text:
ሓላፊ ትካል ሰብኣዊ ረዲአት ሕሃ፡ መካይን ናብ ትግራይ ክንቀሳቐሳ ሓቲቶም2021-09-29 16:51:42 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP News Read 141 times
- font size decrease font size increase font size
ሓላፊ ትካል ሰብኣዊ ረዲአት ሕቡራት ሃገራት ማርቲን ግረፊት ሓገዝ ዝጸዕና መካይን ናብ ትግራይ ክንቀሳቐሳ ሓቲቶም። እዞም ኣብ ሕቡራት ሃገራት ናይ ህጹጽ ረዲአት ሓላፊ ማርቲን ግረፊት፡ ኣብ ትግራይ ጥሜት ጉድኣት የውርድ ከም ዘሎ ከም ዝርድኡ ንማዕከን ዜና ሮይተርስ ሓቢረምዎ።
እቶም ሓላፊ “ኣብ ትሕቲ ወግዓዊ ዘይኮነ እገዳ ናብ እትርከብ ትግራይ”፡ ክበጽሕ ካብ ዝግበኦ ሰብኣዊ ሓገዝ 10% ጥራይ ናብቶም ሓገዝ ዝጽበዩ ሰባት ከም ዝበጸሐ ነቲ ማዕከን ዜና ሓቢረምዎ። ኣተሓሒዞም ከኣ ህጹጽ ሕተኦም ሓገዝ ዝጸዓና መካይን ናብ ትግራይ ዝንቀሳቐሳሉ ኩነታት ክፍጠር ምዃኑ ኣመልኪቶም። እዚ ጸገም ሰብ ዝሰርሖ ስለ ዝኾነ መንግስቲ ክፈትሖ ከም ዝግበኦ እዞም ሓላፊ ሰብኣዊ ረዲአት ኣመልኪቶም።
ኣብ ትግራይ ቅድሚ 10 ኣዋርሕ ውግእ ካብ ዝጅመር ንነጀው፡ ብኣሸሓት ዝቑጸሩ ሰባት ከም ዝሞቱን ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ድማ ህጹጽ ሰብኣዊ ሓገዝ ከም ዘድልዮምን ዘመልከት ጸብጻባት ክቐርብ ከም ዝጸንሐ እውን ኣብ መግለጺ ናይዞም ሓላፊ ተጠቒሱ። እቶም ሓላፊ ዓጸቦ ዘጋጥሞም ሰባት ክሳብ 400 ሺሕ ክበጽሑ እዮም ዝብል ግምት ነይሩና ኢሎም። እዚ ግና ከኣ ስሩዕ ሓገዝ ክቐርብዩ ብዝብል ሕሳብ ዝቐረበ ግምት እዩ ነይሩ ኢሎም።
ግረፊትስ፡ ኣብ ትግራይ ናይ ጥረ ገንዘብ፡ ነዳዲ፡ ተሽከርከርትን ወግዓዊ ዘይኮነ ናይ ሰብኣዊ ሓገዝ እገዳን ኣጋጢሙ ከም ዘሎ ጠቒሶም፡ ብሰንክዚ ሕጽረታት’ዚ ኣጋጢሙ ዘሎ ጥሜት ከጋጥም ዝግመት እዩ ኢሎም። ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብወገኑ ኣብ ትግራይ ዝኾነ ናይ ሓገዝ እገዳ ከምዘይተግብረ ሓቢሩ፡ እኳደኣ መስርሕ ምቕራብ ረዲአት ንምቅልጣፍ 7 ዝነበረ መቆጻጸሪ ነቑጣታት ናብ 3 ከም ዘውረዶ ክገልጽ እዩ ጸኒሑ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ በወገኑ ናብ ትግራይ ሓገዝ ጽዒነን ምስከዳ ዘይተመልሳ ተሽከርከርቲ ኣብ ትግራይ እንታይ ይሰርሓ ከም ዘለዋ ኣይነጸረለይ ዝብል ስምዕታ ኣቕሪቡ። ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ብወገኑ እተን መካይን ዘይተመልሳሉ ምኽንያት መምለሲ ነዳዲ ስለ ዝሰኣና እየን ዝብል መልሲ ምሃቡ ዝዝከር እዩ። ነዚ ዝምልከት ጸብጻብ ሑቡራት ሃገራት ብወገኑ፡ እተን ተሽከርከርቲ ኣብ ጉዕዞአን ክልተ ግዜ ተኹሲ ከም ዝተኸፍተንን ደቂ ትግራይ መራሕቲ መካይን ኣብ ክልል ዓፋር ዝተኣስርሉ ኣጋጣሚ ከም ዝተፈጥረን ይሕብር።


c: text/html

text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ኣብ ለይቲ ቅዳሴ ዝቀርብ ንባባት እቲ «ኣብ ጸልማት ዝነበር ዝነበረ ሕዝቢ ዓቢይ ብርሃን በረቀሎም» (ኢሳ 9,1) ዝብል ዝርከቦ ትንቢት ኢሳያስን ብዝርዝር ልደት ኢየሱስ ዝገልጽ ክፍሊ ወንጌል ሉቃስን ኰይኑ እቲ መልኣኽ ንጓሶት ኣይትፍርሁ እነሆ ንመላእ ዓለም ዝኸውን ዓቢ ሓጐስ አበስረኩም ኣሎኹ ምስ በሎም እቶም ጓሶት ዘስተማቀርዎ ክብሪ እግዚአብሔርን ምብጻሕ ናብ ኢየሱስ ሕጻንን ዘዘንቱ ነበረ። ቅዱስነቶም ካብታ ቀዳመይቲ ንባብ ተበጊሶም ዘቅረብዎ ስብከት ነቅርበልኩም።
እቲ «ኣብ ጸልማት ዝነበር ዝነበረ ሕዝቢ ዓቢይ ብርሃን በረቀሎም» (ኢሳ 9,1). እዛ ናይ ቀዳማይ ንባብ ትንቢት እዚኣ ኣብ ወንጌል ተፈጺማ፡ ስለዝኾነ ከኣ እቶም ጓሶት ብለይቲ ኣብ መሬታቶም ማሎም ክጓስዩ ከለው “ክብሪ እግዚአብሔር ጐልበሎ” (ሉቃ 2,9)። ኣብ ለይቲ ዓለምና ብርሃን ካብ ሰማይ መጸ። እዛ ኣብ ድቅድቅ ጸልማት ዝበርሀ ብርሃን እንታይ ኮን ይኸውን! ትርጉሙኸ! ቅዱስ ጳውሎስ “ጸጋ እግዚአብሔር መጸ” ብማለት እዛ ጸጋ እዚኣ ከኣ “ንኩሎም ዘመደ ኣዳም ዝኸውን ድሕነት ኣምጸኤ” (ቲቶ 2,11) ክብል ትርጉሙ ይእምተልና። እዚ ብርሃን እዚ እዩ እምበኣር ሎሚ ለይቲ ንዓለምና በሪቁላ ዘሎ። ካብዚ ሕልፍ ኢልና እዛ ጸጋ እዚኣኸ እንታይ ኮን ትኸውን! ኢልና ምስ እንሓትት እቲ መለኮታዊ ፍቅሪ እቲ ንሕይወት ዝልውጥን ታሪኽ ዘሐድን ካብ ክፍኣት ሃራ ዝገብርን ሰላምን ሓጐስን ዘመንጩ ፍቅሪ እዩ። ሎሚ ለይቲ ፍቅሪ እግዚአብሔር ኣባና ትራእዩ ንሱ ከኣ ኢየሱስ እዩ። ኣብ ኢየሱስ እት ልዑለ ልዑላን ዝኾነ እግዚአብሔር ንእሽቶ ሕጻን ኰይኑ እዚ ከኣ ብኩልና ምእንቲ ክፍቀር እዩ። ኰይኑ ግን ነቲ ቅዱስ ጳውሎስ ነዚ ምጽኣት ጐይታ ኣብ ዓለምና ጸጋ ቢሉ ዝጽወዓሉ ምኽንያት እንታይ ኮን ይኸውን ኢልና ክንሓትት እውን ንኽእል። ምሉእ ብምሉኡ ብነጻ ዝተዓደለ እዩ ንክብለና ኢሉ እዩ። ኣብ ዓለምና ገለ ክትረክብ እንተኾንካ ገለ ክትህብ ኣሎካ ዝብል ኣተሓሳስባ እዩ ዘሎ እግዚአብሔር ብነጻ ምንም ከይሓተተ ይህበና። ፍቅሪ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዚኣቱ ኣይኮነን። ስለዚኸስ እዚ ጸጋ እዚ ክወሃበና ምንም ዝገበርናዮ የብልናን እንተንፍትን እውን ፈጺምና ክንክሕሶ ኣይንኽእልን።
ጸጋ እግዚአብሔር ኣብ ዓለምና መጸ ዝብልከስ ንሕና ክንቅበሎ ዘይግብኣና ክንሰና ሎሚ ለይቲ ንሱ ንዓና ክብል ሕጻን ኰይኑ ንሕና ኣብ ጐጉዳይና ላዕልን ታሕትን እናበልና እንከሎና ንሱ ኣብ ማእከልና ሓደረ። በዓለ ልደትከስ እግዚአብሔር ንነፍስወከፍና ወላ ነቱ ሕሱም ሰብ ከይተረፈ ከምዘፍቅረና የዘኻኽረና። ንዓይ ንዓኻ ንነፍሲወከፍና “አፍቅረካ እየ ንዘለዓለም ከኣ ከፍቅረካ እየ ኣብ ቅድሚ ኣዕይንተይ ብጣዕሚ ክቡር ኢኻ/ኺ” ይብለና ኣሎ። እግዚአብሔር ዘፍቅረካ/ኪ ቅኑዕ ወይውን ሕያዋይ ስለዝኾንካ/ኪ ኣይኮነን ፍቅሪ ስለዝኾነ የፍቅር! በቃ! ፍቅሩ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዝወርድ ኣይኮነን ካባኻ/ኺ ኣይኮነን። ግጉይ ሓሳባት ክህልወካ ይኽእል ዘይፈጸምካዮ በደል ኣይክልወካን ይኸውን ኰይኑ ግን ጐይታ ካብ ምፍቃርካ ዓዲ ኣይውዕልን እዩ። ክንደይ ግዜ ኮይን ይኸውን ኣብ ሕይወትና ንሕና ሕያዎት እንትኾና እግዚአብሔር ምሳና ሕያዋይ ይኸውን ዝቀጽዓና ክፉእ ምስ እንገብር እዩ ኢልና ዘይሓሰብና። ኰይኑ ግን ከምኡ ኣይኮነን። ምስ ሓጢኣትና እንከሎና ገና ፍቅሩ ቀጻሊ እዩ። ፍቅሩ ኣይልወጥን ብውዑል ዝኸውን ኣውን ኣይኮነን ወትሩ እሙንን ዕጉሥን እዩ። ኣብ ልደት እንረኽቦ ውህበትከስ እዚ እዩ። ጐይታ ንኩሉ ብነጻ ከምዝዕድለናን ንኩሉ ሕያውነቱን ንረክብ። ክብሩ ኣይድርጉሓናን ኣብ መንጎና ምህላው ኸኣ ኣየርዕደናን። ብሃብቲ ፍቅሩ ናቱ ምእንቲ ክገብረና ከኣ ብኩሉ ድኻ ኰይኑ ይውለድ።
ጸጋ እግዚአብሔር ኣብ ዓለምና መጸ ዝብል ካልእ ትርጉሙ ጽባቀ እዩ። ሎሚ ለይቲ ኣብ ጽባቀ ፍቅሪ እግዚአብሔር ናትና ጽባቀ እውን ንርኢ ከመይ ብኣኡ ዝተፈቀርና ኢና። ኣብ ጽቡቅስ ይኹን ኣብ ሕማቅ ኣብ ጥዕናስ ይኹን ኣብ ሕማም ኣብ ሓጐስስ ይኹን ኣብ ሓዘን ኣብ ቅድሚ ዓይኑ ጽቡቃት ኢና እዚ ከኣ በቲ እንገብሮ ዘይኮነ በቲ ዘሎና እዩ። ኣባና ዘይድምሰስ ጽባቄ ዘይድህሰስ ጽባቄ ሕመረት ህላዌና ዝኾነ ክትክሕዶ ዘይከኣል ጽባቀ ኣሎ። በዚ ዕለት እዚ እዚ ንሰብኣውነትና ብፍቅሪ ለቢሱ ንዘለዓለም ናቱ ገሩ ነዚ ጽባቀ እዚ የዘኻኽረን።
እቲ ንጓሶት ዝተበሰረ ዓቢ ሓጐስከስ ሓቂ ብሓቂ ናይ ኩሉ ዘመደ ኣዳም እዩ። ኣብቶም ከምዚ ንሕና ዘሎና ብርግጽ ፍጹማን ወይ ቅዱሳን ዘይነበሩ ጓሶት ንሕና ኣውን ምስ ተኣፋፍነትናን ድኻምናን ኣብኦም ኣሎና። እግዚአብሔር ከምቲ ንዓታቶም ዝጸወዔ ንዓና እውን ይጽውዓና ኣሎ። ከመይ ስለዘፍቅረና። ኣብ ጸልማታት ለይታትና ከምቲ ንዓታቶም ዝበሎ ንዓና እውን ‘ኣይትፍርሁ’ (ሉቃ 2.10) ይብለና ኣሎ። ሃየኸስ ትብዓት ይሃልወና! ምትእምማን ኣይነጥፍእ ተስፋ ኣይንቊረጽ ምፍቃር ዝተኸስረ ግዜ ኣይመሰለና! ሎሚ ለይቲ ፍቅሪ ንፍርሃት ስዒሩ ሓዲስ ተስፋ ተቀልቂሉ እታ ደስ ትብል ብርሃን እግዚአብሔር ንዘፍርህ ጸልማት ዘመደ ኣዳም ኣሸኒፉ። ዘመደ ኣዳም እግዚአብሔር የፍቅረካ እዩ ንዓኻ ክብል ሰብ ኰይኑ ስለዚ በይንኻ ኣይኮንካ ኣይትፍራህ። ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን ኣብ ቅድሚ ከምዚ ዝበለ ዓቢ ጸጋ እንታይ ኮን ክንገብር ኢና ትብሉ ትኾኑ! እታ ትገብርዋ እንኮ ነገር ነቲ ህያብ ነቲ ጸጋ ምቅባል ጥራይ እያ። ቅድሚ ንእግዚኣአብሔር ሃሰስ ክንብል ንደልዮ ንሱ ደልዩ ክረኽበና ነፍቅደሉ። ከመይ ካብ ተኽእሎና ኣይኮነን እንብገስ እንታይ ደኣ ካብ ጸጋኡ እዩ። ከመይ መድሓኒ ንሱ እዩ ኢየሱስ እዩ። ጠመተና ኣብቲ ኣብ መብልዕ ማል ደቂሱ ዘሎ ሕጻን እሞ ንግበር ብርሕራሔሁ ክሽፍነና ነፍቅደሉ። ንሱ ከፍቅረና ክመጽእ እንከሎ ንምእባይ እንቀርቦ ምንም ምኽንያት የብልናን። እቲ ኣብ ሕይወትኩም ዘሎ ተጠማዚዙ እዩ! እቲ ናይ ማሕበኩም ኣይሰርሕን ናይ ዓለምና ኸኣ ፈጺምካ ኣብ ቊጽሪ ኣይኣቱን። ኩሉ ኣብ ካልኣይ ደረጃ እዩ ዝወርድ ከመይ ኣብ ቅድሚ መወዳእታ ዘይብሉ ፍቅሪ ኢየሱስ ትሕትናን ቅርበትን ዝመልኦ ስለዝኾነ ምንም እነቅርቦ ምኽኒት የሎን። ኣብዚ በዓለ ልደት ኣብ ሕልናና ክመላለስ ዘለዎ ሕቶኸስ ‘እግዚኣአብሔር ከፍቅረኒ አፍቅድዶ! ነቲ ከድሕነኒ ዝመጸ ፍቅሩዶ እውፈ! ኢልና ነስተትን።
ክንድዙይ ዚዓቢ ጸጋኸስ ብዙሕ ምስጋና እዩ ዝግብኦ። ንጸጋ ምቅባል ዋና ትርጉሙ አመስጊንካ ምኽኣል እዩ። እቲ ቀንዲ ጸገም ግን መነባብሮና ወትሩ ካብ ምስጋን ርሒቁ ይርከብ። ሎሚ እምበአርከስ ናብ መንበረ ታቦት ቅርብ ኢልና ናብቲ ጥቃኡ ዘሎ በዓቲ ልደት ድንን ኢልና ተመስገን ክንብል እዋኑ እዩ። ነቲ ዓቢ ጸጋ ዓቢ ውህበት ዝኾነ ኢየሱስ ንቀበል ብድህሪኡ ንሕና ብግደና ንካልኦት ኢየሱስ ንኹን። በዚ ከኣ ውህበት ጸጋ ኰና ንሕይወት ትርጉም ሂብና ንዓለም ንለውጣ! ንካልኦት ዘይኮነ ብቀዳምነት ንካልኦት ተወፊና ንርእስና ክንልውጥ ምስ ከኣልና ዓለም ትልወጥ ቤትከርስያን ትልወጥ ታሪኽ ይቅየር።
ነዚ ጉዳይዚ ኢየሱስ ሎሚ ለይቲ የርእየና ኣሎ። ኢየሱስ ንታሪኽ ለዊጥዎ ነዚ ግን ንማንም ዓምጺጹ ወይ ብሃይለ ቃል ኣይኮነን ዝገበሮ እንታይ ደኣ ሕይወቱ ብምውፋይ እዩ ገርዎ። ንክነፍቅርዎ ሕያዎት ክንከው ኣይተጸበየን እንታይ ደኣ ብነጻ ንዓና ተወፍዩ። ንሕና እውን ንጐረቤትና ሠናይ ነገር ንምግባር ናቱ ጠባይ ከይተመልከትና ክንገብሮ ከምኡ እውን ቤተክርስትያን ክንክተላን ክነፍቅራን እንተዀና ፍጽምቲ ክትከውን ኣለዋ ክንብል ከምኡ እውን ካልኦት ነቲ እንህቦ ኣገልግሎት ክንእድዎን ከመስግኑናን ከይተጸበና ኣቀዲምና ክነፍቅሮም ኣሎና። ንሕና ንጀምር። ንጸጋ ልደት ምቅባልከስ እዚ እዩ። ቅድስና ኸኣ ነዚ ምዕቃብ እምበር ካልእ ኣይኮነን።
ሓንቲ ጥዕምቲ ታሪኽ ብዛዕባ ልደት ኢየሱስ ኣብ በዓቲ ልደት ብብዙሕ ውህበታት ከምዝተገብረ ተዘንቱ። ነፍሲወከፍ ንዘለዎ ሒዙ ይመጽእ ነሩ ገሊኦም ካብ ጀራዲኖም ፍሩታ ገሊኦም ክቡር ውህበታት የምጽኡ ነሮም ይብል። ኩሎም ብልግሲ ንዘለዎም ከወፍዩ ክኸዱ ከለው ሓደ ድኻ ጓሳ ምንም ዘይብሉ ነበረ። ብጣዕሚ ድኻ ብምንባሩ ከኣ ዘወፍዮ ምንም ኣይነበሮን። ኩሎም ውህበታቶም ክህቡ ጽቅጥቅጥ ክብሉ ከለው ንሱ ወሰኑ ሒዙ ብሕፍረት ተዋሒጡ ነበረ። ቅዱስ ዮሴፍን ድንግል ማርያምን ከኣ ንኩሉ ውህበታት ክቅበሉ ይጽገሙ ነበሩ ምንዳ እኖና ድንግል ማርያም ከመይ ነቲ ሕጻን ክትሕሉ ነርዋ። በዚኸስ ነቲ ድኻ ጓሳ ኣብ ኢዱ ምንም ዘይሓዘ ብምንባሩ ንክቀርብ ይሓትዎ። ነቲ ውህበታት ክቅበሉ ሓንሳእ ንኢየሱስ ሕጻን ክሓቊፍ ይህብዎ። እቲ ድኻ ጓሳ ንኢየሱስ ሕጻን እንክቅበል ዘይግብኦ ነገር ከምዝተቀበለ ይሓስብ ኣብ ሕቊፉ እቲ ዝዓበየ ህያብ ታሪኽ ከምዝሓዘ የስተውዕል። ነእዳው እንተተመልከተ ቅድሚ ቅሩብ ደቃይቅ ምንም ዘይሃዙ ዝመስልዎ ዝነበሩ ናይ ወልደ እግዚኣአብሔር መዕረፊ ኰይኖም። እቲ መወዳእታ ዘይብሉ ፍቅሪ ጐይታ ክስምዖ ጀመረ ነቲ ውሒጥዎ ዝነበረ ሕፍረት ኣልዩ ንኢየሱስ ሕጻን ንኩሎም ከርእዮም ጀመረ ከመይ ነዚ ዓቢ ውህበት ንርእሱ ጥራይ ክሕዞ ኣይከኣለን ይብል እት ታሪኽ።
ዝኸበርካ ሓወይ! ዝኸበርኪ ሓፍተይ ኣእዳውካ ምንም ዝውፈ ዘይብሎም ባዶ ኰይኖም እንተተሰሚዖኻ/ኺ ልብኻ/ኺ ድኻ ፍቅሪ ኰይኑ እንተተሰመዓካ/ኪ ሎሚ ለይቲ ንዓኻ/ኺ እያ። ጸጋ እግዚአብሔር ኣብ ሕይወትካ ከንጸባርቅ እዩ ተገሊጹ። ነዚ ጸጋ እዚ ሃንጐፋይ ኢልካ/ኪ ተቀበሎ/ልዮ ሽዑ ሕይወትካ/ኪ ብብርሃን ልደት ከንጸባርቅ እዩ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብጹዕ ካርዲናል ፓሮሊን ኣብ ኢጣሊያ ኣውራጃ ኣቨሊኖ ከተማ ሞንተቨርጂነ ኣብ ዘካየድዎ ምብጻሕ ብዛዕባ እቲ ኣብ እስያዊት ሃገረ ኣፍጋኒስታን ዘሎ ኵነታትን ጒዳይ ክትባት ጸረ ለብዒ ኮቪድ - 19ን እማእኪሎም መግለጺ ከምዝሃቡ ዜና ቫቲካን ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ኣብ ኣፍጋኒስታን ዘሎ ኵነታት ቀሊል ኣይኰነን - ካብ ምዕራባውያን ሓይልታት ንምውጻእ እተገብረ ውሳኔ ብስርዓትን ብዘይ እዚ ዅሉ ስቓይን ኣብ ግብሪ ምውዓል ምተኻእለ ነይሩ፡ ነዚ ዝበሉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብጹዕ ካርዲናል ፒየትሮ ፓርሊን ኣብ ኢጣሊያ ዞባ ኣቨሊኖ ብምኽንያት ዓመታዊ በዓል ቅድስተ ማርያም ዘሞንተቨርጂነ ኣብቲ ማርያማዊ ቤተ መቕደስ ዝዓርግ መስዋዕተ ቅዳሴ ሰሪዖም ምስ ኣብቅዑ ምስ ጋዜጠይናታት ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ገሊጾም፥ ኣስዒቦም እቲ ኣብ ኣፍጋኒስታን ዘሎ ህልው ሰብኣዊ ቅልውላው ቅድስቲ መንበር ብቐረባ ትከታተሎን ምስቶም ኣብዚ መዳይ እዚ ዝዓዩ ብቐጻልነት ከምእትራኸብን ገሊጾም፡ እቶም ኣብ ካቡል ዘገልግሉ ዝነበሩን ካብ ኣፍጋኒስታን ክወጹ እውን ድላይ ዘይነበሮም ካህንን ደናግል ደቂ ማሕበር ቅድስቲ ተረዛ ዘካልኵታን ነቲ ኣብታ ሃገር ዘሎ ኵነታት ኣብ ግምት ብምእታው ብሰላም ናብ ኢጣሊያ ንኽመጹ ተገይሩ ከምዝበሉ ዜና ቫቲካን ኣፍሊጡ።
ስለዚ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ጉዳይ ሕግታት ኢጣሊያ ኣደ እታውነት ከምዘይትገብር ገሊጾም - ንኻልኦትን ገዛእ ርእስካን እትከላኸለሉ መገዲ ናይ ፍቕሪ ተግባር እዩ፡ ሓላፍነት ድማ እዩ፡ በዚ ከምዚ ኸኣ ነቲ ብሰንኪ ህጹጽ ኵነታት ጥዕና ዝመጽእ ብድሆታት ብትብዓት ንኽብዳህ ቅድስቲ መንበር እተቕርቦ ምሕጽንታ አሐድስ - ቢሎም - ብዛዕባ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሓምለ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ሮማ ኣብ ዝርከብ ቤት ሕክምና ጀመሊ ድሕሪ ዝተገብረሎም ናይ መጥባሕቲ ሕክምና ጥዕናኦም ኣብ ጽቡቕ ደረጃ ከምዘሎን ገሊጾም ብተወሳኺ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ሞንተፈርጂነ ምብጻሕ ንኸካይዱ ዝቕረበሎም ዕድመ ናብ ቅዱስነቶም ከብጽሑ ምዃኖም ከምዝሓበሩ ዜና ቫቲካን ኣፍሊጡ።


text:
Radio Erena: 16 April 2015
መንግስቲ ኤርትራ ከም መቐጸልታ ናይቲ ጀሚርዎ ዘሎ ኣባይቲ ናይ ምፍራስ መስርሕ፣ ኣብ ዞባታታት ማእከል፣ ደቡብን ዓንሰባን ልዕሊ 2000 ሽሕ ኣባይቲ ንምፍራስ ወጢኑ ከምዘሎ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ኣብ ከባቢ ኣስመራ ኣብ ዝርከባ ዓድታት ማይ ነፍሒ፣ ቤት መኻእ፣ ጸሎትን ልዕሊ 500 ኣባይቲ ንምፍራስ ቀይሕ ምልክት ተጌርሉ ከምዘሎ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት፣ ኣብ ከረንን ከባቢኣን ድማ ልዕሊ ሓደ ሽሕ ኣባይቲ ንምፍራሱ ተመሳሳሊ ምልክት ተጌርሉ ምህላዉ ኣገንዚቦም።
ኣብ መንደፈራ፣ ደቀምሓረ፣ ሰገነይትን ሰንዓፈን’ውን ንምፍራስ ቀይሕ ምልክት ዝተገብረሉ ኣባይቲ ኣዋርሕ ኣቑጺሩ ከምዘሎ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት፣ እቲ መንግስቲ ካድራቱን ኣመሓደርቲ ከባቢታትን እናዋፈረ፣ እቲ ኣባይቲ ቅድሚ ምፍራሱ ህዝቢ ዚንጎታቱ፣ ሞራለን ካልእ ንብረትን ባዕሉ ክእክብ ጸቕጢ ይገብሩ ኣለዉ።
እቲ መንግስቲ ነዚ ብሰራዊት እናተመርሐ ዘካይዶ ዘሎ ምፍራስ ኣባይቲ ኣብ ህዝቢ ብዙሕ ቒምን ቕርሕንት ኣንቢሩ ከምዘሎ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ከም ናይ ዓዲ ቀይሕ ተመሳሳሊ ተቓውሞ ህዝቢ ከይገጥሞ ቅድመ ምድላዋት የካይድ ምህላዉ’ዩ ዘመልክት እቲ ዝበጽሓና ዜና።
ካድራት መንግስቲ’ውን፣ እቶም ናይ ጤሳ መሬት ብምሻጥ ንፈረቓ ቤት ዘስርሑ፣ ዓዳጋይ 400 ሽሕ ሸያጣይ ድማ 80 ሽሕ መቕጻዕቲ ብምኽፋል እቲ ናይ ምፍራስ መደብ ደው ክብል ምዃኑ ወረ ከናፍሱ እኳ እንተጸንሑ፣ እቲ መንግስቲ ግና ከምቲ ኣቐዲሙ ኣብ ዓድታት ዳዕሮ ጳውሎስ፣ ቤት መኻእ፣ ዓዲ ቀይሕን ካልእ ከባቢታትን ዘካየዶ ዘመተ ምፍራስ ኣባይቲ ክቕጽሎ ምዃኑ’ዩ ኣረጋጊጹ ዘሎ።
ብሰንኪ እዚ መንግስቲ ዝፈጸሞ ኣባይቲ ናይ ምዕናው መስርሕ ኣማኢት ስድራቤታት ክከላበቱ እንከለዉ፣ በዚ ተወጢኑ ዘሎ ናይ ኣሽሓት ኣባይቲ ምፍራስ መደብ ከኣ ካልኦት ኣሽሓት ስድራቤታት ምክልባቶም ኣይክተርፍን’ዩ።
===================================


text:
ጋዜጣዊ-መግለጺ ምትእኽካብ ኤርትራዉያን ኣብ ሆላንድ
ሎሚ ዕለት 20/06/2019 ፡ ንሕና ኤርትራዉያን ኣብ ሃገረ ሆላንድ እንነብር፡ ኤርትራዉያን ሓይልታት ሓርነትን ለዉጢን ማለት (1.ኤርትራውያን ማሕበረ ሰብ ደቡብ ሆላንድ (ECHO) 2.ማሕበር ምጥርናፍ ኤርትራውያን ኣብ ኣምስተርዳምን ከባቢኡ 3.ንጡፋት ኤርትራዉያን ንዲምክራስያዊ ለዉጢ 4.ምንቅስቓስ ኤርትራዉያን ማሕበር (Vereniging ) ደንሃግን ከባቢኡ 5.ሰረት (stichten) ጸሓይ-በርቒ ደንሃግ) ኢና። ካብ ጥንትን ጥቅምትን ጀሚሩ፡ ብሓፈሻ ኣንጻር ጭካን ገባቲ (tyranny) ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብደረጃ ዉልቀን ዉደባን ዓበይቲ ፖሎቲካዊ ስራሓት ክካየድ እኳ እንተጸንሔ፡ ንኣዝዮም ዉሑዳት እንበር ንመላእ ህዝቢ ዘሳትፍ ስለዘይጸንሔ፡ መብዛሕትኡ ነባሪ ሆላንድ ኢድን ኣፉን ኣኪቡ ዝጸንሔ ኤርትራዊ ዜጋ (silent majority) ተሳትፍኡ ዘራጋግጸሉ ብልሓታት ክድሌ ጸኒሑ’ዩ።
ኣብዚ እዋናት’ዚ ብሓይሊ እጊዚኣብሔርን ጻዕሪ ሓይልታት ሓርነትን ለዉጢን ዝበጻሕና’ዩ ይመስል። ኣብ ሃገረ ሆላንድ፡ ኤርትራዉያን ሓይልታት ሓርነትን ለዉጢን፡ ዝመረጽናዮ ኣገባባት ድማ ካብታ ዝጸበበት ንኡሽቶ ዓድን ናጽነቱ ዝኣወጀ ዉልቀ-ኤርትራዊ ዜጋ ብምትእስሳር ተወዲቡ፡ ብሲቪላዊ ሕጊ ሃገር ሆላንድ መሰረት ዝገበረ፡ ኣብ ሕጋዉያን ሰረታትን ማሕበራትን (foundation and associations) ንነፍሱን ከባቢኡን ወዲቡ፡ ብዓቢኡ ኣብዚ እንነብረሉ ሃገር ንመሰላትና ስግሩ ድማ ኣብ መቦቆል ሃገርና ኣጋጢሙ ዘሎ ጸገማት ከም ናይ ኡግሚ ናይ ጸቕጢ ሓይሊ (potential-pressure group) ኴይና ንምቅላስ ዝዓለመ’ዩ።
ብመሰረቱ እዚ ዓይነት ዉዳቤን ኣጋባብ ኣካይዳ፡ ንናይ መሰረታት-ቃሊስ (grass roots) ንምስልሳል ዝደፍኣና ኮይኑ፡ ንተሳታፍነት ህዝቢ’ዉን ዘራጋጋግጽ ሙኻኑ ዝሕለን’ዩ። ሃቀናና ኩሉ ኤርትራዊ ፖሎቲካዊ ማሕበራዊ፡ ጾታዊ፡ ዕድሜኣዊ…ወ.ዘ.ተ ፍልልያቱ ብዘየገድስ ከም ዉልቀ-ዜጋ ንብሱ ወኪሉ፡ ናይ ናጽነቶም ዝኣወጁ ዜጋታት ድልዱል ምትእስሳርን ቃልሲን ንምፍጣር’ዩ። ከምኡ ስለዝኾነ ድማ እቲ ጥርናፌ ብደረጃ ንኡሽቶ ዓዲን ከባቢ ጀሚሩ ብደረጃ ሃገር ሆላንድ እንቃለሰሉ ምትእኽካብ ፈጢርና ኣሎና።
እዚ ተፈጢሩ ዘሎ ናይ መሰረታት ምትእኽኻብ ብደረጃ ሃገር ሆላንድ፡ ዉጽኢትን ቃልሲን ናይ ኩሎም ኤርትራዉያን ሓይልታት ሓርነትን ለዉጢን ነበርቲ ሃገረ ሆላንድ’ዩ። ኣብቲ ዘተ ዝነበሩ ይኹኑ ዘይነበሩ እንተ ብቀጥታን ብተዛዋዋሪ ነዚ ተበጺሑ ዘሎ ምትእኽኻብ ክዉን ንኽከዉን፡ ዘይክሓድ ኣበርክቶ ከምዘለዎም፡ ብሙሉእ እእሙሮናን ልብና ንቅበሎ ነገር’ዩ። ከምኡ ስለዝኾነ ድማ ንተመስሪቱ ዘሎ ሃገር-ለኸ ምትእኽኻብ’ዚ ዘይተጸንበሩ ሓይልታት ሓርነትን ለዉጢ ከምዘለዉ ድሕሪ ምግንዛብና፡ ብወለንታዊ ምርጫታቶም ክጽንበሩና ኣርሒብናን ብዓዉታ ዘለዎ ድምጺ ንጽዉዕ ኣሎና።
ኩላህና ኣባላት’ዚ ምንቅስቓስን ምትእኽኻብን ኣራጋጊጽና ፈሊጥናዮ ዘሎና፡-
- ኤርትራን ህዝባን ኣብ ኣዝዩ ሓደገኛ ቓራና መገዲ ተሳጢሑ ከምዘሎን፡ ኣብ ምድሓኑን ናብ ንቡር ሃገርን ህዝብን ንምምላሶም፡ ካባና ዝሕተት ሃገራዊን ሰብኣዊን ሓላፍነታትና ክንዋጻእ ከምዝግብኣና’ዩ።
- ኤርትራን ህዝባን ኣብ ርህራሄ ዘይብሎም እእዳው፡ ኣብ እንኮ ምፍጣር ሓድነታዊ ካርታ ሃገርን-መንግስትን (territorial nation-state) ዘተኩሩ፡ በቲ ኩሉ ተግባራቱ ንረብሓ ግዳያቶም ምዃኑ፡ ነብሱ ዘእመነ ውልቀ ገባቲን ጃንድኡን ዝምራሕ (ህ.ግ.ደ.ፍ) ”ኣንጻር ህዝቢ ዝምርሕሉ ፖሊሲ ንጥቕምኻ’ዮ እንዳበሉ” ዝጭቑንና፡ ዝኣስሩና ዝቡቱኑና፡ ዘሳጉጉና…ወ.ዘ.ተ ክፋኣቶም ዕረፍቲ ኣልቦ ምኻኑን፡ ብምሉእ ፍቓድ ሕልንኦም ዝውዕልዎ፣ ኣብ ውሽጦም’ውን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ገበን ንክፍጽሙ፡ ዋላሓንቲ ዘስክፍን ዘጣራጥርን ሰጋእ ዘብል ነገር ከምዘይብሎም ብምልላይና’ዩ።
- ኤርትራን ህዝባን ብመሰረት ብሓፈሻ ዓለምለካዊ፡ ብፍላይ ድማ ናይ ዞቦና ፖሎቲካ ፡ መሬታ ንረብሓ ካልኦት ሃገራት ዘገልግል ወትሃደራዊ ቓጽዖታት (military yard) ንምቕያራን፡ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ብሓይሊ ካብ መሬቱን መረበቱን ተቦንቂሱ ንምብታኑ፡ ኮነ ተባሂሉ ዝስራሓሉ ዘሎ ፖሊሲ ሙኻኑ ስለዘራጋገጽና’ዩ።
- ኣብዚ ናይ ስደት ሃገር እንነብረሉ ዘሎናን ኣብ ዉሽጢ ሃገርና ዘሎ ጸገማት ንምፍታሕ፡ እቲ እንኮ ምርጫ ብሓባር ተወዲብና ይኣክል ንምልኪ! ይኣክል ንምፍልላይ! ይኣክል ንስቕታ! ይኣክል ንፍርሒ! ይኣክል ንጽበት!…ወ.ዘ.ተ ብምባል ብሓባር ትወዲብና ክንቃለስ ምርጫ ዘይብሉ ክዉንነት ስለዝኾነና’ዩ።
ኩነታትና:ኩነታት ሃገርናን ህዝብናን ንምፍትሑ ሰብኣዊ፡ ነገራዊ፡ ፋይናንሳዊ…ወ.ዘ.ተ ዓቕምታትና ጠርኒፍና ብሓባር ንናይ ሓባር ጸላኢን ብድሆታትን ንምግጣም ዘኽል ምትእኽኻብ (platform) ፈጢርና ኣሎና። ኣብ’ዚ ምትእኽካብ ንኩሉ ኤርትራዊ ክሳተፎ፡ ዳግም ብዓዉታ ድምጺ፡ ሪሒብን ኩፉት ኣእዳዉን፡ ዓቛል ኣእሙሮን ሕልናን፡ ኣብዚ ምትእኽካብ’ዚ ዘየለኹም ዉልቀ-ዜጋታት ፡ ጉጂለታት፡ ሓይልታት፡ ማሕበራት….ወ.ዘ.ተ እንተሃሊኹም፡ ክትጽንበሩና ብትሕትና ንጽዉዕ ኣሎኖ።
ዘለኣለማዊ ዝኽሪ ንስውኣትና !
ዓወት ንሓድነት ህዝቢ ኤርትራ! ዉድቐት ንገባቲ ፖሎቲካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ!
ሽማግሌ ምትእኽካብ ኤርትራዉያን ኣብ ሆላንድ
ዕለት 20/06/2019
ዘ-ሄግ (ሆላንድ)
Short URL: https://english.farajat.net/?p=11300


text:
ጋዜጣዊ መግለጺ
ኣብ መበል 19 ጽንብል ነጻነት ኤርትራ፡ ማሕበር ዜጋታት ንዲሞክራስያዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ-ስድሪ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ዮሃና እናበለት በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ኸኣ ንመሪሕነት ህግደፍ እዞም ዝስዕቡ ጠለባት ተቕርብ፡
- ናይ ፖለቲካን ካልኦት ናይ ሕሊና እሱራት ክፍትሑ ወይከኣ ብዘይ ወዓል ሕደር ንፍርዲ ክቐርቡ
- ንስድራቤታቶምን ሕጋውያን ወከልቶምን፡ ከምኡውን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ዝኾና ኣህጉራውያን ማሕበራት ክበጽሑዎምን ኩነታቶም ከረጋግጹ ከፍቅድ
- ዕላምኡ ኣብ ቅዋም ዝተሞርከሰ ዲሞክራስያዊ ምሕደራ ምቛም ዝኾነ ኣድላይ ፖለቲካዊ ምምሕያሽ ንምትእትታው ግብራዊ ስጉምትታት ክወስድ
ከምኡውን ንሕዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ ነቶም ኣብ ስደት ዝርከቡ ኸኣ ብፍላይ፡ እሱራት ክፍትሑን ቅዋማዊ ዲሞክራስያዊ ምሕደራ ክምስረትን ዓው ኢሉ ክሓትት፡ ንምእንቲዚ ኸኣ ኣብ ልዕሊ መሪሕነት ህግደፍ ከኣ ኣድላይ ጸቕጢ ከካይድ ንጽውዕ። ኣባላት ማሕበረ ኮማት ኤርትራ ኣብዚ ህዝቢ ኤርትራ ንምእንቲ መሰላቱ ሰፍ ዘይብል መስዋእቲ ከፊሉ ዘረጋገጾ መዓልቲ ነጻነት፡ ካብ መሪሕነት ህግደፍ ተሓታትነት ምጥላብ ልዑል ሃገራዊ ግዴታ ከም ዝኾነ ነዘኻኽር።
ፈጻመት ሽማግለ ስድሪ
17 ግንቦት 2010
Short URL: https://english.farajat.net/?p=762


