text:
ስብከት ኣቡነ መንግስተኣብ ፡ 8 ሚያዝያ 2018
መኑ ይመስለከ እምነ ኣማልክት እግዚኦ?
ፍቁራትን ፍቁራንን ሕዝበ እግዚኣብሔር፡
ሎምዘመን እውን እንሆ፣ ምሥጢረ ፋሲካ ኣብ እነብዕለሉ ጊዜ በጺሕና። ምሥጢረ ፋሲካ ክበሃል ከሎ ንሕማማትን ሞትን ትንሣኤን መድኃኒና ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ ዘጠቓልል። ካብ ጸሎት ሓሙስ ጀሚርና ክሳዕ ቀዳም ስዑር ብዛዕባ ሕማማቱን ሞቱን ቀብሩን ከንስተንትን ድሕሪ ቀኒና ለይቲ ፋሲካ፣ “ክርስቶስ ተንሥኣ እሙታን፣ በዐብይ ኃይል ወሥልጣን፣ ኣሰሮ ለሰይጣን ኣግኣዞ ለኣዳም፡ ሰላም፣ ይእዜሰ ኮነ ፍስሓ ወሰላም”፣ ክርስቶስ ብዓብይ ኃይልን ስልጣንን ካብ ሙታን ተንሢኡ፣ ንሰይጣን ኣሲሩዎ ንኣዳም ከኣ ሓራ ኣውጺኡዎ፣ ሕጂ ከኣ ፍስሓን ሰላምን ኮይኑ፣ እናበልና ኣብቲ ከኣል ኲሉ እግዚኣብሔር ዝፈጸሞ ትንሣኤ መድኃኒና ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ እምነትና ክነሓድስ ንርከብ። ኣብ ምሥጢረ ፋሲካ ክርስቶስ ብብዙኅ ስቓይን ስቕለትን ድሕሪ ሞይቱ ኣብ ሣልሳይ መዓልቲ ንሞቚሕ ሞት በጢሱ ሕያው ከምዝኾነ ንኣና ድማ ካብ ባርነት ናብ ሓርነት ካብ ጸልማት ናብ ብርሃን ካብ ሞት ናብ ሕይወት ከምዘሳገረና የበሥረና። መዝሙር ፋሲካውን “ፋሲካ ብሂል ማዕዶት፡ እስመ ዐደወ እግዚእነ እሞት ውስተ ሕይወት”፣ መድኃኒና ካብ ሞት ናብ ሕይወት ስለዝተሳገረ ፋሲካ ማለት ምስጋር ማለት እዩ ይብለና።
በቲ ሓደ ወገን ሰሙነ ሕማማት፣ ደቅ ሰብ ኣንጻር እቲ ንጹሕን ኣፉ ዘይከፍትን ገንሸል (ኢሳ 53፡7)ክፍኣቶምን እቲ ጊጉይ ኃይሎምን ዘርኣዩሉ መዓልታት እዩ። ኣብዚ መዓልታት እዚ ንጊዚያዊ ጥቕምኻ ኢልካ ንንጹሕ ሰብ ኣሕሊፍካ ምሃብ፣ ብሓሶት ከሲስካ ኣብ ፍርዲ ምቕራብ፣ ንሰብ ፈሪህካ ዘይፍትሓዊ ፍርዲ ምፍራድ፣ ነቲ ድሮ ተኣሲሩ ዘሎ እሞ ክከላኸል ዘይኽእል፡ ብዘይ ምሕረት ምግራፍ፣ ምጽፋዕ፣ ኣብ ገጹ ጡፍ ምባል፣ ኣብ ርእሱ ኣኽሊል እሾኽ ምድፋእ፡ ዓይኑ ሸፊንካ ዘይክዳኑ ኣልቢስካ ምልጋጽ፣ ዝስቀለሉ መስቀል ተሰኪሙ እናወደቐን እናተንሥአን ከምዝጐዓዝ ምግባር፡ ኣእዳውን ኣእጋሩን ኣብ መስቀል ምሽንካር፣ ኣብ መስቀል ተንጠልጢሉ ከሎ እንደገና ምልጋጽ፣ ብኲናት ጐድኑ ምውጋእ፣ ከም ዓወት ቆጺሮሞ ተዓዊትና ኢሎም። ምናልባት ደቀ መዛሙርቱ ካብ መቓብር ሰሪቖም ወሲዶም ደሓር ተንሲኡ ከይብሉ ካብ ጲላጦስ ወተሃድራት ለሚንካ ብጽኑዕ ምሕላው ኣብ ኣፈ መቓብር ከኣ ዓብይ ደንጎላ ምዕጻው ከም ሰብኣዊ ጥበብን ዓወትን ተሓሲቡ ይኸውን። መድኃኒና ግን ነዚ ኲሉ ዝጾረ ከምቲ ነቢይ ኢሳያስ “ንሱ ግና ብሰሪ ገበንና ቆሰለ፣ ብሰሪ ኣበሳና ድማ ተኸትከተ፣ ንሕና ሰላም ምእንቲ ክንረክብ መቕጻዕቲ ናብኡ ወረደ፣ ንሓና’ውን ብስምብራቱ ሓዌና”(ኢሳ 53፡5)ዝበሎ ንሕና ድኅነትን ሓርነትን ምእንቲ ክንረክብ እዩ። ኃይሊ ሰብ ግን ነባሪ ኣይኮነን።
ቀዳም ስዑር መድኃኒና ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶ ገና ኣብ መቓብር ከሎ እታ ሃገር ሙታን ዝኾነት ሲኦል ደንጊጻ “ወትቤ ሲኦል ኣይ ውእቱ ዝንቱ ዘእምሥልጣንየ ሥጋ ለቢሶ ዘሞዐኒ፣ መኑ ውእቱ ዝንቱ ዘምድረ ለብሰ፣ ውእቱኬ ሰማያዊ ውእቱ፣ በኣሓቲ ምክር ምስለ ኣቡሁ ሰማያተ ገብረ” መን እዩ እዚ ሥጋ ለቢሱ ካብ ሥልጣነይ ዝሰዓረኒ? መን እዩ እዚ ሰማያዊ እንከሎ ናይ ምድሪ ለቢሱ ብሓንቲ ምኽሪ ምስ ኣቡኡ ንሰማያት ዝፈጠረ(ሥርዓት ቀዳም ስዑር)ክትብል ንርኢ። እቲ ብሓንቲ ቃል ንዓለም ዝፈጠረ ኣምላኽ ብሓንቲ ቅጽበት ነቲ ኲሉ ኃይሊ ሞትን ክፍኣትን ኣሸኒፉ ሕያው ኮነ። በዚ ምኽንያት ኢና ኣብ መስዋዕተ ቅዳሴና ካብ ወንጌል ቅዱስ ሉቃስ ምስ ተነበልና፣ “ኦ እግዚኣብሔር ካብ ኣማልኽቲ ንኣኻ ዚመስል የልቦን፣ ከም ግብርታትካውን ዝገበረ ከቶ የልቦን። –ንስኻ ዓብይን ተኣምራት እትገብርን ኢኻ፡ ኣምላኽሲ ንስኻ ጥራይ ኢኻ” (መዝ 86፡8.10)ዝብል መዝሙር ዳዊት ብምጥቃስ ነዚ ዝስዕብ ዓብይ ናይ እምነትን ናይ ምሥጋናን ስራሕ ንደግም፣“መኑ ይመስለከ እምነ ኣማልክት እግዚኦ? ኣንተ ውእቱ ዘትገብር መንክረ፣ ኣርኣይኮሙ ለሕዝብከ ኃይለከ፣ ወኣድኃንኮሙ ለሕዝብከ በመዝራዕትከ። ሖርከ ውስተ ሲኦል ወኣዕረገ ጼዋ እምህየ፣ ወጸጎከነ ምዕረ ዳግመ ግዕዛነ፣ እስመ መጻእከ ወኣድኃንከነ። ኦ ጐይታ! ካብ ኣማልኽቲ ዚመስለካ መን እዩ? ተኣምራት እትገብር ንስኻ ኢኻ፣ ንሕዝብኻ ኃይልኻ ኣርኣኻዮም፣ ብቕልጽምካ’ውን ንሕዝብኻ ኣድኃንካዮም። ናብ ሲኦል ከድካ፣ ካብኡ እውን ምርኮ ኣውጻእካ፣ ሓንሳእ’ውን ዕጽፊ ሓርነት ሃብካና፣ መጺእካ ስለዘድኃንካና ነመስግነካ ኣሎና።
ብዙኅ ዘፍርሃና ነገራት ኣሎ። ልዕሊ ኲሉ ግን ሞት እያ ተፍርኃና። በቲ ሓደ ወገን ምድራዊ ሕይወትና ስለዘቋርጽ ፈተውትና ስለንሓድግ፣ በቲ ካልእ ወገን ከኣ፣ ድሕሪ ሞት እንታይ ከምዝጽበየና ብርግጽ ስለዘይንፈልጥ ንሞት ኣዚና ንፈርኃ። እዚ ፍርሂ እዚ ግን ባሕርያዊ እዩ። ጐይታ ከኣ ካብዚ ፍርሃት እዚ ሓራ ምእንቲ ከውጽኣናን መንገዲ ሕይወት ምእንቲ ክኸፍተልናን ኢሉ እዩ ሞይቱ ዝተንሥአ። “ሞተ ዘኢይመውት፡ ሞተ ከመ ይስዐሮ ለሞት፡ ሞተ ከመ ያሕይዎሙ ለሙታን” እቲ ዘይመውት ሞተ፣ ንሞት ምእንቲ ክስዕሮ ሞተ፣ ንሙታን ሕይወት ምእንቲ ክህብ ሞተ(ቅዳሴ፡ እምቅድመ ዓለም)። በዚ ምኽንያት፣ በእንተ ዝንቱ ንሴብሓከ፣ ወንጸርሕ ኃቤከ እንዘ ንብል፣ ቡሩክ ኣንተ እግዚኦ፣ ኢየሱስ ክርስቶስ፣ እስመ መጻእከ ወኣድኃንከነ”፣ ‘ኦ ጐይታ ኢየሱስ ክርስቶስ መጺእካ ኣድኂንካና ኢኻ እሞ ብሩኽ ኢኻ’ እናበልና’ነመስግነካ ኣሎና፣(መጽሓፈ ቅዳሴ፡ ድሕሪ ወንጌል ሉቃስ) ብዝብል ድምጺ፣ ዓሚቚ ናይ እምነትን ኣምልኾን ስራሕ ንገብር። ሓደ ጥንታዊ ስብከት ብዛዕባ ናይ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ሞትን፡ ምቕባርን፡ ናብ ሲኦል ምውራድን ትንሣኤን ዓብይ መግለጺ ይህበና። ካብ ትርጉም ቀዳም ስዑር ተበጊሱ እቲ ሰባኺ ከምዚ ይብል፣ “ሎሚ ኣብ ምድሪ ከቢድ ሱቕታ፣ ረዚን ጸጥታ ብሓቂ’ውን ከቢድ ከውታ ነጊሡ ይርከብ። እቲ ንጉሥ ደቂሱ
ስለዘሎ ዓብይ ጸጥታ ሰፊኑ። ኣምላኽ ብመደብ ሥጋ ደቂሱ፣ ነቶም ኲሎም ዓለም ካብ ዚፍጠር ኣትሒዞም ዝደቀሱ ከኣ ስለዘተንሥኦም—መሬት ኣንቀጥቂጣ፣ ብሱቕታ ከኣ ተዋሒጣ ትርከብ። ንዝጠፍአት በጊዕ ከምዘናድዩዋ፣ ነቲ ቀዳማይ ኣቦና ኣዳም ከናዲ ከደ። እቲ ብሓደ ወገን ኣምላኾም፣ በቲ ሓደ ከኣ ወዲ ሔዋን ዝኾነ፣ ነቲ ኣብ መቑሕ ዝነበረ ኣዳምን፣ ምስኡ ምርኮይና
ንዝነበረት ሔዋንን ካብ ሓዘን ሓራ ምእንቲ ከውጽእ፣ ነቶም ኣብ ጸልማትን ጽላሎት ሞትን ይነብሩ ዝነበሩ ንኪበጽሖም ብባህጊ ናብኦም ከደ። ‘–ኣነ ምእንታኹም ክብል ውሉድኩም ዝኾንኩ ኣምላኽኩም እየ—ስለዚ ኣታ ትደቅስ ዘሎኻ እእዝዘካ ኣሎኹ፣ –ተንሥእ (ንቓሕ)። ናይ ሲኦል ሙቁሕ (ሕቡስ)ኮይንካ ክትነብር ኢለ ኣይፈጠርኩኻን። ካብ ሙታን ተንሥእ፣ ከመይሲ ኣነ ሕይወተ (መንሥኤ)ሙታን እየ”(መ.ሃ.ቊ 635)። “ንሕና ምስ ክርስቶስ ካብ ሞትና፣ ምስኡ ድማ ብሕይወት ከምእንነብር ንኣምን ኢና፣ ከመይ እቲ ካብ ምውታት ዝተንሥአ ክርስቶስ መሊሱ ከምዘይመውት ንፈልጥ ኢና” (ሮማ 6፡8)።
እቲ ኣዝዩ ዓሚቚ ምሥጢር ዝሓዘለ መዛሙር ናይ ዘመነ ትንሣኤ እውን ብዝተፈላለየ መንግዲ ነቲ ኣብ ለይቲ ፋሲካ ብመድኃኒና ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተፈጸመ ዓብይ ተኣምርን ኃያል ተግባርን ክገልጹ ንረኽቦም። ንኣብነት፣ “ተንሥኣ ወኣንሥኣ ኲሎ ሙታነ፡ ተንሥኣ ወፈትሖሙ ለሙቁሓን”፣ ተንሢኡ ንኲሎም ዝሞቱ ኣተንሥአ፣ ንእሱራት ከኣ ፈትሐ። “ኣርኣየ ሥልጣኖ ላዕለ ሞት፡ ገባሬ ሕይወት ክርስቶስ” እቲ ፈጣሪ ሕይወት ክርስቶስ፣ ኣብ ልዕሊ ሞት ሥልጣኑ ኣርኣየ። “ትንሥኤሁ ገብረ በሰንበት፣ ወሰበረ ኆኃተ ብርት፣ እግዚኣ ለሰንበት፣ ኣመ ሣልስት ዕለት ሞዖ ለሞት ገብረ ትንሣኤ በሰንበት” ትንሣኤኡ ብሰንበት ገበረ፣ መዓጹ ሓጺን ሰበረ፣ ጐይታ ሰንበት ኣብ ሣልሳይ መዓልቲ ንሞት ሰዓሮ፣ ትንሣኤ ከኣ ብሰንበት ገበረ(መዛሙር ዘዘመነ ትንሥኤ)ዝብሉ ይርከብዎም። እቲ “መንገድን ሓቅን ሕይወትን ኣነ እየ”(ዮሓ 14፡6)ዝበለና መድኃኒና ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብትንሣኤኡ ኣብ ልዕሊ ሞት ምሉእ ሥልጣን ከምዘለዎ ኣርእዩና። በዚ ምኽንያት ኢና፣ ኣብ መሥዋዕተ ቅዳሴ ክንሳተፍ ከሎና፣ ብዝተሓደሰ እምነትን ብትብዓትን፣ ዕለት ዕለት “ንዜኑ ሞተከ እግዚኣ፣ ወትንሣኤከ ቅድስተ፣ ነኣምን ዕርገተከ ወዳግመ ምጽኣተከ፣ ንሴብሓከ ወንትኣመነከ፣ ንስእለከ ወናስተበቊዓከ፣ ኦ እግዚእነ ወኣምላክነ”፣ ኦ ጐይታ! ሙማትካን ቅድስቲ ትንሣኤኻን ነበሥር ኣሎና፣ ዕርገትካን ዳግማይ ምጽኣትካን እውን ንኣምን ኢና። ነመስግነካን ንእመነካን፣ ኦ ጐይታናን ኣምላኽናን ንልምነካን ንምሕጸነካን ኣሎና (ቅዳሴ ሓዋርያት)እናበልና ከየቋረጽና ነቲ ክሳዕ መጨረስታ ንዝኽረይ ግበርዎ ዝበለና መስዋዕቲ ሞቱን ትንሣኤኡን ዕርገቱን ዳግማይ ምጽኣቱን ነተግብር። ብሓቂ “ከምቲ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ዚብልዎ፣ ክርስቶስ ምእንቲ ኃጢኣትና ሞተ፣ ተቐብረ፣ ከምቲ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ዚብልዎ ከኣ ‘ብሣልሳኣይ መዓልቲ ተንሥአ፣ ንኬፋ ተራእዮ፣ ደኃርውን ነቶም ዓሠርተው ክልተ ተራእዮም። ብድኅሪኡ ካብ ኃሙሽተ ሚእቲ ንዚበዝኁ ኣሕዋት ብሓደ ጊዜ ተራእየ” (1ቆሮ 15፡3-6)። እዚ እዩ እቲ ነቕ ዘይብል እምነት ቤተክርስትያን፣ እዚ እዩ እምነት ነፍስወከፍና!!
ኢየሱስ ብምትንሣኡ “ናይቶም ዝሞቱ ቦዂሪ ትንሣኤ ኮነ። ስለዚ ከምቲ ሞት ብሓደ ሰብ ዝመጸ፣ ከምኡ ከኣ ትንሣኤ ሙታን ብሓደ ሰብ እዩ ዝመጸ። ከምቲ ኲላቶም ብኣዳም ዝሞቱ ከምኡ ድማ ኲላቶም ብክርስቶስ ሕያዋን ክኾኑ እዮም” (1ቆሮ 15፡20-22)። እዚ እዩ እምነትና፣ እዚ ከኣ እዩ ተስፋና። ከምቲ ምእንቲ ሙታን እንገብሮ ጸሎት ዝብሎ፡ “እስመ ኣልቦሙ ለኣግብርቲከ ሞት ኣላ ፍልሰት” ንኣገልገልትኻ ካብዛ ምድሪ ምግዓዝ እምበር ሞት የብሎምን(መስተግቊዕ ዘሙታን፣ እጊዚኣ ሕያዋን)። ድሕሪ ትንሣኤ ክርስቶስ፣ ሞት ንኣና ንኣመንቲ ከተፍርሃና ወይ ክተርዕደና የብላን። ምስ ክርስቶስ ኮይንና እንተገጢምናያ ንሞት ክንብድሃ ንኽእል ኢና። ቅዱስ ጳውሎስ ንሰብ ቆሮንጦስ ዝጸሓፎ ንኣና’ውን ሎሚ ዘበራትዕን ዘጸናንዕን እዩ። “እቲ በራሲ ዘይምብራስ፣ እቲ መዋቲ’ውን ዘይሙማት ምስ ለበሰ፣ ሽዑ፣ ሞት ብዓወት ተዋሕጠ ዚብል ቃል ጽሑፍ ኪፍጸም እዩ። ኦ ሞት ኣበይ ኣሎ ዓወትካ? ኦ ሞት ኣበይ ኣሎ ምውጋእካ? ሞት ብኃይሊ ኃጢኣት ገይራ ትወግእ፣ ኃጢኣት ከኣ ካብ ሕጊ ኃይሊ ትረክብ። ግናኸ ነቲ ብጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ገይሩ ዓወት ዚህበና ኣምላኽ ስብሓት ይዂኖ (1ቆሮ 15፡54-57) ክንብል ኢና። ኢየሱስ “ምእንቲ ኃጢኣትና በጃ ዝኾነ፣ ንኣና ንከጽድቕውን ካብ ሞት ዝተንሥአ እዩ”(ሮማ 4፡25)። ተስፋ ኣይንቊረጽ፡ እምነትና ደኣ ነሓድስ። ትንሣኤ መድኃኒና ኣብ ልዕሊ ሞትን ክፍኣትን ዝተፈጸመ ወሰን ዘይብሉ ዓወት እዩ። ንሕናውን ሳላኡ ኣብ ልዕሊ ኃጢኣት ኣብ ልዕሊ ዝኾነ ክፍኣት፣ ኣብ ልዕሊ ሓሶትን ተንኮልን፡ ብልሽውናን ሕማቕ ልማድን ከነሸንፍ ከምእንኽእል ርጉጻት ኢና። ክርስቶስ “ንጸላእቱ ሃዲሞም ንድኅሪት ክሳዕ ዚምለሱ ሰዓሮም፣ ንሓዋሩ ከኣ ተነዊሮም ከምዚተርፉ ገበሮም”(መዝ 78፡66)። ቀዳሞት ጸላእትና ከኣ፣ ሰባት ዘይኮኑ፣ እቶም ኣብ ውሽጥና ዘለው ትዕቢት ስስዕቲ ቅንኢ ሃኬት ርኽሰት ዛሕሊ እዮም።
ንኣና ንክርስትያን በዓለ ትንሣኤ መድኅኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ዓንዲ ማእከል እምነትናን ኣምልኾናን እዩ። ስለዚ እቲ ቀዳማይ መዝሙርና “ኣማን በኣማን ኣማን በኣማን ተንሥኣ እምነ ሙታን” ብሓቂ ብሓቂ ካብ ሞት ተንሲኡ እዩ ዝብል ክኸውን ኣለዎ። ኣብ ገለ ምሥራቓዊ ሥርዓት ዝኽተላ ሃገራት፣ ኲሎም ኣመንቲ ካብ ፋሲካ ክሳዕ ጰራቅሊጦስ ኣብ ዘሎ መዓልታት፣ ኣብ ክንዲ “ ሓደርካ፡ መዓልካ” ምባል “ክርስቶስ ካብ ሞት ተንሲኡ”፣ “እወ ብሓቂ ተንሲኡ” ብምባል ሰላምታ ይለዋወጡ። ንኣና ንክርስቶሳውያን ከምቲ ቅዱስ ጳውሎስ ዝበሎ “ክርስቶስ ዘይተንሥአ እንተኮይኑ ስብከትና ከንቱ እዩ፣ እምነትኩም’ውን ከንቱ እያ” 1ቆሮ 15፡14)። እምበኣር “ምሥጢረ ፋሲካ ክልተ ገጽታ ኣለዎ። በቲ ሓደ ክርስቶስ ብሞቱ ካብ ኃጢኣት ሓራ የውጽኣና፣ በቲ ካልእ ድማ ብትንሣኤኡ ናይ’ታ ሓዳስ ሕይወት መንገዲ ይኸፍተልና”(መ.ሃ.ቊ 654)። እዚ ከኣ እቲ ዝዓበየ ኃይሊ እዩ። ምስባክ ናይ በዓለ ትንሣኤ ናይ ኣሸናፊ መዝሙር እዩ፣ “ወተንሥኣ እግዚኣብሔር ከመ ዘንቃሕ እምንዋም፣ ወከመ ኃያል፣ ወኅዳገ ወይን፣ ወቀተለ ጸሮ በድኅሬሁ” ሽዑ እግዚኣብሔር ከምቲ ካብ ድቃሱ ዚትንሥእ ሰብ ተንሥአ፣ ከምቲ ነቢት ሰትዩ ዚጭድር ጅግና ኮይኑ ተንሥአ(መዝ 78፡65)። በዚ ምኽንያት ኢና ነቲ ኲሉ ዝከኣሎ ኣምላኽ ነቲ ንሞት ኣሸኒፉ ዝተንሥአ ክርስቶስ “መኑ ይመስለከ እምነ ኣማልክት እግዚኦ?” እናበልና ንውድሶ። ብሓቂ ከኣ ኣብዚ ዘመነ ትንሣኤ ነቲ ፈጺሙ ዘይንዓቐና፣ እኳ ደኣ፣ ኣዝዩ ዘኽበረና ዘፍቀረናን ኣምላኽና ከነኽብሮ፣ ነቲ ንሱ ዝብለና ክንሰምዕ፣ ንሱ ዝኣዘዘና ክንፍጽም ንተዓጠቕ። ነኢ ካብ ሙታን ዝተንሥአ ኢየሱስ “ብዘይካኻከ መንዶ ኣሎና እዩ? ትንሣኤከ ለእለ ኣመንነ ብርሃነከ ፈኑ ዲቤነ፣ ንኣና ኣብ ትንሥኤኻ ንዝኣመንና ብርሃንካ ፈንወልና” ንበሎ። ፋሲካ ማለት ምስጋር ማለት ካብ ኮነ፣ ኣብ ሕይወትና ለውጢ ከነርኢ ኣሎና። ኣብ ጸልማት ዝነበርና ናብ ብርሃን፡ ባራዩ ኃጢኣትን ሕማቕ ልማድን ዝነበርና ናብ ምሉእ ናጽነት፣ እቶም ሞይትና ዝነበርና ከኣ ናብ ሓዲስ ሕይወት ክንሳገር ብኃይሊ ሞቱን ትንሣኤኡን ይሓግዘና። ኃቢርና ከኣ “መኑ ይመስለከ እምነ ኣማልክት እግዚኦ?” ኦ ጐይታና!ብስቓይካን ሞትንካን ትንሣኤኻን ስለዘድኃንካና ነመስግነካ ኣሎና! “ኦ እግዚኣብሔር፣ ኣብ መንጎ ኣማልኽቲ ከማኻ ዝበለ መን ኣሎ? ብቅድስና ከማኻ ዝኸበረ፣ ብግርማ ከማኻ ዝተፈርሀ፣ ገባር ተኣምራት መን ኣሎ?(ዘጸ 15፡11)። ሳላኻ፡ መዝሙር ዓወት ክንዝምር ክኢልና!ንበሎ።
ንኩልና ድማ ዝተባረኸ ሰሙነ ሕማማትን በዓለ ትንሣኤን ይኹነልና። ኣሜን።
ኣቡነ መንግሥተኣብ ተስፋ ማርያም
ሊቀ ጳጳሳት ዘበኣሥመራ


c: text/html

text:
ህንዲ ሎሚ ሰኑይ ዝበዝሓ ብቫይረስኮሮና ዝተታሕዙ 103,558 መዝጊባ ። ፋይናንሳዊ ርእሰ-ከተማ ህንዲ ሙምባይ፡ ከምኡ`ውን ርእሰ-ከተማ ማሃራሽትራ- ነቲ ቫይረስ ንምዕጋት ናይ ምዕጻው ስጉምትታት ወሲደን ኣለዋ።
ህንዲ ካብ ዓለም ብቁጽሪ ብቫይረስኮሮና ዝተታሕዙ ድሕሪ ኣሜሪካን ብራዚልን ሳልሰይቲ ደረጃ ሒዛ አላ።
ኣሜሪካ ብኻልእ ወገን፡ 100 ሚልየን ሰባት ጸረ-ኮቪድ ዝኸተበት ቀዳመይቲ ሃገር ምዃና ኣፍሊጣ`ላ። በአንጻሩ ሃገራት ኤውሮጳ ክታበት ንምቅልጣፍ ይጓየያ አለዋ። ውድብ ጥዕና ዓለም 10% ካብ ህዝቢ ኤውሮጳ ጥራሕ ዛጊት ተኸቲቡ ከምዘሎ ይገልጽ። ሓደ ካብቲ ጸገም ድማ ኤውሮጳ ኣብ ክታበት ኣስትራ ዘንካ ምምርኳሳ ምዃኑ ይግለጽ። እቲ ክታበት ምርጋእ ደም የስዕብ`ዩ ዝብል ሓበረታ በቲ ኩባንያን ብውድብ ጥዕና ዓለምን ተነጺጉ`ዩ። ከም ካናዳ:ፈረንሳ:ጀርመን ኔዘርላንድስ ዝበላ ሃገራት ድማ ኣብ ዓበይቲ ሰባት ክጥቀም ኣፍቂደን ኣለዋ። ኣሜሪካ ግን ኣስትራ ዝነካ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ንምጥቃም ኣየጽደቐቶን: ናብ ካናዳን ሜክሲኮን ክትሰዶ ግን ተሰማሚዓ`ያ::

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ሓተቲ ዑቑባን ስደተኛታትን ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣብ የመን ብዝተፈላለዩ ዕጡቓት ጉጅለታትን ገበኛታትን ብዘስካሕክሕ ኣገባብ ተታሒዞም ከምዝርከቡ ገሊፁ።
ኣብ ቀረባ እዋን የመን ናይ ዝኣተውን ኣብ ጥቓ ዋና ከተማ ዓደን ተታሒዞም ናይ ዝርከቡን ኣስታት 100 ሶማሊያዊያንን ኢትዮጵያዊያንን ስደተኛታት ጉዳይ ይከታተሎ ከምዘሎ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ይገልጽ።
ወሃቢ ቃል ትካል ስደተኛታት ሕ/ሃ ዊሊያም ስፒንድለር እቶም ሓደሽቲ ዝኣተው ኣብ ኣዚዩ ዘሻቕል ኩነታት ከምዝርከቡ ገሊፆም።
“ኣብቶም ናይ መዳጎኒ ማእኸላት ብዙሕ መግሃስቲ ይፍፀሞም።ሓደሽቲ በፃሕቲ ግዳያት ኣካላውን ፆታውን ዓመፅ ይኾኑ።ሰባት ክቕተሉ፣ክቕጥቀጡ፣ኣባፅሕን ትሕቲ ዕድምን እንትድፈራ፣ሰባት ጥራሕ ዝባኖም ወፂኦም ክዋረዱን ካልኦት ክርሸኑ ከለው ድማ ክዕዘቡን መግቢ ክኽልከሉን ምርኣዮም ካብቲ ኩነታት ዝድሓኑ ንትካል ስደተኛታት ሕ/ሃ ተዛሪቦም ኣለው።
ኣብ የመን ሰባት ዝእሰርሉን ንዝተፈላለዩ መስቀይቲ ዝቃልዕሉን ቁፅሮም ዘይፍለጡ ግዚያዊ መእሰሪ ማእኸላት ከምዘለው ስፕሊንደር ይገልፁ።
ስፕሊንደር ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ለካቲት ጀሚሩ ትካል ስደተኛታት ሕ/ሃ ኣብቶም መዳጎኒ ማእኸላት ብርክት ዝበሉ ፃዕርታት እንተገበረ እውን ኣብታ ብኲናት ትሕመስ ዘላ ሃገር ብዓል ስልጣን መን እዩ ዝብል ንምፍላጥ ከምዘጸግም’ውን ይሕብሩ።
ኣብታ ዝተኸፋፈለት ሃገር ስርዓት ኣልቦነት ስለዝነገሰ ንመን ከምዝጥራዕ እውን ስለዘይፍለጥን ብነጋዶ ደቂ ሰባት ንዝተትሓዙ ሰባት ምርካብ ከምዘይክኣልን ወሲኾም ገሊፆም።ሰባት ናብ የመን ንዝግበር ሓደገኛ ጉዕዞ ከወግዱ ንትካል ስደተኛታት ሕ/ሃ የጠንቅቕ።
ሶማሊያዊያን ንዕቑባ ኢትዮጵያዊያን ድማ ንዝሓሸ ናብራ ክብሉ ኣብ ወሽመጥ ዓደን ናይ ምጥላቕ ሓደጋ የጋጥሞም እቶም ካብ ምጥላቕ ዝድሓኑ ድማ ንሕማቕ በደል ይቃልዑ።
እዚ ኮይኑ እውን ግን ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣስታት 87 ሽሕ ሰባት የመን ከምዝኣተውን ኣብዚ ዓመት እዚ እውን ብተመሳሳሊ ይኣትው ከምዘለውን ሓቢሮም።


text:
Radio Erena: 04 June 2018
መራሕቲ ኬንያን ሶማልን ኣብ ጉዳይ ጸጥታ ዶባትን ህሉው ኩነታት ሽበራውያን ጉጅለታት እቲ ዞባን ብዝምልከት ተዘራሪቦም።
ፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ዓብደላ ፋርማጆ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ከተማ ናይሮቢ ሃንደበታዊ ምብጻሕ ብምፍጻም ምስ ኬንያዊ መዘንኡ ኡሁሩ ኬንያታ ኣብ ቤተ መንግስቲ ኣብ ዝተዘራረብሉ፣ ኣበርክቶ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ምውሓስ ጸጥታ ሶማልን ናይ መጻኢ መደባትን ብዝምልክተ ከምዝዘተዩ’ውን ማዕከናት ዜና ኬንያ ሓቢረን።
ፕረዚደንት ፋርማጆ ብሓይሎ ላዕለዎት ሰበ ስልጣናቱ ተሰንዩ ናብ ኬንያ ኣብ ዘካየዶ ዑደት፣ ብዘይካ ኣብ ጸጥታ ኣብ ዲፕሎማስን ካልእ ዞባዊ ጉዳያትን ከምዝተመያየጡ ካብ ቤተ መንግስቲ ኬንያ ዝተዋህበ መግለጺ ይጠቕስ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ሶማልን ጅቡትን ኣብ ተመሳሳሊ ጉዳያት ሓያሎ ስምምዓት ከምዝኸተመ ተሓቢሩ።
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣሕመድ ዒሰ ዓዋድ ዝምራሕ ልኡኽ ፈደራላዊ መንግስቲ ሶማል ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ጅቡቲ ኣብ ዘካየዶ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ኣብ ኣሰራርሓ ወደባትን ምትእትታው ናይ ካልኦት ሃገራት ኩባንያታትን ብዝምልከት ምስ ጅቡታዊ መዘንኡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ማሕሙድ ዓሊ ዮሱፍ ድሕሪ ምዝርራቡ፣ ኣብ ጸጥታውን ካልኦ ጉዳያትን ብሓባር ከስርሖም ዝኽእል ስምምዓት ከምዝኸተሙ ምንጭታት ዜና ሶማል ሓቢሮም።
እቲ ልኡኽ ምስ ፕረዚደንት ጅቡቲ እስማዒል ዑመር ጉለ ብምርኻብ ከምዝተዘራረበ’ውን ተፈሊጡ።
============================


