text:
ብዘረባ ዘረባ ኣብ ሓደ ገዛ ቡን እናስተና እናዕለልና ከሎና ብዛዕባ ኣምልኾ ዝብል ኣርእስቲ ተላዕለ። ኣብቲ ገዛ ዝነበረ ኩሉ ኸኣ ሓሓሳቡ ከፍስስ ጀመረ። እቲ ገዛ ድማ ኣብ ክልተ ተኸፍለ፣ ገለ ፍጹም ኣምልኾ ክወስድ ዘለዎ ኣምላኽ እዩ ንኻልኦት ምምላኽ ሓጥያት እዩ ክብሉ ከለዉ። ገለ ድማ እወ እዚ ልክዕ እዩ እንተ ዀነ ንቑድሳንን መልኣኽትን ከንኽብሮምን ክንሰግደሎምን ብስሞም ጸዊዒና ክንድሕን ንኽእል ኢና ዝብል ዘረባ ናይ ካልእት ድማ ተሰምዕ። ኣብቲ ቤት ከኣ ፍጹም ክትዕ ኰነ። ሎሚ እስከ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ እዚ ክንዛረብ ኢና።
እቲ ሓደን እንኰን መሰረት እምነትና ክስረተሉን ክንስዕቦን ዘሎና መጽሓፍ መጽሓፍ ቁዱስ ጥራይ እዩ። እዚ ካብ ኣምላኽ ንዕኡ ክንፈልጠሉ ዝትዋህበ መጽሓፍ ጥራይ እንተ ዘይኰይኑ ካልእ ንኣምላኽ ክንፈልጠሉ እንኽእል መጽሓፍ ብፉጹም የሎን። ሰባት ንኣምልኾኦም ክጥዕም ተባሂሉ ዝተፈላለየ መጻሕፍቲ ብምምጻእ ነዚ ቑዱስ መንፈስ ኣምላኽ ዝነፈሶ ጹሑፍ እኳ ክቕይርዎ እንተ ፈተኑ፣ ንባዕሎም ብዘጻወድዎ መፈንጠራ ኣብ ማሕለኻ ክኣትዉ እንተ ዘይኰይኖም ነዚ ቓል እዚ ክልውጥዎ ኣይከእሉን እዩም። ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ካብ ቃለይ ክሓልፍ ሰማይን ምድርን ክሓልፍ ይቐልል ኢሉ ኣሎ እሞ በዚ ዘይሓልፍ ቃል ኣቢልና መሰረት እምነት ውሽጥና ተፈተና ሰናይ እዩ።
ቃል ኣምላኽ ብንጹር ንመን ከነምልኽ ከም ዘሎና ይነግረና። ክብርን ስግደትን ዝግብእ ሓደ ኣምላኽ ምኻኑ ቀሊዑ የርእየና። ኣብዚ እዋና ካብ ኣምላኽ ወጻኢ ዝምለኹን ዝኽበርሉን ዝስገደሎም ዘሎ ኣምላኽቲ ይኹን ቁዱሳትን ሰባት ማእለያ ዘይብሎም ክንዲ ጸግሪ ርእሲ ዝምብዝሖም እዩ። መዓልታዊ ዝውሰኹ ሓደሽት ኣማልኽቲ እውን ማእለያ የብሎም። ኣብዚ እዋን እዚ ካብቲ ወሪድና ዘሎ መከራን ስቓይን እቲ ምኽንያት ካብ ኣምላኽ ወጻኢ እዚ ከምዚ ዝዓይነቱ ኣምላኽ ዘይፈትዎ ኣምልኾ ነዘውትር ስለ ዘሎና ዶ ዀን ይኸውን?
ዘመንን ግዜን ንቓል ኣምላኽ ኣይልውጦን እዩ። ሕጊ ኣምላኽ ንዘልኣለም ጸኒዑ እዩ ዝነብር። ሰማይን ምድርን ክሓልፍ እቲ ህይዋ ቃል ግና ንዘልኣለም እዩ ዝነብር። ኣብዚ ከምዚ ዝበለ ናይ ኣምላኽ ክቡር ቃል ድማ እቲ እንኰ ኣምልኾን ስግደትን ክወስድ ዝግብኦ መን ምኻኑ ተጠቒሱ ኣሎ። ኩላትና ንፈልጦ ብዛዕባ እቲ ካብ ኣምላኽ ንሙሴ ዝተኣዋህበ 10 ትእዛዛት ኣምላኽ እዩ። እታ ቐዳመይቲ ኣብኣ ተጠቂሳ ዘላ ትእዛዝ ድማ ከምዚ ትብል “ካብ ምድሪ ግብጺ፡ ካብ ቤት ባርነት ዘውጻእኩኻ፡ ኣነ እግዚኣብሄር ኣምላኽካ እየ።ካልኦት ኣማልኽቲ ኣብ ቅድመይ ኣይሀልዉኻ።ኣብ ላዕሊ ኣብ ሰማይ ካብ ዘለው፡ ኣብ ታሕቲ ድማ ኣብ ምድሪ ኻብ ዘለው፡ ኣብ ማይ ከኣ ኣብ ትሕቲ ምድሪ ኻብ ዘለው፡ ምስልን ስእልን ዘበለን ንኣኻ ኣይትግበር። ኣይትስገደሎምን ኣይተገልግሎምን ድማ። ኣነ ኣግዚኣብሄር ኣምላኽካ፡ ቀናእ ኣምላኽ እየ እሞ፡ ንዚጸልኡኒ ሓጢኣት ኣቦታት ኣብ ደቂ ኽሳዕ ሳልሳይ ክሳዕ ራብዓይ ወለዶ ዚቐጽዕ፡ ንዚፈትዉንን ትእዛዘተይ ንዚሕልውን ግና ክሳዕ ኣሻሓት ምሕረት ዝገብር እየ።” ዘጸ 20፣1-6 እዚ ጽንዑ ትእዛዝ እዚ ምጥሓስ ማለት ክሳብ ወለዶታት ዝኸይድ መቕጻዕቲ ምምጻእ ማለት እዩ። እዚ ታሪኽ ዝምስክሮ ሓቂ እዩ። ንኻልኦት ኣምልኽቲ ምምላኽ ወይ ምስጋድ ከም ኡውን ምግልጋል ማለት እቲ ንኣምላኽ ጥራይ ክኸውን ዝግባእ ክብርን ፍቕርን ሰሪቕካ ንኻልእ ምምጣው ማለት እዩ። ፍጥረት ኩሉ ብኣምላኽ ንኣምላኽ እዩ ተፈጢሩ ነዚ እዩ ኣብ ቆሎሴ 1፣16 “ኣብ ሰማያትን ኣብ ምድርን ዘሎ፡ ዚርኤን ዘይርኤን፡ ዝፋናት ኰነ ወይስ ጒይትነት፡ ሕልቅነት ወይስ ስልጣናት፡ ኲሉ ብእኡ ተፈጢሩ ኣሎ እሞ፡ ኲሉ ብእኡን ንእኡን እዩ እተፈጥረ።” ዝብለና። ሎሚ ዝዀነ ዓይነት ካብ ኣምላኽ ወጻኢ እንገብሮ ኣምልኾ ኩሉ ኣብ ህይወትና ዘምጻልና መርገም ጥራይ እዩ።
ኣብ ዘምናት ኩሉ ኣምላኽ ንደቂ ሰባት ዘይሃውቦም ሰናይን ጹቡቕን ነገር የሎን። ልዕሊ ኹሉ እኳ እቲ ሓደ ወዱ ንምድሓና በጃ ክኸውን ወፍይዎ። ነዚ ከምዚ ዝበለ ናይ ፍቕሪ ኣምላኽ ሓዲግና ተወሰኽቲ ኣምላኽቲ ቁዱሳን እንብሎም ወይ ጻድቃን ምንዳይናን ስሞም ጸዊዕና ክብሪ ምሃብናን ንልቢ ኣምላኽ ክሳብ ክንደይ ነግሁዮ ከምዘሎና ይስቆረና ዶ ይኸውን እቲ ፍርዲ ዓቢ እቲ ኣብ ህይውትና ዝመጽእ ዘሎ ክሳርን ኣበሳን ክንድምንታይ ዓቢ ምዃኑ ነስተውዕሎ ዶ ኣሎና? ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ነታ ሳምራዊት ሰበይቲ ዝተዛረባ ኣሎ “ኣምላኽ መንፈስ እዩ፡ እቶም ዚሰግዱሉ ድማ ብመንፈስን ብሓቅን ኪሰግዱሉ ይግብኦም። ኣቦ ኸምዚ ዝበሉ ሰገድቲ እዮም ዚደሊ እሞ፡ እቶም ናይ ሓቂ ሰገድቲ ነቦ ብመንፈስን ብሓቅን ዚሰግዱሉ ሰዓት ክትመጽእ እያ፡ ንሳ ኸኣ ሕጂ እያ።” እምብኣር ኣምላኽ እቲ ዘይረኣ ብወዱ ብየሱስ ክርስቶስ ዝተጋህደ ኣብ ውሽጢ እቲ ሓቐኛ መንፈስ ኣቲኻ ጥራይ ሓቐኛ ኣምልኾ ክትህቦ ከም ዝግባእ ባዕሉ እቲ ተበጃዊ ይዛረብ ኣሎ። ንኣምላኽ ሓደ እኳ ዝርኣዮ የልቦን እቲ ኣብ ሕቑፊ ኣብኡ ዝነበረ ወዱ የሱስ ክርስቶስ ከኣ ኣግሃዶ። ንሱ እዚ ኣምላኽ ክነሱ ሰብ ኰይኑ ዝተጋህደ የሱስ ክርስቶስ ጥራይ ድማ እዩ ነቲ ሓቐኛ ኣምላኽ ከንምልኾ ክንክእል በቲ ዝኸፈሎ ናይ ደም መስዋእቲ ኣቢሉ ዝገልጸልና። ነዚ እዩ ኣብ ማቴዎስ “በታ ወርሓት እቲኣ የሱስ መለሰ በለውን፡ ዎ ኣቦይ ጐይታ ሰማይን ምድርን፡ እዚ ኻብ ብልህታትን ኣስተውዓልትን ስለ ዝሐባእካዮ፡ ንሕጻናት ግና ስለ ዝገለጽካዮ፡ ኤመስግነካ ኣሎኹ። እወ፡ ኣቦየ፡ ኣብ ቅድሜኻ ኸምኡ ስምረትካ ዀይኑ። ካብ ኣቦይ ኲሉ ተዋሂቡኒ ኣሎ። ንወዲ ብጀካ ኣቦ ሓደ እኳ ዚፈልጦ የልቦን፡ ነቦ ኸኣ ብጀካ ወድን እቲ ወዲ ኺገልጸሉ ዚፈቱን፡” ዝብለና ስለዚ ንምምላኽ ኣቦ ተዀነ እውን ብዘይ የሱስ ኣቢላክ ክትገብሮን ክትዓሞን ኣይከኣልን እዩ።
ንመለስ ናብ ታሪኽ ናይ እራኤላውያን። ኣምላኽ ንደቂ እስራኤል ብጀኩኡ ካልእ ኣምላኽቲ ከምልኹ ከም ዘይብሎም ብጽኑዕ ኣዚዝዎም እዩ። ብፍላይ ብጽንዕቲ ኢዱ ካብ ግብጺ ምስ ኣውጾም ዝሃቦዎ ክብርን ኣምልኾን ዓቢ ኔሩ። ሙሴ ምስ ኣምላኽ ክዘራረብን ሕጊ ካብ ኣምላኽ ክቕበልን ናብ ከረን ደየበ ኣምላኽ ድማ ብጻብዑ ዝተጻሕፈ ሕጋጋት ሃቦ፣ ካብቲ ሕጋጋት ሓደ እታ ዝረኣናያ ካልኦት ኣምላኽቲ ኣይተምልኽ ትብል እያ። ኣብዚ እዋን እዚ ግና ሙሴ ገና ካብ ከረን ከይወረደ ኸሎ ህዝብ እስራኤል ሓደ ጹዩፍ ዝዀነ ነገር ክገብሩ ተላዓዓሉ ከምዚ ይብለና “እቲ ህዝቢ ኸኣ ሙሴ ኻብ ከረን ከይወረደ ኸም ዝደንጎየ ምስ ረአየ፡ ናብ ኣሮን ተኣከበ እሞ፡ ነዚ ኻብ ምድሪ ግብጺ ዘውጽኣና ሙሴ፡ እቲ ሰብኣይ፡ እንታይ ከም ዝረኸቦ ኣይንፈልጥን ኢና እሞ፡ ተንስእ ቀቅድሜና ዚኸዱ ኣማልኽቲ ግበረልና በልዎ። ኣሮን ድማ እቲ ኣብ ኣእዛን ኣንስትኹምን ኣወዳትኩምን ኣዋልድኩምን ዘሎ ቐላብቲ ወርቂ ቐንጢጥኩም ኣምጹኡለይ በሎም። ኩሎም እቶም ህዝቢ ኸኣ ኣብ ኣእዛኖም ዝነበረ ቐላብቲ ወርቂ ቐንጢጦም ናብ ኣሮን ኣምጽእዎ። ንሱ ኸኣ ካብ ኣእዳዎም ወሲዱ ብመንደል መመሰሊ ቀሪጹ፡ ኣፍሲሱ ኸኣ ምራኽ ገበሮ። ንሳቶም ድማ ዎ እስራኤል፡ ካብ ምድሪ ግብጺ ዘደየቡኻ ኣማልኽትኻ እዚኣቶም እዮም በሉ።” ዘጻ 32፣1-4 ኣብዚ እዋን እዚ እዩ እብኣር ኩራ ኣምላኽ ኣዚዩ ዝነደደ ንሙሴ ድማ ከምዚ በሎ “ሽዑ እግዚኣብሄር ንሙሴ በሎ፡ እዚ ኻብ ምድሪ ግብጺ ዘውጻእካዮ ህዝብኻ በዲሉ እዩ እሞ፡ ኪድ ውረድ። ካብቲ ዝኣዘዝክዎም መገዲ ብኡብኡ ኣግለሱ። ምራኽ ፍሲ ገብሩ፡ ሰገዱሉን ሰውኡሉን ከአ፡ ዎ እስራኣኤል እቶም ካብ ምድሪ ግብጺ ዘደየቡኻ ኣማልኽትኻ እዚኣኣቶም እዮም ድማ በሉ” ዘጸ 32፣8 ብርግጽ ካብ ኣምላኽ ወጻኢ ካልኦት ኣምላኽቲ ምምላኽ ንኣምላኽ ሰማይ ምብዳል እዩ። ንኣምላኽ ምብዳል ማለት ከኣ ፍርዲ ኣብ ገዛእ ርእስኻ ምእካብ ማለት እዩ፣ ሰብ ምስ ሰብ እንተ ተባእሲ ኣምላኽ ይዓርቆ ሰብ ምስ ኣምላኽ እንተ ተባኢስይ ግና ከቢድ እዩ።
ሎሚ ንኻልኦት ኣምላኽቲ ብምምላኽና ጥራይ ንልቢ ኣምላኽ ክሳብ ክንደይ ነግሁይ ከም ዘሎና እንተ ዝርድኣና ሰናይ እዩ። ካብ ኣምላኽ ወጻኢ ንኻልኦት ኣምላኽቲ ወይ ቁዱሳንን ጻድቃንን እንብሎም ወይ ክኣ እንሰግደሎም ምስልን ስእልን እንተሎ ዀይኑ ኣምላኽ ንርኽስ ነገር የሕሊፉ ከም ዝህበና ኣይንዘንግዕ። ሃዋርያ ጳውሎ ኣብ መልኽቲ ሮሜ ክጽሕፍ ከሎ ነዚ ኣብዚ ዘመን እዚ ዘሎ ሃዋህው ገሊጽዎ ኣሎ ከምዚ ድማ ይብል “ለባማት ኢና እናበሉ ዐሸዉ እሞ፡ ንኽብሪ እቲ ዘይሐልፍ ኣምላኽ ናብ ምስሊ ሓላፊ ሰብን ኣዕዋፍን ኣርባዕተ መሓውር ዘለዎም እንስሳን ለመም ዚብልን ንዚመስል ለወጥዎ። ነቲ ሓቂ ኣምላኽ ናብ ሓሶት ስለ ዝለወጥዎ፡ ኣብ ክንዲ ፈጣሪ፡ - ንሱ ንዘለኣለም እተባረኸ እዩ፡ ኣሜን፡ - ንፍጡር ስለ ዘምለኹን ዘገልገሉን፡ ኣምላኽ ከኣ ስጋ ሓድሕዶም ኬሕስሩ ብትምኒት ልቦም ንርኽሰት ኣሕሊፉ ሀቦም።” ሮሜ 1 24፡25
እስከ ናብ ደቂ እስራኤል ንመለስ ፍርዶም ከመይ ከም ዝነበረ ንርኣ ኣምላኽ ክርኡ ስለ ዝነደድ ክውድኦም ሓሰብ ካብቶም ደቂ እስራኤል ከኣ ኣስታት 3000 ሰብኡት ወደቑ ጸሊም ነጥቢ ኣብ ታሪኽ ደቂ እስራኤል ኔሩ። ሎሚ ካብዚ ከምዚ ዝዓይነቱ ፍርዲ ኣምላኽ ከነምልጥ ንኣምላኽ ሰማይን ምድርን ንምምላኽ ብጐይታ የሱስ ናብኡ ንቕረብ።
እስራኤላውያን ኣብ ትሕቲ ማረኽቶምን ጨቆንቶምን ዝወድቁ ዝነበሩ ንኣምላኽ ምምላኽ ሓዲጐም ካልኦት ኣምላኽ ከምልኹ ስለ ዝጀመሩ እዩ። ሎሚ ንኣምላኽ መዓረ ቑዱሳንን መልኣኽትን እናሰራዕና ንጐዓዝ ሰባት እቲ ፍርድና ዓቢ ምኻኑ ፈሊጥና ካብዚ ግናይ ኣካይዳና ንመለሰ። መልኣኽቲ ዀኑ ቁዱሳን ሰባት ወይ ጻድቃን ኢልና እንጽውዖም ሰባት ኣምልኾን ስግደትን ክወስዱ ግቡእ የብሎምን ጥራይ ዘይኰነስ መሰል እውን የብሎምን። ፍጡር ኩሉ ንኣምላኽ ከኽብርን ከምልኽን ዝተፈጥረ እዩ። ብዛዕባ ኣማልኽቲ እንተ መጻና ክስገደሎምን ክምለኹን ከም ዘይግብኦም ዝንግረና ንጹር ጥቕሲ መጽሓፍ ቁዱስና ኣሎ። ንሱ ድማ ሃዋርያ ዮውሃንስ ኣብቲ ብዛዕባ ኣብ መወዳእታ ዘመን ዝኸውን ራእይ ኣብ ዝርእየሉ ዝነበረ እዋን መልኣኽ እግዚኣብሄር ምስ መጾ ዝተፈጸመ ነገር እዩ ከምዚ ይብል “እዚ ነገር እዚ ዝሰማዕክዎን ዝርኤኽዎን ኣነ ዮሃንስ እየ። ምስ ሰማዕኩን ምስ ርኤኹን ከኣ፡ ኣብ ቅድሚ ኣእጋር እቲ ነዚ ነገር እዚ ዘርኣየኒ መልኣኽ ክሰግድ ፍግም በልኩ። ንሱ ኸኣ፡ ከይትገብሮ ተጠንቀቕ። ኣነስ ከማኻን ከምቶም ኣሕዋትካ ነብያትን፡ ከምቶም ንቓላት እዚ መጽሓፍ እዚ ዚሕልዉን ባርያ እየ፡ ንኣምላኽ ደኣ ስገድ፡ በለኒ።” ራእ 22፣8-9 ሎሚ እዞም ኣስማቶም ጸጽዊዕና እንሰግደሎምን ከም መድሓንቲ እንዝክሮምን ብዛዕባ ኣምልኾን ስግደትን ዝመጸ ግብረ መልሶም እዚ ንዮውሃንስ ዝበሎ እዩ። መልኣኽቲ ኣገልገልቲ እቲ ልዑል ኣምላኽ ክዀኑ ዝተፈጥሩ እምበር ክምለኹን ክስገደሎምን ኣይግባኣን ነዚ እዩ ኣብ እብራውያን እስኪ፡ ካብ መላእኽቲኸ ንመኖም እዩ? ንስኻ ወደይ ኢኻ፡ ኣነ ሎሚ ወለድኩኻ፡ ከም ብሓድሽ ድማ፡ ኣነ ኣቦ እዀኖ፡ ንሱውን ውሉድ ይዀነኒ፡ ዝበሎ? ከም ብሓድሽ ድማ ነቲ በዂሪ ናብ ዓለም ኬእትዎ ኸሎ፡ ኲላቶም መላእኽቲ ኣምላኽ ይሰግዱሉ፡ ይብል።ብዛዕባ መላእኽቲ ኸኣ፡ መላእኽቱ ንፋሳት፡ ኣገልገልቱውን ሃልሃታ ሓዊ ዚገብር፡ ይብል” እብ 1፣6-7 እዞም መልኣኽቲ ኣምላኽ ክሎም 24ሰዓታት ንኣምላኽ ሰማይ ዘምልኹ እዮም።
ብዛዕባ ንሰባት ምስጋድን ምምላኽን ከምዘይግባእ ድማ ቃል ኣምላኽ ወሲኹ ብንጹር ይነግረና እዩ። ሃዋርያ ጳውሎስን ባርናባስን ናብ ከተማታት ሊቃኦንያን ናብ ልስጥራን ናብ ደርቤን ከይዶም ወንጌል ሰበኹ ኣብኡ ድማ ሓደ ካብ ከርሲ ኣዲኡ ጀሚሩ ኣእጋሩ ዝመተ ሰብኣይ ኣብ መነገዲ ረኸቡ እሞ ብስም የሱስ ፈወስዎ እቲ ሰብኣይ ከኣ ብኣጋሩ ደው ኢሉ ቖመ። ኣብቲ ኸተማ ድማ ዓቢ ምግራም ከነ። እቶም ሰብ ከተማ ድማ “ሽዑ እቶም ህዝቢ ጳውሎስ ዝገበሮ ምስ ረኣዩ፡ ድምጾም ዓው ኣቢሎም ብዘረባ ሊቃኦንያ፡ ኣማልኽቲ ብኣርኣያ ሰብ ናባና ወሪዶም፡ በሉ። ንበርናባስ፡ ድያ፡ በልዎ፡ ንጳውሎስ ድማ፡ መራሕ ዘረባ ስለ ዝዀነ፡ ሄርሜስ። በልዎ። ካህን እቲ ኣብ መንጽር ከተማ ዝነበረ መቕደስ ድያ ድማ ኣብዑርን ኣኽሊላት ዕምባባን ናብቲ ደጌታት ኣምጺኡ ምስቶም ሰብ ኰይኑ ኺስውኣሎም ደለየ።” ዘገርም እዩ። እዞም ሰባት እዚኦም ዝሰርሖ ስራሕ ኣምላኽ፣ ክብሪ ክወሃቦ ዘለዎ ኣምላኽ ግና እዞም ህዝቢ ኣምልኾ ኣብ ልዕሊ እቶም ናይ ኣምላኽ ሰባት ከቕርቡ ደለዩ።
ኣብዚ እዋን እዚ ብዙሓት ሰባት እዮም እገለ ኣብ ዘመኑ ከምዚ ጌሩ ከምዚ ደጊሙ ከምዚ ሰሪሑ እንተባህለ በብስሞም መስዋእቲ ዝቐርብ ንስሞም ብኣምልኾተ መንፈስ ዝዝከር። እኒ ጳውሎስን ባርነባስን ግና እዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ነገር ማለት ሰብ ክምለኽን ክስገደሉን ነውርን ምንጪ መርገምን ምኻኑ ስለ ዝፈለጥ ኣዚዮም ተቖጥዑ ከምዚ ድማ ይብሉ “ግናኸ ጳውሎስን በርናባስን፡ እቶም ሃዋርያት፡ እዚ ምስ ሰምዑ፡ ክዳውንቶም ቀደዱ፡ እናጨደሩ ኸኣ ናብቶም ህዝቢ ጐየዩ፡ እናበሉ፡ ኣቱም ሰብ፡ ንምንታይ እዚ ነገርዚ እትገብሩ፧ ንሕና ድማ ከማኻትኩም ዝፍጥረትና ሰብ ኢና፡ ካብዚ ኸንቱ ነገር ናብቲ ሰማይን ምድርን ባሕርን ኣባታቶም ዘለዉ ዂሎምን ዝፈጠረ ህያው ኣምላኽ ክትምለሱ ነበስረኩም ኣሎና። ንሱ ብዝሐለፈ ወለዶ ንዂሎም ኣህዛብ መመገዶም ይኺዱ ሐደጎም። ምስናይዚ ኸኣ ጽቡቕ እናገበረ፡ ካብ ሰማይ ዝናምን ዘመን ፍርያትን እናሀበኩም ንልብኹምውን ብመብልዕን ሓጐስን እናጽገበ፡ ርእሱ ብዘይ ምስክር ኣይሐደገን። እዚ ኢሎም ከኣ፡ ከይስውኡሎም፡ ነቶም ህዝቢ ብሓይለ ገደል ከልከልዎም።” እዚ ታሪኽ ኩሉ ኣብ 14 ኢና እንረኽቦ።
ሃዋርያ ጳጥሮስ ንእንዳ ቀርኔልዮስ ወንጌል ክሰብከሎም ምስ ከደ ኰነ ድማ፡ ጴጥሮስ ኪኣቱ ኸሎ፡ ቆርኔሌዎስ ተቐበሎ። ኣብ ኣእጋሩ ተደፊኡውን ሰገደሉ። ጴጥሮስ ግና፡ ኣነ ድማ ከማኻ ሰብ እየ፡ ተንስእ፡ ኢሉ ኣተንስኦ። ኣብዚ እዉን ሰባት ስግደይ ከም ዘይግብኦም የመልክት።
እምብኣር ካብዚ ኩሉ ዝረኣንዮ መልኣኽቲ ዀነ ሰባት ስግደትን ኣምልኾን ከም ዘይግብኦም እዩ እንተ ጌርናዮ ድማ ዝገደደ ፍርድን መርገምን ከም ዘምጻልና ኣይንስሓት። ሎሚ ነቲ በይኑ ኣብ ሰማይን ምድርን ምሉእ ስልጣን ንዘለዎ መድሓኒ ጐይትና የሱስ ክርስቶስ ከንምልኽን ክንሰግድን ይግብኣና፣ ኩሉ ብርኪ ንዕኡ ክሰግድ ልሳን ዘበለ ድማ ጐይታ ምኻኑ ክምስክር ይግብኦ እዩ። ኣብቲ ናይ መወዳእታ እዋን ነቶም ካብኡ ወጻኢ ንኻልእ ዘምልኽ ሰባት ብኣዚዩ ዘስካሕክሕ ፍርዲ ክፈርዶም ምኻኑ ቃል ይነግረና ስለዚ ንሱ ነቲ ናይ ዘልኣለም ኣምላኽ ብዘይ ካልእ ወሰኽ ነምልኮ ንስገደሉ። ከምይሲ ኣምላኽ ንሱ ሓደ በይኑ እዩ በቲ ዝልኣኾ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ምእማን ከኣ ናይ ዘልኣለም ህይወት እዩ እሞ። ንዕኡ ብምሉእ ልብናን ሓይልናን ነፍስናን ነፍቅሮን ንገዘኣዮን ነገልግሎን። ብዛዕባ ንኻልኦት ምምላኽ መርገም ከም ዘምጽእ ዝጠቅስ ጥቕስታት መጽሓፍ ቁዱ ማእለያ ዘይብሉ ምጠቐስና ምስ ግዜና ግና ኣብዚ ይኣኽለና። ነዚ ዘምጸናዮ ናይ መጽሓፍ ቁዱስ መርትዖታት ከነስተዕል ኣምላኽ ንልብና ይኽፈት።
በጀካ ኣምላኽ
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


c: text/html

text:
Radio Erena: 06 March 2022
ወተሃደራዊ ቆንስል ሱዳን፣ ሩስያ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ መዓስከር ክትከፍት ተቓውሞ ከምዘይብሉ ምግላጹ፣ ኣብ ሰበስልጣን ኣመሪካ ቁጠዐ ፈጢሩ።
ምኽትል ኣቦ ወንበር’ቲ ቆንስል ለተናል ጀነራል መሓመድ ሓምዳን ዳግሎ፣ ምስ መንግስታዊት ቴሌቪዥን ሃገሩ ኣብ ዘካየዶ ቃለመጠይቕ፣ ፖርት ሱዳን ን25 ዓመታት ብሓይሊ ባሕሪ ሩስያ ክመሓደር ዘኽእል ኣብ 2020 ዝተኻየደ ዝርርብ ኣብ ግብሪ ክውዕል ድሌት ከምዘለዎ ገሊጹ።
እቲ ጀነራል፣ ‘ንረብሓ ሱዳን ክሳብ ዝኾነ፣ ዝኾነት ሃገር ኣብ ማያትና ወተሃደራዊን ንግዳዊን ንጥፈታት ከተካይድ ጸገም የብልናን’ ክብል እዩ፣ ብዛዕባ ዑደቱ ናብ ሩስያ ኣመልኪቱ ኣብ ዝገበሮ ቃለመጠይቕ ገሊጹ።
ኣዛዚ ናይቲ ኣብ ጂቡቲ ዝርከብ ወተሃደራዊ መዓስከር ኣመሪካ መጀር ጀነራል ዊልያም ዛና ነዚ ብዝምልከት ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፣ ካብ ህላዌ ሰራዊት ሩስያ ዝርከብ እወታዊ ረብሓ ኣብ ታሪኽ ኣይረአናን፣ ስለዚ ከኣ ምህናጽ ሓይሊ ባሕሪ ሩስያ ኣብ ማያት ሱዳን የስግኣና እዩ’ ብምባል፣ ንውሳኔ ወተሃደራዊ ቆንስል ሱዳን ነቒፉ።
ሩስያ ኣብ ሃገራት ኣፍሪቃ ጽልዋኣ ንምዕባይ፣ ‘ዋግነር ግሩፕ’ ብዝተባህለ ብፓራሚሊታሪ ዝቖመ ናይ ውልቂ ትካል ኣቢላ ወተሃደራዊን ስለያዊን ንጥፈታት ተካዪድ ኣላ ክብሉ’ዮም ሰበስልጣን ኣመሪካ ዝወቕሱ።
ሱዳን ናይ መሰጋገሪ መንግስቲ ድሕሪ ምምስራታ፣ ኣመሪካ ካብ መዝገብ መወልቲ ሽበራውያን ሰሪዛታ፣ ኣብ ልዕሊኣ ኣንቢራቶ ዝነበረት ማዕቀብ ከኣ ኣልዒላ። ኣምሳያ ናይዚ፣ ሱዳን ምስ ሩስያ ኣትያቶ ዝነበረት ውዕል ሰሪዛቶ ድሕሪ ምጽናሕ፣ ወተሃደራዊ ጉጅለ ብዕልዋ ስልጣን ምስሓዘ እዩ ሕጂ እቲ ውዕል ክቕጽል ዝበሃል ዘሎ።
=====================

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Response to COVID-19 and One Day Eritrea series 1
ከዲጃ መሐመድ
Nov. 14, 2020
ሼኽ ሓምድ እግለ ሸቃለ፡ “ግድም አነ ፈጅር ህዳይ ህላ ዲቡ እግል እትአኸር ቱ። ለጃርዲን ማይ ለተሐዜ አስቱ ወሱግማ ለትገይስ እንዴ አዳሌኩመ ጽንሖ። ለመኪነት እግል እንደእ እትክምቱ” እንዴ ቤለዮም ትፋነዮም። ወእብ መኪነቱ አስክ ዐድ ተሀርበበ ምኖም። ፊነ በዓል-ዳር ተ እት ኢኮን እሎም ለእሎም ልትፋኔ ለህለ ክልኦት ሸቃላይ ዲብ ጃርዲን ሼኽ ሓምድ ዝያድ ሐምስ ሰነት ዋድያም ቶም። ሽቅል ሸቃላይ እንዴ ኢገብእ ሽቅል በዓል-ዳር እንዴ ሸቁ እቱ ነብሮ ዐለው። ሼኽ ሓምድ-መ ሰኒ ለአምኖም ዐለ። ላመ እብ ዮምየቶም ዲብ እሊ ጃርዲን ለሸቁ ሸቃለ እግል እሎም ክልኦት ሻብ ክም ሰብ ኖስ ርእያሞም ቶም።
ሼኽ ሓምድ፡ ምነ ጃርዲኑ ህቱ ለለአምረን ዓኢላት ሕጉዛት እግለን ዶል-ዶል ምስሉ ኽዳር እንዴ ነስአ ሰበት ለአበጸሐን፡ እላመ አምዕል እለ ጠማጥም ወበሰል ሰለስ ዓኢላት ለለሀይቡ እት ብጎሁ ለሱግ ድማን እንዴ አትለዩ አስክለ ሕለት እንዴ ለአቴ ምን ረዪም ዑስማን ረአዩ። ወእግል ልብጠር አሸረ እሉ። ሼኽ ሓምድ እግል ዑስማን ሰልፍ እንትቡህ እሉ ይዐለ። ሐሬ ላኪን ዑስማን-መ ምስለ እሻረት እለ ወዴ ለዐለ እትቅባል እንዴ ገብአ እሉ፡ “ዎ ሼኽ ሓምድ!” እት ልብል እብ ክርን ውቅል ክም ትላከዩ፡ ሼኽ ሓምድ፡ ዑስማን ልትላከዩ ክም ህለ ሐቆላ አግረሰ እቡ፡ “ቁል-ህወ-ላሁ ኣሐድ! እሊ ዮም ሚ ሐዜ ህለ፧ ያሲን ትግበእ እቱ!” ቤለ ወታከዩ።
ዑስማን መስኡል አምን ናይለ መንጠቀት እት ገብእ፡ ክም ሐዘ ለአስር ወፈትሕ፡ ቀትል ወለአቀትል። ራክብ ኢለሀምሙ ወሓግል ማል ሸዐብ እንዴ ዘምት ነብር ዐለ። ዑስማን ዲብ ሼኽ ሓምድ ዶል መጽአ ለመኪነት ሚ ጽዕነት ህሌት ሰልፍ እለ ገንሐ። ሐድ ዐስር ኪሎ ለገብእ በሰል ወአክሉ ጠማጥም ክም ረአ፡ “ሚቱ እሊ ጠማጥም ወበሰል ምን ሱግ ምን ሐለፍከ እቡ፧” ክም ቤለ፡ ሼኽ ሓምድ ህዬ፥ “እሊ ናይ ዝቤ ኢኮን ኽዳር ቤትናቱ!” እት ልብል በልሰ እሉ።
“መናሰበት ብከ ሚ ጋሻይ ህለ እግልከ፧ እክል እሊ በሰል ወጠማጥም እግል ቤት፧” ቤለ ዑስማን። ሼኽ ሓምድ መሳኪን እግል ሀቡቱ እግል ሊበሉ ይሐዘ፡ “ሕናመ ማሸለህ ሕዳም ሚ ሕነ፧!” እንዴ ቤለ አትሐጨረ ምኑ። ዑስማን ልተልሄ ምስሉ ለህለ እት መስል “ለመሻይኽ ድሉያም ይእንትም ጋሻይ ላሊመ ኢትሐግሎ!” ዶል ቤለዩ ሚ ቃስድ ክም ህለ ሰበት ኣመረ፡ ሼኽ ሓምድ ለህግየ ብዙሕ እግል ልናቅሾ እተ ይሐዘ። ከእግል ዑስማን እግልሚ ለሐዝዩ ክም ህለ እንዴ ኣመረ ገበዩ እግል ለአተላሌ ሰበት ሐዘ፡ “አሃ እንተ ኣኽባርከ ሚቱ፧” ቤለዩ። ለእግለ እብጡሩ ለህለ እግል ለኣምር።
ዑስማን፡ “ላላእ፡ ሓጀት በሲጠት ሐዜ ህሌኮ፡ 5000 ( ሐምስ አልፍ)” ዶል ቤለ፡ ሼኽ ሓምድ ሰኒ እንዴ ልትፈከር እቱ፡ “ሐምስ አልፍ በሲጠት ተ ዑስማን፧ አነ ጃርዲን ቡ እትበሀል እት ኢኮን ሓለትነ ረቢ አምረ። እብ ኸሳረት እንሸቄ ክም ህሌነ፤ ኩሉ ሓጃት ምስል ኢምርካብ ቀለ ዲብነ። አከይ አመል ጸብጤነ እት ኢኮን ኖሱ ወአዘምነ ምኑ ለሰእየት ለአዳም ልስኤናት ምነ ወዓረፍነ። አዜ አና ዮም እብ ረቢከ ምን ተአምን ዑስማን ሐምስ አልፍ ኢኮን ሐቴ አልፍ ኢትፈግር ምንዬ” ቤለ ሼኽ ሓምድ ወእግል ዑስማን እግል ለአትአምኑ ጀረበ።
“እለ ይእንተ ምሴ-ምሴ ኽዳርከ ሱግ መልእ ህለ። ትረክብ እቱ ይህሌከ ምን ገብእ እግልሚ ትትዕብ እቱ ህሌከ፧ ሐምስ አልፍ ህዬ ሚ ብዲበ ምንከ ለበዐለ ጃርዲን ኢኮን ምን ነፈር ዓዲ ጃርዲን ወድካን ለአለቡ እግል ትትረከብ ቀድር!” ቤለ ወዲብለ ጂቡ ሳቀ ለዐለ ነዛረት ለብሰ።
“እሊ ኩሉ ጀራዲን ወደካኪን ስሜት ቱ ዑስማን። አነ ህዬ ቀደም ኣላ-መ እከለአከ ሚ ዐልኮ፧ አዜ እለ ሐምስ ምእት ጽበጥ ወለ አርበዕ አልፍ ወሐምስ ምእት እትለን ክልኤ ዮም ረቢ ለሀይበነ እንጀመዐ እግልከ!” ቤለ ሼኽ ሓምድ። ዑስማን ለእለ ለሐዜ ህለ ሰላዲ ሐቆ ቤለየ ክም ኢልትናዘል ምነ ሰበት ለአምሩ።
“አነ ሐምስ አልፍ እቤለከ እት ኢኮን ሐምስ ምእት ሚ እቤለከ፧ ሐምስ ምእትከ ባከ ጽበጠ ሼኽ ሓምድ። ወእሊ ጃርዲንከ ኽዳር ሌጠ ዝሩእ እቱ ክም ይህለ አነ አምር። እግል አርኤካቱ!” ቤለ ዑስማን ወእግል ሼኽ ሓምድ ነወ እሉ።
“መለሀይ፡ መለሀይ ኢተአትፋርሀኒ ጃርዲንዬ ምን በስለት ወጠማጢመት ወኬን ሐበት ክም ኢትረክብ እቱ አነ ሙትአክድ አነ!” ቤለ ሼኽ ሓምድ። ዲብ ጃርዲኑ ሐበት ክም ይህሌት ዳምን ሰበት ዐለ። ዑስማን ሰኒ ሓርቅ ዲብ እንቱ ወእግል ሼኽ ሓምድ እንዴ ነዌ እሉ መክተቡ ጌሰ ወሼኽ ሓምድ አስክ ዐዱ ትወከለ።
ሸቃለ ጃርዲን ሼኽ ሓምድ አደሐ ኩለ እት ሽቅል ውዕላም ሰበት ዐለው እንዴ ደረረው ጽባብሕ ምስካቦም በጽሐው። ገበይ ለመካይን ለሐልፍ እበ ስምጥለ ጃርዲን ሰበት ተ ኑር ናይ መኪነት አንጸረው።
“የእ እለ መኪነት እለ ላሊ ምድር አየ ትገይስ ህሌት፧” ቤለ ለዎሮት ምኖም። ለአርድ ከደን ወፈርሀት ሰበት ቱ ሰኒ ፋርህ ምነ ዲብ እንቱ። “መኪነት ሕኩመት ምን ኢትገብእ ሸዐቢ ላተ እለ ሳዐት እለ ገይስ ኢመስለኒ። ሳዐት ከም ህሌት እንዴ ሳዐትከ ረኤ፧” ቤለ ላማ ካልኣዩ።
“ሳዐት! ሳዐት ዐስር ትብል ህሌት” ዶል ቤለ ለመኪነት ክም ቀርበቶም ለኑር ጠፈ። ለሸቃለ እትለ ሀመቶም እት ህለው፡ ዎሮት እበ ከብድለ ጃርዲን እት ልስዔ መጽአዮም። ምስለ ፈርሀት ለዐለት እቶም ወእብላ ዓቅቢለ ጃርዲን እቶም ሰበት ተ፡ ወለ ልስዔ ለህለ እናስ ለአደሐ ሸቱሉ ዐለው በሰል እንዴ ካየደ ሰበት ሐልፈ፡ “የሀ ወድ-ሰብ ሚቱ ደሐን አፎ ዘርእ ካየድከ፧” ቤለዩ ለዎሮቶም።
ለእናስ ምነ ሰዐዩ እንዴ ኢበጥር፡ “በዐል ደሐን እሊ መካይድ እሊ ሚ ከይድ፧! አርድ ዴሽ ወድቀ እቱ ከሾ ህለው!” ቤለዮም ወእባሁ ሐልፈዮም። ክልኢቶም ለሸቃለ ምስለ ወክድ ኢወክዱ ለረአወ መኪነት ወለ ህሌት እቶም ፈርሀት ምን ዐስከርየት፡ ወእብላ ለጃርዲን አዳም ክም ህለ እቱ እሙር ሰበት ቱ እት አካን ብዕደት እግል ልትሐበዖ አሰረ ልስዔ ለዐለ እናስ ገብአው። ወብዙሕ እንዴ ኢለአረይሞ ተሐበዐው።
ሐቆ ሰር ሳዐት ገብእ፡ ዲበ ጃርዲን በጣርየት ረአው። “እሎም በስ ኣምራም ቶም። እግልነ እት ለሐዙ ማጽኣም ህለው!” ቤለው። አምበለ በጣርየት ለውልዕት ሚ ለሐዙበ ህለው ወክም ነፈር ቶም እግል ለኣምሮ ኢቀድረው፡፡ ሰብለ በጣርየት እትለ አካኖም ላሊ ከፍለው ወሐቆሀ ምነ ጃርዲን ፈግረው። ላመ ኑረ ጣፊ ለዐለ መኪነት ለገበይ ለእበ መጽአት እበ ሐር አቅበለት። ዎሮት ምነ ሸቃለ እግለ መለሀዩ፡ “ግድም ለመኪነት እቅብለት ህሌት። አመት ርሕነ ዲብ እንወዴ ሕናመ ነአቅብል። ሰብ እንዴ አመመ ማጽእ ለዐለ መስል” ቤለዩ።
እተ ዕውድዋድለ አስቦሕ አስክለ ጃርዲን መኪነት እንዴ ትመጽእ ረአው። እት ቀበትለ ጃርዲን ለዲበ ልትሐበዖ አካን አለቦም። ለመኪነት ናይ ምን ክምተ አስክ ለአተድሉ ዎሮት ከእብ ገበዩ ትሸነከ። ለመኪነት ዑስማን ናይለ አምን ምስል ክልኦት አንፋር መክተቡ ወክልኦት ዐስከሪ ስሉሓም ወሼኽ ሓምድ ዐለው እተ። እተ ጃርዲን ክም አተው ዑስማን ወሼኽ ሓምድ ምስል ተርፈው ወለ ዐሳክር ወክልኦት አንፋር አምን እት ተፍቲሽ ናይለ ጃርዲን ገብአው። ሐቆ ብዙሕ ተፍቲሽ ለስላሕ ዳፍናም እተ ለዐለው አካን ዲበ መጽአው ወእግል ዑስማን ትላከዉ። ዑስማን ወሼኽ ሓምድ መጽአዎም። እግል ሼኽ ሓምድ ህዬ እለ ክለ እት ሐቴ ላሊ ዑስማን ለሐብከየ ኸይነት ለሰገው እቱ።
ምን ጃርዲኑ እት ቀደሙ ድፉን ለዐለ ስላሕ አፍገረው። ዑስማን “ምስል ጀሃድ ክም ትሸቄ ኢነአምር ተአመስል ዐልከ፧!” ቤለዩ እግል ሼኽ ሓምድ። ሼኽ ሓምድ ምን እለ ልስግት እቱ ለህሌት ጀሪመት በሪእ ክምቱ ለአምር። ላኪን ሚ እግል ልውዴ፧ ምን እለ አካኑ እተየ ክም አተ ደለዩ አለቡ።


