text:
ሓደ መስከረም ዝኽሪ ምጅማር ብረታዊ ቓልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብዲሞክራስያዊ ዉድብ ብሄረ ብሌን/ኤርትራ/ሆደ
መበል 59 ዓመት ባሕቲ መስከረም እንቋዕ ኣብጽሓና። ባሕቲ መስከረም ነባሪ ንምጸብራቅ ልዑል ዘይተምበርካኺ ባህርያት ኤርትራውያን እያ። ባሕቲ መስከረም ሉኡላዉነትና ወኒንና ኣብ እነብዕለሉ እዋን ማዕረ ማዕሪኡ ን ጅግና ኣቦና ሓምድ እድሪስ ዓዋተን ቐያሕትን ጸለምትን ሱዉኣትና ብልዑል ሓበንን ክብርን እንዝክረሉ እዋን እውን እዩ። ሕድሪ ሱዉኣትና ንፍትሸላ፣ ዝጎደለ ክንምልእ ቓል ንኣትወላን’ያ።
ኣመጻጽኣ ኤርትራ ዘይርድኦም ወይ ደይ መደይ ኢሎም ንታሪኽና ዘመርስሑን ይዕቢተኛታትን ንደቅና ከየዘንግዑ፣ ምስል ኢልና ታሪኽና ሓቢርና ንርኤ። ኣብ ታሪኽ መዋእል ‘ዚኤን ሎሚ ኢትዮጵያን ኤርትራን ሱዳንን ጁቡትን ዝበሃላ ሃገራት ብፍላይ ሰሜናዊ ወገን ኤርትራ ኢትዮጵያ ናይ ነዊሕ ዘመናት ስልጣኔ እሞ ናተን ፊደልን ዓወደ ኣዋርሕን ዝነብረን’የን። ብስነ-ሰብ (Anthropology) ከርሲ ቀዳሞት ሰባት ከም ዝነበረን ታሪኽ ኩዕታ ይምስክር ኣሎ። እዚ ምዕባሌ እዚ ግን ብደፋእታዊ መንገድን ብዕዳጋን ካልእ ኣገባብን ሃገር ክይሃነጻ ብመግዛእቲ ኤዉሮጳዉያን ተቆጽየን። እዚ በደል እዚ ነዚኢነ ሃገራት ጥራይ ዘይኮነ ንኹለን ሃገራት ሳልሳይ ዓለም ዝበጽሔ ዕጫ’ዩ።
ንጉስ ኢንበርቶ ንጉስ ጣልያን ብ1891 እዛ ናይ ሎሚ ኤርትራ ብሓይሊ ብረት ኣንበርኪኹ ብሕታዊት ግዝኣቱ ሙዃና ብኣዋጅ ካብ ዘለጠላ ዕለት ፈቲና ዘይኮነ ከይፈቶን ደቂ ሃገረ ኤርትራ ኮና’ና። እተን ጎረባብቲ ሃገራት’ውን ብብግዜኡ ብመራሕተን ንዶባት ዝምልከት ፊርማታተን ኣቐሚጠን’የ። ነቲ ናይ ሎሚ ምድረ ቅርጺ ኤርትራ ተቀቢለን። መግዛእቲ ሱሱዕን ጨቛንን’ዩ። ዘነይት ኣይኮነን እንተኾነ ንረብሓኡ ክብል ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ብዘዉርዶ ዝነበረ ሕብራዊ ጭቆናን ምዝመዛን ብስነኣምሮን ብባህልን ደቂ ሓንቲ ሃገር ገርና። ኩሉ ሃገራት ሳልሳይ ዓለም’ውን በዚ’ዩ ቆይሙ። ሓደ ስድራን ሓደ ሕብረተሰብን ኮና ናትና ናቶም፣ ንሶም ንሕና፣ ሰብና ሰቦም፣ መሬትና መሬቶም፣ ዝብል ኣምር በብቅሩብ ንሓንጎልናን ንባህልናን ወሪሱ ብብግሓቱ ነጻ ክንከዉን ተቓሊስና። ተቓወምቲ ኣቦታትና ኣብ ቤት ማእሰርቲ ናኹራን ካልእን ሓቒቕዕም ኣብ ባሕሪ ተደርበዮምን’ዮም።
እንግሊዝ ነዚ ሓቒ እዚ ስለ ዝተረድኤ’ዩ ምስ ጣልያን ኲናት ክገጥም ከሎ ብነፈርቲ ገይሩ ‘’ደቂ ኤርትራ ዓሳክር ጥልያን ዘሎኹም፣ ንጣልይን ራሕሪሕኩም ኣብ ሓይሊ ክዳን እተዉ፣ ኣነ ከም ጥልያን ክገዝኣኩም ዘይኮንኩ ሓራ ከዉጽኣኩም’የ መጺኤ’’ ዝብል ጹሑፋት ብነፈቲ ዝብትን ዝነበረ። ኣቦታትና’ውን ድልየቶምን ባህጎምን ስለ ዝነበረ ንመሳርዕ መከላኸሊ ሓይሊ ጣልያን እናሰበሩ ናብ ኪዳን ሓይልታት ምስ ብረቶም ኣትዮም። ናይ ከረን (ጥንቑልሓስ) ኲናት ብ1941ዓም ክዕወት ህዝቢ ኤርትራ ንኪዳን ሓይልታት ስለ ዝደገፈ’ዩ። ህዝቢ ብሌን ኣብ’ዚ ኲናት ዝኸፈሎ ሂወትን ንብረትን ምስ ግዜ ክግለጽ ንሰግሮ።
እንግሊዝ ኣስመራ ምስ በጽሔ ኣቦታትና ኣብ ራብዓይ መዓልቲ ተኣኪቦም በል ናጽነትና ሃበና ምስ በልዎ ከይገረሞ ኣይተረፈን ሚኽኒታት ዘርዚሩ ተዓገሱኒ ድሕሪ ሕጂ ድማ ካብ ሓምሽተ ሰብ ንላዕሊ ከይትእከቡ ክሳብ ንሕና ነፍልጠኩም’ዩ ዝበሎም። እንተኽዕነ ባህግን ድልየትን ህዝብና ብኣሜሪካን ብእንግሊዝን ንእስትራተጂካዊ መኽሰቦም ክብሉ ናብ ሃጸይ ኢትዮጵያ ብጉልባብ ፈደረሽ ኣሕሊፎም ሂቦና። እዚ ባዕሎም ዝኣመንዎ ሓቒ’ዩ። ሃጸይ እቲዮጵያ’ውን ክበልዕ ዝበለ ሓዉ ኣፉ ድልየትን ባህግን ህዝቢ ኤርትራ ክርዳእ ስለ ዘይደለየ ንዕምሩ ዘሕጽር ምስ ህዝቢ ኤርትራ ተጻሊኡ። በዚኣ መዓልቲ ነዚ ባህግናን ድልየትና ህዝብና ኩዉን ክገብሩ ብዙሕ ሰላማዊ ቓልሲ ተኻይዱ ዝሰምዕና ስለ ዝስኣና ብ1961ዓም ብረታዊ ቓልሲ ጀሚርና። እዚ ባህጊ ፍትሕን ዲሞክራስና ህዝብና ብሙሉእ ዝዕወት እቲ ቓልሲ ዉጹዓት ደዉ ክብል ኣይኮነን።
ንሉኡላውነትና ብ1991 ነቲ ኲናት ብዓወት ብረት ብ1993 ድማ ብፖሎቲካዊ ኣገባብ ዛዚምናዮ። ድሕሪ ነጻነት ሕረስ ሓረስታይ ንገድ ነጋዳይ ተማሃር ተማህራይ ክእወጅ ትጽቢት ኔርና። ኩሉ ዓጸባን ባርነትን ካብ ዝባና ተቐንጢጡ ኢልና ሓሲብና። እንተኾነ ኣብ ዉሽጥና ብጸላእትና ዝተደጎለ ጻልኢ ብሃግናን ድልየትናን ኮንቱ ኩይኑ ተሪፉ። እዚ ገባቲ ስርዓት’ውን ካብ ቅድሚኡ ዝነበሩ ዘይመሃር ኮይኑ እንበር ናትና መኸተ ጸረ ዕብለላን ጭቖናን ኣብ ደምና ዘሎ ስለ ንሱ’ውን ከም ቅድሚኡ ዝነበሩ ክወድቅ’ዩ።
ክቡራት ደቂ ሃገርና ሎሚ ኣብ ቅድሜና ክልተ ምርጫ ኣሎ። ከም ኣቦታትና ንጭቆናን ንድሕረትን ብሓደ ኮና ዝወሰደ ይዉሰድ ዝወደቐ ይዉደቅ ክሳብ መጠረሽታ ምምካት’ዩ፣ ናይ ግዜና ጭርሖ ‘’ይኣክል’’’ዩ። እቲ ካልኣይ ምርጫ ብፍርሕን ብበለጽን ተጎልቢብካ ሬሳኻ እኳ ኣብ መሬቱ ዝግባእ ባህላዊ ቀብሪ ከይትገብር ንዝኽልኽል መንግስቲ ምግልጋል’ዩ። ምርጭና እታ ቐዳመይቲ ከም ትኸዉን ኣይንጠራጠርን። እንተኾነ ኣብ’ዚ ተሓናነቕ መድረኽ ዝንጀልሕጡ፣ ብምፍላጥን ብዘይፍልጥን ጽልእን ትምክሕትን ኣብ ማእክልና ዘንብድብዱ ጉጅሌታት ንርኢ ኣሎና። ’’ኣግኣዝያን ከምኡ ትግራኝ ትግሪኚ’’ ንበሃል ይብሉ። ታሪኽ ናይ’ዞም ዘልዕልዎም ህዝብታት ግን ጽልእን ትምክሕትን ኣይነበሮን። ታሪኽ ዘይንብቡ እቲ ቓልሲ ስለ ዝነዉሖም ኣቛራጭ መንገዲ ህሰስ ዝብሉ ይመስሉ። ካልኦት መስዋእቲ ኣቦይ ‘’ኮንቱ’’ እዩ ኔሩ ዝብሉና ይጓነፉና ኣለዉ። እዚ ማይ ንዓቕብ ክልስ ሓሳብ መበቖሉ ካበይ’ዩ ኣይተፈልጠን። ንሶም’ውን ናይ ሕርቓንን ናይ ቂምን ጸገም ዘለዎ ይመስሉ። ብሃግን ድልየትን ሱዉኣትና ፍትሕን ዲሞክራስን’ዩ ዝነበረ። ነዚ ዕላማታት ድማ ተሰዊኦም። እቲ ዝምሕልን ዝጥሕልን ዝነበረ ከም ቅጫ እንተተገምጠለስ እቲ ጅግናን ሓርበኛን ተጋዳላይን ህዝብን ታሪዂ ክንዓቕ ኣይግባእን። ዝተረፍና ሕድሪ ስለ ዝገደፉና ንሕና ነተግብሮ ይበሃል እንበር ኣብ ኣደባባይ ወጺእካ ርብዒ ኣቦኻን ኣዴኻን ከይገበርካ ንታሪኽካ ሙንሻዉን ምሕጫጭን ነገር ደሓን ኣይኮነን ኣምር ህንጸት ሃገር’ውን ዝሰሓተ’ዩ። ክቡር መንእሰይ ኤርትራ ጥንቕሊዒት ኮንካ ጡፍ ምስ ትብል ኣብ ገጽካ’ዩ ዝወርድ እሞ ኣይትዓሹ ንታሪኽካ ባዕልኻ ፍልሖ ኣይትኹኖ፣ ጽባሕ ንርእሳ ኢላ ክትጸብሕ’ያ።
ካልእ እዋናዊ ሕቶ ሎሚ ሃገርን ህዝብን ምድሓን’ዩ። ኣብ ዉሽጢ ዝነብር ህዝብና በትን ኮሮና በትን ሓለንጊ ገባቲ ስርዓት ክልተ ኣደራዕ ይወርዶ ኣሎ። ፖሎቲካዉያን ዉድባት’ውን ነዚ ዝተረዳእናዮ ንመስል። ብፍላይ በቲ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዶምክራስያዊ ለዉጢ (ኤሃባለ) (ዲሞክራስያዊ ዉድብ ብሄረ ኤርትራ/ሆደ ኣባሉ’ና) ዝኸይድ ዘሎ ዘተን ምቅርራብን እናሞጎስና ካብኡ ንላዕሊ ህዝብና ይሓተና ኣሎ። ክንስምዖ ናይ ግድን’ዩ። ንሱ ዝሓተና ዋሕስ ሃገርን ህዝብን ዝኾነ ፍትሕዊ ጽላል ናይ ኩሉ ደንበ ተቓዉሞ’ዩ። ኣብ እዚ ግዜ ወዓል ሕደር ዘየድልዮ ሙዃኑ ኩሉ ፍትሓዊ ዝርድኦ ዕማም’ዩ። ንሕና’ውን ብዘይቅድመ ኲነት እዚ ድልየት ህዝብና ክዕወት ተጊህና ክንሰርሕ ቓል ንኣቱ።
ኣብ መጠረሽታ እቲ ወጃሕጃሕ ናይ ገባቲ ኤርትራን ቐ/ሚ እትዮጵያን ዓፊሩ ዓፊሩ ዝግ ይብል ኣሎ። እዚ ዝግ ግን ብቓልሲ ዉጹዓት ዝመጸ’ዩ። ሕጂ’ውን ክንዛነ ይብልናን። ዓሰብ ኣብ ኢድ ዓረብ ኣቲያ ከም ድላዮም ይስዕሱዑላ ኣለዉ። እዚ ቑጹር ናይ ሰብ ሃብቲ ዓለም ዝኾነ ሰብን ጉጅሌኡን ነዛ ሃገር ሓደጋ’ዮም። ኤርትራ ሰላምን ምርግጋእን ትረክብ ኣብ ፍትሓዉን ዲሞክራስያዉን ቑዋማዉም መንግስቲ ጥራይ’ዩ። ነዚ ክንብቅዕ ዕርፊ ቓልሲ ኣጽኒዕና ተኸባቢርና ክሳብ ዓወት ንመርሽ። ዓወት ንሓርነታዊ ቓልስና!!!
ዘለኣለማዊ ክብሪ ንሱዉኣትና!!!
ሓደ መስከረም ናይ ወሎዶታት ክብሪ’ያ!!!
ዲሞክራስያዊ ዉድብ ብሄረ ብሌን-ኤርትራ/ሆደ Monday, 31 August, 2020Hits: 745


c: text/html

text:
ኤርትራውያን ካብ ግብጺ ናይ ምምላስ ሓደጋ2021-08-18 07:06:59 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP News Read 1081 times
- font size decrease font size increase font size
ማእከል ኤርትራ ዝተባህለ ማዕከን ዜና፡ “ማእከል ሓልዮት ሰብኣዊ መሰል ኤርትራ” ዝተባህለ ኣካል ጠቒሱ ከም ዝሓበሮ፡ ክልተ ኤርትራውያን ካብ ሃገር ግብጺ ተገዲድካ ናብ ኤርትራ ናይ ምምላስ ሓደጋ የንጸላልዎም ኣሎ። እዞም ኣብ ግብጺ ዑቕባ ዝሓተቱ፡ እሞ ናይታ ሃገር ኢሚግራሸን ናብ ኤርትራ ክመልሶም መዲቡ ዘሎ ኤርትራውያን፡ ኣለም ተስፋይ ኣብርሃምን ክብሮም ኣድሓኖም ዝተባህሉ ብቕደም ሰዓብ ካብ 2012ን 2014ን ጀሚሮም ኣብ ግብጺ ኣልኳናተር ኣብ ዝበሃል ቦታ ተኣሲሮም ዘለዉ እዮም። እዞም ብሰንኪ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ሕሱም መነባብሮ ዝተሰዱ፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ግብጺ ብዘይወዓልዎ ገበን ኣደዳ ስቓይን መከራን ኮይኖም ዝጸንሑ እዮም።
እቲ ሓበሬታ ከም ዝገለጾ ኤርትራን ግብጽን ነዞም ሰባት ዓለም ለኻዊ ሕጊ ብምጥሓ እየን ክመልሰኦም መዲበን ዘለዋ። ናይቲ ቤት ማእሰርቲ ምምሕዳር ነዞም ግዳያት ብ8 ነሃሰ 2021 ናብ ቤት ጽሕፈት ኢምግረሽን ናይታ ሃገር ከም ዝወሰዶምን ኣብኡ ንዝጸሑ ሰራሕተኛታት ኤምባሲ ኤርትራ ብዛዕባ ምምላስ ናይዞም ግዳያት ናብ ኤርትራ ከም ዝሓበርዎምን እቲ ዜናዊ ጸብጻብ ኣረዲኡ።
መበል 13 ዓንቀጽ ኣድማሳዊ ውዕል ሰብኣዊ መሰል “ዝኾነ ሰብ፡ ናጻ ናይ ምንቅስቓስ መሰል ኣለዎ”ን “ዝኾነ ሰብ ካብ ዝኾነ ሃገር እንተላይ ካብ ሃገሩ ናይ ምውጻእ”ን መሰላት ኣለዎን ዝብሉ ድንጋገታት ዝሓዘ እዩ። ግብጺ ናይቲ ብ1951 ዝተበጽሐ ንስደተኛታት ዝምልከት ናይ ሕቡራት ሃገራት ስምምዕን ናይ ሕብረት ኣፍሪቃ ውዕል ሓለዋ ሰብኣዊ መሰልን ኣካል እያ። ብመንጽርዚ ውዕላት ነዞም ኤርትራውያን ግዳያት፡ ናይ ኣየነይቲ ሃገር ዜጋታት ምዃኖም ብዘየገድስ መሰልን ድሕነትን ምሕላው ግዴተኣ ክኸውን ምተገበአ። ኣብ ርእሲዚ ኣብ ናይታ ሃገር ናይ 2014 ሕገመንግስቲ ኣብ ዓንቀጽ 91 ሰፊሩ ዘሎ ንመሰል ዝምልከት ዓንቀጽ እውን ኣብ መሰል ዝኾነ ሰብ ከተተግብሮ ነይርዋ።
ኣድሓኖምን ተስፋይን ኣብቲ ክሳብ ሕጂ እውን ዘይተቛረጸ ኤርትራውያን መንእሰያት ደቂ ተባዕትዮ ኮኑ ደቂ ኣንስትዮ ክሓልፍዎ ዝግደድሉ ናይ ግዱድ ዕስክርና ባርነት ተሳቲፎም እዮም። ስለዚ ኣካል ናይቶም ካብዚ ወፍሪ ባርነት ዝሃድሙ ኤርትራውያን እዮም።
ኣብ ልዕሊ ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ብምምሕዳር ጉጅለ ህግደፍ ዝፍጸም መቕጻዕቲ ኣዝዩ ሓደገኛ እዩ። ብምምሕዳር ህግደፍ ኣብ ካልእ ሃገር ዑቕባ ምሕታት ገበን እዩ። ስለዚ እዞም ክልተ ግዳያት ናብ ኤርትራ እንተደኣ ተመሊሶም፡ ዝጽበዮም ሓደጋ ኣዝዩ ከቢድ እዩ። ኣብ ኤርትራ ዝኾነ ብዘይፈቓድ ህግደፍ ካብታ ሃገር ዝወጸ ዜጋ ከም ከዳዕን ገበነኛን እዩ ዝቑጸር። ካብዚ ንምድሓን ከኣ “ናይ ጣዕሳ” ዝበሃል ቀጥዒ ምምላእን ካልእ ስጉምትታትን ክትወስድ ናይ ግድን እዩ። እዚ ከምዚሉ እንከሎ “ማእከል ሓልዮት ሰብኣዊ መሰል ኤርትራ” መንግስቲ ግብጺ ኣብ ክንዲ ኣገዲዱ ናብ ኤርትራ ምምላሶም፡ እዞም ዝስዕቡ ዝጉምትታት ንኽወስድ ከም ዝተማሕጸነ፡ እቲ ዜናዊ ጸብጻብ ሓቢሩ።
ነዞም ግዳያት ናብ ኤርትራ ክመልሶም ዘለዎ መደብ ክትስርዝ፡ ኣብ ክንድኡ ብዘይውዓል ሕደር ክትፈትሖም፡ ግዝያዊ ውሑስ ኩነታት ክፈጥረሎም፡ ብመሰረት እቶም ኣቐዲሞም ዝተጠቐሱ ውዕላትን ስምምዓትን ኩሉ መሰላቶም ከም ዝተሓለወ ከረጋግጽንን ላዕለዋይ ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታት ንጉዳዮም ቆላሕታ ሂቡ ኣብ ውሑስ ሃገር ንከዕቁቦምን ንክሓትት ንመንግስቲ ግብጺ ተማሕጺንዎ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ብሽም ተጋድሎ ሐርነት ኤርትራ;;ንኣመንቲ ክርስትና እንቋዕ ጾመ ሉጓም ፈትሐልኩም;;ርሑስ ፋሲካ ይግበረልኩም;; ጸላእትና ዝሰዓሩሉ;;ህዝቢ ኤርትራ ዝቀስነሉ;;ኣስላም ምስ ክስታን ኤርትራዊያን,;ርሑቕ ኣይኮነን;;ሰላምን ቅሳነትን ዝሰፍነሉ እዋን;;ኣሚን ኣሜን።
ኤርትራዊያን በብእምነትና;; ኣመንቲ ክርስትና ናብ ቤት ኣምላኽ ንኸይድ;;ኣብ ዓርቢ ስቕለት;; ኣብ ቤትክርስትያን ክንሰግድ;;ኣመንቲ እስልምና ዓርቢ;; ኣብ ቤት ረቢ;;ክሰግዱ ይኸዱ ናብ መስጊድ;;ርሑስ ኣፋሲካ ይግበረልና ኣሚን ኣሜን።
ሰንበት ትንሳኤ ርሑስ ኣውደኣመት;;እንዳበሉ ይመጹኻ ኣዝማድ ኣስላም ጎረበት;;ኣብ ዒድ ኣብ ኣውደኣመት;;እዚዩ ናይ ኤርትራዊያን መንነት;;ርሑስ ፋሲካ ይግበረልና ኣሜን።
ኣብ መርዓ;;ኣብ መኣዲ በብሾመንተ ንቕረብ;;ዘይንፋለጥ ክነስና ንስሕቕ ንዛረብ;;ምስ ኣኻኺባትና ኤርትራዊት መርከብ;;ኣብኡ ተላሊና ሕውነት ክንገብር ንውሰብ;;ርሑስ ፋሲካ ይግበረልና ኣሚን ኣሜን።ስዕረት ንሱን ሰዓብቱን;; እምነት ዘይብሎም;; ኣርዮስ ምስ ጋኔን።
ክብርን ሞጎስን ንጀጋኑ ሰማእታትና;;ዓወት ነቲ ደም ዝነብዕ ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ;;ብሽም ተጋድሎ ሐርነት ኤርትራን;; ዋዕሮታትን ሐርበኛታትን;;27;ምያዝያ 2019;;ብኣባል ተሐኤ;; በርሀ ዑቅባዝጊ ኣብ ሃገር ጀርመን።


text:
ኣብ ዞባ ምብራቕ ትግራይ ወረዳ ኣፅቢ ወምበርታ ጣብያ ሩባ ፈለግ ዝነብሩ ሓረስታይ ሕድሮም ሃይለስላሰን ሙሉ ኣባይን ምስ ድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝገበርዎ ቃለ ምልልስ “ዘመናዊ ዱኽዒ ካብ መንግስቲ እንተይዘይ ዓዲግኩም ንመስኖ ዝውዕል ማይ ኣይትረኽቡን ብድሕርኡ ድማ ግራትኩም ክትምንጠሉ ኢኹም ተባሂልና” ብምባል ይጠርዑ::
ኣማሓደርቲ ወረዳን ጣብያን ከምኡ’ውን ሰብ ሞያ ሕርሻ ወረዳን ጣብያን ዘመናዊ ዱኽዒ ምዕዳግ መንግስታዊ ግቡእ እዩ ኢሎም እዮም ዘምህሩ እውን ይብሉ እቶም ሓረስቶት::
ኣብ ወረዳ ኣጽቢ ወምበርታ ብ2002 ዓ/ም ኣብ መደብ ሴፍትኔት ንዝወፈሩን ህጹፅ ሓገዝ ንዝግበረሎምን ሓረስቶት እኽሊ ተይኮነስ ዘመናዊ ዱኽዒ እዩ ተዋሂብዎም ዝበሉ እቶም ሓረስቶት ሻቡ ዱኽዒ ካብቶም ግራት ዘይብሎም ሓረስቶት ዓዲጎም ከምዘቐመጡ ይዛረቡ:: ብድሕሪኡ ዘመናዊ ዱኽዒ ዓድጉ ኣይንዕድግን ብዝብል ምስ ምምሕዳር እቲ ከባቢ ከም ዝተዋጠጡ ይዛረቡ::
ሓረስታይ ሕድሮም ሃይለስላሰ ብተወሳኺ ኣብቲ ወረዳ ሓረስታይ ብስርሑ ከይመዝንዎ ብኣታሓሳስብኡ እናፈለዩ ንስኻ ኣባል ተቓዋሚ ውድብ ዓረና ኢኻ እናበልካ ምርሓቕ ይረአ ብምባል ከምዚ ዝበለ ምግላል ኣብ ልዕለይ በፂሑኒ እዩ ኢሉ ይነቐፍ::
ኣባል ስራሕ ፈፃሚ ምምሕዳር ዞባ ምብራቕ ትግራይ ኣይተ ማሞ ገብረ እግዚኣብሄር ብኣንጻሩ “ዘመናዊ ዱኽዒ ምዕዳግ መሰል እዩ፤ ሓረስታይ ምህርቱ ከሰስን ኣሚንሉ ክዕድግ እዩ ምልዕዓል ዝካየደሉ እምበር ኣይግደድን” ይብሉ::
ተዛረብቲ ብድምጾም ንምስማዕ ኣብ ምልክት ድምጺ ኺዱ፡


text:
Radio Erena: 09 August 2017
ኣብ ኬንያ፣ ሰሉስ 8 ነሓሰ ኣብ ዝተኻየደ ሓፈሻዊ ምርጫ፣ ነዚ ዝሓለፈ ኣርባዕተ ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ ደጊሙ ከምዝተዓወተ ይግለጽ ኣሎ።
ኣብቲ ኢጋንድን ካልኦት ኣካላትን ተዓዘብቶም ዘዋፈርሉ ምርጫ፣ ፕረዚደንት ኡሁሩ 54 ሚእታዊት ድምጺ ብምርካብ ክዕወት እንከሎ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ዝነበረ ህቡብ ፖለቲከኛ ራይላ ኦዲንጋ ድማ 44 ሚእታዊት ከምዝረኸበ’ዩ ዝሕበር።
ኣብዚ ሎሚ ዓመት ዝተኻየደ ምርጫ ኬንያ ሸሞንተ ሕጹያት ዝተፈላለያ ፖለቲካውያን ሰልፍታት’ዮን ንፕረዚደንት ተወዳዲሮም።
ደገፍቲ ዝተፈላለያ ሰልፍታት ብፍላይ ድማ ደገፍቲ ራይላ ኦዲንጋ፣ ኣንጻር ውጻኢት እቲ ምርጫ ቁጥዕኦም ንምግላጽ ሰለማዊ ሰልፊን ናዕብን ከየካይዱ ካብ ምስጋእ ኣብ ሓያሎ ከተማታት እታ ሃገር ፖሊስን ኣባላት ጸጥታ ብብዝሒ ተዋፊሮም ከምዘለዉ ማዕከናት ዜና ይሕብራ።
==================


text:
Radio Erena: 13 March 2020
ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ሓድሽ ወራር ዕስለ ኣንበጣ ክኽሰት ከምዝኽእል ውድብ መግብን ሕርሻን (FAO) ኣጠንቂቑ።
ኤርትራ እትርከበን ሓሙሽተ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ነዚ ዝሓለፈ ሰለስተ ኣዋርሕ፣ ብናይ ምድረበዳ ዝፍለጥ ወራር ዕስለ ኣንበጣ ኣብ ምምካት’የን ዝርከባ።
እቲ ዕስለ ኣንበጣ፣ ንዝተወሰነ እዋን ካብ ገለ ክፋላት ጠፊኡ ጸኒሑ ብኻልእ ሸነኻታን ዶብታን እናሰገረ ኣብ ዘራእቲ ከቢድ ዕንወት ምውራድ ይቕጽሎ ኣሎ።
ብፍላይ ኢትዮጵያ፣ ሶማልን ኬንያን ብወራር ዕስለ ኣንበጣ ብኸቢድ ዝተሃስያ ሃገራት ክኾና እንለለዋ፣ ኤርትራ’ውን ነቲ ብዞባታት ሰሜናዊን ደቡባውን ቀይሕ ባሕሪ ጸጸኒሑ ዘጋጥም ዘሎ ወራር ኣብ ምምካት’ያ ተጸሚዳ ትርከብ።
ሱዳን፣ ጂቡቲ፣ ኡጋንዳን ደቡብ ሱዳንን ብምብራቕ ኣፍሪቃ፣ የመንን ስዑዲ ዓረብን ድማ ብስግር ቀይሕ ባሕሪ’ውን ወራር ዕስለ ኣንበጣ ተራእዩወን’ዩ።
እዚ ንኣስታት ሰለስተ ኣዋርሕ ዝቐጸለ ምርብራብ ንወራር ዕስለ ኣንበጣ፣ ኣብ ዘራእቲን ልሙዕ መሬትን ከቢድ ጉድኣት ከምዘውረደ ዘመልከተ ውድብ መግብን ሕርሻን፣ ኣስታት 76 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ ሓቲቱ ኣሎ።
እቲ ውድብ፣ ብፍላይ ንኢትዮጵያ ክሳብ ጸረ ኣንበጣ መድሃኒት እትነጽግ ነፋሪት ብሓገዝ ኣበርኪቱ’ዩ።
ይኩን’ምበር፣ ኣብ ሓያሎ ሃገራት ዝተጸፍየ እንቋቆሖታት ክፈሪ ተኽእሎ ስለዘሎ፣ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብሕጂ’ውን ብሓድሽ ማዕበል ወራር ዕስለ ኣንበጣ ክጥቃዕ ምዃኑ ውድብ መግብን ሕርሻን ኣጠንቂቑ።
===============


text:
Radio Erena: 12 October 2020
ስዑዲ ዓረብ፣ ብምኽንያት ለበዳ ኮረና ቫይረስ ድሕሪ ዝኣወጀቶ ኣዋጅ ምዕጻው፣ ልዕሊ 16 ሽሕ ስደተኛታት ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ኣብ ሓደ መኽዘን ጸፋጺፋ ሒዛቶም ከምዘላ ክቃላሕ ጸኒሑ’ዩ።
መብዛሕቶም እዞም ኢትዮጵያውያን ዝኾኑ ስደተኛታት፣ ዘለውዎ ሕማቕ ኩነታትን ኣተሓሕዛን፣ ብማሕበራዊ ሜድያ ልሒዅ ድሕሪ ምውጽኡ፣ መዛረቢ ማዕከናት ዜና ዓለም ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ኮይኑ።
እንተኾነ፣ ንግስነት ስዑዲ ዓረብ፣ ነቶም ስደተኛታት ነናብ ዓዶም ክሳብ ዘፋንዎም ዝኾነ ካልእ ኣማራጺ ክወስድ ኣይተራእየን።
ዝበዝሑ ግዳያት እቲ ኣተሓሕዛ ዜጋታቱ ዝኾኑ መንግስቲ ኢትዮጵያውን፣ ኣብ ልዕሊ ስዑዲ ዓረብ ተቓውሞ ይኹን ነቐፌታ ኣየስምዐን።
ብኣንጻሩ፣ ኣብ ማእስርቲ ዝርከቡ ዜጋታቱ፣ ዘለውዎ ኩነታት ዘቃልዕ ኣሳእል ብማሕበራዊ ሜድያታት እንተዘርጊሖም ዝበኣሰ ሳዕቤን ከምዝህልዎ ከምዘጠንቀቖም ዘ ቴሌግራፍ ኣብ ጸብጻቡ ኣስፊሩ ይርከብ።
ፓርላማ ኤውሮጳ ብ8 ጥቅምቲ ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፣ ነዚ ምስ ባርነት ዝጽብጸብን ኣረሜናውን ኣተሓሕዛ ስደተኛታት፣ ሓደ ካብ ዓበይቲ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ደቂ ሰብ’ዩ ክብል ኮኒንዎ።
ስዑዲ ዓረብ፣ ኣማኢት ካብዞም ኢትዮጵያውያን ክትመልስ እንከላ ካልኦት ኣማኢት ንምምላስ’ውን ኣብ መስርሕ ትርከብ።
እታ ሃገር፣ ብተመሳሳሊ ኣገባብ ተታሒዞም ዝርከቡ ዜጋታት ኤርትራ ናብ ዓዶም ንምምላስ’ውን ምስ መንግስቲ ኤርትር ተዘራሪባ ኣላ።
============


text:
Radio Erena: 16 December 2018
ብፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፍወርቂ ዝተመርሐ ጉጅለ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ናይ ሶማልን ኬንያን ዑደቱ ዛዚሙ ኣስመራ ኣትዩ።
ምስ ፕረዚደንት ኢሰያስ በይናዊ ውሳኔ ወሲዱ ስምምዓት ብምፍርራሙ ዝተቖጥዑ ሓያሎ ኣባላት ባይቶ ሶማል፣ ኣብ ልዕሊ ፕረዚደንት ፋርማጆ ክሲ ኣብ ዝምስርቱሉ እዋን ዝተኻየደ ዑደት ፕረዚደንት ኢሰያስ፣ ጉዳይ ዞባዊ ምትእስሳርን ፖለቲካን ከምኡ’ውን ጸጥታን ሰላምን ከምዝተላዕለ ተገሊጹ።
ፕረዚደንት ኢሰያስ ኣብ ናይ ኬንያ ዑደቱ’ውን ምስ ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ ኣብ ዝገበሮ ርክብ፣ ብዛዕባ ቁጠባዊን ንግዳዊን ምትእስሳር ብዝምልከት ዘትዮም ካብ ምባል ሓሊፉ፣ ብክልቲኦም ወገናት ዝኾነ ዝርዝራዊ ሓበሬታ ኣይተዋህበን።
እንተኾነ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ካብ ከተማ ናይሮቢ ኣብ ዝሃቡዎ ቃል፣ ርክብ ፕረዚደንታት ኤርትራን ኬንያን ብኣውርኡ ኣብ ጸጥታ ዘተኮረ ምንባሩ ሓቢሮም።
ኣብዚ ዝሓለፈ ሽዱሽተ ኣዋርሕ፣ ኬንያ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዳግማይ ዝተመስረተ ፖለቲካዊን ዲፕሎማስያዊን ርክብ ዓቢ ግደ ክትጻወት ከምዝጸንሐት ይግለጽ።
======================


text:
ጳጳስ ፍራንቸስኮ ቊሳዉነትን ድኽነትን እዛ ዓለም ኾኒኖም
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ፡ ኣብ ዝማዕበላ ሃገራት ዘለው ሰባት፡ ቀሊልን ቊሳዉነት ዘይበዝሖን ህይወት ክነብሩ ተማሕጺኖም።
ኣብ ሞንጎ ድኻን ሃብታምን ዘሎ ፍልልይ ድሕሪ ምኹናን፡ እየሱስ ክርስቶስ ብህድኣት ኣብ ድኽነት ምውላዱ፡ ኩሉ ሰብ ትርጉም ህይወት ንምንጽብራቕ እዩ ኢሎም።
ኣቡነ ፍራንቸስኮ ትማሊ ኣብ ድሮ በዓል ልደት ፈረንጂ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ጴጥሮስ ባሲሊካ ስርዓተ ቅዳሴ መሪሖም። እዚ ከኣ መራሒ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኮይኖም በዓል ልደት ዝመርሑ ንመበል ሻድሻይ ግዜኦም'ዩ።
ልደተ ክርስቶስ ብምብላዕን ሃብቲ ብምኽዕባትን ዘይኮነ፡ ብምሃብን ብምክፋልን ዝንበር ሓድሽ መገዲ ህይወት ዘብሰረ'ዩ ድማ ኢሎም።
ብተወሳኺ፡ "ኩልና ንርእስና ንሕተት፤ ብዙሕ ንብረት ምኽዕባት የድልየና ድዩ? ብዘይ እዞም ኣገደስቲ ዘይኮኑ ተወሳኺ ነገራት ከይሓዝኩ ዝሓሸን ቐሊልን ህይወት ክነብር ይኽእል ድየ?' ንበል" ኢሎም።
"ሰባት፡ ትርጉም ህይወት ኣዝዮም ብዙሓትን ዝተሓላለኹን ነገራት ብምውህላል ዝርከብ ዝመስሎም ኣለው። እዚ ስስዐ፡ ሕሉፍ ታሪኽ ደቂ ሰባት ሓዊሱ ክሳብ ሕጂ ብዙሓት መዓልታዊ መግቢ እንከይረኸቡ ትርፊ ብዝኾኑ ነገራት ክንደላቐቕ ኢና ንዕዘብ" ብምባል ሰባት ካብ ቊሳዊ ህይወት ክወጽኡን ንድኻታት ክካፍሉን ኣገንዚቦም።


text:
Avesta
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 27 11 2020
ኣቨስታ ኣብ ንውሓት ናይ ፈለግ ዳላ (Dalälven) ኣብ ደቡብ ዳላና ትርከብ። ናብ ተፈጥሮን ዓበይቲ ከተማታትን ድማ ቀረባ እዩ። ኣብ ቈልዑን መንእሰያትን ዓቢ ወፍሪ እዩ ዝግበር።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ23,295
ስፍሓት መሬት669 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Borlänge 60 ኪሜ
- Falun 68 ኪሜ
- Västerås 74 ኪሜ
- Stockholm 158 ኪሜ
ኣብ ኣቨስታ እቲ ካልእ ገዲፍካ ናይ ዳላርና ማእከል ስእሊ ቈልዑ (barnbildcentrum) ዝኾነ ቨርከት/ስነጥበብ ኣቨስታ (Verket/Avesta Art) ኣሎ። እቲ ምስ እቲ ደስ ዝብል ናይ ስድራ መሓምበሲ ኣዳራሽ መትሮፑለን ኣቨስታ (Metropoolen Avesta) ተላጊቡ ዝርከብ ናይ ስፖርት ክሊ፡ ሓደ ሓድሽ ብዘይ መደብ ስፖርት ዝግበሮ ቦታ እዩ። ኣብ ክፋላት ናይዛ ኮሙን እውን ብዘይ መደብ ስፖርት ትገብርሉ ናእሽቱ ናይ ስፖርት ቦታታት ኣሎ።
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ኣቨስታ ኮምዩን እተፈላለየ መንበሪ ኣባይቲ ኣሎ። ኣብኡ ኣፓርትማ፡ ኮንዶሚንዩም፡ ቪላታትን ኣጸደታትን ትረክብ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ብዛዕባ እተፈላለየ መንበሪ ኣባይትን ናይ ኣካረይትን ደላሎን ሓበሬታን ትረክብ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብቲ ኮምዩን እተን ብብዝሒ ዚዝረባ ቋንቋታት፡ ዓረብ፡ ትግርኛን ፋርስን/ዳሪን እየን። ግን ፈረንሳ፡ ኩርድ፡ ኡጉሪስካ፡ ሩስያ፡ ታይላንድን ሶማሊንውን ኣብ ይዝረብ እዩ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
እቲ ኮምዩን እተፈላለያ ማሕበራት ኣለዎ። ብዛዕባአን ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ደብተር ማሕበራት ክትረክብ ትኽእል። መብዛሕትኡ ናይቲ ኮምዩን ንጥፈታት ኣብቲ Evenemangskalendern ይንገር።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብቲ ኮምዩን ብዙሕ ዓይነታት ድኳናት ኣሎ። ከምኡውን ብዙሕ ቅርንጫፍ ዘለዎ ቤትንባብ። እቲ ናይ ምውህሃድ ኣሃዱ ኣብ ናይ ኣቨስታ ቤትንባብ ይርከብ። ኣብያተጽሕፈት መድህንን ቀረጽን ሓባራዊ ቤትጽሕፈት ኣለዎም። ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ ፍሉይ መቐበሊ ቤትጽሕፈት ኣለዎም።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣቨስታ ኮምዩን ግሩም ክንክን ህጻናት ኣለዎ። ከምተን ውሑዳት ኮምዩናት ዚገብራኦ ምሸትን ለይትን እውን ይሰርሕ እዩ። ብዘይካ ኣብያተትምህርቲ ህጻናት፡ ከም መእለዪ ህጻናት ኮይኑ ዚስርሕውን መውዓሊ ስድራቤት ኣሎ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ናይ ኩለን ኮምዩናት መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ትረኽቦ። ኣብቲ ኮምዩን ብሕታዊ ቤትትምህርቲ ህጻናት ኣሎ። እቲ ናይቲ ኮምዩን ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ካርልፈልትዪምናስየት ይብሃል። ንሱ መብዛሕትኡ ብኮለጅ ደረጃ ዝኾነ ሰፊሕ ትምህርቲ የቕርብ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብን ጥቓን ኣቨስታ ግሩም ዝኾነ ናይ ትምህርቲ ዕድላት ኣሎ።
ኣገልጎት ጥዕና
"ኣብ ኣቨስታ ኮሙን ለይትን መዓልትን ዘገልግል ናይ ህጹጽ ረድኤት መቐበሊ ዘለዎ ናይ ከባቢ ሆስፒታል ኣሎ። ብዞባ ዝእለያ ማእከላት ክንክን ጥዕናን መባእታ ክንክን ጥዕና ዝህባ ብሕታውያንን ማእከላት ክንክን ጥዕናን ኣለዋ። ኣበይ ክትሕከም ከም እትደሊ ባዕልኻ ኢኻ እትመርጽ። ኣብቲ ማእከላት ክንክን ጥዕና፡ ናይ ኣደታት ክንክን ጥዕና፡ ናይ ህጻናት ክንክን ጥዕና፡ ናይ ዳግመ-ሕውየትን ፊዝዮተራፒን ቀረብ ኣሎ።"
እቲ ዞባ ሕክምና ስኒ ይህብ፣ እተን ናይ ግሊ ወሃብቲ ኣገልግሎት እውን። ናይ መንእሰያት ክሊኒክ እውን ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ ሰበስልጣን ኣብ እትራኸበሉ ግዜ ናይ ትርጉም ኣገልግሎት ብኣካል ወይ ብተለፎን ንኽትረክብ ተኽእሎ ኣሎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ'ዚ ከተማ'ዚ ስሉጥ ኣግልጎሎት መጎዓዝያ ኣሎ። ንሰዓታት ንቕሎን ናይ መጎዓዝያ ኣማራጺታትን ብዝምልከት፡ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ብምእታው ክትረኽብዎ ትኽእሉ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ኣቨስታ ነቶም ሰብ ዋኒን ኪኾኑ ዚደልዩ ዓቢ ሓገዝ ኣሎ። ንኣብነት ናይ ሓድሽ ዋኒን ሰንትሩም፡ ናይ ቢዝነስ ስልጠና፡ ናይ ቁጠባ ኣሃዱ ከምኡውን ነቲ ዘድሊ ነገራት ብጽፉፍ መገዲ ንኺኸይድ ዘማኽሩ ናይ ተሓጋገዝቲ ጉጅለ ኣለዉ። ሓያሎ ናይ ሰብ ዋኒን ማሕበራትውን ኣሎ።
ኣብዚ ኮምዩን እቶም ዝዓበዩ ወሃብቲ ስራሕ ንኣብነት ኣውቶኩምፑ፡ ስቱራ ኤንሶ ፎሽ፡ ኣቨስታ ኮሙንን ዞባ ዳላርናን እዮም። ይኹን እምበር ኣብ ብዙሕ ዝተፈላለየ ዓውዲ ዝነጥፋ ብዙሓት ዝተፈላላያ ናእሽቱን ማእከሎትን ትካላት እውን ኣለዋ። ኣብዘን ቀረባ ዓመታት ኣብ ብዙሕ ስራሓት ንኣብነት ኣብ ክንክንን ጥዕናን ሓልዮትን ዚሰርሑ ዝነበሩ ሰባት ጥሮታ ኪወጹ እዮም። እዚ ኣድላይነት ናይ ሓደሽቲ ሰራሕተኛታት ክህሉ እዩ ማለት እዩ።


text:
“ኣብ ኒካራጉዋ ዘሎ ህልው ኩነታት መላእ ዓለም ዝርእዮ ዘሎ ጉዳይ እዩ፡ ብኽብረትኩም ርእሰ ብሔር ኦርተጋ ኣገልጋሊ ሕዝብን ኣኽባሪ ሰብኣዊ ነጻነን ምዃንኵም ንመላእ ዓለም ብግብሪ መስክሩ” ዝብል ቅዉም ሓሳብ ዝተነብሮ ዕለት 26 ሓምለ 2018 ዓ.ም. ዝተጽሓፈ መልእኽቲ ካብ ናይ ጀርመን ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ናብ ናይ ኒካራጉዋ ርእሰ ብሔር ዳንኤል ኦርተጋ ከምእተመሓላለፈ ሲር ናይ ዜና ኣገልግሎት ሓቢሩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
እቲ ኣብ ጀርመን ናይ ሙይኒክ ፍሪሲንጋን ሊቀ ጳጳሳት ናይ መርጀም ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ብፁዕ ካርዲናል ራይንሃርድ ማርክስ ክታም ዝተነብሮ መልእኽቲ፥
ዓመጽ ኣብ ልዕሊ ደሞክራሲያዊ መሰረተ ሕጊ
ብዛዕባ እቲ ኣብ ኒካራጉዋ እና ሰፈሔን እናበኣሰን ዝኸይድ ዘሎ ዓመጽን እቶም ብሰላማዊ መገዲ ተቓውመኦም ዝገልጹ ሰላማውያን ሰልፈይናታት ይእሰሩን ይሳቐዩን ኣደዳ ማህሰይትን መግረፍትን ኣደዳ ሞት ይዀኑ ከምዘለዉ ዝሕብርን ብጠቕላላ ኩነታት ኒካራጉዋ ዕለት ብዕለት ሓበሬታ ከምዝበጽሕ ኣብ መልእኽቶም ዝሓበሩ ናይ ጀርመን ብፁዓን ጳጳሳት ኣስዒቦም፡ እዚ ዅሉ ከኣ ስልጣን ብዘይግቡእ ናይ ምጥቃም ዓመጽ ዝገልጽ ከምዝዀነን መንግስቲ ዝወስዶ ዘሎ ስጉምቲ ጸረ ግብረ ሸብራ ከምዝመስልን እቲ ኣብዚ እዋን ኣብ ግብሪ ዘውዕሎ ዘሎ ሓድሽ ጸረ ኣሸበርቲ ሕጊ ነቲ ኣብታ ሃገር ዘሎ ፖለቲካዊ ቅልውላው ዘግድዶ እዩ ከምዝበሉ ሲር ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣብ ናይ ዕለት 30 ሓምለ 2018 ዓ.ም. ኣብ ዘውጽኦ ምንጪ ሓበሬታ የመልክት።
ኣብ ሰላምን ነጻነትን
ክቡርነትኩም ርእሰ ብሔር ኦርተጋ ቅድሚ 39 ዓመት ሃገርኩም ካብ መልካዊ ስርዓት ሶሞዛ ናጻ ንምውጻእ ኣብ ዝካየድ ዝነበረ ሶውራ ዝተሳተፍኩምን ካብ መስረትቲ እውን ሓደ ኢኹም እቲ ትምርሕዎ ዘለኹም ህዝቢ በታ ኣብ ጐድኑ ዘላ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ተሰንዩ ኣብ ሰላምን ነጻነት ክነብር እዩ ዘደልይ” ኢሎም፥
ብፁዓን ጳጳሳት ጀርመን፥ ዓመጽ ይኣክል ነጻነትን ሓሳብካ ናይ ምግላጽ መሰል ይከበር
እቲ ኣብታ ሃገር ዘሎ ዓመጽ ከብቅዕ ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ነጻነት ሓሳብካ ናይ ምግላጽ መሰል እውን ክኽበርን ሓደራ ቢሎም፡ ኣብ ኒካራጉዋ መቕተልንት ማህሰይትን ዜጋታትን ተቓወምቲ ናይ ፖለቲካ ኣካላት ምእስራ ከብቅዕ ብትሕትና ንሓተኩም፡ ምልክታ ሰላምን ናይ ሓባር ዘተን ኣርእዩ፡ መላእ ዓለም ኣብ ኒካራጉዋ ዘሎ ኩነታት ይከታተል ኣሎ፡ ብኽብረትኩም ንዓለም ሕዝቦም ዘገልግሉን ነጻነት ዘኽብሩን ምዃንኩም ብግብሪ ኣርእዩ እንክሉ ብፁዓን ጳጳሳት ጀርመን ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ከምዘጠቓለሉ ሲር ናይ ዜና ኣገልግሉት ሓቢሩ።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮን ናይቲ ብኵሪያ ሮማና ዝጽውዓ ናይ ቀረባ ተሓባበርቶም ናይ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ሓዋርያዊ ምሕዳራ ጳጳሳውያን ኣባይቲ ምኽርን ላዕለዎት ኣባይቲ ጽሕፈትን ቅዱሳት ማሕበራትን ሓዋርያውያን ኣባይቲ ሓለፍትን ዝርከብዎም ብምኽንያት ዓቢይ ጾም ብሓባር ኣብ ከተማ ኣሪቻ ዘካየድዎ ዕለት 15 መጋቢት 2019 ዓ.ም. ምስ ተዛዘመ፥ ንሰባኬ ሱባኤ ኣበ ምኔት ኣባ በርናርዶ ፍራንቸስኮ ማሪያ ጃኒ፡ እቲ ንሰብኣዊ ፍጥረት ገዛእ ርእሱ ቀረባ ዝገብር እግዚኣብሔር በስፊሕ ዘስተንትን ስለ ዘቕረብዎ ስብከት ንምምስጋን ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፡
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣብዘን ካብ ዕለት 10 መጋቢት ክሳብ ዕለት 15 መጋቢት 2019 ዓ.ም. መዓልታት ኣብ ዘካየድናዮ ሱባኤ ዓቢይ ጾም ብዝለገስክምዎ ኣስተንትኖ ንዝሓገዝኩማ ሓው በርናርዶ ከመስግም እፈትው፡ ቢሎም፥
ንመጻኢ ምልኩት ዝዀነ መገዲ
ከምቲ ቃል ንኣና ቀረባ ክኸውንን ናባና ክኣትውን ስጋ ዝዀኖ ነዚ ከም ኣብነት ገርኩም ህልወት እግዚኣብሔር ኣብ ሰብኣውነት ከነስተውዕልን ስለ ዝሓገዝኩምናን እዚ ህልወት እግዝኢብሔር ኣብ ሰብኣውነት ኣሰር ከምዘሎን ናብዚ ሓቂ እዚ ንኽንኣቱ ገርኩም።
ዕዮና ንቕድሚ ምባል እዩ፡ ብዛዕባ እቲ ዝገበርክምዎ ኩሉ አመስግነኵም፡ ብዛዕባ ተዘክሮ፡ እቲ ብዙሕ እዋን እንዝንግዖ ዘዳግማዊ ኵርናዕ ዘለዎ ተዘክሮ፡ ብዛዕባ ተስፋ ስለ ዝተዛረብኵምናን እቲ ንቕድሚት ክንብል ዝድርኸና ዝካሬ መጻእነት እውን ክህልወና ስለ ዝገበርኵም እመስገነኵም፡
ብናይ ኣበው ጉባኤ ትብዓት
ኣብዘን ዝሓለፋ መዓልታት ሱባኤ ብዛዕባ ፍስሃን ተስፋን ውሳኔ ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ብዙሕ ከምዝሓሰቡን ከምዘሰንተኑን ቅዱስነቶም ገሊጾም፡ እዚ ውሳኔ’ዚ ሎሚ እውን ብዙሕ ተቓውሞ ዝቐርቦ ምዃኑ ሓቢሮም፡
ኣብዘን ዝሓለፋ መዓልታት ኣባኻ እቲ ናይ ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ኣበው እቲ ፍስሃን ተስፋን ዘርእስቱ ውሳኔ ክፍርሙ እንከለዉ ዝነበሮም ትብዓት ኣባዅም ክርእይ ገርኵምኒ፡ ብሓቂ ብዙሕ አመስግነካ፡ ስሌ ኵላትና ሓጢኣተይናታት ጸልይ፡ ንጐይታ እናገልገልና ንቕድሚት ክንብል ኢና።
ቅዱስ ኣቦና ንናይ ሳን ሚኒያቶ ኣል ሞንተ ገዳም ባሕታውን ብኣበ ምኔት ኣባ በርናርዶ ፍራንቸስኮ ማሪያ ጃኒ ኣቢሎም ሰላምታኦም ብምቕራ፡
ገለ ገለ ናይቲ ኣስተንትኖ ዝገበርናሉ ኣርእስታት ከይገረመኒ ኣይተረፈን፡ ብርግጽ ኣብ መበገሲ እቲ ሱባኤ ቁርብ ኣነ እውን ከይተደናገርኩ ኣይተረፍኩን ናይ ኩርያ ሮማና ተሓበበርትይ ፊረንዘን ናይ ፊረንዘ ገጠምቲ ዘረድኦም መርሃ መስሕብ ከይተኻረዩ ዝተረፉ ኣይመስለንን .. ቀስ ኣናበልኩ ግና እቲ ከተመሓላልፍዎ ዝደለዅም መልእኽቲ ክርድኣኒ ጀመረ
ከምዝበሉ ልእኽቲ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና በነደታ ካፐሊ ኣፍሊጠን።


text:
ናይ ሃይማኖት መዳናገርቲ ዑስባት ህግደፍ!! ሰበኽ ሳግም ተቀይሮም !!
ናይ ሃይማኖት መዳናገርቲ ዑስባት ህግደፍ!!
ሰበኽ ሳግም ተቀይሮም !!
ብሚካኤል ኣጎስቲኖ/ ጀርመን 26.10.2019
ህዝቢ ኤርትራ ምእንቲ ሃገሩን ህዝቡን ኢሉ፣ ብሓድነት ንዓመታት ድሕሪ ምቅላሱ፣ ክንደይ ቀያሕትን ጸለምትን ኣወፍዩ ክንሱ፣ ሃገሩ ሓንትን፣ ብልጽግትን፣ ደሞክራስያዊትን ሃገር፣ ክትኮነሉ እዩ ዝነበረ ትምኒቱ። ባዓል እከይ ግብሪ ኣብ ውሽጡ ሰሊኾም ብምእታው ፣ንህዝቢ ኤርትራ እታ እንኮ ሓድነቱ ክዘርግዎ፣ ዘይፈንቀልዎ እምኒ የሎን። ሰለዚ ነዚ ኣብ ሃገርና ቢኢድ ዋኒኑ፣ ኣብ ኮረሻ ስልጣን ኮፍ ኢሉ ዘሎ ስርዓት ፣እንታይነቱ ክፈልጦ ህዝቢ ኤርትራ ግዜ ወሲዱሉ እዩ፣ ሎሚ ግን ኣታሓሕዙን ተግባራትን፣ ህግደፍ ከም ጻሓይ በርቂ ኣናበርሄ ሰለ ዝመጸ፣ ብሕለፊ እቶም ኣባላቱ ኢና ባሃልቲ፣ ኣፎም ብጭቅ ኣይበል እምበር፣እምንቶም እናጎደለ፣ እቲ ዘወፍዮዎን ዝኸፍልዎን ዝነበሩ ገንዘብ፣ እናዛሕተለ፣ድሕሪ ምኻድ፣ ህግደፋውያን ነዚ ተረዲኦም፣ ካልእ ገንዘብ ዝእትውሉ ምንጪ ሃሰስ ክብል ጀመሩ። ንሱ ኻኣ ህዝቢ ብብዝሒ ዝርከበሉ፣ ከም ሃይማኖታት ፣ ስፖርት፣ ዝኣመሰሉ ኣብ ውሽጢ ኣቲኻ ከፋፊልካ፣ እቲ ዝተረኽበ ገንዘብ፣ ከመይ ገርካ ኣብ ቆፎ ህግደፍ ብተዛዋወሪ መንገዲ ትእትዎ፣ ዝብል ሜላ ሒዞም ፣ ኣብ ምድንጋር ተዋፈሮም ኣለው ። ህግደፋውያን፣ ብኻላይ መንገዲ፣ ብዝላዓለ ፍርሓት ንስልጣኖም ንምሕላው እውን እዩ፣ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝጠቀስክዎ እቲ እምነት እናጎደለ፣ ኣኸባታት ህግደፍ ህዝቢ እናዋሓደ፣ ሕሜታ በብኹርንዑ እናዛየደ፣ ድሕሪ ምዕዛቦም፣ ሓደ ማዓልቲ ገዲፉና፣ ናብ ተቃውሞ ደንበ ንኸይጽንበር፣ ዓቢ ስጋኣት ስለ ዝሕደሩ፣ ናይ ግድን እዩ፣ ንህዝቢ መጻወድያ ከዳልወሉ፣ ንህዝቢ በታቲንካ፣ ኣብ ሞንጎ ህዝቢ ምትእምማናት ኣጥፊእካ፣ ድሕረይ ሳዕሪ ኣይትብቆላ ዝዓይነቱ፣ ብዓሌትን፣ ብኣውራጃን፣ ብሃይማኖትን፣ ከፋፊልካ ስረሔይ ኢሉ ። እታ እንኮ መናዊሒት ስልጣኑ በዛ መንገዲ ኢዚ ምስ ዝኽተል ጥራይ እዩ።
ሓደ ነገር ከጻውተኩም፣ ኣብ ናይ ኤንባሲ ህግደፍ ፣ኣብ ከተማ ሮሞ ዓዲ ጣልያን ዝተገብረ፣ እቲ ዝሓበረኒ ሰብ፣ ሎሚ ኣብ ቤትጽሕፈት ኤንባሲ የሎን፣ ድሮ ኣብ ደንበ ፍትሒ ተጸንቢሩ ይርከብ። ብ 2001 ኣብ ቤትጽሕፈት ኤንባሲ ከተማ ሮማ፣ ኣብ ዝነበርኩሉ፣ ሓደ ወኪል ናይ ህግደፍ ካብ ኤርትራ መጺኡ፣ ኣኸባ ይገብረልና፣ ድሕሪ ነዊሕ ዘረባ፣ ከምዚ እንዳበለ፣ ኣብዚ ገዛ ብዓሌትን፣ ብሃይማኖትን፣ ካብ ትፋላለዩ ግዜ በሊዕኩም ኣለኹም ፣ ምስ በለና፣ ኣብኡ ዝነበርና ኩሉና ካብ ኤንባስና ኣትሒዝና፣ ኣቶኪርና ጠመትናዮ፣ ነንሕድሕድና እውን ተጣማሚትና ፣ ገረምና እውን ፣ ካብ ኩሉ ዝገርመካ መን ኣበይ ዓዱ ተሓታቲንና ኣይንፈልጥን፣ ብኣስማትና ግን ኣስላማይን ክርስትያንና ከም ምኻና ንፍለጥ። ግርም እዩ ዘብለካ በለኒ፣ ብድሕሪኡ ነንሕድሕድና፣ ኣብ ውሽጥና ፍርሓት ኣሕዲሩልና። ነዚኣ ተኩሲልና ከደ ፣ ስለዚ ህግደፍ ብዝያዳ ድሕሪ 2001 እዩ እዚ ደይመደይ ኢሉ ክዋፈረሉ ዝጀመረ በለኒ። ስለዚ ኣብሞንጎ ሃይማኖትን ምንቅስቃስን ኣቲኻ ፣ ንሃይማኖታት ኣብ ውሽጢ ከፋፊልካ፣ ነቶም ሕይል ዝበሉ ዲያቆናት ዲዮም ኣቅሽሽቲ፣ ኣስማቶም ኣና ጸለምካ (መናፍቃት) እዮም ወዘተ–እናበለ፣ ንዓመታት ክሰርሓሉ ጸኒሑን፣ ኣሎን ፣ ብኻል መንገዲ እውን፣ ስፖርት ተባሂሉ ካብ ኮንስላዊት ቤተጽሕፈት መምርሒ ተዋሂቡ፣ ኩዑሶ ተጀሚሩ ነይሩ ፣ ካብ ቡዙሓት ከተማታት ጀርመን ናይ ውድድር ኩዑሶ ብምእንጋድ፣ ካብ ኤርትራ ናይ ስፖርት ሚኒስተር ዝመጸሉ፣ ዓቢ በዓል ኣብ ከተማ ሮተንቦርግ ኣውራጃ ባደንቩተንበርግ ሃገረ ጀርመን፣ ተገይሩ፣ እዚ እውን ገንዘብ ምኽዕበቲ ንህግደፍ እዩ ነይሩ። ካብቲ ባዓል እቶት ዝተረኽበ፣ ኣዳለውቲ ናይቲ ባዓል ቀንዲ ህግደፋውይን ዝነበሩ፣ ኣብ ምጥፈፋእ ገንዘብ ስለ ዝተዋፈሩ፣ ኣብ ነንሕድሕዶም ምርድዳእ ስለ ዘይተረኽበ፣ ናብቲ ዝላኣኾም ኮንስላዊ ቤት ጽሕፈት ፍራንክፎርት ተኻሲሶም ከዱ። ድሕሪኡ ናይ ስፖርት ነገር ክቅጽል ኣይካኣለን። እዚ ጉሉጽነት ዝጎደሎ ኣሳራርሓ ኣብ ትሕቲ ቤተ ክርስትያን ብሕልፊ ኣብ ምእመናን ተዋህዶ ብስልያ ህግደፍ ከም ዝዋፈር ኣብ ውሽጢ ሃገር ጥራይ ዘይኮነ፣ ኣብ ስደት እውን ዑሱባት ኣዋፊሩ፣ ካዝና ቤተክርስትያን ኣብ ኽንዲ መማዕበልን፣ መዕበይን፣ ቤተክርስትያን ዝኾውን፣ ንቆፎ ህግደፍ ንምምላእ እዩ ዕላምኡ።እዚ ኻኣ ብሽፍን ሽፍንፍን ህዝቢ ዘየሳተፎ ውልቃውያን ዑሱባት ህግደፍ ጥራይ ዝቃጻጸርዎ፣ ካልእ ምእመናታት
ዘይምልኮቶም ገንዘብ ቤተክርስትያን ኣበይ ኣትዩ ዘይፍልጡ፣ ንነዊሕ ዓመታት ከዳናግሩ ጸኒሖምን፣ ኣለውን። “ቆልዓን ከልብን ከይጸዋዕካዮም ይመጹ ከምዝባሃል“ እቲ ደም ንጹሃት ኤርትራውያን ከምዘይለቆም ዘይፈልጡ፣ ገሊኦም ሳናቲም ንምምእራር ዝጎዩ፣ ገለ ኻኣ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝጠቀስክዎ ጭው ዝበሉ ናይ ህግደፍ መሳርሒ፣ ናበይ ከም ዝኽዱ ዘይፈልጡ፣ ነተን መረባዓት ዝሰርሕወን ኣብ ኤርትራ፣ ብሕልሚ ምሸት ሎሚስ ህግደፍ ቀንጢጥወን ኢሎም፣ ኣብ ሞንጎ ድቃሶም ሰንቢዶም ዝትስኡ፣ ድቃስ ለይቲ ዘይብሎም ሓሻኻ ዝሕዝኑ፣ ሎሚ ሃገሮምን፣ ሃይማኖቶም፣ ክሸጡ ክትሪኢ ከለኻ፣ መስደመም ኢልካ ኢኻ ሱቅ ትብል። ቤተክርስትያን ተዋህዶ ኣብ ባድንቩተንበርግ ጀርመን፣ ኣጃማምርኡ ሕጽር ኣቢለ ክገልጾ ክፍትን እየ፣ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝጠቀስክዎ ኮንስላዊ ቤት ጽሕፈት፣ ሓንቲ ዘዋሪት ጽሑፍ ንኣባላቱ ህግደፍ ድሕሪ ምስዳድ፣ ስቱትጋርድ ኻኣ ነዚ ከም ስራሕ ሒዛቶ ክትዋፈር ጀመረት። ቤተክርስትያን ነቅውም ብዝብል ሃታሃታ ዝታሓወሶ ክቆውም ተገብረ፣ ሓደ ክልተ፣ ኣብ ህግደፍ ኣባል ዘይነበሩ፣ ነታ ዝፈትውዋ ሃይማኖቶም ሃይማኖት ተዋህዶ ቤተክርስትያን፣ ብቅንዕና መሲልዎም ክሕወስዎ ጀመሩ፣ ከም ኣብነት ሓደ ሎሚ ብሂወቱ ዘሎ ኣባል ህግደፍ ዘይነበረ፣ሽማግለ ናይ ቤተክርስትያን ክኸውን ኢሎም ዕድመ ላኣኹሉ፣ ኣብቲ ዝበልዎ ኣኸባ ድሕሪ ምክፋል፣ ሓንቲ ማዓልቲ ድሕሪ ምዕዛብ፣ ኩሎም እቶም ቀራናት ናይ ህግደፍ ኮይኖም ምስ ጸንሕዎ፣ ካላኣይ ማዓልቲ ኣይተመልሶምን።ዝኾነ ኾይኑ እቲ ቤተክርስትያን ቆመ፣ ብድሕሪዚ ቀሺ ኣሎ ፣ ቀሺ ዘርኦም ኣብርሃ ፣ኣብ ከተማ ኡሉም ምስ ተባህለ፣ን ቀሺ ዘርኦም ኣብርሃ ድሕሪ ምውካሶም ተቀበሎ። ቀሺ ዘርኦም ኣብ ከተማ ኡሉም ኣብ ዝነበረሉ፣ ተቀባልነት ስለ ዘይነበሮ፣ ማለት ስለ ዝተነጽገ፣ ኣብ ከተማ ኡሉም ፣ካብ ከተማ ኡሉም ወጻእን ዝነበሩ ደለይቲ ፍትሒ፣ ላዕልን ታሕትን ኢሎም ፣ በዞም ሰባት እዚኣቶም፣ ብምትሕብባር። ተቀባልነት ክረክብ ኸኣለ። ስድርኡ ኣብ ኤርትራ ስለዘላዉ፣ ከምጽእሉ ይተሓባበርዎ ነይሮም እዮም፣ ግን ስራሕ ይጀምር እንበር፣ ክነምጻኣሉ ኢና እውን ተባሂሉ ነይሩ እዩ። ኮይኑ ግን፣ ዕድለ ናይ
ቀሽነት ምስ ተሳማመዔ ስቱትጋርድ ቀየረ። ኣብቲ ቤተክርስትያን ቀሺ ኾይኑ ምግልጋል ጀመረ። ድሕሪኡ ቀሺ ዘርኦም ኣብርሃ ግልብጥ ኢሉ፣ ቀንዲ ኣገልጋሊ ናይ ህግደፍ ክኸውን መረጸ። ንመንእሰያትና ወረቀት ኣምጹኡ ካብ ኤርትራ እናበለ፣ ከሽግሮም ጸኒሑን፣ ኣሎን። እዚ ሽፍንፍን ኣሳራርሓ ህግደፍ ምስ ግዜ እናበርሄ ምስ መጸ። ኣብ ምሉእ ዓለምና ኣብ ውሽጢ ቤተክርስትያን ተዋህዶ ከዳናግሩ ዝጽንሑ፣ ሎሚ ፣ ኣቀሽቲ ህግደፍ እና ተባረሩ እዮም ዝርከቡ ዘለው። ከም ኣብነት ኣብ ቱቢንገንን ከባቢኣን ዝርከቡ ፣ ሓያላት መንእሰያት ድያቆንትን ኣቀሽሽትን፣ እቲ ንህግደፍ ዝምውሉዎ፣ ዝጸንሑ ባዓል ቀሺ ዘሮኦም ኣብርሃ ዘለውዎም ገለ ዕድመ ዝደፍኡ ኤርትራውያንን፣ ካብቲ ዝቅድሱሉ ዝነበሩ ቤተክርስትያን ተባረሩ፣ እቲ ቀንዲ ጠንቒ ንነዊሕ ግዜ ዘይምርድዳእ ዘኸተለ ኾይኑ፣ ንሕና ብፓትርያርክ ቁዱስ ኣንጦንየስ ኣብ ቅዳሴና ክንዝክሮም ኣሎና፣ መንእስያት ክብሉ ከለው። ክምኡ ውን እዚ ኩሉ ዝኣቱ ገንዘብ፣ ኣብይ ከም ዝኸይድ እንፈልጦ ነገር የሎን። ስለዚ መዕለቢ ገንዘብ ቤተክርስትያንና ኣፍሉጡና፣ ኣብ ዝብል ክርክር ነበረ ፣ እዚ ብቁዕ መልሲ ስለ ዘይረኸቡ፣መንእሰያትና ውሳኔ ክውስኑ ተገደድ።ስለዚ ህግደፋውያን ውሱን ግዜ ተዋሂብዎም ካብቲ ዝነበርዎ ቤተክርስርትያን ኣቁሑቶም ጠርኒፎም ድሕሪ ምውጻእ፣ ንብረቶም ከም ጸናጽል፣ ዝኣመሰለ ኮበሮ ታሓንጊጦም፣ ኣብ ፎቆዶ ቤተክርስትያን ይኹሕኩሑ ይውዕሉ ኣለዉ። መግለጺኦም ሎሚ ኣቅሽሽቲን ዲያቆናትን ህግደፍ፣ ኣብ ሰበኽ ሳግም እዮም ተቀይሮም ኣለው። ገለ ሰባት እዚ ሰባይ እንታይ ወረድዎ ፣ ብዛዕማ ሃይማኖትና ተዋህዶ ሃለውለው ዝብል ትብሉ ኣይትስኣኑን፣ እዚኦም ከምዚ ዝብሉ ነቲ ስሮዓት ህግደፍ ኣገልገልቲ ኢና ባሃልቲ፣ ህግደፍ ግን ከም ዘለው ዘይፈልጦም፣ ክብሉ ምኻኖም ርዱእ እዩ። እወ ኣነ ብወላዲየይን፣ ብወላዲተይን ፣ ካተሊካዊ እየ፣ ግን ካተሊካዊ ሃይማኖት ኣብ ኤርትራ ጥራይ ምህላዋ ኣይኮነን ዘገድሰኒ። ዘገድሰኒ ኤርትራ እያ፣ ኤርትራ ማለት ካኣ፣ እቲ መሰረት ናይ ህዝብና ባህሊ ልምንዲ ሃይማኖት ዘለዎን፣ ኩለን እተን ኩቡራት ሃይማኖትናን ኣብ ኤርትራ ክህልዋ እዩ ዘገድሰኒ፣ ማለት ምስልምና ሃይማኖት፣ ሃይማኖት ተዋህዶ፣ሃይማኖት
ካቶሊክ፣ ሃይማኖት ፕሮተስታንት፣ እዚኤን እየን ኤርትራ፣ ነዚኤን ኣንተደይ ኣኽቢርናየን፣ ሓብሒብናየንን፣ ህላውነትና የለን። ሰላም ምሳኾም


text:
ኣኼባ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ብዛዕባ ኩነታት ትግራይ2021-08-28 06:51:46 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP News Read 347 times
- font size decrease font size increase font size
ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ብ26 ነሃሰ 2021 ብዛዕባ ኩነታት ትግራይ ን8ይ ግዜኡ ኣኼባ ኣካይዱ። ኣብ መእተዊ እቲ ኣኼባ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒዮ ጉተረዝ ተረኺቦም ብዛዕባቲ ብሓፈሻ ኣብ ኢትዮጵያ ብፍላይ ከኣ ኣብ ትግራይ ዘሎ ቅልውላው ስፍሕ ዝበለ መብርሂ ሂቦም። ንሶም ኣብቲ መብርሂኦም እቲ ኩነታት ኣሰካፍን ህጹጽ መፍትሒ ዘድልዮን ምዃኑ ንተሳተፍቲ ኣኼባ ኣገንዚቦም።
እቲ ኣኼባ ኣብቲ ብኽፉት ዝተኻየደ ቀጻማይ ክፋሉ ኣንበሳድራት ናይተን ኣባል ሃገራት ነናይ ሃገሮም መርገጽ ዘንጸባርቕ ቃል ኣስሚዖም። ብሓፈሻ ክረኣይ እኝከሎ ሩስያ፡ ቻይና፡ ህንድን ኬንያን ዝመሳሰል ዝተፈልየ ርኢቶ ነይርወን። እተን ኣሜሪካ፡ ኣየርላንድ፡ ዓባይ ብሪታንያን ፈርንሳይን ዝርከበአን ካለኦት ሃገራት ከኣ ተመሳሳሊ ርኢቶ ኣንጸባሪቐን። ኣንበሳድራት ናይ ኩለን ሃገራት ካብ ዘይተፈላለያሎም፡ ነጥብታት፡ ብህጹጽ ተኹሲ ጠጠው ኢሉ ክልቲኦም ወገናት ናብ ዘተ ክኣትዉ፡ ሰብኣዊ ረዲአት ብህጹጽን ብቐጻልን ናብ ዝምልከቶም ክቐርብ ኮሎም ዝምልከቶም ኣካላት ክተሓባበሩ፡ ናይ ኤርትራ ሰራዊት ካብ ትግራይ ብቕልጡፍ ክወጽእ ዝብሉ ይርከብዎም። ኣብዚ ጉዳይዚ ነቲ ዘተ ንክሕግዝ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ኣብ ልዕሊ ህወሓት ወሲንዎ ዘሎ “ፈጣሪ ራዕዲ” ዝብል ከልዕሎ ዘዘኻኸሩ ሓሳባት እውን ነይሮም።
ኣብ ግደ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ንምፍታሕ እቲ ኣብ ትግራይ ዘሎ ጸገም ግና ኣብቲ ኣኽኤባ ፍልልያት ይንጸባረቕ ነይሩ። ኣሜሪካ ዘላቶ ወገን ቤት ምኽሪ ጸጥታ ኢዱ ከእቱ ዝብል ዝንባለ ክንጸባርቕ እንከሎል፡ በቲ ሓደ ወገን ከኣ እንተኾነ ኢትዮጵያ ባዕላ ክትፈትሖ ትኽእል እያ፡ ካብዚ ሓሊፉ ብደረጃ ሕብረት ኣፍሪቃን ኢጋድን ዝኣመሰሉ ዞባዊ ትካላት ክፍታሕ ይግበኦ ዝብል ርኢቶ ዓብላሊ ነይሩ። ኦባሳንጆ ነዚ ጉዳይዚ ክከታተሉ ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪቃ ኮይኖም ምምዛዞም ከኣ ዳርጋ ብኹሎም ተሳተፍቲ ኣኼባ ኣንበሳድራት ቅቡል ነይሩ። ምስዚ ብዝተተሓሓዘ እቲ ዝካየድ ዘሎ ውግእ ካብ ትግራይ ወጺኡ ናብ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ምስፍሑን ኣኸቲልዎ ዘሎ ተወሳኺ ናይ ንጹሃት ምምዝባል ንኹሎም ዘሰከፎም ነይሩ። በዚ መሰረት ከኣ ከምቲ ሰራዊት ኤርትራ ካብ ትግራይ ፍሉይ፡ ሓይልን መሊሻን ኣምሓራ ካብ ምዕራብ ትግራይ ክወጽእ ዝግበኦ፡ ሰራዊት ትግራይ እውን ካብ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ክወጽእ ናይ መብዛሕቶም ተሳተፍቲ ኣኼባ መጸዋዕታ ነይሩ።


text:
ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ብዙሃን ድምፂ ዝስምዐሉን ዜጋታት ንባዕሎም ዝመርሕሉን ስርዓት ምፍጣር እምበር ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ቅትለት ምፍፃን ምእሳርን ከምኡ እውን ሰፊሕ ዓፈና ምክያድ ፍታሕ ኣይኮነን ኢሉ’ሎ።
ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ትማሊ ሰሉስ ኣብዘውፅኦ መግለፂ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ተቓውሞ ካብ ዝጅመር ልዕሊ 800 ሰባት ከምዝተቐትሉ ይገልፅ።
ብዛዕባ እቲ መግለፂ ተወሳኺ መብርሂ ዝሃቡ ኣብ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ብዛዕባ ኢትዮጵያ መፅናዕቲ ዘካይዱ ኣቶ ፍስሃ ተክሌ ስግኣቶም ብምግላፅ ይጅምሩ።
“ናይ ኣምነስቲ ስግኣት እዞም ተቓውሞታት ንነዊሕ እዋን ፀኒሖም ኣለው።ኣብ ታሪኽ እታ ሃገር ከምዚ ዝበለ ስፍሓትን ቀፃልነት ዘለዎን ተቓውሞ ክካየድ ፈለማይ ስለዝኾነ ነዞም ሰላማዊ ተቓውሞታት መንግስቲ ብዝሃቦ ናይ ሓይሊ ምላሽ ብዙሓት ሰባት ዝተቐትለሉን ዝተኣስርሉን ዝቖሰልሉን ብምዃኑን ምጥፋእ ንብረትን ብኣፅዋር ዝተዓጀበ ግጭትን ዝነበሮ እዩ።”
መንግስቲ ኢትዮጵያ ግን ኣምነስቲ ኢንተናሽናል ንዝሃቦ አሃዝ ኣብታ ሃገር ወይ ኣብ ባይታ ስለዘየለው ኣይቕበሎን።
መንግስቲ ዝኣወጆ ናይ ህፁፅ ኣዋጅ ዓለምለኸ መዐቀኒ ዘማልአ እንተኾይኑን ነቲ ኣዋጅ ዘፈፅም ኮማንድ ፖስት ዝተውሃቦ ስልጣንን ሰፊሕ ብምዃኑን ንምሉእ ነታ ሃገር ዝሽፍን ብምዃኑን ስግኣት ኣለና ኢሎም ኣቶ ፍስሃ።
እቲ ኣዋጅ ካብ ዘቐመጦም እገዳታት እውን ብሃበ ተረኽበን ብትሃድሶ ምሓዝን ዝብል ስለዘለዎ መብዛሕትኡ ግዜ ዝጥርጠሩ ሰባት ናብ ርሑቕ ወታደራዊ ካምፕታት ስለዝውሰዱ ምስ ስድርኦምን ጠበቓታትን ኣይራኸቡን ኢሎም።
ንሶም ብተወሳኺ ተቓወምቲ ውድባት ጋዜጣዊ መግለፂ ንከይህቡ ምኽልካሉ ንመሰረታዊ መትከል መሰላት ዝሽርሽርን ኣብ ስግኣት ዘውድቕን እዩ እውን ኢሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኽኣል።


text:
ከምዚ ዓይነት ኣሳራርሓ ይካየድ ኣብ ክንክንSå här funkar vården - tigrinska - Uppsala län - tigrinskaThe content concerns Uppsala län
ክሊኒካት ጥዕና ኣብ ዞባ ኡፕሳላ
ኵሎም ኣብ ሽወደን ዝቕመጡ ክሓሙ ኸለዉ ካብ ክንክን ጥዕናን ሓገዝ ክረኽቡ ይኽእሉ። ኣብ ዞቦ ኡፕሳላ ኣብ ብዙሕ ቦታታት ማእከላት ክንክን ጥዕና ኣሎ። እንተ ተጎዲእካ ወይ ሓሚምካ ከምኡ’ውን ምኽሪ ብዛዕባ ጥዕናኻ ደሊኻን ንሓደ ካብኣቶም ኢኻ ክትበጽሕ ዘሎካ። ኣብ ማእከል ክንክን ጥዕና፡ ንነፍሰ ጾራት ክሊኒክ ጥዕና ኣዴታትን ንህጻውንቲ መርመራ ጥዕና ዝገብር ማእከል ክንክን ጥዕና ቈልዑ፣ ከምኡ’ውን መንእሰያት ብዛዕባ ጾታዊ ርክብን ዝምድናን ንምዝራብ ዝከድዎ ናይ መንእሰያት ክሊኒክን ኣሎ። ማእከላት ክንክን ጥዕና ኣብ እዋን ቀትሪ ክፉታት እዮም።
ኣብ እዋን ምሸት ወይ ቀዳመ-ሰንበትን ብዓላትን እንተ ሓሚምካ ምስ ገለ ካብ ናይዚ ዞባ ተረኛ ክሊኒካት ኣብ ኤንሾፒንግ፣ ትየርፕን ኦስትሃማርን ወይ ናይ ኣከባቢ ህጽጽ ረድኤት ኣብ ኡፕሳላ ዝርከብ ርክብ ትገብር። ቅድሚ ምብጻሕካ ቆጸራ ክትሕዝ ኣለካ።
ኣብ ኡፕሳላን ኤንሾፒንግን ሆስፒታል ኣሎ። እዘን ሆስፒታላት ናይ ህጹጽ ረድኤት ቅበላ ኣለወን። ናብኡ ብብርቱዕ እንተ ሓሚምካ ወይ ኣብ ሓደጋ ብኸቢድ እንተ ተጐዲእካ ጥራይ ትኸይድ። ኣብ ናይ ኡፕሳላ ሆስፒታል ሰለስተ ዝተፈላለያ ናይ ህጹጽ ረድኤት ክሊኒካት ኣለዋ። ሓንቲ ንእኹላት ሰባት፣ ሓንቲ ንቈልዑን ሓንቲ ንስነ-ኣእምሮ። ኣብ ናይ ኤንሾፒንግ ሆስፒታል ሓደ ንእኹላት ሰባት ናይ ህጹጽ ረድኤት መቐበሊ ኣሎ።
ኣብዚ ዞባ ክልቲኡ ናይ ግልን መንግስታውን ኣገልግሎት ሕክምና ኣሎ። ናበየናይ ክሊኒክ ክትኸይድ ከም ትደሊ ባዕልኻ ትውስን። ኵለን ክሊኒካት ምስጢር ናይ ምዕቃብ ግዴታ ኣለወን። ብዛዕባ ምብጻሕካ ንዝኾነ ሰብ ኣይነግራን እየን።
ብዛዕባ ዝተፈላለዩ ማእከላት ክንክን ጥዕና ብዝያዳ ኣንብብ።
ክንክን ጥዕና ከመይ ጌርካ ከም ትደሊ ነዚ ፊልም ርኣ
እታ ፊልም ብ እንግሊዘኛ፣ ዓረበኛ፣ ፐርሺስካ፣ ዳሪ፣ ትግርኛ ከምእ ውን ሶማሊ ጹሑፍ ኣለዋ። እቲ ትኽክል ቛንቛ ክትመርጹ ኣብቲ ዝርዝር ማለት መኒ ”undertexter” ዝተባሃለ ታሕቲ ን ኢድ የማን ዝርከብ ለዓት ማለት ክናፕ ትጸቕጡ።
ብኸምዚ ኣገባብ ሕክምና ተናዲ
ኣብቲ ሕክምና ርኸብ ዝብል ኣገልግሎት ናይ ምሉእ ሃገር ናይ ማእከላት ጥዕና ናይ ርክብ ሓበሬታት ኣሎ።
1177 ቮርድጋይደን - ጽቡቕ ንኽትህሉ ጽቡቕ ምኽሪ
እንተ ሓሚምካ ምኽሪ ክትረክብ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 1177 ደውል። ሽዑ ሓንቲ ኣላይት ሕሙማት መሊሳ ናበይ ክትከይድ ከም ትኽእል ኣብ ምሕባር ክትሕግዘካ እያ። ከምኡ’ውን ንኽሕሸካ ባዕልኻ እንታይ ክትገብር ከም ትኽእል ምኽሪ ትረክብ። እዚ ቍጽሪ ኣብ ምሉእ ሃገር ለይትን መዓልትን ይሰርሕ። ሽወደንኛ ዘይትዛረብ እንተ ዄንካ ብእንግሊዝኛ ክትዛረብ ትኽእል ኢኻ። ብዙሓት ኣለይቲ ሕሙማት ካልኦት ቋንቋታት እውን ይዛረባ እየን።
ንኽሕሸካን ብዝቐልጠፈ ክትሓውን እንታይ ክትገብር ከም ትኽእል ኣብዚ መርበብ ሓበሬታ 1177.seከተንብብ ትኽእል። እቲ ሓበሬታ ብዝተፈላለየ ቋንቋታት ይርከብ። ከምኡ’ውን ብልጽነቱ ዝተረጋገጸ እዩ።
ማእከል ክንክን ጥዕና - እንተ ሓሚምካ ወይ ተጎዲእካ
መሰረት ናይ ሽወደን ሕክምና ማእከል ክንክን ጥዕና እዩ። እንተ ሓሚምካ ወይ ተጎዲእካ እሞ ንኣብነት ሓንቲ ኣላዪት ሕሙማት ወይ ሓኪም ክትረክብ ደሊኻ፡ ምስ ማእከል ክንክን ጥዕና ርክብ ትገብር። ንሶም ንዅሉ ሰብ ይቕበሉ፣ ህጻናት እውን። እቶም ሰራሕተኛታት ናይ መብዛሕትኦም መጕዳእትን ሕማማትን ተመኩሮን ኣፍልጦን ኣለዎም። ማእከላት ክንክን ጥዕና ኣብ እዋን ቀትሪ ክፉታት እዮም።
ናብ ሓደ ማእከል ክንክን ጥዕና ክትበጽሕ ክትደሊ ከለኻ፡ መጀመርታ ቈጸራ ንምሓዝ ትድውል። ሽወደንኛ ወይ እንግሊዝኛ ዘይትኽእል እንተ ኾንካ ካብ ገለ ኣብ ከባቢኻ ዘሎ ሰብ ሓገዝ ርኸብ። ኣብ እቲ ምብጻሕ ናይ ሓደ ኣስተርጓማይ ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ክትድውል ከለኻ ብዛዕብኡ ሓብር።
ቅበላ ህጹጽ ረድኤትን ናይ ከባቢ ህጹጽ ረድኤትን
ማእከል ክንክን ጥዕና ምስ ተዓጸወ ምስ ቅበላ ህጹጽ ረድኤት ወይ ናይ ከባቢ ህጹጽ ረድኤት ርክብ ትገብር። ንሶም ኣብ እዋን ምሸትን፣ ቀዳመ-ሰንበትን በዓልትን ኣብ ገለ ኵነትን ኣብ እዋን ለይቲ ክፉት ናይ ስራሕ ሰዓታት ኣለዎም። ክሳብ ንጽባሒቱ ክጽበ ዘይኽእል ቁልጡፍ ሕክምና እንተ ኣድልዩካ ናብኡ ትኸይድ። ዝዓበየ ሕክምና ዘድልዮም ሕሙማት ቀዳምነት ተዋሂብዎም ይሕከሙ።
ናብ ሓደ ናይ ህጹጽ ረድኤት ቅበላ ወይ ናይ ኣከባቢ ህጹጽ ረድኤት ክትበጽሕ ክትደሊ ከለኻ መጀመርታ ንግምገማ ካብ ሓንቲ ኣላዪት ሕሙማት ናብ ቍጽሪ ተለፎን 1177 ደውል። እንተ ደሊኻ ናብ ዝቐረበ ናይ ህጹጽ ረድኤት ቅበላ ወይ ናይ ኣከባቢ ህጹጽ ረድኤት ቈጸራ ይተሓዘልካ።
ህጹጽ ረድኤት - ኣብ እዋን ከቢድ መጕዳእትን ንሂወት ዘስግእ ኵነትን
ናብ ናይ ሓደ ሆስፒታል ቅበላ ህጹጽ ረድኤት ብሓደ ኣዚዩ ከቢድ ሕማም እንተ ተጠቂዕካ ወይ ኣብ ሓደጋ ብኸቢድ እንተ ተጐዲእካ ትኸይድ። ናብኡ ብቐዳምነት ባዕልኻ ትኸይድ። ንስኻ ወይ ገለ ኣብ ጥቃኻ ዘሎ ሰብ ብህጹጽ ሕክምና ዘድለኩም እንተ ኾይኑ ኣምቡላንስ ንምጽዋዕ ናይ ናይ ህጹጹ ኵነት ቍጽሪ 112 ደውል። ዝዓበየ ሕክምና ዘድልዮም ሕሙማት ቀዳምነት ተዋሂብዎም ይሕከሙ። ቅበላ ህጹጽ ረድኤት ለይትን መዓልትን ክፉት እዩ።
ኣብ ኣካዳሚስካ ሆስፒታል ንቈልዑ ሓደ ፍሉይ ናይ ህጹጽ ረድኤት መቐበሊ ኣሎ፡ ባርንኣኩተን። እቲ ቈልዓ ብኸቢድ እንተ ሓሚሙን ወይ ኣብ ሓደጋ ብኸቢድ እንተ ተጐዲኡን እሞ ብህጹጹ ሓገዝ ዘድልዮ እንተ ኾይኑ ናብኡ ኺድ። ናይ ህጹጽ ኵነት ቍጽሪ112 ኣምቡላንስ ንምጽዋዕ እዩ።
ሕክምና ምብጻሕ - ንኽትፈልጦ ጽቡቕ
ቅድሚ እቲ ምብጻሕ
- ኣብቲ መቐበሊ ንምርኣይ ናይ መንነት ሰነዳትካን ኣድራሻካን ተማላእ።
- ብድሕረኻ ብቐጥታ ካልእ ተሓካሚ ቈጸራ ስለ ዘለዎ ኣቐዲምካ ምጻእ።
- ክትመጽእ ዘይትኽእል እንተ ኾንካ ነቲ ቈጸራኻ ክትቅይሮ ወይ ክትስርዞ ኣገዳሲ እዩ።
ነቲ ቈጸራ ንኽትቅይሮ ወይ ክትስርዞ ብዝተኻእለ ቀልጢፍካ፣ እንተ ደንጎየ ቅድሚ 24 ሰዓታት ናይቲ ቈጸራኻ ናብ እቲ ክሊኒክ ደውል። እንተ ዘይኮነ ንኽትከፍል ክትግደድ ኢኻ።
መንበሪ ፍቓድ እንተ’ለካ ኾይኑ፡ ሕክምና ንምርኣይ እቲ ንቡር ዋጋ ትኸፍል። ሓታቲ ዑቕባ ወይ ኣብ ሽወደን ንምቕማጥ ፍቓድ ዘይብልካ እንተ ኾንካ ዝወሓደ ትኸፍል። ከም ሓታቲ ዑቕባ፡ ናትካ ናይ መንነት ሰነድ እቲ አልአምአይ ካርድ እዩ።
ኣብ-እዋን ምብጻሕ
ኣብ ማእከል ክንክን ጥዕና ዝተፈላለዩ ጕጅለታት ሞያ ይሰርሑ። እቲ ብዝበለጸ ክሕግዘካ ዝኽእል ኢኻ ትረክብ። መብዛሕትኡ ግዜ ሓንቲ ኣላዪት ሕሙማት ትረክብ። ንሳተን ናይ ዩኒቨርሲቲ ትምህርቲ ኣለወን። ከምኡ’ውን ሓደ ሓደ ግዜ ብሓደ ዓውዲ ዝተማህራ ክኢላታት እየን። ኣብ ናይ ሽወደን ሕክምና ሓንቲ ኣላዪት ሕሙማት ንተሓከምቲ ክትምርምርን ክትፍውስን መሰል ኣለዋ። ኣብቲ ናተን ዓውዲ ድማ መድሃኒት ክጽሕፋ ይኽእላ እየን ስለዚ መብዛሕትኡ ግዜ ንሓንቲ ኣላዪት ሕሙማት ምርካብ ኣኻሊ እዩ።
ድሕሪ እቲ ምብጻሕ
መልሲ ናይ መርመራ ትጽበ ኣለካ ዲኻ? ሓደ ሓደ ግዜ መልሲ ናይ እቶም መርመራታት ብቐጥታ ኣብ እዋን ምብጻእ ክወሃበካ ከሎ ካልኦት መርመራታት ዝነውሓ ግዜ ይወስዱ፣ ንሒደት ሳምንታት ዝኣክል ክትጽበ ትኽእል ኢኻ። እቲ ናይ መርመራ መልሲ ንቡር እንተ ኾይኑ፡ ኵሉ ግዜ ዝድውለልካ ሰብ የለን። ኵሉ ግዜ ኣብቲ እዋን ምብጻሕ ነቲ መልሲ ብከመይ ከም ትረኽቦ ተሰማማዕ።
ዝውሰድ መድሃኒት ኣለካ ዲዩ? ድሕሪ ምምርማር ንኽትሓዊ መድሃኒት ከድልየካ ይክእል ይኸውን። ሓኪምን ሓደ ሓደ ኣለይቲ ሕሙማትን መድሃኒት ክእዝዙልካ ይኽእሉ እዮም። እቲ መድሃኒት ካብ ፋርማሲ ትወስዶ።
ሓበሬታ ብዛዕባ መድሃኒት
ናይ ሓኪም ትእዛዝ ዘየድልዮም መድሃኒት
ኣብ ፋርማሲ ባዕልኻ ከተልዖሎምን ብቐጥታ ክትገዝኦምን ትኽእል ኵሎም መድሃኒታት፡ ዘይተኣዘዙ መድሃኒታት ይብሃሉ። እዚኣቶም ቀለልቲ ጸገማት ንኣብነት ከም ሕማም ርእሲ፣ ቃንዛ ጐረሮ ወይ ረስኒ ንምፍዋስ ትጥቀመሎም።
ሓኪም ዝኣዘዞ መድሃኒት
ሓደ ሓደ መድሃኒታት ክትገዝኦም ንኽትክእል ናይ ግድን ትእዛዝ ክህልወካ የድሊ። ሓኪምን ሓደ ሓደ ኣለይቲ ሕሙማትን መድሃኒት ክእዝዙ ይኽእሉ እዮም። ንዝተኣዘዘልካ መድሃኒት ንኽትገዝእ ካብ ሰራሕተኛታት ናይቲ ፋርማሲ ሓገዝ ይወሃበካ።
ንኽትሓስበሉ ጽቡቕ
- እቲ መድሃኒት በቲ ዝተኣዘዘሉ ሰብ ክውሰድ ኣለዎ።
- ኣብቲ መዓሸጊ ዘሎ መምርሒ ተኸተል።
- እቲ ዝተኣዘዘ መድሃኒት ውልቃዊ እዩ። ብጀካኻ ካልእ ሰብ ድማ ክጥቀመሉ የብሉን።
- ነቲ መድሃኒት ቈልዑ ምእንቲ ከይረኽብዎ ኣብ ውሑስ ቦታ ዓቅቦ።
- እቲ መድሃኒት ግዜኡ ዝሓልፈሉ ዕለት ስለ ዘለዎ ክዕቀብ የብሉን።
- ዝኣረገ መድሃኒትካ ናብ ፋርማሲ ምለሶ።
ኣገዳሲ ብዛዕባ ጸረ-ነፍሳት
ጸረ-ንፍሳት ንኣብነት ብነድሪ ሳምቡእ ወይ ኣንቅጺ ብብርቱዕ ክንሓምም ከለና ዘድሊ መድሃኒት እዩ።
ጸረ-ንፍሳት ንኣዚዮም ብርቱዓት ዘይኮኑ ሕማማት ከም ንኣብነት ረኽሲ እዝኒ እውን ክወሃበና ይኽእል እዩ። ግን ኵሉ ግዜ ኣየድልን እዩ። እቲ ሓኪም መዓስ ጸረ-ነፍሳት ክውሰድ ከምዘለዎን መዓስ ከም ዘይሕግዝን ይፈልጥ እዩ። ድሕሪ ምርኣይ ሓኪም ዝተኣዘዘልካ ጸረ-ነፍሳት ጥራይ ተጠቀም።
ጸረ-ነፍሳት ኵሉ ግዜ ኣየድልን እዩ
ጸረ-ነፍሳት ኣንጻር ቫይረሳ ኣይሕግዝን እዩ። በዚ ምኽንያት እዚ እዩ ድማ ብቫይረስ ዝስዕብ ንኣብነት ከም ቃንዛ ጐረሮ ዘለዎ ጕንፋዕ፣ ረስኒ ወይ ሰዓል ክህልወካ ከሎ ክትወስዶ ዘይብልካ። መብዛሕትኡ ግዜ ጸረ-ነፍሳት ዘየድሊ ይውሰድ፡ ኣካላት ብዙሕ ግዜ ባዕሉ ክሓዊ ይኽእል እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ጸረ-ነፍሳት ውሰድ ኣይትውሰድ ንኽትሓዊ ማዕረ ንውሓት ግዜ እዩ ዝወስድ።
ተጻዋርነት ንጸረ-ነፍሳት
ጸረ-ነፍሳት ካብ 30ታት ካብ ዝመጽእ ኣትሒዝና እናዛየደ ተጠቂምናሉ። ኣዚዩ ብዙሕ ግዜ ስለ ንጥቀመሉ ገለ ባክተርያታት ተጻወርቲ ኾይኖም። እዚ ሓሚምካ ጸረ-ነፍሳት ክትውሕጥ ከለኻ ንዅሎም እቶም ባክተርያ ክቐትሎም ኣይኽእልን ማለት እዩ። እዚ ካብቲ ረኽሲ ምሉእ ብምሉእ ኣይትሓውን ማለት እዩ። ዘለና ጸረ-ነፍሳት ኣብ መጻኢ ግዜ ብኣድማዕነት ንኽቕጽል፣ ነቲ ጸረ-ነፍሳት ኣብ ኣዚዩ ዘድልየሉ ግዜ ጥራይ ክንጥቀመሉ ጥንቁቓት ክንከውን ኣለና።
ንኽትሓስበሉ ጽቡቕ
- ድሕሪ ብሓኪም ምርኣይ ምስ ተኣዘዘልካ ጥራይ ንጸረ-ነፍሳት ተጠቀመሉ።
- ንጸረ-ነፍሳት ከምቲ ኣብ ቅጥዒ ዘሎ ወይ ሓኪም ዝበለካ ኵሉ መዓልታት ውሰዶ።
- ንጸረ-ነፍሳት ምስ ስድራኻ ወይ የዕሩኽትኻ ኣይትማቐሎ።
- ጥዕናኻ ሓሉ - ደጋጊምካ ኢድካ ተሓጸብን ኣብ ምናትካ ስዓልን።
መርመራ ጥዕና
ንስኻ ሓታቲ ዑቕባ ዝኾንካ ወይ ሓድሽ መጻኢ ናብ ዞባ ኡፕሳላ ዝኾንካ ናይ ሓደ ብናጻ ዝግበር ናይ ጥዕና መረመራ ዕድል ይወሃበካ። ኣብ እዋን ምብጻሕ ብዛዕባ ጥዕናኻ ሕቶታት ይቐርበልካ፣ ቅምሶታት ይውሰድን ናይ ሽወደን ክንክን ጥዕናን ሕክምናን ከመይ ከም ዝሰርሕ ይሕበረካን።
ዋላ እውን ከም ዝሓመምካ እንተ ዘይተሰምዓካ ናይ ጥዕና መርመራ ምግባር ጠቓሚ እዩ። እዚ ከጋጥም ንዝኽእል ሕማማት ንምርካብን ጥዕናኻ ጽቡቕ ምህላዉ ንምርኣይን ይግበር። እቲ ናይ ጥዕና መርመራ ተወሳኺ ሕክምና ከም ዘድልየካ እንተ ኣርእዩ ናብ ብቑዕ ሕክምና ውከሳ ትረክብ።
ኣብ ዞባ ኡፕሳላ ኮስሞስ ኣስይልን ኢንተግራሾን ሄልሳን ናይ ጥዕና መርመራ ሓላፍነት ኣለዎ።
ኣብዚ ንኮስሞስ ኣስይልን ኢንተግራሾን ሄልሳንትረኽቦም።


text:
ብ ተስፋማርያም ሓጎስ፡
ዓለምና ሎሚ ኣብ ኣዝዩ ኣዕናዊ ኲናት ተሸሚማ ትርከብ ኣላ። እዚ ኲናት እዚ ጠንቁ እንታይ እዩ ? በዓል መን ካብኡ ይረብሑ? በዓል መንከ ይህሰዩን ግዳይ ይኾኑን ክንፈልጦ ዘለና ነገር እዩ ። እታ ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ርእሰ ሓያል ዓለምና ኮይና ዝተቐልቀለት ኣሜሪካ ንዓለምናን ኣብ ከርሳ ሓቝፋቶ ዘላ ባህርያዊ ጸጋታት ንምግባት ብምህንጣይን ኣብተን ባህርያዊ ጸጋታት ከም ነዳድን ኡራንየምን ወርቅን ካልኦት ክቡራት ማዕድናት ዘለወን ሃገራት ንምብሓትን ንምምዝማዝን ስርሐይ ኢላ ተተሓሓዘቶ ።
እቲ ብነዳዲ ኣዝዩ ሃብታም ዝኾነ ማእከላይ ምብራቕ ወይ ሃገራት ዓረብ ክሳብ ሕጂ ከም ድላያ ንሳን ሰዓብታን ክምዝምዝኦ ጸኒሐንን ኣለዋን ። ነዚ ምዝመዛ ኣሜሪካን ሰዓብታን ዝተቓወሙ መንግስታት ግብረ ሽበራውያን ዝብል ናይ ቅጽል ስም ኣተጠሚቕካ ምድምሳስ ክሳብ ሕጂ ኣሜሪካን ሰዓብታ ናይ ምዕራብ ሃገራትን ዝኽተልኦ ዘለዋ ኣዕናዊ ስራሕ እዩ።
ኣሜሪካን ሰዓብታን ነቲ ናይ ዓረብ ዓለም ዝበሃል ጭራሽ ንምጥፋእ እዚ ብዒራቕ ዝጀመረ ኣብ ሊብያ ዝቐጸለን ሎሚ ውን ኣብ ሶርያ ዝካየድ ዘሎ ኣዕናዊ ኲናት ህያው ምስክር እዩ። ዒራቕ ብዘለዋ ናይ ነዳዲ ጸጋታት ኣዝያ ማዕቢላ ህዝባ ኣብቲ ሕጉስ ህይወት (Luxus life) የሕልፍ ኔሩ። እዚ ግን ንኣሜሪካን ሰዓብታ ናይ ምዕራብ ሃገራትን እሾኽ ኣብ ዓይኒ ስለ ዝኾነ ዓባይ ኣሜሪካ ኣዕናዊ ኣጽዋር ኲናት ኣለዎ ዝብል ስም ኣጠሚቓ ነታ ሃገር የዕንያታ ። እታ ሃገር እንሃለ ኣብ ሃይማኖታዊ ኲናት ተሸሚማ ኣብ ፍጹም ዕንወት ትርከብ። Continue reading ኲናት ምእንቲ ነዳዲ


text:
ኣቡን ድዮስቆሮስ ኣብ ሕማቕ ኩነታት ኣለዉ
ኣቡን ድዮስቆሮስ ኣብ ሕማቕ ኩነታት ኣለዉ
ኣቡን ድዮስቆሮስ ብዝወረዶም ወቕዒ: ኣካላውን ኣእምሮኣውን ስንክልና ኣጋጢምዎም ኣብ ሕማቕ ኩነታት ከምዘለዉ፡ ደረቕ መግቢ ክወስዱ ስለዘይክእሉ ድማ ሰባት ደጊፎም ፈሳሲ ነገር ከምዝምግብዎም ተፈሊጡ ኣሎ። ከም ውጽኢቱ፡ እታ ኣብ ኤርትራ እትርከብ ቤተ ክርስቲያን ተዋህዶ በቲ ናይ ፖለቲካ ልኡኽ ኣቶ ዮፍታሄ ድሜጥሮስ ትምራሕ ኣላ።
ኣቡን ድዮስቆሮስ ኮነ ጳጳሳት ቤተ ክርስቲያን ተዋህዶ፥ ዕድመ ወዲ ሰብ ድሩት ስለዝኾነ ካብዚ ኣብ ልዕሊ ኣባ ዲዮስቆሮስ ዝወረደ ስንክልና ተማሂሮም፡ ሕጂ ብህይወት እንኰለዉ ምስቶም ኣብ ማሕዩር ዝርከቡ ፓትርያርክ እንጦንዮስ ንስሓን ይቕሬታን ክገብሩ፥ ምስ ኣምላኾም ክዕረቑ እቲ ዝበለጸን ክርስቲያናዊ ግዴታኦም ምዃኑን ከስተውዕሉ ይግባእ። ንርእስኻ ዘይትገብሮ ንኻልኦት ብዛዕባ ንስሓን ይቕሬታን ምምሃር ግና ጭልጭል ከም ዚብል ጸናጽል ካብ ምዃን ሓሊፉ ዝህቦ ረብሓ ከምዘይብሉ ክርስዕዎ ከምዘይግባእ ብትሕትና ነዘኻክሮም።
ግዳይ ግርህነቶም ዝኾኑ ኣባ ድዮስቆሮስ፥ ፓትርያርክ እንጦንዮስ ብህይወት እናሃለዉ፡ ቀኖና ቤተ ክርስቲያን ግሂሶም ብድፍኢት መራሕቲ ፖለቲካ ዘይሕጋዊ መዓርግ ፓትርያርክነት ዝሓዙ ኣቡን እዮም። ሕጂ ግና ንህይወቶም ኣብ ዘሻቕል ኩነታት ይርከቡ ኣለዉ።
ኣምላኽ ምሕረት ሂቡ ናይ ንስሓ ጊዜ ክህቦም ጸሎትናን ምንዮትናን እዩ።


text:
Radio Erena: 06 July 2017
ኤርትራ ዝተፈላለየ ማዕድናት ካብ ዘፍርያ 81 ሃገራት ዓለም ብምምሕዳራዊ ዓቕሚ ኣብ መወዳእታ ተሰሪዓ ከምዘላ ተገሊጹ።
ባህርያዊ ሃብትን ምምሕዳራዊ ዓቕምን ዝከታተል ኣብ ኒው ዮርክ ዝመደበሩ ኣህጉራዊ ትካል ኣብ ናይ 2017 ጸብጻቡ፣ ንግሉጽነትን ተሓታትነትን፣ ነዳዲ፣ ጋዝን ማዕድናትን ዘፍርያ ሃገራት ዓለም መጽናዕቲ ድሕሪ ምክያድ ንኖርወይ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ክሰርዓ እንከሎ፣ ንኤርትራ ከኣ ኣብ መወዳእታ ሰሪዑዋ ይርከብ።
ብሓፈሽኡ ሱሳን ሽዱሽተን ሃገራት ድኹም ወይ ዘየዕግብ ምምሕዳራዊ ዓቕሚ ከርእያ እንከለዋ 20 ሚእታዊት ከኣ ኣብ ዘዕግብ ኩነታት ከምዘለዋ ይሕብር።
ፕረዚደንት ትካል ምምሕዳር ባህርያዊ ሃብቲ (NRJI) ዳኒኤል ኩፍማን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ 1.8 ሚልዮን ድኻ ህዝቢ ዝርከበን እዘን 81 ሃገራት፣ ኣብ 2017 ሓደስቲ ሕግታት ብምውጻእ ምምሕያሻት የርእያ’ኳ እንተለዋ፣ ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ሃገራት ብኣንጻሩ፣ ዋላ እቲ መሰረታዊ ዝኾነ ሓበሬታ ስለዘይህባ ግሉጽነት ከምዝጎድለን ኣመልኪቱ።
ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ብመንግስቲ ዝውነን ትካላት ማዕድን ዘለወን 48 ሃገራት ኣዕጋቢ ዘይኮነ ምምሕዳርን ዘይግሉጽነትን ከምዝረኣየለን ዝጠቐሰ እቲ ጸብጻብ፣ ኣብዘን ሃገራት ብልሽውናን ምጥፍፋእን ዓዚዙ ከምዝርከብ ይሕብር።
ኣብቲ ንኤርትራ ብዝምልከት ዝተኻየደ መጽናዕቲ፣ ብመንግስቲ ኤርትራ ዝውነን ትካል ማዕድን ኤናምኮ፣ ብፍላይ ኣብ ምምሕዳር ኣታዊታት 5 ሚእታዊት ጥራይ ከመዝግብ እንከሎ፣ ንጽልዋ ዕደና ኣብ ኣከባቢ ኣዝዩ ድኹም ኣቓልቦ ከምዝህብ ተገሊጹ።
መንግስቲ ኤርትራ ንጥፈታት ዕደናታቱ ብግዱድ ዕስክርና የካይዶ’ሎ ዝብል ክሲ ከምዝተመስረቶ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ንኣታዊታቱ ብዝምልከት’ውን ንህዝቢ ግሉጽ ብዝኾነ ኣሰራርሓ ስለዘይክተል ንብልሽውና ርሒብ ዕድል ከፊቱ ከምዘሎ ዝተፈላለዩ ፖለቲከኛታትን ተጣበቕቲ መሰላትን ይኸሱ።
===============


text:
ማሕበራዊ ውሕስነት
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 17 10 2018
ማሕበራዊ ውሕስነት፡ ኣገዳሲ ኣካል ናይ ሕብረተሰብ ሽወደን እዩ። ማሕበራዊ ውሕስነት፡ ናይ ስድራቤታትን ህጻናትን፡ ስንኩላን፡ ኣረጋውያን፡ ሕሙማንን ኣብ ስራሕ ዝተጎድኡን፡ ቊጠባዊ ድርዒ እዩ።
ስእሊ፡ ዮነር
ኣብ ጽላል ማሕበራዊ ውሕስነት፡ "ክትዕቆቡ ይግባኣኩም ድዩ ወይስ ኣይፋሉን?" ንዝብል ሕቶ ዝውስን፡ ብዓል መዚ ውሕስነት (Försäkringskassan) እዩ። ብዓል መዚ ውሕስነት፡ መንግስታዊ ትካል እዩ። ነቲ ዝውሃብ ገንዘብ ዝኸፍሎ'ውን እዚ ትካል'ዚ እዩ። ብዓል መዚ ጒዳያት ጡረታ ድማ፡ (Pensionsmyndigheten) ክፍሊት ጡረታን ካልእ ንኣረጋውያን ዝግበር ደገፋትን ይኸፍል።
ንመጀመርታ ግዜኻ ገንዘባዊ ሓገዝ ክትሓትት እንከለኻ፡ እቲ ናይ ውሕስነት ትካል እዩ መሰል ኣሎካ ድዩ ወይስ የብልካን ዘጽንዕ። እዞም ዝስዕቡ ገለ ገለ ኣብነታት፡ ካብ'ቶም ቤት ጽሕፈት ውሕስነት ዝኸፍሎም እዮም።
ሓገዝ ንኽራይ ገዛ (Bostadsbidrag)
ትሑት ኣታዊ ምስ ዝህልወካ፡ ኣብ ሃገረ ሽወደን እተመዝገብካ ድማ ምስ እትኸውን፡ ካብ ትካል ውሕስነት ንኽራይ ገዛ ዝኸውን ሓገዝ ትረክብ ኢኻ። እዚ ኸኣ 'ሓገዝ ክራይ-ገዛ' ይብሃል። ቆልዑ ምስ ዝህልዉኻ'ውን ሓገዝ ክራይ ገዛ ትረክብ ኢኻ። እቲ እትረኽቦ መጠን ሓገዝ ድማ፡ ብዝሒ ኣባላት ስድራቤት ይውስኖ'ዩ። ዋጋ ክራይ ገዛን መጠን እቶትካን'ውን ወሳኒ እዩ። ዕድመኻ፡ ኣብ መንጎ 18ን 28ን እንተ ኾይኑ፡ 'ሓገዝ ክራይ-ገዛ' ክትወስድ መሰል ኣሎካ። ኣብ እቶትካ ዝርአ ለውጢ እንተሎ፡ ንትካል ውሕስነት ክትሕብሮም ይግባእ። እንተ ዘይኮይኑ ምለሶ ተባሂልካ ኣብ ዕዳ ክትኣቱ ትኽእል ኢኻ።
ንወለዲ ዝውሃብ ሓገዝ
ንኣኺ ወላዲት ንዝኾንክን፡ ወይ ወላዲት ንእትኾንን ዝውሃብ ገንዘባዊ ሓገዝ ኣሎ። ነፍሰጾር እንተዄንኪ፡ እሞ ድማ ስራሕኪ ኣዝዩ ጽንኩር ኮይኑ፡ ዕማም ስራሕ ክትቅይሪ ተኽእሎ እንተዘይብልኪ፡ "መተካእታ ደሞዝ-ጥንሲ" (graviditetspenning) ክትውሃቢ መሰል ኣሎኪ።
ቆልዓ ምስ እትወልዱ፡ 'ደገፍ መተካእታ ደሞዝ ንወለድን (Föräldrapenning) ግዝያዊ ደገፍ ደሞዝ ንወለድን' (Föräldrapenning) ክውሃበኩም ይኽእል'ዩ። ብመሰረት ናይዚ ኸኣ፡ 480 መዓልታት፡ "ደገፍ መተካእታ ደሞዝ ወለዲ" እናወሰድኩም፡ ኣመት ዕሸል ውላድኩም ትገብሩ። ዝሓመመ ውላድኩም ንምእላይ፡ ካብ ስራሕ ኣብ እትበዂሩሉ ግዜ'ውን እዚ ደገፍ'ዚ ይውሃበኩም እዩ። እዚ መሰል'ዚ ግን፡ እቲ ቖልዓ 12 ዓመት ምስ መልአ ደው ይብል።
ኩሉ ወላዲ፡ ናይ ቆልዓ ገንዘባዊ ሓገዝ ክረክብ መሰል ኣሎዎ። እዚ ወርሓዊ ዝኽፈል ሓገዝ ቆልዑ'ዚ፡ ንሓደ ቖልዓ 1250 ክሮነር እዩ። እዚ ሓገዝ'ዚ ነቶም ትሕቲ 16 ዓመት ዝኾኑ ቆልዑ ጥራይ እዩ ዝኽፈል። ብዙሓት ቆልዑ ምስ ዝህልዉኹም፡ "ተወሳኺ ናይ ቆልዑ ሓገዝ" (Flerbarnstillägg) ይውሃበኩም። ወለዲ፡ ሓባራዊ ሓላፍነት ናይ ቆልዑ ምስ ዝህሉዎም፡ ነቲ ናይ ቆልዑ ሓገዝ ክማቐሉዎ ኣለዎም።
ውላድኩም ጎደሎ ኣካል፡ ማለት ስንኩል ምስ ዝኸውን ደገፍ ወይ ሓገዝ ክትረኽቡ መሰል ኣሎኩም። ጎደሎ ኣካል ወይ ስንኩል ውላድ ዘሎዎም ወለዲ፡ ናይ "ሓገዝ ንምንክብኻብ ስንኩል ውላድ" ዝብሃል ሓገዝ ክረኽቡ ይኽእሉ እዮም።


text:
ቍጠባ፡ ገንዘብን ፋክቱራታትን
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 15 2 2019
ቅድሚ 18 ዓመት ምምላእካ እቲ ናትካ ግዝያዊ መጕዚ ወይ ናትካ ብፍሉይ ዝተመዘዘ መጕዚ ናይ ቍጠባኻ ሓላፍነት ኣለዎም
ኣብቲ ትነብረሉ ቤት ስድራ፡ ሆቨበ-ሄም ወይ ናይ ደገፍ መንበሪ እዮም እቶም ዘድልዩኻ ነገራትን ገንዘብን ከም ዘለዉኻ ከረጋግጹ ዘለዎም። ብመሰረት ሓታት ዕቝባ ዲኻ መንበሪ ፍቕድ ዘለካ፡ ዝተፈላለዩ ሕግታት ኣብ ግብሪ ይውዕሉ።
ንዓኻ ሓታቲ ዕቝባ ዝኾንካ
ንስኻ ሓታት ዕቝባ ዝኾንካ ናይ ምዓልታዊ ክፍሊት መሰል ኣለካ። ኣብ ሓደ ሓደ ኵነት፡ መሰል ናይ ፍሉይ ቍጠባዊ ሓገዝ ኣለካ።
ንዓኻ ትሕቲ 16 ዓመት ዝኾንካ፡ ኵሉ ግዜ እቲ ናትካ ግዝያዊ መጕዚ እዪ ንምዓልታዊ ክፍሊትን ምናልባት ፍሉይ ቍጠባዊ ሓገዝን ኣብ ክንዳኻ ዘመልክት። ወዲ 16 ዓመት ወይ ካብኡ ትዓቢ እንተ ዄንካ፡ ባዕልኻ ንቍጠባ ክፍሊት ከተመልክት መሰል ኣለካ። ኣብ ከምዚ እዋን እቲ ምዓልታዊ ክፍሊትን ፍሉይ ቍጠባዊ ሓገዝን ዝኣትዎ ናይ ባዕልኻ ናይ ባንክ ካርድ ትወሃብ።
-
ምዓልታዊ ክፍሊት
ምዓልታዊ ክፍሊት ንኣብነት ናይዞም ዝስዕቡ ወጻኢታት ክሽፍን ኣለዎ፡
- ክዳውንቲ
- ጫማ
- ኣብ ሓደ ውሱን ግዜ ዝሃልኩ ወይ ዝጥቀሙ መነጻጽህን ካልኦት ኣቕሑትን፡ ንኣብነት ከም ምግቢ፡ ኣብ ገዛ ንመጽረጊ ዘገልግል ወረቐት ወዘተ
- ናይ ናጻ ግዜ ንጥፈታት
- ከጋጥሙ ዝኽእሉ ወጻኢታት ናይ ሕክምናን መድሃኒትን።
ድሮ ካብ ኮሙን ንተመሳሳሊ ወጻኢታት ክፍሊት ትረክብ እንተ ዄንካ ካብ ብዓል መዚ ኢኢግረሽን ምዓልታዊ ክፍሊት ኣይፍቀደካን እዩ።
ሰሪሕካ ገንዘብ ተእቱ እንተ ዄንኻ ብዛዕብኡ ንብዓል መዚ ኢሚግረሽን ክትሕብር ኣለካ። እዚ ካብ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን መሰል ናይ ምዓልታዊ ክፍሊት እንተ ኣለካ ኾይኑ ይጸልዎ እዩ።
-
ፍሉይ ቍጠባዊ ሓገዝ
በቲ ምዓልታዊ ክፍሊት ክሽፈን ዘይኽእል ድልየት እንተ ኣለካ ኾይኑ፡ ሓደ ተመልክተሉ ፍሉይ ቍጠባዊ ሓገዝ ኣሎ። እዚ ንኣብነት ወጻኢታት ንናይ ሓጋይ ክዳውንቲ፡ መነጽር ዓይኒ ወይ ናይ ስንኽልና ወይ ሓድሽ ዝተወልደ ህጻን ናውቲ ክኸውን ይኽእል እዩ። ትሕቲ 16 ዓመት እንተ ዄንካ ነቲ ምልክታ እቲ ናትካ ግዝያዊ መግጕዚ እዩ ዝመልኦ። ልዕሊ 16 ዓመት እንተ ዄንካ ባዕልኻ ከተመልክት ትኽእል ኢኻ። ኣብቲ ምልክታ ንምንታይ ሓደ ፍሉይ ቍጠባዊ ሓገዝ ከም ዘድልየካ ክትገልጽ ኣለካ። እት ምልክታኻ እንተ ተነጺጉን ነቲ ውሳኔ እንተ ተዘይተቐቢልካዮን፡ ይግባይ ክትብል ትኽእል ኢኻ።
-
ቈልዓ እንተ ኣለካ ኾይኑ
ልዕሊ 16 ዓመት እንተ ዄንክን ቈልዓ ኣለኪ ኾይኑን፡ ካብ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ንናይ ምዓልታዊ ክፍሊትን ምናልባት ንፍሉይ ቍጠባዊ ሓገዝ ንውላድክን ከተመልክቲ ትኽእሊ ኢኺ።
-
ናይ መነጸር ዓይኒን መነጽር ውሽጢ ዓይንን (ለንስ) ፍሉይ ቍጠባዊ ሓገዝ ካብ ዞባ
ዕድሜኻ ኣብ መንጎ 8ን 19ን ዓመት እንተ ኾይኑ ንወጻኢታት ናይ መነጽር ዓይንን መነጽርን ውሽጢ ዓይንን( ለንስ) ካብ ዞባ መሰል ኣለካ። እቲ ቍጠባዊ ሓገዝ ከመይ ከም ዝሰርሕ ዝተፈላለየ ኾይኑ ኣበየናይ ዞባ ከም ትቕመጥ እዩ ዝውስኖ። ድሕሪኡ ነቲ ብዞባ ቍጠባዊ ሓገዝ ዘይሽፈን ወጻኢታት ካብ ናይ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ፍሉይ ቍጠባዊ ሓገዝ ከተመልክት ዕድል ኣሎ።
-
ናይ ባንክ ካርድ
ነቲ ናትካ ናይ ባንክ ካርድ እቲ ናትካ ግዝያዊ መጕዚ እዩ ዝሕዞ ብዓል መዚኢሚግረሽን ንዓኻ 16 ዓመት ዝመላእካ ናይ ባንክ ካርድ ክህቡኻ ይኽእሉ እዮም።
ክፍሊታት ናብ ናይ ባንክ ካርድ ሓንሳብ ኣብ ወርሒ እዩ ዝግበር።
ንዓኻ መንበሪ ፍቓድ ዝተውህበካ
ድሕሪ ሓደ ወርሒ መንበሪ ፍቓድ ምርካብካ ካብ ናይ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ስርዓት ትወጽእ። ድሕሪኡ ምዓልታዊ ክፍሊት ኣይወሃበካን እዩ። ናትካ ናይ ባንክ ካርድ ምስራሕ ተቋርጽ። ስለዚ ካብ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ቅድሚ ምውጻእካ እቲ ኣብ ናይ ባንክ ካርድኻ ዘሎ ገንዘብ ከተውጽኦ ኣገዳሲ እዩ።
ናይ መንበሪ ፍቓድ ምስ ተወሃብካ፡ ቤት ጽሕፈት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ናይ መነባብሮኻ ሓፍነት ይወስዱ።
ምስ ናትካ ብፍሉይ ዝተመዘዘ መጕዚ ትቕመጥ እንተ ዄንካ፡ ኣብ ሓደ ሓደ ኵነት ናይ መናበዪ ሓገዝ፡ መልዕሎ ንቈልዑን ናይ ዝዓረፈ ሰብ ቀረባ ኣዝማድ ሓገዝን ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
-
ቍጠባዊ ሓገዝ ቈልዓ
ትሕቲ 16 ዓመት እንተ ዄንካን መንበሪ ፍቓድ ተዋሂቡካ ኾይኑን፡ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ቍጠባዊ ሓገዝ ቈልዓ ይኸፍሉ እዮም። ብቐዳምነት እቲ ብፍሉይ ዝተመዘዘ መጕዚ እዩ ነቲ ቍጠባዊ ሓገዝ ዝቕበሎ። እቲ ቍጠባዊ ሓገዝ ቈልዓ እቶም ሽማግለ ማሕበራዊ ጕዳያት ናብ ቤት ስድራ ወይ ናብ ሆቨበ-ሄም ክኽፈል ኣለዎ ኢሎም እንተ ወሲኖም፡ ናብኡ ክኽፈል እውን ይኽእል እዩ።
ንኣብነት ድሕሪ 16 ዓመት ምምላእካ ኣብ ናይ መባእታ ቤት ትምህርቲ ደረጃ ምምሃር ትቕጽሎ ኣለኻ ኾንካ፡ ዝተናውሐ ቍጠባዊ ሓገዝ ቈልዓ ክወሃበካ ይኽእል እዩ።
እቲ ቍጠባዊ ሓገዝ ቈልዓ ንኽኽፈለካ ብፍሉይ ዝተመዘዘ መጕዚ ናይ ግድን ክህልወካ ኣለዎ። እቲ ቍጠባዊ ሓገዝ ቈልዓ ድሒሩ ክኽፈል ኣይክእልን እዩ።
-
ቍጠባዊ ሓገዝ ትምህርቲ ካብ ሲኤስኤን
ማእከላይ ኮሚተ ደገፍ ትምህርቲ፡ ሲኤስኤን ካልእ ገዲፍካ ምስ ቍጠባዊ ሓገዛትን ልቓሓትን ንዝመሃሩ መንእሰያትን ዓበይትን ዝሰርሕ ሓደ ብዓል መዚ እዩ።
ኣብ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ትምሃር እንተ ዄንካ፡ እቲ ናትካ ግዝያዊ ዝተመደበልካ መጕዚ ናይ ቍጠባዊ ሓገዝ ትምህርትን ዝያዳ መወሰኽታን ንቍጠባዊ ሓገዝ ትምህርት ካብ ሲኤስኤን ከመልክተልካ ኣለዎ። ክሳብ ትሕቲ 18 ዓመት ዘለኻሉ እቲ ናትካ ግዝያዊ መጕዚ እዩ ነቲ ቍጠባዊ ሓገዝ ትምህርቲ ዝቕበሎ። 18 ዓመትምስ መላእካ ነቲ ገንዘብ ባዕልኻ ትቕበሎ።
-
ትሰርሕ እንተ ዄንካ
16 ዓመት መሊእካን ኣብ ቀዳመ ሰንበትን በዓላትን ወይ ኣብ ናይ ትምህርቲ ዕረፍቲ ግዜን ትሰርሕ እንተ ዄንካ፡ ኣብ ልዕሊ እቲ ተእትዎ ገንዘብ ባዕልኻ ክትውስን መሰል ኣለካ።


text:
Skurup
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 22 1 2021
ስኩሩፕ ኮሙን ኣብ መንጎ ዪስታድን ማልሞን ይርከብ። ንሱ ገጠራዊ ምጩውነት ኣለዎ፡ ንዓበይቲ ከተማታት ድማ ቀረባ እዩ። ናይ ስኩሩፕ ከተማን ሪድስጎርድን ምስ ማልሞ/ኮፐንሃገን/ካስትሩፕን ይስታድ-ሲምሪስሃምን ዘራኽብ ጥቡቕ ናይ ባቡራት መስመራት ኣለዎ። መዓርፎ ነፈርቲ ማልሞ 18 ኪ.መ ርሒቑ ይርከብ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ15,869
ስፍሓት መሬት511 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Ystad 24 ኪሜ
- Trelleborg 37 ኪሜ
- Malmö 39 ኪሜ
መንበሪ-ገዛ
ናይ ስኩሩፕ ኮሙን ጥቓ ተፈጥሮ ዝኾነ ሰሓቢ መንበሪ ኣባይቲ ኣለዎ። እቲ መንበሪ ኣባይቲ፡ ቪላን ኣፓርትማን ዝጠርነፈ እዩ። እቲ ናይ ስኩሩፕ ኮሙናዊ ወኪል ገዛውቲ፡ ስኩሩፕስ ሀም ይብሃል።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ብቐዳምነት ዓረብን ዳሪን። ምስ ዘድሊ ድማ ትምህርቲ ብኻልእ ቋንቋ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ስኩሩፕ ኮሙን ሽወደናዊት ቤትክርስትያን ኣሎ። ከምኡውን እተፈላለያ ናይ ስፖርትን ባህልን ማሕበራት ኣለዋ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብቲ ናይ ስኩሩፕ ሰንትሩም፡ ቤትጽሕፈት መራኸቢ ስራሕ ኣሎ፡ ከምኡውን እተፈላለየ ቡቲካት፡ ባንካታት፡ ፋርማሲ፡ ቤትንባብን ፍሉጥ መሐምበስን ወዘተ. ኣሎ። እቲ ዝዓበየ ናይ መግቢ ድኳን ኣብቲ ሰንትሩምን ኣብ ከባቢኡን ይርከብ። ኣብ ከተማታን ሪድስጎርድን ኣበኮስን፡ ድኳናት ኣሎ። ኣብ ኩሉ ቦታታት ድማ ኣብያተመግቢ ይርከብ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ስኩሩፕ ኮሙን ብዙሕ ኣጸደ ህጻናት ኣሎ። ናብቲ ኣጸደ ህጻናት ንምእታው ዚወስድ ናይ ምጽባይ ግዜ ሓጺር እዩ። ስለዚ ውላድካ ብቕልጡፍ ኪኣትወልካ ይኽእል እዩ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ስኩሩፕ ኮሙን ኣብ ኣርባዕተ ከተማታት ስኩሩፕ፡ ስሊሚንገ፡ ሪድስጎርድን ሺቫርፕን መባእታዊ ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ። ኣብ ስኩሩፕ ናይ ኒልስ ሆልየርሶንስዪምናስየት ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ኣሎ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኮምቩክስን ኤስኤፍኢን ኣብ ኒልስ ሆየርሶን ትምህርቲ ንኣባጽሕ ይርከብ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ስኩሩፕ ማእከል ጥዕና፡ ክሊኒክ ኣደታት፡ ማእከል ጥዕና ህጻናትን ክንክን ስንን ኣሎ፡ ኣብ ሪድስጎርድን ሺቫርፕን ድማ ማእከል ጥዕና ኣሎ። እቲ ዝቐረበ ሆስፒታል 24 ኪ.መ ርሒቑ ኣብ ዪስታድ ይርከብ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ናይ ተርጓማይ ሓገዝ፤ ብዓረብን ዳሪን ሶማልን ኣሎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ካብ ስኩሩፕ ክሳብ ማልሞ፡ ዪስታድ፡ ሉንድን ረለቦርይን ግሩም ናይ ባቡርን ኣውቶቡስን መስመራት ኣሎ። ናብ ኮፐንሃገን ስቨዳላን ቀጥታ እትኸይድ ባቡር ኣላ። ብዛዕባ ናይ ስኮነ መጎዓዝያ ሰዓታት ጕዕዞ ብተወሳኺ ኣንብብ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
እቲ ምስ ከተማታት ዘራኽብ መስመራት ግሩም ብምዃኑ ዝበዝሑ ወሃብቲ ስራሕ ብፐንደልቶግ ወይ ተመላላሲት ባቡር ዚብጽሑ እዮም።


text:
ዝሓለፈ ናይ ኣውሮፓዊያውን ዓመት ኣብ ዙሪያ ዓለም ኣተሓሕዛ ፓለቲካዊን ስቪላውን መሰላት ዘንቆልቆለላ ከምዝነበረት Freedom House ዝተብሃለ ጉጅለ ኣፍሊጡ።
እቲ ትካል ዝኸፍአ መግሃስቲ ናይ ዝፍፀመለን ሃገራት ኣብ ዘውፅኦ ደርጃ ሶሪያ ቀዳመይቲ ሰሪዑዋ’ሎ።ካብ ኣፍሪካ ድማ ንኤርትራን ሱማሊያን ይጠቅስ። ዝሓለፈ ናይ 2014 ኣውሮፓዊያን ዓመት ብፍላይ ኣብ ዙርያ ዓለም ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ኣሸበርቲ ብዝፈነውዎም መጥቓዕታት፣መንግስታት ከምኡ እውን ዓመፅቲ ብዝፍፅምዎም ዓፈናታት ዴሞክራሲያዊ መሰላት ዝኸፍአት ዓመት ነይራ ብመሰረት ፀብፃብ እቲ ጉጅለ።
ኣብ FREEDOM HOUSE ምኽትል ፕሬዝዳንት ክፍሊ መፅናዕትን ምርምርን ኣርች ፑዲንግተን ተስፋ ካብ ዘፀልምቱ ፍፃመታት ሓደ ምስፍሕፋሕ ሽበራ እዩ ምስ በሉ ‘’ቅድሚኡ ምስ ዝነበሩ ዓመትታ ብምውድዳር ሽበራ ኣብ ከይዲ ዴሞክራሲ ዕንቅፋት ዝፍጠረሉ ከም ናይ ዝሓለፈ 2014 ዓመት ኣይርኣናን’’ኢሎም።
FREEDOM HOUSE ኣብ ሪፓርቱ ሶሪያ ካብ ዓለም ዝኸፍአ ፖለቲካዊን ስቪላውን ነፃነታት ዝጥሓሰላ ቁፅሪ ሓደ ኢሉ ክምድባ ከሎ ካብ ኣፍሪካ ድማ ኤርትራ፣ሱማሊያ፣ኢትዮጵያ፣ሪፓብሊክ ማእኸይ ኣፍሪካ ካልኦትን ኣብቲ ዝርዝር ጠቒሱወን’ሎ።
ጀነፈር ደናም ኣብ FREEDOM HOUSE ሓላፊት ክፍሊ መራኸቢ ብዙሃንን ዴሞክራሲያዊ ነፃነታትን እየን።’’ንሰን ብፍላይ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ዝኸፍአ ኣተሓሕዛ ካብ ዝለወን ሃገራት ኤርትራን ሱማሊያን ይጥቀሳ።ብዙሕ ከይረሓኽካ ኢትዮጵያን ጁቡቲን ይስዕባ’’ኢለን።
ንሰብኣዊ መሰላት ዝሕለቕ ህይውማን ራይትስ ዎች ኣብ ዝሓለፈ ሰሙናት ኣብዘውፅኦ ፀብፃብ ኣብዚ እዋን ኣብ ኢትዮጵያ ልዕሊ 19 ጋዜጠኛታት ኣብ ማእሰርቲ ከምዝርከቡ ገሊፁ’ሎ።ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተፈትሑ ሽዱሽተ ጋዜጠኛታት ከይሓወሰ ሎሚ እውን 16 ጋዜጠኛታት ተኣሲሮም ከምዝርከቡ እቲ ትካል ይገልፅ።ናይዞም ጋዜጠኛታት ምፍታሕ ኣብ ናይ ኤርትራ ደረጃ ነፃነት ዘምፅኦ ለውጢ ከምዘየለ ይገልፃ ጄኒፈር ደናም።
እቲ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ መራኸቢ ብዙሃን ዘንበሮ እገዳ ምልዓሉ ዘረጋግፅ ሓቀኛ ድልየት ከምዘሎ ክሳብ ዘየርኣየ፣ክመሓየሽ እዩ ዝብል ሪኢቶ የብለይን ኢለን ብምውሳኽ።
ዝሓለፈ ናይ ኣውሮፓዊያን ዓመት ኣብ ኣፍሪካ ዝኸፍአ ዓፈናታት ነፃነታት ፖለቲካን ስቪልን ዝተርኣየሉ ምዃኑ ፍሪደም ሃውስ ይገልፅ።ካብ መንጎ እዚአን ሪፓብሊክ ማእኸላይ ኣፍሪካ፣ደቡብ ሱዳን፣ምዕራብ ስሃራ፣ኢኳተሪያልን ጊኒ ገሊአን እየን።
ምብራቕ ኣፍሪካ እውን ምንቁልቋል ዝተርኣየሉ ኮይኑ ሓሊፉ’ሎ 2014 ኣ/ፈ።ቅድሚ ሎሚ ብኽፋል ነፃ ተባሂለን ዝነበራ ኡጋንዳን ብሩንዲን ሎሚ ኣብ ዝርዝር ነፃነት ዘይብለን ሃገራት ኣትየን ኣለዋ።


text:
Radio Erena: 22 September 2020
ኤርትራ፣ ኣብቲ ካብ ሓሙስ 24 ክሳብ ሰንበት 27 መስከረም፣ ኣብ ኢጣልያ ዝካየድ፣ መበል 87 ሻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ዓለም ክትሳተፍ’ያ።
ኣህጉራዊ ማሕበር ቅድድም ብሽክለታ ዓለም፣ ማለት ዩሲኣይ ብዝዘርግሖ ሓበሬታ መሰረት፣ ንኤርትራ ወኪሎም ኣብዚ ቅድድም ክሳተፉ ተረቑሖም ዘለዉ ሰለስተ ተቀዳደምቲ፣ ናትናኤል ብርሃነ፣ መርሃዊ ቅዱስን ኣማኑኤል ገብረግዝኣብሔር’ዮም።
እዞም ምስ ዝተፈላለያ ክለባት ዓለም ተጠርኒፎም ዝረክቡ ፕሮፌሽናል ተቐዳደምቲ፣ ብዝያዳ፣ ኣብቲ ዓርቢ ዝሰላሰል 46 ኪሎ ሜትር ርሕቐት ዘለዎ ናይ ውልቒ ውድድር ግዜ፡ ወይ ክሮኖሜትርን፡ከምኡ’ውን ንሰንበት ተሰሪዑ ዘሎ ናይ 259 ኪሎ ሜትር ርሕቐት ዝሽፍን ፈታኒ ናይ ጽርግያ ቅድድምን’ዮም ክጽመዱ።
ኣብዚ ናይ ሎሚ ዓመት ሻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ዓለም፣ ኤርትራ ደቂንስትዮ ተቐዳደምቲ ኣይክትልእኽን’ያ።
እዚ ናይ ዓለምና ጎባልል ዝኾኑ ተቐዳደምቲ ዝወዳደርሉ ናይሎሚ ዓመት ሻምምዮን ቅድድም ብሽክለታ ዓለም፣ ኣብ ስዊዘርላንድ ክካይድ መደብ ተታሒዝሉ እኳ እንተነበረ፣ እታ ሃገር፣ ብሰንኪ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ዘውጽኣቶ ፣ ልዕሊ ሓደ ሽሕ ሰባት ከይተኣኻኸቡ ዝእግድ ኣቃጅ ጸኒዑ ብምህላዉ ግና፣ ኣብ ኢጣልያ ክካየድ ተወሲኑ።
ብሰንኪ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ተቛሪጹ ዝጸንሐ ንጥፈታት ቅድድም ብሽክለታ ዳግም ድሕሪ ምጅማሩ፣ ምስ ዝተፈላለያ ክለባት ዓለም ተጠርኒፎም ዝርከቡ ሓያሎ ኤርትራውያን ፕሮፌሽናል ተቐዳደምቲ፣ ኣብ ብዙሕ ውድድራት ተጸሚዶም፣ ዝንኣድ ውጽኢታት ኣብ ምምዝጋብ’ዮም ዝርከቡ።
===============


text:
ገንዘብ ሕድሪ ምስ ጠለምቲ ህግዲፍ ሓጻር ኣብ ሓቂ ዝተሞርኮሰት ዛንታ ገንዘብ ሕድሪ ምስ ጠለምቲ ዝብል ኣርእስቲ፡ ኣብ’ቲ ቅድሚ ኣስታት ኣርባዕተ ዓመትን መንፈቕን ኣቢሉ ዝሓለፈ ዓመታት ኣብ ኤርትራ ዝተኻየድ ጻዕዳ ጭው ዝበለ ጥልመት ገንዘብ ሕድሪ፡ እሞ ክሳብ ሕጂ ከኣ ህዝብና ብገዛእ ደቁን ንብረቱን ገንዘቡን ብሕሱም ምረት ናብራ ከምኡ እንዳበለ ዝሓልፎ ዘሎ ስቕያት ብምዝካር፡ እቶም ጸላእትና’ዮም ንብሎም ዝነበርና ኸ እንታይ ይግበሩ ነበሩ
Read more
መላኺ ስርዓት ህግዲፍን ምቕይያር ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊትን ኣመሓደርቲ ዞባታትን! ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ሳምንቲ መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ምቅይያራት ላዕለዎት ሓለፍቲ ሰራዊትን፡ ኣማሓደርቲ ዞባታታት ገይሩ ከም ዘሎ ይሕበር። እዚ ሓድሽ ምቅይያራት ላዕለዎት መራሕቲ ከኣ ምስ’ቲ ኣብ ሃገርና ዝኸይድ ዘሎ ዘይፍትሓዊ ምሕደራን፡ ኣብ ከባቢና ዝኸይድ ዘሎ ዘይርጉእ ኩንታት፡ ህዝባዊ ተቃውሞ ከይለዓል ዘንቀሎ ስግኣታት ሓደ ሸነኽ ክኸውን እንከሎ፡ ሰላም ተረኺቡ’ዩ እንዳበለ ዘካይዶ ፕሮፓጋንዳዊ ምድንጋራት፡ ህዝቢ
Read more
ንዓና ንኤርትራውያን ካብ’ዚ ዝሓሰመ ግዜ ክመጸና ይኽእል’ዶ? ርሑቕ ከተማዕዱን ንመጻኢ ክትጥምትን ኣዝዩ ከቢድ ነገር’ዩ። ደቂ-ሰባት ከአ ኣብ ዘለውሉ ግዜ ኴይኖም ብዘለዎም ሕሰመ-መከራ ጥራይ ተዓብሊሎም ንርሑቕ ከማዓድዉን ናብ መጻኢ ጠሚቶም ዘላቒ ፍታሕ ከትልሙ/ክህንድሱን ይጽገሙ። “ሽግር መባኣሲ” ከም ዝብሃል ከአ፣ ኣብ ልዕሊ ዓቢ-ቀላይ ብሓደ እናንሳፈፉ መርከብ-ድሕነት ካብ ህቦቡላ(ማዕበል) ከድሕኑ ክንዲ ምቅላስ ሓድሕድ ይዋጠጡ። እሞ ደረት-ትርኢት ደቂሰባት ይኹኑ ናይ ሕብረተሰባት፣ ምስ ኵነታት ራህዋን
Read more
ላዕለዎት ሰበ ስልጣናት መንግስትን፡ ኣዘዝቲ ሰራዊትን ህግዲፍ ንሕክምና ኣብ ኣቡዛቢ ይርከቡ፡ ሰበ ስልጣናት መንግስቲ፡ ኣዘዝቲ ሰራዊት፡ኣባላት ጸጥታ፡ መላኺ ስርዓት ጉጅለ ህግዲፍ ንሕክምና ኣብ ኣቡ ዛቢ ይርከቡ። ኣብ ዛይድ ወታሃደራዊ ሆስፒታል ክንክን ሕክምና ይግበረሎም ከም ዘሎ ከኣ ተሓቢሩ። እዞም ሕማሞም ዘይተገልጸ ላዕለዎት ሓለፍቲ ጉዳዮም ብኣዝዩ ዕቱብ ምስጢር ተተሒዙ ከም ዘሎ ተፈሊጡ። ካብ’ቲ ሆስፒታል ዝተረኽበ ሓበሬታ ከም ዝገልጾ” ኣብ ውሽጢ’ቲ ሆስፒታል ብርክት
Read more
ስዊዘርላንድ 6 ሚሊዮን ፍራንክ ንኤርትራ ትሕግዝ፡ ብሓሙስ ዕለት 23 ጥሪ 2020 ኣብ በርነር-ሳይቱንግ ዝተባህለ ጋዜጣ ብዛዕባ ኤርትራ ዝወጸ ከም ዝሕብሮ፡ መንግስቲ ስዊዘርላንድ 6 ሚሊዮን ፍራንክ ኣብ’ዚ ዝመጽእ 3 ዓመታት ንኤርትራ ሓገዝ ከም ትህብ ዝገልጽ’ዩ። እዚ ሓገዝ ከኣ ብፍሉይ መደብ ንዕብየትን ስልጠና መንእሰያት ምዃኑን፡ ነቲ ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዛሕቲሉ ዝጸንሐ ዝምድናታት ንምብርባር’ዩ ይብል። ነዚ መደብ ስልጠና መንእሰያት ተባሂሉ ዝወሃብ ደገፍ
Read more
إريتريا مرة أخرى في قائمة الدول المظورة من دخول الولايات المتحدة الأمريكية. ذكرت صحيفة وول إستريت جورنال في عددها الصادر يوم ٢١ يناير ٢٠٢٠ بأن إدارة الرئيس الأمريكي دونالد تراب بصدد إصدار قرار يحظر سفر مواطنين من سبع دول إفريقية و أسيوية بالإضافة لمواطني إحدى الدول الإروبية إلى الولايات المتحدة الأمريكية. هذا الحظر الذي يتوقع أن تصدوره الإدارة الأمريكية وجد إهتماما
Read more
الأخبار . عقد المجلس المركزي لتنظيم الوحدة للتغيير الديمقراطي إحتماعه الأول اليوم المواق 18 يناير 2020. وخلال الإجتماع الذي إستمر زهاء الثلاثة ساعات ناقش الأعضاء بعض البنود التي كانت قد تبقت من الإجتماع السابق و خاصة تلك التي تتعلق مباشرة بعملية إكمال الصيغة النهائية للهيكل التنظيمي. كرس الأعضاء جزء كبيرمن الوقت لمناقشة التقرير الموجز الذي قدمه رئيس اللجنة التنفيذية لتنظيم الوحدة للتغيير
Read more
ዓውደ ክትዕ ስቶክሆልም ABF መስርሕ ሰላም ኢትዮ-ኤርትራ ማዕረ ክንደይ ርጉጽን ርጉእን እዩ! እዚ ኣርእስቲ እዋናውን፡ ኣገዳሲ ሕጋውነት ዘለዎ ሕቶ ህዝብን ሃገርን’ዩ። ማሕበር ሽወደን-ኣፍሪቃውያን ኣብ ስቶክሆልም ነዚ ጉዳይ መስርሕ ሰላም ህዝቢ ክፈልጥ ክርዳእን ንምግባር ዝተኻየደ ዓወዲ ዘተ እዩ። ኣብ’ዚ ዓወደ ዘተን ክትዕን ከኣ በዚ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ ኣርእስቲ ጽሑፍ ዘቅረቡ ዝቀረቡ እዞም ዝስዕቡ ነበሩ። ኣቶ ቡ የውሃንሶን ኣምባሳድር ሽወደን ኣብ
Read more
ኤርትራ ኣብ መዝገብ ካልኣይ ዙርያ እገዳ መገሻ ሃገራት ንሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ኣብ’ቲ ውሩይ ዎል ስትሪት ጆርናል The wall Street Journal ተባሂሉ ዝፍለጥ ጋዜጣ ምምሕዳር ፕረሲደንት ትራምፕ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ካልኣይ ዙርያ፡ ዳግማይ ካብ ኣፍሪቃን ኤስያን ሓንቲ ኤውሮጳዊት ዝርከብአን ኣስታት 7 ሃገራት፡ ዜጋታተን ንሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ከይኣትዉ እገዳ ክግበረለን ይሕሰብ ከም ዘሎ ኣብ’ቲ ትማሊ ብዕለት 21 ጥሪ 2020 ዝተዘርግሐ ሕታም ሰፊሩ
Read more
መቀጸልታ ቀዳማይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ውድብ ሓድነት ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ 18 ታሕሳስ 2020 ትማሊ ቀዳም ዕለት 18 ጥሪ 2020 መቀጸልታ ቀዳማይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ውሓድለ ተኻይዱ። ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ውሓዲለ፡ ጉባኤ ካብ ዘሕለፎም ውሳኔታት ኣብ ትግባረ ንምውዓል ከስርሖ ዝጸንሐን ንብድሕሪ ሕጂ ክትግበሩ ዘለዎም መደባት ኣገባብ ተሊሙ። ውሽጣዊ ሓድነቱ ንምሕያል ስርዒቱ ኣጻፊፉ ይሰርሕ ምህላዉ ርእዩ። ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ሙሉእ ስእሊ
Read more
News UDC: 18 January 2020 The UDC Central Council held the last meeting of its first regular session today 18 January 2020. During the meeting which lasted over three hrs, members discussed several items left from the previous meeting and in particular those that are directly related to the process of finalising the organisational structure. Members also dedicated considerable amount
Read more
ህውሓት ካብ ጥምሮ EPRDF ምውጻእ፡ሳዕቤኑ ኣብ ሓርነታዊ ቓልሲ ኢርትራ ፡ ወያኔ ነዚ ከሓዲ ጉጂለ ህግደፍ ሕጂ እውን ግርም ገይሮም ብዘየዳግምን ብዘይተጸበዮን ንውርድትን ስዕረትን ኣቓሊዖሞ ኣለዉ እዛ ብኮረነል ዓቢይ ኣሕመድ እትምራሕ ዘላ ኢትዮጵያ ሓንትን ጥምርትን ነይራ እንተ ትኾውን ፡ ጉጂለ ህግድፍ ብቀሊሉ ልዑላውነት ሃገረ ኤርትራ ኣሕሊፉ ክህብ ግዜ ኣይምወሰደሉን ። ኣምላኽ ግን ሕያዋይን ኩሉ ዝከኣሎን እዩ ፡ ብሓጺር ግዜ
Read more
ወሪድዎ ዘመን ብዘገምታ ጉዕዝኡ ዘዝፈረዶ ካብ ሓሳብ ውጹዓት ደው ኣቢሉ ክጋርዶ ወይ ዘመን ዘመን መዓት ዝወረዶ ንታሪኽ ገርዎ ስርሕ ፍንጥሕ ናይ ኣጉዶ ኢሂ ተዓዛብቲ ኣይኮነን ዶ ጋዶ? ቱፍ ንበሎ ብሓባር ኣይንለማመዶ ይእኸለና ደጊምስ ከላእ ትዋረዶ እወ ካብ ስነ-ጽሑፍ ግጥሚ ካብ ማይ ከኣ ማይ ደሊሚ ካብ ስጋ ኸኣ ዓጽሚ ካብ
Read more
إفتتاحيةمفهوم التعصب الديني و الإقليمي في إرتريا وتاثيراته على العملية السياسة !التنوع الإثني و الديني للشعب الإرتري هو أساس الهويه الثقافية التي تكونت منها الهوية الوطنية الإرترية. وعلى مر التأريخ أثبت الشعب الإرتري صلابة وحدته الوطنية مستمداً قوته من ذاك التنوع الثقافي المتجانس للحافظ على وحدة أرضه، واقفاً في كل الأحوال وقفة رجل واحد، في السراء و الضراء لحماية وطنه
Read more
الطيور على أشكالها تقع أصبح حوض البحر الأحمر مرة أخرى مركز تنافس وصراع توازن بين القوى الكبرى التي تسعى لإجاد موطئ قدم لها لزيادة نفوذها في المنطقة. عودة تهافت و تنافس هذه القوى الأجنابية في منطقة القرن الإفريقي من جديد بعد الحرب الباردة كان نتيجة الصراعات المستمرة بين بلادان الخليج، بدايةً من عاصفة الصحراء و حرب اليمن(عاصفة الحزم) و حصار
Read more
ዘይንጹር መደብ ቅርጺ ሃገራዊ ፖሊቲካ ዘኸትሎ ኣሉታዊ ሳዕቤን፡ ኤርትራ መበቆል ዝተፈላልየ ሕብረ ብሄራዊ፡ዓሌታትን፡ እምነታት ዘለዎም ኣሕዛብ ዝቆመት ሃገር ስለ ዝኾነት መርኣያ ብዙሕነት ባህልን ልምድን’ያ። ኤርትራ ሓድነት ህዝባን መሬታን ኣቒባ ዝጸንሐት፡ ሕሉፍ ታሪኽ ዝምስክሮ’ውን እዩ። ከም’ቲ ሓረስታይ ክዘርእ ” ኣስመር” ዝብል፡ ከም’ቲ መርዓት ክትወጽእ ” ዑፈይ ስመርለይ” ተባሂሉ ዝድረፍ፡ ህዝቢ ኤርትራ ከኣ ኣብ ጽቡቕን ሕማቅን፡ ኣብ ሰላምን ኵናትን፡ ብሓደ ኮይኑ
Read more
ጸረ ሰላም ዝኾነ ዓሻ ህዝቢ የለን!! ህዝቢ ናይ ብዙሕ መዳያዊ ፍሉይነታት ዝርዝር ዘጠቃልል እኩብ ወይ ሕብረት ናይ ወልቀ-ሰባት ኢዩ። እቲ ናይ ህዝቢ ዝጭበጥን ዝረአን ኩሉ መዳያዊ ማሕበራዊ ኣቃውማ ንባዕሉ ህዝቢ ሰላማዊ ምዃኑ ዘብርህ ድሙቅ ምስክርነት ኢዩ። ስለዚ ህዝቢ ብኹሉ መምዘኒታቱ ናይ ሰላም ምልክት ደኣምበር ጸረ ሰላም ኣይኮነን። ኣብ መንጎ ህዝቢ ግን ኣዚዮም ውሑዳት ጸረ-ሰላም ዝኾኑ ዓያሹ ባእታታት ኣለዉ ኢዮም።
Read more
ሕድሪ ጀጋኑና፡ ሕድሪ መጻኢ ወለዶ ኤርትራ’ዩ ሕድሪ ዝተቀበልናዮ ምስጢር ዘይፈልጡ፡ ብዙሕ ክዛረቡ ይኽእሉ’ዮም። ቅድሚ ሕጂ’ውን ልዕሊ 60 ዓመታት ዘቁጸረ ብሂላትን፡ ነጻነት ኤርትራ ዘይቅበልዎን ወገናት ክሳብ ሎሚ ከም ብዕሪር ብዝተፈላልዩ ሰባት ተደጋጊሙ ኣብ ማሕበራዊ መራኺቢ ብዙሓት ክዝረብ ይስማዕ። ንምዃኑ እቶም ዝዛረቡ እንታይ ይብሉ ኣለው፡ ከይተገምገመን እንታይነቶም ከይተፈልጠን ”ወደብ ዓሰብን ባጽዕን ወደብ ኢትዮጵያ ንስለ ዝበሉ” ጥራሕ ዶኾን ይኸውን? ውልቃዊ ረብሓ ዶ ኸ
Read more
Threat or delusion? Ever since the Eritrean people’s heroic struggle for independence triumphantly came to an end and Eritrea won its independence on 24 may 1991, some nostalgic element who do not understand the Eritrean people ’s struggle or the secret of their victory have continued to live in denial and delusion. Some of those who have never accepted the
Read more
እዚስ ምስ ምንታይ ዩ ዝቁጸር ስርዓት ሃጸይ ሃይለስላሴ ኤርትራ መሬታ እምበር ሰባ ኣየድልየናን ኢዩ ብምባል ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ መዳርግዲ ዘይብሎም ካብቶም ኣብ ታሪኽ ሂወት ወዲ ሰብ ዘስገድግዱ ጃምላዊ ህልቂታት ዝፈጸመ ንነብሱ ናይ ኢትዮጽያ ንጉሰ ነገስት ኢልይ ዝጽውዕ ኣረመን ዝኾነ መራሒ ኢዩ። ናይ ህልቂት ገበናት ሃጸይ ሃይለስላሴ እቲ ናይ ብረታዊ ገድሊ ወለዶ ብተግባር ዝረኣዮ ብምንባሩ ብሩህ ኢዩ።
Read more


text:
ደቡብ ሱዳን ድሕሪ ፅባሕ ቀዳም ሃገር ንምዃን ኣብ እትቀራረበሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ሰሜን ዝርከቡ ኣሽሓት ደቡብ ሱዳናዊያን ዝተረስዑን ንመጥቓዕቲ ዝተቓልዑን ገይሮም ንባዕሎም ከምዝሪኡ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዝመደብሩ Refugee International ዓለምለኻዊ ስደተኛታት ዝተብሃለ ንስደተኛታት ዝሕለቕ ትካል ሎማዕንቲ ገሊፁ።
ኣብዚ ሕዚ እዋን 17 ሽሕ ደቡብ ሱዳናዊያን ናብ ደቡብ ሱዳን ገፆም ንምኻድ ካርቱም ኣብዝርከቡ ኣብ 19 መተኣኻኸቢ ነቑጣታት ተኣኪቦም መጎዓዝያ እናተፀበዩ ይርከቡ።ኣብዘኦም ናይ መተኣኻኸቢ ነቑጣታት ዘሎ ኩነታት ፀጥታ እናሓመቐ ይኸይድ ኣሎ።ብፖሊስን ነበርቲ እቲ ከባብን ዝበፅሖም ምንክልባት’ውን እናዓብየ ከምዝኾነ ፀብፃባት ይሕብሩ።
መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ንቶም ናብ ደቡብ ሱዳን ንምምላስ ዝደልዩ ሰባት ዘድልዮም ህፁፅ መጎዓዝያ ንምቕራብ ምስ ሰብኣዊያን ትካላት ንኽሰርሕ’ውን እቲ ትካል ይፅውዕ።
ኣብቲ ትካል ዳይረክተር ዞባዊ ፕሮግራም ዝኾና ኣንድሪያ ላሪ ኣሽሓት ኣብ ካርቱም ተቐርቂሮም ኣብ ሕማቕ ኩነታት ክህልዉ ተቐባልነት የብሉን ይብላ።
ብምቕፃል ’’ፅሩይ ማይ፡መናፅሂ ወይ’ውን ካልኦት መሰረታዊ ዝኾኑ ቀረባት ኣብዘይብሉ ኩነታት ይርከቡ’’ይብላ።
ኣባላት ጉጅለ ዓለምለኻዊ ስደተኛታት ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ለካቲት ነቲ ነቑጣ ኣብዝ ዝተዓዘብሉ ሓሙሽተ ሽሕ ሰባት ከምዝነበሩን ዝነበርሉ ኩነታት ድማ ኣዝዩ ሕማቕ ከምዝነበረን ኣብዚ ሕዚ ድማ እቲ በዝሒ ሰብ ብሰለስተ ዕፅፊ ዓብዩ ምርካቡ ኣዝዩ ዝተሓሳስብ እዩ ኢለን ኣንድሪ ላሪ።
ብተወሳኺ እውን ናብ ደቡብ ሱዳን ኣብ ልዕሊ ዘጎዓዕዛ ባቡራት ኣብ ሰሜን ብዕጡቓት ምልሻ መጥቓዕቲ ክፍፀመን ፀኒሑ’ሎ።ደሕንነት እቶም ተመለስቲ ንምርግጋፅ መንግስቲ ሱዳን ንተን ኮንቨያት ሓለዋ ንኽገብረለን ዓለምለኻዊ ስደተኛታት ፀዊዑ’ሎ።


text:
ህዝቢ ሊብያ ነቲ ን42 ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ መስፍናዊ ስርዓት ኮለኔል ሙዓመር ኣልቓዛፊ ብምውዳቕ ለውጢ ንምትእትታው ብርቱዕ ናዕቢ የካይድ ኣሎ።
ህዝቢ ሊብያ ነቲ ን42 ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ መስፍናዊ ስርዓት ኮለኔል ሙዓመር ኣልቓዛፊ ብምውዳቕ ለውጢ ንምትእትታው ብርቱዕ ናዕቢ የካይድ ኣሎ።
ን30 ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ ፕረዚደንት ግብጺ ሑስኒ ሙባረክ፡ በቲ ንዝሓለፉ ክልተ መዓልታት ተጓሃሂሩ ሎሚ ዓርቢ 28 ጥሪ ናብ ጥርዙ ዝበጽሐ ህዝባዊ ናዕቢ መንግስቱ ክብትን ተገዲዱ።
እቲ ኣይ ካብ ባይቶ ኣይ ካብ ጋዜጣ ኣይ ካብ ህዝቢ ሓታቲ ዘይብሉ፡ ከከም ኣተሳስኡ ባህ ዝበሎ ዝገብር ቀይዲ-ኣልቦ ስርዓት ህግደፍ፡ ነቲ ባዕሉ ተሓሲሙዎ ዝጸንሐ ውክልና ሕብረት ኣፍሪቃ ብምቕባል ከም ወኪሉ ከገልግሎ ንግርማ ኣስመሮም ናብ ኣዲስ ኣበባ ልኡኹዎ ከምዘሎ ኣህጉራዊ ማዕከናት ዜና ዓለም ገሊጸን።
እቲ ንሰሉስ ዕለት 13 ሚያዝያ ብተቓወምቲ ውድባትን ሲቪካዊ ማሕበራትን ኣብ ኦስሎ ኖርወይ ክግበር ተመዲቡ ዝጸንሐ ሰላማዊ ሰልፊ፡ ናብ ካልእ ግዜ ከነመሓላልፎ ከም ዝወሰንና ክንሕብረኩም ንፈቱ፡፡
ስርዓት ህግደፍ ኣብ ኔዘርላንድስ ካብ ኤርትራውያን በስገዳድ 2% (ክልተ ሚእታዊት) እናኽፈለ ABN AMRO ኣብ ዝተባህለ ባንክ ናይታ ሃገር ብሕሳብ ቁጽሪ 425297322 ኣቐሚጡዎ ዝጸንሐ 4.8 ሚልዮን ይሮ ከይንቀሳቐስ ተኣጊዱ ከምዘሎ ማእከል ምርምርን ስነዳን ኤርትራ ዝተባህለ ኣብ ኔዘርላንድስ ዝመደበሩ ሲቪካዊ ማሕበር ሓቢሩ።
ኣብ ሽወደን ን6 ዓመት ከምዘይሕጋዊ ስደተኛ ክቕመጥ ዝጸንሐ ወዲ 28 ዓመት ተስፋልደት ዝተባህለ ኤርትራዊ መንእሰይ ኣስታት 1. 2 ሚልዮን ክሮነር ሽወደን ወይ ድማ ኣስታት 170 ሽሕ ዶላር ዕጫ ሎቶሪ በጺሑዎ፡ ነዚ ብጽቡቕ ዕድሉ ዝረኸቦ ዓወት ክቕበል ሎሚ 5 መስከረም ኣብ ቴለቪዥን ከምዝቐረበ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሩ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብ 18 ነሓሰ ከካይዶ ኣቐዲሙ ሒዙዎ ዝጸንሐ ናይ ሃገረ – ቐጠር መገሻ ከምዝቦኾረ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።


text:
ሎሚ ንንፈተዎ ሓውና፣ መሓዛናን ብጻይናን ኣብረሃም ገብረየሱስ ምሕረ
ኣብረሃም ሰኑይ ታሕሳስ 07, 2015 ኣብ ከተማ ኦፍንባኽ ድሕሪ ክግበረሉ ዝጸንሐ
(12.12.2015) ኣብረሃም ኣብ የካቲት 09, 1971 ኣብ መበቆል ዓዱ እምባደርሆ ካብ ኣብኡ ኣቶ ገብረየሱስ ምሕረትኣብን ወላዲቱ ኣመተማሪያም ቀሺ ወልደሚካኤልን ተወሊዱ። ኣብ እምባደርሆ ክሳብ ወዲ 10 ዓመት ዝኸውን ኣብ ትሕቲ ፍቅርን ሓሊዮትን ዝመኦ ክንክን ስድርኡ ዓቢዩ።
ኣብረሃም ካብ ካልኦት መሳትኡ ፍልይ ብዝበለ ኩነታት ገና ወዲ ዓሰርተ ዓመት ቆልዓ ከሎ ግዳይ ኩናት ብምዃን ምረት ኩናት ኣስተማቂሩ። ሽዑ ሓደ መዓልቲ ምስ መዛንኡ እንዳተጻወተ ኮሎ ወታደራት መንግስቲ ኢትዮጵያ ደርቢዮሞ ዝኸዱ ቡምባ ኢድ ረኪቦም። መጻወቲ መሲልዎም ቀጥቂጦሞ ድማ ተፈንጂሩ። ከም ሳዕቤኑ ካብቶም መሓዝቱ ገሊኦም ሞይቶምን ስንኪሎምን። ኣብርሃም የማነይቲ ኢዱን ብርሃን ዓይኑን ስኢኑ። እዚ ንብምሉእ ቤተሰቡ ብፍላይ ድማ ንወላዲቱ ኣዚዩ ዘሰንብድ ኣጋጣሚ ነበር።
ድሕሪ እዚ ሓደጋ ወላዲቱ ስድራቤቱን ኣብረሃም ዝበለጸ ሓገዝ መታን ክረክብ ናብ ኣሕዳሪ ቤት ትምህርቲ ዓይነ ስውራን ኣብራሃ ባህታ ኣስመራ ክእትውኦ ወሰና። ኣብረሃም ናብ ቤት ትምህርቲ ኣብርሃ ባህታ ምስ ኣተወ ነቲ ሕድሽ ብድሆ ስንክልና ክለምዶ ግዜ ኣይወሰደሉን። ብቲ ሕማቕ ኣጋታሚ ከይተበድሀ ድማ ትምህርቱ ጀመረ። ሽዑ ንሽዑ ድማ ብሉጽ ተማሃርይ ኮነ። በቲ ኣሕዳሪ ቤት ትምህርቲ እንዳተኣልየ ቐዳማይን ማእከላይን ደረጃ ትምህርቱ ኣተናቐቀ። ውጽኢት ትምህርቱ ስለዘተባብዖን ፍቕሪ ትምህርቲ ስለ ዝሓደሮን ትምህርቱ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ከሰጋግር ወሰነ።
እቲ ኣሕዳሪ ቤት ትምህርት ካብ ማእከላይ ደረጃ ንደሃር ክሕግዞም ስለዘይከኣለ፤ ኣብረሃም ብሓባር ምስ ገለ መሓዝቱ ካብቲ ኣሕዳሪ ቤት ትምህርት ወጺኦም ብሓገዝ ወለዶምን ገል ገበርቲ ሰናይን ገዛ ተካርዮም ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቶም ክከታተሉ ጀመሩ። ሹዑ ድማ ነቲ ጠባቃ ፍትሒ ናይ ምዃን ሕልሙ ጋህዲ ንምግባር ኣበርቲዑ ክሰርሕ ጀመረ። ካልኣይ ደረጃ ኣብ 1990 እዚዩ ልዑል ነጥቢ ብምምጻእ ዛዘሞ። ሚኒስትሪ ትምህርቲ መንግስቲ ኢትዮያ ድማ ዝለዓለ ትምህርቲ ክከታተል ናብ ዩኒቨርሲቲ ኣዲስ ኣበባ መደቦ። ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣዲስ ኣበባ ትምህርቱ እንዳ ተከታተለ ከሎ ሃገርና ኤርትራ ኣብ 1991 ናጻ ስለ ዝወጸት ናብ ኣስመራ ተመሊሱ ትምህርቱ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ክፍሊ ሕጊ ቀጸሎ።
ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣስመር ትምህርቱ ብግቡእ እንዳተከታተለ ጎኒ ጎኒ ትምህርቱ ስራ ጎስጓስ ኣንጻር ናይ ሰብ ፈንጂን ካልእ ተተኮስቲ ነገራትን ኣብ ኤርትራን ኣብ ምሉእ ዓለመን ክነጥፍ ጀመረ። እዚ ተገዳስነቱን ትግሃቱን ንኣብርሃም ብዙሓት መሓዙት ከፍሪን ምስ ካልኦት ኣብ መላእ ዓለም ዘለው ተመሳሳሊ ተገዳስነት ዘለዎም ሰባት ክላለ ዕድል ከፈተሉ።
ካብ እዚኦም ሓንቲ ዝኾነት ካትሪን (ኣብርሃም ብሽማ ንቦኽሪ ጓሉ ዝሰየማ) ንናይ ሪቦክ ንመንእሰያት ተጣበቅቲ ሰብኣዊ መሰላት ዝወሃብ ኣልለለካዊ ሽልማት ረቁሐቶ፣ ምናልባ ናይ ኮርኒያ መጥባህቲ እቲ ጌሩ ክርኢ ይክእል እዩ ኢላ ስለዝኣመነት ድማ ምስ ኣድ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝርከብ ዝለዓለ ወታደራው ሆስፒታል ኣራከበቶን ምሕከሚኡ ዝኸውን ገንዘብ ኣዋጽአትሉን። ኩል ቀኒዑ ድማ ኣብርሃም ኣብ ፕሪቶሪያ ደቡብ ኣፍሪቃ ንናይ ኮርኒያ መጥባሕቲ ተገብረሉ። ኣብ 1997 ኣብርሃም ዳግማይ ክርኢ በቅዐ። ነቲ ስሚዒት ናይቲ ግዜ ኣብርሃም ብቃላቱ “ከም ካልኣይ ምውላድ እዩ!” ይብሎ። ኣብ 1998 ኣብርሃም ካብ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ብሕጊ ናይ መጀመሪያ ድግሪ ተመረቐ። ድሕሪ ምምራቁ ናይ 1998 ኣንጻር ፈንጂ ሰብን ካልኦት ነተጉቲ ነገራት ብዘካየዶ ንጥፈታት ናይ ሪቦክ ናይ መንእሰይ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ተሰላሚ ኮነ።
ድሕሪ ምምራቁ ኣብ ሚኒስትሪ ፍትሒ ሃገረ ኤርትራ ስራሕ ጀመረ። ኣብኡ ድማ ኣብ ትሕቲ ክፍሊ ምርምርን ስነዳን ንህዝቡ ብትግሃትን ተኣማንነት ኣገልገለ። ጎድኒ ጎድኒ ስርሑ ድማ ማሕበር መርበብ ግዳያት ፈንጂን ካልኦት ተተኮስቲን ኤርትራ መስረተ።
ኣብ 1999 ምስ ፍትውን ሓላይትን ብዓልቲ ቤቱ ወ/ሮ ነቢያት ከፋሊ ተመርዓወ። ብሓባር ድማ ንደቆም ካትሪን፣ ሚለንን ሮዛን ወሊዶም።
ንማሕበር መርበብ ግዳያት ፈንጂን ካልኦት ተተኮስቲን ኤርትራ ምስ መስረተን በቲ ዝነበሮ ኣለምለካዊ ዝምድና ዝይተሓጎሱ ስንቡዳት ኣባላት ስለያ ህግደፍ ድቃስ ከልእዎ። ነዛ ሂወቱ ስለ ዝሰጋአ ድማ ብሽም ኣኬባ ካብ ኢዶም ፈንጺጉ ንጀርመን ኣተወ። ንከይምለስ ድማ ወሰነ። ብዙሕ ከይጸንሓ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ግሮኒንገን ሆላድ ተመዝጊቡ ትምህርቱ ቀጸለ። ኣብ 2002 ብናይ ብሕጊ ሰብኣዊ መሰላት ብማስተርስ ዲግሪ ተመረቀ። ድሕሪ ምምራቁ ናብ ጀርመን ተመሊሱ ፖለቲካዊ ዕቁባ ሓተተ። ሽዑ ንሾዑ ድማ ፖለቲካዊ ዕቁባ ካብ መንግስቲ ጀርመን ረኺበ። ኣብረሃም ንጉዳይ ናይ ሰብ ነተጉቲን ካልኦት ተተኮስቲ ነገራትን፣ እምቢታ ንኩናት፣ ሰብኣውን ሲቢካውን መሰላት፣ ልዑላውነት ሕጊ ብዝመለከት ምጥባቕን ምሕጋዝ ሓደስቲ ሰደተኛ ኤርትናውያንን ብዕቱብ ቀጸሎ።
ኣብ ጀርመን ኣብ ዝጸንሓሉ ድማ ብሓባር ምስ ብጾቱ ተበግሶ ኣንጻር ግዱድ ዕስክርና ኤርትራ መስሪቱ፣ ንሲቢካዊ ማሕበር ስኒት ሰላም ፍራኣንክፈርት ኣብ ምምስራት ምምዕባሉን ነጢፉን መስሪቱን። ብተወሳኺ ኣብርሃም ሓደ ካብ መስረትን ኣካያድን ቴሌቪዥን መስቲያት ኤርትራ ፍራንክፈርትን ከባቢኣን እዩ ኔሩ።
ኣብርሃም ደኺመ ከይበለ ነቶም ድምጺ ዘይብሎም ድምጺ ንምኳን ኣበርቲዑ ዝሰርሐ ሓርበኛ ሰላማዊ ቃልሲ እዩ። ብቃላት ኣብርሃም “ኤርትራውያን ክውንነት ሃገርና ክንቅበል ኣለና። ለውጢ ከመጽእን እንተኾይኑ ብኣና ብኤርትራውያን ጥራሕ እዩ። ነዚ ስርዓት ንምብዳህን ህዝብና ንምርዳእን ብዙሕ ዕድላት ኣሎና” ዝብል ተሪር እምናት ነበሮ።
ኣብዘን ዝሓለፋ ዓሰርተ ዓመታት ኣብርሃም ንጥፉ ኣባል ተበግሶ ኣንጻር ግዱድ ዕስክርና ኤርትራ እዩ ኔሩ። ኣብዚ ቀረባ እዋን ካብ ጎነጽ ዝረሓቀ ጎስጓስን ካብ ውልቀምልኪ ናብ ዲሞክራሲን ዝብላ ክልተ መጻሕፍቲ ናብ ትግርኛ ተርጊሙን ንሕዝቢ ዝርጊሑ እዩ።
ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ዓመታት ንጡፍ ኣባል ዋር ረሲስቶርስ ኢንተርናሽናል፣ ቃልሲ ንመሰል ኣበይቲ ዕስክርና፣ ካብ ጎነጽ ዝረሓቀ ሜላ ቃልስን መስርሕ ምስግጋር ኣብ ትሕቲ ዲክታቶራውነትን ወታደራዊ ምምሕዳር ዝጸንሐት ሃገር ናብ ዲሞክራሲ ኣብ ምስግጋርን ካልእ ተመሳሳሊ ነገራት ክነጥፍ ጸኒሑ።
ኣብርሃም ሕማቕ ዕድል ኮይኑ ሎሚ ብሰንኪ መንሽሮ ርእሲ ኣብ መበል 44 ዓመቱ እንተተፈለየና፤ እቲ እሱ ዝሃነጾ መሰረትን ተወፋይነት ንቃልሲ ሰላምን መሰል ደቂ ሰብን ኩሉ ግዜ ምሳና ነባሪ’ዩ። ኣብርሃም ኹሉ ግዜ ብወሳንነቱ፣ ተወፋይነቱ፣ ትግሃቱን ቅንዕንኡን ክዝኸር ክነብር እዩ።
ዓወት ንሓፋሽ! ኣብ ኤርትራ ፍትሒ ክነግስ እዩ!
ዮሃንስ ኪዳነ
ተበግሶ ኣንጻር ግዱድ ዕስክርና ኤርትራ
Eritrean Antimilitary Initiative (EAI)
ንፈትዎ ሓውና፣ መሓዛናን ብጻየይንናን ኣብርሃም ገብረየሱስ ምሕረትኣብ ሰኑይ ታሕሳስ 07, 2015 ካብዛ ዓለም ብሞት ከምዝተፈልየ ክሕብረኹም ከለኹ ዝስመዓኒ ሓዘን ወሰን የብሉን። ኣብርሃም ንደቁን በዓልቲ ቤቱን፣ ስድርኡ፣ መሓዙቱን ንኹሎም ደልይ ፍትሒን ሓቅን እቲ ዝተቃለሰሉን ዝጸዓረሉን ምንጋስ ቅዋማዊትን ፍትሓዊትን ኤርትራ ከይረኣየን አዕሪፉ። ኣብረሃም መንፈስ ቃልሱ፣ ተወፋይነቱ፣ ትብዓቱ፣ ዘይተሰዓርነቱን ኣብርክትኡን እቲ መወዳድርቲ ዘይርከቦ ታሪክ ሂወቱን ህያው ምስክር’ዩ። እዚ ሓዘነይ ክካፍልን ንፈተውቱን መማህርቱ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ብፍላይ ናይ ’91 batch ንምሕባር ዝጽሕፎ ዘለኹ’ዩ።
ስነስርዓት ቀብሪ ሓውና ኣብርሃም ኣብ መበቆ ዓዱ እንባደርሆ ክፍጸም እዩ። ከተፋንውዎን ስድራቤቱ ከተጸናንዑን ንእትደልዩ የሕዋት መፋነዊ ናይ ሓዘን ቦታ ከተማ ላንገን (ከባቢ ፍራንክፈት ጀርመን) ንቀዳምን ሰንበትን ተዳልዩ ኣሎ።
ዕለት፡ ቀዳምን ሰንበትን
ሰዓት፡ ካብ 9፡00 ንግሆ ክሳብ ምሸት
እድራሻ፡ Nordendstr. 45, 63225 Langen
ብተወሳኺ፡ ንበዓልቲ ቤቱ ሓፍትና ነቢያ ኣብ ሞባይል 0044+7951675242 ወይ ድማ ኣብ ናይ ገዛ 0044 + 121 572 4252 ብምድዋል ከተጸናንዕዋን ንድሕሪት ሰልስተ ህጻውንቲ ሓዲጉ ይፍለየና ስለዘሎ ገንዘባዊ ሓገዝ ክትገብሩ ንእትደልዩ በዚ ዝስዕብ ናይ ባንክ ሕሳብ ተጠቀሙ።
Mrs. Nebiat Kefali
HSBC Bank
Account Number: 64073827
Sort Code: 40-11-18
International Bank Account Number: GB72MIDL40111864073827
Branch Identifier Code: MIDLGB2102K
ኣምላኽ ነብሱ ይባርካን ብሰላም ይቀበላን።
ዮሃንስ ኪዳነ
ካብ ተበግሶ ኣንጻር ግዱድ ዕስክርና ኤርትራ
Eritrean Antimilitary Initiative, 12.12.2015


text:
Radio Erena: 05 January 2020
መንግስቲ ዚምባብወ፣ ኣብ ሆስፒታላት ብዝገበሮ ወሰኽ ክፍሊት፣ ካብ ሓያሎ ወገናት እታ ሃገር ተቓውሞ ይገጥሞ ኣሎ።
ሚኒስትሪ ጥዕና ዚምባብወ ብሓሙስ 2 ጥሪ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ሕሙማት ዝኸፍልዎ መጠን ገንዘብ ብሽዱሽተ ዕጽፊ ከምዝወሰኸን፣ ንሕርሲ ኣብ ዝመጻ ደቀንስትዮ ከኣ ሓዲሽ ታሪፍ ከምዘተኣታተወ ሓቢሩ።
ማሕበረሰብ ጥዕና ዚምባብወ ተቓውሞኡ ንምግላጽ ኣብ ዘስምዖ ዘሎ ጥርዓን፣ ክፍሊት ሆስፒታላት ብሽዱሽተ ዕጽፊ ምውሳኽ ማለት፣ ኣብ ድኽነት ዝነብር ዝበዝሐ ህዝቢ ዚምባብወ ኣገልግሎት ጥዕና ከይወሃብ ምኽልካል ማለት ምዃኑ ገሊጹ።
ብፍላይ ኣብ እዋን ሕርሲ ንዘጋጥም ሞት ኣዴታትን ዕሸላትን ምንንካይ ብደረጃ ዓለም ጎስጓስ ኣብ ዝካየደሉ ዘሎ እዋን፣ ንሓንቲ እትሓርስ ኣደ ክሳብ 2,500 ዶላር ዝበጽሕ ክፍሊት ምሕታት ማለት፣ ናይ ሞት ፍርዲ ምብያን ማለት ምዃኑ ማሕበረሰብ ጥዕና እታ ሃገር ይገልጽ።
ዚምባብወ ኣጋጢሙዋ ብሰንኪ ዘሎ ቁጠባዊ ቅልውላው፣ ኣብዚ ወርሒ’ዚ ንዝጅምር ዓመተ ትምህርቲ፣ መመዝገቢ ተመሃሮ እውን ብዝተዓጻጸፈ ክውስኽ ከምዝኽእል ይንገር።
እንተኾነ ብኤመርሰን መንጋጓ ዝምራሕ መንግስቲ ዚምባብወ፣ ኣብዚ ዓመት’ዚ ኣብ ልዕሊ ተመሃሮ ዝውስኽ መጠን ክፍሊት የለን ክብል እዩ ዝገልጽ።


text:
ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና እትጥቀመሉ መቝጸሪ ዘመን ባሕረ ሓሳብ ይበሃል። ባሕረ ሓሳብ ማለት ቍጽሪ ዘለዎ ዘመን፤ ናይ ዘመን ቍጽሪ፤ ሓሳብ ናይ ዘመን እዩ። ነዚ ዝቐመሮ ድማ መበል 12 ፓትርያርክ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ግብጺ ኮይኑ ኣብ ሣልሳይ ክፍለ ዘመን ዝነበረ ሊቀ ጳጳሳት ቅዱስ ዲሜጥሮስ እዩ። ቅዱስ ዲሜጥሮስ መልኣኽ እግዚአብሔር ብዝገለጸሉ ካብ ለይቲ 23 ካብ መዓልቲ 7 ሱባዔ ኣትዩ ብመጥቅዕን ኣበቅቴን ዝቕመር ባሕረ ሓሳብ ኣዳለወ።
ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና እትጥቀመሉ መቝጸሪ ዘመን ባሕረ ሓሳብ ይበሃል። ባሕረ ሓሳብ ማለት ቍጽሪ ዘለዎ ዘመን፤ ናይ ዘመን ቍጽሪ፤ ሓሳብ ናይ ዘመን እዩ። ነዚ ዝቐመሮ ድማ መበል 12 ፓትርያርክ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ግብጺ ኮይኑ ኣብ ሣልሳይ ክፍለ ዘመን ዝነበረ ሊቀ ጳጳሳት ቅዱስ ዲሜጥሮስ እዩ። ቅዱስ ዲሜጥሮስ መልኣኽ እግዚአብሔር ብዝገለጸሉ ካብ ለይቲ 23 ካብ መዓልቲ 7 ሱባዔ ኣትዩ ብመጥቅዕን ኣበቅቴን ዝቕመር ባሕረ ሓሳብ ኣዳለወ።
1) ዓመተ ዓለም
ዓመተ ዓለም፣- ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ዘሎ ዓመት ምስ ድኅሪ ልደተ ክርስቶስ ዘሎ ዘመን ተደሚሩ ዓመተ ዓለም ይበሃል።
ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ዘሎ ዘመን፡- ዓመተ ፍዳ፣ ዘመነ ኵነኔ፣ ዘመነ ብሉይ ይበሃል። ጠቕላላ 5500 ዓመት እዩ።
ድኅሪ ልደተ ክርስቶስ ዘሎ ዘመን ድማ፡- ዓመተ ምሕረት፣ ዘመነ ሥጋዌ ይበሃል።
-> 5500 + 2013 = 7513


text:
ክልቲኦም መስራሓት ኣብ ተመሳሳሊ ወቅቲ፣ነናይ ባዕሎም ከይዲ ስዒቦም ክትግበሩ ኣለዎም‘ውን ኢለን ወ/ሮ ቤንስወዳ።
ኣብ ዳሕረዋይ ፕረዚደንታዊ ውድድር ዝተወዳደሩ ክልቲኦም ሕፁያት ሚስተር ምዋዪ ኪባኪን ሚስተር ራይላ ኦዲንጋን ተዓዊትና ኢና ኢሎም ድሕሪ ዝሃብዎ መግለፂ፣ኬንያ ናብ ህውከትን ዕግርግርን ከምዝኣተወት ዝዝከር‘ዩ።ብውሑድ 1,300 ሰባት ተቀቲሎም፣ልዕሊ ርብዒ ሚልዮን ተፈናቂሎም።
ኣብ ዘ-ሄግ ዝመደብሩ ዓለም-ለኸ ቤት ፍርዲ ብወገኑ፣ኣንፃር ፕረዚደንታዊ ሕፁያት ዝነበሩ ኡሁሩ ኬንያታን ዊልያም ሩቶን ከምኡውን ገለ መንግስታዊ ሰበ-ስልጣንን፣ኣሰናዳእቲ ሬድዮን ክሲ መስሪቱ‘ዩ።
እተን ዓቃቢት ሕጊ ኣብ ኬንያ ናብ ሓሙሽተ መዓልታት ዑደት ኣብ ዝፍፅማሉ እዋን፣ኣብ‘ቲ ናይ ዳሕረዋይ ህውከት ማእከል ግጭት ንዝነበረ ከባቢ ክበፅሓ‘የን።
ዓቃቢት-ሕጊ ቤንሶድዋ፣ንግዳያት ዝግደሰሎም ሰብ ኣይተረኽበን ይብላ።ነቲ ህውከት ክምርምራን ንጥርጡራት ገበን ሰብኣዊነት ክኸሳን ስልጣነን‘ዩ።
”ዕላማና ወይ ዕላማይ ምንዳይ ሓቂ‘ዩ።ከምኡ ገይርና ድማ፣ፍትሒ ብምንጋስ፣ ንግዳያት ክነፀናነዖም፣ንዝተበላሸወ መነባብሮ ሰባት ክንፅግን፣ንዝተቀትሉ ክንዝክር ኢና።እዚ ስራሕ‘ዚ ድማ ብልዑል ኣኽብሮት ኢና ንፍፅሞ” ኢለን ንሰን።
ንሰን ወሲኸን፣መንግስቲን ህዝብን ኬንያ ናብ ፍርዲ ከምዘይቀረቡ ክፍለጥ ኣለዎ።ኣብ ክንድኡ ዝኽሰሱ ዘለው፣ኣብ ገበን ኢድ ዝነበሮም ጥራሕ‘ዮም ኢለን።
ዓቃቢት ሕጊ ዓለም-ለኸ ቤት ፍርዲ ወ/ሮ ቤንሶውዳ፣ምስ ፕረዚደን ምዋዪ ኪባኪን ምስ ቀ/ሚ ራይላ ኦዲንጋን ተራኺበን ክዘራረባ መደብ ኣለወን።


text:
Radio Erena: 24 September 2021
ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ቢንያም ግርማይ፡ ብዓርቢ 24 መስከረም ኣብ ፍላንደርስ በልጅዩም ኣብ ዝተሰላሰለ፡ 161 ኪሎ ሜትር ዝርሕቐቱ፡ ናይ ትሕቲ 23 ዓመት ውድድር ሻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ዓለም፡ ካልኣይ ደረጃ ብምውጻእ፡ ተሸላሚ ብሩር ሜዳልያ ኮይኑ።
ንኢጣልያዊ ፊሊፖ ባሮንቺኒ ተኸቲሉ ካልኣይ ደረጃ ብምሓዝ ቕያ ዝሰርሐ ጠቓር ብዝብል ቕጽል ስም ዝፍለጥ ቢንያም፡ 2 ካልኢታት ድሒራ ንዝመጸት ዓባይ ጉጅለ፡ ብቅጽበታዊ ውድድር ብድሕሪ ምርትዑ እዩ፡ ንባንዴራ ኤርትራ ኣብ ዘንጊ ሻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ዓለም ንፈለማ ግዜ ከም እትስቐል ጌሩ።
ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ህጡር ዓወታት ከመዝግብ ዝጸንሐ ቢንያም፡ ኣብ’ዚ ናይ ሎሚ ውድድር፡ ስሙን ስም ሃገሩን ከስሚ ዝኽእል ታሪኽ ክሰርሕ ከም ዝኽእል ብዙሓት ኣፍቐርቲ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ተስፋ ኣንቢሮም ብሃንቀውታ ክጽበይዎ ጸኒሖም እዮም። ኣብ 2020 ዓመተ ምህረት ምስ ፈረንሳዊት ፕሮኮንቲነንታል ቲም ኒፖ ዴልኮ ብምጽንባር ንሓደ ዓመትን መንፈቕን ዝተወዳደረ ቢንያም፡ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ነሓሰ ኣትሒዙ፡ ማልያ በልጅዩማዊት ዎርልድ ቱር ቲም ኢንተርማርሽ ቫንቲ ጎበርት ማተሪያውክስ ለቢሱ ኣብ ምቕድዳም ይርከብ።
================


text:
ፕረዝደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ጃኮብ ዙማ ትማሊ ሰሉስ ሕዳር 14 ወተሃደራት ዚምባብወ ዕልዋ ብዝመስል ንመንግስታዊ ተሌቪዥን ዝርከቦም ዝተፈላለዩ ቦታታት ድሕሪ ምቁጽጻሮም፥ ፕረዚደንት ሙጋበ ኣብ ገዛ ተሓጺሮም ክጸንሑ ከምዝተገብረ ኣረጋጊጾም።
ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃን ኣቦ መንበር ማሕበር ልምዓት ሃገራት ደቡብ ኣፍሪቃ ማለት ሳድክ (SADC) ዝኾኑ ጃኮብ ዙማ ሎሚ ኣብ ዝመሓላለፍዎ መልእኽቲ ምስ ፕረዚደንት ሙጋበ ከምዝተዘራረቡ ኣፍሊጦም። ንሶም: “ፕረዚደንት ሙጋበ ኣብ ገዛ ጸኒሖም ምህላዎም ኣመልኪቶምለይ። ይኹንምበር ደሓን ምህላዎም ገሊጾምለይ። ደቡብ ኣፍሪቃ ድማ ምስ ሓይልታት ምክልኻል ዚምባብወ ኣብ ርክብ ኣላ” ድማ ኢሎም።
ን 37 ዓመታት ንዚምባብወ ዝመርሑ ፕረዚደንት ሙጋበ: ኣብዚ ቐረባ ግዜ ምስ ኢመርሶን ምናንጋግዋ ዝተባህለ ምክትሎም ብዝተፈጥረ ምስሕሓብ: ነቲ ምክትል ፕረዚደንት ካብ ስልጣን ከምዝኣለይዎ’ዩ ተሓቢሩ።
ላዕለዋይ ወተሃደራዊ ኣዛዚ ዚምባብወ ጀነራል ኮንስታንቲኖ ቺወንጋ ኣቐዲም ኣቢሉ ፕረዚደንት ዚምባብወ ንደገፍቲ ምናንጋግዋ ኣቖጢዑ ካብ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሰልፊ ዛኑ ፒኤፍ ዝፈሊ ተግባራት እንተዘይተቖጢቦም ኢዶም ክመልሱ ምዃኖም ኣጠንቂቖም ነይሮም። እዚ መጠንቀቕታ ድሕሪ ምትሕልላፉ ድሕሪ ሓደ መዓልቲ ድማ ታንክታት ዝርከብኦም ድሩዓት ወተሃደራዊ መኻይን ኣብ ጎደናታት ርእሰ ከተማ ሃራረ ከምዝተራእያ ተሓቢሩ።
ኣብ ሃራረ ርእሰ ከተማ ዚምባብወ ዝርከቡ ዝተፈላለዩ ኤምባሲታት ምዕራባውያን ሃገራት ብዝርአ ዘሎ ወተሃደራዊ ምንቅስቓስ ሰራሕተኛታተን ዘየድሊ ምንቅስቓስ ከየዘውትሩን ኣብ ቤቶም ኮይኖም ክዓዩን ምውሳነን ኣፍሊጠን ኣለዋ።
ካብታ ሃገር ዝተመሓላለፉ ጸብጻባት ከምዝሕብርዎ ኣብ ሞንጎ ካብ መዝነቱ ዝተባረረ ምክትል ፕረዚደንት ዚምባብወ ነበር ኢመርሶን ምናንጋዋን በዓልቲ ቤት ፕረዚደንት ሮበርት ሙጋበ ዝኾነት ግረስ ሙጋበን ንስልጣን ሙጋበ ንምትካእ ኣብ ቁሩቁስ እዮም ጸኒሖም። 75 ዝዕድመኡ ኢመርሶን ምናንጋዋ ደገፍ ናይ ሰራዊት ዚምባብወ ክህልዎ እንከሎ 51 ዝዕድመኣ ግረስ ሙጋበ ድማ ካብ መንእሰያት ኣባላት ገዛኢ ሰልፊ ዛኑ ፒኤፍ ከምዘለዎምዩ ዝሕበር።
ፕረዚደንት ሙጋበ ሓደ ካብ ኣብ ስልጣን ንዝነውሐ ግዜ ዝጸንሑ መራሕቲ ኣፍሪቃ ኮይኖም'ዮም ዝግለጹ።


text:
Radio Erena: 22 December 2014
የመን፣ ኣብ ጉዳይ ጸጥታ መሬታን ባሕራን ብዝምልከት ምስ ግብጺ፣ ብሪጣንያን ጃፓንን ተዘራሪባ።
ብሚኒስተር ሰብኣዊ መሰላት የመን ዑዘዲን ኣልሰባሒ ዝምራሕ ልኡኽ መንግስቲ የመን ኣብ ግብጺ ዑደት ብምክያድ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ሳመሕ ሹክርን ካልኦት ሰበ ስልጣናትን ኣብ ዝተዘራረበሉ፣ ኣብ የመን ዘሎ ፖለቲካውን ወትሃደራውን ምዕባለታት ድሕሪ ምዝርዛር፣ ብዛዕባ ዝካየድ ዘሎ መስርሕ ሰላም’ውን ኣብሪሁ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ሳምሕ ሾክሪ ብወገኑ፣ መንግስቲ ሃገሩ ንሓድነትን ርግኣትን የመን ከምዝሰርሕ ብምርግጋጽ፣ ነቲ ኩነታት ዝከታተል ሓባራዊ ኮሚቴ ምቛም ከምዘድሊ’ውን ኣስሚርሉ።
ኣብ የመን እናማዕበለ ዝመጽእ ዘሎ ፖለቲካውን ወትሃደራውን ኩነታት ንዞባ ቀይሕ ባሕሪ ብኣሉታ ክጸሉ ይክእል’ዩ ዝብል ትንታነታ ኣብ ዝወሃበሉ ዘሎ እዋን’ዩ፣ የመንን ግብጽን ኣብዚ መዳይ’ዚ ዝተዘራረባ።
ኣቐዲሙ’ውን ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ገስጋስ ተቓወምቲ ሑቲ ኣብ የመን ንቀይሕ ባሕሪ ስግኣት ከይከውን ካብ ዝብል፣ ስዑዲ ዓረብን ግብጽን ኣብዚ ጉዳይ ተበግሶ ክወስዳ ዝጽውዕ ደብዳቤ ናብ መራሕተን ከምዝልኣኸ ኣል ሞኒቶር ዝተባህለ ማዕከናን ዜና ግብጺ ምግላጹ ይዝከር።
ኣብ ተመሳሳሊ ዜና፣ ብሪጣንያን ጃፓንን ንመንግስቲ የመን ኣብ መዳይ ጸጥታ ክተሓባበርኦ ከምዝኽእላ ገሊጸን።
እዘን ብመንገኢ ቀይሕ ባሕሪ ገዚፍ ንግዳዊ ምልውዋጥ ዘካይዳ ሃገራት፣ ምስ የመን ኣብ ጸጥታዊ መዳይ ክተሓባበራ ምዃነን ዝገለጻ፣ ኣምባሳደራት ክልትኤን ሃገራት በብወገኖም ምስ ሚኒስተር ውስጣዊ ጉዳያት የመን ጃላል ኣል ሮዋይሻን ኣብ ዝተዘራረብሉ እዋን’ዩ።
ኣምባሳደር መንግስቲ ኤርትራ ኣብ የመን መሓመድ ሸኽ ዓብዱልጀሊል’ውን ኣቐዲሚ ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያትን ሚኒስተር ምክልኻልን ምስ ዝርከብዎም ሓያሎ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን እታ ሃገር ተመሳሳሊ ዝርርብ ምክያዱ በብእዋኑ ብሬድዮ ኤረና ተጠቒሱ’ዩ።
====================================


text:
ነባራይ መዓስከር ስደተኛታት ማይዓይኒ ገብረመስቀል ተወልደ ንጸላም ለቢሱ ዝነበረ ከባቢ ብርሃን ዝመለሰ ስደተኛ ኮይኑ ኣሎ። ሳላ ጻዕሪ ገብረመስቀል ድማ ዝተፈላለዩ ትካላት ንግዲን መንበሪ ኣባይቲን ኣገልግሎት መብራህቲ ይረኽቡ ኣለው።
ገብረመስቀል ካብ ዓዱ ብዘምጸአን ኣስታት 90 ሽሕ ቅርሺ ተበጊሱ ሎሚ ኣብ ዘተኣማምን ኩነተ መነባብሮ በጺሑ’ሎ። ካብ ገዛእ ነብሱ ሓሊፉ ንሙሉእ መዓስከር ስደተኛታት ማይ ዓይኒ ኣገልግሎት መብራህቲን ጸዓትን ይልግስ ኣሎ።
ኣብ ካልኦት መዓስከር ስደተኛታት’ውን ብተመሳሳሊ ኣገልግሎት መብራህቲን ጸዓትን ትልግስ ጄነረተር ከምዘዋፈረ ይዛረብ ገ/መስቀል ተወልደ።
ቢሮ ስደተኛታት ኢትዮጵያ ብወገኑ 'እቶም ስደተኛታት ካብ ዝረኽብዎ መሸጣን መኽሰብን ግብሪ ከምዘየኽፍሎምን መርየት ብናጻ ከምዝልግሰሎምን' ይሕብር።
በትረ ስልጣን ንክልተ ኤርትራዊያንን ሓንቲ ኣብ ማይ ዓይኒ ኣብ ስራሕቲ ንግዲ ትነጥፍ ኢትዮጵያዊትን ኦፊሰር ኢምግረሽን ኢትዮጵያ ዓዲሙ ኣዘራሪቡ ኣሎ።


text:
ምዓስ እየ መርመራ ክገድፍ ዘለኒ?
ብሰንኪ ኮቪድ-19 ክኸውን ዝኽእሉ ምልክታት እንተ ኣልዩካ፡ መርመራ ግደፍ። ልሙድ ምልክታት እንሆ፡
- ሰዓል
- ረስኒ
- ቃንዛ ጐረሮ
- ነድሪ ኣፍንጫ (ጸረርታ) ወይ ማዕበስቲ ኣፍንጫ
- ዝተቐየረ ዓቕሚ ምሽታትን ምስትምቓርን
- ሕማም ርእሲ
- ቃንዛ ኣብ ጭዋዳታት
- ዕግርግር
- ቃንዛ ከስዐ
- ውጽኣት
- ጸገም ምስትንፋስ
- ድኻም
ብዛዕባ እዚ ሕማም ኣብ ኮቪድ-19 ዝብል ጽሑፍ ብዝያዳ ኣንብብ።
ከምኡ’ውን ገለ ካብዞም ዝስዕቡ ልክዕ እንተ ኾይኑ መርመራ ምግዳፍ ከድልየካ ይኽእል እዩ፡
- ምስ ሓደ ኮቪድ-19 ዘለዎ ሰብ ተራኺብካ ነርካ።
- ሓደ ሓኪም ወይ ነርስ መርመራ ክትገድፍ ተማሕጺኖሙኻ።
መብዛሕትኦም ኮቪድ-19 ዘሕለፉ ሰባት ድሕሪኡ እንተ ወሓደ ንሽዱሽተ ወርሒ ካብዚ ሕማም ናጻ እዩም።
ካብ ሕማም ናጻ፡ ካብ ምትሕልላፍ ሕማምን እንደገና ምሕማምን መከላኸሊ ምህላው ማለት እዩ።
ቅድሚ ካብ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ንላዕሊ ኮቪድ-19 ሒዙኻ እንተ ነይሩን እንደገና ሓሚምካን መርመራ ግደፍ።
ዋላ ተኸቲብካ ከለኻ ሓሚምካ ኴንካ መርመራ ግደፍ። ኣብቲ ክታበት ጸረ ኮቪድ-19 ዝብል ጽሑፍ ብዝያዳ ኣንብብ።
ገሽካ ናብ ሽወደን ክትኣቱ ከለኻ መርመራ ምግዳፍ ከድልየካ ይኽእል እዩ
ናብ ካልእ ሃገር ገሽካ ዝነበርካ ናብ ሽወደን ክትመጽእ ከለኻ መርመራ ምግዳፍ ከድልየካ ይኽእል እዩ።
ናብ ሽወደን ገሽካ ክትመጽእ ከለኻ ኣየኖት ሕግታት ከም ዘገልግሉ ብዝያዳ ኣንብብ። እቲ ገጽ ብእንግሊዝኛ እዩ።
Kronoberg
ዘይተልግብ ምዃንካ ንምፍላጥ - ምርመራ ክትገብር ኣይትኽእልን ኢኻ
እቶም ናይ ኮቪድ-ምርመራታት (PCR) እትጥቀመሎም፥ ብሕማም ኮቪድ-19 ተታሒዝካ ምዃንካ ንምፍላጥ ደኣ እምበር፥ ምሕዋይካ ንምፍላጥ እትገብሮ ምርመራ ኣይኮነን። ስለዚ፡ ምሕዋይካ ንምርግጋጽ ክትፈልጥ ኢልካ፥ ከም ብሓድሽ ምርመራ ክትገብር ኣይግባእን እዩ።
ኣብ ክንድኡስ፡ እቲ ካብቲ ዝሓመምካሉ ዕለት ጀሚሩ - ክሳብ’ቲ ካብ ምልክታት-ሕማም ነጻ ዝዀንካሉ ዘሎ ብዝሒ መዓልታት’ዩ፥ ንኻልእ ሰብ ተልግብ ምዃንካን/ዘይምኻንካን ኪውስን ዚኽእል። ኣብ ገዛኻ ክትጸንሕን፡ ነቶም ካብ ክንክን-ሕማም ተዋሂቦም ዘሎዉ መምርሒታትን ድማ ክትስዕቦምን’ዩ ዚግብኣካ። ብድሕሪኡ ድማ፡ ናብ ስራሕካ፡ ናብ ቤትትምህርትኻ ወይ ናብ ካልእ ንጥፈታትካ ትምለስ።
ኣብ ገዛኻ ክትጸንሕ ይግብኣካ፡ ክሳብ’ቲ፡-
- ብንጹር ጥዕናኻ ዚምለስ።
- ንኽልተ መዓልትን-ለይትን ካብ ረስኒ ነጻ ትኸውን።
- ካብቲ ዝሓመምካሉ ጊዜ፡ እንተ ወሓደ ሸውዓተ መዓልትን-ለይትን ዚሓልፍ እዩ።
(ዋላ ብድሕሪኡ ውን ቅልል ዝበለ ተረፍ-መረፍ ናይ ምስዓልን - ስምዒታት ናይ ምሽታትን ጣዕምን ምጕዳል ኪህልወካ ይኽእል’ዩ። ናብ ካልእ ሰብ ግን ኣይክተልግብን ኢኻ)።


text:
ብበዝሒ ዝተነበቡ
- ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዞባ ቦሮና ብዘጋጠመ ድርቂ ንዝተፀገሙ ወገናት ልዕሊ 27 ሺሕን 900 ኩንታል እኽሊ ተኸፋፊሉ
- ቀ/ሚ ኣቢይ ኣሕመድ መበል 1 ሺሕን 496 በዓል ልደት ነብዩ መሓመድ ምኽንያት ብምግባር መልእኽቲ እንኳ ኣብፀሐኩም ኣመሓላሊፎም
- ኣዲስ ኣበባ ተምሳሌት ንእሽተይ ኢትዮጵያ ኢያ – ወ/ሮ አዳነች አቤቤ
- ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ንመላእ ተኸተልቲ እምነት እስልምና በዓል መውሊድ ምኽንያት ብምግባር መልእኽቲ እንካዕ ኣብ ፀሐኩም ኣመሓላሊፉ
- ኣብ ኢትዮጵያ ጥንኩር ኢኮኖሚ ንምህናፅ ዘኽእሉ ስራሕቲ ክሳለጡ ኢዮም – ኣይተ ደመቀ መኮንን
- ወ/ሮ ኣዳነች ኣቤቤ በዓል መውሊድ ምኽንያት ብምግባር መልእኽቲ እንኳዕ ኣብፀሐኩም ኣመሓላሊፈን
- ኣይተ ደመቀ መኮንን ኣብ ዞባ ምዕራብ ኣርሲ ዝርከብ መራብሒ ምሩፅ ዘርኢ ሕርሻ ሴሮፍታ ዑደት ገይሮም
- ኮተቤ ናይ ትምህርቲ ዩኒቨርሲቲ 2 ሺሕን 526 ተምሃሮ ኣመሪቑ
- ኢትዮጵያ ቅልጡፍን ዘላቒን ኣገልግሎት ትራንስፖርት ንክህልዋ ንምግባር ቁርፀኛ ኢያ ተባሂሉ
- ዳያስፖራታት ናይ ኣሜሪካ ኣቋም ናይ ምቕያር ዓቕሚ ኣለዎም – ወ/ሮ ሶስና ወጋየሁ


text:
ክሳብ 2018 ኣ\ፈ ንዓሰርተታት ዓመታት ነታ ሃገር ዝገዘአ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ \ህወሓት\ ናይ ባዕሉ ክልላዊ ምርጫ ንምክያድ ወሲኑ ኣሎ።ናይ ፌደራል መንግስቲ ብወገኑ እዚ ንሕገ መንግስቲ ዝጥሕስ እዩ ኢሉ ኣሎ።መንግስቲ ፌደራል ንለበዳ ኮሮናቫይረስ ብምጥቓስ ኣብዚ ዓመት ክካየድ ዝነበሮ ሃገራዊ ምርጫ ምስ ኣናውሖ እዩ ህወሓት ምርጫ ከምዝካየደ ዝኣወጀ።ክልል ትግራይ ወታደራዊ ምርኢት ምስ ምግባራን ምርጫ ካብ ምግባር ዝኽልክለኒ የለን ምስ ምባላን እቲ ምስሕሓብ ስግኣት ግጭት ክውስኽ ገይሩ ኣሎ።
ቅትለት ሙዚቀኛን ኣክቲቪስትን ጅግና ንኢትዮጵያዊያንመናእሰይ ሃጫሉ ሁንዴሳ ስዒቡ ልዕሊ 230 ሰባት ምስተቐተሉ ድሕሪ ሰሙናት ኣብ ኢትዮጵያ ‘’ስረይ ስረኻ’’ ረፅሚ ናይ ምፍጣር ተኽእሎ ዘለዎ ዛዕባ ይቀላቐል ኣሎ። ብቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ኣሕመድ ካብ ዝምራሕ ጥምረት ገዛኢ ፓርቲ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዝተፈለየ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ \ህወሓት\ መንግስቲ ንሃገራዊ ምርጫ ብዘይደረትብምንዋሕ ስልጣን ይሕዝ ኣሎ ክብል ይኸስስ።ፌደራል መንግስቲ ብወገኑ ለበዳ ኮሮናቫይረስይጋፋሕ ኣብዘለሉ ምርጫ ምክያድ ዘይሓላፍነታዊ እዩ ይብል።
ክልቲኦም ወገናት እቲ ሓደ ነቲ ካሊእ ብጥሕሰት ሕጊ ይካሰሱ ስለዘለው እቲ ውጥጥ ምትሕልላኽ ሕጊ ፈጢሩ ይርከብ።መንግስትን ሃገራዊ ፓርላማን ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ዘይተሓወሶ ዝካየድ ምርጫ ዘይሕጋዊ እዩ ክብሉ ከለው ክልል ትግራይ ብወገኑ ናይቲ ሕገ መንግስቲ ዓንቀፃት ብምጥቓስ መሰላት ዓርሰ ውሳነይ ሕሉው እዩ ይብል።
ኣብ 2018 ኣ\ፈ ስልጣን ካብ ዝሕዙ እቶም ቀዳማይ ምንስቴር ንቁጠባ እታ ሃገር ነፃ ንምግባርን ሓዱሽዘመነ ዴሞክራሲ ንምምፃእን ቃል ኣትዮም እዮም። ይኹን እምበር ርሱን መንነት ካብ ዝንፀባረቐሎም ከባቢታት ንዝመፅእ ሕቶታት ዓርሰ ምሕደራ ንምቕናስ ክቃለሱ ፀኒሖም ኣለው።
ከምዚ ክብል ንቪኦኤ ይገልፅ።‘’ምርጫ በብሓሙሽተ ዓመት ክካየድ ኣለዎ፤ኣብ ክልቲኡ፤ ብደረጃ ሃገር ይኹን ንክልላውን ከባቢያዊን ኣብያተ ምኽሪ ምርጫ ክካየድ ኣለዎ’’ ዝበለ ኣባል ማእኸላይ ኮሚቴ ህወሓት ፍስሃ ፍስሃ ሃብተፅዮን እቲ ሕገ መንግስቲ ከምኡ እዩ ብምባል ይገልፆ። ‘’ፌደራል መንግስቲ ግን ነቲ ምርጫ ንምንዋሕን ብዘይ ገደብ ኣብ ስልጣን ንምፅናሕን ከም ምስምስ ስግኣትን ለበዳን ኮሮናቫይረስ እዩ ተጠቒሙ’’ይብል ብምዝዓብ።
እቲ ክልል ምርጫ ናይ ምክያድ ትልሙ ብምቕፃሉ ወታደርዊ ስጉምቲ ዝወሰዶ እንተኾይኑ ዝተሓተተ ፍስሃ እቲ ክልል ንርእሱ ንምክልኻል ዝኣክል ኣፅዋር ኣለዎ ኢሉ።
ንቪኦኤ መግለፂ ዝሃበ ወሃቢ ቃል መንግስቲ ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ብክልላዊ መንግስቲ ትግራይይውሰዱ ብዘለው ‘’ዘይሕገ መንግስታዊን በይናዊን ስጉምቲታት ስኽፍታታቶም ገሊፆም እዮም’’ይብል።ፀረ ሕገ መንግስቲ ንዝግበሩ ምንቅስቓሳት ልዕልነት ሕጊ ንምርግጋፅ ስጉምትታት ከምዝውሰዱ እውን ገሊፆም እዮም ይብል።ነዚ ኣብዝገለፅሉ እዋን መንግስቲ ‘’ኣብ ልዕሊ ነገረኛታት ፋሕጠርቲ ፅልኢ ናይ ክልል መንግስታት ወታደራዊ ስጉምቲ ናይ ምውሳድ ድልየት ከምዘይብሉ’’ እውን ኣስሚረምሉ እዮም።
ማርሸት መሓመድ ሃምዛ ኣብ ጄኔቭ ኣካዳሚ ዓለምለኸ ሰባዊ ሕጊን ሰብኣዊ መሰላትን ናይ ድህረ ምረቓ ምፅናዕቲ የካይድ ዘሎ ተንታኒ እዩ።ሃምዛ ክልቲኦም ወገናት ብሕጊ ይሰርሑ የለውን ምስበለ ፖለቲካዊ ፍታሕ ከናዲዩይፅውዕ።
ክልቲኦም መንጋስታት እቲ ሓደ ነቲ ኻሊእ ከም ገሃሲ ሕገ መንግስቲ ክርኣይ ነንሕድ ሕዶም ነቲ ሕጊ ከም መጥቅዒ ክጥቀምሉ እዮም ዝፍትኑ ዘለው ይብል ሃምዛ። ‘’ኣብ ኣብይታ ግን ምርጫ ብዝምልከት ክልቲኦም ሕገ መንግስታዊ መሰረት የብሎምን።ከም ከማይ ኽልቲኦም ወገናት ኣብ ጠረጴዛ ኮፍ ኢሎም ተኸባቢሮም ክዘራርቡ ኣለዎም’’ ይብል።
ኣብ ትግራይ ትማሊ ረቡዕ ወፍሪ ምርጫ ጀሚሩ ኣሎ።ድምፂ ዝወሃበሉ ዕለት ግን ብዕሊ ኣይተገለፀን።


text:
ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉምዝ ኣብ ልዕሊ ኣባላተይ በደል ፈፂሞ ዝበሎም ናይ ኢህወዴግ ኣባላትን ሓልፍቲ ስራሕን ብሽም ዝጠቐሰ መኢኣድ ብፍላይ ድማ ኣብ ዞባ ኣሶሳ ብርክት ዝበሉ ደገፍቱን ካልኦትን መሬቶም ምምንጣሎም ይሕብር።
ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ዞባ ኣሶሳ ምኽትል ኣቦመንበር ወረዳ ኣምባስራት ዝኾኑ ኣቶ በቐለ ጋሻው ካብ 1972 ዓ/ ጀሚሮም ግብሪ ዝኸፈልሉ ሰነድ እናሃለዎም ካብ 150 ንላዕሊ ዝኾኑ ደገፍትናን ደገፍትና ዘይኮኑን መራሕቲ ስድራ መሬቶም ብምምንጣል ንኽባረሩ ገይሮም ኣለው ይብል እቲ መገልፂ።
ኣብ ክልል ደቡብ ወረዳ ጉራፈርዳ ካብ ክልል ኣምሓራ ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ሰፈርቲ ዝበፅሕ ዘሎ ተፅዕኖ ክሳብ ሕዚ ጠጠው ከምዘይበለ እቲ ፓርቲ ይሕብር።
ሓበሬታ ሂብኩም ብዝብል 47 ሰባት ተኣሲሮም ከምዝተፈትሑን ትሽዓተ ሰባት ድማ ናይ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ማእሰርቲ ተፈሪዱዎም ኣብ ቤት ሕንፀት ይርከቡ ይብል እቲ መገልፂ።
ኣብ ክልል ኣምሓራ ኣብ ዞባታት ሰሜን ጎንደር፣ምዕራብ ጎጃምን ሰሜን ሸዋን ኣብ ልዕሊ ኣባላተይ ተመሳሳሊ በደል ይብፅሕ ኣሎ ክብል መኢኣድ ኣፍሊጡ’ሎ።
ብዛዕባ እዚ መልሲ ንምራክብ ዝተገረ ፃዕሪ ኣይሰለጠን።


text:
ትማሊ ሰንበት ዕጡቓት ኣብ ሰሜን ኬንያ ኣብ እትርከብ ከተማ ጋሪሳ ንዝርከቡ ክልተ ኣብያተ ክርስቲያናት ብምጥቓዖም እንተወሓደ 17 ሰባት ምማቶምን ልዕሊ 40 ሰባት ድማ ምቑሳሎምን ተፈሊጡ። ቀዳማይ ምንስቴር ኬንያ ራይላ ኦዲንጋ ነቲ መጥቓዕቲ ኮኒኖምዎ ኣለው።
ምስ ምኽትል ፕሬዝዳንት ኬንያ ካሎንዞ ሙስየካ ብምኻን ኣብ ጋሪሳ ዑደት ዝፍፀሙ ኦዲንጋ ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብዎ መግልፂ ኣብ መንጎ ሙስሊምን ክርስቲያንን ግጭት ንምቕስቃስ ዓሊሙ ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ እዩ ኢሎምዎል።
"ኣብያተ ክርስቲያን መጥቓዕቲ ይፍፀሞም ኣሎ።እዚ ክርስቲያን ኣብ ልዕሊ ሰዓብቲ ምስልምና መጥቓዕቲ ምእንታ ክፅሙ ኣመንቲ ምስልምና መጥቓዕቲ ይፍፀሞም ኣሎ ዝብል ትርጉም ንኽሕዝ እዩ ዝፍተን ዘሎ።ንሕና ካብኦም ንላዕሊ ንፈልጥ ኢና።እዚ ጉዳይ ሃይማኖት ኣይኮነን።እዚ ወታደራትና ኣብ ሱማሊያ ይግስግሱ ስለዘለው ተስፋ ብምቑፃርፅ ብኣሸበርቲ ይውሰድ ዘሎ መጥቓዕቲ እዩ" ክብሉ ተዛሪቦም።
ኣርባዕተ ዑጡቓት ትማሊ ሰንበት ንጉሆ ኣብታ ከተማ ንዝርከብ ኣፍሪካን ኢንላንድ ቸርች ንዝተብሃለ ቤት ክርስቲያን ኣጥቒዖም።እቶም ፈፀምቲ ገፆም ብማስክ ተሽፊኖም ከምዝነበሩ ናይቲ ከባቢ ኣዛዚ ፖሊስ ፊሊፕ ዶሎ ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሮም።ክልተ ናይ ኢድ ቦምብታት እውን ኣብ ጥቕኡ ናብ ዝርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ከምዝደርበዩ ተገሊፁ’ሎ።ካብቶም ዝተቐተሉ ክልተ ፖሊሳት እዮም።
ቅድሚ ሕዚ ኣብ ኬንያ ንዝተፈፀሙ መጥቓዕትታት ሱማሊያዊ ኣኽራሪ ጉጅለ ኣል-ሸባብን ደገፍቱን ይኽሰሱ።


text:
የትግራይ ትግሪኛ ፖለቲካ – The Politics of Tigray Tigrinya VIDEO
“ድሕሪ ሰለፋ እንታይ ተረፋ”! ከም ዝብሃል፣ ንሓና ኤርትራውያን ድሕሪ ፍርቂ ዘመን ሰውራ: ኣብዚ ሎሚ ወዲቕናዮ ዘሎና ትሕቲ ዜሮ ኲነታት ስለዝበጻሕና፣ ሰማዒ ንርከብ ኣይንርከብ፣ ግድነት ክንእውዪ ኣሎና፣
ኢሳያስ ኣፈወርቂ መቐጸልታ ባዕዳዊ ገዝኢ ኮሎንያል ጣልያን እዩ! ቃልሲ ኤርትራ ድማ ትካል ምዕራባውያን እዩ! ብሕጽር ዝበለ ኣገላልጻ፣ ምዕራባውያን ርእሰማሎም ከደልቡ ሂዝቢ ኤርትራ ክመውትን ክጸንትን ተፈሪዱ ማለትዩ!!! እስከ ነዛ ኣብ ታሕቲ ተዘርጊሓ ዘላ ቪድዮ ንከታተላ እሞ ቁሩብ ከነስተብህል ንፈትን።
እምብኣር እዚ ሎሚ ንቕርቦ ዘሎና ርእሲ-ዓንቀጽ፣ካብቲ ብዛዕባ ህግደፍን ሰላዪ ኢሰያስን፣ ቅድሚ ሎሚ ንሕብሮ ዝነበርና ሓበሬታ፣ ዝተፈልየን ሓዲሽን እኳ እንተዘይኮነ፣እቲ ሰላዪ ኢሰያስ ኣብዚ እዋንዚ ንህዝቢ ትግራይን ኤርትራን ንምዕንጃል፣ ብመሃንድሳት ስለላ መርበብን፣ ሶሻል ኢንጂኔሪነታትን፣ ዝተማህዘ ፕሮጀክት “ምድማር ሰላም፣ ፍቕሪ፣ ዕርቂ“፣ ግንከኣ ውሽጦም ዔረ ደጊኦም መዓር ዝኾኑ ጭርሖታት፣ ሒዙ ምስቲ ግዝያዊ 1ይ ሚንስተር ኣቢዪ ኣሕመድ ዓሊ፣ ዝፍጽሞ ዘሎ ውዲታዊን ዘብዘብ ዝተሓወሶን ፍጻሜታት፣ ኣዝዩ ሓዲሽ ዝኾኖም ደቂ ሃገር፣ ሓዲሽ ከምዘይኮነ ንምሕባር ኢና፣ ደጊምና ነቕርቦ ዘሎና።
ይቕጽል፣
ብሓልዮት መርበብ ሓቤሬታ ደቀባት ኤርትራ 08 የካቲት 2019 ዓ.ም.ፈ.


text:
Radio Erena: 12 July 2020
ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ደቡብ ሶማል ናይ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ መጥቃዕቲ ኣካዪዳ።
ኣመሪካዊ ወተሃደራዊ እዚ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ፣ ብሓሙስ 9 ሓምለ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ኣብቲ ብሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ዝተኻየደ መጥቃዕቲ፣ ሓደ ናይ ኣልሸባብ መፈተሺ ንቑጣ ከምዝተደምሰሰ ሓቢሩ።
ኣብቲ መጥቃዕቲ ብተወሳኺ፣ ሓደ ካብ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ጉጅለ ኣልሸባብ ተቐቲሉ። እንተኾነ ስም ናይቲ መራሒ ዝተባህለ ኣባል ኣልሸባብ ኣይተገልጸን።
ኣመሪካ ኣብዚ ዓመት’ዚ ጥራይ ኣብ ሶማል፣ 41 ናይ ነፈርቲ መጥቃዕቲ ኣካዪዳ ኣላ። ኣህጉራውያን ተጣበቕቲ መሰላት፣ እዚ ኣመሪካ ብሰብ ኣልቦ ነፈርቲ እተካዪዶ መጥቃዕቲ፣ ኣብ ሰላማውያን ሰባት ከቢድ ጉድኣት ከውርድ ብምጽሑ፣ ክኹንንዎ እዮም ዝረኣዩ።
ኣብቲ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተኻየደ መጥቃዕቲ ግና፣ ኣብ ሰላማውያን ሰባት ዝወረደ ጉድኣት ከምዘየለ’ዩ ኣፍሪኮም ዝገልጽ።
ኣብ ሶማል፣ ከባቢ 500 ወተሃደራት ኣመሪካ ዓስኪሮም ኣለዉ። እቲ ክሳብ 2027 ዓመተ ምህረት ኣብ ሶማል ዝጸንሕ ማእከላይ እዚ ናይቲ ሰራዊት፣ ኣብ ምስልጣን ሰራዊት ሶማል ከምዝተሓጽረ እዩ ዝግለጽ።
እንተኾነ ኣመሪካ፣ ብሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ዝካየድ ናይ ሮኬታት መጥቃዕቲ፣ ኣብ ሶማል ብሰፊሑ እያ ተካዪድ።


text:
አስተንትኖ ቃል ኣምላኽ ግንቦት – 15.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ዮሓ.17:1-11
ነቶም ኢየሱስ ነዚ ምስ ተዛረበ አዕይንቱ ናብ ሰማይ ቓሕ አቢሉ ኸምዚ በለ፦ “ ኦ አቦ! እንሆ እታ ሰዓት በጺሓ እያ። ወልድ ምእንቲ ኼኽብረካስ ንወድኻ አኽብሮ። ነዞም ምእንቲ ኹላቶም ናይ ዘለዓለም ሕይወት ምእንቲ ኺህቦም ንእኡ አብ ልዕሊ ኹሉ ወዲ ሰብ ሥልጣን ሂበካዮ ኢኻ። ናይ ዘለዓለም ሕይወት ከአ፥ አምላኽ ሓቂ ንስኻ በይንኻ ምኻንካን እቲ ዝለ አኽካዮ ኢየሱስ ክርስቶስ ምኻኑ፥ ምፍልጥ እዩ። አነ ነቲ ኽገብሮ ዝሃብካኒ ግብሪ ፈጺመ አብ ምድሪ አኽቢረካ ኢየ። ኦ አቦይ! ሕጂ ድማ በቲ ዓለም ከይተፈጥረት አባካ ዝነበረኒ ኽብሪ አኽብረኒ። ነቶም ካብ ዓለም ዝሃብካኒ ሰባት ስምካ ገለጽኩሎም። ናትካ ነበሩ፥ ንአይ ሃብካኒ፥ ቃልካውን ሓለዉ። እቲ ዝሃብካኒ ዘበለ ኹሉ ኻባኻ ምኻኑ ሕጂ ፈለጡ።እቲ ዝሃብካኒ ቓል ሃብክዎም፥ ንሳቶምውን ተቐበልዎ። አነ ኻባኻ ከም ዝወፃእኩ ድማ ብሓቂ ፈለጡ፣ ንስኻ ኸም ዝለ ኣኽካኒውን ኣመኑ። ኣነ ምእንትኦም እልምን ኣሎኹ። ናትካ እዮም እሞ ምእንቲ እዞም ዝሃብካኒ እምበር ምእንቲ ዓለምሲ ኣይልምንን ኢየ። ኩሉ ናተይ ናትካ እዩ፥ እቲ ናትካውን ናተይ ኢዩ፥ አነውን አብአቶም ከበርኩ። ደጊም አነ አብ ዓለም አለዉ፥ አነውን ናባኻ እመጽእ አሎኹ። ኦ ቕዱስ አቦ! ነቶም ዝሃብካኒ ኸማና ሓደ ምእንቲ ኪኮኑ ብስምካ ሓልዎም።
- አስተንትኖ
አብዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ ዘንበብናዮ ኢየሱስ አዕይንቱ ናብ ሰማይ ቓሕ አቢሉ “ኦ አቦ! እንሆ እታ ሰዓት በጺሓ እያ። ወልድ ምእንቲ ኼኽብረካስ ንወድኻ አኽብሮ። እናበለ ይጽሊ። ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ እቲ ምድራዊ ጉዕዝኡ አብ መጨረሽትኡ ከምዝበጽሐ ፈሊጡ፡ ቅድሚ ካብዚ ዓለም ምስንባቱ፣ እታ ሰዓት በጺሓ እያ። ወልድ ምእንቲ ኼኽብረካስ ንወድኻ አኽብሮ እናበለ ይጽሊ። ክርስቶስ ነቲ ሰማያዊ ኣቡኡ ብስቃያቱን፡ ሞቱን ትንሣኤኡን፡ ከኽብሮ ክኸብርን ነይሩዎ። ኣብዚ ብዛዕባ ኽብሪ ክዛረብ ከሎ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ: ብዛዕባ እቲ ሥልጣን፣ ክብሪ፣ አምላኽ ንእግዚአብሔርር ጥራይ ዝወሃብ ኢዩ ይዛረብ። ወዲ አምላኽ ምስ አቦ ማዕረ ምኻኑ ይዛረብ። ድኅሪ ካብ ድንግል ማሪያም ተወሊዱ ብፍላይ ብሞቱን ትንሣኤኡን ከአ እቲ መለኮታዊነቱ ተገልጸ። እቲ ቓል ሰብ ኮነ፥ ጸጋን ሓቅን መልኡዎ ኸአ ምስና ነበረ። ዮሓ.1፡14
ዘለዓለማዊ ሕይወት፤ ሓቂ ንስኻ በይንኻ ምኻንካን እቲ ዝለአኽካዮ ኢየሱስ ክርስቶስ ምኻኑ፥ ምፍልጥ እዩ። ክርስቶስ ብዛዕባ ዘለ ዓለማዊ ሕይወት ክዛረብ ከሎ፡ ንሱ ብዛዕባ እቲ ሓቀኛ ሕይወት ኢዩ ዝዛረብ ዘሎ። ንሱ ብዛዕባ እቲ ድሕሪ ሞትና ዝመጽእ ዘለዓለማዊ ሕይወት ጥራይ አይኮነን ዝዛረብ ዘሎ። እቲ ሓቀኛ ሕይወት ብክርስቶስ አብ ክርስቶስ አብዚ ምድሪ እዚ ከም ዝጅመር ንምርዳእ ኢዩ። እቲ ሓቀኛ ሕይወት ሕጂ አብዚ መድሪ እዚ ክንጅምሮ አለና። ዘለዓለማዊ ሕይወት እምበአር ነቲ ልዑል እግዚአብሔር አምላኽ ምፍላጥን፡ንመድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ እቲ ሓደ ልኡኽ አምላኽ ምኻኑ ምቕባል ኢዩ። ዘለዓለማዊ ሕይወት – ንእግዚአብሔር አምላኽን ወልድን ምፍላጥ ኢዩ። እግዚአብሔር ክፍለጥ ዝኽእል ብመንገዲ ክርስቶስ ጥራይ ኢዩ። ንኽርስቶስ ዘይፈልጥ ንእግዚአብሔር አቦ ይፈልጦ ክብል አይኽእልን፡፡
አነ ነቲ ኽገብሮ ዝሃብካኒ ግብሪ ፈጺመ አብ ምድሪ አኽቢረካ ኢየ። ክርስቶስ አብዚ ዓለም እዚ ብምጽኡ ክብሪ አምላኽ አቦ ብምልአት ክገልጽ ተረኽበ። ስለዚ ኢዩ ነቲ ኽገብሮ ዝሃብካኒ ግብሪ ፈጺመ አብ ምድሪ አኽቢረካ ኢየ እናበለ ዝዛረብ። ንሕናውን ነፍሲ ወከፍና አብ ቅድሚ እግዚአብሔር ጸዋዕታ አለና። አብዚ ምድራዊ ጉዑዞና ክንፍጽሞ ዘለና ተልእኾ አሎ፡ ንሱ ከአ ነቲ እንአምኖ ነቲ ዝተቐበልናዮ መድኅን ብሕይወትና ክነብሮ፡ ነሕዋትና ክንምስክሮ። ሕይወትና አብ ዓለም ብርሃን ኮይኑ ክርከብ። በዚ ከአ ክርስቶስ አብዚ ምድሪ ኢዚ ብአና ክኸብር ይግብኦ።
እቲ ዝሃብካኒ ቓል ሃብክዎም፥ ንሳቶምውን ተቐበልዎ። አነ ኻባኻ ከም ዝወፃእኩ ድማ ብሓቂ ፈለጡ፣ ንስኻ ኸም ዝለ ኣኽካኒውን ኣመኑ። ኣነ ምእንትኦም እልምን ኣሎኹ። ናትካ እዮም እሞ ምእንቲ እዞም ዝሃብካኒ እምበር ምእንቲ ዓለምሲ ኣይልምንን ኢየ። ክርስቶስ ምእንቲ ሓዋሪያቱ ይጽሊ። ምኽኒያቱ ስለዘፍቅሮም። “ ኢየሱስ ቅድሚ በዓል ፋሲካ ካብዛ ዓለም እዚአ ናብ አቦኡ ዚኸደላ ሰ ዓት ከም ዝበጽሐት ፈሊጡ፥ ነቶም ዘፍቀሮም አብዛ ዓለም እዚአ ዘለዉ ናቱ፥ ክሳዕ መወዳእታ አፍቀሮም። ዮሓ.13:1 አብ እግዚአብሔር አብ የማዕቕቦም። ደጊም አነ አብ ዓለም አይነብርን ኢየ። ንሳቶም ግና አብ ዓለም አለዉ፥ አነውን ናባኻ እመጽእ አሎኹ። ኦ ቕዱስ አቦ! ነቶም ዝሃብካኒ ኸማና ሓደ ምእንቲ ኪኮኑ ብስምካ ሓልዎም። ክርስቶስ ምእንቲ እቶም አብ ምድሪ ዘሳናበቶም ዘሎ ሓዋሪያቱ ናብ አቡኡ ምእንቲ ሓድነቶም ይጽሊ።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
Radio Erena: 17 July 2020
ግብጺ፤ ንምዕቋር ማይ ዲጋ ተሃድሶ ብዝምልከት ካብ ኢትዮጵያ ወግዓዊ መግለጺ ሓቲታ።
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ብ16 ሓምለ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፤ መንግስቲ ኢትዮጵያ በይናዊ ስጉምቲ ብምውሳድ፤ዲጋ ተሃድሶ ክመልእ ከምዘይጅምር ክሕብር እኳ እንተጸንሐ፤ ናይ ሳተላይት ስእልታት ዘርእዮ ዘሎ ሓቅታት ግና ዝተፈልየ ምዃኑ ኣመልኪቱ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፤ ነቲ ክሲ ናይ ኣሉታ ምላሽ ክህበሉ ድሕሪ ምጽናሕ፤ ዝሓለፈ ሳልስቲ ሚኒስተር ሃብቲ ማይን ጸዓትን’ታ ሃገር ንመንግስታዊያን ማዕከናት ዜና ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፤ እቲ ዲጋ ማይ ክመልእ ምጅማሩ እዩ ሓቢሩ።
እንተኾነ ብድሕሪ’ዚ ናይ መንግስቲ ግብጺ ወግዓዊ ጠለብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝህቦ ዘሎ ሓበሬታ፤ እቲ ዲጋ ክመልእ ምጅማሩ ብመደብ ዝተገብረ ዘይኮነ፤ ክራማት ናይ’ዚ ዓመት ሓያል ዝናብ ሒዙ ብምምጽኡ ዘጋጠመ ናይ ተፈጥሮ ፍጻሜ እዩ ኢሉ።
ከምዝፍለጥ ኢትዮጵያ፤ ግብጺን ሱዳንን ን10 ተኸታታሊ መዓልታት ዘካየዶኦ ዘተ ብዘይ ፍረ እዩ ተዛዚሙ።


text:
ኣብ 1987 ዓ.ም 13 ዝነበራ ደቂ-ኣንስትዮ ኣባላት ፓርላማ ኢትዮጵያ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣስታት 200 ምብጽሑ ድማ ኣብ ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ፣ህጻናትን መንእሰያትን ዳይረክተር ጀነራል ኣምባሳደር ዶ/ር ደስታ ወልደዮሃንስ ተዛሪበን።
ዓለምለኸ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ መጋቢት 8 ኣብ መላእ ዓለም ተኸቢሩ ውዒሉ’ሎ።ኣብ ኣዲስ ኣበባ እውን ብዝተፈላለዩ ስነስርዓት ተኸቢሩ’ሎ።ኣብ ኣዳራሽ ሕብረት ኣፍሪቃ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት ኣብ ምርግጋጽ ማዕረ ጾታዊ ውክልና ዘተኮረ ነይሩ።
እቲ ስነ-ስርዓት ኣብ ትምህርቲ፣ስራሕን ሓላፍነት ቦታታትን ቁጽሪ ዝርከባ ደቂ-ኣንስትዮ ምስ ደቂ-ተባዕትዮ ክመጣጠን ይጽውዕ።ኣብዚ መዳይ ብደረጃ ዓለምን ኣፍሪቃን ውጽኢታት ከምዝተረኽቡ ዝሓበራ ኣደ-መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ዶ/ር ዲላሚኒ ዙማ ብዙሕ ከምዝተርፍ ግን ኣይሓብኣን።
‘እቲ ዝተረኽበ ምምሕያሽ ሕጂ እውን እኹል ኣይኮነን።እኹል ኣይኮነን።ፍጥነቱ፤ስፍሓቱ ይኹን ዕምቀቱ እኹል ኣይኮነን።ብዝበለጸ ብዙሕ ክንሰርሕ ኣለና’ ኢለን።
ንሰን ብተወሳኺ ጾታዊ ማዕርነት ንምርግጋጽ ዝወጹ ሕግታት በይኖም እኹላት ስለዘይኮኑ ውጽኢታዊ ትግባረ የድሊ እዩ ኢለን።ከም ኣብነት ዝጠቐስኦ ንሰን ኣብ ዝመርሕኦ ሕብረት ኣፍሪቃ ዘለው ብዝሒ ኮሚሽነራት እዩ።ካብ 10 ኮሚሽነራት ሓሙሽተ ደቂ-ኣንስትዮ ምዃነንን ነዚ ንምዕዋት ዝነበረ ፈተና ግን ቀሊል ከምዘነበረ ገሊጸን።
ኣብ ኢትዮጵያ እውን ኣብ ዝተፈላለዩ ናይ መሪሕነት ቦታ ዝርከባ ደቂ- ኣንስትዮ ውክልና ክውስኽ ስራሕቲ ከምዝተሰርሑ መንግስቲ ይገልጽ።
ኣብቲ ስነ-ስርዓት ዝተሳተፋ ኣብ ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ፣ህጻናትን መንእሰያትን ዳይረክተር ጀነራል ኣምባሳደር ዶ/ር ደስታ ወልደዮሃንስ ብፍላይ ኣብ ፓርላማ ኢትዮጵያ መጺኡ ዝበልኦ ውጽኢት ንቪኦኤ ገሊጸን።547 መናብር ዝሓዘ ፓርላማ ኢትዮጵያ ውክልና ደቂ-ኣንስትዮ እናዓበየ ይኸይድ ኣሎ ይብላ።
ንሰን ብተወሳኺ ዝተረኽበ ውጽኢት ዝለዓለ እንተኾነ እውን ሕጂ እውን ክስርሑ ዘለዎም ዝተረፉ ስራሕት ከምዘለው ዶ/ር ደስታ ገሊጸን።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Radio Erena: 30 May 2021
ኣብ መንጎ መንግስቲ ሱዳንን ቀንዲ ተቓዋሚኡ ኤስ.ፒ.ኤል.ኤም.ኤን ዝተጀመረ ዘተ ሰላም ጽቡቕ ክግስግስ፣ ድሌት ኩሎም ወገናት ከምዘድሊ፣ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ።
እቲ ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ብመንጎኝነት ፕረዚደንት ደቡብ ሱዳን፣ ኣብ ከተማ ጁባ ዝተጀመረ ዘተ ሰላም፣ ብወገን መንግስቲ ሱዳን፣ ጀነራል ዓብደልፈታሕ ኣልቡርሃንን፣ ዓብደላ ሓምዶክን፣ ብወገን ኤስ.ፒ.ኤል.ኤም.ኤን ከኣ መራሒ’ቲ ውድብ ዓብደልዓዚዝ ኣልሒሉ ተረኺቦም ኔሮም።
ክልቲኦም ወገናት ዘለዎም ቅሩብነት ኣብ ዝገለጹሉ እዋን፣ ፕረዚደንት ሳልቫ ኪር ማያርዲት ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ካብ ኲናት ብዘይካ ሞትን ዕንወትን ካልእ ዝርከብ ከምዘየለ ኣሚኖም ናብ መኣዲ ዘተ ምቕራቦም ኣመስጊኑ።
ፍሉይ ልኡኽ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብቲ ዞባ ዶናልድ ቡዝ ብወገኑ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ክልቲኦም ወገናት ናብ መኣዲ ዘተ ምቕራብ ጥራይ ዘይኮነ፣ ንሰላም ዘለዎም ተወፋይነት ብተግባር ከርእዩ ትጽቢት ከምዝገበረሎም ኣዘኻኺሩ።
እቲ ብኣልሒሉ ዝምራሕ ተቓዋሚ ሓይሊ፣ ኣብ ሱዳን እቲ ዝዓበየ ኮይኑ፣ ኣብ ዞባታት ብሉ ናይልን ደቡብ ኮርዶፋንን ሰፊሕ መሬት ሒዙ ይርከብ።


text:
ኣብ ገዛኹም ብምጽናሕ ጥዕናኹም ኣውሕሱ
COVID-19 Public Health Recommendations in Tigrinya
ብደልታ ዝፍለጥ ዘርኢ COVID-19 ብቕልጡፍ ይላባዕ ኣሎ። ኣብ ኪንግ ካውንቲ ካብ መስከረም (ሴፕቴምበር) 7 ጀሚሩ፡ ንኹሉ ካብ 500 ወይ ካብኡ ንላዕሊ ሰባት ዝሳተፍዎ ኣብ ግዳም ንዝካየዱ ንጥፈታትን ኣብ ውሽጢ ህዝባዊ ህንጻታትን ማስኬራ ምግባር ናይ ግድን ኮይኑ ኣሎ። ብዝሒ ሰብ ኣብ ዝርከጉሉ ግዳም፡ ናይ ሽድሽተ ፊት ርሕቐት ምግባር ምስዘይክኣል፡ ማስክ እንተገበርኩም ይምረጽ (ናይ ግድን ኣይኮነን)። ንዝያዳ ሓበሬታ፡ ናይ ኪንግ ካውንቲ ትእዛዝን፡ ናይ ናይ ማስክ መምርሒ ገጽን ተወከሱ። (ወብ ሳይት ብእንግሊዘኛ ጥራይ)።
ናይ ኮቪድ-19 ( COVID-19) ምርመራ ክትገብሩ ትኽእሉ እንተድኣ፤
- ካብዞም ዝስዕቡ ምልክታት ማለት፤ ሰዓል፣ ናይ ምስትንፋስ ጸገም፣ ረስኒ፣ ቁሪ ቁሪ ምባል፣ ናይ ጭዋዳታት ቃንዛ፣ ቃንዛ ጎረሮ፣ ወይ ድማ መቐረትን ጨናን ዘይምህላው እንተልይኩም፡
ወይ ድማ
- ኮቪድ-19 (COVID-19) ምስዝሓዞ ሰብ ቀሪብኩም እንተኔርኩም፡
ወላ ፍኹስ ዝበለ ምልክታት ዘለኩም ሰባት ውን ክትምርመሩ ኣለኩም። ንክትምርመሩ ንሓኪምኩም ተወከሱ። እንተድኣ ሓኪም ዘይብልኩም ኴንኩም ወይ ድማ ሓኪምኩም ክምርምረኩም ዘይክእል እንተኾይኑ፡ ንሕና ክንሕግዘኩም ንኽእል ኢና። ካብ ሰዓት 8፡00 ቅ.ቀ.---7፡00 ድ.ቀ. ናብ ቁጽሪ ተለፎን 206-477-3977 ደውሉ። ኣስተርጓሚ ንምርካብ እትደልይዎ ቋንቋ ጥቐሱ። ኮቪድ-19 (COVID-19) ከምዘይብልካ ክሳብ ተረጋግጽ ካብ ካልኦት ሰባት ርሒቕካ ጽናሕ። ሕማም ክስመዓካ እንከሎ ቀልጢፍካ ምምርማር፡ ንቤተ-ሰብካ፡ መሓዙትካ፡ የዕሩኽትኻን ሕብረተ-ሰብካን ካብ ሕማም ከተድሕኖም ትኽእል ኢኻ።
ኣመሓዳሪ ጀይ ኢንስሊ (Jay Inslee) ኣብ ገዛኹም ብምጽናሕ ጥዕናኹም ኣውሕሱ (Stay Home, Stay Health) ዚብል ትእዛዝ ኣብ ምሉእ ግዝኣት ዋሽንግተን ዝጸንዕ መጋቢት 23/2020 ኣውጺኡ።
እዚ ኣዋጅ'ዚ ከም'ዚ ስዕብ ይኸውን፡
- ነብሲወከፍ ነባሪ ዋሽንግተን ግድነታዊ ንጥፈታት እንተዘይሃልይዎ ኣብ ገዝኡ ክጸንሕ ይግደድ።
- ንመንፈሳዊ ይኹን ንምዝንጋዕ ዕላማ ተባሂሎም ዝግበሩ ምትእኽኻባት ተኣጊዶም ኣለዉ።
- ብዘይካ ኣገደስቲ ሞያታት ኩሎም ካልኦት ሞያታት ዕጹዋት ይኾኑ። ነገር ግን ኣብ ርሑቕ ኴንካ ብተሌፎን ወይ ድማ ኣብ ገዝኦም ኮይኖም ዝሰርሑ ስርሖም ክቕጽሉ ይኽእሉ ኢዮም። ኣገደስቲ ሞያታት ዚበሃሉ ድኳናት (ናይ መግቢ)፡ ፋርማሲታት፡ ባንክታት፡ ትካላት ጥዕና፡ ህዝባዊ ኣገልግሎት ዝህባ፡ መጉዓዚያ፡ክንክን ህጻናት ወዘተ ...
እንታይ ኢዩ ዝፍቀድ
- ናብ ግሮሰሪ ኬድካ ሸቐጥ ምግዛእ፡ ሒዝካዮ እትኸይድ መግቢ ምእዛዝ፡ (መግቢ ኣዚዝካ ናብ ገዛኻ ከምጽኡልካ ፍቑድ አዩ።)
- ናብ ቆጸራ ሕክምና ከምኡ’ውን ናብ ፋርማሲ ምኻድ
- ብእግርኻ ምዝዋር/ walk ምግባር፡ ምጉያይ፡ ብሽግለታ ምዝዋር ከምኡ’ውን ናይ ጀርዲን ስራሓት ምስራሕ ይከኣል፡ እንተኾነ ግን ካብ ገዛ ወጻኢ ዝካየድ ንጥፈታት ካብ ካልኦት ሰባት 6 ፊት ተረሓሒቕካ ክኸውን ይግባእ።
- ናብ እንዳ ነዳዲ፡ ባንክ መግቢ፡ንህዝባዊ ኣገልግሎት ዚዉዕል መኽዘን፡ ባንክ፡ ከም’ውን መሕጸብ ክዳውንቲ ምኻድ ይከኣል
- ናይ’ዘን ኣገደስቲ ቢዝነሳት ኣባል/ሰራሕተኛ እንተዄንካ ስራሕ ምቕጻል ይከኣል’ዩ።
እንታይ ኢዩ ዘይፍቀድ
- ብኣካል ተረኺብካ ዝካየድ ምዝንጋዕ፡ ዝንባለ ወይ ድማ ኣብ ማሕበራዊ ክለባት ምስታፍ
- ኣብ ስፖርታዊ ግጥማትን ልምምድን ምስታፍ
- ናብ መርዓን፡ ቀብርን ምኻድ
- ኣብ ሃይማኖታዊ ኣገልግሎታት ብኣካል ተረኺብካ ምስታፍ
- ምብጻሕ ኣብ ቤተ-መዘክራት፡ ትያትራት፡ ምርኢት ኣሳእል፡ ወይ ድማ ንውህለላ/ዉጽኢት ገንዘብ ምኻድ
- ናብ ምርኢት ሙዚቃ፡ ጽምብላት፡ ሰልፍታት ምኻድ
- ናብ ጂም ወይ ድማ ምውስዋስ ኣካላት ዚግበረሉ ቦታ ምኻድ
- ናብ ጽባቐ ጽፍሪ ዚግበረሉ፡ እንዳ ቀምቃማይ፡ ወይ ድማ ዉቃጦ ዚካየደሉ ቦታ ምኻድ
- ናብ ኣብያተ-መስተ ምኻድ ከምኡ’ውን ኣብ ቤት መግቢ ኣዚዝካ ኣብኡ ኴንካ ምምጋብ (ክልቲኦም ኣቐድም ኣቢሎም ተኣጊዶም ኢዮም)
ኮቪድ-19 (COVID-19) እንታይ ኢዩ?
ኮቪድ-19 (COVID-19)( ወይ ድማ ሓድሽ ኮረና ቫይረስ ዝበሃል) ሓድሽ ቫይረስ ኮይኑ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ዚመሓላለፍ ኢዩ። ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ዩናይትድ ስተይትስን ኣብ ብዙሓት ካልኦት ሃገራትን ይርከብ።
ሓድሽ ኮረና ቫይረስ( COVID-19) ብከመይ ይመሓላለፍ?
ክኢላታት ጥዕና ብከመይ ከምዝመሓላለፍ ተወሳኺ መጽናዕቲ ይገብሩኳ እንተሃለዉ አብዚ እዋን’ዚ ዝመሓላለፈሉ እዮም ተባሂሎም ዝእመኑ፡
- ካብ አካላት መተንፈሲ ሕሙማት ብምህንጣስ ወይ ብምስዓል ዝወጽእ ነጠብጣብ፡
- ኣብ መንጎ ነንሕድሕዶም ተቐራሪቦም ዝርከቡ ሰባት(ኣብ ከባቢ ትሕቲ 6 ፊት)
- ቫይረስ ዘለዎም ኣቑሑት ወይ ቦታ ሒዝካ/ኪ መሊስካ ኣፍካ፡ ኣፍንጫኻ ወይ የዒንትኻ ምሓዝ።
እቶም ምልክታት እንታይ ኢዮም?
ሕማም ሓድሽ ኮረና ቫይረ ከምዘለዎም ዝተረጋገጸ ሰባት ከምዝሕብርዎ ነቲ ቫይረስ ካብ ዝተቓልዕሉ እዋን ጀሚሩ እንተወሓደ 2 መዓልቲ እንተበዝሐ ድማ ክሳብ 14 መዓልቲ ምልክታት ናይቲ ሕማም ከምዝርአ ይሕብሩ።
ህዝባዊ ጥዕና (ፓብሊክ ሄልዝ) ኣብሓደጋ ብርቱዕ ሕማም ዝርከቡ ሰባት ኣብ ገዝኦም ከምዝጸንሑ ከምኡ'ውን ብዝተኻእለ መጠን እኩብ ሰብ ካብ ዘለዎ ክርሕቁ ይላቦ። ኣብ ከቢድ ሓደጋ ዝርከቡ ሰባት እዞም ዚስዕቡ ሓዊስካ ኢዩ።
- ዕድሚኦም ልዕሊ 60 ዓመት ዝኾነ
- ሕዱር ሓደገኛ ኩነታት ጥዕና ዘለዎም ነዞም ዚስዕቡ ሓዊስካ’ዩ ሕማም ልቢ፡ ሕማም ሳንቡእ፡ሕማም ሽኮር ዘለዎም
- ድኹም ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ዘለዎም
- ነብሰጾራት ዝኾና
ነብሰ ጾራት ዝኾና፡ ከምኡ'ውን ዝኾና ዝኾነ ሰብ ኩነታት ጥዕንኡ ንሓደጋ ሕማም ኮቪድ -19 (COVID-19) ዝተቓልዐ መሲሉ እንተተራእይዎ ምስ ሓኪሙ ክመክር ኣለዎ።
ነቲ ሓደጋ ንነብስኻ ከተጉድሎ ትኽእል ኢኻ፡ብዝያዳ ድማ ነቶም ንኮቪድ-19 (COVID-19) ተቓሊዖም ዘለዉ።
እንተሓሚምካ ኣብ ገዛኻ ጽናሕ ናብ ህዝቢ’ውን ኣይትተሓወስ።
- ብሓፈሻ ግድን እንተዘይኮይኑ ናብ ቦታት ሕክምና ዘይምኻድ። እንተሓሚምኩም ግን ቅድሚ ንሕክምና ምኻድኩም ንሓኪምኩም ደውሉ።
- ዋላ እንተዘይሓመምኩም ብዝተኻእለ መጠን ናብ ሆስፒታል፡ ሎንግ ተርም ኬር ፋሲሊቲ፡ ነርሲንግ ሆም ምኻድ ኣወግዱ። እንተኾነ ግን ናይ ግድን ናብዘን ዝተጠቕሳ ትካላት ክትከዱ እንተኼንኩም ግዜ ጻንሖትኩም የሕጽርዎ ከምኡ’ውን ካብ ሕሙማት 6 ፊት ርሓቑ።
- ግድን እንተዘይኮይኑ ናብ ህጹጽ ሕክምናዊ ረድኤት ዝወሃበሉ ክፍሊ ኣይትኺዱ። ህጹጽ ሕክምናዊ ረድኤት ዝወሃብ መጀመርታ ነቶም ኣዝዮም ዝሓመሙ ወይ ድማ ውጹዓት ኢዩ። ሰዓል፡ ረስኒ ወይድማ ካልእ ምልክታት እንተሃልዩኩም መጀመርታ ናብ ምዱብ ሓኪምኩም ደውሉ።
- ልምዲ ዉልቃዊ ጽሬትኩም ኣማዕብሉ፡እንተላይ ኣእዳውኩም ብሳሙናን ማይን ኣዘውቲርካ ምሕጻብ፡ክትስዕሉ ከለኹም ኣብ ቲሹ ወይ ኤልቦ (ዕጻፍ ኩርናዕ ኢድ) ኮይኑ ዓይንኹም ኣፍንጫኹም ወይ ኣፍኩም ዘይምሓዝ።
- ካብ ዝሓመሙ ሰባት ርሓቑ ፡ብፍላይ ኮሮና ቫይረስ ብቐሊሉ ከጥቅዓኩም ዝኽእል እንተኾይኑ።
- ዝተተንከፉ ቦታትትን ኣቑሑትን ኣዘውቲርካ ምጽራይ (ከም ለዓት መዓጹ፡ መወልዕን መጥፍእን መብራህቲ)፡፡ ስሩዕ ንዘቤታዊ ጽሬት እንጥቀመሎም መጽረይታት ብቑዓት ኢዮም።
- እኹል ዕረፍቲ ምግባር፡ እኹል ፈሳሲ ምስታይ፡ንጥዕና ሓገዝቲ ዝኾኑ መግብታት ምምጋብ፡ ከምኡ’ውን ዘጋጥመካ ስትረስ/ ወጥሪ ምቁጽጻር፡ ንተጻዋርነትካ የሐይሉ ኢዮም።
- ማእከል ጻውዒት ተሌፎን ኪንግ ካውንት ሓድሽ ኮረና ቫይረስ 206-477-3977 ደውሉ።እዚ መስመር ሓገዝ እዚ ካብ 8 ቅ.ቀ. —7 ድ.ቀ. መዓልታዊ ክፉት ኢዩ።
- ማእከል ጻውዒት ተለፎን ዋሽንግተን ስተይት ኖቨል ኮረና ቫይረስ 1-800-525-0127 ደዊልኩም፡ ድሕሪኡ ምልክት # ጽቐጡ። እዚ መስመር ሓገዝ እዚ ካብ 6 ቅ.ቀ.— 10 ድ.ቀ. መዓልታዊ ክፉት ኢዩ።
ኦፐረይተራት ተለፎን ምስ ሳልሳይ ኣካል ኣስተርጓሚ ከራኽባኹም ኢየን።ብምንታይ ቋንቋ ክትርጎመልኩም ከም ትደልዩ ብእንግሊዝኛ ጌርኩም ንገርወን።ነዊሕ ምጽባይ ከጋጥመኩም ይኽእል ኢዩ።
Signs to print and post to help establishments communicate with their customers and staff the steps they are taking to minimize the risk of COVID-19
Posters for customers and staff for reopening businesses in Tigrinya
ነንሕድሕድኩም ንምትሕግጋዝ ድሉዋት ኩኑ። ሓያል ማሕበረሰባዊ ምትሕልላይ ሓያል ግዜ ንምስጋር ሓጋዚ ኢዩ።
Link/share our site at www.kingcounty.gov/covid/tigrinya


text:
ወኪል ዓለማዊ ሚድያ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ማለት The United States Agency for Global Media መርበብ ሓበሬታኡ ንስንክልና ወይድማ ጉድኣት ንዘለዎም ኣባላት ሓፋሽ ከምኡውን ሰራሕተኛታት መንግስቲ ብዘይ ጸገም ንኽባጻሕ ዓቲቡ ይሰርሕ።
ነዚ መብጽዓ ንምምላእ ብኣዋጅ ተሃድሶ ክፍሊ 508 ማለት (Section 508 of the Rehabilitation Act) ንዝፍለጥ ሕጊ ተቐቢሉ ይሰርሕ። በዚ ድማ ኣዋጅ ተሃድሶ ክፍሊ 508 ሓበሬታ ወይ ድማ ኣገልግሎት ካባና ንዝጽበዩ ስንክልና ወይድማ ጸገም ዘለዎም ኣባላት ሕብረተሰብ ካብቲ ካልእ ስንክልና ወይድማ ጸገም ዘይብሉ ሕብረተሰብ ብዘይፍለ ኣብ ቀረብ ሓበሬታን ሰነድን ብዝክኣል ዘበለ ኩሉ ክቐርብ ይጠልብ።
ኣዋጅ ተሃድሶ ክፍሊ 508 ብተወሳኺ ጸገም ስንክልና ዘለዎም ኣባላት ሰራሕተኛታት መንግስቲ ካብቶም ካልኦት ጸገም ስንክልና ዘይብሎም ኣባላት ሰራሕተኛታት መንግስቲ ብዘይፍለ ኣብ ቀረብ ኣገልግሎት ሓበሬታን ሰነድን ብዝክኣል ዘበለ ኩሉ ክሰርሕ ይጠልብ።
ቅጥዒ ቀረብ ኣገልግሎት ምስ ተኽእሎ ምርካብ ሓበሬታ ዝጻረር እንተኾይኑ ግን ኣዋጅ ተሃድሶ ብዝእዝዞ መሰረት ሓገዝ ከነበርክት ክንክእል ምእንቲ ርኸቡና።
ቀረብ ኣገልግሎት ኣድማዒ ብዝኾነ ኣገባብ ሓገዝ ክቐርብ ክኽእል ምእንታን ጸገም ኣብ ዝግለጸሉ ዓይነት ስንክልና ወይድማ ጸገም ምጥቃስ የድሊ። ብዘይካዚ ምስ ስንክልና ተሳን ዩ ክኸይድ ዝኽእል ተደላይ ቅጥዒ ሓገዝ ኣብ ዝሕተተሉ ምግላጽ የድሊ። ጥብቆ ሓገዝ ናይ ዝተደልየሉ መርበብ ሓበሬታን ክትርከበሉ ወይድማ ሓበሬታ ክልኣኸሉ ዝኽእል ኣድራሻን ኣብ እዋን ምሕታት ሓገዝ ክግለጽ የድሊ።
መስርሕ ኣቀራርባ ጥርዓን ክፍሊ 508
ዝተሓደሱ ሕጋጋት ኣዋጅ ተሃድሶ ክፍሊ 508 ብ Section 508 of the Rehabilitation Act of 1973, 29 U.S.C. 794d ዝፍለጥ ኮይኑ ኣብ 2001 ኣብ ትግባረ ዝወዓለ ሕጊ ቤት ጽሕፈታት ፈደራላዊ መንግስቲ ኩሉ ዘማዕበልዎ ኤለክትሮኒካውን ሓበሬታውን ቴክኖሎጂ ስንክልና ዘለዎም ኣባላት ሕብረተሰብ ይኹን ሰራሕተኛታት ፈደራላዊ መንግስቲ ሓበሬታ ይኹን ኣገልግሎት ከይተጸገሙ ክረኽቡሉ ዘኽእል ኮይኑ ክቐርብ ወይድማ ክዳሎ ይእዝዝ። እዚ ኣዋጅ እዚ፤ ኣገባብ ቀረብ ሓበሬታን ኣገልግሎትን ብዝተገልጸ መገዲ ተዋዲዱ ምስ ዘይቀርብ ግን ኣብ ልዕሊቲ ቤት ጽሕፈት ምምሕዳራዊ ጥርዓን ክቐርብ ሓላፍነት የሰክም። እቲ ጥርዓን ክፍላ ሕጊ 508 ልክም ከም ካልእ ጥርዓን ናይ ክፍላ ሕጊ 504 ካብኡ ብዘይፍለ ከምኡ ተመሪሑ ክርአ ከምዘለዎ ይጠቅስ።
ስንክልና ዘለዎ ካብ ኣባል ሕብረተሰብ ሰራሕተኛ ቤት ጽሕፈት ወይድማ ኣመልካቲ ስራሕ ምስ ዚ ክፍላ ኣዋጅ ተሃድሶ 508 ናይ 1973 ብዝተኣሳሰረ ጥርዓን ከቕርብ ምስ ዝደሊ በዚ ስዒቡ ተጠቒሱ ዘሎ ኣድራሻ ጥርዓኑ ናብ ወኪል ዓለማዊ ሚድያ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ United States United States Agency for Global Media (USAGM) ከቕርብ ይኽእል። እቲ ብጽሑፍ ዝቐርብ ጥርዓን ክታም ክህልዎ ይግባእ። ኣብ ውሽጢ 180 መዓልታት ናይቲ መበገሲ ጥርዓን ዝኾነ ፍጻመ ድማ ክቐርብ ይግባእ።
United States United States Agency for Global Media (USAGM)
Voice of America (VOA)
Chief Information Officer (OCIO)
ATTN: VOA Section 508 Complaints Program Manager
330 Independence Ave SW
Washington, D.C. 20223
እቲ ጥርዓን ብተወሳኺ ብመሰረት ሕጊ ኣዋጅ 508 ዝእዝዞ መሰረት ከማልኦ ዝግባእ ዝነበረን ግን ዘየማልኦን ጠቒሱ መዓስን ኣበይን ፍጻመ ኣጋጢሙ ብዝርዝር ክሕብር ይግባእ። እዚ ሓበሬታዚ ቤት ጽሕፈት ተጠቃምነት ማዕረ ዕድል (Office of Equal Opportunity ) ነቲ ኩነታት ክርድኦ ዝሕግዝ ብምዃኑን ክፍለጥ ዝኽእል እንተኾይኑን ድማ ሓላፍነት ክወስድ ዝኽእል በዓል መዚ ክፍሊ ዓለማዊ ሚድያ ኣብቲ ጥርዓን እንተጠቐሰ ይምረጽ።
The USAGM Office of Civil Rights investigates and processes program complaints concerning Section 508 of the Rehabilitation Act of 1973, as amended (Section 508). Individuals with disabilities may file an administrative complaint with the USAGM Office of Civil Rights requesting that all information and communication technology (ICT), such as a USAGM branded website or non-accessible document that does not conform to the Section 508 standards, be reviewed and brought into compliance with the provisions of Section 508.
ተጣባቒ መሰላት ቤት ጽሕፈት ግሎባዊ ሚድያ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ነዚ ጥርዓን ብዝተመሓየሸ ክፍላ ሕጊ ኣዋጅ ተሃድሶ 508 ናይ 1973 ዝርኢ እዩ። ስንክልና ዘለዎም ናብ ተጣባቒ መሰላት ቤት ጽሕፈት ግሎባዊ ሚድያ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ጥርዓን ብምቕራብ ኣብ ትሕቲ ኣዋጅ 508 ናይ ሓበሬታን ርክብን ቴክሎጂ ኣብ ትሕቲዚ ኣዋጅ ንዘይተማልኡ ክማልኡ ሕቶ ከቕርቡ ይኽእሉ እዮም።
ግሎባዊ ሚድያ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ነዚ ጥርዓን ብምምርማር ፍታሕ ከምጽእ ይጽዕር። ፍታሕ እንተዘይተረኺቡ ውጽኢት ናይቲ መርመራ ናብ ኣመልካቲ ጥርዓን ብደብዳቤ ከምዝሕበር ይግበር። ኣመልካቲ ጥርዓን ብውጽኢት ናይቲ መርመራ ዕግበት ምስ ዘይረኽበሉ ብምምሕዳራዊ ስርዓት ይግባይ ጉዳይ ይምራሕ። ግሎባዊ ሚድያ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ናይ መወዳእታ ውሳነ ድማ ይህብ። እዚ ናይ መወዳእታ ውሳነ፤ ኣብ ጉዳይ ርኽበት ናይቲ መርመራ፤ ክ ውሰዱ ብዛዕባ ዝግብኦም መመሓየሺ ስጉምታትን መብርሂ ብዛዕባ ናይቲ ውሳነን ይገልጽ።
ኣማራጺ ኣገባብ ኣቀራርባ ጥርዓን
ግሎባዊ ሚድያ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ስንኩላን ዘድሊ ሓገዝ ተጠቒሞም ጥርዓኖም ከቕርቡ ሓገዝ ይገብር። ብኣማራጺ ኣገባብ ንዝቐረበ ጥርዓን ድማ ይርኢ። ንኣብነት ብኤለክትሮኒካዊ ኣገባብ ተጠቒሞም ንዝቐርቡ ጥርዓን፤ ብድምጺ ንዝተቐርጹ; ብብረይል ንዝተጻሕፉን ካልኦት ቅጥዕታትን ንዝተጠቕሙ የጠቓልል። ብኤለክትሮኒካዊ ኣገባብ ኢመይል ዝቐርቡ ጥርዓን ናብ section508@voanews.com ክልኣኹ ይግባእ።


text:
ናጽነት ሃይማኖታት ኤርትራ ኣብ እትርከበን 16 ሃገራት ኣብ ሕማቕ ኩነታት ከምዘሎ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኣመሪካ ገሊጹ።
እቲ ትካል ዓመታዊ ኣብ ዘውጽኦ ኣህጉራዊ ጸብጻብ፣ ጉጅለታት ዳዒሽ፣ ኣልሸባብ፣ ኣልቃዒዳን ቦኮ ሓራምን፣ ኣብ ልዕሊ ኣመንቲ ካልኦት ሃይማኖታት ዝህብዎ ፍርዲ ሓደ ካብቲ ኣቓልቦ ዓለም ዝሰሓበ ዘሕዝን ፍጻሜታት እኳ እንተኾነ፣ ሓያሎ መንግስታት’ውን ኣብ ልዕሊ ኣመንቲ ዝተፈላለየ ሃይማኖታት ዘውርድዎ ዘለዉ ግፍዒ ብሸለልትነት ዝረአ ከምዘይኮነ ኣፍሊጡ።
ኤርትራ፣ በርማ፣ ቻይና፣ ኢራን፣ ሰሜን ኮርያ፣ ስዑዲ ዓረብ፣ ሱዳን፣ ታጀኪስታን፣ ቱርኪመንስታን ከምኡ’ውን ኡዝበኺስታን፣ ዝኽተልኦ ጓዕጻጺ ሜላ ኣብ ልዕሊ ሃይማኖታት፣ ከምኡ’ውን ኣብ ልዕሊ ኣመንቲ ዘውርድኦ ግፍዒ ከይተመሓየሸ ንዓመታት ይቕጽል ከምዘሎ እቲ ጸብጻብ የመልክት።
ከም በዓል ኣፍጋኒስታን፣ ስዑዲ ዓረብ፣ ኢራን፣ ሱዳን፣ ፓኪስታንን ሞውሪታንያን ዝኣመሰላ ሃገራት ግና ኣብ ልዕሊ ኣመንቲ ዝተፈላለየ ሃይማኖታት ዝህቦኦ ክሳብ ሞት ዝኸይድ ፍርዲ ደው ንክብል፣ መንግስቲ ኣመሪካ ኣተኩሮ ሂቡ ክሰርሓሉ ከምዝኾነ የፍልጥ።
ሽበራዊ ጉጅለ ዳዒሽ፣ ኣብ ዒራቕን ሶርያን ኣብ ልዕሊ ያዚዲ፣ ተኸተልቲ ሃይማኖት ሺዓን ክርስትያንን ብዘውረዶ መቕዘፍቲ፣ ኣብቲ ጸብጻብ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ይርከብ። ጉጅለ ቦኮ ሓራም እውን ሓደ ካብቶም ንናጽነት ሃይማኖት ዓለም ኣስጋእቲ ዝኾኑ ጉጅለታት ተባሂሉ ተረቚሑ’ሎ።
እንተኾነ፣ ኮሚኒስታዊ ስርዓት ዝኽተላ መንግስታትን ዲክታቶርያዊ ኣመራርሓ ዘለወን ሃገራትን እውን ካብቶም ጥሩፋት ጉጅለታት ዝንቀሳቐሱለን ሃገራት ብዘይንእስ ቁጽሪ፣ ዝተፈልየ ሃይማኖት ንዘለዎም ዜጋታተን ብምእሳር፣ ምግፋዕ፣ ምግራፍን፣ ንወድሰብ ኣብ ዘይምችእ ቤት ማእሰርታት ብምቕያድ ምስቓይን ይቕጽላ ከምዘለዋ መግለጺ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኣመሪካ የመልክት።
ኣብ ኤርትራ ብሰንኪ ሃይማኖታዊ እምነቶም ካብ ኣዋርሕ ክሳብ ሓያሎ ዓመታት ዝተቐየዱ ኣሽሓት ዜጋታት ከምዘዉ ይፍለጥ።
መንግስቲ ኤርትራ መሰል እምነትን ናጽነት ሃይማኖታትን ብምጉዕጻጽ ንሓያሎ ዓመታት ብተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ክኽሰስ ጸኒሑ’ዩ።


text:
ሕቶ
ከመይ ኢለ ንመርዓ እየ ዝዳለው?
መልሲ
ገዛእ ርእስኻ ብመጽሓፍ ቅዱስ መሰረት ንመርዓ ምድላው ልክዕ ከም ንዝኾነ ናይ ሂወት ጻዕሪ ምድላው እዩ። ከም ኣመንቲ ንኩሉ ሸነኽ ናይ ሂወትና ዝገዝእ ሓደ መምርሒ ኣሎ፡ “የሱስ ከኣ፡ ንእግዚኣብሄር ኣምላኽካ ብምሉእ ልብኻን ብዅሉ ንፍስኻን ብዅሉ ሓሳባትካን ኣፍቅሮ፡” (ማቴዎስ 22፡37)። እዚ ፎኪስ ዝኾነ ትእዛዝ ኣይኮነን። እዚ ከም ኣመንቲ ቀንዲ ማእከል ናይ ሂወትና እዩ። እዚ ብሙሉእ ልብና ኣብ ኣምላኽን ኣብ ቃሉን ከነድህብ ምምራጽ እዩ፡ እዚ ድማ ነፍስናን ሓሳብናን ንዑኡ ብዘሕጉሱ ነገራት ምእንቲ ክትሓዙ እዩ።
ብጎይታ የሱስ ክርስቶስ ምስ ኣምላኽ ዘሎና ርክብ እዩ ንኩሎም ካልኦት ርክባት ናብ ውሽጢ መንጽር ዘቐምጦም። ናይ መርዓ ዝምድና ኣብ ናይ ክርስቶስን ማሕበሩን ሞዴል ዝተመስረተ እዩ (ኤፌሶን 5፡22-33)። ነፍሲ-ወከፍ መዳይ ናይ ሂወትና ከኣ ብመሰረት ትእዛዛትን ኣጠማምታን ናይ ጎይታ ንምንባር ከም ኣመነቲ ብናህና ተወፋይነት እዩ ዝምሓደር። ናህና ምእዛዝ ን ኣምላኽን ንቃሉን ድማ ኣብ መርዓን ኣብ ዓለምን ንዓና ብኣምላኽ ዝተዋህበና ግደ ክንፍጽም የዕጥቐና። ግደ ናይ ነፍሲ-ወከፍ ዳግም ዝተወልደ ኣማኒ ድማ ኣብ ኩሉ ነገራት ንኣምላኽ ንምኽባር እዩ (1 ቆሮንጦስ 10፡31)።
ገዛእ ርእስኻ ንመርዓ ንምድላው፡ ብክርስቶስ ዘሎካ ጽውዓ ዝበቅዕ ጌርካ ክትመላለስን፡ ብቃሉ ድማ ምስ ኣምላኽ ክትጠብቕን (2 ጢሜጢዎስ 3፡16-17)፡ ኣብ ኩሉ ነገራት ኣብ ምእዛዝ ኣቶኩር። ንኣምላኽ ብምእዛዝ ንምምልላስ ክትምሃር ቀሊል መደብ ዝብሃል የሎን። እዚ ናይ ዓለም ኣራእያታት ንጎኒ ገዲፍና በንጻሩ ንኣምላኽ ክንክተል መዓልታዊ ክንገብሮ ዘሎና ምርጫ እዩ። ንክርስቶስ ዝበቅዕ ጌርካ ምምልላስ ድማ ገዛእ ርእስኻ ብትሕትና ናብ’ቲ እንኮ መንገዲ፡ እንኮ ሓቂ፡ እንኮ ሂወት መዓልቲ መዓልቲ፡ ህሞት ብህሞት ምግዛእ እዩ። እዚ እዩ እቲ ምድላው ዝብሃል ነፍሲ-ወከፍ ኣማኒ ነቲ ዓቢ ህያብ ንብሎ መርዓ ክቕረበሉ ዘለዎ።
ሓደ ሰብ ብመንፈሳዊ ነገር ብሱልን ከምኡ ድማ ምስ ኣምላኽ ዝመላለስን ዝብሃል ንመርዓ ኣጸቢቑ እዩ ዝያዳ ካልእ ሰብ ዝዳሎ። መርዓ ተወፋይነት፡ ብርቱዕ ድሌት፡ ትሕትና፡ ፍቕርን ኣኽብሮትን ይጠልብ። እዞም ጠባያት ቀንዲ ምስ ኣምላኽ ጥቡቕ ርክብ ኣብ ዘለዎ ሰብ ይርኣዩ። ገዛእ ርእስኩም ንመርዓ ክትዳለው ከለኹም፡ ኣምላኽ ናብ’ቲ ንሱ ንዓኹም ዝደልዮ ሰብኣይ ወይ ሰበይቲ ክሰርሓኩምን ቅርጺ ከትሕዘኩምን ኣብ ምፍቃድ ኣቶኩሩ(ሮሜ 12፡1-2)። ገዛእ ርእስኹም ናብኡ እንተድኣ ኣረኪብኩም፡ ንሱ እታ ድንቂ መዓልቲ ምስ ኣኸለት ንመርዓ ድሉዋት ክትኮኑ ከኽእለኩም እዩ።
English
ከመይ ኢለ ንመርዓ እየ ዝዳለው?


text:
ጥርዓን ስደተኛታት ንመንግስቲ ሊቢያ
ኣብ ከተማ ዛውያ 34 ስደተኛታ ብማልሻ ዛውያ ጅሆ ተታሒዞም ኣለዉ
ኣብ ከተማ ዛውያ ኣብ ኣቦ ዒሳ ዝባሃል ኡሱር ቤት 34 ስደተኛታ ብማልሻ ዛውያ ጅሆ ተታሒዞም ኣለዉ። ካብ ባሕሪ ብማልሻታት ናይ ዘንታን ተታሒዞም ዝተመልሱ ኮይኖም ናብ ማልሻታት ዛውያ ዝተሸጡ እዮም። ኣብ ሞንጉኦም ሓንቲ ኢትዮጵያዊት ጓል ኣንስተይቲ ትርከቦም ኪይኖም 8 ሶማላውያን: 25 መንእሰያት ድማ ኤርትራውያን እዮም።ነጻ ንኽልቀቁ ድማ ንንብሲ ወከፍ ሰብ ሓሙሽተ (5000)ሽሕ ዲናር ልብያ ወይሓደ ሽሕ(1000$)ዶላር ኣሜርካ በቶም ማልሻ ይሕተቱ ኣለው።ከምቲ ዝፍለጥ እዞም ማልሻታት ዚኦም ኣካል ናይቲ መንግስቲ ሃገራዊ ስኒት ዝባሃል ናይ ልብያ እዃ እንተኮኑ ብመሰረቱ ግን መሰጋገርትን ነጋዶ ደቂ ሰባትን ብረትን እዮም። ብተወሳኪ ውን ካብ መጻረይ ነዳዲ ዛውያ ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ነዳዲ ዝዝርግሑ እዮም።ቡዙሓት ግዳያት ናይዞም ማልሻታት ዚኦም ዝነበሩ ከም ዛሓበርዎ ዝያዳ ኣብ ምስግጋር ሰባት ከም ዝነጥፉን ንገለ ምክፋል ዘይካኣሉ ድማ ከም ዝቀትሉ ይዝከር እዩ።እዞም ማልሻታት ዚኦም ኣንጻር ስግረ ዶባት ክሰርሑ ተባሂሉ ብሕብረት ኤውሮጳ ዘይናዓቅ ሓገዛት ይረክቡ እዮም።እቶም ማልሻታት ዘንታን ድማ ሓያላት ኮይኖም ንመንግስቲ ሃገራዊ ስኒት ልብያ ይሕግዙ። ኣብ ምዕራብ ልብያ ድማ ይንቓሳቀሱ። ንሴፍ ኣል ኣል ኢስላም ኣልገዳፊ ዝሓዙን ኣብ 2015 ኣብ ትሪፖሊ ንሞት ዝፈረዱን ውን እዮም። ኦሳማ ኣልጆይሊ ሓደ ካብቶም ኣገደስቲ መራሕቲ ናይዚ በርጌድ ዚ ኮይኑ ኣብ ዝሓለፈ እዋን ምክልኻል ሚንስተር ናይ ልብያ ኮይኑ ዝሰርሐ እዩ: ኣብ ጉንቦ 2011 ድማ ነዚ በርጌድ ዚ መስሪቱ። ንልዕሊ 48 ቦጦለኒታት ከተማ ዘንታን ጀበል ምዕራብን ዝነበሩ ወታሃደራት ብምውህሃድ ውተሃደራዊ ባይቶ ኣብ ዘንታን ዝመርሕ ዘሎ እዩ።ገለ ብቛንቛ ዓረብ ዝፍኖ መራከቢ ቡዙሓንን ገጽ ናይ ፈይስቡክን ሳትላይት ተለቪዥንን ድማ ይውንኑ።ብካልእ ሸንኽ መራሕቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓድን ንኦሳማ ኣልጆይሊ ዝመርሖ ማልሻን ዑሱባቶምን ብዝገብርዎ ኢሰብኣዊ ዓመጻትን ጥሕሰት ሰብኣውን ኣህጉራውን ሕግታት ናይ ውግእ ገበነኛ እዩ ንዓናን ቀቢላታትናን ኣይውክለናን እዩ ይብሉ እዮም።
ኡሰን ኢድሪስ
حسن إدريس طويل


text:
ነባርን ህልዉን አባላት ማእከላይ ኮሚቴ ህውሓት ሳልሳይ ዙር ገምጋማቱ ብዕምቆት ከምዘካየደ ብመግለፂታቱ ኣቢሉ ደጋጊሙ ገሊፁ ኣሎ፡፡ ኣብ ቀረባ ግዜ ብነቀፌታን ዓርሰ ነቐፌታን ፈፃሚ ስራሕ ጀሚሩ ከምዝውድኣ ትማሊ ብዕሊ መግለፂ ኣቅሪቡ ኣሎ፡፡ ብመሰረት እቲ ዝሃቦ መግለፂ ኣቦ መንበር ህወሓት ኣይተ ኣባይ ወልዱን ኣባል ፈፃሚት ስራሕ ኣይተ በየነ መኽሩን ካብ ኣባል ፈፃሚት ኮሚቴ ወሪዶም አባል ማእከላይ ኮሚቴ ኮይኖም ክሰርሑ፤ ወይዘሮ ኣዜብ መስፍን ካብ ኣባል ፈፃሚት ኮሚቴ ወሪደን ካብ ማእከላይ ኮሚቴ እውን ተኣጊደን ክፀንሓ፤ ክልተ ሽሞም ዘይተፀርሓ ኣባላት ፈፃሚ ስራሕ እውን ብመጠንቀቕታ ከምዝተሓለፉ ትማሊ ምሸት ዝሃቦ መግለፂ ሓቢሩ ኣሎ፡፡
ብመሰረት እዚ ገምጋምን ውፅኢቱን ማእከላይ ኮሚቴ ከመይ ከምዝርእዎ ርእይቶኦም ክገልፁ ንሰለስተ ወገናት ርእይቶም ሂቦም ኣለው።
ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃን ብፃዕቂ ካብ ዝነጥፉ ሓደ እዩ፡፡ ነዚ ጉዳይ እውን ብትኹረት ዝከታተሎ ዝነበረ ምዃኑ ካብ ዝፅሕፎም ዝነበረ ፅሑፋት ምርዳእ ይክኣል፡፡
ኣቤል፤ እዚ ውፅኢት ብሃንቐውታ ዝፅበዮ ዝነበርኩ እዩ ፡፡ እዚ ማለት ውድብን ህዝብን ሓደ ዝገበረ ገምጋም እዩ፡፡ እዚ ድማ ናይ ኩሉ ድልየት እዩ፡፡ ስለዚ ውድብ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት እውን ስጋብ ታሕቲ ወሪዱ እናተገምገመ እዩ ነይሩ፡፡ ኣብ ልምዓት ዲሞክራሲን ፍትሕን ፀገም ምህላው ምስ ህዝቢ ተረዳዲኡ ኣሎ ፤ ስለዚ ነቲ ፀገም ዝፈጠረ ኣለሊኻ ዝግባእ ክረክብ ምግባር'ዩ ይብል፡፡
“እዚ ኣብ ማእከላይ ኮሚቴ ተወሲኑ ዝተርፍ ዘይኮነ ስጋብ ታሕቲ ወረዱ ዘሎ ኣካል ልክዕ ከምዚኣ ብልሒ ብዘለዎ ገምጋም ኣካይድካ ዝኽእል ይቅፅል ዘይኽእል ድማ ክእለ ክግበር ኣለዎ፡ህዝቢ ኣሳቲፍካ።”
ካልእ ርእይትኡ ዝሃበና
እዩ፡፡ ዓንዶም “ እዚ ገምጋምን ምንም ለውጢ የብሉን፡፡ ናይ ክልተ ጉጅለ ንሕንሕ እዩ፡፡ መን ስልጣን ሓዘ እምበር ናይ ህዝቢ ጉዳይ ዘልዓለ ኣይኮነን፡፡ ብጉጅለ ተመቃቂሎም ናይ ኣዲስ ኣበባ በዓል ጌታቸው ኣሰፋን ኣቦይ ስብሓትን ደብረፅዮንን ዝሓዝዎን ምስ ኣብ ትግራይ ዘሎ ኣባይ ወልዱ ዝሓዞ ጉጅለ ናይ ስልጣን ንሕንሕ ናይ ጉባኤ መቐፀልታ እዩ፡፡ ኣብ ጉባኤ ናይ ኣባይ ወልዱ ጉጅለ ስዒሩ ነይሩ ሎሚ ናይ ኣባይ ወልዱ ተሳዒሩ ኣሎ፡፡ ናይ ሰባት ምቕይያር ተዘይኮይኑ እዚ ተኻይዱ ዘሎ ለውጢ ኣብ ህዝቢ ወሪዱ ኣብ ናብራ ትግራይ ዘምፅኦ ለውጢ የብሉን” ይብል፡፡
ካልእ ርእይትኡ ዝሃበኒ ሰራሕተኛ መንግስቲ መስፍን ታደሰ እዩ፡፡ መስፍን "ከም ኣነ እዚ ገምጋም ዓሙቕን ረዚንን ከምዝነበረ የርእየካ ይብል፡፡ ብዝግባእ ተገማጊሞን ከከምዋግኦም ምርካብ ምኽኣል እዚ ንፅበዮ ዝነበርኩ እዩ፡፡ በቲ ንቡር መገምገሚ ተገማጊሞም ክውርድ ዝግብኦ ወሪዱ ኣሎ ቅቡል እዩ፡፡” ድሕሪ ምባሉ እቲ ምውርራድ ቅንዕና የብሉን ብጉጅለ ናይ ኣዲስ ኣበባን ትግራይን ዝዓይነቱ እዩ ዝብሉ ኣሉ ከመይ ይመስለካ ንዝብል ሕቶይ ”እዚ ጌጋ እዩ ውድብ መገምጋሚ ኣለዋ ገምጊማ ኣላ፡፡ ብስሩ እውን እዚ እኮ ሓዱሽ ኣሰራርሓ ናይ ውድብ ኣይኮነን ዝተለመደ እዩ፡፡ ትግምግም ዝወርድ ተውርድ ዝድይብ ተደይብ፡፡”
መስፍን ታደሰ ንቅድሚት ዝፅበዮ እንትዛረብ "ክሳብ ታሕቲ በዚኣ መልክዕ ወሪዳ ክፀሪ ዝግብኦ ክፀሪ ይፅበ” ይብል፡፡


text:
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ዝተመርሐ ላዕለዋይ ልኡኽ ኣብ ሶማል ናይ ስራሕ ምብጻሕ ፈጺሙ።
እቲ ሚኒስተር ዑስማን ሳልሕን ኣማኻሪ ፕረዚደንትን ዝርከቦ ጉጅለ ልኡኽ፣ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ሞቓድሾ ኣብ ዝዓረፈሉ፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሶማል ኣሕመድ ዓዋድ ከምዝተቐበሎ ካብታ ሃገር ዝተፈነወ ዜና ኣመልኪቱ።
እቲ ብቀዳም 6 ሚያዝያ ሶማል ዝኣተወ ልኡኽ ኤርትራ፣ ምስ ፕረዚደንት ፋርማጆ ብምርኻብ፣ ብዛዕባ ዞባዊ ቁጠባዊ ውህደት፣ ከምኡ’ውን ምብጻሕ ልኡኽ ኤርትራ ናብ ሶማሊላንድ ኣመልኪቶም ከምዝተዘራረቡ ማዕከናት ዜና ሶማል ሓቢረን።
እንተኾነ መንግስታት ክልቲኤን ሃገራት ዝርዝር ትሕዝቶ’ቲ ርክብ ካብ ምሃብ ተቖጢበን ኣለዋ።
ከምዝዝከር እዚ ጉጅለ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ብ3 ሚያዝያ ናብ ካይሮ ብምብጻሕ፣ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ሳምሕ ሹክሪ ብምርኻብ ብኩነታት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ከምዝዘተየ ተገሊጹ’ዩ።
ድሕሪ 20 ዓመታት ዳግማይ ዝጽገን ዘሎ ዝምድና ሶማልን ኤርትራን፣ ኣብዚ ዝሓለፈ ሓጺር ኣዋርሕ ተደጋጋሚ ርክባት ምክያዱን፣ ምብጻሕ ልኡኽ ኤርትራ ናብታ በይናዊ ናጽነት ኣዊጃ ዘላ ሶማሊላንድ ተኸቲሉ ይመጽእ ምስ ምህላዉን፣ ተራ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሰላም ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ እንታይ’ዩ ክመስል ዝብል ሕቶ የለዓዕል ከምዘሎ፣ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ይገልጹ።


text:
ሰበስልጣን ቱርኪ ብስደት ኣብ ኣሜሪካ ይነብር ዝነበረ ስዑዲ ዓረባዊ ጋዜጠኛ ኣብ ቀረባ ንዝፍፅሞ መርዓ ዝኸውን ሰነድ ንምርካብ ኣብ ኢስታንቡል ኣብዝርከብ ናይ ስዑዲ ቆንስል ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዝኸደሉ እዋን ከምዝተቐተለ ኣብ መደምደምታ ምብፅሖም ገሊፆም።
ሰበስልጣን ስዑዲ ግን 59 ዓመት ዝዕድሚኡ ጀማል ኻሾጊ ንመዓልታት ሃለዋቱ እተጥፍአ እውን እቲ ክሲ መሰረት ኣልቦ እዩ ኢሎምዎ ኣለው።
ኣብ ደገ ትፅበዮ ዝነበረት ሕፅይቱ ሃቲስ ቸንጊዝ ግን ኣብ ዝሓለፈ ሰሉስ ናብቲ ቆንስል ምስ ኣተወ ካብቲ ህንፃ ከምዘይወፀ ገሊፃ’ላ።እቲ ጋዜጠኛ ንስዑዲ ዓረብ ብምንቅፍ ይፍለጥ።
ናይ ቱርኪ ፕረዚደንት ረሲፕ ተይብ ኤርዶጋን ነቲ ኩነታት ይከታተሉዎ ከምዘለውን ውፅኢቱ ብዘየገድስ ወግዓዊ ከምዝገብሩን ትማሊ ሰንበት ንጋዜጠኛታት ተዛሪቦም።
ንሮይተርስ መግለፂ ዝሃቡ ሓደ ብዓል ስልጣን ቱርኪ መባእታዊ ገምጋም ፖሊስ ከምዝሕብሮ እቲ ጋዜጠኛ ኣብ ውሽጢ እቲ ቆንሱል ተቐቲሉ’ሎ ኢሎም።


text:
መግለጺ ስምረት ምንቅስቓስ ኤርትራውያን ንድሕነት ሃገር ብኣጋጣሚ 24 ግንቦት ዕለተ ሃገራዊ ናጽነት፤
መግለጺ ስምረት ምንቅስቓስ ኤርትራውያን ንድሕነት ሃገር ብኣጋጣሚ 24 ግንቦት ዕለተ ሃገራዊ ናጽነት፤
ናጽነት ሃገርና ኤርትራ፡ ንልዕሊ ፍርቂ ዘመን ብዝተኻየደ ዘይሕለል፣ ዘይጥበር፣ ንድሕሪት ዘይምለስ ናይ ወለዶታት ቃልስን ዝተኸፍለ ናይ ዓሰርተታት ኣሽሓት ናይ ሂወትን ኣካልን መስዋእትን ድሕር’ቲ ህዝቢ ኤርትራ ዝሓለፎ መዘና ዘይብሉ ገደልን መስገደልን’ዩ ተረጋጊጹ። ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ኣብ ዘካየዶ ጸረ ባዕዳዊ መግዛእቲ መዳርግቲ ኣልቦ ዋጋ ከፊሉ ኣብ 24 ግንቦት 1991 ዝሓፈሶ ታሪኻዊ ዓወት፡ ሕጋውነት ንምልባስ ኣብ 1993 ብመንጎኛታት ተወከልቲ ማሕበረሰብ ዓለም፡ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝተረኽቡሉ ኣጋጣሚ ዘካየዶ ረፈረንደም፡ ዲሞክራስያዊ ድምጹ ተጠቂሙ እወ ንናጽነት ብዝብል 99.8% ድምጺ ነቲ ብገዛእ ቅልጽሙ ዘውሓሶ ባዕዳዊ መግዛእቲ ናይ ምብራር ዓወት ብውጽኢት ረፈረንደም ክድራዕ ጌሩ’ዩ። በዚ መሰረት ከኣ ነጻነትን ልኡላውነትን ኤርትራ ሕጋውነት ለቢሱ፣ ሃገርና መበል 183 ኣባል ሕቡራት ሃገራት ብምዃን ተመዝጊባ። ህዝቢ ኤርትራ እቲ ብሓያላት ተዘርዩ ዝተነፍጎ መሰል ምምስራት ካብ ባዕዲ ነጻ ዝኾነት ልዑላዊት ሃገር ብቕልጽሙን ብድምጹን ክውን ብምግባር፡ ሓንሳብን ንሓዋሩን ጎይታ መሬቱ ክኸውን በቒዑ።
ናይ ሎሚ ዓመት 24 ግንቦት ከኣ ንመበል 29 ዓመት ዝኽሪ ታሪካዊ ዓወት ህዝቢ ኤርትራ ኮይና ትኽበር ኣላ። እዚ ታሪኻዊ ዓወት’ዚ ህዝቢ ኤርትራ ኣንጻር ባዕዳውያን ጎበጥትን ወረርትን ሃጸያትን ፋሽሽታውያን ሓይልታት ገጢሙ ዝተዓወተሉ፣ ንብዙሓት ተዓዘብቲ ሕልሚ ዝመስል ዝነበረ ጋህዲ ዝኾነሉ፣ ነታ ንሕቶና ጸማም እዝኒ ዝሃበት ዓለም የእዛና ክትኸፍት ዝገበረ፣ ቃልስና ሓደ ካብቶም ኣብ ዓለምናን ኣብ ታሪኽ ደቂ ሰባት ንፍትሒ ዝተካየዱ ቃልስታት ዕውት ኮይኑ ኣብ ብራናታት መዛግብቲ ታሪኽ ብዘይሃስስ ቀለም ክምዝገብ ዝገበረ ዓወት እዩ። እዚ ዓወት’ዚ፡ ህዝቢ ኤርትራ ተቃሊስካ ከም ትዕወት ንብዙሓት ጭቁናት ህዝብታት መርኣያን ኣብነትን ዝኾነሉ ፍሉይን ታሪኻውን ኣጋጣሚ እውን እዩ።
ዘራጊ ማይ ከሎ ጽሩይ ማይ ክስተ ስለዘይከኣል፡ ህዝቢ ኤርትራ ነታ ደቁ በጃ ከፊሉ፣ ደኺሙ፣ ተቃሊሱን ኣቓሊሱን ዝረኸባ መስተንክራዊት ዓወት ሃገራዊ ነጻነትን ምውሓስ ልዑላዊት ሃገርን፡ ዘይከም ባህጉን ሕልሙን ብሰላም፣ ብፍትሒ፣ ብምዕባለን ቅሳነትን ከስተማቅራ ኣይተዓደለን። ኣብ ውሽጢ መስርሕ ቃልሲ፣ ኣብ ክቱር ባህጊ ናጽነት ግሩህ ልብታት ህዝብን ሓፋሽ ተቃላሳይን ተጸፍዩ ዓዲ ዝኣተወ ድቂ ፋሽሽትነት መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር ናይ ሎሚ ህግደፍ፡ ንኹሉ’ቲ ዝተኸፍለ ዋጋ ጠሊሙ፣ ብዘይ ፍቃድ ህዝቢ ብሓይሊ ብረት ምልካዊ ዙፋን ገቢቱ፣ ንኩሉ ጸጋታትን ዕድላትን ንበይኑ ብሒቱን ሓዚኡን፣ ኩሎም ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ክዓንዉን ክባድሙን ብምግባር፡ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ጸላምን ባርነትን፣ ኣብ ሕሱም ራዕድን ፍርሕን፣ ኣብ ዓሙቅ ድኽነትን ድንቁርናን ክሽከል ብምግባር፡ ነቲ ዓቢ ተስፋን ሃንቀውታን ህዝቢ ድነ ጸላም ከዲኑ፣ ኤርትራ ከም ሃገር ብኩሉ መዳይ ክትዳቀቕ፣ ህዝቢ ግዳይ ኩሉ ሕሰምን ኣደራዕን ክኸውን ፈሪዱ፣ ህዝብን ሃገርን ኣብ ቀራና መንገዲ ሞትን ሕውየትን ክወድቁ ጌሩ ኣሎ።
መበል 29 ዓመት ዝክሪ ምርግጋጽ ሃገራዊ ናጽነትን ልዑላውነትን ኣብ ንዝክረሉ ዘለና እዋን፡ እቲ ኣተኩሮ ተዋሂብዎ ክፍተሽ ዘለዎ’ምበኣር ጉዕዞ ዝሓለፉ 29 ዓመታት ኩነታትና ከመይ ከም ዝነበረን ከም ዘሎን፣ መጻኢ ጉዕዞና ናበይ ገጹ ምዃኑን ዝምርምር ሕቶ ክኸውን ይግባእ። ካብ ማንም ዘይተኸወለ፣ ኣብ ባይታ ዘሎ ክውንነትን ግሁድ ሓቅን ከም ዝምስክሮ፡ ኣብ ኤርትራ ብዘይ ፍቃድ ህዝቢ ኤርትራ ብሓይሊ ብረት ስልጣን ገቢቱ ዘሎ ጉጅለ ኣብ ዝሓለፉ 29 ዓመታት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዕንወትን ብርሰትን እምበር ዝኾነ ይኹን ንህዝብን ሃገርን ዘርብሕን ዝጠቅምን ነገር ክፈጥር ኣይከኣለን። ከምቲ ብተደጋጋሚ ዝግለጽን ዘይክወልን ሓቂ፡ ገባቲ ጉጅለ ህግደፍ ኣብዘን 29 ዓመታት ዝፈጠሮ ነገር እንተሎ ኩናትን ወረ ኩናትን፣ ስደትን ብርሰትን፣ ድኽነትን ዕንወትን ከምኡ’ውን ኤርትራ ካብ ምህላዉ ናብ ዘይምህላዉ ተምርሓሉ መንገዲ ጥፍኣት ምቕያስ እዩ። በዚ ህግደፋዊ ጸረ ህዝቢ ኣካይዳን ስራሕን ከኣ ህዝቢ ኣብ ሃገሩ ክነብር ብዘይምኽኣሉ ብኣማኢት ኣሽሓት ንስደት ክወጽእ ተገዲዱ፣ ኤርትራ ከኣ ሰብ ኣልቦ ትኾነሉ ኩነት ተኸሲቱ እዩ። ከም ሳዕቤኑ ከኣ ከም ህዝቢ ቀጻልነትና ኣብ ፍጹም ሓደጋ ክወድቅ፣ ስድራቤታት ክበታተናን ሓረግ ወለዶታት ክበታተኽን ይኸውን ኣሎ።
እቲ ብዘይካ ጸቢብ ጉጅለኣዊ ረብሕኡን ናይ ስልጣን ዕድምኡን ካልእ ዝዓጦ ዘይብሉ ኣረሜን ጉጅለ፡ ነቲ ብቀጻሊ ዝቐርበሉ ናይ ህዝቢ ሕቶታትን ምሕጽንታን ነጺጉ፡ ሕጂ’ውን ነቲ ናይ ጥፍኣት መንገዲ መሪጹ፣ ህዝብን ሃገርን ተመላሊኡ ክጸድፍ ኩሉ’ቲ እኩይ ውዲታቱ ክፍጽምን ከተግብርን ይርከብ። እዚ ጸረ ህዝብን ተጻይ ህላወ ኤርትራን ዝኾነ ጉጅለ ካብቲ ዝፍጽሞ ዘሎ ዓበይቲ ሓደጋታት፡-
– ንኹሉ ዜጋ ካብ ዝዓበየ ክሳብ’ቲ ዝነኣሰ ኣብቲ መወዳእታ ዘይብሉ ኣርዑት ባርነት ግዱድ ዕስክርና ቆሪኑ ህዝቢ ብድኽነት ክማስን ይገብር ኣሎ።
– ብሓደ መዳይ “ሰላም ኮይኑ” ኢሉ ይእውጅ፣ ተገልቢጡ ከኣ ኣብ ጽዑቅ ግፋ ክጽመድ፣ ናይ ኲናት ነጋሪት ክነፍሕን ንኲናት ዝዕድም ምትኩታዃት ክገብርን ይርከብ። ኣብ ኤርትራ ብስቱር ይኩን ብግሁድ ብጉልባብ ዶብን ልዑላውነትን ድባብ ኩናት ክፍጠር ይሰርሕ ኣሎ።
– ኣብ ዓለምና ዝተራእየ ወራር ቀታሊ ሕማም ለበዳ ኮሮና ቫይረስ ናብ ኤርትራ ኣትዩ ህዝቢ ከየጽንትን ዓቢ ሓደጋ ከይፍጽምን ምእንቲ፡ ኣቐዲሙ ዘድሊ ምድላዋት ክገብር፣ ዘድሊ መከላኸሊ ከቕርብ፣ ሓገዝ ናውቲ ሕክምና ካብ ለገስቲ ክቅበልን መሰረታዊ መከላኸሊ’ቲ ሕማም ዝኾነ ማይን ሳሙናን ናብ ህዝቢ ክቕርብን ፍቃደኛ ኣይኮነን።
-ነቲ ኣብ ቐርኒ ኣፍሪቃ ሓያል ጉድኣት ከይፍጽም ዘስግእ ዘሎ ኣንበጣ ምድረበዳ ንምምካት ኮነ ምህርቲ ሕርሻ ንምስሳን ዝኾነ ዓይነት ግብራዊ ዕዮ ከካይድ ድሌትን ቅሩብነትን የብሉን።
ገባቲ ጉጅለ ህግደፍ በንጻሩ ሓደ ካብ’ቲ ዝዓበየ ድሌቱን ዘገድሶን ሃብቲ ህዝብን ሃገርን ምዝማትን ፖለቲካዊ ዕምሪ ስልጣኑ ምንዋሕን እዩ። ከምኡ ክንዲ ዝኾነ ከኣ ንጸቢብ ጉጅለኣዊ ረብሓታት ክብል ብህላወን ቀጻልነትን ህዝብን ሃገርን ክጣላዕ፣ ኤርትራ ከም ሃገር ህልውንኣ ዘጥፍእ፣ ልዑላዊ ክብረት ህዝብን ሃገርን ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘእትዉ ውዕላት ኮኑ ስምምዓት ክፍጽምን ኣብ ክድምና ተዋፊሩ ኤርትራ ሃገርና ግዳማውያን ሓይልታት ኢዶም ከእትዉላ ማዕጾ ክኸፍትን፡ ጸኒሑን ኣሎን። ገባቲ ጉጅለ ህግደፍ ብኹሉ መዳይ ነዛ መተካእታ ዘይብሉ ሂወት ተኸፊልዋ ዝተረኽበት ሃገር ናብ ዘይምህላው ይመርሓን ይደፍኣን ምህላው ንኹሉ ኤርትራዊ ክርደኦ ይግባእ።
ስለዚ ኣብዚ መበል 29 ዓመት ዕለተ ነጻነትን ልዑላውነትን ሃገርና ነኽብረሉ ዘሎና እዋን፡ እቲ ከም ህዝቢ ከገድሰና ዘለዎ፡ በዚ ንዝሓለፉ 29 ዓመታት ክንከዶ ዝጸናሕና ህግደፍ ዝቐየሶ መንገዲ ከም ሃገር ክንቕጽል ከም ዘይንኽእልን ህግደፍ ተሓላቒ ሃገራዊ ነጻነትን ልዑላውነትን ኤርትራ ዝኾነሉ ዝኾነ ይኹን ሞራላውን ፖለቲኻውን ሓላፍነት ከምዘይብሉን ሓባራዊ መረዳእታ ምሓዝ እዩ። ኣብ ህላወ ህግደፍ ከም ህዝቢ ኣደዳ ምጽናት፣ ከም ሃገር ከኣ ግዳይ ዕንወትን ውድቀትን ንኸውን ምህላውና ብምርዳእ፡ ካብቲ ኣብ ልዕሌና ተንጠልጢሉ ዘሎ ደበና ጥፍኣት ንኽንድሕን ከም ህዝቢ ብሓደ ድምጽን ብሓደ ቅልጽምን ኣንጻር’ቲ ንጥፍኣትና ዝተዓጥቀ ፋሽሽታዊ ጉጅለ ህግደፍ ጠጠው ክንብል ግዜ ይሓተና ኣሎ። ህግደፍ ኣብ’ዛ ሃገር ቕንጣብ ሓልዮትን ሕልናን ከምዘይብሉ እቲ ከም ህዝቢ ንሓልፎ ዘለና ዕለታዊ ሂወት ህያው ምስክር እዩ። ኩሎም መብጽዓታት ጉጅለ ህግደፍ ሓሶትን ናይ ምድንጋርን ምዃኖም ንኹሉ ጋህዲ ኮይኑ እዩ። ህግደፍ እቲ ዕለታዊ ዝፍጽሞ ተግባር፡ ህዝቢ ንምብስባስን ንምጭፍላቅን ዝዓለመ ምዃኑ ካብ ማንም ዝተኸወለ ኣይኮነን።
እምበኣር’ከስ ኣብዚ መበል 29 ዓመት ዝኽሪ ዕለተ ናጽነት ሃገርና ኤርትራ፡ ከም ስምረት ምንቅስቓስ ኤርትራውያን ንድሕነት ሃገር ከነሕልፎ ንደሊ መልእኽቲ እንተሎ፡-
– መላእ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ዘሎ ካብቲ ዝሓለፈ ተመኩሩኡ ተማሂሩ፡ ህላውነቱን ቀጻልነቱን ከውሕስ፡ ልዕሊ ዝኾነ እዋን ሓድነቱ ከስጥም፣ ንኹሉ በታንን ፈላላይን ውዲታት ጸላእትን ተጻባእትን ኣፍሺሉ ህላወኡን ቀጻልነት ወለዶኡን ከረጋግጽን ቀጻልነት ሃገሩን ልዑላውነታን ክወሓስ ኣብ መንገዲ ድሕነቱ ክሰምር ንጽውዕ።
– ደምበ ተቃውሞ ብፍላይ ከኣ ፖለቲካዊ ውድባትን ምንቅስቓሳትን፡ ዘለዎም ፍልልያት ኣጽቢቦም፣ ኣብ ዙርያ ምድሓን ህዝብን ሃገርን ኩሉ ዓቅምታቶም ጠሚሮም፣ ንእዋናውን መድረኻውን ሕቶታት ግቡእ ምላሽ ክህቡ፤ ነቲ ተጀሚሩ ዘሎ ዓቕምታት ናይ ምጥማር ዘተ ሓላፍነት ብዝመልኦ ኣገባብ ብዘይ ምድንጓይ መደምደምታ ክገብሩሉ ንላቦ። ስምረት ምንቅስቓስ ኤርትራውያን ንድሕነት ሃገር ኣብ ምቛም ሰፊሕ ፖለቲካዊ ጽላል ደምበ ፍትሒ ኣወንታዊ ተራኡ ክጻወት ድሉው ከምዘሎ ከነረጋግጸልኹም ንፈቱ።
-መንእሰያት ኤርትራ ከም ተረኸብትን ተካእትን ወለዶ፡ ነቲ ዘሎ በዳሂ ኩሉ ዓይነት ሽርሕታትን ውዲታትን ብንቅሓት ሰጊሮም፣ ነቲ ብመዘና ኣልቦ ዋጋ ዝተዋሕሰ ሃገራዊ ነጻነትን ልዑላውነትን መሬታዊ ግዝኣት ሃገሮም ኣብ ትሕቲ ዝኾነ እዋን ዋሕስን ዋልታን ክኾኑ፣ ካብ ስምዒትን ህንዱድ ፖለቲካን ተኣልዮም ኣርሒቆም ክጥምቱን ተወዲቦም መስመር ቃልሲ ብምሓዝ ክቃለሱን ንጽውዕ።
ነጻን ልዑላዊትን ኤርትራ ተዋሒሳ ክትነብር እያ!!
ኤርትራን ኤርትራውነትን ንዘልኣለም ክነብሩ እዮም!!
ሓርነትና ናይ ግድን’ዩ!!
ስምረት ምንቅስቓስ ኤርትራውያን ንድሕነት ሃገር
23 ግንቦት 2020


text:
ኣብ ቀለመንጦስ ናይ ጉብኤ ኣዳራሽ ንጳጳሳዊ ትካል ምትሕግጋዝ ማሕበር ካብ ዝቐውም ልዕሊ 20 ዓመታት ዘቑጽር ዘሎ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ንዘካይድዎ ግብረ ሰናይ ዝድግፍ ኣብ ሕቡራት መንስታት ኣመሪካ ናይ ዝቖመ ማሕበር ኣባላት ተቐቢሎም ቃለ ምዕዳን ዝለገሱ ቅዱስ ኣቦና፡ ኣብዚ ብድኽነን ብምስፋሕ ድኽነት ዝልለይ ዘሎ ዓለም ናይ ተስፋ መልእኽተይና ኰይንና ምርኻብ የድሊ እንክብሉ ከምዘተሓሳሰቡ ልኡኽ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ማርኰ ጉወራ ሓቢሮም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ጳጳሳዊ ትካል ረድኤት ካብ ዝቐውም ሕውነትን ሰላምን ዘነቓቕሕ ኣገልግሎት ዘቕርብ ምዃኑ ዝገለጹ ቅዱስነቶም ነቲ ዘቕርቦ ድጋፍን ናይ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ግብረ ሰናይ ስሉጥ ክኸውን ዝህቦ መሰረታዊ ምትሕብባር ዝነኣድ ጥራሕ ዘይከነ ካብታ ቅድሚ 28 ዓመት እቲ ማሕበር ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ብዓለማውያን ምእመናን ተነቓቒሑ ካብ ዝቐውም ኣትሒዙ መደባት ግብረ ሰናይ ናይ ሮማ ጳጳስ ክረጋገጽ ኣብ ዝፍጽሞ ምትሕብባር ዝነኣድ ምዃኑ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮስ ኣብ ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን ሓቢሮም፥
ምዕባለ ሰብኣዊ ስድራ ቤት ምንቕቓሕ
እቲ ጳጳሳዊ ትካል ምትሕብባር ኣብ መደብ ሕንጸትን ክንክን ጥዕናን ተጸሚዱ ነቶም ኣዚዮም ዝተጠቕዑን ገዛእ ርእሶም ንምእላይ ዓቕምን ብቕዓትን ንዘይብሎም መእሰያት ድዮም ብዕድመ ንዝደፍኡ ዝህቦ ሓገዝ ዝጠቐሱ ቅዱስ ኣቦና፥
ብዝተፈላለዩ ናይ ሕንጸትን ክንክን ጥዕናን ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ መደባት ኣቢልኩም ንብዙሓት ዓለማውያን ምእመናን ካህናትን ደናግልን ብፍላይ ካብ ድኻታት ሃገራት ንዝተዋጽኡ ናይ ዝለዓለ ትምህርቲ ዕድል ክረኽቡን ነዚ መሳለጥን ዘድልን ድጋፍ ብምቕራብ እተሳልጥዎ ግብረ ሰናይ ብቤተ ክርስቲያን ኣቢልኩም ኣብ ዓለም ሰብኣዊ ስድራ ቤተ እተነቓቕሑ ኢኻትኩም
ከምዝበሉ ዝሓበሩ ልኡኽ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ጉወራ ኣስዒቦም፥
ብግጭትን ዓመጽን ኣብ ዝልለይ ዘሎ ዓለም
ነቲ ኣብ ልዕሊ ዕዋናዊ ሕብረተሰብ ምኽንያት ኣቝሳል ዝዀነ ንምውጋድን ንምፍዋስን እቲ ጳጳሳዊ ትካል ረድኤት ዘቕርቦ ጭቡጥ ድጋፍ ዓቢይ ትርጉም ዘለዎ ምዃኑ፥
ኣብዚ ብግጭትን ዓመጽን ብቁሳውን መንፈሳውን ድኽነትን ብዙሕ እዋን ብዘይተገዳስነትን ብምንጻልን ዝልለይ ዘሕዝን ዓለም እቲ ጳጳሳዊ ማሕበር ረድኤት ነቶም ካብ እተቕርብዎ ድጋፍን ለጋስነትኵምን ተጠቃሚ ንዝዀነ ኵሉ ናይ ተስፋን ምሕረትን ወንጌል እተበስሩ ኢኻትኩም፡
ቤተ ክርስቲያን ኣብ ውህደት ምሕናጽ
እቲ ጳጳሳዊ ናይ ረድኤት ትካል ምስ ተኽታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ብምትሕብባር ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢ ዓለም ሕውነት ዝምስክር ምዃኑ ዘዘኻኸሩ ቅዱስ ኣቦና በዚ ምኽንያት’ዚ እውን ኣመስጊኖም፡ እዚ ዕላማ’ዚ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኣባል ናይቲ ማሕበርን ብሓፈሻኡ ኣብቲ ማሕበር ክሕደስ ክጽልዩን ንናይ ቤተ ክርስቲያን ሓድነትን ኣብ ምፍቃር ነቶም ዝተናዕቁን ኣዚዩም ብድኽነት ንዝተጠቕዑ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ክትዓብይ ክጽልዩ ሓደራ ቢሎም ሓዋርያዊ ቡራኬ ሂቦም ከምእተፋነዉ ጉወራ ገሊጾም።


text:
ሎሚ 6 ግንቦት ኣብ መወሸቢ ማእከላት ዞባታት ማእከል፡ ሰሜናዊን ደቡባዊ ቀይሕ ባሕርን፡ ብዝተገብረ ናይ ላቦራቶሪ መርመራታት፡ 27 ዜጋታት ብኮሮና ቫይረስ ምልካፎም ተረጋጊጹ’ሎ።
ንሳቶም፡ 17 ኣብ መወሸቢ ማእከል ኣስመራ፡ 9 ኣብ ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ማለት 8 ኣብ መወሸቢ ማእከል ዓሰብ፡ 1 ኣብ መወሸቢ ማእከል ረሓይታ፡ 1 ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ መወሸቢ ማእከል ባጽዕ፡ ተዓቚቦም ዝጸንሑ’ዮም።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ 12 ኣብ ዞባ ማእከል፡ 52 ድማ ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ብጠቕላላ 64 ኣብ ሆስፒታል ተዓቚቦም ክንክን ክግበረሎም ዝጸንሑ ሓውዮም ተፋንዮም ኣለዉ።
በዚ መሰረት፡ ጠቕላላ ቊጽሪ ብኮሮና ቫይረስ ዝተለኽፉ ዜጋታት፡ ክሳብ ሎሚ 3734 በጺሑ’ሎ። 3602 ካብ’ዚኦም ሓውዮም ዝተፋነዉ፡ 12 ብሞት ዝተፈልዩ፡ 120 ድማ ገና ኣብ ሆስፒታላት ተዓቚቦም ዝርከቡ’ዮም።
ሚኒስትሪ ጥዕና
6 ግንቦት 2021


text:
Radio Erena: 03 December 2019
ሓዳስ ፕረዚደንት ኮሚሽን ሕብረት ኤውሮጳ ኡሩስላ ቮን ደር ለየን፣ ካብ ዞባ ኤውሮጳ ወጻኢ ናይ መጀመርያ ዑደታ ናብ ኢትዮጵያ ከተቅንዕ’ያ።
ንሳ ናይ መጀመርያ ኣህጉራዊ ዑደታ፣ ንዓርቢ 6 ታሕሳስ፣ ናብ ኢትዮጵያ ክትገብሮ ከምዝወሰነት ብምጥቃስ፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ እትጸንሓለን ክልተ መዓልታት ምስ ኣቦ መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ሙሳ ፋኪ፣ ተሸላሚ ናይ ሰላም ኖቤል፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድን ኣብ ኣፍሪቃ እንኮ ጓለነስተይቲ መራሒት መንግስቲ ምስ ዘላ ፕረዚደንት ኢትዮጵያ ወይዘሮ ሳህለወርቅ ዘውደን ክትራኸብ ምዃና ኣፍሊጣ።
ጀርመናዊት ኡሩስላ ቮን ደር ለየን፣ ብ1 ታሕሳስ 2019፣ ቅድሚ ሳልስቲ’ያ ፕረዚደንት ኮሚሽን ሕብረት ኤውሮጳ ኮይኑ ተሸይማ።
ሕብረት ኤውሮጳ፣ ምስ ሕብረት ኣፍሪቃ ብሓፈሻ፣ ኢትዮጵያ ምስ እትርከበን ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ድማ ብፍላይ፣ ኣብ ምግታእ ዋሕዚ ስደተኛታት፣ ደሞክራሲ፣ ሰብኣዊ መሰላትን ልምዓታዊ ምትሕግጋዝን ዘተኮረ ናይ ኣማኢት ሚልዮናት መደባት ከምዘለዎ ይፍለጥ።
===============