text:
Radio Erena: 01 November 2020
ሓፈሻዊ ምርጫ ኢትዮጵያ ንወርሒ ግንቦት ናይ 2021 ክካየድ ከምዝኽእል ተገሊጹ።
ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ’ታ ሃገር ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ኣብ ዝመጽእ ዓመት ወርሒ ግንቦት፣ እቲ ምርጫ ክካየድ ግዚያዊ መደብ ወጺኡ ከምዘሎ ኣመልኪቱ።
ኣካየድቲ ስራሕ’ቲ ቦርድ ምስ ሰራሕተኛታት ሜዲያን በርጌሳውያን ማሕበራትን ኣብ ዘካየዱዎ ኣኼባ፣ ናይ 2020 ምርጫ ብሰንኪ ለበዳ ኮቪድ 19 ተሰናኺሉ ከምዝጸንሐ ገሊጾም።
እንተኾነ ፖለቲካውያን ሓልታት’ታ ሃገር፣ ምድንጓይ ምርጫ፣ ካብ ለበዳ ኮሮና ዝሓልፍ ካልእ ፖለቲካዊ ዕላማ ኣለዎ ክብሉ ተቓውሞታቶም ከስምዑ ጸኒሖም እዮም።
ብዓሌታዊ ግጭትን ብሄር ዝሰረቱ ፖለቲካዊ ውዳበን ተኸፋፊላ ዘላ ኢትዮጵያ፣ ድሕሪ ምርጫ ሰላማዊ ምስግጋር ስልጣን ከተካዪድ ዘኽእላ ጸጥታዊ ኩነታታ ገና ኣሻቓሊ ከምዘሎ እዮም ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ዝገልጹ።


text:
ሰራዊት ህወሓትን ሰናኦን፡ ኣንጻር ብልጽግና ክተሓባበሩ ተሰማሚዖም2021-08-12 19:48:04 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP News Read 427 times
- font size decrease font size increase font size
ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት)ን ስራዊት ናጽነት ኦሮሞ (ሰናኦ)ን ሰራዊቶም ኣንጻር ሰራዊት ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብሓባር ክምክት ከም ዝተሰማምዑ ገሊጾም። ኣቦመንበር ህወሓት ዶ/ር ደብረጼን ገብረሚካኤል ነቲ ስምምዕ ብዝምልከት ንማዕከን ዜና ሮይተርስ ከረጋግጽሉ እንከለዉ፡ ኣዛዚ ሰራዊት ሰናኦ ኩምሳ ደሪባ ብወገኖም ንማዕከን ዜና ኣሾሾይት ፕረስ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ኣረጋጊጸምሉ። እዞም መራሕቲ ብዛዕባ ሓቢርካ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ምዕላው ኣቐዲሞም ክዘራረብሉ ከም ዝጸንሑ’ውን ኣረጋጊጾም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዞም ብሓባር ክሰርሑ ወሲኖም ዘለዉ ክልቲኦም ኣካላት ካብ ነዊሕ ግዜ ክኸሶም’ኳ እንተጸንሓ፡ ቀጺሉ ከኣ ብደረጃ ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ኢትዮጵያ (ፓርላማ) ብወግዒ “ፈጠርቲ ራዕዲ” ኢልዎም። ሰራዊት ናጽነት ኦሮሞ፡ ኣብ ምዕራባውን ደቡባውን ከባብታት ክልል ኦሮሞ ብዘካይዶም ስርሒታት ካብ ነዊሕ ግዜ ብማእከላይ መንግስቲ ኢትዮጵያ ክኽሰስ ዝጸንሐ እዩ። ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ከኣ መቐጸልታ ናይቲ ኣቐዲሙ ዝተፈጥረ ምስሕሓብ፡ ካብ 4 ሕዳር 2020 ጀሚሩ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ኣዝዩ መሪር ደማዊ ውግእ ኣትዩ ዘሎ እዩ።
ኣብዚ ቀረባ ግዜ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ፡ ሌተናል ጀነራል ጻድቃን ገብረትንሳኤ ሓደ ካብ ኣዘዝቲ ሰራዊት ምክልኻል ትግራይ “ውግእ ነካይድ ዘለና ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዘቕረብናሉ ቅድመ ኩነት ንክቕበል ተጽዕኖ ንምፍጣር እዩ” ኢሎም ነይሮ። ኩምሳ ደሪባ ብወገኖም ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ብዘይካ ብሓይሊ ምውጋዱ ካልእ ምርጫ የለን ዝብል መግለጺ ሂቦም ነይሮም። ኩምሳ ደሪባ ወይ ጃልመሮ ከም ዝበልዎ፡ በቲ ስምምዕ መሰረት ሓበሬታ ምልውዋጥ ከም ዝህሉን ጐኒንጐኒ ኮይንካ ዘይኮነስ ኩነታት ከም ዝፈቕዶ በብዝጥዕመካ ሓቢርካ ምውጋእ ምዃኑ ገሊጾም።
ሓለፍቲ ህወሓት ብወገኖም ናብ ስምምዕ ዘብጽሕ ስራሕ ከም ዝተሰርሐ’ኳ እንተገለጹ፡ ኣብ ዝርዝር ግና ኣይኣተዉን። ብፍላይ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ኣማኻሪ ፕረሲደንት ትግራይን ወሃብ ቃል ወተሃደራዎ ኮማንድ ትግራይን “መጻኢ ዕድል ኢትዮጵያ ናይ ምውሳን ሓላፍነት ምስ ዘለዎም ወገናት ምዝማድ ኣድላይ እዩ” ክብሉ ገሊጾም።
ላዕለዎት ሓለፍቲ ፍደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ነቲ ተረኽቦ ዝጽበይዎ ዝነበሩ እምበር ሓድሽ ከምዘይኮነ ይገልጽዎ ኣለዉ። ካለኦት ወገናት ግና እዚ ስጉምቲ ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ተፈጢሩ ዘሎ ቅልውላው መሊሱ ከየጋድዶ ስግኣቶም ይገልጹ ኣለዉ።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ነሓሰ – 16.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ማቴ. 18.21-ፍ
ሽዑ ጴጥሮስ ቅርብ ኢሉ “ጎይታይ! ኃወይ እንተ በደለንስ ክንደይ ሳዕ ይቕረ ኽብለሉ፧ ክሳዕ ሽብዓተዶ፧ በሎ። ኢየሱስ ድማ “ሾብዓተ ሳዕ ሰብዓ ደአ እምበር ክሳዕ ሾብዓተ አይብለካን” በሎ። ስለዚ መንግሥተ ሰማያት ምስ አገልገልቱ ኪጸባጸብ ዝደለየ ንጉሥ ትመስል። ኪጸባጸብ ምስ ጀመረ ዓሠርተ ሽሕ መክሊት ዕዳ ዘለዎ ሰብ አምጽእሉ። ዝፈድዮ ምስ ሰአነ ግና እቲ ጎይትኡ ንሱን ሰበይቱን ደቁን ዘለዎ ሃብቲ ኹሉን ኪሸይጥ እሞ እቲ ዕዳ ኪኸፈል አዘዘ። እቲ አገልጋሊ ድማ ናብ እግሩ ተደፊኡ “ጎይታይ፥ ተዓገሰኒ ደአ እምበር ኩሉ ኽፈድየካ እየ’ እናበለ ሰገደሉ። እቲ ጎይታኡ ድማ ነቲ አገልጋሊ ደንገጸሉ እሞ ፈትሖ፥ ዕዳውን ኅደገሉ። እቲ አገልጋሊ ምስ ወፀ ግና፥ ካብቶም ብጾቱ ሚእቲ ዲናር ዕዳ ዘለዎ ሓደ አገልጋሊ ረኸበ እሞ፥ ‘ አባኻ ዘሎ ዕዳ ፍደየኒ’ ኢሉ ሓኒቑ ኃዞ። ሽዑ እቲ ብጻዩ አገልጋሊ ‘ ተዓገሠኒ፥ ኩሉ ክፈድየካ እየ’ እናበለ ተደፊኡ ለመኖ። ንሱ ግና አበዮ፥ ከይዱ ድማ ክሳዕ ዕዳኡ ዚፈድዮ አእሰሮ። እቶም ብጾቱ አገልገልቲ ድማ እቲ ዝገበሮ ነገር ርእዮም አዝዮም ጎሃዩ፥ ከይዶምውን እቲ ዝኾነ ኹሉ ነገር ንጎይታኦም ነገርዎ። ሽዑ ጎይታኡ ጸዊዑ ‘አታ ሕሱም አገልጋሊ፥ አነ ስለ ዝለመንካኒ ብዘሎ ዕዳኻ ኃደግኩልካ። ንስኻኸ ከምቲ አነ ዝመሓርኩኻዶ ነቲ ብጻይካ ክትምሕሮ አይምተገበአካን፧’ በሎ። ጎይታኡ ኸአ ተቖጢዑ ኩሉ ዕዳኡ ፈጺሙ ክሳዕ ዚፈዲ ንዜሳቕይዎ አኅሊፉ ሃቦ። እምበአር ንስኻትኩም ድማ ነፍሲ ወከፍኩም ንኃዉ ካብ ልቡ በደሉ እንተ ዘይኃደገሉ፥ ሰማያዊ አቦይውን ከምኡ ኺገብረኩም እዩ።”
- አስተንትኖ
ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ ብዛዕባ ምሕረትን ዕርቅን ይዛረብ። ቅዱስ ጴጥሮስ ካብቲ ናይ መድኃኒን ኢየሱስብ ክርስቶስ ትምህርቲ ብዛዕባ ምሕረትን ዕርቅን ተበጊሱ ከምዚ እናበለ ንክርስቶስ ጎይቱ ኡ ኪሓትት ይርከብ። “ጎይታይ! ኃወይ እንተ በደለንስ ክንደይ ሳዕ ይቕረ ኽብለሉ፧ ክሳዕ ሽብዓተዶ፧ በሎ:፡ ሽብዓተ ኣብ ቅዱስ መጽሓፍ ምልኣት የስምዕ። ክርስቶስ ግና “ሾብዓተ ሳዕ ሰብዓ ደአ እምበር ክሳዕ ሾብዓተ አይብለካን” እናበለ ምሕረት መዓቀኒ ግዜን ከምዘይብሉ ይምህሮ፡ ማለት ኣብ ክርስቲያናዊ ሕይወትና መዓልታዊ ክንምሕር ከምዘለና ይምህረና።“ ምስትውዓል ንሰብ ዓቃል ይገብሮ፡ ምኅዳግ በደል ከአ፡ ክቡር ይገብሮ” ይብል ምሳሌ 19:11 ምሕረት ምሃብ ማለት እምበኣር ኣሰር ክርስቶስ ብምስዓብ ንኽፉእ ነገር ብጽቡቕ ነገር ምስዓር ማለት ኢዩ።
ንሕና ካብቲ ልዑል ኣምላኽ ምሕረት ስለዘድሊየና ክንምሕር ይግበኣና፡፡ እንተ መሓርና ኢና እንመሓር፡ ምሕረት እንቕበል። ከምቲ እግዚኣብሔር መዓልታዊ በቲ መወዳእታ ዘይብሉ ፍቅሩ ተደሪኹ ዝምሕረና ንሕናውን ንሓውና ክንምሕር ትሑዛት ኢና። ክርስቲያናዊ ሕይወትና ጠባያትና ብመንፈስ ምሕረት ክግዛእ የድሊ። አብ ዕብራውያን “ሾብዓተ ሳዕ ሰብዓ” ኩሉ ግዜ ዝብል ቃል የስምዕ። ስለዚ ኩሉ ግዜ ክንምሕር ሎሚ ክርስቶ ጎይታና ብቃል ሓዋሪያቱ ይዕድመና አሎ።
መንግሥተ ሰማያት ምስ አገልገልቱ ኪጸባጸብ ዝደለየ ንጉሥ ትመስል። ኪጸባጸብ ምስ ጀመረ ዓሠርተ ሽሕ መክሊት ዕዳ ዘለዎ ሰብ አምጽእሉ። ዝፈድዮ ምስ ሰአነ ግና እቲ ጎይትኡ ንሱን ሰበይቱን ደቁን ዘለዎ ሃብቲ ኹሉን ኪሸይጥ እሞ እቲ ዕዳ ኪኸፈል አዘዘ። እቲ አገልጋሊ ድማ ናብ እግሩ ተደፊኡ “ጎይታይ፥ ተዓገሰኒ ደአ እምበር ኩሉ ኽፈድየካ እየ’ እናበለ ሰገደሉ። እቲ ጎይታኡ ድማ ነቲ አገልጋሊ ደንገጸሉ እሞ ፈትሖ። አብዝ ቃል እዚ እቲ ንጉስ ወይ ጎይታ ዝብሎ ዘሎ ነቲ ሰማያዊ አምላኽና ኢዩ። ንሱ አብ መዓልታዊ ሕይወትና ብንገብሮ ተግባራት ክፈርደና ምኻኑ የረድአና፤ እቲ ብሓቂ ግድልነቱ ሕማቕ ተግባራቱ ተአሚኑ አብ ቅድሚ ጎይታ ቀሪቡ “ ኦ ጎይታይ ተ ዓገሰኒ መሓረኒ ይቅረ በለለይ እናበለ ዝልም ዝምብርከኽን ካብ እግዚአብሔር ምሕረት ክቕበል ኢዩ። እግዚአብሔር አምላኽና ፈቃር አምላኽ ኢዩ፡ ዝምሕር አምላኽ ኢዩ፡ ምሕርተቱ መውዳ አታ የብሉን፤ ካብቲ ኃጢአትና ምሕረት አምላኽ ይዓቢ። ብጉድልነትና ተአሚና ግና አብ ቅድምኡ ክንቀርብ ይግበአና።
እቲ ብጎይትኡ ምሕረት ዝጠቐበለ አገልጋሊ ግና ነቲ ‘ ተዓገሠኒ፥ ኩሉ ክፈድየካ እየ’ እናበለ ተደፊኡ ዝለመኖ ሓዉ ብጻዩ ክድንግጸሉን ክምሕሮን አይተረኽበን። እዚ ተግባራት እዚ ሎሚ ባ ሕይወትና ዘጋንፈና ሃቂ ኢዩ። ንሕና ከምቲ ቀዲምና ዝበልናዮ ካብቲ ብኃጢአትና ኩነኔ ሞት እካ ይግበአና እንተኾነ እግዚአብሔር አምላኽና ግና ፈቃር አምላኽ ስለዝኾነ ብምሕረቱ ብሕይወት ከም እንመላለስ ይገቢር። ከምቲ ንሕና ካብ እግዚአብሔር ምሕረት እንቕበል ን አኅዋትና ክንምሕር ንጽዋዕ። እምበአር ንስኻትኩም ድማ ነፍሲ ወከፍኩም ንኃዉ ካብ ልቡ በደሉ እንተ ዘይኃደገሉ፥ ሰማያዊ አቦይውን ከምኡ ኺገብረኩም እዩ።
”ከምቲ ሰማያዊ ኣቦኹም ርሕሩሕ ዝኾነ ንስኻትኩም ከኣ ርሕሩሓት ኩኑ” ሉቃ፡ 6፡36 ዝብል ቃል ወንጌል እንዳስተንተና፡ ኣብ ምሕረትን ዕርቅን ክንመላለስ እቲ ግዜ ሕጂ ኢዩ። ኣብ ሕይወትና ምሕረት ምዝውታር ማለት ምስ እግዚኣብሔር ኣቦናን ኣሕዋትናን ዕርቂ ምዝውታር ማለት ኢዩ። ምኽንያቱ ንስሓ መወዳእትኡ ምሕረት ኣምላክ ምርካብ ስለዝኾነ።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ኣባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
Radio Erena: 21 February 2021
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ከተማ ኣዲስ ኣበባ፣ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ኣብ ዝርከብ ኮንዶሚንዮም ተኻርዮም ዝነበሩ ኤርትራውያን ስደተኛታት፣ ለይቲ ብስኽራንን ጓይላን ህዝቢ ይርብሹ ኣለዉ ክትብል ጋዜጣ ዘ ሪፖርተር ንነበርቲ ብምጥቃስ ኣብ ጸብጻባ ኣስፊራ።
ብመሰረት እታ ብጋዜጣ ብ21 ለካቲት ዘቕረበቶ ጸብጻብ፣ ኤርትራውያን ብብዝሒ ኣብ ዝነብርሉ ከባቢታት ኣያት፣ በባልደራስ፣ ጎተራን መብራት ሃይል ጎፋን፣ ተመሳሳሊ ወቐሳታት ከምዘሎ ብምጥቃስ፣ ብፍላይ ኣብ ጎተራን መብራት ሃይል ጎፋን ግና እቲ ጉዳይ ዝዛየደ ምዃኑ ኣስሚራትሉ።።
ብፍላይ ሓደ ሓደ ኤርትራውያን፣ ካብ ወጻኢ ሃገራት ብሓዋላ እናተላእከሎም፣ ንሓደ ናይ ኮንዶሚንዮም ኣፓርትመን ካብ 27 ሽሕ ክሳብ 30 ሽሕ ብር እናኸፈሉ ስለዝካረዩ፣ ንዋጋ ክራይ ካብ መጠን ንላዕሊ ከምዘንሃርዎን፣ እዚ ድማ ኣብ ልዕሊ’ቶም ሰሪሖም ብዝረኽብዎ ኣታዊ ዝናበሩ ተኻረይቲ ጸቕጢ ይፈጥር ከምዘሎን እቲ ጸብጻብ ብተወሳኺ ኣገንዚቡ።
ካብዚ ብዝበኣሰ ድማ፣ ኣብ ሓደ ናይ ኮንዶሚንዮም ኣፓርትመንት፣ ልዕሊ 7 ኤርትራውያን ብእኩብ ከምዝነብሩን፣ ገሊኦም ቀትሪ ደቂሶም ውዒሎም፣ ለይቲ ብጓይላን ጨፈራን፣ ንነበርቲ ይርብሹ ምህላዎም እቲ ምንጪ ይወቕስ።
ኣብ ርእሲ’ዚ፣ ኣብ ናይ እኩብ መንበሪ ኣባይቲ ሽጋራ ምትኻኽ ዘይፍቀድ ክነሱ፣ ሓደ ሓደ ኤርትራውያን ግና ከትክኹ ከምዝርኣዩ ተመልኪቱ ኣሎ።
እንተኾነ ኣካረይቲ፣ ወርሓዊ ዝርኽብዎ ዘለዉ ኣታዊ ጥራይ ስለዘገድሶም፣ ነቶም ኤርትራውያን ዋላ’ውን እንተረበሹ ክሰጉዎም ኣይረኣዩን’ዮም።
ብሰንኪ’ዚ ድማ ሓያሎ ነበርቲ፣ ካብ ዝነበርዎ ናይ ክራይ ቤት ክወጹ ይግደዱ ኣለዉ።
ኮሚተታት ከባቢታት ኣዲስ ኣበባ፣ ብዛዕባ’ቲ ብኤርትራውያን ተፈጢሩ ኣሎ ዝብሃል ጸገማት ይዝትዩ ምህላዎም ዘ ሪፖርተር ንዝተፈላለዩ ኣካልት ብዝምርራብ ኣረጋጊጻ።
ኤርትራውያን ብብዝሒ ኣብ ዝነብርሉ ከባቢታት፣ ብጉጅለን ብውልቂን ምስ ዝፈጸም ዘሎ ከም ስርቂ፣ ዓመጽን ካልእን ዝመኣሰለ ገበናት፣ ኣብዚ ሰለስተ ኣዋርሕ 156 ኤርትራውያን ተኣሲሮም።
ሓያሎ ካብኣቶም ብምኽርን ማዕዳን ካብ ማእሰርቲ ክፋነዉ እንከውሉ፣ ገሊኦም ድማ ብገበን ተኸሲሶም ጉዳዮም ብቤት ፍርዲ ይጻረ ከምዘሎ ጸብጻብ ፖሊስ ኣመልኪቱ።
ኣብዚ ክልተ ዓመታት፣ ብዝሒ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ናይ ዝነበሩ ኤርትራውያን ብዕጽፍታት ከምዝዛየደ ይፍለጥ።
================


text:
መስመርካ ሲሒትካ መታን ከይትጓዓዝ ቀዳምነት መለለይኻ ዝኸውን ኣርማ ባንደራኻን ህዝቢ ዘላዓዕል ምንቅስቓስ ሃገራዊ ቻርተር ክህልወካ ኣለዎ።
ሃገራዊ ቻርተር ኣብ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ስማዊ ዝሓዘ ኣሉታዊ ኢዩ ነይሩን ዘሎን። ናዓና ንኤርይትራውያን ተሞክሮ ናይ ቃልሲ ዳኣ ያሃልወና’በር ከምቲ ን 30 ዓመት ብረታዊ ተጋስድሎና ተቃሊስና ዋላ ተታዓወትና ብልክዕ መስመር ቃልሲ ሒዝና ስለ ዘይተጓዓዝና በንጻሩ ሃሰያ ናይዚ ሕጂ ድሕሪ ናጽነት ኣጓኒፉና ዘሎ ኩነታትና እነሆ ሃሲዩና ንርኦ ኣለና።
መስመርካ ሲሒትካ ትኸዶ ጉዕዞ ሙሉእ ዓወት ከምዘየምጽእ ገናውን ኣይተማሃርናን ኣለና ንመስል።
ብረታዊ ተጋድሎ ንበሎ፡ ለውጢ ንምምጻእ ቃልሲ ንበሎ ብሃገራዊ ደረጃ መስመርና ስሒትና ኢና ንጓዓዞ። ሃገራዊ ምንቅስቓስ ምስ ባህላዊ ጉዳያትናን ዓዳውን ኣውራጃዊ ካርታናን ሓዋዊስና ሃገራዊ ቃልስና ፈላሊና ዘይምሓዝና ኢዩ እቲ ጸገም።
ሃገር ማለት ህዝቢ’ዩ፡ ህዝቢ ማለት ከኣ ሃገር’ዩ። ንሓደ ህዝቢ እዚ’ዩ ባህልኻ፡ ከምዚ’ዩ ሃይማኖትካ፡ እዚ’ዩ ኣውራጃኻ፡ ማሕበራዊ ዓድኻ እንዳበልካ ኣይኮንካን ናይ ለውጢ መስመር መቐይሮ ከተምጻሉ። ህዝቢ ማሕበራዊ ናብራ ሂወቱ ካብ ጥንቲ ጥቅምቲ ዝነብሮ ናብራ ስለ ዝኾነ መነባብሩኡ ኢፈልጥ’ዩ። ማሕበራዊ ፍትሒ ዝሰፈኖ ለውጢ ከተምጻሉ እንተኰንካ ንፖለቲካኻ ክጥዕመካ ስማዊ ጥራሕ ዘይኮነስ ብኣወንታዊ ሃገራዊ ምንቅስቓስ ዝሓዘ መትከል ዘለዎ ኢኻ ፍትሓዊ ለውጢ ተምጽኣሉ።
ብዛዕባ ባህላዊ መደብን፡ ኣውራጃውን ዓዳዊ እምነታትን ኣብ ፖለቲካ ቻርተርካ ከም መደብ ክኣቱ የብሉን። (ኣውራጃታትና ከምቲ ስርዓት ኢሰያስ ንምቁጽጻር ክጥዕሞ ኣብ 6 ጎዛዚዋ ዘሎ ሃገርና፡ ኮምኡ ዓይነት ትጎዘ ማልት ግን ኣይኮናን። ኣውራጃታትና ግርማ ኤርትራ ስለ ዝኾና ከምቲ ዘለዎኦ መለለይ ሃገር ኢየን ክትንከፋ የብለንን። ኤርትራዊ ሄጋ ግን ኣብ ዝደለዎ ክነብር መሰሉ’ዩ፡ ንወዲ ኣውራጃ ጥራሕ’ዩ ዝግበኦ ዝባሃል ነገር የለን።)
ዓደይ ወዲዓደይ ዝብል ዱሑር ዝንባሌታት ክጠፍእ ጥራሕ ኢዩ ዘለዎ መታን ማሕበራዊ ፍትሒ ክነግስ። ብድሕሪኡ’ዩ ህዝቢ ብህዝቢ ንህዝቢ ዝሰፈኖ ቁጠባዊ ዲሞክራሲ ምስተሃነጾ ድሌት ህዝቢ ዘርዊየሉን መነባብሮኡ ዝማሓየሽሉን ኩነታት ባይታ ምስ ተፈጥረሉ ኣብ መላእ ሃገር ምዕሩይ ዝርገሐ ዘለዎ ብሕጋዊ ዕዳጋ ዝሰርሕ ንኣዋፈርቲ ኣብ ዕዳጋ ውድድር ዘታባብዕን ምዕሩይ ዝተመዛዘነ ቁጠባዊ ዕብየትን ዘረጋግጽ። ቁጠባዊ ዲኮክራሲያዊ ስርዓት ምስ ተሃንጸ እቲ ዱሑር እምነታት ናይ ወዲ ዓደይ ኣንነታዊ ዝንባሌ እንዳቓሃመ ጠፊኡ ናብ ምዕባሌ ጎደና ዝምርሽ።
ኤውሮታውያን ከምቲ ናህና ኣንነታዊ ዝንባሌ ዘይነበሮምን ኣይኮነን ድሕሪ ካልኣይ ውግእ ዓለም ኣብ ህንጸት ሃገርን ህዝብን ከምቲ ኣብ ላዕሊ ተጠቂሱ ዘሎ ማሕበራዊ ፍትሒ ተጠቒሞም’ዩም ነዚ ሕጂ ምዕባሌ በጺሖሞ ዘለዉ ክበጽሕዎ ዝኻኣሉ። ዓይነት ዓሌታዊ ሕብሪ ጻዕዳ ወይ ጸሊም ስለ ዝኾንካ ኣይኮነን ንዱሑርነትካ ዱሑር ዘብሎ። ንቕሓትን ኣካዳማዊ ትምህርትን ናብ ህዝብኻ ምስፍሕፋሕ ጥራሕ’ዩ።
ናዓና ንኤርትራውያን ብሰንኪ ዱሑር ዝንባሌና ንለውጢ ንኸነምጽእ እንገብሮ ዘለና ቃልሲ ሱቕኢሉ ኣይኮነን ን26 ዓመት ህዝቢ ተበታቲኑ ናይ ሓደ ርብዒ ዘመን ናይ መንእሰይ መጻኢ ዕድሉ ባኺኑ ሓንቲ ክንገብር ኣይካኣልናን። ሓደ ጸላኢና ክንሱ ተጠርኒፍና ፍትሓዊ ለውጢ ከነምጽእ ዘይምኽኣልና ሒዙና ዘሎ እቲ ኣንነታዊ ዝንባሌ እዩ ሓላሊኹ ንኸይነድምዕ ሕልናና ሒዙና ዘሎ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኤርትራዊ ዜጋ ስለ ሰሪጹ ስለ ዘሎ’ዩ ኢሰያስ ነቲ ባሪያትና መዝሚዙ ዝጻወተልና ዘሎ።
ከምቲ ዝተጠቕሰ መስመርና ሲሒትና ገና ንጉዕዞና ተታሒዝናዮ ስለ ዘለና ሓደ ካብቲ ነካይዶ ቃልሲ ኣብ ጉዳይ ባንደራ እንተኾነውን ንፍትሓዊ ለውጢ ንምምጻእ ዝግበር ምንቅስቓስ፡ ካብቲ ዝገዝኣካ ስርዓት ኢኹን ዲክታተራዊ መላኺ ካብኡ ዝፈሊየካ ኣርማ ናይ ቃልሲ ባንደራ ክህልወካ ኣለዎ።
ብህዝቢ ዝጸደቐት ባንደራ ሃገር ዋላ እንተኾነትውን፡ ከምዘላታ ኣርማ ኮይና መለለይ ገለ ምልክት ኣርማ ትገብረላ ናይ ለውጢ ኣምጻኢት ምዃና።
ኣብ ናይ ኤርትራውያን ጉዳይ ግን ብህዝቢ ዘይተመረቐት ባንደራ ምስቲ ውልቀ-መላኺ መፋላልዮ ዘይብልካ ባንደራ እንተምበልበልካያ መስመርካ ሲሒትካ ጥራሕ ኢኻ ዘለኻ።
ልክዕ’ዩ ኤርትራ በዚ ዘላቶ መለለይ ባንደራ ውልቀ-መላኺ ዋላ ቢኢደ ወነንኡ ንዓለም ናይ ኤርትራ ባንደራ እዚኣያ ኢሉ እንተኣላለያ ንፍተዋ ንጽላኣያ ንሳያ፡ ክሳብ ናይ ህዝቢ ምርጫ ኮይኑ ለውጢ ዝመጽእ። ኣብ ፍትሒ ንምምጻእ ንእተኻይዶ ቃልሲ ክሳብ ዘለኻሉ መድረኽ ምስዚ ስርዓት እዚ ዝፈልየካ ባንደራ ናትካ ክህልወካ ግን መሰልካ’ዩ።
ሓደ ካብዚ እነካይዶ ንለውጢ ናይ ቃልሲ መድረኽ ዘይፍለ ገጋ መስመር፡ ጉዳይ ሰላማዊ ሰልፊ እውን ኣሎ። ጉዳይ ባንደራ ጥራሕውን ኣይሎነን። እቲ ንጭርሖ ሰለዳታት ዝውቀጡ ጹሑፋት ከም ዘለዎ ደለ ምኾነ፡ እቲ ብሞጉሉሕ ነዳምጾ ብትግርኛን ብዓረብን ምዃኑ ኢዩ። ኣብ ሃገርና እንተትኸውንሲ ሕራይ ጽቡቕ። ኣብ ሃገር ስደት ግን ንመን ከነስምዕ ኢናሞ ብትግርኛን ዓረብን ነቃልሖ። ናዓና ንኤርትራውያን ንጉዳይና መን’ዩሞ ዘይፈልጦን ዘይርደኦን።
ንመዳኽርቲ ናይቲ ስርዓት እንተኾይኑ፡ ንሶምውን ዘይፈልጥዎ ጉዳይ ኣይኮነን ጠፊእዎምውን ኣይኮነን፡ ኮነ ኢሎም ዝሓንገዱ ዳኣ’በር።
እቲ ከነካይዶ ሰላማዊ ሰልፊ ክኸውን ዝግበኦ ካብቲ ስርዓት ዝፈሊየና ቀዳምነት ናይ ደልይቲ ፍትሒ ባንደራ ዘይምሓዝና። ካልኣይ ቀንድን ኣገዳስን ህዝቢ ዓልም ብጉዳይና ኣቃልቦ ሂቡ ኣድህቦ ዝገብረኩ ብጉቡእ ተረዲኡ መታን ከቕልበሉ ጉዳይና ብትግርኛን ዓረበኛን ነጉልሖ ድምጽና ዘይኮነስ፡ በቲ ንነብሮ ሃገር ናይቲ ሃገር ቋንቋ ጥራሕ ክኸውን ኣለዎ። ከኡውን ብእንግልዘኛ። በዚ ኣገባብ እዚ ብዝግበር ሰላማዊ ሰልፊ መስመሩ ልክዕ’ዩ ዝወቅዕ።
ኣብ ዝመጽእ ናይ ለውጢ መድረኽ ምስቲ ንምስርቶ ግዚያዊ መንግስቲ ቀዳምነታት ቀዳማይ ክስራዕ ዝግበኦ ሃገራዊ ቅዋም ዝተነደፈ ንድፊ መስሪትካ፡ በቲ ዝነበረሞ ኣብ ግብሪ ዘይዋዓለ ሃገራዊ ቅዋም ዝቖመ 23 ግንቦት 1997 ዝተመስረተ ኣብ ስራሕ ክውዕል ዝውሰኽ ወሳሲኽካን ዝእለ ኣላሊኻን የሐዲካን ብሃገራዊ ቻርተር ዝምራሕ ማሕበራዊ ፍትሒ ዝነገሶ ሃገራዊ ባይቶ ምትካል’ዩ።
ግደ ህንጻ ሃገራዊ ባይቶ፡
- ብኣባላት ባይቶ ማሕበራዊ ጉዳይ ቀዋሚ ኮሚቴ (Social Affairs Standing Committee) ዝቆመ ቻርተር፡
- ብኣፈ ጉባኤ ዝምራሕ ምስ ጸሓፊ ክፍሊ ባይቶ ዘለዎ ቅርጺ፡
- ምስ ኣማኸርቲ ኮሚቴን ኣብ ምጽሓፍ ተሓጋገስቲ ባይቶን፡
- ናይ ስራሕ ወሃብቲ ባይቶ፡
ኣብቲ ባይቶ ዝዋሃብ ኮፍ መበሊ ዘጣቓለለ ኣብ ቅድሚት ናይቲ ተጋባእቲ ጉባኤ ዝስርዑ መናብር።
- ብየማን ሸነኽ ዲዩ ብጸጋም ወገን መናብር ነቶም ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ቦታ ይዋሃቦም፡
- ጎኒ ጎኑ ወይ ማዕረማዕሪኡ ናይቶም ሰበ-ስልጣናት ዝተመሳሰለ ሸነኽ ከኣ ነቶም ወከልቲ ሓለፍቲ ኣውራጃታት ናይታ ሃገር ቦታ ይዋሃቦም፡
- ዝተረፈ ቅርጺ ናይቲ ባይቶ ዝተፈላለየ መናብር ነቶም መራሕቲ ሰልፍታት ፓርቲከኛታትን ካልእን ዘጣቓለለ ቦታታት ቦታ ይዋሃብ።
ንታዓረ ጥራሕ እንተተዓሪና’ዩ ኩሉ ጸገምና ዝዕረ።
ኣታ ወዲ ተዓረ፡ ብወዲ ቱኳቦ ማሃሪት ዝኾነት ደርፊ ምስማዓ ጽቡእ’ዩ።
መርበብ ንሰላም.ኮም


text:
መንግስታት ኤርትራን ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይናን ናይ ምትሕግጋዝ ውዕል ከቲሞም
መንግስታት ኤርትራን ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይናን፡ ኣብ መዳይ ጥዕና ንዘሎ ምትሕግጋዝ ንምድንፋዕ ዝዓለመ ውዕል፡ ብ3 ግንቦት ኣብ ኣስመራ ከቲሞም።
ነቲ ሰነድ፡ ብወገን ኤርትራ – ሚኒስተር ጥዕና ኣሚና ኑርሕሴን፡ ብወገን ቻይና ድማ ኣምባሳደር ናይ’ታ ሃገር ኣብ ኤርትራ ሚስተር ኲዩ ሹጁን’ዮም ክታሞም ኣንቢሮምሉ።
ትሕዝቶ ናይ’ቲ ውዕል፡ ኣብ ቀረብ መድሃኒትን መሳርሒታትን፡ ቻይናውያን ሞያውያን ሕክምና ናብ ኤርትራ መጺኦም ከበርክቱን ተመኲሮ ናይ ምልውዋጥ ንጥፈታት ከካይዱን፡ ከምኡ’ውን ካልእ ናይ ምትሕግጋዝ ባይታ ምጥጣሕ ኤርትራን ቻይናን ኣብ ጥዕናዊ መዳይ ንምትሕግጋዝ ውዕል ከቲመን ዘጠቓለለ’ዩ።
ብመሰረት ካብ ሚኒስትሪ ጥዕና ዝተረኽበ ሓበሬታ፡ ኣብ መንጎ ኤርትራን ቻይናን ኣብ ዝሓለፈ 20 ዓመታት፡ ኣብ ጥዕናዊ መዳይ ሓያሎ ናይ ምትሕግጋዝ መደባት ከምእተኻየዱ፡ ቻይናውያን ሞያውያን ሕክምና ናብ ኤርትራ እናመጹ ኣገልግሎት ኣብ ምሃብ ከምዝርከቡ፡ ንኣስታት 300 ዜጋታት ዘካየድዎ ናይ ዓጽረ-ሽንቲ ሕክምናዊ መጥባሕቲ ድማ ካብ’ቲ ብፍሉይ ዝጥቀስ ምዃኑ ተፈሊጡ።
ኣብ መንጎ መንግስታት ኤርትራን ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይናን ብዘሎ ጽቡቕ ዝምድና፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ጽላታት ዘተኰረ ሓያሎ ናይ ምትሕግጋዝ መደባት ከምዝሰላሰል ይፍለጥ።


text:
ኣብ ሽወደን፡ ርእስኻ ምኽኣልን ምምዕባልን
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 17 12 2018
እዚ ምዕራፍ'ዚ፡ ዝተፈላለዩ ናይ ትምህርቲ ዕድላትን ንተማሃሮ ዝምልከት ቅድመ ኩነት፡ ኣብ ካልእ ሃገር ዝተጠርየ ሞያዊ ዓቕምታት ምጽዳቕን ወይ ምትርጓምን ይድህስስ።
ስእሊ፡ ኒክሶን ዩሃንሰን ካሰረስ፡ ዮነር
ብዘይካ'ዚ፡ ብዛዕባ ዕዳጋ-ዕዮ ሽወደን፡ ሽወደን እትኽተሎ ሞዴል ዕዳጋ-ዕዮን ንስራሕ ብኸመይ ከተመልክቱ ትኽእሉን ዝብሉ ሓበሬታታትን ኣብዚ ምዕራፍ'ዚ ሰፊሮም ኣለዉ። ናታትኩም ትካል ብኸመይ ትኸፍቱ፡ ቀረጽን ምጥንቓቕ ጸብጻብ ኣታዊታትን ከመይ ይመስል ንዝብሉ'ውን እኹል ሓበሬታታት ኣብዚ ምዕራፍ'ዚ ሰፊሮም ኣለዉ። ሓደ ኽፋል ናይዚ ምዕራፍ'ዚ፡ ንማሕበራዊ-መድሕንን ንመድሕን-ሽቕለት-ኣልቦነትን ክድህስስ እዩ። ኣብ ካልእ ክፋል'ውን ብዛዕባ ንጥፈታት ትርፊ ግዜ፡ ባህልን ማሕበራዊ ህይወትን ዝምልከቱ ከተንብቡ ኢኹም።


text:
ስርዓት ህግደፍ፡ ብዝተኸተሎ ግጉይ ፖሊስን ምሕደራን ትምህርቲ፡ ዓውዲ ትምህርቲ ሃገርና ኤርትራ ኣብዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ናጽነት ፍረ-ኣልቦ ከምዝነበረ፡ ኣብ ኤርትራ ኣብ ምምዕባል ካሪክለምን ምስትምሃርን ዝነጥፉ ዝነበሩ ክኢላታት፡ መማህራን ዩኒቨርሲትን ተሳተፍትን ትማሊ 13 መጋቢት ኣብ ለንደን፡ ዓባይ ብሪጣያን ምስ ድምጺ ኣሰና ኣብ ዘካየዱዎ ሓባራዊ ዘተ ገሊጾም።
ሽማግለ ንሃገራዊ ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ናይ ዝሓለፈ ክልተ ኣዋርሕ መደብ ስርሑ ድሕሪ ምግምጋም ህዝባዊ ኣኼባ ንምጽዋዕ መደባቱ ሰሪኦዑ ኣብ ምንጣፍ ይርከብ።
ቁጽሪ ናይቶም ኣብዚ ዝሓለፈ ቀረባ ሰሙናት ንስርዓት ህግደፍ ብምርሕራሕ ንግዚኡ ክንጠቕሶ ኣብ ዘይደለና ሃገር ወጻኢ ዑቕባ ዝሓተቱ ኣባላት ሓይሊኣየር ኤርትራ 19 በጺሑ ከምዘሎ፡ ገለ ካብኣቶም ምስ መርበብ ሓበሬታ ኣሰና ኣብ ዝገበሩዎ ሓጺር ቃለመጠየቕ ኣረጋጊጾም።
እቲ ብጭንቀት ተዋሒጡ፡ ፈታዊኡን ጸላኢኡን ምልላይ ስኢኑ፡ ንዝረኸቦ ብጃምላ ምእሳር ተተሓሒዙዎ ዘሎ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዝኣሰሮም ሰራሕተኛታት መንግስቲ ቁጽሮም ካብቲ ኣብ ዜና ዝጠቐስናዮ ቁጽሪ ከምዝበዝሕ ምንጭታት ሓቢሮም።


