text:
Published: 02 August 2017
ካብቲ ብራእይ ከይደዮ ዝሓደርኩ ተመስጦ ተመሊሰ፥ ነፍሰይ ክፈልጥ ምስ-ጀመርኩ፥ ኣእምሮይ ዝስሕት ዘሎኹ ኮይን’ዩ ተሰሚዑኒ። ኣበይ ከም-ዘለኹ-? ክፈልጥ እኽእል ኣይነበርኩን። እቲ ምሳይ ዝሓደረ ክዳውንቲኸ ኣበይ ደኣ ከይዱ-? ብምባል ኣብ ሃሰውሰው ኣቶኹ። እዚ ኩሉ’ዚ ከኣ ንሓሳባተይ ኣዋቕዖ። ናብቲ ዝሓደርኩዎ ቦታ ክምለስ፥ ሃረር ካብ ምባለይ ዝተላዕለ ከኣ፥ “-ኣታ ጎይታይ-! በጃኻ ካብዚ ዓለም’ዚ ርሒቐ ከም-ዝነብር ግበረኒ። ከመይሲ ስለ-ዘፍቅረካ ካባኻ ርሒቐ ክነብር ኣይክእልን’የ። ብዘይ ፍቕርኻ ከኣ ኣነ ሕይወት የብለይኒ። እቲ ካብ ኣዕይንትኻ ዝወጽእ ዝነበረ ብርሃን፥ ምንም እንተኾነ ክርስዖ ዝኽእል ኣይኮንኩን -”
እቲ ተመሲጠ ክርእዮ ዝሓደርኩ ራእይ፥ ምንም እንተኾነ ካብ ኣእምሮይ ክወጽእ ኣይከኣለን። እቲ ካብ ኣፍ ጎይታይ ክሰምዖ ዝሓደርኩ ቃላት’ውን፥ ሕጂ’ውን ብዘይ ምቁራጽ ኣብ እዝነይ ይቓጭል ኣሎ። በዚ ኩሉ’ዚ ከኣ፥ መወዳእታ ዘይብሉ ሓጎስ ይስመዓኒ’ሎ። እቲ ክርእዮ ዝሓደርኩ ኣደናቒ ሕብርታት’ውን፥ ከምዚ’ዩ ዝመስል ኢለ ክገልጾ፥ ንዕኡ ክገልጽ ዝኽእል ቃላት የብለይን። ስለዚ’ውን ዓቕሚ ሰብ ክበጽሖ ካብ ዝኽእል ንላዕሊ፥ ተኣምር’ዩ ክበሃል እንተ-ዘይኮይኑ፥ ወረቐትን ቀለምን ክገልጹዎ ይኽእሉዎ’ዮም ኢልካ ዝሕሰብ ኣይኮነን።
ብዝኾነ ዝብሎን ዝገብሮን ጠፊኡኒ፥ ፈዚዘን ተዓኒደን ምስ ጸናሕኩ፥ ንጓለይ ካብ ድቃሳ ኣበራቢረ ከም-ትትንሥእ ገይረያ። እቲ ኣብ ሕልመይ ዝረኣኹዎ ራእይ ድማ ነጊረያ። ንምዃኑ ኣብቲ ሽዕኡ እዋን፥ ገለ ክብል ሰሚዕክኒ ደኾን ትኾኒ-? ኢለ’ውን ተወኪሰያ። ንሳ ግና “-ኣደየ-! በጃኺ ድምጽኺ ኣትሕት ኣቢልኪ ተዛረቢ። ንምዃኑኸ መን’ዩ-? ምሳኺ ተዛሪቡ ኢላ’ያ ዝሐተተትኒ። መልኣኽዶ ክኸውን ይኽእል ድማ በለትኒ። ገለ ከም-ዘይረኣየት ምስ-ኣረጋገጽኩ ድማ፥ ምስኣ ዘረባ ክቕጽል ኣይደለኹን። ከመይሲ እቲ ኣነ ዝረኣኹዎ መልኣኽ ኣይነበረን። ኣነስ መን ምዃኑ ኣጸቢቐ ተረዲአዮ እየ።
ብድሕሪ’ዚ ቀጺለ ዝኸድኩ፥ ናብ ወደይ እየ። ከምቲ ንጓለይ ዝሓተትኩዋ ገይረ ድማ፥ ንዕኡ’ውን “-ገለ ኣብ እዋን ለይቲ ተበራቢርካ እንተ-ኔርካ፥ እንታይ ክገብር-? ወይ እንታይ ክብል ሰሚዕካኒ-?-” ክብል ተወኪሰዮ። ግዳስ ወደይ’ውን ዝረኣዮ ነገር ኣይነበሮን። ንሱ’ውን ከም ኃውቱ መልኣኽ ኢኺ ርኢኺ ትኾኒ’ዩ ኢሉኒ። እቲ ኣነ ዝረአኹዎ ግና፥ ልዕሊ መልኣኽ ከም-ዝኾነ ልበይ ኣሚኑ ተቐቢሉዎ እዩ። ርግጽ’ዩ ኣነ’ውን እቲ ኣብ ራእይ ምሳይ ዝተዛረበ ሰብኣይ፥ መን ምዃኑ ኣረጋጊጸ ዝፈልጥኩዎ ነገር ኣይነበረንን። ንሱ’ዩ ዝኸውን ኢለ ዝጠረጠርኩዎ ግና ነይሩኒ እዩ። በዓል-ቤተይ’ውን ብዘረባና ካብ ምድቃሱ ተበራቢሩ፥ ነቲ ንገብሮ ዝነበርና ዘረባ ተሓዊሱዎ እዩ። ንሱ ብወገኑ’ውን፥ እቲ ኣነ ኣብ ራእይ ዝረአኹዎ ሰብኣይ፥ እቲ ጻድቕ-ዮሴፍ’ዩ ክኸውን ዝኽእል በለ።
ብዝኾነ መሬት ወጊሑ፥ ናብ ሥርሐይ’ውን ኣንጊሀ ገስገስኩ። እቲ ዝሓደርኩዎ ለይቲ ስለ-ዘጨነቐኒ ድማ፥ ዝኾኖ ክሳብ ዝጠፍኣኒ ምርግጋእ ሰኣንኩ። ንሳሚያ ድማ እቲ ዝኾነ ኩሉ ምስ-ኣዘንተኹላ፥ እዚ ዝረኣኹዎን ስመይ ጸዊዑ ምሳይ ዝተዘራረበን፥ መን ክኸውን ይኽእል ኢልኪ ትግምቲ-? ኢለ ተወከስኩዋ። ግዳስ ሳሚያ በቲ ዝነገርኩዋ ኩሉ፥ ኣብ ዓቢይ ምግራም ኣትያ ስለ-ዝነበረት፥ ከው ኢላ ጥራይ ትጥምተኒ ነበረት። ኣነ ድማ ብዛዕባ’ቲ ዝሓደርኩዎ ራእይ፥ ብቐጻሊ ይገልጽ ነበርኩ። ብውሽጠይ ተዛረቢ ዝብል ኃይሊ ይደፍኣኒ ስለ-ዝነበረ፥ ስቕ ክብል እኽእል ኣይነበርኩን። ብዛዕባ’ቲ ክርእዮ ዝሓደርኩ ራእይ ኩሉ፥ ክገልጽ ከሎኹ ድማ ሰውነተይ ይህውኸንን የንቀጥቅጥን ነበረ።
ብዝኾነ ሳሚያ እቲ ዝቐለለ ኮይኑ ዝረኸበቶ፥ ኣሳእል ካብ ቦርሳኣ ኣውጺኣ ከተርእይኒ ስለ-ዝኾነ፥ በበይኖም ኣሳእል ኣውጺኣ ከተርእየኒ ጀመረት። ካብቲ ኣሳእል ድማ እዚ’ዩ እቲ ዝረኣኹዎ ኢለ፥ ናብ ሓንቲ ስእሊ ኣመልከትኩ። እታ ስእሊ ድማ፥ ናይ ጎይታና ኢየሱስ-ክርስቶስ ምዃና፥ ሳሚያ ኣረጋገጸትለይ። ብድሕሪኡ ሳሚያ “-ፍቓድኪ እንተደኣ ኮይኑ ምስ ካህን ክትዘራረብስ ቈጸራ ምሓዝኩልኪ-” ዝብል ሓሳብ ኣቕሪባትለይ። ኣነ’ውን ነቲ ሓሳብ ኣይተቓወምኩዎን። ብርግጽ ነፍሰይ ክረጋግኣለይ እንተደኣ ኮይኑ፥ ምስ ናይ ቤተ-ክርስቲያን ሰባት ክዘራረብ ከም-ዝግበኣኒ ኣነ’ውን ኣይሰሓትኩዎን።
ምስ ሳሚያ ዝነበረኒ ምዝርራብ ወዲኤ፥ ናብ ቤት-ጽሕፈተይ የምርሕ ኣብ ዝነበርኩሉ ግዜ፥ ሞፌድ ዝተባህለ ክርስቲያን ዝኾነ መምህር ኣብ ሓሳበይ መጸኒ። ንሱ ናይ ሳይንስ መምህር ክኸውን ከሎ፥ ኣብቲ ንክልተ-ዓመት ዝኸውን ግዜ ኃቢርና ዝሠራሕናዮ፥ እምነት ክንበሮ ዝኽእል እሙን ሰብ ኮይኑ ምሳይ ሠሪሑ’ዩ። እቲ ኣነ ኣብ ልዕሊ ክርስቲያን ዝፍጽሞ ዝነበርኩ ሕማቕ-ተግባራት ከም-ዘለዎ ኮይኑ፥ ንሱ ግና ምሳይ ዘይልወጥ እሙን ሰብ ኮይኑ’ዩ ተጓዒዙ። ኣነ ንዕኡ ብውልቂ ኮነ፥ ኣብ ልዕሊ’ቶም ካልኦት ክርስቲያን’ውን፥ ዘይፈጸምኩዎ ግፍዒ ኣይነበረን። ሞፌድ ግና ንኩሉ ክጸውር ትዕግስቲ ዝተዓደለ ሰብ’ዩ ነይሩ። ኣነ ሰብ መሰል ኣራዊት ዝተቐየርኩ ዓይነት ሰብ ምንባረይ ኣይክሕዶን’የ። ሞፌድ ግና ምስቲ ኩሉ ዝነበረኒ ኩርኳሕ ዝኾነ ጠባይ፥ ክርሕቀኒ ይደሊ ኣይነበረን።
ኣብ ቤት-ጽሕፈቱ እትው ምስ-በልኩ ድማ፥ ጋዜጣ ክነብብ’ዩ ጸኒሑኒ። ርእይ ምስ ኣበለኒ ድማ፥ ኣብቲ ኩነታተይ ገለ ኣስተብሂሉ ግዲ ኮይኑ “-እንታይዶ ሓዲሽ ነገር ተፈጢሩ’ዩ-? ክብል ተወከሰኒ። እቲ ሕቶኡ ክጽበዮ ዝጸናሕኩ ስለ-ዝኾነ፥ ዘገርመኒ ኣይነበረን። ብዝኾነ እቲ ኣብ ራእይ ዝረኣኹዎ ኩሉ፥ ሓደ ብሓደ ክትርኸሉ ኣይተጸገምኩን። ሞፌድ ናይ ዋዛ ሰብ ስለ-ዘይነበረ፥ ኩሉ እርይ ቁጽር ኣቢለ ከዘንትወሉ ሓተተኒ። እናገለጽኩሉ ከሎኹ ድማ ኣብ ስምዒት ኣትየ ርእሰይ ምቁጽጻር ስለ-ዝሰኣንኩ፥ ኣብ ብኽያት ኣተኹ።
ሞፌድ እቲ ዝነግሮ ዝነበርኩ ታሪኽ ስለ-ዝመሰጦ፥ ብምድግጋም ኣዳቒቑ ክሰምዖ ደለየ። ኣነ’ውን ደጋጊመ ክነግሮ ምንም ዝህከየሉ ምኽንያት ኣይነበረንን። ብድሕሪ’ዚ ሞፌድ ርእሱ ናብ ሰማይ ኣቕኒዑ ተመስገን-!! ክብል ሰማዕኩዎ። ብድሕር’ዚ እቲ ኣብ ራእይ ዝረኣኽዮ መን ምዃኑዶ ክነግረኪ ትደልዪ ኢኺ-? በለኒ። ኣነ ድማ እዚ ደኣ እንታይ ምሕታት የድልየካ ንገረኒ እምበር በልኩዎ። እምበኣር ንሱስ ጎይታና ኢየሱስ-ክርስቶስ’ዩ ብምባል ድማ ኣረጋገጸለይ። ብዘየጠራጥር መንገዲ ድማ፥ እቲ ስመይ ጸዊዑ ከዘራርበኒ ዝሓደረ፥ ባዕሉ ጎይታና ኢየሱስ-ክርስቶስ ምዃኑ ኣረጋገጽኩ። ንሓጎሰይ ድማ ወሰን ኣይነበሮን።
ካብ ብዝሒ ምሕጓሰይ ዝተላዕለ ከኣ፥ ንብዓተይ ይፈስስ ነበረ። ክዕገተለይ ከኣ ኣይከኣለን። ሞፌድ ድማ ዕልል-!! በሊ እምበር፥ ዘንብዕ ምኽንያት የብልክን ብምባል ከረጋግኣኒ ደለየ። እቲ ንብዓት’ቲ ግና ክኽልከል ዝኽእል ኮይኑ ኣይረኸብኩዎን። ካብ ድሌተይ ወጻኢ ከኣ እቲ ንብዓት ይፈስስ ነበረ። ሞፌድ ድማ ክሳብ ዝውድእ ስቕ ኢሉ ምጽባዩ ቀጸለ። ኣብቲ ኩነታት’ቲ እርከብ እናሃሎኹ ድማ “-ሞፌድ ክርስቶስ ንኽርኢስ ኣነ መን’የ-? ንከዘራርበኒ እንተኾነስ ኣነ መን’የ-? እቲ ንዓይ ዘለዎ ፍቕሪ ካብ ምብዝሑ ዝተላዕለ፥ ስመይ ጸዊዑ ኣዘራሪቡኒ-! ሕጂስ ይኣኽለኪ ናህድ ኢሉ’ውን፥ ንዕሽነተይ መወዳእታ ክገብረሉ መኺሩኒ። እዚ ኩሉ’ዚዶ ንዓይ ይግበኣኒ’ዩ ሞፌድ-!? ብምባል’ውን ነባዕኩ።
እዚ መስተንክር ዝኾነ ራእይ’ዚ መቸም፥ ኣብ ገዛይ ኮይነ ከም-ዘይረኣኹዎ ርግጸኛ’የ። ንኽገልጾ ኣብ ዘይክእል ካልእ ቦታ ምንባረይ ድማ ኣይጠራጠርን እየ። ንኹሉ’ቲ ዝረኣኹዎ ራእይ ንኽገልጽ፥ ዘኽእሉኒ ቃላት ክረክብ ግና ዝኽእል ኣይኮንኩን። ኣነ’ውን ነቲ ክቡር ዝኾነ ምስጢር’ቲ ክገልጽሲ፥ ብቕዓት ኮነ ኃይሊ የብለይኒ እብል ነበርኩ። ሞፌድ ድማ “-ሓቅኺ ኢኺ ንሕና ደቂ-ሰብ፥ ከም መጠን ምሕረቱ እንተ-ዘይኮይኑ፥ ናይ እግዚኣብሔር ጸጋ ንምቕባል ብቑዓት ኣይኮናን-” ብምባል ኣጸናንዓኒ። ኣነ ድማ ኃጢኣተይ’ኳ ክንዲ ጎቦ ኮይኑ እንተ-ጸቐጠኒ፥ ብብዝሒ ጸግኡ ግና ኣብ ቤቱ ክኣቱ ፈቒዱለይ እዩ-” ብምባል ኣመስገንኩ።
ኣብዚ ህሞት’ዚ ሞፌድ ንዓይ ንምብርታዕ ኢሉ፥ ጭውነት ብዝመልኦ ቃላት ምዝራቡ ቀጸለ። ኣብቲ ዝበሎ ድማ “-ንሱ እቲ ሕያዋይ ጎይታ ንኃጢኣተኛታት የፍቅር፥ ብኃጢኣቶም ንዝንስሑ ድማ ዝቕበል’ዩ። ኃጢኣት ባሮቱ ዝጸባጸብ ኣምላኽ ድማ ኣይኮነን-” በለኒ። ብድሕር’ዚ ኣነ “-እንታይ ክግበር’ዩ ዘሎኒ-? ብምባል፥ ንሞፌድ ተወከስኩዎ። ሞፌድ ድማ “-እቲ ዝኸውንሲ ባዕሉ ክመርሓኪ ስለ-ዝኾነ፥ ርግእ ኢልኪ ብትዕግስቲ ተጸበይዮ-! ብርግጽ ተመሊሱ ክመጸኪ እዩ-” ብምባል ተሰናቢቱኒ ከደ።
ከምዚ ኢሎም ድማ ብዙሓት ዕለታት ሓለፉ። ኣነ ግና ኩሉ ግዜ ዝሓስቦ፥ እተን ብፍቕሪ ዝተመልኣ ብሩሃት ኣዒንቱን፥ እቲ ሰሚዕካዮ ዘይምኖ ቅዱስ-ቃላቱን እዩ። ሐደ መዓልቲ ድማ ምስ ጎይታይ ክዛረብ ኢለ፥ ናብኡ ኣቢለ ብሕልናይ ጠመትኩ። ሓሳባተይ እክብ ኣቢለ’ውን ከምዚ ዝስዕብ ኢለ ጸለኹ። ልክዕ ድማ ኣብ ቅድመይ ዘሎ ኮይኑ ይስመዓኒ ነበረ። ከምዚ ድማ በልኩ “-ኃጥኣን እተፍቅር ቅዱስ-እግዚኣብሔር ኣምላኽ-! ኣነ ናባኻ ዘብጽሕ ሠናይ ግብሪ ከም-ዘይብለይ ንስኻ ትፈልጥ ኢኻ። ኣብ ጸጋኻ ተወኪለ ግና ስምካ እጽውዕ ኣለኹ። ብብዝሒ ኃጢኣተይ ቅንዕ ኢለ ናባኻ ክጥምት ዘይክእል ክነሰይ፥ ንስኻ ግና ክጠፍእ ኣይሓደግካንን። የግዳስ ስመይ ጸዊዕካ ናብቲ ቅዱስ-ቤትካ ዓዲምካኒ። ሕጂ ድማ ጎይታይ-! ናባኻ ንምምጻእ ኣብ ዝገብሮ ቀጻሊ ጉዕዞ፥ ኢድካ ዘርግሓለይ ገጽካ’ውን ምለሰለይ-!! ” ኢለ ጸለኹ።
ሕጂስ ጸሎተይ ወዲአ’የ፥ ኣብ ዝብለሉ ሰዓት ድማ፥ ብሃንደበት “-ናህድ ሓደ ተልእኮ ኣሎኪ-” ዝብል ድምፂ ሰማዕኩ። ኣዚየ ሰለ-ዝተገረምኩ ከኣ “-ሓደ ተልእኮ ኣሎኪ ዲኻ ዝበልካኒ ጎይታይ-?” በልኩ። ኣከታቲለ ድማ “-ንዓይ ዲኻ ጎይታይ-? ምባለይ ቀጸልኩ። መሊሱ ድማ “-እወ ሓደ ተልእኮ ኣሎኪ-!! ተረጋጊእኪ ደው በሊ። ኣይትተሃወኺ። ኣይትፍርሂ ድማ-! ” ዝብል ድምፂ መጸኒ። እቲ ዝናፍቖን ሃረር ዝብሎን ዝነበርኩ ድምፂ ብምስምዐይ ድማ፥ ካልኣይ ዝተወለድኩ ኮይኑ’ዩ ዝተሰመዓኒ። በቃ ካብዚ ቃል’ዚ ንላዕሊ፥ ከሐጉሰኒ ዝኽእል ካልእ ነገር ኣይነበረን። ብገለ ነገር ተጻዒነን ተጸቒጠን ከም-ዝጸናሕኩ’ሞ፥ ሕጂ ነፃ ከም-ዝወጻእኩ ዓይነት ስምዒት ኮይኑ ተሰምዓኒ።
በቲ ዝተነግረኒ ኣምላኻዊ-ቃላት ድማ፥ ፍጹም ሕጉስትን ዝተረጋግአትን ክኸውን ከኣልኩ። ከምዚ ኢለ ድማ ጸለኹ
“- ዎ-ፈጣሪየይ-! ኩለንትናይ ናትካ ምዃነይ ትፈልጥ ኢኻ። ስለዚ ንስኻ ከም-እትደልየኒ ደኣምበር፥ ከም-ድሌተይ ክኸውን ኣይደልን’የ። ንስኻ ንዝመደብካዮ ዕላማ ክትጥቀመለይ ከም-እትደሊ ዝገለጽካለይ ከኣ፥ ክንደይ ኮን ተዓዲለ እየ-!! እቲ ናትካ ምዃነይ ብዙሕ ዋጋ ዘኽፍለኒ እንተኾነ’ውን፥ ንድሕሪት ኣቢለ ከይጥምት፥ ክሳብ ክንደይ ቈሪጸ ምህላወይ ካባኻ ዝተሰወረ ኣይኮነን። ኣነ ናትካን ውላድካን ክኸውን ቈሪጸ’የ። እቲ ዝደልዮ ከኣ ናትካን ምሳኻን ምዃን’ዩ። ከምቲ ንስኻ ተፍቅረኒ ኣነ’ውን ክሳብ ክንደይ ከም-ዘፍቅረካ ትፈልጥ ኢኻ። ንዓኻ ምግልጋልሲ ክሳብ ክንደይ ዝኣክል ክብሪ ከም-ዘለዎ ስለ-ዝፈልጥ፥ ንዓይ ንሓደ ተልእኮ ክትጽውዓንስ ክንደይ ኮን ተዓዲለ’የ-!! እወ ረዚን ዝኾነ ክብሪ-!! ስለዚ ድማ ዎ-ጎይታይ-! ንኣገልግሎትካ ብቕዕቲ ግበረኒ። ንዓኻ ዝግዛእ ልቢ’ውን ሃበኒ። ክሳብ መወዳእታ ዘመን ሕይወተይ ድማ፥ ንዓኻ ዝተኣመንኩ ኮይነ ክርከብ ርድኣኒ-”
በዚ ኣገባብ’ዚ ምስቲ ጎይታ-ክብሪ ምስ-ተራኸብኩ፥ ኩሉ ናይ ዓለም ነገር ንዓይ ንናህድ ከንቱ’ዩ ኮይኑኒ። ናይ ጎይታ ክኸውን ስለ-ዝመረጽኩ ድማ፥ ከምቲ ጎይታ ክኸውን ዝደልየኒ ኮይነ ክርከብ ምርጫይ ኮይኑ።ነቲ ጎይታ-ክብሪ ስለ-ዝመረጽኩ ከኣ፥ ንዓለምን ክብሪ ዓለምን ብፍቓደይ ከሲረዮ። ምስቲ ጎይታ ክብሪ ክነብር ድማ፥ ናይ መወዳእታ ምርጫይ ኮይኑ። ነዚ ውሳኔ’ዚ ከቐይረኒ ዝኽእል ከኣ፥ ዝኾነ ኃይሊ የልቦን። ክህሉ ከኣ ኣይክእልን’ዩ።
ምዕራፍ - 4
ናይ እግዚኣብሔር ተኣምራታዊ-ሥራሕ
ከምዚ ኢለን ከኣ፥ ብዙሓት ዕለታት ክመጻን ክኸዳን ከኣላ። እተን ዕለታት እቲኣተን ግና ኣጨነቕቲ ምንባረን፥ ከቶ ክርስዐን ኣይክእልን። እቲ ዝዓበየ ትዅረት ዝገበርኩሉ፥ ብዛዕባ ጎይታና ኢየሱስ-ክርስቶስ ምፍላጥ’ዩ። ፍልጠተይ ዕምቈት ዘለዎ ንክኸውን፥ ብዛዕባ ክርስቶስን ቤተ-ክርስቲያኑን፥ ብዝበለጸ ክፈልጥ ከም-ዘሎኒ ከም ቀዳማይ ዕማም ገይረ’የ ዝግደሰሉ ዝነበርኩ። እቲ ክፈልጥ ናይ ምባል ድሌተይ’ውን ወሰን ኣይነበሮን።
ካብዚ ብምብጋስ’ውን፥ መጽሓፍ-ቅዱስ ክነብብን ቅዳሴ ክሰምዕን ካብ ምድላየይ ዝተላዕለ፥ ቤተ-ክርስቲያን ክኸይድ ድሌተይን ባህገይን’ዩ ነይሩ። እዚ ንምግባር ግና ቀሊል ኣይነበረን። ምስቶም ካህናት ክራኸብ’ውን ዝደልዮ ነገር’ዩ ነይሩ። ይኹን እምበር እቶም ካህናት’ውን፥ ምሳይ ንከይራኸቡ ከም-ዝመርጹ ርዱእ’ዩ። እወ ኣነ ኣብቲ ዝሓለፈ ዓመታት፥ ዋና ጸላኢት ክርስቲያን ዝነበርኩ ሰብ። ነቶም ኩሎም ናብ ቤት-ትምህርትና ዝመጹ ዝነበሩ ክርስቲያን፥ ክንደይ ስቓይን ፍዳን ከርእዮም ዝጸናሕኩ ከም ምዃነይ መጠን፥ ሕጂ ባዕለይ ክርስቲያን ኮይነ ክርከብ ምኽኣለይ፥ ክርድኡዎ ዘይክእሉ እንተ-ተረኽቡ ዘገርም ኣይነበረን።
እዚ ኹሉ’ዚ ኣብ ግምት ብምእታው’ውን፥ እቲ ፍታሕ ክርከብ ዝኽእል ብመንገዲ ሳሚያ ምዃኑ ክርድኦ ከኣልኩ። ስለዚ’ውን ሳሚያ ምስ ሓደ ካህን ከተራኽበንን፥ መጽሓፍ-ቅዱስ ክትረኽበለይ ስለ-ዝደሊ፥ ኣብዚ ጉዳይ’ዚ ክትተሓባበረኒ ሓቲተያ። ንሳ’ውን ምስ ሓደ-ካህን ንክራኸብ፥ ቈጸራ ከም-ዝሓዘትለይ ነጊራትኒ። ግዳስ እቲ ምርኻብ ጥንቃቔ ዝሓትት ስለ-ዝኾነ፥ ቁሩብ ትዕግስቲ ጌርካ ምጽባይ ከም-ዘድሊ ኣረዲኣትኒ። ንመጽሓፍ-ቅዱስ ብዝምልከት ግና፥ “-ኣበይ ኮንኪ ኢኺ’ሞ ክትነብዮ-? ” ብምባል ተወኪሳትኒ። ብምቕጻል ሳሚያ “-ኣብ ቤት-ትምህርቲ ኮንኪ ክነብዮ ኣይትኽእልን ኢኺ። ከመይሲ እቲ ቤት-ጽሕፈትኪ ሰብ ዝፍለዮ ኣይኮነን። ኣብ ገዛኺ ድማ በዓል-ቤትክን ደቅኽን ኣለዉ-” ብምባል፥ እቲ ከጋጥም ዝኽእል ጸገም ጠቐሰትለይ።
ሳሚያ ዝበለቶ ኩሉ ሓቂ’ዩ። ግልጺ ኮንካ መጽሓፍ-ቅዱስ ክትነብብ ምኽኣል፥ ኣብ ከም ግብጺ ዝኣመሰለት ሃገር ቀሊል ኣይነበረን። ይኹን እምበር ኣነ ብጀካ’ቲ ዝቕመጦ ዝነበርኩ ቤት፥ ሓደ ካልእ ኣፓርታማ’ውን ስለ-ዝነበረኒ፥ ብስቱር መንገዲ መጽሓፍ-ቅዱስ ዝነበሉ ቤት ዝስእን ኣይነበርኩን። ስለዚ ንሳሚያ ብሕት ዝበለ ቤት ኣብ ምርካብ፥ ጸገም ከም-ዘይህሉ ገለጽኩላ።
ብዝተረፈ መደብ ኣምላኽ ኮይኑ’ዩ እምበር፥ ገዛ እናሃለወኒ ካልእ ገዛ ዝገዝኣሉ ምኽንያት ኣይነበረንን። ገንዘብ ስለ-ዝነበረኒ ግና፥ ስቕ ኢለ ክገዝኦ ክኢለ። ብመደብ ኣምላኽ ከም-ዝኾነ ግና፥ ሕጂ’የ ዝርድኦ ዘለኹ። ማለት እቲ ናይ ፖሊስ-ጀኔራል ዝነበረ ኣቦይ ምስሞተ፥ ብውርሻ ዝበጽሓኒ ገንዘብ ኣብ ዘውዕሎ ስለ-ዘይነበረኒ፥ ስለዚ’የ ነዚ ዝተባህለ ኣፓርታማ ክገዝኦ ዝኸኣልኩ። ኣብቲ ሽዕኡ እዋን ደቀይ ነቲ ሓሳብ ኣይደገፉዎን ዝነበሩ። ኣነ ግዲ ክግዛእ ኣለዎ ስለ-ዝበልኩ ግና ክግዛእ ክኢሉ። እዚ ቤት’ዚ ምሉእ ናይ ቤት ኣቝሑት ገዚኤ ዘዳለውኩዎ’ኳ እንተኾነ፥ ክሳብ ሎሚ ግና ተቐሚጠዮ ኣይፈልጥን።
ኣብቲ እዋናት’ቲ፥ ብዛዕባ መንፈሳዊ-ሕይወተይ እናስተንተንኩ ኣብ ዝጐዓዘሉ ዝነበርኩ ግዜ፥ ኣብ ጥቓ ቤት-ትምህርትና ምስ-በጻሕኩ፥ ካብ ናይ መኪና-ሓደጋ ንስክላ’የ ክድኅን ዝኸኣልኩ። ኣነ ኣብዚ መወዳእታ ግዜ “-ሓደ ተልእኮ ኣሎኪ-” ዝብል ቃል ተነጊሩኒ እዩ። እዚ ቃል’ዚ ከኣ ካብ ኣእምሮይ ክወጽእ ኣይከኣለን። ነዚ ቃል’ዚ እናስተንተንኩ ከኣ’የ፥ ዝውዕልን ዝሓድርን ዝነበርኩ። እቲ ናይ መኪና ሓደጋ ቀሪቡኒ ከም-ዝነበረ ምስ-ተረዳእኩ ከኣ’የ ከይሓሰብኩዎ “-በስመ ኣብ ወወልድ፥ ወመንፈስ-ቅዱስ-” ዝበልኩ። ሰብ ክሳብ ዝሰምዓኒ ደኾን ዓው ኢለ ይኸውን ኢለ ስለ-ዝተሰከፍኩ’ውን፥ ካብ ምፍርሀይ ዝተላዕለ የማነ ጸጋመይ ግልጽ በልኩ።
ቤት-ትምህርትና ምስ-በጻሕኩ ድማ፥ እቲ ዘጋጠመኒ ኩሉ ንሳሚያ ይነግራ ኣብ ዝነበርኩሉ ግዜ፥ ክርስቲያን ከም-ዝገብሩዎ ብትእምርተ-መስቀል ገጸይ ኣማዕተብኩ። ሳሚያ ድማ ብተግባረይ ተደኒቓ “-እዚ ደኣ መን ምሂሩኪ-?” ኢላ ሓቲታትኒ። ኣነ ድማ እቲ ብማኪና ኣጋጢሙኒ ዝነበረ ሐደጋ ብምግላጽ፥ ሓደ ዘይፈልጦ ሰብ ከመይ ኣቢለ ከማዕትብ ከም-ዘሎኒ ኣርእዩኒ ኢለያ። ንሳ ድማ ብጣዕሚ ጽቡቕ’ዩ። ክሳብ መወዳእታ ማለት “-ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን-” ብምባል ክዛዘም ከም-ዝግብኦ ኣረዲኣትኒ።
ምስዚ ብምትሕሓዝ’ውን፥ እቲ ምምዕታብ እንታይ ትርጉም ከም-ዘለዎ፥ ሳሚያ ብብዙሕ ምግዳስ ኣረዲኣትኒ። ማለት ካብ ግምባርና ክሳብ ኣፍ-ልብና ከነማዕትብ ከሎና። እግዚኣብሔር ካብ ሰማየ-ሰማያት ወሪዱ፥ ካብ ቅድስት ድንግል ተወሊዱ ማለት’ዩ። ካብ ጸጋም ንየማን ከነማዕትብ ከሎና ድማ፥ ካብ ጸልማት ናብ ብርሃን መሊሱና ማለት’ዩ ዘስምዕ። ብተወሳኺ ሳሚያ ከምዚ ክትብል ምሂራትኒ። ማለት ክትስምብዲ, ክትሽገሪ, ምርግጋእ ክትስእኒ ከሎኺ፥ ከምኡ ‘ውን ክትድቅሲ ኮነ ክትንሥኢ ከሎኺ፥ ስም እግዚኣብሔር ምጽዋዕ ክትርስዒ የብልክን ኢላትኒ።
ክሳብ ክንደይ ሕጉስቲ ክኸውን ክኢለ ይመስለኩም-!! ካብ ውሽጠይ ከኣ ብተመስጦ ሕልናይ ኣልዓልኩ። “-ኣታ ጎይታይ-! ናትካ ስለ-ዝገበርካኒ አመስግነካ ኣለኹ። ኣብ ሕቝፍኻ ተቐቢልካኒ፥ ኣብ ልብኻ’ውን ኣንቢርካኒ ኢኻ’ሞ፥ ንዓኻ ከመስግንሲ ክንደይኮን ተዓዲለ’የ-!! ሕጂ’ውን ክብርን ምስጋናን ውዳሴን ግርማን ንዓኻ ይኹን። ኣታ ጎይታይ-! ሕጂ’ውን አመስግነካ ኣለኹ። ከመይሲ ዝተረፈ ምሉእ ዘመን-ሕይወተይ፥ ኣብ ቅድሜኻ ተምበርኪኸ ከሕልፎ ዝኽእል ነይረ እንተ-ዝኸውን’ውን፥ ነቲ ንስኻ ንዓይ ዝወዓልካለይ ውዕለት ክኸፍሎ ኣይክእልን እየ። ስለዚ ዎ-ጎይታይ-! እቲ ምሕረትካ ብጸጋ እንተ-ዘይከውንስ፥ ንዓኻ ዘሥምር ግብሪ ከም-ዘይብለይ ኣጸቢቐ እፈልጥ’የ። ስለ’ዚ እቲ ቅዱስ-ስምካ፥ ካብ ዘለዓለም ንዘለዓለም ዝተመስገነ ይኹን-!! ” ብምባል ድሕሪ ምጽላየይ፥
ንቤት-ትምህርትና ኣቢለ ኣምራሕኩ’ሞ፥ እቲ ሕያዋይን እሙን ክርስቲያን ዝኾነ ሞፌድ፥ ኣብቲ ቤት-ጽሕፈተይ ኮፍ ኢሉ ጋዜጣ እና-ነበበ ጸንሓኒ። ኣነ ድማ “-በስመ-ኣብ፥ ወወልድ፥ ወመንፈስ-ቅዱስ፥ ኣሓዱ-ኣምላክ፥ ኣሜን-” ኢለ ገጸይ ብምምዕታብ፥ ሰላምታ ኣቕረብኩሉ። ሞፌድ ድማ ፍሽኽ ኢሉ ሓጎሱ ብምግላጽ፥ “- ኣነኮ እግዚኣብሔር ባዕሉ ክመርሓክን ክምህረክን’ዩ ኢለኪ ነይረ’የ። እንሆ ድማ ከምኡ ኮይኑ-” በለኒ። ብምቅጻል ድማ “-ዎ-ጎይታ-! ሕጂን ንዘለዓለምን ምስጋና ይብጻሕካ። እንሆ ሕጂ’ውን ብዛዕባኻ ርግጸኛ ኮይነ ኣለኹ። ንስኻ ከቶ ዘይትልወጥ ኣምላኽ ኢኻ። እንሆ ንስኺ’ውን ኣብተን ሕያዎት ኣእዳዉ ኢኺ። እወ ኣብ ኣእዳው’ቲ መፍቀር ሰብ ዝኾነ፥ ሕያው እግዚኣብሔር ኣምላኽ-” ብምባል’ዩ ዝጸለየ ሞፌድ።
ብድሕሪ’ዚ ኣብ መንበረይ ጠጢሐ ብምቕማጥ፥ ሽጋራ ከጥይስ እቲ መወልዒ ሃሰውሰው በልኩ። ከመይሲ ሽጋራ ብምጥያሰይ ዝተፈለጥኩ እየ ነይረ። ሞፌድ ግና “- ምንም እንተኾነ ክርስቲያን ምዃንኪ ክትርስዒ የብልክን።ድሕሪ ደጊም ድማ ንዓኽን ንሽጋራን ዘራኽብ ምኽንያት የልቦን-” ብምባል ምኽሩ ለገሰለይ። ኣነ ድማ እቲ ዝነበረኒ ባኮ ሽጋራ፥ ግዜ ከየጥፋእኩ ሽዕኡ ንሽዕኡ ኣብቲ እንዳ-ጎሓፍ ደርብየዮ። ካልኣይ ግዜ ከም-ዘይምለሶ’ውን ኣረጋገጽኩ። እንሆ ድማ ብረድኤት እግዚኣብሔር፥ ክርስቲያናዊ-ሕይወት ሒዘ እርከብ ኣለኹ።
እቲ ናይ ሕይወተይ ጉዕዞ ከምዚ’ሉ ቀጸለ። እቲ ውሽጠይ ድማ ብደስታ ተመሊኡ ነበረ። ኣብ ምሉእ ዘመን-ሕይወተይ ከኣ፥ ከምዚ ናይ ሕጂ ሓጎስ ተሓጕሰ ኣይፈልጥን። ኣነ ብዙሕ ጉድለት ዝነበረኒ ሰብ’የ። ሠናይ ዝበሃል ነገር’ውን ኣይነበረንን። እቲ ጎይታ-ክብሪ ስለ-ዝራሕራሓለን ስለ-ዝደንገጸለይን ግና፥ ብብዝሒ ጸግኡ ካብቲ ዝወደቕኩዎ ኣልዒሉ፥ ንዓቢይ ክብሪ ኣብቂዑኒ። ነቲ ኩሉ ዝተገብረለይ ሠናይ ነገር ክገልጽ እንተ-ዝደሊ ግና፥ በየናይ ቋንቋ’የ ክዛረብ-? ንዕኡ ዝኸውን ቃላትሲ ካበይ’የ ከምጽእ።ኣነ ኃጢኣተኛ ሰብሲ፥ ኣብ ቅድሚ’ቲ ጎይታ-ክብሪ ክቐውም’ሞ ኣነ መን’የ-?! እብል ነበርኩ። ስለ’ዚ ከኣ’የ “-ዎ-ጎይታ-! እቲ ናባኻ ዝመጸሉ መንገዲ ገና ኣይፈለጥኩዎን ዘለኹ’ሞ፥ ሓቝፍካን ደጊፍካን ኣሳልየኒ። እቲ ኣብ መንጎይን ኣብ መንጎኻን ዘሎ መንደቕ’ውን ባዕልኻ ኣፍርሶ-” ብምባል ጸሎተይ ዝቐጸልኩ።
ይ ቕ ጽ ል
5.“ካብ ምስልምና ናብ ክርስትና” (5ይ-ክፋል)
4. “ካብ ምስልምና ናብ ክርስትና” (4ይ-ክፋል)
3. “ካብ ምስልምና ናብ ክርስትና” (3ይ-ቅጽል)
2. “ካብ ምስልምና ናብ ክርስትና” (2ይ-ቅጽል)
1. “ካብ ምስልምና ናብ ክርስትና”(1ይ-ቅጽል)


