ዝተረኽበ ካብ ውድብ ተሰጒጉ፡ ገብረእግዚኣቤር ድማ ሓወይዶ ይስጎግ ብምባል ንሰማዒኡ ዘሕፍር ወገናዊ ዝኾነ ዘረባታት የጋውሕ ጸኒሑ ኢዩ። ኣብ’ቲ እዋን እቲ ዘኽፍኦም ዝነበሩ ነባራት ሓርበኛታት ዋላኳ ሎሚ ብመስዋእቲ ይፈለዩና እምበር ኣብ ልዕሊኦም ዘይብሎ ጠቐነ ናይ ሓሶት ኣይነበረን። ዝኾነ ኮይኑ ክቡራት ተኸታተልቲ መርበብ ሓበሬታ እዚ ኣንዊሔዮ ኣሎኹ ዝተረፈ ኣብ መጻኢ ክምልኦ ኣብዚ ይኣክል። እቲ ገብረእግዚኣቤር ንሕና ደቂ ባሻይ እናበለ ከም መፈከሪ ዝጥቀመሉ ጉዳይ ግና ደቂ ባሻይ እንታይ ኢዮም መን ኢዮም ንምልላዩ መታን ክጥዕም፡ መዝገበ ገብረበርግስ ሓዉ ንገብረእግዚኣብሔር ገብረገርግስ መን ኢዩ፡ ታሪኻዊ ድሕረ ባይታኡ ኣብ ቃልሲኸ እንታይ ይመስል ሎሚኸ ኣበይ ኣሎ እንታይከ ገይሩን እንታይ ይገብር ኣሎን፡ ኣብ መጻኢ ክቕጽሎ ንሎሚ ኣብዚ ይኣክል፡ ክሳብ ሽዑ ሰናይ ቅነ።
ኣብዚ’ውን ርጡብ መልሲ ኣሎኒ፣
ከም ኣባል ናይዚ ውድባ ኣብ ዝኾነ ኣጋጣሚታት ብዛዕባ ውድብ ይኹን ካልእ ሃገራዊ ግዳያት ስለ ምንታይ……??? ዝብሉ ሕቶታት ከይልዓልኩ ዝሰገርኩወን መዓልታት ኣይዝከራንን። እንተኾነ ኣብ ክንዲ ቅርዑው መልሲ ካልእ ሽርሕታት ሕቡእ ስም ምጽላምን እዩ ዝፍነወኒ። ብዛዕባ ሓወይ ዝገልጾ ዘሎ እንተኾይኑ’ውን!፡ ሓደ እዋን ኣብ ኣኼባ ፍራንክፉርት ስለ ምንታይ ኣባላት በቢ ሓደ ይባረሩ ኣለዉ ክብል ርሱን ሕቶ ኣልዒለ ምንባረይ ኣጸቢቑ ይዝከረኒ እዩ። ንኣብነት ከም ቀዳማይ በቲ ሓወይ ዝብሎ መዝገበ ገብረገርግስን፡ ኣብ ሃገር ሆላንድ እትርከብ ናይ መዋእል ብጸይትና ለምለም ጸሃየን፡ ከምኡውን ኣብ ጀርመን ዝርከብ ብጻይና ዶ/ር ሳህለ ተስፋይን፣ ኣብ ልዕሊኦም ዝወርድ ዝነበረ ርኡይ ውሽጣዊ ቅንጸላን ካብ ኣባልነት ምስጓግን ብምርኣየይ ምቅዋመይን ብጾተይ ምባለይን ሎሚ ዘሎኒ ናይ ሕልና ቅሳነት መዓቀኒ የብሉን። መዝገበ ናብ ስሩዕ ውድባዊ ስርሑ ክምለስ ከሎ ብጾትና ለምለም ጸሃየን ሳህለ ተስፋይን ግን ብሰንኪ ሕሱም ቅንጸላታት መሪሕነትን ውሑዳት መጋበርያታቶምን ካብ ውድባዊ ንጥፈት ጠጠው ኢሎም ይርከቡ። ካልእ ናይ ቃልሲ ኣመራጺታት እንተወሰዱውን መሰሎም ኣዩ እብል። ኣበይ እዩ እቲ ሓጥያተይ፡ ፍርዲ ንተመልካቲ።
ናይ ሎሚ መጠነኛ ግብረ-መልሲ ናይ ኩቡር ሓውና ጀነራል ሓባኢ ስሙ ኣብ ምጥቕላሉ እዩ። ወረጃ ጸሓፋይ መተሓሳሰቢውን ሂቡ’ሎ። ኣብ መተሓሳሰቢኡ ታሪኽ ውልቀ ገበነኛታት ምዝርዛር ኣገዳስነት ከምዘሎዎ ወሲኹ ኣስሚሩ ኣሎ። ኣነውን ካብቲ ዝሰማመዓሉን ለይቲ ምስ መዓልቲ ዓንገረር ካብ ዝብለሉን ምዃኑ ንሱውን ኣይስሕቶን። እንተ ኾነ ግን ኣብ ከርሰ ጽሑፋቱ ክከላኸል ይፍትን። ብዛዕባ ሓድነትውን ተመጻዲቑ። እቲ ሓድነት ግን ምስ መንን ከመይን? ምስ ንጹሃት ሓርነታውያን ተቓለስቲ? እወ። ምስ ከምዚኣቶም ዝበሉ ሕቡኣት መጋበርያ ህግደፍ? ኖ።
ኣብ መወዳእታ ክብሎ ዝደሊ ነዚ ኩሉ ገፈጥ-መፈጥ ብዘይ ሸራ ዘስተኣናግዳ መርበብ ሓበሬታታት ኣብ ልዕሊ ምስጋናይ ኣድናቖተይ እናሃብኩ፡ እንተኾነ ግን ክሳብ ክንድኡ ኣስማት እናሓብኡ ውሽጣዊ ኣካላት ሰባት ከቆናጽቡ ዝፍትኑ ሰባት ምስትእንጋዳቶም ቀጻሊ ምስ ዝኸውን ኣንባቢውን ክስልችዎ ስለዝኽእል ሰባት ክንዲ ዝደለዩዎ ይጽሓፉ ግን ከምዝኸማይ ብቕሉዕ እንተዘነጽሩ እቲ ሞጎተ ዳር-ንግንባር ምኾነሞ ዕልባት ድማ ምረኸበ እብል። ብተወሳኺ ሚዛን መርበብ ሓበሬታታት እንተኾነውን ከየፍኩሶ ስግኣት ዘይፈጥር ኣይኮነን።
ሓውና ካብ ዝዓብደና ብርክት ዝበለ ዓመታት ኣቑጺሩ እዩ። ዕብዳን-ንዕብዳኑ ስሰዐ ስልጣን ዘይፍወስ ሕማም ስለዝኾነ እግዚኣብሀር ብምሕረቱ ክዕረቖ ጸሎት ወለዱ ኣይጋደፎ።
ቢቢሲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ርእይቶኦም ክገልጹ ካብ ዝተወከሶም 37 ኤርትራውያን ብሰንኪ ፍርሒ ሓሳቦም ብናጻ ክገልጹ ከምዘይከኣሉ ኣረጋጊጹ
ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ብምእታው ንመጀመርያ ምሉእ ጸብጻብ ከተዳሉ ዝተፈቕደላ ጋዜጠኛ ማዕከን ዜና ቢቢሲ፣ ብኣፈኛ ፕረዚደንት ኣቶ የመነ ገበረኣብ ንዝተዋህባ፣ ኣብ ኤርትራ መሰል ሓሳብካ ምግላጽ ከምዘሎ ህዝቢ ብምሕታት ከተረጋግጺ ትኽእሊ ኢኺ ንዝብል ሓበሬታ ንምርግጋጽ፣ ኣብ ውሽጢ ኣስመራ ካብ ዝሓተተቶም 37 ኤርትራውያን ወልሓደ’ውን ንሕቶታታ ክምልስ ፍቓደኛ ከምዘይነበረ ኣረጋጊጻ።
እታ ያልዳ ሓኪም ዝተባህለት ጋዜጠኛ ቢቢሲ ካብ ዝተወከሰቶም ኤርትራውያን፣ መብዛሕቶም ኣብ ቅድሚ ማይክሮፎን ርእይቶኦም ብናጻ ክገልጹ ከምዘይደልዩ ከምዝጠቐሱላን ገሊኦም ድማ ብዘይማይክሮፎን ድምጾም ከይተቀድሐን ካብ ሰብ ኣብ ዝተኸወለ ቦታ ሕቶታታ ክምልሱ ፍቓደኛታት ምንባሮምን’ያ መስኪራ።
በዚ ድማ ነቲ፣ ኣብ ኤርትራ ሓሳብካ ብናጻ ናይ ምግላጽ መሰል ኣሎ፣ ነዚ ንምርግጋጽ ከኣ ህዝቢ ክትውከሲ ትኽእሊ ኢኺ ንዝብል መግለጺ ኣቶ የመና ገብርኣብ ሓሶት ምዃኑ እታ ጋዜጠኛ ብመርትዖ ከተረጋግጾ ክኢላ።
መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዝፈጠሮ ከቢድ ፍርሕን ራዕድን፣ ህዝቢ ርእይቶኡ ብናጻ ክገልጽ ከምዘይክእል ዝፍለጥ’ዩ።
ኤርትራ ድማ ሓንቲ ካብተን መሰል ሓሳብካ ብናጻ ምግላጽ ዘይብላ ሃገር ተባሂላ ኣብ ቅድሚ ካብ ዝስራዓ ሃገራት’ያ።
ወከልቲ ቢቢሲ፣ ኣሶሸትድ ፕረስ፣ ሺንሁዋን ካልኦትን ዝርከብዎም ጋዜጠኛታት ማዕከናት ዜና ወጻኢ ካብ ኤርትራ ክወጹ ካብ ዝተነግሮም እዋን፣ ወኪል ቢቢሲ ካብ ኤርትራ ጸብጻብ ከተመሓላልፍ እዚ ድሕሪ 10 ዓመት’ዩ።
እዚ ቢቢሲ ካብ ኤርትራ ዘዳለዎ ጸብጻብ ሎምን ጽባሕን ኣብ መደበር ቴሌቪዥን ቢቢሲ ዎርልድ ክቀርብ’ዩ።
ነበርቲ ከተማ ዓዲ ቀይሕ ብለይቲ ካብ ገዝኦም ይጭወዩ ኣለዉ፡
ነበርቲ ከተማ ዓዲ ቀይሕ ብለይቲ ካብ ገዝኦም ይጭወዩ ኣለዉ፡
ነበርቲ ከተማ ዓዲ ቀይሕ ብለይቲ ካብ ገዝኦም ይጭወዩ ኣለዉ፡
ገባትን ዲክታቶርን ስርዓት ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ነበርቲ ከተማ ዓዲ ቀይሕ፡ ዘውርዶ ዘሎ ርህራሄ ዘይብሉ ግፍዕታት ብዘይምቁራጽ ሎምውን ይቅጽሎን፡ ሰባት ብለይቲ ካብ ገዝኦም ብሓይሊ ጨውዩ ብምውሳድ፡ የጥፍኦም ከምዘሎን ሃላዋቶም ከምዘይፍለጥን ምንጭታት ግሃድኤ-ሕድሪ ይሕብሩ ኣለዉ፡፡ ብለይቲ ካብ ገዝኦም ተጨውዮም ዝውሰዱ ቁጽሮም ብልክዕ እኳ እንተዘይተፈልጠ ብዙሓት ከምዝኾኑ ግና ይግመት ይብሉ ምንጭታትና ካብቲ ከባቢ፡፡ ንኣብነት ናብ 14 መጋቢት 2015 ዘውገሐ ለይቲ ሰለስተ ሰባት ካብ ገዝኦም ተጨውዮም ከምዝተወስዱ፡ ዛጊት ከኣ ህልውንኦም ከመዘይፍለጥ ምንጭታትና ሓቢሮም፡፡
ካብቶም ብለይቲ ካብ ገዝኦም ብመጋበርያታት ዕጡቓት ስርዓት ህግደፍ ተጨውዮም ዝጠፍኡ ዘለዉ ነበርቲ ከተማ ዓዲ ቀይሕ ብዙሓትኳ እንተኾኑ ንግዚኡ ኣስማቶም ተፈሊጡ ዘሎ፡-
- ዑስማን ሓጅ ሱሌማን
- መሓመድ ኦና
- ወዲ ጀርጆ ከም ኣብነት ተፈሊጦም ተጠቒሶም ኣለዉ፡፡
ምንጭታትና ወሲኾም ከምዝሓበርዎ ስርዓት ህግደፍ ኣባይቲ ከተማ ዓዲ ቀይሕ ናይ ምፍራስ ሸውሃቱ ሕጂውን ኣየብቀዐን ይፍክር ኣሎ፡፡ ሎሚ መዓልቲ 14 መጋቢት 2015 ልኡኻት እቲ ስርዓት ኣብ ከተማ ዓዲ ቀይሕ እንዳዘሩ ከፍርስዎ ንዝደልዩ ኣባይቲ ምሉእ መዓልቲ ምልክት ክገብሩ ከምዝወዓሉ ምንጭታት ግሃድኤ – ሕድሪ ካብቲ ከባቢ ሓቢሮም፡፡
ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ!!
ዓወት ንሓፋሽ ብተግባር!!
ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን
ግሃድኤ – ሕድሪ
14 መጋቢት 2015
ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ናይ tv online መደብ ክጅምር ሚኻኑ ኣፍሊጡ።
ህግደፍ ኣባይቲ ህዝቢ የዕኑ
Hello world!
This is your very first post. Click the Edit link to modify or delete it, or start a new post. If you like, use this post to tell readers why you started this blog and what you plan to do with it.
Happy blogging!


c: text/html

text:
ናይ ኤርትራን ናይ ኢትዮጵያን ህዝብታት ናይ ሰላም ተበግሶ ብዝብል ስም ዝንቀሳቐስ ኣካል ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዘሎ ኩነታት ናብ ሰላም ንምቕያር ከምዝተለዓለ ኣፍሊጡ።
‘ሰለብሪቲ ኤቨንት’ ዝተበሃለ ዘይመንግስታዊ ትካል ናይ ኢትዮጵያን ናይ ኤርትራን ህዝብታት ናይ ሰላም ተበግሶ ኮሚቴታት ምጥያሾም ሎሚ ሓሙስ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብዘዳለዎ መድረኽ ገሊፁ’ሎ።
ብወገን ኤርትራ ናይቲ ኮሚቴ ኣባል ኣቶ ይስሃቅ ዮሴፍ እቲ ኮሚቴ ካብ ተፅዕኖ ነፃ ምዃኑ ገሊፆም ኣለው።
ኣብቲ መድረኽ መፅናዕታዊ ፅሑፍ ዘቕረቡ ፕሮፌሰር መድሃኔ ታደሰ ኣብዚ ሕዚ ዘሎ ኩነታት ዓለም ስሩዓት ናይ ድሕነትን ናይ ሰላምን ውዳበታት ንፀገማትና ንምፍታሕ ኣይክኣሉን ይብሉ።
“ስሩዓት ከባቢያዊ ናይ ድሕነት ውዳበታት ሎሚ ነዚ ስራሕ ብቑዓት ኣይኮኑን።እዞም ውድባት እዚኦም ንፀገማትና ክፈትሑልና እዮም ኢልና ኣይንፅበን።ሓድሽ ጊዚያዊ ናይ ብዝሒ ርክባት፣ቀይሕ ባሕሪ ሓዊሱ ኣብ መላእ ኣፍሪቃ ይቀላቐሉ እዮም ዘለው።ዓለምለኸ ትካላት ሓይሎም ይስእኑ ኣለው።እዚ ዝኸውን ዘሎ ብኣፍቃሪነት ህዝባውነት ይኹን ድልየት ካብ ምስኣን ወይ ሓድሽቲ ይመፁ ብዘለው ሓይልታት ይኹን፤ዓለምለኸ ሃውህው ይልወጥ እዩ ዘሎ።እዚ ለውጢ ድማ ንዓና ብዝጠዕም ኣይኮነን።ነዚ እውን ካልኦት መንገድታትን ብልሓትን ክንደልይ ይግብኣና።”
ናይ ኤርትራን ኢትዮጵያን ህዝብታት ኮሚቴታት ተበግሶ ሰላም ኣብ ዝቕፅሉ ሰሙናት ንዝፍፅሙዎም ተግባራትን ፕሮግራማትን ኣቕሪቦም ኣለው።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
By Viviana Amanuel April 29, 2012
ኣልበርት ኣይንሽታይን፣ ብብልሒ ኣእምሮኡ ዝዝከር ሰብ’ዩ።” ናተይ ላባራቶሪ ኣእምሮይ’ዩ” እወን ይብል ነይሩ። ንድፊ ሓሳብ ኣቶሚክ ቦምብ ምስ መሃዘ ከኣ፣”ኣእምሮይ ብገንዘብ ኣይሸጦን’የ “ ብምባል ጥር እትብል ሳንቲም ኣይተኸፍለሉን። እዚ መጠን ምስ ሞተ ብልሒ ኣእምሮኡ ብሊቃውንቲ ዝተመርመረ ብዓል ተኣምር ኣእምሮ ሰብ፣ ፕረዚደንት ሃገረ እስራኤል ንክኸውን ምስ ተመርጸ፣ “ክሳደይ ንካራ” ኢሉ ኣቕበጸ። ምኽንያት ምእበዩኡ ክገልጽ እንከሎ ድማ፣ “ኣእምሮይ ንሽግራት ማሕበራዊ ህይወት ክፈትሕ ኣይክእልን’ዩ” ኢሉ ። እዚ ግን ብዙሓት ሰባት ኣይተቀበልዎን። ምኽንያቱ፣ ኣልበርት ክገብሮ ዘይክእል ነገር ኣሎ ኢሎም ይኣምኑ ኣይነበሩን። ንሱ ግን ማኣዝን ኣተሓሳስባኡ የለሊ ስለዝነበረ’ዩ ነቲ ውሳነ ዘይተቀበሎ።
ዓቕምኻ ምልላይ፣ እትውስኖንእትፍጽሞን ንምፍላጥ ይሕግዘካ። ንደረጃኻ ተትሕቶ ወይ ተጋንኖ እንተኾንካ’ወን፣ መንነትካ ከተለሊ ኣይትኽእል ኢኻ። እንታይነትካ እንተደብዚዙካ ድማ ጉዕዞ ህይወትካ’ወን ኣንፈቱ ኣይንጽረልካን’ዩ ፣ ክብርኻ ንኽትሑን ክትዕቕብን ድማ የሸግረካ።
ዓቕምኻ ዘይትፈልጥን ደረጃካ ዘይተለልን እንተኾንካ፣ ዓቕምኻ ከምዘይትፈልጥ’ወን ኣይትፈልጥ ኢኻ። ናብ ልብኻ ዝመልሰካ ወይ መስመርካ ዘትሕዘካ እንተዘይ ረኺብካ ድማ፣ መመሊሱ’ዩ እንታይነትካ ዝሃስካ።
ዓቕሙ ዘየለሊ ሰብ ጋሻ’ዩ ንነብሱ። ካብ ገዛእ ርእሱን እታ ክውንቲ ነብሱን ሽፊቱ ድማ ምስ’ታ ሓሳባዊት(ሕልማዊት) ነብሱ ይነብር። ስጉምትታቱ ስለዘይንጽረሉ ከኣ ብዙሕ ጌጋታት ይፍጽምን ብዙሕ ረብሓታት የጉድልን።
ካርኒግ፣ ኣብ ብዙሕ መደረታቱ፣ “ ነብስኻ ከምቲ እትሓስባ ዘይኾነት፣ ከም ኣተሓሳስባኻ’ያ” ይብል ነይሩ። ከም እንሓስባ እንተትልዋወጠልና’ሞ ደረጃኡ ዝስሕት ሰብ ኣምበምተረኽበን። ኩልና ኸኣ ሕልምታትና ምተጋህደልና፣ ንስኻ ንነብስኻ በሊሕ ሰብ ጌርካ ትሓስባ ትኸውን። ኣተሓሳስባኻ ናይ ድኹማት እንተኾይኑ ግን፣ እታ ናይ ብሓቒ ነብስኻ ከምቲ እትሓስባ ዘይኾነት፣ ከምቲ ኣተሓሳስባኣ’ያ። ድኽምቲ’ያ።
ነብስና ብ ኣተሓሳስባና ስለ እትምእዘን፣ እቲ ልክዕ ብቕዓት ኣተሓሳስባኻ እንተስሒትካ፣ ማእዝንካ ክትስሕት ናይ ግድን’ዩ። እታ ብሶላ ዝጠፍኣ ነብስኻ ድማ ኣብ ጥራ’ዩ ዓውዲ ሕምብሊል ክትብል ትነብር። ብ ኣጋጣሚ እንተሰይኮይኑ ከኣ፣ ብመደብ ጽቡቕ ስራሕ ክትዓዩ ኣዝዩ ከቢድ’ዩ። ኣተሓሳስባናን እቲ ልክዕ ደርጃናን እግርን ከበሮን እንተኾይኑ’ሞ ብናይ መን ኣእምሮ ጌርና ኢና ሕልምታትና ከነግህዶ? እቲ እንሕንጽጾ መደባት ናይታ ሓሳባዊት ነብስና እንተኾይኑ’ኸ ከመይ ጌርና በቲ ኣእምሮ ናይቲ ሓቐኛ ነብና ጌርና ከነተግብሮ።
ደረጃኦም ዘይፈልጡ ሰባት ኣብ ክልተ’ዮም ዝምቀሉ። ንምስሎም ዘድምቑን ዘህስሱን ገለ ሰባት፣ ብፍላጥ ወይ ብዘይ ፍላጥ ነቲ ሓቐኛ ብቕዓትቶም ብምግናን፣ ዘይኮንዎ ይኾኑ ወይ ኪኮኑ ይፍትኑ። ካልኦት ድማ ንነብሶም ኣትሒቶም ይርእይዋ ወይ ብነብሰ ምትሓት ይሳቀዩ።
ንዓቕምኻ እተጋንን እንተኮንካ፣ ናብ ናሕሲ ጥራይ ከተቛምት ርስሓት ምድሪ ቤትካ ኣይረኣየካን’ዩ። ብነብሰ ምትሓት እትሓምም እንተኮንካ’ወን ብንእሽቶ ቀዳድ ናይ ሳእንኻ ክትጭነቕ ጥራይ፣ ነቲ ውቑብ ገጽካ ከይኮራዕካሉ ትነብር። እቲ ልክዕ ዓቕምኻ እንተፈሊጥካ ግን፣ ንኹሉ ብማዕረ ስለእትሃስበሉ፣ ሽግርካ ውሑድ’ዩ ወይ ድማ ንኽትፈትሖ ዝህልወካ ዕድል ሰፊሕ ይኸውን።
ኣልበርትወን’ኮ፣ ብነብሰ ምትሓትስለዝሳቀ ነቲ ውሳነ ነጺግዎ ኔሩ እንተዝኸውን፣ ንህዝቢ እስራኤል ካብ ብዙሕ ረብሓታት ኣሰናኺልዎም ማለት’ዩ። ዓቕምኻ ኣጋኒንካ ኣብ ዘይትክእሎ ቦታምዝነት እንተሒዝካ’ወን ብእኡ
መንጽር ኢኻ ንሽግራት ተገልገልቲ እተጋድዶ።
እዚ ዛዕባ’ዚ ንርእሰ ተኣማንነትና’ወን ጸልይዎ’ዩ ። እቲ ንነብሱ ዘትሕት ርእሰ ተኣማንነቱ እወን ትሑት’ዩ። እቲ ንነብሱ ዘተዓባቢ’ወን ርእሰ ተኣማንነቱ ይዓቢ ዘይኮነስ ይጋነን’ዩ። ክልቲኡ ግን ዳርጋ ማዕረ ክሳራ’ዩ ዘለዎ።
ሓደ ብነብሰ ምትሓት ዝቕንዞ ሰብ፣ ብገዛእ ብቕዓቱ ንዝፈጾምም ወይ ዝተጓናጸፎ ዓወታት’ወን፣ “ብዕድል’ዮም ኮይኖምለይ’ዩ” ዝብል። እቲ ንብቕዓቱ ዘጋንን ድማ፣ ነቶም ብ ኣጋጣሚ ዘተኸስቱሉ ዓወታት “ብመደብ ፣ መጽናዕቲ ዝረኸቦም “ ሙዃኖም ይገልጽ።
ዝኾነ ኾይኑ፣ ይሁዳ ፣ ማዕረ ሃዋርያ፣ ክብሪ ዝህብ ኩነት ከይተከስተ’ ዓቕምናን ደረጃናን’ ምልላይ ከድልየና’ዩ።
By Viviana Amauel January 12, 2012
ሓደ እዋን’ዩ፣ ብዓልቲ ቤቱ ንሙላ ነስረዲን፣ ናይ ህንዲ ምርኢት ሙዚቓ ስለዝነበረ፣ ነዚ ምርኢት ንምዕዛቡ ክልተ ትኬት ዓደገት። ንሙላ ድማ ሓቢሩ ምስኣ ንክኸይድ ዓደመት። ሙላ ዋላ’ኳ ደኺሙ እንተነበረ፣ ብቲ በቲ ንክብሪ ብዓልቲ ቤቱ በቲ ካልእ ድማ እታ ዘይትድገም መዓልቲ ክረግጻ ኣይደለየን። ክንዲ ዝኾነ ሓቢሮም ከዱ።
ተዓዘብቲ ኮፍ መባህሎም ሓዙ፣ ሙዚቓ ተጀሚሩ፣ ምስ ምንቕስቓስ ተላሃይቲ ተደሚሩ ኣዳራሽ ብጫውጫውታ ተጎብአ። ሙላ ድማ ሃንደበት ኣዒንቱ ንብዓት ቆጸራ። ሃንደበት ዝኾና ብዓልቲ ቤቱ “ ብዚ ሙዚቓ ካብ ልቢ ተመሲጥካ ዝብል ግምት የብለይን” በለቶ። ሙላ፣ “ ብርግጽ እዚ ሙዚቓ ኣይኮነን ብልቢ መሲጡኒ፣ ዝነብዕ ዘለኹ፣ እቲ ሙዚቐኛ’ዩ ነታ ዝሞተት ጤልና ኣዘኻኺሩኒ” በላ። ኣበሃህልኡ ጋን ዝኾና ብዓልቲ ቤቱ፣ “ ተግባር ‘ዚ ሙዚቐኛ ዝሞተት ጤልናን ደኣ እንታይ ዘራኽብ ኣለዎም።” ኢላ ደጊማ ሓተተቶ። ሙላ፣ “ ኣይተረዳእኽንን፣ ሓደ ለቲ ንስኺ ጌሽኺ ዝሓደርክላ ለይቲ’ዩ፣ ሓንቲ ካብ ኣጣልና ልክዕ ከምዚ ናይዚ ሙዚቐኛ እናጨደረት ድቓስ ከልኣትኒ ፣ ኣነ ድማ ኩሉ ኣጋውላ ባህ ስለዘይበለኒ ፣ እንታይ ‘ዩ ሽግርኪ ኢለ ሓቲተያ። መልሲ ምስ ሰኣንኩላ ድማ ስቕ ክትብል ገኒሐ ውራይ ድቓሰይ ደኣ ገበርኩ። ንንግህኡ ግን፣ ሞይታ ጸኒሓትኒ። ለካ ኣነ’የ ዝየቕለብኩላ’ምበር ንሳስ ከም እትመውት ይርደኣ ነይሩ’ዩ። እዚ ሙዚቐኛ ድማ ዝገብሮ ዘሎ ተግባር መልኣከ ሞት ኣብ መንፈሱ ከም ዝዓሰለ ዝእምት ሕማም ደኣ’ምበር ፣ ውሽጢ ዝወለዶ ምንቕስቓስ ኣይኮነን።” በላ።
ሙዚቓ መንፈስ ኣነቓቒሑ ኣካል ዘወዛውዝ ብተዘክሮ ንድሕሪት ዝመልስ ክኸውን ኣለዎ ደኣ’ምበር፣ ስቕ ኢልካ ከከም ዝመጻልካ ሞራል ዘይብሉ ተሽኮንድረሉ ዓውዲ ኪኸውን ኣይግባእን።
ኣብዚ እዋን ጥበባዊ ስራሕ ዝሓለፎ ተባሂሉ ዝስራሕ ዘሎ ሙዚቓ ዳርጋ ክንዩ ምሕረት ንእዝነይ ኢልካ ካብ ምጽላት ካልእ ዝብሃሎ የለን።
ድኹም ሙዃን እንተደኣ ኣሚንካ፣ ሓገዝ ምሕታት ልቦና’ዩ፣ ካብ ውድቐት ድማ የድሕነካ። ክንዲ ዝኾነ ኣብ ዓለም ክእለት ዋላ ይሃልኻ፣ ብሓባር ( ተላፊንካ ምስራሕ ግን ርእሲ ኩሉ’ዩ) ዝኾነ ኾይኑ፣ ሓባራዊ ስራሕ ምዝውታር ልዕሊ ኩሉ ድማ፣ ንዕብየት ሞያኻ ዝኸውን ጽሑፋት ካብ ናብ ሃሰው እናበልካ ምንባብ ፣ ይጽንሓለይ ዘይብሃሎ ጉዳይ እዩ።
“እንታይ’ዶ ምህሮ ረኺብና ኢና ዘይ ብሃሰሰ ለባም ኢና ኣብዚ በጺሕና “ እናበልካ ካብ ምምራርን፣ ሰማዕትካ፣ ምስልቻውን፣ ንሓደ ዕብየት ዝተጎናጸፈ፣ መጓዕዝትኻ፣ ኣሉታዊ ሸነካቱ ፣ እናልዓልካ፣ ካብ ምጉዛይ፣ ነቲ ዘይተተንከፈ ሓያል ተፈጥረኣዊ ተውህቦና ከነዕቢ፣ ኣሃዱ ኢልካ ምብጋስ፣ ይጽንሓለይ ዘይብሃሎ ጉዳይ’ዩ።
ናይ ብሓቂ ዕብየት ፍትወትን ኣብ ተከታተልትና ዘሕድረልና ዝፈጥሮን ጸጋ ድኻምካ ዘይምስዓብ’ዩ።


text:
Greenways in Tigrinya
ሲያትል መርበብ (ኔትዎርክ) neighborhood greenways ኣብ ምፍጣር ትርከብ። Neighborhood greenways ንኣኻትኩም፡ ንቤተሰብኩምን ንጐረባብትኹምን ውሑሳት፡ ህዱኣት መንበሪ ጎደናታት እዮም። ኣብቲ ጎደናታት ኣብ ርእሲ እቲ ትሑት ድምጽን ፍጥነትን ተሽከርከርቲ፡ greenway (ወይ’ውን ቀጠሊያ ጎደና) ነዚ ዚስዕብ ኪገብር ይኽእል፥
- ውሕስነት የመሓይሽ
- ሰባት ጻዕቂ ተሽከርከርቲ ኣብ ዘለዎም ጎደናታት ኪሳገሩ ይሕግዝ
- ተሽከርከርቲ ካብ ዋና ጎደና ማሕዲገን ብውሽጢ ውሽጢ መስመራት ናይቲ ገዛውቲ ኪኸዳ ኣየተባብዕን
- ናይ መንበሪ ባህርያት ናይቲ ገዛውቲ ይዕቅብ
- ትሑት ፍጥነት ተሽከርከርቲ ኪህልው ይከታተል
- ሰባት ኪኸድዎ ናብ ዚደልይዎ ቦታታት ከም መናፈሻታት፡ ኣብያተ-ትምህርቲ፡ ድኳናትን ሬስቶራንትታትን የብጽሕ
Neighborhood greenways መስመር ብሽክለታ ዘየካትቱ ኪኾኑ ከለዉ፡ ኣብ ወሰን ጽርግያ ደው ኣብ ልዕሊ ዚብላ መካይን ዜስዕቦ ጽልዋ እንተ ሃልዩ ኣዝዩ ትሑት እዩ። መብዛሕትኦም በቲ ናይ ትሻዓተ ዓመት መውሃቢ ድምጺ ዝጸደቐ Bridging the Gap ይምወሉ። ኤስ ዲ ኦ ቲ ንኣታቶም ዚምልከት ሓያለ ጠለባት ተቐቢሉ ኣሎ። ብርግጽ፡ ሓያለ ተቐማጦ ናብ ገዛውቶም ኪመጹ ኪሕግዞም መታን Seattle Neighborhood Greenways ኪመርጹ ብምጅማሮም ኣዝዮም ሕጕሳት እዮም።
Current Projects
- Central Area
- Wedgwood
- Rainier Valley North South
- Central Ridge
- North Seattle Greenway & School Safety Project
- West Seattle Neighborhood Greenway
- Chinatown/International District, Little Saigon & Judkins Park
- Lake WA Loop
Recently Completed Projects
መብርሂ
ብጽቡቕ መሰረት ዝጀመሩ Neighborhood greenways ዓቢ ለውጢ ዜምጽኡ ንኣሽቱ ምምሕያሻት ይገብሩ። ነፍስ-ወከፍ ገዛውቲ ፍሉይ’ኳ እንተ ኾነ፡ ኣበየ-ቦታታት እንጥቀመሎም ዝውቱራት ባእታታት greenway ኣለዉ።
- መጠን ፍጥነት ናብ 20 ማይል ኣብ ሰዓት ምቕያር
- ኣብ ነፍስ-ወከፍ ህንጻ ብውሑዱ ሓደ መነከዪ ፍጥነት ምውሳኽ
- ሰባት መንገዶም ከይስሕቱ መታን፡ ምልክታትን ናይ ኣጋር-መንገደኛ ምልክታትን ምግባር
- ጻዕቂ ተሽከርከርቲ ኣብ ዘለዎ መስቀለኛ ጽርግያታት፡ ገለ ናይ ጥርዚ መንገድታት መቐጸልታ፡ ውልዕ ጥፍእ ዚብሉ ብርሃናት፡ መሳገሪ ኣጋር፡ ናይ ማእከል ማርቻፔደታት፡ ወይ ምልክታት ትራፊክ ምምላእ
- ኣብ መሳገሪ ጎደናታት greenway ደው መበሊ ምልክታት ምግባር
- መንገዲ ኣጋርን ጎደናታትን ምጥጣሕን ናይ ጥርዚ መንገዲ መነከዪ ናህሪ ምግባርን
መምርሒኣጠቓቕማ Neighborhood Greenways
ኣጋር መንገደኛታት
- ንዅሎም ምልክታት ትራፊክን ካልኦት ምልክታትን ተማእዘዙ።
- ኣብ greenwayንምጽናሕ፡ምልክታትተኸተሉ።
ሰብ ብሽክለታ
- ንዅሎም ምልክታት ትራፊክን ካልኦት ምልክታትን ተማእዘዙ።
- መሰል ንዚግብኦም ኣጋር መንገደኛታትን ሰብ ሞተር ተሽከርከርትን ቀዳምነት ሃቡ።
- ኣ ብመስቀለኛ ጎደናታት ብትንቃቐ ተንቀሳቐሱ።
- ኣብ greenway ንምጽናሕ ንምልክታት መስመር ብሽክለታ ተኸተሉ።
ሰብ ብሽክለታ
- ንኣጋር መንገደኛታትን ሰብ ብሽክለታን ኣስተብህሉሎም።
- ንዅሎም ምልክታት ትራፊክን ካልኦት ምልክታትን ተማእዘዙ።
- ካብ ዋና መስመር ተሽከርከርቲ ኣብ እትወጹሉ ጊዜ፡ መኻይንኩም ቅድሚ ምንቅስቓስኩም፡ ወትሩ ንድሕሪት፡ ንየማንን ንጸጋምን ጠምቱ።
- መስቀለኛ ጎደናታት ኣብ እተቋርጹሉ እዋን፡ ናህሪ ነክዩ።
- ብመስመር ምልክታት ብሽክለታ ደሓን እዩ።
- ኣብ ብሽክለታ ተወጢሑ ንዘሎ ሰብ፡ ብውሑስ ፍጥነትን እናስዕብካ ብውሑዱ ናይ ሰለስተ ጫማ ርሕቀትን ምስ ዚህልው ጥራይ ቀድም።
- ማዕጾ ማኪናኻ ኣብ እትኸፍተሉ ጊዜ ተጠንቀቕ። ወትሩ ብእግሪ ንዚጐዓዙ ወይ ኣብ ብሽክለታ ንእተወጥሑ ሰባት ፈለማ ተመልከት።


text:
ንኺድ በሉ ! ብጋዜጠኛ ገ/ሂወት ተስፋ @ድወት
ግዜ ምብላዕ ኣየድልን። ግዜ ዘምጽኦ ብግዜ እዩ ክዉገን ዝግበኦ። ህዝቢ ትግራይ ብባህሪኡ ክልተ ጫፋት ኣለዉዎ። ብልቢ ክልዉጥ ንዝኽእል መስርሕን ኣስራሕን ክሳብ ዛኣመነሉ ዝድላዩ ከቢድ መስዋእቲ ይሕተት፥ ክንድዝኾነ ግዜ ይዉሰድ ንዛኣመነሉ ካብ ምፍጻም ንድሕሪት ኣይብልን። እዚ ባኣግባቡ ዝተጠቐመሉ እንታይን ብኸመይን ከም ዝለወጦ ብዙሕ መብርሂ ኣየድልን። ንዓለም ምእማኑ ዝኸበዳ ንምፍጻም ኣይከበዶን። ብኣንጻሩ ድማ ትርጉም ንዘይብሉ ካብ ክሳድ መላሽ ዘረባ ቃላዓለም ቀልጢፉ እዩ ዘስተብህሎን ዝከላኸሎን( ቁጡብ ወይ ላጋርድ ባህሪ ኣለዎ)። ዋላ ዉን ሓቀኛ ኮይኑ ብሕለፍ ክሓልፍ ኣብ ዘይተረደኦ፥ ንረብሓ ጉጅለ ኾነ ዉልቀ ሰባት ንምሕጉስ ዝግበር ሕቱኽቱኽ ጉዳይ ሒዝካ ደይመደይ ምባል ቀልጢፉ እዩ ነብሱ ዛኣስር፥ ዝከላኸል። ናይዚ ቀሊል ኣብነት ኣብቲ እዋን ብረታዊ ቃልሲ ከም ፍልሖ ጒላ በዚሖም ዝነበሩ ውድባት ንዓይ ንዓይ እንትብሉዎ ንኹሎም ከከም ገጾም እናኣንገደ ተዓዚብዎም እምበር ዉፈር ብዝበልዎ ወፊሩ ኣብ ናይ ኩሎም ሓዊ ኣትዩ ባዕሉ ንባዕሉ ክዋዳእ ኣይመረጸን።
ኣብ ሓደ ባዓል ጽኑዕ መትከልን ህዝባዊ ዕላማን ዘለዎ ዉድብ ተሰሊፉ ኣንጻር እቲ ጓዕጻጺ ስርዓት ከም ዝዋጋእ ግን ኣየጠራጥርን ኔሩ። ስለዚ ድማ ሱቕ ኢሉ ብዝመጸ ዉሑጅ ብስሚዒት ገንፊሉ ዝዉደኦ ዉራይ የብሉን። ነዚ እዩ ድማ ዉድብ ህወሓት ብዝነበራ ጽኑዕ ህዝባዊ መሰረትን ዕላማን ካብ ልዕሊ 5 ወይ 6 ዉድባት መዚዙ ብምዉጻእ ብሙሉእ ልቡ ደጊፉ ኣብ ልዕሊ ጸላእታ ዓወት ብዓወት ክትጽምበል ዘኻኣላን እኽልን ማይን ኮይኑ ዘጎበዛን። ህዝቢ ትግራይ ሓቂ ኣብ ዘይመሰሎ፥ ኣብ ዘያመነሉ ኣጀንዳ ኣትዩ ብቐሊሉ ከም በጊዕ ዝኹብኮብ ዘማቲ ህዝቢ ኣይኮነን። ዘዋጽእን ዘየዋጽእን ይመሚ፥ ሰናይ ቀጻሊ ጉዕዞታት የስተባህል፥ ዝመርሕን ዝምራሕን የነጽር። እዚ ማለት ግን ኣብ ዝኾነን ዘይኮነን ይንድር ኣካኪ ዘራፍ ይብል ማለት ኣይኮነን። ዓርሱ ነጻ ጌሩ ዉን ይዕዘብን ኣንፈታት ይምርምርን እዩ። ቀልጢፉ ኣይፋል ወይ እወ ናይ ምባል ታሪኻዊ ተመኩሮ የብሉን። ብዉሽጡ እዩ ዝሕንግድ ዛኣምን። ክዉሰድ ኣብ ዝግበኦ ስጉምቲ እንተኣትዩ እዩ መላሲ ዘይብሉ። ስለዚ ንህዝቢ ትግራይ 'ሱቕ ኢሉ 'ሎ' ኢሉ ሽለል ዝብል ኣካል እንተሃልዩ ተጋግዩ እዩ። የግዳስ ሽዑ እዩ ዝያዳ ክፈርሕን ክጥንቀቖን ዘለዎ። እዚ ኣብ ግምት ነእቲ እሞ
ንህወሓት ዋሕሳ ህዝባ እምበር ዉልቀ ሰብ ክኸዉን ኣይኽእልን። ንህዝቢ ትግራይ ዉን ዛጊድ ዘዉሕስ ካሊእ ዝሓሸ ኣማራጺ ክሳብ ዘየለ ህወሓት ምዃኑ ኣየጠራጥርን። ተወሓሒሶም ኣለዉ ማለት ግን ጽባሕ ህዝቢ ንዘለኣለም ንህወሓት ዉሕስና ይህብ ማለት ኣይኮነን። ከምዞም ዝሓለፉ ዓመታት ጽባሕ ካብ ሎሚ ክሓይሽ እዩ ኢሉ ልቢ ከዕቢ ይኽእል እዩ ምኽንያቱ ኣብታ ካብ ኣብራኹ ኣዕብዩ ዘሰወዳ ዉድቡ ዋንነታዊ እምነት ስለ ዘለዎ። ዋላ ዉን ሸሊኾም ዛኣተዉ ዉሒዳት ሰባት ጸገም እንትዕዘበሎም ሰባት እምበር ዉድብ ከም ትካል ኣይንቕየምን ኢሎም ክሳብ ዝዕረ ይጽበይዎ። ይጽበ ማለት ግን ዓርሞ እንትሓልፎ ዉን እናተጎተተ ይነብር ማለት ኣይኮነን።
ዉድብ ህወሓት እቲ ሕዚ እተካይዶ ዘላ ጽሬት ኣመራርሓኣ ህዝቢ ብዙሕ ግዜ ዝተጸበዮን ክኽዉን ዝግበኦን እዩ። ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ኩነት ተመርኪሶም ብዝመጹ መድረኻት ዉድብ ብርክት ዝበሉ መጽባዓታት ዋላ እንተኣተወት ህዝቢ ዝተጸበዮ ጠለባቱ ዝምልስ ርቡብ መፍትሒ ብዘይ ምምጹኡ ደላዪ ለውጢ ህዝቢ በቶም ስጉምትታት ሕጉስ ኣይነበረን ጥራሕ ዘይኮነስ መጽባዓታት ዉን ኣይተተግበሩን። እዚ ማለት ግን ዘይትግበሩ ከበድቲ ስለ ዝኾኑ ኣይኮነን። እዛ ዉድብ ካብዚ ንላዕሊ ከበድቲ ዕማማት ወጊና ኣብዚ ደረጃ ዝበጽሐት ብሓዊ ዝተፈተነት ዉድብ ስለ ዝኾነት። እንታይ ዳኣ እዩ እቲ ሽግር እንተተባሂሉ ምንኣስ ዓቕሚ ምፍጻም ኣባላታን ሙዉራድ ዉፍይነትን እዩ። ኣብቲ ማሓዉር ዛኣቱ ተካኢ ሓይሊ ካብ መትከል ህዝባዉነት ዝብገስ ዘይኮነስ ዉልቃዊ ረብሓን ዝናን ደልዩ ስለ ዝመጽእ እዪ። እዚ ድማ ነቲ መሰረታዊ እሴትን መትከልን ዉድብ ዝጻረር ሓደገኛ ተርእዮ ኮይኑ ንረኽቦ። ነዚ መፍትሒኡ ድማ ቀጻሊ ህንጸትን ህዝባዊ መሰረትን ኣብ ነብሲ ወከፍ መሪሕነት ክጉልብት ኣለዎ። እዚ ከምዚ እንሪኦ ሎሚ ተኣኪብካ ዝጉልብት ዘይኮነስ ካብ ምልመላን ምብቃዕን መሪሕነት እዩ ዝለዓል። እቲ ሞግዚታዊ ኣተዓባብያ ተኸቲሉ ስልጣን ክብሕት ዝጓየ ዘሎ ዘይርትዓዊን ዘይመትከላዊን ሓይሊ ካብ መሰረቱ ክንጸልን ቦቱኡ ክፈልጥን ኣለዎ። ክምዕራብ ይምጻእ ክደቡብ ፥ ክምብራቕ ዋላ ክሰሜን ፍልጠትን ዓቕምን፥ ዉፍይነትን፥ ህዝባዊነትን ተመርኲሱ ክድይብን ነቲ ዛጊድ ሓፈት ኢሉ ገና ካብ ዓንኬል ድኽነት ዘይተላቐቐ ህዝቢ ለይትን ቀትሪን ሰሪሑ ከዉጸኦ ሓደራ ተሸኪሙ ዝፍጽም ክኸዉን ኣለዎ።
ብዙሕ ሰብ ኣብ ላዕለዋይ መሪሕነት ብዝዉሰድ ስጉምቲ ኣልፋን ኦሜጋን ጸገማት ዉድብን መንግስትን ዝፍታሕ መሲሉ ይረኣዮም እዩ። እዚ ግን ብባዕሉ ናይ መወዳእታ መፍትሒ ክኸዉን ኣይኽእልን።ዘይከሓድ ግን ሓደ መሰረታዊ ስጉሚ ንቕድሚት እዩ። ምንጪ ኩሎም ስልጣናት ካብ ህዝቢ ቀጺሉ ንሱ ስለ ዝኾነ። ካብዚ ሓሊፉ ግን ኣብ ህወሓት ዘተፈጠረ ሓይሊ በለጽን ምስሉይነትን ካብ መሰረቱ ክጓሓፍ እንተኾይኑ ኣብ በቢ ደረጁኡ ዘሎ ዋርድያ ኩሎም ሽግራት ካብቲ ማሓዉር ክገልስ ወይ ኣደብ ክገዝእ ምልኣተ ህዝቢ ዘሳተፈ ዘየላጢ ጽሬት ክካየድ፥ እዚ ኣብቲን ኣብዝን ብኔትዎርክ ተጠላሊፉ ረብሓ ህዝቢ ዝጻባእ ዘሎ ሓይሊ ክበጣጠስን ክህነጽን ክኽእል ኣለዎ። ነዚኣ ከተግብር ዝኽእል 'ዉን ዘይሻራዊ ግብረሓይሊ ተጣይሹ ህዝቢ ብነጻነት ከይተሸቑረረ መራሕቱ ዝግምግመሉ ዝነቕፈሉን መድረኽ ኣብ ሓጺር እዋን ክመቻቸወሉ ኣለዎ። ሽዑ ህዝቢ ባዕሉ እንታይ ኣእተወኒ ዘይኮነስ ረብሓይ እዩ ኢሉ ዝሕለቐሉ መስርሕ ክብጆ፥ እቲ በቢ እዋኑ ካብ ኣባልነት ዝሃድም ዘሎ ኣባልን ገና ኣትዩ ዋሕሰይ ዉድበይን እዚ ሕገ መንግስታዊ ስርዓትን እዩ ኢሉ ናብ ሑቕፊ ዉድቡ ዝተምም ኣባል ክስስን እዩ። ዉድብ ናይ ንፈልጠልካ ዝብሉ ጽግዕተኛታት ዘይኮነትስ ናይ ትኩስን ባዓል ራኢን መንእሰይ ወለዶ ኮይና ቀጻልነታ ዉሑስ ምዃኑ ክረጋገጽ እዩ።
እዚ ኣብዚን ኣብትን ዉድብ ከደት ጸደፈት እናበለ ወግሐ ጸብሐ ዝምህለል ተስፈኛ ሓይሊ 'ዉን እቲ ባዓል ዋና መንእሰይ ባዕሉ ክቃለሶ ብዓርሰ እምነት ደዉ ክብል እዩ። ትግራይን ህዝባን ሎሚ ዉን ከም ትማሊ ዕጭን ጭጉራፍን ኮይኖም ብሓደ ልቢ ረብሐኦም ንዝጻባእ ኩሉ ክምክትሉ ዝኽእሉ ዓቕሚ ከጥርዩ እዮም። ዝተበተነት ትግራይ ንምርኣይ ለይትን ቀትርን ዝሰሓጉ ጸላእቲ ብኸምዚኣን ከምዚኣን ጥራሕ ኢና ንስዕሮም።
ትግራይ ብደቃ ትሽለም!


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 72 guests and no members online
- Details
- Written by ድ.ሰ.ደ.ኤ.
- Published: 29 May 2015
መንግስቲ ህግደፍ፡ ኣብ ልዕሊ ዜጋታትን ህዝብታትን ኤርትራ፡ እናፈጸሞ ዝመጸን ገና ዝቕጽለሉ ዘሎን መሰረታዊ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት ዘበገሶ፡ ዝቕጽል ዘሎ ዋሕዚ ስደት፡ ኣብ’ተን ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝዓርፉለን ሃገራት ኤውሮጳ፡ ቁጠባዊ ተጽዕኖን ጸጥታዊ ስኽፍታን ይፈጥር ከም ዘሎ በቶም መንግስታት ክግለጽ ጸኒሑ።
ቅድም ክብል ሕብረት ኤውሮጳ ኮነ ፖለቲካዊ ሰልፍታት ኤውሮጳ፡ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኣተሓሓዛ ሰብኣዊ መሰላት ብግቡእ ከየጽንዑ፡ ጠንቂ ስደት ኤርትራውያን ፖለቲካዊ ጭቆና ዘይኮነ፡ ቁጠባዊ ድኽነት’ዩ ዝብል ተረድኦ ኔርዎም። ካብ’ዚ ግጉይ ተረድኦ’ዚ ተበጊሶም ድማ፡ ናይ ኤርትራውያን ናይ ስደተኛ መሰል ኣብ ምኽባር ኮነ፡ ኣብ ጉዕዞ ዘጋጥሞም ሓደጋታት ኣብ ምክልኻል ከም’ቲ ዝድለ ይተሓጋገዙ ኣይነበሩን። ኤርትራውያን ካብ ሃልሃልታ ሓዊ ወጺኦም፡ ተመሊሶም ኣውያት እናስምዑ፡ ካብ በዓል ማልታ፣ ግብጺ፣ ሊቢያ፣ እስራኤል ብሓይሊ ንኣረሜናዊ ስርዓት ህግደፍ ክርከቡ እንከለው ካብ ምሕጽንታን ፈኲስ መግለጽን ዝሓልፍ ድምጺ የስምዑ ኣይነበሩን።
ብኣንጻሩ ድኽነቶም ኣብ ሃገሮም ሰሪሖም ይፍትሑ። ተጽዕኖ ኣይግበርሉና ብዝመጽእዎ ይመለሱ ይብሉ ኔሮም። ቤት ጽሕፈት ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት’ውን ብተመሳሳሊ ኣብ እዋኑ ኣመት ድሕነት ስደተኛታት ይገብር ኣይጸንሐን። ብውላድኩም’የ መንግስትኹም’የ በሃሊ፡ ዝተሳቐዩ ዝተገፍዑ ኤርትራውያን ግን ኣብ ኤርትራ ዘላትና ዕድል ሓንቲ’ያ ንሳ ድማ ሞት። ኣብ ስደት ዘለና ዕድል ግን ክልተ’ዩ ህይወት ወይ ሞት ዝብል ንክትኣምኖ ዘጸግም ምርጫን ውሳነን፡ ዋሕዚ ስደት ብደረጃ ስድራ ቤትን ብተዓጻጻፊ ቁጽርን ቀጸልሉ ደኣ። ሓደጋታት ድማ ብብዝሕን ብዓይነት ወሲኹ። ቀልቢ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ከኣ ስሒቡ። ብፍላይ ድሕሪ’ቲ ብ3 ጥቕምቲ 2013 ኣብ ደሴት ላምፐዱዛ ዘጋጠመ ህይወት ልዕሊ 360 ሰባት ዝወሰደ ጃምላዊ መቕዘፍቲ።
ጃምላዊ መቕዘፍቲ 3 ጥቕምቲ 2013 ንብዙሓት ኣሰንቢዱ። ዳግማይ ከም’ዚ ዓይነት ሰብኣዊ ህልቂት ኣብ’ዚ ስልጡን ዘመን ከይድገም፡ ሰብኣዊ ሓላፍነት ንዝስመዖም ክገብሩ ንዝኽእሉ ወገናት ተሪር ምሕጽንታ ቀሪቡ። ብማሩኖስትሩም ወይ ባሕሪ ዓደቦ ዝፍለጥ ሓይሊ ባሕሪ ኢጣልያ ኣብ ማያት ባሕሪ መዲትራኒያን ክዋፈር ተጊሩ። ልዕሊ ኩሉ ግን ክሳብ ክንድ’ዚ ዘጨክን ህይወትካ ዘረክስ ምኽንያት እንታይ’ዩ? መፍትሒኡ’ኸ ዝብል መዛረቢ ዛዕባ ኮይኑ። ቤት ጽሕፈት ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ኣጽኒዓ ጽጹይ ሓበሬታ ተቕርብ ጉጅለ መዚዙ። እታ ዝተመዘት ጉጅለ ኣብ ኤርትራ ኣትያ ከተጽንዕ መእተዊ ፍቓድ ሓቲታ፡ ብመንግስቲ ህግደፍ ተኸልኪላ። ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣዘራሪባ ዝረኸበቶ ቃለ-ምስክርነት መሰረት ብምግባር ድማ፡ ሓንሳእ ዘይኮነ ኣብ ዝተፈላለየ ግዜ ኣብ ኤርትራ ኣብ’ዚ መዋእል’ዚ ይፍጸም ኢልካ ዘይትኣምኖ ሰብኣዊ ጥሕሰት ይፍጸም ከም ዘሎ፡ ብጭብጢ ብሰነድ ነቲ ዝመዘዛ ኮሚሽን ኣቕሪባ። ሕብረት ኤውሮጳ’ውን ናቱ መጽናዕቲ ጌሩ። ጠንቂ ስደት ኤርትራውያን ቁጠባዊ ድኽነት ዘይኮነ ካብ ፖለቲካዊ ጭቆና ዝብገስ ምዃኑ ኣረጋጊጹ። ስለዚ ከኣ ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ይመለሱ ዝብል ግጉይ ምዃኑ ተቐቢሉ። መፍትሒ’ሞ እንታይ ይኹን ዝብል ዝተፈላለዩ ወገናት ዝተፈላለዩ ሓሳባት ከቕርቡ ጸኒሖም።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ግን፡ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ኤርትራ ዝባኑ ዝቐልዐ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰል ከምዘሎ ኣሚኑ ክነሱ፡ ዋሕዚ ስደት ንምዕጋት፡ ንኤርትራ ሰብኣውን ልምዓታውን ሓገዛት ምግባር እቲ ዝሓሸ መንገዲ ምዃኑ ከም ዝረኣየ ሓቢሩ ኣሎ። ነቲ ብኩለንተንኡ ኣብ ከቢድ ጸገም ዝርከብ ህዝቢ ሰብኣውን ልምዓታውን ሓገዝ ምግባር ብመትከል ቅቡል’ዩ። ግን ጠንቂ ናይ’ቲ ዋሕዚ ስደት ቁጠባዊ ድኽነት ዘይኮነ፡ ኣብ’ታ ሃገር ዘሎ ስርዓት ዝፍጽሞ ከቢድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን ገደብ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ኢሉ ከብቅዕ፡ እቲ ጠንቂ እናሃለወ ሰብኣውን ልምዓታውን ደገፍ ብምግባር ክዕገስ ይኽእል’ዩ ምባሉ ሕድሕዱ ዝላተም መርገጽ’ዩ። ሕብረት ኤውሮጳ መጀመርያ፡ ኤርትራውያን ኣብ ሃገሮም እናሃለው፡ ነገራውን ገንዘባውን ደገፍ ብምግባር ዋሕዚ ስደት ደው ክብል ይኽእል’ዩ ምባሉ፡ ጠንቂ ስደት ፖለቲካዊ ጨቆና ዘይኮነ ቁጠባዊ ድኽነት’ዩ ዝብል ግጉይ መልእኽቲ ኣሕሊፉ ኣሎ። ካልኣይ ከኣ፡ እቲ ዝበሃል ዘሎ ደገፋት ብኸመይን ብመንን’ዩ ኣብ ህዝቢ ክበጽሕ? ስርዓት ህግደፍ ረጋጺ መሰል’ዩ። ጸረ-ልምዓት’ዩ። ነዚ ሕብረት ኤውሮጳ ኮነ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብናቶም መንገዲ ዘረጋገጽዎን ብወግዒ ዝገለጽዎን ሓቂ’ዩ። ስለዚ እቲ ዝወሃብ ደገፍ ብመንገዲ ህግደፍ ኣቢሉ ኣብ ህዝቢ ክበጽሕ ይኽእል’ዩ ከይበሃል ዝሕሰብ ኣይኮነን። ህግደፍ ኣብ ስልጣን እናሃለወ ብካልእ መንገዲ ከይበሃል ብመንን ብኸመይን? ኣዝዩ ተገራጫዊ’ዩ።
ስለዚ ሕብረት ኤውሮጳ መፍትሒ ኮይኑ ዝተሰመዖ ክብል ክገብር ምርጫኡ’ዩ። ወሲኑ ድማ ኣሎ። ናብ’ቲ ሕብረት ቅርበትን ዓቕምን ዘለዎም ኤርትራውያን ግዱሳት ድማ፡ ጠንቂ ስደት ኣነጺሮም፡ ንህዝቢ ኤርትራ ሰብኣውን ልምዓታውን ደገፋት ምግባር ጽቡቕ ግን፡ ብመንን ብኸመይን? ዝሓሸ መፍትሒ ሓሳብ ሒዞም መረዳእታ ከቕርቡ ኣለዎምን ይግባእን።
ድ,ሰ,ደ,ኤ, 30-03-2015
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
መንበሪ-ገዛ
እታ ብዕንጸይቲ እተሰርሐት ከተማ ሳተር ናብ ቡቲካትን ካፈታትን ኣብያተመግብን ቀረባ ዝኾነ ናይ ሓቀኛ ንእሽቶ ከተማ መንበሪ ኣባይቲ ኣለዋ። ኣብቲ እተፈላለየ ክፍልታት ኮምዩን እተፈላለየ ግራውትን ሕርሻን ዱርን ዘለዎ ወሓዚ ዳልአልቨን ዚፈሰሉ ገጠራዊ ኣከባቢ ኣሎ።
ኣብ ሳተር ብዙሓት ገዛ ዘካርዩ ወነንቲ ገዛውቲ ኣለዉ።
ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ናይ ኩሉ ሓበሬታ ኣሎካ።
ንሓደስቲ መጻእቲ ስደተኛታት ብዚምልከት፡ እቲ ናይ ምውህሃድ ክፍሊ፡ ገዛ ንኽትረብክ ይሕግዝ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ብዝሒ ጉጅለ ቋንቋታት ብመጠን እቶም ዚኣትዉን ዝወጹን ስደተኛታት ይለዋወጥ። ኣብኡ ሶማሊ፡ ታይላንድ፡ ኩሩንዲ፡ ስዋሂሊ፡ ፋርስ፡ ዳሪ፡ ሩስያ፡ ፊሊፒን፡ ዓረብን ትግርኛን ይዝረብ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ሳተር ኮምዩን ሃብታም ማሕበራዊ ህይወት ኣለዎ። ንስፖርት ብዚምልከት ጥራይ ኣስታት 40 ማሕበራት ኣለዋ። ነቶም መሕለፍ ግዜ ዚደልዩ ብዙሕ ምርጫታት ኣሎ፤ ንኣብነት ምግፋፍ ዓሳ፡ ምትኳስ፡ ስካውት፡ ባህላዊ ትልሂት፡ መዝሙር፡ ኣብ ናይ ጥሮታን ስንኩላንን ውድባት ምስታፍ ወዘተ።
ኣብቲ ኮምዩን ብሩህ መገዲ ኣጋር፡ ሜዳ ተኒስ፡ ናይ ማውንትባይክ መገድን መንሸራተትን መዛወርን መንቀሳቐስን ኣሎ። ኣብ ከተማ ሳተር ናይ በረድ ኣደራሽ፡ ናይ ስፖርት ኣደራሽን መሐምበስን ኣሎ።
ኣብቲ
ናይቲ ኮምዩን ናይ ማሕበራት ደብተር ብዛዕባተን ንጡፋት ማሕበራት ሓበሬታ ኣሎ።
ንመንእሰያት፡ ንደቂ 13-19 ዝዓለመ
Ungdomens Husኣሎ።
ኣብዚ ምስ ብጾትካ ኴንካ ኣብ ካፈ ክትዛናጋዕ፡ ቢልያርዶ፡ ፒንዪስ፡ ኣይርሆኪ፡ ቲቪ ገይም፡ ናይ ምሕዝነት ጸወታ፡ ክራርን ናይ ግድላት ጸወታን ክትጻወት ይከኣል።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ከተማ ሳተር ሰለስተ ሱፐርማርከታት፡ ኢካ፡ ኮንሱምን ዊሊስን ይርከባ። ካልኦት ነኣሽቱ ድኳናትን፡ እንዳ ክዳውንትን ናይ ሊደን ናይ ኣቕሑ ገዛ ድኳንን ድማ ኣለዋ።
ኣብ ውሽጢ ከተማ፡ ናይ ኩፓን ናይ ቀዪሕ መስቀል ሰከንድሃንድ ቡቲክውን ኣሎ፡ ከምኡውን ፋርማሲ፡ ማእከል ጥዕናን ማሕበራዊ ቤትጽሕፈትን።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ንሕና
ብመልክዕ ቤትትምህርቲ ህጻናትን ትምህርታዊ ክንክንን (መውዓል ስድራቤት) ናይ ዕረፍቲ ቤትን፡ ናይ ህጻናት ምእላይ ነዳሉ። ዚኽፈተሉ ሰዓት ካብ 6፡30-18፡00 ሰኑይ ክሳዕ ዓርቢ።
ስራሕ ዘይብልካ እንተ ኾንካ ወይ ናይ ወላድነት ዕረፍቲ እንተ ኣሎካ፡ ከምዚ ዚስዕብ ንጥፈታት ይዳለወልካ፤
- ናይ ህጻናት ቤትትምህርቲ ንጥፈታት፡ 15 ሰዓታት ኣብ ሰሙን
- ናይ ዕረፍቲ ቤት፡ 10 ሰዓታት ኣብ ሰሙን
ኣጠቓላሊ ቤትትምህርቲ ህጻናት፡ ንደቂ 3-5 (ካብ ቀውዓዊ ሰመስተር ማለት እቲ ህጻን 13 ዓመቱ ምስ መልአ) እዩ፡ 525 ሰዓታት ኣብ ዓመት ይጥርንፍ። ንሱ ኣይክፈሎን እዩ። እቲ ትምህርታዊ ዓመት ካብ መስከረም ክሳዕ ግንቦት ይኸይድ። ንኽትገድፎ 2 ኣዋርሕ ኣቐዲምካ ኣፍልጥ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
መባእታ ቤትትምህርቲ
ኣብ ከተማ ሳተር ትምህርታዊ ዓመቱ 1-6 ዝኾነ ኩንግስጎርድስኩላን፡ ትምህርታዊ ዓመቱ 1-2 ዝኾነ ፕረስትየርድስኩላን፡ ትምህርታዊ ዓመቱ 7-9 ዝኾነ ክሎካርስኩላን መባእታ ቤትትምህርቲ ኣሎ። ኣብ ስቱራ ኸድቪ፡ ትምህርታዊ ዓመቱ 1-6 ዝኾነ ኸድቪስኩላን ኣብ ጉስታፍ ከኣ ትምህርታዊ ዓመቱ 1-6 ዝኾነ አንባካ ስኩላ ይርከብ። ብዛዕባዚ ኩሉ
ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ኣንብብ።
ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ
ናይ ሳተር ኮምዩን
ኣብቲ ናይ ዳህላንደር ናይ ፍልጠት ማእከል፡ ካልኣይ ደረጃዊ ትምህርቲ የቕርብ። ንሱ ኣብቲ ሾንቪክስ ከባቢ ኮይኑ ኣብ ጥቓቲ ናይ ሳተር ቀላይ ዩስተርን ይርከብ። እቲ ቤትትምህርቲ ሓሙሽተ ሃገራዊ ፕሮግራማት የቕርብ፤ ሶስዮሎጂ፡ ተፈጥሮኣዊ ሳየንስ፡ ኤኮኖሚ፡ ተክኒክን ጥዕናን ክንክንን ፕሮግራማት። ንሱ ናይ መእተዊ ፕሮግራምውን ኣለዎ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ውሽጢ
ትምህርቲ ንዓበይቲ፡ ደረጃ ብዘየገድስ እቲ ልክዕ ስልጠና ክትረክብ ንዕድመካ።
ንሕና ነዚ ዚስዕብ ንቕርብ፤
- ብናይ መባእታ ትምህርቲ ደረጃ ዚወሃብ ስልጠና
- ካልኣይ ደረጃዊ ስልጠና
- ሰርቩክስ
- SFI ሽወደን ንወጻእተኛታት
- ናይ ተልእኾ ስልጠና
ኣገልጎት ጥዕና
ኩሉ ሓታቲ ዑቕባን ስደተኛን ኣብ ሽወደን ምስ ኣተወ ናይ ጥዕና ምይይጥ ከካይድ ይዕደም። እቲ ምይይጥ ነቲ ኣብ ሽወደን ዘሎ ናይ ክንክን ንጥፈት ብኸመይ ከም ዚሰርሕ መእተዊ ይህብ።
ኣብ ግዜ ምይይጥ ነታ ነርስ ትረኽባ፡ ምስ ዘድሊ ድማ ስልጣን እተዋህቦ ተርጓማይ ምስኣ ኣሎ። ንሕና ብዛዕባ ግዝያውን ዝሓለፈ ሕማማትን ናይ ጥዕና ጸገማትን ንዛረብ፡ ነቲ ዘድልየካ ምርመራን ናይ ደም ምውሳድን ክታበትን ኣንጻር ለበዳን ጉዳያት ድማ ንርእዮ።
እቲ ምይይጥ ወለንታውን ዘይክፈሎን እዩ።
ኣብቲ ናይ ሳተር ማእከል ጥዕና፡ ናይ ክንክን ሓበሬታ፡ ናይ ሓኪም መቐበሊ፡ ናይ ነርስ መቐበሊ፡ ናይ ምይይጥ መቐበሊ፡ ናይ መሕረሲትን ናይ ኣደታትን ክሊኒክ፡ ናይ ጥዕና ሕዳሰን ናይ ስደተኛታት ጥዕናን ወዘተ ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
እቶም ንሽወደን ዘይመልኩ ኣብቲ ምስ ኩሉ ትካላት ዚገብሩዎ ርክባት፡ ኣገልግሎት ትርጉም ናይ ምህላው መሰል ኣለዎም። ናይ ሳተር ኮምዩን ምስ
tolkförmedlingen i Borlänge ስምምዕ ኣለዎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
መዓርፎ ነፈርቲ ካብ ሳተር መገዲ 15 ደቓይቕ እዩ። እቲ መገዲ ባቡርን ሃገራዊ ጽርግያን በቲ ከተማ ይሓልፍ። ምስ እተፈላለየ ክፋላት ናይቲ ወረዳን ከምኡውን ምስ ካልኦት ክፍልታት ሽወደንን ግሩም ናይ ኣውቶቡስ መራኸቢታት ኣሎ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ሳተር ኮምዩንን ቤትምኽርን እቶም ዝዓበዩ ወሃብቲ ስራሕ እዮም።
ብዛዕባዚ ኣብ
ዕድላት ስራሕ ኣብ ሳተር ኮምዩን ብተወሳኺ ኣንብብ።
ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ ወይ ነቶም ናይ ወጻኢ ድሕረባይታ ዘለዎም ሰባት ሓድሽ ወይ ፈላሚ ስራሕ ንኺፈጥሩ ንምሕጋዝ ኣብ መንጎ ሳተር ኮምዩንን ቤትጽሕፈት ዕዮን ምትሕብባር ተጀሚሩ ኣሎ።