text:
ናይ ሰብኣዊ ኵለንተናዊ ምሉእ ዕብየት ዝሓልይ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ህየንተ ብምኽንያት ዝኽሪ መበል 100 ዓመት ኮኾብ ማያት ባሕሪ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፡ ምእንቲ እቶም በቲ ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ ኣብ ፈቐዶ ማያት ባሕሪ ተዓጊቶም ዝርከቡ ባሕረይናታትን ብሃብቲ ማያት ባሕሪ ዝመሓደሩ ሰራሕተይናታትን ዘድሊ ድጋፍ ክቐርበሎም ጻውዒት የቕርቡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ናይ ኵለንተናዊ ምሉእ ምዕባለ ሓልዮ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ህየንተ ብጹዕ ካርዲናል ፐተር ቱርክሶን ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፡ ቅድም ቀዳድም ነቶም ኣብ መላእ ዓለም ኣብ ዝተፈላለየ 300 ወደባት ናይ ዝርከባ ኣባይቲ ጸሎት ቆሞሳት ንልዕሊ ሓደ ሚሊዮን ዝግመቱ ብሃብቲ ማያት ባሕሪ ዝመሓደሩን ባሕረይናታትን መንፈሳዊ ጉስነት ዘካይዱን ኣብ ዓመት ኣብ 70 መራኽብ ምብጻሕ ዘካይዱን መንፍሳውን ሰብኣውን ኣገልግሎት ንዝፍጽሙ ካህናትን ወለንተይናታትን ብጠቕላላ እቶም ብመሰረት ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ኮኾብ ማያት ባሕሪ ንዘገልግሉ ምስጋና የቕርቡ።
እቲ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ኣገልግሎት ኣብ ወደባትን ኣብ መንጐ ባሕረይናታትን ብሃብቲ ማያት ባሕሪ ዝመሓደሩን መንፈሳዊ ኣገልግሎት ናይ ምቕራብ መደብ ዕለት 4 ጥቅምቲ 1920 ዓ.ም. ኣብ ግላስጐው ዝተበገሰ ክኸውን እንከሎ ንዝኽሪ መበል 100 ዓመት ቅዋሜ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ኮኾብ ባሕሪ ካብ ዕለት 29 መስከረም ክሳብ ዕለት 4 ጥቅምቲ 2020 ዓ.ም. መበል 25 ዓለም ሓቆፍ ዓውደ ጉባኤ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ኮኾብ ማያት ባሕሪ ክካየድ ኣብ መደብ ዝነበረ እውን እንተኾነ፡ በቲ ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ ምኽንያት ካብ ዕለት 3 ጥቅምቲ ክሳብ ዕለት 8 ጥቅምቲ 2021 ዓ.ም. ንኽካየድ ከምእተወሰነ ክሕበር እንከሎ፡ እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ኣብ ግላስጎው ዕለት 4 ጥቅምቲ 2020 ዓ.ም. ብምኽንያት ዝኽሪ መበል 100 ዓመት ቅዋሜ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ኮኾብ ማያት ባሕሪ ናይ ግላስጐው ሊቀ ጳጳስ ብጹዕ ኣቡነ ፊሊፕ ታርታሊያ ዘዕርግው መስዋዕተ ቅዳሴ ከምዝህሉን እቲ ዘዕርግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ብቐጥታ ብምስማዐ ርእየት ውሕዘት ክመሓላለፍ እውን እዩ።
ኣብ ባሕሪ፥ ኮቪድ - 19ን ሕጹጽ ሰብኣዊ ኵነታትን
ብምኽንያት ኮቪድ - 19 ዶባት ክዕጸዉን ሕዝብታት ክውሸቡን ምፍንታትን ክውሰንን ግድን ኣብ ዝኾነሉ እዋን፡ ነቶም ብሃብቲ ማያት ባሕሪ ዝመሓደሩን ባሕረይናታትን ንከቢድን ሕጹጽን ሰብኣዊ ሓደጋ ከምዘቃልዔ ብጹዕ ካርዲናል ቱርክሶን ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ሓቢሮም፥ ብዙሓት ባሕረይታት እውን ካብ ኣባይቲ ስድራኦም ርሒቖምን ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ወደባት ዝርከቡን በቲ ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ ምንቅስቓስ ዘይከኣል እውን ብምዃኑ፡ ናይ ስራሕ ውዕሎም ከምቲ ናይ ባሕረይናታት ናይ ስራሕ ውዕሊ ከሕብሮ ን11 ኣዋርሕ ከምእተሓደሰሎምን እዚ ህልው ኵነት እዚ እውን ንኣእምሮኣዊ ጸቕጥን ኣካላዊ ድኻምን ከምዝዳረጎም ኣብሪሆም፥ “ነቶም ኣብ ማያት ባሕሪ ዝርከቡ ባሕረይናታት ንምብራይ ዘኽእል ዕዮ ከምዘይተፈጸመ እውን ገሊጾም ንኣኣቶም ምሉድ ቅርበትን ድጋፍን ነረጋግጽ ምስ በሉ፡ ናብ ኣባይቶምን ሃገራቶምን ኣባይቲ ስድራኦምን ንኽምለሱ ምስ ፈተውቶም ክራኸቡን ንላበው ኢሎም።
ቤተ ክርስቲያን ንባሕረይናታት ቀረባ እያ
ካርዲናል ቱርክሶን ኣብ መልእኽቶም እቲ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ኮኾብ ባሕሪ ኣብ 1922 ዓ.ም. ብፒዮስ መበል 11 ጸዲቑን እነሆ ሎሚ ዳርጋ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ተዘርጊሑ ከምዝርከብን ህብረ ባህልን ቋንቋን ዝሓቁፍ እውን ምዃን ገሊጾም፡ ባሕረይናታት ብጨወይትን ብናይ ገበን ጉጅለታትን ንዝተፈላለየ ሓደጋ ከምዝቃልዑን ኣብዚ እዋን’ዚ ከኣ በቲ ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ ነኣእምሮኣዊ ጸቕጥን ንተነጽሎን ተቓሊዖም ይርከቡ፡ . . . ነዞም ኣሕዋትና ንምድጋፍ ዘኽእል ምስቲ ህልው ኩነት ዝኸይድ ዝተሓደሰን ሓድሽን መንፈስ ቅዱስ ዘብርሆ ምስኣቶም ሓቢራ እትጓዓዝ ቤተ ክርስቲያን ንምዃን ንጽዋዕ ኢሎም።
ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝርከብ ኣባይቲ ምኽር ብጹዓን ጳጳሳት ንናይ ባሕረይናታትን ብሃብቲ ማያት ባሕሪ ንዝመሓደሩን መንፈሳውን ሰብኣውን ኣገልግሎት ዘነቓቕሕ ፍልዩ ጳጳስ ክምድቡን ኣብ ወደባት ኣባይቲ ጸሎት ከቝሙን ኣብዚ ኣገልግሎት እዚ እውን ካህናት ክምደቡ ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ሓሳብ ኣቕሪቦም፡ ኣብዚ ለብዒ ኣብ ዝረአየሉ ዘሎ እዋን ብኣካል መንፈሳዊ ኣገልግሎት ንምቕራብ ዘጸግም ኣብ እውን እንተኾነ ብእደ ጥበብ ዝማዕበለ መራኸቢ ብዙሓን ብምጥቓም ዘድሊ ኣገልግሎት ምቕራብ ክህሉ ሓደራ ይብሉ።
ሓድሽ ናይ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ማያት ባሕሪ መለለዪ
ብጹዕነቶም ኣተሓሒዞም እውን ናይቲ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ኮኾብ ማያት ባሕሪ ኣርማ ንናይ እዋንና ምልክታ መልሲ ዝህብ ኮይኑ ከምዝቐረበን መለለይን ንናይ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ማያት ባሕሪ ዘቕርቦ ኣገልግሎት ሓባርን እውን ምዃኑ ይገልጹ።


text:
እቲ ኣብ ኤርትራ ኸለኹ ዝረአኽዎ ኩነታት’ቲ እዋን ፈፂመ ክርስዖ ስለዘይከአልኩ “ይርሳዕ ድዩ” ትብል ናይ መጀመርታ መፅሓፍ ፅሒፈ ትብል፡ ወ/ሮ ትዕበ ተወልደ
ወይዘሮ ትዕበ ተወልደ ኤርትራ ሓዲጋ ምስ ኣርባዕተ ደቃ ካብ አስመራ ዝወፀት ብ’1978 ዓ.ም እዩ ኔሩ። ድሕሪ ዳርጋ ክልት ዓመት ኸአ ኣሜሪካ ምስ ስድርአ አትያ። ኣሜሪካ ምስ አተወት’ውን ካልእ ሓምሸይቲ ቆልዓ ወሊዳ ከም ኹለን አዴታት ምስ ብዓል ቤታ ብምዃን ደቃ ብትምህርቲ ንኽዕወቱ እጃማ ፈጺማ’ያ።
ግን ንትዕበ ፍልይ ዘብላ ነገር፡ ሰለስተ መፃሕፍቲ ትግርኛ ደሪሳ አሕቲማ ናብ ኢድ ኣንበብቲ ንኽበፅሕ ምግባራ’ዩ። ወ/ሮ ትዕበ “እቲ ኣብ ኤርትራ ኸለኹ ዝረአኽዎ ኩነታት’ቲ እዋን ፈፂመ ክርስዖ ስለዘይከአልኩ ይፅሕፎ ነይረ” ድሕሪ ምባል “ይርሳዕ ድዩ” ትብል ናይ መጀመርታ መፅሓፋ ከምዝደረሰት ገሊፃ’ላ።
ንምሉእ መደብ ኤርትራውያን ኣብ ኣመሪካ ንምስማዕ ኣብ ላዕላዋይ የማን ዘሎ ምልክት ድምጺ ጠውቑ


text:
ኣደ-መንበር ንኡስ ኮሚቴ ሕብረት ኣውሮጳ ንጉዳይ ሰብአዊ መሰል ኢለና ቭለንቺያኖ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ቢሸፍቱ ዝሰዓበ ሞት ነጻ ምርመራ ክግበረሉ ጸዊዓን።
ኣብ በዓል ኢረቻ ፖሊስ ንተቓወምቲ ሰልፈኛታት ንምብታን ዘንብዕ ጋዝን ናይ መጠንቐቕታ ጥይትን ብምትዃሱ ዝተፈጥረ ጽቕጥቕጥ ብውሑዱ 50 ሰባት ከምዝሞቱ ዝጠቐሰት’ታ በዓልቲ ስልጣን ሕብረት ኣውሮጳ ኻብ መወዳእታ 2015 ዓ.ም ጀሚሩ ኣብ ልዕሊ ሰልፈኛታት ናይ ሓይሊ ስጉምቲ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ክውሰድ ከምዝፀንሓ ገሊጻ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብነጻነት ምእኻብ፡ሓሳብኻ ምግላጽን ከኽብር ፓርላማ ኣውሮጳ ውሳኔ ምሕላፉ ዘዘኻኸረት ሚስ ኢለና ቫለንቺያኖ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላት ዛይድ ራዓድ ኣልሁሴን ኸምኡ ድማ ኾሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ነጻ መርመርቲ ናብ ኢትዮጵያ ክኣትው ክፍቀደሎም ዝቐረብዎ ጻዊዒት ዳግም የስምረሉ ኢላ።
እታ በዓል ስልጣን ሕብረት ኣውሮጳ ብተወሳኺ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊያን ሰልፍኛታት ዝወሰደ ስጉምቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኻልኦት ኸባቢታት’ታ ሃገር ውጥረት ንኽውስኽ ጌሩ’ዩ ኢላ።


text:
Radio Erena: 11 November 2020
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፣ ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ትግራይ ዝኸፈቶ ኵናት ስለዝፈሸሎ፣ ካብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ሓገዝ ብምሕታት ኣብ ሑመራ ናይ ከቢድ ብረት ደብዳብ የካይድን ኣብ ከባቢታት ባድመ ድማ ዅናት ተኸፊቱ ምህላዉን መንግስቲ ክልል ትግራይ ገሊጹ።
ይኹን’ምበር፣ መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ብመንግስቲ ክልል ትግራይ ዝተዋህበ መግለጺ ነጺግዎ ኣሎ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዑስማን ሳልሕ ንሮይተርስ ብቴሌፎን ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ “እዚ ናይ ኢትዮጵያ ውሽጣዊ ጉዳይ’ዩ። ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ኢትዮጵያ ድማ ዘእቱ የብልናን።’ ክብል ገሊጹ
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ኣብ ዶባት ትግራይን ኣምሓራን ካብ ዝካየድ ዘሎ ግጭት ዝሃደሙ ወትሃደራት ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ናብ ሱዳን ከምዝኣተዉ ንኣገልግሎት ዜና ሱዳን ብምጥቃስ ሱዳን ትሪቡን ሓቢሩ።
እቲ ዜና፣ ንናይ ዓይኒ መሰኻክር ብምጥቃስ ብዘቕረቦ ዜና መሰረት፣ 30 ዝኾኑ ወትሃደራት መንግስቲ ምስ ብረቶም፣ ዶብ ዓሊቒ ሰጊሮም፣ ናብ ሰሜናዊ ገዳርፍ ኣትዮም ኣለዉ።
ብዘይካ’ዚ’ውን፣ ካብቲ ኵናት ዝሃደማ ሓያሎ ስድራቤታት፣ ናብ ዞባ ፋሸጋ ናይ ሱዳን ይሰግራ ምህላወን ተፈሊጡ ኣሎ።
እቲ ኵናት ኣብ ዝጀመረሉ፣ መንግስቲ ሱዳን ዶባቱ ከምዝዓጸወ እኳ እንተሓበረ፣ ሰራዊትን ህዝብን ዶባት ብምጥሓስ ይሃድሙ ምህላዎም’ዩ ተመልኪቱ።
ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ምስ ፍሉይ ሓይሊ ክልል ኣምሓራ ብምዃን፣ ኣብ ምዕራብ ትግራይ ኣብ ዝኸፈትዎ ውግእ፣ ኣብ ሰብን ንብረትን ከቢድ ዕንወት ይወርድ ከምዘሎ ሓካይም ብዘይዶብ ኣመልኪቱ።
መንግስቲ ኢትይጵያ ብወገኑ፣ ኣብ ምዕራብ ትግራይ ኣብ ዘካይዶ ዘሎ ወፍሪ፣ ንመዓርፎ ነፈርቲ ሑመራ ከምዝተቖጻጸረን 10ታት ፍሉይ ሓይሊ ትግራይ ከምዝማረኸን ጠቒሱ።
ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ብወገኑ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ናብ ምብትታን ዘምርሕ ሓደገኛ ኵናት ይካየድ ከምዘሎ ብምምልካት፣ ንዘተ ሰላም ጻውዒት ኣቕሪቡ።
መንግስቲ ሱዳን ዝርከቦም ሓያሎ መንግስታት፣ ዞባውያንን ኣህጉራውያንን ውድባትን፣ ክልቲኦም ወገናት፣ ቶዅሲ ብምቁራጽ፣ ናብ ዘተ ሰለም ክቐርቡ ንዘቕረብኦ ዘለዋ ጻውዒት፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝኾነ መልሲ ኣይሃበሉን።
ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ፣ ገበነኛታት ናይ ምህዳንን ኣብ ትግራይ ሓድሽ መንግስቲ ናይ ምትካልን ዝተጀመረ ወፍሪ ክሳብ ዝውዳእን፣ ዝካየድ ዘሎ ኵናት ክቕጽል ምዃኑ’ዩ ዝገልጽ ዘሎ።
================


text:
“ኤኮኖሚያዊን ማሕበራውን መንፈሳውን ኵነት ኣብ ሃገራት ምእከላይ ኤውሮጳ ብመንጽር ናይ ቤተ ክርስትያን ማሕበረሰብኣዊ ጠመቕ ትምህርቲ” ብዝብል ኣርእስቲ ማሕበር ጆሰፍ ራትዚንገር - በነዲክቶስ መበል 16 ኣብ ሃንጋርይ ብፁዕ ካርዲናል ፓዝማንይ ፐተር ምስ እተሰምየ ካቶሊካዊ መንበረ ጥበብ ብምትሕብባር ኣብ ዘዳለዎ ዓውደ መጽናዕቲ መዕጸዊ ኣብ ሃንጋሪ ናይ ቡዳፐስት ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ካርዲናል ፐተር ኤርዶ ዘረባ ከምዘስምዑን፡ እቲ ናይ ክልተ መዓልቲ ታሽዓይ ዓውደ ጉባኤ ኣብ ዝኽሪ መበል 30 ዓመት ምፍራስ መንደቕ በርሊን ዝተኻየደ ኰይኑ፡ ድሕሪ ምፍራስ ናይ በርሊን መንደቕ ኣብ ሃገራት ማእከላይ ኤውሮጳ ዝተበጽሔን ክብጽሓ ዝሕሰቡ ለውጥታትን ዘስዓቦ ምቅይያራትን ዝዳህሰሰ ከምዝነበረ ልእኽቲ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ረዲዮ በነደታ ካፐሊ ሓቢረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ድሕሪ ምውዳቕ ናይ በርሊን መንደቕ ትምሳለ ኪደት ቤተ ክርስቲያን፥ ብሓጺሩ ድሕሪ ውድቀት ህልዩ ዴስነት ክሳብ ሎሚ ኣብ ዝብል ኣርእስቲ ኣሞርኵይዞም ብፁዕ ካርዲናል ኤርዶ፡ እዚ ለውጢ’ዚ ኣብ ከባቢ ማእከላይ ኤውሮጳ፡ ምስፋሕ ናይ ገበን ጉጅለታትን ምዝውዋር ዕጸ ፋርስን ምትእትታው ዓለም ሓቆፍ ናይ ገበን ጉጅለታትን፡ ኣብ ኤኮኖምን ሕብረተሰብን ዝፈጠሮ ብዙሕ ለውጥን፡ ክህልው ቢልካ ዘይትሓስቦ ምስፋሕ ሕገ ወጥ ንግድ ናይ ሰብነት ውሽጣዊ ኣካልን ንግድ ሰብን፡ ካብቲ ውልቀ ሰብኣውነት ዘብረሰ ናብቲ ሰብኣውነት ኵሉ ዝሓኽኽ ኩነት ምስግጋር ዝተገብረሉ እዋን እዩ ዝመስል ከምዝበሉ ዝሓበራ ካፐሊ ኣስዒበን፡
ናጽነት ቤተ ክርስቲያን
ብርግጽ ቤተ ክርስቲያን ናጽነታ ብዝለዓለ ኣርካን ክትነብሮ ዘኽኣላ ኵነት እውን እንተነበረ ናይ ሃይማኖት ናጽነት እውን ሕጋዊ ኰይኑን እዚ ኸኣ ቤተ ክስቲያንን ልኡካንን ኣገልግሎቶም ንኸቕርቡ ፍቓድ ካብ ምሕታት ናጻ ዝገበረ ኰይኑ፡ ኣቢያተ ትምህርትን ኣገልግሎት ሕክምናን ኣገልግሎት ተቕዋማትን መእለዪ ኣረጋውያንን ካልኦት ማሕበራዊ ጥቕሚ ንዝህቡ ናይ ኣገልግሎት ማእከላትን ቅዋሜ ዕድል ዝሃበን ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ኣብ 1991 ዓ.ም. ኣብ ሃንጋሪ ሓዋርያዊ መገሻ ኣካይዶም ሰበኻዊ ሲኖዶስ ክበዓል ከምዘመላኸቱን እዚ ከኣ ኣብ መንጐ ጳጳሳትን ካህናትን ምእመናንን ምትእስሳርን ውህደትን ዳግም ንኽረጋገጽን ተሳትፎ ልኡካነ ወንጌልን ገዳማውያንን ግብእ ግምት ንኽወሃቦ ብዝብል ዕላማ ዘተሓሳሰብዎ ሲኖዶስ እውን ከም ዝነበረ ዘኪሮም፡ ብሓጺሩ ታሪክ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንን ካልኦት ሃይማኖታትን ኣብ እዋን ስርዓት ዴስነትን ድህረ ዴስነትን ብሰፊሕ ከምዘብርሁ ኣፍሊጠን።
ናይ ሰላም ጸዋዕታ
ሃገራት ማእከላይ ከባቢ ኤውሮጳ ብሔራዊ ምስሕሓብን ውጥረትን ኢፍትሓውነትን ብዙሕ ዘሕዝን ፍጻሜታትን ዘጋጠሞ ብምዃኑ ቤተ ክርስቲያን ኣብቲ ከባቢ ኣብ ዕርቅን ሰላምን ኣሕዛብ ንኽትዓዪ ዝተጸውዔት ምዃና ብዕምቆት ኣለልያ፡ በዚ መንፈስ’ዚ ምስ ካልኦት ሃይማኖታትን ኣቢያተ ክርስትያንን ብምትሕብባር ጸረ ሴማውን ኣድልዎ ብዓሌትን ብምቛም ክዓያን ካብ ስርዓት ዴስነት ናብ ስርዓት ርእሰ ማልነት ሰላማዊ ምስግጋር ክህሉ ቤተ ክርስቲያን ዓቢይ ኣስተዋጽኦ ዘበርከትት ምዃንናን ብፍላይ ዕርቅን ሰላምን ማዕርነትን ሰብኣውነት ዘማእከለ ፖለቲካን ኤኮኖምን ማሕበራውነትን ክህሉ ዕርቅን ሰላምን ብምንቕቓሕ ዓቢይ ኣገልግሎት ከምዘበርከተትን ተበርክት እውን ከምዘላ ሓቢሮም ዝበላ ካፐሊ ኣስዒበን፥
ዘራኽብ ድልድል ኣክንዲ ዝፈላልይ መንደቕ
ኣብቲ ዓውደ ጉባኤ መደረ ዘስምዑ ናይ ማሕበር ጆሰፍ ራትዚንገር - በነዲክቶስ መበል 16 ኣቦ መንበር ኣባ ፈደሪኮ ሎምባርዲ፥ እቲ ብዘይ ምፍሳስ ደም ዝወደቐ ናይ ነበር ቸኮዝላቫኪያን ብዘይ ምፍሳስ ደም ዝዓነወ መንደቕ በርሊንን ተመሳሳልነቱን ኣብዚ መዳይ ኣርእስተ ሊቃነ ጳጳሳት፥ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ኤውሮጳ ብኽልተ ሳንቡእ እተተንፍስ እያ ቢሎም ምዕራብን ምብራቕን ኤውሮጳ ተማራዃስነቶም መሰረታዊ ምዃኑ ክመለኽቱ እንከለዉ፡ በነዲክቶስ መበል 16 እውን ናይ በርሊን ፈላላይ መንደቕ ጀርመን ንኽልተ ካብ ምምቃል ሓሊፉ እዚ ምግምማዕ እዚ ሰገር ጀርመን ኰይኑ ኣብ ካልኦት ሃገራትን ክፍለ ዓለምን ጽልዋ ዝነበሮን ኣብ ምውዳቑ ንዅሉ ጽልዋታቱ ሒዙ ከምዝፈረሰ ዝትንትን ትምህርቶምን ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝሓለፈ ታሪኽ ኣብነት ገይሮም ህልው ኩነታት ናብ ሰላም ንኸብል ዘራኽብ ድልድል እምበር ዝፈላልይ መንደቕ ከምዘየድሊ ዝህብዎ ኣስተምህሮ ከምዘመላኸቱ ኣፍሊጠን።


text:
ብመሰረት እቲ ናብ ቐጠር ዝተዋህበ ንምምላስ ንቡር ዝምድና ዝሓትት ቅድመ ቅድመ ኲነት ፡ ቐጠር መደበር ቴለቪዥን ኣልጀዚራ ክትዓጹ: ዝምድንኣ ምስ ኢራን ክትበትኽ: ኣብታ ሃገር ዝርከብ ወተሃደራዊ መደበር ቱርኪ ህላወኡ ከብቅዕን ንግብረ ሽበራዊያን ዝተባህሉ ውድባት ምሕብሓብን ምሕጋዝን ከተቋርጽ ዝጠልብ’ዩ።
ነቲ ኣብ ሞንጎ ሃገራት ዓረብ ብፍላይ ድማ ኣብ ሞንጎ ሃገራት ውሽመጥ ንዝተፈጥረ ቅልውላው ኣብ ምሽምጋል ትርከብ ኩዌት፥ ነቲ 13 ነጥቢ ዝሓዘ ጠለብ ስዑድ ዓረብ ዝመራሒተን ምስ ቐጠር ዝምድና ዝበተኻ ሃገራት ናብ ቐጠር ከምዘረከበት ተሓቢሩ።
ቐጠር ድማ ነቲ ጠለብ ከም እተማልእ: ኣብ ዝመጽእ 10 መዓልታት ከተፍልጥ ብተወሳኺ ከምዝተሓተተት ወኪል ኣገልግሎት ዜና ኣሶስየትድ ፕረስ ጠቒሱ።
ዛጊት ብወገን ቐጠር ዝተዋህበ ሓበሬታ’ኳ እንተዘየለ: ኣሶስየትድ ፕረስ እቲ ዝቐረበ ጠለብ ነታ ብባህርያዊ ጋዝ ሃብታም ዝኾነት ቐጠር ከተማልኦ ከምዘጸግማ ገሊጹ ኣሎ። ብፍላይ ድማ ነቲ ንምዕጻው መደበር ቴለቪዥን ኣልጀዚራ ከም ቅድመ ኩነት ዘቕረበ ጠለብ።
ቐጠር ኣብ ልዕሊኣ ዝተነብረ እገዳ ክሳብ ዘይተላዕለ ንዘተ ቅርብቲ ከምዘይኮነት ክትገልጽ ምጽንሓ ይዝከር።


text:
ባይቶ ክልል ትግራይ ኣብቲ ክልል ምርጫ ክካየድ ወሲኑ:: እቲ ባይቶ ሎሚ ኣብ ዘካየዶ ህፁፅ ጉባኤ ነዚ ውሳነ ኣሕሊፉ’ሎ::
ባይቶ ክልል ትግራይ ሎሚ ኣብ ከተማ መቐለ ኣብ ዘካየዶ ሓምሻይ ዘመን ሻብዓይ ህፁፅ ጉባኤ ኣብቲ ክልል ምርጫ ክካየድ ወሲኑ:: እቲ ቤት ምኽሪ: ዘመነ ስልጣን መንግስቲ ክልል ትግራይ ቅድሚ ምዝዛሙ ብደረጃ ክልል ምርጫ ክካየድ ብሙሉእ ድምፂ ምውሳኑ ተሓቢሩ ኣሎ::
እቲ ምርጫ መዓስ ከምዝካየድ ዛጊድ ብዕሊ ዝተገለፀ የለን: እቲ ብደረጃ ክልል ትግራይ ዝካየድ ምርጫ ድማ ቦርድምርጫ ኢትዮጵያ ንከፈፅሞ ደብዳበ ከምዝለኣኸሉ ምንጭታት ገሊፆም:: ብደረጃ ክልል ትግራይ ለበዳ ቫይረስ ኮረናን ምክልኻል ዝወፀ ኣዋጅ ህፁፅ ግዘ እውን ብክልተ ወርሕን ክልተ ሰሙንን ክናዋሕ ምውሳኑ ተገሊፁ ኣሎ::
ኣብ ክልል ትግራይ ምርጫ ከምዝካየድ ገዛኢ ውድብ ህወሓት ክገልጽ ዝጸንሓ ኮይኑ: ኣብቲ ክልል ዝርከቡ ሰለስተ ውድባት እውን ምርጫ ብደረጃ ክልል ክካየድ ኣለዎ ዝብል መርገጺኦም ክገልጹ ጸኒሖም’ዮም:: ካልኦት ድማ ቅድሚ ኹሉ ጥዕና ህዝቢ ክቕድም ኣለዎ ብምባል ነቲ ክልላዊ ምርጫ ተቓውሞኦም ከስምዑ ፀኒሖም እዮም::
ኣብ ኢትዮጵያ ሓፈሻዊ ምርጫ ንምክያድ ለበዳ ቫይረስ ኮረና ስግኣት እዩ ብምባል ቤት ምኽሪ ፌዴሬሽን እቲ ምርጫ ክናዋሕን ኣብያተ ምኽሪን ኣፈፀምቲ ስራሕን ፌደራልን ክልላትን ድማ ብዘለውዎ ክቕፅሉ ወሲኑ እዩ:: እቲ ምርጫ ኮረና ቫይረስ ስግኣት ከምዘይከውን ምስተረጋገጸ ኣብ ውሽጢ 9 ወርሒ ክሳብ ሓደ ዓመት እቲ ምርጫ ክካየድ ቤትምኽሪ ፌዴሬሽን ምውሳኑ ይዝከር::


text:
መንግስታት ሃገራት ኣውሮጳ ንውድብ ጥዕና ዓለም ዳግም ንውዳብ ምስ ኣሜሪካ ይሰርሑ ከምዘለው ሓደ ላዕለዋይ በዓልስልጣን ኣውሮጳዊት ሃገር ኣፍሊጦም። እዚ ኣውሮጳ ንገሊኦም ስኽፍታታት ኣሜሪካ ትካፈሎም ምዃና ዘርኢ ምልክት እዩ።
ሽሞም ክግለፀሎም ዘይደለዩ በዓል ስልጣን ጥዕና ኣውሮጳ ብዛዕባ እቲ ዝርርብ ይካየደሉ ዘሎ ወግዓዊ ተበግሶ ብሪጣንያ፣ ፈረንሳይ፣ ጀርመንን ጣሊያንን ንውድብ ጥዕና ዓለም ንምምሕያሽ ምስ ኣሜሪካ ይዘራረባ ኣለዋ ኢሎም።
እቶም በዓል ስልጣንዕላምኡ ድማ ኣብ ፈለማ እዚ ናይ ኣውሮፓዊያን ዓመት ንዝተላዕለ ቅልውላው ቫይረስኮሮና ግብረመልሲ እቲ ውድብ ናብ ቻይና ዝተፀግዐ እዩ ዝብል ክሲ ምኽንያት ብምግባር ነፃነት ናይቲ ውድብ ንምርግጋፅ እዩ ኢሎም ።
‘’ኣተሓሕዛ ሃንደበታዊ ሓደጋ ውድብ ጥዕና ዓለም ካብ ተፅዕኖ ሓንቲ ሃገር ንምልቓቕ ዝከኣለሉ ኣገባባት ንዘራርብ ኣለና’’ ኢሎም ወሲኾም።
ናይ ኣሜሪካ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ውድብ ጥዕና ዓለም ናብ ቻይና ኣዐሪዩ ዝተፀግዐ እዩ ክብሉ ብምኽሳስ ካብ ኣባልነት ንምውፃእን ሓገዝ ገንዘብ ጠጠው ምባሎምን ኣፍሊጦም እዮም።
ዛጊት ወግዓዊ መርገፂ ሕብረት ኣውሮጳ ዝኾነ ይኹን ለውጢ ክመፅእ ዘለዎ ኣብ ግብረመልሲ ለበዳ ቫይረስኮሮና ገምጋም ምስተኻየደ ጥራሕ ክኸውን ኣለዎ ዝብል እዩ።
ምንስቴራት ጥዕና ሕብረት ኣውሮፓ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብዘካየድዎ ቪዲዮ ኮንፈረንስ ግን ኣብ ውድብ ጥዕና ዓለም ተወሳኺ ፅልዋ ኣውሮፓ ክህልዎ ድልየቶም ኣርእዮም ኣለው።
ምንስትራት ጥዕና ጀርመንን ፈረንሳይን ገምጋምን ምምሕያሽን ኣድላዩ እዩ ክብሉ ንመዘነታቶምገሊፆምሎም።እዚ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ብሕብረት ኣውሮፓ ተነዲፉ ብኩለን 192 ኣባል ሃገራት ካብዝፀደቐ ውሳነ ጥንክር ዝበለ እዩ።
ብሪጣንያ ግልፅነት፣ኣድማዕነትን ሰናይ ምሕደራን ንምትብባዕ ምስ ውድብ ጥዕና ዓለም ሓዊሱ ምስ ዝተፈላለያ ውድባት ከምዝሰርሐት ወሃቢ ቃል መንግስቲ ብሪጣንያገሊፆም ኣለው።


text:
ጀርመን መንነት ሓተቲ ዑቕባን ስደተኛታትን ንምርግጋጽ ሓድሽ ናይ ቴክኖሎጂ መስርሕ ከተታኣታትው ምኳና ሚንስትር ውሽጣዊ ጉዳያት እታ ሃገር ቶማስ ደ ማይዘር ሎሚ ረቡዕ ኣፍሊጦም።
ንሶም ነዚ ዝገለጹ ኣብ ናይ ስደተኛታት ማእከል ዘካየድዎ ዝነበረ ምብጻሕ ኮይኑ እዚ ሓድሽ መስርሕ “ነቶም ከጋግዩና ዝደልዩ ንምልላይ” ኣድላይ ብምኳኑ’ዩ ኢሎም።
ንሶም ብተወሳኺ እቲ ሓድሽ መስርሕ ንስደተኛታት ኮነ ሓተቲ ዑቕባ ብዙሕ ሕቶ ዝሓትት ኣይኮነን፡ ካብኦም ዝድለይ ሓቀኛ ስምምን መቦቆል ዓዲን ጥራይ እዩ ኢሎም።
ብድሕሪኡ እዚ ሓድሽ ቴክኖሎጂ ብመሰረት ቋንቋ፡ላህጃን ዝቐረበ ፎቶን ትክክለኛ መቦቆል ሓታቲ ዑቕባ ወይ ስደተኛ የለልይ ክብሉ’ውን ነቲ መስርሕ ኣረዲኦም።
ሚንስትር ውሽጣዊ ጉዳያት ጀርመን ብተወሳኺ “ነታ ሃገር ስግኣት ዝኾኑን ገበነኛታት” ካብታ ሃገር ከምዝጥረዙ እዚ ድማ ብምጥራስ 20 ኣፍጋኒስታናዊያን ናብ ካቡል ከምተጀመረ ሓቢሮም።


text:
Radio Erena : 25 February 2015
ብዝሒ ዘለዎም ኤርትራውያን ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ብባሕሪ እናሰገሩ ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ይኣትዉ ምህላዎም የዘራርብ ኣሎ።
መብዛሕቶም እዞም ቆልዑ ብዘይዝኾነ ኣላዩ ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ኢትዮጵያን ሱዳንን ሰጊሮም፣ ኣብ መዓስከራት ስደተኛታት ተዓቝቦም ዝጸንሑ ኮይኖም፣ ናብ ሳልሰይቲ ሃገር ናይ ምጥያስ መርሕ ይኹን ካልእ ዕድላት ክረኽቡ ብዘይምኽኣሎም’ዮም ሓደገኛ ናይ ባሕሪ ጉዕዞ እናሰገሩ ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ዑቕባ ዝሓቱ ዘለዉ።
ከም ቢቢሲ፣ ሬድዮ ፍራንስ ኢንተርናሽናል፣ ራይ ኡኖ ..ወዘተ ዝኣመሰላ ማዕከናት ዜና ኤውሮጳ ብዛዕባ ዋሕዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ጥራይ ዘይኮነ ጉዳይ’ቶም ብዘይኣላዩ ዑቕባ ንምሕታት መጺኦም ዘለው ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ብምትኳር ዝተፈላለየ ጸብጻባት የቕርባ ኣለዋ።
ኣዝዮም ብዙሓት ካብዞም ብትሕቲ ዕድመ ተመዝጊቦም ዘለዉ ኤርትራውያን እቲ ልክዕ ዕድም ንምርግጋጽ ኣጸጋሚ እኳ እንተኾነ፣ ካብ 16 ክሳብ 17 ዓመት ዝዕድሚኦም ትሕቲ ዕድመ ብብዝሒ ክህልዉ ከምዝኽእሉ ግና ይግመት።
ኣብ ኢትዮጵያ፣ እንዳባ ጉና ኣብ ዝርከብ መቐበሊ ስደተኛታትን ኣብ መዓስከር ሸገረብ ናይ ሱዳንን ኣማኢት ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ምህላዉ ጸብጻብ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት የመልክት።
ኣብዚ እዋን’ዚ ምስሊ ኤርትራ ልዕሊ ዝኾና ካልእ ግዜ ብስደት ጎሊሕሉ ይርከብ።
ጠንቒ ስደት ኤርትራውያን’ውን ኣብ ኤርትራ ዘሎ ምልካዊ መንግስቲ ዝፍጽሞ ዘሎ ከቢድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን ናይ ግዜ ገደብ ዘይብሉ ግዱድ ወትሃደራዊ ዕስክርናን ምዃኑ ብሰፊሑ ይዝርከበሉ።
ናይ ግዜ ገደብ ዘይብሉ ግዱድ ወትሃደራዊ ዕስክርና ንመንእሰያት ጥራይ ዘይኮነ ኣብዚ እዋን’ዚ ክሳብ 65 ዓመት ንዝዕድሚኦም ኣቦታት ከይተረፈ’ውን ኣረኻኺብሎም ኣሎ።
==============================


text:
ክቡራት ተኸታተልቲ ኣሰና: ክቡር ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ መለስ ዜናዊ፡ ምስ ኣሰናዳኢ ኣሰና ኣማኑኤል ኢያሱ ትማሊ ዓርቢ 25 ለካቲት ዝገበሮ ሰፊሕ ቃለመጠየቕ ብራድዮን ኦንላይን ቲቪን ብተኻታታሊ ከነቕርበልኩም ምዃና እናሓበርና ምክትታልኩም ንዕድም።
ኣብ ሚኒስትሪ ንግድን እንዱስትሪን፡ ሓላፊ ኽፍሊ ንግድ ኮይኑ ክዓዪ ዝጸንሐ ኣቶ እስቲፋኖስ ሃብተ፡ ሚኒስተር ሚንስትሪ ንግድን እንዱስትሪን ኮይኑ ተመዚዙ።
ሚኒስተር ሃብቲ ዓሳ ኤርትራ ኣቶ ሳልሕ መኪ ትማሊ ምሸት 2 ጥቅምቲ 2009 ከምዝዓረፈ ምንጭታት ኣሰና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ናይ ማይን ከባብን ሚኒስተር ነበር፡ ወልደሚካአል ገብረማርያም ኣብ መንጎ ሰራዊትን ፕረሲደንት ኢሳያስን ዝርከብ ምፍሕፋሕ ንምህዳእን፡ ጠለብ ሰራዊት ተቐባልነት ንኽረክብን፡ ምርግጋእ ክሰፍንን፡ ብዘርእዮ ተሓባባርነትን ቆራጽነትን ኣብዚ ጊዘዚ ኣብ ውሽጢ ህዝብን ሰራዊትን ዓቢይ ህቡብነት ስለዘጥረየ ፡ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ በዚ ህቡብነትዚ ከምዝተሻቐለን ሓሓሊፉ ድማ ኣብ ልዕሊ ወልደሚካኤል ዝውርወር ዘለፋ-ሓዘል ዘይእርኑብ ቃላት ከስምዕ ከምዝተራእየን ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም፡፡
ናብ ተጋዳሊት ነበር ናይ ሕጂ ሚኒስተር ወዘሪት ፈውዚያ ሓሽም። ክቡር ሰላምታይ ተቐበላ። መትከልክን ረሲዕክን መጋበርያ ውልቀመላኺ ኢሰያስ ካብ ትኾና ዓመታት ሓሊፉ ኣሎ። እዚውን ንምዝኽኻር ዝኣክል’ምበር ደም ስዉኣት ከቢድ ስለ ዝኾነ፡ ሕልክናኽንስ ወግሐ ጸብሐ ብድምጾም ከም ዝዅሕኳሕን ቅሳነት ከም ዝኸልኣልክን ዝሰሓት ኣይኮነን።
መቸም ኣብ ኤርትራ ክሳብ ሕጂ ዘይተሰመዔ እምበር ዘይተገብረ ጉድ የለን ማለት ገግለ ገሊኡስ ወረ ዘሕፍር ስለዝኾነ አዩ ዘይንገር እምበር ገበርቱስ ኣይሓፍርሉን እዮም::
"ካብዛ ኣካይዳ ጎብየ ትበሃል ተመዛዚት ሓረግ ክንናገፍ ከድሊ እዩ።"
Friday, March 14, 2001 Friday, March 14, 2001
ዕላል ብሕታውያን ጋዜጠኛታት ምስ ሚኒስተር ነበር ሃይለ ወልደትንሳኤ (ድሩዕ)
"ፕረዚደንት ካብ ሕጊ ወጺኡ፡ ነዚ ዘሎ ናይ ኣረኣእያ ፍልልይንሰላማዊ ተቓውሞን ብጎነጽ
ቀዳማይ ሚኒስተር ኮይኑ ንዓባይ ብሪጣንያ ን10 ዓመት ዝመርሐ፡ ቶኒ ብሌየር፡ ኣብ መንግስቱ ከም ቻንሰለር ን10 ዓመት ንዘገልገለ ጎርደን ብራውን ሎሚ ፍርቂ መዓልቲ፡ 27 ሰነ ስልጣኑ ብወለንታ ኣረኪቡዎ።