c: text/html

text:
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!
ልዑለ ባህሪ እግዚኣብሔር ኣምላኽና ስለቲ ዝገበረልና ኩሉ ነገራት ዝኸበረን ዝተመስገነን ይኹን!!!
ክቡራት ህዝበ ክርስቲያን ቅዱስ እግዚኣብሔር ኣምላኽና ሓጥያትና ከይርኣየ በደልና ከይተጸባጸበ ንኩሉ ብዓይኒ ምሕረቱ እናጠመተ ፡ ንንስሓ ዝኸውን ግዜ እናሃበ፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ የሰጋግረና ስለዘሎ፡ ስለቲ ዘይውዳእ ውህበቱ ይኽበር ይመስገን ። እንሆ ሎሚ’ውን ዓቢ ጾም (ጸም ኣርብዓ) ብሰላም ኣፈጺሙ፡ ናብ ትንሳኤ ኣብጺሑና ኣሎ እሞ ክብርን ምስጋናን ብድጋመ ንዕኡ ይኹን። ንሕና ድማ ነቲ ዝተገብረልና ሰናይ ውዕለት ብመዝሙር ምስጋና እናዘመርና፡ ንስሙ ክንውድስን ከነመስግንን ይግብኣና። ነዚ መሰረት ብምግባር እምበኣር ቤተክርስቲያን መድሃኔ ኣለም ኣብ ቅድስት ሃገር እስራኤል ንኩሉ ምእመን ኣብቲ ናይ ሱባኤ ግዜ( ጾም ግዜ) መዓልትን ለይትን ማዕጾኣ ክፉት ብምግባር ኩሉ ኣብ ቤተክርስቲያን ተረኺቡ ጸሎቱ ከዕርግ ከም ዘለዎ ክትገብር ቀንያ። ኣብ ሰሙነ ሕማምት ድማ ኩሉ ኣማኒ ህዝቢ ናይ ጎይታ ሕማማትን ሞትን እናዘከረ ካብ ቤተክርስቲያን ከይ ወጽአ ጸሎትን ዝስግደትን ክገብር ቀንዩ። ንሎሚ ካብ ሓሙስ ጀሚሩ ዝቀነየ ንጥፈታት ሒዝናልኩም ቀሪብና ኣሎና፥
ሓሙስ 17/4/2014(ሕጽበተ እግሪ) ካብ ንግሆ ጀሚሩ ምሉእ ማዓልቲ ስርዓት ስግደትን ስርዓት ምሕጻብ እግርን ተፈጺሙ።
ዓርቢ ዕለት 18/04/2014 (ዓርቢ ስቕለት) ድማ ኩሉ ኣማኒ ካብቲ ዝነኣሰ ህጻን ክሳብ እቲ ዝዓበየ ሽማግለ ስራሕ ክወፍር፡ ትምህርቲ ፡ ካልእ ዋኒነይ ክገብር ከይበለ ካብ ንግሆ ጀሚሩ ኣብ ቤተክርስቲያን ተረኺቡ ክሰግድን ጸሎት ክገብርን ውዒሉ።
ኣብቲ ዕለት ካብ ሰዓት 8፡00 ምሸት ዝጅምር ካብ ኢትዮጲያ ዝመጽኡ መማህራን ወጌልን ዘማርያንን ዝተሳተፍዎ ዓቢይ መንፈሳዊ ጉባኤ ስለ ዝነበረ’ውን ኩሉ ህዝቢ ደኺመ ከይበለ ኣብ ቤተክርስቲያን መድሃኔ ኣለም ተረኪቡ ናይ’ቲ መንፈሳዊ ጉባኤ በረኸት ተኻፊሉ።
ቀዳም ዕለት 19/04/2014፡ ቤተ ትምህርቲ ሰንበት ቅድስት ስንግል ማርያም ቤተክርስቲያን መድሃኔ ኣለም ናብቲ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ሊቶስጥራ ክሳብ ቀራንዮ ዝረኸቦ መከራን ስቓይን ንምዝካር ብኣካል ናብቲ ቦታ ተረኪብና ነቲ መከራኡን ስቓዩን ንምዝካር ጉዕዞ ናብቲ ቦታ ሰሪዓ ኩሉ ኣማኒ ናይቲ ቅዱስ ቦታ በረከት ከም ዝካፈል ገይራ።
እቲ ካብ ድሮ ትንሳኤ ማለት (ቀዳም ምሸት) ዝጀመረ ናይ ትንሳኤ ክርስቶስ ዘበስሩ ወርባትን መዝሙራትን ድማ ካብ ሰንበት ፍርቂ ለይቲ (ካብ ትንሳኤ ክርስቶስ) ብኣዝዩ ዝበለጸን ዝመቐን ኣገባብ ቀጸለ። ኣብቲ መዓልቱ ማለት ዕለት 20/04/2014 በዓል ትንሳኤ ብድምቐት ከቢሩ ውዒሉ። ኣብ እስራኤል ዝቕመጥ ህዝቢ ጥራይ ዘይኮነ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት፡ እንተላይ ካብ ኤርትራ ናብ ኢየሩሳሌም ክነግዱ ዝመጽኡ ነጋዶ’ውን ነቲ ብዓል ድምቀት ሂቦሞ። መቐጸልታ ናይቲ ብድምቀት ተኸቢሩ ዝውዓለ ብዓል ትንሳኤ ድማ ምሸት ሰዓት 8፡00 ዝጀመረ፡ ነቲ በዓል ዝገልጽ ትምህርትን ድራማን መዛሙርን ቀሪቡ። መቐጸልታ ናይዚ’ውን ቀዳም ምሸት ዕለት 26/04/2014 ብምኽንያት ዳግማይ ትንሳኤ ካብ ኢትዮጵያ ብዝመጽኡ መማህራንን መዘምራንን ኣብ ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ቅድስት ድንግል ማርያም (ለቫንዳ 16)፡ ናይ ኣስታት ኣርባዕተ ሰዓታት ዝወሰደ ሰፊሕ መንፈሳዊ ትምህርትን መዛሙርን ቀሪቡ። ነዚ ዝገበረ እግዚኣብሔር ኣምላኽና ይኽበር ይመስገን። ርሑስ ቅንያት ትንሳኤ ይግበረልና! ኣሜን!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ጾታዊ ርክብ ካብቲ ሓደ ካብ ህወትና ዘይፍለ ኣገዳሲ ነገር እዩ፡ከምኡ ውን ገለ ክፋል ናይ ኣካላውን ስነሓሳባውን ጥዕናና ዘይፍለዩ እዮም።ኣብ ሂወትና ብዙሕ ናይ ጾታዊ ርክብ ተመክሮታት ይገጥመና እዩ።ገለ ግዜ ግን ንሕማማት ንቃላዕ ኢና ።
ኣብዚ ቀረባ ዓመታት ኣብ እስራኤል ቁጽሪ ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት እንዳለዓለ ይኸይድ ኣሎ፡ብፍላይ ከኣ ከም በዓል ጅግል፡ፍንጣጣ፡ከላመድያ ዝኣመሰሉ ሕማማት ።በዚ መሰረት ኣብ እስራኤል ዝተፈላለያ ናይ ጾታዊ ሕማማት ጥዕና ማእከላት ቆይመን ኣሎዋ፡ እዚ ከኣ ነቲ ዝመሓላለፍ ሕማማት ንምጉዳልን ካብ ምምሕልላፍን ምልባዕን ንምክልኻልን ብተወሳኺ ነቶም ዝተለኽፉ መድሓኒት ብምልጋስን ብምምካርን ይሰርሓን ይነጥፋን ኣሎዋ።
ጾታዊ ርክብ(ብመዓኮር ብኣፍ፡ ብብልዕቲ)ረኽሲ ብምግባር ንኽመሓላለፍ ጠንቕታት እዮም፡ስለዚ ብዛዕባ እቶም ዝመሓላለፉ ሕማማት ቅድመ ኩነት ፍልጠት ክህልወና ኣገዳሲ እዩ ፡ከምኡ ውን ነቶም ዝመሓላለፉ ሕማማት ብኸመይ ንከላኸሎም ምፍላጥ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ።ብተወሳኺ ብጾታዊ ርክብ ዝመሕላለፉ ሕማማት ምጥቃዕ ነቲ ናይ ኤች ኣይ ቪ ዝበሃል ቫይረስ ናይ ምጥቃዕ ሓደጋ የዕብዮን ንሕማም ኤድስ ከኣ ጠንቂ ይኸውን ማለት እዩ።መድሃኒት ናይዞም ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ሓደ ካብቶም ምምሕልላፍ ኤች ኣይ ቪ ዘጉድል ኣዝዩ ኣገዳሲ መድሃኒት እዩ።
ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ኣብ ሰለስተ ይኽፈሉ፡
ብጽግዕተኛ ዝኾኑ ከም በዓል ክራብስ ዝበሃሉ ባልዓት ዝሓላለፉ፡ኣብ ኩሉ ዓይነት ፋርማሲታት ዝሽየጥ መድሃኒት ብምውሳድ ብቕልጡፍ ክፍወሱ ይኽእሉ እዮም።
ብባክተርያ ዝመሓላለፉ ጾታዊ ሕማማት ከም በዓል ጅግልን ከላመድያን፡ከኣ ናይ ዝተፈላለዩ ኣንቲብዮቲካ/ናይ ረኽሲ መድሃኒት ብምውሳድ ብቕልቱፍ ክንፍውሶ ንኽእል።
ብቫይረስ ዝመሓላለፉ ጾታዊ ሕማማት ከም በዓል ኤች ኣይቪን፡ ሄርፐስ ፡ኤች ፒ ቪን ናይ ጸላም ከብዲ ሕማምን ከኣ ነቲ ምልክታትን እቲ ሕማም ንነዊሕ ምእንቲ ከይጸንሕን ዝከላኸል መድሃኒት ይውሰድ እዩ፡ገለ ግዜ ነቶም ሕማም ሄርፐስን ኤች ፒ ቪን ኣካላትና ባዕሉ ይፍውሶም እዩ።
እዞም ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት እምበኣር ብምልክታቶም ውን ክንከፍሎም ንኽእል ኢና
1.ብፈሳሲ ካብ መትሎን ብልዕትን ዝፍለጡ ሕማማት
2.ቁስልን ሕበጥን ኣብ ጾታዊ ኣካላት ብምኽታል ዝልለዩ ሕማማት
3.ብምቕያሕን መሕከኽትን ኣብ ጾታዊ ኣካላት ብምኽታል ዝልለዩ ሕማማት
4.ኣብ ጾታዊ ኣካላት ምልክታት ዘየኸትሉ ሕማማት
"ብጾታዊ ሕማማት ከምዝተጠቓዕኩም ብኸመይ ትፈልጡ?"ኣብዚ ክሊክ ግበሩ


text:
ሕጻን ዘይነበረ ቅዱስ ኣቦ የለን/
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!
ሕጻን ዘይነበረ ቅዱስ ኣቦ የለን
እግዚኣብሔር ኣምላኽ “ብመልክዕና ብምስልና ሰብ ንፍጠር” ኢሉ (ዘፍ1፡26) ንኣቦና ኣዳም ካብ ምድሪ ሓመድ ወሲዱ ወዲ 30 ዓመት ገይሩ ኣዴና ሔዋን ድማ ካብ ኣቦና ኣዳም ብዝወሰዶ መሰንገለ ጓል 15 ዓመት (ዘፍ 2፡7-22) ሰብኣይን ሰበይትን ገይሩ ፈጠሮም። ካብዚ ንደሓር እግዚኣብሔር ኣምላኽ ንሰብ ስጋዊ ኣቦን ኣደን ክህልውዎ ሕጻን ኮይኑ ክዓቢ “ፍረዩን ተባዝሑን ንምድሪ ከኣ ምልእዋን ምለኽዋን” ብምባል ናይ ተፈጥሮ ሕግን ስርዓትን ኣተዓባብያ ሰብን ሰርዓልና። ስለዚ ኩሉ ሰብ ምስ ዓበየ ንጉስ፡ ፍላስፋ፡ መምህር፡ ሓኪም፡ ጸረ ቤተ ክርስቲያን ወዘተ ዋላ እኳ እንተኾነ ሕጻን ኮይኑ ዝዓበዩ ኢዮ። ቅዱሳን ኣበው’ውን እንተኾኑ ደቂ ሰባት ስለዝኾኑ ተጠኒሶም ዝተወልዱ ሕጻናት ኮይኖም ዝዓበዩ ኢዮም።
እግዚኣብሔር በቲ ድንቂ ዝኾነ ካሃልነቱ ሕጻን ማይ እኳ እንተኾነ ኣብ ማሕጸን ኣዲኡ የርግኦ ኣዕጽምትን ስጋን ድማ ይሰኹዓሉ ምስ ተወልደ ድማ መታን መግቢ ክኾኖ ይእዝዝ እሞ ካብ ጡብ ኣዲኡ ጸባ ይፍልፍል፡ ሕጻን ድማ ጡብ ኣዲኡ ክደሊ መሓውሩ የንቀሳቕስ። እዚ ኹሉ በቲ ንዕኡ ክንፈልጠሉ ዝሃበና ልቦና ይፍጸም።
“ቃል ብቕድሙ ነበረ፡ እቲ ቃል ድማ ኣብ ኣምላኽ ነበረ፡ እቲ ቃል ድማ ኣምላኽ ነበረ፡ እቲ ቃል ሰብ ኮነ”(ዮሓ1፡1-2, 14) ዝተባህለ ወልደ እግዚኣብሔር ጎይታናን ኣምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ’ውን እንተኾነ ኣምላኽነቱ ከይተለወጠ ብተዋሕዶ፡ ፍጹም ሰብ ብምዃን ተፈጥርኣዊ ሕግን ስርዓትን ናይ ወዲ ሰብ ክፍጽም ትሽዓተ ወርሕን ሓሙሽተ መዓልትን ኣብ ማሕጸን ቅድስት ድንግል ማርያም ተጠኒሱ ተወሊዱ “እቲ ሕጻን ድማ ዓበየ ጥበብ መሊእዎ’ውን ደልደለ ጸጋ ኣምላኽ ድማ ኣብኡ ነበረ” ተባሂሉ ኢዩ (ሉቃ2፡51)።
ግዜ ሕጻንነት ቅዱሳን ኣቦታት
ሕጻንነት ናይ ዕቤት መሰረት ንመጀመሪ መንፈሳዊነት ድማ ምቹእ ክሊ ዕድመ ከም ምዃኑ መጠን፡ እግዚኣብሔር ንደቂ ሰባት ካብ ሕጻንነት ጀሚሩ ብቕድስና ኣገልገልቱ ኮይኖም ክመላለሱ ትኣምራት ክርእዩን በረኸቱ ክካፈሉን (ማቴ14፡21, ማቴ15፡38) መዝሙር ምስጋና ክዝምሩ (መዝ8፡2፣ማቴ21፡15 ናብ ኣምላኽ ቀሪቦም ቃሉ ክሰምዑ “መንግስተ ሰማያት ንኸምዚኣቶም ዝበሉ ኢያ’ሞ ሕደግዎም ሕጻናት ናባይ ምምጻእ ኣይትኸልክልዎም” ኢሉ ኣዚዙ ኢዩ(ማቴ19፡41)።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ገለ ሰባት ሰኣን ኣፍልጦ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ምምልላስ፡ ኣገልገልቲ ኣምላኽ ምዃን መንፈሳዊ ስርሓት ምስራሕ፡ ቅዱሳን መጻሕፍቲ ምንባብ፡ ንዓበይቲ ሰባት ጥራሕ ዝምልከት ኮይኑ እንዳ መሰሎም ንደቆም ካብ መንፈሳዊ ዕዮታታት ዘባኹርዎም ውሑዳት ኣይኮኑን። ወንጌላዊ ቅዱስ ዮሐንስ ሕጻናት ንኣቦ ስለ ዝፈለጥኩሞ ይጽሕፈልኩም ኣለኹ ብምባል ሕጻናት ንኣምላኽ ከም ዝፈልጥዎ የረድኣና። ከምኡ’ውን ሕጻናት ብንኡስ ዕድሚኦም ብፍጹም መንፈሳውነት ግብሪ መንፈስ ቅዱስ ክሰርሑን ገሊኦም ድማ ኣብ ዝተፈላለየ ናይ ቤተ ክርስቲያን ኣገልግሎት ዓቕሞም ከም ዝፈቕዶ የገልግሉ ከም ዝነበሩ ናይ ቅዱሳን መጻሕፍቲ ካብቲ ብዙሕ ብውሕዱ ብኸምዚ ዝስዕብ የረድኣና። ንኣብነት ኣዴና ቅድስት ኣናሲሞስ ብግዜ ሕጻንነታ ወለዳ ትምህርቲ ሃይማኖት ክትመሃር ናብ ቅዱሳን ኣቦታት ናብ ገዳም ወሰድዋ ኣብኡ ድማ መጻሕፍቲ ምንባብን ምጻምን ምጽላይን ኣብ ንኡስ ዕድሚኣ ተማሂራ ናብ ቤታ ተመልሰት። ጓል ንጉስ ስለ ዝነበረት በቲ ኣብ ገዳም ዝተማህረቶ ናይ ገዳም ናብራ እምበር፡ በቲ ናይ ንግስነት ናብራ ክትመላለስ ኣይመረጸትን። ወለዳ ጽቡቕ ናይ ንግስነት ልብሲ ክትክደንን ጽቡቕ ኣመጋግባ ክትምገብን እኳ እንተ ደለዩ ንሳ ግና ንወለዳ ከየቐየመት ማለት ትሕቲ እቲ ናይ ንግስነት ክዳን ማቕ ትኽደን ነበረት። ነቲ ጽቡቕ መግቢ ድማ ኣብ ክፍለይ ኮይነ ክበልዕ ኢየ ብምባል፡ ነቲ ጥዑም መግቢ ጉሒፋ ማይን ጨውን ትምገብ ነበረት። ከምቲ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ንናይ መንፈስ ወዱ ጢሞቴዎስ “ንርእስኻ ግና ብመንፈሳዊ ሕይወት ክትነብር ተላመድ”(1ጢሞ4፡7) ኢሉ ከም ዝመዓዶ ንሳ ድማ ንርእሳ ብኸምዚ ዝተገልጸ መንፈሳውነት ተለማምድ ነበረት።
ቅዱሳን ኣቦታት በዚ ከምዚ ንእግዚኣብሔር ኣምላኽ ብግዜ ሕጻንነቶም ስለ ዝፈለጥዎ ከም ሕጻናት ጸወታ ከይተመነዩ ከም በዓል ኣቡነ ተክለሃይማኖት፡ ኣቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስን ካልኦትን ቅዱሳን መጻሕፍቲ ብምንባብ፡ ብጾምን ጸሎትን ብስግደትን “ካብ ንእስነተይ ጀሚርካ ተስፋይን እምነተይ ንስኻ ኢኻ”(መዝ71፡5-6) እንዳ በሉ ንኣምላኽ ኣስሚሮም ኢዮም። ከምቲ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ነቲ ናይ መንፈስ ወዱ ጢሞቴዎስ “ንስኻ ግና ካብ መን ከም ዝተመሃርካዮ ፈሊጥካ በቲ እተመሃርካዮን እተረዳእካዮን ጽናዕ”(1ጢሞ3፡15) ዝበሎ ቃል ኣምላኽ ንምፍጻም ሕድሪ ቅዱሳን ኣቦታት ተቐቢሎም ገሊኦም ከም ቅዱስ ኣቦኖብ፡ ሕጻን ቂርቆስ ብንኡስ ዕድሚኦም ኣብ ሃይማኖት ጸኒዖም ብሰማዕትነት ዝሓለፉ ኣዝዮም ብዙሓት ኢዮም።
ቅዱሳን ኣቦታትና ነዚ ኩሉ ኣብ ግዜ ሕጻንነቶም ዝገበርዎ ቅድስና በቲ መንፈስ ቅዱስ ዘለቦም ኢዩ። ኣምላኽ ንወዲ ሰብ ብቕድስና ፈጢርዎ፡ ብቕድስና ክነብር ድማ ይጽውዖ። ሓጢኣት ብምስራሕ ክሳዕ ዘይበደልዎ ድማ ኣብ ሕይወቶም ብምንባር ብዙሕ ዕዮታት ይዓዩ። ሐዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ከምዚ ክብል ጽሒፉ ኣሎ። “ኣምላኽ ነቲ ብፍቕሩ ዝመደበ መታን ክትደልዩን ክትገብሩን ኣምላኽ ባዕሉ ኢዩ ኣብ ልብኹም ዝዓዪ” ይብል(ፊሊጲ2፡13)። ስለዚ በቲ መንፈስ ቅዱስ ዘለቦሞም ነቲ ኣምላኽ ኣቐዲሙ ዘዳለወሎም በቲ ዝበጽሕዎ ደረጃ እንዳ ተመላለሱ ንግዜኦምን ዕድሚኦምን ብዝግባእ ተጠቒሞምሉ ሓሊፎም ኢዮም።
እዚ በኣተሓሳስባ ደቂ ሰባት ከቢድ እኳ እንተኾነ፡ ንእግዚኣብሔር ግና ዝሰኣኖ ነገር የለን። ከመይ እግዚኣብሔር ኣብ ማሕጸን ኣዲኦም ከለዉ ከይተረፈ ከም ዘመስግንዎ ይገብር(ሉቃ2፡44)። ምስ ተወልዱ’ውን እንተኾነ ብመንፈስ እንዳ ኣነቃቅሐ ንዕኡ ክፈልጥዎን ብመንገዱ ክመላለሱን የነቃቅሖምን ሓይሊ ይህቦምን። ሳምሶን እቲ ከይተወልደ ከሎ ዝሓረዮ እግዚኣብሔር መንፈሱ ሰዲዱ የነቃቅሖ ከም ዝነበረ ኣብ መጽሓፈ መሳፍንቲ 13፡15 ተገሊጹ ንረኽቦ።
ነቢይ ዳዊት’ውን እግዚኣብሔር ብግጌ ሕጻንነቱ በቲ ኣብ ሕይወቱ ዝዓዮ ዝነበረ ክምስክር ከሎ ሳኦል ቆልዓ ኢኻ እኳ እንተ ተበሎ፡ ንሱ ግና “ኣነ ጊልያኻ ኣባጊዕ ኣቦይ ይጓሲ ነበርኩ ኣንበሳ ወይ ድቢ ካብቲ መጓሰ ሓንቲ በጊዕ እንተ ወሰደ ኣነ ደድሕሪኡ መጺአ ይቐትሎ ካብ ኣፉ’ውን የግድፎ ነበርኩ፡ ክበልዓኒ እንተመጸ ድማ ብጭሕሙ ሒዘ ይቐትሎ ነበርኩ። እቲ ካብ ኢድ ኣንበሳን ድቢን ዘድሓነኒ እግዚኣብሔር ካብ ኢድ እዚ ፍልስጤማዊ ከድሕነኒ ኢዩ” በለ። ሓቂ ኢዩ ኣምላኽ መንፈስ ሓይልን ርእስኻ ምግታእን እምበር መንፈስ ፍርሓት ኣይሃበናን ኢዩ(2ጢሞ1፡7)።
እዚ መስተንክር ዝኾነ ተኣምራት ዝገበሩ ናብ ሓደ ዕላማን ናብ ሓደ መንገዲ ሕይወትን መንግስቲ ኣምላኽን በብእዋኑ ንዝቀረበሎም ጻውዒት እግዚኣብሔር ኣምላኽ ኣኽቢሮም ብፍጹም ገድሊ ንኣምላኽ ኣስሚሮም ሰማእነት ዘበደምን ሰማእትነት ዘእንበለ ደምን ብምዃን ሰማያዊ ኣክሊል ካብ ኣምላኽ ዝዓተሩ።
“ጻድቕ ወዲ ዝወለደ ኣቦ ይሕጎስ ጥበበኛ ዝወለደ ድማ ብእኡ ባህ ይብሎ”(ምሳሌ23፡24) ከም ዝበለ ንጉስ ሰሎሞን ንስድራ ቤቶም ደስታን ሓጎስን፡ ንተዋሕዶ ሃይማኖትና ትምክሕቲ፡ ንቤተ ክርስቲያን ድማ ስልማት ኮይኖማ ዘለዉ፡ ከምቲ ኣብ 1ይነገ18፡12 “ኢዮስያስ ቆልዓ ከሎ ኣምላኽ ኣቡኡ ዳዊት ብምስዓቡ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ቅኑዕ ገበረ” ዝበለና ካብ ንእስነት ጀሚሮም ብእምነት ኣቦታት ተሰሪቶም፡ ብስነ ምግባር ተሃኒጾም ዝዓበዩ ሎሚ ቅዱሳን ኣቦታትና ኢልና እንምክሓሎም እዮም።
እጃም ወለዲ ኣብ ኣተዓባብያ ሕጻናት
ሕጻናት ከምቲ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ “እቲ ንመንግስቲ ኣምላኽ ከም ሕጻን ኮይኑ ዘይቅበላ ከቶ ከም ዘይኣትዋ ብሓቂ ይብለኩም ኣለኹ”(ማር10፡15) ኢሉ ንጽሕንኦም ከም ዝመስከረሎም ንጽሕንኦም እና ሓለዉ፡ ነቲ ብግዳም ኮነ ብውሽጢ ዝመጽኦም ፈተና በመንፈሳዊ ተጋድሎ ንኽስዕሩ ከምቲ ኣቦና ሄኖክ ንኣቦና ቡሸይ ንምንኩስና ከፋንውዎም ከለዉ ዝመዓድዎ፡ ማለት ሓደ ፈላሲ ብዘይ መንፈሳዊ ኣቦ ኣብ ገዳም ልክዕ ከምታ ኣብ ኣፍ ድቢ ዘላ በጊዕ ኢዩ ከም ዝበልዎ፡ እጃም ወለዲ ኣብ ሕጻናት ዓቢ ተራ ኣለዎ። “ንቆልዓ እታ ዝኸደላ መንገዲ ኣላምዶ እሞ ምስ ኣረገ ካብኣ ኣይከልግስን ኢዩ”(ምሳ22፡6) ዝበለና ኣብ ዓለም ክልተ መንገዲ ስለ ዘሎ ኢዩ። እታ ሓንቲ ናብ ሕይወት እትወስድ እታ ሓንቲ ድማ ናብ ሞት እትወስድ ኢያ። ስለዚ ንሕጻናት ደቅና እታ ክኸዱላ ዘለዎም መንገዲ እነርእዮም ንሕና ወለዶም ኢና። ኣዴና ንግስቲ ኢሌኒ ንወዳ ቆስጦንጢኖስ ሕጻንነቱ ከይነዓቐት ኣብ ግዜ ንእስነቱ ብመንፈሳውነት ስለ ዘዕበየቶ፡ ንሱ ድማ ካብታ መገዲ ከይተኣለየ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ቅኑዕ ዘበለ ስለ ዝገበረ፡ ካብ ኣምላኽ ዓቢ ክብሪ ረኺቡ ንቤተ ክርስቲያን ድማ ዓቢ ኩርዓትን ሓበንን ኮይኑ ኢዩ። ብኣንጻሩ ድማ ኣብ ዓለምና ዓቢ ሽግር ኮይኑ ዘሎ ነታ መንገዲ ሕይወት ሒዙ ዘይዓበየ ነታ መገዲ ሞት ክሕዝ ናይ ግድን ስለ ዝኾነ ብኣኣ ክመላለስን ሰባት ሒዙ ክጥፍእን ከሎ ንርኢ።
ስለዚ ንሕና ወለዲ ንሕጻናት ደቅና ንሕጻንነቶም ክንዕቕ ኣይግብኣናን ኢዩ ምኽንያቱ ሕጻን ልክዕ ከም ጻዕዳ ጨርቂ ዝሃብካዮ ቀለም ዝቕበል፡ ኣእምርኦም’ውን ከምኡ ስለ ዝኾነ ደቅና ሸለል ብምባል፡ ኣብ ሕጻንነቶም ሸለል ንኽብሉ ክንምህሮም ኣይግባኣናን። እኳ ድኣ ሕጻን ዘይነበረ ቅዱስ ኣቦ ከም ዘየለ ክነረድኦምን ክነእምኖምን፡ ምስቶም ብሕጻንነቶም ብቕድስና ጀሚሮም ንቕድስንኦም ዓቂቦም ንኣምላኽ ዘስመርዎ ብቓልን ብጽሑፍን ክንምህሮም ይግብኣና። ገለ ገለ ወለዲ ንደቆም ናብ ቤት ኣምላኽ ከየመላለሱ ጥበብ ከየስነቑ፡ መንፈሳውነት ከየላመዱ የዕብይዎም እሞ ደቆም ስነ ምግባር ዘይብሎም ምስ ኮኑ ክጭነቑን ክጉህዩን ዝረኣዩ ስድራቤታት ውሑዳት ኣይኮኑን።
ስለዚ ወለዲ ንደቅና
– ኣብ ቅድሚኦም እንዛረቦን እንሰርሖን ኩሉ ኣብ ኣእምሮኦም ምስ ኣተወ ክገብርዎ ይፍትኑ ኢዮም እሞ ንጠንቀቐሉ።
– ኣብ ስደት ንዘለና ቋንቋና ንምሃሮምን ነላምዶምን
– ብሰናይ ስነ ምግባር ኣርኣያ ንኹኖም
– ቅዱሳን መጻሕፍቲ ነንብበሎም ከም ዝነብቡ ድማ ንግበሮም
– ንጸልየሎምን ምስኦም ኮይና ንጸልን
– ብዓቕምና ዘድልዮም ሰናይ ነገር ነቕርበሎም
– ከም እንፍተዎም ንግለጸሎምን ነርእዮምን
– ጥቡቕ ርክብ ምስ ደቅና ይሃልወና
– ይስሓቕ ንያዕቆብ ከም ዝባረኾ ንባርኮም
– እግዚኣብሔር ኣብ ሕይወትና ዝገበረልና ሰናይ ነገር ነዕልሎም
– ቃልና ኣብ ቅድሚ ደቅና እሙን ይኹን
– ኣብ መንጎ ገዛናን ቤተ ክርስቲያንን ዘሎ ርክብ ነፍልጦም
– ኣይንንዓቆም፡ ቅኑዕ ዘበለ ኩሉ ክገብሩ ንምሃሮም። እወ ንድኻ ክምጽዉቱን ንእግዚኣብሔር ክፈርሕዎን ብምሉእ ሓይሎም ከመስግንዎን ንምሃሮም(ጦቢ14፡9)
– ክቡር ደሙን ቅዱስ ስጋኡን ንኽቕበሉ ንምርሓዮም
ብሓፈሻ ደቅና ተካእቲ ወለዶ ኢዮም እሞ፡ ብሰናይ ስነ ምግባር እንዳ መሃርናን ብግብሪ ኣርኣያ እንዳኾና ነዕብዮም። ናይ ደቅና መጻኢ እንታይ ምዃኑ ብጀካ ኣምላኽ መን ይፈልጥ! ንኣቦና እሰይ ነቢየ እግዚኣብሔር ቅዱስ ሳሙኤል ካብ ደቅኻ ሐደ ክነግስ ኢዩ እኳ እንተበሎ፡ ቅዱስ ዳዊት ምስ ዓበየ ጻድቅ ንጉስ ከም ዝኸውን ኣይገመተን። እወ! ብርግጽ ሕጻናት ኣብ ሕጻንነቶም ዘርእይዎ ሰናይ ወይ ሕማቕ ኣካይዳ ብዙሕ ዝጎድእን ዝጠቅምን እኳ እንተ ዘይመሰለ እቲ ሰናይ ወይ ሕማቕ ኣካይዳ ምስኦም ኣብ ዝዓብየሉ እዋን ጥቕሙ ወይ ጉድኣቱ ኣጸቢቑ ይጎልሕ ኢዩ’ሞ ሕጻንነት ዕድመ ቅዱሳን ኣበው ኣርኣያ ብምግባር ንደቅና ብሰናይ ስነ ምግባር ከም ዝዓብዩ ንግበሮም።
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!!


text:
ሕብረት ኣፍሪካ ነቶም ዝቐረቡ ናይ ማእሰርቲ ትእዛዛት ዕሽሽ ንኽብልዎም ንኣባላቱ ፀዊዑ
ሕብረት ኣፍሪካ ዓለም ለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ንመራሒ ሊብያ ሞኣመር ጋዳፊ ተኣሲሮም ንክቐርቡ ምስዘሕለፎ ዉሳነ ከምዘይተሓባበር ኣፍሊጡ።ኣብ ልዕሊ መራሒ ሊብያ ዝቐረበ ናይ ማእሰርቲ ትእዛዝ ነቲ ጎንፂ ፍታሕ ንምርካብ ንዘካይዶ ፃዕሪ ኣዚዩ ከምዘተሓላልኾ’ውን ይገልፅ።
ኮምሽነር ሕብረት ኣፍሪካ ዢን ፒንግ እቲ ቤት ፍርዲ ብምዕራባዊያን ሓያላት ኣብ ዒራቕ፡ ኣፍጋኒስታንን ፓኪስታንን ዝፍፀሙ ገበናት ዕሽሽ ብምብል ኣብ ኣፍሪካ ጥራሕ ዝተፈፀሙ ገበናት ምክትታሉ ኣድላዊ መርገፂ ኣለዎ ይብሉ።
ጋምቢያዊ ዳኛ ፋቶ ቤንሰውዳ ምኽትል ዓቃቢ ሕጊ ዓለም ለኸ ቤት ፍርዲ /ICC/ እየን።ንሰን ኣፍሪካ ኣንፃር ኣይ.ሲ.ሲ እተቕርቦ መከራኸሪ ነጥቢ ክንደይ ኣፍሪካዊያን ናብቲ ቤት ፍርዲ ይመፁ ከምዘለው ናብ ጎኒ ዝገደፈ እዩ ይብላ።
ብፍላይ ድማ ከም ኣፍሪካዊት ጛል ኣንስተይትን ዝበዝሑ እቶም ጎንፅታት ኣብ ኣፍሪካ ይፍፀሙ ከምዘልው ዝፈልጥን ሰብ በቲ ኣበሃህላ ከምዝሓዝና ይገልፃ።
ነቶም ዝቐረቡ ናይ ማእሰርቲ ትእዛዛት ዕሽሽ ንኽብልዎም ንኣባላቱ ዝፀውዐ ሕብረት ኣፍሪካ ሕዚ’ውን መብዛሕቲኦም መራሕቲ ኣፍሪካ ኣብቲ ቤት ፍርዲ እምነት ከምዘይብሎም ዘርኢ እዩ።
ካብ 53 ሃገራት ኣፍሪካ እተን 31 ሃገራት እቲ ቤት ፍርዲ ንኽጣየሽ ዝፈረማ እንትኾነ ኩለን ንናይ ጋዳፊ ናይ ማእሰርቲ ትእዛዝ ኣይንቕበልን እንተ ኢለን ድማ ስራሕ እቲ ቤት ፍርዲ ክድርቶ እዩ።
ምኽትል ዓቃቢ ሕጊ ቤንሰውዳ እቲ ቤት ፍርዲ ስርሑ ንኸይሰርሕ ምኽልካል ማለት ንናይ ስልጣን ብልሽውና ምሕላቕ ማለት እዩ ይብላ።
ዋና ዓቃቢ ሕጊ ኣይ.ሲ.ሲ ሊዊስ ሜረኖ ኦካምፖ ኣብ ልዕሊ ሞኣመር ጋዳፊ ምርመራ ንኽካየድ ዝወሰነ እቲ ቤት ፍርዲ ኣይኮነን ይብሉ።እቲ ውሳነ ናይጀሪያ፡ጋቦንን ደቡብ ኣፍሪካን ብኣባልነት ዝርከባሉ ምሉእ ውሳነ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታትን ከምዝኾነ ይገልፁ።


text:
እቲ ኣብ ከባቢታት ሰንበልን ሓሊበትን ዝስራሕ ዘሎ ገዛውቲ፡ ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ዜጋታት ዶላር ከፊሎም ዘስርሕዎ ዝነበሩ ኢዩ። ይኹን ግን እቶም ኣባይቲ ዘስርሑ ዝነበሩ ዜጋታት፡ ከም ቀደሞም ደገፍቲ መንግስቲ ስለዘየለዉ ኣባይቶም ክህገር ካብ ቤትጽሕፈት ፕረዚደንት ናብ ባንክ ንግድን ኣባይትን መምርሒ ከምዝተመሓላለፈ ተፈሊጡ።
እቶም ኣባይቶም ዝተመንዝዑ ዜጋታት ኣብ ትሕቲ ምክትታል ሃገራዊ ድሕነት ስለያ ወጻኢ ዝነበሩ ኮይኖም፡ ኣንጻር መንግስቲን ሰበስልጣንን ይዛረቡ ኢዮም፡ ከም ቀደም ኣብ ኣኼባታት ኣይሳተፉን ኣለዉ፡ ብውሽጢ ውሽጢ ልቦም ምስተቓወምቲ ኢዩ፡ዝብል ጸብጻብ ስለዝተመሓላለፈሎም ኢዩ ኣባይቶም ተወሲዱ።
እቲ ተሃጊሩ ዘሎ ኣባይቲ በዓል 2ን 3ን መደቀሲ ኮይኑ፡ ብዝሑ 76 ኢዩ። ጠቕላላ ቁጽሪ ናይቲ ኣባይቲ 100 ኮይኑ እቶም 24 ናይ ህግደፍ መለክዒ ‘ሃገራውነት’ ዝሓለፉ ስለዝኾኑ ኣባይቶም ኪርከቡ ሙኻኖም ተሓቢሩ ኣሎ።
ብናይ ህግደፍ መለክዒ ‘ሃገራውነት’ ማለት ብዛዕባ ካልኦት ዜጋታት ንሃገራዊ ድሕነት ሓበሬታ ምምሕልላፍ፡ ኣብ ፌስቲቫላት ምስዕሳዕ፡ ኣብ ፈይስቡክ ናይ መንግስቲ ፕሮፖጋንዳ ምድጋም፡ ኣብ ኣኼባታት ንመንግስቲ ዝሙጉስ ርእይቶታት ምሃብ የጠቓልል።
እቶም ኣብ ከባቢታት ሰንበልን ሓሊበትን ዝርከብ ኣባይቲ ክዕደሉ ተወሲኑሎም ዘሎ ሰባት፡ ኩሎም ኣብ ስራሓት ሃገራዊ ድሕነትን ስለያን ዝሰርሑ ኮይኖም፡ ኣባላት ወኪል ሃገራዊ ድሕነትን ቤትጽሕፈት ፕረዚድንትን ኢዮም።
ነዚ ትእዛዝ ዘሳልጥ ዘሎ ዋና ኣካያዲ ስራሕ ባንክ ኣባይትን ንግድን ሙኻኑ ዝገለጹ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ፡ ጎኑ ጎኒ እዚ ብርክት ዝበለ ናይ ህዝቢ ዶላር ንገለ ሓለፍቲን ቤተሰቦምን ንግዲ ንኸካይዱሉ ብመልክዕ ልቓሕ ይህብ ምህላዉ ሓቢሮም።
ምስዚ ብዝተኣሳሰር ዜና ባንክ ንግድን ኣባይትን ኤርትራ ብርክት ዝበለ ብናይ ኢጣልያ ማፍያ ዝንቀሳቀስ ዶላራት ኣብ ምሕጻብ ይተሓባበር ከምዘሎ ተፈሊጡ። ኣብ መላእ ዓለም ዝርከባ ባንክታት ነቲ ብገበናዊ ፍጻመታት ዝተኣከበ ናይ ማፍያ ገንዘብ ኣገልግሎት ምሃብ ይሕሰማሉ ኣብዘለዋሉ እዋን፡ መንግስቲ ኤርትራ ብመንገዲ ባንኪ ኣባይትን ንግድን ንናይ ኢጣልያ ዓበይቲ ማፍያታት ኣገልግሎት ምሕጻብ ረሳሕ ገንዘብን ምስግጋር ገንዘብን ይገብረሎም ከምዘሎ እቶም ምንጭታት ሓቢሮም።


text:
ገለ ገለ ግዚያት ሕቡኣት ወይ ድማ ሚስጥራዊ ዝኾኑ ጽሑፋት ብዘይካ ነቶም ዝምልከቶም ሰባት ብኻልኦት ክራኣዩ ኣዝዩ ሓደገኛን ክልኩልን’ዩ። እዞም መልእኽትታት እዚኣቶም ብዘይ ጥርጠሩን ኣጋይሽን ብዝኾኑን ሰባት’ዮም ናብ ዝተዓለመሎም (ዕላማ) ቦታታት ዝልኣኹ። ብሕልፊ ኣብ ግዜ ኩናት ኩሎም ጽሑፋት፣ ቃላት፣ ብዓይኒ ጥርጣረ’ዮም ዝርኣዩ። ሚስጥራዊ መልእኽቲ ከይህልዎም ድማ ብጥብቂ ይምመሩ። ን ኣብነት ኣብ ሓደ ደብዳቤ፣ “ጽቡቕ መዓልቲ’ዩ፣ እታ ጸሓይ’ወን ትበርቕ ኣላ” ትብል ንእሽቶ ሓረግ ብዝተዋህባ ኮድ ተርጉምካ ከተንብባ ከለኻ፣ ምናልባት ብዛዕባ፣ ኣቃውማ ሰራዊት ጸላኢ፣ ዝኾነ ሓበሬታ ትህብ ትኸውን። ከምዚ ዝኣመሰለ ሕቡእ መልእኽቲ ዝሓዘለ ድብዳቤ ድማ፣ ብእኩባት ሰባት ሚስጥር ናይ ምፍታሕ ሳይነስ ዝተማህሩን’ዩ ዝምርመር። ምኽንያቱ ኣብ ቅድሚ ዓይኖም እቲ ሚስጥር ዝብሃል’ወን ሚስጥር ስለዝኾነ።
እቲ ዝጽሓፍ ሕቡእ መልእኽቲ ብሓድሽ ኣገባብን ብረቂቕ ክእለትን ተጻሒፉ ነብሱ ካብ ምቅላዕ ክሓብእ ክኽእል ኣለዎ። ብርግጽ ሓደ ሚስጥር ዝኾነ ኮድ ሓንሳብ እንተደኣ ተቓሊዑ (ተኸሺሑ) ካልእ ሓድሽ ክትጥቐም ይግባእ። መልእኽትታት፣ ምልክታት፣ መራኸቢታት ከነመሓላልፈሉ ዝጸናሕና መገዲ ኣቛሪጽና ካልእ ዘይርጠርን ዝረቐቐን ኣገባብ ክንፈጥር ንኽእል ኢና።
ሓደ ምንም ዘይብሎም ዝመስሉ ንጹሃት ዘይተሰብሩ ጸዓዱ እንቛቕሖታት ዝመልአ ዘንቢል ተጠርጢሩስ፣ ገለ ሚስጥር ሒዙ ክጸንሕ ይኽእል። ንሱ ድማ፣ ገለ ካብቶም እንቛቕሖታት ዝበሰሉ ኮይኖም፣ ካብ (alum) ዝተባህለ ጻዕዳ ማዕድናዊ ጨውን ሽኮርን ዝተቃመመ ፈሳሲ ጌርካ፣ ኣብ ልዕሊ እቲ ዝበሰለ እንቓቕሖ እቲ ዝድለ ሚስጢራዊ ኮድ ወይ ሕቡእ መልእኽቲ ምስ እትጽሕፍ፣ ኣብቲ ገበር ናይቲ እንቓቕሖ ዝርአ ወይ ዝተርፍ ምልክት የለን። ነቲ እንቓቕሖ ቀሪፍካ ምስ እትምልከቶ ግን፣ እቲ ዝጽሓፍናዮ፣ ሚስጢራዊ መልእኽቲ፣ ኣብ ውሽጢ ሰሪጹ ብድሙቕ ብሩህ ቡናዊ ቀለም ተጻሒፉ ንረኽቦ።
ሓደ ካብ ዕውታት መገዲ ንሓደ ሚስጥራዊ ኮድ ከም ዘይፈለጥ ንምግባር፣ ቅሉዕ ኮይኑ ከም ዝርአ ምግባር’ዩ። እዚ እንታይ ንምባል’ዩ፣ ሓደ ኮድ ከይተፈልጠ ኣብ መንጎ ክልተ ወይ ካብኡ ንላዕሊ ሰባት እንተደኣ ሰሪሑ፣ ሓደ ሚስጥራዊ ዝኾነ መልእኽቲ ከመሓላልፍ ይኽእል።
ሓንቲ ኣብ ስለያ ትሰርሕ ናይ ጽሬት ሰበይቲ ኣብ ሓደ ናይ መንግስቲ ርሻን፣ ቬትሮ ትውልውል መሲላ ብ ኣእዳዋ ፣ ንላዕሊ ንታሕቲ የማን ጸጋም ተርእዮ ምንቕስቓ ዝኾነ ምስጢራዊ (ሕቡእ) መልእኽቲ ናብቲ ኣብ ታሕቲ ኮይኑ ክዕዘባ ዝጸንሐ ተቐባሊ ከተመሓላልፍ ትክእል እያ። እቲ ትህቦ ኮድ (ምልክት) ኣቐዲሞም ዝተሰማምዕሉ ይኸውን። ከም ናይ ጽሬት ፣ ጀርዲነር፣ ዋርድያ ብቐሊሉ ከይተጠርጠሩ ሚስጢራዊ ስርሓት ወይ መልእኽትታት ከማሓላልፍ ይኽእሉ።
ብተወሳኪ ኣብ ቡዙሓት ውግኣት ናይ ዓለም ፣ እቶም ሰላማዊያን ዝመስሉ ብንፋስ ዝሰርሑ ጠሓንቲ (wind mills) በቲ ዊጥ ዝበለ መዘውር ኢዶም ብዘርእይዎ ምልክት ዝኾነ ሚስጥራዊ ኮድ ከመሓላልፉ ጸኒሖም’ዮም። ካልእ ሓደ ናይ ስእሊ ጥራዝ ናይ ኣርቲስቲ፣ ዝተፈላለያ ዓይነት ፈልፋላታት ብዝተፈላለየ ዓይነት ሕንጻጻትን መንገብገብን ዝተሳእለ፣ ምንም ሚስጥር ዘለዎ ዘይመሰል፣ ዘይጥርጠር ኣቓውማ ጸላኢ ኣብ ድፍዓት ዝሕብር ኮይኑ ይጸንሓካ።
ኣብዚ ካልእ ኣገዳሲን ኣዝዩ ምሳጥን ድማ ብዛዕባ ሚስጥራዊ ቀለም’ዩ። ገለ ፈሳሲ ክትጽሕፈሉ ከሎኻ ምንም ምልክት ዘይህብ ኮይኑ ምስ ካልእ ከሚካል ምስ ዝሕወስ ፣ ወይ ድማ ብሃፍን፣ ዋዒ ምስ ዝረክብ፣ እቲ ዝተጻሕፈ ሚስጥር ብቐሊሉ ብግልጺ ይርአ። በዚ ዓይነት ቀለም ዝተጻሕፈ ወረቐት ሒዙ ዝተረኽበ ሰላይ ፍጹም ኣይፍለጥ’ዩ። ምክንያቱ እቲ ወረቐት ምንም ዝተጻሕፎ ስለ ዘይመስል።
ኣብ ገለ ጽሑፋት ከም ዝሕበር፣ ሚስጥር ብቀሊል ዘይርአ ቀለም ኣስፕሪን ከኒና፣ ኣብ ማይ ምሕቓቕ ክስራሕ ይከኣል። እንተኾነ እቲ ሚስጢራዊ ጽሑፍ ብግልጺ ክርአ ወይ ክንበብ ዝኽእል ሰብ (ultra violet lamp) ክውንን ይግባእ። እቲ ጨረር ወይ ብርሃን ምስ ሓለፎ ድማ፣ እቲ ጽሑፍ ብግልጺ ይቕላዕ፣ ወይ ብቐሊሉ ከተንብቦ ይከኣል።
ቀደም ዘመን ብግሪኻውያን ዝመሓላለፍ ዝነበረ ናይ ሚስጥር ስርሓት ኣዝዩ ዝተራቐቐ ሰብ ብቐሊሉ ክጥርጥሮን ክበጽሖን ዘይክእል’ዩ ዝነበረ። ሓደ ቁልፊ ዝመስል ረቒቕ ቆርበት፣ ሚስጥር ዝተጻሕፎ፣ በቲ ሓደ ዝባኑ ድማ ጽቡቕ ዘንጸባርቕ (ግርማ) ዘለዎ ኣብ መኳንንቲ ዝሕዝዎ በትሪ ነቲ ጽሑፍ ንውሽጢ ጌርካ ኣብቲ በትሪ ይጥቕለል። እታ ብበትሪ ድማ፣ ጽብቕቲ ስለዝኾነት። ብሰብ ተጸይራ ድማ፣ ናብ ዝዓለመትሉ ቦታ ትበጽሕ፣ ኣብቲ ዝድለሰብ ምስ በጽሓት፣ ነታ በትሪ ኣብ ካልእ ከም ኣ በትሪ ነቲ ጥቕላል ፈቲሕካ፣ በንጻር (ብግልባጥ) ብምጥቕላል ነቲ መልእኽቲ ከተንብቦ ትኽእል።
ፖስታ’ወን ሓደ ካልእ ሚስጢራዊ ስርሓት ዝመሓላለፈሉ ኣገባብ’ዩ። ሓደ ናይ ስለያ ወኪል ኣብቲ ዝድለ ቦታ ብሰላም ምብጽሑ ኣቐዲሞም ብዝተሰማምዕሉ ኮድ መሰረት ኣብ ገበር ናይቲ ፖስታ ዘይጥርጠር ምልክት ወይ ንእሽቶ ሕንጻጽ ብምግባር ሰላም ከም ዝ ኣተወ ይሕብር ። እቲ ፖስታ ግን ንምትላል ናይ መወዓውዒ መልእኽቲ ዝሓዘ ክኸውን ይኽእል።
ኣብ ለንደን _ብሪጣንያ ሓደ ሰሓቢ ዝኾነ ሚስጥራዊ ልምዲ ኔሩ’ዩ። ንሱ ድማ ሓደ ብደገ ኾይኑ ዝኹሕኳሓካ ሰብ መን ሙዃኑ ካብ ኣገባብ ኣኳሓኹሕኡ ክትፈልጦ ትኽእል። በዚ ድማ ስሙ ወይ ድማ ዘለዎ ቦታ ይሕብረካ ማለት’ዩ። ኩሉ ኣቐዲሞም ዝትሰማምዕሉ ስለዝኾነ።
ሳሙኤል ሞርሰ ዝተባህለ ሰብ ኣብ ዘውጸኦ ዝነበረ ጆርናለ ከምዚ ክብል ገሊጹ ነይሩ:-
“ኣብዚ ሓደ ሚስጢራዊ ልምዲ ኣሎ። ንምኹሕዃሕ ዝምልከት። ኣብ ዝኾነ ይኹን ማዕጾ ናይ ዝኾነ ገዛ ድማ ብጥብቂ ክሰዓብ ኣለዎ። ሓደ ኣብ ሓደ ቤት ዝሰርሕ ኣገልጋሊ ኣብ ኣፍደገ ዘሎ (ደወል) ክድውል ኣለዎ። ማዕጾ ክኩሕኩሕ የብሉን። ሓደ ኻልእ ጋሻ ካብ ካልእ ተላ ኢኹ ዝመጸ ኣገልጋሊ ሓሳብ ኳሕ የብል። ሓደ ነጋዳይ ክልተ ሳዕ ይኹሕኹሕ። ዝኾነ ካልእ (ኣቶ ወይ ወን ወ/ሮ ድማ ካብ ክልተ ግዜ ንላዕሊ ይኹሕኹሕ። ዓርክኻ ምስ ዝኸውን ወይ ብመዓርግ መሓዛኻ ዝኾነ ሰብ ድማ ካብ ሸሞንተ ክሳብ ዓሰርተ ግዜ ዓው ኣቢሉ ይኹሕኹሕ”
ኣብዚ ተመርኩስካ፣ ማዕጾ ከየርሓኻ እቲ ሰብ መን ምዃኑ ክትፈልዮ ትኽእል።
ምንጪ፣ adventures In-reading


text:
ኣይተ ጉዕሽ ግደይ
ሰናይ ምምሕዳር መሰረት ዕብየትን ለውጥን ሓንቲ ሃገር እዩ እንብለሉ ምኽንያት መንግስቲ፣ ብህዝቢ ዝተውሃቦ ሓላፍነት ንምውፃእ ኩለ መዳያዊ ዕብየትን ዴሞክራስን ዝረጋገፀሉ ቑልፊ መስርሕ ብምዃኑ እዩ። እዚ ማለት ንሕቶን ድልየትን ህዝቢ ብእዋኑ ግቡእ ምላሽ ምሃብ፣ ግልፂ፣ ፍትሓዊ፣ ስሉጥ፣ ውፅኢታውን ተሓታትነትን ብዘረጋግፅ መንገዲ ንዜጋታት ምብፃሕ እዩ። ሰናይ ምምሕዳር ነጊሱ ክብሃል ዝኽእል ድማ ሸሞንተ መትከላት እንትማልኡ እዩ። ንሳቶም ከዓ ኣሳታፋይነት፣ ሓበራዊ ምርድዳእ፣ ቅልጡፍ ምላሽ ምሃብ፣ ግልፅነት፣ ተሓታትነት፣ ፍትሓውነት፣ ሰለጤን ስራሕ፣ ውፅኢታውነትን ልዕልነት ሕግን እዮም። ካብዚኣቶም ብዛዕባ ቅልጡፍ ምላሽ ምሃብ እንትንርእይ፣ ዜጋታት ዘልዕልዎም ሕቶታትን ጥርዓናትን ብመሰረት ሕግን ደንብን፣ መምርሕን ኣሰራርሓን ብእዋኑ ቁርፅ ዝበለ ምላሽ ምሃብ እዩ። ስለዝኾነ ግልጋሎት ክህቡ ዝተጣየሹ ኣብያተ ዕዮ መንግስትን ኣካላት ኣመራርሓን ሕቶታት ህዝቢ ብዝግባእ ምርዳእ ጥራሕ ዘይኮነስ እቲ ፀገም፣ ፀገምካ ገይርካ ምውሳድ፣ ነቲ ፀገም ፍታሕ ምሃብን እንተዘይተኻኢሉ ድማ ንምንታይ ከምዘይተፈትሐ፣ መዓዝን ብኸመይን ከም ዝፍታሕ ንህዝቢ ዕላዊ ምግባር የድሊ። እዚ ክኸውን ዝኽእል ከዓ መንፈስ መገልገላይነት እንትህልው እዩ።
ብፍላይ እቲ ህዝቢ ንከገልግል ሓላፍነት ዝተውሃቦ መንግስታዊ መሓውር “ህዝቢ እንትሓልፈሉ እዩ ዝሓልፈለይ” ኢሉ ብቅንዕናን ውፍይነትን ከገልግል ይግባእ። ከምኡ እውን ናብ ባይታ እናወረደ ትርግታ ልቢ ህዝቢ ከዳምፅ ግድን ይኸውን። ነዚ እዩ እውን መንግስታውን ውድባውን ኣመራርሓን መሓውርን ክልልና ናብ ባይታ እናወረዱ ሕቶን ጥርዓንን ህዝቢ ዝሰምዑ። ንኣብነት ክቡር ርእሰ ምምሕዳር ክልልና ናብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ትግራይ እናተዘዋወሩ ኣብ እዋናዊ ጉዳያት ምስ ህዝቢ እንትዝትዪ ንዕዘብ ኣለና። ንሎሚ እውን ምስ ነበርቲ ወረዳ ናዕዴር ዓዴት ኣብ ወርሒ ጥሪ 2009 ዓ/ም ዝገበርዎ መድረኽ ዘተ ከም መርኣዪ ክንወስድ ኢና። ነበርቲ እቲ ወረዳ ከም ዘረጋገፁሉና፣ ኣብ ኣወሃህባ ግልጋሎት ዘሎ ፀገም ዋላ እኳ መሊኡ ዝተፈትሐ ኣይኹን መሰረታዊ ሕቶ ግና ኣብ መሰረተ ልምዓት ብምዃኑ ኣብቲ መድረኽ ዝተልዓሉ ሕቶታት ኣብ ዙርያ መሰረተ ልምዓት እዮም። ኣብዚ ጉዳይ ነበርትን ኣመራርሓን እቲ ወረዳ ኣዘራሪብና ዝስዕብ ኢሎምና።
ቐሺ ሙሉ ታዴዎስ ነባሪ ከተማ ሰመማ እዮም። እቶም ወገን፣ መሰረተ ልምዓት በቲ ትፅቢት ዝግበረሉ ብዘይምምልኡ ቀንዲ ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር ወረዳ ናዕዴር ዓዴት ከም ዝኾነ ይዛረቡ። ወረዳ ናዕዴር ዓዴት ኣብ እዋን ዕጥቃዊ ቃልሲ ማእኸል መዋፈሪ ዝነበረ ወረዳ እዩ። “ገደና ውድብ” ተባሂሉ እውን ይፅዋዕ። ኣብ ጎድኒ ውድቡ ህወሓት ተሰሊፉ ዝተቓለሰን መስዋእቲ ህይወት ዝኸፈለን ህዝቢ እዩ። ይኹን እምበር ብመንፅር ዝኸፈሎ መስዋእቲ ብርክት ዝበሉ ስራሕቲ ልምዓት ተቛዳሲ ዋላ እኳ እንተኾነ ኣብ ምምላእ መሰረተ ልምዓት እታ ወረዳ ግና ብዙሓት ፀገማት ኣለዉ። ካብዚ ዝብገስ እውን መዓልታዊ ኣጀንድኡ ሕቶ መሰረተ ልምዓት ገይሩ ፀኒሑ ኣሎ። ንኣብነት ብተምቤን - ሰመማ - እንዳባጉና ገይሩ ንወልቃይት ዝሓልፍ መስመር መንገዲ “ኣስፋልት” ክስራሕ እዩ ካብ ዝብሃል ሓሙሽተ ዓመት ገይሩ ኣሎ። ኮይኑ ግና ክሳብ ሐዚ ኣይተጀመረን። እዚ ድማ ንህዝቢ ናብ ቅርታን ስምዒትን ዘእተወ ከም ዝኾነ ቐሺ ሙሉ ይገልፁ።
ቐሺ ሙሉ፣ ብክቡር ርእሰ ምምሕዳር እናተመርሐ ኣብ ዝተኻየደ መድረኽ ዝተሳተፉ ኮይኖም “ርእሰ ምምሕዳር ናብ ባይታ ወሪዶም ሕቶ ህዝቢ ብምስምዖም ውድብ ንህዝቢ ዘለዎ መንፈስ መገልገላይነት፣ ሕቶኡን ጥርዓኑን ናይ ምስማዕ፣ ፀገሙ ናይ ምፍታሕ ድልየት ሎሚ እውን ከም ትማሊ ተጠናኺሩ ይቕፅል ኣሎ” ብምባል ይገልፅዎ። በዚ ድማ ህዝቢ ዓብዪ ታሕጓስ እዩ ተሰሚዕዎ። ኣብቲ መድረኽ እውን ነፃን ግልፅን ኮይኑ ብመሰረት ዝሓተቶም ሕቶታት፣ ህንፀት ቤተ ፈተነን ቤተ ንባብን ምላሽ ረኺቦም ኣለዉ። ከምኡ ድማ ንግልጋሎት ጥዕና ኣምቡላንስ ተሓቲቱ ብእዋኑ ተመሊሱ እዩ።
ነባሪት ከተማ ሰመማ ሲስተር ደሃብ ካሕሳይ ብወገነን ቅድሚ ሕዚ ላዕለዋይ ኣመራርሓ ናብ ባይታ ወሪዱ ኩነታት ህዝቢ ብዘይምርኣዩ ህዝቢ “ይብዱልና ኣለዉ” ዝብል ስምዒት ከም ዝነበሮ ገሊፀናልና። ኣብዚ ሐዚ እዋን ርእሰ ምምሕዳርን ካልኦት ኣመራርሓን ክልልና ናብ ባይታ ወሪዶም ምስ ህዝቢ ብምምይያጦም ህዝቢ ብዝለዓለ ታሕጓስ ኣቀባብላ ገይሩ እዩ። ከምዚ ዓይነት ምስ ህዝቢ ገፅ ንገፅ እናተራኸብካ እንታይ ፀገማት ኣለዉ? እናበልካ ዝኽየድ እንተኾይኑ ፀገማት ህዝቢ ክፍትሑ እዮም። እቲ ዝተኻየደ ዕጥቃዊ ቃልሲ ህዝቢ ሒዝካ እዩ ተዓዊቱ። ሐዚ እውን ህዝቢ ሒዝካ እዩ ናብ ልምዓት ክውፈር ዘለዎ። ህዝቢ ሒዝካ እዩ ድኽነት ዝሰዓር። ካብተን ዝተልዓላ ሕቶታት ፅርግያ ሓንቲ እያ። ብፍላይ ናብ ጣብያታት እኹል ፅርግያ ስለዘየለ ኣዴታት ኣብ ገዛ ክወልዳ ዓብዪ ስግኣት ኮይኑ ኣሎ። ስለዚ ኣዶ ሂወት እናሃበት ሂወት ክትስእን የብላን! ዝብል መሪሕ ጭርሖ ንክትግበር ጉዳይ ፅርግያ መፍትሒ ክቕመጠሉ ኣለዎ። ብፍላይ መብራህቲ እውን እንተኾነ ብተደጋጋሚ ስለዝቆራረፅ መዓልታዊ ስራሕቱ ንምስላጥ ዕንቅፋት ይኾኖ ስለዘሎ ዝምልከቶ ኣካል ቅልጡፍ መልሲ ክህበሉ ፃውዒቶም የቕርቡ።
ኣብዚ ጉዳይ መብርሂ ንምርካብ ንዋና ኣመሓዳሪ ወረዳ ናዕዴር ዓዴት ኣይተ ጉዕሽ ግደይ ሓቲትናዮም፤ዝሃብዎ ምላሽ ኣሎ። ክቡር ርእሰ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ህልው ኩነታት ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ወረዳና ክርእዩ ናብ ባይታና መፂኦም ህዝቢ ምዝርራቦም ኣብ ህዝቢ ዝተፈጠረ ታሕጓስ ዝለዓለ እዩ። እዚ ድማ ተጋዳላይ ህወሓት እቲ ዝነበሮ ፅንዓት ሎሚ እውን ከም ትማሊ ጠንኪሩ ይቕፅል ከምዘሎ ዘመላኸተ ዕዉት መድረኽ እዩ ነይሩ። ካብዚ ዝብገስ እውን “ልምዓትና ባዕልና ናብ ዝለዓለ ብራኸ ክነብፅሖ ኢና! ፀገም እንተሃልዩ ባዕልና ክንፈትሖ ኢና! ትማሊ ኣብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ታሪኽ ሰሪሕና ኢና! ሎሚ እውን ኣብ ልምዓት ታሪኽ ብምስራሕ ክንደግሞ ኢና!” ዝብሉ ወነን ሕራነን ዝተላበሱ መሪሕ ሓሳባት ተሓንጊጡ ኣንፃር ድኽነት ክለዓዓል ዝለዓለ ወነ ዝፈጠረ መድረኽ እዩ ነይሩ። ብፍላይ ኣብ ስድራ ተጋደልቲ፣ መናእሰይ፣ ኣባላት ወዘተ ዝተፈጠረ መንፈስ ብቐፃልነት ኣብ ጎድኒ ውድብን መንግስትን ተሰሊፎም ኣንፃር ድኽነት ክቃለሱ ዝገበረ እዩ።
እቶም ኣመሓዳሪ፣ ኣብቲ መድረኽ ዝተልዓሉ ሕቶታት፣ ዝተውሃቦም ምላሽ፣ ድሕሪ መድረኽ ዘተ ዝርከብሉ ብርኪ እውን ዝርዝር መብርሂ ሂቦምና እዮም። ኣብቲ መድረኽ ካብ ዝተልዓሉ ሕቶታት መስተ ማይ ዕዳጋ ሰሉስ ሓደ እዩ። እዚ ሕቶ ብተደጋጋሚ እናተልዓለ ዝፀንሐ፣ ምላሽ ዘይረኸበን ህዝቢ ከማርር ዝተገደደሉን ጉዳይ እዩ። ብተደጋጋሚ ተላዒሉ ምላሽ ብዘይምርካቡ ድማ ርእሰ ምምሕዳር ምስ ህዝቢ ኣብ ዝገበርዎ መድረኽ ዘተ እውን ክለዓል ግድን ኮይኑ። እቲ ዝተውሃበ ምላሽ ድማ ኣብ ቀረባ እዋን ንምፍታሕ ፅንዓትን ዲዛይንን ተወዲኡ ኣሎ ዝብል እዩ ነይሩ።
እቲ ካልእ ሕቶ ናብ ጣብያታት ዝወስድ ፀፀር መንገዲ እዩ። ካብ 22 ጣብያታት እታ ወረዳ እተን 13 ጥራሕ እየን ፅርግያ ዘለወን። እዚ ብምዃኑ ድማ ህዝቢ ዕለታዊ ንጥፈታቱ ንምስላጥ ይፅገም ኣሎ። ንኣብነት ፍርያቱ ኣብ ዝደለዮ እዋን ናብ ዝደለዮ ቦታ ከጓዓዕዝ ኣይኽእልን። ብምኽያት እዚ ከዓ ብተደጋጋሚ ምንፅርፃራት ኣሎ ዝብል ኣብቲ መድረኽ እንተልዕሎ ካብተን ትሽዓተ ክልተ (ዳግናን ሽናቖን) ፅርግያ ከምዝስራሕ እዩ ምላሽ ተዋሂቡ። ኮይኑ ግና ሕዚ እውን ካብ ፅንዓትን ዲዛይንን ሓሊፉ ናብ ጭቡጥ ተግባር ስለዘይኣተወ ሎሚ እውን እቲ ፀገም ኣይተፈትሐን። በዚ ድማ ነበርቲ ዕግበት የብሎምን። እቲ ካልእ ካብ ዓብዪ ዓዲ ብዓዴት ገይሩ ናብ ዛና ዝኸይድ መንገዲ ኣስፋልት እዩ። ኣብ ሓፂር ግዘ ናብ ተግባር ከምዝእቶ ተስፋ ይግበር። እዚ ድማ ስራሕቲ ዲዛይንን ፅንዓትን ተወዲኦም ኣብ ከይዲ ጨረታ ከምዝርከብ እዩ ምላሽ ተዋሂቡ። ስለዝኾነ ዋላ እኳ ኣብ ሓፂር ግዘ ናብ ጭቡጥ ተግባር እንተዘይኣተወ ብመዳይ ዲዛይንን ንምትግባር ዘሎ ቅሩብነትን እንትረአ ግን ዝተባባዕ ውፅኢት ከምዝኾነ እዮም እቶም ኣመሓዳሪ ዝገለፁ።
ካልእ ኣብቲ መድረኽ ዝተልዓለ ሕቶ ጉዳይ መብራህቲ እዩ ነይሩ። ኣብታ ወረዳ ካብ ዝርከባ 22 ጣብያታት እተን 19 መብራህቲ የብለንን። ብፍላይ ዕድል ስራሕ ንምፍጣር መናእሰይ ተወዲቦም ኣብ ስራሕቲ ዕንፀይትን ሓፂን መፂንን ተዋፊሮም ንክሰርሑ ሕቶ ኣቕሪቦም። ሕቶኦም ኣብ ዝተመለሰሉ እዋን ድማ መብራህቲ ክኣትወሎም ሓቲቶም። ይኹን እምበር ብተደጋጋሚ ተላዒሉ ዘይተመለሰ ሕቶ ብምዃኑ ናብ ተግባር ዘሰጋግሮም ቀረብ ሓይሊ መብራህቲ ኣይተረኸበን። ዋላ ኣብተን መብራህቲ ዘለወን እውን ብተደጋጋሚ ስለዝቆራረፅ በዚ ዘማርር ህዝቢ ብዙሕ እናኾነ ይመፅእ ኣሎ። ብወገንና እውን ኣብቲ ወረዳ ኣብ ዝነበረና ናይ ክልተ መዓልትን ፈረቓን ፃንሒት መብራህቲ ዝብሃል ስለዘይነበረ ነበርቲ ዘልዓልዎ ሕቶን ጥርዓንን ኣብ ባይታ ዘሎን ትኽክለኛን ምዃኑ ኣረጋጊፅና ኢና። ስለዚ እዚ ጉዳይ ሕቶ ህዝቢ እናኾነ ክነብር ስለዘይግባእ ዝምልከቶ ኣካል ቅልጡፍ መፍትሒ ክገብረሉ ይግባእ ንብል።
ጉዳይ ግልጋሎት ኣምቡላንስ ኣመልኪቱ ዝተልዓለ ሕቶ ግና ብመሰረት እቲ ዝተኣተወ ቃል ድሕሪ መድረኽ ሓንቲ ኣምቡላንስ ናብቲ ወረዳ ተላኢኻ ግልጋሎት እናሃበት ስለ እትርከብ ዝተመለሰ ሕቶ እዩ። ቤተ ንባብ ይሰርሐልና ዝብል ዝተልዓለ ሕቶ ንመስርሒ ህንፃ እቲ ቤተ ንባብ ሓደ ሚልዮን ብር ካብ ማረትን መንግስቲ ክልልን ተላኢኹ ኣብ ከተማ ሰመማ ዝስራሕ ቤተ ንባብ ፕላን ተዳልይሉ ኣብ ጨረታ ይርከብ። ካብዚ ሓሊፉ ምስ መጠሻ ተተሓሒዙ ብመናእሰይ ዝተልዓለ ሕቶ ድማ ድሕሪ እቲ መድረኽ ን980 መናእሰይ መጠሻ ንምሃብ ትልሚ ተታሒዙ ን980 ድማ ተዋሂቡ። ብተወሳኺ ንመናእሰይ ከባቢ ክልተ ሚልዮንን ሓደ ምኢቲ ሽሕን ብር ልቓሕ ምውሃቡ እውን ሕቶ ልቓሕ ዝመለሰ ብምዃኑ መናእሰይ ፅቡቕ መንፈስ ፈጢሩሎም እዩ። ብኣጠቓላሊ ድሕሪ እቲ መድረኽ ውድብ ቃል ምስ ተግባር እናላገበ ከምዝሰርሕ ህዝቢ ኣረጋጊፁ ኣሎ። ኣብ መድረኽ ዝተብሃለ ከምዝትግበር እውን ርእይዎ እዩ። ስለዚ ኣብ ውድብ ዝነበሮ እምነት ዝያዳ ጠንኪሩ ንክኸይድ ዘኽኣለ መድረኽ ምንባሩ እዮም ኣይተ ጉዕሽ ዝገልፁ።
ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ህወሓት ወረዳ ናዕዴር ዓዴት ኣይተ ፍፁም ለገሰ ብወገኖም እቶም ብብርኪ ወረዳ ኣብ ዝተፈላለዩ መድረኻት ጣብያን ወረዳን ዝለዓሉ ዝነበሩ ሕቶታት ብመልክዕ ፀብፃብ ናብ ክልል ይለኣኹ ነይሮም እዮም። ብፍላይ ልዕሊ ዓቕሚ ወረዳ ወይ ብናይ ወረዳ በጀት ክስርሑ ዘይኽእሉ ሕቶታት መሰረተ ልምዓት ተላዒሎም ኣብ ሓፂርን ነዊሕን እዋን ዝስርሑ ተነፂሮም ግቡእ ምላሽ ተዋሂብዎም እዩ። እቶም ዝተልዓሉ ሕቶታት ድማ ምላሽ ይረኽቡ ኣለዉ። ንኣብነት ቤተ ንባብ፣ ኣምቡላንስ፣ መስተ ማይ ዕዳጋ ሰሉስ ካብቶም ዝተመለሱን ኣብ ምምላስ ዝርከቡን ተጠቀስቲ እዮም ኢሎምና።
ብድምር ሰናይ ምምሕዳር ዜጋታት ኣብ ዙርያ ምላሽ ልምዓት፣ ህንፀት ዴሞክራስያዊ ስርዓትን ኣወሃህባ ግልጋሎትን ስሉጥ፣ ውፅኢታውን ፍትሓውን ብዝኾነ መንገዲ ዕግበት ዜጋታት ዘረጋግፅ ስርዓት ምሕደራ እዩ። እዚ ምርግጋፅ ዘድልየሉ ድማ ድኽነት ንምውጋድ፣ ንምዕሳል ሰላም፣ ፍትሓዊ ተጠቃምነት ልምዓት ንምርግጋፅ፣ ኣብ ፍትሓዊ ክፍፍል ሃፍቲ ዝርአ ኣፈላላይ ንምፅባብ፣ ፍትሓዊ፣ ስሉጥ፣ ካብ ኣድልዎ ነፃ ዝኾነ ግልፅነትን ተሓታትነትን ዘለዎ ግልጋሎት ንምሃብ ቁልፊ መሳርሒ እዩ። ነበርቲ ወረዳ ናዕዴር ዓዴት እውን ካብዚ ወድዓዊ ሓቂ ብምብጋስ እዮም ጉዳይ መሰረተ ልምዓት ከም ህልውና ርእዮም በብመድረኹ እናሓተቱ ዝርከቡ። ድሕሪ እቲ መድረኽ ድማ ዓበይቲ ለውጥታት ከምዘለዉ እቶም ነበርቲ ብኣንደበቶም ኣረጋጊፆምልና ኣለዉ። ይኹን እምበር ጉዳይ መሰረተ ልምዓት ንመንግስቲ ጥራሕ ዝድርበ ስለዘይኮነ ኩላህና ካባና ዝድለ ኩሉ ኣበርክቶ ክንገብር ይግባእ።


text:
ምዕራፍ 52
ብሒደት እንጌራን ዓሳን ገይሩ ኣሽሓት መገበ
ማቴዎስ 14:13-21 ማርቆስ 6:30-44 ሉቃስ 9:10-17 ዮሃንስ 6:1-13
የሱስ ን5,000 ሰብኡት መገበ
እቶም 12 ሃዋርያት ኣብ ብዘሎ ገሊላ ጽቡቕ እናሰበኹ ድሕሪ ምዛሮም፡ ናብ የሱስ ተመሊሶም “ዝገበርዎን ዝመሃርዎን ኵሉ . . . ነገርዎ።” ደኺሞም እዮም ነይሮም። ብዙሓት ሰባት ይመጹን ይኸዱን ብምንባሮም ግና ንምብላዕ እኳ ግዜ ሰኣኑ። ስለዚ የሱስ፡ “ኣብ ጽምዊ ቦታ ብሕት ኢልኩም፡ ሓንሳእ ከተዕርፉስ፡ ንዑናይ” በሎም።—ማርቆስ 6:30, 31።
ካብ ጥቓ ቅፍርናሆም እዩ ኪኸውን ዚኽእል ኣብ ጃልባኦም ደዪቦም ብሸነኽ ምብራቕ ፈለግ ዮርዳኖስ ንቤት-ሳይዳ ሓሊፉ ናብ ዚርከብ ጽምዊ ቦታ ኸዱ። ብዙሓት ሰባት ግና ኪኸዱ ኸለዉ ረኣይዎም፡ ገሊኦም ድማ ብዛዕባኡ ፈለጡ። ብሓባር ከኣ ገምገመ ገምገም ጐይዮም፡ እታ ጃልባ ኣብቲ ቦታ ቕድሚ ምብጻሓ ኣብኡ ጸንሕዎም።
የሱስ ካብታ ጃልባ ምስ ወረደ እሞ ነቶም ህዝቢ ምስ ረኣየ፡ ጓሳ ኸም ዘይብለን ኣባጊዕ ስለ ዝነበሩ፡ ደንገጸሎም። ስለዚ፡ ብዛዕባ መንግስቲ ኣምላኽ “ብዙሕ . . . ኪምህሮም ጀመረ።” (ማርቆስ 6:34) “ኪሓውዩ ዜድልዮም እውን ኣሕወዮም።” (ሉቃስ 9:11) ሽዑ፡ ደቀ መዛሙርቱ፡ “እዛ ቦታ እዚኣ ጽምውቲ እያ፡ ግዜ ድማ ከይዱ እዩ እሞ፡ ነዞም ህዝቢ ናብ ኣቝሻት ከይዶም ዚብላዕ ኪዕድጉ ኣሰናብቶም” በልዎ።—ማቴዎስ 14:15።
የሱስ ግና፡ “ኪኸዱ ኣየድልዮምን እዩ፣ ንስኻትኩም ዚብላዕ ሃብዎም” ኢሉ መለሰሎም። (ማቴዎስ 14:16) የሱስ እንታይ ከም ዚገብር ይፈልጥ እኳ እንተ ነበረ፡ ንፊልጶስ “እዚኣቶም ምእንቲ ኺበልዑስ እንጌራ ኻበይ ክንዕድግ ኢና፧” ኢሉ ብምሕታት ፈተኖ። ንፊልጶስ ዝሓተተሉ ምኽንያት ከኣ፡ ንሱ ኻብታ ኣብ ጥቓኦም እትርከብ ቤት-ሳይዳ ብምዃኑ እዩ። ኰይኑ ግና፡ እንጌራ ምዕዳግ ፍታሕ ኪኸውን ኣይክእልን እዩ ነይሩ። ኣስታት 5,000 ሰብኡት እዮም ነይሮም። ኣንስትን ቈልዑን እንተ ተቘጺሮም ከኣ ምናልባት እቲ ቝጽሪ ዕጽፊ ነይሩ ኪኸውን ይኽእል እዩ! ስለዚ፡ ፊልጶስ፡ “ናይ 200 ዲናር እንጌራ እኳ [ሓደ ዲናር ናይ ሓደ መዓልቲ ደሞዝ እዩ] ቘቍራስ ኣይበጽሖምን እዩ” ኢሉ መለሰ።—ዮሃንስ 6:5-7።
እንድርያስ ድማ ንዅሎም ምምጋብ ከም ዘይከኣል ኪሕብር ኢሉ እዩ ዚኸውን፡ “ሓሙሽተ ጎጎ ስገምን ክልተ ንእሽቶ ዓሳን ዘለዎ ቘልዓ ኣብዚ ኣሎ። እዚኣተን ግና ንኽንድዚ ዚኣክል ሰብ እንታይ ይጠቕማ፧” በለ።—ዮሃንስ 6:9።
እቲ እዋን እቲ፡ መጋቢት ወይ ሚያዝያ ቐቅድሚ ፋስጋ 32 ድ.ክ. እዩ ነይሩ፣ ሳዕሪ ድማ ነቲ ጎቦ ሸፊንዎ ነበረ። የሱስ ከኣ ንደቀ መዛሙርቱ፡ ነቶም ህዝቢ ኣብቲ ሳዕሪ በብሓምሳን በብሚእትን ኬቐምጥዎም ኣዘዞም። ነተን ሓሙሽተ እንጌራን ክልተ ዓሳን ኣልዒሉ ንኣምላኽ ኣመስገነ። ነተን እንጌራ ቘሪሱ ድማ ነቲ ዓሳ መቓቐሎ። እዚ ኸኣ ነቶም ደቀ መዛሙርቱ ሃቦም፣ ንሳቶም እውን ነቶም ህዝቢ ዓደልዎም። እቲ ዜስደምም ድማ፡ ኵሎም እቶም ህዝቢ ኽሳዕ ዚጸግቡ በልዑ!
ድሕርዚ፡ የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ፡ “ሓንቲ እኳ ኸይትባኽን፡ ዝተረፈ ቝርስራስ ኣክብዎ” በሎም። (ዮሃንስ 6:12) እቲ ዝተረፈ ድማ፡ 12 መሶብ መሊኦም ኣልዓሉ!