text:
ፀገም ፕላን ከተማታት ኣብዚ ዓመት ክፍታሕ’ዩ
መቐለ ለካቲት 06/2010(ድወት) ኣብ 2010ዓ.ም ኣብ ከተማታት ንህዝቢ ዝለዓል ሕቶ ፕላን ከተማታት ንምስራሕን እቲ ፀገም ንምፍታሕን ይሰርሕ ከምዘሎ ቢሮ ልምዓት ከተማ፣ንግድን ኢንዳስትርን ክልል ትግራይ ኣፍሊጡ፡፡
እቲ ቢሮ ኣብ ዝለኣኸ ሓበሬታ ከምዘመላኽቶ ኣብዚ ዓመት እዚ 990 ገጠር ማእኸላት ዘመናዊ ስኬች ፕላን ን30 ዕሸል ከተማታት መሰረታዊ ፕላን ከምኡ’ውን ን6ተ ዓበይቲ ከተማታት ድማ ስትራተጂካዊ ፕላን ንምስራሕ ዓሊሙ እናተንቐሳቐሰ’ዩ፡፡
ብዜካ እዚ እቲ ቢሮ ንከተማ ዓዲግራት መዋቕራዊ ፕላን ንምድላው ኣብዚ ዓመት ዝሓዞ መደብ ምዃኑ ተገሊፁ፡፡
እቲ ቢሮ ነዞም ስራሕቲ ንምስራሕ ምስ ኣብ ክልልና ዝርከባ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ፣ትካላት መሰልጠኒ ቴክኒክን ሞያንን ውልቐ ኣማኸርትን ኢሉ’ውን ብናይቲ ቢሮ ሓይሊ ሰብን ዝስራሕ ምዃኑ ሓቢሩ፡፡


text:
ህዝቢ ኤርትራ ካብ ቀደም ጀሚሩ ኣንጻርኩሎም ወጻዕቱ ክቃለስ ድሕሪ ምጽናሕ ኢዩ ኣብ መስከረም 1961 ዓ.ም ብጅግና ስዉእ ኣቦ ሰውራሓምድ እድሪስ ዓዋተ ብረታዊ ቃልሲ ዝጀመረ።
ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ድማ መራሕቱ ገለ ብልቢ ምእንቲ ነጻነት ህዝብን ሃገርን ክቃለሱ ከለዉ ገለ ድማ መልክዖም ሓቢኦም ሓለይቲ ህዝብን ሃገርን ተመሲሎም ንገዛእርእሶም ኣብ ስልጣን ዝመጽሉ ኣገባብ ይሓልሙን ይኣልሙን ኔሮም። ካብዚ ተበጊሶም ድማ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ኣብ ክፍልታት ተመቓቒላ ከም ትቃለስ ጌሮማ፡ ታሪኽ ከም ዝሕብሮ ሓደ ካብቲ ኣሉታዊ ምምሕዳር ክፍልታት ሓንቲ ክፍሊ ናይ ካልኦት ክፍልታት ዕማም ከም ዘይናታ ዕማም ትሪኣዮ ምንባራ እዩ። ብጻዕሪ መሰረታት ግን ናብ ሓድነት ዘምርሕ ጉባኤ ኣዶብሓ ተባሂሉ ዝፍለጥ መስርሕ ሓድነት ተኻይዱ።ካብዚ ተበጊሱ ድማ ኢዩ ጉባኤ ክግበር ዲሞክራሲ ክትግበር፡ መራሕቲብምርጫ ክመጹ ብማለት ኣብ 1971 ሃገራዊ ጉባኤ ክግበር ዝተወሰነ። እንተኾነ እቶም „ኣነ እንተሞይተላ ብድሕረይ ሳዕሪ ኣይብቆላ በለት ኣድጊ”ዝባህሪኦም ኣብ ጉባኤ ከይተበጽሐ ክፍንጨሉ መሪጾም፡፡
ምፍንጫል ድማ ክሳብ ክንደይ ሃሳዪ ምዃኑ ተራእዩ ኢዩ። ነጻነት ኤርትራ ኣብ መጨረሽታ ሰብዓታት ክረጋገጽ ዝግብኦ ዝነበረ ክሳብ 1991 ተመጢጡ። ቃልስና ብምምጣጡ ድማ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ጀጋኑ በሊዑ፡፡ በዚ መንገዲ ድማ ኤርትራ ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ነጻ ወጺኣ፡ ድሕርዚ ድማ ኢዩ ኣቶ ኢሰያስ ምእንቲ ህዝቢ ንቃለስ ኣለና ክብል ከምዘይጸንሐ፡ ንሱ ናይ ኩሉ ወዳኢ ኮይኑስ፤ ኣብ 20 ሰነ 1991 ዓ,ምብዛዕባ መደብ ግዝያዊ መንግስቱን ድሕሪ ክልተ ዓመት ድማ ረፈረንዱም ክካየድ ምዃኑን ምስ ሓበረ፡ ብዛዕባ‘ተን ካብ ህዝባዊ ግምባር ሓርነት ኤርትራ ወጻኢዝነበራ ውድባት ዝተቓለሱን፡ ኣሽሓት ስዉኣት ብጾት ዝኸፈሉን ኣሽሓትውን ዝሰንከሉሉን ክዛረብ ከሎ ድርቅንኡን ባሓትነቱን ንምርኣይ፡ ኣንቱም ብስም ውድባት ተታሊልኩም ዝጸናሕኩም ምሕረት ተገይርልኩምዩ ዓድኹም ኣቲኹም ሃገርኩም ክትሃንጹ፡ ብጀካ እቶም ብገበን ዝሕተቱ፡ከምኡውን እቶም ምስ ጸላኢብረት ዓጢቕኩም ዝጸናሕኩም ምሕረት ተገይርልኩምዩ ዓድኹም ኣቲኹም ሃገርኩም ክትሃንጹ ብጀካ እቶም ብገበን ዝሕተቱ፡ ድሕሪሕጂ ናይ ውድባት ሓሸውየ የለን ካብ ሕጂ ንደሓር ብወገን ብኣውራጃ ብሃይማኖት ኣምሲሉ ፖለቲካ ክገብርዝተረኽበ ድማ ኢድ ህዝባዊ ግምባር ሓጺር ኣይኮነን ክብልዩ ዝደምደመ።
በሉስከ ብቐዳምነት መንዩ መሓሪ መንከኢዩኸ ተመሓሪ ዝፈርድ ህዝቢምበር ሓደ ውድብ ወይ ውን ኢሰያስ ኣይኮነን፡ ንሱ ግን ህዝባዊ መሰል ምምንጣል ኣመሉን ሕልሙን ስለዝኾነ ኣይገደሶን፡ እታ ኢድ ህዝባዊ ግምባር ሓጺር ኣይኮነን ኢሉ ምፍርርሑ ግን ክሳብ ሕጂ ትቕጽል ኣላ በሃላይ ኢየ። እስከ ንምዘንሞ ምስዚ ኩሉ ተመኩሮ ቃልሲ ሃገር ብዘይ ቅዋምን ብዘይተመርጸ ብኢደወነንኡ ብዝተኾየጠ ዲክታቶርዶ ምተመርሐትእመስለኩም፡ስለዚ እዛ ብርኩታ እምኒ ኣላታ ከምዝበሃል እቶም ፍትሒ ንምንጋስ፡ ህዝባዊ ስልጣን ንምርግጋጽ ንቃለስ ኣለና ንብል ዘየዐውተና ዘሎስ፡ ሚልዮናት ዶላራት ኣውጺኡ ከምዘይንሰማማዕ ይገብረና ከይህሉ ዘየጠርጥርከ እንታይ ኣለና? ኩሉ ንኢሰያስን ስርዓቱን ዝጻረርን ንህግደፍ ይቃወም ኢየ ዝብል፡ ኣፉ ዝብሎ ዘይኮነስ ተግባሩ ኢና ክንርኢ ዝግባእ። ውድባት ሰልፍታት ኣብዚግዜዚ እንተኾነ እተን ተመሳሳሊ መደብ-ዕዮ ዘለወን እንዳሰመራ ብዝሒ ውድባትን ሰልፍታትን ክንክያ፡ እተን መደብ ዕዮአን ዘይመሳሰል ድማ ከም ኤርትራውያን ፍልልያተን ወጊነን ብሓባር ክሰርሓ ኢዩ ዝግባእ ዝነበረ። እንተኾነ ኣብክንዲ ምስማር ምፍንጣሕ ኣብ ክንዲ ፍልልያት ምጽባብ፡ ፍልልያት ምግፋሕ ኢዩ ዝርአ ዘሎ። በዓል እከለ ሙኩራት ኢዮምሞ መሪሖም ከዐዉቱና ኢዮም ኢልካ እምነት ዘንበርካሎም ኮኑ በዓል እከለውን ምሁራት ኢዮምሞ ንውድብና ንሰልፍና ከዐርይዎ ኢዮም ዝበልካዮም፡ እቲ ምኩር ዝበልካዮ ምፍንጫል ይህንድስ እቲ ምሁር ኢዩሞ ከዐሪ ኢዩ ኢልካ ዝተጸበኻዮ ክዘርግ ምዕዛብ ብጣዕሚ ኢዩ ዘሕዝነካ። ስለዚ ኢየ ድማ ንጽሑፈይ ንማይ ዝበልካዮስ ንበረድ ኣይግበሮ ዝብል ኣርእስቲ ዝሃብኩዎ።
ኣብ መጨረሽታ ክብሎ ዝደሊ ዝኾነ ሰብ ናቱ ርእይቶ ክህልዎን ንዕኡ ከዐውት ክቃለስን ድማ መሰሉዩ። ናተይ ርእይቶ እንተዘይተዓወተ ኢልና ፈንጨራዕ ኢልና ንዕንድር እንተኾንና ግን ብተዘወዋሪ መንገዲ ንመላኺ ስርዓት ኢሰያስ ነገልግል ከም ዘለና ክንርዳእ ይግባእ።ካልእ ብሓቂ ንፍትሒ ንቃለስ እንተኰናስ በበይንና ከነዐውቶ ከምዘንኽእል ኣሚንና ይንዋሕ ይሕጸር ክንራኸብ ምዃንና ተረዲእና ፍልልያት ክመጽእ ከሎ ከምቲ ‘‘ካብ መርዓ በዓለገስ፤ ፍትሕ ጭዋ ይሓይሽ‘‘ ዝበልዎ ተኸባቢርካ ምፍልላይውን ልቦና ኢዩ እቲምንታይሲ ጽባሕ‘ውን ክንራኸብ ስለዝኾንና።ስነ-መጎት ዘይብሉ ጸርፍን ልቅባትን ድማ፡ መግለጺ ዋናታቱ ካብ ምዃኑ ሓሊፉ፡ ዝለግብ ከምዘይኮነ ክእምት እፈቱ።
መዓሾ ኣስራት
ጀርመን 11 ለካቲት 2018


text:
ካብ ዘመን ጥሪ - ለካቲት 2018 ቅጺ. 4 ቁ. 7
ዓመት መጸ ከኽብሮየ ዚ` መዓልቲ
ኣብ ልበይ ትርጉም ኣልዎ ለይቲ ምስ መዓልቲ
ቃላት ይሓጽሩኒ ክገልጽ ንጓል ኣንስተይቲ
ኣደይ እንተበልክዋ እታ ወላዲተይ
ሓብተይ እንተበልክዋ እታ መኽበሪተይ
ፍርቂ ጎነይ እወ እታ በዓልቲ ቤተይ
ንሳ ዝወለደቶም ጀጋኑ ይበሃሉ
ንሳ ዘጥበወቶም ተመራሚሮም ካብ ሕማማት የድሕኑ
ሓዚላ ዘዕበየቶም ገበርትን ሓደግትን ይኾኑ
ጓል ኣንስተይቲ ዝብሉኺ እንታዩ ብልሓትኪ
ለይትን ቀትርን ሰሪሕኪ ደኺመ ዘይወጸኪ
ስድራኺ እፎይ ተበሉ ዘዕረፍኪ `መስለኪ
ንዓኺ ዝሃበ ንመን ሂቡ
ናይ እዝግሄር ትኣምር ኣባኺ ዓሊቡ
ፍቕርን ለውሃትን ኣባኺ ዓንቢቡ
እንታይሞ እዛ ዓለምና ቄናን ዝሚዛና
ክንዲ ካሕሳኺ ተጻዒኑኪ ድርብ ጭቖና
ማዕርነትኪ ተገፊፉ ከይትቛደሲ ካብ ናይ ዓለም ማና
መኣስሞ ትሕለሊ ኣንቲ ጅግና ወዓሮ
እምቢ ደኣ በልክዮም ኣልዒልኪ እምባጋሮ
ፍትሒ ይንገስ ኢልኪ ታሪካዊ ጅማሮ
ወዮ ሽዑ ዝወላዕክዮ ሽግ ሓርነት
ልዕሊ 100 ዓመት ኣቚጺሩ ቃልስኺ ጸረ ፍትሓዊ ግህሰት
ግን ገና ዘይተወደአ ጉዕዞ ኣሎ መሊኡ ክደምቕ እቲ ዓወት
እወ! ንማዕረ ስራሕ ማዕረ ክፍሊት
ኣብ ገዛን ግዳምን ማዕረ ክብረት
ሰብ ኣይትፈላልይዎ ናይ እዝግሄር ፍጥረት
ጾታዊ ፍሉይነት በደል ኣይኮነን ጥራሕያ ዝበለት
እምበር ህይወት እናሃበትዶ ህይወት ምሰኣነት
ጠኒሳ ዝወለደት፡ ወሊዳ ዘዕበየት
ክብረት እምበር ኣይግበኣን ከልበትበት
ጉዕዞ ሓርነት ኣይኮነን ናይ በይና
ደቂ ተባዕትዮውን ኣይንረስዕ ውራይና
ኣንቃዕሪርና ክንሪኤን ንጀምር ንኹለን ኣሓትና
ብቐደሙ`ውን እኮ ንሕና ኢና ዓሚጽና
መሻርኽትና እምበር ኣይኮናን ጊሎትና
ብዘይከአን ትጽልምት ገዛና
ክብሪ ንሃበን ንዓና ክሕሸና
ካብ ደጋፊ ፍትሓዊ ቃልሲ ደቂ ኣንስትዮ ንዝኽሪ 8 መጋቢት 2018


text:
ኣብ ከተማ ከረን ዝተሃንጸ ማዕከን ጸዓት ጋዝ፡ ኣብ ቀረብ ጋዝን መስርሕ ምዕዳሉን ከጋጥም ንዝጸንሐ ጸገማት ከምዝፈትሐ ነበርቲ ገሊጾም።
ዓታሩ ጋዝ ናብ ኣስመራ ተላኢኹ ተመሊኡ ክሳብ ዝመጽእ፡ ናይ ሰሙናት ግዜ ይወስድ ምንባሩ – ኣብ’ዚ ግዜ እዚ ግን፡ ሳላ’ቲ ዝተዋደደ ማዕከን ጋዝ፡ ዝተኣከበ ዓታሩ ኣብ ውሽጢ ሳልስቲ ተመሊኡ ንዋናታቱ ይዕደል ከምዘሎ ሓቢሮም።
ሓላፊ ማዕከን ጋዝ ከተማ ከረን፡ ኣቶ ኣርዓዶም ገብረማርያም፡ ኣብ 2017 ናይ ምምላእ ስርሑ ዝጀመረ ማዕከን ጋዝ ከተማ ከረን፡ ብቴክኒካዊ ምኽንያት ንገለ እዋን ብግቡእ ክሰርሕ ከምዘይጸንሐ ብምምልካት፡ ኣብ’ዚ ግዜ እዚ ብክልተ መምልኢ ተሰንዩ ብብቕዓት ይሰርሕ ከምዘሎ ኣረዲኡ።
እቲ ማዕከን፡ ንሓውሲ ከተማታት ሓጋዝን ዒላበርዕድን እውን ኣገልግሎት ክህብ ጀሚሩ ከምዘሎ፡ ሓላፊ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ከተማ ከረን ኣቶ ዓብደላ ራካ ሓቢሩ።
ነበርቲ ከተማ ከረን በዚ ኣጋጣሚ፡ ሕጽረት ዕትሮታት ጋዝ ፍታሕ ክናደየሉ ሓቲቶም።


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣብ ኣጠቓቕማ ቅብሊት ኣመልኪቱ ምስ ወነንቲ ውልቀ ትካላት ጥዕና መድረኽ ዘተ ኣካይዱ
ኣብ ከተማ መቐለ ግልጋሎትን ንግድን ንምሃብ ኣብ ሆስፒታላት ፣ ክልኒካትን ኣብያተ መደብር መድሓኒትን ዝተዋፈሩ ወነንቲ ውልቀ ጥዕና ትካላት ንተጠቀምቲ ኣብ መዳይ ምቑራፅን ምሃብን ቅብሊት ኣመልኪቱ ኣብ ከተማ መቐለ ናይ ሓደ መዓልቲ መድረኽ ዘተ ብበዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ምስ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ዞባ መቐለ ከም ዝተኻየደ ተሓቢሩ።
ሃገርና ናይ ግብሪ ፖሊስን ሪፎርምታት ብምቕራፅ ካብ ዜጋታት ፍትሓውን ተመጣጣንን ግብሪ ብምእካብ ሰላም፣ልምዓትን ዲሞክራስን ኣብ ምርግጋፅ ዓብይ ዝላ ተመዝጊቡ እዩ። ብፍላይ ፍትሓዊ ሃፍቲ ክፍፍል ዜጋታት ንምርግጋፅ ኣታዊ መሰረት ዝገበረ ፍትሓዊ ግብሪ ብምእካብን ዘመናውን ሕጋውን ስርዓት ምሕደራ ግብሪ ብትግባርን ውሽጣዊ እቶት ክልልናን ሃገርናን ብምዕባይ ኣብ ምስፍሕፋሕ መሰረተ ልምዓት፣ማሕበራዊ ግልጋሎትን ዓበይቲ ፕሮጀክታትን ወሳኒ ጉዳይ ኮይኑ ጉዕዞ ህዳሴና ብምርግጋፅ ናብ ተርታ ማእኸላይ ቁጠባዊ ዓቕሚ ዘለወን ሃገራት ንምእታው ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርንእናተተግበረ እዩ። በዚ መሰረት በዓል መዚ ልምዓት እቶት ውሽጣዊ ፍልፍል ኣታዊ ክልልናን ሃገርናን ንምዕባይ ሓገዝቲ ዝኾኑ ኣብ ምልማዕ ሓይሊ ሰብ፣ ግንዛበ ምዕባይን ኣወሃህባ ግልጋሎትን ፣ ዘመናዊ ስርዓት ኣተሓሕዛ መረዳእታ፣ ምርግጋፅ ልዕልነት ሕግን ምዕባይ እቶትን ዝኣመሰሉ ሪፎርምታት ግብሪ ኣብ ምትግባር ይርከብ። በዞም ሪፎርምታት ኣብ ኣከብትን ከፈልትን ግብሪ ዝመፀ ግንዛበን ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢን፣ሪፎርምታት መፍለይ ቁፅሪ ከፋላይነት ግብሪ ፣ ሒሳብ መዝገብ፣መሳርሒ መመዝገቢ መሸጣ ፣ ተወሳኺ እሴት ታክስን ተርን ኦቨር ታክስን ኣብ ምትእትታው ፣ ኣብ ኣወሃህባ ግልጋሎትን ምዕባይ እቶትን ዝሓሸ ውፅኢት ዝመፀ ኮይኑ ሕዚ’ውን ግን ኣብ ጉዳይ ቅብሊት ምሃብን ምቑራፅን ተወሳኺ ፃዕሪ ከም ዘድሊ ዋና ዳሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ሓቢረን።
ሕጋዊ ስርዓት ኣጠቓቀቕማ ቅብሊት ከፈልቲ ግብሪ ከካትቶም ዝግባእ ነጥብታት እቶም ቀንድታት ስም ከፋሊ ግብሪ፣መፍለይ ቁፅሪ ከፋላይነት ግብርን ስም ንግድ ትካላትን ዝኣመሰሉ ከይኖም ኣብ ከፈልትን ኣከብትን ግብሪ ኣገደስቲ ረብሓታት ይህብ’የ ነጋዶ ቅብሊት ብኣግባቡ ብምጥቃሞም ንግዲ ትካሎም ንምፍላጥ፣ ፍትሓዊ ግብሪ ንምኽፋል ፣ ብኽነት ንምክልኻልን ተወሳኺ እሴት ታክስ ንምኽፋልን ዝጠቕሞም ኮይኑ ብመዳይ ኣከብቲ ግብሪ ድማ ኩነታት ሕጋውነት ነጋዶ ንምፍላጥ ፣ መረዳእታ ዕዳጋን መሸጣን ንምርኣይን ቅሬታ ኣብ ምፍታሕን ሓጋዚ እዩ። ይኹን እምበር ዘይቅኑዓት ነጋዶ ብዝፍፅምዎም ዘይሕጋዊ ኣጠቓቕማ ቅብሊት ካብ ረብሕኡ ጉድኣቱ ስለ ዝዓቢ ልዕልነት ሕጊ ንምርግጋፅ በቲ ዝወፀ ሓዱሽ ኣዋጅ ስርዓት ምሕደራ ግብሪ መሰረት ንሓቲ ቅብሊት ብዘይምቆርፁ 50 ሽሕ ብር ይቕፃዕ ዝብል ሕጊ ተግባራዊ ከም ዝግበር ወናኒ ኣ/ከ/ስ/ሕግን እቶትን ኢንተለጀንስን ኣይተ ተስፋይ ታደሰ ኣተሓሳሲቦም።
ኣብ መወዳእታ ምስ ንግዲ ፍቓድን በዓል ዋናን ምስ ቅብሊት ዘለዎም ረኽቢ እንታይ ይመስል? ኣብ ኣወሃህባ ግልጋሎትን ደገፍን ዘሎ ኩነታት? ናይ ጥዕና ስራሕ ምስ ዘለዎ ክብደትን ክኽተሎ ዝኽእል ሰዓቤንን ብመንግስቲ ዝግበረሉ ትኹረት፣ደገፍን መተባብዕን እንታይ ኣሎ? ንመስርሒ ትካል ዝግበር ዘሎ ናይ ክራይ ኩነታት እንታይ መፍትሒ ክወሃቦ ይኽእል ዝብሉ ሕቶታትን ርኢቶታትን ካብ ተሳተፍቲ ተላዒሎም ካብ መድረኽን ዝምልከቶም ኣከላትን ግቡእ መብራህርህን ርኢቶን ምስተወሃቦም እቲ መድረኽ ዘተ ብዓወት ተዛዚሙ።
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ንኣመራርሓ ኣካላት ግንዛበ መዕበዪ ከም ዝሃበ ኣፍሊጡ።
መደባት ልምዓት እቶት ብተሳትፎ ሓገዝትን መዳርግቲ ኣካላት ንምዕዋት ኣብ ሕጋዊ ማዕቀፍ ግብሪ፣ ረብሓታትን ኣድላይነትን ግብሪ፣ መሰረታዊ ባህርያትን መትከላትን ስርዓት ግብርን ታክስን፣ መሰረት ዝገበረ ግንዛበ መዕበዪ ስልጠና ንኣመሓደርትን ከንቲባታትን፣ ምኽትል ኣመሓደርቲ ዞባታትን ሓለፍቲ ልምዓት ከተማን ከም ዝተውሃበ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ኣገንዚበን።
ዕላማ እቲ ስልጠና’ውን ስትራተጂካዊ መበገስታት ልምዓታዊ ስርዓት ግብሪ ብምጥንኻር እቶት ውሽጢ ዓዲ ከዕቢ፣ ዓበይቲ ፕሮጀክትታት፣ ትካላት መሰረተ ልምዓት፣ ማሕበራዊ ግልጋሎት ብውሽጣዊ ዓቅምታትና ክህነፁ፣ ወፃኢና ብባዕልና ክሽፈን ዘኽእል ስርዓት ምሕደራ ግብሪ ተቐሪፁ ኣብ ኣወዳድባ፣ ኣዋጃት፣ ደንብታትን መምርሕታትን ግብርን ታክስን ብተደጋጋሚ ግንዛበ መዕበዪ ስልጠናታት ብምውጋን ስሉጥን ፅፉፍን ግልጋሎት ንምሃብ ምስ ሓገዝትን መዳርግቲ ኣካላትን ብቐረባ ብምድግጋፍ እናሰርሐ ዝርከብ ኮይኑ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ንልምዓታውያን ሰብ ሃፍቲ ምቹው ኩነታት ብምፍጣር ኣብ ኣወሳስናን ኣተኣኻክባን ግብሪ ፍትሓውነትን ሚዛናውነትን ብምንጋስ ክፍተታት ኣወሃህባ ግልጋሎት ብዝቀርፍ መንገዲ ይስርሐሉ ከም ዘሎ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ገሊፀን።
መደባት በዓል መዚ ልምዓት እቶት ንምዕዋት ኣተሓሳስባን ተግባራትን ኣካብነት ክራይ ብምድኻም ብንእክቦ እቶት ግብሪ ፍልፍል ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ኮይኑ ንመሳለጢ ቁጠባዊ፣ ማሕበራውን ፖለቲካውን ስራሕቲ ሃገርናን ክልልናን ንኽውዕል ንከፈልቲ ግብርን ውዳበታት ሓፋሽ ማሕበራትን ስልጠናታት ካብ ምሃብ ብተወሳኺ ብቀረባ ተዋዲድካ ምስራሕ ዝተጀመረ ዋላካ እንተኾነ ኣብ ዝኸፈአ ምጭብርባርን ግብሪ ንዝተዋፈሩ ብተደጋጋሚ ሕጊ ዝጥሕሱን ቅብሊት ንተጠቃሚ ሕ/ሰብ ዘይህቡን ከፈልቲ ግብሪ ግንዛበ ናይ ምዕባይ ስራሕቲ ብምቕዳም እቲ ሕጊ ዝፈቕዶ ስጉምቲ ክውሰደሎም ከም ዝግበር እተን ዋና ዳይሬክተር ብተወሳኺ ሓቢረን።
ተሳተፍቲ እቲ ስልጠና ብወገኖም በዓል መዚ ልምዓት እቶት ኣብ ስርዓት ግብርን ታክስን ዝርኣዩ ኣተሓሳስባን ተግባራትን ኣካብነት ክራይ ንበይኑ ከዳኽሞ ስለዘይኽእል እቶም ኣመራርሓ ምስ ሓገዝትን መዳርግቲ ኣካላትን ብምዃን ስራሕቲ ክላስተር ብምጥንኻር ተዋዲዶም ከም ዝሰርሑ ቃል ኣትዮም።
ብደጋፊ ከይዲ ስራሕ ርክብ ህዝቢ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣብ ኣፈፃፅማ መደባት ቀዳማይ መንፈቕ ዓመት ገምጋማዊ ስልጠና ኣካይዱ።
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ሓለፍትን መተሓባበርትን ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳታትን ከተማታትን ተወከልቲ ከተማታት ዞባን ኣብ ዝተረኸብሉ መድረኽ ኣብ ከተማ ማይጨው ገምጋማዊ ስልጠና ቀዳማይ መንፈቕ ዓመት 2009 ዘካየደ እንትኸውን ኣብ ኣፈፃፅማ መደባት እዚ ፍርቂ ዓመት ከም ትካል ኣብ ጎደና ለውጢ ዝርከብ ኮይኑ ኣብ ህንፀት ልምዓት ሓይሊ ሰብን ህዝባዊ ምንቕናቕን ዘሎ ምንቅስቓስ ፣ኣብ ሒሳብ መዛግብቲ ዝትግበር ዘሎ ኣፈፃፅማ ኦዲት ስትራተጂ፣ ኣብ ኣከብትን ከፈልትን ግብሪ ምስ ሪፎርምታት ግብርን ታክስን ዝተተሓሓዘ ኣብ ኣዋጃት፣ ደምብታትን ምምርሕታትን ግንዛበ ኣብ ምዕባይ ዘሎ ምንቅስቓስን ኣብ ኣተሓሕዛ ዘመናዊ ስርዓት መረዳእታን ዘሎ ጠንካራ ምንቅስቓስ መሪሕነት ልምዓታዊ ሰራዊት እቶትን ኣመራርሓ ውድብን መንግስትን ዓሪፍዎ ክሰፋሕ ዝግበኦ ተሞክሮን ውፅኢታዊ ኣፋፃፅማ መዳባትን ተመዝጊቡ እዩ። ከምኡ እውን ኣብ ምስዋር ግብሪ ንዝተዋፈሩ ኣካላት ዝውሰዱ ሕጋዊ መምሃሪ ስጉምትታትን ምስ ምቑራፅ ቅብሊት ዝተተሓሓዘ ኣብ ተወሳኺ እሴት ታክስን ተርን ኦቨር ታክስን ዘሎ ምንቅስቓስን ተወሳኺ ፃዕሪ ከም ዘድሊ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ኣገንዚበን።
ምስዚ ብተዛማዲ ኣብዚ በጀት ዓመት ከም ብዓል መዚ ኣብ ምጥንኻር ልምዓታዊ ሰራዊት እቶት ኣብ ቁልፊ መደብ ምስ ምድላው ብቑዕ ቁመና ዘለዎም ብስርዓት ውፅኢት ተኮር ዝተቓዩ ትልምታት፣ ምድላው ፈፀምቲ ዓቕምታትን ተግባር መሰረት ዝገበሩ ህንፀታትን ብምልክዕ ኔትወርክታት፣ መዓልታዊ ህንፀትን ዓርሰ ምምህሃርን ብኣግባቡ ብምክያድ ዝተማልአ መስርሕ ደገፍን ክትትልን ተግባራዊ ብምኻኑ ጠንካራ ሰረዊት እቶት ብምውናን ኣብ ቁልፊ መደባት ብሉፅ ኣፈፃፅማ ብምስርሑ ኣብ ዓበይቲ መደባት ዘዕግብ ውፅኢት ምምዝጋብ ተኻኢሉ። በዚ መሰረት ኣብዚ በጀት ዓመት ብበዓል መዚ ክእከብ ዝተተሓዘ እቶት 3.65 ቢሊዮን ኮይኑ ኣብዚ ፍርቂ ዓመት ክሳብ ጥሪ መወዳእታ 63.3 ሚእታዊ ከም ዝተኣከበ መተሓባበሪ ከይዲ ስራሕ ልምዓታዊ ትልሚ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣይተ በሪሁ ወ/ሚካኤል ሓቢሮም።
ኣብቲ ገምጋማዊ ስልጠና ብተሳተፍቲ ምስ ምቑራፅ ደረሰይ ዝተተሓሓዘ ኣብ ነጋዶን ተጠቃሚ ህዝብን ዘሎ ግንዛበ፣ ከምኡ እውን ደረሰይ ኣብ ዘይቖርፁ ኣካላት ዝውሰዱ ሕጋዊ ስጉምትታትን ቅፅዓትን፣ ኣብ ሒሳብ መዛግብቲ ዘሎ እዋናዊ ኣፈፃፅማ ኦዲት ስትራተጂ፣ ምስ ውሳነ ፍትሓውን ተመጣጣንን ግብርን ምርግጋፅ ፍትሓዊ ስርዓት ምሕደራ ግብርን ከምኡ’ውን ኣብ ዕግበት ተገልገልትን ቅሬታን ዘሎ ኩነታት ዝብሉ ዛዕባታት መሰረት ዝገበሩ ሕቶታትን ርአቶታትን ዝተልዓሉ ኮይኖም ነዞም ዝተልዓሉ ሕቶታትን ርኢቶታትን ድማ ብመተሓባበርትን ክኢላታትን ከይዲ ስራሕቲ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣብቶም ዝተልዓሉ ዛዕባታት ኣብ ምቑራፅ ደረሰይ፣ ከይዲ ኦዲት ስትራተጂ ሒሳብ መዛግበቲ፣ ኣብ ግብሪ መጭበርበርቲ ዝትግበሩ ደገፍን ክትትልን ዝወስዱ ቅፅዓታትን ዝተተሓሓዘ ግብረ መልስን ርኢቶታትን ተዋሂብዎም።
ኣብቲ ገምጋማዊ ስልጠና ካብ ዝተሳተፉ ኣካላት ሓለፊት ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ከተማ ዓድዋ ወ/ሮ መብራት ይፍጠርን ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ከተማ ዓዲ ግራት ኣይተ ገ/ስላሴ ገ/ብሄርን ካብቲ መድረኽ ጥንካረታትን ድኽመታትን እናፈተሸ መፍትሒ ዘቕምጥ ድልዱል ሰራዊት ሲቪል ሰርቫንት እቶት ከም ዝተረጋገፀ ፣ዕግበት ተገልገልቲ ንምርግጋፅ ሪፎርምታት ግብርን ታክስን ብምጥንኻር ኣብ ዝቕፅል ካልኣይ ፍርቂ ዓመት ኣፈፃፅማ እቲ ትካል ናብ ዝለዓለ ብርኪ ንምዕባይን ካብቶም ዝቐረቡ ብሉፃት ተሞክሮታት ቀሚርካ ንምስፋሕን ተግባራዊ ንምትግባርን ዝሕግዙ ፍረ ሓሳባት ጨቢጦም በዓል መዚ ልምዓት እቶት መርአያነቱ ሓሊው ንክቕፅል ከም ዝሰርሑ ቃል ኣትዮም።
ሃይላይ ገ/ገርግስ
ክኢላ ርክብ ህዝቢ በዓል መዚ ልምዓት እቶት
ስርዓት ምሕደራ ግብሪ ንምጥንኻር ሙያዊ ዓቕሚ ክኢላታት ምዕባይ ወሳኒ ምዃኑ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣፍሊጡ
መደባትና ብብቕዓት እናፈፀምና ብህንፀት ልምዓታዊ ሰራዊት ልእኽቶ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ንምዕዋት ንጀመርቲ ክኢላታትን ሓለፍቲ ቤት ፅሕፈትን ኣብ ዙርያ ሪፎርምታት ግብሪ መሰረት ብምግባር ሙያዊ ዓቕምን ክእለትን መዕበዪ መባእታዊ ትምህርትን ስልጠናን ከም ዝተውሃበ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ኣገንዚበን።
እቲ ዝተውሃበ መባእታዊ ስልጠና ኣዋጃት፣ ደንብታትን መምርሕታትን ግብሪ ማእኸል ዝገበረ ኮይኑ ብዋናነት ድማ ደንብን መትከላትን ሰራሕተኛታት በዓል መዚ ልምዓት እቶት፣ ኣደላልዋ ትልሚ እቶት፣ ኣድላይነትን መትከላት ኣወሳስና ግብሪ፣ ስርዓት ኣፈፃፅማ ቫት ኦዲት ስትራተጂ፣ መምርሒ ኣፈፃፅማ መዓልታዊ ኣታዊ ከፈልቲ ግብርን ህንፀት ልምዓታዊ ሰራዊትን ማእኸል ብምግባር ካብ 52 ወረዳታትን ከተማታትን ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ንዝተውፃእፅኡ ልዕሊ 200 ጀመርቲ ክኢላታትን ሓለፍቲ ቤት ፅሕፈትን ኣብ ከተማ ማይጨው ንተኸታታሊ ሸውዓተ መዓልቲ ስልጠና ዝተውሃበ ኮይኑ እዚ ዓቕምን ክእለትን መመሓየሺ ስልጠና ዋና ዕላምኡ ስርዓት ግብሪ ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር ካብ ምዃን ድሒኑ ስሉጥን ፅፉፍን ግልጋሎት ብምሃብ ምሕደራ ግብሪ ፍልፍል ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ንኽኸውን ዝሕግዝ ስልጠና ከም ዝኾነ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ብተወሳኺ ገሊፀን።
ብዝተዋደደን ዝተኣሳሰረን ልምዓታዊ ሰራዊት ግብሪ ብምህናፅ ኣተሓሳስባን ተግባራትን ኣካብነት ክራይ ብልዕልነት ልምዓታዊ ፖለቲካል ኢኮኖሚ ብምቕያር ዝጠንከረ ልምዓታዊ ሰራዊት እቶት ምፍጣር መማረፂ ዘይብሉ ጉዳይ ብምዃኑ እዚ ተዋሂቡ ዘሎ ሞያዊ ስልጠና ኣብ ኣተሃናንፃ ልምዓት ሓይሊ ሰብ ዝበለፀ ለውጥን ምዕባለን ንምምፃእ ሪፎርምታት ምሕደራ ግብሪ ብዝበለፀ ንምጥንኻር ኣዋጃት፣ ደንብታት መምርሕታት ግብሪ ንምትግባር ብቐፃልነት ብመደጋገፊ ኔትዎርክ፣ ብዓርሰ ምምህሃርን ኣቢሎም ዝያዳ ከጎልቡትዎ ከም ዝግባእ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ መልእኽተን ኣመሓላሊፈን።
እዚ ልምዓታዊ ሰራዊት ግብርን ታክስን ንምፍጣር ተጀሚሩ ዘሎ ውሁድ ኣሰራርሓ ተጠናኺሩ ንኽቕፅልን ኣብ ኣወሃህባ ግልጋሎት ሓለሓሊፉ ዝርኣዩ ክፍተታት ንምውጋድን ምስ ሓገዝትን መዳርግቲ ኣካላትን፣ ተዋዲድካ ምሰራሕ ከም ዘድሊ ዝተሓበረ እንትኸውን ኣብቲ መድረኽ ካብ ሰልጠንቲ ዝተፈላለዩ ሕቶታትን ርኢቶታትን ተላዒሎም ብዝምልከቶም ኣካላት እኹል መብርሂ ተዋሂብዎም ኣብ ሓበራዊ ምርድዳእ ተበፂሑ እዩ።
ተሳተፍቲ እቲ ሞያዊ ስልጠና ወ/ሮ ብርኽቲ ዘሪሁንን ኣይተ ጎሹ ንጉሰን ብወገኖም ነቲ ቅድሚ ሐዚ ኣብ ምትግባር ሪፎርምታት ግብሪ ዝርኣዩ ዝነበሩ ጉድለታት መሊእና ብዝተማልአ ዓቕምን ክእለትን ዘመናዊ ስርዓት ግብርን ታክስን ብምህናፅ ግብሪ ፍልፍል ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ንኽኸውን ኣበርቲዖም ከም ዝሰርሑ ገሊፆም።
ሃይላይ ኪሮስ
ላዕለዋይ ክኢላ ርክብ ህዝቢ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ
ሰራሕተኛታት በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ መበል 42 ዓመት ልደት ህወሓት 11 ለካቲት ኣኽቢሮም።
ሰራሕተኛታት በዓል መዚ ልምዓት እቶትን ነባራት ተጋደልትን ናይቲ በዓል ዕዱማት ኣጋይሽን ኣብ ዝተረኸብሉ መድረኽ መበል 42 ዓመት ልደት ህወሓት 11 ለካቲት ብድምቀት ኣብ ዘኽበርሉ እዋን ኣብ ናይ ሃገርና ቁጠባዊ፣ ፖለቲካውን ማሕበራውን ምንቅስቓሳት ዝትመዝገቡ ዓወታት መበገሲ ዝገበረ ውድባዊ መግለፂ ህወሓት ብምኽትል ዋና ዳሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣይተ ወ/ገብሪኤል ኣፅብሃ ምስ ቀረበ ህወሓት ከመይ እዩ ክዕወት ክኢሉ ? ብዝብል መበገሲ ዛዕባ መሰረት ዝገበረ ስርሒታት ታሪኽ ህወሓት ካብ እቲ ባሕሪ ብጭልፋ ብዝብል ሓሳብ ብሰብ ታሪክ ተጋደልቲ ህወሓት ቀሪቡ እዩ።
ጀጋኑ ተጋደልቲ ህወሓት 11 ለካቲት 1967 ዓ/ም ናብ በረኻ ደደቢት ቃልሲ ንምውላዕ ዝወፅሉ ምኽንያት ኣብ ህዝቢ ትግራይን ካልኦት ውፁዓት ብሄራት ኢትዮጵያን ተፃዒኑ ዝነበረ ድሕረት፣ ድንቁርና፣ ጭቆና፣ ስደት፣ ድኽነት፣ ዓፈና መንነትን ካልኦትን ዝኣመሰሉ ማእለያ ዘይብሎም ግፍዕታት ይበፅሕዎም ስለ ዝነበሩ ነዚ ኩሉ መከራን ስቓይን መበገሲ ዝኾነ ፋሽስት ስርዓት ደርጊ ካብ ሱሩ ነቒልካ ካሊእ ሓዱሽ ስርዓት ንምትካል ዝብል ዕላማ መሰረት ብምግባር እዩ። ነዚ ዕላማ ንምጅማር ኣብ ፈለማ 11 ተጋደልቲ ውሑድ መሳርሒ ብምሓዝ ኣእላፍ ሰገናት፣ መናእሰይን ዓበይትን ህዝብታት ትግራይ ኢሉ እውን ኢትዮጵያ ኣብ ዙርያ ውድብ ህወሓት ዘሰልፍ ቅኑዕ ህዝባዊ መስመር ሒዞም ቃልሲ ወሊዖም እዮም። ኮይኑ ግና ህወሓት ኣብ ፈለማ እዋን ቅኑዕ ህዝባዊ መስመር ሒዙ ዝተበገሰ ውድብ ብምንባሩ ናይ ካልኦት ኣንፃር ደርጊ ዝቃለሱ ዝነበሩ ዘይቅኑዓት ውድባት ተቃውሞ በፂሕዋ ነይሩ እዩ። ይኹን እምበር መስመር ህወሓት ኣብ ህዝቢ ሰፊሕ ተቐባልነት ረኺቡ ስለ ዝነበረ ንኹሎም ውድባት ደምሲሱ ብዓወት መሰስ ኢሉ እዩ። ህወሓት ቅኑዕ ህዝባዊ መስመር ብምሓዙ እምበር እንተ በዝሒ ኣፅዋርን ሰራዊትን እማ ናይ ውድባት ጠራናፊት፣ኢድዩ፣ጀብሃ፣ኢሃፓን ካልኦት ዝበዝሐ እዩ ነይሩ። ህወሓት ሒዛቶ ብዝተበገሰት ቅኑዕ ህዝባዊ መስመር ፣ቅኑዕ ዕላማን ነዊሕ ራእይን ስለዝነበራ ንኹሎም ናይ ትምክሕቲ ውድባት ኣብ ዓውደ ውግእ ብምድምሳስ ናይ ኲናት ተሞክሮን ክእለቱን ብምዕባይ ን17 ዓመት ህልኽ ዘወድእ መሪር ቃልሲ ብምክያድ ዘልኣለም ኣብ ህሊና ህዝብታት ኢትዮጵያ ነባራይ ዝኾነ ተደራራቢ ዓወት ከም ዘመዝገበ ኣብቲ በዓል ዝተረኸቡ ተጋዳላይ ኣርኣያ ወርቅነህ ኣዘንቲዎም።
ኣብ 11 ለካቲት ዝፈለመ ቃልሲ ውፁዓት ህዝብታት ውፅኢቱ ነቲ ግፍዓዊ ኣረጊት ስርዓት ብምድምሳስ ሓዱሽ ኣብ ተሳትፎ ህዝብታት ዝኣምን ዲሞክራሲያውን ልምዓታውን ስርዓት ተተኺሉ እዩ። እዚ ሓዱሽ ስርዓት ህወሓት ኢህወደግ ናይ መላእ ህዝብታት ኢትዮጵያ ነፃነት፣መሰል ዓርሰ መንነት፣ሰላም፣ዲሞክራሲ፣ልምዓትን ማዕረ ተጠቃምነትን ኣረጋጊፁ እዩ። ብፍላይ መስመር ህወሓት ካብ ብጉሓቱ ኣብ መንጎ ገዛኢ ደርብን ውፁዕ ህዝብን ዝነበረ ኣፈላላይ ፈላልዩ ዝርኢ ውድብ ስለ ዝነበረ ኩሎም ብሄራትን ህዝብታትን ኢትዮጵያ ኣብ ዙርያ ህወሓት ኢህወደግ ዓሲሎም ብማዕረ ተጠቀምቲ ዝኾንሉ ሰላም፣ዲሞክራስን ልምዓትን ፈጢሩ እዩ። በዚ ድማ ኣብ መላእ ክልልናን ሃገርናን ትምህርቲ፣ጥዕናን ካልኦትን ተስፋሕፊሑ ህዝብና ተጠቃሚ ብምዃኑ ዕላማ 11 ለካቲት ከም ዝተዓወተ ተጋዳላይ ኣርኣያ ወርቅነህ ወሲኾም ገሊፆም።
ኣብ መወዳእታ ካብቲ መድረኽ ብተረከብቲ ሕድሪ ስርሒታት ህወሓት ዝኾኑ ሊግ መናእሰይ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ናይ ሕቶን መልስን ውድድራት ምስተኻየዱ ተሳተፍቲ እቲ መድረኽ ካብ ተጋደልቲ ህወሓት ዝነበሮም ጥንካረታት፣ ፅኑዕ ዕላማ፣ ህዝባውነትን ቅኑዕ መስመርን እንታይ ይመስል ከም ዝነበረ ትምህርትን ተሞክሮን ከምዝረኸቡ ሓሳቦም ምስ ገለፁ እቲ በዓል ብዓወት ተዛዚሙ እዩ።
More Articles...
Subcategories
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
በዝሒ ጎብነይቲ
We have 63 guests and no members online


text:
እዋን ሓላፍነት ስራሕ ብኣፈፃፅማ ክዕቀን እዩ ተባሂሉ…
መቐለ ግንቦት 08/2010(ድወት) እዋን ሓላፍነት ኣባላት ካቢኔ መንግስቲ ብዘለዎም ኣፈፃፅማ ስራሕ ከምዝውሰን ቐዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ገሊፆም።
ዶክተር ኣብይ ምስ ላዕለዎት ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ ኣብዝገብርዎ ዘተ ኣብ ዝቕፅል ወርሒ መስከረም ኣከብቲ ቐወምቲ ኮሚቴ ባይቶ ወከልቲ ምስ ሓለፍቲ ኣብያተ ዕዮ ሚኒስትራት ስምምዕነት ውዕል ስራሕ ከምዝገብሩ ገሊፆም።
ከም ውፅኢቱ ድማ እቶም ሓለፍቲ ስራሕ ዝተውሃቦም ስራሕ ቆፂሮም ብምርካብ ኣፈፃፅመኦም ዝዕቀን እንትኸውን ኣብዚ ዘመዝገብዎ ውፅኢት መሰረት ብምግባር ኣብ ሓላፍነት ክፀንሑን ዘይክፀንሑን ይውሰን ኢሎም።
ዝኣተዎ ቃል ብዘየእምን ምኽንያት ዘየተግበረ ሓላፊ ስራሕ ድማ መስተኻኸሊ ስጉምቲ ከምዝውሰዶ ገሊፆም።
እዚ ስርዓት ተሓታትነት ቐጥታዊ ተሳትፎ ህዝቢ ዘለዎ ብምዃኑ ሓለፍቲ ስራሕ ጠንኪቶም ክሰርሑ ህዝቢ ኣብ መንግስቲ ዘለዎ እምነት ክውስኽ ክገብሩ ትፅቢት ይግበር ኢሎም።
ኣባላት ካቢኔ ኣብ ዝመርሕዎም ኣብያተ ዕዮ ምስ ሰራሕተኛታቶም ቅልል ዝበለን ውፅኢታውነት ማእኸል ዝገበረን ርክብ ክህልዎም ከምዝግባእ እውን ሓቢሮም።
ስለዚ እዞም ሓለፍቲ ስራሕ ኣብ በብ ኣብያተ ዕዮኦም ዘሎ ፅሬት ሓዊሱ ንስራሕ ምችው ኹነታት ምፍጣር ትኹረት ክገብርሉ ይግባእ ኢሎም።
ስራሕ መሰረት ጌሮም ዝካየዱ ኣኼባታት ሓፀርትን ውፅኢታውን ክኾኑ ኣተሓሳሲቦም።
ዛጊድ ኣብ ሰሙን ሓደ ግዘ ዓርቢ ዓርቢ ዝካየድ ዝነበረ ኣኻቤ ካቢኔ ሚኒስትራት ናብ ቀዳም ከምዝተዛወረ እውን ሓቢሮም።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ቅዱስ እስጢፋኖስ ሊቀ ዲያቆናት ወቀዳሜ ሰማዕት
ቅዱስ እስጢፋኖስ፡ ብቕዱሳን ሓዋርያት ሊቀ ዲያቆናት ተሸይሙ ምእመናን እናኣብዝሐን ቤተ ክርስቲያን እናኣስፍሐን ከገልግል ከሎ፡ ብግብረ ሰይጣን ዝተላዕሉ ኣይሁድ ብዳርባ እምኒ ቀተልዎ። በዚ ሰማዕትነቱ ድማ ቀዳሜ ሰማዕት ተባህለ። ግብረ ሓዋርያት ምዕራፍ 6 - ምዕራፍ 7 ።
ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ንቅድስናን ክብርን ቅዱስ እስጢፋኖስ ወትሩ እኳ ትዝክሮ እንተኾነት፡ ዕለት 15 መስከረም በዓለ ቅዱስ እስጢፋኖስ እተኽብረሉ ምኽንያት ግና መጽሓፈ ስንክሳር ከምዚ ዚስዕብ ይብል፡-
ቅዱስ እስጢፋኖስ ካብ ዝዓርፍ ድኅሪ ብዙኅ ዓመታት፡ ንጉሥ ቈስጠንጢኖስ ካብ ዚነግሥ ድማ ድኅሪ 300 ዓመት፡ ሥጋ ቅዱስ እስጢፋኖስ ኣብ ዚተቐብረሉ ጥቓ ኢየሩሳሌም ‘ሉክያኖስ’ ዚተባህለ ሰብኣይ ነበረ። ነዚ ሰብ’ዚ ቅዱስ እስጢፋኖስ ብሕልሚ እናተገልጸ “ኣነ እስጢፋኖስ እየ፡ ሥጋይ ኣብዚ ቦታ’ዚ ተቐቢሩ ኣሎ” ይብሎ ስለዝነበረ ንኤጲስቆጶስ ኢየሩሳሌም ከይዱ ኵሉ ዝረኣዮ ነገሮ። እቲ ኤጲስቆጶስ ከኣ ምስ ክልተ ኤጲስ ቆጶሳት ኾይኑ ብኽብርን ብምስጋናን ንመቓብሩ ኰዓቶ። በዚ ጊዜ’ዚ እቲ መቓብር ኣዝዩ ጥዑም ጨና ጨነወ’ሞ “ስብሐት ለእግዚአብሔር በሰማያት ወሰላም በምድር ሥምረቱ ለሰብእ” ዝብል ምስጋና መላእኽቲ ተሰምዐ። እዚ ምስ ሰምዑ ኵሎም ስለ እቲ ዝተገብረ ንእግዚአብሔር እናኣመስገኑ ተሰኺሞም ናብ ጽርሐ ጽዮን ወሲዶም ቀበርዎ።
ድኅሪ’ዚ እለእስክንድሮስ ዚተባህለ ቍስጥንጥንያ ዝሃገሩ ግና ኣብ ኢየሩሳሌም ዝቕመጥ ሰብኣይ ቤተ ክርስቲያን ሓኒፁሉ ንሥጋኡ ናብኡ ኣግዓዝዎ። ድኅሪ ኃሙሽተ ዓመት እለእስክንድሮስ ሞተ’ሞ ኣብ ጐድኒ መቓብር እስጢፋኖስ ተቐብረ። በዓልቲ ቤት እለእስክንድሮስ ድኅሪ ሸሞንተ ዓመት፡ ሬሣ ሰብኣያ ናብ ቍስጥንጥንያ ንኽትወስድ ናብቲ ቤተ ክርስቲያን ከደት። ኣስከሬን ሰብኣያ ዘለዎ ሣፁን ምስ ሣፁን ቅዱስ እስጢፋኖስ ይመሳሰል ስለዝነበረ ብፈቃደ እግዚአብሔር ተጋግያ ኣስከሬን ቅዱስ እስጢፋኖስ ዘለዎ ሣፁን ኣብ መርከብ ጽዒና ናብ ቍስጥንጥንያ ኽትጓዓዝ ጕዕዞኣ ጀመረት። ኣብ መንገዲ፡ ካብ ሣፁን ቅዱስ እስጢፋኖስ ጣዕመ ዝማሬ ሰምዐት እሞ ተደኒቓ ነቲ ሣፁን እንተረኣየት ሣፁን ቅዱስ እስቲፋኖስ ከምዝኾነ ፈለጠት። እዚ ዝኾነ ብፈቃደ እግዚአብሔር ከም ዝኾነ ተረዲኣ ንእግዚአብሔር እናኣመስገነት መንገዳ ናብ ቍስጥንጥንያ ቀጸለት።
ኣብ ቍስጥንጥንያ ምስ በጽሐት እቲ ዝኾነ ኵሉ ንንጉሥ ነገረቶ። ንጉሥን ሊቀ ጳጳሳትን ካህናትን ሕዝብን ብኽብሪ ተቐበልዎም። ብዙኅ ተኣምራት ከኣ ኣርኣየ። ሓደ ካብኡ ድማ ኣብ ሠረገላ ኣብቅልት ጽዒኖም ክወስድዎ ከለዉ፡ ኣብ ‘ቍስጥንጥንያ’ ዝበሃል ቦታ ምስ በጽሑ እተን ኣብቅልቲ ምኻድ ኣብየን ደው በላ፡ ዋላ እንተኸትከትወን ምንቅስቓስ ኣበያ። ብድኅር’ዚ ሓንቲ በቕሊ ብልሳን ሰብ “ንሥጋ ቅዱስ እስጢፋኖስ ኣብዚ ኣንብርዎ” ኢላ ተዛረበት። ነዚ ዚሰምዑ ኵሎም እናተገረሙ ንኣድጊ በለዓም ዘዛረበ ኣምላኽ ኣመስገኑ። እቲ ንጉሥ ኸኣ ኣብቲ ቦታ ቤተ ክርስቲያን ኽሕነፀሉ ኣዘዘ እሞ ብፈቃደ እግዚአብሔር ኣብቲ ዝተሓንፀ ቤተ ክርስቲያን ብኽብሪ ሥጋ ቅዱስ እስጢፋኖስ ተነብረ።
በረከተ ጸሎቱ ምስ ኵላትና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን፡ ኣሜን።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
Monthly Archives: February 2013
ብጻይካ’ዩ ዝኸድዓካ
ከም ወትሩ ራድዮ እናሰማዕኩ ከለኹ ናይ ቢ.ቢ.ሲ. ጋዘጠኛ ንሓደ ናይ ኢኳቶርያል-ጊኒ ዜጋ ብዛዕባ ኣብ ሃገሩ ዘሎ ቅልውላው አመልኪቱ ከምዚ ኢሉ ይሓቶ: “ብ ምዕራባውያን ሃገራት ዝተኸዳዕካ ኮይኑ’ዶ ይስመዓካ?”:: ኣብ መንጎኦም ኣትየ ነዛ ሕቶ አነ ክምልሰሉ ፍቐዱለይ:- “ኣፍሪቃ ብምዕራባውያን ተኸዲዓ አይትፈልጥን::” ምኽንያቱ ክኸድዓካ ዝኽእል ብጻይካ ጥራይ እዩ:: ጓና ክኸድዓካ አይክእልን እዩ:: ምዕራባውያን ሃገራት ምሳና ምስ አፍሪቃውያን ዕርክነት ሃልይዎም አይፈልጥን እዩ: ስለዚ እምበኣር ሕጂ “ከዲዕኹምና” ክንብሎም ትርጉም ዘለዎ ዘረባ ኣይመስለንን::
አፍሪቃውያን ምስ ምዕራባውያን ዘለና ርክብ ካብ መበገሲኡ እንተደኣ ርኢናዩ: ብ ኮሎንያሊዝም ማለት ብ ጎነጽ እዩ ተጀሚሩ:: አብዚ ሕማቕ ታሪኽ ጥራይ ተተኺልካ ምንባር አብ ሕሉፍ ምንባር ስለ ዝኾነ ንቕድሚት ዘየኽይድ ዕሽነት እዩ:: ብእኡ መጠን ነዚ ታሪኽ ሸለል ምባል: ወይ ውን ምንእኣስ ከአ: አንፈትካ ዘስሕት ካልእ ዕሽነት እዩ:: ብኣረኣእያይ: ምስ ምዕራባውያን (ካብኡ ሓሊፉውን ምስ ዝኾነ ጓና ሃገር) ክህልወና ዘለዎ ርክብ ዕርክነት ክኸውን ግድን ኣድላይ ኣይኮነን::
ዝምድና መንግስታት ብመሰረቱ ኣብ ረብሓ ዝተመርኮሰ ክሳዕ ዝኾነ: ብጻይነት ዘይኮነሲ ናይ ክልተኣዊ ስምምዕ ወይ ኮንትራት እዩ:: ኩሉ ስምምዓት ሕጊ ዝሓለወ ርክብ ክኸውን ጽቡቕ’ዩ: ግናኸ ሕጊ ሓልዩ ወይውን ኣይ-ሓልዩ “ብጻይነት” አይኮነን:- “ናይ ረብሓ ስምምዕ” እዩ:: ኣብ መንጎ መንግስታት ዝግበር ርክብ መሰረቱ ፍቕሪ ወይ ሓልዮት አይኮነን: ልክዕ ከምቲ ሓደ ዓዳጋይ ዝሓሰረ ዋጋ እንተደኣ ረኺቡ (ወይውን ሸያጣይ ዝሓሸ ዓዳጋይ እንተረኺቡ) ዘየናሕሲ: ከምኡ ከአ ሃገራት ዝነበረን ‘እሙንነት’ (loyalty) ክቕይራን ክርሕርሓናን ይኽእላ::
ስለዚ: ንርሑቕ ዝጠመተ ጥንቁቕ ዲፕሎማሲን ጥበብን እምበር: ከምቲ መብዛሕትኦም ሰበስልጣን ኣፍሪቃ ዝገብርዎ ኣብ ድንቁርና ዝተሞርኮሰ: ዘይ ኩርምትኻ ሕጻ ቆርጥመሉ ዝዓይነቱ “ቱታ!” ንምዕራባውያን አይንታዮምን’ዩ::
ንኣፍሪቃውያን ዝኸድዑና ጓና ምዕራባውያን ዘይኮኑስ ሕብርና ዝሕብሮም ቋንቋና ዝቋንቑኦም: ደቂ ዓድና ዝኾኑ: ብጾትና ዝበልናዮም መንግስታትና እዮም:: እቶም ንገንዘብን ንረብሓን ኢሎም ንሓላፍነቶም ዝሸጡ:: እቶም ዝኣመንናዮም ደቂ-ዓድና ዝኾኑ መራሕትና::
ንኤርትራዊ ዝኸድዖ: እቲ “ብጻይና” ዝበልናዮ መንግስትና እዩ ‘ምበር ጓኖት መራሕቲ አይኮኑን::


text:
January 5, 2018
ናይ ሐዲሽ ዓመት መልእኽቲ
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ክቡራት ኣሕዋተይ፡ ኣሓተይ፡ ደቀይ፡ ደቂ ደቀይ፡
ከመይ ኢልኩም ቀኒኹም፡ ከምይ ኢልክን ቂኒኻን፡ ኣውደ ኣመታት ከምይ ሓሊፉ? ኣነ እግዚኣቢሄር ይመስገን ጽቡቅ ኣሎኹ።
እምበኣር ናይ ሎሚ ኣርእስተይ 2017 ዓመት ምሕረት ንሃገርናን ህዝብናን ከመይ ኒይራ፡ ናይዛ ሓዳስ ዓመት 2018 እቲ ናይ ወትሮ ሕልምናን ተስፋናን ክውን ንምግባር እንታይ የድሊ ንዝብላ ሕቶታት ከም ንዓይ ዝመስለኒ ጌይረ መልሲ ክህብ ክፍትን’የ።
2017 ካብተን ቅድሚኣ ዝነበራ ኣርባዕተ/ሓሙሽተ ዓመታት ብዙሕ ኣይትፈለይን እያ። ክልተ ነገራት ግን ይፈልያኣ፡
ቀዳመይቲ) ኢሳያስ ነቲ ብግብሩ “እቲ ሃገር ናተይ፡ ወናኒ ባሕርን ባህርያዊ ሃብትን ባዕለይ: ዉጹ እንተዘይወጻእኩም ድማ ይኣስረኩም: የሕቅቀኩም፡ የጥምየኩም፡ ግዳይ በቢዓይነቱ ሕማማት ትኾኑ፡ ምንባርኩም ከም ዘጽላኣኩም ይገብረኩምም። ኣብ ፈቀዶ ማዓሰክራት ከርተት በሉ፡ ኣብ ባሕሪ መዲተራንያን ተቀበሩ፡ ኣብ ልብያ ዘመናዊ ብርነት ተሸየጡ ተለወጡ፡ ክፍላተ ኣካላትኩም ንዕዳጋ ይውረድ፡ ኣዴታትኩም ይብከያ ይዋረዳ፡ ኣዋልድኩም ብኣሕዋተንን በደዊንን ይግሃሳ፡ ኣብ ርእሲ በሰላ ቁስለንን፡ ድኽነተንን፡ ሓዘነንን ኣቦ ዘይብሉ ክድርብይኦ ዘይክእላ ቆልዓ ይሰከማ፡ ኣብ ኤርትራ ኢ-ሰብኣዊ ተግባራት ይግበር ከም ዘሎ ይረጋገጽ ኣይግድሰንን’ዩ። ኣብ ናይ ዓለም ቤት ፍርዲ ከይቀርብ፡ ጭካኒኦም ከም ናተይ ኣይከውንን እምበር ክሱሳት መራሕቲ ኣለው፡ ዓበይቲ መንግስትታት ድማ ንሓቂ ዘይኮነስ ረብሓኦም እዮም ዝርእዩ” ኢሉ ከምዚ ኹሉ ነቲ ዓይኒ ዘይብሉ ጥልመቱን ጨካን ልቡን ዘግደዶ ይመስል። ህዝቢ ትሕቲ ዕድመ ከይተረፈ ዝረኸበ ይርከቢኒ ኢሉ ብቀጻሊ ይስደድ ኣሎ። እቲ ዝወረደ ይውረደኒ ክጸወሮ’ዩ ዓደይ ኣይገድፍንዩ ዝበለ ቁጽሪ እናዋሓደ ዝኸይድ ዘሎ ድማ፡ ብዙሕ ዓይነት ስራሓታውቲ፡ ዓበይቲ ትካላትን ጋራጃትን ምዕጻው ዊሒዱስ ሕጂ ድማ ማእለያ ዘይብለን ንኣሽቱ ድልኳናታዉቲ’ውን ተዓጽየን ይባሃል ኣሎ።
ካልኣይቲ) ቆራጽነትን፡ ጽንዓትን ናይ ክቡር ኣቦና ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑር ንተማሃሮ ቤት ትምህርቲ ኣል ድያእ ኣል-ኢስላሚያ ኣብ ጥቅምቲ 31, 2017 ተቃውሙኦም ክገልጹ ኣኽኢልዎም። ክሳብ ጠያይት ንላዕሊ ተተኩስ ህድማ ዝኸውን ህዝቢ ስዒብዎም። ብሓቂ እዚ ተስፋ ዝህብን ሞራልካ ሓፍ ዘበልን ናይ 2017 ተርእዮ እዩ።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ዓሰርተ ነገራት ሃልየን ትችዓተ ዘይተዓወታ ሓነቲ ጥራይ ዕውቲ እንተተረኽበተን፡ በተን ትችዓተ ተስፋ ምቁራጽ ዘይኮነስ በታ ሓንቲ ተስፋ ጌርካ ነትን ትችዓተ ብጻዕርን፡ ምውህሃድን፡ ዓወት ከም ዝጭበጥ ምግባር’ዩ። ፕረዚደንት ኢሳያስ ምስ ተሓባበርቱ ህዝቢ ኣብ ምጽናት ገጹ ክሳብ ዝኸይድ ክገብር ከሎ፡ ብናይ ሓባር ተቃዉሞ እንይታይ ተጌይሩ ስልመንታይክ እዚ ስቃይ እዚ ን26 ዓመታት ብዘይ ድልዱል ሓድነታዊ ተጻብኦ ቀጺሉ ኢልና ክንሓትት ይግባኣና። ከመይ ከምዚ ናህና ሕሪሕራይ ጌርካ ምስ ወዲቅካ፡ ጌጋኻ ፈሊጥካ፡ ካብ ጌጋኻ ተማሂርካ ቆሪጽካ ምትንሳእ ዘየማት ዓወት ከም ዝርከቦ ዝተመስከረ ስለ ዝኾነ።
እምበኣር ሓንቲ ካብተን ጎሊሄን ዝርኣያ ጌጋታትና ንዓይ ከምዚ ዝስዕብ ኮይነን እስምዓኒ፡
ቀዳማይቲ) ከምቲ ዘይተጠንሰ ቆልዓ ዘይትወልዶ፡ ዘይተወለደ ሕጻን ዘይተዕብዮ፡ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ብረታዊ ቃልሲ እንተዘይትጅምር ህዝባዊ ግንባር ኣይምቀጸሎቶን። መብዛሕትኡ ጊዜ ዝኾነ ነገር ጽቡቅን ሕማቅን ኣለዎ። ሕማቅ ብጽቡቅ እንተወድኤ፡ እቲ ጽቡቅ ኣብ ሰፈሩ ኮይኑ፡ እቲ ሕማቅ ድማ ክዝከር ኣልዎ። እቲ ጽቡቅ ብሕማቅ እንተተወድኤ ድማ ከምኡ እቲ ሕማቅ ኣብ ሰፈሩ ኮይኑ፡ እቲ ጽቡቅ ክዝከር ይግባእ። ዝጀመርካዮ ናይ ሓባር ስራሕ ባዕልኻ እንተዛዘምካዮ ግርም። ካልእ እንተፈጸሞ ድማ ጽቡቅ’ዩ፡ ሕማቅ ኣይኮነን። መንዩ ሽም ረኺቡሉ ዘይኮነስ፡ ቀንዲ እቲ ናይ ሓባር ቅዱስ ዓላማ እዩ ዝርኤ። ወረ ሽም እንታይ’ዩ ኢልካ እንተተንተንካስ እንታይ’ዩ? እቲ ቃልሲ ድማ ምሉእ ህዝቢ ኤርትራ ዝተሳትፎ ከቢድ ዋጋ ዝኸፈለሉ እዩ። ህዝባዊ ግንባር እንተኾነ’ውን ኣብ 1991 ስልጣን ንህዝቢ ከርክቡ እዩ ዝግባኣ ዝነበረ። ኣባላት ፈለምቲ ቃልሲ ኣብ ዕስራን ሰላሳን ተኻፊፊሎም፡ ዋና ጸላኢኦም ረሲዖም፡ ብስምና ዘይመጸ ነጻነት ነጻነት ኣይኮነን ኢልካ ዝተኣምነ ይመስል፡ ኣብ ወጻኢ ዘለና ኤርትራውያን ኣብየት ክንብል 2 ሰንደቅ ዓላም ሒዝና ክንከይድ ዘሕፍርን ዘጉህን’ዩ። እቶም ብድሕሪኦም ዝመጹ ጉጀለ’ውን ኣየድምዑን። ጥሙር ድልዱል ሓይሊ ናይ ብሓቂ ደላይ ፍትሒ፡ ህዝቢ ዝኣምኖ እንተዝረከብ ኔይሩ ታሪኽ ካልእ ምኾነ እብል። ግን ህዝቢ ኤርትራ ካብ ዘይትፈልጦ መልኣኽሲ ትፈልጦ ሰይጣን ኮይኑዎ። ምርጫ ሲኢኑ።
ካልኣይቲ) ኣብ መንጎና ፍቅሪ ጎዲሉና፡ ፍቅሪ ናይ ኣቦታትና ኣዴታትና፡ ኣባሓኣጎታትና እኖሓጎታትና፡ ታተ ኣቢሉ ዘዕበየና። እወ ፍቅሪ፡ ፍቅሪ፡ ፍቅሪ ጎዲሉና። ፍቅር’ዶ ኣይኮነን ብኸተትኡ ንበረኻ ዘውጽኣና። ፍቅሪ ብዙሕ ነገር’ያ ትሽፍን። ፍቅሪ ሻራ ኣይትፈልጥን’ያ። ፍቅሪ ሰባት እንተተጋጋዩ፡ ሕማቅ እንተረኸቡ “ሕራይ ኮኑ” ኣይትብልን እያ፡ “ኣንታ እንታይ መዓልቲ ዊዒሎም፡ እንታይ ረኸቦም፡ ከምይ ጌርናኸ ክንሕግዞም” እያ ትብል። ፍቅሪ “በጃይ ኪዱ” ኣይኮነትን ትብል እንታይ ድኣ “ቅድሜኹም ይስጥሓኒ ንዓይ ይግበረለይ” እያ ትብል። ፍቅሪ ንንእሽቶ ጽቡቅ ነገር ኩሉ ክሕጎስ ተታዓባብዮ፡ ንዓቢ ሕማቅ ድማ ልቢ ሰብ ከይሓዝን ተናኣእሶ። ፍቅሪ እንተዘየለ ድማ ምክብባርን፡ ምትሕልላይን፡ ጽን ኢልካ ምስማዕን፡ ተጋጋየ ክኽውን ይኽእል’የ ምባልን ክህሉ ኣይክእልን እዩ። ዘረባ ትዛረቦ ንዘረባ ኢልካ ዘይኮነስ ነቲ ዝደለ ንምትግባር’ዩ። ናህና ግን - ብሓፈሻ ኣዛራርባ - ኣቲ ዘረባ ከም ዕላማ ኮይኑ፡ ነዝን ነትን ዘይሃንጽ ዘረባታት ኣብ ሶሻል መድያን፡ ብኣካልን ኮይኑ። እወ፡ ኣብ ዘዘለናዮ ኣብ ዝኸድናዮ ዕላል ንዕላል ኮይንና። ኣብ ቤተክርስትያናት ከይተረፊ፡ ቅዳሴ ተወዲኡ ድሕሪ መኽፈልቲ ዕላል ይጅመር። ንዘረባ ኢልና ኣብ ዘይንፈልጦ ኣቲና ንፋላሰፍ። ኣብዚ ተኣፋፊ እዋን፡ እቲ ክቡር ግዜና ኣብቲ ዓዲ ስደትና ብሕታውን፡ ስድራቤታውን፡ ማሕበራውን ሽግርና ከመይ ጌርና ንፍትሓዮ፡ ከምይ ጌርና ሰብ ንኸውን፡ ብኽሉ መዳይ ንምዕብል ንድልድል፡ ኣብ ሃገርና ዘሎ ምግሃስ መሰል ወዲ ሰብን ዘመናዊ ብርነትን፡ ዓይኒ ዘይብሉ፡ ሕሱም፡ ተራእዩ ዘይፈልጥ ድኽነትን፡ ኣብ ስደትን መንገዲ ስደትን ዘሎ ህዝቢ መንእሰይን ትሕቲ ዕድመን ዝበዝሖ ከምይ ጌርና ንበድሃዮ ኢልና፡ ተማያይጥና ክንሰርሕ እዩ ዝግባኣና’። ብዝሓለፈ ናይ ገድሊ ሕማቅን ጽቡቅን ናይ 26 ዓመታት ክሳብ ሕጂ ተፈጺሙ ዘሎ ዓለም ዘስካሕክሔ ግፍዕን ስቃይን ብደቂቁ ተሰኒዱ ካብ ወለዶ ንወለዶ ካማሓላልፍ እዩ ስርዓቱ። ሕጂ ኣቃልቦ ዝውሃቦ ናይ ጽባሕ’ዩ እምበር ናይ ትማሊ ኣይኮነን። ናይ ኢሳይስን ዘሎ ስርዓትን ድማ ወንጮ እንተገልበጥካዮ ወንጮ ሓዲስ ነገር ምንም ዝፍለጥን፡ ዝንገርን ካብ ዘይህልዎ ሓያሎይ እዋን ኮይኑ’ዩ፡ ሕጂ ምቅጻሉ ንዓይ ከም ዝመስለኒ ግዜኻ ምጥፋእ ጥራይ’ዩ።
እሞኽ ሕጂ እቲ ግፍዕን ስቃይን ካብ መዓልቲ ንመዓልቲ ይገድድ ካብ ሃለወ፡ ኣብ ምጽናት ገጽና ንጓዓዝ ካብ ሃለና እንታይ ንግበር? ካብ ጌጋና ተማሂርና፡ ብፍቅርን፡ ኣፍልጦን፡ ምስትውዓልን ውዓል ሕደር ከይበልና ከም ዳሕራይ ቀዳምይ ምትንሳእ እዩ። ዘይነበረና ጊዜ ዘምጽኦ ኣንነትን፡ ርእሰ ዉዳሴን፡ ተጋጊና ይቅረ በሉልና ዘይምባላን ገዲፍና፡ ነብሲ ወከፍና ዓቢ ምስ ንእሽቶ፡ ሰብኣይ ምስ ሰበይቲ፡ ጓል ምስ ወዲ ትሕትና ለቢስና፡ ልብና ኣንጺህና፡ ከምቲ መራሕቲ ሃይማኖታትን መብዛሕትኡ ህዝቢ ዝብሎ ዘሎን፡ ገጽና ናብ ኣምላኽና መሲስና ኣብ ጸሎትና ምእታው እዩ። ካልእ ኣማራጺ የብልናን። እቲ እምነት ዘይብሉ’ውን፡ እግዚኣቢሄር ዝሃቦ ሕልና ኣለዎ። ንሕና ምብትታን ስድራቤታት ዝዓብለሎ ማእለያ ዘይብሉ ስቃይና ዘምጽኦ፡ ኣብ ዘለና ንሃሉ ዝስዕበና፡ ንእመነሉን ዘይንእመነሉን በቢዓይነቱ ጽልኢ ልብና ዓብሊልዎ ኣሎ፡ እሞ ምስ ጓሂኡ፡ ክቱር ሓዘኑ፡ ምስ ሓረቆቱ፡ ምስ ሸገርገሩ። ጽልእን ቅርሕንትን ድማ ነቲ ትጸልኦ ኣይኮነን ዘረኻኽበሉ ብቀንዱ ንዓኻ ከም መራት መስማር እዩ ዝኾነካ፡ ሀዲእካ ፍጹም ልብኻ ንጎይታ ሂብካ ክትጽሊ ኣይሕግዘካን’ዩ። ረሳሕ ማይ ዝመልኤ ኩባያ፡ ጽሩይ ማይ እንተወሰኽካሉ እቲ ማይ ይፈስስ። ሓዲስ ማይ ክትገብረሉ እንተኾንካስ ቅድም ነቲ ረሳሕ ማይ ከትፍስሶ ኣለካ። እወ መሊሰ ክደግሞ፡ ሓንቲ ተሪፋትና ዘላ ናይ እትወሰነ ክፋል ህዝቢ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ናይ ነብሲ ወከፍና ጸሎት’ዩ። ኮይኑ ግን ጸሎት ብዘይ ግብሪ ኩላትና ከም ንፈልጦ ከንቱ እዩ። እታ ውርይቲ ጻድቅ ንኽትባሃል ዝዝረበላ ዘሎ ማዘር ተረዛ፡ “እዚ ኹሉ ሰናይ ስርሓት ከምይ ጌርክን ተዓዊትክናሉ?” ተባሂላ ምስ ተሓተተት፡ “ኩሉ ብጸሎት ከም ዝፈጸም ጌርና ኣበርቲዕና ንጽሊ፡ ኩሉ ሰሪሕና ከም ንዕወት እሚና ድማ ኣበርቲዕና ንሰርሕ” በለቶም። ፍቅርና፡ ግዜና፡ ገንዘብና፡ ፍልጠትና፡ ልዋም ሓሳባትና ከነወፊ ኣሎና። እቲ መብዛሕትኡ ማእከላይ ቦታ ሒዙ ስቅ ኢሉ ዘሎ፡ ርእሰ ፍትወት ይሃሉ እምበር፡ ታሓጉሱ ኣይኮነን ዝሓድር ዘሎ፡ ተስፋ ስለ ዝሰኣነሉ’ዩ። ተስፋ ዝህብ ምንቅሳቃስ ምስ ረአየ ክስዕብ’ዩ ዝብል ዘይጣራጥር እምነት ኣሎኒ። ፍቅርን ሓቅን እምነትን ሒዙ ሰብ ክገብሮ ዘይክእል የለን። ፍቅርን፡ እምነትን፡ ተስፋን እንተይዘብልካ ግን፡ ከለኻስ ከም ዘይለኻ ኢኻ። ሓደ ክወድቅ ከሎ ሓደ ከልዕሎ፡ ሓደ ንናይ ሓባር ጽቡቅ ክትስእ ከሎ ብዙሕ ክስዕቦ ንቡር እዩ።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ደንበ ኣሰና “ዓመትና ናይ ቅዋም ዓመት ንግበራ” ዝብል ስፍሕ ዝበለ መግለጺ ተዋሂቡ ኣሎ። ኢሳያስ ቅዋም የለን እንተበለ ቅዋም ዘይብልና ኣይኮናን፡ ከነተግብሮ ባይታ ስለ ዝስኣና እዩ እቲ ጸገምና። ሰብን ስርዓትን ነበርቲ ኣይኮኑን፡ ደቂስና ክንትስእ ውሕሰነት የብልናን፡ እቲ ስርዓት ምስ ፈረሰ፡ እንታይ ኢና ክንገብር ኢልና ኣብ ሕንፍሽፍሽን ጊዜ ምብኻንን ኣይንኣቱን ኢና። ቅዋምና ኣለና። ቅዋም ድማ ሓወልቲ ኣይኮነን፡ ከም ኣድላይነቱ ባይቶ ምቅይያር ክገብረሉ ይኽእል’ዩ።
እወ፡ ኣብቲ ፍቅርን መሪሕነት ኣቡኡን ኣዲኡን፡ ሕቁፎ ህብረተሰቡን፡ ርእሱ ዝፈልጠሉን፡ ብዝዕባ ሰረት መጻኢ ህይወቱ ብጽሞና ዝሓስበሉን ጊዜ መንእሰይ ንሳዋ ተመንዚዑ ይውሰድ። ውጺኢት ሳዋ ድማ እዛ ንርእያ ዘለና’ያ። ናብራ ሳዋ ከሪርዎ ነዊሕዎ፡ ብሕማም ማሲኑ፡ ካብ ቤት ማእሰርታት እንተወጸ ዶብ ይሰግራ’ዶ ኣይሰግራን ኢሉ እናተጨነቀ፡ እንተሰገረ ድማ ዓዲ ጓና ምኽኣል ሲኢንዎ፡ ግናይ ተመክርኡ በዲልዎ ኣብ ዘለሉ እዋን፡ ብዛዕባ እቲ ዝተደኽመሉ ቅዋም ዓዲ ምስ ተመልሰ መሰሉን፡ ግቡኡን ዘኽብረሉ ክትምህሮ ኣገዳሲ’ኳ እንተኾነ፡ እንካ መግብኻ እንካ ክዳንካ፡ እንሆ መንገዲ ትምህርትኻን መናባብሮኻን ዝጠቅመካ ዝሕብር፡ ኣጆኻ ተመሃር ጥራይ፡ ዓድኻ ክትምለሳ ከለኻ ምስ ፍልጠትካ ኢኻ ዝብላ ኣብ ፈቀዶ ከተማታት ኤውሮጳን ኣመሪካ ኣድማዕቲ Community Centers ኣለዋኻ ምባል’ዩ ዘድልዮ። ርግጽ’ዩ ገዲም ስደተኛ ይኹን ናይ ቀረባ፡ እንተበዚ እንተበቲ ተዋጢጡ ኤርትራዊ ወላ ሓደ’ኳ ዝጥዓሞ የለን እንተበልኩ ኣየጋነንኩን። ግንከ ፍቅርን ምትሕልላይን ምስ ዝህሉ፡ እቲ ኣብ ዘይጥጡሕ መናባብሮ ዘሎ፡ ነቲ ካብኡ ዝኸፍእ እቲ ካብኡ ዝኸፍእ ድማ ነቲ ካብኡ ዝኸፍኤ ምርዳእ ይከኣል’ዩ። ንመረዳእታ ዝኣክል፡ ኣብ ኣመሪካ ኣብ 1929 ኣቢሉ ጀሚሩ ንገለ ዓመታት ዝቀጸለ ብርቱዕ ናይ ኤኮኖሚ ሽግር ኣጋጢሙ ኔይሩ - The Great Depression፡ ቆልዑ ብዋሕዲ መግብን ጥሜቴን ይሞቱ ነይሮም ብሕልፊ ኣብ ገለ ዓብይቲ ከተማታት ከም ባዕል ንዩ ዮርክ ዝኣመሰላ። ናይ መንግስቲ ፖሊሲታት ምቅይያርን፡ ናይ ወነንቲ ዓቢይቲ ትካላት ሙጉያይን ነቲ ኩነታት በዲህዎ። ሓደ ዋና ካብቲ ዓቢ ረቋሒታት ነቲ ሽግር መኪቱ ዘሕመቆ ግን፡ እቲ ቅድሚኡ ተራእዩ ዘይፈልጥ ኣብ መጎ ህዝቢ ዝተገብረ ምትሕግጋዝን ዝተራእየ ምድንጋጽን’ዩ። ኣብ ዝኸዶ ዘይፈልጥ ሰብ ገዝኡ ገዲፉ ንቅድሚኡ ይኸይድ ነይሩ። ኣብ መንገዲ ብዓበይቲ ኣጋንእ ሱፕ ተሰሪሑ ኣጋር ኣጽሊሉ እናበልዔ፡ ምስቲ መግቢ ዉልቀ ሰባት ሙዚቀኛታት እናተጻወቱ፡ ግዕዞኦም ይቅጽሉ ኔይሮም፡ ምስ ደኸሞም ድማ ኣይተራሕርሑን።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ እምበኣር 2018 ዓመት ሰላምን ራህዋን ክትኮነልና ከምዚ ኣብ ላዕሊ ዝዘርዘረክዎ መራሕቲ ሃይማኖታትን፡ ኣመንትን፡ ጉዱሳትን ኣብ ብዙሕ ቦታታት ዝገብርዎ ዘለዉ ጸሎት ጥራይ’ዩ ዘዋጽኣና። እወ ጸሎት ምስ ነስሕኡ፡ ምስ ፍቅሩ፡ ምስ ምክብባሩ፡ ምስ ምስትውዓሉ ኣርሒቅካ ምጥማቱ፡ ምስ ጽን ኢልካ ምስምዑ፡ ምስ ልግሱ፡ ምስ እንታይ ኣተወኪ፡ እንታይ ኣተውካ ምብልን መጥፍእ ወርቂ ዝኾነ ጊዜ ዘይምዕር ዕላል ምግዳፉ፡ ምስ ካብ ጥዕናና ጀሚርካ ብኹሉ መዳያት ርእስና ምምዕባሉ፡ ምስ ኤርትራውያን ጥራይ ሕግብግብ ምባል ገዲፍካ፡ ኣብቲ ዘለኻዮ ዓዲ ምስ ህብረተ ሰቡ ምውስኡ።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣሕዋተይ ኣሓተይ፡ ደቀይ ደቂ ደቀይ። ደጊም ነዊሕ ተዛሪበ እየሞ፡ ዘረባይ ኣብዚእ ብጸሎት ክዕጽዋ’የ።
ዎ እግዚኣቦሄር ኣምላኽ፡ ዝልመነ ኩሉ ይቅበል’ዩ፡ ዝደለየ ድማ ይረክብ፡ ማዕጾ ኳሕኳሕ ንዘበለ’ውን ይኽፈተሉ እዩሞ፡ ለምኑ ይውሃበኩም፡ ድለዩ ትረኽቡ ማዕጾ ኳሕኩሑ ኣብሉ ይኽፈተልኩም እዩ፡ ኢልካና ኢኻማ እንሆ እብዛ ሓዳስ ዓመት 2018 ሰላም ኣብ ሃገርና፡ ሰላም ኣብ ጎራባብትና፡ ሰላም ኣብዛ ኣጋይሻ ዝኾንና ዓለምና ክንገስ፡ ንልምነካ ኣለና፡ ማዕጾኻ ንኹሕኩሕ ኣለና። ጌታየ ስምዓና። ክብርን ምስጋናን ንዘለኣለም ንዓኻ ይኹን። ኣሜን።
ኣበባ


text:
ብምኽንያት ኣህጉራዊ ቅነ ጸረ-ባክተሪያ ኣብ ኤርትራ ጎስጓሳትን ኣስተምህሮታትን ይወሃብ ኣሎ።
"መድሃኒት ቅድሚ ምውሳድና፡ንበዓል-ሞያ ጥዕና ንወከስ" ብዝብል ቴማ ካብ 13-19 ሕዳር, 2017 በደረጃ ኣህጉር ዘካየድ ዘሎ ቅነ ጸረ-ነፍሳት፡ ኣፍልጦን ንቕሓትን ብምዕባይ፡ ርትዓዊ ተጠቃምነት መድሃኒት ጸረ ነፍሳት ኣብ ሕብረተሰብ ንምዕባይ ከምዝኾነ ኣብ ሚንስትሪ ጥዕና ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ኣገልግሎት ጥዕና ኣቶ ብርሃነ ገ/ትንሳኤ ገሊጾም።
ወኪል ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ ኤርትራ ዶክተር ጆሴፊን ናምቦዘ ብወገነን፡ መድሃኒት ጸረ-ነፍሳት ብሰንኪ ግጉይ ኣጠቓቕማ መድሃኒት ፡ኣድማዕነት ኣፈዋውሳ ኣብ ሓደጋ ከምዝርከብ ሓቢረን። በሰንኪ ዘይግቡእ ኣጠቓቕማ ጸረ ባክተሪያ መድሃኒት፡ዓመታዊ ኣስታት 700 ሽሕ ሰባት ከምዝሞቱ፡ መግትኢ ስጉምቲ እንተዘይተውሲዱ ፡ኣብ 2050 እቲ ቁጽሪ ናብ 10 ሚሊዮን ክብ ክብል ምዃኑ ውድብ ጥዕና ዓለም ዘውጽኦ ሓበሬታ የነጽር።


