text:
ልምዓት ዝረጋገፅ ሕጋዊ መስርሕ ብምኽታል፣ ቆጣባይ ዝኾነ ኣጠቓቕማ ሃፍቲ ብምትእትታዉ፣ ፍትሓዉን ተበፃሕን ዝኾነ ትልሚ ብምድላዉ እዩ። ብመሰረት እዚ ቤት ፅሕፈት ዋና ኦዲተር መደባት 2009 ዓ/ም ቁልፍን ዓበይትን ሽቶታት ብምንፃር ምስ ኩሎም ሰራሕተኛታትን መዳርግቲ ኣካላትን ምርድዳእን ምትእምማንን ብምግባር እዩ ናብ ተግባር ኣትዩ። ብፍላይ ኣብዚ ዓመት ኣብ ህንፀት ኣተሓሳስባ ዝተሰርሑ ስራሕቲ ዝሓሸ ውፅኢት የመዝግቡ ምህላዎም መተሓባበሪ ደጋፊ ከይዲ ስራሕ ርክብ ህዝብን መንግስትን እቲ ቤት ፅሕፈት ኣይተ ገ/መድህን ገ/መስቀል ይገልፁ። ኣብቲ ቤት ፅሕፈት ዝተወደባ ጉጅለታት ኦዲት (ኔትዎርክ) ኣብ ዓመት 684 ብድግግም ሰሙናዊ ምይይጥ ክካየድ ትልሚ ዝተተሓዘ እንትኸውን ክሳብ ሕዚ ድማ 580 (84 ነጥቢ ሸሞንተ ምኢታዊ ) ምይይጥ ተኻይዱ እዩ። ኣብ ገለገለ ጉጅለታት ኦዲት እቲ ምይይጥ ዘካይድኦ ካብ ስራሕ ሰዓት ወፃኢ ብምዃኑ ስራሕ ሰዓት ካብ ዘይምብኻን ሓሊፉ ኦዲተራት ይኹን ካልኦት ድጋፍ ወሃብቲ ሰራሕተኛታት ዝነበሩ ፀገማት ኣተሓሳስባን ኣረኣእያን ኣብ ምቕራፍ ወሳናይ ብፅሒት ከምዝነበሮ ኣይተ ገ/መድህን ሓቢሮምልና።
እቲ ካሊእ ዕዙዝ ዉፅኢት ዝተመዝገበሉ ስራሕ ድማ ብኣካል ናብ ኣብያተ ዕዮ ወሪድካ ስራሕቲ ኦዲት ምፍፃም እዩ። ብመሰረት እዚ ኣብ በጀት ዓመት 2009 ዓ/ም ብሓፈሻ ኣብ 271 ኣብያተ ዕዮን ትካላትን መንግስቲ ገንዘባዉን ሕጋዉነትን ኦዲት ዝተኻየደ ኾይኑ ካብዚ ኣብተን 15 ኣብያተ ዕዮ ብፍሉይ መምርሕን ጥቆማን ስራሕቲ ምፅራይ ምጭብርባር ዝተኻየደለን ከምኡ እውን ናብ ኣካላት ሕጊ ዝተመርሐ ጉዳይ ስለዝኾነ ብጥንካረ ይኹን ብድኽመት ርኢቶ ንምሃብ ኣይከኣልን። ይኹን ደኣምበር ኣብተን ዝተረፋ 256 ትካላትን ኣብያተ ዕዮን ብመሰረት ስርዓት ኣሰራርሓ ርኢቶ ኦዲት ተዋሂቡ እዩ። ከም ዉፅኢቱ ድማ 52 (20 ነጥቢ ሰለስተ ሚኢታዊ) ኣብያተ ዕዮ ሙሉእ ኣዕጋቢ ሒሳብ ዝተረኸበን እየን። እዚ ማለት ድማ ዝኾነ ዓይነት ጉደለት ዘይብሉ ርካብ ኦዲት ማለት እዩ። እተን 75 (68 ነጥቢ ሰለስተ ሚኢታዊ) ኣዕጋቢ ብዘይካ ዝብል ሪኢቶ እንትረኽባ እተን 22 ወይ ድማ ሸሞንተ ነጥቢ ሓሙሽተ ሚኢታዊ ኣብያተ ዕዮ መንግስቲ ኣዕጋቢ ኮይነን ኣይተረኸባን።
ንኣብነት ኣብተን ዘየዕግብ ሪኢቶ ዝተውሃበን ኣብያተ ዕዮን መንግስቲ ዝተርኣዩ ጉድለታት ንምርኣይ፣ ዕብይ ዝበለ መጠን ገንዘብ ወፃኢ ገይረን መምርሒ ዕደጋ ከይተኸተላ ዕድጊት ዝፈፀማ ኣብያተ ዕዮ ብቅደም ስዓብ እንትረአ ቢሮ ማይ ሃፍቲ ክልል ትግራይ 3 ሚልዮንን 719 ሽሕን 189 ነጥቢ 57 ፣ ቤት ፅሕፈት ግልጋሎት ቐረብ መስተ ማይ ከተማ ኣኽሱም ክልተ ሚልዮንን 915 ሽሕን 391 ፣ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ክልል ትግራይ ብር 2 ሚልዮንን 895 ሽሕን 320 ዕድጊት ዝተፈፀመ እትትኸዉን እዚ ድማ ፅሬት ዘየብሉ ንብረትን ግልጋሎትን ክቐርብ ዝገብር፣ ንዜጋታት ብማዕረ ክወዳደሩ ዘይገብር፣ ንዘይግቡእ ርክብን ረብሓን በሪ ስለዝኸፍትን ዝተፈለየ ትኹረት ክወሃቦ ዝግባእ ኮይኑ ኢና እንረኽቦ። ካብዚ ብተወሳኺ እተን ዝተረፋ ሸዉዓተ ኣብያተ ዕዮ መንግስቲ ዝኸፍአ ኣተሓሕዛ ሒሳብ ስለዘለወን ሪኢቶ ከምዘይተውሃበ ኣይተ ገ/መድህን ወሲኾም ይገልፁ።
ብሓፈሻ ስራሕቲ ኦዲት ክልልና ካብ ዓመት ናብ ዓመት ዕብየት የመዝግብ ምህላዉ ዘመላኽቱ ነጥብታት ኣለዉ እዮም ። ንኣብነት ልዕል ክብል ከምዝተገለፀ ኣብዚ በጀት ዓመት ዝተረኸበ ዉፅኢት ምንም ጉድለት ዘይብለን ኣብያተ ዕዮ ምስ ሕሉፍ እንትነፃፀር ኣብ ዝሓለፈ በጀት ዓመት ሙሉእ ኣዕጋቢ ዝተባህላ ኣብያተ ዕዩ 16 ሚኢታዊ ዝነበረ ኮይኑ ሎሚ ዓመት ድማ ናብ 20 ነጥቢ ሰለስተ ምኢታዊ ዓብዩ እዩ። እዚ ድማ በኣርባዕተ ነጥቢ ሰለስተ ወሰኽ ኣርእዩ ኣሎ ማለት እዩ። ይኹን እምበር ከምቲ ልዕል ኢሉ ዝተገለፀ ብርክት ዝበላ ኣብያተ ዕዮን ትካላትን ናብቲ ዝድለ ብርኪ ኣብ ምብፃሕ ሰፊሕ ክፍተት ብምህላዉ ኣብዚ መዳይ እዚ መሰረታዊ ዝኾነ ዝላ ከምዝገባ ይግባእ።
ካብቶም ልዕል ኢሎም ዝተሓበሩ መግለፅትታ ተበጊስኻ ምሕደራ ገንዘብ ክልልና ስርዓት ዝተኸተለ ምዃኑ እዩ። ይኹን እምበር ዕድጊት ይኹን ምሕደራ ንብረት ከምእዉን ምሕደራ ጥረ ገንዘብ ሕዚ እውን ገና ዘይተቐረፈ ፀገም እዩ። ንምሕደራ ሃፍቲ ግቡእ ትኹረት ሂቡ ዝመርሕ ቤት ዕዮ እንትህሉ ዝሓሸ ለዉጢ ከምዝመፅእ ዘመላኽቱ ነጥብታት ስለዘለው ቤት ፅሕፈት ዋና ኦዲተር ንብረትን ገንዘብን ህዝብን መንግስትን ኣብ መዓልኡ ይዉዕል ምህላዉ ኣብ ምርግጋፅ የማናይ ኢድ ፈፃሚ ኣካል እዩ እሞ ኩላትና እቲ ቤት ፅሕፈት ንዝዉግኖም ስራሕቲ ስሉጣትን ፅፉፋትን ንክኾኑ እጃምና ነበርክት መልእክትና እዩ።


c: text/html

text:
ኣቀዲመ ክገልጾ ዝደሊ ሓቂታት ኣሎ፡ ንሱ ድማ ካብ መርፍእ ክሳብ መድፍዕ: ኣቶ ኢሰያስ ኣፍወርቂ ዘይፈልጦ ንጥፈታት ኣብ ዉሽጥን ኣከባቢ ኤርትራን ኣይካየድን’ዩ። ኣንካይዶ ብሚልዮናት ዝግምገም ንግዳዊ ንጥፈታት’ሲ፡ ሓንቲ ደቓቕ ዑፍ ካብ ኤርትራ ዶብ ሱዳን ኤርትራ፡ ዶብ ኢትዮጵያ ኤርትራን ዶብ ጁቡቲን ኤርትራን ኣቓሪጻ እንተኣትያ’ዉን እንተኾነ፡ ብደቂቑ ከምዝፈልጥ ክትፈልጡ ኣለኩም። ኣቶ ኢሰያስ ኣፍወርቂ ካብ ታሕቲ ክሳብ ዝላዓለ ደረጃ እቲ ስርዓትን ህዝብን ብመገዲ ስለያዊ ትካላቱን ብዉልቑን ኣዝዩ ስጡም ጋድማዊን ትኹላዊን ሰንሰለታዊ ርኽክብ ዘለዎ መራሒ’ዩ። ኣንካይዶ ዝካየድ ዘይሕጋዊ ንግድታት፡ ኣብ መንጎ ሱዳንን ኤርትራን ዝካየድ፡ ኣብ ገዛኹም ኬንኩም ተዕልሉዎን ተሓምዩዎን ተራ ዕላል እዉን እንተኾነ ዝፈልጥ ሰብ’ዩ። ስለዚ እቲ “ኣቶ ኢሰያስ ኣፍወርቂ ዘይፈለጦ ኮይኑ ድዩ” ዝብል ኣዝራራርባ፡ ናይ ጉራሃት ዝመስል ተንኮለኛታት ንህዝቢ ንምድንጋር ዝዛረብዎ ዘረባ ሙኻኑ ብቀዳምነት ክግራሕ ዘለዎ ምህዞ-ምድንጋራት’ዩ።
ባህሊን ልምድን ከተጥርዮ ኣዝዩ ቀሊል፡ ጨሪስካ ከተጥፍኦ ግን፡ ኣዝዩ ኣጸጋሚ ዝኾነ ነገር’ዩ። ኣብ ሃገራዊ ተጋድሎ ንናጽነት ኤርትራን ንሓርነት ዜጋታትን እንዳተቃለስና እንኮለና፡ ዉድብ ህ.ግ.ሓ.ኤ ምጣኔ-ሃብታዊ ትሕዝቶታቱ ንምኽዕባትን ነቲ ዝነበረ ሕጽረታት ጠለባትን ቀረባትን ህዝቢ ንምጽባብን ርእሰ-ምኽኣል ተባሂሉ ዳርጋ ድሕሪ ቀዳማይ ዉድባዊ ጉባኤና (1977) ኣብ ትሕቲ ክፍሊ ቁጠባ ዝማሓደር ሓደ ጨንፈር ንግድንሸቐጥን ዝብል ብምቛም፡ ኣብ ካብ መግዛእታዊ ሰራዊት ኢትዮጵያ ሓራ ዝወጸ ቦታታትን ንዝነብር ህዝቢ፡ ካብ ሱዳን ኣድለይትን ሃለኽትን ኣቑሑታት ብምቕራብ ይናጣጥጠፍ ከምዝነበረን፡ ስግሩ እዉን ኣብ ሱዳን ብሸሪከት ኣፍሮ ዝፍለጥ ናይ መጓዓዝያን ጽርበት ሓጺን ትካላት ኣገልግሎት ንሱዳናዉያን እንዳሃባ ርእሰማል ህ.ግ.ሓ.ኤ ንምዕባይን ርእስና እንኽእለሉ ህሞት ንምፍጣር ተባሂሉ ዝተጀመረ ሙኻኑ ኣዳዕዲዔ ይፈልጥ። ብልክዕ ኣብቲ እዋን’ቲ፡ ነቲ ንዘንቐሎ ዕላማን ስትራተጂን ከምዝወቕዔን፡ ጽቡቕ ዉጽኢት ከም ዘበርከተን ኣብ ተዘክሮታተይ ይጥሕምስ እየ።
ካብ ዝተረኽበ ኣድማዒ ዉጽኢታቱ ብምንቃል ድማ፡ ብዉዱቡን ዝላዓለ መልክዓቱ ብ 09 ዝባሃል ኣሃዱ ንግድን ገለ ክፋል ሓይሊ ባሕሪ ነቲ ዘይሕጋዊ ስራሓት ንግዲ ስራሕና ኢሎም ስለዝተታሓዝዎ፡ ኣኻሊ ቀረባት ነቲ ኣብ ሓራ መሬት ዝነብር ዝነበረ ህዝቢ ካብ ምቕራብ ሓሊፎም፡ ን ኣብ ዉሽጢ ኣብ ትሕቲ መስመር ጸላኢ ዝነብር ዝነበረ ህዝቢ፡ ከም ቢራ ሄኒከን፡ ሽኮር፡ ሽጋራ…..ወ.ዘ.ተ ኣስሊኾም ብምእታዉ እዉን ይነግዱ ከምዝነበሩ ይዝክረኒ። ከምዚ ኢሉ እዩ እቲ ናይ ዘይሕጋዊ ንግዳዊ ንጥፈታት ኣብ ህ.ግ.ሓ.ኤ ተኣታትዩ። እዚ ባህሊ’ዚ ካብ 1977 ጀሚሩ ክሳብ እዛ ካልኢት፡ ደቂቕ፡ ስዓት ናይ ጊዚየ ዝጽሕፈላ ዘለኹ፡ ከም ባህሊን ልምድን ዉድብ ኮይኑ ይሰርሕ ከምዘሎ ይፈልጥ እየ።
ሰባት ብመኽሰብን ክሳራን ክጥምትዎ ከምዝኽእሉ ዘጣራጥር ኣይኮነን፡ የግዳስ እቲ ቀደም ሕራይ ኣብ ቃልሲ ስለዝነበርና ብዘይሕጋዊ ብልሓታት ጸገማትና ክንፈትሕ ንህቕን ኔርና፡ ሕጂ ግን ልዑላዊ ሃገር፡ ህዝቢን መንግስትን እንተሃልዩ ሕጋዊን ትካላዊን ኣሳራርሓ ክስራሕ ግድነታዊ ጉዳይ’ዩ። የግዳስ ዘይሕጋዊ ባህሊን ልምድን፡ ንኣታሓሳስባ መራሕቲ እዚ ፖሎቲካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ይገዝእዎን ይደግሶምን ስለዘሎ፡ ነዚ ኣብ 50 ዓመታት ዘጥረይዎ ባህሊን ልምድን’ዚ ራሕሪሖም፡ ናብ ሕጋዊ ስርሓት ክኣትዉ ባህልታቶሙን ልምድታቶሙን ኣየፍቕደሎሙን’ዩ። እቲምንታይስ ርስሓት ካምሻ ብሓንቲ ሕቃቅ ሳቡና ሓጺብካያ ክትጸሪ ትኽእል እያ፡ ብመንጹሩ! ወዲ ሰብ ኣብ ነዊሕ ሂወቱ ዝለመዶ ባህልታትን ልምድታትን ብቀሊሉ ክሓድጎን ከጽሩዮን ኣጸጋሚን ፈጺሙ ዘይክኣልን እዩ። ከምኡ ስለዝኾነ’ዩ ድማ ኣብ ባህላዊ ምስላና ”ኣመል ምስ መግነዝ” ተባሂሉ ዝምሰል እዩ።
ስለዚ ገባቲ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ፡ ኤርትራ ናይ ባሕሪ ወደባት፡ ማርሳታት፡ ውሽመጣት….ወ.ዘ.ተ ያሃልዋ ኣይሃልዋ ብዘየገድስ፡ ኣብ ዘይሕጋዊ ንግዳዊ ንጥፈታት ክስህር ሙኻኑ ዘጣራጥር ኣይኮነን። ከምዚ ሓደ ብወልፊ ዕጸ-ፋርስ ዝተለኽፈ ሰብ ዕጸ-ፋርስ ካይወሰደ ዘይረግእ፡ መራሕቲ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ድማ ዘይሕጋዊ ስርሓት እንተዘይሰሪሖም ቀሲኖም ክድቑሱ ስለዘይክእሉ: ክቕጽልዎ ሙኻኖም ዘጣራጥር ኣይኮነን። ስለዚ እቲ ፍታሕ ብሱሩ ነዚ ብሕማቕ ባህልታትን ልምድታትን ዝመሽመሸ ስርዓት ካብ ሱሩ ቦርቒካ ምእላዩን ኣብ ዕኑኡ ሕጋዊ ፖሎቲካዊ ስርርዕን ጥዕና ዘለዎ ባህልታትን ልምድናታትን ሙኹስኻስ ጥራ’ዩ።
ወድሓንኩም!
መርእድ ዘርኡ
27/02/2018

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
“ስራሕና ቦምባ ምትኳስ’ዩ ኣበይ ከም ዝዓልብን ንመን ከም ዝሃርምን ንዓና ዝምልከት ኣይኰነን፣ ንሱ ናይ ካልእ ክፍሊ ስራሕ’ዩ።”
እዘን ከም መእተዊ ተጠቒመለን ዘለኹ ሕደማ ናይ ሓንቲ ደርፊ ኰይነን ኣብ ሓንቲ መጽሓፍ ካብ ዘንብበን ልዕሊ 10 ዓመት ሓሊፉ፣ ገና ክርስዐን ኣይከኣልኩን᎓ ስም ደራፊ ስለ ዘይሓዝኩ ከኣ ተመሊሰ ከስተማቕራ ኣይከኣልኩን። ተደጋጋሚ ሓላፍነት ዝጐደሎ ስራሕ ጎፍ ክብለኒ ከሎ ግን እዘን መስመራት ህሩግ ይብላኒ። ስሙ ዘይሓዝኩዎ ደራፊ ነቲ ኣብ እዋን ዝሑል ኲናት ዝነበረ ወጥሪ ኒክለሳዊ ኣጽዋር–ናይ ገለ መራሕቲ ሸለልትነት ከስዕቦ ዝኽእል ሃስያ–ንምግላጽ ዝደረፎ’ዩ። እታ ደርፊ ከም እተርእዮ᎓ ኣዘንታዊ ምስቶም ቦምባ ዝትኵሱ ክፍሊ ኰይኑ ስራሑ ነታ ቦምባ ምትኳስ እምበር ኣበይ ከም እትዓልብን ንመን ከም እትሃርምን ግን ንኻልእ ክፍሊ ዝምልከት ምዃኑ ይሕብር። እቶም ካልእ ክፍሊ᎓ ምናልባት’ውን ነታ ቦምባ ተመሊሳ ኣብ ልዕሊኡ ከም እትወድቕ ገይሮም ከነጻጽሩዋ ይኽእሉ’ዮም፣ እዚ ግን ንዓኡ ዝገድሶ ኣይኰነን።
(መእተዊስ እንተ ሓጸረ’ዩ ጽቡቕ፣ ክሰግር)
ሰፊሕ ቃለ-መሕተት ኣቦይ ሃብተማርያም ኣብርሃ ዘበገሶ ናይ ማሕበራዊ መራኸቢታትን ረድዮን ምልልስ ዘንቀሎ ሓሳብ’ዩ። ኣጋጣሚ ኰይኑ ብዝለዓለ ጥርዚ–ናይ ኣማኑኤል ኢያሱ ናይ ረድዮ መልሰ-መጥቃዕቲ–ምስ ሰማዕኩ’የ ተመሊሰ ነቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ምልልስ ተኸታቲለዮ።
ኣቦይ ሃብተማርያም ልዑልን ትኵርን ዝኽሪ ከም ዘለዎም ዘጠራጥር የብሉን፣ ምስ ዕብየት ዕድመ᎓ ንውሓት ግዜን በበይኑ ምዕባለታትን ከኣ ምስኡ ተኣሳሲሩ ዝመጽእ ናይ እርጋን ምትሕውዋስ ዝኽሪን ንምፍላጥ ኣየጸግምን። ኣፋዊ ዛንታ እናተደጋገመ ምስ ከደ መበቈሎን ርጡብነትን ብዘየገድስ “ሓቂ” እናመሰለ’ዩ ዝመጽእ። ኣብዚ ናይ ኣቦይ ሃብተማርያም ኣጋጣሚ’ውን ነዊሕ ስደትን ጽምዋ ዝወለዶ ምጽርራብ ናይቲ ዝኽሪን ናብ ሓደ መስርዑ ዝሓለወ ዛንታ ንኽሰፍዩዎ ኣኽኢሉዎም። ኣብ ርእሲ’ቲ ርኡይ ኵርናዕ ኣጠማምታ᎓ እቲ ዝዝርዝሩዎ ዛንታታት ኣዝዩ ተኣፋፊን ምስጢራዊን ስለ ዝዀነ᎓ ብማዕዶ ተዓዛቢ ኴንካ ጥራይ ደምዳሚ መልሲ ክትህበሉ ዝከኣል ኣይኰነን። ካብ ዕላሎም ንጹር ከም ዝዀነ ከኣ ኣብቲ ኣዝዩ ተኣፋፊ ዛንታታት ናይ ማዕዶ ተዓዛቢ ጥራይ’ዮም ነይሮም። ንውሓት ዕድመ᎓ ምድብላቕ ዝኽሪ᎓ ነዊሕ ዝተዓቝረ ነድሪ ከስዕቦ ዝኽእል ምዝባዕ ሓበሬታ እምበኣር ምዝርዛሩ’ውን ኣየድልን። ኣብ ከምኡ መደምደምታ ንዝበጽሕ ሰማዒ’ውን ግድን ጌጋ ወይ ዝተጋነነ ስእሊ ክህቦ’ዩ።
ሃብታም ዝኽሮም ጽቡቕ ምንጪ ንተመራመርቲ ታሪኽ ከገልግል ዝኽእል ደኣ ይዅን እምበር᎓ ኵሉ ከም ዘለዎ ምቕባሉ ግን ዝከኣል ኣይኰነን። ኣብ ኣፋዊ ዝኽሪ ጥራይ ዝምርኰስ ታሪኽ ካልእ ጎድናዊ ምርግጋጽ ምስ ዘይህሉዎ ከምጽኦ ዝኽእል ምዝባዕ ዓቢ’ዩ። ንኣብነት እኳ ኣቦይ ሃብተማርያም “ከኒና ናይ ዓሶ ኢሎም᎓ ኣስላም᎓ ስሚ የስትዩና ነይሮም” ኢሉ ከም ምስክር ዝጠቐሶም ወዲ-ደሪዕ ኣብ መጨረሽታ ሰብዓታት ከም ዝተሰውአ ደኣ ይሓብሩ’ምበር᎓ ወዲ-ደሪዕ ክሳብ ቀረባ ዓመታት ብህይወት ነይሩስ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ-ኤርትራ’ውን ንኣዋርሕ ዝኸደ ቃለ-መሕተት ይገብር ነይሩ (ገና ሕጂ’ውን ክህሉ ይኽእል’ዩ)። እዚ ብቐረባ ዝፈልጦ ኣዝዩ ንእሽቶ ኣብነት ደኣ ይዅን እምበር እቲ ካልእ ፍጻመታት ብኸምኡ ክራባሕ ከሎ ማዕረኡ ምድንጋራት ክህሉዎ ከም ዝኽእል ርዱእ’ዩ። ብቐንዱ ግን ኣብ ልዕሊ ኣስላም ኤርትራ ዘለዎም ዘየወላውል ቂም ኣዝዩ ግሉሕ’ዩ። ብሕልፊ እኳ ኣብቲ ናይ መጨረሽታ ዝህቡዎ ደምዳሚ ዘረባ ኣስላም “ክመርሑ ኣይክእሉን’ዮም፣ ክምርሑ ድማ ኣይደልዩን’ዮም” ለበዋ ንምስማዑ ዘእፍፍ’ዩ።
ኣቦይ ሃብተማርያም ዝኽሮም ምክፋሎም ዝምስገኑ ኰይኖም᎓ ኣማኑኤል ኢያሱ’ውን ንኸምዚ ዝመስል ሃብታም ተመኵሮ ምስ ሞት ከይቅበር ተጓዪዩ ምስናዱ ዝነኣድ’ዩ። እቲ ዝኸፍአ ግን እቲ ድሕሪኡ ዝሰዓበ ምልልስ’ዩ።
ዘረባ ኣቦይ ሃብተማርያም ይትረፍ ንኣመንቲ ምስልምና ኤርትራውያን᎓ እሞ ከኣ ኣንጻር ምልኪ ንዝቃለሱ᎓ ንተራ ኣብዚ ዘመናዊት ኤርትራ ንዝነብር ግዱስ ሰብ ከነድር ግድን’ዩ። ስለዚ ከኣ’ዩ ካብ ኣስላምን ክርስትያንን ቅልጡፍ ግብረ-መልሲ ዝሰዓበ። ዶክተር መሓመድ ኬር᎓ ኣማኑኤል ንኸምኡ ዝመስል ለበዋን ደምዳሚ ዘረባን ከእንግዶ ከም ዘይነበሮ ርእይቶ ሂቡ። ጋዜጠኛ ኣሕመድ ሸሪፍ᎓ ንተዛራቢ ኣቦይ ሃብተማርያም ዘይኰነስ ንኣማኑኤል ኢያሱ ውልቃዊ ዛንታኡ ዝጕርጕር ጋዜጣዊ መግለጺ ኣዳልዩ። ኣሕመድ ሸሪፍ ነቲ ከፋፋሊ ኣማኑኤል ዘእንገዶ ተርእዮታትን ደኣ ከንቅፍ ይበገስ እምበር᎓ ንባዕሉ’ውን ካብቲ ዝነቕፎ ዝነበረ መስመር ኣመና ኣይተፈልየን። እቲ ፈጺሙ ኣድልያነት ዘይነበሮን ጓል መገዲን ብዛዕባ ታሪኽ ኣማኑኤል ኣብ ሚኒስትሪ ዜና ገዲፍና᎓ ኣቦይ ሃብተማርያም ተወላዲ ብሄረ ትግርኛ ብምዃኖም ጥራይ ንኣማኑኤል “ሓወቦኻ” እናበለ’ዩ ዝጠቅስ ነይሩ። ናይ ስጋ ዝድምና ዘለዎም ግን ኣይመስለንን።
ድሕሪኡ ድማ ኣማኑኤል ኢያሱ ኣብ ረድዮ ኣሰና “ሓባእ ቍስሉ ሓባእ ፈውሱ” ብዝብል ኣርእስቲ᎓ ሚዛን እታ ረድዮ ኣዝዩ ዘጕድልን ንሕሉፍ ኣበርክቶኡ ዘተዓዛዝብን መደብ ፈንዩ።
[እዚ እናዀነ…]
[…ፖሊሲታት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝወለዶ ዘይተኣደነ ሕሰምን ብርሰት ሃገርን ኣብ ኤርትራ ዝያዳ እናጐልሐ ይኸይድ ኣሎ። ምሕዳስ ልቸንሳታት ዳርጋ ደው ኢሉ ጥራይ ዘይኰነስ ዘይተኣደነ ግብሪን መወዳእታ ዘይብሉ ቅጥዕታትን ኣምጺኦም’ውን ዳርጋ ምሉእ ንግዲ ደው ክብል ዝደፍእ መምርሒታት ይወርድ ኣሎ። ኣብዚ ሰዓት’ዚ ድማ ኢሳያስ ኣብቲ ንብዙሓት ናይ ቀረባ መሓዉሩ ክፍልታት ከም እኒ ኣማኻሪ ሕጊ ኤደን ፋሲልን ካልኦት ሰብ ቅነ ከም በዓል ጆሜትራ ጌታቸውን ሒዙ ኣብ ዓዲ ሃሎ ሰፊሩ ኣሎ። በዚ ሓድሽ ከም ወትሩ ብስዅር ወኒ ዝብገስ መደባት ድማ ከምቲ ናይ ሳዋ ሞያዊ ስልጠና ዝመስል ቤት ትምህርቲ ንምኽፋት ኣስታት 3000 ተመሃሮ ኣብ ዓዲ-ሃሎ ከም ዝመጹ ገይሩስ ኣደዳ ጥሜትን ንፋስን ኰይኖም ኣለዉ። እቲ ህንጻ ገና ከይተወድአ እንከሎ ዝገዓዙ ተመሃሮ ድማ ኣብ መሬት ክድቅሱ ተገዲዶም ኣለዉ።]
ኣቦይ ሃብተማርያም ከም ዝመሰሎምን ንሶም ብዝፈልጡዎን ክዛረቡ ንቡር’ዩ። እንተዀነ᎓ ኣዳላዊን ኣሰናዳኢን ናይ ሓደ ህዝባዊ መራኸቢ-ብዙሃን ከኣ ክመሚን ነቲ ዝዓበየ ሸቶ ዝሃርም ሓርዩ ክዝርግሕን ሓላፍነት ኣለዎ። ንኣብነት᎓ ኣነ ኣብ ሓደ መደበር ረድዮ ቀሪበ᎓ “ደቀንስትዮ ኣዝዩ ትሑት ዓቕሚ ዘለወን’የን፣ ስለዚ ዝዀነ ውሳነ ክንወስድ ኣብ እንደልየሉ እዋን ብዘይ ብአአን ክንገብሮ ጥራይ’ዩ ዘለንና” ምስ ዝብል᎓ ቀዳማይ ዝሕተትሉ ባዕለይ ደኣ ይዅን እምበር᎓ እቲ ዘእንገደኒ’ውን ማዕረይ ክሕተት’ዩ።
ንምዃኑ’ኸ ኣሕመድ ሸሪፍ ወይ ድማ ዶክተር መሓመድ ኬር ኣብ ረድዮ ኣሰና ክምልሱ ምስ ዝደልዩ እቲ ዕድል ይወሃቦም’ዶ?
ናብ ኣስመራ ዝወስድ መገዲ ዳርጋ ኵሉ ስለ ዝተዓጽወን ስእነት ሓበሬታ ዝወለዶ ሰንፈላልን (መራኽቢ-ብዙሃን ከኣ ፍጻመታት ይሃሉ ኣይሃይሉ ብዘይገድስ ግዜ ክምልኣ ስለ ዘለወን) እቲ ቀንዲ ቃልሲ ኣብ ውልቃዊን መንጎ ንሓድሕዶም ንጸረ-ምልኪ ዝቃለሱን’ዩ ተቐይሩ። ብተደጋጋሚ ግዜ ኣብ ሸንኮለልን ስእነት ሓድሽ ሓበሬታ ዝወለዶ ኣብ ዝንቡዕን ዘይተረጋገጸ ታሪኽ ምምርኳስ ከኣ ፍሉይ ቅዲ ቃልሲ ደምበ ተቓውሞ ኤርትራ ኰይኑ ኣሎ።
ኣብ መንጎ ነቲ ጽልኢን ሓድሕድ ምትፍናንን ደምበ ተቓውሞ ጸሊኦም ዳርጋ ናብ ምድጋፍ እቲ ዘሎ ስርዓት ዝዛዉን ስቕ ዝመርጹን ብዙሓት’ዮም። ከም ኵሉ ብፍርሒን “በሉ እዚ ዶ ይሕሸኩም?” ምጕት ዝሰርር ኢሳያስን ከኣ ከምዚ ዝመስል ፈላላዪ ኣጋጣሚ ክኽሰት ከሎ እቲ ነብሱ ንምሕላፍ ኵሉ ዝከኣሎ ምድልዋት ዝገብር ዘሎ ስርዓት ኣስመራ (ኣብ መጨረሽታ ከም ዳሜራ’ዩ ኣብ ዘለዎ ርዅምሽ ክብል) ከኣ ቍሩብ ትንፋስ ይመልስ።
ንቕድሚት ዝደፍእ ሓበሬታን ምዕባለታትን (ብዘይካ እቲ ርዱእ ነብሰ-ቅትለታዊ ጕዕዞ) ስለ ዝወሓደ ናይ ተቓውሞ ደምበ ኣብ ሓሸውየ ጭልፍላፍ ዛንታት ክነብር ገይሩዎ ኣሎ። ናጻ ዕድለት ማሕበራዊ መራኸቢታት ተወሲኹዶ ድማ ዝዀነ ድፍረት ዘለዎ ሰብ ብዘይ ተሓታትነት ድላዩ ክብልን ብእኡ ክኽየድን ኣኽኢሉ። ብድምሩ ግን እቲ ሓሳባት ገዲፍካ ናብ ውልቀ-ሰባትን ሕሉፍ ታሪኾምን ጥራይ ዘተኰረ ምንጋር ዛንታ እምነት ኣብ ምጥፋእን ተስፋ ምቝራጽን ዝለዓለ ግደ ይጻወት ኣሎ። ብዙሓ ካብቲ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት “ተኣምራት” ተባሂሉ ዝዝርጋሕ ነቲ ቃልሲ ፈጺሙ ድፍኢት ዝህብ ኣይኰነን። “ኣግኣዝያን” ዝተባህለ ብሓደ ሕሉፍ ገበናት ዝተፈርደ᎓ ኣብ ዝኸዶ ጽቡቕ ስም ዘይገድፍ “ተስፋጽዮን” ኢሉ ነብሱ ዘጠመቐ ዝተኸፍተ ድኳን ሓያሎ ግሩሃት ዓማዊል ስሒቡ ኣሎ። ካልድ ዓብዱ “ትግርኛ ዝብሃል ብሄር ኣይነበረን” ኢሉ ኣብ ፓልቶክ ተኣምራታዊ ሓበሬታ ፈንዩ፣ ብመጠኑ ከኣ ግርህ ኢሉ ክስዕቦ ንዝጸንሐ’ውን “በዓል እዚኣቶም ድዮም?” ከም ዝብል ገይሩ። ንምዃኑ እቲ ምጕት’ዚ ካበይ ዘምጽኦ’ዩ? ኣማኑኤል ሳህለ ከምኡ ኢሉ ጽሒፉ ምንባሩ’ዩ ዝሕብር ኣብ ዘረባኡ። ኣማኑኤልን ጽሑፋትን ኣጸቢቐ ስለ ዝፈልጦም እንታይ ምንጪታት ተወኪሱ ኰን ይኸውን ኢለ ተገዲሰ ኣይፈተሽኩን። ንውሑድ እዋን’ውን ይዅን ጽሑፋት ኣማኑኤል ሳህለ ንዘንበበ ሰብ ግን ብዛዕባኡ ኣብ መደምደምታ ንምብጻሕ ዘጸግም ኣይኰነን። ንምዃኑ᎓ ሓቅነት እቲ ሓበሬታ ንጎኒ ገዲፍና’ውን᎓ ትግርኛ ዝብሃል ብሄር ነዊሕ ታሪኽ ከም “ዘይብሉ” ምሕባር ኣብዚ ናይ ተቓውሞ ቃልሲ ተራኡ እንታይ’ዩ?
“ፎሮ” ብዝብል ስም ኣብ ፓልቶክ ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ እዋን ኣዛራቢን “ከሳቴ ተኣምራት”ን ዝዀነ ሰብ ብርዱእ ምኽንያት ናይ ቀረባ እዋን ሓበሬታ ስለ ዘይብሉ ጽልኢን ዳግም ምትፍናን ጥራይ ዝወልድ ርጡን ዘይርጡብ ሓበሬታ (ከም ኵሉ ናይ ጸጥታ ስራሓት ከኣ ንምርግጋጹ ዘጸግም) ክዝርግሕ ወሪሑ። ገለ ካብቲ “እዋእ?” ዘብል ሓበሬታታቱ መስፍን ሓጎስ᎓ ዓብደላ ኣደምን ሕሩይ ተድላ ባይሩን ናይ ኢሳያስ ስሩዓት ምዃኖምን “ጭብጢ” ከም ዘለዎን ምሕባር’ዩ። ዳሕራይ ኣብቲ ዝርዝር ክኣቱ ከሎ ብዛዕባ ዓብደላ ኣደም ክዛረብን ናብኡ መደምደምታ ክበጽሕ ዘኽኣሎን ምስ ጠቐሰ ግን “ጭቡጥ” ሓበሬታኡ እንታይ ምዃኑ ንምርዳእ ኣየጽገምን። ንምዃኑ ኢሳያስ ወይ ጸጥታ ኤርትራ ንኸምዚ ዝመስል ኣዝዩ ነዊሕ ዝኸደን ዝተራቐቐን መሓዉራት ክገብሩ ዓቕሚ ኣለዎም ድዩ? እቶም “ስሩዓት” ዝተሰምዩ ከም በዓል መስፍን᎓ ሕሩይን ዓብደላን እንታይ ንምኽሳብ’ዮም ኣብዚ ናይ እርጋን ዕድመኦ ክሳብ ኵሉ ነገራቶም ገዲፎም ንኢሳያስ ከገልግሉ?
…ተደማሚሩ እምበኣር ከምቲ ንኒኵለሳዊ ወጥሪ ኣመልኪቱ᎓ “ስራሕና ቦምባ ምትኳ’ዩ… ኣበይ ከም ዝዓልብ ግን ንዓና ዘገድስ ኣይኰነን” ዝበሎ᎓ ካብቲ ብዙሓት እንትኵሶ ዘለና ቦምባታት መዓልቦኡ ከይፈልጥና ደኣ ንስንድዎ ንሃሉ እምበር ዝበዝሕ ካብኡስ ተመሊሱ ኣብ ርእሰና’ዩ ዝወድቕ ዘሎ (ነብሰይን እዛ ጽሕፍቲን ሓዊስካ)።


text:
ትማሊ ሰንበት ምሸት ኣብ ክፍለ-ግዝኣት ካሊፎርንያ ከተማ ሎስ ኣንጀለስ ኣብ ዝተኻየደ ዓመታዊ ናይ ኦስካር ሽልማት፡ The Shape of Water ዘርእስታ ፊልም ዝበዝሐ ሽልማት ክትረክብ ከላ፡ ብፍላይ ኤርትራዊት-ኣመሪካዊት ፍልጥቲ ተዋሳኢት ቲፍኒ ጸሃየ ሓዲሽ፡ ንባህሊ ሃገራ ዘንጸባርቕ ዙርያ ተኸዲና ቀይሕ ምንጻፍ ብምርጋጻ ፍሉይ መልክዕ ዝሃበ ምርኢት ኔሩ።
እቲ ምሸት ካብ ሆሊውድ ካልኦት ኣፍሪቃውያንን ትውልደ-ኣፍሪቃን ብብዝሒ ተዋሳእቲ ዝተረኸብሉ ምንባሩ ኣብ`ቲ በዓል ዝተረኽበ ወኪል ቪኦኤ ዙማ ኮምፓወሬ ሓቢሩ`ሎ።
ኤርትራዊት ኣመሪካዊት ተዋሳኢት ቲፍኒ ሓዲሽ ኣብ`ቲ መድረኽ ሽልማት ቀሪባ ንሕጹያትን ተዓወትን ካብ ዘፋለጡ ሓንቲ ኔራ።
ኣቐድም ኣቢላ ብዛዕባ ዝተከደነቶ ዙርያ ክትዛረብ ከላ፡ ንዝኽሪ`ቲ ዝሓለፈ ዓመት ዝዓረፈ ኣቦኣ ጸሃየ ሓዲሽ ክትብል ባህሊ ኤርትራ ዘንጸባርቕ ዙርያ ተከዲና ከምዝመጸት ገሊጻ ኔራ።
ምሉእ ጸብጻብ ሽልማት ኦስካር ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
* መኽፈቲ መንፈሳዊ ጉባኤ ትምህርቲ ሰንበት፡ በቲ ኣብቲ ጉባኤ ዝለዓለ መዓርግ ቤተ ክርስቲያን ዘለዎ መራሒ እናተመርሐ ኵሉ ደው ኢሉ ብናይ ኃባር ጸሎት ይጅመር። ዝኾነ ቤት ትምህርቲ ሰንበት ዚካየድ ሥሩዕ ይኹን ዘይሥሩዕ መደብ (መርሓ ግብር) ብጸሎት ይኽፈትን ይዕፆን። ምዱብ መርሓ ግብር ኪጅመር ከሎ ብጸሎት ዘወትር ይኽፈት።
እዚ ሥርዓተ ጸሎት እዚ ኸኣ፦
• “አአትብ ገጽየን፡ በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ”
• ነአኵተከን አቡነ ዘበሰማያትን በሰላመ ቅዱስ ገብርኤልን
• ጸሎተ ሃይማኖትን ቅዱስ ቅዱስ ቅዱስ እግዚአብሔርን
• ከምኡውን “ሰላም ለኪን ጸሎተ እግዝእትነ ማርያምን’ የጠቓልል።
• ኣብ ሰንበት ግና ናይ ዕለት ውዳሴ ማርያም ብምድጋም ይበጽሕ።
* “ነኣምን በአብ ወነአምን በወልድ ወነአምን በመንፈስ ቅዱስ” ዝብል ግእዛዊ መዝሙር ብኃባር ይዝመር።
* ኵሉ ደው ኢሉ ኸሎ ናይ ዕለት ወንጌል ብመሠረት ናይ ዕለት ንባብ ግጻዌ በቲ ዝዓበየ በዓል መዓርግ ይንበብ። ንባብ ምስ ተወደአ ድማ ምስቲ ወንጌል ዚኸይድ ናይ ንባብ መዕፀዊ እቲ ኣንባቢ ይብል። (ንኣብነት ዘማቴዎስ፦ ሰማይ ወምድር የኀልፍ ወቃልየስ ኢየኀልፍ፤ . . . )።
* ኵሉ ኮፍ ምስ በለ ኸኣ በቲ መራሒ መርሓ ግብር ነቲ ናይ ዕለት ወንጌል ብዚምልከት ጽማቝ መልእኽትን ትምህርትን ብመሠረት ትርጓሜ ወንጌል ኣብ ውሽጢ 5-10 ደቂቕ መብርሂ ይወሃብ።
* መኽፈቲ መዝሙር ብመራሒ መደብ ተመሪጹ ብኃባር ይዝመር። ከከም እቲ ዘሎ እኹል ጊዜ መደባት ናይቲ ዕለት ናይ ኃባር መዝሙር ኣብ መንጎ መደባት ኪግበር ይከኣል እዩ።
* ናይ ዕለት ትምህርቲ ስብከት በቲ ዝተመደበ መምህር ካብ 35-45 ደቂቕ ይወሃብ።
* ናይ ዕለት ሥነ ጽሑፍ ወይ’ውን ካልእ ተዛማዲ መደብ (ንኣብነት፡ መንፈሳዊ ተዋሥኦ፡ ሕቶን መልስን ወዘይመስሎ) ካብ 10-30 ደቂቕ ይካየድ። ብፍላይ ንሕቶን መልስን ዚምልከት፡ ዝኾነ ይኹን መንፈሳዊ ሕቶ፡ ናብ ኃላፊ ትምህርተ ሰንበት ክልል ቤተ ክርስቲያን ብቓል ይኹን ብጽሑፍ ኣቐዲሙ ይወሃብ፤ ንሱ ድማ ኣብቲ ኣብ ወርኂ ሓደ ጊዜ ዚካየድ መደብ ሕቶን መልስን ባዕሉ ይምልሶ።
* ሠለስተ ካብቶም ዝተፈቕዱ ያሬዳዊ መዛሙር ብመዘምራን ይቐርብ።
* ከከም ኣድላይነቱ ምኽሪ ኣበው በቶም ዝተፈቕደሎም ኣገልገልቲ ኣቦታት ጥራይ 5-10 ደቂቕ ይወሃብ።
* ናይ ማኅበር መልእኽትታትን ሓበሬታን ብመራሒ መደብ ይቐርብ።
* መዕፀዊ መዝሙር ዝኾነ “ጸጋ ነሣእነ ወሕይወተ ረከብነ” ሠለስተ ሳዕ ይዝመር።
* ኵሉ ደው ኢሉ ጸሎተ ምህላ (እግዚኦ መሓረነ ክርስቶስ ፡ በእንተ ማርያም ፡ በእንተ ሚካኤል፡ በእንተ ገብርኤል፡ በእንተ ሩፋኤል፡ በእንተ መላእክት፡ በእንተ ነቢያት ፡ በእንተ ሓዋርያት ፡ በእንተ ሰማዕታት ፡ በእንተ ጻድቃን፡ በእንተ ሰንበት፡ እግዚኦ መሓረነ ክርስቶስ ፡ በእንተ ማርያም ፡ ሰአሊ ለነ ) የብጽሕ። ብተወሳኺውን ብስም ናይቲ ክልል ደብሪ ታቦት ኣብቲ ዚግባእ ተራ ብምእታው ምምህላል ይከኣል እዩ። ካብዚ ወፃኢ ግና ምህላ ምብዛኅ ምስ መደባት ትምህርቲ ሰንበት ዝሳነ ኣይኮነን።
* መዛዘሚ ጸሎት ብዚግብኦ ዝለዓለ መዓርግ ብዘለዎ ይምራሕ። ምዱብ መርሐ ግብር ኪዛዘም ከሎ ቅድሚ ሠርሖተ ሕዝብ(ምፍናው) ኣቡነ ዘበሰማያትን በሰላመ ቅዱስ ገብርኤልን ተደጊሙ ኸሎ ቅድሚ ሠርሖተ ሕዝብ ኣቡነ ዘበሰማያትን በሰላመ ቅዱስ ገብርኤልን ተደጊሙ ካህን እንተሎ ድማ ሥርየት ይወሃብ።
* መራሒ መደብ እትዉ በሰላም ይብል። ሠርሖተ ሕዝብ (ፈነወ) ይኸውን።
* ከም መጠን ዕብየትን ዓቕምን ትምህርቲ ሰንበት እዘን ተጠቒሰን ዘለዋ መሠረታውያን መርሐ ግብርታት ከም ዘለወን ኮይነን ኣብቲ ሥሩዕ መደብ ምስቲ ዘሎ ጊዜ ካልእ ተወሰኽቲ መደባት (ንኣብነት ከም ትምህርቲ ተሠጥዎ ቅዳሴን ምስባክ ዘሰንበት ወዘበዓላትን ናይ ዕለት መዝሙርን ወዘይመስሎ) ምትእትታው ኣይክልከልን እዩ። እንተ ተኻኢሉስ ኣብ ዓመታዊ ውጥን ትምህርቲ ተመዲቡ ኪካየድ’ውን ይግብኦ እዩ።
* ተወሰኽቲ ነጥብታት ኣብ ሥርዓተ ጸሎት፦
1. ጸሎት ኪጅመርን ኪውዳእን ከሎ ገጽካ ብስም ሥላሴ ምምዕታብ ይግባእ።
2. ጸሎት ኵሉ ሳዕ ካብቲ ጉባኤ ብዝለዓለ ማዕረግ ቤተ ክርስቲያን ብዘለዎም ደቂ ተባዕትዮ ጥራይ ኪምራሕ ይግብኦ። ኵሉ ጊዜ ሥልጣን ክህነት ዘለዎም ካህናት እናተረኽቡ ነቲ ጉባኤ ብጸሎት ኪኸፍትዎን ብሥርየት ኪዓፅውዎን ይግባእ።
3. ኣብ መንጎ ጸሎት ማኅበር ውልቃዊ ጸሎት ኣይግባእን። ብኅብረት ናይ ዝግበር ጸሎት ሥርዓትን ኣበሃህላን፡ ተመሃሮ ከጽንዕዎ ይግባእ።
4. ማኅበራዊ ጸሎት ኣብ ዚግበረሉ ጊዜ፡ ብሓደ ሥሙር ልብን ቃልን ከምኡ’ውን ብተመሳሳሊ ኣካላዊ ኣቃውማን ኮይኑ ብዘይ ታህዋኽን ጫውጫውን ዘይልሙድ ኣካላዊ ምንቅስቓስን ኪኸውን ይግብኦ።
5. ጸሎት ኣብ ዚግበረሉ እዋን ገጽካ ናብ ቤተ ክርስቲያን ወይ ከኣ ናብ ወገን ምሥራቅ ምጥማት ይግባእ።
6. ጸሎት ኣብ ዚግበረሉ ጊዜ በኣንቃዕድዎ ሕሊና ዓይንኻ ቋሕ ኣቢልካ ምጽላይ እምበር ምዕማት ፈጺሙ ክልኩል እዩ።
7. ደቂ ኣንስትዮ ርእሰን ተጐልቢበን ኪጽልያ ይግባእ።
8. ኣብ ጊዜ ጸሎት ይኹን ኣብ ምሉእ ናይ ትምህርቲ ጊዜ ደቂ ኣንስትዮ ብወገን የማን ደቂ ተባትዮ ኸኣ ብወገን ጸጋም ተፈላልዮም ኪቕመጡ ይግባእ።
* እዚ ድንጋገ እዚ ነቶም ዘይሥሩዕ መርሐ ግብርታት ማለት ከም መደብ ሕፃናት፡ ናይ ሥልጠና መደባት፡ ኣብ ጊዜ ዕረፍትን ሕዝባዊ ይኹን መንፈሳዊ በዓላትን ዚሥርዑ መደባት ፡ ካልኦት ዘይተጠቕሱ ግና ፍቓድ ዚረኽቡ ፍሉያት መደባት ኣይምልከትን እዩ። ብዛዕባ ሥርዓት ቤተ ክርስቲያን ዚምልከት ንዝተደንገገ ግና ወትሩ ኪሥርሓሉ ይግባእ።
* . . .ወዘይመስሎ።
እግዚአብሔር ንኣብያተ ትምህርተ ሰናብትና ብእምነትን ሥነ ምግባርን የጽንዓልና!
ምንጪ፦ መምርሒ ትምህርቲ ሰንበት
መንበረ ፓትርያርክ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ


text:
ናይ ኢትዮጵያ ፈደራል ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ቀዳማይ ሚንስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ ሓዊሱ ሓሙሽተ ሰበስልጣን መንግስቲ ናይ መከላኸሊ ምስክርነት ክህቡ ዝሃቦ ትእዛዝ ሎማዕንቲ ረቡዕ ደጊሙ ኣዚዙ።።
ቀዳማይ ምንስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ፣ኣቶ ኣባዱላ ገመዳ፣ኣቶ ለማ መገርሳ፣ዶ/ር ኣብዪ ኣሕመድ፣ከምኡ እውን ወ/ሮ ጫልቱ ሳኔ ካብ 27 ጥቅምቲ ክሳብ 29 ጥቅምቲ 2010 ዓ.ም ቀሪቦም ክምስክሩ ነይሩዎም።ይኹን እምበር ቅድም ክብል ናይ መፀውዒ ትእዛዝ ካብቲ ቤት ፍርዲ ስለዘይተፅሓፈ እዚ ድማ ናይቲ ቤት ፍርዲ ጉድለት እዩ ኢሉ’ሎ።
ስለዝኾነ ድማ እቶም ሰበስልጣንን ካብ 17 ክሳብ 19 ታሕሳስ 2010 ዓ.ም ኣብዘሎ እዋን ቀሪቦም ክምስክሩ ወሲኑ’ሎ።
ዓቃቢ ሕጊ ብኽስታት ግብረ-ሽበራ ምስ ከሰሶም ክከራኸሩ ካብ ዝፀንሑ ሓሙሽተ ብነፃ ክሰዶም ከሎ እቶም 17 ንርእሶም ክከላኸሉ ተወሲኑ። ካብኦም ሓደ ኣቶ በቀለ ገርባ ጉዳዮም ብስሩዕ ቤት ፍርዲ ገበን ክሲ ክርአ ምውሳኑ ይዝከር ።


text:
ኣብ ወረዳ ራያ ዓዘቦ 5.6ሚልዮን ፈልስታት ተዳልዮም…
መቐለ ግንቦት 07/2010(ድወት) ኣብ ወረዳ ራያ ዓዘቦ ልዕሊ 5.6ሚልዮን ፈልስታት ተዳልዮም ከምዘለው ቤት ፅሕፈት ልምዓት ሕርሻን ገጠርን እታ ወረዳ ኣፍሊጡ፡፡
እቲ ቤት ፅሕፈት ከምዝሓበሮ እቶም ፈልስታት ተዳልዮም ዘለዉ ኣብታ ወረዳ ኣብ ዝርከባ ጣብያታት ፈልሲ መንግስቲ ብውልቀ ማሕበራት ኣብ ዝውነና ጣብያታት ፈልሲ ከምኡ እውን ኣብ ትካላት መንግስትን ብውልቀ ሓረስቶት ዝተተኸሉ እዮም፡፡
እቶም ኣብ ዝተጠቐሰ ጣብያታት ፈልሲ ተዳልዮም ግቡእ ክንክን እናተገበረሎም ዝርከቡ ልዕሊ 5.6ሚልዮን ፈልስታት ኣብ ዝቕፅል እዋን ክረምቲ ኣብ መፋስሳት ሓባር ትሕዝቶ መሬት ውልቀ ሓረስቶት ትካላት መንግስትን ኣብያተ እምነትን ዝትከሉ እንትኾኑ ንኮንስትራክሽንን ነዳድን ከምኡ እውን ንቐለብ እንስሳን ኻልኦትን ግልጋሎት ዝውዕሉ ምዃኖም እቲ ቤት ፅሕፈት ኣረዲኡ፡፡
ካብዚ ብዝሰገረ እቶም ዝትከሉ ተኽልታት ኣብ ምክልኻል ፍግረ መሬት ምውሳኽ ልሙዕነት ሓመድን ምክልኻል ምዝባዕ ሚዛን አየርን ዝለዓለ ግደ ከምዘለዎም ድማ እቲ ቤት ፅሕፈት ኣገንዚቡ፡፡


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ብመንፈስ ምድካም
‘መንፈሳዊ ሕይወት’፡- ማለት ሕይወትካ ንእግዚአብሔር ምሃብ፡ ከም ሕጉን ሥርዓቱን’ውን ምምልላስ እዩ። እዚ ኸኣ ነቲ ጊዜያዊ ብዘለዓለማዊ፡ ሥጋዊ’ውን ብመንፈሳዊ ሓሳብን ግብርን ኣጣሚርካ፡ ንሥጋኻ ብነፍስኻ ኣግዚእካ፡ ንዅሉ ዕዮ ሥጋዊ ሕይወትካ ንነፍስኻ ብዘይጸሉ ኣገባብ ምንባር እዩ። ስለዚ ከምዚ ዝበለ ሕይወት ንነብር እንተለና፡ ደረጃና ደኣ ይፈላለ ይኸውን እምበር ጕዕዞና ወይ እንኸዶ መንገዲ ‘መንፈሳዊ ጕዕዞ’ ይበሃል።
በዚ መንፈሳዊ ጕዕዞ እዚ ገሌና ፍሑኽ እናበልና፡ ገሌና ብዘገምታዊ ጕዕዞ፡ ገሌና ብቕልጡፍ ስጉምቲ፡ ገሌና እውን ብጉያ ንኸይድ ንህሉ። ግናኸ ነዚ ዝተፈላለየ ደረጃ መንፈሳዊ ጕዕዞና ዘድክሙን ዘውድቑን ክልተ ነገራት ኣለዉ።
ንሳቶም ድማ
1. ኣብ ብዘሎ ሕይወትና ንድኅሪት ምጥማት። ዘፍ. 19፡26
2. ኣብ ብዘሎ ጕዕዞ ሕይወትና ደው ምባል። ዘፍ. 19፡17
ብሓፈሻ ኣብ ጕዕዞ መንፈሳውነት፡ ‘መንፈሳዊ ዝሕታለ ወይ መንፈሳዊ ድኻም’ ከየርኣየ ዝኃልፍ የለን። . . .
ይትረፍ ኣባናስ ኣብ ቀዳሞት አበው’ውን ይርአ ነይሩ እዩ። ግና’ኸ ዋላ እኳ መንፈሳዊ ዝሕታለ ኣብ አበው ይርአ እንተ ነበረ ምናልባሽ እቲ ናቶም ናትና ዝበርትዐ መንፈሳዊ ሕይወትና ክኸውን ይኽእል እዩ፡ ንሱ ከማን እንተ በጺሕናዮ እዩ። ስለዚ ነፍስና ክንምርምር የድልየና።
ኣብ ደረጃ ጕዕዞና ብዛዕባ ዝኃለፈን ዚመጽእን ኽንዝክሮምን ኽንገብሮምን ዝግብኡና ነገራት ኣለዉ። ናይ ዝኃለፍናዮ ጕዕዞ ነቲ ኃጢኣትና ደኣ እምበር ነቲ ከም ፍቓድ ኣምላኽ ዝገበርናዮ ግብሪ ጽድቂ ክንዝክርን ክንጽብጽብን ኣይግባእን። ምኽንያቱ ኃጢኣትካ ምዝካር ንዝመጽእ ግብሪ ጽድቂ ዘዳልው እዩ። ነቲ ዝኃለፍካዮ ጽድቂ ምዝካር ግና ንናይ ጽባሕ ኃጢኣት ዘዳሉ እዩ። መጻኢ ሕይወትና ብጽድቂ ክዕንብብ እንተ ደሊና፡ ኣቐዲምና ዝኃጣእናዮ እናዘከርና ክንበኪ ደኣ እምበር ‘የቐድስ ነይረ፡ ይንሳሕ ነይረ፡ ይቈርብ ነይረ፡ ይመሃር ነይረ’ ምባል ናይ ከንቱነት ከንቱ እዩ። ጕዕዞ ሕይወት ‘ብነይረ’ እንተዝኸውንሲ፡ ዲያብሎስ ልዕሊ ኵሎም መላእኽቲ እዩ ዝነበረ! ሕጂ ኸ፧
ኣብ መንፈሳዊ ጕዕዞና ዝሕታለ ኮነ ድኻም ሳሕቲ ድዩ ዋላስ ኣብ ዝበዝኀ ክፋል ሕይወትና እዩ ዝርአ፧ ናይዚ ድኻም መበገሲ መን እዩ፧ ባዕለይ ብፍቓደይ ድዩ ወይስ ካብ ካልእ ዝመጽእ እዩ፧
፨ ስለዚ ነቶም ብዙኅ ጊዜ ኣብ ሕይወትና ንዘጋጥም ድኽመት ምኽንያት ክኾኑ ዝኽእሉ ነጥብታት ንጠቅስ፥
1. ካብ ንስሓ ሕይወት ምርሓቕ
ኣብ ንስሓ ሕይወት ዘሎ ሰብ ዘወትር ንእግዚአብሔር ዘኽብር ካብ ጸልማት ኃጢኣት ዝረሓቐ እዩ። ኣብ ዝበዝኀ ሰብ እዚ ዓይነት ናይ ንስሓ ሕይወት ቀጻልነት የብሉን። በዚ ኸኣ ድኅሪ ጊዜ ኃጢኣቱ ክሳዕ ምርሳዕ በጺሑ፡ ውድቀቱን ውርደቱን ክዝንግዕ ይጅምር። ነቲ ኣቐዲሙ ዝነበሮ ጸጋኡ የጥፍእ፡ ንርእሱ ምግሣጽ ይገድፎ፡ ትሕትናኡ የጥፍእ፡ ኃጢኣቱ ኣብ ቅድሚኡ ኣይረኣዮን። ነቢየ እግዚአብሔር ቅዱስ ዳዊት ግና “ ኃጢኣተይ ኵሉ ጊዜ ኣብ ቅድመይ እዩ” እናበለ ብንብዓት ኵሉ ጊዜ ዓራቱ የጠልቅዮ ስለዝነበረ መንፈሳዊ ኃይሉ ክደክም ኣይከኣለን።
ኣብዚ እንነብረሉ ዘመን መንፈሳዊ ሕይወትና ንስሓ ዘይብሉ ሕይወት እንተኾይኑ ከንቱ ምዃኑ መጽሓፍ ቅዱስ ይነግረና። ገሌና ‘የርክበሉ እየ’፣ ገሌና ‘መንእሰይ እየ ዘሎኹ’፣ ገሌና እውን ኣብ ቅዳሴ ኮነ ጉባኤ ስለእንሳተፍ በዚ ተጸናኒዕና ካብ ንስሓ ሕይወት ዝረሓቅና ውኁዳት ኣይኮንናን። እንተኾነ ግና ከነስተውዕሎ ዘለና፡ ኵሎም ኣይሁድ ንጐይታ ኣብቲ ብፍቓዱ ሥጋኡ ዝቘረሰሉን ደሙ ዘፍሰሰሉን ቀራንዮ መስቀል ኃዲጎሞ ከም ዝኸዱ ንፈልጥ ኢና፡ ሎሚ እውን ንሕና ቅዱስ ሥጋኡን ክቡር ደሙን ኣብ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን (ቀራንዮ) ተዳልዩ ኸሎ ገዲፍናዮ እንኸይድ ውኁዳት ኣይኾናን ኢና፣ እሞ ደኣ ካብ ኣይሁድ ብምንታይ ኢና ንፍለ፧ እቲ ሓደ ፍልልይ ናይ ጊዜ ዘመን ጥራሕ እዩ፣ በዚ ኸኣ ‘ዘመናውያን ኣይሁድ’ ተባሂልና ንጽዋዕ።
እምበኣር ነቶም ካብዚ ናይ ንስሓ ሕይወት ብዝተፈላለየ ምኽንያት ተፈሊና ዘለና ናብ ንስሓ ሕይወት ክመልሰና፣ ነቶም ኣብ ንስሓ ዘለና ድማ ጀመርቲ ዘይኮነስ ፈጸምቲ ኽገብረና ብጸጋኡ ይደግፈና!
2 ካብቶም መንፈሳዊ ኃይሊ ዝህቡና ፍረታት ጽድቂ ምርሓቕ
ሓደ ካብቲ ንመንፈሳዊ ሕይወትና ዘድክም፥ ካብቶም ምስ እግዚአብሔር ዘራኽብና ጸጋታት ምፍላይ እዩ። እዚኣቶም ድማ ጾም፡ ጸሎት፡ ምጽዋት፡ ስግደት፡ መንፈሳዊ ንባብ፡ ኣብ መንፈሳዊ ጉባኤታት ምስታፍ ፡ ምዝማር፡ ዕሽር ሞባእን ምውፃእ ፡ ምቕዳስ . . . ነዚኦም ዝኣመሰሉ ካልኦት ጸጋታት እዮም። ሓደ ሰብ ካብዞም ዝተጠቕሱ ምስ ዝፍለ ብርኡይ ይደክም፣ ንመንፈሳዊ ዝሕታለ’ውን ቅሉዕ ይኸውን።
3. ካብ መንፈሳዊ ዕቤት ጠጠው ምባል
ኣብቲ በጺሕናዮ ዘለና ደረጃ መንፈሳውነት ደው ምባልን ንታሕቲ ገጽካ ምውራድን ሓደ ካብቲ ንመንፈሳዊ ዕቤት ዘዳኽም እዩ። ብመንፈስ ምዕባይ ዘወትር ንቅድሚት ኣጠሚቱ ካብ ጸጋ ናብ ጸጋ ዘሰጋግር ዓቢይ መንፈሳዊ ኃይሊ እዩ።
እግዚአብሔር ‘ፍጹማን ኩኑ’ ዝበለና ናይ ክርስትና ፍጽምና ወሰን ዘይብሉ ዘይባተኽ ደው ዘይብል ምዃኑ ንኽነግረና እዩ። ተጋድሎ ናይ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ንዘክር! ንሱ ምሥጢር ተገለጸሉ፡ ክሳዕ ሣልሳይ ሰማይ ተነጢቁ ከደ፡ ብዙኅን ድንቅን ተኣምራት ገበረ። ቅዱስ ጳውሎስ ግና “ ብድኅረይ ዘሎ እናረሳዕኩ ንቅድመይ ገጸይ እመጣጠር ኣለኹ” ብምባል ንቅድሚት ምስጓም ከም ዝግባኣና መኺርና ኣሎ። ስለዚ ንቅድሚት ጠሚትካ ምጕዓዝ ንነፍስና ዘየቛርጽ ትግሃት ይህብ፡ መንፈሳዊ ኃይሊ’ውን የስንቕ ።
4. ኻብቲ ግቡእ ሥርዓተ ኣምልኾ ምእላይ
ኣብ ሕይወት ብፍላጥ ይኹን ብዘይ ፍላጥ፡ ብስሚዒት ኮነ ብዘሸለልትነት ካብ ልቢ ዘይመንጨወ ሥርዓተ ኣምልኾ ምህላው ውፅኢቱ ንመንፈሳዊ ሕይወት ዘዳኽም እዩ ። ንምሳሌ፥ ክትጽልይ ከሎኻ ምህዋኽ. . . ካብ ምስትውዓል የውፅእ። ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ “ካብ እልፊ ቃላት ብልሳንሲ ኃሙሽተ ቃላት ብምስትውዓል ይበልጽ” ዝበሎ ቃል ክንደይ ዘደንቕ እዩ! (1ይ ቆሮ. 14፡19) ቅዱሳን’ውን “ኣነ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ዝቖምኩ ክጽልይ እምበር ቃላተይ ከጠዓዕም ኣይኮንኩን” ይብሉ ነበሩ።
5. ኃላፍነት ምብዛኅ
ካልእ መበገሲ ናይ መንፈሳዊ ድኽመት ተባሂሉ ዝጥቀስ ኃላፍነት ምብዛኅ እዩ። ኃላፍነት ክበዝኅ ከሎ እቲ ፆሩ ትዕግሥትኻን ትሕትናኻን ተፈታቲኑ ንመንፈሳዊ ድኻም የቃልዓካ።
መንፈሳዊ ሕይወት ክጅመር ከሎ፡ ናብ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ብዓቢይ ፍርሓትን ትሕትናን፡ ናብ ቤተ እግዚአብሔር ክኣቱ ብቑዕ ከምዘይኮነ ርእሱ እናገሠፀ ይኣትውን ምሕረት እግዚአብሔር ክረክብ ወትሩ ብጸሎት ይተግህን ነበረ። ድኅሪ ጊዜ ግና ፆር ኃላፍነት ምስ ተሰከመ ክሳብ ንርእሱ ምርሳዕ በጺሑ ብዛዕባ ካልኦት ሰባትን ሥራሕን ጥራሕ ይሓስብ። ኣቐዲሙ ፡ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ኣንቢቡ ንኽነብረሉ ዝጋደል ዝነበረ፡ ሕጂ ግን ንኻልኦት ክምህር ኢሉ ጥራሕ የንብብ። ኣብ ክንዲ እሙን ብግብሪ ዝፍጽም ዝኸውን ፈላጥ መምህር ተመራማሪ ናብ ምዃን ይሰጋገር። ኣብ ክንዲ ንቤተ ክርስቲያን ብሕይወቱ ከገልግል ዝሓስብ ብፍልጠቱ ክነብርን ክኸብርን ይጽዕር። ስለዚ ከምዚ ዓይነት ሕይወት ንመንፈሳዊ ድኽመት ዘቃልዕ እዩ።
6. ኣብ ናይ ካልኦት ሰባት ሕይወት ጣልቃ ምእታው
ገለ ሰባት ኣብ ሕይወት ካልእ መንፈሳዊ ሰብ ጣልቃ ብምእታውን ጸቕጢ ብምፍጣርን ምኽንያተ መንፈሳዊ ድኻም ዝኾኑሉ ጊዜ ኣሎ። እዚ መንፈሳዊ ሰብ ብልክዕን ዓቀንን ብዝኃለፎ ዕቤት መንፈሳውነትን ኵሉ ጊዜ ብሕይወቱ ንእግዚአብሔር ከሐጕስ ይጽዕር ነበረ። ድኅሪ ሰባት ኣብቲ ሕይወቱ ጣልቃ ኣትዮም ‘መንእሰይ እንዲኻ ንምንታይ ከም ሰብካ ዘይትዕንድር ዘይትጻወት፡ ካብ ሕጂ ከምዚ ኢልካ ኣበይ ክትበጽሕ ኢኻ፡ ትምህርትኻ ዘይትገብር ቤተ ክርስቲያን ደኣ ቀስ ኢልካ ዘይተርክበሉ’ እናበሉ ኣተሓሳስባኡ ንኽልውጥ ምኽንያት ይኾንዎ። በዚ ተጽዕኖ እዚ’ውን ንርእሱ ኣብ ክንዲ ንእግዚአብሔር ምሕጓስ ንሰባት ምሕጓስን ድላይ ሰባት ምፍጻምን ዕላማኡ ይኸውን። ካብቲ ኂዝዎ ዝነበረ ሕይወት ቀስ ብቀስ ይዳኸም። በዚ ኸኣ እቲ ምዉቅ ዝኾነ ፍቕሪ እግዚአብሔር እናዝሓለ ይኸይድ፣ እግዚአብሔር ዋልታኡን ሕይወቱን ምዃኑ ረሲዑ’ውን ንድኽመት ዝተቓልዐ ሰብ ይኸውን።
7. ዕላማ መንፈሳዊ ሕይወት ምስሓት
እዚ ኸኣ ሠናይ ምግባር ንእግዚአብሔር ዝቐርብ መሥዋዕቲ ምዃኑ ረሲዕካ ብሰባት ንክትርአ ወይ ከም ልማድ ፡ ወይ ተገዲድካ ብጸቕጢ ዝፍጸም፡ ንእግዚአብሔር ኣምላኽ ምሕጓስ ገዲፍካ ንሰባት ከተሐጒስን ብሰባት ክትነኣድን ኢልካ ዝግበር እዩ። እዚ ዓይነት ሰብ’ዚ ዕላማኡ ወትሩ ንሰባት ከሐጒስ ዝተግህ እዩ። ስለዚ ውፅኢቱ፡ ንሰብ ኢልካ ትገብሮ ዓስብኻ ካብ ሰብ ስለ እትቕበሎ፡ እቲ ካብ እግዚአብሔር ክቕበሎ ዝግባእ ምሕረትን ረድኤትን ጠጠው ብምባሉ መንፈሳዊ ሕይወቱ ድኹም ይኸውን።
8. ዓለማዊ ሓሳብን ፍትወተ ሥጋን
ኣብ ዓለም ክሳዕ ዘለና ክንሠርሕን ብተግባር ኣእዳውና ክንነብርን እግዚአብሔር ኣዚዙና እዩ። እንተኾነ ግና ብሰንኪ እቲ ኣብ ዓለም ዘሎ ብዙኅ ውረድ ደይብ፡ ሓሳብ ዓለምን ሥጋኻን ጥራሕ ምሕሳብ ሳዕቤኑ መንፈሳውነትካ ክሳብ ምርሳዕ የብጽሕ። ንእግዚአብሔርን ንመንፈሳዊ ሕይወትካን ዝኸውን ጊዜ ትስእን።
ሓደ ሰብ ብፍትወት ሥጋ ምስ ዝተኃዝ ፡ ፍቕሪ እግዚአብሔር ካብ ልቡ ይጠፍእ። መንፈሳዊ ሕይወቱ ድማ ድኹም ይኸውን። ስለዚ ከምዚ ዓይነት ሰብ “ካበይ ከም ዝወደቕካ ዘክር” ዝብል ቃል ብምዝካር መበገሲ ውድቀቱ ክዝክርን ንርእሱ ብዕምቆት ክምርምርን ይግባእ። ራእ.ዮሓ. 2፡5
9. ትዕቢት
በቲ ዝተዋህበካ ጸጋ ኣብ ክንዲ ነቲ ዝሃበካ እግዚአብሔር ምምስጋን፡ ባዕልኻ ከም ዘምጻእካዮ ወይ ጽዒርካ ከም ዝረኸብካዮ ኣምሲልካ ሓፍ ሓፍ ምባል ውፅኢቱ ክፉእ ምዃኑ መጽሓፍ ቅዱስ ይነግረና። ምኽንያቱ ጽቡቅ ውህበት (ጸጋ) ኵሉ ካብ ላዕሊ እዩ። ኣብዛ ምድሪ እዚኣ እንተ በርታዕካን እንተ ሠልጠንካን ብናይ መን ኃይሊ እዩ፧ ናብዛ ክብርቲ ዕለት ብሕይወት ኣጽኒሑ ብዕድመን ጥዕናን ዝዓቀበካስ መን እዩ፧ ስለዚ እቲ ናይ እግዚአብሔር ንእግዚአብሔር ምሃብ ይግባእ። ኵሉ ጸጋ ናትካ ከም ዘይኮነ እኳ ደኣ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ዓቢይ ዕዳ ከም ዘለካ ፈሊጥካ ነዚ ዕዳ እዚ ናብቲ በዓል ቤት ናይዚ ሠናይ ውህበት ዝኾነ እግዚአብሔር ዕዳኻ ንምኽፋል ክትቃለስ ይግባእ። ነዚ እንተገበርካ ፈጺምካ ካብ ትዕቢት ወፂካ ኣብ ናይ ትሕትና መንበር ክትቕመጥ ኢኻ። በዚ’ውን ካብ መንፈሳዊ ድኻም ትርሕቕ።
ኣብዚ ኣብ ቅድሜና ተዘርጊሑ ዘሎ ዓመት፦ ድኽመትና ኣለሊና መፍትሒ ረኺብና ድልዱል ዝኾነ መንፈሳዊ ጕዕዞ ክንጓዓዝ እግዚአብሔር ጸጋኡ የብዝኃልና!
ስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር፡ አሜን !


text:
መዘኻኸሪ
1.“ኣብ ውሽጣዊ ሓይሊ ምትእምማን” ናይ ኩለን ጽሑፋተይ መራሒ መስመርን እምነተይን እዩ። ብ1990 ብህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ዝተሓትመት “ዓፍየት ክሳብ መዓስ” ዘርእስታ ጽሕፍተይ፡ ካብ ውሽጣዊ ሃረርታኣ ተበጊሳ ንነብሳን ሕብረተሰባን ክትልውጥ ናይ ዝኸኣለት ካብ ብሄር ትግረ እትውለድ ተጋዳሊት ዛንታ ነበረት። ኣብ 2007 ዘሕተምኩዋ “ዮጋ ቀዳማይ ክፋል”ን፡ ናይ 2008“ዮጋ ካልኣይ ክፋል”ን እውን፡ ንውሽጣዊ መንነትና ብኣካል ብሞራልን ብመንፈስን ከይሃነጽና፡ ጥዑይ ህይወት ክንመርሕ ከምዘይንኽእል መልእኽቲ የመሓላልፋ። ብ2010ን 2011ን ዝተዘርግሓ “ቺፒ”ን “ቺፒ ኣብ ኣስመራ”ን ድማ፡ ብምስሊ ዑፍ ዝዝንተዋ፡ ህጻናት ካብ ዕሸሎም ትርጕም ህይወት ክርድኡ ዘኽእላን፡ ካብ ብዙሕ ምውዳቕን ምትንሳእን ውሽጣዊ ሓይሊ ሃኒጾም፡ ሓላፍነታውያን ዜጋታት ንኽዀኑ ዘተባብዓን መጻሕፍቲ እየን። “መዝገበ-ቃላት ፈረንሳይኛ ትግርኛ” (2012) ናይ ዓሰርተ ሽሕ ቃላት ትርጕም ሒዛ፡ ሰባት ኣብ ዝኸዱዎ ቦታን ጊዜን ገዛእ ነብሶም ተወሳኺ ፍልጠት ኣስኒቖም፡ ኣእምሮኣዊን ማሕበራዊን ርእሰማል ክድልቡ ትሕግዝ። ነዛ “ዘራእቲ ዕግርግር” ካብ ፈረንሳይኛ ናብ ትግርኛ ክትርጕም ዘተባብዐኒ እምብኣር፡ ሕጂ እውን፡ ኣንበብቲ ብማዕከናት ዜና ንዘይግለጹ ሓቅታት ክንፈልጥ፡ ገዛእ ተመኵሮና ምስ ተመኵሮ ካልኦት ህዝብታት ብምውድዳር፡ ናይ ምትንታን ዓቕምና ክብ ከነብልን፡ ኣብ ውሽጣዊ ዓቕምና ክንተኣማመንን ስለ ዝተሃንጠኹ እየ። ትሕዝቶ ናይ’ዛ መጽሓፍ ኩሉ ክንሰማምዓሉ ግድን ኣይኰነን። ዝተፈልየ ኵርናዕ ኣጠማምታ ክንግንዘብን ኣስፊሕና ክንትንትንን ከም ዘኽእለና ግን ርግጸኛ እየ።
as PDF


text:
ሎሚ መዓልቲ ቀዳም 18 ሕዳር 2017 ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ብኣሰናዳኢት ሽማግለ ዝተጸወዐ ናይ ኣባላት ሓፈሻዊ ኣኼባ ኣካይዱ። ኣኼባ ኣብ ህዝብና ብመላኺ ስርዓት ኤርትራ ዝወርድ ዘሎ ግፍዒ ንምዝካር ብናይ ሕልና ጸሎት ተኸፊቱ። ብድሕሪ’ዚ ኣብ’ዚ ዝስዕብ ኣጀንዳ ተመያይጡ፡
1) እዋናዊ ሓበሬታት፡
- ነቲ ብ31 ጥቅምቲ ኣብ ከተማ ኣስመራ ዝተራእየ ተባዕ ናይ ተቓውሞ ሰላማዊ ሰልፊ ደገፉ ገሊጹ። ኣብ ዝተፈላለየ ኩርናዓት ዓለም፡ ኣብ ስደት ዘሎ ህዝብና ነቲ ሰላማዊ ሰልፊ ንምድጋፍ ዘካይዶ ዘሎ ሰላማዊ ሰልፍታት ኣሞጒሱ።
- ኣብ ከባቢና ናይ ዝኸይድ ዘሎ ምዕብልናታት ሓበሬታ ተለዋዊጡ።
2) ብናይ ጎሽጓሽን ናይ ገንዘብን ናይ ዜናን ዲፕሎማሲን ሽማግለታት ናይ ስራሕ ጸብጻብ ቀሪቡ።
3) ህጹጽ ጉባኤ ናይ ሰሜን ኣሜሪካ ዝካየደሉ ግዜን ኣገባብን ወሲኑ።
ክንዕወት ኢና!
ኣሰናዳኢት ሽማግለ ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ
18 ሕዳር 2017


text:
ጥሮታኻ ካብ እተፈላለየ ሸነኻት ኪመጽእ ይኽእል እዩ። ገለ ከም ሓፈሻዊ ጥሮታ ካብ ሃገራዊ ወኪል ጥሮታ (Pensionsmyndigheten) ገለ ድማ ከም ናይ ኣገልግሎት ጥሮታ ኾይኑ ካብ ካብቲ ወሃብ ስራሕካ። ውልቃዊ ናይ ጥሮታ ውህሉል እውን ኪህልወካ ይኽእል እዩ። እዚኣቶም ነንሓድሕዶም ኣይጸላለዉን እዮም። ኩሎም ተደማሚሮም እዮም ድሙር ጥሮታ ዝኾኑ።
መኣስ ጥሮታ ከም እትወጽእ ዚውስን ባዕልኻ ኢኻ። ጥሮታኻ ድሒርካ ምስ እትወስድ ኣብ ዓዓመት ዝበዝሐ ክፍሊት ይውሃበካ። ነቲ ሓፈሻዊ ጥሮታኻግን 61 ዓመት ምስ መላእካ ኢኻ እትወስዶ፡ ክሳዕ 67 ዓመት እትመልእ ክትሰርሕ ትኽእል ኢኻ። ስራሕካ ክትቅጽል ምስ እትደሊ ምስ ወሃብ ስራሕካ ክትሰማማዕ ይግባእ።
ክንደይ ክፍል ናይቲ ጥሮታ ክትወስዶ ከም እትደሊ ባዕልኻ ኢኻ እትመርጽ። ካብ 25% ክሳዕ 100% ናይቲ ጥሮታኻ ወርሓዊ ክትወስድ ትኽእል። ፍርቂ ጥሮታኻ እናወሰድካ ፍርቂ ናይ ስራሕ ግዜ ክትሰርሕ ምርጫ ኣሎካ።
ስእሊ: Magnus Glans
ህዝባዊ ጥሮታ (allmän pension)
ህዝባዊ ጥሮታ ነቶም ኣብ ሽወደን ዚነብሩን ዚሰርሑን ሰባት ዚምልከት መሰል እዩ። እዚ ጥሮታ‘ዚ መንግስታዊ ኮይኑ: ብሃገራዊ ወኪል ጥሮታ (Pensionsmyndigheten) ኣቢሉ ይኽፈል። ንተወሳኺ ሓበሬታ ኣብዚ መርበብዚ ተመልከት፣ www.pensionsmyndigheten.se። ብዛዕባ ህዝባዊ ጥሮታኻ ተወሳኺ ክትፈልጥ ምስ እትደሊ ንሃገራዊ ወኪል ጥሮታ ብተለፎን ወይ ብቤትጽሕፈት ወይ ቆጸራ ብምግባር ክትራኸብ ትኽእል ኢኻ።
ዓመት-ዓመት ክትሰርሕ: ክትመሃር ወይ ዕረፍቲ ወላዲ ክትወስድ ከለኻ ንጥሮታኻ ገንዘብ ተዋህልል። ህዝባዊ ጥሮታ ብእቶታዊ ጥሮታን ብክፍሊታዊ ጥሮታን ይቐውም፡ እዚ ድማ ኣብቲ እቶትካ ይምስረት። ውሑድ ወይ ምንም እቶት ዘይብልካ ምስ እትኸውን ውሕስነታዊ ጥሮታ ትረክብ።
ምንጪ: Pensionsmyndigheten
-
እቶታዊ ጥሮታ (inkomstpension)
ክንደይ ዝመጠኑ እቶታዊ ጥሮታ ከም እትረክብ ዚውስን: እቲ ኣቐዲምካ ዘእቶኻዮ ገንዘብ‘ዩ። ዓመት-ዓመት 16 ሚእታዊ ናይ ኣቶትካ ወይ ደሞዝካ ንእቶታዊ ጥሮታ ትኸፍሎ። ብዘይካ ካብ ስራሕካ እትረኽቦ እቶት፡ ናይ ስራሕ ኣልቦ ካሕሳ፡ ናይ ሕማምን ስንክልናን ካሕሳ ከምኡውን ናይ ወላዲ ካሕሳ እውን ከም እቶት ይቝጸር እዩ።
-
ክፍሊታዊ ጥሮታ (premiepension)
ዓመት-ዓመት 2.5 ሚእታዊ ናይ እቶትካ ወይ ደሞዝካ ንረሲዳት (fonder) ትኸፍል። እዚ ኸኣ ክፍሊታዊ ጥሮታ ይብሃል። ረሲዳት ብናይ ረሲድ ወይ ብርክታት ዝቖመ እዩ። ገንዘብካ ኣበየኖት ረሲዳት ከም ዝኣቱ ባዕልኻ ኢኻ እትውስን። ስለ‘ዚ: ክንደይ ዝመጠኑ ክፍሊታዊ ጥሮታ ከም እትረክብ: እቲ ዝኸፈልካዮ ድምር ገንዘብን: ገንዘብካ ክትወስድ ከለኻ እቲ ኣብ ረሲድ ዘሎ ብርክታት ከመይ ይኸይድ ከም ዘሎን እዩ ዚውስኖ።
-
ውሕስነታዊ ጥሮታ (garantipension).
ውሕስነታዊ ጥሮታ ነቶም እቶት ዘይነበሮም ወይ ካብ ስራሕ ትሑትም እቶት ዝነበሮም‘ዩ ዚርኢ። ምሉእ ውሕስነታዊ ጥሮታ ክትወስድ: ኣብ ሽወደን እንተ ወሓደ 40 ዓመት ዝተቐመጥካ ክትከውን ኣለካ። ካብ 40 ዓመት ንታሕቲ ኣብ ሽወደን እንተ ተቐሚጥካ እቲ ውሕስነታዊ ጥሮታ ትሕት ይብል። እቲ ውሕስነታዊ ጥሮታ፡ ካልእ ዓይነት ጥሮታ እንተለካ‘ውን ትሕት ኪብል ይኽእል‘ዩ፣ ንኣብነት እቶታዊ ጥሮታ።
ሞያዊ ጥሮታ (tjänstepension)
ሞያዊ ጥሮታ ክፋል ናይ‘ቲ ወሃብ ስራሕካ ዚኸፍሎ ጥሮታ‘ዩ። ዚበዝሑ ሰራሕተኛታት መሰል ሞያዊ ጥሮታ ኣለዎም። ሞያዊ ጥሮታኻ እንታይ ከም ዚመስል ዚውስኖ: እቲ ሞያውያን ማሕበራትን ወሃብቲ ስራሕን ዚበጽሕዎ ስምም’ዩ። እቲ ዚመሃር: ሸቕለኣልቦኛ ዝኾነ: ኣብ ሓባራዊ ውዕል ዘይብሉ ቦታ ስራሕ ዚሰርሕ ወይ በዓል ዋኒን ሞያዊ ጥሮታ ኣይረክብን‘ዩ።
ናይ ውልቕኹም ትካል ምስ ዝህልወኩም፡ ባዕልኹም ኢኹም ገንዘብ ጡረታኹም እትኸፍሉ። እዚ ኸኣ ባዕላዊ-ክፍሊት (egenavgift) ይበሃል።
ብሕታዊ ጥሮታ (privat pension)
ንጥሮታኻ ባዕልኻ ክትቍጥብ ትኽእል ኢኻ። ኣብ ባንክ ወይ ኣብ ሓደ ኩባንያ ውሕስነት ጥሮታ (pensionsförsäkringsbolag) ውሕስነታዊ ረሲድ (fondförsäkring) ክትቍጥብ ትኽእል ኢኻ። ወርሒ-ወርሒ ክንደይ ዝመጠኑ ገንዘብ ከም እትቝጥብ: መዓስ ምቝጣብ ከም እትጅምር ባዕልኻ ኢኻ እትውስን።
መናበሪ ሓገዝ እርጋን (Äldreförsörjningsstöd)
ዝወሃበኩም መጠን ጥሮታ ምስ ዘይኣኽለኩም፡ መናበሪ ሓገዝ ንኣረጋውያን (Äldreförsörjningsstöd) ዝተሰምየ ሓገዝ ክግበረልኩም ይኽእል። 65 ዓመት መሊእኩም፡ ኩሉ ዝምልከተኩም ናይ ጥሮታት ሓለፋታት ወሲድኩም ከነባብረኩም ምስ ዘይክእል፡ መናበሪ ሓገዝ ንኣረጋውያን ክትወስዱ ትኽእሉ። ነዚ ሓገዝ ንምርካብ ከተመልክቱ እንከለኹም፡ በዓል-መዚ ጥሮታ ተወሳኺ ሓገዝ ክራይ-ገዛ (bostadstillägg) ይግበኣኩም ድዩ ወይሲ ኣይፋሉን ውን ይርኢ እዩ።
ተወሳኺ ሓገዝ ክራይ-ገዛ ንጥሮተኛታት
ተወሳኺ ሓገዝ ክራይ-ገዛ ኣብ ልዕሊ ገንዘብ ጥሮታ ዝወሃብ ገንዘብ እዩ። ክንደይ ዝኸውን ተወሳኺ ሓገዝ ክራይ-ገዛ ክወሃብኩም ይኽእል ዝብል ሕቶ፡ ኣብ እትኸፍልዎ መጠን ክራይ-ገዛ፡ ኣታዊኹም፡ እትውንንዎ ንብረትን ኩነታት ስድራ-ቤትኩምን ዝኣመሰሉ ረቋሒታት ዝተመርኮሰ እዮ። 65 ዓመት መሊእኩም ምሉእ ገንዘብ ጥሮታኹም ክትወስዱ ድሕሪ ምጅማርኩም ኢኹም፡ ነዚ ሓገዝ ክወሃበኩም ክትሓቱ ትኽእሉ። ኣብ ከመይ ዓይነት ኩነታት ትነብሩ ኣለኹም ብዘየገድስ (ንኣብነት ገዛ-ኽራይ ወይ ኣብ ዝገዛእኩሞ ገዛ) ነዚ ሓገዝ ዝክትሓቱ ትኽእሉ። ትካላት ወይ ዋኒን ምስ ዝህልወኩም ውን ተመሳሳሊ ክትሓቱ ትኽእሉ ኢኹም።
ተወሳኺ ሓበሬታ ብዛዕባ`ዚ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ በዓል-መዚ ጥሮታ
www.pensionsmyndigheten.se ኣቲኹም ከተንብቡ ትኽእሉ ኢኹም።
ጥሮታኻ ሒዝካ ናብ ወጻኢ ሃገር ምግዓዝ
እቶታዊ ጥሮታ፡ ክፍሊታዊ ጥሮታ፡ ሞያዊ ጥሮታ ከምኡውን ብሕታዊ ጥሮታ ሒዝካ ኣብ ካልእ ሃገርን ንዘይተወሰነ ግዜን ክትቅመጥ ይከኣል እዩ። ግን ነቲ ናይ ውሕስነት ጥሮታ ክትቅጽሎ ትኽእል ኣይመስልን። ነዚ፡ ኣበይ ሃገር ከም ዝገዓዝካን እንታይ ሓለፋታት ከም ዘሎካን እዩ ዚውስኖ። ናብ ውሽጢ ሃገራት EU/EES ስዊዘርላንድን ሓድሓደ ግዜ ድማ ናብ ንካናዳ ምስ እትግዕዝ ነቲ ውሕስነት ጥሮታ ክትሕዞ ትኽእል። እቲ ናይ መናበሪ ሓገዝ እርጋን ግን ንወጻኢ ክትከይድ ከሎኻ ጀሚሩ እዩ ዘቋርጽ።
< ናብቲ ዝሓለፈ ገጽ
ናብቲ ዚቕጽል ገጽ >
ናብቲ መውጽእ ኣርእስቲ ተመለስ


text:
ኣምባሳደራት ካናዳን እንግሊዝን፣ንመናሓንሕቶም ኣፍልጦ ብምሃቦም፣ ዝነበሮም ዲፕሎማስያዊ ተቀባልነት ስለዝሳኣኑ ካብ ኣይቮሪኮስት ንክባረሩ ንዝተሰምዐ ምዕባለ ክልቲኤን ሃገራት ነፂገነኦ።
ኣብ ስልጣን ዘለው ፕረዚደንት ሎረን ባግቦ፣ኣምባሳደር ካናዳ ሜርይ ኢዛቤሊ ማሲፕን ኣምባሳደር ዓባይ ብሪጣንያ ኒኮለስ ጀምስ ዌስትካትን ኣብ ኣይቮሪኮስት ተቀባልነት የብሎምን ኢሎም። ኣፈኛ ባግቦ ሚስተር ኣሓው ዶን ሜሎ ኣብ‘ዚ ዝሃቦ ሪኢቶ “ካናዳን እንግሊዝን ንኣምባሳደራት ሎረን ባግቦ ደጊም ኣይንፈልጦምን ስለዝበላ፣ንሕና‘ውን ናይ ክልቲኤን ሃገራት ልኡኻት ንክንቅበል ዝነበረና ግዴታ ፈሪሱ‘ሎ” ይብል።
እንተኾነ ካናዳን እንግሊዝን ንስልጣን ሚስተር ባግቦ ኣፍልጦ ስለዘይሃባሉ፣ንስጉምቲ ሚስተር ባግቦ‘ውን ከምኡ ኣይቅበለኦን።
ምንስቴር ወፃኢ እንግሊዝ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ፣ብዘይካ‘ቶም ብዓለም-ለኸ ማሕበረ-ሰብ ተቀባልነት ዝረኸቡ ኦላሳን ዋታራ ብካልእ ኣካል ዝዋሃብ ትእዛዝ ኣይንቅበልን ይብል።
ምንስቲር ወፃኢ ካናዳ ለውረንስ ካኖን ብወገኖም፣ሚስተር ባግቦ ዝዛረብሉ ዘለው ምምሕዳር ኣይርዳኣናን፣ስለዚ ኣምባሳደር ማሲፕ ይውፃእ ምባሉ ግልፂ ኣይኮነን ኢሎም።
ነዚ ምስሕሓብ‘ዚ ዝያዳ ዝሓላለኾ ድማ፣ኣሜሪካ ንሃብቲ ሚስተር ባግቦ ከይንቀሳቀስ ኣሜሪካውያን ምስ ባግቦ ንግዳዊ ስራሕቲ ከይገብሩ ምእጋዳ‘ዩ።
ቁጠባዊ ምትሕብባር ሃገራት ምዕራብ ኣፍሪቃ ኢኮዋስ፣ ባግቦ ንዋታራ ስልጣን ኣረክብ፣ተዘየለ ብሓይሊ ክነውግደካ ኢና ከምዝበልዎም ዝዝከር‘ዩ።
ፕረዚደንት ጋና ጆን ኣታ ሚለስ ሃገሮም ኣብ ቅልውላው ኣይቮሪኮስት ፀግዒ ኣይትሕዝን‘ያ፣ወትሃደራዊ ጣልቃ ምእታው ድማ ፍታሕ ኣየርክብን‘ዩ ድሕሪ ምባሎም ግና‘ቲ ምፍርራሕ ቅሂሙ‘ሎ።


text:
ናይ ፊልሞን ታሪኽ
ቅድሚ ምጭዋየይ ናብ ኤውሮፓ ይኹን ኣሜሪካ ናይ ምኻድ ድልየት ኣይነበረንን ይብል ፊልሞን. ስርሐይ ኢልክትሮኒክስ ምዕራይን ኣብ ናይ ሓበሬታ ቴክኖሎጅን ስለዝነበረ በዚ ሞያይ ኣብ ኡጋንዳ ወይ ኣንጎላ ክሰርሕ እዩ ኔሩ ድልየተይ።
ወዲ 27 ዓመት ዝኾነ ፊልሞን ድሕሪ ካብ ሃገር ድሕሪ ምውጽኡ ሂወቱ ኣብ መዓስከር ሸገራብ ክጠዓዕሞ ይፍትን ኣሎ ወረቀት መንነት ምስተዋህቦ ድማ ናብ ኡጋንዳ ወይ ኣንጎላ ብምኻድ ሓደሽ ሂወት ምጅማር ይሓስብ።
ሓደ መዓልቲ ምስ ብጾቱ ዕንጨት ንምምጻእ ኣብ ዝወጽሉ ግዜ ምስ ክልተ ብጹቱ ተጨውዩ። እቶም ጨውይቲ ካብ ብሂረ ራሻይዳ ኮይኖም ኤርትራውያን ካብ ሱዳን ብምጭዋይ ናይ ግብጺ ብምውሳድ ናብ ካልኦት ኣሰጋገርቲ ሰባት የረክብዎም ብተረኦም ከኣ ኣቶም ተረከብቲ ናብ ሲናይ በረኻ ወሲዶሞም።
ተሞክሮ ምጭዋይ ፊልሞንን ኣብ ኢድ እቶም ጨወይቲ ዘጋጠሞ ስምዑ
ድሕሪ ኣቲ ገንዘብ ምኽፋሉ ኩነታት ጥዕንኡ ብዘየገድስ ናብ ካልኡ ኣሰጋገርቲ ተመሓላሊፉ ኣብ ኢድ እዞም ሰባት ከኣ ኣብ ትሕቲ ተስፋ ምቁራጽ ከሎ ሕያዎት ሰባት ረኺቡ። ” እንታይ ዓይነት ፍሩት ክበልዕ ይደልይ ምስ ሓተቱኒ ክእምን ኣይከኣልኩን ይብል እሱ የእዳወይ ከንቀሳቅስ ስለዘይከኣልኩ እታ መዓልቲ እቲኣ ባዕሎም የኾልሱኒ ኔሮም” “ወላካ ገለ በደዊን ክምለስ ዘይክእል ቃንዛ እንተገደፉለይ ካልኦት በደዊን ከኣ ሂወተይ ኣድሒ ኖማ እዮም” ይውስኽ ፊልሞን።
ኣብ ኢድ እቶም ኣስገርቲ ከሎን ኣሰጋግርኡን ናብ እስራኤል ስምዑ
ከባቢ ዓመትን ፈረቃን ኣብ እስራኤል ድሕሪ ምጽናሕ ተሞክርኡ ንብዙሓት ጋዜጠኛታት ድሕሪ ምክፋሉ ንፊልሞን ንምሕጋዝ ገለ ወልቀሰባት ገንዘብ ብምውፋይ መጥባሕታዊ ሕክምና ክገበር ወይ ናብ ኣሜሪካ ወይ ናብ ጀርመን ከኸይድ ደለዩ. ብሓገዝ ሓደ ደራኺ ዝኾነ እስራኢላዊ ዓርኪ ፊልሞን ምስ ብጻዩ ናይ ቨልጅም ቪዛ ረኺቡ ኣብ ቨልጅም ዑቕባ ሓቲቱ ድሒሩ ኸኣ ኣብ ጀርመን መጥባሕቲ ደህሪ ምክያድ ሕጂ ኣብ ጀርመን ይርከብ።
ተሞክሮን ትጽቢትን ፊልሞን ኣብ ኤውሮፓ ስምዑ


text:
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ፈየርስታ ኮሙናውን ብሕታውን ዝካረ ገዛውቲ ኣሎ። ኣብኡ ናይ ወነንቲ ኣባይቲ ማሕበራት ኣሎ። ንመንበሪ ኣባይቲ ብዚምልከት ተወሳኺ ሓበሬታ ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ክትረክብ ትኽእል።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ፈየርስታ እተን ብብዝሒ ዝዝረበለን ቋንቋታት፡ ፊንላንድ፡ ዓረብን ሶማልን እየን።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ፈየርስታ ብዙሓት እተፈላለያ ንስፖርትን ምዝዋር በረኻንን ባህልን ዚምልከታ ማሕበራት ኣለዋ። ኣብኡ ንኣብነት ናይ እስልምና ናይ ፖላንድ ኦርናስተትን ናይ ሶማልን ማሕበራት ኣለዋ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት፡ ናይ ኩለን ማሕበራት ዝርዝር ዘለዎ ደብተር ኣሎ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ፈየርስታ መግብን ካልእ ንገዛ ዘድሊ ነገራትን እትዕድገሉ ብዙሕ ድኳናት ኣሎ። ኣብኡ ናይ ክዳውንቲ፡ማኪና፡ መብራህትን ናይ ኩሉ ኣዝዩ ኣድላዪ ዝኾነን ነገራት ዝሸይጥ ድኳናት ኣሎ። ብሕሱር ዋጋ እትዕድገሉ ብዙሕ ሰከንድሃንድ ቡቲካት ኣሎ። ቤትንባብ፡ ቤትጽሕፈት ዕዮ፡ ማሕበራዊ ቤትጽሕፈት፡ መድህን ቤትጽሕፈትን ናይ ቅረጽ ቤትጽሕፈትን ኣብኡ ይርከብ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ብዛዕባ እተፈላለያ ዋኒናት ክትደሊ ትኽእል።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ፈየርስታ ኮምዩን ሓያሎ ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣለዋ። ምሉእ መዓልትን ለይትን ክፉት ዝኾነት ቤትትምህርቲ ህጻናት ኣላ። ኣብቲ ናይ ኮምዩንና ወብሳይት ብዛዕባ ኣብያተትምህርቲ ህጻናትና ተወሳኺ ሓበሬታ ኣሎ። ናይ ወለዲ ጉጅለትኣ ዘለዎ ማእከል ስድራቤትውን ኣሎ። ንሱ ነቶም ካብ 0-1 ዓመት ዝዕድመኦም ውሉድ ዘለዎም መኣከቢ ቦታ እዩ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ብዛዕባ ንጥፈታቱ ተወሳኺ ሓበሬታ ኣሎ።
ብቤትክርስትያን ዚካየድ ክፉት ቤትትምህርቲ ህጻናትውን ኣሎ። ኣብቲ ናይ ቨስታንፉሽ ቨስተርቮላ ናይ ማሕበር ወብሳይት ብዛዕባኡ ተወሳኺ ሓበሬታ ኣሎ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብቲ ኮምዩን 4 መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ብዛዕባኡ ተወሳኺ ሓበሬታ ኣሎ። ፍሉይ ጠለብ ንዘድልዮም ህጻናት ዚኸውን ፍሉይ መባእታ ቤትትምህርቲውን ኣሎ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ብዛዕባ ንጥፈታቱ ተወሳኺ ሓበሬታ ኣሎ።
ኣብ ፋየርስታ ኮምዩን ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ኣሎ። ሽወደን ንወጻእተኛታት ወይ ኤስኤፍኢ እውን ኣሎ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ብዛዕባ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርትን ኤስኤፍኢን ዝያዳ ሓበሬታ ኣሎ።
ዕድላት ትምህርቲ
ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ሽወደን ንወጻእተኛታት ወይ ኤስኤፍኢ ኣለዎ። ኣብኡ ምስ እተፈላለያ ኮለጃት ዝተሓባበር ትምህርቲ ንዓበይቲ(vuxenutbildning) እውን ኣሎ። ኣብ ፈየርስታ ኮለጅ የልቦን።ኣብ መንጎ ናይቲ ከባቢ ዋኒናትን ቤትትምህርትን ግሩም ምትሕብባር ኣሎ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብቲ ኮምዩን ብኸፊል ብብሕታዊ ምምሕዳር ዚኸይድ ሆስፒታል ኣሎ። እቲ ናይ ክንክን ኣገልግሎት ምስ ናይ ቨስተሮስን ሾፒንግን ሆስፒታል ኮይኑ ይሰርሕ። ብዛዕባ ዝያዳ ሓበሬታ ኣብ Landstinget Västmanlandከምኡውን Bergslagssjukhuset Mitt Hjärta ዝኾነ ነናተን ወብሳይት ርኸቦ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስቲ ኮምዩን ኣብ እትረኸበሉ ግዜ ተርጓማይ ምስ ዘድሊ፡ እቲ ኮምዩን እዩ ነዚ ዘዳሉዎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ፈየርስታ ጥቓ ቨስተሮስ፡ ስቶክሆልን ካልኦት ኣገደስቲ ቦታታትን እዩ። ናብ ዝደለኻዮ ዚወስዳኻ ፈጣናት ባቡራትን ኣውቶቡሳትን ኣለዋ። ብዛዕባ ናይ ቨስትማንላንድ ባቡራትን ኣውቶቡሳትን ኣብቲ ናይ Västmanlands Lokaltrafiks ወብሳይት ተመልከት። ብዛዕባ መስመራት ከኣ ኣብ Tågkompaniet ከምኡውን ኣብ SJ. ተመልከት።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ፈየርስታ ኮምዩን ብእተኻእለ ኩሉ ሰብ ናይ ባዕሉ ዋኒን ኪህሉዎ ንደሊ፡ ነዚ ዕላማዚ ድማ ኣበርቲዕና ንሰርሕ። ብዛዕባ ዋኒን ምጅማር ዝያዳ ሓበሬታ ኣብቲ ናይ ናይ ቲልቨክስትግሩፐን ወብሳይት ተመልከት።


text:
ኽልተ ግዘ መጥባሕቲ ገፅ ዝገበረ ፈላማይ ሰብ ዓለምና…
ጀሮሜ ሃሞን ወዲ 43 ዓመት ዕድመ ኮይኑ ብሰንኪ ኒዉሮ ፋይብሮ ማቶሲስ ዝተብሃለ ሕማም ዘይምዕሩይ ገፅ ከምዝነበሮ ይግለፅ።
እዚ ንምሕካም ኣብ 2010ዓ.ም ፈረንጂ ኣብ ሆስፒታል ፓሪስ ንፈለማ መጥባሕቲ ገፅ ዝገበረ ኮይኑ ኣብ 2015 ግን ምስቲ ሕማም ከምዘሎ ዘመላኽት ስምዒት ተሰሚዕዎ ብፀረ ቓንዛ ክፍወስ ፀኒሑ እዩ።
ኣብ 2016 ድማ ነክሮሲስ ብዝተብሃለ ሕማም ክሳቐ ተራእዩ።
ብድሕሪ እዚ ሚስተር ሃሞን ንኽልተ ኣዋርሕ ኣብ ሆስፒታል ፓሪስ ኣይርኢ ኣይሰምዕ ኣይዛረብ ኮታስ ሙሉእ ገፁ ተላዒሉ ፀኒሑ እዩ።
ኽልተ ወርሒ ከምኡ ዝፀንሐሉ ምኽንያት ድማ ገፅ ዝልግስ ኣካል ክሳብ ዝርከብ ኮይኑ ፍቓደኛ ምስተረኸበ ኻልኣይ መጥባሕቲ ገፅ ኣካይዱ እዩ።
ማዕኸናት ዜና ፈረንሳይ ሰለስተ ገፅ ዘለዎ ሰብ ይብለኦ ኣለዋ።
ሚስተር ሃሞን ድማ ነቲ ሓድሽ ገፅ ብፀጋ ተቐቢልዎ ኣሎ ይብል ቢቢሲ።


text:
ኣብ ጀርመን ከተማ በርሊን ኣብ ሓደ ናይ ዕዳጋ ቦታ ብናይ ጽዕነት መኪና ዝተፈጸመ መጥቓዕቲ 12 ሰባት ምሟቶምን ካልኦት አስታት 50 ድማ ምቁሳሎምን ተፈሊጡ’ሎ። እዚ መጥቓዕቲ ከም ባህልን ልምድን ጀርመን ንበዓል ልደት ኣብ ዝዳለው ክብረ በዓል ጎደናታት ዘጋጠመ ምዃኑ’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ፖሊስ እታ ከተማ እቲ መጥቓዕቲ ብላንድ ማርክ ከይሴር ዊልሀም ሚሞርያል ቤተ ክርስትያን ኣብ ዝበሃል ቦታ ትማሊ ሶኑይ ምሸት ምግጣሙን መራሕ’ቲ መጥቓዕቲ ዝፈጸመ ናይ ጽዕነት መኪና ድማ ካብቲ ሓደጋ ዘጋጠመሉ ቦታ ክስወር ኣብ ዝፈተነሉ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ምእታውን ሓቢሮም። መራኸቢ ብዙሃን እቲ መራሕ መኪና ፓኪስታናዊ ምዃኑን ናብታ ሃገር ዝሓለፈ ዓመት ምእታውን ይሕብሩ ኣለው።
ተመሳሳሊ መጥቓዕቲ ኣብ ወርሒ ሓምለ ኣብ ከተማ ኒስ ፈረንሳ ኣብ ባህላዊ በዓል ዝኻየደሉ ዝነበረ ቦታ ምግጣሙን 86 ሰባት ምሟቶምን ይዝከር። መራሕ መኪና እዚ ኣብ ፈረንሳ ዘጋጠመ ሓደጋ ኣብ ቱኒዝያ ዝተወልደ ምዃኑን ምስ ንገዛእ ርእሱ “እስላማዊ መንግስቲ” ኢሉ ዝጽውዕ ጥሩፍ ጉጅለ ምትእስሳር ክህልዎ ይኽእል ዝብል ጥርጣረ ከምዘሎ ይግለጽ።
ኣውሮጳዊ ተንታኒ ብሩዝ ዊልሰን ካብ ሜልቦርን ኣውስትራልያ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብዎ ቃል እዚ ኣብ ጀርመን ዘጋጥም ዘሎ መጥቓዕቲ ጀርመናዊያን ኣስታት ሓደ ሚልዮን ስደተኛታት ኤስያ፡ማእኸላይ ምብራቕን ኣፍሪቃን ኣብ ሃገሮም ንምቅባል ድምጾም ዝሃብሉ ውሳኔ መዘኻከሪ’ዩ ይብሉ።
ብተወሳኺ መሓውራት ዜና ንዘቕርብዎ እታ መኪና ዋንነታ ናይ ፖላንድ ትካል ምኳኑ ብዝምልከት ሚስተር ብሩስ ዊልሰን ከምዚ ይብሉ።
“ ገለ መሓውራት ዜና እታ መኪና ምስ ፖላንዳዊ መራሕ መኪና ተጨውያ ክትኸውን ትኽእል’ያ ዝብሉ እንተሓለው ኣብ ኸመይ ኹነታት፡ ብኸመይን መዓስ ከምኡ’ውን እቲ ሓበሬታት ሓቂ ድዩ ንዝብል ግን ክሳብ ሕጂ ዝተረጋጸ ነገር የለን። ይኹን እንበር እቲ ፖላንዳዊ ትካል ኣብ ከባቢ ሰዓት 4 ድሕሪ ቀትሪ ምስ መራሕ መኪና ርኽብ ምቁራጾም ሓቢሮም እዮም። እዚ ድማ እቲ ሓደጋ ቅድሚ ምግጣሙ ኣርባዕተ ሰዓታት ኣቢሉ’ዩ ኣብዚ ኣርባዕተ ሰዓታት እንታይ ኣጋጢሙ ክሳብ ሕጂ ኣይፈለጥናን።”
ኣውሮጳ ኣብ ቀረባ እዋን ዓበይቲ መጥቓዕትታት ግብረ ሽበራ ኣብ ከተማታት ፓሪስን ብራስለስን ምግጣሙ እንተኾነ ግን ኣብ ጀርመን ዳዒሽ ሓላፍነት ዝወሰደሉ ነአሽቱ ሓደጋታት ከጋጥም ምጽንሑ ይፍለጥ።
ናይ ኣሜሪካ ክፍሊ ሃገራዊ ጸጥታ ወሃቢ ቃል ኔድ ፕራይስ እዚ ሓደጋ መጥቓዕቲ ግብረ ሽበራ ምዃኑን ኣሜሪካ ድማ ጀርመን ኣብ ተኻየዶ ምርመራ ኣብ ጎና ደው ከምትብል ኣፍሊጦም ኣለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን።
እንቋዕ ኣብጽሓና!
ሕዳር 6 (፮) በዓተ እግዚእነ ወማርያም ወላዲተ አምላክ ውስተ ደብረ ቁስቋም
(Click for PDF)ኅዳር ሽዱሽተ ኣብዚ ዕለት እግዚእነ ኢየሱስ ክርስቶስ ሎቱ ስብሐት፣ ምስ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያምን ኣረጋዊ ዮሴፍን ሰሎሜን ሓቢሩ ካብ ስደት ኣብ ዝመለስሉ እዋን ድኅሪ ነዊሕ ኣድካዊ ጉዕዞ ደብረ ቁስቋም ካብ ዝነብሮም ድኻም (እምጻማ ፍኖት ) ዘዕረፍሉ ዕለት እዩ።
ደብረ ቁስቋም ኣብ ግብጺ ትርከብ ቦታ ኮይና ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ምስ ወዳ ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣረጋዊ ዮሴፍን ሰሎሜን ንነዊሕ እዋን ዝተቐመጡላ ቦታ እያ። ብድሕሪኦም እዛ ቦታ ተቀዲስን ከቢራን መኅደሪ ቅዱሳን ገዳም ኮይና ስጋብ ሕጂ ብዙኅ ተኣምራት ዝግበረላ ማኅደር ቅዱሳን ኣበው መንነኮሳት እያ።
ኣብዚ ቅዱስ ቦታ እዚ ዳግማይ በድኃሪ መዋዕል (ኣብ ዳሕራይ ዘመን) ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ደብረ ቁስቋም ቅዱሳን ሓዋርያት ኣኪብዎም፣ ታቦቱን ቤተክርቲያኑን ኣኽቢሩ፣ ናይ ቁርባን መሥዋኣቲ ሠሪዑ ቅዱስ ሥጋኡን ደሙን ንኹሎም ወገናቱ ሂብዎም። ነዚ ከኣ ናይ እስክንድርያ ሊቃነጳጳሳት ቅዱሳን ኣቦታትና ቂርሎስን ቴዎፍሎስን ምስክር እዮም። ይብለና መጽሓፈ ስንክሳር ዘወርኃ ኅዳር 6.
ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ወላዲተ ኣምላክ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ኣብዚ ቅዱስ ቦታ ምስ ክቡር ወዳን ምስ ቅዱሳኑን ብፍሉይ ተኣምር እናተገልጸት ንምእመናን በረከታን ረዲኤታን ትህቦም ።
ወስብሓት ለእግዚአብሔር ወበረከታ ለእግዝእእትነ ቅድስት ድንግል ማርያም ወላዲተ አምላክ የሃሉ ምስሌነ ይሃሉ ለዓለመ ዓለም ኣሜን።
አርኬ
ሰላም ለአእጋሪከ ውስተ ደብረ ቂስቋም እለ ጌሣ። ሕፃነ ማርያም ክርስቶስ አመ ጐየይከ ደወለ ንሒሳ ። ወአመ በጽሐ ህየ እንዘ ይነሥእ ኃይለ አንበሳ። እንተ ሠመርከ በኅድዓት ለነፍሱ ታፍልሳ። ሰላም ሰላም ለወልደ ዮሴፍ ዮሳ።
ምንጪ ተአምረ ማርያም
መጽሓፈ ማርያም ስንክሳር


text:
ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ጨንፈር ጅዳ ዕዉት ኣኼባ (ተንዊር) ኣካይዱ
ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ጨንፈር ጂዳ ሱዑዲ ዓረብያ፣ ዕዉት ኣኼባ (ተንዊር) ኣካይዱ
ብዕለት 13 ጥቅምቲ 2017 ወከልቲ ውድባትን ኣባላት ባይቶን ዓበይቲ ዓድን ህዝቢ ጅዳን ኣባላት ማእከላይ መሪሕነትን ኣባላት ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ጨንፈር ጅዳን ዝተሳተፍዎ ዕዉት ናይ ሰሚናር ተንዊር ተኻይዱ. ቅድሚ ኣኼባ ምጅማር ናይ ሓባር ምሳሕ ድሕሪ ምግባዝ፡ መኽፍቲ ኣኼባ ብቁርኣነል ከሪም ተኸፊቱ፡ ቀጺሉ ኣቦ-መንበር ጨንፈር ጅዳ ንተሳተፍቲ እንኵዕ ዳሓን መጻእኩም ብምባል፡ እዚ ናይ ሎሚ ኣኼባ ህዝቢ ጅዳ ምስ መሪሕነት ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ብምርኻብ ህሉው ኩነታት ሃገርን ደምበ ተቃዎምን ኩነታት ሰልፍና ብሓበር ንምስማዕን ዘለና ሕቶ ምሕታትን መልሲ ምርካብን ኢዩ ድሕሪ ምባል። ቀጺሉ ምክትል ኣቦ- መንበር ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ሓው መሓመድ ሳልሕ ሓጎስ ህሉው ኩነታት ሰልፊ ድሕሪ ምግላጽ፡ ናብቲ ኣብ ዕለት 22 ሓምለ ብሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ዝተኻየደ ዕዉት ሰሚናር መራሕቲ ውድባትን ኣባላት ባይቶን ህዝብን ዝተሳተፍዎ ኣመልኪቱ ትሕዝቶ ሰሚናርን፡ ኣብ ሰሚናር ዝቀርቡ ጽሑፍትን ዝተኻየደ ዘተን ዝወጽሉ ትሕዝቶን ሰፊሕ መግለጺ ኣቅሪቡ።
ብምቅጻል ንተሳተፍቲ ኣኼባ ዕድል ብምሃብ ካኣ ንዘቅረብዎ ሕቶታት፡ ብምክትል ኣቦ-መንበር ሓው መሓመድ ሳልሕ ሓጎስ፡ ኣዕጋቢ መልሲ ተዋሂቡ። ከምኡ’ውን ብካድራት ጨንፈር ጅዳ ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ዝተዳለወ ጽሑፍ ብዛዕባ ዝጽበየና ዘሎ ዕማምት ጉዳይ ሽግር ሕብረተሰብና ፍታሕ ንምርካብ ብግብረ-ስናይ ከቢረ ከምኡ’ውን ካለኦት ግብረ-ሰናይ ዘካይደኦ ዘለዋ ጻዕሪ ሕጂ እውን ኣብዚ ጉዳይ እዚ ዓቢ ኣድህቦ ብምግባር ካብቲ ዝጽንሐ ናብ ዝሓሸ ክዓቢ ናይ ግድን ክስራሓሉ ዘለዎ ሓዲሽ ኣገብብ ስራሕን ተሳትፎን ክህሉ ክምዘለዎ ብስፊሕ መግለጺ ቀሪቡ።
አብ መጨረሻ ክምዚ ዓይነት ኣኼባ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ዝሳተፎ ብቀጻሊ ክካየድ ለበዋ ድሕሪ ምሕላ ምክትል ኣቦ-መንበር ንኣሳናዳእቲ ናይዚ ኣኼባ ጨንፍር ጅዳ ምስጋና ኣቅሪብሎም።
ክፍሊ ዜና
ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ
14/10/2017


text:
ኢትዮጵያ ካብ ምህርታት ስጋን ፀባን 72ሚልዮን ዶላር ኣታዊ ረኺባ…
መቐለ ሚያዝያ 10/2009(ድወት) ኢትዮጵያ ኣብቶም ዝሓለፉ 9ተ ኣዋርሕ ሰደድ ካብ ዝገበረቶ ምህርቲ ስጋን ውፅኢት ፀባን 72ሚሊዮን ዶላር ኣታዊ ከምዝረኸበት ኢንስቲትዩት ልምዓት ስጋን ፀባን ገሊፁ።
ኣብቶም ዝሓለፉ 9ተ ኣዋርሕ ኢትዮጵያ ናብ ሃገራት ስዑዲ ዓረብን ሕቡራተ ዓረብ ኢምሬትስን ምህርታት ስጋን ውፅኢት ፀባን ከምዝለኣኸት ድረ ገፅ ኦል ኣፍሪካን ዶት ኮም ገሊፁ።
ኢትዮጵያ 60ሚኢታዊ ምህርታት እዚ ዓውዲ ናብ ሕቡራት ዓረብ ኢምሬትስ፣ 38ሚኢታዊ ድማ ናብ ስዑዲ ዓረብ፣ 2ሚኢታዊ ናብ ሃገራት ማእኸላይ ምብራቕ ከምትልእኽ ዝገለፀ እቲ ድረ-ገፅ መዓልታዊ 50ቶን ምህርቲ ስጋ ናብዘን ሃገራት ሰደድ ከምትገብር ሓቢሩ።
ኢትዮጵያ ኣብዚ በጀት ዓመት ካብዚ ዓውዲ 150ሚሊዮን ዶላር ኣታዊ ንምርካብ ከምዝተለመት ንሓበሬታ ኢንስቲትዩት ልምዓት ስጋን ፀባን ፀሪሑ እቲ ድረ-ገፅ ፀብፂቡ።


text:
ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ትማሊ ዕለት 9 ሰነ 2017 ዓምፈ ኣብ ቤትጸሎት ቅድስት ማርታ ኣብ ዘዕረግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ‘ኣብ ሕማቅ ግዝያት ናይ ሓዘንን ስቃይን ወላውን ኣደራዕ ናይ ጸርፍን ውርደትን ከጓንፈካ እንከሎ ኣብ ናይ ከንቱነት ከይወደቅካ ናይ እግዚኣብሔር ጸሎትን ትዕግስትን ተስፋን መንገዲ ምምራጽ የድሊ’ ሓቀኛ ሓጐስ ካብ እግዚብሔር እምበር ካብቲ ብከንቱነት ዝተሸላለመ ጽባቄ ከምዘይርከብ ገሊጾም፣
ብናይ ላቲናዊ ሥርዓተ ኣምልኾ ናይ ዕለቱ ንባባት ካብ መጽሓፈ ጦቢት ምዕራፍ 11 ዝተወስደ ኮይኑ ነቲ ብሩፋኤል መልኣኽ ተሰንዩ ናብ እንዳ ራጒኤል ነዊሕ ጉዕዞ ዝገበረ ወዱ ጦብያን ከም መርዓት ዝተዋህበቶ ሳራን ካብ ጋኔን ምንጋፋን ናይ ጦቢት ምሕዋይ ዓይንን ዝገልጽ ክፍሊ ነበረ፣ ቅዱስነቶም ነቶም ተዋሳእቲ ናይዚ ታሪኽዚ በብሓደ እናጠቀሱ ማለት ጦብያ ኣቦ ጦቢት ኣብ ግብረሠናይ ተዋፊሩ እንከሎ ብለይቲ ካብ መንካዕ ብዝወረዶ ጸገም ዓዊሩ ዝነበረ እታ ከም መርዓት ወዱ ዝተዋህበት ሳራ ከኣ ጋኔን ሒዝዋ ክምርዓውዋ ዘዝሓሰቡ እናሞቱ ናይቶ እዚ ሕማቅ ዕድልዚ ዘጋጠሞም ሾውዓተ መንእሰያት በደል ኣሸኪሞማ ትሳቀ ዝነበረት ኮይና ኩሎም በብወገኖም ብርቱዕ ጸገም ዘጓነፎምን ኣምሪሮም ብልቦም ንእግዚኣብሔር ዝለመኑን እንክኾኑ ካብ ቤተሰቦም ከይተረፈ ጸርፍን ውርደትን ዘጋጠሞም እውን ነበሩ፣ ኩሉ ምስ ጸልመቶም ዳርጋ ሞት ይሓይሽ ኣብ ምባል ዝበጽሑ ሰባት ነበሩ፣ ሳራ ዳርጋ ክትሕንቅ ቀሪባ ነራ ግን ናብ ልባ ምልስ ኢላ ኣነ እንተመይተ ስድራይ ክሳቀዩ እዮም ትብል እሞ ኣበርቲዓ ክትጽሊ ትጅምር፣ ጦብያ እውን እዚ ሕይወተይ ክንደይ ይመርር ቢሉ ይሓስብ እሞ ኣብ ጸሎት ይጽመድ፣ ካብዚ እንመሃሮ ዝመረረ ይምረር ኣብ ሕማቅ ግዜ ከድሕነና ዝኽእል ጸሎት ጥራይ ምዃኑ እዩ፣ ካልእ እዞም ክልተ ሰባት ዘምህሩና ትዕግስቲ ኮይኑ ልዕሊ ኩሉ ግን እግዚኣብሔር ከምዝሰምዖምን ነቲ ሕማቅ ግዜ ከምዘሕልፎን ምሉእ ተስፋ ነበሮም፣ ኣብ ሕይወትና ኩሉ ክመረና እንከሎ ብውሑዱ ይኹን ብብዙሑ ሓዘንን ጸገምን ከጓንፈና እንከሎ ነዚኤን ንዘክር፣ ጸሎት ትዕግሥቲ ተስፋ፣ ነዚ ኣይረስዑ እንክብሉ ሓደራ ቢሎም፣
ቅዱስነቶም ምስዚ ኣተሓሒዞም ሕይወት ወትሩ ሓዘንን ጸልማትን ጥራይ ከምዘይኮነት ዘሐጉስ ግዝያት እውን ከምዘሎ ብምዝኽኻር እዚ ግን ከምቲ ኣብ ልበወላዳት እንረኽቦ ጽቡቅ ፍጻሜ ዘይኮነ ‘ድሕሪ ብርቱዕ ፈተና እግዚኣብሔር ነቶም ብእምነት ዝምሕጸንዎ ይቀርቦም የድሕኖም ከኣ። ኮይኑ ግን ጥዑም ግዜውን ኣሎ፣ እዚ ግን ብከንቱነት ዘጌጸ ክኸውን የብሉን፣’ ድሕሪ ቢሎም ናብቲ ታሪኽ ናይቶም ክልተ ሰባት ይምለሱ እሞ ኩሉ እቲ ማዕበልን ጸገምን ምስ ሓለፈን ሓጐስ ምስ ኮነ እንታይ ይገብሩ ኢሎም ይሓቱ እሞ ‘ንእግዚኣብሔር የመስግኑ ልቦም ኣብ ናይ ምስጋና ጸሎት ይኸውን’ ቢሎም ከኣ ይምልሱ፣
ኣብ መወዳእታ ኩልና ናብ ሕልናና ምልስ ቢልና መስቀል ከጓንፈኒ እንከሎ ኩሉ ክጽልምተኒ እንከሎ ኣብ ሓዘን ጓሂ ስቃይ እንታይ እገብር ከምዞም ሰባት እዚኦምዶ ብትዕግስትን ተስፋን እጽሊ! ኩሉ ምስ ሓለፈን ሓጐስን ሰላምን ደሓንን ምስ ኮነኸ ንእግዚኣብሔር ኣመስግንዶ! ኢልና ክነስተንትን ድሕሪ ምዝኽኻር ነቲ ክፍሊ ቅዱስ መጽሓፍ እንደገና ክነንብቦን ኣብ ሕይወትና ኣብ ዘጋጥሙ ዘሕዝኑን ዘሐጉሱን ነገራት እንታይ ክንገብር ከምዘሎና ንሕሰብ እንክብሉ ስብከቶም ዛዘሙ፣


text:
ናይ 2017 ዓ.ም. ፍጻሜታት ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ሮማን ካባቢኣን ብርእደ መሬት ናይ ንዝተጠቕዓ ከባቢ ሕዝቢ ዘርኣይዎ ቅርበትን ዝለገስዎ ደገፍን ከምኡ እውን ኣብ ዓለም ሓቆፍ ጉዳያት ሃገራትን ኒክለሳዊ ኣጽዋር ክውገድ ዘቕረብዎ ናይ ሰላም ጻውዒትን ንኤውሮጳ መራሕቲ ዘስምዕዎ ዘረባን ምስ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ርእሰ ብሔር ትራም ብን ናይ ፍልስጥኤም ርእሰ ምምሕዳር መንግስቲ ርእሰ ብሔር ኣቡ ማዘንን ኣብ ኢጣሊያ ከተማ ነቱኖ ዝርከብ ናይ ሕቡራት መግንስታት ኣመሪካ ወትሃደራት መቓብር ስፍራ ዝፈጸመዎ ምብጻሕ ኣብ ምያንማርን ባንግላድሽን ዝኣመሰለ ዘካየድዎ ሓዋርያዊ ምብጻሕ ጐሊሒ ዝግለጸሉ ዓመት ከምዝዀነ ናይ ቫቲካን ረዲዮ ጋዜጠይና ኣለሳንድሮ ጂሶቲ ካብ ዘቕረብዎ ጸብጻብ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ዕለት 5 ጥሪ 2017 ዓ.ም. ሸውዓተ ሺሕ ናይተን ኣብ 2016 ዓ.ም. ወርሒ ነሓሰን መስከረምን ብርእደ መሬት ዝተጠቕዐ ካብ ላዚዮን ኡምብሪያን ማርከን ክፍለ ሃገራት ከባቢ ዝተዋጽኡ ምእመናን ሃገረ ቫቲካን ኣብ ዝርከብ ጳውሎስ ሻድሻይ ናይ ጉባኤ ኣዳራሽ ተቐቢሎም ምዕዳን ከምዝለገሱን፡ ዕለት 14 ጥሪ 2017 ዓ.ም. ናይ ፍልስጥኤም ርእሰ ምሕደራ ርእሰ ብሔር ኣቡ ማዘን ኣብ ሓዋርያዊ መንበሮም ተቐቢሎም ከምዘዘራረቡን ድሕሪ ቁሩብ መዓልቲ ኣብ ቅድስቲ መንበር ናይ ፍልስጥኤም ልኡከ መንግስቲ ንፈለማ ጊዜ ከምዝቖመን ዘዘኻኸሩ ጂሲቲ ኣስዒቦም፥ ኣብ ወርሒ ለካቲት 2017 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ዕለት 17 ለካቲት ንፈለማ ጊዜ ሮማ ኣብ ዝርከብ መንበረ ጥበብ ሮማ ሳልሳይ ምብጻሕ ኣካይዶም ምስ ተመሃሮን መምሃራንን ተራኺቦም ዛዕባ ተወሃሂድካ ምንባርን ስደተይናታትን ኣደጊፎም ስደተይናታት ሃብቲ እምበር ስግኣት ኣይኰነን ዝብል ሓሳብ ዘማእከለ ቃለ ምዕዳን ከምዝለገሱን ኣብቲ መንበረ ጥበብ ምብጻሕ ዘካየዱ ቀዳማይ ር.ሊ.ጳ. እውን ከምዝዀኑ የመልክቱ።
ዕለት 27 ለካቲት እውን ሮማ ኣብ ዝርከብ ኣንግሊካዊ ቤተ ክርስቲያን ምብጻሕ ኣካይዶም እቲ ንሓድነት ኣሚቱ ኣብ መንጐ ካቶሊካዊትን ኣንግሊካዊትን ቤተ ክርስቲያን ዝከየድ ናይ ሓባር ዘተ ኣገዳስነቱ ከምዘቃልሑን ኣብታ ኣንግሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ምብጻሕ ዘካየዱ ቀዳማይ ር.ሊ.ጳ. እውን ምዃኖም ጂሶቲ የዘኻኽሩ።
መጋቢት 2017 ዓ.ም.፥ ናይ ሕብረት ኤውሮጳ ቅዋሜ ዘበገሰ ብናይ ሮማ ውዕል ዝፍለጥ ናይ ስምምዕ ሰነድ ዝኽሪ መበል 60 ዓመት ምኽንያት ዕለት 24 መጋቢት ኣብ ሕብረት ኤውሮጳ ምብጻሕ ኣካይዶም፥ ንናይ ሕብረት ኤውሮጳ ቅዋሜ መሰረት ካብ ሓድነትን ክሳብ ምትሕብባርን ስድራ ቤት ክሳብ ድጋፍ ንመንእሰይ ወለዶን ዝብሉ ክቡራት ዋጋታት ዘዘኻኽር ዘረባ ከምዘስምዑ ዝጠቐሱ ልኡኽ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ጂሶቲ ኣስዒቦም፥
ኣብ ወርሒ ለካቲት 2017 ዓ.ም. ድማ እቲ ዕለት 14 ለካቲት 2017 ዓ.ም. ኣብ ሮማ ኣደባባይ ኮሎሰዩስ ኣብ ዝተኻየደ ጸሎት ፍኖተ መስቀል ተሳቲፎም፥ የዕንትና ብግብረ ክፍኣትና ሕፍረት ተመሊኤን ንታሕቲ እናጠመትና ልብና ግና ብተስፋ ተመሊኡ ናባኻ የብል ኣሎ ዝብል ንናይ ሕልና መርመራ ዝዕድም ጸሎት ከምዘስምዑን፡ ብበዓለ ፋሲካ ምኽንያት ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ኣብ ዘዕረግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ፥ ናይ ክርስቶስ ትንሳኤ ናይቲ ዝተናዕቀ ደሓር ናይ ህልውናና ዓንዲ ዝዀነ ምስጢር በዓል ኢዩ እንክብሉ ናይ ኢየሱስ ትንሳኤ ምስጢር ብዕምቆት ከምዝተንተኑ የዘኻኽሩ።
ኣብ ወርሒ ሚያዝያ 2017 ዓ.ም. ካብ ዕለት 28 ክሳብ ዕለት 29 ሚያዝያ 2017 ዓ.ም. ኣብ ግብጺ ወግዓዊ ሓዋርያዊ ዑደት ከምዘከየዱን ኣብ ውርሒ ግንቦት 2017 ዓ.ም. ዕለት 4 ግንቦት ንፈለማ ጊዜ ናይቲ ዘቖምዎ ሓድሽ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ቤት ጽሕፈት ኣብ ዘካየዶ ቀዳማይ ምሉእ ዓመታዊ ጉባኤ ተጋባእያን ተቐቢሎም ምዕዳን ከምዝለገሱን ካብ ዕለት 12 ክሳብ ዕለት 13 ግንቦት 2017 ዓ.ም. ኣብ ፋጢማ ማርያማዊ ቅዱስ ሥፍራ ወግዓዊ መበል 19 ዓለም ሓቆፍ ሓዋርያዊ ዑደት ከምዘካየዱን፡ ዕለት 24 ግንቦት ድማ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ንፈለማ ጊዜ ወግዓዊ ምብጻሕ ንዘካየዱ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ርእሰ ብሔር ዶናል ትራምፕ ተቐቢሎም ከምዘዘራረቡን ኣብቲ ዘካየድዎ ርክብ ብዛዕባ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንን ስደተይናታትን ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ብዛዕባ ማእከላይ ምብራቕ ህልው ኩነትን ስደትን ጸኣትን ማሕበረ ክርስቲያንን ዛዕባ ኣሸበርትን ኣብ ዝብል ርእሰ ጉዳይ ዝርርብ ከምዘካየዱ ዘዘኻኸረ ናይ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ጂሶቲ ጸብጻብ ኣስዒቡ፥ ኣብ ወርሒ ሰነ 2017 ዓ.ም. ድማ ዕለት 3 ሰነ 2017 ዓ.ም. ልዕሊ 50 ሺሕ ዝግመቱ ምእመናን ኣባላት ማሕበር ተሓድሶ ብመንፈስ ቅዱስ ንዝኽሪ መበል 50 ዓመት ናይቲ ካቶሊካዊ ማሕበር ምስረታ ምኽንያት ሮማ ኣብ ዝርከብ ማሲሞ ኣደባባይ (Circo Massimo) ኣብ ዝተኻየደ በዓለ ዋዜማ ተረኺቦም ይቕረ ምባልን ምሕረትን ምምሕሓርን እቲ ዓቢይ ናይ መንፈስ ቅዱስ ጸጋ ምዃኑ ከምዘረድኡን ዕለት 10 ሰነ 2017 ዓ.ም. ኣብ ናይ ኢጣሊያ ርእሰ ብሔር ሕንጻ ኵሪናለ ወግዓዊ ምብጻሕ ኣካይዶም ምስ ናይ ኢጣሊያ ረፓብሊካዊት ርእሰ ብሔር ሰርጆ ማታረላ ከምእተራኸቡን ንዅሉ ዝኽሰትን ዘሎን ቅልውላው ምፍታሕ ብጥምረትን ዓቕምን ሓይልን ብምውህሃድን ንናይ መንእሰይ ወለዶ ሰናይን ክቡርን መጻኢ ዘስተውዕል መደብ ወሳኒ ምዃኑ ከምዝሓበሩ የመልክት።
ዕለት 17 ሰነ 2017 ዓ.ም. ናይ ጀርመን ርእሰ ብሔር ኣንገላ መርከል ኣብ ሓዋርያዊ መንበሮም ተቐቢሎም ኣብ ዓለም ድኽነት ንምውጋድ ናይ ዓለም ሓቆፍ ጻዕርን ምትሕብባርን ብዛዕባ ኣሸባርነትን ናይ ተፈጥሮ ከባቢ ኣየር ምዝባዕን ብከላን ኣብ ዝብሉ ኣርእስተ ጉዳያት ናይ ሓሳብ ልውውጥ ከምዘካየዱን ዕለት 28 ሰነ 2017 ዓ.ም. ብዓመታዊ በዓለ ቅዱሳት ጴጥሮስ ዎጳውሎስን ምኽንያት ንመጀመሪያ ጊዜ ናይ ላኦስን ናይ ኤል ሳልቫዶርን ቀዳሞት ካርዲናላት ዝተሾሙሉ ብሐቕላላ ንሓሙሽተ ሊቀ ጳጳሳት ናይ ካርዲናል ማዕርግ ከምዝሃቡ ጸብጻብ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ጂሶቲ የዘኻኽር።
ኣብ ወርሒ መስከረም 2017 ዓ.ም. ብትኽክል ካብ ዕለት 6 ክሳብ ዕለት 11 መስከረም 2017 ዓ.ም. ኣብ ሃገረ ኮሎምቢያ መበል 20 ዓለም ሓቆፍ ሓዋርያዊ ምብጻሕ ከምዘካየዱን። ጥቅምቲ 2017 ዓ.ም. ብትኽክል ዕለት 11 ጥቅምቲ ቅዱስ ኣቦና ንዝኽሪ መበል 25 ዓመት ቅዋሜ costituzione apostolica Fidei Depositum- ሓዋርያዊ እምነት ዕቃቤ ቅዋም ኣብ ዝተኻየደ ዓውደ ጉብኤ እቲ ካብ ሓዋርያትን ኣበው ቤተ ክርስቲያንን ዝተመሓላለፈልና ጠመቕ ናይ እምነት ትምህርቲ ዕቃቤ ሓዋርያዊ ቅዋም ኣብ ቤተ ክርስቲያን ፈውሲ ሓሳዅ ነጺግካ ከይትንከፍ እተንብሮ ከምዘይኰነ ኣመልኪቶም ናይ ቤተ ክርስቲያን ናይ እምነት ባህልን ትውፊትን ጭቡጥ ህያውነት ለበስ ምዃኑ ዝምዕብልን ዝዓብን ክምዝዀነ ዘተሓሳስብ ቃለ ምዕዳን ከምዝለገሱ ጂሶቲ ኣብ ዘቕረብዎ ጸብጻብ ሓቢሮም፥ ሕዳር 2017 ዓ.ም. ብላቲን ስርዓት ተዘኪሩ ዝውዕል መዓልቲ ኵሎም ሙታን ምኽንያት ቅዱስ ኣቦና ሮማ ኣብ ዝክረብ ናይ መቓብር ስፍራ በጺሖም ቀጺኦም ኣብ ካልኣይ ውግእ ዓለም ኣብ ከባቢ ኢጣሊያ ምስ ናዚ ኣብ ዝተኸየደ ውግእ ዝተሰውኡ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ወትሃደራት ዝተቕብርሉ ኣብ ከተማ ነቱኖ ኣብ ዝርከብ ናይ መቓብር ስፍራ ምብጻሕ ኣካይዶም፥ ካልኣይ ውግእ ዓለም ከይፍጸም ር.ሊ.ጳ. በነዲክቶስ መበል 15 ዘቕረብዎ ጻውዒት ተወኪሶም ኣብ እዋናዊ ዓለም ዝከየዱ ውግእን ግጭትን ኩሉ ደው ክብልን ኩሉ ናብ ናይ ዘተ ባህሊ ከብል ሓደራ ከምዝበሉን ደሓር እውን ናብቲ 335 ብስርዓት ናዚ ዝተቐትሉ ናይ ነጻነት ሓይልታት ኣባላት ወትሃደራትን ተራ ዜጋታትን ኢጣሊያ ናብ ዝተቕብርሉ ሮማ ከባቢ ኣርደኣቲነ ናብ ዝርከብ ናይ መቓብር ስፍራ ምብጻሕ ኣካይዶም ጸሎት ከምዘዕረጉ የዘኻኽሩ።
ዕለት 10 ሕዳር 2017 ዓ.ም. ብሓድልዮት ቅድሱነቶም እቲ ዘቖምዎ ሓድሽ ኵለንተናዊ ሰብኣዊ ዕብየት ዘነቃቕሕ ቤት ጽሕፈት ኣብ ዝጠለቦ ዛዕባ ምርጋፍ ኑክለሳዉ ኣጻዋር ኣብ ዝዝትይ ቀዳማይ ዓለም ሓቆፍ ዓውደ ጉባኤ ተረኺቦም ናይ ፍርሕን ሞትን ባህሊ ምስናፍ ከምዘድሊ ዘተሓሳብ ዘረባ ከምዘስምዑን፡ ካብ ዕለት 26 ሕዳር ክሳብ ዕለት 2 ታሕሳስ 2017 ዓ.ም. ኣብ ምያንማርን ሃገረ ባንግላደሽን ወግዓዊ መበል 21 ዓለም ለኻዊ ሓዋርያዊ ዑደት ከምዘካየዱን ጠቒሶም ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ዝሃብዎ ጸብጻብ ኣጠቓሊሎም።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሓዱ አምላክ አሜን!!!
ፍቅሪ እምበር ሓሚመ( ሄለን መለስ)
(Click For PDF)ዝተፈተኹም ናይ እግዚአብሔር ቤተሰብ ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም አማላድነት፥ ናይ ቅዱሳን መላእክት ሓለዋ፡ ናይ ጻድቃን ሰማዕታት ተራዳእነት ኣመንቲ ኣሕዋትን ኣሓትን ከመይ ቀኒኹም፤ ኣሜን !! መልስኹም “ኣምላኽ ይመስገን” ዝብል ንፈጣሪ ዘቐደመ ብምዃኑ እናመስገንኩ ኩሉ ግዜ ኣብ ቅድሜና ንኣምላኽ ክንሰርዖ ከምዘለና ዘመስክር ሓቂ እዩ። ሎሚ ናይ መዛራረቢ ዛዕባና ስለፍቕርን መግለጺታቱን እዩ። ብዝኾነ ብዛዕባ ፍቕሪ ካብ ብዙሓት ደረስቲ፡ ተላሃይቲ፡ ገጠምቲ፡ ኣዝየምቲ ኮታስ ዳርጋ ካብ ኩሉ ብኩሉ ኩርንዓት ዓለም ሰሚዕኩም ትኾኑ ኢኹም። ንፍቕሪ ክገልጹ ዘይተጠቅምሉ ናይ ፍልስፍና ቃላት የለን እንተተባህለ’ውን፡ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ኣይኮነን። በሉ ጉዕዞና ብሓንሳብ ይኹን እሞ፡ ስለፍቕርን መግለጺታት ፍቕርን እናዘተና ብሓንሳብ ክንጉዓዝ ዕድመይ የቕርበልኩም።
ሓደ እዋን እዩ ብኣጋጣሚ ኣብ ሓንቲ ኣውቶቡስ ተሳፊረ ኣመት ጉዕዞይ እናገበርኩ ምስ ሓንቲ መማህርተይ ዝኾነት ኤርትራዊት ይራኸበልኩም። ድሕሪ ሰላምታ ምልዉዋጥ ብዛዕባ ናይ ሃገርና እናዘክረና ዕላልና ንጅምር እሞ
“ንዘረባ ዘረባ የምጽኦ ንሓምድ ከኣ ዱግሪ የውጽኦ” ከም ዝተባህለ ሃንደበት ደርፊ ትፎቱ’ዶ፧ ትብለኒ መልሲ ከይሃብክዋ ከለኹ ኣጥብቕ ኣቢላ ሄለን ኣብ ናይ ፈረንጂ ሓደሽ ዓመት ኣብ ከተማና ኦታዋ መጺኣ ኔራ። መቸም ኣብቲ ጓይላ ተሳቲፍካ ሳዕሲዕካ ክትከዉን ተስፋ ይገብር፡ ምኽንያቱ ተምሳጥ ዘሕድር ቃላታ፡ ንጹራት መግለጺታት ፍቕርታታ ንኣእምሮኻ ቃንዩ ልብካ ብምውናን ዘወዛውዝ እዩ ትብለኒ። እንቅዓ ዝኸውን ድሕሪ ምስትንፋስ ንዘሓተተትኒ ሕቶ መልሲ ክህብ ጎሮረይ እሕ እሕ ኢለ እናኣጸራረኹ ከለኹ፡ ኣልግብ ኣቢላ ሄሉ ፍሉይ ድምጺ ኣለዋ። ብፍላይ እታ ሓዳሽ “ፍቅሪ ሓሚመ” ትብል ደርፋ ኣዝያ’ያ ንልቢ እትማርኽ፡ ምስ በለትኒ ንሳ እትወርደሉ ቦታ በጻሕና እሞ ንሳ ካብታ ኣውቶቡስ ወሪዳ ናብ መንገዳ ኣነ ከአ ኣብታ ዝነብርክዋ ቁጽሪ 95 ተሳፊረ ናብ ቤተይ ኣንፈትኩ። ዝተዛረበትኒ ዘረባ ከም ተራ ቃል ጓስየ ክሓልፎ ኣይደለኹን፡ ብዝከኣለኒ መጠን ነታ ዝበለትኒ ደርፊ ሰሚዐ መልሲ ክህበላ ከም ዘለኒ ሕሊናይ ደፋፍኣኒ። እዋእ ንምንታይ ናይ ቤተክርስቲያን ኣገልጋሊ እንከሎ ክሰምዓ ክኢሉ ኣይትበሉኒ፡ ምኽንያቱ ክሰምዓ ዝገበረኒ ናይ ደርፊ ምስማዕ ድሌት ወይ ባህጊ ስለዘለኒ ዘይኮነስ፡ እንታይ ደኣ ክሳብ ክንድ’ዚ ንኣእምሮ ኣደንዚዙ ንልቢ ሕዝብና ዝበሓተ ክፉእ ኣመል ንምርዳእን ዕሙቕ ዝበለ መፍትሒ ንምንዳይን እዩ። ከምዚ ኢለ ድማ ናብ ኢመይላ ጽሓፍኩላ።
“ንዘረባ ዘረባ የምጽኦ ንሓምድ ከኣ ዱግሪ የውጽኦ” ከም ዝተባህለ ሃንደበት ደርፊ ትፎቱ’ዶ፧ ትብለኒ መልሲ ከይሃብክዋ ከለኹ ኣጥብቕ ኣቢላ ሄለን ኣብ ናይ ፈረንጂ ሓደሽ ዓመት ኣብ ከተማና ኦታዋ መጺኣ ኔራ። መቸም ኣብቲ ጓይላ ተሳቲፍካ ሳዕሲዕካ ክትከዉን ተስፋ ይገብር፡ ምኽንያቱ ተምሳጥ ዘሕድር ቃላታ፡ ንጹራት መግለጺታት ፍቕርታታ ንኣእምሮኻ ቃንዩ ልብካ ብምውናን ዘወዛውዝ እዩ ትብለኒ። እንቅዓ ዝኸውን ድሕሪ ምስትንፋስ ንዘሓተተትኒ ሕቶ መልሲ ክህብ ጎሮረይ እሕ እሕ ኢለ እናኣጸራረኹ ከለኹ፡ ኣልግብ ኣቢላ ሄሉ ፍሉይ ድምጺ ኣለዋ። ብፍላይ እታ ሓዳሽ “ፍቅሪ ሓሚመ” ትብል ደርፋ ኣዝያ’ያ ንልቢ እትማርኽ፡ ምስ በለትኒ ንሳ እትወርደሉ ቦታ በጻሕና እሞ ንሳ ካብታ ኣውቶቡስ ወሪዳ ናብ መንገዳ ኣነ ከአ ኣብታ ዝነብርክዋ ቁጽሪ 95 ተሳፊረ ናብ ቤተይ ኣንፈትኩ። ዝተዛረበትኒ ዘረባ ከም ተራ ቃል ጓስየ ክሓልፎ ኣይደለኹን፡ ብዝከኣለኒ መጠን ነታ ዝበለትኒ ደርፊ ሰሚዐ መልሲ ክህበላ ከም ዘለኒ ሕሊናይ ደፋፍኣኒ። እዋእ ንምንታይ ናይ ቤተክርስቲያን ኣገልጋሊ እንከሎ ክሰምዓ ክኢሉ ኣይትበሉኒ፡ ምኽንያቱ ክሰምዓ ዝገበረኒ ናይ ደርፊ ምስማዕ ድሌት ወይ ባህጊ ስለዘለኒ ዘይኮነስ፡ እንታይ ደኣ ክሳብ ክንድ’ዚ ንኣእምሮ ኣደንዚዙ ንልቢ ሕዝብና ዝበሓተ ክፉእ ኣመል ንምርዳእን ዕሙቕ ዝበለ መፍትሒ ንምንዳይን እዩ። ከምዚ ኢለ ድማ ናብ ኢመይላ ጽሓፍኩላ።
በሊ ቅድሚ ኩሉ ስም ፈጣሪ ምጽዋዕ ናይ ጉዕዞ ቀዳምነት ናይ ናብራና ቅድመ ኩነት ስለዝኮነ ትስሕትዮ ኣይመስለንን። ሰላም ኣምላኽ ምሳኺ ይኹን። ከመይ ኣለኺ፥ ከመይ ቀኒኺ፥ መልስኺ እኳ ሳላ በዓል ሄለን እንታይ ተሳእነ ዝብል ከምዝኸውን ርግጸኛ እየ፡ ሰለምታይ ንደርፊ ኣብ ሕይወትኪ ከም ቀዳማይ ደርጃ ሰለ ትሰርዕዮ። እንተኾነ ግን ካብ ልሳንኪ’ውን መልሲ ክሰምዕ ምደልኹ። ሕጂ ደኣ “ፍቅሪ እምበር ሓሚመ” ሸምዲድኪ ሒዝክያ ከም መዘናግዒት ትጥቀምላ ትህልዊ ትኾኒ።። በሊ ኣነስ ኣብ ቤት እቲ ርህሩህ ኣምላኽ ክነብር ይጽዕር ሰለዘለኹ፡ ደርፊ ነቲ ንእግዚአብሔር ኣምላኽ ዝግባእ ምስጋና ንባዕዲ ሰለ ዝህብ ኣነ ከም ደርፊ ገይሩ ንፈጣሪና ዘጒሂ ዘይክርስቲያናዊ ሥነ-ምግባር ዘሎ ኣይመስለንን። ሰለምንታይ ዘይምእዙዝነት ለቂቡ ናብ ዘይመልእ ናይ ሥጋዊ ስሚዒት ጋህሲ ስለዘንደልህጸካን ናብ ናይ ኣእምሮ ኵናት መሪሑ ሰላምካ ስለዝዘርግን እየ ። ከም መወከሲ ክኾነኪ ኣንጻር ሠናይ ከም እተቕንዕ ዝገብር ናይ ጥፍኣት ዕጥቂ እዩ። ንሄሮድስ ነቲ ንጹሕ ዝኾነ ጸራጊ መንገዲ ዮሓንስ ናይ ሞት ትእዛዝ ክብይነሉ ዝገበረ ናይ ጓል ሄሮድያዳ ናይ ሳዕስዒትን ውዝዋዜን ኣገባብ ተምሳጥ ስለዘሕደረሉ፡ ንስምዒቱ ተቖጻጺራ ኣንጻር እቲ ዝኣምነሉ ዕላማ ክስለፍ ከምዝገበረት ከዘኻኽረኪ ይፈቱ። ንሱ ንዮሓንስ ጻድቕ ምዃኑ እናፈለጠ ሕልንኡ እናተማጐቶ ከቕስኖ ዘይከኣለ፡ ሕማቕ ናይ ቅትለት ስጉምቲ ወሲዱ እዩ። ንዝያዳ ሓበሬታ ዝህበኪ ጥቕሲ ክትውከሲ ትኽእሊ ኢኺ። “ሄሮድስ ዮሃንስ ጻድቕ፡ ቅዱስ ሰብኣይ ምዃኑ ፈሊጡ ይፈርሆ ነበረ እሞ፡ ይሕልዎ ኸኣ ነበረ …………. ብሓጐስውን ይስምዖ ነበረ። ሄሮድያዳ ኸኣ ተቐየመቶ፡ ክትቀትሎውን ደለየት፡ ግናኸ ኣይተኻእላን……………………..ጓል ሄሮድያዳ ድማ ኣትያ ሳዕስዔት፡ ንሄሮድስን ምስኡ ንዝተቐመጡን ከኣ ኣሐጐሰቶም። እቲ ንጉስ ነታ ጓል፡ ዝደሌኽዮ ለምንኒ እሞ ኽህበኪ፡ በላ……………ብኡብኡ ቐልጢፋ ናብ ንጉስ ኣትያ፡ ርእሲ ዮሃንስ መጥምቕ ሕጂ ሕጂ ኣብ ሒላብ ጌርካ ኽትህበኒ እደሊ ኣሎኹ፡ ኢላ ለመነቶ። እቲ ንጉስ ድማ ኣዝዩ ሐዘነ፡ ስለቲ ማሕላኡን ስለቶም መቓምጡን ግና ኪኸልኣ ኣይፈተወን።” ማር 6: 19-26 መዘዝ ናይ ደርፍን ፍጻሜኡን በሪሁልኪ ክኸውን ተስፋ እገብር።
እንተ ኣነ ግና ኣብዛ ዓለም ናይ ግሽነት ዘመነይ፥ ሃመይን ቀልበይን በታ ዘላትኒ ጸዓት፡ ኣፈይ ኣብ ዝኸፍተሉ ስም ፈጣሪ እናጸዋዕኩ ከሰዐይ ብመኣዲ ወንጌል ካብ መዝገብ ቃሉ ምዕንጋል እዩ። ኩሉ ግዜ ኣብ ሕይወተይ ዘይርስዓ ንሓሳብ ኣእምሮይ ዝቃነየት ቃል ኣላ “ኹሉ ንብረትኩም ንወንጌል ክርስቶስ ዝበቅዕ ይኹን” ስለዚ ካብ ፍቕሪ ኣምላክ ዝረሓቐ ልብን ካብ መንገዱ ዝተኣልያ ኣእጋርን እቲኣ ኣይትዓግብ እቲኤን ከኣ ኣይጸንዓ ሓዲግ እዩ። ስለዚ ሓንቲ ስድራ ብፍቕሪ ኣምላኽ ዝተሃንጸት ክትከውን ቅድመ ኩነት ዘየድልዮ ናይ ተፈጥሮ ሕጊ እዩ።ኣነ ራኢ ኣለኒ፡ ናይ ወትሩ ሕልመይ ብፍቕሪ ዝተነድቀት፡ ብሓልዮትን ለውሃትን ዝተሓጽረት ቃል ኣምላኽ ሕመረት ናይ ናብራኣ ዝገበረት፡ ስድራቤት ክምስርት። ርግጸኛ እየ ናይ ዘመንና ተላሃይቲ ቃላት እንተሰሚዐ ንመንፈሳዊ ጽምአይ ከርዊ ዓቀበትን መንደረጋሕን ጾር ዓለም ከምዝኸብድኒ ። ዝኸበርኪ መማህርተይ፡ ቤተ ክርስትያን እኮ ጩራ ብርሃነይ፡ ተስፋ ሕልመይ ዝገሃደላ ድምቕቲ ኮዀብ ኢያ። ኮዀብ ኣብ ግዜ ለይቲ ኣብ ልዕሊ ጸልማት ከም ዝነግሥ፡ ኣብ ቀቢጸ ተስፋ ኣብ ናይ ባዶነት ሕይወተይ እትነግስ፡ ካብ ተዓጺፈ ዝተኾርሞኹሉ ደንበ፡ ቅንዕ ተብለኒ ኣማናዊት መርከብ ኖህ እያ ።
ሓንቲ ከዘኻኽረኪ ዝደሊ ነገር “ንስኻትኩም ናይ ዓለም ኣይኮንኩምን” (ዮሓ 15፡19) እትብል ቃል ፈጣሪ እያ። ዓለም ብኩሉ እንትናኣ ዘብለጭለጭ ነገር ዝተሰለመት ናይ ስሕበት ጠፍር እያ። እተብረቕርቕ ዕንቊ እትመስል ክንሳ ዘይመልእ ጉድጓድ ዝሓቖፈት፡ ናይ ዕንወት ታይታኒክ እያ። ክርድኣኪ ተስፋ ይገብር፡ ውሕስቲ እትመስል ግን ከኣ ናብ ናይ ሞት ማኣዝን እትመርሕ ቀስት እያ። ንስኺ ግና ሕያዊት ነፍሲ እትውንኒ ንዓለም የሕሊፍኪ እትነብሪ ፍጥርቲ ስለዝኾንኪ ናይ ዓለም ኣይኮንክን። ናይ መን ደኣ እየ ከይትብሊ፡ ናይቲ ንኹሉ ዝገዝእ ንኹሉ ዝመልኽ ፈጣሪ ኢኺ። ስለዚ እየ ኣንፈትኪ ናብ መርከብ ኖኅ ዝኾነት ቤተክርስቲያን ኣቕንዒ ዝብለኪ ዘለኹ። ምኽናያቱ ናይ ሓድነት ቅመማ ንቅማረ ዓለም ውዱቕ ጌሩ ምሥጢራዊ ቅማረ ስለዘግሃደ። ስለዚ ናይቲ ምስጢር ተኻፋሊት፡ ንባዶነትኪ ኣርሒቓ፡ ምልእቲ ንኽትኮኒ እትገብረኪ ናትክን ናተይን ዓለም ዝኾነት ደምበ ፍቕሪ ዝተሰምየት መርከብ እየ ዝዕድመኪ ዘለኹ። ስለዚ ናብታ ብኣኣ ዝሓስብ፡ ብመንገዳ ዝቕየድ ናተይ ዝብላ ኣማናዊት ዓለመይ ቅረቢ’ሞ ምስጢር ፍቕሪ ክትመሃሪ። ብዛዕባ ምስጢር ናይቲ ቅማረ ቀስ ኢለ ከብርሃልኪ እየ። ሕጂ ግን ትሕዝቶ ናይቲ ዘምለኽክዮ ደርፊ እናልዓልኩ ናይቲ ሓቂ፡ ስእሊ ክምጥወልኪ።
“ፍቕሪ ሓሚመ ኩሉ ነፍሰይ ዘብለኒ ስንእንእ፡
ልበይ ሮኽሚሹ ጌሩኒ ዘይትንሥእ፡
ዓይነይ ፈዚዙ ኣይርኢ ኣይሰምዕ፡
ፍቕሪ ሓሚመ ሃለዋት ዘጥፍእ”
በሊ ስምዕኒ ሓፍተይ ብዛዕባ ነፍሲ ከብርሃልኪ። ነፍሲ ረቃቅ እያ፡ ኣይትረአን፡ ኣይትጭበጥን፡ ኣይትድህሰስን፡ እያ። ስለዚ ቀዳማይ ጌጋ “ኣካላተይ ዘብለኒ ስንእንእ” እንተትብል እኮ ምሓሸ እምበር “ ነፍሰይ ዘብለኒ ስንእንእ” ምባል ግን ዘደንጹ እዩ። ስለዚ እዚ ዘነጽሮ ሓቂ እንተሎ ናይታ ተላሃይትን ሰዓብታን ኣፍልጦ ዝጸበበ ብቃና ዓለም ዝዘምብዐ ምዃኑ እዩ። ቀጺለ ከኣ ፍቕሪ ኣይሕመምን እዩ፡ ፍቕሪ ይንበር እምበር። ሕማም ንኣካላት እዩ ዘማስን፡ ፍቕሪ ግና ውሽጣዊ ሓጐስን ርግኣትን እዩ ዝፈጥር። እዚ ብስም ፍቕሪ ዘዝየመቶ ፍትወት ይበሃል። ኣብ ሞንጎ ፍትወትን ፍቕርን ዘሎ ፍልልይ ከም ርሕቀት ናይ ሰማይን ምድርን እዩ። ፍትወት ንናይ ስምዒት ህዋሳትካ ተቖጻጺሩ ካብቲ ሰብኣዊ ኣተሓሳስባ ኣውጺኡ ናብ እንስሳዊ ኣተሓሳስባ ዝመርሕ ናይ ጥፍኣት ጎደና እዩ። በዚ ናይ ፍትወት ቃጸሎ ዝተለብለቡ ነቲ ሓቀኛ ናይ ተፈጥርኦም ሕጊ ስለዝዘንግዑ ፍጻሜኦም ክፉእ እዩ። ከይኮነ ኣይተርፍን ሄለን’ውን ብናይ ፍትወት ስምዒት ተለብሊባ፡ ንናይ ስምዒት ህዋሳታ ንምርዋይ “ባህ” እዩ ፈውሱ ኢሎምኒ ብምባል ዘነጸረት። ብዛዕባ ናይዚ ናይ ፍትወት ቃጸሎ ሓደ ኣብነት ክህበኪ እየ። ንሱ ከኣ ናይ ሳምሶንን ደሊላን ታሪክ እዩ። “……..ንሳ ኸኣ፡ ልብኻ ዘይምሳይ ክነሱ ደኣ ከመይ ጌርካ ኢኻ፡ እፈትወኪ እየ፡ እትብለኒ ዘሎኻ ሰለስተ ሳዕ ኣላጊጽካለይ ፡ እዚ ዓብዪ ሓይልኻ ብምንታይ ምዃኑ’ውን ኣይነገርካንን” በለቶ። ነቲ ካብ ኣምላኽ ዝተዋህቦ ናይ ሓይሊ ምስጢር ንምድኻም ነቲ ብፍትወት ዝተቓጸለ ሳምሶን ሓባበለቶ፡ “ንሳ ኸኣ ኣብ ኣብራኻ ኣደቀሰቶ፡ ሓደ ሰብኣይ ጸዊዓ ድማ ነቲ ሾብዓተ ሽርበ ርእሱ ኣላጸየት፡ ክትመልኮ ኸኣ ጀመረት፡ ሓይሉውን ካብኡ ኸደ…….” መሳፍንት 16:17-19 ዝገርም እዩ ሳምሶን ምስ ኣምላኽ ዝነበሮ ርክብ ዝተቛረጸ ኣብ ናይ ፍትወት ባሕሪ ድሕሪ ምንስፋፍ “ብባህታ” ክረዊ ኣብ ዝሓሰበሉ ናብ ናይ ሞት መጸዋዕታ ከምርሕ ክኢሉ። ዝያዳ ነቲ ታሪኽ ብምልኡ ክተንብብዮ በዚ ኣጋጣሚ ዕድመይ የቕርበልኪ። ስለዚ እዚ ብስም “ፍቕሪ ሓሚመ” ዝተገልጸ ፍቕሪ ዘይኮነ ናይ ፍትወት ሰቓይ ምኻኑ ኣይትርስዕዮን ትኾኒ። ደሓር ከኣ እኮ ንሕና ከም ፍትወት ሥጋና ክንነብር ኣይተፈጠርናን። “እቲ ሓሳብ ሥጋ ምስ ኣምላኽ ጽልኢ ብምዃኑ ነቲ ሕጊ ኣምላኽ ኣይግዝኦን ኣይኰነሉን ድማ እዩ እሞ፡ ስለዚ እቲ ሓሳብ ሥጋ ሞት እዩ፡ እቲ ሓሳብ መንፈስ ግና ህይወትን ሰላምን እዩ። ……..እምብኣርሲ ኣሕዋተየ፡ ከም ሥጋ እንተ ነበርኩም፡ ክትሞቱ ኢኹም፡ ነቲ ግብሪ ሥጋ ብመንፈስ እንተ ቐተልኩምዎ ግና፡ ብህይወት ክትነብሩ ኢኹም እሞ፡ ከም ሥጋ ኽንነብር፡ ነቲ ሥጋስ ሰብ ዕዳኡ ኣይኰንናን።” ሮሜ 8፡6-13 ተባሂሉ ከም ዝተነግረና ብናይ ስምዒት ህዋሳትና ክንምራሕ ዘይኮነስ ንዕኡ ክንቆጻጸር ከምዘለና ዘነጸር ሓቂ እዩ።
ናብቲ ዝቕጽል ንርአ፦ ሄለን ኣብ’ቲ ናይ ደርፊ ግጥማ ቀጺላ ከምዚ እትብል
“ካብቲ ሕማማቱ ካብቲ ቃንዛታቱ፡
ገዲዱኒ እዋይ ዕምቆት ምስጢሩ፡
ዓሶ ዝሓመመ ፈውሲ መድሃኒቱ፡
ርእሲ ዝሓመመ ኣስፕሮ ፈዋሲቱ፡
ናተይ ግን ፍቕሪ ሕማሙ ከይኣኽለኒ
ከይጻወሮ ብምጽማም እናተቀናዘኹ ብሕማም ፍቕሪ፡
ፈውሱ ባህ እዩ ኢሎምኒ።”
ኣዝዩ ዝገርም እዩ፥ ዕምቆት ምሥጢሩ ንምፍላጥ ኣዝያ ከም ዝተሸገረት እያ እተዘንቱ ሓፍትና ሄለን። ፍቕሪ መን ምዃኑ ዘይምፍላጥ ንምርዱኡ ሽግር እዩ።
“ኣምላኽ ፍቕሪ እዩ እሞ፡ እቲ ዘየፍቅር ንኣምላኽ ኣይፈልጦን እዩ። ኣቱም ፍቁራተይ፡ ፍቕሪ ኻብ ኣምላኽ እያ እሞ፡ ንሓድሕድና ንፋቐር” 1ዮሓ 4፡7-8
ዝገርም እዩ፡ በሊ ፍቕሪ ካብ ኣምላኽ ምዃኑ ከነጽረልኪ ኢለ ኣየ፡ ባዕሉ ኣምላኽ’ውን ፍቕሪ እዩ። እዛ ሓቀኛ ፍቕሪ እትህበካ ገጸበረከት እንታይ ምዃኑ ምፍላጥ’ውን ኣገዳሲ ይመስለኒ። ሰላምን ርግኣትን ሂባ ዘልዓለማውነት እተልብስ ናይ ሓቂ መጽሓፍ እያ።
“ኲሉ እቲ ኣብ ዓለም ዘሎ፡ ፍትወት ሥጋን ፍትወት ኣዒንትን ንብረት ትዕቢትን፡ እዚ ኻብ ዓለም እዩ
እምበር፡ ካብ ኣቦስ ኣይኰነን። ዓለም ትሐልፍ እያ፡ ፍትወታ ኸኣ፡ እቲ ንፍቓድ ኣምላኽ ዚገብር ግና
ንዘለኣለም ይነብር።” 1ዮሓ 2፡16-17
ሕጂ እዚ ሄለን ዘዝየመትሉ ፍቕሪ ምሥጢሩ ኣበይ ተሰዊሩ ከም ዘሎ ዝጠፍኣኪ ኣይመስለንን። ካብ ኣምላኽ ዝርከብ ናይ ሓድነት ምስጢር እዩ። ኣምላኽ ሰብኣይን ሰበይትን ጌሩ ፈጠሮም እሞ ሓደ ኣካል ኢኹም ከኣ በሎም። እንታይ ማለት ይኸውን፥ ምስጢሩ እቲ ሓደ ነቲ ሓደ ከም ኣካሉ ጌሩ ከፍቅሮ እሞ ነቲ ናይ ፍቕሪ ኣምላኽ ከየሕዘኑ ተደጋገፍትን ተረዳዳእትን ኮይኖም ናይ ሓድነት መኣዲ እናተመገቡ ኣብ ዓውደ ምሕረቱ ክነብሩ እዩ።
“እቲ ኻብ መጀመርታ ዝፈጠረ፡ ሰብኣይን ሰበይትን ገይሩ ፈጠሮም ምእንቲዚ ሰብኣይ ነቦኡን ነዲኡን ይሐድግ ፡ ምስ ሰበይቱ ኸኣ ይጣበቕ፡ ክልቲኦም ሓደ ሥጋ ይዀኑ ፡ ከም ዝበለዶ ኣየንበብኩምን ? ደጊም ሓደ ሥጋ እዮም እምበር ፡ ክልተ ኣይኰኑን ። ነቲ ኣምላኽ ዘጋጠሞስ ፡ ሰብ ኣይፍለዮ።” ማቴ19፡ 4-6
እምበኣር መድሃኒቱ “ባህ” ዘይኮነ ከም ፈቓድ ናይ ሥጋስ፡ ንናይ ዓለም ቅማረ ዝቕይር ሰማያዊ ቅማረ ምቕማር እዩ። ዓለም ሓደ ተደመሮ ሓደ ይኸውን ክልተ ኢላ እያ እትቕምር፡ ስለዚ ብፍትወት ዝተቓጸለ ስምዒት ህዋሳት ድማ ከምኡ ኣብዚ ቅማረ ይነብር። እቲ ንስምዒቱ ዝገትእ ግና ነቲ ናይ ዓለም ቅማረ ብምፍራስ ሓደ ተደመሮ ሓደ ይኸውን ሓደ ዝብል ኣምላኻውን ሰማያውን ቅማረ እዩ ዝቕምር። እቲ ምስጢር ፍቕሪ እምበኣር ኣብዚ እዩ ዝጅምር። እቲ ንሰብ ዘይከኣሎ ብሓይሊ ኣምላኽ ግን ይከኣል። ስለዚ ምስጢር ዕምቆት ፍቕሪ ክበርሃሉን መድሃኒቱ ከኣ ከም ፈቓድ ኣምላኽ ምንባር ምዃኑን ክንጽረሉ ይኽእል እዩ።
ዝኸበርኪ ሓፍተይ ካብዚ ቀጺላ ሄለን ዝበለቶ እንተሎ፣ ናይ ሓኪም ናይ መድሃኒት መአዘዚ ወረቐት ዝህባ ንዘለኣለም ዝወሓጥ ብግዜ ዘይውሰን ዝብል ናይ ጠለብ ወረቐት እዩ። ነቲ ግጥሚ ጽሒፍካ ምዝርዛሩ ጽቡቕ ኮይኑ ስለዘይተረኣየኒ፡ ናብቲ ዝሓተቶ ሕቶ መልሲ ዝኾና ምቕራብ የቐድም። ቀዳማይ ነገር ብፍሩይን ድሙቕን ቀለም ብመሪሕነት መንፈስቅዱስ ንዝተጻሕፈ ኣምላኻዊ ቃል ትእዛዝ እንከለዋ ብዘይትርድኦ ጻሕጋር ማለት ዘይኑጹር ጽሑፍ ክእዘዘላ ምጥላባ ኣዝዩ ዘሕዝንን ዘጉህን እዩ። እዚ ዘመልክቶ ሓቂ እንተሎ ንሓቂ ንምፍላጥን ብጐደና ብርሃን ምምልላስን ስለዘይፈተወት’ዶ ይኸውን፡ በሊ ንስኺ’ውን ኣብዚ ዓንኬል ናይ ሓሸውየ ጸወታ ከይትኣትዊ እሞ መቐረት ናብራኺ ከይተጥፍኢ። ብዛዕባ እቲ ንዘለዓለም እናተዋሕጠ ዝነበር ናይ ፍቕሪ መድሃኒት ግን ኣብ ወንጌል ዮሓንስ ሰፊሩ ዘሎ እዩ። “ሥጋይ ዚበልዕ ደመይውን ዚሰቲ ናይ ዘለኣለም ህይወት ኣላቶ፡ ኣነውን በታ ዳሕረይቲ መዓልቲ ከተንስኦ እየ። ሥጋይ ብልዒ ሓቂ እዩ እሞ፡ ደመይ ከኣ መስተ ሓቂ እዩ። እቲ ሥጋይ ዚበልዕ ደመይውን ዚሰቲ ኣባይ ይነብር፡ ኣነውን ኣብኡ። ዮሓ 6: 54-56 በሊ ተረዲኡኪ’ዶ፧ ኣምልኽ ፍቕሪ እዩ ኢልና ኔርና፡ ኣብ ኣምላኽ ዝነብር ከኣ ፍቕሪ ኣላቶ ኢልና ስለዚ ዘለዓለማዊ ምንባር ኣብ ፍቕሪ፡ ዘለዓለማዊ ኣምላኻዊ መግቦት የድልየና ማለት እዩ። እቲ ሓቂ እምበኣር እዚ እዩ።
እሞ ቀጺለ ብዛዕባ ፍቕሪ ቁሩብ መብርሂታት ክውስኸልኪ። ፍቕሪ እኮ ብእምነትን ሓልዮትን ዝበሃሉ መትንታት ዝተሰረተ ኣብ ተስፋን ምጽንናዕን ዝተነድቀ ኣዳራሹ ኤዶም ገነት ዝበጽሕ ሕንጻ እዩ። እዚ ሕንጻ እዚ ኩሉ ጌዜ እናተነድቀ ዝነብር እምበር ብናይ ግዜ ገደብ ተዛዚሙ ዝውዳእ ኣዳራሽ ኣይኮነን። ስለዚ መመሊሱ ይሕደስ፡ ብራኸኡ ይውስኽ፡ መጠን ጽንዓቱ ከኣ ይብርትዕ። ናተይ እምነት እዚ እዩ። ኣብ ሓቀኛ ፍቅሪ ምሃብ እምበር ምቕባል ዘይጠልብ ቅድመ ኩነት ዘሎ ይመስለኒ። ሰባት “ፍቕሪ ክሳብ ሞት ወይ መቓብር” ክብሉ ሰሚዕኪ ትኾኒ ኣነ ግን ሓቂ እዩ ዝብል አምነት የብለይን። ምኽንያቱ ፍቕሪ፡ ሓይሊ ሞት ዘይስዕሮ፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ከቕውም ዝኽእል ፍሉይ ሰሕበት ዘለዎ ናይ ተፈጥሮ ውህደት እዩ ምበልኩኺ። ኣምላኽ ንሰብ ኩሉ ምስ ኣዳለወ ኣኽቢሩ ፈጢርዎ፡ ብሓጢኣት ኣብ ዝሞተሉ ከኣ ንሰብ ብምውህሃድ ብሞቱ ንሞት ስዒሩ ፍቕሩ ገሊጹ። በዚ’ውን ኣየብቅዐን ንትንሳኤ ሕይወት ዓዲሙ ኣብ ፍቅሪ ዘንብር ዘለኣለማዊ ብልዒ ሕይወት ሂብዎ። እንታይ እሞ ክብለኪ እየ ዘይውዳእ ፍቕሪ ኣፍቂሩና፡ ንዘልኣለም ኣብ ፍቅሪ ክንነብር ዓዲሙና። ንሕና ግን ዘይነስተውዕል ሰባት ኮይንና ካብዚ ፍቅሪ እዚ እናዓለና ንፍትወት ንግዛእ ኣለና። ኣብ ዓለም ብፍላይ ድማ ኣብ ምዕራባዊ ዓለም ባዶነት ዘሎ ኮይኑ ኣይስምዓካን እዩ፡ ሰብ ዝደለዮ ይረክብ፡ ባህ ዝበሎ ይፍጽም፡ ክዛነን ክዘናጋዕን ክትርኢ እንከለኻ ትቐንእ። ግደ ሓቂ ግን ከምኡ ኣይኮነን ናይ ባዶነት ሕይወት ስለዝዓብለሎም እዮም ዝበዝሕ ግዜ ነፍሰ ቅትለት ዝፍጽሙ። ስለዚ ድሕሪ መጋረጃ ዘሎ ጉድ ገንጺልካ ምስ ረኣኻዮ፡ ናይ ባዶነት ሕይወት ከምዘሎን ብኸመይ ከምዝርሕቕን ትድነቕ። “እቶም ዚበኽዩ ኸም ዘይበኽዩ፡ እቶም ዚሕጐሱ ኸኣ ከም ዘይሕጐሱ፡ እቶም ዚዕድጉውን ከም ዘየጥረዩ ይኹኑ። ንብረት እዛ ዓለም እዚኣ ሓላፊ እዩ እሞ፡ እቶም በዛ ዓለም እዚኣ ዚጥቀሙ ኸም ዘይተጠቕሙ ይዅኑ።” እትብል ቃል ናይቲ ሓቀኛ ሓዋርያ ጳውሎስ ትዝከረኒ። ዝገርም እዩ ሎሚ ሎሚ መንፈስ ሰብ ገዚኡ ሒዝዎ ዘሎ መቁሕ ነፍሰ ፍትወት እዩ። ትዕቢት ነጊሡ፡ ሓጢኣት ሰፊኑ፡ ካብ ብርሃን ጸልማት ዝፍተወሉ ምፍጣርካ ዘጽልእ ዓለም። ሰብ’ውን ስለፍቅሪ ዘውርዮ ከም ናይ ዓለም ኣዘራርባ እዩ። ኣቱም ደቀየ፡ ብግብርን ብሓቅን እምበር፡ ብቓልን ብልሳንን ኣይንፋቐር። 1ዮሓ 3፡18 ከምዝበለና፡ እታ ናይ ግብሪ ፍቅሪ ምዑዝ ሽታ ገነት ክንሽትት እትገብር ጽርይቲ ንፋስ ሕይወት እያ።
ፍቕሪ ካብ ኤዶም ገነት ብዝውሕዙ ኣፍላጋት እናሰተየት እትዓቢ ተኽሊ ወይኒ እያ። ዘለላኣ ዘው ዝበለ ብፍረ ዝተባሕተ ብዕንባባን ጽገን ዘጌጸ ጨናፍራ ኣብ ትሕቲኣ ንክተጽልል እተብህግ መስሕብ ፍጥረት እያ። እወ ካብቲ ጉንዲ ወይኒ ዝኾነ ክርስቶስ እናተመገበት ናብ ሕዛእታ እትጽውዕ ናይ ነፍሲ ቀንዴል እያ። ስለዚ ንኹሉ ናብኣ ዘማእዘነ ሂባ ዘይትርብርብ፡ ኣደ ኩሉ ሥነ-ምግባር እያ። ኣብ መንገዳ ጽልኢ የለን፡ ቅንኢ’ውን ቦታ የብሉን። ብህድኣት እተመላልስ መሳልል ሰማይ እያ። ኣፍደጌኣ ርሒብ ምድርቤታ ገፊሕ ኣዳራሽ ሕይወት እያ።ስለዚ ሕማም ኣይሰማምዓን እዩ። እኳ ደኣ ንዝሓመመ እትፍውስ መድሃኒት እያ። ከመይ ደኣ እሞ ሰብ “ፍቕሪ ሓሚመ” እናበለ ዘዕነይነይ፡ ሓንሳብ ዘፍቀረ ጽሉል፡ ዕዉር፡ ጸማም እናተባህለ እንታይ ቅጽል ዘይተውህቦ፡ እቲ ሓቂ ካልእ ክንሱ ሓቂ ኣምሲሉ ብዘቁጸልጽል ቃላት ኣወቂቡ ንስምዒት ህዋሳት ቀስቂሱ ናብ ናይ ባዶነት ሕይወት ይመርሕ። ሰብ ዓሻ! ሓቂ መሲልዎ ናይ ተንኮል ጊድጓድ ኩዒቱ፡ መቓብሩ ብሽም ፍቕሪ የቀላጥፍ።
ስለዚ ብልቢ ዘፍቅረኪ መማህርተይ ካብዚ ናይ መቓብር ጉድጓድ ውጺ ናብቲ ዓውደ ምሕረት ዝኾነ ናይ ኣምላኽ ስፍራ ፍጠኒ። ስምዒትኪ ግትኢ ሥጋዊ ትምኒትኪ ደረት ግበርሉ እሞ ነቲ ናይ ፍቕሪ ምንጪ ዝኾነ ኣምላኽ ዝኸውን ልቢ ሃብዮ ሽዑ ግዚያዊ ባህታ ዘይኮነ ዘይውዳእ ሓጎስ ክትጽገዊ ኢኺ። በሊ ሓዝኒ እቲ ሰባኺ ኣብቲ መክብብ ዝተባህለ ናይ ጥበብ መጽሓፉ “ኣነ ብልበይ፡ እምበኣርሲ ብታሕጓስ ክፍትነካ እሞ፡ ባህ ይበልካ፡ በልኩ። ግናኸ እንሆ፡ እዚውን ከንቱነት እዩ። ንሰሓቕ፡ ዕሽነት ኢኻ፡ ንታሕጓስ ከኣ፡ እንታይ ትጠቅም? በልክዎም።” መክ2፡1-2 ብምባል ዝገለጾ እሞ ኣስተውዕልሉ። ሄለን እኮ “ባህ” እዩ ፈውሳ ኢሎምኒ እያ ኢላ፡ ግን ደድሕሪ ንፋስ ሙጒያይ ናይ ከንቱነት ከንቱ’ዩ ከኣ ተባሂሉ ኣሎ። እሞ ደኣ ነዚ ናይ ከንቱነት ሕይወት “ባህ” ኢኺ መሪጽኪ፡ ኣይፋልክን ዝሓብተይ። ስለዚ ሄለን ፍቕሪ ዝበለቶ ፍቕሪ ዘይኮነ ፍትወት ምዃኑ በሪሁልኪ ክኸውን ምሉእ ተስፋ ኣሎኒ።
ሰብ ሎሚ ዕላሉ ብዛዕባ ካልእ ሰብ ስለዝኾነ ብዛዕባ ገዛእ ነፍሱ ክዕልል ግዜ የብሉን። እንተኣዕለለ’ውን ብዛዕባ “ልዕል ኢልካ” ናይ ምርኣይ ስምዒታቱ ስለዝዓግቶ ኣብ ናይ ርእሰ ፍትወት ባሕሪ እዩ ዘንሳፍፍ። ስለዝኾነ እዩ ከኣ ናይ ባዶነት ሕይወት እናነበረ ብዛዕባ ባዶነት ካልኦት ክጽብጽብ ዕረፍቲ ዝስእን። “ነቲ ዘመን መርምርዎ ግዜ እንከለኩም ግዜ ዓዲግኩም ተጠቐሙ” ዝብል ሓዋርያዊ መልእኽቲ ኣይትርስዕዮን ትኾኒ። ስለዚ “ካብ ከምዚ ዝበለ ዘረባ ኣረገውትን ኣንስትን ርሓቕ” ዝብል ስለዘሎ ንከምዚ ዓይነት ዘረባ ዋጋ ኣይትሃብዮ። እዚ ዝብለኪ ዘለኹ ብዛዕባ ክህልወኪ ዝግብኦ ሕይወት ከዘኻክረኪ ኢለ እየ። ደሓር ከኣ እኮ ሓላፍነት ኣለኒ ሓቀይ። ስለዚ ኣብ ክንዲ በዚ ከምዚ ዝበለ ስምዒትካ ብሒቱ ናብ ዘይርጉእ ሕይወት ዝመርሕ፡ ግዝያዊ ባህታ ሓዲግኪ፡ ናብቲ ናይ ዘለኣልም ሕይወት ንኽትመጺ ይዕድመኪ።
እቲ ጉዕዞ ናብራኺ ምስ ፈጣሪ ከምቲ ዝግባእ ጌርኪ ንኽትምስርትዮ ኢለ እየ ዝላበወኪ ዘለኹ። እንታይ ይመስለኪ ካብ ፈጣሪ ዝተፈልየ ናብራ ከም ዝቃደረ መሬት እዩ። ቓድራ መሬት እንተተሓሪሱ ብዙሕ እዩ ዘፍሪ፡ ከምኡ ከኣ ብወንጌል ክርስቶስ ዝተሓርሰ ልቢ ምልኣት ይረክብ። ዘየተሓርሰ ቃድራ መሬት ግን መውዓሊ ከብቲ ኮይኑ ብኣራግጽ እዩ ዝጠፍእ፡ ከምኡ ከኣ እታ ካብ ኣምላኽ ዝረሓቀት ልቢ መውዓሊ ኣጋንንቲ ኮይና ብኣራግጾም ትንጥቕጠቕ። ስለዚ ካብቲ ኣብ ቀራንዮ ዝነትዐ ማይ ሕይወት፡ ካብቲ ኣብ ልዕሊ መስቀል ዝተቖርሰ ብልዒ ዘለኣለም ኣይትፈለዪ። ብፍላይ ከኣ ኣብታ ኣማናዊት መርከብ ቤተክርስቲያን መጺኺ ነቲ ምዑዝ ዕጣን ሸትቶዮ፡ ነቶም ናይ ኣድህኖ ኣሳእል ዳህስሶዮም፡ ነቲ ማህሌት መላእክት፡ ጥዑም ቅዳሴ ሰምዕዮ፡ ንናይ ነፍሲ ኣቦኺ ሕተትዮም፡ ነቲ ናይ ትእምርቲ ምልክት ኣርማና ‘’መስቀል’’ ተሳለምዮ፡ ሽዑ እቲ ዘይበርሃልኪ ምሥጢር ፍቕሪ ኣብኡ ክትረኽብዮ ኢኺ። ንሕና ሃገርና ኣብ ሰማይ ዝኾንና ተስፋና ከኣ ዘለኣለማዊ ሕይወት ዝኾነ ናይ ፈጣሪ ናይ ኢዱ ስርሓት ኢና። ስለዚ እዩ “ሓደ እኳ ንርእሱ ኢሉ ዝነብር ወይ ከኣ ንርእሱ ኢሉ ዝመውት የለን፡ ብሕይወት እንተለና ወይስ እንተሞትና ናይ ክርስቶስ ኢና” ተባሂሉ ተነጊሩና ዘሎ። እዚ ኩሉ ዝብለኪ ዘለኹ ናብቲ ሓቅኛ ቦታ ፍቕሪ ክመርሓኪ ሓላፍነታውን ሞራላውን ግዴታ ስለዘለኒ እዩ።
እንተተኻኢሉ መደብ ትምህርቲ ሰንበት ትሳተፍሉ ኩነታት’ውን እንተተጣዓዕሚ ኣዝዩ ደስ ምበለኒ፡ ብዝዀነ ግን ወትሩ “ሰላም ለኪ ማርያም” ምባል ናይ ህይወትና በረኸት እንረኽበሉ ጐደና ስለዝኾነ ካብዚ ጐደና እዚ ኣይትተኣለዪ። ከምቲ ኣቦታትና ዝመሃሩና “ንስኻ ምሳይ እንተዘይኬድካ ሕይወተይ ትርጉም የብሉን” ምባል፡ ኣምላኽ ምሳኻ ንኽህሉ ዝገብር ናይ ዕድመ መጸዋዕታ እዩ። ዝኸበርኪ ሓፍተይን መማህርተይን፡ ኣነ ነቲ ብቓላት ክግለጽ ዝኽእል እየ ዝገልጸልኪ ዘለኹ ኣብኡ ምስ መጻኺ ግና ብቓላት ዘይግለጽ ናይ ሰላምን ርግኣትን ሕይወት ክትነብሪ ኢኺ። ምስ ‘’ኵሉ ብሰላም ንበሩ’’ ተባሂሉ እዩ እሞ ኣይትሕመቒ ንዅሉ ገጻት ሕይወት ብጽሕዮ፡ ነቲ ፍቅሪ ዘድልዮ ፍቅሪ፡ ነቲ ምጽንናዕ ዘድልዮ ምጽንናዕ፡ ነቲ ንኽትስእ ምድጋፍ ዘድልዮ ምድጋፍ፡ ነቲ ዝደኸመ ምብርታዕ፡ ነቲ ሕልንኡ ዝዓረቦ ከኣ ተስፋ ምስናቕ ናይ ሕልና ዕረፍቲ ዝፈጥር ሕጊ ኣምላኽ እዩ፡ እሞ ንምትግባሩ ኣይትሕመቒ። ብኸምኡ እያ ከኣ ፍቕሪ እትግለጽ። ንሎሚ ኣብዚ ይኣኽለኒ፡ ዝኾነ ሕቶ ወይ’ውን ክበርሃልኪ እትደልይዮ ነገር እንተሎ ግን ካብ ምዝራብ ዓዲ ኣይትውዓሊ። ኣምላኽ ቅዱሳን ኣብ ዘዘለናዮ ሰላሙ ይዓድለና። ቅድስት ድንግል ማርያም ብኣማላድነታ፡ ቅዱሳን መላእኽት ብሓለዋኦም፡ ኩሎም ቅዱሳን ከኣ ብተረዳእነቶም ምስኩላትና ይዅኑ። መወዳእታና የጸብቐልና፡ ካብ ኩሉ ክፉእ ዘበለ ከኣ ይሓልወና።
ኣምላኽ ምስ ኩላትና!!!
ካብ መማህርትኽን ሓውኽን
ጴ . ወ____


text:
Commemorate the Victory of Adwa with World Class African University
Breaking News: ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ የስራ መልቀቂያ አስገቡ
Request for medical support at the Nicolas School
ቅዋም መግለፂ ካድረታትን ላዕለዎት ኣመራርሓን ህወሓት ማእኸላይ ዞባ
ክፋል እቲ መግለፂ ከምዝስዕብ ይንበብ:- “ንሕና ካድረታትን ላዕለዎት ኣመራርሓን ነቱ ተቓሊሱን ኣቃሊሱን ኣብዙይ ዘብፀሐና ባዓል ተመኩሮ ህዝቢ ትግራይ, ነባር ኣመራርሓ, ተጋደላይ, ጉድኣት ኪናትን ስድራ ስውኣትን, ሽግወየንትን ወየንትን እቲ ዝግበኦም ክብሪ እንተይሃብና :- ብኣናእሽተይ ዓወታት ሰኺርና, ብናይ ሕሶት ፀብፃብ ነኒባዕልና እናተመጏጎስናን እናዓገብናን ዘይበልዐ ህዝቢ ዝበልዐ እናምሰልና ብምፅናሕና ምኽንያት ክንሰርሖም ዝግበአና ስራሕቲ ብዘይምስራሕና ቁፅሩ ዘይንዓቕ ህዝብና ኣብ ትሕቲ ፀፍሒ ድኽነት ንኽነብር ምኽንያት ኮይንና ፀኒሕና ኢና:: ብምኻኑ እውን እዚ ከቢድ ክሕደት እዙይ ብቕልጡፍ ንኽእረምን ህዝቢ ካብ ድኽነት ክናገፍ ስለዘለዎ, ህዝብና ንምኽሓስ ጠንቂቕና ክንሰርሕ ምኻንና ቃል ንኣቱ::” ምንጪ ሓበሬታ: ተሌቭዥን ትግራይ


text:
ኣኼብኡ ሎማ ዝዛመ ማእኸላይ ኮሚቴ ዴሞክራሲያዊ ምንቕስቓስ ኣምሓራ /ብኣዴን/ ኣቶ ደመቀ መኮነን ኣቦ ወንበር ኣቶ ገዱ ኣንዳርጋቸው ድማ ምኽትል ኣቦ ወንበር ገይሩ ደጊሙ መሪፁዎም።ኣብ ቀረባ ኣብዝካየድ ኣኼባ ኢህወዴግ ኣቦ ወንበር እቲ ውድብን ቀዳማይ ሚንስትርን ብኢህወዴግ ብሓባር ክውሰን እዩ ክብሉ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ብኣዴን ኣቶ ኣለምነው መኮነን ገሊጾም ።
ካብ 12 ጥሪ ጀሚሩ ክካየድ ዝፀንሐ ኣኼባ ማእኸላይ ኮሚቴ ናይ ብሄር ኣምሓራ ዴሞክራሲያዊ ምንቅስቓስ ሎሚ ተዛዚሙ’ሎ።ለውጢ መሪሕነት ከይተርኣየ ምኽትል ቀዳማይ ሚንስትር ኣቶ ደመቀ መኮነን ኣቦ መንበር ርእሰ ኣማሓዳሪ ክልል ኣምሓራ ኣቶ ገዱ ኣንዳርጋቸው ድማ ምኽትል ኣቦ ወንበር ገይሩ ደጊሙ መሪፁዎም ኣሎ።
ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ብኣዴን ኣቶ ኣለምነው መኮነን እቲ ኣኼባ ዕዉት ነይሩ ይብሉ።
“እቲ ኣኼባ ዕዉት ነይሩ ንብሎ ዘለና ኣብ ዘጋጠሙና ፀገማት፣ናይቶም ፀገማት መንቀሊታትን ናይ መፍትሒ ሓሳባትን ዝተማልአ ምርድዳእን ናይ ሓሳበ ሓድነትን ዝተረጋገፀሉ ስለዝነበረ ከም ዓብዪ ዓወት ኢና ንሪኦ።”
እቲ ኣኼባ ሰፊሕ ናይ ሓሳብ ክርክራት ዝተኻየደሉ ከምዝነበረን ኣብ መወዳእታ ግን ኣብ ምትእምማን ከምዝተበፅሐን ሓቢሮም።
ኣቦ መንበር ኢህወዴግን ቀዳማይ ሚንስትርን ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳልኝ ካብ ስልጣን ከምዝወርዱ ድሕሪ ምግላፆም ዝቕፅል ናይ ኢህወዴግን ኣኼባ ትፅቢት ዝገበረሉ ኮይኑ’ሎ።
ኣቦ ወንበር ኢህወዴግ ኮይኑ ዝምረፅ ሰብ ብቐጥታ ቀዳማይ ሚንስትር እታ ሃገር ከምዝኸውን ብተመኩሮ ኣብ ሕሉፍ ተራእዩ እዩ።ብኣዴን ሕፁይ ከቕርብ እንተኾይኑ ተሓቲቶም ኣቶ ኣለምነው ክምልሱ ከለው።
“ብኣዴን እዚ ናይ ኢህወዴግ ናይ ሓባር ኣጀንዳ እዩ ኢሉ ይኣምን።ናይ ብኣዴን ናይ ውልቂ ኣጀንዳ ኣይኮነን።ኢህኣዴግ ስልጣን ዝርኣየሉ ኣጠማምታ’ሎ።ስልጣን ናይ ሕብረተሰብ ናይ ለውጢ መሳርሒ ክኸውን ኣለዎ ኢሉ እዩ ዝኣምን።ብሓፈሻ ኣብ ሃገራዊ ለውጢ መሪሕነት ክህቡ ዝኽእሉ ሰባት ብምምኽኻር ዝኽየድ እምበር ብኣዴን ብፍሉይ እዚ ክኸውን ኣለዎ ዝብሎ ጉዳይ ኣይኮነን።”
ካብ ኣርባዕቲኦም ኣቦ ወንበራት ኣባል ውድባት ኢህወዴግ ቀፃሊ ኣቦ መንበር ክኸውን ትፅቢት ኣሎ።ናይ ኦሮሞ ዴሞክራሲያዊ ውድብ ትማሊ ኣብ ዘካየዶ ሽግሽግ ናይቲ ክልል ምኽትል ፕሬዝዳንትን ሓላፊ ቤት ፅሕፈት እቲ ውድብን ዶ/ር ኣብዪ ኣሕመድ ኣቦ መንበር ትገይሩ ምምራፁ ዝቕፅል ቀዳማይ ሚንስትር ዘመላኽት ገይሩ ተወሲዱ’ሎ።ኣቶ ለማ መገርሳ ምኽትል ኣቦ ወንበር ገይሩ መሪፁዎም ኣሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዖ ይክኣል።


text:
ሰባት ሰባት
እቶም ህዝቢን ባህሎምን
ኢትዩጵያ ናይ ባህሊ ሃብታምን ሕብረት ዘለዋ እናተብሃለት ትፅዋዕ ብምኽንያት 80 ዝተፈላለዩ ቋንቋታትን ኣብ ሓደ ቦታ ዝዝረቡ ቋንቋታት ከምኡ እውን ብብዙሕ ወይድማ ካብኡ ዝውስኽ ናይ ባህሊ ፍልልይ ኣለዋ፡፡
እቶም ኣምሓራውያን ኣብ ናይ ማእኸላዋይ ደጉዓ ልዕል ኢሎም ዝርከቡ ሜዳታት ኢትዩጵያ ዝርከቡ ኾይኖም ከምኡ እውን ዝሓዙዎ ዋና ናይ ህዝቢ ቦታታት ኣብ ምምሕዳራዊ ዞናት ናይ ጎንደር፣ጎጃም፣ኣብ ሓደሓደ ቦታታት ሽዋን ወሎን ናይ ኣምሐራ ክልላዊ መንግስቲ ይርከብ፡፡
ኦሮሞታትን እቶም ዝዓበዩ ናይ ጎሳ ምትእኽኻብ ዝሓዙ እዩም፡፡ንሳቶም እውን ከፍቲ ኣርባሕቲን ናይ ግብርና ሰባት በተለይ ኣብ ማእኸለዋይን ደቡብ-ምዕራብ ኢትዩጵያ ዝርከቡ እዩም፡፡
ንናይ ቋንቋ ቤተሰብ ጎሳ ዝምደቡ ሰባት እቲ ምዕራባዊ ክፋል ናይታ ሃገር ካብ ናይ ኤርትራ ድንበር ናብ ቓላይ ቱርካና ዝተዘርገሐ እዩ፡፡
ኣብ ካሊእ ቦታ ኸባቢ እታ ሃገር ዝቑፀሩ ኣናእሽተይ ማሕበረሰባት እንትህልው ባህሎም፣ቋንቋኦምን ልማዶምን ምስ ናይ ኢትዩጵያ ነዊሕ ታሪኽ ዝተፈላለየ ኣረኣእያ ዝተዛመደ እንትኾን ከም ኩሎም ናይታ ሃገር ሰባት ሃይማኖቶም ኦርቶዶክስ ክርስትያን፣ሙስሊም ወይድማ ናይ ካሊእ እምነት ዘለዎም ኣባላት ዝሓዙ እዩም፡፡
ናይ ሓደ ዓዲ ሰባት ባህሊ እውን ንናይ ሎመዓንቲ ኢትዩጵያ ንምርካብጠቓሚ ነገር እዩ፡፡ኣርቲስት ወይድማ ጥበበኛ ኣብታ ናይታ ሃገር ባህላዊን ማሕበራዊን ዕብየት ናይ ባዕሉ ዝኾነ ኣስተዋፅኦ ገይሩ እዩ፡፡ዳርጋ ኩሎም ከተማታት ናይ ባዕሉ ባህላዊ ናይ ተወንቲ ብደረፍቲ፣ዝድንሱ፣ገጠምቲን ፀሓፍቲን ዝሓወሰ እንትኾን ናይ ባዕሎም ናይ ባህሊ ኣዳራሽ እቶም ተወንቲ ካብ እንደገና እቲ ደርፊን ስዕስዒትን ዝሰርሑሉ ብፍላይ ኣብቲ ዝተወሰነ ቦታ ናይ ዝሓለፉ ዘመናት ስራሕቲ ይስራሕ፡፡


text:
ወልዋሎ ዩኒቨርስቲ ዓዲግራት ቕፅዓት ኣመሓላሊፉ…
መቐለ ሚያዝያ 23/2010(ድወት) ኣብ መበል 22 ሰሙን ግጥማት ፕሪሜሪሊግ ኢትዮጵያ ትማሊ ኣብ ሞንጐ ጋንታታት መከላከያን ወልዋሎ ዩኒቨርስቲ ዓዲግራትን ዝተኻየደ ፀዋታ ከምዝተቋረፀ ዝፍለጥ እዩ።
ገለ ተፃወቲ ጋንታ ወልዋሎ ዩኒቨርስቲ ዓዲግራትን መራሒ እታ ጋንታን ጋንታ መከላከያ ንዘቑፀረታ ኻልኣይቲ ሽቶ ብምቕዋም ምስ ዳይና እቲ ዕለት ዘይምቅድዳው ፈጢሮም እቲ ፀዋታ ንክቋረፅ እውን ምኽንያት ኮይኖም እዮም።
ነዚ ስዒቡ ፈፃሚ ስራሕ ጋንታ ወልዋሎ ዩኒቨርስቲ ዓዲግራት ኣብዘካየዶ ህፁፅ ኣኼባ ውሳነታት ከምዘሕለፈ ንስፖርት ንድምፂ ወያነ ትግራይ ኣብዝለኣኾ ደብዳቤ ገሊፁ ኣሎ።
በዚ መሰረት ንመራሒ ጋንታ ወልዋሎ ዩኒቨርስቲ ዓዲግራት ኣይተ ማሩ ገብረፃድቕ ካብ ስርሖም ክእገዱ እንትውስን ንዳይና ዝኸበቡ ተፃወቲ እታ ጋንታ እውን መጠንቀቕታ ከምዝሃበ ዕላዊ ገይሩ ኣሎ።
ካብዚ ብተወሳኺ ኣብ ስታድዮም ኣዲስ ኣበባ ዝነበሩ ደገፍቲ ጋንታ ወልዋሎ ዩኒቨርስቲ ዓዲግራት ንዘርኣይዎ ትዕግስትን ስፖርታዊ ጨዋነትን ናእድኡ ገሊፁ ኣሎ።


text:
ብምኽንያት ጽምብል መበል 27 ዓመት ናጽነት፡ ብሃማደኤ ዝተወደበ ምርኢት ቅብኣ፡ ቅርጻ- ቅርጺ፡ ከምኡ’ውን ምህዞን ሰንዓን፡ ትማሊ 18 ግንቦት ኣብ ኣዳራሽ ማእከላይ ቤት-ጽሕፈት ናይ’ቲ ማሕበር፡ ብጸሓፊ ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራስን...
Category - haddas ertra
ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ብሰንኪ ዝተፈላለየ ማሕበረ-ቊጠባዊ ጸገማት ካብ መኣዲ ትምህርቲ ዝተኣልዩ መንእሰያት ሞያ ቀሲሞም መነባብሮኦም ንኽመርሑ ብዘውጸኦ መደብ፡ ንሰለስተ ኣዋርሕ ብዝተፈላለየ ሞያታት...
ፕረዚደንት ሪፓብሊክ ቱርኪ – ረሲፕ ጠይብ ኤርዶጋንን ፕረዚደንት ሪፓብሊክ ማላዊ – ፕሮፌሰር ፒተር ሙታሪካን፡ ብምኽንያት ጽምብል መበል 27 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ናይ ዮሃና መልእኽቲ ሰዲዶም። እቶም መራሕቲ፡ ብስሞምን...
ካብ 11 ግንቦት ጀሚሩ ንሰለስተ መዓልታት ዝቐጸለ ስፖርታውን ባህላውን ቅነ ኣብያተ-ትምህርቲ ዞባ ደቡብ፡ ተመሃሮ ጐድኒ-ጐድኒ ኣካዳሚያዊ ትምህርቶም፡ ዝንባለታቶም ኣብ ምልላይን ዓቕሚታቶም ኣብ ምብርባርን ዓቢ ኣስተዋጽኦ ከምዝገበረ...
መበል 27 ዓመት በዓል ናጽነት፡ ኣብ ደማም – ስዑዲ ዓረብ፡ ካይሮ – ግብጺ፡ ጅቡቲን ደቡብ ሱዳንን፡ “ራኢ ብዕዮ” ብዝብል ቴማ ብልዑል ሱታፌ ህዝቢ ብድምቀት ይጽምበል ከምዘሎ፡ ከካብ ቦታኡ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣረዲኡ።...
መራሕቲ ንግስነት ስዑዲ-ዓረብ፡ ሪፓብሊክ ኮርያ፡ ሪፓብሊክ ኦስትርያ፡ ሓባራዊ ሃብቲ ኣውስትራልያ፡ ህንዲ፡ ንግስነት ሞሮኮ፡ ሊባኖስን መክሲኮን፡ ብምኽንያት ጽምብል መበል 27 ዓመት ናጽነት፡ ናብ ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ናይ ዮሃና...