text:
ኣብ ትግራይ ብፍላይ ኣብ ከባብታት ገጠር ክሳብ ሎሚ ኣዋልድ ትምሃሮ ምህሮ ሓዲገን ክምርዐዋ ዘገድድ ሕብረተሰባዊ ፀቕጢ ኣሎ። ነዚ ፀገም ሰጊረን ብትምህርተን ዝነፍዓ ደቀንስትዮ ድማ ብበዝሒ ይረኣያ ኣለዋ።
ጓል 13 ዓመት ዮርዳኖስ ስብሃትን ጓል 15 ዓመት ልእልቲ ገብረመስቀልን ኣብ ምብራቕ ትግራይ ኣብ ጣብያ ፅገሬዳ ምሉእ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ፅገሬዳ ትምሃሮ 8ይ ክፍሊ እየን።
ኣብ ገዘአን ንወለደን ይሕግዛ፣ትምህርተን ብግቡእ የፅንዓን። ብፍላይ ልእልቲ ካብ ቀዳማይ ክፍሊ ኣትሒዛ ክሻብ 8ይ ክፍሊ ቀዳመይቲ ብምውፃእ ዝላዓለ ውፅኢት ተመዝግብ ኣላ።
“ወለደይ ገና ተምሃሪት ራብዓይ ክፍሊ እናሃለኹ ዝተምሃሩ ኣበይ በፂሖም ኮይኖም ብምባል ከመርዕዉኒ ድልየት ከምዝነበሮም ተረዲአ፤ ኮይኑ ግና ብቑልዕነትካ ሓዳር ምግባር ዘለዎ ጣጣ ስለዘረዳእኹዎም ሓሳቦም ቀይሮም” ብምባል ዘጋጠማ ትነግር።
ኣብቲ ከባቢ ብዙሓት ኣዋልድ ኣብ ዘይዕድሜአን ትምህርቲ ገዲፈን ክምርዐዋ ከምዝግበር ኣብ መወዳእትኡ ግና እተን ኣዋልድ ነቲ መርዓ ራሕሪሐነኦ ከምዝጠፍኣ ኣብ ዘላቶ ቁሸት ብዛዕባ ዘጓነፈ ክስተት ትገልፅ ልእልቲ።
ተምሃሪት ዮርዳኖስ ብወገና ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ምስ ዘለዉ መምሃራን ፅቡቕ ቅርበትን ምትሕግጋዝን ከምዘሎ ትገልፅ ኮይኑ ግና እቲ ቤት ትምህርቲ እኹል ወናብርን መፃሕፍትን ከምዘይብሉ ትዛረብ።
ሎሚ እውን ብዙሓት ተምሃሮ ኣብ ባይታ ኮፍ ኢሎም ይማሃሩ ምህላዎም ትገልፅ ዮርዳኖስ።
ፅገሬዳ ኣብ ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ ካብ ከተማ ውቕሮ ናብ ምብራቕ ሸነኽ 38 ኪሎ ሜትሮ ሪሒቕካ ትርከብ ገና ዘይዓበየት ጥንታዊት ሓውሲ ከተማ እያ።


text:
ብዛዕባ እተን ዝሓተምካየን ኣልቡማት ዛጊት ካብ ኣመንቲ እንታይ ዓይነት ኣወንታውን ኣሉታውን ሰሚዕካ ኣለኻ?
እተን ብኣልበማት ዘውጻእክወን መዛሙራተይ ንብዙሓት ንፈውሲ፡ ንምጽንናዕ፡ ንበረከትን ምስጋርን ኮይኑዎም ክሰምዕ ከለኹ መመሊሰ እብርትዕን ነቲ ኣገልግሎተይ ብትግሃት ክሕዞን ክተብዓሉ ከምዝግብኣኒ መዘኻኸሪ ይኾነኒ ኣሎ። ነቐፌታ እኳ ኣይሰማዕኩን፡ ግና እቲ ክነቅፍ ዝመጽእ ካብቲ ዘለኹዎ ገለ ፍልጠት ኮነ ትምህርቲ ዝህበኒ ምስ ዝኸውን ክሰምዕ ደስ ይብለኒ እዩ። ምኽንያቱ ኩሉ ኣይበጻሕናዮን፡ መዓልቲ መዓልቲ ፍልጠት ክንውስኽን ክንመሓየሽን ይግብኣና እዩ ብዝብል ርድዲኢት።
እዞም ኣብዚ ህሞት ብካሴት ደረጃ ዝወጹ ዘለው መዝሙራት ብርዝነት መልእኽቶምን ሙዚቅኦምን ፍረ ቃላቶምን ብኸመይ ትግምግሞ? ክመሓየሹ ኣለዎም ትብሎ ነገራት'ከ ኣሎዶ?
ንኣምላክ ኣዚየ ዘመስግኖ፡ ኣነ ከምዝተዓዘብክዎ ብዙሓት ዘመርቲ ጎይታ ሂቡና ኣሎ። በዚ ዘሎ ቴክኖሎጂ ከኣ ብዙሕ መዝሙር ብፍላይ ኣብዚ ኢትዮጵያ እናመጹ ይሰርሑ ኣለዉ። ካብቲ ዝነበርናዮ ንውስኽ ኣለና። ጊዜ መዝሙር በጺሑ ምኻኑ እምስክር ኣለኹ። ኣብ ሓደ ስቱዲዮ ጥራይ ክስራሕ ዝኣተወ ልዕሊ 10 ካሴት ኣሎ። እቲ ምምሕያሽ ባዕሉ ብግዜ እናመጸ እዩ። ኣብ ግጥምን ፍረ ቃላቶምን ከምኡውን ኣብ ሙዚቃ ዓቢ ምምሕያሽ ይርኢ ኣለኹ። ግና ኣብ ብሉጽ ደረጃ በጺሕና ማለት ኣይኮነን። ኩሉ ጊዜ ዝበለጸ ክንሰርሕን ክንመሓየሽን ስለዘለና። ብወገነይ ዕቤትና እኳ እንተነኣድክዎ፡ ኣብቲ ንሰርሖ ዜማን ዓይነት ሕርመትን ግና ስክፍታ ኣሎኒ። ምክንያቱ ብፍላይ እኳ እቶም ልዕሊ ክልተ ካሴት ዝሰራሕናን እንሰርሕ ዘለናን ዘመርቲ ነቲ ዜማታትና ኮነ ዓይነት ሕረመት ኩሉ ዓይነት ዘካተተ ኪኸውንን ነቶም ብድሕሬና ዝመጹ ዘመርትና ጽቡቕ ባይታ ክነንጽፈሎም ከም ዚግብኣና ኢንዳ ሓበርኩ፡ ኣብዚ ነገራት ኣተኪርና ክንሰርሕ እላቦ።
ኣብዚ ዓመታት ዳርጋ ኩሎም ዘመርቲ ብውልቆም ሓቲሞም ክዝርግሕዎ ተራእዮም፡ እዚ ኣገባብ ንስኻ ከም ዘማሪ እንታይ ዓይነት ኣወንታውን ኣሉታውን መልሲ ትህበሉ?
ከም ግቡእ ፕሮዲዩሰራትን ዲስትሪቢዩተራትን ክህልዉና ምተገብአ ነይሩ። ግና ብዙሕ ስለዘይብልና እቲ ዘማራይ ባዕሉ ካብ ምዝማር ጀሚርካ ሙዚቃ ክስራሕ ባዕሉ፡ ተወዲኡ ክሳብ ምክፍፋል ባዕሉ ክዋስእን ክግደድን ንርኢ ኣለና። ነፍሲ ወከፍ መዝሙር ምድላው ከምኡውን መሊስካ ስቱድዮ ክሳብ ዝውዳእ ነዊሕ ጊዜ እዩ ዝውስድ። እቲ ዘማራይ ማዕረ ክንደይ ዋጋ ይኸፍል ከምዘሎ ዝርድኦ እንተሎ ከምኡ ዘመርቲ ኣሕዋቱ ጥራይ ይመስለኒ። ቤተክርስትያን'ውን እንተ ብዘይምርዳእ እንተ ኣብ ካልእ ኣገልግሎታት ብምጽማድ ነዚ ኣገልግሎት ብዙሕ ኣቓልቦ ክትህቦ ስለዘይርአ እቲ ዘማራይ ባዕሉ ኣብ ኩሉ ክዋሳእ ትረኽቦ። ብሓቂ ንኹሉ ክትገብሮ ከቢድ ምኻኑ ኣነ ባዕለይ ብዝረኣኹዎ እምስክር ኣለኩ።
ናይ ቤተክርስትያንን ናይቲ ዘማራይን ተራ ሓላፍነትን'ከ ብኸመይ መልክዕ ይምረጽ ትብል?
ኣገልግሎት መዝሙር ብዙሕ ግዜ ዘድልዮን ብዙሕ መስዋእቲ ዘኽፍልን ስለዝኾነ ቤተክርስትያን ነዚ ተረዲኣ ዝሓሸ ነገር ምስቲ ዘማራይ ብምርድዳእ ነቲ ኣገልግሎቱ ክተዕብየሉ እትክእለሉ ባይታ ክተንጽፍ፡ ከምኡውን ብኹሉ መዳያት ኣገልግሎቱ ኮነ ናብርኡ ብግቡእ ክመርሓሉ ዝክእለሉ ሓገዝ ክትገብረሉ፡ ንሱ ኸኣ ነዚ ተረዲኡ ነቲ ካሴቱ ኪህብ እንተዝከኣል ጽቡቕ ምኾነ ኔሩ። እነተዘይኮይኑ ግና እቲ ዘማራይ ካብ ትራንስፖርት ጀሚርካ ናብርኡ ከምኡውን ናይ ሙዚቃ መሳርሒታት ክገዝእን ኣገልግሎቱ ከዕብን ክብል ባዕሉ ብውልቁ ክሰርሕን ክዝርግሕን ክግደድ እዩ ማለት እዩ።
እቲ ኣዉራ ሽግራት ንዘመርቲ ኣብ ምሕታም ሓድሽ ካሴትን ምዝርጋሕን ዘጋጥም ዘሎ ምስንኻላት ብምንታይ ክብዳህ ይክእል ኢልካ ትሓስብ?
ንምሕታም ዘሸግር ዝብሎ ስቱዲዮ ሙዚቀኛ ኣብ ቀረባ ዘይምርካቡ፡ ከምኡውን ነቲ ቴክኖሎጂ ብግቡእ ዘይምምላኽ ኪኸውን ከሎ፡ ኣብ ምዝርጋሕ ግን ፕሮዲዩሰራትን ዲስትሪቢዩተራትን ዘይምህላዎም ባዕሉ እቲ ዘማራይ ክዝርግሖ እኳ ተፈተነ ኣብ ኩሉ ከይበጽሐ ይተርፍ ምህላው ቀንዲ ጸገም እዩ። እቲ መፍትሒ ኪኸውን ዝብሎ ከኣ ነቶም ሙዚቀኛታትና ኣብ ዘዘለውዎ ነዚ ቴክኖሎጂ ብሶፍትዌር ኮነ ሃርድዌር መታን ክመልክዎን ከጽንዕዎን እንተንገብር ሎሚ ብዙሕ ሲዲታት ምተሰርሐን ምወጸን ኔሩ። ከምኡውን ነቶም ዘለውና ኮኑ ክኮኑ ንዝደልዩ ዲስትሪቢዩተራት ኮነ ፐሮዲዩሰራት ክንድግፎምን ኣጆኹም ክንብሎምን እንተንኽእል እቲ ውጽኢትና ኣዚዩ ምወሰኸ ኔሩ።
ሓድነት ናይ ዘመርት ኣሎዶ? ነንሕድሕድኩም ናይ ምስርሕ ምትሕብባርን ኣለኩምዶ?
ካብቲ ንኣምላክ ዘመስግኖ፡ ኣብ ዘመርቲ ኤርትራ እዚ ነገር እወ ኣሎ። ብዙሓት ዘመርቲ ኣብዚ ዝመጽሉ ኣጋጣሚ ብዙሕ መዝሙር ብሓባር ንሰርሕን ግጥሚን ዜማን ብምእራም ልቢ ንልቢ ንወሃሃብ ኣለና። ደስ ዝብል ሕብረት እዩ። ስለዝኮነ ከኣ ዳርጋ ኣብ ኩሉ ምዕጃብ ኮነ መዝሙር ምስትኽኻል ከምኡውን ዜማታት ምውሳኽ ንዋሳእ ኣለና። ኣምላኽ ከኣ ብሕብረት ኣዚዩ ስለዝኸብር እቲ ጸጋታትና ንማቐል ኣሎና። ኣብቲ ዝሓለፈ ዝዘርጋሕክዎ ቁ.3 ካሴተይ እኳ ብዙሓት ዘመርቲ ሓጊዞምኒ እዮም፡ ከምኡውን ኣነውን ኣብ ናቶም ይሕግዞም ኣለኹ። እዚ ከኣ መርኣያ ናይቲ ኣብ ሞንጎና ዘሎ ሕብረት እዩ። ኣምላኽ ዝተመስገነ ይኹን።
እዚ ምብትታን ናይ ህዝብና፡ ንዘመርትና ዉን ስለ ዝደገፈ እንታይ ዓይነት ለዉጢ ከምስእ ኢልካ ትሓስብ?
እቲ ምብትታን ናይ ህዝብና ብሓደ ጎኑ ንምስፋሕ ዕዮ ወንጌል ብዙሕ ግደ ኣለዎ። ኣነ በቲ ኣወንታዊ ጎኑ ክዛረብ ዘመርቲ ኩልና ኣብ ኩሉ ቦታታት ፋሕ ብምባልና ናይ ኣገልግሎት ማዕጾ ተኸፊቱ ከምኡ'ውን ሓደስቲ ብምስልጣን ኮነ ኣምልኾ ኣብ ምምራሕ ክንዓብን ንኣገልግሎትና ክንተግህን ይሕግዘና ኣሎ። ዳርጋ ኩልና ዘመርቲ ከኣ ኣብ ዝተፈላለየ ሃገራት ስለ እንርከብ ነቲ ኣገልግሎትና ኮነ ራኢና ክንተግህን ክንነብርን ጎይታ ይረድኣና ኣሎ። ብኹሉ ነገር ክብሪ ንጎይታ ይኩን!
ኣብ መወዳእታ ናይዚ ቃል ምልልስ በዚ ኣጋጣሚ ከተመሓልላፎ ትደልዮ ኢንታይ ኣሎ?
እወ ኣብ መወዳእታ ክብሎ ዝደሊ ንዝገበረልካ ወይ ግበረሉ ወይ ንገረሉ ከምዝበሃል ነቲ ብጎይታ ኣቦይ ዝኮነ ሓዊ ልዑል ተስፋይ ንጎይታ ክፈልጦን ክስዕቦን ንዝገበረለይ ደገፍ እነሆ በዚ ኣጋጣሚ እዚ ኣምላክ ይባርኽካ እብል። ከምኡውን ኣብ ኣገልግሎት መዝሙር ክጅምር ከለኩ ዜማን ግጥምን ብምእራምን ብምሕጋዝን ዘዕበዩኒ ኣሕዋት ብፍላይ ከኣ ሳምሶን ነጸረኣብ ከምኡውን ኣግኣዚት ኪነስላሴን መዘምራን "ሐ" ሙሉእ ወንጌል ቤተ ክርስትያን ኣስመራን ኣምላኽ መመሊሱ ይባርኽኩም ክብል እፈቱ። ከምኡውን ብቀጻሊ ብጸሎት ዝጋደሉለይ ኣሕዋተይን ኣሓተይን ከይተሓለሉ ዝምዕዱንን ዝድግፉንን ኩሎም እዚ ደረጃ በጺሐዮ ዘለኹ ብናትኩም ሓገዝ እዩ እሞ የቐንየለይ እብል። ፍረኹም ኢኩም ትርእዩ ዘለኹም እሞ ኣምላክ መመሊሱ ይባኽኩም ክብል እፈቱ።
ከምኡውን ንኹሎም ኣመንቲ ኤርትራ ክላበዎ ዝደሊ እንተሎ ዘማራይ ብሓቂ ብዙሕ ዋጋ ከፊሉ ከም ዚሰርሕ ክፈልጡ፡ መዝሙር ካብ ምድራስ ጀሚርካ ሙዚቃ ኣብ ስቱዲዮ ክስራሕን ኩሉ ተወዲኡ ክዝርጋሕን ዝወስዶ ጊዜ ልዕሊ ክልት ዓመት ከምዝኾነ ብምርዳእ ካሴት ክትዕድጉን ኮፒ ኮነ ካልእ ዓይነት ቅዳሓት ከይጥቀሙን ብምሕረት ኣምላኽ ኽላቦ ይደሊ። ኣምላኽ ንሃገርና ይባርኽን ብምሕረቱ ድማ ኢዱ ትብጽሓናን! ኣሜን!
ጎይታ ይባርኽካ ሓዉና ዘማሪ ኣርኣያ፡ ነዚ ኩቡር ሓሳብ ብግልጽነት ንህዝቢ ኣምላኽ ኣብዚ ደንበ ከተመሓላልፍ ፍቃደኛ ምኻንካ። ኣብ ኩሉ ኣገልግሎትካ ድማ እግዚኣብሄር ማሳኽ እዩ፡ ኣምላኽ ስለ ኣገልግለቱ ስለ ዝሓሊ።
ኣሜን ንዓኻትኩም ድማ ነዚ ዕድል ብምሃብኩም ኣዕዚዙ ጎይታ ይባርኽኩም።
ቃለ መሕትት ምስ ኣርኣያ ሃብተ (2012 Part 2)
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ኣብ ልዕሊ ሞት መራሒ ሊብያ ዝነበሩ መዓሙር ገዳፊ ካብ ትሕቲ ሳሃራ ኣፍሪቃ ዝቃላሕ ዘሎ መልሲ፣ልዙብ’ዩ።ናይ ገዳፊ ቅዲ ምሕደራ ከይሃስስ ይኽእል‘ዩ፣ናብ’ቲ ኣህጉራዊ ውድብ ይውሕዝ ዝነበረ ገንዘባዊ ደገፍ ግና ኣኺልዎ እዩ።
ሞት ንጉሰ-ነገስት ዘ-ኣፍሪቃ ኢሎም ንነብሶም ይገልፁ ዝነበሩ ገዳፊ፣ኣብ መላእ‘ታ ኣህጉር ሓዘን ዘይኮነስ ዕረፍቲ‘ዩ ኣስዒቡ።
ኣብ መርበብ ትዊተርን ፈስቡክን ዝዝርግሑ ዕላላት፣ብኣብዛሓ ናይ ገዳፊ ሞት ከምዘሐጎሶምን፣ከም መራሒ ኡጋንዳ ዩዌሪ ሙሰቨኒን መራሒ ዚምባብዌ ሮበርት ሙጋቤን ተመሳሳሊ ዕፃ ደኾን የጋጥሞም ኢሎም ይሓቱ።
ኣብ ናይጀርያ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ትልግስ ሜርይ ኣን፣ሞት ገዳፊ ነቶም ንነዊሕ ዘመናት ኣብ ስልጣን ክንፀንሕ ኢና ዝብሉ መራሕቲ ኣፍሪቃ ዘይምነይዎ ዕድሎት‘ዩ ሓቢሩዎም ትብል።
”ኣብ‘ዚ ከባቢና ንዝርከቡ መራሕቲ ትምህርቲ‘ዩ ዝኾኖም።ስልጣን ካብ ኣምላኽ ምኻኑ፣ኣብ ዝወሰኖ ጊዜ ድማ ነቲ ስልጣን ክወስዶ ከምዝኽእል ክፈልጡ ኣለዎም” ትብል።
ንኣፍሪቃ ብዙሕ‘ዮም ሰሪሖምላ ኢሎም ንገዳፊ ዝናኣዱ ወሃቢ-ቃል መንግስቲ ኡጋንዳ ፍሬድ ኦፖሎት ብወገኖም፣ንክውንነት ሕብረት ኣፍሪቃ ብዙሕ ዝሰርሑ ፓን-ኣፍሪካኒስት ተባሂሎም ኣብ ኡጋንዳ ክዝከሩ‘ዮም ኢሎም።
ኣባል ገዛኢ ፓርቲን ፓርላማን ዚምባብዌን ንቪኦኤ ከምዝገለፅዎ፣ሞት ገዳፊ ዘሕዝን፣ሕብረት ኣፍሪቃ ድማ ንምድሓን ገዳፊ ዝያዳ ክንቀሳቀስ ነይሩዎ ኢሎም።
ሊብያ ንባንኪ ልምዓት ኣፍሪቃ እታ ዝዓበየት ሓጋዚት ሃገር‘ያ‘ውን ነይራ።
ድሕሪ ዜና ሞት ገዳፊ፣ሕብረት ኣፍሪቃ እቲ ኣንቢርዎ ዝነበረ እገዳ ኣልዒሉ፣ብጊዚያዊ መንግስቲ ሊብያ ንክታሓዝ ወሲኑ‘ሎ።ብዘይካ‘ዚ ሕብረት ኣፍሪቃ፣ንጊዚያዊ መንግስቲ ሊብያ ኣብ መስከረም ኣፍልጦ ክህብ ከሎ፣ ንሓዳስ ባንዲራ ሊብያ ድማ ዝሓለፈ ሰሙን ኣንበልቢሉ‘ዩ።


text:
ስደት ፋይዳ ሓሶት መብጽዓ!!! ብዶ/ር በረከት ፈዳይ...
ስደት ፋይዳ ሓሶት መብጽዓ!!!
ብዶ/ር በረከት ፈዳይ ( ወዲ ፈዳይ)
ዘለናዮ ዘመነ-ዓውለማነት ንቴክኖሎጂ ሰረት ብምግባር ብረቂቕ ሓይሊ ኣቢሉ ኣብ መንጎ ትካላትን ሃገራትን ስግረ-ዶባዊ ኣተሓሳስባ ኣማዕቢሉ ማሕበራውን ቁጠባውን ፖለቲካውን ዝምድናታት ፈጢርካ ዓለምና ናብ ቁሸት ንምቕያር ዘተባብዕ፡ ናይ ዘመንና ህያብ ተባሂሉ ይግምገም እዩ። ምዕራባውያን ኣዝዩ ብዝተራቐቐ ስልቲ ነቲ ዘለዎም ዓለማዊ ቁጠባዊ ዓብላልነት ርሒብ ተጠቂሞም፡ ንረቂቕ ሓይሎም ኣማእኪሎም እቲ እንኮ ተመራጺ ባህሊ ዓለምና ምዕራባዊ ባህሊ ምዃኑ ከእምኑ ንኣእሙሮ ሕብረተሰብ ዓለም ዘሪዖም ንዓመታት ስለዝሰርሕሉ፡ ብሰንኩ ሎሚ ኣብ ዓለምና ዝበለጸ መነባብሮ ያኢ ንኽረኽቡ ናብ ምዕራባውያን ሃገራት ዘቛምቱ ቁጽሪ ስደተኛታት ብዘስደምም ጻኦታዊ( Exodus ) ዋሕዚ ክስደዱ ዓለምና ትምስክር ዘላ። “ እቲ ዝሓየለ መሳርሒ ኣብ ኢድ ገዛእቲ ዘሎ ፡ እቲ ሓንጎል ናይቲ ግዙእ እዩ ” ክብል ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ስቲቨን ቢኮ ዝተባህለ ደቡብ ኣፍሪቃዊ ተጣባቒ ጸረ-ዓሌትነት ከምዝገለጾ፡ ወዲ-ሰብ ብኣተሓሳስብኡ እንተድኣ ተሳዒሩን ርዒሙን እቲ ቃልሲ ኣብቂዑ ማለት ስለዝኾነ፡ ኣቲናዮ ዘሎና መዋእል ኣተሓሳስባ ደቂ-ሰባት ንምስዓር ዝግበር ናይ ሓንጎል ወራር ዝካየደሉ ዘሎ ዘመን ስለዝኾነ ንቕሓትና ክንፍትሽን ክንስሕልን ዝሕተተሉ ዘሎ እዋን እዩ። Read more
በሸፍጥ ሀገር ሲናጥ
በሸፍጥ ሀገር ሲናጥ
እንደወትሮው ከኢትዮጵያ የሚመጡ ዜናዎች አያስደስቱም፤ ሀገራችን ከጥፋት ማማ ላይ መድረሷን ያሳያሉ። ለአራት ጊዜ በሸፍጥ ተመርጫለሁ ብሎ ሥልጣን ላይ ቂጥ ያለው ወያኔ ለአምስት ጊዜ ሊያወናብድ እየተዘጋጀ ነው። በየጊዜው ጥቂቶች ብቻ በገሃድ የምርጫውን ሸፍጥነት ሲያጋልጡ ምዕላተ ሕዝቡ Read more
ማሕበረ ኮማት ሱዳን፡ ኣብ ሃዋሁው ናጽነት
ማሕበረ ኮማት ሱዳን፡ ኣብ ሃዋሁው ናጽነት
ኣብ ሱዳን፡ ምስ ክፍሊ ህዝባዊ ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ጥቡቕ ናይ ስራሕ ርክባትን ዝምድናታትን ዘለዎ ኣርባዕተ ኤርትራዊ ማሕበረ-ኮማትን ተወሰኽቲ ጨናፍርን ኣሎ። እዚ ማሕበረ-ኮማት እዚ፡ ኣብ ጥርናፈ ዜጋታትን ምዕባይ ተሳትፎ ኣብ ሃገራዊ ጉዳያትን ዘለዎ ተራ ከኣ ልዑል እዩ። ኣብ ወርሒ ሚያዝያ 2015፡ ኣብ ዞባታት ከሰላን ቀይሕ ባሕሪን ናይ ሱዳን ኣብ ዝተንቀሳቐስናሉ እዋን፡ ብዛዕባ ህሉው ኩነታት ማሕበረ-ኮማትን ኣብ ጽላሉ ዝዕምብብ ዘሎ ጨናፍር ሃገራውያን ምትእኽኻባትን ከምኡ’ውን ብቤት ጽሕፈት ትምህርታዊን ባህላዊን ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ዝሰላሰል ዘሎ መደባት ትምህርትን ካልእን ክንድህስስ ዕድል ረኺብና። ብፍላይ ኣብ ዞባታት ከሰላን ቀይሕ ባሕሪን ኣብ’ዚ ዝኽሪ በዓል ናጽነትና ሒደት መዓልታት ጥራይ ተሪፉሉ ዘሎ እዋን ሓያሎ ንጥፈታት ክ… PDF
ትንታነ ንኣጀንዳ ወጻኢ ፖሊሲ ኢትዮጵያ ብዶ/ር...
ትንታነ ንኣጀንዳ ወጻኢ ፖሊሲ ኢትዮጵያ
ብዶ/ር ኣሕመድ ሓሰን ድሕሊ
ካብ’ቲ ዘመናዊት ኢትዮጵያ ኣብ መጨረስታ 19 ክፍለ-ዘመንን መጀመርታ 20 ክፍለ-ዘመንን ብምንሊክ ካልኣይ ዝተመስተትሉ እዋን ጀሚሩ ክሳብ’ዚ ሕጂ ዘሎ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣብ ስልጣን ዝተወራረሱ ስርዓታት ኢትዮጵያ እንኮላይ ሃጸይ ሃይለ ስላሰ፡ ኮሎኔል መንግስቱ ሃይለማርያምን መለስ ዜናውን ታሪኻዊ ኣተኩሮ ብምግባር ጥራይ እዚ ዝስዕብ ናይ ሓባር ረቛሒ ከምዘለዎም ንምርዳእ ዘጸግም ኣይኮነን።


text:
ኣብ ከተማ መቐለ ንክልተ መዓልታት ክኻየድ ዝቐነየ "ሃገርለኸ መድረኽ ምድሓን ሕገ መንግስትን ሕብረ-ብሄራዊ ፈደራላዊ ስርዓትን" ዝተሰየመ ዋዕላ ትማሊ ኣማስዩ ተዛዚሙ።
ኣብቲ መድረኽ ኣስታት 38 ውድባት ፖለቲካ ሓዊሱ ሽማግለ ዓድን ምሁራትን ተሳቲፎም::
ተሳተፍቲ እቲ መድረኽ ተመሳሳሊ ዘተ ብቐፃሊ ንምክያድ’ውን ወሲኖም ኣለው::
ካብ ውድባት ፖለቲካ፣ ሽማግለ ዓዲን ምሁራን ዝተዋፅኡ ዝተሳተፍሉ እቲ መድረኽ ብቐፃሊ ኣብ ካልኦት ክልላትን ምምሕዳር ከተማታትን ተመሳሳሊ ክካየድ ወሲኖም::: ተሳተፍቲ እቲ መድረኽ ኣብ ዘውፅእዎ በዓል 10 ነጥቢ መግለፂ: ኣብዚ ሐዚ እዋን ሕብረ ብሄራዊ ፈደራላዊ ስርዓትን ሕገመንግስትን ኣብ ሓደጋ ከምዘሎ ገሊፆም::
ሃገር ይመርሕ ዘሎ ኢህወደግ ውሽጣዊ ፀገማቱ ፈቲሑ ሕገመንግስትን ሕብረ ብሄራዊ ፈደራላዊ ስርዓት ናይ ምሕላው ሓላፊነት ኣለዎ ድማ ኢሎም:: እዚ ምሕላው ህልውና ሃገር ብምዃኑ ኩሉ ዜጋ ሓላፊነቱ ክዋፃእ ፀዊዖም::
ተሳተፍቲ ልዕልና ሕጊ ብምርግጋፅ ድሕንነት ዜጋታትን ሰላም ንምኽባር መንግስቲ ሓላፊነቱ ክዋፃእ ሓቲቶም:: ሕጊመንግስቲ ንምምሕያሽ ኣብ ዘድልየሉ ድማ ብመሰረት እቲ ሕጊ ክካየድ ከምዘለዎ አመላኺቶም:: እቶም ተሳተፍቲ ሕገመንግስትን ሕብረ ብሄራዊ ፈደራላዊ ስርዓት ካብ ሓደጋ ንምድሓን ከምዝቃለሱ ቃል ዝኣተዉ ኮይኖም መረፃ 2012 ኣብ እዋኑ ክካየድ ሓቲቶም::
ምክትል ርእሰ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል: ፈደራላዊን ሕገመንግስታዊ ስርዓት ተሓልዩ ክኸይድ ዝምልከቶም ኣካላት ኣብዚ መድረኽ ክሳተፉ ዓዲምና ኢሎም:: ዶክተር ደብረፅዮን ውድቦም ህወሓት ኣብ ትግራይ ጠመተ ሂቡ ከምዝሰርሕ ገሊፆም: ኣብ ፈደራል ድማ ዝግበኦ ብፅሒት ከምዘበርከት ተዛሪቦም::
ብቐፃሊ እቲ መድረኽ ዘዳልው ካብ ዝተፈላለዩ ውድባት ፖለቲካ: ሽማግለ ዓዲን ምሁራንን ዝተውፅኡ ኮሚቴ ብምጥያሽ እቲ መድረኽ ትማሊ ኣማስዩ ተዛዚሙ:: ኣብቲ መድረኽ ውድባት ኦፌኮ: ኣገው ሸንጎ: ገስጋሳይ ውድብ ስርዓት ገዳ : ብዶክተር ሚልዮን ዝምራሕ ውድብ ሲኣንን ካልኦት 38 ውድባት ኣብ ዝተሳተፍሉ ኣብዚ መድረኽ ኣብ ትግራይ ዝርከቡ ተቓዋምቲ ውድባት ግን ኣይተዓደሙን::
ኣቦ መንበር ዓረና ትግራይ ኣይተ ኣብርሃ ደስታ ውድቦም ኣብቲ መድረኽ ከምዘይተዓደመ ገሊፆም:: ብተወሳኺ ድማ ካብ ካልኦት ውድባት ብውልቀ እንትዕደሙ ዋላ ሓደ ኣባል ዓረና ኣይተዓደመን እዚ ድማ ገዛኢ ውድብ ህወሓት ንተቓወምቲ ውድባት ትግራይ ዘለዎ ንዕቐት ዘርኣየሉ እዩ ኢሎም:: ኣተሓባባሪ ውድብ ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ኣይተ ሃያሉ ጎድፋይ ብወገኖም ኣብቲ ዘተ ውድቦም እውን ከምዘይተዓደመ ገሊፆም:: ከም ውልቀ ሰብ ግና ካብ ኣባላት ውድቦም ዝተዓደሙ ከምዘለዉ ተዛሪቦም:: እዚ ድማ ኣብ ፖለቲካዊ መድረኽ ዝሳተፉ ኣባላቱ ባዕሉ ይመርፅ እምበር ክምረፀሉ ኣይግባእን ኢሎም:: እዚ ድማ ገዛኢ ውድብ ህወሓት ኣብ ትግራይ ፓርቲ ብሕታዊ ምኻኑ ንምንፅብራቕ ዝተጠቐመሉ ኣካይዳ እዩ ተቐባልነት የብሉን ኢሎም::
ኣብዚ ጉዳይ መልሲ ዝሓተትናየን ሓላፊት ቢሮ ርክብ ህዝብን መንግስትን ክልል ትግራይ ወይዘሮ ሊያ ካሳ ኣብቲ መድረኽ ኣመራርሓ ሳልሳይ ወያነን ባይቶናን ብውልቀ ተዓዲሞም እዮም ከምውድብ ዘይተዓደሙ ግና ኣብ ቦርድ መረፃ ተመዚጊቦም ኣፍልጦ ስለዘይረኸቡ እዩ ኢለን:: ወይዘሮ ሊያ ካብ ውድብ ዓረና ከም ውድብ ይኹን ከምውልቀ ዝተዓደመ የለን ንምንታይ ዝብል ሕቶ ኣቕሪብናለን ኣብቲ መድረኽ ዝተዓደሙ ፌደራሊስት ሓይልታት እዮም ኢለን::


text:
ካልእይ መወዳእታ ክፋል
መንግስቲ ፈልስጢን ኣየድልን እዩ። መንግስቲ እንተደለዩ ከኣ ምስ ህዝቢ የርዳኖስ ሓደ ኮይኑ መንግስቲ መስሪቶም ክቅጽሉ ይግባእ ኢሉ ኢሰያስ ኣፈውርቂ። ጕዳም ዘረባ። ጽቡቕ ንባብ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ካብ ኣፍቶን ብላደት ዝተባህለ ጋዜጣ ልኡኽ ናብ ኣስመራ ኸይዱ፡ እቲ ጋዜጠኛ ካብ ሽወደን ክብገስ እንከሎ ንሰበ ስልጣን መላኺ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ክዘራረብ ብፍላይ ምስ ፕረሲደንት ቃል መሕተት ከካይድ ከም ዝዀነ ተፈሊጡ ቆጸራ ተታሒዙ ምስ መሳርሕቱ ተበጊሱ።
ጉድ ጕዶ ዝብል ቃል ብሓጺሩ፡ እቲ ካብ ጥንቲ ኣትሒዙ እንጥቀመሉ ኣገዳሲ፡ ሓይሊ ምንጪ ነዳዲ፡ ኣብ ዘቤት ንጥቀመሉ’ዩ። እዚ ቃል ኣጥቢካ እንተነበብካዮ ብዒባ ዝተጠፍተፈ ጉድጕዶ ኣብ ኳና ወይ ኣብ ምስድሪ ተጎድጕዱ ምስ ነቐጸ ቀቀሊጥካ፡ መፍልሒ ማይ፡ መብሰሊ ጸብሒ፡ ከም መሰንከቲ ነዳዲ ከኣ ኣብ እቶን ፡ ሞቝሎ ከኣ ትጥቀመሉ።
ኣቶ ኣምሃ ዶመኒኮ ኣባል ሽማግለ ሃገራዊ ዋዕላ ዝመርሖ ኣብ ስቶክሆልም ብዕለት 22 ግንቦት 2010 ድሕሪ ቐትሪ ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዱ። ቅድሚ ኣብ’ዚ ናይ ዕለት 22 ግንቦት 2010 ዝተኻየደ ኣኼባ ህጽር ዝበለ ጸብጻብ ምቕራበይ ገገለ ናይ ዝሓለፈ ተመክሮታት ክጠቕስ እፈቱ።
ውጹዕ ህዝብና ወግሔ ጸብሔ ክድቅስ ክትንስእ፣ ሰላም መዓልቲ አውዕለና፣ ቅሳነትን ራህዋን ፍጠረልና፣ ደቅናን ነብስናን አብ ሕማቕ ፈተና አይተእትወና፣ ንዓና ዝኸውን ሕረስ ሐረስታይ፣ ንገድ ነጋዳይ ዝብል፣ ቅኑዕን ፍትሔኛን ዝኾነ ናይ ሰላም መንግስቲ ፍጠረልና፣ ብምባል በብእምነቱ፣ አስላማይ አብ መስጊዱ ክርስትያን አብ ቤተ ክርስትያኑ፣ ንአምላኹ ጸሎቱ ከይተሐለሎ ወትሩ ምስ አዕረገ ኢዩ።
ሕጊ 90 ደቂቕ ኣብ 1567 ብሎሚ ብልክዕ ቅድሚ 943 ዓመታት ዝጀመረ ሕጊ’ዩ። እዚ ሕጊ 90 ደቒቕ ተባሂሉ ዝፍለጥ ኣህጉራዊ ሕጊ ማዕቢሉ፡ እንዳተመሓየሸ ዝመጸ እንተዀነ፡ እቲ ነቲ ዝፈላልዮ ናይ ምዕባለ መስርሕ፡ ኣገባብ፡ ዓይነት ግን ብሕጊ ዝተወሰነ’ዩ።
ኣብ’ዚ እንርከበሉ ተሃዋሲ መድረኽ፡ ህዝብና ኣብ ትሕቲ ጨካን ምልካዊ ስርዓት፡ ዓይኑ ተዓፊኑ፡ ልሳኑ ተለጕሙን ከይኣክሎ፡ ኣብ ዘይፈልጦ ተኻታታሊ ሃንደብታዊ መጻኢ መድረኻት እንዳተሰጋገረ፡ ኣብ በበይኖም እዋን ብናታቶም ዝግለጹ ኣብ ሂወቱ በዳህቲ ማሕበራዊ ፍትሒ ዘይብሉ፡ ኵናት፡ ብዶባዊ ምስምስ ሰንፈላል ዝዀነ ናብራ ሓሊፉን ይሓልፍን ኣሎ።
ኣብ’ዚ ናይ ሓሶት ለቖታ ዝብል ድርሰት ከስፍሮ ዝደለኹ መልእክቲ፡ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ክልተ ሰለስተ ወርሒታት ኣብ መርበብ ሓብሬታ ክጻሓፍ ዝጸንሐ፡ ጸይቕን፡ በታንን፡ ዘራጊ ሓድነት ዘይሓላፍነታዊ ዝዀነ ቢሂላት ብምጽራር ንምግላጽ እዩ።
ኣብ ዓዲ ከፈለት ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ዱባርባ፡ ናይ ኣርብዓ ሰባት ሬሳታት ብወ/ሮ ፋንታየ ፡ ብዓልቲ ቤት ነፍስሄር ደጃዝማች ተስፋይ በራኺ ብቡልዶዘር ተፋሒሩ ወጺኡ፡ ኣብቲ እቲ ሬሳታት ተቐቢሩሉ ዝነበረ ቦታ ድማ፡ ናይ ስድራቤተን ጋህሲ ኣስሪሔናሉ ኣለዋ። እቶም ዓዲ ድማ ነቲ ሬሳታት ኣብኡ ዝነበረ ኣብ መሸማዕ መሊኦም ፍታሕ እንተረኸቡ ኢሎም ፎቖዶ ቤት ፍርዲ ኮለል ይብሉ ኣለው። እዚ ጉዳይ ካብ ዝጅመር ክልተ ዓመትን ፈረቓን ኮይኑ’ሎ፡ ስጋዕ ሕጂ ግን ፍታሕ ኣይረኸበን ኣሎ። ምስ’ዚ ጉዳይ ዝተተሓዘ ድማ፡ ሓሙሽተ ደቂ ዓዲ ንሓደ ዓመት ብዘይ ክስን ፍርድን ተኣሲሮም ኣለው።
‘ድምጺ ወጋሕታ’ “ ኣብ ኣስመራ ዝርከቡ ምንጭታት ..ወዱ ንሚኒስተር መዓድን ኣቶ ተስፋይ ገብረስላሰ ኣብ ኣስመራ እንዳ ኮርያ ኣብ ዝርከብ ቤትምህርቱ፡ መንነቶም ብዘይተፈልጡ ሰባት ብኻራ ተቀቒዑ ንሞት ተቓሊዑ ‘ሎ” ክትብል ዘመሓላለፈቶ ሓበሬታ ቅኑዕ ከምዘይኮነ ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ኣረጋጊጾም።
ምሕረታኣብ ማሪቆስ ተስፋይ ዝተባህለ፡ ኣብ ግዜ ሓርነታዊ ቓልሲ ተጋዳላይ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ዝነበረ ዜጋ ድሕሪ ናጽነት 1991 ናብዚኣ ኣትዩ ከይተባህለ ደሃዩ ስለዝጠፍኣና ሃለዋቱ ዝፈልጥ ሰብ እንተሎ ክትተሓባበሩና ብትሕትና ንሓትት።


text:
ክቡራት ተኸታተልቲ!
ከም መቐጸልታ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓውድታት ክፍንወልኩም ዝሓሰብኩዎም ጽሑፋት፡ ካብ ሎሚ ጀሚረ ድማ፡ ንቑጠባ ሃገርን መዓላ ጸጋታትናን ዝምልከቱ፡ ብዝተፈላለዩ ሰነዳትን ኣምራትን ዝተሰነዩ ጽሑፋት፡ ከቕርበልኩም ኢየ፡፡ ብፍላይ ንጸጋታት ሃገርናን መዓልኦምን ዝምልከት፡ ንዓመታት ካብ ህዝቢ ተኸዊሉ ዝጸንሐ ሕቡእ መስርሕ ኢሳይያስ ብጭብጥታት ተሰኒዩ ናብ ቃልዕ ክወጽእ እዩ፡፡
ኣብ ናይ 1994 ቻርተር፡ ንቑጠባዊ ዉጥናት “መጻኢ መንግስቲ ኤርትራ” ኣመልኪቱ፡ ካብ ዝተልዓሉ ሓሳባት፡ እቲ ቀንዲ ሓሳብ፡ “ዕላማ ሰውራና ሃገራዊ ናጽነት ጥራይ ንምምጻእ ዘይኮነስ፡ ኣብ ናጻ ኤርትራ ኣብ ማሕበራዊ ፍትሒ ዝተመስረተ፡ ቁጠባዊ ምዕባሌ ምፍጣር ውን ኢዩ” ብምባል፡ እዚ ዕላማ ኣብ ግብሪ ምስ ዝውዕል፡ ኣብ ሃገርና “ድሌት ዝበዝሐ ህዝቢ ዘርውን፡ መነባብሮ ዘመሓይሽን፡ ኣብ መላእ ሃገር ምዕሩይ ዝርገሐ ዘለዎ፡ ብሕግታት ዕዳጋ ዝሰርሕ፡ ግላዊ ወፍርን ተበግሶን ውድድርን ዘተባብዕ፡ ዝተመዛዘነ ቁጠባዊ ዕብየት ዘረጋግጽ፡ ቁጠባዊ ስርዓት ክህነጽ ኢዩ” ዝብል ኢዩ፡፡ እዚ ማለት ድማ ብሰነ ቑጠባዊ ኣምር ክረአ እንከሎ “ማሕበራዊ ፍትሒ ዝሰፈኖ” ቁጠባዊ ስርዓት ማለት እዩ፡፡
ብዓይኒ ሓቂ ንልዕሊ 30 ዓመት ኣብ ኩናት ዝነበረት ሃገር፡ ናጻ ድሕሪ ምውጽኣ፡ ናጽነታ ዘውሕስ ቀንዲ ዕማም “ማሕበረ-ቁጠባዊ ዕንወታ ናይ ምሕዋይ” ኣጀንዳ፡ ካብ ቀዳምነታት ቀዳማይ ክስራዕ ዝግበኦ እዩ፡፡ ህዝብና እውን ንዘመናት ዝተቓለሰሉ ዕላማ ኪኖ ናጽነት ቁጠባዊ ዲሞክራሲ ንምርግጋጽ እዩ፡፡ ቁጠባዊ ዲሞክራሲ ማለት፡ ብሓጺሩ ምዕባለ ናይ ህዝቢ፡ ብህዝቢ ንህዝቢ ምስፋን ማለት እዩ፡፡ ብመንጽር እዚ “ማሕበራዊ ፍትሒ ዝነገሶ፡ ቁጠባዊ ዲሞክራሲ ምህናጽ” ዝብል ኣምራት፡ ቁጠባዊ ቻርተር 1994 ብግብሪ ምስ እንምርምሮ ከምቲ፡ ኣብ ፖለቲካ ዝወረደና ደልሃመት ኣብ ቁጠባና ውን ክሳብ ምንታይ ከም ዝሳዕረረ ይበርሃልና፡፡
ፈለማ፡ እቲ ኣብ ወረቓቕቲ ህግደፍ ጥራይ ዝተረፈ ኣብ ግብሪ ዘይወዓለ፡ “ምስፋን ቁጠባዊን ማሕበራዊን ፍትሒ”፡ ብሳይንሳዊ ጭብጥታት ብምድራኽ ምስ ኣብ ሃገርና ዘሎ ጭቡጥ ቁጠባዊ ኩነታት ብምንጽጻር ንርኣዮ፡፡
“ቁጠባዊ ማሕበራዊ ፍትሒ” ማለት፡ ኣብ ሞንጎ ሃብታማትን ድኻታትን፤ ርኹባትን ስኡናትን፤ ዘሎ ጋግ ቁጠባዊ ዕድላትን ሃብትን ንምጽባብ፤ ንኹሎም ዜጋታት ምዕሩይ ቁጠባዊ ዕድላትን ርትዓዊ ኣከፋፍላ ሃገራዊ ሃብትን ምርግጋጽ ማለት ኢዩ፡፡ “ቁጠባዊ ማሕበራዊ ፍትሒ” ማለት ማእከላይ ዕላምኡ፡ ድሌት ህዝቢ ንምርዋይ፡ ዝኾነ ቁጠባዊ ኣምር ኮይኑ፡ ኣብ ሞንጎ ገጠርን ከተማን፡ ማእከልን ወሳናወሰን ዘሎ ጋግ፡ ምዕባለ ንምጽባብ፡ ምዕሩይን ርትዓዊን ዝርገሐ ቁጠባዊ ምዕባለ፡ ኣብ መላእ ሃግር ምርግጋጽ ማለት ኢዩ፡፡ እምበኣር ከስ ካድራት ህግደፍ፡ ኣብ ኤርትራ “ቑጠባዊ ማሕራበዊ ፍትሒ ክነረጋግጽ ኢና” ክብሉ እንከለው፡ ነዞም ኩሎም ክብ ኢሎም ዝተገልጹ ረብሓታት፡ ኣብ ኤርትራ ክነረጋግጽ ኢና ማለቶም ኢዩ፡፡ እንተኾነ ብሰንኪ ገባቲ ባህሪያት ኢሳይያስን ግስሩጥ ምሕደርኡን፡ ንዓና ንኤርትራውያን ግን እዞም ረብሓታት ኣብ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ኣይቀደውናን፡፡
ንሕና ከም ኤርትራውያን ብመንጽር ዘሕለፍናዮ፡ ናይ መግዛእትን ጭቆናን ታሪኽ፡ ዋላ ኣብ ኤርትራ ገነታዊ (utopian) ሕ/ሰብ ንምኻን እንተዘይተበገስና፡ ብውሑዱ ካብ ስእነት ሕማምን ድንቁርናን ዝተገላገለ፡ ንሰብ ዝበቅዕ ህይወት ዝመርሕ፡ መነባብርኡ ዘመሓይሽ፡ ጻማ ራሃጹ ዝረኽበሉ፡ ብዕዮኡ ዝኸብረሉ፡ ደቁን ደቂደቁን ከኣ ዝሓሸ መጻኢ ዘለዎም፡ ፍትሓዊ ሕ/ሰብ ዝፈጥር ፖሊሲን መሪሕነትን ክህልወና ይግባእ ኔሩ፡፡
እዚ ምስ ዘይከውን እዩ፡ እቲ ብነዊሕ ኩናት ዝዓነወ ቁጠባና ከይሓወየ፡ ብሰንኪ ኩናት መነባብርኦም ዝተመዛበሉ ዜጋታትና፡ ምስ በሰለኦም ካልእ ዘይርህው ዘመን ክቖጽሩ ዝኽእሉ፡፡ ስለዚ ኣብ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ንድሕሪት ዝተሃንጸ ቁጠባ ኤርትራ፡ ኣብ ሞንጎ ምንዮትን ክውንነትን ዘሎ ጋግ፡ ዚያዳ ገፊሑ ናብ ኣዚዩ ዘስክፍ ደረጃ ክጥሕል ዝበቓዓሉ ቀንዲ ምኽንያት ምግባትን ጎበጣን ዝመለለይኡ ቁጠባዊ ፖሊሲታት ጉጅለ ህግደፍ እዩ፡፡
ግደ መንግስቲ ኣብ ቁጠባ ሃገር
ናይ ዝኾነት ሃገር መንግስቲ፡ ኣብ ልዕሊ ቁጠባ ሃገር ርኡይ ለውጥታት ክፈጥርን፡ መነባብሮ ዜጋታት ከመሓይሽን ዘኽእል “ቅዱስ” ዕላማ እንተሃሊይዎ፡ ግዲኡ ከነጽርን ከፍልጥን ይግባእ፡፡ ግደ መንግስቲ ኣብ ቁጠባ፡ “ቁጠባዊ ምዕባለ ዝረጋግጸሉ ምቹእ ኩነታት ምፍጣር፡ ብቑዕ ስትራተጂን ፖሊሰን ብምቕራጽ፡ ሰብኣዊ ዓቕሚ ሃገር ክበራበር፡ ርትዓዊ ኣጠቓቕማ ባህሪያዊ ከባቢን ሃብትን ከረጋግጽ”፡ ምግባር እዩ፡፡
ግደ መንግስቲ ዕዙዝ ክኸወን ምቕባል ማለት፡ ብኹሉ መለኪዒታት ብመንግስቲ ዝተዓብለለ ቁጠባ ክህሉ ምቕባል ማለት ግን ኣይኮነን፡፡ እንተኾነ ኣብ ሃገርና፡ ኣብ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ዝተዓዘብናዮ መንግስታዊ ግደ ኣብ ቁጠባ ግን፡ “ሙሉእ ብሙሉእ ኣብ ዕብለላ” (Pure Monopoly) ዝተመስረተ ጥራይ ኢዩ፡፡ ድሕሪ ናጽነት፡ ግዝያዊ መንግስቲ ኤርትራ፡ “ቁጠባ ኤርትራ ብመንግስታዊን ግላዊን ክፋላት ዝቖመ ሕውስዋስ ቁጠባ (Mixed Economy)፡ ናይ ትእዛዝ ቁጠባ (Command Economy) ዘይኮነ፡ ናይ ዕዳጋ ቁጠባ (Market Economy) ክኸውን ኣለዎ” ኢሉ እዩ ተበጊሱ፡፡ እቲ ናይ ዕዳጋ ቁጠባ ዝበሃል ኣምር፡ ብቐንዱ ግላዊ ትካል ከሕይልን መሪሕ ተራ ክጻወትን ዝፈቅድ፡ ንመንግስቲ ውን ግቡእ ባይታ ከጣጥሐሉ ሓላፍነት ዘስክም እዩ፡፡ ህግደፍ ከም ህግደፍ ኮይኑ፡ ኣብ ዝወጸኣሉ ናይ 1990ታት መድረኽ ግን፡ ይትረፍ ዶ ምትብባዕ ግላዊ ክፋል፡ ኣብ መንጎ ሰልፍን መንግስትን ዘሎ ርክብን ኣፋላላይን እኳ ንኽትርድኦ ዘጸግም ኮይኑ፡ ኣዚዩ ጥቡቕን ምእኩልን ናይ እዚ ቑጠባ (Command Economy) እዩ ኣብ ኤርትራ ተተኺሉ፡፡
ነዚ ዘይፍትሓዊ ዕብለላ ምኽኑይ ንምግባር፡ ፈለማ “ንብረት ህዝባዊ ግንባር ኣብ ትሕቲ ሓደ ጽላል ተጠርኒፉ፡ ዳግማይ ክውደብን ክነጥፍን “ርትዓዊ መኽሰብ” ብምርካብ ኣብ ህንጻ ሃገር መሰረታዊ ኣበርክቶ ንምፍጣር” ብዝብል ምስምስ ናብ ዕዳጋ ዝኣተዋ ትካላት ህግደፍ፡ ቀስብቐስ ቁጠባ ሃገርና ብምብሓት ባህሪያዊ ጸጋታት ብምጉሕጓሕ፡ ሃገር ብሃገራ ኣብ ትሕቲ ሓደ ዓብላሊ ሰልፊ ክትቅፈድ ተገይራ እያ፡፡ መብዛሕትአን ቁጠባዊ ትካላት ህግደፍ፡ ብምህዞ ዝተጠመቕኦ፡ “ናይ ሓባር ወፍሪ” ዝብል ኣስማት ዋላ እንተሃለወን፡ ብግብሪ ግን፡ ብፍቕዲ ብዝቑጸሩ እሙናት መዳኸርቲ ኢሳይያስ ዝውነና፡ ብሕታዊ ኩባንያታት እየን፡፡ እተን ፈቐዶ ኣንጎሎታት ዝተደኮና፡ ማእለያ ዘይብለን ናኣሽቱ ሓዲግና፡ ኣብ ዝሓለፈ 26 ዓመታት፡ ቁጠባ ሃገር ሙሉእ ብሙሉእ ዝበሓታ ትካላት ህግደፍን ምንጪ ኣታዊታትን ምስ እንፈቅድ፡ ህግደፍ ካብ መሸጣ ፈሓም ክሳብ ዓበይቲ ሃገራዊያን ትካላት ወኒኑ ዝርከብ፡ ኣብ ኩሎም ዓይነታት ሕጋዊን ዘይሕጋዊን ንግዲ ዝነጥፍ እንኮ “ሰልፊን መንግስትን” ምኻኑ ይበርሃልና፡፡
ብሓፈሻ ንርብዒ ዘመን ኣብ እንግዳዕ ሃገርና ዝተኾየጠ፡ “ግዝያዊ መንግስቲ” ኤርትራ፡ ኣብ ትሕቲ እንኮ ሰልፊ ህግደፍ ዝውንኖም ትካላትን፡ ካብ ዝተሓተ ክሳብ ዝለዓለ ዓውድታት ቑጠባ ዝነጥፉ ኮይኖም ኣብ ውሽጢ ሃገርን ኣብ ግዳምን ውን መሓውራት ዝዘርግሑ እዮም፡፡ ንኣብነት
• ኩባንያታት ህንጻ፡ (ሰገን፡ ሮዳብ፡ ገደም፡ ሃንገር፡ ምኹዓት ማይ ማዕድን፡ ኣስቤኮ፡ ጀዴክ ) ኣብ ሃገርና ዳርጋ ኣብ ኩሉ ህንጻዊ ጽላታት ማለት ኣብ ምህናጽ መንበሪ ኣባይቲ፡ ካፊተርያ፡ ደርሚቶሪ፡ መኻዚኖታት፡ ኣብያተ ጽሕፈት፡ ወትሃደራዊ መዓስከራት፡ ኮለጃት፡ ሃንገራት፡ ጽርግያታት፡ ዲጋታት፡ ቀረብ ሕጡብን ጃያን፡ ቢንቶታትን ስርሓት ሕርሻን ክሳብ ምኹዓትን ምድልዳልን ድፋዓት ዝነጥፋ መብዛሕትአን ኩባንያታት ናይ ህግደፍ እየን፡፡
• ትካላት መጓዓዝያ፡ ናይ መጓዓዝያ ምድርን ባሕርን ትካላት ውን ብህግደፍ ዝተብሓታ እየን፡፡ ንኣብነት ኣብ ትሕቲ መስመር ንግዳዊ መራኽብ ኤርትራ ዝርከባ ኩለን መራኽብን ጀላቡን ከምኡ ውን ትራንስሆርን ዝተብሃለ ክሳብ 350 ዓበይቲ መካይን ዝውንን ትካል ትራንስፖርት ሓዊሱ ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት “ብጓይላን ደበላን” ተሰኒየን ብስም መንግስታዊ ጋራዣት ናብ ውሽጢ ሃገር ዝኣተዋ ዝተፈላለያ መካይንን ማሽነሪታትን ኩለን ኣብ ትሕቲ ህግደፍ ዝጥርነፋ እየን፡፡
• ትካላት ፋይናንስ፡ ንግድን ኣገልግሎትን፡ ዋላ ኣብ ርብዒ ዘመን መግዛእቲ ህግደፍ ዝረኸብናዮ ኣገልግሎት እንተዘይሃለወ፡ እተን ዝርካበን ፊናንሳዊ ትካላት እውን ኣብ ትሕቲ ህግደፍ ዝውነና እየን፡፡ ካብ ዓምበርበብ ጀሚርካ ክሳብ ጋራዥ ፈንቅል፡ ኤረ ኤኩብ፡ ኣከፋፋልቲ ድኳናት ሕድሪ፡ ትካል እዋን፡ ቀረብ መካይንን ማሽነሪታትን፡ ጽገና ማሽነሪታት፡ ኤረ ቴክ፡ ንግዳዊ ኮርፐረሽን ቀይሕ ባሕሪ (09)፡ ቀረጽ ናጻ ማእከል (Free Zone)፡ ኤሪሶክ፡ ማርጋረን፡ ማሕተም ሳቡር፡ ኖቫስ ሳስብረ፡ ባንኪ ኣባይትን ንግድን፡ ሂንቦል ፋይናንሳዊ ኣገልግሎት፡ ዘይሕጋዊ ምውህላል ወጻኢ ሸርፊ፡ ሕርሻታት ዒላበርዕድ፡ ጸባን ውጽኢት ጸባን፡ መፍረ ከብትን ሓሰማን፡ ኣግሮ ኢንዱስተሪታት ኣለቡ፡ ኣስመራ ፍላዎር፡ ሕርሻን መፍረን ዘይሕጋዊ ዕጻፋርስ (marijuana & cannabis)ከባቢታት ፍልፍል ሰሎሙና፡ ፎርኖ ባኒ፡ ሆቴላት ሮያልን ኣስማራ ፓላስን፡፡
• ካብ መሸጣ ወደብ ዓሰብን ልፍንቲ ሃገራት ከልጅን ዝርከብ ብኣማኢት ሚሊዮናት ዝቑጸር እቶት ናይ ወጻኢ ሽርፊ ውን ናብ ኣብ ወጻእ ኣብ ዝርከብ ናይ ህግደፍ ባንክ ኣካውንት ኣታዊ ዝግበር ኢዩ፡፡
• ካብ ሊዝ መሸጣ ዳህላክ (ንመንግስቲ ቀጠር) ዝተረኸበ ገንዘብ እውን መንግስቲ ቀጠር ናብ ህግደፍ ዝለኣኾ ኢዩ፡፡
• ካብ መሸጣ ጸጋታት ባሕሪ (ምግፋፍ ዓሳ፡ ሕርካ፡ ሕድራን ጽፍሪ ዓሳን) ብኮ/ል መልኣከ ተስፋማርያም (ወዲ ፊተውራሪ) ኣቢሉ ናብ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ዝለኣኽ እዩ፡፡
• ካብ ማእለያ ዘይብለን ማሕዩራትን ቤት ማእሰርታትን ብዝተፈላለየ ምስምስ ማለት ብዋሕስ፡ ብምህጋር፡ ብምፍርራሕ፡ ብምምንጣል ዝርከብ እቶት ውን ብተዘዋዋሪ ናብ ህግደፍ ዝበጻሓሉ እዋናት ኣሎ፡፡
• ብስም “ብርኪ” ካብ ዝተፈላለዩ ብሕታዊ ትካላት ዝርከብ እቶትን ኣብ ኤምባሲታትን ቆንስሊያታትን ብስም “ማዕከን መሰሰኒ ሰማእታት”፡ ካብ ምሕዳስን መሸጣን ፓስፖርት፡ “ምድያፍ ቆልዑት”፡ ካብ መሸጣ መንነትን ወረቐታዊ መሳለጢያታትን፡ ካብ 2 ሚእታዊትን መሸጣ ኣጽዋራት ራሻይዳን ዝርከብ፡ ናይ ወጻኢ ሸርፊን ብዲፕሎማቲክ ፖች ዝካየዱ ዘይሕጋዊ ፋይናንሳዊ ኣገልግሎታት ውን መዓልኦም ናብ ህግደፍ እዩ፡፡ (ንኣብነት ካብ ስዑዲያ ጥራይ ብሰገን ገብረሃንስ ትበሃል ተቐባሊት ገንዘብ ቆንስል ጅዳ፡ ኣብ ዓመት ክሳብ 12 ሚሊዮን ሪያል ዝኸውን፡ ብስም ሓጎስ ኪሻ ናብ ዝተኸፍተ፡ ኣብ ጀርመን ናብ ዝርከብ ባንኪ፡ ንዓመታት ክስደድ ጸኒሑ ኢዩ፡፡ ብተወሳኺ ድሕሪ እገዳ፡ ብሓሙሽተ ናይ ባንኪ ኣካውንት ቁጽርታት፡ ኣብ ስዑዲያ ናብ NCB ዝተብሃለ ባንኪ ክኣቱ ዝጸንሐ፡ ናይ ወጻእ ሸርፊ ስም ተለዊጡ ብሓንቲ ኣካውንት ናብ ናይ ሆላንድ ባንኪ ብስም የማነ ገብረኣብ ኣታዊ ይግበር ኣሎ፡፡
• ካብ ትካላት ዕደና (ኣብ መፍረ ናይ ዝርከቡ ዕደና ወርቂ ቢሻን ዛራን ከምኡ ውን ብባህላዊ ዕደና ካብ ሓረስቶት ዝህገር ወርቅታትን ካልኦትን ውን ብህግደፍ ዝውነን ኢዩ፡፡
ክቡራት ተኸታተልቲ!!
ሙሉእ ብሙሉእ ሃገራዊ እቶትን ጸጋታትን ቢሒቱ ዝርከብ ጉጅለ ህግደፍ፡ ንነፍሰወከፍ ጸጋታትን መዓልኡን ድማ፡ ኣዚዩ ብዝተሓላለኸ ናይ ጸጥታን እሙናት ኣገልገልትን መሓውራት ብምዝርጋሕ፡ ክቆጻጸሮ ጸኒሑ ኣሎ፡፡ ንባህሪያዊ ጸጋታትና እንዳመዝመዙ፡ ንርብዒ ዘመን “ተስፋ ሚሊዮናት ዝመጸው እቶም ቀንዲ ቢሊዮናራት” ከኣ ባዕሉ ኢሳይያስ ዘሰወዶም፡ ሓጎስ ኪሻን፡ የማነ ገብረኣብን እዮም፡፡ ብዙሓት “ደቂ ገርሂ ልባ” ኢሳይያስ ሕሳር ካምቻ ለቢሱ ብሰንደል ጫማ ክንቀሳቐስ ክርእይዎ እንከለው፡ ብደሞዙ ዝመሓደር “ምስኪን ኣገልጋሊ ሃገር” ይመስሎም እዩ፡፡ እንተኾነ ካብ ሜዳ ጀሚሩ ሽርሕን ጉርሕን ኢሳይያስ ኣጸቢቑ ንዝፈልጥ ሰብ፡ ይትረፍ ዶ ብደገ ዝካየዱ መናውራታት፡ እቶም ብኸውሊ ዝካየዱ ኣነዋሪ ተግባራት ውን ኣይክስሕቶን፡፡
እቲ ንኣስመራ ጥራይ “ኣጸባቢቑ” ዝወጸ ዝመስለና መግዛእቲ ኢጣሊያ ውን፡ ክሳብ 1940 ብሓፈሻ ኣብ ሃገርና ዘቖሞም ትካላት ምስ እንዕዘብ፡ 642 ትካላት ህንጻ፡ 728 ፈኮስቲ እንዱስቱሪታትን፡ 2,198 ትካላት ንግድን ከምዝነበራ ታሪኽ ይሕብር፡፡ ኣብ እዋን መግዛእቲ ኢትዮጵያ (ሃይለስላሰን ደርግን) እውን፡ ቁጽሩ ዘይወሓደ፡ ትካላት ንግድን ኢንዱስትሪን ከምዘረከቡና ታሪኽ ዘይክሕዶ ሓቂ እዩ፡፡ ድሕሪ ናጽነት ፈለማ በቲ ዝተረኸበ ዓወታት ዝሰኸረን፡ ብሓይሊ ኣብ ልዕሊ ካልኦት ሃገራት ተሓንጊሩ፡ ዘይስሩዕ ቁጠባ ክሃንጽ ዝተመነየ ኢሳይያስ፡ ብወትሃደራዊን ኣምባገነናዊን ባህሪያቱ፡ ዘይተደለየ ተጻብኦን ኩናት ኣንጻር ጎረባብቲ ሃገራት የመን፡ ሱዳን፡ ጁቡቲን ኢትዮጵያን ከፊቱ ቁጠባ ሃገር ኣብ ዝኸፍአ ደረጃ ክጥሕል ገይርዎ እዩ፡፡ ቁጠባ ሃገር ናብ ድቕድቕ ጸልማት ጢሒሉ ኣብዝቐጸለሉ ህሞት ኣታዊታት ህግደፍ ግን ይሃጥር ኣሎ፡፡
ኢሳይያስ ብኩናት ኣመሳሚሱ፡ ምስ ቁጠባና ዘይዳረግ ኣመና ገዚፍ ወትሃደራዊ ሓይልን፡ ጸጥታዊ ትካላትን ብምህናጽን፡ ኣፍራይ ሓይሊ ዝኾነ ምንእሰይ ብምዕስካሩ ሃገር ብሃገራ ናብ ወትሃደራዊ መዓስከር ለዊጡ፡ ብኣማኢት ሚሊዮናት ዝግመት ሃብቲ ሃገር ብምዕናው፡ ኣብ ልዕሊ ሃገርና ከቢድ ስምብራት ገዲፉ እዩ፡፡ ሙሉእ ብሙሉእ ናብ “ምልክነት” ኣብ ዝተለወጠሉ ድሕሪ 2000 ኣብ ዝነበሩ ዓመታት ከኣ፡ ሃገራዊ ባጀት ዘይፍለጠሉ፡ ኣታዊታትን ወጻኢታትን መንግስቲ ዕላዊ ዘይግበረሉ፡ ኢዲትን ቁጽጽርን ዘይሕሰበሉ፡ ቁጣባዊ ፖሊሲ ዘይብላ ብፍቕዲ ኣዳኸርቲ እትምራሕ እንኮ ኣፍሪቃዊት ሃገር ክትምስረት ገይሩ እዩ፡፡
“ንዝኣመነ ብሴፍ ንዝኻሓደ ብሴፍ” ኣብ ዝኾነሉ ኢሳይያሳዊ መድረኽ፡ ንቑጠባዊ ምሕደራን ኣተኣላልኡን ዝምልከት ስክፍትኦም ዝገለጹ ዉሑዳት ዜጋታት ውን ኣይተሰኣኑን፡፡ ክሳብ 2014 ሚኒስተር ፋይናንስ ኮይኑ ዘገልገለ፡ ሚኒስተር ብርሃነ ኣብርሀ ካብኣቶም ሓደ ኮይኑ፡ ሚኒስተር ፋይናንስ ክንሱ፡ ኣታዊታት ቢሻን መሸጣ ባሕርን ስለ ዘይተሓበሮ፡ ብኢደ ዋኒኑ መዝነቱ ብምሕዳግ ተባዕ ስጉምቲ ወሲዱ ኢዩ፡፡ ገለ ተባዓት ውን ኣብ ዝተፈላለዩ ኣኼባታት ማዕረ “ንምንታይ ኣታዊታት ወርቂ፡ ባሕርን ክራይ ወደብን ንህዝቢ ዘይሕበር?” ብምባል በዳህቲ ሕቶታት ዋላ እንተልዓሉ፡ እቲ ልሙድ ህግደፋዊ መልሲ ግን፡ “ እዚ ናይ ግዳም ሓይልታት ብኮ ክረኽቡ ዘበጋግስዎ ሕቶን፡ ዝኾነ ዘይሰለጦ ወይ ውን ከም ድላዩ ክብሕት ዝደሊ፡ ዝዛረቦ ጭብጢ ዘይብሉ ዘረባ እዩ” ዝብል እዩ፡፡
ካልእ ይትረፍ ቀንዲ ምኽንያት፡ ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ኣብ ዳያእ ኣል-እስላሚያ ዝተበጋገሰ ተቓዉሞታት፡ ህግደፍ ብሚ/ሪ ትምህርቲ ተኸዊሉ ክትግብሮ ዝወጠኖ ብስም “ብርኪ” ዘተኣታተዎ ቁጠባዊ ዕብለላ ኮይኑ፡ ኣብ መወዳእታ ናብ ሃይማኖታዊ ትካላት ውን ኢዱ ብምትእትታው ኣታዊታት ክምእርር ብዘውጽኦ ሓዱሽ መምርሒ ዝተበገሰ ኢዩ፡፡
ክቡራት ተኸታተልቲ፡ ኣብ ካልኣይ ክፋል ምስ ኣታዊታት ዕደና ወርቂ ዛራ ብምትእስሳር፡ ብጭብጥታትን መርትዖታትን ዝተሰነየ ሰነዳት ቁጽሪ ናይ ባንኪ ኣካውንት፡ ፊናንሳዊ ዑደት ኣታዊታት ዛራ፡ ምስ ህግደፍ ምትእስሳር ዘለዎም ወጻእተኛታት ብዝርዝር ዘቕርበልኩም ኮይኑ፡ ህግደፍ ኣብ ምዕናው ቁጠባ ሃገር ዘስዓቦ ኪሳራ ብምትንታን፡ ንዓና ንደለይቲ ፍትሕን፡ ንኣህጉራዊ ትካላትን ዝጠቅም፡ ተለቃቢታት ክዝርገሓልኩ ኢየ፡፡ ብተወሳኺ ኣብ እዋናዊ ኩነታት፡ ንህልው ኩነታት ተምሃሮ 29 ዙርያ ዝምልከት ሓበሬታ ውን ክፍንወልኩም ኢየ፡፡
ብወገንኩም ናብ ኩሉ ክባጻሕ ሼር ምግባር ኣይትሕመቑ
By: SACTTISM


text:
ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ሃገሮም እንተተመሊሶም ዘጋጥሞም ዝኾነ ጸገም የለን ክብል መንግስቲ ደንማርክ ንዘቕረቦ ሓቅነት ዘይብሉ መጽናዕቲ፣ ገለ ሃገራት ኤውሮጳ ንፖለቲካዊ ሃልኪ ይጥቀማሉ ኣለዋ ክብል፣ ኣካያዲ’ቲ መጽናዕቲ ዝነበረ ጀንስ ኦለሰን ገሊጹ።
ንልዕሊ 20 ዓመታት መጽናዕቲ ኣብ ምክያድን ጸብጻብ ሃገራትን ኣብ ምክያድ ክነጥፍ ዝጸንሐ ጀንስ ኦለሰን ምስ ሬድዮ ኤስ.ኣር.ኤፍ ኣብ ዝገበሮ ቃለመጠይቕ፣ ኣብ ኤርትራ ዘካየዶ ናይ መወዳእታ ዑደቱ፣ ተወሳኺ ግዜ ከምዘድልዮ ሓቢሩ ምንባሩ ድሕሪ ምግላጽ፣ ነቲ ዝወጸ ጸብጻብ ከምዘይደገፎ ኣፍሊጡ።
ንሱ ብተወሳኺ፣ እቲ ጸብጻብ ሓቅነት የብሉን ጥራይ ዘይኮነ፣ መንግስቲ ደንማርክ ብዘካየዶ መጽናዕቲ እንዳበላ ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳ ስደተኛታት ንኸይቅበላ ከም መመኻነዪ ይጥቀማሉ ምህላወን፣ ነቶም ሰብ ሞያ ሕፍረት ኣሰኪሙና ይርከብ፣ ክብል ነቲ ከም ብሪጣንያ ዝኣመሰላ ሃገራት ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ዘለወን ፖሊሲ ንኸትርራ ዘቕርቦኦ መርትዖ ነጺጉዎ።
ብክፍሊ ስደተኛታት ደንማርክ ተወዲቡ ኣብ መፋርቕ 2014 ናብ ኤርትራ ጉዕዞ ብምክያድ ኦለሰን ዝርከቦ ጉጅለ ልኡኽ መጽናዕቲ ኣብ ዘካዪደሉ ዝነበረ እዋን፣ ሰበስልጣን ደንማርክ ኦለሰን ‘ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ዓዶም ክምለሱ ዝኾነ ጸገም ኣየጋጥሞምን’ ዝብል ጸብጻብ እንተ ኣቕሪቡ፣ ደሞዝ ክውሰኸሉ ምዃኑ ከምዝነገርዎ የብርህ።
እንተኾነ ንሱ ብነጻ ምስ ህዝቢ ተዘራሪቡ መጽናዕቱ ከቕርብ ተወሳኺ ግዜ ከምዘድልዮ ኣብ ዝሓበረሉ፣ ናብ ደንማርክ ክምለስ ከምዝተጸወዐ ገሊጹ።
ብሪጣንያ እትርከበን ሓድ ሓደ ሃገራት ኤውሮጳ ነዚ ናይ ደንማርክ ዘይቅኑዕ ጸብጻብ ክጥቀማሉ ክፍትና እንከለዋ፣ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ሓያሎ ኣህጉራውያን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ከኣ ብኣንጻሩ፣ እቲ ጸብጻብ ዝተሰነዐን ምስ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ ዘይቃዶን እዩ ክብሉ ብእዋኑ ነጺጎሞ እዮም።


text:
ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ኩነታት ሃገርናን ዝብናን ብሓባር ክንዝቲ ዝብል ንነበርቲ ሊድስን ከባቢኣን ምልክታ ኣብ ኩሉ ሊድስን ከባቢኣን ከምኡ’ውን ኣብ ማዕከናት ዜና ምቅላሕና ኩሉ ብህዝቡን ሃገሩን ዝግደስ ኤርትራዊ ንዘተ ድሉው ኮይኑ ምጽንሑ ካብ ዝተፈላለዩ ኣሕዋት ዝበጽሓና ሓቤረታ ብምስትብሃል ዓቕምና ዝፈቕዶ ምድላዋት ክንገብር ቅኒና።
ግዱሳት ኤርትራውያን ተሓባበርቲ ኣሰና ካብ ከለን፡ ጀርመን
ምሓዙት ኣሰና ጨንፈር ዓዲ እነግሊዝ ኣሰና ሜድያ ፍውንዴሽን ንምሕጋዝ ቶሺባ ዝዓይነታ ላብቶብ ገዚኡ ክግበሮ ዝጸንሐ ሎቶሪ ንዕለት 30 ግነቦት 2010 ስዓት 6.00ድቀ ኣብ ከባቢ ሰቶክዌል ስቴሽን ክትወድቕ ወሲኑ ኣሎ. ኩሉኹም ትኬት ዝገዛእኩም ንመን በጽሓቶ ብዓል ዕድል ንምምስካር ኣብቲ ቦታ ክትርከቡ ብኽብሪ ንዕድም.
ድምጺ ኣሰና፡ ካብ ዕለት 26 ናይዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ፡ ማዕበል ፈነወኣ ክትቕይር ምዃና ንሕብረኩም።
በዚ መሰረት፡ ካብ ዝመጽእ ዘሎ ሰኑይ 26 ጥቅምቲ 2009 ዓ.ም. ጀሚራ፡ እትፍነወሉ መዓልትታትን ሰዓታትን ከምዘለዎ ኮይኑ፡ ብ9605 kHz : ኣብ 31MB ክትፍኖ እያ።
ቀጺለና ደጊም፡ አቶ ሙሴ ኤፍሪም፡ አቦ ወንበር ሰ.ዴ.ኤ.፡ ንቀዳም ዕለት 23.08.2008 ዓ.ም.፡ ጋሻ
„Eritrean Room For Strong And United Opposition“ ኮይኑ፡ አብ መራኸቢ ብዙሓን
(Paltalk) ከምሲ፡ ብወድዓዊ ኩንታት ህዝብናን ሃገርናን ምሳና ክዛተን ክላዘብን እዩ። እዛ „Room“ እዚአ
እተኽፈተሉ እዋን፡ ብማእከላይ ምዓራብ አውሮፓ አቖጻጽራ፡ ሳዓት 20፡00 ክኸውን እንከሎ፡ መደረ አቶ ሙሴ ኤፍሪም
ዝጅምረሉ ግዜ ካአ ሳዓት 21፡00 እዩ።
ሰላማዊ ሰልፊ ኣንጻር ፈስቲቫል መጋበርያ ምልካዊ ስርዓት ኣብ
ከተማ ስቶክሆልም
ሰላማዊ ሰልፊ ኣንጻር ፈስቲቫል መጋበርያ ምልካዊ ስርዓት ኣብ
ከተማ ስቶክሆልም
ቀጺልና፡ ንቀዳም 5 ጥሪ፡ 2008 (Saturday, January, 2008), ስዓት 21፡00 ብናይ ማእከላይ አውሮፓ አቖጻጽራ: ተስፋልደት አለም ማሓረና፡ መስራትን አቦ ወንበርን ናይ „asmarino.com“ አብ መራኸቢ ብዙሓን „Paltalk: Eritrean Room for strong and united opposation“ ሕዝናልኩም ክንቀርብ ስለ ዝኾና፡ ምሳና ክተምስዩ/ያ ብኽብሪ ንዕድም::
ገዲም ተጋዳላይን ደራሳይን ፍስሓጽዮን ገብረ ብጉዳይ ዶብ ኤርትራን-ኢትዮጵያን ትማልን ሎሚን ብዝብል ዛዕባ ንህዝቢ ንምሕባር ኣብ መራኸቢ ብዙሃን ፓልቶክ (Paltalk), ኣዳራሽ Eritrean room for strong and united opposition ”
ክቡራት ተኸታተልቲ ድምጺ መሰልና ደሊና፡ብግዝያዊ ተክኒካዊ ምኽንያት፡ ንፈነወ ኢንተርነት ድምጺ መሰልና ደሊና ኣብ ዓዋተ.ኮምን ኣሰና.ኮምን ክትከታተሉዎ ከምእትኽእሉ ብትሕትና ነዘኻኽረኩም።ንዓዋተ.ኮምን ንኣሰና.ኮምን ብዝገበሩልና ምትሕብባር ነመስግን።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንናይ ኢትዮጵያ ውሽጣዊ ኩነታት ኣመልኪቱ፡ ዝመጽእ ሰሙን ምስ ማዕከናት ዜና ኤርትራ ሰፊሕን ዝርዝራውን ቃለ-መሕትት ኪገብር ምዃኑ ኣቐዲምና ንሕብር።
ማይክ ትማሊ ዶ ናይ ቴለቪዥን ምልክታ ሰሚዕካዮ፡ “ ልዕሊ 18 ዘበለ ኩሉ ኣብ ውድድር ጉያ መዓልቲ ናጽነት ክሳተፍ ይዕደም ኣሎ” እምበር ኢላ።