text:
ፖሊቲካን ሃይማኖትን- ናይ ኤርትራ ቅልውላው- Eritrean Opposition Crisis
ብፍስሃ ናይር
” Build A Wall between State and Religion”
Thomas Jefferson
ኣብ ታሪኽ ኤርትራ እንተረኤና ካብ ፖሊካዊ ቃልሲ ክሳብ ብረታዊ ቃልሲ ቀጺሉ ድማ ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ እቲ ቀንዲ ምንጪ ክሳብ ሕጂ እውን ክፍታሕ ዘይተኻእለ ፖሊቲካዊ ምሕደራን ሃይማኖትን ፈሊኻ ዘይምርኣይ ኢዩ፣ምንጪ ናይ ግርጭት ኣብ ኤርትራ ኣብ ሃገራዊ መንነት ወይ ድማ ካብ ስነ-ሓሳብ ዝመንጨወ ዘይኮነስ ኣብ ትሕቲ ሃገራዊ መንነታት ከም ሃይማኖት፣ ዓለት ቋንቋ፣ ኣውራጃ ኢዩ፣ እቲ ቀንዲ መሃንድስ ናይዚ መንነታት እቲ ኣብ ኤርትራ ነጊሱ ዘሎ ስርዓት ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኢዩ፡ ስዒቡ ድማ እቲ ሎሚ ኣብ ደንበ ተቃውሞ ዝርኤ ዘሎ ኣሰዃኹዓ ኣብ ፖሊቲካዊ ይኹን በርገሳዊ ኣብ ሃገራዊ መንነት ዘይኮነ ኣብ ሃይማኖታውን፣ብሄራውን፣ ኣውራጃዉን ዝተወደበ ኢዩ፡፤ ልክዕ ኢዩ ኣብ ውሽጢ ኤርትራዊ መንነት ወይ ሃገረ ኤርትራ ብዙሓት ሕዝብታትን ቋንቋታትን ሃይማኖትን ከምዘሎ ፍሉጥ ኢዩ፣ እቲ ተሳኢኑ ዘሎ ጥበብን ኣፍልጦን ነዚ መንንታት እዚ ከመይ ተመሓድሮ እዪ። እቶም ፖሊቲካ ፈሊጣውያን ኤርትራ ነዚ መንንታት እዚ እናመዝመዙ ሕዝቢ ኣብ ሓድሕዱ እምነት ከይሕድርን ብሓንሳብ ብሰላም ዝነብረሉ ክንዲ ዘናዲ ኣብ ናይ ሓድሕድ ጽልእን ባእስን ይኣቱ እታ ሃገር ከም ሃገር ዘይኮነትስ ናይ ውግእ ጎይቶት/ War-Lords/ ዝዕንድሩላ ቦታ ኮይና ትተርፍ፣ እዚ ከይከውን እዩ ድማ ኣህጉራዊ ማሕበረ ሰብ ኣብዚ ግዜዚ ኣብ ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ሃገራት ዘገድሶም ደሞክራስያዊ ስርዓት ንምእትታው ዘይኮነስ ብዝኾነ ኣገባብ ኣብታ ሃገር ጸጥታን ሰላምን/ stability and security/ ንኦም ብዘገልግል ከመሓድር ዝኽእል ሓይሊ ዝመርጹ።
ሎሚ ኣብዚ መበል 21 ዘመን ኣብ ኤርትራዊ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሓን ገኒኑ ዝርከብ ናይ ቃላት ውግእ ዝሕፍርን ዘሕንኽን ኣብ ሓቅነትን ወድዕነትን ኤርትራን ሕዝባን ኣተሓሳስባን እምነታትን ዘየሎ ካብ ጸቢብ ኣተሓሳስባ ውልቀ ሰባት ዝምንጩ ሓደገኛን ሰራምን ጸረ-ሰላምን ደምክራስያን ኣብ ኤርትራ ኢዩ። ብወገን ዓለም- ለኸ እንተረኤና እውን ፣ ሕሉፍ – ኢስላማውያንን ፣ሕሉፍ የማናውያን ሃገራውያን ኣብ ምዕራባውያን ሃገራት ንርኢ ኣሎና ክሊቲኦም ድማ ዕላማኦም ሓደ ኢዩ፡፤
ሕሉፍ ኢስላማውያን ይኹኑ ሕሉፍ-ሃገራውያን ክልቲኦም ተጻረርቲ ክነሶም ናይ ሓባር ዕላማኦም ግን ኣንጻር ደሞክራስያን ኣብ ዓለም ደሞክራስያዊ ስርዓታት ንምፍራስን፣ ብኣንጻሩ ምልክነት ንምንጋስ ኢዩ፡፤ ዕላማ ናይ ኤርትራ ኣግኣዝያውያንን ናይ ኤርትራ ኢስላማውያንን እውን ዕላማኦም ንመስርሕ ደሞክራስያን ኣብ ኤርትራ ሰላምን ደሞክራስያን ከይህሉ ንምልክነት ናይ ሓደ- ውልቀ ኣብ ሃይማኖትን ዓለታትን ዝተመስረት ምሕደራ ኣብ ኤርትራ ንኽህሉ ዝንቀሳቀሱ ባእታት ኢዮም።
ሎሚ እቶም የማናውያን ሃገራውያን ኣብ ምዕራባውያን ሃገራት ዝኽተልዎ ስትራተጂ እቲ ኩሉ ፖሊቲካውን ቁጠባውን ማሕበራውን ጸገማት ዝመጽእ ዘሎ በዞም ስደተኛታትን ኢስላምን ኢዩ ኢሎም ኣንጻሮም ይንቀሳቀሱ። ብወገን በቶም ኣግኣዝያንን ሕሉፍ- ኢስላማውያን ኤርትራውያን ዝካየድ ዘሎ ምንቅቃሳት እውን፣ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ፖሊቲካዊ ፣ቁጠባዊ ፣ ማሕበራዊ ጸገማት ብሰንኪ ምሕደራ ክርስትያን ኢዩ ይብሉ፣ እቶም ኣግኣዝያን ድማ ናይ ኤርትራ ጸገም ኢስላማውያን ኢዮም፣ ካብ ኤርትራ ክወጹ ኣለዎም ይብሉ፣ ክልቲኦም ኣግኣዝያውያንን ይኹኑ ኢስላማውያን ኣብ ኤርትራ ዕልመናዊ መንግስቲ ዘይኮነ ናይ ሃይምኖት መንግስቲ ክተኽሉ ኢዩ ናይ ርሑቅ ዕላማኦም።ኣብ ታሪኽ ከምዝረኤናዮ እዚ ክልተ እምነታት ኣብ ምዕባለ ሕብረተ-ሰብ ዓለም ኣሉታውን ኣዋንታውን ግደ ነርዎን ኣለዎን፣ ኣብ ታሪኽ ክርስትናዊ ኣተሓሳስባ ዘለወን ሃገራት በብግዜኡ ብዙሕ ውግኣትን ግርጭታትን ተኻዪዱ ኢዩ፣ ንኣብነት እቲ ካብ 1618-1648 ኣብ መንጎ ካቶሊካውያንን፣ ፕሮተስታንትን ዝተኻየደ ክሳብ ሕጂ እውን ኣሰሩ ዝርኤ ዘሎ ሓደ ምስክር ሃይሞኖት ክሳብ ክንደይ ኣብ ፖሊቲካዊ ሕይወት ኣትዩ ከምዝነበረን፣ እዚ ድማ ድሕሪ ብዙሕ ቃልስን ጻዕርታትን ሃይምኖት ካብ መንግስትን ፖሊቲካን ክፍለ ከምዘለዎ፣ሎሚ ዝበዝሓ ሃገራት ዓለም፣ዝመሓደሩሉ ኣገባብ ምሕደራ ኢዩ።
ኣብተን ዓረባውን ኢስላማውን ሃገራት ግን ገና ኣብዚ ደረጃ እዚ ሰለዘይተበጽሔ ኣብዚ መበል 21 ዘመን ኣብ ውግእ ሓድሕድ- ሱኒ ኣንጻር ሺዓ ይካየድ ኣሎ፣ ሕሉፍ ሓሊፉ ድማ ገለ ሓይልታት ኣብቲ ናይ መበል 16 ክፍለ ዘመን ናይ ካሊፋታት ምሕደራ ክምለሱ ዝደልዩ ሓይልታት ኢስልምና ሎሚ ንመላእ ዓለም ኣብ ኢስላምና ንምቅያር ዝቃለሱ ( ISIL-ISIS)ኣለዉ፡፤ ገለ ፈለጣትን መራሕትን ሃይማኖት ኢስልምናን ሃገራትን ደሞክራስያን ዕልማናዊ መንግስታት ኣንጻር ሃይሞኖት ኢስልምናን ኣተሓሳስባን ሰለዝኾና፣ ከምዚ ዓይነት ምሕደራ በቶም ኣብ ኢስልምና ዝኣምኑ ሕዝብታት ቅቡል ጥራሕ ዘይኮነ ሓራም- ገበን እውን ኢዩ ዝብሉ ኣለዉ። ዕልመናዊ መንግስቲ ማለት ግን ኣንጻር እምነታት ዘይኮነስ፣ እምነትን፣ መንግስትን ዝፈሊ፣ ኣብ ናጽነት ናይ እምነታት ኢድ ዘየኤቱ ስርዓታት ምሕደራ ዝበዝሓ ሃገራት ዓለምና ዝኽተልኦ ዕልመናዊ ምሕደራ ኢዩ።
ሎሚ ኣብዚ መበል 21 ዘመን ኣብ ዝሓላፈ ዘመን ናይ ካሊፋታት ክንምለስ ኣሎና ደሞክራስያን ሰብኣዊ መሰላትን ብሕጊ ኢስልምና ክኸውን ኣለዎ፣ ሃይማኖትን መንግስትን ክፍለ የብሉን ዝብሉ ኣብ ደንበ ተቃውሞ ኤርትራ ፖሊቲካውን በርገሳውን ማሕበራት ኣለዉ። ኣብ ዝበዝሓ ሃገራት ዓረብን ኣብ ኢስልምና ዝኣምና ሃገራትን መሰል ውልቀ-ሰብ፣ ይኹን ሰብኣዊ መስላት ብሓፈሻ ቅቡል ኣይኮነን፣ እሞ እንታይ ኢዩ እቲ ጸገም ሃይምኖት ኢስልምናዶ ደሞክራስያዊ ፍልስፍና፣ ኣብ ኤርትራኸ ብኸምዚ ኣረዳድኣ ኣብ መንጎ መንግስትን ሃይማኖትን ኣይፍለን ዝብልን ክፍለ ኣለዎ ዝብልን ብሓንሳብ ከናብር ይኽእልዶ፣ እስከ ምሁራትና ካብ ክልቲኡ ሸነኽ ብዛዕባዚ ኣረኣእያ አጽንዑልና
ኣብ ታሪኽ ከምዝረኤናዮ እዚ ክልተ እምነታት ኣብ ምዕባለ ሕብረተ-ሰብ ዓለም ኣሉታውን ኣዋንታውን ግደ ነርዎን ኣለዎን፣ ኣብ ታሪኽ ክርስትናዊ ኣተሓሳስባ ዘለወን ሃገራት በብግዜኡ ብዙሕ ውግኣትን ግርጭታትን ተኻዪዱ ኢዩ፣ ንኣብነት እቲ ካብ 1618-1648 ኣብ መንጎ ካቶሊካውያንን፣ ፕሮተስታንትን ዝተኻየደ ክሳብ ሕጂ እውን ኣሰሩ ዝርኤ ዘሎ ሓደ ምስክር ሃይሞኖት ክሳብ ክንደይ ኣብ ፖሊቲካዊ ሕይወት ኣትዩ ከምዝነበረን፣ እዚ ድማ ድሕሪ ብዙሕ ቃልስን ጻዕርታትን ሃይምኖት ካብ መንግስትን ፖሊቲካን ክፍለ ከምዘለዎ፣ሎሚ ዝበዝሓ ሃገራት ዓለም፣ዝመሓደሩሉ ኣገባብ ምሕደራ ኢዩ፣ ኣብተን ዓረባውን ኢስላማውን ሃገራት ግን ገና ኣብዚ ደርጃ እዚ ሰለዘይተበጽሔ ኣብዚ መበል 21 ዘመን ኣብ ውግእ ሓድሕድ- ሱኒ ኣንጻር ሺዓ ይካየድ ኣሎ፣ ሕሉፍ ሓሊፉ ድማ ገለ ሓይልታት ኣብቲ ናይ መበል 16 ክፍለ ዘመን ናይ ካሊፋታት ምሕደራ ክምለሱ ዝደልዩ ሓይልታት ኢስልምና ሎሚ ንመላእ ዓለም ኣብ ኢስላምና ንምቅያር ዝቃለሱ ( ISIL-ISIS)ኣለዉ፡፤ ገለ ፈለጣትን መራሕትን ሃይማኖት ኢስልምናን ሃገራትን ደሞክራስያን ዕልማናዊ መንግስታት ኣንጻር ሃይሞኖት ኢስልምናን ኣተሓሳስባን ሰለዝኾና፣ ከምዚ ዓይነት ምሕደራ በቶም ኣብ ኢስልምና ዝኣምኑ ሕዝብታት ቅቡል ጥራሕ ዘይኮነ ሓራም- ገበን እውን ኢዩ ዝብሉ ኣለዉ። ዕልመናዊ መንግስቲ ማለት ግን ኣንጻር እምነታት ዘይኮነስ፣ እምነትን፣ መንግስትን ዝፈሊ፣ ኣብ ናጽነት ናይ እምነታት ኢድ ዘየኤቱ ስርዓታት ምሕደራ ዝበዝሓ ሃገራት ዓለምና ዝኽተልኦ ዓለማዊ ምሕደራ ኢዩ።
ሎሚ ኣብዚ መበል 21 ዘመን ኣብ ዝሓላፈ ዘመን ናይ ካሊፋታት ክንምለስ ኣሎና ደሞክራስያን ሰብኣዊ መሰላትን ብሕጊ ኢስልምና ክኸውን ኣለዎ፣ ሃይማኖትን መንግስትን ክፍለ የብሉን ዝብሉ ኣብ ደንበ ተቃውሞ ኤርትራ ፖሊቲካውን በርገሳውን ማሕበራት ኣለዉ። ኣብ ዝበዝሓ ሃገራት ዓረብን ኣብ ኢስልምና ዝኣምና ሃገራትን መሰል ውልቀ-ሰብ፣ ይኹን ሰብኣዊ መስላት ብሓፈሻ ቅቡል ኣይኮነን፣ እሞ እንታይ ኢዩ እቲ ጸገም ሃይምኖት ኢስልምናዶ ክርስትና ደሞክራስያዊ ፍልስፍና፣ ኣብ ኤርትራኸ ብኸምዚ ኣረዳድኣ ኣብ መንጎ መንግስትን ሃይማኖትን ኣይፍለን ዝብል ኣምር ኣብተን ፖሊቲካዊ ውድባት ኣብ ደንበ ተቃውሞ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ይርከቡ።
ትፈልጥዎዶ………….ቅድሚ ሃይማኖት፣ ሰብኣውነት ኢዩ ዝቅድም፣ ንሕና ደቂ /ሰባት ክሳብ ክንደይ ኢና ምቆምያታት እምነታት ሰብኣዊ መሰላትን፣ ኣህጉራዊ ውዕል ብዛዕባ ቁጠባውን ማሕበራውን ባህላውን መሰላት፣ ከምኡ ድማ ኣህጉራዊ ውዕል ብዛዕባ ሲቪላውን ፖሊቲካውን መሰላት ማእከል ገርና ምስ ሰብ ንነበር ኢዩ እቲ ስኢናዮ ዘሎና ኣፍልጦን፣
ኩልና ደቂ ሰባት ሓራ ኮና ማዕረ ክብርን መሰልን ዘሎና ኢና፣ ኣእምሮን ሕልናን ዝተዓደልና ብምዃና ድማ ኣብ ነንሕድሕድና ብመንፈሳዊ ሕውነት ክንቀራረብን ክንነበርን ንኸእለሉ ጥበብ ፍልጠትን ንድለ እምበር ኣነባ ካብዚ ብሔር …………ኣነባ ቋንቋይ ካብ ናትካ ይስልጥን……………. ናተይ ሃይማኖት ኢዩ ንመንግስተ ሰማይ ዘእቱ……………………እዚ ኹሉ ጃህራ ኣብዛ እነነብረላ ፕላነት ዓለምና ምትፍናንን ጽልእን እንተዘኮይኑ ምንም ረብሓ የብሉን፣ ናይ ወዲ ሰብ እምነት ብሕታዊ ኮይኑ፣ ኩልና ብሰላም ክንነብር ስራሕናን ምስ ሰብ ዝምድናናን ሰብኣውነት/ Humanity ማእከል ዝገብረ ክኸውን ኣለዎ እምበር ኣብ ንሕናን ……ንሳቶምን ኣብ ዝብል መርገጽ ክህሉ የብሉን።
Separating Religion and State- english version
The relationship between the state and religion, between civil and religious authorities, and between secular and sacred codes of law will be the main issue of a constitution – making in post -dictatorship Eritrea.
What is important function of a constitution is to ensure peace and justice between all members of Eritrean diversity marked by deep religious divisions. Yet, in many parts of the world, the relationship between the state and religion continues to be one of the most difficult issues for constitution-builders to resolve. The specific problems are unique to each case, but certain generalities often emerge.
In Eritrea religion has associated with national identity or with the foundational values of the community. Public opinion may be expressed through parties that are motivated by, or identified with, a particular religion, for example the present religious affiliated political organisation in the opposition camp are good examples.
Can the Eritrean situations give rise to demands for religions to be given specific constitutional status? There might be religious minorities who seek special protections, including the right to have personal matters governed by their own religious law, resulting in an asymmetrical constitutional framework. Such moves towards the constitutionalisation of religion are likely to be opposed by those who believe that religion is essentially a private matter of conscience or that differences are best accommodated by combining universal freedom of religion with symbolic recognition of the role of one or more religions in social and cultural life, to the declaration of the secular (non-religious) basis of the state.
In practice, it can be difficult to achieve agreement or compromise on these questions in the design of a constitutional text, in part because the issues involved concern matters of personal identity and deeply held principles that are not easily negotiated. Therefore, the question of whether and how religion should be incorporated—or, conversely, whether the state should be secular —should be carefully and contextually considered with reference to prevailing political, historical and cultural circumstances in Eritrea.
The Eritrean Forces for democratic change must discuss the various forms of religion–state relations that are possible in the development of democratic constitutions, and articulate circumstances and contexts in which constitution-makers may have to confront a demand for religion. Discussions concerned with religion -state relations in Eritrea need separation of state and religion, or constitutional models being secular and guaranteeing religious freedom.
Constitutional guarantees of religious freedom
Religion is a matter which lies solely between Man & his God. No one has the right to enforce someone to be a Christian or Muslim or any other. The act of the Eritrean people should declare that the state should not make laws prohibiting or allowing the establishment of religion as today’s Eritrea under the dictatorship.
The past state- religion relation
Throughout history, many states have been based on a close alignment of religious and civil authorities, and almost every pre-modern society has based its understanding of legitimate political authority on divine origins. Emperor worship, combining theocracy with absolute monarchy, was a feature of ancient China, Egypt and Japan and many African and Arab countries. The city states of Greco-Roman antiquity had their own civic deities, priesthoods and shrines, and the institutions of religion were regarded as an integral part of the constitution of the state.
Modern state – religion relations
Today, religious freedom and freedom from religious coercion are universally recognized principles of democracy. No state can today be regarded as free unless it guarantees freedom of religious belief and practice, including the freedom of religious minorities and of dissenters.
This historical recognition of religious freedom as an international norm— together with the recognition of other rights such as freedom of expression, due process of law and freedom from discrimination—establishes certain baselines in the constitutional relationship between the state and religion. A liberal democratic state cannot (a) forbid peaceful religious expression so long as this does not disturb public order or infringe the rights of others; (b) enforce unity or compliance in matters of religious faith or practice; or (c) punish or discriminate against people on account of their religious beliefs or identity. These baselines necessarily provide for some autonomy and pluralism in matters of religion, excluding both the repression of religion by the state (state atheism) and state compulsion in religious matters (state theocracy). Nevertheless, they leave a wide latitude for different modes of religion–state relations at the constitutional level, which are discussed in the following sections.
Continues………………………..
ዝተወከስክዎም ጽሑፋት
- Universal Human Rights/ UN Dokuments
- International Conventions
- EGDI, Learning in Development Co-operation
- EGDI, Dialogue in Pursuit of Development
- Terry Eagleton, The Idea of Culture
- Thomas Hammerberg, Social Rättvisa
Short URL: http://english.farajat.net/?p=11005


text:
“ኢየሱስ ምስ ተጠምቀ፡ ብኡ ብኡ ኻብቲ ማይ ወጽአ። እንሆ ኸኣ ሰማያት ተኸፍቱ፡ መንፈስ እግዚአብሔር ድማ ብኣምሳል ርግቢ ኪወርድን ኣብ ልዕሊኡ ኺዓልብን ረኣየ።” (ማቴ 3.16)
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን ደሓንዶ ሓዲርኩም! ብዛዕባ ምሥጢረ ጥምቀት ንእንገብሮ ኣስተንትኖ ብምቅጻል ሎሚ ኣብቲ ሕመረት ናይቲ ሥርዓት ኣብ ምጥማቃት ዝፍጸም ነገራት ክንምልከት ኢና፣ ኣቀዲምና ብዛዕባቲ እቲ ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ልዕሊኡ ክወርድ እንጽልየሉ እሞ ዳግም ናይ ምውላድን ናይ ምሕዳስን ሓይሊ ንዝለብስ ማይ ክንምልከት ኢና (ዮሓ 3.5 ቲቶ 3.5) ማይ ምንጪ ሕይወትን ጥዕናን ኮይኑ ማይ ክሰኣን ከሎ ግን ከምቲ ኣብ ምድረበዳ ዝኸውን ዝኾነ ናይ ምፍራይን ምዕባይን ነገር ይጠፍእ፣ ናይ ሞትን ጥፍኣትን ምኽንያት እውን ክኸውን ይኽእል፣ ንኩሉ ከጥሕልን ክገማጥልን ከሎ ብብዝሒ ክዘንም እንከሎ ኣብ ቅድሚኡ ንዝጸንሖ ይለኻኽም፣ ኣብ መወዳእታ ማይ ናይ ምሕጻብ ምጽራይን ምንጻሕን ክእለት እውን ኣለዎ፣ ካብዚ ኩሉ ብሓባር ዝፈልጦን ዝርድኦን ባህርያዊ ምልክት ነቂሉ ቅዱስ መጽሓፍ እግዚአብሔር ብምልክት ማይ ዝገብሮን ዝህቦ ተስፋን ይገልጽ፣ ከምቲ ቅዱስ ኣምብሮዝዮስ ንሓደስቲ ተጠመቅቲ ዝገልጾ ዝነበረ ንሕድገት ሓጢኣት ዝኸውን ሓይሊ ኣብ ማይ ከምዘይኮነ ከምዚ ክብል ይገልጾ፣ ‘እቲ ማይ ርኢኻዮዶ ዝኾነ ማይ ኣይፍውስን እቲ ዝፍውስ ማያ ካብ ክርስቶስ ጸጋ ዝተቀበለ እዩ፣ እቲ ተግባር ናይ ማይ ኮይኑ እቲ ክእለት ግን ካብ መንፈስ ቅዱስ እዩ’ ይብል፣ ስለዚ ከኣ እያ ቤተክርስትያን ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ኣብቲ ማይ ክወርድ እትምህለል፣ እቶም ዝጥመቁ ምስ ክርስቶስ ኣብ ሞቱ ተቀቢሮም ብትንሣኤኡ ከኣ ናብ ዘይመውት ሕይወት ይትንሥኡ፣ ጸሎት ቡራኬ ማይ እግዚብሔር ንማይ ምልክት ጥምቀት ክኸውን ከምዘሰናደዎን ከምቲ ኣብ መኽፈቲ ቅዱስ መጽሓፍ ዝብሎ ከኣ መንፈስ ኣምላኽ ቅድሚ ፍጥረት ኣብ ማያት ይዝምቢ ከምዝነበረ ይገልጾ (ዘፍ 1.1-2) ከምኡ እውን ማይ ኣይሂ መወዳእታ ናይ ሓጢኣትን ናይ ሓዲስ ሕይወት ምጅማርን ይገልጽ (ዘፍ 7.6-8, 22) ደቂ ኣብርሃም እውን ካብ ባርነት ግብጺ ብማእከል ማይ ቀይሕ ባሕሪ ብምስጋር ሓራ ኮይኖም (ዘጸ 14.15-31) ኢየሱስ ኣብ ሩባ ዮርዳኖስ ከምዝተጠምቀ እንኪዝከር (ማቴ 3.13-17) እዚ ከኣ ነቲ ካብ ጐድኑ ዝወጸ ማይን ደምን የመልክት (ዮሓ 19.31-37) በዚ ከምዚኸስ ንሓዋርያቱ ንኩሎም ኣሕዛብ ዓለም ብስም ቅድስት ሥላሴ ከጠምቁ ለኣኾም (ማቴ 28.19)፣ በዚ ዝኽሪ እዚ ሓይሊ ለቢስና እግዚብሔር ኣብ ምጥማቃት ምንጪ ጸጋ ናይ መይቱ ዝተንሠኤ ክርስቶስ ከውርድ ንእግዚብሔር ንልምን፣ በዚ ከምዚኸስ እቲ ማንም ማይ ዝነበረ ተለዊጡ ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ይለብስ፣ በዚ ማይ እዚ ከኣ ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ንሰባት ነጠምቅ ዓበይትስ ይኹኑ ሕጻናት ኩሎም በዚ ይጥመቁ፣
ማይ ምጥማቃት ምስ ተቀደሰ ልብና ክኽፈት ኣለዎ ክባረኽ ኣለዎ፣ ናብ ጥምቀት ንክንኣቱ ነቲ ማይ ንባርኽ ንልቢ እውን ንባርኽ፣ እዚ ከኣ በቲ ዝስዕብ ሥርዓት ክሕደት ሠይጣንን እምነትካ ብምእማንን ይግበር፣ እዘን ክልተ ነገራት እዚኤን ዘይፈላለያ እየን፣ መጠን ንዲያብሎስን ፈተናታቱን ኣይፋል ዝበልክዎ መጠኑ ነቲ ብሓሳባትን ብግብርን ምስኡ ከወሃህደኒ ንዝጽዋዕኒ እግዚብሔር እሺ ሓራይ ክብል እኽእል፣ ሠይጣን በታንን መቃቃልን እዩ፣ እግዚብሔር ግን ወትሩ የወሃህድ ንማሕበርናን ንኩሎም ሰባትን የወሃህድ፣ ንኢየሱስ ብውዑል ክንክተሎ ኣይንኽእልን፣ ንካልኦት ሓቊፍካ ንክትክእል ካብቲ ኣሲሩ ሒዙካ ዘሎ ነገራት ክትላቀቅ ግድን እዩ፣ ንሕና ደቂሰባት ገለና መንነትና ጽቡቅ ኣይግለጽን፣ `እዚ ንሠይጣንስ ይኹን ንእግዚአብሔር ክኸይድ ይኽእል እዩ’ ኢልና ንርእስና ነታልል፣ ሽሕኳ ከምኡ ንብል እንተኾና እዚ ግን ፈጺምካ ብሓደ ዝኸይድ ኣይኮነን፣ ወይ ምስ እግዚብሔር ወይ ምስ ዲያብሎስ ኩን፣ ስለዚ ከኣ እዩ ኣብ ጥምቀት ክሕደት ሠይጣንን እምነትካ ምእማንን ብሓደ ዝግበር፣ ነቲ ናይ ቅድም ነገራት ጨሪስካ ቈሪጽካ ብምእላይ ነታ ሓዳስ መንገዲ ማለት ንክርስቶስ ክትክተል የድሊ፣
ነታ ‘ንሠይጣንን ኩሉ ተግባራቱን ኩሉ ፈተናታቱን ትኽሕድዶ!’ እትብል ሕቶ ብቀዳማይ ንጽል ኣካል `እኽሕድ’ ኣነ እኽሕድ ብማለት ንምልሽ፣ ብኣልማማ ኣይምለሽን! ኣነ እኽሕድ እዩ ዝበሃል፣ ማዕረ ማዕረ እዚ ከኣ እምነት ቤተክርስትያን ንምእማን ‘እኣምን’ ብማለት ይምለሽ፣ ኣነ እኽሕድ ኣነ እኣምን ትብል፣ መሠረት ጥምቀት ከስ እዚ እዩ፣ ብሓላፍነት ዝውሰድ ምርጫ እዩ፣ ኣብ እግዚብሔር ብምእማን ከኣ ናብ ጭቡጥ ተግባራት ክሰግር ዘለዎ ጉዳይ እዩ፣ እዚ ናይ እምነት ሥራሕ እዚ ብምሥጢረ ጥምቀት ወትሩ ምስ ተሓገዘ ስለዝኾነ ኣብ ዝኾነ ኩነታት ሕይወትን ኣብ ግዜ ፈተናን ጸኒዕካ ናይ ምሕላው ሓላፍነት ይሓትት፣ ነታ ናይ እስራኤላውያን ጥንታዊ ጥበብ ንዘክር ‘ወደየ ንእግዚብሔር ክተገልግል እንተደኣ ወሲንካ ንፈተናታት ተዳሎ’ (ሲራ 2.1) ንክትቃለስ ተሰናዶ ማለቱ እዩ፣ ኣብዚ ቃልሲ እዚ ብጽቡቅ ንክንጋደል ከኣ መንፈስ ቅዱስ ሓይሊ ይህበና፣ ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን ኣእዳውና ኣብ ማይ ጸሎት ክነጥልቅ እንከሎና ኣብ ቤተክርስትያን ክንኣቱ እንከሎና ማይ ጸሎት ጠሚዕና ብትእምርተ መስቀል ንዓትብ ኣብዚ ነቲ ዝተቀበልናዮ ምሥጢረ ጥምቀት ብታሕጓስን ምስጋናን ንዘክሮ፣ እዚ ማይጸሎት እዚ ንጥምቀትና የዘኻኽረና፣ ነቲ ሽዑ ዝበልናዮ ኣመን ከኣ ነሕድሶ፣ ኣብ ፍቅሪ ቅድስቲ ሥላሴ ጥሒለ ክነብር ብጣዕሚ ደስ ይብለኒ ክንብል ኣሎና፣ እግዚብሔር ይሃበብለይ፣


text:
ዘርኣዊ ጥቕዓት ኣብ ሃገርና!
(ድወት፡ 28-05-2010)
መእተዊ
------------
ካብ ቀረባ እዋን ናብዚ እቲ ኣብ ስዑራት ሓይልታት ዝቦቖለ ዘርኣዊ ጽልኢት መልክዕ ናብ ዝሓዘ ቅሉዕ መጥቃዕቲ ተሰጋጊሩ ዜጋታት እዛ ሃገር ኣብ ገዛእ ሃገሮም ክቕጥቀጡ ምርኣይ ልሙድ ኮይኑ ኣሎ። ህዝብና በብመዓልቱ ስግኣት ይሓድሮ ኣሎ። ብፍላይ ኣብ ልዕሊ ተጋሩ ብስፍሓቱ ኮነ ብኽብደቱ ዝዛየደ ዘርኣዊ መጥቃዕቲ ኣብ ሰሜን ጎንደርን ካልኦት ከተማታትን ክልል ኣምሓራ ከምኡ እውን ኣብ ውሱን ከባብታት ኦሮምያ ተራእዩ እዩ። ኣብ ልዕሊ ነበርቲ ዝተፈላለያ ከባብታት ኦሮምያን ሶማሌ ኢትዮጵያን እውን ንጹህ ደም ብዙሓት ተወለድቲ ኦሮምያ ኮነ ሶማሌ ኢትዮጵያ ፈሲሱ ሃገር ምሕዛና ዝዝከር እዩ።
ዘርኣዊ ጥቕዓት ድዩ ኣይኮነን?
-------------------------------------
መበገስን ምኽንያትን እዚ ከምዚ ዝበለ ንጹህ ደም ዜጋታት ናይ ምፍሳስ ከይዲ እንታይ ኢዩ ኢልካ ምሕሳብ፡ ናብ መፍትሒ ንምኻድ ኣብ ዝግበር ጉዕዞ ትርጉም ኣለዎ። ምኽንያቱ ናይ ሓደ ሕማም መድሓኒት፡ ብትኽክል ካብ ምፍላጥ እቲ ሕማም እዩ ዝፍልም እሞ።
ኣብ ዝተፈላልዩ እዋናት ዝተውሃቡ መግለጽታት መንግስቲ መበገሲ ገይርካ ብምውሳድ እቶም ዘጋጠሙን ክሳብ እቲ ትማሊ ኣብ ቆቦ ዘጋጠመ መጥቃዕትን ዘሎ ኩነታት መበግሲኡ እንታይ እዩ ንዝብል ሕቶ ምላሽ ምሃብ ከድሊ እዩ። ምላሽ ዝውሃብ ድማ ፈለማ እቲ መጥቃዕቲ ብስሩ እንታይ እዩ ካብ ዝብል እዩ ክጅመር ዘለዎ። "ዘርኣዊ ድዩ ኣይኮነን" ዝብል ሕቶ ምምላስ ፈላማይ ነጥቢ ይኸውን።
ናይዚ ቀንዲ ምኽንያት ክልተ ዛዕባ እዩ። እቲ ሓደ ምእንቲ ዘየኽስብ ፖለቲካ ኢልካ ክተነኣእሶ ምፍታን እንትኸውን እቲ ካልኣይ ድማ ምእንቲ ህንዱድ ሃገር ናይ ምፍራስ ድልየትካ ኢልካ "ተጋድሎ ህዝቢ እዩ" ኢልካ እቲ መቕተልቲ ቅዱስ ንምግባር ዝፍተን ዘሎ ተረኽ (ናሬሽን) ስለዘሎ እዩ። ክልቲኡ ጌጋ እዩ።
ከምቲ ርእሰ ምምሕዳር ክልል ኣምሓራ ኣብ ምዝዛም እቲ ዝሓለፈ ዓመት ዝበልዎ ኣብ ክልሎም ዘጋጠመ ጸገም ዘርኣዊ ጥቕዓት እዩ። ነዚ ኩነታት እዚ ኣጽኒዑ ናብ ዝተኸበረ ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ሃገርና ዘቕረበ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰል ኢትዮጵያ እውን ነዚ ሓቂ እዚ እዩ ዘረጋገጸ። እቲ ኮምሽን፡ ዘጋጠመ ሽፍታዊ ተግባር (ቫንዳሊዝም) ኣጽኒዑ ምስ መፍትሒኡ ኣቕሪቡ፡ ፈጻሚ ኣካል ዕዮ ገዛ ወሲዱሉ እዩ። እቲ ዕዮ ገዛ ገበነኛታት ናብ ሕጊ ምቕራብ እውን ዝጠልብ ነይሩ፡ ዋላ እኳ ዛጊድ ዝተርኣየ ውሳነ እንተዘይሃለወ።
እቲ ኣብ ልዕሊ ተዓቚቦም ዝነበሩ ንጹሃት ሶማልያውያን ዝበጽሐ ኣዝዩ ኣስካሕካሒ ቅትለት ብርክት ዝበሉ ዜጋታት እውን ሓደ ካብቶም "ዘርኣዊ ጥቕዓት ንምንታይ ኣድልዩ?" እንትንብል ክልዓል ዝግብኦ ዛዕባ እዩ። እቲ ቅትለት ዜጋታትና ዘርኣዊ ምንባሩ ብኣንደበት ክቡር ቀዳማይ ሚኒስትር ተገሊጹ እዩ።
እዚ ዓብዪ ዓብይኡ እዩ እምበር ዝኾነ ይኹን ዘርእኻ ፈልዩ ዋላ ክንዲ ፍረ ጣፍ ዝበደለካ ሰብን እዚ ዝፈቅድ ኩነትን ዘርኣዊ መጥቃዕቲ ምዃኑ ኣብ ዓለም ለኸ ሕግታት ሰብኣዊ መሰል ብድሙቕ ቀለም ዝተጸሓፈ ሓቂ እዩ። እቲ ኣብ ሃገርና ዘሎ ኩነታት በዚ ደረጃ እዚ ክርአ ዝድለየሉ ምኽንያት እውን ኣብ ዓለም ለኸ ሕግታት ዝሰፈረ ብምዃኑ እነኽብሮ ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ሕገ መንግስትና ብስምምዕነት ህዝብታትና ብምስፋሩ ተገዲድና እውን እንቕበሎ ሕጊ ሃገር ብምዃኑ እውን እዩ።
ስለዚ ኣብ ህልዊ ኩነታት ዓድና እንትንዘራረብ ሓደ መሰረታዊ ነጥቢ ኽኸውን ዘለዎ "እቲ ዝጋጥም ዘሎ ብትኽክል እንታይ እዩ?" ዝብል እዩ። ስለዚ ዛጊድ ዘጋጠሙ መጥቃዕትታት ዘርኢ መሰረት ዝገበሩ ዘርኣውያን መጥቃዕታት እዮም። መፍትሒኡ ድማ እዚ ምዃኑ ተረዲእኻ ኣብ ዝግበር ምርምር ይምስረት። እንተዘይኮይኑ ከም ምስላ ወለዲ ሓባእያ ቁስሉስ ሓባኢ ፈውሱ እዩ ክኸው።
መበገሲኡ እንታይ እዩ?
-----------------------------
ኣብ ሕሉፍ "ፌደራሊዝምን ህልዊ ኩነታት ሃገርናን" ዝብል ጽሑፉና መበገሲ ብርክት ዝበሉ ጸገማት ኣልዒልና ነይርና። እቶ ነጥብታት ንሳቶም ምስ እዚ ርእሲ እዚ ብምትእሳሣር ከምዚ ክራጎዱ ይኽእሉ እዮም።
ሀ) ሓዱሽነት ፌደራሊዝም ስርዓት
-----------------------------------------
እዛ ሃገር ኣብ ታሪኻ ንፈለማ እዋን ዘተኣታተወቶ ስርዓት ብምዃኑ ምስቲ ኣብ መስፍናዊ ስርዓትን ንሱ ዝሃነጾ ፖለቲካዊ ኢኮኖሚ፣ ኣተሓሳስባ፣ ማሕበራዊ ስነ ልቦና ወዘተ ዝነበረ ዓዲ ምዃኑ ተኣሳሲሩ ሓርጎጽጎጻት ከጋጥም ከምዝኽእል ይፍለጥ እዩ። እቲ ባይታ ነቲ ስርዓት ሓዱሽ፡ ዋላ ይጠቀሞ። በዚ ምኽንያት ናብ ልቢ ህዝቢ ክሰርጽ ግዜ ይወስደሉ። ሓደ ፍልስፍና ነዊሕ ጊዜ ይወስደሉ፡ ትካላዊ (ኢንስቲሹናላይዝ) ንምዃን። እዚ ዝፈጠሮ ጸገም ኣሎ።
ለ) መንፈስ ተሰዓራይ ሓይሊ፥
-----------------------------------
እቲ ቃልሲ ኣብ መንጎ ምምስራት ህዝባዊ ስርዓትን ምቕ'ጻል እታ ዝነበረት ንዝሓዘቶ ህዝቢ፣ ሃይማኖት፣ ዘርኢ ወዘተ ዘይትውክል ሃገርን ብምንባሩ፥ ውዒሉ እናሓደረ ናይቲ ስዑር ሓይሊ መንፈስ ዋጋ ከኽፍል ጀሚሩ። ሕዚ ዝርኣዩ መጥቃዕታት እቲ ብዙሕነት ዝፈቅድ ብመስዋእቲ ኣሽሓት ዝመጸ ስርዓት ብዘይተቐበሉ ሓይልታት ዝምወል እውን እዩ። ብአኦም ስለዝምወል እቲ ስርዓት ጸገማት እማጓነየ (ኤክስተርናላይዝ እናገበረ) ክከይድ ኣለዎ ማለት ኣይኮነን። ግን ከ እዚ እውን ኣብቲ ጥፍኣት ናይ ባዕሉ ግደ ኣለዎ ንምባል እዩ። እቲ ስዑር መንፈስን ሓሽከራቱን ግን ኣብ ውሽጢ ዓድን ወጻእን ኮይኑ ንልዕሊ 20 ዓመት ደጀን እቲ ስርዓት ኢሎም ኣብ ልዕሊ ዝኣመኑሉ ህወሓትን መራሕታን ህዝቢ ትግራይን ውዱቡን ዘሚቶም። ውጽኢቱ ድማ እነሆ።
ሐ) ም'ድኻም መሪሕነት፥
---------------------------------
ኣብ ተኣናፊ ፖለቲካል ጅኦግራፊ፣ ኣብ ካልእ ታሪኽ ዝነበሮ ማሕበረሰብ፣ ካብ ድኽነት መሊኡ ኣብ ዘይተላቐቐ ህዝቢ ወዘተ ዝምስረት ስርዓት ተጻብኦታቱ ብዙሓት እዮም። ዋላ እቲ ተረባሒ ዝኮነ ኣካል ማሕበረሰብ እውን እዩ ኣንጻርካ ክልዓል ዝኽእል። ኣብ ከምዚ ዝበለ ኩነታት ግደ ኣመራርሓ ብጣዕሚ ዓብዪ ምናልባት እውን መተካእታ ዘይርከቦ እዩ። ኣብ ኣፍሪካ መሪሕነት ገይጺ ኣይኮነን፡ህዝቢ ክሓልፈሉ ናይ ህይወት መስዋእቲ ዝሓትት ስራሕ እንበር። ኣብ ኣፍሪካ መሪሕነት መጀገኒ (ኣድቨንቼር) ኣይኮነን። ጫማ ህዝቢ ዝገብር ሓያል ናይ ሲቪል ሰርቪስ ስራሕ እምበር። ምግዳል እዩ መሪሕነት ኣብ ኣፍሪካ።
እቲ ክኸውን ዘለዎ እዚ እናሃለወ ናይ ኮር መሪሕነት ምድኻም ነቲ ሕዚ መጹኡ ዘሎ ሃገራዊ ቅልውላው ምኽንያት ኮይኑ እዩ። እዛ ዓዲ መሪሕነታ እንትፈኩስ ካልእ ናይ ጥፍኣት ሓይሊ እቲ ቦታ ዝርከበሉ (ብውሑድ ብስነ ልቦናን ለጅትመስን) ኣጋጣሚ ይመጽእ። እዚ ኣብ ልዕሊ እቲ ብሰኣን መሪሕነት ዝመጽእ ማሕበረ ቁጠባዊ ሽግር ምዃኑ እንትንሓስብ ድማ ክንደየናይ ዝኸበደ ክፍተት ምዃኑ ንግንዘብ። ብርክት ዝበለ መንእሰይ ኦሮምያ ንኣብነት ካብ ኩሉ ንመን ይሰምዕ ኢልካ ምሕታት ይከኣል እዩ። መልሱ እውን ግልጺ እዩ። ስለዚ መሪሕነት እዛ ሃገር ካብ ዲስፕሊናዊ ውድቀቱን ምልማስ ህዝባዊ ልእኩን ተበጊሱ (ከምቲ ዝተገምገመ) ዝፈጠሮም ጸገማት ጓል መንገዲ፡ ዋና መንገዲ ኮይኖም ጸጋም ክመርሑና ዕድል ፈጢሩ እዩ።
መ) ባይታኻ ምልቃቕ
---------------------------
ብርክት ዝበሉ ሽግራት ኣብ ባይታኻ ኣብ ባዕልኻ ብምስራሕ ክቕረፉን ናብ ዘርኣዊ መጥቃዕቲ ከይተሰጋግሩ እሞ ህዝብታት ከይተቐያየሙ ኣብ መንገዲ ዝመኽነሉ ዕድል ክነብር ነይሩ እዩ። መንግስቲ ክልላት ኣብ ከክልለን ዘሎ ህዝቢ ክለምዕ፣ ካብ ልምዓቱ ተረባሒ ክኸውን፣ ውጽኢታት ስርሑ ብቐጻልነት ከጠዓዕም፣ ምእንቲ ባዕሉ ኢሉ ከም ባዕሉ ዝሕልዎ ጽላት ቁጠባ ኣብ ምህናጽ፡ ምስኡ ተተሓሒዙ ዝርአ ድማ ሰናይ ምምሕዳር ክረጋገጸሉን ፍትሒ ክረክብን ክሰርሑ ክኽእሉ ኣለዎም። እዚኣ ከይኮነት እንትትተርፍ ናብ ዘይቅኑዕ ውድድር ይእቶ። መን ካብ መን ላዕለዋይነት ኣለዎ ኣብ ዝብል ውጥጥ ይእቶ። ብኡ ድማ ዘይምኽንያታዊ ወለዶ እዩ ዝፍጠር። እዛ ዓዲ ንዓይ ተዘይኮይናትንስ እንታይ እያ ሞ ምባል ይጅምር። ኣብ ሓንቲ ጸሓይ እዚአን ኩለን ፋብሪካታት ክልል ኦሮምያ ዝተቓጸላ ናይዚ ውጽኢት እዩ። እቲ መንእሰይ ክውንኖ፣ ናተይ እዩ ክብሎ ዘኽእል ስነ ልቦናውን ንዕኡ ዝሰርሕ ቁጠባውን ስራሕቲ ኣይተሰርሓሉን።
እዞም ኣርባዕተ ዝተፈላለዩ ግን ድማ ነንባዕሎም ዝተኣሳሰሩ ነጥብታት ብውሑድ መበገሲ እቲ ኩነታት ዝሕብሩ እምበር ንሳቶም ጥራይ ማለትስ ኣይኮነን። ከምኡ ብምዃኑ ኣብዚ ካልኦት እውን ክመጹ ትጽቢት ይግበር።
መፍትሒኡ እንታይ እዩ?
---------------------------
መፍትሒ እቲ ኣጋጣሙ ዘሎ ዘርኣዊ ጥቕዓት ካብቶም መበገስታቱ እዩ ዝፍልፍል። ምፍላጥ ዓይነት ሕማም ስለዝኾነ መድሓኒት ንምእዛዝ ዝውስን። ስለዝኾነ ሕዚ፡
ሀ) ምርግጋጽ ቁጠባዊ ረብሓ ዜጋታት (ሃገር ብደቃ ክትሕሎ ምእንታን ክከኣልን ካልእን)
ለ) ምምዕርራይ ጎባጥ ፖለቲካዊ ተረኻት እዛ ዓዲ (ኣብዛ ሃገር ሕልፊ ተረባሒ ዝገብር ስርዓት ዘየለ ምዃኑን ካልእን)
ሐ) ልዕልነት ሕጊ ክኽበር ምግባር፡ ዝበደለ ናብ ፍርዲ ክቐርብ ምግባር (ዝበዝሑ ጸገማት ካብ ምጥሓስ ሕጊ ስለዝፍልፍሉ)
መ) ክልላት ዕዮ ገዝአን ከጻፍፋ ምድፋእ ( ክልላት ምሕደራውን ብሄራውን ወሰናት እታ ሃገር ምበር ዝተተፋነና ክኾና ኣይግባእን)
ረ) ተሳትፎ ኩሉ ዜጋ ምርግጋጽ (ሃገራዊ ዛዕባ፡ ዛዕባ ኩሎም ዜጋታት እታ ሃገር ምበር ናይ ሓደ ውድብን ንሱ ዘቖሞ መንግስትን ጥራይ ኮይኑ ኣይፈልጥን)
ከምዚ ዝበሉ ብርክት ዝበሉ ነጥብታት ብምውሳኽ ምርጓድ ይከኣል።
መጠቓለሊ
--------------
ኣብ ሃገርና ዘሎ ዘርኣዊ ጥቕዓት ዘርኣዊ ድዩ ኣይኮነን ዝብል መዋጠጢ ርእሲ ሒዙ ምቕጻሉ ዝዝከር እዩ። ብርክት ዝበሉ ኣካላት ናይ ሻዕብያ ተለኣኸቲ ናይ ጉንበት ሰባት ኣካላት ዝፈጸምዎ ገበን ኢሎም እንትዛረቡ ይድመጽ ነይሩ። ኮይኑ ግና ድሓር ተስተኻኺሉ፡ ዘርኣዊ ምዃኑ ተኣሚኑሉ። እዚ ነዊሕ ጉዕዞ እዩ። ነዚ ዘርኣዊ መጥቃዕቲ እዚ መበገሲ ኣለውዎ። ታሪኻዊ፣ ፖለቲካውን ቁጠባውን ኢልካ ውን ምምዳብ ይከኣል፡ ካብዚ ንምውጻእ ድማ ኣብ ነብሲ ወከፍ እተን መበገሲ መፍትሒ ስለዘለዋ ንዓኣተን ብጥበብ ምጥቃም የድሊ።
እዛ ብደም ኣሽሓት ደቃ ዝተሃነጸት ሃገር፡ እዛ ርእሳ ምቕናዕ ዝጀመረት ናይ ተስፋ ሃገር ሕዚ እውን ብጥሙር ቅልጽም ዲሞክራስያውያን ሓይልታት ሓፍ ዘይትብለሉ ምኽንያት የለን። ኢትዮጵያ ናይ ኢትዮጵያውያን እያ።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 111 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 28 April 2018
ብጃምላዊ መቕዘፍቲ ዜጋታቱ ዘይሓዝንን ዜናዊ መርድእ ዝነፍግን ጉጅለ ህግደፍ ብልኡላዊ መሬት ይግደስ’የ ክብል ኣየምሕረሉን ክብሉ ገለ ወሃብቲ ርእይቶ ኣፍሊጦም።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ገለ ዝተገፈፉ፡ ገለ ብዘይጭቡጥ ምኽንያት ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ተዳጒኖም ክሳቐዩ ዝጸንሑ ኣባላት ሰራዊት ዝኾኑ ዜጋታት፡ ኣብ መስመር ኣስመራ ባጽዕ ብዝጋጠመ ምግምጣል መኪና፡ ልዕሊ 40 ሰባት ከም ዝተቐዝፉ፡ ልዕሊኦም ከኣ ብከቢድን ፈኲስክን ከም ዝተጎድኡን ዝገለጹ እቶም ወሃብቲ ርእይቶ፡ በዚ ዘይስንብድን ብወግዒ መግለጺ ሓዘን ዘየውጽእን መንግስቲ መንግስቲ ኢልካ ክትገልጾ ኣጸጋሚ’ዩ ኢሎም።
ባዕሉ ካብ ቤቶም ወሲዱ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ዘንቀሳቕሶም ዝነበረ ግዳያት፡ ክልተ ሰለስተ መስመር ዝኸውን ዜና መግለጺ ሓዘን ክንፈጎም ዘይንቡር’ዩ። ከም’ዚ ዝበለ ጃምላዊ መቕዘፍቲ ብመንጽር ምረቱ ብወግዒ ገሊጹ መዓልቲ ሓዘን ክእውጀሉ ዝግባእ ክንሱ፡ ምንም ከምዘየጋጠመ ፈሊጡ ከምዘፈለጠ ብስቕታ ክሓልፎ ምምራጹ ዘተሓሳስብ ኢሉ’ውን ዘቖጥዕ’ዩ ኢሎም።
ገለ ካብ’ቶም ኣብ እዋን ስነ-ስርዓት ቀብሪ ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑር ብጃምላ ዝተኣስሩ ህጻነት ከም ዝተፈትሑ ረድዮ ኤረና ኣፍሊጣ።
ስነ-ስርዓት ቀብሪ ናይ’ቶም መንግስቲ ህግደፍ ኣብ ሃይማኖታዊ ትምህርቲ ንዝገበሮ ጣልቃ ምእታው ብወግዒ ብምቅዋሞም ዝተዳጎኑ’ሞ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝዓረፉ ወዲ 93 ዓመት ኣቦና ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑር ኣብ ዝፈጸመሉ ዝነበረ፡ ብትካል ጸጥታ ጸረ-ህዝቢ ጉጅለ ህግደፋ ብጃምላ ካብ ዝተኣስሩ ልዕሊ 200 ዝኾኑ ህጻናት ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ከም ዝተፈትሑ ረድዮ ኤረና ብ18 ሚያዝያ 2018 ጸብጺባ።
እዞም ግዳይ ዝኾኑ ብዕድመን ብልቦናን ዘይበሰሉ መሳኪን ህጻናት፡ ተማሃሮ ቤት ትምህርቲ ዲያእ ኣልእስላሚያ ከም ዝኾኑ፡ ብ3 መጋቢት 2018 ሓመድ ድበ ኣቦና ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑር ተፈጺሙ፡ ቀባራይ ናብ ዝመጽኦ መልሲ ክገብር እንከሎ፡ ዘይምልከቶም ክንሱ መንቀሳቐሲ ወረቐት ተሓቲቶም ስለ ዘይነበሮም ከርእዩ ብዘይምኽኣሎም፡ ምኽንያት ብምግባር ብጃምላ ተወሲዶም ኣብ ዓላን ከባቢኣን ኣብ ዝርከብ ቤት ማእሰርቲ ከቢድ ምርመራ ክግበረሎም ምጽንሑን ኣረጋጊጻ፡፡
ድሕሪ ብዙሕ ጽቓይ እዚኦም ይፈትሑ ደኣምበር፡ ካብ’ቶም ሽዑ ዝተወስዱ ዛጊት ዘይተፈትሑ ብርክት ዝበሉ ወገናት ምህላዎምን ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ብካልእ ዜና፡ ሃገራዊ ባይቶ ፈረንሳ ብ16 ሚያዝያ 2018 ኣብ ጉዳይ ኣብ ሃገሩ ዝርከቡ ስደተኛታት ኣመልኪቱ ኣብ ዝተዳለወ ረቂቕ ሕጊ ከምዝተመያየጠ፡ ሕቶ ፖለቲካዊ ዕቑባ ዘቕረቡ ስደተኛታት ተቐቢልናኩም ኣለና ወይ ኣይንቕበልን ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ኣዋርሕ መልሲ ክወሃቦም፡ ተቐባልነት ዘየረኸቡ ናብ ሃገሮም ክባራሩ ዝብል ከም ዝርከቦን ረድዮ ኤረና ብ18 ሚያዝያ 2018 ኣብ ዘቃልሓቶ ዜና ኣረዲኣ።
መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት እስራኤል፡ ሳህሮኒም ኣብ ዝተባህለ ቦታ ተዳጒኖም ብግዴታ ናብ ርዋንዳ ወይ ኡጋንዳ ክንጥረዝ ኢና ኣብ ዝብል ዓሚቕ ስግኣት ዝጸንሑ፡ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ዝኾኑ ልዕሊ 200 ስደተኛታት፡ ብመሰረት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እታ ሃገር ዝሃቦ ውሳነ ከም ዝተፈትሑ ብ15 ሚያዝያ 2018 ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ኣረጋጊጹ።
ይኹን ግን መንግስቲ እስራኤል ብግዱሳት ዜጋታቱ ከይተረፈ ንዝቐርበሉ ዘሎ ዓግብ ዝብል ምሕጽንታ ክብደት ከይሃበ፡ ናይ ቁጠባ ስደተኛታት’ዮም ንዝብሎም ኣፍሪቃውያን ናብ ሩዋንዳን ኡጋንዳን ክጥራዞም ዝሓዞ መደብ ይደፍኣሉ ከም ዘሎ፡ ምንጭታት ኣረዲኦም።
መንግስታት ሩዋንዳን ኡጋንዳን ብምስጢር ናይ ምቕባል ኣንፈት እናኣርኣዩ፡ ብወግዒ ኣይንቅበልን ዓይነት ዘይብሩህ መልሲ ክህቡ ምጽናሖም ዝጠቐሱ ምንጭታት ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ ካብ’ዚ ቀረባ ግን መንግስቲ ኡጋንዳ ካብ’ቶም ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ስደተኛታት ከም መፈለምታ 500 ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ክቕበል ከም ዝተሰማመዐ ምግላጹን ሓቢሮም።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 20-04-2018
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ሚንስትር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ኢትዮጵያ ዶ/ር ነገሪ ሌንጮ ብዛዕባ እዋናዊ ኩነታት ኢትዮጵያ ዝምልከት ምስ ድምጺ ኣሜሪካ ክፍሊ ኣምሓርኛ ቃለ ምልልስ አካይዶም ኔሮም።
ኣብዚ ቃለ መጠይቕ ኣብ ኢትዮጵያ ተቓውሞታት ምልዓሎም፣ሞትን ማእሰርትን ከምዘጋጠመ፣ሕዚ ድማ ኣብ መንጎ ክልላት ግጭት ተላዒሉ ምዝንባል ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ስዒቡ ናይ ኢትዮጵያ ኣፈጉባኤ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ኣቶ ኣባዱላ ገመዳ ብሃንደበት ካብ ስልጣነይ ይለቅቕ ኣለኹ ምስ ምባሎም ኩነታት እናኸፍአ ይኸይድ ከምዘሎ ዘርኢ እዩ’ሞ እዛ ሃገር ኣብ ፀገም እያ ዘላ ማለት ድዩ ንዝብል ዝቐረበሎም ሕቶ ዶ/ር ነገሪ ሌንጮ ኣይኮነን ክብሉ መሊሶም።
“ኣይኮነን።ከምዝፍለጥ ሃገርና ንብዙሕ ዘመናት ብውልቀ መለኽቲ ስርዓታት ክትምራሕ ድሕሪ ምፅንሓ ኣብቶም ዝሓለፉ 25 ዓመታት ናይ ዴሞክራሲ ኣፋፍነቶ ዝተርኣየሉን ምምዕባል ኣብ ዝጅምረሉ እቲ ዴሞክራሲያዊ ባህሊ ብዝግባእ ስለዘይማዕበለ ዝተፈላለዩ ኣመለኻኽታ ዝርኣየሉ ዘሎ እዩ።”
ዶ/ር ነገሪ ሌንጮ ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ፖለቲካ ድልየታት ሓዊሱ ለውጥታት ምህላዎምን ኣብ ቁጠባ ለውጢ ምስ ዝህልው ድማ ተጠቃሚ ናይ ምዃን ድልየት ኣሎ እዩ ኢሎም።ኣብ ውሽጢ እዚ መስርሕ ብልሽውና እናበዝሐ ከይዱ ፀገም ከምዝፈጥር ሓቢሮም።
“ኪራይ ኣካቢነት፣ብሓፈሻ ብልሽውና፣ብስልጣን መንግስቲ ምብዕላግ፣ከምኡ ድማ ብሽም በዓል ሃብቲ ምስ ሰበስልጣን ተፀጊዑ ዝደለዮ ዝገብር፣ንሃገር ዘይኮነስ ብውልቆም ክረብሑ ዝደልዩ ሰባት ካብ እዋን ናብ እዋን እናበዝሑ ክኸዱ ከለው ኣብ ዝኾነ ዓለም ከምዝርአ ፀገማት ዝፍጠርሉ ኩነታት ኣሎ።”
ንሶም ብምውሳኽ ናይታ ሃገር ፀገም ብዝግባእ እናወፀ ሓድነትን ሰላምን ሃገር ከምኡ እውን ህዝቢ ነሓድሕዱ ዝፋቐረሉ ብርኪ ዝበፅሐሉ ምዃኑ እዩ ዝሕብር ኢሎም ።ፀገማት ባዕሎም ምውፅኦም ግቡእ መአረምታ ንምውሳድን ካብ መስመር ዝወፁ ኣካላት ድማ ዝእለይሉ ኣጋጣሚ ስለዝኾነ፣ሕቶ ህዝቢ ንምምላሽ እውን ዕድል ዝህብ እምበር ናብ ጥፍኣትን ግጭትን ዝወስድ ኣይኮነን ኢሎም።
ሰባት ብሰላም ሓቢሮም ብምንባር ኣብዝፍለጠሎም ምብራቓዊ ክፋል እታ ሃገር ግጭት እናተለዓለ፣ቅድሚ ሎሚ ተራእዩ ብዘይፈልጥ ደረጃ ብዙሕ ህዝቢ ተመዛቢሉ፣ብመዳይ ቁጠባ ድማ ዋጋ ዶላር ምውሳኹ፣ብኣታሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት፣ኣብ ነፃነት ፕረስን ህንፀት ዴሞክራሲያዊ ስርዓትን በብእዋኑ ዝወፁ ሓበሬታት ምንቁልቋሎም እናርኣየ እቲ ለውጢ ኣበይ እዩ ንዝብል ሕቶ ድማ ከምዚ ክብሊ መሊሶም።
“ቅድሚ ኩሉ ምንቁልቋል ዝብል ብፍላይ ሎሚ ንኢትዮጵያ ዝገልፅ ኣይኮነን።ብፍላይ ንናይ ኢትዮጵያ ታሪኽ ዝፈልጥ ሰብ፣ምንቁልቋል ዝብል ፈፂሙ ንኢትዮጵያ ኣይገልፃን እዩ።ኣብ ኢትዮጵያ ዘለው ፀገማት ዝኽሕድ ሰብ የለን።እዞም ፀገማት እዚኦም ድማ ናብ ዝሓሸ ብርኪ ዘብፅሐና እምበር ንድሕሪ ዝመልሰና ኣይኮነን።”
ዘጥረናዮ ዓቕሚ ካብዚ ንላዕሊ ንዝመፅእ ፀገም እውን ክቆፃፀርን እዚ ናብ ዕድል ዝቕይርን እዩ ዝበሉ ሚንስትር ኮሚኒኬሽን መንግስቲ ዶ/ር ነገሪ ሌንጮ ናይ መንግስቲ ፀገማት ናይ ምፍታሕ ዓቕሚን ድልየት ህዝብን ነቲ ፀገም ኣየክቐፅሎን እዩ ኢሎም።


text:
ምዅዓውስ ተዃዕዩ’ዩ፡ ግና ኸ፡ እንደገና ክሕፈስ ዝኽእል እዩ ማሕሙድ ሳልሕ,፣
ምዅዓውስ ተዃዕዩ’ዩ፡ግና ኸ እንደገና ክሕፈስ ዝኽእል እዩ
ማሕሙድ ሳልሕ፣
ኣብ መንጎ ናይ ኣሰና ዳት ኮም ኣማንኤል ኢያሱን ኣሕመድ ሸሪፍን ዝግበር ዘሎ ናይ ሚድያ ምግጭጫብ
ዘየጕሃዮ ፈታው ውሑድ እዩ ክኸውን ዝኽእል። ኣጋጣሚ ኮይኑ ንኽልቲኦም ኣሕዋት እፈልጦም እየ። ምስ ኣማንኤል ንኣስታት 40 ዓመት ዝጽጋዕ ፍልጠት ክህልወኒ እንከሎ፡ ንኣሕመድ ሸሪፍ እውን ኣብተን ድሕሪ ናጽነት ዝነበራ ሕደት ዓመታት ተላልየዮን ኣብ ሓደ ከባቢ ሰሪሕናን ኢና። እማንኤል ከም ዓቢ ሓዉ ዝርእየንን ዘኽብረንን እዩ። ኣነ እውን ከም ንእሽቶ ሓው እየ ዝርእዮን ዘኽብሮን። ምስ ኣሕመድ ሸሪፍ እውን ጽቡቕ ዝኽርታት እንተዘይኮይኑ ዘቕሕር ሕማቕ ነገር ኣይፈልጠሉን እየ።
ትሑትን ተዋዛያይን ምንባሩ እዝክር። ክልቲኦም ሰብ ሞያን ኣበርክቶን እዮም። ክልቲኦም ኣሕዋት ነዚ ዘሎ ገባቲ ስርዓት ኣጸቢቖም ዝፈልጡዎን ብጋህዲ ዝቓወሙዎ ዘለዉን እዮም። በብዓቕሞም በብወገኖምን ድማ ንዓቕምታት ኤርትራውያን ከተሓባብሩ ዝሰርሑ ዘለዉ ዜጋታት እዮም። ንኤርትራ ብዙሕ ‘ኳ እንተኣበርከቱላ፡ ኤርትራ ጌና ኣይጸገበትሎምን’ያ። ብዙሕ እያ ትጽበየሎም። እንታይ ሓደጋ ደኣ ተረኽበ ኣብ ከምዚ ምግጭጫብ ዝኣትዉ? መልሱ ሓጺር እዩ። ሕማቕ መዓልቲ ውዒሎም። ሰባት ኮይኖም፡ ተጋግዮም። ንዝጋገዩ ኣሕዋት ምትዕራቕ ከኣ ሓላፍነትና ጥራይ ዘይኮነስ ባህልና እውን እዩ። ከምኡ ስለዝኾነ፡ ብዓቕመይ ዓገብ ክብሎም መሪጸ። ዓገብ በሉኣንቱም ሰባት፡ ዓገብ በሉ ይብሉኹም ኣለዉ ፈተውትኹም።
ኣብዛ ሓጻር ናይ ሃታ-ሃታ ጽሕፍቲ፡ ነቲ ቪድዮታቶም ዘመሓላለፍዎ ወይ ከሕልፍዎ ዝፈተኑ መልእኽቲ
ክህይስ ኣይነቅልን እየ። እንታይ ደኣ፡ ነንባባይ እቲ መልሰ-ግብርታት ብከመይ ከምዝማዕበለ ጥራይ ኣሚተ፡ ናብ
ምዕዶ ክሰግር እየ። ከምዝመስለኒ፡ ኣብ መወዳእታ ናይቲ ኣቶ ሃብተማርያም ኣብርሃ ዝሃብዎ ተኸታታሊ ቃለ-ምልልስ “ኣስላም ኣይሰርሑን...እቶም ንሰማማዕ ክርስትያን ሓቢርና ንቃለስ...ወዘተ” ክብሉ ርኢቶኦም ሃቡ። ንእግረ- መገዶም እውን ንድሕሪት ተመሊሶም ኣብቲ መጀመርያ ዓመታት ኣብ ተ.ሓ.ኤ፡ ኣብ ልዕሊ ክርስያን ኣሕዋትዝወረደ ዝበልዎ ግፍዕታት እውን ተንኪፎም። ኣማንኤል ከማእዝኖም ፈቲኑ፡ ግን ኣቶ ሃብተማርያም ኣብ ብሂሎም ነቒጾም። እቲ መንቀሊ ናይዚ ኣብ መንጎ እዞም ኣሕዋት ዝካየድ ዘሎ ዳርባታት እዚ እዩ።
እንታይ ደኣ ኢና ካብዚ ክንጸምቆን ክንመሃሮን እንኽእል ቁምነገር? ሀ. ኣቶ ሃብተማርያም ዝስመዖም ተዛሪቦም። ሰብ-ካብ ዓቕሙ ንላዕሊ ኣይትጽበየሉን። ርድኢቶምን ኢቶኦምን ንሱ እዩ። ንኣቶ ሃብተማርያም ዝኾነት ትኹን ቂምታ የብለይን። ኣቶ ሃብተማርያም ወካሊ ደቂ ከበሳ ወይ ክርስትያን ዝገበሮም ወገን ስለዘየለ፡ ናይ ውልቆም እምበር ንደቂ ክርስትያን ወኪሎም ይዛረቡ ከምዘየለዉ ፍሉጥ እዩ። ዘረበኦም ሓቂ ዝጎደሎን ዘይሓላፍነታውን ምዃኑ ፍሉጥ እዩ። ኣክንዲ ዘቀራርብን ዘተሓቛቕፍን ቁምነገር ዝምህሩና፡ ጉዕዞ ቃልሶምን ሂወቶምን ብኸምዚ ክድምድሙ ምምራጾም የሕዝን እዩ። ግን ዘሰራስርን ድቃስ ዝኸልእን ኣይኮነን። ኤርትራ ብብዝሐ-ርኢቶታትን ብዝሐ ኣመለኻኽታን ዝቖመት ሃገር ስለዝኾነት፡ ብድሕሪ- ሕጂ እውን ተመሳሳሊ ዘረባታትን ዛዕባታታትን ክጋዋሕ ከምዝኽእል ምጽባይ ጠቓሚ እዩ። ብኡ መጠን እውን ቅሩብ ቆርበት ክነርጉድ ከድልየና እዩ። ሕርቃንን ህዉኽ መልሰ-ግብርታትን ንነገራት የጋድዱ እምበር ፍታሕ ኣይኮኑን።
ለ. ኣማንኤል ኢያሱ ምርጫ ነይርዎ። ነቲ ምስ መትከላት ትካሉ ዘይሰማማዕ ዘለፋታት ክቖርጽን ክድርብን
መሰሉ ጥራይ ዘይኮነስ ሓላፍነቱ እውን እዩ። እቲ ቃለ-ምሕትት ኣቀዲሙ ዝተመልአን ክሓስበሉ እውን ግዜ ዝነበሮን እዩ። መሰልን ግቡእን ተመዛዚነን እየን ዝኸዳ። እታ ሓንቲ ብዘይካ እታ ካልእ ከቶ ክትነብር ኣይትኽእልን። ኣቶ ሃብተማርያም ነቲ ዘለፋ ኣብ እንዳ ሻሂ ወይ እውን ኣብተን ምስ ርኢቶኦም ዝሰማምዓ ሚድያታት ከኮማስዕዎ
ይኽእሉ እዮም።
ሰብ እውን ብዙሕ ኣይምተገደስሎምን እዩ። ኣዘራርበኦም፡ ከምቲ ዘለዎን ብጥረኡን ኣብ ኣሰና ዳት
ኮም ክስመዓለይ መሰለይ እዩ ኢሎም ዝከራኸሩሉ ኣይመስለንን። ምኽንያቱ ኣሰና ይኹን ኣቶ ሃብተማርያም
ሓቅነትን ሓላፍነትን ዝጎደሎ ዘረባታት ከየመሓላልፉ ግቡእ ኣለዎም። ኣሰና ይኹን ኣማንኤል እውን ንዓመታት
ዓቕምታት ኤርትራውያን መታን ክተተሓባብር ክትጽዕር ጸኒሕኩምስ ብስም “ናጻ ርኢቶ” ከምዚ ዝኣመሰለ
ሓቅነትን ሓላፍነትን ዝጎደሎ ዘረባ ክተሕልፉ ግቡእ ኣይነበረን። ብሓጺሩ፡ ታጋጊኻ ኣማንኤል ሓወይ። ብወገነይ፡
ልብኻ ምስ ኣባሃህላ ኣቶ ሃብተማርያም ከምዘይሰማማዕ እፈልጥ እየ። ውሳኔኻ ግን ሚዛን ዝጎደሎ እዩ ነይሩ (You
made a bad judgement)።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ መልሰ-ግብሪ ናይ ኣሕመድ ሸሪፍ ስዒቡ። ኣሕመድ ሸሪፍ፡ ምስ ኩሉ ኣኽብሮት፡
መልስኻ ሃናጺ ኣይነበረን። ናብ ውልቃዊ መጥቃዕቲ ዘተኮረን ናብ ፍርዲ ምሃብ ዝጓየን ኮይኑ ረኺበዮ። ነተን
ትቃወመን ነጥብታት ሓደ ብሓደን በቲ እንፈልጦ ልዙብ ቃላትካን ኣቀራርባኻን ክተነጽረን ምኸኣልካ ነይርካ። ናብ
ውልቃዊ ኣማንኤልን ስድርኡን ዘመጣጥር ኣይነበረካን። እቲ ዝሃብካዮ ሓበረታ እውን ሓቅነት ዝነበሮ ኣይኮነን።
ካብ ንኣማንኤል ዝያዳ ነቶም ምስቲ ጉዳይ ቀጥታዊ ምትእስሳር ዘይብሎም ስድርኡን መቕርቡን ነቲ ዝውለደሉ
ህዝቢ ክርስትና ዘጥቅዕ እዩ ነይሩ። ስለ’ዚ እቲ ንመኣረምታ ዘንቀለ መደብካ ብኣሉታታት ተበኪሉስ ፋይዳ-ኣልቦ
ኮይኑ ጥራይ ዘይኮነስ ንኣሉታዊ መልሰ-ግብሪ ዝዕድም ኮይኑ።
ኮይኑ ድማ፡ ኣማንኤል ኢያሱ ኣብቲ ሓራቕ መልሱ፡ ንኣሕመድ ሸሪፍ ጥራይ ዘይኮነስ ንኹሉ ኣስላማይ
ዘበለ ብኣልማማ ጨርጒፉና። ዝሓሰበሉ ኣይመስለንን። ነቲ ብኣሕመድ ሸሪፍ ኣብ ልዕልኡ ዝተሰንዘረ መጥቃዕቲ
ብዕጽፊ መሊሱዎ። ኣሕመድ ሸሪፍ እውን ከይደንጎየ ካልእ ቪድዮ ፈንዩ ኣሎ። ንኣማንኤልስ ያኢ ምስ ኣግኣዝያን
ኣጸጊዕዎ። ኣብዛ ዝጽሕፈላ ዘለኹ ህሞት፡ እንታይ ክስዕብ ከምዝኽእል ክትንብህ ኣይክእልን እየ። ግን በዚ ዘለዎ
እንተቐጺሉ ሃናጺ መልሰ-ግብርታት ከምዘይከውን ፍሉጥ እዩ። ኣቱም ኣሕዋት፡ ኣስተውዕሉ። ሕማቕ መዓልቲ
ውዒልኩም። ኣክንዲ ኣብ ቁምነገር ናይቲ ዘዛርብ ዘሎ ዛዕባ ተድህቡ ናብ “ቅልጡፍ ዓወት የመዝግብ’ዩ” ኢልኩም
ዝኣመንኩምሉ ውልቃዊ መጥቃዕትታት ትጓየዩ ኣለኹም። ብሕርቃንኩም ኣይትመልሱ። ሕርቃን ከምኡ እዩ
ዝገብር። ሕርቃን’ኮ ንኣሕዋት ደቂ ሓንቲ ኣደ የቃትል እዩ። ከም ንቡር፡ ንጥቃዕ ከምዘለና ምስ ዝስመዓና ምዩቕ
ወይ ቁንጥይ ዘየብለና ኣይኮነን። ባሃርያዊ እዩ። ግን ዝሓስብን ዝምርምርን ሓንጎል ተዋሂቡና እዩ እሞ፡ ከም እንስሳ
ተመሳሳሊ ወይ ዓጸፌታ ክንህብ ክንጓየ ኣይግባእን።
ክልተኹም ነቲ ዝህውጸኩም ዘሎ ኣንንነት ንግዚኡ ያዕ
ኢልኩም ናብቲ ክተካይድዎ ዝጸናሕኩም ሃናጺ ዕማማት ተመለሱ። ደሓር ከኣ ምህሮ ደኣ ሽግርን ብደሆን
ንምፍታሕ ክተንጸባርቖ ኣለካ እምበር፡ ስማይ ጠቐስ ድግርታትን ባጀላታትን ደርዲርኩም ስራሕ ቆልዑ ትሰርሑ
እንተኮይንኩም ደኣ እንታይ እዩ እቲ ፋይዳ? እቲ ደርዲርኩሞ ዘለኹም ባጀላታት ነዛ ንእሽቶ ነገር ብህድኣትን
ብስነፍልጠታዊ መገድን ክትፈትሕዋ ኣየኽኣለኩምን። ስለ’ዚ፡ ምዝርዛር ባጀላታትኩም ንሰማዒ ዘደንጹ ኮይኑ
ኣሎ። ኣይግድን! ሕጂ እውን ንኸምዚ ዝኣመሰለ ነገር ርጉእን ህዱእን ኣእምሮ ጥራይ እዩ ዝፈትሖ’ሞ ቅሩብ ትንፋስንንፋስን ርኸቡ።
ኣብ መወዳእታ ክብሎ ዝደሊ፡ እዞም ክልተ ብጾት ተጋግዮም እዮም። እቶም ክትፈርድዎም ትጓየዩ ዘለኹም
ሰባት ወይ እውን ድሮ ዝፈረድኩሞም እንተሃለኹም፡ “ ቅሩብ ደኣ ህድእ በሉ” ክብለኩም እደሊ። ንኽልቲኦም
ብተኣማንነት ክሓልፈሎም እኽእል እየ። ዓገብ ጥራይ ምባሎም። ክልቲኡ ወገን ህዝብና መጣቖስትን ዘረግትን
ኣይተሳእንዎን። ኣማንኤል ኢያሱን ኣሕመድ ሸሪፍ ግን ካብኦም ኣይኮኑን። ክልቲኦም ሃገራውያን ዜጋታትን ቆራጻት
ተቓለስቲ ንሓርነት ወዲሰብን እዮም። ንእስነቶም ኤርትራ ንምምጻእ ኣብልዮማ እዮም። ሓዲኦም ኣብ ሜዳ እቲ
ካልእ ኣብ ደገ፡ እቲ ሓደ ከም ተጋዳላይ እቲ ካልእ ከም ውፉይ ሓፋሽ ውድብ ነይሩ ክኸውንይኽእል። እንተኾነግን፡ ክልተኦም ሃገራዊ ግቡኦም ፈጺሞም እዮም። ሕጂ እውን ይፍጽሙ ኣለዉ ኣይኮነን’ንዶ ኣብ ደገ ዝነበረ ሰብ፡ እቲ ኣብ ሜዳ ዝነበረ ተጋዳላይ እውን ውድብን ቃልስን ኣብ ዝመደቦ ይሰርሕ ነይሩ እምበር ከም ድሌቱ ክገማጠል ዕድል ኣይነበሮን። ብዙሓት ክጋደሉ ዝደለዩ ኣባላት ሓፋሽ ውድባት ዕማም ውድብ ገዲዱዎም ኣብ ደገን ኣብ ውሽጢ ጸላእን ኮይኖም ይሰርሑ ነይሮም እዮም። ብዙሓት ኣብ ግንባራት ኣብ ተዋጋኢ ሰራዊት ክምደቡ ዝደልዩ ሞያውያን ተጋደልቲ ብዘይድሌቶም ኣብ ክፍልታት ይሰርሑ ነይሮም እዮም። ክፍልታትን ግንባራትን ዝናወጹሉ ግዝያት ብዙሕ እዩ ነይሩ። መዓስ ናብ ግንባር ትኸትት መዓስ ከ ናብ ክፍልታት ትሰሓብ ዘይትፈልጠሉ ዓመታትእዩ ነይሩ።
እቲ ኣብ ግንባራት ዝነበረ ተጋዳላይ ነቲ ኣብ ክፍልታት ብዘይድሌቱ ዝሰርሕ ዝነበረ ሞያዊ ክወራዘየሉ ወይ
እቲ ኣብ ሜዳ ዝነበረ ተጋዳላይ ነቲ ኣባል ሓፋሽ ውድብ ከቃጭጨሉ ኣይግባእን። ምኽንያቱ እቲ ኣመዳድባ
ብውልቀ-ሕርያ ዝግበር ኣይነበረን። ኤርትራውያን በብዓቕሞምን በብዝነበርዎን ሰሪሖም እዮም። ስለ’ዚ ኣማንኤል
ንኣሕመድ ወይ ኣሕመድ ንኣማንኤል ክንዕቕ የብሉን። ልዕሊ ኩሉ ኣንንነት ትበሃል ሕማም ክተወግዱ ይግባእ።
ኣብዚኣ፡ ክልተኹም ሸታሕታሕ ኢልኩም ኢኹም። ደሓር ከኣ ኣማንኤል ዓርከይ፡ ብስንክልና ኣሕመድ ሸሪፍ
ክተባጩ ምስ ሰማዕኩኻ ናይ ብሓቂ ጎህየ። ታህዋኽ ሕማቕ እዩ።
ሓንጎልና ብሕርቃን እንተተዓብሊኹ ቃላትን ሓሳባትን ክንመርጽ ዕድል ይኸልኣና። ብታህዋኽ እንዓሞ ዕዮ ዕዉር ፍርያት ይወልድ። ብተወሳኺ፡ ነቐፌታ እዋናውን ንጹርን ውሱንን ክኸውን ኣለዎ። እዚ ማለት ድማ፡ ነቲ ክትነቕፎ እትደሊ ኣብ ግዚኡን ብንጹርነት ማለት ነተን ትነቕፈን ቡንቅስ ኣቢልካ ምፍላይ ማለት እዩ። እቲ ዝተረፈ ድማ ነቐፌታኻ ውሱንንነት ክህልዎ ኣለዎ። ንኣማንኤል ዝምልከት እንተኾይኑ ንእማንኤል ግብሩን ይምልከት። በዚ መሰረት ድማ “ኣንድነታውያን፡ ኮማንድስን...ኣግኣዝያን...” ዝብሉ ናይ ኣሽሙር ቃላት ወይ ከኣ (coded words) ዘእቱ የብሉን። ኣማንኤል ኣንድነታዊ ይኹን ኣግኣዝያን ወይ ኮማድስ ኮይኑ ኣይፈልጥን።
ወዲ ሓወበኡ ወይ ወዲ ዓዱ ኣንድነታዊ ወይ ኮማንድስ እንተነይሩ ድማ ንዕኡ ኣይምልከትን እዩ። ኮማንድስ ንክቡር ህዝብና ህዝቢ ከበሳ ዘይውክሉ ንኸብዶም ጥራይ ምንባሮም ኣይጠፍኣካን። ነተን ኣብ ኣካባቢ ኣስመራ ዝሃለቓ ዓድታቶም’ኳ ክከላኸሉ ኣይከኣሉን። ደሓር እውን ዳርጋ ብምልኦም ናብ ሰውራ ተጸንቢሮም እዮም። ብተመሳሳሊ እቲ ነቐፌታ ንኣሕመድ ሸሪፍ ዝምልከት እንተኮይኑ፡ ኣብ ኣሕመድ ሸሪፍ ዝውሰን ክኸውን ኣለዎ። እንታይ ዝገበርኩ ደኣ ትልከመኒ ኣማንኤል ዓርከይ? ግብረሸበራውያን ‘ኮ ንዓይ እውን ኣይምሕሩንን እዮም።
ንኣሕመድ ሸሪፍ “ኣሕዋትካ” ካብ በልካዮ፡ ብተዛዋዋሪ ንዓይ እውን ኣሕዋትካ እዮም ትብለኒ ኣለኻ ማለት እዩ። ኣይዘረባን። እዞም ግብረሸበራውያን እዚኦም ዝያዳ ንኣስላም የህልቑ ከምዘለዉ ዝጠፍኣካ ኣይመስለንን። “ከምቲ ሓወቦይ ሃብተማርያም ዝበልዎ” ኢልካ ንበዓል ኣሕመድ ሸሪፍ ክሰርሑን ከስርሑን ከምዘይክእሉ ኣሚትካ። ኣቶ ሃብተማርያም ግን ንብምሉኣኡ ኣስላማይ እዮም ለፍዲዶም። ከምኡ ምባልካ፡ ከይተፈለጠካ ንኣባሃህላ ኣቶ ሃብተማርያም ትድግፍ ኣለኻ ማለት እዩ። ሃይማኖት ይኹን ወገን ከይፈለኻ ንምልእቲ ኤርትራ እትቃለስ ሰብ ምዃንካ እፈልጥ እየ እማንኤል። ግን ናይ ኣመዛዝና ጉድለት ገይርካ። ናህሪ ግናይ እዩ።
ተዛረብቲ ትግረ “ሻፍግ ዕዉር ወልድ” ይብሉ። ትርጉሙ ድማ “ህዉኽ ሰብ ዕዉር ይወልድ” ከም ማለት እዩ። እንታይ ደኣ ረጊእካ ከይሓሰብካ ትሰርሖ ስራሕ ዕዉር ውጽኢት ይወልድ። ክልተኹም ንሂርኩምን ተሃዊኽኩምን። ብታህዋኽን ናህርን ተሰላስልዎ ዘለኹም ጽምዶ ዕዉር ፍርያት ይዝርግሕ ኣሎ’ሞ ከይተዕዉሩና ንሰግእ ኣለና። ብስኩጆታት (ንጣራት) ዳርባታትኩም ተወዲእና። ስለ’ዚ ኣሕዋት፡ ልቢ ግበሩ። ኣሕዋት ኣማንኤልን ኣሕመድን፡ ኽልተኹም በሊሕ ቀለምን ኣኣምሮን ብቕዓትን እትውንኑ ሞያውያን ኢኹም። ነቲ ምእንቲ ግዝእተ-ሕግን ፍትሕን ትገብርዎ ዝጸናሕኩም ጻዕርታት ቀጽልዎ። ክልተኹም ንሕ/ሰብ ኤርትራ ትፈልጡ ሰባት ኢኹም። ካብቲ ዝፈላልየኩም እቲ ዘሰማመዓኩምን ዘሕብረኩምን ነገር ይበዝሕ’ሞ ሕጂ እውን እቲ ጉዳይ ክንብል ኢሉስ ቕሩብ ደኣ ይከዖ’ምበር እንደገና ክሕፈስ ዝኽእል እዩ። እንተከኣልኩም ንፈተውትኹምን ነበብትኹምን መብርሂ ሂብኩም ናብ ዕማማትኩም ተመለሱ።
እንተዘይኮይኑ ድማ ክሳብ ግዜ ዘራኽበኩምን ፍልልያትኩም ብህዱእ መንፈስ ክትፈትሕዎ እትኽእሉን እቲ ትገብርዎ ዘለኹም ምግጭጫብ ክተቋርጽዎ እምሕጸን። እቲ ዘለኹሞ ናይ መራኸቢታትን መድያ ስራሕን እቲ ዘኻዕበትኩሞ ተመክሮን ንጽቡቕ መዓላ ወይ ድማ ንግናይ ግብሪ ክትጥቀሙሉ ተኽእሎ ኣሎ። ንህዝቢ ክተቃርቡ ወይ ክተራሕቝ ዓቕምን መሰላጥያታትን ኣለኩም። ምትህልላኽ ናብ ዘይትደልይዎ ኣንፈት ከይወስደኩም ነብሰ-ምእሳር ከድሊ እዩ። ስኒትን ሕውነትን ዘንግስ ተራ ክትጻወቱ እዋናዊ ሓላፍነት ከምዘለኩም እንዳኣዘኻኸርኩ፣ ዘይጋገ የለን’ሞ ናብ ልብኹምን ናብቲ ዘምሕረልኩም ጉዳይን ተመለሱ። ክልተኹም ኣሕዋት
ብጣዕሚ ዘኽብረኩምን ዝፈትወኩምን ስለዝኾንኩ፡ ንለባዋይ ብሕውነታዊ መንፈስ ክትቅበልዎ ተስፋ እገብር።


text:
ንቀታሊኻ ምምጓስ ውጽኢት ሕሉፍ ፖለቲካዊ ድንቁርናን ራዕድን መሰለይ ኢልካ ንመንግስቲ ምጭናቕ መርኣያ ደሞክራስያዊ ምዕበለ
ህዝብታት ከም ህዝብታት ዋላ ናይ ቋንቋ፣ ዓሌት፣ ማሕበረ ኢኮኖሚያዊ ምዕባለ፣ ባህሊ፣ ሃይማኖት፣ ቦታ ፍልልያት ይሃልዎም፡ ደላይቲ ሰላም፣ ደሞክራሲ፣ ማሕበራዊ ፍትሒ፣ ቁጠባዊ ምዕባለ ምዃኖም ኣየከራኽርን። ስለምንታይ ብዘይ ውሑስ ሰላም፣ ሓቀኛ ህዝባዊ ደሞክራሲ፣ ልዕልና ግዝኣተ ሕጊ፣ ፍትሓውን ቀጻልነት ዘለዎን ቁጠባዊ ምዕባለ፡ ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰሎም ተሓልዩ፡ ብማዕረን ብሓባርን ከነብሩ ከምዘይኽእሉ ፍሉጥ ስለዝኾነ። እዚ መሰረታዊ ዛዕባታት’ዚ ስለዝደለኻዮ ጥራሕ ዝርከብ ኣይኮነን። ከም እንጀራ ትካቦ ካብ መለኽቲ ስርዓታት’ውን ኣይልገስን። እዚ ጠለባት’ዚ ከም ህግደፍ ካብ ዝኣመሰሉ ፍጹም መለኽቲ ተቓሊስካ ብሓይሊ፡ ደሞክራስያዊ ኣረኣእያን ደሞክራስያዊ ትካላትን ኣብ ዘለዎም ስርዓታት ከኣ፡ ብፖለቲካዊ ጸቕጥን ቅዋም ብዝፈቕዶ ናይ ምርጫ ሕግን ኣቢልካ’ዩ ዝረጋገጽ።
ዓማጺ ስርዓትን ደሞክራስያዊ ስርዓትን ከኣ ክልተ ዘይራኸቡ ከብድን ሕቖን ዝኾኑ ትካላት’ዮም። ኣብ ትሕቲ ጨና ደሞክራሲ ዘይብሉ ብሓሶት ዝነብር ፍጹም መላኺ ስርዓት ንነዊሕ ዓመታት ዝጸንሐ ህዝብን፡ ኣብ ትሕቲ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ቅዋም፣ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ሃዋህው ዘለዎ፡ ደሞክራስያዊ ትካላት ዝተነጽፈሉ ፖለቲካዊ ስርዓት ዝጸንሐ ህዝብን ኣብ ሕቶ ፖለቲካዊ ደሞክራሲ ዘሎ ኣገንዝቦ በበይኑ’ዩ። ኣብ ትሕቲ መን ከማና ዝብል ትምክሕታዊ ኣረኣእያ፡ ንካልኦት ዘቆናጽብ ሰፊሕ ፕሮፖጋንዳዊ ጎስጓሳት ዝካየደሉ ፖለቲካዊ ስርዓት ዝህነጽ ትውልዲ፡ ቋንቋ ሰላም፡ ደሞክራሲ፡ ፍትሒ፡ ፍትሓዊ ምምቕራሕ ሃገራዊ ሃብቲ፣ ክብረት ልዕልና ህዝብን ሕግን ክዛረብ ይኸብዶ’ዩ። ምኽንያቱ ኣይፈልጦን። ኣይተኾስኮሰሉን። ኣይተማህሮን። ነቲ ዝተኾስኮሰሉ ነቲ ዝተማህሮ፡ ጸረ-ህዝቢ፣ ጸረ-ደሞክራሲ፣ ጸረ-ማዕርነታዊ ደሞክራስያዊ ሓድነት ዝኾነ ድሑር ፖለቲካዊ ቋንቋ’ዩ ዝመልኽን ዝደጋግምን።
ብጸረ-ደሞክራስያዊ ኣተሓሳስባ ዝተቐርጸ ትውልዲ፡ ልኡላውነት ህዝቢ ማለት እንታይ ማለት’ዩ? ልዕልና ግዝኣተ ሕጊ ማለት እንታይ ማለት’ዩ? መንግስቲ ዝበሃል ትካል ካበይን ብኸመይን’ዩ ክመጽእ ክጣየስ ዘለዎ? እንታይ’ዩ ስልጣኑ? እንታይ ከኽብርን ክገብርን ኣለዎ? እንታይ’ከ ክገብር የብሉን? …ወዘተ ላሕመታዊ ‘ምበር ዕምቆት ዘለዎ ኣፍልጦ ክህልዎ ትጽቢት ኣይግበርን። ንዕኡ ህዝቢ ማለት፡ ሃገር ማለት፡ ሕጊ ማለት፡ መንግስቲ ማለት እቲ ስልጣን ሒዙ ዘሎ ኣካል’ዩ። ነቲ ኣብ ትሕቲኡ ዘሎ ትካላት ወይ መንግስታዊ መሓውራትን ህዝብን’ውን ኣይሕውስን። እቲ መሪሕነት ዝበሃል’ዩ ሃገር፡ ህዝቢ፡ መንግስቲ። እዚ ብከመይ መጺኡ፡ መዓስከ ክወርድዩ ኣብ ኣእምሮኡ ቦታ ስለዘይብሉ ጉዳይ’ዩ ኣይኮነን። ሕሉፍ ሓሊፉ ከም ናይ ኩሉ ወዳኢ ፈታሒ ገይሩ ይወስዶ። ብፖለቲካ ይምእዘዞ ጥራሕ ዘይኮነ ክሳብ የምልኾ። ብዓይኖም ካብ ዝሪእዎ ዘይመሃሩ፡ ናይ ሰብ ኣተሓሳስባ ዝረሓቖም ደገፍቲ ህግደፍ ናይ’ዚ ኣብነት’ዮም።
ኣብ ትሕቲ ህዝባዊ ሃገራዊ ቅዋም፡ ብዛዕባ ክብረት ሰብኣዊ መሰል፣ ደሞክራስያዊ መሰል፣ ልኡላውነት ህዝቢ፣ ልዕልና ግዝኣተ ሕጊ፣ ናይ ምዝራብ፡ ምውዳብ፡ ምንቅስቃስ፡ ምጽሓፍ፡ መሰላት፡ ብዙሕነታዊ ጸጋ፡ ሓባራውነት ካብ ፊደል ምቑጻር ዝጀመረሉ ናይ ህጻንነት ዕድመ እናሰምዐን እናተማህረን ዝዓበየ ትውልዲ ግን፡ ሰላም፡ ደሞክራሲ፡ ፍትሒ፡ ልምዓት፣ ማዕርነት፣ ደሞክራስያዊ ሓድነት፣ መሰል ምውዳብ ምንቅስቓስ ምዝራብ ምጽሓፍ ዝብል ፖለቲካዊ ቋንቋ ይፈልጥ ጥራሕ ዘይኮነ እንኮላይ ትርጉምን ዝህቦ ረብሓን ይርደኦ’ዩ። እዚ እንክሸራረፍ ወይ እንክዕፈን ስለምንታይ ኢሉ ይሓተሉ ይማጎተሉ ይቃለሰሉ መስዋእቲ ይኸፍለሉ።
ኣብ ሓደ ሰብን ሓደ ጉጅለን ዘምልኹ፡ ናይ ገዛእ ርእሶም ናተይ ናትና ኢሎም ዝኣምንሉ ፖለቲካዊ መንነት ዘይብሎም ሰባት ግን፡ ቋንቋ ሰላም ደሞክራሲ ፍትሒ ልምዓት ብርግጽ ኣይርደኦምን። ስለዘይርደኦም ከኣ ከመይ ይሰርሕን እንታይ ከ ጠቕሚ ኣለዎን ኣይፈልጡን። ንገዛእ ርእሶም ክረኽብዎ ዝነበሮም መሰረታዊ ደሞክራስያዊ መሰላት ተነፊጎም ከም ዘለዎ ኣይግንዘቡን። ከምቲ ገለ ተዛረብቲ ሕማቕ እንተተደጋጊሙ ይልመድ’ዩ ዝብልዎ፡ ኣብ ትሕቲ ፍጹም ምልኪ ብሓውሲ ባርነት እናነበሩ ጽቡቕ ኣለና ይብሉ። ኣብነታዊ ሰላም ኣብነታዊ ደሞክራሲ ኣለና ከም ናትናስ ንካልእ ይብሉ። ግን ደገምቲ ‘ምበር ነጻ ርእይቶ የብሎምን። ፖለቲካዊ መንነት የብሎምን። ኣብ ክንዲ ብድሑር ኣተሓሳስባኦምን ፋሽሽታዊ ተግባሮምን ዝሓፍሩ፡ ንደሞክራስያዊ መሰሎም ተጠቒሞም፡ ንመንግስቲ ሕጊ ኣኽብር፡ መሰል ኣኽብር፡ እንጀራ ኣምጸኣልና፡ በላዕትን ረኣይትን ኮይና፡ ፖለቲካዊ ስልጣን መርከቢ ውልቃዊ ዝናን ሃብትን ውሑዳት ይኸውን ኣሎ። ኣድልዎ ይስዕርር ኣሎ ያዕ ክበሃል ኣለዎ። ተማሂርና ብስእነት ስራሕ ቀንፈዘው ንብል ኣለና …ወዘተ ዝብል ጠለባት ሒዞም ንመንግስቲ ብሕቶ ንዘዋጥሩ ህዝብታት ከም ዘይሰልጠኑ ድሑራት ክገልጽዎም፡ ወይ ነቲ ደሞክራስያዊ ቁጠባውን ጠለባት ዝሰረቱ ምንቅስቓሳት መንግስቲ ንምግልባጥን ሃገር ንምፍራስን ክጥቀመሉ ክጉስጉሱ ይስምዑ። መንግስቲ ካብ ህዝቢ ንዝመጽአ ጠለባት ሰሚዑ፡ ሓቂ’ዶ ሓሶት ገምጊሙ ስጉምቲ ክወስድ ኣብ ዝጀመረሉ፡ ንህዝቢ በዲለ ኢሉ ብወግዒ ይቕረታ ኣብ ዝሓተሉ፡ ኣብ ክንዲ ሓያልነቱ ዕለተ ውድቀቱ ከምዝተቓረበ ከበሮ ሓምሓም ክሃርሙ።
ብርግጽ እዞም ከም’ዚ ዓይነት ኩላትና ሓደ ንኹን ተለኻኺምና ንጥፋእ ዓይነት ድሑር ኣተሓሳስባ ዘለዎም ሰባት፡ ብርእይቶ ኮነ ብቑጽሪ ንኹሉ ኤርትራዊ ዝውክሉ ኣይኮኑን። እንተኾነ ግን፡ በቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ብእንኮ ሰብ ዝምራሕ፡ ብጩቕ ክትብል ዘየፍቅድ ዓፋኒ ስርዓት፡ ንሱ ዝወለዶ ግህሰት መሰረታዊ ሰብኣውን ሓርነታውን መሰላትን ኣብ ክንዲ ዝሓፍሩ ብሓበን መን ከም ናትና ኢሎም ክጀሃሩ እንክትሰምዕ “ዓሻ ደሓን ኣሎ ሓው ዓሻ ሓሲምዎ ኣሎ” ዝብል ምስላ ትዝክር’ሞ ኣብ ክንደኦም ንስኻ ትሓፍር። መሰልና ይከበር ኢሎም ንመንግስቶም ንዝሓቱ ህዝብታት ኢትዮጵያ፡ እወ ጥፍኣት ፈጺመ ህዝቢ በዲለ ዝተዋህበኒ ሓላፍነት ኣይፈጸምኩን ስለ’ዚ ጌጋይ ክእርም’የ ርእይቶ ህዝብን ሕገ-መንግስትን ኣኽቢረ ክኸይድ’የ ንዝበለ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ኣብ ክንዲ ዘመጉስዎን ካብኡ ዝመሃሩን ከም ድኽመት ቆጺሮም ክወራዘይሉ ክፍትኑ ዘደንጹ’ዩ። እቲ ጭቡጥ ሓቂ ግን ንቐታሊኻ ምምጓስ ምልክት ልክዑ ዝሓለፎ ፖለቲካዊ ድንቁራናን ራዕድን’ዩ። መሰለይ ኢልካ ንመንግስቲ ምጭናቕ ድማ መርኣያ ዝጥጥዕ ዘሎ ኣወንታዊ ደሞክራስያዊ ምዕባለ’ዩ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 09-02-2018


text:
ኣፍሪቃዊያን መራሕቲ መንግስታት ኣብ ዕፁዎ ማዕፆ ሓደ ዓብዪ ውሳነ ብሰላሕታ ወሲኖም ኣለው።
ብዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን/ICC/ ብገበናት ኲናት ዝተኸሱ ወይ ዝድለዩ መራሕቲ ዝርከቡዎም ዓሰርተታት ኣፍሪቃዊያን መራሕቲ መንግስቲ ኣብ ናይ መወዳእታ መዓልቲ ጉባኤኦም ካብቲ ኣሰሓሓቢ ቤት ፍርዲ ብጃምላ ናይ ምውፃእ ስትራተጂ ንምትግባር ተንቀሳቒሶም ኣለው።
እቲ ቤትፍርዲ ብዘይሚዛናዊነት ዒላማ ይገብረና’ሎ ክብሉ መራሕቲ ኣፍሪቃ ይኸሱዎም።ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ዛጊት ካብዝኸሰሶም 39 ሰባት ኩሎም ኣፍሪቃዊያን እዮም ይብሉ።
ድምጺ ኣሜሪካ ነቲ ውሳነ ምስ ሕብረት ኣፍሪቃ ምትእስሳር ካብዘለዎም ክልተ ምንጭታት ኣረጋጊፁዎ’ሎ።
እቶም ምንጭታት እቲ ውሳነ ብሕጊ ኣሳሪ ዘይኮነ ፖለቲካዊ መርገፂ እዩ ይብሉ ።ካብ 34 ኣፍሪቃዊያን ኣባላት እቲ ቤት ፍርዲ ሓንቲ ክትወፅእ እንተድኣ ደልያ ሕብረት ኣፍሪቃ ነቲ ስጉምቲ ክድግፎ እዩ።ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ሰለስተ ሃገራት ኣፍሪቃ ብሩንዲ፣ጋምቢያን ደቡብ ኣፍሪቃን ካብቲ ነዊሕን ዝተሓላለኸን መስርሕ ምውፃእ ንምጅማር ድልየት ኣርእየን ኣለዋ።
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝመደብሩ ትካል መፅናዕትታት ፀጥታ መፅናዕቲ ዘካይዱ ዱቡሲ ክርስቲያን ኣኒ እቲ ውሳነ ካልኦት ሃገራት እውን ካብ ኣባልነት እቲ ቤት ፍርዲ ክወፃ ዘተባብዐን እዩ ይብሉ።
ብኻልእ ወገን ዳግም ዝተመርፁ ኮሚሽነር ኮሚሽን ሰላምን ፀጥታን ሕብረት ኣፍሪቃ ስማይል ቸርጉዪ ኣብ 2012 ዓ.ም ዝጀመረ ናዕብን ህውከትን ሪፓብሊክ ማእኸላይ ኣፍሪቃ ናይ ምሽምጋል ስርሖም ቀፂሎም ኣለው።ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብዝህብዎ ቃል ሕብረት ኣፍሪቃ ነቲ ግጭት ንምፍታሕ ይሰርሕ ኣሎ ኢሎም።ሕብረት ኣፍሪቃ ግጭታት ከይልዓሉ ኣብ ምክልኻልን ትካላትን ሰናይ ምምሕዳር ኣብ ምሕያልን ትኹረት ክግበር ኣለዎ ኢሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን!!!
ግንቦት 19
በዚ መዓልቲ ካብ ገዳም ናይ ኣባ መቃርስ ቅዱስ ኣባ ይስሓቅ ዝዓረፈሉ ዕለት እዩ። ቅዱስ ኣባ ይስሓቅ ካህንን ጽኑዕ ወተሃደር ደብረ-መቃርዮስን እዩ ። እዚ ቅዱስ ኣቦ ወለዱ ካብ ግብጺ ኮይኖም ብመለክዒ እዛ ዓለም ድኻታት ብሰማያዊ መለክዒ ግና ብጽቡቕ ግብሮም ሃብታማት ዝኾኑ እዮም ዝነብሩ። በዚ ከኣ ፍጻሜኦም ወረስቲ ሃገረ ህያዋን ድማ ኮኑ።
ሓደ እዋን እዩ፡ ኣቦታት መንኮሳት ብኢዶም ዝሰረሑዎ ስርሓት ሸይጦም ካብ ከተማ ግብጺ ናብ በረኻ ገዳሞም ኣስቄጥስ እናተመልሱ ከለው እዚ ቅዱስ ኣቦ ኣባ ይስሓቅ ተኸቲልዎም ብምኻድ ናብቲ ዝኣተውዎ ገዳም ኣተወ። ኣቡኡ ከኣ ምስኦም ኮይኑ ካብኦም ትምህርቲ ቅድስቲ ቤተክርስቲያን እንዳተመሃረ ከገልግሎም ጀመረ። ትጉህ ኣገልጋሊ ኮይኑ ዓቢ ገድሊ’ውን ተጋደለ።
እታ ዝኽደና ብጀካ ሓንቲ ክዳን እምበር ካብኣ ሓሊፉ ዝኾነ ዝውንኖ ንብረት ኣይነበሮን። ከምቶም ካልኦት ኣቦታት ቅያር ክዳን ዘይተምጽእ ኢሎም እንተሓቲቶሞ፡ ከምዚ ኢሉ ይምልስ ነበረ  > “ ኣነ ክሳብ ሕጂ ሕዝባዊ እየ ፣ ኣብ ዓለም ከለኹ ክልተ ቅያር ክዳን ዘይነበረኒ ሕጂውን ክልተ ቅያር ክዳን ክህልወኒ ኣይግባእን”። ደጊሙ’ውን ከምዚ ይብል “ኣቦታትና ክዳኖም ካብ ጸጉሪ ገመል ነበረ፡ ኣነ ግን ካብ ዓለባ ዝተሰርሕ ክዳን ተኸዲነስ ተወሳኺ ክዳን ክህልወኒ እንታይ የርብሓኒ፤”።
ንብዓት ድማ ቀጻሊ ይመጾ እሞ ይበኪ። ሰባት ንምንታይ ትበኪ ኢሎም ምስ ዝሓቱዎ፤ “ወለደይ ዘኽታም ገዲፎሙኒ ከይዶም” ኢሉ ይምልሰሎም።
መግቡ ካብ (ማዕጠንቲ አመድ) ማዕጠንቲ ሓምኹሽቲ እናሓወሰ ንብዙሕ ዓመታት ይበልዕ ነበረ። ሓደ ካብ መዓልታት ብርቱዕ ሕማም ሓመመ። ኣብ ብጽቡቅ ዝበሰለ መግቢ ምስ ኣምጽኡሉ ምብላዕ ኣበየ። እቲ መግቢ ዘምጽእሉ ኣቦ ኣዝዮም ተማኅጸንዎ ኪበልዕ “እዚ መግቢ ካብ ሕማምካ ከሕውየካ እዩ”። ኢሉ’ውን ደጋጊሞም ነገርዎ። ኣባ ይስሓቅ፡ “ፍቑር ሓወይ፡ ካብ ነዚ መግቢ ምብላዕ ብሕማም ንሰላሳ ዓመት በዚ ደዌ ክነብር ይሓይሽ”። ኢሉ መለሰሉ። ንብዙሕ ዓመታት ከምዚ እናበለ ብሰናይ ተግባሩን ክርስቲያናዊ ኣካይድኡን ተፈልጠ።
ዕድሚኡ ሽምጊሉ ትሩፋቱን ጽድቁን ምስ በዝሐ ኣቦታት አረጋውያን ድማ ኣኼባ ሰሪዖም ንክህነት ክሓጽይዎ እናበሉ ካብኦም ሃዲሙ ንበረኻ ወጸ። እቶም ክደልይዎ ዝኸዱ ሰባት ደኺሞም ከዕርፉ ኮፍ ምስ በሉ፡ ሒዞሞ ዝመጹ ኣድጊ ክበልዕ ኣብቲ ቅዱስ ኣባ ይስሓቅ ዝተሓብኣሉ ስፍራ ደው ይብል። ናብቲ ኣድጊ ገጾም ምስ ከዱ ንኣባ ይስሓቅ ይረኽብዎም። ክኣስርዎም ምስ ደለዩ ኣባ ይስሓቅ፡ “በሉ ካብ ረኸብኩምኒ፡ እዚስ ፍቓድ ኣምላኽ እዩ።” ብምባል ተተሓሒዞም ናብ ቦትኦም ተመልሱ። ቅስናውን ተሸሙ።
ካህን ኮይኑ ድማ ንቅድስቲ ቤተክርስቲያን ዓቢ ኣብነት ብምዃን ንመንእሰያት ከምዚ ኢሉ ይምህር ነበረ፡ “እቲ ዝዓበየ ጸጋ ምእዙዝ ምዃን እዩ።” ዕድመ ጸጊቡ ክመውት ምስ ቀረበ፡ ደቁ፡ “ናብራ ቅድስና ኣብ በረኻ ሳህራ ከመይ ከምዝነብሩ ሓተቱዎ።” ቅዱስ ኣባ ይስሓቅ፡ “ናብራ በረኻታት ክትላመዱ እንተደሊኹም ከምቲ ዝገብርኩዎ ግበሩ። ቀዳሞት ኣቦታትና ምስ ዝሞቱ ንሐዝን ነበርና። ድሕሪኦም ዝገበሩዎ ምስ ገበርና ነቲ ናብራ ንኽእሎ ነበርና።” እዚ ምስ በለ ዐረፈ። ኣኽሊል ሰማያዊ ክብሪ ካብ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ተቐበለ።
ጸሎቱን በረኸቱን ምስ ኩልና ህዝበ ክርስቲያን ይኹን። ኣሜን!!!
አርኬ
ሰላም ለይስሐቅ ከም ይሢሞዎ ቀሲሰ፣
ዘአመረ አድግ መንገለ ተግኅሠ፣
ዝንቱ ጻድቅ እምአመ መንኰሰ።
ኢገብረ ለሥጋሁ ክልኤተ አልባሰ፣
ወሐመደ ማዕጠንት ይሴሰይ ብኅብስት።
ወስብሐት ለእግዚ አብሔር ኪያነኒ በጸሎቱ ለጻድቅ ይምሓረነ፣ በረከቱ ትብጽሐነ ለዓለም ዓለም አሜን።
(For those who do not have Geez, please visit this link) ABA ISSHAK
(For those who do not have Geez, please visit this link) ABA ISSHAK