text:
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ቡደን መንበሪ ቤት ክትካረ ወይ ክትዕድግ ትኽእል። ክትካረ ምስ እትደሊ ኮሙናዊ ዝኾነ BodenBo ዚብሃል ትካል ክራይ ኣባይቲ ኣሎ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ናይቶም ኣብ ቡደን ዚርከቡ ኩሎም ኣካረይትን ደልደልቲ መንበሪ ኣባይትን ዝርዝር ኣሎ። ቡደን ነቶም ብሚግራሹንቨርከት መንበሪ ኣባይቲ ዚረኽቡ ሓደስቲ መጻእቲ ስደተኛታት ተቐባሊት ኮምዩን ድማ እያ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ብዘይካ ሽወደን ዚዝረቡ ቋንቋታት፡ ዳሪ፡ ፋርስ፡ ሶማሊ፡ ዓረብ፡ ፈረንሳ፡ ትግርኛን ሩስያን እዮም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ቡደን ኩሉ ካብ ስፖርታዊ ማሕበራት ጀሚርካ ክሳዕ ባህላዊ ማሕበራት ከምኡውን ሃይማኖታውን ፖለቲካውን ማሕበራት ኣለዋ። ስለዚ ፉትቦል እንተ ደለኻ፡ መዝሙር እንተ ደለኻ፡ ቲፎዞ፡ ቸስ ወይ ዝኾነ ካልእ እንተደሊኻ፡ ንዕኡ ዚኸውን ማሕበር ኣሎ።
ኣብ ቡደን ናይ ሶማሊ ማሕበርውን ኣሎ። ከምኡውን ናይ ኣፍጋኒስታን ማሕበር ኣሎ። ብ studieförbundet ABF ጌርካ እትረኽቦ ናይ ሕብረ-ባህላዊ ማሕበር እውን ኣሎ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ቡደን ሚግራሹንቨርከትን ቤትጽሕፈት ዕዮን ኣሎ። እቲ ኮምዩን ምስ ሰበስልጣን ኣብ እትገብሮ ርክብ ዚሕግዘካ ወይ ምስ ሕቶታትካ ናብቲ ዚምልከቶ ኣካል ዚመርሓካ ናይ በይኑ ናይ ምውህሃድ ኣሃዱውን ኣለዎ።
ኣብ ማእከል ቡደን ቤትንባብን ብዙሕ ድኳናትን ኣሎ። ሕሱር ኣቕሑ ገዛን ክዳውንትን እትዕድገሉ ሰከንድሃንድ ቡቲካትውን ኣሎ። ኣብ ማእከል ቡደን፡ ኩፓን እተባህለ ናይ ቀዪሕ መስቀል ቡቲክን ናይ እተሓደሰ ኣቕሑ ዕዳጋን ኣሎ። ካብቲ ሰንትሩም ቅሩብ ርሕቕ ኢሉ ናይ ፐንተኮስት ቤትክርስትያን ሰከንድሃንድ ቡቲክ ኣሎ። ብዙሓት ግሮሰሪታትውን ኣለዉና፡ ሒደት ንምጥቃስ፣ Willys, ICA ከምኡውን Coop ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ቡደን ኮሙናውን ብሕታውን ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣለዋ። ውላድካ ኣብቲ ቤትትምህርቲ ህጻናት ንኺጅምር ቦታ ክትደልየሉ ይግባእ። ነዚ ከኣ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ክትጥቀም ትኽእል። ንኸተመልክት ሓገዝ ዘድልየካ ምስ ዚኸውን ነቲ ናይቲ ኮምዩን ናይ ምውህሃድ ኣሃዱ ክትውከሶ ይከኣል። ገለ ናይ ቀትሪ መደባት ከም ናብ ህጻናትን ወለድን ዝዓለመ ናይ መዝሙር ግዜ ኣለዎም እንተ ኾይኑ ንምፍላጥ ምስ ቤትክርስትያንካውን ክትዛረብ ትኽእል።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ቡደን ን 6 ክሳዕ 16 ዓመት ዝዕድመኦም ዘገልግላ መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ። ቋንቋ ኣደኡ ሽወደን ዘይኮነ ህጻን ኣብቲ መዳለዊ ቤትትምህርቲ ህጻናት ኪጅምር ይኽእል፡ ብድሕሪኡ ናብቲ መደበኛ ይሓላፍ።
ኣብ ቡደን ን 16-20 ዝዕድመኦም ዘገልግል ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ኣሎ። ኣብዚ ከከም ድሌታትካ እተፈላለየ መደባት ክትመርጽ ትኽእል፡ ንኣብነት፡ ተክኒክ፡ ሙዚቃ፡ ማሕበራዊ ናብራ፡ ተሽከርካሪ ወይ ክንክን ጥዕና። ብዛዕባዚ፡ ተወሳኺ ሓበሬታ ኣብቲ ናይ ብዮርክነስ ዪምናስዩም ወብሳይት ክትረክብ ትኽእል። ናይ ኣደኻ ቋንቋ ሽወደን ምስ ዘይከውን ኣብቲ መዳለዊ ክላስ ክትጅምር ይግባእ።
ዕድላት ትምህርቲ
ከም ዓቢ ወይ በጽሒ ብብዙሕ መገዲ ክትምሃር ትኽእል። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ለረሰንትሩም ንኣኻ ከም ሓዲሽ መጻኢ ብዙሕ ኮርሳት ኣሎ።ኣብኡ ኤስኤፍኢ፡ ሽወደን ንወጻእተኛታት ክትወስድ ትኽእል። ቋንቋ ኣደኻ ሽወደን ምስ ዘይከውን ናብ ጠለባትካ ዝዓለመ ስልጠና ክትወስድ ትኽእል። ካብ ቡደን ናብ ሉለዮ ዩኒቨርሲቲ ቀረባ እዩ። ኣብኡ ንዝለዓለ ትምህርቲ ክትቅጽል ትኽእል።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ቡደን ኣርባዕተ ማእከላት ጥዕና ኣሎና፡ ኣብ ብዮርክነስ፡ ሳንደን፡ ኤሪክስሉንድን ሃራድስን ከኣ እየን ዚርከባ። እቲ እትቕመጠሉ ቦታ ኣበየናይ ማእከል ጥዕና ክትከይድ ከም ዘሎካ ይውስኖ እዩ። ኣብ መብዛሕተአን ማእከላት ጥዕና ናይ ኣደታትን ህጻናትን ክሊኒካት ይርከብ እዩ። ኣብ ብዮርክነስ ሕክምና ስኒ ኣሎ።
ካብ ቡደን ውጽእ ኢልካ እቲ ናይቲ ወረዳ ዝዓበየ ሱንድበሪ ሆስፒታል ዚብሃል ኣሎ። ኣብዚ ኣብ እተፈለየ ጽፍሕታት ክኢላታት ሓከምቲ ኣለዉ። ናብዚ ሆስፒታልዚ ኬድካ ንምሕካም ቅድም ነቲ ናይ ከባቢኻ ናይ ማእከል ጥዕና ሓኪም ክትውከሶ ይግባእ።
ምሸት ወይ ቀዳመሰንበት ምስ እትሓምም እሞ ሓገዝ ምስ እትደሊ ምኽሪ ንምርካብ 1177 ክትድውል ትኽእል። እቲ ሕማምካ ግዜ ዘይህብ ምስ ዚኸውን ግን ኩሉ ግዜ ናብ 112 ደውል።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ ትካላት ኣብ እትራኸበሉ ግዜ ናይ ተርጓማይ ሓገዝ ናይ ምርካብ ተኽእሎ ኣሎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ ቡደን ካብ ጥቓቲ መነሃርያ ባቡራት ዚርከብ ናይ ኣውቶቡሳት መነሃርያ ዚብገሳ ኣውቶቡሳት ኣለዋ። ብባቡር ጌርካውን ናብ ኪሩና ወይ ኡመዮ፡ ስቶክሆልምን ደቡብ ሽወደንን ክትከይድ ትኽእል።
ኣብ ቡደን ናይቲ ከባቢ ኣውቶቡሳትውን ኣለዋ። ኣብቲ ናይቲ ሎካል ትራፊክ ወብሳይት ብዛዕባ ናይ ኣውቶቡሳት ሰዓታትን ዝወስድኦ መገድታትን ሓበሬታ ክትረክብ ትኽእል። ሉለዮ መዓርፎ ነፈርቲ 42 ኪሎመተር ካብ ቡደን ርሒቑ ይርከብ። ካብኡ ተላዒልካ ናብ ውሽጥን ወጻእን ሽወደን ክትበርር ትኽእል።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
እታ 2500 ሰራሕተኛታት ዘለዋ ናይ ቡደን ኮምዩን እታ ዝዓበየት ወሃቢት ስራሕ እያ። ኣብዚ ንሓጺር ወይ ነዊሕ እዋን ከም መተክእታ ኴንካ ስራሕ ኣብ ንኣብነት ክንክን ኣረጋውያን ኪርከብ ይከኣል። ኣብቲ ኮምዩን ናይ ምክልኻል ሚኒስተር ኣሎ። ንሱ ካብቶም ዓበይቲ ወሃብ ስራሕ እዩ።
ናይቲ ኮምዩን ዝዓበየ ብሕታዊ ወሃብ ስራሕ፡ ኢንረ ክራፍት ዚብሃል ትካል እዩ። ናይ ውልቅኻ ዋኒን ክትጅምር ምስ እትደሊ ካብቲ ኤንተርፕረነርስሰንትሩም ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል።


text:
ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኤርትራውያን ንምድንፋዕ ህዝባዊ ምንቅስቓስ!
(ዓለምለኻዊ ተበግሶ)
መደብ ትግባረ ንምክያድ ምርጫታት ኣካባቢያዊ ባይቶ
ነሓሰ 17፡ 2016
መለለዪ ቁ.፡ 08/2016/04/001
ተልእኾ ዓለምለኻዊ ተበግሶ ፡-
ቀንዲ ተልእኾ ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኤርትራውያን ንምድንፋዕ ህዝባዊ ምንቅስቓስ (ካብዚ ንደሓር ዓለምለኻዊ ተበግሶ ተባሂሉ ይጸሓፍ) ንኹሎም ኤርትራውያን ተሓታትን ነባርን ቅዋማዊ መንግስቲ ንምትካል ንጡፍ ተሳፎ ዘበርክቱሉ መንገዲ ንምጽራግ ኢዩ።
መዝነትን ደረትን ዓለምለኻዊ ተበግሶ፡-
መዝነት ዓለምለኻዊ ተበግሶ: ዳያስፖራ (ኣብ ወጻኢ ሃገራት ንዝተባታተኑ) ኤርትራውያን፡ ኣካባቢያዊ፡ ዞባውን ዓለምለኻውን ባይቶታት ከቑሙን፣ ካብ ታሕቲ ንላዕሊ ህዝባዊ መንገዲ ብምጥቃም፡ ሕጋውያን ዓለምለኻዊ መራሕቲ ክመርጹ ንኽኽእሉ ምስራሕ ኢዩ። ዓለምለኻዊ ተበግሶ ናብ ንቑሕን ስሙርን ዓለምለኻዊ መሪሕነት ዘተኰረ ተራድኦኣዊ ኣሳላጢ ድኣ`ምበር፡ ንስልጣን ዝወዳደር ኣካል ኣይኮነን። ዓለምለኻዊ ተበግሶ ዛጊት ንህዝቢ ይጥርንፉ ናይ ዘለዉ ካልኦት ጻዕሪ ምድጋም ኣይህቅንን፣ ወይ ኣባላት ዓለምለኻዊ ተበግሶ ዝኾነ ናይ መሪሕነት ቦታ ንምሓዝ ባህጊ የብሎምን።
መእተዊ
ኣብ ሃገርና እናኸፍአ ዝኸይድ ዘሎ ኩነታት ኣብ ግምት ብምእታው፡ በቲ ኣብ ሃገርና ዝኸይድ ዘሎ ብርግጽ ዘይሳቐ ኤርትራዊ የለን ክበሃል ዝከኣል`ዩ። እንተ ኾነ ግን፡ ነቲ ኹሉ ነድርን ብስጭትን፡ ኣብ ሃገርና ንእወንታዊ ለውጢ ሓይሊ ንኽኸውን ነትርበሉ ኣጋባብ ገና ኣይረኸብናን።
ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኩሎም ኤርትራውያን ስቓይ ህዝቢ ኤርትራ ብዝተኻእለ ኣብ ዝሓጸረ ጊዜ ዘኸትመሉ፡ ብንጥፈት ንኺኣትዉ መንገዲ ምጽራግ ኢዩ።
እቲ ክንእመኖ ዘለና፡ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ንዝተባታተኑ ኤርትራውያን ኣብ ሃገርና እወንታዊ ለውጢ ንምምጻእ ነጢፎም ካብ ምስታፍ ዓጊቱዎም ዘሎ፡ ሃገርና ንምድሓን፡ ንኹሎም ኣብ ወጻኢ ሃገራት ንዝተባታተኑ ኤርትራውያን ወኪሉ ንጥፈታት ዘወሃህድ፡ ስሙር ህዝብን/ናይ ዜጋ ትካላትን፡ ብድሞክራሲያዊ ኣጋባብ ዝተመርጸ ሕጋዊ መሪሕነትን ብዘይምህላው ኢዩ። ኣብ ወጻኢ ሃገራት ተባታቲንና ናይ ዘሎና ኤርትራውያን ሓይልን ጸጋታትን ናጻ ዝፈትሑን ዝውልዑን ሰረታት ትካላትን መራሕትን የድልዩና።
ህዝቢ ኤርትራ/ህዝባዊ ምንቅስቓስ
እዚ ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ፡ (ካብዚ ንደሓር ህዝባዊ ምንቅስቓስ ተባሂሉ ይጸሓፍ) ንነፍስ ወከፍን ንኹሉን ደላይ ፍትሒ ኤርትራዊ፡ ኣብ ድሕነትን ህዱእ ምስግጋርን ኤርትራ ናብ ደሞክራሲያውን ቅዋማውን ምምሕዳር ንጡፍ ተራ ንኺጻቱ ንምግባር ካብ ታሕቲ ንላዕሊ መንገዲ ዝተወደበ፡ ዜጋ ዝመሰረቱ፡ ምንቅስቓስ ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ኢዩ። ኣብ ነናይ ኣካባቢኦም ወይ ከተማታት ዝነብሩ ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ዜጋታት`ዮም መሰረት ህዝባዊ ምንቅስቓስ። ስለዚ፡ እቲ መሰረታዊ ኣቃዋውማ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ኣብ ኣካባቢ/ከተማታት ናይ ዝነብሩ ኩሎም ደለይቲ ፍትሒ ኣካባቢያዊ ባይቶ - ባይቶ ዓዲ ኢዩ። ኣብ ዞባ/ሃገር፡ ኣካባቢያዊ ባይቶ ዓዲ ብደረጃ ዞባ ተኣሳሲሮም ዞባዊ ባይቶ ህዝባዊ ምንቅስቓስ የቝሙ። ኩለን ዞባታት ዓለምለኻዊ ባይቶ ሃገራዊ ህዝብዊ ባይቶ ብምቛም ብዓለምለኻዊ ደረጃ ይሰምራን ይተኣሳሰራን። ዓለምለኻዊ ባይቶ፡ ናብ ድሕነትን ደሞክራሲያዊ ምሕደራን ዘሰጋግር ዕዉት ቅርጸ መንገዲ መሪሕ ዝትራተጂ ይስእል፣ ነቲ መሪሕ ስትራተጂ ብምሉእ ስልጣናት ዝፍጽምን ኣብ ግብሪ ዝትርጉምን ፈጻሚ ኣካል ይመርጽ።
ተራ ዓለምለኻዊ መሪሕነት
እቲ ቀንዲ ተራ ዓለምለኻዊ መሪሕነት፡ ምስ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ሰልፍታትን ሓይልታት ለውጢ ኣብ ውሽጢ ኤርትራን ብምትሕብባር፡ ንመላኺ ስርዓት ንምእላይን፡ ንሃገር ናብ ደሞክራሲ ዘሰጋግር መሰረትን መደብን፡ ውጽኢታዊ ናይ ኣሰራርሓ ስትራተጂ ምስኣል`ዩ። እቲ ሓላፍነት ዓለምለኻዊ መሪሕነት ናይ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብን፡ ናይ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝነብሩን ኣብ ወጻኢ ሃገራት ንዝተባታተኑን ኤርትራውያን፡ ተፈላጥነትን ረዲአትን ንምርካብ`ዩ። ዓለምለኻዊ መሪሕነት ኣብ ወጻኢ ሃገራት ንዝተባታተኑ ኤርትራውያን ንምውካል ዝተመርጸ ኾይኑ፡ ብስም ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝተባታተኑ ኤርትራውያን ብዝኾነ መልክዕ ንኺዛረብን፡ ንኺሰርሕን ምሉእ ውክልናን ሕጋውነትን ኪህልዎ ኢዩ። ብመንገዲ ውጽኢታዊ ዝኾነ ጽዑቕን፡ ዲፕሎማስያዊ ጐስጓስን፡ እዚ ዓለምለኻዊ መሪሕነት፡ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ንምልካዊ ስርዓት ዘልምስ ጽዑቕ ጸቕጢ ንኺገብሩን፣ ነቶም ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎዉ ናይ ለውጢ ኣካላት መሰረታዊ ለውጢታት ንኸምጽኡ ሞራላውን ንዋታውን ሓገዝ የበርክት።
መስርሕ ምቛም ባይቶታትን ምምራጽ ዓለምለኻዊ መሪሕነታትን፡-
እቲ መስርሕ ምቛም ናይ ሰለስተ ጽፍሒ ባይቶታትን ምምራጽ ፈጻሚ ዓለምለኻዊ መሪሕነታትን ክልተ ኣገደስቲ ገጻት ዝሓዘ`ዩ፡- ምልዕዓልን ምውዳብን።
1ይ ገጽ፡- ምልዕዓል ኩሎም ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝተበታተኑ ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን፡-
ዓለምለኻዊ ተበግሶ ምስ ኩሎም ህዝቢ - ብካብ ታሕቲ-ንላዕሊ መንገዲ፡ ኣብ ኩሉ ቦታታት ንዝርከቡ ኤርትራውያን ንኽልዓሉን ኣካል ናይቲ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ኣብ ኤርትራ ኪኾኑ ይጥርንፍ። ውጽኢታዊ መደብ ትግባረ ብምጥቃምን ተግባራውያን ጋንታታት ብምውፋርን፡ ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኣብ ኣፍሪቃ፡ እስያ፡ ኣውስትራሊያ፡ ኤውሮጳ፡ ማእከላይ ምብራቕ፡ ሰሜን ኣመሪካን፡ ደቡብ ኣመሪካን ንኤርትራውያን ክጥርንፍ ኢዩ። እቲ ናይ ምጥርናፍ ንጥፈታት ንህዝባዊ መምሃሪ ሰረታት ዝኸውን ብዝተወሃሃደ ጻዕሪ ምድላውን ምሕታምን ሰነዳትን ዓንቀጻትን፣ ኣብ ዓበይቲ ከተማታት ኣስተምህሮታትን ኣኼባታትን ምክያድ፣ አለክትሮኒካዊ ህዝባዊ ርክብ ብምጥቃም፡ ብዘሎ ማዕከን ህዝባዊ ርክባት፡ ውጽኢታዊ ናይ ማዕከን ስትራተጂ ምስርጫው ሓበሬታን ርክብን የጠቓልል።
2ይ ገጽ፡- ምውዳብ ህዝባዊ ባይቶታትን ምምራጽ ዓለምለኻዊ ፈጻሚ መሪሕነታትን፡-
ሀ. እቲ ናይ ህዝባዊ ምንቅስቕስ መባእታውን መሰረታውን ባይቶ - ባይቶ ዓዲ ኢዩ። ኣምር ባይቶ ዓዲ ካብቲ ውርሻና ዝኾነ ኣብነታዊ ኤርትራዊ ዓዲ ዝተወስደ ኢዩ። ናይ ነፍስ ወከፍ ኣካባቢ/ከተማ ዓቕሚ ኣዳምን ሀዋንን ዝበጽሑ ኤትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ኣባላት ናይ ኣካባቢ ባይቶ ዓዲ ኪኾኑ ብቑዓት ኢዮም። ባይቶ ዓዲ ኣብ ኣካባቢ/ከተማ ንዝርከቡ ንኹሎም ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ብምምጻእ፡ ኣብ ናይ ፍትሕን፡ ደሞክራስን ሓርነትን ሓባር ዕላማ የስምሮም። ብተውሳኺ፡ ናይ ዕድሎም ንጡፋት ወነንቲ ዝኾኑሉን፣ ኣብ ምውሳንን ምትግባርን ጉዳያት ሃገር ንጡፋት ተሳተፍቲ ዝኾኑሉን መድረኽ ይፈጥረሎም። እቲ ነዊሕ ዕላማ ባይቶ ዓዲ፡ ንኹሎም ኤርትራውያን ኣብ ጐድኒ ህዝቢ ንምምጻእን ነቲ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ንምስዓርን ኢዩ። ናይ ኣካባቢ ባይቶ ዓዲ ኣብቲ ሰፊሕ ቅጥዒ ናይ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ዝተመስረተ፡ ንከባቢኡ መደብ ንጥፈትን ውሽጣዊ ዓንዲ ሕግን የጽድቕ፣ ነዞም ዝስዕቡ ኽኣ ይመርጽ፡-
- ኣፈኛ ናይ ኣካባቢ ባይቶ ዓዲ፣ ኣባላት ፈጻሚ ቦርድን ኣባላት ተቛጻጻሪ ቦርድን። ቍጽሪ ኣባላት ፈጻሚ ቦርድን፡ ኣባላት ተቛጻጻሪ ቦርድን ብነፍስ ወከፍ ኣካባቢ ይውሰን።
- ወከልቲ ናይ ኣካባቢ/ከተማ (ወከልቲ ባይቶ ዓዲ) ናብ ዞባዊ ባይቶን ዓለምለኻዊ ኮንፈረንስን።
ለ. ዞባዊ ባይቶ፡- ኣብ ኩሉ ኵርናዓት ዓለም ዘሎዉ ኤርትራውያን ናይ ከባቢ ወከልቶም ምስ መረጹ፡ እቲ ዝስዕብ ስጉምቲ እዞም ዝተመረጹ ወከልቲ ተራኺቦም ናይ ሃገሮም ወከልቲ ይመርጹ፤ እንደገና ብኽፍሊ ዓለም ደረጃ፡ ናይ ዞባኦም ወከልቲ ይመርጹ። እቲ ቀንዲ ዕላማ ናይ ዞባዊ ባይቶ ነተን ኣብ ዞባኣ ዝርከባ ዝተፈላለያ ናይ ከባቢ ባይቶታት ዓዲ ንምውህሃድ ኢዩ። ናይ ዞባ ባይቶታት ኣብ ደረጃ ዞባ ናይ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንጥፈታት የወሃህድ፣ኣብቲ ዞባ ኽኣ ንናይ ህግደፍ ንጥፈታት ንምስዓር ይሰርሕ።
ሐ. ዓለምለኻዊ ባይቶ፡- እቲ ናይ መወዳእታ ስጉምቲ ካብ ኩሉ ኵርናዓት ዓለም - ኣፍሪቃ፡ እስያ፡ ኣውስትራሊያ፡ ኤውሮጳ፡ ማእከላይ ምብራቕ፡ ሰሜን ኣመሪካ፡ ደቡብ ኣመሪካን ካልኦትን፡ ዓለምለኻዊ ኮንፈረንስ ናይ ኤርትራውያን ወከልቲ ብምክያድ፡ ፈጻሚ ኣካል ዝምዝዝ ዓለምለኻዊ ባይቶ ኤርትራውያን ምምራጽ ኢዩ። ዓለምለኻዊ ባይቶ ኤርትራዊያን፡ ደለይቲ ፍትሒ ህዝቢ/ዜጋታት ኣብ ወጻኢ ዝተበታተኑ ኤርትራውያን፡ ዝልመትን (ምስርጣይን) ህዝብና ንኸብቅዕ፡ ንግፍዐይና ምልካዊ ስርዓት ንምስዓር፡ ኣብ ኤርትራ ደሞክራሲያዊ ምሕደራ ንምትካል ድምጾምን ጸጋታቶምን ዘስምሩሉ ዓለምለኻዊ ኣካል ህዝባዊ ምንቅስቓስ ኢዩ። እቲ ዝተመረጸ ዓለምለኻዊ መሪሕነት ንድሕነትን ስሉጥ ምስግጋር ኤርትራ ናብ ደሞክራሲያዊ ምሕደራ ዘረጋግጽ መሪሕ ናይ ዓወት ስትራተጅን ስእለ-መንገድን ኪነድፍ`ዩ፤ ናይቲ መሪሕ ስትራተጂ ናይ ምፍጻምን ምትግባርን ምሉእ ስልጣን ዝህልዎ ፈጻሚ መሪሕነት ክኣ ይመርጽ።
ኪነታዊ (ተክኒካዊ) ዝርዝራት ምልዕዓልን ምምራጽ መራሕቲ ናይ ኣካባቢ ባይቶን፡-
1. ኣብ ዝኾነ ዓለም ብውሑዱ ኤርትራውያን ኣብ ዘለዉሉ፡ ልዑል ምልላይ ዝተገብረሉ ናይ ኩሎም ኣብ ከባቢ ዝርከቡ ኤርትራውያን ሓፈሻዊ ኣኼባ ኪጽዋዕ ኣሎዎ። እዚ ኣብ ነፍስ ወከፍ ከባቢ ንዘሎዉ ኩሎም ኤርትራውያን ንምብጻሕ ጽዑቕ ጐስጓስ የድልዮ። ንኹሎም ኤርትራውያን፡ ብፍላይ ነቶም ናይ መርበብ ሓበሬታ (ኢንተርነት) ወይ ናይ ኤርትራ ረድዮ ፕሮግራማት ባብ ዘይብሎም ውሑዳን ጕጅለ ንምዕዳሞም ዕቱብ ጻዕሪ ኪግበር ኢዩ። እቲ ናይ ኣብ ከባቢ ዝርከቡ ኤርትራውያን ንሓፈሻዊ ኣኼባን ኣስተምህሮታትን (ሰሚናራት) መጸዋዕታ ብዓረብኛን፡ እንግሊዝኛን፡ ትግርኛን፡ ትግረን፡ ወይ ዝኾነ ካልእ ኣብ ከባብቢ ኤርትራዊ ማሕበረሰብ ብሰፊሕ ዝዝረበሉ ብቑዕ ቋንቋ ኪጸሓፍ ኢዩ። እቲ መግለጺ (ኣዋጅ) ብጽሑፍ፡ ብመልክዕ ናይ ተለፎን መልእኽታት፣ ወብሳይታት፣ መዳባት ራዲዮ፣ ኣስተምህሮታትን (ሰሚናራት) መደብ መጽናዕትታትን ኪሰራጮ ኢዩ፤ ከምኡ ኽኣ፡ ኤርትራውያን ብተድጋጋሚ ኣብ ዝመላለሱሉ ቦታታት፡ ከም ቤት ክርስቲያናት፡ መስጊዳት፡ ማሕበረሰባዊ (ኮምዩኒቲ) ማእከላት፡ ቤት መግብታትን ባራትን ብሰፊሑ ኪዝርጋሕ ኢዩ።ሓፈሻዊ ኣኼባታት ምጽዋዕ ኣኻሊ ኣይኮነን፤ ህዝቢ ሃገር ንምድሓን ተሳትፎኦም ኣገዳሲ ዝኾነሉ ምኽንያት ኪርድኡዎ የድሊ።
2. ዕድሚኦም 18 ዓመታትን ልዕሊኡን፡ ነቲ ተልእኾ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ዝኸተሙ ኩሎም ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ኣባላት ባይቶ ዓዲ ኪኾኑ ብቑዓት ኢዮም። ሓደ ሰብ ፖለቲካዊ ሰልፊ ወይ ፖለቲካዊ ውድብ ነጢፉ ይመርሕ ወይ ይውክል እንተ ድኣ ኣሊዩ፡ ፖለቲካዊ ሰልፊ እናመርሐ ወይ እናወከለ ኸሎ ናይ ባይቶ ዓዲ በዓል-መዚ/ወካሊ ኪኸውን ቀጥታዊ ናይ ረብሓ ግርጭት ኪህሉ`ዩ። ሰብ መዝን ዝተመረጹ ወከልትን ባይቶ ዓዲ ካብ ናይ ረብሓ ግርጭት ሓራ ኪኾኑ ኣሎዎም።
3. ነፍስ ወከፍ ናይ ኣካባቢ ባይቶ ክመርጾ ዘሎዎ፡- ኣብ ዞባዊ ባይቶን ዓለምለኻዊ ኣኼባን/ባይቶ ንኽሳተፉ ኣባላት ይመርጽ። ናይ ዞባውን ዓለምለኻውን ጉባኤታት ሕጹያት ቍጽሪ ብመሰረት እቲ ኣብ ነፍስ ወከፍ ኣካባቢ ናይ ዝተመዝገቡ ኣባላት ብዝሒ ብተመጣጣኒ ውክልና ኪውሰን ኢዩ።
4. ዓለምለኻዊ ተበግሶ ናይ ከባቢ ባይቶታት መስርሕ ምርጫ ሰብ መዚ፡ ዞባዊ ወከልትን፡ እቶም ኣብ ዓለምለኻዊ ኣኼባ/ዓለምለኻዊ ባይቶ ንዝሳተፉ ቀንዲ ሓላፍነቶም ምስሳይ ዝኾነ ናይ ኤርትራዊ ዓለምለኻዊ ምርጫታት ሽማግለ ከቕውም ኢዩ። ናይ ምርጫ ሽማግለ በቶም ነቲ ``ህጹጽ ጻውዒት ንኹሎም ኣብ መላእ ኵርናዓት ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያን`` ዝፈረሙን፡ ናይ ምጥርናፍን ጋንታ ምርጫታትን ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኣባላት ንምዃን ተገዳስነት ዘርኣዩን ውልቀሰባት ይቐውም።
5. ተራ ናይ ምርጫ ሽማግለ፡-
- ተልእኾ ዓለምለኻዊ ተበግሶ ምስ ዝድግፉ ናይ ካባቢ ነጠፍቲ ብምትሕብባር፡ ውሑዳት ኤርትራውያን ኣብ ዘለዉወን ከተማታት ኣብ ምውጣንን፡ ምውዳብን፡ ምርጫታት ኣብ ምክያድን ይሕግዝ።
- ኣብ ናይ ኤርትራውያን ማዕከናት (ወብሳይታት)፡ መደባት ረዲዮ፡ ዝወጽእን፡ ኣብ ኤርትራውያን ብተደጋጋሚ ዝመላለሱሉ ቦታታት - ከም መስጊዳት፡ ቤት ክርስቲያናት፡ ማሕበረሰባዊ ማእከላት (ኮምዩኒቲ)፡ ቤት መግብታትን ባራትን ዝዝርጋሕ ናይ ምልላይ ጽሑፋት ምድላው።
- ናይ ዝተረቝሑ ወይ ኣብ ምርጫ ኪኣትዉ ፍቓደኛታት ናይ ዝኾኑ ውልቀሰባት ብቕዓት ምርግጋጽ።
- ኣብ ዞባውን ዓለምለኻውን ኣኼባታት ናይ ዝሳተፉ ብዝሒ ዝተመረጹ ኣባላት ምውሳን።
- ሓራን ቅኑዕን ምርጫታት ኪካየድ ምቍጽጻር።
6. ምኽታም ``ወግዓዊ ስምምዕ``፡- ንርእሱ/ርእሳ ናብ ናይ ምርጫ ውድድር ዘቕረበ/ት ነፍስ ወከፍ ኤርትራዊ/ትን ነፍስ ወከፍ ዝመርጽን፡ ክልተ ቅዳሓት ናይቲ ``ወግዓዊ ስምምዕ`` ፡ ምስ ምሉእ ስሙ/ስማ፡ ኣድራሻ፡ ተለፎንን ናይ ኢ-መይል (e-mail) ኣድራሻን ኣብኡ (ኣብ ታሕቲ ዘሎ መመላእታ ተመልከት/ቲ) የስፍር። ሓደ ቅዳሕ ምስቲ ናይ ኣካባቢ ናይ ምርጫ ሽማግለ ኪተሓዝ ኢዩ፤ እቲ ካልእ ቅዳሕ ኽኣ ናብቲ ንምርጫታት ዝቆጻጸር ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ብፋክስ፡ ኢ-መይል (e-mail) ወይ ብፖስጣ ኪለኣኽ ኢዩ።
7. ናይ ጊዜ ገደብ፡- ኣብ ከባብን ኣህጉራውን ጽፍሒታት ንዚግበር ምርጫታት ንምቅልጣፍ ኩሉ ነገር ቅድሚ ምውዳእ 2016 ኪፍጸም ኣዚዩ ኣገዳሲ ኢዩ።
ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኤርትራውያን ንምድንፋዕ ህዝባዊ ምንቅስቓስ!
(ዓለምለኻዊ ተበግሶ)
መመላእታ (ጥብቆ)
ወግዓዊ ስምምዕ (MEMORANDUM OF UNDERSTANDING)
ነፍስ ወከፍ ሕጹይ፡ ነፍስ ወከፍ መራጽን ኩሉ ኣባል ናይ ኣካባቢ ባይቶ ዓዲ ኪኸውን ዝደልን፡ ኣብ ናይ ኣካባቢ ኤርትራዊ ባይቶታት (መባእታ ባይቶታት ኤርትራውያን) ኣብ ምምራጽ መዝነት ኪሳተፍ ዝደሊ፡ ነዚ ወግዓዊ ስምምዕ ከጽንዖን፡ ነዚ ዚስዕብ ንርእሱ/ሳ ቃል ብምእታው ኪኽትም ይድለ፡
- እቲ ንነፍስ ወከፍን ኩሉ ኤርትራውን ኣብ ምእላይ ምልካዊ ዝርዓት ህግደፍን፡ ኣብ ድሕነትን ስሉጥ ምስግጋር ኤርትራ ናብ ደሞክራሲያውን ቅዋማውን ኣገዛዝኣ መንገዲ ዚጸርግ ተልእኾ ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኪቕበል፤
- ብደሞክራሲይዊ መስርሓት ኪኣምን፤
- ንውጽኢት ደሞክራሲያዊ ምርጫታትን ዝውሰድ ውሳኔን ከኽብር፤
- ንኹሉ ኤርትራዊ፡ ብሓቂ ኽኣ ንነፍስ ወከፍ ሰብ ከም ማዕረ ኪርእን ብኽብርን ብቕኑዕን ኪሕዝ፤
- ፖለቲካዊ ስልጣን ካብቲ እኩብ ድልየት ህዝቢ ከም ዝመጽእን፡ ማንም ልዕሊ ሕጊ ከም ዘይኮነን ኩሉ ጊዜ ክዝክር፤
- ምጽዋር፡ ምቕባልን ምኽባርን ፍልልያት ኣብ ባህሊ፡ ብሪታት፡ሃይማኖት፡ ቋንቋ፡ ዓሌት፡
- መበቆል፡ ዞባዊ ፍልልያት፡ ኩነታት ክእለትን/ዘይክእለትን፡ ደረጃታት ትምህርቲ፡ ወ.ዘ.ተ.።
ምሉእ ስም/Full Name: …............................................................................................
ምሉእ ኣድራሻ/Full Address: …………………………………………………………………………………….....
ዝርዝር ርክብ/Contact Details: ተለፎን/ Telephone……………………………………
ኢ-መይል/E-mail…………………………………
ክታም/Signature: ………………………………… ዕለት/Date: ………………………


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን!!!
ጸሎት
ብመንጽር ብሂል አበው፡
ኣብ ጸሎት ክንገብሮም ዝግባእ
1. ምምስጋን
(Click for PDF)ማርቆስ ይስሓቕ፡
ዕብየት ጸጋ ብዘይምስጋና ኣይርከብን።
ብውሑድ ዘይምስግን ኣብ ብዙሕ እየ ዘመስግን እንተበለ ይሕሱ ኣሎ። ውሑድ እዩ ጻማይ ዝብል ዓሻ እዩ።
እቲ ዝቕበል እንተ ኣመስገነ፡ ነቲ ዝህብ ኣዕዚዙ ንኽልግስ የነቓቕሖ።
ነቶም ኣብ ጸበባን ሕማቕ ጸገምን ዘለው ኣሕዋትካ ዘኪርካ፡ ግዝያዊ ሽግራትካ ብሓጐስ ክትሰግሮም ምስ ጀመርካ ምሉእ ምስጋና ከተመስግን ኢኻ።
ንደቂ ሰባት ናብ ውኅበት ኣምላኽ ዝመርሖም፡ ዘውትር ካብ ልቢ ዝነቅል ምስጋና እዩ። ናብ ጥፍኣት ነፍሲ ዝመርሕ ምምራር (ምጒርምራም) እዩ። ቅዱስ ኣምላኽና ንኹሉ ጾር ደቂ ሰባት ዝተሰከመ እዩ። ስለዚ ከኣ ዘማርር ሰብ ኣይፈቱን እዩ።
እቲ ቀጻሊ ዝቕበል ንቅዱስ ኣምላኽና እግዚአብሔር ቀጻሊ ዘመስግን እዩ።
ቅዱስ ኣበው፡ ዘኽታማት ዝዕቖቡሉ ቦታ ኣብ ዝነበርኩሉ ግዜ፡ ሓደ ካብኣቶም ኣብቲ ብርቱዕ ቁሪ ብጄካ ቁራጽ ዓለባ ዝንጸፈላ ካልእ ኣይነበሮን። ክጽሊ ከሎ ድማ ከምዚ ክብል ሰማዕኩዎ፡ “ካብ ኩሉ ጸጋታትካ ዝሃብካኒ ኣምላኽ የመስግነካ። ብዙሓት ሃብታማት ኣብ ፍቖዶ ቤትማእሰርቲ ዝነበሩ፡ ገለውን ብጽኑዕ ኃለዋ ተሓልዮም ኣእጋሮም ብገመድ ዝተኣስሩ፡ ነዛ ማይ ንምስታይ ዘይክእሉ፡ ንዓይ ግና ካብ ንጉሥ ንላዕሊ ጌርካኒ። ኣእጋረይ ናብ ዝወሰዳኒ ድማ ይኸይድ። ምስጋና ንዓኻ ይኹን” ። እዚ ኹሉ ትምህርቲ ርእየን ተዓዚበን ናብ ኣሕዋት ከይደ ድማ ነገርኩዎም። ኩሎም ኣሕዋት ነዚ ሰሚዖም ብዙሕ ተገረሙ ንኣምላኽውን ኣመስገኑ።
2. ስብሓታት
ብልሳንካ ስብሓት ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣይተቋርጽ። ከምኡ እንተገበርካ ካብ እከይ ሐሳባት ክትናገፍ ኢኻ። ጸላኢ ሰናያት ድኹም ጐድኒ ኣባኻ ከይረኸበ ይርሕቕ።
3. ምንፋቕ ሰማያዊ ሕይወት
ቅዱስ ሙሴ ጸሊም፡ “ንነፍስና ናፍቖት ሰማያዊ ኣምላኽና ነላምዳ። ብናፍቖቱ ገይርና ካብ ክፉእ ንርሕቕ።”
4. ብስቡር ልቢ ምጽላይ
ቅዱስ ኣበው፡ “ሓላፍ መንገዲ በዓል ቤት እንተዘይዓደሞ ናብ ቤት ክኣቱ ኣይክእልን፡ ከምኡውን ጸላኢ ሰናያት እንተዘይተቐበልናዮ ናብ ቤትና ክኣቱ ኣይክእልን። ስለዚ ክንጽሊ ከሎና ከምዚ ኢልና ንጸሊ፡ ኦ ኣምላኸይ! ንስኻ ኩሉ ትፈልጥ ኢኻ፡ ኣነ ግና በሃም ክሳዕ ሕጂ ዝፈለጥኩዎ ነገር የለን። ከመይ ገይረ ከም ዝጅምር ምሃረኒ። ንዓይ ዝፈጠርካ ንስኻ ኢኻ’ሞ ዋሕሰይ ኮነኒ።”
ቅዱስ ኣበው፡ “ዝኾነ መነኮሴ መዝሙር ዳዊት ዘጽንዕ፡ ንንጉሥ ብሃንቀውታ ጎዩ ክልምኖ ዝደሊ ዘሎ ይመስል። ዘውትር ዝጽሊ ድማ፡ ንንጉሥ ዝዛረቦ ዘሎ ይመስል። ብሥቡር ልቢ ዝበኪ ግና፡ ኣብ እግሪ ንጉሥ ሒዙ ምሕረት ዝልምን ዘሎ ይመስል።”
ኣባ ሺሻይ ንተማሃራዩ፡ “30 ዓመት ገይረ ኣለኹ ንኣምላኽ ሓጢኣተይ ሕደገለይ ካብ ዘይብሎ። ኣብ ዝልምኖን ዝጽልዮን ከምዚ ይብል፡ ኦ ኣምላኽ ኣማልኽቲ ንጉሥ ነገሥታት ኢየሱስ ክርስቶስ ስተረኒ፡ ምኽንያቱ ክሳብ ሕጂ ብልሳነይ ይሓጥእ ስለዘለኹ።”
ካባይ ዝኸፍእ ሰብ ሪእኻ ትፈልጥ’ዶ፤ ብኸመይ ከምኡ ኢልካ፤ ምኽንያቱ ክጽሊ ኣእዳወይ ምስ ዘርጋሕኩ ንላዕሊ ጠሚተ፡ ብስቡር ልቢ እናበኸኹ እልምን። ክሓጥእ ከለኹ ድማ ኣይተራኣኹን ይብል። ከምዚ እናበልኩ እየ ንነፍሰይ ሓሶት ዘላመድኩዋ።”
5. መዛሙር ምጽናዕ (መዝሙር ዳዊት)
ንሓደ ኣቦ ዝበጽሐ ሓደ ሓውና ከምዚ ክብል ይሓቶ፡ “ከመይ ኣለኹም ኣቦና”፡ መልሲ፡ “ካብቲ ዝነበርኩዎ ይብእስ ጽቡቕ የለኹን” ። ሕቶ፡ “እሂ፤” መልሲ፡ “30 ዓመት ኣሎኒ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ቖምኩ፡ ካብ ኣፈይ ክወጽእ ዘይደልዮ ቃል ከምዚ ክብል ንነፍሰይ የዋርዳ፡  > (መዝ 119፡21) ካብ ትእዛዛቱ ዜግልስ ኣነ እኸውን። ሽዑ  > (መዝ 119፡133) እብል። መዓልታዊ ንኣመላኸይ ብሓሶት እናገሮ፡  > (መዝ 5፡6) እብል። ሕማቕ እና ሓሰብኩ  > (ማቴ 6፡12) ኢለ፡ ብድፍረት ከምዚ ድማ ይብል፡  > (መዝ 92፡7) ። ነውሪ እናገበርኩ፡  > (መዝ 101፡3) እብል፡ ነገረይ ኣብ ከብደይ ከሎ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር፡  > (102፡4)። ምሉእ ለይቲ ደቂሰ ከሎኹ፡  > (መዝ 119፡62) ። ከይነባዕኩ ነፍሰይ ከየትሓትኩ፡  > (መዝ 119፡28)  > (መዝ 6፡6) ። ሓሳባተይ ክፉእ እንከሎ፡  > (መዝ 27፡8)። ጾም ዘይብለይ ከሎ፡  > (መዝ 109፡24) ። ኣብ ትዕቢትን ደስታ ስጋይን ከሎኹ ንኣምላኸይ ከምዚ እብሎ፡  > (መዝ 25፡18) ። ዘይተዳለኹ ከሎኹ፡  > (መዝ 57፡7) ።
ብድሕር’ዚ እቲ ሓውና፡ “መምህረይ፡ ከም ዝርደኣኒ ነቢይ ዳዊት ብዛዕባ ነፍሱ እዩ ዝተዛረበ።” እቶም ኣቦ ድማ እናሰተንፈሱ፡ “ብሓቂ ብሓቂ እብለካ ኣለኹ፡ ንጽልዮ እንተዘይገበርና፡ እቲ ንጽልዮ ጸሎት ኣንጻርና እምበር ምሳና ኣይከውንን እዩ።” ኢሉ መለሰሉ።
6. ምንባዕ (ምብካይ)
ይቅጽል……… ብሰላም የጽንሓና።
ወስብሓት ለእግዚአብሔር፣
ወለወላዲቱ ድንግል፣
ወለመስቀሉ ክቡር።


text:
ዚምባብወ መበል 38 በዓል ናጽነታ ንፈለማ ግዜ ኣብ ትሕቲ ሓድሽ መራሒ እታ ሃገር ትማሊ ረቡዕ ጸንቢላ።
ፕረዚደንት ዚምባብወ ኢመርሰን ምናንጋግዋ ኣብ በዓል ጽንብል ናጽነት ተረኺቡ ኣብ ዘስምዖ መደረ: "ዘይከኣል ነገር የለን" ድሕሪ ምባሉ "ዚምባብወ ዳግማይ ክትንስእ እያ" ኢሉ።
ዝሓለፈ ሕዳር 4 ኣብ ስልጣን ዝመጸ ፕረዚደንት ኢመርሰን ምናንጋግዋ: ፕረዚደንት ዚምባብወ ነበር ሮበርት ሙጋበ ብሓያል ወተሃደራዊ ጸቕጢ ካብ ስልጣን ድሕሪ ምእላዩ እዩ።
ምብርባር ዝተረመሰ ቁጠባታ ናይ ቀዳምነታት ቀዳምነት ሓድሽ መራሒ ዚምባብወ ክኸውን እንከሎ ፤ እቲ ፕረዚደንት ዋላኳ ኣብ ምርማስ ቁጠባታ ሃገር ተራ ኣብ ዝነበሮ ሕሉፍ ምምሕዳርታ ሃገር እንተነበረ፤ ሕጂ ግን ኣብታ ሃገር ለውጢ ንምምጻእ ተመባጺዑን ኣውፈርቲ ንምዕዳምን ይሰርሕ ምህላውን ድማ ገሊጹ።
" ዳግማይ ክንብህግ: ክንትስፎን ክንኣምምን ክኢልና ኣለና" ዝበለ ፕረዚደንት ምናንጋግዋ ቁጠባ'ታ ሃገር ካብ 3.7 ሚእታዊት ዝሓለፈ ዓመት ናብ 4.5 ሚእታዊት ኣብ 2018 ከምዝዓበየ ኣፍሊጡ።


text:
መንግስቲ እስራኤል ስደተኛታት ካብ ሃገሩ ክጥርዝ ኣውጺእዎ ዘሎ መደብ ንኽስርዝ፣ ብሪጣንያ ኢድ ከተእቱ ጻውዒት ቀሪቡ
- Details
- Created: Monday, 12 February 2018 00:43
- Last Updated: Monday, 12 February 2018 00:43
መንግስቲ እስራኤል ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ስደተኛታት ካብ ሃገሩ ክጥርዝ ኣውጺእዎ ዘሎ መደብ ንኽስርዝ፣ ብሪጣንያ ኢድ ከተእቱ ናይ ፊርማታት ምእካብ ጻውዒት ቀሪቡ።
እዚ ብኤርትራውያንን ብሪጣንያውያንን ዝተጸወዐ ፊርማ ናይ ምእካብ መስርሕ እኹል ድምጺ እንተረኺቡ፣ ፓርላማ ብሪጣንያ ክዝትየሉ ከምዝግደድ እዩ ዝግለጽ።
ኣብዚ መንግስቲ እስራኤል ዝበዝሑ ኤርትራውያን ዝኾኑ ስደተኛታት ናይ ምጥራዝ መስርሕ ንምቅዋም ኣብ ሓያሎ ሃገራት ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት ዝካየደሉ ዘሎ እዋን፣ ፊርማታት ናይ ምእካብ ጎስጓስ እውን ማዕረ ማዕሪኡ ይካየድ ከምዘሎ’ዩ ዝፍለጥ


text:
22 ሚያዝያ 2018 ሓተታ
ቅድሚ 25 ዓመት፡ ልክዕ ኣብዚ ቅንያት’ዚ፡ (ካብ 23-25 ማዝያ 1993) መላእ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጢን ወጻኢን፡ ነቲ መሪር ቃልሲ ኣሕሊፉ፡ ረዚን መስዋእቲ ከፊሉ፡ ብኣንጸባራቒ ወተሃደራዊ ዓወት ዘረጋገጾ ዘይግሃስ ሰብኣዊን ሃገራዊን መሰሉን ናጽነቱን፡ ኣብ ቅድሚ ኣህጉራውያን ተዓዘብቲ፡ ረፈረንዱም ብምክያድ፡ ሕጋውነቱ ኰሊዑ፡ ልኡላውነቱ ከም ህዝቢን ሃገርን ብዕሊ ዘረጋገጸሉ፡ ፍስሃ ወ ሰላም ዚዓሰሎ ታሪኻዊ ቅንያት’ዩ ነይሩ።
ግዝኣተ ሕጊ - ሕላገት ስልጣኔ እዩ። ኣብ ማሕበረ-ስነኣእምሮኣዊ ኣቋውማ ህዝቢ ኤርትራ፡ ዓሚቚ ሰረት ካብ ዘለዎ፡ ንነዊሕ ዘመናት ተዀስኲሱ ዝተሃንጸ ባህልን ልምድን ሓደ፡ ንሕጊ ምእዙዝ ምዃን እዩ። ህዝቢ ኤርትራ፡ ካብ ቅድመ- መግዛእታዊ ታሪኹ ጀሚሩ፡ ንሓይልን ስነ- ሞጎት ሓይልን ብንቕሓት ጸብለል ኢሉ፡ ‘ነዊሕ ዘይዘሎ - ሓጺር ዘይሰልኰ’ መነባብሪ ሕጊን ስርዓትን ኣቚሙ፡ ዓመጽን ጎነጽን ዚኣመሰሉ ባህርያት ግዝኣተ-ጫካ ወጊድ ኢሉ፡ ንዘመናት ኣብ ትሕቲ ጽላል ሕጊ ዝተመሓደረ፡ ወረጃ ህዝቢ እዩ።
እዚ ዘይናቱ ዘይጥምት፡ ዓመጽን ጎነጽን ዘይፈቱ፡ ብሕጊን ስርዓትን ምንብባር ዚልማዱ ስልጡን ህዝቢ ግን፡ ኣብ ታሪኹ፡ ግዝኣተ ጫካ ብዚእምነቶም ተጻባእቲ፡ ፍጹም ኣንጻር ባህርያቱ ዚኾነ ዓመጽን ርግጸት ሕጊን እዩ ገጢምዎ። ኣብ መፋርቕ ዚሓለፈ ዘመን፡ መግዛእቲ ካብ ኣፍሪቃ ኣብ ዝተዘርዘረሉ መድረኽ፡ ህዝቢ ኤርትራ ናጽነት ኪረክብ መሰሉ እናኾነ፡ ንስትራተጂያዊ ረብሓ ርእሰ ሓያል ኣመሪካ ተባሂሉ፡ ዘይሕጋዊ ውሳነ ፈደረሽን ኣብ ርእሲኡ ተስገዲዱ። እዚ ከይኣክል ድማ፡ ሃጸይ ሃይለስላሰ፡ ንውሳነ ሕ.ሃ. ጥሒሱ፡ ነቲ ብዓንተቦኡ’ውን ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ዘይነበረ ፈደረሽን ኣፍሪሱ፡ ንኤርትራ ብሓይሊ ልሒቕዋ። ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ሕጊ ብዚነበሮ ጽኑዕ እምነት፡ ነዚ ክልቲኡ ዓመጻት’ዚ፡ ፈለማ ብሕጋዊን ሰላማዊን ኣገባብ’ዩ ተቓዊምዎ። ገዛእቲ ኢትዮጵያን ደገፍቶምን ግን፡ ንሕቶ መሰል ህዝቢ ኤርትራ፡ ብስነ-ሞጎት ሓይሊ ኪደቚስዎ ሃቂኖም። ወካሊ ማሕበረሰብ ዓለም ሕቡራት ሃገራት ከኣ፡ ባዕሉ ዚወሰኖ ብይን ተጣሒሱ፡ ቅሉዕ ዓመጽ እናተፈጸመ፡ ዓይኑ ዓሚቱ፡ ከምዘይረኣየ ኪኸውን መሪጹ። ኣብ ከምዚ ዓይነት ኩነት፡ ህዝቢታት ናይ ርእሰ ምክልኻል መሰል ከምዘለዎም ዓንቀጽ 51 ቻርተር ሕቡራት ሃገራት ብንጹር ኣስፊርዎ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ድማ ነዚ መሰል’ዚ ንምርግጋጽ ብዘይካ ዕጥቃዊ ቃልሲ ካልእ ኣማራጺ ኣይተሓድገሉን።
ስቕታ ማሕበረሰብ ዓለምን ደገፍ ኣሳሰይቲን ዘሻደኖም ስርዓታት ኢትዮጵያ፡ ፍትሓዊ ሕቶ ህዝቢ ኤርትራ ብወተሃደራዊ ሓይሊ ኪጭፍልቑ ብሓገዝ ርእሰ-ሓያላን ኣመሪካን ሕብረት ሶቭየትን ነዊሕ ተረባሪቦም እዮም። እንተ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብረት ኣልዒሉ ኣብ ዚምክተሉ ዚነበረ ግዜ እውን እንተኾነ፡ ጉዳይ ኤርትራ ብሰላማዊን ሕጋዊን ኣገባብ ኪፍታሕ ደጋጊሙ ካብ ምጽዋዕ ኣይተቘጠበን። መሪሕ ውድብ ህዝባዊ ግንባር፡ ኣብ ሕዳር 1980 ዘቕረቦ እማመ ረፈረንዱም ሓደ መርኣያ ናቱ እዩ። ሰማዒ እዝኒ ግን ኣይረኸበን።
ኣብ መወዳእታ ከኣ፡ ስነ-ሞጎት ሓይሊ ንሓቂን ፍትሒን ከጥፍእ ስለዘይተኻእሎ፡ ወተሃደራዊ ዕንደራ ገዛእቲ ኢትዮጵያን ዘራያቶምን ኣብ መኸተ ፍትሒ መኺኹ፡ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ዓለምና ሒደት መዳርግቲ ጥራይ ብዘለዎ ኣንጸባራቒ ወተሃደራዊ ዓወት፡ ብገዛእ ቅልጽሙ፡ ኣኽሊል ሓርነቱ ደፊኡ።
ብ1966 ብሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ዚጸደቐ “ኣህጉራዊ ውዕል ንፖለቲካዊ፡ ቁጠባዊን ባህላዊን ሓርነት” ዓንቀጽ-1 “ኩሎም ህዝቢታት ናይ ርእሰ ውሳነ መሰል ኣለዎም። በዚ መሰል’ዚ መሰረት ፖለቲካዊ ሕርያኦም ኪውስኑ፡ ከምኡ’ውን ቁጠባዊ፡ ማሕበራዊን ባህላዊን ምዕባለኦም ከሰላስሉ ሓራ እዮም” ይብል። እዚ መሰረታዊ መሰል’ዚ ዝተነፍጎም ኣብ መግዛእቲ ዝተቘርኑ ህዝቢታት እምበኣር፡ ብኹሉ መልክዓት ቃልሲ እንተላይ ዕጥቃዊ ቃልሲ መሰሎም ከረጋግጹ ፍቑድን ሕጋዊን እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ከኣ፡ ነቲ ብገዛእ ቅልሙ ዘረጋገጾ መሰል ዝያዳ ንምዂላዕ፡ ኣህጉራውያን ተዓዘብቲ ዚሳተፍዎ ህዝባዊ ረፈረንዱም ዓዲሙ፡ ብምዕሩግን ስልጡንን ኣገባብ፡ 99.8% “እወ ንናጽነት” ብምድማጽ፡ ድሙቕ መደምደምታ ገይርሉ።
ውጽኢት ረፈረንዱም ኣብ ዝተገልጸሉ ቅንያት፡ ናይ ሽዑ ዋና ጸሓፊ ግዝያዊ መንግስቲ ኤርትራ ብጻይ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ “ህዝቢን ሃገርን ኤርትራ ድሌቶም ከይገልጹ ንነዊሕ ዓመታት ተሓሪምዎም ጸኒሑ እዩ። በዚ ከኣ ከቢድ ዕንወት ዘስዓበ ነዊሕ ኲናት ተኻይዱ። እዚ ረፈረንዱም’ዚ እምበኣር፡ ኣብ ክንዲ ድሌት ህዝብታት ንምዕምጻጽ ሓይሊ ምጥቃም፡ ጉዳያት ብፖለቲካዊን ሰላማዊን መገዲ ምፍታሕ ስልጡን ኣገባብ ምዃኑ ንኹሉ ትምህርቲ ዚህብ’ዩ” ኪብል ገሊጹ ነይሩ።
ብርግጽ ድማ፡ እዚ ስልጡንን ሕጋዊን ኣገባብ’ዚ፡ ሓንሳብን ንሓዋሩን ዓቢ ትምህርቲ ኪኸውን ምተገብአ። የግዳስ ድሕሪ’ዚ ተሞኩሮ’ዚ እውን፡ እቲ ምስ ናጽነት ኤርትራ፡ መንበረ ስልጣን ኣዲስ ኣበባ ዝተረከበ ስርዓት ወያነ፡ ብስነ-ሞጎት ሓይሊ፡ ዓመጽ ኣብ ልዕሊ ሕጊ ከዐውት ከንቱ ዕንደራ ኣካዪዱ - ኣይሰለጦን። ህዝቢ ኤርትራ፡ በቲ ፍሉጥ ናይ መኸተ ያታኡ፡ ወተሃደራዊ ዕንደራኡ ኣምኪኑ፡ ብመሰረት ባህሉን ልምዱን፡ ነቲ ወራሪ ስርዓት ኣብ መጋባኣያ ሕጊ ኣቕሪብዎ። ብ13 ማዝያ 2002 ከኣ፡ እቲ ብዶብ ዝተመኽነየ ኲናት ሕጋዊ መኸተምታ ተገይሩሉ።
መስርሕ ዳንነት ፍትሒ ምስ ኣድመጸ እውን እንተኾነ፡ ስርዓት ወያነ፡ ልዕልና ሕጊ ኪቕበል ኣይተብዐን። ን16 ዓመታት መመላእታ ድማ ካብ ግዝኣተ ሕጊ ንምምላጥ ከዕለብጥ ጸኒሑ ኣሎ። እቲ ዘሕዝን፡ ቀደም ንሕጊ-ኣልቦነት ስርዓታት ኢትዮጵያ ዕሽሽ ኢሉ ዚርኣየ ማሕበረሰብ ዓለም፡ ሕጂ እውን፡ ካብ ግዝኣተ-ሕጊ ንምምላጥ ኪርአ ዚጸንሐ ምዕልባጥ ብስቕታ ምዕዛቡ እዩ። ብስቕታ ምዕዛቡ ከይኣክል እውን፡ ኣብ ልዕሊ’ታ ንግዝኣተ ሕጊ ዚሞጎተት ኤርትራ ዘይፍትሓዊ ውሳነታት ከሕልፍ ተራእዩ። እንተኾነ፡ ዓመጽ ንምኽዋል ኮነ ካብ ሕጊ ንምህዳም ዚግበር ኩሉ ዓይነት ፈተነታት ፋይዳ ከምዘይርከቦ ወርሒ ማዝያ ክልተ ሳዕ መስኪራ እያ። ስለዚ ድማ፡ መራሕቲ ኢትዮጵያ ኮነ ኣማኸርቶም፡ ሕጂ’ውን ብዘይካ ብሕጋዊ ብይን ምምእዛዝ፡ ካልእ ሓሸውየ ትርጉም ከምዘይብሉ ተገንዚቦም፡ ግዝኣተ ሕጊ ንምቕባል ትብዓት ከጥርዩ ኤርትራ ትጽውዕ። መሰረት ሰናይ ጉርብትናን ስልጡን ምንብባርን፡ ግዝኣተ ሕጊ ስለዚኾነ!


text:
Erena on Facebook
ኣብ ሊብያ ሰለስተ ኤርትራዊያን ተቐቲሎም
ሓለውቲ ናይቲ ስደተኛታት ተዓቝቦሙሉ ዝረከብ መዓስከር ሊብያ፣ ብዝኸፈትዎ ተዅሲ ሰለስተ ኤርትራውያን ከምዝቐተሉ ዘጋርድያን ኣፍሊጡ።
ኣብቲ ካብ ከተማ ትሪፖሊ ናብ ምብራቕ ሸነኽ ዝርከብ መዓስከር ሖምስ ዝርከቡ መብዛሕቶም ኤርትራውያን ስደተኛታት ተዓቝቦሙሉ ዘለዉ መዓስከር፣ ዘሎ ሕማቕ ኣተሓሕዛ ንምቅዋም፣ ደቂንስትዮ ኣድማ ድሕሪ ምክያደን፣ እቶም ኣብ ሓለዋ ናይቲ መዓስከር ዝነበሩ ሚሊሻ ብዝኸፈትዎ ተዅሲ’ዩ እቶም ሰለስተ ኤርራውያን ተቐቲሎም። ብዘይካ’ቶም ኣብቲ ሓደጋ ዝተቐትሉ፣ ካልኦት ሓይሎ ከምዝቖሰለዉን ተሓቢሩ።
ንኩነታት ስደተኛታት ዝከተተሉ ኣባ ሙሴ ዘርኣይ ካብ ኣጀንሲያ ሓበሻ ብዛዕባ’ዚ ኣመልኪቶም ን ዘ ጋርድያን ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፣ ኣብቲ ሕማቕ ኣተሓሕዛ ከምዘለዎ ዝግለጽ መዓስከር ስደተኛታት ሖምስ ናይ ሊብያ ሰለስተ ነፍሰጾራት ዝርከብኦም ኣስታት 150 ስደተኛታት ከምዘለዉ ኣረዲኦም።


text:
እቶም በቲ ጨካን ስርዓት ተላኢኽኩም ኣብ ልዕሊ ኣሓትኩምን ኣሕዋትኩምን እዚ ዘይበሃል ግፍዒን ቅንጸላን እተካይዱ ዘለኹም ወተሃደራትን ናይ ስለያ መሓውራትን ህግደፍ፡ ዓንኬላት ህግደፍ እናጸበበ ኣብ ዝኸደሉ ግዜ ውዒሉ ሓዲሩ ንዓኹም እውን ዝምሕር ስለ ዘይኮነ፡ ንኣረሜናዊ ተልእኾ ህግደፍ እምቢ ኢልኩም ኣብ ጎድኒ ውጹዕ ህዝብኹም ክትስለፉ ጻውዒት ነቕርበልኩም።
ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ሃይማኖታዊ ትካላትና ቀንጠብጠብ - ተቖጠብ!!
ሎሚ ቅነ ክልተ ብዓበይቲ ሃይማኖታትና እስልምናን ክርስትናን ናብ ህዝቢ ዘቕረብዎ እምቢታ ኣብ ኤርትራውያን ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ሙሉእ ሕብረተሰብ ዓለም ክስማዓልናን ብኡ ደረጃ ብውሽጥን ብደገን ዝተዋደደ ናይ እምቢታ መቓልሕ ኣቃሊሕና ሓንሳብን ንሓዋውሩን ህግደፍ ካብ ዝባን ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ዝወርደሉ ኩነታት ክንፈጥር ኣለና።
ንባሕቲ መስከረም፡ መበል 56 ዓመት ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ምኽንያት ብምግባር፡ ብኤስደለ ዝተዋህበ ውድባዊ መግለጺ
ህዝቢ ኤርትራ፡ መጻኢ ዕድሉ ባዕሉ ንክውስንን ንናጽነቱን ኣብ ዘካየዶ ነዊሕን መሪርን ቃልሲ፡ ባሕቲ መስከረም ፍሉይ ታሪኻዊ ምዕራፍ ዘለዋ ክብርቲ ዕለት’ያ። ነቶም መሰል-ርእሰ-ውሳኔና ዝረገጹን፡ ክሳድ ህዝብታትና ኣድኒኖም/ኣዋሪዶም ንክገዝኡ ዝጨከኑን ባዕዳውያን ገዛእቲ ደርብታት፡ በቲ እንኮ ዝስቆሮም ዕጥቃዊ ቃልሲ ኣረብሪብካ ንምስዓሮም፡ ፈላሚት ርችት ሓርነት ዝተተኮሰላ ክብርቲ ዕለት ስለዝኾነት።
ጻውዒት ንህዝባዊ ኣኼባ ኣብ ለንደን
ጻውዒት ንህዝባዊ ኣኼባ ኣብ ለንደን
ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራሲያዊ ለውጢ - ኤስደለ፡ በብእዋኑ ምስ ህዝቢ እናተራኸበ ሓሳብ ንሓሳብ ዝላዋወጠሉን፣ ኣብ ኣገዳሲ እዋናዊ ዛዕባታት ዝመያየጠሉን፡
ደምዳሚ መግለጺ 5ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ሽማግለ ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ)
ካብ ዕለት 8-14 ጥቅምቲ 2017 ዝተኻየደ 5ይ ስሩዕ ማእከላይ ሽማግለ ውድብና ኤስደለ፡ ንህልዊ ኩነታት ህዝብና - ኣብ ውሽጥን ወጻእን፤ ንኩነታት ገባቲ ስርዓት ህግደፍ፤ ንኩነታት ደንበ-ተቓውሞናን ንጭቡጥ ኩነታት ውድብናን ኣመልኪቱ ዓሚቕ ገምጋም ኣካይዱ። ኣብ ዝቕጽል 6 ወርሒ ዝፍጸሙ ናይ ስራሕ ውጥናት ሰሪዑን ኣፈጻጽሞኦም ኣነጺሩን ከኣ ኣኼባኡ ዛዚሙ።
ብምኽንያት መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ 24 ግንቦት፡ ብኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ( ኤስደለ) ዝተዋህበ ውድባዊ መግለጺ
መሰረታዊ ዕላማ ናይ’ቲ ዝተናወሐ ሓርነታዊ ሰውራን ዝሓተቶ መጠነ-ሰፊሕ ኩሉ መደያዊ ዋጋን ኣብ ግምት ብምእታው፡ “ዕለማታት’ቲ ኩሉ ዝተኸፍለ መስዋእቲ ሸቶኡ ሃሪሙ’ዶ? ከመይ ኣለና!? እንታይ ኣዐዊትና፤ እንታይ ከ ይተርፈና? መበገሲ ዕላማታት ሓርነታዊ ሰውራና ክውን ንምግባርን፡ ንብሩህ መጻኢናን እንታይ ክንገብር ይግባእ?’’ ዓቕምታትና ጠሚርና፤ ስትራተጅካውን ስልታውን ሸቶታትና ኣነጺርናን ተወዲብናን፤ ንዝተኾልፉ ሓርነታትናን ፖለቲካዊ ክብርታትናን ክዉን ንምግባር ከመይ ንዋፈር? ወዘተ’’ ዝብሉ ሕቶታት ኣልዒልና፡ በሊሕ ነቐፌታዊ ገምጋም እንገብረሉን፤ ዱልዱል መሰረት እነንብረሉን፤ ቃልና እነሐድሰሉን ክቡር ዕለት ምዃኑ’ውን ክዝንጋዕ ኣይግባእን።


text:
ኢትዮጵያ ውልቀ ሰብ ሃፍቲ ብምቕባል ቐዳመይቲ ኾይና
መቐለ ግንቦት 17/2009(ድወት) ኢትዮጵያ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ውልቀ ሰብ ሃፍቲ ብምቕባል ቐዳመይቲ ከምዝኾነት ውድብ ሕቡራት መንግስታት ገሊፁ።
ኣብዚ ዓመት ናብ ኢትዮጵያ ፈሰስ ካብ ዝተገበረ ካብ ወለድ ናፃ ዝኾነ ውልቀ ሃፍቲ 4.4ቢሊዮን ዶላር ከምዝበፅሐ ቢዝነስ ዴይሊ ፀብፂቡ ኣሎ።
ኢትዮጵያ ኣብ 2025 ማእኸል ማኑፋክቸሪንግ አፍሪካ ንምዃን ዝሓዘቶ ሸቶ ንምዕዋት ዘዳለወቶም ፓርክታት ኢንዳስትሪ ዓለባ፣ ቆርበት፣ መወሃሃዲ ሕርሻን ኣፋውስን መሰረት ዓወታ ከምዝኾኑ ተገሊፁ።
ኣብዚ ሐዚ እዋን ካብ ሃገራት ቻይና፣ ኢትዮጵያ፣ ኢንዶኖዢያን ኣሜሪካን ዝመፁ 15 ትካላት መፍረዪ ናብ ፓርክ ኢንዳስትሪ ሃዋሳ ምእታዎም ብኣብነት አልዒሉ ዝፀብፀበ ቢዝነስ ዴይሊ እቲ ፓርክ ኢንዳስትሪ ን60ሽሕ ሰባት ዕድል ስራሕ ክፈጥርን ኣብ ዓመት 1ቢሊዮን ዶላር ሸርፊ ወፃኢ ከርክብን ትፅቢት ከምዝግበር ሓቢሩ።
ካብዚ ብዝሰገረ ይብል እቲ ድረ ገፅ ንፀብፃብ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ፀሪሑ ኣብ ዝፀብፀቦ ኣብ ኢትዮጵያ ይህነፁ ዘለው 9ተ ፓርክታት ኢንዳስትሪ ዕብየታ ዘረጋግፁ ክኾኑ’ዮም ኢሉ።
ኢትዮጵያ ኣብቶም ዝቕፅሉ ዓሰርተ ዓመታት በብዓመቱ ንለውጢ ዓውዲ ኢንዳስትሪ 1ቢሊዮን ዶላር ዝፅጋዕ ኢንቨስትመንት ፈሰስ ምግባር ከምትቕፅለሉ ሓቢሩ።
እዚ ኢንቨስትመንት ምህርታት ንግዲ ወፃኢ ምዕባይ፣ ስግግር ፍልጠትን ክእለትን ክህሉ ምግባርን ምህዞ ዕድል ስራሕ ምዕባይን ዕላማ ዝገበረ ምንቅስቓስ’ዩ ክብል’ውን ገሊፁ።


text:
ተቓዋሚ ውድብ መድረኽ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ኢትዮጵያ ሎሚ ካብ ዝኾነ ይኹን እዋን ብዝኸፍአ ደረጃ ኣብ ሓደጋ ከምትርከብ ይገልጽ። ገዛኢ ፓርቲ ኢህወደግ፡ ንኢትዮጵያ “ሓድነታ ኣብ ዝፈታትን ቕልውላው ኣእቲዩ፡ ህዝብታት ነንሕድሕዶም ዝጋጨውሉ ኩነታት ይፈጥር ኣሎ፡ በዚ ድማ ሃገርናን ህልውናናን ኣብ ዝኸፍአ ሓደጋ ኣእቲዩ ናብ ዘይድለ ኣንፈት ይወስዳ`ሎ” ይብል እቲ ተቐዋሚ ውድብ።
ንድምጺ ኣሜሪካ ርእይቶ ዝሃቡ ኣቦ-መንበር መድረክ ዶ/ር በየነ ጴጥሮስ፡ ኢህወደግ ብዝወስዶ ድራማታት ሕቶታት ህዝቢ“ ክምልስ ኣይክእልን`ዩ " ይብሉ።
“እዚ ኩነታት ጭራሽ ካብ ቁጽጽር ወጻኢ ኾይኑ`ዩ።ስለዚ ኩሎም ይምልከተና`ዩ ዝብሉ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ዝነብሩ ብፖለቲካ ዝተወደቡ ኣካላት ክስምዑን ክላዘቡን ይግባእ። ኢህወደግ ነዛ ሃገር ካብዚ ዘላቶ ከውጽኣ ኢልካ ምሕሳብ የዋህነት`ዩ፡ ህዝብና በዚ ከይዘናጋዕ ንምዝኽኻር ኢና ነዚ መግለጺ ኣውጺእናዮ።”
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ሱዳን፣ ንኽሲ መንግስቲ ኤርትራ ናይ ኣሉታ ምላሽ ሂባትሉ
Radio Erena: 25 May 2018
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን፣ ሱዳንን ኢትዮጵያን ሓቢረን ንተቓወምቲ ኤርትራ ንምሕጋዝ ክሰርሓ ተሰማሚዐን ንዝብል ብ15 ግንቦት ዝወጸ መግለጺ መንግስቲ ኤርትራ ናይ ኣሉታ ምላሽ ሂቡሉ።
እቲ ሚኒስትሪ ብ23 ግንቦት ኣብ ዝዘርግሖ ወግዓዊ መግለጺ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ናብ ሱዳን ኣብ ዘካየዶ ምብጻሕ፣ ክልቲኦም መራሕቲ ኣንጻር ኤርትራ ንዝንቀሳቐሱ ዕጡቓት ብሓባር ክድግፉ ተሰማሚዖም ንዝብል ክሲ መንግስቲ ኤርትራ፣ መሰረት ዘይብሉ'ዩ ክብል ነጺግዎ።
25 ግንቦት፣ መዓልቲ ኣህጉር ኣፍርቃ ብደረጃ ዓለም ይዝከር
Radio Erena: 25 May 2018
መዓልቲ ኣህጉር ኣፍርቃ ሎሚ 25 ግንቦት ብደረጃ ዓለም ይዝከር ኣሎ።
እዚ ብምኽንያት ምምስራት ውድብ ሓድነት ኣፍሪቃ ኣብ 25 ግንቦት 1963፣ ንመበል 55 ዓመቱ ዝኽበር ዘሎ መዓልቲ ኣህጉር ኣፍሪቃ፣ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራትን ዞባታትን ዝርከቡ ኣምባሳደራት ሓያሎ ሃገራት ሓቢሮም ይዝክርዎ ኣለው።
ውድብ ሓድነት ኣፍሪቃ ድሕሩ ድማ ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ካብ ዝምስረት ልዕሊ ፍርቂ ዘመን ኣቑጺሩ እኳ እንተሎ፣ ንሽግራት እዛ ኣህጉር ብፍላይ ድማ ንምስሊ እዛ ኣህጉር ደዊኑ ዘሎ ሕሉፍ ምልካዊ ስርዓታት ከወግድ ኣይክኣለን።
ብድኽነትን ድሕረትን እትሳቐ ዘላ ኣፍሪቃ፣ መዓስከር ውልቀ መለኽቲ እናተባህለት ከምእትግለጽ ይፍለጥ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብ ስደት ምስ ዝጸንሑ ተቓወምቲ ኦሮሞ ተዘራሪቡ
Radio Erena: 25 May 2018
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ስደት ምስ ዝጸንሑ ተቓወምቲ ኦሮሞ ከምዝተዘራረበ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ሓቢረን።
እቲ ብኣቶ ሌንጮ ለታ ዝምራሕ ሓደ ካብ ዓብይቲ ተቓወምቲ ውድባት ኦሮሞ ዝኾነ ደሞክራስያዊ ግንባር ኦሮሞ ናብ ኣዲስ ኣበባ ብምእታው ምስ ቀዳማይ ሚኒስተርን ካልኦት ላዕለዎት ሰበ ስልጣን መንግስትን ዝዘራረብ ዘሎ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዘቕረበሉ ዕድመ መሰረት'ዩ።
ኣብ ኢትዮጵያ ለውጢ ይመጽእ ኣሎ ዝብል እምነት ከምዘለዎ ዝገለጸ ኣቶ ሌንጮ ለታ፣ ኣብዚ እዋን'ዚ ብብረት ለውጢ ንምምጻእ ምፍታን ግዜኡ ዝሓለፎ ምዃኑ'ዩ ዘረድእ።
ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ዝነብር ህዝቢ ኤርትራ፣ መበል 27 ዓመት ናጽነት ይጽምብል
Radio Erena: 24 May 2018
ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ዝነብር ህዝቢ ኤርትራ፣ ንመበል 27 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ብዝተፈላለየ መደባት ይጽምብል ኣሎ።
እቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝነብር ህዝቢ ከም ናይ ወትሩ ንመዓልቲ ናጽነት በብኸባቢኡ ዝተፈላለየ መደባት ሰሪዑ ክጽንብላ እንከሎ፣ ኣብ ስደት ዝርከቡ ኤርትራውያን ግና ኣብ ክልተ ደምበታት ተገማሚዕም'ዮም ንናጽነት ኤርትራ ዘኽብሩ ዘለዉ።
እቶም ሓደ ወገን ደገፍቲ መንግስቲ ኮይኖም፣ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣትሒዞም ብኤምባሲታት ኣብ ዝተወደበ መደባት ክሳተፉ እንከለዉ፣ ደምበ ተቓውሞ ከኣ ጠንቒ ስደትን ብርሰት መንእሰያትን ኮይኑ ዘሎ ምልካዊ ስርዓት ብምእላይ፣ ምሉእ ናጽነትን ሓርነትን ንምስትምቓር ክንሰርሕ ኣሎና ብምባል'ዮም ዝጽንብልዋ ዘለዉ።
እስራኤል፣ ስደተኛታት ዝወሃቦም ዘሎ ግዝያዊ መንበሪ ፍቓድ፣ ካብ ባንክታት ገንዘቦም ንኸውጽኡ የሰናኽል
Radio Erena: 24 May 2018
መንግስቲ እስራኤል፣ ንስደተኛታት ዝቕይረሎም ዘሎ ግዝያዊ መንበሪ ፍቓድ ወይ ቪዛ ካብ ባንክታት ገንዘቦም ንኸውጽኡ ዘሰናኽል ምዃኑ ማዕከን ዜና ሃረጽ ሓቢሩ።
እቲ መንግስቲ፣ ነቲ ኣቑዲሙ ዝተመዝገበ ቁጽሪ ግዝያዊ መንብሪ ፍቓድ ኣብ ክንዲ ዘሐድስ ሓድሽ ቁጽሪ ዘለዎ ቪዛታት ብምዕዳሉ፣ ኣብ ባንክታት ጸገም ፈጢርሎም ከምዘሎ ብዙሓት ኤርትራውያን ናብ ተጠባቕቲ ትካላት ጥርዓናት ከምዘቕረቡ እቲ ማዕከን ዜና ሓቢሩ።
ብፍላይ ኣብ ኾሎት ተኣሲሮም ዝጸንሑ መብዛሕቶም ኤርትራውያን ዝኾኑ ስደተኛታት፣ ካብቲ ቤት ማእሰርቲ ድሕሪ ምፍናዎም ዝወሃቦም ዘሎ ግዝያዊ ቪዛ፣ ምስቲ ኣቐዲሙ ዝነበረ ቁጽሪ መንነቶም ዘይቃዶ ስለዝኾነ፣ ብብዝሒ ግዳያት እዚ ናይ ባንክታት ጸገም ኮይኖም ምህላዎም The Hotline for Refugees and Migrantsዝተባህለ ተጣባቒ ትካል ኣመልኪቱ።


text:
ኢትዮጵያ ዓውዲ ዓለባ ንምዕባይ ትሰርሕ ኣላ ኤዥያ ረቪው
መቐለ ሓምለ 10/2009(ድወት)ኢትዮጵያ ማእኸል ዓውዲ ማኒፋክቸሪንግ ዓለባን ኣልባሳትን ንምኻን ብቕልጡፍ ትዓቢ ኣላ ክብል ኤዢያ ረቪው ዝተብሃለ ድረ-ገፅ ፀብፂቡ።
ነዚ ስዒቡ ዓለምለኸ ሰብ ሃፍቲ ሃገራት ቻይና፣ ደቡብ ኮርያ፣ ህንድን ካልኦትን ኣብ ኢትዮጵያ ብምውፋር ይሰርሑ ከምዘለው ሓቢሩ።
ዓውዲ ዓለባን አልባሳትን ኣብ ኢትዮጵያ ብቕልጡፍ ይዓቢ ዘሎ ዓውዲ ከምዝኾነ ዝገለፀ እቲ ድረ-ገፅ ምስ ጎረቤት ሃገር ጅቡቲ ብቐጥታ ዘራኽባ መንገዲ ባቡር ምህናፃ ዓውዲ ኢንቨስትመንት ኢትዮጵያ ክዓቢ ከምዝሓገዛ ሓቢሩ።
እቲ መንገዲ ባቡር ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ትሃንፆም ናብ ዘላ ፓርክታት ኢንዳስትሪ ኣቑሑ ብቕልጡፍ ንምምልላስን ኣታውን ወፃእን ንግዲ ንምዕባይን ከምዝሕግዝ ኣመልኪቱ።
ኢትዮጵያ አብ 2015ዓ.ም.ፈረንጂ ዝሃነፀቶ ፓርክ ኢንዳስትሪ ኣብ ስራሕቲ ምፍራይ ዓለባን ኣልባሳትን፣ ቆርበት ጫማ ዝተዋፈሩ ሰብ ሃፍቲ ሃገራት ታይዋን፣ ቻይናን ደቡብ ኮርያን ዝተዋፈሩ ሰብ ሃፍቲ ምምፃእ ከምዝኽኣለት ኤዢያ ረቪው ገሊፁ።
ኢትዮጵያ ኣብዚ ሐዚ እዋን ምህርታት ቡን፣ ወርቅን ቆርበትን ሰደድ ትገብር ዋላ’ኳ እንተኾነት መንግስቲ ንዕብየት ዓውዲ ኢንዳስትሪ ዝሃቦ ቆላሕታ ስዒቡ ግና ናብ ምህርታት ኢንዳስትሪ ትሰጋገር ኣላ ክብል ፀብፂቡ።
ኣብ 2025 ማእኸላይ እቶት ምስ ዘለወን ሃገራተ ንምስራዕ ትሰርሕ ዘላ ኢትዮጵያ ናብ ዕዳጋ ሃገራት ኣሜሪካን ኣውሮፓን ፍርያቶም ዘቕርቡ ሰብ ሃፍቲ ምስሓብ ከምዝኽኣለት ኣመልኪቱ። (ኤዢያ ረቪው)


text:
ብምኽንያት ዑቕባ ግዝያዊ መንበሪ ፍቓድ ወሲድካ/ኪ፣ ነብስኻ/ኺ ባዕልኻ/ኺ ከተመሓድር/ሪ እንተኽኢልካ/ኪ ቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ ክትወስድ/ዲ ትኽእል/ኢ ኢኻ/ኺ
Du som har fått tidsbegränsat uppehållstillstånd på grund av skydd kan få permanent uppehållstillstånd om du kan försörja dig – tigrinska
ዑቕባ ሓቲትካ/ኪ ን12 ወይውን 13 ኣዋርሕ ዘገልግል ግዝያዊ ናይ መንበሪ ፍቓድ ዝረኸብካ/ኪ እሞ ቀጻሊ ዑቕባ ዘድልየካ/ኪ እንተኾይኑ ናይ መንበሪ ፍቓድካ/ኪ ክናዋሓልካ/ኪ ይኽእልዩ። ብስራሕ ይኹን ብዋንነት ትካል ነብስኻ/ኺ ባዕልኻ/ኺ ከተመሓድር እንተኽኢልካ/ኪ ቀዋሚ ናይ መንበሪ ፍቓድ ናይ ምርካብ ተኽእሎታት ኣሎ።
ነብስኻ/ኺ ባዕልኻ/ኺ ከተመሓድር/ሪ ክኢልካ/ኪ እሞ ቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ ክትረክብ/ቢ መንነትካ/ኪ ምርግጋጽ ክሓተካ/ኪ እዩ። ከም ሕጊ መንነትካ/ኪ ንምርግጋጽ ፓስፖርት ወይ ከኣ ኣብ ገለ እዋን ሃገራዊ ወረቐት መንነት ክሓተካ/ኪ እዩ። ማለት ቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ ንምርካብ ንምርግጋጽ መንነት ዝሕተት ጠለብ፣ ካብ ንምንዋሕ ግዝያዊ መንበሪ ፍቓድ ዝሕተት ጠለብ ይጽንክር።
ካብ ከም ሰራሕተኛ ይኹን ወናኒ ትካል ትረኽቦ እቶት ነብስኻ/ኺ ባዕልኻ/ኺ ከተመሓድር/ሪ ክትክእል/ሊ ኣለካ/ኪ። ካብ ዝተፈላለዩ ስራሓት ይኹን ትካላት ዝርከብ ኣታዊ ክድመር ይከኣልዩ። ደሞዝን ኢንሹራንስን ዝምልከት ግን ክማላእ ዝግብኦ ጠላባት ከተማልእ/ኢ ይግባእ።
ብሞያኻ/ኺ ክትሰርሕ/ሒ ኣገደስቲ ሰነዳትን ናይ ሞያ መረጋገጺ ወረቐትን ምስ ዘድለ (ንሕክምና ዘገልግል ናይ ሞያ ወረቐት፣ ናይ ታክሲ መዘወሪ ፍቓድ) መንበሪ ፍቓድ ኣብ እትሓተሉ/ትሉ ግዜ ከተቕርብ/ቢ ግድንዩ።
ትሕቲ 25 ዓመት ከም ሰራሕተኛ ወይ ወናኒ ትካል ቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ ንምርካብ ኣብ ሽወደን ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ/ተመሳሳሊ ካብ ካልኦት ሃገራት ዝወዳእካ/ኪ ምስ እትኸውን/ኾኒ ጥራሕዩ።
ሰራሕተኛ ምስ እትኸውን/ኾኒ
ቀዋሚ ናይ መንበሪ ፍቓድ ንምርካብ ቀዋሚ ስራሕ ወይ ከኣ እንተወሓደ ናይ 2 ዓመት ውዕል ዘለዎ ስራሕ ክህልወካ/ኪ ይግባእ። ወሃቢ ስራሕካ/ኪ ሰራሕተኝኡ ምዃንካ/ኪ ንቤት ጽሕፈት ኣታዊ ውሽጢ ሃገር/ስካተቫርከት ግዝያዊ ናይ መንበሪ ፍቓድካ/ኪ ትወድቀላ መዓልቲ ዘመልከተ ክኸውን፣ ስራሕካ/ኪ እንተደንጎየ ግዝያዊ ናይ መንበሪ ፍቓድካ/ኪ ትወድቀላ መዓልቲ ዝጀመረ ክኸውን ይግባእ።ናይ ስራሕ ውዕል ይኹን ዕድመ እኹል ኣይኮነን።
ደሞዝካ/ኪ ውሕስነትን ኩነታት ስራሕን ካብ ሓባራዊ ውዕላትን መምርሒታትን ሽወደን ዝኸፍአ/ዝሓመቐ ክኸውን የብሉን።
ደሞዝካ/ኪ ዝኾነ ዓይነት መንግስታዊ ድጎማ ዝግበረሉ ምስዝኸውን፣ ኣብነት ናይ ሱግሚ ስራሕ፣ ቀዋሚ ናይ መንበሪ ፍቓድ ክትረክብ ኣይከኣልን። ርግጸኛ ንምዃን ንወሃቢ ስራሕካ/ኪ ደሞዝካ/ኪ መንግስታዊ ድጎማ ዝግበረሉ እንተኾይኑ ተወከስ/ሲ። ካብ ኣርቤትስፈርሜድሊንገን ሓበሬታ ክርከብ ይከኣልዩ።
ወናኒ ትካል ምስ እትኸውን/ኾኒ
ወናኒ ትካል ምስ እትኸውን/ኾኒ መካየዲ ትካል ዝኸውን እኹል ቁጠባ ከምዘለካን/ክን እንተወሓደ ንክልተ ዓመት ባዕልኻ/ኺ ክትመሓደር/ሪ ከምእትልእልን ከተረጋግጽ/ጺ ግድንዩ።
ኸም ወናኒ ትካል ዝምልከት ሓበሬ ብዛዕባ ቀዋሚ ፍቃድ ዝሕብር ኣብ ምርበብ ሓበሬታ ከመልከት
አቲ ዝወሃብ ኢንፎርመሽን ድማ ብሽወደን ወይ ብቓንቓ አንግሊዝ ጥራይ እዩ
መንበሪ ፍቓድ ቅድሚ ምውዳቑ ኣመልክት/ቲ
ግዝያዊ ናይ መንበሪ ፍቓድ ከይወደቐ ከሎ ንምንውሑ ከተመልክት/ቲ ኣገዳሲዩ፣ ግን ክኣ ሰለስተ ወርሒ ቅድሚ ምውዳቑ ክኸውን የብሉን። መንበሪ ፍቓድካ/ኪ ቅድሚ ምውዳቑ ክናዋሓልካ/ኪ እንተዘይሓቲትካ/ኪ፣ ውሳኔ እናተጸበኻ/ኺ ክትሰርሕ/ሒ ኣይፍቀደልካን/ክን እዩ ብተወሳኺ ዝተወሰኑ ሓለፋታት ከም በዓል ንመትከል እግሪ ዝግበሩ ንጥፈታት፣ ንተመሃሮ ዝወሃብ ናይ ገንዘብ ድጎማ፣ ንወለዲ ዝወሃብ ክፍሊት ናይ ዘይምርካብ ሓደጋ ኣሎ።
ሚግራሹንስቫርከት ንቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ ዝምልከት እንተቐልጠፈ ግዝያዊ መንበሪ ፍቓድ እትወድቀላ መዓልቲ ውሳኔ ክህብ ይኽእልዩ።
ከም ሰራሕተኛን ወናኒ ትካልን ቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ ንምርካብ ክማልኡ ዝግበኦም ረቛሒታት ከይተማልኡ ምስዝተርፉሞ ቀጻሊ ዑቕባ ዘድልየካ/ኪ እንተኾይኑ ግዝያዊ ናይ መንበሪ ፍቓድ ክናዋሓልካ/ኪ ይከኣልዩ።
ተወሳኺ ሓበሬታ
ግዝያዊ መንበሪ ፍቓድ ንምንዋሕ ዝግበር ናይ ምምልካት መሕትት ከመይ ከምእተመልክት/ቲ ተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ ጽድያ ክመጽእዩ።


text:
ኣድማሳዊ ኣዋጅ ሰብኣዊ መሰል!!!
ዑቕባይ ገብረመድህን (ከምብሪጅ፡ ማሳቹሰተስ፡ ሰ.ኣ.)
ግንቦት 30፡ 2016
*********
``ንሕና ኣህዛብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላት፣ኣብ ክብርን ዋጋን ኣካል ደቅሰብ፣ ኣብ ሰብኣዊ መሰላት ናይ ሰብኡትን ኣንስትን ናይ ዓበይትን ንኣሽጡን ሃገራት እምነትና ብዳግመ -ምርግጋጽ ወሲንና።`` ናይ ሕቡራት ሃገራት ቻርተር
***
``ሓርነት ልዕልና ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኩሉ ማለት ኢዩ። ሓገዝና ናብቶም ነቶም መሰላት ንምርካብ ወይ ንምዕቃብ ዝቃለሱ ይኸይድ። ሓይልና ናይ ዕላማ ሓድነትና`ዩ። ነቲ ልዑል ኣምር ብዘይካ ዓወት ካልእ መወዳእታ የብሉን።`` ፍራንክሊን ዲ. ሩዘቨልት
***
``ንሰባት ሰብኣዊ መሰሎም ምኽሓድ ንገዛእ ርእሱ ንሰብኣዊነቶም ምብዳህ`ዩ።`` ነልሶን ማንዴላ
***
``ንዘይፍትሓውነት ክንክልክሎ ሓይሊ-ኣልቦ እንኾነሉ ጊዜያት ኪህሉ ይኽእል`ዩ፣ ካብ ምቅላሶም እንተርፈሉ ጊዜ ግን ፍጹም ኪህሉ ኣይግባእን።`` አሊ ዊዘል
*********
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን ደለይቲ ፍትሒ ደቂ ሃገር፡-
እዚዝዓበየ ኣህጉራዊ ሰነድ ኣድማሳዊ መሰል፡ ሎሚ ኣብ ምሉእ ዓለም ዝያዳ ን ህዝቢ ኤርትራ ይግድስ። ወሸለ እዚ ሰነድ`ዚ ህዝቢ ኤርትራ ብቛንቋኡ ኣብ 1991 ነቢቡዎን ቀሲሙዎን ጸኒሑ እንተ ዝነብር፣ ነዚ ዘሎ ጥፍኣትን ዕንወትን፡ ጸልማትን ድሕረትን ኣብ እዋኑ ክምክቶ ምኸኣለ። ብዝኾነ፡ ኣብ 2009 ተርጒመዮ ክነሰይ፡ ክሳብ ሎሚ ናብ ህዝቢ ዘይምዝርገሐይ ንህዝበይ ይቕሬታ እሓትት። እዚ መሰረት ሓርነትን ፍትሕን ዝኾነ ልዑል ሕጊ ደቅሰብ ኣብ ልቢ ኩላትና የሕድሮ።
ታሪኽን ኣገዳስነትን ኣድማሳዊ ኣዋጅ ሰብኣዊ መሰላት
መእተዊ፥
ኣቐዲመ ነዚ ህዝቢ ኤርትራ ንልዕሊ ክልተ ወለዶታት ዝተቓለሰሉ ዓንዲ ሕቖ ሓርነት ዝዀነ መትከል ሰብኣዊ መሰላት: ናብ ትግርኛ ክትርጕም ዕድል ምርካበይ ዝስምዓኒ ምቕሉል ሓበንን ዓሚቝ ትፍስህትን ክገልጽ እፈቱ። ክሳብ ሎሚ ቈላሕታ ከይረኸበ ምጽንሑ: ከምቲ ሕድሪ ስዉኣት ዝሓበሮ፣ ንመሰል ህዝቢ ብግብሪ ዝሓልን ዝከላኸልን መንግስቲ ክትከል ብዘይምኽኣሉ ኢዩ። ብኣንጻሩ: ነዚ መሰላት’ዚ ዝግህስን ዝድምስስን ሽፍታዊ ስርዓት ንህዝቢ የሳቕየሉ ኣብ ዘሎ እዋን ምትርጓሙ: ንቓልሲ ሓርነትን ሰብኣዊ መሰልን ህዝቢ ኤርትራ ከሐይሎን ከስፍሖን ተስፋ እገብር።
“1. ታሪኽ ኣድማሳዊ ኣዋጅ ሰብኣዊ መሰላት፡-
እቲ ብሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ኣብ 10 ታሕሳስ፡ 1948 ዝጸደቐ ኣድማሳዊ ኣዋጅ ሰብኣዊ መሰላት፡ ውጽኢት ናይ ካልኣይ ኲናት ዓለም`ዩ ነይሩ። ምስ ምኽታም ናይቲ ኲናትን፡ ምፍጣር ሕቡራት ሃገራትን፡ እዚ ኣህጉራዊ ኮምዩኒቱ ከምቶም ኣብቲ ግርጭት ዘጋጠሙ ግፍዒታት ብፍጹም እንደገና ከይፈቅድ ተማባጺዑ። ናይ ዓለም መራሕቲ ነቲ ናይ ሕ.ሃ. ቻርተር ኣብ ኩሉ ንመሰላት ነፍስወከፍ ውልቀሰብ ብዘውሕስ መደብ ክምልኡሉ ወሲኖም። እቲ ዝሓሰቡዎ ሰነድ፡ ደሓር ኣድማሳዊ ኣዋጅ ሰብኣዊ መሰላትዝኾነ፡ ኣብ 1946 ኣብቲ ቀዳማይ ኣኼባ ሓፈሻዊ ባይቶ`ዩ ተላዒሉ። ባይቶ ነቲ ንድፊ ናይ ኣዋጅ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላትን ሓርነታትን እንደገና ርእዩ፡ `` ነታ ኮሚሽን ናይ ሰብኣዊ መሰላት. . . ኣብ እትገብሮ ኣህጉራዊ እማመ-ሕጊ መሰላት ንመወከሲ ኣብ ግምት ከተእትዎ`` ናብ ናይ አኮኖሚያውን ማሕበራውን ቤት-ምኽሪ ኣመሓላሊፉዎ። እታ ሽማግለ፡ ኣብቲ ፈለማ ናይ 1947 መጀመርያ ኣኼባኣ፡ ንኣባላታ ናይቲ ``ናይ መጀመርያ ንድፊ ኣህጉራዊ እማመ-ሕጊ ሰብኣዊ መሰላት`` ኢላ ዝሰየመቶ ንጹር መግለጺ ከውጽኡ መዚዛቶም። ድሕሪ`ዚ፡ እቲ ስራሕ ንጆግራፊያዊ ኣቀማምጣ ኣብ ግቡእ ግምት ዘእተወ፡ ካብ ትሸዓተ ስተይታት ዝቖሙ ወከልቲ ኣባላት ወግዓዊ ሰናዲ ሽማግለ ተወሲዱ።
እቲ ወካሊ ኣካል ሰብኣዊ መሰላት ካብ ዝተፈላለየ ፖለቲዊ፡ ባህላውን ሃይማኖታውን ሕሉፍ ታሪኻት ብ 18 ኣባላት ዝቖመ`ዩ ነይሩ። አለኖር ሩዘቨልት፡ ማእምን (ሰብኣያ ዝሞታ) ነፍሲ ሄር ፕረሲደንት ሩዘቨልት፡ ነታ ነዳፊት ኣ.ኣ.ሰ.መ. ሽማግለ ከም ኣደ መምበር ኮይና መሪሓታ፤ ምስኣ ኸኣ ወከልቲ ካብ ፈረንሳ፡ ለባኖን፡ ቻይና፡ ካናዳን ሰሪሖም። ኾይኑ ግን፡ ሚስስ ሩዘቨልት ከም ቀንዲ ደራኺት ምጽዳቕ ናይቲ ኣዋጅ ተፈሊጣ።
እቲ ቀዳማይ ንድፊ ኣዋጅ ኣብ መስከረም፡ 1948 ቀሪቡ፡ ካብ 50 ንላዕሊ መንግስታት ኣብቲ ናይ መወዳእታ ንድፊ ተሳቲፈን። ብውሳኔ 217 A (III) ናይ 10 ታሕሳስ፡ 1948፡ ሓፈሻዊ ባይቶ፡ ኣብ ፓሪስ ተራኺቡ፡ ን ኣድማሳዊ ኣዋጅ ሰብኣዊ መሰላት፡ ሸሞንተ ሃገራት ዘየድመጻ፡ ግን ዝተቓወማ ዘይነበርኦ ኣጽዲቑዎ።
ኣብ ትሕቲ ክልተ ዓመታት`ዩ እቲ ምሉእ ጽሑፍ ኣድማሳዊ ኣዋጅ ሰብኣዊ መሰላት ተፈጺሙ። ዓለም ኣብ ምብራቓውን ምዕራባውን ቀጽሪታት ተመቒላ ኣብ ዝነበረቱ ጊዜ፡ ነቲ ፍረ-ነገር ናይቲ ሰነድ ናይ ሓባር ባይታ ንኽትረኽበሉ ኣዚዩ ሰፊሕ ዕማም ምንባሩ ተረጋጊጹ።
ከም ዘመናዊ ሰነድ ዝፍለጥ እኳ እንተ ዀነ፣ ከም ሞራላውን: ሃይማኖታውን ፖለቲካውን ፍልስፍናን ታሪኽን ግን ጥንታዊ መሰረት ዘሎዎ: ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ብ1948 ዝጸደቐ: እቲ ዝዓበየ ናይ መበል ዕስራ ዘመን ኣህጉራዊ ሰነድ ኢዩ ኪበሃል ይከኣል። ሓደ ሓሳብ መዓስ ኢዩ ተወሊዱ ብልክዕ ኪፍለጥ ዘጸግም እኳ እንተ ዀነ፣ እዚ ኣድማሳዊ ሰነድ`ዚ ካብ ነዊሕ ዘመናት ጀሚሩ፥
- ብፈላስፋታት በዓል ጆን ሎክ: ሞንተስኪዩ: ሩሶ: ቮልተየር: ኢማኑአል ካንት: በንታም: ጆን ስቲዎርት ሚል: ጆን ዱኢን ካልኦትን፣
- ብናይቲ ከም “ዘመነ ደሞክራሲያዊ ሰውራ” ዝፍለጥ እዋን ዓበይቲ ሰነዳት: ከም ማግና ካርታ ናይ ዓዲ እንግሊዝ(1215): ናይ እንግሊዝ ቢል ኦቭ ራይትስ(1689): ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣዋጅ ናጽነት (1776): ቅዋም ሕቡራት መንግስታት (1789)፣ ናይ ፈረንሳ ኣዋጅ መሰል ናይ ሰባትን ዜጋታትን (1789)፣
- ቻርተር ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ኣህጉራዊ ስምምዓትን...ወ.ዘ.ተ. መንፈስ ሰብኣዊ መሰላት ሓቚፉ ዝሃብተመ ታሪኻዊ ሰነድ ኢዩ።
- ሰብኣዊ መሰላት ቅድም ብባህሪያዊ መሰላት ዝፍለጡ ዝነበሩ ኢዮም። ሰብኣዊ መሰላት ብሕጋዊ መሰላት፡ ወይ “ፍትሓዊ መሰላት፡ ከኣ ይፍለጡ ኢዮም።
2. ኣድማሳዊ ኣዋጅ ሰብኣዊ መሰላትን ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራን፡-
ኣብ ጕዕዞ ፍጻሜታት ታሪኽ: ``ሓደ ህዝቢ ምስ ካልእ ህዝቢ ዘተኣሳስሮ ኩነት ዘይባህሪያዊ: ዘይፍትሓውን ዘይሕጋውን ምስ ዝኸውን፣ ኪበትኮን ኪቕይሮን መሰሉን ሓላፍነቱ ምዃኑ`` ንዘመናት ዝተረጋገጸ ሓቂ ኢዩ። ናይ ቀረባ ኣብነት: ሕዝቢ ኤርትራ ምስ መንግስታዊ ስርዓታት ኢትዮጵያ ዝቘረኖ ሰንሰለት፣ ንባህሪያዊ ምዕባሌኡ ዝዓንቀፈ ዘይፍትሓውን ዘይሕጋውን መግዛእታዊ ማእሰርቲ ብምንባሩ፣ ዓለም ብዝተኣመነሉ ሓቂ፡ ህዝቢ ኤርትራ ክቡር ከቢድ መስዋእቲ ከፊሉ ናጽነቱ ኪጭብጥ ክኢሉ ኢዩ። ሕማቕ ዕጫኡ ኰይኑ ዲዩስ ወይ ድኽመታት፣ ኣብ ዘይተጸበዮ ዝኸፍአ ፋሺስታዊ ውሽጣዊ መግዛእቲ ወዲቑ ይሳቐ ኣሎ። ህዝቢ ኤርትራ ካብዚ ጸልማት ውሽጣዊ ጭቆና ንምውጻእ ክንግንዘቦ ዝግብኣና ሓቂ ካብ ናይ ኣዋጅ ናጽነት ሕ.መ.ኣ. ክጠቅስ እደሊ። ከምዚ ኸኣ ይብል፥
``“ርእሰ ግሉጻት ዝኾኑ ሓቅታት፣ ደቂ ሰባት ማዕረ ከም ዝፍጠሩን፣ ብፈጣሪኦም ከኣ ዘይገሃሱ መሰላት - ካብዚኣቶም ህይወት: ሓርነት: ዳህሳስ ፍሱህ ህይወትን ይርክቡዎም።ነዞም ዝተጠቕሱ መሰላት ንምውሓስ: ኣብ መንጎ ሰባት ብፍቓድ ናይቲ ዝመሓደር ህዝቢ ፍትሓዊ ስልጣናት ዝወስዱ መንግስታት ይትከሉ። ዝዀነ ዓይነት መንግስቲ ነዞም ዝተጠቕሱ ዕላማታት ኣዕናዊ ዀይኑ ኣብ ዝርከበሉ እዋን፣ ንዕኡ የዕኒዩ ናይ ምቕያርን: ንድሕነቱን ንሓጐሱን የገልግል ብዝብሎ መትከላት መሰረት መልክዕ ስልጣናት ሰሪዑ ሓዲስ መንግስቲ ናይ ምትካል መሰል ህዝቢ ኢዩ::``
ህዝቢ ኤርትራ ነዚ መሰል`ዚ ህያው ንምግባር`ዩ ንናጽነት ክቡር ዋጋ ከፊሉ። እዚ ህሉው ወለዶ ህዝቢ ኤርትራ ማንም ሓይሊ ኪግህሶ ዘይግደፍ ቅዱስ መሰሉ፡ ማንም ሓይሊ ከተግብረሉ ዘይኽእል ሓላፍነቱ ምዃኑ ኪግንዘቦ ይግባእ።
* * * * * * * * *
ኣድማሳዊ ኣዋጅ ሰብኣዊ መሰላት
ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝጸደቐ
ታሕሳስ 10፡ 1948
መእተዊ:-
ምልላይ ባህሪያዊ ክብረት ናይቶም ማዕረን ዘይግሃሱን መሰላት ናይ ኩሎም ኣባላት ስድራ ቤት ደቂሰብ መሰረት ናይ ሓርነትን: ፍትሕን ሰላምን ስለ ዝዀነ፤
ንሰብኣዊ መሰላት ዘይምግዳስን ምንዓቕን ነቲ ንሕልና ደቂሰባት ዘቘጥዐ ኣረሜናዊ ተግባራት ስለ ዘስዓበን፣ ደቂሰባት ናይ ምዝራብን እምነትን ሓርነት ዝረኽቡላ: ካብ ፍርሕን ስእነትን ሓራ ዝዀኑላ ዓለም ምምጻእ ዝለዓለ ድልየት ሓፋሽ ህዝቢ ምዃኑ ተኣዊጁ ብምህላዉ፤
ወድሰብ ኣንጻር ጭካነን ጭኮናን ከም ናይ መጠረስታ ምርጫ መንገዲ ጎነጻዊ ምልዕዓል ንኺወስድ ከይግደድ እንተ ድኣ ኮይኑ: ሰብኣዊ መሰላት ብ ግዝኣተ-ሕጊ ምሕላዎም ኣገዳሲ ስለ ዝዀነ፤
ኣብ መንጎ ሃገራት ምዕባለ ምሕዝነታዊ ዝምድናታት ምድጋፍ ኣዚዩ ኣድላዪ ብምዃኑ፤
ህዝቢታት ሕቡራት ሃገራት ኣብቲ ቻርተር ኣብ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላት: ኣብ ክብረትን ዋጋን ሰብኣዊ ኣካል: ኣብ ማዕረ መሰላት ሰብኡትን ኣንስትን እምነቶም ኣረጋጊጾም: ማሕበራዊ ምዕባለን ዝሓሸ ደረጃ ህይወትን ናብ ዝዓበየ ሓርነት ንምብጽሑ ክድግፉ ወሲኖም ብምህላዎም፤
ኣባላት ሃገራት: ባዕላተን ምስ ሕቡራት ሃገራት ብምትሕግጋዝ: ንድጋፍ ኣድማሳዊ ክብርን: ምኽታል ሰብኣዊ መሰላትን መሰረታዊ ሓርነታትን ንኸዐውታ መብጽዓ ኣቲየን ብምህላወን፤
ንምሉእ ትግባረ ናይዚ መብጽዓ: ናይዞም መሰላትን ሓርነታትን ናይ ሓባር መረዳእታ ኪህሉ ኣገዳስነቱ ዝለዓለ ስለ ዝዀነ፤
ስለዚ ሕጂ: ንኹሎም ህዝብታትን ኩለን ሃገራትን ከም ናይ ሓባር ዕላማ ንነፍስወከፍ ውልቀሰብን ነፍስወከፍ ኣካል ሕብረተሰብን ብዘመልክት: ነዚ ኣዋጅ`ዚ ብቐጻሊ ብምዝካር፣ ብጐስጓስን ብትምህርትን: ብገስጋሲ መዐቀኒታት ሃገራውን ኣህጉራውን፣ ክልቲኡ: ኣብ መንጎቶም ህዝብታት ናይተን ኣባላት ሃገራት ባዕላቶምን: ኣብ መንጎቶም ኣብ ትሕቲ ሕጋዊ ስልጣኖም ዝኾነ መሬታት ዝርከቡ ህዝብታትን: ክብሪ ናይዞም መሰላትን ሓርነታትን ንምድጋፍ ኪጽዕሩ፣ ኣድማሳውን ውጽኢታውን ምልላዮምን ኣብ ግብሪ ምውዓሎምን ንምርግጋጽ: ሓፈሻዊ ባይቶ ነዚ ኣድማሳዊ ኣዋጅ ሰብኣዊ መሰላት ይእውጅ።
ዓንቀጽ 1
ኩሎም ደቂሰባት ሓራ ኢዮም ዝውለዱ፣ ኣብ ክብረትን መሰላትን ከኣ ማዕረ ኢዮም። ርትዕን ሕልናን ዝተዓደሉ ኢዮም፣ ኣብ ንሓድሕዶም ከኣ ብመንፈስ ሕውነት ኪሰርሑ ይግብኦም።
ዓንቀጽ 2
ኣብዚ ኣዋጅ`ዚ ዝወጹ ኩሎም መሰላትን ሓርነታትን: ብዘይ ናይ ዝኾነ ይኹን ዓይነት ኣፈላላይ: ከም ዓሌት: ሕብሪ: ጾታ: ቋንቋ: ሃይማኖት: ፖለቲካዊ ወይ ካልእ ርእይቶ: ሃገራዊ ወይ ማሕበራዊ መበቈል: ንብረት: ትውልዲ ወይ ካልእ ደረጃ: ኩሉ ሰብ መሰል ኣሎዎ። ብተወሳኺ: ብመሰረት ፖለቲካዊ: ሕጋዊ ወይ ኣህጉራዊ ኩነታት ናይታ ንሓደ ሰብ እትብጽሖ ሃገር ወይ መሬት፣ ናጻ ትኹን ኣብ ትሕቲ ሞግዚትነት: ዘይርእሰ-ምምሕዳራዊት ወይ ኣብ ትሕቲ ካልእ ድሩት ልኡላውነት: ዝኾነ ኣፈላላይ ኣይግበርን።
ዓንቀጽ 3
ኩሉ ሰብ ንህይወት: ንሓርነትን ድሕነት ሰብነትን መሰል ኣሎዎ።
ዓንቀጽ 4
ማንም ሰብ ብባርነት ወይ ብጊልያነት ኪተሓዝ ኣይፍቀድን፤ ባርነትን ናይ ባርነት ንግድን ብኹሉ መልክዓቶም ውጉዳት ኢዮም።
ዓንቀጽ 5
ማንም ሰብ ንኣሳቓዪ ምስርጣይ (ቶርቸር): ኢሰብኣዊ ወይ ኣዋራዲ ኣተሓሕዛ ወይ መቕጻዕቲ ግዳይ ኪኸውን ኣይፍቀድን።
ዓንቀጽ 6
ኩሉ ሰብ ኣብ ኩሉ ቦታ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ከም ሰብ ክረአ መሰል ኣሎዎ።
ዓንቀጽ 7
ኩሎም ሰባት ኣብ ቅድሚ ሕጊ ማዕረ ኢዮም፣ ብዘይ ዝዀነ ኣፈላላይ ከኣ ማዕረ መሰል ዑቝባ ሕጊ ኣሎዎም። ኩሎም ሰባት ኣንጻር ብኣፈላላይ ነዚ ኣዋጅ`ዚ ዝጥሕስን ኣንጻር ከምኡ ንዝኣመሰለ ኣፈላላይ ዘለዓዕልን: ማዕረ ናይ ዑቝባ መሰል ኣሎዎም።
ዓንቀጽ 8
ኩሉ ኣብ ልዕሊ`ቶም ብቕዋም ወይ ብሕጊ ዝተዋህቡዎ መሰረታውያን መሰላት ዝፍጸሙ ናይ ምጥሓስ ተግባራት: በቶም ብቕዓት ዘሎዎም ሃገራዊ ኣብያተ ፍርዲ ዘዕግብ ፍታሕ ናይ ምርካብ መሰል ኣሎዎ።
ዓንቀጽ 9
ማንም ሰብ ናይ ዘይሕጋዊ ቐይዲ: ማእሰርቲ ወይ ማሕዩር ግዳይ ኪኸውን ኣይፍቀድን።
ዓንቀጽ 10
ነፍስ-ወከፍ: ኣብ ምውሳን መሰላቱን ግቡኣቱን: ኣብ ዝዀነ ኣንጻሩ ንዝቐርብ ገበናዊ ክስን: ኣብ ናጻን ሻርነት ዘይብሉን ቤት ፍርዲ: ብምሉእ ማዕርነት ኣብ ቕሉዕ መጋባኣያ ብብቕዓት ንኺስማዕ መሰል ኣሎዎ።
ዓንቀጽ 11
- ነፍስ-ወከፍ ብገበናዊ ሕጊ ዝኽሰስ: በቲ ብሕጊ መሰረት ንመከላኸሊኡ ዘድልዩ ውሕስነታት ዝረኽበሉ ቕሉዕ ቤት ፍርዲ ገበነኛ ተባሂሉ ክሳብ ዝረጋገጽ ከም ንጹህ ኪረአ መሰል ኣሎዎ።
- ማንም ሰብ: ኣብ ትሕቲ ሃገራዊ ወይ ኣህጉራዊ ሕጊ: ኣብ ዝተፈጸመሉ ግዜ ገበናዊ በደል ንዘይቝጸር ዝነበረ ተግባር ወይ ዘይተግባር: ከም ገበነኛ ብሓላፍነት ኣይሕተትን። ከምኡ`ውን: ካብቲ እቲ ገበናዊ በደል ዝተፈጸመሉ እዋን ተፈጻምነት ዝነበሮ ሕጊ ዝፈቕዶ ንላዕሊ ዝኸበደ መቕጻዕቲ ኪወሃብ ኣይፍቀድን።
ዓንቀጽ 12
ማንም ሰብ: ብዘይ ሕጋዊ ዕንቅፋት ኣብ ብሑትነቱ: ስድራ ቤቱ: ቤቱ ወይ ርክባቱ፣ ከምኡ`ውን ኣብ ልዕሊ ክብሩን ጽቡቕ ስሙን ናይ መጥቃዕቲ ግዳይ ኪኸውን ኣይፍቀድን። ኩሉ ሰብ ኣንጻር ናይ ከምዚ ዝኣመሰለ ምትእትታው ወይ መጥቃዕቲታት ናይ ሕጊ ዑቝባ መሰል ኣሎዎ።
ዓንቀጽ 13
- ኩሉ ሰብ ኣብ ውሽጢ ዶባት ናይ ነፍስወከፍ ሃገር ናይ ምንቅስቓስን ናይ ምንባርን ሓርነት መሰል ኣሎዎ።
- ኩሉ ሰብ ካብ ዝኾነ ሃገር: ካብ ናቱ`ውን: ኪወጽእን ናብ ሃገሩ ኪምለስን መሰል ኣሎዎ።
ዓንቀጽ 14
- ኩሉ ሰብ ኣብ ካልኦት ሃገራት ካብ ኣሳቓዪ ማህደንቲ (ፐርሰኪዩሽን) ዑቝባ ኪሓትትን ኪረክብን መሰል ኣሎዎ።
- ካብ ዘይፖለቲካዊ ገበናት ወይ ካብ ንዕላማታትን መትከላትን ሕቡራት ሃገራት ዝጻረሩ ተግባራት ኣብ ዝለ`ዓሉ ናይ ሓቂ ክስታት እዚ መሰል`ዚ ክትሓተሉ ኣይፍቀድን።
ዓንቀጽ 15
- ኩሉ ሰብ ናይ ዜግነት መሰል ኣሎዎ።
- ማንም ሰብ ብዘይ ሕጊ ዜግነቱ ኪሕደግ፣ወይ ዜግነቱ ናይ ምቕያር መሰል ኪንፈጎ ኣይፍቀድን።
ዓንቀጽ 16
- ሰብ ምሉእ ዕደመ ዝኾኑ (ዓቕመ ኣዳምን ሄዋንን ዝበጽሑ) ሰብኡትን ኣንስትን: ብዘይ ዝኾነ ምኽንያት ናይ ዓሌት: ዜግነት ወይ ሃይማኖት ምድራት: ክምርዓዉን ስድራ ቤት ክምስርቱን መሰል ኣሎዎም። ኣብ ግዜ መርዓን: ኣብ ሓዳሮምን ኣብ ፍትሕን ማዕረ መሰል ኪረኽቡ ግቡኦም`ዩ።
- መርዓ ብናጻን ብምሉእ ፍቓድን ናይቶም ሰብኣይን ሰበይትን ኪኾኑ ዝሕልኑ ጥራይ`ዩ ኪፍጸም ዝከኣል።
- ስድራቤት ባህሪያዊትን መሰረታዊትን ክፍሊ ኣሃዱ ሕብረትሰብ ኢያ፣ ሕብረተሰብን ሃገርን ኪከላኸሉላ ከኣ መሰላ ኢዩ።
ዓንቀጽ 17
- ኩሉ ሰብ: ንብሕቱ ከምኡ`ውን ምስ ካልኦት ብምትሕብባር: ንብረት ኪውንን መሰል ኣሎዎ።
- ማንም ሰብ ንብረቱ ብዘይ ሕጊ ኪሕደግ ኣይፍቀድን።
ዓንቀጽ 18
ኩሉ ሰብ ናይ ምሕሳብ: ናይ ሕልናን ናይ ሃይማኖትን ሓርነት መሰል ኣሎዎ፤ እዚ መሰል`ዚ: ሃይማኖት ወይ እምነት ናይ ምቕያር ሓርነት፣ ንብሕቲ ወይ ምስ ካልኦት ብምሕባር: ብጋህዲ ወይ ብስቱር: ሃይማኖቱ ወይ እምነቱ ኣብ ምስትምሃር: ምትግባር: ምምላኽን ምኽታልን ናይ ምዝውታር የጠቓልል።
ዓንቀጽ 19
ኩሉ ሰብ ናይ ርእይቶን ሓሳብ ናይ ምግላጽን ሓርነት መሰል ኣሎዎ፤
እዚ መሰል`ዚ ብዘይ ዕንቅፋት ርእይቶ ናይ ምህላውን: ዶብ በዘየገድስ ብዝኾነ ማዕከን ሓበሬታ ናይ ምድላይን: ናይ ምቕባልን ናይ ምሃብን ሓርነት የጠቓልል።
ዓንቅጽ 20
- ኩሉ ሰብ ሰላማዊ ሰልፊ ናይ ምክያድን ማሕበር ናይ ምቛምን ሓርነት መሰል ኣሎዎ።
- ማንም ሰብ ኣባል ሓደ ማሕበር ኪኸውን ኣይግደድን።
ዓንቅጽ 21
- ኩሉ ሰብ ብቐጥታ ወይ ብናጻ ብዝተመርጹ ወከልቲ ኣብ መንግስቱ ናይ ምስታፍ መሰል ኣሎዎ።
- ኩሉ ሰብ ኣብ ሃገሩ ህዝባዊ ኣገልግሎት ናይ ምርካብ ማዕረ መሰል ኣሎዎ።
- ድልየት ህዝቢ መሰረት ስልጣን መንግስቲ ይኸውን፤ እዚ ብስቱር ድምጺ ወይ ብተመሳሳሊ ናጻዊ ምድማጽ መስርሓት ኣድማሳውን ማዕረን ብዝዀነ ሕርያ: ኣብ ናይ በብእዋኑን ቅኑዕን ምርጫታት ይግለጽ።
ዓንቅጽ22
ኩሉ ሰብ: ከም ኣባል ሕብረተሰብ: ናይ ማሕበራዊ ድሕነት (ሶሻል ሰኪዩሪቲ) መሰል ኣሎዎ፤ ብሃገራዊ ጻዕርን ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝን፣ ብመሰረት ውድብን ባህሪያዊ ጸጋን ነፍስወከፍ ሃገር፣ ንኽብሩን ንናጻ ምዕባለ ሰብኣውነቱን ኣዚዩ ኣድላዪ ዝኾነ ቁጠባውን: ማሕበራውን: ባህላውን መሰላት ናይ ምርግጋጽ መሰል ኣሎዎ።
ዓንቅጽ 23
- ኩሉ ሰብ ናይ ምስራሕ: ናይ ናጻ ምርጫ ስራሕ: ናይ ፍትሓውን ምቹእን ኩነታት ስራሕን: ንድሕነት ኣንጻር ሽቕለት ኣልቦነትን መሰል ኣሎዎ።
- ኩሉ ሰብ: ብዘይ ዝኾነ ኣፈላላይ: ንማዕረ ክፍሊት ንሓደ ዓይነት ስራሕ መሰል ኣሎዎ።
- ኩሉ ዝሰርሕ ሰብ ንገዛእ ርእሱን ንስድራ ቤቱን ንሰብኣዊ ክብሪ ዝበቅዕ ህላዌ ዘረጋግጽ፣ ኣድላዪ ምስ ዝኸውን: ብኻልእ መንገድታት ስርዓት ማሕበራዊ ድሕነት መመላእታ ዝሽፈን: ፍትሓውን ምቹእን ክፍሊት ናይ ምርካብ መሰል ኣሎዎ።
- ኩሉ ሰብ ረብሓታቱ ንምሕላው ናይ ሞያ ማሕበራት ከቕውምን ኣብ ዝቖማ ክጽምበርን መሰል ኣሎዎ።
ዓንቅጽ 24
ኩሉ ሰብ ርትዓዊ ደረት ናይ ስራሕ ሰዓታት ምስ ዝኽፈሎም በዓላት ዘጠቓልል: በብእዋኑ ናይ ምዕራፍን ናይ ምዝናይን መሰል ኣሎዎ።
ዓንቅጽ 25
- ኩሉ ሰብ መግቢ: ክዳን: ገዛን ሕክምናዊ ክንክንን: ኣድለይቲ ማሕበራዊ ኣገልግሎታትን ዘጠቓለለ፣ ንጥዕናን ራህዋን ናቱን ናይ ስድራ ቤቱን ዝበቅዕ ደረጃ ህይወት ናይ ምርካብ መሰል ኣሎዎ። ሽቕለት ኣልቦነት: ሕማም: ስንክልና: ሞት በዓል ቤት: እርጋን ወይ ካብ ቍጽጽሩ ወጻኢ ብዝኾኑ ኩነታት ስእነት መነባብሮ ምስ ዘጋጥም ከኣ ናይ መድሕን መሰል ኣሎዎ።
- ኣደነትን ቍልዕነትን ንፍሉይ ክንክንን ረዲኤትን መሰል ኣሎዎም። ኩሎም ቍልዑ: ብመርዓ ወይ ብወሰን ይወለዱ: ማዕረ ማሕበራዊ ሓለዋ ኪረኽቡ ይግብኦም።
ዓንቅጽ 26
- ኩሉ ሰብ ናይ ትምህርቲ መሰል ኣሎዎ። ትምህርቲ: ብውሑዱ ኣብ መባእታውን መሰረታዊ ደረጃን ናጻ ይኸውን። መባእታዊ ደረጃ ትምህርቲ ግድነታዊ ይኸውን። ኪነታውን ሞያውን ትምህርቲ ብሓፈሻ ክርከብ ከም ዝከኣል ይግበር፣ ዝለዓለ ደረጃ ትምህሪቲ ከኣ ብመሰረት ብቕዓት ንኹሉ ብማዕረ ክፉት ይኸውን።
- ትምህርቲ ናብ ምሉእ ምዕባለ ሰብኣዊ መንነትን ናብ ምሕያል ክብሪ ሰብኣዊ መሰላትን መሰረታዊ ሓርነታትን ክቐንዕ ኢዩ። ኣብ መንጎ ኩለን ሃገራት: ዓሌታዊ ወይ ሃማኖታዊ ጕጅለታት: ምርድዳእ: ምጽውዋርን ዕርክነትን ይድግፍ፤ ንንጥፈታት ምዕቃብ ሰላም ሕቡራት ሃገር ከኣ ይደፍኣሉ።
- ወለዲ ንደቆም ዝወሃብ ዓይነት ትምህርቲ ንኽመርጹ ናይ ቀዳምነት መሰል ኣሎዎም።
ዓንቅጽ 27
- ኩሉ ሰብ ኣብ ባህላዊ ህይወት ማሕበረሰብ ኪሳተፍ: ብኪነ-ጥበባት ኪድሰትን ኣብቲ ናይ ስነ-ፍልጣዊ ድንፋዐን ረብሓን ኪካፈል መሰል ኣሎዎ።
- ኩሉ ሰብ ካብ ናይ ዝደረሶም ስነ-ፍልጠታዊ: ስነ-ጽሑፋውን ስነ-ጥበባውን ማእቶት ዝምንጩ ሞራላውን ነገራውን ጥቕምታት ሓለዋ ናይ ምርካብ መሰል ኣሎዎ።
ዓንቅጽ 28
ኩሉ ሰብ ኣብዚ ኣዋጅ`ዚ ዝተገልጹ መሰላትን ሓርነታትን ብምሉእ ዝረጋገጹሉ ናይ ማሕበራውን ኣህጉራውን ርግኣት መሰል ኣሎዎ።
ዓንቅጽ 29
- ኩሉ ሰብ ኣብቲ ንበይኑ ነቲ ሓራን ምሉእ ምዕባለን ናይ ሰብኣዊ መንነቱ ዝከኣል ዝገብሮ ማሕበረሰብ ሓላፍነታት ኣሎዎ።
- ኩሉ ሰብ ኣብ ምትግባር መሰላቱን ሓርነታቱን: ብፍላይ ምእንቲ`ቲ ግቡእ ኣቓልቦን ምኽባርን መሰላትን ሓርነታትን ናይ ካልኦት: ምም`ምላእ ናይቶም ፍትሓዊ ኣድላይነታት ናይ ሞራልን ህዝባዊ ጸጥታን: ሓፈሻዊ ራህዋ ኣብ ደሞክራሲያዊ ሕብረተሰብን: በቲ ብሕጊ ዝተወሰነ ደራታት ጥራይ ይግዛእ።
- እዞም መሰላትን ሓርነታትን ብዝኾነ ይኹን ነገር ብኣንጻር ናይቲ ዕላማን መትከልን ሕቡራት ሃገራት ኪትግበሩ ኣይከኣልን።
ዓንቅጽ 30
ንዝኾነት ሃገር: ጕጅለ ወይ ሰብ: ንዋላ ሓደ ካብቶም ኣብዚ ኣዋጅ`ዚ ዝተገልጹ መሰላትን ሓርነታትን ንምዕናው ኣብ ዝዓለመ ምንቅስቓስ ኪሳተፍ ወይ ዝኾነ ተግባር ኪፍጽም መሰል ከም ዘለዎ ዝእምት ኰይኑ ኪትርጐም ኣይኽእልን።
***ተፈጸመ***
ትርጉም፡- ብዑቝባይ ገብረመድህን ( ከምብሪጅ፡ ማሳቹሰትስ፡ ሰ.ኣ.)
20 ሰነ(JUNE): 2009