text:
Radio Erena: 15 February 2016
ንኣስታት 15 ዓመታት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ንዝርከቡ፣ ጋዜጠኛ ስዮም ጸሃየን ብጾቱን ክፍትሑ ብ’ዋን ደይ ስዮም’ እትጉስጉስ ዘላ ኤርትራዊት ሽወደናዊት መንእሰይ ቫኔሳ በርሀ፣ ንስልማት ሓሳብካ ብናጻ ምግላጽ ተረቑሓ።
እቲ ኣብ ስነ ጥበብ፣ ጎስጓስ፣ ዲጂታል ጥብቕናን ጋዜጠኝነት ፍሉይ ኣበርክቶ ንዝገበሩ ዓመታዊ ዝወሃብ Freedom of Expression Awards፣ ኣብዚ ናይ ዓመተ 2016 400 ሕጹያት እኳ እንተቕረበ፣ ኣብ መወዳእታ ግና ነቲ ስልማት ክዕወቱ ዝልዓለ ቆላሕታ ንዝተገብረሎም፣ ካብ ኣርባዕቲኡ ዓውድታት ሓሓሙሽተ ሑጽያት ብድምር፣ 20 ጥራይ’ዩ ናብ ናይ መወዳእታ ደረጃ ብምሕላፍ ከም ርቁሓት ኣቕሪብዎም።
ናይ 2016 ተዓወቲ ስልማት ሓሳብካ ብናጻ ምግላጽ ኣብ 13 ለካቲት ኣብ ከተማ ለንደን ኣብ ዝካየድ ስነ ስርዓት ብወግዒ ክፍለጡ’ዮም።
19 ዓመት ዝዕድሚኣ ኤርትራዊት ሽወደናዊት ቫኔሳ በርሀ፣ ኣብ ዓውዲ ጎስጓስ (Campaigning) ኣብ ቤት ማእሰርቲ ምስ ዝርከብ ተጣባቂን ጎስጓስን ሰብኣዊ መሰላት ዶክተር ዓብዱል መጂድ ኣል ሲንጋስ፣ ብደቂንስትዮ ፓኪስታን ዝውነን ንመሰል ደቂ ሰብ ዝጉስጉስ – ቦሎ ባሂ፣ ዚምባብያዊ ጸሓፊን ተጣባቂ ንኮሲላቲ ኢማኑኤል ሞዮን፣ ንመሰል ናይቲ ብመንግስቲ ቻይና ከቢድ ጸቕጢ ዝግበረሉ ስነ ጥባባዊ ኣይ ወይ ወይ ዝጣበቕን ዝጉስጉስን ፑ ዚክያንግ ብምዃን’ያ ንስልማት ሓሳብካ ብናጻ ምግላጽ ተረቑሓ ዘላ።
ቫኔሳ በርሀ፣ ጓል ሓንቱ ንተጋዳላይ ሰኣላይ፣ ጋዜጠኛ ስዮም ጸሃየ ኮይና፣ ቅድሚ ሰለስተ ዓመት’ያ ‘ዋን ደይ ስዮም’ ብዝብል መሪሕ ፣ ን15 ዓመታት ብዘይሕግን ፍርድን ኣብ ኤርትራ ተኣሲሮም ዝርከቡ ስዮምን ብጾቱን ክፍትሑ ብደረጃ ዓለም ጎስጓስ ንምክያድ ዝጀመረት።
==============


text:
Released year:
2017
Background vocals:
ፓስተር ዮናታን ኣብርሃም፣ ፊሊሞን መሰል፣ ሄኖክ ኣዲስ፣ ኢሳቕ ኣብራሃም፣ ሰለሙን፣ ሰምሃር ብጹኣምላክ፣ ሚቲ ኣበራ
Musician:
ኣማኑኤል ፍቃዱ፣ ጫላ ለገሰ፣ መስፍን ደንሳ፣ ሚኪ ጌታቸው፣ ኤልያስ (ኤልቶ)
Composer:
ናትናኤል በፍቃዱ (ናቲ) Digital Studio
Note:
ብመጀመርታ ነቲ ዝሓረየኒ ንስሙ ክዝምር ድማ ዕድል ዝሃነኒ እግዚኣብሄር ኣምላኽ አመስግኖ። ብምቕጻል እዛ ሲዲ ተሓቲማ ኣብ እዝኒ ሰማዕቲ ንኽትበጽሕ ብኹሉ ዝደልዮ ዘበለ ዝሓገዙኒ ዘፍቅሮም ኣሕዋት ፓስተር ዮናታን ኣብርሃም ምስ በዓልቲ ቤቱ ሶስና ሳሙኤልን ከመስግኖም እፈቱ። ከምኡ ድማ ብጸሎትን፡ ብምኽርን፡ ብገንዘብን ዝሓገዙኒ ኣሕዋት አመስግኖም። ኣብ መወዳእታ ድማ ነታ ዘገልግላን ዝግልገለላን ብስራት ናዛሪን ቤተክርስትያን ኢንዲያናፖሊስ ከምኡ'ውን ፓስተር ዶ/ር ርስቶም ገ/ሚካኤል ካብ ልበይ ከመስግኖም እፈቱ። ኣምላኽ ይባርኽኩም።


text:
መንእሰይ ግርማይ ተኽለ ወለዱ ስለዝተጸገሙ ዘዕብዮን ዝናድዮን ምስ ሳኣነ ናብ ጎደና ወጽዩ ተፀጊሙ ይነብር ነይሩ:: ብ1999 ዓ/ም ናብ ማሕበር ተራድኦ ወገን ንወገን ኣትዩ ክሕገዝን ትምህርቱ ክቕፅልን ከም ዝኻኣለ ይገልጽ:: ግርማይ ኣብ ኮሌጃት ኣቪሲንያን ሚለንየምን ብፋርማስን ነርሲን ሰልጢኑ ኣብ ዝሐዚ እዋን ብሞይኡ ተቖጺሩ ይሰርሕ’ሎ::
ብተወሳኺ ድማ ንሱ ‘ውን ብግዲኡ ንወገኑ ክእብድ ቤት ንቤት ብምኻድ ኣብ ቅድመ ጥንቃቐ ዝተመስረተ ትምህርቲ ዝህብ ትካል ኣጣይሹ’ሎ::
ሳሚኤል ሚኪኤለ ድማ ወላዲኡ ብሰንኪ ሞት ስኢኑ ወላዲቱ ኣይፈልጠንን ምስ እኖሓጉኡ እዩ ዓብዩ:: ኮይኑ ግና ምስ እነ እምበይትኡ ክሳነ ስለዘይካኣለ ናብ ጎደና ወፅዩ ክሓድር ከም ዝጀመረ ይዛረብ:: ሻምናይ ክፍሊ እናሃለወ ናብ ወገን ንወገን ኣትዩ ኣብ ዝሐዚ እዋን ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ቀዳማይ ዓመት ተምሃራይ ምህንድስና እዩ::
ክልቲኦም መንኣሰይ ኩሉ ወገን ፀጊምዎም ናብ በረንዳ ወፅዮም ሓሳረ መከራ ንዘሕልፉ ዘለዉ ወገናቱ ክሕግዝን ፀዊዖም::
ማሕበር ወገን ንወገን ኣብ ከተማ መቐለ ቅድሚ ሸወዓተ ዓማውቲ ኣቢሉ ዝተጣየሽ ዘይመንግስታዊ ትካል’ዩ:: ፍልፍል ኣታዊኡ ድማ ካብ ዝተፈላለዩ ሓገዝቲ ሰባትነ ትካላትን ዝርከብ ገንዘብን ንዋትን ከምዝኾነ ይፍለጥ:: ኣጣይሽን ዋና ኣማሓዳርን እቲ ትካል ኣይተ ቴዎድሮስ ኣሱሌ ይባሃሉ::


text:
ትጽሕፍ ዲኻ?… እንታይ ትጽሕፍ?… እባ… ትደርስ ዲኻ? እንታይ ትደርስ? ክሲ ወይስ ቈይቊ. . . ‘ሓንጢጡኒ ጓጠዩኒ’ ዝዓይነቱ! ወይስ ማሃርኩ መኸርኩ ዝብል ምዕዶ ኣቦሓጎይ? እስከ ንገረኒ እንታይ ኢኻ ትጽሕፍ?
ንትርጉምን እንታይነትን ስነ ጽሑፍ ካብቲ ሰፊሕ መዳዩ ብጽብብ ዝበለ መዳይ ንምርኣዩ ዘገድስ እመስል። መዚ መሰረት ድማ ‘ስነ ጽሑፍ ማለት እንታይ ማለት ኢዩ?’ ክንብል ግድን ኢዩ።
“ስነ ጽሑፍ. . . ነጸብራቕ ናይ ማሕበራዊ ህልውና ወይ ሓቂ ኮይኑ መሃዚ ንጥፈት ናይ ወዲ ሰብ ነቲ ኣብ ሕብረተሰብ ዘሎ ኣገባብ ብምዃኑ፡ ካብ ስነ ጥበብ ተፈልዩ ዝረአ ኣይኮነን። ሓደ ጽሑፍ ስነ ጽሑፋዊ ክብሪ ወይ ኣገዳስነት ኣለዎ ንኽበሃል ግን ነቲ ዘንጸባርቖ ዘሎ ባህርያዊ ወይ ማሕበራዊ ሓቂ ብመካኒካዊ መንገዲ ከቕርቦ የብሉን። ልክዕ ከምቲ ሓደ ስኣላይ ወይ ቀብኣይ ሕብርታት ብምትሕውዋስ በቲ ዘማዕብሎ ናይ ምሕንጻጽን ምቕባእን ምልካይን ምትንኻፍን ክእለቱ ሓደ ኣደናቒ ስነ ጥበባዊ ስራሕ ዘበርክት፡ ሓደ ጸሓፋይ እውን ብኣሰዃኹዓ ናይ ቃላትን ሰዋሱዋዊ ጽፈትን ደቂቕን ዓሚቝ ትዕዝብትን ንእንታይነት ውዱዕ ወይ ተርታ ናይ ሓደ ፍጻሜ ህይወት ክህቦ ይኽእል።” እዛ ሕጥበ ጽሑፍ ካብታ፡ “ስነ ጽሑፍ ኣመዓባብልኡን ተራኡን ኣብ ሰውራ” (1982) ብኣለምሰገድ ተስፋይ ዝተዳለወት መጽናዕታዊት ጽሑፍ ዝወሰድኩዋ ኢያ።
ስነ ጽሑፍ ነጸብራቕ ናይ ሕብረተሰባት ስለ ዝዀነ፡ ነቲ ህሉው መንብሮ ሓፋሽ ብምልላይን፡ ነቲ ጭቖናን ምዝመዛን ገዛእቲ ብምርኣይን ንሓፋሽ ከንቅሕ ከበራብር ኣብ ርእሲ ምግባሩ፡ በቲ ካልእ መዳይ እውን ንኹሉ ከየጉልሐ ንመሳርሒ እምባ- ገነናዊ ስርዓታት ማዓላ ክውዕል እውን ይኽእል ኢዩ። በዚ ክልተ መድረኻትን ካልእ ዘይተጠቕሱ ኣገባባት ስነ ጽሑፍ ብምግንዛብ ክንሪኦ እንከለና፡ ኣብቲ መዳይ ናይ ምድሓንን ናይ ምጥፋእን መድረኻት ግን በቲ ይኹን በዚ ክልቲኡ በቲ ናይቲ ሕብረተሰባት ነጸብራቕ ከም ዝብገስ ምፍላጡ ኣገዳሲ ኢዩ። ስነ ሓሳብ ስርዓታት ንስነ ጥበብ ከም ቀንዲ መሳርሒ ፕሮፖጋንዳዊ መዓላ ብምውዓል፡ ንድኹም ጐድንታት ሕብረተሰብ ብምምዝማዝ ንስነ ጽሑፍ ንዘመናት ክረማስሱ ተራእዮም ኢዮም። ካብቲ ሕሱር ፕሮፖጋንዳዊ መዓላ ወጻኢ ነቲ ተገዛኢ ሕብረተሰብ ኣእምርኡ ብምኹሕዃሕ ከተበራብሮ እንተ ፈቲንካ ከኣ፡ ኣሰር ውሩያት ጽሓፍቲ ዓለምና ዝረኸበቶም ዕጫ ትረኽባ። እሞ ምምዓድ ምምካር፡ ሓተታ ጽሑፍ ምዝውታር ዶ እሓይሽ፥ ውይስ ሓንቲ መገዲ ሓርነት ሓፋሽ ዝኾነት ድርሰት ዘርጊሕኻ ቤት መሓዩር ምንባር? እቲ መልሲ ንሓማሚኡ ይኹን።
“ስነ ጽሑፍ፡ ኣብ ነገራትን ፍጻሜታትን ዘለና ርድኢት ስለ ዘማዕብለልናን ዘዕቢየልናን፡ ኣብ ከባቢናን ዓለምናን ንዚረኣዩ ኵነታት ክንፈልጦምን ከነለልዮምን ከምኡ እውን ክንግንዘቦምን ዘኽእለና ሓይሊ ብምኳኑ፡ ምስ ውሽጠዊ ስምዒታትና ብምውህሃድ ንህንጡይነት፡ ጭንቀት፡ ጣዕሳ፡ ፍርሓት፡ ሓጎስ፡ ተስፋ፡ ሞራልን ካልእን ብምእማት ንትርጉም ህይወት ርኢና ከነስተማቕሮን ክንገጥሞን ዝገብር ኪነ ጥበባዊ ስርሓት ኢዩ።” ኤድጋር። ኣስዒቡ ድማ፡ “ስነ ጽሑፍ፡ ኪንዮ ቀረባ – ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ንዝፍጸሙ ወይ ንዝረኣዩ ፍጻሜታት ሕብረተሰብ ብምርኣይ ንቃልሱን ሕልሙን ኣመታት ብምሃብ፡ ሕብረተ ሰባት ኣተሓሳስብኦም ይኹን ኣረዳድእኦም ኪዓቢ ዝዓበየ ተራ ይጻወት።” Edgar v Roberts ኣብታ “Literature: An Introduction to Reading And Writing, (2001) እትብል መጽሓፉ ኣስፊርዎ እርከብ።
ስለዚ ብመሰረት ኣበሃህላ ኤድጋር፡ ስነ ጽሑፍ ኣድማሳውነት ስነ ዝዀነ፡ ሓደ ጽሓፊ ኪንዮ ከባቢኡ ንዘሎ ኵርናዓት ዓለም ብምርኣይ፡ ንራእይን ጠመተን ከምኡ እውን መጻኢ ናይቲ ሕብረተሰብ ዝእምት ብምዃኑ ኢዩ፡ ዘረጋግጸልና። ንዅሉ መዳያት ህይወት ከም ዝትንክፍ ከኣ የብርሃልና እባ!
ብተወሳኺ፣ ኣበህህላ እዚ ዘርእየና እንተሎ፣ ንቕሓት ሕብረተ ሰቦም ዘገድሶም ሓይልታት፣ ንስነ ጽሑፍ ብምዕባይ፣ ሕብረተ ሰባቶም፣ ሰፊሕ ኣረኣእያ ዘለዎምን ኣድማሳውነት እንታይ እዩ ክርድኡ ዘይጽገሙን ንኽኾኑ ክጽዕሩ እንከ`ለዉ፣ ብኣንጻሩ፣ ገበትትን ዓመጽትን ሓይልታት፣ ስነ ጽሑፍ ብምዕፋን፣ ሕብረተ ሰብ ከይነቅሕን ሰፊሕ ኣድማሳዊ ኣጠምምታ ከይህልዎን ምስ ካልእ ኲርናዕ ዓለም ከይላለን ይገብሩ። ኣብዚ ክንዝክሮ ዝግባእ ግን እዞም ሓይልታት እዚኦም፣ ንስነ ጽሑፍ ናብ ጸቢብ ፕሮፖጋንዳዊ ረብሓኦም ንምውዓል ከምዘጽብብዎ ውን እዩ።
“ኣብ. . . ናይ ስነ ጽሑፍ መልእኽቲ ናይቲ ደራሲ ብዝበለጸ ክንርድኦን ክንቕበሎን እንኽእል እቲ ደራሲ ካብቲ ባዕሉ ዚፈጠሮ ታሪኽ ወጺኡ (ደታችድ) ሓሳባቱ፣ ስሚዒቱ፣ ዓላማኡ፣ እምነቱ በቶም ባዕሉ ዚፈጥሮም ገጸ ባህርያት ጌሩ ምስ ዚግለጽ ጥራይ እዩ። ከምዚ ምስ ዚኸውን ጥራይ ከኣ ኢዩ ብዝበለጸ ኪማርኸና ዚኽእል።” ( ካብ k. zerom “literary assessment; on musa aron’s writing” (pp 219)) ብስነ ጽሑፍ ክትምዕድ ክትግስጽ ቢልካ ምሕሳብ ግን ብላሽ ኢዩ።
ስርሓት ስነ ጽሑፍ፡ ውርጹጻትን ውሑሉላትን ምስ ዝኾኑ፡ ዘላእለማዊ ተዘካርነት ይህልዎም። ኣብ ምዕባለ ሰውራ ስነ ጽሑፍ ዓለም ድማ፡ ከም ድልድል መላግቦ ምልክታት (blueprint) ኮይኖምስ፡ ካብ ጥንታዊ ምዕባለታት ግብጺን ቻይናን ናብ ግሪኻዊ ፍልስፍናን ስነ ግጥሚን ከም ቀዳማይ መላግቦ መድረኽ ስነ ጽሑፍ ክግለጽ እንከሎ፡ ካብ ናይ ሆመር ዝናዊ (Epics) ጽሑፋት ናብ ስርሓት ሸክስፒር መድረኽ ፍጹም ተኽእሎታት ድማ ከም ካልኣይ፡ ዝቐጸለ መላግቦ ካብ ጆን ኣውስተንን ቻርሎት ብሮንተንን ናብ ማያ ኣንጀሎ ናይ ስነ ጽሑፍ ስርሓት ዝቐጸለ ኢዩ። እዚ ዓቢ ስውጠት ንወለዶታት ማሕበረ ሰብ ዓለም ተዘካሪ ዕዮታት ብምግዳፍ ዘላእለማዊ መወከሲ ስነ ጽሑፍ ኮይኖም ንረኽቦም። (እዚ ብገዚፉ ከም መወከሲ ደኣ እምበር በቲ ደቂቕ መላግቦ መድረኽ ስነ ጽሑፍ ዝተወስደ ኣይኮነን።)
እዚ ብስፍሓት ክርአ እንከሎ፡ ካብ ከባቢ ዓለምና ናብ ኤርትራዊ ስነ ጽሑፍ ምስ እንምለስ፡ ኣብ ሕብረተሰብና ዘለዎ ዝርጋሐን ኣመጻጽእኡን ምስ እንምልከት፡ ኣቕሊልካ ዝርአ ኣይኮነን። ዋላ’ኳ ምስ ዓረባዊ ስነ ጽሑፍ (Arabian knight) ወይ እውን ግሪኻዊ ፍልስፍና እንተ ዘይተዳረገ፡ እንብሎ ደኣ ይውሕድ እምበር፡ ምስ ምምሃዝ ፊደላት ግዕዝ ኣብ ኣድባራት ገዳማት ዝተጽሓፉ ጽሑፋት ክፋል ስነ ጽሑፋት ምኳኖም ምግንዛብ የድሊ። ዋላ ኳ እቶም ጽሑፋት ኣብ ምስጋናኣውን ልመናን ሞጎስን ዝተሰረቱ እንተኾኑ፡ ኣብቲ ኣሰኳኹዓ ቃላትን ሰዋስዋዊ ኣሰኳዅዖኦምን ግን እቶም ውሑዳት እኩላት ኢዮም። (ካብቲ መሃርና ምዓድና ዝብል የዋህ ሕጋጋት ግን ሓራ ኢዮም ኔሮም ምባል ኣይከኣልን። እዚ ግን ዘገርም ኣይነበረን። ዘገርምስ ሎሚ ዝተደግመ ደኣ. . . !)
ኣብ ዝተፈላለየ መጽናዕታዊ ስነ ጽሑፋት ሃገርና ከም ጀማሪ ድርሰት ስነ ጽሑፍ ብደረጃ ቅርጺ መጽሓፍ ግን ደብተራ ፍሳሓጊዮርግስ ዘየሓ ኢዮም። ኣርእስቲ እታ መጽሓፍ ድማ፡ “ብዛዕባ፣ እንካብ፣ ኢጦብያ፣ መንገድ፣ ኢጣልያናን፣ ንዙ፣ ሃገር፣ እዙይ፣ ብምርኣይ፣ ኣብ ሰብነቱ፥ ጦብላሕ፡ ዝበሎ፡ ጦብላሕታን ብትግርኛ፥” ( ሕትመት፡ 1895) ትብል ኢያ። ገለ ካብቲ ጽሑፍ ንምጥቃስ፡ “ቋንቋ፣ ትግርኛ፣ ኪፈልጡ፣ ኬፍልጡ፣ ዚፈትዉ፣ ዓበይቲ፣ ንቑሓት፣ ሰባት፣ ኣለዉ፣ እሞ፣ ብናያቶም፣ ኣመት፣ ሓገራ፣ እዙ፣ ነገር፣ እዙይ፣ ኣተወና። እቱ፣ ዝኣመትዎ፣ ኣመት፣ እውን፣ ብዛዕባ፣ እንካብ፣ ኢጦብያ፣ መንገድ፣ ኢጣልያናን፣ ንዙ፣ ሃገር፣ እዙይ፣ ብምርኣይ፣ እቱ፣ ኣብ፣ ሰብነትና፣ ዘኣተወና፣ ጦብላሕታን፣ ክንጽሕፍ፣ እዩ፣ እሞ፣ ከምኡ፣ እንከይ፣ ኣንዋሕና፣ ብሓጺሩ፣ ጸሓፍና፣ ኣውራ፣ መነቃቐሊ፣ እንከ፣ ፕሮፌሰር፣ ፍራንቸስኮ፣ ጋሊና፣ እዮም፣ ነኣኦም፣ እውን፣ ነበርክቶ፣ ኣለና።” ዝብል ድማ ይንበብ። ብመልክዕ ልቢ ወለድ ፈላሚት መጽሓፍ ስነ ጽሑፍ ትግርኛ (ኤርትራ) “ሓደ ዛንታ” (ሕትመት፥ 1927) እትብል ብገብረየሱስ ሃይሉ ዝተደርሰት ኢያ።
ስነ ጽሑፍ ትግርኛ ይኹን ካልኦት ካብ ግዜ ናብ ግዜ ብዕምቆቶምን ርቀቶምን እናማዕበሉ ከይዶም ኢዮም። ንኣንባቢ ወይ እውን ንሓፋሽ ዝኹሕኹሕ ዘነቃቕሕ ከምኡ እውን ኣብ ፍሥፍናዊ መዳይ ከም ዝሕንብስን ከም ዝኣቱን ብምግባር ስነ ጽሑፋዊ ኪነ ጥበብ ኣብ ምምዕባል ተራ ሕብረተ ሰባት ዝዓበየ ተራ ተጻዊቱ ኢዩ። (ኣብቲ ጸወታ ግን ስነ ሓሳብ ገበትቲ ንዝኸሽሑ ደረስቲ ከም ገጸ በረከት መንበሪ ቤት ‘ቤትማሓዪር’ ከም ዝተበርከተሎም ኣበየ ከባቢ ኩርናዕ ዓለም ሕጂ እውን ንምልከት ኣለና።) ምሃርኩ፡ ገሰጽኩ፡ ቢልካ እንተጽሒፍካ ከኣ ንስነ ጽሑፍ ኣዕናዊ እምበር ጽባቐ ከም ዘይገድፍ ድማ ሓያለ ጽሓፍቲ ዝሰማምዕሉ ሓቂ ኢዩ።
“…ጸሓፍቲ ካብ ልክዕ ዝሓለፈ ክንምህር ክንግስጽ ክንመርሕ ዝብል ሕያዋይ መንፈስ ስለዘሕድሩስ ብዙሕ ካብ ናይ ጽሩይ ጽባቐ ከይረሓቑ ኣይክተርፉን እዮም፣ ከመይ ማለት መማህራን ካልኦት ናይ ልብ ወለድ ጸሓፍቲ ከኣ ካልኦት ከይኰኑ!… ልብወለድ ታሪኽ ናይ ርእሱ መልክዕ ዝሓዘ ኣደ ካብ ናይ ኣርትስ ቅርንጫፍ እዩ፤ ስለዚ ናይ ኣርት ስራሕ ክኸውን ቀዳምነቱ እዩ፣ ምናልባት ንትምህርቲ ዝጠቅም እንተዀነ ብድንገት ጥራሕ ምዃን ኣለዎ፣ ብዛዕባ ናቱ ጥቕሚ ክንዛረብ እንከሎና ድማ ብዛዕባ ‘ኤስተቲክ’ ጥቅሚ ደኣምበር። ኤኮኖሚያዊ ምዃን ኣለዎ ቢለ ኣይኣምንን ኢየ።” እዛ ጽሕፍቲ ኣብ መቅድም መጽሓፍ ” ዓቢዱዶ ትብልዎ፧” በየነ ሃይለ ዝወሰድኩዋ ኢያ።
ተስፊት ኣብርሃም (Tesfit Abraham)


text:
መራሕቲ ደሞክራሲያዊት ረፓብሊክ ኮንጎ፡ ኬንያ፡ ርዋንዳ፡ ሴነጋልን ደቡብ ኣፍሪቃን ካብ በበይኖም ለገስቲ ኣካላት፡ ንዓለማዊ ማዕከን ዝውዕል 18 ቢልዮን ዶላር ንምውህላል ዝዓለመ መደብ ትማሊ ሰሉስ ጀሚሮም።
እቲ ተወጢኑ ዘሎ መደብ ኣብ ዝመጽእ ሽዱሽተ ዓመታት ንኣስታት 20 ሚልዮን ህይወት ከድሕን ትጽቢት ዝግበሮ ኰይኑ፡ እቲ ማዕከን ድማ ኣንጻር ሕማማት ኤች.ኣይ.ቪ/ኤይድስ፡ ቲቢ፡ ዓሶን ካልኦት ለበዳታትን ዝውዕል’ዩ። እቶም መራሕቲ ሓሙሽተ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብቲ ትማሊ ዝተጋብአ ናይ ማንዛ ኣኼባ ኣብ ዝገበሩዎ ጻውዒት፡ ኣብ ዓመተ 2030 ነቶም ቀንዲ ጠንቂ ሞት ኰይኖም ዘለዉ ሕማማት ንምውጋድ ወይ ድማ ኣዝዩ ንምጕዳል ከም ዝሕልኑ ኣፍሊጦም።
ዓለማዊ ማዕከን ኣብ ለበዳ ኮቪድ-19 ዘመዝገቦ ምስጉን ስራሕ ዝጠቐሱ ኣካየድቲ እቲ ትካል፡ እቲ ተወጢኑ ዘሎ መጠን ምስ ዝርከብ ኣብ ሓያሎ ጽላታት መሰረታዊ ለውጢ ከምጽእ ዝኽእል ምዃኑ ይምጉቱ።
ብመሰረት ካብቲ ትካል ዝወጸ ናይ ጽሑፍ መግለጺ ፕረዚደንት ኣመሪካ ጆ ባይደን፡ ኣብዚ ዓመት’ዚ፡ ንመበል ሻውዓይ ዳግመ-ርሸታ (እብረ) ዓለማዊ ማዕከን ገንዘብ ከተኣናግዱ ምዃኖም ተፈሊጡ ኣሎ።


text:
ኣብ ህይወት ኣድሕን ስርሒት ማእከላይ ባሕሪ ሓሙሽተ ስደተኛታት ምሟቶም ናይ ጀርመን ዘይመንግስታዊ ትካል ሲዎች ሓቢሩ
ሲዎች ዝተባህለ ናይ ጀርመን ዘይመንግስታዊ ትካል 140 ስደተኛታት ካብ ማእከላይ ባሕሪ ምድሓኖም ሓቢሮም። ኣብቲ መስርሕ ህይወት ኣድሕን ሓሙሽተ ሰባት ምሟቶምን እቲ ትካል ወሲኹ ገሊጹ’ሎ። እቶም ስደተኛታት ካብታ ተጻዒኖሙላ ዝነበሩ ጀላቡ ናብ ባሕሪ ብምዝላሎም፡ ሓደ ህጻን ዝርከቦም ህይወት ሓሙሽተ ሰባት ጠፊኡ። ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ስደተኛታት ናብታ ናይ ጀርመን መርከብ ንምብጻሕ ዘካይድዎ ጻዕሪ ከቋርጹ ይነግርዎም ኔሮም ክብሉ አባላት ሲዎች ይኸሱ ከለው ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ድማ ነዚ ይነጽጉ።
መውሃቢ ርእይቶ ኣብ ፈይስቡክ
ኢፒሶዳት
-
መስከረም 29, 2022
ኤርትራውያን ስደተኛታት መዓስከር ዳባት ጉዳዮም ኣቓልቦ ክወሃቦ ይጽውዑ
-
መስከረም 29, 2022
መበገሲ ሕማም ዓበቕን ሜላ መከላኸሊታቱን
-
መስከረም 28, 2022
ንግስቲ ኤልሳቤጥ ዳግማዊት ብኸመይ ይዝከራ?
-
መስከረም 28, 2022
ብሰንኪ ኣብ ክልል ኦሮምያ ዝረኣ ጎንጺ ኣሽሓት ሰባት ካብ መነባብርኦም ይመዛበሉ
-
መስከረም 27, 2022
ቃለ መጠይቕ ምስ ዶ/ር ኣረጋይ ግርማይ
-
መስከረም 27, 2022
የጊ- ተሸላሚ ስነ-ጥበበኛ ኣማሓዳሪ ክፍለ-ሃገር ዋሺንግተን


text:
ተጠቀምቲ ሓገዝ ናይ ሰርቪሳት ቀይሕመስቀል ሉክሰምበርግ ከም ሙካንኩም መጠን፣ ምሳኩም ርክብ ክንገብረሉ ንክእል ውልቃዊ ሓበሬታታትኩም ትህቡና ኢኩም። ቀይሕ መስቀል ሉክሰምቡርግ ነቲ ናይ ሂወትኩም ውልቃዊ ሓበሬታ ልዑል ጥንቃቀን ኣክብሮትን ኣለዎ። እዚ መተሓሳሰቢ ንጽሕፎ ዘለና, ስለምንታይ ኢና ውልቃዊ ሓበሬታታን ንእክብን ንምንታይ ከምንጥቀመሉን ንዓኩም ሓበሬታ ንምሃብን መሰላትኩም ብግቡእ ምፍላጥን እዩ።
ምእንቲ ምሳኩም ብቀሊል መንገዲ ክንራከብን ነቲ ንህበኩም ውልቃዊ ማሕበራዊ ሓገዝ ይኩን ምምሕዳራዊ ኣሰራርሓ ከምኡ ውን ንጸብጻብ ክሕግዘና ተባሂሉ ውልቃዊ ሓበሬታታትኩም ብሰርቪስ ሊስኮ (LISKO) ይእከብን ይስርሓሉን።
እዚ ኣተሓሕዛ ውልቃዊ ሓበሬታ ብሕጋዊ ተገዳስነት ቀይሕ መስቀል ላክሰምበርግ ዝካየድ ኮይኑ ኣብቲ ነቅርቦ ጸብጻብን ስታቲስቲክስን ከምኡ ውን ኣብቲ ግዴታታትኩም ንምፍጻምን መሰላትኩም ኣብ ምጥቃምን ኣድላዪ ኣብ ዝዀነ ውዕል ወይ ቅድሚ ውዕል ኣብ ዚግበር ስጕምትታት እተመርኰሰ እዩ ።
ብሕጋዊ መሰረት ቀይሕ መስቀል ሉክሰምበርግ ዝእክቦም ውልቃዊ ሓበሬታታት ኣድለይትን ነቲ መስርሕ ኣገደስትን ዝበሎም ይኮኑ, ብሓፈሻ እዞም ውልቃዊ ሓበሬታታት እቶም ባዕልኩም ዝሃብኩሙና እዮም ካልኦት ድማ ኣብቲ ዝቅጽል መስርሕ ዝእከቡ ይኮኑ, እቶም ውልቃዊ ሓበሬታታት ነዞም ኣብ ታሕቲ ተዘርዚሮም ዘለዉ ይመስሉ።
እዚ ሓበሬታት ነቲ እተኣከበሉ ዕላማ ንምፍጻም ኣብ ዚወስዶ ግዜ እዩ ዚኽዘን፣ እቲ ፋይል ክሳብ ዚዛዘም ከኣ የገልግል ተነውሐ ኣብ ክልተ ዓመት ፋይል ይዕጾ።
ሓበሬታታትኩም ብምስጢር እዩ ዚተሓዝ ኣድላዪ ኣብ ዝዀነሉ እዋንን ምስ ሕጊ ብምስምማዕን ጥራይ ከኣ ንሳልሳይ ኣካል ይካፈል ። እዞም ሳልሳይ ኣካላት እዚኣቶም ካልእ ኣገልግሎት ቀይሕ መስቀል ላክሰምበርግ ወይ ድማ ኣብ ክንዳኻ ኮይኖም ዚሳተፉ ሰብ ሞያ ከምኡውን ኣቕረብቲ ኣገልግሎት ኬጠቓልሉ ይኽእሉ ። ኣብ ዳሕረዋይ ጕዳይ, ውልቃዊ ሓበሬታኹም ኣብ ሕብረት ኤውሮጳ ጥራሕ ኸም ዚኽዘንን ከም ዚስራሕን ከነረጋግጽ ንፈቱ።
ብሕጋዊ መሰረት መሰላትኩም ኣብ ታሕቲ ተዘርዚሮም ይርከቡ
ኣብ ገሊኡ መዳያት ብመሰረት እቲ ሕጊ ዘውጽኦ ዅነታት ከኣ እዚ ዝስዕብ መሰላት ኣሎኩም ፡
ብዛዕባ ኣሰራርሓ ሓበሬታኻ ወይ ብዛዕባ ምጥቃም መሰላትካ ገለ ሕቶታት እንተ ኣልዩካ ምስ ተወከልቲ ቀይሕ መስቀል ሉክሰምበርግ ክትራኸብ ትክእሉ ኢኩም።
Croix-Rouge luxembourgeoise
Protection des données
44, boulevard Joseph II
BP 404 L-2014 Luxembourg
Email : rgpd@croix-rouge.lu
ምስዚ ሕጂ ዘሎ መምርሒታት ምእንቲ ኽንሰማማዕ ኣድላዪ ኣብ ዝዀነሉ እዋን ነዛ ጽሕፍቲ እዚኣ ኸነዳሉ ክኢልና ኣለና ።
Notice d’information RGPD en tigrigna 20-04-2021


text:
ኣብ ሱማሊያ ሚሊዮናት ብቐፃሊ ጥትምየትን ዘይምርግጋእን ይጥቅዑ ኣብዘለውሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ኬንያ ዝርከብ መፅለሊ ስደተኛታት ዳዳብ ተስፋ ንዝስኣኑ ብዙሓት ሱማሊያዊያን ከም ገነት ይርአ።ገሊኦም ግን ናብ ዳዳብ ኣብ ዝገብርዎ ጉዕዞ ካሊእ ሽግር ሒዙሎም ይመፅእ።
ኣብታ ሃገር ይቕፅል ካብ ዘሎ ሓሳረ-መካራ ንምምላጥ ብቢማዕልቱ ናብ ሓደ ሽሕን ሰለስተ ምእትን ዝፅግዑ ሱማሊያዊያን ናብ ኬንያ ይሰግሩ።ብዛዕባ መዕቖቢ ማእኸል ዳዳብ ኣብ ሙሉእ እታ ሃገር ይውረ።ብዙሓት ሰባት ዝሐሸ ህይወት ንምእላሽ ብእግሮም ብምጉዓዝ ንዓርሶም ንሓደጋ የቃልዑ።
ብዙሓት ነቲ ልዕሊ ሓደ ወርሒ ዝወስድ ናይ እግሪ ጉዕዞ ኣይዋፅኡዎን።ዝበዝሑ እቶም ነቲ ጉዕዞ ተፃዊሮም ኣብቲ መዕቖቢ ጣብያ ዝበፅሑ ኣብቲ መፅለሊ ካብዝንቀሳቐሱ ሰብኣዊ ትካላት ምግቢ፡ማይን ምፅለሊን ይረኽቡ።
ንገሊኦም ግን ድሕነት ወይ’ውን ሓገዝ ብቕልጡፍ ኣይበፅሐሎምን።ኣብ ቀረባ ኣዋርሕ ዝርአ ዘሎ ዋሕዚ ግዙፍ ቁፅሪ ስደተኛታት ነቲ መዕቖቢ ጣብያ ኣዕለቕሊቑዎ ይርከብ።በዚ ምኽንያት ድማ ፀጋታት ናይቶም ሓገዝቲ ትካላት ይነፅፍ ኣሎ።ስደተኛታት ንፈለማ ግዜ ኣብቲ መዕቖቢ ጣቢያ ክበፅሑ እንተለው ክሳብ ከም ስደተኛታት ብወግዒ ተመዝጊቦም ቐዋሚ ናይ ራሽን ካርዲ ዝወሃቦም ምግቢ ይወሃቦም።
እንተኾነ ግን በቢ ማዕልቱ ብዙሓት ስደተኛታት ናብቲ መፅለሊ ስለዝውሕዙ እቲ ምዝገባ ነዊሕ ግዜ ክወስድ ይኽእል።
ኑርታ ሄይራት ብእስላማዊ ናዕበኛ ጉጅለ ኣል-ሸባብ ካብ ዝበፅሕ ዓፈና ንምምላጥ ምስ ክልተ ደቃ ብምዃን ዝሓለፈ ወርሒ ሰነ ካብ ባይድዋ ተበጊሳ።እቶም ኣባላት ስድራ መበገሲ ራሽኖም ዝረኸብሉ ኣብ ዳዳብ ንምብፃሕ 20 ማዕልታት ወሲድሎም።ሕዚ ድሕሪ ክልተ ሰሙን ግን ዝተውሃቦም ምግቢ ተወዲኡ’ሎ።
ኑርታ ዳጋሓለይ ናብ ዝርከብ መመዝገቢ ማእኸል ዩን.ኤች.ሲ.ኣር ናይ ራሽን ካርዲ ንምርካብ ተስፋ ብምግባር ብቢማዕልቱ ትመላለስ።ከምዕድል ኮይኑ ዛጊድ ኣይቀንዓን።
ኑርታን ህፃውንቲ ደቃን ዝድቅስሉ ድንዃን እውን የብሎምን።ብኣጋጣሚ ነይሩ ንዝሓለፉ ክልተ ሰሙናት ገለ ደገፍ ዘገበረላ ዓብዲራሽድ ሓጂ ዝተብሃለ ኣዅኣ ኣብቲ መፅለሊ ጣብያ ዝረኸበቶ።
ከም ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ ናይ ኑርታ ዝመሰለ ታሪኽ ዝውቱር እዩ።እቲ ኣብ ቀረባ ኣብ ሱማሊያ ዝተርኣየ ፍልሰት ህዝቢ ነቲ ናይ ምግቢ ምክፍፋል ኣገባብ ክሰርሕ ናብዘይኽእል ደረጃ ኣብፂሑዎ ኣሎ።እቶም ሰብእዊያን ትካላት እውን ነዚ ንምዕራይ ይፍትኑ ኣለው።ሮስ ኦጎላ ኣብ መፅለሊ ስደተኛታት ዳዳብ ወሃቢት ቃል ፕሮግራም ምግቢ ዓለም እየን።
ንሰን ‘’ኣብ መቐበሊ ማእኸላት ንፈለማ ኣብውሽጢ 15 ማዕልታት መዝጊብና ክንውድእ ኢና ብዝብል ተስፋ ናይ 15 ማዕልታት ራሽን ኢና ሂብናዮም።ነገር ግን ብዙሕ ህዝቢ ይኣቲ ስለ ዘሎ እዚ ከምዘይሰርሕ ተረዲእና።ስለዚ ካብ 15 ሓምለ ጀሚርና ስትራተጅና ብምቕያር ኣብክንዲ ናይ 15 ራሽን ናይ 21 ማዕልታት ራሽን ነከፋፍል ኣለና።’’ይብላ።
ሕዚ’ውን እንተኾነ ብዙሓት ስደትኛታት ናብ ዳዳብ ይኣትው ስለዘለው ናይ 21 ማዕልታት እውን እኹል ኣይኮነን።ኣብቲ መፅለሊ ጣብያ ዝበፅሑ ገሊኦም ክሳብ 40 ማዕልታት ናይ ራሽን ካርዲ እናተፀብዩ ይርከቡ።
ኣብቲ መፅለኢ ምስኣተው እንተኾነ’ውን ካልኦት ፈተናታት የጋጥምዎም።
ዩሱፍ ዓሊን ፋጡማ ማሕሙድን ኣብ ከባቢኦም ይካየድ ካብዝነበረ ውግእ ብምህዳም ኣብ 2008 ኣ/ፈ ካብ ሱማሊያ ናብቲ መዑቖቢ ጣቢያ መፂኦም።መጀምሪያ ክሳብ 15 ዓመት ዝዕድሚኣ ጛሎም ፆታዊ ዓመፅ ዝፍፀማ ኣብ መዕቖቢ ማእኸል ስደተኛታት ዳጋሓለይ ይነብሩ ነይሮም።ወለዳ ብዛዕባ እቲ ገበን ንዩ.ኤን.ኤች.ሲ.ኣር ኣፍሊጦም ሽዑ ንሽዑ ነቲ ተሓታቲ ሰባ ኣእሲሮምዎ።
እንተኾነ ግን ስድራ ናይቲ ዝደፈረ ሰብ ካብ ዳጋሓለይ ክርሕቑ ብምሕታት ንዓሊን ንፋጡማን ሽግር ክፈጥሩሎም ጀሚሮም።ዋላ’ውን ንጛሎም ንምጭዋይ ፈቲኖም ነይሮም።ኣብ ቀረባ ዓሊን ፋጡማን ካብ ስድራ እቲ በደለኛ ብዝበፅሖም ምፍርራሕ ብምስጋእ ካብቲ መዕቖቢ ጣብያ ወፂኦም ኣለው።ካብቲ ጣብያ ካብዝወፁ ጀሚሮም ናብ ካሊእ መፅለሊ ጣብያ ከዛውርዎም ተስፋ ብምግባር ኣብ ጥቓ መምዝገቢ ጣብያ ዳጋሓለይ እናደቀሱ ይርከቡ።
መፅለሊ ማእኸል ዳዳብ ኣብ ሱማሊያ ካብ ዘጋጥሞም ብዙሓት ሽግራት እንተዕቖቦም እውን ንብዙሓት ከቢድ ዋጋ የኽፍሎም።ጃኔት ዶቲ-ዲላ ኣብ ማእኽል መፅለሊ ዳጋሓለይ ስነልቦናዊ ምኽሪ ንምሃብ ኬር ኢንተርናሽናል ንዝብሃል ትካል ትሰርሕ።
ዲላ ከምዝበለቶ ኩሎም ዘዘራረበቶም ብዝወሰድዎ ናይ ምጉዓዝ ዉሳነ ተናሲሖም እዮም ትብል።
ኬር፡ፕሮግራም ምግቢ ዓለምን ትካል ስደተኛታት ሕቡራት መንግስታትን ዝርከብዎም ጉጅለታት ረድኤት ድልየት ማእኸል ምፅለሊ ዳዳብ ንምምላእ ላዕልን ታሕትን እናበሉ ይርከቡ።ኣብ ኢድ ዝርከብ ፀጋ ግን ብሓፂር ኣበሃህላ እኹል ኣይኮነን።ክሳብ ሕዚ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ኣጋጢሙ ዘሎ ቅልውላው ንምምካት ናይ ዘድሊ ክልተ ቢሊዮን ዶላር ዝግመት ገንዘብ ፍርቂ ጥራሕ እዩ ተረኺቡ ዘሎ።


text:
Radio Erena: 07 June 2018
ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ኤርትራውያን ንሓድሕዶም ዘካይድዎ ዘለው ባእስን ምፍሳስ ደምን ዝኹንን ብኤርትራውያን ደቂንስትዮ ዝተወደበ ሰለማዊ ሰልፊ ብሮቡዕ 6 ሰነ ኣብ ከተማ ቴልኣቪቭ ከምዝተኻየደ ወኪል ሬድዮ ኤረና ካብ እስራኤል ሓቢሩ።
እቲ “ኣደ ፍቅሪ እምበር ደም ኣሕዋታ እተፋስስ ኣይኮነትን” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ፣ ብደቂ ኣንስትዮ ዝተወደበ ሰላምዊ ሰልፊ ኣብ ሌቬንስኪ ፓርክ ወይ ብልሙድ ኣጸዋውዓ እንዳሳዕሪ ተባሂሉ ኣብ ዝፍለጥ ቦታ’ዩ ተኻይዱ።
እቲ ከቢድ ነድርን ሕርቃንን ዝተሓወሶ ሰለማዊ ሰልፊ፣ ብኣውርኡ ነቲ ብደገፍቲ መንግስቲ ክካየድ ዝቀነየ ናብ ረጽሚ ዘምርሐ ምትህርራምን ደም ምፍሳስን ዝኹኑን ምንባሩ እቲ ወኪል ሓቢሩ።
ብምኽንያት 24 ግንቦት መዓልቲ ናጽነት፣ ኣብ ዝተኻየደ ጽምብላ፣ ኤርትራውያን ደገፍቲ መንግስትን ተቓወምትን ናብ 3 ሰነ ኣብ ዘውግሐ ለይቲ ብዝፈለመ ባእስን ዕግርግርን ሓደ ፖሊስ እስራኤል ዝርከቦም ሓያሎ ኤርትራውያን ክቖስሉ እንከለዉ፣ ሓያሎ ከኣ ተኣሲሮም ኣለዉ።
እቲ ባእስን ዕግርግርን ኣብዘን ዝሓለፋ ክልተ መዓልታት ጸጸኒሑ ክጎሃሃር ከምዝጸንሐ ዝፍለጥ ኮይኑ እቲ ምትፍናን ሕጂው’ን ከምዘይሃድአ’ዩ ዝግለጽ ዘሎ።
ጠንቅን መበገስን እቲ ግጭት ክሳብ ሒጂ ክንጸር እኳ እንተዘይክኣለ፣ ኣብ ኢስራኤል ዝርከቡ ደለይቲ ለውጢ ግን ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ኢስራኤል ኣቶ ሰለሙን ኣብርሃለይ፣ ደገፍቲ መንግስቲ ንተቓወምቲ ወገናት ክሃርምዎን ከፈራርሕዎምን ድሕሪ ዝሃቦ መግለጺ ከምዝተፈጸመ’ዮም ዝወቕሱ።
ብወገን ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ እስራኤል ብዛዕባ’ዚ ደም ሓያሎ ኤርትራውያን መንእሰያት ኣፍሲሱ ዘሎ ግጭት ብዝምልከት ዝኾነ ወግዓዊ መብርሂ እኳ እንተዘይሃበሉ፣ እቲ ኣምባሳደር ብሰሉሱ 5 ሰነ ብፖሊስ ተጸዊዑ ከምዝተሓተተ ወኪል ሬድዮ ኤረና ካብ ቴልኣቪቭ ኣረጋጊጹ።
ብዘይካ’ዚ ፖሊስ ንወከልቲ ማሕበረሰብ ኤርትራን ደለይቲ ለውጢ ዝኾኑ ወገናትን ብምጽዋዕ’ውን ኣዘራሪቡ’ዩ።
ኣብ ኢስራኤል ዝርከቡ መንእስያት ንነዊሕ ዓመታት ከከይድዎ ዝጸንሑ ቃልሲ ንመሰሎም ኣብ ሕዝቢ ኢስራኤል ደሓን ዝኾነ ኣረኣእያን ተደናገጽትን ተፈጢሩሉ ኣብ ዘሎ እዋን ፡ እዚ ኩነታት ምኽሳቱ ብኣሉታ ከይጥመት ንብዙሓት ከምዘሻቀለ ይግለጽ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ኣስታት 20 ዝኾኑ መንእሰያት ኣብ ቤት ማእሰርትን ሕክምናን ይርከቡ።
ክቡራት ኣንበብቲ፣ ምሉእ ጸብጻብ ናይቲ ትማሊ ሮቡዕ 6 ሰነ ኣብ ተልኣቪቭ ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፊ፣ ኣብ ናይ ጽባሕ ዓርቢ 8 ሰነ ቀጥታዊ ፈነወ ሬድዮ ኤረና ክቐርብ’ዩ።
======================


text:
ስዑዲ ዓረብ ፈላማይ ውድድር ቅልስ (ረስሊንግ) ደቂኣንስትዮ አአንጊዳ
ስዑዲ ዓረብ፡ ፈላማይ ዘመናዊ ውድድር ቅልስ ደቂኣንስትዮ (ረስሊንግ) አአንጊዳ፤ እዚ ፍጻመ እታ ሃገር ኣብ ዓውዲ መዘናግዒ ዘለዋ ስጡም ሕግታት ዘፍኩስ ስጉሚ እዩ።
እቲ ኣብ ሪያድ ዝተኻየደ ውድድር፡ ኣብ ዓለም ለኻዊ ውድድር ረስሊንግ (WWE) ስሙያት ዝኾና ናታልያን፡ ሌሴ ኢቫንስን ዝተራኸባሉ ነይሩ።
ክልቲአን ተጋጠምቲ፡ ቅድሚ ሕዚ ይኽደንኦ ካብ ዝነበረ ቅዲ ብዝተፈለየ፡ ምሉእ ነብሰን ዝሽፍን ክዳንን ናይ ላዕሊ ካናቲራን ተኸዲነን እየን፡ ተቓሊሰን።
ስዑዲ ዓረብ ንደቂኣንስትዮ ደቛሲ (ዓፋኒ) ሕጊ ካብ ዘለወን ሃገራት እታ ቀንዲ ከምዝኾነት ክግለጽ ጸኒሑ እዩ። ኣብዚ ቀረባ ዓመታት ድማ፡ ነዚ ኣብ ዓለም ዘለዋ ሕማቕ ምስሊ ንምዕራይ፡ ምምሕያሽ ትገብር ኣላ።
መንግስቲ እታ ሃገር፡ ደቂ ኣንስትዮ መኪና ንከይዝውራ ንነዊሕ ዓመታት ይኽልክል ንዝነበረ ሕጊ፡ ኣብ 2018 እዩ ኣልዩዎ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ነሓሰ'ውን፡ ደቂ ኣንስትዮ ስዑዲ ዓረብ፡ ብዘይ ፍቃድ ወዲ ተባዕታይን መጕዚትን ንክጓዓዛ፣ ፓስፖርት ክወሃባን፡ ብዘይፍቓድ ወዲ ተባዕታይ ካብታ ሃገር ብነጻነት ክወጻን ክንቀሳቐሳን ምፍቃዱ ይዝከር።
ይኹን'ምበር ሕዚ'ውን ደቂ ኣንስትዮ እታ ሃገር፡ ኣብ ትሕቲ ብርክት ዝበሉ ቀየድቲ ሕግታት እየን ዝነብራ።
እዚ ለውጢ ንክመጽእ ንመሰል ደቂኣንስትዮ ዝተሓለቓ ብርክት ዝበላ ንጡፋት'ውን፡ ተኣሲረንን ተኸሲሰንን እየን። ገሊአን'ውን ብዘይ መረዳእታ፡ ኣብ ቤት-ማእሰርቲ ከምዝተሳቐያ ይግለጽ።
እዚ ብሓሙስ፡ ኣብ ሪያድ ዓለም-ለኻዊ ስታድየም 'ኪንግ ፋኣድ ዝተኻየደ ግጥም፡ ኣካል እቲ ብዓለም-ለኻዊ ውድድር ቅልስ (ረስሊንግ WWE) ዝካየድ እዩ። ዓለም-ለኻዊ ስታድየም 'ኪንግ ፋኣድ 68 ሽሕ ተመልከትቲ የአንግድ።
ብተወሳኺ ሻምፒየን ጉስጢት ነበር ታይሰን ፌሪ፡ ምስ ብራውን ስትሮውማን ገጢሙ ተዓዊቱ።
ምስ ሌሴ ኢቫንስ ዝተቓለሰት ናታልያ እውን፡ ተዓዋቲት ናይዚ ውድድር ኮይና።
ድሕሪ እዚ ግጥም፡ ክልቲአን ተቓለስቲ፡ ምስ ደቂኣንስትዮ ኣድነቕተን ብምትሕቑቛፍ፡ ስእሊ ተሳኢለን እየን።
ሌሲ ኤቫንስ ናብቲ ውድድር ቅድሚ ምእታዋ፡ "ንዓለም-ለኻዊ ውድድር ቅልስ (ረስሊንግ፡ WWE) ክፍርም ከለኹ፡ ብዝኸኣልክዎ ንዓለምን ንሰባትን ንምጽላው እዩ ነይሩ ዕላማይ፡ በብዕለቱ ድማ ንሰርሕ ኣለና" ክትብል ኣብ ትዊተር ጽሒፋ ነይራ።
ናታልያ ብወገና፡ ቅድሚ እቲ ውድድር "ዓለም ክርእየና እዩ። ጽባሕ ኣብ ዝካየድ ዓለም-ለኻዊ ውድድር ረስሊንግ፡ ንምድብ ደቂ ኣንስትዮ ወኪለ ስለዝሳተፍ ኩርዓት እስመዓኒ" ብምባል መጋጥምታ ሌሲ፡ ነቲ ውድድር ክትዳሎ ኣብ ትዊተር ጽሒፋ ነይራ።
ምስ ሺሳሮ፡ ዝገጥም ስዑዳዊ ተቓላሳይ (wrestler) መንሱር ድማ፡ ደቂ ኣንስትዮ ኣባላት ስድርኡ፡ ነቲ ውድድር ብቐጥታ ንምክትታል ከምዝተሃንጠዋ ብምሕባር፡ ቅልስ ክጅምር እንከሎ፡ ብዙሓት ሰባት 'ደቂኣንስትዮ ኣብዚ ዝወዳደራ'ዶ ይመስለካ?' ዝብል ሕቶ የቕርብሉ ምንባሮም ተዛሪቡ።
"ርግፀኛ እየ ነይረ፡ ምኽንያቱ ኣብዚ ክዓቢ ከለኹ፡ ኣብ ደቂኣንስትዮን ደቂተባዕትዮን ዝነበረ ኣመለኻኽታ፡ ድሩት እዩ ነይሩ፤ ኣብ ስታድየም ብሓደ ኮፍ ኢልካ ስፖርት ምርኣይ እሞ ኣይንቡርን። ሕዚ ግና መኪና ዝዝውራ ደቂኣንስትዮ ኣለዋና። ተመሊሰ ብዝመጻእኹ ቁጽሪ፡ ኣብዛ ሃገር ዝርእዮም ለውጥታት ኣዝዮም ብዙሓት እዮም፤ ኣብዚ ተዋዳዳራይ ብምዃነይ ድማ ኩርዓት እስመዓኒ" ኢሉ መንሱር።


text:
ወዲ ሰብ ድማ ኬገልግል ህይወቱውን በጃ ብዙሓት ኪህብ እምበር፡ ኬገልግልዎ ኢሉ ኣይመጸን፡ በሎም። ማር.10:45
ደቂ መዛሙር የሱስ ንኹሉ ነገሮም ሓዲጎም ክስዕብዎ ከለዉ፡ ብዘይካ ይሁዳ ኩሎም ብምሉእ ልቦም ከም ዝሰዓብዎ ካብቲ ኣብ ታሪኽ ንረኽቦ መፈጸምታ ህይወቶም ክንርዳእ ንኽእል ኢና። ብኣካይዳኡን ስርሑን ይምሰጡን ይግረሙን ጥራይ ዘኮኑ ኔሮም ተማቐልቲ ናይቲ ስልጣኑ ክኾኑ እውን ይደልዩ ኔሮም እዮም። ከመይሲ ሓደ እዋን ደቂ ዘብዴዎስ፡ ያእቆብን ዮሃንስን፡ ናይ ስልጣን ሕቶ ክሓትዎ ከለዉ ኣብ ወንጌል ማርቆስ 10፡ 35-37 ንርኢ ኢና። "ሓዴና ኣብ የማን ሓዴና ድማ ኣብ ጸጋምካ ኽንቅመጥ ሃበና።" ድማ በልዎ። እዚ ድማ ብዓይነቱን ሃቐናኡን ይፈላለይ ይኸውን ደኣ እንበር ንሕና ደቂ ሰባት ንስልጣን፡ ክብረትን መሪሕነትን ከም እንደሊ እዩ ዘርእየና። ኣብ ቤት ኣምላኽ ኣብ ዝተፈላለየ ጸፍሒ መርሒነት ኰንካ ምግጋል ምድላይ ሰናይ እዩ። መራሒ ወይ ኣገልጋሊ ምዃን ግን እንታይ ማለት ምዃኑ ምፍላጥ ግን ኣገዳሲ እዩ።
መራሒ ምኳን ማለት እንታይ ማለት እዩ? ናይ መራሒ ሕላገትከ እንታይ እዩ። ቃል ኣምላኽ ክነግረና ከሎ ነህዛብ እቶም መራሕቶም ይገዝእዎም፡ እቶም ዓበይቶምውን ይመልክዎም ይብለና። ኣባና ግና ከምኡ ኣይኮነን። እቲ ጐይታ ኪኸውን ዝደሊ ባርያ ኪኸውን ከም ዘለዎ ይነግረና። ስለዚ ሕላገት መራሒ ኣብ ልዕሊ ሰዓብቱ ምጉይታትን፡ በዓል ሓለፋን ምኻን ኣይኮነን። ሓቀኛ መራሒ ኣርኣያ ክርስቶስ ብምስዓብ ዜገልግልን ህይወቱ በጃ ብዙሓት ዚህብን እዩ።
ጸሎት: ዎ ኣምላኽ ብወድኻ የሱስ ምሳኻ ዓሪቕካ ውሉድካ ጌርካ ንዓኻ ከገልግል ጸጋ ስለ ዝሃብካኒ ኤመስግነካ ኣለኹ። ኣብታ ዘቐመጥካኒ ጸፍሒ መሪሕነት ድማ ኣርኣያ የሱስ ብምስዓብ ከገልግለካ ደግፈኒ። ንኹሎም መራሕትና ድማ ኣብዛ ሰዓት እዚኣ ጸጋኻ ከተብዝሓሎም እጽሊ ኣለኹ። ብስም የሱስ ኣሜን!


text:
Author: Admin
ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት፣ ፣ምጽራይ ጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ንሓደ ዓመት ክናዋሕ ወሲኑ
Radio Erena: 15 July 2019 ህዩማን ራይትስ ዎች ዝርከቦም ሓያሎ ተጣበቕቲ መሰል ደቂ ሰብ፣ ነቲ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት፣ ምጽራይ ጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ንሓደ ዓመት ክናዋሕ ዝወሰዶ ውሳኔ ብሓጎስ ተ [...]
ናይ መባእታ ቤት ትምህርታት እስራኤል፣ ኣብታ ሃገር ንዝርከቡ ኤርትራውያን ህጻናት፣ ከይምዝግባ ንዘካዪዶኦ ዘለዋ ምድንጓያት ብዝምልከት ክሲ ቀሪቡ
Radio Erena: 15 July 2019 ናይ መባእታ ቤት ትምህርታት እስራኤል፣ ኣብታ ሃገር ንዝርከቡ ኤርትራውያን ህጻናት፣ ከይምዝግባ ንዘካዪዶኦ ዘለዋ ምድንጓያት ብዝምልከት ክሲ ቀሪቡ። ማዕከን ዜና ሃረጽ ብዕለት 9 ሓም [...]
ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሱዳናውያን ናይቶም ኣብ ሰላማዊ ሰልፊ እንከለዉ ዝተቐትሉ ሰባት ናይ ዝኽሪ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካዪዶም
Radio Erena: 15 July 2019 ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሱዳናውያን ናይቶም ኣብ ሰላማዊ ሰልፊ እንከለዉ ዝተቐትሉ ሰባት ዝኽሪ ንምክያድ ኣብ በበይኑ ከተማታት እታ ሃገር ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካዪዶም። ኣብቲ ብቀዳ [...]
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኣብ መንጎ ኣባል ሰልፍታት ኢህወደግ ተፈጢሩ ዘሎ ምፍሕፋሕ ናብ ዝለዓለ ጠርዙ የምርሕ
Radio Erena: 14 July 2019 ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኣብ መንጎ ኣባል ሰልፍታት ኢህወደግ ተፈጢሩ ዘሎ ምፍሕፋሕ ናብ ዝለዓለ ጠርዙ የምርሕ ኣሎ። ብ9 ሓምለ ኣብ ከተማ መቐለ ዝተጋበአ ማእከላይ ሽማግለ ህወሓት፣ ናይዚ ኣብ ዝሓለፈ [...]
ወተሃደራዊ ጉጅለ ሱዳን፣ ዕልዋ ስልጣን ከምዘፍሸለ ገሊጹ
Radio Erena: 14 July 2019 ወተሃደራዊ ጉጅለ ሱዳን፣ ኣብታ ሃገር ዕልዋ ስልጣን ክካየድ ተፈቲኑ ከምዘፍሸሎ ገሊጹ። ሓላፊ ጸጥታ’ቲ ጉጅለ ጀማል ዑመር ኢብራሂም ኣብ ተለቪዥን’ታ ሃገር ቀሪቡ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ሓሙሽተ ጥሮ [...]
ብግጉይ መንነት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኢጣልያ ዝጸንሐ ኤርትራዊ መድሃኔ ተስፋማርያም ናጻ ወጺኡ
Radio Erena: 14 July 2019 ብግጉይ መንነት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኢጣልያ ዝጸንሐ ኤርትራዊ መድሃኔ ተስፋማርያም ናጻ ወጺኡ። ቤት ፍርዲ ፓለርሞ ብዓርቢ 12 ሓምለ ኣብ ዝወዓሎ መጋባእያ፣ መንእሰይ መድሃኔ ብዘይሕጋዊ ምስግጋ [...]
ክልተ ኤርትራውያን ናብ በልጅዩም ክሰግሩ ክብሉ ናብ ሓደ ናይ ኑክልየር ቀጽሪ ኣትዮም
Radio Erena: 12 July 2019 ክልተ ኤርትራውያን ስደተኛታት ካብ ኢጣልያ ናብ በልጅዩም ክሰግሩ ኣብ ዝፈተኑሉ፣ ናብ ሓደ ናይ ኑክልየር ቀጽሪ ስለዝኣተዉ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ውዒሎም። እቶም ስሞም ዘይተገልጸ ኤርትራውያን ካብ [...]
ኢትዮጵያን ኣመሪካን ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምምድ ከካዪዳ እየን
Radio Erena: 12 July 2019 ኢትዮጵያን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ እትርከበን ብርክት ዝበላ ሃገራት ምዕራብን፣ ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምምድ ከካዪዳ ሙዃነን ተገሊጹ። እቲ ካብ ዕለት 15 ሓምለ ጀሚሩ ክሳብ መወዳእታ ወርሒ [...]
ኢትዮጵያን ሕብረት ኣፍሪቃን እማመ ሰላም ሱዳን ኣደናጉዮም
Radio Erena: 12 July 2019 ኢትዮጵያን ሕብረት ኣፍሪቃን ንክልቲኦም ወገናት ሱዳን ኣብ ስምምዕ ዘብጸሐ እማመ ኣብ ዝተመደበሎም ግዜ ከምዘየቕረቡ ተገሊጹ። ወኪል ሕብረት ኣፍሪቃ መሓመድ ሓሰን ላባት ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ [...]
ሕቡራት ኢማራት ኣብ የመን ዘሎ ቁጽሪ ሰራዊታ ከተጉድል ሙኻና ገሊጻ
Radio erena: 11 july 2019 ኣልሑቲ ናይ የመን፣ ብስዑዲ ዝምራሕ ልፍንቲ ሃገራት ዓረብ፣ ካብ የመን ጠቕሊሎም ክወጹ መተሓሳሰቢ ኣቕሪቡ። ኣልሑቲ ነዚ መተሓሳሰቢ ዘቕርብ ዘሎ፣ ድሕሪ’ቲ ሕቡራት ኢማራት ቁጽሪ ሰራዊታ ካብታ [...]


text:
ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ካብ ወርሒ ሚያዝያ ጀሚሩ ኣብ ሰሜናዊ ኒጀር ዘካይዶ ዘሎ ናይ ህይወት አድሕን ስርሒታት ኣስታት ሓደ ሽሕ ስደተኛታት ካብ ምድረ በዳ ሰሃራ ምድሓኑ ገሊጹ።
እዞም ስደተኛታት ነቲ አሰቃቂን ሓደገኛ ጉዕዞ ምድረበዳ ናብ ሊብያ ዘካይዶ ዝነበሩ ምኳኖም’ውን እቲ ትካል ሓቢሩ’ሎ።
እቲ ትካል ነዚ ናይ ህይወት አድሕን ስርሒት ክሰፍሕ መደብ ከምዘለዎ ብምግላጽ እንተኾነ ዓወት’ዚ ተግባራዊ ዝኾነ ልዑኽን ኣብቲ ስደተኛታት ዝገጥሞም ዘሎ ሓደጋን ከምዝውሰን ብተወሳኺ ኣፍሊጡ።
ብሰንኪ ግፍሒ እቲ ምድረ በዳ ቁጽሪ ዝሞቱ ሰባት ምፍላጥ ከምዘይተኻእለ እንተኾነ ግን ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሞይቶም ክኾኑ ይኽእሉ እዮም ክብል እቲ ትካል ይግምት።
ወሃቢት ቃል እቲ ትካል ኦሊቭያ ሄዶን ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃበቶ ቃል ካብ ካልእ ጊዜ ንላዕሊ እቶም ስደተኛታት ብዘይሕጋዊያን አስገርቲ ሰባት ክጭወዩ ተኽእሎ ምህላዎ ስለዚ ኣብ ልዑል ሓደጋ ምህላዎም ትገልጽ።
ንሳ ብምቅጻል ዘይሕጋዊያን አስገርቲ ሰባት ንስደተኛታት ጅሆ ከምዝሕዙን ኣብ ገለ እዋን ‘ውን ሕጽረት ማይ ወይ መግቢ ምስ ዘጋጥም አሰጋገርቲ ሰባት ነቶም ስደተኛታት ገዲፎም ከምዝኸዱ ትሕብር።
ነዞም ብዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ካብ ምድረ በዳ ሰሃራ ዝደሓኑ ስደተኛታት ናብ ሰሜናዊ ኒጀር ዝርኸብ ማእከል ከምዝተወስዱን ናብ ሃገሮም ክምለሱ ዝደልዩ’ውን እቲ ትካል ከምዝሕግዝ ገሊጸን።


text:
ቋንቋ ፈረንሳ ንምጽናዕ
ምስ ቦዲ ሲስተም ረፉጊ ኢ ኤስ Réfugié.e.s
እንታይ ኢዩ?
ምስ ማሕበርና፣ ወለንተኛታት ዝኾኑ ውልቃሰባት ኣባላት እቲ ማሓበር፣ ክሕግዝኹም እዮም
ንመን ኢዩ ፧
ነዚ ድማ መሰንገጀር Messenger ወይ Whatsapp ይሃልኹም
ምሉእ ዓመት
ዞባ\ ዴባርትሞ
86 - Vienne
ነዚ ድማ መሰንገጀር Messenger ወይ Whatsapp ይሃልኹም
ምሉእ ዓመት
ዞባ\ ዴባርትሞ
86 - Vienne
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ኩሉ ብነጻ
ብግሊ። ወለንተኛታታና ፣ን 1h30 ኣብ ሰሙን ዝወሃብ ስልተናዊ ሓገዝ
ብ ጉጅለ፣ ኩሉ ኮርሳት 1h30ክሰዓት ኣብ ሰሙን 4እዋን ኣብ ስካይፕ SKYPE.
ከም ምርጫኻ ዝወሃብ ስልጠና !
ብውልቂ ፣ እዚ ኣብ መንጎኹምን ኣብ መንጎ መምህር ናይ ፈረንሳ ኣብ (ኣብ እቲ ላይብረሪ፣ እባ ፓርክ፣ኣብ ኣዳራሽ ...). ክኸውን ይኽእል እቲ ስልጠና ወስንዎ
ብ ጉጅለ። ኣብ እን ላይን፣ ,ኣብ ድላይኩም ክኸውን ይኽእል እዩ። ! ኣን ደስ ዝብለኩም ኴንኩም ተኸታታሉ
ምስ ደረጃኹም ዝሰማምዑ
ብ ውልቂ።እቶም ወለንተኛታታና፣ ምስ ግዜኹም ተጠዓዕምዎ እዮም
ኣብ መስመር፣ ዝተፈላለየ ደረጃታት ኣገልግሎት ኣሎና
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ብ ኢመይልl
ስደዱልና ናብ buddysystem.refugies@gmail.com
ዘድልየኩም ነገራት ሓብሩና


text:
1. ተይለር በቲ ኣብ ባህሊ ቻይናውያን ዘሎዎ ፍሉይ ታህዋስን ብዝነበሮ ቅንኢ ንወንጌልን እዩ ዝፍለጥ። ሽሕ እኳ ኣብቲ እዋን እቲ ኣብ ሚስዮናውያን ሳሕቲ ጥራይ ዝርአ እንተነበረ፣ ተይለር ግና ንባህላዊ ኣልባሳት ቻይና ምልባስ ርዒምዎ እዩ። ኣብ ትሕቲ መሪሕነቱ እተመስረተ ‘ሚስዮን ውሽጢ ሃገር ቻይና' (China Inland Mission) ኣብ ኩሉ ተግባራቱ ንኻብ ኩለን ወንጌላውያን ሕብረታት ዝመጹ ብማዕረ ብዘይ ኣፈላላይ ይቕበልን የሳትፍን፣ ንካብ ደርቢ-ሰራሕተኛታት ዝኾኑ ውልቀሰባት፣ ንዘተመርዓዋ ኣንስትን ንካብ ዝተፈላለየ ሃገራት ዝመጹ ሰራሕተኛታትን ድማ የጠቃልል። ብምኽንያት እቲ ‘ሚስዮን ውሽጢ ሃገር ቻይና' ዝበሃል ትካል ኣንጻር ንግዲ ሓሽሽ ዝገብሮ ዝነበረ ዘመተ፣ ተይለር ኣብ 19 ክፍለ ዘመን ንቻይና ዝበጽሓ ኣገዳሲ ኢሮጳዊ ተባሂሉ ክጥቀስ በቂዑ እዩ።
2. ኣብ 1851 ናብ ኣዝዩ ነዳይ ከባቢ ኣብ ኪንግስተን ናይ ሃል ምስ ዶ/ር ሚልያም ሃርደይ ተሓጋጋዚ ሓኪም ክኸውን ከደ። ንነፍሱ ድማ ንናይ
እምነትን ኣገልግሎትን ዕዮ ከዳልዋ ጀመረ፣ ህይወቱ ንድኻታት ክውፊ እቲ እግዚኣብሄር ኣብ ድልየታቱ ዘለማምዶ እምነት ድማ ክላማመድ ጀመረ። ኣብ ሞንጎ እቶም ሽጉራት ናይ ወንጌል ትራክትታት (ንእሽቶ መንፈሳዊ ጽሑፍ) ምዝርጋሕን፣ ኣብ ግዳም ኣብ ክፉት ኣየር ኮንካ ምስባኽን ተለማመደ። ተይለር እንደገና ምስ ኣንድሪው ጃክስ ተራኸበ (እዚ ሓው እዚ ኣብ ሃል ፍሉጥ መምህር እዩ ዝነበረ)።
3. ሃድሰን ተይለር ቅድሚ ናይ ሕክምና መጽናዕቱ ምዝዛሙ፣ ብ19 መስከረም 1853 ንእንግሊዝ ሓዲጉ፣ ኣብ ሻንጋይ ቻይና ብ1 መጋቢት 1854 በጽሐ። እዚ ጉዕዞ እዚ ነታ ፈጣን መርከብ ዱምፍሪስ (Dumfries) ዳርጋ ኣዕናዊ እዩ ዝነበረ፣ እዚ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ዝወሰደ ጉዕዞ ብመገዲ ምብራቃዊ ወገን ጥቃ ፑላዉ (Pulau) ቡሩ (Buru) እያ እተጓዕዘቶ። ኣብ ቻይና ምስ በጽሐ ቀጥታ ዝተቀበሎ ኩናት ሓድሕድ እዩ። እታ ቀዳመይቲ ዓመት ድማ ኣብ ህውከት እዩ ኣሕሊፍዋ። ካብ 1855 ጀሚሩ ተይለር ኣብ ከባቢ ሻንጋይ 18 ዑደታት ስብከት ኣካየደ። ሽሕ እኳ ምስኡ ሞያ ሕክምናን መሳሪሕታት እንተ ተማልአ እቲ ህዝቢ ግና ድኹም ኣቀባብላ እዩ ዝገብረሉ ዝነበረ።
4. ኣብ 1858 ተይለር ንዘኽታም ጓል እቲ ኣብ ቻይና ቀዳማይ ሚስዮናዊ ዝኾነ፣ ማርያ ጀይን ዳየር ተመርዓወ። ጓሉ ንኣባል ናይ ሎንደን ናይ ምስዮን ጉጅለ ኣገልጋሊ ሳሙኤል ዳየር እያ። ተይለር ንማርያ ኣብ ኒንግቦ (Ningbo) እናተቀመጠትን ኣብኡ ኣብ ሓንቲ በታ ቀዳመይቲ ጓል ኣንስተይቲ ሚስዮናዊት ኣብ ቻይና ሜሪ ኣን ኣልደርሰይ እተመስረተት ቤት ትምህርቲ ኣዋልድ እናመሃረትን እዩ እተፋለጣ።
5. ብሰንኪ ጸገም ጥዕና ኣብ 1860 ተይለር ምስ ስድራቤቱ ንገለ እዋን ንዕረፍቲ ናብ እንግሊዝ ክምለስ ወሰነ። እንዳ ተይለር ናብ እንግሊዝ ክምለሱ ከለዉ ኣብታ መርከብ ምስኦም ቆራጺት ቀጠፍ ጁብሊ ምስ ኣዋልዳ፣ ግረይስን መንእሰይ ዋንግ ላይጁን ካብ ብሪጅ እስትሪት ቤተ ክርስትያን (bridge Street Church) ናይ ኒንግቦ ነበሩ። እዚኣቶም ነቲ ኣብ እንግሊዝ ዝቅጽል ምትርጓም መጽሓፍ ቅዱስ ኽሕግዙ እዮም።
"ሰብኣይ ምስ ኮንኩ ሚስዮናዊ ኮይነ ናይ ቻይና ክኸይድ እየ" እዚ ሓደ ንእሽቶ ቆልዓ ቅድሚ ነዊሕ ዓመት እተዛረቦ እዩ። እዚ እቲ ሕጂ ብልክዕ ዝኸውን ዘሎ እዩ።
ድሕረ ባይታ ስድራቤት
ህጻን ጀምስ ሃድሰን ተይለር ኣብ ባንስለይ እንግሊዝ ብ1 ግንቦት 1832 ተወልደ። ኣብኡ ጀምስ ተይለር ወዲ ሰበኽትን ወዲ ወዲ ሰበኽትን እዩ፣ ንባዕሉ ውን ሰባኺ። ንእግዚኣብሄር ኣዝዩ የፍቅሮ፣ ኩሉ ሰብ ክርስትያን ሙዃኑ ክሳዕ ዝፈልጥ ድማ ብልዑል ተኣማንነት የገልግል ነበረ፣ መዓልቲ ቤቱ ኣመሊያ ሃድሰን ተይለር ድማ ከምኡ ንፍዕትን ንእግዚኣብሄር ሓቀኛን ነበረት። ከም ህጻን ሃድሰን ጌሩ ብሉጻት ወለዲ ዝተዓደለ ቆልዓ ዳርጋ የሎን ክበሃል ይከኣል።
ከም ህጻን ኣዝዩ ትኩርን ምጭዉን ነበረ፣ ግናኸ ተሪር ስለ ዘይነበረ ባህርያቱ ብቀሊሉ ክባላሾ ይኽእል እዩ። ወለዱ ምእዛዝን ምግታእ ርእስኻን ክመሃር ከም ዝግብኦ ተገንዘቡ፣ ሽሕ እኳ ተነቃፊ ቆልዓ እንተነበረ፣ እዘን ትምህርትታት እዚኣተን ንኽምህርዎ ወሰኑ።
ወዲ ክልተ ወይ ሰለስተ ንእሽቶ ህጻን ከሎ ምስ ኣብኡን ኣዲኡን ንቤት ክርስትያን ይኸይድ ነበረ። ኣብቲ ነዊሕ መደብ ናይ ኣገልግሎት እንተ ደኣ ብስነ-ስርዓት ተኻፊሉ፣ ቡራኬ ምስ ተገብረ ወለዱ ኣብ ድሕሪ ኦም ኮፍ ንዝብል ኣበሓግኡ ንተይለር ኽሓቅፎ ክህብዎ እዮም። እዚ እቲ ካብቲ ኣብ መላእ ህይወቱ ዝዝክሮ ተዘክሮታት ሓደ እዩ።
ከም ንእሽቶ ወዲ ካብቲ ሓደ ኣዝዩ ደስ ዘብሎ ዝነበረ ነገር፣ ምስ ምንኣስ ሓዉ ምጽዋት እዩ፣ ንእሽቶ ሓፍቱ ኣመሊያ ግቡዝ ምስ በለት ታተ (ምስጓም) ዝመሃራ ባዕሉ ሃድሰን እዩ ነይሩ። ክልተ ምንኣሱ ኣሕዋቱ ምስ ሞቱ ጓህን ደስታን ናይዛ ህይወት እዚኣ ክፋላይ ሙኻኖም ተማህረ።
ሓደ መዓልቲ ኣብ ከተማ ምርኢት ነበረ፣ እቲ ንሃድሰን ዝያዳ ዝመሰጦ ነገር ምርኢት እክብካብ ናይ ኣዕዋፍን ካልኦት እንስሳታትን እዩ ነይሩ። ናይ ተፈጥሮ ነገር ኣዝዩ እዩ ዘፍቅር። ስንባደ ክሳዕ ዝፈጥረሉ እቶም እንስሳታት ኣብ ነዊሕ ጣውላ እዮም ተሓጺሮም ዝነበሩ። ኣብ ኢዱ ብክንደይ ጻዕሪ ዝረኸባ ሓንቲ ሳንቲም እያ ዘላ፣ ነቲ ኣብቲ መእተዊ ናይ ምርኢት ዘሎ ሰብ ድማ ሃቦ፣ እተዋህቦ መልሲ ግና መእተዊ ክልተ ሳንቲም እዩ ዝብል ነበረ፣ "ካልአይቲ ሳንቲም ደኣ ዘይብለ፣ ካብ ፍጹም ዘይምህላው ድማ ሓንቲ ክትህልወኒ ከም ዝሓይሽ ባዕልኻ እንዶ ረአ" ኣመኽነየ ተይለይ። እቲ ዘቕረቦ ምጉት ብርግጽ ስነ ሞጎታዊ እኳ እንተነበረ፣ እቲ ሓላዊ ማዕጾ ግና ተሪሩ ኣበዮ፣ እዚ ንእሽቶ ህጻን ጸገሙ ንኣዲኡ ንኽነግራ ኸደ። ወላዲቱ ከኣ እቲ ሓላዊ ማዕጾ ንመእተዊ ክልተ ሳንቲም ከኽፍል ሓላፍነቱ ሙኳኑ ገለጸትሉ፣ ዘዕግብ ኣገባብ ኣፈታትሓ ናይዛ ሽግር ከኣ ኣምጸአት። ከምዚ ድማ በለቶ፣ "ሃድሰን ኣብዘን ዝሓለፋ መዓልታት ጽቡቅ ኢኻ ጌርካ፣ ኩሉ ተግባራትካ ደስ ስለ ዝበለኒ ድማ እዛ ሳንቲም እዚኣ እንካ"፣ ልቡ ብሓጎስ እናዘለለ ከኣ ጎየየ።
ደቂ ተይለር ኣብ ገዛ ይኹን ኣብ ደገ ምስ ሰባት ኩሉ እዋን ጽፉፋት ክኾኑ ኣእዳዎምን ገጾምን ብዝግባእ ክሕጸቡ፣ ጫምኦም ክነግፉ፣ ጽፍሮም ብግቡእ ክሕዙን ተማሂሮም እዮም።
ሰዓት ምኽባር እቲ ካልእ እተማህርዎ ኣገዳሲ ትምህርቲ እዩ ነይሩ። ነፍሲ ወከፍ ቆልዓ ኣብ መኣዲ ኣብ ሰዓቱ ክርከብ ኣለዎ፣ ከምኡ ውን ኣብ ካልእ ቆጸራታት። ኣብኦም ተይለር ከምዚ ይብሎም ነበረ፣ ሓሙሽተ ሰባት ንሓንቲ ደቂቅ እንተደኣ ተጸብዮም ተመሊስካ ክርከብ ዘይክእል ሓሙሽተ ደቃይቅ ከም ዝጠፍእ ክንግምት ዶ ኣይንኽእልን?
ንደቁ ዝወሃብ ሃብትን ናይ ዓለም ትሕዝቶን ብዙሕ የብሉን፣ ግናኸ ካብኡ ኣዝዩ ዝበለጸ ነገር እዩ ኣውሪስዎም...ጽኑዕ እምነት ኣብ እግዚኣብሄርን ልዑል ክብሪ ንቃሉን።
ንእሽቶ እንከሎ ናብ ቤት ትምህርቲ ንምኻድ ተሪር ስለ ዘይነበረ ትምህርቱ ብዝያዳ ኣብ ገዛ እዩ ቀሲምዎ፣ ኣብ ገዛ ካብቶም ወራዙትን ለባማትን ወለዱ ልዕሊ እቲ ኣብ ቤት ትምህርቲ ክረኽቦ ዝኽእል ልዕሊኡ እዩ ጠቀምቲ ነገራት እተማህረ።
ኣብኦም ተይለር ኣብ ናይ ወጻኢ ናይ ሚስዮን ኣገልግሎት ግዱስ ነበረ፣ ብፍላይ ድማ ኣብ ቻይና። እዞም ህጻናት ካብ ወላዲኦም ተጋዳስነት ናይቲ ሚስዮንን፣ ፒተር ፓርለይ ብተደጋጋሚ ዝጸሓፋ መጽሓፍን ተኻፈሉ። ሃድሰንን ሓፍቱ ኣመሊያን ሓንቲ መዓልቲ ናብታ ሃገር ንክኸዱ ዕላማ ገበሩ።
ትምህርትን ስራሕን
ናይ ሃድሰን ናይ ትምህርቲ እዋን ወዲ 11 ዓመት ምስ ኮነ እዩ ዝጅምር። ብርግጽ ምስ ብዙሓት ቆልዑ ምሕዝነት ምግባሩ ንዕኡ ሓጋዚ እዩ ነይሩ፣ ነገር ግን እዘን መዓልታት ብፍሉይ ሕጉሳት ኣይነበራን። እቲ ናይ ንእስነቱ እምነት ኣጥፍኦ፣ ህይወቱ ናብ እግዚኣብሄር ክሳብ ዝውፊ ድማ ብዙሕ ዓመታት ሓለፈ።
ወዲ 15 ዓመት ምስ ኮነ ኣብ ባንክ ከም ጸሓፊ ኮይኑ ስራሕ ጀመረ። እዚ ፋሽኑ ዝሓለፎ ናይ እምነት ሓሳባቱ ኩሉ ግዜ ብገዳይም ጸሓፍቲ ምስ ተሳሕቀ እዩ፣ ድሕሪ 9 ኣዋርሕ ገዝኡ ምስ ተመልሰ፣ ካብ ካልእ እዋናት ብዝበኣሰ ካብ እግዚእብሄር ኣዝዩ ርሒቁ ነበረ።
ኣብኡን ኣዲኡን ንድሕነት ወዶም ጾር ተሰከሙ። ሓፍቱ ኣመሊያ ድማ ንመዓልቲ ሰለስተ ግዜ ክትጽልየሉ ንኣእምሮኣ ድሉው ገበረቶ፣ ነዊሕ ኣይጸንሐን እዚ ጸሎት ተመለሰ።
እቲ ለውጢ
ሓደ መዓልቲ ምንም ዝዓዮ ኣብ ዘይነበረሉ እዋን፣ ኣዒንቱ ኣብ ሓንቲ ትራክት (ንእሽቶ ሃይማኖታዊት ጽሕፍቲ) ዓለባ፣ "ኣብ መጀመርታኣ ዛንታ ክህልዋ እዩ፣ ኣብ መዕጸዊ ከኣ ስብከት ወይ ሞራል"፣ ንርእሱ ከምዚ በላ "እቲ መጀመርታኣ ከንብቦ እየ እቲ መዕጸዊ ከኣ ነቶም ዝፈትውዎ እገድፈሎም"። ግናኸ እናንበባ ከሎ፣ ኣዝዩ ተረትዐ እሞ፣ ርእሱ ንግዚኣብሄር ሃበ። ኣዲኡ ካብ ገዛ ርሒቃ ከላ፣ እታ ነዚ ደስ ዘብል ወረ ዝሰምዐት ቀዳመይቲ ኣመሊያ እያ ነይራ፣ ኣዲኡ ምስ ተመልሰት ብዛዕባ ምልዋጡ ክነግራ እናተሃንጠየ ብሓጎስ ሰዓማ። "እፈልጥ እዚ ወደይ" በለቶ "እቲ ክትነግረኒ ትደሊ ዘሎካ ዘሐጉስ ወረ ንኽልተ ቅነ ዝኣክል ኣደሲቱኒ እዩ"።
"ስለምንታይ ግን ኣመሊያ ዝኣተወቶ ቃል ሰይራ?" ሓተተ። "ንማንም ሰብ ኣይነግርን እየ" ኢላትኒ ነይራ።
"እዚ ወደይ ከምዚ እዩ" በለት ኣዲኡ "ማንም ሰብ ኣይነገረንን። ቅድሚ ክልተ ቅነ ብዛዕባኻ ልበይ ኣብ ከቢድ ጾር እዩ ነይሩ፣ ናይ ድሕነትካ መረጋገጺ ክሳብ ዘይረኸብኩ ካብ ጸሎት ንኸይትንስእ ድማ ወሰንኩ። ንጹር መረጋገጺ ድማ ረኸብኩ፣ ብኡ ንእግዚኣብሄር ብፍሉይ ኣመስገንክዎ"።
እቲ ጻውዒት
ኣብ ልቢ ሃድሰን ሰላምን ሓጎስን እዩ ዝነበረ፣ ሞስኡ ንእግዚኣብሄር ድማ ሂወቱ ሃበ። ኣብ እተጸውዖ ዘበለ ንኽዓዪ ድሉው ኮነ። "ንቻይና ኪደለይ" በለ እግዚኣብሄር፣ እግዚኣብሄር ክስማዕ ብዝከኣል ድምጺ ብንጹር እዩ እተዛረበ፣ እቲ ጻውዒት ኣዝዩ ንጹር ነበረ፣ እዚ መንእሰይ ከኣ ኣይተወላወለን።
ብዛዕባ ጻዊዒቱ ንናይ ትምህርቲ ሰንበት መምህሩ ነገሮ፣ መምህሩ ድማ ኣዝዩ ኣተባብዖ እሞ ብቋንቋ ቻይና ኣተጻሕፈት መጽሓፍ ወንጌል ሉቃስ ሃቦ። ንነፍሱ ብኹሉ መዳያት ንህይወት ሚስዮናዊ ድልውቲ ክገብራ ጸዓረ። እቲ ደስ ዝብሎ ዝነበረ ናይ ፍርናሽ ዓራቱን ካልእ ነገራትን ጠንጢኑ፣ ሓርፋፍ ናብራ ክላማመድ ጀመረ። ብዙሕ ናይ ግዳም ናይ ኣካላት ምንቅስቃስ ንኣካላቱ ኣትረሮ፣ ክርስትያናዊ ዕዮታት ድማ ንነፍሱ ኣትረራ። ኣብ ቻይና ከይዱ ነፍሳት ንምድሓን ከምጽእ እንተደኣ ኮይንኑ፣ እዚ ነገር እዚ ኣብ ገዝኡ ከሎ ክጅምሮ ከም ዘለዎ ተረድኦ፣ በዚ ምኽንያት ድማ ትራክትታት ዘርግሐ፣ ትምህርቲ ሰንበት መሃረ፣ ንሕሙማትን ሽጉራትን በጽሐ፣ ንእግዚኣብሄር ክገብር ኣሎኒ ኢሉ ዝሓሰቦ ዘበለ ኩሉ ገበረ።
ካብታ እቲ ኣካያዲ ናይቲ ትምህርቲ ሰንበት ዝሃቦ መጽሓፍ ናይ ቻይና ፊደላት ከጽንዕ ጀመረ። ቋንቋ ቻይና ምጽናዕ ቀሊል ጉዳይ ከም ዘይኮነ ስለ ዝፈለጠ፣ ብዝቀልጠፈ ክጅምሮ ደለየ። ሓደ ሰብ ከም ዝበሎ እቶም ነቲ ቋንቋ ክመሃርዎ ዝደልዩ "ናይ ሓጺን ኣካላት፣ ናይ ኣስራዚ ሳናቡእ፣ ናይ ተሪር ገረብ ርእሲ። ናይ ኣቻዮ ዝምጠጥ ኣእዳው፣ ናይ ንስሪ ኣዒንቲ፣ ናይ ሃዋርያት ልቢ፣ ናይ መልኣኽቲ ክእለት ምዝካር ከምኡ ውን ዕድመ ማቱሶላ" ክህልዎም ይግባእ። ሽሕ እኳ ንሃድሰን እዚ እተጠቅሰ ብቅዓት እንተዘይሃለዎ፣ ብትብዓት ግና ኣተዎ፣ ጽቡቅ ድማ ሰጎመ።
ኣብ ምድላዉ ንቻይና እታ ስዒባ ትመጽእ ስጉምቲ ተሓጋጋዚ ናይ ዶ/ር ሃርደይ ሙኳን እያ። ናይ ሕክምና ሞያ እንተደኣ ኣጥርዩ፣ እዚ ነገር እዚ ኣብ ምድሓን ነፍሳት ጽቡቅ ዕድል ከም ዝኸፍተሉ ፈለጠ፣ ኣብ ፈለማ ኣብቲ ምቹእን ደስ ዘብልን ገዛ ዶ/ር ሃርደይ ተቀመጠ፣ ነገር ግን እዚ ኣብ ምድላው ህይወት ሚስዮናዊ ተመራጺ ኣይነበረን። እንበኣር ናብቲ ካብ ናይ ዶ/ር ብኹሉንትናኡ ዝተሓተ ገዛ ናይ ኣምኡ ገዓዘ። ንርእስኻ ኣብ ምክሓድ ኣብ ዝግበር ልምምድ እዚ ገና ኣኻሊ ከም ዘይኮነ ይርድኦ ነበረ፣ ኣይዶንጎየን ድማ ከምታ ዝደልያ ቦታ ረኸበ።
ኣብዚ እዋን እዚ ሃድሰን ምስ ካብ ቻይና ዝተመልሰ ጀርመናዊ ሚስዮን ተራኸበ። እዚ ሰብኣይ ነቲ ዘንጸባርቅ ጸጉርን ዓይንን እዚ መንእሰይ ብዝርኣየ ከምዚ በሎ "ስለምንታይ ግና ከምኡ ወሲንካ፣ ንስኻ ፍጹም ንቻይና ክትከውን ኣይትኽእልን ኢኻ፣ ንዓይ ‘ቀይሕ ጸጉሩ ሰይጣን' ኢሎም እዮም ዝጽውዑኒ፣ ካባኻ ድማ ብራዕዲ ክሃድሙ እዮም፣ ከም ዝሰምዑኻ ክትገብር ፍጹም ኣይትኽእልን ኢኻ"። እዚ ዘረባ እዚ ንገለ ተስፋ ከቁርጾ ዝከኣል እዩ፣ ሃድሰን ግና ብህድኣት ከምዚ ክብል ጥራይ እዩ ዝመለሰ፣ "እቲ ዝጸውዓኒ እግዚኣብሄር እዩ፣ ንሱ ድማ ብዛዕባ ሕብሪ ጸጉረይን ዓይነይን ኣጸቢቁ ይፈልጥ እዩ"።
ናብራ ኣብ ድኽነት
ስዒቡ ሃድሰን ተይለር እታ ንቻይና ናይ ብሓቂ ልምምድ ክረኽበላ እየ ኢሉ ዝኣመነላ መንበሪ ገዛ ተኻረየ። እዛ ገዛ ኣብቲ ዝኸፍአ ከባቢ ናይ ከተማ ሃል እያ ዝነበረት። ነንሓድሕደን ዝጠማመታ ክልተ ኣንጎሎታት ንኣሽቱ ዘይረብሓ ጎጀታት ዝሓዛ፣ ኣብ መንጎአን ድማ ካናለ መአከቢ ጎሓፍ ነበረ። እቲ ገዛውቲ "መሕለፊ ርስሓት" ተባሂሉ እዩ ዝጽዋዕ፣ ውሕጅ ኣንተደኣ በርቲዑ ጎሓፍ ተሰኪሙ ናብኡ እዩ ዘምጽኦ። ክሳዕ ክንድዚ ክፉእ ቦታ እዩ። ሃድሰን ተይለር ግና መንበሪኡ ክከውን መረጾ። መንበሪ ክፍሉ ትሕቲ 12 ጫማ እስኬር (feet square) እያ። ኣካራይቱ ወ/ሮ ፊንች ምስ ደቃ ላዕለዋይ ክፍልን ክሽነን ሒዛ ኣላ። ኣቶ ፊንች ዝበዝሕ ግዜኡ ኣብ ባሕሪ ስለ ዘሕልፎ፣ ሰበይቱ በቲ ብሃድሰን ተይለር ዝወሃባ ገንዘብ ክራይ ሰለስተ ሽልን ኣብ ሰሙን ሕጉስቲ ነበረት።
ሃድሰን ተይለር ኣብ ሃል ኣብ መንበሪ ገዛ ናይ ዶ/ር ሃርደይ እናሰርሐ፣ ኣብቲ ኣዝዩ ነዳይ ዝኾነ ገዛ መሕለፊ ርስሓት ይቅመጥ። ንኻልኦት ዝሕግዘሉ ገለ ገንዘብ እንተረኸበ፣ ንርእሱ ዋጋ ከይሃበ፣ ሰዓዕ ሩዝን ናይ ስርናይ ባንን ጥራይ ምምጋቡ ብሓቂ ባህታ ፈጢርሉ እዩ። ኣብ መዓልታት ስራሕ ናብታ ምቾት ዘይብላ ገዝኡ ይሳለ፣ ሰንበት ድማ ንሕሙማት ይበጽሕ፣ ንሽጉራት ድማ ይሕግዝ። ማንም ክመርጾ ዝኽእል ዓይነት ናብራ ኣይኮነን፣ ግናኸ በረኸት እግዚኣብሄር ኣብ ልዕሊኡ ነበረ፣ እዚ ከኣ ልዕሊ እቲ ኩሉ ዓለም ክትህቦ እትኽእል እዩ ዝነበረ።
ዕዉት ሚስዮዊ ክኸውን እንተደኣ ኮይኑ፣ መንእሰይ ተይለር ክመሃራ ዝግብኦ ሓንቲ ትምህርቲ ከም ዘላ ተረድአ፣ ንሳ ኸኣ ምህሮ እምነት እያ። ኣብዛ ኣዝያ ርሕቅቲ ሃገር ከይዱ ዝውከሎ ሰብ ዝበሃል የብሉን እንትርፎ እግዚኣብሄር ኣምላኹ፣ ስለዚ ድማ ከመይ ከም ዝጽልን መልሲ ጸሎቱ ከመይ ከም ዝቅበልን ክፈልጥ ብግዲ እዩ። ብኸመይ "ብጸሎት ጥራይ ብእግዚኣብሄር ሰብ ተንቀሳቅስ" ክፈልጥ ደለየ።
ዶ/ር ሃርደይ ብስራሕ ኣዝዩ ጽሙድ ስለ ዝኾነ ወይ ውን ረሳዒ ስለ ዝኾነ ክኸውን ይኽእል፣ ንሃድሰን ዶሞዙ ዝኽፈለሉ ግዜ ክኣክል እንከሎ ከዘክሮ ሓበሮ፣ ሃድሰን ግና ካብ ምጽላይ ሓሊፉ ምንም ከም ዘይገብር ወሰነ። መልሲ ናይ ጸሎቱ ድማ ባዕሉ እግዚኣብሄር ንዶ/ር ከዘክሮ ምኻኑ ተረድአ፣ እዚ ድማ ንእምነቱ ኣደልደለ።
ሓደ ግዜ እታ ናይ ክፍሊት መዓልቲ ቀረበት፣ ሓለፈት ከኣ፣ ዶሞዙ ግን ኣይተኸፍለን፣ ኣብ መወዳእታ እታ ሰሙን ፍርቂ ክሮውን (ክልተ ሽልንን ሲክስፕንስን እያ ትኸውን) ጥራይ ሒዙ ተረፈ። ሕጂ ውን ብጀካ ምስ ኣምላኹ፣ ምንም ኣይበለን። ሓደ ምሸት ድሕሪ እቲ ኩሉ እዋን ዝገብሮ ዝነበረ ስብከት ንድኻታት፣ ሓደ ክመውት ዝደለየ ዝመስል ሰብኣይ ንሰበይቱ ንኽጽልየላ ለመኖ። ነቶም ካህናት መጺኦም ንሰበይቱ ክጽልዩላ ሓቲትዎም ነይሩ እዩ። ግናኸ እቲ ካህናት ዝሓትዎ ናይ 18 ረንስ (ገንዘብ) ክፍሊት ክኸፍል ዘይክእል ድኻ ነበረ፣ ስድራቤቱ ብዓጸቦ ትሳቀ ኣላ፣ እዚ ሰብኣይ እዚ ተስፋ ቆሪጹ እዩ።
መግቢ ከም ዘድልዮም ተይለር ፈለጠ፣ በለ ድማ "ኣብ ክንዲ እዛ ፍርቂ ክሮውንሲ ክልተ ሽልንን ሲክስፕንስን እንተዝነብረኒ መን ምሃበ፣ ነዞም ድኻታት ሰባት ሓንቲ ሽልን እንተዝህቦም ከመይ ደስ ዝብል እዩ"። ኣብ ገዝኡ ዘለዎ ነገር ንሎሚ ድራሩን ንጽባሕ ቁርሱን ጥራይ እዩ፣ ካብኡ ዝሓለፈ ምንም የብሉን። ዘሎዎ ዘበለ ኩሉ ሂቡ እግዚኣብሄር ድልየታቱ ኽማልኣሉ ክውከሎ ድዩ?
ብጸልማት ጎደና ተጓዒዞም፣ ገለ ዝኣረገ ኣስካላ ደይቦም፣ ኣብቲ ሰበይቱ ደቂሳትሉ ዘላ ገዛ ናይቲ ድኻ ሰብኣይ በጽሑ። ኣብ ጎና ወዲ 36 ሰዓታት ቆልዓ ደቂሱ ይውጭጭ ነበረ። ኣርባዕተ ወይ ሓሙሽተ ዝጠመዩ ቆልዑ ኣብታ ክፍሊ ደው ኢሎም ኣለዉ። ተይለር ነዚ ድኽነት እዚ ብዝረኣየ ሓደ ሽልንን ፈረቓን ክህቦም ሓሰበ። እታ ዘላቶ ሳንቲም ኩላ ክህቦም ግና ኣእምርኡ ኣይተቀረበን ነበረ። ብዛዕባ እቲ ዝሓልየሎም ፍቁር ሰመያዊ ኣቦ ክነግሮም ፈተነ ግናኸ ብዙሕ ክዛረብ ኣይኸኣለን። ንኽጽሊ ድማ ተምበርከኽ፣ ግናኸ ሕልንኡ ኣጨነቆ። ነዞም ኣዝዮም ዝተወጽዑ ዘለዎ ክህቦም ፍታዉ እንተ ዘይኮይኑስ ከመይ ኢሉ እዩ ክጽሊ? "ኣብ ከመይ ኣጸጋሚ ኩነታት ከም ዘሎና ትርኢ ኣሎኻ። ክትሕግዘና ትኽእል እንተኾንካ በጃኻ ስለ እግዚኣብሄር ሓግዘና" በለ እዚ ድኻ ሰብኣይ። ተይለር የሱስ ከምዚ ክብል ተዘከሮ። "ንዝለመነካ ዘበለ ሃብ" ነዚ ቃል እዚ እሺ ኢሉ ተኣዘዞ። ዘለዎ ዘበለ ሃበ፣ እዚ ብምግባሩ ነቶም ኣብ ጸበባ ዘለዉ ድኻታት ጥራይ ኣይኾነን ዝሓገዘ። ግናኸ ዓወት ድማ ተጎናጸፈ። ኣዝዩ ሕጉስ ድማ ነበረ።
"ሃብ ክወሃበካ" ይብል መጽሓፍ ቅዱስ፣ "በቲ እትሰፍርሉ መስፈሪ ክስፈረልኩም እዩ እሞ፣ ጽቡቅ እተሰጎደ፣ ንኽኑኽ እተፋረወ መስፈሪ ኣብ ሕቅፍኹም ኪህብኹምም እዮም"፣ ንጽብሒቱ ንግሆ እቲ ደብዳቤታት ዘብጽሕ ሰብኣይ፣ ሓንቲ ደብዳቤ ስም ናይ ሰዳዲኣን ዘይብላ ፖስጣ ገደፈሉ። ኣብ ውሽጣ ከኣ ሓድሽ ጽምዲ ጓንቲ ናይ ማሕስእን፣ ፍርቂ ናይ ወጻኢ ሰልድን ነበረ። እዚ ናይቲ ዝሃቦ ሓሙሽተ ዕጽፊ ይኸውን። እግዚኣብሄር ጽቡቅ ወለድ (መኽሰብ) ከም ዘሎዎ ድማ ሓሰበ።
ክልተ ተወሳኺ ሳምንታት ሓለፋ፣ ዶሞዙ ግና ገና ኣይተኸፍለን። ገዛ ኽራይ ዝኸፍለሉ መዓልቲ ቀዳም ምሸት እዩ፣ ነታ ኣካራይት ድማ እቲ ገንዘብ ኣዝዩ እዩ ዘገድሳ፣ ግናኸ ብዛዕባ እዚ ንዶ/ር ምንም ከይብሎ ወሲኑ እዩ፣ ኣብ ዕላምኡ ድማ ጸንዐ።
ቀዳም ናይ ምሸት፣ ዶ/ር ሃርደይ ሃንደበት "ተይለር ግዜ ደሞዝካ ኣይኣኸለን ድዩ" ኢሉ ሓተቶ። እዚ መንእሰይ ብህድኣት መለሰ "ገለ ግዚያት የሕሊፉ እንበር"። "እዋእ ኣይተሓዘለይ በል፣ ኣየዘከርካንን ግና" በለ ዶ/ር "ብስራሕ ማዕረ ክንደይ ጽሙድ ሙኳነይ ትፈልጥ ኢኻ" ወሰኸ። "ኣቀዲመ ክዝክሮ ነይሩኒ፣ እቲ ገንዘብ ኩሉ ሎሚ ናይ ምሸት ንባንክ ሰዲደዮ፣ ከምኡ እንተ ዘይከውን ሕጂ ምኸፈልኩኻ ነይረ" ዶ/ር ዘረብኡ ዛዘመ።
እዚ ብርግጽ ንእምነት ናይዚ መንእሰይ ፈተነ እዩ ዝነበረ። ግናኸ ክጽልየሉ ዝኽእል ጽምዋ ቦታ ብዝረኸበ ሻቡ ተምበርከኸ፣ እግዚኣብሄር ድማ ኩሉ ነገር ንሰናይ ከም ዝኾነ ኣራጋገጸሉ። ኣብታ ምሸት ድማ ንጽባሕ ሰንበት ምስቶም ድኻታት ንዘለዎ ርክብ ምድላዋት ድሕሪ ምግባር፣ ንገዝኡ ክከይድ ብግስ ክብል ከሎ፣ ንዶ/ር ክስሕቅ እንከሎ ረኣዮ። "ሓደ መስሓቅ ነገር እዩ ኣጋጢሙ" በለ ዶ/ር "ኻብቶም ዓማዊለይ ሓደ ሃብታም፣ ሕጂ ምሸት መጺኡ ናይ ሕክምና ክፍሊቱ ከፊሉኒ፣ ርእዮ እሞ ተይለር" እናበለ እቲ ናይ ሕሳብ ወረቐት ንተይለር ሃቦ። "ኣይገርመካን ኣብ ዝኾነ እዋን ቸክ ክጽሕፍ ዝኽእል ክነሱስ ሕጂ ምሸት ምድሪ ክኸፍል ምምጽኡ"፣ ተይለር ገንዘቡ ተኽፈለ። ብብዙሕ ምኽንያት ድማ ኣዝዩ ተሓጎሰ። ድሌታቱ ረኺቡ፣ ልዕሊ እዚ ኸኣ ኣካራይቱ ገንዘባ ክትክፈል እያ፣ ግናኸ እቲ ልዕሊ ኹሉ ዘሐጎሶስ ጸሎቱ ምምላሱ እዩ ዝነበረ። ዶ/ር ሃርደይ ብጸሎት ጥራይ እዩ ተነቃንኒቁ። እዚ ኣብ ምቅርራብ ናይ ሚስዮን ህይወቱ ዓቢ ስጉምቲ ንቅድሚት ነበረ። ድሕሪ እዚ ብዙሕ ኣይጸንሐን ንዝያዳ ምቅርራብ ናብ ሎንደን ከደ፣ ኣዝዩ ውሑድ ገንዘብ እዩ ዘሎዎ፣ ገለ ጸጋማት ድማ ኣጓነፎ፣ ግናኸ ኣብ ምዱብ ግዜኡስ መጽናዕቱ ዝቅጽለላ ሆስፒታል ረኸበ። መዕረፊ ቦትኡ ካብቲ ሆስፒታል ኣዝዩ ርሑቅ እዩ፣ ናይ ኣውቶቡስ ክፍሊት ክኸፍል ኣይክእልን እዩ፣ ስለዚ ድማ ናብኡ ብእግሩ እናተመላለሰ ብዙሕ ልምምድ ናይ ጉዕዞ ይገብር ነበረ። እምነቱ ንኽላማመድ ውን ዕድል ረኸበ።
ተይለር ከም መርኣያ ሕያውነቱ፣ ንኣካራይቱ ወ/ሮ ፊንች ናብታ በዓል ቤታ ዝሰርሓላ ትካል እናኸደ እቲ ሰብኣያ ዝሰዶ ወርሓዊ ገንዘብ የምጽኣላ ነበረ፣ እዚ ብምግባሩ፣ እቲ እታ ትካል ባዕላ ነቲ ገንዘብ እንተደኣ ኣብጺሓቶ ትወስዶ ዝነበረት ኮምሽን ካብ ምኽፋል ንወ/ሮ ፊንች ኣድሓና።
ሓደ እዋን ወ/ሮ ፊንች ገንዘብ ኣዝያ ስለ እተሸገረት፣ ንሰብኣያ ወርሓዊ ዶሞዝ ብዝተኻእለ መጠን ብቅልጡፍ ክሰደላ ሓበረቶ። ኣብዚ እዋን እዚ ተይለር ግዜ ስለ ዘይነበሮ ኣብ ክንዲ ንኸተማ ብምኻድ ግዜኡ ዘጥፍእ፣ ካብ ናቱ ገንዘብ ክትጥቀም ሃባ፣ ነቲ ገንገብ ካብቲ ትካል ምስ ኣውጽኦ ድማ ገንዘቡ ክትኽእ እዩ ሓሳቡ። ናብቲ ትካል ከይዱ ገንዘብ ምስ ሓተት፣ እቲ ጸሓፊ በሎ "ኣብዚ ጉዳይ እዚ ምስ እንምልከት እቲ ገንዘቡ ክትወስድ ትሓትት ዘሎኻ ሰብ ካብታ መርከብ ሃዲሙ ኣብ ናይ ወርቂ ዕደና ከይዱ እዩ፣ ስለዚ እንኸፍሎ ገንዘብ የብልናን" በሎ።
"እዚ ነገር ንዓይ ብጣዕሚ ኣጸጋሚ ነገር እዩ፣ እቲ ገንዘብ ኣቐዲመ ሂበያ እየ፣ እዛ ሰበይቲ ድማ ነዚ ገንዘብ ብዝኾነ መገዲ ከም ዘይትመልሰለይ እፈልጥ እየ"። እቲ ጸሓፊ ምንም ክገብሮ ኣይክእልን እዩ፣ ብርግጽ እዚ ፈተነ እዩ፣ ነገር ግን ትውክልቱ ኣብ እግዚኣብሄር ገበረ።
ናይ እምነት ፈተነ
ነዊሕ ኣይጸንሐን ካልእ ናይ እምነት ፈተና መጾ። ሓደ መዓልቲ ንትምህርቲ ዝኾኖ ጥራዝ ክሰርሕ ወረቃቅቲ እናሰመረ ከሎ እጻብዕቱ ኣንኮላ። ንጽብሒቱ ኣብቲ ንሓደ ብሓደገኛ ረስኒ ዝሞተ ሬሳ ኣካላቱ ጠቢሕካ ዝግበር ትምህርቲ ተሳተፈ። ኣብ ኣካላቱ ድኻምን ምልክት ሕማምን ክሳብ ዝስምዖ፣ ኣጻብዕቱ ምንኳሉ ረሲዕዎ እዩ ነይሩ። እቲ ሕማም ካብቲ ምዉት ሰብ በዛ ንእሽቶ ቀዳድ ናይ መርፍእ፣ ናብ ኣካላቱ ኣትዩ እዩ። እቲ ኪኢላ መጥባሕቲ ከምዚ በሎ "እንበኣር ገዛኻ ኪድ፣ ብዝቀልጠፈ ከኣ ጉዳያትካ ወግን፣ ምኽንያቱ ንስኻ ድሮ ምዉት ሰብ ኢኻ"።
ሃድሰን ተይለር ነቲ ናይ መጥባሕቲ ኪኢላ ብዝቀልጠፈ ምስ ኣምላኹ ክህሉ ዝስምዖ ደስታ ገለጸሉ፣ ግናኸ ወሲኹ በሎ "ዝመውት ግና ኣይመስለንን፣ ኣብ ቻይና ዕዮ ከም ዘሎኒ ተጋግየ እንተዘይኮይነ። ፈተና እንተመረ እኳ ኣነ ግና ክድሕን ብግዲ እዩ"።
"ጽቡቅ እንበኣር እዚ እዩ ሓሳብካ" በለ እቲ ኣብ እግዚኣብሄር ዘይኣምን ሓኪም፣ "ሰረገላ ረኪብካ ግዳ ብዝቐልጠፈ ገዛኻ ዘይትኸይድ፣ ግዜ ኣይትቅተል፣ ግዜ የብልካን፣ ሕጂ ንብረትካ ክትውግን ኣብ ዘይትኽእለሉ ደረጃ ክትበጽሕ ኢኻ"።
ኣብ ገዝኡ ምስ በጽሐ ኢዱ ብማይ ውዑይ ተሓጽበ፣ እዚ እናገበረ እንከሎ። ነቲ ኸዳሚ ብዛዕባ የሱስ ተዛረቦ። "ብግዜኡን ብዘይ ግዜኡን ድሉው" እዩ ዝነበረ። ኩሉ ግዜ ብዛዕባ የሱስ ገለ ንኽብል ዕድል እዩ ዝጽበ። እቲ ክርእዮ እተጸውዐ ዶ/ር ቅልል ዝበለ ናብራ እንተደኣ ነቢሩ ክድሕን ተክእሎ ከም ዘሎ ገለጸሉ። ከምዚ ድማ በሎ "ናብ ቢራን ከምኡ ዝኣመሰለ ነገራትን እንተደኣ ኬድካ ግና ክትድሕን ተኽእሎ ዝበሃል የብልካን"። ንገለ እዋን መግቡ ባኒ ስርናይን ማይን ጥራይ ኮነ፣ እዚ ልክዕ ከምቲ መግቢ ናይቲ እብራዊ ህጻን ኣብ ብቢሎን፣ ቀሊል ነበረ። እዚ ተራ መግቢ ኣብ ክልቲኡ ጽቡቅ ሰሪሑ እዩ።
እቲ ዝኸፍአ መልክዕ ናይቲ ሕማም ምስ ሓለፈ ቀስ ብቀስ ክጥዒ ጀመረ። ኣብ መዓልቲ ምጥባሕ እቲ ሬሳ ኣብ ክፍሊ መጥባሕቲ ምስኡ ዝነበሩ ክልተ መማህርቱ ከም ዝሞቱ ሰምዐ። እግዚኣብሄር ኣብ ክንዲ ሃድስን ተይለር ቖመ።። ንነፍሱ ድማ ተበጀዋ። ናብታ ሃገር ዙረት ንኽገብር ምኽረ ተዋህቦ። ግናኽ እቲ ዘድሊ ገንዘብ የብሉን። ከም ልማዱ ነቲ ጉዳይ ናብ እግዚኣብሄር ብጸሎት ኣቕረቦ። እግዝኣብሄር ድማ ብዘይ ተጸበዮ መገዲ መለሰሉ።
ገና ተዳኺሙ ከሎ ሓደ መዓልቲ ብዛዕባ ደሞዝ ኣቶ ፊንች ንኽሓትት ናብቲ ትካል ናይ መርከብ ክኽይድ ሓሰበ። ገለ ነገር ክገብርሉ ዝከኣል ኮይኑ ኣይተራእዮን። እቲ ኣብ ቕድሚኡ ዘሎ ጉዕዞ ናይ ክልተ ማይልስ ድማ ዘይከኣል ኮይኑ ተራእዮ። ግናኸ ብዛዕብኡ እናጸለየ፣ እግዚኣብሄር ክኸይድ ከም ዝደልዮ ኣነጸረሉ። እግዚኣብሄር ሓይሉ ሙኳኑ እናኣመነ ድማ ተበገሰ። ኣብታ ቤት ጽሕፈት ብዝበጽሐ ሻቡ እቲ ጸሓፊ ከምዚ በሎ። "ብምምጻእካ ሕጉስ እየ፣ እቲ ነገር ከምዚ ይመስል። ሓደ ልክዕ ከም ናቱ ስም ዘለዎ ኪኢላ ባሕረኛ እዩ ሀዲሙ። እቲ ብጻይ ግና ገና ኣብ መርከብ ኣሎ፣ ገንዘቡ ድማ እንሀልካ፣ ተይለር ድማ ብሓጎስ ተቐበሎ። ሽሕ እኳ ብኸቢድ እንተ ተፈተነ፣ እምነቱ ግና ሞስኣ ረኸበት።
ንጽብሒቱ ነቲ ኣብ ግዜ ሕማሙ ዝከታተሎ ዝነበረ ዶ/ር ረኸቦ እሞ፣ ብዛዕባ መልሲ ጸሎቱ ድማ ኩሉ ነገሮ። እቲ ነተን ገንዘብ ንኽረኽበን እተጓዕዞ ነዊሕ ጉዕዞ ምስ ሓበሮ። እቲ ዶ/ር "ፍጹም ዘይከውን" ምብባል ክኣምኖ ኣይከኣለን። እቲ ጉዕዞ ብርግጽ ከም እተጓዕዞ እቲ ገንዘብ ድማ ኩሉ ዘድልዮ ዘበለ ከፊሉ ናብታ ሃገር ከብጽሖ ከም ዝኽእልን ምስ ተረድአ ግና፣ እቲ ዶ/ር ኣንዒንቱ ብንብዓት መሊአን፣ ከምዚ በለ። "ንከም ናትካ እምነት ምልእቲ ዓለም ምኸፈልኩ"።
ንቻይና ምኻድ
ካብታ ሃድሰን ተይለር "ንቻይና ኪደለይ" እትብል ድምጺ እግዚኣብሄር ዝሰምዓላ ድሮ ልዕሊ ሰለስተ ዓመት ሓሊፉ። ንሱ ድማ ንክኸይድ ይህንጠ ኣሎ። ናይ ሕክምና ትምህርቱ ገና ኣይተዛዘመን፣ ይኹን እንበር መገዲ ኣብ ዝተከፍተትሉ እዋን ንኽከይድ ትምህርቱ ክገድፍ ድሉው ነበረ። ምርሒት ንምርካብ ጸኒዑ ጸለየ፣ ዝያዳ ብዝጸለየሉ መጠን ሓደ እዋን ንኽኽይድ ናይ እግዚኣብሄር መደብ ሙዃኑ ዝያዳ ነጸረሉ።
ቻይና ንዕዮ ሚስዮን ማዕጾን ትኽፍት ዘላ መሰለት፣ በዚ ድማ ናይ ሚስዮን ጉጅለ ከይደንጎዩ ነቲ ሕጹይ መንእሰይ ናብዚ ርሑቅ ምድሪ ክሰዱዎ ወሰኑ።
ሃድስን ተይለር ኣብ ካናለታትን መገዲማያትን ቻይና ብጃልባ እናተጓዕዘ ሰበኸ። መጽሓፍ ቅዱስ ዘርገሐ። ጉዕዞ ባሕሪ ናይቲ እዋን እቲ ዘይከም ናይ ሎሚ ኣዝዩ ጽንኩር እዩ ዝነበረ፣ በዚ ድማ ተይለር ኣብ መርከብ ዱምፍሪስ ኣብ ጉዕዞ ካብ ሊቨርፑል ናብ ሻንጋይ ሓሙሽተ ወርሕን ፈረቃን ገበረ። ኣብ 19 መስከረም 1853 እዩ ንመበቆል ዓዱ ዝሓደጋ። ኣዲኡን ገለ ክልተ ዝኾነ ኣዕሩኹን ክሳዕ እታ መርከብ ኣፋነውዎ፣ እታ መርከም ቅድሚ ምብጋሳ ድማ ጸለዩን ዘመሩን ካብ መጽሓፍ መዝሙር ዳዊት ድማ ኣንበቡ። "ኣይትንብዒ ክብርቲ ኣደይ" በለ ተይለር። ንሓጺር እዋን እዩ ምፍልላይና ድሕሪ ቅሩብ መሊስና ክንራኸብ ኢና። ብዛዕባ እቲ ክገድፈኪ ከሎኹ ዘሎኒ ክቡር ዓላማ እሞ ሕሰቢ፣ ንሃብትን ዝናን ኣይኮነን፣ ንመሳኪን ቻይናውያን ናብ ፍልጠት ክርስቶስ ምምጻእ እዩ። እቶም ኣፋነውቱ ናብቲ ገምገም ባሕሪ ምስ ከዱ፣ ኣብ ቆጽሊ ወረቐት ከምዚ ጸሓፈ፣ "እታ ንፍልጠት ሓለፍ እትብላ ፍቅሪ ኣምላኽ"፣ ኣዲኡ ኣብቲ መድረኽ ናይ ወደብ ደው ኢላ ከላ፣ እዛ ንእሽቶ ናይ ስንብታ ቃል ናብኣ ወርወራ። እታ መርከብ ክትንሳፈፍ ምስ ጀመረት ነቶም ኣብ ገምገም ዘለዉ ኣዕሩኹ ብንጹር ንኽሪኦም ኣብቲ ዓንዲ እታ መርከብ ሓኾረ። ኣዕሩኹ እታ መርከብ ክሳብ ትስወር መንዲሎም እናወዛወዙ እንከለዉ ንሱ ድማ ኣብኣ ኮይኑ ቆብዑ የወዛውዝ ነበረ። መገዲ ሃድሰን ተይለር ንቻይና ጭቡጥ ኮነ።
ዝሰዓባ 12 መዓልታት ናይ ማዕበል እዋናት ነበራ። እቲ ካፕተይን "እግዚኣብሄር እንተደኣ ዘይደገፈና ተስፋ የብልናን" በለ። እግዚኣብሄር ከኣ ደገፎም። እዚ ሚስዮናዊ መንእሰይ እዚ ከምዚ ዝብል ተስፋ ዘከረ "ብጸበባኻ ናባይ እንተ ኣእዌኻ ኣነ ድማ ክድግፈካ እየ። ንስኻ ኸኣ ከተኽብረኒ ኢኻ"፣ ናብ እግዚኣብሄር ድማ ብህድኣት ጠመተ።
ኣብ መንወዳእታኡ እቲ ማዕበል ሃድአ። ብከባቢ ጸንፊ ጽቡቅ ተውስፋ (Cape of Good Hope) ኣቢሎም፣ ኣውስትራልያ ሓሊፎም ናብ ሰለማዊ ውቅያኖስ፣ ብኡ ኣቢሎም ናብ ማያት ቻይና ተንስሳፈፉ። ብ1 መጋቢት 1854 ድማ ኣብ መዕለቢኦም በጽሑ። ኣብዚ እዋን እዚ ተይለር ተዓኒዱ ኣይኮነን ዝነበረ፣ ነቶም ኣባላት እታ መርከብ ኣብታ መርከብ ምስ ዝነበረ ክርስትያን ኮይኑ ጉባኤ ይገብረሎም ነበረ።
ሓደ ሚስዮናዊ ኣብ ገምገም እታ ህይወቱ ከሕልፈላ ዝወሰነ ሃገር ክበጽሕ ከሎ ዝስመዖ ስምዒት እንታይ ከም ዝኾነ ክትስእሎ ዶ ትኽእል? ሃድሰን ተይለር ኣብ ቀዳመይቲ ቆላሕታኡ ንገማግም ቻይና ናይ ዓመታት ጸሎቱ እተመለሰ ኮይኑ እዩ እተሰሚዕዎ። ገለ እኩባት ደቂ ዓዲ በቲ ንዕኡ ጓና ዝኾነ ቋንቋኦም ጫውጫው ክብሉ ምስ ሰምዖም እቲ ጥዑም ወረ ምድሓን ክነግሮም ተመነየ። "ስምዒታተይ ኣብቲ ገማግም ክስጉም እንከለኹ ክገልጾ ኣይክእልን" ክብል ጸሓፈ። ልበይ ነቲ ቅጽጽ ኢሉ ዝመልአ ሓጎስ ዳሕዳሓቶ። ናይ ምስጋናን ናይ ሞሳን ንብዓት ድማ ኣብ ዓይነይ ወሓዘ።
ተይለር ሰለስተ ንመንነቱ ዘላልያኦ ደብዳቤታት ተዋህበኦ፣ ነቶም ዝምልከቶም ሰባት ንኸብጽሓሎም ድማ ተበገሰ። እቲ ቀዳማይ ቅድሚ ወርሒ ኣቢሉ ሞይቱ እዩ፣ እቲ ካልኣይ ንኣሜሪካ ከይዱ። በዚ ድማ ነቶም ኣብኡ ዘሎዉ ሚስዮናውያን ንምርካብ ንቐጽሪ ሚስዮን ለንደን ኣቢሉ መገዱ ቀጸለ። ዘይፈልጥዎ ይኽኑ ደኣ እንበር ጽቡቅ ተቐበልዎ፣ ዘዕርፈሉ ቦታ ድማ ሃዎ። ነቲ ናይ ሓቂ ዕዮ ኣዝዩ ተሃንጥዩ፣ ንጽብሒቱ ንግሆ ነቲ ቋንቋ ከጽንዖ ጀመረ።
ድሕሪ ብዙሕ ምድላይ ኣብ መወዳእትኡ ዝካረያ ክፍሊ ረኸበ። ዑናን ረሳሕን ትኹን እንበር ጽዕተኛ ናይ ካልኦት ክኸውን ስለ ዘይደለየ፣ ናይ ገዛእ ርእሱ ገዛ ምርካቡ ሕጉስ እዩ ዝነበረ። ሓኪም ሙዃኑ ሰባት ክፈልጡ ጀመሩ፣ ብዙሓት ሕሙማት ድማ ናብኡ ወሓዙ። ኣካላቶም እናሓከሞም ብዛዕባ ሓጥያትን ናይ ነፍሲ ሕማምን ከመይ ይፍወስ ይምህሮም ነበረ። ንኣወዳትን ኣዋልድን ቤት ትምህርቲ ጀመረ። ተይለር ሕጉስ ነበረ። ጸገማት ኣይነበሩን ማለት ኣይኮኑን ግናኸ ኣብ እንግሊዝ እንከሎ ብዝገበሮ ልምምድ ናይ ሓርፋፍ ናብራ ይስገሩ ነበሩ።
ብደስታን ብሓዘንን እተመልኣ፣ ትንፋስ ዘይህባ ጽዑቃት ኣዋርሕን ዓመታትን ሰዓባ፣ ናይ ገዛ ጃልባ እናገበረ ናብተን ስም ክርስቶስ ሰሚዐን ዘይፈልጣ ቁሸታትን ከተማታትን ወንጌል ክሰብኽ ዝተፈላለየ መገሻታት ገበረ። ብርግጽ ብዙሕ ጸገማት ገጠሞ፣ ኣብ ገለ እዋናት ህይወቱ ኣብ ሓደጋ ትኣቱ ነይራ እያ፣ ግናኸ ንድሕሪት ኣይተመልሰን።
ብኸምኡ መገዲ ዝያዳ ከስልጥ ከም ዝኽእል ኣሚኑ፣ ንገለ እዋን ሕቶ ምርዓም ኣልባስ ቻይና ኣብ ግምት ኣእተዎ፣ ኣብ መወዳእትኡ ድማ ክገብሮ ወሰነ። ልክዕ ከም ቻይናውያን ኣብ ድሕሪት ወገን ርእሱ ቅሩም ጸጉሪ ኣትሪፉ ተላጸየ፣ ገፍላው ስረ ወደየ፣ ጻዕዳ ካልሲ ናይ ዓለባ፣ ናይ ሃሪ ጫማ ... ነቲ ኣከዳድና ምሉእ ንምግባሩ ከኣ ገፊሕ እጅገ ዘሎዎ ፎኪስ ሲልክ ጋውን ወሰኸ። ካብቶም ደቂ ዓዲ እተፈልየ ኣቓልቦ ዝስሕብ ነገር የብሉን፣ ኣብቲ ናይ እንግሊዝ ኣከዳድና ተከዲኑ እንከሎ ክገብሮ ዘይከኣለ፣ ሕጂ ግና ልቢ ደቂ ዓዲ ክወስድ ጀመረ።
ኣብዛ ሓዳስ ምድሪ ንተይለር ዝገጠምዎ ሓደስቲ ተሞኩሮታት ኩሎም ምዝርዛሮም ኣዝዩ ገዚፍ ግዜ ክወስድ እዩ። ሓደ መዓልቲ ካብ ሻንጋይ ናብ ኒንግፖ ክከይድ ምስ ተበገሰ፣ እቲ ቀዳማይ ክፋል ናይቲ ጉዕዞ ብጃልባ ነበረ፣ ብድሕሪኡ ድማ ሳንጥኡ ምስ እተሰከመሉ ሮፋዕ ብእግሪ ቀጸለ። ኣብ መዕረፊ ኣጋይሽ ምስ ኣተወ እታ እንኮ ክረኽባ ዝኽእል መግቢ ዝሑል ሩዝ ምስ ኣብ ዘይቲ እተጠብሰ ተመን እያ ነይራ። ሸውሃቱ ዝዓጹ እዩ ነይሩ፣ ግናኸ እንተደኣ ነጺግዎ ወጻእተኛ ሙዃኑ ስለ ዝፍለጥ፣ ክበልዕ ፈተነ። እታ ክፍሊ ናይ ሆቴል ምስ 10 ወይ 11 ሰባት እዩ ክድቅሳ፣ ኣብ መንጎ ክልተ ወናብር ኣብ ዝነበረ ጣውላ ጽላሉን ጫምኡን ከም መተርኣስ ተጠቂሙ ዓራቱ ኣዋደደ።
ንንግህኡ ነቲ እቲ ረፋዕ ተሰኪሙ ዘምጻሉ ሳንጣ ክረኽቦ ኣይኸኣለን። ኣብ ኣርማድዮን ዓራትን ደለየ፣ ኣሰሩ የልቦን። ክንደይ ዘሕዝን እዩ። ዝከኣሎ ደለየ ክረኽቦ ግና ኣይከኣለን። ንጽቢሒቱ ዘዕርፈላ ቦታ ኣጋይሽ ደልዩ ንከንቱ ጸዓረ፣ ኣብ መወዳእታ ገንዘቡ ኣብ ትሕቲ ርእሱ ሓቢኡ ኣብ ኣስካላ ናይ ሓደ ቤት መቅደስ ተገምነዎ።
ነዊሕ ኣይገበረን፣ ናብኡ ገጹ ዝቀርብ ስጉሚ ሰምዐ፣ ሻቡ ሰላሕታ ኣእዳው ኣብ ልዕሊኡ ዓለባ። "እንታይ ደሊኻ?" ሓተተ ህድእ ኢሉ። ሽዑ እቲ ዝሓዞ ሰብኣይ ተሰወረ። ኣይደንጎየን ግና ጸኒሑ ምስ ካልኣዩ ተመልሰ።
"እንታይ ደሊኹም?" ሓተተ ተይለር
"ካማኻ ኣብዚ ግዳም ናይዚ ቤት መቅደስ ኮይና ነዛ ለይቲ ነሕልፋ ኣሎና" መለሱ። በቲ ካልእ ወገን ናይታ ቤት መቅደስ ብዙሕ ነጻ ቦታ ስለ ዘሎ፣ እዚኣ ቦታ ንዕኡ ክሓድግሉ ተይለር ተወከሶም። ሓሳቡ እተቀበልዎ ኣይመስሉን። ስለዚ ድማ ኮፍ ኢሉ ብዕቱብ ክከታተሎም ወሰነ።
"ጽቡቅ ጌርካ ደቅስ፣ እንተዘይ የዕሪፍካ ጽባሕ ስራሕ ክትሰርሕ ክትጽገም ኢኻ" በልዎ። "ኣይትፍራህ፣ ምሳኻ ኣሎና ማንም ዝጎድኣካ ድማ የልቦን" ወሰኹ።
ተይለር ክኣምኖም ኣይክእልን እዩ በሎም ድማ፣ "ስምዑኒ ናትኩም ሓለዋ ዘድልየኒ ኣይኮንኩን፣ ኣነ ቻይናዊ ኣይኮንኩን ነዞም ከንቱ ጣኦታትኩም ድማ ኣየምልኽን እየ፣ ንእግዚኣብሄር እየ ዘምልኽ፣ ንሱ ኣቦይ እዩ ኣብኡ ድማ እየ ዝውከል፣ መን ሙኳንኩም እንታይ ከም ዝደለኹምን ኣጸቢቀ ፈሊጠኩም ኣሎኩ፣ ኣዒንተይ ንዓኩም ደኣ ይሕልዋ እንበር ድቃስ ዝበሃል ብፍጹም"። ሓደ ካብኣቶም ከደ ኣይደንጎየን ግና ካልእ ሰብኣይ ሒዙ መጸ፣ እንተደቀሰ ብምባል ንገለ እዋን ተጸበይዎ፣ ንሱ ግና ጥቅስታት መጽሓፍ ቅዱስ ክተቅስን መዛሙር ክዝምርን ጀመረ። በዚ ነገር እዚ ኣይተሓጎሱን ኣብ መወዳእትኡ ድማ ሓዲጎሞ ከዱ።
ሳንጥኡ ክርከብ ስለ ዘይተኻእለ ኣብ ክንዲ መገዱ ናብ ኒንግፖ ዝቅጽል ናብ ሻንጋይ ክምለስ ክግደድ እዩ። ንሓደ ብሕማም በዲዶ (smallpox) እተለኽፈ ሕሙም ሓከሞ። ምሕካሙ ምስ ወደአ ነቲ ተከዲንዎ ዝነበረ ክዳውንቲ ኩሉ ከቃጽሎ ብግዲ እዩ። ገንዘቡ ብነጻ ይዕድል ስለ ዝነበረ ሓድሽ ቀረብ ክገዝእ ኣይክእልን እዩ። ልኽዕ ድሕሪ እዚ ኣብታ ግብእቲ ግዜ እታ ዝጠፍአት ሳንጥኡ ሃንደበት ተረኽበት፣ ኩሉ ድሌታቱ ድማ ክረክብ ከኣለ።
እዚ ካብቲ ዝገጥሞ ዝነበረ ቁጽሪ ዘይብሉ ኩነታት፣ ሓደ ጥራይ እዩ፣ እታ "እግዚኣብሄር ይርኢ" (ዘፍ 22፣14) እትብል ቃል ኣብ ህይወቱ ተፈጻምነት ረኸበት። እዚኣን እታ "እግዚኣብሄር ክሳዕ ኣብዚ ረድኣና - ኤቨን ዔዘር" እትብል ጥቅስን ናይ ተይለር ምሩጻት ጭርሖ ነበራ።
ውርሻ ሃድሰን ተይለር
ተይለር ኣብ ዕዮ እንከሎ ምስ ወ/ሪት ማርያ ዳየር ተፋለጠ፣ እዛ እንግሊዛዊት ጎርዞ ኣቡኣ ኣብ ቻይና ሚስዮናዊ ዝነበረ እዩ፣ ኣብ እንግሊዝ ዝነበረ ኣኮኣ -መጉዚታ ሙኻኑ እዩ- ብዛዕባ መርዓኣ ተሰማምዐ። በዚ ድማ ኣብ ጥሪ 1858 ኣብ ሓደ ካብቲ ሚስዮናት መርዓ ተገብረ። ኣብ ሓንቲ ንእሽቶ ትሕትቲ ቦታ ኣብ ኒንግፖ ብሓባር ዕዮኦም ጀመሩ። እቲ ደስ ዘብል ናይ ጥንቲ ዛንታ የሱስን ፍቅሩን ክነግሩ ከለዉ ኣዝዮም ሕጉሳት ነበሩ።
ሃድሰን ተይለር ገና ኣብ እንግሊዝ እንከሎ ብኸመይ ‘ብጸሎት ጥራይ ብእግዚኣብሄር ሰብ ተንቀሳቅስ' ኣጸቢቁ ተማሂሩ ነበረ። ነዚ ትምህርቲ እዚ ኣብ ግብሪ ዘውዓለሉ ብዙሕ ዕድላት ከኣ ረኺቡ እዩ። ሓደ እዋን ናይ ሆስፒታል ሓለቓ ኣብ ዝነበረሉ፣ እቶም ሰራሕተኛታት ዘድልዮም ዘበለ ንምርካብ ኣብ እግዚኣብሄር እዮም ዝውከሉ ዝነበሩ። ሓደ መዓልቲ መጋቢኦም ሩዝ ኣብ ምውድኡ ምኻኑ ሓበሮ -እታ ናይ መወዳእታ መሸማዕ ተኸፊታ ኣላ- መልሲ ተይለር ከምዚ ነበረ..."ስለዚ እታ እግዚኣብሄር ኢዱ ዝዝርግሓላ ሰዓት እዚያ ቀሪባ ኣላ ማለት እዩ"። ብርግጽ ድማ ቅድሚ እተን ሩዝ ምውደአን፣ $250 ካብ እንግሊዝ መጾም፣ ሓጎስ ናይቶም ሰራሕተኛታት ወሰን ኣይነበሮን። ኣብቲ ሆስፒታል ዝነበሩ ሕሙማት ድማ ናይ ምስጋና መዛሙርን ጫውጫውታን ሰምዑ፣ ከምዚ ከኣ በሉ "እዚ ከምዚ ዝገብር ጣኦትሲ ኣበይ እዩ ዝርከብ፣ ኣብ ጸገምና ገለ ኣናጊፉና ይፈልጥ ዶ ይኸውን፣ ወይስ ብኸምዚ ዓይነት ቅዲ ጥራይ እዮ ጸሎት ዝምልሽ?"
እዚ ሚስዮናዊ ኣብ ቻይና 6 ዓመት ምስ ኣሕለፈ፣ ምስ ወ/ሮ ተይለር ጉዕዝኡ ናብ እንግሊዝ መደበ፣ ኣዝዩ ኣኽሳቢ መገሻ እዩ ነይሩ፣ ጥዕንኦም ተመሓየሸ፣ ን"ሚስዮም ውሽጢ ሃገር ቻይና' (China Inland Mission) ድማ መስረታ። ዝያዳ ዓመታት ንምግልጋል ናብ ቻይና ተመልሰ። እንደገና እንግሊዝ በጽሐ፣ ቀጺሉ ኣሜሪካ፣ ኣብ ስዊዘርላንድ ድማ ናይ ዕረፍቲ ግዜ ኣሕለፈ። ልቡ ኩሉ ግዜ ምስታ እግዚኣብሄር ካብ ግዜ ንእስነቱ ዝጸውዖ ምድሪ እያ፣ ኣብኣ ድርዑ ኣንቢሩ ኣሎ። 3 ሰነ 1905 መዓልቲ ሞቱ ኮነት። ናይ ቻይና ክርስትያናት እቲ ክረኽብዎ ዝኽእሉ ኣዝዩ ዝበለጸ ሳንዱቅ ሬሳ ቀረቡ። ዕዮኡ ግና ምስኡ ኣይሞተን፣ ብዕዮ ናይ ሚስዮን ውሽጢ ሃገር ቻይና ዝደሓና ብዙሓት ነፍሳት ኣብ ሰማይ፣ ስለቲ ንቻይና ዝመጸን መስራቲ እታ ሚስዮን ዝኾነን ጀምስ ሃድሰን ተይለር ንእግዚኣብሄር ከመግናኦ እየን።
ሃድሰን ተይለር
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ኣብቲ ትማሊ ረቡዕ 23 ነሓሰ,2017 ዝተኻየደ ፕረዝደንታዊ ምርጫ ኣንጎላ፡ ካብ ዝተቆጽረ ሓሙሽተ ሚልዮን ድምጺ ዝበዝሓ ድምጺ ብምርኻብ ምዕዋቱ ገዛኢ ፓርቲ እታ ሃገር ይገልጽ። ብመሰረት እዚ ውጽኢት ሚንስትር ምክልኻል እታ ሃገር ነበር ጃዎ ሉረንኮ ነታ ሃገር ን38 ዓመታት ዝመርሑ ፕረዝደንት ኤድዋርዶ ሳንቶስ ክትኽኡ እዮም ክብል ሉሳ ዝተባህለ ኣገልግሎት ዜና እታ ሃገር ኣፍሊጡ።
ገዛኢ ፓርቲ እታ ሃገር ኣብቲ ናይቲ ትማሊ ምርጫ ምዕዋቱ ዝገለጸ ካብ ድምጺ መውሃቢ ኑቕጣ እታ ሃገር ዝረኸብዎ ሓበሬታ ምኳኑ ክገልጹ ከለው ተቓዋሚ ፓርቲ ዩኒታ ድማ ፖሊስ ኣብ ከተማ ሁማቦ ዝነበረ መውሃቢ ድምጺ ኑቕጣታት ፖሊስ ተኩሲ ብምትኳስ ሰባት ምእሳሮም ይኸሱ።
መስርሕ ምርጫ ዝተከታተሉ ሰበ ስልጣን ግን ብዘይ ነአሽቱ ጸገማትን ምድንጓይን እቲ ምርጫ ብሰላም ምክያዱ ይገልጹ።
ምክትል ፕረዝደንት ፓርቲ ዩኒታ ራውል ዳንዳ ብወገኖም ዝተካየደ ቆጸራ ድምጺ ግን ነቲ ገዛኢ ፓርቲ ካብ ዘቕረቦ ቁጽሪ ዝጻረር ምኳኑ ይገልጹ።
ኮሚሽን ምርጫ እታ ሃገር ውጽኢት ምርጫ ብወግዒ ኣይገለጸን ዘሎ። አስታት 9.3 ሚልዮን ኣንጎላዊያን ነቲ 220 አባላት ዘለዎ ሃገራዊ ባይቶ ድምጾም ንምሃብ ዝተመዝገቡ ኽኮኑ ከለው፡ ኣብቲ ምርጫ ዝተዓወተ ፓርቲ ንፕረዝደንት ይመርጽ።
የማናዊያን ኣንጎላዊያን ገዛኢ ፓርቲ ኤምፒኤልኤ ቅድሚ እቲ ትማሊ ዝተኻየደ ምርጫ መራኸቢ ብዙሃን’ታ ሃገር ንጎስጓስ ገዛኢ ፓርቲ ጥራይ ከተኹሩ ጌሩ’ዩ ክብሉ ኽነቕፉ ከለው ተቓወምቲ ፓርቲ’ውን ዘይንቡር ኩነታት ቅድሚ እቲ ምርጫ ምንባሩ ኣይሓብኡን።
ካብ ካልእ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝመጹ ተዓዘብቲ ነቲ ምርጫ ዝተዓዘቡ ክኾኑ ከለው ሕብረት ኣውሮጳ ግን መንግስቲ ንተዓዘብቲ ክቕይድ ፈቲኑ ብዝብል ተዓዛቢ ጉጅለ ናብቲ ምርጫ ከምዘይለአኸ ይፍለጥ።