text:
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን።
ኅዳር ጽዮን
ተኣምር ኣዴና ቅድስቲ ድንግል ማርያም ኣብ ዝነግር መጽሓፍ ‘ተኣምረ ማርያም’ ከምዝገልጾ፡ ነቶም ዝኽበሩ 33 በዓላት ኣዴና ቅድስቲ ድንግል ማርያም ክንፈቅድ ከሎና ኅዳር 21 ንቘጽር። ዓመት ዓመት 21 ኅዳር ድማ ብስም ቅድስቲ ድንግል ማርያም ኣብ ዝተሓንፁ ኣብያተ ክርስቲያን ‘ኅዳር ጽዮን’፡ ‘ኅዳር ማርያም’ ተባሂሉ መንፈሳዊ በዓል ይኽበር። እዚ በዓል’ዚ ኣቦታትና ካብ ቀደም እናኽበርዎ ዝመጽኡ ዓቢይ በዓል እዩ።
• መጽሓፍ ‘ተኣምረ ማርያም’ ኣብ መቅድሙ ከረድእ ከሎ፡- “ኣብዚ ወርኂ’ዚ ኣብ መበል 21 መዓልቲ ነቢይ ዘካርያስ ናይ ቀንዴል ፋና ኬበርህ ዝረኣየሉ መዓልቲ እዩ” (ዘካ. 2፥2)
• ታቦተ ጽዮን ኣብ ምርኮ፦ ብተኣምራ ንዳጎን ሰባቢራ፡ ንዝደፈሩ ኣረማውያን ብመቕሠፍቲ ገሪፋ ናብ ሃገራ ዝተመለሰትሉ ወርኂ ኅዳር ምዃኑ እዩ። 1ይ ሳሙ. 2፥12፤ 7፥2። ‘ታቦተ ጽዮን’ ዝብል ስያመ’ ትርጕሙ ኣብ ጽዮን ዘላ ታቦት ማለት እዩ።
• ‘ታቦተ ጽዮን’ ኣብ ደብተራ ኦሪት (ኣብ ድንኳን) ንኣሽሓት ዓመታት ድኅሪ ምቕማጣ ንጉሥ ሰሎሞን ዓቢይ ቤተ መቅደስ ሓኒፁ ናብ ቤተ መቅደስ ዝኣተወትሉ በዓል ኮይኑ ዝኸበረሉ ወርኂ ኅዳር ምዃኑ ተፈሊጡ እዩ። (1ይ ነገ. 8፥1-67)
• ኣብዚ 4ይ ክፍለ ዘመን ድኅሪ ልደተ ክርስቶስ ኣብ ዘመን ቅዱሳን ነገሥታት ኣብርሃ ወኣጽብሐ ድማ ‘ታቦተ ጽዮን’ ብስም ‘ጽዮን ማርያም’ ተሰይማ ሥርዓተ ቅዳሴ ቤታ ኣብ ወርኂ ኅዳር ተኸቢሩላ እዩ።
ዓመት መጽአ፡ 21 ኅዳር ብኣምሳል ታቦተ ጽዮን፡ ናይታ ኣማናዊት ታቦተ ጽዮን ዝኾነት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም “ኅዳር ጽዮን” ብዝብል ስም ክብ ብዝበለ በዓል ምኽባርና መሠረቱ መጽሓፍ ቅዱሳውን ክርስቲያናዊ ትውፊትን እዩ።
• ኣብ ዘመን ቅዱስ ዳዊት፡ ታቦተ ጽዮን ካብ ቤት ኣሚናዳብ ሥርዓተ ንግሥ ተጌሩ ብዝደመቐ በዓል ብዜማ ንእግዚኣብሔር እናኣመስገኑ ብ 30 ሺሕ ዝኣኽሉ ሰባት ተዓጂባ ብኽብሪ ኣብ ቤት ኣቢዳራ ን3 ወርኂ ተቐሚጣ እያ። ብምኽንያት ታቦት፡ እግዚአብሔር እቲ ንቤት ኣቢዳራ ከም ዝባረኸ ዝሰመዐ ዘማሪ ዳዊት ናይቲ በረኸት ተሳታፊ ምእንቲ ኪኸውን ነታ ታቦት ብማኅሌትን ብዝማሬን ብዓቢይ ክብርን ኣብ ከረን ጽዮን ስለ ዘዕረፋ፡ ካብዚ ጊዜ እዚ ጀሚሩ ‘ታቦተ ጽዮን’ እናተባህለት ክትጽዋዕ በቕዐት (2ይ ሳሙ 6፥1-19)።
• ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ “ጽዮን” ዝብል ከከም ኣገላልጻኡ ዝተፈላለየ ትርጕም ኣለዎ፦
• ኣብታ ኣብ ከረን ሞርያ ዝተሓንፀት ቤት መቅደስ “ጽላተ ሕግ” (ታቦት ሕጊ) ስለ ዝነበረ ንከረን ሞርያ ‘ጽዮን’ ይብሎ። (ኢሳ. 8፥18 ፥ 18፥7 ፥ 24፥23)።
• ‘ኢዮሩሳሌም’ ውን ጽዮን ትበሃል ነይራ እያ። (2ይ ነገ. 19፥21 ፥ መዝ. 48፥2 ፥ 69፥35)።
• “ጽዮን” ዝብል ስም ሕዝቢ ኣይሁድ ይጽውዑሉ ኔሮም እዮም (መዝ 126፥1 ፥ ዘካ 9፥9)።
• ሰማያዊት ኢየሩሳሌም ውን ከረን ጽዮን ተባሂላ ትፍለጥ እያ (ዕብ 12፥22፣ ራእ 14:1)።
ኣብ ዘመነ ብሉይ ኪዳን ኵሉ’ቲ ዝተነግረ ትንቢትን ዝተመሰለ ምሳሌን ኣማናዊ ትርጕም ዝረኸበ ኣብ ሓዲስ ኪዳን ኣካላዊ ቃል መድኃኔ ዓለም ክርስቶስ ብዘደንቕን ብዘይምርመርን ምሥጢረ ተዋሕዶ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ሰብ ኮይኑ ድኅሪ ምግላጹ እዩ። “ኣነ ንነቢያትን ሕግን ክፍጽም ደኣ እምበር ክስዕር ኣይመጻእኩን” ከም ዝበለ (ማቴ. 5፥17)። ድኅሪ ትንሣኤኡ ውን ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ነቶም ኣርድእቱ ኦሪትን ነቢያትን እናጠቐሰ ፍጻሜ ከምዝረኸበ ከም ዝመሃሮም ቅዱስ ሉቃስ መስኪሩ እዩ። ስለዚ እቲ ምሥጢራዊ ኣማናዊ ትርጕም ናይ ‘ጽዮን’፦ ነታ ኣደ ኣምላኽና ሓቀኛ ታቦተ ጽዮን ንድንግል ማርያም ዝምልከት እዩ።
ዘማሪ ዳዊት በመንፈሰ ትንቢት ‘እምነ ጽዮን ይብል ሰብእ/ ሰብ ኣዴና ጽዮን ይብል’ (መዝ. 87፥5) ከምዝበለ፡ ዋላ እኳ ብምሳሌያዊ ኣዘራርባ ብዛዕባ ኢየሩሳሌም፡ ናይ ኦሪት ቤት መቅደስ፡ ብዛዕባ ሕዝበ እስራኤልን ምስኣቶም ብሃይማኖት ዝምድና ብዛዕባ ዝነበሮም ኣኅጉራትን እንተገለጸ፡ እቲ ኣማናውን ምሥጢራውን ትርጕም ግና ብዛዕባ ናይ ሓዲስ ኪዳን ቤት መቅደስ (ቤተ ክርስቲያን)፡ ብዛዕባ እስራኤል ዘነፍስ ዝተባህሉ ክርስቲያን ክኸውን እንከሎ እቲ ዋና ምሥጢራዊ ትርጕሙ ኸኣ ብዛዕባ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዝገልጽ ኮይኑ ንረኽቦ።
‘ጽዮን’ ዝተባህለት ድንግል ማርያም ምዃና ንኣና ንኦርቶዶክሳውያን ሓድሽ ነገር ኣይኮነን። ኣብቲ ናይ ወትሩ ጸሎትና’ውን “እንተ ይእቲ ስምዕየ ማርያም ጽዮን ለዓለመ ዓለም/ እታ ናይ ዘለዓለም ምስክረይ ድማ ጽዮን ማርያም እያ” ክንብል ከለና ማርያም ጽዮን ከም እትበሃል ንፈልጥ። “ሰብ ኣዴና ጽዮን ይብል” ምባሉ ብወንጌል ኣሚኑ ዝተጠምቀ ክርስቲያን ናይ ሃይማኖቱ መንነትን ናይ ክርስትናኡ መረጋገጺትን ንዝኾነት ‘ጽዮን እምባ መጸግዒት ኣደይ ይብላ’ ንኽብል እዩ።
ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም “ጸወነ ሥጋ ጸወነ ነፍስ” ኮይና ንሕዝበ ክርስቲያን ብነፍሶምን ሥጋኦምን ተስፋ ከይቈርጹ በቲ ዝተዋህባ ናይ ምሕረት ቃል ኪዳን፡ ብጸሎታን ኣማላድነታን መጸግዒት ኮይና ብረዲኤታን ብለውሃታን እትሕልዎም መንፈሳዊት ኣደ ምዃና ፈሊጦም “ከውልና፡ መጸግዒት ኣዴና” እናበሉ ከም ዝምኅጸንዋ ንኽገልጽ እዩ ክቡር ዳዊት “ሰብ ኣዴና ጽዮን ይብል” ኢሉ ዝመስከረ። ኣብ ጊዜ ሓጐሶምን ኃዘኖምን ቈልዑ ናብ ኣደኦም ከም ዝጽግዑ እሞ ንሳ ድማ ከም እተጸናንዖም ንኻልእ ዝተከወለ ኣይኮነን።
ከምኡ ድማ ቅድስት ድንግል ማርያም መንፈሳዊት ኣዴና ምዃና ብቓል ኪዳና ተማኅጺንና፡ ብኣማላድነታ ምስ ንኣምን ካብ መከራ ሥጋን ነፍስን ድኂንና ወረስቲ መንግሥቲ ወዳ ከምእንኸውን ዝተረጋገጸ እዩ።
Leave a comment
ናይ ኣዴና ጽዮን ቅዱስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ኣማላድነት ኣይፈልየና፡ ኣሜን።


text:
ዮናስ ስዮም - ከተማ ቫቲካን
እታ ኣቐዲማ ካብ ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ.ፍራንቸስኮስ ዝተላእከት ብስም ፍራንቸስኮስ እትጽዋዕ ‘ሆስፒታል-መርከብ’፡ ብሰላም ኣብ ርእሰ ኤጳርቅና በለም ከምዝበጽሐት እንክንገር፡ ኣብ ቀረባ ጊዜ ኣብተን ብፈለግ ጥራይ ክብጽሓ ዝኽእላ ከባቢታት ናይ ኣማዞን ኣገልግሎት ክትህብ ክትጅምር ምዃና ተፈሊጡ።
ኣብ’ቲ ነታ ሆስፒታል-መርከብ ንምቕባል ዝተገብረ ናይ እንቋዕ ሓጎሰና ሥነ-ስርዓት፣ ካብ ቅድስነቶም ዝተላእከ መልእኽቲ ‘ኣነ ምሳኻትኩም ሓቢረ ዕግበተይን ሓጎሰይን እናገልጽኩ፡ ንኣምላኸይ ኣመስግን’ ድሕሪ’ሎም፡ ቀጺሎም’ውን ‘እዛ ሆስፒታል-መርከብ፡ እቲ ፈውሲ ነፍሲ ዝኾነ ቃል ኣምላኽን፡ ፈውሲ ሥጋ ዝኾነ መድሃኒትን፡ ናብ’ቶም ኣብ ኣስታት ሓደ ሽሕ ኪ.ሜ ዝበጽሕ ዝርግሐ ዘለዎ ከባቢታት ኣማዞን ዝቕመጡ፡ ውጹዓትን ርሱዓትን ሕዝቢ፡ ኣገልግሎት ንምሃብ ዝተላእከት እያ’ ምዃና ሓቢሮም።
ቅድስነቶም ኣስዒቦም፡ እዚ ተበግሶ’ዚ ጭቡጥ ኣካል ናይ`ቲ ካብ ክርስቶስ ዝተቐበልናዮ ተልእኾ ወንጌል ኮይኑ፡ ንዕላማ ናይ ጉባኤ ኣቡናት ኣማዞን ዘራጉድ’ውን እዩ ኢሎም። ብዘይካ’ዚ ቅዱስ ኣቦና፡ ነቲ ተበግሶ፡ ቀጻልነት ናይ`ቲ ብክርስቶስ ዝተፈጸመ ስብከተ-ወንጌልን ምፍዋስ ሕሙማንን ዘረጋግጽ ቅዱስ ስራሕ ምዃኑ ብምስማር፡ ንምልኣት ሕይወት ናይ ወድ-ስብ ዝጽዕት ዘሕብን ስራሕ ከምዝኾነ ኣመልኪቶም።
ቅድስነቶም ኣብ መልኽቶም፡ ነቲ ተበግሶ ምስ ምስሊ ቤተክርስትያን ብምምስሳል፡ እዛ ሆስፒታል-መርከብ፡ ንኹሉ ሰብ፡ ብዘይ ቅድመኩነታዊ ኣፈላላይ ኣብ ማያዊ ክፍሊ እተገልግል፡ ኣካል ናይ ተልእኾ ቤተክርስትያን ከም ዝኾነት ሓቢሮም።
ናይ እምነትን ሓድነትን ምልክት
እዚ ኣብ ማያዊ ክፍሊ ዝወሃብ ኣገልግሎት፡ ነቲ ኢየሱስ ብእግሩ ኣብ ባሕሪ እንክጓዓዝ፡ ነቲ ማዕበል ብምግሳጽ ጸጥ ዘበሎ’ሞ፡ ብኡ መጠን ከኣ እምነት ደቀ-መዛምርቱ ክብርትዕን ክዓብን ዝኸኣለ፡ እዛ ሆስፒታል-መርከብ’ውን፡ ኣብ’ቶም ንዕድሎም ክነብሩ ዝተረስዑ ድኻታትን ሽጉራትን፡ ህድኣትን ምጽንናዕን ከምተምጽእ ጥርጥር የብለይን ኢሎም።
ቅድስነቶም ኣብ መወዳእታ፡ ነቶም ኣካል ናይ’ቲ ምልክት እምነትን ሓድነትን ዝኾነ ቅዱስ ተበግሶ፡ ኣቡን ናይ ሃገረ-ስብከት ኦቢዶስ ብራዚል፡ ብፁዕ ኣቡነ በርናርዶ ባህልማንን ፍራንቸስካውያንን ብምምስጋን መልእኽቶም ዛዚሞም።


text:
ሰነድ ውክልና ብዙሕ ጥንቃቀ ዝሓትት ስለዝኾነ ብፍላይ ኣብ ንብረትን ውርሻን ዝምልከት ብጠበቓ ወይ ብናይ ሕጊ ክኢላን ብጽሓፍቲ ህዝባዊ ጉዳያት ኣብ ኤርትራ ተጻሒፉ ምስዝለኣኽ ወይ እንተመጸ ይምረጽ። ካብ ተመኩሮ ተጻሒፉ ዝመጸና፡ ሰነድ ውክልና ስልጣን ጌጋ ዘለዎን ኣብ ሕጋዊ ሸነኽ ተኣፋፊን ሓጓፍን ዝሓዘለ ቃላት ስለዝሰፍር በዚ ምኽንያት ክቡር ቤት ፍርዲ ነቲ ውክልና ስለዝነጽጎ ንካልኣይ ግዜ ውክልና ስልጣን ከጽሕፉ ዝግደዱ ኣለዉ። ነዚ ብመጠኑ ክሕግዝ ይኽእል ይኸውን ዝበልናዮ፡ እዚ ዝስዕብ መርኣይ ሰነድ ውክልና ጠዊቕኩም ክትጥቀምሉ ትኽእሉ።
- ውክልና ስልጣን ንሞግዚትነት
- ውክልና ስልጣን ኣብ ክብሪ መዝገብ ንምምዝጋብን ናይ ዕለተ ልደት ሰነድ ንምርካብን
- ውክልና ስልጣን ንውርሻ ቀዋሚ ንብረት ዝምልከት
- ውክልና ስልጣን ንምሕደራ ሕሳብ ባንክታት
- ውክልና ስልጣን ንኩነታት ሓዳር ዝምልከት
- ውክልና ስልጣን ንጤሳን ምስራሕ ኣባይትን ዝምልከት
- ውክልና ስልጣን ሓፈሻዊ
ውክልና ስልጣን ተቐባልነትን ክህልዎን ዕላምኡ ክወቅዕን
እዚ ዝስዕብ ነጥብታት ክማላእ ኣለዎ
- ብሓደ ዓይነት ፒሮን ኢድን ክጸሓፍ ኣለዎ
- ድምሳስ ወይ ምስራዝ ፍቑድ ኣይኮነን
- ቁጽሪ መንነት ክጥቀስ ኣለዎ
- እቲ ውክልና ኣብ ቅድሚ ሽማግለታት ማሕበረኮም ዝተፈጸመ ምስ ዝኸውን ካብ ማሕበረ ኮም መሰነይታ ደብዳበ ምስቲ ውክልና ተታሒዙ ይቐርብ።
- ውክልና ምርግጋጽ ዕለተ ልደትን ኩነታት መርዓን ምስዝኸውን ናይ ቀረባ ዘመድ (ወላዲ፡ ወላዲት ፡ሓዉ፡ ሓብቲ ክኸውን ይምረጽ)
- ኣብ ውሽጢ 6 ወርሒ ኣብ ማ/ቤ/ጽ ክፍሊ ኮማውን ቆንስላውን ጉዳያት ክረጋገጽ ኣለዎ`
- ሰነድ ክረጋገጽ ምእንቲ 2% ተኸፊሉ ብክሊራንስ ክስነ ግድን እዩ።
- ብክፍሊ ረጂስትራር ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ምስ ተረጋገጸ ሕጋውነት ይለብስ።


text:
ዲሞክራቲክ ኣፈ ጉባኤ ተወከልቲ ህዝቢ ኣሜሪካ ናንሲ ፖለሲ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራሞፕ ካብ መዝነቶም ንምውራድ ዘኽእል መስርሕ ምርመራ ብወግዒ ክጅመር ትማሊ ሶሉስ ኣፍሊጠን። ንሰን ነዚ ዘፍለጣ ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ 2020 ንዝካየድ ምርጫ ሓገዝ ወጻኢ ሃገራት ሓቲቶም’ዮም ዝብል ክሲ ኣብ ዝቐርበሉ ዘሎ እዋን’ዩ። ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ንመቐናቕንቶም ዝኾኑ ተወዳዳሪ ምርጫ 2020 ጆ ባይደንን ስድራቤቶምን ምርመራ ክካየድ ንናይ ዩክሬን ፕረዚደንት ጸቕጢ ጌሮም’ዮም ዝብል ሓበሬታ ድሕሪ ምውጽኡ 173 ዲሞክራት ተወከልቲ ህዝቢ ፕረዚደንት ካብ መዝነቶም ክወርዱ ዘኽእል ምርመራ ክካየድ ጸዊዖም ኣለው።
“ ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ፕረዚደንት ትራምፕ ካብ መዝነቶም ክወርዱ ዘኽእል ምርመራ ብወግዒ ክጅመር ወሲኑ’ሎ። ንሽዱሽተ ኮሚተታት ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ምርመራኦም ክጅምሩ ፈቒደ’ለኹ። ፕረዚደንት እውን እንተኾኑ ተሓታቲ ክኾኑ ኣለዎም ማንም ልዕሊ ሕጊ ኣይኮነን።”
ይኹን ደአ እምበር ፕረዚደንት ትራምፕ ቤት ምኽሪ ንዘጽደቖ ሓገዝ ንዩክሬን ከይወሃብ ምክልካሎም ኣይነጸጉን።
“እቲ ሓገዝ ተኸፊሉ’ዩ። ብምሉእ ተኸፊሉ’ዩ። ናተይ ተቓውሞ ዝነበረ ኣውሮጳን ካልኦት ሃገራትን ነቲ ናይ ዩክሬን ሓገዝ ክሳብ ዘየበርኸታ ነቲ ሓገዝ ደው ምባለይ ክቕጽል’ዩ።”
ሓድሽ ዝተቓልዐ ሓበሬታ ንብዲሞክራት ዝዕብለል ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ደገፉ ንመስርሕ ምእላይ ፕረ. ትራምፕ ካብ መዝነት ዝብል ሃሳብ ደገፎም ክውሕዝ ጌሩ’ዩ።
ዲሞክራቲክ ተወካሊ ህዝቢ ሓሙሻይ ክፍለ ግዝኣት ጆርጅያ ዝኾኑ ጆን ሊውስ ነዚ መስርሕ ከነደናጉዮ ወይ ክንጽበይ የብልናን። ሕጂ ጊዜኡ ስጉምቲ ዝውሰደሉ’ዩ ክብሉ ርእይትኦም ሂቦም።
ካልእ ዲሞክራት ተወካሊ ቶም ማሊውስኪ ድማ ብዙሕ ዘስካሕክሑ ተግባራት ኔሮም እንድዮም ግን ምስዚ ዝወዳደር የለን። ፕረዚደንት እወ ውዲት ኔሩኒ እሞ እንታይ ክትገብሩ ትኽእሉ ይብል ኣሎ ማለት እዩ ኢሎም።
ብኣንጻሩ ደገፍቲ ፕረዚደንት ትራምፕ ዝኾኑ ተወከልቲ ህዝቢ ግን እዚ ስጉምቲ ኣፈ ጉባኤ ቃላት ጥራይ’ዩ ይብሉ።
ኬቨን ማካርቲ ንሳ በይና ፕረዚደንት ትራምፕ ካብ መዝነቶም ክወርዱ ዘኽእል መስርሕ ምርመራ ክጅመር በይናዊ ስጉምቲ ክትወስድ ኣይትኽእልን’ያ። እዚ ትማሊ ዝበለቶ ካብቲ ቕድሚ ሕጂ ዝበሃል ዝነበረ ፍልልይ የብሉን ይብሉ።
ብሪፖብሊካን ዝዕብለል ሰነት እውን እቲ ዝተቓልዐ ክሲ ወግዓዊ ክከውን ይሓትት ኣሎ።
ተወዳዳሪ ምርጫ 2020 ዝኾኑን ኣቐዲሞም ምክትል ፕረዚደንት ኮይኖም ዘገልገሉ ጆ ባይደን ብወገኖም ፕረ. ትራምፕ ምስዚ እንተዘይተሰማሚዖምን ንቤት ምኽሪ ምዕጋትን ንሕጊ ምቕዋምን እንተቐጺሎም ቤት ምኽሪ ንፕረዚደንት ካብ መዝነቶም ናይ ምውራድ ስጉምቲ ክወስድ ከገድድዎ’ዩ እዚ ድማ ዘሕዝን ፍጻመ’ዩ ግን ኸአ ፕረዚደንት ባዕሎም ብዝፈጠርዎ ዝመጸ’ዩ ኢሎም።
ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ እዚ ጉዳይ ሃገራዊ ጸጥታ ምዃኑን ዋላ’ኳ ዝበዝሑ ኣሜሪካዊያን ነቲ ንፕረዚደንት ካብ መዝነቶም ምውራድ ዝብል መስርሕ እንተተቓወሙ ንኩሎም ዜጋታት ዝምልከት ጉዳይ’ዩ ኢሉ’ሎ።
ተወካሊት ህዝቢ ክፍለ ግዝኣት ሚነሶታ ዝኾነ ኢልሃን ዑመር ብወገና ፕረዚደንት ንመቐናቕንቶም ከወግዱ ሓገዝ ሓንቲ ሃገር ምክልካሎም ዘይሕገመንግስታዊ እዩ። እዚ ድማ ነቲ ጉዳይ ንምንጻር ዘለና ዕድል እዩ” ክትብል ርእይቶኣ ሂባ’ላ።
አባላት ቤት ምኽሪ ምርመራ ኣብ ዝጅምረሉ ዝመጽእ ዘሎ ሰሙን ምስክርነት ነቲ ሓበሬታ ዘቓልዐ ከምዝሰምዑ’ውን ተፈሊጡ’ሎ።


text:
መጀመርታ ንዓቢኹም ንናእሽቱኹም ንኣወዳትኩም ንኣዋልድኩም ኮታ ንኹልኹም እንቃዕ ኣምላኽ ሓሊዩን ጓስይን ናብዚ ሓድሽ ዓመት ኣብጸሓኩም እናበልኩ ኩቡር ሰላምታይ የቐድም፣ ስመይ ተስፋ ስንቁ ይብሃል፣ እዚ ስም እዚ ግና ሓድሽ ሰምየ እምበር ቀደምሲ ስመይ ጉዱል ተስፋ እዩ ኔሩ፣ በሉ ናብቲ ቀንዲ ታሪኸይ ክመልስኩም፣ ኣብ ዝሓልፈ ግዜ ኣብ ሬድዮ ሰላምና ብዛዕባ ተስፋ ንግዳያት ኤይድስ ዝብል ምስ ሰማዕኩ ኣዝየ ተሓጊሰስ ኣነኸ ብወገነይ ነዚ ሓድሽ ዓመት ዝኸውን ካብ ተመኩሮይ ስለምንታይ ነቶም ግዳያት ወስ ዘይብለለም ብዝብል እየ ብርዓይ ኣዋዲደ፣ ቅድሚ ኹሉ ግና ክነግረክም ኣነ ንባዕለይ እውን ግዳይ ምኻነይ ክሕብረኩም እፈቱ፣
ኣነ ሓውኹም ስንቁ ተስፋ በዓል ሓዳርን ኣቦ ሰለስተ ቖልዑን እየ፣ ኣዚየ ሃብታም እኳ እንተ ዘይኮንኩ ግናስ ዓቕሚ ርእሰይ እየ፣ ሰሪሔ ዝኣቱ ስድራይ ብዝግባእ ዝኣሊ ሰብ እየ ኔረ፣ ግና ንኣምላኽ እንተ ዘይፈሪሕካ ጠንቀምቀም ምባል ኣይተርፍን እዩ፣ የዕሩኽ ከኣ መጋገይቲ እንድዮም፣ ብስራሕ ኣብ ዝንቀሳቐሰሉ ዝነበርኩ እዋን ምስ ሓንቲ ጎርዞ መንእሰይ ተላለኹ፣ ኣንቱም ሰባት በዓል ሓዳር ኣሚን ዘላትኒ እኮ እየ፣ እዚ ግና መዓስ ቀይድኒ፣ ኣብዚ ዘመና ፍቕሪ ዝብልዎ ግና ዘይኮነ ፍቕሪ ይሕዘኒ እሞ ምስታ ጓል ሃነይነይ ክብል ጀመርኩ ብሕብኡ ኸኣ ከም ካለኣይቲ ሰበይተይ ኮነት፣ ንዕኣ ደልየኸኣ ስራሕ ዘይብለይ ክነሰይ ስራሕ ኣሎኒ እንበልኩ ምውረሓይን ምቕናየይን ምስኣ ኾነ፣
ንቡር ኣይተርፍን እዩ ናብ ገዛ ይመጽእ ከምቲ ኣፋ ምሳይ ልባ ምስ ደበሳይ ዝበሃል ኣነ ድማ ኣመሰሉነት ህይወት ሒዘ ብኣፈይ ንሰበይተይ ብልበይ ግና ምስታ ኽልእ እዩ ኔሩ፣ ከምዚ እንበለ ኸኣ ዳራጋ ክልተ ዓመት ሓለፈ፣ ኣብ መወዳእታ ነታ ዝሓዝክዋ ጎርዞ መኔያ እሞ ተሓዳደግና፣
ሓደ ግዜ ኣካላተይ ቅርጥምጥም ስለ ዝበለኒ ኣዚየ ኸኣ ስለተቖንዘኹ ንሕክምና ይኸይድ፣ ሓኪም ከኣ ግቡእ ምርምራ ይገብረለይ፣ ኩሉ ነገረይ ምስ ፈለጠ ማለተይ በዓል ሓዳር ምኻነይ ምስ ኣስተውዓለ ሓቢረ ምስ በዓልቲ ቤተይ ክመጽእ ነገረኒ፣ እቲ ዛንታ ክሕጽረልኩም፣ ከምቲ ዝበለኒ ምስ በዓልቲ ቤተይ ናብቲ ሕክምና መጻና መቸመ እታ መዓልቲ ክዝክራ ኸለኹ እንድዒ በቓ ኣነን ሰበይተይን ተሰከምቲ ኤይድስ ምኻና ተነግረና፣ ንሰበይተይ ለኪመ ንገዛይ ዘርሞ ዘርሞ ኣእተኽሉ፣ ሓዘን ንገዛና ወረራ መልኣኽ ሞት ብዘሎ ስድራና ኣነጸላለዋ፣ ኩሉ ነገር ጸልመተና ንሕዞን ንጭብጦን ጠፍኣና፣ ሰላም ቤትና ኣርሒቑ ሃደመ፣
ካብዚ ነገር እዚ ክሃድም ዝከኣለኒ ኩሉ ገበርኩ ግና ኣይከኣልኩን፣ ነፍሰ ስጋይ ብሓንሳብ ተወደኣ፣ ብዓልቲ እንዳይ ከምታ ትቕምስል ዕንባባ ቐምሰለት፣ ፈተወተይ መቕርበይ ኩሎም ሓደ ብሓደ ካባይ ሃደሙ፣ ኩሉ ተወዳኣኒ ሓደ ግዜ ናይ መጨረሻ ውሳኔ ወሰንኩ ተሓኒቐ ክመውት ኣብዚ ሓሳብ እንከለኹ እዩ ኣብ ሓደ ቦታ በይነይ ኮፍ ኢለ ኸለኹ ሓደ መንእሰይ ጎበዝ ሓንሳብ ዶ ኮፍ ክብል ምሳኻ በለኒ፣ ብውሽጠይ መንንተይ እንተ ዝፈልጥ እኮ ኣሽንካይ ኮፍ ክብል ከም ብዕራይ ምስ ነፈጸ በልኩ ዝኾነ ኾይኑ ኮፍ በል በልክዎ፣
እቲ ወዲ ተቐላጢፉ ተስፋይ ይበሃል በለኒ ኣነ ኸኣ ሽመይ ነገርክዎ፣ ተስፋይ ኣይተጋየሸን እንታይ ደኣ ዝን ኢልካ በለኒ፣ ኣነ ኸኣ ምረት ስለ ዘለኒ ዓለም ጸሊኤያ በልክዎ፣ ሓቕኻ ትጽላኣ እንድያ የግዳስ ክንዮ እዚኣ ኣማዕድይና ክንሪኢ ኣሎና በለኒ፣ ኣንታ ሓወይ ኣነስ ዝረኣ የብለይን ኣብ ቅድመይ ዘሎ ኸኣ ጸልማት እዩ በልክዎ፣ ደሓን ከምኡ ኣይትብለ ጸልማት እንተ ዘልይህሉ ኸኣ እኮ ብርሃን ኣይምሃለወን በለኒ፣
ሓወይ መን ምኻነይ ኣይፈለጥካንን እምበር ንዓይ ዝኸውን ብርሃን ከም ዘየለ ምስ ኣስተውዓልካ በልክዎ፣ ሓቕኻ ሰብ ብዘይ እቲ ብርሃን ኩሉ ነገሩ ጸልማት እዩ፣ ንስኻ እውን ሓደ ካብ ሰባት ኢኻ እሞ ጸልማት ክኸበካ ናይ ግድን እዩ ግና ተስፋ ኣሎ በለኒ፣ እንድዕ ተስፋይ ኣነስ በል ካብቶም ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ንማሕረዲ ናብ ማቻላዮ ዝኸዱ ሰብ እየ፣ መዓልታተይ ከኣ ድሮ እኮ ተጸንቂቐን እየን በልክዎ፣ ልክዕ ክትከውን ትኽእል ኢኻ የግዳስ ኣብት ዝዝተጸንቀቐ ነጠብጣብ ኣንጢቡ ዝመልእ ከምዘሎ ኸኣ ፍለጥ፣ በለኒ ተስፋይ፣
እንታ ሰብ ክንገረካ ዶ ኣነ ተሰካሚ ኤችኣይቪ እየ፣ ሰበይተይ ለኪመ ገዛይ ዘጸልመትኩ ብልሽው ሰብ እየ ተረዲኢካ ዶ? በልክዎ፣ ተስፋይ ኣይሰንበደን ፍሽኽ እንዳበለ፣ ከቢድ እዩ ግና ሰበ ኣብዛ ምድሪ ክነብር ከሎ ዓስቢ ኣበስኡ ቡዙሕ እዩ ዝዓጽድ ግና ምሕረት ኣምላኽ ግና ሓለፍኡ ዓቢ እዩ፣
እዛ ሓወይ በለኒ ብስራት ኣሎኒ ኣምላኽ የፍቅረካ እዩ፣ ብውሽጠይ ሰሓቕክዎ ከይተፈለጠኒ ኸኣ ንዓይ በልክዎ፣ እወ ንዓኻ፣ ብኸመይ ሓተትክዎ፣ ኣምላኽ ስለ ዘፍቀረካ ስለኻ ክብል እኰ እዩ ንወዱ የሱስ ክርስቶስ ኣብ መስቀል ክመውት ጌርዎ፣ ውስኽ ኣብሉ ኸኣ ንስኻ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ኩቡር ፍጥረት ኢኻ፣
ኣምላኽ በመጠን እቲ ዘለካ ክፍኣትን ጉድለትን ዘይኮነ ዝርኣየካ ከም ዘለኻዮ ይጥንቀቐልካን ይፈትወካን፣ ቃል ኣምላኽ ክዛረብ ከሎ እንታይ ይብል መስለካ በቲ ሓደ ወዱ ዝኣመነ ናይ ዘልኣለም ህይወት ክረክብ እምበር ከይጠፍእሲ ንወዱ በጃ ክሳብ ዝህብ ንኣኦለም ኣፈቀራ ይብል ስለዚ ሓወይ ሎሚ ከምዚ ኢልካዮ ዘለኻ ኣካይዳ እንተ ኸይድካ ኣማውታኻ ክኸፍእ እዩ መወዳእታኸ ኸኣ ኣይጽብቕን ስለምንታይ ኣማውታ ጀጋኑ ዘይትመወት በለኒ፣
ልበይ ብሓጎስ ክመልእን ክሰራሰርን ጀመረ መመሊሰ ኸኣ ክሰምዕ ደለኹ፣ እንታይ ክገብር በልክዎ፣ ተስፋይ እቲ መንገዲ ጥውይዋይ ኣይገበሮን ቀሊሉ እዩ በለኒ ሓጥያትካ ተኣመን ንመድሓኒና የሱሱ ክርስቶስ ኣብ ልብኻ የእትዎ ከምቲ ቃል ዝብል ብልብኻ ኣሚንካ ብከናፍርካ ኸኣ የሱሱ ጎይታ ህይወተይ ኩን በሎ ሽዑ ለውጢ ህይወት ጣዕሚ ናብራ ክትሪኢ ኢኻ ድሒሩ እዋን ሕማም ኣይድስካ ምንባር ኣብዛ ምድርኻ ከም ዘይድርቶ ክትሪኢ ኢኻ በለኒ፣
ከምቲ ዝበለኒ ኩሉ ገበርኩ፣ በቃ ምስ ኣምላኽ ተዓሪቐ ምስ ኣምላኽ ክኸውን ወሲነ ጸሎት ኣፍቂረ መጽሓፍ ቁድስ ምንባብ ፈትየ፣ ተስፋይ ናብ ገዛና መጺኡ ቃል ብስራት ንባዕልቲ ገዛይን ንደቀይን ነገሮም፣
ኣንቱም ሰባት ብሓቂ እብለኩም ኣለኹ እታ ድነ ገሃንም ዝነበራ ገዛና መንግስተ ሰማይ ተተኺላታ፣ ሓለፋ እቲ ቐደም ዝነበርክዎ ብተስፋ ሰኒቐ ብሩህ መጻኢ ተዓጢቐ ብኽብሪ ክመላለስ ጀሚረ፣ ከምቲ ሃዋርያ ጳውሎስ ኣብ 2ቆሮንጦስ 16-17 “እቲ ናይ ወጻኢ ሰብና እንተ በስበሰ እኳ እቲ ውሽጥና ኣብ ጸጽባሕ ይሕድስ ኣሎ ስለዚ ኣይንሕለንን ኢና ዝበሎ” ኣነ ኸኣ ብስንኪ እቲ ምሕዳስ ውሽጠይ ናብራ ኣብዛ ዓለም ክምቅረኒ ጀሚሩ፣
የሕዋትና ዮናታንን ሶስናን መዝሙር ኣውጽዮም ኣሎው “ትርግም ምንባረይ ንስኻ ኢኻ ምንባረይ ፈቴዮ ሳላኽ” ኣንታ ሓቆም ኣነ ኸኣ ነዚ ኣብ መስቀል ዝመተለይ ዘፈቀረኒ ተበጃውየይ መድሕነይ ልበይ ኩሉ ጋህ ስለ ዘበልክሉ ምንባረይ ፈትዮ እብሎ ኣለኹ፣
ኣንቱም ሰባት ተጽሊልካ ኣይትበሉኒ ብፍቕሪ ኣምላኽ ተጸሊለ ኣለኹ፣ ከመይሲ ሓጥያተይ ይቕረ ኢሉ ኣበሳይ ደምሲሱ እቲ ኣብ ዓለም ብዝሙት ዘይረኸብክዎ ሰላም ውሽጠይ መሊኡ ይሰራሰር ኣለኹ፣ ጾረይ ኩሉ ተቐንጢጡ ጾር መድሓንየይ ተሰኪመ ሓጥያተይ ኩሉ ሪሒቑ ምሕረት ኣምላኽይ ለቢሰ፣
ምድራዊ ስጋይ ይምህምን ኣሎ ግናኸ ናብቲ ሰማያዊ ክኸይድ ሃረር እብል ኣለኹ፣ ንምንባረይ ትርጉም ረኺበሉ ንመጻእየይ ዝጭበጥ ተስፋ ሒዘሉ እንቱም እንታይ እየ እሞ ክብል ነቲ እሙን ግና ዘሎ ዘይረኣይ እናረኣኹ ብዙሓት ክሳብ ዝግረሙ ብህይወትን ተስፋን ይነብር ኣለኹ፣ እዚ እዩ ኣምላኽ ተኣምራት የዒነትይ ከፊቱ ኣብ ህይወተይ ሓዳረይ ቤተይ ዝገበሮ፣
ኣእምሮይ ቀሲኑ እዩ መንፈሰይ ዓሪፉ እዩ እቲ ሓኪም ዝኣዘዘለይ መድሃኒት እናበላዕኩ እውን ስርሓይ እናሰራሕኩ ስድራይ የማሓድር ኣለኺ፣ ገዛይ እንተ መጺኹም ሰሓቕ ተስፋ ሓጎስ እንተ ዘይኮይኑ ካልእ ብፉጹም ኣይትሪኡን ኣምላኽ ተኣምራት ልዕሊ እቲ ኣብ ስጋይ ዝኾነ ኣብ መንፈሰይን ነፍሰይን ታኣምራት ጌሩ እዩ እሞ ስብሓት ንዕኡ ይኹን፣
እምበኣር ኣነ ሓውኹም ስንቁ ተስፋ ነዞም ከምዚ ኸማይ ግዳያት ኤይድስ ዝኾንኩም ኣሕዋተይን ኣሓተይን መልእኽቲ ሓድሽ ዓመት ንዓኹም ዘሎኒ እዚ እዩ፣ ከምዚ ኸማይ ብጌጋ ኣምጺኽዎም ክትኮኑ ይከኣል እዩ፣ ከምዚ ኸማይ ብስንኪ ዝገበርኩዎም ምንዝር ቤትኩም ለኪምኩም ክትኮኑ ይከኣል እዩ ወይ እውን ብዝተፈላለየ ዘይሓሰብክምዎ ኣጋጣሚታት ተለኪምኩም ክትኮኑ ይክኣል እዩ እዚ ሓሊፉ እዩ፣ ካብዚ ዘለኽምዎ ሓዘቕቲ ክትወጹ እትኽእል እቲ እንኮ ምርጫ እዚ ኣነ ዝወሰድክዎ ስግምቲ ምውሳን እዩ፣ እሱ ኣበሳኹም ተኣሚንኩም ሓጥያትኩም ተናዚዝኩም ነቲ ኣምላኽ ምሕረት ናብ ህይወትኩም ጸውዕዎ፣ ኣድህይዎ ንረዲኢተይ ንዓይ ናባይ በልዎ፣
ንሱ ንዝሞተ ህያው ዝገብር ንዝጸልመት ዘብርህ ንዝተቐብጸ ዝልውጥ ንዝተወደኣ ዝጅምር ኮታ ናይ ተስፋ ረዲኤት ሓገዝ ኣምላኽ እዩ፣ከም ሰብ ኣይኮነን ዝፍንፍን ከም ሰብ ኣይኮነን ሓራይ ኮንካ ዝብል፣ ኣንቱም ሰባት ከም ሰብ ኣይኮነንን ረሓቐለይ ዝብል፣ ንሱ ፍቕሪ እዩ ኣቦ ፍቕሪ ስለዚ እንሆ መጽየካ ኣለኽ ንብሎ፣
ኣብ መጽሕፍ ቁዱስና ሓደ ካብ ቤት ኣብኡ ኮብሊሉ ኣብ ዓለም ዓንዲሩ ዘሚዩ ሰኪሩ ናብ ቤት ኣቡኡ ዝተመልሰ መንእሰይ ኣሎ፣ ኣብኡ ወዱ ምስ መጾ ረሓቐለይ ጥፋኣ ኣይበለን ብኣንጻሩ ተቐቢልዎ ሓድሽ ናይ ቃል ኪዳን ቀለቤት ሓድሽ ኪዳን ፌስታ እዩ ጌርሉ፣ እዚ መንእሰይ ኣብ ዓለም ዝኸሰሮ ክሳራ ዓቢ ዝወደቖ ውድቀት ገዚፍ ዝተዓንገጦ ሓጥያት ከኣ ቡዙሕ እዩ፣ ግና ኣብኡ እዚ ነገር እዚ ኣይገዶሰን ነዚ ለዊጡ ሓድሽ ማዕጾ ተስፋ ኣርሒሉ፣ እዚ ትሪኽ ሎሚ ኣባኻ ክድገም ይክእል እዩ እሞ ኣነ ምስክር ኮይነ እንግረኩም ኣለኹ፣
ደሓር ከኣ እኮ ዓለም ቀሪባ እያ ዝላ ስለዝ ምሟት ምሟቱስ ኣምላኽ ኣብ ልብኻ ነጊሱ ምሟት ይሓይሽ ከመይሲ ዕድሎት ርስትኻ መጻኢ ህይውትካ ዘልኣለማዊ ዕጫ መንግስተ ሰማይ ስለ ዝዝኸዉን፣
ስለዚ ሓወይ ብኣይድስ ሓሚምካ ዘለኻ ሓፍተይ ብኤይድስ ትማስኒ ዘሎኺ ተስፋ ኣሎ ተስፋኹም ኣይተጸንቀቐን ናብ ፈጣሪኹምን ደኳኒኹምን ምጹ እምበር ሓጺር ናይ ተስፋ ቑርጸት መንገዲ ኣይትውሰዱ ይብል፣
ነቶም ፍንጢራሕ ትብሉ ዘለኹም ድድሕሪ ዝሙትን ዕብዳንን ትኸዱ ዘለኹም ከኣ ተመለሱ ኣብዚ ናትና ዕጫ ከይበጻሕኩም መንገድኹም ኣስተኻኽሉ ናብ ኣምላኽ ተመለሱ ይብል፣
ኣብ መወዳእታ ኸኣ ኣነ ሓውቑም ስንቁ ተስፋ ተስፋ ሰኒቐ ነታ ዘለማኣለዋዊት ቤተይ እናማዕደኹም ይነበር ኣለኹ እሞ እዚ ዕጫይ ንዓኻትኩም ይብጻሕ ይብል ጸጽብቑ ንዓኹም ርሑስ ሓድሽ ዓመት ዓመት ምሕረትን ምምላስን ይግበረልኩም ኣምላኽ ይባርኽኩም ሓውኹም ተስፋ ስንቁ፣


