text:
ተመኩሮ መምህር ምዃኑ ዘመልክትThursday, 16 July 2020 10:41 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ኣብ ዝሐለፈ ወርሒ ሰነ 2020 “ሓባራዊ መግለጺ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ” ብዝብል ናይ ህዝብና ሃንቀውታ ኣብ ግምት ዘእተወ ናይ ብስራት ኣዋጅ ምውጽኡ ዝዝከር እዩ። ከምቲ ዝርዝር ትሕዝቶ ናይቲ መግለጺ “ሃገርና ኤርትራ መዳርግቲ ብዘይብሉ መስዋእቲ ናጽነታን ልዑላውነታን ዘውሓሰት ሃገር’ኳ እነተዀነት፣ እቲ ብኢደ ወነኑ ኣብ ስልጣን ተወጢሑ ንዓሰርተታት ዓመታት ብዘይቅዋምን ሕግን ንህዝብና እናድመየን እናበታተነን፡ ክገዝእ ዝጸንሐን ዘሎን ስርዓት፡ ንሃገርና ናብ ጐደና ጥፍኣት ይመርሓ ምህላዉ ኩሉ ዝፈልጦ ሓቂ እዩ።” ኢሉ ዝጀመሮ፡ ኣብዚ ጭቆና ህግዲፍን ኮሮናቫይረስን ኣንጻሮም ሓድነት ዝፈጠርሉ እዋን፡ ሃገርናን ህዝብናን ኣብ ከመይ ዝኣመሰለ ኣጨናቒ ደረጃ ከም ዘለዉ ምርድኡ ዘጸገም ኣይኮነን። እዚ መግለጺ ደንጉዩ ዝወጸኳ እንተኾነ፡ ሕጂ’ውን “ክንብል በለ’ምበር ኣይተኻዕወን” እዩ እሞ፡ እምብዛ ግዜ ዝሓለፎ ናይ ተስፋ ደወል ኣይኮነን።
እዚ ስምምዕዚ ናብቶም ክመጸሎምን ከይመጾምን ብሓጐስን ስግኣትን ክጽበይዎ ዝጸንሑ ህዝቢ ኤርትራን ጉጅለ ህግዲፍን ዘመሓላልፎ መልእኽቲ ኣለዎ። እቲ ክመጸሉ ክጽበዮ ዝጸንሐ ህዝቢ ኤርትራ በዚ ተበጺሑ ዘሎ ናይ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ሓይልታት ስምምዕ ተስፋኡ ከም ዝጥጥዕን ናይ ቃልሲ ንያቱ ክብ ከም ዝብልን ዘጠራጥር ኣይኮነን። ብኣንጻሩ እቲ ሓድነትና ከይስስን ከም ቁርን ኣስሓይታን ክፈርሖ ዝጸንሐ ጉጅለ ህግዲፍን መዳምቕቱን ከም ዝስንብዱን እተተኻኢልዎም ክኾልፍዎ፡ እንተዘይከኣሉ ከኣ ከደናጉይዎ ብምሉእ ዓቕሞም ካብ ምሕላን ንድሕሪት ከምዘይብሉ፡ ካብ ዝሓለፈ ተመኩሮና እንግምቶን እንጽበዮን እዩ። ኣብዚ ጥምጥምዚ እቲ ኣብ ቅድሜና ዘሎ መዋጸኦ ዝርህርህ ልቢ ንዘየብሉ ጉጅለ ህግዲፍ ልቢ ክሰኩዕ ምጽባዩ ዘይኮነ፡ ናይ ሓባር ዓቕሚ ደሊብካ ምስዓሩ ጥራይ እዩ። ሓድነት ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ኣብ ድልዱል ባይታ ክረግጽ ምብቅዑ ከኣ ካብቲ ቀንዲ ነቲ ካብ ምፍልላይና ዝዕንገል ንሓድነትና ከም ቁርን ኣስሓይታን ዝፈርሖ ርጉም ሓይሊ እንስዕረሉ መሳርሒና እዩ።
እዚ ፖለቲካዊ ውድባትና በጺሐምዎ ዘለዉ ናይ ሓቢርካ ኣንጻር ህግዲፍ ምቅላስ ስምምዕ፡ ነቲ ዝተርፈና ሓባራዊ ዓቕምኻ ናይ ምትርናዕ ዕማም መሰረት ዘንጽፍ ምዃኑ ፍሉጥ እዩ። ብኣንጻሩ እቲ ኣብቲ እንደልዮ ንምብጻሕ ዝሓተና መጻኢ ተወፋይነትን ጻዕርን ካብቲ ክሳብ ሕጂ ዝኸፈልናዮ ዝበዝሐን ዝኸበደን እንተዘይኮይኑ ዝቐለለን ዝወሓደን ከምዘይኮነ ዘንጊዕና ከነራጥጥ ኣይግበኣናን። ናይቲ ቅድሚዚ ሎሚ በጺሕናዮ ዘለና ስምምዕ ዝነበረ ብሓባር ናይ ምስራሕ ተመኩሮታትና ናይ “ስርሕ-ፍንጥሕ” ኣካይዳ ምንባሩ ተኣሚንና ክንመሃረሉ እምበር ንዓኡ ናፊቕና ንድሕሪት ከነማዕዱ ኣይግበኣናን። ቀንዲ ጠንቂ ናይቲ ክንመሃረሉ ዝግበኣና ዝሓለፍናዮ መንገዲ ስንኩፍነት ኣብ ዘይድልዱል፥ ዘይሓላፍነታውን ኩነታት ኤርትራ ብኹሉ መዳያቱ ብግቡእ ዘይዳህሰሰን ባይታ ይድኮን ስለ ዝነበረ እዩ። ሎሚ ክንሓስቦም እንከለና ዘጣዕሱናን ክንመሃረሎም ዝግበኣናን ተዘክሮታት ኣለዉና። ናይቲ ናብዚ ሎሚ በጺሕናዮ ዘለና ስምምዕ ንምብጻሕ ዝተኸደ መስርሕ ንውሕ ዝበለ ግዜን ዓሚቕ ትዕግስትን ምሕታቱን ኣብ ቀጻልነት ናይዚ ስምምዕ እምነትን ተስፋን ከነሕድር ዘተባብዓና እዩ።
እቲ ናይ ቅድም ምፍልላይና ኮነ እዚ ሎሚ ኣብ ዘሰማምዕ ምብጻሕና ካብ ውልቃዊ ኮነ እኩብ ኣተሓሳስባና እዩ ዝነቅል። እዚ ሎሚ በጺሕናዮ ዘለና ስምምዕ ተተግቢሩ ናብ ክብ ዝበለ ሓቢርካ ናይ ምስራሕ ደረጃ ከደይበና ተስፋ እነንብረሉ፡ ኣብ ኣተሓሳስባና ካብ ተመኩሮና ተማሂርና ካብቲ ዝጸንሐ ዝሓሸ ለውጢ ኣምጺእና ኣለና ካብ ዝብል እዩ ዝነቅል። ኣብ ኣተሓሳስባና ለውጢ እንተዘየጥሪና ግና እዚ ናይ ሎሚ ስምምዕና እውን ከምቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ናይ ምኹላፉ ዕድል ክፉት እዩ። ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ ኣጥሪና ኣለና ክንብል እንከላና፡ ናይ ሸቶታት ቀዳምነትና ኣነጺርና፡ ፍልልያትናን ስምምዓትናን ተገንዚብናን በብደረጀኦም ኣመሓዲርናን። ካብዚ ሓሊፍና ኪኖ ውልቃዊ፡ ውድባዊ ወይ ሰልፋዊ ህልውና ኣማዕዲና፡ ህልውናን ቀጻልነትን ህዝብን ሃገርን ከም ዝቕድም ኣስተውዒልና ኣለና ማለት እምበር፡ ካልእ ተኣምር ሰሪሕና ማለት ኣይኮነን።
መስርሕ ሓድነት ብሓደ ኩበዖ ዝብጻሕ ዘይኮነ፡ ብመስርሕን ደረጃታትን ዝምዕብል እዩ። ብመንጽር’ዚ በጺሕናዮ ዘለና ተወሃሂድካ ኣንጻር ህግዲፍ ናይ ምቅላስ ቅሩብነት፡ መበገሲና ኮይኑ፡ ናብ ቀጻሊ ዝሰጠመ ሓድነት ሓይልታት ለውጢ ዘመዓዱ እዩ። እዚ ተበጺሑ ዘሎ ደረጃ ስምምዕ፡ ከምቲ ኣብ ወረቐት ሰፊሩ ዘሎ ኣብ ባይታ እንተ ኣድሚዕናሉ፡ ናብቲ ዝለዓለ ብርኪ ሓድነት ክንበጽሕ ውሕስነት ዝህብ እዩ። ኣብቲ ኣብ ኢድና ዘሎ ከየድማዕና፡ ናብቲ ብመስርሕ ክንበጽሖ ዝግበኣና ምምጥጣር ግና ትምኒት ጥራይ ኮይኑ እዩ ዝተርፍ።
እቲ ስምምዕ ከምቲ ተኸቲምዎ ዘሎ ክትግበር ዕማምን ሓላፍነትን ናይተን ዝኸተማ ግንባራት፡ ሰልፍታትን ውድባትን ኣዝዩ ዝለዓለ ምዃኑ ርዱእ እዩ። ዘተኣማምን ምሉእነት ንክህልዎ ግና፡ ከምቲ ብብዙሓት ወገናት ተስፋ ተነቢርሉ ዘሎ፡ ኣበርክቶን ምትብባዕን ኤርትራዊ ማሕበራት፡ ህዝባዊ ምንቅስቓሳትን ዝተፈላለዩ ውዱባት ኣካላትን ኣገዳሲ ምዃኑ ክሰሓት የብሉን። ዝተፈላለዩ ወገናት ነዚ ብኤርትራዊ ፖለቲካዊ ሓይልታት ተበጺሑ ዘሎ ስምምዕ ዘሕይል፡ ደገፍን መተባብዕን ብምቕራብ እምበር ንድሕሪት ብዝመልስ ቅኒት ከይርእይዎ ሓላፍነት ኣለዎም። እዘን ስምምዕ ከቲመን ዘለዋ ኣካላት እውን “ኩሉቲ ንህልዊ ኩነታት ኤርትራ ዝምልከት ዳህሲስና ንህልዊ ኩነታት ኤርትራ ዝምጥን ውዱእ ስምምዕ በጺሕና ኣለና” ኢለን፡ ኣፍደገ ኣብ ክንዲ ምዕጻው ሃናጺ ሓሳባት ናይ ምቕባል ድልዉነትን ትዕግስትን ክውንና ናይ ግድን እዩ።
ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ከምቲ ኣብ ናይ 2017 ናይ ሓቢርካ ምስራሕ መጸዋዕታ እማመኡ “1፡ ምዕቃብ ልኡላዊ ግዝኣት ኤርትራ፡ 2፡ ምውዳቕ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍን ምልጋስ መሓውራት ጭቆናኡን፡ 3፡ ድሕሪ ውድቐት ስርዓት ህግደፍ ኣብዝሓ ሰልፋዊ ስርዓት ዝሰረቱ ህዝባዊ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ምቛም፡ 4፡ ግዝኣተ ሕግን ዲሞክራስያዊ መሰላትን መላእ ሓርነታትን ህዝቢ ምቕባል።” ዝብሉ መሰማምዒ ይኹኑ እዮም ዝበሎም ሓሳባት ሒዙ ዝነቐሎ፡ ነዚ ሎሚ ተበጺሑ ዘሎ ስምምዕ ኣብ ምትግባሩን ናብ ዝበረኸ ደረጃ ምድያቡን ብዘለዎ ዓቕሚ ክጽዕት ቅሩብ ኣሎ። ብሓባር ምስራሕ ብድሌትን ጻዕርን ናይ ዝተወሰነ ኣካል ጥራይ ዝረጋገጽ ዘይኮነ፡ ናይ ኩሎም’ቶም ሰብ ጉዳይ ኣበርክቶ ዝሓትት እዩ። ሰዲህኤ ነዚ ብምርዳእ ናብቲ እንደልዮ ንምብጻሕ ናይ ኩሎም ፈረምቲ ኣካላትን ኣብ ለውጢ ዝግደሱ ኤርትራውያንን ቅሩብነት ከም ዝህሉ እምነቱ ልዑል እዩ።
“ዶብና ከይተሓንጸደ ን2 ዓመታት ምጽናሑ ብዓይኒ ታሪኽ ነዊሕ ኣይኰነን” ...ስርዓት ኢሳያስSaturday, 11 July 2020 22:14 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣብ መንጐ ኤርትራን ኢትዮጵያን ናይ ሰላም ስምምዕ ተኸቲሙ ድሕሪ ምባሉ፡ ትጽቢት ህዝቢ ኤርትራ፡ ህዝቢ ኢትዮጵያን ኣህዛብ ዓለምን ናይ ብሓቂ ሰላም ሰፊኑ፡ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ መዳይ ልምዓት፡ ፍትሒ፡ ብልጽግናን ኣብ ጐደና ምኽባር ፖለቲካውን ሰብኣውን መሰላት ንቕድሚት ዝምርሻሉ መዋእል ክኽሰት’ዩ ዝብል’ዩ ነይሩ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፡ ዶር ኣብዪ ኣሕመድ፡ እሱራት ክፈትሕ፡ ኣብ ግዳም ዝነበሩ ተቓወምቲ ውድባት ኢትዮጵያ ናብ ሃገሮም ተመሊሶም ብሰላማዊ ኣገባብ ክወዳደሩ ምፍቃዱ፡ ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ብመሰረት ውዕልን ብይንን ኣልጀርስ ክፈትሕ ምቕባሉን ዶባት ናይ ክልቲኦም ሃገራት ምኽፋቱን ዓቢ ተስፋን ደገፍን ናይ ህዝብታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ረኺቡ ነይሩ’ዩ። ህዝቢ ኤርትራ ይኹን ኣህዛብ ዓለም ድማ፡ ኣብ ኤርትራ ተመሳሳሊ ስጕምቲ ክውሰድ’ዩ፡ እሱራት ክፍትሑ ኢዮም፡ ሃገራዊ ኣገልግሎት ደረት ክግበረሉ ኢዩ፡ ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ ናብ ሃገሮም ተመሊሶም ክወዳደሩ ዕድል ክውሃቦም’ዩ ተጸብዩ።
ኣብ ኤርትራ፡ ነቲ ተነቢሩ ዝነበረ ተስፋ ዘጸልምት እንተዘይኰይኑ፡ ተስፋ ዝህብ ዝዀነ ይኹን ለውጢ ኣይተገብረን እኳ ደኣ እናበኣሰ ክኸይድ’ዩ ተራእዩ። እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ተጀሚሩ ዝነበረ መስርሕ ድማ ተቖጽዩ፡ ስእነተ-ሰላም ሰፊኑ፡ ዓሌታዊ ጐንጺ፡ ምፍንቓል፡ ሕድሕድ ምቅትታል፡ ማእሰርቲ ብጅምላ፡ ናይ ህጹጽ ኵነት ኣዋጅን ውግእን ወረ ውግእን ዕለታዊ መነባብሮ ህዝብታት ኢትዮጵያ ኰይኑ።
እቲ ንሓጺር እዋን ተኸፊቱ ዝጸንሐ ዶባት ተዓጽዩ። ናይ ናቕፋን ብርን ሸርፊ ምምጥጣን ምስ ተገብረ፡ ሰብን ኣቝሑትን ብሕጋዊ ኣገባብ ዝንቀሳቕስሉ ቅጥዕታት ምስ ተዳለወ ዶባት ክፍታሕ ኢዩ ዝብል ናይ ሓሶት ወረ እውን ተዘርግሐ። ብግብሪ ዝተራእየ ከኣ እሞ፡ ስርዓት ኢሳያስ ኣብ ውሽጣዊ ጕዳያት ኢትዮጵያ ኣትዩ፡ …..ናይ ወያነ ጕዳይ game over ኰይኑ’ዩ: ንሕና ኢድና ኣጣሚርና ስቕ ኢልና ኣይንርእን ኢና…ወዘተ እናበለ ክፍክርን ሰራዊቱ ንወያነ ንምህዳድ ናብ ዶባት ከጓዓዕዝን ኢዩ ተራእዩ። ብተረድኦና ዝምድና ኢትዮጵያን ኤርትራን ካብ’ቲ ቅድም ዝነበሮ ኣይሰላም ኣይውግእ ኵነታት ዝተቐየረ የለን። እታ ሓንቲ ተቐይራ ዘላ፡ ጕጅለ ኢሳያስ፡ ከምኡ’ውን እቶም ዓቕሚ ዘለዎምን ፍቓድ ስርዓት ኣስመራ ዝረኸቡን ውሑዳት ኤርትራውያን ዜጋታትን ካብን ናብን ብነፈርቲ ክመላለሱ ምኽኣሎም ጥራይ ኢዩ። እንተዘይኰይኑ፡ ህዝቢ ዳግማይ ውግእ ከይኽፈት ብምስጋእ ብፍርሒ መዓንጡ ሒዙ’ዩ ዝጽበ ዘሎ።
ጕዳይ ዶብ ከኣ’ሞ ካብ ቀደሙ እውን ንኢሳያስ ዘገድሶ ጕዳይ ከምዘይነበረ ፍሉጥ ኢዩ። እቲ ውግእ ኤርትራን ኢትዮጵያን እውን ብጉዳይ ዶብ ከምዘይነበረ ሎምስ ቍልጭ ኢሉ በሪሁ ኢዩ። ኢሳያስ ኣፍወርቂ ሕልሙ ንኢትዮጵያን ኤርትራን ምምራሕ ስለዝነበረ ካብ ብጒሓቱ …..ንዓይ እኳ እዚ ዶብ ዝብሃል ነገር ትርጉም የብሉን፡ ኣይርድኣንን ኢዩ፤ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ናብ ትርጕም ዘይብሉ ብርኪ ክንቅይሮ ኢና፤…. ክብል ዝስማዕ ዝነበረ። ምስ ቀዳማይ ሚንስተር ኣብዪ ናይ ሰላም ስምምዕ ውዕል ምስ ከተመ ከኣ እሞ፡ ስምዒታቱ ምቍጽጻር ስኢንዎ፡ ንሕልምታቱ ሓንቲ ከይገደፈ፡ ኣብ ጽርግያ ኵዕው ኵዕው ከብሎ’ዩ ተራእዩ። ….ኣብዪ ሓወይ ክሳብ እግሪ ዝተክል ናይ ዶብ ጕዳይ ከነሰጋግሮ ኢና፡ ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ክልተ ህዝቢ ኢዮም ኢሉ ዝሓስብ ሓቂ ዘይፈልጥ ኢዩ፡ ንህዝቢ ኣምሓራ ከይተረድኣኒ በዲለዮ ኢየ፡ ኣይከሰርናን ኵሉ ንብረትና ተመሊሱልና ኢዩ፡ ንኣብዪ ክመርሓና ወኪለዮ ኣለኹ ኣነ ድማ ተኸታሊኡ ክኸውን’የ…… ብምባል ንሃገርናን ልዑላውነታን ኣሕሊፉ ክህብ ዓለም ብዓለማ ዝተዓዘበቶ።
ነዚ ዘሕንኽ ጥልመታት’ዚ ንምምልኻዕን ካብ’ቲ ሸታሕታሕ ኢሉ ዝተሸመመሉ ዓዘቕቲ ንምውጻእን ተባሂሉ’ዩ፡ ኢሳያስ ኣፍወርቂ ብኣጋጣሚ ሓድሽ ዓመት ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መሓትት፡ …ሰለስተ ወለዶታት ከም እተኸስረ፡ ህዝቢ ኤርትራ ን80 ዓመታት ኣንጻር መግዛእቲ ኢትዮጵያ ከም እተቓለሰ… ክገልጸልና ዝፈተነ። ህዝቢ ግን፡ ሽዓ ከምዝተጠልመ ብግልጺ ስለዝበርሃሉ፡ ይኣክል ኢሉ ሓሪኑ ነቲ ስርዓት ካብ ሱሩ ክብንቁሶ’ዩ ተበጊሱ ዘሎ። ነዚ ዝተረድአ የማነ ቻርሊ ድማ፡ ኣሰር ናይ ጐይትኡ ተኸቲሉ "ስምምዕ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ንህዝቢ ኤርትራ ክልተ ዓበይቲ ትርጉማት ኣሎዎ። 1ይ. ደድሕሪ ናጽነት ዝስራዕ፡ ዳግማይ ዓወት'ዩ። 2ይ. ሰላም ምስታ ን50 ዓመታት ብደገፍ ዓበይቲ ሓይልታት ኩናት ዘካየደትልና፥ ን80 ዓመታት ኣብ ግጭት ዝጸመደትና ጎረቤት" ብምባል፡ ኣብ’ዚ ዝኽሪ ናይ 2ይ ዓመት ስምምዕ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ብትዊተር ከቃልሖ ዝሰማዕናዮ። እታ ጥልመት ብቻርሊ ትጽገን ወይ ትዕረ ጌጋ ኣይኰነት። ክትምለስ ብዘይትኽእለሉ ኣገባብ ናብ ህዝቢ ኤርትራ በጺሓ’ያ።
እቲ ዶብ ከይተሓንጸጸ ዝዀነ ይኹን ምምሕያሽ ዝምድና ምስ ኢትዮጵያ ኣይግበርን ኢዩ ዝብል ዝነበረ ስርዓት ኣስመራ፡ መበል ካልኣይ ዓመት ውዕል ሰላም ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣብ ዝዝክረሉ ዘሎ ኣጋጣሚ፡ ሎምስ ለሚዶሞ’ዮም ግዲ ኢሉና ኰይኑ፡ ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ከይተሓንጸጹ 2 ዓመት ምግባሩ ብዓይኒ ታሪኽ ክርአ እንከሎ ነዊሕ ግዜ እኮ ኣይኰነን ክብለና ተሰሚዑ። እወ፡ ንሰበስልጣን ኤርትራ፡ 2 ዓመታት ሓጺር ክኸውን ይኽእል ኢዩ። ነቲ ካብ መረበቱ ዝተፈናቐለ፡ ዝተሰደ፡ ዝተሰውአን ግን፡ ክሳብ ክንደይ መሪርን ነዊሕን ምዃኑ ይስቆሮም’ዶ እምበር’ዩ። በማእት ኣሽሓት ዝቝጸር ህይወትን ንብረትን ዜጋታት ክልቲኡ ሃገራት ከይበረሰ፡ ኣህዛብ ክልቲኡ ሃገራት ከይተፈናቐሉን ከይተሰደዱን ከለዉ ዋላ ንሓሙሽተ ዓመታት ይኹን ካብኡ ንላዕሊ ዝነውሕ ግዜ ብህድኣትን ብሰላምን ነቲ ጐንጺ ክትፈትሕ ምጕያይ’ዶ ኣይምሐሸን ነይሩ!!!!? ሽዓ ደኣ፡ ከመይ ኢላ ኢያ መሬት ጸቢባቶም ንክልኢት ትኸውን ግዜ እውን ዕድል ከይሃቡ ናብ ፈኽራን ከበሮ ውግእ ምህራምን ዘምርሑ።
የማነ ቻርሊ ቀጺሉ …. "ምስ ሱዳን፡ ሶማል፡ደቡብ ሱዳንን ምትሕግጋዝና ክነዕቢ፥ ንዞባዊ ምትሕባብር ቀርኒ ኣፍሪቃ ድማ ክንተግህ ኢና። ተጻብኦ ገና ንዘይበለየሎም፡ ሰላምና ዕረ ዝጠዓሞም፡ ኤርትራ ዲል ከይትረክብ ድቃስ ንዝስእኑ፡ በቲ ፍቱንን ዕዉትን መገድና ክንምክቶም ኢና" ኢሉ……። ተጻብኦ ዘይበልየሉ መን’ዩ? ንጅቡቲ ካብ ሱዳን፡ ሶማልን ደቡብ ሱዳንን ዝርከብኦ ዞባዊ ምትሕብባር ቀርኒ ኣፍሪቃ ከውጽኣ ዝጽዕር ዘሎ መን’ዩ? እቲ ጌና ተጻብኦኡ ንጅቡቲ ዘይበለየሉ ስርዓት ኤርትራ’ዶ ኣይኰነን? ብኸም’ዚ መንፈስ ናይ ምትህልላኽ’ከ ከመይ ጌርካ’ዩ ደራኺ ናይ ዞባዊ ምትሕብባር ክትከውን ትኽእል።
ብድሕሪ መጋረጃ ኮቪድ-19Wednesday, 24 June 2020 09:42 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ኣብዚ እዋንዚ ዓለምና ሳላ ዘመናዊ ምዕባለ ኣብ ዝተቀራረበትሉ ኩነታት ከም ዘላ ፍሉጥ እዩ። ናይ ሃገራት ስግረ-ዶባዊ ረብሓ እውን ብኽንድኡ ደረጃ ኣብ ዝለዓለ ጥርዙ ዝበጸሓሉ እዋን ኢና እንርከብ ዘለና። እዚ ንመላእ ዓለምና ዝገዝኣ ጽልዋ ኮይኑ፡ ብዘለዎም ኣቀማምጣን ቁጠባዊ ረብሓን ዝያዳ ተበሃግትን ንውድድር ተመረጽትን ከባብታት እውን ኣለዉ። ሃገርና እትርከበሉ ከባቢ ቀይሕ ባሕሪ ከኣ ካብቲ ውዑይ መወዳደሪ ከባብታት ሓደ እዩ።
ንሕና ሃንደበት’ዩ እንብሎ ዝተፈላለዩ ወገናት ግና ሃንደበት ዘይኮነ ንነዊሕ ግዜ ብድሕሪ መጋረጃ ዝተሓስበሉ ኣብዚ ከባቢና እስትራተጅያዊ ረብሓ ዘለዎም ሓይልታት ዝሃንደስዎ ዝብል ናይ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ምስ መራሒ ኢትዮጵያ ምዕራቕ፡ ኣካል ናይዚ ዝካየድ ዘሎ ጸላዊ ከባቢ ናይ ምሽማው ወፈራ እዩ። እንተኾነ ኣካይዳ በዓል ኢሳያስ ምናልባት ደኣ በቶም መጻኢ ዕድል ህዝብናን ሃገርናን ዘይኮነ፡ ረብሓኦም ዘገድሶምን ዘቐድሙን ለኣኽቶም ተመጒሱ ይኸውን እምበር፡ ብህዝቢ ኤርትራ ተቐባልነት ኣይረኸበን ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣንጻር መገሻ ኢሳያስ ናብ ኢትዮጵያን ኣብ መአግሻኡ ዘቃልሖ ሃገር ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ መርገጻቱ ሓያል ማዕበል ይኣክል ዘኸተለ እዩ። ኣብ ኢትዮጵያ እውን ብፍላይ ሕጂ ድሕሪ ክልተ ዓመታት ምምልላስ ኢሳያስ ናብ ኢትዮጵያ ንሓድነት ናይታ ሃገር ዝሃሲ ስለ ዝኾነ ተቐባልነቱ እንዳሃሰሰ ዝተፈላለዩ ሕቶታት ዘልዕል ዘሎ እዩ።
ኤርትራ ኣብዚ እዋንዚ በይና ደሴት ኮይና ክትነብር ምሕሳብ ካብ ህልዊ ኩነታት ምውጻእ እዩ። ስለዚ ምስ ሃገራት እትገብሮ ዝምድና ብድፍኑ ዝኹነን ኣይኮነን። እንተኾነ ኤርትራ ብሕገመንግስቲ ኣብ ዘይትመሓደረሉ፡ ኣብ ሕድሕዶም ዝተሓሳሰቡ፡ ሓጋጊ፡ ፈጻምን ፈራድን ኣካላት ብዘይብሉ ጉጅለ ኣብ እትምረሓሉ፡ ብጠቕላላ ህዝቢ ብዘይፈልጦን ግሉጽነት ብዘይብሉን ጉጅላዊ ኣዋጃትን ብዘይመረጾ ኣካልን ኣብ ዝመሓደረሉ ግዜ ዝግበር ዝምድና ስግኣት እምበር ምትእምማን ሒዙ ዝመጽእ ኣይኮነን።
ዲክታቶር ኢሳያስ ኣብዚ ጸጸግዕኻ ናይ ምድላይ ሸበድበድ ተዋሳኣይ ምህላዉ ተደጋጋሚ መገሻኡ ናብ ኢትዮጵያ ሓደ ምልክት እዩ። ኣብቲ ኣካይዳኡ ኤርትራዊ ረብሓ ኣብ ክንዲ ዘቐድም፡ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ኢትዮጵያ ኣትዩ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ዋና መሓርን ቀታልን ኮይኑ፡ “ነቲ ሓደ ኣጆኻ ነቲ ካልእ ከኣ ወይለኻ” ምባሉ ከኣ ኣነቓቕልኡ፡ ኣብ ህልኽ ዝተመስረተ ንህዝቢ ኤርትራ መዓት ዝጐተሉ ምዃኑ ብሩህ እዩ። መራሒ ኢትዮጵያ፡ ኣብይ ኣሕመድ ንሓደ ከባቢ ካብታ ንሱ ዝመርሓ ሃገር ኢሳያስ ከም ዝጠፈአት እንዳ ኣወጀ ምጽቃጡ ነቲ እንጥርጥሮ ዘይቅዱስ ውዲትን ተለኣኣኽነት ኢሳያስን ዘብርህ እዩ። ናይቲ ዲክታተር በተደጋጋሚ ናብ ኢትዮጵያ ምጋሽ፡ መስኖታትን ናይ ኢንዱስትሪ ፓርክታትን ብምዕዛብ ጥራይ ዝድረት ዘይኮነ፡ ዝሓዘሎ ሓደጋን ናይ ግዳም ተልእኾን ከም ዘለዎ ክነስተብህል ይግበኣና። ኢሳያስ ኣብ ሓደ ቃለ-መጠይቑ ነዚ ሎሚ ምምራሕ ሃገር መትሓዚኡ ጠፊእዎ ዘሎ ፕረሲደንት ኣሜሪካ “ቅድሚኡ ዝነበሩ መራሕቲ ዘበላሸዉዎ እዩ ዘዕሪ ዘሎ፡ ንሕና እውን ክንተሓጋገዞ ኢና” ዝበሎ መስርዑ ኣበይ ከምዘሎ ዘመልክት እዩ።
መራሕቲ ሃገራት ምሕዝነታትን መኻይድን ኣብ ዝመርጽሉ ግዜ ረብሓ ሃገሮምን ህዝቦምን ቀዳምነት ክሰርዑን ናይቲ መዛምድቶም ረብሓ እውን ኣብ ግምት ከእትዉን ንቡር እዩ። ኣብ ኣተሓሕዛ ዝምድና ዲክታቶር ኢሳያስ ግና ስግኣት ኣብ ርእሲ ስግኣት ዝድርዕ እዩ። እቲ ንረብሓ ኤርትራን ህዝባን ምሕላቕን ዘይምሕላቕንስ ይትረፍ እሞ፡ ብመሰረቱ እውን ንህልውና ኤርትራ ከም ሃገር ኣብ ሓደጋ ዘእቱ እዩ። ኢሳያስ ብፖሊሲ እንካን ሃባን ኣብ ገለ ካብ ኤርትራዊ ረብሓ ሕድገት ገይሩ፡ ገለ ረብሓ ክኸስብ ዘይኮነ ንብምልእታ ሃገር ከረክብ እዩ ዝደናደን ዘሎ። እዚ ከኣ መቐጸልታ ናይቲ ሕድሪ ህዝቢ ጠሊሙ ኣብ ኤርትራ ከዳኽሮ ዝጸንሐ እምበር፡ ሎሚ ዘንቅሎ ዘሎ ሓድሽ ባህሪ ከምዘይኮነ ከነተኩረሉ ዝግበኣና እዩ።
ናይ ኢሳያስ ሃገር ናይ ምጥፋእን ምሕማስን ሃነፍነፍ በቲ ምስ ኢትዮጵያ ክገብሮ ዝጸንሐን ጋና ዝቕጽሎ ዘሎን ጥራይ ዝግለጽ ዘይኮነ፡ ምስቲ ንበዓል ሕቡራት ኢመራት ብምስጢር መሬት ሂብካ ወተሃደራዊ መደበራት ክምስርታ ምፍቃድን ግነዖት መዳልያታት ምቕባሉን ኣዛሚድካ ዝረአ እዩ። ኢሳያስ ናይዘን መሬት ኤርትራ ወሲደን መዳልያ ዝሃበኦን ብኣኡ ዝዓገባ ዘይመስላን ሃገራት ድሌት ንምርግጋጽ ክሳብ ኣብ ጉዳይ ሊብያን የመንን ዘርእዮ ዘሎ ተለኣኣኽነት እውን ምስዚ ደሚርካ ዝረአ እዩ። ኣብዚ እዋንዚ ኢሳያስ ምስቲ ብዶ/ር ኣብይ ዝምራሕ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንምሽራኽ “ናይ ጸጥታን ወተሃደራውን ኣሰልጠንቲ ናብ ኣዲስ ኣበባ ልኢኹ ኣሎ፡ ናይ ኢትዮጵያ ወተሃደራት ከኣ ስም መሰልጠኒ መደበራት እንዳተጠቕሰ ኣብ ኤርትራ ይስልጥኑ ኣለዉ” ዝብሉ ሓበሬታታት ምጽራይ ደኣ የድልዮም እምበር “ክላእ እዝስ ዘይከውን እዩ” ኢልካ ዝስገሩ ኣይኮኑን።
ኣብዚ እዋንዚ ብዙሓት ወገናት ነቲ ንዓለምና ኣዝዩ ኣሻቒልዋ ዘሎ ኮቪድ-19 ኮሮናቫይረስ መዝሚዞም ፖለቲካዊ ጸወታታት የካይዱ ከም ዘለዉ ንዕዘቦ ዘለና እዩ። ገሊኦም ምርጫ የናውሑ፡ ገሊኦም ሕገመንግስቲ ይቕይሩ። ኢሳያስ ከኣ ካብ ቀደሙ ንሓደ ጉዳይ ብሓደ ተረኽቦ ደፊንካ ናብቲ ትደልዮ ኣቕጣጫ ናይ ምኻድ ሃብታም ናይ ምልኻዕ ተመኩሮ ኣለዎ። ኣብዚ እዋንዚ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ካልእ ብዝገደደ፡ ዝኾነ ቀረብ ኣብ ዘየብሉ ንዝተወፈየ ገንዘብ ብዘይተቖጻጻሪ ኣብ ጅባኡ እንዳመለአ፡ ኣብ ገዛ ተዓጽዩ ኣደዳ ጥምየትን ጽምእን ኮይኑ ዝሓልፎ ዘሎ ህይወት ናብ ዝኾነት ስድራቤት ሓቲትካ ክረጋገጽ ዝኽእል እዩ። ኣብዚ እዋንዚ ዝያዳ ንኤርትራን ኢትዮጵያን ዘራኽቡ ተሃወስቲ ጸጥታውን ወተሃደራውን ወረታት ይቀላቐሉ ምህላዎም ከኣ ኢሳያስ ብድሕሪ ወጥሪ ኮሮና-19 ተሓቢኡ ነቲ ቅድም ዝፈሓሶ ውዲት ዝያዳ የኽርሮ ከምዘሎ ዘመልክት እዩ።
ሎሚ ንሕና ኤርትራውያን፡ ንልኡላውነት ኤርትራ ዝተኸፍለ ከቢድ ዋጋ ጸብጺብና፡ ብናይ ህዝቢ ኤርትራ ጽንዓትን ፍቕሪ ሃገርን ተኣማሚና፡ “ኢሳያስ ዝገበረ እንተገበረ ኤርትራዊ ልኡላውነት ኣይንቕነቕን እዩ” ምባልናኳ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ እንተዘይኮነ፡ በዚ ከየራጠጥና “ከምቲ ኢሳያስ ዝሓልሞ ዘሎ እንተኾነኸ?”፡ ኢልና ክንጥርጥርን ንኹሉ ኣብ ግምት ኣእቲና ክንዳሎን ናይ ግድን እዩ።
ሕድሮም ኣብታ ዕለቶም ዝተጠልመት ሰማእታትThursday, 18 June 2020 12:04 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ኤርትራ ሃገርና ብመስዋእቲ ጀጋኑኣን መስተንክራዊ ጽንዓት ህዝባን እያ ናጻ ኮይና። ስለዚ ኣይኮነንዶ ክንዲ ህይወት ዝኣክል ክቡር ዋጋ ምእንታኻ ንዝኸፈለ፡ ካብኡ ዝተሓተ ጽቡቕ ንዝወዓለልካ እውን ምምስጋንን ኣመስጊንካ ንኣመሰንገንቲ ምሃብን ግቡእ ስለ ዝኾነ ሰማእታትና ክንዝክሮም ግድን እዩ። ነቲ ምእንቲ ክብርኻ ዝሐለፈ፡ ኣበይን መዓስን ክዝክሮ ከም ዝግበኣካ ምውሳን ከኣ ቅቡል እዩ። ብመንጽርዚ ኤርትራውያን ሰማእታት ዝዝከሩላን ዝምስገኑላን ዕለት ክህልዎም ዝቃወም የለን። ምእንቲ እቲ ናይ ዝኽሪ ዕለት ኣብ ልቦና ኩሉ ክሓድርን፡ ኣብ ዝተፈላለያ ውድባት ንዝተሰውኡ ዘማእክልን ንከኸውን፡ ኩሎም ኤርትራውያን ዝሰማምዕሉ ምኽንያታዊ መዓልቲ ምግባሩ ከኣ ኣገዳስነቱ ዕዝዙ እዩ። ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ቅዳምነት ክወሃቦም ካብ ዝነበሩ ዛዕባታት ሓደ ክኸውን ከኣ መተገበኦ። እንተኾነ ብሰንኪ ዘይግሉጽን ዘይሓላፍነታውን ኣካይዳ ህግደፍ ከምቲ ኣብ ካልእ ጉዳያት መድረኽ እሂንምሂን ዘይተፈጥረ ኣብዚ’ውን ኣይተራእየን።
ዘይሩ ዘይሩ ግና እቲ ዛዕባ ረዚን ስለ ዝኾነ፡ መንን ስለምንታይ ወሲንዎ ብዘየገድስ፡ ሰማእታትና ሓንቲ መዓልቲ ኣብ ዓመት ጥራይ ዘይኮነ ወትሩ ኣብ ሕልናና ስለ ዘለዉ 20 ሰነ ጓይላን ጃህራን ህግዲፍ ንምድማቕን ንሸፈጥን ዘይኮነ፡ ንክብሪቲ ዘይሃስስ ሕድሮም ምዝካራ ኣገዳሲ እዩ። ኤርትራዊ ሰማእትነት ነቶም ኣብ ዓውዲ ውግእ ዝተሰውኡ ጥራይ ዝምልከት ዘይኮነ፡ እንተላይ እቶም ኣበይን መዓስን ብዘየገድስ ምእንቲ ኤርትራን ናጽነታን ዝወደቑ ኩሎም ኤርትራውያን ጀጋኑ ዘጠቓልል እዩ። ብመንጽርዚ እቲ ልዕሊ 60 ሺሕ እንዳተባህለ ዝጥቀስ ቁጽሪ ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ምእንቲ ናጽነት ዝተሰዉኡ ኣዝዩ ውሑድ ምዃኑ፡ ብዙሓት ነዚ ዛዕባ ቆላሕታ ሂቦም ዝሓሰብሉ ዝሰማምዕሉ እዩ። እቶም ናይ ድሕሪ ናጽነት ሰማእታት ክውሰኽዎ እንከለዉ ከኣ’ሞ እቲ ኣሃዝ ኣበይ ከም ዝበጽሕ ርዱእ እዩ። ጉጅለ ህግዲፍ እቲ መዳለዊ ባህሪኡ ኣብ ኩሉ መዳያት ስለ ዝንጸባረቕ ባዕሉ ናይ ዝቐንጸሎም ሰማእታት መርድእ ንቤተሰቦም ኣይተነግረን። ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝተሰውኡ ሓርበኛታት እውን፡ ብዘይካ ውሱናት ከምኡ ኣብቲ ጉጅለ ህግዲፍ ዝቐለሶ ዝርዝር ሰማእታት ኣይሰፈሩን። እንተኾነ ኣብ ዝርዝር ህግደፍ’ኳ እንተዘይሰፈረ፡ ታሪኽ ኩሎም ሰማእታት ኣብ ሕቑፊ ሃገሮምን ህዝቦምን ህያው ኮይኑ ክነብር እዩ። ኣብ ግዜ ቃልሲ ኣብ ኤርትራ ስዉእ ዘይወደቐላን ቅያ ዘይተሰርሓላን መዓልቲ ኣይነበረትን። ስለዚ ብግብሪኳ ዘጸግም እንተኾነ፡ ኩሉሳዕ መዓልቲ ሰማእታትዩ እንተ ተባህለ ምግናን ኣይከውንን።
ዲክታቶር ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ጽባሕ ውድቀት ስርዓት ደርግ ብ20 ሰነ 1991 ብምኽንያት መዓልቲ ሰማእታት ንመጀመርያ ግዜ ድሕሪ ናጽነት፡ ኣብ ስታድየም ኣስመራ ዘስመዖ መደረኡ “ደጊም ናይ ውድባት ሓሸውየ የለን። ንህዝቢ ብቕሉዕ ይኹን ብጉልባብ ውድባት ናይ ምክፍፋል ስልትታት ከቢድ ገበን ከም ዝቑጸር ክዝንጋዕ ኣይግባእን” ዝብል መርዚ ይርከቦ። እቲ ንህዝቢ ምክፍፋል ከቢድ ገበን’ዩ ዝበሎ፡ መልእኽቱ ንናይ ምውዳብ መሰረታዊ መሰል ዝሕርም፡ ካብቲ ንሱ ዝመርሖ ውድብ ወጻኢ ምስ ካልእ ምስላፍን ካብ ናቱ ዝተፈልየ ኣተሓሳስባ ምስጓምን እዩ። እዚ ከኣ ናይቲ ክሳብ ሕጂ ካብ ዝኸፈአ ናብ ኣዝዩ ዝገደደ ዝቕጽል ዘሎ ጥልመቱ ኣብ ልዕሊ ሕድሪ ሰማእታት ወግዓዊ መግለጺኡ ነይሩ።