text:
ፕረዚደንት ኮሚሽን ኣውሮጳ ዥን ክላውደ ጃከር ሕብረት ኣውሮጳ ዋሕዚ ስደተኛታት ናብ ኣውሮጳ ንምግታእ ኣብ ሃገራት ሰ/ኣፍሪቃ መዓስከር ስደተኛታት ምምስራት ዝብል አጀንዳ ከምዝሰረዞ ሎሚ ዓርቢ ኣፍሊጦም።
ሕብረት ኣውሮጳ ካብ ቱርኪን ሃገራት ሰ/ኣፍሪቃ ማእከላይ ባሕሪ ብምቁራጽ ናብቲ ኣህጉር ዝውሕዙ ስደተኛታት ንምግታእ መፍትሒ ኣብ ምንዳይ ከምዘይተሰማምዑ'ውን ተሓቢሩ'ሎ።
ኣብ ወርሒ ሰነ ዝተኻየደ ዋዕላ ሕብረት ኣውሮጳ ስደተኛታት ብባሕሪ ዝካየድ ሓደገኛ ጉዕዞ ከይፍጽሙ ኣብ ሃገራት ኣፍሪቃ መዓስከር ስደተኛታት ምምስራት ዝብል ውጥን ቀሪቡ ምንባሩ ይዝከር።
እንተኾነ ካብ ሃገራት ኣፍሪቃ ብዝረኸቦ ዘይዕጉብ ግብረ መልሲን ሕቶ ሃገራት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ሕጋዊነትን ተግባራዊነትን እቲ መደብ እቲ መደብ ምስራዙ ፕረዚደንት ኮሚሽን ኣውሮጳ ገሊጾም።
ንሶም ኣብ ከተማ ቱኒዝ ምስ ቀዳማይ ሚንስተር'ታ ሃገር ዮሱፍ ቻሃድ ኣብ ዝሃብዎ ሓባራዊ ጋዜጣዊ መግለጺ "ደጊም እቲ መደብ ተሰሪዙ'ዩ ካብ መጀመርያ'ውን ክውጠን ኣይነበሮን" ኢሎም።


text:
Radio Erena: 21 July 2019
መንግስቲ ኤርትራ ናጽነት ሃይማኖት ከኽብር፣ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ጸዊዓ።
ምኽትል ፕረዚደንት ኣመሪካ ማይክ ፐንስ ብሓሙስ 18 ሓምለ ኣብ ዋዕላ ‘ናጽነት ሃይማኖት’ ተረኺቡ ኣብ ዘስመዖ ቃል፣ ኣብ ኤርትራ፣ ሞውሪታንያ፣ ፓኪስታንን ስዑዲ ዓረብን ብፍሉይ ኣተኩሮ ብምሃብ፣ ኣብ’ዘን ዝተጠቕሳ ሃገራት ዘሎ ምግሃስ ሃይማኖት ደው ክብል ጸዊዑ።
ኣብቲ ንኤርትራ ዝምልከት፣ ንጉዳይ ፓትሪያርክ ብጹእ ወቅዱስ ኣቡነ እንጦንዮስ ከም ኣብነት ብምጥቃስ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ናጽነት ሃይማኖት ብመንግስቲ ዝወሃብን ዝኽላእን መሰል ከምዘይኮነ ኣዘኻኺሩ።
ኣብቲ ብቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኣመሪካ ዝተወደበ ዋዕላ ናጽነት ሃይማኖት፣ ካብ መላእ ዓለም ዝተኣከቡ ልዕሊ ሓደ ሽሕ ወከልቲ መንግስቲ፣ ተጣበቕቲ መሰላትን፣ ግዳያት ረገጽቲ ሃይማኖት ዝኾኑ ውልቀሰባትን ተረኺቦም ኔሮም።
ብካልእ ወገን፣ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፣ ኤርትራዊት ዘማሪት ሄለን ብርሃነ እትርከቦም ብሰንኪ ሃይማኖታዊ እምነቶም ግዳያት ዝኾኑ ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት ብኣካል ረኺቡ ኣዘራሪቡዎም።
ኣብቲ ኣብ ዋይት ሃውስ ዝተኻየደ ሓጺር ርክብ፣ ዘማሪት ሄለን ብርሃነ፣ ብሰንኪ እምነተይ ን32 ኣዋርሕ ኣብ ኮንተይነር ተኣሲረ እየ፣ ሕጂ ግና ብዛዕባይ ዘይኮነ ብዛዕባ’ቶም ገና ኣብ ማሕዩር ዘለዉ ግዳያት መንግስቲ ኤርትራ ድምጺ ክኸውን እየ ኣብዚ ተረኺበ ዘለኹ’ ብምባል፣ ንጉዳይ’ቶም ክሳብ ሕጂ ኣብ ማሕዩር ዘለዉ ዜጋታት ኤርትራ ኣልዒላ።
ፕረዚደንት ትራምፕ ነቶም 27 ግዳያት ሃይማኖታዊ እምነት ዝኾኑ ውልቀሰባት ድሕሪ ምምስጋን፣ ኣመሪካ ኣብ ናጽነት ሃይማኖት ዘለዋ ተሪር መርገጺ ኣዘኻኺሩ።


text:
Radio Erena: 28 June 2018
ወከልቲ ናይቲ ኣብ ኤርትራ ናይ ዝመደበሩ ብጀነራል ከማል ገልቹ ዝምራሕ ዕጡቕ ተቓዋሚ ኦሮሞ ናብ ሃገሮም ከምዝተመልሱ ምንጭታት ዜና ካብ ኣዲስ ኣበባ ሓቢረን።
ትሽዓተ ላዕለዎት መራሕቲ ናይቲ ውድብ ዝሓቖፈ ጉጅለ ናብ ኣዲስ ኣበባ ከምዝኣተወ ጋዜጣ ዘ ሪፖርተር ኣረጋጊጻ።
ንሳቶም ነቲ ኣብ ኤርትራ ኮይኖም ከካይድዎ ዝጸንሑ ዕጥቃዊ ቃልሲ ብምርሕራሕ ናብ ሃገሮም ዝኣተዉ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ንዘቕረቦ ጻውዒት ሰላም ብምቕባል፣ ኣብ ሃገሮም ፖለቲካዊ ሰልፊ ብምቛም ክዋስኡ ብምውሳን’ዮም።
ናብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝኣተውሉ፣ ሚኒስተር ኮሚኒኬሽን እታ ሃገር ኣቶ ኣሕመድ ሺዴ ዝርክቦም ሰበ ስልጣን እታ ሃገር ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ምዉቕ ኣቐባብላ ጌሮሙሎም።
ጀነራል ከማል ገልቹ፣ ኣስታት ሓደ ሚእቲ ዝኾኑ ወትሃደራት ሒዙ ኣብ 2006 ናብ ኤርትራ ከምዝኣተወ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ናይ ገዛእ ርእሱ ውድብ ብምፍጣር ምስ ዝተፈላለዩ ዕጡቓት ኦሮሞ ብምትሕብባር’ዩ ኣንጻር መንግስቲ ኢትዮጵያ ክንቀሳቐስ ጸኒሑ።
ላዕለዎት ወከልቲ እቲ ንሱ ዘቖሞ ውድብ፣ ዕጥቃዊ ቃልሲ ብምርሕራሕ ናብ ሃገሮም ከምዝኣተዉ ክግለጽ እንከሎ፣ እቲ ጀነራል ግና ዛጊት ኣበይ ከምዘሎ ኣይተነጸረን።
ኣቐዲሙ’ውን ክልተ ላዕለዎት መራሕቲ ናይ ካልእ ናይ ኦሮሞ ተቓዋሚ ውድብ፣ ካብ ግብጺ ናብ ሃገሮም ከምዝኣተዉ ኣይርሳዕን።
=================


text:
ኮሮናቫይረስ፡ ፖሊስ ኣየርላንድ ካብ ውሸባ ንዝሃደሙ ሰባት ይእልሹ ኣለዉ
ፖሊስ ኣየርላንድ ኣብ ርእሰ ከተማ እታ ሃገር ኣብ ሓደ ሆቴል ተወሺቦም ዝነበሩ ክልተ ሰባት ብቀዳም ካብቲ ሆቴል ሃዲሞም ብምውጽኦም ንዐኦም ዝደልዩ ፖሊስ ኣዋፊሩ ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ከተማ ደብሊን ተፍትሽ የካይዱ ኣለዉ።
መደበር ዜና ኣርቲኢ ከምዝሓበሮ፡ ነቶም ከልተ ሳልሳዮም ዝነበረ ካብ ክራውን ፓላዛ ሆቴል ዝተባሃለ ሆቴል ዝሃደመ ሰብ ብፖሊስ ከምዝተረኸበን ነቶም ክልተ ሰባት ንምርካብ ተፍትሽ ይቅጽል ከምዘሎን ኣቃሊሑ።
ኣየርላንድ ኣብ ዘውጽኣቶ ሓዲሽ ሕጊ፡ ካብ 33 ዝያዳ ብኮሮናቫይረስ ዝተጠቓዓ ሃገራት ካብ ዝበለተን ተመርሚሮም ነጻ ከምዝኾኑ ዝሕብር ወረቐት ዘይብሎም ገያሾ ኣብታ ሃገር ምስ ኣተዉ ን14 መዓልታት ግድን ክውሸቡ ዘገድድ ሕጊ ካብ ዓርቢ ጀሚራ ተግባራዊ ክትገብሮ ከምዝጀመረት ይፍለጥ።
ነቲ ካብ ዓርቢ ጀሚሩ ተግባራዊ ዝኾነ ሕጊ ዘየተግበረ ሰብ 2000 ኢሮ መቕጻዕቲ ወይ ንሓደ ወርሒ ክእሰር ዘገድድ'ውን ኣብቲ ሓዲሽ ሕጊ ሰፊሩ ኣሎ።
ኣብቲ እዞም ተወሺቦም ዝነበሩ ዝሃደምሉ ሆቴል ኸኣ ክልተ ሰሙን ንኽትውሸብ ኣቐዲምካ ዝኽፈል 1875 ኢሮ ክትከፍል ዘገድድ እዩ።
ሰራዊት ምክልኻል ሪፓብሊክ ኣየርላንድ፡ ገያሾ ናብ መዓርፎ ነፈርቲ ደብሊን ምስ ኣተዉ፡ ምውሻብ ዘድልዮም እንተኾይኑ ዓጂቦምም ናብቲ ክውሸብሉ ዝተመደበ ሆቴል ክወስድዎም ሓላፍነት ተዋሂብዎም ኣሎ።
ኣየርላንድ 'ሓደገኛታት' ኢላተን ዘላ 33 ሃገራት ብዓል መን'የን?
ሪፓብሊክ ኣየርላንድ ምስ ግዜ ክመሓየሽ ይኽእል እዩ ኣብ ዝበለቶ ምስ ኮሮናቫይረስ ዝተሓሓዝ ሓዲሽ ሕጊ ኣብ ደቡብ ኣመሪካን ኣፍሪካን ዝርከባ ሃገራት ከምኡ'ውን ኣውስትራልልያ እየን።
ኣብቲ ዝርዝር ኣትየን ዘለዋ ሃገራት ኸኣ ኣንጎላ፡ ኣርጀንቲና፡ ቦሊቭያ፡ ቦትዋና፡ ብራዚል፡ ብሩንዲ፡ ኬፕቨርደ፡ ቺለ፡ ኮሎምብያ፡ ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ፡ ኢኳደር፡ ፍረንች ጉዋና፡ ጉያና፡ ለሴቶ፡ ማላዊ፡ ኢስዋቲኒ፡ ሞሪሽየስ፡ ኮዛምቢክ፡ ናሚብያ፡ ፓናም፡ ፓራጓይ፡ ፔሩ፡ ሱሪናማ፡ ሲሸልስ፡ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ታንዛንያ፡ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፡ ኡራጓይ፡ ቬኔንዚወላ፡ ዛምብያን ዙምባቤን እየን።


text:
ኣብ ሃገረ ሆላንድ ዝርከብ ትራቨስ ፋውንዴሽን ዝተባህለ ብሕታዊ ንትርፊ ዘይሰርሕ ትካል ኣብ መርበብ ሓበሬታት ዓለም ትርጉም ቃላት ኾነ ምሉእ ሓሳባት ብቀሊሉ ክረኽቡ ንዘይክእሉ ቋንቋታት ናይ ትርጉም ኣገልግሎት ዝህብ መርበብ ሓበሬታ ኣብ ምድላው ዝነጥፍ ትካል እዩ።
እዚ ትካል ነዚ ናይ ትርጉም መርበብ ሓበሬታ ምድላው ብቋንቋ ትግርኛ ዝጀመረ ኽከውን ከሎ ካብ ካልኦት ኣቐዲሞም ዝተዳለው መርበብ ሓበሬታት ትርጉም ዝፈልዮ ቃላት ጥራይ ዘይኾነ ምሉእ ሓሳባት ንምትርጓም ዘኽእል ምዃኑን ቀጺሉ’ውን ብድምጺ (ዘረባ) ናይ ትርጉም ኣገልግሎት ዝህብ መርበብ ሓበሬታ ንምድላው መደብ ከምዘለዎ ይገልጽ።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ነዚ መርበብ ሓበሬታ ንምድላው ዘድልይ ቃላትን ምሉእ ሓሳባትን ንምእካብ ሓደ ናይ ትርጉም ጸወታ ብምድላው ንኣገልግሎት ጀሚሩ’ሎ።
ብዛዕባ’ዚ ኣብ መጀመርያ ‘ዚ ወርሒ መጋቢት ዝጀመረ ‘ዘ ሴንቴንስ ሶሳይቲ’ (The Sentence Society) ማለት ማሕበረሰብ ምሉእ ሓሳባት ብዝብል መጸውዒ ዝጀመረ ጸወታን ዝዳለው ንዘሎ መርበብ ሓበሬታ ትርጉም ዝምልከት ምስ ክልተ አባላት’ቲ ጉጅለ ቃለ መጠይቕ ኣካይድና አለና።
ንአካያዲ ስራሕን ሓደ ካብ ተርጓምቲን ዝኾነ መንእሰይ ናሆም ብርሃነን ንዳይሬክተር’ቲ ትካል ኤሊሳ ግሎሪ’ያ።
አባላት እታ ጉጅለ ብዘይ ተሳትፎ እቲ ትግርኛ ዝዛረብ ማሕበረስብ እቲ ክበጽሕዎ ዝመደቡ ከምዘይከአል ብምሕባር ኩሉ ግዱስ ተዛራቢ ቋንቋ ትግርኛ ኣብቲ ዝካየድ ንጥፈታት ክሳተፍ ይዕድሙ።


text:
ሴናተራት ግዝኣት ጆርጅያ ኣሜሪካ፣ ኣብቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝፍፀም ዘሎ ገበን ጀኖሳይድ ኣድሂቦም ዕላዊ ጋዜጣዊ መግለፂ ሂቦም። ኣብቲ ብርክት ዝበሉ ሴናተራት እቲ ግዝኣት ፣ ተጋሩን ተወለድቲ ትግራይ ኣመሪካውያንን ዝተረኸቡሉ መግለፂ መደረ ዘስመዓ ሴናተር ጂም ጃክሰን፣ ህዝቢ ትግራይ ኩሎም መሰረታዊ ግልጋሎታት ተዓፅየሙዎ ካብ ዓለም ተገሊሉ ኣብ ሕሱም ጥምየትን መከራን ከምዝርከብ ብምሕባር እዚ ንኸብቅዕ ዝፅዉዕ SR-800 ዝተብሃለ ረቒቕ ከምዘርቀቓን ኣፍሊጠን።
ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ጥምየት ከም መሳርሒ ኲናት ብምጥቃም ገበን ጀኖሳይድ ተፈፂሙ እዩ ዝበላ ሴናተር ጂም ጃክሰን ህዝቢ ትግራይ ካብዚ ንላዕሊ መከራ ክወርዶ የብሉን፡ ርኢናኩም ኣለና፡ ሎሚ ኮነ ንሓዋሩ ኣብ ጎንኩም ኣለና፤ ኢለን፡፡
ኣብቲ መድረኽ ዝተረኸባ ሴናተር ኤሌና ፓረንት “ካብ ኣብ ሕሉፍ ዝተፈፀሙ ገበናት ጀኖሳይድ ትምህርቲ ብምውሳድ ነዞም ገበናት ሙሉእ ጠመተ ክግበረሎም ከምዝግባእ እንትሕብራ፣ ሴናተር ላስተር ጃክሶን ብግድኦም ኣብ ጎኒ ህዝቢ ትግራይ ጠጠው ብምባል ይኣክል ዝበሃለሉ ግዘ ሕዚ ምዃኑ ሓቢሮም። ተወካሊት ግዝኣት ጆርጅያ ዝኾና ኪም ስኮፊልድ ብግድአን “ኣሜሪካ ኣብ ጎኒ ዉፅዓት ጠጠው ኢላ ዝኾነ ነገር ክትገብር እንተዘይክኢላ ኣዝዩ ዘሕፍር እዩ ኢለን።
ኣብቲ መግልፂ ዝተረኸቡ ተጋሩን ተወለድቲ ትግራይ ኣሜሪካውያንን፣ ዓለም እቲ ከይድገም ዝበለቶ ገበን ጀኖሳይድ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ እንትድገም ሱቕ ኢላ ትዕዘብ ከምዘላ ብምሕብባር ግዘ ከይተውሃቦ ተግባራዊ ስጉምቲ ክዉሰድ ኣለዎ ክብሉ ወቐስዊ ለወብኦም ኣቕሪቦም።
ብተስፋዝጊ ዓስበይ
ሴናተራት ግዝኣት ጆርጅያ ኣሜሪካ፣ ኣብቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝፍፀም ዘሎ ገበን ጀኖሳይድ ኣድሂቦም ዕላዊ ጋዜጣዊ መግለፂ ሂቦም። ኣብቲ ብርክት ዝበሉ ሴናተራት እቲ ግዝኣት ፣ ተጋሩን ተወለድቲ ትግራይ ኣመሪካውያንን ዝተረኸቡሉ መግለፂ መደረ ዘስመዓ ሴናተር ጂም ጃክሰን፣ ህዝቢ ትግራይ ኩሎም መሰረታዊ ግልጋሎታት ተዓፅየሙዎ ካብ ዓለም ተገሊሉ ኣብ ሕሱም ጥምየትን መከራን ከምዝርከብ ብምሕባር እዚ ንኸብቅዕ ዝፅዉዕ SR-800 ዝተብሃለ ረቒቕ ከምዘርቀቓን ኣፍሊጠን።


text:
DON'T MISS
ፕረዚደንት መንግስቲ ትግራይ ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል፣ መስተንክራዊ ስርሕቲታት ንዝፍፅማ ዘለዋ ዋዕሮታት...
ፕረዚደንት መንግስቲ ትግራይ ዶ/ር #ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል ተፈጥራዊን ሰብ ስራሕን ፀገማት ተፃዊረን መስተንክራዊ ስርሒታት ንዝፍፅማ ዘለዋ ዋዕሮታት ትግራይ ሕዚ እውን ዓወት ህዝቢ ትግራይ ሙሉእ ብሙሉእ...
ግፍዒ ውልቀ መላኪ ኢሳያስ ኣብ ከተማ ዛላንበሳ
ግፍዒ ውልቀ መላኪ ኢሳያስ ኣብ ከተማ ዛላንበሳ ----- ሕዳር 04/2013 ዓ/ም ፋሽስት ጉጅለ ኣብይ ኣሕመድን ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቅን ኣብ ህዝቢ ከተማ #ዛላንበሳ ጅምላዊ ኣረሜናዊ ጨፍጫፍ...
GADGETS WORLD
ርክብ ህዝብታት ትግራይን ኤርትራን
ዜጠኛ ኣማኑኤል እያሱ ምስ ቴሌቪዥን ትግራይ ብስካይፒ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መሕትት ስትራቴጅካዊ ረብሓ ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ትግራይን ብሓባር ዝረጋገፅ ምዃኑ ስለ ዝፈልጥ እዩ ኢሳያስን...
LIFESTYLE
LATEST REVIEWS
መግለፂ ሰናይ ትምኒት ፕረዚዳንት ትግራይዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል
ዝኸበርካ ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም፣ ንኹሎም ኣብ ቅድሜኻ ዝተገተሩ ማሕለኻታትን ብድሆታትን ብልዑል ጥበብን ብቕዓትን ሰጊርካ፣ ኩሎም ፀላእቲ ትግራይ ኣንፃርካ ዘካየድዎ ወፍሪ ፀለመን ተቓውሞን ኣፍሺልካ፣ ብዘርኣኻዮ...


text:
ኣብ ሓድ ሓደ ካባቢታት ክልል ኦሮሚያ ትማልን ሎሚን ተቓውሞ ከምዝቐፀለን ህይወት ሓደ ሰብ እውን ከምዝጠፍአን ነበርቲ ገሊፆም።
ሎማዕንቲ ኣብ ሆሮ ጉድሩ ወለጋ፣ኣብ ምብራቕ ወለጋ፣ኣብ ምዕራብ ወለ፣ኣብ ሃገርጌን ከተማ ቡራዮን ኣብ ዝርከቡ ኣብያተ ትምህርቲ ተቓውሞ ከምዝነበረ ነበርቲ ይገልፁ።
ዝተኣሰሩ ይፈትሑ፣ሓይልታት ምክልኻል ካብቲ ከባቢ ይውፅኡ፣ፍትሒ ህይወቶም ንዝስኣኑ ዝብሉ ጭርሖታት የስምዑ ከምዝነበሩ እዞም ነበርቲ ይገልፁ።
ከተማ ቡራዮ፣ኣብ ምብራቕ ወለጋ እትርከብ ከተማ ጊዳ ኣያና፣ከምኡ እውን ኣብ ዞባ ምዕራብ ወለጋ ጥቓ ከተማ ጊምቢ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ተኻየዱ ሰልፈኛታት ብሓይልታት ምክልኻል ድብደባ ከምዝተፈፀሞምን እቲ ሰልፊ ምስ ተበተነ እተን ከተማታት ኣብ ትሕቲ ሓለዋ ፀጥታ ከምዝርከባ ይገልፁ እቶም ነበርቲ።
ትማሊ 21 ታሕሳስ 2008 ዓ/ም ዘዕበዩዋ ጓል ሓፍቶ ምዃና ዝገለፁ ሓደ ሰበ ሃና ገቢሳ ዝተብሃለት ጓል ሸውዓተ ዓመት እንታይ ምዃኑ ብዘይተፈልጠ መሳርሒ በከቢድ ቆሲላ ብኣምቡላንስ ናብ ሻንቡ ሆስፒታል፣ሽዑ ንሽዑ ድማ ናብ ኣዲስ ኣበባ ወሲዶምዋ ትሕከም ኣላ ኢሎም።
‘’ሸውዓተ ዓመት እዩ ዕድሚኣ።ኣዲኣ ብሕርሲ ስለዝሞተት ባዕለይ እየ ኣዕብየያ’’ኢሎም።
ብኻሊእ ወገን ድማ ኣብ ዞባ ሆሮ ጉድሩ ካልኣይ ብርክቢ ቤት ትምህርቲ መምህር ዝኾኑ መምህር ኣዱኛ ኢሮሶ ህይወቶም ከምዝሓለፈ ሓደ ስሞም ዘይገለፁ መምህር ተዛሪቦም።
ብረት ዝተዓጠቑ ይርሓቑልና ኢሎም ብምሕታቶም ሓይልታት ፀጥታ መንብዒ ጋዝ ብምትኳስ ኣብ ዝበተንሉ እዋን መምህር ኣዱኛ ወዲቑ እናሃለወ ብሽጉጥ ከምቐተሉዎ ካብ ዝወደቐሉ ኣልዒሎም ናብ ሆስፒታል ካብ ዝወደዱዎን ሓደ ምዃኖም ዝሓበሩ እዞም መምህር ወሲኾም ይገልፁ።
ነበርቲ ከተማ ኣመሩ፣ሆሮ ጉድሩ ወለጋ ኣብዚ ሰሙን እዚ ድብደባ ከምዝተፈፀመ ገሊፆም።
ብዛዕባ እዚ ዝተሓተቱ ምኽትል ኮማንደር ፖሊስ እታ ከተማ ጌቱ እምሬ 20 ታሕሳስ ኣብታ ከተማ ኣእማን ብምእካብ መንገዲ ዓፂዮም ዝተብሃሉ ሓሙሽተ ተምሃሮ ኣብ ቁፅፅር ምስ ውዓሉ ሽዑ ንሽዑ ከምዝየፈትሑን ዝተኣስሩ ግን ናይቲ ክልል ሰላም ንምዝራግ መለዓዐሊ ደርፊ ይደፍሩ ዝነበሩ፣ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ባንክታት ኣብ ምዝራፍን ጣቢታት ፖሊስ ኣብ ምንዳድን ዝተዋፈሩ እዮም ክብሉ ገሊፆም።


text:
ኣስታት 50 ሓገግቲ ኣካላት ኡጋንዳን ተሓጋገዝቶምን ድሕሪ ናይ ታንዛኒያ ዑደቶም ብቫይረስ ኮሮና ምልካፎም ካብ ኡጋንዳ ዝመጸ ዜና የመልክት።
እቶም ሓገግቲ ኣካላት ስፖርታዊ ግጥማት ንምዕዛብ ክብሉ ንኣሩሻ ታንዛኒያ ተጓዒዞም ነይሮም።
እቲ በበይኑ ዓይነታት ስፖርት ዘጠቓለለ ምሕዝነታዊ ግጥማት ንታንዛኒያ፡ ብሩንዲ፡ ኬንያን ዘሳተፈ ክኸውን እንከሎ፡ ተወከልቲ ደቡብ-ሱዳንን ሩዋንዳን ግን ካብቲ ምሕዝነታዊ ውድድር ከም ዝበዀሩ ተፈሊጡ ኣሎ።
ካብቶም ናብ ታንዛኒያ ተጓዒዞም በቲ ቫይረስ ምልካፎም ዘረጋገጹ ኣባላት ሓገግቲ ኣካል ኡጋንዳ፡ ኣብ መንጎ ክልተ ሃገራት ልዑል ናይ ኣተሓሕዛ ፍልልይ ከም ዘሎ ይጠቕሱ። ኣብ ታንዛኒያ ዝርኣዩዎ ሸለልትነትን ኣዝዩ ከም ዘሰከፎም ድማ ኣይሓብኡን።
ታንዛንያ ኣብ ፈለማ ሓደ ዓመት ኣብ ሃገራ መልከፍቲ ቫይረስኮሮና ከም ዘይነበረ ክትሕብር ደኣ ትጽናሕ እምበር፡ ዳሕራይ ድሕሪ ምምሕያሽ ኣተሓሓዛ እቲ ሕማም ኣብታ ሃገር’ውን ገና ቍጽሪ መልከፍቲን ሞትን ብግቡእ ከም ዘይሕብር ጸብጻባት የመልክቱ።
ኡጋንዳ ዛጊት 130 ሽሕ መልከፍቲ ኮቪድ19 ክትምዝግብ እንከላ፡ 3,300 ዜጋታት’ታ ሃገር ድማ ብሰንኪ ምትሕላኽ እቲ ቫይረስ ከም ዝሞቱ ጸብጻብ ወኪል ድምጺ ኣመሪካ ካብ ካምፓላ የመልክት።


text:
መረፃ ኬንያ፡ ኣብ ዝመፅእ ጥቅምቲ ንዝካየድ መረፃ ዘሳልጥ ቴክኖሎጂ ድልው ኣይኮነን
ኣብ መረፃ ዘገልግሉ ናውቲ ዘቕርብ ትካል፥ እቶም ቴክኖሎጂታት ንዳግማይ መረፃ ኬንያ ብእዋኑ ከምዘይበፅሑሉ ኣፍሊጡ።
ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ዝተኻየደ መረፃ ኡሁሩ ኬንያታ ምዕዋቶም ዕላዊ ተገይሩ'ኳ እንተነበረ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እታ ሃገር ግን ምዕሩይ ዘይምንባሩ ብምግላፅ ውድቂ ገይርዎ እዩ።
ኦቲ-ሞርፎ (OT-Morpho) ዝተብሃለ ፈረንሳዊ ኩባንያ 17 ጥቅምቲ ንዝካየድ ዳግማይ መረፃ ዘድልዩ ቴክኖሎጂታት ክገጥም ድልየት ኣለዎ።
ኮይኑ ግን ይብል "ወሰንቲ ዝበሃሉ ስራሕቲ" ብእዋኑ ኣይክዛዘሙን።
እቲ ኩባንያ ክፍጠር ዝኽእል ምድንጓይ ዝገልፅ ደብዳበ ናብ ኮሚሽን መረፃ ኬንያ ከም ዝለኣኸ ኤጀንሲ ዜና ሮይተርስ ሓቢሩሎ። ሓደ በዓል ስልጣን እቲ ኮምሽን ድማ ብዛዕባ'ቲ ክፍጠር ዝኽእል ምድንጓይ ንቢቢሲ መረጋገፂ ሂቦም።
18 መስከረም ዝተፅሓፈ ደብዳበ ከምዘመልክቶ ኣብቲ ዝሓለፈ መረፃ ዘገልገሉ ክልተ ቴክኖሎጂታት መረፃ ዳግማይ ክግጠሙ እዮም።
ብኣሰር ኣፃብዕቲን ስእሊን፥ ዝመረፀን ዘይመረፀን ሰብ ንምፍላይ ዝሕግዛ ልዕሊ 45,000 ኣናኣሸቱ ኮምፒተራት እውን ኣብ እዋን መረፃ ቀሪበን ነይረን እየን።
እተን ፍሉያት ኮምፒተራት ውፅኢት ኣብ ምፍናው ዝህሉ ከይዲ ውሑስ ኣብ ምግባር ከምዝሕግዛ ኩባንያ ኦቲ-ሞርፎ ኣብ ወርሒ ሚያዝያ ሂብዎ ኣብ ዝነበረ ጋዜጣዊ መግለፂ ሓቢሩ ምንባሩ ይዝከር።
ኮይኑ ግን ኣብ ምፍናው ዝነበረ ከይዲ ምዕሩይ ዘይምንባሩ ብቤት ፍርዲ ካብ ሞንጎ ዝተልዓሉ ፀገማት እዮም። ቤት ፍረዲ ንተወሰኽቲ ጉዳያት ዝህቦ ውሳነ ክሳብ ድሕሪ ፅባሕ ሓሙስ'ዩ ትፅቢት ዝግበር።
ኣብቲ ቴክኖሎጂ መረፃ ካብ ዘጋጠመ ፀገም ብተወሳኺ መራሒ ተቓዋሚ ውድብ ናሳ - ራይላ ኦዲንጋ ኣብቲ ዳግማይ መረፃ ንዝህልዎም ተሳትፎ ቅድመ ኩነት ኣቐሚጦም ኣለው።
ዝነበሩ ኣባላት ኮሚሽን መረፃ ወሪዶም ብኻልኦት ክትክኡ እንተዘይተገይሮም፥ ኣብቲ መረፃ ኣይሳተፍን እናበሉ እዮም።
እቲ ኮሚሸን ዓበይቲ ኣብ ዝበሃሉ ፀገማት ምስ ሕፁያት ክልቲኦም ውድባት ንምዝታይ ንፅባሕ ሮብዕ መደብ ሒዙሎ።


text:
ሎሚ 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ከነኽብር ካብ ርሑቕን ቀረባን ብፍላይ ድማ ምስተን ዝነውሐ ጉዕዞ ሰጊረን ኣብ ማእከልና ዝርከባ ዘለዋ ኣሓት ኣብዚ ኣደራሽዚ ክንራኸብ ምብቃዕና ብስም ተበግሶ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ ጀርመን ዝላዓለ ምስጋናን ናይ ቃልስን ጽንዓትን ሰላምታ ከቕርብ ብትሕትና እሓትት።
ተወሳኪ ሐቤሬታ
መደብ በዓል 8 መጋቢት ዓለም-ለኸ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ
ከተማ ፍራንክፎርት ጋሉስ ቫርተ
ሃገረ ሱዳን ተቀባሊት ጋሻ ኢያ : ብፍላይ ናዓና ንኤርትራዉያን ኣብ ብረታዊ ተጋድሎና ሓብሒባ ዘቃለሰትን ኣብ ኣጋ ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎና ንናጽንት ኣርትራ ዝኣመነትን ብኣማኢት ኣሻሓት ስደተኛ ህዝብና ዘዕቆበትን ሃገር ኢያ::
አብ ከተማ ሎራኽ(ጀርመን)ን አብ ከተማ ባዝል(ሰዊዘርላንድ)ን ከባቢታትን ንቕመጥ ኤርትራውያን ብቀዳም 15 ጥሪ ዘዳለናዮ መጠነ ሰፊሕ ኣኼባ-ህዝቢ ብድሙቕ ዓወት ተደምዲሙ፡፡
ትማሊ ቀዳም 11 ታሕሳስ 2010 ድሙቅ ሰላማዊ ሰልፊ ተኻይዱ። ኣብ‘ዚ ሰላማዊ ሰልፊ’ዚ ካብ ዝተፋላለየ ከም ፍራንክፎርት፣ ስቱትጋርት፣ ካስል፣ ማንሃይም፣ ካርልስሩሀ፣ ከለን፣ ወዘተ…. ዝኣመሰላ ከተማታት ጀርመን ዝመጹ ኤርትራውያን ተኻፊሎም።
ዝሓለፈ ሰንበት 26 መስከረም አብ ከተማ ከሎን ዕቱብ ኣኼባ ንተቐማጦ ምምሕዳር ቨስቲፋልያ ተኻይዱ፡፡ ነቲ ኣኼባ ዝጸውዐት ሽማግለ እታ ዝነበረት ናይቲ ቦታ ተሓጋጋዚት ሽማግለ ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ዋዕላ ነይራ፡፡
ኣብ ከተማ ቦን ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ሰላማዊ ሰልፊ ዓርቢ ዕለት 17.09.2010 ኢዩ።
ግዱሳት ኤርትራውያን ተሓባበርቲ ኣሰና ካብ ከለን፡ ጀርመን
ንሰንበት ዕለት 30.05.2010 ዓ.ም.ፈ.፡ እንሆ ልኡኽ ኣሳናዳኢት ኮሚተ፡ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ፡ ኣብ ሃገር ጀርመን፡ ምስ ተቐማጦ ከተማ ኰሎን‘ን ከባቢኣን፡ ክፉት ኣኼባ ናይ ህዝቢ ክገብር፡ ግዱሳት ኤርትራውያን ተቐማጦ ከተማ ኰሎን-ን ከባቢኣን፡
ሃገረይ፣ ሰላም አብ ውሽጠይ አሕድርለይ ክንሳሕ ንዝፍጽሞ ባዕለይ ሸለውለው ከይብል ርግኣት ወስኽለይ፣ ሃገረይ፡ ናይ መወዳእታ ፈትኒ ጸሎት ግበርለይ ኣደ እየ’ሞ ከይሕለል ልበይ ወይ ደቀይ እንዳተገፍዑ ከይስዕስዕ አብ መቓብር ሰኣን ልበይ ጽቡቕ አለዉ ኢለ ከይብል ድምብርብር
ብዕለት 11.10.2009 ኣብ ከተማ ካርልስሩሀ ኣኼባ ኣካየድቲ ሽማግለታት ናይተን ኣባላት መርበብ በርገሳውያን ማሕበራት ኣብ ኤውሮጳ ዝዀና ኤርትራዊያን በርገሳውያን ማሕበራት ኣብ ሃገር ጀርመን ተኻይዱ።
ኩሉ ኤርትራዊ ከም ዝዝክሮ 18 መስከረም 2001 ኣብ ሃገርና ኤርትራ መራሒ ጉጅለ ስርዓት ህ ግ ደ ፍ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ላዕለዎት ሰበስልጣን ናይ መንግስትን ዓበይቲ ዓድን መራሕቲ ሃይማኖትን ወነንትን ኣሳናዳእቲ ናይ ብሕቲ ጋዘጣታትን ተመሃሮ ዩንቨርስትን ኣሲሩ ካባ ዲክታተርነት ዝኣወጀሉ ዕለትዩ;
hr ዝብሃል ዓቢ መንግስታዊ ሚድያ ጀርመን ነቲ ኣብ ፍርናክፈርት ብኤርትራውያን ዝተኻየደ ናይ ተቓውሞ ሰላማዊ ዝገበረሉ ናይ ቴለቭዥን ሸፈነ ተመልከቱ።
ኣንጻር ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ብኤርትራውያን ተቐማጦ ፍራንክፈርት ጀርመን ናይ ዝተኻየደ ሰላማዊ ስልፊ ስእላዊ ምግለጺ
እዘን ኣብ ስእሊ እትርእዩወን ዘለኹም ሰበይቲ ኣብ ፍራንክፈርት ሰላማዊ ሰልፊ ይገብር ንዝነበረ ዜጋ ስለዝሃረማ ብፖሊስያ ጀርመን ተኸሲሰን ከምዘለዋ ካብ ፍራንክፈርት ዝበጽሓና ሓበሬታ የመልክት። ብዛዕባ ቲ ሰላማዊ ሰልፊ ዝርዝር ትህዝቶ ምስ በጽሓና ከነቕርበልኩም ኢና።
ኤምነስቲ እንተርናሽናል(ai) ነቲ ብስርዓት ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ንጹሃት ዘጋታት ኤርትራ ዝፍጸም ዘሎ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ክቃወምን ስክፍታኡ ክገልጽን ጸኒሑ።
ሰደኤ ጨንፈር ጀርመን ንህሉዊ ጸገማት ሰልፊ ደሞክራሲ እትፈትሕን ህጹጽ ጉባኤ ንምክያድ እተሳልጥን ፡መሰጋገሪት ኮሚተ ብምምራጽ ኣኼባኡ ብዓወት ኣቃኒዑ።


text:
ገዛኢ ፓርቲ ኣንጎላ ንካልእ ሓሙሽተ ዓመት ናይ ስልጣን ዘመኑ ክናውሕ እዩ፤እዚ እውን ብድምር ን52 ዓመታት ኣብ ስልጣን ክፀንሕ ዘኽእሎ እዩ።
ኣባል ምንቅስቓስ ንሓርነት ህዝቢ ኣንጎላ ዝኾኑ ኣብ ስልጣን ዝርከቡ ፕሬዝዳንት ጆኣኦ ላውረንሶ ዛጊት ካብ ዝተቖፀረ ልዕሊ 97 ሚእታዊት ድምፂ ዝበዝሓ ብምርካብ ንካልኣይ ናይ ስልጣን ዘመን ተዓዊቶም ኣለው።
ወሃቢ ቃል ኮሚሽን ምርጫ ሉቃስ ቍሎንዶ ካብ ዝተቖፀረ ድምፂ ብድምር 51.7 ወይ 124 መናብር ፓርላማ ረኺቡ ኣሎ።ዩኒታ ድማ ድማ 90 መናብር ከዕውቶ ዝኽእል 44% ድምፂ ረኺቡ ኢሉ ኣሎ።
ቀንዲ ተወዳዳሪ ሎውረንሶ ዝኾኑን መራሒ ሃገራዊ ሕብረት ንሓርነት ኣንጎላን ዩኒታ ኣዳልበርቶ ኮስታ ጁኒየር ብመሰረት ዝተኣከበ መረዳእታ ተዓዊትና ክንኸውን ንኽእል ኢና ግን ኮሚሽን ምርጫ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ሕጋዊ መሰረትን ሕጊ ምርጫን ውፅኢት ምውፅኡ ኣሰንቢዱና እዩ ኢሎም።
እቲ ውፅኢት እንተድኣ ፀኒዑ ማርኪሽት ነበር ሎውረንሶ ኣብ ዝሓለፈ ካብ ዝነበሮም ድምፂ ዝወሓደ ወይ 61% ድምፂ እዮም ዝረኽቡ ዘለው:ኤምፒኤልኤ ኣብ ፓርላማ ኣቐዲሙ ዝነበሮ ናይ ክልተ ሲሶ ዓብላልነት ብምስኣኑ ንፈለማ ግዜ ምስ ተቓወምቲ ፓርቲ ኣባላት ፓርላማ ብምትሕብባር ካብ ምስራሕ ካልእ መማረፂ አማራጺ ኣይክህልዎን'ዩ።


text:
ኣብ ትግራይ ይካየድ ብዘሎ ግጭት ኣስታት 50,000 ሰባት ካብ ትግራይ ናብ ሱዳን ተሰዲዶም ኣብ ውሽጢ እውን ብዙሕ ስቓይን መከራን የሕልፉ ከምዘለው ሰባት ይዛረቡ።
ኣብ ምዕራብ ትግራይ ብፍልይ ድማ ኣብ ከባቢታት ዳንሻን ሑመራን ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ትግራይ ‘’ዘርኢ ናይ ምፅናት ወፍሪ’’ኢሎም ዝፀውዕዎ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ይወርዶም ከምዘሎ ይግለፁ። ምቕትል፣ወራር ንብረት፣ምብራዕ፣ብጅምላ ምእሳር፣ምንክልባት፣ካብቲ ከባቢ ምብራር፣ሃለዋቶም ምፍጥፋእ ከምዝሓውስ ነበርቲ ከተማ ዳንሻ ይነብሩ።
ሽማ ክግለፀላ ዘይደለየት ነባሪት ከተማ ዳንሻ ካብ ስግኣት ዝተልዓለ ኣብ ቤት ትምህርቲ ኣዕቒቦም ዝነበሩ ቆልዑ፣ኣዴታትን ደቂ ተባዕቲዮን እቶም ናይቲ ከተማ ኣመሓደርቲ 11 ናይ ፅዕነት መካይን ኣምፂኦም ንቶም መንግስቲ ሰራሕተኛታት ኣትሪፎም ናብ ተከዘ ሩባ ከምዝወሰዱዎም ትገልፅ።ነፍሰፁራትን ሓራሳትንሓዊሱ ህፃውንቲ ዝርከቡዎም ምስ ምዃኖም ሃለዋቶም ከምዘተሓሳስባ ሓቢራ።ነዚ ቃለ ምልልስ ምስ ሃበት ድሕሪ ክልተ ማዕልታት ናብ ሱዳን ሰጊራ ኣላ።
ንሳ ኣብ ከተማ ዳንሻ ሰለስተ ነጋዶ ከምዝተቐትሉ፣ ንብረት ከምዝዝረፍ፣ብዙሓት ሰባት ተኣሲሮም ናብ ጎንደር ከምዝተወሰዱን ሃለዋቶም ከምዘይፍለጥን ትግለፅ።
ተጋደልቲ ህወሓት ንዝነበሩ ንምጥያሽ ኣብ 1987 ዓ\ም ብመንግስቲ ኣብ ዝተዳለወ ናይ እግሪ ምትካል ፕሮግራም ዝተጣየሰን ኣብ ናይ 17 ዓመት ብረታዊ ቓልሲ ህወሓትን ብምስታፍ ሓደ ኢዱ ዝሰኣነን ተጋዳላይ ነበር ን26 ዓመታት ኣብቲ ቦታ ዝነበረ እዩ።
ኩሎም ኣካለ ስንኩላን ዝኾነ ተጋደልቲ ዝተጣየሹለን ሰለስተ መንደራት ከምዘልዋ፣ንሱ ኣውሮራ ኣብ ዝተብሃለ መንደር ከምዝነብር ብምሕባር እቲ ውግእ ምስ ተጀመረ ኣብቲ ናይ ሕራሻ ማእኸላት ዝተፈፀመ ዕንወት ማእለያ የብሉን ይብል።
‘'ኣብቲ ቦታ ዘሎ ተጋዳላይ ሓደ ኢዱ ዝተቖረፀ፣ሓደ እግሩ ዝተቖረፀ፣ሓደ ኢዱወይ ሓደ እግሩ ዝለመሰ’’ እዩ በለ።
ምስ ኣርባዕተ ኣባላት ስድርኡ ፈቖዶ በረኻ ከምዝርከብ ዝገለፀ ንሱ ናይ ኣምሓራ ፍሉይ ሓይልታትን ናይ ወልቃይት ኣምለስቲ ሚሊሺያታትን ናብቶም ጣቢያታት ኣትዮም ንዝቕተል ቀቲሎም፣ንብረት ወሪሮም ክወስዱዎ ዘይክኣሉ ድማ ብሓዊ ኣባሪዖም ብምሉኡ ኣዒኒዮምዎ ይብል።
ንሱ ዝፈልጦም ሽዱሽተ ሰባት ከምዝተቐተሉን ካልኦት ሰልስተ ድማ ከምዝቖሰሉን ብሰለስተ ዙር ብመካይን ተኣሲሮም ናብ ጎንደር ከምዝተወሰዱን ናብ ጎንደር ዝኸደ ግን ዝተመለሰ ከምዘይፈልጥን ሓቢሩ።
እዚ ኹሉ በደል ዝተፈፀመና ብፍሉይ ሓይሊን ሚሊሽያን ክልል ኣምሓራ እዩ ዝበሉ እዞም ነበርቲ ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ እናርኣዩ ከድሑኑና ኣይክኣሉን ይብሉ።ምኽትል ከንቲባ ከተማ ዳንሻ ን ኣቶ ሱልጣን ኣድማሱ ነቲ ክሲ ነፂጉዎ ኣሎ።
ካብ ክልል ኣምሕራን ካብ ኢታማዦር ሹም ሓይልታት ምክልኻልን ሪኢቶ ንምርካብ ዝተገብረ ፈተነ ኣይሰለጠን።ናይ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰል ኮሚሽነር ብዛዕባ ዝተብሃለ በደል ከምዘይፈልጡ ብምግላፅ ክንምርምሮ ኢና ኢሎም ኣለው።


text:
ሓደ ግዜ ሓደ ኣዚዩ ሃብታም ሰብኣይ ነበረ፣ እዚ ሰብ እዚ ኩሉ ምድራዊ ሃብቲ ዝመልኣሉ። ብሃብቲ ዒቕ ዝበለ ሰብኣይ እዩ ዝነበረ፣ ምስ እዚ ኹሉ ሃብቱን በረኸቱን ግና ምስትውዓል ዝገደሎ ዕሽነት ከኣ ዝተቓረኖ ጨካን ሰብኣይ እዩ ኔሩ፣ ሓንቲ ኣዚያ መስተውዓሊት ሰበይቲ ግና ነበረቶ፣ እስከ ብዛዕባ እዚኦም እታ ዛንታ እንታይ ከም ዝብለና ነንብቦ “ስም ኣቲ ሰብኣይ እቲ ኸኣ ናብል ስም ሰበይቱ ድማ ኣቢጋይል ነበረ፣ እታ ሰብይቱ ኸኣ ኣዚያ መስተዎኣሊትን መልከዔናን ነብረት፣ እቲ ሰብኣይ ግና ኣዚዩ ጨካን ግብሩ ድማ ክፋኡ ነብረ ንሱ ኸኣ ካብ ዓሌት ካሌብ ነብረ” 1ሳሜ 25።3 ናብል ዳዊት ኣብ በረኻ ከርተት ኣብ ዝብለሉ ዝነበረ እዋን እዩ ንዳዊት ዝፈልጦ፣ ዳዊትን ሰዓብቱን ነዚ ሰብኣይ እዚ በዓል ውዕለቱ እዮም ኣብቲ በረኻ ንጥሪቱ ብነጻ ብዘይ ዓስቢ ይከናኸንዎንን ይሕልዉሉን ነበረ፣ ብዓመጽ ከኣ ካብ ንብረቱ ሓንቲ እኳ ኣይተንከፉን፣
ሓደ ግዜ እዚ ናባል ዝተባህለ ሰብኣይ ንባጊዑ ክቐርጽ እሊ ናብ በረኻ ከም ዝኸደ ሰሚዒ፣ ኣብዚ እዋን እዚ ዳዊት ብብዙሕ መከራ እዩ ተኸቢቡ ኔሩ፣ ኣዚዩ ዓቢ ናይ ኢኮኖሚያዊ ጸገም እውን ኔርዎ እዩ፣ ዳዊት ከኣ ናባን ናብ በረኻ ምምጹ ምስ ሰሚዔ ንባሮቱ ሊእኩ ብትሕትናን ህድኣትን ንዕኡን ንባረቱን ስለ እቲ ዝገበርሉ ሰናይ ነገር ክብል ካብ ዘለዎ ህቦም ሓተትዎ፣ ዳዊት ናይቲ ዝልኣኾ ሕቶ መልሱ ኣውንታዊ ክኸውን እዩ እሉ እዩ ገሚቱ፣ እቲ መልሲ ግና ብኣንጻኡ እዩ ኔሩ፣ ናባል እዚ ምስ ሰመዔ ብኣሽካዕላል እዩ መሊስሎም፣ ንዳዊት ከኣ ኣዚዩ ንዓቖ ከም ሓደ ዘይጠቅም ጌሩ ኸኣ ቆጸሮ ንቶም ባሮት ከኣ ብህያብ ዘይኮነ ኣስተሓፊሩ እዩ ሰዲድዎም፣
እዚ ኣብ እዝኒ ዳዊት ምስ በጽሔ ኸኣ ኣዚዩ ኩቱር ጋሂ ግሁዩ ሕነ ንምፍዳይ ከኣ ተላዕለ ኣምላኽ ረዲኢዎ ብታ መስተውዓሊት ሰበይቱ ጌሩ ካብ ደም ምፍሳስ ኣድሒንዎ፣ ናባል ግና ኣብቲ ዝገበሮ ዝነበረ ናይ ምስሕ ግብጃ ሰኺሩ ተሓጊሱ ከሎ ብዛዕባ እቲ ኩነታት ነገረቶ ብስንባድ ከኣ ሞተ ኣምላኽ እውን ቀዘፎ በዚ ከምዚ ኸኣ ታሪኹ ብኹፍኡ ተዛዘመ፣ ብፍላይ መልእኽተይ ናብ ሰብኡት ዘተኮረ እዩ፣ ኣምላኽ ከኣ ንዓይን ንዓኻትኩምን ካብዚ ነገር ዝምህረና ትምህርቲ ኣሎ እዩ እስከ ካብ ባህሪ ናባል ተበጊስና ሓደ ሓደ ነጥብታት ክንሪኢ ኢና ብፍላይ ከኣ ናባል ከምይ ምስትውዓል ዝጎደሎ ሰብኣይ ከምዝነበረ ክንሪኢ ኢና፣
ምስትውዓል ዝጎደሎ ሰብኣይ መሰረቱ ኩሉ ግዜ ታህዋኽ እዩ፣ ኣብ መዛዚኑ ፈጺሙ ኣይክእልን እዩ እንታይ ክገብር ኣየናይከ ክሓድግ ከም ዘለዎ ኣይፈልጥን እዩ፣ እዚ ከምዚ ዓይነት ሰብ ከኣ ኣብ ቤቱ ኩል ግዜ ቁስሊ እዩ፣ ብገዛ ኣእዳዉ ኸዩ ገዝኡ ዘፍርስ ሓዳሩ ዘዕኑ ንመጻኢ ትውልዲ ኸኣ መርገም ዘመሓላልፍ፣ ናባል ምስትውዓል እንተ ዝህልዎ ኔሩ ንዳዊት ምስ ለኣኸሉ ጥራይ ዘይኮነ ዳዊት ከይበሎ እውን ኣቐዲሙ ነቲ ናይ ኣምላኽ ቁቡእ ዝብላዕን ዝስተን ክልእኸሉ ምስ ተገበኣ ግና ሳኒ ምስትውዓሉን ዕሽነቱን እዚ ኹሉ ሲኢንዎ፣
ምስትውዓል ካብ ኩሉ ዝመጽእ ሕማቕ ነገርን ጣዕሳን እያ ትሕልወካ ነዚ ኸኣ እዩ ጠቢብ ሰለሙን ኣብ ምሳሌ 2።11 “ካብ ኩፍኡ መገዲ ካብቶም ቄናን ዚዛረቡ ሰባት ክተናግፈካስ ምኽሪ ኽትሕልወካ ምስትውዓል ከኣ ከተዕቁበካ እያ” ዝበለ ነስተውዕል ሰብኡት ኣምላኽ ምስትውዓል ክህበና ንጸሊ፣ ምስትውዓል እንተ ደኣ ጎዲልና ፈቲና ጸሊእና ኣካይዳና ከነኽፍእ ምስቶም ቄናናት ክንቀንን ዘይተርፍ እዩ፣ ብኣንጻር እዚ ሰበይቱ ኣቢጋይል ኣስተውዓሊት ነበረት ይብለና፣ ናባል እቲ ምስትውዓል ዝጎደሎ ሰብኣይ ንሰበይቱ መዓረ ኽንደይ ኮን ይኸውን እሾኽ ኮይንዋ ይኸውን፣
መስተውዓሊ ዘይኮነ ሰብ ኩሉ ግዜ ብስሚዒት እምበር ብኣእምሮ ኣይምራሕን እዩ፣ ንዕኡ እቲ ዝተሰምዕ ስሚዒት ክሳብ ባህ ዝበሎ ግዜ ብኡ ክምራሕን ንዕኡ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ክጋየ ፈጺሙ ንድሕሪት ኣይምለስን እዩ፣ ምስትውዓሉ ዝተደፍነ ሰብ ጌጋ ሱምቲ ናይ ምውሳድ ዘለዎ ተኽእልኦ ብጣዕሚ ዓቢ እዩ፣ ኣምላኽ ኮታ ካብዚ ይሰውረና፣
ምስትውዓል ማለት ከም ቃል ኣምላኽ መሰረት ጹቡቕ ልቦና ኣእምሮ ማለት እዩ፣ ነዚ ዘረጋግጸልና ጥቕሲ ናይ ጠብቢ ሰለሙን እውን ኣሎና “ሽዑ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽን ሰብን ሞጎስን ጹቡቕ ልቦናን ክትረክብ ኢኻ” ምሳሌ 3።4 “እቲ ጥበብ ዚረክብ ኣእምሮውን ዜጥሪ ሰብ ቡጹእ እዩ” ምሳሌ 3።14 እዘን ክልተ ጥቅስታት ዕበይቲ መረጋገጺ እየን፣ ምስትውዓል ዘለዎ ሰብ ጹቡቕ ልቦና ወይ ሕልና ኣልዎ ብትወሰኺ እውን ብኣእምሮ ይሰርሕን ይወጽእን፣
ናብ ገዛእ ርእስና ንመለስ ሕጂ ብሰንኪ ጠወያ ዝኾነ ልቦናን ዝይበሰለ ኣእምሮን ምሓዝና ዘበላሸናዮ ኩሉ እንተ ንጽብጽቦስ ክንደይ እዩ ቑጽሩ? ኣምላኽ ምሕረት ይግበረልና፣ ምስትውዓል ዝገድሎ ሰብኣይ ኣብ ሓጥያት ቀልጢፉ እዩ ዝወድቕ ነዚ ኸኣ መጽሕፍ ቁዱስ ብደንቢ እዩ ዘረጋግጸልና፣
ንኣብነት ጠቢብ ሰለሙን ብዛዕባ እቲ ጎበዝ መንእሰይ ኣብ ኢድ ኣመንዝራ ዝወደቐ ክዛረብ ከሎ “ኣብ ማእከል እቶም ዓያሱ ተመልከትኩ እሞ ኣብ ማእከል እቶም መንእሰይ ልቢ ወይ ምስትውዓል ዘይብሉ ጎበዝ ሬእኹ” ብዛዕባ እዚ ምስትውዓል ዝገደሎ ሰብኣይ ከኣ ኣብቲ መወዳእታ ክዛረብ ከሎ “ከምቲ ናብ ማሕረዲ ዚኹብከብ ብዕራይ ከምቲ ዓሻ ፍላጻ ንኸብዱ ኽሳዕ ዚስንጥቖ ብቕጽዓት ዚእሰር ከምቲ ንጥፍኣት ነፍሱ ምኻኑ ኸይፈለጠ ናብ መጻወድያ ዚሸብብ ዑፍ ኰይኑ ብኡብኡ ሰዕበ” ምሳሌ 7 ኩሉ ነንብቦ፣
ዳዊት እቲ ቡርቱዕ ሰብኣይ እውን ሓደ ግዜ ነዚ ምስትውዓል እዚ ስለ ዘጥፍኦ እዩ ኣብ ዘይተደልየ ሓጥያት ዝወደቐ፣ እንታይ ክብል ደሌ እየ፣ ሰብኣይ ኩሉ ግዜ ልቡ ምስትውዓልን ልቦናን ኣእምሮን እንተ ጎዲልዎ ብንእሽቶይ ነገር ክወድቕ ዘለዎ ተኽእሉ ዓቢ እዩ፣ ቐልጢፉ እዩ ስሚዒቱ ዘሰንፎ፣
ንኣብነት እስከ ንምጻእ እቶም ካብ ኣንስቶም ወጻኢ ምስ ካልእ ምንዝርና ዝፍጹሙ ሰብኡት ጸገሞም እንታይ እዩ? እቲ ምኽንያት ቡዙሕ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ እቲ ቐንዲ ግና ኣብ ቃል ኣምላኽ ተገሊጹ ኣሎ እዩ ነንብብ “እቲ ምስ ሰበይቲ ዚምንዝር ግና ልቢ ወይ ምስትውዓል የብሉን ንነፍሱ ከጥፍእ ዝደሊ እዩ ኸኣ ኸምዚ ዝገብር” ምሳሌ 6።32፣ ሰብኣይ ካልእ ሰበይቲ ትጥምት ኣለኻ ምስትውዓል ጎዲልካ ኣሎ ብሰንኪ እዚ ኸኣ ናብ ጎደና ጥፍኣት ትጋዓዝ ከምዘለኻ ኣስተውዕል፣ ነቲ ቑዱስ ምፍላጥን ብእኡ ምምልላስን ምስትውዓል ምኻኑ ደኣ ኣይትረስዕ ኢኻ፣
ናብል ዝነበሮ ሃብትን ክብረትን ብዝሒ ንብረትን ንዝነበሮ ዕሽነት ክሽፍነሉ ኣይከኣለን፣ ንሕና ኣመንቲ ሰብኡት ብዙሑ ግዜ ካብ ኣምላኽ እንሓቶ ነገራት እዚ እዩ ቤትና ክመልእ ነገርና ክጽብቕ ምርኡያት ክንከውን እዚ ግና ድሕሪ ምስትውዓል ከም ዝመጽእ ፈሊጥና ንኣምላኽ ምስትውዓልና ከስፍሖ ደኣ ንለምን ኩቡር ነገርን ብሉጽ ዝኾነ ህያብን ዝመጽእ ብምስትውዓል ምኻኑ ኣይንዘንግዕ፣ ናብል ብሰንኪ ዕሽነቱ ብመርገም ተወቒዑ፣
ካልእ ምስትውዓል ዝገደሎ ሰብ መጻኢኡ እንታይ ይኸውን ኣይፈልጥን እዩ፣ ናባል ብሰንኪ ዕሽነቱ ዝስዕቦ ነገራት እንታይ ምኻኑ ፈጺሙ ኣይፈለጠን፣ ሃብቱን ክብረቱን ዝሕልዎ መሲልዎ፣ ነዚ እኮ እዩ የሱስ ክርስቶስ ብዛዕባ እቲ መጻኢኡ ዘይፈልጥ ዓሻ ሰብኣይ ጹቡቕ ምሳሌ ዝሃበ፣ እቲ ዓሻ ሰብኣይ ማዕከኑ ኣግፊሑ እትቶቱ በዚሕሉ ንነፍሱ ዕረፊ ተሓጎሲ ኢልዋ መልኣኽ ሞት መጺኡ ኸኣ ኣንታ ዕሻ መልኣኽ ሞት ንነፍስኻ ክወስዱ ይመጹ ኣለዎ እሞ ሕጂ እንታይ ክትገብር ኢኻ ዝበሎ፣
ኩቡራት ሰብኡት ሎሚ ኸ ብዛዕባ ሎሚ ኣብ ቤትና ዝኸውን ዘሎ ነገር ከይፈለጥና ብዛዕባ ጽባሕ እንሓስብ ን ክንድልብን ከ እንጋየየ ዘሎና ክንደይ ኢና? ንጠንቀቅ ኣይንዓሹ ዕጫ ናብል ከይበጽሓና ኸኣ ንፍራሕ ዕሽነት ከምቲ ንቖልዓ ተቓራንዮው ዘሎ ከይተቓረወና ከሎ ንኣምላኽ ምስትውዓል ክህበና ንሕተቶ፣ ምስትውዓል ዝጎደሎ ሰብኣይ ከኣ ቃልቱ እዱብ ኣይኮነን፣ ናብን ንዳዊት ዝተዛረቦ ቓላት ዳዊት ሴፍ ክመዝዝ እዩ ጌርዎ፣ ስልጣን ህይወትን ሞትን ኣብ መልሓስ ከም ዘሎ ኣይፈልጥን እዩ፣ ኩሉ ግዜ ኣፉ ጋህ ምስ ኣበለ እዩ፣ ኣፉ ጋህ ዘብል ሰብእይ ከኣ ጥፍኣት እዩ ዝዓጽድ ኩሉ ጊዜ ደገ ከናፍርና ንሓሉ፣
ኣብ ምሳሌ 10።13 “ኣብ ከናፍር ለባም ሰብ ጥበብ ትርከብ በትሪ ግና ንዝባን እቲ ልቢ ዜብሉ እዩ” ምሳሌ10።13 ወሲኹ ከኣ ‘እቲ ንብጻዩ ዚንዕቕ ኣእምሮ የብሉን ለባም ግና ስቕ ይብል፣ ምሳሌ 11።12፣ ሰብኡት ኣብ ልዕሊ ኣንስትና ደቅና ቤተሰብናን እነውጾ ቃላት መመዘኒ ምስትውዓልና እዩ፣ ወይ ንበረኸት ወይ ከኣ ንምርገም እዩ ዝኸውን፣ ኩሉ ጊዜ እምበኣር ብእንዛረቦን ብእንብሎን ቃላት ክንጥንቀቕ ኣሎና፣
ያቆብ ኣብ ምዕራፍ 1።18-19 ክምዕደና ከሎ እውን ንምስማዕ ቁልጡፋት ንምዝራብ ደንጎይቲ ክንከውን እዩ ዝነግረና፣ ናባል እንተ ሪኢና ግና ነቶም ልእኹታ ዳዊ ክሰምዕም ከማን ዕድል ኣይሃቦምን ብቐጥታ መንፈሱ ምግታእ ሲኢኑ ናብ ምንጽርጻርን ጸርፍን እዩ ኣትዩ፣ ከምቲ ጹሑፍ ዝብሎ ኸኣ ኣፉእጋህ ዘብል ጥፋኣት እዩ ዝዓጽድ እሞ ጥፍኣትን መከራን ከኣ ዓጺዱ፣ ምሳሌ 14።29 ክዛረበና ከሎ “እቲ ንኹራ ደንጋዪ ብዙሕ ኣእምሮ ኣለዎ ኮራዪ ግና ዕሽነት ይገልጽ”
ኣብ ሓዳር ካብ ሰበይቲ ንላዕሊ ቐልጢፉ ዝቑጣዕ ሰብኣይ እዩ፣ ነዚ እዩ ያቆብ ኩራ ሰብኣይ ጽድቂ ኣምላኽ ኣይገብርን እዩ ዝበለ ስለዚ ክንኩሪ ከሎና ስብኡት ኣፍና ንምዕቃብ ቃላትና ንምእዳብ ጥንቁቓት ክንከውን ይግባኣ ከምይሲ ከምቲ ንእሽቶይ ጽንጽያ ንብዘሎ ሽቶ ተበላሽዎ ከምኡ እውን ሓንቲ ክፍእትን ዘይእድብትን ቃል ንሓደርና ኩል ክትብክልትኽእል እያ፣ ስለዚ ዘረባ ናባልን ቃላት እቲ ዓሻ ሰብኣይን ካባና ኘው ደኣ ንበሎ፣ ብዛዕባ ቃላት ብዙሕ ክንዛረብ ንኽእል ኢና ግና ነዛ ጥቕሲ ሂበ ንብ ካልእ ክሓልፍ “ልቢ ኣእምሮኛ ፍልጠት ይደሊ ኣፍ ዓያሱ ግና ዕሽነት ይምገብ” ምሳሌ 15።14 ክልእ ናባል ምስትውዓል ዝገደሎ ዘብሎ ነገር ኣብ ቤቱ ዝግበር ዘሎ ኩነታት ኣይፈልጥን እዩ፣
ኣቢጋይል ናብ ዳዊት ዝትሓዝ ሒዛ ምስ ባሮቱ ተማኪራ ክትከይድ ከላ ፈጺሙ ኣይፈለጠን፣ እቲ መታን ኣብ ቤታ ደም ከይፈስስ ብማለት ትገብሮ ዝነብረት ጻዕሪ ኣይስተውዓሎን፣ ምስ ነግረቶ ኽኣ ልቡ ጠሊምዎ ሃንደበት ኮይንዎ ዝሞተ፣ እሱ ጥራይ ዘይኮነ እውን ብሰንኪ ዘይምስትውዓሉ ዝመጾ ሳዕቤን እንታይ ምኻኑ እውን ኣየስተውዓለን፣ ሰብኡት ኩል ግዜ ምስትውዓሉም እንተ ገዲሉ ኣብ ውሽጢ ቤቶም እንታይ ሕማቕን ጹቡቕን ነግር ኣሎ ኣይፈልጡን እዮም፣ ኩነታት በዕልቲቤቶምን ደቆምን ከባቢኦምን ዘይፈሉ ሰብኡት ዕሽነት ዝተዓንገጡ ምኻኖም ክፈልጡ ይግባእ፣
ኣተኩሮና ብዛዕባ እዚ ጉዳይ እዚ ኣብቲ ናይ ጥበብ መጽሓፍ ምሳሌ እንድዩ ዘሎ ነዚ ዝምልከት ከኣ ሓንቲ ጥቕሲ ክህበኩም “ለባም ሰብሲ ጥበብ ኣብ ቅድሚኣኡ እያ ዘላ ኣዒንቲ ዓሻ ግና ክሳዕ ወሰን ምድሪ እየን” ምሳሌ 17።24 እዚ ማለቱ ኸኣ እቲ መስተውዓሊ ብዛዕባ እቲ ዘሎ ኩነታት ብደቂቑ እዩ ዘጽንዕ እቲ ዓሻ ግና ነቲ ዘድልዮ ሓዲጉ ኣብ ዘይደልዮ እዩ ዝርኢ ማለተ እዩ፣ ሎሚ ብሰኒኪ ምስትውዓል ዘይምህላው ዝተበላሸወ ቤት ቁጽረን ቡዙሕ እዩ፣ ስለዚ ኣብ ውሽጢ ቤትን እንታይ ይግበር ኣሎ እንትይ ኣይትገብረን እንታይ ገዲሉን ኣይገዲሉን ክሳብ ዝንገረና ዘይኮነስ ቅድሚኡ ክንፈልጥ ሓላፍነትና እዩ፣
ካልእ ናባል ምስትውዓል ዝጎደሎ ሰብ እዩ ዘበልና ኸኣ ኣዚዩ ሓሻሺ ኣውጻጽኣ ገንዘቡ ኸኣ ዘይፈልጥ ሰብኣይ እዩ ዝነበረ፣ እቲ ቓል ኣምልኽ እውን ኣብ 1ሳሚኢል 25 ።36 “ኣኣቢጋይል ድማ ናብ ናባል መጸት እንሆ ከም ምሳሕ ንጉስ ዝበለ ምሳሕ ኣብ ብኤቱ ነብሮ ልቢ ናብል ድማ ተሓጎሰ ኣዚዩ ሰኺሩ ኸኣ ነብረ” ኣይገርምን እቲ ንዳዊት ቁሩብ ነገር ምሃብ ዝተጸገም ናብል ኣብዚ ግና ማለያ ዘይብሉ ወጻኢታት የውጽእ ኣሎ፣ ንሕሰቦ ናባል ንሱ ኣይኮነን ግና ከም ናይ ንጉስ ዝመስል ምስሕ ምድላዉስ ክንደይ ወጻኢታት ከም ዘውጸ ዶ ንርኢ ኣሎና? እወ ምስትዎዓል ኣንተ ደኣ ጎዲልና ኣወጻጽኣ ገንዘብና ኣይንፈልጥን ኢና በትን ዘረውትን ኢና ንኸውን፣
ኣቶም ኣዚዮም ሓሸሽትን ዘረውቲ ገንዘብን ዝኮኑ ሰባኡት ኩሉ ጊዜ ብዛዕባ ገዛኣ ርእሶም እምበር ብዛኦባ ክልእ ኣይግድሶምን እዩ፣ እሶም ጥራይ ይተሓጎሱ ኮታ ብስስዐን ርእሰይ ይጥዓመኒ ዝብል መንፈስ ከኣ ዝተመልኡ እዮም፣ ክግበረሎም እምበር ክገብሩ ኣይደልዩን፣ ንዕኦም ክሳብ ዝጠዐሞም ግዜ ካልኦት ብንቶም ጉዳይ ይጎድኡ ኣይጎዳኡ ፈጺሙ ኣይግድሶምን እዩ፣ ሎሚ ዓለምና ከምዚኣቶም ዓይነት ሰባት መሊኦም እዮም፣ ብሰንኪ ኣዚኣቶም ኣብ ኣባይቲ ዝመጻ ዘሎ መርገም ከኣ ማእለያ ዘይብሉ ዓቢ እዩ፣ እቲ ንዓይ ይጦዓመኒ ዝብል ሰብ ከኣ መወዳእትኡ ሰናይ ኣይኮነን፣ ናባል ከኣ ከምዚ ዓይነት መንፈስ ስለ ዝነብረኦ እዩ እቲ ዳዊት ኣብ በረኻ ዝገብረሉ ሰናይ ነገር ከምይ ዓቢ ምካኑ ዘይስተውዓለ፣ እቶም ንዓይ ጥራይ ዝብሉ ሰባት ብፍላይ ሰብ ሕዳር እቲ ኣብ ውሽጢ ቤቶም ዝግበረሎም ሓለፋታት ፈጺሞም ኣይስተውዕልዎን እዮም
ብሰኒኪ ዙሩግ ዝኾነ ኣተሓሕዛ ገንዝብ ክንደይ ኣባይቲ እየን ኣብ ሃተውተውን ሕንፍሽፍሽን ወዲቐን ዘለዋ፣ ሎሚ ሓልፈ እቲ ዘሎና ምውጻኣንን ምብታናን ኣምላኽ ብሰንኪ እዚ ከምዝፈርደና ከነስተውዕል ይግባኣና፣ ሎሚ ምብላዕና ምስታይና ንጽባሕ ግና ከምኡ ኾይኑ ከይሰልየና ከምዝኽእል ነስተዎል ደኣ፣ ስለዚ ዕጫ ናባል ከየበጽሓና ንጠንቀቅ፣ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ እዚ ብዙህ ክንዛረብ ንኽእል ኢና ንሎሚ ግና ኣብዚ ይኣኽለና እዚ ምዕዳ እዚኸኣ ንዓይን ንዓኻትኩም ክጠቕመን ጸሎትይ እዩ፣ እሞ በዛ ኣብ ምሳሌ 24።3-4 ዘላ ጥቕሲ ክፋነወኩም “ቤት ሳላ ጥበብ ይህነጽ ሳላ ምስትውዓል ከኣ ይጸንዕ፣ ክፍልታት ቤት ሳላ ፍልጠት እዩ ኩቡርን ጹቡቕን ዘበል ኹሉ ጥሪት ዝመልእ”


text:
ኣብ ትግራይ ስእነት መድሓኒትን ምክፋት ሓደሽቲ ኣብያተ መድሓኒትን ኣመልኪቱ ቪኦኤ ዘዘራረቦ ሓላፊ በዓል መዚ ቁፅፅር መድሓኒትን ምግቢን ትግራይ ኣይተ ጠዓመ ዓረዶም፡ ስርዓት ጥዕና ትግራይ ዓንዩ ብምንባሩ ኣብ ትግራይ ሓደሽቲ ጥዕና ክሊንካትን ሓደሽቲ ኣብያተ መድሓኒትን ከምዝተኸፈታ ሓቢሩ።
ኮይኑ ግና እተን ዝኽፈታ ዘለዋ ገለ ትካላት እንትረኣያ ዝኾነ ይኹን ፍቃድን መረጋገጺ ብቕዓትን ዘይብለን ዝተኸፈታ ከምዝነበራ ገሊጹ።
ብምዃኑ እውን ፍቃድ ዘይብለን ከባቢ 30 ፋርማሲታትን 12 ክሊኒካትን ክዕሽጋ ከምዝተገበረን ፍቃድ ከውጽኣ ዝከኣላ ድማ ከምዝቀጸላ ሓቢሩ።
እንተኾነ ሕጽረት መድሓኒት ብሰፊሑ ኣብ ዝረኣየሉን ኣብ ክባን ዕጽዋን ኣብ ዘላን ትግራይ እተን ብዓሰርተታት ዝቁጸራ ሓደሽቲ ቤት መድሓኒትን ትካላት ጥዕናን እቲ መድሓኒትን ናውቲን ካበይ ከምዝረኸባኦ ዝተገለፀ ነገር የለን።
እቲ ትካል ሕጋዊ ኣግባብ ዘይተኸተላ ትካላት ናብ ናይ ሕጊ ስርዓት ክኣትዋ ወይ ክዕሸጋ ይግበር ከምዘሎ ጥራሕ እዩ ኣረዲኡ።
ብተወሳኺ ብሓገዝ ካብ ዝኣትው ዘለው መድሓኒታት ኣብ ትግራይ ካብ ዘሎ ናይ መድሓኒት ጠለብ ሓሙሽተ ሚኢታዊ ጥራሕ ከምዝኮነ ኣይተ ጣዓመ ተዛሪቡ።
ብመንጽር ትግራይ ዘድሊያ መድሓኒት ክርአ ከሎ እቶም ብጣዕሚ ኣገደስቲ ዝበሃሉ መድሓኒታት ብውሑድ ከምዝኣትው ተገሊጹ።
ብፍላይ እቶም ንመጥባሕቲ ኣዚዮም ዘድልዩ ከም መደንዘዚ፣ ናይ ካንሰርን ዲያሌሲስን ዝበሉ ከምዘይኣትው ተዛሪቡ።
እዚ ድማ ህዝቢ ትግራይ ዝጠለቦን ዘድሊን መድሓኒት ዘይኮነ ዝኣትው ዘሎ መንግስቲ ኢትዮጲያ ዝፈቀዶ ጥራሕ ይኣትው ከምዘሎ ኣብሪሁ።


text:
ሰኔት ዩኒቨርስቲ ሳይንስን ቴክኖሎጂን ኣዳማ ናይ ፍርቂ ዓመት ትምህርቲ ክቛረፅ ምውሳኑ ናብ ስድርኦም ዝተመልሱ ተማሃሮ ቅሬትኦም ገሊፆም።
ናይቲ ዩኒቨርስቲ ፕረዚዳንት ዶ/ር ሌሜ ጉታ ግን ተማሃሮ ዘለዎም ሕቶታት እናቕረቡ ትምህርቶም ክከታተሉ ብተደጋጋሚ እንተተሓተቱ እውን ክሰምዑና ኣይክኣሉን ኢሎም።
“ብመሰረት ናይ ሰኔት ሕግና ሓደ ተማሃራይ ክከታተሎ ዝግባእ ናይ ትምህርቲ ግዜ ልዕሊ 80 ሚእታዊት እዩ።ነገር ግን ክሳብ ሕጂ ተማሃሮ 34. 4 ሚእታዊት ግዜ ትምህርቶም ብዘይምክትታሎም ንፈተና ኮፍ ብዘይምባሎም እቲ ሰኔት ናይ ሓደ ሰሚስተር መቕፃዕቲ ወሲኑ’ሎ።”
ዶ/ር ሌሜ ወሲኾም ተማሃሮ ናብ ስድርኦም ምምላሶም ክመኽሩዎም ኣጋጣሚ ክፈጥር እዩ ዝብል እምነት ከምዘለዎም እውን ገሊፆም። እቲ ዩኒቨርስቲ ኣብቲ ቐፅሪ ብተደጋጋሚ ናይ ምምሃር ምስትምሃር ስነስርዓት ብምትእጉጓሉ ተማሃሮ ንፈተና ዘብቅዖም ግዜ ስለዘየሕለፉ እቲ ሰሚስተር ተዓፂዩ ንቐፃሊ ዳግም ምዝገባ 25ን 26 ለካቲት 2011 ዓ.ም ክዳለው ገሊፁ’ሎ።
እቲ ዩኒቨርስቲ ካብ 12 ክሳብ 14 ጥሪ 2011 ዓ.ም ኩሎም ተማሃሮ ነቲ ቀፅሪ ለቒቖም ናብ ስድኦም ክምለሱ ብዘውፅኦ ምልክታ መሰረት ካብቲ ቐፅሪ ዝወፀ ተማሃራይ ሕጂ ምስ ስድርኡ ከምዝርከብ ብቅሬታ ይገልፅ።


text:
ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ/ህውሓት/ ‘’ሕቶ ኤርትራ - ሕቶ መግዛእቲ‘ዩ’’ ክብል ኣብ ፖለቲካዊ ፕሮግራሙ ዘስፈሮ መርገፂ ዳግም ክምርመር ዘለዎ እዩ ኢሎም ንነዊሕ እዋን መራሒ ህውሓት ዝነበሩ ኣቶ ስብሓት ነጋ።ነፃነታ ኤርትራ ግና ኣየናስሐናን ኢሎም።
‘’ልኡላውነትን ዴሞክራስን ኣብ ኢትዮጵያ’’ዘርእስታ ብኣቶ ገብሩ ኣስራት ኣብ ልዕሊ ዝተፅሓፈት መፅሓፍ ህውሓት ንጉዳይ ኤርትራ ዝሓዘሉ ኣገባብ ሓቲትናዮም ህዝቢ ኤርትራ ንነፃነት ዘለዎ ህረፍን ዝበፅሖ ግፍዕን ኣብ ግምት ብምእታው ነፃነት ክረክብ መርገፂ ህውሓት ከምዝነበረን ዘናስሕ እውን ከምዘይኮነን ኣቶ ስብሓት ነጋ ሓቢሮም።
ሕቶ ኤርትራ መግዛሕታዊ ሕቶ እዩ ዝብል ህውሓት ኣብ ፕሮግራሙ ዘቐመጦ ዳግም ክምርመራን ክረአን ኣለዎ ኢሎም።
ምስ ኵናት ኢትዮጵያ ኤርትራ ብዝተኣሳሰረ እውን እቲ ኵናት መንግስቲ ኤርትራ ብዝሓዞ መርገፂ ክካይድ’ዃ እንተነበሮ ኢህወዴግ ንዲፕሎማሲያዊ መስርሕ ዕድል ኣይሃበን ኢሎም ኣቶ ስብሓት ነጋ።
ብዛዕባ ኩነታት ግዕዝይና ኣብ ኢትዮጵያ ተሓቲቶም ኣቦይ ስብሓት ነጋ ኢትዮጵያ ምስ ካልኦት ሃገራት ኣፍሪካ ክትወዳደር ከላ የለን ክብሃል ከምዝክኣልን ምስ ዝተቓለስሉን ኩነታት ኢትዮጵያን ግን ‘’እወ ግዕዝና ኣሎ፤ብዘይውዓል ሕደር ክንምክቶ ኣለና’’ኢሎም።


text:
ብሰንኪ ኣብ ዩክሬን ዝተወለዐ ውግእ ተራእዩ ብዘይፈልጥ መጠን ክሳብ 345 ሚልዮን ሰባት ድማ ናብ ኣንፈት ጥምየት የምርሑ ምህላዎም 70 ሚልዮን ህዝቢ ናብ ጥቃ ጥምየት ተጸጊዖም ኣለው ክብል ሕ/ሃ ኣጠንቂቁ።
ሓላፊ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ደይቪድ ቢስሊ ንቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዘቅረብዎ ሪፖርት "ኣብ 45 ሃገራት ብሕጽረት ምግብና ዝሳቀዩ 50 ሚልዮን ህዝቢ ናብ ጥምየት ይጓዓዙ ምህላዎም ኣዝዩ ዘሻቅል እዩ" ኢሎም።
ንሶም ኣብ መግለጺኦም "ኣብ ሓደ እዋን መሸምበባ ጥምየት፣ ናብ ሱናሚ ጥምየት ኣትዮም ኣለው" ኢሎም። ይቅጽሉ ዘለው ውግኣት፣ ለበዳ ሕማምን ቁጠባዊ ውድቀትን ተደማሚሮም፣ ንማዕጾ ጥምየት የንኳሕኩሑ ኣለው ከምዝበሉ እቲ ዜና ይጠቅስ።
ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ፣ ኣብ ኢትዮጵያ፣ ናይጀርያ፣ ደቡብ ሱዳንን የመንን ግጭት ዝመበገሲኡ ሕጽረት መግቢ ከምዝተራኣየ ብምጥቃስ ትኹረት ከምዝገብረሉ’ውን ገሊጹ'ሎ። ቢዝልይን ሓላፊ ትካል ሰብኣዊ ሓገዛት ማርቲን ግሪፍዝ፣ ብዛዕባ እቲ ኣብ ሶማል ኣጋጢሙ ዘሎ ቅልውላው መግቢ'ውን ኣጠንቂቆም ኣለው።
ኣብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ክልላት ትግራይ፣ ዓፋርን ኣምሓራን፣ ልዕሊ 13 ሚልዮን ህዝቢ ተጸበይቲ ሓገዝ ኮይኖም ከምዘለው ሚስተር ግሪፍዝ ሓቢሮም እዮም። ንሶም ንኩነተ ትግራይ አመልኪቱ ዝተካየደ ዳህሳስ ኣመልኪቶም ክገልጹ ከለው "89 ሚእታዊት ውሕስነት መግቢ ዘይብሎም፣ ፍርቆም ድማ ከቢድ ሕጽረት መግቢ ዘጓነፎም እዮም" ይብሉ።
ፕሮግራም መግቢ ዓለምን መሻርኽቶምን፣ ሳላ’ቲ ዝሓለፈ መጋቢት ዝተበጽሐ ምቁራጽ ተኹሲ፣ ንኣስታት 5 ሚልዮን ህዝቢ ረድኤት ምብጻሕ ኪኢሎም ከምዝነበሩን ብሰንኪ’ቲ ዳሕረዋይ ዝተወለዐ ግጭት ግና ብዙሓት ሰባት ንጥምየት ከቃልዖም ከምዝኽእል’ውን ሚስተር ቢዝልይ ንቤት ምኽሪ ሕ/ሃ ኣብሪሆም ኣለው።


text:
ንዕረ ናብ መዓር ምቕያር ዝኸኣል ኣይኮነን!!
ብቀዳምነት ክቡር ሰላምታይ ንክቡራት ኣንበብቲ፡- እቶም ክቡራትን ጭዋታትን ወለድና፡ ልዝቡነትን ቅርጡውነትን ስለ ዘውረሱና፡ ኩሉ ግዜ እቲ ከም ልሙድ ባህሊ ዝተወስደ ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ዝኽተሎ ጸርፍታትን ዘለፋታትን ክኽተል ምርጫይ ዘይምዃኑ ከረጋግጽ ይፈቱ። ብካልእ መዳይ’ውን ንደሞክራስን ፍትሕን ይቃለስ ምህላወይ ክሳብ ዝኣመንኩ፡ ዝኾነ ዜጋ ይሕመቕ ይጸብቕ ዘለዎ ርእይቶ ከኽብር ውሽጣዊ ዕግብተይን ፖሎቲካዊ እምነተይን ስለ ዝድርኸኒ፡ ኣብቲ ንሱ ወዲቕዎ ዘሎ ደረጃ ክወድቕ ስለ ዘየፍቕድ ሕጂ’ውን ኣይክኽተሎን’የ። ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ብዕድመ በዓል ጸጋ ምዃኑ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ንመንእሰይ ወለዶ እቲ ክቡርን ጭዋን ያታዊ ባህልታት ወለድና ከውርስ’ዩ ትጽቢት ዝግበረሉ ነይሩ። ኣብ ልዕሊ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ዘለዎ ተሪርን ልሉይን ፖሎቲካዊ መርገጽ ኩሉ ግዜ ዘኽብሮ ኮይኑ፡ ኣብ ደሞክራሲ ዝሰፈኖን ልዕልነት ሕጊ ዝተረጋገጸሉን ክብሪ ወዲ ሰብ ዝሕለወሉን ሃገር ካብ ዝነብር ውሑድ ግዜ ስለ ዘየቁጸረ፡ ብውሕዱ ካብ ትርጉም ዘይብሉ ጸርፍታትን ዘለፋታትን ተናጊፉ ቅኑዕ መስመርን ምልውዋጥ ሓሳብ ንሓሳብን ክምህር ምተገብአ ነይሩ ክብል’ውን ይደፍር። ነዚ መሰረት ብምግባር ድማ፡ ኣብ ልዕለይ ክህልዎ ዝኽእል ሚዛን ይኹን ክስታት ባዕሉ ድዩ ኣጻርዩን ተመራሚሩን ረኺብዎ ወይስ ብዝበልዎ’ዩ ብዘየገድስ፡ ብልዙብ መንገዲ ከቕርቦ እንተዝበቕዕ ክንደይ’ኳ ለባም ምኾነ። ግን እንታይ’ሞ ይገበር? ትዕድልቲ ኮይኑ።
ብድሕሪ ክንደይ ትዕግስቲ ንመጀመርያ ግዜ ጽሑፈይ ኣብ መርበብ ሓበሬታታት ወስ ከብል ምስ ተገደድኩ፡ ብርግጽ ግርማይ ወ/ፍሊፖ ሕጂ ክምልሽ እንተኮይኑ፡ ቤላ ቤለው ዘይኮነስ፡ ኣለኒ ዝብሎ ጭቡጥ መርትዖታት ናብ ህዝቢ ክቐርብ ብዙሕ ህርፋንን ትጽቢትን ነይሩኒ። ኩሉ ሰብ’ውን ከምኡ ትጽቢት ከም ዝገብር ኣይስሕትን። ኮይኑ ግን እቲ ልሙድ ቤላ ቤለውን ዘለፋታትን እንተዘይኮይኑ ክጭበጥ ዝኽእል ትርጉም ዘለዎ መርትዖታት ስለ ዘይብሉ ኣብ ዲሞክራስያዊት ኤርትራ ክንጻባጸበሉ ብምባል’ዩ ክሓልፎ መሪጹ። ብወገነይ ብርግጽ ግርማይ ወ/ፊሊፖ ጭቡጥ መርትዖታት ምስ ዝህልዎ ክሳብ ዲሞክራስያዊት ኤርትራ ጋህዲ ትኸውን ዘጸቢ ባህርን ትዕግስትን ስለ ዘይብሉ ክብሎ ከም ዝኽእል ቅንጣብ ዘጠራጥር የብለይን። ሕጂ’ውን ኣብ ዲሞክራስያዊት ኤርትራ ንጸባጸበሉ ብዝብል ዕባራ ምክንያታት ኣተሃዳድማ ዕቡያት ምህዳም ቅኑዕ ስለ ዘይኸውን ጭቡጥ መርትዖታቱ ከቅርብ ከተባብዕን ክዕድምን ጥራይ’የ ዝኽእል። በዚ ኣጋጣሚ’ዚ መልእኽተይ ንዕኡ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብቲ እዋን’ቲ እቶም ካብ ሓላፍነት ነብሶም ሓራ ንምውጻእ ናብዚ እከይ ተንኮልን ዓዘቕትን’ዚ ዝሸመምዎን ሕጂ’ውን ብድሕሪ መጋረጃ ኮይኖም ዝደፋፍእዎን ዘለዉ ንዓይ ፍጹም ስውራት ክኾኑ ስለ ዘይኽእሉ፡ ጭቡጥ ዝኾነ መርትዖታት ከቕርብ ክተሓባበርዎ ይምሕጸን። ሃየ ሓቅነትን ትብዓትን እንተልዩ እንሆ ሜዳ እንሆ ፈረስ ክብል ይደፍር።
ብዝኾነ ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ኣብ መልሱ ምሳይ ዘይተሓሓዝን ካብ ሓላፍነተይ ወጻኢዝኾነን ብዙሕ ጉዳያት ይተሓዋወሶ ምህላዉ ስለ ዝዕዘብ ክሕገዝ ፍቓደኛ እንተኮይኑ፡ ሕጂ’ውን ምሕጋዙ ግቡአይን ግዴታይን ገይረ ስለዝወስድ ንምሕጋዙ ድልውነተይ የረጋግጽ። ሃገራዊ ዋዕላ ንምድላው ብቀንዱ ሓላፍነት ዝተሰከመ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን (ኤዲኪ) ምዃኑ ጸሓይ ዝወቕዖ ሓቂ’ዩ። መዝገብ ተሳተፍቲ ክሕዝን ኣጋይሽ ክቕበልን መዝነት ዝነበሮ’ውን እቲ ንምድላዉ ሃገራዊ ዋዕላ ሓላፍነት ዝተሰከመ ኣካል’ዩ። ኣብቲ እዋን’ቲ ዝነበረ ስም ውድበይ፡ ኣብ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን (ኤዲኪ) ኣባልነት ከም ዘይነበሮ ካብ ማንም ስውር ኣይኮነን። ሕጂ’ውን ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ) ኣብ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን (ኤዲኪ) ኣባልነት የብሉን። ኣብቲ ግዜ’ቲ ብወድበይን ብግለይን ኣብ መስርሕ ምድላው ሃገራዊ ዋዕላን ኣሰታትፍኡን ምስቲ ከዳሉ ሓላፍነት ዝተሰከመ ኣካል ፍሉይ ርእይቶ ስለዝነበረና፡ ንምስልሳሉ ሰሙን ክተርፎ ከሎ፡ ኣብ መወዳእታ ከም ተራ ዕዱማት ዕድመ በጺሑና ብውድበይ ተወኪለ’የ ተሳቲፈ። ስለዚ ኣብ መስርሕ ምድላው ወይ መዝገብ ተሳተፍቲ ኣብ ምሓዝ ዝተራእየ ጸገማትን ፌዴራሊዝም ክትመሃር ዝገበረ ኩነታትን ብዝምልከት፡ ኣነ ይኹን ውድበይ ብፍጹም ብሓላፍነት ንሕተተሉ ጉዳይ ክኸውን ኣይኽእልን’ዩ። ናይዚ ኩሉ’ዚ ሓላፍነት ዝስከም፡ ብቀንዱ እቲ ንምድላው ሓላፍነት ዝተሰከመ ኣካል’ዩ ዝመስለኒ። ነዚ ሓቂ’ዚ ብምጉሳይ፡ ንዓይ ጸጥታ ኢትዮጵያ መዝገብ ተሳተፍቲ ሃገራዊ ዋዕላ ከም ዝሃቡንን ኣብ መርበብ ሓበሬታታት ከም ዝዘርግሕክዎን ብግርማይ ወ/ፊሊፖ ዝወሃብ መግለጺታት ኣዝዩ ካብ ክውንነት ኣዝዩ ርሑቕን ኣብ ባይታ ዘይነበረን’ዩ። በየናይ መለክዒታትን ሓላፍነትን’ዩ ንዓይ’ሞ ክወሃበኒ? ንምንታይ’ዩ ኸ ንዓይ ይወሃበኒ። ብርግጽ ግን ኣብ ዝሃብካዮ መልሲ ምስ ገለ ንዓኻ ዝመስሉ ንዓይ ንምጽላምን ንምክሳስን ክሳብ ናብ ጸጥታ ኢትዮጵያ ከም ዝጠራዕኩም ብብሩህ መንገዲ ስለ ዝገለጽካለይ ልዑል ምስጋናይ ከቕርብ ኣፍቕደለይ። እዚ እከይ ተግባር’ዚ ሽዑ መንዓቂኩም፡ ሕጂ ድማ ብኣንበብቲ እንታይ ዓይነት ትርጉም ከም ዝወሃቦ ንዕኦም ዝገድፎ’ዩ ዝኸውን። እዚ ጉዳይ’ዚ ክትርስዖ ትጽቢት ክገብር ከም ዘይብለይ፡ ብኣንጻሩ እናሻዕ ክደጋገም ምዃኑን ካልኦት ክጽሕፉ’ውን ይዳለዉ ከም ዘለዉን ዝእምት ከም መፈራርሒ ዝቁጸር ኣቀራርባ፡ ንዕረ ናብ መዓር ምቕያር ስለ ዘይኸኣል፡ ገለ ረብሓታት እንተሊዎ ክትቕጽሎ ኣብ ቀዳማይ ጽሑፈይ ብንጹር ዝሓበርኩ ይመስለኒ።
ኣብ መደምደምታ ንነብሰይ እንባሕ ኢለ ተደሪረ ዝሓድርን እምነተይ ፈጺመ ምሉእ ዘይጉዱል ዕግበት ዝስምዓንን ባእታ ምዃነይ ኣይጠራጠርን። ንሓንቲ ደቂቕ’ውን ትኹን ካብ ዕግበተይ ወጻኢ ክሰርሕን ሕልናይ ክሸይጥን ሓሲበ ኣይፈልጥን። ብድሕሪ ሕጂ’ውን ብፈጣሪ ዝተዓደለኒ ሰብኣዊ ባህርያተይ ይኹን ፖሎቲካዊ መንነተይን ክብርታተይን ክልውጥ ፍጹም ፋቓደኛ ኣይኮንኩን። ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ካብ መንጋጋ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ንምንጋፍ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ዘይሕለል ቃልስታት ድማ ምስ ህወሓት ኢህወደግ ኣብ ዘራኽቡ ስትራተጂካዊ መርገጺታትን ፖሊስታትን ብሓባር ምስራሕ ቅዱስ ዕላማ ስለዝኾነ ዘሕፍር’ዩ ኣይብልን። ፖሎቲካዊ እምነቶም ይኹን ፖሊስታቶም ክሳብ ዘይተቐየረ ብድሕሪ ሕጂ’ውን ዘሕፍር ገይረ ስለ ዘይወስዶ ብፍጹም ዝልወጦ መርገጽ የብለይን። እዚ ፖሎቲካዊ መርገጽ’ዚ ብግርማይ ወዲ ፍሊፖን መሰልቱን ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ፍሉይ ርኽብ ከም ዘለኒ ዘቁጽር እንተኮይኑ፡ ዘኮርዓሉን ዝሕበነሉን ደኣንበር ዝሽቁረረሉን ዝሓፍረሉን ክኸውን ከም ዘይግባእ ጽኑዕ እምነተይ ሕጂ’ውን ብእዉጅ ከፍልጥ ይፈቱ። ህወሓት ኢህወደግ ብጀካ’ቲ ን100,000 ሚልዮን ህዝቢ ኢትዮጵያ ሰናይ ፖሎቲካዊ ምምሕዳር ንምርግጋጽ ዝኸድዎ ርሕቀት፡ ዓይነታዊ ቁጠባውን ማሕበራውን ለውጥታት ንምዕዋት ዝተኸተልዎ ብሱል ኣመራርሓ፡ ብርግጽ ፍስሃን ሰውራዊ ቅንእን የሕደረለይ። ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ብዝምልከት’ውን ክሳብ’ዚ ዕለት’ዚ በዚ ዝስዕብ ጽኑዕን ነቕ ዘይብልን ፖሎቲካዊ መርገጺታት’ዚ ክኽበሩ፡ ክምስገኑን ክነኣዱን ይግባእ ይብል።
1. ህወሓት ኢህወደግ ካብ ዝምስረት ኣትሒዙ ጉዳይ ኤርትራ ታሪኻውን ፍትሓውን ሕቶ ምዃኑ ዝኣመነ እንኮ ፖሎቲካዊ ሓይልታት ኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብ ጎኒ ቃልስታት ህዝቢ ኤርትራ ተሰሊፉ ከቢድ መስዋእትነት ዝኸፈለ ብምዃኑ፡-
2. ብድሕሪ ፋሽስታዊ ስርዓት ደርጊ ምድምሳሱ ህዝቢ ኤርትራ መሰል ርእሰ ወሳኔ ረፈረንደም ከካይድ ዝተቐበለን ንውጽኢቱ ብጸጋ ዝተቐበለ እንኮ ፖሎቲካዊ ሓይሊ ኢትዮጵያን ከም መንግስቲ’ውን ኣብ ቀዳማይ ቦታ ዝስራዕ ስለዝኾነ።
3. ብድሕሪ ኲናት ኤርትራን ኢትዮጵያ’ውን እንተኾነ፡ እዚ ፖሎቲካዊ እምነት’ዚ ነቕ ከይበለ ክሳብ’ዚ ዕለት’ዚ ይቕጽል ምህላዉ።
4. ህዝቢ ኤርትራ ካብቲ ወሪድዎ ዘሎ ጨካን ዲክታቶርያዊ ጭቆናን ኣደራዕን ህግደፍ ክናገፍ ንደሞክራስያውን ፍትሓውን ቃልሱ ብምድጋፍ፡ ብክንድ’ቲ ዓቕምታቶም ዘፍቕዶ ዝገብርዎ ዘለዉ ልሉይ ኣስተዋጽኦ።
5. ኣብ ኵናት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ምብራር ዜጋታትና ዝተወሰደ ገለ ጉጉይ ስጉምታታት ብዘይናሕፍነት ዓሚቕ ዝኾነ ገምጋም ብምክያድ ተባዕን እውጅን ርእሰ-ነቐፊታ ዝገብር፡ ውጽኢት ኵናት ዝፈጠሮ በሰላታት ንምሕዋይ ርኽብ ህዝቢ ንህዝቢ ዘተባብዕን ብተግባር ዝሰርሕን፡ ንብረት ኤርትራውያን ንምምላስ ዘየውላውን ውሳኔታት ዝወስድን ብግብሪ ዝነጥፍን ፖሎቲካዊ ሓይልን ስርዓትን ብምዃኑ።
6. ከቢድ ጸበባን ሓሳረ መኸራን ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ኣንገፍጊፍዎም ኣምሊጦም ንዝመጹ ዜጋታትና ብሕውነታዊ መንገዲ ዘጋይሽን ዘዕቁብን ኣብ ኤርትራ ዝተነፍጎም ዕድል ትምህርቲ ንምቕጻል፡ ክሳብ ናይ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ክመሃሩ ኣፍደጊኡ ዝኸፍት ብሱል ፖሎቲካዊ ሓይልን ስርዓትን ብምዃኑ።
ነዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰን ካልእን ብምድማር፡ ህወሓት ኢህወደግ ብዓቢኡ ድማ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንህዝቢ ኤርትራ ጸላእቱ ዘይኮኑስ ፈተውቱን ደለይቲ ሰናዩን ምዃኖም ይግንዘብ። ነዚ ነቕ ዘይብል ፖሎቲካዊ መርገጻትን ሰናይ ድሌት ሕውነታዊ ጉርብትናን ግርማይ ወዲ ፊሊፖን መሰልቱን ከመይ ይርእይዎን ይመዝንዎን ማንም ክነፍጎም ዘይኽእል መሰሎም’ዩ። ኣብዚ ጉዳይ’ዚ ኣነን ንዓይ ዝመስሉ ዜጋታትን ድማ ካብቲ ናቶም ዝተፈልየ ተጻራሪ ፖሎቲካዊ መርገጽ ክንሕዝ ማንም ክነፍገና ዘይኽእል መሰልና ምዃኑ ብንጹር ክርድኡ ይግባእ። ኮይኑ ግን ምስቲ ናቶም ተመሳሳሊ ፖሎቲካዊ መርገጽ ንዘይሕዙ ባእታታት ብተራ ጸለመታትን ጥቐናታትን ክትድህል ወይ ከተሸቁርር ምፍታን ምዕቡል ደሞክራስያዊ ባህሊ ዘይምዃኑ ዘካትዕ የብሉን። ብወገነይ ሕማቕ ዕድልን ኣጋጣምን ኮይኑ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብሰንኪ’ቲ ልዕልነት ሕጊ ዘየኽብር ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ሰናይ ፖሎቲካዊ ምምሕዳር ምንፋጉ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብሱልን ንፉዕን ደንበ ተቓወሞ ብዘይምርካቡ ብክልቲኡ ይብደልን ኣበስኡ ካብ ግዜ ንግዜ ይጋደድን ምህላዉ ይኣምን። እቲ ዘይመንፋዓትን ድኽመታትን ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ድማ ብቀንዱ ዋናታቱን ብሓላፍነት ንሕተተሉን ንሕና ደኣንበር፡ ካብቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ጭቡጥ ክውንነት ብምህዳም፡ ንካልኦት ፖሎቲካዊ ሓይልታት ወይ ጎረባብቲ መንግስታት ከተሰክም ምፍታንን ዘየሎ መረረ ምብዛሕን ካብ ቀምሽ ኣደይ ሓንኲሉኒ ወጻኢ ካልእ ትርጉም የብሉን። ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ኣብ ከባቢና ካብ ዝርከብ ተቓውሞታት እቲ ዝሓመቐ ምዃኑ ስለምንታይ ክንኽሕድ ንፍትን። ሓባእ ሕማሙ ሓባእ ፈውሱ ከምዝበሃል ኩሉ ጠንቂ ሕመቕ ደምበ ተቓውሞ ኤርትራን ውጻኢት ተደጋጋሚ ምፍንጫላቱን ንህወሓት ኢህወደግ ዝዕደል ትዕድልቲ ኣይኮነን። ኩሉ መልክዓት ኣብ ደምበ ተቓውሞ ኤርትራ ሳዕሪሩ ዝርከብ ጸገማትን ሕማማትን ብቀንዱ ናትና ብምዃኑ ብትብዓት ክንኣምንን ሓባራዊ ፈውሲ ክንረክበሉ ብልቢ ምስ ንጽዕርን ጥራይ’ዩ እቲ ቅኑዕ ኣንፈት ዝኸውን። ካብዚ ወጻኢ ዓንገረር ምባል ንበሃሊኡ ዘሕፍርን ዓዲ ዘየእቱን’ዩ።
ምስ ሰናይ ሰላምታ
ካብ ነፀረኣብ ኣስመላሽ
20 ግንቦት 2017
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10726


text:
ውልቀ መላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ንህዝብና ናብ ዲቕ ዝበለ ኲናት ንምእዋጅ ብሸነኽ ባድመን ሕሞራን ኲናት ይኸፍት ከም ዘሎ ካብ ኤርትራ ብዝሃቡና ሓበሬታ የራጋግጹ።
ኣብዚ ዝኸይድ ዘሎ ሕድሕድ ኲናት ፌደራላዊ መንግስትን መንግስቲ ኽልል ትግራይን: ውልቀ መላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣንጻር መንግስቲ ትግራይ ዝዓለመ ኣብ ሞንጎ ኦምሓጀርን ሕሞራን ዝርከብ ማዕለባ ዝብሃል ቦታ 5ተ ክፍለ ሰራዊታት እንዳ 65ን 48ን 61ን 62ን 35ን ዝርከብዎ ሰራዊት ኤርትራ ሰኑይ ምሸት ካብ ሳዓት 4:00 ንዳሕር ኣትሒዙ ከቢድ ብረት ደብዳብ ክገብር ከም ዝሓደረ ተፈሊጡ ኣሎ። ብርግጽ እዚ ዝኸይድ ዘሎ ተሃን ውለቀ መላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ንምርዋይ ሙኻኑ ሓላፍቲን ኣዘዝቲን ሰራዊት ብዝግባእ ክርድእዎ ምተገበአ። እንተኾነ እዚ ኲናት‘ዚ ናበየናይ ዓውደ ኲናት ክሳግም ከምዝኽእል ምግማቱ ዘጣራጥር ኣይኮነን። ካብዚ ሕድሕድ ዓውደ ኲናት‘ዚ ሰራዊት ኤርትራ ኢዱን እግሩን ክእክብ ካብ ዝኸፍኤ ናብ ዝብኣሰ ከይስዕብ ቲቪ መለይ ተተሓሳስብ።


text:
ኣብ ዝሓለፈ እዋን ብዛዕባ ግብረ-መልሲ ሃና ብዝብል ኣርእስቲ ብዛዕባ ሃና ገለ ገለ ነጥብታት ርኢና ኔርና። ንምዝኽካር ግብረ መልሲ ሃና ንኤልቃና፣ ኣብቲ ኢልቃና ንሃና ኣነ ጸግዒ ክዀነኪ ይኽእል እየ ብምባል ኣብ ዝተዛረበላ እዋን ሃና ግና ክንዮ ምጽንናዕን ደገፍን ኢልቃና ኣምላኻዊ ዝዀነ ነገር ትብህግን ትደልን ከም ዝነበረትን በዚ ዘረባ ኢልቃና ከይተደዓዓሰት እቲ ኣብ ልባ ዘሎ ናብ ኣምላኽ ከም ዘፍሰሰት ርኢና ካብዚ ድማ ንሕና እውን ፍጹም ውሕሰትን ዕጋበትን ኣብ ኣምላኽ ጥራይ ከም ዘሎ ኣሚኒና ስድራ ብምልኣ ኣብ ኣምላኽ ክትጽጋዕ ይግባእ። ከምኡ ድማ ግብረ መስሊ ሃና ኣብ ልዕልሊ እታ ተባጭወላ ዝነበረት ጰኒና እንታይ ከም ዝመስል ሪኢና። ምንም እኳ ምብጫው ጰኒና ኣዚዩ ሕስምን ልቢ ዝሰብርን እንተ ነበረ ሃና ጉዳያ ኩሉ ምስኣ ምጭቕጫቕን ምብኣስን ዘይኰነ ምስ ኣምላኽ ከም ዝገበረት ርኢና። ንሕና እውን ግብረ መልስና ምስቲ ምረት ዝፈጥርልና ዘሎ ክንበኣስን ክንጋፈጥን ዘይኰነስ ኩሉ ሳዕ የዒንትና ናብ ኣምላኽ ክንገብር ክንመሃር ይግባእ ኢልና።
ካልእ ድማ ግብረ መልሲ ሃና ኣብ ልዕሊ ኤሊ እንታይ ከምዝመስል ርኢና ኔርና። ሃና ኣብቲ መንፈሳዊ ሃዋህ ዝወደቐሉ እዋን እያ ትነብር ዝነበረት፣ ንባዕሉ እቲ ዝነበረ ካህንን ስድርኡን ተዀነ ምስ ኣምላኽ ዝነበሮም መስመር ቑኑዕ ኣይኰነን ኔሩ። ኣብ እዋን ጸሎት ሃና እንተ ዀነ ኢሊ ንሃና ከም ስኽርቲ ከም ጓል ቢልያል እዩ ርእይዋ። እዚ ኹሉ ተደሚሩ ንሃና ናብ ቤት መቕደስ ከይትኸይድ እኹሉ ምኽንያት እኳ እንተ ነበረ ግና ግብረ መልሳ ኣወንታዊ እምበር ኣሉታዊ ኣይነበረን ንስልጣን ምግዛእ ትፈልጥ ኔረ በረኸት ድማ ዓጺዳ። ካብዚ ድማ ዝዀነ ይኹን መንፈሳዊ ኩነታት ናይ ሰባት ካብ ኣምላኽ ከርሕቐናን ነቲ ኣብ ውሽጥና ዘሎ ራእይ ከቕህሞ ከም ዘይግባእ ርኢና ብተወሳኺ እውን ኣብ ነሕድሕድና ንገዛዛእ ኣምላኽ ክንገዛዛእ ስለ ዝኣዘዘና እምበር ኣብ ባህሪ ተሞርኪስና ከም ዘይኰነ ርኢና። ሕጂ ድማ ክንቅጽል ኢና ሓቢርና ንከታተል።
1 ግብሪ መልሲ ሃና ኣብ ልዕሊ ኩነታታ
ከምቲ ደጋጊምና ዝገለጽናዮ ሃና ዝነበራ ብድሆ እምብዛ ዓቢ እዩ ኔሩ። እቲ ትሓልፎ ዝነበረት ኩነታት ኣምላኽ ክትሓልፎ ዝሓንጸጾ ጐደና ስለ ዝነበረ ቀሊል ኣይነበረን ቃንዛ ሃና ኣብ ርእሲ ዘለዋ ተወሳኺ ናይ እታ መጻርታት ፈተና ቐሊል ኣይነበረን፣ ኣብዚ ከምዚ እዋን ዘሎ ሃዋህው ተስፋ ምቑራጽ ቀሊል ኣይኰነን። ሰይጣን ድማ ነዚ ከምዚ ዝዓይነቱ ኣፍደገ ተጠቂሙ ዝመጾ ምንዋጽ ንምግማቱ ዘሸግር ኣይኰነን። ሃና ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ከቢድ ኩነታት ግብረ መልሳ እንታይ እዩ ኔሩ እንድ ሕር ኢልና ንኣምላኽ ምእማን ኣብ ኣምላኽ ምጽጋዕ ንስሙ ምጽዋዕ እዩ። ኩነታት ዊሒጥዋ ንድሕሪት ተመሊሳ ኣብ ልዕሊ እቲ ኣምላኽ እስራኤል ኣይጐሮምረመትን። ሎሚ ከም ቤተሰብ እንተ ብዉሑዱ ወይ ብብዙሑ ብዝተፈላለየ ጐደና ህይወት ንሕልፍ ኣሎና። ግብረመልስና ኣብ ልዕሊ እዚ እንታይ እዩ? ኣምላኽ በቲ ዝህበና ጸጋ ነቲ ዝገጠምና ኩነታት ገጢምና ብኡከይተሰነፍና ልዕሊኡ ወጺና ቀረብኡ ኰይና ኣብ ስሙ ክንዕቆብ እምበር ንድሕሪት ክንምለስ ካብቲ ዘዳለወልና በረኸት ክንርሕቕ ኣይደልን እዩ፣ ነዚ እዩ ጸሓፊ ናይ እብራውያን “ጻድቕ ግና ብእምነት እዩ ዝነብር፡ ንድሕሪት እንተ ተመልሰ ድማ፡ ነፍሰይ ብእኡ ባህ ኣይብላን እዩ። ንሕና ግና ምስቶም ምድሓን ነፍሶም ኪረኽቡ ዚኣምኑ እምበር፡ ምስቶም ናብ ጥፍኣት ንድሕሪት ዚምለሱ ኣይኰንናን።” እብ 10፣38-39 ይብለና ኣርኣእያና ኣብ ልዕሊ ዝገጥመና ዝዀነ ዓይነት ኩነተ ህይወት ብዓይኒ ኣምላኽ ክኸውን ከሎ እዩ ከምቲ ሃዋርያ ጳውሎስ በቲ ሓይሊ ዝህበኒ ንኽሉ ይኽእሎ እየ ዝበለ ክንብል እንኽእል።
ኣምላኽ ኣብ ጉዕዞ ህይወትና ዘሕልፈና ኩነታት ኣሎ እዩ ግናከ ንምጥፋእና ዘይኰነስ ንምልማዕናን ንኽብሪ ኣምላኽን እዩ። ኣምላኽ ማህጸን ሃና ክዓጹ ከሎ ንስቓይ ሃና ዘይኰነስ እምብዛ ናብኡ ቐሪባ ሳሚኤል እቲ ዓቢ ንምድሓን እስራኤል ዝዀነ ሰብ ክውለድ ስለ ዝደለየ እዩ። ኣምላኽ ንሓደ ነገር ቐልጢፍ ዘይህበና ስለ ዝጸላኣና ወይ ከሳቕየና ስለ ዝደለየ ዘይኰነስ ኣብዚሑን ኣብሊጹን ክህበና ስለ ዝደለየ እዩ። ስለዚ ኩነታት ኩሉ ናብ ኣምላኽ ከቕርብና ዝመጸ መሳልል ምኻኑ ኣይንረስዕ። ኣብ መዝሙር ዳዊት 107 ካብ 16-20 ከምዚ ይብል ጥሜት ናብ ሃገር ጸውዔ፣ ኵሉ ምርኩስ እንጌራ ሰበረ። ቀቅድሚኦም ሰብኣይ ለአኸ፣ ዮሴፍ ከም ባርያ ተሸጠ። ነእጋሩ ብመቝሕ ሳቐዩ፣ ነፍሱ ኣብ ሓጺን አተወት። ቃሉ ኽሳዕ ዚፍጸም፣ ቃል እግዚኣብሄር ክሳዕ ዚፍትኖ፣ ንጉስ ልኢኹ ኣፍትሖ፣ እቲ ገዛእ ኣህዛብ ሓራ ኣውጽኦ።” እምብኣር ኣምላኽ ናብ ግብጺ ጥሜት ዝጸውዐ ዕላማ እዩ ንሱ ድማ እቲ ንምድሓን እስርኤል ዝኰነ ዮሴፍ መታን ክትንስእ። ማህጸን ሃና ዝዓጸወ ድማ እቲ ዓቢ ነቢዪ ሳምኤል መታን ክትንስእ። ሎሚ ኣብ ውሽጢ ቤትናን ሓዳርናን ዝተዓጽወ ዘበለ ኹሉ ንኽብረት ምኻኑ ኣይንረስዕ።
ኣብ ልዕሊ ዝገጥመና ዘበለ ኩነታት ኩሉ ዘሎና ኣረኣእያን ኣጠማምታን ንዓወትና ወሳኒ እዩ፣ ኩሉ ግዜ ከምቲ ኣምላኽ ዝብለና እምብር እቲ ዝገጥመና ኩነት ኩሉ ናይ መወዳእታ ዕጫ ህይወትና ከም ዘይከነ ክንፈልጥ ሰናይ እዩ። ንኣብነት ኣብቲ ሙሴ ንደቂ ኣስራኤል መሪሒዎም ኣብ ዝከይድ ዝነብረ እዋን ብፍላይ ነታ ክወርስዋ ዘለውም ምድሪ ክስልይ ስለይቲ ምስ ስደደ እቶም ስለይቲ ዝሃብዎ ግብረ መልሲ ክልተ ኣንጻራዊ እዩ ኔሩ። እትም ክልተ እያሱን ካሌብን ኩነታት ምስ ኣምላኽ ከሰማምዕዎ ከለዉ እቶም ዝትረፉ 10 ግና ንኩነታት ካብ ኣምላኽ ፈልዮም ኣዮም ርእዮሞ ኣቲ ዝረኸቦም ድማ ከም ኣረኣኣያኦም ከነ። ሎሚ ኣወንታዊ ኣትሓሳስብ ምምዕባል ኣይከነን ኣቲ መፍትሒ ወይ ድማ ንዝደለኻዮ ንምርካብ ይእውጅ ኣለኹ እናበልካ ምዛር ኣይኰነን ዘድሊ እንታይ ድኣ ምስ ኣምላኽ ተሰማሚዒካ ንቓሉ ኣሚንካ ንኹነታትካ ብዓይኒ ኣምላኽ ግብሪ መልሲ ምሃብ እዩ። ድሌት ኣምላኽ ኣውን እዚ እዩ።
2 ግብረ መልሲ ሃና ኣብ ጸሎታ
ጸሎት ሃና ብዕሙቀት እንተ መርሚርናዮ እንተ ኣስተውዒልናዮ ኣዚዩ ዘደንጹ ነገር ኢና ንረክብ። ሃና ጸሎታ ከም ፍቓድ ኣምላኽ ኰይኑ ንኣምላኽ ዘኽብር እዩ ኔሩ። ከምቲ ዝገለጽናዮ። ሃና ብሰንኪ ዘይምውላዳ ዝነበራ ብድሆ ቀሊል ኣይኰነን። ብፍላይ እታ መጻርርታን ካላኦትን ብዘይምውላዳ ዘባጭዉላ ዝነበሩ ሰባት ክሳብ ክንደይ ምረት ህያወታ ከም ዝነበሩ ፉሉጡ እዩ። ብዙሕ ግዜ ድማ ሰብ ነቲ መጻርርቱ ከሕርቕን ሕነ ክፈድን ብዝሑ እዩ ዝጋደል። ሃና ድማ ከም ማንም ሰብ ደሓን ኣምላኽ ዉላድ ኣንተ ሂቡኒ እኰ ነቶም ዘናሽውኒ ዘለዉ ከርእዮም እየ ኣይበለትን ወይ ድማ ጸሎታ ኣብ ገዛእ ርእሳ ዘተኰረ ኣይነበረን። እቲ ዘገርም ክትጽሊ ኸላ “ዎ እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት፡ ውርደት ባርያኻ ኣጸቢቕካ ርኢኻ እንተ ዘከርካኒ፡ ንባርያኻውን እንተ ዘይረሳዕካኒ፡ ንባርያኻ ተባዕታይ ውሉድ እንተ ደኣ ሀብካኒ፡ ኣነ ድማ ኲሉ ዘበን ህይወቱ ንእግዚኣብሄር እውፍዮ፡ ናብ ርእሱ ኸኣ መላጸ ኣየሕልፎን፡ ኢላ መብጽዓ ተማባጽዔት።” ይብለና ዘገርም ጸሎት። ጸሎታ ምስ ኣምላኽ ዝተታሓሐዛ እምበር ምስ ገዛእ ርእሳ ዝተተሓሓዘ ኣየነበረን።
ካብቲ ሓደ ጸሎትና ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ቕቡሉ ዘይኰነሉ ምኽንያት እንጽልዮ ጸሎት ምስ ገዛእ ርእስናን ምስ ሰባትን ዝተተሓሓዘ ስለ ዝዀነ እዩ። እቲ እንጽልዮ ጸሎት ንኣምላኽ ክብሪ ክሳብ ዘይሃበ ግዜ ተመሊሱ ዝጐድኣናን ዘሳቕየናን እዩ ዝኸውን። ሃና ብምረት ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ እቶም ዘሳቕይዋ ከም እኒ ጳኒናን ካልኦት ዝኣመሰሉ ሰባት ሕነ ኽፈድየላ ክትጽሊ ይከኣል ኔሩ ኣይገበሮትን። ካልእ ድማ ኣምላኽ ዉሉድ ክህባ እሞ ንጸላእታ ኣፎም ከተትሕዞም ኣይጸለየትን። እቲ ዘገርም ዋላ እቲ ኣምላኽ ዝህባ ዉላድ ንዓኣ ዘይኰነስ ንኣምላኽ ከም እትውፍዮ ንኽብሩ ከም ዝኸውን እያ ጸሊያ። እዚ ኣምላኽ ዘፈትዎ ጸሎት እዩ። ሃዋራያ የውሃንስ ነዚ ከምዚኣቶም ዝኣመስሉ ንኽብሪ ኣምላኽ ዝጽልዩ ሰባት ክጽሕፈሎም ከሎ “ከምቲ ፍቓዱ ጌርና ሓደ ነገር እንተ ለመንናዮ፡ ይሰምዓና እዩ፡ እቲ ኣብኡ ዘሎና ትብዓት ድማ እዚ እዩ። ነቲ ዝለመንናዮ ዘበለ ኸም ዚሰምዓና ኻብ እንፈልጥ ድማ፡ እቲ ኻብኡ ዝለመንናዮ ልማኖ ድሮ ኸም ዝረኸብናዮ፡ ንፈልጥ ኢና።” 1ዮው 5፣14-15 ስለዚ ጸሎትና ኹሉ ከም ሃና ንኽብሪ ኣምላኽ ይኹን።
ካልእ ጸሎት ሃና ብእምነት ልዕሊ ኩነታት እዩ ዝንበረ። ንኣምላኽ ኣሚና እያ። ግብረ መልሲ ሃና ኣብ ልዕሊ ጸሎታ ናይ እምነት ከም ዝነበረ ድሕሪ ጸሎታ ምውድኣ ዝነበራ ኩነታት ምስክር እዩ። “እታ ሰበይቲ ድማ መገዳ ኸደት፡ በልዔትውን፡ድሕርዚ ኸኣ ገጻ ጒህይቲ መሲላ ኣይተራእየትን።” እቲ ኽብደት እቲ ጾር እቲ ጭንቂ እቲ ስቓይ ናብ እግሪ ኣምላኽ ምስ ደርበየቶ እፎይ ኢላ። ተመሊሳ ብጾራ ክትግሁን ክትርበሽን ኣይተራእየትን እዚ እዩ እምነት። ሃና ንሳሚኤል ምስ ረኸበት ዘይኰነት ከምዚ ዝዓይነቱ ሃዋህው ዘርኣይትሲ ገና ሳምኤል ከይመጸ ከሎ እያ ኣብ ኣምላኽ መልሲ ከም ዘሎ ኣሚና። ነዚ እዩ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ እቶም ከይረኣዩ ዝኣምኑ ብጹኣት እዮም ዝበለ። ኣቦና ኣብርሃም ንጽድቂ ዝተቖጸረሉ እምነት ከምዚ ዝዓይነቱ እዩ ዝነበረ። ኣምላኽ ንጸሎትና ከም ዘይንዕቖ ፈሊጥና ክሳብ እቲ ንሱ ንጸሎትና ግብረ መልሲ ዝህቦ ንሕና ግብረ መልስና ንዕኡ ምእማን ክኸውን ይግብኦ። እምነት ማለት ከኣ ኣምላኽ ከም ዘሎ ኣሚንካ ዓስብኻ ከም ዝህበካ ምፍላጥ እዩ ጸሓፊ ናይ እብራውያን ነዚ ከረጋግጸልና ከሎ “እምነት ግና ተስፋ ዚግበሮ ነገር ርግጽ ምግባር፡ ናይቲ ዘይርኤ ነገር ምርዳእ እያ። ብእኣ እዩ ነቶም ዓበይቲ እተመስከረሎም። ዓለም ብቓል ኣምላኽ ከም እተፈጥረት፡ ከምኡውን እቲ ዚርኤ ኻብ ዘይርኤ ኸም ዝዀነ፡ ብእምነት ነስተውዕሎ ኣሎና። ብዘይ እምነት ግና ንኣምላኽ ኬስምርዎ ኣይከኣልን እዩ። እቲ ናብ ኣምላኽ ኪመጽእ ዚደሊ፡ ንሱ ኸም ዘሎን ነቶም ዚደልይዎ ዓስቢ ኸም ዚህቦምን፡ ኪኣምን ይግብኦ እዩ።” ሎሚ ኣብ ውሽጢ ቤትና ስድራና እንጽልዮ ጸሎት ኩሉ ንኽብሪ ኣምላኽን ንምስፋሕ መንግስቱን ንምንቕቓሕን ክኸውን ይግባእ ኣምላኽ ይደግፈና።
ግብረ መልሲ ሃና ንኣምላኽ
ሃና እቲ ልማኖ ልባ ካብ ኣምላኽ ምስ ረኸበት ነቲ ዝረኸበቶ ህያብ ተመሊሳ ንኣምላኽ እያ ሂባቶ። ሃና ድሌት ልባ ምስ ረኸበት ንኣምላኽ ሰማይ ኣይረሳዓቶን። ዘለዋ ዘበለ ዝረኸበቶ ዘበለ ኹሉ ካብ ኣምላኽ እዩ እሞ ንኣምላኽ ጥራይ ክኸውን ይግባእ እዩ ብምባል ንጐይታ ደጊማ ኣረኪባቶ። ነቲ ብጸሎት ዝተረኸበ ሳሚኤል ንኣምላኽ ክኸውን ወፍያቶ። ኣምላኽ ድማ ኣብ ዘመን ህይወቱ ኹሉ ንኽብሩን ንህዝቡን ተጠቂሙሉ ሓሊፉ። ሎሚ ከም ቤተሰብ ግብረ መልስና ንኣምላኽ ከመይን እንታይ እዩ? ቓል ኣምላኽ ክዛረብ ከሎ “ኩሉ ብእኡ ዀነ ካብቲ ዝዀነ ዘበለ ብዘይብኡ ዝዀአ የሎን ይብልና”። ሰናይነት ኣምላኽ ኣብ ገዛና ክበዝሕ ከሎ ጸሎትና ብድንቂ ክምለስ ከሎ ንሕና ተሓጊስና ብሓጐስ ክንመላለስ ጥራይ ዘይኰናስ ሓለፍኡ ገዛእ ህይወትናን ሓዳርናን ንኣምላኽ ወፊና ክንመላለስ እዩ ፍቓዱ።
እቲ ኣምላኽ ዝሃበና ንገዛእ ርእስና ምጥቃምና ሓጥያት ምዃኑ ኣይንዘንግዕ። ዳዊት ሓደ ግዜ ንቤት መቕደስ ዘስርሕ ዘበለ ናዉቲ ኩሉ ካብ ዘለዎ ብምልኣት ንኣምላኽ ምስ ወፈየ ዝጸለዮ ሓደ ጉሩም ዝዀነ ጸሎት ኣሎ ከምዚ ድማ ይብል “ዳዊት ድማ ኣብ ቅድሚ ብዘላ ማሕበር ንእግዚኣብሄር ባረኾ፡ በለ ኸኣ፡ ኣታ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ኣቦና እስራኤል፡ ካብ ዘለኣለም ንዘለኣለም ብሩኽ ኩን። ጐይታየ፡ ኣብ ሰማይን ኣብ ምድርን ዘሎ ዘበለ ዂሉ ናትካ እዩ እሞ፡ ዕቤትን ስልጣንን ክብርን ዓወትን ግርማን ናትካ እዩ። ጐይታየ፡ እታ መንግስትካ ናትካ እያ፡ ኣብ ልዕሊ ዂሉ ኸኣ ከም ርእሲ ልዕል በልካ። ሃብትን ክብረትን ካባኻ እየን ዚመጻ፡ ንስኻ ድማ ኣብ ልዕሊ ዂሉ ትገዝእ፡ ሓይልን ስልጣንን ከኣ ኣብ ኢድካ እዩ። ንዝዀነ ዘበለ ዓብዪን ጽኑዕን ምግባሩ ድማ ኣብ ኢድካ እዩ። ሕጂ ኸኣ፡ ዎ ኣምላኽና፡ ንሕና ነመስግነካ ንኽብር ስምካውን ንውድሶ ኣሎና። ከምቲ ብፍታው ከነቕርብ ዝኸኣልናስ፡ ኲሉ ኻባኻ ደኣ እዩ፡ ካብ ኢድካውን ኢና ሂብናካ ዘሎና እሞ፡ ኣነ መን እየ? እዞም ህዝበይከ እንታይ እዮም? ንሕና ኣብ ቅድሜኻ ኸም ኲሎም ኣቦታትና መጻእተኛታትን ኣጋይሽን ኢና፡ ዕለታትና ኣብ ምድሪ ኸም ጽላሎት እየን፡ ዚነብር ከኣ የልቦን። ዎ እግዚኣብሄር ኣምላኽና፡ ኲሉ እዚ ንቕዱስ ስምካ ቤት ክንሰርሓሉ ኢልና ኣዳሊናዮ ዘሎና ድልቢ፡ ካብ ኢድካ ዝመጸ እዩ፡ ኲሉ ኸኣ ናትካ እዩ።” እዚ ናይ ዳዊት ምእማን ክንእመን ኣምላኽ ኰታ ንልብና እንተ ዝድግፍ። ናትና እንብሎ ዘይብልና ምኻኑ ከም ሃናን ዳዊትን ተኣሚና ናብ ኣምላኽ ከነቕርቦ ከሎና እዩ ኣምላኽ ዝጥቀመልና።
ካልእ ግብረ መልሲ ሃና ኣብ ልዕሊ ኣምላኽ ምስጋና እዩ ኔሩ። ንኣምላኽ ሃበኒ ኢልካ ምልማን ይከኣል እዩ ምስ ሃበካ ውዕለቱ ዘኪርካ ብምስጋና ኣብ ቅድሚኡ ክትድፋእ ግና ዓቢ ጸጋ እዩ። ሃና እቲ ካብ ኣምላኽ ክትረኽቦ ዘለዋ ነገር ምስ ረኸበት ንኣምላኽ ምምስጋን እምበር ናብ እኒ ጰኒና ኸይዳ ረኣያኒ ረኣያኒ ኢላ ሓፍ ሓፍ ኣይበለትን ነዚ እያ ኣብቲ ኻልኣይ ምዕራፍ ናይ ቀዳማይ ሳሚኤል “ሃና ድማ ከምዚ ኢላ ጸለየት፡ ልበይ ብእግዚኣብሄር ይሕጐስ ኣሎ፡ ቀርነይ ብእግዚኣብሄር ክብ ይብል፡ብምድሓንካ ተሐጒሰ እየ እሞ፡ ኣፈይ ናብ ጸላእተይ ሃህ ኢሉ ኣሎ” ኣምላኽ እቲ ዘመስግነኒ የኽብረኒ ኢሉ ኣሎ እሞ ውዕለት ኣምላኽ ካብ ምንጋር ድሕር ኣይንበል። ሓደ ጊዜ ጐይታ የሱስ ዓሰርተ ለምጻማት ተጋነፍዎ እሞ ዎ የሱስ መሓረና በልዎ። “ንሱ ርእይዎም፡ ኪዱ፡ ርእስኹም ንኻህናት ኣርእዩ። በሎም። ኰነ ኸኣ፡ ኪኸዱ ኸለዉ፡ ነጽሁ። ካባታቶም ሓደ ኸኣ ከም ዝሐወየ ምስ ረኣየ፡ ድምጹ ዓው ኣቢሉ ንኣምላኽ እናኣመስገነ ተመልሰ። እናኣመስገኖ ኸኣ ኣብ እግሩ ብገጹ ተደፍኤ። ንሱ ኸኣ ሳምራዊ እዩ። የሱስ ግና፡ ዝነጽሁስ ዓሰርተ ደይኰኑን፡ እቶም ትሽዓተ ደኣ ኣበይ ኣለዉ፧ ብጀካ እዚ ኻልእ ዝዓሌቱስ ንኣምላኽ ክብሪ ኺህብ እትመልሰዶ የልቦን፧ ኢሉ መለሰ። ደሓር ከኣ፡ ተንስእ እሞ ኺድ። እምነትካ ኣሕወየትካ፡ በሎ።”ሉቃስ 17፣15-19 እምብኣር ንሕናኸ ድሕሪ ስራሕ ኣምላኽ ኣብ ህይወትና ግብረመልስና እንታይ እዩ?
ግብረ መልሲ ሃና እዚ ክንርእዮ ዝጸናሕና ነጥብታት ይመስል ግብረ መልስና ኣብ ኩነታትና ንኣምላኽ ምእማን ይኹን ግብረ መልስና ኣብ ጸሎት ንኣምላኽ ንምኽባር ይኹን ግብረ መስልና ንኣምላኽ ምስጋና ይኹን ኣምላኽ ብኹሉ ነገር ይደግፈና።


text:
ፍሪደም ሃውስ (Freedom House) ዝተባህለ ተጣባቒ መሰረታዊ መሰላት ሓርነት ደሞክራሲ ኣብ ናይ 2018 ጸብጻቡ: ብደረጃ ዓለም ንመበል 12 ግዜ ንመትከላት ደሞክራሲ ዘቑሙ ርትዓውነት ምርጫን ሓርነት ፕረስን ከምዘንቆልቆሉ ኣፍሊጡ።
ጸብጻብ ፍሪደም ሃውስ ኣብ ዓመተ 2017 ናይ 195 ሃገራት ደረጃ ከምዝተጸንዐ ዝሓበረ ክኸውን እንከሎ: በዚ ድማ 88 ሃገራት ናጽነት ደሞክራሲ ዘለወን፤ 58 ሃገራት ከፊላዊ ናጸነት ደሞክራሲ ከምኡውን 49 ሃገራት ናጽነት ዘይብለን ተባሂለን ክምመያ ከምዝኸኣላ ኣፍሊጡ።
ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዝተሓተ ደረጃ መሰላት ደሞክራሲ ይርከባ። ኤርትራ ካብ መወዳእታ ኣብ 3ይ ደረጃ ኢትዮጵያ ድማ ብተመሳሳሊ ካብ መወዳእታ ኣብ መበል 12 ደረጃ ከምዝተሰርዓ እቲ ካብ ፍሪደም ሃውስ ዝተረኽበ ጸብጻብ የረድእ።
ቻይና፣ሩሲያን ሰሜን ኮሪያን ምርግጋእ ዓለም ኣብ ስግኣት ክወድቕ ካብ ዝገበራ ሃገራት ገሊአን እየን ይብሉ ክኢላታት፤ኣብ ደቡብ ኣሜሪካንን ኣፍሪቃን ሓዊሱ ኣብ ካልኦት ዞባታት ኸኣ ምምሕያሽ ተራእዩ’ሎ።
ዳርጋ ኣብ ኩሎም ኩርንዓት ዓለም ኣብ ዲሞክራሲ መጥቓዕቲ ይፍጸም ከምዘሎን ዲሞክራሲ እናንቆልቆለ መፂኡ’ሎ ክብል ሓድሽ ፀብፃብ ንሓርነት ሲቪልን ካልኦት ዴሞክራሲያዊ ነፃነትን ሃገራት ዝከታተል Freedom House ሓቢሩ።
ኣርች ፐዲንግተን ኣብ ፍሪደም ሃውስ ክኢላ እዮም።ንሶም ብዛዕባ’ዚ ከምዚ ይብሉ።
“ንተኸታታሊ 12 ዓመታት ኣብ ዙርያ ዓለም ነፃነት እናንቆልቆለ መፂኡ’ሎ።ኣብ 2017 ኣብ ክንዲ ምምሕያሽ ነፃነት ምንቁልቋል ዝተርኣየን ብዙሓት ሃገራት ኣለዋ።”
እዚ ጸብጻብ ንኣሜሪካ እውን ዝሕውስ’ዩ።ኣብ 2016 ዓ.ም. ምስ ዝተኻየደ ምርጫ ምትእትታው ሩሲያ እንተነይሩ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ምርመራ መርኣያ ዴሞክራሲ ተባሂላ ናይ እትፅዋዕ ሃገር ደረጃ ክዳኸም ገይሩዎ’ሎ።
ከም ቻይና ዝኣመሰላ ሃገራት ዓፈናን ቅድመ ምመያን ወይ ሳንሱርን ኣሐይለን ቀፂለን ከምዘለዋ ክኢላታት ይገልፁ።
ሙስሊም ሮሂንጃዊያን ካብ ማይንማር ናብ ባንግላዲሽ ዝገብሩዎ ጃምላዊ ፍልሰት ብዙሓት ሃገራት ሰብኣዊ ቅልውላው ኢለንኦ ኣለዋ።ኣሜሪካ ብወገና ምፅናት ዓሌት ክትብል ፀዊዓቶ እያ።
ክኢላታት ናይ ዚምባቤ ፕረዝዳንት ካብ ስልጣኖም ምብራር ስዒቡ መፃኢ ፖለቲካዊ ኩነታት እታ ሃገር ጥርጣረ ብዝተሓወሶ ተስፋ ይሪኡዎ።
ክኢላ ፍሪደም ሃውስ ኣርች ፓዲንግተን ዚምባቤ ኣብ ናይ 2017 ደረጅኣ ከምዝወረደ ይገልፁ።ምኽንያቱ ድማ ሙጋቤ ብዴሞክራሲያዊ ኣገባብ ተደፊኦም ምውራዶምን ዴሞክራሲያዊ ብዘይኮነ መስርሕ ድማ ብኻልእ ዝተተክእሉ ኣገባብ ኔሩ ይብሉ።
ኣብ ሜክሲኮ ሓዊሱ ኣብ ደቡብን ማእኸላይን ኣሜሪካ ምልክታት ምምሕያሽ ተራእዩ’ሎ።ኣብ ፅላሎት ቻይናን ሰሜን ኮሪያን ዝርከባ ደቡብ ኮሪያን ታይዋንን ኣወንታዊ ምልክታት ፖለቲካዊ ምዕባለታት ይርኣዩ ኣለው።
“ብዴሞክራሲያዊ ኣገባብ ዝተመርፁ መንግስታት ፖለቲካዊ ምምሕያሻት ንምትግባር ድልየት ከርእዩ ከለው ኣወንታዊ ምዕባለ እዩ።”
ምሉእ ትሕዝቶ ደረጃ ሃገራት ትሕት ኢሉ ኣብ ዝርከብ ኣሃዛዊ ሓበሬታ ይርከብ።
መፅናዕቲ ካብ ዝተኻየደለን 195 ሃገራት ዓለም እተን 88 ሃገራት ወይ 45 ሚእታዊት ነፃ፣58 ሃገራት ወይ 30 ሚእታዊት ብኽፋል ነፃ 49 ሃገራት ወይ 25 ሚእታዊት ድማ ነፃ ዘይኮና ብዝብል ተመዲበን ኣለዋ።
ዝኸፍአ ነጻነት ዘለወን ተባሂለን ወይ ካብ 100 ነጥቢ ትሕቲ 10 ነጥቢ ዝረኸባ ፖለቲካዊ ነፃነትን ስቪላዊ ሓርነት ዝተሓረመን ሃገራት ድማ ብቕደም ስዓብ ሶሪያ፣ደቡብ ሱዳን፣ኤርትራ፣ሰሜን ኮሪያ፣ቱርከምስታን፣ኢኳተሪያል ጊኒ፣ስዑዲ ዓረብ፣ሶማሊያ፣ኡዝበክስታን ፣ሱዳን፣ሪፓብሊክ ማእኸላይ ኣፍሪካን ሊቢያን ተሰሪዐን ኣለዋ።


text:
ዝሓለፈ ወርሒ ብዕጡቃት ዓፋር ዝተጨወዩ ክልተ ጀርመናዊያን ከምዝተለቀቁ መንግስቲ ኢትዮዽያ ኣፍሊጡ።
ምንስቴር ወፃኢ ኢትዮዽያ ኣማስዩ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ፣እቶም ”ብኤርትራ ዝተወደቡ ፈጠርቲ ራዕዲ” ዝበሎም ተጨውዮም ዝቀነዩ ጀርመናዊያን ናፃ ወፂኦም ኣለው ይብል።
ኣርዱፍ ነቶም ኣርባዕተ ሰባት ባዕለይ‘የ ጨውየዮም፣ኢድ መንግስቲ ኤርትራ የብሉን ከምዝበለ‘ውን ዝዝከር‘ዩ።መንግስቲ ኤርትራ‘ውን ኣብ‘ቲ ስርሒት ኢድ ከምዘይብሉ ደጋጊሙ ገሊፁ‘ዩ።
እንተኾነ ሃለዋት ምስ‘ቶም ጀርመናውያን ዝተጨወዩ ክልተ ኢትዮዽያውያን ገና ኣይተፈልጠን ይብል መግለፂ ኢትዮዽያ።
ንምልቃቅ‘ቶም ኢትዮዽያውያን ቀፃላይ ስራሕ ከምትዓዪይ‘ውን ገሊፃ ኢትዮጵያ። እቶም ጀርመናውያን ንዳርጋ ዝሓለፈ ክልተ ኣዋርሕ ኣበይ ተታሒዞም ከምዝጸንሑ ዝገለጸ ወገን የለን። መንግስቲ ጀርመን`ውን ገና መግለጺ ኣይሃበን።
ካብ ክሊ ዓፋር ዝተጨወዩ 2 ጀርመናዊያን ከም ዝተለቁ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣረጋጊጹ
ክልተ ኢትዮጵያዊያን ግና ሃለዋቶም ኣይተፈልጠን
ዝሓለፈ ወርሒ ብዕጡቃት ዓፋር ዝተጨወዩ ክልተ ጀርመናዊያን ከምዝተለቀቁ መንግስቲ ኢትዮዽያ ኣፍሊጡ።


text:
ሽግርና ንኽፍታሕ እቲ እንኮ መንገዲ ተዋሃሂድካ ምቅላስዩ፡፡
ኣብ ሃገርና ወሪዱ ዘሎ ጸገምን ኣደራዕን እንታይ ይመስልን ከመይ ጌሩ ክፍታሕ ይኽእልን ብዙሓት ተባዓት ዜጋታት ብድርሰታዊ ክእለቶም ብደርፎም ብግጥሞም ኮታስ ብኽገልጽሉ ዝኽእሉ ኣጋባብ ጌሮም ናብ ዘይፈለጠን ዘይተረድኤን ከረድኡን ሓሳባቶም ከሰጋግሩን ፈቲኖም፡፡ ንስምዓዮም ኣይንስምዓዮም ኣይኮነን እቲ ሕቶ፡፡ እቲ ሕቶ እቶም ዝኽእሉ ዜጋታትሲ ሓላፍነቶም ይገብሩ ኣለው፡፡
ኣብ ሃገርና ወሪዱ ዘሎ ጸገምን ኣደራዕን እንታይ ይመስልን ከመይ ጌሩ ክፍታሕ ይኽእልን ብዙሓት ተባዓት ዜጋታት ብድርሰታዊ ክእለቶም ብደርፎም ብግጥሞም ኮታስ ብኽገልጽሉ ዝኽእሉ ኣጋባብ ጌሮም ናብ ዘይፈለጠን ዘይተረድኤን ከረድኡን ሓሳባቶም ከሰጋግሩን ፈቲኖም፡፡ ንስምዓዮም ኣይንስምዓዮም ኣይኮነን እቲ ሕቶ፡፡ እቲ ሕቶ እቶም ዝኽእሉ ዜጋታትሲ ሓላፍነቶም ይገብሩ ኣለው፡፡


text:
ቀ/ሚ ኣቢይ ኣሕመድ ድሕሪ'ቲ ፍንጀራ ብተለቪዥን ንህዝቢ ኣብ ዘስምዕዎ ዘረባ፡ እቲ ብ “እኩያት” ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ካብ ግስጋሰና ዝመልሰና ኣይኮነን ኢሎም።
ፖሊስ ኣብ ምጽራይ እቲ ኩነታት ከምዝርከብን መርመረኡ ምስ ወደአ ሓበሬታ ንህዝቢ ወግዓዊ ከምዝኸውን'ውን ቀ/ሚ አብይ ገሊጾም።
"ብዝተሰነፈን ዝወደቐን ሓሳብ ደው ከምዘይንብል ከረጋግጸልኹም ይፈትው።"
ቀ/ሚ አብይ ኣብ ህይወት ሰብ ጉድኣት ከምዝወረደ ድሕሪ ምሕባር ምጽንናዕን ቅልጡፍ ሕውየትን ተመንዮም።
ድሕሪ'ቲ መጥቓዕቲ ሓለወቲ ቀ/ሚ ቀልጢፎም ናብ መኪነኦም ከምዝወሰድዎም ካብ ወኪልና ዝተረኽበ ሓበሬታ የመልክት።
ኣብቲ አደባባይ ዝነበረ ሰብ ግን ኣብ ክንዲ ምስንባድን ምህዳምን "ንአብይ ዝትንክፍ የለን" እንዳበለ ናብቶም ቀ/ሚ ገጹ ከምዝወሓዘ ተሓቢሩ'ሎ።
ብርክት ዝበሉ መንእሰያት ናብቲ መድረኽ ደይቦም ንቀ/ሚ እንዳጸውዑ የመጉስዎም ኔሮም።
ቀ/ሚ አብይ ድሕሪ'ቲ ፍንጀራ ብቴሌቭዥን ንህዝቢ ኣብ ዝተዛረብሉ እዋን ኣብቲ አደባባይ ተኸዲኖሞ ዝነበሩ ማልያ ለቢሶም ኔሮም።
ንቀ/ሚ አብይ አሕመድ ድጋፍ ንምሃብ ኣብ ዝተኻየደ ሰልፊ ፍንጀራ ከምዘጋጠመ ኣብ ሰባት ጉድኣት ከምዘውረደን ዝቆሰሉ ሰባት ናብ ሕክምና ከምዝተወስዱን ወኪል ድምጽ ኣሜሪካ ካብቲ ቦታ ሓቢሩ።
እቲ ፍንጀራ እንታይ ዓይነት ፍንጀራ ምኳኑ ዛጊት ዝተፈልጠ ነገር የለን።
ቀ/ሚ መደረኦም ዛዚሞም ቦትኦም ምስ ሓዙ ኣወሃሃዲ መደብ ዝቕጽል መደብ ከፋልጥ ኣብ ዝጀመረሉ ህሞት'ዩ እቲ ፍንጀራ ተሰሚዑ።ኣብ ከባቢ'ቲ ፍንጀራ ዝበጽሓ ወኪልና ናይ ደም ነጠብጣብን ዝወደቐ አሳእንን ከምዝረአየን ዝቖሰሉ ሰባት ናብ ሕክምና ከምዝተወስዱ ከምዝተሓበሮን ነጊሩና አሎ።
ኣብዚ ሰዓት'ዚ እቲ ኩነታት ዝተረጋገአ ምዃኑን በብመዳዩ ንድጋፍ'ቲ ሰልፊ ዘንጸባርቑ ጭፈራታት ቀጺሉ ከምዘሎ ወኪልና ወሲኹ ሓቢሩ'ሎ።
ሓድሽ ምዕባለታት ተኸታቲልና ክንሕብር ምዃና ነፍልጥ።


text:
Radio Erena : 25 May 2015
ኣብ ኢትዮጵያ ትማሊ 24 ግንቦት ኣብ ዝኻየደ ሓፈሻዊ ምርጫም ኣብ ስልጣን ዘሎ ሰልፊ ኢህወደግ ክዕወት ምኻኑ ይግለጽ ኣሎ።
እቲ ትማሊ ኣብ መላእ ኢትዮጵያ ዝተኻየደ ምርጫ ኣብ መብዛሕትኡ ክልላት እታ ሃገር ብዘይዝኾነ ተቓውሞ ከምዝተኻየደ ተሓቢሩ።
እንተኾነ ኣብ ክልል ደቡብ፣ ዞባ ካፋ፣ ቦንጋ ኣብ ዝተባህለት ከተማ ከባቢ ጊምቦ ኣብ መንጎ ደገፍቲ ንኢህወደግ ዝወከለን ብውልቁ ዝወዳደር ዝነበረ ሰብን ብሰንኪ ዝተኻየደ ግጭት እቲ ንትማሊ ክካየድ ዝተወጠነ ሓፈሻዊ ምርጫ እቲ ከባቢ ንኻልእ እዋን ከምዝተሰጋገረ ንምክትል ሓላፊ ቦርድ ምርጫ እታ ሃገር ብምጥቃስ ጋዜጣ ዘ ሪፖርተር ሓቢራ።
እቲ ምርጫ ናብ መዓስ ከምዝተሰጋገረ ግና ኣይተፈልጠን።
እታ ጋዜጣ ብተወሳኺ ተዓዘብቲ ምርጫ ካብ ዝተፈላለየ ናይ መምረጺ ነቑጣታት ከምዝተሰጉ ተቓወምቲ ሰልፍታት ምውቃሶም’ውን ጠቒሳ።
ውጽኢት ሓፈሻዊ ምርጫ ኢትዮጵያ ኣብ 22 ሰነ ብወግዒ ክፍለጥ’ዩ።
==================