text:
ጋዜጣዊ መግለጺ ስክረታርያ ሰሚናር ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ፣ ኣቲይዎ ካብ ዝነበረ ደውታ ንምስጓሙ፣ ብፖለቲካዊ ሓይልታትና ክካየድ ዝጸንሐ ጻዕርታትን ቀጻሊ ዘተን ርክብን ብምጥንኻር፣ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤሃባደለ፣ ካብ ዕለት 20 ክሳብ 28 ጥቅምቲ 2017 ኣብ ትሕቲ “ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ንምድሓን ኩሉ ንምኽፋል ንዳሎ” ዝብል ቴማ ኣገዳሲ ሰሚናር ኣካይዱ።
ኣብ ምጅማር ሰሚናር፣ ውድብ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ሓርነት ኩናማ ኤርትራ ብኣቦ መንበሩ ኣቢሉ፣ ብመሰረት ስምምዕ ፖለቲካዊ ውድባት ብዕለት 7 ለካቲት 2014 “ኣኼባ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ፣ ኣብ ጉዳይ ዲምሓዂኤ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ዝኽሪ ባሕቲ መስከረም 2012 ንጀማሪ ብረታዊ ሰውራ ኤርትራ ንዝኾነ ስዉእ ሓምድ ኢድሪስ ዓዋተ ኣመልኪቱ ዝወጸ መግለጺኦም ኣብ ደንበ ታቓውሞ ፖለቲካ ኤርትራ ዝፈጠሮ ቅልውላው ይቕሬታ ሓቲቱ” ዝብል ዝነበረ መርገጺኡ ምዃኑ፣ ሕጂ’ውን ብንባብ ኣረጋጊጹ። መሪሕነት ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ፣ ነቲ ብኤሃባደለ ንዲምሓኲኤ ኣመልኪቱ ተመሓላሊፉ ንዝጸንሐ ናይ ምድስካል ውሳነ ንኽለዓል ናይ ሓባር መርገጺ ወሲዱ።
ሰሚናር ብምቕጻል ኣብ’ቲ ብኣዋሃሃዲት ሽማግለ ሰሚናር ዝቐረብሉ ፖለቲካዊ ገምጋም ህልዊ ኩነታት ኤርትራን ገምጋም ግደ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኣብ መስርሕ ኤሃባደለን ዕቱብ ሓላፍነታዊ ምይይጥን ገምጋምን ኣካይዱ። ኣገደስቲ ሓባራዊ ተረድኦታት ድማ ኣመዝጊቡ። ኣብዚ መዳይ’ዚ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ኣብ ምምስራት ኤሃባድለ ወሳኒ ተራ’ኳ እንተንበሮ፣ ማዕረ መዕሪኡ ከኣ፣ ኣብ መስርሕ ጉዕዞ ሃገርዊ ባይቶ ኣሉታዊ ግደ ከም ዝነበሮ ብምቕባል፣ ኤሃባደለ ካብ ኣቲይዎ ዘሎ ደውታ ንምውጻእ ፍታሓት ኣሚቱ።
ብምቕጻል፣ ኣብ ንድፍታት ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ብኣወሃሃዲት ሽማግለ ሰሚናር ዝቐረቡ ሓሳባት ተመያይጡ፣ ምምሕያሽ ዘድልዮም ብምምልካት፣ ናብ ዝምልከቱ ኣካል ኤሃባደሉ ከም ለበዋ ንኽመሓላለፍ ወሲኑ።
ሰሚናር ፖለቲካዊ ውድባት ግዜ ሂብካ ምይይጥን ሓባራዊ ተረድኦን መፍትሕን ዘድልዮም ዛዕባታት ምህላዎም ብምንጻር፣ ብደረጃ ኣቦ መንበራት ፖለቲካዊ ውድባት ክውገኑን ናይ መወዳእታ መዕለቢ ክግበረሎም ርእዩ። ናብ ዕዉት ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ንሰጋገረሉ ጥጡሕ ባይታ ክምድምዱ ብምትሕሳሳብ ሰሚናር ስርሑ ዛዚሙ።
ሰሚናር ፖለቲካዊ ሓይልታት፣ ንህዝብን መንግስትን ኢትዮጵያ ብፍላይ ድማ ንቤት ጽሕፈት ሰንዓ ፎርም፣ ብቐጻሊ ንክገብሩልና ንዝጸንሑ ኩሉ መዳያዊ ምድግጋፍ፣ ብፍላይ ድማ ኣብ ምክያድን ምዕዋትን ሰሚናር ፖለቲካዊ ሓይልታት ዝቐረበ ደገፍን ምትሕብባርን፣ ዕዙዝ ምስጋና ኣቕሪቡ።
ስክረታርያ ሰሚናር ፖለቲካዊ ሓይልታት
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ
28 ጥቕምቲ 2017
Short URL: http://english.farajat.net/?p=10882


c: text/html

text:
ኣብ ጉዕዞ ህንፀት ልምዓታውን ዲሞክራሲያውን ስርዓትና ቁልፊ ማሓንቕ ኮይኑ ኣብ ዙርያ መለሽ ልምዓታውን ፖለቲካውን መደባትና ዕንቅፋት ዝፈጥር ዘሎ ህወሓት ኢህወዴግ ኣብ እዋን ተሃድሶ ሓደጋ ስርዓትና ምዃኑ ብንፁር ተወሳኺ የንብቡ...
ራብዓይክፋል
ካብቶም ዝሓለፉ ሰለስተ ሕታማት ንመድረኸ ብዕምቆት ምሕዳስ ፈፃሚት ስራሕ ኢህወዴግ ምኸንያት ብምግባር እቲ መድረኸ ዝነበሮ ትሕዝቶን ውፅኢቱን፣ ድሕሪ እቲ መድረኸ ግምገምኡ የካይድ ዘነበረ ውድብ ብኣዴን፣ ብዛዕባ ህዝብታትተወሳኺ የንብቡ...
ራብዓይን መወዳእታን ክፋል
14 መጋቢት 1980 ዓ/ም እዩ። ፀላኢ ካብ ሽረ ናብ ኣክሱም ሓይሊ ይጥርንፍ ከም ዘሎ ምስተፀንዐ ድማ ፍስሃ ማንጁስ ካብ ዓቕማራ ተመሊሱ ቦጦሎኒ ሓራ ክመርሕ ተመልሰ። ኣብ ከተማ ሽረ ዘሎ ሓይሊ ናብ ኣብ ማይኩሓ/ኣክሱም ዝዓረደ ሓይሊተወሳኺ የንብቡ...
ከተማ መቐለ ብዕለት 05/08/2010 ዓ.ም ናብ ገዝኣ ዝመፅእ ዓብዪ ጋሻ ንምቕባል ብሰናይ ጊሓቱ እያ ምድላዋት ዛዚማ። እቶም ጋሻ ቀዳማይ ሚኒስተር ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ እዮም። ዕላማ ዑደት እቶም ቀዳማይ ሚኒስተር ምስ ህዝቢ ትግራይተወሳኺ የንብቡ...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ስርዓት ህግደፍ ኣብ ከርከበት ንዝርከቡ ነባራት ብስም ምጥርናፍ ዓድታት ካብ መረበቶም ምስ ኣፈናቐለ፡ ኣብቲ ከባቢ ኣብ ዝተሃንጸ ዲጋ “ከተልምዑ ኢኹም” ብዝብል ምስምስ ካብ ርሑቕ ቦታታት ዘምጸኦም ሰባት የስፍር ከም ዘሎ ተፈሊጡ። እቶም ነዚ ብዝምልከት ሓበሬታ ዝሃቡ ምንጭታትና ከም ዝጠቐስዎ ክሳብ ሕጂ 1800 ዝኾኑ ሓደስቲ ኣብቲ ቦታ ከም ዝሰፈሩን እዚ ኣሃዝ’ዚ ናብ 3000 ክዛይድ ግምት ከምዘሎን ገሊጾም። እቲ ስርዓት ነቲ ኣብ ዋንነት መሬት ከጋጥም ዝኽእል ምስሕሓብ ንምብላሕ ነዞም ሓደስቲ ሰፈርቲ “መሕለው ነብስኹምን ንብረትኩምን” ብዝብል ጉልባብ ብረት የዕጥቖም ከም ዘሎ ከኣ እቲ ሓበሬታ ብተወሳኺ ገሊጹ።
እቶም ምርንጭታት እቲ ንነፍሲ ወከፍ ሓዲሽ ሰፋሪ ሓሓሙሽተ ፍዳን ዝዕደል ዘሎ መሬት ዋንነቱ ናይቶም ብጉልባብ ምጥርናፍ ዓድታት ዝተፈናቐሉ ነባራት ምንባሩ ተቒሶም፡ እዚ ህዝቢ ንህዝቢ ዘናቑት ተግባራት ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ሩባ ገርሰት ናይ ምድጋሙ መደብ’ውን ተታሑዙ ኣሎ ኢሉም።
እቲ ስርዓት ቅድሚ ሕጂ እውን “ከባቢኹም ክትሕልዉ” ብዝብል ደቂ ኩናማ ንበይኖም ከም ዝዕጠቑ ከም ዝገበረን ሕጂ ድማ ነዚ ፈላሊኻ ናይ ምትፍናን መደባቱ ንምስፋሕ ንደቂ ናራ ንበይንኹም ክትዕጠቑ ስለ እንደሊ ካባኹም ነቲ ዕጡቑ ክመርሑ ዝኽእሉ ምሁራትን ክኢላታትን ሃቡና ይብሎም ኣሎ። እቶም ምንጭታት ከም ዝጠቕስዎ ስርዓት ህግደፍ ከምዚ ስጉምቲ ዝወስድ ዘሎ ህዝቢ እቲ ከባብታት፡ ብዋሕዲ ቀረብን ክብሪ ዋጋን ኣብ ዝለዓለ ናይ ጥሜት ሓደጋ እናሃለወ እዩ። ከም መርኣያ ናይቲ ክብሪ ዋጋ ከኣ ኣብዚ እዋንዚ ዋጋ ሓደ ኩንታል መሸላ 2000 ናቕፋ ወይ 4000 ጅኔ ሱዳን በጺሑ ኣሎ። ስራሕ ዘይምህላውን ብዘይ ክፍሊት ስረሓት መንግስቲ ክትዓምም ምግዳድን ከኣ፡ ነቲ ኩነታት መመሊሱ ከም ዘግደዶን ብሰንክዚ ህዝቢ ሃገሩ ለቒቑ ክስደድ ይግደድ ከም ዘሎን እቲ ዝበጸሓና ሓበሬታ ገሊጹ።
እዚ ከምዚሉ እንከሎ፡ ኣካላት እቲ ስርዓት ከም መቐጸልታ ናይቲ ህዝቢ ናይ ምብዝባዝ ኣመሎም፡ መብዓሊ መበል 27 ዓመት መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ፡ ካብ 5 ክሳብ 500 ናቕፋ ሰሊዖም ብኣስገዳድ የኽፍሉ ከም ዘለዉ እዞም ምንጭታት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ሓቢሮም።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 103 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 11 May 2018
ኤርትራ ሓንቲ ካብ’ተን ብውህሉል ልቓሕ ኣብ ኣሰካፊ ኩነታት ዝርከባ ሃገራት ኣፍሪቃ ምዃና ተገሊጹ
ኤርትራ ዝኾነ ሃገራዊ ልምዓታዊ ትሕተ ቅርጻዊ መደባት ዘይካየደላ፡ ህዝባ ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ዝርከበላ ሃገር ክንስና፡ ሓንቲ ካብ’ተን ክኸፍላኦ ብዘይኽእላ ውህሉል ዕዳ ኣብ ጸገም ዝወድቃ ዘለዋ ሃገራት ኣፍሪቃ ምዃና፡ ደረጃ ዓመታዊ ቁጠባዊ ዕቤት ሃገራት ዝከታተል፡ ትካል ገንዘብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብ8 ግንቦት 2018 ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ኣረጋጊጹ።
ንሱ ማለት እቲ ኣህጉራዊ ትካል ገንዘብ፡ ካብ ኣክራ ጋና ኣብ ዝዘርገሖ ጸብጻብ፡ ኤርትራ ሓንቲ ካብ’ተን ካብ ዓመታዊ ኣታዊአን ወጻኢአን እናበረኸ ዝመጽእ ዘሎ፡ ካብ ዓቕመን ንላዕሊ ድማ ዝተለቀሓ ኣብ ትሕቲ ሰሃራ ዝርከባ ድኻታት ሃገራት’ያ ክብል ስኽፍታኡ ገሊጹ።
ጉጅለ ህግደፍ ሳላ ዝኸተሎ ዘለኹ ካብ ሓራ ፖለቲካዊ መስመሩ ዝብገስ፡ ካብ ጽግዕተኝንነት ነጻ ዝኾነ መደብ ርእሰ ምርኮሳ፡ ኤርትራ ዝኾነ ይኹን ናይ ወጻኢ ዕዳ ዘይብላ፡ ብገዚፍ ወጻኢታት ልምዓታዊ መደባት ዝካየደላ፡ ኣብ ትስፉው ገስጋስ ምዕባለ እትርከብ ሃገር’ያ ኢሉ ከም ዝጀሃር ዝፍለጥ’ዩ።
ኣብ ኣሜሪካ ዝነብር ዝነበረ፡ በዓልቲ ቤቱን ካልኦት ቀረባ ቤተሰቡን ዝቐተለ ኤርትራዊ ብፖሊስ እታ ሃገር ተቐቲሉ።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝነብር ዝነበረ ኣቶ ኣባዲ ገ/ሄር ዝተባህለ ወዲ 64 ዓመት ኤርትራዊ ምኽንያቱ ብዘይተፈልጠ፡ ኣዜብ ዶሞዝ ንዝተባህለት 33 ዝዕድመኣ በዓልቲ ቤቱን ካልኦት ሰለስተ ቀረባ ቤተ-ሰቡን ቀቲሉ ክሃድም ኣብ ዝፈተነሉ፡ ብፖሊስ ብዝተተኮሰ ጥይት ኣብ ጽርጊያ ከም ዝተቐትለ ረድዮ ኤረና ኣፍሊጣ።
እዚ ኣብ ግዝኣት ኮሎምፖስ ኦሃዩ ዝተፈጸመ ብዓይኒ ሰብኣውነት ዘስካሕክሕ ጨካን ፍጻሜ፡ ብኤርትራውነቱ ድማ ካብ ባህሊ ኤርትራ ዝወጽአን ዘሕፍርን ተግባር፡ ከመይ ክፍጸም ክኢሉ ፖሊሲ ገና ኣብ መጽናዕቲ ከም ዝርከብ፡ ካብ መወቲ፣ ሰላም ሃብተን ርእሶም ሃብተን ዝተባህሉ ኣሕዋት ከም ዝርከብዎም ጓል 51 ዓመት ኣዲኦም ወ/ሮ ኣልጋነሽ ገብረግዝኣብሄር ድማ ካብ ሞት ድሒነን ኣብ ሕክምና ይርከባ ኣለዋ ክትብል ኤረና ሓቢራ።
ብካልእ ዜና፡ ኢጣልያ ምስ ሓይሊ ባሕሪ ሊብያ ብምትሕብባር፡ ማእከላይ ባሕሪ ኣቋሪጾም ናብ ሃገራ ክኣትው ንዝፍትኑ ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ኣገዲዳ ናብ’ታ ኢ-ሰብኣዊ ግፍዒ ዝፍጸመላ ሃገረ ሊብያ ክምለሱ ትገብር ኣላ፡ ክብሉ ተወለድቲ ናይጀርያ ዝኾኑ ስደተኛታት ኣብ ቤት ፍርዲ ሰብኣዊ መሰላት ሕብረት ኤውሮጳ ሕጋዊ ክሲ ከም ዝመስረቱ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ጸብጺበን።
ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ግን ከኣ ምኽንያት መእሰሪኦም ብወግዒ ዘይተገልጸ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ከም ዝተፈትሑ ተፈሊጡ።
እቶም ኣማሓዳሪ ቤት ኤል ቤተ-ክርስትያን ቃለ-ህይወትን ካብ 1ይ ክሳብ 8ይ እትምህር ኣብ ደቀምሓረ ዝነበረ ኣሕዳሪት ቤት-ትምህርቲ SIM ዝነበሩ መራሒ ሃይማኖት፡ ስለምንታይ ተኣሲሮም? ብኸመይ’ከ ተፈቲሖም በቲ ዝኣሰረ ኣካል ዝተዋህበ ወግዒ መግለጺ ከምዘየለን ነቲ ጉዳይ ቀረባ ኣፍልጦ ዘለዎም ሰባት ሓቢሮም።
ብዘይ ወግዓዊ ክስን መስርሕ ሕግን ንክንድዚ ዝኣክል ዓመታት ሰባት ኣሲርካ ምስቓይ፡ ኣብ ፍትሕን ልዕልና ግዝኣተ ሕግን ዘለወን ሃገራት ብከቢድ ገበን ዘቕጽዕ’ዩ ዝበሉ እቶም ወሃብቲ ርእይቶ፡ ብግምቶም ምኽንያት መእሰሪኦም ሃይማኖታዊ እምነት፡ ምኽንያት ዝተፈትሕሉ ድማ ብሕማም ስለዝተዳኸሙ ክኸውን ከም ዝኽእል ገሊጾም።
ቃለ-ህይወት ቤተ-ክርስትያን ኣብ ኤርትራ ናይ ነዊሕ ዓመታት ታሪኽ ከም ዘለዋ፡ ግን ካብ 2002 ከም ዝዓጸዋ፡ ዛጊት ምኽንያት መእሰሪኦም ዘይተፈልጡ ብዙሓት መራሕትን ኣመንትን ዝተፈላለያ ሃይማኖታዊ ትካላት፡ ብትካል ጸጥታ ህግደፍ ተዓፊኖም ምስተወስዱ ብህይወት ይሃልው ኣይሃልው ዘይፍለጡ ዜጋታት ከም ዘለው’ውን ኣረዲኦም።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 11-05-2018
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ቀደም ዘመን’ዩ ሓደ ብዕድመ ድፍእ ዘበለ ሓረስታይ ምስ ሹድሽተ ደቁ ኣብ ሓንቲ ቅናፍና እትበሃል፣ ኣብ ደቡባዊ ምብራቕ ኤርትራ እትርከብ ዓዲ ይቕመጥ ነበረ። እቲ ዝኣረገ ሰብኣይ ወላ’ኳ ንሱ ኣዝዩ ጸግደምን ጸዓት ዘለዎን እንት ነበረ፣ ብደቁ ግን ይሓርር ነበረ። እቶም ደቁ መስከባት፡ ማሕረስ ዘይፈትዉ፡ ልክዕ ከም ዓዲ ውዒል ዝድቅሱ ኣዝዮም ህኩያትን ንብረት ኣቡኦም ዘባኽኑን ነበሩ። ሓደ እኳ መብረ ዝዀኖ ሓየት ውሉድ ሰኣነ።
ንሳቶም ሓሓደው ግዜ ንእዶም ክሳብ ዝትርክስ ክሳብ ፍርቂ መዓልቲ ይድቅሱ። ኣብ ገለ እዋናት ከኣ ልክዕ ልምዲ ገይረሞ፣ በለካ ለኽዓካ ክብሉ ኣብ እንዳጎረቤት ኰይኖም የዕልሉን ብሕሜት ሰባት ዝምንጭቱን ሓሜናት ነበሩ።
ሓደ እዋን ክረምቲ ምስ ቀረበ፣ እቲ ሓረስታይ ብብርቱዕ ሓመመን ይሕሎ ነበረን። ብዛዕባ ማሕረሱ ድማ ሰሃሮን ጭንቐትን ኣተዎ። እቲ ምኽንያት እቶም ደቁ ማሕረስ ዘይፈትዉ ስለ ዝነበሩ እዩ። ስለዚ ብልቡ ጠቓሚ ትምህርቲ ከቅስሞም ሓለነ። ሓደ ምሸት ንዅሎም ጸዊዑ፣ ብድኹም ድምጺ ከምዚ በሎም፦ “ስሞዑ እዞም ደቀይ፣ ርኢኹም ኣለኹም ኣነ ኣቦኹም ኣዝየ ሓሚመን ሎሚ’ዶ ጽባሕ እብል ኣለኹ፤ ንስኻትኩም ድማ ኣይነኣስኩምን። ከም ዘይትሓርሱን ዘይትምሕሱን እፈልጥ። ይዅን እምበር ብድሕረይ ዋላ ሓደ እኳ ፋዕራኹም ዝገብር የልቦን። ዝዀነ ሰብ ቍሊሕ ዝብለኩምን ኣመትኩም ዝገብርን ከም ዘየልቦ ክትፈልጡ ኣለኩም። እዚ ተገንዚበ እምበኣር፣ በሉ ኵሉ እቲ ንመነባብረኹም ክኸውን ኢለ ዝዓቆርኩዎ ወርቀይን ንብረተይን ኣብቲ ግራት ኢኹም እትረኽብዎ። ስለዚ ኣይትሕመቑ! ሰብኡት ኵኑ! ገጥ በሉ ኢኹም።”
ገና እንዳትዛረበ ከሎ፣ ወዮም ቦኽሪ ወዱ ኣመንገዎ እሞ፡ "ኣቦየ ኣበይናይ ሸነኽ እቲ ግራት እዩ ዘሎ እዚ ትብለና ዘለኻ ንብረት፧" በሎ። እቲ ኣቦ ወዱ ክሳዕ ክንደይ ከም ዝዓንዘረ ተረዲኡ ኣጽቐጠ። ዝዀነ ክምልሸሉ ድማ ኣይፈተወን። እቶም ደቁ ንገለ ደቓይቕ ምስ ኣቡኦም ጸኒሖም ወጹ።
ብድሕርዚ ኣቡኦም በቲ ዝሓደሮ ሕማም ዓረፈ። ወዮም እቶም ኣሕዋት ወርቂ ኣቡኦም ክረኽቡ ኢሎም ናብቲ ግራት ከዱን ብዘሎ ዓቕሞም ዘለዎም መሳርሒታት ከም እኒ ኣፍራዛ፣ ዛባ ገሮም ንወዮም ግራት ኣብኦም ኵዕት ኣበልዋ። እዚ ኰይኑ ግን ህጣም ወርቂ ጠፍኣ። ወርቂ ተበልካስ ወይከ። ሓርኮት ኢሎም ዝዀነ ንብረት ኣይረኸቡን።
ሽዑ እቲ ቦኽሪ ገዛ ኵላ እታ ዝትዃዕተት ግራት ድሕሪ ምርኣይ፣ ንዓኣ ንምዅዓት ከመይ ርሃጾም ከም ዘፍሰሱ ኣብ ግምት ብምእታው፣ ነቶም ሓቢሮም ዝሰርሑ ኣሕዋቱ፣ ከምዚ በሎም፦ "ነዛ ግራት ኣቦና ኵዕትና ወርቂ ወይ ዝዀነ ንብረት ካብ ዘይረኸብና፣ በሉ እዚ ኩሉ ኵዕትናያ ከነብቅዕሲ፣ ረኣዩ እሞ ከይዘራእና እንተ ገደፍናያ’ሲ ሃየንታዶ ኣይኰነን፧ ተዘይዘሪእናያስ ዓገብ’ዶ ኣይኰነን፧ ኣሕዋት፣ በሉ እኽሊ ንዝርኣያ እምበር፡" በሎም። ኣሕዋቱ ዘረባኡ ድሕሪ ምስማዕ፣ “እማንካ!” ኢሎም ነፍሲ ወከፎም ኣብ ምዝራው ኣዝርእቲ ተጸምዱ። እቲ ግራት ብደንቢ ተዃዒቱ ስለ ዝነበረ፣ ወዮም ኣእካል ብጽቡቕ ዓበዩ፤ ሕርሻኦም ድማ ስቡሕ ፍርያት ሃበ። ሽዑ እቶም ኣሕዋት ነቲ እቶት ኣብ ዕዳጋ ኣውሪዶም ብብዙሕ ወርቂ ተሻየጥዎ።
ኣብ መወዳእታ እቲ ኣቡኦም ዝበሎም ሕቡእ ወርቅን ንብረትን ንሱ ምዃኑ ኣስተብሃሉ።
እምበኣረይከስ ክቡራት ኣሕዋተይ፣ እዛ ሓጻር ዛንታ ከምቲ መጽሓፍ ቅዱስና ዝምህረና፣ ዕዮ ዘበለ ረብሓ ከም ዘለዎን ንምትጋህ ድማ ክንህከ ከም ዘይብልና ተፍእመልና። እግዚኣብሄር ድማ ነቶም ዝተግሁን ሓኾተታት ዝዀኑን ፍረ ኣእዳዎም ከም ዝባርኸሎምን ዕዮ ዘበለ ድማ ዓስቢ ከም ዘለዎን ተተንብሃልና። ብፍላይ መጽሓፈ-ምሳሌ ብዛዕባ ትህኪትን ከመይ ኢልካ ተወግዶን ኣጥዕያን ኣዕሚቛን ተብርሃልና።
ኣብ ዕዮ ዘበለ ረብሓ ኣሎ፡ ዘረባ ኸናፍር ግና ናብ ረሲእነት ጥራይ የብጽሕ። ምሳሌ 14:23
እዚ ጽሑፍ’ዚ ካብታ ‘ቀሸም’ ዘርእስታ ብ ጐይትኦም ተስፋይን ሙዚት ግርማይን ዝተደርሰት፣ መምሃሪ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ትምህርትታት፣ ትርጕም-ሓዘል ዛንታታትን ቋንቋ ትግርኛን ንሕጻናትን መንእሰያትን ተብሂላ ዝተዳለወት መጽሓፍ ዝተወስደ እዩ።
Posted by:
Goitom Tesfai
Apr 09, 2013
1 Comments
1034 Views
Other article


text:
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!
ቅድስቲ መሪና ካብ ሃብታም ቤተስዝተወልደት እያ። ናይ መጀመርታ ስማ ማርያም እዩ። ኣዲኣ ገና ህጻን እንከላ እያ ብሞት ዝተፈለየታ። ድሕሪኡ አቡአ ንዓቕሚ ሄዋን ስጋብ ትበጽሕ ብጽቡቅ ሥን ምግባርን ፈሪሃ እግዚአብሔር እንዳምሃረ ኣዕቢይዋ። ብኹለንተና ዓቕሚ ሄዋን ምስ በጽሐትሉ፣ ንዓኣ ኣመሪዕዋ እሱ ናብ ገዳም ከይዱ ምስ መንኰሳት ክነብር ከምዝደሊ ምስ ነገራ ብጣዕሚ ኣምሪራ ነብዔት።  > ኢላቶ ። ኣቦኣ'ውን ኣነ ዝኸዶ ናብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ መንኰሳት ገዳም እዩ ፣ ንስኺ ከኣ ጓል ኣንስተይቲ ኢኺ ኣየእትውኹን እዮም ምስበላ። ከም ወዲ ስረ ጌረ ጸጉረይ ተቆሪጸ ንወዲ ተባዕታይ መሲለ ምሳኻ ይኸይድ ኢላቶ። ዘለዎም ኩሉ ንብረት ሸይጦም ንድኻ ብምምጽዋት ስማውን ካብ ማርያም ናብ መሪና ቀይሩ፣ ተታሒዞም ናብ ገዳም ኣተዉ።
ኣብቲ ገዳም'ውን ብዓቢ ገድሊ እንዳተጋደሉ ነበሩ። ድሕሪ ዓሰርተ ዓመት ጽኑዕ ተጋድሎ ኣቡአ ብጣዕሚ ይሓሙ እሞ ናይቲ ገዳም ኣበምኔት ጸዊዖም ንወደይ ሓደራ ብዝኾነ መገዲ ካብ ገዳም ከይወጻኒ ኢሎም ንኣበምኔት ሓደራ ብምባል ይዓርፉ። ቅድስቲ መሪና'ውን ተጋድሎኣ ካብ ቅድም ብዝበለጸ ኣብዚሓ ክትተግህ ጀሚራ። ድሕሪ ነዊሕ እዋን ናይቲ ገዳም መንኰሳት እዚ መንኩሴ ስለምንታይ እዩ ምሳና ካብ ገዳም ወጻኢ ንተልእኾ ዘይወጽእ እንዳበሉ ነቲ ናይቲ ገዳም አበምኔት ምስ ኣጨንቅዎ እቲ ኣበምኔት ምስቶም መንኰሳት ንተልእኾ ንወጻኢ ክሰዳ ጀሚሩ ፣ እቶም ንተልእኾ ዝወጹ መነኰሳት ኩሉ ግዜ መግቦም ዝእክበሎም ናይ ሓደ ምእመን ገዛ ነበረ። ኩሉ ግዜ ክኸዱ ከለዉ መግቢ ትህቦም ናይቲ ምእመን ሓንቲ ጓል ነበረቶ።
ኣብታ ዕለት ከኣ ብኣጋጣሚ ሓደ ካብ መንእሰይ ናይ ንጉሥ ሠራዊት ኣብኡ ኣዕሪፉ ነበረ ነታ ጓልኣንስተይቲ ምስ ረኣያውን እቲ መንእሰይ ተሓቢኡ ናብቲ ገዛ ብምእታው ድንግልና የፍርሰላሞ፣ ዳሕራይ ኣቦኺ መን እዩ ከምዚ ጌሩኪ ኢሉ እንተሓቲቱኪ አባመሪና እዩ በሊ ይብላ። ድሕሪ ግዜ እታ ጓል ትጠንስት እሞ ፣ኣቡኣ ካብ መን ከምዝጸነሰት ምስ ሓተታ ካብ መነኩሴ አባመሪና እየ ጸኒሰ ትብሎ። ድሕሪ'ኡ ኣቡአ ኣዝዩ ስለዝሓረቐ ናብቲ ገዳም ከይዱ፣ ንኹሎም መነኰሳት ክረግሞም ይጅምር፣ ድሕሪኡ እቲ ኣበምኔት ይመጽእ እሞ፣ እንታይ ኢኻ ኮንካ ምስበሎ ? ንጓለይ ናትካ መነኩሴ ደፊርዋ ምስ በሎ እሞ ድኣ ብናይ ሓደ ሰብ በደልን ጥፍኣትን ነዚኦም ኩሎም ቅዱሳን ትረግም ብምባል ንአባ መሪና የጸውዓ ። መጺኣ ኣቤት ኣቦይ ምሰ በለት ኩሎም ክጸርፍዋ ይጅምሩ፣ ንምንታይ ይጸርፍዋ ከምዘለዎ ዋላ እንተዘይፈለጠት ጸላኢ ሠናያት ዲያብሎስ ዝሰርሖ ነገር ከምዘሎ ፈሊጣ ትም በለት ዳሕራት እቲ ነገር ምስ ነገርዋ እቲ ኣበምኔት  > ኢሉ ምስ ሓቶቶ። አባ ይቕረ በሉለይ ንእስነተይ ኣታሊሉኒ እዩ አባ ይቕረ በሉለይ ኢላ ኣብ ትሕቲ እግሪ አበምኔት ወደቀት። ዳሕራይ እቶም አበምኔት ካብቲ ገዳም ኣባረርዋ ። ካብቲ ገዳም ወጻኢ ኮይና ክትጋደል ጀሚራ እታ ጓልውን ምስወለደት ኣቡኣ ነቲ ዝተወልደ ህጻን ኣምጺኡ ንቅድስቲ መሪና ሂብዋ። ቅድስቲ መሪና'ውን ነቲ ህጻን ዝኸውን ጸባን መግቢን ካብቲ ኣብቲ ከባቢ ዝነብሩ ጓሶት እንዳለመነት ኣዕብያቶ።
ድሕሪ ሰለስተ ዓመት እቶም መንኮሳት ነቶም አበምኔተ ለምንዎም እንተኾነ ክብድ ዝበለ ቀኖና ይወሃቦም እሞ ናብ ገዳም ይመለሱ በልዎም። እቶም አበምኔትውን ልመናኦም ተቀቢሎም ክብድ ዝበለ ቀኖና ብምሃብ ምስወድአት ናብቲ ገዳም ኣእተውዋ። ኣብቲ ገዳም'ውን ኣዝዩ ዝኸበደ ስራሕ ከስርሓዋ ጀመሩ። ናይ ኩሎም መንኮሳት ገዛ ብምኹስታር ተጽሪ፣ ማይ ትወርድ፣ መግቢ ትሰርሕ፣ እቲ ጎሓፍ'ውን ካብቲ ገዳም ወጻኢ ኣርሒቓ ትድርብዮ። እቲ ዝተወልደ ቆልዓ ኣብቲ ገዳም ዓብዩ፣ ኣብቲ ገዳምውን ምንኩስና ወሰደ።ኣርብዓ ዓመት ምሰ መልኦ ቅድስቲ መሪና ድሕሪ ናይ ሰለስተ መዓልቲ ሕማም ብሰላም ዓረፈት። ድሕሪ'ኡ ናይቲ ገዳም መንኮሳትተ ኣኪቦም ደወል ብምድዋል ተኣኪቦም ንኽገንዝዋ ድልዮም ክዳና ክቅይሩላ ምስ በሉ ጓልኣስተይቲ ኮይና ጸኒሓቶም፣ ብጣዕሚ ሓዚኖም ኣምሪሮም በኸዩ  > እንዳበሉ ነቶም ነቲ አበምኔት ጸውዕዎ። እቶም አበምኔት'ውን በቲ ዝኾነ ኩሉ ሓዚኖም  > እንዳበሉ ኣምሪሮም በኸዩ። ብዘይበደለቶ ዝሃባ ቀኖናን ዝተዛረባ ተግሳጽ እንዳዘከረ ብጣዕሚ ኣምሪሩ በኸየ። ሓደ ካብቶም መነኮሳት ሓንቲ ዓይኑ ዕወርቲ ነበረት ኣብቲ እዋን ገጹ ኣብ ጥቃ ኣስከሬን ቅድስቲ መሪና ምስ ኣቅረቦ ብተኣምረ እግዚአብሔር ብፍጥነት ዓይኑ ሓውያ ክርኢ በቅዐ። ድሕሪኡ ነቲ ኣቦ እታ ጓል እቲ ኣበምኔት ኣጸዊዑ እቲ ዝኾነ ኩሉ ነገሮ። ድሕሪኡ ነቲ ሬስኣ ተሰኪሞም ኣምላኽ ይቕረ በለልና።  > እንዳበሉ ሙሉእ መዓልቲ ወዓሉ ኣጋምሸት ምስ ኮነ ናይ ቅድስቲ ማሪና ኣስከሬን  > ምስ በሎም ኣውሪዶም ብዓቢ ክብሪ ካብ ሥጋኣ ተባሪኾም ቀበርዋ ።
ድሕር ምቅባራ እታ ዝሓሰወት ጓልን እቲ ዘጥነሳ ወዲን መንእሰይ ናይ ንጉሥ ሠራዊት ኣእሞሮኦም ጭንቀት ገርሎም ሰባት ኣዕርኽቶም ሒዞሞም መጺኦም ኣብ ቅድሚ መቓብር ቅድስቲ መሪና፣ ኣብ ቅድሚ ኩሉ ሰብ ኩሉ ዝገበርዎ ተናስሑ። ካብ መቃብራውን ብጣዕሚ ብዙሕ ዝኾነ ድንቂ ተኣምራት ተጌሩ። ንእግዚአብሔር ምስጋና ይኹኖ። ንዓናውን በዛ ቅድስቲ ጸሎት ይምሓረና። ኣምላድነት ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ኣይፈለየና። ናይ ቅድስቲ መሪና በረከት ኣይፈለየና ። ኣሜን።
ምንጪ. ስንክሳር ነሓሴ.15
(For those who do not have Geez, please check this link) KIDIST MARINA
ወስብሐት ለእግዚአብሔር።
ወለወላዲቱ ድንግል።
ወለመስቀሉ ክቡር።


text:
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ግዜ ብዘይዝኾነ ይኹን ተጽዕኖን ዕንቅፋትን እዩ ጉዕዘኡ ዝቕጽል። ኩሎም ናይ ግዜ መለክዕታት ካብ ካልኢት ጀሚርካ ክሳብ ላዕሊ ዝኾነ ሓይሊ ከቐልጥፎ ወይ ከደንጉዮ ዘይክእል ናጻን ቀጻልን መስርሕ ጉዕዞ ኣለዎም። ንግዜ ኣብቲ እዋኑ ቆጸርኡ ኣኽቢሩ ክጥቀመሉ ዘይከኣለ ኣካል ቅልጣፈን ቀጻልነትን መስርሕ ጉዕዘኡ ቀይሩ ከም ዝጽበዮ ክገብር ኣይክእልን እዩ። ብዙሓት በቲ ዝተዋህቦም ናይ ግዜ ጸጋ ዘይተጠቕሙ ምስ ግዜ ከማርሩን ክራገሙን ምስማዕ ዝተለምደ እዩ። እንተኾነ ንግዜ ኣብ ቅድሚ ዳኛ ክኸስስ ኮነ ክምጉት ዝኸኣለ የለን። ግዜ ናጻ ስለ ዝኾነ ከም መጽዓን ዘርጊሕካ ተንውሖ ወይ ጠቕሊልካ ተሕጽሮ ኣይኮነን።
ግዜ ንወዲ ሰብ ብናጻ ካብ ዝተዋህቡ ህያባት ሓደ እዩ። እንተኾነ መንዩ ንግዜ ብግቡእ ዝጥቀመሉ ኣዛራራቢ እዩ። ሃብትን ድኽነትን፡ ፍልጠትን ድንቁርናን፡ ሰላምን ህውከትን፡ ፍቕርን ጽልእን፡ ዓወትን ውድቀትን ኩሎም ምስ ኣጠቓቕማ ግዜ ምትእስሳር ዘለዎም ተጻረርቲ ተረኽቦታት እዮም። ብባህሪኦም ከኣ እቲ ሓደ ንኣውንታ እቲ ካልእ ከኣ ንኣሉታ ዝውክሉ እዮም። እቶም ኣውንታ ናብኡ ካብ ዘብጽሕዎም ረቛሒታት ንግዜ ብግቡእ ምጥቃም ዓብይ እጃም ኣለዎ። እቲ ንግዜኡ ብግቡእ ዝጥቀም ትጉህን ህርኩትን ናይቲ ኣውንታ ተጠቃሚ ከም ዝኸውን ርዱእ እዩ። እቲ ሃካይን ንግዜኡ ብግቡእ ዘይጥቀምን ከኣ ግዳይ ናይቲ ኣሉታዊ ሸነኽ ከም ዝኸውን ዘዳዲ ኣይኮነን።
ግዜ ብኽብርን ጥንቃቐን ክተሓዝ ዝግበኦ ህያብ ብዛዕባ ምዃኑ ኣብ ሕብረተሰብና ናይ ግንዛበ ቦታ ኣለዎ። “ግዜ ወርቂ እዩ” ነዚ ብዝምልከት ገላጺ ምሳልያዊ ኣበሃህላ እዩ። ምስ ግዜ ቆጸራኻ ኣኽቢርካ ምጉዓዝ ከም ዘድሊ ንምብራህ ወለድና “ግዜ ከለካ ግዜ ኣይትጸበ” ዝብልዎ ውን ዓብይ ቦታ ዝወሃቦ ኣገላልጻ እዩ። “ዕድል ሓደ ግዜ እዩ” ዝበሃል ናይ ወለድና ምሳለ’ውን ግዜ ኣብቲ ብሱል ደረጃኡ ተዘይተጠቒምካሉ ዘይጽበየካ ምዃኑ ንምብራህ ዝቐርብ እዩ።
ግዜ ኣብ ህይወትና ፈጣሪ ተጽዕኖ ምዃኑ ስለ እንርዳእ፡ ሓደ ክፋል ግዜ ንኣብነት ዓመት ክሓልፍ እንከሎ፡ ብዛዕባቲ ዝመጽእ ሰናይ ትምኒትና ክንገልጽን መብጸዓታት ክንኣቱን እንከለና፡ ንግዜ ዘለና ክብሪ ንገልጽ ምህላውና ብሩህ እዩ። ኣይኮነንዶ ንናይ ዓመት ምቅይያር ንናይ ወርሒ መጀመሪ ባሕቲ እውን ትርጉም ንህቦ ኢና። እዚ ከኣ ካልእ ንክብሪ ግዜ ዘመላኽት እዩ። በዚ መሰረት ኣብ ከምዚ ሕጂ ዘለናዮ ናይ ክልተ ዓመታት ናይ ሓላፍነት ምርኽኻብ “እንኳዕ ኣብጸሓና ኣብጸሓኩም” ተተበሃሃልና ተዘይንኢሱና ኣይዓብየናን እዩ። ስለዚ “ርሑስ ዓድሽ ዓመት 2017 ይኹነልና”። እዚ ግብራዊ ዝኸውን ግና ብምምናይና ዘይኮነ፡ ትምኒትና ኣብ ምትግባር ብቑዓትን ትጉሃትን ኮይና እንተቐሪብና ጥራይ እዩ።
ግዜ ዕዳ እዩ። እዚ ዕዳ ከኣ ናይ ግድን ክንከፍሎ ዝገበኣና እዩ። ዝተወሰነ ናይ ግዜ መለክዒ፡ ንኣብነት ዓመት ኩሉ’ቲ ኣብ በኹሪ ዕለት ዝተመነናዮ መኺኑ፡ ዓመት ብዘይለውጥን ሓድሽ ተረኽቦን ክንሓልፎ እንከለና ክሳብ ክንደይ ዕዳና ይውህለል ምህላዉ ኣይንዘንግዕ። ሳዕቤኑ ከኣ ናብ ካለኦት ዘይኮነ ናብ ርእስና እዩ። ንሕና ኤርትራውያን 30 ዓመታት ተቓሊስና ናጽነት ኣውሒስና። ስለዚ እቲ 30 ዓመት ናይ ቃልሲ ግዜ ምስ ኩሉ ዝሓለፎ ዕንቅፋታት ንቁምነገር ዝተኸፍለን ብመኽሰብ ዝተሰነየን ግዜ እዩ። ድሌት ህዝብና ቀልጢፍካ ናጽነትካ ምጭባጥ ከም ዝነበረ ፍሉጥ እዩ። እንተኾነ ግዜ ብናቱ ስርዓት ዝጐዓዝ እምበር፡ ብድሌት ሰባት ዝስራሕን ዝብተንን ስለ ዘይኮነ፡ ኣብቲ ዝበሰሎ በሲሉ።
ኣብዚ እዋንዚ ግዜ ንኤርትራውያን ቀይሕ መብራህቲ የርእየና ኣሎ። ትሕዝቶ ተጽዕኖኡ ኣብ ልዕሌና ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ናይ ለውጢ ሓይልታት ከኣ “ሃየ ተጠቐሙለይ፡ ኣብ መሰረታዊ ዘይኮኑ ጉዳያት ኣይተህልኹኒ፡ በበይንኻ ካብ ምውፋር ተዓቂብኩም ብሓባር ስርሑ ….. ወዘተ” ዝብል ቅዱስ ሓረጋት ይርከቦ። “እንተዘየለ ጉዕዞይ ገቲአ ኣይጽበየኩምን እየ” ዝብል መጠንቀቕታ’ውን ኣለዎ። ንሕና ግና “ወይከ ቅጭጭ”።
እዚ ንርከበሉ ዘለና ወቕቲ ዓመት ኣፋኒና ሓድሽ ዓመት እንቅበለሉ ዘለና እዩ። ኣብዚ ምስግጋር ነቲ ሓደ ኣፋኒኻ ነቲ ሓድሽ ብፍሕሹው ገጽን ኣውንታዊ መብጸዓታትን ምቕባል ልሙድ እዩ። እነሆ ከኣ “ሕጉስን ዕዉትን ናይ ሰላም ዓመት ይግበረልኩም ይግበረልና” ክንብሃሃል ቀኒና። ዝበሃግ ህያባት እውን ተወሃሂብና። እዚ ጽቡቕ መግለጽታት ክሳብ ክንደይ ኣብ ሕልናና ሱር ሰዲዱ ናብ ተግባር ደሪኹና ግና ፍሉጥ ኣይኮነን። ጽባሕ ሓድሽ ዓመት ከምቲ ዝበልካዮ ኮይንካ ዘይምጽናሕ ከኣ ኣብ ልዕሊ ክብሪ ግዜን ቃልካን ተኣማንነት ምጉዳል እዩ።
ኤርትራውያን ብሓፈሻ፡ ተቓወምቲ ሓይልታት ከኣ ብፍላይ፡ ኣብ ሓድሽ ዓመትን ካልእ ኣጋጣምታትን ዝሓለፈ ኣፋኒና ንመጻኢ ጽቡቕ ምምናይ ከም ባህሊ ሒዝናዮ ዘለና ተግባር እዩ። ከምዚ ምምናይና ቅቡል ተግባር እዩ። እንተኾነ እዚ ጽቡቕ ትምኒት ብዝምጥኖ ተግባር እንተዘይ ኣሰኒናዮ ትርጉም የብሉን። ነዚ ንምትግባር ከኣ ነዚ ሓድሽ ዓመት ብሓድሽ ናይ መዋጸኦ ኣተሓሳስባ ከነሰንዮ ናይ ግድን ይግበኣና።
ብዛዕባ ርኡይ ንምዝራብ ኣብዛ ነፋንዋ ዘለና ዓመተ-2016 ነፍሲ ወከፍና ማዕረ ትጽቢትናን ትጽቢት ህዝብናን ኔርና ኢልና ከም ዘይንንየት ፍሉጥ እዩ። እቲ ክንዓሞ ዝግበኣና ዕማም ከኣ ኣብ ቦትኡ ዘሎ ዘይተኸፍለ ዕዳ እዩ። ስለዚ ሕጂ’ውን ኣብ ክንዲ ኣብ ዝሓለፈ ክሳራ ምስትንታን፡ ካብኡ ተማሂርና ንመጻኢ ተሊምና ዘይተግበርናዮም ንምፍጻም ንቕድሚት ከነማዕዱ ይግበኣና።


text:
ቀ/ሚ ኢትዮጵያ፣ ናይ ወጻኢ ባንክ ሕሳብ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ክፍተሽ ምዃኑ ኣፍሊጡ
Radio Erena: 17 May 2018
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ዶክተር ወርቅነ ገበየሁ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ቀጠር ምብጻሕ ከምዝፈጸመ ማዕከን ዜና ቀጠር፣ ዘ ፔኑንሱላ ሓቢሩ።
እቲ ሚኒስተር፣ ካብ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትትዮጵያ ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ዝተላእከ ደብዳቤ ንኣሚር ቀጠር ሸኽ ታሚም ሓማድ ቢን ከሊፋ ኣልታኒ ድሕሪ ምርካብ፣ ምስ ቀጠራዊ መዘንኡ መሓመድ ቢን ዓብዱልራሕማን ኣል ታኒ ተራኺቡ ሰፊሕ ምይይጥ ኣካይዱ።
ክልቲኦም ሚኒስተራት፣ ኣብ ህሉው ዞባዊ ኩነታት ድሕሪ ምዝርራብ፣ ዝምድና ኢትዮጵያን ቀጠርን ንምድልዳል ተሰማሚዖም።
ካብ ናይ ኢትዮጵያ ዜና ከይወጻእና፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፣ ዶክተር ኣብይ ኣሕማድ ብልሽውና ንምቁጽጻር ናይ ወጻኢ ባንክ ሕሳብ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ክፍተሽ ምዃኑ ኣፍሊጡ።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ነዚ ዘፍለጠ፣ ምስ ሓደስቲ ኣባላት ካቢነ ሚኒስተራት ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ'ዩ።
ኢትዮጵያ ክትክተሎ ዝጸንሐት ኣካይዳ ኣዋጺኢ ኣይኮነን ዝበለ እቲ ሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስተር፣ ኣሰራርሓ ኣባላት ካቢኔ ሚኒስተራትን ካልኦት ሰበ ስልጣን መንግስትን ዳግመ መርመራ ክግበረሉ ምዃኑ ገሊጹ።
ብምኽንያት ኣኼባ ዝባኽን ናይ ስራሕ ግዜ ንምቁጣብ፣ ርክብ ካቢኔ ሚኒስተራት ነፍሲ ወከፍ ቀዳም ክኸውን ከምዝወሰነ'ውን ጋዜጣ ዘ ሪፖርተር ካብ ኣዲስ ኣበባ ሓቢራ።
ሓደስቲ ኣባላት ካቢነ ሚኒስተራት ዝመዘዘ ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ፣ ኣቶ ስብሓት ነጋ ዝርከቦም ብዕድመ ዝደፍኡ ሓያሎ ገዳይም ሰበ ስልጣን መንግስቲ ብጥሮታ ከምዘፋነወ ክግለጽ ጸኒሑ'ዩ።
ብጥሮታ ናይ ዝፋነዉ ገዳይም ሰበ ስልጣን እቲ መንግስቲ ክቕጽል ምዃኑ'ውን እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ይጠቅስ።


text:
ሽማግለ ንጉባኤ በይ-ኤርያ ከምቲ ኣጃማምርኡ ብዓወት’ዩ ዛዚሙ። እዚ ሽመግለ’ዚ ካብ ዝጅምር ኣትሒዙ ክሳብ ዕለት ምርጫኡ ልዕሊ 15 ኣኼባታት ኣካይዱ። እዚ ኣኼባታት’ዚ ንጡፍ ተኻፋልነት ኣባላት ዝዓዘዞን ምሉእ ነጻነት ርእይቶን ክትዓትን ዝዓብለሎን ህዝባዊ ኣኼባታት ብምንባሩ ነቲ ኣባል ነንሕድሕዱ ንምፍላጥ ዓቢ ተራ’ዩ ተጻዊቱ። እቲ ዝፈጠሮ ሃዋሁው እውን ነቲ ካብ ዝተፈለለየ ተመኩሮታት ዝመጸ ኣባል ርእይቶኡን ሓሳባቱን ብዘይንሕሰያ ከፍስስን፡ ተጸዋዊሩን ተኸኣኢሉን ክጉዓዝን ሚሂርዎ።
ብዓቢኡ ከኣ፡ ነቲ ዝተፋላለየ ሓሳባቱን ኣረኣእይኡን ወጊዱ፡ እዚ ሃገራዊ ጉባኤ’ዚ ክዕወት ኣለዎ ዝብል ሓበራዊ ዕላምኡን ሓልዮቱን፡ ንሓይሉን ንሓሳባቱን ኣብ ሓደ ጠርኒፉ ከም ዝጉዓዝ ሓጊዝዎ። ኣድሚዑ ከኣ። ንኣብነት ኣብ በይኤርያ ዝርከቡ ኣባላት ውድባት ንዓመት ምሉእ ውድባዊ ስርሖም ገዲፎም፡ ምስ ህዝቦም ኮይኖም ኣብ ምዕዋት ሃገራዊ ጉባኤ ምጽማዶም፡ ነቲ ዝጥለብ ስራሕ ይኹን ጉዕዞ ኣቃሊልዎ እዩ። ኣብዚ ጉዕዞ እዚ ከኣ ሽማግለ ንጉባኤ በይ-ኤርያ፡ ኣብ ኣኼባታቱን ዘውጽኦ ውሳኔታትንን ጽልዋታት ናይተን ውድባት ዘይምንባሩ፡ ነቲ ካብ ውድባት ነጻ ዝኾነ ኣካል ዝያዳ ተሰማሚዑ ንኽሰርሕ ኣብቂዕዎ።
ብተወሳኺ እቲ ሃገራዊ ጉባኤ ንብዝሒ ህዝባዊ ተኻፋልነት ኣብ ጉባኤ 60% ምሃቡ፡ ድምጺ ህዝቢ ዝስምዓሉ ኩነታት ሰለዝፈጠረ፡ ነቲ ካብ ውድባት ነጻ ዝኾነ ኣባል ሽማግለ ዓቲቡ ንኽቃለስ ዓቢ ሞራልን ተስፋን ኮይንዎ እዩ። እቲ ዘንቀሳቐሶ ሞቶር እውን እዚ ውሳኔ’ዚ እዩ ክብሃል ይከኣል። ነቲ ህዝቢ እዚ ዕድል’ዚ እንተዘይወሃቦ ነይሩ፡ እቲ ካብ ውድባት ነጻ ዝኾነ ዜጋ ንሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋት ኢሉ ከምዚ ገይሩ ኣብ ቃልሲ ኣይምነጠፈን ዝብል እምነት ኣቐሚጥና፡ ንሓዋሩ ከኣ እዚ ኣዎንታዊ ውሳኔ’ዚ ክዕቀብን ካብ ዘለዎ ንላዕሊ ክምዕብልን ኣለዎ ንብል። ምኽንያቱ እቲ ናይ መጨረሽታ ጉዕዞ ቃልስና ኣብ ምምስራት ህዝባዊ መንግስቲ ክዓልብ ስለእንደልዮ፡ ካብ ሕጂ ጀሚርና እግሪ እንተ ዘይኣትኪልናዮ ዝሓሰብናዮ ዕላማ ክቐንዓና ኣሸጋሪ ክኸውን እዩ።
እዚ ሽማግለ’ዚ፡ ዝተኸተሎ ኣጋባብ ስራሕን ኣካያይድኡን እውን ኣይሓመቐን። ካብ ዝጅምር ኣትሒዙ መደብን ስርዓትን ምሓዙ ከኣ ሓጊዙ እዩ። ንኣብነት ንምድላው ኣኼባ ዝምልከት ቀሊል ስራሕ ኣይነበረን። ንነፍሲ-ወከፍ ኣኼባ ቅድሚ ሰሙን ክልተ ሰሙን ዕለት ኣኼባ ምእታዉ፡ ብኣቦ መንበር፡ ኣኼበኛ ዝዛተየሎም ኣጀንዳታት ከምኡ’ውን ካብ ኮምሽን ዝመጸ ሓበሬታታት መምርሒታትን ከም ኣጀንዳ ሰፊሮም ንኣባላት ብኢ-መይል ከይተሓለለ ሰዲዱ። ተወሳኺ ኣጀንዳ ዘለዎ ኣባል ከኣ ክውስኽ ኣፍቂዱ።
በብግዜኡ እሞ ከኣ ከይወዓለ ከይሓደረ፡ ናይ ዝሓለፈ ነፍሲ ወከፍ ኣኼባ ጸብጻብ ብዋና ጸሓፊ ብኢመይል ተሰዲዱ መአረምታ ዘለዎ ኣባል ብኢመይል ክሕብር ወይ ከኣ ቅድሚ ኣኼባ ምጅማሩ ኣብ ልዕሊ እቲ ዝተዘርግሐ ጸብጻብ ዝተፈልየ ርእይቶ ዘለዎ ከቐርብ ዕድል ተዋሂቡ። ስዒቡ እቲ ኣጀንዳታት ናይ ግዜ ዓቐን ተዋሂብዎ መስርዕ ሒዙ ብምቕራብ ኣኼበኛ ብኡ መሰርት ተመሪሑ ከም ዝዝቲ ተገይሩ። ሽማግለ ግቡኡ ንምምላእ ከኣ፡ ምስቲ ኮምሽን ዘለዎ ስርርዕ ኣኽቢሩ፡ እቲ ጸብጻብ ናይ ነፍሲ-ወከፍ ኣኼብኡ ንኮምሽን ኣመሓላሊፉ። ብኸምዚ ኣገባብ እቲ ሽመግለ ስርሑ ኣጽፊፉ ብኮምሽን’ውን ተማእኪሉ ኽሰርሕ ክኢሉ።
ከምዚ ኾይኑ ከብቅዕ ግና ኣብዚ ኹሉ ኣኼባታት ዘይምስምማዕ ኣይነበረን ክብሃል ኣይክኣልን። ሽማግለ በይ ኤርያ ኣብ ኣኼባና ዝርከብ ዘይምስምማዕ እንፈትሓልና ሓንቲ ጥበብ ኣላትና። እዛ ጥበብ እዚኣ፡ ኣብ ክትዕ ኮለል ክንብል ውዒልና ዘሎና ሓሳባት ምስ ነገፍና፡ ኣብ መወዳእታኡ ኣብታ መሰረታዊት መንቀሊና እትመልሰና ጥበብ እያ። ንሳ’ያ ፈውስና ክትብሃል’ውን ትከኣል። ንሳ ኸኣ፡ “እዛ ኣብዚ ኣራኺባትና ዘላ ቀንዲ ዕለማ ነዛ ሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋት’ያ። ከመይ ኢልና ኣብኣ ኣቲና ሽግር ህዝብናን ሃገርናን ንፈትሕ እዩ። ካልእ ኩሉ ነምጽኦ ዘሎና ጓል ዘረባ ኮይኑ፡ ንዕኣ ኢዱ ይሃብ። ኣብዛ ግዜ’ዚኣ ንዕኣ ከገልግል ኣለዎ፡” ንብል። ኩሉ ኣብ ልቡ ተመሊሱ ከኣ ዝግ ኢሉ “እሞ ከመይ ንግበር?” እንዳበለ ይረዳዳእ። እቲ ዘገራጩ ዝነበረ ኣርእስቲ ይግደፍ፡ ይርሳዕ’ውን። እቲ ዝሓለፈ ክትዓት ድኻም’ኳ እንተኣስዓበ፡ ኣብ መጨረሽትኡ ደው ኢሉ፡ ኣብ ስራሕ ዘውፍር ውሳኔ ይብጻሕ። እቲ ዝደለ ውጽኢት ድማ ንሱ እዩ።
ሓደ ካብቲ ክንምሃሮ ነዊሕ ግዜ ዝወድኣልና ነጥቢ፡ ንዝተሰማምናዓሉ ውሳኔ ኣብ ምትግባሩ ምስ በጻሕና ንምኽባሩ ዘሎና ተቐባልነት እዩ። ገለና ንምርዓሙ የሸግረና። መብዛሕትኡ ግዜ ኣብቲ ውሳኔ ዝተበጽሓሉ ኣኼባ ዘይነበሩ ኣባላት፡ ከም እንደገና በቲ ውሳኔ እዚ ድኣ “ስለምንታይ ከምዚ ጌርኩሞ? ከመይ ኢሉ ከምዚ ይኸውን?” ዝብል ክትዕ ይልዓል። እቶም በቲ ውሳኔ ስምምዕ ወይ ድምጺ ተገይርሉ ክነሱ ኣንጻሩ ርእይቶ ዝነበሮም ሰባት ድማ መድሎ ረኺቦም ነቲ ክትዕ ከም እንደገና ይሕወስዎ። እዚ ኣሉታዊ ተሞክሮ’ዚ ንሓደ ክልተ ሰለስተ ግዜ ኮለል ምስ ኣበለና ከኣ ከሳርሓና ስለዘይከኣለ፡ ሓደ ግዜ ኣብ ኣኼባ ዝተሰማምዕላናሉ ውሳኔ ከነተግብሮ እምበር ከም እንደገና ኣብ ክትዕ ክነውርዶ ከምዘይንኽእል፡ ጌርና።
ስለዚ ካብ ኣኼባ በዂሩ ዝወዓለ ይኹን ብዋና ጸሓፊ ዝተዋህበ ጸብጻብ ከይንበበ ዝመጸ ኣባል፡ ብውሳኔ ናይ ዝሓለፈ ኣኼባ ተቐይዱን ተማእኪሉን ከምዝኸይድ ብምግባርና ንስራሓና ዓቢ ኣሳልጦ ሂብዎ እዩ። እዚ ኩሉ ስነ-ስርዓትን ኣካይዳን ምትእርራምን ኣብ ኣኼባታትና ከኣ፡ ንዝተዋህበና መምርሕን ዘሎና እምነትን ጸኒዕና ንምትግባር ዝተኸተልናዮ ኣገባብ ብምዃኑ፡ ኣብቲ ዝገበርናዮ ኣኼባ ንምርጫ ኣዎንታዊ ውጽኢቱ ጎሊሑ ተራእዩ።
ተቓዉሞ ደምበ ንህዝቢ ጸዊዑ ንዓ ወከልትኻ ምረጽ ክብል ንመጀመርያ ግዜኡ ዓሚ’ዩ። ስለዚ እቲ ተሞክሮ ናይ ምርጫ ነይሩ’ዩ። እቲ ኣገባብ እውን በቲ ኮምሽን ኣይተቐየረን። ዓሚ ኣባላት ውድባት ዘይተመርጽሉ፡ ንሃገራዊ ዋዕላ ዝካፈሉ ካብ ውድባት ነጻ ዝኾኑ ዜጋታት ዝመርጽ ህዝባዊ ምርጫ ተኻይዱ እዩ። ነቲ ዋዕላ ድማ፡ ኣንዳዕዲዕና ኣስማት ወከልትና እንዳረቛሕና፡ ህዝቢ ተኻፊልዎ እዩ ክንብል በቒዕና። ካብተን ናይ ውድባት ናይ ህዝቢ ድምጺ ይበዝሕ እንዳበልና ክንትኣመመን ጀሚርና። ነተን ውድባት ከምኡ ብምግባረን’ውን ኣመስጊንና። እዚ ተሞክሮ’ዚ ክድገምን ክምዕብልን ይድለ።
ነዚ መሰረት ብምግባር፡ ሽማግለ ንጉባኤ በይ-ኤርያ በቲ ኮምሽን ዝተዋህበ መምርሒ ከነንብቦን ክንመያየጠሉን፡ ከምኡ እውን ንኣሳልጦ ስራሕ ከመይ ጌርና ኢና እቲ ምርጫ ከነካይዶ ዝብል ኣጀንዳ ኣቐሚጡ መዓልቲ ምርጫ ከይኣተወ ቅድሚ ክልተ ሰሙን ተኣኪቡ እዩ። ውሳኔታቱን ኣገባብ ምርጭኡን ኣጽፊፉ ከኣ ጸብጻብ ንኣባላቱ ልኢኹ። ኣብዚ ኣኼባ’ዚ እቶም መሰረታውያን ኣባላት ውድባት፡ ንሕና ከምቲ ናይ ዓሚ ዝገበርናዮ ምርጫ ብውድብና ስለዝተወከልና፡ ኣብዚ ህዝባዊ ምርጫ ኣይንቃጸጽን ኢና ብማለት ነቲ ብኮምሽን ዝተዋህበ መምርሕን ነቲ እምነት ናይቲ ነጻ ኾይኑ ዝቃለስ ዘሎ ዜጋን ኣስሚሮምሉን ኣደልዲሎሞን። በዚ ኸኣ ኣብቲ መዓልቲ ምርጫ፡ ኣብቲ መእተዊ ዝተገብረ መደረ ብወግዒ ዓቢ ምስጋና ቐሪብሎም።
ሽማግለ ንጉብኤ በይ ኤርያ፡ እታ ንኹሉ እትፍውስ ግሉጽነት ክንለማመዳ ኣሎና ኢሉ እዩ ጀሚሩ። ብእኣ ክውድእ ከኣ ይመርጽ። ኣብ መዓልቲ ምርጫና፡ ከመይ ኢሎም እቶም ኣባላት ውድባት እዚ ኹሉ ኣገልጊሎምን ገንዘቦም ከፊሎምን ኣብዚ ህዝባዊ ኣኼባ ክምረጹ ዘይክእሉ ዝብል ክትዕ ተኣጒዱ እዩ። እዚ ክትዕ’ዚ በቲ ሽማግለ ኣብቲ ዝሓለፈ ኣኼባኡ ንሰለስት ሰዓታት ተዘሪብሉን ውሳኔ ተዋሂብዎን ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ካብቲ ኣሰራርሕና’ውን ወጻኢ’ኳ እንተኾነ፡ ብዝኾነ ይኹን መልክዕ ሓሳባቱ ከቕርብ ዝደሊ ምስምዑ ምልክት ናይ ጹረት’ዩ ብማለት፡ መሊሹ እቲ ደጋፍን ተቓዋምን ከም ድልየቱ ርእይቶ ክህብ ተፈቒድሉ። ግዜ ድኣ በሊዑ እምበር፡ ኣይጎድአን ከኣ። ዘለዎ ርእይቶኡ ሂቡ ዘፍ ምስ በለ ድማ፡ ኣብቲ ኣብ ዝሓለፈ ኣኼባ እታ ሽማግለ ዘጽደቐቶ ውሳኔን፡ ዘውጽኣቶን መምርሒ ክምለስ ተሰማሚዑ፡ ምርጭኡ ኣካይዱ።
እቲ ናይ ዓሚ ተሞክሮ ህዝባዊ ምርጫ ከምዝነበሮ ምድጋሙ ዓወት’ዩ። ካብ ውድባት ነጻ ዝኾኑ ኣባላት ተመሪጾም። ብሓቂ ድማ ኣብዚ ምርጫ’ዚ ዝወዓለ ኩሉ፡ ብዝገበሮ ተሓጒሹን ሓበን ተሰሚዕዎን ተፈላልዩ።
እዚ ዓመታዊ ጸብጻብን ተሞክሮን ምቕራብና፡ ናትና በሊጹ ወይ ሓሚቑ ንማለት ዘይኮነስ፡ እቲ ቃልስና ቀጻሊ ስለዝኾነ ኩላተን ሽማግለታት ነናተን ተሞክሮታት ብግልጺ እንተዘሕልፋ ጠቓሚ እዩ ካብ ዝብል ሓሳባት ዝተበገሰ እዩ። ምናልባት ካብዚ ናይ በይ ኤርያ ክንመሃሮን ከሳርሓናን ዝኽእል ነጥቢ ኣሎ እንተድኣ ክንብል ኮይና ከኣ፡ ብኣብዝሓ ድምጺ ዘጽደቕናዮምን ዝተሰማማዕናሎምን ውሳኔታት ይኹን ብዝተዋህቡና ስርዒታዊ መምርሒታት ክንቅየድን ክንምእዘዞምን ክንክእል ኣሎና። ኣብዛ ግዜ እዚኣ ዘላ ቀዳማዊት ጉዳይና፡ ኩሉ ገዲፍና ንሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋት እዩ። ህዝባዊ መልክዑ ንምትሓዙ ከኣ ክንጽዕር ይግባእ።
ሽማግለ ንጉባኤ በይ-ኤርያ
22 ነሓሰ 2011


text:
መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ልቦናን ሓላፍነትን ዘይብሎም ገበነኛታት ኩናት
መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ልቦናን ሓላፍነትን ዘይብሎም ገበነኛታት ኩናት ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ብዘለዎም ጆኦግራፍያዊ ኣቀማምጣ፡ ንዓመታት ዝተሰረተ ታሪኽን ዝመሳሰል ባህልን፡ ብስኒትን ብፍቅርን ንኽልቲኦም ዘርብሕ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባውን ማሕበራውን ምትሕግጋዝ ከካይዱ ምቹእ ዕድላት ኣለዎም። ይኹን እምበር መራሕቲ ናይ ክልቲአን
መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ልቦናን ሓላፍነትን ዘይብሎም ገበነኛታት ኩናት
ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ብዘለዎም ጆኦግራፍያዊ ኣቀማምጣ፡ ንዓመታት ዝተሰረተ ታሪኽን ዝመሳሰል ባህልን፡ ብስኒትን ብፍቅርን ንኽልቲኦም ዘርብሕ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባውን ማሕበራውን ምትሕግጋዝ ከካይዱ ምቹእ ዕድላት ኣለዎም። ይኹን እምበር መራሕቲ ናይ ክልቲአን ሃገራት ካብ 1995 ጀሚሮም፡ ብዝተኸተልዎ ልቦናን ሓላፍነትን ዝጎደሎ ተጻባኢ ኣሰራርሓ፡ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን መወዳእታ ኣብ ዘይብሉ ደም ምፍሳስ፡ ቁጠባዊ ዕንወትን ጽልእን ተሸሚሙ ይርከብ። ዶባት ክልቲኡን ሃገራት ድማ ኣብ ክንዲ ብናጻ ካብን ናብን መሰጋገሪ ሰብን ንግዳዊ ኣቁሑትን ዝኸውን፡ ካብ ጻት ንጻት ብነተጉቲ፡ ኣጽዋርን ወተሃደራትን ተሓጺሩን ሕርሻዊ መሬት ቃዲሩን ሰላም ናፊቁን ኣሎ። ድሕሪ’ቲ ካብ 1998 ክሳብ 2000 ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተኻየደ ኣዕናዊ ኩናት፡ እዉጅን ዓበይቲ ወተሃደራዊ ጎንጽታት’ኳ እንተዘየለ፡ ብቀጻሊ ናይ ቃላት ውግእን ተቃወምቲ ምሕጋዝን ናይ “ዘሕምቆ ኣለኒ በትረይ ሃበኒ” ዝዓይነቱ ንረጽሚ ዝዕድም ምውጥዋጥን ፈኸራን ምክያድ ኣየቋረጹን።
እዞም ንዓመታት ስልጣን ጨቢጦም ዘለዉ መትሎ መታሉ መራሕቲ፡ ካብ ሓድሕድ ዘይሕሹ፡ ብቅርሕንቲ ዝኸሓኑ ስለዝኾኑ፡ ኣብ መንጎ ህዝቢ ጽልኢ ብምስዋር ዕድመ ስልጣኖም ከምዝዕቀብ ስለዝፈልጡ ባህጊ ሰላም የብሎምን። ከም መራሕቲ፡ ምእንቲ ሞጎጎ ትሕለፍ ኣንጭዋ ኢልካ ንረብሓ ህዝብኻ ሕድገታት ምግባር፡ እቅረ ምብህሃልን ምጽውዋርን ኣይተማህሩን። ምኽንያቱ እቲ ንሶም ዝውልዕዎ ኩናት፡ ንገዛእ ርእሶምን ንስድራቤቶምን ስለዘየረኻኽበሎም ዘይኩርምትኻ ሑጻ ቆርጥመሉ’ዩ። ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ብድኽነት፡ ስእነት ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ሰላምን ክሳቀ እንከሎ፡ እዞም ኣብ ስልጣን ዘለዉ መራሕቲ ኢና ዝብሉ ጉጅለታት ግን፡ ሚልዮናት ዶላር ዝዋግኡ ንብረትን ንግዳዊ ትካላትን ወኒኖም፡ ጥረ ገንዘብ ኣብ ናይ ወጻኢ ባንክታት ብስቱር ኣቀሚጦም፡ ደቆምን ቤተሰቦምን ብረት ካብ ምሕንጋጥ ናጻ ኣውጺኦም ስለዘለዉ፡ ኣብ ከብዲ ጽጉብ ጥሙይ የለን’ዩ ንዓታቶም። ኣብ ክውንነት ንምዝራብ እቲ ኣብ ኢትዮጵያን ካልኦት ጎረባብቲ ሃገራት ዝፍጠር ሰብ ዝሰርሖን ባህርያዊ ሓደጋታትን ቅልውላውን፡ ንህዝቢ ኤርትራ ብኣሉታ ዝጸልዎን ጾር ዘሰክሞን እምበር፡ ሩፍታ ዝህብ፡ ጽቡቅ ኮኑን ንፋሶም ኣይልከየናን ዘብልን ዘመክሕን ኣይኮነን።
ስርዓት ህግደፍ ግን፡ ይዕበ ይንኣስ ኣብ ኢትዮጵያ ዝኽሰት ዕግርግርን ኣበራትን፡ ብምግናን ከሰራስሮን ክወራዘን ይስማዕ። ካብኡ ሓሊፉ ነቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፍጽሞ ዘሎ ተመሳሳሊ ዕንወትን ምግሃስ ሰብኣዊ መሰልን፡ ብፍላጥ ብምርሳዕን ብምጉሳይን ጻድቅ ክመስል ይፍትን። ኣብ ኢትዮጵያ፡ ንይምሰል ድዩ ናይ ብሓቂ፡ ንፍሉይ ወገን ዘገልግል ድዩ ንዝበዝሐ ክፋል፡ ቅዋም፡ ሓጋግን ፈጻምን ኣካል፡ ባይቶ፡ ሕጊ ምርጫ፡ መሰል ምዝራብን ምጽሓፍን ከምኡ’ውን ንመሰልካ ኣብ ቤት ፍርዲ ክትማጎትን ጠበቃ ክትመዝዝን መሰል ኣለካ። ኣብ ኤርትራ፡ ብቅዋምን ሕግን ዝምእዘዝ መንግስቲ የለን። ህዝቢ ኤርትራ ሓሳቡ ብነጻ ክገልጽ፡ ብዛዕባ ኩነታት ሃገሩን ዓመታዊ ባጀቱን ኣይፈልጥን’ዩ። ብዝተፈላለየ ምኽንያት ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ህግደፍ ዝተዳጎኑ ኣሽሓት ኤርትራውያን፡ ብዘይ ፍርድን መሰል ምክልኻልን ንዓመታት ይእሰሩ። ኣብ ቤትካ ዘሎ ግዕዘይ ከየጽረኻ ብዛዕባ ጉዳይ ካልኦት ሃተፍተፍ ምባልን ምውርዛይን ግን ነብስኻ ዘይምፍላጥን ምስሉይነትን’ዩ። ብህዝቡን ሃገሩን ዝግደስ መንግስቲ፡ ሰላምን ምዕባለን ከረጋግጽ እምበር ነገር ክጽሕትርን ሓዊ ክውልዕን ግዚኡ፡ ገንዘቡን ጉልበቱን ከባኽን ኣይግባእን።
ብተመሳሳሊ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ንድኽመታትን ንቅጽናን ስርዓት ህግደፍ፡ እገዳ ማሕበረ ሰብ ዓለም ኣብ ልዕሊ ኤርትራ፡ ዋሕዚ ኤርትራውያን ናብ ስደትን፡ ኢትዮጵያ ዘለዋ ዞባውን ኣህጉራውን ተቀባልነትን ብልጫታትን ብምምዝማዝ፡ ንምሕንጻጽን ይግባኣንን ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ኮሚሽን ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝወሰኖ ቀያዲ ብይን ዘይምቅባልን፡ ዘራያት ስለዝረኸበን ካብ ዕንደራ ኣይቋረጸን። እቲ ብትግራዎት ዝዕብለል ንዓመታት ኣብ ስልጣን ዘሎ መንግስቲ ድማ ፡ ልዕሊ’ቲ ምስ ኤርትራ ዘለዎ ጸገማት ናይ ውሽጡ ቅልውላው ከምዝዓቢ’ውን ካብ ማሕበረ ሰብ ዓለም ክሽፍኖን፡ “ኤርትራ ሰላም ኢትዮጵያ ክትዘርግ ምስ ግብጺ ውዲት ትኣልምን ተቃወምቲ ትሕግዝን ኣላ” ይብል። እዞም ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘለዉ መራሕቲ፡ ድሌትን ረብሓን ክልቲኡ ህዝብታት ዕሽሽ ብምባል ዝፍጽምዎ ዘለዉ ገበን ጠጠው ከብሉ፡ ስቃይ ህዝቢ ክስቆሮም፡ ህልኽ ወጊዶም ንሰላምን ምዕባለን ቀዳምነት ክህቡን ይሕተቱ። ብጽቡቅ፡ ቁጠባዊ ምዕባለን ነባሪ ሰላምን ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝግደሱ፡ ዜጋታት ክልቲኡ ሃገራት ድማ ኣብቲ ልቦና ዘይብሎም መራሕቲ ዝኣጎድዎ ሓዊ ኢዶም ካብ ምሕዋስ ኣቋሪጾም ብዛዕባ ጽባሕን መጻእን ህዝቢ ክልቲኡ ሃገራት ክሓስቡ ይግባእ።
ጽላል፡ ካብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ 3 ለካቲት፡ 2018
Subscribe ASSENNA YouTube to get Radio Assenna shows on time:


text:
ሓለዋ ባሕሪ ኢጣልያ ትማሊ ባሕቲ ነሓሰ ጥራይ ናብ ደቡባዊ ኢጣልያ ይጉዓዙ ንዝነበሩ 1800 ስደተኛታት ከምዘድሓነ ኣገልግሎት ዜና ኣሶስየትድ ፕረስ ኣፍሊጡ።
ሓለዋ ባሕሪ ኢጣልያ ትማሊ ምስ ካልኦት ኣካላት ተወሃሂዱ 16 ስርሒት ብምክያድ’ዩ ነቶም ስደተኛታት ከምዘድሓነ ገሊጹ።
እዚ ከምዚሉ እንከሎ፤ ሓለዋ ባሕሪ ኢጣልያ 411 ስደተኛታት ካብ ገማግም ሊብያ ከምዘድሓነ ገሊጹ። ብመሰረት ሓበሬታ ሓለዋ ባሕሪ ኢጣልያ እቶም ስደተኛታት ኣብ ሰለስተ ንኣሽቱ ጀላቡ ተጻዒኖም ካብ ሊብያ ናብ ደቡባዊ ኢጣልያ የምርሑ ዝነበሩ’ዮም።
እቶም ስደተኛታት 35 ማይልስ ካብ ገማግም ሊብያ ርሒቖም ድሕሪ ምድሓኖም ናብ ኮርሲ ዝተባህለት መርከብ ኢጣልያ ከምዝተሰጋገሩ ኣገልግሎት ዜና ኣሶስየትድ ፕረስ ብተወሳኺ ሓቢሩ።
ኣህጉራዊ ውድብ ስደተኛታት ብወገኑ: ሬሳታት ስደተኛታት ኣብ ገማግም ባሕሪ ከምዝረኸበ ሮይተርስ ኣፍሊጡ።
ኣፈኛ ኣህጉራዊ ውድብ ስደተኛታት ጆኤል ሚልማን ከምዝሓበሮ፤ እዞም ዝተረኽቡ ሬሳታት ካብታ ኣቐዲማ ምጥሓላ ዝተረጋገጸ መርከብ ዘይኮኑ ኣብዚ ቐረባ ግዜ ማለትኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ መዓልታት ምዃኑዩ ኣብ ገማግም ሊብያ ካብ ዝጠሓለት ጃልባ ከምዝኾነ ሓቢሩ።
ንሱ እዚ ሓበሬታ ምስኦም ምትሕብባር ካብ ዝገብሩ ዘለው ሰበስልጣን ሊብያ ከምዝረኸቦ ድማ ኣብ ጀነቭ ስዊዘርናላድ ኣብ ዝገበሮ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣረዲኡ።
ላዕለዋይ በዓል መዚ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ካብ ፈለማ እዚ ዓመት ኣትሒዙ ቁጽሪ ካብ ሰሜናዊ ኣፍሪቃ እናተበገሱ ኤውሮጳ ዝኣተው ስደተኛታት 93,611 ከምዝበጽሐ ኣፍሊጡ።
ኣስታት 3116 ዝበጽሑ ድማ ኣብ ጉዕዞ ዝተሰወሩ ወይድማ ዝሞቱ ከምዝኾኑ ድማ ላዕለዋይ በዓል መዚ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብተወሳኺ ገሊጹ።
ኣብዚ ዓመትዚ ጥራይ ብደረጃ ዓለም 4,027 ስደተኛታት ኣብ ጉዕዞ ሞይቶም ኣለው።
ሰለስተ ርብዒ ናይዚ ኣሃዝ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዘጋጠመ ከምዝኾነ ኣፈኛ ኣህጉራዊ ውድብ ስደተኛታት ጆኤል ሚልማን ኣፍሊጡ። ንሱ ብተወሳኺ እዚ ኣሃዝ እዚ ምስ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ጸብጻብ ሸውዓተ ወርሒ ክወዳደር ከሎ ብ 35 ሚእታዊት ዕቤት ከምዘርኣየ ገሊጹ።


text:
23 ሚያዝያ 2018
ኣምባሳደር ያማማቶ
ኤርትራ፡ ኣብ ሶማል ንዝንቀሳቐስ ጉጅለ አልሻባብ ትድግፍ እያ ብዝብል፥ ውድብ ፀጥታ ሕቡራት ሃገራት ማዕቐብ ካብ ዘንብረላ ኣትሒዙ ምስ አመሪካ ዝነበራ ርክብ ተበላሸዩ ድሕሪ ምጽንሑ'ዩ ሕጂ አምባሳደር ዶናልድ የማማቶ ድሕሪ ዒስራ ዐመት ናብ ኤርትራ ዝበጽሑ ዘለዉ።
እቶም ኣምባሳደር ኣብዚ ናይ ሰለስተ መዓልታት ፃንሒቶም ምስ ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስቲ ከምዝራኸቡን ኣብ ክልተኣዊን ከባብያዊን ጉዳያት ከምዝመኽሩ መግለጺ ሚኒስትር ወፃኢ ጉዳያት አመሪካ የረድእ።
ተቖጻጻሪ ኮሚቴ ሕቡራት ሃገራት፡ ኤርትራ፡ ምስ ኣልቓዒዳ ጥቡቕ ርክብ ኣለዎ ንዘበሃል ኣልሸባብ ከምእድግፍ ዝሕብር ፀብፃብ ድሕሪ ምውፅኡ እዩ ብ2009 ማዕቐብ ተገይሩላ ንኽልተ ግዘ ድማ ተናዊሑ። እንተኾነ መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ክሲ ብምንጻግ እቲ ማዕቐብ ንክለዓል ጎስጓስ ክገብር ፀኒሑ'ዩ። ተቖጻጻሪ ኮሚተ ሕቡራት ሃገራት ከኣ ኣብ ናይ ዓሚ ጸብጻቡ፡ ኤርትራ ንኣልሻባብ ምድጋፋ ጭብጥታት ከምዘይረኸበ ምሕባሩ ዝዝከር እዩ።
ፕረዚደንት ኢሳያስ አፈወርቂ ፥ ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ዘለዋ ጉዳይ ዶባት ዘይምፍትሑ ንመንግስቲ ኣመሪካ ሓላፍነት ከሰኩሙ ጸኒሖም። መንግስቲ ኣመሪካ ብወገኑ፡ ንኤርትራ ብቐጻሊ እዩ ብግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ዝወቕሳን ዝኸሳን።
ኣምባሳደር ነበር ዶናልድ የማማቶ ንኢትዮጵያ እውን ክበጽሑ እንተኾኑ ናይ ኣስመራ ጉዕዞኦም ግን ዝያዳ ኣቓልቦ ስሒቡ ኣሎ።
እቶም በዓል ስልጣን ድሕሪ ኤርትራ ንጉጅለ ልኡኽ ሃገሮም መሪሖም ናብ ክልቲኣዊ ፎረም ዝካየደሉ ጅቡቲ ከምርሑ እዮም። ብድሕሪኡ ከኣ ናብ ኢትዮጵያ ብምኻድ ኣብ ወቕታዊን ካልኦት ዝተፈላለዩ ዓውድታትን ምስ ሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ከዝትዩ ትጽቢት ይግበር። እቶም ኣምባሳደር ቅድም ክብል ጉዳይ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብሰላማዊ መገዲ ንምፍታሕ ሓሳብ ከምዘለዎምን ፃዕሪ ክገብሩ ከምዝጸንሑ ይፍለጥ።


text:
ጽልኣትን አፈጣጥርኡን
ጽልዓት ዝፍጠር ብሰንኪ ሕሱም ስቓይን ውርደትን እዩ ። አበይ ይፍጠር ? አብ ውሽጢ መዓሙቕ ከብዲ። ብኡ ንብኡ መዓንጣ የሕርር።ይድይብ ንልቢ የንድድ። ሰውነት የቃጸል። አፍልቢ ኪዓብስ ይዳናደን ትንፋስ ይቆራርጽ። ስኒ የሀርቅም። ዓይኒ የደፍርስ ይበትዕ ደም የልብስ።ነድሪ ይፈጥር በርቅን ነጎዳን የግዕር ። መዓት አይሒ የዝንብ ዚጋላበጥ ማዕበል ነገር ይፈጥር። አምባጓሮ እሳተ ጎመራ ይትኩስ።
አብ አዝዩ ፈታኒ ኩነት ጽንዓቱ ዚመክን እምነት አለኒ ክብል አይክእልን። ፈጣሪ ይብል ብፍጹምን ምልኡን ልብኹም እመኑ እምበር አብ ገዛእ ርእስኹም ምስትውዓል ብዚምርኮስ ሚዛን ዓቀን ከይከውን።
ንእግዜብሄር ጸሊኤዮ ! ሐሕራይ ገይረ ጸሊኤዮ ! ዝበልናሉ እዋን የለን? መሪር ሓዘን ምስወረደና ብሕሱም ጓሂ ሕርር ኢልና ምስተሃሰና ግዜ ኩነትን ክፉአት ሰባትን ተዘራርዮም ተስፋ ክሳብ ንቆርጽ ክርትምትም አቢሎም ሰባቢሮም ምስ ደርበዩና መዓልትና ጸልማት ገይሮም ሎሚ ዘይናትና ምስገበርዋ ለይትና ድቕድቅ ጸላም ቀይሮም ንጽባሕ ከምዘይነርክባ ገይሮም ዲሂኾም አብ አፍ መቃብር ምሰብጹሑና ሽዑ እንታይ ንብል? ፈጣሪ የለኻን ።
እቲ ዝከፍኤ ዝብሃል ጓህን ሓዘንን ዕሸል ውላድካ ብሃንደብት አብ ዘይግዚኡ ብሞት ምስትስእን እዩ ይብሃል ሐቅነት አለዎ ኢለ ይአምን። ከምዚ ዘአመሰለ ሕሱምን መሪሪን ሓዘን ብዝፈጠሮ ጓሂ ንሰማይ አንቓዕሪሩ ንእግዜብሕኤር ጸሊኤካ ኢሉ ዝወቅስ ወላዲ እንተዘጋጥመካ እንታይ ትብል? እንታይከ ይስምዓካ? ፍርድኻኸ እንታይ ይኸውን? ቢቲ እቲ ወላዲ ኪዛረብ ቢዝሰማዕካ አብ ገዛእ ርእስኻ ምስትውዓል ተመርኪስካ ዲኻ ክትፈርዶ ወይስ ብዓቀን ፍቕሪን ርህራሄ ፈጣሪን ይቅረ ክትብሎ ኢኻ? ንስኻ ዲኻ ወይስ ንሱ ዚያዳ ንፈጣሪ ዘፍቀረን ዝአመነን? ንሱ አብ ገዛእ ርእሱ ምስትውዓል ተመርኪሱ አብ መንጉኡን አብ መንጎ ፈጣሪኡን ዘሎ ርሕቀት ከምዘሎ የስተብህል አሎ? እዚ ብሰንኪ አብ ግዜ ረዚን ፈተና ዝመኸነ እምነቱ ዝተፈጥረ ጌጋ ምዃኑ ግልጺ እዩ። ንሱ ብስቓይ እዩ ተፈቲኑ ንስኻ ግን ብእትሰምዖ ዘለኻ ኢኻ ፍርዲ አብ ምሃብ ፈተና ትወድቕ ዘለኻ። እምበር ብምልኡን ፍጹም ልብን ንእግዜብሔር ንእመን እምበር አብ ገዛ ርእስና ምስትውዓል አይንመርኮስ ንዝብል ዓሙቕ ጥበብን ፍልጠትን ትርጉሙ ምርዳእ ከድልየና እዩ።
ቅድሚ ዚአገረ ንኸቢድ ፈተና ብጽንዓት ክሳብ ዘይሓለፍና እቲ እምነት ደአ አበይ አሎ? እምነት አብ ሚዛን ረዚን ፈተና ወዲቑ ዚያዳ እቲ ዘጋጠመ ፈተና ረዚኑ ክብ ምስ ዝብል እዩ ሐቅነቱን ምልኡነቱን ዚረጋገጽ።
ክንቅይሮ ንዘይንኽእል ኩነት እናኮምሳዕና ማእለያ ስቃይ እንፈጥርን ንቕንዞን ንምንታይ? አብ ከሚዚ ዜመሰለ ትርጉም ዘይርከቦ ኩነት ምስ እንወድቅ ከ እንታይ ክንገብር ንኽእል?
እንታይ ከ ዝግበር አሎ? የግዳስ ነቲ ትርጉም አልቦ ዚመስል ኩነት ተቐቢልና ካብ ውሽጡ ትርጉም ዝህብን ዘለዎን ጉዳይ ክንፈጥር ክንፍትን’ዩ ዝሓይሽ ምጽዓርን ምኸአልንዩ ድማ ካብ ስቓይ ዝጋላግል መኽሰብ ዘኽስበና ።
ንነብሶም ከም ተበዓትን ሓቀኛታትን ክብ አቢሎም ዝርእዩ ሰባት፡ ካልኦት ተጋጊና ኢሎም ንዝበደልዎም ይቕሬታ ክሓቱን ትሕት ኢሎም ንውርደት ኽቕበሉ ምርአይ፡ አዝዩ ባህ የብሎ። ከም ሓደ መትከልን ሚዛን መዐቀኒ ክብረቶም ጌየሮም ድማ ይርእይዎ። እዚ ጽንኩርን ድኹምን ሸንኾም’ዩ ።እንተድአ አብ ቅድሚኦም ልምሉምን ትሑት ኲንካ ንነብስኻ ከም ሓደ ውርደተኛ አምሲልካ አቕሪብካሎም ዚሓተትካዮም ኩሉ ዘበለ ክፍጽሙ ድልዋትዮም።


text:
ኢትዮጵያ ንኢንዳስትርታት ማኒፋክቸሪንግ ቻይና ቐዳምነት ትህብ…
መቐለ ግንቦት 11/2009(ድወት) ኢትዮጵያ ልዑል ፅፈት ንዘለዎም ኢንዳስትሪታት ማኒፋክቸሪንግ ቻይና ቐዳምነት ከምትህብ ቐዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ ገሊፆም።
እዋናዊ ኣንፈት ትኹረት ኢትዮጵያ ናብ ስግግር ኢንዳስትሪ ምግባርን ተወዳዳሪ ዝኾነ መፍረይ ኢንዳስትሪ ምህናፅን ከምዝኾነን ነዚ ድማ ቻይና ቐንዲ ፍልፍል ዓውደ ማኒፋክቸሪንግ ከምዝኾነት ቐዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያም ኣብ ግዝኣት ቻይና ፋጃን ኣብዝተኻየደ መድረኽ ምትሕብባር ኢንቨስትመንት ኢትዮ-ፋጃን ገሊፆም።
ኢትዮጵያ ትሑት ዋጋ ጉልበት፣ ቐረብ ሓይሊ ኤሌክትሪክን መሬትን ከምዘለዋ ዘዘኻኸሩ ኣይተ ሃይለማርያም ሐዚ ይኹን ብቐፃሊ ብሰብ ሃብቲ ቻይና እትምረፅ ሃገር ኾይና ክትቕፅል እያ ኢሎም።
ግዝኣት ፋጃን ብዓውደ ማኒፋክቸሪንግ ብፍላይ ብዓውድታት ጨርቀመርቂ፣ ጡጥን ቆርበትን ከምኡ’ውን ብልምዓትን ምምሕዳር ፓርክታት ኢንዳስትርን ዘለዋ ተሞክሮ ኣዝዩ ኣገዳሲ ምዃኑ ገሊፆም።
ብመሰረት እዚ ድማ ኣብታ ግዝኣት ዝርከቡ ኩባንያታት ኣብ ኢትዮጵያ ፍሉይ ዞባ ቑጠባ ከጣይሹ ኣይተ ሃይለማርያም ሓቲቶም።
ሚኒስትር ድኤታ ቤት ፅሕፈት ጉዳያት ኮሙኒኬሽን መንግስቲ ኣይተ ዛዲግ ኣብርሃ ብወገኖም ቐዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያም ኣብ ፋጃን ዝገበርዎ ዑደት ዓበይቲ ኩባንያታት እታ ግዝኣት ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ዕድል ኢንቨስትመንት ተገንዚቦም ሃብቶም ከውፍሩ ንምትብባዕ ዝዓለመ ከምዝኾነ ገሊፆም።
`
ከም ውፅኢቱ ድማ ምስ ሓለፍቲ ኩባንያታት ግዝኣታት ሻንዶንግን ፋጃንን ዝተኻየደ ኽልቲኣዊ ዘተ ዕውት ምንባሩ ገሊፆም።


text:
ኣብ ኔዘርላንድ ዘሎ ገዛኹም
ካብ ደገ ብምምጻእ ኣብ ኔዘርላንድስ ትነብሩ እንተድኣ ሃሊኹም፡ ክትወሃሃዱ ትደልዩ ትኾኑ ወይ ብመሰረት ሕጊ ክትወሃሃዱ ይግብኣኩም ይኸውን። ምውህሃድ ማለት ብዛዕባ’ታ ሃገር ገለ ነገር ከም ዝፈለጥኩምን ነቲ ቋንቋ ከም ዝተማሃርኩሞን ምርግጋጽ ማለት ኢዩ፡ብኡ መሰረት ድማ ኣብ ኔዘርላንድ ክትሳተፉ ትኽእሉ ኢኹም ማለት ኢዩ። ልክዕ ከም’ዚ ኣብ ገዛኹም ዘለኹም ከም ዝስማዓኩም ዝገብር ቤት-ትምህርትን ኣብኡ ድማ ኣብዚ ሓድሽ ሃገርኩም መንገድኹም ንምፍላጥ ጽቡቕ ሓገዝ እትረኽቡሉን ቤት-ትምህርትን ከድልየኩም ኢዩ። ኣብ ካፓበልታል ዘለው መምህራን ምስ ከም’ዚ ከማኹም ዝኣመሰሉ ሰባት ብዙሕ ተመክሮ ዘለዎምን ንዓኹም ከመይ ገይሮም ብጽቡቅ ከም ዝድግፉኹም ዝፈልጡን’ዮም።
ቋንቋ ንምምሃር ካፓበልታል ሜላ ደልፍት ይጥቀም። ሜላ ደልፍት ቋንቋ ዳች ብቅልጡፍ ንኽትዛረቡ ይምህረኩም፡ ስለ’ዚ ከመይ ጌርኩም ከም እተንብቡ፡ እትጽሕፉን እትሰምዑን ንክትመሃሩ ዝቐለለ ክኾነልኩም ኢዩ። እቲ ካልኣይ ብልጫ ብዛዕባ ሕብረተ-ሰብ ዳች ዝገልጽ ክፋላት ኣብ ኩሎም እንህቦም ትምህርቲ ዝተጠቓለለ ምዃኑ ኢዩ።
ኣብ ካፓበልታል ክንደይ ሳምንታትን፡ ክንደይ ትምህርቲ ኣብ ሰሙንን ክትመሃሩ ከም እትደዩ ባዕልኹም ክትውስኑ ትኽእሉ ኢኹም። ካብቶም 1፡ 2 ወይ 4 ነናይ ፍርቂ-መዓልቲ ትምህርቲ እትመሃሩሎም ናይ 22፡ 42፡ 64 ሳምንታት ስልጠናታት ዝጥዕመኩም ዓይነት ክትመርጹ ትኽእሉ ኢኹም። ካብ ተመክሮና መብዛሕቲኦም ሰባት እቲ ናይ 42 ሳምንታት ትምህርቲ ምስ ዝከታተሉ ነቲ ፈተና ከም ዝሰግርዎ ኣስተውዒልና ኣለና። ኣብኡ ኣብ ሰሙን 2 ነናይ ፍርቂ መዓልቲ ክትከታተሉ ኢኹም።
ብመሰረት እቲ ሕጊ ካብ 1 ጥሪ 2015ዓም ክትውሃሃዱ ግዴታ እንተለኩም ወይ’ውን ዜግነት ክትወሃቡ እንተደሊኹም እሞ ድሕሪ 1 ጥሪ 2015ዓም ክትወሃሃዱ ግዴታ እንተለኩም፡ ነቲ ናይ ክፋል ስልጠና ናይ ምምእዛን ኣብ ዕዳጋ ስራሕ ዳች ክትከታተሉ ግዴታ ኣለኩም። እዚ ክፋል ስልጠና እዚ ኣብ’ቲ እንህቦ ናይ ምውህሃድ ስልጠና ዝተጠቓለለ’ዩ፡ ብተወሳኺ’ውን ኣብ’ቲ NT2 ናይ ሃገራዊ ፈተና ስልጠናታት ውን ኣሎ።
ሕጂ ተመዝገቡ ወይ ንነጻ ሓበሬታዊ ዝርርብ ኣመልክቱ።


text:
ደምዳሚ መግለጺ ጠቕላላ ጉባኤ 2013
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ጠቕላላ ጉባኤኡ 2013 ካብ 17-21 ሚያዝያ 2013 ኣብ ትሕቲ ኩሉ ዓቕምታትና ንመስርሕ ደሞክራስያዊ ለውጢ ይኽተት ዝብል መሪሕ ጭርሖ ኩነታት ኤርትራን ቀርኒ ኣፍሪቓን ኣገዳሲ ምዕባሌታት ኣብ ዘርእየሉ ዘሎ ህሞት ኣብ ርእሰ-ከተማ ኢትዮጵያ ኣዲስ ኣበባ ተጋቢኡ።
ኣብ ሃገራዊ መዳይ፡-
ጠቕላላ ጉባኤ ኤዲኪ ሃገርና ብፍላይ ድማ ብድሕሪ ተረኽቦ 21 ጥሪ 2013 ተሕልፎ ዘላ ምሕቋንን ውድዕነትን ገምጊሙ። ምንቅስቓስ 21 ጥሪ 2013 በቲ ሓደ ወገን ዕምቆት ምሕቋን ናይቲ ስርዓትን ምብትታን ኣካላቱን ከምኡ’ውን ብሰንኪ’ቲ ዝተኸተሎ ኣዕናዊ ፖሊስታት ሃገር በጺሕቶ ዘላ ቁጠባውን ጸጥታውን ቅልውላው ከቓልዕ ከሎ፡ በቲ ካልእ ወገን ከኣ ህዝብን ውጽዕ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራን ብቀዳምነት ደሞክራስያዊ ለውጢ ንምርግጋጽ ዘለዎም ባህግታት ዘንጸባርቕ’ዩ። ጠቕላላ ጉባኤ ንተበግሶ 21 ጥሪ 2013 ረቋሒታት ብሱል ዝኾነ ውድዕነት ንለውጢ ዝፈጠሮ ምዃኑ ብምስትውዓል፡ እቲ ንሓቀኛ ለውጢ ንምውሓስ፡ ኣብ ባይታ ንዕላማታት ኤርትራዊ ሃገራዊ ቃልሲ ብግብሪ ንምትርጉም፡ ትጽቢታት ህዝብና ንሓርነታትን ግስጋሰን ንምርግጋጽ፡ ንጸጥታን ምርግጋእን ናይዚ ዞባ’ዚ ንምስራጽ ዝሳትፍ ስርዓት ንምህናጽ ክካየድ ዝጸንሐን ዘሎን ቃልሲ ኣውንታዊ ሓጋዚ ተራ ከም ዘለዎ ኣረጋገጸ።
ጉባኤ ኣብ ውሽጥን ደገን ዝርከብ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ንሃገራዊ ሓድነታዊ መስርዕ ንምዕዛዝ፡ ከምