text:
ቆልዑ ኣብ ትርፊ ግዜኦም ኣወንታዊ ተመኩሮታት ክድልቡ ስፖርት እጃሙ የበርክት እዩ። ኣብቶም ዝሳተፉዎም ንጥፈታት ምልከትን ምዕባለን ይስመዖም፡ ከምኡውን ኣብ ሓደ ሕብረት ክትሕቆፍ ከለኻ ምስ ካልኦት ቆልዑ ንዝተረፈ ሂወትካ ዝጸንሕ ምሕዝነት ክትፈጥር ትኽእል። ከም ተወሳኺ ምስ ካልኦት ምትሕብባር፡ ቅርጺ ምሕላው፡ ሓባራዊ ዕላማታት ንምውቃዕ ብሓባር ምስራሕ ወይ ተጻብኦ ምምካት። ካብ ቅድም ሕጂ ውሽጢ ኮፍ ዝብሉ ቆልዑ በዚሖም ኣለዉ፡ ስለዚ ብዓይኒ ጥዕና ክርአ ከሎ ቆመንኦም ንኸመሓይሹ ኣብ ንጥፈታት ክነጥፉ ከነተባብዖም ኣገዳሲ ይኸውን።
ኣብ ኖርወይ ንቆልዑን መንእሰያትን እቲ ዝዓበየ ኣብ ትርፊ-ግዜና ንነጥፈሉ ባይታ ስፖርት እዩ። ብዙሓት ቆልዑ ክሳብ 12 ዓመት ዝኾኑ ኣብ ስፖርት ይነጥፉ እዮም፡ ግን ኣብ ናይ መንእሰይ ዕድመ ክበጽሑ ከለው፡ማለት ካብ 13 ዓመት ንንዮ ብዙሓት ይገድፉዎ እዮም። ኣብ ወቕቲ ሓጋይ ዝካየድ ስፖርት ኖርወይ ከም ሃገር ካብተን ቀዳሞት እያ፡ ኣብ ኖርወይ ድማ ኣብ ወቕቲ ሓጋይ ዝካየድ ስፖርት ልዑል ሚዛን እዩ ዝወሃቦ። ኣብ ኖርወይ እቲ ዝዓበየ ስፖርት ንኣዋልድ ኮነ ኣወዳት ኩዕሶ እግሪ እዩ። ብዙሓት ዝተፈላለዩ ዓይነታት ስፖርት እዮም ዘለዉ፡ ከም ተወሳኺ ብዙሕ ካልእ ዓይነት ንጥፈታት ኣሎ፡ ገለ ካብኡ ባህላዊ መዳያት እዩ። ምረሻ ባንድ፡ትያትርን መዘምራንን ገለ ኣብነታት እዮም።
ቆልዑ ነንበይኖም ኮይኖም ዝተፈላለዩ ዝንባለታት እዩ ዘለዎም። ከም ወላዲ መጠን ውላድካ ኣብ ትርፊ ግዜኡ ዝፈትዎ ንጥፈት ክረክብ ክትሕግዞ ኣገዳሲ እዩ። ሓያሎ ሰባት ቤት-ትምህርቲ ክጅምሩ ከለዉ እዮም ኣብ ትርፊ ግዜኦም ዝካየዱ ንጥፈታት ዝጅምሩዎ፡ ይኹን ደኣ እምበር ይፈላለ እዩ። እቲ ቆልዓ ኣብቲ ዝሳተፎ ንጥፈት ጽቡቕ ተመኩሮታት ከምዝድልብ ምግባር እዩ እቲ ዕላማ። እቶም ንጥፈታት ውዱባትን ዘይውዱባትን ክኾኑ ይኽእሉ እዮም። ቆልዑ ብጻወታን ዘይውዱባት ንጥፈታትን ብዙሕ እዮም ዝመሃሩ፡ ንስኻ ከም ወላዲ እዚ ክዉን ንምግባር ባይታ ከተጣጥሓሉ ትኽእል ኢኻ፡ ንኣብነት እቶም ቆልዑ ኣብ ባህርያዊ ኣከባቢ ሒዝካዮም ብምውጻእ። ኣብ ጫካ ወይ ገምጋም ባሕሪ ምኻድ ንቆልዑ ናይ ምንቅስቓስ ዓቕሞም ዘይከም ኣብ ውሽጢ ገዛ ይብድሆም እዩ።
ሓንሳብ ኣብ ሰሙን ውዱብ ልምምድ ኣካዪድካ ማለት ኣብ መዓልታዊ ሂወትካ ተካይዶም ንጥፈታትን ጻወታን ተኪእኻዮም ማለት ኣይኮነን። ንጥፈታት ክበሃል ከሎ ንቤት-ትምህርቲ ብእግርኻ ምኻድ፡ብሽግለታ ምዝዋር ወይ ኣብ ደገ ዝጽወቱ ሓፈሻዊ ጻወታታት ክኾኑ ይኽእሉ እዮም። ቆልዑ ኣብ ንጥፈታት ምንጣፍ የድልዮም እዩ፡ መጽናዕቲ ከምዘርእየና ድማ ኣብ ኖርወይ ዘለዉ ቆልዑ ኣብ ኮፍ ኢልካ ከይተንቀሳቐስካ ተካይዶም ንጥፈታት ከም ቲቪ ገይም ወይ ቲቪ ምርኣይ ካብ ቅድም ሕጂ ዝያዳ ግዜ ይጥቀሙ ከምዘለዉ እዩ። ዝተፈላለዩ ንጥፈታት ብምክያድ ሰውነትካ ክትመልኮ ምምሃር ንኩላትና ኣገዳሲ እዩ፡ ካብዚ ሓሊፉ ውን ሂወትና ኣብ መጻኢ ብኸመይ ንመልኮ ንዝብል ውን ጽልዋ ክህልዎ ይኽእል እዩ። ንኩላትና ጥዕናናን ኣካላዊ ብቕዓትናን ምሕላው ኣገዳሲ እዩ፡ ንጥፈታት ሓደ ኣገዳሲ ክፋል ናይዚ እዩ። ንጥፈታት ምክያድ ካብ ብዙሓት ሕማማት ውን ይከላኸለልና እዩ። ስለዚ ብዓይኒ ጥዕና ክርአ ከሎ ውን ስፖርት ዓቢ ኣበርክቶ እዩ ዘለዎ።
ቆልዑ ዝምዕብሉሉ፡ዝዓብዩሉን ዝመሃሩሉን ናህሪ ይፈላለ እዩ። ንሓደ ሰብ ቅኑዕ ኮይኑ ዝረኣዮ ንካልእ ሰብ ግድን ቅኑዕ ክኸውን ኣሎዎ ማለት ኣይኮነን። ብዘየገድስ ጽቡቕ ተመኩሮታት እንተደኣ ደሊቦም ኣብ ትርፊ ግዜኦም ዘካይዱዎ ንጥፈት ንነዊሕ ግዜ ከሕጉሶም ዘሎ ተኽእሎ ዘዛይዶ ኮይኑ ንገሊኦም ድማ እቲ ዝንባለ ሂወቶም ምሉእ ምስኦም ይጸንሕ። ስፖርት ንቆልዑን መንእሰያትን መምሃሪ ባይታ ውን እዩ፡ እዚ ማለት ካብ ክእለታት ስፖርት ሓሊፎም ካልእ ክእለታት ዝመሃሩሉ ባይታ እዩ። ውላድካ ኣዕሩኽን ማሕበራዊ መርበብን ዘጥርየሉ ንስኻ ውን ከም እኹል ሰብ ምስ ካልኦት ወለዲ ትላለየሉ ባይታ ውን እዩ። ኣብ ኖርወይ ሓድሽ እንተኾይንካን ቋንቋ ምምሃር ዘድልየካ እንተኾይኑን እዚ ንደቅኻን ንዓኻ ከም ወላድን ቋንቋ ክትመሃሩሉ ትኽእሉሉ ግርም ባይታ እዩ። ብስፖርት እቲ ቆልዓ ካብቶም ኣብ ቤት-ትምህርቲ ጥራሕ ዝረኽቦም ኣዕሩኽ ሓሊፉ ካልኦት ኣዕሩኽ ከጥሪ እዩ፡ እዚ ንባዕሉ ርእሱ ዝኸኣለ ሚዛን ዘለዎ እዩ። ምስ ካልኦት ብሓባር ምዃን፡ ምስ ካልኦት ምትሕባር፡ቅርጺ ምሕላው፡ ንናይ ሓባር ዕላማ ብሓባር ምስራሕ ወይ ተጻብኦታት ምምካት ኣብ ሂወትና ሓፈሻዊ ኣገዳስነት ዘለዎም ሜላታት ሂወት እዮም። ኣብ ስፖርት እቲ ቆልዓ ብንጹራትን ሓለይትን ዓበይቲ ሰባት ተሰንዩ ኣብ ውሑስ ሃዋሁው ስፖርት ክህሉ እዩ እቲ ዕላማ። እዚ ሃዋሁው ንኩሉ ሰብ ዝሓቁፍን ውሑስን ክኸውን ኣሰልጠንትን ወለድን ብሓባር እዮም ዝሰርሑሉ። እዚ ንኩሎም ዓይነታት ስፖርት እዩ ዝምልከት፡ ንቆልዑ፡መንእሰያትን ዓበይትን።
እቶም ዝነኣሱ ቆልዑ መብዛሕትኡ ግዜ 1-2 ግዜ ንሰሙን ምዱባት ልምምዳት ዘካይዱ ኮይኖም እንዳዓበዩ ክኸዱ ከለዉ ከኣ እንዳወሰኸ ይኸይድ። ኣብቲ ዘካይዱዎ ስፖርት ምሉእ ዝውፈዩ መንእሰያት 5-7 መዓልታት ንሰሙን ልምምዳት ከካይዱ ዘይልሙድ ተርእዮ ኣይኮነን። ኣብ ሓደ እዋን ካብ ሓደ ዓይነት ስፖርት ንላዕሊ ምክያድ ይከኣል እዩ፡ እዚ ግን ከከም ዝንባለ ናይቲ ዝምልከቶ ቆልዓ፡ኣብዚ ትቕመጠሉ ቦታ ዘሎ ዓይነታት ስፖርትን ስድራቤታቶምን እዩ ዝውስኖ። ክፉታት ቦታታት ስፖርት ውን ኣሎዉ ዘይውዱብ ንጥፈታት ንኸካይዱ ባይታ ዘጣጥሑ። ንኣብነት ክፉታት መሐንበሲ ሆላት፡ መንሻተቲ ሆላትን ኩዕሶ እግሪ ዝጽወተሎም ሆላትን ናይዚ ኣብነት እዮም።
ትርፊ ግዜኡ ንውላድካ ትርጉም ሓዘል ክኾነሉ ኣገዳሲ እዩ። እዚ ማለት ውላድካ ምሉእ ሂወቱ ምስኡ ዝቕጽል ዝንባለ ምናልባሽ ክረክብ ይኽእል ይኸውን። ውላድካን ንስኻ ከም ወላድን ማሕበራዊ መርበብኩም ክዓቢ እዩ። ውላድካ ዝተፈላለዩ መባእታዊ ክእለታት እንዳተማህረ ምስ ዘቕስኑዎ ካልኦት ዓበይቲ ሰባት ግዜኡ የሕልፍ። ንስኻ ከም ወላዲ መጠን ውላድካ እንታይ ከምዝፈቱ ንኽፈልጦ ክትሕግዞ ኣገዳሲ እዩ። ሓንሳብ ሓንሳብ እቲ ዘይትፈትዎ እንታይ ምዃኑ ምፍላጥ ማዕረ እቲ ትፈትዎን ዝምቸኣካን ምርካብ ናይ ገዛእ ርእሱ ጥቕሚ ክህልዎ ይኽእል እዩ።


c: text/html

text:
“ትማሊ ንዶናልድ ትራምፕ ናይ እንኳዕ ሓጎሰኹም መልእኽተይ ገሊጸ ምስኦም ንምስራሕ ዘለኒ ድልየት’ውን ገሊጸ።”
ሂላሪ ክሊንተን አቐዲመን ሚኒስትር ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ ዝነበራ ኣብዚ ናይ ሎሚ ዓመት ምርጫ እንተዝዕወታ ቀዳመይቲ ጓል ኣንስተይቲ ፕረዝደንት ኣሜሪካ ምዃና ኔረን እንተኾነ ኣይተዓወታን። ሂላሪ ክሊንተን ኣብቲ ሎሚ ኣብ ኒውዮርክ ስዕረት ናይ ምቕባል መደረ ኣብዚ ምርጫ ብዘይምዕዋተን ይቕርታ ሓቲትን እዚ ድማ ብሓባር ንአምነሉ ክብርታትን ንንርእዮ ብሩህ መጻኢን ኣሜሪካ እዩ ኢለን።
“ውጽኢት’ዚ ምርጫ ዘጉህይ እዩ ብቐሊሉ ዝርሳዕ ‘ውን ኣይኾነን።”
ንሰን ብተወሳኺ ንደገፈተን ኣሜሪካ ካብቲ ዝሕሰብ ንላዕሊ ከምዝተኸፋፈለትን እንተኾነ ኩሎም ደገፍተን ንመሪሕነት ዶናልድ ትራምፕ ብኽፉት እእምሮ ኽቕበሉ ጸዊዓን።
“ዶናልድ ትራምፕ ፕረዝደንትና ክኾኑ እዮም። ንሕና ድማ እንተወሓደ ብኽፉት ኣእምሮ ክንቕበሎን ንመሪሕነት ዕድል ክንሕቦም ይግባእ።”
ሂላሪ ክሊንተን ንመንእያት ኣብ ዘመሓለለፍኦ መልእኽቲ ኣብ ሂወተን ብዙሕ ዓወትን ዕንቕፋታትን ከምዝነበረ እንተኾነ ግን ንዝአምንሉ ነገር ካብ ምቕላስ ደው ከይብሉ ምዒደን።
ንሰን ንደቂ አንስትዮ ኣብ ዘመሓላለፈኦ መልእኽቲ ዕውቲ አብነት ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ ብምኻነን ከምዝሕበና ገሊጸን።
ንኹሎም ኣብ ወፍሪ ዘመተ ምርጫኣን ዝተሳተፉን ዝተዋስኡን ንሕጹይ ምኽትል ፕረዝደንት ቲም ኬን ወሲኻ ኣመስጊነን።
እዚ ከምዚ’ሎ ኸሎ ፕረዝደንታ ባራክ ኦባማ ሎሚ ረቡዕ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ ንኽብሪ መስርሕ ምርጫ ኣሜሪካ ብምጥቃስ ምምሕዳሮም ንትግባረ ስርዓታዊ ምስግጋር ስልጣን ይሰርሕ ከምዘሎ ገሊጾም።
“ትማሊ ለይቲ ምስ ምሩጽ ፕረዝደንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ ናይ ምዝራብ ዕድል ረኺበ ኔረ። ኣብ ምርጫ ስለዝተዓወተ እንዃዕ ሓጎሰኻ ኢለዮ።ጽባሕ ሓሙስ ናብ ዋይት ሃውስ ንኽመጽእን ኣብ መንጎና ዕውት ምስግጋር ፕረዝደንታዊ ስልጣን በዛዕባ ንፍጽመሉ ንኽንዘራረብ ዓዲመዮ ኣለኹ።"
ፕረዝደንት ኦባማ ምስ ሂላሪ ክሊንተን ወጊኖም ኣብ ልዕሊ ዶናልድ ትራምፕ በሊሕ ነቐፌታ ገምጋምን ክህቡ ምጽንሖም ይዝከር።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኸአል።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ድሕሪ'ቲ ትማሊ ኣብ ከተማ ኣስመራ ብተማሃሮን ወለድን ሓንቲ ቤት ትምህርቲ ዝተኻየደ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ፡ ሓያለ ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ይኣትው ከምዘለው ካብ ውሽጥን ኣብ ወጻኢን ዝርከቡ ነቲ ኩነታት ዝከታተሉ ምንጭታት ንድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሮም።
መበገሲ ናይ'ቲ ሰልፊ መንግስቲ ኣብ ቤት ትምህርቲ ዲያ ኣልእስላሚያ ናይ ካሪክለም ምልውዋጥ ክገብር ብምፍታኑን፡ እዚ ድማ ንእስላማዊ ትምህርቲ መንገዲ ዝዓጹ'ዩ ተባሂሉ ብምኳኑን እቶም ንምንጭታት ትማሊ ሓቢሮም'ዮ።
አባትርን ብረትን ዝሓዙ ሓይልታት መንግስቲ ብኡ ንብኡ ነቲ ሰልፊ ከምዝበተኑን ተኹሲ'ውን ከምዝተሰምዐን ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረቦም ነበርቲ ኣስመራ ሓቢሮም። ብዛዕባ ኣብ ተሰለፍቲ ዝወረደ ጉድኣት እንተሎ ዝተፈልጠ ነገር የለን፡ ሚንስትር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ብትዊተር ኣብ ዝለአኾ መልእኽቲ ግን፡ "ብሓደ ቤት ትምህርቲ ዝተገብረ ብዘይኾነ ጉድኣት ዝተበተነን- ከም ዓቢ ዜና ክግለጽ ዘይክእል ሰልፊ" ክብል መሊሱ'ሎ።
ኣቐድም ኣቢሉ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ፕረዚደንት ቦርድ`ቲ ቤት ትምህርቲ ሓጂ ሙሳ መሓሙድ ኑር ነቲ ውሳነ መንግስቲ ብምቅዋሞም ከምዝተኣስሩ`ውን ተገሊጹ`ዩ።
ኣብ ኣስመራ ዝርከብ ኤምባሲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ከበባኢታት ኣስመራ ተኹሲ ከምዝነበረ ሪፖርት ከምዝበጽሖ ብምግላጽ ዜጋታት ኣሜሪካ፡ ካብ'ቲ ተቓውሞ ዝመስል ከባቢታት ማእከል ከተማ ክርሕቁ ዝመክር መልእኽቲ ትማሊ ኣመሓላሊፉ'ዪ።
መንግስቲ ብሪጣንያ ኣብ ዘሓደሶ ናይ መገሻ መጠንቀቕታ'ውን፡ ትማሊ ኣብ ጽርግያታት ኣስመራ ዓቢይ ተቓውሞ ከምዝነበረ ነቲ ሰልፊ ንምብታን'ውን ተኹሲ ከምዝተሰምዐን ድሕሪ ምግላጽ፡ "ሽሕ'ኳ ኣብ ኤርትራ ከምዚ ዓይነት ክስተት ዘይልሙድ እንተኾነ፡ እንግሊዛዊያን ዜጋትት፡ ካብ ዝኾነ ሰልፍታት ወይ ሰፊሕ ኣኼባታት ክርሕቑ ንመክር"ኢሉ።
ኣተሓሒዙ፡ ኣብ ዳሕራዋይ ታሪኽ ናይ ኤርትራ፡ ግብረ-ሽበራ ዘይፍለጥ`ኳ እንተኾነ መጥቃዕቲ ኣይፍጸምን`ዩ ኢልካ ምድምዳም ኣይክኣልን ይብል።
ድምጺ ኣሜሪካ ንሰበ-ስልጣን ኤርትራ ብቐጥታ ንምርካብ ዝገበሮ ፈተነ ኣይሰለጠን- ጻዕሪና ቀጻሊ`ዩ።


text:
ናይ ሕልና ባርነት
ህዝቢ ኤርትራ ን30 ዓመታት ኣብ ጎድኒ ዝፈትዎም ደቁ ኮይኑ ብጉልበቱ ንብረቱን ገንዘቡን ደኺመ ከይበለ ተቓሊሱ ናጽነት ኣምጺኡ፡ ፤እንተኾነ ግን እንተ ብዕድሉ እንተ ብሕመቑ ሓደጋ ወዲቕዎ እቲ ዝበሃጎን ዝሓለሞን ሓርነትተመንጢሉ እንሆ ኣብ ባርነት ይነብር፡ ፤መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር ናይ ሎሚ ህግደፍናይብሉጻትስዉኣት መብጽዓ ጠሊሙ እቲ ሓፋሽ ተጋዳላይን ህዝቢ ኤርትራን ከቢድ መስዋእቲ ከፊሉ ዘምጽኦ ናጽነትንብሕቱወኒኑብቀይዲበተኽኣካይዳክሃልልምርጫወሲዱ፡ ፤ንፋስሓርነትከየተንፈስናንህዝብንሃገርንኣብናይጎረባብቲኩናትከቲቱህዝቢኤርትራኣብኣደራዕወዲቑ፡ ፡ ተቐባሊሕድሪመንእሰይወለዶብዕብዳንመራሒህግደፍዝተወልዐኩናት፡ ሃገርከድሕንኣብሓዊክኣቱተገዲዱ፡ ፤ኣብጽባሕምውዳእኩናትከኣጠቕሊሉንስደትብምምራሕግዳይጥፍኣትንሞትንክኸውንዕጭኡኮይኑ፡ ፤ኣብምድረበዳሰሃራንማእከላይባሕርንጎቦታትሲናይንሬሳታትደቂኤርትራመሊኡ፡ ፤እዚኩሉኣደራዕብሰንኪጽዩንምሕደራህግደፍንመራሒኡንምዃኑኣሽንኳይ’ዶሰብጭሩበረኻ’ኳተፈልጦ፡ ፤ሎሚ “ናይሕልናባርነት” ዝብልኣርእስቲሂበ ክጽሕፍዘገደደኒግንታሪኽናይ ዝሓለፈ 23 ዓመታት ባርነትክገልጽ ዘይኮነእንታይደኣሕልናናይ’ቲ ትማሊ ተባዕ ዝመስለኒ ዝነበረ ተጋዳላይ ስነጥበባዊ ሃይለሚካኤል ሃይለስላሴ(ሊንጎ) ኣብ ሬድዮ SBS ኣውስትራሊያ ዝገበሮ ንሰማዒ ዘስደምም ቃለ መሕትት ካብ ብዙሕ ቁሩብ ርእይቶይ ክህብ’የ፡ ፤ንተጋዳላይ ሃይለሚካኤል ሊንጎ ዘይፈልጥ ሰብ ኣሎ ኢለ ኣይኣምንን፡ ፤ ተጋዳላይ ሃይለሚካኤል ሊንጎ ኣብቲ ናይ 1993 ዝተገብረ ናይ መሰል ሕቶ ኣድማ ተጋደልቲ ብምስታፍ ንብጾቱ ወኪሉ መደረን ሕቶታት ተጋደልትን ድሕሪ ምስማዕ ምስ ብዙሓት ብጾቱ ብዘይፍትሓዊ ኣገባባ ከም ዝተኣስረ ይፍለጥ፡ ፤ድሕሪ ናይ 7 ኣዋርሕ ማእሰርቲ ከኣ ብምሕረት ተለቒቑ፡ ፡ ብድሕሪኡ ከኣ እንሆ ኣብ ኣሜሪካ ኣብ ሃገሩ ዘይረኸቦ ሓርነት እንዳኣተንፈሰ ብሰላም ይነብር ኣሎ፡ ፤እቲ ዘገርም ግን ድሕሪ 21 ዓመታት ካብ ናይ ሕልና ባርነት ነጻ ዘይምዃኑ ኢዩ፡ ፤ልክዕ’ዩ ኣብቲ ጊዜ ዝተኣሰረሉ ብሰንኪ ጉድለት ንቕሓትን ናይ ናጽነት ስኽራንን ነቲ ዘይፍትሓዊ ማእሰርቶም ዝጣበቐሎም ሰብ ኣይነበረን፡ ፤ህዝቢ ዓገብ ዘይምባሉ ከኣ ነፍሲ ወከፍና ሕልናዊ ተሓታትነት ኣለና፡ ፤እዚ ኣብ ቦትኡ ኮይኑ ግን ተጋዳላይ ሃይለሚካኤል ሊንጎ ኣብ ዘመነ 2014 ዘስደምም ቃለ መሕትት ምግባሩ መግለጺ የብሉን፡ ፤ካብ ዝገበሮ ሰፊሕ ቃለ መሕትት ኣብ ክልተ ነጥብታት ኣተኩረ ርእይቶይ ክህብ ክፍትን’የ፡ ፡
ባርያ ኣብ ባርነት ከምዘሎ ዘይፈልጥ እንተኮይኑ ንመሰሉ ጠጠው ክብል ኣይክእልን’ዩ፡ ፤ተጋዳላይ ሃይለሚካኤል ሊንጎ ከኣ ናይ ሕልንኡ ባርያ ምዃኑ ካብ ቃለ መሕትቱ ክርዳእ ክኢለ፡ ፤ጋዜጠኛ ብዛዕባ ናይ ቤት ማእሰርቱ ተመኩሮ ክሓቶ ከሎ ተጋዳላይ ሃይለሚካኤል ዘስደምም መልሲ ክህብ ምስ ሰማዕኩ እዞም ተጋደልቲ ኩሎም ሓደ’ዶ ይኾኑ ክብል ንነብሰይ ሓቲተ፡ ፤ኢዮም ኣይኮኑን ክብል ምስ ነብሰይ ሙጉት ገጢመ፡ ፡ ንሱ ተሞክሮ ቤት ማእሰርቱ ክገልጽ ከሎ’ጽቡቕ’ዩ”ክብል ምስ ሰማዕክዎ በስምኣብ ወወልድ መንፈስ ቅዱስ ክብል ተገዲደ፡ ፤ንነፍስኻ ከም ድልየትካ ትገብራ፡ እንተደለኻ ትድቅስ እንተደለኻ ኮፍ ትብል፡ ኣብ እንዳ ሻሂ ቆጸራ ኣለኒ ኣይትብል፡ ስራሕ ክኸይድ አይትብል ዝብል ስንክሳር ዘረባ ክድርጉሕ ምስ ሰማዕክዎ ቶባእ ኦሮማይ ክብል ምስ ነፍሰይ ተባኣስኩ፡ ፤ንፉዕ ንፉዕ ኣይወልድን’ዩ፡ ፡ ኣቦታትና ክምስሉ”ሕማቕ ንፉዕ እንተ ወለደ ተቐልተ፡ ንፉዕ ሕማቕ እንተወለደ ከኣ ተዘምተ” ከምዝብሃል ተጋዳላይ ሃይለሚካኤል ወዲ ዓበይትን ለባማትን ከንሱ ናይ ሕልና ባርያ ክኸውን ክርእዮ ከለኹ ጉህየ፡ ፤እወ ሓዚነ!! ቤት ማእሰርቲ ህግደፍ ጥዑም ከምዘይኮነ ኣሽንኳይ’ዶ ሰብ እንስሳ ዘገዳም’ኳ ይፈልጥኦ፡፡ ድሕሪ 21 ዓመታት እሞ ከኣ ኣብ ዲሞክራሲያዊት ሃገር ንፋስ ሓርነት ከም ድላይካ እንዳ ኣተንፈስካ ባርያ ናይ ሕልና’ዶ ትኸውን ኢኻ? ኣብ ውሑስ ሃገር ሰፊሩ እታ”ኢድ ሰውራ ነዋሕ’ያ” ትብል መፈራርሂት ሓረግ ኣርዒዳቶ ንዘይንቡር ከም ንቡር፡ ንዔረ መዓር፡ ንማእሰርትን መጭወይትን ከኣ ከም ገነት ክጽውዕ ዝመረጸ ሰብ ባርነት’ኳ ክውሕዶ፡ ፡
ተጋዳላይ ሃይለሚካኤል ሊንጎ ካብ ቀዳማዩ ዳሕራዋዩ ዝገደደ መስደምም ዘረባ ዘርባዕባዕ ክብል’የ ሰሚዔዮ፡ ፤ጋዜጠኛ ሆየ እቲ ናይ ቀደም ሊንጎ መሲልዎ ንዝሓተቶ ሕቶ ትርትር ትርትር ዘብሎ’ዩ መሲልዎ ኔሩ፡ ፡ ናይ ሕልና ግዙእ ምዃኑ ዝረስዐ ጋዤጠኛ ብዛዕባ ፌስቲቫል ቦሎኛ ህግደፍ 2014 ከምዚ ክብል’ዩ ሓቲትዎ፡ ፤ካብ ናይ ቀደምን ሎምን ቦሎኛ ዘለዎ ፍልልይን ምዕዳሙን ዘይምዕዳሙን’ዩ ሓቲትዎ፡ ፡ ተጋዳላይ ሃይለሚካኤል ሊንጎ ዘይምዕዳሙ ኣይሓብአን፡ ፤ሓቂ’ዩ ተዛሪቡ፡ ፡ ህግደፋውያን ክዕድምዎ ኣይመረጹን ምኽንያቱ ግን ንሱን ንሶምን’ዮም ዝፈልጥዎ፡ ፤እቲ ዘስደመመኒ ጉዳይ ግን ፍልልይ ፌስቲቫል ቦሎኛ ኣብ ጊዜ ሰውራን ሎሚን ክገልጽ ከሎ ኢዩ፡ ፤ብኩራት መንእሰይ ወለዶ ብንጹር ከም ዝተዓዘበ ኣይሓብአን፡ ፡ ኣብ ፌስቲቫል ህግደፍ መንእሰይ ወለዶ ኣይተሳተፈን ክብል ብዘይምሕባእ ገሊጹ ኢዩ፡ ፤እቲ ዘሕዝን ንምንታይ’ዩ ብኩራት መንእሰይ ወለዶ ኔሩ ዝብል ተኸታታሊ ሕቶቅኑዕ መልሲ ክህብ ትብዓት ስኢኑ፡ ፡ ጻንታ ኤርትራውያን ኣብ ላምፓዱሳ ኣልዒሉ ክዛረብ ትብዓት ኣይነበሮን፡ ፡ ፍልልዩ ናይ ቀደም ቦሎኛ ትእምርቲ ጽንዓትን ሓድነትን ናይ ሎሚ ቦሎኛ ከኣ ዳንኬራን ጓይላን ዕንደራን ኣብ ልዕሊ ንቡር ዘይረኸቡን ዘይተቐብሩን ሕጻውንቲ ቆልዑ ምዃኑ ክገልጽ ፍጹም ትብዓት ኣይነበሮን፡ ፡ መቓልስቱን መራሕቱን ኣብ ልዕሊ ሬሳታት ኣሕዋትና ክስዕስዑ ምቕናዮም ጎስይዎ ክሓልፍ መሪጹ፡ ፡ እኳ ደኣ ነቶም ሕልና ኣጥፊኦም ኣብ መቓብር ደቖም ክዕንድሩ ንዝመጹ ደዊሉ ከም ዘዕለሎም ኣይሓብአን፡ ፡
ንተጋዳላይ ሃይለሚካኤል ሃይለስላሴ ሊንጎ”ሓውኻ ኣበይ ኣሎ?” እብሎ ኣለኹ፡ ፤ ብኩራት መንእሰይ ወለዶ ኣብ ፌስቲቫል ቦሎኛ ጠፊእዎ ኣይኮነን፡ ፡ ግን ደስ ከይብሎ እቲ ሓቀኛ መልሱ ከይደለየ ክሰምዖ እንሆ ብትብዓት ክገልጸሉ’የ፡ ፤መንእሰይ ወለዶ በቶም ንኣኻ መሪሖም ዝኣተዉ ጠላማት መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር ናይ ሎሚ ህግደፍ ይጸንቱ’ለዉ፡ ፤ገለ ኣብ ዶባት ኤርትራ ብጥይት ይምንጠሉ፡ ገለ ኣብ ጎቦታት ሲናይ ኩሊቶም ከም ጉዚ ስጋ ይዝልዘሉ፡ ገለ ኣብ ምድረበዳ ሰሃራ ብጥሜትን ጽምእን ኣብ ሕጹ ይድበዩ፡ ገለ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ይሃጥሙ እቶምቁሩባት ውጻእ መዓት ከኣ ከምቲ ዝረኣኻዮ ንጉጅለ ህግደፍ በዲሆም ብሕፍረት ከም ዝሃድሙ ዝገበሩ’ዮምሓው ሊንጎ እቲ ንስኻን ብጾትካን ዝተጋደልክምሉ ዕላማተጨውዩ ደቂ ስዉኣት ብጾትኩም’ዮም ኣብ ፌስቲቫል ቦሎኛ ቦኺሮም፡ ፤ እቶም ብሕድሪ ተቐቢልኩም ዘእተኽሞም ሕጻውንቲ ደቂ ስዉኣት’ዮም ጸኒቶም፡ ፤እቶም ንስኻ ጽናሕ ንሕና ክንስዋእ ኢሎም ዝተረፉ ብጾትኩም ጠሊምኩሞም ሓው ሊንጎ፡ ፡ ንሱ ጥራሕ ኣይኮነን፡ ፤ነቲ ወወሊዱ ንበረኻ ዝሰደደ ወላዲ ኢኹም ጠሊምኩም ሓወይ ናተይ፡ ፤ኣብ ኤርትራ ሬሳ ዘይብሉ ዳሳት ከም ንቡር ተወሲዱ ጥራሕ ዘይኮነ ሬሳ ደቅኹም ክትቅበሉ ትብዓት ዘይገበርኩም ግዙኣትሕልና ምዃንኩም ኣመስኪርኩም ኢኹም፡ ፡
ሓው ሃይለሚካኤል ንስኻ ኣብ ንእስነትካ ኣብ ካቶሊካዊት ሃይማኖት ብሞራልን እምነትን ተሓብሒብካ ዝዓበኻ ወዲ ሃይማኖት ኢኻ፡ ፤ሎሚ ግን ሕልና ስኢንካ፡ ፡ ነቶም ቀቢርካ ዝገደፍካዮም ኣሕዋትና ጠሊምካ ንዘይንቡር ከም ንቡር ክትገልጾተዓዚብናካ፡ ፡ እዚ መዓልታዊ ዝጠፍእ ዘሎ መንእሰይ ወዲ ጤለ በጊዕ ኣይኮነን፡ ፤ፌስቲቫል ቦሎኛ ጻንታ ኤርትራውያን ዘመስከረ ዳንኬራን ሳዕሳዒትን’ዩ ኔሩ፡ ፡ እቶም ትማሊ እዚኦም’ዮም ነጻነት መሪሖም ዝኣተዉ ኢልካ ተምልኾም ዝነበርካ በላዕቲ ክልተ ስጋ ናብ ኣሞራ ተቐይሮም ደም ኣሕዋትና ከጉስዑ ይውዕሉ ኣለዉ፡ ፤እቶም ትማሊ ከምጣዖት ዘምለኽካዮም መሪሕነት’ዮም ሎሚ ኣብ ልዕሊ ሬሳታት ኣሕዋትና ክዘሉ ዝቐነዩ፡ ፡ እሞ ደኣ ድሕሪ 21 ዓመታት ባርነት ሓቂ ክትዛረብ ትብዓት ስኢንካ?
ኣብ መወዳእታ ክብሎ ዝደሊ ሕጂ’ውን ደጊመ እቶም ሓብሒቦም ዘዕበዩኻ መራሕቲ ሃይማኖትካ “ሓውኻ ኣበይ ኣሎ?” ይብሉኻ አለዉ፡ ፤ኣበይ ኣለዉ ምሳኻ ዝተሰለፉ ኣሕዋትና ሓው ሊንጎ፡ ፤ኣበይ ኣለዉ ደቂ ሕድሪ ደቂ ስዉኣት ሓው ሊንጎ?ኣበይ ኣለዉ ደቂ ሓውቦኻ፡ ደቂ ቁሸትካ፡ ደቂ ዓድኻ፡ ደቂ ሃገርካ፡ ኣዝማድካ፡ ፈተውትኻ ኮታ ኩሉ መንእሰይ ኤርትራ ኣበይ ኣሎ? ዝተቓልሰካሉ ዕላማ ኣብ ግብሪ ውዒሉ’ዶ?ንምንታይ’የ ተቓሊሰ ኢልካ ሓቲትካ’ዶ ትፈልጥ? ንምዃኑ ንምንታይ ተቓሊስካ?እንታይ ክተምጽእ ተቓሊስካ? ክሳብ መኣስ ኢኻ ናይ ሕልና ባርያ ክትከውን ሓው ሊንጎ? ምኽረይ ንጹር’ዩሓው ሊንጎ፡ ፤እዋኑ እዋን ምድሓን ሃገርን ህዝብን’ዩሞ ነዞም ደቅኻ መንእሰያት ኣርኣያ ኩኖም፡ ፤ገድላዊ ተሞክሮኻ ኣካፍሎም፡ ፤ምስ ህዝብኻ ወግን ክብለካ ከለኹ ሕውነትና ኣብ ቦትኡ ኢዩ ዘሎ፡ ፡ እዋኑ ንፍትሒ ዘይወገነ ሓውካ’ውን እንተኾነ ብመትከል እትፈላለየሉ እዋን’ዩ፡ ፡ እዋኑ ህዝብን ሃገርን ካብ ጻንታ ምድሓን ካብ ኮነ ሃየ እቲ ክእለትካ ንስለ ፍትሒ ተጠቐመሉ፡ ፡
ፍትሒ ይንገስ
ወልዱ ተኽ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=8726


text:
በረኸት ናይ ቅዱስ ጊዮኦርጊስ የካፍለና!!
ዮሃንስ 20 ፡ 1 – 10
1: በታ ቐዳመይቲ መዓልቲ ሰሙን ግና ማርያም መግደላዊት፡ ገና ጸልማት ከሎ፡ ኣንጊሃ ናብቲ መቓብር መጸት፡ ነቲ እምኒ ኸኣ ካብ ኣፍ መቓብር ተፈንቂሉ ረኣየቶ።
2: ስለዚ ንሳ ጐይያ፡ ናብ ስምኦን ጴጥሮስን ናብቲ የሱስ ዜፍቅሮ ኻልእ ወደ መዝሙርን መጺኣ፥ ንጐይታና ካብ መቓብር ወሲዶምዎ፡ ኣበይ ከም ዘንበርዎ ኣይንፈልጥን፡ በለቶም።
3: ጴጥሮስን እቲ ሓደ ወደ መዝሙርን ከኣ ወጹ፡ ናብቲ መቓብርውን ከዱ።
4: ክልቲኣቶም ብሓንሳእ ጐየዩ እሞ እቲ ሓደ ወደ መዝሙር ንጴጥሮስ ቀደሞ። ኣብቲ መቓብርውን ቅድም በጽሔ።
5: ደኒኑ እንተ ጠመተ ኸኣ፡ ኣብኡ መጋንዝ ረኣየ፡ ግናኸ ኣይኣተወን።
6: ሽዑ ስምኦን ጴጥሮስ ደድሕሪኡ መጺኡ፡ ናብቲ መቓብር ኣተወ ነቲ መጋንዝውን ተነቢሩ ረኣዮ።
7: እቲ ኣብ ርእሱ ዝነበረ መኣረምያ ኸኣ ንበይኑ ተጠቕሊሉ ነበረ እምበር፡ ምስቲ መጋንዝ ኣይነበረን።
8-9: ሽዑ እቲ ቕድም ናብ መቓብር ዝመጸ ኻልእ ወደ መዝሙር ድማ ኣተወ፡ ነቲ ኻብ ምዉታት ኪትንስእ ይግብኦ እዩ፡ ዚብል ጽሑፍ ግና ኣየስተውዐልዎን ነበሩ እሞ፡ ርእዩ ኣመነ።
10: ሽዑ እቶም ደቀ መዛሙርቲ ናብ ቤቶም ተመልሱ።
ዮሃንስ 20 ፡ 24 – 29
24: እቲ ዲዲሞስ ዚብሀል ቶማስ፡ ሓደ ኻብቶም ዓሰርተው ክልተስ ግና፡ የሱስ ኪመጽእ ከሎ፡ ምሳታቶም ኣይነበረን።
25: እቶም ካልኦት ደቀ መዛሙርቲ ኸኣ፡ ንጐይታ ርኢናዮ፡ በልዎ። ንሱ ግና፡ ኣሰር እቲ ሽንካር ኣብ ኢዱ እንተ ዘይርኤኹ፡ ኣጻብዔይ ድማ ኣብቲ እተሸንከሮ እንተ ዘየእቶኹ፡ ኣብ ጐድኑውን ኢደይ እንተ ዘየእቶኹስ፡ ኣይኣምንን እየ፡ በሎም።
26: ድሕሪ ሾሞንተ መዓልቲ ኸኣ እቶም ደቀ መዛሙርቱ ኸም ብሓድሽ ኣብ ውሽጢ ነበሩ፡ ቶማስውን ምሳታቶም ነበረ። መዓጹ ተሸጕሩ ኸሎ፡ የሱስ መጸ፡ ኣብ ማእከሎም ደው ኢሉውን፡ ሰላም ንኣኻትኩም ይኹን፡ በሎም።
27: ደሓር ከኣ ንቶማስ፡ ኣጻብዕካ ናብዚ ኣምጽእ ነእዳወይውን ርኤ፡ ኢድካ ኸኣ ናብዚ ኣምጽእ እሞ ናብ ጐድነይ ኣእትዋ፡ ኣማኒ እምበር፡ ዘይኣማኒ ኣይትኹን፡ በሎ።
28: ቶማስ መሊሱ ከኣ፡ ጐይታይን ኣምላኸይን፡ በሎ።
29: የሱስ ከኣ፡ ሳላ ዝርኤኻኒ ኢኻ ዝኣመንካ፡ እቶም ከይረኣዩ ዚኣምኑ ብጹኣን እዮም፡ በሎ።


text:
ብርሕሚ ቈልዓ ምውላድAtt föda barn genom slidan - tigrinska
ሓደ ሕርሲ መብዛሕት ግዜ ብቃንዛ ሕርሲ ወይ ካብ ርሕሚ ማይ ብምፍሳስ ይጅምር። እቲ ቃንዛ ሕርሲ እና ነውሐ ይኸይድን ብተደጋጋሚ ይመጽእን። ሕርሲ ብዒሕታ ነቲ ህጻን ብርሕሚ ደፊእኪ ብምውጻእ ይዛዘም። ሕርሲ ካብ ካብ ሒደት ሰዓታት ክሳብ ገለ መዓልታት ክወስድ ይኽእል እዩ።
ኣፍ ክሳድ ማህጸን ክኽፈት ኣለዎ
እቲ ህጻን ኣብ ውሽጢ ማህጸን ኣሎ። ኣብ ታሕተዋይ ክፋል ናይ ማህጸን፡ ናብ ርሕሚ ንታሕቲ ከፋት ዘለዎ ኣፍ ክሳድ ማህጸን ኣሎ።
እቲ ህጻን ኣፍ ክሳድ ማህጸን ምስ ለምለመትን ምሉእ ብምሉእ ምስ ተኸፍተትን ክውለድ ይኽእል።
ሕርሲ ብኸምዚ ይጅምር
እቲ ንቡር ሕርሲ ብቓንዛ ሕርሲ ክጅምር ከሎ እዩ። ቃንዛ ሕርሲ እቲ ህጻን ተደፊኡ ክውለድ ንኽኽእል ማህጸን ክትጨባበጥ ከላ እዩ።
መብዛሕትኡ ግዜ እታ ቃንዛ ሕርሲ ኣብ መጀመርታ ከም ኣብ ታሕታይ ክፋል ከብዲ ቃንዛ ዝገብረልኪ ዘሎ ኾይኑ እዩ ዝስምዓኪ። ጸጸኒሑ ክመጽእ ይኽእል እዩ። ሓደ ሓደ ግዜ እቲ ቃንዛ ንነዊሕ ግዜ ኣብ መንጎ ከዕርፍ ይኽእል እዩ። ካብቲ መጀመርታ ዝነበረ ንላዕሊ ድማ ብብዝሒ ፈሳሲ ክፈስስ ይኽእል እዩ።
ሓደ ሓደ ግዜ ማይ ወይ ቁሩብ ደም ይመጽእ
ሓደ ሓደ ግዜ ሕርሲ ካብ ርሕሚ ማይ ብምፍሳስ ይጅምር።
ገሊኡ ሕርሲ ካብ ርሕሚ ቁሩብ ደም ብምድማይ ይጅምር።
ሓደ ሓደ ግዜ እቲ ቃንዛ ሕርሲ ብኡንብኡ ብኸቢድ ይጅምር። ሽዑ ኣፍ ክሳድ ማህጸን ቀልጢፋ ትኽፈት።
እቲ ህጻን ንታሕቲ ናብ ርሕሚ ገጹ ምስ ወረደ እቲ ቃንዛ ይዛይድ
ድሕሪኡ እቲ ቃንዛ ሕርሲ ብዝያዳ ይሕይል። ዝነውሐ ግዜ ይጸንሑን ብዝያዳ ብስሩዕ ይመጹን።
ንነዊሕ ሰዓታት ቃንዛ ሕርሲ ክገብረልኪ ንቡር እዩ። ሓደ ሓደ ግዜ ንገለ መዓልቲ።
ኣፍ ክሳድ ማህጸን ምሉእ ብምሉእ ትኽፈት።
እቲ ህጻን ዝያዳ ንታሕቲ ይወርድ። እቲ ህጻን ናብ ክፍተት ርሕሚ ክቐርብ ከሎ ዕግርግር ክብለክን ከተምልስን ንቡር እዩ።
ኣቀዋውማ ክትቅይሪ ጽቡቕ እዩ።
ኣቀዋውማ እንተ ቀይርኪ እቲ ሕርሲ ክቀላጠፍ ይኽእል እዩ። ንኣብነት ብእግርኺ ክትከዲ፡ ብጎንኺ ጎቦ ክትኮኒ ወይ ኣብ ዓራት ክትንብርከኺ ትኽእሊ ኢኺ።
እታ መሕረሲት (Barnmorskan) ምዓስ ኣቀዋውማ ክትቅይሪ ምዃንኪ ክትነግረኪ ትኽእል እያ።
ግዜ ዒሕታ
እቲ ህጻን ኣብ ናይ ርሕሚ ክፍተት ምስ በጽሓ፡ ሽዑ ዒሕ ዝበሃለሉ ግዜ እዩ።
ዒሕ ምባል፡ ነቲ ህጻን ብርሕሚ ንኽወጽእ ትደፍእዮ ማለት እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ቃንዛ ክገብረልኪ ከሎ ኢኺ ዒሕ ትብሊ።
ኣብ መንጎ እታ ቃንዛ ሕርሲ መብዛሕትኡ ግዜ ከተዕርፊ ተኽእሎ ይህልወኪ እዩ።
እቲ ቃንዛ ሕርሲ ክመጽእ ከሎ ቀልቀል ከም ዝተወጠጥኪ ኮይኑ ክስምዓኪ ይኽእል እዩ። ሓደ ሓደ ግዜ ቀልቀል ክመጸኪ ይኽእል እዩ።
እታ መሕረሲት ክትሕግዘኪ ትኽእል እያ
እታ መሕረሲት ከመይ ገርክን መዓስን ዒሕ ከም ትብሊ ክትነግረኪ እያ።
ርእሲ ናይቲ ህጻን ብርሕሚ ክወጽእ ከሎ ናይ ምቅጻልን ጸላዕላዕን ስሚዒት ክስምዓኪ ይኽእል እዩ።
ርእሲ ናይቲ ህጻን ኣብ ምውጽኡ ቅሩብ ግዜ እንተ ወሲዱ ክፍተት ናይ ርሕሚ ክምጠጥ ግዜ ይረክብ እዩ። ኣብ ከምዚ ኩነት እቲ ናይ ምትርባዕ ስግኣት ይቕንስ እዩ።
ሓደ ሓደ ግዜ ንምስሓብ ዝሕግዝ ኣብ ርእሲ እቲ ህጻን ዝገጥም መሳርሒ (sugklocka) የድሊ እዩ
ሓደ ሓደ ግዜ ኣቲ ሕርሲብሓደ ኣብ ርእሲ እቲ ህጻን ዝገጥም መሳርሒ ምዝዛሙ የድሊ እዩ። እዚ ብሽወደንኛ ”ሱግክሎካ” ተባሂሉ ይጽዋዕ። ኣብ ከምዚ ኵነት ንስኺ ዒሕ እና በልኺ ማዕረ ማዕሪኡ ሓደ ሓኪም ተጠንቂቑ ብምስሓብ ይሕግዘኪ።
እዚ ዘድልየሉ መብዛሕትኡ ግዜ እቲ ምጭባጥን ምዝርጋሕን ናይ መህጸን ድኹም ኣብ ዝኾነሉ እዋን እዩ።
እቲ ህጻን ምስ ተወለደ
ድልየትኪምስ ዝኸውንን እቲ ህጻን ጥዕንኡ ጽቡቕ ምስ ዝኸውንን፡ ነቲ ህጻን ሽዑንሽዑ ኣብ ሕቑፎኪ ከተእትውዮ ትኽእሊ ኢኺ።
ቅርበት ቈርበት ምስ ቈርበት ክህሉ ነቲ ህጻን ጽቡቕ እዩ።
እቲ ልሙድ እቲ ህጻን ኣብ መጀመርታ ክበኪ ክጅምር እዩ።
ሓደ ሓደ ህጻናት ሓገዝ ካብ መሕረሲት ወይ ሓኪም ቈልዑ የድልዮም እዩ።
ማህጸን ትጭበጥ
እቲ ህጻን ምስ ተወለደ ማህጸን ትጭበጥ እያ።
መዳሕንቲ ካብ መንደቕ ማህጸን ትለቅቕ፡ ሽዑ ዒሕ ኢልኪ ከተውጽእያ ትኽእልን ኢኺ።
እታ መዳሕንቲ ካብ መንደቕ ማህጸን ክትለቅቕ ከላ ቁስሉ ይገብር። ልክዕ ከም እዋን ጻግነ ዝመሳሰል ደም ካብቲ ቁስሊ ይወጽእ። እቲ መድመይቲ ዕንቋል (avslag) ተባሂሉ ይጽዋዕ።
መሕረሲት ትምርምረኪ
እታ መሕረሲት ኣብ ርሕምን ብልዒትን ምትርባዕ ኣጋጢሙ እንተ ኽይኑ ትምርምረኪ።
መብዛሕትኡ ግዜ ቅድሚ እቲ መርመራ መደንዘዚ ይግበረልካ እዩ።
ኣብ እዋን ሕርሲ ደም ተጥፍኢ ኢኺ። ኣካላት ኣብ እዋን ጥንሲ ኣስታት ክልተ ሊትሮ ተወሳኺ ደም ብምፍጣር ነዚ ምጥፋእ ደም ተቀሪብሉ እዩ ዝጸንሕ።


text:
November 14, 2015
ምርቃቕን ምድብታርን ገበናዊ ሕጊ ሃገረ-ኤርትራ
ብመሰረት ዓንቀጽ 2(4)(5) ናይ ሕጋዊ ምልክታ 14/1993 ሓላፍነት ምንዳፍን ምድብታርን ሕግታት ዝተዋህቦ ሚኒስትሪ ፍትሒ፣ መሰረታውያን ሕግታት ንኺነድፍ መንግስቲ ኤርትራ ሓላፍነት ምስ ሃቦ፣ ምኵራት ኣህጕራውያን ሰብ ሞያ ገበናዊ ስርዓት ምስታ ብኤርትራውያን ክኢላታት ሕጊ ዝቘመት ኮሚቲ ምምሕያሽ ሕጊ ተዋሃሂዶም ንኺሰርሑ ንመስርሕ ምንዳፍ ገበናዊ ሕጊ ኣበጊስዎ።
እታ ዝቘመት ኮሚቲ ብሩህን፣ ኵሉ ተጠቃማይ ብዝርድኦ ኣጸሓሕፋ ንክብርታትን ባህግን ህዝቢ ኤርትራ ዝጠዓዓምን ገበናዊ ሕጊ ኸተዳሉ መምርሒታት ተዋሂብዋ። እዚ ብተኸታታሊ ኣኼባታትን ርክባትን እናተመስረሐ በቲ ሓደ፣ ኣብ ሕብረተሰብና ኽዝውተሩ ንዝጸንሑ ሕግታትን ከምኡውን ኣብ ተመኵሮታት ካልኦት ሃገራት ብዝተኻየዱ መጽናዕትታትን ከኣ በቲ ኻልእ፣ እናተደገፈ ናይ መጀመርያ ንድፊ ክቐርብ ክኢሉ።
ምቕራብ ናይቲ ንድፊ ተኸቲሉ፣ ሚኒስትሪ ፍትሒ፣ ኣብቲ ንድፊ ኽወሃቡ ንዝኽእሉ ርእይቶታትን ሓሳባትን ንምእካብ ዝዓለመ፣ ኣብ ስርዓተ-ገበናዊ ፍትሒ ንዝዋስኡ ኣተግበርቲሕጊ ዘሳተፈ ኣኼባታት ኣቃኒዑ። ስዒቡ ከኣ፣ እቲ ንድፊ ንዘተን መመላእታን ቅድሚ ምቕራቡ ዳያኑ፣ ኣኽበርቲ ሕጊ፣ ጠበቓታት፣ መምህራን ሕጊ፣ መኰንናት ፖሊስን ካልኦት ሰብ ሞያ ሕግን ዝተሳተፍዎ ተኸታታሊ ኣኼባታት ተኻዪዱ።
ከም ኵሎም ስርዓተ-ሕግታት፣ ገበናዊ ሕጊ ኤርትራ ኸኣ ኣብ ሕብረተሰብ ብሓፈሻ ንዚኽሰቱ ምዕባለታት ምእንቲ ኼንጸባርቕ በብእዋኑ ኺመሓየሽ እዩ። እዚ ሕጊ እዚ ሰላም፣ ርግኣትን፣ ጸጥታን ኤርትራ ንምርግጋጽ ዘተኣማምን መሰረት ኣብ ምጥጣሕ ግደ ኺህልዎ ትጽቢት ይግበረሉ።
ፈውዝያ ሃሺም
ሚኒስተር ፍትሒ
15 ግንቦት 2015


text:
ነበርቲ ካብቲ ቦታ ከም ዝሓበሩዎ፡ ታሪኻዊት ስፍራ ላሊበላ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር’ቲ ንትግራይ ዝመርሕ ዘሎ ሓይሊ፡ ብፈደራላዊ መንግስቲ ግን “ኣሸባሪ” ተባሂሉ ዝተሰመየ ጕጅለ ከም ዝወዓለት ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ጸብጺቡ። ነባሮ ላሊበላ ንሮይተርስ ከም ዝሓበሩዎ፡ ምልውዋጥ ተዅሲ ደኣ ኣይንበር እምበር፡ ሓይልታትን ሚሊሻን ኣምሓራ ለቒቖም ድሕሪ ምኻዶም እቲ ስፍራ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር ኣንጻር ሓይልታት ኣትዩ ኣሎ።
ሓንቲ ኣብ መዝገብ ቅርሲ ትካል ትምህርቲ፡ ስነ-ፍልጠትን ባህሊን ሕቡራት ሃገራት (ዩኔስኮ) ዝዀነት ላሊበላ፡ በቶም ኣብ ከባቢ ወሎ ዝነብሩ ኣስታት 5 ሚልዮን ዝበጽሑ ሰዓብቲ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ-ክርስትያን ከም ቅድስቲ ስፍራ’ያ እትሕሰብ።
ቅድሚ ውሑድ ሰሙናት ኣብ ክልል ትግራይ ተሓጺሩ ዝነበረ ኲናት ናብ ጎረባብቲ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን’ውን ብምልሓሙ፡ ኣስታት ርብዒ ሚልዮን ዜጋታት ተመዛቢሎም ኣለዉ። ንኢትዮጵያ ናይ ስራሕ ዑደት ምብጻሕ ዝገበሩ ላዕለዎት ሰብ-መዚ ሕቡራት ሃገራትን መንግስቲ ኣመሪካን’ውን፡ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ክልል ትግራይ ጀሚሩ ዘስፋሕፍሕ ዘሎ ኲናት ሻቕሎቶም ገሊጾም ነይሮም።
ካብ ነባሮ ላሊበላ ዝዀነ ሰይፉ፡ ብስልኪ፡ ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ከም ዝሓበሮ፡ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ወተሃደራት ተዛረብቲ ትግርኛ፡ ብሓሙስ ኣብታ ከተማ ከም ዝረኣየ ኣካፊሉ። ብኣገላልጻ ሰይፉ፡ ኣብቲ ከተማ ዝውቱር ዘረባ ኣምሓርኛ ደኣ ይዅን እምበር፡ ትግራኛ ምዝራቦምን ካብ ወተሃደራት ፈደራል ዝተፈልየ ወተሃደራዊ ልብሲ ተኸዲሞ ምንባሮምን ለውጢ ከም ዘሎ ተገንዚቡ።
ብመሰረት ሓበሬታ ሰይፉ፡ ሓይልታት ኣምሓራን ሰራዊት ፈደራልን ምስ ካልኦት ሰበ-ስልጣንን ብረቡዕ ምሸት’ዮም ነታ ከተማ ለቒቖም።
ሰይፉ“እንተ ክኢሎም ክጸንሑ፡ ንሱ እንተ ዘይገይሮም ከኣ መከላኸሊ ነብሲና ዝኸውን ከላሺን ክገድፉልና ለሚንናዮም፡ ኣይሰምዑን ግን። ብኣንጻሩ እኳ ደኣ ሓሙሽተ ኣምቡላንሳትን ካልኦት ዓበይቲን ንኣሽቱን መካይን ሒዞም ከይዶም። እናሃደሙ፡ ጸኒሖም ንሰላማዊ ህዝቢ ክከላኸልሉ ዝለመኖም ዓርከይ፡ ተኲሶም ቀቲሎሞ፡” ይብል።
ካልእ፡ ዳዊት ዝተባህለ ነባሪ ላሊበላ’ውን፡ እቶም ኣንጻር ሓይልታት ክኣትዉ ይቀራረቡሉ ኣብ ዝነበሩሉ እዋን፡ ብሓሙስ ንግሆ ሃዲሙ ከም ዝወጸ ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ነጊሩ። ምስ 200 ዝዀኑ ነበርቲ ሃዲሞም ብእግሮም ከም ዝተጓዕዙ’ዩ ዳዊት ዝነግር።
ነቲ ብመሰኻኽር ዓይኒ ዝተባህለ ሓበሬታ፡ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ፡ ብናጻ ምንጪታት ከረጋግጾ ኣይከኣለን።
ወሃብቲ-ቃል ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚንስተርን ንክልል ትግራይ ዝመርሑ ዘለዉ ሓይልታትን ንምርካብ ኣይሰለጠን።
ዳኒኤል ዝተባህለ ካልእ ነባሪ ላሊበላ’ውን ብኣማኢት ዝቑጸሩ ወተሃደራት ከባቢ ፍርቂ መዓልቲ ናብታ ከተማ ክኣትዉ ከም ዝረኣየ መስኪሩ። ናብቲ ቅዱስ ስፍራ ዝርከቦ ኣከባቢ ሃዲሙ ከም ዝተዓቝበ ዝሓበረ ዳኒኤል፡ ኣብታ ከተማ ቈልዓ-ሰበይቲ ጥራይ ከም ዝተረፉ ይነግር።ኣንጻር ሓይልታት ክኣትዉ ከለዉ ውግእ ከም ዘይነበረ ከኣ ዳኒኤል ይውስኽ።
ነቲ ታሪኻዊ ቅርሲ ከይትንክፉ፡ መንግስቲ ኣመሪካ ንሓይልታት ትግራይ ብሓሙስ ኣዘኻኺሩ ኣሎ። ኣመሪካ፡ በቲ ዝካየድ ዘሎ ኲናት፡ ደጋጊማ ሻቕሎታ ከተስምዕ ጸኒሓ’ያ።
ወሃብ ቃል ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካ፡ ነድ ፕራይስ፡ “ላሊበላ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር ሓይልታት ትግራይ ከም ዘላ ጸብጻባት ኣንቢብና። ንህወሓት ነቲ ታሪኻዊ ቅርሲ ከይትንክፉን ክከላኸሉን ከኣ ንጽውዕ፡” ኢሉ።
ላሊበላ ሓንቲ ካብተን ቀንዲ መስሕብ በጻሕቲ ኢትዮጵያ’ያ። ኣብ ክልል ትግራይ ኲናት ድሕሪ ምጅማሩ ግን ቍጽሪ በጻሕቲ ኣመና ከንቈልቍል’ዩ ጸኒሑ።
ምኽትል ፕረዚደንት ክልል ኣምሓራ፡ ፋንታ ማንደፍሮ፡ ንዅነታት ላሊበላ ኣመልኪቱ ሓበሬታ ከም ዘይብሉ ብሓሙስ ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሩ። ላሊበላ ካብታ ርእሰ-ከተማ’ቲ ክልል ዝዀነት ባህርዳር 310 ኪሎ-ሜተር ወይ ድማ 190 ማይልስ’ያ ርሒቓ እትርከብ።


text:
Radio Erena: 20 July 2018
ዶባት ብምቁራጽ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ ኢትዮጵያ ናይ ዝስደዱ ዘለዉ ብዝሒ ኤርትራውያን ካብቲ ዝነበሮ ከምዘይቀነሰ፣ እንዳ ‘ባ ጉና ካብ ዝርከብ ማእከል መጻረዩ ኤርትራውያን ስደተኛታት ንዝረኸብዎ ሓበሬታ ብምጥቃስ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ብመሰረት እቲ ዝተላእከልና ሓበሬታ፣ ኣብዘን ዝሓለፋ ሰለስተ ቅነ፣ ስድራቤታት፣ ብዘይኣላዊ ዝመጹ ቆልዑን ኣባላት ሰራዊትን ዝርከብዎም ኣስታት 100 ኤርትራውያን ዑቕባ ንምሕታት ናብታ ኢትዮጵያ ኣትዮም ኣለዉ።
ኣብ ኢትዮጵያ ልዕሊ 160 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት፣ በብእዋኑ ዑቕባ ንምሕታት ናብታ ሃገር ከምዝኣተዉ ጸብጻብ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት የመልክት።
ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ መንጎ መንግስታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ተጀሚሩ ዘሎ ናይ ሰላም መስርሕ ፣ ንናይ ዑቕባ መሰላቶም ከየተዓናቕፍ፣ ሓያሎ ኤርትራውያን ስደተኛታት ሻቕሎቶም ይገልጹ እኳ እንተለዉ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ግና ንኤርትራውያን ስደተኛታት ከም ቐደሙ ክቕበል ምዃኑ ኣረጋጊጹ ኣሎ።
ብጠለብ ናይቶም ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ዝሓለፍፍፍፍፈ ሰሙን ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባታት፣ ትካል ስደተኛታት ጌጋታቱ ክእርም፣ ብስም ስደተኛታት ዝፍጸም ዘሎ ብልሽውና ክውገድ፣ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ናይ ሰላም መስርሕ ተጀሚሩ እኳ እንተሎ ብወገን ኤርትራ ግና ዝተመሓየሸ ፖለቲካዊ ሃዋሁ ይኹን ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ስለዘየለ፣ ናይ ዑቕባ መሰሎም ሕሉው ክኸውን፣ ብዘይድለቱ ተገዲዱ ጣዕሳ መሊኡ ናብ ኤርትራ ዝምለስ ኤርትራዊ ስደተኛ’ውን ከምዘይህሉ ዘረጋግጽ ምንባሩ ካልኦት ምንጭታት ኣብ ዝሃብዎ ተወሳኺ ሓበሬታ ኣነጺሮም።
ስእሊ፣- ካብ ኣርካይቭስ ኢንተርነት
========================


text:
ዋሽንግተን — መንግስቲ ኢትዮጵያ የካይዶ ምስ ዘሎ ተሃድሶን ገምጋምን ኣብ ልዕሊ ብዙሓት ሰበስልጣን መንግስቲ ስጉምታት ይውሰድ ከምዘሎ ይግልፅ ኣሎ።ኣብ ቀረባ ግዜ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ፣ክልላት ኣምሓራ፣ኦሮሚያን ትግራይን ሓዊሱ ኣብ ልዕሊ ኣባላት ኣመራርሓ መንግስቲ ናይ ምሽግሻግ፣መጠንቀቕታ፤ምብራርን ናይ ምኽሳስን ስጉምትትታ ይውሰድ ክምዘሎ መራኸቢ ብዙሃንን ሰበስልጣንን ይገልፁ።
ኣብ ትግራይ ኣብ ልዕሊ 640 ኣባላት ኣመራርሓ ስጉምቲ ከምዝተወስደ ብመራኸቢ ብዙሃን ተገሊፁ’ሎ።እቶም ስጉምቲ ዝተወስዶም እንመንን ካብ ኣየናይ ናይ ምምሕዳር መሓውርን ምዃኖም ግን ንፁር ኣይኮነን።
’’እቲ ኣገዳሲ ነገር በዝሕን መንነትን ስጉምቲ ዝተወስዶም ኣባላት ኣመራርሓ ከይኮነስ ኣብ ልዕሊኦም ስጉምቲ ብምውሳዱ እቲ ሃዲድ ተዓሪዩዶ ዝብል እዩ’’ ይብል ወናኒ ‘’ፍኖተ ትንሳኤ ናይ ሚዲያን ሕትመትን ኤጀንሲ’’ጋዜጠኛ ኣታኽልቲ እምባየ።
እቲ ገምጋም ካብ ፖሊት ቢሮ ጀሚሩ ክሳብ ናይቲ ክልል ዝለዓለ ኣመራርሓን ዝተሓተ ኣካልን ክልተ ኣዋርሕ ዝወድአ ዓሚቕ ገምጋም ብምክያድ ካብ መጠንቀቕታ ክሳብ ካብ ኣባልነት ምብራር ከምኡ እውን ብሕጊ ዝሕተት እንተሃሊዩ ድማ ክሕተት ዝተግብረሉ መስርሕ እዩ ይብል ምኽትል ዋና ፈፃሚ ስራሕ ኩባኒያ ‘ኻዛ ካፒታል ጉድ ፋይናንስ’ ኣቶ ኣማኑኤል ገብረትንሳኤ።እዞም 640 ዝብሃሉ ዘለው በዚ መስርሕ ዝሓለፉ ካብ ላዕለዋይ ኣመራርሓ ክሳብ ተራ ኣባል ከምዝሓቁፍ እውይ ይገልፅል።
ቅድም ክብል ኣብ ዩንቨርስቲ መቐለ መምህር ዝነበረ ኣብ ሕዚ እዋን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ናይ ዶክትሬት ድግሪ ትምህርቱ ኣብ ምክትታል ዝርከብ ኣቶ ኣብርሃ ሃይለዝጊ ግን መንግስቲ እቲ ሽግር ኣብ ላዕሊ ናይቲ መሪሕነት ከምዘሎ ኣሚኑ እናገለፀ ፀኒሑ ካብ ላዕለዎት ሰበስልጣን ዝተሓተተ ዝፍለጥ ሰብ ዘይምርኣዩ ይገልፅ።እዞም ስጉምቲ ተወሲዱዎም ዝብሃሉ ዘለው 640 ሰባት ማንም ክረኽቦም ዘይኽል ኣብታሕቲ ናይ ምምሕዳር ብርኪ ብትርኪ ምርኪ ዝሕተቱ ዘለው እዮም፤ነዚ እውን እቲ ዝካየድ ዘሎ ተሃድሶ ባጫ እዩ ዝብሎ ዘለኹ ይብል።
ዝርዝሩ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
July 14, 2018
ብኣልኣሚን መሓመድ ሰዒድ
1- ምንጋስ ስራሕ ኣልቦነት ሳዕቤናቱን
መንግስቲ ኣስፍሃ ወልደሚካኤል ምቁጽጻሩ ካብ ዘረጋገጸሉ ሰዓት፣ ብዙሓት ፋብሪካ- ታትን ኣብያተ-ዕዮን ስርሓት ወደብ ባጽዕን ብፍላጥ ብምዕጻውን ምድስካሉን፣ ብዙሓት ዜጋታት ሰላምን ስራሕን ንምንዳይ ካብ ገጠራት ናብ ከተማታት ክውሕዙ ጅመሩ። ብተወሳኺ ንጥፈታት ጉጅለታት ሸፋቱ ብምዝያዱ፣ ዜጋታት ብዛዕባ ስድራቤታቶም፣ ህይወቶምን ንብረቶምን ክሰግኡ ብምጅማሮምን ከምኦም ዝኣመሰሉ ኣሉታውያን ተርእዮታት ብምግንፋሎምን ኩነታት ኤርትራ፣ ኣውራ ቁጠባዊ ኩነታትን መነባብሮን ህዝብን እናበኣሰ ክመጽእ ጀመረ፣፣ከም’ዚኦም ዝኣመሰሉ ተርእዮታት ብወገኖም ንኣዕሩኽ (ኢድሪስ፣ ሓጎስ ኣርዓዶምን ኢስማዒልን ዙቡይ ዑመሪትን) ስለ ዝጸለዉ፣ ከምሳዕቤኑ ኣብ ወደብ ባጽዕ ካብ ዝነበረ ስርሖም ስለ ዝተባረሩ፣ መንብሮ ክኸፍኦም ጀመረ፣፣ ኢድሪስ’ውን ድኳኑ ከትከት ስለዝበለ ዝገዝኡ ሰባት ስለ ዝተሳእኑ ካብ ኣዕሩኽቱ ዝሓሸ ኣይነበረን፣፣ ስለ ዝኾነ ቀንዲ ስራሕ ንብዙሕ…


text:
July 13, 2019
ደራሲ – ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድ
ላዕላዋይ ባይቶ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ (1)፣ ከም ላዕላዋይ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ በዓል ስልጣን፣ ኤርትራ ብ1965 ናብ ኣርባዕተ ስዒቡ ናብ ሓሙሽተ ወተሃደራዊ ክፍልታት ክትመቃቐል ኣለዋ ዝብል እምነት ስለ ዝነበሮ፣ ነዚ ንምትግባር ኣብ መላእ ኤርትራ ወተሃደራዊ ኣሃዱታት ብምዝርጋሕ ፖለቲካዊ ህላወኡ ከረጋግጽ ፈተነ። ብወገን’ዚ መሪሕነት ዝተረሰዐ እንተ ነበረ፣ እቲ ዝተፈጸመ ምምቕቓል፣ ንረብሓ ኤርትራ ዘይኮነ፣ ንረብሕኡን ምርዋይ ትዕቢቱን ከም ዝኾነ፣ በብቑሩብ ንኹሉ ብሩህ ኮነ። መሪሕነት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ወተሃደራዊ ኣሃዱታት ናብ መላእ ኤርትራ እኳ እንተ ዘርገሐ፣ ንህሉው ኩነታት ኤርትራ ክቆጻጸርን ቀጺሉ ኣብ ልዕሊ ምንቅስቓስ ሓርነት ኤርትራ ዓወት ከመዝግብ ከም ዘይኽእል ናይ ብዙሓት እምነት ነበረ። ማሕጁብ ኣልጃዓሊ፣ ንኩነታት ምዕባለ ኤርትራ፣ ኣውራ ድሕሪ ደማዊ ግጭት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን ምንቅስቓስ ሓርነት ኤርትራን ኣብ ከባቢ ዒላ ጻዕዳ፣ ዝተወስደ ውሳነ ምምስራት ወተሃደራዊ ክፍልታት ኣብ መላእ ኤርትራ፣ ይከታተል ብምንባሩ፣ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን፣-“ውሳኔ ምምስራት ወተሃደራዊ ክፍልታት፣ ፈጺሙ ዘይተጸንዐ፣ ዘይበሰለን ምኽኑይ ዘይኮነን ውሳኔ’ዩ ነይሩ። ቀንዲ ዕላምኡ፣ ነቲ ኣብ ውሽጢ ከርሲ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝነበረ ምፍሕፋሕ ንምህዳእን ንምዕባስን ከም ዝነበረ ዘዛርብ ጉዳይ ኣይነበረን።


text:
ሓቂ`ዶ ሓሶት?
ሃገረይ ዜጋታታ ናብ ሃገራት ሸንገን ብዘይ ቪዛ ንኽንኣቱ ዘኽእል ስምምዕ ኣለዋ። ኣነ ከም ዜጋ ኣብ ሃገራት ሸንገን ንዝደለኽዎ እዋን ክጸንሕ ይኽእል ዶ?
ኣይፋል
ጀርመን ኣካል ሃገራት ሸንገን ከም ምዃና መጠን ን ዜጋታት ዝተወሰና ሃገራት ብዘይ ቪዛ ናብ ግዝኣታ ክኣትዉ ተፍቅድ ያ። እንተኾነ ግን ወላ ዉን ዜጋ እዘን ዝተጠቅሳ ሃገራት እንተኾንካ ንዘይተወሰነ ግዜ ክትጸንሕ ግን ኣይፍቀደካን ዩ። ናብ ሃገራት ሸንገን ንክትመጽእ ቪዛ ዘድልየካ እንተኾይኑን፡ ቅድሚ ምምጻእካ ክትፈልጦ ዝግበኣካ ሕግታት ንክትፈልጥን ሓበሬታ ምውካስ የድልየካ።
ተወሳኺ »
ኣይፋል፡ እቶም ኣብ ኣብያተ-ማእሰርቲ ሊብያ ዝርከቡ ስደተኛታት ናብ ኤውሮጳ ኣትዮም ንኽጣየሱ ዝያዳ ዕድል የብሎምን
ኣብ ሊብያ፡ ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ሰብ፡ ስደተኛታት ኣብ ዕጹዋት ኣብያተ-ማእሰርቲ ንኽጸንሑ ገንዘብ የኽፍሉ ከምዘለዉ ይኽሰሱ። እዚ ምግባሮም፡ ስደተኛታት ኣብ ዝቐልጠፈ እዋን ካብ’ዞም ቦታታት ወጺኦም ናብ ኤውሮጳ ኣትዮም ንኽጣየሱ ንሕግዞም ዝሓጸረ ሜላ ምዃኑ ይዛረቡ። እዚ ሓበሬታ እዚ ግጉይ ክነሱ፡ ድሮ ኣማኢት ሰባት ግዳይ ናይ’ዚ ምጥፍፋኣዊ ተግባር ኰይኖም ኣለዉ።
ሓቂ`ዶ ሓሶት?
ጀርመን፤ 25% ካብቶም ኩሎም እቶም ብ’ዓዲ-ጥልያን ጌሮም ን’አውሮጳ ዝአተው ስደተኛታት፤ ተቐባልነት ኽትህብ’ድያ?
ኣይፋል
ጀርመን’ን ኻልኦት ብዙሐት ሃገራት ናይ አውሮጳ-ሕብረትን፤ አብ’ማእከላይ ባሕሪ ሒይወት-ንምድሐን ተባሂሉ፤ ንግዚኡ ዝኸውን ሐደ-ዓይነት ናይ ሐደጋ-ሜካኒዝም ንኽጥቀሙ ተሰማሚዖም ኢዮም። ሃገር-ጀርመን፤ ካብ ዓዲ-ጥልያን ኽትቅበሎም ትደሊ፤ ሐደ ውሱን-ዝኾነ ኮታ ወይድማ ቁጽሪ ናይ ስደተኛታት የለን።
ተወሳኺ »


text:
ኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ትረሲ ኣን ጃኮብሰን ኣብ ክልል ሶማሌ ከባቢ ጎዴ ንዝርከብ ናይ ኣመሪካ መሳለጢ ሓገዝ ደርቂ በጺሐን።
ኣብ እዋን እቲ ዑደተን ምስ ናይቲ ክልል ፕረዚደንት ሙስጠፋ መሓመድ ዑመር: መሻርኽቲ ሰብኣዊ ጉዳያት ተዘራሪበን። ኣብ መዓስከር ሂግሎ ንዝርከቡ ተመዛበልቲ'ውን በጺሐን። ነቲ ብኣመሪካ ዝካየድ ኣንጻር እቲ ኣብ ታሪኽ ዝኸፍአ ምዃኑ ዝግለጽ ዘሎ ደርቂ ዝካየድ ጻዕርታት ተዓዚበን።
እተን ኣምባሳደር ምስ ፕረዚደንት'ቲ ክልል ኣብ ዝተዘራረባሉ እዋን ኣብ ክልል ሶማሌ ሓዊሱ ኣብ ኩለን ክልላት ብደርቂ ንዝተተንከፉ ንምሕጋዝን ደገፍ ኣመሪካ ከም ዝቅጽል ቃል ኣትየን። ኣመሪካ ከም ዝዓበየት ወሃቢት ሰብኣዊ ሓገዝ ንደርቂ ልዕሊ 110 ሚልዮን ዶላር ከምዝሃበን እዚ 3.6 ሚልዮን ሰባት ዝወሃብ ሓገዝ ዝሕውስ ምኻኑ ገሊጸን።
ኣምባሳደር ጃኮብሰን ተወሰኽቲ ለገስቲን መንግስቲ ኢትዮጵያን ዝልግስዎ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ክውስኹ ጸዊዐን። ኦቻ ዝጠፍእ ህይወት ንምድሓን ክሳብ ሰነ 275 ሚልዮን ዶላር ገንዘብ ከምዘድሊ ገሊጹ'ዩ።
እተን ኣምባሳደር ብተወሳኺ ነቲ ብህዝቢ ኣመሪካ ዝድገፍ ንሚልዮናት ኢትዮጵያውያን ህጹጽ ሓገዝ ዝህብን መኽዘን ፕሮግራም መግቢ ዓለም ከም ዝበጽሓ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኤምባሲ ኣመሪካ ዘውጽኦ መግለጺ ይሕብር።


text:
ምብራቅ ኣፍሪቃ፣ኣብ ዝሓለፉ ስሳ ዓመታት ተራእዩ ብዘይፈልጥ ደርቂ ተወቂዑ‘ሎ።ኪኢላታት፣እቲ ኣብ ርሕቀት ፍርቂ ዓለም ዝርከብ ውቅያኖስ ፓሲፊክ ዝፍጠር ክስተት ላ-ኒኖ፣ብዝተወሰነ መዐቀኒ ጠንቁ ምኻኑ ይኣምኑ።ዳሕረዋይ ክስተት ኣል-ኒኖ እዋኑ ዝሓለፎ‘ኳ እንተኾነ፣ ኣብ’ዘን ተኸታተልቲ ኣዋርሕ እንታይ‘ኮን የምፀአልና ዝብል ሻቅሎት ኣለዎም ሳይንቲስታት ኩነተ-ኣየር።
ላ-ኒኖ ዝፍጠር፣ማያት ውቅያኖስ ፓሲፊክ ጥቃ ኢኳቶር፣ልዕሊ እቲ ዝግበኦ ክቆርር ከሎ‘ዩ።ኣብ መጠን ሙቀት ውቅያኖስ ለውጢ ምስ ዝጋሃድ፣ ህቦብላ ንፋስ ይላዓል፣ሳዕቤኑ ድማ ኣድማሳዊ‘ዩ።ዳሕረዋይ ክስተት ላ-ኒኖ ብሓምለ‘ዩ ጀሚሩ።
ኣብ ሃገራዊ ትካል ኩነተ-ኣየር ዩ-ስ ዝሰርሕ ዋሲላ ታው፣ንሰንሰለታዊ ርክብ ለውጢ ኣየር ይገልፅ።
”ንኣብነት ናብ ምብራቅ ኣፍሪቃ ጥሉል ኣየር ከምፅእ ዝነበሮ ምብራቃዊ ንፋስ ነክዩ‘ሎ።ናብ ምብራቅ ኣፍሪቃ ትሑት ዝመጠኑ ጥሉል ኣየር ስለዝነከየ ድማ፣መጠን ዝናብ ትሑት ኮይኑ‘ሎ”ይብል ንሱ።
ካብ ዓሚ ጀሚሩ ዝኽሰት ዘሎ ፀገም‘ውን ንሱ‘ዩ ይብል ሚስተር ቲያው። በዚ ምኽንያት‘ዚ‘ዩ፣መጠን ዝናብ ኣብ ሶማልያ፣ደቡባዊ ኢትዮዽያን ሰሜናዊ ኬንያን ዝነከየሉ ምኽንያት ምኻኑ ሓበረ።
ሚስተር ትያው፣ነቲ ንኩነተ-ኣየር ኣፍሪቃ ዝከታተል ቢሮ‘ዩ ዝመርሕ።ንሱ ክዛረብ ከሎ፣ካብ መጋቢት ክሳብ ግንቦት ኣብ‘ቲ ዞባ ዝወቅዕ ካልኣይ ወቅቲ ዝናብ ምህላው ይጠቅስ።
መንቀሊ ሕሰም ደርቂ ህዝቢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣል ኒኖን ናይ ጥፍኣት መዋግንቱ ላ ኒኖን
ካብ 4 ክሳብ 5 ዓመት እናተበራረዩ ንህዝቢ የሳቕዩ
ምብራቅ ኣፍሪቃ፣ኣብ ዝሓለፉ ስሳ ዓመታት ተራእዩ ብዘይፈልጥ ደርቂ ተወቂዑ‘ሎ።ኪኢላታት፣እቲ ኣብ ርሕቀት ፍርቂ ዓለም ዝርከብ ውቅያኖስ ፓሲፊክ ዝፍጠር ክስተት ላ-ኒኖ፣ብዝተወሰነ መዐቀኒ ጠንቁ ምኻኑ ይኣምኑ።ዳሕረዋይ ክስተት ኣል-ኒኖ እዋኑ ዝሓለፎ‘ኳ እንተኾነ፣ ኣብ’ዘን ተኸታተልቲ ኣዋርሕ እንታይ‘ኮን የምፀአልና ዝብል ሻቅሎት ኣለዎም ሳይንቲስታት ኩነተ-ኣየር።


text:
ኣምባሳደር ኤርትራ ነቲ ብሕ/ሃ፣ መንግስቲ ኣሜሪካ፣ ሕብረት ኣውሮጳ፣ ሕብረት ኣፍሪቃን ካልኦት ዓለም-ለኻዊን ዞባዊን ትካላትን ዝቀረበ መፀዋዕታ ኣይንቅበሎን ክብሉ ከለው፣ ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ግና ንሕና’ውን ከምኡ ኢልና ንዛረብ ስለዝፀናሕና ንቅበሎ ኢና ይብሉ።
እቶም ትካላትን ብውሑድ መንግስቲ ኣሜሪካን፣ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንዝጀመረኦ ተፃብኦ ክገትኣን፣ እቲ ቅልውላው ብፖለቲካዊ ልዝብ ክፈትሓ መፀዋዕታ ኣቅሪበን ኣለዋ።
ኣምባሳደር ግርማ ኣስመሮም፣ እቲ መፀዋዕታ ንወራሪ ዝበልዎ መንግስቲ ኢትዮጵያን ንኤርትራን ዝለከመ ስለዝኾነ ተቀባልነት ዘይብሉ’ዩ፣ ኣብ ክንድኡ ንኢትዮጵያ ዝኹንን ክኾን ነይርዎ በሉ።
ኣብ ሞንጎ ክልቲኤን ሃገራት ነባራይ ሰላም ክረጋገፅ እንተኾይኑ ኮምሽን ዶብ ዘሕለፎ ብይን ክትግበር ከሎ’ዩ ይብሉ ኣምባሳደር ግርማ። ኢትዮጵያ ግና ቅድም ክንላዘብ ኣለና ከምትብል ዝዝከር’ዩ።
ኣብ ዘረባና፣ ኣምባሳደር ግርማ ኣስመሮምን ኣምባሳደር ተቀዳ ኣለሙን፣ ኣብ ሓደ እዋን ንሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኢትዮጵያ ብሓባር ይስለፉ ነይሮም። ግርማ ኣስመሮም ተፃዋታይ ጋንታ ዳኘው፣ ተቀዳ ኣለሙ ድማ ተፃዋታይ ጋንታ ቅዱስ ጊዮርጊስ ነይሮም።


text:
እቲ ፕሮግራም ብተወሳኺ እቲ ኩነታት ክሳብ ዝቕጽል ቀውዒ ዝቕጽል ምዃኑ ይገልጽ።
ገለ ኣውራጃታት ደቡብ አፍሪቃ ዝኸፍኣ ብደርቂ ዝተጠቕኡ ቦታታት ተባሂሎም ተጠቒሶም አለው። ሕጽረት መግቢ ድማ አብ መላእ’ታ ሃገር የስግእ አሎ።
ዴቪድ ኦር ምስ ዓለም-ለኸ ፕሮግራም መግቢ ዝሰርሕ ኮይኑ ካብ ጆሃንስበርግ ብስካይብ አብ ዝሃቦ መብርሂ፡ ማላዊን ዚንባብወን በዚ ኩነታት ብዝኸፍአ ዝተጠቕአ ሃገራት ምዃነን ይጠቕስ።
‘ነዘን ሃገራት ንምሕጋዝ ብሚሊዮናት ዶላራት ዝቁጸር ሓገዝ የድልይ። ንአብነት አብ ዝንባብወ 55 ሚሊዮን ዶላር የድልይ። 50 ሚእታዊት ናይዚ ሓገዝ ረኺብና’ኢና። ብጣዕሚ አሸጋሪ’ዩ። እቲ ዝዓበየ ብድሆ ንዓለም-ለኸ ፕሮግራም መግቢ ጥራይ ዘይኾነ ንኹለን ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት አብ ዝተፈላለየ ሃገራት ዘሎ ህጹጽ ረድኤት ዘድልዮ ጉዳያት’ዩ። አብ ሶርያ፡ ኢራቕ፡ ደቡብ ሱዳንን የመንን፡ ኩለን ዓቢ ሰብዓዊ ሓገዝ ዘድልየን ሃገራት’የን’ ኢሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
August 7, 2021
ብኣልኣሚን መሓመድ ስዒድ
ጸሓፊ ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራስን ፍትሕን
“ሽግር ሶማልያ” ታሪኻዊ ዕምቈቱ ፖለቲካዊ ምዕባለኡን መጻኢ ኣንፈቱን ኣብ ትሕቲ ዚብል ኣርእስቲ ብዶክተር ሓው ኣሕመድ ሓሰን ድሕሊ ዝተዳለወት መጽሓፍ፡ ንህሉው ፖለቲካዊ ሽግር ሶማልያ ከም ስርዓትን ህዝብን ብጽቡቕ እተንጸባርቕ መጽናዕታዊት ጽሕፍቲ እያ። እዛ መጽሓፍ’ዚኣ ነቲ ፖለቲካዊ ስርዓት ጥራይ ዘይኮነ፡ ንዂለን ማሕበራውያን ጒጅለታት ሶማልያ ብዘይኣፈላላይ ከሳቒ ዝጸንሐ ፖለቲካዊ ሽግር እውን እተተኲር’ያ።
ከም’ቲ ሓው ድሕሊ ብዕምቈት ዝገለጾ፡ እቲ ብመራሕቲ እንዳታትን ቀቢላታትን ዚንቃሳቐስን ዚሳወርን ዝነበረ ፖለቲካዊ ሽግር፡ ኣብ መነባብሮ ህዝቢ ሶማልያ ኣሉታዊ ጽልዋ ኣስዒቡ’ዩ። ዕላማኡ ድማ ንማሕበራውን ቀቢላውን ኣቃውማ ብምምዝማዝ፡ ንረብሓ ዝተውሰኑ ጒጅለታትን ደርብታትን ንምግልጋልን ንምርግጋጽን’ዩ ነይሩ


text:
ሰባት ፈተውቲ ርእሶም፡ፈተውቲ ገንዘብ፡ ፈተውቲ ክብሪ ርእሶም ከም ዝዀኑ! እንተስ ብድንቁርና ወይስ ኰነ ኢሎም፡ ኣብ ክንዲ ቃል መስቀልን እቲ እተሰቅለ ክርስቶስን ዝሰብኩ፡ ንመስቀል ክርስቶስ ማእከላይ ስፍራ ዝሃበ ቅዲ ህይወት ድማ ዝስዕቡ፡ ኣብ ማእኸልናውን ከይተረፈ ክብሪ ርእሶም ዘቀደሙ ሰባት ይበዝሑ ኣለዉ! ሓቂ እዩ! ከምቲ ሓው ዎችማኒ ዝበሎ፡ ናይ መስቀል መልእኽተኛታት ርእሶም ዝሰቀሉ ሰባት ጥራይ እዮም! ርእሶም፡ክብሪ ርእሶም፡ፍቓድ ርእሶም፡ ድሌታት ርእሶም ዝሰቀሉ መልእኽተኛታት ጥራይ እዮም እቲ ናይ ሓቂ ክርስትና ክነብሩ ዝኽእሉ። ስለዚ በዞም ናይዚ ዘመን ሓደስቲ ተኽሊ ብዙሕ ኣይንግረምን ንክርስቶስ ብትኽክል ዝረኣየ ሰብ ንከምዚ ዓይነት ቅዲ ህይወት ፍጹም እዩ ዝፍንፍኖ! ኣብ ገለ ጽሑፈይ ሓደ ብንጹር እተዛረብኩሉ ሓቂ ኣሎ፦ ንሱ ድማ “ንባቢሎን ወይስ ነታ ሓዳስ ዮሩሳሌም!?” ዝብል። እንታይ ትስዕብ ኣለኻ? ዓቢዪነት፡ህቡብነት፡ክብሪ ርእሲ ክብሪ ስጋ፡ ተፈላጥነት፡ምርኡይነት፡ኣውራነት ትስዕብ እንተዳ ኣሊኻ፡ መወዳእታኻ ኣብታ ሓዳስ ዮሩሳሌም ዘይኰነስ ኣብታ ዓባይ ባቢሎን እዩ። (If you are pursuing greatness, popularity,pre-eminece , then you will end up in Babylon the great. However, if you are pursuing holiness that comes by living a crucified life, then you will end up in the New Jerusalem!) ዮሃንስ ብመንፈስ ምስ ኰነ ነታ ዓባይ ባቢሎን ኣብ በረኻ (in the wilderness) እዩ ርኢዋ!
“ብመንፈስ ድማ ናብ በረኻ ወሰደኒ። ሾብዓተ ርእስን ዓሰርተ ቐርንን ኣብ ዘለዎ ስማት ጸርፊ ዝመልኦ ቐዪሕ ኣራዊት እተቐመጠት ሰበይቲ ርኤኹ።” (ራእይ 17:3)
“ብመንፈስ ድማ ናብ ዓብይን ነዊሕን ከረን ወሰደኒ፡ ነታ ኽብሪ ኣምላኽ ዘለዋ ቅድስቲ ኸተማ የሩሳሌም ካብ ሰማይ ካብ ኣምላኽ ክትወርድ ከላ ኸኣ ኣርኣየኒ። ምድማቕ ብርሃናውን ከም ኣዝዮ ዝኸበረ እምኒ፡ ከምቲ ዜንጸባርቕ እምኒ ያስጲስ እዩ ዝመስል።” (ራእይ 21:10-11)
እዞም ሰባት እዚኣቶም በመንፈስ (በቲ ናይ ሓቂ ናይ ክርስቶስ መንፈስ) ከም ዘየለዉ እቶም ሰዓርቲ ኣይስሕትዎን! ብመንፈስ ኣምላኽ ዘይኰነስ ብመንፈስ ዓለም ዝኹብኰብ ሰብ ጥራይ እዩ ከምዚ ዓይነት ቅዲ ክርስትና ዝስዕብ! ኣይትገረሙ! መወዳእታኦም መንፈሳዊ በረኽቲ ዘይኰነስ ኪሰግርዎ ዘይክእሉ መንፈሳዊ በረኻ እዩ!
ነታ ሓዳስ ዮሩሳሌም ግና ዮሃንስ ኣብ ዓቢዪን ነዊሕን ከረን እዩ ሪኢዋ! እቶም ኣብታ ሓዳስ ዮሩሳሌም ዝዓልቡ ሰዓርቲ እቶም ፈጺሞም እተሰቅለ ህይወት ካብ ምንባሮም እተላዕለ ኣብዚ ዘመን እዚ ፈጺሞም ዝንእሱ! እወ ክርስቶስ ምእንቲ ኪገንን ኪዓቢ ኪከብር ፈጺሞም ዝንእሱ! (ዮሃንስ 3:30)
እወ “ንሱ ኪዓቢ ኣነ ኪንእስ ይግባ!” ዝብል ናይ ዮሃንስ መጥመቅ መንፈስ፡ ናይ ዮሃንስ መጥመቅ ኣቛም ዝኽተሉ እዮም!
እዚኣቶም ካብ ንሕድሕዶም ክብሪ ዝቀባበሉ፡ ነታ ካብ ኣምላኽ ጥራይ እትመጽእ ክብሪ ኪረኽቡዋ ማለት ዘበት!
“ንስኻትኩም ካብ ሓድሕድኩም ክብረት እትቃባበሉ፡ ነታ ካብ ሓደ ኣምላኽ እትርከብ ክብረት ዘይትደልዩ፡ ” (ዮሃንስ 5:44)
እቶም ነታ ካብ ኣምላኽ ጥራይ ንእትመጽእ ክብሪ ዝደልዩ ሰባት፡ እንታይ ዓይነት ጸጋ ኣብ ህይወቶም ይገለጽ ብዘየገስ፡”ንሕና ዘይንጠቅም ባሮት ኢና፡ እቲ ዝግባኣና ኢና ዝገበርና” እዮም ዝብሉ! (ሉቃስ 17:6-10)
እቶም ናይ ሓቂ ሰዓብቲ ክርስቶስ ኣርኣያ እቶም ናይ ሓቂ ሃዋርያት ክርስቶስ እዮም ዝስዕቡ። “ኰነ ድማ፡ ጴጥሮስ ኪኣቱ ኸሎ፡ ቆርኔሌዎስ ተቐበሎ። ኣብ ኣእጋሩ ተደፊኡውን ሰገደሉ። ጴጥሮስ ግና፡ ኣነ ድማ ከማኻ ሰብ እየ፡ ተንስእ፡ ኢሉ ኣተንስኦ።” (ግብሪ ሃዋሪያት 10:25-26) “ካህን እቲ ኣብ መንጽር ከተማ ዝነበረ መቕደስ ድያ ድማ ኣብዑርን ኣኽሊላት ዕምባባን ናብቲ ደጌታት ኣምጺኡ ምስቶም ሰብ ኰይኑ ኺስውኣሎም ደለየ። ግናኸ ጳውሎስን በርናባስን፡ እቶም ሃዋርያት፡ እዚ ምስ ሰምዑ፡ ክዳውንቶም ቀደዱ፡ እናጨደሩ ኸኣ ናብቶም ህዝቢ ጐየዩ፡ እናበሉ፡ ኣቱም ሰብ፡ ንምንታይ እዚ ነገርዚ እትገብሩ፧ ንሕና ድማ ከማኻትኩም ዝፍጥረትና ሰብ ኢና፡ ካብዚ ኸንቱ ነገር ናብቲ ሰማይን ምድርን ባሕርን ኣባታቶም ዘለዉ ዂሎምን ዝፈጠረ ህያው ኣምላኽ ክትምለሱ ነበስረኩም ኣሎና። ንሱ ብዝሐለፈ ወለዶ ንዂሎም ኣህዛብ መመገዶም ይኺዱ ሐደጎም።ምስናይዚ ኸኣ ጽቡቕ እናገበረ፡ ካብ ሰማይ ዝናምን ዘመን ፍርያትን እናሀበኩም ንልብኹምውን ብመብልዕን ሓጐስን እናጽገበ፡ ርእሱ ብዘይ ምስክር ኣይሐደገን።” (ግብ.14:13-17) ሎሚውን ኣምላኽ ርእሱ ብዘይ ምስክር ኣይሓደገን! እታ መገዲ ህይወት፡ንጽርቲ እያ! ብዙሓት ግና ነዛ መገዲ እዚኣ ይልውጡዋ ኣለዉ! እታ መዓልቲ ጎይታ ግና ኪትግለጽ እያ! እወ እታ መዓልቲ እቲኣ ብሓዊ ኪትግለጽ እያ! ኣብዚ ዘመንዚ ንኽብሪ ርእሶም ንዘቀደሙ ሰባት ግብሮም ከም ሓሰር ከም ሳዕሪ፡ ከም ዕንጨቲ ኪነድድ እዩ። ኣምላኽ ዝባላዕ ሓዊ እዩ! ኣብ ፍርዱ ምውዳቅ ድማ ዘስካሕክሕ እዩ! እተን ዝሃንጽወን ዘለዉ ጉጅለታትውን ናይ ገዛእርእሶም በረኽቲ ደኣ እምበር ማሕበራት ኣምላኽ ኣይኰናን እሞ ብዙሕ ኣየገርምን!
"ንሱ እዚ ኣርኣየኒ፣ እንሆ፣ እግዚኣብሄር መለክዒ መንደቕ ኣብ ኢዱ ሒዙ፣ ኣብ ልኩዕ መንደቕ ደው ኢሉ ነበረ። እግዚኣብሄር ድማ፣ ኣታ ኣሞጽ፣ እንታይ ትርኢ ኣሎኻ∶ በለኒ። ኣነ ኸኣ፣ ሓደ መለክዒ መንደቕ በልኩ። እግዚኣብሄር ድማ፣ እንሆ፣ ኣነ ንመለክዒ መንደቕ ኣብ ማእከል ህዝበይ እስራኤል ከንብሮ እየ፣ ደጊም ድሕርዚ ኣይኪሐልፎምን እየ።እቲ በረኽቲ ቦታ ይስሃቅ ኪዖኑ፣ እቲ መቓድስ እስራኤል ከኣ ኪፈርስ እዩ፣ ኣነውን ሰይፊ ሒዘ ንቤት የሮብዓም ክትንስኦ እየ፣ በለ።" (ኣሞጽ 7:7-9)
ኣይንዓሹ! ኣምላኽና ከም ዝባላዕ ሓዊ ይመጽእ ኣሎ! "እቲ ስልጡን ኣምላኽ፣ እግዚኣብሄር፣ ተዛረበ፣ ካብ ምብራቕ ጸሓይ ክሳዕ ምዕራባ ንምድሪ ጸውዓ።
ካብ ጽዮን፣ እታ ፍጻሜ መልክዕ፣ ኣምላኽ ደመቐ። ኣምላኽና ይመጽእ ስቕ ድማ ኣይብልን፣ ኣብ ቅድሚኡ ዚባላዕ ሓዊ ኣሎ፣ ህቦብላ ንፋስውን ይኸቦ።ንሱ ንህዝቡ ምእንቲ ኺፈርድሲ፣ ነቶም ብመስዋእቲ ገይሮም ምሳይ ኪዳን ዝአተዉ ቅዱሳነይ አክቡለይ፣ ኢሉ ንሰማያት ኣብ ላዕልን ንምድርን ይጽውዕ ኣሎ።ኣምላኽሲ ፈራዲ እዩ እሞ፣ ሰማያት ጽድቁ ይነግሩ።" (መዝ. 50:1-6)
እቲ ኣዚዩ ዘንሕዝን ድማ እቲ ዚስዕቦም ህዝቢ እዩ! ዓገብ ዘይብል ህዝቢ! እተጋገየ ህዝቢ! ዝሰሓተ ህዝቢ!
“ኣእዛኖም ኣስሕይዎም ደኣ፡ ብትምኒት ርእሶም መምህራን ኪእክቡ እምበር፡ ነቲ ጥዑይ ትምህርቲ ዘይዕገሱሉ ዘመን ኪመጽእ እዩ፡ ሽዑ ኣእዛኖም ካብ ሓቂ ኺመልሱ፡ ናብ ጽውጽዋያትውን ኪምለሱ እዮም እሞ፡ ብዅሉ ዓቕልን ብምህሮን እቲ ቓል ክትሰብኽ፡ ብጊዜኡን ብዘይጊዜኡን ከተስምዕ፡ ክትገንሕ፡ ክትቀጽዕ፡ ክትምዕድ፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽን ኣብ ቅድሚ እቲ ንህያዋንን ምዉታንን ኪፈርድ ዘለዎ ክርስቶስ የሱስን በቲ ምግላጽ መንግስቱን ኤማሕጽነካ አሎኹ።” (2 ጢሞ 4:1-4)
እወ! ነቲ ጥዕይ ትምህርቲ ዝስዕቡ ዓየይቲ ኣውራ መቀመጢ ኪደሉን ኪስዕቡን ማለት ኣበደን! ፍጹም! ነቲ ኣብታ እትመጽእ ዓለም ዝገለጽ ዘይንገር ክብሪ ዝናፍቁ ሰባት፡ኣብዚ ዘመንዚ ይዋረዱ፡ ይጽቀጡ! ይግፍዑ! ሕስራን ይቅበሉ! መስቀል ስለ ዝሰብኩ! ንዓለማዊነት ስለ ዝኹንኑ! ንስጋዊነት፡ ንሓጢኣት ስለ ዘቃልዑ!
ኣብየት ናይዚ ዘመንዚ ነቢይነት! ኣብየት ናይዚ ዘመንዚ ሃዋሪያነት! እወ ምንባይ ደኣ ይንበዩ ኣለዉ! ታይትላትውን ኣብ ጸጽባሕ ይቀያይሩ ኣለዉ! ካብ ወንጌላዊነት ናብ ፓስተርነት፡ ካብ ፓስተርነት ናብ ሃዋሪያነት፡ ቀጺሎምውን ኪጵጵሱ እዮም! ግናኸ እንታይ እሞ የገርም! እቲ መጻሓፍ ሓቂ ኣቀዲሙ ተዛሪቡ እዩ!
“ቃሉ ኺርእን ኪሰምዕን ኣብ ምኽሪ እግዚኣብሄር ዝወዐለ መን እዩ? ጽን ኢሉ ቓሉ ዝሰምዔኸ መን እዩ? እንሆ፡ ህቦብላ እግዚኣብሄር፡ እቲ ነድሩ ኸም ዘራጊቶ ይወጽእ ኣሎ፡ ኣብ ርእሲ እቶም ረሲኣን ድማ ኪወድቕ እዩ። ቊጥዓ እግዚኣብሄር ሓሳባት ልቡ ኸይገበረን ከይፈጸመንሲ ኣይኪምለስን እዩ። ኣብ ዳሕሮት መዓልትታት ኣጸቢቕኩም ከተስተውዕልዎ ኢኹም። ነዞም ነብያት እዚኣቶም ኣይለኣኽክዎምን ግናኸ ጐየዩ፡ ኣነስ ኣይተዛረብክዎምን ግናኸ ንሳቶም ተነበዩ። ኣብ ምኽረይ ውዒሎም ነይሮም እንተ ዚዀኑስ፡ ቃላተይ ንህዝበይ መስምዕዎም፡ ካብቲ ኽፉእ መገዶምን ካብ እከይ ግብሮምን ከኣ ምመለስዎም ነይሮም። ካንዶ ናይ ቀረባ ኣምላኽ ጥራይ እየ፡ ናይ ርሑቕ ኣምላኽሲ ኣይኰንኩንዶ? ይብል እግዚኣብሄር። ኣነ ኸይርእዮስ ሰብዶ ኣብ ስዉር ስፍራ ኺሕባእ ይከኣሎ እዩ? ይብል እግዚኣብሄር። ሰማይን ምድርን ዝመልእዶ ኣነ ኣይኰንኩን? ይብል እግዚኣብሄር። ነቲ ሐሊመ፡ ሐሊመ እናበሉ፡ እቶም ብስመይ ሓሶት ዚንበዩ ነብያት ዝበልዎ ሰማዕኩ። እዝስ ኣብ ልቢ እቶም ሓሶት ዚንበዩ ነብያት፡ ነብያት ጥበራ ልቦም፡ ክሳዕ መኣዝ ኪጸንሕ እዩ? ከምቲ ኣቦታቶም ምእንቲ በዓል ንስመይ ዝረስዕዎ፡ ንሳቶም በቲ ንሓድሕዶም ዚዛራረቡሉ ሕልምታቶምዶ ንህዝበይ ስመይ ኬረስዕዎ ይሐስቡ ኣለዉ? እቲ ሕልሚ ዝሐለመ ነብዪ ሕልሚ ይዛረብ፡ እቲ ቓለይ ዘለዎ ኸኣ ብሓቂ ቓለይ ይንገር። ሓሰር ምስ እኽሊ እንታይ ኣለዎ? ይብል እግዚኣብሄር። ቃለይዶ ኸም ሓውን ከምቲ ንኸውሒ ሓሸምሸም ዜብል ሞደሻን ኣይኰነን? ይብል እግዚኣብሄር። ስለዚ እንሆ፡ ነቶም ንሓድሕዶም ቃለይ ዚሳረቑ ነብያት እጥልቐሎም ኣሎኹ፡ ይብል እግዚኣብሄር። እንሆ፡ ነቶም ልሳኖም ኣልዒሎም፡ ይብል ኣሎ፡ ዚብሉ ነብያት እጥልቐሎም ኣሎኹ፡ ይብል እግዚኣብሄር። እንሆ፡ ነቶም ሕልሚ ሓሶት ዚንበዩ፡ ንህዝበይ ከኣ እናተዛረቡ ብሓሶቶምን ብድፍረቶምን ዜስሕቱ ነብያት እጥልቐሎም ኣሎኹ፡ ይብል እግዚኣብሄር። ኣነስ ኣይለኣኽክዎምን፡ ኣይኣዘዝክዎምን፡ ነዚ ህዝቢ እዚ ድማ ዚዐብሱሉ የብሎምን፡ ይብል እግዚኣብሄር። እዚ ህዝቢ እዚ ወይ ነብዪ ወይ ካህን፡ ጾር እግዚኣብሄር እንታይ እዩ፡ ኢሎም እንተ ሐተቱኻ፡ ንስኻ ኸኣ፡ ኣየናይ ጾር እሞ፡ ኢልካ ምለሰሎም። ኣነ ኽድርብየኩም እየ፡ ይብል እግዚኣብሄር።ነቲ፡ ጾር እግዚኣብሄር፡ ዚብል ነብይን ካህንን ህዝብን፡ ነዚ ሰብኣይ እዝን ንቤቱን ክቐጽዖም እየ። ነፍሲ ወከፍ ንብጻዩ፡ ነፍሲ ወከፍ ንሓዉ፡ እግዚኣብሄር እንታይ ኢሉ እዩ ዝመለሰ? እግዚኣብሄርሲ እንታይ እዩ እተዛረበ? ደኣ በሉ። ንቓላት ህያው ኣምላኽ፡ ናይቲ ኣምላኽና እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት፡ ስለ ዝጠዌኹምዎ፡ ንነፍሲ ወከፍ ቃሉ ጾሩ ኪዀኖ እዩ እሞ፡ ድሕርዚ ጾር እግዚኣብሄር ኣይትበሉ። ንነብዪ ኸኣ፡ እግዚኣብሄር እንታይ ኢሉ እዩ ዝመለሰልካ? እግዚኣብሄርሲ እንታይ እዩ ዝበለ? ኢልካ በሎ። ግናኸ ጾር እግዚኣብሄር እንተ በልኩም፡ ስለዚ እግዚኣብሄር ከምዚ ኢሉ ይዛረብ ኣሎ፡ ጾር እግዚኣብሄር ከይትብሉ ልኢኸ ነጊረኩም ክነሰይ፡ እዛ ጾር እግዚኣብሄር እትብል ቃል ካብ እተውስኡ፡ ስለዚ እንሆ፡ ብጥራስ ክርስዓኩም፡ ንኣኻትኩምን ነታ ንኣኻትኩምን ነቦታትኩምን ዝሀብክዋ ኸተማን ካብ ገጸይ ኣርሒቐ ኽድርብየኩም እየ። ናይ ዘለኣለም ነውርን ዘይርሳዕ ናይ ዘለኣለም ሓፍረትን ኸውርደልኩም እየ።” (ኤር 23:18-40)
እዞም ኣብቲ በቶም ናይ ጥንቲ ናይ ሓቂ ሃዋሪያት እቲ ገንሸል እተኣወጀ ዘልወጥ ምሉእ ምኽሪ ኣምላኽ ኪጸንዑ ዘይመረጹ ዓየይቲ እዚኣቶም ፥ ደሞምን ደም እቲ ዝስዕባቦም ህዝብን ኣብ ርእሶም ኪኸውን እዩ!
God is not Mocked! ነዞም ብወንጌልን ብጸጋ ኣምላኽን ዝነግዱ ሸቀጥቲ፡ ሓንቲ መዓልቲ ኣምላኽ ፊት ንፊት ኪራኸቦም እዩ! ሽዕኡ ኣበይ ከም ዝኣትዉ!? እንዲዒ!
ወይ ጋዶ! ወይ ጋዶ! ክርስትና ተለዊጡ? ሰባት ኣብይ ዘይግዚኡ ርእሶም ኣንጊሶም!?
በቲ ሓደ ሸነኽ "ሃዋሪያ" ዝብል ፖስተር (Poster) ኣብ ርእሶም ለጢፎም፡ በቲ ሓደ ሸነኽ ድማ ነታ እቶም ናይ ሓቂ ሃዋሪያት ክርስቶስ ዝነብሩዋ ናይ ሓቂ ቅዲ ህይወት ኪንዲ ፍረ ኣድሪ እትኣክል ኪትንክፉዋ ዘይፈትዉ!
ኣታ እተጋገኻ ህጽቢ! ካብቲ ወዲቃዮ ዘሎኻ ዕሮት እባ ተባራበር!
እቶም ናይ ሓቂ ናይ ክርስቶስ ሃዋርያትን ነቢያትን ዝነብሩዎ ዘይልወጥ ቅዲ ህይወት፡ መለኮታዊ ሕንጹጽ ህይወት ከም ዘሎ እባ ፍለጥ!
"ድሮ ጸገብኩም፡ ድሮ ሃብተምኩም፡ ብጀካና ነገስኩም። ንሕናውን ምሳኻትኩም፡ ምእንቲ ኽንነግስሲ፡ ወሸለ ምነገስኩም።
ኣምላኽ ንኣና ሃዋርያት፡ ድሕሪ ዂላቶም ኴንና፡ ከምቶም ሞት እተፈርዶም ከም ዝገበረና፡ ይመስለኒ። ስለዚ ንዓለምን ንመላእኽትን ንሰብን ትርኢት መስሓቒ ዄንና ኣሎና።ንሕና ስለ ክርስቶስ ዓያሱ ኢና፡ ንስኻትኩም ግና ብክርስቶስ ጥበበኛታት ኢኹም፡ ንሕና ሕማቓት፡ ንስኻትኩም ግና ሓያላት፡ ንስኻትኩም ክቡራት፡ ንሕና ግና ሕሱራት ኢና።ክሳዕ ሕጂ ንጠምን ንጸምእን ንዓርቕን ንጽፋዕን ኣሎና፡ ማሕደር የብልናን፡ብገዛእ ኣእዳውና እናዓየና ድማ ንጽዕር ኣሎና። እናጸረፉና ንምርቕ፡ እናሰጐጉና ንዕገስ፡እናተሐሜና ንምዕድ ኣሎና። ክሳዕ ሕጂ ኸም ጐሓፍ ዓለምን ከም ናይ ኲላቶም ጐዱፍን ኴንና ኣሎና።" (1 ቈረ.4:8-13)
"You are already full! You are already rich! You have reigned as kings without us—and indeed I could wish you did reign, that we also might reign with you! 9 For I think that God has displayed us, the apostles, last, as men condemned to death; for we have been made a spectacle to the world, both to angels and to men. 10 We are fools for Christ’s sake, but you are wise in Christ! We are weak, but you are strong! You are distinguished, but we are dishonored! 11 To the present hour we both hunger and thirst, and we are poorly clothed, and beaten, and homeless. 12 And we labor, working with our own hands. Being reviled, we bless; being persecuted, we endure; 13 being defamed, we entreat. We have been made as the filth of the world, the offscouring of all things until now."
This is the immutable pattern of life for ALL the TRUE servants of Christ!
እወ! እዚኣ እታ ናይ ኩሎም እቶም ናይ ሓቂ መተዓዪይቲ ኣምላኽ ፈጺማ ዘይትልወጥ መለኮታዊ ቅዲ ህይወት እያ!
ብሓው ኣሴር ረዳ
ኣታ ህዝቢ ካብ ስሕተት ኣምልጥ!
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ክሊ ሶማሌ ክልተ ዜጋታት ሽወደን ዝኾኑ ጋዜጠኛታት ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ዊዒሎም።
ብናይ ሶማል ፑንትላንድ አቢሎም ዶብ ሰጊሮም ናብ ኢትዮጵያ ዘቅንዑ ጋዘጠኛታት ፎቶግራፍ ብዓጃብነት ዕጡቃት ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ተሰንዮም ዶብ ክሰግሩ ክብሉ ብሓይልታት ፀጥታ ኢትዮጵያ ተታሒዞም።
23 ሰነ ኢትዮጵያን ፑንትላንድን ብዘዳውብ ዶብ ብጋልቃዮ አቢሎም ክልቲኦም ሽወደናውያን ጋዜጠኛታት ብዕጡቃት ግንባር ሓርነት ኦጋዴንን ክልኦት ሓገዝቶምን ተሰኒዮም ክጋዓዙ ኸለው ሓይልታት ፀጥታ ኢትዮጵያ ብዝበፅሖም ሓበሬታ መሰረት'ዮም ተኸታቲሎምም።
"ሽዑ ተኹሲ ተኸፊቱ በቲ ተኹሲ 15 አሸበርቲ ተቀቲሎም 6 ተማሪኾም ብተወሳኺ እቶም ሽወደናውያን ተታሒዞም " ክብሉ አቶ በረኸት ስምኦን ወሃቢ ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ን'ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ገሊፆምሉ።
ብፑንትላንድ አቢሉ ነቶም ጋዜጠኛታት ንምሕላፍ ዓጀብቲን መራሕቲን ከም ዝለአኸ ዝገለፀ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ምስቶም ጋዜጠኛታት ዝነበሮ ርክብ ካብ 24 ሰነ ከም ዝተቃረፀን ሓይልታት ኢትዮጵያ ነቶም ሓገዝቶም ቀቲሉ ነቶም ሽወደናውያን አሲሩ ክብል ሎሚ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ አፍሉጡ።


text:
ኢትዮዽያ ኣብ ቀፃሊ ምስ ግብፂ ዝህልዋ ልዝብ፣ንመሰረታዊ መርገፂኣ ብዘይትንክፍ ኣገባብ ዝካየድ ምኳኑ ጠቂሶም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ገለ ግብፃዊያን ምሃንዲሳት ዓብዪ ግድብ ህዳሴ ብዝምልከት ኣብዚ ሎምቅነ ዝሃብዎ ሪኢቶታት ሳይንሳዊ ኣይኮነን ክብሉ ኣብቲ መዳይ ናይ ዝተዋፈሩ ኢትዮጵያዊያን ሰብሙያ ጉጅለ ኣካቢ ኣፍሊጦም።
ኣቦ መንበር እቲ ጉጀል ዶ/ር ስለሺ በቀለ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ግብፃዊያን ሰብሙያ ቑመት ግድብ ህዳሴ ንኽቕንስ ዘቕረብዎ ሓሳብ ንሃገሮም ዘይጠቅም ንኢትዮጵያዊያን እውን ዝጎድእ እዩ ኢሎም።’‘ክኢላታት ጉጅለ መፋስስ ናይል ካብ ዩኒቨርስቲ ካይሮ’ ብዝብል 18 ግብፃዊያን ዝፅሓፍዎ ነገር ኣሎ።ቑመት እቲ ግድብ ከምዚ ይኹን ከምዚባ ይነኪ ዝብሉ መፍትሕታት ሓሳብ ኣቕሪቦም ኣለው።እዚ ግን ኣብ ሳይንስ እውን ዝተሞርኮዘ ኣይኮነን።’’
መፍትሒ ሓሳብ ግብፂ ዘስደምም እዩ ዝበሉ ዶ/ር ስለሺ ብኦም ዝምራሕ ኢትዮጵዮዊያን ጉጅለ ሰብሙያ ናይ ፅሑፍ ምላሽ ምውፅኡ ኣፍሊጦም ኣለው።ግድብ ህዳሴ ኣብ ልዕሊ ግብፂ ዝኾነ ይኹን ጉድኣት ከምዘየብፅሕ ዓለምለኸ ክኢላታት ብዝርከብዎ ገለልተኛ ጉጅለ ሰብሙያ ዝተረጋገፀ ምዃኑ ዶ/ር ስለሺ ንቪኦኤ ኣብሪሆም ክብል እስክንድር ፍሬው ፀብፂቡ።


text:
Radio Erena: 27 March 2015
ስዑዲ ዓረብ ዝመራሒተን ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ኣብ የመን ናይ ነፈርትን ሚሳይላትን ደብዳብ የካይዳ ኣለዋ።
ተቓወምቲ ሑቲ፣ ንመላእ እታ ሃገር ንምቁጽጻር ኣብ ከተማ ዓደን ኵናት ኣብ ዘካይድሉ ዘለዉ እዋን፣ ስዑዲ ሉኣላውነት የመን ብምጥሓስ ናይ ነፈርቲ ደብዳብ ድሕሪ ምጅማራ፣ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ’ውን ኣብ ጎና ደው ብምባል፣ ነፈርቲ ውግኣተን ልኢኸን ኣለዋ።
ግብጺ’ውን ነቲ ናይ ነፈርቲ መጥቃዕቲ ክትጽንበሮ እንከላ፣ ሱዳን’ውን ነቲ ኣንጻር ሑቲ ዝካየድ ዘሎ መጥቃዕቲ ዘለዋ ደገፍ ብወግዒ ኣፍሊጣ።
ኣመሪካ’ውን ነቲ ብስዑዲ ዝተመርሐ ኣንጻር ተቓወምቲ ሑቲ ዝካየድ ዘሎ ወትሃደራዊ ወፍሪ ምሉእ ደገፍ ከምዘለዋ ብምግላጽ ኣብ ስለያን ካልእ ናይ ሳትላይት ሓበሬታን ከምኡ ድማ ሎጂስቲክስ ዝኣመሰለ ሓገዝ ተበርክት ኣላ።
እዚ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ኣንጻር ሑቲ ዘካይድኦ ዘለዋ ጽዑቕ ወትሃደራዊ ወፍሪ፣ ንገስጋስ ተቓወምቲ ሑቲ ክገትኦ ዝኽእል እኳ እንተኾነ፣ ኣብ የመን ንዘሎ ኩነታት ግና ብዝበኣሰ ዘጋድድ ምዃኑ’ዮም ተንተንቲ ፖለቲካ ዝገልጹ።
ኣመንቲ ሺዓ ዝኾኑ ተቓወምቲ ሑቲ፣ ኣብ የመን ምሉእ ስልጣን እንተሒዞም ምስ ኢራን ጥቡቕ ዝምድና ክምስረቱ ስለዝኮኑ ነታ ብእምነት ሱና እትምራሕ ስዑዲ ዓረብን ጎረባብታን ከም ዓቢ ስግኣት’ዩ ዝርአ ዘሎ።
ኢራን ነቲ ስዑዲ ዓረብ ዝመራሒትን ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ኣብ ልዕሊ ሑቲ ዘካይድኦ ዘለዋ ደብዳብ ካብ ምኹናን ሓሊፋ ካልእ ዝኾነ ስጉምቲ ኣይወሰደትን።
ሃገራት ዓለም ድማ ንገስጋስ ተቓወምቲ ሑቲ ብመንጽር እቲ ኣብ ባብ ኤልመደብ ክፍጠር ዝኽእል ናይ ጸጥታ ሓደጋ’የን ዝርእየኦ ዘለዋ።
ተቓወምቲ ሑቲ ንከተማ ዓደንንን ኣብቲ ከባቢ ንዝርከባ ኣገደሲ ገማግም ባሕርን ንምቁጽጻር ኣብ ኵናት ኣብ ዘካይድሉ ዘለዉ፣ ካብታ ከተማ ሃዲሙ ተሰዊሩ ዝጸንሐ ፕረዚደንት ዓብደረቦ መንሱር ሓዲ ትማሊ ናብ ስዑዲ ዓረብ ከምዝኣተወ ተፈሊጡ።
==================================


text:
Radio Erena: February 24, 2014
ግብጺ፣ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ እስራኣኤል ክትሰግሩ ፈትንኩም ንዝበለቶም ሸዓተ ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ነናብ ዓዶም ክትጥርዞም ምዃና ኣልዮም ኣልሳባ ዝተባህለት ጋዜጣ ሓቢራ።
እቶም ኣብ ሲናይ፣ ብሓለዋ ዶባት ግብጺ ዝተታሕዙ ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን፣ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ቤት ፍርዲ ካይሮ ድሕሪ ምቕራቦም’ዮም ነናብ ዓዶም ክምለሱ ዝተወሰነ።
እቶም ብሓለዋ ዶባት ግብጺ ኣብ ሲናይ ዝተታሕዙ ሸውዓተ ሰባት፣ ካብ ሱዳን ብበዳዌን ተጨውዮም ጅሆ ተታሒዞም ዝጸንሑ ክኾኑ ከምዝኽእሉ’ውን እታ ጋዜጣ ገሊጻ።
ካብ ሱዳን ብመንገዲ ሲናይ ናብ እስራኤል ዝካየድ ዝነበረ ዋሕዚ ስደተኛታት፣ ብዝተዓጻጸፈ ቁጽሪ ጎዲሉ እኳ እንተሎ፣ ካብ ዶባት ኤርትራን ሱዳንን ከምኡ ድማ ካብ መዓስከራት ስደተኛታት ብበዳዌን ዝተጨውዩ
ሓያሎ ኤርትራውያን ግና ብዘይድልየቶም ናብ ሲናይ ከምዝውሰዱን፣ ገንዘብ ክኽፈሉ እንተኽኢሎም ድማ ኣብ ዶብ ግብጽን እስራኤልን እስራኤል ከምዝፍንውዎምን ይፍለጥ።
=====================


text:
ድምጺ ኣሜሪካ ኸአ አብ ምብራቕ ሸዋ ንሓንቲ ወደይ ተቐቲሉኒ፡ ክልተ ኸአ ተአሲሮምኒ ሓደ ኸአ ብሕሱም ተቐጥቒጡኒ ዝበላ አደ አዘራሪቡ’ሎ። እዘን ዕድሚአን 65 ዓመት ምኳኑ በዓል ቤተን ድማ ወዲ 74 ዓመት ሽማግለ ምዃኖም ዝሓበራ ነባሪት ምብራቕ ሸዋ ወረዳ በሶት ዝኾና አደ ቆምበ ጉግሳ ይበሃላ።
አርባዕተ ደቂ ከምዝነበርወን ካብዚአቶም እቶም ክልተ ከምዝተአሰሩ ንጉሱ ዝተባህለ ወደን ወለንጪተ አብ ዝተባህለ ቦታ ተአሲሩ ከምዘሎ ብወረ ከምዝሰምዓ እቲ ካልኣይ ወደን ግን አበይ ከምተአሰረ ከምዘይፈልጣ ይገልጻ። ካልእ ወደ 30 ዓመት ወደን አቢቲ ዱጋሳ ንኣኼባ ትድለ አለኻ ተባሂሉ ቕድሚ 12 መዓልታት ምስ ተወሰደ ሬሳ ከምዝተመልሰን ይገልጻ።
“አብዚ ሕጂ እዋን ከምዚ ዓይነት ጸገም የለን። ነዚ ብዝምልከት ዝበጽሓና ሪፖርት’ውን የለን ተመሊስና ክንርእይ ክንፍትና ኢና" ክብሉ ምኽትል አመሓዳሪ’ቲ እቲ ወረዳ አቶ መሐመድ ሑሴን ድምጺ ኣሜሪካ ክፍሊ አፋን ኦሮሞ ምላሽ ሂቦም ኣለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ንምርጫ ወሲኽካ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝቕጽል ኣዋርሕ ዝፍጸም ተግባራት ንዝመጽእ ወለዶ ተስፍኡ ዝውስን`ዩ ክብል ዝሰናበት ዘሎ ኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ማይክ ረይነር ተዛሪቡ።
ዝመጽእ ግንቦት ዝካየድ ምርጫ ዕዉት ንክኸውን ሃገሩ እትገብሮ ድጋፍ ከም እትቕጽል`ውን ኣረጋጊጹ።
ዝተፈላለዩ ፈተናታት ዝገጠምዋ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ ዓመታት ዝተራእዩ ለውጥታት ትካላዊ ንምግባር ብዙሕ ርሕቀት ምጉዓዛ`ውን ገሊጹ`ሎ።
ዝሰናበት ዘሎ ኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ማይክል ረይነር ትማሊ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝሃቦ መግለጺ ኣብ ኢትዮጵያ ዝጸነሓሉ ሰለስተ ዓመታት ዝገምገመን ተስፋን ትምኒቱን ዘንጸባረቐሉ`ዩ ኔሩ።
ናብ ኢትዮጵያ ክመጽእ ከሎ ንዝነበረ ኩነታት ብምጅማር ከምዚ ይብል፡ "ኣቐድም ኣቢለ ከምዝጠቐስክዎ ኣብዚ ምስ መጻኹ ናይ መጀመርያ ሰሙን ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣመሓዳድርኡ ናይ ምስፋሕ ኩነታት ንክበራታዕ ፈቲና ኢና። ኣብ ህዝቢ ኢትዮጵያ እምነት ንክህልዎ ከምኡ`ውን ናይ ፖለቲካ ተሳትፎን ኤኮኖሚያዊ ዕድልን ንክህቦም። ድሕሪኡ ዶ/ር ኣቢይ ናብ ስልጣን ምስ መጸ፡ ምሉእ ንምሉእ ናይ መንግስቲ ኣንፈት ብምኽታልን ምስኡ ብምጥዕዓምን ናይ ፖለቲካ ናይ ኤኮኖሚን ፍትሕን ስርዓትን ናይ ጸጥታን መዳይ ምምሕያሻት ንምትግባር ነቲ ዝገብሮ ጻዕሪ ንምድጋፍ ስልታዊ ትልምታት ነዲፍና ብፍጥነት ተንቀሳቒስና ኢና ኢሉ ።"
ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ናብ ስልጣን ምስ መጸ ዝተኻየዱ ናይ ምምሕያሽ ስጉምትታት ውጽኢት ከምዘምጽኡ`ዩ ማይክ ረይነር ዘብርህ።
"ድሕሪ ሰለስተ ዓመታት ኣገልግሎተይ ወዲአ ክኸይድ ከለኹ፡ እዛ ሃገር`ዚኣ ናይ ደሞክራሲ ተስፋን ናይ ኤኮኖሚ ዕድልን ዘለዋ ሃገር ካብ ምኳን ኣንጻር ብርክት ዝበሉ ፈተናታት እንተኣጋጠምዋ`ውን ንዕኦም ናይ ምምሕያሽ ስራሓት ትካላዊ ካብ ምግባር ኣንጻር ነዊሕ ርሕቐት ተጓዒዛ`ያ።"
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓውድታት ይርአ`ዩ ዝበሎ ምምሕያሻት ቀጻልነት ክህልዎ ከምዝግባእ`ውን ተዛሪቡ። ናይ ጸጥታ ፈተናታት ኣብ ዝፈጠጥሉ`ውን እንተኾነ ኢትዮጵያ ብመንጽር ኣተሓሕዛ ደሞክራሲን ሰብኣዊ መሰላትን፡ ዘርኣየቶ ምምሕያሽ ቀጻልነት ክህልዎ ይግባእ ዝበለ ኣምባሳደር ረይነር፡ ኢትዮጵያ ዝጀመረቶም ቆራጽ ጻዕርታት ነበራትዕ ኢሉ።
በዚ መንጽር ድማ ናይ ሃገሩ ኣሜሪካ ድጋፍ ቀጻሊ ከምዝኸውን`ዩ ተዛሪቡ።
ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ምርጫ ዕውት መታን ክኸውን ኣሜሪካ ዝገበረቶ ድጋፍ`ውን ጠቒሱ`ሎ።
"እቲ ምርጫ ናይ ኢትዮጵያ ናይ ደሞክራሲያዊ ስግግር እምኒ ኩርናዕ ጌርና ኢና ንርእዮ። ኢትዮጵያ ነቲ ምርጫ ድሕነቱ ዝተሓለወ ተኣማንነት ዘለዎ ኣሳታፊን ናይ ህዝብታት ፍቓድ ዘንጸበረቐሉን ብዝኾነ ኣገባብ ንክተካይድ ናይ ገንዘብ ድጋፍ ጌርና ኢና።ኣብዚ መስርሕ`ዚ ካብ መጀመርያ ጀሚርና ተሳትፎ ጌርና ኢና። እዚ ድማ ክሳብ 34 ሚልየን ዶላር ዝበጽሕ`ዩ ናይ ምርጫ ድጋፍና። እዚ ማለት ንተቓወምቲ ዝግበር ድጋፍ`ውን ዘጠቓለለ`ዩ። እቲ ምርጫ ውድድር ዘለዎ መታን ክኸውን።"
ኣምባሳደር ረይነር ደሞክራሲያዊ ክኸውን ዘለዎ ከምኡ`ዩ ድሕሪ ምባል ዝቕጽል ምርጫ`ውን ዕዉት ንክኸውን ኣሜሪካ ነቲ ትገብሮ ድጋፍ ዝምችእ ምዃኑ ሓቢሩ።
"ናብ ሓደ ሃገር ከይደ ንሓደ ቀ/ሚ ወይ ሓላፊ ቦርድ ምርጫ ኣንጻርኩም ንዝወዳደሩ ፓርትታት ስልጠናን ድጋፍ ክህብ እደሊ`የ ኢለ ክሓትትን እቲ ቀዳማይ ሚንስተር በጃኻ ግበሮ ክብሉኒ ከለዉ እዚ ንዓይ ዝተለምደ ኣይኮነን- እንደልዮ ውጽኢት ግን እዚ`ዩ- ንደልዮ ደሞክራሲ እዚ`ዩ ስለዚ ብጣዕሚ ተስፋ ሂቡና`ሎ" ኢሉ።
ኣስዒቡ ኣምባሳደር ረይነር ኢትዮጵያ ደሞክራሲ ኣብ ምስፋሕ፡ኣብዚ ዓመት ፍትሓዊን ተኣማንን ምርጫ ንምክያድ ናጽነት መራኸቢ ብዙሓንን ሓሳብካ ብናጻነት ምግላጽ ወሲኽካ ንመሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላት ሓለዋ ብምግባር፡ ግጭታት ብምውጋድን ንናይ ብሄር ምፍጣጥ ፍታሕ ንምሃብ ከባቢያዊ ሓቢርካ ምንባር ብምቕጻልን ኤኮኖሚያዊ ዕድላት`ውን ብምስፋሕ፡ ኣብ ቀጻሊ ኣዋርሕ እተካይዶ ተግባራት ኣብታ ሃገር ንዝህሉ ቀጻሊ ወለዶ ዝውስን`ዩ ኢሉ ።
ኣብ መንጎ ኣሜሪካ ን ኢትዮጵያን ዘሎ ምሕዝነት ሓይሉ ከምዝቐጸለ ዝገለጸ ተሰናባታይ ኣምባሳደር ማይክል ረይነር፡ ሃገሩ ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ ዓመታት ምስ ኢትዮጵያ ንዘለዋ ምትሕብብባር ሰለስተ ቢልየን ዶላር ወጻኢ ምግባራ`ውን ጠቒጹ`ሎ።


text:
ዋላ’ኳ ካብቶም ምምላስ ፕረዚደንት ሞርሲ ዝጠልቡ ተቓወምቲ ክሳብ 80 ዝበጽሑ ብዝተፈጥረ ጎንጺ እንተተቐትሉ - እቲ ተሪር ተቓውሞኦም ግን ከምዝቕጽልዮም ፈኪሮም። ሓጀር ኢብራሂም ዝተባህለት ምስራዊት ነቲ ኩነታት ብኸምዚ ትገልጾ።
ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ - ኣብ ባይቶ ኣመሪካ ኣባላት ኮሚተ ወተሃደራዊ ጉዳያት ንዝኾኑ ሰንተራት ጆን ማከይንን ሊንድሰይ ግራሃምን - ኣብ ዝመጽእ ሰሙን ናብ ምስሪ ተጓዒዞም - እታ ሃገር ብቕልጡፍ ምርጫ ከተካይድ ክደፍኡ ሓቲትዎም ኣሎ። ጸሓፊ ክፍሊ ምክልኻል ቻክ ሀገል ብወገኑ - ንላዕለዋይ ወተሃደራዊ ኣዛዚ ምስሪ ዓብዱል ፈታሕ ኣል ሲሲ - ሰራዊት ምስሪ ዘይተደልየ ሓይሊ ካብ ምዝውታር ክቑጠብ ከምዘዘኻኸረ ብተወሳኺ ተገሊጹ’ሎ።
በዚ ተፈጢሩ ዘሎ ኩነታት እቲ ዝኸፍአ ውጽኢት ኮይኑ ዝጥቀስ - ንእስላማዊ ሕውነት ካብ ፖለቲካዊ መስርሕ እታ ሃገር ኣግሊልካ ኣብ ጎንጺ ከምዘምርሕ ምግባሩ’ዩ። ወይድማ ምስ ኣብ ጎንጺ ዝኣምኑ ወገናት ከመሓዝዎ ክኢሉ’ሎ። እዚ ነታ ሃገር ክድንዛ ዝኽእል ድማዩ።
ኣብዚ ግዜ’ዚ ዋላ’ኳ ድሌት ምስራውያን ነዚ ዝመስል እንተኾነ፡ ዛጊት - እታ ሃገር ሰላም ይኹን ጸጥታ ዘውሓሰት ኣይኮነትን።


text:
ኣብ መንጎ ሓይልታት መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓትን ዝካየድ ዘሎ ኩናት ተጋዲዱ ቀጺሉ'ሎ።
ኣብ ዞባ ዋግ-ሕምራ፡ ካብ ከተማ ሰቖጣ ውጽእ ኣብ ዝበለ ከባብታት ከምኡ'ውን ኣብ ከባብታት ሑመራን ወልቃይትን ናይ ከቢድ ብረት ድምጺ ከምዝስማዕ ርእይትኦም ንድምጺ ኣመሪካ ዝሃቡ ሰባት ተዛሪቦም ኣለዉ።
ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ንጉዳይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣምባሳደር ማይክ ሃመር፥ ብዛዕባ እቲ ኣብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ዳግም ዝተወልዐ ግጭት ንምዝርራብ ኣብዚ ዝሓለፈ ቀዳመ ሰንበት ናብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ተጓዒዙ'ሎ።
ወሃቢት ቃል ዋይት ሃውስ ካሪን ዣን-ፒየር ብዓርቢ ኣብ ዝሃበቶ ጋዜጣዊ መግለጺ "ፍሉይ ልኡኽ ሃመር፥ ኩሎም ተጻባእቲ ወገናት ወተሃደራዊ ወፍርታቶም ደው ከብሉ መልእኽቲ ፕረዚደንት ባይደን ከብጽሕእዩ" ኢላ።
ኣመሪካን ኣህጉራዊ ማሕበረሰብን፡ ወተሃደራዊ ወፍርታት ደው ኢሉ ዝርርብ ሰላም ክጅመር ክጽውዑ ጸኒሖም እዮም።
ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ኢትዮጵያ ብወገና፥ ብዳግም ምውላዕ እቲ ዂናት ብዓሚቕ ከም ዝሓዘነት ብምግላጽ፥ ኩሎም ወገናት ፍልልያቶም ብሰላም ይፍትሑ ዝብል ጻውዒት ኣቕሪባ'ላ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ኣመሪካ ኣንተኒ ብሊንከን ብወገኖም ኣብ ናይ ቲዊተር መልእኽቶም ህወሓት ካብ ክልል ትግራይ ወፃኢ ዘካይዶ ዘሎ መጥቃዕቲ፡ ደብዳብ ነፈርት መንግስቲ ኢትዮጵያን ዳግማይ ምእታው ኤርትራ ኣብቲ ኲናትን ኣመሪካ ከምትኹንኖ ገሊፆም። ኹሎም ወገናት ወታሃደራዊ ስርሒት ጠጠው ከብሉን ፃዕርታት ልዝብ ሰላም ከሐይሉን ንፅውዕ ኢሎም’ለዉ።
ሚንስትሪ ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ብወገኖም ብቲዊተር አቢሎም ጉራምራ ዝኾኑ ጉጀለ ወፃእተኛታት ደገፍቲ ህወሓት ኣብዚ ቅነ’ዚ ኣንፃር ኤርትራ ወፍሪ ግጉይ ሓበሬታ ኣሓይሎም’ለዉ። እዚ ኸኣ ህወሓት ናይ ኲናት ምርጭኡ ኣብ ዝትግብረሉ እዋን ዝገብረዎ ዝተለመደ ተግባር’ዪ ኢሎም'ለዉ።


text:
ካብ ፍሉይ ባህርያት ኣልበርት ኣንስታይን እንታይ ክንመሃር ንኽእል?
ካብ ኣዝዩ ደቅቕ ባእታ ፀዓት ዝፈጠረ ኣንስታይን፡ ካብቲ መዋቲ ሓንጎልና ከመይ ዝኣመሰለ ፅቡቕ ነገራት ከነመንጩ ከምንኽእል ምመሃረና ነይሩ ይኸውን።
ካብ ኣመጋግባ፡ ልምዲ ድቃስን ኣነባብራን ኣንስታይን ብዙሕ ክንረኽቦም እንኽእል ረብሓታት ይህልው'ዶ ይኾኑ?
ድቃስ 10 ሰዓትን ሰለምታ (ቀምታ) ሓንቲ ሰከንድን
ጽቡቐ ድቃስ ምድቃስ ንጥዕና ሓንጎልና ዓቢ ረብሓ ኣለዎ። ኣንስታይን ድማ ነዚ ምኽሪ ዘተግበረ ሰብ እዩ። መዓልታዊ ን10 ሰዓታት ናይ ምድቃስ ልምዲ ነይርዎ።
እዚ ከኣ ዳርጋ ሓደን ፈረቓን ናይቲ ኣሜሪካውያን ኣብዚ ሕዚ እዋን ዝድቅስዎ ሰዓታት (6.8 ሰዓታት) ይኸውን። ግናኸ ኣእምሮና በሊሕ ንምግባር፡ ኣብ መንገዲ ሰለም ምባል ይከኣለና'ዶ ይኸውን።
ኣብዚ ሕዚ እዋን ንሪኦም ዳርጋ መብዛሕቲኦም ብሉፃት ውፅኢታት ምርምር፤ ንኣብነት ከም ሰደቓ ኬሚካላዊ ባእታታት (ፐርዮዲክ ቴብል)፥ ኣቃውማ 'ዲ ኤን ኤ'ን ንፅፅር ክልስ ሓሳብነ፡
እቶም መሃዝቶም ምስ ሙሉእ ቀልቦም ኣብ ዘይነበሩሉ ቅፅበታት እዮም ተጋሂዶሙሎም።
ኣንስታይን እውን ከብቲ ብኤለክትሪክ ክቕተላ እንከለዋ ኣብ ዝሓለመሉ እዋን ከምዝተግሃደሉ'ዩ ይግለፅ። እዚ ግን ሓቂ'ዶ ይኸውን?
ነዚ ሕቶ ንምምላስ ተመራመርቲ ዩኒቨርሲቲ ሉቤክ ጀርመን ኣብ 2004 መፅናዕቲ ድሕሪ ምክያዶም እቶም እኹል ደቃስ ዝረኽቡ ሰባት ካብቶም ብዙሕ ዘይድቅሱ ንነገራት ብዝሓሽን ብኽልተ ዕፅፍን ከምዘስተብህሉ ኣረጋጊፁ።
ኣብ እንድቀሰሉ እዋን፡ ኣብ ሓንጎልና፡ ተመራመርቲ፡ 'ስፒንድል ኤቨንትስ' እናበሉ ዝፅውዕዎም ፍፃመታት ይሳለጡ ። ስርሖም ድማ ግዳማዊ ሓበሬታታት ናብ እዝንና ብምልሓኹ ደቂስና ከምእንፀንሕ ምግባር እዩ።
ከምዚ ዝኣመሰሉ ንጥፈታት ዘካይዱ ሰባት፡ ንቡር ሓቂ ተጠቒሞም ፀገማት ኣብ ምፍታሕን፡ ብቐሊሉ ሓደሽቲ ቅዲታት ኣብ ምንጻርን ብልጫ ኣለዎመ። ኣንስታይን እውን ምስቶም ዝለዓሉ ሰባት እዩ ዝመድብ።
"እዚኦም ምስ ካልኦት ዓይነታት ብቕዓት፡ ማለት እውን ምስ ምዝካር ቁፅሪታትን ሓቂታትን ዝዛመዱ ኣይኮኑን። ምስ ክእለት ምምዝዛን ዝተሓሓዙ እዮም።" ይብሉ ፎገል ዝተብሃሉ በዓል ሙያ ምርምር ሓንጎል ዩኒቨርሲቲ ኦታዋ።
ኣንስታይን ሰለም/ቀም ዝብለሉ ስሩዕ ግዜ ነይሩዎ። ኣብ ኮፍ ዝበለሉ ወንብር ኣብ ኢዱ ኣቕሓ ሒዙ ከሎ ከይተረፈ ንሰከንድ ሰለም የብል ነይሩ።
መዓልታዊ ጉዕዞ እግሪ
ኣንስታይን ብእግሪ ምኻድ የዘውትር ነይሩ። ንዕኡ ብእግሪ ምኻድ ዝተቐደሰ ነገር እዩ። ኣብ ዩኒቨርሲቲ ፕሪንስቶን ኣብ ዝሰርሓሉ ዝነበረሉ እዋን፡ ኣርኣያ ካልኦት ብምኽታል ብእግሩ'ዩ ይጓዓዝ ነይሩ።
ንኣብነት ቻርለስ ዳርዊን ኣብ መዓልቲ ን45 ደቓይቕ ብእግሪ ይጉዓዝ ምንባሩ ይፍለጥ። እዞም ልምድታት ንኣካላዊ ብቕዓት ዝዓለሙ ኣይነበሩን።
ጉዕዞ እግሪ፡ ዓቕሚ ምዝካር ከምዘዕቢ፥ መሃዝነን ፀገማት ናይ ምፍታሕ ክእለትን ከምዘጎልብት ብርክት ዝበሉ መረዳእታታት ኣለው። መሃዚ ንምዃን እንተወሓደ ናይ እግሪ ጉዕዞ ምግባር ተመራፂ ምዃኑ ይግለፅ።
ፓስታ ስፓጌቲ ምምጋብ
ሰብ በሊሕ ኣእምሮ እንታይ ይምገቡ? ንኣእምሮ ኣንስታይን ዝብልሐን ዝሃነጸን እንታይ ዓይነት መግቢ ከምዝነበረ እኳ እንተዘይተፈለጠ፡ ካብቶም ዝተረኽቡ መረዳእታታት ከም ዝሕብርዎ ግን፡
ኣንስታይን ፓስታ ስፓጌቲ'ዩ ይምገብ ነይሩ። ሓደ እዋን ብዛዕባ ጣልያን ካበ ዝፈትዎ ነገር 'ፓስታ ስፓጌቲን ሌቪ ሲቬታ ዝተብሃለ ናይ ሕሳብ ሙሁርን ምዃኖም ብቐልዲ ተዛሪቡ ነይሩ።
ሓንጎል ልዑል መግቢ'ዩ ዝወስድ፡ ነዚ ዘረጋግጽ ከኣ፡ ካብ ክብደት ሰብነትና 2% ጥራሕ'ኳ እንተተመዘነ፡ ካብ ሓፈሻዊ ፀዓት ሰብነትና ግና 20% እዩ ዝጥቀም። ናይ ኣንስታይን ሓንጎል ግን ካብቲ ማእኸላይ ዝበሃል ክብደት ዝነኣሰ እዩ።
ሽኮር ኣብ ዕብየት ሓንጎል ወሳኒ ግደ ኣለዎ። እዚ ማለት ግን ኣብ ስፓጌቲ ጥርሕ ምትኳር ፅቡቕ እዩ ንምባል ኣይኮነን። 25 ግራም ካርቦሃይድሬት እኹል እዩ ዝብሉ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ሮሃምፕተን ዝምህሩ ለይ ጊብሰን፤
ዕፅፊ ናይቲ ዓቐን ምውሳድ ናይ ምሕሳብ ክእለትና ከምዘድክም የዘኻኽሩ።
ልምዲ ምትኻኽ
ኣብዚ እዋን'ዚ ብሰንኪ ምትካኽ ሽጋራ ዘጋጥሙ ብርክት ዝበሉ ሳዕቤናት ጥዕና ተነፀሮም ኣለዉ። ሽጋራ ምትካኽ ካብ ካሊእ ሰብ ክውረስ ዘይብሉ ልምዲ እዩ።
ኣንስታይን ብምትካኽ ካብ ዝፍለጡ ሰባት ሓደ እዩ። ምስ ሸጋራ ብርቱዕ ፍቕሪ ነይርዎ ምባል ይከኣል። "ምትካኽ ነክትረጋጋእን ኣብ ሰብኣዊ ጉዳያት ርትዓዊ ፍርዲ ንክትህብን ይሕግዘካ'ዩ" ኢሉ ይኣምን።
ኣብ መገዲ ወዲቑ ዘዝረኸቦ ውዳእ ሽጋራታት (ቺካ) እናኣከበ ናብታ ዘትኽኸላ ፒፓ ረፍቲቱ ይጥቀመሉ ነይሩ።
ክሳብ 1962 ኣቆፃፅራ ኣውሮፓ ኣብ ዝነበረ ግዜ፡ ትምባኾ፡ መንሽሮ ጎረሮን ካልኦት ሕማማትን ከምዘስዕብ ኣይተነፀረን ነይሩ። ሕዚ ግን እቲ ሳዕቤን ተፈሊጡ ኣሎ።
ምትካኽ፡ ኣብ ዋህዮታት ሓንጎል ፅልዋ የሕድር፤ ንቀፀላ ሓንጎል ይሃሲ፡ ሓንጎል እኹል ኦክስጂን ንከይረክብ ይገትእ። ስለዝኾነ ንብልሒ ኣእምሮ ኣንስታይን፡ ምትካኽ ከም ሓደ ምኽንያት ገይርካ ከተቕርቦ ዝከኣል ኣይኮነን።
ኣብ እንግሊዝ ዝተኻየደ መፅናዕቲ ከምዝሕብሮ፡ ኣትከኽቲ ሽጋራ እታ ሃገር፡ ዝተሓተ መጠን ብልሒ-ኣእምሮ (ኣይ ኪው) ኣለዎም።
ፅልኣት ካልሲ
ኣንስታይን ካልሲ ምግባር ኣይፈቱን ነይሩ። ሓደ እዋን፡ ናብታ ደሓር በዓልቲ ቤቱ ዝኾነት ጓል ሓትንኡ ኤልሳ ኣብ ዝፀሓፎ ደብዳበ "ዓባይ ዓባይቶ ኣፃብዕቲ እግረይ ንካልሰይ ስለዝበስዖ ካልሲ ምግባር ኣቋሪፀለኹ" ኢልዋ ነይሩ።
ከም ኣጋጣሚ ኮይኑ፡ ካልሲ ብዘይምግባር ከጋጥም ዝኽእል ሳዕቤን ጥዕና እንታይ ከምዝኾነ ዘረድእ መፅናዕቲ ኣይተኻደን። ኮይኑ ግን ዘይወግዓዊ ወይ ድማ ዘይልሙድ ኣከዳድና ንረቂቕ ኣተሓሳስባና ኣሉታዊ ፅልዋ ከምሕድረሉ ብፈተነ ተረጋጊፁ እዩ።
ኣብ 1955፡ "እቲ ወሳኒ ጉዳይ፡ ሕቶ ምሕታት ምቁራፅካ ኣይኮነን፤ ህንጡይ ምዃን ዓርሱ ዝኸኣለ ምኽንያት ኣለዎ" ክብል ንጋዜጣ ላይፍ ሓቢሩ ነይሩ።


text:
ኣቐድም ኣቢሉ ኣብ ዝተዛዘመ 6ይ ዙር ጂሮዲ ኢጣልያ፡ ፈረንሳዊ ተቐዳዳማይ ዲማር ኣርናውድ ቀዳማይ ክወጽእ ኣንከሎ፡ ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ቢንያም ግርማይ ሓያል ቃልሲ ብምርኣይ 4ይ ደረጃ ሒዙ። ኣብ’ቲ 192 ኪ.ሜ ዝሸፈነ ውድድር፡ ቢንያም ዘርኣዮ ናይ ምውድዳርን ናይ ምዕዋትን መንፈስ ኣዚዩ ዝድነቕ ነይሩ።
ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ናትናኤል ተስፋጺዮን እዉን መበል 21 ብምውጻእ፡ ጽቡቕ ደረጃ ኣመዝጊቡ።
ኣብ 40.6 ኪ.ሜ ኣብ ዝተገብረ ናይ ነጥቢ ቅጽበታዊ ውድድር፡ ሮዛ ዲየጎ ቀዳማይ ኮይኑ 12 ነጥቢ ክወስድ ከሎ ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ቢኒያም ግርማይ ከኣ 5ይ ደርጃ ብምሓዝ 4 ነጥቢ ወሲዱ።
ብብዝሒ ምስ ቀዳሞት 10 ዝኣተዉ ተጻወቲ፡ ቀዳማይ ቢንያም ግርማይ (4 ጊዜ)፡ ካልኣይ ድማ ዲማር ኣርናውድ (3ጊዜ) እዮም።
ድሕሪ ዝተኻየዱ ሽዱሽተ መድረኻት ጂሮ’ዲ ኢጣልያ ብነጥቢ ዝመርሑ ዘለዉ ተቐዳደምቲ፡ 1ይ ዲማር ኣርናውድ ብ 147 ነጥቢ፡ 2ይ ቢንያም ግርማይ ብ 94 ነጥቢ፡ ማርክ ካቫንዲሽ ብ 78 ነጥቢ 3ይ ክኾኑ እንከለዉ፣ ኣብ ናይ ጊዜ ውድድር 1ይ ስፕኛዊ ሎፔዝ ጁዋን ፔድሮ፡ 2ይ ጀርመናዊ ካምና ሌናርድ፡ 3ይ ድማ ኢስቶኒያዊ ቴራሜ ሬን እዮም።
ጽባሕ ዕለት 13 ግንቦት፡ 196 ኪ.ሜ ዝሽፍን 7ይ መድረኽ ክካየድ እዩ። ሕጂ’ዉን ኤሪ-ሳት ንኤርትራዉያን ተቐዳደምቲ ጽቡቕ ዕድል ትምነ!


text:
ናይ ፈረንሳይ ፕረዚደንት ኢማኑኤል ማክሮን ቻይና ትሃንፆ ኣብዘላ ግዙፍ ተበግሶን ፕሮጀክትን ‘’Belt and Road’’ ቻይናን ኣውሮጳን ብሓባር ክሰርሓ ኣለወን ኢሎም።ንሶም ነዚ ዝበሉ ሎሚ ሶኑይ ኣብ ዝጀመርዎ ናይ ቻይና ወግዓዊ ዑደት እዮም።
ፕረዚደንት ኢማኑኤል ማክሮን ነዚ ዑደቶም ኣብ ምብራቕ ቻይና ኣብ ዝርከብ ጥንታዊ መተሓላለፊ መስመር ሽያን ኣብ ዝርከብ ቤተ መዘክር ዑደት ብምፍፃም ጀሚሮም ኣለው።
ንሶም ንነጋዶ፣ምሁራንን ተማሃሮን ኣብዘስምዕዎ መደረ እዚ ይህነጽ ዘሎ ዘመናዊ መንገዲ ‘’Silk Road‘’ ናይ ቻይናዊያን ጥራሕ ኣይኮነን ኢሎም።
“እቲ መንገዲ ዝሓልፈለን ሕድ ሕድ ሃገራት መንገድታት ፍልጠትን ብልሕን ዝኾነሉ፣ስቪል ማሕበረሰብ፣ክእለት፣ናይ ምምሃዝ ዓቕሚ ዝዕምበለን ሃገራት ክኾና ኣለወን።”
ድሕሪ ናይ ሰለስተ መዓልታት ናይ ሺያን ዑደቶም ማክሮንን ምስ ዝመርሕዎም ላዕለዎት ፈፀምቲ ንግድን ሰበስልጣን መንገድታትን ኣብ ቤጂንግ ክበፅሑ እዮም።
ፕረ. ማክሮን ኣብ ፀረ ግብረ ሽበራን ለውጢ ኩነታት ኣየርን ዝኣመሰሉ ጉዳያት ናይ ቤንጂንግ ስትራተጂያዊ ምሕዝነት ክህልው ዘለዎም ድልየት'ውን ገሊጾም።ብተወሳኺ ናይ ፓሪስ ስምምዕ ኩነታት ኣየር ኣብ ግብሪ ኣብ ምውዓል ምሕዝነት ፕረዚደንት ሺን ዢንግፒንግ ከምዘድልይ ሓቢሮም።
እቲ ናይ ‘’Belt and Road’’ፕሮጀክት ኣብ 2013 ዓ.ም ወግዓዊ ክኸውን ከሎ ዕላምኡ ንቻይና ምስ ደቡብ ምብራቕ ኢስያ፣ፓኪስታን፣ማእከላይ ኤስያ ካብኡ ሓሊፉ ምስ ማእኸላይ ምብራቕ፣ኣውሮጳን ኣፍሪቃን ብመንገድን ብባሕርን ንምርኻብ እዩ።
ፕረዚደንት ሺ ነቲ ፕሮጀክት 124 ቢሊዮን ዶላር ንምምዳብ ቃል ኣትዮም፤ ምዕራባዊያን ሃገራት ነቲ ፕሮጀክት ብጥርጣረ ይረአ፤ብልፅግና ንምስፍሕፋሕ ከይኮነስ ናይ ቻይናዊያን ፅልዋ ንምሕያል እዩ ይብል።


text:
ኣብ ወንጌላት ከም እንረኽቦ የሱስ ብዛዕባ ኣብ ህይወት ደቀመዛሙርቱ ኪህልዉ ዘይግበኦም ሰለስተ ዓይነት ማይ ብሑቚ ኣመልኪቱ ብጽንኵር ከም ዘጠንቀቀ ነንብብ።
ናይ ሄሮዶስ ማይ ብሑቚ (ማር 8፡15) /ናይ ሰዱቃውያን ማይ ብሑቚ (ማቴ 16፡6) /ናይ ፈሪሳውያን ማይ ብሑቚ (ማቴ 16፡6) /እዚኣቶም ሰለስተ ዓይነት ክርስትያናት ይውክሉ ወይ የመልክቱ።
ናይ ሄሮዶስ ማይ ብሑቚ ዓለማዊነት እዩ። ኣብ ማርቆስ 6፡20 ከም እነንብቦ፡ ሄሮዶስ ንዮሃንስ መጥምቅ ጽን ይብሎ ወይ ድማ ብስብከቱ ይሕጎስ ከም ዚነበረ ንርዳእ። ድሕሪ ክልተ ጥቅሲ ግና ናይ ሰሎሜ (ጓል ሄሮድያዳ) ሳዕሳዒት (ዳንሲ) ምርኣይ ድማ ባህ ይብሎ ከም ዚነበረ ንርዳእ። ምናልባት ንስጋዊ ስሚዕት ሰሓቢ ዚዀነ ክዳን ተኸዲና ትስዕስዕ ትነብር።
ሎሚ ከምዚ ዚዓይነቶም ክርስትያናት መሊኦም እዮም። ሰንበት ንጉሆ ንዝስበኽ ሓያል መልእኽቲ ኪሰምዑ ከለዉ ደስ ይብሎም። ንምሸቱ ድማ እተፈላለየ ናይ ዓለም ፊሊም ብምምልካት ባህ ይብሎም።ሄሮዶስ ንዮሃንስ መጥምቅ ጽን ይብሎ ወይ ድማ ብስብከቱ ዝሕጎስ ዚነበረ ዮሃንስ ከምቶም ፈሪሳውያን ዘይኰነስ ዚነድድ ሰባኺ ስለ ዚነበረ እዩ።ብመንፈስ ተቃጺሉ ንዝሰብኽ ነቢይ ትሰምዕ ኢኻ ማለት ግና ንስኻውን ከምኡ ኢኻ ማለት ኣይኰነን።
መብዛሕትኡ ጊዜ ዓለማውያን (ብዓለማዊነት ጥቁዓት ዚዀኑ) ክርስትያናት ከም ፈሪሳውያን ግቡዛት ኣይኰኑን። ነቲ በቲ ዓለማዊ ምዝንጋዓት ደስ እዩ ዚብሎም ነዚ ሓቂዚ ድማ ኣይሓብኡዎን።
ማይ ብሑቚ ሰዱቃውያን ናይ ሓሶት ዶክትሪን እዩ። እቲ እምነቶም ግልጺን ንጹርን እዩ። ብመላእኽቲ፣ ብትእምርቲ፣ ብትንሳኤ ወይ ከኣ ብመናፍስቲ ኣይኣምኑን። ሎሚውን ልክዕ ከምኦም ዚበሉ ክርስትያናት ኣለዉ። እዚኣቶም ግድፈታውያን (Cessationists) ተባሂሎም ይጽውዑ። እዚኣቶም ኣምላኽ ሎሚ ተኣምራት ከም ዚገብር፣ እቶም ልዕሊ ተፈጥሮኣዊ ዚዀኑ ውህበታት መንፈስ ቅዱስ ኣብቶም ኣመንቲ ከም ዚዓዩ ኣይኣምኑን።
ናይ ፈሪሳውያን ማይ በሑቚ ብቀዳምነት ግብዝና እዩ። ብዶክትሪኖም ኣዚዮም ኣኽረርቲ፡ ብደጊኦም ድማ ጻድቃን እዮም። በዘን ክልተ ነገራት እዚኤን የሱስ ጽቡቅ ገይሩ ገሊጽዎም ኣሎ፡(ማቴ.23፡3፣25)። ዕሽር ይኸፍሉ፣ብቀጻሊ ይጾሙን ይጽልዩን፣ ነቲ ደጋዊ ትዛዛት እቲ ሕጊ ጽቡቅ ገይሮም ይሕልዉ፣ ኣብ ናይ ምስዮን ዕዮውን ይሳተፉ ወይ ይጽመዱ። ሎሚውን ልክዕ ነዚ ዅሉ ዚገብሩዎ ክርስትያናት ኣለዉ ግናኸ ልክዕ ከምቶም ፈሪሳውያን እዮም።
ገለ ገለ ክርስትያናት እውን ናይ ሰለስቲኡ ሕውስዋስ ኪህልዎም ይኽእል እዩ። ኣብ ላዕሊ ከም እንሪኦ ናይ የሱስ እቲ ዚዓበየ ግጭት ምስ ሰዓብቲ ሄሮዶስ ወይ ድማ ምስ ሰዱቃውያን እዩ ኪኸውን ዚግባእ ነይሩ። እቲ ሓቂ ግና ከምኡ ኣይኰነን። ናይ የሱስ እቲ ዚዓበየ ግጭት ምስቶም ሰበኽቲ ቅድስና ኣኽረርቲ ፈሪሳውያን እዩ ነይሩ። እቶም ንየሱስ ንኪሰቅልዎ ብብርቱዕ ጭካነ ምኽሮም ዚቆረጹ ድማ ንሳቶም እዮም።
ሎሚ ኣብ ምድረ-ክርስትና ሰዱቃውያንን ሄሮዶሳውያን ከም ፈሪሳውያን ሓደገኛታት ኣይኰኑን። ሎሚ ሓደ ሄሮዶሳዊ ናብ ሲኦል ይኸይድ እንተሎ፡ ንካልኦት ኬጋጊ ኣይክእልን፡ ምኽንያቱ ንሱ ሓደ ዓለማዊ ሰብ ከም ዚዀነ ንዅሉ ሰብ ርዱእ ስለ ዚዀነ። እቶም ክልስ ሓሳባዊ ዚዀኑ ሰዱቃውያን ብዛዕባ ዚምልከትውን ኪጋገ ዚኽል ሰብ ኣሎ ኪባሃል ዝከኣል ኣይኰነን። ምክንያቱ ድማ መንፈሳዊ እየ ኪብል ዚኽእል ግናኸኣ ብተኣምራት ዘይኣምን ፡ ዋላውን ብትንሳኤ ምውታት ዘይሕሰብ እዩ።
ከምቲ ኣብ ጊዜ የሱስ ዚነበረ እቲ ኣዚዩ ሓደገኛ ሰብ ኣብዛ ሕጂ ዘላ ምድረ-ክረስትና፡እቲ ኵሉ ዶክትሪኑ ቅኑዕ ዚዀነ ቅድስና ድማ ዚሰብኽ ፈሪሳዊ እዩ። ሰባኺ ቅድስና እኳ እንተዀነ እቲ ቅድስንኡ ካብ ብሕግን ስርዓታትን ዚመንጨወ ስርዓታዊ ቅስና እዩ። እቲ "ጽድቁውን" ናይ መንፈስ ቅዱስ ሓጐስን ሰላምን ዚጐደሎ እዩ። (ሮሜ 14፡17) እዚ ከምዚ ዓይነት ሰብ ሓደገኛ እዩ፡ ምኽንያቱ ንክርስትያናት ናብ ናይ ሓሶት ቅድስና ኬስሕት ስለ ዚኽእል።
እምባኣር ናይ ፈሪሳውያን ባህሪያት ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ። ብዛዕባ ባህሪያት ናይ ሄሮዶስ ተኸተልትን ሰዱቃውያንን ብጀካ እተን ኣብ ላዕሊ ዚጠቀስናየን ብዙሕ ኣይተጻሕፈን። ብዛዕባ ፈሪሳውያን ግና ኣብ ወንጌላት ብዙሕ እዩ ተጻሒፉ። እዚ ኸኣ ኣምላኽ ብዛዕባ ባህሪያቶም ኪንፈልጥ ስለ ዝደለየ ኪኸውን ኣለዎ።
ኣኽራሪ ዚዀነ ዶክትሪን ዘለዎም፣ ደድሕሪ ቅድስና ድማ ዚስዕቡ ኣመንቲ ኵሎም ፈሪሳዊ ኣብ ናይ ምዃን ሓደጋ ዘለዉ እዮም፡ ዋላውን ከይተረደኦም ማለት እዩ። ንሕና ኵላህና ኣብዛ ምድብ እዚኣ ስለ ዘለና ነዚ መጽናዕቲ እዚ ብዓሚቊ ትሕትና ኪንቀርቦ ኢና።
ኣብዚ ወንጌላት ዝረኸብኩዎም ብውሕዱ ሓሙሳ (50) ዚዀኑ ባህሪያት ፈሪሳውያን ኣለዉ። ሓንቲ ካብኤን ንኣና ትምልከት እንተድኣ ኰይና ዋላ እቶም 49 ባህሪያት ኣይሃሉውና ንሕና ፈሪሳውያን ኢና።
እዚ ዝርዝር እዚ ኩሉ ዘጠቃለለ እዩ ማለት ኣይኰነን። ኣብ ህይወትካ እንተዳኣ ተመልኪትካ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዘይተጠቅሱ ካልኦት ባህሪያት ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
መንፈስ ፈሪሳዊነት ምሉእ ብምሉእ ንመንፈስ ክርስቶስ ዚጻረር እዩ። ከምኡ ስለ ዚዀነ እዚ እንዛረበሉ ዘሎና ጉዳይ ኣዚዩ ጽንኵር እዩ። ከምቲ ክንዲቲ ኣዚዩ ዚነኣሰ ባእታ ወይ ኣቶም (atom) ዚኣክል መንፈስ ሲኦል ኪህልወና ዘይንደሊ ኵሉ ፡ ልክዕ ከምኡ ድማ ክንዲቲ ኣዚዩ ዚነኣሰ ባእታ ወይ ኣቶም (atom) ዚኣክል መንፈስ ፈሪሳዊ ኪህልወና ኣይግባእን።
ናይ ኣምላኽ በረኸት ኣባና ከም ዘሎ እቲ ቀዳማይ ምልክቱ መንፈስ ቅዱስ ብዛዕባ ገዛእ-ርእስና ዝህበና ብርሃን እዩ።
ኣብቲ ገና ንክርስቶስ ዘይመሰለ መዳይ ህይወትና ብቀጻሊ ብርሃን ዘይንቅበል እንተዳኣ ኰይና ከም ሓቂ እዚ ብኣምላኽ ንባረኸ ከም ዘየለና እዩ ዘርኢ። ጥዕናን ሃብትን ምልክት በረኸት ኣምላኽ ኣይኰኑን ምኽንያቱ ብዙሓት ዘይኣመንቲ እዚ ኣለዎም፡ ዋላውን ዚያዳ ካብ መብዛሕትኦም ኣመንቲ።
ኣምላኽ እቲ ገና ንክርስቶስ ዘይመሰለ መዳይ ህይወትና ኬርእየና ከሎ ንሱ ንሕና ካብቲ ነገር እቲ ርእስና ከነንጽህ፣ ተኻፈልቲ ኣምላኻዊ ባሪኡ ድማ ክንከውን ስለ ዚደሊ እዩ (2ይ ቈረንቶስ 7፡1) ። ከምኡ ምስ እንገብር ናይ ግሊ ህይወትና፣ ህይወት ስድራናን ህይወት እታ ማሕበርን ኣዚዩ ዝበርሀ ይኸውን። ከምኡውን ካብ ሕጋዊነት(እስራት-ስርዓታዊነት) ነጻ ንኸውን፡ ሽዑ ጥራይ ኢና ድማ ኣብ ሰማያት ከም ንስሪ ክንበርር እንኽእል። ነቲ ኣብ ውሽጥና ዘሎ "ፈሪሳዊነት" ኪንሪኦ እንተዳኣ ዘይክኢልና ብምድሪ እተኣስሩ ስባት ኰይና ኢና እንተርፍ።ኣምላኽ ኣብ ህይወትና ብርሃን ምእንቲ ክህልወና ኢሉ እዩ ቃሉ ዝህበና። ኣብ ካልኦት ፈሪሳዊነት ንኽንሪኤሉ ኢሉ ኣይኰነን። ኣብ ገዛእ-ርእስና ፈሪሳዊነት ምስ ረኣና ርእስናውን ካብኡ ምስ ኣንጻህና ጥራይ ኢና ንኣምላኽ ኣብ ዕይኡ እንጠቅም ሰባት ክንከውን እንኽእል።:፡
ቀዳማይ ባህሪ (CHARACTERISTIC 1)
ፈሪሳውያን ምስ ካልኦት ናይ ኣምላኽ ሰባት ብዘለዎም ርክብ ወይ ዝምድና ይኽበሩ።
"ብልብኹም፡ ኣብርሃም ኣቦ ኣሎና፡ ከም እትብሉ ኣይምሰልኩም። ንኣብርሃምሲ ኻብዚ ኣእማን እዚ ውሉድ ኬተንስኣሉ፡ ንኣምላኽ ከም ዚከኣሎ፡ እብለኩም ኣሎኹ።"(ማቴ.3:9).
ሓደ ፈሪሳዊ ንሱ ባዕሉ መንፈሳዊ ሰብ ከም ዘይኰነ ማለት ንኣምላኽ ከም ዘይመስል ይፈልጥ እዩ። ስለዚ ከኣ ከም ናይ ኣምላኽ ሰብ ጽቡቅ ምስክርነት ወይ ጽቡቅ ስም ምስዘለዎ ሓደ "ሓው X" ተባሂሉ ዚጽዋዕ ሰብ ኪዛመድ ይደልን ይጽዕርን። እቲ ፈሪሳዊ ከምዚ ዚገብረሉ ምኽንያት ብዝምድና ንዝዀነ መንፈሳዊነት ክሌም (claim) ክገብር ማለት መንፈሳዊ ንምሳል ዚጥቀመሉ ሜላ እዩ።
ሎሚ ኣባላት ናይ ሓንቲ ጽቡቅ ምስክርነት ብዘለዎ መራሒ እትምራሕ ማሕበር ብምዃኖም ዚኽበሩ ብዙሓት ስጋውያን ክርስትያናት ኣለዉ ። ዋላ እኳ እቲ ንሳቶም ገዛእ-ርእሶም ዘለዎም ቅድስና ዜሮ እንተ ዀነ በቲ ብኣባልነት ዘለዎም ስም እናተኸበሩ ይነብሩ።
ፈሪሳውያን እምባኣር ብኸምዚ እዮም ምስቶም ናይ ኣምላኽ ሰባት ተሓዋዊሶም ዝነብሩ። ቅዱሳት(ማለት ብደጊኦም) ምዃኖም ድማ ኣይንዘንግዓዮ።
ናይ ሓንቲ ኣዚያ ጽቡቅ ስም ዘለዋ ማሕበር ኣባል ክትከውን ይከኣል እዩ፡ ግና ኸኣ ናይ ከምዚ ዓይነት ማሕበር ኣባል ክነስኻ ፡ ዘይተነሳሕካሉ ሓጢኣት ኣብ ህይወትካ እንተሎ፣ ወይ ድማ ኣብ ልዕሊ ካልኦት ቅም እንተለካ ናብ ሲኦል ክትከይድ ይከኣል እዩ።ንስኻ ኣባል ናይዛ ጽቡቅ ስም ዘለዋ ማሕበር ስለ ዚዀንካስ ኣምላኽ ነቲ ኵሉ ሕሜታኻ፣ ክፉእ ዘረባኻ፣ ኪሓድጎን ዕሽሽ ኪብሎን እዩ ኢልካ ትሓስብ እንተድኣ ሃሊኻ ስሒትካ ኣለኻ። ኣብታ ዓባይ መዓልቲ ፍርዲ ዘይተጸበኻዮ ነገር ከይገጥመካ ፍራህ። ምናልባት ሓደ እዋን ድሒንካ ነርካ ትኸውን። ሎሚ ግን ጠፊኢካ ኣለኻ። ስለዚ ኸኣ ምስቶም ናይ ኣምላኽ ሰባት ብዘለካ ዝምድና ኣይትከበር!
(ትርጉም፡ ካብ FIFTY MARKS OF PHARISEES BY ZAC POONEN)
ይቅጽል ! ! !
ሓምሳ ምልክታት ፈሪሳውያን
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ግብረሽበራዊ ዕጡቕ ጉጅለ ኣልሸባብ፡ ሓደስት ኣባላት ክኸትብ ኣብ ዝገብሮ ዘሎ ወፍሪ፡ ኣዒንቱ ኣውዲቕሎም ዘሎ፡ ነቶም ብሰንኪ ለበዳ ቫይረስ ኮሮና ዝተሃስዩ ወገናት’ዩ። ብመሰረት ክኢላታት እቲ ዓውዲን ብቐረባ ዝምልከቶም ትካላትን ድማ፡ እቶም ግዳያት’ቲ ጉጅለ ክዀኑ ዝተጠርጠሩ መንእሰያት ንምእላይ ናይ ስልጠና መደባት ሰሪዑ ይነጥፍ ኣሎ። ኣብ ኬንያ ዘሎ ቅድድም እቲ ጕጅለን ኣውሓስቲ ጸጥታን ናብቶም ዝተሓተ መነባብሮ ዘለዎም መንእሰያት’ዩ።
ወዲ 27 ዓመት ዓብዱላህ፡ ኣብ መፋርቕ 2019፡ ትስፉዎ ናይ ስራሕ ዕድል ድሕሪ ምርካቡ፡ ሕልሙ ክፍጸም ቀሪቡ ነይሩ። ናብቲ ተስፋ ዝተገብሮ ዕድል ምስ ከደ፡ ስራሕ ዘይኰነስ፡ ክጨውዩዎ ዝመጹ ኣባላት ኣልሸባብ’ዮም ጸኒሖሞ።
ከምቲ ኣብ ቴለቪዥን ዝርእዮም ዝነበረ ጽቡቕ ክዳን ዝተኸድኑን ብዓረብ ስሞም ዝተጻሕፈ ዘለዎን ሰባት ከም ዝቐረቡዎ ድማ ይሕብር ።
ካብኡ ተጨውዩ ዝተስደ ዓብዱላህ ብኣዝዩ ጽኑዕ ኣተርጓጕማ እምነት እስልምና ድሕሪ ዝቐሰሞ ትምህርቲ፡ ብኣፈ-ሙዝ ብረት ተስገዲዱ መጥቃዕቲ ከመይ ከም ዝፍጽም ተዓሊሙ።
“ብረት እታ ቀንዲን እምንቲን ዓርክኻ ምዃና ኢኻ እትመሃር። እቲ ትምህርቲ ከመይ ጌርካ ቦምባ ከም እትፍጅር ዘጠቓልል’ዩ። እቶም ዝሓሸ ትምህርቲ ዘለዎም ከኣ ምቅማም ከሚካላት ይመሃሩ፡”
ዓብዱላህ ንኣስታት ሓደ ዓመት ምስቲ ጉጅለ ክጸንሕ ከም ዝተገደደ ይሕብር። ፖሊስ ኬንያ ነቲ ብጉጅለ ኣልሸባብ ንዓንዲ መራኸቢታት ተንቀሳቐሲ ቴለፎን ከዕኑ ኣብ ዝፈተነሉ ዘፍሸሎ ስርሒት ግን ዓብዱላህ ከምልጥ ዕድል ገይሩ። ካብኡ ሃዲሙ ናብ ሞምቦሳ ተመሊሱ። ብመሰረት ሓበሬታ ዳይረክተር ትካል መጽናዕቲን ስትራተጂን ቀርኒ-ኣፍሪቃ፡ ሓሰን ካነንጀ፡ ካብ ናይሮቢ፡ ኣልሸባብ ብቐንዱ ናብቲ ትሑት መነባብሮ ዘለዎም ነባሮ ሞምቦሳ ዓሊሙ ከም ዝሰርሕ ይሕብር። ሕጂ ምስ ምግዳድ ለበዳ ኮሮና ዝፈጠሮ ቍጠባ ድማ ስራሓቶም ብዝለዓለ ይቕጽሉዎ ከም ዘለዉ ይፍለጥ።
“ምስ ለበዳ ኮሮና፡ እቲ ጉጅለ ሓደስቲ ኣባላት ዝቖጸረሉ ምቹእ ባይታ’ዩ። ብሰንኪ’ቲ ለበዳ ኣጓኒፉ ንዘሎ ዘይምዕሩይነት ድማ፡ ‘መንግስታት ኣብ ልዕሊ ተኸተልቲ እምነት እስልምና ዝገብሩዎ ዘለዎ ኣድሉዎ’ ኢሎም ከመኽንዩ ዕድላት ኣለዎም።”
ምምሕዳር ሞምቦሳ ኣብቶም ዒላማ ክዀኑ ይኽእሉ’ዮም ዝበሎም መንእሰያት ኣተኲሩ ይሰርሕ ኣሎ። ነቶም ብፈኰስቲ ገበናት ከም ምልዓል ዝኣመሰሉ ጉድለታት ተኸሲሶም ዝጸንሑ መንእሰያት ንጉጅለ ኣልሸባብ ከይጽንበሩ ይዓዪ ኣሎ።
“ኒያሊ” ዝተሰየመ ንሰላም ዝሰርሕ ኮሚተ፡ ነዚ ስራሕ ኣብ ምቅላል ዝነጥፍ ትካል’ዩ። ዳይረክተር’ዚ ትካል ሸምሳ ፋድሂሊ ነቶም መንእሰያት ብጽቡቕ ስነ-ምግባር መታን ክዅስኰሱ ትምህርታዊ መደባት ከም ዝሰርዑ ትሕብር። ሃገራዊ ሓላፍነት ተሰኪሞም ኣምባሳድራት ሰላም ክዀኑ ድማ ተስፋ ይንበረሎም።
ዓብዱላህ ሓደ ካብቶም ምሕረት ተገይሩሎም ናብ ሰላማዊ ህይወቶም ክምለሱ ዝተገብሩ ኣስታት 300 መንእሰያት’ዩ። ናብ ሕብረተሰብ ብሰላም ተመሊሶም ኣፍረይቲ ዜጋታት ንክዀኑ ድማ ዘድሊ ምኽሪን ስልጠናን ይወሃቦም። ገለ ካብኡ ሞያዊ ስልጠና’ዩ። ድሕሪኡ ካልእ ሓድሽ መንነት ስለ ዝሕዙ፡ ናብ ሕብረተሰብ ብሰላም ይጽንበሩ።
“ናብ ሕብረተሰብ ተመሊሰ ሰላማዊ ናብራ ክመርሕ ሓገዝ ክግበረለይ ምዃኑ ተነጊረ። ኣነ ከኣ ከምኡ’ዩ ዝደሊ ዘለኹ። ክምርዖን ናብራ ክጅምርን እደሊ ኣለኹ፡” ክብል ድማ ዓብዱላህ ንወኪል ድምጺ ኣመሪካ ይሕብር።
ኬንያ ንኻልእ ገጽ ለበዳ ኮቪድ-19 ተዳለወሉ ኣብ ዘላ እዋን፡ ማሕበረኮማት ድማ ነቶም ዝያዳ ግዳይ ክዀኑ ዝኽእሉ መንእሰያት ከድሕኑ ኣብ ስራሕ ኣለዉ።


text:
ጥሪ ንሳልሳይ እዋን ዝኽበር ዘሎ ዓመታዊ መዓልቲ ጠመተ ዝተነፍጎም ሕማማት ቆላ ኮይኑ ዓለም ብዛዕባ እቶም ሕማማት ዘለዎ ግብንዛበ ክብ ንምባል ተሓሲቡ ዝኽበር እዩ ።ብተወሳኺ ኣብቲ ዕለት ኣንፃር እቶም ሕማማት ኣብ ዝግበር ቃልሲ ፖለቱካዊ ሓገዛትን ደገፋት ኢንቨስትመንትን ዝውህለለሉ መዓልቲ ክኸውን እዩ ትፅቢት ዝግበር ።
እዞም ጠመተ ዝተነፍጎም ሕማማት ከም ዝተገለሉ ዝሕሰብሉ ምኽንያት ኣብ ኣጀንዳታት ጥዕና ዓለም ዝወሃቦም ጠመተ ኮነ ዝምደበሎም ገንዘባዊ ሓገዝ ምስ ካልኦት ክረአ ከሎ ውሑድ ብሙዃኑ እዩ።
ብፅግዕተኛ ፣ ባክተሪያን ብቫይረስ ኣብ ዝመፁ ሕማማት ዝምደቡ እዮም ። ብሕፅረት ውልቀ ፅርየትን ፅሩይ ዝስተ ማይን ኣብ ዘይርከቦም ከባቢታት ዘጓንፉን ሕዱር ጉድኣት ኣካል ዘስዕብ ሕማማት እዮም ። ካብቶም ዘስዕቡዎም ዝተለምዱ ሕማማት ሊምፋቲክ ፊላርያሲስ ፣ ትራኮማ ፣ ዕውረት ፈለግ ፣ ሽስቶሶሚያሲስን ሓሳኹ መዓንጣን እዮም ።
ኣብዚ እዋን ልዕሊ ሓደ ቢልየን ዝኾኑ መብዛሕትኦም ኣብ ኣፍሪካ ፣ኤስያን ላቲን ኣሜሪካን ዝርከቡ ህዝብታት ዝያዳ በዞም ሕማማት ዝጥቅዑ እዮም ። ይኹን እምበር መዛግብቲ ታሪክ ከምዘርእይዎ ግዳያት ንዘመናት ክዓወሩ ፣ዝሰንከሉ ፣ ቅርፂ ኣካሎም ተቀ፟ይሩ ክሞቱ ፀኒሖምእዮም ። ከምኡእውን ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ፤ ኣብ ማሕበረሰብን ውልቀን ፅዕንቶኦም ዝኸፍአ እዩ ። ስነ ኣእሙሮኣዊ ዕብየት ህፃናት ስለዝሃስዮ ናብ ቤት ትምህርቲ ዝኸዱ ቁፅሮም ይቅ፟ንስ ። መብዛሕትኦም ብኝጥዽስ ዝተለኽፉ ዝተወሰነ ወይውን ጠቅ፟ሊሉ ሕክምናዊ ሓገዝ ክረኽቡ ስለዘይኽእሉን ሰሪሖም ዝልወጥሉ ዕድል ስለዝውሰንን ኣብ ድኽነት ጥሒሎም ክነብሩ ይግደዱ ።
እቲ ዘሐጉስ ግን መብዛሕትኦም ሕማማት ኝጥዽስ ክትከላኸሎም ወይውን ብውሑድ ሕክምናዊ ወፃኢ ክፍወሱ ዝኽእሉ ምዃኖም እዮ ። ኣብ 2006 እዩ መንግስቲ ኣሜሪካ ነዞም ሕማማት ንምቁፅፃር ኣብ ዝግበር ፃዕሪ ዝተፀምበረ ።ዓለም ለኸ ትካል ልምዓት ኣሜሪካ ፕሮግራም ጠመተ ዝሰኣኑ ሕማማት ቆላ ዝብል ውልቃዊ ህዝባዊ ምሕዝነት ብምጥያሽ ብሕማማት ኝጥዽስ ንዝሳቀ፟ዩ ሰባት ሕክምናዊ ኣገልግሎት ክህብ ዝጀመረ። ከምኡእውን እቲ ፕሮግራም ነቲ ሓደጋ ዝተጋለፁ ክፋላት ማሕበረሰብ ፈሊዩ ብምልላይ ፤ ካብ ፋብሪካታት ብሓገዝ ዝወሃቡ መድሓኒታት ብወፍሪ ብምክፍፋልን ውፅኢታቶም ብምልካዕን ንኸይጋፍሑ ኣብ ምክልኻል ዓሊሙ ይሰርሕ ነበረ ።
ካብ 2006 ጀሚሩ ሕማማት ንምጥፋእ ዝገበሮ ፃዕሪ ልዕሊ ሓደ ቢልየን ዶላር ወፃኢ ገይሩ እዩ ። መንግስቲ ኣሜሪካ ዘውፀኦ ሕድሕድ ዶላር ፪፮ ዶላር ዘውፅእ ንጅምላ ሕክምናዊ ወፍርታት ዘገልግሉ የግዝእ ብሓፈሻ ፪፯።፮ ቢልየን ዶላር ዝግመት እውን ኣብ ጥቅ፟ሚ ውዒሉ ።ኣብዚ እዋን ናብ ፶0 ሚልየን ዝፅጋዕ ህዝቢ ንኣዝዮም ሓደገኛታት ዝኾኑ ሰለስተ ሕማማት ኝጥዽስ ተባሂሉ ዝወሃቦም ዝነበረ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ወሲዶም ነፃ ዝኾኑ እዮም ።
መንግስቲ ኣሜሪካ ብ ኣቢሉ ምስ ዝተፈላለዩ መሓዙት ኣካላት ብምትሕብባር ነዞም ዓቅ፟ሚ ሰባት ዘዳኽሙ ሕማማት ብምንካይ፣ኢሉውን ሓደ መዓልቲ ጠቅ፟ሊሎም ዝጠፍእሉ ኩነታት ብምፍጣር ሕይወት ልዕሊ ሓደ ቢልየን ዝኸውን ህዝቢ ንምምሕያሽ ኣብ ምስራሕ ይርከብ ።


text:
መጀመርታ ዝኸበረ ሰላምታይ ይብጽሕኻ
ኣነ አብ ሱዳን ዝነብር ስደተኛ ኤርትራዊ እዬ፤
ካብዚ ቀጺሉ ንዘሎ ጽሑፈይ ናብ ሓፋሽ ክተቅርበለይ ብትትና ይሓትት የቐንየለይ
መንግስቲ ኤርትራ ሕጅ እዋን ኣዝዩ ተረቢሹን ዓቅሉ ጸቢብወን ይረከብ ኣነ ሽመይ ክተቅስ ዘይደለኩ ኣባል ሃገራዊ ኣገልግሎትን ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ጎዳጉዲ ተኣሰርኩ፣ ተከትከትኩ፣ መግቢ ተሃረምኩ፣ ኩሉ ኣሎ እተብህለ ኢ- ሰብኣዊ ግፍዒ ዝወረደኒ ብጀካ ኤርትራውነተይ ካልእ ገበን ዘይብለይ ሰብ ኢየ፤ ሕጅ ኣብ ሱዳን ይርከብ፤ ኣብ ማእሰርቲ ከሎና ሓደ ዓብይ ቃል ኪዳን ምስ እሱራት ብጾተይ ኣተና ኔርና ንሱ ድማ “ ካብዚ ቦታ ዝወጽአ ንዝወረደና ግፍዒ፣ ስንክልና፣ መስዋእቲ ኩሉ ኣብ ዓለም ንዝርከብ ህዝብና ምቅላሕ” ኔሩ፤ ኣነ ድማ ነት መብጽዓይ ከብጽሕ ምሳይ ዝሳቄዩ ናይ ዝነበሩ፣ ዘለው፤ ሃለዋቶም ዝጠፍአ፤ ኣብ ቅድም ዓይንና ዝሓለፉ፤ ብዝወረዶም ምቕጥቃጥ ዝሰንከሉን ናይእምሮ ጸገም ዘጋጠሞምን፤ የሕዋተይ ብዝርዝር የቅርቦለኹ
እዮም፤ እዚኦም ዝጠቐስኩወም ካብ ባሕሪ ብማንካ እዮም፤ ኣብ ፈቐዶ ቦታ ተኣሲሮም ዘለው በኣሉ እዝጊ ጥራይ እዩ ፈላጢኦም፤ ስለዚ ነዞም ተሪፎም ዘለው የሕዋትና ካብ ዘለውወ ግፍዒ ንኽወጽኡ ዘዝኽእለትና ንግበር፤ አብ ዝመጽእ እዋን ናይ ዝተወሰኑ ሰባተ ፎቶ ክሰድድ እየ፤
ዘዳግም ኻርቱም
03/09/09


text:
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ጆ ባይደን ትማሊ ረቡዕንናይ ኮንግረስ ሓባራዊ ኣኼባ ኣብ ዘስምዕዎ ፈላማይ መደርኦም መንግስቲ ከም ናይ ፅቡቕ ሓይሊ ብምርኣይ ዝለዓለ ናይ መሰረት ልምዓትን ዕድል ስራሕን ብዝምልከት ትልሞም ኣቕሪቦም።ብሰንኪ ናይ ኮቪድ 19 ፕሮቶኮል ናይ ኣሜሪካ ፕሬዝዳንታዊ ባህሊ ወይ ልምዲ ናይ ሎሚ ፍልይ ዝበለ ኮይኑ ኣሎ።
ብሰንኪ እቲ ለበዳ ጆ ባይደን ንናይ ኮንግረስ ናይ ሓባር ኣኼባ ዘስምዕዎ መደረ ካብቲ ዝተለምደ 1,600 ተሳተፍቲ ከይኮነስ 200 ሰባት ጥራሕ እዮም ተረኺቦም።
‘’ነታ ሃገር ንኸትባ ኢና ዘለና’’ ዝበሉ ፕሬዝዳንት ባይደን ‘’ኣማእቲ ኣሽሓት ዕድል ስራሕ ንፈጥር ኣለና።ሰባት ኣብ ህይወቶም ክሪኢዎን ክስምዖምን ዝኽእሉ ሓቃዊ ውፅኢታት ኢና ንሰርሕ ዘለና’’ ኢሎም።
ባይደን ትምህርትን ክንክን ህፃናትን ንምስፋሕ ናይ 1.8 ትሪሊየን ዶላር ትልሚ ስድራታት ኣሜሪካ ኣቕሪቦምኣለው።እዚ መደብ ብኽፋል ኣሜሪካዊያን ሰብ ፀጋ ብዝኸፍልዎ ግብሪ ዝምወል እዩ።እዚ ኣብ ልዕሊ ኣብ መጋቢት ዝኣወጁዎ 2.3 ትሪሊየን ዶላር ናይ መሰረተ ልምዓት ፓኬጅ እዩ።
ባይደን ካብ መብዛሕቲኦም ፕሬዝዳንታት ድሒሮም እዮም ፈላማይ መደርኦም ዘስምዑ።ይካየድ ንዘሎ ሰፊሕ ክታበት ቀዳምነት ንምሃድ ጥራሕ ከይኮነስ ብሰንኪ ናይ ፀጥታ ሻቐሎት እውን እዩ ድሒሩ።ቅድሚ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ደገፍቲ ፕሬዝዳንት ነበር ዶናልድ ትራምፕ ንናይ ባይደን ዓወት ንምግልባጥ ንኮንግረ ወሪሮምዎ።
‘’ድሕሪ ሕድ ሕድ ኵናትኣብ ልዕሊ ዴሞክራሲና ዝተፈፀመ ኣዚዩ ዝኸፍአ መጥቓዕቲ እዩ’’ እዮምኢሎም።
ባይደን ኣጀንድኦም ንናይ ትራምፕ ደገፍቲ ሓዊሱ ንኩሎም ኣሜሪካዊያን የቕርቡ ኣለው።
ባይደን ኣብ መደርኦም ምውናን ብረት ብዝምልከት ሕጊ ንክወፅን ኮንግረስ ናይ ኢምግሬሽን ሕጊ ከፅድቐሎምን ፀዊዖም ኣለው።
ኣብ ፖሊሲ ወፃኢ ድማ ካብ ኣፍጋኒስታን ወታደራት ብዛዕባ ምውፃእ፤ካብ ሰሜን ኮሪያን ኢራንን ዝመፅእ ስግኣት ኒኩሌር፣ወራር ሩሲያን ኣስሚሮምሉ ኣለው። ንቻይና እውን ኣጠንቂቖም ኣለው።ፀላእቲ ህዝቢ ኣሜሪካ ተኸፋፍሉ እዩ ክብሉ ይወራረዱ ኣለው ግን ተጋጊዮም እዮም ኢሎም።
እንኮ ፀሊም ኣሜሪካዊ ሪፓብሊካዊ ሰኔተር ቲም ስካት ናይ ባይደን ናይ ለበዳ ፃዕርታት ብምትሓት ናይ ፓርቶም መልሲ ሂቦም።’’ሳላ ስሉጥ ስርሒት Opretion Wrap Speedን ምምሕዳር ትራምፕን ሃገርና ብውሑስን ውፅኢታውን ክታበታት ኣዕለቕሊቓ ኣላ’’ ኢሎም።
ንመጀመሪያ ግዜ ሓደ ናይ ኣሜሪካ ፕሬዝዳንት መደረ ከስምዕ ከሎ ብቕደም ስዓብ ብስልጣን ካልአይትን ሳልሳይትን ዝኾና ክልተ ደቂ ኣንስትዮ ምክትል ፕሬዝዳንት ካማላ ሃሪስን ኣፈጉባኤ ናንሲ ፔሎስን ጎኒ ንጎኒ ኮፍ ኢለን ምርኣይ ኣብ ናይ ኣሜሪካ ፖለቲካ ታሪኻዊ ምዕራፍ እዩ።


text:
ንኽንክን ተላገብቲ ሕማማት
ምስ ኣብ l'association AIDES ናይ ኤይድስ ማሕበር
እንታይ ኢዩ?
ነጻ መርመራ ናይ፣ ወይቦ፣ ኤችኣይቪ ኤይድስ፣ ብነጻ ምግባር፣ ኩነታት ጥዕናኹም ፍለጡ እቲ መርመራ እቲ ብምግባርኩም ፣ ካብ ኢንፈችሽን ወይ ከኣ ምግዳድ ኣቲ ሕማም ክዓግቶ ይኽእል እዩ።እቲ መመርመሪ ቦታኣብ ዝተፈላለየ እዩ።
ንመን ኢዩ ፧
ዕለት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጻኽም\ሉ\ላ ወይ ዝኣተኽም\ሉ\ላ
ዕለት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጻኽም\ሉ\ላ ወይ ዝኣተኽም\ሉ\ላ
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ሓደ ስልጠና ወይ ኣፍልጦ ተግትኦ ብ ጾታዊ ሓማማት ዝመሓላለፉ ሕማማት
ቅድሚ እቲ መርመራ፣ ሓደ ሞያዊ ብቕዓት ዝዓጠቐ ኣላክ፣ ን ሓፈሻዊ ኣፍልጦኹም ኣብቲ ጉዳይ ማለት፣ (ብ ጾታዊ ርክብ ንዝመሓላለፉ ሕማማት፣) ናብኦም ዘቃልዑ ኹነታትን፣ ብኸመይ ከም ዝመሓላለፉን፣ እቲ ዝበለጸ መከላኸሊ ኣገባባት ምዝውታርን ካልእን የጠቓልል።
Comprendre pourquoi et quand faire le test
ብዛዕባ ብኸመይን መዓስን ከም መርመራ ከም ዝግበር ምፍላጥ
- . እንተደኣ ፈጺምኩም ፈተና ናይ ኤች ኣቪ ጌርኩም ዘይትፈልጡ ዄንኩም፣ እዚ እቲ ኣንኮ መገዲ ፣ ኣለኩምን የብልኩምን ዘነጽር።
- እንተደኣ ነጋቲቭ ወይ ነጻ ኴንኩም፣ ብኸመይ ጽሑስ ጾታዊ ትክብ ትፍጽሙ፣ እንተወሓደ ኣብ ዓመት ሓንሳብ ኣፍልጦኹም ምሕያልን ዳግም መርመራ ምግባርን።
- እንተደኣ ኣብ ናይ መጻምዲ ዓለም ኣለኹም፣ እቲ መርመራ ንኽልቴኹም እዩ ዝምልከት መታን ፣ ን ንሓባራዊ ውሕስነት።
- እንተድደኣ ፣ ን በላሕቲ ነጋራት ተቕቃሊዕኩም ፣ ብፍላይ ድማ ካም እኒ ድራግ ዛኣመስሉ ፣ ብ መርፍእ ምስ ካልእ ሰብ ተወጋጊእኩም ትፈልጡ ኴንኩም፣ እቲ ዝነበለ መርመራ ናይ ኤችኣቪ ምግባር እዩ።
i ኣገዳሲ ሓበሬታ
እቲ ናይ ኤችኣቪ መርመራ፣ ምስኡ ኣውን ናይ ወይቦ ፣ ወይ ካልእ( ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት) ክግበር ይከኣል እዩ።
ብ ጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ኣፍልጦኹም ንምዕባይ
DÉPISTAGE DU VIH/SIDA : ወይ መርመራ ናይ ኤኣቪ ኤይድስ
*VIH ኤች ኣኣይ ቪ ቫይረስ ንስርዓተ ምክምኻል ሕማማት ዘጥቕዕ ቻይረስ እዩ
VIH veut dire Virus de l'Immunodéficience Humaine :
ስለዝኾነ ድማ፣ ነቲ ዘጥቕዖ ሰብ ንበብግዜ ዝምዕብል መጥቃዕቲ ነቲ ናይ ስርዓተ ምክልሓል መስርሑ የቕዕዖም። (እዚ ማለት ድማ እቲ ሰብ ናይ
ሕማም ናይ ምክልኻል ሓይሉ ይጠፍእ)
* SIDA/AIDS ድማ ብሳዕቤን ናይቲ ቫይረስ ዝስዕብ ረኽሲ ወይ ሳዕቤን እዩ
:ጉድለት ወይ ብኩራት፣ ናይ ክትትልን ብቑዕ ክንክንን ድማ፣ እቶም ህዋሳት ኣካላትና፣ ዘለዉ ናይ ምክልኻል ዋህዮታት፣ በብቑሩብ እናነከዮምን ዘይ ብቑዓት ኣናገበሮምን ይመጽእ። ስለዝኾነ ድማ ናይ ዓበይቲን ቀተልቲን ሕማማት እናኣቃልዐ ይመጽእ።ገለ ገለ ሕማማት ቀተልቲ እዮም ' ገለ ገለ ድማ ተበላለጽቲ' ኮይኖም ኣብ መስርሕ ምድኻል ምሉኦ እጃም የበርክቱ። ስለዚ ድማ እቲ ሰብ ብብዙሕ ሕማማት ከም ዝቕቓዕ ምስ ኮነ ኤይድስ ኣማዕቢሉ ይበሃል ።
ኣገባብ `መርመራ ናይ ኤች ኣይቪ ኤይድስን ዝተፈላላየ እዩ
- ኣቲ ኣዝዩ ፍሉጥ ኣገባብ መርመራ (ELISA) ማለት ብ ደም ዝውሰድ ምርመራ እዩ። እቲ ውጽኢቱ ድማ ካብ 3 ሰሙናይ ክሳብ ሓደ ወርሒ ንን ልዕሊኡን ዝንጸር ክኸውን እከሎ። Test classique (ELISA) : le test de dépistage par prise de sang recherche dans le sang la présence d’anticorps, preuve de l’infection. Il est fiable s'il est réalisé six semaines après une prise de risque : un délai de 1 mois et demi doit s'être écoulé après la dernière prise de risque.
- ካልእ ድማ ቅልጡፍ መርመራ ኮይኑ፣ ውጽኢቱ እንተነውሐ፣ ኣብ ውሽጢ 30 ደቓይቕ ዝፍለጥ እዩ። ብ ገለ ጠብታ ናይ ደም ድማ ይካየድ፣ እዚ እንተኾነ ኣዚ ዓይነት መርመራ እዚ ናይ ድሕሪ 3 ኣዋርሕ ወይ 12 ሰሙናት ክድገም ኣለዎ። ምኽልናቱ እቲ ናይ ኤችኣይቪ ቫይረስ ናብ ኣካላት ወዲሰብ ኣትዩ ክሳብ ዝምዕብል፣ ክንድኡ እዋን ስለ ዘድልዮ፣ እቲ ካልኣይ መርመራ እንተዘይተኻይዱ ምሉኣ ውጽኢት እዩ ክባሃል ኣይከኣልን።
- እቲ ኻልእ ድማ Autotest ይበሃል፣ እዚ ዓይነት መርመራ እቲ፣ ንተመርመራ ከም ዝጥዕም ማለት ኣብ ገዛ፣ ኣብ ገዛ ኣብ ፋርማሲ፣ ኣብ እንዳ ሓኪም፣ ማለት ንኻልእ ሕማማት እንተላይ ዝኣሊ ሓኪም፣ ዝግበር ከውን እከሎ፣ እቲ ውጽኢቱ ኣብ 15 ደቃይቕ እኳ ዝፍለጥ እንተኾነ፣ እቲ ዝበለጸን ዘተኣማምንን ሲ ሕጊ እውን እቲ መርመራ ድሕሪ 3 ኣዋርሕ ምድጋሙ እዩ።
DEPISTAGE DES HÉPATITES : መርመራ ናይ ወይቦ
L’hépatite A እቲ ብ ኣይፐተሲ ኤይ ዝፍለጥ ወይቦ ፣ ብ VHA ዝተባህለ ቫይረስ ዝመጽእ ኮይኑ ፣ ተለጋቢ እዩ ፣ ኣብ ብጾታዊ ሕማማት ዘመድቦ ድማ ብ ናይ ኣፍ ወይ ኦራል ዝፍጸም ጾታዊ ርክብ፣ ስለ ዝላገብ እውን እዩ።
L’hépatite B ብ VHB ዝበሃል ቫይረስ ዝመሓላለፍ ኮይኑ፣ ብቐሊል ዝመሓላለፍ እውን እዩ። ኣብ ፈረንሳ ንኣብነት፣ ብ ኣብ ብዝግበር ጾታዊ ርክብ ብምትሕልላፉ ዝተፈልጠ እዩ። ከምኡ እውን እዚ ማለት እቲ ሃይፐንተንሲስ ቢ ብ ኻልእ መገድታት እውን ክመሓላለፍ ዝኽእል እምበር ካልኦት ሲ ዓይነታት ወይቦ ብጾታዊ ርክብ እዮም ዝመሓላለፉ።
L’hépatite C እዚ ወይቦ እዚ ከም ብ ጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፍ ወይቦ ኣይጥቐስን ኣይምደብን፣ እንተኾነ ኣብ ገለ ገለ ኣጋጣሚታት እቲ ብ ምትንኻፍ ደም ፣ ገለ ገለ እዋን ድማ፣ ብ
-ወርሓዊ ጽግያት
de règles,
- ብ መቐመጫ ዝግበር ጾታዊ ርክብ
- ብ ተጣቃምነት ናይ ድራግ መሳርሒታት ካልእን ክመሓላለፍ ይኽእል እዩ
Hépatite B et hépatite C : ብኸመይ እዩ እቲ መርመራ ዝግበር? ንዝብል ሕቶ ኣብ ዞም ዝስዕቡ ሕቶታት ዝምርኮስ እዩ።
Hépatite B et hépatite C :
- እንተደኣ ቅድሚ 1992 ዓም ካልእ ሰብ ደም ዝወሰደ ሰብ ምስ ዝኸውን
- እንተደኣ ኣብ ኣብ ምውሳድ ድራን ሓሽሽን ዝሳተፍ ኮይኑ፣ እዚ ድማ ምስ በላሕቲ ነገራት ምትእስሳር ክህልዎን ብእኡ ዝመጽእ ሳዕቤናትን ዝተቓልዐ ስለ ዝኸውን።
- እንተደኣኣ ዓቢ ተኻይድሉ ዝተፈጥ ኮይኑ እቲ ሰብ
- ብ ኸብድቲ ሕምማምት ተጠቖዑ ኣብ ሕክምና ነዊሕ ዝደቀሰ እንተኾይኑ።
- እንተደኣ ወላዲቱ በቲ ሕማም ዝተለኽፈት ኮይና
- እንተደኣ ወለዲ በቲ ሕማም ዝተጠቅዑ ኮይኖምmon (ou ma)
-እንተደኣ ገለ ካብ ኣባላት ቤተሰብ በቲ ሕማም ተጠቒዖም
- እንተደኣ acupuncture ማለት ብ መውጋኣቲ መርፍእ ዝካየድ ክትትል ወሲዱ ዝፈልጥ ኮይ ኑ እቲ ሰብ
- እንተደኣ ተወቂጡ ኔሩ ኮይኑ
- እንተደኣ ኣብ ይህወቱ ተኣኣሲሩ ዝፈልጥ ኮይኑ እቲ ሰብ j’ai été
- እንተደኣ ኣብ እዋን ቁልዕነተቱ ብኸቢድ ሕማማ ይሳቐ ኔይሩ ወዘተ ።
ናይ ኤች ኣይ ቪ መርመራ ንምግባር
AIDES vous propose en toute confidentialité :
- Informations, préservatifs, gel et matériel de réduction des risques,
- Test rapide VIH (virus du sida),
- Test rapide VHC (hépatite C),
- Test rapide VHB (hépatite B),
- Autotests VIH.
i
Bon à savoir :Il n'y a pas besoin d'être à jeun lorsque l'on souhaite se faire dépister.
Il est recommandé de faire un dépistage de toutes les IST (Infection Sexuellement Transmissibles : chlamydiae, gonocoques, etc. ) également en laboratoire de ville ou en en CEGIDD.
En France, il est possible de faire un test de dépistage VIH, IST et Hépatites :
- dans un CEGIDD (Centre Gratuit d’Information, de Dépistage et de Diagnostic),
- dans un laboratoire d'analyses médicales (avec ou sans ordonnance selon les laboratoires),
- dans des locaux associatifs comme AIDES ou des dispositifs mobiles habilités (TROD),
- à l'endroit de son choix avec un autotest du VIH.
ንብስኹም ካብ ሓግዚ ወይ ሓልዉ ካብ መልከፍቲ ወይ እውን ምምዕባል ኤይድስ ንኽትዕገቱ ምእንቲ
- ሓበሬታ ፣ ኮንዶምን ካልእን መከላኸሊ ባእታታን ምጥቓም
- ብቕልጡፍ ምምርማር Test rapide VIH (virus du sida), ምግባር
- ቅልጡፍ መርመራ ናይ Test rapide VHC (hépatite C), ምግባር
-ህጹጽ መርመራ ናይ Test rapide VHB (hépatite B)
- ባዕላዊ መርመራ ናይ HIV
i ኣብዚ ክፍለጥ ዘከዎ ግን ፣
ነቲ ፈተና ምግባር ክትሓፍሩ የብልኩም፣ ምኽንያቱ ንኹሎም ተመሓለፍቲ ሕማማት፣ ናይ ምምርማር ዕድላት እውን ኣለኩም።
ከምኡ እውን ናይ ብ ጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሓማማት IST ከምኡ ኣውን ናይ ኣከባብያዊ ናይ ክትትም ማእከላት GEGIDD ክትትል ርኸቡ
ኣብ ፈረንሳ መርመራ ናይ ምግባር ዩ ናይ ኤች ኣይ ቪ፣ ወይቦን ነጻ ዕድል ኣሎ
- CEGIDD ማለት ኣም መመርመሪ ማኣከላት፣ dans un CEGIDD
- ኣብ ማእከላት ሕክምና(ብዘይ ናይ ሓኪም ወረቐት ),
- ኣብ ኣከባቢኹም ዝርከብ (TROD), ማለት ማእከል ህጹጽ መርመራ
- እቲ መርመራ ናይ ኤች ኣይ ቪ ናብ ተመርመርቲ HIV ደገፍ ዝህብ እዩ
ን ውጽኢት መርመርኦም ፖስቲቭ ዝኾኑ ሰባት ፣ ኣሰናይነትን ሓገዝን
እንተደኣ እቲ ውጽኢት መርመራ ፖስቲቭ ኮይኑ፣ ኣብ ኩሉ መሰላትኩም ናይ ሕክምና ይኹንካልእ ክንተሓበረኩም ኢና፣ "Rompre l'isolement" et "Être accompagné". ማለት ተነጽሎን ገለልተነትን ከይስመዓኩም ከነሰንየኩም ኢና ።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ርኸቡና
ኣብ ከባቢኹም ዝርከብ ናይ ኤይድስ መመርመሪ ማእከላት። ፣ ንምርካብና ኣይትጠራጠሩ ኣይትሰከፉ ።


text:
ዜናታት ደንበ ገባቲ ህግደፍ
ምንጪታት ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ)
ብ06 ሚያዝያ 2015 ባይቶ ሚንስተራት ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ኣኼባ ምክያዱ ተሓቢሩ። እቲ ኣኼባ ኣብ ዞባና ዘንጸባርቕ ዘሎ ቅልጡፍን ኣገዳስን ምዕባሌታት መሰረት ጌይሩ ኣብዞም ዝስዕቡ ጉዳያት ማለት ዞባዊ ውድዕነት፡- ህልዊ ኩነታት የመንን ዝካየድ ዘሎ ደብዳብን፡ ውሽጣዊ ኩነታት ኤርትራ፡ ኩነታት ደንበ ተቓውሞ ምዝታዩ ተገሊጹ።
- ንህልዊ ኩነታት ዞባና ብዝምልከት፡-
- ኣብ መጨረሻ ወርሒ መጋቢት 2015 ፍሉይ ልኡኽ መንግስቲ ስዑዲ ዓረብ ብሕቡእ ንኣስመራ ምእታዉ፡ መንግስቲ ኤርትራ ንሑሲዩን ዝገብሮ ዘሎ ደገፍ ደው ከብል ዝጠልብ ንጹር ሰነድ ሂቡ ምምላሱ፡ ቀጺሉ ላዕለዋይ ልኡኽ ኢራን ንኣስመራ ብድሕሪ ምእታዉ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ጉዳይ ሑሲዩን ዝወሰዶ መርገጽ ናእድኡ ኣቕሪቡ፡ ብዝያዳ ክቕጽል ምትብብዑ ይግለጽ። ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ኲናት የመን ዝተወግኡ ሑሲዩን ኣብ ሆስፒታታት መንግስቲ ኤርትራ ይሕከሙ ምህላዎም፡ ኣቐድም ኣቢሉ’ውን ሑሲዩን ኣብ ከባቢ ዓሰብ ኪሎ 18 ዝተባህለ ፍሉይ ቦታ መደበራት ታዕሊም ብገባቲ ስርዓት ህግደፍ ተዋሂቦም ምጽንሖም፡ ኣብዚ መደበራት’ዚ ድማ ምንቅስቓስ መንእሰያት ሶማል ከም ዝርከብ ይፍለጥ።
- ኣኼበኛታት ኣብዚ እዋን’ዚ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ኲናት ትገብረሉ ሃዋሁ ዘይምህላዉ፡ እቲ ዓቢ ስኽፍታ ዝፈጥር ግን ኣንጻር ሑቲይንን ፕሬሲደት የመን ነበር ዓሊ ዓብደላ ሳልሕን ብመንግስቲ ስዑድያ ዝተመስረተ ምሕዝነት’ዩ። እዚ ምሕዝነት’ዚ መንግስቲ ኤርትራ ካብቶም ንሑቲዩን ዓቢ ደገፍ ዝገብር ምዃኑ ጉጉይ ኣረዳድኣ ተታሒዙ ብምህላዉ ነዚ ንምቕያር ብርቱዕ ጻዕርታት ክሓተና’ዩ ከም ዝበሉ ምንጭታት ኤስደለ ሓቢሮም። ካብዚ መሰረት ብምግባር ድማ ሓደ ላዕለዋይ ልኡኽ ካብ መሪሕነት ህግደፍ ንሑሲዩን ደገፍ ከምዘይገብሩ ንመንግስቲ ሱዳን ንምርዳእ፡ ብ14 ሚያዝያ 2015 ብሕቡእ ንካርቱም ምእታዉ ተገሊጹ። ከምኡ’ውን ብተመሳሳሊ እስራኤል ብመንግስቲ ኤርትራ ዘለዋ ፍሉይ ቆላሕታ ምርኩስ ብምግባር ፍሉይ ልኡኽ፡ ንህልዊ ኩነታት ንምሕባር ድማ ንኣውሮጳን ኣሜርካን’ውን ልኡኻት ምስዳዶም ተሓቢሩ።
- ንህልዊ ኩነታት ኤርትራ ብዝምልከት፡-
- ምስዚ ጉዳይ’ዚ ብምትሕሓዝ ኣኼበኛታት ምስ ኩሎም ካብቲ ስርዓት ብዝተፈላለየ ምክንያታት ዝሃደሙ መሪሕነት ከምኡ’ውን ላዕለዎት ካድራት ኣብ ደንበ ተቓውሞ ኢዶም ዘየኣተዉ፡ ቁልጡፍ ርኽባት ክግበር ብዝተሓላለፈ ለበዋ፡ ነዚ ጉዳይ’ዚ ዝኸታተል ካብ ላዕለዎት ኣካላት ሓደ ኮሚቴ ተመዚዙ ምህላዉ ተሓቢሩ። ከምኡ’ውን ኣብ ዶብ ኦምሓጀር፡ ገርሰት፡ ጉልጅ፡ ተለታ ዓሸር፡ ተሰነይ ዝርከቡ ወተሃደራውን ጸጥታውን ሓለፍቲ ፍሉይ ኣኼባ ከም ዝተገበረሎም ምንጭታት ኤስደለ ገሊጾም።
- እሱራት፡- ሜጀር ጀረናል ወዲ ገርጊስ ኩሉ ኣብያተ ማእሰርቲ በዘይተፈረዱ እሱራት ብምምልኡ፡ እዚ ጉዳይ’ዚ ህዝቢ ህጹጽ ፍታሕ ክንገብር ዝሓተሉ ኣጋጣሚ ክመጽእ ስለዝኽእል፡ እዚ ጸገም’ዚ ህጹጽ ፍታሕ ክንገብረሉ ይግባእ ዝብል መደረ ምሃቡ፡ ኣኼበኛታት ኣብቲ መግለጽ ብድሕሪ ምስምማዕ ኣብ ዝተፈላለየ በዓላት ብፍላይ ከኣ ኣብዚ ዝመጽእ ዘሎ 24 ግንቦት 2015 በዓል ሃገራዊ ነጻነት ብርክት ዝበሉ እሱራት ንምፍታሕ ክንጥቐመሉ ይግባእ ዝብል ርእይቶ ምቕራቦም ተሓቢሩ። ምስዚ ብምትሕሓዝ’ውን ኣኼባኛታት ብዶብ ሱዳን ምስግጋር ደቂ-ሰባትን ኣቁሑትን ዘስዕቦ ኣሉታዊ ጽልዋታት ምዝታዮም፡ ብፍላይ’ውን ደንበ ተቓውሞ ክጥቐመሉ ስለ ዝኽእል ንምክልኻሉ ብርቱዕ ጻዕርታትን ስጉምትታትን ክንወስድ ይግባእ ምባሎም ተገሊጹ።
- ኩነታት ደንበ ተቓውሞ ብዝምልከት፡- ቤት ጽሕፈት ዜናን ሓበሬታን19/04/2015
- ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ)
- ኣኼበኛታት ደንበ ተቓውሞ ብኣውራጃን ዓሌትን ዝተኸፋፈለ፡ ስትራተጂካዊ መሓዛ ዘይብሉ ስለ ዝኾነ ኣውንታዊ ጽልዋታት የብሉን ክብሉ ገሊጾሞ። ንደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ሓርነት ኩናማ ኤርትራ ግን ፍሉይ ቆላሕታን ኣድህቦን ሂቦም ብዕቱብ ከም ዝተመያየጡ ተሓቢሩ። ብፍላይ’ውን ኣቦ-መንበር ደምሓኩኤ ቀርነልዮስ ኦስማን ናብ ኣሜርካ ዑደት ብድሕሪ ምክያዱ ገለ ስግኣታት ከም ዘለዎም ከብርሁ ከለዉ፡ ሜጀር ጀነራል ዑስማን ሳልሕ (ኣብ ሓይልታት ባሕሪ) እቲ ጉዳይ ዘለዎ ሓደገኛ ኩነታት ብምግንዛብ፡ ኣብ ህዝቢ ኩናማ ዓይነታዊ ዝኾነ ስጉምቲ፡ ብርቱዕ ጎስጓስ፡ ዝተመንዝዐ መሬቶም ምምላስን ኣብቲ ዞባ መሰረታዊ ግቡኦም ክረኽቡ መሰላቶም ምምላእን ግቦ ክንወስድ ይግባእ ክብል መዲሩ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=9548


text:
ተምሃሮ ዩኒቨርሲቲ ኣብ ስነ ተዋልዶ ዘለዎም ፍልጠት ትሑት ስለዝዀነ ምስ ፆታዊ ጉዳያት ተዛሚዶም ብዝኽሰቱ ሕማማትን ፀገማትን ብቐሊሉ ይጥቅዑ ኣለዉ ተባሂሉ'ሎ።
ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ሓላፊ ክፍሊ ትምህርቲ ጥዕና ሕብረተሰብ ዶክተር ኣርኣያ ኣብርሃ ካብ 30 ክሳብ 40 ሚኢታዊ ተምሃሮ ዩኒቨርሲቲ ፆታዊ ርክብ ከምዝፍፅሙ ብመፅናዕቲ ተረጋፁ እዩ ኢሎም። ኣብዚ እቲ ዝኸፈአ ድማ ጥንቃቐ ዝጐደሎ ርክብ ምፍፃሞም ከቢድ ሳዕብየን ከምዝበፅሖም ርዱእ ኰይኑ እዩ ኢሎም።
ተምሃሮ ኣብ ንእስነት ዕድሚኦም ካብ ስድራኦም ተፈልዮም ናብ ዩኒቨርሲቲ ምእታዎም ብቐረባ ዝምዕዶም ስለዘይረኽቡ ብመሓዙቶም ድፍኢት ናብ ዓቐን ዝሓለፎ መስተ፣ጫትን ሽጋራን ይኣትዉ። እቲ ብፊልምን ማሕበረሰባዊ መራኸብትን ኣቢሎም ዝረኽብዎ ሓበሬታ እውን ተወሳኺ ፅዕንቶ ይፈጥረሎም። በዚን ክንድዝን ምስ ፆታዊ ርክብ ተኣሳሲሮም ዝመፅኡ ሕማማት ይህሰዩ ኣለዉ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብፍላይ ሚኒስቴር ትምህርቲ ናይ ስነ ተዋልዶ ትምህርቲ ንኹሎም ተምሃሮ እሞ ድማ ብቐሊሉ ብዝርደኦም መንገዲ ትምህርቲ ንምሃብ ወሲኑ'ሎ ኢሎም ዶክተር ኣርኣያ።
ንድምፂ ኣመሪካ ርእይቶኦም ዝሃቡ ተምሃሮ ዩኒቨርሲቲ መቐለ እቲ ትምህርቲ ብዘይድለ ወልፍታት ተደፋፊኦም ግዳያት ኤች ኣይቪ ኤይድስን ንዝኾኑ ዘለዉን ዘይተደለየ ጥንሲ ንዘጓንፈን ዘሎን ትምህርቲ ስነ ተዋልዶ ምሃብ ፅቡቕ መፍትሒ ክኸውን እዩ ብምባል ብጸጋ ተቐቢሎምዎ ኣለዉ


text:
ኮሮናቫይረስ፡ ጀርመን ንትሕቲ 60 ዕድመ ክታበት ኣስትራዘኔካ ምሃብ ክትቅንስ እያ
ጀርመን፡ ብምኽንያት ሳሕቲ ዘጋጥም ጸገም ምርጋእ ደም፡ ክታበት ኮሮናቫይረስ ኦክስፎርድ-ኣስትራዘኔካ፡ ንትሕቲ 60 ዕድመ ምሃብ ከምእትቕንስ ገሊጻ፡፡
ትካል ተቖጻጻሪ መድሓኒት ጀርመን፡ እቲ ክታበት ካብ ዝወሰዱ 2.7 ሚልዮን ሰባት ኣብቶም 31፡ እቲ ሓሓሊፉ ዘጋጥም ጸገም ምርጋእ ደም ከምዝተርኣየ ኣፍሊጡ ኣሎ፡፡
ካናዳ ብተመሳሳሊ፡ ዕድሚኦም ትሕቲ 55 ንዝኾኑ ሰባት እቲ ክታበት ምሃብ ደው ኣቢላ እያ፡፡
ነቲ ክታበት ዘፍርይ ትካል ኣስትራዘኔካ ግና፡ እቲ ክታበት ካብ ጉድኣቱ ጥቕሙ ከምዝዛይድ ብዓለምለኻዊ ተቖጻጸርቲ መድሓኒት ተረጋጊጹ እዩ ይብል፡፡
እንተኾነ፡ እቲ ሳሕቲ ኣብ ሚልዮናት ዘጋጥም ሕማም ምርጋእ ደም፡ ካብቲ ልሙድ ብዝዛየደ የጋጥም ንምህላዉ ግን የጽንዕ ኣለኹ ኢሉ፡፡
ኣብዚ ወርሒ ገለ ሃገራት ኣውሮጳ ብተመሳሳሊ ስግኣት፡ ነቲ ክታበት ምሃብ ዘቋረጻ ኮይነን፡ ተቖጻጸርቲ ጥዕና ሕብረት ኣውሮጳን ዩናይትድ ኪንግደምን ግን ጥቕሚ እቲ ክታበት ከምዝዛይድ ብምግላጽ፡ ነቲ ክታበት ይድግፉ ኣለዉ፡፡
‘‘ክታበት ኦክስፎርድ-ኣስትራዘኔካ ውሑስን ውጽኢታውን እዩ፤ ዛጊድ ድማ ኣብዛ ሃገር ህይወት ኣሻሓት ኣድሒኑ እዩ’’ ዝብል ወሃቢ ቃል መንግስቲ ዩናይትድ ኪንግደም፡ ልዕሊ 30 ሚልዮን ሰባት ቀዳማይ ዙርያ ክታበት ከምዝወሰዱ ይገልጽ፡፡
ክታበት ኣስትራዘኔካ ካብቶም ኣብ ሃገራት ምዕራብ ብሰፊሑ ኣብ ጥቕሚ ዝወዓሉ ክታበታት ኮሮናቫይረስ ኮይኑ፡ ናብ ዘይማዕበላ ሃገራት ድማ መኽሰብ መሰረት ከይገበረ ክቐርብ ዝዓለመ እዩ፡፡
ምክፍፋል እቲ ክታበት ኣብ ሃገራት ሕብረት ኣውሮጳ ብምኽንያት ጸገማት ምፍራይን ምጉዕዓዝን ተጓቲቱ እዩ፡፡ ጀርመን ድማ ካብተን ሳልሳይ ዙር ማዕበል ኮሮናቫይረስ ዘስገአን ሃገራት ሓንቲ እያ፡፡
ወዲ 73 ዓመት ቀዳማይ ሚኒስተር ጥልያን ማርዮ ድራጊን በዓልቲ ቤቱን ትማሊ ሰሉስ፡ ኣብቲ ክታበት እምነት ከምዘለዎም ብዘርኣይ፡ ፈላማይ ዙር ክታበት ኣሰትራዘኔካ እንትወስዱ ተራእዮም እዮም፡፡


text:
ንፍቕርን ንሰናይ ግብርን ንምንቕቓሕ ኣብ ንሓድሕድና ነስተብህል። እብ.10:24
ትፈልጡዶ ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ካሊፎርንያ ጥራይ ዝርከብ ቀይሕ-ጉንዲ (Redwood) ዝበሃል ገርብ ካብ ዓለም እቲ ዝዓበየ ዓሌት ገረብ ምዃኑ? ቁመት ናይዚ ገረብ እዚ ክሳብ 100 ሜትሮ ዝበጽሕ ክኸውን ከሎ ሩግዱ ድማ ክሳብ 10 ሜትሮ ዝኣክል ይኸውን። ዕድመ ናይዚ ገረብ ድማ ክሳብ 3,000 ዓመት ከም ዝበጽሕ ተመራመርቲ ይሕብሩ። እዚ ክንድዚ ዝኣክል ኣዚዩ ግዙፍ ገረብ ጸኒዑ ደው ክብል ዑምቀትን ግዝፍን ሰራውሩ ከምቲ ዕቤቱ ክኸውን ኢኻ ትጽበዮ። እንተኾነ ግና ዕሙቀት ሰራውር ናይዚ ዓሌት ገረብ ክንዮ 3 ሜትሮ ዘይከይድ፣ ሩግዲ ናይ ሰራውሩ ድማ ኣስታት 30 ሰንቲሜተር ጥራይ እዩ። እዚ ክንድዚ ዝኣክል ገረብ ደኣ ብኸመይ እዩ ጸኒዑ ደው ዝብል?
እዚ ዓሌት ገረብ ንሓድሕዱ ተጸጋጊዑ እዩ ዝቦቁል። ስለዚ ድማ ንሰራውሩ ናብ ጎድኒ ብምስፋሕ ምስ ስረውር ናይቶም ኣብ ከባቢኡ ዝቦቁል ኣግራብ ይሓላልኾ እሞ ኩሎም እቶም ብሓባር ዝቦቖሉ ኣግራብ ተደጋጊፎም ደው ይብሉ። ንፋስ ይኹን ህቦብላ ድማ ኣየውድቖምን። ሓንቲ ገረብ ንበይና እንተ ቦቒላ ግና ሰራውራ ዕሙቀት ስለ ዘይብሉ ንፋስ መጺኡ የውድቓ። ከምቲ ዝግብኣ ንነዊሕ ዘመን ድማ ኣይትጸንሕን። እዚ ባህርያት ናይዚ ገረብ ነቲ ኣብ ንሓድሕድና ክህልወና ዘለዎ ዝምድና እዩ ኣዘኻኺሩኒ። ንሓድሕድና ተደጋጊፍና ኢና ጸኒዕና ደው እንብል እሞ ተቐራሪብና ንምድግጋፍ ኣብ ንሓድሕድና ነስተብህል።
ጸሎት: ዎ ኣምላኽ ብኣኻ ዝኾኑ ኣሕዋትን ኣሓትን ስለ ዝሃብካኒ ኤመስግነካ ኣልኹ። ኣብ ንሓድሕድና ሕብረት ንኽህልወናን ንሓድሕድና ንኽንደጋገፍን ኣዚዝካና ኢኻ እሞ ንኻልኣት ክድግፍን ንርእሰይ ክድገፍን ኣብ ሕብረት ክጸንዕ ጸጋኻ ኣብዝሓለይ። ብስም የሱስ ኣሜን!


text:
ስፖርታዊ ዓወትና ናብ ፖሎቲካዊ ዓወት ክሰጋገር ኣለዎ
ደሓን ይእተዉ ኣሕዋትናን ደቅናን ኣብ “ቱር ደ ፍራንስ “Tour De France” ብብሽግለታ ተወዳዲሮም ኣንጸባራቒ ዓወት ዝተጓናጸፉ መንእሰያት ዳንኤል ተኽለሃይማኖትን መርሃዊ ቁዱስን ጸባ ኣስትዮሙና። ኣብ ኩሉ ኩርናዕ ዓለም ዝነብር ኢርትራዊ ካብቲ በብእዋኑ ዝሰምዖ ሕማቕ ወረታት ዋላ’ውን ንቁሩብ መዓልታት ይኹን ባህታ ክሰፍኖ ጌሮም እዮም። እዚ ጥራሕ ግን ኣይኮነን፡ ኤርትራዊ መንእሰይ ቁሩብ ቅሳነት እንተዝረክብ ተዋዳዲሩ ካብ ካልኦት ከምዘይሓምቕ ብግብሪ ኣመስኪሮም እዮም። እቲ ከምዚ ዝበለ ካብ ምብራቕ ናብ ምዕራብ ካብ ሰሜን ናብ ደቡብ ዝተቓለሐ ብስራት ዓወታት ገና ከይቀሃመ ሓውና ግርማይ ገብረስላሴ ከኣ ኣብ በጂንግ ማራቶን ተዋዳዲሩ ቀዳማይ ኮይኑ ብምዕዋቱ ኤርትራ ሃገርና ኣብ ታሪኽ ናይ ቅድድም ጉያ እግሪ ንመጀመርታ ግዜ ወርቂ ክትሽለም ጌርዋ ኣሎ። እንቛዕ ኣሓጎሰኩም እንቛዕ ኣሓጎሰና። ደስ ኢሉና ደስ ይበልኩም። ዓወትኩም ብልጭ ኢሉ ከይጠፍእ እኳ ደኣስ ካልኦት መንእሰያት ኣሰርኩም ክኽተሉ ዘለና ድሌትን ባህግን ዓቢ ምዃኑ በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ክንገልጽ ንደሊ።
እወ ንያትን ሓቦን መንእሰያት ኤርትራ ከምዚ ናይ ሕጂ ብህግደፍ መሬት ከይዘበጠ ከሎ ኤርትራዊ መንእሰይ ኣብ ስፖርት ይኹን ኣብ ካልእ ብዙሕ መዳያት ኣብ ገሊኡ መስተንክራዊ ኣብ ገሊኡ’ውን ዘይነዓቕ ዓወታት ከመዝግብ ጸኒሑ’ዩ። ድሕሪ ሃገራዊ ነጻነት ግን ህዝቢ ኤርትራ እቲ ዝነበሮ ዕቑር ዓቕምታት ጸጋታቱ ከማዕብል ዕድል ኣይረኸበን። ካልእ ኩሉ ውድድራት ተሪፉ ኣብ ደርፍን ኣብ ምፍንቃል እምንን ጥራሕ ክወዳደር ተሓጺሩ’ዩ ጸኒሑ።
እዚ ሕጂ ንርእዮ ዘለና ዓወታት’ውን እንተኾነ እቲ ካብ ነዊሕ እዋናት ጀሚሩ ኣብ ደምን ሕልናን ህዝብና ሰሪጹ ዝጸንሐ ወትሩ ዘይምብርከኽ ሓቦ እንተዘይኮይኑ፡ ብሰንኪ ህግደፍ’ኳ ካብ ጽፍሒ ምድሪ ብድድ ንከይንብል ዘይተፈተነ ነገር የለን። ውድድር ምዕብልና ምዃኑ፡ ውድድር እንተልዩ ዝተፈላለየ መማረጺታት ይህሉ’ሞ ዝሓሸ ናይ ምምራጽ ዕድላት ሰፊሕ ይኸውን። ዝበለጽካ ኮንካ ንክትረአ ከኣ ኩሉ ዝከኣለካ ክትህብ ድሕር ኣይትብልን። ውድድር ኣደ ምዕባሌ ኣያ። እንተኾነ ግን ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ከይትወዳደሩኒ ኢሉ ነጻ ፖሎቲካዊ ውድድር ብምንፋጉ ፖሎቲካዊ ንድየትን ድኽነትን ኣስዒቡልና’ዩ። ብፖሎቲካዊ ንድየት ክመጽእ ዝኽእል ዘበለ ኩሉ ድሕረትን ሕመቕን ኣብ ርእሴና ክጸዓን ጌይሩ ኣብ ውሽጥና ጥራይ ተሓጺርና ክንተርፍን ሃገርና ዓባይ ማእሰርቲ ክትኸውንን ጌይርዋ ኣሎ። ኣብ ቁጠባ ተወዳዲርና ንኸይንዓቢ ከኣ ካልእ ዓበይቲ ትካላትሲ ይትረፍ ህግደፍ ሽሮን በርበረን ከይተረፈ እናሸቀጠ ንኩሎም ንኣሽቱ ነጋዶ ከይተረፈ ካብ ጸወታ ወጻኢ ከምዝኾኑ ጌይሩ ኣሎ።
ውድድር እንተዘየልዩ ምዕብልና የለን ኣብ ኩሉ መዳያትና ቅዱስ ቅንእን ውድድርን ጌርና መታን ንክንምዕብል ከምዚ መንእሰያትና ኣብ ጉያ እግርን ብሽግለታን ተወዳዲሮም ኣመዝጊቦሞ ዘለዉ ዓወታት ከኣ መታን ከነመዝግብ ንኩሉ’ቲ ውድድራት ክመውት ዝገበረ ስርዓት ህግደፍ ብምእላይ ሕልናን ሓቦን ህዝብና ናብ ንቡር ቦትኡ ንምምላስ ንተዓጠቕ።
ንኩሉ’ቲ ብርቱዕ ብደሆታት ሰጊሮም ንሃገርና ኣብ ቅርዓት ዓለም ክትፍለጥ ዝገበሩን ወጻእተኛታት ድማ ንሃገርና ክፈልጡ ክብሉ ምስ ተመራመሩ እንታይ ዓይነት ሰይጣናዊ መንግስቲ ከምዘለና ከፈልጡ ዝገበረ ፍጻሜ እዩ’ሞ ጀጋኑ ኣትለታትና ክብርን ምስጋናን ይብጸሓዮም።
ቤት ዜናን ባህልን
ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራሲያዊ ለውጢ
26 ነሓሰ 2015
Short URL: https://english.farajat.net/?p=9866


text:
ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያትን ተመሃሮን ኤርትራ ጨንፈር ዞባ ጋሽ- ባርካ፡ ኣብ ንኡሳን ዞባታት ባረንቱ፡ ሃይኮታን ሻምብቆን ብሞያታት ኤዲቲንግ፡ ግራፊክስን ስነ-ጽባቐ ጸጒሪ ርእስን ዘሰልጠኖም 90 መንእስያት ኣመሪቑ።
እቲ ትምህርቲ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ባረንቱ ን15 መንእስያት ናይ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ኤዲቲንግን ግራፊክስን፡ ን25 መንእሰያት ድማ ናይ ሰለስተ ኣዋርሕ ስነ-ጽባቕ ጸጒሪ ርእሲ ክኸውን እንከሎ፡ ኣብ ንኡሳን ዞባታት ሃይኮታን ሻምብቆን ድማ ን50 መንእሰያት ናይ ስነ-ጽባቐ ጸጒሪ ርእሲ ምዃኑ ተፈሊጡ።
እቲ ዕላማ፡ መንእሰያት ሞያ ቀሲሞም ነብሶምን ንስድራ-ቤቶምን ንኽኣልዩ ብምዃኑ፡ ልቓሕ ብምሃብ ክሳብ ወርሒ ግንቦት 2018 ናይ ምጥያሶም መደብ ከምዘሎ፡ ኣብ ሃማመተኤ ዞባ ጋሽ-ባርካ ሓላፊ ክፍሊ ፕሮጀክትታት ኣቶ ዳኒኤል ኣብርሃ ገሊጹ።
ሰልጠንቲ ዝቐሰምዎ ሞያ ብግቡእ ክግልገልሉ ዘዘኻኸረ ሓላፊ ፖለቲካውን ውደባውን ጉዳያት ጨንፈር ሃማመተኤ ዞባ ጋሽ-ባርካ፡ ኣቶ ማሪቆስ ግርማጽዮን፡ ኣብ’ዚ ዓመት’ዚ ኣብ 12 ንኡሳን ናይ’ቲ ዞባ 400 መንእሰያት ብ10 ዓይነት ሞያታት ንምስልጣን መደብ ከምዘሎ ሓቢሩ።


text:
ኣብ ንኡስ ዞባ ድባርዋ፡ ኣብ ትግባረ ዝተወጠኑ መደባት ልምዓትን ኮማዊ ተሳትፎን ዝዝቲ ርክባት፡ ካብ 21 ለካቲት ክሳብ 11 መጋቢት ኣብ 28 ምምሕዳራት ከባቢ ተኻይዱ።
ኣመሓዳሪ’ቲ ንኡስ ዞባ ኣቶ ፍረወንጌል ተኽለሃይማኖት፡ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ብዛዕባ ዝዕመሙን ንትግባረ ዝበጋገሱን ዘለዉ መደባት ልምዓት፡ ንጥፈታት ምዕቃብ ማይን ሓመድን፡ ተሳታፍነት ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ትምህርቲ፡ ከምኡ’ውን ምኽፋል ግብሪ መሬትን ጥሪትን ድሕሪ ዝሃቦ መብርሂ፡ ብቐንዱ መነባብሮ ህዝቢ ንምምሕያሽ ዝዓለሙ ስለዝኾኑ፡ ነበርቲ በብከባቢኦም ውዳበታቶም ብምሕያል ኣበርክቶኦም ከዕዝዙ ትጽቢት ከምዝግበር ኣገንዚቡ።
ኣብ ርሑቕ ከባቢታት ዝርከባ ደምበታት ተጠርኒፈን ማሕበራዊ ኣገልግሎት ዝረኽባሉ ባይታ ንምፍጣር፡ ኣብ’ዚ ዓመት’ዚ ክትግበሩ ተወጢኖም ካብ ዘለዉ መደባት ምዃኖም ዝጠቐሰ ኣቶ ፍረወንጌል፡ ምዝርጋሕ ኣገልግሎታት ኤሌክትሪክ፡ መስመራት ማይን ጽርግያን እውን ጀረጃ ብደረጃ ክስራሓሉ ምዃኑ ኣብሪሁ።
ንኡስ ዞባ ድባርዋ፡ ኣብ 28 ምምሕዳራት ከባቢ ዝጥርነፋ 82 ዓድታትን ልዕሊ 90 ሽሕ ነበርቲን ኣለዋ።


text:
መንግስቲ ኢትዮዽያ ብዛዕባ ቀዳማይ ምንስትር መለስ ዜናዊ ዝሃቦ መብርሂ ዘዕግብ ኣይኮነን ዝብሉ ኣቶ ገብሩ ኣስራት፣ምንስትር ኮምንኬሽን ኢትዮዽያ፣ንኩነታት ቀ/ሚ ኣብ እዋኑ ዘይገለፀ፣ጠንቁ ዝፀንሐ ባህሊ ኢህወዴግን መንግስቲን ምግላፁ ዝዝከር‘ዩ።ብዛዕብኡ ዝተሓተቱ ኣቶ ገብሩ ኣስራት “እዚ ትኽኽል ኣይኮነን።ኢህወዴግ ሎሚ ይሰርሕ ዘሎ፣ ብናይ ገድሊ ኣሰራርሓን ኣካይዳን ኣይኮነን።ንሰማንያ ሚልዮን ህዝቢ ዝመርሕ ኢህወዴግ፣ብናይ ቀደም ባህሊ ዘይኮነስ፣ሕገመንግስታዊ ሓላፍነቱ‘ውን ፈሊጡ ክኸውን ኣለዎ” ኢሎም።
ሙሁር ፖለቲካዊ ሳይንስ ኣቶ የማነ ዘርኣይ ብወገኖም፣ቀዳማይ ምንስትር ኣብ ስርሑ ኣብ ዘይነብረሉ እዋን፣ምክትል ቀ/ሚ ነቲ ስራሕ ሸፊኑ ክሰርሕ‘ዩ።እዚ ማለት ግና ቀ/ሚ ኣብ ሓላፍነቱ የለን ማለት ኣይኮነን። ብሓደ ወገን ናይ ውልቀ-ሰባት ኩነታት ናብ ህዝቢ ምዝርጋሕ ግቡእ ዘይኮነሉ፣ብካልእ ወገን ህዝቢ ብዛዕባ መራሕቱ ናይ ምፍላጥ መሰል ኣብ‘ቲ ሕገ-መንግስቲ ከምዝተነፀረ ጠቂሶም።ፓርላማ ዕድመ ስርሑ ድሕሪ ሰላሳ ሰነ ዝናወሐሉ ሕገ-መንግስታዊ ባይታ ኣሎ’ውን ይብሉ።
ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ ኣብ ዘይሰርሕሉ እዋን - ሕገ-መንግስቲ’ዶ ተጣሒሱ?
- በትረ ስልጣን
ዝቃረኑ ገምጋማት ይቀርቡ
መንግስቲ ኢትዮዽያ ብዛዕባ ቀዳማይ ምንስትር መለስ ዜናዊ ዝሃቦ መብርሂ ዘዕግብ ኣይኮነን ዝብሉ ኣቶ ገብሩ ኣስራት፣ምንስትር ኮምንኬሽን ኢትዮዽያ፣ንኩነታት ቀ/ሚ ኣብ እዋኑ ዘይገለፀ፣ጠንቁ ዝፀንሐ ባህሊ ኢህወዴግን መንግስቲን ምግላፁ ዝዝከር‘ዩ።ብዛዕብኡ ዝተሓተቱ ኣቶ ገብሩ ኣስራት “እዚ ትኽኽል ኣይኮነን።ኢህወዴግ ሎሚ ይሰርሕ ዘሎ፣ ብናይ ገድሊ ኣሰራርሓን ኣካይዳን ኣይኮነን።ንሰማንያ ሚልዮን ህዝቢ ዝመርሕ ኢህወዴግ፣ብናይ ቀደም ባህሊ ዘይኮነስ፣ሕገመንግስታዊ ሓላፍነቱ‘ውን ፈሊጡ ክኸውን ኣለዎ” ኢሎም።


text:
ኣብ ሕዳር 22:2005 ቀዳመይቲ ጓለኣንስተይቲ ቻንስለር ጀርመን ብምዃን ኣብ መጽሓፍ ታሪኽ ዝተመዝገበት ኣንገላ መርከል፡ ኣብ ዝሓለፈ 16 ዓመት መሪሕነታ`ውን ንሽምን ጽልዋን ጀርመን ኣብ ምብራኽን ነቲ ተመቐቓላይ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ሓደ ንኽጸንሕ ኣብ ምግባርን ሽም ኣትሪፋ`ያ። ከምኡ`ውን ንቅልውላዋት ኣብ ምምሕዳር፡ ንደቀኣንስትዮ ኣብነት ኮይና።ሕጂ ግን ካብ ስልጣና ትሰናበት ኣላ።
ንጀርመን ን16 ዓመታት ድሕሪ ምምራሕ ኣብ መበል 67ዓመት ዕድሚኣ`ያ ካብ ስልጣን ትወርድ ዘላ ኣንገላ መርከል፡ብውሽጥን ብወጻእን ሞገስ ኣይተነፍጋን።
ምህርቲ ሳይንስ ኣብ ኮሚንስት ምብራቕ ጀርመን ዝዓበየት ቻንስለር መርከል፡ ዘገልገለቶ ንውሓት ግዜ፡ ዳርጋ ማዕረ`ቲ ሓደ እዋን መምህራ ዝነበረ ካብ 1982-1998 ንጀርመን ብምውህሃድ ዝፍለጥ ሀልመት ኮል`ዩ።
ብማእከል፡የማናይ ክንፊ ክርስትያን ደሞክራት ኣተሓሳስባ ትግለጽ መርከል፡ ምናልባት ሓደ ሕላገታ ዝብሃል ነገር ዝተርፋ`ኳ እንተኾነ፡ ዘይትጽዓድ ኣማሓዳሪት ቅልውላውን ተጣባቒት ምዕራባዊ ክብርታትን ኮይና ተራእያ`ያ።
መርከል፡ ኣብቲ ናይ 16 ዓመት ዘመን መሪሕነታ ምስ ኣርባዕተ ናይ ኣመሪካ ፕረዚደንትታት፡ ኣርባዕተ ናይ ፈረንሳ፡ ሓሙሽተ ናይ ብሪጣንያ ቀዳሞት ሚንስተራት፡ ከምኡ`ውን ምስ ሸሞንተ ናይ ኢጣልያ ቀዳሞት ሚንስተራት ሰሪሓ።
ቻንስለር መርከል ኣብቲ እዋን መሪሕነታ ኣርባዕተ ዓበይቲ ብድሆታት ኣጋጢሞምዋ፡፡ ዓለማዊ ፋይናንሳዊ ቅልውላው፡ ቅልውላው ለቓሕ ኤውሮጳ፡ ናይ 2015/2016 ዋሕዚ ስደተኛታት ናብ ኤውሮጳ፡ ከምኡ ለበዳ ኮሮናቫይረስ።
ምኽትል ዳይሬክተር ማርሻል ፈንድ ጀርመን ሱድሃ ደቪድ-ዊልፕ "ንጀርመን ብዙሕ ሶፍት ፖወር ማለት ጽቡቕ ምስሊ ኣውሂባታ`ያ" ይብል ።ኣስዒቡ "ብዘይ ጥርጥር ንምስሊ ጀርመን ኣብ ዓለም ኣበሪኻቶ`ያ" ይብል ።
እዚ ተንታኒ ኣንገላ መርከል ናብ መሪሕነት እንተዘይትመጽእ እቲ ብዙሓት ኣብ ኤውሮጳ ዝሓትዎ ዝነበሩ ጀርመን ኣብ ዓለም ዝያዳ ተራ ክትጻወት ዝብል ሕቶ ኣይምተራእየን ኔሩ ይብል።
መርከል፡ ሩስያ ንክረሚያ ብምጉባጣን፡ ኣብ ምብራቓዊ ዩክሬን ንዝቃለሱ ዕጡቓት ብምሕጋዛን፡ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ልዕሊኣ ማዕቀብ ንክግበር ዝደፍአት ሓይሊ`ያ ኔራ። ዲፕሎማሲያዊ ፍታሕ ክመጽእ`ውን ክትመርሕ ዝጸንሐት`ያ። ንምዕራብ ወኪላ ምስ ናይ ሩስያ ፕረዚደንት ቭላድሚር ፑቲን ልዝብ ክትገብር ዝኸኣለት`ያ ብምባል`ውን ደቪድ ዊልፕ የድንቓ።
ዝሓለፈ ሰሙን ንኽብራ ኣብ ዝተዳለወ ወተሃደራዊ ሰልፊ ክትዛረብ ከላ፡ ዓለማዊ ጸገማት ሕብረ-ሃገራዊ ፍታሕ ከምዘድልዮ ብምግላጽ፡ ዓለማዊ ፋይናንሳዊ ቅልውላውን ዋሕዚ ስደተኛታትን ክፍታሕ ዝኽእል ካብ ዶባት ዝሰገረ ኣህጉራዊ ምትሕብባር ምዃኑ ንጹር ጌርዎ`ዩ ኢላ።
መራሒት ጀርመን ቻንስለር ኣንገላ መርከል፡ ኣብ መርገጺ ለውጢ ክሊማን ማይግረሽንን ምስ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዝነበረ ዶናልድ ትራምፕ ተሪር ኣፈላላይ ኔርዋ። ኣብ 2017 ኣብ ዋይት ሃውስ ኣብ ዝነበሮም ቀዳማይ ርክብ፡ ሰኣልቲ ብኢድ ተጨባበጡ እናበሉ ምስ ጨደሩ፡ መርከል ቀስ ኢላ "ናይ ኢድ ሰላምታ ክንውህሃብ ትደሊ`ዶ" ኢላ ሓቲታቶ። ካብ ትራምፕ ግን መልሲ ኣይነበረን፡ ትኽ ኢሉ ንቕድሚት ምጥማት ቀጺሉ።
ኣብቲ እዋን መርከል 'መራሒት ናጻ ዓለም` ዝብል ሽም ክለግባ ኣይደለየትን። መሪሕነት ንሓደ ሰብ ወይ ንሓንቲ ሃገር ጥራሕ ዝውሃብ ኣይኮነን ብዝብል ነቲ ኣበሃህላ ነጺጋቶ።
እንተኾነ ኣብቲ 27 ሃገራት ዝሓቖፈ ሕብረት ኤውሮጳ ከም ኣገዳሲት መራሒት`ያ ትርኣይ ኔራ፡ብፍላይ ኣብቲ ማራቶናዊ ቅልጣፈ ዝነበሮ መደባት ልዝብ ሕብረት ኤውሮጳ።
ቀዳማይ ሚንስተር ሉክዘንበርግ ጃቪየር በተል "ሚስ መርከል ኣሰማማዒት ማሺን`ያ" ኢልዋ ።"ልዝባት ክዕጾ ከሎ መብዛሕቲኡ ግዜ ከወሃህደናን ንቕድሚት ከሰጉመናን ዝኽእል ሓሳብ ተምጽእ" ክብል`ውን ገሊጽዋ።
ኣብ መወዳእታ ዝተሳተፈትሉ ዋዕላ ሕብረት ኤውሮጳ ዝተዛረበ ፕረዚደንት ቤት ምኽሪ`ቲ ሕብረት ቻርለስ ሚሸል ፡ "ንስኺ ሓወልቲ ኢኺ፡ ንስኺ ዘይብሉ ዋዕላ፡ ከምዚ ሮማ ብዘይ ቫቲካን፡ ወይ ፓሪስ ብዘይ ኤፊል ታወር`ዩ" ክብል ገሊጽዋ።
መርከል ብወገና፡ ብዙሕ ዘዐወትናዮ ነገራት`ኳ እንተሎ፡ ብዙሕ ዘይተወድአ ስራሓት፡ ነዚ ዝትክኣኒ ዘሎ መራሒ ይገድፈሉ ከምዘለኹ`ውን እርድኣኒ`ዩ ኢላ።
ንመርከል ተኪኡ ንጀርመን ዝመርሕ `ኦላፍ ሾልዝ` ይብሃል፡ ጽባሕ ረቡዕ ቃለ-ማሕላ ክፍጽም`ዩ።
ናቱ ልፍንታዊ ፓርቲ፡ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ድሕሪ ናይ ዓመታት ድስካለ፡ ንጀርመን ዝያዳ ዕብየት ክንደልየላ ኢና ኢሉ`ሎ።
መርከል ከምቶም ቅድሚኣ ዝነበሩ ሸውዓተ መራሕቲ ጀርመን ዘይኮነስ ኣብ ዝመረጸቶ ግዜ እያ ስልጣን ትገድፍ ዘላ።
ቻንስለር ኣንገላ መርከል፡ንተኸታታሊ ሸውዓተ ዓመታት "ናይ ዓለምና ዝሓየለት ሰበይቲ" ተባሂላ ተጸዊዓ ብመጽሔት ፎርብስ።
ብፕረሲደንትታት ኣመሪካ ዝነበሩ ባራክ ኦባማን ጆርጅ ቡሽን`ውን ተናኢዳ`ያ፡ ኦባማ ንኣዋልድን ኣወዳትን ሰብኡትን ኣንስትን ኣብ በዳሂ ኩነታት ኣብነት ክብላ ኸሎ፡ ቡሽ ድማ ክትመርሕ ዘይተፈርሕ ክብል ገሊጽዋ።
ን16 ዓመታት ንጀርመን ዝመርሐት ጓል 67 ዓመት ቻንስለር ኣንገላ መርከል፡ ብዙሕ ናእዳታት ኣትሪፋ ጽባሕ ረቡዕ ካብ ስልጣና ትሰናበት ኣላ።


text:
ነበርቲ ንኡስ ዞባ ሓመልማሎ፡ ካብ 2008 ኣትሒዞም ብዘካይድዎ ዘለዉ ዘመተ ጽርየት ኣከባቢ፡ ኣብ ጥዕና ደቆምን ከባቢኦምን ጽቡቕ ውጽኢት ከምዝረኸቡሉ ገሊጾም።
እቶም ነበርቲ፡ ሳላ ዝተጠርነፉ መሰረታዊ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ከምእተዋደደሎም ብምጥቃስ፡ ብዝወስድዎ ዘለዉ ተበግሶታት ምዕቃብ ጽርየት ከባቢ ድማ ተርእዮ ሕማማት ኣዝዩ ከምዝነከየ ገሊጾም።
ከም ውጽኢት ናይ’ቲ ኣብ ዝሓለፈ 10 ዓመታት ዘሰላሰልዎ ወፈራታት፡ ካብ 23 ዓድታት ኣብተን 20 ዓይኒ-ምድሪ ከምእተኣታተወለን፡ እዚ ድማ 87 ሚእታዊት ከምዝሽፍን ተገሊጹ።
ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ብምዃን፡ ኣብ ምምሕዳራት ከባቢን ዓድታትን ዝሮን፡ ኣጀርበብ፡ ዓዲ ሳንቃ፡ ድገምራድን ደንግርጅባን ኣብ ዝገበሮ ኮለላ፡ ናይ ባህሪ ለውጢ ክግንዘብ ከምዝኸኣለ ሓቢሩ።
ምስ ነበርቲ ኣብ ዝተገብረ ርክብ፡ ሓላፊት ማእከል ጥዕና’ቲ ንኡስ ዞባ ሲስተር ለተሃንስ መንግስተኣብ፡ ተሃኒጹ ዘሎ ዓይኒ-ምድሪ ብጽፈትን ክንክንን ክተሓዝ ብምዝኽኻር፡ ኣብ ባይታ ዝተጨበጠ መኽሰባት ንኽዕቀብ፡ ወፈራታት ጽርየት ብሰፊሑ ክስራሓሉ መኺራ።
ኣብ ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ዞባ ዓንሰባ ሓላፊ ኣሃዱ ኣከባብያዊ ጽርየት፡ ኣቶ ብርሃነ ገብረኪዳን ብወገኑ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ሓመልማሎ ዝሰላሰል ዘሎ ኮም ዝመርሖ ንጥፈታት ኣከባብያዊ ጽርየት ውጽኢታዊ ኮይኑ ከምዘሎ ብምሕባር፡ ምዕቃቡ ሓላፍነት መላእ ሕብረተሰብ ምዃኑ ኣገንዚቡ።
ኣብ 9 ንኡሳን ዞባታት ዓንሰባ፡ ካብ 301 ዓድታት 224 ዓይኒ-ምድሪ ከምዘተኣታተዋ፡ ጸብጻብ ኣሃዱ ኣከባብያዊ ጽርየት ሚኒስትሪ ጥዕና ጨንፈር ዞባ ዓንሰባ ይሕብር።


text:
ኣሜሪካ ናብ ኢትዮጵያ ልኡኽ ምልኣኽ፣ ኤርትራ ናብ ኲናት ክትምለስ ትኹንን ኢላ
ዋሽንግተን (ኤኤፍፒ)- ኣመሪካ ነቲ ዝተሓደሰ ውግእ ደው ክብል ልኡኽ ናብ ኢትዮጵያ ልኢኻ፡ ጎረቤት ሃገር ኤርትራ ኣብ ሰሜናዊ ዞባ ትግራይ ዳግማይ ናብ ግጭት ብምእታዋ ኮኒናቶ።
ፍሉይ ልኡኽ ኣሜሪካ ንቐርኒ ኣፍሪቃ ዝኾነ ማይክ ሃመር ኣብዚ ሰሙን መወዳእታ ናብ ኢትዮጵያ ገጹ ብምኻድ “ኩሎም ወገናት ወተሃደራዊ ስርሒታት ደው ኣቢሎም ኣብ ዘተ ሰላም ክዋፈሩ ከምዘለዎም ከመሓላልፍ እዩ” ኢላ ጸሓፊት ፕረስ ዋይት ሃውስ ካሪን ዣን ፒየር።
“ኤርትራ ዳግማይ ናብቲ ግጭት ምእታዋ፣ ካብ ትግራይ ወፃኢ ዝቕፅል ዘሎ መጥቃዕቲ ህወሓትን መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘካይዶ ዘሎ ደብዳብ ኣየርን ንኹንን” ክብል ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃበቶ ቃለ መሕትት ንጋዜጠኛታት ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ትግራይ ብምጥቃስ ተዛሪባ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ሰሜናዊ ክልል ድሕሪ ናይ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ህድኣት ዳግም ተጀሚሩ፣ እዚ ድማ ነቲ ንኣስታት ክልተ ዓመት ዝፀንሐ ኲናት ብሰላማዊ መንገዲ ንምፍታሕን ትግራይ ሰፊሕ ጥምየት ዘጋጠመሉ ሰብኣዊ ቅልውላው ንምውጋድን ዝብል ተስፋ ዘበላሸወ እዩ።
ዣን ፒየር፡ “ነቲ ግጭት ዝኾነ ወተሃደራዊ ፍታሕ የለን” ኢሉ።
“ኩሎም ወገናት ልጓም ክገብሩ ኣለዎም፡ ብፍላይ ድማ ንኹሎም ንዝተጸገሙ ወገናት ዳግማይ ምጅማር ሰብኣዊ ረድኤትን መሰረታዊ ኣገልግሎታትን ክህሉ ብኹሎም ተዋሳእቲ ምጉዳል ንላቦ።”
ሃመር ዝተባህለ ገዲም ዲፕሎማት ኣሜሪካ ኣብ ወርሒ ሰነ ነቲ ተራ ዝተወስደ እንትኸውን ኣብ ዝቐፀለ ወርሒ ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ዑደት ብምክያድ ልዝብ ሰላም ንምጅማር ንምሕጋዝ ፃዕሪ ኣካይዱ፣ እዚ ልዝብ ሰላም ኣብ መንጎ መንግስትን ህወሓትን ብዘጋጠመ ዘይምርድዳእ ወላ እቲ ተኹሲ ደው ምባል እናተኻየደ ከሎ ፈፂሙ ኣይተጀመረን።
ክልቲኦም ወገናት ነቲ ዳሕረዋይ ዙር ተጻብኦታት ብምጅማሮም ወቐሳ ተለዋዊጦም ኣለዉ።
ኣብ ሓደ እዋን ዓብላሊ ሓይሊ ኢትዮጵያ ዝነበረ ህግደፍ፡ ከም ኣካል ናይቲ ምስ ሰራዊት ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ዓቢ መጥቃዕቲ፡ ታሪኻዊት ተቐናቓኒት ኤርትራ ከም ብሓድሽ ሓይሊ ከም ዝሰደደት ገሊጻ።
ሓንቲ ካብተን ኣዝየን ምልካዊ መንግስታታ ዘለዋ ሓንቲ ካብተን ዝዓጸዋ ሃገራት ዓለም ዝኾነት ኤርትራ፡ ኣብቲ ግጭት ብዘስካሕክሕ ዓመጽ ተኸሲሳ።
ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ኣብ ምጅማር እቲ ግጭት ኣብ ሕዳር 2020 ኣብ ጥንታዊት ከተማ ኣክሱም ኣማኢት ሰላማውያን ሰባት ጨፍጪፎም ከምዝነበሩ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ሓቢሩ።
ሰራዊት ኤርትራ ዶብ ከምዝሰገረ ንኣዋርሕ ድሕሪ ምኽሓድ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ኣብ መጋቢት 2021 ህላወኦም ኣሚኑ ብቕልጡፍ ከምዝወጹ ኣፍሊጡ።
ርሕቐት ኣሜሪካ ካብ ኢትዮጵያ
ኣብይ ምስ ኤርትራ ብምዕራቑ ሽልማት ኖቤል ሰላም ተዓዊቱ’ኳ እንተነበረ፡ ምስታ ንነዊሕ እዋን ኢትዮጵያዊት መሓዛ ኮይና ዝጸንሐት ኣመሪካ፡ ብሰንኪ ኣብ ትግራይ ዝተፈጸመ ዓመጽ ጽልኢ ዘስምዐት፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን “ብሄራዊ ምጽናት” ተዛሪቡ’ሎ።#ስእሊ1
ምምሕዳር ፕረዚደንት ጆ ባይደን ክሳብ 1 ጥሪ ንኢትዮጵያ ካብቲ ካብ ቀረጽ ነጻ ዝኾነ ተበጻሕነት ዘፍቅድ ቁልፊ ንግዳዊ ስምምዕ ቡት ኣውጺኡዋ፡ እዚ ድማ ኣመሪካ ንኸም በዓል ቻይና ዝኣመሰላ ተቐናቐንቲ ሓይልታት ጽልዋ ትህብ ከምዘላ ዝገለጸ ክፋላት ናይቲ እናዓበየ ዝኸይድ ዘሎ ማሕበረሰብ ኢትዮጵያ-ኣመሪካ ኣቖጢዑ።
ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ኣብ ዋሽንግተን ኣይተ ሰለሺ በቀለ ትማሊ ሓሙስ ምስ ምክትል ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ወንዲ ሸርማን ዝርከብዎም ላዕለዎት ሰበስልጣን ብምርኻብ ኣሜሪካ ነቲ ተኹሲ ምቁራፅ ብምጥሓስ ተሓታቲ እዩ ዝበሎ ህወሓት ክትኹንን ፀዊዖም።
ተበፃሕነት ሰሜን ኢትዮጵያ ብኸቢድ ዝተገደበ እንትኸውን ትግራይ ንልዕሊ ሓደ ዓመት ኣብ ፀልማት መራኸቢታት ከምዝፀንሐት ተገሊፁ።
ወሃቢ ቃል ህግደፍ ክንደያ ገብረሂወት ኣቐዲሙ ንኤኤፍፒ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ዓቢ መጥቃዕቲ ካብ ኤርትራ ይመጽእ ከምዘሎ ሓቢሩ።
ውግእ ኣብ ከባቢ ደቡባዊ ምብራቕ ዶብ ትግራይ ተጠርኒፉ ስለዝነበረ፡ እቶም ዓመጽቲ ናብ ጎረባብቲ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ብምድፋእ፡ ነበርቲ ክሃድሙ ልኢኾም።
ክሳብ ሐዚ ዝካየድ ዘሎ ውግእ ፃዕሪ ረድኤት ከምዘቋረፀ ወሃቢ ቃል ውድብ ሕቡራት መንግስታት ስቴፋን ዱጃሪክ ኣብዚ ሰሙን 17 ናይ ፅዕነት መካይን ኣብ ትግራይ ንሓረስቶት ኣብ ዘመነ ተኽሊ ድኹዒ ከምዝዓደላ ገሊፆም።
ኣብዪ ኣብ መዓስከራት ሰራዊት ፌደራል መጥቃዕቲ ዓመፅቲ እዩ ዝበሎ ምላሽ ንምሃብ ኣብ ሕዳር 2020 ንህወሓት ንምውዳቕ ሰራዊት ናብ ትግራይ ሰዲዱ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=11485


text:
ዓለምለኸ ትካል ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣምንስቲ ሓይልታት ጸጥታ ኢራን ካብ ዝሓለፈ ዓርቢ ጀሚሩ ኣንጻር መንግስቲ’ታ ሃገር ኣብ ዝካየዱ ዘለዎ ተቓውሞታት 106 ሰባት ምቕታሎም ይኸስስ።
ናይ ትካል ተመራማሪ ኣብ ጉዳይ ኢራን ራሃ ባህረኒ ሎሚ ሶሉስ ምስ ድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዘካየደኦ ቃለ መጠይቕ ኣምንስቲ ካብ ናይ ዓይኒ መሰኻክር፡ ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ተሓለቕቲ መሰላትን ካብ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃን ዝተዘርግሓ ምስልታት ብዝረኸቦ ሓበሬታ ሓይልታት ጸጥታ 106 ሰባት ኣብ እዋን’ቲ ተቓውሞ ምቕታሎም ኣረጋጊጹ’ሎ ትብል።
ድምጺ ኣሜሪካ ፐርሽያን ብቐዳም ጥራይ ካብ ሓይልታት ጸጥታ ብዝተተኮሰ ጥይት ሸውዓተ ሰባት ምሟቶም አረጋጊጹ’ሎ።
መሓውራት ዜና’ታ ሃገር ካብ ዓርቢ ጀሚሩ ኣብ መላእ ዓለም ኣብ ዝተኻየደ ተቓውሞ ሓደ አባል ሓይልታት ጸጥታ ዝርከብዎም ብርክት ዝበሉ ሰባት ምሟቶም ጸብጺበን ኣለዋ። መንግስቲ ግን ካብ ሕጂ ቁጽሪ ዝሞቱ ብርግጽ ኣይሓበረን።
እዚ ተቓውሞ ዝጀመረ መንግስቲ ዋጋ ነዳዲ ብ50% ክውስኽ ድሕሪ ምውሳኑ’ዩ።
ባህረኒ ኣምንስቲ ሕቡራት ሃገራትን ሕብረት ኣውሮጳን መንግስቲ ኢራን ኣብ ልዕሊ ናይ ተቓውሞ ሰልፈኛታት ዝወስዶ ስጉምቲ ደው ከብልን መሰል ብናጽነት ሓስብካ ምግላጽን ሰብኣዊ መሰላት ዜጋታት ከኽብር ጸቕጢ ክገብሩ ምጽውዑ ገሊጸን።
መንግስቲ ኢራን ካብ ታህሳስ 2017 ክሳብ ጥሪ 2018 ኣብታ ሃገር ንዝረአ ብልሽውናን ሰናይ ምሕደራን ብምቕዋም ዝተኻየደ ተቓውሞ ብጎነጽ ደው ምባሉን ኣብ እዋን’ቲ ተቓውሞ 22 ሰባት ምሟቶም ይዝከር።


text:
እንተ ተደጋገመስ ሓቂ ንከይመስል!!
ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ) ነዊሕ ግዜ ብዝወሰደ ሓላፍነታዊ ብዝኾነ ሕድሕድ ልዝባትን ዘተታትን ሓሙሽተ ፖሎቲካዊ ውድባት ብመስርሕ ሰፊሕ ሰሚናር ኣቢሉ ኣብ ወርሒጥሪ 2013 ብዝተጋብአ ዕውት ቀዳማይን ሓድነታውን ጉባኤኡ ብሄራውን ሃይማኖታውን ብዙሕነት ህዝቢ ኤርትራ ዘንጸባርቕ ሕብረ-ብሄራዊ ውድብ ኮይኑ’ዩ ተመስሪቱ። ብቀጥታ ብድሕሪ ምምስራቱ፡ ኣብ ቀረባን ርሑቕን ፖሎቲካዊ ዕላማታት ምስ ዝመሳሰልዎ ውድባት፡ ጉጅለታትን ውልቀ ባእታታትን ናብ ሓድነታዊ ምትሕንፋጽ ንምብጻሕ ብርቱዕ ጻዕርታት’ውን ኣሰላሲሉ። ብካልእ ገጽ’ውን ውድባት ሕድሕድ ምትእምማንን ምኽብባርን ከጥርዩ ምስ ዝኽእሉ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ብክንድ’ቲ ትጽቢት ህዝብና ትጽቢት ንቕድሚት ብምስጓም፡ ኣብ ምቕልጣፍ ውድቀት ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ኣገዳሲ ገድላዊ ተርኡ ምእንቲ ከበርክት፡ ምስ ኩሎም ፖሎቲካዊ ሓይልታት ካብ 2013 ክሳብ ድሮ ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤኡ 2015 ተደጋጋሚ ልዝባትን ዘተታትን ካብ ምክያድ ኣይተቆጠበን።
ሕጂ’ውን ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ለካቲት 2015 ኣብ ውሽጢ ደንበ ተቓውሞ ብዙሕ ዘይተለምደ ክፉትን ኣሳታፍን ዕውት ሰሚናርን ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤን ከም ዘካየደ ብዝተፈላለዩ መራኸቢ ብዙሓን ክግለጽ ምጽንሑ ይዝኸር። ዕላማኡ ድማ ኣብ መላእ ደንበ ተቓውሞ ብሓፈሽኡ፡ ጉባኤታት ፖሎቲካዊ ውድባት ኣብ ዕጹው መድረኻት ጥራሕ ዝጋብኣሉ ኩነታት ብምንባሩ፡ እቲ ካብ ሕድሕድ ክንመሃሃሮ ዝግባእ ብኡ ደረጃ’ውን ሓድሽ ሓሳባት ከነጥርየሉ ንኽእል ዕድላት ዕጽው ብምጽንሑ፡ ንዕኡ ንምቕያር ተራና ንምጽዋት ዝዓለመ’ዩ ነይሩ። ካብቲ ንነዊሕ ዓመታት ዝለመድናዮ ጸቢብ ውድባዊ ዓንኬል ብምውጻእ ምስ ካልኦት ዘለና ፍልልያት ንምጽባብ፡ መትከላት እንካን ሃባን ንምዕዛዝ፡ ኣምር ግልጽነት ኣብ ወረቐት ጥራይ ካብ ምስፋር ተግባራዊ ንክኸውን መንገዲ ንምኽፋት’ዩ ነይሩ ዕላምኡ። ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ) ካብዚ ጽኑዕ እምነት’ዚ ብምብጋስ፡ ነዚ ሓላፍነታዊ ተበግሶን ውሳኔን ክወስድ ከሎ እቲ ዝወሰዶ ኣውንታዊ ተበግሶ ንኩሉ ደላይ ለውጢ፡ ሓባራዊ ረብሓታት ዘረጋግጽ ኮይኑ፡ ብሓባራዊ ቃልሲ ናብ ዝበለጸን ዝማዕበለን ፖሎቲካዊ መድረኽ ክሰጋገር ከም ዝኽእል’ውን ብምእማን’ዩ።
ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ) ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣጋጣሚ ብፍላይ’ውን ኣብ ድሮ ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤኡ ብዘይሌላን ጉሌላን ክፉትን ኣሳታፍን ዝኾነ ሰፊሕ ሰሚናር ክዕድም ዝደረኾ ተወሳኺ ረቋሒታት፡ ኩሉ’ቲ ኣብ ጉባኤኡ ዝውስኖ ፖሎቲካዊ ውሳኔታት ክሰፍሕን ክዓሙቕን ብኡ ኣቢሉ’ውን ዝያዳ ቅኑዕ ኮይኑ ክወጽእ ዝሕግዝ ምዃኑ ብምግንዛብ’ዩ። ኣብ ጉባኤ ኤስደለ ንበይኑ ተኣኺቡ እቲ ዝፈልጦን ዝኣምነሉን ጥራሕ ወሲኑ ምስ ዝወጽእ፡ ክሕገዝን ክሕግዝን ከም ዘይኽእል ብምርዳእ፡ ኩሉ ክተሓጋገዝ ፍቓደኛ ምስ ዝኸውን ካብቲ ዘለናዮ ክንብርኽ ከምንኽእል ስለዝኣምን’ዩ። ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ) ከም ውድብ ዝልለየሉ ፖሎቲካዊ ዕላማታትን ተመክሮታትን’ኳ እንተለዎ፡ ኩሉ ግዜ ምስ ግዜን ኩነታትን ክምዕብል ዝኽእል ፖሎቲካዊ ኣረኣእያታት ክውንን ስለ ዝግባእ ከምዚ ዝኣመሰለ ሰፊሕ ሰሚናር፡ ሓድሽ ኣተሓሳስባን ራእይን ንምህናጽ፡ ሕድሕድ ሰናይ ዝምድናታት ንምፍጣር፡ ክህልዎ ዝኽእል ኣውንታዊ ተራ ብቀሊል ዝርእዮ ጉዳይ ኣይኮነን። ከምኡ’ውን ብከምዚ ዝኣመሰለ ሰፊሕ ሰሚናር ኣቢሉ ደንበ ተቓውሞ ኣብቲ ንኩሉ ብማዕረ ዝብጽሖ ሓባራዊ ሃገራዊ ኣጀንዳታትን ብሓባር ተላዚቡ ኣብቶም እዋናውያን ጉዳያት ሓባራዊ መርገጽ ክሕዝን ኣድህቦ ክንገብርን ስለዝሕግዝ’ዩ።
ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ) ኩሉ ኣብ ክውንነትና ይኹን ርኽባትና ብብሄር፡ ሃይማኖት፡ ባህሊ፡ ቋንቋ፡ ኣውራጃ…….ወዘተ ዝፍጠር ፍልልያትን ሳዕቤናቱን ቀሊል ተርእዮ ዘይምዃኑ ይግንዘብ። እቲ ብውልቅና ቅኑዕ ንብሎን ዝያዳ ዘገድሰናን ጥራሕ እናኣቃላሕና ኣብ ዝተፈላለየ ናይ ኣተሓሳስባ ዓለም ምሕንባስ ትርጉም ዘይብሉ፡ ንዕለታዊ ርኽባትና ወይ ንሰናይ ዝምድናታትና ንድሕሪት ዝጎትት ምዃኑ’ውን ይኣምን። ካብዚ ዕግበት’ዚ ብምብጋስ’ውን ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ክፉትን ኣሳታፍን ሰሚናር ዝተፈላለዩ ፖሎቲካዊ ውድባትን ክፍልታት ሕ/ሰብናን ኣብ ሓደ መኣዲ ዘተ ንብዙሓት ሃገራዊ ኣጀንዳታትን ዝህልውና ጸገማትን ብግልጽነት ክዝትይሉን ክተዓጋገቡሉን ዘኽእል መድረኽ ምፍጣር መባእታዊ ሓድሽ መንፈስ ምትእምማን ንምጥራይ ማዕጾ ዝኸፍት ምዃኑ’ውን ይኣምን። ብርግጽ ከምዚ ዝበለ ተበግሶታት እንተደኣ እናማዕበለ ከይዱ ኣብታ ጽባሕ ንጽበያ ሓዳስን ደሞክራስያዊትን ኤርትራ ዝገጥመና ብድሆታት እናፈኾሰ ክኸይድ ከም ዝኽእል ዕግበቱ ገይሩ ብምውሳዱ’ዩ። ሰሚናር ኤስደለ ድማ በዚ እምነት’ዚ ተጀሚሩ ብኡ መንፈስ ድማ ተዛዚሙ።
ኤስደለ ነዚ ዝተጠቕሰ ቅኑዕ መትከላዊ ተበግሶን ዕላምኡን’ዚ ካብቲ ዝኸፈሎ ዋጋ ንላዕሊ ምኽፋል እንተደኣ ተደልዩ’ውን ሓላል ገይሩ’ዩ ዝወስድ። ነቲ ተበግሶ ናቶም ዓወት ምዃኑ ዝተረድኡ ኣካላት ኩሉ’ቲ ካብኦም ዝጥለብ ዝተፈላለየ ኩሉ-መዳያዊ ሓገዛት ከወፍዩ ከለው፡ ገለ ካብ ፖሎቲካዊ ውድባት ግን በቲ ኤስደለ ዝወሰዶ ኣውንታዊ ተበግሶን ዕውት ስርሓትን፡ ሰውራዊ ቅንኢ ብምሕዳር፡ ካብኡ ንላዕሊ ክሰርሑ ኣብ ክንዲ ዝህቅኑ፡ ነቲ ዝተሰርሐ ስራሕ ዘይምስሉን ዘይትርጉሙን ብምሃብ ንውድብና ንምድኻም ለይትን ቀትሪን ክጓየዩ ንዕዘብ ኣሎና። እዚ ብጣዕሚ ዘጉሂ ኣብ ርእሲ ምዃኑ ካብኡ ሓሊፉ ብተዘዋዋሪ መንገዲ ዕድመ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ንምንዋሕ ዘገልግል ምዃኑ ከስተውዕሉ ምተገበአ ንብል። እቲ ንሶም ክገብርዎ ዘይከኣሉ ካልኦት ክገብርዎ ምስ ዝርእዩ፡ ብርግጽ ንሕና ከምኡ ክንገብር ብዘይምኽኣልና ሓሚቕና ኣለና ኢሎም፡ ውሽጦም ፈቲሾም ድኻሞም ክቕበሉ ይግባእ ነይሩ።ብኣንጻሩ ግን ነቶም ሰናይ ተበግሶ ዝወሰዱን ኣብ ደንበ ተቓውሞ ሓድሽ መቐያይሮ ከተኣታትዉ ዝፍትኑን ብድሕሪኦም ካልእ ሓይሊ (ብፍላይ ከኣ ኢትዮጵያ) ስለ ዘላ እምበር ብናቶም ዘቤታዊ ዓቕሚ ከምኡ ክገብሩስ ኣይምኸኣሉን ብምባል ቅድሚ ኩሉን ልዕሊ ኩሉን ንነብሶም ከታልሉ እንተዘይኮይኖም ንማንም ደላይ ለውጢ ዝሕግዝ ኣይኮነን። ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ) ነቲ ካብ ጽኑዕ መትከላዊ ዕግበቱ ተበጊሱ ንምጥርናፍ ፖሎቲካዊ ሓይልታትን ኣገደስቲ ባእታታትን ዝወስዶ ጻዕርታት እንተኾነ ከተባብዑ ካብኡ ተረፈ ድማ ካብ ጸለመ ክቑጠቡ እንተዝኽእሉ ክንደይ’ኳ ሰናይ ምኾነ። እዚ ክኸይድ ዝጸንሐን ዘሎን ኣሉታዊ ወፍርታት’ዚ ነቶም ወፈርቱ’ውን ዝጠቅም ኣይኮነን።
ከምዚ ዝኣመሰለ ኣሉታዊ ጸለመታት’ዚ ኣብ ልዕሊ ኤስደለ ንመጀመርታ ግዜ ዝካየድ ዘሎ ወፍርታት ኣይኮነን። መቐጸልታ ናይቲ ካብ ጽባሕ ቀዳማይን ሓድነታውን ጉባኤ 2013 ዝተበገሰ፡ ንውሽጣዊ ሓድነት ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ) ንምስንጣቕ፡ ካብ ጫፍ ንጫፍ ኩርናዓት ዓለም ብስልኪ ዝካየድ ጸለመታትን ንገለ ብግዝያዊ ረብሓታት ዝሰድዑ ንምድላል ዝግበር ፈተነታትን’ዚ ንሓባራዊ ቃልሲ ቅንጣብ ኣገልግሎት ዘለዎ ክኸውን ኣይኽእልን’ዩ። እቲ ንኣምነሉ ንዑ ስምዕዎ እንተ ኺኢልኩም’ውን በድህዎ፡ ዘዕግብ ምኽንያት ብምቕራብ፡ መተካእትኡ ዝሓይሽ ሓድሽ ሃናጺ ሓሳባት ብምምጻእ ሓግዙናን መሃሩናን ብምባል ዕድመ ዘቕረብናሎም፡ ኣይንመጽእን ብምባል ክፉትን ኣሳታፍን መድረኻት ዝተሓረሙ ኣካላት፡ ንዘይነበረዎ ሰሚናርን ጉባኤን ብኣሉታ ክገልጹን ከጸልሙን ክውዕሉ እንታይ ይርብሑ? በዚ ዝረብሕ ምስ ዝህሉ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ጥራሕ ምዃኑ ሕጂ’ውን ደጊምና ከነስምረሉ ንደሊ። ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ ፖሎቲካዊ ሓይልታት፡ ብሄራውን ሃይማኖታውን ብዙሕነት ህዝብና ንምጥርናፍ ክጽዕርን ክቃለስን ዝጸንሐ ውድብ ምዃኑ ዝከሓድ ኣይኮነን። ስለ ዝኾነ ከኣ ብብሄራውን ሃይማኖታውን ኣስተዋጽእኡ ሃብታም ውድብ እናኾነ መጺኡ ዘሎ።
እዞም ኣብ ጸለመታት ዝዋፈሩ ዘለዉ ኣሓት ውድባት ነዚ ሃብታም ኣስተዋጽኦ’ዚ ከምናቶም ዓወትን ብልጫን ብምቁጻር ከደንፍዖን ከተባብዖን ይግባእ ነይሩ። ኮይኑ ግን ገለ መራሕቲ ውድባት ንገለ-ገለ ሰባት ብኣጉል ግዝያዊ ረብሓታትን ጸቢብ ኣተሓሳስባን ብምስዳዕ ኤስደለ ከም ዝተፈናጨለ ንምምሳል፡ ኣብ መርበብ ሓበሬታታት ዘየሎ ኣዋጅ ክጽሕፉ ምትብባዕ፡ ኣብ ሕጓ ኣብያተ ጽሕፈቶም ብምስጢር ክመኽሩን ኣብቲ ልሕሉሕ ቁጻር (weakest link) ኢሎም ዝግምትዎ ናይ ውድብና ሸነኽ ኣተኲሮም ንምፍንጫልና ክሰርሑን ብምዕዛብና ኣስደሚሙና። ካብ ፈታዊ ትብሎ ሓይሊ ከምዚ ኣይትጽበይን። ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ብርግጽ መተካእታ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ክኸውን እንተኮይኑ ሓደ ካብቲ ካልእ ክበልጽ ቅዱስ ውድድር ከተባብዕ ይግባእ ደኣምበር ንቕድሚት ክስጉም ንዝፈተነ፡ ሓንኲልካ ብምውዳቕ ኣብ ባይታ (ዜሮ) ኩልና ሓደ ክንኸውን ዝመርጽ እንተኮይኑ፡ ናይ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ኣተሓሳስባን ተግባራትን ክኸውን ኢልካ ኣይሕሰብን። ኤስደለ ነቶም ንምጽላሙን ምድኻሙን ከይደቐሱ ዝሓድሩ ኣካላት፡ ሕጂ’ውን እንተኾነ ፈታዊኩምን መቃልስትኩምን ደኣምበር ጸላኢኩም ዘይምዃኑ ክሕብር ይፈቱ። ኣብ ሕማቕ ኩነታትኩም ቅድሚ ኩሉ ሕማቕ ተሰሚዕዎ ዝጉሂ፡ ኣብ ጽቡቕኩም ዝሕጎስ ፖሎቲካዊ ውድብ ምዃኑ ክትዝንግዕዎ ኣይምተገበአን። ኤስደለ ጸላኢኡ ህግደፍን ከም ደንበ ተቓውሞ ኣቲናዮ ዘለና ድኻምን ድሕረትን ጥራይ’ዩ። ኤስደለ ይኹን ካልእ ውድብ ካብ ድኻማቱ በሪኹ ምስ ዝወጽእ ንደንበ ተቓውሞ ከድሕን ዝኽእል መሳልል ጌርና ደኣ ንወስዶ እምበር ነቲ ዝደኸመ መቐጥቀጢ በትሪ ጌርና ኣይንርእዮን።
ስለዚ እንተኽኢልኩም ብሓድሽ ኣተሓሳስባን ንዕኡ ዘሰኒ ሰናይ ተግባርን ልዕሌና ሰሪሕኩም ክትቅድሙና ነተባባዓኩም እንተዘይክኢልኩም ግን ንከይትዕንቅፉና ሓደራ ንብለኩም። ኤስደለ ብናህሪ በቲ ሒዝዎ ዘሎ ቅኑዕ ህዝባዊ መስመርን ፈጢሩሉ ዘሎ ሰውራዊ ወነን እናሓደረ ዝውስኽ ቀጻሊ ምዕብልናታት ከረጋግጽ ዝኽእል ውድብ ክኸውን ተተሓሒዝናዮ ኣለና። በዚ ዝተኣማመን ኤስደለ በቲ ዝገጥሞ ዘሎ ጸለመታትን ዕንቕፋታትን ከይበርገገ ኣብ መንገዲ ዓወት ክምርሽ’ዩ። ኤስደለ እንተደኺሙ ከም ኣካል ኣምሳል ናይ ደንበ ተቓውሞ፡ ንኹሉ ደንበ ተቓውሞ ብኣሉታ ዝጸሉ፡ እንተሓይሉ ድማ ብኡ መጠን ብኣዎንታ ዝጸሉ ምዃኑ ኣይተርፎን። እቶም ንዓና ከዳኽሙ ዝጽዕሩ ዘለዉ ኣካላት ግን ካብቲ ዝለመድናዮን ዝጸናሕናዮን ሓፈሻዊ ድኽመት ደንበ ተቓውሞ ጋም-ማን እናበልና ክንነብር ዝመረጹ ጥራሕ’ዮም። እዚ’ውን ብርግጽ ንረብሓ ህግደፍ እምበር ንረብሓ ደንበ ተቓውሞ ዝውዕል ኣይኮነን። ደንበ ተቓውሞ ካብ ካብዚ ዝኣመሰለ ንድሕሪት እንተዘይኮይኑ፡ ንቕድሚት ዘየሰጉም ኣሉታዊ ተግባራት ክናገፍ ምስ ዘይኽእል ኣብ ኤርትራ እቲ ህዝብና ትጽቢት ዘንብረሉ ዓይነታዊ ደሞክራስያዊ ለውጢ ከረጋግጽ’ዩ ኢልካ ምሕሳብ ዝኸኣል ኣይኮነን። ኤስደለ ግን ኣብ ጽልእን ቅርሕትን ዝነብር ፖሎቲካዊ ውድብ ስለዘይኮነ እዚ’ውን ክስገር ዘይከኣል ጸገማት ጌይሩ ኣይወስዶን’ዩ።
ብዝኾነ፡-
ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ) ሰውራዊ ደሞክራሲያዊ ፖለቲካዊ ፕሮግራም ዝውንን ሕብረ-ብሄራውን ሃይማኖታውን ውድብ’ዩ። ህዝቢ ኤርትራ ብሄራዊ መንነቱ ሃይማኖታዊ ክብሩን ተዓቂቡሉ ክነብር፡ ኣብታ ዝፈትዋ ሃገሩ ፖሎቲካውን ምምሕዳራውን ኣንፈቱ ኣብ ላዕሊኡ ዝነጥብ ዘይኮነስ ብደሞክራሲያዊ ምርጭኡ ባዕሉ ወሳኒ ዝኾነሉ ባይታ ኣብ ምጥጣሕ ተዋፊሩ ዘሎ ውድብ’ዩ። ኤስደለ ብዘይድምር ናይቶም ኩሎም ብሄራውን ሃይማኖታውን ጸጋታት ህዝብና ኤርትራ ትበሃል ሃገር ክትህልወና ከም ትኽእል ይኣምን። ልዕልነት ናይ ሓደ ኣካል ኣብ ልዕሊ እቲ ካልእ ጥዕና ዘለዋ ሃገር ክንሃንጽ ከም ዘይንኽእል ምሉእ ዕግበቱ’ዩ። ስለዚ ተኸባቢርናን ተኸኣኢልናን ጥዕይቲ ሃገር ንምህናጽ ኩሉ-መዳያዊ ጻዕርታት ንገብር ኣለና። እቶም ኣብ ወረቐት ተመሳሳሊ ዕላማታት ዘስፈርኩም ፖሎቲካዊ ውድባት ኣብ ግብሪ መታን ሓደ ክንከውን ሕጂ’ውን ሰውራዊ ጻውዒትና ብምሉእ ልብና ነቕርበልኩም።
ኤስደለ ኣብ ሓባራዊ ሃገራዊ ዕላማታት ምስ ኩሎም ደለይቲ ለውጢ ብሓባር ንምስራሕ ኩሉ ግዜ ድልውነቱ ዘረጋግጽ፡ ወትሩ ኣብ ስልጡን ዘተን ልዝብን ዝኣምን፡ ምስ ኩሎም ፖሎቲካዊ ውድባት ብዘይዝኾነ ፍልልይ ንምዝታይ ብዘይምሕላል ተደጋጋሚ ቅኑዕ ተበግሶታት ዝወስድ ምዃኑ ብግብሪ ኣመስኪሩ’ዩ። ኣብ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ንዝፍጠሩ ግርጭታት ንምፍታሕ ብህድኣትን ትዕግስትን ዝዋሳእ፡ ኣብ ውሽጡ ዝፍጠሩ ዘይሕጋዊ ኣሰራርሓ ንምእራም’ውን ብትብዓት ዝቓለስ’ዩ። ሓድነት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ንምዕቓብን ንዝቖመሉ ዕላማታት ንምትግባርን ዓቕሙ ዘፍቅደሉ ኩሉ ክገብር ዝጸንሐ ውድብ‘ዩ። በብእዋኑ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ተዳኪሙ ትልኽ ኣብ ዝብለሉ ዝነበረ እዋን ድማ ሓድሽ ኣንፈት ሒዙ ንክበራበር ተባዕን ሕጋውን መርገጻት እናሓዘ ዝመጸ ውድብ’ዩ። ከምኡ ብምግባርና ብመትከል እንኣምነሉ ኣብ ተግባር ንምውዓሉ እምበር ጸረ ውልቃዊ ድሌታት ናይ ገለ መራሕቲ ክንከውን ስለ ዝደለናስ ኣይነበረን። ይኹን እምበር ንሓባራዊ ጉዕዞ ዝሃሲ ይዕበ ይንኣስ ዝገበርናዮ ጌጋ እንተልዩ ግን ብትብዓትን ኣብ ግልጺ መድረኽን ክበሃለናን ንሕና’ውን ካብ ጌጋና ክንመሃርን ድልዋት ምዃንና በዚ ኣጋጣሚ ክንገልጽ ንፈቱ። ሕጂ’ውን ብዘይቀለዓለም ንሓድነት፡ ንስልጡን ዘተ፡ ልዝብ፡ ሓድሽ ኣተሓሳስባ፡ ግሉጽ ኣሰራርሓ፡ ንሰናይ ምሕዝነታዊ ዝምድናታትን ሓባራዊ ገድላዊ ዕዮታትን ካብ ማንም ግዜ ንላዕሊ ማዕጾ ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ) ርሒብን ክፉትን ምዃኑ ነረጋግጽ።
ዓወት ንደሞክራስያዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ
ውድቀት ንዓንቀፍቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ
ፈጻሚ ሽማግለ ኤስደለ
20 መጋቢት 2015
Short URL: https://english.farajat.net/?p=9466


text:
ባንክታት ኤርትራ፣ ካብ 10 ሽሕ ናቕፋ ንዘውጽእ ሰብ ጽኑቕ ምቁጽጻር ክገብራ ትእዛዝ ተመሓላሊፉ።
እቲ ብወግዒ ዘይኮነ ብውሽጢ ውሽጢ ዝተመሓላለፈ ትእዛዝ፣ ካብ ንግዳዊ ባንክ ይኹን ባንክ ኣባይቲ ልዕሊ 10 ሽሕ ናቕፋ ዘውጽእ ሰብ፣ ኣቐዲሙ ቅድሚ ሓደ መዓልቲ ፎርም ክመልእን ነቲ ገንዘብ ድማ ንጽባሒቱ ተመሊሱ ከውጽኦን ዝእዝዝ’ዩ።
ኣብቲ ዝምላእ ቕትዒ ወይ ፎርም ድማ፣ ነቲ ልዕሊ 10 ሽሕ ናቕፋ ካብ ባንክ እተውጽኣሉ ምኽንያት ብንጹር ክትሕብር ዘገድድ’ዩ።
ጠንቒ’ዚ ብጽኑዕ ክስርሓሉ ተኣዊጁ ዘሎ ትእዛዝ፣ ኣብ ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ኤርትራውያን ናብ ቤተሰብ ዝልእክዎ ገንዘብ ብሕእዋላ ብምዃኑ፣ ኣብ ዱባይን ካልእ ሃገራትን ዝርከቡ ኤርራውያን ነጋዱ ድማ ካብቲ ኣብ ባንክታት ኤርትራ ዝርከብ ሕሳቦም ናቕፋ እናውጽኡ ነቲ ገንዝብ ብምሕዋል፣ ንሳቶም ድማ ነቲ ኣብ ወጻኢ ዝርኽብዎ ዶላር ናብ ንግዲ የውዕልዎ ኣለዉ ካብ ዝብል ስግኣት ምዃኑ’ዩ ዝንገር።
ከም ዝፍለጥ ኣብ ባንክታትን ትካል ሸርፊ ሂምቦልን ንሓደ ሚእቲ ዶላር 1500 ጥራይ ክሽረፍ እንከሎ ኣብ ጸሊም ዕዳጋ ይኹን ካብ ወጻኢ ዝሕወል ዶላር ግና ንሓደ ሚእቲ ክሳብ ብ4 ሽሕ ናቕፋ ‘ዩ ዝሽረፍ ዘሎ።
ባንክ ኤርትራ ርኡይ ዋሕዲ ናይ ወጻኢ ባጤራ ኣጋጢምዎ ኣብ ዘለወሉ እዋን፣ ኣብ ባንክታት ተጠራቒሙ ዝጸንሐ ናቕፋ’ውን፣ ህዝቢ ነቲ ኣጠራቒምዎ ዝጸንሀ ገንዘብ እናውጽአ ኣብ ካልእ መዓላ የውዕሎ ምስ ምህላዉ ኣብ ባንክ ዝተጠራቐመ ገንዘብ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ይውሕድ ከምዘሎ’ውን ይግለጽ።
ጠንቂ ናይዚ ድማ ባጤራ ናቕፋ ናይ ልዕሊ 200 ሚእቲ ካብ ሚእቲ ዝቕባበ ኣጋጢምዎ ምስ ምህላዉ፣ ክብሪ እቲ ገንዘብ ካብ ግዜ ይወድቕ ስለዘሎ ምዃኑ ይትንተን።
ዓሚ 100 ሽሕ ናቕፋ ኣብ ባንክ ዘጠራቐመ ዜጋ፣ ኣውጽኡ ክግልገለሉ እንተዘይክኢሉ፣ ኣብ ውስጢ ሓደ ዓመት መጠን ናይ ምዕዳግ ሓይሉ ብፍርቂ ክጎድል ይኽእል’ዩ።
እዚ ድማ ብሰንኪ እዚ ዘሎ ዝቕባበን ንሱ ዝፈጠሮ ናህሪ ዋጋታት ነገራትን፣ ብምዃኑ ነዚ ዝተገንዘቡ ዜጋታት ገንዘቦም ናብ ንብረት ከሰጋግርዎ ከምዝርኣዩን፣ ነጋዶ ዶላርን ኢውሮን ንምርካብ ፣ ነቲ ካብ ወጻኢ ብሓዋላ ዝልኣኽ ገንዘብ፣ ብናቕፋ ካብ ባንክታቶም እናውጽኡ የሽርፍዎ ስለዘለዉ’ዩ ባንክታት ኤርትራ ካብ 10 ስሕ ናቕፋ ንላዕሊ ንዘውጽእ ሰብ ምቁጽጻር ክገብራ ዝእዘዛ ዘለዋ።


text:
ርእሰ ሊቃነ ጳጳስ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ፍራንሲስ ዓለም ብሰንኪ ደርቂ ብጥምየት ንዝተጠቕዑ ህዝቢ ሶማል ከይርስዕ ትማሊ ሰንበት ምምሕፃኖም ፀብፃብ ኣሶሴትድ ፕረስ ሓቢሩ።
ኣብ ቫቲካን ካብ ዝርከብ ሃዋሪያዊ ቤተ መቕደስ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ"ኣብ ዘተሓሳስብ ኩነታት መነባብሮ ዝርከብ ናይዚ ዞባ ህዝቢ ብደርቂ ዝተላዕለ ቀታሊ ሓደጋ ገጢሙዎም ኣሎ’’ ኢሎም።
ቃሎም ክሰምዑ ንዝተአከቡ ብኣማኢት ዝቕጸሩ ሰባት "ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ እቲ ኵናት ንኣቓልቦን ፀጋታትን ስለዘስሓተ እምበር ምግጣም ኣንፃር ጥምየት፣ንክንክን ጥዕናን ትምህርትን ዝለዓለ ፃዕሪ ዘድልዮም ዕላማታት ክኾኑ ምተገብአ ነይሩ" ኢሎም።
ኵናት ዩክሬን ካብ ካልኦት ቅልውላዋት ሚሊዮናት ዶላር ብሃንደበት ወሲዱ እዩ።
ኢትዮጵያን ጎረባብታ ሶማልን ኬንያን ኣብ ዝሓለፉ 40 ዓመታት ተራእዩ ዘይፈልጥ ዝኸፍአ ደርቂ ኣንፀላልዩወን ይርከብ።
ኣብዚ ዓመት ጥራሕ ኣብቲ ዞባ ኣሽሓት ሰባት ብጥምየት ወይ ብሕማም ህይወቶም ስኢኖም ኣለው።
ትንበያ ኩነታት ሃየር ናይቶም ዝቕፅሉ ሰሙናት ከምዝሕብሮ ንፈለማ ግዜ ንተኸታታሊ ሓምሻይ እዋን ዝናብ ኣይወቅዕን።
ንብዙሓት ስድራታት መሰረት ሃፍትን ውሕስነት ምግብን ዝኾና ሚሊዮናት እንስሳት ሃሊቀን እየን።


text:
Radio Erena: 03 March 2020
ኣብ ኤርትራ ንነዊሕ ዓመታት ሰሪቱ ዘሎ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት፣ ብዝኸፍአ መልክዑ ይቕጽል ምህላዉ ኣብ ጀኔቫ ዝተጋብአ፣ መበል 43 ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ኣተሓሳሲቡ።
ላዕለወይቲ ኮሚሽነር ሕቡራት ሃገራት ንሰብኣዊ መሰላት፣ ሚሸል ባሸለት፣ ነቲ ብውሳኔ 41/1 ዝፍለጥ ጉዳይ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ኣመልኪታ ኣብ ዘቕረበቶ ጸብጻብ፣ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሓምለ 2018 ምስ ኢትዮጵያ ስምምዕ ሰላም ከቲሙ፣ ምስ ጂቡቲ ተራኺቡን ምስ ሶማል ድማ ዝምድንኡ ኣሐዲሱን እኳ እንተኾነ፣ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያት ብፍላይ ኣብ ሰብኣዊ መሰላት ግና ዝተራእየ ምምሕያሽ ከምዘየለ ኣዘኻኺራ።
ንሳ ብተወሳኺ፣ እኳ ደኣ ብዝገደደ ምግሃስ መሰል እምነታትን ሃይማኖታውያን ትካላትን ይግሃስ ምህላዉ፣ ኣብ ልዕሊ ትካላት ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ኤርትራ ዝተወስደ ናይ ምህጋር ስጉምቲ ከም ኣብነት ኣቕሪባ።
ኣብ ኤርትራ፣ ብሃይማኖትን እምነትን፣ ነቐፌታ ንመንግስቲን ተሳቢቡ ሓያሎ ዜጋታት እታ ሃገር ብዘይሕጋዊ መስርሕ ምእሳር ቀጻሊ ዝርአ ፍጻሜታት ምዃኑ ዘመልከተት እታ ኮሚሽነር፣ ናይ ግዜ ገደብ ዘይብሉን ግዱድ ወትሃደራዊ ዕስክርናን ሓደ ካብቲ መሰል ዜጋታት እታ ሃገር ንምግሃስ ኣውራ ጠንቕታት ምዃኑ ኣስሚራትሉ።
ሕቡራት ሃገራት፣ ኣብ ምምሕያሽ ሰብኣዊ መሰላት ብምትኳር ምስ መንግስቲ ኤርትር ምትሕግጋዝ ከበርክት ዘለዎ ቅርቡነት ናብ መንግስቲ ኤርትራ ከምዝልኣኸ ድማ ኣብ መወዳእታ ኣፍሊጣ።
መበል 43 ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት፣ ኣብተን ግኑን ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ዝርኣየለን ከም ኤርትራን ኢራንን ዝኣመሰለ ሓያሎ ሃገራት ብምትኳር፣ ካብ 24 ለካቲት ክሳብ 20 መጋቢት ኣብ ጄኔቫ ይሰላሰል ኣሎ።
===============


text:
Uncategorized
ሰሙናዊ መግለፂ ሳልሳይ ወያነ ትግራይ
ንብሉፃት ሓሳባት ዝምቹ ባይታ ምፍጣርን ናይ ምትሕብባር ፖለቲካን ትግራይና ካብቲ ኣትያቶ ዘላ መሸንቁቕን ሓሳረ መከራን መዋፅኦታት ክኾኑ ኣብ ጠረጴዛ ዘለዉ ኣማረፅቲ ኮይኖም እንተብቅዑ፤ በቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሓይሊ ተመሪፁ ዘሎ መገዲ ግን፡ መገዲ ሓሳብን ስልጡን ፖለቲካን ከይኾነስ መገዲ ፀለመን ጠቐነን ኮይኑ ይርከብ። ኹናት ዘርኢ ምፅናት ዝተፈፀማን ይፍፀማ ዘሎን ትግራይና ካሊእ ስደት ዝተብሃለ ተወሳኺ ሕማም ካብ ዝቀላቐላ ድማ ፀኒሑ ኣሎ። በዚ መሰረት ሰሙናዊ መግለፂና ኣብዞም ዝስዕቡ ጉዳያት ትኹረት ዝገበረ እዩ፡፡
1/ ንትግራይ ስድሪ ዘየሳግር ፖለቲካ ፀለመ
ንብዙሓት ኣዋርሕ ብወገን ኣብ ስልጣን ዘሎ ሓይሊ ክስረሐሉ ዝፀነሐ ኣንፃር ሃገራውያን ውድባት ዘቕነዐ ናይ ፀለመን ጠቐነን ፖለቲካ፤ ብሓምለ 11/2014 ብቢሮ ርክብ ህዝብን መንግስትን ትግራይ ኣቢሉ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ፡ ንስልጡን ፖለቲካዊ ልዝብን ናይ ምትሕብባር ፖለቲካን ከይኮነስ ብኣንፃሩ ንክሰርሕ ከምዝተሰለፈ ንኹሉ ግሉፅ ገይሩ እዩ። ድሕሪ እቲ መግለፂ ላዕለዎት ሰበ ስልጣናት እቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሓይሊ ይወሃቡ ዘለዉ መግለፅታት እውን ነቲ ፀለመ፣ ሕሶትን ጠቐነን ዘራጉዶ ኮይኖም እዮም መፂኦም። እዚ ሓይሊ ኣብ መግለፂኡ ህዝቢ ትግራይ ንሃገራውያን ውድባት ‘በዓልካ መክቶም’ ብዝብል ሓረግ ኣብ ዝጎልበቦ ፃውዒት ዕስላዊ ፍርዲ(mob justice) ከየዕገቦ፤ ዝተፈላለዩ መሓውራቱ ብምንቅስቓስ እቲ ፀለመ ናይ እማን ክመስልን ህዝቢ ሓቂ ኢሉ ክቕበሎን ኣበርቲዑ ይሰርሕ ኣሎ። እዚ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣዳራሻትን ሆቴላትን ብስም ‘ህዝባዊ ዋዕላ’ ይካየድ ዘሎ ሃገራውያን ውድባት ናይ ምፅላምን ምስይጣንን ኣኼባታት ደው ተዘይሉ ንትግራይ ካብ ፀልማት ናብ ዝኸፈአ ደልሃመት ዘእቱ እምበር ጥር ትብል ፈፀግን መፍትሒን ስለዘይወልድ ውድብና ውድብ ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ሐዚ እውን እዚ ወፍሪ ፀለመን ጠቐነን ጠጠው ክብል ከምዘለዎ ከዘኻኽር ይደሊ።ሳልሳይ ወያነ ትግራይ እዚ ኣብ ስልጣን ብዘሎ ሓይሊ ይግበር ዘሎ ድሑርን ፀረ ናይ ምትሕብባርን ፖለቲካ፡ ፖለቲካ ትግራይ ስልጡን ከይኸውንን ናብ ናይ ሓሳብን ልዝብን ፖለቲካ ንከይመፅእን ዝገብር ቄናን ኣካይዳ እንትኸውን፤ ፀላኢን ፈታውን ኢሉ ካብ ዝብገስ ኣተሓሳስባን ርእዮተዓለምን ህወሓት ዝፍልፍል ከምዝኾነ ድማ ይኣምን። እዚ ተኸቢሱን ተቐይሩን ባይታ ፖለቲካ ትግራይ ዓሿኽ ምዃኑ ኣብቂዑ፤ ፀገማትና ኩሎም ክንፈትሕ ስልጡንን ናይ
ምትሕብባርን ፖለቲካ ክህልወና ግድን ስለዝኾነ ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ኣትሪሩ ምቅላሱ ከምዝቕፅል ንህዝብና ከረጋግፅ ይፎቱ።
ኣብዚ ዛዕባ ብፍላይ መዋፅኦ ትግራይ መሰጋገሪ መንግስቲ እዩ ኢለን ምስ ዝመፃ ውድባት ተተሓሒዙ ዝለዓሉ ሕቶታትን ጥርጣረታትን ብዝምልከት፤ ብፍላይ ውድብና ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ንኹሉ ዝለዓል ሕቶ ኣብ ቕንዕናን ፍልጠትን ተመስሪቱን ፈቲሹን ብቑዕ መልሲ ካብ ምሃብ ሰልክዩ ኣይፈልጥን። ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ድሕሪ ነዊሕ ፅንዓት ብጥሪ 2014 ኣ.ግ ‘ህልው ኩነታት፣ ስግግርን ሕውየትን ትግራይ’ ብዝብል ርእሲ ንህዝቢ ኣብ ዝዘርገሖ ሰነዱ እንታይነት ስግግር፣ ዝርዝሩን ኣፈፃፅምኡን ዝምልከት ብእርይ ቁፅሪ መርሚሩ ኣስፊርዎ እዩ። ሓደ ብጉርሑ ሓደ ብገርሁ ከምዝበሃል፡ ደጋጊሞም ካብ ዝለዓሉ ሕቶታት ‘ነቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሓይሊ ሕጋዊ መንግስቲ ኣይኮነን እንተይልኩም ንስኹም ከመይ ሕጋዊነት ይህልወኩም?’ ዝብል ኮይኑ፡ ብፖለቲካ ኣተሓሳስባ ናይ ምውዳብ መሰል ኣብ ሓደ ሕገመንግስቲ ዝሰፈረ መሰል ጥራይ ከይኮነስ ዓለምለኻዊ ዴሞክራስያዊ መሰል እዩ፡፡ ሃገራት ዘለወን ሓላፍነት ኣፍልጦ ናይ ምሃብ ጥራይ እዩ፡፡ በዚ መሰረት ኣብቲ ሰነድና ኣብ ገፅ 36 ‘ብሄራዊ ጉባኤ ተጋሩ ንሕውየትን ስግግርን ሓዊሱ ብፍላይ ድማ ምርቃቕን ምፅዳቕን ሓዱሽ ሕገመንግስቲ ትግራይ ካልኦት ቅድመ ምምዕርራያት ምግባር ከምዘድሊ ቐሪቡ እዩ። ይኹን እምበር ብመስርሕ ምልኣተ ተሳትፎ ህዝቢ ሓዱሽ ሕገ መንግስቲ ምፅዳቕ ግዘ ዝወስድ ስለዝኾነ፤ እዚ ግብራዊ ይኹን እንተተባሂሉ ድማ ዕዮ ምሕንፃፅን ምፅዳቕን ሓዱሽ ሕገመንግስቲ ትግራይ ዘሳልጥ ሕጋውን ፖለቲካውን ቅቡልነት ዘለዎ ኣካል ስለዘየለ፤ ነዞም ክልተ ባህግታት ኣታዓሪቑ ዝኸይድ መፍትሒ ኣድላይ ይኸውን። እዚ መፍትሒ ናይቲ ስግግር እዋን ላዕለዋይ ሓጋጊ ዝኸውን ላዕለዋይ ሰነድ ኪዳን(ቻርተር) እቲ ስግግር ኮይኑ ዘገልግል ሰነድ ብብሄራዊ ጉባኤ ትግራይ ተዳልዩ ዝፀድቕ ይኸውን’ ዝብል ሓሳብ ዘሎ ኮይኑ፡ ኣብቲ ሰነድና ብግልፂ ከምዘቐመጥናዮ በቲ ብናይ ስግግር ቻርተር ዝጣየሽ ሓድሽ ትካል ኣቢሉ ውድባት ክምዝገባን ኣፍልጦ ክረኽባን ይኽእላ እየን ዝብል መልሲ ኣቐሚጥሉ እዩ፤ ልክዕ ከምቲ ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ ብናይ ስግግር ቻርተር ብዝጣየሽ ሓድሽ ትካል ኣቢሉ ሕጋውነቱ የረጋግፅ ዝብል እምነትና ማለት እዩ። ንካልኦት ክሳብ ሐዚ ዝተልዓሉ ኩሎም ሕቶታት ኣብቲ ብልዑል ፃዕሪ፣ ምስትውዓልን ጥንቃቐን ዝተዳለወ ሰነድ ከምዝመለሰ ዝኣምን ውድብና፤ ፖለቲካና ናይ ልዝብ ኮይኑ ትግራይና ካብ ፀልማት ክትወፅእ ዝደሊ ዝኾነ ግዱስ ትግራዋይ ሐዚ እውን እቲ ሰነድ ከንብቦን ካብ ናይ ፀለመን ‘ተብሃለያን’ ወረታት ክርሕቕ ውድብና ይምዕድ።
ሳልሳይ ወያነ ትግራይ እቲ ኣንፃር ሃገራውያን ውድባት ፖለቲካ ትግራይ ዘቕነዐ ናይ ፀለመን ምክፋእን ነፍሒ(propaganda) ኣትሪሩ ዝቃወም ኮይኑ መላእ ህዝብና ይኹን ዲያስፖራ ትግራይ እዚ ካብ ስልጡን ፖለቲካ ናብ ናይ ድሕረት መገዲ ዝመርሐና ፖለቲካ ንቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሓይሊ ይኣክል ክብሎ ይግባእ ይብል። በዚ ኣጋጣሚ ህወሓት ብስም ‘ህዝባዊ ዋዕላ’ ኣብ ዝፀዎዖም ሃገራውያን ውድባት ናይ ምስይጣን መድረኻት ተረኺብኩም ‘ናይ ድሕረት ፖለቲካ ኣይጠቅምን፡ ናብ ውነኹም ተመለሱ’ ኢልኩም ዝመዓድኩም ይኹን፤ ካብ ትግራይ ወፃኢ ኮይንኩም ነቶም ፀለመታት ‘ኣያም’ ዝበልኩም ኩለኹም ናእዳና እናገለፅና፤ ድሕነት ትግራይና ዝረጋገፅ ብተሳትፎ ኩላትናን ነገራት ኣድቂቅኻ ምርኣይናን እዩሞ ኣጠናኺርኩም ክትቕፅልሉ ንፅውዕ። ኣብዚ ብፍላይ እተን ኣብ ትግራይ ይኹን ኣብ ወፃኢ ዘለዋ ሓደ ሓደ ስሩዓት ሚድያታት ካብ ዝኸደኦን ይኸደኦን ዘለዋ ዓፋኒን ንሓደ ዝወገነ ሻራዊ ኣካይዳ ተቖጢበን ምእንተ ረብሓ ትግራይ ደው ክብላ፤ ኣብ ርእሲና ኣብ ዝለዓሉ ውንጀላታት(allegations) ድማ ናትና ድምፂ ክሓታናን ከስመዓን ሐዚ እውን ደጊምና ንሓትት።
2/ ስደት ዝምልከት
ታሪኻዊያን ፀላእቲ ህዝቢ ትግራይ ካብቶም ህዝብና ከፅንትዎ ዝጥቀምሎም ሜላታት ሓዲኡ ዝኾነ ዕፅዋን ክባን ሙሉእ ንሙሉእ ናብ ስራሕ ካብ ዘእትውዎ እነሆ ሓደ ዓመት ሓሊፍዎ። ከም ውፅኢቱ ድማ ህዝብና ኣብ ሕድሕድ ደቒቓ ብጥሜትን ሕማምን ይሃልቕ ኣሎ። ፀላእትና ካብቶም ምህዞታቶም ሓደ ህዝቢ ትግራይ ተስፋ ክስእንን ቀስ ብቐስ ፋሕ ጭንግርሑ ክወፅእን ምግባር እዩ። እዚ ኣብ ውሽጢ ትግራይ ምስ ዘሎ ምሕደራውን ፖለቲካዊን ሕመቓት ተተሓሒዙ ድማ ህዝቢ ትግራይ፡ ብፍላይ እቲ መንእሰይ ተስፋ ብምስኣን ሓያሎ ሓደጋታት ዘለውዎ ስደት ከም መማረፂ ይሪኦ ኣሎ። ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ቅድሚ 21 ሰነ 2013 ኣ.ግ ፡ ኣብ እዋን ሙሉእ ጎብጣ እንተለና፣ ትግራይ ገዲፍካ ንስደት ንምኻድ ብዙሓት ኣማራፂታት እንተለው ስደት እንተይኮነስ ‘ፍቓደይ ምእንተ ትግራይ ኩለመዳያዊ ቃልሲ ምክያድ እየ ዝመርፅ’ ኢሉ ዝተቓለሰ ህዝብና ብፍላይ እቲ መንእሰይ፤ ንምንታይ ሐዚ በፂሑ ክስደድ ይደሊ ኣሎ? ኢልና ክንሓትትን ኢሂን ምሂን ክንበሃሃልን ኣብ ዝግበአና ወሳኒ እዋን ንርከብ ኢሉ ይኣምን። ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ኣንፃር ደጋዊ መፅነቲ ይኹን ምእንተ ውሽጣዊ ሓርነት ትግራይ ኣትሪርና ክሳብ ዝተቓለስና ትግራይ ዓዲ ተስፋ እያ ኢሉ ዝኣምን እንትኸውን፤ ሰኣን ውሽጣዊ ሓርነትን ምሕደራዊ ሕመቕ ዘጋደዶ ዓፀቦን ዝሕረይ ዘሎ
ስደት ግን ትኽክል እዩ ኢሉ ኣይኣምንን። ሕድሕድ ክስደት ዝብህግ መንእሰይ ኣብ ስደት እንታይ ክገጥሞ ከምዝኽእልን እንታይ ይገጥም ከምዘሎን ክርዳእ ኣለዎ ድማ ይብል። ኣብ ሕድሕድ መሰደቲ ናቑጣታት ዝርከቡ ፀላእቲ ንስደት ዘቕንዑ መናእሰይ እናጨወዩ ኣንፃር ትግራይ ናብ ዝተሰለፉ ዕጡቓት ሓይልታት የሰልፍዎም ከምዘለው እውን ጥሉላት ሓበሬታታት ኣለው። ካብዚ ብተወሳኺ ዳርጋ ኣብ ኩሉ ዝስደት ዘሎ ትግራዋይ ኩሎም ዓይነታት ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት ይፍፀሙሉ እዮም ዘለው። ብሓፈሻ ስደት ከይዱ ከይዱ ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኻውን ዘበናት ዝተሻገረን ብሄር ካብ ምጥፋእ ዓዲ ኣይክውዕልን። ነዚ እዩ ድማ ተሰዲትና እውን ካብ ዘይነምልጦ መከራ ካብ ምምራፅ፤ ምእንተ ውሽጣዊ ሓርነትን ብሃገርነት ዝጠቓለል ሙሉእ ናፅነት ትግራይን ኣብ ዝግበር ቃልሲ ኩሉ መንእሰይ ተሓዊሱ ክቃለስ ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ደጋጊሙ ዝፅውዕ።
ምኽንያት ስደትና ደጋዊ ፀላእትና ብዝፈጠርዎ ዕፅዋን ክባን ከምኡ ድማ ውሽጣዊ ሓርነትናን ናፅነትናን ንከይነረጋግፅ ሓሊኹ ኣብ ዝሓዘና ሓይሊ ኣሎ ኢሉ ዝኣምን ውድብና፡ ነዞም ማሕለኻታት በታቲኽና እታ ተብሃጊትን ዲሞክራሲያዊትን ሃገረ ትግራይ ክንፈጥር ኩልና ሻማ ሻማ ኢልና ኣትሪርና ክንቃለስ ይፅውዕ።
ሃገርነት ይኹን ውሽጣዊ ሓርነት ዝረጋገፁ ኣትሪርካ ብምቅላስ ከምዝኾነ ዝኣምን ሳልሳይ ወያነ ትግራይ፤ ሐዚ እውን መንእሰይ ትግራይ ኹለ መዳያዊ ቃልሲ ብትሪ ክቃለስ ከምዘለዎ ከዘኻኽር ይደሊ።
ትግራይ ትስዕር!
ሓምለ 22/2014
ሳልሳይ ወያነ ትግራይ
መቐለ፡ ትግራይ


text:
ፖሊስ ኣሜሪካ ስቴፈን ፓዶክ ኣብ ላስ ቬጋስ ስለ ምንታይ ጠያይቲ ብምዝናብ ን59 ሰባት ከምዝቐተለን ንኣስታት 600 ሰባት ከምዘቑሰለን ዝኾነ ይኹን ኣፋፍኖት ኣይረኸቡን።ሓው ናይቲ ተጠርጣሪ ስድራቤት ከም ሃገሩ በቲ ተግባር ከምዝሰንበደ ይገልፅ።ናይ ኣሜሪካ ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ብቕድሚ ትማሊ ሰንበት ዝተፈፀመ መቕተልቲ ንፁር ሰይጣናዊ ተግባር ክብሉ ፀዊዖምዎ።ፅባሕ ረቡዕ ናብ ላስ ቬጋስ ንምኻድ’ውን መደብ ኣለዎም።
እቲ ቶኳሲ ኣብ መበል 32 ደብሪ ናይ ሆቴል ክፍሉ መስኮት ቀዲዱ ናይ ሙዚቃ ምርኢት ይከታተሉ ኣብ ልዕሊ ዝነበሩ ኣሽሓት ሰባት ቶኺስ ከፊቱ።መሰኻኽር ከምዝገለፅዎ መጀመሪያ ቶኽሲ ምስ ሰምዑ ሪቺት ከምዝመሰሎምን ጥይት ምዃኑ ምስፈለጡ ግን ሰባት ብራዕዲ ኣልባቦም ከምዝጠፍአ ይገልፁ።ክርስቲን፣ቨኔሳን ኮርኒን ሰለስቲአን ብሓባር ከምዚ ክብላ ነቲ ኩነታት ይገልጻ።
“ገሊኦም ይወድቁ ነይሮም፣ገለ የእውዩ ገሊኦም ድማ ድምፆም ዓው ኣቢሎም ይሃድሙ ነይሮም።እግረይ ኣውፅእኒ ንሃድም ኔርና።ጥይት ምዃኑ እውን ርግፀኛ ኣይነበርኩን።ሰባት ኣብ ጥቓና ክወድቑ ጀሚሮም።”
ኣብ ላስ ቬጋስ ዝተፈፀመ መቕተልቲ ኣብ ቀረባ ታሪኽ ኣሜሪካ ብሓደ ዕጡቕ ዝተፈፅመ እቲ ዝኸፍአ ጃምላዊ መቕተልቲ እዩ።
ፕረዝደንት ትራምፕን ቀዳመይቲ እመቤት መላንያ ትራምፕ ከምኡ’ውን ምኽትል ፕረዝዳንት ማይክ ፔንስ ምስ በዓልቲ ቤቶም ብምዃን ትማሊ ሶኑይ ኣብ ዋይት ሃውስ ንግዳያት ብሓባር ዝኽሪ ኣካይዶም።ፕረዝደንት ትራምፕ ባንዴራ ትሒታ ንክትንብልበል ኣዚዞም።
ሓደ ኣብ ዕረፍቲ ዝነበረ ፖሊስ ኻልኦት ሰባት ከምልጡ ወይ ንኻልኦት ከውሊ ይህብ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ተቐቲሉ።
ድሕሪ እቲ ቅትለት ሰባት ንዝቖሰሉ ደም ንምልጋስ ነዊሕ ሪጋ ሒዞም ተራእዮም።ናይ ዋይት ሃውስ ሓላፊት ፕረስ ሳራ ሃካቢ ኣሜሪካዊያን ንናይ ላስ ቬጋስ መጥቓዕቲ ዝሃብዎ ግበረ መልሲ ንኢደን።
“እዚ ክትሓስቦ’ዃ ዘፀግም ተግባር ኣብ ዝተፈፀመሉ እዋን ሰባት ዘርኣይዎ ፍቕሪ ካብ ኣእምሮኻ ፈፂሙ ዝጠፍእ ኣይኮነን።ኣብነታዊ ተግባሮም ኣሜሪካዊ መንፈስ ፈፂሙ ዘይስበር ምዃኑ ነባሪ መዘኻኸሪ እዩ።”
ዳዒሽ እቲ ቀታሊ ኣብ ቀረባ ናብ እስልምና ዝተቐየረ እዩ ክብል ነቲ መጥቓዕቲ ሓላፍነት ከምዝወስድ ብኣገልግሎት ዜንኡ ኣዊጁ’ሎ።መርመርቲ ግን ኣብ መንጎ ተጠርጣሪን ዝኾነ ይኹን ጉጅለን ርክብ እንተነይሩ ክረኽቡ ኣይክኣሉን።
ነዚ ብዝምልከት ፖሊስ ጆሴፍ ሎምባርዶ ከምዚ ይብሉ።
“እዚ ውልቀ ሰብ በይኑ ዝተንቀሳቐሰ ብምዃኑ ዝተፈፀመ ነገር ብከመይ ምክልኻል ከምዝክኣል ኣይፈልጥን እየ።”
ምፅዋት ቁማር ካብ መጠን ንላዕሊ ዝፈቱን ክቡራት ብሽኩቲ ኣብ ፍሎሪዳ ናብ ዝርከባ ወላዲት ኣዲኡ ምልኣኽ ዘዘውትርን ሃብታም ሰብ ከምዝነበረ ስድርኡ ይገልፁ።
ሓዉ ነቲ ቀታሊ ኤሪክ ፓዶክ “ሓወይ ከምዚ ዝበለ ተግባር ፈፂሙ? ማለተይ ስቕ ኢሉ ከምዝነጠበ ነገርኮ እዩ፤ትፈልጥ ዲኻ? ከምቲ ቶኲሱ ዝቐተለና ዓይነት ኮይኑ እዩ ዝስምዓኒ ዘሎ።ማለተይ ንደቀይ እንተቐቲሉዎም እውን ዝገርም ኣይኮነን።”
እዚ ዳሕረዋይ ሓደጋ ልዕሊ ፖለቲካዊ መኽሰብ ጃምላዊ መቕተልቲ ንምክልኻል እንታይ ክግበር ኣለዎ ዝብል ሓድሽ መዘራረቢ ዛዕባ ኮይኑ’ሎ።ናብ ናይ ሙዚቃ ምርኢት ዝኣትው ቦርሳታትን ሻንጣታትን ምፍታሽ ብረት ንከይኣትው ክትከላኸል ይኽእል እዩ፤ናይ ላስ ቬጋስ ተጠርጣሪ ግን ነቶም እኩባት ሰባት ኣፀቢቑ ካብ ዘርኢ ናይ ሆቴል ክፍሊ እዩ ጠያይቲ ኣዝኒቡ ይብሉ ተንተንቲ።ዴቪድ ካትዝ ግሎባል ሰኩሪቲ ግሩብ ተባሂሉ ናይ ዝፅዋዕ ትካል ፈፃሚ ስራሕ እዩ።
“እዚ ዝተፈለየ እዩ።ኣዳለውቲ ናይቲ ሙዚቃ ምርኢት ከምዚ ዝበለ ናብ ሓደ ሆቴል ኣቲዩ ክፍሊ ንዝሓዘ ሰብ ደው ከብሉዎ ዘኽእሎም ተኣምር የለን።”
እቲ ቶኳሲ ስቲፌን ክራይግ ፓዶክ ዝተብሃለ 64 ዓመት ዝዕድሚኡ ጡረተኛን ነባሪ መስኲት ኔቫዳን እዩ።ዓብየቲ ብረት ሓዊሱ ኣስታት 20 ጠበናጁ ኣብ መንበሪ ገዝኡን ናይ ሆቴል ክፍሉ ከምዝተረኽበ’ውን ይፍለጥ።