text:
ተኸታታዕጡቕ ኣሃዱታት (ሰራዊት) ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ – ሕድሪ (ግሃድኤ-ሕድሪ) ንክልተ ሊ ማዓልታት ጽዑቕ ኣኼባታት ከም ዘካየዱ ተሓቢሩ፡፡ እቲ ዝተኻየደ ኣኼባ ዕለት 10 መጋቢት 2015 ንጠርነፍቲ (ሓለፈቲ) መሳርዕን ካብኡ ንላዕልን ዘለዉ ዘጠቓለለ ከምዝነበረ፡ ንጽባሒቱ ዕለት 11 መጋቢት 2015 ከኣ ንኩሎም ኣባላት ተጋደልቲ ግሃድኤ – ሕድሪ ዝኣከበ ከምዝነበረ ካብቲ ቦታ ብወተሃደራውን ጸጥታውን ሓለፍቲ ዝተላእከልና ጸብጻብ ሓቢሩ፡፡
እቲ ንክልተ ማዓልታት ዝተኻየደ ጽዑቕ ኣኼባ ተጋደልቲ ግሃድኤ-ሕድሪ: ብተጋዳላይ እድሪስ ማሕሙድ ኣባል ፈጻሚ ኣካልን ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ወተሃደራውን ጸጥታውን ግሃድኤ-ሕድሪ ዝተመርሐ ኮይኑ፡ ምስኡ ኣባላት ማእከላይ ባይቶ ግሃድኤ-ሕድሪ ዝኾኑ ተጋዳላይ መሓመድ ሳልሕ (ኢሮብ) ሃላፊ ወተሃደራዊ ስርሒታት፡ ተጋዳላይ ዮናስ መብራህቶም ሓላፊ ምምሕዳራዊ ጉዳያት፡ ብሓባር ከምዝነበሩ ተሓቢሩ፡፡
ናይቲ ኣኼባ ቀንዲ ኣርእስተ ጉዳያት ከኣ፡-
1. ህልው ኩነታት ሃገርና ብዝምልከት ብሰንኪ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ዝፍጸም ዘሎ ግፍዕታትን በደልን ብዝርዝር ድሕሪ ምብራህ ነዚ ዝወርድ ዘሎ ግፍዕታት ንምግታእን ንምብዳህን፡ ራእይ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ – ሕድሪ ኣብ ፖለቲካዊ ፕሮግራሙ ሰፊሩ ዘሎ ቀዳማይ መድረኽ ቃልሲ መሰረት ብምግባር ሰፊሕ መብርሂ ምሃብ፡
2. ግሃድኤ – ሕድሪ፡ ምስ ኩሎም ደለይቲ ፍትሕን ለውጥን ሃገራውያን ሓይልታት ኣብ ዝተሓተ ነጥበ ስምምዓት ተዋሃሂድካ ብምስራሕ ዓቕምታት ደምበ ተቓውሞ ብምሕያል፡ ንገባቲ ስርዓት ህግደፍ ንምውዳቕ ውዓል-ሕደር ዘየድልዮ እዋን ምኳኑ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ – ሕድሪ (ግሃድኤ-ሕድሪ) ብመትከል ኣሚኑ ክቃለስ ከምዝኾነ፡ ዝርዝር ኣስተምህሮ ከምዝተዋህበን ኣብ መደምደምታ ከኣ ሕቶታት፡ ርእይቶ ከምዝቐረቡን ብኣለይቲ መድረኽ ዘዕግብ መልሲ ከምዝተዋህበን ካብ ቤት ጽሕፈት ወተሃደራውን ጸጥታውን ግሃድኤ – ሕድሪ ዝበጽሓና ጸብጻብ ኣረጋጊጹ፡፡
ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ!!
ዓወት ንሓፋሽ ብተግባር!!
ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን
ግሃድኤ – ሕድሪ
12 መጋቢት 2015


text:
ኣብ ቅንያት በዓል ናጽነት ዘገልገለ ይንገስ ዝብል ደርፊ ተደሪፉ ነይሩ። ዘገልገለ ክእሰር፤ ክድርበ፤ ብዘይ መባእታዊ መሰላት ክነብር ከሎ ዘውደልደለ በዓል ገዛን ግዜን፥ በዓል መሰልን ድልየትን ኮይኑ ኣሎ። እቶም ዝርካቦም ዝመርሑ ዘለዉ እውን ዘየገልገሉን ንሃገር ዘይከፈሉን ሙኻኖም ናይዚ ኣብነት ኢዩ። ኣብዚ እዋን እዚ ናብ ፕረዚደንት ኢሳያስ ዝቐረቡ ሓለፍቲ ኮይኖም ዘለዉ ኣቶ ሓጎስ ገብርህይወት፤ ኣቶ ብርሃነ ሃብተማርያም፤ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ሙኻኖም ድማ ናይዚ ኣብነት ኢዩ። ብወገን ኣዘዝቲ ሰራዊት ኣብ ልዕሊኦም ዘሎ ክቱር ጽልኢ ድማ ናቱ መግለጺ ኢዩ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ካብ ኣባላት ሰራዊት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ናብ ፕረዚደንት ኤርትራ ናይ መነባብሮ ሕሰሞምን ክብደት ናብረኦምን ዝገልጽ ኣቤቱታ ብቐጻሊ ይቀርብ ምህላዉ ኣብ ዜናታት መድረኽ ተሓቢሩ ምንባሩ ይዝከር።
እቲ ካብ ኣባላት ሰራዊት ተባሂሉ ብእኩብን ብቐጻሊን ዝጸሓፍ ዘሎ ኣቤቱታ፤ ናይ ሰራዊት ወርሓዊ ደሞዝ ምውሓዱ፤ ናብራ ስድራቤቱ፥ መዓልታዊ ህይወቱ፤ ዜግነታዊ መሰላቱ ኣዚዩ ከፊእዎ ምህላዉ ዝገልጽን ናይ ደሞዝን ህይወትን ምምሕያሽ ዝሓትትን ኢዩ።
እቲ ደብዳበ ኣብ ኩሎም ኣቤቱቶኡ፤ ንሓላፊ ቁጠባዊ ጉዳያት ኣቶ ሓጎስ ገብርህይወትን፤ እቶም ጭፍርኡ ተባሂሎም ዝሕሰቡ ሰባትን ዝኸስስ ሙኻኑ፤ ሰራዊት መነባብሮ ከቢድዎ፥ ወርሓዊ ደሞዙ ቁንጣሮ ኮይነን እንዳሃለዋ፤ ከም ኣቶ ሓጎስን ጭፍርኡን ብብልሽውና ተቖማጢዖም ናይ ነጋውስ ናብራ ይነብሩ ምህላዎም ከምዘሕዘኖም እቲ ደብዳበታት የነጽር።
እዚ ደብዳበ ናይዞም ዝተወጽዑ ወገናትና ከምዝሕብሮ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ገዛእ ህዝቡ ኣጽናቲ ወራር ኣውጁ ዘሎ ጉጅለ ምዃኑ ፍሉጥ ኮይኑ ኣሎ። ፕረዚደንት ኢሳያስ – ህዝቢ ኤርትራ ሃገራዊ ዋንነት ስኢኑ ቤት ንብረቱ ራሕሪሑ ክኸይድ፥ ኣብ ቀጻሊ ባርነትን ጊላነትን ተሰላኺዩ ክስደድ፥ መጻኢኡ ዘውሕሰሎም ቀረባትን ዕድላትን ተመንዚዕዎ ተስፋ ቆሪጹ ዝርግርግ ክብል እጅጋኡ ሰብሲቡ ዝሰርሓሉ ዘሎ ዕላማ እዩ።
መንግስቲ ኤርትራ ኣብ`ዚ እዋን እዚ ነቲ ዘውርዶ በደላት ተጻዊሩ ኣብ ውሽጢ ሃገሩ ጸኒዑ ኣብ ልዕሊ ዘሎ ህዝብና፡ ዕረፍቲ ዘይህቡ ሕሱማት ተግባራት ክጽዕን ሃለኽ ይብል ኣሎ። ህዝቢ ማሕበራዊ ኣገልግሎታትን ቀረባቱን ከምዝሕረሞ ጌርካ ብስእነት ማይ፡ መብራህቲን ቀረብ መግብን ከምዝጣላዕ ኮይኑ ፡ እዛ ሃገር እዚኣ ንዓና እትኸውን ሃገር ኣይኮነትን ኢሉ ፍቐዶ ስደት ክዝረው ንዓመታት ክስረሓሉ ጸኒሑ`ዩ። ፕረዚደንት ኢሳያስ ስልጣን ክሳዕ ዘይረሓቖ ህዝቢ ክጠፍእ እቲ ዘሎ እውን ከይትካእ እዩ ዝብህግ። “ሕሉፍንናን ንጹፍናን ንስኻ ኢኻ!” ፡ “ብዘይ በኣኻ ንኾኑ ሕሱም እዩ! ንዘልኣለም ሃልወልና እምበር ዝደለ`ዂን!” ዝብሉ ውሑዳት መውደኽደኽትን ድምጺ ከበሮ ጥራይ እዮም ዘድልዩዎ ነቲ ስርዓት!
ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣብ ልዕሊ`ቲ ዋሕስ ሃገርን ባይታ ልዑላዊት ኤርትራን ዝኾነ ሓፍሽ`ዩ ቀስታት ከይሲ ክውርውር ዝርከብ ዘሎ። ካብ ኣባሓጎኣን እናሓጎኣን ክሳዕ ወለዶ ሕጂ እናተባራረየት ሂወታን ኣካላን ዝወፈት ኤርትራዊት ስድራቤት ኣብ ሕሰም እንክትሽመም ፥ ብመስዋእቲ ደቆም እትመጽእ ናጽነትን ሓርነትን ንዓኦምን ንወለዶታትን ከተጽልሎም ተመንዮም ደቆም ኣፋንዮም ንሰውራ ዝልእኣኹ ስድራ ስውኣት ኣብ ቃልዕ ለመና እንክወድቊ፥ ኣካሎም ዝወፈዩ ይከኣሎን ዋርሳይን ኣብ መጸፍጸፊ መዓስከራት ከም ጥቕሙ ዝወደቐ ኣቕሓ ተደርብዮም እንክትርኢ፥ ምሁር ሞያተኛ መለሳ ስራሑን ኣበርክቶኡን ተዋሪዱ እንክትዕዘብ ኤርትራ ክሳዕ ክንደይ ንዘበርከተ ዘይትኸውን ሃገር ተቐይራ ምህላዋ የነጽረልካ።
ብግምጣሉ ፕረዚደንት ኢሳያስ ነቶም ኣብ መሬት እትዓልብ ንጣብ ረሃጽ ንሃገር ዘየበርከቱ፥ ስለምንታይ ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ኩነት ይድግፍዎ ኣለው ድማ ጽቡቕ ጌሩ ዝፈልጦም ውሑዳት ግን ሱሱዓን ክሳዕ ዝመንዎምን ገንዘቦም መጽዩ ክሳዕ ዝውድእን ካብ ከባቢኡ ከየርሕቚ መሪጹ ፥ ዘዝደለዪዎ መሬት ከም ሕብስቲ ቆቆሪሱ ክህቦም፥ ንሓፋሽ ዝተሓረሞ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ኣብ ቅድሚ ዓይኒ ሓፋሻ ብተናጸል ክወሓሰሎም፥ ካብን ናብን ሃገር ክኣትዉ ክወጹ ክለሃዩ ክሕጎሱ ፥ እቲ ሓለፋታት ኣዚዩ ብዙሕ እዩ ። “ካብ በዓል ጣፍ`ሲ በዓል ኣፍ!” ቢሎም ዲዮም ዝመሰሉ ለባማት ቀደም። ኤርትራ እቲ ዘውደኽደኸ፥ ብሓሶት ዝዓለለ፥ ንነውሪ ዘኽበረ ወዳሲ ጥራይ ዝከብረላን ዝሽነነላን ሃገር ኮይና ትርከብ ኣላ እንተተባህለ ኣየኽፍእን`ዩ።
ኩሉ ግዜ ሓቂ ውሒጡ ብሓሶት ዝውድስ በርዚ ሕብረተሰብ ዝኸውን ክፋል ኣሎ። እዞም ካብ ምዕቡል ዓለም ዘማሙቚ ካባታት ለቢሶም ናብ ሃገሮም ክሕንቅቚ ዝመጹ መጣቓዕቲ ፥ንዘዝመጸ ገዛኢ ኢድ እንዳነስኡን እንዳወደሱን ዝኣከብዎ ገንዘብ – ካብ ገንዘብ`ቲ ሃገር ከምጽእ ግዜኡን ሂወቱን ዝሰውአ ሓፋሽ ስለዝበዝሕ ፥ ከምድላዮም መሬት ክወሃቦምን ኣባይቲ ክሃንጹን በቲ ሕጂ ዘጣቕዑሉ ዘለዉ እዋናዊ ገዛኢ ሓለፋታትን ኣኽብሮትን ይወሃቦም ኣሎ።
እዞም ኣብ እዋን መግዛእቲ ሃጸይ ሃይለስላሴን ደርግን`ውን እናተለማለሙ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ንዝርከብ ንብረቶምን ኣባይቶምን ክሕለወሎም ናይ ኪነት ባህሪኦም ዘይሓብኡ ተበልጽቲ ሰብ ርሑቕ፥ ሕጂ`ውን መረባዓቶም ከይድፈር ኣብ ልዕሊ ህዝቦም ዝወርድ ዘሎ መከራ ከምዘይናቶም ርእዮም ንገዛኢ ጉጅለ – ዘለዎም ቅብኣ ኣኻኺቦም ክኾሓሕሉን “ንሕና ንሱ ንሱ ንሓና” እናበሉ ካብ ምዝያምን ኣሳእሉ ከም ጣኦት ካብ ምስላምን ኣይቦኾሩን። እዚ ግና ረብሓኦምን መናድቕ`ቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ መረበዓቶምን ክሳዕ ዘይተተንከፈ ጥራይ ሙኻኑ ካብቲ ተበላጺ ባህሪኦም ምርዳእ ዘጸግም ኣይኮነን።
ገዛኢ ስርዓት ብህዝቢ ዘይኮነ ነቲ ገዛኢ ብዝመስሉ ምስሉያትን ኣብ ውልቃዊ ጥቕሚ ዝነብሩን ውሑዳን እዩ ዝፍቶ።ባዕሎም ውን ንሕና ንሱ ኢሎም ከምዝጭርሕዎ ንሶም ውን ብተምሳል ናይቲ ንሱ ዝብልዎም ናቶም ሰባት ኣብ ባሕሪ ዘጥሕሉ ስድራ ስዉኣት ዝጠልሙ ስንኩላን ዝርሽኑ ማለትዮም።
እዞም ሃገር ኣላትና ዝብሉ ዘይሃገራውያን ወገናትና ኣምበኣር ንጸገማት ህዝቦም ጓንዮም ክንካእ ንዘይደልይዎ ንኡስ ረብሓኦም ብምቕዳም ፡ ምስ ዓመጽ እናተማሓዘዉ ኣብ ልዕሊ ህዝቦም ታሪኻዊ በደል ይፍጽሙ ኣለው። ኣብ ኣገልግሎት ዝባሪይ ዘሎ ወዲ ዓድኻ ጽቡቕ ኣሎ ዝሰኣኖ የብሉን ትብል እንተሃለኻ፥ መጽለሊት ዝሰኣነት ስድራ ስውኣት ዝኾነቶ የለን ጸጊባ ትሓድር ኣላ ኢልካ እንተጨደርካ፥ ሰብኣዊ መሰል ኤርትራውያን ሳላ መንግስትና ተዋሒሱ`ዩ እትነኢልካ፥ ምስ ዓመጸኛ ንቕድሚት ዝብል ታቤላታት ብምሓዝ ጎደናታት ዘይዓድኻ ትርብሽ እንተሃሊኻ ፡ መሬት ኤርትራ ምስ ራሃወን ጨቋኒ ስርዓት ምስ ተቐየደን – ጥልመት ኣብ ልዕሊ ህዝቢን ሃገርን ዝብል ገዚፍ ገበን ይጽበየካ ምህላዉን ኣብ ጎድኒ እቲ ቅዩድ ተረኺብካ ንሱ ዝረኽባ ሓለንጊ ሕጊ ክትቋደሳ ከምዝኾንካ ዘይምዝንጋዕ።
እቲ ምንታይ`ሲ ንሓደ ቀታሊ ሓራዲ ዓማጺ ዝኾነ ጉጅለ – (ንሱ) “ንሱ ንሕና ንሕና ንሱ” ክብሉ ዝጸንሑ ሰባት ፡ ብኣዘራርበኦም ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፍጸም ዘሎ ገበናት ንሕናን (ንሱን) ኢና ውዒልናዮም ይብሉ ምህላዎም ንጹር ስለዝኾነ።
እንተ እቲ ዝተጋደለ ይንገስ ዝብል ጻውዒት ግን ሕማቕ ጻውዒት ኣይኮነን።


text:
ፍልልያት ውድባት ኤዲኪ ይጋፋሕ ኣሎ፤ እስላማዊ ሰልፊ ንፍትሕን ልምዓትን ኣባልነቱ ደው ኣቢሉ፣ ህዝቢ ቍጠዐኡ ይገልጽ ኣሎ
http://adoulis.com/details.php?rsnType=1&id=3179
ኣብ ክል’ቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን (ኤዲኪ) እናኸረረ ዝኸይድ ዘሎ ምፍሕፋሓት፡ እስላማዊ ሰልፊ ንፍትሕን ልምዓትን፡ ኣባልነቱ ካብ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ከምዝሰሓበን፣ ኣብ ማእክላይ ባይቶ ግን፡ ኣባልነቱ ቀጻሊ ምዃኑን ዝገልጽ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣውጺኡ ኣሎ።
ጠቕላሊት ሰክረታርያ እስላማዊ ሰልፊ ንፍትሕን ልምዓትን፡ ኣብ መርበብ ሓበሬታኣ ኣብ ዘውጽኣቶ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ቀጻልነት ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ኤዲኪ፡ ኣሉታዊ መልእኽቲ ኢዩ ዘመሓላልፍ ኢላ። ምኽንያቱ ከኣ፡ ኣብ ርእስ’ቲ ብሰንኪ ዝሕቱል ጕዕዞኡን ዝተደዋወሰ መደባቱን ኣብ ህዝቢ ኣሕዲርዎ ዝጸንሐ ሕማቕ ስምዒት፡ ነቲ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ናይ’ዚ ዝሓለፈ ዓመት፡ ኣብ ሃዋሳ ዝተኻየደ ሃገራዊ ጕባኤ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ዝተመርጸ ሃገራዊ ባይቶ ኣብ ክንዲ መራሕትን ሓሳባትን ብምብርካት ምድልዳሉ፡ ንምትሕንዃሉን ምድኻሙን ዝዓለመ’ዩ ኢላ።
እዚ፡ ንውድባዊ መኽሰባታ ኢላ ዝገበረቶ ነቐፌታ ከምዘይኰነ ንምብራህ ከኣ፡ ኣብ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ባይቶ ንእስላማዊ ሰልፊ ንፍትሕን ልምዓትን ዝውክሉ ኣባላት ከምዘይብላ ሓቢራ።
ኣብ ዝተፈላለያ መካትዒ ኣዳራሻት ፓልቶክ ዝሳተፉ ብዙሓት ኤርትራውያን፡ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ኤዲኪ ክቕጽል ኣለዎ ዝብል ውሳኔ ውድባት ኪዳን፡ ንዝተገብረ ስምምዓት ምጥላም ኢዩ እናበሉ ይነጽግወንን፣ ኣሰር እስላማዊ ሰልፊ ንፍትሕን ልምዓትን ወሲድዎ ዘሎ መርገጽ ክኽተላ ይጽውዕወንን ኣለዉ።
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን በንጻር ትጽቢታትን ጠለባትን ናይ ብዙሓት ሸነኻት፡ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈቱ ክቕጽል ኢዩ ወሲኑ። ንህዝባዊ፡ ዜናውን ዲፕሎማስያውን ዕማማት ኣብ መንጐ ፈጸምቲ ኣብያተጽሕፈታት ሃገራዊ ባይቶን ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳንን ንኽመቓቐል ዘሕለፎ ውሳኔ ድማ፡ ንቝጥዐ ደገፍቲ ሃገራዊ ጕባኤ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ንምትህድዳእ ኢዩ ዝብል ትርጉም ተውሂብዎ ኣሎ።
رجوع


text:
ኤርትራ እትርከበን ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ምዕባለ ዝርከባ ሃገራት ዓለም ካብ ቀጽሪ ድሕረትን ድኽነትን ክወጻ ሓያል ጻዕሪ ከምዘድልየን ዋዕላ ንግድን ልምዓትን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣተሓሳሲቡ።
ኤርትራ እትርከበን 48 ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ምዕባለ ዝርከባ ሃገራት ዓለም ካብ ቀጽሪ ድሕረትን ድኽነትን ክወጻ ሓያል ጻዕሪ ከምዘድልየን ዋዕላ ንግድን ልምዓትን ውድብ ሕቡራት ሃገራት (UNCTAD) ኣተሓሳሲቡ። እቲ ትካል ብዛዕባ እተን ኣብ ዝኸፍአ ድኽነት ዘለዋ LDC ተባሂለን
ኤርትራ እትርከበን 48 ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ምዕባለ ዝርከባ ሃገራት ዓለም ካብ ቀጽሪ ድሕረትን ድኽነትን ክወጻ ሓያል ጻዕሪ ከምዘድልየን ዋዕላ ንግድን ልምዓትን ውድብ ሕቡራት ሃገራት (UNCTAD) ኣተሓሳሲቡ።
እቲ ትካል ብዛዕባ እተን ኣብ ዝኸፍአ ድኽነት ዘለዋ LDC ተባሂለን ዝፍለጣ ሃገራት ኣብ ዘውጽኦ ናይ 2016 ጸብጻብ ዓልማዊ ድኽነት ኣብዘን 48 ሃገራት ጽዒቑ ብምህላዉ፣ ካብ ዓመት ናብ ዓመት እናደሓራ ይኸዳ ከምዘለዋ ኣገንዚቡ። እዚ ተርእዮ ‘ዚ ነቲ ካብ ድኽነት ናይ ምውጻእ ጻዕረትን መሊሱ ከምዘካብዶ ድማ ኣረዲኡ።
ሱዳን፣ ኢትዮጵያ፣ ጅቡቲ ሶማልያ፣ ኮታስ ኩለን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝርከባ ሃገራት ኣብዚ ናይ ድኽነትን ድሕንረትን ታኼላ ከምዝርከባ ‘ውን እቲ ጸብጻብ የመልክት።


text:
መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ብኹሉ መለኪዕታት ኣኽሪሩዎ ዘሎ ኣገልግሎታት ኢንተርነት ኣብ ልዕሊ ዝጥቀሙ ሰባት ተሪር ምክትታል ይገብር ምህላዉ ወኪል ድምጺ መድረኽ ካብ ከተማ ኣስመራ ሓቢሩ።
እቲ ወኪል ነዚ ዝሓበረ ፥ ኣብ ከም ኣስማራ ፓላስ፣ ሓማሴን፣ ላዮን፣ ኤክስፖ፣ ኢምፐርያልን ክሪስታልን ዝኣመሰላ ሆቴላት ከምእዉን ኣብ ከም በዓል ሚላኖ ሪስቶራንት ካልኦትን ስልኪ-ኣልቦ ኣገልግሎታት ኢንተርነት (ዋይ-ፋይ) ዝቕርባ ትካላት ወሃብቲ ኣገልግሎት – ኣብ ትሕቲ ሓንቲ ፍልይቲ ናይ ምጽንጻን ኣሃዱ ዝጥርነፉ ኣባላት ስለያ ብምውፋር ንተገልገልቲ እቲ ዓይነት ኢንተርነት ኣብ ምክትታልን ኣብ ምቕያድን ይነጥፉ ምህላዎም ኣብ ዘረጋገጸሉ`ዩ።
ኣብ ሓማሴን ሆቴል ኢንተርነት ካብ ዝጥቀሙ ሓደ ሱዳናዊ ዝርከቦም 7 ዜጋታትና ብሰለይቲ ድሕሪ ዝተገብረሎም ቀጻሊ ምክትታል ንመርመራ ከምዝተጸዉዑን ፥ ካብቶም ዝተጸዉዑ ብዘይካ እቲ ሱዳናዉን ኣብ ኣሜሪካ ዝነብር ፍጹም ይትባርኽ ዝስሙ ኤርትራዉን፣ እቶም ዝተረፉ ዛጊት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዝርከቡን እዉን ተፈሊጡ ኣሎ።
ዝበዝሑ እቶም ኣብተን ወሃብተ ኣገልግሎት ዝኾና ትካላት ተጠቃምነት ኢንተርነት ተራ ዜጋታት ዝከታተሉን ዝጸናጸኑን ሰለይቲ ንነዊሕ ሰዓታት ብዘይ ዝኾነ ርኡይ ንጥፈት ኮፍ ኢሎም ፥ መን`ዩ ብተደጋጋሚ ናብተን ትካልት እንዳተመላለሰ ቀጻሊ ኢንተርነት ዝጥቀም ንዝብል ጸብጻብ ናብ ዝለኣኾም ኣሃዱ ከብጽሑ ጥራይ እዩ ስራሖም።
እቲ ብኣባላት ናይ`ታ ምጽንጻን ኣሃዱ ዝካየድ ዘሎ ኮለላ ኣብ ሓያሎ ኣብያተ-ኢንተርነት እዉን ይትግበር ከምዘሎ ዘመልከተ ወኪል ድምጺ መድረኽ ፥ ኣዚ ብኣካል ዝግበር ምክትታል – በታ ኣብ ውሽጢ መዓስከር ደንደን (ቃኘዉ) ዝመደበራ ብምእዘና ቻይናውያን ክኢላታት ንናይ ተሌፎናትን ኢንተርነትን ምልውዋጥ ሓበሬታ እትጸናጸን ናይ ኤሪቴል ኣሃዱ ዝድገፍ ዘሎ ምዃኑ እዉን የረድእ።


text:
ናይ ሕቡራት መንግስታት መርመርቲ ኣፅዋር ግዳያት መጥቓዕቲ ኬሚካላዊ ኣፅዋር ምስ ዝተብሃሉ ሰባት ሎማዕንቲ ሰኒ ተራኺቦም።እቲ መርማሪ ጉጅለ ቅድም ክብል ብዓሊሞም ተኮስቲ /ስናይፐርስ/ መጥቓዕቲ ዝተፈፀሞ እንተኾነ እውን ድሕሪ ዝተወሰነ ምድንጓይ ስርሑ ቀፂሉ።እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ምዕራባዊያን ሓያላት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ሶሪያ ብዛዕባ ዝውሰድ ስጉምቲ ይዛራረቡ ኣለው።
ናይ ሕቡራት መንግስታት ጉጅለ መርማሪ ኒኩሌራዊ ኣፅዋር ብወታደራት ተዓጂቡ መጥቓዕትታት መርዛም ጋዝ ተፈፂሙዎም ካብ ዝተብሃሉ ብርክት ዝበሉ ከባቢታት ሓደ ዝኾነ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ዓመፅቲ ናብ ዝርከብ ደቡባዊ ምዕራብ ሞኣዳሚያ ከምዝኣተወ መንግስታዊ ቴሌቪዥን ሶሪያ ፀብፂባ።
እቲ ናይ ሕቡራት መንግስታት ጉጅለ ካብቲ መጥቓዕቲ ብህይወት ንዝተረፉ ንምዝርራብን ተፈፂሙ ንምዃኑ መርኣያ ውይ ቁንጣር ክወስዱን ማኦዳሚያ ኣብ ዝርከብ ሆስፒታል ዑደት ምፍፃሞም ናይ ሶሪያ ተቓወምቲ ሓቢሮም።ዓመፅትን መንግስትን ሶሪያ ንሞት ኣማእቲ ሰባት ነንሕድሕዶም ይካሰሱ።
ቅድም ክብል ጉጅለ ሕቡራት መንግስታት ንዝሓዛ ኮንቨይ ትመርሕ ዝነበረት መኪና ካብ ዓሊሞም ተኮስቲ መጥቓዕቲ ተፈፂሙዋ እንተነበረ እውን ድሕሪ ዝተወሰነ ምድኑጓይ ልኡኽቱኡ ቀፂሉ።
ክልቲኦም ወገና ንናይ ሕቡራት መንግስታት መርመራቲ ዒላማ ኣይገበርናን ይብሉ።
ናይ ሶሪያ ፕሬዝዳንት በሽር ኣል-ኣሳድ ንናይ ሩሲያ ጋዜጣ ሊዝቨስቲያ ኣብዝሃብዎ ቃለ ምልልስ ወታደራቶም ተፈፂሙ ንዝተብሃለ ኬሚካላዊ መጥቓዕቲ ተሓተትቲ ኣይኮኑን ኢሎም።
ብኻሊእ ዜና ሓይልታት ዓምፅቲ ኣብ ክፍለ ግዝኣት ኢድሊድ ንእትርከብን ወታደራት መንግስቲ ሶሪያ ናብ ከተማ ኣሌፖ ንምጉዓዝ ዝጥቀምሉ ኣውራ መንገዲ ዝሓለፈላን ንከተማ ኻናስር ከምዝተቛፀፅርዋ ፀብፃባት ዜና ሓቢረን።
ብኻሊ ወገን እሙናት ሓይልትታ ፕሬዝዳንት ኣሳድ ነቲ ተግባር ፈፂሞምዎ ኢሎም ከምዝኣሙኑ ምዕራባዊያን ሓያላት ሃገራት ይገልፁ ኣለው።መራሕቲ ዩናይትድ ስቴትስ፣ብሪታኒያን ፈረንሳይን ብዛዕባ ዝውሰድ ዓይነት ስጉምቲ ኣብ ዝርርብ ይርከቡ።
ፕሬዝዳንት ኣሳድ ምስ ንናይ ሩሲያ ጋዜጣ ኣብዘካየድዎ ቃለ ምልልስ ግን ዝኾነ ይኹን ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ወታደራዊ ጣልቃ ምእታው ክፈሽል እዩ ኢሎም።
ናይ ሩስያ ምንስቴር ወፃኢ ሰርገይ ላቭሮቭ ኣብ ሞስኮ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ምዕራባዊያን ሓይልታት ብዘይካ ናይ ሕቡራት መንግስታት ፍቓድ ወታደራዊ ጣልቃ ከይኣትው ኣጠንቂቖም።ፍቓድ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ዘይሓዘ ሓይሊ ኣዝዩ ከቢድ ምጥሓስ ዓለምለኻዊ ሕጊ እዩ ኢሎምዎ።
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ምንስቴር ምክልኻል ቻክ ሄጊል ትማሊ ሰንበት ኣብዝሃብዎ መግለፂ ፕሬዝዳንት ኦባማ እንድሕሪድኣ ፅዲቖምዎ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ሓይልታት ኣንፃር ሶሪያ ስጉምቲ ንምውሳድ ተዳሊዮም ኣለው ኢሎም ነይሮም።
ሎማዕንቲ ሰኒ ኣብ ኢንዶኖዥያ ኣብዝሃብዎ መግለፂ ግን ዩናይትድ ስቴትስ በይናዊ ስጉምቲ ኣይትወስድን ኢሎም።’’ዝውሰድ ስጉምቲ እንተድኣ ሃሊዩ ምስ ማሕበረሰብ ዓለም ብምስምማዕን ኣብ ክሊ ሕጋዊ ስልጣንን ዝተመስረተ እዩ ክኸውን።’’
እቶም መርመርቲ ናብቲ ከባቢ ንኸይጉዓዙ እቲ መጥቓዕቲ ምስ ተፈፀመ ድሕሪ ሓሙሽተ ማዕልታት ፍቓድ ከሊኣቶም ክትብል ዩናይትድ ስቴትስ ንሶሪያ ነቒፋታ።


text:
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ስመር ሩም ዕድምቲ ጋሻ ኮይና ዘምሰየት ክብርቲ ኣደና ኣስገደት (ሞሞና) ኣብ ብዙሕ ሰላማዊ ሰልፍታት ድምጻ ሰሚዔ ብጣዕሚ ዘድንቃ ድምጻ ንድምጺ ኣደታተይ ዝውክል ሓዛኒት ደቃ ኮይና ...Full Article
ንግዳያት ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ደስየት ላምፓዱሳን አብ ዝተፈላለየ ናይ ስደት ጉዕዞን ብሰንኪ ዓማጺ ስር ዓት ህግደፍ ሂወቶም ንዝሰኣኑ ዜጋታትና…..Full Article
ክቡር ብጻይና ገዲም ተጋዳላይ ኣሕመድ መሓመድ ኢብራሂም (ኣሕመድ ፍሩም) ብዝወረዶ ሕማም ምኽንያት፡ ብዕለት 02.10.2015 ኣብ ሃገረ ሱዳን ከተማ ካርቱም ከምዝተሰወኤ …………Full Article
ጣቛ ተረኺቡ ነቲ ከኩፉኡ ታሪኸይ ኣኻኺቡ ያኢ,,,,,,,,,,,,,,, ብመንነተይ ከጠራጠር ብሕቶ ከዋጥር መን ኢኻ? ንዝርግ-ርግና ኢድካ ዘእተኻ…….Full Article
ካብ ጥንቲ ኣትሒዙ ባሕቲ መስከረም (ብኣቆጻጽራ ኣግኣዝያን) ንጉስ ይኹን ካልእ ዝምልከቶ በዓል ስልጣን፡ ኣብ ትሕቲ ቀይዱ ንዝጸንሑ ሰባት ምሕረት ዝእዝዘላ ወርሒ ስለ ዝኾነት፡ ደለይቲ ፍትሕን ሕድገትን ዝኾኑ ኣበው፡ ብሃንቀውታን ...Full Article
ህዝባዊ ኣኼባ ንቀዳም ዕለት 17 ጥቅምቲ 2015Full Article
ኣባይቲ ጎዳይፍን ሕምብርትን ብጃንዳታት ህግደፍ ኢሳያስ ፈሪሱ ክብል ኤሪቪዥን Erivision……..Full Article
ሃገርና ኣብ ናይ ምልኪማሕለኻ ተጠሚራ: ብኣደዳን ሞትን ማእሰርትን ደቃ ዝደመየት: ሰላምን ቅሳነትን: ተነፊግዋ :ናይ ምብትታን ሓደጋ ከይተረፈ ተሳጢሓ ትርከብ:: ስርዓት ህግደፍ ህዝቢ ኤርትራ ፈንፊንዎ:ውሽጡ እናተበልዔ ኣብ ጻዕርሞት ሰለዝርከብ :ለኪሙና ...Full Article


text:
ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ትማሊ ሰኑይ ዕለት 25 መስከረም 2017 ዓምፈ ኣብ ቤትጸሎት ቅድስት ማርታ ኣብ ዘዕረግዎ መስዋዕቲ ቅዳሴ ‘ጐይታ ናብ ድሕነትና እነተኲረሉ ጸጋ ይዓድለና! እግዚኣብሔር ከምቲ ኣብ ኦሪት ንሕዝቡ ቊሊሕ ዝበለን ካብ ስደት ንኢየሩሳሌም ከምዝምለሱ ዝገበረን ንዓናውን ቊሊሕ ይበለና፣ ከመይ ዝኾነ ሓርነት ዝኾነ ካብ ኣምላኽ ዝመጽእ ድሕነት በቲ ናቱ ቊሊሕ ምባል ምብጻሕ እዩ ዝፍጸም! እሞ ክዝክረና ክበጽሓና ቊሊሕ ክብለና ንለምኖ’ እንክብሉ በቲ ከም ሥርዓተ ኣምልኾ ላቲን ዝቀረበ ቀዳማይ ንባብ ቃለ እግዚኣብሔር ካብ መጽሓፈ ዕዝራ ምርኲስ ብምግባር ሰቢኾም፣
ትሕዝቶ ናይቲ ንባብ ነቲ ነዊሕን ኣሰቃቅን ስደትን ባርነትን እስራኤላውያን ቊሊሕ ዝበለ እግዚአብሔር ድሕሪ ናይ ሰብዓ ዓመት ስደት እዩ፣ ገና ምድረሰማይ ብደሓኑ እንከሎ ሕዝበ እስራኤል ናብ ጐይታ ክምለስን መንገዱ ከመሓይሽን ክንሳሓን ምስ ተነገረ ኣይተዓወተን፣ ከም ሳዕቤኑ ከኣ ብነቢይ ኤርምያስ ገሩ ‘ኲላ እዛ ሃገር እዚኣ ድማ ክትባድምን ክትዓኑን እያ፡ እዞም ህዝብታት እዚኣቶም ከኣ ሰብዓ ዓመት ንንጉስ ባቢሎም ክግዝኡ እዮም።’ (25.11) ዝበሎ ተፈጺሙስ ካብቲ ምርኮ ንክምለሱን ቤተመቅደስ ኣምላኽ ኣብ ኢየሩሳሌም ክሃንጹን ‘ቂሮስ ንጉስ ፋርስ ኣብ መጀመርታ ዓመቱ፡ እቲ ብኣፍ ኤርምያስ እተነግረ ቓል እግዚኣብሄር ምእንቲ ኺፍጸም፡ ‘እግዚኣብሄር ኣምላኽ ሰማይ ኩለን መንግስትታት ምድሪ ሀበኒ፡ ንሱ ኸአ ኣብታ ኣብ ይሁዳ ዘላ ዮርሳሌም ቤት ክሰርሓሉ አዘዘኒ።’ (ዕዝ 1.1-) ክብል ናብታ ኣብ ይሁዳ ዘላ ኢየሩሳሌም ተመሊሶም ንእግዚኣብሔር ኣምላኽ እስራኤል ቤት ክሰርሑሉ ንኪኸዱ ኣወጀ፣ ዝብል ቃል ነበረ፣
እግዚኣብሔር ክበጽሓና እንከሎ ሓጐስ ይህበና ኣብ ዓቢ ኩነተ ምጽንናዕ የብጽሓና፣ ከምቲ ቅዱስ ዳዊት ኣብ መዝሙሩ (125) ዝብሎ አሜሀ መልአ ፍሥሓ ኣፉነ ‘እግዚኣብሄር ንምሩኻት ጽዮን ምስ መለሶም፣ ከም ሓለምቲ ነበርና። ኣፍና ብሰሓቅ መልአ.’ ዝበሎ እሞ ንኩሉ ነቲ ዝሓለፈ መከራን ስቃይን ንዘይምርሳዕ ከኣ `ብንብዓት ዚዘርኡ ብእልልታ ይዐጽዱ። ዘርኢ ተሰኪሙ ብብኽያት ይወፍር፣ እንዳእቱ ተሰኪሙ ብእልልታ ይምለስ።’ ዝበሎ እዩ እዚ ምጽንናዕ እዚ፣ እዚ ምጽንናዕዚ መንፈሳዊ ኮይኑ ንሕይወት ነፍሲወከፍ ክርስትያን ዘሰኒ ምጽንናዕ እዩ፣ መጽሓፍ ቅዱስ ብምሉኡ ነዚ እዩ ዘስተምህረና፣ ጐይታ ንነፍስወከፍና ንከብጽሓና ቊሊሕ ክብለና ወትሩ ክንጽበዮ ኣሎና፣ ኣብ ሕይወትና ከበድትን ቀለልትን ኩነታት ከጓንፉ ይኽእሉ ጐይታ ግን ወትሩ ኣብ ጐድንና ከምዘሎ ክገልጸና እዩ! ወትሩ ብመንፈሳዊ ምጽንናዕ ደሪዑ ብሓጐስ ክመልኣና እዩ፣ ነዚ ጸጋዚ ብዓቢ ትሕና ንጸበዮ ወላ በታ ዝነኣሰት ተስፋ ንጸበዮ፣ እዚ ንኡስ ተስፋ እንብሎ ከም ኣብ ሓሙዂሽቲ ተሓቢኡ ዘሎ ሓዊ ብርቱዕ ሓይሊ ኣለዎ፣ ብከምዚኸስ ክርስትያን ወትሩ ምስ እግዚኣብሔር ክራኸብ ብብርቱዕ ሃረርታ ኣብ ወጥሪ እዩ ዝርከብ፣ እዚ ኩነት እዚ ዘይግለጸሉ ክርስትያን ኣብ መኻዚኖ ናይ ሕይወት ተዓጽዩ እንታይ ከምዝገብር ዝጠፍኦ እዩ ዝመስል፣’ እንክብሉ ብዛዕባ ምጽንናዕ ክርስትያን ምስ ኣዘኻኸሩ ካብ ሓሰውቲ ነቢያት ምጥንቃ ከምዘድሊ ከኣ ከምዚ ክብሉ ገሊጾም፣
ነቲ ምጽንናዕ ኣለልይዎ ከመይ እናኣደናገሩ ዘጸናንዑና ዝመስሉ ናይ ሓሶት ነቢያት ስለዘለው፣ ምጽንናዕ ብገንዘብ ዝዕደግ ሓጐስ ኣይኮነን፣ ናይ ጐይታ ምጽንናዕ መዓሙቊ ልብኻ ተንኪፉ የንቀሳቅሰካ እምነትካን ተስፋኻን ፍቅርኻን የዕብዮ፣ ስለሓጢኣትካ ከምትበኪ ይገብረካ፣ ነቲ ጐይታ ምእንታና ዘሕለፎ ስቃይ ምስ እንምልከት እውን ንበኪ። ንመንፈስካ ኣብ ናይ ሰማይ ነገራት ሓፍ የብሎ፣ ሰማያዊ ሰላም ከምዝዓስለካ ይገብር፣ እቲ ሓቀኛ ምጽንናዕከስ እዚ እዩ ምዝንጋዕ ኣይኮነን፣ ርግጽ ደቂሰባት ኢና ምዝንጋዕ የድልየና እዩ፣ ምዝንጋዕ ሕማቅ እዩ ማለት ኣይኮነን። ምጽንናዕ ግን ክንዮኡ እዩ ናብ ህላዌ እግዚብሔር የብጻሓካ። እዚ እዩ እንኣምኖ ኣምላኽ፣ ስለዚኸስ ነዚ ወትሩ ዝበጽሓና ኣምላኽ ብጸሎት ነመስግኖ፣ እዚ ምብጻሕ ናቱ ንቅድሚት ንክንስጉም ብተስፋ ክንጐዓዝ ንመስቀልና ጸርና ክንክእል ይሕግዘና፣ ምጽንናዕ ኣምላኽ ሓያል እዩ ከምቲ ሓይሉ ክንሕዞ ኣይንኽእልን ንኸውን ግን ወትሩ ኣሰር ምስ ሓደገ እዩ፣ ነዚ ኣሰር እዚ ወትሩ ምዝካሩን ነቲ ሓርነት ምልባሱን የድሊ፣ ሕዝበ እስራኤል ካብ ስደት ባቢሎን ናብ እስራኤል ምስ ተመልሰ እግዚኣብሔር ሓራ ኣውጺኡና ኢሉ ከመስግንን ነቲ ፍጻሜ ክዝክሮን ይነብር፣ ንምጽንናዕ ኣምላኽ ምጽባይ ምፍላጡን ምዕቃቡን የድሊ፣ ድሕሪ ምብጻሕ ኣምላኽ ድሕርዚ ሓያል ፍጻሜ እንታይ ይተርፍ እንተበልኩም ሰላም ይተርፍ፣ ሰላም ከኣ እቲ ዝለዓለ ደረጃ ናይ ምጽንናዕ እዩ` እንክብሉ ስብከቶም ዛዘሙ፣


text:
ኣብ 13 ዓድታት ዞባ ጋሽ-ባርካ፣ ሰበኽ-ሳግማዊ ኣብያተ-ትምህርቲ ተኸፊተን።
ዝርግሐ ኣገልግሎት ትምህርቲ ንምስፋሕ ብዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ፣ ኣብ 13 ዓድታት ዞባ ጋሽ-ባርካ ብመንገዲ ሰበኽ-ሳግማዊ ፕሮግራም ሓደስቲ ናይ መባእታ ኣብያተ-ትምህርቲ ከምእተኸፍታን ዝምስገን ኣገልግሎት ይህባ ከምዘለዋን፣ ሓላፊ ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ’ቲ ዞባ ኣቶ ቀሊት ግርማይ ኣብሪሁ።
ኣቶ ቀሊት ኣብ ከተማ ባረንቱ ምስ ሓለፍቲ ክፍልታት ዞባ፣ ኣመሓደርቲ ንኡሳን ዞባታት፣ ሓለፍቲ ኣብያተ-ትምህርቲ ንኡሳን ዞባታትን ሱፐርቫይዘራትን ኣብ ዘካየዶ ርክብ፣ ብርክት ዝበላ ኣብያተ-ትምህርቲ ካብ’ቲ ዝነበርኦ ደረጃ ናብ ልዕሊኡ ብምስግጋረን፣ ኣብ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃታት ከጋጥም ዝጸንሐ ሕጽረት ከምእተቓለለ ገሊጹ።
ኣቶ ቀሊት ወሲኹ፣ ብዝተገብረ ወፍሪን ጻዕሪን ተሳታፍነት ጀመርቲ ኣብ ትምህርቲ ካብ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ብ12.6 ሚእታዊት ከም ዝዓበየ ኣነጺሩ።
ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፣ ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣብ ዝሓለፈ ዓመተ-ትምህርቲ ካብ ዝተመዝገቡ ልዕሊ 97 ሽሕ ተማሃሮ እቶም 75 ሚእታዊት ትምህርቶም ዛዚሞም ናብ ዝቕጽል ደረጃ ከምዝሓለፉ ክግለጽ እንከሎ፣ ኣብ ምጅማር ትምህርቲ ብወገን መምህራን ይኹን ተማሃሮ ዘጋጥም ዘሎ ምድንጓያት ንምውጋድ፣ ወለዲ፣ መምህራንን መሻርኽትን ዕዙዝ ተራ ክጻወቱ መተሓሳሰቢ ቀሪቡ።
ተሳተፍቲ ብወገኖም፣ ተሳታፍነት ደቂኣንስትዮ ኣብ ትምህርቲ ንምዕባይ ፍሉይ ኣቓልቦ ክወሃቦ፤ መደብ ትምህርቲ ንዓበይቲ ብከም’ቲ ዝጀመሮ ናህሪ ክግስግስ ዝብሉን ካልኦትን ለበዋታት ኣቕሪቦም።
***** ኣ.ዜ.ኤ *****


text:
እቲ ነቢዪ ሙሴ ኣብ ጎቦ ሲናይ 10 ትእዛዛት፣ ካብ ኣምላኽ ተቐቢሉወን ዝብሃል፣ ክሳብ ክንደይ ሓቅነት ኣለዎ? ሽዑ ዘመን ወይከኣ ቅድሚኡ ዝነበረ ዘመናት ካልኦት ቅዱሳት ትእዛዛት ነይሮም ድዮም? መጻሕፍቲ ታሪኽ ከምዝትርኽዎ ከኣ፣ ነቢዪ ሙሴ ኣብ ግብጺ ተወሊዱ። ከምኡ ድማ ኣብ እንዳ ንጉስ ፈርዖን ከምዝዓበየ እዩ። እቲ ጥበብ ከኣ ኣብ እንዳ ንጉስ ፈርዖን ኮይኑ እዩ ተማሂሩዎ። ንጉስ ፈርዖን በትሪ ጥንቆላ ነይራቶ፣ ነቢዪ ሙሴ ድማ ተኣምራት እትገብር በትሪ ነይራቶ፣ ቅድሚ ሙሴ ድማ፣ ማለት ቅድሚ 5000 ዓመተ ዓለም ቅ.ል.ክ.፣ ኣብ ጥንታዊት ግብጺ ብዙሓት ኣማልኽትን፣ ነገስታትን ከምዝነበሩ ተመራመርቲ ታሪኽ ዝትርኽዎ መርትዖ ዘሎዎ ታሪኽ እዩ። ከምኡ ድማ ዝልዓለን ረቂቕን፣ ግንከኣ ንኹሉ ፍጥረት ዘጠቓልል ኣብ ባህርያዊ ሕጊ ዝተመርኮሰ ስርዓተ-ሕጊ ነይሩ እዩ። እኳድኣ ክሳብ እዚ ዘመናዊ ዓለም ዝብሃል ንነብረሉ ዘሎና መዋእል ገና መወዳድርቲ ዘይብሎም 42 ትእዛዛት ኣጥንታዊት ግብጺ ኣለው። እቲ ዓይነታዊ ዝኾነ ምልክት ሕጊ ጥንታዊት ግብጺ ድማ፣ ካብኡ ፍንጭል ኣቢልካ ንምጥቃስ ዝኣክል፣ “ብዓመጽ ጾታዊ ርክብ ዘይምፍጻምን”፣ “ንእንስሳታት ዘይምጒዳእን” ወዘተ. . . ዝብሉ እዮም። ኮታ ንሰብን ንእንስሳታትን ዘኽብር ሕጊን ስርዓትን ትእዛዛትን ኣብ ጥንታዊት ግብጺ ነይሩ እዩ። ሎሚኸ ኣብዛ ንነብረላ ዘሎና ዓለም ዘሎው ብዙሓት ሃይማኖታት ዝኽተልዎ ቅዱስ ሕግታትን ትእዛዛትን፣ ካብቲ ቅድሚ 5000 ዓመታት ቅ.ል.ክ. ዝነበረ ትእዛዛትዶ ይበልጽዶ ወይስ ይኸፍእ ?
እምነት ተመራሚርካን ፈሊጥካን ዝርከብ ድዩ፣ ወይስ ዝተባህለካ ጥራይ ኣሚንካ ምንባር እዩ? ተመራሚርካ እትኣምኖ እምነትዶ ይበልጽ፣ ወይስ ብወለድኻ ወይከኣ ብካህን ዝተነግረካ ኣሚንካ ጥራይ እዚ ኣምላኸይ እዩ ኢልካ ንኣምላኽ ምምላኽ ወይ ምእማን?
እስከ ንምርምር ዝኣክል፣ ነዘን ዝስዕባ ትእዛዛት ንብኣድህቦ ንከታተለን።
ሰናይ ንባብ።
እተን ኣብን ጥንታዊት ግብጺ ህዝቢ ግብጺ ይኹን ህዝቢ ኣፍሪቃ ዝምርሓለን ዝነበራ 42 ትእዛዛት እዘን ዝስዕባ እየን። ትርግጕም ካብ ቋንቋ እንግሊዝኛ.
እዘን 42 ትእዛዛት ኣብ 3 ዓይነት እየን ዝኽፈላ።
1ይ) ንደቂ ሰባት ምብዳል፣ (Transgressions Against Mankind)
2ይ) ንኣምላኽ ሓጥያት ምፍጻም (SINS)
2ይ) ውልቃዊ (ሰብኣዊ) በደላት (Personal Transgressions)
እቲ በደል ኣብ ልዕሊ ደቂ ሰባት እንተድኣ ተፈጺሙ፣ እቲ መቕጻዕቲ ምስቲ ገበን ዝሰማማዕ ይኸውን። ኣብ እዋን ፈርዖናውያን ጥንታዊት ግብጺ ካብ ገበን ነጻ እያ ዝነበረት። ኣብ ጥንታዊት ግብጺ፣ እቶም ባርባራውያን ወረርትን ምጻእተኛታት ንግብጺ ምስ ኣተዉ እዩ ገበን ተጀሚሩ። ኣብ ጥንታዊት ግብጺ ንሞት ፍርዲ ኣዝዩ ዝፍረደሉ ግዜ ኣዝዩ ሳሕቲ ክኸውን ከሎን፣ ኣዝዩ ፍሉይ ዝኾነ ነገር ምስ ዝኸውን ጥራይ እዩ ዝነበረ። ዳርጋ ን150 ዓመታት ዝኣክል፣ ኣብ ጥንታዊት ግብጺ ንሞት ፍርዲ ዝብሃል ተሰሚዓu ኣይፈልጥን።
እቲ ሓጥያት ንኣምላኽ ዝፈጸመ ሰብ፣ ብሃይማኖታዊን፣ በቶም ነቲ ኣምላኽ ዘምልኹን ማሕበረሰባ ፍርዲ ይፍረድ። እቲ ዝተፈጸመ ሓጥያት ነየኖት ኣማልኽቲ ከምዝተፈጸመ ተፈሊጡ እቲ መቕጻዕቲ ብሃገር ግብጺ ይውሰን።
እቲ መቕጻዕቲ ኣብ ልዕሊ ሰብኣዊ ዝተፈጸመ በደል ኣብትሕቲ ኢድ ኣምላኽ ኮይኑ ንሞት ፍርዲ ብኣምላኽ መዓት ይፍረድ።
ንደቂ ሰባት ምብዳል፣ (Transgressions Against Mankind)
-
ቅትለት ኣይፈጸምኩን ብሰንከይ ድማ ቅትለት ኣይተፈጸመን።
-
ኣይቀተልኩን ኣየቕተልኩን ድማ
-
ንነብሰይ ኣየሕረቕኩን፣ ብሕርቃን ድማ ነብሰይ ኣይተጎዳእኩን
-
ግብረ ሽበራ ኣይፈጸምኩን፣ ጠንቂ ግብረ ሽበራ ከኣ ኣይኮንኩን
-
ዘቖንዙ ነገር ኣይፈጸምኩን፣ ንካልኦት ድማ ኣየጕሃኹን
-
ንሰብ ኣይጎዳእኩን ኣየሕመምኩን ድማ፣ ከምእውን ስቓይ ኣይፈጸምኩን
-
ንደቂ ሰባት ይኹን ንእንስሳታት ኣይጎዳእኩን
-
ንሰባት ኣየብከኹን
-
ክፉእ ኣይሕሰብኩን፣ እከይ ተግባር ድማ ኣይገበርኩን
-
ኣይሰረቕኩን፣ ናተይ ዘይኮነ ንብረት፣ ንብረት ካልኦት ከኣ ኣይወሰድኩን፣
-
ካብ ጀርዲን ካልኦት ፍሬታት ኣይሰረቕኩን፣ ካብ ኣፍ ሰብ ድማ ጸባ ኣየግደፍኩን።
-
ኣይኣታለልኩን፣ ሚዛን ድማ ኣየጕደልኩን፣ ክመዝን ከሎኹ ኣይዓመጽኩን (ካብቲ ግቡእ እጕዲለ ኣይመዘንኩን) ።
-
ሕሩስ ግራት ኣየባላሸኹን፣ ግራት ካልኦት ድማ ኣይረገጽኩን።
-
ጥሪት ካልእ ሰብ ካብ ደንቢአን ኣይሰጎኩን፣ ዘይናተይ ዝኾና ግንከኣ ጥሪት ካልኦት ድማ ኣይዘመድኩን።
-
ንካልእ ሰብ ብሓሶት ኣይከሰስኩን፣ ብንብሓሶት ዝኸሰሰ ሰብ ድማ (ኣይሓገዝኩን) ኣይተሓባበርኩን።
-
ኣይሓሰኹን፣ ንኻልእ ንምህሳይ ኢለ ድማ ብሓሶት ኣይመስከርኩን።
-
ሕማቕ ቃላት ኣየውጻእኩን፣ ከባእስ ዝኽእል ጠንቂውን ኣይፈጸምኩን።
-
ዘባእስ /ዘጻልእ ሰበብ ኣየሳበብኩን፣ ንኻልእ ሰብ ንምህሳይ/ንምጕዳእ ከኣ ጭካኔ ኣይፈጸምኩን።
-
ብቚጣዔ ንካልእ ሰብ ኣይዘለፍኩን፣ ንሰብ ክጎድእ ኢለ ድማ ከናፍረይ ኣይነኸስኩን።
-
ኣይሰሌኹን፣ ብሰላሕታ ንሰብ ኣይሰሌኹን፣ ኣይተቓጸኹን
-
ሓደ ሰብ ፍትሓዊን ሓቅን ክዛረብ ከሎ ኣእዛነይ ኣይዓጾኹን (ኣይሰምዕን እየ ኣይበልኩን)
-
ብሃወኽ ኣይፈረድኩን፣ ከቢድ ፍርዲ ድማ ኣይፈረድኩን።
-
ጸረ ፍትሕን ሓቅን ገበን ኣይፈጸምኩን።
-
እቲ ጎይታኡ ነቲ ግልያኡ ንኽቈጽዖ ጠንቂ ኣይኮንኩን
-
ብዘይ መኽንያት ኣይቕጣዕን።
-
ነቲ ውሓዚ ማይ ንድሕሪ ከምዝምለስ ኣይገበርኩን፣ ኣብ ካልእ ገጹ ከምዝውሕዝ እውን ኣይገበርኩን።
-
ነቲ መስመር ውሓዚ (መስኖ) ማይ ኣየፍረስኩዎን ።
-
ነቲ ውሓዚ ማይ ኣይበከልኩዎን (እየባላሸኹዎን)፣ ነቲ ግራት ድማ ኣየባላሸኹዎ
Sins ሓጥያት
-
ንኣምላኽ ኣይተራገምኩዎን፣ ከምኡውን ንኣምላኽ ኣይፈንፈንኩዎ
-
ንኣምላኽ እየቖጣዕኩዎን፣ ኣየሕረቕኩዎን
-
ንኣምላኽ ኣይዘመትኩዎን፣ ካብቲ ንኣምላኽ ዝተመጽወተ ህያብ ድማ ካብ ቤተመቕደስ ኣይሰረቕኩ
-
ነቲ ምጽዋት ኣይወሰኽኩሉንን ኣየጒደልኩሉን ከኣ
-
ሕብስቲ ኣምላኽ ኣይወሰድኩን
-
ካብቲ ንምዉታት ዝተዋህበ ምጽዋት ወይ ህያብ ኣየልዓልኩን ፣
-
ነቲ መስዋእቲ ወይ ህያብ ዝግበረሉ ክፍለ-ዓመታ ኣይተሓስኩዎን፣
-
ነቲ ንመስዋእቲ ዝተቐረበ ከብቲ ካብ ቦታኡ ኣየልገስኩዎን።
-
ነቲ ምስርዕ ኣምላኽ ኣይዓንቀፍኩዎን።
-
ነታ ላም ኣምላኽ ብኽፍኣት ኣይሓረድኩዋን፣
Personal Transgressions ውልቃዊ (ሰብኣዊ) በደላት
-
ብገበን ወይ ብዘሕፍር ነገር ኣይተወዓዓልኩን፣
-
ካብ ዓቐን ንላዕሊ ኣይጅሃርን፣ ኣይዕበይንውን እየ
-
ንዓቕመይ ካብቲ ግቡእ ንላዕሊ ኣይጅሃረሉን፣
-
ከምቲ ካባይ ዝድለ ግቡእ ኩሉ መዓልቲ ከም እሰርሕ።
-
ስመይ ኣብ ቅድሚ ወዲ ንጉስ ኣይመጽእን እዩ።


text:
ህዝቢ ትግራይ ኣብ ከመይ ኩነታት ኣሎ? እንታይ ክገብር ይግበኦ?
መእትዊ
ቅድሚ ዕስራን ሓሙሽተን ዓመታት ኢህወደግ ንናይ ደረጊ መንግስቲ ብውግእ ብምስዓር ፖለቲካዊ ስልጣን ድሕሪ ምቁፅፃሩ ሰለይ እናብሉ እናዓበዩ ዝመፁ ፖለቲካዊ ፀገማት ብግልፂ ጎሊሆም ክረኣዩ ጀሚሮም ኣለዉ፡፡ ኣብዚ ሕዚ እዋን እቲ ገዛኢ ውድብን ንሱ ዝመረሖ መንግስትን ምህላው እዞም ፀገማት ኣሚኑ ንምፍተሖም እናተንቀሳቀሰ፤ ምዝራብ ካብ ዝጅምር ፀኒሑ ኣሎ፡፡ እዚ ኩነታት ንዝኾነ ናይ ዓዱ ደሕንነትን ሰላምን ከምኡ እውን ቀፃልነት ዘለዎ ስነ-ቁጠባዊ ዕብየትን ማሕበራዊ ምዕባለን ንዝምነ ፈታዊ ሃገር ዝኾነ ዜጋ ከተሓሳስቦ ግድን እዩ፡፡ ኣብዚ ጉዳይ ዝተፈላለዩ ሪኢቶታት ይቐርቡ ኣለዉ፡፡
ኣብ መፋርቕ እዛ ወርሒ ጥሪ 2008 ዓም፤ ኣብ ኣዳራሽ ሰማእታት 1500 ሰብ ዝተረኽቦን “ሰናይ ምምሕዳር” ዝተሰየመን ኮንፈረንስ ተኻይዱ ነይሩ። ወናኒ ወይ ፀዋዒ እቲ ኮንፈረንስ ውድብ ድዩ መንግስቲ ኣይተፈልጠን። ኣብ ትግራይ ስራሕን ሓላፍነትን ክልቲኦም ኣካላት ናይ ምትሕውዋስ ባህሊ ብህዝቢ ስለዝተለምደ ግን ብዙሕ ተዓዛቢ ኣብዚ ጉዳይ ተዋፀኦ ኣይደንፀዎን። እቶም ዝተወከሉ ህዝቢ ዝመረፆም ምኳኑ ብካድረታት ክውረ ዝቐነየ ኮይኑ፤ ገሊኦም ግን ኣባላት ውድብ ስለዝኾና መፂእና ይብሉ።
ኣይተ ዳንኤል ወልደሚካኤል ኣብ ቢሮ ሕርሻ ክልል ትግራይ በዓል ሞያ ኢቲሞሎጂ( ምክልኻል ባልዕ) እንትኾኑ፤ ኣብታ ብክልል ደረጃ ተጣይሻ እትንቀሳቐስ ዘላ ዓባይ ኮሚቴ ፀረ ኮቸነል ኣባል እዮም።
ኣብ ዝሓለፈት ሕታም መፅሄት ውራይና ፤ ኮቸነልን ጥፍኣቱን፤ ምክልኻሉን ጠመትኡን ኣመልኪቱ ስፍሕ ኢሉ ዝቐረበ ፅሑፍ ኣንቢቦም መልሲ ክህቡ ናብ ቢሮና መፂኦም።


text:
ፅዕንዕንታ ስልክን ማሕበራዊ ድረ-ገፃትን ንምንታይ?
መቐለ ነሓሰ 24/2009(ድወት) ገለ እዋን ተንቀሳቓሲ ስልክና ረሲዕና፣ ተበላሽዩ ወይ ጠፊኡና ኮታስ ብዝኾነ ምኽንያት ንውሱን ግዘ ካብ ኢድና እንተሪሒቁ ዝጐደለና ነገር ከምዘሎ ፅዕንዕን ዶ? ይብለና።
ወይ ድማ ማሕበረሰባዊ ድረ-ገፃት ፌስቡክ ወት ይዊተር ከይተጠቀምና እንተውዒልና ህውኽ ህውኽ ዘብል ስምዒት’ዶ ይስመዓና?
እዚ ዓይነትይ ስምዒት እንተሃልዩና ሓሚምና ኣለና ማለት’ዩ ሽም ሕማምና ድማ ኖሞፎብያ ይብሃል።
ኖሞፎብያ ተንቀሳቓሲ ስልኪ ብዘይምሓዝን ዝለመድካዮ መራኸቢ ሜላ ብዘይምጥቃምን ዝፍጠር ፅዕንዕንታ ምዃኑ’ዩ ዝግለፅ።
ብርግፅ ዝለዓለን ዝተሓተን ምልክታት ኖሞፎብያ ከምዘሎ ብመፅናዕቲ ተረጋጊፁ እዩ።
ዝለዓለ ኖሞፎብያ ዘለዎ ሰብ ስልኪ ከይሓዘ ኣብ ዝወዓለሉ መዓልቲ ብሕታውነት ይስምዖ መንፈስ ቑጠዐ’ውን ይንፀባረቆ።
እቲ ዝተሓተ ኖሞፎብያ ዘለዎ ሰብ ድማ ውፅኢታዊ ከምዘይኮነን ምቾት ከምዝስኣነን ይስምዖ ስልኪ እንድሕርዘይሓዘ።
ወሓደ በዝሐ እቲ ስምዒት ኖሞፎብያ ብርኪ ሕማማት ልብን በዝሒ ደምን ክዓቢ ምኽንያት እዩ።
ስለዚ እዞም ምልክታት ኖሞፎብያ ከምዘለዉና እንተተገንዚብና ብሰብ ስራሕ ቴክኖሎጂ ዘምፃእናዮ ሕማም ባዕልና ከነውግዶ ቐሊል እዩ ዝኸውን።
ፈለማ ኣብ መዓልቲ ንውሱን ግዘ ስልክናን ማሕበራዊ ድረ-ገፃትን ዘይምጥቃም ቐፂሉ በብመዓልቱ ስልክና ንንውሕ ዝበሉ ስዓታት ምዕፃው ብድሕሪኡ ብዘይስልክን ማሕበረሰባዊ ድረ ገፃትን ምንባር ከምዝከኣል ምልምማድ ይከኣል።
እዞም ቐለልቲ መፍትሕታት ሕማም ፅዕንዕንታ ኢሉ’ውን ኣብ ስልክታትና ፅግዕተኛታት ምዃንና ዘዘኻኽረና ስምዒት ጠቕሊሉ ክጠፍእ ይሕግዙና ይብል ኣብዚ ዓውዲ ዝተኻየደ መፅናዕቲ ሒዙ ዝወፀ ሕታም ሳይበር ሳይኮሎጂ።ድረ-ገፅ (Africa news)


text:
ኣብ ከባቢ ሰሜናዊ ዋልታ መልእኽቲ መጽሓፍ ቅዱስ ምብጻሕ
ብ2014 ኣመሓዳሪ ኣካል ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ መልእኽቲ መጽሓፍ ቅዱስ ናብ ጫፋት ሰሜናዊ ኤውሮጳን ሰሜን ኣመሪካን ንምብጻሕ ብዛዕባ ዝወጸ ሓድሽ መደብ መምርሒ ሃበ። (ግብ. 1:8) ኣብ ፈለማ፡ እቲ መደብ ኣብቶም ኣብ ኣላስካ (ሕ.መ.ኣ.)፡ ኣብ ላፕላንድ (ፊንላንድ)፡ ኑናቩትን ክልታት ሰሜናዊ ምዕራብን (ካናዳ) ዚነብሩ እተመርጹ ማሕበረሰብ ዘተኰረ እዩ ነይሩ።
ንሓያሎ ዓመታት፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ናብዚ ኣብ ከባቢ ሰሜናዊ ዋልታ ዚርከብ ከባቢታት ከይዶም ኪሰብኩ ጸኒሖም እዮም። ይኹን እምበር፡ ንሓጺር እዋን ጥራይ እዮም ዚጸንሑ ነይሮም፣ መብዛሕትኡ ግዜ ድማ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተመስረተ ጽሑፋት ኣብ ምዕዳል እዮም ዜተኵሩ ነይሮም።
ብመሰረት እዚ ሓድሽ መደብ እዚ፡ ኣብ ከባቢ ሰሜናዊ ዋልታ ንዚግበር ዕዮ ዚቈጻጸር ኣብያተ ጽሕፈት ንናይ ምሉእ ግዜ ኣገልገልቲ (ፈለምቲ)፡ ኣብ እተመርጸ ኽልታት እንተ ወሓደ ንሰለስተ ወርሒ ኺጸንሑ ዕድመ ኣቕረበሎም። ኣብቲ ማሕበረሰብ ዚነብሩ ሓያሎ ሰባት መጽሓፍ ቅዱስ ኬጽንዑ ተገዳስነት እንተ ኣርእዮም፡ እቶም ኣገልገልቲ ዝያዳ መዓልትታት ይጸንሑ፡ ህዝባዊ ኣኼባታት እውን ይመርሑ።
እቲ ሰሜናዊ ኸባቢ ፍሉይ ዝዀነ ብድሆታት ከም ዘለዎ ፍሉጥ እዩ። እቶም ናብ ባሮው፡ ኣላስካ እተመደቡ ኽልተ ፈለምቲ፡ ሓዲኦም ኣብ ደቡባዊ ኽፋል ካሊፎርንያ፡ እቲ ሓደ ኸኣ ኣብ ጆርጅያ፡ ሕ.መ.ኣ. እዩ ዚነብር ነይሩ። እቲ ኣብ ባሮው ዘሕለፍዎ ናይ መጀመርታ ቘራሪ ወቕቲ ድማ፡ ትሕቲ ዜሮ 38 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ እዩ ነይሩ። ይኹን እምበር፡ ኣብ ውሽጢ ሒደት ኣዋርሕ ኣብ 95 ሚእታዊት ኣባይቲ እታ ኸተማ በጺሖም፣ ጆን ዝስሙ መንእሰይ ንዚርከቦም ኣርባዕተ ሰባት ከኣ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ መሪሖምሎም እዮም። ጆን ምስ ፍቕረኛኡ ዀይኑ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብሓቂ እንታይ እዩ ዚምህር፧ ዘርእስታ መጽሓፍ ይምሃር፡ ነቲ እተመሃሮ ድማ ንኣዕሩኹን ንመሳርሕቱን የካፍሎም ኣሎ። ብዘይካዚ፡ ኣብ ሞባይል ተሌፎኑ JW Library ተጠቒሙ፡ ካብታ ቅዱሳት ጽሑፋት መዓልቲ መዓልቲ ምምርማር ዘርእስታ ንእሽቶ ጽሕፍቲ፡ ጥቕሲ ዕለት የንብብ እዩ።
ኣብታ ኣብ ክሊ ካናዳ እትርከብ ኑናቩት፡ ናብ ራንኪን ኢንለት ዚመርሕ ጽርግያታት የለን። ስለዚ፡ ክልተ ፈለምቲ ናብታ ንእሽቶ ቝሸት ብነፋሪት ከይዶም እተፈላለየ መጽናዕትታት መጽሓፍ ቅዱስ ኪመርሑ ጀመሩ። ሓደ ሰብኣይ ነታ፡ ኣብ ኣዳራሽ መንግስቲ ኣምላኽ እንታይ እዩ ዚግበር፧ ዘርእስታ ቪድዮ ምስ ረኣያ፡ ኣብቲ ማሕበረሰብ መዓስ ኣዳራሽ መንግስቲ ኣምላኽ ከም እንሃንጽ ሓተተ። ኣስዒቡ እውን፡ “ኣዳራሽ ምስ ሃነጽኩም ኣብዚ ኸባቢ እንተ ኣልየ፡ ናብ ኣኼባታት ክመጽእ እየ” በለ።
ዓሰርተ ዕጽፊ እቲ ህዝቢ ዝዀኑ ዓጋዘን ናብ ዚርከቡላ ሳቩኮስኪ፡ ፊንላንድ እተመደቡ ፈለምቲ፡ “መጠን ሙቐት ትሑት እዩ፡ ብዙሕ በረድ ድማ ኣሎ” በሉ። ይኹን እምበር፡ እቲ ኣብኡ ዚበጽሑሉ እዋን ምሹእ ከም ዝነበረ ገለጹ። ስለምንታይ፧ “ክልታት ምሉእ ብምሉእ ክንሽፍን ክኢልና ኢና” በሉ። ኣስዒቦም እውን፡ “ናብ ኣቝሻትን ናብ ምሕዱግ ቦታታትን ዚመርሕ ጽርግያታት ተጸሪጉን ተጣጢሑን ነበረ። ብምኽንያት እቲ ዝሑል መጠን ሙቐት፡ ብዙሓት ሰባት ኣብ ቤቶም ኪጸንሑ ተገዲዶም ነይሮም” ዚብል ጸብጻብ ሃቡ።
ኣብ ከባቢ ሰሜናዊ ዋልታ ንዚነብሩ ሰባት ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ሓቂ ኸነካፍሎም ዝገበርናዮ ጻዕሪ ኣቓልቦ ሰባት ስሒቡ ኣሎ። ክልተ ፈለምቲ ንኸንቲባ ሓንቲ ኸተማ ኣላስካ ምስ በጽሕዋ፡ ኣብ ሓደ ማሕበራዊ መራኸቢ ምስሊ እታ መንግስቲ ኣምላኽ እንታይ እያ፧ ዘርእስታ ትራክት ብምልጣፍ፡ ብዛዕባ እቲ ምሳታቶም ዝገበረቶ ምይይጥ ኣወንታዊ መልእኽቲ ጸሓፈት።
ኣብ ሀይንስ፡ ኣላስካ፡ ክልተ ፈለምቲ ኣብ ህዝባዊ ቤተ መጻሕፍቲ ኣብ እተገብረ ኣኼባ ንሸሞንተ ሰባት ምስ ተቐበሉ፡ ኣብቲ ኸባቢ እትሕተም ጋዜጣ፡ ኣብታ ኸተማ ኻብ ቴክሳስን ሰሜን ካሮሊናን ዝመጹ ኽልተ ሰባት ብደረጃ ውልቀ ሰብ ትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ ይህቡ ኸም ዘለዉ ጸብጻብ ኣቕረበት። እቲ ምልክታ፡ “ዝያዳ ኽትፈልጡ እንተ ደሊኹም፡ ኣብ jw.org እተዉ” ብምባል ደምደመ።


text:
5ይ ዓመት ዝክሪ ዓቢ መራሒ መለስ
መቐለ ነሓሰ 06/2009(ድወት) 5ይ ዓመት ዕለተ መስዋእቲ ዓቢ መራሒ መለስ ብዝተፈላለዩ ምድላዋት ከምዝዝከር ተገሊፁ፡፡
ኣይተ መለስ ብሂወት ኣብ ዝነበርሉ እዋን ንኢትዮጵያ ኢሉ’ውን ንኣፍሪካ ዘበርከትዎ እወንታዊ ግደ ብዘዘካክሩ ምድላዋት ዕለተ መስዋእቶም ከምዝዝከር ፕረዝደንት ፋውዴሽን መለስ ወ/ሮ ኣዜብ መስፍን ተዛሪበን፡፡
ኣብቲ 5ይ ዓመት ዝክሪ ዓበይቲ ምሁራት ወፃእን ውሽጢ ዓድን ዝሳተፍሉ መድረክ ዘተን ጉዕዞ ሂወት ኣይተ መለስ ዘንፀባርቅ ዓውዲ ርእይን ከምዝዳሎ ድማ ገሊፀን፡፡
ብተወሳኺ’ውን ዕድመኦም ሙሉእ ዘገልገልዎን ሂወቶም ዝከፈሉላን ኢትዮጵያ ሃገር መላእ ብሄር ብሄረሰባትን ህዝብታትን ክትከውን ዝገበርዎ ተጋደሎ ንምዝካር ኣብ ፓርክ መለስ ውክልና ብሄር ብሄረሰባት ዘመላክት መንገዲ ንምህናፅ እምነ ሰረት ክቅመጥ’ዩ፡፡
ዓቢ መራሒ ኣይተ መለስ እዛ ሃገር-ሃገር መናእሰይ ምኳና ደጋጊሞም ኣረጋጊፆም ቀንዲ ፀላኢ እዛ ሃገር ድክነት ዝውገድ’ውን ብመናእሰይ ምኳኑ ደጋጊሞም ተዛሪቦም’ዮም፡፡
እዚ ኣስተምህሮ ኣይተ መለስ ዘቐፅሉ ንመናእሰይ ዘነቃቅሑ መደባት’ውን ኣብዚ ቅነ ዝክሪ መስዋእቲ ኣይተ መለስ ከምዝህሉ ወ/ሮ ኣዜብ ተዛሪበን፡፡
ብተመሳሳሊ ኣብ ዓውድታት ልምዓታዊን ዴሞክራሲያውን ኣተሓሳስባን ምክእኣልን ፌደራሊዝም ኣብ ደቂ ኣንስትዮን መናእሰይን ሓምለዋይ ልምዓትን ዘተኮሩ ፅሑፋት ብምሁራት ከምዝቀርቡ’ውን ገሊፀን፡፡
ኣይተ መለስ ካብ እዋን ዕጥቃዊ ቃልሲ ጀሚሩ ዴሞክራሲያዊ ኣተሓሳስባ ዘንፀባረቁ ፅሑፋት ሓዊሱ ብርክት ዝበሉ ፅሑፋት ከምዘበርከቱን ዛጊድ ልዕሊ 400 ስነዳት ተኣኪቦም ናብ ሶፍት ኮፒ ከምዝተለወጡን ሓቢረን፡፡
ካብዚኦም ኣብ ዝተፈላለዩ ጉዳያት ኣይተ መለስ ዝፀሓፍዎም 5ተ ስትራተጂካዊ ሰነዳት ኣብ 5ይ ዓመት ዕለተ ዝክሪ ዕላዊ ንምግባር ናብ ሕትመት ተላኢኮም ኣለው፡፡
5ይ ዓመት ዕለተ መስዋአቲ ዓቢ መራሒ ኣይተ መለስ ካብ ሎመዓንቲ ጀሚሩ ብስፓርታዊ ንሕንሕ ተከላ ፈልሲ፣ምድላው ኪነ-ጥበብን ብዓውደ ርእይን ክዝከር’ዩ፡፡


text:
ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ራያ ኣላማጣ ኣይተ ሰለሞን መዝገበ
ቅድሚ 1983 ዓ/ም ኣብ ክልልና ፅርግያ ንምርካብ ብማእኸላይ ሽዱሽተ ሰዓታት እግሪ ጉዕዞ ዝሓትት ዝነበረ ሎሚ ጣብያታት ምስ ወረዳታት ብምርኻብ ብውሑድ ሓደን ፈረቓን ሰዓታት ብምጉዓዝ ፅርግያ ዝርከበሉ ኩነታት ተፈጢሩ ኣሎ። እዚ ድማ እቲ ኣብ ገፀር ዝነብር ማሕበረሰብና ካብ መስኖ ይኹን ዝራእቲ ዝረኸቦ ፍርያት ንዕዳጋ ከቕርብ ይኹን ዘድልዮ ነገር ክሽምት ወዘተ ነዊሕ እንተይተጉዓዘ ግልጋሎት ክረክብ ዝገብር እዩ። ምክንያቱ ፅርግያ ሓረስታይ ኣድጊ ፅዒኑ ሓምበተት ካብ ምባል ጉልበቱን ግዚኡን ብምቑጣብ ኣብ ልምዓት ንከውዕሎ ዝሕግዝ እዩ። እቲ ከተመታይ እውን እንተኾነ ብግልጋሎት መንገዲ ዝደለዮ ዓይነት ምህርቲ ሕርሻ ብቐሊሉ ንክረክብ እናሓገዞ እዩ። ብመሰረት እዚ ኣብ ክልልና ኢሉ እውን ሃገርና ምዕባለ መንገዲ ንኣብነት ኣልዒልና እምበር ኣብ ካልኦት መሰረተ ልምዓት ዝምዝገብ ዘሎ ዕብየት እውን እንተርእይና ዘተባብዕ ስለ ዝኾነ ደበስ ሰማእታትና ዘብል እዩ።
ነዚ ቀንዲ መበገሲ እውን፣ እንኸፍሎ ዘለና ግብሪ ደም ሱር ኩሎም መሰረተ ልምዓታት ብምዃን ተመሊሱ የገልግለና ከም ዘሎ ዘመላኽት እዩ። መንግስቲ ኩለ መዳይ ልምዓት ንምቅልጣፍ ክሳብ 2002 ዓ/ም ኣብ ትሕቲ ትልምን ፋይናንስን ብብርኪ ከይዲ ስራሕ ዝነበረ እቶት ብብርኪ በዓል መዚ ብምጥያሽ መሓውሩ ክሳብ ወረዳታትን ከተማታትን ዘርጊሑ ክንቀሳቐስ ፀኒሑ። ኣብያተ ዕዮ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልልና ምስቲ ዕሸል ኣብያተ ዕዮ ምዃነን ዘጋጥምወን ዝነበሩ መሓንቓት እናሰገራ ሎሚ መርኣያ ኩለን ኣብያተ ፅሕፈት ኮይነን ኣለዋ። ነዚ መርኣያ ካብ ዝኾናና ኣብያተ ፅሕፈት፣ ምንቅስቓስ ልምዓት እቶት ወረዳ ራያ ኣላማጣ መዚዝና ብምርኣይ ተመክሮኣ ከም ዝስዕብ ኣዋዲድና ኣቕሪብናዮ ኣለና።
ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ራያ ኣላማጣ ቅድሚ ክልተ ዓመት ብብርኪ ክልል ንሰለስተ ኣብያተ ፅሕፈት ቀዲማ ኣብ ድሕሪት እትስራዕ ዝነበረት ቤት ፅሕፈት እያ። ሎሚ ድማ “ከም ካልኦት ኣብያተ ፅሕፈት ሃገርና መሪሕ ዘይንኾን” ዝብል ወነ ሒዞም ”ስራሕትና መስትያትና እዩ” ኢሎም ዝንቀሳቐሱ ሰራሕተኛታት ብምፍጣሮም ናብተን ናይ ብሉፃት ብሉፅ ተባሂለን ዝተሸለማ ኣብያተ ፅሕፈት ተቐራሪባ ኣላ። ነዚ እውን ካብ 34 ገፀር ወረዳታት መበል 14 ክትስራዕ ምኽኣላ ምሽጥሩ፣ ዋህዮ እቲ ቤት ፅሕፈት ክትመርሕ ስለ ዝተገበረ እዩ።
ዋህዮ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ራያ ኣላማጣ ነቲ ሰራዊት ኣነቓኒቓ ስለ ዝሰርሐት ኣብዚ ሕዚ እዋን ክትበፅሖም ዝነበረት መደባት ስትራተጂክ ትልሚ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ክልተ ሚልዮን ሓለፋ ብምርኣይ 16 ነጥቢ 6 ሚልዮን ብር ኣኪባ እያ። እዚ እውን ሰራሕተኛታት እታ ቤት ፅሕፈት ተዋሃሂዶም ስለ ዝተንቀሳቐሱን መዳርግቲ ኣካላት ይኹን ኣመራርሓ እታ ወረዳ ናብቲ እወንታዊ ምንቅስቓስ ክፅምብርዎም ብምኽኣሎምን እዩ።
ኣመራርሓ እታ ወረዳ ንመደባት ልምዓት እቶት ልክዕ ከም ትምህርቲ፣ ጥዕና ትኹረት ሂቡ ከም ዝሰርሕ ሓደ መርኣዪ ነጥቢ ኣሎ። ነዚ እውን ምምሕዳር እታ ወረዳ ኣብ ክረምታዊ መደባት እቶት ሕብረተሰብ ብዛዕባ ግብሪ ግንዛበ ክህልዎ ካቢኔ እታ ወረዳ በቢንኡስ ወረዳኡ ተመዳዲቡ መድረኻት እናፈጠረ ካብ ምልዕዓል ብተወሳኺ ንመሳለጢ ስራሕ እታ ቤት ፅሕፈት ዝውዕል ክልተ ሞተር ሳይክል ለጊሱላ እዩ። ካብዚ ብተወሳኺ ኣብ ውሱናት እዋናት እንተዘይኮይኑ ሓላፊ እታ ቤት ፅሕፈት ቤት ዕዮኡ ንክድግፍ ካብ ወፍሪ ነፃ ዝኾነሉ ኩነታት ተፈጢሩ ኣሎ። እዚ ድማ እታ ቤት ዕዮ ናብ ለውጢ ንክትመፅእ ከም ዝሓገዛ ሓላፊ እታ ቤት ፅሕፈት ኣይተ ሰለሞን መዝገበ ይገልፁ።
ሰራሕተኛ ቤት ፅሕፈት እቶት ወረዳ ራያ ኣላማጣ ቅድሚ 2007 ዓ/ም ንምንቕቓፍ ዝስከፍን እንትግምገም ዝእነፍን ዝነበረ ሎሚ ብዝተፈጠረ ሰራዊት ብመለክዒታት ውድብ ይኹን መንግስቲ ኣፈፃፅማ መደባቱ ብስሩዕ እናገምገመ ካብታ ወረዳ ኣብ ቅድሚት ዝስራዕ ቁመና ሰራዊት ዘለዎ ሰራሕተኛ ክፍጠር ክኢሉ እዩ። ብመስርሕ ቃልሲ ዝኣምን ሰራሕተኛ ስለ ዝተፈጠረ እውን ኣብ 2002 ዓ/ም ሰለስተ ነጥቢ ሓሙሽተ ሚልዮን ብር ዝእከብ ዝነበረ እቶት እታ ወረዳ ኣብ 2008 ዓ/ም ግን 13 ሚልዮን ወሰኽ ዘለዎ 16 ነጥቢ 6 ሚልዮን ብር ንምእካብ ተኽኢሉ ኣሎ።
መበገሲ እዚ ለውጢ፣ ከም ቤት ፅሕፈት ሓደ ቋንቋ ዝዛረብ ሰራሕተኛ ኣብ ርእሲ ምፍጣሩ ምስ መዳርግቲ ኣካላት እውን ተዋዲዱ ስለ ዝሰርሕ እዩ። ንኣብነት ምስ ቤት ፅሕፈት ማይን መኣድንን ኢነርጅን ዘሎ ርክብ ምርኣይ ይከኣል። ቤት ፅሕፈት ማይን መኣድንን ኢነርጅን እታ ወረዳ ብብርኪ ክልል ካብ ሮያሊቲ (ከም ሑፃ፣ እምንን ፀፀርን ዝኣመሰሉ ሃፍቲ ተፈጥሮ) 120 ሽሕ ብር ክትእክብ ትልሚ ዝተውሃባ ኮይኑ ከም ወረዳ ግን 150 ሽሕ ብር ትልሚ ሒዛ ተንቀሳቒሳ እያ። እታ ቤት ፅሕፈት ናብ ከተማታት ኣላማጣን ኮረምን በቢ ኩርናዑ ዝኣቱ ሑፃ፣ እምንን ፀፀርን ብዝግባእ ምስ ተቖፃፀረት 210 ሽሕ ብር እቶት ክትእክብ ከም ዝኸኣለት ሓላፊ እታ ቤት ፅሕፈት ኣይተ ኣሸናፊ ሃይለ ይገልፁ። እዚ ድማ እተን ሃፍቲ ወርቂ ዘለወን ከም ወረዳ ላዕላይ ኣድያቦ ዝኣመሰላ ወረዳታት ዘይኣከባኦ እወንታዊ ኣፈፃፅማ መደብ እዩ።
እታ ቤት ፅሕፈት ልዕሊ ትልማ እቶት ክትእክብ ዝኽኣለት ቀንዲ ምኽንያት ኣብቶም ሃፍቲ ከዋህልሉ ተወዲቦም ዝኣተዉ መናእሰይ ግቡእ ክትትል ስለ ትገብር እዩ። ቅድም ኢሉ እቶም መናእሰይ ካብ ዝሰርሕዎ ሰለስተ ምኢታዊ ግብሪ ንዘይምኽፋል “ፓድ” እንተይቆረፁ ሖፃን እምንን ዘመላልስሉ ኩነታት ነይሩ። ነቶም ምኽርን ማዕዳን ዘይሰምዑ ማሕበራት ሑፃ ብመኪና ፅዒኖም እንትመፅኡ ኢድ ብኢድ ብምሓዝ ከቢድ መጠንቀቕታ ሂቦም ናይቲ ሑፃ ሰለስተ ምኢታዊ ግብሪ 7,000 ብር ክኸፍሉ ምስ ተገበረ ንካልኦት መምሃሪ ኮይኑ ለውጢ ክመፅእ ክኢሉ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ “ፓድ” ወዲእና ብዝብል ሸፈጥ ኣብ እቶት መንግስቲ ዘይውዕል ብፃዕዳ ወረቐት ዝሸጡ፣ ንሸፈጥ ሓንቲ “ፓድ” ቆሪፆም ሙሉእ መዓልቲ እናተመላለሱ ዝውዕሉ ዝነበሩ ኣካላት ትምልልስ ዝውዕሉ ናብ ስርዓት ክኣትዉ ምስ ተገበሩ ለውጢ ክመፅእ ከም ዝኸኣለ ኣይተ ኣሸናፊ የረድኡ።
ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ራያ ኣላማጣ ምስ ቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ዘለዋ ምውዳድ እውን ዝሓሸ እዩ። እዘን ኣብያተ ፅሕፈት ካብ ምስ ሓለፍቲ ዝግበር ርክብ ዝዘለለ ሕድሕድ ሰራሕተኛታት እውን ስጡም ርክብ ፈጢሮም ተዋዲዶም ይሰርሑ ኣለዉ። ስለ ዝኾነ ኣብታ ወረዳ ከምቲ ኣብ ካልኦት ወረዳታት ዝረአ መረዳእታ ዕደጋ ምዝንጋዕ ይኹን ግብሪ ውራይ ልምዓት እቶት ጥራሕ ገይርካ ብምርኣይ “ባዕልኹም መረዳእታ ኣክቡ” ዝብል ዝንባለ ኣወጊዶም ኣብ ዓመት ክልተ ግዜ ብስሩዕ ጠሚሮም ናብ ልምዓት እቶት ዘፍልጥሉ ኩነታት ኣሎ።
ስለ ዝኾነ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ራያ ኣላማጣ ካብ ትልምን ፋይናንስን ዝርከብ መረዳእታ ብሰራሕተኛታት እታ ቤት ፅሕፈት ስለ ዝውገነላ ንሳ ካብ ኣብያተ ትምህርትን ትካላት ጥዕናን ዝርከብ መረዳእታ ዕዳጋ ንክትጥርንፍ ምዕሩይ ኩነታት ፈጢሩላ እዩ። ብምዃኑ ኣብ 2007 ዓ/ም ክልል ዝለኣኽ 11 ነጥቢ 28 ሚልዮን መረዳእታ መሸጣ ናብ ሒሳብ መዝገብ ሕድሕድ ነጋዳይ ተኣሲሩ ኣብ ተመን ግብሪ ዝወዓለ እንትኾን እታ ቤት ፅሕፈት ብወገና 16 ነጥቢ 96 ሚልዮን መረዳእታ ንክልል ሂባ እያ። ኣብ 2008 ዓ/ም እውን እንተኾነ ክልል 80 ሽሕ መረዳእታ መሸጣ እንትልእኽ ነቲ መረዳእታ ኣብ ተመን ግብሪ ኣውዒላ። ብወገና ድማ 909 ሽሕን 500 ናብ ክልል መረዳእታ ከም ዝለኣኸት መተሓባበሪ ኣወሳስናን ክትትልን ግብሪ እታ ቤት ፅሕፈት ኣይተ ሙላት ረብሶ ይገልፁ።
ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ራያ ኣላማጣ ዝመፃ መረዳእታ ፀንቂቓ ኣብ ተመን ግብሪ ከም ተውዕሎ ዘርኢ ድማ ብድምር 80 ሽሕ ብር ብምኽፋል ግብሪ ከታልሉ ዝፈተኑ ሽዱሽተ ነጋዶ መረዳእታታት ብምውዳድ 390 ሽሕ ብር ወሰኽ ዘለዎ 471 ሽሕ 769 ብር ክኸፍሉ ዝተገበረሉ ኩነታት ኣሎ። ካብዚ ሓሊፉ እታ ቤት ፅሕፈት ግብሪ መሬት ፀንቂቕካ ንምእካብ እትገብሮ ምንቅስቓስ እውን ዝነኣድ እዩ። ቅድሚ ክልተ ዓመት ካብ ግብሪ መሬት 800 ሽሕ ብር እትእክብ ዝነበረት ሎሚ ኣመራርሓ ሕድሕድ ጣብያ ብዝግባእ ስለ ዝተንቀሳቐስሉ ሓደ ነጥቢ ክልተ ሚልዮን ብር ክትእክብ ትልሚ ሒዛ ተንቀሳቒሳ ሓደ ነጥቢ ሰለስተ ሚልዮን ብር ክትእክብ ክኢላ እያ። ይኹን እምበር በቲ ሓዱሽ መዐቀኒ ዝተለክዐ መሬት እታ ወረዳ ተግባራዊ ስለ ዘይኮነ ግብሪ መሬት ፀንቂቕካ ይእከብ ኣሎ ንምባል የፀግም እዩ። እዚ ድማ ቁርፀኝነት ምምሕዳር መሬት እታ ወረዳ ክንድቲ ዝድለ ዘይምዃኑ የርእየካ።
እቲ ካሊእ ክፍተት እታ ቤት ፅሕፈት ኣብ ሮያሊቲ ዘለዎ ምንቕስቓስ እዩ። ብርግፅ ኣብ ሮያሊቲ ዘለዋ ምንቅስቓስ እውን ዝነኣድ እንተኾነ ዝተርፍዎ ነገራት ግን ኣለዉ። እዚ እውን እቶት ሮያሊቲ እታ ወረዳ ብክኢላታት እምበር ዋርድያታት ቆፂርካ ክትትል ዝግበረሉ ዘይምዃኑ እዩ። እቲ ምንታይ ኣብ ቢሮ ዝውዕሉ ክኢላታት እናወፅኡ ዝገብርዎ ክትትል ውሱን ምዃኑ እዩ። ነዚ እውን እዩ ክኢላታት ጋንታ ኣፈሹም፣ ቆላ ተምቤን ቀትሪ፣ ንጎሆን ምሸትን ኢሎም ተኸታቲሎም ክወፅዎ ስለ ዘይኽእሉ ብኣድጊ፣ ጊመልን መኪናን ንከተማ ዝኣትዉ ሑፃን እምንን ዝቆፃፀሩ እተን ወረዳታት በቢኣንፈቱ ዋርድያታት መዲበን ዝንቀሳቐሳ ዘለዋ። ኣብ ወረዳ ራያ ኣላማጣ ግን ንሮያሊቲ ዝቆፃፀሩ ዋርድያታት የለዉን። ኣብዚ ክፍለጥ ዘለዎ ዋርዲያታት እንተዘይሃልዮም ኣከብቲ ክራይ ፓድ እንተይቆረፁ ይኹን ሓንቲ ፓድ ቆሪፆም ዝበዝሕ ሃፍቲ ህዝቢ ግብሪ እንተይከፈሉ ክጉሕጉሕዎ ዝገብር እዩ።
እቲ ካሊእ ክፍተት እታ ቤት ፅሕፈት ኣብ ውሱናት ኣብያተ ትምህርትን ትካላት ጥዕናን ዝጀመረቶ መረዳእታ ዕዳጋ ናይ ምእካብ ከይዲ ናብ ኩለን ዘይምብፃሕ እዩ። እኒ ወረዳ ላዕላይ ማይጨው ካብ መንግስታዊ ትካላት ሓሊፈን ኣብያተ ክርስትያን እውን ንህንፃ መስርሒ ዝዕድጋኦ ንብረት መረዳእታ ክህባ ብምግባር ኣብ ተመን ግብሪ የውዕላ ኣለዋ። ንሳ ግን እተን መንግስታዊ ትካላት እውን ፀንቂቓ ክትጥቀመሎም ብዘይምኽኣላ ዓንዲ ሑቘ ልምዓትና ዝኾነ እቶት መንግስቲ ከይድንፍዕ ምኽንያት ትኾን ኣላ ማለት እዩ። ስለ ዝኾነ እስትንፋስ ሓንቲ ሃገር ዝኾነ ግብሪ ፀንቂቕካ ክጥቀም ዝከኣል ሕድሕድ መረዳእታ ብዝተዋደደ መልክዑ እንትእከብ ብምዃኑ ነዚ ተረዲኣ ነተን ትካላት ብዝግባእ እናመርሐት መረዳእታ ክትጥርንፍ ይግባእ ንብል።
ካሊእ ነጥቢ እውን ኣሎ፤ ኮንትራክተራት ግብሪ ንዘይምኽፋል “ኒል ወይ ትርፊ ኣልባ” እናበሉ ዝገብርዎ ሸፈጥ ደገፍ መሃንድሳት ተጠቒምካ ናብ ስርዓት ዘይምእታው እዩ። እዚ እውን ኮንትራክተራት ንሓንቲ ፕሮጀክት ክንደይ ስሚንቶ፣ ሑፃ፣ እምንን ጉልበት ሰብን ከም ዝተጠቐሙ ብምስላሕ ካብ ትርፎም ግብሪ ክኸፍሉ ምግባር እዩ። ኣብ ኮንትራክተራት ግብሪ ንዘይምኽፋል ሸፈጥ ከም ዘሎ ብተግባር ኣብ ወረዳ ፀለምቲ ዝተረኸበ እኹል ኣብነት እዩ። እዚ እውን እቲ ኮንትራክተር ኣብ ርእሲ ግብሪ ዘይምኽፋሉ “260 ሽሕ ብር ተመላሽ” ኢሉ ገንዘብ መንግስቲ ንክምንዝዕ ዝገበሮ ፈተነ እታ ቤት ፅሕፈት ሓገዝ መሃንድሳት ተጠቒማ ሕድሕድ መረዳእታ ብምፍታሽ እቲ ገንዘብ መንግስቲ ኣድሒና ምስ ቅፅዓቱ 975 ሽሕ ብር ግብሪ ክኽፍል ዝገበረትሉ ኩነታት ኣሎ። ስለዚ ነዚ ብምርዳእ ዋና መዝገቦም ኣብታ ወረዳ ዋላ ኣይኹን እቲ እቶት ናብ ሓደ መኹባዕቲ ዝኣቱ ስለዝኾነ ሓገዝ መሃንድሳት ተጠቒምኻ ግብሪ ክኸፍልሉ ዝኽእሉ ኩነታት ምፍጣር የድሊ።
ብዝተረፈ እቶም ዝረኣናዮም ክፍተታት እንተዘይኮይኑ ድምር ምንቅስቓስ እታ ቤት ፅሕፈት ዝነኣድ እዩ። ቅድሚ 2007 ዓ/ም ኣብ ድሕሪት እትስራዕ ዝነበረት ወረዳ ሰራሕተኛታት እታ ቤት ፅሕፈት “ንሕናስ ካብ መን ንኢስና ዲና ፅዋዕ ዘይንዓትር” ብዝብል ኒሕ ኣብ 2006ዓ/ም 31 ደረጃ ስርርዕ ዝነበራ ኣብ 2007 ዓ/ም ናብ 22፣ ኣብ 2008 ዓ/ም ድማ ናብ ቅድሚት ዘለዋ ተፀምቢራ መበል 14 ክትወፅእ ክኢላ እያ። ነዚ ወነ ዓቂባ እቶም ዝተገለፁ ክፍተታት እንተኣሪማቶም ድማ ኣብ 2009 ዓ/ም ከምተን ብሉፃት ተባሂለን ፅዋዕ ዝዓተራ ኣብያተ ፅሕፈት ሽልማት ዘይትዓትረሉ ምኽንያት የለን። እዚ ስለ ዝኾነ እውን እዩ ካልኦት ኣብያተ ፅሕፈት ካብ ድኽመተን ንክወፃ ኣብ መስትያት ዘሎ ብልሓት ኢልና ተመክሮ ወረዳ ራያ ዓዘቦ ክነቕርብ ዝኸኣልና።


text:
ምኒስትር ርክባት ኢትዮጵያ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ሎሚ ሓሙስ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ‘ሻዕቢያ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዘካየዶም ፃዕሪታት ምስፈሸሎ፣ ብደቡብ ኢትዮጵያ ኣቢሉ ነቲ ፈተነ ከምዝቀፀለሉን፣ ደው ከብሎ’ዩ ዝብል እምነት ከምዘይብሎምን’ ሓቢሮም።
‘መንግስቲ ኤርትራ ብደቡብ ኢትዮጵያ ዘዋድዶ ሸበራዊ መጥቃዕቲ፣ ትኹረቱ ብሰሜን ኢትዮጵያ’ዩ ነይሩ፣ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ 3 ኣዋርሕ ብዘይምቁራፅ ፈቲኑ፣ ተለኣኣኽቱ ኣብ ክልል ትግራይን ኣምሓራን ምስ በፅሑ ገሊኦም ይታሓዙ ገሊኦም ይማረኹ፣ ውሱናት ድማ ክልተ ሰለስተ መዓልታት ፀኒሖም ኢዶም’ዮም ዝህቡ’ ኢሎም።
ብዛዕባ ሓደጋ ውሕጅ ዘውረዶ ጥፍኣት ክዛረቡ ከለው ድማ ‘ክሳብ ሎሚ ብመሰረት ዘለና ሓበሬታ ኣስታት ሓደ ሚእቲ ሰባት ብሓደጋ ውሕጅ ህይወቶም ስኢኖም ኣለው። ዝተዘርአ እኽሊ ብማይ ተሸፊኑ’ዩ’ ኢሎም።
ብዛዕባ’ቶም ካብ ጋምቤላ ዝተጨወዩ ህፃናት ኣማእኪሎም ኣቶ ጌታቸው ረዳ ክዛረቡ፣ ‘እቶም ህፃናት መታን ክምለሱ ንኩሎም ኣማራፂታት ክንጥቀመሎም ኢና’ ኢሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ብምኽንያት እታ ዕለት 15 ግንቦት 1891 ዓ.ም. ንፋልማ ጊዜ “Rerum Novarum - ሓደስቲ ነገራት” ብዝብል ኣርእስቲ ር.ሊ.ጳ. ሊዮነ መበል 13 እዋናዊ ናይ ቤተ ክርስቲያን ናይ ማሕበራዊ ትምህርቲ ዝርዝርን ትንተናን ብመስርዕ እተቕርብ ዓዋዲት መልኽቲ ዝኽሪ መበል 100 ዓመት ምኽንያት ቅዱስ ዮሐንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ዕለት 1 ግንቦት 1991 ዓ.ም. “Centesimus Annus - ምእተ ኣመት” ብዝብል ኣርእስቲ ዝደረስዎ ምስ ናይ ካቲሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ስልጣናዊ ማሕበራዊ ትምህርት ዝምደብ ዓዋዲ መልእኽቲ መሰረት ገይሩ ዕለት 5 ሰነ 1993 ዓ.ም. ብውሳኔ ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ዝቖመ ስለ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳዊ ረድኤታዊ ተቛም ምእተ ኣመት ዘዳለዎ ዕለት 18 ግንቦት ዝተጀመረ ዓውደ ጉባኤ ሎሚ ዕለት 20 ግንቦት 2017 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ብዝለገስዎ ስልጣናዊ ምዕዳን ከምእተዛዘመ ዝሓበራ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ጋብሪኤላ ዘራዞ ኣስዒበን እቲ ክብርን ናይ ሓባር ጥቕምን ንናይ ኤኮኖሚ ማእከል ብዝብል ኣርእስቲ ተመሪሑ እቲ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝሓለፈ ዓመት ነቲ ማሕበር ኣቕሪቦምዎ ዝነበሩ ጻውዒትን ሕቶን ንምምላስን ኣሚቱ ኣብ ዝተኻየደ ዓውደ መጽናዕቲ ካብ 18 ሃገራት ዝተዋጽኡ ሰለስተ ሚእቲ ተጋባእያን ከምእተሳተፉን ኣመልኪተን።
ናይቲ ማሕበር ምእተ ኣመት ናይ ስነ ምርምር ኮሚቴ ኣወሃሃዲ ፕሮፈሰር ጆቫኒ ማርሰጒዌራ ምስ ራዲዮ ቫቲካን ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፥ እቲ ረድኤታዊ ተቛም ምእተ ኣመት ነቲ መሰረታዊ መንነቱ ዝዀነ ናይ ቤተ ክርስቲያን ናይ ማሕበራዊ ትምህርቲ እሙን ኰይኑ ናይ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ናይ ቤተ ክርስቲያን ናይ ስነ ማሕበራዊ ስልጣናዊ ትምህርቲ ብምስዓብን ብኣኡ ተመሪሑ ዘገልግል ምዃኑ ሓቢሮም ዝንጽልን ዘወግድን ዘይኰነስ ንኹሉ ዝጥርንፍ ናይ ማሕበራዊ ኣግባብ ክህሉ ዝብልን ዘዋህድ ማሕበራዊ ኣገባብ ድማ ብመሰረት ናይ ቤተ ክርስቲያን ናይ ማሕበራዊ ስልጣናዊ ትምህርቲ ዝሕብር እዩ ምስ በሉ፥ ከምቲ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝብልዎ ተሳታፍነትን ሓላፍነን ምንቕቓሕ የድሊ። ተማላእነት ዝብል ቃል ቅዱስ ኣባና ተማላእነት ባዕሉ ክሱት ዝኸውን ዘይኰነስ እቲ ኣብ ውሽጢ ዘሎ ነቲ ዝተነጸለን ኣብ ግዳም ዘሎ ናብ ውሽጢ ከእትዎ ዝብል ሓላፍነት ከዘለዎን ነዚ ኣብ ግብሪ ኣውዕል ዝብል እዩ ኢሎም።
እቲ ዝተኻየደ ዓውደ ጉባኤ ብናይ ቤተ ክርስቲያን ናይ ስነ ማሕብራዊ ትምህርቲ ምስሩቕ ኰይኑ፥ እዋናውያን ሕጹጽ ጉዳያት ዝብል እዚ ድማ ቅድም ቀዳድም እቲ ብስነ ኣሃዝ ዝተራቐ ምዕባለ ዕደ ጥበብ ኣብ ናይ ስራሕ ዓለም ዘቑሞ ብድሆ ብምትንታን እዚ ኸኣ ብዙሓት ናብ ስእነት ስራሕ ዝዳርግ እዩ ዝብል ጥርሕ ዘይኰነስ ኵሉ ናብ ናይ ሓባር ጥቕሚ ዘተኰረ ክኸውን ኣለዎ ብዝብል መሰረተ ሓሳብ ብምትንታን ንናይ ሓባር ጥቕሚ ዘተኰረ ምስ ዝኸውን ድማ ዕድል እዩ ዝኸውን፡ ንኽትምሃርን ሓደስቲ ነገራት ንኽትፈልጥን ንኽትምዕብል ዝድርኽ ዕድል እዩ።
ስእነት ስራሕ ናይ ሕብረተሰብ ህያው ኣካል ዝሃስይ እዩ። ስለዚህ ንመንእሰይ ወይ ነቶም ብዕድመ ዝደፍኡ ዝምልከት እዩ ቢልካ ጐጂልካ እትዛረበሉ ጉዳይ ኣይኰነን። ስእነት ስራሕ ናይ ሕብረተሰብ ህያው አካል ዝሃስይ እዩ፡ ስለዚህ እቲ ህያው ኣካል እንተዘየለ ሕብረተሰብ ክህሉ ኣይክእልን፡ ምዕባለ እደ ጥበብ እቲ ናይቲ ምዕባለ እደ ጥበብ ኣጠቓቕማ ብቕዓት ዘለዎ ይጻወሮ በንጻሩ ምስቲ ምዕባለ እደ ጥበብ ማዕረ ማዕረ ዘይስጉምን ዝተመዓራረየ ብቕዓት ዘይብሉ ድማ ይኣልይ፡ ካብ ናይ ስራሕ ዓንኬል ዘውጽእ ይኸውን። ነዚ ኹሉ ኣብ ግምት ብምእታው ኣብ ናይ ሕብረተሰብ ሕንጸት ምትኳር ይግባእ። እደ ጥበባዊ ምዕባለ ኣብ ምንታይ ከነተኵር ከምዝግብኣና ሓባሪ እውን እምበር ምስቲ ምዕበል ዘይስጉም እናኣለኻ ኪድ ዝብል ኣይኰነን። ስለዚህ ማንም ከይንጸል ድማ ሕንጸት ክረክብ ኣለዎ። ኣብዚ መዳይ ናይ ቤተሰብ ሓላፍነን ንቤተሰብ ክቐርብ ዘለዎ ድጋፍ እንታይን ከመይን ክኸው ከምዘለዎ ዝሕብር እውን እዩ ኢሎም።
ናይቲ ረድኤታዊ ተቛም ምእተ ኣመት ኣቦ መንበር ዶሚንጎ ሱግራንየ ቢከል ብወገኖም ምስ ራዲዮ ቫቲካን ኣብ ዘካይድዎ ቃለ መሕትት፥ እቲ ዓውደ ጉባኤ ነቲ ኣብ ዓለም ብገበነይና ኤኮኖሚ ሳዕቤናቱ ብምቕራብ ንኣብነት እቲ ብዘይ ሕጋዊ ሰብ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ንዝተፈላለዩ ጸረ ሰብኣውን ክብርን መሰልን ዝሓክኽ ተግባር ንምውፋር ኣሚቱ ዘንቀሳቕስ ናይ ገበን ጉጅለ ብጠቕላላ ኣብ ሓድሽ ጊልያነት ተባሂሎም ኣብ ዝግለጹ ተግባራት ብምውፋር ሃብቲ ዘኻዕብት ኤኮኖምን ዘወግድ ሓድሽ ዓይነት ናይ ምትሕብባርን ማሕበራዊ ክቡራት ዋጋታት ብምትብባዕ እቲ ብድኽነት ዝተጠቕዐ ዜጋ ንናይ ገበን ጉጅለታት ዒላማ ጭሙት ከይከውን ዝገብር መገዲ እቲ ዓውደ መጽናዕቲ ብመንጽር ናይ ቤተ ክርስቲያን ናይ ስነ ማሕበራዊ ስልጣናዊ ትምህርቲ ተመልኪቱ ሰፊሕ ትንተና ሂቡሉ እዩ ኢሎም።
ቀጺሎም እውን ማርሰጒዌራ፥ ኣብዚ እውን’ዚ ዘሎ ኵነት ሰብኣዊ ፍጥረት ዝምዝምዝን ነቲ ዘለዎ ክብሪ ክብረት ዘይህብ እዩ። ስለዚህ ናይ ቤተ ክርስቲያን ናይ ማሕበራዊ ስልጣናዊ ትምህርቲ ነዚ ዝእርምን እቲ ሰብኣዊ ፍጥረት ዘለዎ ልዑል ክብሪ ቆላሕታ ክግበረሉ መታን ናይ ሰብኣዊ ክብሪ ኣብ ኩሉ መዳይን ኵነትን ክኽበር ዘነቓቕሕ እዩ እንክብሉ ዘካይድዎ ቃለ መሕትት ኣጠቓሊሎም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ እቲ ረድኤታዊ ተቛም ምእተ ኣመት በቢ ዓመቱ ኣብ መዳይ ኤኮኖሚያውን ማሕበራዊ ጉዳያት ዓቢይን ልዑልን ኣበርክብቶ ንዝገበሩ ሓርዩ ዝህቦ ኤኮኖሚያውን ማሕበራውን እስተሰምየ ስልማት ናይ 2017 ዓ.ም. ንጀርመናዊ ኣብ ሙዩኒክ መንበረ ጥበብ ናይ ማሕበራዊ ስነ ምግባር መምህር “ናይ ዘላቕነት መሰረተ ሕጊ፡ ብዓይኒ መንጽር መጽናዕታዊ ቲዮሎጊያዊ ስነ ምግባር” ብዝብል ኣርእስቲ መጽሓፍ ዝደረሱን ከምኡ እውን ኣብዚ መዳይ ዝተፈላለዩ መጽናዕታዊ ጽሑፋት ንዘቕረቡ ሊቅ ማርኩስ ቮግትን፡ ፈረንሳዊ ካህን ኣባ ዶሚኒክ ግረኒየር ናይ ቤተ ክርስቲያን ናይ ማሕበራዊ ስልጣናዊ ትምህርቲ መርባባይን ብዛዕባ እቶም ኣብ 1900 ዓመታት ብዛዕባ ናይ ቤተ ክርስቲያን ናይ ማሕበራዊ ስልጣናዊ ትምህርቲ ዕዙዝ ተዋሳኢ ኰይኖም ዓቢይ ኣበርክቶ ዝገበሩ ኦስዋልድ ቮን ነል ብረኡኒንግ ጉዳይ ዝምልከት ፍሉዩ መደብ ራዲዮ ንዘቕረቡ ጀርመናዊ ጋዜጠይና ቡክሃርድ ሻፈርስ ብቝዓት እንክብል ንዝሕረዮም ተሰልምቲ ካብ ኢድ ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ፒየትሮ ፓሮሊ ነቲ ስልማ ክቕበሉ ከምዝገበረን፡ ናይቲ ንስላማት ብቖዓት ቢሉ ዝሓርይ ጉጅለ ደያኑ ዝመርሑ ድማ ኣብ ጀርመን ናይ ሙዪኒክን ፍሪሲንጋን ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ካርዲላን ራይንሃርድ ማርክስ ከምዝነበሩ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኤልቪራ ራጎስታ ሓቢረን።


text:
ወ/ሮ ንግስቲ ገብረሃንስ፡ ኣብ እዋን “ምዝላቕ’” 5ተ ደቃን 4ተ ኣሕዋታን ሒዛ፡ ናብ ገድሊ ተጸንቢራ
ወ/ሮ ንግስቲ፡ ነቲ ንነዊሕ እዋን፡ ኣብ ሓንጎላ ክፈልሕ ዝጸንሐ፡ ታሪኽ ጽንዓትን ተወፋይነትን ደቀንስትዮ ኤርትራ ብዓቕማ ክተዘንትዎ ክትሕልን ምጽናሓ ትገልጽ።
ጓላ: ስነ-ጥበባዊት ቨሮኒካ ሰሎሞን፡ “እዚ ጉዳይ`ዝስ ክጸሓፍ ኣለዎ ትብሎ ዝነበረት`ዩ፡ ክንደይ ዓመታት ከምዘወሰደትላ`ዛ መጽሓፍ ብዓይነይ ዝምስክሮ`ዩ፡ ለይትን መዓልትን ከመይ ትጽዕር ከምዝነበረት እዝክሮ`የ” ትብል። ኣብ ናይ ባዕላ ስነ-ጠበባዊ ስራሓት`ውን ናይ ኣዲኣ ኣበርክቶ ከምዝነበረ ናብ ቃልሲ-ተመሊሳ ትዝክር።
ስነ-ጥበባዊ ሃይለሚካኤል ሃይለስላሰ( ሊንጎ)፡ እታ መጽሓፍ ናብ ምሉእ ዓለም ንኽትበጽሕ ብእንግሊዝኛ ክትትርጎም ምኽኣላ፡ ነቲ መዳርግቲ ዘይብሉ ታሪኽ ኣብ ምስግጋር ድርብ ብልጫ`ዩ ይብል።
ምስ ሰለስቲኦም ዝተገብረ ዕላል ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል፡


text:
መንግስትን ሃይማኖትን
ምፍልላይ ሃይማኖትን መንግስትን ንናይ ግሊ ሃይማኖታዊ ናጽነት ንምውሓስ ዜገልግል ቀንዲ መሰረት እዩ። ብደረጃ ፈደራል፡ ስዊዘርላንድ ከም ዓለማዊት ሃገር እያ ትፍለጥ። ኮንፈደረሽን ስዊዘርላንድ ምስ ዝኾነት ይኹን ግላዊት ሃይማኖትዊት ማሕበረ ኮም ትካላዊ ርክብ ኣይገብርን እዩ። ይኹን'እምበር፡ ንሰራዊት መንፈሳዊ ኣገልግሎት ብናይ ከባቢ ሃይማኖታዊ ማሕበረ ኮም ዝካየድን ኣብ ጉዳይ ስደተኛታትን መሰል ዑቕባን ዝምልከት ምትሕብባር ሃይማኖታውያን ውድባትን ኣይሁድን እቲ እንኮ ፍሉይ መንግስቲ ዝገብሮ ርክብ እዩ። ነዚ ኣብ መንጎ መንግስትን ሃይማኖትን ዝግበር ናይ ርክብ ኣገባብ ብካንቶናት እዩ ዝካየድ።
ኣብ መንጎ ሃይማኖትን መንግስትን ዘሎ ርክብ ኣብ ስዊዘርላንድ ዓሚቝ መሰረት ዘለዎ እዩ። ኣብ እተፈላለያ ካንቶናት፡ ክሳብ ምምስራት ዘመናዊት ስዊዘርላንድ ኣብ 1848፡ ኣብ መንጎ ናይ ሃይማኖትን ፖለቲካን ሰበ ስልጣን ኣዝዩ ጥቡቕ ዝኾነ ዝምድና ነይሩ። ቤተ ክርስትያናት ካቶሊክን ተሃድሶ ወንግጌላውያንን ወግዓውያን ሃይማኖታት ናይ ብዙሓት ካንቶናት እየን ነይረን፡፡ ካንቶናት ጀነቫን ኒውሻተልን ጥራይ እየን ኣብ መንጎ መንግስትን ሃይማኖትን ምፍልላይ ዘለወን።
ክርስትያን ሃይማኖታት ኣብ ናይ ስዊዘርላንድ መስርሕ ዲሞክራሲያዊ ውሳነ ኣዝየን ንጡፍ ዝኾነ ተሳትፎ ይገብራ እየን። ኣብ ሰብኣዊ መሰል ዝምልከት ጉዳይ ኢደን የእትዋን ኣብ ማሕበራዊ ወይ ሞራላዊ ዝኾነ መርገጺ ኣብ ምሓዝውን ይሳተፋ። ኣብ ጉዳይ ናጽነት እምነት ብዘለወን ናይ ገዛእ ርእሰን ተመኩሮ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ምክእኣል ምስ ተኸተልቲ ናይ ካልኦት እምነታት ንኺህሉ ይነጥፋ ኣለዋ።
ብህዝባዊ ሕጊ (Public Law) ተፈላጥነት ዝረኸባ ሃይማኖታውያን ማሕበረ ኮማት
ኣብ ስዊዘርላንድ፡ ኣብ መንጎ ሃይማኖትን መንግስትን ዘሎ ርክብ፡ ኣፍልጦ ነተን ሃይማኖታውያን ማሕበረ ኮማት ብናይ ህዝባዊ ሕጊ ከም ኩባንያታት ዝረኣያ ኮይነን ናይ መንግስቲ ቤተ ክርስትያን ይበሃላ።
ቤተ ክርስትያን ካቶሊክን ተሃድሶ ወንጌላውያንን ብዘይካ ኣብ ጀነቫን ኒውሻተልን ኣብ ምሉኡ ስዊዘርላንድ ብህዝባዊ ሕጊ ተፍላጥነት ኣለወን።
ኣብ ካንቶናት ዙሪክ፡ በርን፡ ሉዘርን፡ ሶለር፡ ባዝል ካምፓኝ፡ ባዝል ቪል፡ ሻፍሃውዘን፡ ሳንጋለንን ኣርጎቪን፡ ካቶሊክ-ክርስትያን ብናይ ህዝባዊ ሕጊ ተፈላጥነት ኣለዋ።
ኣብ ካንቶናት በርን፡ ፍሪቡርግ፡ ባዝል ቪልን ሳንጋለንን፡ ማሕበረ ኮም ኣይሁድ ናይ ህዝባዊ ሕጊ ደረጃ ተፈላጥነት ኣለዋ።
ካንቶናት ዙርክ፡ በርን፡ ኦብቫልድ፡ ኒድቫልድ፡ ግላሪስ፡ ባል ካምፕኝ፡ ሻፍሃውዘን፡ ኣፐንዘል ሮድስ ኢንተርየር፡ ኣርጎቪ፡ ተቺኖ፡ ቫሌን ዡራን ካልኦት ሃይማኖታውያን ማሕበረ ኮማት ናይ ህዝባዊ ሕጊ ኣፍልጦ ክረኽባ ተኽእሎ ኣሎወን። ዋላ እኳ ቍጽሪ ኣብ ቁዋመን ኣፍልጦ ህዝባዊ ሕጊ ዝህባ ካንቶናት እንተወሰኸ፡ ብዘይካ ማሕበረ ኮማት ክርስትያንን ኣይሁድን ዋላ ሓንቲ ካልእ ኣፍልጦ ዝረኸበት የላን።
ምስ ኣፍልጦ ተኣሳሲሩ ዝኸይድ መሰልን ግቡእን
ምስ ኣፍልጦ ህዝባዊ ሕጊ ተኣሳሲሮም ዚኸዱ እተፈላለዩ መሰላትን ግቡኣትን ኣለዉ። ናይ መንግስቲ ቤተ ክርስትያን ብዘይካ ግብሪ ምእካብ፡ ኣብ ናይ ህዝባዊ ትሕተ ቅርጺ (ቤት ትምህርታት፡ ሆስፒታላት፡ ቤት ማእሰርቲ ወዘተ) ብቐሊሉ ክትኣቱ ትኽእል እያ።
ብናይ ህዝባዊ ሕጊ ተፈላጥነት ምርካብ ብተመሳሳሊ ኣብ ንጹር ዝኾኑ ቅድመ ኹነታት ዝተኣሳሰሩ እዮም። ዲሞክራሲያዊ ዝኾነ ቅርጺ ኣወዳድባ፡ ምኽባር ንመትከላዊ ሕገ መንግስቲ፡ ንናይ ሃይማኖት ናጽነት ኣፍልጦ ምሃብን ፋይናንሳዊ ግሉጽነት ምህላውን ዝጥለቡ እዮም።
ኣፍልጦ ዘይረኸባ ሃይማኖታውያን ማሕበረ ኮማት
ኩለን ኣፍልጦ ዘይረኸባ ሃይማኖታውያን ማሕበረ ኮማት፡ ማለት እስላማውያን ውድባት፡ ሂንዱስት፡ ቡድሂስት፡ ናጻ ክርስትያናት ወዘተ፡ ንናይ ግሊ ሕጊ እየን ዝግዛኣ። ብደረጃ ማሕበራት ወይ ትቛማት ክውደባ ኣለወን።
ካንቶናት ዙሪክን ባዝል ቪልን (ከተማ) ብዘይካ እቲ ከም ናይ ኩባንያ ህዝባዊ ሕጊ ኣፍልጦ ምሃበን፡ ንፍሉያት ኣገደስቲ ሃይማኖታውያን ማሕበረ ኮማት ብቐሊሉ ወግዓዊ ኣፍልጦ ንኽህባ ይሓስባ ኣለዋ። በዚ መገዲ፡ ሃይማኖታውያን ማሕበረ ኮማት ብናይ ግሊ ሕጊ እተወደባ እየን፡ እንተኾነ፡ ምስ መንግስታውያን ትካላት ቀጻሊ ምልውዋጥ ርክብ ይገብራን ኣብ ክንዲ መንግስቲ ኮይነን ከኣ ፍሉይ ዕማማት ይፍጽማን እየን። ኣብ


text:
እቶም ተኣሲሮም ናብ ዓዲ ኣቤቶ ዝተወሰዱ ክልተ ኣባላት ሚኒስትሪ ዜና ኣብርሃም ይትባርክ ከምኡ ውን ሰናይት ዑቕባይ ዝተባህሉ ኮይኖም ክልቲኦም ካብ መንበሪ ገዘኦም ንስራሕ ትድለዩ ኣለኹም ብዝብል ምኽንያት ተጸዊዖም ተወሲዶም።
ኣብርሃም ይትባርክ ከምኡ ውን ሰናይት ዑቕባይ ብዕለት 14 ለካቲቲ ብመርማሪ ሚኪኤል ምስ ኣርባዕተ ርእሱ ካብ ገዘኦም ድሕሪ ምውሳዶም ኣብ ዓዲ ኣቤቶ ከቢድ መርመራ ከምዝተጀመረሎም ተገሊጽ። እቲ መርመራ ብዝያዳ ናብ ስግረ ዶብ ክትከዱ ሃሲብኩም ነይርኩም ኣብ ቴሌፎናትኩም ዘሎ ቁጽሪ ናይ መን ኢዩ፥ መን ኢዩ ዝራኸበኩም፥ በየን ክትከዱ ሃሲብኩም፥ ዝብል ኮይኑ እቶም ሰባት ኣብ ሚኒስትሪ ዜና ብዘለዉ ኣባላት ሃገራዊ ድሕነት ተሓስዩሎም ከምዝተኣስሩ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ሓቢሮም።
ኣብዚ እዋን እዚ ብፍላይ ብስግረ ዶብ ከይዱ ብሰላም ኣትዩ ኢልካ ምዝራብ ንስግረ ዶብ ምትብባዕ ተቖጺሩ ብዙሓት ሰባት ይኽሰሱ ምህላዎም ዝፍለጥ ኮይኑ፥ ኣብ ኤርትራ ስግረዶብ ሓሲብኩም ብዛዕባ ስግረዶብ ተዛሪብኩም ብምባል ብኣማኢት ዝቁጸሩ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከም ዝርከቡን ብዘይ ፍርዲ ክም ዝእሰሩን ንምእማኖም ኣብ ዝግበረ ማህረምትን ግፍዕን ከም ዝሞቱን ይፍለጥ።


text:
2ይ መጽሓፍ ነገስት 2፣23-24
እዚ ኣርእስቲ ምስ ነበብኩምዎ፣ ንገሌኹም ግር እንተኢልኩም ኣይምገረመንን። እዛ ኣርእቲ ካብ ባዕለይ ዝመንጨወ ኣይኰነን፣ ዋላ እኳ ደሌተይ እንተኰነ። እርኑብ ዘረባ’ውን ኣይመስልን ። ኣነ ባዕለይ’ውን እንተዀነ መጀመርታ ምስ ሰማዕክዎ፣ በቲ ሓደ ወገን ስሒቀ፣ በቲ ካልእ ድማ ሓሳበይ ተቀሲቡ። ግዜ ብዝሓለፈ ድማ ዕምቆቱ እናተገልሃለይ መጺኡ። ሓውና ኣገልጋሊ ገብሩ ኣብ ሓደ ከተማ ተዓዲሙ እናኣገልገለ ክብሎ ዝሰማዕክዎ እዩ። እዚ ምስ በለ፣ ኣነ ዝቀዳማዮም፣ ኩሉ ጉባኤ ስሒቁ። መበግሲ ሓሳቡ ካብ 2 ነገ ኰይኑ፣ ኤልሳእ ካዕበት ቅብኣት ተቀቢሉ ካብ ስግር የርዳኖስ ክምለስ ከሎ፣ ኣብ ቤት-ኤል ዝገጠሞ እዩ ዝትርኽ። ቁጽሮም ሒደት ዘይኰኑ ቆልዑ ደድሕሪኡ ኣናሰዓቡ፣ “ኣታ በራሕ ተመለስ” እናበሉ ከም ዘቃለልዎን ዝጸረፍዎን ይነግር። እዚ ዝነበበ ኣገልጋሊ ሓውና ድማ፣ ኣብታ ከተማ “ዕዋላ መንፈስ ነይሩ” ኢሉ ተዛርቡ።
ብዛዕባ “ኤልሳእ” ብዙሕ ክዛረብ ዘድልየኒ ኣይመስለን። እንተዝደሊውን በዛ ሓጻር ጽሑፈይ ክገልጾ ኣይምኽኣልኩን። ክፈልጥ የድልየኒ እዩ ንዝብል ግና 2ይ መጽሓፍ ነገስት ከንብብ ይኽእል እዩ። ብሕጽር ዝበለ ግና፣ ኤልያስ ንሓደ ንጹር ዕላማ ብኣምላኽ ዝተጸውዔን ዝተሓረየን ኣገልጋሊ እዩ ዝነበረ። ኤልያስ ብሰረገላ ሓዊ ምስ ተነጥቀ፣ ብዕጽፊ ቅብኣት ዝተንሰአ ኣገልጋሊ እዩ። ቅብኣት ኣምላክ ኣብ ልዕሊኡ ብሓይሊ ይዓይይ ስለ ዝነበረ ድማ ኣብ ዝኸዶን ዝኣተዎን ንፈውሲ ነይሩ። ተጽዕንኡ ኣብ ልዕሊ ነገስታትትን ባህሊ ሕብረተሰብን ዓቢ ነይሩ። ልቡ ኣርሒቡ ንዝተቀበሎ’ውን ንበረኸት ዝዀነ ብሩኽ ናይ ኣምላኽ ሰብ እዩ ዝነበረ። ካብቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ኣገልጋሊ ኤልያስ፣ ዕጽፊ መንፈስ ስለ ዝተቀበለ፣ ዕጽፉ ትኣምራት ዝገበረን፣ ኣጀንዳ ኣምላኽ ዘፈጸመን እዩ። ብሕጽር ዝበለ ብኣምላኽ ዝተጸውዐ፣ ንኣምላኽ ድማ ነቢሩ ዝሓለፈ እዩ።
ናብ ቤተሊሄም ምስ መጸ ግና፣ ኣብ ክንዲ ብኽብርን ብሓጎስን፣ ብጸርፍን ውርደትን ተቀበልዎ። ነቲ ኣብኡ ዝነበረ ጻውዒትን ቅብኣትን ሰለ ዘይፈለጥዎ፣ ብንዕቀት ጠሚተምዎ። እቲ ሃዋርያ ጳውሎስ ዝበሎ፣ “እቲ ንዓኹም ዝንዕቅ፣ ነቲ ኣባኹም ቅዱስ መንፈሱ ዘንበረ ከኣ እምበር ንኣኹም ጥራይ ኣይኰነን ዝንዕቅ” ዝብል ኣይተገልጸሎም። እንተ ዝቅበልዎ፣ ከምቲ ብምኽንይት ፊሊጶስ ኣብ ሰማርያ ዝዀነ (ግብ 8)፣ ነታ ከተማ ዓቢ ሓጎስ ምዀነላ። ንጻድቅ ብስም ጻድቅ ዝቅበል፣ ዓስቢ ጻድቅ ይረክብ” ከም ዝተባህለ፣ ካብቲ ኣምላኽ ኣብ ህይወቱ ዘቀመጦ ቅብኣት ተጠቀምቲ ምዀኑ። ብሓቂ ዓቢ መኽሰብ ምኸሰቡ። ብዙሓት ሕሙማት፣ ድኑሳት፣ ዕውራት፣ ሓንካሳት ምተፈወሱ። ከምቲ ኣቀዲሙ ኣብ ያሪኰ ዝዀነ (2 ነገ 2፣21) ምድሮም ምተፈወሰት። ንዝጸቅጦምን ዝዕምጾምን ምተዋግኣሎም። ብኣንጻሩ ግን ነታ ኣብኡ ዝረኣይዋ ጉድለት ትመስል ጠሚቶም። “በራሕ” ኢሎም ድማ ኣቃሊሎሞ። እዚ ድማ ብሓቂ ስድነት እዩ። ካብቲ ኣብኡ ዝነበረ ብርቱዕ ውህበት ኣምላኽ፣ ነታ ንእሽቶ ጉድለት ትመስል ክዛረቡላ ፈትዮም። እዚ ድማ ስነ ስርዓት ዘይተማህረ ኣእምሮን፣ ዘይተገዝረ ልሳን ስለ ዝነበሮም እዩ። ብዛዕባ ከምዚ ዝበለ ኣገልጋሊ ብድፍረት ክዛርቡ ምኽኣሎም፣ ብሓቂ ስድነት እዩ። “ዕዋላ መንፈስ” ድማ ኣብታ ክተማ ይገዝእ ነይሩ እንተተባህለ፣ ካብ ሓቂ ዝረሓቀ ኣይኰነን።
ነዚ ፍጻመ ኣዝዩ ዘሕዝን ዝገብሮ ድማ፣ እቲ ዝዀነ ኣብ “ቤት-ኤል” ምንባሩ እዩ። ኩልና ንፈልጦ ይመስለኒ፣ “ቤት-ኤል”፣ ቤት እ/ሔር ዝብል ትርጉም ዝሓዘ እዩ። መለለይ ቤት-እ/ሔር ድማ እምነትን ስርዓትን እዩ። ኣብ ቤት እ/ሔር በረኸትን ምጽንናዕን ክህሉ ናይ ግድን ክኸውን ነይርዎ። እንተዘይኰይኑ ናይ ሓቂ ማንነቱ ዝሰሓተ እዩ ዝኸውን። እ/ሔር ኣብ ቤቱ ስለ ዝርከብ፣ ምክብባርን ምቅብባልን ክህሉ ንቡር እዩ። ኩሉ’ውን ከከም ዓቅሙ ምሕረትን ድንጋጸን ኣምላኽ ስለ ዝርዳእ፣ ድኻም ሓዉ ክጸውር፣ ንሓዉ ብዘይ ፍርዲ ክቅበል ዝቀለለ ባይታ ክህልዎ ነይርዎ። ብኣንጻሩ ግና፣ ኣብዚ ቦታ ስድነትን ቅለትን ገኒኑ ይርአ። ድፍረት ዘረባን፣ ሕሜትን ድማ ታእላው ኣይነበሮን። ብፍላይ ኣብ ኣገልገልቲ ኣምላኽ ዝነበሮም ኣጠማምታ ብሓቂ ዘሰክፍ እዩ። ንዝርኣይዎ ኣገልጋሊ ከነውሩን፣ ድኻሙ ክዛረቡን ቶጓእ ዝብሉ ኣይነበሩን። እዚ ድማ “ዕዋላ መንፈስ” ኣብቲ ቦታ ክሰርሕ ምቹእ ባይታ ስለ ዝነበሮ እዩ። ከም ሳዕቤኑ ድማ፣ ኣብ ክንዲ ምጽንናዕ፣ መስበርቲ ኰይኑ። ኣብ ክንዲ ፈውሲ፣ ሞት በዚሑ። ኣብ ክንዲ ሓጎስ፣ ሓዘን ዓብሊሉ። “ቤት እ/ሔር” ከም ማንነቱ ኰይኑ ስለ ዘይተረኽበ፣ እቲ ኣብ ቤት እ/ሔር ዝርከብ ፍረ ድማ ተሳኢኑ። እዚ ድማ ሳዕቤን “ዕዋላ መንፈስ” ስለ ዝገዝአ እዩ።
ገሌካትኩም እዚ ዝገበሩ “ቆልዑ” እዮም ዝብል ምጉት ይህልወኩም ይኸውን። መልሰይ “እወ” እዩ። “ስድነትን ዕሽነትን ምልክት ቁልዕነት እዩ። ልቢ ቆልዑ ዕሽነት ተቋሪንዎ ኣሎ። ዝኣልዮን ዝምህሮን እንተዘይተረኺቡ ድማ ናብ ስድነትን ዕውልነትን ክዝንብል ዓቢ ተኽእሎ ኣለዎ። ኣብዚ ከተማ ኸኣ ካብ ንቡር ዝወጸ ነገር ንምልከት። ቁጽሮም ሒደት ዘይኰኑ ቆልዑ ደድሕሪ ኣገልጋልን ቅቡእ ኣምላኽን እናሰዓቡ፣ ጸርፍን ቅለትን ክዛረቡ ብቀሊል ዝጥመት ኣይኰነን። ሓደ ወይ ክልተ ቆልዑ ኣይኰኑን፣ የግዳስ ካብ 40 ዘይውሕዱ ብስድነት ክመላለሱ፣ ኣብታ ከተማ ገለ ዝተበላሸወ ነገር ከም ዝነበረ ንምግማቱ ዘሸግር ኣይመስለንን። እዚ ድማ “ዕዋላ መንፈስ” ይሰርሕ ስለ ዝነበረ እዩ። ብዙሕ ሕቶ ክንሓትት ዝገብር ፍጻሜ እዩ። እመበርከ ነቶም ቆልዑ ወለዲ ኔሮሞም’ዶ? እንተነይሮሞም፣ ብቀረባ ይከታተልውም ነይሮም’ዶ? ዝገንሕን ዝቀጽዕን ኣይነበረን ድዩ? ዓገብ ኢሉ ዝኣሊ ተሳኢኑ? ቆልዑ ስለ ዝዀኑ ድሌቶም ክገብሩን ክዛረቡን ተፈቂድሎም እዩ ዝበለ የለን። ያዕ ዝብሎምን እታ ቅንዕቲ መገዲ ዝምህሮም፣ ዝገንሖምን ዝቀጽዖምን እንተዘይተረኺቡ፣ ልጓም ከም ዘይብሉ ፈረስ ክፋንኑ፣ ብስድነት ክመላለሱ ናይ ግድን እዩ። መስበርቲ መታን ከይከውን፣ ስነ ስርዓትንን ኣገባብን ዘትሕዝ ለባም ኣቦ፣ መምህር፣ መራሒ እንተዝርከብ!
Posted by:
Samson Mehreteab
Jun 20, 2014
0 Comments
837 Views


text:
ኸባቢ 600ሽሕ ሰባት ዝተኸታተሉዎ ኣብ ዓለም እቲ ዝዓበየ ምርኢት በረራ ኣየር.....
መቐለ ነሓሰ 05/2009(ድወት) ኸባቢ 600ሽሕ ሰባት ዝተኸታተሉዎ ኣብ ዓለም እቲ ዝዓበየ ምርኢት በረራ ኣየር ኣብ መንገዲ ኣየር ኣውስትራሊያ ኣውትሾክ ኣብ ዊስኮንሲን ተኻይዱ።
ፈተነ መንገዲ ኣየር ዝተብሃለ ማሕበር ኣብ ኣቪየሽን ዘሎ ምህዞን ፍፃመታት ኣየርን ዓመታዊ ኣጀንዳ ገይሩ እዚ መድረኽ ኣዳልዩዎ ኣሎ።
እዚ እቲ በብግዝኡ ይዓቢ ዘሎ ቴክኖሎጅን ምህዞን ንምትብባዕ ዕላማ ዝገበረ ምዃኑ’ውን ተገሊፁ ኣሎ።
ኣብዚ ሐዚ እዋን ድማ ብፍሉይ ናይ ባዕሉ መለለዪ ዝሓዘ በረራ ምክያድ ከምዝተጀመረን ዝተፈላለያ ነፈርቲ ሓደጋ ዝከላኸል፣ ሕሳር ዋጋ፣ ንኣብረርቲ ቐሊልን ብዝኾነ መንገዲ ይመሃዝ ምህላዩ ይግለፅ።
EHANG 184 8ተ መከላኸሊ ሓደጋን 4ተ ክንፊ መብረርን ዘለዋ ሓደ ሰብ ጥራሕ ተተኣናግድ ስርሒት ቻይና ዝኾነት ነፋሪት’ያ። ታክሲ ዝመስል ቕርፂ ሒዛ ከምዝተሰርሐት ድማ መሃዝቲ እታ ነፋሪት ይዛረቡ።
PAL-V ኻልኢት አይ መኪና ኣይ ነፋሪት ኾይና ዝተሰርሐት ግን ድማ ብኽልቲኡ ትግለፅ ምህዞ’ያ። 400ሽሕ ዶላር መበገሲ ዋጋ ድማ ተተሚኑላ ኣሎ።
እዚ ምርኢት ድማ ኣብ ምፍራይ ነፈርቲ ዝተዋፈሩ መሃዝቲ ዕዳጋ ክረኽቡ ዕድል ዘመቻቺ’ዩ ተባሂሉ።
https://news.cgtn.com/news/7863444e79557a6333566d54/share_p.html


text:
ሃገራትን ህዝብታትን
ናብ ብራዚል እተገብረ ምብጻሕ
ፈለማ ኣብ ብራዚል ዚቕመጡ ዝነበሩ ሰባት ሃደንትን ሓረስቶትን እዮም ነይሮም። ፖርቱጋላውያን ዳህሰስቲ፡ ናይ ሮማ ካቶሊክ ምስ ኣተኣታተዉ ድማ፡ ሓያሎ ኣብያተ ክርስትያናትን ኣብያተ ጸሎትን ተሃንጸ። ገሊኡ ህንጻታት ብወርቂ ብእተለበጠ ኣዕጻው ዘጌጸ እዩ ነይሩ።
ካብ መፋርቕ መበል 16 ዘመን ኣትሒዙ ኽሳዕ መፋርቕ መበል 19 ዘመን ኣብ ዝነበረ ዓመታት፡ መራኽብ ባሮት፡ ንኣስታት ኣርባዕተ ሚልዮን ኣፍሪቃውያን ኣብ ሕርሻ ንኺሰርሑ ናብ ብራዚል ኣግዒዘናኦም እየን። እዞም ባሮት እዚኦም ከኣ፡ ሃይማኖታዊ ጽምብላቶም ኣተኣታተዉ እሞ፡ ከም ማኩምባን ካንዶብላን ዝኣመሰላ ጕጅለታት ሃይማኖት ዚርከባአን፡ ሃይማኖታት ኣፍሮ ብራዚላውያን ማዕበላ። ኣፍሪቃውያን ኣብ ሙዚቃን ሳዕስዒትን ምግብን ብራዚል እውን ጽልዋ ገይሮም እዮም።
ኣብ ብራዚል ምስ ሩዝን ካብሎን ዚቐርብ ብስጋን ብጸሊም ባልዶንጋን ተሓዋዊሱ እተሰርሓ ፋዥዋደ እተባህለ ምስ ባህላዊ ምግቢ ፖርቱጋላውያን እተወሃሃደ ባህላዊ ጸብሒ ኣሎ። ኣብ መበል 19ን 20ን ዘመናት፡ ካብ ኤውሮጳን (ብፍላይ ካብ ጀርመንን ኢጣልያን ፖላንድን ስጳኛን) ጃፓንን ካልኦት ሃገራትን እተሰድዱ ብሚልዮናት ዚቝጸሩ ሰባት ምስ ህዝቢ ብራዚል ተጸምበሩ።
ሎሚ፡ ኣብ መላእ ብራዚል ልዕሊ 750,000 ዝዀኑ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኣብ ልዕሊ 11,000 ጉባኤታት የገልግሉ ኣለዉ። ልዕሊ 800,000 መጽናዕትታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ይመርሑ ኣለዉ። ሰላሳን ሓደን ዝዀኑ ጕጅለታት ህንጸት ምስቶም ኣብቲ ኸባቢ ዘለዉ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኰይኖም ኣብ ዓዓመት ካብ 250 ክሳዕ 300 ኣቢሉ ዚበጽሕ ኣዳራሻት መንግስቲ ኣምላኽ ይሃንጹን ይጽግኑን ኣለዉ። ካብ መጋቢት 2000 ንነጀው፡ 3,647 ኣዳራሻት መንግስቲ ኣምላኽ ተሃኒጹ ኣሎ።
ትፈልጥዶ፧
ፈለግ ኣማዞን ካብ ኵሉ ኣፍላጋት ዚበዝሕ ማይ የፍስስ፣ ንውሓቱ ብገምጋም 6,400 ኪ.ሜ. ይበጽሕ


text:
ግምቢ ዘብዐኛ ሰነ 2014 | ኣምላኽ ንምትካኽ ሽጋራ ብኸመይ ይርእዮ፧
ሓሳባት ኣምላኽ ምፍላጥካ ንኸተቋርጽ ኪሕግዘካ ይኽእል እዩ
ገበር
ዓለምለኻዊ ለበዳ
ንምቅላሱ ብርቱዕ ጻዕሪ እኳ እንተ ተገብረ ዚቕጽል ዘሎ ስለምንታይ እዩ፧
ገበር
ኣምላኽ ንምትካኽ ሽጋራ ብኸመይ ይርእዮ፧
መጽሓፍ ቅዱስ ንትምባኾ ኣይጠቅስን እዩ፣ ብኸመይ ደኣ ኢና እሞ ኽንፈልጥ እንኽእል፧
ንእንጌራ ህይወት ጥዒምካዮዶ፧
የሱስ ብዛዕባ ርእሱ፡ እንጌራ ህይወትን ካብ ሰማይ ዝወረደ እንጌራን ከም ዝዀነ እተዛረበ ስለምንታይ እዩ፧
ኣቦሓጎታተይ እንታይ ተስፋ ኣለዎም፧
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣምላኽ ንሓጥኣን እውን ካብ ሞት ከም ዜተንስኦም ይገልጽ እዩ። ስለምንታይ እዩ ኸምኡ ዚገብር፧
ኣብ መበል 16 ዘመን ዝነበሩ ሰለስተ ደለይቲ ሓቂ፡ እንታይ ረኺቦም፧
ካፒቶን ሰላርየስን ካምፓኑስን፡ ምስ ቤተ ክርስትያን ካቶሊክን ምስ ደለይቲ ተሓድሶን ዜጋጭዎም ነገራት ገይሮም እዮም።
መልሲ ሕቶታት መጽሓፍ ቅዱስ
እቲ ምድርና እተፈጥረትሉ ዕላማ ኺፍጸም ድዩ፧


text:
ኣብ ኩሎም ከባቢታት ዶብ ኤርትራን ኢትዮጲያን ናይ ውግእ ምድላዋት ዝመስል ወተሃደራዊ ምንቅስቓሳት ይረአ ምህላዉ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ ሓቢሮም።
ብፍላይ ኣብ ከባቢታት ዓሰብን ጸሮናን ካብ ዕለት 13 ጀሚሩ ክሳብ እዚ ዜና ዝሰናደኣሉ ዘሎ ዕለት (ሰኑይ 20 መጋቢት) ድፋዓት ምድልዳል፤ ከበድቲን ማእከላይን ኣጽዋር ቦታ ምትሓዝ ፤ ሓደስቲ ድፋዓት ብዶዘራት ሙኽዓት፤ ምንቅስቓስ ሰራዊት፤ ዝኣመሰለ ወተሃደራዊ ንጥፈታት ይረአ ምህላዉ እቲ ሓበሬታ ኣረዲኡ።
ምስዚ ምድላዋት ብዝተኣሳሰር ኢዩ ተባሂሉ ብዝግመት ኩነት፤ ኣብ ኤርትራ ኣብ ቤትማእሰርቲ ሚዒጥር ብጥርጥራ ስግረዶብን ‘ፎኮስቲ ገበንን’ ዝበሃል ጉዳያትን ተኣሲሮም ዝጸንሑ ዜጋታት፤ ብዕለት 15 መጋቢት ነጻ ድሕሪ ምልቃቖም፤ እቶም ሃገራዊ ኣገልግሎት ዘይገበሩ ናብ ታዕሊም ፤እቶም ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ድማ ናብ ኣሃዱታቶም ከምዝተላእኩ ተሓቢሩ።
ብተመሳሳሊ ምኽንያት ብዕለት 15 መጋቢት ካብ እንዳኬዝ ቀሊል ገበን ዝበሃል ጨናፍር ቤትማእሰርቲ ዓዲኣቤቶ 4 በጣሕ ዝመልኡ እሱራት ካ ነጻ ተለቒቖም ናብ ኣሃዱታቶም ከምዝተላእኩ ተሓቢሩ። እቶም እሱራት ቅድሚ ምፍናዎም ፎርም ፎኪስ ገበን ዝበሃል ቅጥዒ ከምዝመልኡ ድሕሪ ምግባር፤ ዋሕስ ከምዘምጽኡ ከምዝተገበረ ዝሓበሩ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ እቲ መስርሕ ምፍናው ብተብተብ ብኣላይነት ወዲከበደ ዝተገበረ ምንባሩ ገሊጾም።
ኣብ ዶባት ኤርትራን ኢትዮጲያን ከቢድ ወጥሪ ሰፊኑሉ ኣብ ዘሎ እዋን ብዕለት 11 መጋቢት ኣብ ከባቢ መለኽሰይቶ ካብ ዝነበሩ ኣሃዱታት ምክልኻል ኤርትራ፤ 13 ኣባላት ስለያ እዚ ግንባር ብጥሙር ናብ ኢትዮጲያ ኢዶም ከም ዝሃቡ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ ካብ በለዛ ሓቢሮም።


text:
ብሓቂ ተመክሮ ንምውሳድ ቅሩብነት እንተዝህሉ፡ ካብ ቻይና ኢትዮጵያ ይቐርብ።
ካብ ድኽመቱ መታን ክእርም፡ ካብ ካልኦት ተመክሮ ክወስድ ቅሩብነት ዘለዎ ፖለቲካዊ ሓይሊ፡ ምቑሉልነቱ ክፈልጥ ዘለዎ ድሌትን ማዕባላይነቱን የመልክት። ልምዲ ወይ ተመክሮ ክበሃል እንከሎ ግን ሓደ ገጽ ጥራሕ ኣይኮነን። ኣወንታዊ ተመክሮ ኣሎ። ኣሉታዊ ተመክሮ’ውን ኣሎ። ናይ ታሪኽን ቦታን ቅርበትን ርሕቀትን፣ ናይ ቋንቋን ባህልነት ተመሳሳልነትን ድማ ነናቱ ብልጫ ኣለዎ። ሕጽረታቱ ንምእራም ኣወንታዊ ተመክሮ ካልኦት ዝደሊ ፖለቲካዊ ሓይሊ ነዚ ኣብ ግምት ኣእትዩ ክብገስ ይግባእ። ክውንኖ ዝግባእ ከኣ ብውሕዱ ቅንዕና፡ ፍትሓውን ሓላፍነታውን ኣተሓሳስባ ’ዩ። ኣሉታዊ ተመክሮ ግን ሰባት ካብ ዝሓመቐ ናብ ዝሓሸ፡ ካብ ጌጋ ናብ ቅንዕና ክልወጡን ክምዕብሉን ስለዝደልዩ ብጥዑያት ኣእምሮ ድጉፍ ኣይኮነን። ኣሉታዊ ማለት ዘይቅኑዕ፣ ዘይፍትሓዊ፣ ዘይቅቡል ተመክሮ ስለዝኾነ ብሕብረተ-ሰብ ፍንፉን’ዩ። ውጉዝ’ዩ። ኣሉታዊ ተመክሮ ማእከሉ ውልቃውነት ወይ ጉጅላውነት ብምዃኑ፡ ሓባራውነት ንዝማእከሉ ቅኑዕ ሓሳብ፡ ብጸረ-ህዝቢ፣ ጸረ-ደሞክራስያዊ፣ ጸረ-ፍትሒ ዝኾነ ኣተሓሳስባ ምህራም’ዩ። ኣሉታዊ ትምህርቲ ንምውሳድ ግን ኣሉታዊ ባህሪ ምውናን እኹል’ዩ።
ቅኑዕ ሰብ፣ ህዝባዊ ሓላፍነት ዘለዎ ውድብ ወይ መንግስቲ፡ ኣንጻር ትምክሕታዊ ኣረኣእያ’ዩ። መን ከማይ ኣይብልን። ኩሉ ግዜ ተመሃራይ’ዩ። ዝረኽቦ ትምህርቲ፡ ፍልጠት ወይ ተመክሮ ካብ መን ብዘየገድስ፡ ንህዝቢ ይጠቅም’ዶ ኣይጠቅምን፡ ሰላም፣ ደሞክራሲ፣ ልምዓት የረጋገጽ’ዶ ኣየረጋግጽን ካብ ዝብል ኩርናዕ’ዩ ዝመዝኖ። ህዝባዊ ኣተሓሳስባ ዘለዎ ውድብ ወይ መንግስቲ፡ ቅድሚ ኩሉ ነብሱ’ዩ ዝፍትሽ። ምስ ነብሱ’ዩ ዝተዓረቕ። ብገምጋም ኣቢሉ ውሽጡ ፈትሹ ካብ ተመክሮኡ’ዩ ዝመሃር። ቀጺሉ ካብ’ቲ ንስለኻን ንዓኻን እናበለ ዝጭርሐሉ ሰፊሕ ህዝቢ ክረኽቦ ዝኽእል ኩሉ ዓይነት ትምህርቲ ይወስድ። ቀጺሉ ኣብ ቀረባ ርሕቀቱ ካብ ዝርከቡ ህዝብታት፣ ፖለቲካዊ ውድባት፣ መንግስታት፡ ዝሓለፍዎን ገና ዘሕልፍዎ ዘለውን ፖለቲካዊ ታሪኽን ተመክሮን’ዩ ዝመሃር። ካብ’ዚ ሰጊሩ ኣበየናይ መኣዝን ብዘየገድስ ኣብ ርሑቕ ርሕቀቱ ካብ ዝርከቡ ህዝብታት፣ ፖለቲካዊ ውድባትን መንግስታትን ዝጥቀምሉ ስርዓተ ምሕደራ እንታይ ይመስል፡ ተኸታቲሉ ኣንቢቡ ክወስዶ ዘለዎ ትምህርቲ ክወስድ ምፍታኑ ሕማቕ ኣይከውንን።
ውሽጡ ብግቡእ ከይፈተሸ ከይገምገመ፡ ብቋንቋ፣ ብታሪኽ፣ ብባህሊ፣ ብተመክሮ፣ ብደረጃ ማሕበረ ቁጠባዊ ምዕባለ ምስ ዝመሳሰልዎ ኣብ ቀረባ ርሕቀቱ ካብ ዝርከቡ ህዝብታትን ፖለቲካዊ ሓይልታቶምን ክወስዶ ዝግባእ ጠቓሚ ተመክሮ፡ ብዓይኒ ዕሙት ጽልኢ ሰጊሩ፡ እቲ ዝመርሖ ዘሎ ህዝቢ ዘይፈልጦ ኣብ ርሑቕ ርሕቀት ተጓዒዙ ተመክሮ ይወስድ ኣለኹ እንተበለ ካብ ነብሱ ምቅላዕ፡ ምትዕዝዛብን ዝሓልፍ ቁም-ነገር ክሓፍስ ኣይክእልን’ዩ። ካብ ህዝቡን ከባቢኡን ርሑቕ ተጓዒዙ፡ ኣብ ሰፊሕን ብዙሕ ኣኼበኛን ዝተሳተፈሉ ኣደራሽ ተረኺቡ ዘይናቱ ዘይባህሪኡ ክመስል እንተፈተነ፡ ከም’ቲ “ዝብእስ ኣብዘይፈልጥዎ ዓዲ ከይዱ ማእሲ ኣንጽፉለይ በለ” ዝበሃል ምስላ’ዩ ዝኸውን።
ጉጅለ ህግደፍ ብሓሳብን ብተግባርን ጸረ-ህዝቢ፣ ጸረ-ሰላም፣ ጸረ-ደሞክራሲ፣ ጸረ-ፍትሒ፣ ጸረ ምዕባለ’ዩ። ኣብ ማይ ቤቱ ተፈጢሩ ዘሎ ቅልውላው፡ ኣብ ህዝብታት ኤርትራ ዝፍጽሞ ዘሎ ግፍዒ፣ ብሃገር ደረጃ ኣንጊስዎ ዘሎ ዝተጠናነገ ናይ ውድቀት ኣንፈት፣ ብውሽጥን ብደገን ኣጋጢምዎ ዘሎ ተነጽሎ ሓቢኡ፡ መንግስትና ህዝባዊ መንግስቲ’ዩ። ሓላፍነታዊ’ዩ። ብቑዕ’ዩ። ሃገረይ ናይ ሰላም ደሴት’ያ። መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላት የኽብር’የ። ብሳላ ዝኽተሎ ዘለኹ ቅኑዕ ስትራተጂካዊ ኣንፈት ብገስጋስ ቁጠባዊ ምዕባለ ንቕድሚት ይምርሽ ኣለኹ እንተበለ፡ ንነብሱ ‘ምበር ንካልእ ከእምን ኣይክእልን። ኣፋዊ ዘይኮነ ግብራዊ ምዕባለ ተመዝግብ ዘላ ቻይና፡ ብመንጽር ምዕባለኣ ዝተዓየር ፖለቲካዊ መልእኽቲ ወይ ጽልዋ ንምምሕልላፍ ንዝዓደመቶ ናይ ልዕሊ 300 ዝኾና ፖለቲካዊ ውድባት መድረኽ ስለዝተዓደመ፡ ባህሪኡን ተግባሩን ኣሉታዊ ክንሱ ኣወንታዊ ትሕዝቶ ከም ዘለዎ፡ ኣብ ዓለም ንዘሎ ዘይምዕሩይ ፖለቲካን ንሱ ዝወለዶ ድሕረትን ድኽነትን ንምምካት መታን ክከኣል፡ ኣብ ዓለም ዘለው ደሞክራስያውያን ውድባት ምሕዝነቶም ከደልድሉ ይግባእ ዝቓናኦ መግለጺ ክህብ ምስማዕ፡ “መርዓት’ሲ ዘይወግሕ መሲልዋ ኣብ ቡኹራ …” ከም ዝበሃል ዕርቃኑ ንዝወጽአ ፖለቲካዊ ክፋኡ ዝኸወለ መሲልዎ’ዩ።
ምትእምማን ኣብ ዝረሓቖ ማይ ቤት፡ ካብ ህዝቡ ዝተነጸለ ፖለቲካዊ ህይወት እናሕለፈን ብኮሚኒስቲ ሰልፊ ቻይና ዝተዓደመ ኣኼባ በይጂንግ ከም ዕዱም ስለዝተሳተፈ ምስ ዓበይቲ ምውዓል ንበይኑ ዓቢ ዝገብር መሲልዎ፡ ነቲ ምስታፉ ጥራሕ ፍሉይ ኣትኩሮ ሂቡ፡ ኣቓልቦ ግሩሃት ንምኽሳብ ፕሮፖጋንዳዊ ወፍሪ ከካይድ ቀኒዩ። ሓሶት ዝዘራአ ሓሶት ምዕጻዱ ስለዘይተርፎ ግን፡ መሰረታዊ ደርባዊ ፖለቲካዊ ባህሪያቱ ዝያዳ ተቓሊዑ። ኣብ’ቲ ዓቢ መድረኽ ኣብ ገለ ናይ ገንዘብ ጎይቶት፡ ኣብ ገለ ከኣ፡ ናይ ፖለቲካ ኣያታት ንምርካብ ጸፋዕፋዕ ክብል ቀኒዩ’ዩ ተመሊሱ።
ኣብ ተራ ጽልኢ ዝተመስረተ ጸረ-ህዝቢ ደርባዊ ፖለቲካዊ ተፈጥሮኡ ኣይፈቕደሉ’ምበር፡ ርሑቕ ተጓዒዙ ንህዝብታት ኤርትራ ቀልጢፉ ዘይርደኦም ተመክሮ ደሳዊ ሰልፊ ቻይና ከምጸኣሎም፡ ከምኡ’ውን ናይ ገንዘብን ፖለቲካን ጎይቶት ክመርጽ ዘብዘብ ካብ ዝብል፡ ብዕድመ ድሕሪኡ ዝተወልደ፡ ኣዕቢየዮን ሓንጊረዮን እናበለ ከናሽዎ ካብ ዝፍትን፡ ኣብ ጎረቤት ሃገር ኢትዮጵያ ህወሓት/ኢህወደግ ምስ ክህልዎ ዝኽእል ናይ ኣፈጻጽማ ጸገማት ተኺልዎ ዘሎ ቅዋማዊ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት፣ ዘመዝግቦ ዘሎ ቁጠባዊ ምዕባለ፣ ዝጎናጸፎ ዘሎ ዝምድናታት ወጻኢ፣ ዝኽተሎ ዘሎ ኣገባብ ኣፈታትሓ ግርጭት ብኣወንታ ጠሚቱ ካብኡ ተመክሮ እንተዝወስድ፡ ፖለቲካዊ ቁስሉ እናሓደራ ካብ ዝረክስ ንምክልኻል ዕድል ምረኸበ ነይሩ፡፡
ማእከላይ ኮሚቴ ህወሓት ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ሽግሩ፡ ብደርባዊ ፖለቲካዊ ኣረኣእያ ገምጊሙ፡ ጠንቂ ናይ’ቲ ጸገም ናይ ፖሊሲ ድዩ ናይ ኣፈጻጽማ? ናይ ዓቕሚ ሰብ ድሩትነት ድዩ ናይ ኣረኣእያ ምዝባዕ ኣስታት 35 መዓልታት ዝወሰደ ክትዕ ኣካይዱ። ከም ውድብ ዝነበርዎ ጸገማት ከይሓብአን ንካልኦት ከየሰከመን ተቐቢሉ። ክውሰድ ዘለዎ ኣራሚ ስጉምቲ ብምውሳድ፡ ዝያዳ መስመሩ ንምድሓንን ቀጻልነቱ ንምርግጋጽን ደረጃ ብደረጃ ምስቲ በዓል ቤት ዝኾነ ህዝቢ መድረኻት ከፊቱ ክመያየጠሉ ምዃኑ ብወግዒ ዝገለጸሉ ሃብታም ተመክሮ፡ ህዝብታት ኤርትራ ኣብ ቀረባ ርሕቀት ምስ ምህላዎም ሰሚዖምን ተገንዚቦምን’ዮም። ንህዝብታት ኤርትራ ምስ ጭቡጥ ማሕበረ ፖለቲካዊ ጸማቶም ዝዛመድ፡ ብቐሊል ቋንቋ ዝርደኦም ተመክሮ ድማ፡ እቲ ኣብ ቻይና ዝተጋበአ ዋዕላ ፖለቲካዊ ውድባት ዘይኮነ፡ ኣብ መቐለ ዝተኻየደ 35 መዓልቲ ዝወሰደ ኣኼባ ህወሓት/ኢህወደግ ዝተዛተየሉ ዛዕባታት፣ ዘነጸሮም ጉድለታት፣ ዝወሰዶ ኣራሚ ስጉሚታት፣ ሒዝዎ ዝወጸአ ፖለቲካዊ ኣንፈትን’ዩ። ስለዚ ኣትኩሮ መልእኽትና ናይ ቻይና ይኹን ናይ ካልእ ተመክሮ ኣይወሰድ ኣየድልን ዘይኮነ፡ ህዝብታት ኤርትራ ብቀረባ ዝፈልጥዎ ምስ ዘቤታዊ ፖለቲካዊ ጸገሞም እናወዳደሩ ብቐሊል ክመሃርሉ ዝኽእሉ ተመክሮ ቀዳምነት ምሃብ ዘለዎ ብልጫን ፖለቲካዊ ልቦናን ንምሕባር’ዩ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 11-12-2017


text:
Tigrinja
ፍርቂ ቈጽሊ ወረቐት
እታ መጐዓዓዚት ማኪና ናይ መወዳእታ ጽዕነታ ሒዛ ምስ ከደት፤ እቲ ኣብ’ታ ገዛ
ተኻርዩ ዝነበረ፡ ኣብ ቆቡዑ ናይ ሓዘን ምልክት ዝገበረ መንእሰይ፤ገለ ነገር ረሲዑ
ከይከውን፡ ነታ ገዛ ተመሊሱ ረኣያ። እንተዀነ፡ ዋላ ሓደ ነገር ዝረሰዖ ኣይነበሮን።
ናብቲ ኮሪዶር ውጽእ ኢሉ፡ ብዛዕባ እቲ ኣብ’ዛ ገዛ ዝተጋጠሞ ነገር ፈጺሙ ኪሓስብ
ከምዘይደሊ መሓለ። ግን ኣብቲ ኮሪዶር፡ጥቓታ ተለፎን፡በብዓይነቱ ጽሕፈት ዘሎዋ፡
ገሊኡ ብቀለም ገሊኡ ከኣ ብርሳስ ወይ ብቐይሕ ቀለም ዝተሓናጠጣ ሓንቲ ፍርቂ
ቈጽሊ ወረቐት ተጠቂዓ ነበረት። ኣብኣ እዚ ጽቡቕ ዛንታ – ኣብ ውሽጢ እዘን ክልተ
ዓመታት- ኣብ ሓጺር ግዜ ተመዝጊቡ ኣሎ። ዋላ እቲ ኪርስዖ ዚደሊ’ውን ተጻሒፉ
ኣሎ። እቲ ንሓደ ወዲ ሰብ ኣብ ህይወቱ ዘጓነፎ ነገራት ኢዩ ኣብ’ዛ ሓንቲ ፍርቂ ቈጽሊ
ወረቐት ተጠቒሱ ዘሎ።
ነታ ብብርሃን ጸሓይ ዝሃሰሰት እትመስል ወረቐት ኣውሪዱ ጥምት ኣቢሉ፡ ኣብ’ቲ
ልዕሊ እቶን ዘሎ ማርሞ ኣቐመጣ። ኣብኡ ተጸጊዑ ከኣ ኣንበባ። መጀመርያ ስማ
ተጻሒፉ ነበረ – ኣሊስ፡ ንዕኡ ኣብ ዓለም እታ ዝተፈትወት ስም ኢያ። ምኽንያቱ ከኣ
ስም እታ ሕጽይቱ ኢያ። ምስኡ ከኣ ቍጽሪ 151፡1 ኣሎ። እዚ ከኣ ከም’ቲ ኣብ
ቤተክርስትያን ዘሎ ቍጽሪ መዝሙር ይመስል። ኣብ ትሕቲኡ ባንክ ዚብል ተጻሒፉ
ኣሎ። ስራሑ ኣብ ባንክ ኢዩ። እቲ ንመግቢ፡ ንቤት፡ ንሰበይቲ ንህይወት መሰረታዊ
ዚኸውን ቅዱስ ስራሕ። ግን እቲ ባንክ ዚብል ጽሑፍሲ ተሰሪዙ ኣሎ። ምኽንያቱ ከኣ
እቲ ባንክ ስለ ዝተዓጽወ ኢዩ። ግን ድሕሪ ናይ ሓጺር ግዜ ሻቕሎት፡ኣብ ካልእ ባንክ
ብምእታው ካብ ጸገም ድሒኑ ኢዩ።
ጁባኡ ብገንዘብ መሊኡ፡ ዕንባባ ዝገዝኣሉ፡ ብካሮሳ ዝኸደሉ፡ ሕጸ ዝገብረሉ፡ጥዑም
እዋን’ዩ መጺኡ።
ኣቍሑ ገዛ ገዚኦም፡ ገዛኦም ዜጸባብቑሉ እዋን’ዩ ኰይኑ። እቲ ወኪል ቤት
ጽሕፈትን’ውን ናብ’ዚ ግዒዙ ኣሎ፡እቲ ቍጽሪ 50፡50 ዘሎዎ ናይ ቲኬት ቤት
ጽሕፈት’ውን ና’ብዚ ቀይሩ ኣሎ። ንሳቶም ሓደስቲ ምርዑዋት ኢዮም። ሰንበት ሰንበት
ከኣ ናብ ኦፐራ ይኸዱ። ኣብኡ ብጽሞና ኮፍ ኢልካ፡ በቲ ስግር መጋረጃ ዘሎ ጥዑም
ዛንታ ዝዝንተወሉ ዓዲ ምስማዕ፡ እቲ ዘበለጸ ግዜ ናታቶም’ዩ።
ካብ’ዚ ቀጺሉ ስም ሓደ ሰብኣይ ተሰሪዙ ኣሎ። እዚ ኣብ ግዜ ንእስነቱ ዓርኩ ዝነበረ፡
ኣብ’ቲ ሕብረተሰብ ልዕል ዝበለ ደርጃ ዝበጽሐ ሰብኣይ ኢዩ ነይሩ። እንተኰነ ግን
ጽጋብ ሰርኒቑዎ ዝወደቐ’ሞ ዓዱ ገዲፉ ናብ ርሑቕ ቦታ ኪኸይድ ዝተገደደ ኢዩ።
ኣብ፥ዚ ከኣ ኣብ መንጎ ሰብኣይን ሰበይትን ሓድሽ ነገር ተፈጢሩ ይርአ። እዚ ድማ፡
ብጽሕፈት ጓለንስተይትን ብርሳስን ዝተጻሕፈ፡ “ሰበይቲ” ኣየነይቲ ሰበይቲ ኢያኸ?
እወ! እታ ዓቢ ካቦት እትገብር፡ ፍሕሽው ገጽ ዘሎዋ፡ቀስ ኢላ ትመጽእ፡ ብሳሎን
ፈጺማ ዘይትሓልፍ፡ በቲ ኮሪዶር ሓሊፋ ትኽ ኢላ ናብ መደቀሲ እትኣቱ ሰበይቲ
ኢያ።
ኣብ ትሕቲ ስማ ዶክቶር ኤል ዚብል ጽሑፍ ኣሎዎ።
ኣብ’ዚ፡ ንመጀመርያ ግዜ ስም ናይ ሓደ ዘመድ ይለዓል። “ማማ” ዚብል ኢዩ። እታ
ነቶም ሓደስቲ ምርዑዋት ከይትርብሾም ኢላ ተኸዊላ ዝነበረት ሓማት ኢያ። ሕጂ ግን
ንህጹጽ ጕዳት ኢያ ተጸዊዓ። ኣድላዪት ስለ ዝዀነት ከኣ ደስ እናበላ ኢያ መጺኣ።
እቲ ሰማያውን ቀይሕን ሕንጣታት ኣብ’ዚ ይጅምር። ቤት ጽሕፈት ኮሚሽን፤ እታ
ሰራሕተኛ ቀይራ ኣላ ወይ ሓዳስ ክትቍጸር ኢያ። ቤት መድሓኒት፡ እህም!
ጸልሚቱ’ሎ። እንዳ ጸባ፡ ካብ’ዚ ጽሩይ ጸባ ይእዘዝ።
ዕዳጋ ቀመም፡ ሓራድ ስጋ ወዘተ… ስራሓት እቲ ቤት ብቴለፎን’ዩ ዚካየድ ዘሎ። እታ
ኣላዪት ቤት ከኣ ኣብ ቦታኣ የላን። ኣብ ዓራታ ደቂሳ ኣላ።
ነቲ ካብ’ዚ ቀጺሉ ዘሎ ግን ኬንብቦ ኣይከኣለን። ዓይኑ ኪጽልምቶ ጀመረ። ከም’ቲ ኣብ
ባሕሪ ዝጥሕል’ሞ ኣብ’ቲ ማይ ኪርኢ ኢሉ ዓይኑ ዝኸፈተ ኰነ። ግን ኣብ’ቲ ቤት
ጽሕፈት መቓብር ዚብል ኣሎ።
እወ ይዛረብ’ዩ! – ዝዓበየ ወይ ዝነኣሰ ሳንዱቕ፡ ኣብ ሓጹር ከኣ ካብ ደሮና ዚብል
ተጻሒፉ ኣሎ። ብድሕሪኡ ካልእ ጽሑፍ የለን። ደሮና ብዚብ ኢዩ ወዲኡ። ከምኡ
ከኣ’ዩ።
ነታ ወረቐት ስዕም ኣቢሉ ኣብ’ታ ኣብ ኣፍልቡ ዘላ ጁባ ኣቐመጣ።
ብኽልተ ደቓይቕ፡ ክልተ ዓመት ናብ ህይወቱ ኣሕለፈን።__
översatt av modersmålslärare Minya Tseggay


text:
መንዩ ዝዓበደ-ተስፋልደት’ዶ ካለኦት ሸያባት?
ብቀለታ ኪዳነ
ብዙሕ ክትፈልጥን ክትምሃርን ጽቡቕ እንድዩ ኣቐዲመ በቲ መስከረም ብዛዕባ ሃገርናን ህዝብናን መን እንታይ ይብል እንታይ ይሓስብ ንጽሓፍትን ዝተፈላለየ ወሃብቲ ርእይቶታትን ብምርኻብ ዝገበሮ ዘሎ ዓቢ ኣበርክቶ ኤመስግኖ።
ዝኸበርካ ኣቶ ተስፋልደት ባህልቢ
ብመጀመርያ ኣብቲ ዘቕረብካዮ ጽሑፍ ኣቱም ኢልካ ክነስኻ ኣነ ኣታ ምባለይ ነቶም ክቡር ተባዕ ደላይ ፍትሒ ወላዲኻ ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ስለ ዝፈለጥኩዎም እሞ ዋላ ብዕድመ ዘይወልደካ እንተኾንኩ ከም ንእሽቶ ሓወይ ስለዝግምተካ ኢየ’ሞ ከም ናይ ምንእኣስ ከይትወዶ እላበወካ።
ኣቶ ተስፋልደት ባህልቢ መድረኽ እናተባህለት ትሕተም መጽሔት ዝውንን ወዲ ሃገር እዩ። ብወገነይ ካብቲ ቅድሚ ሎሚ ከንብቦ ዝጸናሕኩ ርእይቶታቱ ደጋፊ ህዝቢ ኤርትራ እምበር ደጋፊ ጭቆና እመስለኒ ኣይነበረን። ኣብ ሓደ እዋን እውን ነቲ ኣብ ልዕሊ ስርዓት ወያነ ዘቕርቦ ዝነበረ ርእይቶታት ብምድጋፍ ከም ዘመስገንኩዎን ዘተባባዕኩዎን እዝከረኒ። እቲ ሎሚ መዛረቢ ምኽንያት ዝዀነኒ “ናይ ሎሚ ገደደ ሸያብ ዝዓበደ” ኣብ ዝብል ኣርእስቲ መጽሔቱ ብዘይካኡ ንሃገርን ህዝብን ዝሓሊ ከም ዘየልቦ ዘስምዕ ንዓይ ጥራሕ ዘይኮነ ንገለ ካብቶም ንሃገሮምን ህዝቦምን ብቕንዕና ዝዛረቡን ዝሓልዩን ዝቃለሱን ሰባት ከምኡ’ውን ንዓይን ንኣቶ ተወልደብርሃን ገብረን ስም ጠቒሱ ተናኺፉ ርእየ ኣሎኹ።
ኣነ ኮነ ኣቶ ተወልደብርሃን ገብረ ከምኡውን ካልኦት ግዱሳት ደቂ ሃገር ብዛዕባ ሃገርናን ህዝብናን ነቕርቦም ዘሎና ኣብ ልዕሊ ህዝብና፡ ዝግበሩ ጌጋታትን በደላትን መንግስቲ ሃገርናን ህዝብናን ስለንፈቱ እምበር ስለ ንጸልእ ኣይኮነን። ብዛዕባ ጽሑፋትና ፍርዲ ንምሃብ እንተዀይኑ ግን ንኣንበብትን ተኸታተልትን ዝግደፍ ጕዳይ እዩ። መንግስቲ ክጋገ ከሎ ዓገብ ትጋገ ኣሎኻ ኣይፋልካን ምባል ከኣ ናይ ትፈትዎም ሃገርካን ህዝብኻን እምበር ናይ ጸላኢ ኣይኮነን። ብርእይቶይ እቶም ጸላእቲ ዝበሃሉ እቶም ሃገርን ህዝብን ክብደል ከሎ ጽቡቕ ዝብሉ ጥራሕ ኢዮም።
እቲ መልእኽቲ ንሕና ኣብ ጓል ነገር ኣቲና ካብቲ ኣብ ልዕሊ ሃገርናን ህዝብናን ዝወርድ ዘሎ ስቓይን ውርደትን ምጽሓፍ ከነላግስ እንተዀይኑ ግን ፈጺምካ ዘይሕሰብ እዩ’ሞ ኣቶ ተስፋልደት እንተሓሰብካሉ ጽቡቕ ኢዩ። ንምዃኑኸ ንስኻ ከም ተራ ወዲ ሃገር ናይ ውልቅኻ ርእይቶ ካብ ምሃብ ሓሊፍካ ንስኻ ቅኑዕ ምዃንካ እናተነየትካ ንኻልኦት ልቸንሳን ኣፍልጦን ክትህብ መን ይብሉኻ? ትብሎ እንተ ትፈልጥ ንስኻ “certificate of recognition” ክትህብን ክትከልእን ናይ መን ንግዲ ፍቓድ ኢዩ ዘሎካ? ብዕድመ ኮነ ብተመክሮ፡ ብኣእምሮ ኮነ ብምህሮ ዝዓብዩኻን ዝበልጹኻን ደቂ ሃገር ከተዋርድን ክትዝልፍን ሓላፍነት ዝሃበካ መንዩ? ሓንጎል ሰብ እንተ ዝህልወካ ነቲ ካብ የማን ናብ ጸጋም – ካብ ጸጋም ናብ የማን ዝወናጨፍ ጽሑፍካ ንምእራም ዝሕግዙኻ ፈተውቲ ዋላስ ለባማት ከተማኽር ነይሩካ።
ንስኻ ትብል፡-
“እቶም ቀዳሞት፡ ኣብ ሃገርና ዝቖሸቱ ወሎዶታት፡ ከም እኒ ሳባን ኖቫን፤ ዲናን ፋናን ዝኣመሰሉ ዝርከብዎም ከንሶም፡ ሓድጊ ከይ ገደፉ ምስ ጸነቱ እቶም ዳሕረዎት ምጻእ ከኣ፡ ንዓታቶም ኣመልኪቶም፡ ከምዚ እንክብሉ ደጉዑሎም ተባሂሉ ይጽወ። “ዓለም ኮንቶ ኣቲ ዓለም ኮንቶ – ንዲና ፋናን እኳ ዘይ ኮነቶ” ። ሎሚ ድማኒ፡ ልክዕ ብኸምዚ ዝኣመሰለ ድጓዔ፡ ካብ እቶም “ኣለውናን ኣለውናን” ኢለ ክንይሓሎም ዝጸናሕኩ፡ ነዛ ክብርቲ ኤርትራ ከም ሓንቲ ኮንትሞንቶ፡ ዓለም ናይ በዓል ዲናን ፋናን ኣመሳሊሎም ዓንገረር ክብሉ ምስ ኣንበብኩዎም ዝተመዓኒ ሓዘን መሪር እዩ። እሞ ከኣ፡ ካብ ከም ናይ ዕላማ ብጻይ ገቢብርካ ክትንይሓሉ ዝጸናህካ፡ ክትሰምዕ እንከሎኻ፡ ከም ሓደ በሊሕ ጭማራ በንግድዓ ኣትዩ፡ ሓሲስ ብልብኻ ዝወጽእ ኮይኑ ይስመዓካ። ተሮፍ /holly sh .t/ ኢልካ ክሳብ እተስተንፍስ ድማ ይገብረካ።”
መስደመም ዘረባ ኣቶ ተፋልደት ይቅጽል፡-
“እንታይ ዲና ኰንና? ንርእስኹም ተለኪምኩም ከይ ትልኩሙና፡ ንስከፍ ከም ዘሎና ኣይ ትግንዘብዎን እንዲኹም? ንዓኹም ዝርኣየኩም ዘሎ፡ ከመይ ደኣ እዩ ነገሩ፡ ንገሌና ዘይ በርሃልና ዘሎ? እዝግሄር ሕልፍ ዝበለ ጸጋ ናይ ፍልጠት ዝመረቐልኩም ዲኹም? እንተ ደኣ ኮንኩም ድማኒ፡ ስለ መላእኽቲ ከተማቑሉና። እንተ ዘይ ኮንኩም ግን፡ ስለ ፈጣሪኹም ንርእስኹም ተለኪምኩም ከይ ትልኩሙና።”
እንታይ ከም ዝዀንናን ኣብ ምንታይ ኵነታት ከም ዘሎናን ኣነ ጥራሕ ዘይኮንኩ ብዙሓት ግዱሳት ደቂ ሃገር ብተደጋጋሚ ዝተዛረቡሉን ዝጽሕፉዎ ዘለዉን ጕዳይ ስለዝዀነ ኤርትራውያን ኣብ ከመይ ኵነታት ከም ዘሎና ሃገርናን ህዝብናን እውን ኣብ ከመይ ኵነታት ከም ዘለዉ ኣዳላውን ወናንን መጽሔት ኰንካ ዘይትከታተል እንተዀንካ ግን ካብ ንዓይ ምሕታት ንኻልኦት ደቂ ሃገር ሓቲትካ ነቲ ጭቡጥ ኵነታት ክትበጽሖን ክትርድኦን እሞ ነቲ ሓቂ ኣብ መጽሔትካ ከተስፍሮ እላበወካ።
“ብዛዕባቲ ንርእስኹም ተለኪምኩም ከይ ትልኩሙና፡ ንስከፍ ከም ዘሎና ኣይ ትግንዘብዎን እንዲኹም? ንዓኹም ዝርኣየኩም ዘሎ፡ ከመይ ደኣ እዩ ነገሩ፡ ንገሌና ዘይ በርሃልና ዘሎ?” ዝበልካዮ መስደምም ጥራሕ እዩ- መጀመርያ ኣነ እንታይ ስለዝዀንኩ ኢየ ተለኪመ? መንከዩ ለኪሙኒ? ንዓኻኸ ብምንታይን ብኸመይን ምሳይ ስለትራኸብየ ክልክመካ፡ ንስኻ ኣብ ጀብሃ ዝነበርካ ፡ ኣነ መብዛሕትኡ ቃልሰይ ኣብ ሻዕብያ ዝነበረ፡ ንስኻ መንግስትና ጽቡቕ ይሰርሕ ኣሎ ዕድል ይወሃቦ ትብል ዘሎኻ ፡ ኣነ መንግስትና ይጋገ ህዝብና’ውን ይብደልን ይስደድን ይጠፍእን ኣሎ ዝብል ዘሎኹ፡ ንስኻ ኣብ ኣሜሪካ ኣነ ኣብ ኤውሮጳ ንነብር ፡ ርክብ የብልና ኣይንፋለጥ፡ ብኸመይ? ብዓል እንታይ ዓቕሚ ኮይነ ኢየ ክልክመካ? ለኪመኸ ኣበየ ምሳይ ክወስደካ? ወይ እንታየ ክገብረካ?
እቲ ብልብኻ ትሓስቦ ወይ ዕላማኻ ግሉጽ ኣይኮነን’ሞ ኣበሃህላኻ እንደገና ሕሰበሉ ይብለካ።
ብዛዕባቲ “እዝግሀር ሕልፍ ዝበለ ጸጋ ናይ ፍልጠት ዝመረቐልኩም ዲኹም? እንተ ደኣ ኮንኩም ድማኒ፡ ስለ መላእኽቲ ከተማቑሉና። እንተ ዘይ ኮንኩም ግን፡ ስለ ፈጣሪኹም ንርእስኹም ተለኪምኩም ከይ ትልኩሙና”. ንዝበልካዮ እዝግሄር ካባኻ ንላዕሊ ሕሉፍ ዝኾነ ፍልጠት ዝመረቐለይ ሰብ ኣይኮንኩን። ንጽቡቕን ክፉእን ከፈላሊ ዝኽእል ወጽዓ ሃገረይን ህዝበይን ክርዳእ ንመሰለይን መንነተይን ክሕሉን ክከላኸልን ዝበቅዕ ሕልና ሂቡ ስለዝፈጠረኒ ግን ንኣምላኽ አመስግኖ። ብዛዕባ “ንርእስኹም ተለኪምኩም ከይትልክሙና።”
ንዝበልካዮ እጂ’ውን ከይትልከምሲ መእተው ገዛ እንተ ዘይደሊኻዮ ወይ ብስነ-ስርዓት ሓሳብካ ክትገልጽ ወይ ድማ ኢድካን እግርኻን ምእካብ ኢዩ። ሓሳብ ብሓሳብ ኢዩ ዝተዓረቕ። መልሓስ ኣውጺእካ ኣብ ዘለፋታትን ድሑር ስነ-ምግባር ዝጎደሎ ጽሑፍ ንህዝቢ ክትብትን መርኣያ ስልጡን ሰብ ኣይኮነን። ስልጡን ሰብ ዝባሃል ንሓሳብ ብሓሳብ ዝእርም፡ ዝካታዕን ዘካትዕን ኢዩ።
“ቅድሚ ሕጂ፡ ከምዚ ናትኩም ትምህርቲ ዝኣመሰለ፡ ካብ በዓል ዶክተር ዛኖይ ዝበሃሉ፡ ከስተምሁሩና ፈቲኖም ሰማዒ ምስ ሰኣኑ፡ ከም ኣብ ማይ ዝኣተወት ኣንጭዋ ዘስቀጡ፡ ምናልባሽ ሕጂ እውን ስም ቀይሮም፡ ይዛተዩ እንተ ደኣ ኣልዮም ኮይኖም፡ ጸበሎም ከይ ለኽየኩም ምጥንቃቕ፡ ዝሕሸኩም ከም ምዃኑ ክሓብኣልኩም ኣይ ደልን። You know what I am talking about?”
ኢልካ። ብዙሓት ጽሓፍቲ ይፍጠሩ ብዙሓት ከኣ ይጠፍኡ። ብዙሓት መርበባትን ጋዜጣታትን ይቕልቀሉ ብመዓልቶም ከኣ ይቕየሩ። ብዙሓት ኣርእስትታትን ሕቶታትን ይልዓሉ ብመዓልቶም ከኣ ይፍትሑን ይሓልፉን። ብዙሓት ከም ብዓል ዶ. ዛኖይ ዝኣመሰሉ ይጽሕፉ ነሮም ሎሚ የለዉን። እቲ ሓሳባቶምን ሕቶታቶምን ግን ሎሚ ዛይዱ እምበር ኣይጠፍኤን። እኳ ድኣ ሓደ ዝነበረ ዶር. ዛኖይ ሎሚ ብኣማኢት ወይ ኣሽሓት ዶካትር ዛኖያት ኣለዉ።
ንዓኻ ኩሉ ሰብ ከየገናዘበ ተጎቲቱ ናብ ጸድፊ ዝኣቱ ገይርካ ኢኻ ትገልጾ ዘለኻ። ህዝብና ከምቲ ንስኻ ክትገልጾ ዝሓስብ ዘይኮነስ ዝጠቕሞን ዝጎድኦን ዝፈልጥን ዘገናዝብን ኢዩ። ኩሉ ሰብ ብደረጃካ ዝሓስብ ገይርካ ኣይትውሰዶ።
ደው ኣይበልካን ከምዚ ዝስዕብ እውን ኢልካ፡-
“እዛ እትስዕብ ቁንጫል ናትኩም፡ ከም እንደገና እንተ ትበጽሕዋ፡ ዝስቆረኩም እንተ ደኣ ኮይኑ፡ ንኤርትራ ብዘይ ንሕስያ ቀቲልኩማ ኢኹም። ንዓኹም፡ ኤርትራ ትበሃል ሃገር ከም ዝጥፍኣትኩም እያ። ሕጂስ ስደተኛ ኣብ ብሪጣንያ ኮንኩም ትነብሩ ኣሎኹም። ካብዚ ንደሓር ናበይ ገጽኩም ኢኹም? ደጊም፡ ኣነን ንስኹምን ካብ ሕጂ ንድሕሪት፡ ጉዕዞና ንሰማይ እንተ ደኣ ኮይኑ፡ ነዛ ኤርትራ ለኪምናያ ክንከይድ ምድላይ ሕሱምዶ ኣይ ኮነን? በሉስከ እዛ ትስዕብ ኣበርክቶኹም ሓቢርና ከነንብባ ትብል።”
መጀመርያ “ዝስቆረኩም እንተዀይኑ” ምባል ንዓይሲ ድሓን ንኻልኦት ከምኡ ከይትብል እላበወካ። ምኽንያቱ ንሓውኻ ንዓርክኻ ንወድኻ እንተዘይኮይኑ ንሓደ ብዕድመ ካባኻ ዝዓቢ ሰብ ዝበሃል ኣይኮነን። መምዘኒኻ ክኸውን እውን ይኽእል ኢዩ። ካብ ናይ ሃበስ-ቀደስ ወጺእኻ ንህዝብን ሃገርን ዝኸውን ምኽርን ሓሳብን ምሃብ ምሐሸካ ነይሩ። እንተ ኾነ ከምቲ ኣምሓራ ክምስሉ “ሴት የላከችው ሞት ኣይፈራም” ዝብሉዎ ኢዩ ነገሩ። ዓቕሚ ሃሊዩካ መኻርን ማዓድን ሓሳብ ሒዝካ እንተ ትመጽእ ሓደ ነገር ነይሩ።
ኣብ ጽሑፈይ ከምዚ ዝስዕብ ኢለ ነይረ።
“ሃገር ገንዘባ ጥራሕ ዘይኮነ ህዝባ እውን ዝስደድ ተሰዲዱ ዝእሰር ትኣሲሩ ተጸንቂቑ ብዘይካቶም ነንሓድሕዶም እናትሓላልዉ ንዓኡ ክሕልዉዎ ባዕሉ ኣብ ሰራዊት ሒዙዎም ዘሎ እቲ ካልእ ኣብ ሃገር ተሪፉ ዘሎ ኣረጊትን ቆልዓ ሰበይትን ኣዝዩ ውሑድን ኢዩ። ንሱ ከኣ ዶባት ጥሒሱ ክሃድም ዓቕሚ ዘይብሉ ከምኡ’ውን ብሊብያን ስሃራን ገሩ ክስደድ ንርእሱ ዝመዘናን ክእለት ዘይብሉን ጥራሕ ኢዩ።”
ሓቀይ ድየ ዋላ ላእ? ኢልካ ሓቲትካኒ። ሓቂ ኢዩ። ነዚ ዝኽሕድ ኣእምሮ ካብ ሃለወካ ብሓቂ ዘስደምም ኢዩ።
ብዘይካ’ዚ “ንዓኹም ኤርትራ ትበሃል ሃገር ከም ዝጠፋኣትኩምያ” ንዝበልካዮ ሓቂ ኢዩ። እወ ብርግጽ እታ ኣነ ዝፈልጣ ንዜጋታታ ተኽብርን ህዝባ ብመንነቱን ብሕጊ ዓደቦኡን ከቢሩን ኰሪዑን ዝነብረላ ዝነበረት ኤርትራ ንዓይ ጠፊኣትኒ ምህላዋ ኣይሓብልካን። ከምዚ ምስ ረኸቡ ኢዮም ወለድና “ንጐይታ ፈሪሖምስ ንጊልያ ይወግኡ” ዝበሉ። ኣነ ብዓል እንታይ ዓቕሚ ስለዝኰንኩ ኢየ ንሃገር ትኣክል ዝቐትልን ዝምሕርን። ምናልባት ስም ተጋጊኻ ከይትህሉ? ሃገር ዝቐትሉዋን ክምሕሩዋ ዝግብኦምን ካልኦት ኢዮም። ንሶም ከኣ እቶም ንስኻ ጽቡቕ ይሰርሑ ኣለዉ ኢልካ ትምስክረሎም ዘሎኻ ኣብ ኤርትራ ንሃገር ዝርምሱን ህዝቢ ዘበሳብሱን ዘለዉ ሰበስልጣን እዮም። ኣነ ድኣ’ሞ ከምቲ ዝበልካዮ ኣብ ስደተይ ዘሎኹስ ኣብ ሃገራዊ ጕዳይ ኤርትራ መን ምስ ሓተተንን ምስ ጸምበረንንየ ሃገር ትኣክል ከጥፍእ? ኣይፋልካን ሕሰበሉን ተጠዓሰሉን እሞ ብጌጋኻ ትኣረም።
“ወሓጥዮ እንተ በልኩዋስ ተመሊሳ ትጎስሞ” ከምዝባሃል “ሕጂስ ስደተኛ ኣብ ብሪጣንያ ኮንኩም ትነብሩ ኣሎኹም። ካብዚ ንደሓር ናበይ ገጽኩም ኢኹም? ደጊም፡ ኣነን ንስኹምን ካብ ሕጂ ንድሕሪት፡ ጉዕዞና ንሰማይ እንተ ደኣ ኮይኑ፡ ነዛ ኤርትራ ለኪምናያ ክንከይድ ምድላይ ሕሱምዶ ኣይ ኮነን?” ክትብል’ውን ብዘይ ቀልዓለም ገሊጽካ። ብጣዕሚ እተገርም ተራ ሰብ ኢኻ።
መጀመርያ ክእርመካ ኣነ ኣብ ብሪጣንያ ስደተኛ ዘይኮንኩስ ምሉእ መሰል ዘሎኒ ዜጋ (Citizen) ኢየ። ኣብ እዋን መግዛእቲ ደርጊ ኣብዚ ዓዲ ምስ ኣቶኹ ድሕሪ ባይታይ ተጻርዩ መሰል ስደተኛ ድሕሪኡ’ውን ምሉእ ዜግነት ተዋሂበ ከም ዜጋ ዝነብር ዘሎኹ ሰብ ኢየ። እዚ ማለት ክሳብ ዕድመይ ንጡረታ ዝኣክል በቲ ሕጊ ዝፈቕዶ መሰረት ሰሪሔ ብድሕሪኡ ዕድመይ ንጡረታ ምስ ኣኸለ ኣብ ሃገረይን ኣብቲ ዝተወለድኩሉን ዝተቓለስኩሉን ሃገር ዘይረኸብኩዎ ክብርን መሰልን ረኺበ ብዘይካቲ ነቲ ብድሕረይ ዝገደፍኩዎ ህዝቢ ኤርትራ ዝወርዶ ዘሎ ግፍዕን ጭቆናን ስደትን ማእሰርትን ሞትን ጥሜትን ካልእ ኣብዚ ሃገርዚማዕረ እቶም ኵሎም ዜጋታት ደቂ ሃገር ብስደት ዘይኮነስ ከም ዜጋ ተጣይሰ ብሓጎስ ን ብኽብርን ዝነብር ዘሎኹ ሰብ ኢየ።
ኣብ ዞባ ይኹን ኣብ ናይ ሃገር ፖለቲካዊ ኵነታት እካፈል። ክመርጽ ይኹን ክምረጽ መሰል ኣሎኒ። ብቖርበተይ ኮነ ብድሕረ ባይታይ ከይተንዓቕኩን ከይተዋሰንኩን እዚ ዝርዓምኩዎ ሃገር ከም ዜጋ ኵሉ መሰላተይ ዝሕለወለይ እሞ ብኽብሪን ብቕሳነትን ዘንብረኒ ዘሎ ሰብ ኢየ። እዚ ክብለካ ከሎኹ ግን ንስኻ ኣይትቕበሎን ትኸውን እምበር ኣብታ ዝተወለድኩላን ዝጻሞኹላን ዝተቓለስኩላን ዓደይ ዘይረኸብኩዎ መሰልን ክብረትን ኣብዚ ምርካበይ ንዓይ ብልቢ አሓጕሰንን አዅርዓንን ኢዩ።
“ደጊም፡ ኣነን ንስኹምን ካብ ሕጂ ንድሕሪት፡ ጉዕዞና ንሰማይ እንተ ደኣ ኮይኑ፡ ነዛ ኤርትራ ለኪምናያ ክንከይድ ምድላይ ሕሱምዶ ኣይ ኮነን?” ዝበልካዮ፡-
ንስኻ ኣብቲ ሃገር ወይ መንግስቲ ኤርትራ እንታይ ሓላፍነት ኣሎካ? እንታይ ዝፍለጥ ወይ ዘይፍለጥ ዝርኤ ወይ ወይ ዘይርኤ ተልእኮ ተዋሂቡካ ኣሎ ኣነ ዝፈልጦ የብለይን። ብዛዕባ ናተይ እሞ ኣይኮነንዶ ንሃገር ዝልክም ዓቕሚ ክህልወኒ ምህላወይን ዘይምህላወይን እውን መንግስቲ እንግሊዝ እምበር መንግስቲ ኤርትራስ ንሃገረይን ህዝበይን ኣብ ዝወርድ ዘሎ በደል ብዝገብሮ ናይ ጽሑፍ ምቅላዕ ወይ ድማ ብኸማኻን ወዲ ከማኻን ትጽሕፉዎን ትህቡዎን ግጉይ ሓበሬታ እንተዘይኮይኑ ምህላወይ እውን ዝፈልጥ ኣይመስለንን።
መደምደምታ፡ እቲ ንሕና ፈተውቲ ሃገርናን ህዝብናን ንሓቶ ዘሎና ሕቶ፡-
- ሃገር ብቕዋምን ብሕግን ትመሓደር፡
- መንግስቲ ህዝቢ ዝፈልጦ ባይቶን መነባበሪ ሕግን ይሃልዎ፡
- ሓለፍቲ መንግስቲ ንህዝቦም ትሓታትነት ይሃልዎም፡
- ንብረትን በጀትን ሃገር ንህዝቢ ግሉጽ ይኹን፡
- መጻኢ ኵነታት ሃገር ህዝቢ ይፍለጦን ይትሓበሮን እሞ ይዘራረበሉ
- ብዘይሕግን ብዘይፍርድን ደቂ ሃገር ምእሳርን ምስቓይን ደው ይበል
- ሰብ ውላዱ ኮነ ገንዘቡ ክውንንን ከመሓድርን ናጽነት ይሃልዎ ወዘተረፈ ዝብል ኢዩ
እስከ ካብዚኦም ሓቅታት ሓሶት ወይ ቅቡል ኣይኮነን ትብሎ ኣየናይ ኢዩ? ካልእ ክብለካ ዝኽእል ስለዘየልቦ ህዝቢ ባዕሉ ይትዓዘብካን ይፍለጥካን ይምዘንካን ብሃላይ ጥራሕ ኢየ። እዚ ሕጂ ዘሎ ኩነታት ዘይቅየር ኣይኮነን። ተቐይሩ ህዝብና ምስ ረሃዎ ተስፋ ይገብር ሽዑ ክንራኸብ።
ወድሓንካ


text:
ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ኣብ ሰናይ ምምሕዳር እቲ ክልል ይርኣዩ ዘለውን ህዝቢ ዘልዕሎም ዘለውምን ፀገማት ንምዝታይ ብዝብል ልዕሊ 1,500 ተሳተፍቲ ኣብ ዝተኻፈልሉ ናይ ከተማ መቐለ ኮንፈረንስ ብርክት ዝበሉ ፀገማት ተላዒሎም እዮም።ካብ መንጎ እዚኦም ኣብ ደቡባዊ ክልል ትግራይ ወረዳታት ራያ ዓዘቦን ራያ ኣላማጣን ብመስኖ ንምልማዕ ብሚሊዮናት ገንዘብ መንግስቲ ካብ ዝተኹዓታ ልዕሊ 260 ዓሞቕቲ ጎዳጉዲ ናብ ልምዓት ኣትየን ዘለዋ ካብ 40 ክሳብ 50 ምዃነን እተን ዝተረፋ ኣገልግሎት ከይሃባ ተሓቲመን ኮፍ ኢለን፤ክለምዕ ዝነበሮ ሰፊሕ መሬት ዘይምልምዑ ጥራሕ ከይኮነስ ነበርቲ እቲ ከባቢ ደሪቖም ከምዝርከቡ ካብ ተሳተፍቲ እቲ ዞባ ኣብቲ ጉባኤ ጥርዓን ቐሪቡ ነይሩ።
ኣብዚኦምን ኣብ ካልኦትን ኣርእስታት ርእይቶታቶም ዝሃቡና ንማሕበራዊ፣ቁጠባውን ፖለቲካዊ ጉዳያትን ክልል ትግራይ ዝከታተሉ ወናንን ማኔጂንግ ዳይረክተርን ብትግርኛ ናይ እትሕተም መፅሄት ‘ውራይና’ ኣቶ ጌታቸው ኣረጋውን ኣብ ኣካዳሚ ኣመራርሓ መለስ ዜናዊ ዳይረክተር ዳይረክቶረት መፅናዕትን ምርምርን ኣቶ ረዳኢ ገብረእግዛብሄርን እዮም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።