ሕድሪ ሰማእታት ኤርትራ፡ ኣብ ሓደ ውሱን ቦታ ኣእዋም ብምትካል፡ ዓመት ተጸቢኻ ሽምዓ ብምብራህ፡ ንቤተሰቦም ብህዝቢ ካብ ዝተለገሰ ቁንጣሮ ናቕፋ ብምሃብ፡ ታሪኽ ጅግንነቶም ኣብ መራኸቢ ብዙሃን ብምቅላሕን ብዘሕቆቅንቁን ዜማታት ንቤተሰቦም ብምንባዕን ጥራይ ዝጥበር ኣይኮነን። ምኽንያቱ መሰረታዊ ትሕዝቶ ሕድሮምን ለበዋኦምን፡ ኣብታ ብዋግኦም ርእሳ ዘቕነዐት ኤርትራ፡ ሕገመንግስታውን ኣብዘሓ ሰልፋውን ስርዓት ክትከል፡ ሰላምን ቅሳነትን ክሰፍን፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣደልዲሉ ረጊጹ ኣብታ ሓላል መሬቱ ብዘይስኽፍታ ዝባኑ ቀሊዑ ክልምዕ፡ ልዕልና ሕጊ ክረጋገጽ፡ ኮታ ተካኢ ወለዶ መንእሰይ ንሰማእታቱ ሃገር ብምህናጽ ዝኽሕሰሉ ዘተኣማምን ሃዋህው ክፍጠር እዩ ነይሩ።
እቲ ብግብሪ ኣብ ሃገርና ዝረአ ዘሎ ዋላ ሓንቲ ካብ ሕድሮም ዘየኽብር ኩነታት ከኣ፡ ሓደ ጸረ ህዝቢ ባህርን ጸቢብ ረብሓን ዝኣከቦ ጉጅለ፡ ሕድሪ ሰማእታት ጠሊሙን፡ ልዕሊ ህዝብን ሕግን ዘሽካዕልለሉ፡ ሕድሪ ስዉኣት ኣጽኒዑ ተማሂሩ ሃገሩ ክሃንጽ ዝነበሮም መንእሰያት ደቂ ስዉኣት፡ ገለን ኣብ ጉዕዞ ናብ ስደት ዝጠፍኣሉ ገለን ድማ ኣብ ዓዲ ጓና ኣደዳ ብዙሕ ስቓያት ዝኾነሉ ኩነታት ኢና ንዕዘብ ዘለና። ብዙሓት ኤርትራውያን ወለዲ ሰማእታት፡ ደቆም ከፊሎም ብደቂ ስዉኣት ደቆም ዝሕብሓብሉ ዕድሎም ዝመኸነሉ፡ ኢሳያስ ሕሉፍ ሓሊፉ ጥልመቱ ሰማይ ዓሪጉ፡ ነታ ዋጋ ሰማእታት ዝኾነት ልኡላዊት ኤርትራ ክጣለዓላ ትንዕምንዕ ዝብለሉ፡ ኮታ ወያ ሳላ ደቃ ህይወቶም ከይበቐቑ ዝተወፈዩላ፡ ናይ ጽንዓት ኣብነት ዝነበረት ኤርትራን ህዝባን፡ ናይ ኩሉ ሕማቕ ምምሕዳርን ድኽነትን ኣብነት ኮይና ኣብ እትጥቀሰሉ ቀራና መንገዲ ኢና ንርከብ ዘለና። ካብዚ ንላዕሊ መግለጺ ጥልመት ሕድሪ ሰማእታት ከኣ የለን።
“መራሒ ሃገር እየ” ስለ ዝበለ፡ ናብ ክሕደት ጉጅለ ህግዲፍ ዝያዳ ከነድህብ ንቡር እዩ። እንተኾነ ተረካቢ ሕድሪ ሰማእታትና ህግዲፍ ከም ጉጅለ ዘይኮነ፡ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ፡ መንእሰይ ከኣ ብፍላይ ተረከብቲ ሕድሪ ምዃኖም ክዝንጋዕ ዘይግበኦ እዩ። ሰማእታት “ኣነ ክሓልፍ ንስኻ ጽናሕ” እንዳበሉ ነታጒ ረጊጾም ቡንባ እንዳደርበዩ፡ ካብ የማነ-ጸጋሞም ዝሓለፉ፡ ሎሚ ብህይወት ዘለዉ መቓልስቶም ዝያዳ ተረከብቲ ሕድሪ እዮም። ነዚ ረሲዖም ኣብ ጐኒ ህግዲፍ ኮይኖም፡ ብገንዘብን ጹሩራን ተዓሽዮም፡ ሕድሪ ሰማእታት ዘዕብሩ ዘለዉ ውሑዳት ኣብ ላዕለዋይ ጽፍሒ ህግዲፍ ዘለዉ፡ ኣብዚ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ ብዛዕባቶም “እቶ” እንዳበሉ ዘሰውእዎም ጀጋኑ፡ ነብሶም ክሓቱ ይግበኦም። ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ እቲ ረጊጽኩምዎ ዘለኹም መሬትን ጨቢጥኩምዎ ዘለኹም ዕጥቅን ካብ ሰማእታት ዝተረከብኩምዎ ምልክት ጽንዓቶም እዩ እሞ ሕድሮም እንተ ጠሊምኩም ዓጽሞም ከይወግኣኩም ሕሰብሉ። ውላዶም ወይ ናይ ቀረባ ሰቦም ምእንቲ ሃገር ሞባእ ዝኸፈሉ ኤርትራውያን ስድራቤታት፡ ምእንቲ ሓላፊ ጠቕሚ፡ ምስቲ ሕድሪ ሰማእታት ዝጠለመ ጉጅለ ክትመሓዘዉ እንከለኹም ክሳብ ክንደይ ካብቲ ሓቂ ርሒቕኩም ከም ዘለኹም እተስተብህልሉን ናብ ልብኹም እትምለስሉን ኣጋጣሚ ምዃኑ ኣይትዘንግዑ።
ጉጅለ ህግዲፍ ድሕሪ ሕጂ ኣብ ኣጋ ሞቱ፡ ናብ ልቡ ተመሊሱ ንቡር መንገዲ ሒዙ ሕድሪ ሰማእታት ከኽብር ክንጽበዮ ዘይኮነ ክንቀብጾ ይግበኣና። ስለዚ ሕድሪ ሰማእታትና መኺኑ ከይተርፍ፡ ብቃል ዘይኮነ ብግብሪ “ሰማእታትና ንሕና ኣለናልኩም ቅሰኑ” ናይ ምባል ሓላፍነትና ከነሕይል ይግበኣና። 20 ሰነ ክንዝክር እንከለና ከኣ ነቲ “ንሕና ንሓልፍ ኣለና፡ ንስኻትኩም ከኣ ሓደራ ንሕድርና ቀጽልዎ” ዝብል ቃሎም ድምጽና ኣበሪኽና ከነቃልሖን ብግብሪ ከነሰንዮን ኣብ ቅድሜና ዘሎ ረዚን ዘይስገር ግቡእና እዩ። ነዚ ሕድሮም ዝጠለመ ህግዲፍ ነወግድ ክንብል እንከላና፡ መሰረታዊ ትሕዝቶኡ፡ ሕድሪ ሰማእታትና ንኽብር ማለት ምዃኑ ርዱእ እዩ። እዚ ከኣ ንጽባሕ ንጽበየሉ ዘይኮነ ሎሚ ቃልና ከነሕድሰሉ ዝግበኣና ሓላፍነት እዩ።
ዝኽርን ክብርን ንሰማእታት ኤርትራ!
ኢድ ምትእትታው ዘይኮነ፡ ምትሕግጋዝ’ዩ ዘርብሓናFriday, 05 June 2020 09:20 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
“ምስ ኩለን ሃገራት፡ ኣብ ሕድሕድ ረብሓታት፡ ምክብባርን ጣልቃ ዘይምትእትታውን፡ ዓለም-ለኻዊ ውዕላት ምኽባርን ዝተሰረተ ዝምድናታት ምፍጣር”፡ (ኣብ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ ሰዲህኤ፡ ካብቲ ንኣህጉኡራዊ ዝምድና ዝምልከት መዳይ ዝተወስደ።)
መሰረታዊ ዕላማ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ መሰል ርእሰ-ውሳነኻ ምርግጋጽ ኮይኑ፡ ኣብቲ ዝርዝር ድማ ሰላም፡ ልምዓት፡ ዲሞክራሲ፡ ቅሳነትን ሓቢርካ ምንባርን ኣብ ዘተኣማምን ባይታ ምውሓስ ነይሩ። እዚ ሎሚ እውን ዘይቅየር እዩ። ነዚ ንምዕዋት ምስ ርኢቶና ዝመሳሰል ኣተሓሳስባ ዘለዎምን ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይና ኢዶም ዘየእትዉን፡ ንሕና እውን ኣብ ጉዳዮም ጣልቃ ዘይነእቱ ኣካላት ምትሕግጋዝን ምትሕብባርን ክህልወና ዘይስገር’ዩ። ብኣንጻሩ ዕላማ ናይቲ ኣንጻሩ ተቓሊስና ናጽነት ዘውሓስና መግዛእታዊ ሓይሊ፡ ወነንቲ መሰልና ዘይኮነ ተመጽወቱ ገይሩ ክድህከና እዩ ነይሩ። ነዚ ዕላማኡ ንከዕውት ከኣ ምስ ሓያሎይ ናይቲ መግዛእታዊ ሕልሙ ተረባሕትን ተኸላኸልትን ኣካላት ተመሓዝዩ። ድሕሪ መሪር ምርብራብ ከኣ ሓቀኛ ናይ መሰል ሕቶ ክስዕር ናይ ግድን ስለ ዝኾነ፡ ህዝቢ ኤርትራ እቲ ዝተሓቶ ዋጋ ተኸፊሉ ብግብሪ ኮነ ብሕጊ ልኡላውነቱ ኣረጋጊጹ።
ህዝቢ ኤርትራ ኣብዚ ወሳኒ ቃልሲ ምስተጸምደ ከምቲ፡ “ጭራ ነብሪ ዘይምሓዝ፡ እንተሒዝካ ግና ዘይምስዳድ” ዝበሀል፡ ዋላኳ እቲ ኩነታት ጽንኩር እንተነበረ ክምህ ኣይበለን። እቶም ኣብ ምርግጋጽ መሰል ርእሰ-ውሳነ ህዝቢ ኤርትራ፡ ረብሓኦም ዝጐድል ኣካላት ኣብ ልዕሊኡኳ ኩሉ ዓይነት ግፍዒ እንተፈጸሙ፡ እቲ ናጻ ክወጽእ ዝሓረነ ህዝቢ ንቕድሚት እምበር ንድሕሪት ኣይጠመተን። ሳላ ክንድኡ ዝጸንዐ ከኣ ነቲ ሎሚ ኢሳያስ ኣፈወርቅን ጉጅለኡን ንድሕሪት ክመልስዎ ዝመጣልዕሉ ዘለዉ ግና ዘይኮነሎም፡ ናጽነትን ልኡላውነትን ጽኑዕ ባይታ ኣትሒዝዎ ኣሎ። “ሕድሪ ስዉኣተይ ጠሊሙ ነዚ ክብረይ ዝነቕነቐ ወይልኡ” ዝብል ኤርትራዊ ኒሕን ሓቦን ከኣ ከም ቀደሙ በብኩርናዑ የድምጽ ኣሎ።
ህዝቢ ኤርትራ ነዚ ዓወትዚ ከመዝግብ እንከሎ፡ ኣብቲ መስርሕ ገለን ካብ ርሑቕ ገለን ድማ ካብ ቀረባ ዝተፈላለዩ መልከዓት ሒዞም ክኸፋፍልዎ፡ ዝህቅኑ ፈተነታት ኣጋጢመሞ እዮም። ናይ ሎሚ ኣካይዳ ጉጅለ ህግዲፍ እውን መቐጸልታ ናይቶም ብምክፍፋል ህዝቢ ኤርትራ ክዕንገሉ ዘንባህቑን ንምዕዋት ደገደገ ዘማዕድዉን ወገናት እዩ። እንተኾነ ህዝቢ ኤርትራ፡ ሃይማኖታዊ፡ ብሄራውን ከባብያውን ብዙሕነቱ ንፋስ ከየውቀዐ ሳላ ዝምክት እቶም ናይ ቅድም ኮነ እዞም ሓደስቲ መንበሃቚቲ ክዕወቱ ማለት ዘበት እዩ። እቲ “ኣስላማይ ክስታናይ ወዲ ቆላ ደጋ፡ ንውዲት ጸላኢ ኣይትሃቦ ዋጋ” ዝብል ኤርትራዊ መዝሙር ከኣ ንኹሉ ኣፍራሲ ተጻብኦታት ጥሒሱ ህያው ኮይኑ ክቕጽል እዩ።
ህዝብና ንዘንበረሉ ሕድሪ ጠሊሙ፡ ንመስዋእቲ ጀጋኑ ከዲዑ፡ ንምሕጽንታን ስምዕታን ህዝብና ጸማም እዝኒ ሂቡ፡ ኣዝዩ ጸቢብ ጉጅለ ረብሓን ጥልመትን ደኲኑ ዝብድለና ዘሎ ህግዲፍ እዩ። እዚ ጉጅለ ኮነ ኢሉ ህዝቢ ንምብዳልን ብዋጋ ጀጋኑ ዝተመዝገበ ልኡላውነት ንምጥላምን ዝተዓጥቀ ስለ ዝኾነ፡ ብውሁድ ቃልሲ ጥራይ እዩ ዝሰዓር። ምኽንያቱ ተረዲኡ፡ ሓሲብሉን ግዜን ኩነታትን ኣጽኒዑን ንዝጠለመ፡ ኣረዲእካ ናብ ንቡር ክትመልስ ምሕላን “ኣብ ዘይሰምዓካ ደብሪ ምምህላል” ስለ ዝኾነ። ህግዲፍ በሓቲ ህልውናኡ ንምርግጋጽ ኩሉ ቅዱስን ርኹስን መንገዲ ካብ ምጥቃስ ንድሕሪት ከምዘይብል ኣጽኒዕና ክንሕዞ ዝግበኣና ግንዛበ እዩ። እቲ ሓደ እዋን ነታ ኣንጻር ኤርትራዊ መግዛእቲ ትቃለስ ዝነበረ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ንምጥፋእ፡ ምስ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ፈጢርዎ ዝነበረ ኣብ ታሪኹ ብጸሊም ዝጸሓፍ ምሕዝነት፡ ሎሚ “ክቱር ፍቕርስ ክቱር ጽልኢ ፈጠረ” ከም ዝበሃል፡ ኣበይ በጺሑ ከም ዘሎ ንዕዘቦ ዘለና እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ግና ነዚ ዘይቅዱስን ዋጋ ዘኽፈሎን ተመኩሮ፡ ንናይ ታሪኽ መወከስን ከይድገም መለበምን እምበር ሎሚ ንቕድሚት ኣምጺኡ ዝዓየሉን ዝጸባጸበሉን ኣይኮነን።
ጉጅለ ህግዲፍ ከምቲ ዓሳ ካብ ማይ ወጻኢ ክነብር ዘይክእል፡ ህውከትን ዕግርግርን ኣብ ዘየብሉ ህዱእ ሃዋህው ክነብር ከም ዘይክእል ብተመኩሮ ኣርእዩና እዩ። እዚ ንስለ ምባል ዝበሃል ዘይኮነ፡ ብግብሪ ዝተራእየን ዝረኣይ ዘሎን እዩ። እቲ በብግዜኡ፡ ናብ ጐንጺ ዘየብጽሕ ምኽንያታት ብምጽሕታር፡ ብሓፈሻ ምስ ኩለን ጐረባብትና ሃገራት ብፍላይ ከኣ ኣንጻር ኢትዮጵያ ዝኸፈቶ፡ ንህልውናኡን ልኡላውነት ኤርትራን ኣብ ምልክት ሕቶ ዘእተወ ስዕረት ዝሓፈሰሉ ውግኣት፡ ብዘይካ ትዕቢቱ ምስ ረብሓ ህዝቢ ዝምድና ዝነበሮም ኣይኮኑን። እዚ ጉጅለ ኣብቲ መጀመርያ ግዜ ምስቲ ንኢትዮጵያ ዝመርሕ ዘነበረ ኢህወደግ ብሓፈሻ፡ ምስ ህወሓት ከኣ ብፍላይ ክቱር ፍቕሪ ከም ዝነበሮ ኩሉ ዝፈልጦ እዩ። እንተኾነ ነቲ “ከም ሓው ተፋቐር፡ ከም ጓና ከኣ ተሓሳሰብ” ዝብል ናይ ምክእኣልን ሓቢርካ ምርባሕን ዝምድና ስለ ዘይበቕዖ፡ ኣብ ውግእ ኣትዩ፡ ብሳዕቤን’ዚ ውግኣት ከኣ ሰፊሕ ክፋል ህዝብና ግዳይ ኮይኑ።
እዚ ንኤርትራ ዝገዝእ ዘሎ ጉጅለ ከይርዳእ ዝተረደአ ትዕቢተኛ ምዃኑ ከም ርዱእ ንውሰዶ። ከምኡ ስለ ዝኾነ ከኣ ሎሚ እውን ንኤርትራዊ ኣጀንዳ ብዘይትግበር ቃላት እንዳ ጓሰየ፡ ደገደገ ምምዕዳው ኣይገደፎን። እቲ ንህዝቢ ኤርትራ ብጉልባብ ምሕላው ልኡላውነት፡ ካብ ውድዕነት ንምህዳም ዘካይዶ ሽሕጣን ሎሚ እውን ኣየቋረጾን። ቅድሚ ሕጂ ምስ ረብሓ ህዝቢ ኤርትራ ዝምድና ዘይነበሮ ውግኣት ከፊቱ ህይወት ብዙሓት ከከላብትን እንከሎ፡ ህዝቢ ኤርትራ ከም ዝተገረሀ ኩልና እንሰማማዐሉ እዩ። እዚ መታለሊ ጉጅለ ሎሚ እውን ኣብ ስልጣን ንምቕጻል ካልእ ውሕልነት ስለ ዘየብሉ፡ ካብቲ ህዝቢ ኤርትራ ኣቐዲሙ ዝፈልጦ ዓምጣሪ ተግባሩ ኣይወጽአን። ህዝቢ ኤርትራ ግና ዝሓለፎ ተመኩሮ መዚኑ፡ ኣነ የለኹሉን ክብል ይግበኦ። ከምኡ እንተዘይገይሩ ግና እቲ ጌጋ ኣብቲ ህዝቢ’ውን ከም ዘሎ ክእመን ይግበኦ።
ኢሳያስ ኣብዚ ቀረባ ኣብ ዝሃቦ ቃለ መሓትት፡ “ጉዳይ ኢትዮጵያ ኣእዳውና ኣጣሚርና ንዕዘብ ዘይኮነ፡ ናትና ኢልና ኢድና ከነእቱ ኢና” ክብል ሰሚዕናዮ ኣሎና። እዚ ዘይውሕሉን ዘይሓላፍነታውን ኣበሃህላ ንብዙሓት ኣዛሪቡ እዩ። ንዓና ንኤርትራውያን ከኣ ካብ ምዝራብ ሓሊፉ ከሻቕለናን ብጽሞና ክንሓስበሉን ናይ ግድን እዩ። ኣዝዮም ውሱናት ካብ ናይ ጽልእን ቅርሕንት ታኸይላ ክወጹ ዘይከኣሉን ኪኖ ኣፍንጨኦም ዘይሓስቡን፡ ኤርትራውያን ነቲ ኣበሃህላ ከም ናይ ጅግንነት መምዘኒ ወሲዶም “ኣይበልናኩምዶ ሰብኣይ ናይ ልቡ ከይገበረ ዝድቅስ ኣይኮነን” ክብሉ ይስምዑ እዮም። እዚ ክንሰምዕ እንከለና፡ እቲ ናይ ኮቪድ-19 ጥራይ ዘይኮነ ናይቲ ዲክታቶር ናይ ኣተሓሳስባ ቫይረስ’ውን ናይ ምምካት ድርብ ሓላፍነት ከም ዘለና ክንርዳእ ግድን እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ኤርትራ ውያን “ኢድ ምትእትታው ዘይኮነ፡ ምትሕግጋዝ’ዩ ዘርብሓና”።
ህግዲፍ እምበር፡ ኤርትራ ኣይፈሸለትንFriday, 29 May 2020 10:12 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ድሕሪ ምዝዛም ካልኣይ ውግእ ዓለም፡ ኤውሮጳዊ መግዛእቲ ኣብ ኣፍሪቃ ክፈርስ ከሎ መብዛሕትአን ሃገራት ኣፍሪቃ ናጽነተን ክረኽባ ከለዋ፡ ኤርትራ ግን ነዚ መሰል'ዚ ኣይተዓደለትን። ናይቲ እዋን'ቲ ጎብለል ሃገራት ጠቕመንን ጠቕሚ መሻርኽተንን ልዕሊ መሰል ርእሰ-ውሳኔ ህዝቢ ኤርትራ ገይረን ስለ ዝረኣየኦ፡ ሓለይቲ ህዝቢ ኤርትራ ንምምሳል፡ "ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ኢዩ ዝሕሻ፡ በይና ክትነብር ዓቕሚ የብላን" ብዝብል መመኽነይታታት ምስ ኢትዮጵያ ክትቁረንን ኣብ መወዳእታ ድማ ከምትጉበጥ ገይረነኣ። እዚ ኣብቲ እዋኑ ኣዝዩ ኣዘራራቢ ነይሩ፤
ኤርትራ ናይ ዓለምና መዘራራቢት ኣጀንዳ ዝኾነትሉ ኣጋጣምታት ብዙሕ እዩ። እቲ ኣዛራብነታ ንሓንሳብ ከም ናይ ጽቡቕ ኣብነት ይኸውን ንሓንሳብ ድማ ከም ናይ ሕማቕ መርኣያ ኮይኑ ክቀያየር ዝጸንሐን ዘሎን እዩ። ድሕሪ ናይ 30 ዓመታት መሪር ቃልሲ ናጻ ወጺኣ፡ ብውሳነ ህዝባ ልኡላዊት ኮይና ባንዴረኣ ኣንበልቢላ ኣብ መዝገብ ሕቡራት ሃገራት ምምዝጋባ፡ ናይ ጽንዓት፡ ትብዓትን ተወፋይነትን ኣውንታዊ ኣብነት ኮይና ኣዛሪባ ቀልቢ ብዙሓት ተመራመርቲ ስሒባ። እዚ ዘረጋግጾ ሓቂ እንተሊዩ ድማ፡ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ናቱ ሓይሊ ንላዕሊ፡ ኣዚዩ ዝተዓጻጸፈ ዝሰዓረ፡ ኣብ ሰላም ርእሱ ክመርሕን ከማዕብልን ከሸግሮ ዝኽእል ነገር ከም ዘይህሉ ኢዩ።
እንተኾነ ግና ብሰንክቲ “እመርሓ ኣለኹ” ዝብል ብግብሪ ግና ሃገር ኣብ ምብራስ ዝዓዪ ዘሎ፡ ሃሰስ ኢልካ ኣወንታ ዘይትረኽበሉ ዝተጐርበሰ ጉጅለ፡ ናይ ሕማቕን ሕሰምን መዛረቢት ሞዴል/ቅዲ ኮይና። እቶም ብዛዕባ ህልዊ ኩነታት ኤርትራን ህዝባን ዝደርሱን ዝመራመሩን ወገናት ዝበጽሕዎ መደምደምታታት ዝተፈላለየ ደረጃን ክብደትን ዘለዎ ኮይኑ፡ ሓፈሻዊ ትሕዝትኡ ኤርትራን ህዝባን ኣብ ኣዝዩ ሕማቕ ኩነታት ከም ዘለዉ ዝሕብር እዩ። ከከምቲ ውጽኢት ምርምሮም ዝመርሖም ከኣ፡ “ኣብ ቀራና መንግዲ ዘላ፡ ዝቖሰለት፡ ዝፈሸለት …….. ወዘተ ሃገር” ኢያ ክብሉ ይመዝንዋ። ነስተውዕል እቲ ሓደ ግዜ “ኣይኮነንዶ ሰባ እምና’ውን ዝዋጋእ” ዝብል ዝነበረ ጽንዓትን ብሩህ ተስፋን ኤርትራ እዩ ናብዚ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ሚዛን ወሪዱ ዘሎ። ገለ ካብቶም ነቲ ንኤርትራ ናብዚ ኣዝዩ ዝሓመቐ ደረጃ ኣውዲቕዋ ዘሎ መሰረታዊ ጠንቂ ኣድቂቖም ዘይረኣይዎን ምናልባት እውን ፍሉይ ሕሳብ ስለ ዘለዎም ኮነ ኢሎም ዝሰግርዎን፡ ናይ ኤርትራ ዋሕዲ ህዝቢ፡ ዕሸልነት ተመኩሮ ህዝባ ኣብ ምምሕዳር ልኡላዊት ሃገርን ዘይእኹል ተፈጥሮኣዊ ጸጋታትን ከም ጠንቂ ናይዚ ትሓልፎ ዘላ ሃለዋት ኣምሲሎም ዘቐልቅልዎ ዘይቅቡል መጐት ኣሎ። ምስ እዚ ኩሉ ግና ዕምቆታቱ ደኣ ይፈላለ እምበር፡ ናይ ጉጅለ ኢሳያስ ኣፍራሲ ተግባራት ጓስዮም ዝሓልፉስ የለዉን።
ንህልዊ ወድዓዊ ኩነታት ኤርትራን ህዝባን ዳህሲሶም ኣዕሚቖም ዝመምዩ ርትዓውያን ወገናት ግና፡ መደምደምታኦም ብሱልን ኣብ ዙርያ “ህግዲፍ እምበር፡ ኤርትራ ኣይፈሸለትን ” ዘትክልን ንዓኡ ዘዕሙቕን ዘስፍሕን እዩ። ኤርትራ ናይ ጉጅለ ህግዲፍ፡ ዘይሕገምንግስታዊ፡ ዘይህዝባዊ፡ ዓመጸኛን ሸፋጥን ባህርያት ናብዚ ሕጂ ዘላቶ እንተዘየውድቓ፡ እቲ ፍሽለት ዝበሃል እሞ ይትረፍ፡ ልኡላዊትን ብልጽግትን ሃገረ ከይትኸውን ዝዕንቅጻ ተፈጥሮኣዊ ህያብ፡ ዘይምቹእ ኣቀማምጣ ኮነ ተጸባይን ሃካይን ህዝቢ የብላን።
ኣብዚ እቲ ፍሽለት ናይቲ ጉጅለ ምዃኑ ምርድኡ ዘጸግም ኣይኮነን። ፍሽለት ንኤርትራ ከም ልኡላዊት ሃገር ጥቓኣ ዘይቀርብ ምዃኑ ንምብራህ ንክሕግዝ፡ ኤርትራ እኹል ቁጽርን ህርኩትን ህዝቢ ኣለዋ፡ ምስቲ ቁጽሪ ህዝባን ስፍሓታን ዝመጣጠን ንሕርሻ ዝኸውን ስቡሕ መሬትን፡ ንምርባሕ እንስሳን ምግራብን ዘብህግ ከባብን ትውንን፡ ኣብ ዓመት ካብ ሓደ ግዜ ንላዕሊ ሓሪስካ ምህርቲ ምሕፋስ ዘኽእል ዝተፈላለየ ክሊማ ይነፍሳ፡ ምልክታቱ ይረአ ከም ዘሎ ዕቑር ናይ ማዕድን ሃብቲ ኣለዋ፡ ምስቶም ውሑዳት ኣብ ዓለምና ዘለዉ ሰሓብቲ ገማግም ዝወዳደር ባሕሪ ምስ ወደባቱ፡ ወሳኒ ናይ ንግዲ ኣሳላጥነቱን ዝተፈላለዩ ሃብቲ ማዩን ኣለዉዋ። ስለዚ ኤርትራ ነዚ ጸጋ'ዚ ሒዛ ምስ ጥዑይ ምምሕዳር እቲ ፍሽለት ጥቐኣ’ውን ከም ዘይሓልፍ ርዱእ እዩ። ነዚ ጸጋ'ዚ ወኒና ምስ ህዝባዊ፡ ሕገ-መንግስታውን ትካላውን ምምሕዳር “እቲ ርእሳ ኣይትኽእልን” ዝብል'ሞ ንረሰዓዮ፡ ንህዝባ ኮይና ንካልእ ክንዲ ህዝባ ዝኸውን እትዕግልን ናብ ዝያዳ ዕቤትን ምዕባለን እትስጉምን ሃገር ዘይትኾነሉ ምኽንያት የለን። ነዚ ተገንዚብካ ብርትዓዊ ሚዛን እቲ ፍሽለት ናይቲ ጉጅለ ምዃኑ ብሩህ እዩ።
ናይ ህግደፍ መግለጽታት ፍሽለት ብዙሓት እዮም፡ ካብኣቶም፡ ብዘይ ሕገ-መንግስቲ ዝመርሕ ዘይኮነስ ዝገዝእ፡ ንኤርትራዊ መንእሰይ ምስምሳት ብምፍጣርን ህውከት ብምጽሕታርን ብዘይ ክፍሊት ኣብ ባርነት ኣውዲቑ መወዳእትኡ ዘይፍለጥ ምዝመዛ ዘካይድ፡ ናይ ኣብ ዝኣመንካሉ ሃይማኖት ምምላኽ፡ ሓሳብካ ምግላጽን ምውዳብን መሰላት ዝእግድ፡ ደርሆ ጻሕቲራ እትረኽቦ ውዲት ምሂዙ “ደጊም ናብ ንቡር ተመሊስና ውሽጣዊ ኣሰራርሓና ነመዓራሪ፡ ኣብ ደጋዊ ተረኽቦታት ምሕባእ ይኣክል” ስለ ዝበሉ ንዝኣሰሮም ኣብ ቤት ፍርዲ ዘየቕርብ፡ ብቤተ-ሰቦምን ማሕበር ቀይሕ መስቀል ወሲኽካ ብዓለም ለኻዊ ሰብኣዊ ትካላት ከይብጽሑ ዝሕንግድ፡ ህዝቢ ብገዛእ ገንዘቡ ኣብ ወርሒ ካብ ባንኪ ዘውጽኦ ገንዘብ ብመቑነን ዝቐጽዕ፡ እቲ ድሕረትን ድንቁርናን ናብ ወለዶታት ምእንቲ ክመሓላለፍ ዩኒቨርስቲ ዝዓጹ ምዃኑ ናይ ምፍሻሉ መርኣያታት ኢዮም
ናብ ኢትዮጵያ ከይዱ ነቶም ተቐበልቱ እውን ብዘደንጸወ ናይ ፍኹሰት ኣካላዊ ምንቅስቓሳት፡ ካብ ሓደ ጫፍ ናብቲ ካልእ እንዳነጠረ፡ “ምሳኹም ኢና እምበር ነናትና ሃገራት እንብሎ የብልናን”፡ ደሓር ከኣ ኣብቲ ምሳኹም ዘካየድናዮ ውግእ ኣይከሰርናን…..ወዘተ ምባሉ ካብ ፍሽለት ሓሊፉ እንታይ መግለጺ ቅጽል ክውህቦ ይኽእል? ምናልባት ነዚ ዘይርጉእ ኣካይዳኡን ጽላለኡን “ናይ ምሕያሉ ምልክትዩ እዩ'ዶ ሜላ እዩ” ኢሎም ከመላኽዕዎ ዝደልዩ ኣካላት እንተልዮም፡ ንሳቶም እውን ምስኡ ሓቢሮም ይፈሽሉ ከይህልዉ ኣብ ጽምዋ ኮይኖም ነብሶም ክሓቱ ይግበኦም። ናይ ገዛእ ርኡሱ ጸወታ ናበይ ገጹ ይኸይድ ከም ዘሎ ክርዳእ ዘይከኣለ፡ ናብ ናይ ካልኦት ጸወታ እናኣማዕደወ “ጸወታ ተወዲኡ (Game is over)” ክብል ዝሰምዐ ኣካል ኢሳያስ ከም ዝፈሸለ ክርዳእ ኣይጽገምን።
ደራሲ ወንድሙ ኣሳምነው፡ ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት 2020፡ “ከኣደባባይ ባሻገር፡ የኢትዮጵያ ፖለቲካ ተስፋና ስጋቶች/ ኪኖ’ቲ ኣደባባይ፡ ናይ ኢትዮጵያ ፖለቲካ ተስፋን ስግኣታትን” ብዝብል ኣብ ዘሕተምዎ መጽሓፍ፡ ንካልእ ደራሲ ዳንየል ቢል ጠቒሶም ኣብ ዘስፈርዎ፡ ካብ ህዝቢ ቻይና 85% ኣብቲ ሃገሮም ዝሓዘቶ መንገዲ እምነት ኣለዎ። ኣብ ኣሜሪካ 26%፡ ኣብ ዓባይ ብሪታንያ 19% ካብቲ ህዝቢ እውን ከምኡ መንግስታቶም ንዝመርጽዎ መንገዲ ይኣምንዎ እዮም” ይብል። እሞ ኸድኣ ጉጅለ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ብዘይካቶም ግዝያዊ ንዋትን ስልጣንን ኣስዲዕዎም፡ እቲ ጉጅለ ናበይ ገጹ ይኸይድ ከም ዘሎ ከይተረድኡ “ንኺድ ጥራይ ምሳኻ ኣሎና” ዝብልዎ ሒደት ባዕሉ እውን ክጸልኦም እንከሎ “መዋቓዕቲ” ዝብሎም፡ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ሒዝዎ ዘሎ መንግዲ፡ ኣይኮነንዶ ክኣምኖ ዘይፈልጦ ምዃኑ፡ ብዘይካ ብፍሽለት ብምንታይ ክግለጽ ይከኣል።
ስለዚ እቲ ኣብ ኤርትራ ዝረአ ዘሎ ናይ ፍሽለት ምልክታት፡ ናይታ ነባሪት ኤርትራን ህዝባን ዘይኮነ፡ ነቲ ጽባሕ ብቃልሲ ቁልቁል ኣፉ ዝድፋእ ህግዲፍ ዝምልከት እዩ። ኤርትራ ምስ ህዝባ ናብቲ ፍሽለት ብጥቓኡ ዘይሓልፍ ክቡር ቦታኣ ንክትምለስ እምበኣር፡ ነቲ ናይ ፍሽለት ቫይረስ ዘራብሕ ጉጅለ ምውጋዱ ግድን እዩ። እዚ ከኣ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ኤርትራን ዝተወደበ ናይ ለውጢ ሓይልታቱን ግዜ ዘይህብ ዕማም ምዃኑ ንካልኢት’ውን ክዝንጋዕ ዘይግበኦ እዩ።
ክቡር ዋጋ ዝተኸፍሎ ናጽነትና፡ ወትሩ ህያው’ዩSaturday, 23 May 2020 08:57 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
እነሆ መበል 29 ዝኽሪ ናጽነት ኤርትራ ናብ እንዝክርላ ዕለት፡ 24 ጉንበት 2020 በጺሕና። ነዛ ዕለት'ዚኣ ክንዝክር እንከለና፡ መጀመርያ ዝዝከሩ እቶም ክቡር ሂወቶም ከፊሎም ሃገራዊ ናጽነት ዘውሓሱ ጀጋኑና እዮም። ንዓኣቶም ክንዝክር እንከለና ብጅግንነቶም ንሕበንን ነመስግኖምን። በቲ ካልእ ሸነኽ ግና፡ እቲ ንሳቶም ዝተሰውእሉ ዕላማ ተጨውዩ፡ ኣብ ጠቕሚ ዉሑዳት ክውዕል ክንርኢ እንከለና ንሓዝን። ነዚ ዝሓለፈ ናይ 29 ዓመታት ኩነታት ኤርትራን ህዝባን ክንመዝኖ እንከለና ከኣ “እምበርዶኸ እቲ ናብ ናጽነት ንምብጻሕ ዝተኻየደ መሪር ቃልስን ዝተኸፍለ ረዚን ዋጋን ንረብሓን ራህዋን ህዝቢ ኤርትራ እዩ ነይሩ?” ዘየብል ኣይኮነን። ምኽንያቱ መሰረታዊ ህይወት ህዝቢ ኤርትራ ኣብዘን ናይ ናጽነት ዓመታት ምስቲ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ዘሕልፎ ዝነበረ ሕሰም ክነጻጸር እንከሎ ዘይሓይሽ፡ ወረ ኣብ ገሊኡስ ዝሓሰመ ግዜ እዩ ነይሩን ዘሎን ዘብል እዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ መሪር ኩነታት ዝነብር ዘሎ፡ ከምቲ ገለ ካብ ቀደም ናጽነትና ዘይተዋሕጠሎም ዝሓስብዎ "ኤርትራ ነብሳ ኣይትኽእልን እያ" ዝብል ዘይኮነ፡ ነቲ ብክቡር ዋጋ ዝተረኽበ ናጽነት፡ ሞሳ ህዝቢ ኤርትራ ብግቡእ ዘንጸባርቕ ሓላፍነታዊ መሪሕ ኣካል ዘይምርካቡ እዩ። ናጽነት ባዕሉ ግና፡ ጠንቂ ሕሰምና ኣይኮነን። ከምኡ ስለ ዘይኮነ ኢና ድማ፡ ብናጽነትና እንሕበንን ብማንም ከይድፈር ከም ብሌን ዓይንና እንከላኸለሉን። እምበኣር፡ ሎሚ’ውን “ዋጋ ዝተኸፍሎ ናጽነትና ወትሩ ህያው’ዩ” ኣሞ፡ ኣብ ዓድን ወጻእን ንዘሎ መላእ ህዝብና “ዮሃና እንኳዕ ኣብጸሓካ ኣብጸሓና” እንብሎ።
ናይ ሎሚ ዘመን መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ፡ ከምተን ናይ ቅድሚ ሕጂ በዓላት ናታ መለለይ፡ ስግኣታትን ተስፋታትን ኣለዋ። ልዕሊ ኩሉ እቲ ንመላእ ዓለም ኣጨኒቑ ዘሎ ተላጋቢ ሕማም ኮሮና ቫይረስ፡ ጌና ናይ ስግኣት ደበናኡ ኣንጠልጢሉ ኣብ ዘለወሉ ኣስጋኢ ህሞት ኢና ንዝክራ ዘለና። ስግኣት ህዝቢ ኤርትራ ግና እዚ ጥራይ ኣይኮነን። እቲ ህዝብና ንናጽነቱ ንዝኸፈሎ ክቡር ዋጋ ጠሊሙ፡ ብኢደወነኑ ንዝሓለፈ 29 ዓመታ ኣብ ስልጣን ተኾዲጩ ዘሎ በላዒ ሰብ ጉጅለ ክወርዶ ዝጸንሐ ውርደትን ዓመጽን መመሊሱ ዝውስኽ እምበር ናይ ምንካይ ምልክት ኣብ ዘየርኣየሉ ኩነታት ኢና ቅነ ዝኽሪ መዓልቲ ናጽነትና ንርከብ ዘለና።
ብኣንጻሩ ኤርትራውያን ናይ ለውጢ ሓይልታት ብዝተፈላለዩ ኣገባባትን ኣብ ዝተፈላለዩ ኩርንዓትን ዲክታትርነትን ምልክን ኣወጊድካ ብዲሞክራስያዊ ስርዓት ተኪእካ፡ ኤርትራን ህዝባን እቲ ተሓሪምዎም ዘሎ፡ ሰላም፡ ልምዓት፡ ዲሞክራስን ምኽባር ኩሉ መሰላትን ናጽነታትን ንክውንኑ ዘካይድዎ ቃልሲ ኣብ ዘበረኽሉ ደረጃ ምብጻሕና ተስፋ ኣብ ዝህብ ኩነታት ምህላውና ዘመልክት እዩ። በብዘለኻዮ ምልዕዓል ጥራይ ዘይኮነ፡ እቲ “ኣብ ክንዲ በበይንኻ ብሓባር፡ ኣንጻር ህግዲፍ ምቅላስ” ዝብል ኒሕ እውን ብኹሉ ወገናት ቆላሕታ ረኺቡ ኣብ ደሓን ደረጃ ምድያቡ ካልእ ኣብዚ እዋንዚ ዘሎ ትስፉው ምዕባለ እዩ። ስለዚ ንናይ ሎሚ ዘበን መዓልቲ ናጽነት ብስግኣታትን ተስፋታትን ኢና ንዝክራ ዘለና።
ናጽነት ኤርትራ ንኹሉ ኤርትራዊ ብማዕረ ዝብጸሖ ክብሪ ጥራይ ዘይኮነ፡ ኩሉ ኤርትራዊ ዋጋ ዝኸፈለሉ እዩ። እቲ ሓቂ፡ እቲ ውሑዳት መራሕቲ ጉጅለ ኢሳያስ ብሒትካ ንምግዛእ ንክጥዕሞምን ንመገዛእታዊ ኣታሓሳስባኦም ምኽኑይ ንምምሳልን፡ ናጽነት ኤርትራ ብናይ ውሱናት ወገናት ከም ዝመጸ ኣምሲሎም ከቕርብዎ ዝፍትኑ ዘይኮነ፡ ከምቲ ኣብ መቕድም ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) “ብተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ (ተሓኤ) ብ1961 ኣንጻር መግዛእታዊ ሓይሊ ኢትዮጵያ፡ ዝተባርዐ ነዊሕ ሓርበኛዊ ዕጥቃዊ ቃልሲ፡ ድሕሪ ሰላሳ ዓመታት ብ24 ግንቦት 1991 ብወሳኒ ተራ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ (ህግሓኤ) ሃገራዊ ናጽነት ጋህዲ ኰነ።” ብዝብል ኣስፊርዎ ዘሎ፡ ኩሉ ኤርትራዊ ብዓድን ብበረኻን መምስቲ ዝመረጾ ውድብ ተሰሊፉ ከከም ክእለቱ ናይ ዘበርከቶ ውጽኢት እዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ን30 ዓመታት ኣብ ዝተኻየደ ከምዚ ኢልካ ክትጽብጽቦ ዘጸግም ናይ ህይወትን ንብረትን ዕንወትን ምዝንባልን ዘኸተለ ዝተናውሐ ቃልሲ፡ ክቡር ዋጋ ክኸፍል እንከሎ፡ ደሓር እውን ኣብ ወርሒ ማዝያ፡ 1993 ኣብ ዘካየዶ ውሳነህዝቢ (ረፈረንደም)፡ ብኣዝዩ ልዑል ድምጺ “እወ ንናጽነት” ዝበለ፡ ኣብታ ዘውሓሳ ናጻን ልኡላዊትን ሃገሩ ትጽቢት ነይርዎ እዩ። ትጽቢቱ ድሕሪ ናጽነት ሰፊሕ ዝርዝር ዝነበሮ ኮይኑ፡ ክጠቓለል እንከሎ “ ሕረስ ሓረስታይ ንገድ ነጋዳይ” ዝብል ሓሳብ ዝተረጋገጸሉ፡ ሰላምን ዕቤትን ዝሓቑፍ ዘተኣማምን ሃዋህው ንፍምጣር እዩ ነይሩ። እንተኾነ ከምቲ ዝተጸበዮ፡ ራህዋን ሰላምን ዘዑቁብ፡ ምዕሩይ ቁጠባዊ ተጠቃምነት ዘውሕስ መንግስቲ ስለ ዘይተዓደለ፡ ነዚ ንዕዘቦ ዘለና፡ ኣብዚ መዋእልዚ “ኣብ እገለ ሃገር ተራእዩ” ንዘይበሃል ኣበሳ ተቓሊዑ ኣሎ። እቲ ቀጻሊ ነካይዶ ዘለና ቃልሲ ከኣ፡ ነዚ ኣብዚ ጻማኡ ዝተነፍገ ህዝብና ዝወርድ ዘሎ በደል ንምዕጻፍ እዩ።
ኣብዚ እዋን'ዚ እዚ ሃገርናን ህዝባን ንሓልፎ ዘለና ጸገም፡ ብግቡእ ብሰንኪ ዘይምርዳእ፡ ወይ ቃልሲ ነዊሑካ ብምርብራብ፡ ጠንቁ ናጻ ሃገር ብምዃና ከም ዝመጸ ኣሉታዊ ሳዕቤን ኣምሲልካ ብምቕራብ፡ ንክብሪ ናጽነትን ነቲ ኣብኡ ንምብጻሕ ዝተኸፍለ ዋጋን ዝተኸደ መስርሕን ብምርኻስ፡ ናብቲ ፈቲንናዮስ ዘየርበሓናን ዘየዋጽኣናን ምዃኑ ተረዲእና፡ ኣንጻሩ ተቓሊስና ዝሰዓርናዮ መግዛእቲ ክመልሱና ዝደናደኑ ዝንባለታት ይቀላቐሉ ኣለዉ። ሕሉፍ ሓሊፎም ናብ ናይ ዘበን እኒ-እኒ ነበረ'ያ ነበረ ታሪኽ ተመሊሶም፡ ብዘብለጭልጭ ኣስማት ኤርትራዊ ሓድነትና ኣፍሪሶም፡ ንገሌና ብሄር ንደቡብ ንገሌና ቋንቋ ከኣ ንምዕራብ ክበታትኑና ይቕረ ዘይበሃሎ ትንዕምንዕ ዝብሉ ኣለዉ። ናይዚ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ናይ ዲክታተር ኢሳያስ ጸፋዕፋዕን ምዕልባጥን እውን ነዚ ዘራጉድ እዩ። እዚ ንድሕሪት ዝጥምት ዝንባለ ካብቲ ኣንጻር ኢሳያስን ጉጅለኡን እነካይዶ ዘለና ቃልሲ ብዘይንእስ ክንምክቶ ዝግብኣና እዩ።
ዝኽሪ መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ ንድሕሪት እንዳጠመትና፡ ናይ ግዜ ቃልሲ ምእንቲ ናጽነት፡ ጅግንነትን ተሳትፎን፡ ናይ ናጽነት ክብርን ክብደትን፡ ብጉጅለ ህግዲፍ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ክወርድ ዝጸንሐ በደላት እንዝርዝረሉ ጥራይ ዘይኮነ፡ ንመጻኢ እንዳማዕደና “ኣብ መጻኢኸ እንታይ ንግበር?” ንዝብል ቀንዲ ቆላሕታ እንህበሉን ቃል እንኣትወሉን እዩ ክኸውን ዝግበኦ። ነቲ ሒዝናዮ ዝጸናሕና ቃልሲ ምሕያልን ምጽናዕን እንተዘይኮይኑ ሓድሽ ንጅምሮ ቃልሲ የብልናን። ናይ ቀረባን ቀዳማይን ዕማምና ንጉጅለ ህግዲፍን ናይ ጭቆና ትካላቱን ምውጋድ እዩ። እቲ ድሒሩ ዝመጽእ ከኣ ልኡላውነት ኤርትራ ዓቂብካ፡ ኣብ መቓብር'ቲ ዝተወገደ ጉጅለ፡ ሕገ-መንግስታዊ፡ ህዝባዊ፡ ዲሞክራስያውን ብዙሕነታውን ስርዓት ምትካል እዩ። ነዚ ኣብ ምዕዋት እቲ ቀንዲ እጃም ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ዘሎ ሓላፍነት ኮይኑ፡ ብደረጃ ፖለቲካዊ ሰልፍታትን ውድባትን፡ ሲቪላዊ ማሕበራት፡ ካለኦት ውዳበታትን ህዝባዊ ምልዕዓላትን ኣብ መስርዕ ናይ ለውጢ ቃልሲ ዘለና ኣካላት፡ ባህርን ተልእኮን ውዳበታትና ብዘፍቅደልና ብሓባር ክንሰርሕ ዘለና ድልዉነት ኣብዚ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ ከነሕድሶ ይግበኣና። ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ከኣ ከም ወትሩ፡ መጻኢና ትስፉው ክኸውን እናተመነየ፡ ነቲ ኣብ ምውጋድ ጉጅለ ህግዲፍ ቀንዲ መሳሪሕና ዝኾነ ሓድነት ሓይልታት ለውጢ፡ ንድሕሪት ብዘይምለስ ኣብ ምዕዋት ቃልሱ ኣሕይሉ ክቕጽሎ ምዃኑ ኣብዚ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ ቃሉ የሕድስ።
24 ጉንበት መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ ንዘለኣለም ትንበር!
ዘለኣለዊ ክብርን መጎስን ንሰማእታት ኤርትራ!
መንቀልን ሸቶን ቃልስና ንጹር’ዩFriday, 15 May 2020 10:48 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ሎሚ’ኳ መንቀልን ሸቶን ናይዚ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ስለ ዝተነጸረ፡ ኣብ እንታይነቱን ከመይነቱን ዝቐርብ ብዙሕ ሕቶ የለን። ቅድሚ 29 ዓመታት ኣብ እዋን ናጽነት ኤርትራን ውድቀት ደርግን ግና፡ መብዛሕትኡ ህዝቢ ኤርትራ፡ “ናይ ሽዑ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ፡ ናይ ሎሚ ህግዲፍ መሰዋእትን ሕድርን ደቀይ ክሒዱ ክጠልመኒ እዩ”፡ ዝብል ስግኣት ስለ ዘይነበሮ፡ ነቶም ካብ መጀመርታኡ ካብ ተመኩሮ ብዘዋህለልዎ ኣፍልጦ፡ ተወዲቦም ዝቃወምዎ ዝነበሩ ኤርትራዊ ኣካላት፡ “ሎሚኸ ቃልሲ ተወዲኡ እንከሎ፡ እንታይ ደልዮም እዮም ደገደገ ዝብሉ ዘለዉ፡ ብመንግስቲ ዝተዋህቦም ምሕረት ተጠቒሞም፡ በብውልቆም ተማእዚዞም ዓዶም ክኣትዉዶ ይጽውዑ ኣየለዉን?” ዝብል ሕቶ ይቐርቦም ነይሩ እዩ። ቀንዲ ዕማም ናይቶም ካብ ሸዑ ጀሚሮም ኣንጻር ህግዲፍ ዝተሰለፉ ወገናት ግና “እተጽግበኒ ቅጫስ ኣብ መቑለኣ እንከላ እፈልጣ” ከም ዝበሃል፡ እቲ ዝተታሕዘ ኣገባብ ምምሕዳር፡ ንናጻን ሓዳስን ሃገረ-ኤርትራ ዘይምጥንን ንፍረ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዘየውሕስን ምዃኑ ስለ ዝተረድኡ ናይ ለውጢ ቃልሶም ቀጺሎም።
ኣብ ጽባሕ ናጽነት ኤርትራ ቀንዲ ዕላማ ናይ ለውጢ ሓይልታት፡ መንቀልን ሸቶን ቃልሶም እንታይ ምንባሩ ምብራህ እዩ ነይሩ። ኣብቲ መስርሕ መንቀሊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ ናጽነት፡ ኣብ ምንጻር ዝሕግዙ ምዕባለታት ብክልተ ሸነኻት ክገሃዱ ክኢሎም። እቲ ሓደ ሸነኽ፡ እቲ ዘይሕለል ጽዕጹዕ ጐስጓስ ብዛዕባ ጸረ ህዝቢ ባህርያትን ኣተሓሳስባን ጉጅለ ኢሳያስ ናይ ምርዳእ ጻዕሪ ናይቶም ኣንጻር ወጽዓ ዝቃለሱ ዝነበሩን ዘለዉን ኤርትራውያን ውዱባት ኣካላት ኮይኑ፡ በቲ ካልእ ወገን ከኣ ምምሕዳር ኢስያስ ኣፈወርቂ፡ ሓቢእዎ ዝኸይድ ዝነበረ ጸረ ህዝቢ ባርያቱ በብእዋኑ እንዳተቓልዐን እናተጋህደን ክመጽእ ክኢሉ። ብትእዛዝ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ማይ ሓባር መሰሎም ዝሓተቱ ናይ ውግእ ሓርበኛታት ምስተረሸኑ፡ እቲ ተግባር ህዝቢ ዘሰንበደ፡ ዘቖጠዐን ንኣረሜንነት ኢሳይስ ዘቃልዐን ፍጻመ ነይሩ።
እዚ ናይ ክልቲኡ ኣቕጣጫታት ተረኽቦ ተደሚሩ ከኣ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ “ክሳብ ተኣምን ኪድ ካብ ዘይትኣምን ተመለስ፡ እዚ ሰብኣይ በዓል ደሓና ኣይኮነን” ዝብል ግንዛበ ሰሪጹን ኣስፋሕፊሑን። መንቀሊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ ናጽነትን ልኡላውነትን፡ ወጽዓን ጭቆናን ናይቲ ኣብ ናጽነት ክሕባእ ዝፈተነ ትዕቢተኛ ጉጅለ ምንባሩ ከኣ ብብሩህ ተራእዩ። ምስዚ ኩሉ ግና እቲ መንቀሊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብሩህ ክነሱ፡ ህግዲፍ ነቲ ሓቂ ከይርእዩ ብትዕቢትን ትምክሕትን ዘዕወሮም “ርእዮም ከምዘይረኣዩ” ክኾኑ ዝፈተኑ ኣዝዮም ውሑዳት ኤርትራውያን ኣይነበሩን ሕጂውን የለዉን ማለት ኣይኮነን። እቲ ተመሊሱ ተስፋ ዝህብ ግና ካብዞም ተዓሽዮም “ወሰደየ ወዲ ኣፎም በዓል ስረ” ዝብሉ ዝነብሩ፡ ሎሚ ኣብ መስርዕ ተቓውሞ ተሰሊፎም ይቃለሱ ምህላዎም እዩ።
ቃልስና ንጹር መንቀሊ ካብ ሃለዎ፡ ዘዕውቶ ሸቶ ወይ መዓርፎ ክህልዎ ከኣ ባህርያዊ እዩ። በዚ መሰረት ናይዚ መመሊሱ ዝጉህር ዘሎ፡ 2ይ ምዕራፍ ቃልስና ሸቶ፡ ናይ ጽባሕ ኤርትራ፡ ናጽነትን ልኡላውነትን ምዕቃብ፡ ጉጅለ ህግደፍን ናይ ጭቆና ትካላቱን ምውጋድ፡ ድሕሪ ውድቀቱ ኣብዘሓ-ሰልፋዊ ስርዓት ምትካልን ኣብ ኤርትራ ግዝኣተ ሕጊ ምርግጋጽ፡ መሰረታዊ መሰላትን ሓርነታትን ህዝቢ ምውሓስን ዝኣመሰሉን ዝርከብዎም ምዃኖም ብሩህ እዩ። ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ መሰረታዊ ዕላማኡ ነዚ ዝተጠቕሰ ኤርትራዊ ሽቶ ምውሓስ ምዃኑ ካብ ዘረጋግጹ ሰነዳቱ፡ ኣብ ራኢኡ፡ “ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ከም ኣካል ሃገራውን ዲሞክራስያውን ፖለቲካዊ ኤርትራዊ ሓይልታት ደምበ ደለይቲ ፍትሒ፡ ኣብ ቅድመ ግንባር ተሰሊፉ፡ ንምልክን ሰረታቱን ካብ ስሩ ኣልጊሱ፡ ኣብ ክንዳኡ፡ ንኹሉ ናጽነታት ህዝቢ ኤርትራ ዘውሓሰ፡ ንኤርትራዊ ሓድነትን ልዑላውነትን ዝከላኸልን ዝዕቅብን፡ ስሙርቲ፡ ብልጽግትን ቅዋማዊትን ሃገረ ኤርትራ ክሃንጽ ዝቃለስ ሰልፊ እዩ” ዝብል ምስፋሩ ከም ኣብነት ምጥቃሱ ይከኣል።
እቲ ኣብ መንጎ መንቀልን ሸቶን ናይ ቃልስና ዘሎ ርሕቀትን ዝበልዖ ግዜን እንተ ክነውሕ ወይ ክሓጽር ዝውስን እቲ ንሕና ኣንጻር ምምሕዳር ኢሳያስ እነድመዖ እዩ። እዚ መስርሕዚ፡ በቲ ሓደ ወገን ንሕናን ህዝብናን ነቲ ኣራዊት ጉጅለ ንምንብርካኽ፡ በቲ ካልእ ከኣ እቲ ጉጅለ ንከይሰዓር ሓያል ምትሕንናቕ ዝረኣየሉ እዩ። ኣብ መወዳእትኡ ግና ናይ ህዝቢ ተዓዋትነት ዘይተርፍ ስለ ዝኾነ ተሰዓርነት ህግዲፍ ውሁብ እዩ። እዚ ካብ መንቀሊ ቃልስና ክሳብ ምውሓስ ሸቶና ዝኽየድ ጉዕዞ፡ ሕልኽልኻት ዝመልኦ፡ ናይ ብዙሓት ተሳትፎ ዝሓትት፡ ናይቶም ናይ ሓባር ዕላማ ስለ ዘለዎም ብሓባር ክቃለሱ ዝግበኦም ኣካላት ስጥመት፡ ኮታ መትከል ፍልልያዊ ሓድነት ጐሊሑ ክረኣየሉ ዝግባእ መድረኽ ስለ ዝኾነ፡ ብዙሓት ተሻረኽቲ ኣካላት ዝፍተንሉ እዩ።
እቲ ንህዝብና ደም እንዳንበዐ፡ ካብ ንቡር ኣተሃላልዋ ወጺኡ፡ ነብሱ ሓቢኡ፡ ጭንጭራዓበደ ዝጻወት ዘሎ መራሒ ናይዚ ኤርትራዊ ጠላም ጉጅለ፡ እዚ ነካይዶ ዘለና ናይ መሰረታዊ ለውጢ ቃልሲ፡ ንቀጻልነቱ ኣብ ስልጣን ዝውስን ስለ ዝኾነ፡ ንምብርዓኑ ኩሉ ዓቕሙን ንብረቱን ዘዋፍረሉ ምዃኑ ካብቲ ናይ ክሳብ ሕጂ ናይ ዓቕሊ ጽበትን ምህዳም ካብ ሓቅን ተግባራቱ ምግንዛብ ይከኣል። ነዚ ድሌቱ ንከዕውት ክኣስር፡ ክስውር፡ ክቐትል፡ ኩሉ መሰላት ክነፍግ፡ ምናልባት እውን ነቲ ዋጋ መስዋእቲ ብዙሓት ዝኾነ ናጽነትን ልኡላውነትን ኤርትራ ኣብ ሓደጋ ከእቱ ንድሕሪት ከምዘይበል ካብቲ ክትኣምኖ ዘጸግም መደረታቱ ተረዲእናዮ ኣለና። እቲ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዘርእዮ ዘሎ ኩለመዳያዊ ንዕቀት ከኣ ኮነ ኢሉ ሃንዲሱ ዝስረሓሉ ዘሎ እዩ።
ድሕሪ ሕጂ እዚ ንዛረበሉ ዘለና ጸረ ህዝቢ ጉጅለ፡ ብናቱ ብርታዐን ተሰማዕነትን ዝሓሰቦ ከተግብር ዘለዎ ዕድል ኣዝዩ ዝጸበበ ምዃኑ፡ ኣይኮነንዶ ንዓና ንዓኡ እውን ንጹር እዩ። ኣብ ክንዲ ነዚ ውድቀቱ ተቐቢሉ ሞቱ ዝጽበ፡ መቐጸሊ ዕድመ ንምርካብ ዳምዳም ካብ ምባል ዓዲ ከምዘይዕል ግና ርዱእ እዩ። ካብቲ ኣብ ስልጣን ንከቐጽሎ ተስፋ ኣንቢሩ ዝሰርሓሉ ዘሎ ምርጫታት ሓደ ከኣ፡ ናትና ናይቶም ንለውጢ ንቃለስ ዘለና ኤርትራዊ ሓይልታት ድኽመትን ብሓብር ክንቃለሶ ዘይምብቃዕን ምምዝማዝን ኣብ ክንዲ ምቅርራብና ምርሕሓቕና ንክሰፍሕ ምጽዓትን እዩ።
ስለዚ ቀንዲ ህልዊ ጸገምና፡ ካበይ ነቒልካ ኣበየናይ ሽቶ ከም እትበጽ ዘይምርዳእ ዘይኮነ፡ በቲ ናብ ዓወት የብጸሓኒ ዝበልካዮ ናይ ለውጢ ጐደና፡ በቲ ዝድለ ፍጥነትን ስጥመትን ብቐጻሊ ክትስጉም ዘይምብቃዕ እዩ። እዚ ድኹም ጐድኒዚ ከኣ ተስፋ ኣቑሪጹ ካብ ቃልሲ ዘብኩረና ወይ ከኣ ካልእ እቲ ወጻዒ ጉጅለ ዝምዝምዞ ኣቋራጭ መንገዲ ክንሕዝ ዘገድደና ዘይኮነ፡ ኣብ መስርሕ ቃልሲ ከነዕርዮ ዝግበና እዩ። ንቃልስና መሪር ዝገብሮ ከኣ ከምዚኦም ዝኣመሰሉ፡ ካልእ መተካእታ ዘይብሎም ብደሆታት ናይ ምስጋር ህልኽን ጽንዓትን ዘጠቓልል ብምዃኑ እዩ።
ስለምንታይ’ዩ ሓድነት ዘገድሰና?Monday, 11 May 2020 09:59 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ከም ኤርትራውያ ኣብ ሓንቲ ሃገር ንክንነብር ዝተፈጠርና ኢና። ሃገርና ኩሉ ተሓጒሱ ዝነብረላ፡ ጥዑይ ህይወት ክህልዋ ድማ ስምምዕን ሓድነትን ናይ ኩሎም ደቃ ግድነታዊ ተደላይ ይገብሮ። ንዓና ኤርትራውያን ሕቶ ሓድነት፡ ግዚያዊ ጸገም ንምስዓር ጥራይ ኢልና እነልዕሎ ኣይኮነን። ሃገርና ብሰላም፡ ብልጽግናን ክብርን ክትህሉ ብተግባር ከነረጋግጾ ዝግብኣና ዕላማ ብምዃኑ ኢዩ። ከምኡ ስለዝኾነ እዩ ድማ ቃልሲ ንሓድነት፡ ካብቲ ንሃገራዊ መንነትናን ክብርናን ዝተቓለስናዮ ዘይትሕት ክኸውን ዝኸኣለ።
ኣብ ኤርትራ እቲ ቀንዲ ዕንቅፋት ኣብ ምርግጋጽ ሃገራዊ ሓድነትና ኮይኑ ዘሎ፡ ህልዊ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ስለ ዝኾነ፡ ነዚ ቀዳማይ ዕንቅፋት'ዚ ኣብ ምልጋስ ሓድነት ናይ ኩሎም ኣብዚ ዝኣምኑ ኤርትራውያን እዋናዊ ጠለብ ኮይኑ ይርከብ። ኣርእስትና ውን ነዚ ጠለብ'ዚ ንምምላስ፡ ጽብብ ብዝበለ፡ ንተደላይነት ሓድነት ዝድህስስ ክኸውን እዩ።
ሓድነት ወትሩ ሓይልን ዓቕምን እዩ። ሓድነት ይዕበ ይንኣስ፡ ናይ ሓባር ሸቶኻ ሓቢርካ እተዕውተሉን ኣብቲ መስርሕ ዝጸንሕ ዕንቅፋታት እትጸርገሉን መሳርሒ እዩ። ኣገዳስነትን ኣድላይነትን ሓድነት ኣብ ኩሉ፡ ግዜ’ ቦታን ኩነታትን ቦትኡ በሪኹ ዝረአ እምበር፡ ሓደ ግዜ እትወስዶ ሓደ ግዜ እትጓስዮ ናይ ምርጫ ጉዳይ ኣይኮነን።
ኣገዳስነት ሓድነት ክሳብ ክንድዚ ዘይስገር ዕዙዝ ዝኸውን፡ ኣብ መንጎ እቶም ብመንገዲ ሓድነት ናይ ሓባር ሸቶኦም ከመዝግቡ ዝግበኦም ኣካላት፡ ዝኾነ ፍልልይ ኣብ ዘይሃለወሉ ጥራይ ዘይኮነ፡ ዝኾነ ናይ ኣተሓሳስባ ፍልልይን ናይ መንነት ብዙሕነትን እንዳሃለወካ እውን፡ ንፍልልያትካ ኣመሓዲርካ ሓድነትካ ኣዕቊብካ፡ ብሓባር ተቓሊስካ ናይ ሓባር ዓወት ንምምዝጋብ መሰረታዊ መሳርሒ እዩ። ሓድነት መንነታትካን ኣተሓሳስባኻን ዓቂብካ ኣብቲ ብሓባር ዘርበሓካ ደረጃ በሪኽካ እትወጸሉ ፍቱን መንገዲ እዩ። ሓድነት ከም መውጽእ ዝኣፍ፡ ጨሪሕካዮ እትሓለፍ ዘይኮነ፡ ዓሚቕ ትርጉምን ስርጸትን ሒዙ ኣብ መስርሕ ዝምዕብል ቀጻሊ ትብዓትን ተወፋይነትን ዝሓትት ስራሕ እዩ። ኣብዚ እዋን'ዚ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰደህኤ) “ጻዕርና፡ ምስቶም ዝኾነ ናይ ኣተሓሳስባ ፍልልይ ዘይብልና ክሳብ ፍጹም ሓድነት፡ ምስቶም ንምቅርራቡ ግዜ ዝወስድ ፍልልይ ዘለና ከኣ ክሳብቲ ክንከዶ ዝግበና ብሓባር ንምቅላስ ዘኽእለና ሓድነት ክንበጽሕ ዝነጥፍ ቀጻሊ መስርሕ’ዩ” ዝብል መትከል ሒዙ ይጽዕት ኣሎ።
ሓድነት ወትሩ ኣብ ኩሉ መዳይ ህይወትና ኣገዳሲ ኮይኑ፡ ከምቲ “እስኪ ንተኣከብ ምኽሪ ክርከብ” ዝበሃል፡ ፍቱን ናይ ጸገማት መፍትሒ እዩ። ብዘይካዚ ነቶም ካብ ምርሕሕሓቕና ዝዕንገሉ ኣካላት ዓቕምና ኣስሚርና እንስዕረሉ እዩ። ከም ህግዲፍ ዝኣመሰለ ካብ ምፍልላይ ኤርትራዊ ሓይልታት ለውጥን ምትፍናን ህዝቢ ኤርትራን ዝድረር ሓይሊ ከኣ፡ ናይ ህልውና ጉዳይ ስለ ዝኾኖ፡ ኣንጻር ሓድነትና ኩሉ መዓጹ ክኩሕኩሕን ህጣራ ንዋት ከፍስስን ድሕር ዝብል ከምዘይኮነ ንዕዘቦ ዘለና እዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ እዩ ከኣ፣ ሓድነት ስለ ዘድልየካ ወይ ስለ እትብህጎ ጥራይ ዝርከብ ዘይኮነስ፡ ከቢድ ግን ከኣ ኣብ ኢድና ዘሎ ዋጋ ዘኽፍል ብደሆ ኮይኑ ቀሪቡ ዘሎ።
ካብ መምዘንታት ናይዚ ክሳብ ክንድዚ ኣገዳሲ ዝኾነ ሓድነት፡ ብናይ ሓደ ጻዕሪ ካብቶም ኣብ ሓድነት ዝርብሑ ኣካላት ዝዕወት ዘይኮነስ፡ ናይ ኩሎም’ቶም ሰብ ዋኒን ተዋሳእቲ ኣበርክቶ ዝሓትት ምዃኑ እዩ። ኣብ መስርሕ ሓድነት ክንጽዕት እንከለና፡ ንነናይ ገዛእ ርእስናን ነቲ “ናትና” እንብሎ ኣተሓሳስባን ንምዕዋት እምበር፡ ንረብሓ ካልእ ኢልና እንህቦ ኣገልግሎት ከምዘይኮነ ክንግንዘብ እሞ፡ ኣብ ምዕዋቱ ካብ ተጸባይነትን ተዓዛብነትን ወጺእና “ይሕግዝዩ” ዝበልናዮ መዋጸኦ ሓሳብ ኣመንጭና ክንቅረብን ክንጽዕትን ይግብኣና። ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ኣብቲ ብ2017 ዝነደፎ እማመ ሓድነት ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ “ኣብ ዘለናዮ እዋን ንእንገብሮ ሓባራዊ ስራሕ መበገሲ መትከላት ክዀና ዝኽእላ ምዃነን ምግንዛብን ብዕዙዝ ኣገዳስነተን 1. ምዕቃብ ልኡላዊ ግዝኣት ኤርትራ፡ 2. ምውዳቕ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍን ምልጋስ መሓውራት ጭቆናኡን፤ 3. ድሕሪ ውድቐት ስርዓት ህግደፍ ኣብዝሓ ሰልፋዊ ስርዓት ዝሰረቱ ህዝባዊ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ምቛም፤ 4. ግዝኣተ ሕግን ዲሞክራስያዊ መሰላትን መላእ ሓርነታትን ህዝቢ ምቕባል፡” ዝብላ ሓሳባት ናይ ምስፋሩ ምስጢር ኮነ፡ ኣብ 3ይን ሓድነታውን ጉባአኡ 2019 “ነቲ ምስ ዝተፈላለዩ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ውድባትን ግንባራትን ተጀሚሩስ ከይተውድአ ዝጸንሐ መስርሕ ዘተ ኣብ ዝሓጸረ እዋን ኣብ መፈጸምታኡ ንምብጻሕ፡ ማእከላይ መሪሕነት ሰልፊ ኣድላዪ ስጉምትታ ይወስድ” ዝብል ፖለቲካዊ ውሳነ ናይ ምውሳኑን ትርጉም ከኣ መርኣያ ንድሕሪት ዘይምለስ ዕቱብነቱ ኣብ ኣገዳነት ሓድነት እዩ።
ሓድነት ክንድቲ ናይ ኣገዳስነት ዕዝዙነቱ፡ ምውሓሱ እውን ቀሊል ከም ዘይኮነ ተመኩሮና የረደኣና። መስርሕ ምውሓስ ሓድነት ከቢድ ዝገብርዎ፡ ንሕና እቶም ከነረጋግጾ ዝግበና፡ ቀሊል ክነሱ ከም ከቢድ፡ ዝከኣል ክነሱ ከም ዘይከኣል ጌርና ስለ እንሕዞን እንርደኦን እዩ። ምጥርጣርን ዘይምትእምማንን፡ ካብ ጸቢብ ሕሳባት ዘይምውጻእ፡ እታ እተዋጽእ ሓቂ ምሳይ ጥራይ እያ ዘላ ምባል፡ ክንድቲ ክትስማዕ እትደልዮ ክትሰምዕ ቅሩብ ዘይምዃን፡ ዝያዳ ዓቕምኻ ኣብ ዝሓለፈ ምጽብጻብ ዘይኮነ ኣብ መጻኢ መዋጽኦ ዘይምጽማድ፡ ንሓላፍነት ብዓይኒ ቃልሲ ዘይኮነ ብዓይኒ ተጠቃምነት ምርዳእ፡ ዘይግሉጽነት ….ወዘተ፡ ካብ ዝብሉ ኣተሓሳስባታት ክንወጽእ እንተንበቅዕ ምርግጋጽ ሓድነት ቀሊል እዩ። ኣብዚ እዋንዚ ግና ነቲ ካብዞም ዝበልናዮም ሓድነት ዝዕንቅፉ ኣተሓሳስባታት ናይ ምውጻእ ዓቐብ ደይብና ኣብ ሰፊሕ ጐልጐል ክንበጽሕ ዝቐረብና ኢና እንመስል ዘለና'ሞ በቲ ሒዝናዮ ዘለና ናህሪ ንድፋእ።
ኣብዚ ነካይዶ ዘለና ቃልሲ፡ መኻይድኻ ክነሱ ኣብ ክንዲ ደጊፍካ ምሳኻ ተጓዕዞ፡ ሰጊርካዮ ዕዝር ምባል ዘዐውት ኣይኮነን። እዚ ኣብ ሕሉፍ ተመኩሮና ኣብ መስርሕ ሓድነት ዘኽሰረና ምንባሩ፡ ኣብ ሐሕልና ኩልና ዘሎ ዘጣዕስ ዝኽሪ እዩ። ደሓር ግና ካብዚ ክደጋገም ዘይግበኦ ናይ ሰዓራይን ተሰዓራይን ዝኽሪ ክንወጽእ ከም ዝግብኣና ካብ እንርዳእ ነዊሕ ግዜ ጌርና ኢና። እቲ ናይ ርሑቕ ገዲፍና፡ ተበግሶ፡ ምትእኽኻብ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ፡ ምሕዝነት ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ፡ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን፡ ደሓር ዝተራእየ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጥን ካለኦት ግንባራት፡ ጽላላትን ምትሕንፋጻትን ከኣ ናይ ሓቢርካ ምዕዋት ኣተሓሳስባ ከም ዘጥረና ዘመልክት እዩ። እንተኾነ ኣብዚ ዳሕረዋይ ንቕሎታት እውን ክንድቲ ዝድለ ኣየድማዕናን። ኣብዚ ብዘይምድማዕና ከኣ ድኽመትና ኣብ ኣተሓሕዛ ጉዳይ ሓድነት ተራእዩ እዩ። እዚ ተመኩሮናዚ ዝያዳ ሃሳዪ ዝኸውን ከኣ፡ ኣብ መጻኢ እውን ጌና ክንመሃረሉ እንተዘይ ክኢልና እዩ። እንተኾነ ሎምስ ምስቲ በብኹርናዑ ዝነፍስ ዘሎ ናይ ሓድነት ጠሊ፡ ዝለበምና ኢና ንመስል ዘለና እሞ ኣጽኒዕና ሒዝና ንቐጽሎ። ናይዚ “ስለምንታይ’ዩ ሓድነት ዘገድሰና?” ዝብል ሕቶ መልሲ፡ ካልእ ዝርዝር ከየብዛሕና፡ “ኣብቲ ንቃለሰሉ ዘለና ዓወት ክንበጽሕ ካልእ መዋጸኦ ስለ ዘየብልና” እንተበልናዮ ጌጋ ኣይኮነን።
ኢሳያስ! “ኣባ ጉንባሕሲ፡ ዘይግራቱ ይኾልል”Wednesday, 06 May 2020 08:05 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኢሱ፡ወያካብ ቻይና ዝተሓስማ መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን ኣብ ባቱስ ግጥም ኣቢልዋ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
- ኣብዚ እዋንዚ መላእ ዓለምናን ህዝባን፡ ኣብ ኣዝዩ ሓደገኛ ሻቕሎት ኣለዉ። ኤርትራን ህዝባን እውን ከም ኣካል ናይ ዓልም ኣብዚ ናይ ሻቕሎት ህሞት እዮም ዝርከቡ። እዚ ዘለናዮ ዓለማዊ ኩነታት፡ ኣብ ልዕሊ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ከቢድ ሻቕሎት ዝፈጠረ ኮይኑ፡ ብፍላይ ኣብ ልዕሊ መራሕቲ ሃገራት ዘንብሮ ሓላፍነት ኣዝዩ ከቢድ እዩ። መራሕቲ ሃገራት ኣብዚ እዋንዚ ቀንዲ ዝረባረብሉ ዘለዉ ዕማም ምድሓን ህይወት ዜጋታቶም ኮይኑ፡ እዚ እዋናዊ ሻቕሎት ምስ ሓለፈ ክመጽእ ዝኽእል ቁጠባውን ፖለቲካውን ሃስያታት ንምቅላል ካብ ሕጂ ጀሚሮም ኣብ ምስራሕ ነብሶም ጸሚዶም ኣለዉ። መላእ ዓለም ንጉድኣት ኮረና ቫይረስ ብሓባር ይገጥም ምህላዉ ዘይከሓኳ እንተኾነ፡ ብሰበብ ኣብ ኮረና ቫይረስ ዝተራእየ ኣተሓሕዛ ኣብ መንጎ ቻይናን ኣሜሪካን ዘሎ ናይ ሓሳባት ትንዕምንዕን ኣብዚ ቀረባና ኣብ ፖለቲካ ኢትዮጵያ ዝረአ ዘሎ ሕቶ ግዜ ምርጫ ዘንቀሎ ምፍሕፋሕን ከም ኣብነት ዝጥቀስ እዩ። ብሰንኪ ከምዚ ዓይነት ተደራራቢ ከቢድ ሓላፍነት፡ ሎሚ ካብ ሃገሩ ዝወጽእ መራሒ ሃገር ዳርጋ የለን።
- ኣይኮነዶ ኣብዚ ፍሉይ ኣቓልቦ ዘድልዮ ኩነታት፡ ኣብቲ ንቡር ኩነታት እውን፡ ኣብዚ ዓለምና ብሳላ ምዕባለ ናብ ቁሸት ተቐይራትሉ ዘላ፡ ናይ መራሕቲ ሃገራት ልዝባትን ምትሕግጋዛትን ልዑል ቆላሕታ ኣብ ዝረኸበሉ ኢና ዘለና። እዚ ከኣ ንዘቤታዊ ኣጀንዳ ብዘይሃሲ፡ ዲፕሎማስያዊ ርክባት ብኣካል ዘይኮነ ሓሳብ ኣቀራሪብካ፡ ብዘመናዊ ኣገባብ ኣብ ዝካየደሉ ተነቃፊ ህሞት ኢና ንርከብ። ኣብ መንጎ መንግስታት ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ መንግስቲ እውን፡ ኣብተን ብንቡርን ስሩዕን ትካላዊ ኣገባብ ዝምረሓ ሃገራት፡ ኣኼባታ ላዕለዎት ሓለፍቲ ኣብ በቤት ጽሕፈትካ ኮይንካ ምክያድ ናይ ግድን ኣብ ዝኾነሉ ኢና ንርከብ።
- ከም ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝኣመሰሉ ኩሉ ነገር ዝተፈንጠሖም፡ ጉዳይ ህዝብን ሃገርን “ዘይንታዮም” መራሕቲ ኢና በሃልቲ ግና፡ ኣብዚ እዋንዚ ዝመርጽዎ ሜላ፡ ወይ ተሓቢእካ ምጽቃጥ፡ ወይ ድማ ዘይእዋናዊ ምኽንያት ፈጢርካ፡ ምህዳም እዩ። እንሆ ከኣ ኢሳያስ ምሕባእ ንክጥዕሞ “ክሕባእ እየ እሞ፡ ሞይቱ ኢልኩም ኣውሩዩለይ” ኢሉ ኣጽቂጡ ምስ ቀነየ፡ እዛ ምህዞ፡ ግዜ በሊዓ ምስራሕ ምስ ኣበየቶ፡ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ክንዲ ዝቃላዕ፡ ህጹጽ ጉዳይ ከም ዘለዎ ኣምሲሉ፡ ነታ ሓንቲ ምርጫ ወሲዱ ናብ ኢትዮጵያ ከይዱ “ኣሎኹ” ክብል ዝመረጸ ይመስል። ህዝቢ ኤርትራ ኢሳያስ ዘይንታዩ ምዃኑኳ ብናይ ክሳብ ሕጂ ተመኩሮ ዝተረደአ እንተኾነ፡ እነሆ ሕጂ ከኣ ከምቲ “ንኡሽተይ ውራይ ግበር እሞ ፈታዊኻን ጸላኢኻን ኣለሊ” ዝበሃል፡ ጉዳይ ህዝብና ንኢሳያስ ዘይንታዩ ምዃኑ ተወሳኺ መረጋገጺ ረኺቡ። ኢሳያስ ጥዑይ እንተዝነብር፡ እቲ ዘምሕረሉ፡ “ኣብዚ ዘተዓዛዝብ እዋን ናብ ኢትዮጵያ ከይዱ” ዘይኮነስ “ኣብ ሆስፒታል እገለ ከይዱ ሕሙማት ኣተባቢዑ” ዝብል ዜና እዩ ዝነበረ። እቲ በቲ ቫይረስ ዘይተለኽፈ፡ ብስእነት ማይን ካልእ መሰረታዊ ነገራትን ዝሻቐልን ኣብ ጥራይ ገዛ ተዳጒኑ ዘሎን ህዝብና እውንኮ፡ ኣበይ ደኣ ረኺብዎ እምበር፡ ናይ መራሕቲ “ኣጆኻ” መድለዮ።
- እዚ ናይ ኢሳያስ ዘይእዋናዊ መገሻ ንኢትዮጵያውያን እውን ዘገረሞምን ፍጊዕ ዝበሎምን እዩ ዝመስል። “እዚ ሰብኣይ ለካ ሓቂ እዩ ኣብቲ ዓዱ ስራሕ የብሉን፡ መምስ ጸመዎ እንዳመጸ ንመራሕትና ካብ ስራሕ ከየብኩረልና።” ዝብሉ ኢትዮጵያውያን ውሑዳት ከምዘይኮኑ ርዱእ እዩ። እቲ ዘገርም እዚ ቅድሚ ሕጂ “ሚሊንየም ኣዲስ” ኣብ ዝበሃል ሰፊሕ ኣዳራሽ ክሳብ 15 ሺሕ ሰባት ኣብ ዝተዓደምሉ፡ እንግዶት ዝግበረሉ ዝነበረ፡ ከም ኣባ ጉንባሕ ዘይግራቱ ዝኾልል ሰብኣይ፡ ኣብዚ ናይ ሕጂ መገሻኡ ግና ጡረተኛታት ወሲኽካ 7 ሰባት ኮይኖም እዮም ንምሳሕ “ንቐደም በል” ኢለምዎ።
- ነቲ መገሻ ንምምልኻዕ፡ ኢስያስ ናብ ኢትዮጵያ ዝኸደሎም ተባሂሎም ዝተጠቕሱ፡ ዛዕባታት ጉዳይ ምክልኻል ሕማም ኮሮናቫይረስን ምቁጽጻር ኣንበጣን ምዃኖም ካብ ናይ ሚድያ ጊላታቱ ሰሚዕና። ወዮ ደኣ ከምቲ “ላምሲ ብኢዳ ዝቐርባ ብእግራ ትሓክኽ” ዝበሃል ኮይኑ እምበር፡ ነዞም ጸገማት እዚኣቶም ንምፍታሕ ደኣ ቅድሚ ናብ ኣዲስ ኣበባ ዞኽዞኽ፡ ካብ ኤርትራ እንድዩ ክጅመር ዝግበኦ ነይሩ። እዚ ኣብ መራኸቢ ብዙሓን ወጺኡ ህዝቢ ከተባብዕ “ኣጀኹም ኣጆና” ክብል ወይ ኣብ ትካላት ጥዕና ከይዱ “ምሕረት የውርደልኩም” ከይብል ህዝቢ ዝተሓሰመ ጋኔንሲ፡ ነቲ ምክልኻል ኮሮና ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከይዱ ከካይዶ ምሕሳቡ ክሳብ ክንደይ ኩሉ ነብሱ ግርንቢጥ ኮይኑ ከም ዘሎ ዘረድእ እዩ።
- ኢትዮጵያውያን ናብ ዝወስድዎ ምስ ጠፈኦም፡ ናብ ከባቢ እታ ቀደም ዝዋይ ትበሃል ዝነበረት፡ ሎሚ ግና “ባቱ” ተባሂላ ዘላ ከተማን ቦታ ሕርሻ መቅን ተማሊአምዎ። ኣብኡ ከኣ ኣብ ምምራቕ 200 ሺሕ ሄክታር ከልምዕ ዝኽእል ዘመናዊ መስኖ ኣሳቲፈምዎ። ቅድሚ ሕጂ እውን ኣብ ኣዋሳ፡ ባህርዳርን ጅማን ናይ ልምዓት ትካላት ምምራቕ ኣሳቲፈምዎ ነይሮም እዮም። ምናልባት ናይ ኢትዮጵያውያን ናብ ከምዚ ዓይነት ኣጋጣምታት ንኢሳያስ ምውሳዶም፡ ኮንደኾን ይቐንእ’ሞ ኣብ ሃገሩ ከምኡ ዓይነት ስጉምቲ ይወስድ ብዝብል ተስፋ ይኸውን። ኢሳያስ ግና፡ ርኹስ ናይ ምጭቋን፡ ምቕታልን ምእሳርን እምበር፡ ቅዱስ ናይ ልምዓት፡ ሰላምን ዲሞክራስን ቅንኢ ዘሕድር ሕልናኡ ንሓዋሩ መኺኑ እዩ። ንጽቡቕ ዝቐንእ ነይሩ እንተዝኸውን ደኣ ኣብ ኤርትራ እውን እኮ ብዙሕ ዘቕንእ ተርእዮ ነይርዎ። ጭቁን ህዝቢ ክርኢ እንከሎ በቲ ኣብ ራህዋ ዝነብር ናይ ካልእ ሃገር ህዝቢ መቐንአ። ድኻ ህዝቢ ክርኢ እነከሎ በቲ ኣብ ካልእ ሃገር ብሳላ ቅኑዕ ምምሕዳር ካብ ድኽነት ዝወጸ ህዝቢ መቐንአ።
- ኢሳያስ ኣብቲ ናይ ከባቢ ባቱን መቂን ምምራቕ መስኖ ከይሓነኸ ተዛሪቡ። ኣብቲ ዘረብኡ ከኣ “ኣነን ብጾተይን ካብዚ ፕሮጀክትዚ ብዙሕ ተማሂርና ኣለና” ኢሉ። እንተደኣ ብዛዕባ መስኖ ሎሚ ካብ ፕሮጀክት ባቱ ወይ መቂ ዝመሃር ኣልዩ፡ ነቲ ኣብ ዓዲ ሃሎ፡ ገርገራ፡ ፋንኮን ካልእ ከባብን ኣዕቚርዎ ዘሎ ማይ “ነጻ ጉልበት ተረኽበ” ኢሉ ዘስርሖ እምበር፡ ብዛዕባ ቁጠባዊ ፋይዳኡ ዘይሓሰበሉ ምንባሩ እዩ ዘረድእ። እቲ ቀንዲ ጉዳይ መውጽኢ ኣፍ ክኾኖ ዝበሎ እምበር፡ ጸገም ኢሳያስስ ስእነት መምሃሪ፡ ዘይኮነስ ክትመሃር ቅሩብ ዘይምዃን እዩ። እወ! ክመሃር ቅሩብ እንተዝኸውን ደኣ፡ ካብ ሳዕቤናት፡ ቅትለት ማይሓባር፡ ውግእ ምስ ጉረባብቲ፡ ምዕጻው ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ፡ ምእሳር ጉጅለ-15ን ጋዜጠኛታትን፡ ግዱድ ውትህድርና፡ ኣብ ሃይማኖታዊ ትካላት ኢድ ምእታውን ምዕጻው ኩሉ ቁጠባዊ ወፍርታትን እንዶ ኣይመተማህረን።
- በቲ በለ በዚ፡ እዚ ተግባራት ኢሳያስ ከምቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ፡ ናብ ህዝቢ ኤርትራን ናይ ለውጢ ሓይልታቱን ዘመሓላልፎ መልእኽትን ዘሰክሞ ሓላፍነትን ኣለዎ። እቲ መልእኽቲ ንጹር እዩ። ኢሳያስ ኣብ ቀልቢ ህዝቢ ኤርትራ ቦታ ከምዘየብሉ ተረዲኡ ዓቕሉ ምስ ዝጸበቦን ጉዳይ ህዝቢ ጉዳዩ ከምዘይኮነ ተርዲኡን ዝወስዶ ዘሎ ጽሉል ስጉምቲ እዩ። እቲ ንዓና ዘሰክመና ሓላፍነት ከኣ፡ ነቲ መልእኽቱ ተረዲእና፡ ጉዳይ ሃገርናን ህዝብናን ድሕነቶምን ኣብ ዝባና ዘሎ ምዃኑ ተነግዚብና ብኽንድኡ ደረጃ ናይ ለውጢ ቃልስና ናይ ምዕዝዝ ሓላፍነት ክንወስድ እዩ።


c: text/html

text:
ቅሩብነት እንተልዩ መዋጸኦ’ውን ኣሎ2021-06-10 06:17:45 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP Editorial Read 684 times
- font size decrease font size increase font size
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ኣብዚ እዋን’ዚ መሰረታዊ ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ካብቲ ኣትይዎ ዘሎ ክቱር ጭቆና ጉጅለ ህግደፍ ምንጋፍ እዩ። እዚ ምንጋፍ ብጥሪኡ ዘይኮነ፡ ኣብ ክንድቲ ጭቆና፡ ሰላም፡ ሓርነት፡ ልዕልና ሕግን ምኽባር ኩሉ መሰላትን ብዘረጋግጽ ብዓብይኡ ከኣ ብሕገ-መንግስታዊ ዲሞክራስያዊ ምምሕዳር ምትካእ እውን ዘጠቓልል እዩ። እቲ ናይ ህዝቢ እዩ እንብሎ፡ እቲ ካብ ጭቆና ምንጋፍ ጥራይ ዘይኮነ፡ ነዚ ንምዕዋት ዝግበር ቃልሲ እውን ናይ ህዝቢ እዩ። ግደ ኤርትራዊ ናይ ለውጢ ውዳበታት እውን ንግደ ህዝቢ ዝትክእ’ኳ እንተዘይኮነ፡ ዕዙዝ ቦታ ዝወሃቦ ምዃኑ ዘይዝንጋዕ እዩ።
ነዚ “መሰረታዊ ትጽቢት ህዝብና እዩ” ዝበልናዮ ራህዋ ንምዕዋት ነቲ መግለጺና ዝኾነ ብዙሕነትና በብመልክዑ ኣብ ግምት ዘእተወን ንናይ ሓባር ረብሓና ዘዕዝዝን መንገዲ ምጽራግ ናይ ግድን እዩ። ኤርትራውያን ካብ ኤርትራውነትና ዝነቅል ዘሰማመዓናን እቲ ኩለ-መዳያዊ ብዙሕነታዊ ኣካውናና ዝፈጥሮ ዝፈላሊ ከም ዘለና እንእመነሉ እዩ። እቲ ዘዋጸናን ናብቲ ንቃለሰሉ ዘለና ዓወት ዘብጸሓናን ከኣ ወይ ነቲ ዘሰማምዓና ወይ ድማ ነቲ ዝፈላልየና መዚዝካ ሓዲኡ ምውሳድ ኣይኮነን። ኣብ ክንድኡ ንክልቲኡ ዘከኣእል ሓቛፊ ሓላፍነታዊ መንግዲ ምሓዝ መተካእታ የብሉን። ብዙሕነትና ናይ ብሓቂ ጸጋናን ምንጪ ሓይልናን ዝኸውን ከኣ ኣብ ከምዚ ኩነታት እዩ።
ንጉዳያት ኣከኣኢልና ከነድምዕ ክንስጉም እንከለና፡ ዝያዳ ከነትኩረሉን ፍሉይ ግምት ክንህቦን ዝግበኣና ኤርትራዊ ህልውናን ረብሓ ህዝባን ልዕሊ ኩሉ ምስራዕ እዩ። ናይዚ ምስጢር ንጹር እዩ። ኤርትራን ኤርትራውነትን ኣብ ዘይተዓቀበሉ ካልእ ድሌት ምዕዋት ስለ ዘይከኣል። ነዚ ኣብ ግምት ኣእቲኻ ነናይ ውዳበኻ ኣተሓሳስባ ምንጽብራቕ ግና መሰል እምበር ሓጥያት ኣይከውንን። ብጉዳይ እምነትካ፡ ቋንቋኻ፡ ከባቢኻ፡ ባህልኻን ካልእን ምግዳስ እውን በመንጽርዚ እዩ ክምዘንን ክተሓዝን ዝግበኦ።
እዚ ንዘሰማምዕን ዝፈላልን ምክእኣልን ንብዙሕነት ምምሕዳርን ዝምልከት፡ ንኤርትራውያን ከም ሓድሽ ዝንገረና ዘይኮነ፡ ፍልልይካ ዓቂብካ፡ ኣብቲ ዘሰማምዓካ ብሓባር ክትቃለሰ ናይ ምብጋስ ናይ ነዊሕ ግዜ ተመኩሮ ዘለና ኢና። እንተኾነ ኣብዚ መዳይዚ ክሳብ ሕጂ ክንድቲ ንደልዮ ኣየድማዕናን። ናይ ዘይምድማዕና ምስጢር ከኣ ብግብሪ ከምቲ ንሓስቦ ናይ ዘይምዃን ሕጽረትና ምዃኑ ዘሰማመዓና እዩ ዝብል እምነት ኣለና። እዚ ሕጽረትዚ ከኣ ኩሉና አእጃምና ነልዕለሉ እምበር፡ ሓደ ኣካል ነቲ ካልእ ኣላጊቡ ተዓዛባይ ዝኾነሉ ኣይኮነን። ንዘይምድማዕና እቲ ቀንዲ ጠንቂ እቶም ንመርጾምን ንምስርቶምን መድረኻት ዘይኮኑ፡ ናይቶም ተዋሳእቲ ነቶም መድረኻ ዘይምብቃዕ ከይከውን ብደቂቑ ክምርመር ዝግበኦ እዩ። ኣብ ሓደ ናይ ሓባር ተበግሶ፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ውጽኢት ከተመዝግብ ትብህግ እሞ በቲ ዝደለኻዮ ቅልጣፈ ዘይክትረኽቦ ትኽእል። ኣብ ከምዚ ኩነታት እቲ ጠንቂ እቲ ዝመረጽናዮ መራኸቢ መድረኽ ጥራይ ጌርካ ኣብ ምውሳድ ክንህወኽ ኣይግበኣናን። እኳ ደኣ እቲ ጸገም ካብቲ መዋስኢ ኣዳራሽ ዘይኮነ፡ ካብ ናይቶም ተዋሳእቲ ዘይቅሩብነትን ዘይምብቃዕን ከይከውን ተጠንቂቕካ ምምርማር የድሊ።
ብሓባር ኣንጻር ጉጅለ ህግደፍ ንሰለፍ ክንብል እንከለና ዝተፈላለዩ ኣገባባት ክንክተል ንኽእል። ወይ ምሉእ ምትሕንፋጻዊ ሓድነት ኣረጋጊጽና ሓደ ውድብ ወይ ሰልፊ ንኸውን። ኩነታት ኣብ ዘይበሰለሉ ተሓናፊጽካ ሓደ ኣብ ክንዲ ምዃን ዘሰማምዓካን ዝፈላልየካን ብግቡእ መሚኻን ኣነጺርካን ኣብቲ ዘሰማመዓካ ኣብ ትሕቲ ሰፊሕ ጽላል ተወሃሂድካ ክትሰርሕ ትኽእል። እዚ ከምዚ ኣብዚ እዋንዚ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ (ፖሓኤ) ዝጽዕተሉ ዘሎ ኣገባብ ማለት እዩ። እዚ ብፖሓኤ ተታሒዙ ዘሎ ብሓባር ናይ ምቅላስ መንገዲ በቲ ሓደ ወገን ኣብዚ እዋንዚ ወጻዒ ጉጅለ ህግደፍ ንምውጋድ ንቃለሰሉ ናይ ሓባር መሳርሒና እዩ። በቲ ካልእ ወገን ከኣ ጽባሕ ሓደ ውድብ ወይ ሰልፊ ንምዃን ምትእምማን እነጥርየሉን ኣጸቢቕና እንላለየሉን መስርሕ እዩ።
ኣብ ሰፊሕ ጽላል እንዳተቓለስካ ካብቶም ኣብቲ ጽላል ዘለዉ ኣካላት “ንበቕዖ ኢና” ኢሎም ክሳብ ዝወሰኑ፡ ምሉእ ብምሉእ ክሰምሩ ዘተባብዕ እምበር ዝኽልክል ኣይኮነን። ኣብዚ ቀረባ ግዜ ካብቶም ተበግሶ ፖሓኤ ንምዕዋት ክቃለሱ ዝጸንሑ ሓይልታት ሰለስተ ውድባት ሓድነት ምፍጣሮም ናይዚ መርኣያ እዩ። እቶም ካለኦት ውድባት “ንዓኻትኩም የማስለና” ብዘስምዕ ሰናይ ትምኒትና ዝገለጽናሎም እውን ካብዚ ተረድኦዚ ብምንቃል እዩ። ኩልና ኣብ ሓደ እዋን ተገዲድና ሓደ ክንከውን ግና ናይ ግድን ኣይኮነን። ምኽንያቱ እቲ ናብዚ ዘብቅዕ ዕግበትን ድልዉነትን ኣብ ኩለን ውድባት ብሓንሳብ ክመጽእ ናይ ግድን ስለ ዘይኮነ። ካብዚ ነቒልና ኢና ከኣ ካብ መለለይታት ናይቲ ሎሚ ንቃለሰሉ ዘለና ናይ ጽባሕ ምምሕዳር ኤርትራ ሓደ “ብዙሕነታዊ” ክኸውን እዩ እንብል።
ነዚ ጀሚርናዮ ዘለና ሰፊሕ ጽላል ንምዕዋት ጌና ብዙሕ ጻዕሪ ዝሓተና እዩ። እቲ ጻዕሪ ንውሱናት መራሕቲ ውድባትን ሰልፍታትን ዝግደፍ ዘይኮነ፡ ዘይስገር ተሳትፎን ኣበርክቶን መሰረታት ናይተን ዝዋሰኣ ዘለዋ ውዳበታትን ሓፋሽ ህዝብን ዝሓትት እዩ። ኣብዚ ብብዙሕ ተኣኪብካ ናይ ምብታን ተመኩሮታት ዝሰከሐ ኤርትራዊ መድረኽ፡ እቲ ሓቢርካ ናይ ምቅላስ መስርሕ ተቐባልነት ክረክብ ቀሊል ኣይኮነን። እንተኾነ እቲ ቅሩብነትን ናይ ምዕዋት ጽምእን ክሳብ ዘሎ ቀጻሊ መዋጸኦ ዘይርከበሉ ኣይኮነን። እምበኣር ኣብዚ ዘለናዮ ግዜ ዘይህብ ኩነታት እቲ ዝሓሸ ምርጫ፡ ኣብ ክንዲ ኩነታት ከየብሰልካ “ግድን ኩሉና ሓደ ውድብ ወይ ሰልፊ ክንከውን ኣለና” ምባል፡ ወይ ናብ ሓደ ዘምጽእ ኩነታት ክሳብ ዝፍጠር ምጽባይ፡ ኣብቲ በቲ ሓደ ወገን ህግደፍ ነወግደሉ፡ በቲ ካልእ ወገን ከኣ ንድሕሪት ዘይምለስ ምትእምማን ነጥርየሉ ኣብ ተስፋ ዝህብ ደረጃ ዘሎ መስርሕ ምውህሃድ ኣጽኒዕካ ምሓዝን ምዕዋቱን እዩ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ብጥሪ 9 ኣብ ሎንዶን ዝተኻየደ መጽናዕታዊ ሓዘል ሲምፖስየም ካብ ትጽቢቱ ንላዕሊ ዘመዝገቦም ሸቶታ እንተሃለዉ፣ ተኻፈልቲ ብዘይቐይዲ ውዕዉዕ ዘተ ከካይዱ ብምኻአሎም ኢዩ። መጀመርያ ካብቲ ንዓይ ዝመሰጠኒ ፍጻሜታት ሓደ ፡ግዝያዊ ሕቶ ምዃኑ’ኳ እንተተአመነሉ፡ ግን’ከስ ነቲ ኣርእስቲ ብዘይምግባዝ ኣልዒልካ ብህድአትን፣ብስለትን ምዝታይ ክኸውን እንከሎ፡ እቲ ካልአይ ድማ ዓቢኡ ንእሽታኡ፣ ከበሳዊ መታሕታዊ፣ ኣስላምይ ክርስትያናይ፡ ንህንጸት ሃገር ዘድልዩ ቅድመ-ኩነት ንምምልእ ዓቢ ጻዕሪ ከም ዘድልዮ ብምግንዛብ ይኸውን። ካብቶም ኣገደስቲ ተብሂሎም ዝቐረቡ ርእሰነገራት ብኽፋሉ ናይ መሬት አጠቓቕማ አብ ዓዃይን አርብሕቲ ከብቲን ዘለዎ ጽልዋ፣ ናይ ብሔር ብሔራት መሰላት ከምኡ’ውን ወግዓዊ ቛንቛታት መንግስቲ ዝኾኑ ትግርኛን ዐረብን ብዘይአድልዎ ክምዕብልሉ ዝኽእሉ ባይታ ምፍጣር ዝአመሰሉ ነበረ። ብሕልፊ ድማ ካብ ከበሳ ናብ መታሕት ብምውራድ ነቶም ብተፈጥሮ ሳዕሪ በቝል ዝኾኑ ቦታታት ብምግባት ብድሑር ናውቲ ማሕረስን ብዘይተመሓየሹ ኣዝርእትን፡ ዕዮ ሕርሻ ብምክያድ ናይ ምግቢ ውሕስነት ንምርግጋጽ ዝግበር ሃተውተው ንሓዋሩ ጠንቂ ናይ ተሳኒኻ ምንባር ክኸውን ከምዝኽእል ተሳተፍቲ ዕሙቕ ዝበለ ግንዛቤ ከም ዘሕደሩ ክርዳእ ክኢለ። ዝሓለፉ መንግስትታት ኣቓልቦ ከይገበርሉ፣ ሕጂ’ውን እንተኾነ እዚ ነዳይ መንግስቲ ሻዕብያ ዝኽተሎ ዘሎ ናይ ሰፈራ ወፈራ ንመግቢ ውሕስነት ከምዘየረጋግጽ፡ የግዳስ ናይ ሓድነት ጠንቂ ክኸውን ከምዝኽእል ብምግንዛብ ብአጋኡ ክብዳህ ከምዝግባእ ዝቀረበ ጽሑፍ ኣስሚርሉ። ከበሳታት ኤርትራ መሬቱ ተባሕጒጉ፣ ማይ ምንጩ ደሪቑ፣ ኣፍላጋቱ ማይ ሓሪምዎ ኣብ ምድረ በዳ ዝልወጥ ዘሎ ታሪኻዊ ምልክዓ-ምድሪ፣ ብዕምቖቱ ጥልቕ ዝበለ ምስሳይ ከምዘድልዮ እሙን ኢዩ። ካብቶም ክውሰዱ ዘለዎም ስጒምትታት ድማ ሓረስታይ ክጥቀመሎም ዝኽእሉ ሕርሻዊ ምኽርታትን ኣስተምህሮን ምሃብ፣ ቐጺሉ,ውን ብተክኒካዊ መጽንዕቲ ዝተሰነየ ናይ መሬትን ማይን ዕቀባ ክካየድ ከምዝግባእ ተሳተፍቲ ተገንዚቦም። ኣብዚ ብተወሳኺ ክግለጽ ዘለዎ ጉዳይ፡ ሕርሻ ናይ ኤርትራ ንምስሳይ ይኹን ንምምዕባል ብተናጸል ዘይኮነስ ምስተን ኣብ ኣከባቢና ዘለዋ ሃገራት ዘካይድኦ ፈተነታትን ፍጻሜታትን ውጥንካ ኣዋሂድካ ምስላይ/ምጓዐዝ (ሰለይ ምባል) የድሊ። ናይ ተወሃሂድካ ምስራሕ ስትራተጂ ረብሓኡ ድግግሞሽ ኣወጊዱ ማተሪያላዊን ሰብአዊን ንዋይ ስለዝቑጥብ ኢየ ኣጽኒዔ ዝድግፎ። ኣብ መወዳእታ ናይ መታሕት መሬት ካብ ከበሳ ፈሊኻ ዘይትርእዮ ብጣዕሚ ተአፋፊን፡ ተምባእን፡ ሕንቁቕን ስለዝኾነ ካብ ምግሃሱ ምቑጣብ ይግብእ። መሬት መታሕት ናይ ኤርትራ ኩለንተናዊ ናይ ሽግር መግቢ መፍትሕ ክኸውን አይክእልን ኢዩ። እንታይ’ደአ ንዝመጽእ ግዜ ፡ ናይ መግቢ ውሕስነት ንምርግጋጽ ኣብ ዝግበር ናይ ሞትን ሂወትን ቃልሲ፡ ሓጋዝን ተወሳኽን ክኸውን ከምዝኽእል ጌርካ ምውሳዱ ይግብእ። ካብ’ዚ ሓሊፉ ግን አብ መሬት መታሕት ፍጹም ጠመተ ምግባር፡ ንኽዘርግ/ንኽብትን ዝተዓጥቀ ባእታ ሰፊሕ ማዕጾ ከምምኽፋት ይቑጸር።
ካብዚ ሓሊፉ ብመንእሰይ ተመራማሪ አሕመድ ዝቀረበ ናይ ብሔር ብሔራት መሰል ክኸውን እንከሎ፡ ሙሁር ኣሕመድ ዘስመረሉ ነገር እንተሃለወ፡ ኣብ መንጎ ህዝብታት ደቂ ሰብ ብፍላይ ድማ ኣብ ብሔራት ኤርትራ ተጻቦአዊ ግርጭታት ከምዘየለ እንታይድ’አ ዘተሓባብርዎም ይኹኑ ዘሳንይዎም ረቛሒታት ብዝያዳ ከምዘለው ብሰነድ ዝተሰነየ መረዳእታታት አቕሪቡ። ደቂሰባት ብመሓውራት መራኸቢ ከም መንገድታትን፣ ጽሑፍን ፣ጊዜ ብዘምጽኦ ኤለክትሮኒካዊ ጥበብን ምስ ዝተአሳሰሩ ጥራይ ኢዮም እቲ ኣብ መንጎኦም ዘሎ ዐቢ ጋግ ከምእምንት ዝርእይዎ። ካብ ዝፈላልይዎም ነገራት፡ ሓደ ዝገብሮም ብኽብደት ከምዝምዝን’ውን የስተውዕሉ። ሓደ ህዝቢ ብሰላም ክነብር ዝኽእል ምስ ዝጸዋወር፣ ዝከባበር፣ ካብ ብኣሉታዊ ብኣወንታዊ መንፈስ ክግዛእ እንከሎ ምዃኑ ተሰሚርሉ።
ካብዚ ቀጺሉ ሃይማኖት ናይ ብሕቲ፣ ሃገር/መንግስትን’ከ ናይ ሓባር ብዝብል ኣርእስቲ ዝቐረበ ጽሑፍ፡ ናይ ምዕራባውያን ተመክሮ ማእከል ብምግባር ሃይማኖት ንምሕደራ ሃገር መሰናኽል ክኸውን ከምዘይብሉ ብንጹር ቀሪቡ። ቋንቋ ዐረብ ብዝምልከት’ውን ሰፊሕ ዘተ ተኻይዱ። ምትእትታው ቋንቋ ዐረብ ኣብ ኤርትራ ካብ ነዊሕ እዋን ምዃኑ ካብዚ ብምብጋስዩ ድማ እታ ከም lingua franka ኮይና ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ከተገልግል ዝጸንሔት ቋንቋ ከም ወግዐዊ ፈደራላዊ መንግስቲ ኮይና ክትስየም ዝኸኣአለት። ካብዝቐረበ ጽሑፍ ክንርድእ ከም ዝኸኣአልና፣ ዐረብኛ ብውግዒ ሓንቲ ካብተን ቋንቋ ኤርትራ ተባሂላ ክትስየም እንኮላ ፓርላም ናይ ኤርትራ ብ37 ድምጺ ሓንጎፋይ ኢሉ ክቅበሎ እንኮሎ፡ ተቓወሚ ድምጺ 2 ጥራይ ነበሩ። ዝኾነ ኮይኑ ግን 28 ኣባላት ካብ ድምጺ ምሃብ ተቖጠቡ.። ካብቶም ብአወንታ ዘድመጹ ኣባል ፓርላማ ዝነበሩ ብላታ ደምሳስ ወልደሚካኤል ክሕትቱ ፡ “መብዛሕታኦም አስላም ኣሕዋትና ቋንቋ ዐረብ መሰነይታ ትግርኛ ይኹን ካብ በሉ ክንቋወሞ የብልናን” የሉ፡
ኣብ ሲምፖስየም ዝቀረቡ ጽሑፋት ብሰለስተ ቋንቋ ኮይኑ፡ ዐረብኛ ሓንቲ ካብአን ነበረት። እቲ መደረ ይኹን፣ ሓተታ፣ ሕቶን መልስን’ውን እንተኾነ ብሰለስቲኡ ቋንቋታት ነበረ። ሓፈሻዊ ግምገማ ናይቲ ኣኼባ ምጥቓስ ምስ ዘደሊ ቑም ነገር ከም ዝነበሮ ንዕዘብ። ከም’ውን ግሉጽ ኣብ ርእሲ’ምንባሩ፡ ተሳተፍቲ ኣስተምህሮ ዝረኸብሉ ይመስል። እዚ ብጥሪ 9, 2010 ኣብ ሎንዶን ዝተገብረ ሲምፖስየም ፡ነቲ በብማዕከኑ ዝካየድ ዘሉ ኣስትምሁራዊ መጋባእያታትን፣ ኣኼባታትን፣ ፓልቶክን ተወሳኺ ድጋፍ ምዃኑ ክዝንጋዕ የብሉን። እዚ ኣብ ሎንዶን ዝተኻየደ አኼባ፡ ካብቲ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ሚንያፖሊስ ሚኒሶታ፣ ሲንሰናቲ ኦሀዮ፣ ኦክላንድ፡ ከማኡ’ውን ኣብ ኣትላንታ ዝካየድ ናይ መንእሰያት ኣኼባ ፈሊኻ ዝርኤ ኣይኮነን። ምኽንያቱ ዓላማ ናይ እዞም ዝተፋላለዩ ኣኼባታትን ዋዕላታትን፡ ወዲ ሰብ መሰሉ ዝሕለወሉ፡ ኣብ ክንዲ ውግእን ወረ ውግእን ብሰላም ሂወቱ ዝመርሓሉ መንገዲ ንምንዳይ ስለ ዝኾነ። ነዚ ተዐሊሙ ዘሎ ኣብ ግብሪ ንምውዐል ግን ተሳትፎ ብዙሓት ይሓትት፣ ብፍላይ ድማ ብንዋይ ይኹን ብሓንጎል ከበርክቱ ዝኽእሉ ደቂ ሃገር። ስድሪ ነዚ ስምፖስየም ከተዳሉ ካብ ዝደረኻ ሓደ ምኽንያት እዚ ኢዩ።


text:
ኣብ ዶብ ኤርትራን ጂቡቲን ውጥረት ድሕሪ ምንሃሩ፣ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ ግትኣትን ህድኣትን ንክዓስል ጸዊዑ።
ተጻብኦ ክልቲኤን ሃገራት ዝደገሶ፣ 450 ዓቀብቲ ሰላም ቀጠር ዝሓለፈ ቅነ ካብ’ቲ ከባቢ ድሕሪ ምውጸኦም ምኻኑ ዝዝከር’ዩ።
ቀዋሚ ወኪል ፕረዚደንት ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ ሰርግዮ ሎሬንት ትማሊ ሶኒ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ‘ቤት ምኽሪ ጸጥታ ብኣማኻሪ ፖለቲካዊ ጉዳያት ኣቶ ታየ ብሩክ ዘሪሁን ብዛዕባ ኩነታት ዶብ ኤርትራን ጂቡቲን መብርሂ ከምዝረኸበ ገሊጾም።
‘ቤት ምኽሪ ጸጥታ፣ ነቲ ሕብረት ኣፍሪቃ ልኡኽ ኣናዳዪ ሓቂ ናብ’ቲ ከባቢ ንምውፋር ዝወሰዶ ስጉምቲ ይድግፍ፣ ብዘይካ’ዚ፣ ግትኣትን ህድኣትን ንምዕሳል ዓሊሙ ይካየድ ምስ ዘሎ ጻዕሪታት ሕብረት ኣፍሪቃ ሰሚርና ክንነጥፍ ኢና። ክልቲኤን ሃገራት ነቲ ምስሕሓብ ብመሰረት ዓለም-ለኸ ሕጊን ብሰላምን ንክፈትሐኦ መጸዋዕታ የቕርብ። ኣባል ሃገራት ብቀጻሊ ምትእምማን ንምዕሳል ንዝውሰዱ ጻዕሪታት ይድግፍ’ ኢሎም።
ሚስተር ሰርግዮ ሌሬንት ወሲኾም ‘ኣባል ሃገራት ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ ነቲ ኩነታት ብቀረባ ክከታተልዎ’ዮም’ እውን ኢሎም’ለው።
ኢትዮጵያ ንዝቕጽላ ክልተ ዓመታት ኣባል ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ ኮይና ትሰርሕ ከምዘላ ይፍለጥ።


text:
ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ብሩንዳዊያን ናይ ፕረዚደንት ፔረ ኑኩሪዚዛ ናይ ስልጣን ዘመን ንምውሳን ሎሚ ሓሙስ ሪፈረንደም የካይዱ ኣለው።
ብዝሒ ዘለዎም ዜጋታት እታ ሃገር ኣብ ከተማ ቡጂምብራን ኣብ ዝተፈላለየ ድምጺ መውሃቢ ኑቕጣ’ታ ሃገር ድምጾም ንምሃብ ተሰሪዖም ተራእዮም።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ናይ ስልጣን ዘመን ናይ ሓደ ፕረዚደንት ሓሙሽተ ዓመታት ኮይኑ እቲ ክትኣታትው ተደልዩ ዘሎ ለውጢ ድማ ንናይ ስልጣን ዘመን ናይ ሓደ ፕረዚደንት ናብ ሸውዓተ ዓመት ዘናውሕ’ዩ። ብተወሳኺ ብመሰረት ሕጊ መንግስቲ ብሩንዲ ሓደ ፕረዚደንት ክልተ ጊዜ ጥራይ ክምረጽ ከምዝኽእል ይገልጽ ይኩን ደአ እምበር እዚ ሓድሽ ለውጢ ፕረዚደንት ኑኩሪዚዛ ከም ሓድሽ ንክልተ ጊዜ ክወዳደሩ ፍቓድ ዝህብ ክከውን’ዩ።
ፕረዚደንት ፔረ ኑኪሪንዚዛ ካብ 2005 ዓ.ም ጀሚሮም ኣብ ስልጣን ዘለው መራሒ’ታ ሃገር ኮይኖም ኣብ 2015 ዓ.ም ብዝተኻየደ ምርጫ ንመበል ሳልሳይ ናይ ሓሙሽተ ዓመት ናይ ስልጣን ዘመን ዝመርሑ ዘለው እዮም።
ብሩንዲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ንፈነወ ቢቢሲን ድምጺ ኣሜሪካን ንሽዱሽተ ወርሒ ምእጋዳን ንራድዮ ፈረንሳ ኢንተርናሽናል ድማ መጠንቐቕታ ምሃባ ይዝከር።


text:
ሎሚ ዕለት 6 ግንቦት 2019 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ንጐሆ ኣብ ራኮቭስኪ ምስ ካቶሊካዊ ማሕበረሰብ ከምእተራኸቡን፡ ካብ መላእ ቡልጋርያ ንዝተዋጽኡ 245 ሕጻናት መጀመሪያ ቅዱስ ቁርባን ከምዝሰርዑን ንማሕበረሰብ ካቶሊክ መስዋዕተ ቅዳሴ ከምዘዕረጉን ልእኽቲ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ጃዳ ኣኵይሊኖ ሓቢረን፡ ቅዱስ ቍርባን ንኣናን ነቶም ክርስቲያን ንኽዀኑ ንዝደልዩ እውን መንነትና እዩ ቢሎም፡ ኣብ ኢየሱስ ሕቡራት ኵኑ ከምዝበሉ ኣፍሊጠን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ንነፍሲ ወከፍና እግዚኣብሔር ኣቦና፡ ኢየሱስ ሓውና ቤተ ክርስቲያን ስድራ ቤትና ኣንሕና ኣሕዋት ምዃንና ዝገልጽ መንነት ኣሎና፡ ሕግና ፍቕሪ፡ መጸውዕ ስም ኣቦና ክርስቲያን ዝብል እዩ፡ ነዚ ዝበሉ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 6 ግንቦት 2019 ዓ.ም. ንጐሆ ብናይ ሮማ ሰዓት ኣቆጻጽራ ልክዕ ሰዓት ዓሰርተን ርብዕን (ብናይ ቡልጋያ ሰዓት 11.15) መስዋዕተ ቅዳሴ ኣዕሪጐም ኣብ ዝለገስዎ ስብከት ክኸውን እንከሎ፡ ቅዱስ ኣቦና ናብቲ መስዋዕተ ቅዳሴ ዘዕረግሉ ናብታ 365 ሺሕ ተቐማጦ ዘለዉዋ ካልአይቲ ዓባይ ከተማ ቡልጋያ ዝበጽሑ ብናይ ሃገረ ቡልጋርያ መንግስቲ ብዘቕረበሎም ነፋሪት ተጓዒዞም ክኸውን እንከሎ፡ ቅዱስነቶም ኣብ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ልበ ዘኢየሱስ ኣብ ዘዕረግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ፥ ነቶም ልዕሊ 10 ሺሕ ዝግመቱ ምእመናን፡
ናይ መጀመሪያ ቅዱስ ቁርባን ምቕባል ዕለት ብዕለት ምስ ኢየሱስ ክርስቶስ ኽትራኸብ ዘብቅዕን ምስኡ ዕርክነት ክህልወናን እቲ እንቕበሎ ሓጐስ ንኻልኦትን ኣባይቲ ስድራናን ንኸነካፍል ዘብቕዓና ሓይሊ ይጽግወና፡ ሎሚ ነቲ ብወይንን ሕብስትን ኣቢሉ ኣብ ማእከልና ህልው ዝኸውን ኢየሱስ ከነብዕል ብሓባር ኣብዚ ንርከብ፡
ኢየሱስ ሰብኣውነት ዘድሕን
ኢየሱስ መላእ ዘርኢ ሰብ ነኸድሕን ክግመት ዘይከኣል ኣብ መላእ ታሪኽ ተራእዩ ዘይፈልጥ ዓሚዩቕ ናይ ፍቕሪ ስራሕ ፈጸመ፡
ከምእንፈልጦ ንሰለስተ መዓልቲ ተቐብረ፡ እዚ ከኣ ሓዋርያትን ካልኦት ናይ ዓይኒ መሰኻኽር እምነት ዘረጋገጹልና ሓቂ እዩ፡ እግዚኣብሔ ኣቦ ካብ መቓብር ኣተንሰኦ፡ ሎሚ ንሱ ህያው እዩ ኣብ ማእከልና እውን ይርከብ፡ ኣብ ቅዱስ ቁርባን ንራኸቦ፡ ብዓይኒ እምነት እምበር ብዓይነ ስጋ ኣይኰናን እንርእዮ፡
እግዚኣብሔር ደቁ ዝገበረና
ክርስቶስ ተንሳኣ ኣሙታን ዝብል ናይ ክርስቲያን ናይ ደቀ መዛሙርቲ ናይ እምነት ሓሴት መግለጺ ዝዀነ ሰላምታ አቕርብ፡ ንሱ ስለ ፍቕሪ ሕይወቱ ክሳብ ኣብ መስቀል ኣሕሊፉ ብምሃብ ንሓጢኣት ኵሉ ኣወገደ፡ ተንሲኡ እዩ፡ ደቂ እግዚኣብሔር ንኽንከውን ኣብቀዓና፡ ፍሱሓት ኢና ስለምንታይ ንሱ ህያው እዩ ኣብ ማእከልና እውን ኣሎ
ኣብ እምነት ምዕባይ
ቅዱስ ኣቦና ነቶም ናይ መጀመሪያ ቅዱስ ቁርባን ዝቕበሉ ሕጻናት ዝለበስዎ ጻዕዳ ልብሲ እናሓሰቡ፡ ናይ መጀመሪያ ቅዱስ ቁርባን ቅድም ቀዳድም ናይ ኢየሱስ በዓል እዩ፡ ኢየሱስ ኢና እነብዕል፡ ኢየሱስ ክሳብ መወዳእታ ዓለም ካባና ከምዘይፍለ ዘረጋግጸልና ህላዌኡ እዩ፡
እዚ በዓል እዚ ዝከኣል ንዝገብሩ ወለድታናን ኣቦ ሓጐታትና ኣደ ሓጐታትናን ስድራ ቤትናን ማሕበረሰብናን ኣብ እምነት ንኽንዓብይ ስለ ዝገበሩና እዩ፡ ምስጋና ይዅኖም!
ሕውነታዊ ሱታፌ
እቶም ሕጻናት ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ልባቶም ንኽቕበሉ ዘሰናደውዎም ካህናትን መምሃራን ትምህርተ ክርስቶስን ዝዘከሩ ቅዱስነቶም፡ እዚ ዓቢይ ኢየሱስ ናይ ምቕባል በዓል ምስኦም ዝካፈልዎ እዩ፡ እዛ ዓባይ ዕለት እዚኣ ሓደራ ክትርሳዕ ከምዘይብላ ምዒዶም፡
.. ኣብ መንጐዅም ምስ ቤተ ክርስቲያንን ማሕበረ ክርስቲያንን ሕውነታዊ ሱታፌ ዘሕድር እዩ!
ናይ መጀመሪያ ቅዱስ ቁርባን ናይ ምወዳእታ ግና ኣይኰነን
ናይ መጀመሪያ ቅዱስ ቁርባን ንኽንቅበል ዘሎና ሃረርታን ውዕዉዕ ስምዒት እምነት ሓደራ ከይነምክን፡ እቲ ኣብዛ ሰዓት እዚኣ እትነብርዎ ዘለዅም ሓሴት ዓቅቡ፥
ናይ መጀመሪያ ቅዱስ ቁርባን ናይ መወዳእታ ኣይኰነን፡ ኢየሱስ ኩሉ ጊዜ ከምዝጽበየኩም ክትቕበልዎ ከምዝደልይ ኣይትረስዑ፡ ሎሚ ናይ ብዙሕ ሱታፌ መበገሲ እዩ፡ ናይ ምሉእ ሓጐስን ሞሳን በዓል
እንክብሉ ዝለገስዎ ስብከት ከምዘጠቓለሉ ኣኵይሊኖ ገሊጸን።


text:
ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ዘለኹም ክቡራንን ክቡራትን ሕዝበ እግዚአብሔርን ኣብ ምክልኻል ሃገረን ምክልኻል ሕማማ ኮርና ተዋፊርኩም ዘለኹም ኣባላት ሠራዊትን ሚኒስትሪ ጥዕናን ኣብ ማየ ጸሎታትን ሆስፒታላትን እትርከቡ ሕሙማነ ሥጋ ኣብ ተሃድሶ ዘለኹም ናይ ሕጊ እሡራትን ኣንኳዕ ናብዚ ክቡር በዓል ትንሣኤ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብጽሓኩምን ኣብጽሓናን ። ልበ ኣምላክ ቅዱስ ዳዊት ‘’ይትነሣእ እግዚአብሔር ወይዘረዉ ፀሩ ውይጒየዩ ጸላእቱ እምቅድመ ገጹ ፥ ከመ የኅልቅ ጢስ ከማሁ የኅልቁ ወከመ ይተመሰው ሰምዕ እምቅድመ ገጸ እሳት ከማሁ ይትሀጐሉ ኃጥኣን እምቅድመ ገጹ ለእግዚአብሔር ( መዝ ፷፯ 68) ‘’ እግዚአብሔር ይትንሥእ ጸላእቱ ፋሕ ይብሉ እቶም ዝጸልእዎ ከኣ ካብ ገጹ ይሃድሙ ትኪ ከም ዝብተን ከምኡ ይብትኖም ስምዒ ኣብ ቅድሚ ሓዊ ከም ዝመክኽ ከምኡ’ውን ሓጥኣን ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ይጠፍኡ’’ ይብለና ። እዚ ትንቢት እዚ ዘረድእና ዲያብሎስ ተሳዒሩ ዝተኣስረሉ፥ ኣዳም ነጻ ወጺኡ ፍጹም ሓጐስን ደስታን ዝተጓነጸፈሉ፥ ሲኦል ዘእወየትሉን ፡ ገነተ ትፍስሕት ዝተኸፍተትሉን ኣዳምን ዘርኡን ክብሪ ዝረኸብሉን ዘይነጽፍ ፈልፋሊ መንፈሰ ሕይወት ሰላም ክርስቶስ ዚተኣወጀሉ፥ ክቡር በዓል እዩ ።
ስለዝኾነ ድማ እዩ ቅድስት ቤተክርስቲያንና በብዓመቱ ‘’ክርስቶስ ተንሥኣ እሙታን በዓቢይ ኃይል ወሥልጣን ኣሠሮ ለሰይጣን ኣግዓዞ ለኣዳም ሰላም እምይእዜሰ ይኩን ፍስሐ ወሰላም እናበለት ናይ ሓጐስን ሰላምን ብሥራት ብዓውታ ድምጻ እተስምዕ። ኲሉ ዝከኣሎ መስፍን ሰላም መድሃኔዓለም ክርስቶስ ንሃገርና ንጐሮብባትናን ንምላእ ዓለምን ሰላሙን ምሕረቱን ከውርደልና ቅዱስ ፍቓዱ ይኹነልና እናበልና ንልምምን ንጽልን።
ክቡራን ሕዝበ እግዚአብሔር ናይ ሎም ዘመን ኣከባብራ በዓለ ትንሣኤ ካብ ናይ ዓሚ ፍሉይ ዝገብሮ ሕማም ኮርና ኣብ ሃገርና ኣብ ዝኣተወሉ ግዜ መንግስቲ ንድሕነት ሕዝቡ ኪብል ምትእኽኻብ ንምጉዳል ንዘውጸኦ መምርሒ መሠረት ዝገበረ ኣፍደገ ቤተክርስቲያን ከይተዓጽወ ኣገልግሎት ከይተባተኸ ብውሱን ቁጽሪ ኣገልገልትን ተገልገልትን ኪፍጸም ዝጽነሐ መንፈሳዊ ኣገልግሎት መንግስቲ ብምፍዃስ ፥ ቤተክርስቲያን ንኹሉ ኣማኒ ርሕው ኮይኑ ሕዝቢ መንፈሳዊ ኣገልግሎት ኪረክብ ኣብ ዋዜማ ሆሳዕና ዝሃቦ መመሓየሺ መምርሒ ብመራኸቢ ብዙሓን ምስተመሓላለፈ ሕዝቢ ዓቢ ሓጐስ ከምዝተሰመዖን ንእግዚአብሔርን ንመንግስቱን ከምዘመስገነ ከይጠቐስናዮ ኣይንሓልፍን ። ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝርከቡ ብመንግስቲ ዝወጹ መምርሕታት ኮሮና ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ከከም መምርሒ ናይቲ ዝነብርሉ ሃገር ጥንቃቐ እናገበሩ ቤተክርስቲያን ከይደፈኑ ብትግሃት ኣገልግሎቶም ኪፍጽሙ ዝጸንሑ ሥዩማን ካህናትን ዲያቆናትን መራሕቲ መንፈሳውያን ኣብያተ ጽሕፈትን ከምኡውን ምእመናን ኣብ እምነቶም ጸኒዖም ዘርኣይዎ ትዕግስቲ ቅዱስ ሲኖዶስ ምስጋናኡ የቕርብ ።
ተገይሩ ዘሎ ናይ ቤተክርቲያን ፍታሕ ለበዳ ሕማም ኮሮና ጠፊኡ ማለት ስለዘይኮነ እግዚአብሔር ብዓይነ ምሕረቱ ጠሚቱ እዚ ሕማም እዚ ካብ ገጽ ምድሪ ክሳብ ዘጥፍኣልና ኣብ ቤተክርስቲያን ይኹን ካብ ቤተክርስቲያን ወጻኢ ኣብ እንገብሮ ምትእኽኻብ ንገዛእ ርእስናን ስድራ-ቤትናን ክንብል መምርሕታት ሚኒስትሪ ጥዕናን ቅዱስ ሲኖዶስን ብምኽታል ጥንቃቐ ክንገብር ቤተክርስቲያን ደጊማ ተማሕጽን።
በዚ ኣጋጣሚ ኦርቶዶስክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያንና እተመሓላልፎ መልኽቲ ቅዱስ ሲኖዶስ ብዘለዎ ል ዑላዌ ሥልጣን ሕግን መምርሕን ቤተክርስቲያን ብምኽታል 5ይ ፓትርያሪክ ቀቢኡ ኪሸይም ምድላዋት ይገብር ስለዘሎ ኲልኹም ገዳማውያን ውሉደክህነትን፡ ምእመናንን መንእሰያትን እዚ ተታሒዙ ዘሎ ዓቢይ ውጥን እግዚአብሔር ኣብ ፍጻሜ ከብጽሓልና ብጸሎት ክትድግፉ ቅዱስ ሲኖዶስ ኣባታዊ መልእኽቱ የመሓላልፍ ።
ኣብ መደምደምታ ፥ እግዚአብሔር ኣምላክ ሰላሙ ኬብዝሓልና ሓድነትና ኬጸንዓልና ብዓቢኡ ርስቲ መንግስተ ሰማያት ክንወርስ ትእዛዛተ እግዚአብሔር ክንፍጽምን ሃይማኖትናን ወለድናን ዘውረሱና መንፈሳዊ ክብርታት ብምዕቃብ ንዝሓመሙ ብምጻሕ ንዝዓረቑ ብምልባስ ብሓፈሻ ዘለዎ ንዘይብሉ ብምምቃል በዓልና ብሓባርን ብሓጐስን ከነብዕል ቅድስት ቤተክርስቲያን ተዘኻኽር።
ቡሩኽ በዓለ ትንሣኤ ይግበረልና ።
እግዚአብሔር ሃገርና ይባርኽ
፳፬ ሚያዝያ ፳፻፲፫( 02/05/2021)
ኣቡን ጴጥሮስ ዓቃቤ መንበር
ዘኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ኤርትራ


text:
ነሕዋትካ ምሕላው ከቢድን ዓቢ ሓላፍነትን እዩ።
ንኣሕዋትካ እውን ኣይምቹእን እዩ።
ንዓኻ እውን ሂወትካ ኮነ መዓልትኻ ከም ድላይካ ከተስተማቕሮ ኣይትኽእልን ኢኻ።
ክብረት ወለዲ ኣብ ብዙሓት ስድራቤት ኣገዳሲ እዩ።
ንዓኻን ንስድራቤትካን ክብረት እንታይ ማለት ምዃኑ ሕሰብ።
ብፍላይ ንዓኻ እንታይ ትርጉም ኣለዎ፧
ሓፍትኻ ምስ ሓደ ወዲ እንተ ወጺኣ እንታይ ትገብር፧
ሕማቕ ኮይኑ፡ ብሰንኪ ከምዚታት ንውላዶም ዘጋፍዑ ስድራቤት ኣለዉ።
ክሃርምወን ከለዉ ድማ ንኽብረት ስድራቤት እዮም ዝብሉ።
ክብረት ግን ብግፍዕን ማህረምትን ክትካእ ኣይክእልን እዩ።
ካልኦት መናእሰያት ከምዚ ዘኣመሰለ ናይ ክብረት ዕዮ ምውሳድ ዝኣበዩ ኣለው።
“ክብረት ነዓይ፡ ንነጻነት ሓፍተይ ክቃለስ ከለኹ እየ” ዝብሉ እውን ኣለዉ።
ብኸምዚ እውን ክብረት ክርእ ይከኣል እዩ።
ምናልባት ንዓኻ ክትሓስበሉ እውን ይጽግመካ ይኸውን።
ምናልባት ሓገዝ ካብ ካልኦት መናእሰያት የድልየካ ይኸውን።
ምስ ፍሉይ ኣረኣእያ ዘለዎም መናእሰያት ብዛዕባ ክብረት ክትዛረብ ትኽእል ኢኻ።
ምናልባት ይሕጉዝኻ ይኾኑ ክብረት እንታይ ምዃኑ ንዓኻ ንኽትውስን።
ኣብዚ ኣድራሻ ኣለካ፡
www.heroes-net.de (ኣብ ብዙሓት ዓበይቲ ከተማታት)
http://www.aufbruch-neukoelln.de/


text:
ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ዕለት 5 መስከረም 2020 ዓ.ም. ኣብ ባዚሊካ ቅዱስ ኤውጀኒዮ ንናይ 29 ዲያቆናት ኣባላት ማሕበር ዕዮ ኣምላኽ ማዕርገ ክህነት ንኽሰርዑ ኣብ ዘዕረግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ፥ ኢየሱስ ንጓሶት ዝህቦ ተልእኾን ብዛዕባ ምሕረት ክዛረብ እንኮሎ ብሓላፍነት ዝሃቦ መጓሰይ ዘለዎ ልዑል ክብሪ ዘማእከለ ከምዝኾነ ዝትንትን ስብከት ከምዝለገሱን፡ ዕለት 5 መስከረም ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ዓመታዊ ዝኽሪ ቅድስቲ እናተ ተረዛ እተብዕለሉ ዕለት እውን ምዃኑ ዘኪሮም ማድረ (እናቴ) ተረዛ ቅድስቲ ድኻ ኣብ መንጐ ድኻታት እንክብሉ ከምዝገለጽዋ ልእኽቲ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ፋውስታ ስፐራንዛ ሓቢረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ዝመርሕ ጥራሕ ዘይኮነ ጓሳ ነፍሳት እዩ፡ ዝመርሕ ክበሃል እንከሎ ቀቅድሚ መጓሰ ኮይኑ ሕይወት ዝሕብርን ስጉምቲ ዝመርሕን ኣብዚ ኪደት እዚ ናይ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ መገዲ ዘነጽር እዩ፥ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ እዚ ኣብ ወንጌል እዚዩ ሰፊሕን ዓቢይን ኣንፊ ንረክብ፥ እዚ ኸኣ ኢየሱስ ዝምስክሮ እቲ ኣብ መንጐ ጓሳን ዕሱብን ዘሎ ፍልልይ ዘነጽር እዩ፡ ጓሳ ተራ ወይ ግደ ዘይኮነ ናይ ሕይወት ኣገባብ እዩ ከምዝበሉ ዝሓበራ ስፐራንዛ ኣስዒበን፥ ከም ዝደልዮ ዝንበሮ ዘይኮነ መጓሰይ ከምዝደልዮ ምንባር ዝብል ኣገባብ እዩ፡ ኣብቲ ኣነ ዝደልዮ ዘይኮነ ኣብቲ መጓሰይ ዘለሉ ዝርከብ መጓሰይ ከም ዝደልዮ እዩ፡ . . . ወትሩ ኣብ ኵለ መዳያት ቀረባኡ ዝኸውንን ዘሰንዮን ብደገ ኮይኑ ዝመርሕ ዘይኮነ ኣብቲ መጓሰይ ገዛእ ርእሱ ዘዋስእን ኣብቲ ሕይወት መጓሰይ ዝጽምበር እዩ ከምዝበሉ ኣፍሊጠን።
ጓሳ ንሕይወት ዝተጸውዔ እዩ
ጓሳ ከምቲ ኢየሱስ ዝብሎ “ምእንቲ ኣባጊዑ ሕይወቱ ኣሕሊፉ ዝህብ እዩ” (ዮሓ. 10, 11) ካልእ መግለጽን ትርጉም የብሉን፡ እዚ መልእኽቲ እዚ ንጹር እዩ፡ ጉዳያት ንምፍጻም ዘይኮነ ሕይወት ንምሃብን ንምክፋልን እዩ! ኣብዚ እዩ እቲ ካልኣ ክርስቶስ ምዃን ዘሎ፡ ቅዱሳት ምስጢራት ኣብ ምስራዕ ጥራሕ ዘይኮነ ናይ ኢየሱስ ኣገባብ ብምስባእ ዝንበር እዩ ቢሎም እዚ ኸኣ ናይ ዕዮ እግዚኣብሔር ማሕበር መስራቲ ቅዱስ ኾሰማርያ ኤስክሪቫ ደ ባላገር ፥ ካህን ወትሩ ካልኣ ክርስቶስ ከምዝበሎ እዩ።
ናይ ምሕረት ግዜ
“ካህን ምዃን ናይ ምሕረት ምስክር ምዃን ማለት እዩ” ዝበሉ ብጹዕነቶም፥ “እቲ ሕያዋይ ጓሳ ክርስቶስ ኣብቲ ዝጠፋእናሉ ንኸናድየና ዝመጸ እዩ፡ ኣብቲ ናይ ሓጢኣት ጸልማት ስንጭሮን ሞትን ንኸናድየና መጺኡ ሓጢኣትና ተሰኪሙ ስቓይናን ተሳቐየ፥ ኣብ መስቀል ሞይቱ ሞትና ዝተኻፋለ እዩ፡ ብፍቅሪ ኣብ ዝባኑ ጸይሩና ልክዕ ከምቲ ኣብ ቀዳማይ ክፍለ ዘመን ክርስትና ብምስልን ቅብእን ዝሕብሮ ዝነበረ፥ ብፍቕሩ ኣብ ዝባኑ ጾይሩናን ብምሕረቱ ኣቢሉ ኸኣ ኣድሓነና” ምእንቲ’ዚ ክህነት ምስ ክርስቶስ ናይ ምርኻብ ሓሴት ምስክርነት እዩ፡ እቲ ኣብ መንጐ እግዚኣብሔርን ሰብኣዊ ፍጥረት ናይ ዘሎ ርክብ ዘዕስሎ ሓሴት ኣብሳሪ፡ ብእግዚኣብሔር ዝወሃብ ምሕረት ዝፈጥሮ ሓሴት፥ ከምቲ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 25 ጥቅምቲ 2015 ዓ.ም. ፍሉይ ዓመተ ምሕረት ባሪኾም ንኽኸፍቱ፥ “ሎሚ ናይ ምሕረት እዋን እዩ” ናይ ሎማዊት ቤተ ክርስቲያን ጸጋን ዕለት ብዕለት ካብቲ ሕያዋይ ጓሳ ምእንቲ መጓሰይ ገዛእ ርእሱ ናይ ምሃብ ምልክታ እዩ፥ ክህነት ማለት እምበኣርከስ ንሱ እዩ ከምዝበሉ ስፐራንዛ ሓቢረን።
ናይ ድሕነት ጽባቄ ኣብ መንጐ ቃልን ምሕረትን
“እተበስርዎ ቃል ብጀካ ቃል ሕይወት ካልእ ቃል ክኸውን ኣይኽእልን” እንክብሉ ነቶም ሓደስቲ ካህናት ኣባላት ማሕበር ዕዮ ኣምላኽ ዘተሓሳሰቡ ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፍ ካርዲናል ፓሮሊን ኣስዒቦም፥ ቅድሚ ምዕዶ ናይ ድሕነት ጽባቔ ኢኻትኩም እተበስሩ፥ ናይ ምሕረት ልኡኻን ኢኻትኩም፡ ህልውና ዝፍውስ፡ ነሕዋትን ኣሓትን ብእግዚኣብሔር ክመሓሩ ዝፈቕዱ ክኾኑ እተመላኽቱ ኢኻትኩም፥ ምእንቲ’ዚ ኣብ ናይ ዕርቅን ንስሓን ምስጢር እትጽመዱ ክትኾኑ እላበው፡ ናይ ጐይታ ጸጋን ምሕረትን ነቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣዚዩ ዘድልዮ ዓለም ምቕራብ ናይ ዝተቐበልኵምዎ ጸዋዕታ ኣምክንዮ እዩ ከምዝበሉ ስፐራንዛ ኣፍሊጠን።
ናይ ትሕትና ክብርን እናቴ ተረዛ ዘካልኩታን
ካርዲናል ፓሮሊን ቀጺሎም ትሕትና ኣብ ሕይወት ክርስትናን ሕይወት ክህነትን ዓቢይ ክብሪ ምዃኑ እንክሕብሩ፥ ምውላድ ኢየሱስ ካብቶም ናይ ኣሕዛብ ልዑላን ዘይመጸን እቶም መሲሕ ንኽቕበሉ ሃረር ዝብሉ ዝነበሩን ደሓር ዝተቐበልዎን ኵነታት ኣሕዛብ የረጋግጸልና፥ የዕይንቲ እግዚኣብሔር ኣብ ልቡ እያተን፡ ብልቡ እዩ ዝርእይ፥ ዝተናዕቑን ትሑታትን ገርሄይናታትን የፍቅር፥ ዕለት 5 መስከረ 1997 ዓ.ም. እናተ ተረዛ ኣብ ሰማይ ቤት ዝተወለዳሉ መዓልቲ ኣብ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ዕለት 5 መስከረም ዓመታዊ ሊጡርጊያዊ ዝክረ በዓል ቅድስቲ ተረዛ ምዃኑ እውን ዘኪሮም፡ እናቴ ቅድስቲ ተረዛ ዘካልኵታ፡ ኣብነት ናይ ትሕትናን ገርሄይናን ኪደት እንክብሉ ገሊጾም፡ ኩሉ ምስ ህልውና፥ ምስ እግዚኣብሔርን ካልኦትን ዘራኸበት ቅድስቲ፥ ጓሳ ምዃን ኣኽራሪ ስርዓት ዝመልኦ ሕይወት ማለት ኣይኮነ፥ ብነገራት ዘይዕብሉልነት እውን ይሓትት፡ ናጻ ንምዃን። ኣስዒቦም ናይ ማሕበር ዕዮ እግዚኣብሔር ማሕበር መስራቲ፥ “እግዚኣብሔር ብእተካፍሎ ኣይሕጎስን፡ ኵለንተናኻን ኵሉን እዩ ዝደልይ፡ ነገራትና ዘይኮነ ገዛእ ርእሳውነትና እዩ ዝደልይ” ዝበሎ ጠቒሶም ኣብ ኵለንተናና ንእግዚኣብሔርን ምሕረቱን ምዃን ካብኡ ምድሕንና ክበጽሓና እዩ፡ ምድሓንና ኣብ እግዚኣብሔር እዩ ከምዝበሉ ስፐራንዛ ኣፍሊጠን።
ዓቢይ ናይ ተልእኾ ብድሆ
ብጹዕነቶም ኣብ መወዳእታ ተልእኾ ኣብ ዝብል ቃል ኣማእኪሎም፥ ተልእኾ ከምቲ ንዝጠፍኡን ዝጠፈኣን ከናድይ ዝወጽእ ክሳብ ዝረኽበንን ዝረኽቦምን ከኣ ካብ ምድላዮምን ምድላየንን ዘይቦኮር ሕያዋይ ጓሳ ምዃን ዝብል እዩ። ንስኻትኩም ካብ ዝተፈላለየ ኩርናዕ ዓለም ዝመጻእኩም ኣባላት ማሕበር ዕዮ ኣምላኽ ሓደስቲ ካህናት፥ ምሕረትን ወንጌላዊ ገርሀይናነትን፡ ሳልሳይ ተልእኾን ዝብልን ጠቒሶም፡ ተልእኾ ናይ ቤተ ክርስቲያን ጸዋዕታ ንምንባር ዝተጸዋዕካ ምዃን ማለት እዩ እንክብሉ ሓቢሮም፡ ካብ ገዛእ ርእሳ እትወጽእ ቤተ ክርስቲያን ገዛእ ርእሳ ከም ሸቶ ዘይኮነ መጋበርያ ምዃና እትኣምን እያ፡ ገዛእ ርእሶም ዘይኮነ ጐይታ ናብ ዓለም ዘብጽሑ፥ ኢየሱስ ብኹሉ ክፍለጥ ዝወጹ፥ ምስ እዚ ኸኣ ናይ ዝስዋዕ ፍቕሪ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎን ጥዑይ ናይ ኣስፍሆተ ወንጌል ምህዞን ሓቛፊ ዘይንጽል ብፍላይ እቲ ኣዚዩ ርሒቑ ዘሎ ሓድሽ ወለዶ ዘናድይ . . . ነቲ ኢየሱስ ዝደልዮን ዝጠፈኣ ኣባጊዕ ምድላይን ናብኡ ንኽምለሳ ምግልጋልን ማለት እዩ እንክብሉ ዘስምዕዎ ስብከት ከምዘጠቓለሉ ስፐራንዛ ሓቢረን።


text:
ብዛዕባ
እዚ መርበብ ሓበሬታ ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስትሪ ጀርመን ካብ 2015 ኣትሒዙ ዝዝርግሖ ምእኩል ናይ ሓበሬታ ጎስጓስ እዩ፡ ክብገሱ ንዝምድቡ ኮነ ኣብዚ ሰዓት እዚ ኣብ ጉዕዞ ንዝርገቡ ሕብረተ ሰባት፡ ኣብ ግጉይን ዘይተረጋገጸን ብደላሎ ዝምመሓላለፍ ሓበሬታት ከይምርኮሱ ንምድሓን ዝኣመተ እዩ።
ዕላማ እዛ መርበብ፡ ንምስንባድኩም ዘይኮነትስ ንሓበሬታኹም እዩ። ጉዕዞ ንኦይሮጳ ብሓደገኛ መንገዲ ምውሳን ቀሊል ውሳኔ ኣይኮነን፡ ስለዚ ውሳኔኻ ኣብ ጭብጢታት ዝተመርኮሰ እንበር ኣብ ዘይተረጋገጸ ወረ ዝተመርኮሰ ክኸውን የብሉን። እቲ ዘሕዝን ግን፡ ብዙሓት ተጉዓዝቲ ኣብ ዘይተረጋገጸ ወረ ተመርኪሶም ናብ ኦይሮጳ ይብገሱ።
እዛ መርበብ ሓበሬታ፡ ሓቀኛ ኩነት ተጉዓዝቲ ናብ ኦይሮጳ ብምሕባር ንዝዝርጋሕ ዘሎ ዘይተረጋገጸ ወረ ክትምክት ትእምት። ወጻኢታ መጉዓዝያን፡ ኣብ ጉዕዞ ዘጋጥሙ ሓደጋታትን፡ ሕጋውን ተግባራውን መስርሓት ኣተሓትታ ዑቕባ ኣብ ጀርመን፡ ምስኡ እውን፡ ንመን ዑቕባ ክወሃብ ይከኣል፡ ንመንከ መሰል ዑቕባ ከይረኸበ ንዓዱ ክምለስከ ይግደድ ዘጠቓለለ ሓበሬታ ኣለዎ።
ብተወሳኺ እዛ መርበብ ሓበሬታ ኣብ መንገዲ ጐዕዞ ናብ ኦይሮጳ ንዝርከቡ፡ እሞ ካልእ ኣማራጺ ጉዕዞ ወይ ውን ናብ ዓዶም ክምለሱ ዝኽእሉ መንገዲ ኣብ ምድህሳስን፡ ረድኤት ኣብ ምርካብን ሓበሬታ ትህብ። ተወሳኺ ብተመሳሳሊ ኣገባብ እዛ መርበብ ሓበሬታ ንኣብ ጀርመን ዝርከቡ ዘይሕጋውያን ወጻእተኛታት በወለንትኦም ንዓዶም ንኽምለሱ ናይ ረድኤት መደባት ኣበይ ከምዝረኽቡ ትሕብር።
ብሓፈሽኡ፡ እዛ መርበብ ሓበሬታ፡ ሃገረ ጀርመን ንስደተኛታትን ወጻእተናታትን ዓዶም ገዶፎም ንኽስደዱ ዝግድድዎም ብድሆታት ኣብ ምግጣም ዘለዋ ተበግሶን ተወፋይነት፡ ንኣብነት፡ ጀርመን ዘለዋ ተወፋይነት ኣብ ምብርካት ሰብኣዊ ረድኤትን ምትሕብባር ኣብ ምድንፋዕ ልምዓትን ምዕባለን ኣጉሊሓ ብምቕራብ ትሕብር።


text:
ኣብ ምድሪ ተስፋ ዝበሃል የለን። ልክዕ እዩ እዛ ናብ ጥፍኣት ገጻ እትገማገም ዘላ ዓለም ተስፋ ክትህበካ፡ ሓሊፋ ድማ ጽቡቕ ነገር ክትረኽበላ ፍጹም ኣይከኣልን እዩ። እንትርፎ ኣብ ጸጽባሕ ንታሕቲ ዘንቆልቁል ተስፋን መጻእን፡ ተስፋ ዝብሃል የብላን። ተስፋ ክበሃል እንከሎ ሓደ ከም ስሓቢ ወይ ጎታቲ ገመድ ኮይኑ ነቲ ክትበጽሖ ዝደለኻ ዓላማን ሸቶን ዝወስደካ መንገዲ እዩ። እዚ ተስፋ`ዚ ምስ ዝስኣንን ምስ ዘይህሉን ድማ ልክዕ ከም ኣብ ጸልማት ደልሃመት ኣቲኻ ንጽባሕ ዘይትርእይ እዩ ዝገብረካ። መብዛሕትኡ ኣብ ከምዚ ዓይነት ኩነተ-ኣእምሮ ዘሎ ድማ ብምኽንያት ስደት ካብ ሃገሩ ወጺኡ ዘሎ መንእሰይ እዩ።
ተስፋ ምቑራጽ ኣብ ብዙሕ ሰብ ዝርአ እኳ እንተኾነ፡ ብፍላይ ግና ኣብቶም ብምኽንያት ስደት ካብ ሃገሮም ኣብ ዝወጹ እዩ ዝገነነ። ሓቂ እዩ ከምዚ ዝብሃል ምስላ ሰሚዕና ንኸውን ኢና፡ “ስደት ንገሊኡ ስደት እዩ ንገሊኡ ግና ንግደት እዩ። ” እዚ ክንብል እንከሎና ኣብ ስደት ገለ ገለ ሰባት ብሓቂ ነቲ ንቡር ናይ ስደት መከራን ስእነትን ክሓልፍ እንከሎ ብካልእ ወገን ድማ ገለ ገለ ከም ኣብ ሓደ ቦታ ንግደት ዘለው ጽቡቕ ምሉእ ተስፋን ናብራን ክሕልፉ ይረኣዩ እዮም። ንግደት ሰባት ንክበጽሕዎን ክርእዮዎን ዝብጻሕ ቦታ ምዝንጋዕን ምትእኽኻብን እዩ፡ ስለዚ እዩ እምበኣር ንገለ ገለ ስደት ንግደት ዝኾኖም። እቲ ስደት ብሓቂ ስደት ዝኾኖ ሰብ ግና ናይ ስደት ጩጉራፍ ማለት ግሽነት፡ ካልኣይ ዜጋ ምዃን፡ መከራ ስእነት ምስ በጽሖ እዩ።
ስደት ሎሚ ዝጀመረ ወይ ኣብ ዘመንና ዝመጸ ነገር ኣይኮነን፡ ካብ ቀደም ዘመን ዘመነ ኦሪት ዝጀመረ እዩ። ኣቦና ኣብርሃም ያእቆብን ኩሎም እስራኤልን ተሰዲዶም እዮም። ስለዚ ስደት ጥዑምን ጽቡቕ ዘይኮነስ ምፍልላይ ስእነትን ድኻምን ከምዘምጽኣሎም ብቐሊሉ ክንርዳእ ንኽእል ኢና። እዚ መከራን ስእነትን ብምኽንያት ስደት ንኣቦና ኣብርሃምን ካልኦትን ዝጎነፎም፡ ብልኽዕ ብምኽንያት ሓጢኣቶም`ዶ ይኸውን፧ ነዚ ሕቶ’ዚ እዝን እትን ኢልና ምሉእ ምላሽ ከይንህበሉ ንኽእል ኢና፡ ይኹን እምበር ጠንቂ ስደት እንታይ እዩ? ልክዕ እዩ; ስደት ብምኽንያት ኩናት ጥሜትን ቁጠባዊ ቅልውላው ካልእ ኣዝዮም ብዙሓት ናይ ምድራዊ ነገራት ዘይምስኳዕ ዝመጸ ክኸውን ይኽእል ኣዩ። ሓሓሊፉ`ውን ብምኽንያት ሃይማኖትን ዓሌታውነትን ስደት ይመጽእ እዩ። መጽናዕታት ጉዳይ ስደተኛታት ከም ዘነጸሮ ኣብ ዓለም ልዕሊ 500 ሚልዮን ስደተናታት ኣለው፡ ዳርጋ ናይ ኩሎም ጠንቂ ኣብ ጉዳይ ስደተናታት ተመዝጊቦም ዝተኣንገዱ፡ ጠንቂ ስደቶም እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቅሰ እዩ።
- እምበር ኣብ ስደት እንታይ እዩ ዘጓንፍ?
- ነቲ ጸገምከ ከመይ ጌርካ ኢኻ እትፈትሖ?
ሎሚ ዳርጋ ኣብ ኩሉ ኣእጋር ኣብ ስደት ዘዕረፈ መንእሰይ ዝዓይይ ዘሎ ናይ ተስፋ ምቁራጽን ዝጸልመተ መጻእን ተጽዕኖታት፡ ተስፋ ዘይብልካ ምዃን ምንባር ዳርጋ ልሙድ ኮይኑ ኣሎ። ከምቲ ኣቀዲምና ዝገለጽናዮ ኣብ ዝተፈላለየ ናይ ስደት ቦታታት ኣእጋሩ ዘንበረ መንእሰይ ዘጎንፎ ዘሎ ናይ ስደት ተጽዕኖታት ብክልተ መገዲ እዩ። እዚ ክልተ ነገር ንገለ ንግደት ይኾኖ ኣሎ። እንተ እቲ ዝበዝሐ ግን ስደት እቲ ካልኣይን መሪርን ገጽ ናይ ስደት የጎንፎ ኣሎ።
መብዛሕትኡ ተስፋን ጽቡቕ መነባብሮን ዘሎ መሲልዎ ካበየ ቦትኡን ኣፌፌት ቤቱን እንዳወጸ ንስደት ዘምርሐ መንእሰይ እዚ ዝተጠቕሰ ክልተ ነገር እዩ ዘጓንፎ ዘሎ። መገድታት ስደት ብዙሓትን ዝተፈላለዩን እኳ እንተኾኑ ገለ ግና ብድፍኢትን መርሕነትን ወለዲ ፈተውቲን ዓርከ መሓዛን ገለ ድማ ብተስፋ ኣሎ ዝብል ዘይርጡብ መርትዖታት ሃገሩ ገዲፉ ኣሎ። ስለዚ እዚ ተስፋ ዘይብሉ መሪር ህይወት መፍትሒኡ እንታይ እዩ? ንተስፋ ዘይብላ ነፍሲ ተስፍኣ መን’ዩ? እንታይ ተስፋኣ?
ሓደ ዝፈልጦ ሓጺር ዛንታ ከዘንትወልኩም ስሙ ንግዚኡ ዮሃንስ ንበሎ፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ ተወሊዱ ዓብዩ። ትምህርቲ ኣዝዩ ብሉጽ ብምንባሩ ክሳዕ ናይ ዩኒቨርስቲ ትምህርቱ ዛዚሙ፡ ስራሕን ጽቡቕ ደሞዝን ነይርዎ ኮይኑ ግን ብድፍኢት ኣዝማዱን ፈተውቱን ሃገሩ ገዲፉ ኣብ ተስፋ ዘይብሉ ናይ ምድረ በዳ ናብራ ኣብ ሃገረ ሱዳን ይነብር ኣሎ። ዮሃንስ ቀይሕ ጽቡቕ ለይለይ ዝብል መንእሰይ እዩ እቲ ብክልተ መትልሑ ዝወረደ ጭሕሙ ድማ ተወሳኺ ግርማ እዩ ዝህቦ። ይኹን እምበር ምስዚ ኩሉ ግርምኡን ጽቡቕ ስርሑን ዝነበሮ ኣብ ካርቱም መልክዑን ምስሉን ተደዊኑ ኣብ ዘይፈልጦ ዝነበረ ናይ ዝተፈላለየ ወልፍታት እሱር ኮይኑ ደድሕሪ ዘይጠቅም ልምድታት እንዳሰዓበ ኣብ ካርቱም ሱዳን ተስፋ ዘይብሉ ይነብር ኣሎ። መጻኢኡ`ውን እንታይ ምዃኑ ኣይፈልጥን እዩ። እንታይ ተገበረን ክገብርን ዘለዎን ነቲ ዝሕሾ ነገር`ውን ሃሰው ኣብ ምባል እዩ ዝርከብ። ናይ ዮሃንስ ዝበልናዮ ከም ኣብነት ኣምጺእናዮ እምበር ከምዚ ዘመሰለን ዝኸፍአ ተስፋ ዘይብሉ ህይወትን ብዙሕ እዩ። ገለ ድማ ኣብ ኢድ ሑሱማት ዓመጽቲ ወዲቆም ህይወቶም ዝሰኣኑ፡ ሃንቀው ዝበለት ኣዲኡ ኣቡኡ ደሃይ ወዱ ጓሉ ዘይረከበ፡ ኣብ ምድረበዳ እንታይ ከምዝበልዖ ዘይተፈልte፡ ባሕሪ ዝወሓጦን ሕጂ ድማ ዝኸፍአ፡ ክቡር ሰብ ወዲ ኣዳም ዝሽየጠሉን ብእምነቱ ዝሕረደሉን ዘመን በጺሕና። ምጽኦታት ኢለሞ ደኣ!
ብሩኽ ሓው ሓብቲ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ክዛረብ ኣብ ማቴ 6፡25 “ካብ መብልዕሲ ሂወት`ዶ ኣይበልጽን፡ ካብ ክዳንስ ስጋዶ ኣይበልጽን ።” ይብል። ልክዕ መጽለልን ዘይምህላው ንላዕሊ ህይወት ሰብ ትኸብር። ህይወት ሰብ ልክዕ ከም ስንቂ እያ ኩሉ ጊዜ እትምግቦን እትሰትዮን ትደሊ ልዕሊ ምንም ነገር ድማ ተስፋ እዩ ዘድልያ። ግናኸ ተስፋ ካበይ`ዩ ዝመጽእ?
ከምዚ ንዮሃንስ ኣብ ምድረ በዳ ህይወቱ ተስፋ ዝሰኣነት ነታ ተስፋ`ውን ሃሰው ዝብላ ዘሎ ካበይ ይረኽባ እዛ ተስፋ? ኣብ ዓለም እቲ እንኮ ተስፋ ክህብን ክምጥውን ዝኽእል እግዚኣብሄር ጥራይ ኣዩ። ተስፋ ሰባት ግዝያዊ ዘቋርጽን ዘይእምኑን እዩ። እቲ ናይ እግዚኣብሄር ተስፋ ግና ከምቲ መንነት እግዚኣብሄር ልክዕ እሙንን ዘልኣለማውን ዘየቋርጽን እዩ።
ስለዚ ኣሕዋት ብዘይ ተስፋ ናብቲ ዝደለኻዮ ነገር ክትበጽሕ ኣይትኽእልን ኢኻ። እዛ ከም መልህቕ ኮይና ናብቲ ክትበጽሖ ዘሎካ እተብጽሕ መሳልል፡ ተስፋ እያ። ይኹን እምበር እዛ ተስፋ`ዚኣ ብክርስቶስ የሱስ ንኹሉ ሰብ ተዋሂባ ኣላ፡ ኣብቲ ተስፋ ዝብሃል ዘይብሉ ምድረ በዳ ከም ዝሑል ማይ ኮይና ከተጥልለካ፡ ከተጥልለኪ ተዋሂባትካ/ኪ ኣላ። ነእጋርካ ኣደልዲልካ ክትመርሕ እትኽእል ተስፋ እያ።
ዋላ`ውን ኣብቲ ምድረበዳ፡ ክርስቶስ የሱስ ጎይታ ህይወትና ኮይኑ እንተመሪሑናን ገዚኡና፡ እዛ ተስፋ`ዚኣ ምድራዊት ዘይኮነትሲ ሰማያዊትን ክርስቶሳዊትን ብምዃና ከተሳልየና እያ። ሎሚ ነዚ መልእኽቲ እዚ ኣብ ዝተፈላለየ ኩነትን ቦታታትን ኮይንኩም ትሰምዕዎን ትህልው ኢኹም ማናልባት ኣብ ተስፋ ምቑራጽ ናይ ምድረ በዳ ህይወት ኣብ ፈቀዶ ቤት ማእሰርትታትን ኣብ ኣፋፌት ሞትን ካልእ ኣዝዩ ከቢድ ኩነታትን ኮይኑ ግና ከምቲ ሃዋርያ ጳውሎስ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ፊሊጲዮሲስ ኮይኑ ብጎይታ ተሓጎስ፡ ተስፋ ዘይብሉን ክኸውን ይኽእል እዩ ግና ብጎይታ እንተዘይኮንይኑ ሓጎስን ተስፋን ዝብሃል የለን እሞ፡ እዚ ጎይታ`ዚ ሓጎስካ/ኪ ይኹን።ኣሜን። ጎይታ ምድራዊ ነገርካ ጥራይ ዘይኮነ ነቲ ዘልኣለማዊ ነገርካ ልዕሊ ማንም ተስፋ ሂቡካ ኣሎ። እዚ ተስፋ`ዚ ክርስቶሳዊ ሰማያዊ እዩ ዘልኣለማዊ ድማ እዩ። ንዘልኣለም ምስኡ ኣብ ሰማያት ክትነብር እዚ ምድራዊ ሰብና እኳ እንተበስበሰ ካብ ኣምላኽ ናይ ዘልኣለም ቤት ኣላትና። ስለዚ በዚ ተስፋ እዚ ኢና ኣብዚ ተስፋ ዘይብሉ ዓለም ክንዕወት እንኽእል።
ስለዚ ዘልኣለማውን ኣምላኽሳውን ተስፋ ስለዘሎካ ነቲ ዘለኻዮ ኩነታት እንዳ ጠመትካ፡ ብሩኽ ሓወይ ብርኽቲ ሓብተይ ኣብኡ ከም ዘይትተር/ፊን ሓሊፍካ/ኪ ከምእትወጽእን ተረዳእ/ድኢ፡ መጻኢኻ/ኺ ኣብ ኢድ እቲ ኩሉ ዝኽእል ኣምላኽካ እምበር ኣብ ኢድካ ኮነ ኣብ ኢድ ካልኦት ውልቀሰባት ኣይኮአነን ዘሎ። ተስፋካ ኣብ እግዚኣብሄር እዩ ንሱ እሙን እዩ ሓለፋ`ዚ ምድሪ`ዚ ኣብ ሰማያት ምስ ክርስቶስ ቤት ኣዳልዩልካ ኣሎ።
ሕጂውን እንተኾነ ኣቱም ኣሕዋተይ ኣብ ጎይታ ገና ተስፋ ኣሎ። ገና ተስፋ ኣሎ!
“ልብኹም ኣይሸበር ብኣምላኽ እመኑ ንኣይውን እመኑ። . . . . . . . . . .ስፍራ ኸዳልወልኩም እኸይድ ኣለኹ። ዮሃ 14፡1-2”


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ኮምፒተረይ ናይ ስለያ ማልዌር ልኢኹ ክስልለኒ ፀኒሑ ክብሉ ኪዳኔ ብዝብል ሽም ዝተፀውዑ ኣሜሪካዊ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ኣብ ዝርከብ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ቤት ፍርዲ ወረዳ ዘቕረብዎ ኽሲ ትምሊ ሰሉስ ናብ ዳኛ ቐሪቡ’ሎ።
ዘ ሃኪንግ ቲም ዝተብሃለን ኣብ ጥሊያን ዝርከብን ናይ ስለያ ማልዌር ዘፍሪ ኩባንያ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘለዎ ርክብ ምቁራፁ ኣፍሊጡ’ሎ።
ንድሕነተይን ድሕነት ቤተሰበይን ስለዝሰግእ ሽመይ ኪዳነ ተባሂሉ ይፀዋዕ ዝበሉ ኣሜሪካዊ ነባሪ ሜሪላንድ ጉዳዮም ብውክልና ዝሓዞ ኤሌክትሮኒክ ፍሮንቲየ ፋውንዴሽን ብዝብል ዝፍለጥ ንስቪላዊ ነፃነታት ብዝሕለቕ ትካል እዩ።
ኣብ ኢንተርኔት ናይ ምዝራብን ሓሳብካ ብነፃነት ምግላፅን ክኸበር ከምዝቃለስ ዝዛረብ እዚ ትካል እዚ ኪዳነ ናይ ውልቂ ናብርኦም ተደፊሩ ክብል ኣብ ዝሓለፈ ዓመት 11 ሓምለ 2006 ዓ/ም ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ንዝርከብ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ናይ ወረዳ ቤት ፍርዲ ኽሲ ኣቕሪቡ።
ብትውልዲ ኢትዮጵያ ዝኾኑን ንዝሓለፉ 22 ዓመታት ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ይነብሩ ዘለውን ኣቶ ኪዳነ ናብ ናይ ውልቂ ኮምፒተሮም ወይም ላፕቶፖም ፊንፊሸር ዝተብሃለ ናይ ስለያ ፕሮግራም ወይም ማልዌር ከምዝተልኣኸን ከምዝተፅዓነን ብጠበቕኦም ብናታን ካርዶዞ ኣቢሎም ነቲ ቤት ፍርዲ ኣቕርቦም ኣለው።
ኣቶ ኪዳነ ብስካይፕ ኣቢሎም ዘካይዱዎም ዝርርባት በምንግስቲ ኢትዮጵያ እናተጠለፉ ይስምዑ ከምዝነበሩ፣ናይ ኢሜይል መልእኽትታቶ ይንበቡን ኣብ ኢንተርኔት ዝገብሩዎ ርክባት ክትትል ይግበረሎም ከምዝፀንሐን እቶም ጠበቓ ኣመልኪቶም።
ሚስተር ካርዶዞ እቲ ስለያ ክፍፀም ከሎ ኢድ ብኢድ ኢና ሒዝናዮ ይብሉ።ኣብ ልዕሊ ኣቶ ኪዳነ ምብፅሑ ዘሕን’ዃ እንተኾነ እቲ መንግስቲ ንናይ ኪዳኔ ናይ ስካይፕ ንግግር ክጠልፍን ክሰምዕን ከሎ ስለዝሓዝናዮ ግን ዕድለኛታት ኢና ኢሎም።
ጠበቓ መንግስቲ ኢትዮጵያ ራበርት ቻሮው ግን ናይ ኮምፒተር ኣድራሻ ክስረቕ ከምዝኽእል ካብ ምግላፅ ዝዘለለ እቲ ተግባር ኣይተፈፀመን ክብሉ ኣይተኸራኸሩን።ናይ መከራኸሪ ነጥቦም ቤት ፍርዲ ኣሜሪካ ነቲ ጉዳይ ናይ ምርኣይ ስልጣን ስለዘይብሉን ተኸሳሲ ድማ ልኡላዊ መንግስቲ ስለዝኾነን እቲ ኽሲ ውዱቕ ክኸውን ሓቲቶም።
ቻረው ብዛዕባ እቲ ክትዕ መብርሂ ክህቡ ተሓቲቶም ካብ ኤምባሲ ኢትዮጵያ መብርሂ ምሕታት ከምዝክኣል ገሊፆም።ይኹን እምበር ካብ ኤምባሲ መብርሂ ንምርካብ ዝተግብረ ተደጋጋሚ ፈተነ ኣይተዓወተን።
ነቲ ጉዳይ ክንደፍኣሉ ኢና ኢሎም ኣለው ካርዶዞ።ዳኛ እውን ውሳንኦም ኣብ ቀረባ ከፍልጥ እየ ኢሎም ኣለው።
ብኻሊእ ወገን ናይ ስለያ ማልዌራ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ይሸይጥ ተባሂሉ ዝጥርጠር ተቐማጥነቱ ኣብ ጣሊያን ዝኾነ The Hacking Team ዝተብሃለ ትካል ምስ ኢትዮጵያ ዝርክብ ምቁራፁ ኣፍሊጡ።ኢትዮጵያ ናትና ቴኬኖሎጂ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ንዝርከቡ ጋዜጠኛታት ንምስላል ትጠቀምሉ ኣላ ዝብል ሪፖርት ዘዘኻኸሩ ኣብ ሃኪንግ ቲም ዳይረክተር ክፍሊ ንግዲ ዝኾኑ ኤሪካ ሬብ ሎማዕንቲ ብኢሜይል ኣብዝለኣኹልና መልሲ ምስ እዚ ዓሚል ዘለና ርክብ ተቓሪፁ’ሎ ኢሎም።


text:
ቶጎርባ.ኮም ይቕሬታ ዝሓተትካሉ ትደግሞ ኣለኻ ሕጋዊ ዲዩ?
ብሪጋደር ጀነራል ተኸስተ ሃይለ 2ይ ክፋል
ከም ወትሩ ንኩሉ ደላይ ሰላም ደላይ ፍትሒ ዕዙዝ ሰላምታይ የቐድም።
ሎሚ’ውን ከም’ቲ ናይ ተበግሶ ሕዳር 2008፡ “ክህብ ዝበለ ብንያት” ዝብል ጭርሖ ኣልዕሊና፡ ናይ ኣካለ-ጽጉማትና ንናይ 2011 ዓመታዊ ባጀት ንምርካብ ናብ ህዝብናን ለገስቲ ትካላትን ጸዋዒት ነቕርብ።
ብፈጻሚት ሽማግለ ሰ.ደ.ህ.ኤ ዝተወስደ ናይ “ኤ.ህ.ም” ምስጓግ ስጉምቲ ዝምልከት ጋዜጣዊ መግለጺ ኣብ መስከረምነት ኣብ ዓንሰባ ኮምን ኣብ ሓርነት ኦርግን ተዘርጊሑ ኣንቢብና።ትሕዝቶ ውሳኔን ባህሪ ናይቲ ዝወሰኖ ኣካልን ንግንዛበ ኣንባቢ ንገድፎ።
ኣብዚ ቅንያት’ዚ ኣብ መብዛሕተአን ኤርትራውያን መርበብ ሓበሬታታት፣ ሓደ ዘገርምን ግን ክኣ፣ ዝንኣድ ጽሑፋት ከንብብ ድሕሪ ምቕናየይ ብዛዕብኡ ዘለኒ ትዕዝብቲ ኣመልኪተ ወስ ከብል እስከ ፍቐዱለይ።
ብቀዳምነት ክቡር ኣቶ ኢሳያስ ኣስፍሃ ብወገን ጥዕናኻ ጽቡቕ ክትህሉን ኣብ መነባብሮኻን ኣብ እተካይዶ ዘይሕለል ህዝባዊ ሓርነታዊ ቃልሲ ዓወትን ኣሳልጦን ንምነየልካ።
ኣብ ዕለት 29 ነሓሰ 2010 ዓ.ም፣ ብመሰረት እቲ ኣቐዲሙ ተሓቢሩ ዝጸንሐ መደብ፣ ኣኼባ መሰረታት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ጨንፈር ዓባይ- ብርጣንያ፣ ብውዕዉዕ መንፈስ ኣብ ግዚኡ ከም ዝተሳላሰለ ካብቲ ቦታ ዝተረኽበ ሓበሬታ የረድእ፣፣
ቀጺለና ደጊም፡ አቶ ሙሴ ኤፍሪም፡ አቦ ወንበር ሰ.ዴ.ኤ.፡ ንቀዳም ዕለት 23.08.2008 ዓ.ም.፡ ጋሻ
„Eritrean Room For Strong And United Opposition“ ኮይኑ፡ አብ መራኸቢ ብዙሓን
(Paltalk) ከምሲ፡ ብወድዓዊ ኩንታት ህዝብናን ሃገርናን ምሳና ክዛተን ክላዘብን እዩ። እዛ „Room“ እዚአ
እተኽፈተሉ እዋን፡ ብማእከላይ ምዓራብ አውሮፓ አቖጻጽራ፡ ሳዓት 20፡00 ክኸውን እንከሎ፡ መደረ አቶ ሙሴ ኤፍሪም
ዝጅምረሉ ግዜ ካአ ሳዓት 21፡00 እዩ።
ካብ ህጹጽ ጉባኤ ናይ መስከረም 2007 ንነጀው ዝቐረቡ ጸብጻብ ስርሓትን ቁጠባዊ ትሕዝቶ ሰልፍን ብጉባኤ ምስጸደቐ፡ ጉባኤ ኣብ`ዞም ዝስዕቡ ሰነዳት ሰለፊ ምምሕያሽ ጌሩ።
ንስዋኣትናን ብሂወት ንዘለናን ወኪሎም ኣብነት ኮይኖሙና ዘለዉ ብስም 3ይ ጉባኤ ክብርን ሞጎስን ይብጽሓዮም።
ኣብ ኤርትራ ፍትሕን ዴሞክራስን ንኽሰፍን፡ ነቲ ንህዝብና ዓፊኑ ሒዙ ዘሎ ሕጊ ኣልቦ ስርዓት ህግደፍ ብዴሞክራሳዊ ኣገባብ ንምልዋጥ እትገብሮዎ ዘተይተሓለለ ቃልሲ ብልቢ ንንእድ፡፡ ካብ ፓልቶክ (Paltak), ..ኣዳራሽ ” Eritrean room for strong and united opposition “
ሰደኤ ጨንፈር ጀርመን ንህሉዊ ጸገማት ሰልፊ ደሞክራሲ እትፈትሕን ህጹጽ ጉባኤ ንምክያድ እተሳልጥን ፡መሰጋገሪት ኮሚተ ብምምራጽ ኣኼባኡ ብዓወት ኣቃኒዑ።


text:
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን ደሓንዶ ሓዲርኩም! ሎሚ ብእንገብሮ ሓፈሻዊ ትምህርተ ክርስቶስ ብዛዕባ መንገዲ ብፅዕና ወንጌል ዝጀመርናዮ ጒዕዞ ክንዛዝም ኢና። ክንበብ ከምዝሰማዕናዮ ናይ መወዳእታ መንገዲ ብፅዕና ስለ እቶም ምእንቲ ጽድቂ ዝስደዱ ዘለዓለማዊ ታሕጓስ ይናገር። እዛ ብፅዕና እዚ ክምታ ናይ መጀመርያ ብፅዕና ማለት ብመንፈስ ድኻታት ብፁዓን እዮም ከመይ መንግሥተ ሰማያት ናቶም እያ እትብል እዚኣ እውን መንግሥተ ሰማያት ነቶም ምእንቲ ጽድቂ ዝስደዱ እያ እናበለት ኣብ መንጎ መኽፈቲትን መዛዘሚትን መንገዲ ብፅዕና ዘሎ ሓድነት ንምልከተ።
ብመንፈስ ድኽነት ብኽያት ሓዘን የዋህነት ንጽድቂ ምጽማእን ምጥማይን ምሕረት ንጽሕና ልብን ምግባር ሰላምን ምእንቲ ክርስቶስ ናብ ስደት ከምርሑ ይኽእሉ እንተኾነ እዚ ስደት እዚ ኣብ መወዳእታ ምኽንያት ሓጐስን መእተዊ መንግሥተ ሰማይን ይኸውን። ጒዕዞ መንገዲ ብፅዕናኸስ ጒዕዞ ፋሲካ ኰይኑ ናብ ሓዲስ ሕይወት እግዚአብሔር ናይዚ ዓለም እዚ ዘይኮነት ክንዮ ሥጋዊ ሸውሃትን ንዓይ ይጥዓመኒ ዝብል መንፈስ ዓለምን ሰጊራ ብመንፈስ ናብ ዝምራሕ ሓዲስ ሕይወት የብጽሓና።
ዓለምና ምስ ጣዕታቱን መደናገሪ ተስፋታቱን ቅድምያ ዝህቦም ነገራቱን ከምዚ ዓይነት ሕይወት ብፅዕና ከቅርበልና ኣይክእልን እዩ። ዝሓለፈ ወርሒ ለካቲት ከምዝገለጽኵዎ ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ተቊዋማት ሓጢኣት ዘመንና ዝብሎም ፍቅረ ንዋይ ንፍገትን ስስዕትን ብልሽውናን ናይ ዘመንና ዓውለማነትን ሸለልትነትን ውጽኢት ኰይኖም ምስቲ ጐይታ ዘተስፍወና መንፈስ ሓቂ (ዮሓ 14.17) ኣይቃደውን እዮም እዚ መንገዲ ብፅዕና እውን ኣይእንታዮምን እዩ ስለዚ ነቲ ወንጌል ዘቅርበልና ድኽነትን ትሕትናን ንጽሕና ልብን ከም ሓደ ጸገም ከም ሓደ ግድል ስለዝፍርጅዎ ኵውገድ ዘለዎም ጉዳያት እዮም ይብሉ። ዓለምናኸስ ከምዚ እዩ ዚሓስብ ብዛዕባና እንኪዛረብ እዞም ሰባት እዚኦም ሱቊ ኢሎም እዮም ዝህውትቱ እዮም ይብሉና።
ዓለምና ስለ ገንዘብን ንገንዘብን ዝሠርሕ ካብ ኮነ ዝኾነ ብዛዕባ ነጻ ውህበት ዝዝረብ ምናዳ ኸኣ ሕይወት ብነጻ ውህበትን ተወፋይነትን እዩ ትርጉም ትረክብ ዝብል ኣምር ርእሱ የዙሮ ከመይ ኣብ ንፍገት ዝተመሥረተ ስርርዕ ስለዝኾነ። ርእሲ ምዛር ጥራይ ዘይኮነ ቅጭ እውን የምጸኣሎም እዚ ዝኾነሉ ከኣ ምስክርነት ክርስትያን ሠናይ ዝገብር ብዙሓት ሰዓብቲ ስለዘፍሪ ነቶም መንፈስ ዓለምን ኣተሓሳስባ ዓለምን ዘለዎም ክጻወርዎ ኣይኮነሎምን እዩ። ከመይ ንሕልናኦም ስለዝወቅሶም ኣይጻወርዎን። ከምቲ ጥበበ ሰሎሙን 2.14 ዝብሎ እቲ ሠናይ ተግባር ናይቲ ናይቲ ነዘን መንገዲ ብፅዕና ዝኽተል ብትንቢት ከኣ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዕንቅፋት ስለዝኾኖም ንዑ ነወግዶ ክብሎ ከምዝቃወምዎ ነቶም ነዚ መንገዲ ብፅዕናን ቅድስናን ዝኽተሉ ደቂ እግዚአብሔር እውን ዘጋጥሞም ካብቲ ናይ ወልደ እግዚአብሔር ዘይፍለ ስለዝኾነ ከምቲ ናቱ ናብ ሕይወት ዘለዓለም ስለዝሳገሩ ብፁዓን ንብሎም። ሓንሳእ ሓንሳእ ኣብ ስደት ሰማዕታት እቲ ጽልኢ ክሳብ ጥርዙ ይበጽሕ እሞ ጸለመን ሕንክርናን ክዓቢ ክትርኢ እንታይ ኰይኖም ኢልካ ክትሓትት ውጥምና ይሕዘካ። ናይ ዝሓለፈ ዘመን ስደት ክርስትናን ጭቆናታት ኮሙኒስት ኤውሮጳን ምርኣይ እኹል እዩ። ተጻይ ክርስትያን ክሳብ ክንደይ ጸለመን ናይ ሓሶት ክስን ተጻይ ምስክርነቶምን ጅግንነቶምን ዝግበር ዝነበረ ዘመተ ምርኣይ እኹል እዩ።
እንተኾነ እዚ ድራማ ስደት ነቶም ብከንቱነት ዓለም ዝብድዑን ምስ ዓለም ተቆማጢዖም ንዝነብሩን ከም ምልክት ነጻነትን ዓወትን ዝረኣየሉ ኩነት ዶ ኣይኮነንን ክንብል ንኽእል። እቲ ስለ ክርስቶስ ክብል ካብ ኩሉ ናይዚ ዓለም እዚ ጣዕሚ ዝተነጸለስ ብምንታይ እዩ ክሕጐስ እንተበልና! ከምቲ ወንጌል ዝብሎ መላእ ዓለም ረቢሑ ክህቦ ካብ ዝኽእል ሓጐስ ንላዕሊ ስለዝወነነ እዩ ብጣዕሚ ዝሕጐስ መልሱ። ኣብ ማር 8.36 'ሰብ ዓለም ምሉእ ረቢሑ ነፍሱ እንተ ኣጥፍኤ ረብሓኡ ኣበይ ኣሎ' ዝብሎ እዩ ነገሩ። እሞኸደኣ እቲ መኽሰቡ ኣበይ ኣሎ! እንታይ እዩ መኽሰቡ!
ኣብዚ ግዜና ሎሚ ከም ሎሚ ኣብ ዝተፈላለየ ዞባታት ዓለምና ብዙሓት ክርስትያን ኣሕዋትና በብዓይነቱ ዝኾነ ስደት ምቅባሎም ብሓቂ ዘሕዝን እዩ ስለዚ ምእንታኦም ክንጽልን እዚ ፈተና እዚ ደው ክብል ክንትስፎን ክንጽልን ኣሎና። ደጋጊመ ከምዝበልኵዎ ናይ ሎሚ ሰማዕታት ካብቶም ናይ መጀመርያ ክፍለ ዘመን ሰማዕታት ንላዕሊ እዩ ብዝሖም። ነዞም ኣሕዋትን ኣሓትን ቅርበን ንግለጸሎም ከመይ ሓደ ሥጋ ኢና እዞም ክርስትያን እዚኦም ናይታ ብደም ተዓሊሳ ዘላ ኣካል ክርስቶስ ዝኾነት ቤተክርስትያን ኣባላት እዮም።
ነዛ መንገዲ ብፅዕና እዚኣ ብመንገዲ ግዳይ ምዃንን ነፍስኻ ምትሓትን ምቅጻዕን ገርና ክንምልከታ የብልናን። ከም ሓቁ ብካልኦት ዝተናዓቅካ ምዃን ስደት ማለት ኣይኮነን ከመይ ኢየሱስ ነዛ ትምህርቲ እዚኣ ምሂሩ ኣስዕብ ኣቢሉ ዝብሎ 'ጨው ምድሪ ኢኹም' ጨው መቀረቱ እንተኣጥፌ ንምንታይ ይጠቅም ንደገ ይድርበ ሰብ ይረግጾ (ማቴ 5,13) እንክብል ከም ክርስትያን መቀረትና ከይነጥፍእ ይምዕደና። ስለዚኸስ ካልኦት ዘይቅበሉና ዝንዕቁና ብሕመቅና እውን ክኸውን ይኽእል ነዚ ከኣ ወንጌል መቀረት ጨው መቀረት ክርስቶስ ከይተጥፍኡ ሓደራ ዝብለና። ንትምህርቲ መንገዲ ብፅዕና እሙና ሓለውቲ ትሑታት ክንከውን የድሊ ከመይ ናይ ዓለም ዘይኮነ ናይ ክርስቶስ ምዃና ዝገልጹ ናብ ክርስቶስ ዘብጽሑ ስለዝኾኑ። ነቲ ቅዱስ ጳውሎስ ኣብ ቆላ 1.24 'ሕጂ በቲ ምእንታኹም ዝዀነ ጸበባይ እሕጐስ አሎኹ፡ ምእንቲ ስጋኡ፡ ንሳ ድማ እታ ማሕበር እያ፡ ብስጋይ ነቲ ጐደሎ መከራ ክርስቶስ እምልእ አሎኹ' እንክብል ንክርስትያን ከሳድድ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ ቅኑዕን ጻድቅን ኰይኑ ይስምዖ ከምዝነበረ እንተኾነ ንሱ ክሰደድ ምስ ጀመረ ናይ ፍቅሪ ሰብ ኰይኑ ስቃዩ ብታሕጓስ ከምዝተቀበሎ ይገልጽ።
እግዚአብሔር ክንቅበሎ እንተፈቂዱልና ምጉናይን ስደትን ንኢየሱስ ስቁል ከም እንመስል ይገብሩና! በዚ ከኣ ኣብታ መግለጺ ሓዲስ ሕይወት ዝኾነት ሕማማቱ ንሳተፍ። እዛ ሕይወት እዚኣ ናይ ክርስቶስ ሕይወት እያ። ናይ ክርስቶስ ሕይወት ከኣ ከምቲ ነቢይ ኢሳ 53.3 ግሐ 8.30 ዝመልክቶ ምእንቲ ድሕነትና 'ተናዒቑ ብሰባት ከኣ ተዋሪዱ'። መንፈሱ እንተደኣ ተቀቢልና ንሕይወትና ክሳብ ምውፋይ ንከንፍቅር ፍቅሩ ኣብ ልብና ይዘርእ ነዚ ከኣ ምስ ዓለም ምንም ዓይነት ምውዕዓል ከይገበርና ዘቅርበልና መደናገሪ ነገራት ክሒድካ ነቲ ዘቅርበልና ንዕቀትን ውርደትን ከም ክርስቶስ ንክንቅበል የኽእለና። ካብቲ ቀንዲ ሓደጋታት ሓደ ዓለም ዘቅርበልና ውዑላትን ስምምዓትን ኰይኑ ክርስትያን ዘበለ ኩሉ ወትሩ በዚአን ምስ ተፈተነ እዩ መንፈስ ዓለምን ቃል ዓለምን ሓያል ፈተና እየን። ነዚ ኣይፋል ኢልካ መንገዲ ክርስቶስ ምምራጽከስ ሕይወት መንግሥተ ሰማያት ናይታ ዓባይ ታሕጓስ ናይ ደስታ ሕይወት እያ። ኣብ ግዜ ስደት በይንና ኣይኮናን ኢየሱስ ክርስቶስ ወትሩ ኣብ ስደት የሰንየና እዩ ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ከኣ ንቅድሚት ክንግስግስ ይሕግዘና። ብወንጌል ዝምራሕ ሕይወት ካብ ዓለምን ሕዝቡን ስደት ከምጽኣልና እንከሎ ክንደሃል ተስፋ ክንቈርጽ የብልናን ከመይ ኣብዛ መንገዲ እዚ ዝድግፈና መንፈስ ቅዱስ ወትሩ ምሳና እዩ።


text:
ዕግርግር ብዙሕ ዓይነት መልኽዕ /ቅርጺ/ ክህልዎ ይኽእል
እቲ ዓመጽ ስነ ኣእምሮኣዊ (ስነ ልቦናዊ) ፣ኣካላዊ፣ ጾታዊ፣ ከም`ውን ቁጠባዊ ክኽዉን ይኽእል። እዞም ዝተፈላለዪ ቅርጽታት ብሓፈሻ ቀስ ብቀስ ይግለጹ ካብኡ ድማ ሓቢሮም ዝነብሩ።
ስነ ልቦናዊ መጥቃዕቲ
ብዉልቂ ወይ ሓባራዊ
ጸርፊ፣ ዘዋርድ ርኢቶታት ፣ ምህራም፣ ምዉጫጭ፣ ምፍርራህ፣ ምክትታል ፣ምቁጽጻር፣ ተጓናጺ፣ ከሙውን ምጥቓዕትታት።
ኣካላዊ መጥቃዕቲ
ምህራም፣ ብሓይሊ ምሓዝ፣ ምንጽናጽ፣ ኢድ ምጥዋይ፣ ጎነጽ፣ ምንካስን ብነገራት ምቁሳልን ወዘተ..
ቁጠባዊ መጥቃዕቲ
እቲ ግዳይ ሰራሕተኛ እንተኮይኑ፣ ገንዘባዊ ስልጣን ምእጋድ ወይዉን ምውጋድ ፣ ነቲ ባጀት ምቁጽጻር፣ ኣብ ወጻኢታት ኣስተዋጽኦ ዘይምግባር፣ ብዘይ ፍቃድ ንብረት ምግባት፣ ካብ ስርሑ ንክወርድ ጸቕጢ ምግባር ወዘተ
እቲ ግዳይ ሰራሕተኛ ተዘይኮይኑ፣ እኩል ዘይኮነ ናይ ገዛ መነባብሮ ገንዘብ ምሃብ ወይ ከኣ ምስላዕ፣ ነቲ ተበዳላይ ገንዘብ ንክልምን ምግዳድ፣ ጸብጻብ ወጻኢታት ምሕታት፣ ነቲ ተበድላይ ስራሕ ንክይረኽብ ምክልካል።
ጾታዊ ትንኮሳ
ወሲባዊ መጥቃዕቲ፣ ኣብ ጊዜ ጾታዊ ርክብ ምጽራፍ ፣ ኣካላዊ ጎነጽ ኣብ ጊዜ ርክብ፣ ግዴታዊ ወሲባዊ ተግባር ከም (ፖርኖግራፊ ኣቕሓ፣ ሶዶማዊነት፣ ምስ ሳልሳይ ኣካላት ርክብ ምግባር ) ከምኡውን ምዕማጽ።
ኣብ ስዊዝ ዕቑባ ዝሓተትካ/ኪ ኣብ ሓዳርካ/ኪ ሽግር ዘለኩም ኣይትሰከፉ ንክትረክቡና
- ኣብ ካንቶን በርን
ሴንትር ሶሲያል ፕሮቲስታንት - info@csp-beju.ch
- ኣብ ካንቶን ፍሪቡርግ
ሰሰሲ/ሶስ - info@ccsi-fr.ch
ካሪታስ - info@caritas-fr.ch
- ኣብ ካንቶን ጀነቭ
ሴንትር ሶሲያል ፕሮቲስታንት - info@csp-ge.ch
- ኣብ ካንቶን ጁራ
ሴንትር ሶሲያል ፕሮቲስታንት - consultation@csp-beju.ch
- ኣብ ካንቶን ኒውሻትል
ካሪታስ - caritas.neuchatel@ne.ch
- ኣብ ካንቶን ቫሌ
Centre Suisse - Immigrés - csivs@bluewin.ch
- ኣብ ካንቶን ቮ
The Fraternité du Centre social protestant (CSP) - frat@csp-vd.ch


text:
“እዚ ብጣዕሚ አገዳሲ ተበግሶ ንምሕያል ሉዓላዊነት ሊብያ እዩ። ብርግጽ ድማ ንሉዓላዊነት ሊብያ ዝጎድእ ተበግሶ ኣይኮነን” ኢሎም።
ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ንምንጪ መንግስቲ ኢጣልያ ብምጥቃስ ኣብ ዘውጽኦ ሓበሬታ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ነሓሰ ኢጣልያ መራኽባ ናብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ከምተወፍር ሓቢሩ፡ “ጎረ ደላ ሰራ” ዝተባህለ ጋዜጣ ኢጣልያ ግን ነፈርቲ፡ ሰብ አልቦ ነፈርቲን ካልኦት ናብቲ ገማግም ባሕሪ ከምዝውፍሩ ሓቢሩ’ሎ።
ካብ ሰበ ስልጣን ሊብያ ዝወጸ ጸብጻብ ብኣንጻሩ ዘይሕጋዊያን አስገርቲ ንብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ናብ ኣውሮጳ ከየስግሩ ንምግታእ ዝተወስደ ተበግሶ እንበር ኢጣልያ መራኽባ ናብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ከተእትው ፍቓድ ከምዘይሃቡ ይገልጹ።
ቀዳማኒ ሚንስትር ኢጣልያ ፓውሎ ጀነቲሊ” መንግስቲ ልዑል መራኽብን ነፈርትን ከዋፍር’ዩ ማለት ካብ ሓቂ ዝረሓቐ’ዩ። እዚ ተበግሶ ድማ ነቲ ብሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ዝቐረበ ጠለብ መልሲ’ዩ” ኢሎም።
ቀዳማይ ሚንስትር ጀነቲሊ ንፓርላማ’ታ ሃገር ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ግን ንኩሉ ስጉምትታት ብፍቓድን ምትሕብባርን ሰበ ስልጣን ሊብያ ከምዝኻየድ ዝሓበሩ እንተኾነ ንናይ መወዳእታ ውሳኔ ፓርላማ ኢጣልያ ጽባሕ ሶሉስ ነቲ ጉዳይ ከምዝዝትየሉ’ውን ተፈሊጡ’ሎ።


text:
ብሓድሽ መንፈስ ናብ ሓድሽ መድረኽ
ክቡራት ተኻታተልተይ፡ ኣዕሩኽ፡ ነቀፍቲ… ጽሑፋተይ ከም ትከታተሉ ትነግሩኒ ኢኹም። ተተባብዑኒ—ሃናጺ ነቐፈታኹም እውን ተፈልዩኒ ኣይፈልጥን። እንሓንሳብ ካብቲ ኣነ ብዛዕባ ነብሰይ ዝሓስቦ ንላዕሊ ኣኽቢድኩም ትጽዕኑኒ ኢኹም። ስለ’ቲ ምትብባዕኩም ብዓጸፋ ከመስግነኩም እፈቱ። ብፍላይ እቲ ካብ መንእሰያት ዝመጸኒ መልሰ-ዕንጋለ መኣዛን ቫይታሚንን እዩ። ክሳብ ሕጂ፡ ነቲ ብስም ተቓውሞ ዝፍለጥ ጫካ ይኹን ንመንግስቲ ዝምልከት ይጠቅም ዝበልክዎ ነቐፈታታት ክጽሕፍ ጸኒሐ። ብዙሓት ነቲ […]
ንኹሉ እንቋዕ ኣርከብኩሉ
እንቋዕ ከይሞትኩ ነዚ ረኣኹ። ሕጂ እውን – ምስጋና ነቲ ጅግና ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ። ኩሉ ግዜ ጅግና። – ምስጋና ነቲ ውሕሉል ኣመራርሓ መንግስትና – ምስጋና ነቲ ዘይጸዓድ ህዝብናቆፎ ናይ’ዛ ርግምቲ ጭፍራ ኣብ ሓጺር እዋን ፋሕፋሕ ክብል ዘበርከትካዮ ተራ ታሪኽ ብኣድናቖት ክዝክሮ ምዃኑ ኣይጠራጠርን። እቲ ሰርቢ ዝግ ምስ በለ፡ ውዕሎኻ ክጽወ እዩ። ህዝቢ ትግራይ ከመስግነካ እዩ ህዝቢ […]
ዓደይ፡ ሃገረ ብዙሓን
ኣነ ኣስላማይ እየ። ንሓጎስ ዓርከይ ኣሚነ ቀሲነ እሓድር። ኣበባ ጓል ከበሳ እያ። ነታ ጓል መታሕት ዝኾነት መሓዝኣ በኺታ ኣሚና ቀሲና ትሓድር። መስጊድን ቤት ክርስትያንን ጎረባብቲ ኮይኖም ብእዛንን ደወልን “ሓደርኩም” ይበሃሃሉ። ትሽዓተ ቋንቋታት፡ ምዕሩግ ኣልባሳት፡ ዓደይ ዓዲ ብዙሓን። እዚ ዘይወሓጠሉ ብዛዕባ ኤርትራውነት ርእስና ከሕብጥ የብሉን።ገለ ገለ ሰባት፡ ብሓሳብ ወይ ምጉት ምስ ዝሰዓሩ ናብ ፈላላዪ ዝኾነ ቋንቋ […]
ኣመሓዳሪ ክልል ትግራይ ኣብ ኲናት ከም ዝወለዐ ይእመን
ኣመሓዳሪ ክልል ትግራይ፡ ኣብቲ ክልል ኣብዘን ዝሓለፋ 22 ዓመት ክእከብ ዝጸንሐ ኣጽዋራት ኲናት ኢትዮጵያ ንምምራኽን ኣብ ልዕሊ ናይ ሰሜን እዚ መጥቃዕቲ ከም ዘካየደ ብተዘዋዋሪ ይእመን። እዚ ከም pre-strike ወይ ንዘይተርፍ ነገር ኣቀዲምካ ንምምካን ዝግበር ወተሃደራዊ ስልቲ ኣብዚ ሓጺር እዋን ንወያነ ይጠቅም ይኸውን። ኣብ ዝተናወሐ እዋን ግን ዘዋጽእ ኣይኮነን። በዚ ስጉምቲ እዚ ድማ፡ ማለት ኣብ ልዕሊ […]
Loading…
Something went wrong. Please refresh the page and/or try again.


text:
ህግደፍ ምጥፋእ ምጥፋኣናስ
ዝኸበርኩም/ክን ኣቦታት ኣያታት ኣብሻታት ደቅናን ኤርትራና ፍጥር ክትብል ኣብ መግዛእቲ ካብ ትቑረን ኣትሒዛ ጭራ ሰላምን ራህዋን ካብ ዘይ ትሪኢ ካብ ዎሎዶ ናብ ወለዶ ብሕሰመ መከራን ህልቀትን ከም ውርሻ ርስቲ ኾይኑ እና ተማሓላለፈ ክሳብዚ ዘለናዮ መዋእል ክፍለ ዘመን ብፍላይ ህግደፍ ትባሃል መንግስቲ ኣብ ኤርትራ መግዛኣታ ምልኪ ካብ ዝጀመረቱሉ ኣትሒዛ ዕድመ ስልጣኖም ንምናሕ ክብሉ ንሃገር ኣብ ብተራእዩ ዘይ ፈልጥ ዘስካሕክሕ ዕንወትን ክሳራን ህልቀትን ከም ዝደቅደቑዋ በጀካ ሓደ ክልተ ዑሱባቶም እንተዘይ ኮይኑ ዝስሕቶ ኤርትራዊ ዜጋ ኣሎ ኢለ ኣይ ኣምንን።
ብዝሓለፈ ህልቀት ሓላፍነት ንምስካሞም ምቹእ ግዜ እኳ ንጸበ እምበር ካብ ምጽብጻቦምሲ ለቐቕናዮም ማለት ዘበት ንስልጣኖም ክቡሉ ኣብ ሃገርና ናይ ዲሞክራሲ ሕቶ ንኸይ ምልሹ ክብሉ ሃገር ኣብ ዝኸፍኤ ሓደጋን ጎንጽን ህልቀትን ደቕዲቖም ገበን ዘይ ብሎም ዜጋታትና ንኣዕናዊ መገዲ ስርዓቶም ስለ ተቓወሙ ሎሚ ኤርትራና ብኡሱራት ደቃ ኣዕለቕሊቓቱሉ ኣብ ዘላ ወቕቲ ፥ ህዝባ ብስርዓቶም ጉሁይ ዘይ ሕጉስ ኣብ ዘለወሉ ፥ ሰራዊት ኣብ ዘይ ዕግበት ናብ ህድማ ንስደት ኣብ ዝውሕዘሉ ዘሎ ግዜ ፥ ካብ ደጋፊኡ ተቃዋሚኡ ኣብ ዝበዝሓሉ ግዜ ፥ ስርዓት ህግደፍ ብዶብ ኣሳቢቡ ንህዝቢ ኤርትራ ከጽንት ንውግእ ዝቃራረብ ዘሎ ንዳግመ ንህልቀትና እምበር ንረብሓና ኣይ ኮነን።
እንተ ብቕንዕና ኣንተ ብተንኮል ኢትዮጵያ ድሕሪ ክንደይ ምስምስ ናይ ዶብ ብይን ኮምሽን ውሳኔ ተቐቢለዮ ኢላ ግን ክንራዳዳእሉ ዘሎና ግዳይ ኣሎ ኢላ 5 ነትብታት ገሊጻ ነይራ ህግደፍ ነቶም ህዝቢ ምስ ትካሎምን ንብረቶምን መርየት ኢርትራ ናብ ኢትዮጵያ ኣትዩ ዘሎ መርየትስ ኣትፊኡዎ ንዜግነቶምን ንብረቶምን ከ ኢሂን ሚሂን ኢሉ ንፍታሕ ዘይ የዛቲ ምኽንያት እንታይ ኢዩ ጸገሙ? ኢትዮጵያ ነቲ ተፈርደ ዘሳሕሕብ ዝነበረ ዶብ ናብ ምዝታይ ከተኣትዎ ብማንም ተኣምር ተቀባልነት የቡሉን ተቐቢለዮ ኽኣ ትብል ኣላ ስለዚ እቲ ሕቶ ብሰንኪ ህግደፍ ኢሂን ሚሂን ምሕራሙ እነሆ ናብ ዳግመ ህልቀት ክሳጣሓና ይቃራረብ ኣሎ።
ዝኸበርካ ህዝበይ ንሕና ከም ደቂ ሰባት መጠን ሰላምን ራሕዋን ንኽነብር ሃገርና ተታሓሒዝና ንዕብየታ ከይ ንዋፈር ክብኡ ሓሊፉ ድማ ንህልቀትና ዝዓጠቐ ሳኽራም ስርዓት ብናቱ ሓሶትን ብናቱ ፕሮባጋንዳን ክንደሻዕ ክንታለል ካብ ሰብዓታት ኣትሒዙ
ክሳብ ሎሚ ዘተለለና ውጽኢቱ ኣይተማሃርናን ዲና ንተ.ሓ.ኤ ሓላይ ክርስትያን ተመሲሉ ጠፋእካ ከበሳዊ ክርስትያን ጀብሃ ከተጥፍኣካ ተበጊሳ ዕጠቕ እናበለ ሓቂ ከምስል ኣንጻር ጀብሃ ዝነፍሖ ዝነበረ መናፍሕ ኣይ ሃሰየካን ድዩ ህዝበይ ዋጋ ሓሶቱ ደቅኻን የሕውትካን እኮ እዮም ተኸፊልሞ እቲ ሓቂ ናይ ጀብሃ ከምቲ መናፍሕ ናይ ኢሳያስ ንህዝቢ ከበሳ ክትጥእ ዘይኮነትስ ብተግባር ንህዝቢ ከበሳ ኣብ ዶብ ዓሪዳ ትካላኸለሉ ከም ዝነበረት ሰነድ መርትዖ ሬሳ ጀጋኑ ስዋኣት ኣብ ዶብ ከምዘሎው ኢሳያስ ድኣ ይኽሓዶ እምበር መን ኢዩ ክኽሕዶ??? ኢሳያስ ንጠቕሙ ዋላ ዝተኸፍለ ሂወት ይከፈል ንሃገራውያን ጥራይ ኣይኮነን ዘታልል። ኲኖ ሃገር ሰጊሩ ኣብ ዘበን ብርታዊ ቃልሲ ኣብ1980 ንውያነ ኣታሊሉ ንባድመ ዕርቡን ሂቡ ንሜዳ ኤርትራ ንምብሓት ንውያነ ንጀብሃ ኣታሃርምኒ ምስ በላ ወያነን ሽዓብያን ኮይኖም ንጀብሃ ኪናት ኣጒዶም ኣሻሓት መንእሰይ ዘሕለቑ ህግደፍ እኮዮም ተርሲዑ ድዩ ??? እዚ ታሪኽ ኣዚ ከም ውጺት ሸፈጥ ክኣ ህዝብና ሃሊቑ ኢሳያስ ግን ኣብ ስልጣኑ ኣሎ።
ሕሰብ ህዝበይ ንጀብሃ ከጥፍኡ ዎዮ ዕርቡን ከፊሎማ ዝነበሩ ባድመ ካብ1998 ክሳብ 2000 ዓ.ም.ህ.ፍ ዝተኻየደ ውግእ ምስ ወያነ ውጺቱ ሪኢኻዮ እኻ ሃዝበይ ንውልቓዊ ስልጣኑ ባይታ ከንጽፍ ክብል ኦርቡን ዝተኸፍለት ባድመ ከቢድ ህልቀት ተኸፊልዎ ሃገር ናብ ውርደት ኣሳጥሑዋ። ሕጂኸ እንታይ ንጽበ ኣሎና ነዚ ንስልጣኑ መናውሒ ክኣግዶ ተዳልዩ ዘሎ ኲናት ኮፍ ኢልና ዶ ንጽናሓዮ??? ኣይዋጻጻኣናን ኢዩ ን ኢሳያስ ግን ንዕላሙኡ መናውሒ ስልጣኑ ስለ ዝኾነ የዋጻጽኦ ኢዩ ሃገር ኣብ ውግእ ስለ ዘላ ሃገራዊ ሕጊ ኣይ ትግበርን ምርጫ ውን ኣይግበርን ክነታትና ኣየፍቕዶን ኢዩ መበሊ ቅጠቕሞ ካብ ውግእን ጽልእን ምጽሕታር ሓሊፉ ንድሕነት ኤርትርራውያን ሓልዩ ኣይፈልጥን ንቢሂል ኢሳያስ ዝደግሙ ውን ከም ቀደሞም ኣገር ኣብ ውግእ ከላ ምቅዋም ጌጋ መበሊ መገዲ ክኽፍተሎም ኢዩ።
ሃገር ናይ ታሓለቕታ ዜጋታታ ተሰከምቲ ሕድሪ ስዋታ ድኣ እምበር ናይ ካዳዓት ተላማት ስለ ዘይኮነት ነቶም ከዳዓት ጠላማት ረሲዕና ነቶም ንሃገር ንሕለቐላን ሕድሪ ስዋትና ክትግበር ኣሎዎ እንብል ወትሩ ሓደራ ንሓድነትና ነቓላጥፍ ሃገር ከነድሕን ዘሎ ፍልልያት ሕድገታት ተገይሩ ሁጹጽ (እመርጀንሲ) ድሕነት ሃገር ኣብዚ መድረኽ እዚ ንጥለብ ኣሎና
ክብርን ዝኽርን ንዘላኣለም ንስዉኣትና
ካብ ራህዋ ህዝበይ ክሪኢ ዝህንጠ ዘለኹ
ገብሪሂይወት (ኣቡዓሰራ)
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2182


text:
Radio Erena: 21 December 2016
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሸኽ መሓመድ ቢን ዓብዱል ራሕማን ኣል ታኒ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ ቀጠር ኣብ ኢትዮጵያ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ከምዝፈጸመ ካብ ኣዶሓ ዝተፈነወ ዜና ኣፍሊጡ።
እቲ ልኡኽ ብሰንበት 18 ታሕሳስ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ድሕሪ ምብጽሑ፣ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለንኝ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያን ብምርኻብ ብዛዕባ ዝምድና ክልትኤን ሃገራት ዝመሓየሸሉ ኣገባባት ተዘራሪቡ።
ላዕለዋይ ልኡኽ ቀጠር ናብ ኢትዮጵያ ናይ ሰለስተ መዓልታት ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ክፍጽም ድሕሪ ኣርባዕተ ዓመታት ንመጀመርያ እዋን’ዩ።
ኢትዮጵያ፣ ብጉዳይ ተቓወምቲ ኦጋዴንን ፈነወ መደበር ቴሌቪዥን ኣልጀዚራን ንቀጠር ድሕሪ ምውቓሳ፣ ዝምድና ክልቲኤን ሃገራት ደስኪሉ ምጽንሑ ይፍለጥ።
ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ምስ ጅቡቲ፣ ሱዳንን ኤርትራን ዝሓሸ ዝምድና ከምዘለዋ ዝንገረላ ቀጠር፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ ዝምድንኣ ምስ ኢትዮጵያ ናብ ንቡር ንምምላሱ ተበግሶ ወሲዳ ኣላ።
ላዕለዋይ ልኡኽ ቀጠር፣ ሓደ ሰሙን ድሕሪ’ቲ ብኣማኻሪ ንጉስ ሳልማን ኣሕማድ ኣልኻጢብ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ ስዑዲ ዓረብ ናብ ኢትዮጵያ ምብጽሑ’ዩ፣ ናብ ሃገር ኣትዩ።
ሚኒስተር ጉዳያት ውጻኣ ቀጠር ናብ ኢትዮጵያ ምብጻሕ ዝፍጽም ዘሎ፣ መንገዲ ኣየር ቀጠር ናብ ኤርትራ ዘካይዶ ዝነበረ ናይ መጓዓዝያ በረራታት ካብ 4 ታሕሳስ ደው ድሕሪ ምባሉ’ዩ።
=======================


text:
5/፭ መጋቢት ዕረፍቲ ኣቡነ ገብረመንፈስ ቅዱስ
ኣቡነ ገብረመንፈስ ቅዱስ ሃገሮም ንሂሳ (ግብጺ) እዩ። ኣቦኦም ስምዖን ኣዲኦም ድማ ኣቅለስያ ይበሃሉ። ውላድ ስኢኖም ን30 ዓመታት ይሓዝኑን ይትክዙን ነበሩ። ሓደ መዓልቲ ኣቅሌስያ ቤተክርስትያን ብምእታው ኣብ ትሕቲ ስእሊ ኣጋእዝቲ ኣለም ስላሴ ብምውዳቕ ክትልምንን ክትማሕጸንን ከላ “ንሥኢ ወልደ ዘይትሌዐል ቀርኑ እምኑኅ ሰማይ፡ ክብሩ ካብ ብራኸ ሰማይ ዝበልጽ ቆልዓ እንኪ ተቐበልኒ” ዝብል ድምጺ ሰምዐት። በዚ መሰረት ድማ ኣቦና ገብረመንፈስ ቅዱስ መጋቢት 29 ተጠኒሶም ታሕሳስ 29 ድማ ተወልዱ።
ውልድ ምስ በሉ ድማ “ስብሓት ለኣብ፡ ስብሓት ለወልድ፡ ስብሓት ለመንፈስ ቅዱስ ዘኣውጻእከነ እምጽልመት ውስተ ብርሃን” ኢሎም ብምምስጋን ምድራዊ መግብን ምድራዊ መስተን ከይተመገቡን ከይሰተዩን ንምስጋና ተጊሆም ብምንባሮም ከም መላእክት ይምሰሉ።
ሰለስተ ዓመት ምስ ገበሩ ድማ ቅዱስ ገብርኤል ብኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያምን ብኣብ ገነት ካብ ዘለዉ ቅዱሳን ኣባሪኹ፡ ገዳማውያን ኣብ ዘለውሉ ኣብ ኣፍ ደገ ኣበምኔት ኣቐሚጥዎም ከደ። ኣበምኔት ኣባ ዘመደ ብርሃን ምልክት ተነጊርዎም ስለ ዝነበሩ ድማ ፍሱህን ሕጉስን ኮይኖም ረኸቦም። ተኸናኺኖም ብምዕባይ ድማ ምሂሮም ንመዓርገ ምንኩስና ኣብጽሕዎም። ሃብተ ፈውሲ ድማ ተዋህቦም። ኣብ ሓደ መዓልቲ ድማ ኣሽሓት ዕዉራንን ሓንካሳትን ፈወሱ። ኤጲስ ቆጳሳትን ካህናትን ዜናኦም ሰሚዖም ኣብ ዝመጽሉ፡ ካብ ግብሪ ኣገልግሎቶም የቋርጽዎም ነበሩ። ቅዱስ ገብርኤል ብክንፉ ሰዊሩ ብምውሳድ ኣብ ቅድሚ ጎይታ ኣቕረቦም። ጎይታ ድማ ብገድልኻን ብቱርፋትካን ካብ ሞተ ነፍስን ካብ ስቓይ ግሃንምን ዝድሕኑ ብዙሓት ነፍሳትን ኣለዉ እሞ ካብ ሰብ ተፈሊኻ ኣብ ጫካ ንበር ምሳኻ ድማ 60 ኣናብስን 60 ኣናብርን ይንበሩ በሎም። ኣቦና ገብረመንፈስ ቅዱስ ድማ “ጎይታይ እንታይ በሊዖም ምሳይ ክነብሩ፧” በልዎ። “ዘኬድከ ጸበለ እግሪከ ይልሕሱ ወበውእቱ ይጽገቡ/ ዝረገጽካዮ ሓመድ ብምልሓስ ንሱ መግቢ ይኹኖም” ብምባል ልክዕ ከም ነቢይ ዳንኤል ምስ ኣናብስትን ኣናብርትን ኣብ ባዕትታት ክነብሩ ጅመሩ።
ከምዚ ኢሎም ን30 ዓመት ምስ ጸንሑ ጎይታ ድማ ብሓድነትን ብሰለስትነት ብምግላጽ “እንታይ ክገብረልካ ትደሊ” በሎም። መጀመርያ ንዘለኻዮ ምልማን ስለ ዝድለ ኣቦና ገብረመንፈስ ቅዱስ ድማ “ንደቂ ምድረ ገቦታን” ምሓረለይ በልዎ። ን3000 ሓጥኣን ድማ ካብ ሲኦል ኣውጺኦም ናብ ገነት ኣእተውሎም። ብድሕሪ እዚ ድማ “ሑር ምድረ ኢትዮጵያ/ ናብ ምድሪ ኢትዮጲያ ኪድ” በሎም። ቅዱስ ገብርኤል ብሰረገላ ሓዊ ጽዒኑ ምድረ ከብድ ኣብጽሖም፡ ቀጺሎም ድማ ዝቋላ (ደብረ ቅዱስ) ወሰዶም፡ ኣብኡ ኮይኖም ድማ ሓጢኣት ናይ ህዝቢ ኢትዮጵያ ርእዮም ብንጹህ ልቢ ርእሶም ኣብ ባሕሪ ብምትካል ክጽልዩ ጀመሩ። ኣርብዓ መዓልቲ ምስ ገበሩ ድማ መልኣኽ እግዚኣብሔር ብምምጻእ “ዘገብረ ተዝካረከ ወዘጸውዐ ስምከ እምሕርለከ/ ዝኽርኻ ዝገበረ ስምካ ዝጸውዐ ክምሕረልካ እየ” ኢሉካ ኣሎ በሎም። ንሶም ድማ “ንመላእ ኢትዮጵያ እንተዘይ ምሒርካለይ ካብዚ ዘለኹዎ ኣይወጽእን እየ” ብምባል ን100 ዓመት ዝኣኽል ኣብኡ ኮይኖም ጸለዩ። ድሕሪ ሚእቲ ዓመት ጎይታ “ተንስእ ወጻእ መሓርኩ ሰብ ኩሎ ኢትዮጵያ/ንኹሉ ምሒረልካ ኣለኹ ውጻእ” በሎም እሞ ካብ ዝነበርዎ ባሕሪ ወጹ።
ናብ ምድረ ከብድ ብምውራድ ካብ መሬት ሓፍ ኢሎም ካብ ሰማይ ውርድ ኢሎም ንሽውዓተ ዓመት ዝኣኽል ከም ዝተተኽለ ዓንዲ ኮይኖም የዒንቶም ሰለም ከየበሉ ጸለዩ። እቲ ናይ ጥንቲ ጸላኢና ዝኾነ ሰይጣን ብሕማቕ ቅንኢ ተላዓዒሉ ኳኽ መሲሉ ብምምጻእ ዓይኖም ኣዕወሮም። ክልተ ሱባኤ ምስ ፈጸሙ ቅዱሳን መላእኽቲ ሚካኤልን ገብርኤልን ኡፍ ምስ በሉሎም ከኣ ደሓኑ። ናብ ዝቋላ ዝተባህለ ቦታ እናኸዱ ከለዉ ኣጋእዝቲ ኣለም ስላሴ ኣረጋውያን ሰባት መሲሎም ኣብ ትሕቲ ሓደ ጽላል ኮፍ ኢሎም ረኸብዎም፡ ብዙፋነ እግዚኣብሔር ተማሕጺንናካ ኣለና ሓዚልካ ናብቲ ስግር ኣብጽሓና በልዎም፡ ሓዚለሞም እናኸዱ ከለዉ ድማ ብሓድነትን ሰለስትነትን ተገልጹሎም። ሰንቢዶም ድማ ወደቑ። ኣተንሲኦም ድማ “ዝቋላ ወሪድካ ኣብ ልዕሊ ጸላእትኻ ሕነኻ ፍደ” በልዎም። ኣብ ዝባን መብረቕ ተጻዒኖም ሽውዓተ ሊቃነ መላእክት ሓገዝ ጌሮም እልፍ ኣእላፍት ኣጋንንቲ ብመብረቕ ዓጸድዎም።
ኣባ ሳሙኤል ዘዋልድባ፡ ኣባ ኣንበሴ ዘሓዘሎን፡ ኣባ ብንያም ግብጻውን ክብሮም ሰሚዕም ኣናብስቶም ኣኸቲሎም ክበጽሕዎም መጹ። ኣናብስቶም ከኣ ብኣናብስ ናይ ኣቦና ገብረመንፈስ ቅዱስ ተበልዑ። እዚ ዝኾነ ንኣቡነ ገበረመንፈስ ቅዱስ ኣብ ሻብዓይ መዓልቲ ተገልጸሎም እሞ ነቶም ኣናብስቶም “ጎይታ ርጋጽ ኣሰረይ ደኣምበር ስጋን ደምን ንኽትበልዑ’ዶ ኣዚዝኩም እዩ፧” በሎም። እቶም ኣናብስ ድማ ነቶም ዝበልዕዎም ኣናብስ ተፍእዎም ምስ ባረኽዎም ድማ ህይወት ዘሪኦም ተንስኡ። ነዚ ዝረኣዩ ኣባ ሳሙኤል ዘዋልድባ፡ ኣባ ኣንበሴ ዘሓዘሎም፡ ኣባ ስምኦን ግብጻውን “ርኢነ መንከረአ ኦ ኣባ” ኢሎም ኣመስጊኖም ተመልሱ።
ብድሕሪ’ዚ ጎይታ ናብ ምዕራብ ሃገር ወሰዶም። ብምምጻእ ኣቦና ገብረመንፈስ ቅዱስ ጣኦታት ክሰባበሩን ኣጋንንቲ ክወጹን ዝረኣየ ንጉስ ናይታ ሃገር፡ ሰውነቶም’ውን ብጻዕዳ ሃሪ ዝመስል ጸጉሪ ተሸፊኑ ስለዝነበረ “ኣንታ ጸጉሪ ክዳኑ ሰብ ዲኻ ዋላ እንታይ ኢኻ” ክብል ሓተቶም። ንሶም ድማ “እወ በቲ ሰማይን ምድርን ዝፈጠረ ብኢየሱስ ክርስቶስ ዝኣምን ሰብ እየ” በሎም። ንሱ ከኣ “በቲ ኣይሁድ ሰቒሎም ዝቐተልዎ ሰብ ብእኡ ትኣምን፧” በሎም። ንሶም’ውን መሊሶም “ዝሓፍር መሲሉካ እንተኾንካ ተጋጊኻ፡ ንስኻ’ውን ብእኡ እንተትኣምን ናይ ዘለኣለም ህይወት ምረኸብካ ነይርካ” በልዎ። እቲ ንጉስ መሕደሪ ኣጋንንቲ ስለ ዝነበረ፡ ንወታሃደራቱ ሓዊ ኣጒዶም ከንድድዎም ኣዘዘ። ንሳቶም ድማ ከምቲ ዝተኣዘዝዎ ገበሩ እንተኾነ እቲ ሓዊ ንኣቡነገበረ መንፈስ ቅዱስ ገለ ኣይገበሮምን። ነዚ ዝተዓዘቡ ብዙሓት ካብ ሰራዊት እቲ ንጉስ “ብኣምላኽ ገብረመንፈስቅዱስ ኢና ንኣምን” ኢሎም ኣመኑ። ብድሕሪ እዚ እቲ ጨካን ንጉስ ኣቡነ ገበረ መንፈስ ቅዱስ ብሰይፊ ንኽስየፉ ኣዘዘ። ንሱን ሰራዊቱን ንኣቦና ገብረመንፈስ ቅዱስ ክስይፎም እናተቐራረበ ከሎ መብረቕ ንዕኡን ንተኸተልቱን ንኹሎም ቀተሎም። ኣቡነ ገበረመንፈስ ቅዱስ፡ ነፍሲ እቶም ጸላእቶም ኣብ ኢድ መላእኽቲ ጽልመት ክኣትዉ ርእዮም “እዚ ኹሉ ብኣይ ምኽንያት እዩ ዝኾነ” ብምባል እግሮም ገመድ ኣሲሮም ካብ ነዊሕ ገደል ቁልቁል ኣፎም ተደፊኦም ጠልጠል በሉ። ሰይጣን ክፉእ ግብሪ ካብ ምግባር ዓዲ ስለዘይውዕል ነቲ ገመድ ብምብታኽ ነፍሶም ክወስድ መጸ። እንተኾነ ሊቀ መላእኽት ቅዱስ ሚካኤል ኣብ መሬት ከይወድቑ ተቐቢሉ ኣድሓኖም። ንሶም ከኣ ንቅዱስ ሚካኤል “ብርእሰይ ክትከል ስለ ዝግበኣኒ ግደፈኒ” ስለዝበልዎ ብርእሶም ተተኺሎም ኣብ ኣፎም እምኒ ብምእታው ሰላሳ (30) ዓመት እናበኸዩ ነበሩ። ብድሕሪ እዚ እቲ በዓል ብዙሕ ምሕረት ዝኾነ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ “ነቶም ምሓረለይ ዝበልካኒ ምሒረልካ ኣለኹ” በሎም እሞ ነቲ እምኒ ካብ ኣፎም ኣውጽእዎ። ነቲ እምኒ ካብ ኣፎም ምስ ኣውጽእዎ ኣርባዕተ ኣስናኖም ኣብቲ እምኒ ተተኺሉ ተረፈ።
ኣብ ካልእ ግዜ ናብዚ ቦታ ምስ ተመልሱ ኣብቲ ኣስናኖም ዝተተኸለሉ እምኒ መኣዝኡ ደስ ዘብል ናይ ጨና ዕንጨይቲ በቊሉ፡ ኣብቲ ደሞም ዝነጠበሉ ቦታ ድማ ወይኒ በቚልዎ ረኸብዎ።
ንምስምዑ ኣዝዩ ብዘገርም ዕጹብ ብዝኾነ ግብሪ ኣብ ኢትዮጵያ 262 ዓመት ኣብ ትውልዲ ዓዶም ድማ 300 ብጠቕላላ 562 ዓመቶም ብተስፍኦም ዝኣመነ ብኪዳኖም ዝተማሕጸነ ጎይታ ካብ መከራ ስጋን መከራ ነፍስን ክምሕረሎም ቃል ብምእታው ሰንበት መጋቢት ዓረፉ። መላእክት ድማ ብኣኽናፎም ጼሮም ኣብ ኢዮርሳሌም ኣብ የማን ምስዋእ ቀበርዎም።Leave a comment


text:
መንግስቲ ኢንግሊዝ፡ ብሰንኪ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ቅልውላው ኲናትን ፀገም ፀጥታን ዜጋታቱ ኣብ ዝተፈላለየ ከባብታት እታ ሃገር ከይንቀሳቐሱ ትማሊ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ ኣተሓሳሲቡ።
እቲ መግለፂ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ክልል ኣምሓራ፣ ዓፋር፣ ኦሮምያ፣ ቤኒሻንጉል ጉሙዝ፣ ሶማሌን ትግራይን ከይጎዓዙን ጥንቃቐ ክገብሩን ከምዝግባእ ሓቢሩ።
ከምኡ እውን ኣብ ሃገራት ዶባት ኬንያ፣ ሱዳን፣ ደቡብ ሱዳንን ሶማልያን ከይንቀሳቐሱ ዝፀወዐ እንትኾን ኣብ ኣምሓራ ከባብታት ደቡብ ወሎ፣ ሰሜን ወሎ፣ ከባብታት ጎንደርን ዞባ ዋግኽምራን ኣብ መንጎ ሰራዊት ኢትዮጵያን ሓይልታት ምክልኻል ትግራይን ኲናት ዝካየደሎም ዘሎ ከባብታት እዮም።
ብተወሳኺ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ኢትዮጵያ ህውከትን ኲናትን እናተበራኸተ፣ ቅልውላው ኢትዮጵያ ካብ ጊዜ ናብ ጊዜ እናኸፍአ ይኸይድ ብምህላው ግብረ ራዕዲ ናይ ምፍፃም ዕድሉ ዝለዓለ ብምዃኑ ዜጋታት ኢንግሊዝ ህዝቢ ብበዝሒ ካብ ዝእከበሎም ከባብታት ክርሕቁ እውን ፀዊዑ።
ከምኡ እውን ኣብ መብዛሕቲኡ ከባብታት ኦሮምያ፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ ምስ ሰራዊት ናፅነት ኦሮሞ፣ ኣብ ቤንሻንጉል ጉሙዝ ሰራዊት ኢትዮጵያ ምስ ሓይልታት ናፅነት ቤኒሻንጉል ጉሙዝ ከቢድ ኲናት ይካየድ ከምዘሎ ዝፍለጥ እዩ።
ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብፍላይ ድማ ኢትዮጵያ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ህዝብን መንግስትን ትግራይ ድሕሪ ዘካየዶ ወራር እቲ ቅልውላው ዞባዊ ኮይኑ ሰላምን ምርግጋዕን ዝሓረሞ፣ ተምሳሌት ህውከትን ዕግርግርን ከምዝኾነ ተዓዘብቲ ይገልፁ።


text:
ኣብ ጅቡቲ ምዕልቕላቕ ውሕጅ ምግጣሙ ተገሊጹ።መንግስቲ ጅቡቲን ሕቡራት ሃገራት ኣብታ ሃገር ኣብ ሓደ መዓልቲ ዝተራእየ ዓቐን ዝናብ ማዕረ’ቲ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመት ዝተራእየ ምኳኑ ይገልጹ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ኬንያን ሶማልን ሓዊሱ ሓያለ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ብርቱዕ ዝናብን ምዕልቅላቕ ውሕጅን የጋጥመን ምሕላው ይግለጽ ኣሎ።
ሎሚ ሓሙስ ዝወጸ ሓባራዊ መግለጺ መንግስቲ ጅቡቲን ሕቡራት ሃገራት ርብዒ ሚልዮን ሰባት በቲ ኣብታ ሃገር ዘጋጠመ ምዕልቕላቕ ምጽላዎም ይሕብር። ብተወሳኺ እቲ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ዝረአ ብርቱዕ ዝናብ ኣብ መወዳእታ’ዚ ወርሒ’ዚ ዳግማይ ከጋጥም ከምዝክእል የተንብሁ።
ጅቡቲ ብሰንኪ ለውጢ ክሊማ ዓለምን ምውሳኽ ትሕዝቶ ማያት ማያዊ ክፍሊ ዓለም ኣብ ኣስጋኢ ኩነታት ካብ ዝርከብ ሃገራት ሓንቲ ምኳና ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ። ኣብ ሶማል’ውን ኣብ ቀረባ መዓልታት ብርቱዕ ምዕልቕላቕ ውሕጅ ምግጣሙ ይፍለጥ።
ኣብ ኬንያ ኣብ ቀረባ መዓልታት ብዘጋጠመ ምዕልቕላቕ ውሕጅን ምንሽርታት መሬትን 120 ሰባት ምሟቶም መንግስቲ’ታ ሃገር ይሕብር።
ሰብ ሞያ ብወገኖም ሕክምና ብማይ ዝመሓላለፉ ሕማማት ብገፊሑ ከመሓላለፉ ይክእሉ’ዮም ክብሉ ዘለዎም ስግኣት ይገልጹ ኣለው።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ፓናማ ብምኽንያት መበል 34 ዓለም ሓቆፍ ቅነ መንእሰያት ዘካየድዎ መበል 26 ዓለም ሓቆፍ ወግዓዊ ሓዋርይዊ መገሻ ኣጠናቒቖም ናብ መንበሮን ንኽምለሱ ዕለት 27 ጥሪ 2019 ዓ.ም. ካብ ቶኩመን ዓለም ሓቆፍ መዓርፎ ነፈርቲ ብናይ ፓናማ ሰዓት ኣቆጻጸራ ሰዓት ሽዱሽተን ርብዕን ብናይ ሮማ ሰዓት ኣቆጻጸራ ዕለት 28 ጥሪ ምዃኑ እዩ ፍርቂ ለይትን ርብዕን ብነፋርቲ ናይ ኮሎምቢያ መገዲ ኣየር ኣብ ጉዕዞ እንከለዉ ምስቶም ዘሰንይዎም ዝነበሩ ናይ ዝተፈላለያ ዓለም ሓቆፍ ናይ ዜና ማዕክናት ልኡካን ጋዜጠይናታት ኣብ ቅድስቲ መንበርን ከምኡ እውን ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ልኡካን ጋዜጠይናታት ቃለ መሕትት ከምዘካየዱ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ጽንሲ ምንጻል ዘስዕቦ ከቢድ ስቓይ ንምስትውዓል ኣብ ምስጢረ ንስሓ ኣብ ዝሰርዓሉ ስፍራ ምዃን ብሓቂ የድሊ፡ እተን ጽንሲ ዝነጸለ ምስቲ ከይተወልደ ዝተረፈ ውላደን ክዕረቓ ክሕገዛ ኣለወን፡ ንህዝቢ ምስማዕ የድሊ፡ ኣብቲ ዝካየድ ርክብ ገዛእ ርእስኻ በቲ ናይቲ ሕዝቢ ቁስሊ ክትቖስልን ናትካ ምግባርን፡ እዚ ኸኣ እቲ ዅሉ ስቓይ ኣብ ቅድሚ ጐይታ ንምቕራብ እዩ፡ እቲ ኣብ ወርሒ ለካቲት 2019 ዓ.ም. ኣብ ሃገረ ቫቲካን ዝካየድ ናይ መላእ ሃገራት ዓለም ብፁዓን ጳጳሳት ኣባይቲ ምኽሪ ኣበ መናብርት ዛዕባ ምክልኻል ትሕቲ ዕድመ ሕጻናት ዝዝትይ ዓውደ ጉባኤ ናይ ዓመጽ ኣደዳ ዝዀነ ሕጻን ብሓቂ ኩነቱ ብምፍላጥን ኣብቲ ከቢድ ስቓይ ናይቲ ሕጻን ንምዃን ዝድግፍ እዩ።
ኣብ ቨነዝወላ ዘሎ ማሕበራውን ፖለቲካውን ቅልውላው ናብ ከቢድ ደም ምፋሳሲ ኵነት ከየብል ብዓንተውኡ መሰረታዊ መፍትሒ ንኽረክብ ምዕያይ የድሊ፡ ምስ በሉ ኣስዒቦም እቲ ኣብ ፓናማ ዘካየድዎ ሓዋርያዊ መገሻ ብሓቂ ብዘይ ርእሰ ብቃቐ ምሉእ ኩለንተናውነት ዝተነብሮ ከምዝዀነን፡ ኣብቲ ንሓምሳ ደቃይቕ ንመጀመሪያ ጊዜ በቶም ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ግዚያዊ ሓላፊ ንኽዀኑ ብቕዱስነቶም ዝተሓርዩ ኣለሳንድሮ ጂሶቲ ተመሪሑ ምስ ጋዜጠይናታት ኣብ ዘካየደዎ ቃለ መሕትት የብርሁ።
ናይ ፓናማ ተልእዀኹም ዘለዎ ማሕታ እንታይ ይመስል፡ ወይ እንታይ ማሕታ ኣለዓዒሉ?
ተልእዀይ ኣብ ፓናማ ኣብቲ ዓለም ሓቆፍ ቅነ መንሰያት፡ ጴጥሮሳዊ ተልእዀ እዩ፡ ኣብ እምነት ንምጽናዕ፡ ብዘይ ቀዝሕን ኣብ ስርዓተ ግብረ ገብ ብዘይ ምትኳር፡ ኣብ እምነት ንምጽናዕ እዩ፡ ናይ ሓሳብ ወይ ናይ ኣዕምሮ ጉዳይ ጥራሕ ኰይኑ ዝተርፍ ርክብ ክኸውን ቢልካ ዘይሕሰብ እዩ፡ ኩለተናኻ ዘዋስእ እዩ፡ ሕይወት ነፍሲ ወከፍ ናይ ብዙሓትን ጸጋማቶምን ይትንክፈካ፡ ናብ ሮማ ንኽነቕሉ ምስ ናይ ፓናማ ርእሰ ብሔር ሰላምታ ክለዋወጡ እንከለዉ ሓደ ጸሊም ሕብሪ ቆርበት ዘለዎ ሕጻን ሰላም ንኽብሎም የቕርብዎ እሞ፡ ሕጽር ብዝበለ ኸኣ ምስ ኣዲኡ ኰይኑ ዶብ ኮሎሚያን ከከቛርጽን ናብ ስደት እናበለ እንከሎ ኣብ መገዲ ኣዲዩ ብሞት ምስ ተፈለየቶ ኣብዚ ነበይኑ ዝተረፈ ሕጻን እዩ፡ ወዲ ሓሙሽተ ዓመት፡ ካበይ ሃገር ኣፍሪቃ ይምጻእ ዝፈልጥ ሓደ እውን የሎን፡ ቋንቋ ፈረንሳ ፖርቱጋልን እንግሊዘይናን እውን ኣይዛረብን፡ ዝዛረቦ ቋንቋ ናይቲ ዝመጻሉ ሃገር ናይ ብሔሩ ቋንቋ እዩ። እዚ ምስ ተነገሮም ቅዱስ ኣቦና ክህንደይ ሕጻናትን መንእሰይ ሕዝቢ ኣብ ስቓይ ከምዘሎ ትርዳእ ምስ በሉ፡ እዚ እዩ ልብኻ ዝወግእ ተመክሮ፡ ኣብዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ታሪኽ ኣብ እምነት ናይ ምጽናዕ ተልእዀ ቀሊል ኣይኰነን፡ ነቶም መንእሰያት እውን ኣብ ሕይወት ክጐዓዙ እየ ዝመዓድኩ፡ ናይ ዘካየድክዎ ተልእኾ ጸብጻብ ወይ ውድን ምቕራብ ኣኽእሎት የብለይን፡ ይዅን ደኣ እምበር ነቶም መንእሰያት ገዛእ ርእሱኹም ጽን በሉ እቲ ጽን ዝበልክምዎ ፈጽምዎ እቲ እትፍጽምዎ ኣስተውዕልዎ እየ ዝበልክዎም፡ እትሓስቦ እውን ጽን ምባል የድሊ፡ ጽን እንተድኣ ዘይበልካዮ ናብ ጌጋ እውን ክመርሓካ ዝከኣል እዩ፡፡ ብሓጺሩ ተልእዀይ ኣብ እምነት ምጽናዕ ዝብል እዩ እንክብሉ ይምልሱ።
ዓለም ሓቆፍ ቅነ መንእሰያት ፓናማ ከምዝተጸበኽምዎ ዶ ረኺብኵምዎ_
እወ፡ ናይዚ መዕቀኒ ከኣ ድኻም እዩ፡ ብሓቂ ሓይልኻ ኩሉ ዝተጸንቐቐ ኰይኑ ክሳብ ዝስምዓካ ዝገብር ድኻም፡ ስለዚህ እወ ካብ ዝተጸበኽዎ ንላዕሊ እውን እዩ።
ንመላእ ላቲን ኣምሪካ ዝምልከት፡ ናይ መላእ ላቲን ኣመሪካ ተመክሮ እውን ክበሃል ዝከኣል፡ ብዙሓት ደቀንስትዮ ዘጋንፈን ኣብ ንኡስ ዕድመዔም ጽንሲ ምሓዝ ዝብል ዘጓንፍ ጭቡጥ ኵነት ኣሎ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ መላእ ፓናማ ልዕሊ 10 ሽሕ ዝግመታ ደቀንስትዮ ትሕቲ ዕድመ ዝምልከት እዩ፡ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ኣባይቲ ትምህርቲ ብዛዕባ ጾታዊ ርክብ (ስነ ሩካቤ ስጋ) ትምህርቲ ምቕራብ ዝብል ሓሳብ ትቃወም ይበሃል፡ ንስኹም እንታይ ትብሉ?
ብርግጽ ኣብ ኣባይቲ ትምህርት ስነ ጾታዊ ርክብ ትምህርቲ ክህሉ ኣገዳሲ እዩ፡ ሩካቤ ስጋ ጸጋ እግዚኣብሔር እዩ፡ ስለዚህ ዘፍርሕ ጉዳይ ኣይኰነን፡ ንኸተፍቅር ዝሕግዘካ ጸጋ እዩ፡ ይዅን ደኣ እምበር መጋበርያ እቶትን ምዝመዛን ክኸው የብሉን፡ ብግብኡን ብሓቅን ከመሓደር ዝግብኦ ጸጋ እዩ፡ ብዘይ ስነ ርእየት ባዕዳዊ መግዛእቲ ብቑዕን ትኽክለይናን መሰረት ዘለዎ ስነ ሩካቤ ስጋ ትምህርቲ ክህሉ ኣገዳሲ እዩ፡ ጾታዊ ርክብ ሕንጸት የድልዮ፡ … ብዙሕ ዓይነት መጻሕፍቲ ሕንጸት ጾታዊ ርክብ ኣሎ፡ ከምእተዓዘብክዎ፡ በሳል መጻሕፍቲ ኣለዉ፡ ገዳእቲ እውን ከምዘለዉ ኣስተውዒለ እየ፡ ናብ ናይ ፓናማ ፖለቲዊ ጸገም ከይኣተዅ ብሓጺሩ፡ ንሕጻናትን መንእሰያትን ስነ ጾታዊ ሕንጸት ከምዘድሊ ክሕብር እፈቱ፡ ብዙሓት ኣባይቲ ስድራ እዚ ሕንጸት’ዚ ከም ወለዲ ናይ ምቕራብ ብቕዓት ዘይብሎም እያቶም፡ ቤት ትምህርቲ ነዚ እዩ ዘድልይ፡ እንተዘይኰነ ባዶን ዝተፈላለዩ ርእየት ዓለም ዘእንግድ ርእሰ ጉዳይ ከይኑ እዩ ዝተርፍ።
ኣብ ፓናማ ቅነ መንእሰያት ምስ ብዙሓት መንእሰያት ደቀንስትዮን ደቂተባዕትዮን ዝኣምኑን ምስ ዘይኣምኑን እውን ተራኺብኩም ኢኹም፡ ካብ ቤተ ክርስቲያን ምስ ዝረሓቝ እውን፡ ካብ ቤተ ክርስቲያን ክርሕቝ ዝድርዀም እንታይ እዩ ትብሉ?
እቲ ዘርሕቖም ምኽንያት ብዙሕ እዩ፡ ግላዊ እውን ኽኸውን ዝከኣል እዩ፡ ብሓፈሻኡ ግና ጉድለት ሓቀይና ምስክርነት ክርስቲያን ምዃኑ ክሕብር እፈቱ፡ ሓቀይና መሰኻኽር ክርስቲያንን ካህናትን ጳጳሳትን ምጉዳሉ ዘመላኽት እዩ፡ ናይ ኣርእስተ ሊቃነ ጳጳሳት ክብል ኣይክእል ይኹን ደኣምበር ንሱ እውን ሓደ ምኽንያት ክኸውን ዝከኣል እዩ፡ ሓደ ጓሳ ኣዋፋሪ ትካል ወይ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ኣዋዳዲ እንተድኣ ኰይኑ፡ እዚ ዓቢይ ጸገም እዩ ዝኸውን፡ ንሕዝቢ ቀረባ እንተድኣ ዘይኰነ ጓሳዊ ምስክርነት ዘይየቕርብ ኰይኑ እዩ ዝተርፍ፡ ጓሳ ምስ ሕዝቢ፡ ኣብ መንጐ ሕዝብን ቅድሚ ሕዝብን፡ ናይ ሕዝቢ ሽታ ዘለልይ፡ ሕዝቢ ሕዝቢ ዝሽትት፡ ብውዕዉዕ ስምዒት ጉስነቱ ዘይነብር እንተድኣ ኰይኑ ግና፡ ሕዝቢ ኣላዪ ዘይብሉ ዝተሓድገ ኰይኑ ክስምዖ ይገብር፡ ዘኽታምነት ክስምዖም ይገብር፡ ናይ ጓሶት ጥራሕ ተዛሪበ፡ ክርስቲያን ካቶሊካውን እውን ምስሉይ ተዋጋዪ ሕይወት ዝነብር ናይ ሰንበትን ኣቐዳስን ክርስቲያን ጥራሕ ኰይኑ ምስ ዝነብር፡ ንሰራሕተይናታቶም ግቡእ ደሞዝ ዘይኸፍሉ፡ ካብ ግብሪ ንኸምልጡ ቢሎም ብጸሊም ዝኸፍሉ፡ ዝምዝምዙ ክርስቲያን እውን ክህልዉ ዝከኣል እዩ፡ እዚ ንገዛእ ርእሱ ካብ ቤተ ክርስቲያን ብዙሓት ዘርሕቕ ምኽንያት እዩ፡ ዘይትምስክር እንተድኣ ኰይንካ ካቶሊክ እየ ኣይትበል፡ ዘይትምስክሮ እንተድኣ ኰይንካ ካቶሊካዊ ትምህርቲ ዝተመሃርኵ እየ ግን ኣይነብሮን እንተበልካ ይሓይሽ፡ ንገዛእ ርእሶም ፍጹማን ገርይሮም ዝሓስቡ ካቶሊካውያን የፍርሑኒ፡ ከምቶም ሓጥኣተይናታት ስለ ዘይገበርካኒ አመስግነካ ዝብል ክርስቲያን የፍርሓኒ፡ ኢየሱስ ነቶም ናይ ሕጊ መምህራን ከምዝበሎ እዩ።
ኣብዘን ዝሓለፈ ኣርባዕተ መዓልታት ዓለም ሓቆፍ ቅነ መንእሰያት፡ መንእሰያት ኣብ ጸሎት ተጸሚዶም ኣበርቲዖም ክጽልዩ ተዓዚብና፡ ብዙሓት ክህነታዊ ድዩ ወይ ገዳማዊ ሕይወት ጸዋዕታ ዝስምዖ ክኸውን ይኽእል፡ ንምውሳን ገና ኣይ ዝብል፡ ስለምታይ ካህን ምስጢረ ተክሊል እውን ዘይኣስር፡ እዚ ሓደ መልሲ ክኸውን ዝከኣል ይኸውን ዶ፡ ንስኹም ር.ሊ.ጳ. ትፈቕዱ ዶ ትዀኑ፡ ካህናት ክምርዓዉ? ልክዕ ከምቲ ኣብ ገለ ገለ ናይ ምስራቕ ስርዓት ዝኽተላ ካቶሊካውያን ኣቢያተ ክርስቲያን ከምዘሎ፡ ኣብ ስርዓት ላቲን’ከ ትፈቕዱ ዶ ትዀኑ?
ኣብ ናይ ምስራቕ ስርዓት ዝኽተላ ካቶሊካውያን ኣቢያተ ክርስቲያን፡ ድንግልና ወይ መርዓ ኣብ ክህነት ዝብል ምርጫ ኣሎ፡ ኣብ ስርዓት ላቲን ግና፡ ጳውሎስ ሻድሻይ ናይ ድንግልና ዝምልከት ሕጊ ቅድሚ ምቕያረይ ኣቐዲመ እንተሞትኵ ክሕሸኒ እዩ፡ ዝበልዎ ሓሳብ እዝክር፡ እዚ ኣብ 1968 ክሳብ 1970 ዓ.ም. ኣብ ዝነበረ ጽንኩር እዋን ዝበልዎ ቃል ትብዓት ዝሓትት እዩ፡ ብግለይ ድንግልና ንቤተ ክርስቲያን ጸጋ ምዃኑ እየ ዝኣምን፡ ስለዚህ ድንግልና ሕይወት ከም ኣማራጺ ገርካ ምውሳድ ኣይድግፎን፡ ብምኽንያት ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ክሕሰበሉ ዝግብኦ ጉዳይ እዩ ቢለ እኣምን፡ ይዅን ደኣ እምበር ጓሳ ንምእመናን እዩ ክሓስብ ዘለዎ፡ ኣባ ሎቢንገር ብዛዕባ ድንግልና/ንጽሕና እተዛረብ ዝደረስዋ ኣግዳሲት መጽሓፍ ኣላ፡ ኣብ መንጐ ናይ ቲዮሎጊያ ሊቃውነት ብዛዕባ እዚ ጉዳይ’ዚ ዝምልከት ዘካየድዎ ክትዕ እተቕርብ እያ፡ ቅድሚ ድቁና ድንግልና ዲኻ እትመርጽ ወይ መርዓ ዝብል ድንግልና ከም ኣማራጺ ዘቕርብ ኣገባብ ብግለይ ኣይቅበሎን፡ ፓሲፊክ ደሴት ሕስብ እሞ ነብል፡ ብርግጽ ኣብቲ ቅዱስ ቁርባን ማሕበረ ክርስቲያን እውን ዘይብሉ፡ ኣባ ሎቢንገር፥ ኣብኡ መን ቅዱስ ቁርባን ይስራዕ ቢሎም ይሓትቱ፡ … ኣስዒቦም እንክምልሱ፡ ኣብ ከምዚ ዓይነት ኩነት’ዚ ሓደ ብዕድመ ዝደፍአ በዓል ሓዳር ማዕርገ ክህነት ምሃብ ዝብል ሓሳብ ከም መልሲ የቕርብዎ፡ እዚ ናቶም ኣመለኻኽታ እዩ፡ ምስጢረ ክህነት ቅዱሳት ምስጢራት ንምስራዕን ዝመርሕ ጓሳን ዝምህር ጓሳን ቀዳስን ንምዃን፡ ሓደ ጳጳስ ንኽትቅድስ ዘብቅዕ ፍቓድ ክህብ ይኽእል፡ እዚ ናይ ኣባ ሎቢንገር ሰረተ ሓሳብ እዩ፡ ስለዚህ ብሓቂ ዘገድስ መጽሓፍ እዮም ዝደረሱ፡ ምናልባት ነቶም ዝለዓሉ ሕቶታት ንምምላስ ዝድግፍ ይኸውን፡ ብዋሕዲ ክህነትን ጸዋዕታን ኣብቲ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ዘይረክብ ከባቢ፡ ከምዚ ክኸውን ኣለዎ ኣይኰንኩን ዝብል ዘለኹ፡ ይኹን እምበር ናይ ቲዮሎጊያ ሊቃውንቲ ክመያየጥሉን ክሓትሉን ክተሓተትሉን ኣለዎም እብል፡ ኣብ ናይ ሓምሳታት ሶውራ ብዙሓት ጳጳሳት ዋሕዲ ክህነት ስለ ዝነበረ ንብዙሓት ሓረስቶት ማዕርገ ክህነት ይሰርዑ ነይሮም፡ ደሓር ግና እቲ ኩሉ ጸገም ሓሊፈ፡ ብሓቂ እቶም ሓረስቶት መስዋዕተ ቅዳሴ ከዕርጉ ክትርእይ ኣእዳዎም ብማሕረስ ዝተረረ ዝሓርፈፈን፡ መሳጥን ጥልቂ መንፈሳውነትን ዝነበሮ ኵነት ዘንብር ምዃኑ ምስ ናይ ቅድቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ቤት ጽሕፈት ኣባል ምስ ዝነበሩ ኣብ ሓደ እዋን እንክነዋግዕ ንሶም ዘዘንተዉለይ ሓቂ እዩ፡ ኣብ ናይ ቤተ ክርስቲያን ታሪኽ ዝተራእየ ሓቂ እዩ፡ ምጽላይ የድሊ ምስ በሉ በነዲክቶስ መበል 16 Anglicanorum coetibus - ጉጅለ ኣንጊሊካውያን ብዝብል ኣርእስቲ ነቶም ካብ ኣንግሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ናብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ንዝምለሱ ንዝነበሩ ኣብ ካህናትን (ምስጢረ ተክሊል እውን ዝነብሩ) ነቲ ኣብ ኣንግሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ዝተመርዓወ ግና ካህናት ኰይኖም ዝነብርዎ ዝነበረ ሕይወት ናብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ምስ ተጸንበሩ ዘይቕየርን ከምቲ ዝነበርዎ ከይኖም ክቕጽሉ ዝፈቅድ ውሳኔ እዩ፡ ልክዕ ከም ናይ ምስራቕ ስርዓት ዝኽተሉ፡ ሓደ እዋን ሓፈሻዊ ናይ ዕለተ ረቡዕ ኣስተምህሮ ትምህርተ ክርስቶስ ኣብ ዘቕረብክሉ ዕለት ብዙሓት ናብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ዝተመልሱ ኣንግሊካውያን ካህናት ዝነበሩ፡ ናይ ክህነት ልብሶም ዝለበሱ ምስ ሓደራርም ደቃቶም ተረኺቦም ከምዝነበሩ ይዝክሩ፡
ሓደ ካብቶም ኣብ ፍኖተ መስቀል ዝቐረቡ ጽሎት፡ እቲ ካብ መቓብር ናብ እግዚኣብሔር ነቲ ጨካን ናይ ሰብኣዊ ገበን ዝግዕር ድምጺ፡ ኣብ ማሕጸን ኣዴታት ዝኽፈት መቓብር፡ እግዚኣብሔር ብጽንዓት ሕይወት ናይ ምክልኻል ቆራጽነት ይጸግወናን እቶም ሕይወት ዝቕንጽሉ ሕግታት ሓንሳብ ንሓዋሩ ክስረዝ ይግበር፡ ዝብል ጸሎት ኣሎ፡ እዚ ብሓቂ ሱር ነቀል መርገጺ ዝተነብሮ እዩ፡ ስለዚህ ናይተን ጽንሲ ዝንጽላ ኣዴታት ስቓይ የኽብር ዶ? ምስቲ ንስኹም እተመሓላልፍዎ መልእኽቲ ምሕረት ዝሰማማዕ ድዩ?
ቅዱስ ኣቦና ነዚ ዝቐረበሎም ሕቶ ክምልሱ እንከለዉ፥ መልእኽቲ ምሕረት ንኹሉን ናብ ኵሉን እዩ፡ ድሕሪ ውድቀት ምሕረት ወትሩ ህልው እዩ፡ ቅድምን ደሓርን፡ ይዅን ደኣ ኣምበር ኣብ ቅድሚ ንሕይወት ዝምልከ ጉዳይ፡ ምሕረት ከይድ እዩ፡ እቲ ጸገም ይቕረ ምባልን ሕድገት ምግባርን ኣይኰነ፡ ስለዚህ ነታ ጽንሲ ከምዝነጸለት እተስተውዕል ኣደ ምስናይ የድሊ፡ ከቢድ ስቓይ እዩ፡ ሓንቲ ኣደ እቲ ዝፈጸመቶ ተግባር ምልስ ቢላ ክትሓስቦ እንከላ ከቢድ እዩ …. እዚ ኣብቲ ምስጢረ ንስሓ ዝስርዓሉ ቦታ እዩ ክኸውን ዘለዎ፡ ምጽንናዕ መቕራብ የድሊ፡ ስለዚህ እየ ድማ ንካህናት ብምሕረት ጽንሲ ምንጻል ኣብ መናዘዚ ስፍራ ክፈትሑ ስልጣን ዝሃብክዎም፡ ብዙሕ ጊዜ እተን ጽንሲ ዝነጸላ ኣዴታት ምስቲ ዝነጸለኦ ዘይተወለደ ሕጻን ክራኸባ ኣለወን፡ ብዙሕ እዋን ከምዚ ምዃኑ ብምርዳእ ነተን ኣዴታት ዝብለን፡ እቲ ሕጻን ኣብ ሰማየ ሰማያት እዩ ዘሎ፡ ምስኡ ተዛረቢ፡ ከምቲ ሓንቲ ኣደ ምስ ወዳ ተካይዶ ርክብ ቃል ገይርኪ ኣዛርብዮ፡ በኸምዚ ዝኣመሰለ መገዲ ኣቢልላምስኡ ክትዕረቕ ትኽእል። ምስ እግዚኣብሔር እቲ ዕርቂ ድሮ ከምዘሎ ኰይኑ፡ እግዚኣብሔር ወትሩ ዝምሕር እዩ፡ ስለዚህ ናታ ምትሕብባር እውን የድሊ፡ ጽንሲ ምንጻል ዘስዕቦ ስቓይ ንኽተስተውዕል ኣብቲ ምስጢረን ንስሓ ዝስርዓሉ ስፍራ ምዃን የድሊ፡ ከቢድ እዩ!
ቅዱስነቶኩም ኣብ ፓናማ፥ ንሕዝቢ ቨነዝወላ ቀረባ ምዃንኵም ሓቢርኩምን ንምኽባር ናይ ኵሉ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ቅኑዕን ሰላማውን መፍትሒ ከኣ የድሊ ኢልኩም፡ ስለዚህ እዚ ዝገለጽክምዎ መፍትሒ ነቲ ናይ ቨነዝወላ ርእሰ ብሔር እንክብሉ ገዛእ ርእሶም ዝሰመዩ ብብዙሓት ሃገራት ተፈላጥነት ዝወሃቦም ንዘሎ ዅዋን ጉዋይዶ ኣፍልጦ ብምሃብ ዝብጻሕ ዶ ይኸውን፡ ብዙሓት ኣብ ዝሓጸረ እዋን ሕዝባዊ ምርጫ ክካአድ ይሓትቱ ኣለዉ፡ ሕዝቢ ናትኵም ድጋፍን ምዕዳንን ምኽርን ክሰምዕ ይደልይ ኣሎ?
ቅዱስነቶም ይብሉ፡ ኣነ ንሕዝቢ ቨነዝወላ እየ ዝድግፍ፡ ስለምንታይ ምስቲ ይዅን ምስቲ ኣብዚ ከምዚ ዓይነት ኵነት እቲ ዝሳቐይ ዘሎ ንሱ እዩ፡ ናይቲ ወይ ናይዚ ሓሳብ እየ ዝድግፍ ቢላ ምዝራብ፡ ብዛዕባ ዘይፈልጦ ጉዳይ ርእይቶ ምሃብ እዩ ዝኸውን፡ እዚ ኸይ ግብረ ኖላዊ ጥንቃቔ ምጉዳል ይኸውን፡ እቲ ዝበልክዎን ዝገለጽክዎን ብዙሕ ዝሓሰብክሉን ዘስተንተንክዎን እዩ፡ እቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ቨነዝወላ ዘሎ ኩነት ከቢድ ስቓይ እዩ ዘሕድረለይ፡ ምእንቲ’ዚ እየ ቅኑዕን ሰላማውን መፍትሒ ክረክብ ጻውዒት ዘቕረብኩ፡ ደም ምፍሳስ ከይህሉ እየ ዝሰግእን ዝፍርሓንን፡ ናይ ቨነዝወላ ህልው ኩነት ብዙሕ እዩ ዘተሓሳስበኒ፡ ድሕሪ እቲ ኣብ ኵሎምቢያ ሰላም ንምርግጋጽ ዝተኻየደን ጽተበጽሐን እወታዊ ውጽኢት፡ ኣብ ቀረባ እዋን ዝተፈጸመ ግብረ ሽበራ ከቢድን መሪርን እዩ፡ ሚዛኑ ዝሓለወ ሰብ ምዃን ዝብል ኣዘራባ ኣይፍተወንን፡ ኣነ ሓዋርያን ጓሳን ምዃን እየ ዝደልይ፡ ሓገዘይ ዘድልዮም እንተዀይኑ ቅሩብ እየ ኢሎም።
ምስ መንእሰያት ናይ ምሳሕ መኣዲ ክትቋደሱ እንከለዅም፡ ሓንቲ ኣመሪካዊት መንእሰይ፡ ንስኹም ግብረ ዓመጽን ዘስዕቦ ቅልውላውን ከቢድ ስቓይ ይፈጥረለይ ቢልኩም ከምዝገለጽኩምሎም፡ ሓቢራትና፡ ብዙሓት ኣመሪካውያን ካቶሊክ ብውሑዳት ኣባላት ውሉደ ክህነት ብገለ ገለ ጳጳሳትን ዝተፈጸመ ዓመጽ ዝተኻሕዱ ኰይኖም ክስምዖምገይሩን ከቢድ ስቓይ እውን ከምዘሕደረሎም ይፍለጥ። ነዚ መሰረት ብምግባር ኣብ ወርሒ ለካቲት ኣብ ሃገረ ቫቲካን ንኽካየድ ዝጸዋዕክምዎ ኣኼባ ቤተ ክርስቲያን ተኣማንነታ ዳግም ዝሓንጽ ዘንበርክምሉ ትጽቢታትኩም ተስፋታትኩም እንታይ ይመስል ዝብል ንዝቐረበሎም ሕቶ እንክምልሱ፡
እቲ ኣብ ወርሒ ለካቲት ዝካየድ ኣኼባ ክህሉ ዝብል ሓሳብ ካብቲ ናይ መማኽርት ኣርእስተ ሊቃነ ጳጳሳት ጉጅለ ትስኣቱ መማክርት ብፁዓን ካርዲናላት ርክብ ዝነቐለ እዩ፡ ስለምንታይ ብዙሓት ጳጳኣትን ጓሶትን ብዛዕባ ዓመጽ ዝምልከት ጉዳይ ከም ቤተ ክርስቲያን እንታይ ክንገርብ ብግለይ ገለ እንተሰንኩ ከይጋገይ ወይ ጸገም ከይፍጠር ካልእን ዝብሉ ንዘቕርብዎ ዝነበረ ሕቶ መልሲ ንምሃብ እውን እዩ፡ ስለዚህ ከም ቤተ ክርስቲያን ብዛዕባ እቲ ናይ ስቓይ ምኽንያት ዝዀነ ኣስተውዕሎ ክህሉን ናይ ዓመጽ ኣደዳ ዝዀነ ሕጻን ስቓዩ ምስትውዓልን የድሊ፡ ብዙሕ እዋን ናይ ዓመጽ ኣደዳ ዝዀነ ብግሊ ይቕበልን የዘራርብን፡ ሓደ ብዝወረዶ ዓመጽ ምኽንያት ነርበዓ ዓመት ዝኣክል ካብ ጸሎት ንኽርሕቕ ከምዝገበሮ ዝበለኒ ቃል ይዝከረኒ፡ እዚ ብሓቂ ከቢድ ስቓይ እዩ፡ … ከም ቤተ ክርስቲያን ኣብ ጸረ ዓመጽ ዝግበር ጉዕዞ ንምምልኻት እዩ፡ ጳጳስ ድዩ ሜጥሪፖሊታድዩ ኩሉ ቤት ምኽሪ ብፅዓን ጳጳሳት እውን፡ ቅድም ቀዳድም ግና እቲ ዓመጽ ምስውዓልን የድሊ፡ ስለዚህ ናይ ጸሎትን ኣስተንትኖን ናይ ዓመጽ ኣደዳ ዝዀነ ቃል ምስክርነቶም ዝእንገደሉ ርክብ እውን እዩ፡ ካብዚ ብዝነቐለ ኣስትውዕሎ መሰረት ግብረ ንስሓ ምፍጻም፡ ትጽቢታትካ ክንየው ሓቅነት ዘይምሕሳብ እዩ፡ ደሓር ኣወዳድቓኻ ከይኸፍእ፡ ኣብ ዕሊ ሕጻናት ዝፍጸም ዓመጽ ማሕበራዊ ጉዳይ እዩ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ዘንበብክዎ ሓደ ጸብጻብ ክምዝሕብሮ፡ ካብ ዝተፈጸሙ 50 ሚእታዊ ናይ ወሲብ ዓመጽ ንሕጊ ቀሪቡን ፍርዲ ዝተወሃቦም ን5 ክስታት ጥራሕ እዩ፡ ብሓቂ ዘሕዝን እዩ፡ ከም ቤተ ክርስቲያን ነዚ ጸገም መፍትሒ ንኽረክብ ኣብ እንገብሮ ጉዕዞ ንሕብረተሰብ ኣባይቲ ስድራን ንሕግዝ፡ …. እቲ ጸገም ምስትውዓል ስርዓት ዝሓለው ናይ ውሳኔ ስምምዕ ምኽዋንን የድሊ።
ስደተይናታን ተመዛበልንት ናይ ሕብረተሰብ ቅልውላው ምኽንያት እያቶም ቢልካ ምሕዛብ ብዚ ዓይነት ኣመለኻኽታ ምንባቦም ዓቢይ ዘሕዝን ተግባር እዩ ኢልኩ ቅድም ክብል ገሊጽኩም፡ ኣብ ኢጣሊያ ዝተፈላለዩ ማእለዪ ስደተይናታት ክዕጸዉን ንኣብነት ኣብ ካስተልኑዎቮ ዶ ፕርቶ ዝነበረ ንስኹም እውን ብቐረባ እተፈልጥዎ መእለዪ ስደተይናታ፡ ኣብቲ መእለዪ ስደተይና ኣብ ዘአንገዶ ሃገርን ሕብረተሰብን ተወሃሂዱ ንኽነብር ዘብቕዖ ኣንፈት ዝረኽበሉ ዝነበረ እዩ፡ ሕጻናት ስደተይናታት ቤት ትምህርቲ ክኸዱ ዝግበር ኣውን እዩ፡ ምዕጻዉ ከቢድ ሳዕቤን ክህልዎ እዩ?
ኣብ ኢጣሊያ ብዛዕባ ዝኸውን ዘሎ ጉዳይ ክሰምዕ ጸንሔ እየ፡ ይዅን ደኣ እምበር ኣብዚ ዓለም ሓቆፍ ቅነ መንእሰያት ተዋሒጠ እየ ዝነበኩ፡ እቲ ዝበሃል ዘሎ ብርግጽ ብቐረባ ዝፈልጦ እውን ኣይኰነን ዝሰምዖ ዘለኹ እዩ፡ እዚ ከምዘሎ ኰይኑ፡ እቲ ጸገም ኣዚዩ ዝተሓላለኸ እዩ፡ ስለዚህ ተዘክሮ ምግባር የድሊ፡ ንሎማውያን ጸገማ ንምፍታሕ ትዘክሮ ምግባር ይሓትት፡ … ነፍሲ ወከፍና ሃገረይ ናይ ስደትይናታት ውጽኢት ድያ ቢሉ ይሕተት፡ ኣንሕናር ኣርጀንቲናውያን ኵላትና ስደተይናታት ካብ ካልእ ሃገራት ዝመጹ ዝነብሩላ ሃገር ኢና፡ ሕቡራታት መግስታት ኣመሪካ እውን ከምኡ ኵሎም ስደተይናታ፡ ንኽትቅበል ብዝተኸፈተ ልቢ ምቕባል፡ ንስደተይናታት ምስናይን ክዓብዩ ምድጋፍን ተወሃሂዶም ንኽነብሩ ምስና፡ መንግስታት ጥንቃቔ ኽገብሩ ይግባእ፡ ጥንቃቔ ዓቢይን ክቡርን ተግባር እዩ፡ ኣብ 70 ስዊድን ኣብ ሃገራት ላቲን ኣመሪካ ምልካውያን መንግስታት ኣብ ዝነበሩሉ እዋን ብዙሓት ስደተይናታት ዘአንገደት ሃገር እያ፡ ኵሉን ምስቲ ዘአገዶም ሃገርን ህዝብን ተላልዮምን ገዛእ ርእሶም ኣላልዮን ንኽነብሩ ኩነት ትፈጢሩሎም ተወሃሂዶም ዝነብሩ እያቶም፡ ዝሓለፈ ዓመት መንግስቲ ስዊድን፡ እቶም ዝኣትዉ ዘለዉ ገና ንኽወሃሃዱ ነካይዶ መደብ ገና ስለ ዘይተጠናቀቐ ሓንሳብ ቀስ ንበል ዝብል መግለጺ ኣቕሪቡ እዩ፡ እዚ ጥንቃቔ ይበሃል፡ ጸገም ንኸይፍጠር ዝድግፍ፡ ፍቕርን ሓልዮት ምትሕብባርን የድሊ፡ ኢጣሊያ ግሪክ ቱርኪ ከም ኣብነት ንምጥቃስ ይከኣል፡ ካልእ ከምዝመስለኒ ናይ ስደተይና ጸገም ንኽፍታሕ ስደተይናታ ናብ ዝመጹለን ሃገራት መደብ ምዕባለን ሓገዝን ሕንጸትን ምስላጥ የድሊ፡ ታርኽ ዝምስክሮ እዩ ኣፍሪቃ ብዙሕ ምዝመዛ ዝወርዳ ሃገር እያ፡ ኣፍሪቃ ምምዝማዝ የድሊ ! ክንደይ ዝሰንብ ኣበሃህላን ተግባርን እዩ፡ ዘሕምም እውን፡ ስለዚህ ካልእይ መገዲ ምምሃዝ የድሊ፡ ሊባኖስ ሕስብ እሞ ነል፡ ልዕሊ ሓደ ሚሊዮን ስደተይናታ ሶርያውያን ተአንግድ፡ ዮርዳኖ እውን ዝከኣለ ትገብር ኣላ፡ ትርኪ እውን ከምኡ፡ ኣንሕና እውን ኣብ ኢጣሊያ ዘአንገድናዮም ኣለዉ፡ እቲ ጉዳይ ስደተይናታት ዝተሓላለኸ እዩ፡ ብዘይ ቅድመ ፍርዲ ምምልካቱ የድሊ ኢሎም።
ቅዱስ ኣቦና በዚ ኣገባብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ዛዚሞም፡ ንዅሎም ስለ ዕዮኦም ኣመስጊኖም፡ ኣብ ፓናማ፡ ሃገረ ፓናማ ክቡር ሃገር ምዃን ብጥልቂ ዝተሰመዓኒ መንፈስ እዩ፡ ልዕልቲ ሃገር እያ፡ እዚ ኣብ ኤውሮጳ ዘይረኣኽዎ መንፈስ እዩ፡ ክቡር ምዃን፡ ወለድታት ንግሆ ተንሲኦም ንውላዶም እናመልከቱ፡ እዚ ዓወተይ እዩ፡ እዚ ኵርዓተይ እዩ፡ እዚ መጻእየይ እዩ ክብል ትሰምዕ፡ እዚ ክቡርነት’ዚ ኣብቲ ወሊድነት ትሕቲ ዘሮ ኣብ ዝዀነሉ ክፍለ ዓለም ኤውሮጳ ክትሓስብን ከተስተንትንን ዝድርኽ እዩ፡ ኣበይ እዩ እቲ ኵርዓተይ? ኣብ መስህ በጻሕትን ዕረፍትን ሕንጻን ዘቤት እንስሳታት ወይ ኣብ ውላድ? ንሕሰበሉ ኢሎም።


text:
ኣብ ኣፍሪቃ ዝዓበየ ነጻ ናይ ንግዲ ዞባ ጅቡቲ ትማሊ ሓሙስ ተመሪቑ።
ኣብቲ ስነ ስርዓት ምረቓ ፕረዚደንት’ታ ሃገር ኢስማዒል ዑመር ገለ እዚ ናይ ትሕቲ ቅርጺ ፕሮጀክት ንቦታ ጅቡቲ ኣብ ዓለምለኸ ንግድ ክብ ዘብል’ዩ ክብሉ ንዒዶም።
እዛ ኣብ ኣፍደገ ቀይሕ ባሕሪን ናይ ስወዝ መትረብ ትርከብ ቀርኒ ኣፍሪቃዊት ሃገረ ጅቡቲ ኣብ 2017 ሰለስተ ሓደሽቲ ወደባት ዝኸፈተት ኮይና ብተወሳኺ ምስ ኢትዮጵያ ዘራኽባ መስመር ባቡር ምድሪ ምዝርጋሓ’ውን ይፍለጥ።
ፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ዓብዱላሂ መሓመድ እቲ ዞባ ነጻ ንግዲ ጅቡቲ “ዓወት ምብራቕ ኣፍሪቃ’”ዩ ክብሉ ዝገለጹ ኮይኖም እዚ ርእይቶ ፕረዚደንት ሶማል ኣብቲ ስነ ስርዓት ምረቓ ብዝተረኽቡ ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያን ፕረዚደንት ኡጋንዳን’ውን ተቃሊሑ’ዩ።
እቲ ምስ ቀንዲ ወደብ ጅቡቲ ዝተራኸበ ዞባ ነጻ ንግዲ ካብ ቀረጽ ነጻ ዝኾነ መተባብዒን ምሉእ ዝኾነ ናይ ሎጀስቲክ ሓገዝ ብምሃብ ንምስፋሕ ቁጠባ፡ ምፍጣር ስራሕን ናይ ወጻኢ ወፍሪ ንስሓብ ዝዓለመ ምኳኑ ተገሊጹ’ሎ።
እቲ ትማሊ ሓሙስ ዝተመረቐ ፕሮጀክት ኣብ 240 ሄክታር መሬት ስፍሓት ዘለዎ ቦታ ምዃኑን ድሕሪ 10 ዓመት ምሉእ ንምሉእ ከምዝዛዘም ተሓቢሩ’ሎ።
እቲ ዞባ ነጻ ንግዲ ብመሪሕነት ጅቡቲን አጋርነት ሰለስተ ናይ ቻይና ኩባንያታት ዝካየድ ምኳኑ’ውን ተፈሊጡ’ሎ።


text:
ሰብ ምፍታው ጽቡቕ ስምዒት እዩ ኣብ ጀርመን ድማ ንመን ብዘየገድስ ፍቑድ እዩ።
ሓደ ሓደ እዋን ሓንቲ ጓል ንኻልእ ጓል ተፍቅር።
ሓደ ሓደ እዋን ድማ ወዲ ንኻልእ ወዲ የፍቅር።
እዚ ጸገም የብሉን።
ኩልኩል ውን ኣይኮነን፡፣
ኣብ ሓደ ሓደ ሃገራትን ሃይማኖትን ሓጢኣት ምዃኑ ሰባት ይዛረቡ።
ምናልባት ብሰንኪ እዚ እውን ስሚዒትካ ሕማቕ እዩ ኢልካ ትሓስብ ትኸውን።
ምናልባት ብሰንኪ እዚ እውን ከተፍቅር ኣይትደልን ትኸውን።
ሓደ ነገር ክትፈልጦ ዘለካ ግን፡
ስምዒታትካ ተፈጥራዊ ባህርያት ድኣምበር ሓጥኣት ከምዘይኮነ ክንሕብረካ ንፈቱ።
ስምዒታቱ ባዕሉ ክመርጽ ዝኽእል ሰብ የለን።
ስለዚ ስምዒትካ ሕማቕ ኣይኮነን።
ሓደ ሓደ ግዜ እዚ ነገራት ንሰብ እንተ ገሊጾም ይፈኽሶሎም።
ንሰብ ብዛዕባ እዚ ምንጋር ግን ቀሊል ኣይኮነን ብዙሕ ሓቦ ውን ይሓትት።
ምናልባት ንተኣምኖ ሰብ ብዛዕባ ምፍቃር ወዲ ከተዕልሎ ትኽእል ኢኻ።
ኣብዚ መርበብ ኢንተርነት ዘድሊ ሓገዝ ትረክብ ኢኻ: www.sextra.de


text:
ሓጸርቲ ዜናታት ሰሉስ ምሸት
ዓለምና ኣህጉርናን ኣብዚ ዕለት እንታይ ኣአንጊደን?
- ኣብ ደቡብ ኢትዮጵያ ዞባ ዳዉሮ፡ ልዑል ዝናብ ብዘስዓቦ ሓደጋ ምህማም መሬት፡ 12 ሰባት እንትሞቱ፡ ካልኦት ኣርባዕተ ሰባት ከቢድ ሓደጋ ከምዝበጽሖም ፋና ጸብጺቡ። ካብቶም ዝሞቱ ናይ 10 ሰባት ኣስክሬን ተረኺቡ ኣሎ።
- ጉጅለ ልኡኽ ማሕበር ሰራሕተኛታት ኢትዮጵያ ኣብ ኤርትራ ዑደት ከም ዘካየደ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ብትዊተር ሓቢሩ። እቲ 44 ኣባላት ዝሓቖፈ ጉጅለ ምስ መራሕቲ ኮንፈደረሽን ሰራሕተኛታት ኤርትራ ከም ዝተራኸበን ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ብምብጻሕ ትካላት ከም ዝተዓዘበን'ውን ገሊጹ።
- ኣብጃፓን ድሕሪ 25 ዓመታት ንፈለማ ብዝተኸሰተ ብርቱዕ ህቦብላ ብውሕዱ 6 ሰባት ክሞቱ እንከለው 160 ናይ ምቑሳል ሓደጋ ኣጋጢምዎም። እቲ ኣብ ምዕራባዊ ቦታ ዘጋጠመ ህቦብላ ዘስዓቦ ብርቱዕ ዝናብ፤ ኣብ ግድብ ኦሳካን መንገዲ ባቡር ክዮቶን ዓቢ ጉድኣት ከምዘውረደ ተፈሊጡ። ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ብዘይ መበራህቲ ክተርፉ እንከለዉ፤ ሓያል ማዕበልን ውሕጅን ከውርዶ ንዝኽእል ዓቢ ዕንወት ብምስጋእ ድማ ሰበስልጣን እታ ሃገር፤ ነበርቲ እቲ ከባቢ መንበሪ ኣባይቶም ሓዲጎም ኣብ ዝተዳለወሎም ቦታታት ክዕቆቡ ኣጠንቂቖም። ጥቓ ኦሳካ ዝርከብ ውሩይ ዓለምለኻዊ መዘናግዒ ጃፓን'ውን ተዓጽዩ። እቲ ኣብ ወርሒ ሓምለ ኣጋጢሙ ዝነበረ ብርቱዕ ውሕጅን ስዒብዎ ዝተኸሰተ ዓቐን ዘየብሉ ዋዒ፤ ጠንቂ ምጥፋእ ሂወት ልዕሊ 200 ሰባት ምዃኑ ይፍለጥ።
- ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል፡ ብኣማኢት ዝቑፀሩ ሰባት ብሰብመዚ ደቡብ ሱዳን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ይሳቐዩ ከምዘለዉ ገሊፁ። መብዛሕትኦም እሱራት ድማ ተቓወምቲን ምስ ተቓወምቲ ርክብ ዘለዎምን ብዝብል ዝተጠርጠሩ ከምዝኾኑ ኣምነስቲ ሓቢሩ።
- ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ፡ መራሒ ተቓዋሚ ውድብ ጃን ፒሬ ቤምባ ኣብ ዝመፅእ ዓመት ኣብ ዝግበር መረፃ ንከይወዳደሩ በይኑ። እቲ ቤት ፍርዲ ነዚ ዝወሰነ፡ ጃን ፔሬ ቤምባ ብዓለም ለኸ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ኵናት ተኸሲሶም ብምንባሮም እዩ።
- ጣልያን ነዚ ሕዚ ኣብ ሊቢያ ዝረኣይ ዘሎ ሕድሕድ ኩናት ፈረንሳይ ብክፋል ተሓታቲት እያ ክትብል ኮኒና። ሚኒስትር ምክልኻል ጣልያን፡ ኤልዛቤታ ትሬንታ፡ ነቲ ሕዚ ኣብ ሊቢያ ዝረኣይ ዘሎ ሕድሕድ ኵናትን ምስኣን ሰላምን ብክፋል ኢድ ኣእታውነት ፈረንሳይ ስለዝነበረ ተሓታቲት እያ ኢለን። ፈረንሳይ ኣብ ክልተ ሽሕን ዓሰርተ ሓደን ኣቆፃፅራ ኣውሮጳውያን ኣብ ሊቢያ ወተሃደራዊ ስጉምቲ ንክውሰድ ፀቕጢ ዝገበረት፡ ንናይ ባዕላ ረብሓ ክትብል እያ ኢለን።
- ኣብ ብራዚል ዕድመ ፀገብ ሙዝየም ሪዮ ዴ ጀኔሮ ብባርዕ ምውዳሙ ስዒቡ፡ ፕረዚደንት እታ ሃገር ሚካኤል ቴመር፡ እዚ ክልተ ሚእቲ ዓመታት ዘቑፀረ ሃገራዊ ቤተ-መዘክር ዳግማይ ንምህናፅ፡ ትካላትን ባንክታትን ሓገዝ ክገብራ ተላብዮም።
- ዓለምለኸ ዳይነት ሽምግልና፡ ግብጺ ንልፍንታዊ ኩባኒያ ጥልያንን ስፔይንን ክልተ ቢሊዮን ዶላር ካሕሳ ክትኸፍል ፈሪዱ። ግብጺ ኣብ እዋን ቀዉዒ ዓረብ፡ ብመሰረት ዝኣተወቶ ዉዕሊ ነቲ ኩባኒያ ነዳዲ ብዘይምቕራባ እዩ ነዚ ተፈሪዳ። እዚ ጉዳይ ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመት ብማሕበር ጋዝ ስፔይን ናብ ፍርዲ ዝተወሰደ እንትኾን፡ ግብጺ ብዘጋጠማ ዘቤታዊ ሕጽረት ሓይሊ ከየቕረበት ከምዝተረፈት'ዩ ዝግለጽ። ይኹን'ምብር፡ ግብጺ ምስቲ ኩባኒያ ዝኣተወቶ ዉዕሊ ኢንቨስትመንት ኣየክበረትን ክብል'ዩ ወሲኑ።
- ቖልዑ ኣባላት ተቓዋሚ ሰልፊ ብምስራቕ ዝተኸሰሰ ወዲ 85 ዓመት ስፔናዊ ዶክተር፡ ሎሚ መዓልቲ ኣብ ማድሪድ ናብ ቤት ፍርዲ ቐሪቡ። ደገፍቲ መራሒ እታ ሃገር ዝነበሩ ፍራንሲስኮ ፍራንኮ፡ ቅድሚ ዓሰርታት ዓመታት ፖለቲከኛታት ጸጋማይ ክንፊ ስፔይን ዝወደለዱዎም ቖልዑ፡ ኣብ መዕበዪ ህጻናት ክዓብዩ ይገብሩ ነይሮም።


text:
Radio Erena: 09 April 2015
ከም መቀጸልታ ናይቲ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ኤርትራ ደሞክራስያዊ ጽገናዊ ለውጢ ንምትእትታው ዝገብሮ ዘሎ ሓድሽ ጻዕርታት፣ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኢጣልያ ኣብ ኤርትራ ዑደት ብምክያድ ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቅን ላዕለዎት ሰበ ስልጣን መንግስትን ብምርኻብ ሰፊሕ ዝርርብ ከምዘካየደ ዲፕሎማስያዊ ምንጭታት ንሬድዮ ኤረና ኣረጋጊጾም።
እቲ ብሓለፍቲ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢጣልያ ክፍሊ ኣፍሪቃ፣ ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝን ጉዳይ ስደተኛታትን ዝተመርሐ ላዕለዋይ ልኡኽ ኢጣልያ፣ ኣብቲ ካብ 24 ክሳብ 26 መጋቢት ኣብ ኤርትራ ዘካየዶ ዑደት ብፍላይ ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂን ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍን ኣማኻሪ ፕረዚደንትን ኣቶ የማነ ገብርኣብን ኣብ ሰለስተ ዓብይቲ ነጥብታት ብምትኳር ዓሙቕ ምምይጥ ከምዘካየደ እቶም ምንጭታት ኣመልኪቶም።
እቲ ልኡኽ ኣብ ዘቤታዊ ፖለቲካዊ ኩነታት ኤርትራ፣ ክልተኣዊ ዝምድናን ልምዓታዊ ምትሕግጋዝን ከምኡ ድማ ጉዳይ ዋሕዚ ስደተኛታትን ብዝምልከት ኣብ ዘካየዶ ናይ ክልተ መዓልታት ዝርርብ፣ ዘተባብዕ ውጽኢት ከምዘይረኸበሉ’ውን ደምዲሙ ኣሎ።
ክቡራት ተኸታተልትና ዝርዝር ናይዚ ወኪል መንግስቲ ኢጣልያ ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስን ኣማኻሪኡ ኣቶ የማነ ገብርኣብን ዘካየዶ ሰፊሕ ምይይጥ በጺሑና ኣሎ። እቲ ልኡኽ ኣብ ጉዳይ ደሞክራሲን ምርጫን፣ ኩነታት ናይ ፖለቲካ እሱራት፣ ሃገራዊ ኣገልግሎት ናብ 18 ኣዋርሕ ዝምለሰሉ መንገዲን ካልእን ብዝምልከት ዘልዓሎ ነጥብታትን ካብ ፕረዚደንትን ኣማኻሪኡን ዝተዋህቦ መልሲን ዝሓቖፈ ጽሟቕ ትሕትቶ ጽባሕ ከነቕርቦ ኢና።
================================


text:
Radio Erena : 16 October 2015
መንግስቲ ቦትስዋና፣ ጉዳይ ናይቶም ዑቕባ ንምሕታት ኣብታ ሃገር ዝተረፉ 10 ኤርትራውያን ተጻወቲ ብሕጋዊ መንገዲ ክርአ ምዃኑ ይገልጽ ኣሎ።
ቦትስዋና ነቶም ኤርትራውያን ከም ስደተኛታት ከምዘይትቅበሎም ሚኒስተር ፍትሒ፣ ምክልኻልን ጸጥታን ኣቐዲሙ እኳ እንተገለጸ፣ ሎሚ ብዝተረኽበ ሓበሬታ ግና እቲ መንግስቲ ጉዳዮም ብሕጋዊ መንገዲ ክርአ ምዃኑ ጠቒሱ።
ሚኒስተር ምክልኻል፣ ጸጥታን ፍትሕን ቦትስዋና፣ ብዛዕባ’ቲ ንኤርትራን ቦትስዋናን ኣሰሓሒቡ ዝርከብ ጉዳይ 10 ተጻወቲ ብዝምልከት ምስ ሓንቲ ሬድዮ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መጠይቕ፣ ከም ስደተኛታት ከምዘይቕበልዎም ገሊጹ ምንባሩ ነቲ ኩነታት ብቀረባ ዝከታተልዎ ዘለዉ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
እቶም ተጻወቲ ብሕጋዊ መንገዲ ናብ ቦትስዋና ስለዝኣተወ ዑቕባ ክሓቱ መሰል የብሎም’ዩ ክብል ጸኒሑ መንግስቲ ቦትስዋና።
እንተኾነ፣ እቲ መንግስቲ ጉዳዮም ናብ ቤት ፍርዲ ከቕርቦን ሕቶ እቶም ተጻወቲ ክስማዕን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ብተደጋጋሚ ይሓቱ ኣለዉ።
ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ብዝርከቡ ኤርትራውያን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ቆይሙ ዘሎ ጠበቓ ናይቶም ኤርትራውያን፣ ጉዳዮም ብቀረበ ክሰምዕን ብኣካል ምስኣቶም ክዘራረብን ፍቓድ ክወሃቦ ኣብ ከተማ ጋብሮን ናብ ዝርከብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እታ ሃገር ጥርዓን የቕርብ ምህላዉ’ውን እቶም ምንጭታት ብተወሳኺ ሓቢሮም።
ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝርከብ ኣምባሳደር መንግስቲ ኤርትራ ኣቶ ሳልሕ ዑመር፣ ናብቲ እቶም 10 ኤርትራውያን ተጻወቲ ተታሒዞሙሉ ዘለዉ ኣብ ፍራንሲስታውን ዝርከብ መደበር ፖሊስ ‘ኩትሉዋኖ’ ብኣካል ከምዝበጽሐ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት፣ ናብ ዓዶም ንኽምለሱ ሓያል ጻዕሪ ኣብ ንምክያድ ይርከብ።
እቶም ኤርትራውያን፣ ካብቲ ኣብ ‘ታቲ ሪቨር’ ዝርከብ መዕረፊ ኣጋይሽ ድሕሪ ምህዳሞም፣ ናብ ፖሊስ ኣብ ዝቀረብሉ እዋን ናብ ዓዶም ክምለሱ ድሌት ከምዘይብሎም ብምግላጽ ፖለቲካዊ ዑቕባ ክወሃቦምን’ዮም ዝሓቱ ዘለዉ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ ጉዳዮም ብሕጋዊ መንገዲ ክስማዕ ምዃኑን ብግዴታ ድማ ናብ ዓዶም ከምዘይምለሱን ካብታ ቦትስዋና ዝፍኖ ዘሎ ሓበሬታ ይጠቕስ።
ይኹን’ምበር ምሉእ ውሕስነት ክሳብ ዝረኽቡ፣ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝርከቡ ኤርትራውያን ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ ዝምልከት ጥርዓናት ናብ ኤምባሲታት ቦትስዋና ከቕርቡ ለበዋታት ይሓልፍ ኣሎ።
=========================================


text:
ኣባላት ቤት ምኽሪ ፀጥታ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣብ መንጎ ናይ ኤርትራ ፕሬዝዳንት ኢሳያስ ኣፈወርቅን ናይ ኢትዮጵያ ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ኣሕመድን 16 መስከረም 2018 ኣ/ፈ ኣብ ጂዳ ዝተፈራረምዎ ስምምዕ ሰላም፣ምሕዝነትን ሓፈሻዊ ምትሕብባርን ብሓጎስ ከምዝተቐበሉዎ ኣብ ዘውፅእዎ መግለፂ ሓቢሮም።
ናይ ስዑዲ ዓረብ ንጉስ ሳልማን ቢን ዓብዱልዓዚዝ ኣል ሳውድ ንዝተፃወቱዎ ታራ እውን ናእድኦም ገሊፆም ኣለው።ክልቲአን ሃገራት ሓድሽ ዘመን ሰላም፣ምሕዝነትን ሓፈሻዊ ምትሕብባራትን ከምኡ እውን ንዞባዊ ሰላምን ፀጥታን ንምስራሕ ዘለወን ድልውነት ንኢዱ’ሎ።
ካብዚ ብተወሳኺ ፕሬዝዳንትታ ጅቡቲን ኤርትራን ኣብ ጂዳ ምርኻቦም ኣብ ርክባት ክልቲአን ሃገራት ሓድሽ ምዕራፍ ዝኸፍት ከምዝኸውን ኣባላት ቤት ምኽሪ ፀጥታ ተስፍኦም ገሊፆም ኣለው።ክልቲአን ሃገራት ትርጉም ዘለዎ ልዝብ ንምምፃእ ፅምድአን ክቕፅላ ኣተባቢዖም ኣለው።
ኣባላት ቤት ምኽሪ ፀጥታ ኣብ ፃዕርታተን ንናይቲ ዞባ ሃገራት ንምሕጋዝ ቅሩብ ምዃኖም ሓቢሮም ኣለው።