text:
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ በቲ ዕለት 27 መስከረም ዝዝከር መበል 106 ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ስደተይንታትን ተመዛበልትን ምኽንያት ዘመሓላለፍዎን ዕለት 15 ግንቦት 2020 ዓ.ም. ወግዓዊ ዝኾነ መልእኽቶም፡ ኣብቲ ብዙሕ ዘይርአይ ናይቶም ኣብ ውሽጢ ሃገሮም ናይ ዝመዛበሉ ዜጋታት ዘሕዝን ፍጻሜ ዘማከለ ክኸውን እንከሎ - ቅዱስነቶም - “ኣብ ወጅሂታትም ናይቲ ዝተሰደን ዝተመዛበለን ኢየሱስ ምስሊ እዩ ዝንጸባርቕ” ዝብል ሕሳብ ከምዘስመሩሉን ነዞም ኣብ ገዛእ ሃገሮም ውሽጢ ዝመዛበሉን ኣብ ከቢድ ናይ ዘይተረጋገጸ ተምክሮ ዝርከቡን ብምኽንያት እቲ ዝረአይ ዘሎ ለብዒ ተጠንጢኖምን ተሓሪጐምን ንዝከፍኤ ጸገም ተቓሊዖም ይርከቡ ኣለዎ ስለዚህ ከይንርስዖም ኩሉ ስሌኦም ክግደስ ይላበዉ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ከም ኢየሱስ ክርስቶስ ንስደት ዝተቓልዑ ኣብ ውሽጢ ሃገሮም ንዝመዛበሉ “ምእንጋድን ምክልኻልን ምንቕቓሕን ምውሃድን”! ኣብ ዓለም ልዕሊ 50 ሚሊዮን ዝግመቱ ተመዛበልቲ ውሽጢ ሃገር ከምዘለዉን፡ ብውግእን ግጭትን ምዝባዕ መሓድሮን ዝመዛበሉን ኣብ ልዕሊ እዚ በቲ ሎሚ ዝረአይ ዘሎ ለብዒ ምኽንያት ዝተነጸሉን ዝተሓረጉን ዝተጠንጠኑን ኮይኖም ከምዝርከቡ ቅዱስነቶም ኣብ መልእኽቶም ኣዘኻኺሮም፡ እቲ ንሳቶም ብሱቕታ ዝነብርዎ ዘለዉ ዘሕዝን ትርኢት እቲ ሰብኣዊ ሕይወት ንምድሓን ብዓለም ሓቆፍ መስርሕ ናይ ሕጹጽ ናይ ሰብኣዊ ኩነት ሓደጋ ምኽንያት ዝቐርብ ሓገዝ ምስቲ ናይ ነፍሲ ወከፍ ሃገራት ናይ ሓገዝን ተበግሶታትን ብሔራዊ ፖለቲካ ዝተኣሳሰረ ብምዃኑ በቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ ምኽንያት ርሱዕ ከይኸውን ሓደራ ይብሉ።
ወጅሂ ኢየሱስ ኣብ ተመዛበልቲ
እቲ ዘሕዝን ናይ ስደተይናታትን ተመዛበልትን ፍጻሜ፡ ኢየሱስ ኣብ ዕሸል ዕድመኡ ምስ ወለዱ ናብ ምስሪ ተሰዲዱ ዝተመኮሮ ከምዝኾነን፡ እዚ ኸኣ ናይ እዋንና ናይ ብዙሓት ብሚሊዮናት ናይ ዝቑጸሩ ኣባይቲ ስድራ ስቓይ እዩ፡ ቅዱስነቶም ነቲ ዕለት 29 ታሕሳስ 2013 ዓ.ም. ፍርቂ መዓልቲ ጸሎት መልኣከ እግዚኣብሔር ኣዕሪጐም “መራኸቢ ብዙሃን ብዛዕባ እቶም ብጥምየትን ውግእን ብኻልኦት ተዛማዲ ሓደገይና ብዝኾኑ ጸገማት ተገዲዶም ብዛዕባ ዝመዛበሉን ዝስደዱን ሓበሬታ ከቕርባ ይረአይ” ቢሎም ዝገለጽዎ ሓሳብ ኣብ መልእኽቶም ምስል ቢሎም ብምዝካር፥ “ኣብ ነፍሲ ወከፍ ስደተይናን ዝመዛበልን እቲ ብሄሮድስ ተገዲዱ ሕይወቱ ንኸድሕን ዝተሰደ ኢየሱስ ህልው እዩ፡ ኣብ ወጅሂ እዞም ኣሕዋት ናይቲ ዝጠመየን ዝዓረቐን ዝጸመኤን ዝሓመመን መጻእንተይና ዝኾነን ዝተኣስረን ኢየሱስ ንኽንርእይ ንጽዋዕ፡ ኣብኣቶም እንተድኣ ኣለሊናዮ - ይብሉ ቅዱስነቶም - “ኣብቶም ኣሕዋት ስለ ዝተራኸብናዮን ዘፍቀርናዮን ዘገልገልናዮን ዘመስግንዎ ኣንሕና ንኸውን”።
ኣብ ተመዛበልቲ ንጐይታ ነለልይ
ዝበለየ ልብስን ዝረስሐ ኣእጋርን ብኸቢድ ድኻም ዝማሰነን ብምዃን ዝማርኽ መልክዕ ዘይብሉ ዝተሳቐየ ኣካልን ቋንቋና ኣብ ዘይዛረብን ንኽከነለልዮ የዕንትና ዝደኸማ እውን እንተመሰላ፡ እቶም ዝመዛበሉን ዝስደዱን ምስ ጐይታ ንኽንርከብ ዘብቅዑ ዕድል እዮም ዝኾኑልና፡ እዚ እንገዳን ምክልኻልን ምንቕቓሕን ምውሃድን ኣብ ዝብላ ኣርባዕተ ቃላት ንዝተምእከለ “ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ” ዓቢይ ብድሆ እዩ።
ንኽትርዳእ ምፍላጥ
ብዙሕ እዋን ብዛዕባ ስደተይናታትን ተመዛበልትን ክንዘርብ እንከሎና “ኣብ ኣሃዝ ነተኩር” እቲ ሓቂ ግና እዞም ኣሕዋትን ኣሓትን ቁጽሪ ዘይኮኑ ሰባት እያቶም! እንተድኣ ተራኺብናዮም ብርግጽ ክንፈልጦም ኢና፡ ታሪኾም ኣንተድኣ ፈሊጥና ክንርድኦም ኢና፡ ንኣብነት በቲ ኣጋጢሙ ዘሎ ለብዒ ምኽንያት ዘጓነፈና ስቓይ ተሞክሮ ዝገበርናዮ ዘርይጉጽነት፡ ናይ ተመዛበልትን ስደተይናታትን ቀጻሊ ተሞክሮ ምዃኑ ናይ ምስትውዓል ኣኽእሎት ይህልወና፡ ምእንቲ’ዚ ንኽትርድኦ ምፍላጥ ግድ ይኸውን፡ “ምፍላጥ - ይብሉ ቅዱስነቶም - ናብቲ ካባኻ ዝተፈለየ ንኸተብል ይድርኽ” እዚ ኸኣ ኢየሱስ ኣብ ኤማኡስ ምስቶም ክልተ ደቀ መዛሙርቲ ኣብ ዘካየዶ ርክብ “ንሳቶም ከኣ በቲ ዝዀን ዅሉ ነገር ንሓድሕዶም ይዛራረቡ ነበሩ። ኰነ ድማ፡ ኪዛራረቡን ኪማራመሩን ከለዉ፡ ኢየሱስ ባዕሊ ቐሪቡ ምሳታቶም ከደ። ከየለልይዎ ግና ኣዒንቶም ተሰዊረን ነበራ” እንክብል ይምህረና።
ንምግልጋል ንኻልእ ቀረባ ምዃን
“ንኸተገልግል ኣገዳሲ ዝኾነ ቀዳማይ ስጉምቲ ቀረባውነት ምዃን እዩ! ብዝሕ እዋን ዘይስትውዓል ይኸውን ግና ፍርሕን ቅድመ ፍርድታትን ብዙሕ ዓይነት ቅድመ ፍርድታት ካብ ካልኦት ንኽንርሕቕ ይድርኹና”፡ ፍርሕን ቅድመ ፍርድታትን - ይብሉ ቅዱስነቶም - ቀረባውያን ኮይንና ነቶም ካባና ዝተፈለዩ ብፍቕሪ ኣብ ምግልጋሎም የሰናኽለና” ንኻልእ ቀረባ ምዃን ማለት ብዙሕ ግዜ ንሓደጋ ምቅላዕ ማለት እውን እዩ፡ እዚ ኸኣ ኣብዚ እዋን ለብዒ’ዚ ብዙሓት ሓኻይምን ሰብ ሙያ ክንክን ጥዕና ብጭቡጥ ይምህሩና፡ “እዚ ንምግልጋል ቀረባ ምዃን ካብቲ ናይ ሓላፍነት ክስምዓካ ዝገብሮ ዓይነት ቀረባው ምዃን ካብ ዝብል ትርጉም ክንየው እዩ፡ እዚ ኸኣ እቲ ዓቢይ ኣብነት ኢየሱስ እግሪ ኣርድእቱ ክሓጽብ እንከሎ ዝፈጸሞ ዓቢይ ኣብነት እዩ”።
ንኽንዕረቕ ጽን ምብሃሃል የድሊ
“ንኽንዕረቅ ጽን ምብህሃል ከምዘድሊ፡ እቲ ዘተዓርቕን ዘድሕንን ፍቕሪ ይምዕደና፡ ኣብዚ እንነብረሉ ዘሎና ዓለም ናይ ቃላት መልእኽትታት ይራብሑ፡ ጽን ናይ ምብህሃል ጠባይ ግና ክሃስስ ይርአይ፡ ብትሑትን ትኩርን ሰማዕነት ብሓቂ ናብ ምትዕራቕ ንበጽሕ” . . . ኣብዚ እንነብሮ ዘሎና 2020 ዓ.ም. ጐዳናታትናን ከቢድ ጽሞና ውሒጥዎን ዘድንጽው ጽሞና ከቢብዎን ይርአይ ኣሎ፡ ዘሰንብድ ጽምዋ፡ ይዅን እምበር ናይቶም ተኣፋፍያንን ተመዛበልትን ስደተይናታትን ናይታ ኣዚያ እትሳቐይ ናይ ዘላ መሬት ገዓር ሰማዒ እዝኒ ንኽንህቦ ጽን ንኽንብል መታን ኣጋጣሚ የቕርበልና ኣሎ፡ ኣብ ምስማዕ ምስ ቀረባናን ምስ ዝተናዕቁን ምስ ገዛእ ርእስናን ምስቲ ምሕረቱ ንኸወፍየልና ምስ ዘይሕለል እግዚኣብሔር ንኽንዕረቕ ዘተባብዕ ዕድል ኣሎ። “ንኽዕረቕ ጽን ምብሃሃል ኣገዳስን ወሳንን ከምዝኾነ - እግዚኣብሔር ንምድሓናን ናብ ዓለም ሓደ ወዱ ልኢኹ ናይ ሰብኣዊ ፍጥረት ስቓይ ጽን ንኽብል ምድላዩ” የረጋግጸልና።
ምውሳእን ምንቕቓሕን
ነቶም ድጋፍን ሓገዝን እነቕረበሎ ሰባት ንኸነቓቕሖም እንደልይ እንተድኣ ኮይንና፡ ካብቲ ዝነብርዎ ዓቢይ ጸገም ፈንጺጐም ንኽወጹ ናይ ዝግብር ጻዕሪ ቀንደይና ተዋሳእያን ክዀኑ ምግባር የድሊ” ተመጽወትቲ ኮይኖም ንኽተርፉ ዘይምሕዳጎም፡ እቲ ዝተኸስተ ለብዒ . . . ነቲ ዘጋጠመ ቅልውላው ንምብዳህ ናይቶም ዝተናዕቑን ዝተነጸሉን እውን ከይተረፈ ናይ ኩሉ ትውሳኤ ወሳኒ ከምዝዀነ ኣመላኺቱና እዩ”። ቅዱስነቶም ኣብዚ መልእኽቶም እውን ምልሲ ቢሎም ዕለት 27 መጋቢት 2020 ዓ.ም. እግዚኣብሔር ካብቲ ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ ንከናግፈና ኣብ ዘቕረብዎ ናይ ምህለላ ጸሎት፥ “ንሓድሽ ዓይነት ንዅሉን ኩሉ ኣብ እንገዳን ሕውነትን ምትሕብባርን ተግባር ክዋሳእ ዝተጸውዐ ከምዝኾነ ንኸስተውዕል ርሁዋን ዝገብር ትብዓት ክረክብ” ዝበልዎ ሓሳብ ጠቒሶም፡ ንምንቕቓሕ ምውሳእ የድሊ፡ ኢየሱስ ምስታ ሳምራዊት ሰበይቲ ከምዝገበሮ ማለተ እዩ፡ (ዮሓ። 3, 1-30)፡ እታ ሳምራዊት ናብ ሓቅን ምልዋጥን ንኽትበጽሕ መታን ኢየሱስ ይቐርባን ይሰምዓን ንልባ ይዛረባን።
ንምሕናጽ ምትሕብባር
ቅዱስነቶም ኣብ ምዝዛም እቲ መልእኽቶም ኣዚዮም ኣገደስቲ ዝዀኑ “ምትሕብባርን ምሕናጽን” ዝብሉ ቃላት መሰረት ገይሮም፥ “መንግስቲ ኣምላኽ ንምሕናጽ ናይ ኩሉ ማሕበረሰብ ክርስቲያን ናይ ሓባር ጻዕሪ እዩ፡ ምእንቲ’ዚ ብዘይ ምቅንናእን ዘይምስምማዕን ምግምማዕን ምትሕብባር ክንመሃር ወሳኒ ይኸውን”፡ ናይ ሓባር ቤትና ክንዕቅብን ነቲ ኣብ ኣናስር ፍጥረት ንዝነበረ ናይ እግዚኣብሔር መደብ ኣብ ምምሳል እናበረኸት ንኽትከይድ፥ ዓለም ሓቆፍ ምትሕብባርን ዓውሎማዊ ምድግጋፍን ውሑስ ምግባርን ኣብ ዞባታትን እውን ከይተረፈ ማንም ዘይንጽልን ንድሕሪት ዘይሓድግን ናይ ሓባር ጻዕሪ ኣገዳሲ ይኸውን፡ ምእንቲ እዚ ንምሕናጽ ምትሕብባር ወሳኒ እዩ” ቅዱስ ጳውሎስ ናብ ማሕበረሰብ ቆሮንጦስ ኣብ ዝጸሓፎ መልእኽቱ ክላበው እንከሎ፥ “ኣሕዋተየ፡ ኲላትኩም ሓደ ዘረባ ኽትዛረቡ፡ ብሓደ ልብን ብሓደ ሓሳብን ፍጹም ክትጋጠሙ እምበር፡ ምፍልላይ ከይህልወኩም፡ ብስም ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ እምዕደኩም ኣሎኹ”። ከም ዝበሎ እዩ።
ጸሎት
ቅዱስነቶም ብምኽንያት ዕለት 27 መስከረም ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ስደተይናታትን ተመዛበልት ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፥ ቅዱስ ዮሴፍ ሕጻን ኢየሱስ ንምድሓን ንምስሪ ሒዝዎ ዝተሰደን ተመክሮ መሰረት ገይሮም፥
ኦ ኣቦ እቲ ዝነበረካ ንዓኻ ኣዚዩ ክብሩ ዝኾነ፥ ሕጻን ኢየሱስን ኣዲኡን ካብ ሓደጋን ካብቲ ጨካን ስግኣትን ንምክላኽሎም ንቅዱስ ዮሴፍ ሕድሪ በልካዮ፡ ንኣና እውን ናቱ ሓለዋን ሓገዝን ጸግወና፥ ብጽልእ ሓያላት ምኽንያት ብናይ ስደት ስቓይ ዝተፈተነን ብውግእን ድኽነትን ብዝተፈላለዩ ተመሳሳሊ ምኽንያት ተደሪኾም ቤቶምን መሬቶምን ሓዲጐም ናብቲ ውሑስ ዝኾነ ንኽብሉ ዝስደዱ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ንኽንሓልይ ሓገዙን ድጋፉን ጸግወና . . .
ብጸሎት ይዛዝሙ።


text:
መዓልቲ ስዉኣትን ትርጉማን
ንዝኽሪ ስዉኣትና ብሐደ ሐቢርና ክንጽንብል ዘብቃዐና ልዑል ኣምላኽ መጎስ እብጻሐዮ፡፡ ዘለአለማዊ ክብርን ዝኽርን ድማ ንስዉኣትና! ድሕሪ ምባለይ፡ ዕዙዝ ሰላምታይ ንዅልኻትኩም ተሳተፍቲ እዚ ኣኼባ፣ እወ ልባዊ ሰላምታይ ንዅልኻትኩምን
ንዝኽሪ ስዉኣትና ብሐደ ሐቢርና ክንጽንብል ዘብቃዐና ልዑል ኣምላኽ መጎስ እብጻሐዮ፡፡ ዘለአለማዊ ክብርን ዝኽርን ድማ ንስዉኣትና! ድሕሪ ምባለይ፡ ዕዙዝ ሰላምታይ ንዅልኻትኩም ተሳተፍቲ እዚ ኣኼባ፣ እወ ልባዊ ሰላምታይ ንዅልኻትኩምን ንዅልኻትክን ተሳተፍቲ እዚ ብጸሎትን ብብድሆን እንዝክሮ ክቡር መዐልቲ አቕርብ፡፡
ብምቕጻል ከአ ከም መእተውን ታሪኻዊ ድሕረ-ባይታን ነዚ ዛዕባ፣ ማለት ነዚ መስዋእቲ ዚብል ኣምር ከብርህ ክፍትን’የ እሞ ኣቓልቦኹምን ጽቡቕ ፍቓድኩምን ከይፍለየኒ ብትሕትና እሐትት፡፡
መስዋእትነትን ትርጕሙን፦
መስዋእትነት ማለት እምበአር፣ ደቂ ሰባት ንእምነቶም ወይ ንዕግበቶም ከዐውቱ ዚኸፍልዎ ናይ ህይወት ተወፋይነት ዘጠቓሊል ኣምር ኢዩ፡፡ አመጻጽአ ናይ’ዚ ኣምር ከአ ኣመንቲ ንሃይማኖታዊ እምነታቶም ክዝርግሑ ወይ’ውን ብሰንኪ ምእመናን ጽንዓት አብ ሃይማኖታቶም ምርአዮም ብጸላእቲ ምስ ዚቕተሉ፣ ድሕሪ ደጊም ብሰዓብቶምን ብጾቶምን አብቲ ሃይማኖት ዚዀኑ ናይ እምነት አሕዋቶም/አሓቶም፣ ንክብርን መጎስን ናይዞም ዚተጠቕሱ፣ ማለት ናይቶም ንጻማ እምነቶም ብህይወት ዚሐለፉ ምእመናን ዚተዋህበ ልዑል ቃል ኢዩ፡፡ ምስ ምሕላፍ ግዜ አብ መስርሕ፣ ማለት አብ ታሪኻዊ ጕዕዞ ኸአ እዚ ኣምር’ዚ እንቶላይ ነቶም ንምድራዊ ዕላማታት ከዐውቱ ምእንቲ ህዝቦም በጃ ዚሐለፉ ናይ ፖለቲካ ሰባት’ውን ከጠቓሊል ጀሚሩ፡፡ ብቋንቋ ትግርኛ ከአ ዋላ’ኳ ክልቲኡ ኣምራት ተወራራሲ እንተመሰለ፤ ነቶም ምእመናን ሃይማኖት ምናልባት እቲ ሰማእታት ዚብል ቃል፣ ነቶም ምእንቲ ምርግጋጽ ፖለቲካዊ መትከላት ዚሐለፉ ከአ እቲ ስዉኣት ዚብል ኣምር ፈላሊና እንተተገልገልናሎም ምስጢራቶም ዝያዳ ንጹርነት ምሀለዎም፡፡ ብዝዀነ ሕጂን አብዚን ሒዝናዮ ዘሎና ዛዕባ ጕዳይ ዚኽሪ ስዉኣት ሰውራ ኤርትራ ኢዩ፡፡ እሞ አብኡ አቢለ ከሕልፈኩም ፍቐዱለይ፡፡
አብ ሰውራ ኤርትራ ህዝብና ከም ስዉአት ደቁ መጠን አብ መዐሙቕ ልቡን አብ ዓንዲ-ታሪኹን ዚዝከሩ ስዉኣት እቶም ንልዕላውነት ኤርትራን ንዕላማታት ህዝባዊ ናጽነትን እናተዋደቑ ብህይወት ዚሐለፉ ደቁ ኢዮም፡፡ ይኹን ድኣምበር ንስዉኣትና እንዝክሮምሲ ምእንቲ ራህዋ ህዝቦም ዚለዐለ ዋጋ ማለት ህይወቶም ብምኽፋሎም ጥራይ አይኮነን፡፡ የግዳስ ንኵሉ ዚተቓለስናሉ ዕላማታትን – ሓድነትና ናብቲ ዕላማታትን – ዘውሐሱ (ስኑዳት መሰኻኽር) ስለ ዚዀኑ’ውን ኢዩ፡፡ መዐልቲ ስዉኣት ከአ ናይ ምሕዛንን ምስትምሳልን መዐልቲ አይኮነን፡፡ የግዳስ ክንተሐሳሰበሉን ክንሐስበሉን ዘሎና ወትሩ ንቕድሚት ዚውጥጠና ረዚን መዐልቲ’ዩ፡፡ ንዘይተማልአን አብ መንጎ ዚተቐጽየን ዕላማታት እንብድሀሉ ናይ ቀጻልነትን ጽንዐትን ታሪኻዊ መዐልቲ’ዩ፡፡ ንሕና ጌና አበይ አሎና? ህዝብናኸ እንታይ ዚዓይነቱ ህይወት የሕልፍ አሎ? እንፍትሸሉ ግርማ ዚዐሰሎ መዐልቲ-ስዉኣት’ዩ ክኸውን ዘለዎ፡፡
እሞ ሎሚ’ውን ከም ትማሊ ኤርትራና ንምድሐን ኩሉ ብንቁሕ ጥበብ ዚከአለና ምብልሓት ክንገብር ግዜ ዳግም ይሐተና’ሎ፡፡ ዛጊት ንኤርትራ ዚበዝሕ ዜጋአ ካብ ዚግባእን ዚመስልን ንላዕሊ ደምዩላን ሰሪሑላን’ዩ፡፡ ቀንዲ ከአ ክሳዕ ክንድቲ ስለ ዚኸፈልና ድማ’ዩ አብ ፍርቂ ጕዕዞ ስሬና ክዘልቕ ዘይግባእ፡፡ ብዘይ ስጥመትና ምኽንያት ዛሕ ኢሉ ዚተረፈ ዕማማት አሎ፡፡ ብሰንኪ ስኒትን ምክብባርን ምጕዳሉ ዚተኸፍለ ጻዕርን ድኻምን ሸቶኡ አይወቕዐን፡፡ ምስ ቃልስና ዚመጣጠር ውጽኢት ብዘይምርካብናን ብፍሬኡ ሕቡናት ብዘይምዃናን ተስፋ-ቊርጸት ሰፊኑ አሎ፡፡ ዓወት ዚለመደ ሰብና ሎሚ ትጽቢት በዚሕዎ ተነቃፊ ኰይኑ’ሎ፡፡ ብሰንኪ እዚታት ከአ እንሆ ህልኽን ምጕጅጃልን ተኸሲቱ፤ ኤርትራ አብ ሙስቁል ጎደና አላ፡፡ እዚ ከአ ብመንፈሱ ይኹን ብቓሉ ራኢ ስዉአትናን ገዳይም ተጋደልትናን ከቶ አይነበረን፡፡
ጕዳይ ሃገራዊ ሓድነት፦
ህዝቢ ኤርትራ አብ ዛዕባ ሃገራዊ ሓድነትን ስምረትን ንውድባትና ደጊሙ ደጋጊሙ ዚሀበን ሕድሪ ሓድነተን አዕቍበን ሓድነቱ ከዕቊባሉ ኢዩ ዚነበረ፡፡ ካብ ምስክርሲ ዋና ብኸናፍር ከም ዚበሀል ከአ፣ አኼባታት ወከ-ዛግርን ሃዘጋን ናይ 1974/75 ከምኡ ናይ 1976/1977 ዋዕላታት እንዳባ ከም ዋዕላ መቐረካ፣ ዋዕላ ዓዲ ገብራይ፣ ዋዕላ ዓዲ-ፈለስቲ፣ ኣኼባ ዓላ፣ ኣኼባ ዓሸራ፣ ክሳዕ’ቲ አብ አጋ መወዳእትኡ ኣቦታት ካብ ጋሽን ባርካን ዚተጸምበርዊ ኣኼባ ደራቡሽ ክንዝክር ይከአል፡፡ ውድባት ግና ዋላ ካብ ፈለማኡ ነዚ ውዕለት’ዚ ከማልአ አይተረኽባን፡፡ ሓድነት ምዕቋብ ክበሀል ከሎኸ እንታይ ማለት’ዩ? ንውልቃዊ ወይ ጕጅላዊ ወይ ውድባዊ ዚግበር ናይ ተናጹል ህልኽን ኮለልን ተሪፉ፣ ሃገራዊ ዕማም ብቀዳምነት ብምስራዕ ንሓባራዊ ዕብየት ምጽዓድ ማለት ኢዩ፡፡ ንአብነት ከምዚ ንነብረሉ ዘሎና እዋን ሃገር አብ ትሕቲ ፍጹም ምልኪ-ህግደፋውያን ካን ናብ ዓባይ-ማሕቡስ አብ ዚተቐየረትሉ ሰዓት ብዘይ ነግ-ፈረግ አብ ሓደ ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር ተጠርኒፍካ ምብዳህ ጥራይ ኢዩ ክርአ ዚግባእ፡፡ ብመሰረቱ ኤርትራ ድሩት ዓቕምን ቊጽሪ ህዝብን ዘለዋ ንእሽቶይ ዓዲ’ያ፡፡ አብ ክንዲ ዓቕምኻ ምጥርናፍ ብቀጻሊ ዓቕሚ ህዝብን ሃገርን ምብታን ምስ እንታይ ክቚጸር’ዩ፡፡ አብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ መንእሰይ ወይ አብ ወተሃደራዊ መደበራት ህግደፍ ዚተዐስከረ’ዩ ወይ ከአ ትሕቲ መሬት አብ ዘሎ ጎደጕድ ዚተመቚሐ’ዩ፡፡ ስለዚ እቲ ዚዓበየ በታኒ ጸጋ-ሃገር ህልዊ ስርዓት ህግዲፍ ኢዩ፡፡ ማዕረ-ማዕሪኡ ከአ ውድባት ተቓውሞና ንሰዐብተን አረሐሒቐን፣ ኤርትራዊ ሓይሉ ተበታቲኑ ከም ዚተርፍን፡ ነቲ ንሃገር ካብ ጻት ናብ ጻት ሐኒቑ ደቀባት ክነፍግ ዚውዕል ዘሎ ስርዓት ህግዲፍ ክንዲ ብሐደን ሐድነትን ኰይኑ ዚብድህ፣ ናብ ዘይእዋናዊ ውደባታትን ውድባትን የህልኽኦ አለዋ፡፡ ዋላ’ቲ ብተዛማዲ ሓድነታዊ ዚመስል ምትእኽካብ አብ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ብዙሕ ዚኸይድ አይኮነን፡፡ ምኽንያቱ ብቀዳምነት ነንውድብካ ምዕባይ ስለ ዚዐጠን ከአ’ዩ፤ ነበሃህላይ ብአብነት ንምብርሁ ከአ፣ እዚ ናይ ውድባትና አተሃላልዋ አብ ኤዲኪ፡ ከምዚ ፖለቲካ አልዕሎም ከይማናዝዑን ቆልዑቶም ከየሰንብዱን ዚተመሐሐሉ ኣባላት ጀብሃን ሻዕብያን ዚኾኑ ሰብአይን ሰበይትን ክውሰድ ይከአል፡፡ እሞ እዞም ሰብ ሓዳር ሰላም አለዎም፣ ወይ እታ ስድራ ክትስልጥን’ያ ኢልካስ ክሕሰብዶ ይከአል?
ሕቶ ስልጣን፦
ውድባትና ዘፈናፍነን ዘሎ ሕቶ ጕዳይ ስልጣን ኢዩ፡፡ ኣድላይነት ስልጣን ከአ ዚስሓት አይኮነን፤ የግዳስ ሕቶ ስልጣን ምስ ስልጡን ዲሞክራስያዊ ባህሊ ምስ ዘይዛመድ ውጽኢቱ ባዶ ኢዩ፡፡ ቅዋም ብዚፈቕዶ ዲሞክራስያዊ ምቅብባል ስልጣን ክንበጽሖ እነማዕድዎ ኣገባብ ምሕደራ ኢዩ፡፡ እዚ ከአ አብ ባይቶ እንዳቦናን ምስ ምሉእ ተሳታፍነት ህዝብናን ዚግበር ዕዮ’ዩ፡፡ ሎሚ ግና አብ ሐደ ስሙር ሃገራዊ ግንባር ሰሚድካ ምልኪ ካብ ሃገር ምልጋስ ኢዩ ክእክበና ዘሎው ዕላማ፡፡ እዚ ከአ እቲ ዝለዐለን ዲሞክራስያውን ዕላማ አብዚ ሰዓት’ዚ ኢዩ፡፡ ነንበይንኻ ወርቃዊ ዚመስል መትከላት ክትሃቊቕን ክትውቅጥን ምውዓል ፍሬ-ኣልቦ ዚዀነ ኣምስሉ ዘረባ ጥራይ ኢዩ፡፡ ምኽንያቱ ሃንቀውታናን እስትራተጂናን ግብሪ ከሰንዮ ብገለ ኣሃዝ ከም ጭቡጥን ዳይናሚካውን ረቛሒ ክረብሕ ክኽእል አለዎ፡፡ አብ ዘየሎ ሃገር ዚሕሰብ ስልጣን ማለት ብባዶ ረቛሒ እንተረቢሑ ከአ ውጽኢቱ ባዶ-ኣሃዝ ይኸውን አሎ ማለት ኢዩ፡፡ ነቶም ንስልጣን ዚቃለሱ ውድባትና ከአ ብውሱን ቊጽሪ ምኒስትሪ’ኳ አይረብሐሎምን፣ ማለት ብንጹር ንምዝራብ ዚዀነ ዓይነት ጭቡጥ መዝነት አይተሸርፈሎምን ማለት ኢዩ፡፡ እምበአር ዚዀነ ይኹን ሕሳባት አብ ስልጣን ቅድም ናብ ሃገር ብምእታው ወይ ናብኡ ዚዐለመ አገባብ ብምጥቃም ጥራይ ኢዩ ክብጻሕ ዚከአል፡፡ ስለዚ ፍጹም በይናዊ ስልጣን እሞ ኸአ ብአሽሓት ኪሎሜትራት ካብ ሃገር ርሒቕካ ነናይ ጕጅለኻ – ማለት አብ ባዶ ዓዲ ምውድዳር- ብር እንተበልካ ባዶ ሕልሚ ምዃኑ ኩሉ ክግንዘቦ ይግባእ፡፡ ቅድም እቲ ገዛ ይሰራሕ፣ ብድሕርዚ ብቡዙሕነት ናተይ ናትካ እናተበሃልና አብ ትሕቲ ዲሞክራስን ሕግን ብሰላማዊ መንገዲ ንዕብየት ሃገርን ህዝብን ክንወዳደር፡፡
መአዲ ሓድነትን ህግዲፍን፦
ስርዓት ህግደፍ ምልካዊ ስርዓት ኢዩ፡፡ ምልኪ ከአ ድሮ ብእዉጅን ፍቱንን ኣገባቡ ንፍጹም በይናዊ ስልጣን ዚሰርሕ ኢዩ፡፡ በዚ ኸአ መአዲ ሓድነት ንፍጹም ምልኪ አይምልከቶን ኢዩ፡፡ ህግዲፍ ንህዝቢ ኤርትራ ዚብላ ሓንቲ-ዚዐቐና ቊጽሪ ጫማ’ያ ዘላቶ፡፡ ካብዛ ቊጽሪ ጫማ ህግዲፍ ዚዐቢ እግሪ ዘለዎ ወደባት፡ ኤርትራዊ አይኮነን! ንህግዲፍ፡፡ ህዝቢ ባህሉን እምነቱን ክጥቀም፣ ውላዱ ክሐቁፍን ከምህርን፣ ብናጻ አብ ውሽጢ ሃገሩ ክመላለስ፣ ፍረ-ዕዮኡ ብዘይ ምክልባት ክጥቀም … ወዘተ’ኳ ንኤርትራዊ ዜጋ ስርዓት ህግዲፍ አይፍቀደሉን፡፡ አብ ናይ ስደት ዓለምና ዕቚባ አብ ንሐተሉ ብኡብኡ ካብታ ዘስፈሩና ከተማ ናብ ካልእ ክንቀሳቐስ አይፍቀድን፤ ፍቓድ ከነውጽእ ከአ ይህልወና፡፡ አብ ኤርትራ ኸአ ኤርትራዊ ሎሚ ልዕል ኢሉ ክገይሽ አይክእልን፤ ፍቓድ ካብ መንግስቲ ከውጽእ አለዎ፡፡ እሞ ድአ ብዘበነ ህግዲፍ ዜጋታትና አብ ማእከል ዓዶም ዕቚበይናታት’ዶ አይባሃሉን?! ምእንትዚ እምበአር ህግደፍ ክእለ ዘለዎ ፍጥረተ-አራዊት ዚዀነ ስርዓት ኢዩ፡፡
ግደ ህዝቢ፦
ህዝቢ ሓያል ምዃኑ አብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ኣንጻር መግዝእቲ ኢትዮጵያ ተመስኪሩ ኢዩ፡፡ ብተመሰሳሊ’ውን ሓይሊ ህዝቢ አብ ካልእ ሃገራት እናሻዕ ንርእዮ አሎና፡፡ ከም አካል ህዝቢ እምበአር ንሕና’ውን እምቢ ንፍልልይ፤ እወ ንሓድነት! ኢልና ንውድባትናን መራሕትናን ክንግድድ ንኽእል ኢና፡፡ ጭርሖና ዝርዓመ ክንሕንግር ድማ ንጥቕምና ኢዩ፡፡ ብከምዚ ከአ ነቲ ክሳዕ ሎሚ መዕለቢ ዘይረኸብናሉ በበይንኻ ኮለል ክንከርዖ ምኸአልና እመስለኒ፡፡ እቲ ክሉ ዚተኸፍለ መስዋእቲ፣ እቲ ኩሉ ዚዘኽተመ ኤርትራዊ ስድራታት፣ ነቶም ወሊዶምን መልሚሎምን ዘይለአኹ ወለዲ ክንድብስ ብሐደን ሓድነትን ንተስእ፡፡
ዘለኣለማዊ ዝኽርን ክብርን ንስዉኣትና!
እዚ ጽሑፍ’ዚ አብ መዐልቲ ስዉኣት ኤርትራ ብስም
“ኤርትራዊ ማሕበረ-ሰብ ኰለንን ከባቢአን
Eritreischer Sozialverein e.V.
Köln & Umgebung“
አብ Friedenspark
Oberländer Wall, 50678 Köln
ብተክለሰንበት ተኽላይ
ዚቐረበ መደረ ኢዩ፡፡
መዘኻኸሪ፡ እዚ ጽሑፍ‘ዚ ብምኽንያት 20 ሰነ መዓልቲ ስዉኣት ኣብ ከለን ብመደረ መልክዕ ቀሪቡ ዝተላእከልና ክኸውን ከሎ ብምርሳዕ ዝኣክል ኣብ እዋኑ ኣይዘርጋሕናዮን። ብኣጋጣሚ መዓልቲ ስውኣት እኳ እንተተጻሕፈ መልእኽቱ ብምሕላፍ‘ቲ ዕለት ስለዘይጎድል ንዝርግሖ ኣለና። ንጸሓፊኡ ድማ ብምድንጓይና ይቕሬታ ንሓትት።
ኣሰና.ኮም


text:
ብርግጽ ገለ ብውጽኢት ፕረዝደንታዊ ምርጫ ኣሜሪካ 2016 ክሕጎሱ ኸለው ገለ ዝሻቀሉ’ውን ኣለው ገለ እዋን ማንም ይመረጽ ኣየገድስን እዩ ዝብሉ እዋን ኣይተሳዕኑን። እንተኾነ ግን ርእይቶ ውልቀሰባት ብዘየገድስ ኣፍሪቃዊያን ምምሕዳር ዶናልድ ትራምፕ ብፖለቲካ፡ ብኢኮኖሚን ብማህበራዊ መዳይ ብኸመይ ከምዝጸልዎም ንገዛእ ርእሶም ይሓቱ ኣለው?
ቦታንጋ ማርክ ኢሰስ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣቢጃን ኣይቨሪኮስት ተንታኒ ፖለቲካ እዮም። ንሶም ኣብ 2000 ዓ.ም ዝተደንገገ ውሳኔ ልምዓትን ዕድላትን ንኣፍሪካ ደጊም ናብ ደረጃ ዘተ ክምለስ እዩ ይብሉ።
ንሶም ብተወሳኺ ብዛዕባ ኣብ መንጎ ኣፍሪቃን ኣሜሪካን ዝጸንሐ ስምምዓት ንግዲ ብዝምልከት ኣብ ጉዳይ ውሳኔ ልምዓትን ዕድላት ንኣፍሪካ ንኣሜሪካ ብኣሉታ ይጸልዋ’ዩ ዝብሉ መጽናዕትታት ክወጹ ምጽንሖም ብምግላጽ ሕጂ ዝኾነ ነገር ከጋጥም ይኽእል እዩ ይብሉ። ሚስተር ማርክ ኢሰስ ብተወሳኺ ዶናልድ ትራምፕ ፕረዝደንት ኣሜሪካ ኮይኖም እንተተመሪጾም ንኹሎም ኣሜሪካ ንዝኸተመቶም ዓለምለኸ ስምምዓት ዳግመ ግምት ከምዝገብርሉ ክገልጹ ጸኒሖም እዮም ስልጣን ምስሓዙ ድማ ነዚ ከተግብሩ ይኽእሉ’ዮም ይብሉ።
ገለ ወገናት’ውን ዶናልድ ትራምፕ ካብ ስምምዕ ክሊማ ፓሪስ ክወጹ ይክእሉ እዮም ይብሉ እዚ ድማ ኣብ ኣህጉር ኣፍሪካ ልዑል ጽልዋ ክሕልዎ'ዮ ክብሉ ስግኣቶም ይገልጹ።
ኣብ ዓለምለኸ ዝምድና ሃገራት በዓል ሞያ ዝኾኑ ቻርለስ ኢቦኑ ካብ ካሜሮን ኣብ ጉዳይ ምሕደራ ብዝምልከት ኣሜሪካ ኣብ ትሕቲ ምምሕዳር ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ሃገራት ኣፍሪካ ዝጸንሓ ጸቕጢ ማህበራዊ ፖሊሲ ክጎድል ይኽእል እዩ ይብሉ።
“መንግስታት ብፍላይ ኣብ ኣፍሪቃ ምስ ሓገዝ ንምዕባለ ንምርኻብ ኣብ ልዕሊአን ዝጸንሓ ጸቕጢ ኣብ ጉዳይ ሰብአዊ መሰላት፡ ምንጻል ጥንሲ፡ ጉዳይ መርዓ ተመሳሳሊ ጾታ ኽቀልል እዩ ምክንያቱ ኣሜሪካ ኣብ ትሕቲ ፕረዝደንትነት ዶናልድ ትራምፕ ናብ ዓቓባዊ ፖሊሲ ክትምለስ ስለዝኾነት።”
ምሩጽ ፕረዝደንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ወፍሪ ዘመተ ምርጫኦም ብዛዕባ ኣፍሪቃ ኾነ ኣፍሪቃዊያን ብዙሕ እንተዘይገለጹ ክልተ መዓልታት ቅድሚ ምርጫ ግን ክፍለ ግዝኣት ሚነሶታ ብሰንኺ ሶማላዊያን ስደተኛታት ከምዝተጎድአት ገሊጾም ኔሮም ኣብ እዋን ምርጫ ድማ ኣብ ክፍለ ግዝኣት ሚነሶታ መቀናቕንተን ሕጽይቲ ዲሞክራት ሂላሪ ክሊንተን ምዕዋተን ይፍለጥ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ኣብ ስግኣት ግብረ ሽበራ፡ ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ ዘሎ ግጭታት፡ ቁጥዓ ሩስያ ኣብ ልዕሊ ዩክሬን ከምኡ’ውን ጉዳይ ቻይና ወሲኻ ምሩጽ ፕረዝደንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ ንሃገራዊ ረብሓ ኣሜሪካ ዝጸልው ብዙሕ ዓለምለኸ ብድሆታት ክገጥሞም’ዩ።
ዶናልድ ትራምፕ ንኹናት ኣንጻር ጎነጻዊ ጥሩፍነት ከምዝስዕሩን ሓደ ካብ ብቐዳምነት ዝሰርሕሉ ምኻኑን ብተደጋጋሚ ዝገለጹ እንተኾኑ ብዙሓት ተንተንቲ ግን ኣብ ወፍሪ ምርጫ ዝተጠቕምሉ ናይ አዘራርባ ጥበብ ኣብ ተግባር ከምዘይጠቕም ይነቕፉ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ልፍንቲ ፡ ብ ክብሮም ግረነት
ልፍንቲ ፡
ክብሮም ግረነት
ልፍንቲ ማለት በቲ ልሙድ ትግርኛ ፣ ከም ኣብነት ክልተ ሓረስቶት ሓድ ሓደ ኣብዑር ዝውንኑ፣ ልፍንቲ ገይሮም ሓደ መዓልቲ ሓደ ክሓርሶም ይውዕል ድሕሪኡ ከኣ እቲ ክልኣይ ሓረስታ ክሓርሶም ይውዕል ። ብእብረ ማለት እዩ። ምክንያቱ ኣብ ገለ ክፋል ሕብረተሰብና ብሓደ ብዕራይ ምሕራስ ልሙድ ስለ ዘይኾነ ። ስለዚ እቶም ክልተ ሓረስቶታ ውዑሎም ናይ መሬት ዋንነት ኣይኾነን እንታይ ደኣ ክልቲኦም ናይ ሓባር ጥቅሚን ረብሓን ስለ ዘለዎም እዮም ። ብከምዚ ኣጋባብ ተሓባቢሮም እንተ ዘይሰሪሖም ጥሜት ኣብ ስድርኦም ኣትዩ ክሳቅዮም ስለ ዝኾነ እዩ ።ኣብ ካሊእ ስርሓት እውን ምልፋን ከምዘሎ ምግንዛብ ከድልየና እዩ ። ስለዚ ቅቡል መርገጽን ዝድገፍ ሓሳብን እዩ ።ስለዚ ልፍንቲ ማለት ፣መሬት ኤርትራ ንኤርትራውያን ፣ መሬት ትግራይ ከኣ ንተጋሩ እዩ ።
ኣብ መወዳእታ 80ታት ህ.ግ ልፍንቲ ክትብል እንከላ ፣ ተሓኤ ከኣ ሓድነት ትብል ነይራ ። ስለዚ ሓደ ግዜ ኣብ ካርቱም ሱዳን ምስ ስሩዓት ህግ ኣብ ክትዕ ምስ ኣቶና ነታ ልፍንቲ እትብል ቓል ብከምዚ ኣብ ላዕሊ ዘላ ገርና ገሊጽናሎም ፣ ስለዚ ልፍንቲ ማለት ህግ ናታ መሬት ተሓኤ ከኣ ናታ መሬት ኣሎዋ ማለት እንድዩ ከሰሚዕ ፣ ኣብ ክንዲ ሓንቲ ኤርትራ ምስ በልናዮም ክላ “ ንስካትኩም ኣይፈለጥኩምን ፡ ልፍንቲ ትርጉማ ቀይራ እንዲያ “ ኢሎምና ነይሮም ።
ኣብዚ ዘሎናዮ መድረኽ ኤርትራውያን ኣብ ፖለቲካዊ ኣራኣእያ ኣብ ክልተ ተፈላሊና ኣሎና ። ሓደ ወገን ካብ መሬት ትግራይ መንጠሪ ገርና ክንሰርሕ ኣሎና ፡ ከምኡ እውን ምስ ህወሓት ናይ ስራሕ ልፍንቲ ምግባር ከዋጽኣና ይክእል እዩ ፡ ክብሉ እንከለዉ ። መበግሲኦም ኣብ መንጎ ህ.ግ.ሓ.ኤን ህ.ወ.ሓ.ት ኣቀዲሙ እተፈተነን ኣብ ተገባር ዝተራእያ ዕውት ልፍንቲ ምንባሩ ይገልጹ ። ሕጂ እውን እንተኮነ ኣብ ከምኡ ዝኣመሰለ ስምምዕ ምብጻሕ ወሳኒ እዩ ፡ ህግደፍ ናይ ሓባር ጸላኢና ስለ ዝኾነ ክንስዕሮ ግድን ኣብ ልፍንቲ ክንኣቱ ኣገዳሲ ምዃኑ ይኣምኑ ።
በቲ ካልእ ወገን ምስ ህወሓት ብፍጹም ዝኾነ ይኹን ዝምድና ክህሉወና የብሉን ብሃልቲ ኣሎው ። ተኽተልቲ ርእይቶ ናይዚ ወገን እዚ ፣ ሕሉፍ ጽልእን ካብ መጠን ንላዕሊ ዘየለ ፍርሒ ዝሓደርሮም እዮም ። ርእይቶ ክቅበሉ እውን ፍቃደኛታት ኣይኾኑን ። እቲ ንሶም ዝብሉዎ ጥራሕ ክስማዕ ይደልዩ ። ብተወሳኪ ነዚ ናይ ኢሳያስ ኣፈውርቂ ጉሁድ ጥልመት ፣ንኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ንምሕዋስ ዝግበር ዘሎ መደባት ብኸመይ ክገጥሙዎን ደው ከብሉዎን ራኢ የብሎምን ። ጉዳዮም ይቀልጥፍ ይዶንጉ ኢሳይስ ኣፈውርቂ ክወድቅ እዩ ስለዚ ሱቅ እልና ንጸበ በሃልቲ እዮም። ካብ ምስ ህወሓት ምስራሕ ፣ህግድፍ ህገር ጠቅሊሉ ናብ ኢትዮጵያ ምሕዋስ ይበልጾም ። እንተኾን ድሕሪ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝመጽእ መልኣኽ ዲዩ ክኽውን ወይስ ሰይጣን ዝፈልጦ ሰብ የለን ።
እቶም ኤርትራ ነጻን ልዑላዊት ኾይና ክትነብር ዝድልዩ ምልፋን ምስ ህወሓት ከም ኣማራጺ ይወስድዎ ። ኣብዚ ክበርሃልና ዘሎዎ ኣብ ዝሓለፈ መድረኻት ኣብ መንጎ ህ.ግ ወ.ህ.ሓ.ት ብዙ ደስ ዘየብሉ ነገራት ተፈጺምም እዮም ፡ ሕጂ እቲ እዋናዊ ፖለቲካዊ ሽርሒ ናይ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ክንዲ ምግፋጥ ፡ ኣብ ዝሓለፈ ቁስሊኻ እናጎዳእኻ ክትነብር ምድላይ ነቲ ክትበጽሖ እተደሊ ዕላማ ዓንቓፊ እዩ ናይ ዝሓለፈ ጽቡቅ ይኹን ሕማቅ ኣመዝጊብናዮ ንሓልፍ ፣ ከምድላይነቱ ከኣ ንመሃረሉ ። ኣብ ኢትዮጵያ ዘለዉ ሰልፍታታ ዋላ ሓደ ብልዑላውነት ኤርትራ ዝኣምን የብሎም ብዘይካ ህ.ወ.ሓ.ት ፡ ሕጂ እውን እቶም ተወዳደርቲ እንተ መሪጽኩሙና ዓሰብ ኣብ ኢትዮጳያ ክንመልሳ ኢና ዝብሉ ጭርሖታትን መብጸዓታትን ሕዞም ይወጹ ኣሎው ።
እምበኣር እዞም ወከልቲ ናይዘን ክልተ ራኢታት ጎዲሉዎም ዘሎ እምነት ናብ ሕድሕዶም እዩ ። እምነት እንተ ዘይብልካ ከኣ እትኸዶ ጉዑዞ ኩሉ ጸልማት እዩ ። እዚ ተርእዮ እዚ ሓዲሽ ኣይኾነን ዘሎን ዝጸሔን እዩ ። እቲ ጉዳይ ካብ ላህመታዊ ናይ ሕድ ሕድ ኣፍልጦ ዝምንጩው ተርእዮ እዩ ። እቲ መፍትሒ ኣብ መንጎ እቶም ክልተ ናይ የማን ይኹን ናይ ጸጋም ሕሉፋት ፣ ናይ ማእከል ልቦና ዘለዎ ሓይሊ ክፍጠር ኣይተኽኣለን ። ክፍጠር ግን ኣሎዎ ። መጻኢት ኤርትራ ነዚ ዝነቀዘ ኣታሓሳባ ክተጻወሮ ኣይትክእልን እያ ። እቲ ናይ ኤርትራውያን ራኢ ሓንቲ ቅዋማዊትን ሰላማዊትን ብልጽግትን ኤርትራ ምዃና ኢና ንኣምን ። እዚ ከም ራእይ ጸገም የብሉን ። ግን ከ በዚ ሕጂ እንከዶ ዘሎና ክንበጽሖ ዶ ንክእል ? ሓፈሻዊ ታሪኽ ሃገሩን ህዝቡን ብግቡእ ዘይፈልጥ ሰብ ክመርሕ እውን ኣይክእልን እዩ
ስርዓት ህግደፍ ተሳዒሩ እዩ ዘሎ ። እቲ ዝነበሮ ብልጫ ኣብ ሓደ ከባቢ ተጸፍዩ ስለ ዝነበረ እዩ ። ምክንያቱ ንክሳራታቱ ዝኾኖ መተኻእታ ኤርትራዊ ሓይሊ ሰብ የብሉን ። ስለዚ ከኣ እዩ ምስ ኢትዮጵያ ወተሀደራዊ ሓድነት ክፍጥር ዝጎዩ ዘሎ ። ስለዚ ከይቀደመና ክንቅድሞ ነቶም ኣብ ትግራይ ዘለውን ካብ ሰራዊት ኤርትራ ዝሃድሙን ዝተማረኹን ወዲብና ሃገርና ካብ ክሻን ማንኪን ነጻ ነውጸኣያ ምባል እንታይ ሕማቅ ሳዕቤን ኣሎዋ ?
እቲ ዝገርም ገለገለ ሰባት ምስዚ ኣይተዛተዩ ምስዚ ኣይተወድቡ ምባሎም ገደደ ። ህወሓት ነጻናት ኤርትራ ተቀቢሉ ረፈረንዱም ኣተግቢሩ ፡ እንቛዕ ሓጎሰኹም ዝበለና እንኾ ህዝባዊ ውድብ እዩ ። ሕጂ ክህሉወና ዘሎዎ ምርጫ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ክትሕወስዶ ተደሊ ወይ ምስ ህወሓት ተላፊንካ ነጻነት ኤርትራ ትዕቁብ ዝብል እዩ መልሲ ዘድሊዮ ዘሎ ። መልሰይ ምስ ህወሕት ኾይንካ ነጻነት ኤርትራ ምዕቛብ እዩ !
ኣብ መወዳእታ
ምስ ህወሓት ልፍንቲ ገርና ከይንሰርሕ ብገለ ናይ ኤርትራውያን ኢና ብሃልቲ ናይ ዜና ማዕከናት ዝግበር ዘሎ ፕሮፖጋንዳ ንረብሓ ህግደፍ ምዃኑ ክፍለጥ ኣሎዎ ። ቓልሲ ህዝቢ ትግራይ ፍትሓዊ ስለ ዝኮነ ክዕወት እዩ ። ዓወት ህዝቢ ትግራይ ከኣ ዓወት ህዝቢ ኤርትራ እዩ ፡ እዚ ማለት ህዝቢ ትግራይ ኣብ መርገጹ ጸኒዑ ንሓድነትን ልዑላውነትን ህዝቢ ኤርትራ ክሳብ ዝኽበረ !
ኣምላኽ ኤርትራ ሃገርናን ህዝባን ይባርኽ !
ዘለዓለማዊ ዝኽሪ ንስውኣትና !
ክብሮም ግረነት
4/28/21
ውልቓዊ ርእይቶ