text:
ሳልሳይ ሓይሊ ፊተውራሪ ወተሃደራዊ ታዕሊም ወዲኣ ኮለላ ክትገብር ቀንያ። ኣብ ህዝባዊ ሓይልታት ሳልሳይ ኮርስ ፊተውራሪ ስለዝነበርና ኢና ሳልሳይ ሓይሊ ንበሃል ነይርና እምበር ብመሰረቱ ብኣርባዕተ ጋንታታት ዝቖመት ሓንቲ ሓይሊ ኢና ነይርና። ብኣልጌን ኣቢልና እማህሚመት (ማይህመት) ኣቲና ነቶም ኣብኡ ዝዕለሙ ዝነበሩ መዛሙርን ተዋስኦታትን ኣርኢና። ኮርስና ብዙሓት ከዋኽብቲ ወሊዳ እያ። ስነጥበበኛ ስዉእ ዑቕባጋብር ገ/ትንሳኤ፡ ሙሉጌታ በይን (ወዲ ዛግር)፡ ስዒድ ዓብደላ (ወዲ ዓብደላ)፡ እድሪሳይ(“ኣቤኮ”ን “ተሓረረት ዓድና”ን ዝደረፈ፡ ፍስሃየ ደበሳ (ወድ ከረን)፡ ኣሮን ተኪኤ (ናይ ሻዕብያ ውሩይ ጊታሪስታ)—ገለ ካብቶም ዝዝክሮም እየ። ኮርስና ስነጥበባውያን ከዋኽብትን ማእከላይ ጉጅለ ባህልን ናይ ሻዕብያ ዝወለደት ጥራይ ዘይኮነትስ፡ ንቤት ትምህርቲ ሰውራ እውን ወሊዳ ትኸውን እያ— ኤእ፡ ክረዲት ምሃባ ጽቡቕ እዩ። ጽንሕ ኢለ ክምለሶ እየ።ካብ እማህሚመት ብጎላጉል ሰማእታት ሓሊፍና ብዓገት ክንምለስ ዝነበረ ጉዕዞ ተሰሪዙ፡ ናብ ፋሕ ተመሊስና ብብሌቓት ኣቢልና ክሳብ በዓል ደብዓት መሪሽና። ካብ ደብዓት፡ ኣንፈትና ንምዕራብ ጠዊና ሩባ-ሩባ ድሕሪ ምጉዓዝ በዚ ደሓር ዜሮ ምኳኑ ዝፈለጥኩ ቦታ ኣቢልና ናብ ፋሕ ተመሊስና። ግን ኣክንዲ ናብቲ መዐለሚና ዝነበረ ላዕለዋይ ፋሕ ንምለስ ኣብቲ ጥቓ መሪሕነት (ታሕተዋይ ፋሕ) ኣዕሪፍና። ኣብ ጉዕዞና ወዲ ምዕተልካ (ኣዛዚና) ተመን ነኺስዎ። ግን ድሒኑ።ንግሆ ተሰሪዕና ናብቲ ተዳልዩ ዝነበረ ናይ ደርበናል (ጨመተ ቶኽሲ ፈተና) ኣቲና። ሰሰለስተ ጥይት ተዋሂበናና። ሓቂ ይሓይሽ ጠያይተይ ኣበይ ከምዝዓለባ ኣይፈለጥኩን። እቲ ኣብ ልዕለይ ደው ኢሉ ዝነበረ ዓላማይ ግን “ንፉዕ፡ ሓፍ በል” ኢሉኒ ነታ ብረት ተቐበላ። ድሕርኡ ተመሲሕና ሳዓት ኣርባዕተ ኣቢሉ ክንስራዕ ትእዛዝ ተመሓላሊፉ። ጽንሕ ኢሉ፡ ሓደ ቅሩብ ህዝርጥ ዝበለ ተጋዳላይ መጺኡ፡ ነተን መሳርዕ እና ኮለለ፡ ኣጻብዕትናን ኣፍናን እና ረኣየ ሰባት ክመርጽ ጀሚሩ፡ ኣስታት ሓምሳ ወይ ካብኡ ዝበዝሑ ይኾኑ ተመሪጾም። እዞም ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስክዎም ስነጥበበኛታት ድሮ ኣብቲ ታዕሊም ብክእለቶም ፍሉጣት ስለዝነበሩ ብዘይ ፈተና ሓሊፎማ። ምዝሕቕ-ምዝሕቕ ኣቢልዎም። መን ከም ዝነገሮ ኣይፈልጥን። ተጋዳላይ ዓሊ መሓመድ (ያዓሲና) እዩ ነይሩ። ከም ዝተረዳእክዎ፡ ኣቀዲሙ ኣብ ፖሊስ ኦርከስትራ ኤርትራ ዝሰርሐ፡ ከይተሰለፈ፡ ኣብ ኣስመራ ከሎ፡ “ያዓሲና” እትብል ህብብቲ ደርፊ ነይራቶ። ብኸምኡ ድማ ያዓሲና ተባሂሉ። ከም ዝመስለኒ ያዓሲና ብቋንቋ ሳሆ “ኣደ” ማለት እዩ። እዛ ደሓር ዝተፈልጠት ጉጅለ ባህሊ ውድብ ብከምዚ እያ ተጀሚራ።ኣጋ ሳዓት 6 ናይ ምሸት ኣቢሉ ይኸውን ተሰሪዕና ኣብ ቅድሚ ቤት ጽሕፈት መሪሕነት ኣብሪዂና። ኢሳይያስ ኣፈወርቂ መጺኡ ሓጺር መግለጺ ሂቡና። ሓፈሻዊ ኩነታት ውድብን ጸላእን ድሕሪ ምግላጽ፡ “ንስኹም ናይ መወዳእታ እትውዝዑ ፊተውራሪ ክትኮኑ ኢኹም። ብዙሓት ፊተውራሪ ይስውኡ ስለዘለዉ፡ እቲ ውድብ ቤት ትምህርቲ ክጅምር መደብ ኣውጺኡ ኣሎ” ክብል ገሊጹ። [እዚ ንድራማታት ዝመጽእ ዘሎ ዘይኮነስ ታሪኽ እዩ። እቶም ኣብታ ምሸት ዝነበሩ ክዝክርዎ ይኽእሉ ዝብል እምነት ኣለኒ]። በዚ ድማ እቲ ቀዳማይ ንፋስ ቤት ትምህርቲ ሰውራንመጀመርታ ግዜ ሰሚዐዮ። እዚ ቅድሚ 5 ወይ 6 ወርሒ ቅድሚ ምጅማር ቤት ትምህርቲ ሰውራ እዩ። በዚ ድማ ኣስማት ምጽዋዕ ኮይኑ። ንከበሳ ዝድይቡን ናብተን ኣብ ኣከባቢ ናቕፋ ዝነበራ ሓይልታት ዝኸዱን ኣብ ክፍልታት ዝምደቡን ምስ ተወድኡ ገለ ኣስታት 100 ዝኾኑ ኣስማቶም ዘይተረቚሐ ኣብታ መስርዕ ተሪፎም።መደበይ ኣብ ማእከላይ ሕክምና (ስበርቀጠ) ስለዝነበረ፡ ሓደ ተጋዳላይ መሪሕና ናብ ቦታና ከድና፡ ምስ ሓድሽ ኣሃዱና ተላሊና። ኣብቲ እዋን’ቲ፡ ኣብ ፋሕ ሰሙናዊ ሰሚናራት ይግበር ስለዝነበረ፡ ኣብቲ ከባቢ ዝነበርና ደቂ ኮርስና ኣብኡ ንራኸብ ነይርና። ብዛዕባ እቶም ተፈልዮም ዝተረፉ ብዙሕ ወረ ይወናጨፍ ነይሩ። “ፍዳኢን ክኾኑ ኮማንዶ ይዕለሙ ኣለዉ” ዝብልን ” ወተሃደራዊ ታዕሊም ክወስዱ ድሮ ናብ ወጻኢ ከይዶም—” ዝደግምን ወረታት መቸም ነይሩ እዩ። እምበር፡ ንምጅማር ቤት ትምህርቲ ሰውራ ዘልዕል ዜና ኣይሰማዕኩን። እቶም ከባና ዝተረፉ ጉጅለ ባህሊ ግን ድሮ መዛሙር ተለማሚዶም ኣብ መኽፈትን መዕጸውን ናይቲ ሰሚናራት የስምዑና ነይሮም። ዓሊ ያዓሲና ቦክስ ጊታር ነይራቶ። ዝተረፈ ኩሉ ጣቕዒት እዩ ነይሩ። ሓደ ግዜ ካብ ፍስሃየ ወልደገብርኤል መልእኽቲ ሒዘ ናብ ፋሕ ኣምሪሐ። ፍስሃየ ሓላፊ ሕክምና ህዝባዊ ሓይልታት ነይሩ። ኣብ ፋሕ፡ እታ ደብዳቤ ንሓንቲ ዝፈልጣ ብጸይቲ ሂበያ ዕላል ጀሚርና። ጽንሕ ኢሉ ኢሳያስ ኩሹኽ ተኸዲኑ ካብ ደገ መጺኡ፡ እታ ብጸይቲ ነታ ደብዳበ ሂባቶ። እታ ብጸይቲ ቅድሚ ሕጂ ተላልየያ ነይረ። ኣብ ታዕሊም ኮለና ሓሚመ ነይረ። ሰሙን ዝኸውን ኣብታ ጎኒ ቤት ጽሕፈት መሪሕነት ዝነበረት ክሊኒክ ተሓኪመ ነይረ። ንሳ እውን ግናይ ዓሶ ሓሚማ ኣብኡ ነይራ። ብሓፈሽኡ እውን እቲ ቤት ጽሕፈት ውድብ ንእሽቶ እዩ ነይሩ፡ ኣባላቱ እውን ኩሉ ግዜ ኣብቲ ሰሙናዊ ናይ ምዝንጋዕ መደባትና ይመጹ ነይሮም እዮም።ብዝኾነ፡ ድሕሪ ጥዕምቲ ሻሂ፡ ዕላል ቀጺልና። ተገዲሳ ሓቲታትኒ። ሓድሽ ኣሃዱ ተላሊናዮ ምንባርናን ግን ደስ ከምዘይበለናን ናብ ተዋጋኣይ ሰራዊት ክንውዛዕ ንፍስሃየ ንህውኾ ምንባርናን ነጊረያ። “ እዋእ፡ ቅሩብ ደኣ ክትጉብዙ። ናብ ቤት ትምህርቲ ሰውራ ክሰደኩም ክነግሮ እየ” ትብለኒ። ኣብ ስበር ቀጠ ሰለስተ ነኣሽቱ ፊተውራሪ ተወዚዕና ነይርና። ሞያ ሕክምና ዘይብልና። በዚ ምኽንያት ድማ መኣዝና ዘጥፋእና መሰለና። ፍስሃየ ወልደገብርኤል፡ ጆካት ይፈቱ እዩ። ተጻዋታይ እዩ። ኣዝዩ ጉልቡትን ሓርናጽን እዩ። ብጣዕሚ ይፈትወና ነይሩ። ንሕና እውን ሓቂ ይሓይሽ፡ ነቶም መራሕቲ መሳርዕ ሓሊፍና ናብኡ ኢና ንኸይድ ነይርና። ግን ቀይዲ በተኻት ነይርና። ክልተ ግዙኤ ናቕፋ ኬድና ኣለና። ሓደ ግዜ ድማ ተሪፍና ክንስና፡ ሞሊቚና ነቶም ናብ ውግእ ናሮ ዝተጓየዩ ተጋደልቲ ኣብ ሩባ ዓገት ኣርኪብናዮም። ኣብቲ እዋን፡ ሓይልታትና ንናቕፋ የኽብባ ነይረን። እቲ ኣብ ናቕፋ ዝነበረ ጸላኢ ኣብ ፍጹም ከበባ ኣትዩ ነይሩ። ነዚ ከበባ ንምፍዃስ ሓደ ዓቢ ናይ ኣየር ወለድ ሰራዊት ጸላኢ ብድሕሪት ኣብ ጎላጉል ናሮ ወሪዱ። ኣብ ከባቢ ፋሕ/ብሌቓት ዝነበራ ኣሃዱታት ጉያ ኮነ። ካብተን ኣብ ናቕፋ ዝነበራ ሓይልታት እውን ተወሲኹ መቸም እቲ ውግእ ድሕሪ 5-6 መዓልታት ብዓወትና ተደምደመ። ምስ ተመለስና፡ ንእንዳ ቲቢ ዕንጨይቲ ክንፍልጽ ናይ ሰሙን መቕጻዕቲ ተዋሂቡና።እዚታት ነታ ብጸይቲ ኣዕሊለያ። ንሱ እዩ ነዛ ናይ ቤት ትምህርቲ ሓሳብ ክተበግስ ዝደረኻ መስለኒ። እንታይ ማለት ከ እዩ ቤት ትምርቲ ሰውራ? ክርደኣ ኣይከኣልኩን። ዕላልና ከይወዳእና፡ ሓንቲ ርጉድ ዝበለት ዝተዓሸገት ደብዳበ ተዋህበትኒ’ሞ ናብ ቦታይ ነቐልኩ። እቲ ናይ ቤት ትምህርቲ ሰውራ ንፋስ— ቁርጽራጽ ደኣ ይኹን እምበር፡ ኣብ ዝኸድክዎ ይስዕበኒ ነይሩ። መመሊሱ ሓይሊ ይውስኽ ከኣ።ኣመጻጽኣ ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ሰውራቅድሚ ተመሃሮ ምምጸኦም፡ እቶም መምሃራን ንገለ ኣዋርሕ ተኣኪቦም መስርሒ ቦታን መደባትን የጣጥሑ ምንባሮም መምህር ኣለምሰገድ ተስፋይ ኣብ ሓደ ቃለ-መሕትቱ ገሊጹ ነይሩ- ኣብ ናይ መንእሰያት መጽሔት ከይከውን። ብዝኾነ፡ ድሕሪ ምቅርራብ፦1ይ ጉጅለ ተማህሮ፡ እቶም ኣብ ፋሕ ካባና ዝተረፉ2ይ ጉጅለ፡ ካብቶም ኣብ ደብዓት ዝነበሩ ዕቑባት ህዝቢ3ይ ጉጅለ፡ ካብ መዓስከራት ስደተኛታት ሱዳን4ይ ድሒርና ካብ ዝተፈላለየ ክፍልታት ውድብ ዝተሰሓብናእዞም ጉጅለታት እዚኦም እዮም እቶም ጀመርቲ ቤት ትምህርቲ ሰውራ። እቲ ቤት ትምህርቲ ምስ ተጀመረ ግን ተመሃሮ ብዝተፈላለየ መገድታት ናብ ቤት ትምህርቲ ሰውራ ይመጽኡ ነይሮም።1- ካብ ታዕሊም፡ ክዕለሙ ዝመጹ ግን ብዕድመ ነኣሽቱ ኮይኖም ዝተራእዩ (ምስክር ዕለት-ልደት ዘይነበሮ ግዜ እዩ)። ኩሉ ብግምት’ዩ ነይሩ፡ ከምዛ ናይ ዕዳጋ ነገር። ንእሽቶ ክንሱ ህጥር ወይ ንውሕ ዝበለ ሰብ ሰተት ኢሉ ናብ ታዕሊሙ ክሓልፍ ይኽእል።2- ተጋደልቲ ካብ ዓዲ ደቆም የምጽኡ ነይሮም3- ኲናትን ግፍዕታት ጸላእን ዘስዓቦ፡ ኣላዪ ዘይነበሮም ቆልዑመነባብሮ፡ ዝበዝሕ ትሕቲ ኣግራብ (ዓዳይ) እዩ ነይሩ። መግቢ እውን ካብቲ ሓፈሻዊ መግቢ ተጋዳላይ ብዙሕ ዝፍለ ኣይነበረንውደባ፡ ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ሰውራ መጀምርታ ኣብ ክልተ ምደባ እዮም ተኸፊሎም፡ ዓበይትን ንኣሽቱን። ዓበይቲ ካብ 12-15 ዝበጽሑ ነይሮም ክኾኑ ይኽእሉ። ዳርጋ ነቲ ቤት ትምህርቲ ዘድሊ ጉልበታዊ ዕዮ፡ ብፍላይ ናይ ዕንጨይቲ፡ ባዕሎም ይምልእዎ ነይሮም። ኣላዪ ኣቦ ነይርዎም፡ እስማዒል መሓመድ (ወዲ መሓመድ) ዝበሃል። ብዛዕብኡ ምናልባት ኣብ ካልእ ግዜ።እቶም ነኣሽቱ እውን ብዕድመ ይፈላለዩ ነይሮም። ብኡ መሰረት ድማ እንዳ ዛይድ ርእሶምን ኣበባ ግደን ተባሂሎም ነይሮም መስለኒ።ምግብና፡ ኣብ ክልቲኡ ኣለይቲ ዝበሃላ ተጋደልቲ ነይረን። ሕቖ ዝሰብርን ዓይኒ ዘዕውርን እዩ ነይሩ ስራሕ መግቢ። ምስ ነፈርቲ እና ተጓየኻ እዩ። ኣዝየን ዓቃላትን ውፉያትን ነይረን። መብዛሕተአን ተሰዊአን። ብክብሪ ከኣ እየ ዝዝክረን። ካሪክለም፡ ንድፊ ጥራይ እዩ ነይሩ። መምሃራን ተጋደልቲ እናመሃሩ ዘማዕብልዎ እዩ ነይሩ። ስለ’ዚ፡ እቶም ቀዳሞት ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ሰውራ ላባራቶሪ ስነ-ምምህርና ኢና ነይርና ክበሃል ይከኣል።ካብዚ ዝቕጽል ጊደዎን መሓርን ዮሴፍ ፍስሃየን ጽቡቕ ገይሮም ኣብሪሆሞ ስለዘለዉ ንታሪኽ እቲ ቤት ትምህርቲ ዝምልከት ብዙሕ ኣይክብልን። ኣብ ዝቕጽል ሳልሳይ ክፋል፡ ንራኢ ዝምልከትን ምስኡ ዝተኣሳሰር ጦብላሕታታትን ክድህስስ ክፍትን እየ። እዚ ክፋል እዚ ቅድሚ ምዕጻወይ ግን ክልተ ነጥብታት ከብርህ ደስ እብለኒ።1- ንብጾት ጊደዎን መሃርን ዮሴፍ ፍስሃየን ብዝምልከት፡ ንክልቲኦም ኣጸቢቐ እፈልጦም እየ። ምፍላጥ ጥራይ ዘይኮነ ኣዝዩ ብሱል ዝኾነ ዝምድና ኣለና። ንጊደዎን መሓሪ ኣብዚ ከጽነሖ፡ ምኽንያቱ ሰተተ ኢሉ ዝወጻ እዩ ዝመስል (ክምስ ውስኹላ)። ንዮሴፍ ፍስሃየ ይኹን ንዝኾነ ኣባልን ዕባይን ቤት ትምህርቲ ሰውራ ኣሕሊፈ ዝህብ ሰብ ኣይኮንኩን። ብፍላይ ንዮሴፍ ብዝምልከት ድማ፡ ዕርክነትና ኣብ 1979፡ ናብ እንዳ ዜና ኬድና ኮለና ይጅምር። ክሳብ ሎሚ ድማ ሓባይብ ኮይንና ንነብር ኣለና። ሕጂ ድማ እተን ጽቡቓት ደቁ፡ ኤሊትን ጋቢን ተወሲኸን (በቲ ኮልታፍ መልሓሰን ባባ ማህሙድ—) ክብላኒ፡ ማሸላ። ይመለኣልና ጥራይ። ዮሴፍ ተሪር ነቓፋይ እዩ። ብውልቂ ደረጃ፡ ኩሉ ግዜ ኣብ ፖለቲካዊ ኣራኣእያታት ብፍላይ ድማ ኣብ ጽሑፋተይ ምስ ተኸራፈስና ኢና። ኩሉ ድማ ምስ ኣኽብሮት። ስለ’ዚ፡ ኣይትጸገሙ ንምባል እዩ። እዚ ናይ ዓበይቲ ምብህሃል እዩ። ብተወሳኺ፡ ብዛዕባ እምነቱ ኣብ ቃልሱን ኣብ ሃገራዊ መርገጺታቱን ዝጠራጠረሉ ሰብ ኣይኮነን። ዮሴፍ ፍሊ ዘብሎ፡ ኣብ ርድኢቱ (conviction) ገጥ ኢሉ፡ ዓው ኢሉ፡ ግን ከኣ ብኣኽብሮት ዝገልጽ ሰብ እዩ። ናይ ልቡ (genuine) ምዃኑ ጥራይ እዩ ዝሕብር። እዚ ባህሪ እዚ ክተባባዕ ኣለዎ’ምበር ክድሰቚ የብሉን። ግድን ድየ ምስ ገምጋሙ ክሰማማዕ? ግድን ኣይኮነን። ዮሴፍ፡ ዝስመዖ ገምጋም ክህብ ከ መሰሉ ድዩ? መሰሉን ፈረቓን።2- እቲ ገጅፍ ሓርማዝ፡ ተዛረብቲ እምግዝሊዘኛ፡ ንሰብ ከይተቖጥዕ ኢልካ ንሓደ ርኡይ ወይ ዓቢ ጉዳይ ሸፈፍ ኢልካ ክትሓልፎ ከለኻ፡ ኣብ ቅድመኻ ኣብቲ ገዛ ዘሎ ገጅፍ ሓርማዝ “ኣይረኣኽዎን” ከም ምባል እዩ ኢሎም ይገልጽዎ። “Elephant in the living room” ይምስልዎ። ሰብ ብዛዕባ ራኢ ክዛረብ ከሎ፡ ምስቲ ኣብ ዓመታት ቃልሲ ብዛዕባ “ኢሳይያስ ኣፈወርቂ” ዝሃነጾ ቅርጸ-ሓሳብ ክተዓረቕ ኣይከኣለን ዘሎ። ኣነ እውን እንሓንሳብ የጸግመኒ እዩ። ስለ’ዚ፡ ብዛዕባ ተራ ኢሳይያስ ኣብ ቤት ትምህርቲ ሰውራ፡ ምናልባት ኣብቲ ዳሕራዋይ ክፋል ክትንክፎ እየ። ንሕጂ፡ ኣብ ዝቕጽል ክፋል ግን ንኢሳይያስ ኣፈወርቂ ናብ ዕርፍቲ ክንሰዶ ኢና። ነቲ ገጅፍ ሓርማዝ ከምዘይረኣናዮ ንሕሰብ እሞ ናብቲ ዘገድሰና ጉዳይ ነተኩር። ማእከል-ስሕበት ኣተኩሮና ከምኡ እውን እቶም ጀጋኑ ናይ ዛንታና፡ እቶም ጽቡቓት ዕንባባ ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ሰውራ፡ እቶም ውፉያት መምሃራንን ምምሕዳርን ኣለይትን ክኾኑ እዮም። ራኢ ስዉእ ኡስታዝ ስዒድ እንታይ ነይሩ፡ ራኢ ስውእቲ ዛይድ ርእሶም እንታይ ነይሩ፡ ራኢ ስዉኣትን ህልዋትን መምሃራንና እንታይ ነይሩ፡ ራኢ ስዉኣትን ህልዋትን ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ሰውራ እንታይ ነይሩ፡ ራኢ እቶም ምዕባለ ክርእዩ ዝመጹ ዝነበሩ ተጋደልቲ እሞ ተዛዊሮምን ምሳና ኣዕሊሎምን ዘህደረሎም ተመስጦን ክፈለዩና ከለዉ፡ “ቸላ፡ ዋእ፡ ሞት ከም ኣድማ፡ እንቋዕ ንዓኹም ረኣና” ኢሎም ናብ እቶን ሓዊ ዝጎየዩ ዝነበሩ ተጋደልቲ እንታይ ነይሩ? ራኢ ህዝብና፡ ከበሳ ቆላ፡ ኣብ ስደት ኣብ ዓዲ፡ ውዱብን ዘይውዱብን፡ እንታይ ነይሩ፡ ራኢ ናይቲ ነንብቦን ነጎሳጉሶን ዝነበርና መስመር ውድብ እንታይ ነይሩ? ራኢ ፖለቲካዊ ፕሮግራምና እንታይ ነይሩ? መን ከ እዩ ሻዕብያ—? እቲ ኣብ ዝቕጽል ክፋል ዘቕርቦ ምጉት ነዚ ክመስል እዩ። ነይሩና እምበር፡ ንጹር ዕላማታትን ራእን። እቲ ማእከላይ ሓሳብ ናይ ምጉተይ ከምዚ ክመስል እዩ—“ራኢና ከህስስ ዝጸንሐ ኣካይዳ ክንእርም ደኣ ከሕርነናን ከሕንነናን ኣለዎ እምበር፡ ንናይ ሎሚ ኣካይዳ ርኢና ‘ ብቀደምና ራኢ ኣይነበረናን’ ናብ ዘብል ከመርሓና የብሉን’ ዝብል እዩ ክኸውን። ብዝያዳ ግን ኣብ ሳልሳይ ክፋል።
ማሕሙድ ሳልሕ


text:
“..ካብታ ኣብ ክርስቶስ የሱስ ጐይታና ዘላ ፍቕሪ ኣምላኽ ከቶ ኺፈልየና ኸም ዘይኰነሉ፡ ኣርጊጸ ኣሎኹ እሞ፡
በዚ ዂሉ በቲ ዘፍቀረና ኣጸቢቕና ንስዕር ኢና።” ሮሜ 8:38-39
ቅዱሳን ኣሕዋት ሰላም ኣምላኽ ምስ ኩሉኹም ይኹን። ድሮ’ኳ ሰሙናት ቆጺርና ካብ ዘይንራኸብ፥ እኳ ናፍቖት ሕብረት እተሃለወና ፥ ነዚ ተላባዒ ሕማማ ኣብ ምዝሕታል ከም ኩሉ ዜጋ ተራና ንጻወት ከም ዘሎና እናዘከረና: ብ ጸሎትን ዓቕልን ክንጸንዕ ነዘኻኽር።
በዚ ዘሎ ኩነታት ኣገልግሎት ማሕበርና ብኸመይ እዩ ክካይድ? ዝብል ሕቶ ክመጽእ ናይ ግድን እዩ፥ እቲ መልሱ ድማ እንሆ;
ከምቲ ዝቐነናዮ ፥ ናይ ሰንበት መደብ ከምዚ እዩ ክመስል፤
- ትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ ፥ ሰዓት 10:00 am. በቲ ብ zoom ዝፍለጥ App ክካይድ እዩ። ኩሉና ነዚAPP ኣብ ቴለፎናትና ወይ ወን ኣብ ኮምፒትራናን ክንጽዕኖ ንላቦ
ኣብ ነፍዚ ወከፍ ሰንበት ሰዓት 11:00pm ቃል ኣምላኽ፤መዝሙርን ጸሎትን ዝሓዘለ መደብ በቲ ናይ ማሕበርና መርበብ መራኸቢ ብዙሃን ክዝርጋሕ እዩ።
- ብ Facebook @GSLCTigrinya (Please follow )
- ብ Youtube GSLC TIGRINYA MINISTRY (Please subscribe)
ጉስነትን ሓልዮትን ማሕበር ;
ኣብ ልዕሊ እቲ ብ ቴሌፎን: ቪድዮን ብጽሑፍን ዝካየድ ዘሎ ዕዮ ካህናት፤
ካብ ማእከልና ሓንቲ ሃለዋት ማሕበር ኣብ ምፍላጥ እትተሓገዝ ብ ‘ሓልዮት ኣሕዋት’ እትፍለጥ ጉጅል ቆይማስ ድሮ እኳ ስርሓ ጀሚራ ኣላ። ኣባላታ ካህናት ማሕበር ፤ ሓው መስረት -ገ/ክርስቶስ: ሓው ጸጋይ-ዘወንጌል ከምኡ ውን ሓው ኣቤል-ኣማኑኤል እዮም።
ነፍሲ ወከፍ ረቡዕ ናይ ሕብረት ኣሕዋት ምምዝርራብ ግዜ ካብ ክሳብ ክህልወና እዩ።
ኣብ ነፍሲወከፍ ሓሙስ ብ ኣሓትና ዝዳሎ ናይ ጸሎት እዋን ካብ 7pm-9pm ክህልወና እዩ።
ከምኡ ውን ኣድላይነቱ ተራእዩ ዝዳሎ ዝተፈላለዩ መደባት ውን ክህልወና እዩ።
ናይ መንእሰያትናን ንኣሽቱ ደቕናን መደባት’ከ?
ብ ኣገልጋሊት ማሕበር ኣቢጋይል ተሰፍየ: እተምእከለ ናይ መንእሰያት መደባት ብ ቪድዮ ቴሌፎንን ጽሑፋትን ክካየድ እዩ።
ነቶም ካብ 5 ክሳብ 13 ዕድሚኦም ዘሎ ደቕና ኣብ ገገዛና ኾይና ብ ቃል ኣምላኽ ከነዕብየሉ ዝሕግዘና ብ ቪድዮ እተሰነየ ሓበሬታት ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ክለኣኸልና እዩ።
ምሕደራ ቤት፡ክርስትያን ከመይ ይኸይድ ኣሎ፧
ኣማሓደርቲ ማሕበር ኣብ ዝሓለፍ ሰሙናት፤ ካብቲ ወርሓዊ ኣኼበኦም ወጻኢ ፥ ክልተ ግዜ ተጋቢኦም ነቲ ህሉው ኩነታት ይከታተልዎ ኣለው።
እግዚኣብሄር ኣምላኽ እቲ ኩሉ ከኣሊ ብዘሎ ነፍስኹም መንፈስኩምን ስጋኹምን ብ ክርስቶስ ክሕልዎ እሙንን ጻድቕን እዩ።


text:
ሃገራዊ ርእሰ-ገምጋም (Selfie) ንግበር
selfie ዲጂታል ካመራ ወይ ተለፎን ገይርካ ርእስኻ ምስኣል ማለት እዩ። ከም ዓመታዊ ርእሰ-ገምጋም ምግባር እጥቀመሉ ኣለኹ።
እዚ ቀዳማይ ክፋል ናይቲ ምስ ፓልቶክ ኣይንፈላለ ኤርትራ ብታሕሳ 21፡ 2019 ዝገበርክዎ እዩ ቀዳማይ ክፋል እዩ። ነቲ live ዝተቀድሐ መግለጺ ዝሓለፈኩም ኣብ ናቶም ገጽን ኣብ ናተይን ኣሎ። ንሎሚ ኣብ ቁጠባውን ዲፕሎማስያውን መዳያት ዝተመዝገበ ጭቡጣት ዓወታት ዝድህስስ እዩ። ሰናይ ንባብ።
2019 ኣብ ትውደኣሉ እዋን ሃገራዊ ርእሰ-ምስኣል (ምግምጋም) ወይ selfie ክንገብር የድሊ
(ክሉ ዝብለክም ካብ ዜናታት ዝተረኽበን ናይ ገዛእ ርእሰይ ውልቃዊ እጅትሃድ ወይ ጻዕርታት ዝተሓወሶ እዩ። ንኽሉ ፍጻመታት ክትዝርዝር ግዜ የለን ብዙሕ ኣውን ኣይሕግዝን። ኪነው እቶም ፍጻመታት ዘሎ ነገር ምርኣይ ግን ምሉእ ስእሊ ክህብ ይኽእል።
ዓመተ 2019 ብኣወንታዊ ፍጻመታት ተጸቕጺቓ ትሓልፍ ኣላ—
- ኣብ 2019፡ ናብ ተወንዚፉ ዝነበረ መደባት ልምዓት ተበጋጊስና ኣለና። ዳግመ-ህንጻዊ ስረሓት (ጽርግያታት፡ ምህናጽ ኣባይቲ፡ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎታት (ኣብያተ ትምህርቲ-ክሊኒካት፡ ናይ ከተማ ትሕተ-ቅርጽታት)፡ ወደባት ምሕዳስን ምዝማንን (rehabilitating and modernizing)፡ ምብግጋስ መገዲ ኣየር ኤርትራ፡ ገስጋስ ኣብ ኣብ ጽላታት ተሓዳሲ ጸዓት (renewable energy) ከምኡ እውን ምዝርጋሕ መስመራት ጸዓት፡ ንምዕዳል ማይ ዝኸውን መስመራትን ገንእታትን፡ ኣብ ሕርሻ፡ ሃብቲ ዓሳ….ኣዝዩ ርኡይ ምብግጋሳት ተገይሩላ ኣሎ ዓመት 2019
-
እብ ምብርባር ወፍርታት፡ ብፍላይ ናብ ዜጋታት ዝቐንዐን ንዜጋታት ቀዳምነት ዝህብን ምጉስጓስ ወፍሪ ክረኣየላ ዝጀመረ ዓመት ኮይና ሓሊፋ ኣላ። ኣብ መዳይ ወፍሪ፡ ብፍላይ ሕጂ ድማ ምስ ምስጓም ምወላ ፕሮጀክት ካሉሊ ፖታሽ፡ ዓመት 2019 ብጽቡቕ ትድምደም ዘላ ዓመት እያ።
ኣብ ምድልዳል ትካላት መንግስትን ምኽላስ ፖሊሲታትን ጽቡቕ ጅማሮ ከም ዘሎ ንሰምዕ።
*- እዚታት ክሉ ንዜጋታትና ስራሕ ብምፍጣርን ፍርያት ውሽጢ ሃገር ብምብምዕባይን መነባብሮ ህዝብና ክረጋጋእን ከምሓየሽን ዝሕግዝ እዩ።
-
ተኽእሎ ኲናት ናብ ዝተሓተ ደርጅኡ ወሪዱ፡ እዚ ድማ ሃገርና ካብቲ ናብ ኲናት ዝቐንዐ ኣንፈታ ናብ መኣዝን ሰላምን ልምዓትን ክተብል ዕድል ዝረኸበትላ ዓመት እያ (ካብ መወዳእታ ዓመተ 2018 ጀሚሩ ማለት እዩ… Rededicating our resources and focus to national reconstruction.
-
እቲ ኢፍትሓዊ እገዳ እውን ብሕዳር 14, 2018 ተላዒሉ ነይሩ። እዚ ድማ ኤርትራ ዓንኬል ጽልዋኣ (sphere of influence) ንምዕባይን ኣብ ዞባዊ ሰላም እጃማ ክተበርክትን ከምኡ እውን ምስ ፊናንሳዊ ትካላት ብዘይ ጸገም ውዕላት ክትገብርን ወፍርታት ክትስሕብን ክሕግዛ እዩ።
-
በዚ መሰረት፡ ኤርትራ ኣብ 2019 ኣዝዩ ጽዑቕ ዲፕሎማስያዊ ስረሓት ኣካዪዳ። ነዚ ዝምልከት፡ ኣብ ፌስ ቡከይ “ እምበር’ዶ እዞም ክልተ ሰባት ይድቅሱን እዮም” ኢለ ተዳኢለ ነይረ (satire ገይረ ጽሒፈ ነይረ)፡ ኣብ ታሕቲ ኣብ time line FBከይ ክትርእይዋ ትኽእሉ። ነቲ ሚኒስተር ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ኣማኻሪ ፕረሲደንት ኤርትራ፡ ኣቶ የማነ ገብረኣብን ዝገብርዎ ናይ ዲፕሎማሲ መራቶን ኣመልኪተ ዝጸሓፍክዋ ነይራ።
ብናተይ ገምጋም፡ ዲፕሎማሲ ኤርትራ፡ ናይ ቀረባን ርሑቕን ዓላማታት (objectives) ዝሓዘ ገይርና ክንርደኦ ንኽእል። በቲ ናይ ቀረባ ተልእኾኡ ወይ ዕላምኡ ክረአ ከሎ፡ ንናይ ኤርትራ ናይ ቀረባ ስግኣታት ምእላይን ናይ ቀረባ ረብሓኣ ምዕዛዝን እዩ ( dealing with Eritrea’s immediate national concerns, and opening up new diplomatic frontiers that will consolidate peace and stability, which will ultimately boost the reconstruction endeavor)…
በዚ መሰረት፡ ሓይልታት ሰላም ኢትዮጵያ ንክውደቡን ንኽሕይሉን ባይታ ከም ዝረሓወሎም ምግባር (leeway ምሃቦም)፡ መንግስቲኤርትራ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ “ዶብ እንተዘየደቀስኩም ኲናት ክንከፍት ኢና” ዘይምባሉ፡ ለባምን ርሑቕ-ጠመት ዝኾነ ኣካይዳ እዩ። ኣብዚ ጉዳይ እዚ፡ መሪሕነት ኤርትራ ትዕግስትን ምትዕጽጻፍን ከርኢ ጸኒሑ። በዚ ድማ ክምጎስ እዩ ዘለዎ። ዶብና ውዱእ እዩ። ተሪፉ ዘሎ ነቲ ሕጋዊ መደምደምታ ዝተገብረሉ ጉዳይ ፖለቲካዊ መደምደምታ ምግባር ጥራይ እዩ። ስለ’ዚ፡ ነቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተኸተመ ናይ ሰላም ስምምዕ ከም ዝድልድል ምግባሩን እቲ ን 20 ዓመታት ኣብ ልዕሊ ዕድል ኤርትራ ይቕረ ዘይበሃሎ ኣዕናዊ ሜላታት ክኽተል ዝጸንሐ ጭፍራ ወያነ ዳግም ኣብ ፖለቲካ ኢትዮጵያ ወሳኒ ኮይኑ ንኸይምለስ ዘጣጥሕ ፖለቲካዊ ሃዋሁ ኣብ ኢትዮጵያ ንምፍጣር ዝዓለመ ዝነበረ ኮይኑ ይስመዓኒ። እቲ ናይ ርሑቕ ዕላምኡ ድማ ብዞባን ኣህጉርን ኣወንታዊ ምስሊ ኤርትራ ከም ዝዝርጋሕ ምግባርን ንዳግመ ህንጸት ዝኸውን ኣህጉራዊ ወፍርታት ዘተባብዕ ገጽ ኤርትራ ምህናጽ እዩ ነይሩ። ምስኡ ዝኸይድ ድማ ኣብ ሰላምን ጸጥትታን ዞባና ደራኺ ተራ ምጽዋት። ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዝግበር ባህላዊ ምልውዋጥ ኣብ ውሽጢ እዚ እዩ ዝረአ። በዚ ኣጋጣሚ ነታ ኣብ ኤርትራ ዑደት ትገብር ዘላ ባህላዊት ጉጅለ ኢትዮጵያ ኣሳልጦ እምነየላ።
ካልኣይ ክፋል ክቕጽል እዩ።
ኣብ ዓበይቲ ጉዳያት ሃገር ንዕሰል። ካብ ኢንቺ ምንቺ ወጺእና ናብ ቑምነገር ነድህብ። ፍስህስህን ሕፍንፍንንን ንበል። ኣሉታዊ ኣመለኻኽታ ዘጥሓሎም ዜጋታትና ኣይወሓዱን። ዓመት 2020 ዝበለጸትን ዝደመቐትን ከም ትኸውን ዘጠራጥር የብለይን። ዓወት ናትና እዩ።
ዐውቴ እግል ርሒብ ገቢል!
ገንድሊ ኤርትርያ፡ ኣርሕብ፡ እቶ፡ ተዛተ፡ ተጋባእ፡ ገስግስ… be positive and forward-looking.
ሰጉም!!
ማሕሙድ ሳልሕ


text:
ቻይና፡ ኣብ ኣፍሪቃ ዝገብሮም ፕሮጀክታት 'ንጃህራ ኣይኮኑን' ትብል
ፕረሲደንት ቻይና ሺ ጂንፒንግ ሃገሩ ኣብ ኣፍሪቃ እተካይዶም ፕሮጀክትታት እታ ኣህጉር ትሕተ-ቅርጽታታት ንኸተማዕብል ንምሕጋዝ ደአ እምበር ናይ `ጃህራ ፕሮጀክትታት` ኣይኮኑን ኢሉ።
ነቲ ትማሊ ኣብ በይጂንግ ዝጀመረ ዋዕላ ኣፍሪቃ-ቻይና ብወግዒ ኣብ ዝኸፈተሉ እዋን ድማ ተወሳኺ 60 ቢሊዮን ዶላር ንምዕባለ'ታ ኣህጉር ክህብ ምዃኑ ቃል ኣትዩ።
ቻይና እታ ዝዓበየት ኣብ ኣፍሪቃ ስራሓት ትሕተ-ቅርጺ እትምውል በይናዊት ሃገር'ያ።
ነቐፍቲ ግን ሃገራት ኣፍሪቃ ክስከምኦ ኣብ ዘይክእላ ዕዳ ይሽመማ ከምዘለዋ የጠንቅቑ።
ገለ ፕሮጀክትታት ኣዋጻእነቶም ደጊምካ ምርኣይ ከምዘድልን ነቲ ምትሕብባር ድማ ዝያዳ ኣዋጻኢ ምግባር ከምዘድሊ ግን ሚስተር ሺ ተኣሚኑ።
'ምትሕግጋዝ ቻይና ብልክዕ ንዓበይቲ ማሕንቖታት ዕብየት ዒላማ ዝገበረ'ዩ" ኢሉ ሚስተር ሺ ኣብ ዋዕላ ወነንቲ ዋኒናት ኣብ ዝገበሮ መደረ።
"ርእሰ-ማላት ናይ ምትሕግጋዝና ኣብ ኣዝዮም ኣገደስቲን ተደለይትን ዝኮኑ ፕሮጀክትታት ደኣ'ምበር ኣብ ናይ ጃህራ ፕሮጀክትታት ክውዕሉ የብሎምን" ድማ ኢሉ።
ፕረሲደንት ሲሪል ራማፖሳ ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ ነቲ እናዓበየ ዝኸይድ ዘሎ ተሳትፎ ቻይና ብምንኣድ፡ "ምስ'ቲ ዘረባ ናይ'ቶም ክንእምኖም ዝደልዩና ኣካላት ዝኾነ ኣብ ኣፍሪቃ ሓድሽ ባዕዳዊ መግዛእቲ ይተኣታቶ'ሎ ዝብል ኣበሃህላ" ከምዘይሰማማዕ ገሊጹ።
ብዘይካ'ታ ናይ ቀደም ስዋዚላንድ ተባሂላ ትፍለጥ ዝነበረት ንእሽቶ ሃገር ናይ ሕጂ ኤስዋቲኒ፡ ኩለን ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ'ቲ ዋዕላ ተወኪለን ኣለዋ።
ኤስዋቲኒ እታ ምስ ታይዋን ዲሎማሲያዊ ዝምድና ዘለዋ እንኮ ኣፍሪቃዊት ሃገር'ያ።
ቻይና ሃገራት ምስኣን ምስ'ታ ግዝኣተይ'ያ እትብላ ታይዋንን ዝምድና ክህልወን ኣይትፈቅድን'ያ።
"ፖሊቲካዊ ጥብቆታት የለን"
እቲ ንሃገራት ኣፍሪቃ ዝወሃብ 60 ቢሊዮን ዶላር ብመልክዕ ሓገዝን ልቓሕን ከምዝወሃብ፡ ሚስተር ሺ ኣብ'ቲ ኣብ በይጂን ዝርከብ ዓቢ ኣደራሽ ዝተኻየደ ዋዕላ መራሕቲ ሃገራት ኣብ ዘስመዖ መደረ ገሊጹ።
እቲ ገንዘብ ኣብ ዝቕጽሉ ሰለስተ ዓመታት፡ ተወሰኽቲ ትሕተ-ቅርጺ ኣብ ምህናጽን ንኣፍሪቃውያን መንእሰያት ማህደረ-ትምህርቲ ኣብ ምሃብን ሓዊስካ ኣብ ሸሞንተ ተበግሶታት ክውዕል'ዩ ኢሉ።
"ናይ ቻይና ወፍሪ ኣብ ኣፍሪቃ ዝኾነ ይኹን ፖለቲካዊ ጥብቆታት የብሉን" ኢሉ ሚስተር ሺ።
እዚ ቃል ዝተኣትወ 60 ቢሊዮን ዶላር፡ ነቲ ቻይና ኣብ 2015 ኣብ ከተማ ጆሃንስበርግ ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝተጋብአ ተመሳሳሊ ዋዕላ ዝኣተወቶ 60 ቢሊዮን ዶላር ኣየጠቓልልን።
ንገለ ድኻታት ሃገራት ኣፍሪቃ፡ እቲ ኣብ መወዳእታ ናይ ዓመተ 2018 ክኸፍልኦ ዝግብኣን ዝነበረ ካብ ወለድ ነጻ ዝኾነ ዕዳ ናይ ቻይና ክስረዘለን ምዃኑ ድማ ሚስተር ሺ ገሊጹ።
ብተወሳኺ ቻይና ሓደ ናይ ሰላምን ጸጥታን ማዕከን ገንዘብ ከተቕውም ምዃናን ንሕብረት ኣፍሪቃ ድማ ነጻ ወተሃደራዊ ሓገዝ ክትገብር ምዃናን ድማ ወሲኹ ገሊጹ።
ቻይና ካብ 2000 ክሳብ 2016 ኣብ ዘሎ እዋን 125 ቢሊዮን ዶላር ንሃገራት ኣፍሪቃ ከምዘለቀሐት ጸብጻባት ይሕብሩ።
ነቲ ኣብ መንጎ ከተማ ናይሮቢን ወደባዊት ከተማ ሞምባሳ ናይ ኬንያን ዘራኽብ ሓድሽ መስመር ባቡር ንምስራሕ ዘውጻኣቶ 3.2 ቢሊዮን ዶላር ሓዊሳክ ድማ ኣብ ስራሓት መገድታት፡ መንገዲ ባቡራት፡ ወደባትን ካንኦት ፕሮጀክትታን ድማ ኣዝዩ ብዙሕ ርእሰ-ማል ኣፍሲሳ'ያ።
ነተን ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብለን ሃገራት ደቡብ ሱዳን፡ ምብራቓዊ ክፋል ናይ ደሞክራሲያዊት ረፓብሊክ ኮንጎ፡ ርዋንዳን ኢትዮጵያን ምስ ህንዳዊ ውቅያኖስ ከተራኽበን ድማ ውጥን ኣለዋ።
እንተኾነ ግን እቲ ፕሮጀክት ብጠቐነታት ብልሽውናን ፈላጣት ቁጠባ ብዝህብዎ እቲ ዋጋ ናይቲ ፕሮጀክት ኣዝዩ ልዒሉ ዝብል ርእይቶን ተሓሚሱ ይርከብ። እቲ ፕሮጀክት፡ ኣብ ፈላሞት ዓመታቱ ጥራይ 100 ሚሊዮን ዶላር ክሳራ ከምዘጋጠሞ ወግዓውያን ጸብጻባት የመልክቱ።
ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ዝምድና ቻይናን ኣፍሪቃን ነቒፉ
ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ሬክስ ቴሌርሶን ቅድሚ'ቲ ናይ ኣፍሪቃ ዕላዊ ቀዳማይን ዑደት ምጅማሩ ንቁጠባዊ ጽምዶ ቻይና ኣብ ኣፍሪቃ ነቒፉ።


text:
መንግስቲ ካብ ውሽጢ ሃገር ክልቃሕ ከሎ ምስ ዜጋታት ብምውድዳር ስለዝኸውን ዜጋታት ኣብ ኢንቨስትመንት ናይ ምስታፍ ዕድሎም ከንእሶ እዩ ኢሎም።’’ኣብ ሃገርና ዘላቒ ዕብየት ከይኮነስ ኣብ መንግስቲ ዝተንጠልጠለ ፅግዕተኛ ዕብየት ክኸውን እዩ ዝብል እምነት ኣለኒ።’’ኣብ ናይ ውልቂ ዘፈር ዝህሉ ፈጠራ እውን ስለዝድርት እቲ በጀት ክንኪ ኣለዎ ኢሎም።
ኣቶ ግርማ ካሊእ ክንከ ኣለዎ ዝበልዎ ንናይ ኢትዮጵያ ብዓል ስልጣን ብሮድግካስቲንግ ዝተመደብ በጀት እዩ።እቲ ቤት ፅሕፈት ዋላ ሓደ ናይ ውልቂ ቴለቪዥን ንኽህሊ ደገፍ ዘይሃበ ድኹም ተቛም ስለዝኾነ ክቕነስ ኣለዎ ክብሉ ሓቲቶም።
ኣብቲ ፓርላማ ተረኺቦም ንዝቐረቡ ሕቶታት ዝመለሱ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ነቲ ሕቶ ምቕናስ በጀት ኣይተቐበሉዎምን።’’መንግስቲ ናይ በጀት ጉድለቱ ንምምላእ ካብ ባንክታት ዝልቅሖ ዝቕባበ ዋጋ ብዘልዕል ክሳብ ዘይኮነ፣ ንናይ ውልቂ ዘፈር ዝውሃብ ልቓሕ ሽግር ስለዘይብልና ናይ ምንሕናሕ ሕቶ ስለዘይህሊ እዚ በጀት እዚ ክፀድቕ ኣለዎ።’’
እቲ ፓርላማ ካብ ዘፅደቖ 154 ቢሊዮን ብር በጀት 2006 ዓ/ም 79.1 ሚእታዊ ካብ ውሽጢ ሃገር ብዝርከብ እቶት 20.9 ሚእታዊ ድማ ካብ ደገ ብልቓሕ ወይ ብሓገዝ ከምዝርከብ ተፈሊጡ’ሎ።
ብኻኢእ ዜና ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ 10 ኣባላት ካብኔት ኣቕሪቦም ፓርላማ ኣፅዲቑሎም ኣሎ።ምንስትራት ትምህርቲ፣ ጉዳያት ኮምኒኬሽን መንግስትን ፍትሕን ሓዊሱ 10 ኣባላት ካብኔት ተሸይሞም ኣለው።ብኣቶ ደመቀ መኮነን ተታሒዙ ንዝነበረ ትምህርቲ ምንስቴር ኣቶ ሽፈራው ሽጉጤ፣ብኣቶ በረኸት ስምኦን ተታሒዙ ዝነበረ ጉዳያት ኮምኒኬሽን መንግስቲ ብኣቶ ሬድዋን ሑሴን፣ሓላፊ ምንስቴር ፍትሒ ኣቶ ጌታቸው ኣምባየ፣ዋና ዳይረክተር ብዓልስልጣን እቶትን ጉምርክን ኣቶ በከር ሻሌን ካብ ዝተሸሙ ገሊኦም እዮም።
ናይ ትምህርቲ ምንስቴርን ምኽትል ቀዳማይ ምንስቴርን ኮይኖም ክሰርሑ ዝፀንሑ ኣቶ ደመቀ መኮነን ምኽትል ቀዳማይ ምንስቴር ኮይኖም ንኽቕፅሉን ሓላፊ ጉዳያት ኮምኒኬሽን መንግስቲ ዝነበሩ ኣቶ በረኸት ስምኦን ድማ ኣማኻሪ ቀዳማይ ምንስቴ ኮይኖም ክሰርሑን ተሸይሞም ኣለው።ቅድም ክብል ምንስቴር ፍትሒ ዝነበሩ ኣቶ ብርሃነ ሃይሉ ካብ ስልጣኖም ምልዓሎምን ዋና ዳይረክተር እቶትን ጉምሩክን ዝነበሩ ኣቶ መላኩ ፈንታ ድማ ብኽሲ ግዕዝይና ኣብ ማእሰርቲ ከምዝርከቡን ይዝከር።


text:
መጻኢ ብደሆታት መንግስታት ኢትዮጵያን ኤርትራን
ቀዳማይ ምኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ፡ ኣብ ሚያዝያ 2018 ስልጣን ምስተረከበ፡ ካብቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝገበሮ ቅልጡፍ ጽገናዊ ለውጥታት ምስ ኤርትራ ዝጸንሐ ኣይ ኩናት ኣይ ሰላም ኩነታት ምውዳእ እዩ ነይሩ።
ኣብ ጽምብል ሽመቱ ከኣ ንመንግስቲ ኤርትራ ናይ ሰላም ጻውዒት ኣመሓላሊፉ። መንግስቲ ኤርትራ ግን እታ ኩዕሶ ኣብ ሜዳ ኢትዮጵያ እያ ዘላ ክብል እዩ መሊሱ።
ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዴግ ንውዕል ኣልጀርስ ብዘይ ቅድመ ኩነት ከምዝቕበሎ ምስ ገለጸ ግን መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ኢትዮጵያ ንዝካየድ ዘሎ ምዕባለታት ብቐረባ ንምክትታልን ናይ ስራሕ ውጥን ንምስኣልን ናብ ኣዲስ ኣባባ ልኡኽ ሰዲዱ።
ኣይዶንጎየን ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ዝመርሖ ልኡኽ ኤርትራ በጺሑ ኣብዘን ዝስዕባ ሓሙሽተ ኣገደስቲ ነጥብታት ተሰማሚዖም።
ትማሊ ቀዳም 14 ሓምለ ከኣ ብፕረዚደንት ኢሳይያስ ዝተመርሐ ልኡኽ ኣዲስ ኣበባ ኣትዩ። መንግስትን ህዝብን ኢትዮጵያ ከኣ ልክዕ ከምቲ ንቐዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣብ ኣስመራ ዝተገብረሉ ኣቀባብላ ገይሮሙሉ።
ኣብ ናይ ምሳሕ እንግዶት ከኣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ብቓላት ዘይግለጽ ልዑል ሓጎስ ከምዝተሰመዖ ብምግላጽ፡"ድሕሪ ሕጂ ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ክልተ ህዝቢ'ዩ ኢሉ ዝዛረብ ነቲ ሓቂ ዘይፈልጥ ጥራይ'ዩ። ከም ሓደ ህዝቢ ኮይንና ንቕድሚት ክንጓዓዝ ኢና" ኢሉ።
እዚ ቕንያት'ዚ በዚ ኣብ ክልቲኡ ሃገራት ኤርትራን ኢትዮጵያን ጀሚሩ ዘሎ ናይ ሰላም መስርሕ ህዝቢ ክልቲኡ ሃገራት ኣብ ጎደናታቱ ወጺኡ ብዘርኣዮ ጽምኢ ሰላም ደሚቑን ማዕሪጉን ቀንዩ ኣሎ።
ይኹን እምበር ብዙሓት ሰባት፡ ዝተፈላለየ ዛዕባታት ብምልዓል መጻኢ ምዕባላታቱ ከመይ ክኸውን ከምዝኽእል ሕቶ ኣለዎም።
ገለ ካብኡ፦
•ጉዳይ ካሕሳ
•ኣብ ክልቲአን ሃገራት፡ ብኽልቲኦም መንግስታት ክድገፉ ዝጸንሑ ተቓወምቲ ሓይልታት ሕድሕድ ሃገራት
•ኣብ ክልቲአን ሃገራት፡ ብፍላይ ግን ኣብ መዓስከራት ኢትዮጵያ ዘለው ስደተኛታት
•ብዛዕባ እቲ ብዝርዝር ዘይተገልጸን ብደፍንኡ ዶባት ብፍቕሪ ተሳዒሪ እዩ ዝበሃል ዘረባ
ንጉዳይ ካሕሳ ብዝምልከት ብስምምዕ ኣልጀርስ ዝቖመ ኮሚሽን ካሕሳ እዚ ዝስዕብ ብይን ሂቡ እዩ፤ እቲ ብይን ናይ 10 ሚልዮን ዶላር ፍልልይ እዩ ገይሩ።
ንተቓወምቲ ውድባት ብዝምልከት፦ መንግስቲ ኤርትራ፡ ኣንጻር መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዕጥቂ ብረት ንዝንቀሳቐሱ፡ ከም ግንቦት ሸውዓተ፡ ደምሕት፡ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን፡ ኦነግ፡ ዝኣመሰሉ ሓይልታት ብወተሃደራዊ ስልጠናን ዕጥቅን ክድግፍ ጸኒሑ እዩ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ እውን ንሓደ ክልተ ካብ ሚእቲ ዘይበዝሑ ዕጡቓት ዘለውዎምን፡ ካልኦት ሓያሎ ፖለቲካዊ ንጥፈታት ዘካይዱ ውድባትን ክድግፍ ጸኒሑ እዩ።
ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ንኹሎም ኣብ ጎረባብቲ ሃገራትን ርሑቕ ስደትን ዝርከቡ ተቓወምቲ ውድባት ናብ ኢትዮጵያ ኣትዮም ሰላማዊ ቃልሲ ከካይዱ ስለዝጸወዐ ብዙሓት ካብቶም ኣብ ኤርትራ ዓስኪሮም ዝጸንሑ ውድባት ሰናይ ፈቓዶም ኣርእዮም ኣለው።
ብወገን መንግስቲ ኤርትራ ግን ዛጊት ዝተሰምዐ ስለዘየለ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ዝመርሖ መንግስቲ ተመሳሳሊ ስጉምቲ ክወስድ ትጽቢት ይገብሩ።
ኣብዚ እዋን እዚ ኣብ ኤርትራ ዘለው ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት ብዝሒ ብወግዒ ዝፈለጥ እኳ እንተዘየለ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተፈላለያ መዓስከራት ዝርከቡ ኣስታት 100ሽሕ ዝኾኑ ስደተኛታት ዕጨኦምእንታይ ክኸውን እዩ ዝብል ዛዕባ እውን ካልእ ኣዘራራቢ ጉዳይ እዩ።
ብዛዕባ እቲ ውዕል ኣልጀርስን ብይን ኮሚሽን ዶባትን ብዘይ ቅድመ ኩነት ከነተግብሮ ኢና ዝብል ዛዕባ እውን ምኽንያት ኣይ ሰላም ኣይ ኩናት ክልቲኦም ስርዓታት ብምዃኑ፡ ንህይወት እቶም ኣብ ዶባት ዝነብሩ ኣህዛብ ክልቲኦም ሃገራት ዝጸሉ እውን ብምዃኑ ንኣፈጻጽማኡ ብዝምልከት ስክፍታ ዘለዎም ኣይተሳእኑን።
ኮሚሽን ዶባት ኢትዮ ኤርትራ፡ ከም ምኽንያትን ጠንቅን እቲ ኩናት ንእትረአ ባድመ፡ ንኤርትራ ብምሃብ ብይኑ መሰቕረበ፡ መንግስቲ ኤርትራ፡ ብቐጻሊ፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ ልኡላዊ መሬት ኤርትራ ከይወጽአ ፈጺምና ኣይንዘራረብን ኢና ክብል ስለዝጸንሐ፡ ጉዳይ ዲሚሊታራላይዜሽን እውን ከም ሓደ ዛዕባ ይለዓል እዩ።
ካልእ፡ ክልቲኦም ስርዓታት ኣኣብ ሃገሮም ዘለዎም ፖለቲካዊ ብደሆ፡ ንመስርሕ ሰላም ክልቲአን ሃገራት ብእወታን ኣሉታን ክጸልወን ከምዝኽእል ፖለቲከኛታት ክልቲአን ሃገራት ይዛረቡ።


text:
ብ ዘካርያስ ገሪማ ዝተጻሕፍ
ኣብታ ‘ኢትዮጵያ’ ዝተባህለት እኽብካብ ሃገራትን ህዝብታትን ኣብዚ ዝሓለፈ 600 ዓመታት ዝጸንሐን ዝቕጽልን ዘሎ ቅርሕንቲ ዝበዝሖ ደማዊ ምውዳእ ኣብዚ ሰለስተ ዓመታት፡ ከቋርጽ ተስፋ ኸምዘይብሉን እናነሃረ ከምዝቕጽልን ይርአ ኣሎ። ኣምሓሩ ጽውጽዋያዊ ሱር ንግስነት ካብ ዝምህዙ ንደሓር ሰላም ናይተን ካብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ክሳብ ቀላይ ጻና ተሰሪዐን ዝርከባ ሓያሎ ሃገራት ንዘመናት ተዘሪጉ ኣሎ። እቲ ልብወለዳዊ ሰርወ ንግስነት ንኣምሓሩ ዘስዓበሎም ዕብዳን ክሳዕ እዚ ዕለት እዚ ስለዘይገደፎም ኣብዚ ዝሓለፈ 56 ዓመታት ኣብ ኤርትራ ይኹን ኣብተን ኪንዮ መረብ ዝርከባ ኢትዮጵያ ተባሂለን ዝጽውዓ ዘለዋ ናይ ተቓተልቲ ሓዳር መስሪተን ክዋድኣ ዝነብራ ሃገራት ተስፋ ነባሪ ሰላም የለን።
ኤርትራ ነባሪ ሰላም ክትረክብ እንተዀይና፡ እተን ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከባ ሃገራት ረርእሰን ክኢለን ክነብራ ወይ ድማ ካብ ድሑር መስፍናውን ዓሌታውን ፖለቲካ ወጺአን ንገዛእ ርእሰንን ንጐረባብቲ ሃገራትን ዘይትርብሽ ሃገር መስሪተን ክቕጽላ ኣለወን። እዚ እንተዘይተኻኢሉ፡ እተን ጐረባብቲ ‘ኢትዮጵያ’ ዝዀና ሃገራት ኤርትራ፡ ጂቡቲ፡ ሱዳን፡ ደቡብ ሱዳን፡ ሶማልያን ኬንያን ኣገባበን ኣብሊሐን ነቲ ዘድሊ ለውጢ ከተባብዕኦ ይግባእ።
ኣብዛ ንሓድሕዶም ብቕርንሕቲ ዝቃተሉ ጉጅለታት ዝናበሩላ ዘለዉ ኣብ ጽውጽዋይ እትነብር ኢትዮጵያ ሓይሊ ኽሕዙ ዝደልዩ ወገናት ኩሉ ሳዕ ናብ ኤርትራን ናብ ባሕራን የቋምቱ። ካብ ዝዀነ ይኹን ናይዛ ኢትዮጵያ እትበሃል ዘላ ጉጅለ ህዝብታት ተበጊሱ ቀይሕ ባሕርን ኤርትራን ዝሃርፍ ፖለቲካዊ ሓይሊ ኣብ ዝተራእየሉ ዝዀነ ይኹን እዋን ኣብ መላእ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላም ክህሉ ማለት ፈጺምካ ዘይሕለም እዩ። ብፍላይ ኣብ ሶማልያ፡ ጂቡቲ፡ ኤርትራን ኢትዮጵያን ርግኣት ክርከብ እተዀይኑ፡ እቶም ንምዕራብን ንምብራቕን እናተበገሱ ብሓንሳብ ኢና ዝብሉ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከቡ ህዝብታት ሓቀኛ ሓባራዊት ሃገር ክምስርቱ ወይ ድማ በቤቶም ፈልዮም ካብ ጽውጽዋይ ወጺኦም ናብ ነናቶም ሃገራት ከምርሑ ይግብኦም። ቀንዲ ህዝባ ኦሮሞ ኽነሶም ብጽውጽዋይ ኣምሓሩ እትምራሕ ሃገር ንዝዀነ ይኹን ካብቶም ኣብኣ ዝርከቡ 80 ዝበጽሑ ቋንቋታት ዝዛረቡ ህዝብታት ኣይትኸውንን እያ።
ኣብ ገማግም ቀላይ ጻና ዀይኖም ዝጠምዩ፡ ኣብ ቀጠልያ ሃገር ብዓጸቦ ዝውድኡ ህዝቢ፡ ኣብ ገበላኦም ዘሎ ሽሻይ ምእካቡ ሰኣን ምኽኣሎም እናተዃሳተሩ፡ ኣብ ዘይሃገሮም፡ ኣቦሓጎታቶም ርእዮሞን ረጊጾሞን ኣብ ዘይፈልጡ፡ ዋናታት ኣብ ዘለውዎ ባሕርን ምድርን እንታይ ከፍርዩ ይኽእሉ፧
ካብ 1952 ክሳብ 1991 ኣብ ዝነበረ ናይ ፈደረሽንን መቝረንትን 40 ዓመታት ዝዀነ ይኹን ካብቶም ብቐይሕ ባሕሪ ዝዓብዱ ኣምሓሩ ካብ ቀይሕ ባሕሪ ሓደ ዓሳ ኣየውጽአን፡ ኣብ ዝዀነት ትኹን ናይ ኤርትራ ኸተማ ብግዲ እንተዘይኰይኑ ብፍታዉ ኣይተቐመጠን። እቲ ን40 ዓመታት ዝተሃነጸ ሓይሊ ባሕሪ ናይታ ማያ ኽትሰቲ ዘይትኽእል ‘ኢትዮጵያ’ ኣብ 4 ወርሒ ብዝሰልጠነ ንእሽቶን ብግቡእ ዘይዓጠቐን ኣሃዱ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ብዘይተረፍ ተደምሲሱ።
ኣብቲ ኤርትራ ብፈደረሽንን መቝረንትን ዝተዓመጸትሉ 40 ዓመታት፡ ልሙዕ ሕርሻዊ ቦታታትን እኹል ማይን እትውንን ኢትዮጵያ ብጥሜት እናተጸውዐት፡ ውቅያኖሳት ሰጊሩ ዝመጸ እኽሊ ብወደብ ዓሰብ ትቕበል ኔራ። ሎሚ ውን እንተዀነ፡ ህዝቢ ኤርትራ ረድኤት ክሓልፍ ዝኽልክል ህዝቢ ብዘይምዃኑ ትኳቦ ዝሓልፈሉ ኣፍደገ ተዓጽዩ ዝብል ሻቕሎት ክህሉ ኣይምተገብኦን። እዚ ምስዘይደልዩ ድማ ኣብ ሶማልያን ጂቡቲን ሰላም ክህሉ ኽጽዕሩን መዓልቲ ጸገም ከምዝመጽእ ተረዲኦም ንህዝቢ ኤርትራ ከኽብርዎን ይግብኦም።
እቲ ክሳብ 1974 ዝነበረ ብልቕብቃብ ዛንታታትን ወለዶን ዝተሃንጸ ሃጸይነት ናብ ኤርትራ እንተዘየቋምት ክሳዕ ሎሚ ኣይምወደቐን። ምናልባት ውን፡ ነቶም ኢትዮጵያ ተባሂለን ኣብ እተጠርነፋ ሃገራት ዝርከቡ ሓፋሽ ካብዚ ዘቃትሎም ዘሎ ኣብ ዓሌት ዝተመርኰሰ ስርዓተ መንግስታት ውጹእ ንግስነት ምሓሾም ይኸውን። ስርዓት ደርግ ኣብ ክንዲ ማርክሳዊ ዝብል ስም ዝቐየረ ኣተሓሳስባ ራእሲ ተፈሪ ምኽታል ሓቀኛ ሰላም ከምጽእ እንተዝጽዕር እቲ ኣብ ኲናትን ህልቂትን ዝጠፍአ ጸጋታትን ዓመታትን ነቶም ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከቡ ህዝብታት ሓባራዊት ሃገር ክሃንጹ ኣፍቂዱሎም ምዀነ። ህ.ወ.ሓ.ት ኣብዚ ዝሓለፈ 27 ዓመታት ብሕቡእ መደባትን ጽልእን እናተመርሑ ንህዝቢ ትግራይ ይኹን ንኻልኦት ህዝብታት ኢትዮጵያ ዘየኽስብ ኣገባብ ምሕደራን ኲናት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ብምእዋጅን ንኢትዮጵያ ኣብ ኣፍደገ ውሽጣዊ ዂናት ኣብጺሖማ ኣለዉ።
ንኤርትራ ከም መፍትሒ ጸገማት ኢትዮጵያ ዝጠመቱ ፈተነታት ክሳዕ ሎሚ ፈሺሎም እዮም። ብሕጂ ውን፡ ኢትዮጵያ ጸገማታ ኻብ ውሽጣ ምዃኑ ኣለልያ ካብ ህውተታን ጽውጽዋይን ካብ ምኽሓድ ቁስላን ተጋላጊላ ክትሰርሕ እንተኽኢላ ከምቲ ገለ ወገናታ ዝምነይዎ ሓቀኛ ሃገር ክትከውን ተስፋ ኽህልዋ ይኽእል እዩ። ኢትዮጵያ ናይ ኩሎም ኣብቲ ዝተሓንጸጸላ ዶባት ዝነብሩ ህዝቢ ኽትክውንን ካብ መስፍናዊ መንግስትታት ወጺኣ ሓቀኛ ዘመናዊ ምሕደራን ኣገባብ ምምቕቓል ስልጣንን ክትተክል ይግብኣ። ወይ ድማ መጻኢኦም ክሕንጽጹ ኸለዉ ናብ ኣንጻራዊ መኣዝናት ዘቋምቱ ጉጅለታት ንዓብላልነት ክቃለሱ ዝነብሩላ ናይ ግዴታ ጥርናፈ ምዃና ኣስተብሂላ እተን ጉጀላታት ነናብ ቤተን ከምርሓ ኣለወን። ህ.ወ.ሓ.ት ነቲ ንህዝቢ ኤርትራ ዘጽንት ዘሎ መፍሰሲ ደም ካብ ምቅብጣርን ኣብ መደባት ተጻራፊኦም ዕሱባት ኰይኖም ካብ ምስራሕን፡ ነቲ ብልኡኻቶም ኣቢሎም ዝሰብክዎ ቅርርብ ህዝብታት ናብ ጥዕና ቐይሮም ንህዝቢ ኤርትራ ንለውጢ ኽቃለስ ካብ ምዕጋት ኣእዳዎም ክእክቡ ይኽእሉ እዮም።
ህ.ወ.ሓ.ት ንትግራይ ሓቀኛ ሓልዮት ከርእይዋ እንተዀይኖም፡ ብኸመይ ኣገባብ ናጻን ምስ ጐረባብታ ህዝብታት ሰላም ዘለዋን ሃገር ከምእትኸውን ክዓዩ እምበር፡ ንህዝቢ ትግራይ ኣብ ኣእዳዉ ዘይነቅጽ ደም ገዲፎምሉ ኽእለዩ የብሎምን። ንዝፈቱ ይኹን ንዝጸልእ ኤርትራ ሃገር እያ። ትግራይ ካብ መቝረንቲ ጽውጽዋያት ኣምሓሩ ወጺኣ፡ ካብ ቍርቍስ ኦሮሞ ተኣልያ ርኣሳ ዝኸኣለት ሃገር ክትከውን፡ ወይ ድማ ንኢትዮጵያ ካብ ዓሌታዊ ስርርዕ ምሕደራ ናብ ሓባራዊ ህዝባዊ መንግስቲ (ረፑብሊክ) ኣሰጋጊራ ብሰላም ናብ መገዲ ዕቤት ክትጕዓዝ ትኽእል እያ። ንኤርትራን ንህዝቢ ኤርትራን ብመገዲ ጽውጽዋያት ናብ ሞቱ መሪሕካ ንሰላም ኢትዮጵያ ይኹን ንዕቤት ትግራይ ዝኸውን መስዋእቲ ንምግባሩ ዝትጸንሰ ሕልሚ ግና ህዝብታት ከዋድእ እምበር ዝሃንጾ ቕንጣቦ ነገር የብሉን።
በቲ ልብወለዳዊ ዛንታታት ዝዓበዱ ህዝብን ከይተጸውዑ ኸቃባጥሩሎም ዝደልዩ መራሕትን ኣብ ክንዲ ናብ ጥርንፍቲ ሃገር ወይ ድማ ናብ ሰናይ ጕርብትና ዘዘውትራ ሃገራት ምምስራት ዘምርሑ፡ ኣብታ ካብ ዝርጋሐ መግዛእቲ ኣብ ዝተረፈ ቦታታት ብኣስገዳድ ዝተሰንዐት ሃገር ክነብሩ እናመረጹ ኣብ ውሽጦምን ኣብ ጐረባብቲ ሃገራትን ተስፋ ሰላም የጸልምቱ ኣለዉ። ክሳዕ እዚ መዓልቲ እዚ እታ ሃገር ካብ እትምስረት ዝመርሕዋ ሓሙሽተ ሰባት ዓቕሚ መሪሕነት ዘይብሎምን ነታ ሃገር ናብ ዝኸፍአ ምትፍናን ዝመርሕዋን ስለዝዀኑ፡ ንገዛእ ሰላሞም ክብሉ፡ ኤርትራውያን፡ ነዚ እዋናዊ ግድል ምስፈትሑ፡ ነዘን ኣብ ኢትዮጵያ ዝተጠርነፋ ሃገራት ሓቀኛ ሓባራዊ ሃገራውነት ክህልወን ወይ ድማ ነናተን ሃገራት ክምስርታ ኸየዕረፉ ኽዓዩ ኸድልዮም እዩ።
ኣብ 1990ታት ህ.ወ.ሓ.ት ነቲ መተናዅልቶም ዝወልዖ ኲናት ኣሳዊሮም ብሕጋዊ መገዲ ኸይዛዘም ብምሕንጋድን ብጉዳይ ወደብን ኤርትራን እናሸቀጡ ኣብ ኢትዮጵያ ተቐባልነት ክረኽቡ ፈቲኖም። ምስቲ ንህዝባዊ ግንባር ሓዪሩ ኣብ ስልጣን ኮፍ ዝበለ ህ.ግ.ደ.ፍ. ዝተባህለ ጉጅለ ናይ መትከል ጽልኢ ስለዘይብሉ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ንዝነበራ ኣብ ኤርትራ ለውጢ ክመጽእ ዝዓያ ጉጅለታት ኣልሚሱ፡ ብኢድ እቶም ናይ ጥቕሚ መባእስቱ ክዀኑ ዝኽእሉ ናይ መትከል ብጾቱ ህዝቢ ኤርትራ ክሳዕ ምትንሳእ ዘይከኣሎ ዝኸውን ክደክም ተጸብዩ። እቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ቤትን ካብ ጐረቤትን ዝተፈነወ መጥቃዕቲ ኣብ መፈጸምትኡ ኸይበጽሐ ግና፡ ኢትዮጵያ እቲ ኻብዝን ካብትን ዝተኣኻኸበ ኣካላታ ምጥዕዓም ስለዝኣበያ እቶም ነዚ ዝሓለፈ 27 ዓመታት ንነባሪ ዕቤት ኢትዮጵያ ይኹን ንድሕነት ትግራይ ክጥቀሙሉ ዘይከኣሉ፡ ኣብ ጥራይ ኣእዳዎም ጐባልል ምብራቕ ኣፍሪቃ ኽመስሎም ዝጸንሑ ዕቡዳት ንህዝቦም ኣብ ኣዒንቲ ጽልኢ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣእትዮም ንርእሶም መላገጺ ይዀኑ ኣለዉ።
ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከብ ኣመል ጽውጽዋያት ናብ ህዝቢ ኤርትራ ኣላቢዕካ ንህዝቢ መቓቒልካ ምልማስ ብወፍሪ ኻብ ዝስርሓሉ ካብቲ ኣብ ኣስመራ ዝርከብ ጉጅለ 14 ዓመታት፡ ካብ ጉጅለ ዕቡዳት ህወሓት ድማ እንተወሓደ 7 ዓመት ኣቝጺሩ ኣሎ። ብመሰረቱ፡ ህ.ግ.ደ.ፍ ንኤርትራ ንምዕናው ከይተኣዘዘ ስርሖም ዘስለጠሎም ስለዝመሰሎም እምበር፡ ከይተኣዘዙ ነቶም ንህዝቢ ኤርትራ ዝዓመጹ ጉጅለ ን20 ዓመታት ዝተላእክዎም ህ.ወ.ሓ.ት እዮም። ብቕርሕንታዊ ፖለቲካ ኢትዮጵያ ጥራይ ዝሓስቡ ገለ ባእታታት ህ.ወ.ሓ.ት ልክዕ ከምቲ ኣብ ኤርትራ ዝርከብ ናይ ጥቕሚ መባእስቶም ካብ ጌጋ ናይ ምእራም ዓቕሚ ዘይብሎም ስለዝዀኑ ድማ፡ ዓሌታዊ ጽውጽዋያት ሃገራዊ ማሕበራዊ ሰልፊ ጀርመን (ናዚ) ከምዘለዎ ቐዲሖም እናዘርግሑ ከምቲ ቕድሚ 24 ዓመታት ኣብ ርዋንዳ ዝተራእየ ዓሌታዊ ህልቂት ኣብ ኤርትራ ኽትኵሱ ለይትን መዓልትን ካብ ዝሰርሑ ዓመታት ኣቝጺሮም፡ ሎሚ ኣበርቲዖም ይጽዕሩሉ ኣለዉ።
ኣብዚ ህ.ግ.ደ.ፍ ብዝብል ስም ዝጽዋዕ ጉጅለ ሒደት ውልቀሰባት ንኤርትራ ንዘልኣለም ከጥፍእ ከይተሓለለ ዝተናዀለሉ ዘሎ እዋን፡ ብዕቡዳት ባእታታት ህ.ወ.ሓ.ት ዝምራሕ ጉጅለ ዓሌታዊ ጽውጽዋያት እናዘርግሐ ኣብ ኤርትራ ኲናት ሓድሕድን ደማዊ ህልቂትን ንኽህሉ ምጽዓሩ ኣዝዩ ዘጕሂ ታሪኻዊ ተርእዮ እዩ። ኣብዚ እዋን እዚ ዝካየድ ዘሎ ናይ ዳንኬራ ፖለቲካ ይኹን ንነዊሕ ዝተሰርሓሉ ንኤርትራ ደራቒምካ ናይ ምብታን መደባት ካብ ዝተበገሰ ይበገስ ንኤርትራ ጥራይ ሃስዩ ዝውዳእ ኣይኰነን። ብዝዀነ ይኹን መስመር ትንተና፡ ትግራይ ትኹን እታ ትግራይ ከትገዝኣ ዝጸንሐት ብኦሮሞ ዝተመንጠለት ኢትዮጵያ ብመጠን እቲ ንኤርትራ ኸም ፍታሕ ጸገማተን ርእየን ዝተጓዕዛሉ ጥፍኣተን ክፈጥን እዩ። እቶም ካብ ርሑቕ ይኹን ካብ ውሽጢ ሃገር ንህዝቢ ኤርትራ ተማሳጢሮም ክዘርግዎ ዝዓዩ ዘለዉ ወገናት ናብ ታሪኽ ተመልኪቶም እቲ ዝዅዕትዎ ዘለዉ ጕድጓድ ንዓታቶም ከይከውን ኣስተብሂሎም ኣእዳዎም ሎሚ ኽእክቡ ንጽቡቖም እዩ።


text:
ግጥሚ ክገድፎ ትበርቕ እሞ ትደምቕ ተብርህ ተማሙቕ ጸሓይ እዛ ጸሓይ ኩሉ ትኾነለይ…… ጽሓይ ወጋሕታ ጋሊሃ…
ዓንቀጽ: ጽሩራ
ዓንዲ ሕቖኺ ደሪቑ ገጽኪ ኣዕጠርጢሩ ኣዒንትኺ ቖርቊሩ ኢድኪ ኢደ ሰለሙን ፈትልን መርፍእን ኣላጊቡ ላኻን ኣርግሀን…
ትንፋስኪ ኣብ ኣፍንጫይ ምህላዉ ምስልኺ ኣብ ኣዒንተይ ብምቕማጡ ዘስዓቦ ግዲ ኮይኑ እዚ ኩሉ ኣብ…
ድራማ ቀደም – ድራማ ሎሚ ኣብ ጕዕዞ ህይወት – ተደጋሚ፡ “ማንታ ስቃይ” ዘርእስታ ብትረኻ…
ወርቂ’ዩ! ግን ከኣ ቀይሕ። ቀይሕ ክንሱ ዘብለጭልጭ ደፊርካ ዘይጥመት ብልጭታ ጠሚትካ ዘየዛኒ ስምዕታ! ካብ ከቢድ…
ሳባ ፍቕሪ:ኣንቲ ሳባ ፍቕሪ ናብዚ DC እንዶ ተዛወሪ ዕንበባን ፍቕሪን ክትኣርዪ። ሳባ ርግበ ድማ…
ምሩኻት “ምሩኻት እናሓለፉ በቲ ጎደና ምሩኽ ሰብኣያ ዝረኣየት ወይዘሮ ኣብ ብርኩ ወዲቓ ንብዓታ ዝሕው’መሰበለቶ…
ደብተር ምላሽ በጺሐልኩም ኣብኡ ሓደ ለይቲ ወጋሕ- ፈታሕ ኮይኑ ግዲ ብርቱዕ ውሕጅ ገፋጢ ገዳፊ…
ፊደል ፀ ንፀሓይ ርኤያ ዓይነይ ኣጸምቲለ ሰንጣቒ ሕንጻጻ ክፍላ ዝገመዐ ፊደል ፀ ትርኢታ በምሳላ…
ትያትሮ ኣስመራ ግልብጭ ተሰንጠረ ኣዕኑድ መሕለም ትርኣስ ንድቀቱ ዝፍትልተል ቅብኣ ናሕሱ ወትሩ ከንፈር ጎርዞ ዝጎጎበ…