text:
ብምኽንያት መበል 46 ዓመታት ምምስራት ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ
ብምኽንያት መበል 46 ዓመታት ምምስራት ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ
ብፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ዝቐረበ መልእኽቲ
ዝኸበርካ ዶር ደብረጽየን ገብረሚካኤል
ፕረዚደንት መንግስቲ ክልል ትግራይ፥
ዝኸበርክንን/ዝኸበርኩምን ወከልቲ ህዝቢ ትግራይ፥
ዝኸበርካ ህዝቢ ትግራይ ብሓፈሻ፤
ህዝቢ ትግራይ፣ ክብሩን ብሄራዊ መሰሉን ከምኡ’ውን ክብርን መሰልን ኩሎም ውጹዓት ኣህዛብ ኢትዮጵያን ንምርግጋጽ፣ ከይተሓለለ ዝተቓለሰ ህዝቢ ምዃኑ ታሪኽ ዝምስክሮ ሓቂ ኢዩ። እዚ ኣብ ለካቲት 1975 ዓ.ም.ፈ ዝተበገሰ ውድብካ ህወሓት ጅግነታዊ ቃልሲ ብምክያድ ንስርዓት ደርጊ ስዒሩ፡ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ብምሉኡ ካብ ጭቊና ኣገላጊሉ እምነ-መሰረት ፈደራላዊ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ክተክል በቂዑ ኢዩ። ኣብ ዝሓለፈ 30 ዓመታት ህወሓትን ምስ መሻርኽቱ ካልኦት ዲሞክራስያውያን ሓይልታት ኢትዮጵያን ንድኽነት ከም ቀንዲ ጸላኢ ሰሪዑ ዘመዝገቦ ልሉይ ቁጠባዊ ዕብየትን ህንጸት ትሕተ ቅርጻ ኣብ ምሉእ ኩርናዓት ኢትዮጵያን ኣብ ታሪኽ ኢትዮጵያ እናተዘከረ ክነብር ኢዩ።
ዝኸበርካ ህዝቢ ትግራይ፤
ኣብዚ ዝሓለፈ 30 ዓመታት ዘመዝገብካዮ መደባት ልምዓትን ቁጠባዊ ዕብየትን፣ ኣንፈት ዲሞክራስያዊ ምሕደራን፣ ብሰንኪ’ቲ ኣብ ክልልካ ዝተኣወጀ ኲናት ተኾሊፉ ብምርኣይና ኣዚና ከም ዝጎሃና ከነረጋግጸልካ ንፈቱ። ኣብ ልዕለኻ ዝተኻየድ መጠነ ሰፊሕ ውግእ፣ ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ኣካሉ ብምዃን ኣብ ዘይምልከቶ ውግእ ኣቲዩ ኣብ ልዕለኻ ናይ ዝተፈጸመ ኣስካሕካሒ ተግባራት ካብ ሓላፍነት ከምልጥ ከም ዘይክእል ህዝቢ ኤርትራን፡ህዝቢ ዓለምን ዝፈልጥዎ ሓቂ ኢዩ። ሎሚ’ውን ከም ትማሊ ነዚ ገጢሙካ ዘሎ ኩነታት ብጽንዓትካን ብቓልስኻን ክትሰግሮ ምንኻንካ ተስፋ ንገብር። እዚ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይን ኣብ ትግራይ ተዓቊቦም ዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝተፈጸመ ገበን፡ ብኣህጉራውን ብዘይሻራዊ ኣካላት ተጻሪዩ፣ ነቶም ገበነኛታት ኣብ ቅድሚ ዝምልከቶ መጋብኣያ ቤት ፍርዲ ዓለም ክቐርቡ ኩላህና ክንጽዕር ይግባእ። በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ክንጠቕሱ ዝግባእ ጉዳይ፣ እቶም ንዓመታት ከም ጎረቤት ጥራይ ዘይኮነ፣ ከም ካልኣይ ዓዶም ኣብ ሕቕፎኻ ተዓቚቦም ዝነበሩ 100 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታትና እውን፣ ከም ዕጫኻ በጺሕዎም ክሳብ ኣስታት 20 ሽሕ ካብኣቶም ኣበይ ከም ዝኣተዉ ፍሉጥ ኣይኮነን።
ክቡር ህዝቢ ትግራይ፣
ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያት ናይ ካልኦት ሃገራት ኣይንኣትውን ኢና ካብ ዝብል ጽኑዕ መትከልና ብምብጋስ፣ ስርዓት ህግዲፍ ብዘይ ወዓል ሕደር ሓይልታቱ ካብ ትግራይ ክስሕብን፣ እቲ ኣብ ዘይምልከቶ ውግእ ኣትዩ ዝሃልቕ ዘሎ ኤርትራዊ መንእሰይ ከኣ፣ ኣመት መሰልን፣ ነጻነትን፣ ልዕላውነትን ሃገሩ ክገብርን፣ ነዚ ኣትይዎ ዘሎ ሓደገኛ ተልእኾ ብትሪ ክቃወምን ፣ ነናብ ቤቱ ተመሊሱ ከኣ ክጣየስን ተሪር ጻውዒትና ነቕርብ። እዚ ኣብ መንጎ ክልል ትግራይን ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ዝካየድ ዘሎ ውግእ ጠጠው ክብልን፣ እቲ ናብዚ ዘብጽሐ ሽግር ከኣ ብቅዋማውን፣ ሕጋውን መንገዲ ፍታሕ ክግበረሉን ጻውዒታና ደጊምና ነቕርብ። ኣብ ርእሲኡ፣ ሕቡራት መንግስታት ዓለምን፣ ዞባዊ ማሕበራትን፣ ዓለምለኻዊ ማሕበረሰብን፡ ነዚ ውግእ’ዚ ደው ክብልን መፍትሒ ክግበረሉን ተርኡ ክጻወት ኣጥቢቕና ንምሕጸን።
ዝኸበርካ ህዝቢ ትግራይ፤
ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ፣ በዚ ንህዝቢ ትግራይ ኣጋጢምዎ ዘሎ ሓደጋትትን፣ ሞትን ብርሰትን ኣዝዩ ከም ዘሕዘነናን፣ ብወገና ኩነታትትኩም ኣብ ንቡር ንምምላስን፣ ዝምድናታት ክልቲኡ ኣህዛብ ከኣ ውግእን ወረ ውግእን ተወጊዱ ሰላም ዝሰፈኖ ዝምድናና ክንመልስ ዝከኣለና ክንገብር ምዃንና ከነረጋግጸልኩም ንፈቱ።
ዓወት ንውጹዕ ህዝቢ ትግራይ!!
ዓወት ንሓባራዊ ፍትሓዊ ቃልስታት ኣህዛብና!!
ሽማግለ ዲፕሎማስያዊ ጉዳያት
ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ
ለካቲት 15, 2021


text:
Radio Erena: 17 December 2019
በዓልቲ ቤቱ ንምክትል ፕረዚደንት ዚምባብዌ፣ ኮንስታንቲኖ ችዌንጋ፣ ኣብ ውሽጢ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ኣስታት 1 ሚልዮን ዶላር ብምጥፍፋኣ ተኸሲሳ።
እታ ሜሪ ሙባይዋ ዝተባህለት ጓል 38 ዓመት ወይዘሮ፣ ካብ ጥቅምቲ 2018 ክሳብ ግንቦት 2019 ኣብ ዘሎ ግዜ፣ 919 ሽሕ ዶላር ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ከምዘሰጋገረት ኮሚሽን ጸረ ብልሽውና እታ ኣታ ሃገር ኣመልኪቱ።
ንሳ፣ እቲ ገንዘብ ዘሰጋገረቶ፣ ንብረት መንግስቲ ንምሽማት ብዝብል እኳ እንተኾነ፣ ብመጠን እቲ ዘጥፍኣቶ ገንዘብ ተዓዲጉ ናብ ዚምባብዌ ዝተመልሰ ንብረት ከምዘየለ ኣኽባር ሕጊ እታ ሃገር ይኸስስ።
ንሙጋበ ብውሕሉል ወትሃደራዊ ዕልዋ ካብ ስልጣን ዝኣለየ ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ነበር ጀነራል ኮንስታንቲኖ ችዌንጋ፣ ንምክትል ፕረዚደንት ነበር ኤመርሰን ምናንጋዋ ካብ ስደት መሊሱ ስልጣን ድሕሪ ምርካቡ፣ ካብ ሰራዊት ተፋንዩ፣ ንባዕሉ ምክትል ፕረዚደንት እታ ሃገር ኮይኑ ከምዝተሸመ ኣይርሳዕን።
እንተኾነ፣ ድሕሪ ምእላይ ሮበርት ሙጋበ’ውን እንተኾነ፣ ዚምባብዌ፣ ካብ ብልሽውና ክትናገፍ ኣይከኣለትን።
ሰበ ስልጣን ዚምባብዌን ስድራቤታቶም፣ ዓመታዊ ኣስታት 1 ቢልዮን ዶላር ዝግመት ገንዘብ ብብልሽውና ከምዘጠፋፍኡ፣ ኣህጉራዊ ትካል ግሉጽነት የቃልዕ።
===============


text:
መሓዙት ዕቛርን ልቓሕን ሓ/ዝተ/ሕ/ስ/ማሕበር ምስ ዩኒቨርስቲ መቐለ ብምትሕብባር መድረኽ ልውውጥ ተመኩሮን ስልጠናን ኣሳሊጣመሓዙት ዕቛርን ልቓሕን ሓ/ዝተ/ሕ/ስ/ማሕበር ምስ ዩኒቨርስቲ መቐለ ብምትሕብባር መድረኽ ልውውጥ ተመኩሮን ስልጠናን ኣሳሊጣ።
ዛጊድ በዝሒ ኣባላታ ልዕሊ 4,700 ዝበፅሐ መሓዙት ዕቛርን ልቓሕን ሓ/ዝተ/ሕ/ስ/ማሕበር መጠን ካፒታላ እዛ ማሕበር ድማ ልዕሊ 82 ሚልዮን ብር በፂሑ ኣሎ።
ገና ካብትምስረት ኣብ ዉሽጢ 4 ዓመት ኣብ ፅሬት ከተማን ሓገዝ ወገን ቁርፂ እዋንን ሓዊሱ ኣብ ዝተፈላለዩ ማሕበራዊ ሓላፍነት ሕ/ሰብ እናነጠፈት ዝመፀት እዛ ማሕበር
ሎሚ እውን ባህሊ ዕቛር ሕ/ሰብና ንምዕባይ ብምዕላም ምስ ዩኒቨርስቲ መቐለ ብምትሕብባር መድረኽ ልውውጥ ተመኩርሮ ስልጠናን ኣካይዳ እያ።
መሓዙት ዕቛርን ልቓሕን ሓ/ዝተ/ሕ/ስ/ማሕበር ኣብ ክልልና ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ሃገርና ኣብ ሓፂር ግዘ ተጣይሸን ኣሸሓት ኣባላት ዝሓቆፋን ብዓሰርታት ሚልዮናት ብር ካብዝወነናን ማሕበራት ኣብ ቅሚት ከምትቅመጥ ኣብቲ መድረኽ ብሰብ ሞያ ተገሊፁ እዩ፡፡
እዚ ኣብ ሓፂር ግዘ ዝመፀ ለውጢ ድማ ብትኽተሎ ዘመናዊ ኣሰራርሓን እምነት ኣባላታን ከምዝኾነ ኣብቲ መድረኽ ዝተገለፀ እንትኾን ንብርክት ዝበሉ ሰብ ሞያ እውን ዕድል ስራሕ ፈጢራ እያ፡፡
መሓዙት ዕቛርን ልቓሕን ሓ/ዝተ/ሕ/ስ/ማሕበር ካልኦት እውን ኣባላት ብሙኻን ሓቢርና ንስራሕ ንለወጥ ትብል አላ፡፡
መሓዙት ዕቛርን ልቓሕን ሓ/ዝተ/ሕ/ስ/ማሕበር
ምሕዝነትና ንሓበራዊ ለውጢ!!


text:
ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣምባሳደር ኣሜሪካ ሊንዳ ቶማስ ግሪንፊልድ "ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ሎሚ ረቡዕ ንኣፍሪቃ ዝምልከት አጀንዳ ቅድሚ ምጅማሩ፣ ምምሕዳር ፕረዚደንት ጆ ባይደን፣ ኣብ ኣፍሪቃ ዝትግብሮም ፖሊሲታት" ኣነጸረን።
ሊንዳ ቶማስ ግሪንፊልድ ብቴለፎን ኣብ ዝነበረን ጋዜጣዊ መግለጺ "ነዞም ስግኣታትን ብድሆታትን ንምግጣም ምስ ኣፍሪቃዊያን ሓቢርና ክንሰርሕ ኢ" ኢለን። "እቲ ምሩጽን ሓያልን ምሕዝነት ዝፍጠር ግና፣ ኣብ ምትእምማን፣ ግሉጽነትን ተሓታትነትን ዝተመሰረተ እንተኾይኑ ጥራሕ’ዩ" ኢለን።
ኢትዮጵያዊያን ካብ ምምሕዳር ባይደን ውጽኢት ክንሪኢ ኢና ኢሎም ተስፋ ከይገብሩ ክቀብጹ’ዶ ይግባእ? ዝብል ሕቶ እዩ ቀሪቡለን ኣምባሳደር ሊንዳ ቶምስ ግሪንፊልድ። ንሰን ዝሃበኦ መልሲ "ኢትዮጵያዊያን ከምኡ ዝዓይነቱ ኣንፈት ክመርጹ እዮም ዝብል እምነት የብለይን። ምምሕዳር ባይደን ካብ ፈለማ መዓልቲ ኣትሒዙ ኣብ’ቲ ጉዳይ ተጸሚዱ እዩ ዝርከብ። ፕረዚደንት ባይደን፣ ንሴነተር ኩንስ ናይ ባዕሎም ልኡኽ ገይሮም ልኢኾም።ጄፍ ፊልትማን ኣብ ኢትዮጵያ በጺሖም ተመሊሶም። ኣነ ብወገነይ፣ ኣብ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣጀንዳ ኮይኑ ንክቀርብን ውሳነ ንክወጽእን ሰሪሔ እየ። ክቅጽለሉ’ውን እየ። ስለዚ ምምሕዳርና ንጹር ጽምዶ’ዩ ነይሩዎ" ኢለን።
ጉዳይ ትግራይ ኣብ’ዚ ናይ ሎሚ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ከምዘይላዓል ዝሓበራ እተን ኣምባሳደር ወሲኼን "ብዛዕባ’ቶም ኣብ ትግራይ ዝተፈጸሙ መግሃስቲ መሰላትን ግፍዒታትን ዝሓደረና ከቢድ ስግኣት ገሊጽና፣ ኣትሪርና ኮኒናዮ’ውን ኢና። እዞም ዝጠቀስኩዎም መልእኽታት ድማ ሪኢኹምዎ ኢኹም። ክንቅጽለሎም’ውን ኢና። መንግስቲ ኤርትራ ሰራዊቱ ካብ ትግራይ ንከውጽእ ጸዊዕና ኢና። ጄፍ ፌልትማን ንኤርትራ ከይዱ ምስ ፕረዚደንት’ታ ሃገር ተዘራሪቡ እዩ። ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ’ውን እንተኾነ ብዝላዓለ መሪሕነት ተዘራሪብናሉ ኢና" ባሃሊት እየን።
"ስለዚ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ሓሙሽተ ኣዋርሕ፣ ኣብ’ዞም ጉዳያት’ዚኦም ተጸሚድና ጸኒሕና ኢና። መንግስቲ ኢትዮጵያን ህዝቢ ኢትዮጵያን ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ’ዚ ኣፍልጦ ኣለዎም ኢለ እየ ተስፋ ዝገብር። ፍታሕ ንምንዳይ ምሳና ሓቢሮም ክሰርሑ እዮም እየ ዝብል" ኢለን።


text:
ሓረስታይ ኣሚነ ወልደገብርኤል ብቋንቋና ክንማሃርን ክንማሓደርን ኢልና ን20 ዓመት ምሉእ ዘቕረብናዮ ጥርዓን ሰማዒ ኣይረኸበን ይብሉ፡፡ ርእሰ ምምሕዳር ክልል ዓፋር ኣይተ እስማዒል ዓሊ ሴሮ ናብቲ ወረዳ መጺኦም ምስ ህዝቢ ተራኺቦም ከም ዝተዘራረቡ ገሊጾም ግን ድማ ብቋንቋኹም ክትማሃሩ እምበር ክትማሓደሩስ ኣይንፈቕደልኩምን ኢሎምና እውን ይብሉ፡፡
ካብዚ ብምብጋስ ህዝቢ ዘይወከሎምን ንህዝቢ ዘይጠቕሙን ክንመርጽ ኣብ መረጻ ኣይንሳተፍን ብምባል ወሲንና ኣለና ይብሉ፡፡
ወይዘሮ ኣልጋነሽ ገብረሚካኤል ብወገነን ህዝቢ ንመረጻ ኣይንምዝገብን ብምባሉ ሕገ ደምቢ መረጻ ረጊጾም ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ይምዝግቡ ኣለዉ፡፡ ሕሉፍ ሓሊፎም ኣብ ስዑዲ ዓረብያን ኣዲስ ኣበባን ዝነብሩ ሰባት ይምዝግቡ ኣለዉ፡፡ ፖላይስ ከይተረፉ ንመረጻ ዝተመዝገብሉ ወረዳ እውን ኮይኑ ኣሎ ይብላን፡፡
ሓላፊ ቤት ጽሕፈት መረጻ ዞባ ክልተ ኣይተ ዓሊ ሴኮ ብዛዕባ እዚ ተሓቲቶም እንትምልሱ ኣነ ክሳብ ዝፈልጦ ህዝቢ ድምጹ ክህብ ተመዝጊቡ እዩ፡፡ ኩሉ ድዩ ተመዝጊቡ ወይስ ዝተረፈ ህዝቢ ኣሎ ዝብል ኣብ ውሽጢ እዞም ዝቕጽሉ ክልተ መዓልታት ኣብ ዝቐርበለይ ጸብጻብ ከረጋግጽ እየ ኢሎም፡፡
ብተወሳኺ ብመሰረት ሕገ መንግስቲ ዝፈቕዶ ዕድሚኡ ልዕሊ 18 ዝገበረ ኣብቲ ከባቢ ዝነብር ሰብ ብኣካል ተረኺቡ እዩ ተመዝጊቡ ዘሎ ዝብል እምነት እዩ ዘለኒ ይብሉ፡፡


text:
መሓዙት ዕቋርን ልቓሕን ን ማእከል መሐገዚ ኣረጋውያን፣ሕሙማት ኣእምሮን ህፃውንትን ፍረመናጦስ ካብ አመራርሓ ማሕበርናን ኣባላት ማሕበርናን ብዝከኣልዎ ገንዘብ ብምውፃእ ብስም ማሕበርና መሕፀቢ ክዳን (ላውንደሪ ማሽን) ኣበርኪቶም።
#መሓዙት ዕቋርን ልቓሕን ሓላ/ዝተ/ሕ/ስ/ማሕበር# ሎሚ ዕለት 06/08/2011 ዓ/ም ኣብ ማእከል መሐገዚ ኣረጋውያን፣ሕሙማት ኣእምሮን ህፃውንትን ፍረመናጦስ ካብ አመራርሓ ማሕበርናን ኣባላት ማሕበርናን ብዝከኣልዎ ገንዘብ ብምውፃእ ብስም ማሕበርና መሕፀቢ ክዳን (ላውንደሪ ማሽን) ኣበርኪቶም።
ስለዚ ኩሉኩም ኣባላት ማሕበርናን ካልኦት ማሕበረሰብን ኣብቲ ማእከል ዝስራሕ ዘሎ ቁዱስ ተግባር ምርኣይ ምእማን እዩ እሞ ሪእኩም እመኑ።
ሐምሳ ሎሚን ንሓደ ሸክሚ ንሐምሳ ገይፂ እዩ ከም ዝብሃል ኩልና ብዝከኣልናዬ ንሓግዝ ንኣቦታትና ድማ ዕድመን ጥዕናን ይሃቦም። ኣሜን!
“ዝወደቀ ሰብ ምልዓል ናይ ሰናይ ሰብ
ሰናይ ድልየት እዪ።”


text:
ኤርትራዊ ኣሜሪካዊ ኣትሌት መብራህቶም ክፍለዝጊ፡ ድሕሪ ናይ 26 ግዜ ማራቶን፡ 5 ሕዳር,2017 ኣብ ዝተኻየደ ማራቶን ኒው ዮርክ ንመወዳእታ ግዜ ብምውድዳር ጉዕዝኡ ዛዚሙ`ሎ።
ኣትሌት መብ ክፍለዝጊ ናይ 2004 ውድድር ኦሎምፒክ ተሸላሚ ብሩር፡ ኣብ 2012 ዓ.ም ኣብ ዝተኻየደ ናይ ሓጋይ ውድድር ኦሎምፒክ ራብዓይ ደረጃ ዝረኸበ ክኸውን ከሎ፡ ኣብ 2009 ዓ.ም ናይ ኒው ዮርክ ማራቶን ኣብ 2014 ዓ.ም ቦስቶን ማራቶን ድማ ቀዳማይ ብምኳን ዝተዓወተ ኣትሌት እዩ።
መብ ክፍለዝጊ ኣብ ናይ 2014 ዓ.ም ቦስቶን ማራቶን ድሕሪ 1983/84 ኣብ ውድድር ማራቶን ንመጀመርያ ጊዜ ዝተዓወተ ኣሜሪካዊ እዩ።
ኣትሌት መብራህቶም ክፍለዝጊ ኣብ 1975 ዓ.ም ኣብ ኤርትራ ተወሊዱ ኣብ 1987 ዓ.ም ናብ ኣሜሪካ ምምጽኡ ይፍለጥ።
መብ ክፍለዝጊ፡ ዝተረፈ ዕድሚኡ፡ ንመንእሰያት ኣብ ምስልጣንን፡ ኣብ`ታ ናይ ትውልዲ ዓዱ ዝኾነት ኤርትራ ድማ ንስፖርተኛታት ኣብ ምሕጋዝ ከምዘሕልፎ ገሊጹ`ሎ።
ምስ ኣትሌት መብ ክፍለዝጊ ዝተኻየደ ቃለ መጠይቅ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ብዙሕ ግዜ ንገራት ካብ ቁጽጽርና ወጻእ ክኸዱ ከለዉ ኩሉ ኸኣ ኣንጻር እቲ ንሕና ዝተጸበናዮ ክጸንዓና ከሎ። ዝተጸበናዮም ሰባት ክጠልሙና ከለዉ ተስፋ ዝገበርናሉ ኩሉ ክወድቕ ከሎ ዝስማዓና ናይ በይንነት ስሚዒት ኣዚዩ ዓብን ገዚፍን እዩ ኣብዚ ግዚእ እዚ ኣብ ቡዙሓት እናተቐመጥካ በይንኻ ዝስማዓካ እዋናት እዩ። ጸገምን ሽግርን ነብይንኻ ከምዝኾነ ስለ ዝስማዓካ ካልእ ብዛዕባኻ ዝግደስ እካ ኣይመስለካን እዩ። ነገር ኩሉ ንዓኻ ከቢድ እዩ።
እቲ ሓታቲ ባዕሉ መላሲ
መቸም ቡዙሕ ግዜ መልሲ ፈሊጡ ዝሓተካ ሓታተይ ብድሕሪ ሕትኡ ገለ ግብረ መልሲ ከም ዘለዎ ፉሉጥ እዩ። ሰበ ብሓፈሻ ንናይ ሕትኡ መልሲ ከምዝደሊ ካብ ኩላትና ዝስወር ኣይኮነን። ኩሉትና ንሕና ክንምልሶ ዘይንኽእል ካባና ብዝበለጸን ብዘዓበየን ነገር መልሲ እንጽበየሎም ሕቶታት ማእለያ ዘይብሎም ቡዙሓት እዮም። ሰብ ከኣ
ፍርዲ ኣንበሳ
ሓደ ግዜ ካብ ሓደ ሰባኺ ዝሰማዕክዎ ምሳሌ ንዓይ ኣዝዩ መሃሪ ዀይኑ ስለዝረኸብክዎ ከካፍለኩም፡- ሓደ ግዜ ኣብ ሓደ ከባቢ ሓደ ግርጉር ኣንበሳ ነበረ። ኣብ መገዲ ኣርበዓ ናይቲ ከባቢ ኸኣ ወሳኒ ዝኾነ ቦታ ሒዙ ብእኡ ንዚሓልፍ ዘበለ የዘንግዕን ግዳዩ ይገብሮን ነበረ። ድሕሪ ገለ እዋን የሱስ በቲ ኸባቢ ሓላፍ መገዲ
ዘውርስ ወለዶ
ትርጉም እያሱ ዝብል ስም እግዚኣብሄር መድሓኒ ማለት እዩ። እያሱ ወለድኡ ካብ ነገድ ኤፍሬም፡ ሓደ ካብ ደቂ ዮሴፍ እዩ። እያሱ ሓደ ካብቶም ካብ ምድሪ ግብጺ ዝወጹ እስራኤላዊ መንእሰይ ኮይኑ፡ ኣገልጋሊ ናይ ሙሴ ድማ ነበረ። ድሕሪ ሞት ሙሴ ከኣ መራሒ ህዝቢ እስራኤል ክኽውን ብእግዚኣብሄር ተሓርየ። ደቂ እስራኤል
ሕማም ሰብ ቆሮንጦስ ሕማም እዚ ዘመን እዚ
ምፍልላይ፣ ሓድሕዳዊ ዘይምስናይ፣ ክብረት ርእስኻ ምድላይ፣ ንሓጥያት ምምኽናይ ኣብ እታ ኣካል ክርስቶስ ክርኣዩ ዘይግብኦም ባእታታ ይኹኑ እምበር ግና እንሆ ጐሊሖም ብድምቀት ይረኣዩ ኣለዉ። እዚ ከምዚ ዓይነት ሕማም ዝተራእያ ሓንቲ ማሕበር ኔራ እያ።ኣብ መጽሓፍ ቁድስና ብፍላይ ከኣ ኣብ ሓድሽ ኪዳን ብርክት
ብግዚኡ ንኹሉ ክምልሶ እዩ
ኣብ ህይወትናዘድልዩና ነገራት ኣዝዚዮም እኳ ቡዙሓት እንተኾኑ ሓንሳብ ሓንሳብ ግና ካብ ድሌታትና ዝበለጸንህጹጹን ነገር እንደልዮ ኣሎ። ነቲ ዘድልየናኣዚዩ ኣገዳሲ ነገር ንምርካብ ከኣ ዘይተኣደነጻዕርን ተወፋይነትን ካብ ምግባር ዓዲ ኣይንውዕልንኢና። እስከ ሓደ ኣብነት ክህበኩም ንበል ኣዴኻወይ ኣቦኻ ወይ እውን ካብ
ሰናይ ሕልና
እዚ ሕልና እዚ ብክርስቶስ የሱስ ኣሚንና ምስተጠመቕና ዝውሃበና እዩ(1ጴጥ 3:21) ። ቃል ኣምላኽ ኣነጺሩ ከምዝብሎ ከምቲ ቅድሚ ዳግም ምውላድና ብበደልናን ብኣበሳናን ምውታት ዝነበርና: ከምኡውን ሕልናና ቅድሚ ብጥምቀት ንክርስቶስ ኣብ ሞቱን ኣብ ትንሳኤኡን ምሕባሩ ምዉት ግብሪ እዩ ዘፍሪ ነይሩ(እብ 9:14) ።እዚ


text:
Radio Erena: 16 December 2019
ሱዳን፣ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣትሒዙ ኣብ ካርቱም ዝጀመረ ግፋ ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ይቕጽል ኣሎ።
ዛጊት ኣማኢት ዜጋታት ክልትኤን ሃገራት ኣብ ዝተፈላለየ ኣብያት ማእሰርቲ ተዳጕኖም ኣለዉ።
እቲ ግፋ፣ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዘይብሎም ወጻእተኛታት ንምሓዝ ተባሂሉ ይካየድ ከምዘሎ ይዝረብ እኳ እንተኾነ፣ ቀንዲ ግዳያት ግና ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ‘ዮም።
መንበሪ ፍቓድ ዘለዎም’ውን ግዳያት እዚ ግፋ ይኾኑ እኳ እንተለዉ፣ ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ድሕሪ ምብጽሖም ዝተፈትሑ ከምዘለዉ ክረጋገጽ ክኢሉ ኣሎ።
ኣብ ሱዳን፣ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝቐንዐ ግፋ ክካያድ እዚ ሓድሽ ተርእዮ ኣይኮነን።
ይኹን’ምበር፣ እቲ መንግስቲ ሱዳን ዝወስዶ ዘሎ ናይ ግፋ ስጉምቲ፣ ዝተፈላለዩ ኤርትራውያን ወገናት ተቓውሞታቶም የስምዑ ኣለዉ።
ብመሰረት ጸብጻብ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት፣ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ኣስታት 1500 ኤርትራውያን ናብ ሱዳን ይሰግሩ።
ብዙሓት ካብኣቶም፣ ኣብ ምብራቕ ሱዳን ኣብ ዝርከባ መዓስከራት ስደተኛታት ከይተመዝገቡ ብቀጥታ ናብ ካርቱም ከምዝኣትዉ ይፍለጥ።
መንግስቲ ሱዳን፣ ፍሉይ ናይ ወፍሪ ፍቓድ ዘለዎም እንተዘይኮይኖም፣ ካልኦት ወጻእተኛታት፣ ኣብ ንግዲን ሸቐጥን ከይዋፈሩ ዝኽልክል ሓድሽ ኣዋጅ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ዘርጊሑ’ዩ።
እዚ ሓድሽ ኣዋጅ፣ ንሱዳናውያን ናይ ንግዲ ዕድላት ንምፍጣር ዝዓለመ’ዩ።
ኣብ ሱዳን፣ ካብ ጎረባብቲ ሃገራት፣ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያን ግብጺን ከምኡ ድማ ካብ ሶርያን ካልኦት ሃገራትን ዝወሓዙ ወጻእተኛታት፣ ናይ ንግዲ ፍቓድ ዘይብሎም ክነሶም፣ ኣብ ዝተፈላለየ ሸቐጥን ንግዳዊ ንጥፈታት ይዋፈሩ’ዮም።
እቲ መንግስቲ ብዘይካ’ዚ፣ ኣብዚ 30 ዓመታት ዜግነት ሱዳን ናይ ዝወሰዱ ወጻእተኛታት ምጽራይ የካይድ ከምዘሎ ምግላጹ ኣይርሳዕን።
ስእሊ፣- ካብ ኣርካይቭስ ኢንተርነት
==================


text:
ቃል ሓዘን ብዕርፍቲ ዓቢ ተቓላሳይ መምህር ሙሳ ኣራሖ ጉባላ
ገዲም ተቓላሳይ ኣቦና መምህር ሙሳ ኣራሖ ጉባላ ብሰንበት ዕለት 21.06.2020፡ ኣብ ከተማ ርያድ - ስዑዲ ዓረብ ካብ’ዛ ዓለም ብሞት ተፈሊዩና።
መምህር ሙሳ ኣራሖ ሓደ ካብ’ቶም ልሉያት ታሪኻውያን ተቓለስቲ ኤርትራ ከም ዝኾነን፣ ኤርትራ ሃገርና ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ኢትዮጵያ ሓራ ንምውጻእ ኣብ ዝተኻየደ መሪርን ነዊሕን ቃልሲ፡ ብትብዓትን ብጅግንነትን ዝተቓለሰን ዘቃለሰን ሓርበኛ ኢዩ። መምህር ሙሳ ኣራሖ ኣብ ምንቅስቓስ ሓርነት ኤርትራ (ማሕበር ሸውዓተ) ምስርት ምስ በለ ተሰሊፉ ዓቢ ሃገራዊ ግደ ተጻዊቱ። ብዙሓት ሃገራውያን ኣብ ምምልማል ልሉይ ተራ ነበሮ። ኣብ ጉዕዞ ቃልሱ ግዳይ መእሰርትን ግፍዕን ባዕዳዊ መግዛእቲ ኢትዮጵያ ኮነ። ብቐጻሊ ዘጋጠሞ ዝነበረ ስቅያት ድምብርጽ ከይ በሎ ቃልሱ ብትብዓት ቀጸሎ።
መምህር ሙሳ ኣራሖ ከብ’ቶም ፍሉጣት መማህራን ኤርትራ ነበረ። ኣሽሓት ኤርትራውያን ተማህሮ፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ቤት ትምህርቲ ሰውራ ኣብ ሱዳን ዝመሃሩ ዝነበሩ፣ ካብ’ቶም ዝመልመሉ ልሉያት መማህራን ሓደ ምንባሩ ታሪኽ ዝምስክሮ ሓቂ ኢዩ። ኣቦና መምህር ሙሳ ማሕበራዊ ክውንነት ሕብረተሰብ ኤርትራ ብዓሚቚ ካብ ዝፈልጡ ተረኽቲ ኤርትራ’ውን ኢዩ ነይሩ።
ኤርትራ ሓራ ምስ ወጸት፣ ከም’ቶም ብዙሓት ሃገራውያን ተቓለስቲ፣ ምልካዊ ምሕደራ ስርዓት ኤርትራ ደስ ስለ ዘይበሎ፣ መምህር ሙሳ ኣራሖ ኣብ ስደት ክነብር መረጸ። ገለ ካብ’ቶም ኣብ ማሕበር ሸውዓተ ዝሰርዖም ሃገራውያን፣ ሎሚ ኣብ ስልጣን ዘለዎ ባእታታት፣ ንኤርትራ ክምለስ ብተደጋጋሚ ሓቲቶሞ’ኳ እንተነበሩ፣ ምልካዊ ስርዓት ክሳብ ዘሎ ኣይምለስን ኢየ ክብል ኣቕበጾም።
ብሞት ኣቦና ገዲም ተቓላሳይ ሙሳ ኣራሖ ጉባላ ዝተሰመዓና ሓዘን ብምግላጽ፣ ብስም መላእ ኣባላት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ፣ ንኩሎም ቤተ ሰብን ናይ ቃልሲ ብጾቱን ጽንዓትን ኣኻእሉን ክህበናን፣ ንሓርበኛ ኣቦና ድማ ልዑል ፈጣሪ ኣብ ሰፊሕ ገነቱ ክቕበሎም ንልዑል ፈጣሪ ንልምን።
ፈጻሚ ኣካል
ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ
22/06/2020Hits: 479


text:
Radio Erena: 28 February 2021
ኤርትራ ዳግማይ ኣባል ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ክትከውን ዘኽእላ ድምጺ ክትረክብ ጎስጓስ ተካዪድ ከምዘላ ተገሊጹ።
ህዩማን ራይትስ ዎች ኣብ ዘውጸኦ ጸብጻብ፣ ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ኣባል ሃገራት፣ ኣብ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ክምረጻ ንዘካዪዶኦ ጎስጓስ ደገፍ ዝገብር እኳ እንተኾነ፣ ኤርትራ ግና ኣባል’ቲ ባይቶ ክትከውን ከምዘይግባእ ድሕሪ ምግላጽ ደገፉ ከይህባ ተማሕጺኑ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣሎ ዝበሃል ኩሉ ዓይነት ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ልዕሊ ገዛእ ህዝቡ እንዳካየደ፣ ኣባል ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ክኸውን ንውድብ ሕቡራት ሃገራትን ዝቖመሉ መትከላትን ምንእኣስ ምዃኑ’ዩ ዝገልጽ እቲ ኣህጉራዊ ትካል።
ብተወሳኺ ህዝቢ ኤርትራ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላቱ ተጋሂሱ ንዓለም እኳ ናይ ረዲኤት ጥርዓን ከምዘየቕርብ ተገይሩ ተታሒዙ እንዳሃለወ፣ ንመንግስቲ ኤርትራ ኣባል ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ምምራጽ፣ ንኣውያት’ቲ ህዝቢ ጸማም እዝኒ ምሃብ እዩ ብምባል ኣብ ህዩማን ራይትስ ዎች ዳይረክተር ቀርኒ ኣፍሪቃ ለቲሲያ ባድር ገሊጻ።
ንሳ ብተወሳኺ፣ ብምኽንያት ምክልኻል ለበዳ ኮቪድ 19 ንህዝቢ ብጎሮሮኡ ዝሓዘ መንግስቲ ኤርትራ፣ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ መንእሰያት ተመሃሮ ናብ ሳዋ ምልኣኽን፣ ኣብ ትግራይ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ምስታፉን ግና ከምዘይዓገቶ ብምሕባር፣ ሕብረት ኣፍሪቃ ንባህርያት መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ግምት ብምእታው ደገፉ ከይህብ ምሕጽንታኣ ኣቕሪባ።


text:
ኣብ ጣብያ ተሌቬዥን ሩስያ፡ ዜና ዘቕርብ ሮቦት ዕላዊ ኮይኑ
ሃገራዊ ቴለቪዥን ሩስያ፡ ዜና ዘቕርብ ሮቦት ዕላዊ ገይሩ።
እዚ 'ኣሌክስ' ዝተብሃለ መንበባይ ዜና፡ ገና ካብ ምጅማሩ፡ ብተኸታተልቲ እቲ ተሌቪዥን ጣብያ ቀንዲ መዘራረቢ ዛዕባ ኮይኑ ኣሎ።
ብዙሓት ድማ መልክዕ 'ኣሌክስ' ቃሕ ኣይበሎምን፡ ፕሮፖጋንዳ ዝነዝሕ እዩ ብምባል ድማ ይወቕስዎ ኣለዉ።
እዚ ሮቦት ፐርም ኣብ ትበሃል ከተማ ሩስያ ዝተሰርሐ ክኸውን ከሎ፡ ቅርፂ ገፁ ድማ ንመስራቲ እቲ ጣብያ ቴለቪዥን ኣሌክሲ ዩዘሃኮቨን ንክመስል ተገይሩ እዩ ተሰሪሑ።
ሮቦት 'ኣሌክስ' ንምስራሕ ክልተ ዓመታት ዝወሰደ እንትኸውን፡ ኣብዚ ሕዚ ሰዓት ገፁን ክሳዱን ጥራሕ እዩ ዝንቀሳቐስ።
ደጋዊን ውሽጣውን ኣካል (ሶፍትዌር) ኣሌክስ፡ ኣብ ሩስያ ከምዝተሰርሐ እቲ ጣብያ ቴለቪዥን ኣፍሊጡ።
ንብዙሓት ዘዛርብ ዘሎን ዝበዝሕ ሰዓታት ዜና ዓብሊልዎ ዝርከብ ሮቦት ኣሌክስ፡ ብዙሓት ነቐፌታታት ካብ ምትእንጋድ ዓዲ ኣይወዓለን።
ተኸታተልቲ እቲ ቴለቪዥን ድማ፡ "ኣሌክስ ንኹሉ ዜናታት ብተመሳሳሊ ቅልጣፈን ስምዒትን እዩ ዘንብብ" ብምባል ካብ ሰባት ዝፍለየሉ መንገዲ የውግዕሉ ኣለዉ።
እዚ ሮሲያ 24 ዝተብሃለ ጣብያ ቴለቪዥን፡ "ንፈለማ እዋን፡ ሮቦት ኣብ ቴለቪዥን ዜና ኣቕራቢ ኮይኑ" ብምባል ኣብ መርበብ ሓበሬትኡ ገሊፁ።
ይኹን'ምበር እቲ ጣብያ ቴለቪዥን እውን እንተኾነ "ሮቦታት ንጋዜጠኛታት ክትክኡ ዶ ይኽእሉ?" ክብል ሓቲቱ እዩ።


text:
ስርዓት ህግደፍ ግርማ ከተማ ኣስመራ የዕኑ
ስርዓት ህግደፍ ግርማ ከተማ ኣስመራ የዕኑ
እታ ብ እትውንኖም ጥነታዋያንን ታሪኻውያንን ህንጻታት ኣፍሪቃዊት ሮማ ተባሂላ እትጽዋዕ ከተማ ኣስመራ፡ ብሰንኪ እቲ ስርዓት ህግደፍ ዝኽተሎ ዘሎ ኣዕናዊ ኣካይዳ፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ግርማኣ ተጥፍእ ከምዘላ ኣብዚ ቀረባ ካብ ኤርትራ ዝመጹ ግዱሳት ኤርትራውያን ዝበጽሓና ሓበሪታ የረጋግጽ። እዞም ብግዜ መግዛእቲ ጥልያን ዝተሃንጹ ህንጻታት ብብዙሓት ናይ ስነህንጻ መሃንድሳትን ኣርክተክተራትን ብዙሕ ጠመተ ዝወሃቦም ቅርስታት እዮም። ነዞም ጥንታውያን ህንጻታት ንምዕቃብን ንምሕዳስን ከኣ ካብ መፋርቕ 1999 ኣቢሉ ካብ ባንክ ዓለም ናይ ገንዘብ ሓገዝ ዝተሰልዓሉ ካርፕ ዝብሃል ፕሮጀክት ይሰላሰል ነይሩ አዩ። እንተኾነ ግን እቲ ፕሮጀክት ኣብ ዓመት 2004 ኣቋሪጹ። በዚ ከኣ እቶም መስሕብ በጻሕቲ ብምዃን ኣብ ምምዕባል ቱሪዝምን ቁጠባ ሃገርናን ዓቢ ተራ ክጻወቱ ዝግብኦም ጥንታውያን ህንጻታት ብሰንኪ እቲ ዝስእንዎ ክንክንን ጽገናን ኣብዚ እዋን ዕርቃኖም ወጺኦም ካብ ዝበኣሰ ናብ ዝኸፍአ ደረጃ የምርሑ ኣለዉ። እዚ ኣብ ታሕቲ እትርእይዎ ዘሎኹም ስእሊ ህልዊ ኩነታት ናይታ ፓልሶ እንዳ ኣባ ሓበሸ ተባሂላ እትፈለጥ ሓንቲ ካብ ጥንታውያን ህንጻትት ርእሰ ከተማና እያ።
ብዘይካ እዚ እቲ ብድሕረይ ሳዕሪ ኣይትብቆላ ዝሕመረቱ ፖሊሲኡ ንምትግባር ከይደቀሰ ዝሓድር ዘሎ ገበነኛ ስርዓት ንጥንታውያንን ታርኻውያንን ህንጻታት ዕርቃኖም እንዳ ወጹ ስቕ ኢሉ ኣብ ምርኣይ ጥራይ ከይትሓጽረ፡ ካብ መጨረሽታ ወርሒ ናይ ዓመተ 2014 ኣትሒዙ ነቶም ብዓቕሚ ዘለዎም ኤርትራውያን ኣብ ዝተፈላልየ ከተማትትን ከባቢ ኣስመራን ዝተሃንጹ ህንጻታት ኣብ ምዕናውን ምድምሳስን ተዋፊሩ ከምዘሎ ኩሉ ዝዝክሮ ፍጻሜ እዩ። ከም መቐጸልታ ናይዚ ከኣ ኣብዚ ዝሓልፈ ወርሒውን ብብርክት ዝበለ ሚልዮናት ናቕፋ ብኣርባዕተ ሰብ ሃብቲ ኤርትራውያን ዝተገዝአት እሞ ድሕሪ ዝፈሰሰላ ዘይተኣደነ ርእሰማልን ርሃጽን ኣብ መዝዛም በጺሓ ንስራሕ ክፍቲ ንምዃን ትዳለወሉ ዝነበረት ኣብ ከባቢ ሹቕ እትርከብ ሓዳስ ህንጻ ብስርዓት ህግደፍ ከም ዝዓነወት ብስእሊ ተሰንዩ ዝበጽሓና ዜና የረጋግጽ። ነቶም ውሕስነት ዘይብሉ ናይ ወፍሪ ፖሊሲኡ ኣሚኖም ሃብቶም ዘፍሰሱ ኤርትራውያን ከኣ ወላሓደ ርትዓዊ መኽንያት ከምዘይተዋህቦም እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ የረድእ። እቶም ሃብቶም ንባዶ ዘፍሰሱ ኤርትራውያን ከኣ ብጭንቀትን ጣዕሳን ተዋሒጦም ከም ዘለዎ እቶም ግዱሳት ይሕብሩ።ካልእ ምሲዚ ኣብ ዝተኣሳሰራ ሓበሬታ ኣብዚ እዋን ኣስመራ ናይ ከተማ ስርዓት ዘጥፈአት ከተማ ከም ዝኾነት እቶም ፈጋዕጋዕ ዝበሉ ማርሻ ቤድታታን፡ ኣብ ጎደናታት ዝዕንገሉ ዘለዎ ናይ መጽዓን እንስሳታትን ዝምስክርዎ ሓቂ እዩ።
መስልን ፍትሕን ዜጋታትና ኣረጋጊጽና ን ሃገርና ብቑጠባዊ መዳይውን ንቕድሚት ክንወስዳ እንተ ድኣ ኮይና፡ እቶም ድሮ ተረኺቦም ዘለዎ ጸጋታትን ብሕጂ ክርከቡ ዝኽእሎ ሃብታታ ተፈጥሮና ሓንሳብን ንሓዋሩን ከይተጓሕጉሑ ከለዉ መታን ከነርክቦም፡ ሎሚ ልዕሊ ዝኾነ እዋን ሓድነትና ኣትሪርና ንምልኪ ክንስዕር ይግብእና።
ፕሮጀክት ዓርቢ ሓርነት


text:
ንተልእኮ ዓቃቢ ሰላም ሕቡራት ሃገራት ዝወጽእ ገንዘብ፡ ካብ ኩለን ሃገራት ዝበዝሐ ክትኸፍል ዝጸንሐት ኣሜሪካ ፡ ድሕሪ ደጊም ክፍሊተይ ከጉድሎ`የ ትብል ኣላ። እቲ ተልእኮ ሓዲሽ ኣወዳድባ ክግበረሉ ምምሕዳር ዶናልድ ትራምፕ ካብ ፈለማ’ዩ ክሰርሓሉ ዝጸንሐ ጉዳይ`ዩ።
ኣብ`ዚ እዋን`ዚ ኣብ ዙርያ ዓለም 15 ተልእኮታት ዓቃቢ-ሰላም ኣለዉ-፡ ካብዚ ኦም ሸሞንተ ኣብ ኣፍሪቃ እዮም።
ኣመሪካ፡ 28 % ናብ`ቲ ተልእኮ ተዋጽእ፡ ብኽፍሊት ካልአይቲ ደረጃ ዝሓዘት ቻይና ድማ 10 % ተዋጽእ።
ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣምባሳደር ኣሜሪካ ኒኪ ሀሊ፡ ወጻኢታት ተልእኮ ሕቡራት ሃገራት ብ600 ሚልዮን ዶላር ክጎድል`ዩ ዝብል ብሕቡራት ሃገራት ዝወጸ መግለጺ፡ ጽቡቕ ፈላማይ ስጉምቲ ኽትብል ተመጉስ።
ዝሓለፈ መስከረም`ውን ምኽትል ፕረዚደንት ኣመሪካ ማይክ ፐንስ፡ብዛዕባ ኣድማዕነት ዓቃቢ ሰላም፡ ሻቕሎት ከምዘለዎ ድሕሪ ምግላጽ፡ ቁምነገር ዝገብርን ተሓታታይ ዝኾነ ተልእኮ ኾይኑ ክቕረጽ ኣለዎ ክብሉ ተሰሚዖም ኔሮም።
ፓውላ ዊልያምስ፡ ተሓጋጋዚት ፕሮፈሰር ኣብ ጆርጅ ዋሺንግተን ዩኒቨርሲቲ ክፍሊ ኣህጉራዊ ጉዳያት`ያ፡ ወጻኢታት ንምንካይ ኣማራጽታት ምድላይ ኩሉ ግዜ ጽቡቕ`ኳ እንተኾነ፡ ወሰን ኢልካ ምንካይ ግን፡ ድሕነት ወታሃድራት ንምርግጋጽ’ውን ከጸግም ይኽእል`ዩ ትብል።
“ ኣብ ዓቀብቲ ሰላም ብዝተፈላለየ መንገዲ ተጽዕኖ ከሕድር ይኽእል`ዩ። ጠቓሚ`ዩ ኢልካ ዝሓሰብካዮ፡ ዘይተሓስበ ሳዕቤን ክህልዎ ይኽእል`ዩ። ስለዚ ዓቀብቲ ሰላም ብውሑድ ገንዘብ ብዙሕ ቁምነገር ክገብሩ ክትጽበዮም ኣይክኣልን`ዩ።”
ንሳ ብተወሳኺ ሕቡራት ሃገራት ባጀት ከጉድል እንተድኣ ኾይኑ ወይ ቁጽሪ ተልእኮታት ክንኪ ኣለዎ ወይ ዕማማት ወፍርታቱ ከጉድል ኣለዎ ትብል ።
ካብ 1960 ዓ.ም ጀሚሩ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኣፍሪቃ ልዕሊ 20 ተልእኮታት ዓቃቢ-ሰላም ፈጺሙ። ኣብ`ዚ እዋን`ዚኣብ ኣፍሪቃ ጥራይ ኣብ ምዕራብ ሰሃራን ደሞክራቲክ ሪፓብሊክ ኮንጎን ወሲኽካ 5 ቢልዮን ዶላር ባጀት ዘለዎ ኣስታት 91 ሺሕ ሓይሊ ሰብ ኣለዎ።
ኣብ `ስቲምሰን ማእከል` ዝተባህለ ኣብ ዋሺንግተን ዝርከብ ትካል፡ ፖሊሲ ዲይረክተር ፕሮግራም ሓለዋ ሰላማውያን ሰባት ዝኾነት ኣዲቲ ጎሩር፡ ምንካይ ባጀት ኣብ ድሕነት ሰላማውያን ሰባት ዝህልዎ፡ሳዕቤን ቀሊል ከምዘይኮነ ትገልጽ፡
“ ዓቀብቲ ሰላም ኣብ ምሕላው ሰላማውያን ሰባት ኣገዳሲ ተራ`ዩ ዘለዎም። እቲ ዝፍጸም መጥቃዕቲ ኾነ ጎንጺ ድማ ብዕጡቓት ክኸውን ይኽእል ወይ ብመንግስቲ ከኸውን ይኽእል።”
እቲ ምንካይ ባጀት ዓቀብቲ ሰላም ዝብል ሓሳብ ዝያዳ ዝድፍኣሉ ዘሎ ብኣመሪካ`ዩ፡ እዚ ድማ ምስ ቀዳምነት ፖሊስ ወጻኢ ፕረዚደንት ትራምፕ ዝሳነ`ዩ። እንተኾነ፡ ቅድሚ መደባት ትግባረ ምዝርጋሕ፡ ምንካይ ገንዘብ ከይቕድም ተሓለቕቲ ተልእኮታት ዓቃቢ ሰላም ሕቡራት ሃገራት ይሻቐሉ።


text:
‘ንዘጋጥሙ ዓሌታዊ ኣፈላላይ ፍትሒ ንምምጻእ ዝጀመሩ ተቃውሞታት ከምዝቅጽሉን ናብ ዝለዓለ ብርኪ ብምስጋር ኣብ ሃገራዊ፣ ክፍላተ ሃገራዊን ከባቢያዊን ውጽኢት ምርጫታት ጽልዋ ከምዘሕድሩ’ ተንተንቲ ፖለቲካ ይሰማምዑ።
ካልኦት ድማ ‘እቲ ዝተራአየ ህዝባዊ ተቃውሞ ብሕልፊ ንመናእሰያት ናብ’ቲ ሕዳር ዝፍጸም ፕረዚደንታዊ ምርጫ ንክሳተፉ ከለዓዕሎም እዩ’ ዝብል ገምጋም ኣለዎም።
እቲ ዝቀነየ ተቃውሞ ብሕልፊ ንመራሒ ቃልሲ መሰላት ዝኮነ ኣንድሪው ያንግ ናብ ኣብ 50ታትን 60ታትን ንኣሜሪካ ዝሃወኻ ዓሌታዊ ቃልሲ ብሓሳቡ ንክምለስ ኣገዲድዎ እዩ።
“ኣብ እዋን ቃልሲ ንሲቪላዊ መሰላት ኣብ መላእ’ዛ ሃገር’ዚኣ ተዛዊረ እየ። እንተኾነ ከም’ዚ ናይ ሎሚ ኣብ ሙሉእ ሃገር ኣብ ዙርያ ሓደ ዕላማ ከም’ዚ ናይ ሎሚ ዝተሰለፈሉ ኩነታት ርእየ ኣይፈልጥን” ኢሉ 88 ዓመት ዝዕድሚኡን መቃልስቲ ዶ/ር ማርቲን ሉተር ኪንግ ዝኾነ ኣንድሪው ያንግ።


text:
ናይ ናይጀሪያ ፕሬዝዳንት ኮይኖም ዝተመርፁ ሙሓማዱ ቡሓሪ ሃገሮም ንዴሞክራሲ ብምሕቛፍ ንናይ ሓደ ፓርቲ መንግስትነት ደርቢያቶ ኢሎም።ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ሓዊሱ መራሕቲ ሃገራት ናይ እንኳዕ ኣሓጎሰኩም መልእኽቲ እናልኣኹ እዮም።
ኮሚሽን ምርጫ ናይጀሪያ ኣብ ዝሓለፈ ቀዳም ኣብዝተኻየደ ፕሬዝዳንታዊ ምርጫ ማሕማዱ ቡሓሪ ንፕሬዝዳንት ጉድላክ ጆናታን ብምስዓር ተዓዊቶም ኢሉ ድሕሪ ምግላፁ ሎማዕንቲ ረቡዕ ኣብዘስምዕዎ መደረ ስልጣን ሓደ ፓርቲ ኣኺሉዎ እዩ ኢሎም።
‘’ብሰለማዊ መንገድን ብስርዓትን ምርጫ ክነካይድ ምኽኣልና ናይ ዓለም ኣዕንቲ ኣባና እየን ኣተኲረን ቐንየን ዝበሉ ቡሓሪ’’ ብምስዓብ ‘’ንዴሞክራሲ ዝተቐበልና ህዝቢ ምዃንናን መንግስቲ ንህዝብን ናይ ህዝብን ምዃኑ ዝተቐበልና ምዃንና ንዓለም ኣመስኪርና ኣለና’’ኢሎም።
ኣቦ መንበር ኮሚሽን ምርጫ ናይጀሪያ ኣታሂሩ ጀጋ ቡሓሪ 12.9 ሚሊዮን ድምፂ ንዝረኸቡ ፕሬዝዳንት ጉዳላክ ጆናታን 15.4 ሚሊዮን ድምፂ ብምርካብ ተዓዊቶም ክብሉ ሎማዕንቲ ረቡዕ ብወግዒ ኣዊጆም ኣለው።
ቡሓሪ ንጉድላክ ጆናታን ዝተኸበሩ ተነሓናሒ ክብሉ ብምግላፅ ሰናይ ተመነዮምሎም።
ኣባል All Progressives Congress ፓርቲ ዝኾኑ ቡሓሪ 29 ግንቦ 2015 ኣ/ፈ ፅምብል ፕሬዝዳንታዊ ቃለ ምሓላ ክፍፅሙ እዮም።
ጉድላክ ጆናታን ንነፃን ሚዛናዊን ምርጫ ዝኣተውዎ ቃል ብምኽባር ስዕረቶም ብምቕባል ኣዊጆም ኣለው። ‘’ሓድነት፣ምርግጋእን ምዕባለን ክብርቲ ሃገርና ካብ ኩሉ ነገር ብዝበለፀ ኣገዳሲ እዩ’’ ኢሎም ብምቕፃል።
ናይ ወፃኢ መራሕቲ ንክልቲኦም መራሕትን ንናይጀሪያዊያንን ብሰላማዊ ኣገበባ ብምድማፆም ናእድኦም ኣብ ምግላፅ ይርከቡ።ናይ ኣሜሪካ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ሎማዕንቲ ረቡዕ ኣብ ዝወፀ መግለፂ ንቡሓሪ እንኳዕ ሓጎሰኩም ኢሎምዎም፣ጉድላክ ጆናታን ድማ ንረብሓታት ሃገሮም ብምቕዳም ስዕረቶም ዝተቐበሉ ክብሉ ንኢዶምዎም።
ኣደ መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪካ ኮሳዛና ዲላሚኒ ዙማ ‘’ውፅኢት እቲ ምርጫ ዘነፀሮ እንተሃለወ ዴሞክራሲ ኣብ ናይጀሪያ ጥራሕ ከይኮነስ ኣብ መላእ እታ ኣህጉር ዓብዩ ከምዘሎ ዝገልፅ እዩ’’ኢለን።
ሙሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ ኣብ ታሕቲ ንዘሎ ምልክት ድምፂ ጠውቁ።


text:
ኣብ ትግራይ ዝፈሪ ቡን ራያ ንምልላይን ባህላዊ ስርዓት ቡን ትግራይ ንምዕቃብን ዝዓለመ ምርኢት መዓልቲ ቡን ትግራይ ሰንበት ላካቲት 6 ተኻይዱ። እቲ ኣብ ኣዳራሽ ህንፃ ቀዳማይ ወያነ ዝተኻየደ ባዓል ብርክት ዝበሉ ሰባት ዝተዓደምሉ እዩ ነይሩ።
ኣብቲ ባዓል ካብ ደቡብ ትግራይ ራያ ዓዘቦ ወረዳ ወረባየ ዝመፁ ሓረስቶት ዘፍረይዎ ቡን ትግራይ ንምርኢት ኣቕሪቦም እዮም።
ኣብ ዝተፈላለዩ ከተማታት ትግራይ ቡን ኣፍሊሐን ካብ ዝሸጣ ደቀንስትዮ ዝተሓረያ ኣልኮላዊ መስተ ሓዲገን ቡን ጥራሕ እሞ ድማ ብባህላዊ ስርዓት ዝሸጣ ዋሓላሉ ባህላዊ ኣቀራርባ ቡን ትግራይ ኣርእየን።
ኣብቲ ባዓል ኣብ ከተማ ውቕሮ ክልተኣውላዕሎ ብባህላውነቱ ፅቡቕ ሽም ዘትረፈ እንቁ እንዳ ቡን፣ ከምኡ እውን ካብ ከተማ መቐለ መርሃዊት፣ራህዋ፣ሎሚናትን ዮሳንን ዝተባሃላ እንዳ ቡን ሕሩያት ኮይነን ተሸሊመን።
ኣብ ትግራይ ብርክት ዝበላ ባዓላልቲ እንዳ ቡን ኢለን ከፊተን ቡን ከምዝሸጣ ይፍለጥ ኮይኑ ግና ዝበዝሓ ቀትሪ ቡን ሽይጥ ውዒለን ምሸታምሸት ኣልኮላዊ ትሕዝቶ ዘለዎ መስተ ከምዝሸጣ ንኹሉ ግልፂ እዩ።
እቲ ባዓል ተኸስተ ትካል ስራሕቲ ምልላይ ምስ ናቲ ትካል ሌላን ምዝንጋዕን ብምትሕግጋዝ እዮም ኣሰናዲአሞ።
ካልእ ትሕዝቶ ቂሐ ጽልሚ ምስ ተዋሳኢት ሲዶና ረድኢ ዝተኻየደ ዕላል`ዩ ተኸታተሉ:


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ መጋቢት- 25.2018
- ሰንበት ዘኒቀዲሞስ
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ዮሓ.3:1-12
“መምህር ብጀካ እቲ አምላኽ ምስኡ ዝኾነ ሰብ እንተ ዘይኮነ ነዚ ንስኻ እትገብሮ ዘሎኻ ተአምራት ኪገብሮ ዚኽእል ሓደ እኳ የልቦን እሞ ንስኻ መምህር ኴንካ ኻብ አምላኽ ከም ዝመጻእካ ንፈልጥ ኢና” በሎ። በቲ ዝነበሮ ሓላፍነትን ክብርን ምስ ኢየሱስ ብግሁድ ክራኸብ አየፍቅደሉን ነሩ። ካልአይ ካብቲ አብ ውሽጡ ዝስምዖ ዝነበረ ጸልማት ወጺኡ አብ ብርሃን ክአቱ ስለ ዝደለ ብለይቲ አብ ኢየሱስ መጺኡ። ንኢየሱስ ንበይንኻ ክትረኽቦ ክተዕልሎ ምኽአል ጸጋ ብርሃን እዩ ዝዕድል ምኽንያቱ ንሱ ምንጪ ሕይወትናን ተፈጥሮናን ስለ ዝኾነ። ንሕናውን አብ መዓልታዊ ሕይወትና ናብ ኢየሱስ ብምኻድን ምቅራብን ብርሃን ክርስቶስ ጽጋ ክርስቶስ ክንቅበል ንዕደም። “ነዚ ንስኻ እትገብሮ ዘሎኻ ተአምራት ኪገብሮ ዚኽእል ሓደ እኳ የልቦን እሞ ንስኻ መምህር ኴንካ ኻብ አምላኽ ከም ዝመጻእካ ንፈልጥ ኢና” ኢልዎ። ካብ አምላኽ ከም ዝመጸን ናይ አምላኽ ነገራት ከም ዝገብር፥ ነቢይ ከም ዝኾነ ክርኢ ክኢሉ፤ ግን መንነት ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ንኽርኢን ንኽፈልጥን ብጽሙዋ መጺኡ ክሓቶ ደለየ።
ነቲ ሕትኡ ከአ ከምዚ እንዳበለ ክምልሰሉ ተረክበ “ ሰብ ካልአይ ግዜ እንተዘይተወልደ፥ ንመንግስተ አምላኽ ኪርእያ ከቶ ከምዘይክእል፥ ብሓቂ፥ ብሓቂ፥ እብለካ አሎኹ” ኢሉ መለሰሉ። ኒቆዲሞስ ቃል ብቃሉ ብምርዳእ “ሰብከ ምስ አረገ ከመይ ኢሉ ክውለድ ይኽእል መሊሱ አብ ከርሲ እንኡ አትዩስ ኪውለዶ ይኽእል እዩ” እናበለ ሓቲቱ። ብሓቂ ብሓቂ እብለካ አለኹ፥ ሰብ ካብ ማይን ካብ መንፈስ ቅዱስን እንተ ዘይተወልደ፥ ናብ መንግስተ አምላክ ኪአቱ ዝኽእል ከቶ የልቦን።
ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ማይን ካብ መንፈስ ቅዱስን ከም ብሓድሽ ክንውለድ ይሓተና እዚ ኸአ ብንጹር ንክርስትያናዊ ጥምቀትና ዘመልክት እዩ። ካብ ሥጋ ዝተወልደ ሥጋ እዩ – ካብ መንፈስ ዝተወልደ መንፈስ እዩ፥ እዚ እዩ እቲ ካልአይ ልደት ኩልና ክንከዶ ዘሎና። ስለዚ ሕጂውን እንደገና ክንውለድ የዲሊ፤ አብቲ እግዚአብሔር ዘዳለወልና ስፍራ ንክንአቱ። ሎሚውን ጥምቀትና ክነሕድስ የዲሊ፤ ብሓቂ ምስኡ ኡሙናት ኮይና ምእንቲ ክንገዓዝ። ሓንሳብ ብማይን መንፈስ ቅዱስን ተጠሚቕና፤ ናይ ውልድነት መሰል ረኺብና። ሕጂውን እንተኾነ ነቲ ብድኻምነትና ብኃጢአትና ዘጥፋእናዮ ርክብና . . . እንደገና ብንስሓ ክንውለድ ክነጥርዮ የዲሊ። ናይ ንስሓ ጥምቀት የድሊየና። ኢየሱስ ብዝልዓለ መገዲ አብ መስቀል ምስ ተሰቕለ አብ ግርማ አብኡ ብትንሣኤኡን ዕርገቱን ከም ዝአተወ ንርኢ። ንሱ ምንጪ ሕይወት ናይ ኵሎም እቶም ርእሶም ብምልኡ አብኡ ዘወፍዩ ክኸውን እዩ።
ከም ኒቆዲሞስ ብቐጻሊ አብ ኢየሱስ ክንመላለስ ክሳብ ዝበርሃልና ምስኡ ክነዕልል እሞ፤ ጎይታይ ሓግዘኒ ነዚ ጸልማት ዝመልኦ ሕይወተይ ብርሃንካ ኰልዓለይ ኢልና ክንልምኖ ይግብአና። አምላኽ ንዓለም ስለዘፍቅራ፥ ከም መግለጺ ፍቕሩ ንሓደ ወዱ አብ መስቀል ብጨካን ሞት ክሓልፍ ብምፍቃዱ ክሳብ ክንድዚ አፍቀራ። ስለዚ ብኢየሱስ ክርስቶስ አቢሉ አብ ዓለም ዝተገልጸና ሓቂ ክንአምን፥ ቃሉ ንምስማዕ ኩሉ ጊዜ ስንድዋት ክንከውን፥ ሕይወትና ብምልኡ ብዓሚቕ እምነት አብኡ ክነወፍየዮ ስንድዋት ክንከውን ይግብአና። አምላኽ ንወዱ ናብ ዓለም ዝልአኾ ዓለም ብእኡ ምእንቲ ኽትድኅን እምበር ንዓለም ኪፈርድ ኢሉ አይኮነን። አብ ሕይወትና ነዚ ደጋጊምና ክንዝክሮ ይግብአና፥ ናይ አምላኽ እታ እንኮን መጀመርያን ዝንባሌ ባህሪኡ ንአና ምፍቃርን፤ ንሕና ነቲ ፍቕሩ አብ ሕይወትና ምስትምቓሩን እዩ።አሰር ኒቆዲሞስ ስዒብና ካብ ጸልማት ሕይወትና ወጺእና ብኃጢአትና ነጺሕና ንአምላኽ ክንቅበሎ ንቕረቦ። አብ መንበረ ንስሓ አቲና ብኃጢአትና ንተአምን ሽዑ ብርሃን ክርስቶስ አባና ክበርህ እዩ። ነዚ ኸአ የብቅዓና። ኣሜን!
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ኣባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
“ዝተፈላለና እውን እንተዀንና ኣሕዋት ኢና” ነዚ ዝበሉ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ነቲ ካብ ዕለት 3 ለካቲት ክሳብ ዕለት 5 ለካቲት 2019 ዓ.ም. ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኢሚራት ዓረብ ዘካይድዎ ሓዋርያዊ መገሻ ምኽንያ ብምግባር ኣብ ዘመሓላለፍዎ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ ክኸወን እንከሎ፡ ቅዱስነቶም ኣብዚ ናብ ኢሚራት ዓረብ ሃገራት ኣብ ዘካይድዎ ሓዋርያዊ መገሻ ኣብ ዱባይ ሰብኣዊ ሕውነት ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ ዝካየድ ናይ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ዓውደ ጉባኤ ክሳተፉ ምዃኖም ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
እምነት ኣብ እግዚኣብሔር የሕብረና እምበር ኣይገማምዕን፡ ኣብ ርሕቐት እውን ንሃሉ ዘራኽብ፡ ካብ ጽልእን ተጻብኦነትን የርሕቐና፡ ነዚ ዝበሉ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ነቲ ካብ ዕለት 3 ለካቲት ክሳብ ዕለት 5 ለካቲት 2019 ዓ.ም. ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኤሚራት ዓረብ ብዘካይድዎ ሓዋያዊ መገሻ ምኽንያት ኣብ ዘመሓለፍዎ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ ክኸውን እንከሎ፡ ነዚ ምኽንያት ብምግባር እቲ ዝካየድ ርክብ ኣብ መንጐ ሃይማኖታት ናይ ዝካየድ ርክብ ሓድሽ ታሪኽ ዝጽሕፍ ኰነት እዩ ኢሎም፡
ምኽባር ፍልልያት
ፍልልያት እውን ይሃልወና፡ ዝተፈላለና እውን እንተዀንና ኣሕዋት ኢና፡ ዝብል ሓሳብ ብምቕዳምን ኣል ሳላሙ ኣላይኩም - ሰላም ምሳኻትኩም ይኹን፡ ነታ ብዙሓት ኣብ ምኽባር ፍልልያትን ብስራሕ ድዩ በነጻነት ንኽነብሩላ ቦታ ዝረኽቡላ ናይ ሓባር ናብራን ሰብኣዊ ሕውነትን ኣብ ርክብ ዝተፈላለያ ስልጣነታን ባህልታን ተሳምሊት ንኽትከውን ብዙሕ ጻዕሪ ተሳልጥ ንዘላ ሕቡራት ሃገራት ኢሚራት ዓረብ ክበጽሕ ደስታ ይስምዓኒ።
ኣብ ሰብኣዊ ፍጡር ዘሎ እውነተይና ሃብቲ
እቲ ዝራኸብ ሕዝቢ ንመጻኢ እናማዕደው ህልው ኵነት ዝነበር እዩ፡ እንክብሉ ዝገለጹ ቅዱስ ኣቦና እዚ ኸኣ ናይ ኢሚራት ዓረብ ሃገራት መስራቲ ሸኽ ዛይድ ጠቒሶም፡ እውነተይና ሃብቲ ኣብ ንዋታዊ ሃብትታት ዝተነብረ ዘይኰንስ ኣብ ሰብኣዊ ፍጥረት እዩ እዚ ኸኣ ኣብቶም ናይ መጻኢ ሃገሮም ኣብ ዝሃንጹ ሰባት እዩ ኢሎም።
ሰብኣዊ ሕውነት
ቅዱስ ኣቦና ንሸኽ ሞሓመድ ቢን ዛየድ ቢን ሱልጣን ኣል ናሕያን፥ ኣብቲ ሰብኣዊ ሕውነት ብዝብል ኣርእስቲ ተመሪሑ ሰኑይ ዕለት 4 ለካቲት 2019 ዓ.ም. ኣቡዳቢ ኣብ ዝርከብ ኣብቲ ናይ መስረትቲ ቤተ ተዘክሮ ኣብ ዝካየድ ናይ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ዓውደ ጉባኤ ንኽሳተፍ ንዝገበሩለይ ዕድመ አመስግን ቢሎም፡ ነዚ መንጽር ዝገበረ ናይቲ ዘካይድዎ ሓዋያዊ መገሻ መርሖ ኦ ጐይታ ናይ ሰላምካ መሳርሒ ገበረኒ ዝብል ናይ ቅዱስ ፍራንቸስኮ ዘኣሲዚ ጸሎት ምዃኑ በዚ ኣጋጣሚ ሓቢሮም፡ ኣስዒቦም ንመላእ ናይ ኢሚራት ዓረብ ሃገራት ናይ መንግስቲ ኣካላትን ሰበ ስልጣናትን ነቲ ምብጻሕ ክውን ንምብጋር ንዘቕርቡለይን ንዘርእይዎን ምትሕብባርን ንዝገብሩለይ ለጋስ እንጋዶን ሓውነታዊ ኣቀባብላን ኵሉ ብኣድናቖት አመስግን ኢሎም።
ንዓቢይ መምህር ናይ ኣል ኣዝሓር
ኣስዒበ እውን ንዓርክን ክብር ሓው ናይ ኣል ኣዝሓር ዓቢይ መምህር ዶክተር ኣሕመድ ኣል ጣይብን ነቶም ነዚ ናይ ሓባር ዘተ ንምስንዳውን ንምኽዋንን ብትብዓትን ብጽቡቕ ድላይን እምነት ኣብ እግዚኣብሔር ዘተሓባብር እምበር ዝገማምዕ ከምዘይኵነ ኣሚኖም ንምምስካር ኣስተዋጽኦ ንዘበርከቱ ኵሎም አመስግን፡ ብዓቢይ ሓጐስ ንዐያል ዛዪድ ፊ ዳር ዛይድ - ንደቂ ዛዪድ ኣብ ቤት ዛይድ ናይ ብልጽግናን ሰላምን ናይ ጸሓይን ስኒትን ናይ ሓባር ናብራን ርክብን ዝዀነት መሬት መጺአ ክራኸብን ሰላም ክብልን እሰናደው እንክብሉ ዘመሓላለፍዎ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ ዛዚሞም።


text:
ኣይተ ሰለሙን ገሰሰ ዝተባሃሉ ተቐማጢ ዅሓ ኣብ ውሽጢ መረባ ገዘኦም ኣላሕም ምስ ዘርኢ ፈረንጂ እናዳቐሉ ኣብ ማዓልቲ ካብ ሓንቲ ላሕሚ 36 ሊትሮ ፀባ ይረኽቡ። ንሓንቲ ላሕሚ ብማእኸላይ ካብ 17,000 ክሳብ 21,000 ይሸጡ። ካብ 1998 ዓ.ም ንነዘ 82 ኣላሕም ሸይጦም ኣለዉ።
ኮይኑ ግና ሰፊሕ መሬት ረኺቦም እቲ ስራሕ ከየስፍሕዎ ብሰንኪ ጽበት ቦታ ምሒር ከምዝተጸገሙ ይገልጹ። መሬት ይወሃበኒ ኢለ ብተደጋጋሚ ሓቲተ ሰማዒ ኣይረኸብኩን ይብሉ።
ኣይተ ሰለሙን ተምሳሌታዊ ሓረስታይ ተባሂሎም ካብ ወረዳ ክሳብ ፌደራል ብርኪ ተሸሊሞም እዮም።
“ዝሓተትኩዎ ሰፊሕ ቦታ እንተዳኣ ተፈቒዱለይ ካብ ከፍቲ ምርባሕ ሓሊፈ ውጽኢት ምህርቲ ፀባ ዘፍሪ ፋብሪካ ክተክል ተሰናዲአ ኣለኹ” ይብሉ።
ካብ ቤት ጽሕፈት ሕርሻ ወረዳ እንደርታ ኣብ ምድቓልን ኣብ ክንክን ጥዕናን ጥሪቶም ሞያዊ ሓገዝ ከምዝረኽቡ ዘለዉ ድማ ገሊጾም።


text:
ትማሊ ሓሙስ ኣሜሪካዊያን ኣብ ቆራር ወቅቲ፣ ኣብ ፊት ንፊት ኣዳራሽ ቤት ምኽሪ ኣሜሪካ ወፂኦም ንመፅሓፍ ቅዱስ ብዘይምቁራፅ የንብቡ ውዒሎም።
እቲ ዓመታዊ ፕሮግራም ማራቶን ንባብ መጽሓፍ ቅዱስ፣ ሎሚ-ዘበን ንመበል 27 ጊዜ’ዩ ተካይዱ።
ቀሺ ጀፍርይ ላይት ካብ ቤተ-ክርስትያን መጥምቃዊያን ንቪኦኤ ክዛረብ ከለው፣ ‘መሰረት ንባብ መፅሓፍ ቅዱስ፣ ከምመጠን ደቂ-ሰባት፣ ዕላማ ህይወት ንምፍላጥን፣ እቲ ዕላማ ድማ ካብ ፈጣሪና ዝተቀበልናዮ ንምኻኑ ንምዝኽኻር’ዩ’ ኢሎም።
ብመሰረት ኣብ’ዚ ቀረባ ዝተሳለጡ መፅናዕታት፣ ህዝቢ ኣሜሪካ ኣዝዩ ሃይማኖታዊ’ዩ እንተኾነ በዝሒ ብፈጣሪ ዝኣምን ይንኪ ከምዘሎ ሓቢሩ’ሎ።
በዝሒ መዓልታዊ ናብ ፈጣሪ ዝፅልዩ ከምኡውን ወርሓዊ ናብ ኣብያተ-ክርስትያናት ዝኸዱ ኣሜሪካዊያን ከምዘንቆልቆለ’ውን እቲ መፅናዕቲ ይሕብር።
ብኣንፃሩ፣ በዝሒ ሃይማኖት ዘይብሎም ኣሜሪካዊያን ኣዝዩ ይውስኽ’ሎ ብመሰረት’ቲ መፅናዕቲ።
ካብ ኣባላት ቤት ምኽሪ ኣሜሪካ ግና ቴስዓ ሚእታዊ ክርስትያናት’ዮም። ዝተረፉ ሙስሊማት፣ ሂንዱን ኣይሁዳዊያንን’ዮም። ኣምላኽ የለን ባሃልቲ ኤተይስት’ውን ኣለው።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ 2019 ዓ.ም. ወርሒ ሰነ ኣብ መላእ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ናይ ጸሎት ሓሳብ ናብ ካህናት ዘበለ ክኸውንን፡ ማሕበረሰብ ክርስቲያን ነቶም ስለ ዘገልግልዎም ካህናትን ኣባላት ውሉደ ክህነትን ክጽልዩ ብዘመሓላለፍዎ ናይ ምስማዐ-ርእየት መልእኽቲ የተሓሳስቡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
2019 ዓ.ም. ወርሒ ሰነ ይብሉ ቅዱስ ኣቦና ኣብቲ ብናይ ዓለም ሓቆፍ ናይ ር.ሊ.ጳ. ናይ ጸሎት መረብታዊ ማሕበር ዝተሰናደወን ዝተዘርገሔን ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ፥ ብትሕትናን ብሃሴትን ገዛእ ርእሶም ክሳብ መወዳእታ ኣብ ኣገልግሎት ዝዋፈሩን ንኹሎምን ከገልግሉ ስንድዋትን ንሕዝቢ ቀረባን ዝዀኑ ካህናት ስለ ምስክርነቶምን ኣብነቶምን ነመስግን፡
ካህናት ቁጥቡነትን ትሕትናን ብዝዓሰሎ ሕይወት ብፍላይ ንድኻታት ኣብ ናይ ምትሕብባር ንጥፈታት ህርኩት ጻዕሪ ከሳልጡ መታን ስሌኦም ንጸልይ!
መን እዩ ካህን?
ቅዱስ ኣቦና ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ኰይኖም ካብ ዝሕረዩ ኣትሒዞም ብዙሕ ግዜ ኣብ መንነት ተክለ ሰብነት ካህን ኣተኵይሮም ስልጣናዊ ኣስተምህሮታትን ምዕዶታትን ከምዝለገሱን፡ ንኣብነት ዕለት 6 መጋቢት 2014 ዓ.ም. ምስ ናይ ሮማ ሰበኻ ቆሞሳት ተራኺቦም፡ ናይ ሕያዋይ ጓሳ መንነትን ባህርይን ከምዝተንተኑን፡ ካህን፥ ናይ ምሕረትን ብቑባቔን ንሕዝቢ ቀረባን ኣገልጋሊ ዅሉን እዩ ቢሎም፡ ደንጋጺ ልቢ ዘለዎ እንክብሉ ይገልጽዎ፡ ዕለት 3 ሰነ 2016 ዓ.ም. ኣብ ናይ ካህናት ዓመት ኢዮቤል፥ ናይ ካህን ልቢ ንኽርስቶስ ብዘለዎ ፍቕሪ ዝተወግኤ እዩ፡ ከምዚ ብምዃኑ ገዛእ ርእሱ ዝምልከት ዘይኰነ ናብ እግዚኣብሔርን ኣሕዋትን ዝጥምት እዩ ከምዝበሉ ይዝከር፡ ዕለት 29 መጋቢት 2018 ዓ.ም. ኣብ ቅድስቲ ማርታ ሕንጻ መስዋዕተ ቅዳሴ ኣዕሪጎም ኣብ ዝለገስዎ ስብከት፡ ካህን ናይ ሕያዋይ ጓሳ መለለዩ ዝዀነ ሓልዮት ዘንጸባርቕ ምስ ሕዝብን ንሕዝብን ቀረባ ኰይኑን ሓቢሩ ዝጓዓዝ ህላዌ ኢየሱስ ብፍሉዩ ዝስምዖን ምዃኑ እውን ሕዝበ እግዚኣብሔር የለልዮ ከምዝበሉን፥
ካህናት ኣብ ዓለም
ኣብ ናይ መወዳእታ ናይ ቅድስቲ መንበር ቤት ጽሕፈት ግጽዊ ኣብ ዘውጸኦ ናይ 2017 ዓ.ም. ናይ መወዳእታ ጸብጻብ ካህናት ኣብ ዓለም፡ ኣብ 2017 ዓ.ም. ኣብ ዓለም 414 ሺሕን 582 ንክህነት ዝሰናደዉ ልዕሊ 115,328 ከምዝነበሩ ኣመልኪቱ፡ ኣብ ኤውሮጳ ናይ ዓቢይ ቤት ትምህርቲ ዘርኣ ክህነት ካብ ጠቕላላ ብዝሒ ኣብ ዓለም 14,9 ሚእታዊ፡ ኣመሪካ 27,3 ሚእታዊ፡ እስያ 29,8 ሚእታዊ፡ ኣፍሪቃ 27,1 ሚእታዊ ከምዝሽፍና የመልክት።


text:
Radio Erena: 18 March 2019
መንገዲ ኣየር ኣየር ቀጠር ናብ ሱዳን ከተማ ካርቱም ዘካይዶ ዝነበረ ስሩዕ ናይ መጓዓዝያ በረራታት፣ ካብ መወዳእታ ዕለት ናይዚ ወርሒ ኣትሒዙ ደው ከብል ምዃኑ ኣፍሊጡ።
እቲ መንገዲ ኣየር ናብ ሱዳን ዘካይዶ ዝነበረ በረራታት ንግዜኡ ደው ከብል ዝወሰነሉ ምኽንያት ብሰንኪ ዕዳጋ ምዃኑ እኳ እንተገለጸ፣ ኣብ ዝምድና ሱዳንን ቀጠርን ፖለቲካዊ ጽልዋ ክህልዎ ከምዝኽእል ተንተንቲ ኣገንዚቦም።
ፕረዚደንት በሺር ኣብ ፖለቲካውን ቁጠባውን ወጥሪ ወዲቕሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ሓንቲ ካብተን ናብ ካርቱም ስሩዕ በረራታት ዘካይዳ ዝነበራ መንገዲ ኣየር ቀጠር፣ ደው ከተብል ምዃና ምግላጻ፣ ኣሉታዊ ምስሊ ዝፈጥር’ዩ ክብሉ’ውን እቶም ተንተንቲ የረድኡ።
ብፍላይ እቲ መንገዲ ኣየር ናይ ካርቱም በረራታቱ ደው ብምብላ፣ ናብ ሶማል ከተማ ሞቋድሾ ሓድሽ በረራታት ክጅርም ምዃኑ ይገልጽ ምስ ምህላዉ፣ እቲ ምኽንያት ዕዳጋ ዘይኮነ ፖለቲካ’ዩ እናተባህለ’ዩ ዝጥቀስ።
ቀጠር ንሱዳን ገዚፍ ቁጠባውን ወትሃደራውን ሓገዛት ክትገብረላ ከምዝጸንሐት ዝፍለጥ’ዩ።
ኣብ መንጎ ቀጠርን ስዑዲ ዓረብን ድሕሪ ዝተፈጥረ ምስሕሓብ፣ ሱዳን ምስ ቀጠር ዘለዋ ዝምድና ክትበትኽ ብስዑዲ ዓረብ ጸቕጢ ክግበረላ ጸኒሓ’ያ።
ይኹን’ምበር ሱዳን፣ ምስታ ናይ ነዊሕ እዋን ምሕዝነት ዘለዋ ቀጠር ዝምድንኣ ከምዘይትበትኽ ብምርግጋጽ፣ ኣብ መንጎ ሃገራት ወሽመጥ ተፈጢሩ ዘሎ ምስሕሓብ ብዘተን ዲፕሎማሲን ክፍታሕ’ያ ተማሕጺና።
ስዑዲ ዓረብን ቀጠርን ንሱዳን ብሓገዝ ንምስዳዕ ኣብ ዘካይድኦ ዘለዋ ቅድድም፣ ቀጠር ኣብ ወደብ ስዋኪንን ካልእን ናይ ኣስታት 4 ቢልዮን ዶላር ዝግመት መደባት ልምዓትንን ምህናጽ ወትሃደራዊ መዓስከርን ክትጸቕጠሉ እንከላ፣ ስዑዲ ዓረብ ብወገና፣ ንቁጠባ ሱዳን ንምብርባር ኣብ ሃገራዊ ባንክ እታ ሃገር ቢልዮናት ዶላር ኣውፊራ’ያ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ሱዳንን ስዑዲ ዓረብን ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ሓባራዊ ወትሃደራዊ ልምምድ ከምዘካየዳ ተሓቢሩ።
እቲ ብ ኣል ፉልክ 3 ዝተሰምየ ልምምድ ሓይሊ ባሕሪ ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ምብራቕ ሱዳን፣ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ’ዩ ተኻይዱ።
====================


text:
Radio Erena: 15 November 2018
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ብክሲ ብልሽውናን ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን ናይ ዝተኣስሩ ብዝሒ ሰባት ልዕሊ 63 ከምዝበጽሐ ተገሊጹ።
ኣኽባር ሕጊ እታ ሃገር ኣቶ ብርሃኑ ጸጋይ ኣብ ዘካየዶ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ እቶም ክሱሳት ጉዳዮም ሕጋዊ መስርሕ ይኽተል ከምዘሎ ብምጥቃስ፣ ድሮ’ውን ናብ ቤት ፍርዲ ከምዝቐረቡ ሓቢሩ።
ዝበዝሑ ካብቶም ብምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ተኣሲሮም ዘለዉ ሰባት፣ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ሃገራዊ ድሕነትን ጸጥታን እታ ሃገር ዝነበሩ ኮይኖም እቶም ብብልሽውና ዝተኸሰሱ ድማ ብውሕዱ ሓሙሽተ ጀነራላትን ትሽዓተ ኮለነላትን ዝርከብዎም ኣዘዝቲ ሰራዊትን ሓለፍቲ ናይቲ ብሜቴክ ዝፍለጥ ክፍሊ ምህንድስና ምክልኻል እታ ሃገርን’ዮም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ብተመሳሳሊ ክሲ ንዝድለዩ ዘለዉ ካልኦት ሰበ ስልጣን ነበር’ውን ንምቕያዶም ጻዕርታት ይገብር ከምዘሎ ኣኽባር ሕጊ እታ ሃገር ኣፍሊጡ።
እዚ ኣብ ኢትዮጵያ ዝቕጽል ዘሎ ምእሳር ጥርጡራት፣ ናብ ተወላዶ ትግራይ ጥራይ ዘተኮረ’ዩ ዝብል ስምዒታት ኣብ ዝርኣየሉ ዘሎ እዋን፣ መንግስቲ ክልል ትግራይ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ኩሎም ብገበን ዝድለዩ ዜጋታት ኢትዮጵያ፣ ኣብ ትሕቲ ሕጊ ብማዕረ ክርኣዩ ጸዊዑ ኣሎ።
======================


text:
ኣደይ ኣብ ገዛ ዘይነበረትሉ ናይ ዕረፍቲ መዓልቲ እያ ነይራ፣ ኣጋ ምሸት ኣብ ናይኣቦይ ቤተ መጽሓፍቲ ኣትየ ንግዜ መሕለፊ ዝኸውን መጽሓፍቲ ክገላብጥ ጀሚረ።ዝስሕበኒ ግና ኣይረኸብኩን፣ ሻቡ ኣብ ሓንቲ ናይ ፋንፍለታት ሳንጣ ጠመትኩ፣ ሓንቲሰሓቢት ኮይና ዝተራእየትኒ ትራክት ናይ ወንጌል (ሃይማኖታዊ ጽሑፋት ዝሓዘትንእሽቶ ጽሕፍቲ) ድማ ኣልዓልኩ፣ ንርእሰይ ከምዚ እናበልክዋ፣ ኣብ መጀመርታኣ ዛንታይህልዋ ይኸውን፣ ኣብ መዕጸውዊ ከኣ ፍሉጥ እዩ ስብከት ወይ ሞራል ከም ዝህልዋ።እቲ መፈለምታኣ ከንብብቦ እየ፣ እቲ ዳሕረዋይ ግና ነቶም ዝፈትዎ እገድፈሎም።
ነታ መጽሓፍ ኮፍ ኢለ ዳርጋ ተገዳስነት ብዘይብሉ ኩነተ ኣእምሮ ከንብባ ጀመርኩ፣ብርግጽ ኣብቲ እዋን ዝነበረኒ እምነት፣ ገለ ድሕነት ዝበሃል እንተሎውን ንዓይ ግናኣይምልከተንን እዩ ዝብልዩ። እታ ትራክት ተሰልቹ ኮይና ኣብ ዝረኸብክዋ እዋንክድርብያ ድሉው እየ ነይረ።
ኣብታ ካባይ 70 ወይ 80 ማይልስ ርሒቃ ዘላ ኣደይ ኣብ ልባ እንታይዩ ዝኸውን ዘሎዳርጋ ዝፈልጦ ነገር ኣይነበረንን። ሽዓ ምሸት ካብ ድራር ክትንስእ ከላ ወዳ ንኽልወጥኣዝዩ ብርቱዕ ናፍቆት እዩ ነይሩዋ፣ ካብ ገዛ ርሒቃ ዝያዳ ናይ ዕረፍቲ ግዜ ሃልይዋብዛዕባይ ንእግዚኣብሄር ክትልምን ኣዝዩ ፍሉይ ዕድል ከም ዝረኸበት ኮይኑ ይስምዓ ነበረ። ኣብ ክፍላ ኣትያ ማዕጾኣ ዓጽያ፣ናይ ጸሎታ መልሲ ክሳብ ትረክብ ነታ ስፍራ ንኸይትሓድጋ ወሰነት። እዛ ክብርቲ ኣደ ሰዓት ኣብ ርእሲ ሰዓት ጠርዐት(ጸለየት)፣ መወዳእትኡስ ብሰንኪ ምንዋሕ ግዜ ክትጽሊ ኣብ ዘይትኽእለሉ ደረጃ በጽሐት፣ ግናኸ ኣብቲ እዋን ንእግዚኣብሄርከተመስገን ተቀሰበት። መንፈስ ድሮ ምልዋጥ ናይቲ እንኮ ውሉዳ ከም ዝኾነ ኣስተምሂርዋ እዩ።
እንበኣር ኣነ ኣብ መንጎ እዚ ኩነታት እየ ብኸምቲ ኣብ ላዕሊ ዝገለጽክልኩም ተደሪኸ ነታ ትራክት ዘልዓልክዋ፣ እናንበብኩከለኹ ከኣ "እቲ እተፈጸመ ዕዮ ክርስቶስ" ኣብ እትብል ኣርእስቲ ምስ በጻሕኩ ውሽተይ ተተንከፈ።
ንምንታይ እዩ እዚ ጸሓፋይ ከምዚ ዓይነት መግለጺ ክጥቀም ወሲኑ፣ ሓተትኩ፣ ንምንታይ ኸሓሲ ወይ ኣህዳኢ ዕዮ ክርስቶስዘይበለ።
ኣብ ኣእምሮይ ብቅጽበት "ተፈጺሙዩ" ዝብላ ቃላት መጻኒ።
"እንታይ እዩ እቲ ዝተፈጸመ?"
ኣነ ውን ሓንሳብሲ ከምዚ ኢለ ምላሽ ሂበ እየ "ምሉእን ፍጹምን ዕርቅን ርውየትን ካብ ሓጥያት፣ ናይ ሓጥያትና ዕዳ ተከፊሉእዩ፣ ናትና ጥራይ ውን ኣይኮነን፣ ግናኸ ሓጥያት ኩላ ዓለም ውን"።
ካልእ ሓሳባት ውን መጸኒ፣ "እንተደኣ ኩሉ እቲ ስራሕ ተፈጺሙ፣ ኩሉ እቲ ዕዳ ውን ተኸፊሉ፣ ኣነ ክገብሮ ዝግበኣኒ ደኣእንታይዩ ተሪፉ?"
በዛ ሕጉስቲ መፈለምታ ለውጢ ናይ ህይወተይ፣ ልኽዕ ከምቲ ብርሃን ናይ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ሂወተይ ዘብርህ ኮይኑ እዩተሰሚዑኒ፣ ኣብዚኣ ክትገብሮ ዝድለየካ ምንም ነገር የሎን እንታይ ደኣ ብብርክኻ ተደቢርካ ነቲ መድሓንን ዝህበካ ድሕነትንምቅባልዩ፣ ውድሴ ንዘልእለም ኣለም ንእኡ ይኹን።
ኣደይ ኣብ ክፍላ ኮይና ተንበርኪኻ ንእግዚኣብሄር እናመስገነት ከላ፣ ኣነ ኸኣ ኣብታ ኣብ ግዜ ዕረፍተይ ንበይነይ ኮይነ ነታንእሽቶ መጽሓፍ ዘንበብኩላ መኽዘን ንእግዚኣብሄር የመስግን ነበርኩ።
ቅድሚ ንሓፍተይ ናይዚ ምስጢር እዚ ተኻፋሊት ምግባረይ ድሮ ብዙሕ መዓልታት ሓሊፉ ኣሎ። እዚ ግና ንማንም ሰብከይትዛረብ ቃል ኣእትየ እየ ነጊረያ። ማማ ድሒራ ድሕሪ ክልተ ቅነ ምስ ተመልሰት፣ ዘሐጉስ ዜና ኣሎኒ ኢለ ንክነግራ ቀዲመኣብ ማዕጾ ዝተቀበልክዋ ኣነ እየ ነይረ፣ ናይታ ክብርቲ ወላዲተይ ኣእዳው ኣብ ሞንኩበይ ተጠምጢመን ከለዋ ከምዚ በለትኒ፣"ይፈልጥ እዚ ወደይ"፣
"ስለምንታይ ግን" ሓተትኩ ብኣድናቆት "ኣመሊያ ዝኣተወቶ ቃል ሰይራ ማለት ድዩ"? ንማንም ሰብ ኣይነግርንየ ኢላትኒ ነይራ።
ማማ ግና እዚ ወረ እዚ ካብ ማንም ሰብ ከምዘይሰምዓቶ ኣረጋገጸትለይ፣ ነቲ ኣብ ላዕሊ ዝዘርዘርክልኩም ፍጻሜ ድማኣዕለለትኒ። ብሓይሊ ጸሎት ሰብ ኣማኒ ክኸውን ዘይክእል እንተኾይኑ፣ ብርግጽ ጋሻ ነገር ሙኾነ ነይሩ፣ ንስኻ ውን ምሳይትሰማማዕ ትኸውን።
እቲ ዛንታ በዚ ጥራይ ኣይተዛዘመን ልክዕ ከም ናተይ ትመስል ጥራዝ ናይ ጁባ፣ ናተይ ትመስል እናበልኩ ኣልዒለ ከፊተያ፣ናይ ሓፍተይ ናይ ዲያሪ ጥራዝ እያ ነይራ። ኣብኣ ነዒንተይ ዝሰሓባኒ ጽሑፋት እንተነይረን፣ ሓፍተይ ሓዋ ክሳብ ዝልወጥመዓልታዊ ህይወታ ንጸሎት ናብ እግዚኣብሄር ከም እትውፊ እየን ዝዛረባ ነይረን። ድሕሪ ሓደ ወርሒ ናይዚ እዩ እንበኣርእግዚኣብሄር ካብ ጸልማት ናብ ብርሃን ከሰጋግረኒ ዝፈተወ።
ኣብ ከምዚ ዝገለጽኩዎ ዓንኬል ዓብየ፣ ብኸምዚ ከኣ ድሒነ። ካብ መፈለምታ ናይ ክርስትና ህይወተይ ብመሪሕነት፣ ተስፋታትእግዚኣብሄር ሓቂ ሙዃኑ እናተረደኣኒ ኸይዱ። ጸሎት ከኣ ዓቅሊ ዘድልዮ ክውን ናይ ጉዳያት ምልውዋጥ ምስ እግዚኣብሄርሙዃኑ ተገንዘብኩ (ንገዛእ ርእስናን ነቶም በረኸቶም ንደሊ ሰባትን)።
ለውጢ ሃድሰን ተይለር
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ሽማግለ ዓድን ኤጄቶን ዞባ ሲዳማ መበል 10ይቲ ክልላዊ መንግስቲ ናይ ኢትዮጵያ ፌደራላዊት ዴሞክራሲታዊት ሪፓብሊክ /ኢፌድሪ/ ክትኸውን ትማሊ ሰንበት ብምእዋጅ ባንዴርኦም ኣብ ከተማ ሃዋሳ ሰቒሎም።
ዓበይቲ ዓዲን መናእሰይን ወይ ኤጄቶን ሲዳማ ትማሊ ሰንበት ምሉእ መዓልቲ ኣብ ዝወሰደ ኣጀንዳ ‘’ቅድመ ምስረታ ብሄራዊ ክልል’’ ኣብ ከተማ ሃዋሳ ብባህላዊ ስነ ስርዓት ዝተኣጀበ ኣኼባ ኣካይዶም።
እቶም ሽማግለታትን መናእሰይን ምእዋጅ ርእሰ ምምሕዳርን ምስቃል ክልላዊ ባንዴራን ወይስ ንኣንፈትን ውሳነን መንግስቲ ምፅባይ ዝብሉ ነጥብታት ነዊሕ ስዓታት ዝወሰደ ክርክር ድሕሪ ምክያድ ዮም ናብዚ ውሳነ ዝበጽሑ።
ወኪል ሽማግለ ዓዲ ዝኾኑ ኣቶ ኣየለ ቦሩ ናይ ባዕሎም ክልል ንምምስራት ምስ መንግስቲ ክዘራረቡ ከምዝፀንሑን መልሲ ከይተውሃቦም ነዊሕ ከምዝፀንሑን ብምግላፅ ብሕጊ ዝተፈቐደ ዕለት ተዛዚሙ ናይ ባዕልና ክልል ኣዊጅና ኣለና ኢሎ።
“ሎሚ ኣብ ዝነበረ ኣኼባ ኤጄቶን ሽማግለታት ዓድን ብዛዕባ ምስረታ ክልል ኢና ተዘራሪብና።ቅድሚ ሎሚ እውን ኣብዚ ጉዳይ እዚ እንታይ ክንገብር ከምዘለና ተዘራሪብና ኢና።ምዝርራብ ጥራሕ ዘይኮነስ ባንዴራ እውን ተኺልና ኣዊጅና ኢና ወፂእና።"
መንእሰይ ጌታሁን ደጉዬ ብወገኑ “ኤጄቶን ሽማግለ ዓድን ብፅሒቶም ዛዚሞም ኣለው፤ሲዳማ ክልልነቱ ኣዊጁ’ሎ ዝተረፈ ናይ መንግስቲ ብፅሒት እዩ’’ኢሉ’ሎ።ሲዳማ ሕገ መንግስቲ ዝሃቦ ናይ መወዳእታ ዕድሉ ተጠቒሙ’ሎ ክብል እውን ገሊፁ’ሎ።
ናይ ቕድሚት ናይ ሲዳማ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ክኸውን እዩ ዝበሉዎ ባንዴራ ኣብ ከተማ ሃዋሳ ሰቒሎም ኣለው።
ኣብ ደቡብ ክልል ንዝተልዓሉ ናይ ምውዳብ ሕቶታት ብዝምልከት ትማሊ ኣኼብኡ ዝወድአ ናይ ደቡብ ኢትዮጵያ ህዝብታት ዴሞክራሲያዊ ምንቅስቓስ መግለፂ ክህብ ትፅቢት ይግበር።


text:
Monthly Archives
July 2021
ኣዲስ ኣበባ፣ 23 ሓምለ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ፥ ኢትዮጵያ ኣብ ቶኪዮ ኦሊምፒክ ብኣትሌት ሰለሞን ባረጋ ናይ መጀመሪያ ሜዳሊያ ወርቂ ብምዕዋታ እንኳዕ ደስ በለና ክብሉ መልእኽቲ ታሕጓስ ኣመሓላሊፎም። ኣብቲ ዝተገበረ ውድድር 10 ሺሕ ሜትሮ ሰለሞን ባረጋ ንኢትዮጵያ…
ኢትዮጵያ ኣብ ቶኪዮ ኦሊምፒክ ናይ መጀመሪያ ወርቂ ተዓዊታ
ኣዲስ ኣበባ፣ 23 ሓምለ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ኢትዮጵያ ኣብ ቶኪዮ ኦሊምፒክ ብኣትሌት ሰለሞን ባረጋ ናይ መጀመሪያ ሜዳሊያ ወርቂ ተዓዊታ። ኣብቲ ዝተገበረ ውድድር 10 ሺሕ ሜትሮ ሰለሞን ባረጋ ንኢትዮጵያ ናይ መጀመሪያ ወርቂ ኣምፂኡ። ኣትሌት ሰለሞን ባረጋ ነቲ ርሕቐት ብ27 ደቒቓ 43…
ፕሬዚደንት ሳህለወርቅ ምስ ምክትል ፀሓፊ ሰብኣዊ ጉዳያት ውሕመ ማርቲን ግሪፍትስ ተዛቲየን
አዲስ አበባ፣ ሃምሌ 23፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ፕሬዚደንት ሳህለወርቅ ዘውዴ ምክትል ፀሓፊ ሰብኣዊ ጉዳያትን ኣተሓባባሪ ሓገዝ ህፁፅ ግዜን ውድብ ሕቡራት መንግስታት(ውሕመ) ማርቲን ግሪፍትስ ተዛቲየን። እቶም መራሕቲ ኣብ ትግራይ ብዛዕባ ዘሎ ፀፅታዊን ሰብኣዊ ሓገዝን ብዝመልከት ምልዛቦም ተገሊፁ።…
ላዕለዎት ኣመራርሓን ሰራሕተኛ መንግስቲን ክልል ቤኒሻንጉል ጉሙዝ ንሰራዊት ምክልኻል ሃገር ዝኸውን ደም ለጊሶም
ኣዲስ ኣበባ፣ 23 ሓምለ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ላዕለዎት ኣመራርሓን ሰራሕተኛ መንግስቲን ክልል ቤኒሻንጉል ጉሙዝ ንሰራዊት ምክልኻል ሃገር ዝኸውን ደም ለጊሶም። ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ፓርቲ ብልፅግና እቲ ክልል ኣይተ ኢስሃቅ ኣብዱልቃድር÷ ሃገር ንምድሓን ንዝካየድ ዘሎ ወፍሪ ከም ክልል ዝተፈላለዩ…
ኣብ መፃረዪ ውድድር 5 ሺሕ ሜትሮ ደቂ ኣኒስቲዮ ኢትዮጵያውያን ኣትሌታት ንፍፃመ ሓሊፈን
ኣዲስ ኣበባ፣ 23 ሓምለ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) ኣብ ቶኪዮ ኦሊምፒክ መፃረዪ ውድድር 5 ሺሕ ሜትሮ ደቂ ኣኒስቲዮ ኢትዮጵያውያን ኣትሌታት ንፍፃመ ሓሊፈን። ኣብ ናይ መጀመሪያ ምድብ ኣትሌት ሰንበሬ ተፈሪ ሳልሰይቲ፣ እጅጋየሁ ታዬ ድማ ራብዐይቲ ብምዃን ውድድረን ዛዚመን። ኣብ ካልኣይ ምድብ…
ናብ ሰራዊት ምክልኻል ሃገር ንዝሕወሱ መናእሰይ ክልል ሲዳማ ምፍናው ተገይሩሎም
ኣዲስ ኣበባ፣ 23 ሓምለ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ናብ ሰራዊት ምክልኻል ሃገር ዝሕወሱ መናእሰይ ክልል ሲዳማ ምፍናው ተገይሩሎም። ናብ ሰራዊት ምክልኻል ሃገር ንምሕዋስ ፍቓደኛታት ንዝኾኑ ልዕሊ 4 ሺሕ መናእሰይ ኢዩ ምፍናው ተገይሩሎም። ብተወሳኺ መንግስቲ እቲ ክልል ንሰራዊት ምክልኻል ሃገር፥ …
ፋይናንሺያል ታይምስ ብዛዕባ ኣብ ትግራይ ዘሎ እዋናዊ ኩነታት ብዝምልከት ሒዙዎ ዝወፅአ ፀብፃብ ሚዛናውነቱ ናብ ህወሓት ዘዘንበለ ኢዩ
ኣዲስ ኣበባ፣ 23 ሓምለ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) ፋይናንሺያል ታይምስ ብዛዕባ ኣብ ትግራይ ዘሎ እዋናዊ ኩነታት ብዝምልከት ሒዙዎ ዝወፅአ ፀብፃብ ኣሸባሪ ህወሓት ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ምክልኻል ሃገር መጥቃዕቲ ብምብፃሕ ፃሕታሪ ከምዝኾነ ዘየርእይ፣ ደው ምባል ተኹሲ ብምጥሓስ ህፃናት እንተይተረፈ ናብ ኲናት…
ዶ / ር እዮብ ተካልኝ ምስ ዋና ኣፈፃሚ ስራሕ ሳፋሪኮም ተዛቲዮም
ኣዲስ ኣበባ፣ 23 ሓምለ፣ 2013 ( ኤፍ ቢ ሲ)ሚኒስትር ዴኤታ ሚኒስቴር ገንዘብ ዶ / ር እዮብ ተካልኝ ምስ ዋና ኣፈፃሚ ስራሕ ሳፋሪኮም ኣንዋር ሶሳ ተዛቲዮም። ኣብቲ ዘተ ፓርትነርሺፕ ፎር ኢትዮጵያ ሳፋሪኮም ሐዚ ዘለዎ ብርኪ ኩነታትን ንቐፃሊ ኣብ ዝፍፀሙ ስራሕቲን ብዝምልከት ተላዚቦም።…
ሚኒስትር ሰላም ምስ ዋና ፀሓፊት ጉዳያት ህንፀት ፖለቲካ ሰላምን ውሕመ ተዛቲየን
ኣዲስ ኣበባ፣ 23 ሓምለ፣ 2013 ( ኤፍ ቢ ሲ) ሚኒስትር ሰላም ወይዘሮ ሙፈሪሃት ካሚል ምስ ዋና ፀሓፊት ጉዳያት ህንፀት ፖለቲካ ሰላምን ውድብ ሕቡራት መንግስታት (ውሕመ) ዶክተር ሮዝማሪ ዲካርሎ ተዛቲየን እተን ሚኒስትር ኣብ ማሕበራዊ ሚዲየአን ከምዝበልኡ፥ እቲ ዘተ ኣብ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ…
ዳያስፖራ ኢትዮጵያ ንግድብ ህዳሰ ደገፍ ገንዘብ ዝገብረሉ ሓዱሽ ዌብሳይት ስርሑ ጀሚሩ
ኣዲስ ኣበባ ፣ 23 ሓምለ ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ማሕበረሰብ ዳያስፖራ ኢትዮጵያ ንግድብ ህዳሰ ደገፍ ገንዘብ ዝገብረሉ itsmydam.et ብዝብል ዝተኸፈተ ሓዱሽ ዌብሳይት ስርሑ ብዕሊ ጀሚሩ። ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ኣብ ዩናይትድ ኪንግደም ተፈሪ መለሰ፣ ናይ ኢትዮጵያ ናይ ሰላምን እርቅን ህብረት፣…


text:
ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ኢራን: ሊብያ: ሰሜን ኮርያ: ቬንዝዋላ: የመንን ሶማልን ናብ ኣሜሪካ ንምእታው ቀይድታት ክግበር ኣዚዞም ።
ናብ ኣመሪካ ንዝመጹ ዝግበር ምሃብ ቪቫ ኢምግራንት ኸአ ንዝተወሰኑ ዜጋታት ኤርትራ፥በርማ: ካርዛጊስታንን ናይጀርያን ደው ክብልን ዜጋታት ሱዳንን: ታንዛንያን ኸአ ኣብ ቪዛ ሎተሪ ከይካፈሉ ዝእግድ መምርሒ ሂቦም ኣለው ። እዚ ሓድሽ ቀይድታት ንበጻሕቲ ሃገርን ንናይ ስራሕ ምብጻሕን ካልኦት ናይ ኢምግራንት ዘይኾነ ምብጻሕን ኣይትንክፍን’ዩ ።
ፕረዚደንት ትራምፕ ነዚ ስጉምቲ ዝወሰዱ ካብ አባላት ካቢነኦምን አማኸርቶምን ብዝቐረበሎም ሓሳባት’ዩ ክብል ካብ ቤት ጽሕፈት ፕረስ ዋይት ሃውስ ዝወጸ ሓበሬታ ገሊጹ።
ብመሰረት’ቲ ፕረዚደንታዊ አዋጅ ተተካኢ ደሕንነት ሃገር ምስ ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ጠቅላሊ ዓቃቢ ህግን ዳይሬክተር ሃገራዊ ስለያን ብዛዕባ’ቶም ናብ ኣሜሪካ ዝመጹ ዜጋታት ወጻ ኢ ንምዕራይ ዝተቀመጠ ዓለምለኸ መምዘንታት ምምእዛዝ ድሕሪ ምምኽካር ናብቶም ፕረዚደንት ጸብጻብ ከምዝቀረበ እቲ ዝወጸ መግለጺ ኣፍሊጡ’ሎ።
ደሕንነት እቲ ምምሕዳር ነተን ነዚ መምዘኒታት ዘይምዘዛ ሃገራት ክምእዘዛ ንምግባር ምስኣተን ሓቢሩ ክሰርሕ’ውን’ዩ ኢሉ’ሎ።
ብመሰረት’ቲ ፕረዚደንታዊ አዋጅ 9646 ሃገራት ግቡእ ምሕደራ መንነት ዘይገብራን ሓበሬታ ዘይህባን ነቲ መሰረታዊ ጠለባት ሃገራዊ ደሕንነት ብዛዕባ መንነት አሸበርቲ ገበነኛታት ንምሃብ ዘይተሓባበራ ሃገራት ዜጋታትን ናብ ኣሜሪካ ከይኣትው ገደብ ቀይድታትን ክገብረልን’ዩ።
ሓደ ዜጋ ወጻኢ ናብ ኣሜሪካ ክገይሽን ንክኣትውን ረብሓታት ኢምግሬሽን ክረክብ እንተደልዩ ብ ኽበርቲ ሕጊ ሰብ ሞያ ስለያን ኣሜሪካ ንዝወጹ መባእታዊ ዝርዝራት ኩነታት ደሕንነት ከማልእ፤ ከምዘለዎ ኹሉ ዝርድኦን ንሃገራዊ ጸጥታ ኸአ መባእታዊ ጉዳይን’ዩ ኢሉ’ሎ። እቲ ህይወትን ደሕንነትን ኣሜሪካዊያን ምሕላው ዝለዓለ ግዴታ ፕረዚደንት’ዩ ብዝብል ዝወጸ መግለጺ ዋይት ሃውስ አዋጅ 9645 ብላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኣሜሪካ ተገምጊሙ ዝጸደቀ ሕጊ’ዩ።
ናይ ፕረዚደንት ትራምፕ አዋጃት ጸጥታን ጉዕዞን ንሃገራዊ ደሕንነትና አመሓይሹ’ዩ ዝበለ’ቲ መግለጺ ቤት ጽሕፈት ፕረስ ዋይት ሃውስ ንደረጃ ዓለምለኸ ምክፋል ሓበሬታ ብዝለዓለ ክብ አቢሉ ንስርዓት ኢምግሬሽን ኣሜሪካ ብዘገርም አሓይሉ እዚ ትእዛዛት ኸአ ሓያልን ወሳኒን ዓወት’ዩ።


text:
ፕረዚደንት ዶናልት ትራምፕ ሎሚ ዓርቢ 26 ጥሪ ኣብ ዓለማዊ ቁጥባዊ መድረኽ ደቮስ ስዊዘርላንድ ተረኺቦም ኣብ ዘስምዕዎ መደረ: ቁጠባዊ ፖሊሲ ኣመሪካ ኩሉ ግዜ ኣብ ቀዳምነታት ረብሓ ኣመሪካ ዘተኮረ ምዃኑ ገሊጾም።
ንሶም: ቁጠባዊ ፖሊሲኦም ዋላኳ ኣብ ቀዳምነታት ረብሓ ኣመሪካ ዝተሞርኮሰ ይኹን ሃገሮም ቀንዲ ቀያሲት ቁጠባ ዓለም ኮይና ከምእትቕጽል ኣፍሊጦም።
እቲ ፈለማ ኣመሪካ " America Frist " ዝብል መርሓ ሕንጻጽ ቁጠባዊ ፖሊሲኦም ድማ ንሶም ኣብ ኩሉ ስምምዓትን ከም ዝኾኑ ካልኦት መራሕቲ ሃገራትን ንረብሓ ሃገሮም ቀዳምነት ሰሪዖም ዘካይድዎ ድኣ እምበር: ኣመሪካ ንበይና ማለት ከምዘይኮነ ኣስሚሮምሉ።
ፕረዚደንት ትራምፕ ኣመሪካ ንዝካየዱ ዘይርትዓዊ ንግዳዊ ስምምዓት ርእያ ከምዘይርኣየት ከምዘይትሓልፎ ኣብቲ ኣጋጣሚ ዘፍለጡ ክኾኑ ከለው: ኣመሪካ ናጻ ንግዳዊ ስምምዕ ከምእትድግፍ ገሊጾም።
"ንሕና ናጻ ንግዲ ንድግፍ ኢና። ይኹንምበር: ርትዓዊ ክኸውን ኣለዎ ጥራይ ዘይኮነ ሓድሕዳዊ ክኸውን'ውን ኣለዎ። ምኽን ያቱ ዘይርትዓዊ ንግዲ ኣብ መወዳእትኡ ንኹላትና ዝጎድእ'ዩ" ድማ ኢሎም።


text:
ምኽትል ፕረዝደንት ኣሜሪካ ማይክ ፔንስ ኣብ ቅድሚ ናይ ሰሜን ኮሪያ ቀፃሊ ፈተነታት ሚሳይልን ኒኩሌርን ኣሜሪካ ኣብ ጎኒ ደቡብ ኮሪያ ደው ትብል ኢሎም።
“ንናይዚ ዞባ ሰላምን ፀጥታን ሓደገኛን ግዜ ዘይህብ ስግኣትን ኮይኑ ንዘሎ ስርዓት ሰሜን ኮሪያ ንምግጣም ዘለና ቅርቡነት ካብዚ ንላዕሊ መርትዖ ኣብ ካልእ ከባቢ የለን።ካብ 1992 ዓ.ም ጀሚሩ ኣሜሪካ መሻርኽትናን ወሽመጥ ኮሪያ ካብ ኒኩሌር ነፃ ንምግባር ብሓባር ደው ኢሎም ይርከቡ።ብሰላማዊ መንገድታት ክነዐውቶ ተስፋ ንገብር፤ይኹን እምበር ኩሎም መማረፂታት ኣብ ቦትኦም ኣለው።"
ግዚያዊ ፕረዝደንትንት ደቡብ ኮሪያ ኮይኖም ይሰርሑ ምስ ዘለው ቀዳማይ ሚኒስትር ሂዋንግ ኪዮሃን ብሓባር ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ፔንስ ሰሜን ኮሪያ ንፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ካብ ምፍታን ክትዕቀብ ኣጠንቂቖም።
ምኽትል ፕሬዝዳንት ፔንስ ኣብዚ ተኣፋፍነቱ እናዓበየ ይኸይድ ዘሎ ዞባ ኣሜሪካን ንመሻርኽታ ዘለዋ ፅኑዕ ቅርቡነት ንምግላፅን መንግስቲ ኪም ጆንግ ኡን ፕሮግራም ምምዕባል ኒኩሌራዊን ባለስቲክ ሚሳይልን ደው ከብል ፀቕጢ ንምግባር ዓለምለኸ ሓገዝ ንምትኽኻብ ኣብ ኣርባዕተ ሃገራት ዑደት ንምፍፃም ናብቲ ዞባ ተጓዒዞም ዘለው።
ሰሜን ኮሪያ ኣብ ኣሜሪካ ክበፅሕ ዝኽእል፣ኒኩሌር ተሸካሚን ኣህጉራት ሰገርን ባለስቲክ ሚሳይል ንምምምዕባል ትገብሮ ብዘላ ፃዕሪ ወታደራዊ ወጥሪ ኣብዝሓየለሉ እዋን እዮም ፔንስ ናብቲ ከባቢ ገይሾም ዘለው።
ፒዮንግያንግ ብምኽንያት በዓል ልደት መስራቲ መራሒኣ ፈተነ ኒኩሌር ክተካይድ እያ ዝብል ትፅቢት እንተነበረ እውን ብቕድሚ ትማሊ ቀዳም ግዙፍ ወታደራዊ ምርኢት ብምክያድ፣ሓደሽቲ ነዊሕን ካብ ባሕሪ ዝውንጨፉን ሚሳይላት ኣርእያ’ላ።ትማሊ ሰንበት ድማ ምስተተኮሰ ድሕሪ ቑሩብ ጊዜ ዝፈሸለ ማእኸላይ ርሕቐት ሚሳይል ፈቲና ኣላ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Radio Erena: 23 September 2021
ኣብ ትግራይ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ኵናት ዝተዋፈሩ ኣካላት፣ ስምምዕ ምቁራጽ ቶዅሲ ከተግብሩን ሰብኣዊ ረዲኤት ድማ ብዘይመሰናኽል ክኣቱ እንተዘይፈቒዶምን፣ ኣመሪካ ተወሳኺ እገዳ ከተንብር ምዃና ኣጠንቂቓ።
ኣመሪካ፣ 10 ወርሒ ኣቝጺሩ ዘሎ ኵናት ትግራይ ኣብ ዝሓጸረን ብዘይቅድመ ኩነትን ደው ክብል ከምእትደሊ ተሓጋጋዚ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣብ ጉዳያት ምብራቕ ኣፍሪቃ፣ ብርያን ሃንቲ ገሊጹ።
ንሱ ነዚ ዝገለጸ፣ ብዛዕባ’ቲ ፕረዚደንት ጆ ባይደን፣ ኣብ ትግራይ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ኵናት ኣብ ልዕሊ ዝሳተፉ ዘለዉ መንግስታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝርከብዎም ኣካላት፣ እገዳ ክትግበር ዘኽእል ትእዛዝ ናብ ኩለን ክፍልታት ድሕሪ ምትሕልላፉ’ዩ።
ኣብ ልዕሊ ሰበ ስልጣን መንግስታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ከምኡ ድማ ኣብ ልዕሊ ሓለፍቲ ህወሓት ናይ መገሻ እገዳ ኣንቢራ ዘላ ኣመሪካ፣ ተወሳኺ እተንብሮ እገዳ ኣይተነጸረን።
ይኹን’ምበር እቲ እገዳ ኣብ ቁጠባ፣ ፊናንስ፣ ወትሃደራውያን ምንቅስቓስ ሰበ ስልጣን ዝድርትን ዘተኮረ ክኸውን ከምዝኽእል ይግመት።
ምምሕዳር ባይደን ኣቐዲሙ፣ ኣብ ኵናት ትግራይ ሰራዊት መሪሑ ተዋፊሩ ንዝበሎ ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ኤርትራ፣ ጀነራል ፍሊጶስ ወልደዮውሃንስ፣ ናይ ቁጠባ እገዳ ምንባሩ ይዝከር።
=================


text:
(ኣቐዲሙ ብእንግሊዘኛ ተዳልዩ ዝነበረ ጽሑፍ)
መእተዊ
ካብ ምኒስትሪ ጥዕና ዝተረኽበ ሰነድ ምርኩስ ብምግባር “ተርእዮ ዝርግሐ ሕማም ካንሰር ኣብ ሆስፒታላትን ሃገራዊ ማእከል ላቦራቶሪ ጥዕናን ኤርትራ 2000 – 2010″ (Trends in the Incidence of Cancer in Eritrean Hospitals and Eritrean National Health Laboratory 2000-2010) ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ዝተገብረ መጽናዕቲ ከምዝሕብሮ፡ 19,636 ሰባት ናይ ካንሰር ኣፈናዊ መርመራ ከም ዝተገብረሎም; ካብዚ ኣቶም ድማ እቶም 9,482 ግዳይ ካንሰር ኮይኖም ከምዝተረኽቡ ኣብ 2016 ዓመተ ምሕረት ኣብ ጆርናል ፋርማሲካውን ስነ-ሂወታዊ ሳይንስን ዓዲ እንግሊዝ ተሓቲሙ ዝወጸ መጽናዕቲ ይሕብር። ብመንጽር ጾታ ክርአ እንከሎ፣ ካብዞም ግዳያት እተን ዝበዝሓ ደቂ ኣንስትዮ ; ማለት 60.82%; ክኾና ከለዋ ደቂ ተባዕትዮ ድማ 39.18% ከምዝኾኑ እቲ ዝተኻየደ ምጽናዕቲ የመልክት።
ብተወሳኺ፤ ካብ 2000 ዓመተ ምሕረት ኣትሒዙ ሕማም ካንሰር ብናህሪ ይውስኽ ከምዘሎ እቲ ዝተገብረ መጽናዕቲ ተገንዚቡ። ወላ’ኳ ቁጽሪ ግዳያት ካንሰር ይወስኽ; ኤርትራ ክሳብ እዛ ሎሚ ዕለት ዜጋታታ ክሕከምሉ ዝኽእሉ ትካል ኣየተኣታተወትን ዘላ። ብሰንኩ ድማ እቲ ዝበዝሐ ኣብ ቤቱ ክሳቐ ኸሎ; ውሑዳት ግና ሃገሮም ገዲፎም ንሕክምና ይስደዱ ኣለዉ።
ነዚ ጉዳይ ኣብ ዝተገንዘብክሉ; ትም ክብል ኣይመረጽኩን። ዝነበረኒ ዓቕሚን ሓይልን ኣኻኺበ ድማ ነዚ ዕሙቕ ዝበለን ሰፊሕን ትሕዝቶ ዘለዎ ከፊላዊ ምርምራዊ ጽሕፍ ክጽሕፍ ወሲነ። ዕላም’ኡ ድማ፤ ፖለቲካዊ ንቕሓትን ኣረኣእያን ንምዕባይን ንምስፋሕን ካብ’ኡ ብምብጋስ ድማ ነዚ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ወሪዱ ዘሎ ሕሰም ኣቓልቦ ሕብረተ-ሰብ ዓለም ክረክብ፣ ዘድሊ ስጉምቲ ንኽወስድ ድማ ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ኮኑ ፖለቲካዊን ሲቪላዊ በርጌሳዊ ማሕበራት ክዋስኡ እዩ።
ኣብዚ ግዜ’ዚ፤ ኤርትራውያን ስቅያት ፖለቲካዊ ዓመጽ ጥራሕ ኣይኮነን ዝወርደና ዘሎ። እንታይ’ደኣ ብሰንኪ ዘይብቑዕ ምሕደራ፣ ዘይተገዳስነትን ስርቅን ዝመሰረቱ ፖለቲካዊ ውሳነታት መሰረታዊ ኣገልግሎት ጥዕና ኣብ ዝኸፍአ ደረጃ እዩ ዝርከብ። ጥዕና መሰረት ናይ ኩሉ ንጥፈታት ስለዝኾነ; ምስ ጥዕና ዝተኣሳሰር ጉዳያት ጥቡቕ ዝኾነ አተክሮ የድልዮ።
ብዙሓት ተጣበቕቲ ክጽንበሩኒ ብምትስፋው; ዕላማይ ንማሕበረ ሰብ ዓለም ብምሕባር ነቲ ኣብ ኤርትራ ዝርከብ ሽፍታ መንግስቲ ጸቕጢ ብፍጣር ህጹጽ ዝኾነ ተግባራዊ ስጉምቲ ንኽውሰድ እዩ። ስለ’ዝኾነ ድማ እየ ነዛ “ካንሰር ኤርትራውያን ይቐዝፍ ስርዓት ህግደፍ ከኣ ትም ኢሉ ይዕዘብ“ ትብል ጽሕፍቲ ናብ ክሎም በዚ ጉዳይ ትግደሱ ዘቕርብ ዘለኹ።
እዚ ጽሑፍ ዓቡይ ስለዝኾነ፤ ንኣንባቢ ብዝጥም መንገዲ ኣብ ክልተ ክፋል ቀሪቡ ኣሎ። ኣብ’ዚ ቀዳማይ ክፋል ሓፈሻዊ ህልው ኩነታት ግዳያት ካንሰር ኤርትራውያን ኣብ ሱዳን ከቕርብ ክፍትን እየ። ኣብ ዝቕጽል ካልኣይ ክፋል ድማ ኩነታት ንዝርግሐን ካንሰር ኣብ ኤርትራ ብምቕራብ፣ ኣብዚ ግዜ’ዚ ቀንዲ ጠንቂ ምስፍሕፋሕ ካንሰር ዝኾኑ ባእታታትክድህስስ ክፍትን እየ። ብተወሳኺ ውን ስቕታ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ጉዳይ ካንሰር; ጻውዒት ንማሕበረ ሰብ ዓለም፤ ብፍላይ ንኣህጉራዊ ውድብ ጥዕና ኣብ’ዚ ካብ ዓመት ናብ ዓመት እናስፋሕፋሐ ዝኸይድ ዘሎ ጉዳይ ፍሉይ ኣተክሮ ንኽገብር ፍሉይ ኣተክሮ ብምግባር ንምክልኻል ምስፍሕፋሕ ካንሰር ከምኡ’ውን ንግዳያት ኣብ ገዛእ ሃገሮም ክሕከምሉ ዝከኣል ማእከል ንክዋደድ ኣድላይ ተበግሶ ክገብር ምጽዋዕ እዩ።
ቀዳማይ ክፋል
ኣሰቃቕን ዘሰንብድን ስእልታት
ኣብዚ ግዜ’ዚ፤ ገጻት facebook ኣብ ዝኸፍተሉ ህሞት፣ ኣዝዩ ዘርዕድ ስእልታት ምርኣይ ልሙድ ኮይኑኒ ኣሎ። ብሰንኩ ድማ ምሉእ መዓልቲ መንፈሰይ ይርበሽ። እዞም ስእልታት(ኣብ ታሕቲ ተመልከት – ንዝፍጠር ስምዒት ኣቐዲመ ይቕሬታ ይሓትት)ዘሰንብዱ ደኣ’ምበር ከም ካልኦት ተራ መዓልታዊ ዜና ኣይኮኑን። እዚ’ኣቶም በቶም ኣብ ገጻት facebook ዝርከቡ ኣማኢት የዕሩኽተይ ኣቢሉ ዝመጹኒ ንግዳያት ካንሰር ዘርእዩ ስእልታት እዮም። መብዛሕትኦም ንሓገዝ ዝሓትት መልእኽቲ ሓዘል ተሰንዮም እዮም ዝርከቡ። ብሓቂ ዘርዕዱ ስእልታት እዮም።
ስእሊ 1: ናርዶስ ጎይትኦም, ተመሃሪት ኮሌጅ ማይ ነፍሒ, ግዳይ ናይ ርእሲ ሕበጥ ካንሰር
ስእሊ 2: ፌቨን ሃብተኣብ, ተመሃሪት 3ይ ዓመት ኮሌጅ ማይ ነፍሒ, ግዳይ ናይ ደም ካንሰር
ስእሊ 3: ድኒኤል ያቆብ, ዕድመ 30, ግዳይ ናይ መቐመጫ ካንሰር
ስአሊ 3፥ ሰናይት ኣሕፈሮም ; ዕድመ 30; ግዳይ ናይ ሓንጎል ካንሰር ; ኣደ 6 ቆልዑ
ሰአሊ 5: ኣሽመላጽ ገበያ, ኣቦ 3 ቆልዑ, ግዳይ ናይ ደም ካንሰር
ሰአሊ 6: ግዳይ ናይ ማህጸን ካንሰር. ኣብ 2014 ድሕሪ ምምርዓዋ ኣብ ግዜ ህጽኖት ከላ በዚ ህማም ከም ዝተጠቕዐት ፈሊጣ
ስአሊ 7: ግዳያት ሕማም ካንሰር ኣብ ካርቱም ዝርከብ ሓዲሽ ዝተደኮነማአከል መዕቆቢ ሕሙማን ። ካብዚኣቶም፥ 4 ግዳያት ኮይኖም 2 ደቂ ኣንስዮን 2 ድማ ደቂ ተባዕትዮ ኣብ ማአከል ካብ ዘለዉ፤ 3 ድማ ነዞም ሕሙማን ን ምሕጋዝ ማሕበር ኣቑሞም ዝንቀሳቐሱ ዘለዉ የሕዋት
ሰእሊ 8: ዮዲት፣ ግዳይ ናይ ጡብ ካንሰር
ሰእሊ 9: ስነ–ጥበባዊት ቢኪ ወይኒ ሓረግ ፣ ዕድመ 41፣ ኣደ ፣ ብሰንኪ ናይ ጡብ ካንሰር ኣብ ካርቱም ሕክምናኣ አናተገብረላ ከሎ ብ19 ጥሪ 2016 ዓሪፋ።
ስለምንታይ አዮም አዞም ሕሙማን ኣብ ካርቱም ዝርከቡ ኢልኩም ትግረሙ ትህልዉ ትኽአሉ ኢኹም። ከም ሓቂ አንተኾይኑ፣ አዞም ብካንሰር ተወጺዖም ዝርከቡ ሕሙማን ኣብ ሃገሮም አዮም ክሕከሙን ክእለዩን ዝግባአ ኔይሩ። ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ ግና አንሆ ክሳብ’ዛ ዕለተ 2017 ዓመተ ምሕረት ኤርትራ ቴክኖሎጂ ሕክምና ካንሰር ከየዋደደት ትርከብ። ወላ’ኳ፣ ኤርትራ ነቲ ብ “ሸቶታት ምልየኑም” 6 Millenium Development Goals 6 ካብ 8፣ ብፍላይ ኣብመዳይ ጥ ዕና ተዓዊተሉ እየ ኢላ ብዙሕ እንተዋዕውዐት፡ ካብ ሓደገኛ ዝኾኑ ሕማማትዝከላኸልን ሂወት ኣሽሓት ከድሕንዝግብኦ ዝነበረ መሰረታዊ ዝኾነ ኣገልግሎት ጥዕና ክህብ ዝኽእል ትካላት የብላን። ብሰንኩ ድማ ዜጋታታ ሕሙማን ከም ግዳያት ካንሰር ዝኣመሰሉ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ኣብ ክረኽብሉ ዝኽእሉ ፈቐዶ ሃገራት ክስደዱ ይደዱ። እቶም ገንዘባዊ ዓቕሚ ዘይብሎም ድማ ናብ ባህላውን ልምዳውን ኣገባባት እናፈተኑ ብስቅያት ኣብ ቤቶም ይተርፉ።
ከም ሓቂ፤ ኣብ ገዝኡ ኮፍ ኢሉ ሞት ዝጽበ የሎን። ስለዝኾነ ድማ ውሑዳን ሑሙማት ካንሰር ናብ ደገ ብምኻድ ይሕከሙ እዮም። እቲ ካብ ሕማም ፈሊኻ ክርአ ዘይክእል ፍቓድ መንቀሳቐሲ ካብ መንግስቲ ምርካብ እዩ። ኤርትራ ካብተን ነጻ መሰል ምንቅስቓስ ዜጋታት ዘየፍቅዳ ዝኸፍአት ሃገር ተባሂላ እያ ትፍለጥ። ብሰንኩ ድማ ፓስፖርት(Passport) ምርካብ ኣዝዩ ጸቢብ ዕድል ዘለዎን ነዊሕ ግዜ ይሓትት። ዝተሓላለኸ ብርዮክራስያዊ ኣሰራርሓ ቤት-ጽሕፈታትን ክሕለፍ ድማ የገድድ። ብፍላይ ወረቐት ምርካብ ከም ሓለፋ እዩ ዝቑጸር።
ብሰንኪ’ዚ ካብ 15 ክሳብ 60 ዓመት ዝዕድሚኦም ዝኾኑ ግዳይ ካንሰር ኣባላት ግዱድ ዕስክርና ሃገራዊ ኣገልግሎት(ባርነት ምባሉ ይሓይሽ) ክኾኑ ኣለዎም ወይ ድማ ግዴታኦም ዝፍጸሙም ክኾኑ ይሕተቱ። ዝኾነ ነዚ ግዴታ ምስ ዘየማልእ ፓስፖርት ክረክብ ዘሎ ተኽእሎ ኣዝዩ ዘይሕሰብ እዩ። ልዕሊ 60 ዓመት ዝዕድሚኦም ኣበይ ኔርካ ዝብል ሕቶ ስለዘሎ ፓስፖርት ብቐሊሉ ንኽረኽቡ ዝከኣል ኣይኮነን።
ስለዝኾነ ድማ; ዝኾነ ሰብ ካብ’ታ ሕማሙ ዝፈለጠላ ሰዓት ክሳብ’ታ መንቀሳቐሲ ፍቓድ ዝረክብ ዘሎ ህሞት ነዊሕ ግዜ ስለዝሓትት; ሳዕቤናት ካንሰር ኣብ ዝልዓለ ደረጃ ይበጽሕ። ኣቐዲሙ’ውን ኣፍልጦ ኤርትራውያን ኣብ ካንሰር ትሑት ስለዝኾነ ቅድመ ኩነት ዝምርመር ዳርጋ የሎን ክበሃል ይከኣል። ስለዝኾነ ግዳያት ካንሰር ናብ ሕክምና ኣብ ዝቐርብሉ ግዜ ሓደ ሕሙም ኣብ ዝኸበደ ደረጃ እዩ በጺሑጹ ዝጸንሕ።
ድሕሪ እዚ ኽሉ ዝተሓላለኸን ነዊሕን መስርሕ መንቀሳቐሲ ፍቓድ; እታ ዝቐረበትን ብዓይኒ ገንዘባዊ ዓቕሚ ኤርትራውያን ግዴታዊ ዝኾነ ምርጫ እትወስደላ ሃገር ሱዳን እያ። ወላ’ኳ ሱዳን ኣፍ ደጊኣ ንኤርትራውያን ክፉት እንተኾነ; ዝኾነ ወጻኢታት ሕክምና ብሕሙም እዩ ዝሽፈን። ወጻኢታት ድማ ክቡር ኣብ ልዕሊ ምዃኑ ንመንበርን መዓልታዊ ወጻኢታት መግብን መጉዓዝያን ተደማሚሩ ሱዳን ንግዳያት ካንሰር ክብርቲ ሃገር እያ። ካልይ ኣማራጺ’ውን ዳርጋ የሎን።
ብዓይኒ ብቕዓት ኣገልግሎት ሕክምና ካንሰር ሱዳን ምዕቡል ዝኾነ ተክኖሎጂ ኣለዋ ክበሃል ኣይከኣልን እዩ። ሱዳናውያን ንባዕላቶም ናብ ካልኦት ሃገራት (ናብ በዓል ህንዲ ዝኣመሰላትሃገራት)ኬይዶም እዮም ሕክምና ዝገብሩ። ብተወሳኺ፡ እኹላት ክኢላታት ስለዘየለዉ ኣገልግሎት ክትረክብ ነዊሕ ግዜ ክትጽበ ኣለካ። ስለዚ ድማ ግዳያታ ምስቲ ዝረኽብዎ ትሑት ምእላይ ኣብ ቆጸራን ካልእን ዘሕልፍዎ ግዜ ስቓይ ኣብ ልዕሊ ስቓይ ይውስኸሎም።
ከምዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ; ሕሙማን ሱዳን ናብ ዝበጽሕሉ ግዜ ድሮ ተዳኺሞም እዮም ዝጸንሑ። ንተወሳኺ ግዜ ከጸብዮም ዝኽእል ሓይሊ ዳርጋ የሎን። ኣብ ሆስፒታል ኮነ ሆቴል ንኽጸንሑ ድማ ፋይናንሳዊ ዓቕሚ ኣይርከብን። መነባብሮ ክቡር እዩ። ምስቲ ዝወረዶም ከቢድ ሕማም; ጸቕጢ ናይ መዓልታዊ ተወሲኽዎ ሕሙማን ዘሕልፍዎ ናይ ትጽቢት እዋናት መሪርን ኣሰቃቕን እዩ። ንኽትግምቶ ውን ከቢድ እዩ። ስነ-ኣእምራዊ ጸቕጢ ስለዝውሰኾ ድማ ናይ ምንባር ተስፋ ይጽልምት።
ኣብዚ ፈታኒግዜ እታ እንኮ ተስፋ ዝትምነይዋ እንተላ ኣብ ግዜ ሕክምናኦም ብሰላም ከይተሰከፉን ብናይ መዓልታዊ መነባብርኦም ድማ ከይተጨነቑን እንታይ ደኣ ናብ ውራይ ክንክን ንፍሶም ጥራሕ ኣተኲሮም ዝእለይሉን ዘዕርፍሉን ስፍራ/ቤት ምርካብእዩ። ተስፋን ኩንነትን ግና ሓደ ዝኾነሉ እዋን ኣዝዩ ሳሕቲ እዩ። አረ ፍሉይ ዕድል ጥራሕ እዩ ክበሃል ዝከኣል።
ድምጺ ስቅያት ኤርትራውያን ሕሙማን ካንሰር ተዓቢጡ ኣይተረፈን። ግዳይ ናይዚ ኩሉ ዝተጠቕሰ ስቓይን መከራን ዝኾነት ብዝተገብረላ ሕክምናዊ ክንክን ድማ ብተኣምር ካብ ሕማም ካንሰር ነጻ ዝወጸት ዮርዳኖስ ተስፉ ዝተባህለት ኤርትራዊ ንውሑዳን ግዱሳት ኤርትራውያን ኩሉ ዝሓለፈቶ ድሕሪ ምክፋል ነቶም ኣብ ካርቱም ዝሳቐዩ ዘለዉ ግዳያት ካንሰር ክሕገዝሉ ዝኽእሉ ተበግሶ ንኽውሰድ ሓሳብ ኣካፈለቶም። ሓሳባ ድማ ሰማዒ ረኸበ። ብ2015 ድማ ማሕበር ምትሕግጋዝ ሕሙማት መንሽሮ /ካንሰር/ ኤርትራውያን ኣብ ካርቱም ተምስሪቱ ንጥፈታቱ ከተግብር ጀመረ።
ወይዘሮ ዮርዳኖስ ተስፉ፡ ብዛዕባ ታሪኽ ሂወታ፣ ሂወት ግዳያት ካንሰር ኣብ ካርቱምን ዐላማታትማሕበር እናገለጸት ዝተቐድሐ ቪድዮ (ምንጪ፡)
ተስፋ ኣይትመውትን’ያ፡ ማሕበር ምትሕግጋዝ ሕሙማት መንሽሮ /ካንሰር/ ኤርትራውያን ኣብ ካርቱም
ኣብ ገጽ Facebook ማሕበር ምትሕግጋዝ ሕሙማት መንሽሮ /ካንሰር/ ኤርትራውያን ኣብ ካርቱም ተለጢፉ ዝርከብ ከምዝሕብሮ፤ ቀንዲ ሓሳብ ምምስራት ናይዚ ማሕበር ብዮርዳኖስ ተስፉ ይበገስ ደኣምበር ነዚ ሓሳብ ዝደገፉ ክኢላታት ሕጊ ብምውካስ ዘድሊ ሕግታት ብምድላው ኣብ ሰብኣዊ ምትሕግጋዝ ዝዓለመ ካብ ዝኾነ ፖለቲካዊ፥ ሃይማኖታዊ፥ ወገናውን መንግስታውን ነጻ ዝኾነ ሕጋዊ ማሕበር ተመስሪቱ።
ጉጁለ ምትሕግጋዝ ሕሙማት መንሽሮ /ካንሰር/ ኤርትራውያን ኣብ ካርቱም ነዘን ዝስዕባ ዕላማታት ሒዛ ተበጊሳ፡
- ንግዳያት ሕማም መንሽሮ ዝሕከምሉን ዝውከሱሉን ሕክምና ሓበሬታ ምሃብ ።
- ሞያዊ ምኽሪን ትምህርትን ንሕሙማት ምብርካት
- ንሕሙማት ተራኺቦም ሓሳባቶም ክገልጽሉ ዝኽኣሉ ባይታ ምፍጣር
- ጎስጎስን ሓበሬታን ብዛዕባ ፍወሳ ምክልኻልን ሕማም መንሽሮ ምብርካት
- ብዓቕሚ ጉጁለ ፊናንስያዊ ሓገዝ ንሰኡናት ሕማም መንሽሮ ምግባር
- ንክንቀሳቐሱ ዘይክእሉ ሕሙማት ኣብ መንበሪኦም ከይድካ ሞራላዊ ሓገዝን ምትብባዕን ምሃብ
ቪድዮ፡ ስርዓተ ምምራቕ ማእከል ምትሕግጋዝ ሕሙማን
እዞም ውፉያትን ሰብ ጽቡቕ ሕልናን ዝኾኑ ውልቀ ሰባት፤ ነዚ ሓሳብ ካብ ዝተቕበሉሉ እዋን ኣትሒዞም ብዝገበርዎ ዘይሕለል ጻዕሪ ኣብ ግንቦት 08, 2017 ንሕሙማን ካንሰር ብነጸ ተቐቢሉ ከማዕቁብ ዝኽእል ብዓል 9 ክፍሊ ዝኾነ ዓቢ ካንሸሎ ተኻርዮም ዘድሊ መሳለጥያታት ብምውዳድ ንኣገልግሎት ድሉው ገበርዎ። ማሕበር፤ ኣብዚ ማእከል ንዝተዓቖቡ ሕሙማን ነጻ ኣገልግሎት ይህብ።
ሳላ ዘይሕለል ጻዕሪ፤ እዛ ማሕበር ብዝገብረቶ ቀጻሊ ጎስጋስን ሓበሬታን፤ ብገንዘብ ኮነ ሞራላ ሓገዛት ኣብ ምሉእ ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያን ኣዎንታዊ ግብረ መልሲ ከበርክቱ ግዜ ግዜ ኣይወሰደን። ማሕበር ውን ብግዲኣ ኣጋጣሚታት ብምፍጣር ዝከኣላ ገንዘባዊ ሓገዝ ንምርካብ ክትነጥፍ ጀመረት። ብፍላይ ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ብዙሓን ኤርትራውያን ; ብውልቂ ኮን ብእኩብ ዝህብዎ ዘለዉ ግብረ መልሲ ንስነ ኣእምሮ ሕሙማን ዓቢ መስተርሆት እዩ ዝፈጥር ዘሎ።
ኣብ ዝተፈላያ ሃገራት ናይ ምትሕግጋዝ ጉጅለታት ተፈጢረን ድማ ይርከባ። ከም ኣብነት ናይ ኖርወይ፤ ደቡብ ኣፍሪቃን እስራኤልን ክንጠቅስ ንኽእል። ገለ ኣብዘን ዝተጠቕሳ ሃገራት ዝነብሩ ግዱሳን ኤርትራውያን ዝገበርዎ ንጥፈታት ኣብዚ ኣብ ታሕቲ ዘሪቡ ዘሎ ስእሊ ተመልከት።
- ኖርወይ
- ፕሪቶርያ, ደቡብ ኣፍሪቃ
- እስራኤል
ቪድዮ ፡ ኣብ ማእከል ምርሕግጋዝ ኤርትራውያን ሕሙማን መንሽሮ ካብ ዘለዉ ዝሃብዎ ምስክርነት
ካልኣይ ክፋል ይቕጽል


text:
ብቀዳምነት ኣሕዋት ኤርትራውያን እንቛዕ ናብ ሓዲሽ ዓመት 2011 ኣብጽሓኩም ክብል እፈቱ። ዘመነ ሰላምን ምሕረትን ይግበረልና።
ብቀዳምነት ኣሕዋት ኤርትራውያን እንቛዕ ናብ ሓዲሽ ዓመት 2011 ኣብጽሓኩም ክብል እፈቱ። ዘመነ ሰላምን ምሕረትን ይግበረልና።
ትማሊ 6 ሕዳር ‘ደሃይ ካብ ኤርትራ’ ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ኣብ ዝተዘርግሐ ሓበሬታ፡ ኣብ ስርዓት ህግደፍ ብልሽውና ክሳብ ክንደይ ሳዕሪሩ ከምዘሎ ጠቒስናልኩም። ሎሚ ድማ ከም ኣብነት ናይዚ ሕማም’ዚ ኣብ ናይሮቢ ኬንያ ኣብ ዝርከብ ኤምባሲ ህግደፍ ዝተኸስተ ጉዳይ ነቅርበልኩም።
ማርሕበረኮም ኤርትራውያን አብ ሳንታ ክላራ ካውንቲ አብ ክፍለ ግዝኣተ ካሊፎረንያ ትማሊ 03 ጥቅምቲ 2010 ናይ’ቲ አብ ዝሓለፈ ወርሒ ነሓሰ ዝኸፈቶ ሓዲሽ ኮማዊ ማእከል (ኮሚኒቲ ሰንተር ) ናይ ምምራቕ ስነ ስራዓት ብዓቢ ደምቀት አካይዱ።
ተስፉ ዘውደ
ከምቲ ኣብ ራብዓይ ክፋል ዝገልጽክዎ እተን መካይን ዕላምአን ንፖርት-ሱዳን ኣትየን ኣብቲ ናይ ምብራቓዊ ሱዳን ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ረድኤት ክህባ ኢዩ ተመዲቡ ዝነበረ። ካብ ወደብ ላስፐዝያ ንኣለክሳንድርያ ኣተና። እቲ ኩሉ ዝጽዕነት ናይተን መካይን ንስደተኛታት ስለ ዝኾነ ብስምምዕ ግብጽን ሱዳን ንኩላህና በዚ ጉዳይ ዝትዋፈርና ናይ ዲፕሎማሲ ቪዛ ተወሃበና። ንዓይ ዓቢ ናይ ህላወ ዋሕስ ነበረ። እዚ እውን ኣብቲ ዘካይዶ ምንቅስቓሳት መጥቃዕቲ ክወርደኒ ስለ ዝኽእል ብወገን ጀርመናውያን ተሪር ስጉምቲ ክወስዱ ዝድርኽ ኩነታት ተፈጢሩ ኣሎ ማለት ኢዩ።
ሓዲሽ ሓበረታ ንሰላማዊ ሰልፊ ፍራንክፈርት ኣንጻር ፈስቲቫል ጉጂለ ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ ዝሓለፈ ስሙን ንዕለት 18.07.2009 ዓ.ም ካብ ስዓት ሰለስተ ድሕሪ ቀትሪ ጀሚሩ ሰላማዊ ሰልፊ ክካየድ ከምዝኾነ ተገሊጹ ነይሩ ኮይኑ ግን ኣብዚ ዕለትዝን ሰዓትን ጉጂለ ህ.ግ.ድ.ፍውን ሰላማዊ ሰልፊ ከካይድ


text:
ኣስተንትኖ ቃል ኣምላኽ መጋቢት -20.2018
ዮሓ.8:21-30
ስለዚ ኢየሱስ ከም ብሓድሽ “አነ እኸይድ አሎኹ፥ ክትደልዩኒ ኢኹም፥ እንተኾነ ብኃጢአትኩም ኽትመቱ ኢኹም። ናብቲ አነ ዝኸዶ ንስካትኩም ኽትመጹ አይትኽ እሉን ኢኹም” በሎም። ሽዑ አይሁድ “ ናብቲ አነ ዝኸዶ ንስኻትኩም ክትምጹ አይትኽ እሉን ኢኹም ምባሉስ” ንገዛእ ርእሱ ደኾን ባዕሉ ኺቐትል ደሊዩ፧” በሉ። ኢየሱስ ኸአ “ንስኻትኩም ካብ ታሕቲ ኢኹም፥ አነ ካብ ላዕሊ እየ፡ ንስኻትኩም ካብዛ ዓለም እዚአ ኢኹም፥ አነ ካብዛ ዓለም እዚአ አይኮንኩን። ስለዚ ከአ እየ ብኃጢአትኩም ክርትሞቱ ኢኹም ዝበልኩኹም። አነ ንሱ ምኻነይ እንተ ዘይአመንኩም ብኃጢአትኩም ክትመቱ ኢኹም” በሎም። ሽዑ ንሳቶም “ ንስኻ መን ኢኻ፧” በልዎ። ኢየሱስ ከአ “አነ እቲ ካብ መጀመርታ ኂዘ ዝነገርኩኹም እየ። ብዛዕባኹም ዝዛረቦን ዝፈርዶን ብዙኅ አሎኒ። እቲ ዝለአኸኒ ግና ሓቂ እዩ፥ ነቲ ኻብኡ ዝሰማዕክዎ ኸአ ንዓለም እነግሮ አሎኹ” በሎም። ንሳቶም ብዛዕባ አቦ ከም ዝተዛረቦም አይፈለጡን። ስለዚ ኢየሱስ “ ንወዲ ሰብ ልዕል ምስ አበልኩምዎ፥ አነ ንሱ ኸም ዝኾነኩን፥ ከምቲ አቦይ ዝመሃረኒ ከም ዝገብር እምበር፥ ካብ ርእሰይ ሓንቲ ኸም ዝይገብርን፥ ሽዑ ኽትፈልጡ ኢኹም። እቲ ዝለአኸኒ ምሳይ አሎ። ኩሉ ሳዕ ባህ ዜብሎ ስለ ዝገብር ከአ በይነይ አይ ኃድገንን እዩ” በሎም፡፤ ንሱ እዚ ምስ ተዛረበ ብዙኃት ብእኡ አመነ።


text:
ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ቅዱስ ሚካኤል ላይደን ኔዘርላንድስ
ዕለት 05 ጳጉሜን 2009ግእዝ 10 መስከረም 2017ፈረንጂ
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን
ናብ፦ ክ/ሰ/ጉ/ደ/ሰ/መድሃኔ ኣለም ኣምስተርዳም ጉዳይ፦ክብረ በዓል ቅዱስ ሚካኤል ብመጀመርያ መንፈሳዊ ሰላታና ነቕርበልኩም።ብምቕጻል ናይ ቅዱስ ሚካኤል ላይደን ዓመትዊ ክብረ በዓል ኣብ 09 ሕዳር 2010 ግእዝ 18 ሕዳር 2017 ፈረንጂ ክኽበር ተመዲቡ ኣሎ። ስለዚ ኣብቲ እንገብሮ በዓል ምሳና ሓቢርኩም ክትውዕሉ ብክብሪ እንዳ ዓደምና። ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ተመሳሳሊ ዕለት ንሕና ናይ ዓመታዊ ክብረ በዓል ኣብ ዘብዓልናሉ ናትኩም ውን ብምኽንያት ምምስራት ቤተክርስትያንኩም በዓል ስለዝነበረኩም ብምልኣት ምሳና ክትውዕሉ ኣጸጋሚ ከም ዝኾነ ርዱእ ኢዩ ኔሩ። ኣብዚ ናይ ሎሚ ዘበን እንገብሮ በዓል ግና ብምልኣት ምሳና ክትውዕሉ ኣቕዲምና ብትሕትና እንዳ ኣዘኻኸርና ኣብዚ ዝጠቐስናዮ ዕለት ምሳና ከይድረበኩም ኣብ ቕድሚኡ ወይ ውን ድሕሪኡ ዘሉ ግዝያት ክትምድብዎ ኣቐዲምና ብትሕትና ነዘኻኽረኩም። እግዚኣብሔር ቤተክርስትያና ይባርክ ሊቀ ኣእላፍ ቀሺ ፍስሃየ ቀሺ ገብረማርያም ኣ/ወ/ክ/ሰ/ጉባኤ ቤ/ክ/ቅ/ሚካኤል ላይደንን ከባቢኣን


text:
Radio Erena: 30 March 2018
ኣብ ኤርትራ፣ ንዕዳጋ ቀሪቡ ዝጸንሐ ብጸረ ባልዕ ዝተበከለ ኣስታት 250 ኩንታል ኮሚደረ ከምዝተጓሕፈ ንሚኒስትሪ ሕርሻ ብምጥቃስ ኣገልግሎት ዜና ኤርትራ ኣፍሊጡ።
እቲ ብዝተነጽገሉ ጸረ ባልዕ፣ ኣብ ጥዕና ሳዕቤን ከኸትል ከምዝኽእል ዝተገልጸ፣ ኣብ ከባቢ ዞባ ማእከል ንዕዳጋ ቀሪቡ ዝነበረ ኮሚደረ፣ ብሰሉስ 27 መጋቢት ኣብ ቅድሚ ዝምልከቶም ኣካላት ካብ ጥቕሚ ወጻኢ ከምዝኾነ እቲ ሓበሬታ ኣረጋጊጹ።
ኣብ ግዜ ምሕፋስ ምህርቲ ዝንጸግ ጸረ ባልዕ ኣብ 2017’ውን ተመሳሳሊ ተርእዮ ፈጢሩ ምንባሩ ዝገለጸ እቲ ሚኒስትሪ ሕርሻ፣ ደጊሙ ከይክሰት ንኣፍረይቲን ሓረስቶትን ኣስተምህሮ ሂቡ ምንባሩ ይጠቅስ።
እንተኾነ፣ በቲ “ቱታ ኣብሶሉታ” ከምዝብሃል ዝተጠቕሰ ሓደገኛ ጸረ ባልዕ ዝተበከለ ጠቕላላ ብዝሒ ኮሚደረን ክንደይ ዝኣክል ካብኡ ህዝቢ ኣህሊኽዎን ኣይተገልጸን።
እዚ እዋን’ዚ ፍርያት ኣሕምልቲ፣ ኮሚደረን ሽጉርትን ብብዝሒ ዝሕፈሰሉ ወቕቲ ብምዃኑ ብመጠኑ ናህሪ ዋጋታቱ ወሪዱ እኳ እንተሎ፣ በቲ ንጥዕና ሳዕቤን ዘለዎ ጸረ ባልዕ ዝተበከለ ኮሚደረ ንዕዳጋ ወሪዱ ምጽንሑ ግና ንህዝቢ ኣሻቒሉ ከምዘሎ ይግለጽ።
ብኮንሮባንዳ ናብ ኤርትራ ዝኣቱ ዕሹግ መግብታት ኣብ ጥዕና ከቢድ ሳዕቤናት የስዕብ ከምዘሎ ብተደጋጋሚ ክጥቀስ ጸኒሑዩ።
ስእሊ፣- ካብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ዝተወስደ
=======================


text:
Radio Erena: 11 January 2021
ኣመሪካ፣ ኣብ ሶማል፣ ዞባ ሳሓ ወይን፣ ኣብ ዘካየደቶ ደብዳብ፣ ሓሙሽተ ላዕለዎት ሓለፍቲ ኣልሸባብ ከምዝቐተለት ገሊጻ።
ሰራዊት ኣመሪካ፣ ብ7 ጥሪ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ሓደ ካብቶም ዝተቐትሉ፣ ኣብ ሶማል ኣብ ልዕሊ ዝርከብ መዓስከራ ሰራዊት ኣመሪካ መጥቃዕቲ ዝሃንደሰ ምዃኑ ገሊጹ።
ናይቲ ዞባ ኣዛዚ ሓይሊ ኣየር ኣመሪካ፣ ሜጀረ ጀነራል ዳግቪን ኣንደረሰን ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ነቲ ሓበሬታ ድሕሪ ምርግጋጽ፣ ገለ ካብቶም ዝተቐትሉ ብኣመሪካ ብዝልዓለ ክህደኑ ዝጸንሑ ምዃኖም ኣስሚርሉ።
ኣመሪካ፣ ኣብ ሶማል ዓስኪሩ ዝጸንሐ ኣስታት 700 ብዝሒ ዘለዎ ሰራዊታ ካብ ሶማል ተውጽእ ከምዘላ እኳ እንተገለጸት፣ ካብ ጎረባብቲ ሃገራት እናተበገሰት፣ ኣልሸባብ ንምህዳን ስርሒታት ክትቅጽሎ ምዃና ኣፍሊጣ’ያ።
ኣዛዚ ሰራዊት ሶማል፣ ጀነራል ዖዳዋ ዮሱፍ ራገ ብወገኑ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፣ በቲ ናይ ኣመሪካ መጥቃዕቲ ተቐትሉ ሓለፍቲ ኣልሸባብ ሸሞንተ ምዃኖም ብምጥቃስ፣ ሓደ ካብኣቶም ሙክታር ናሮው ዝተባህለ፣ ኣዛዚ ሓይልታት ኣልሸባብ ናይቲ ከባቢ ምንባሩ ኣመልኪቱ።
ኣልሸባብ፣ ብዛዕባ’ዚ ኣብ ልዕሊ ላዕለዎት ሓለፍቱ በጺሑ ዝብሃል ዘሎ መጥቃዕቲ ብዝምልከት ዛጊት ዝኾነ መልሲ ኣይሃበሉን።
================


text:
ናይ መጓዓዝያን ካርጎን ነፈርቲ ኤርትራ ናብ ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ ከኣይኣትዋ ተኸልኪለን። ኮሚሽን ኤውሮጳ፣ ዝርዝር ናይተን ውሕስነት ዘየብለን መንገዲ ኣየር ናይ ዝተፈላለየ ሃገራት ኣብ ዘሐደሰሉ እዋን፣ ኣቐዲመን ተኣጊደን ዝነበራ መንገዲ ኣየር ሞሪታንያን ዮርዳኖስን ናብ ኤውሮጳ ክበራ ክፍቀደለን እንከሎ፣ ኣብዚ እዋን’ዝ ናብ ኤውሮጳ በረራ ከየካይድ ዝተኣገደ ናይ ኤርትራ ጥራይ’ዩ።
ብቀዳምነት ድሕነት’ዩ ዘገድሰና ዝበለ ኮሚሽነር መጓዓዝያ ሕብረት ኤውሮጳ፣ ሲም ካላስ፣ ኣብዚ ጉዳይ እዚ ዋጋ ዕዳጋ ከምዘይገብሩ ብምጥቃስ ንኤርትራ ከምዝጸንበርዋ ኣረዲኡ። እቲ ሕብረት ቴክኒካውን ምምሕዳራውን ብቕዓት ንዘየብለን ሃገራት ንምሕጋዝ’ውን ድሉው ምዃኑ ሓቢሩ። መንገዲ ኣየረ ኤርትራ፣ ቅድሚ 10 ኣዋርሕ ኣቢሉ ናብ ፍራንክፈርት ጀርመን ዝጀመሮ ናይ መጓዓዝያ በረራታት ሽዱሽተ ወርሒ ኣብ ዘይመልእ ግዜ ከምዝተቛረጸ ኣብቲ እዋን’ቲ ብሬድዮ ኤረና ተሓቢሩ’ዩ። መንገዲ ኣየር ኤርትራ፣ ምምሕዳራዊ ብቕዓቱ ከየመሓየሸን ብፕረዚደንት ኢሳይያስ ዝካየድ ቀጥታዊ ጣልቃ ምእታው ከየቛረጸን ክበራበር ከምዘይክእል ኣካያዲ እቲ መንገዲ ኣየር ነበረ ኣቶ ክብሮም ዳፍላ ምስ ሬድዮ ኤረና ኣብ ዘካየዶ ሰፊሕ ቃለ መጠይቕ ምንጻሩ ኣይርሳዕን።


text:
ቅልውላው ኢቦላ ምዕራብ ኣፍሪካ ዶባት ንኽዕፀውን በረራታት ዓለምለኸ መንገዲ ኣየራት ጠጠው ንኽብሉን የገድድ ኣሎ።ኣብ ሰብኣዊ ሓገዛት እውን ምዝንጋዕ ይፍጥር ኣሎ ተባሂሉ።
ሰኔጋልን ኣይቮሪ ኮስትን መዕረፎ ነፈርትን ብኢቦላ ካብ ዝተጠቕዓ ሃገራት ንዝመፃ ነፈርቲ ዓፂየን ኣለዋ።ካልኦት ብዙሓት መንገዲ ኣየራት እውን ኣብ ዋና ከተማታት ጊኒ፣ሲየራ ሊዮንን ላይበሪያን ይህብኦ ዝነበራ ኣገልግሎታት ከምዘቋረፅኦ ተፈሊጡ’ሎ።
ትካል ጥዕና ዓለም /WHO/ እቶም ይውሰድ ዘለው ናይ ምቁራፅ ስጉምትታት ኢቦላ ንከይጋፋሕ መልሲ ኣይኮነን ይብል።ብፍላይ ድማ እቲ ሕማም ኣብ እዋን በረራ ብኣየር ናይ ምትሕልላፍ ዕድሉ ዝተሓተ እዩ፤ምስ ፋሳሲን ደምን ብምትንኻፍ እዩ ዝመሓላፍ ይብል እቲ ትካል።
ኣብ ዓለምለኸ ፌደረሽን ቀይሕ መስቀልን ማሕበረሰብ ቀይሕ ወርሕን ናይ ኣፍሪካ ዳይረክተር ዝኾኑ ኣላሳን ሰንሆር ትካሎም ናብን ካብን እተን ዝተተንከፋ ሃገራት ኣቑሑት ምምልላስ ኣይተኽኣለን ኢሎም።
ኩነታት እዘን ሃገራትን ምዕፃው ዶባትን ነቲ ሽግር ኣፀጋሚ ይገብሮ ከምዘሎን ነዚ ሽግር ንምፍታሕ ክባርን ግዜ ዝበልዕን ኣገባብ መጎዓዚያ ማለት እውን መኪና ንጥቀም ዘለና ኢሎም።
ሰኔጋል ናይ ሕቡራት መንግስታት ናብ ዳካር ዝገብሮም በረራታት ድሕሪ ምዕፃዋ ኣደዳ ነቐፌታ ትካላት ረድኤት ኮይና’ላ።
ዕዳጋ ኣቪየሽን ምዕራብ ኣፈሪካ ኣብቶም ዝሓለፉ ሓሙሽተ ዓመታት ብቕልጡፍ ክዓቢ’ዃ እንተፀንሐ እቲ ናይ በረራ እገዳ ነቲ ዕብየት ክሃሲዮ ይኽእል እዩ ዝብል ሻቐሎት ፈጢሩ’ሎ።
መንገዲ ኣየር ኬንያ፣ኣሪክ ኤየርን ናይ ኮት ዲቫር ኣየርን ዝኣመሰላ ኩባኒያታት በብሰሙኑ ይፍፅምኦ ዝነበራ ዓሰርተታት ጉዕዞታት ካብ ዝሓለፈ መጀመሪያ ወርሒ ነሓሰ ኣቛሪፀንኦ ኣለዋ።
ምንስቴር ፋይናንስ ላይበሪያ ኣማራ ኮነህ ነታ ሃገር ከምዘላ ብምግላል ንበረራታት ምቁራፅ ንቁጠባ እታ ሃገር የማስነሎ ኢሎም።
እቲ ናይ በረራታት እገዳ ንቁልፊ ዘፈራት ዕደናን ሕርሻን እተን ሃገራት እናሃሰየ ይርከብ።
ኣብ ፈለማ እዚ ሰሙን ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ ናብተን ብኢቦላ ዝተጠቕዓ ሃገራ ዝተገብረ እገዳ ጉዕዞ ክብቅዕ ሕብረት ኣፍሪካ ፀዊዑ’ሎ።


text:
ኣብዚ ኣብ ኣመሪካ፥ ሕጹይ ሪፓብሊካን ፕረዚደንት ትራምፕን፡ ሕጹይ ደሞክራት ምኽትል ፕረዚደንት ዝነበረ ጆ ባይደንን፥ ቅድሚ`ቲ ድሕሪ 10 መዓልታት ዝካየድ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ትማሊ ናይ መጨረሻ ግዝኦም ተኻቲዖም።
ፕረ.ትራምፕ ኣብ ክትዑ፥ ቅድሚ ኮሮና ቫይረስ ምምጽኡ ዝበለጸ ኤኮኖሚ ኔሩና`ዩ ሕጂ ንዕኡ ናብ ንቡር ክመልሶ ካልኣይ ናይ ስልጣን ዘመን ይግብኣኒ`ዩ - ባይደን እንተ ስዒሩ ግን ፥ እዛ ሃገር ርእያቶ ናብ ዘይትፈልጥ ዓዘቕቲ ኤኮኖሚ ክትጥሕል`ያ ኢሉ።
ባይደን ወገኑ፥ እዚ ምርጫ ብዛዕባ፡ ክብሪ፡ ርዝነት፥ ንሰባት ብክብሪ ምጥማት ዘጠቓለለ`ዩ ብምባል፡ እንተ ስዒረ-ልበ-ወለድ ዘይኮነስ ሳይንስ፡ ፍርሒ ዘይኮነስ ተስፋ ክህልወና`ዩ ኢሉ።
ተዓዘብቲ ክልቲኦም ተኻታዕቲ፡ ነጥብታት ኣመዝጊቦም ግን ሓደ ኣብ ልዕሊ`ቲ ሓደ ላዕላዋይነት ዘርኣየሉ ኣይነበረን- ንኣድመጽቲ ብኡ ንብእኡ ውሳነኦም ዘቐየረ`ውን ኣይመስልን ይብሉ ።


text:
ኣኼባ ኣካየድቲ ክታበት ምብራቕን ደቡብን ሃገራት ኣፍሪቃ ሎሚ 18 መጋቢት/2019 ኣብ ሆቴል ኣስመራ ፓላስ ተኸፊቱ።
ኣብዚ ብናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ህጻናት ኣድሕን (ዩኒሴፍ)ን ውድብ ጥዕና ዓለምን ዝተመወለን ንስለስተ መዓልታት ዝጸንሕ ኣኼባ ዝተፈላለዩ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ቤ/ጽ ወከልትን ሓለፍትን፡ወኪል ውድብ ጥዕና ዓለም፡ላዕለዎት ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ፡ዲፕሎማት፡ካብ 20 ሃገራት ኣፍሪቃ ዝተወከሉ ኣካየድቲ ስራሕ ክታበት ከምኡ’ውን ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ዝመጹ 16 ወከልቲ መሻርኽትን ይሳተፉ ኣለዉ።
ቀንዲ ዕላማ ናይዚ ንፈለማ እዋን ኣብ ኣስመራ ዝካየድ ዘሎ ዓመታዊ ኣኼባ ፡ኣብ መንጎ ኣባል ሃገራት ናይ ስራሕ ተመክሮ ንምልውዋጥን ዓመታዊ ገምጋም ስራሕ ብምግባር ኣብ ዝቕጽል ዓመት ዝትግበሩ መደባት ንምሕንጻጽ ከምዝኾነ ሓደ ካብቶም ኣወሃሃድት ናይቲ ኣኼባ ዝኾነ ሓላፊ መደብ ሸፈነ ክታበት ኤርትራ ኣቶ ቴድሮስ ይሕደጎ ንድምጺ ኣሜሪካ ተዛሪቡ።


text:
ኤምባሲ ኣውስትርያ፣ ኣውስትራልያ፣ ካናዳ፣ ዴንማርክ፣ ጀርመን፣ ኣየርላንድ፣ ጃፓን፣ ሉክሰምበርግ፣ ኒውዝላንድ፣ ኖርዌይ፣ ስዊድን፣ ኔዘርላንድ፣ ዓባይ ብሪጣንያን ልኡኻት ሕብረት ኣውሮጳን ኣብ ኢትዮጵያ፣ ብዛዕባ’ቲ ኣብ’ዚ ቀረባ ዝተካየደ ምርጫ፣ ሓባራዊ መግለጺ ኣውጺኦም።
ኣብ ዝሰፍሐ ከባቢታት’ታ ሃገር ምርጫ ከምዝተካየደ፣ ዝመጽእ መስከረም ከምዝቅጽልን ዝሓበረ እቲ ሓባራዊ መግለጺ፣ እዞም ዓለምለኻዊ ኣካላት፣ ከምናይ ነዊሕ እዋን መሻርኽቲ፣ ኢትዮጵያ ናብ ዝበለጸ ዴሞክራሲያዊ ምሕደራ ንምእታው ንትገብሮ ጻዕሪ ሓገዝቲ ከምዝኾኑ ጠቂሶም።
ኣዎንታዊ ምዕባለታት ከምዝተራኣዩ ዝጠቅስ እቲ መግለጺ፣ ቦርድ ምርጫ ምስ ኩሎም ሰብ እጀታን ፖለቲካዊ ፓርቲታትን ሲቪካዊ ማሕበራትን ሚድያን ዝነበሮ ጽምዶ ንኢዱ።
እንተኾነ፣ እቲ ምርጫ ኣብ ኣዝዩ በዳሂን ጸገም ዝተራኣየሉን ኩነታት ከምዝተካየደ፣ ፖለቲካዊ ሃዋሁ ዝተደረተሉ፣ ኣባላት ተቃወምቲ ፓርቲታት ኣብ ዝተኣሰርሉ፣ ኣብ ልዕሊ ሚድያታት ምፍርራሕ ዘጋጠመሉ ፓርቲታት ብነጻነት ወፍሪ ምርጫ ዘይገበርሉ ኮይኑ ከምዝሓለፈ እቲ መግለጺ ገሊጹ።
ብዝሒ ኣብ’ቲ ምርጫ ዝተሳተፋ ደቂ ኣንስትዮ፣ ካብ’ቶም ዝሓለፉ ምርጫታት ብሲሶ ኢድ ከምዝነከየ’ውን እቲ መግለጺ ጠቂሱ።
ምርጫ ምክያድ በይኑ ዴሞክራሲያዊ ስግግር ኣየዕውትን ወይካኣ ነቲ ኢትዮጵያ ኣጓኒፉዋ ዘሎ ፖለቲካዊ ብድሆ ኣይፈትሖን እዩ። ስለዚ መንግስቲ ኢትዮጵያን ካልኦት ሰብ እጀታን፣ ትርጉም ንዘለዎን ሰፊሕን ሃገራዊ ልዝብ ንክገብሩን ሰላማዊ ፍታሕ ንከምጽኡን እተን ሃገራት ጸዊዔን።
እቲ መግለጺ ወሲኹ እዚ ኣገዳሲ ዝኾነሉ ምኽንያት ይብል እቲ መግለጺ፣ ዴሞክራሲያዊ ምዕባለ ኢትዮጵያ ንክዕወት፣ ኣብ ትግራይ ንዝተኸሰተ ፖለቲካዊ ኩነታት ሓዊሱ ኣብ መላእ ኢትዮጵያ ንዝራኣዩ ግጭታት ንምፍታሕ ክሕግዝ እዩ ይብል::


text:
ብኣማኢት ዝቑጸሩ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ሎሚ ሓሙስ ኣብ ኣፍደገ ቤት ማእሰርቲ ሳህሮኒም ሰልፊ አካይዶም።
እቶም ስደተኛታት ነዚ ሰልፊ ዘካየዱ መንግስቲ እስራኤል ካብ ብቅድሚ ትማሊ ሶሉስ ጀሚሩ ናብ ሳልሳይ ሃገር ክኸዱ ፍቓደኛታት ንዘይኮኑ ኣስታት 10 ኤርትራዊያን ስደተኛታት ናብ ቤት ማእሰርቲ ሳህሮኒም ብምውሳዱ ምኳኑ ተፈሊጡ’ሎ።
እቶም ስደተኛታት ካብ ሆሎት መዳጎኒ ማእከል ናብ ሳህሮኒም ቤት ማእሰርቲ ብምጉዓዝ ኣብ ኣፍደገ እቲ ቤት ማእሰርቲ እቶም ስደተኛታት ክፈትሑ ዝጠልቡ መፈክራትን ጭርሖታትን ምስምዖም ተሓቢሩ’ሎ።
ብተወሳኺ እቲ ብመንግስቲ እስራኤል ዝሓለፈ ውሳነ ምጥያስ ኤርትራዊያንን ሱዳናዊያን ስደተኛታት ናብ ሳልሳይ ሃገር መፍትሒ ክሳብ ዝረኽብ ናይ መግቢ ምሕሳም አድማ የኻይዱ ምሕላዎ ሓቢሮም ኣለው።
እስራኤል ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ እስራኤል ዝኣተው እዮም ንዝበለቶም ሕቶ ዑቕብኦም ዝተነጸጉ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኤርትራዊያንን ሱዳናዊያንን ናብ ሳልሳይ ሃገር ክጣየሱ ውሳነ ምሕላፋ ይዝከር።
መንግስቲ እዞም ስደተኛታት ክሳብ ወርሒ ሚያዝያ ናብ ሳልሳይ ሃገር ክጣየሱ ወይ ማእሰርቲ ከምዝጽበዮም ክገልጽ ምጽንሑ እውን ይፍለጥ።
ሰበ ስልጣን መንግስቲ ነቶም ቀዳሞት 10 ስደተኛታት ብቅድሚ ትማሊን ትማሊን ካብ መዳጎኒ ማእከል ሆሎት ናብ ሳህሮኒም ምግዓዞም ተፈሊጡ’ሎ። ነዚ ስጉምቲ መንግስቲ ስዒቡ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ኣብ መዳጎኒ ማእከል ሆሎት ዝርከቡ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ካብ ሶሉስ ጀሚሮም ናይ መግቢ ምሕሳብ አድማ ምክያዶም ተፈሊጡ’ሎ።
ሙሉብርሃን ገብረሂወት ቅድሚ ሽዱሽተ ዓመት ካብ ኤርትራ ናብ እስራኤል ምምጽኡን ናይ ዑቕባ ሕትኡ ምንጻጉ ብምግላጽ “ ናብዚ ዝመጻእና ዑቕባ ንምርኻብ እምበር ሰሪሕና ንምህብታም ኣይኮነን” ይብል።
ንሱ መንግስቲ እስራኤል ናበየናይ ቤት ማእሰርቲ ከምዘግዕዞ’ውን ከምዘይፈልጥ ይሕብር።
ቀዳማይ ሚንስትር ቤንጃሚን ነታንያሁ ዝርከቦም ገለ ዓቃባዊያን መራሕቲ እስራኤል ኣመንቲ እስልምናን ክርስትናን ዝኾኑ ስደተኛታት ንመንነት፡ባህልን ልምድን ኣይሁድ ስግኣት ዝፈጥሩ እዮም ዝብል ኣረኣእያ ከምዘለዎም ይፍለጥ።
ብመሰረት ሓበሬታ ሚንስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት እስራኤል ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣስታት 42,000 ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ኣብ እስራኤል ከምዘለው ካብዚኦም ፍርቂ ድማ ህጻናት፡ ደቂ ኣንስትዮን ሰብ ሓዳር ደቂ ተባዕትዮም ምኳኖም እዚ ናይ ሕጂ ናብ ሳልሳይ ሃገር ምጥያስ ድማ ነዚኦም ዝምልከት ከምዘይኮነ ይሕብር።
ሰበ ስልጣን እስራኤል ናይ ስደተኛ ወረቐት ወይ ሕቶ ዑቕባ ተቐባልነት ዘይረኸበ ኩሉ ከምዝጥረዝ ይገልጹ ኣለው።


text:
ብዘይ ቀላጽም ክትውለድ እስኪ ሕሰብ። ንፈታዊኻ ክትሐቑፈሉ ዘኽእሉ ቐላጽም ዘይብልካ ፡ ነቲ ኣዚኻ እተፍቅሮ ሰብ እትርምስስሉ ኣእዳው ዘይብልካ ፡ እትድህሰስሉ ኣጻብዕ ዘይብልካ፡ ኣቕሐ ወይ ነገራት እትሽከመሉ ተኽእሎን ክጠፍኣካ ከሎ ተሕልፎ ህይወት እንታይ ከምዝኾነ ምግማቱ ኣየጸግምን እዩ። ብዘይ ኣእዳውን ቅልጽምን እንተንኸውን ህይወት ክሳብ ክንደይ ኣጸጋሚ ምኾነ ይመስለኩም፧ ኣእዳው ህልዩካ ኣእጋር እንተዘይህልወካ እስኪ ዝህለወካ ምድራዊ ህይወት ሕሰብ። ክትስዕስዕ፡
ምስክርነት ኣጸያፊ ስራሕ ትሰርሕ ዝነበረት Part 2
"እምበኣርሲ ንትምኒቱ ኸይትእዘዙ፡ ኣብዚ መዋቲ ስጋኹም ሓጢኣት ኣይንገስ ። ትሕቲ ጸጋ እምበር ትሕቲ ሕጊ ስለ ዘይኮንኩም ሓጢኣት ኣይመልከኩምን እዩ እሞ ፡ ከም ሞይቶም ዝተንስኡ ርእስኹም ንኣምላኽ ወፍዩ እምበር ንኣካላትኩም ኣጽዋር ዓመጻ ንሓጢኣት ኣይትግበርዎ ፡ ንኣካላትኩምሲ ኣጽዋር ጽድቂ ንኣምላኽ ደኣ ግበርዎ
ህጻን ዘማሪት ሬማ ማርቫን
ሬማ ማርቫን ( Rhema Marvanne) ካብ ኣቦኣ ተቶን ማርቫንን ( Teton Marvanne) ካብ ኣዲኣ ወንዲ ማርቫን ( Wendi Marvanne ) ኣብ መሰከረም 15 2002 ዐ/ም ተወልደት ። ሬማ ኣብ ዳላስ ተክሳስ ትሪኒቲ ሆስፒታል እያ ተወሊዳ ። ክትውለድ ከላ ክብደት ኣካላታ ብኣዝዩ ውሑድ ሚዛን ማለት


text:
Radio Erena: 26 January 2018
ፕረዚደንት ርዋንዳ ፓል ካጋመን ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል በንያሚን ናታንያሁን ኣብ ጉዳይ ምስጓግ ስደተኛታት ከምዝተዘራረቡ ማዕከናት ዜና እስራኤል ሓቢረን።
ማዕከን ዜና ሃረጽ ብዘቕረቦ ጸብጻብ መሰረት፣ እቶም መራሕቲ ጎኒ ጎኒ’ቲ ኣብ ስዊዘርላንድ ዝተኻየደ ኣኼባ ዳቮስ፣ ብሮቡዕ 24 ጥሪ ብምርኻብ፣ ኣብ መስርሕ ምስጓግ ስደተኛታት ተመያይጦም።
ፕረዚደንት ፓል ካጋመ ኣብቲ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል ዘካየዶ ዝርርብ፣ ርዋንዳ ካብ እስራኤል ንዝምለሱ ስደተኛታት እትቕበል ኣህጉራዊ ሕግታት ብዝፈቕዶ መስርሕ ጥራይ ምዃና ከምዝገለጸሉ እቲ ማዕከን ዜና ብተወሳኺ ኣገንዚቡ።
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ርዋንዳ፣ ድሕሪ’ቲ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብሰኑይ 22 ጥሪ ኣብ እስራኤል ኣብ ዝርከብ ኤምባሲ ርዋንዳ ዘካየድዎ ሰለማዊ ሰልፊ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ መንግስቲ ርዋንዳ ብዘይድሌቶም ንዝስጎጉ ስደተኛታት ንምቕባል ምስ መንግስቲ እስራኤል ዝኣተዎ ምስጢራዊ ውዕል ከምዘየለ ኣረጋጊጹ’ዩ።
እስራኤል፣ ንኣሽሓት ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ርዋንዳን ኡጋንዳን ክትሰጉግ ትዳሎ ከምዘላ እኳ እንተገለጸት፣ መንግስታት እዘን ናይ ኣፍሪቃ ሃገራት ግና ምስ እስራኤል ዝተበጽሐ ስምምዕ ከምዘየለ’ዮም ዝሕብሩ ዘለዉ።
ብፍላይ ርዋንዳ ምስ እስራኤል ኣብ ቀጻሊ ዝርርባት እኳ እንተላ፣ ኣብ ውዱእ ስምምዕ ከምዘይተበጽሐ ግና ደጋጊማ ተመልክት።
ብቀዳማይ ሚኒስተር በንያሚን ናታንያሁ ዝምራሕ ሕሉፍ የማናዊ መንግስቲ እስራኤል፣ ክሳብ ወርሒ ሚያዝያ ኣብ ዘሎ ግዜ፣ ኣሽሓት ስደተኛታት ካብ እስራኤል ክሰጉግ ነቶም ዝኣበዩ ድማ ንዘይተወሰነ እዋን ኣብ ሳህሮኒም ክኣስር ምዃኑ ኣብ ዘፈራርሓሉ ዘሎ እዋን፣ ብዙሓት መራሕቲ ሃይማኖት፣ ጋዜጠኛታት፣ ምሁራት፣ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት፣ ኣብረርቲ ነፈርት፣ ነጠፍተኛታትን ሰብ ሞያ ሕግን ዝርከብዎም ሓያሎ ወገናት እታ ሃገር ግና ነቲ ውሳኔ ይኹንንዎ ኣለዉ።
=============================


text:
Radio Erena: 03 January 2019
ስዑዲ ዓረብ፣ ኣብ የመን ኣብ እተካይዶ ዘላ ኵናት፣ ካብ 14 ክሳብ 17 ዓመት ዝዕድሚኦም ሱዳናውያን ተወላዶ ዳርፉር፣ ተዐስክሮም ከምዘላ ጋዜጣ ኒውዮርክ ታይምስ፣ ኣብ ናይ ዝሓለፈ ሰሙን ሕታማ ኣቃሊዓ።
እታ ሃገር፣ ንነፍሲ ወከፍ ናብ የመን ዝዕስከር ሱዳናዊ፣ ወርሓዊ ካብ 480 ክሳብ 530 ዶላር ከምእትኸፍሎ ዝጠቐሰ እቲ ጸብጻብ፣ ኵናት ናይ ምእታው ዕድል ዘጋጠሞ ወትሃደር ድማ ብድምር ኣብ ሽዱሽተ ወርሒ ክሳብ 10 ሽሕ ዶላር ከምእተዋህልለሉ ይጠቅስ።
ኣብ ሱዳን ብሓፈሻ፣ ኣብ ዳርፉር ብፍላይ ብሰንኪ ዘሎ ሕሱም መነባብሮ፣ እቶም ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ብደላሎ እናተታተሉ ናብዚ ኣሽሓት ዶላራት ዘኻዕብትሉ ሓደገኛ ኵናት የመን ይዋፈሩ ከምዘለው እታ ጋዜጣ ብተወሳኺ ተመልክት።
ኣብ ርእሲ’ዚ፣ መንግስቲ ሱዳን፣ ንስዑዲ ዓረብ ምሕጋዝ ኣስታት 2ሽሕ ወትሃደራት ናብ የመን ኣዋፊሩ ከምዘሎ ይፍለጥ።
ካብዞም ብመንግስቲ ሱዳን ብሓገዝ ናብ የመን ዝተላእኩ ወትሃደራት’ውን ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ከምዝርከብዎም እታ ጋዜጣ ትገልጽ።
ሱዳን፣ ኤርትራን ጅቡቲን፣ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ኣብ የመን ተኸሲቱ ኣብ ዘሎ ኵናት፣ ጸግዒ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ብምዃን ከም ምንጪ ኣታዊ ይጥቀማሉ ከምዘለዋ ብተደጋጋሚ ክጥቀስ ጸኒሑ’ዩ።
==============


text:
ብቅደም ሰዓብ ልዕሊ 57,638፣ 67,480 ከምኡውን 7,733 ሰዓብቲ ዘለዎም ናይ ቴለግራም መትረባት ብስምን ኣርማን ንግዳዊ ባንኪ ኢትዮጵያ፣ ባንኪ ኣምሓራን ባንኪ ኣባይን ዝተተቅዑ ሓበሬታታት ይዝርግሑ ኔሮም። እቶም ናይ ቴሌግራም ጥቃዓት ሓደ ዓይነት መልእኽቲ ዘለዎም ኮይኑ እቶም ባንኪታት ሓዱሽ ዓመት ምኽንያት ብምግባር ሽልማት ወይ ገፀበረኸት ከምዘዳለዉ ይሕብሩ፤ መልእኽቶም’ውን ናብ ብዙሓት ክባፃሕ ንሰዓብቶም ይምሕፀኑ።
ግና’ኸ ሓቂቼክ ነቲ ትሕዝቶ ናይቶም መልእኽታት መርሚሩ እቶም ናይ ቴሌግራም ጥቃዓት ኣታላል ከምዝዀኑ ኣረጋጊፁ ኣሎ።
እታ ኣብቲ ናይ መጀመርታ ቻናል ዘላ መልእኽቲ ንግዳዊ ባንኪ ኢትዮጵያ ኣዝዩ ብዙሕ ሽልማት ከምዘዳለወ ትገልፅ፤ ከምዚ ድማ ትብል "ኣብዚ ዓመት ዝተረኽበ ሓፈሻዊ ኣታዊ ንግዳዊ ባንኪ ኢትዮጵያ 1.1 ትሪልዮን ብር ምኽንያት ብምግባር ፕረዚደንት እቲኢ ባንኪ ኣቤ ሳኖ ነቲ ቻናል ቴሌግራም ንምውዕዋዕ ሽልማት ክወሃብ ኣዚሉ። ስለዚ ኣብቲ ቐዳማይ ሽልማት ን200 ተዓወትቲ ንሕድሕደን 300,000 ብር ዝዋጋአን ሰብ-ሰለስተ እግሪ መካይን [ባጃጅ] ከምኡ’ውን ነናይ 50,000 ብር ናይ ግዛ ናውቲ ክሽለሙ እዮም።"
ብኸምዚ እቲ መልእኽቲ ንሰባት ካብ ቀዳማይ ክሳዕ እቲ ናይ መወዳእታ 5,000 ብር ሽልማት ብምዝርዛር ንመንበብቲ ከስድዕ ይፍትን። ይኹን እምበር ሰባት ነቲ ሽልማት ብቑዓት ምእንቲ ኪዀኑ መምርሒታቱ ኺስዕቡ የዘኻኽሮም እዩ፣ እዚ ኸኣ ናብቲ ቻናል ምእታውን ነቲ መልእኽቲ ናብ ልዕሊ 50 ሰባት ምብፃሕን ይጠልብ።
እቲ ብሽም ባንኪ ኣባይ ዝተሰነዐ መበል ካልኣይ ጽሑፍ ከምዚ ይንበብ - "ንስድራቤታት ቻናልና ርሑስ ሓድሽ ዓመት እናተመነና ባንክና ኣብ ዝመጽእ ሓድሽ ዓመት ሽልማት ክህብ ምኻኑ ይመባፃዕ [መብፅዓ ይኣቱ]።" “ስለዚ ቀዳማይ ሽልማት 500,000 ብር ኮይኑ ን50 ተዓወትቲ ኮይኑ ንነፍሲ ወከፎም ከኣ ናይ 40,000 ብር ፍሪጅ ኣለዎ..."። እቲ ናይ ቴሌግራም ጥቃዕ ካብ ቐዳማይ ዓብዪ ሽልማት ኣትሒዙ ኽሳዕ እቲ ናይ መወዳእታ ሽልማት 5,000 ብር ከምኡውን ካልእ ኣብ ሓድሽ ዓመት ዝወሃብ ፍሉይ ህያባት ሽዱሽተ ሽልማታት ከምዘሎ ይሕብር። ኣብ መወዳእታ እቲ ፅሑፍ ነቲ ዝተብሃለ ሽልማት ብቁዓት ንምኳን ኣንበብቲ ናብቲ ቻናል ክፅምበሩን ብውሑዱ ናብ 50 ሰባት ከባፅሕዎን የገድድ።
እቲ ሳልሳይ ቻነል ብሽም ባንኪ ኣምሓራ ዝፀሓፎ መልእኽቲ ከምዚ ይብል "ባንኪ ኣምሓራ ኣብታ እትቕጽል ሓዳስ ዓመት ኢትዮጵያ 2014 ዕዮኡ ንምዕያይ ዝገበሮ ምድላዋት ኣፃፊፉ ኣሎ። ባንክና ብወግዒ ኣገልግሎት ክሳዕ ዚጅምር ዓማዊልና ንምዕቃብ ናይ ሓዱሽ ዓመት ሽልማት ክህብ እዩ። ስለዚ ቀዳማይ ሽልማት ን200 ዕድለኛታት ሰባት ነፍሲ ወከፎም ናይ 300,000 ብር መኪናን ናይ 50,000 ብር ናይ ገዛ ኣቁሑትን እዩ።” እዚ መልእኽቲ እዚ ልክዕ ከምቶም ቅድም ክብል ዝተገለፁ ናይ ቴሌግራም መልእኽታት መስድዒ ብዙሓት ሽልማታት ብምዝርዛር ኣንበብቲ ናብቲ ቻናል ክፅንበሩን ነቲ መልእኽቲ ኸኣ ናብ ካልኦት ከባፅህዎን ይጠልብ።
ሓቂቼክ ነቲ ናይ ቴለግራም መልእኽቲታት ንምፅራይ ኣብ ዝገበሮ ፃዕሪ ንኣባል ቦርድ ባንኪ ኣምሓራ ዝኾነ ዶ/ር ለጤናህ እጅጉ ኣዘራሪቡ፤ በዚ’ውን እቲ ባንኪ ናይ ማሕበራዊ ሚድያ ገፃት ወይ ሒሳባት ከምዘይብሉን እቶም መልእኽቲታት ድማ ኣታላል ምኳኖምን ኣረጋጊፁሉ እዩ። ዶ/ር ለጤናህ “ሰባት ካብ ከምዚ ዓይነት ናይ ማሕበራዊ ሚድያ ምትላላት ገዛእ ርእሶም ክሕልዉ ኣለዎም።” ይብል።
ኻልእ ሸነኽ ኸኣ ቕድሚ ወርሒ ንግዳዊ ባንኪ ኢትዮጵያ ኣብቲ እተረጋገጸ ወግዓዊ ናይ ፌስቡክ ገፁ ንዓማዊሉ ንገዛእ ርእሶም ካብ ናይ ሓሶት ገጻት ክሕልዉ ፅሒፉ እዩ።
ነቲ ኣብ ወግዓዊ ወብሳይታት ንግዳዊ ባንኪ ኢትዮጵያን ባንኪ ኣባይን ተጠቒሶም ዘለዉ ናይ ቴለግራም መትረባቶም እውን ኣቲና ርኢናዮ ኢና፤ እንተኾነ እተን ባንክታት ናይ ሓድሽ ዓመት ሽልማት ከምዝህባ ዝገልፅ ሓበሬታ የለን።
ኣብ መወዳእታ እቲ ኣብ ናይ ቴለግራም መትረባት ዝዝርጋሕ ዘሎ መልእኽቲታት ኣታላል ምዃኑን፤ ከምኡውን እተን ባንክታት ከምዘይፀሓፍኡን ኣረጋጊፁ ኣሎ።
ነዚ ጕዳይ እዚ ኣብ ግምት ብምእታው ሓቂቼክ ነቶም ተጠቀምቲ ኸምዚ ዝስዕብ ብምባል ይምዕዶም፡
- ኣድራሻ እቲ ወብሳይትን ዶመይናትን ይርኣዩ።
- ንቑሕን ተጠራጣርን ኩን፤ መንነት እቲ ፀሓፊ ናይቲ ሓበሬታ ፍለጥ፤ ከምኡ’ውን ካብቲ ትካል ኣረጋግፅ።
- ቅልጡፍ ስጕምቲ ኽትወስድ ንዚወርደካ ጸቕጢ ተቓወሞ ግዜ ወሲድካ’ውን ንሓቅነት/ተኣማኒነት እቲ ለኣኺ መርምር።
- ዝዀነ ይኹን ምጥርጣር ኣብ ዚህልወሉ እዋን ነቲ እተጠቅሰ ትካል ተወከስ።


text:
ሱዳናዊያን ዜጋታት ቤት ምኽሪ ሉኣላዊነት’ታ ሃገር ፈላመይቲ ጓል ኣንስተይቲ ሓላፊት ሚንስትሪ ፍትሒ ክኾና ንነዕማት ዓብደላ ብምዛዙ ከምዘሓጎሶም ገሊጾም።
ነዕማት ዓብደላ መሃመድ ፈላመይቲ ሓላፊት ሚንስትሪ ፍትሒ ኮይና ምምዛዝ ንሱዳን ጥራይ ዘይኾነ ንመላእ ኣፍሪቃ’ያ ዝብሉ ወገናት’ውን ኣይተሳእኑን ምክንያቱ ንሳ ኣብ ኣፍሪቃ መበል ሓሙሸይቲ ሓላፊት ፍትሒ ኮይና ዝተመዘዘት ጓል ኣንስተይቲ’ያ፡ ኣቐዲመን ጋና፡ኢትዮጵያ፡ሲሺልስን ሌሴቶን ጓል ኣንስተይቲ ሓላፊት ፍትሒ ምምዛዘን ይዝከር።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ተሓለቕቲ መሰላት ደቂ ኣንስትዮ ሱዳን ምምዛን ነዕማት ንመሰል ደቂ ኣንስትዮ ሱዳን ለውጢ ክመጽእ ተስፋ ይገብራ ምክንያቱ ሱዳን ሓንቲ ካብ ሰለስተ ሃገራት ንዓለምለኸ ሕጊ ምእላይ ኣንጻር ደቂ ኣንስትዮ ዝካየድ ኣድልዎ ዘይኣጽደቓ ሃገራት’ያ።
ነዕማት ወታሃደራዊ መሪሕነትን ተቓወምቲን ኣብ ወርሒ ነሓሰ,2019 ስምምዕ ካብ ዝፈራረሙ ነዚ መዝነት ዝተረቑሓት እንተኾነት ፈጻሚ አካል ሱዳንን ቤት ምኽሪ ሉኣላዊነት ግን ነቲ መዝነት ካልእ ወዲ ተባዕታይ ብምርቑሖም ተቓውሞ ኣልዒሉ ኔሩ። ድሒሩ ግን መዝነት ነዕማት ዓብደላ ኣብ ጥቕምቲ 10 ወግዓዊ ኮይኑ ኣሎ።
ብመሰረት ነሓሰ 17,2019 ዝተፈረመ ሕገ መንግስቲ’ታ ሃገር ሓላፊት ፍትሒ ንቤት ምክሪ ፍትሒ ዝምዝዝን ንላዕለዋይ ቤት ፍርዲ’ታ ሃገር ክመርሕ መዝነት ከምዘለዎ ይፍለጥ።


text:
Radio Erena: 16 June 2019
ኣብ ዶብ ኬንያን ሶማልን ኮለላ ኣብ ልዕሊ ዘካዪድ ዝነበረ ቃፍላይ ፖሊስ ኬንያ ብዝወረዶ ናይ ነታጒ ሓደጋ፣ ብዉሑዱ ዓሰርተ ሓደ ኣባላት ፖሊስ ከምዝተቐትሉ፣ ካብታ ሃገር ዝተፈነወ ዜና ኣመልኪቱ።
ኬንያ ካብ ጉጅለ ኣልሸባብ ክመጻ ንዝኽእል መጥቃዕቲ ንምቁጽጻር፣ ዶባ ብምስጋር ገለ ክፋል መሬት ሶማል ክትከታተል ጸኒሓ’ያ።
ትማሊ 15 ሰነ፣ ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ዶባት ክልቲኤን ሃገራት ተመሳሳሊ ሓለዋ ዘካዪዱ ዝነበሩ ኣባላት ፖሊስ ዝበዝሑ ምዉታትን ቁሱላትን ኮይኖም ከምዘለዉ’ዩ ዝግለጽ።
ኣብ ተመሳሳሊ እዋን፣ ኣብ መኪና ብዝተጻወደ ነታጒ እውን ብውሑዱ ሸሞንተ ኣባላት ፖሊስ ህይወቶም ስኢኖም ከምዘለዉ፣ ዘ ጋርዲያን ካብታ ሃገር ሓቢሩ።
ኣልሸባብ ናይቲ መጥቃዕታት ምሉእ ሓላፍነት ወሲዱ ከምዘሎ ወሃብ ቃል’ቲ ጉጅለ ዓብዲያሲስ ኣቡ ሙሳብ ኣፍሊጡ።
ኬንያን ሶማልን ኣብ ዶባተን ብዝንቀሳቐስ ጉጅለ ኣልሸባብ ጸጥታዊ ስግኣት ከምዘለወን ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ብጉዳይ ዋንነት ማያት እውን ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ዲፕሎማስያዊ ቁርቁስ ኣትየን ምቕናየን በብእዋኑ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።


text:
ናይ ኣሜሪካ ኩባንያ መድሓኒት ፋይዘር ምስ ኣብ ጀርመን ዝመደብሩ ኩባኒያ ባዮኔት ዘማዕበሉዎ ክታበት ቫይረስኮሮና ካብ 12 ክሳብ 15 ዓመት ንዝኾኑ ቆልዑት ውሑስን ኣድማዕን እዩ ኢሉ። እዚ ድማ ኩሎም ኣብያተ ትምህርቲ ኣሜሪካ ኣብ መወዳእታ እዚ ዓመት ዳግም ንክኽፈቱ ዘኽእል ዓብይ ምዕባለ እዩ ተሃቢሉ'ሎ።
ክልቲኦም ኩባኒያታት ትማሊ ሰሉስ ከምዝሓበሩዎ ኣብ ልዕሊ 2,200 ቆልዑት ዝተኻየደ ፈተነ ዋላ ሓደ ካብቶም ዝተኸተቡ ቆልዑ ብኮሮናቫይረስ ኣይተትሓዙን ኢሎም።
እቲ ክታበት ኣብዚ ሕጂ እዋን ኩሉ ልዕሊ 16 ዓመት ሰብ ክወስዶ ከምዝኽእል ፀዲቑ እዩ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ጀርመን ኦክስፎርድ ኣስትራዘኒካ ዝማዕበለ ክታበት ኮሮናቫይረስ ልዕሊ 30 ዓመት ሰባት ከይኽተቡ ኣጊዳ ኣላ፤ ምኽኒያቱ ድማ ናይ ደም ምርጋእ ከስዕብ ይክእል'ዩ ብዝብል ስኽፍታ እዩ።
ጀርመን ነዚ ዝወሰነት ካናዳ ንልዕሊ 55 ዝዕድሚኦም ሰባት ኣስትራዘኒካ ምሃባ ጠጠው ምስ ኣበለት ድሕሪ ሓደ መዓልቲ እዩ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብቶም ዝቕፅሉ ሰሙናት ን41 ሚሊዮን ሰባት ክታበት ንምሃብ ኣብ ወርሒግንቦት ከም ዝጅመር ፕረዚደንት ሲሪል ራማፎዛ ትማሊ ሰሉስ ገሊፆም።
ፕረዚደንት ራማፎዛ ሃገሮም ሓደ ግዜ ዝወሃብ 31 ሚሊዮን ክታበት ጆንሰን ኤንድ ጆንስ: ክልተ ግዜ ዝወሃብ 20 ሚሊዮን መጠን ዶዘ ክታበት ፋይዘር ንምምፃእ ስምምዕ ትዛዝም ኣላ ኢሎም ።ተወሳኺ ክታበታት ካብ ቻይናን ሩሲያን እውን ክመፅእ ይኽእል እዩ ኢሎም።


text:
ኤድስ-ናይ ተጻዋርነት ዓቕሚ ዘዳኽም ምልክታት
እዚ ሕማም እዚ ብHIV(Human immune deficiency virus)ዝመጽእ እዩ-እዚ ሕማም እዚ ከኣ ነቲ ናይ ምጽዋር ዓቕሚ ክሳብ ናይ መወዳእታ ደረጃ ክሳብ (ናይ ኤድስ ደረጃ) የዳኽምዎ።እዚ ሕማም እዚ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ብጾታዊ ርክብ ይመሓላለፍ ፡ብምትንኻፍ ደም ናይ ዝሓመመ ካልእ ሰብ፡ካብ ኣደ ናብ ሕጻን ብፍላይ ከኣ ኣብ ግዜ ሕርሲ ካብ ኣደ ናብቲ ሕጻን ከምኡ ውን ኣብ ግዜ ምጥባው ናብ ሕጻን ክመሓላለፍ ይኽእል።
እዚ ኤች ኣይቪ ቫይረስ ኣብ ምዕራባውያን ሃገራት ኣብ መወዳእታ 70ታት እዩ ተጋሂዱ ኣብ 20 ክፍለዘመን ማለት እዩ፡ካብቲ እዋን እቲ ንደሓር ሕማም ኤድስ ሓደ ካብቶም ኣብ ዓለም መጽናዕትታት ዝግበረሎም ሕማማት እዩ፡ክሳብ ሕጂ ውን መድሃኒት ዘይብሉ ሕማም ኮይኑ ኣሎ፡ግን ኣብ 90ታት ከኣ ሓደ “ኮክተይል” ዝተባህለ መድሃኒት ተረኺቡ ኣሎ(ሰለስተ ብሓንሳብ ዝውሰድ መድሃኒት ዘጠቓለለ እዩ)፡እዚ መድሃኒት እዚ ዕድመ ናይቶም ሕሙማት ንምንዋሕ ይሕግዝ፡እቲ መድሃኒት ምስተወስደ ከኣ ገለ ካብ ኣካላት ናይ ወዲ ሰብ እቶም ናይ ተጻዋርነት ዓቕምና ክትንስኡ ይጅምሩ(ብፍላይ ከኣ እቲ መድሃኒት ምስቲ ቫይረስ ኣብ ዝጋጨወሉ ቦታታት)፡ኤድስ ሕዱር ሕማም እዪ እቲ መድሃኒት ከኣ ብቀጥታ ንኸይትመውት ነቲ ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ብብርቱዕ ንኸይዳኸም ይከላኸል።ዋላ እካ ነቲ መድሃኒት ፈጺሙ ዘጥፍእ መድሃኒት እንተዘይሃለወ፡እቲ ቫይረስ ንኸይመሓላለፍ ዝከለኸል መድሃኒት ግን ኣሎ።
ምልክታት ናይ ኤድስ ክንዝክሮ ዝግበእና ነገር እንተደኣ ኣሎ ዋላ እካ ምልክታት ናይ ኤድስ ንኹሉ ማዕረ እንተዘይኮነ ፍሉይ ዝኾነ ምልክታት ናይ ኤች ኣይ ቪ ወይ ውሱን ዝኾነ መግለጺ የብሉን።ምልክታት ናይ ሕማም ኤድስ ድሕሪ ምሕላፉ ንመብዛሕትኡ ሰብ ንነዊሕ ዓመታት እቶም ምልክታት ይረኣዩ እዮም።እዚ ቫይረስ ዘሎዎ ሰብ ዘይውሑስ ዝኾነ ጾታዊ ርክብ ብምፍጻም ንኻልኦት ከመሓላልፍ ይኽእል እዩ፡ዋላ እካ እቶም ምልክታት ናይቲ ሕማም እንተዘይማዕበሉ ማለት እዩ።እቶም ምልክታት ናይዚ ሕማም እዚ ብብርቱዕ ዝኾነ መንገዲ ናይ ከም ረኽሲ ኣብ ሳንቡእ ፡ ምቕናስ ሚዛን ፡ዘይሓዊ ቁስሊ ኣብ ኣፍን መንሽሮን የኸትል።
ብኸመይ ነለልዮ? ኮምቦ ዝበሃል መርመራ ነቲ ቫይረስ ባዕሉ ንምልላይ ዝግበር መርመራ እዩ፡ከምኡ ውን ኣብቲ ቫይረስ ዝርከብ ብሮቲን ብምልላይ(ኣንቲገን ፒ24)ኤሊዛ ዝበሃል መርመራ ብምግባር፡እዚ ከኣ ሾውዓተ ሰሙን ድሕሪ በቲ ቫይረስ ምጥቃዕካ ዝግበር መርመራ እዩ፡መርመራ ኮምቦ ኣዝዩ ልሙድ እዩ።ኣብ ናይ እንሹራንስ ናይ ጥዕና ማእከልን ኣብ ነቲ ምርመራ ዝተወሰና ናይጥዕና ማእከላትን ከኣ ብዘይ ክፍሊት ይግበር እቲ መርመራ ኣብ ጥዕና ማእከላት ብዘይ ክፍሊት ይግበር እዩ ከም ኣብ በዓል ሕክምና ልቪኒስኪ እቲ ምርመራ ብማዕረ ንኹሉ እዩ ዝግበር።
ዝመሓላለፈሉ መንገዲ፡ፍኑው ዝኾነ ጸታዊ ርክብ ብዘይ መከላኸሊ ምስ አች ኣይ ቪ ዝሓመመ ሰብ ዋላ ቅድሚ እቲ ምልክታት ናይቲ ሕማም ምርኣዩ ፡ዝተለኽፈ ደም ብምትንካፍ፡ካልእ ዝተጠቕመሎም ስሪንጋታት ብምጥቃም ፡ካልእ ዝተጠቕሙሎም መራፍኣት ብምጥቃም ብዘይ መኸኑ መራፍእ ብምውጋእን ደም ብምሃብን ምውሳድን)ካብ ዝሓመመት ኣደ ናብቲ ዝውለድ ሕጻን ኣብ ግዜ ሕርስን ብምጥባውን ከኣ ይመሓላለፍ።
ንብዓት ጥፍጣፍ ረሃጽ ንፋጥ ሽንቲ ቀልቀል ኣየመሓላልፉን።ብሰላምታ፡ብምትሕቑቓፍ ምስዕዓም፡ብሓንሳብ ምብላዕን ምስታይን ኣብ ሓንቲ ሽንቲ ቤት ምጥቃም፡ናይ ሓባር ዝኾነ ሽጎማኖ ብምጥቃምን ኣይመሓላለፍን ።እቲ ሕማም ብመግቢ ኣይመሓላለፍን ብእንስሳታት ከም በዓል ጣንጡ ውን ኣይመሓላለፍን።
ብኸመይ ንፍውሶ፡እዚ እማም እዚ መድሃኒት የብሉን፡እዞም ኣብ ቀረባ ዓመታት ዝተማህዙ መድሃኒታት እምበኣር ነቲ ሕማም ፈጺሞም ዘጥፍኡ ኣይኮኑን፡እንታይ ደኣ ነቲ ዕድመ ናይቶም ሕሙማት ከናውሑን ከመሓይሹን ጥራሕ እዮም ዝኽእሉ።
መከላኸሊ፡ግቡእ ኣጠቓቕማ ኮንዶም ምዝውታር ጽቡቕ ይከላኸል እዩ።
ምእንቲ ኤች ኣይቪ ዘሎናን ዘይብልናን ንምፍላጥ ቅድሚ ዝኾነ ይኹን ዘይ ውሑስ ጾታዊ ርክብ ምፍጻምና መርመራ ክንገብር ይግባኣና ፡ ክሳብ እቲ ናይ መርመራ ውጽኢት ዝፍለጥ ከኣ ውሑስ ዝኾነ ጾታዊ ርክብ ክንጥቀም ይግባእ።
ናይ ትጽቢት ግዜ፡መብዛሕቲኡ ግዜ ነቲ ቫይረስ ድሕሪ ምቅላዕካ ሰለስተ ሰሙናት እዩ ዝረአ ነቲ ሕማም ምሉእ ብምሉእ ንምርግጋጽ ግን 12 ሰሙን ምጽባይ ይግባእ።
ሄፓቲትስ ቢ(ሕማም ጸላም ከብዲ)
እዚ ሕማም እዚ እምበኣር ብሓደ ቫይረስ ኣብ ጸላም ከብዲ ረኽሲ ይፈጥር፡ዝተፈላለዩ ዓይነት ናይ ጸላም ከብዲ ሕማማት ኣሎዉ፡A B C D E
እዚ ናይ ጸላም ከብዲ ሕማም እዚ ካብ -B ሄፓቲቲስ B HBV ዝበሃል ቫይረስ ዝመሓላለፍ እዩ፡እዚ ሕማም እምበኣር ብፈሳሲ ናይ ዝተለኽፈ ወይ ረኽሲ ካብ ዘሎዎም ነገራት ይመሓላለፍ፡ብፍላይ ከኣ ብዝተለኽፈ ደምን ኣብ ግዜ ጾታዊ ርክብን።እቲ ሕማም ከኣ ኣብ ጸላም ከብዲ እዩ መብዛሕቲኦም ናይዚ ሕማም እዚ ሕሙማት (85%) ምሉእ ብምሉእ ይሓውዩ እዮም፡ነቲ ሕማም ዝከላኸልሉ ናይ ተጻዋነት ዓቕሚ ውን የጥርዩ እዮም፡ውሑዳት ካብቶም ሕሙማት ግን ዳርጋ ንብዙሕ ዓመታት በቲ ናይ ጸላም ከብዲ ረኽሲ ንነዊሕ ክሳቐዩ ይኽእሉ።
ምልክታት ናይቲ ሕማም፡ ኣዝዩ ሓደገኛ ናይ ጸላም ከብዲ ረኽሲ ፡ሽውሃት ናይ ምዕጻው፡ ስግልግል ምባል፡ምሕካኽ የኸትል ፡እዚ ምልክታት እዚ ከኣ ድሕሪ በዚ ሕማም እዚ ምጥቃዕካ ካብ 6 ሰሙናት ክሳብ 6 ወርሓት ይረአ።ካብ ወለዶ ናይ ምምሕልላፍ ባህሪ ኣብዚ ሕማም እዚ ዝተለምደ ምልክታት እዩ።
ብኸመይ ንምርምሮ፡መርመራ ናይ ደም ብምግባር ክፍለጥ ይኽእል
ዝመሓላለፈሉ መንገዲ፡ኩሉ ዓይነት ጾታዊ ርክብ ብብልዕቲ(ናብ ብልዕቲ ብምእታው)ብኣፍን ብመዓኮርን ዘይ ውሑስ ጾታዊ ርክብ ምስ ሕማም ናይ ጸላም ከብዲ ዘሎዎ መጻምዲ።ካብ ኣደ ናብ ውላዳ ኣብ ግዜ ሕርሲ ውን ይመሓላለፍ እዩ።ብተወሳኺ ከኣ ደም ብምትንካፍ ብዝተጠቕሙሉ መርፍእ ምጥቃም ምኡውን ብዝተጠቕሙሉ መርፍእ ብምጥቃም ይመሓላለፍ።
ብኸመይ ንከናኸኖ?ነዚ ብርቱዕ ደረጃ ሕማም መድሓኒት የብሉን።ብዙሕ ግዜ ምሉእ ብምሉእ ይሓዊ እዩ።እቲ ሕማም ኣብ ዝብእሰሉ ግዜ ከነዕርፍ ኣሎና ፡ዳየት ክንገብር ኣሎና ኣልኮል ካብ ምስታይ ከኣ ክንጥንቀቅ ይግበኣና።
ዘኸትሎም ሽግራት፡ እቲ ዝሽከሞ ቫይረስ ኣዝዩ ሓደገኛ ኮይኑ ናይ ጻላም ከብዲ ረኽሲ(ማህሰይቲ) የኸትል፡ዕንወትን መንሽሮን ኣብ ጸላም ከብዲ ውን የኸትል እዩ።
መከላኸሊ፡ትኽክለኛ ኣጠቓቕማ ኮንዶምን ምዝውታር ጽቡቕ ውሕስነት ኣሎዎ፡ነዚ ናይ ሄፓቲትስ ቢ ዝበሃል ሕማም ክታበት ብምውሳድ ካብ ምምሕልላፍ ናይቲ ሕማም ምክልኻል ይከኣል እዩ።
እቲ ሕማም ኣብ ግዜ ጥንሲ እንተኾይኑ ብቐጥታ ብናይ ደቂ ኣንስትዮ ሓኪም ወይ ከኣ ሓፈሻዊ ሓኪም ኣይምርመርን እዩ።
ክታበት ናይ ሕማም ጸላም ከብዲ ኣብ ሰለስተ ደረጃታት ብምኽፋል እዩ ዝወሃብ፡እቲ ክታበት ከኣ 90% ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ኣሎዎ
ናይ ትጽቢት ግዜ -6 ወርሒ
ናይ ጸላም ከብዲ ሕማም ካብ E-1A
ካብ ብናይ ቀልቀል ተረፍ ብምትንካፍ ናብ ኣፍ ይመሓላለፍ
ሄፓቲቲስ ካብ ዓይነት ሪሚንግ ከምኡ ውን ካብ ዓይነት A,E
እቲ ሕማም ከኣ ብዝተበከለ መግቢ ይመሓላለፍ ፡ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት ከኣ ብብዝሒ ይርከብ።
ናይ ትጽቢት ግዜ- ሕማም ጸላም ከብዲ A,E ኣብ መንጎ ክልተ ሰሙናት ክሳብ 6 ሰሙን ።
ሕማም ጸላም ከብዲ ካብ ዓይነት B,C,D
ብደምን ብፈሳሲ ካብ ኣካላትናን ይመሓላለፍ፡ብተወሳኺ ከኣ ብፈሳሲ ናይ ዘርኢ።እዞም ሕማማት እዚኦም ብፍላይ ካብ ዓይነት ቢ እንተኾይኑ ብጾታዊ ርክብ ይመሓላለፍ እዩ።
ሕማም ጸላም ከብዲ ካብ ዓይነት ሲ እንተኾይኑ ብመዓኮር ብዝግበር ዘይውሑስ ጾታዊ ርክብ ይመሓላለፍ እዩ።
ሕማም ጸላም ከብዲ ካብ ዓይነት B,C,D ክሳብ 6 ወርሒ
ጸላም ከብዲ ዝሓመሙ ሰባት ብኸቢድ ናይ ጸላም ከብዲ ረኽሲ እዮም ዝሳቐዩ፡ዳርጋ ካብ 5%-10% ካብቶም ዝተጠቕዑ ሕማም ኣየጥርዩን ናይቲ ሕማም ተጠቃዕቲ ዝኾኑን ብእኡ ዝሳቐዩን ከኣ ኣሎዉ።
ንሕማም ጸላም ከብዲ ካብ ዓይነት A፡B ናቱ ክታበት ኣብ ሕክምና ልቪኒስኪ ውን ይርከብ እዩ(ክፍሊት ኣሎዎ)


text:
HPV ኣሕጽሮት ናይ „Humane Papilloma Viren“ እዩ።
ቫይረስ ሕማም ክፈጥሩ ይኽእሉ እዮም።
ሕማማት ናይ HPV ንኣብነት:
„ሕማም መንሽሮ ክሳድ ማህጸን“ ከምኡ `ውን „ቁስሊ ኣብ ብልዕቲ“.
ሕማም መንሽሮ ክሳድ ማህሰን ከቢድ ሕማም ኣካላት እዩ።
እዚ ክሳድ ማህጸን ኣብ ውሽጢ ሰውነት ኣብ ልዕሊ ብልዕቲ ጓል ኣንስተይቲ ይርከብ።
ቁስሊ ብልዕቲ ነኣሽቱ ሓመድዊ ሕራር ዝመስሉ እዮም።
ሓደ ሓደ እዋን ሳሓ ወይ ዘቃጽሉ እዮም።
HPV ብስጋዊ ርክብ ክመሓላለፍ ዝኽእል እዩ።
ብዙሓት ደቀንስትዮን ደቂተባዕትዮን እዚ HPV ይሕዞም እዩ።
ግን ኩሎም ስለዝሓዞም ጥራይ ይሓሙ ማለት ኣይኮነን።
„ክታበት“ ምበኣር ሕማም ከይሕዘኩም ይከላኸል።
„ክታበት“ ክበሃል እንከሎ:
እቲ ሕማም ከይትሓማ መርፍእ ትውገኣ።
እዚ መርፍእ ንኣካላት ነቶም ቫይረስ ከየጥቅዕዎ ይከላኸሉ።
ብዛዕባ እዚ ንሓኪም ማህጸንክን ክትውከሳ ትኽእላ ኢኽን።
ውሳኔ ንምግባር ክትሕግዘኪ ትኽእል እያ።
ክትከትበኪ እውን ትኽእል እያ።
ቅድሚ ፈልማይ ስጋዊ ርክብ ምፍጻምኪ እንተ ተኸተብኪ እቲ ዝበለጸ እዩ።
ክታበት ናይ HPV ብነጻ እዩ።


text:
እንቓዕ ብደሓን ናብ ኔዘርላንድ መጻእኩም !!
ኣብ ቀረባ እዋን ብስደት ናብ ኔዘርላንድ ምምጻእኩምን ኣብ ከባቢ ፍሪስላንድ ወይካአ ክሮኒንገን ከም እተመደብኩምን ተረዲኡና ኣሎ፥፥ ናይ ፍሪስላንድ ወይካአ ክሮኒንገን ማሕበረሰብ ንዓኹምን ንበተሰብኩምን ጽቡቅ ኣቀባብላ ዔርልኩም ክኸውን ተስፋ ንገብር፥፥
ካብ ዝነበርካዮ ሃገር ለቂቅካ ብስደት ናብ ካልእ ሃገር ክትከይድ ከሎኻ ዘሸግር ነገር ከም ዝኾነ እሙን እዩ፥፥ ሓዲሽ ባህሊ ፥ቓንቃ፥ኣመጋግባ፥ ዝተፈለየ ኣመሃህራ ስርዐት፥ ስራሕ ምስኣን ፥ ናይ ቤተሰብ ናፍቆት ምስ ካልእ ሕብረተሰብ ብቀሊሉ ምሕዋስ ዘሸግር ምኻኑ ንርዳእ፥፥
ኩሉ ነገር በዛ ሓጻር መልእኽቲ እኻ ክግለጽ እንተ ዘይከኣለ ሓደ ነገር ግን ንግንዘብ ንስኹምን በተሰብኩምን ዝሓለፍኩምዎን እትሓልፍዎ ዘለኹምን መገዲ እግዚኣብሄር ንጽቡቅ ከም ዝልውጦ ኣምላኽ ንዓኻትኩም ናብ እዚ ስፍራ እዚ ከምጽአኩም ከሎ ዓላማ ከም ዘለዎ ናይ ኣምላኽ ቃል ኣብ ሮሜ 8:28 ከምዚ ይብል  >
ኣብ ከባቢ ፍሪስላንድ ወይካአ ክሮኒንገን ዘሎና ኣሕዋትን ኣሓትን ከምቲ ኣብ ትንቢት ኢሳ፥ 55:6 ተጻሒፉ ዘሎ  > ከም ዝብል ካብ ዝተፈላለየ ስፍራ ካብ ኩፉእ ሓሳብን ሞትን ኣድሒኑ ኣብ እዚ ስፍራ ዘቀመጠና ኣሕዋትን ኣሓትን ናይ ኣምላኽ ውረታ ብምዝካር ከነምልኾን ከነገልግሎን ክንግዛኦን ከም ፍቃዱ ክንነብር ሕብረት ጌርና ኣሎና፥፥
ስለዚ ራሕቦት ወንጌላዊት ቤተክርስትያን እንቋዕ እግዚኣብሄር ብሰላም ናብ እዚ ስፍራ እዚ ኣምጽአኩም እንዳበለት ኣብ እዚ ከባቢ ፍሪስላንድ ወይካአ ክሮኒንገን ክሳዕ ዘለኹም ጊዜ ምሳና ሕብረት ክትገብሩን ኣብ ናይ ቤተክርስትያንና ፕሮግራም ክትካፈሉን ንስኹም ብዝፈቀድኩሞ ድማ ቤተክርስትያንና ከም ፍቋድ ኣምላኽ ካብ ልቢ ከም እተገልግለኩም በዚ ኣጋጣሚ ነረጋግጸልኩም፥፥
ናይ ቤተክርስትያንና ቆዋሚ ፕሮግራም
- ኩሉ ጊዜ ሰንበት ካብ 12:00 – 13:00 ትምህርቲ ወደ መዝሙር( ማስተር ላይፍ)
14 :00 – 16:00 ናይ ኣምልኾን ናይ ቃልን ጊዜ
- ኩሉ ጊዜ ረቡዕ ካብ ናይ ንጉሆ ሰዓት 10:00-13:00 ናይ ጾምን ጸሎትን
- ኩሉ ጊዜ ዓርቢ ካብ 21:00 – 22:00 ናይ መጽሓፍ ቅዱስ መጽናዕቲ ፍሪስላንድ
ኣምላኽ ብኹሉ ይባርኽኩም
ራሕቦት ወንጌላዊት ቤተክርስትያን
ሌዋርደን ፍሪስላንድ
> መዝ፥ 146: 9


text:
ኣብ ቤንሻንጉል ጉሙዝ፣ መን ከምዝኾኑ ዘይተፈለጡ ዕጡቃት ንወረዳ ሴዳል ከምዝተቆጻጸሩን ንገለ ሰበ ስልጣን’ቲ ክልል ከምዝቀተሉን ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።
ቢሮ ጸጥታን ህንጸትን እቲ ክልል ብወገኑ "ሴዳልን ከባቢኣን ኣብ ትሕቲ ዕጡቃት ወዲቃ" ንዝብል ዜና ነጺጉ። ሓላፊ’ቲ ቢሮ ከምዝገለጽዎ "ፈጻሚ እቲ መጥቓዕቲ፣ ዴሞክራሲያዊ ምንቅስቃስ ህዝቢ ጉሙዝ ዝተባሃለ ጉጅለ ሸፋቱ’ዩ" ከምዝበለ’ውን ተገሊጹ'ሎ።
ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ትማሊ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉሙዝ ዞባ ካማሺ እትርከብ ከባቢ 25 ሽሕ ህዝቢ ዝነብረላ ወረዳ ሙሉእ ብሙሉእ ክበሃል ብዝኽእል ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ዕጡቃት ሓይልታት ከምትርከብ ኣፍሊጡ።
እቶም ዕጡቃት ኣብ ህይወትን ንብረትን ሓደጋ ምውራዶም ኣብቲ መግለፂኡ ጠቂሱ: መንነትን ዕላማን እቶም ጉጅለ ዕጡቃትን እንታይ ከምዝኾነ ፣ኣብ ንብረትን ህይወትን ዘብፅሕዎ መጠን ሓደጋ ስጋብ ሕጂ ብዝርዝር ከምዘይፍለጥን እቲ ኮሚሽን'ውን ከምዘይበፅሖን ፣ ምስ ኣካላት መንግስቲ ኮይኖም ብምትሕግጋዝ የፃርዩ ምህላዎም ወሃቢ ቃልን ላዕለዋይ ኣማኻርን ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣቶ ኣሮን መዓሾ ይገልፁ ።
"ካብ ሚያዝያ 11 ጀሚሩ ኣብ ትሕቲ ዕጡቃት ሓይልታት ምውዓላ ሓበሬታታት ዘረዱኡና ፤ ከምኡ'ውን ብርክት ዝበሉ ነበርቲ እታ ወረዳ ፣ ኣመራርሓን ፖሊስን ካብቲ ኸባቢ ሃዲሞም ምኻዶምን እቶም ዕጡቃት ሓይልታት ናይ መንግስትን ህዝብን ንብረት ምቅፃሎም ፣ኣባላት ኣመራርሓን ሰራሕተኛታት ከምዝቀተሉን ክነረጋግፅ ኪኢልና ኢና። ሓይልታት ፀጥታ እቲ ኸባቢ'ውን ልዕሊ ዓቅሙ ከምዝኾኖን ክበፅሕሎም ፃውዒት ዘቅረቡሎም ኣካላት'ውን ብእዋኑ ዘይምብፀሖም ነበርቲ እቲ ኸባቢ ነጊሮምና:: "
ኣብ ቤንሻንጉል ጉሙዝ ሓላፊ ቤትፅሕፈት ፀጥታን ምርግጋኣትን ኣቶ ኣብዮት ኣልቤሮ ነቲ ወረዳ ሴዳል ኮነ ከተማኣ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ዕጡቃት ሓይልታት ኣትየን ዝብል ሓሳብ ኣይቅበሉዎን ።
"ሓደ ኸተማ ሙሉእ ብሙሉእ ተቆፃፂሮማ ክበሃል ዝኽእል መንግስቲ ሰላምን ሕግን ከኽብር ብዘይምኽኣሉ እቲ ኹነታት ካብ ዓቅሙ ንላዕሊ ኮይኑ ካልእ ሓይሊ ፀላኢ ነታ ዓዲ ክወራ ከሎ እዩ ።ኣብዚ እዋን ሓይልታት ምክልኻል ሃገር ኣብዚ ቦታ ተረኺቡ ምስ ሓይልታት ፀጥታ ኦፖሬሽናት እናሰርሑ ኣብ ዝርከቡሉ እዋን ኢና ንርከብ ። ብርግፅ ፀረ ሰላም ሓይልታት ናብታ ከተማ ኣትዮም'ዶ ንዝብል እወ ንብረት 'ውን ኣዕንዮም እንተኾነ ግን ነታ ኸተማ ይኹን ወረዳ ሙሉእ ብሙሉእ ፀረ ሰላም ሓይልታት ተቆፃፂሮማ ዝብል መግለፂ ልክዕ ኣይኮነን ።"
ብተወሳኺ ብዛዕባ ኣብ ህይወት ሰባት ዝወረደ ሓደጋ ከምዘሎ ኣይከሓዱን ብዛዕባ መቅተልትን ምጭዋይን ኣባላት መንግስቲ ግን ዝበፅሖም ሓበሬታ ከምዘየለ ገሊፆም ኣብቲ ዝነበረ ጎንፂ ካብ ክልቲኡ ወገን ዝበፅሑ ጉድኣታት ከምዘሎን ነዚ ዘፃርዩ ኣካላት ናብቲ ኸባቢ ተላኢኹ ክፅናዕ ሙዃኑ ሓቢሮም ። ብዛዕባ መንነትን ዕላማን እቶም ጉጅለ ዕጡቃት ንዝቀረበሎም ሕቶ ካብ ደገ ጥፍኣትን ውድቀትን ኢትዮጵያ ዝምነዩ ሓይልታት ዘዋፈርዎ ተለኣኣኺ ጉጅለ እዩ ክብሉ ተዛሪቦም ።


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከትማ ቫቲካን
ንመዋቲ ሓውና ደሓን ኩን ክንብሎ እንከሎ እቲ ብቋንቋ ጣልያን ኣድዮ ዝብል ትርጉሙ ኣብ ኢድ እግዚአብሔር ክኸይድ ነፋንዎ ማለት እዩ ክብሉ ስብከቶም ዝጀመሩ ቅዱስነቶም ኣብቲ ቅዳሴ ካብ ግሐ 20 ብዛዕባ ስንብት ጳውሎስ ኣብ ሚሊጦስ ምስ ሰብ ኤፈውሶን ምናዳ ኸኣ ምስቶም ንሱ ዝሾሞም ከምኡ እውን ወንጌል ዮሓንስ 14 ኢየሱስ ምስ ሓዋርያቱ ክሰናበት እንከሎ ኣጆኹም ኢሉ ቦታ ምስ ኣሰናደወ ናብኡ ክስሕቦም ምዃኑ ዝገልጽ ንባባት በብሓደ ምስ ተንተኑ ምስንባት ምፍልላይ ዝምህረና ዓቢ ነገር እንተደኣ ሃልዩ ንኩሉ ጥንጥን ኣቢልካ ሓዲግካ ምኽኣል ምስ ምንም ዘይምጥባቅ እቲ ዝበለጸ ከኣ ናብተን ምእንታኻ ቆሲለን ተዘርጊሐን ዝጽበያኻ ዘለዋ ኣእዳው መሓሪ ትኸይድ ስለዘሎኻ ደስ ዘብል እዩ እንክብሉ ሰበኾም። ኣብቲ ንባባት ተመሊሶም እንደገና በብሓደ እንታይ ከምዝምህር ምናዳ ሓደ ጓሳ ክገብሮ ዘለዎ ብምስክርነት ጀሚሮም ተፈሊኻ ምኽኣልን ትንቢትን ጸሎትን ተስፋን ንዝብላ ቃላት በብሓደ ተንቲኖም።
ምስክርነት!
ሓደ ጓሳ ይብሉ ቅዱስነቶም! ሓደ ጓሳ ከምቲ ቅዱስ ጳውሎስ ኣብ ሚልጦስ ምስ ሰብ ኤፈውሶን ዝገበሮ ወትሩ ምስ መጓሰኦም ይሰናበቱ። ታሪኽ ቅዱስ ጳውሎስ ከምዘመልክቶ ኩሎም ይበኽዩ ከምዝነበሩ ይገልጽ፣
ሓደ ጓሳ ሕይወቱ ወትሩ ብትእዛዝ እግዚአብሔር ከም እትንቀሳቀስ እናሓበረ ናብቲ መንፈስ ቅዱስ ዝሕብሮ ንምኻድ ክሰናበት ክኽእል ኣለዎ። ከምቲ ቅዱስ ጳውሎስ ‘ሕጂ ግና እንሆ፡ ኣነ ብመንፈስ ተኣሲረ ናብ የሩሳሌም እኸይድ ኣሎኹ፡ ብዘይ እታ፡ መንፈስ ቅዱስ፡ ማእሰርትን ጸበባን ኪጸንሓካ እዩ፡ እናበለ ኣብ ከከተማኡ ዚምስክረለይ ዘሎ እንተ ዘይኰይናስ፡ ኣብ የሩሳሌም እንታይ ከም ዚረኽበኒ ኣይፈልጥን እየ።’ (ግሐ 20.22) እቲ ኣብዚ ዘምጸኣኒ መንፈስቅዱስ ሕጂ ከኣ ናብ ክኸይድ ይእዝዝ ኣሎ ኣሞ ደሓን ኩኑ ክብል ክኽእል ኣለዎ።
ተፈሊኻ ምኽኣል!
ኣብ ሕይወት ብዙሕ ካብ ዝለመድካዮ ክትፍለ ሓያል እዩ። ኰይኑ እዚ ተሰናቢትካ ምኽኣል እንብል ክትፍለ ከምዘሎካ እውን ስለዝሓትት ተፈሊኻ ምኽኣል የድሊ። ምናዳ ካብ ናይ ዓለም ነገራት ከምዝሞተ ኰና ክንፍለ ክንክእል ኣሎና። ኣብ ርእሲ እዚ ድማ ሓደ ጓሳ ክሰናበት እንከሎ ነቲ ተልእኮኡ ንጒስነቱ ንካልኦት ከምዘረክብ እሞ ከኣ ብጽቡቅ መንፈስ ከረክብ ከምዘለዎ ቅዱስ ጳውሎስ ነቶም ዝሰናበቶም ጓሶት ዝብሎ ንስማዕ። ‘ስለዚ ንርእስኹምን ነታ ብገዛእ ደሙ ዘጥረያ ማሕበር ጐይታን ክትጓስዩ፡ መንፈስ ቅዱስ ኤጲስቆጶሳት ገይሩ ኣብኣ ዝሸመኩም ኲሉ መጓሰ ሐልዉ’ (20.28) እዚ ማለት ከኣ ሓልው ተጋደሉ ደጊም ክንዲሰብ ኣኺልኩም ኢኹም በይንኹም እየ ዝሓድገኩም ዘሎኹ ኣይትሕመቁ ንቅድሚት ገስግሱ ከም ማለት እዩ።
ትንቢትን ጸሎትን!
ሓደ ጓሳ ክሰናበት እንከሎ ትንቢታዊ እውን እዩ። ነቲ ድሕሪኡ ክኸውን ዘለዎ ብመንፈስ ቅዱስ ይግለጸሉ ነቲ ጒዕዞ ብከመይ ክቅጽልዎ ከምዘለዎም ከመይ ገሮም ክከላኸሉ ከምዘለዎም ይገልጽ። ክጥንቀቁ ይሕብር። ቅዱስ ጳውሎስ እውን ኣግሂዱ ንሱ ምስ ከደ እኩያት ተዃሉ ክመጽዎም ከምዝኾነ ዘይኮነ ዝምህሩ ክመጹ ከምዝኾነ ኣግሂዱ ይነግሮም። ኰይኑ ግን ተስፋ ክቈርጹ ክፈርሁ ከምዘይብሎም ናብ እግዚአብሔር ከምዘማዕቊቦም ይነግሮም።
ተስፋ!
ቅዱስነቶም ካብ ናይ ቅዱስ ጳውሎስ ምስንባት ኣብታ ናይ ኢየሱስ ይሳገሩ እሞ ነታ ናይ ኢየሱስ ፍሉይ ዝገብራ ተስፋ ዘለዋ ደስ ትብል ምዃና ነቲ ኢየሱስ ‘ልብኹም ኣይሸበር! ኣጆኹም እመኑ! ከይደ ቦታ ከሰናድወልኩም እየ!’ ክብሎም እንከሎ ሕይወት ተሰናቢትካ ምኽኣል ከምእትምህር እዚ ከኣ ካብ ናኣሽቱ ነገራት ጀሚርካ ክሳብ እታ ናይ መጨረሻ ምስናባት ምዃና ከምዚ ክብሉ ገሊጾም። ንዓና ንኩልና ጐይታ ነዛ ጸጋ እዚኣ ይዓድለና! ተሰናቢትካ ንምኽኣል ክንመሃር! እዚ ጸጋ ናይ ጐይታ እያ! ንለምኖ እንክብሉ ስብከቶም ዛዘሙ።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ሚያዚያ 16. 2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ዮሓ.6:22-29
ንጽባሒቱ እቶም አብ ስግር ባሕሪ ደው ኢሎም ዝነበሩ ሕዝቢ ብዘይካ ሓንቲ ጃልባ ኻልእ አብኡ ከም ዝኸዱ እምበር፥ ኢየሱስ ምስ ደቂ መዛሙርቱ ናብታ ጃልባ ኸም ዘይደየበ ረአዩ። እንተኾነ፥ ኻልኦት ጀላቡ ካብ ጥብርያዶስ ናብ ጥቓ እታ ጎይታ ዝባረኾ እንጌራ ዝበልዑላ ቦታ መጸ። ሽዑ እቶም ሕዝቢ ኢየሱስ ኮነ ወይ ደቂ መዛሙርቱ አብኡ ኸም ዘየለዉ ምስ ፈለጡ ናብተን ጀላቡ ደይቦም ንኢየሱስ ኬናድይዎ ናብ ቅፍርናሆም መጹ። አብ ስግር ባሕሪ ምስ ረኸብዎ ኸአ “ መምህር! መአዝ ደአ ናብዚ መጺእካ፧” በልዎ። ኢየሱስ ድማ “ እተናድዩኒ ዘለኹም እንጌራ በሌእኹም ስለ ዝጸገብኩም ኢኹም እምበር፥ በቲ ዝረ አኹምዎ ትእምርቲ ኸም ዘይኮነ ብሓቂ ብሓቂ፥ እብለኩም አሎኹ። እምበአር ምእንቲ እቲ ኃላፊ ምግቢ ዘይኮነስ ምእንቲ እቲ ወዲ ሰብ ዚህበኩም ንዘለዓለማዊ ሕይወት ዚኸውን ምግቢ ጸዓሩ። ምኽኒያቱ እዚ ሓቂ ኸም ዝኾነ እግዚአብሔር አቦ ብማኅተሙ መስኪሩሉ ኢዩ” ኢሉ መለሰሎም። ስለዚ ንሳቶም “ፍቃድ አምላኽ ክንመል እሲ እንታይ ንግበር፧” በልዎ። ኢየሱስ ከአ “ፍቓድ አምላኽ በቲ ንሱ ዝለአኾ ኽትአምኑ እዩ” በሎም፡:
- አስተንትኖ
“እምበአር ምእንቲ አቲ ሓላፊ ምግቢ ዘይኮነስ ምእንቲ አቲ ወዲ ሰብ ዚህበኩም ንዘለአለማዊ ሕይወት ዚኸውን ምግቢ ጸአሩ። ። ኣብ ወንጌል ዮሓንስ ምዕራፍ 6 እቶም ንክርስቶስ ዚስዕቡ ዝነበሩ ሕዝቢ፡ እንጌራ ከብዝሓሎም ክምግቦምን ድሕሪ ጸኒሑ፡ ንሳቶም ነታ ንሱ ዝህቦም መግቢ ደልዮም ኣሰር ኣሰሩ ክስዕብዎ ከምኡ ብዛዕባ ሙሴ ነቦታቶም ዝሀቦም ሰማያዊ መግቢ ይዛረብዎ።
እግዝኣብሔር ንሕዝቢ ኢስራኤል ኣብ ምድረ በዳ ብጥሜትን ጽምእን ከይጥቅዑ ንሱ ምስኣታቶም ከም ዝጉዓዝን ከዝፍቅሮም ዝሓልየሎምን ከፍልጦም ማና ካብ ሰማይ ኣውረደሎም፡ ማይ ከኣ ካብ ከውሒ ኣንትዓሎም (ዘጽ 16፡14፡ ዘንለቁ 20፡11) ነቲ መግቢ ከኣ “እንጌራ ኣምላኽ”፣ “ሰማያዊ መግቢ”፣ “ናይ መላእኽቲ መግቢ” እናበሉ ይጽውዕዎ ነበሩ። ስለዚ አይሁዳውያን በቲ ክርስቶስ ጎይታ ዝሃቦም መግቢ ዝለዝዓገቡ፡ ነዚ መግቢ ንክህቦም ከናድይዎ ይርከቡ። ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ እምበአር እቲ ሓሳባት አይሁድ ጌጋ ምኻኑ ንኸረድእ “ እተናድዩኒ ዘለኹም እንጌራ በሌእኹም ስለ ዝጸገብኩም ኢኹም እምበር፥ በቲ ዝረ አኹምዎ ትእምርቲ ኸም ዘይኮነ ብሓቂ ብሓቂ፥ እብለኩም አሎኹ። እናበለ ክዛረቦም ን ክምልሰሎምን ይርከብ። ክርስቶስ ነቲ ስጋዊ መግቢ ክህብ አይመጸን እንታይ ደአ መንፈሳዊ መግቢ። እቲ ናቱ ተልእኾ ነቲ ንነብስና ዝኾውን መግቢ ክሰርዕ ኢዩ አብዚ ምድሪ እዚ ዝመጸ። “እተናድዩኒ ዘለኹም” ነዚ ክገልጽ ከሎ ቅዱስ አጎስጢኖስ “ንመንፈስ ዘይኮነስ ንስጋ እናበለ ይገልጾ።
ክንደይ ኢና አብ መዓልታዊ ሕይወትና መንፈሳዊ ሕይወትና ንምምጋብ ናብ ክርስቶስ ናብ ቤተክርስቲያኑን ናቅብ ምስጢራቱን እንኸይድ አብ ጸሎት እንጽመድ። ብዙሕ ግዜ አብ ጸሎት እንጽመድ ወይ ናብ ጸሎት እንጎዪ አብ ግዜ ሽግርና ማለት ስጋዊ አድላይነት ምስ ዝህልወና ጥራይ ኢና፡ ናብ እግዚአብሔር አምላኽና ክፈትሓልና እንጎዪ።
እምበአር ምእንቲ እቲ ኃላፊ ምግቢ ዘይኮነስ ምእንቲ እቲ ወዲ ሰብ ዚህበኩም ንዘለዓለማዊ ሕይወት ዚኸውን ምግቢ ጸዓሩ። እቲ ዓለም እትህበና መግቢ ናይዚ ዓለምን ሃላፋይን ክኸውን ከሎ እቲ ካብ ወዲ ሰብ ማለት ካብ ክርስቶስ ጎይታና አምላክና እንረኽቦ መግቢ ግና ዘለ ዓለማዊ ሰማያዊ ምካኑ ይገልጽ፤፡ እዚ መግቢ እዚ ከአ ንሱ ጥራይ ኢዩ ክህበና ዝኽእል። አብዚ ናይታ ሳምራዊት ሰበይቲ አብ ዮሓ.4፡14 ዘሎ ክነንብብ ንኽ እል” እቲ አነ ዝህቦ ማይ አብኡ ንዘለ ዓለም ሕይወት ዚፍልፍል ዓይኒ ማይ ኪኾነሉ እዩ እምበር ንዘለ ዓለም አይክጸም እን ኢዩ” በላ፡ እታ ሰበይቲ ከአ “ ጎይታይ ኸይጸምእ እሞ ኽቐድሕ ድማ ናብዚ ኸይመጽ እሲ ፥ ካብቲ ማይ እቲ ሃበኒ” በለቶ።
“ፍቃድ አምላኽ ክንመል እሲ እንታይ ንግበር፧ ኢየሱስ ከአ “ፍቓድ አምላኽ በቲ ንሱ ዝለአኾ ኽትአምኑ እዩ” በሎም፡፤ ማለት በቲ እግዚአብሔር አብ ንዓና ንደቂ ሰባት ካብ ሓጢአት ንምድኃን አብ መንጎና ንኽመላለስ መገዲ ድኅነት፤ መገዲ ዘለዓለማዊ ሕይወት፤ ንኽሕብር ንኽሰብኽ ዝመጸ አምላክ አብ ሕይወትና ክንቅበሎን ክንስዕቦን ክንሰምዖን።
ኢየሱስ ፍቓድ አምላኽ ክብል ከሎ ንኹሉ ነዚ አብ ዓለም ዘጋንፈና ጸገማትን መስቀውልን እንተኾነ ተቀቢልካ ምኽአል ማለት ኢዩ። ምኽኒያቱ ባዕሉ ክርስቶስ ነቲ ኩሉ ዘጋነፎ ሽግራት ፍቃድካ ይኹን እናበለ ኢዩ ዝተቀበሎ። ዝለዚ ንሕናውን ነቲ ፍቃድ አምላኽ ንምፍጻም ደአ ንተዓተቅ እምበር ካብኡ ከንሃድም ክንጽዕር፡ ንፍቃድ አምላኽ ወትሩ ምእዙዛት ኮይና ክንርከብ የድሊ። “ንስኻትኩም ግና ቕድም መንግሥቲ አምላኽን ጽድቁን ድለዩ” ማቴ.6:33
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር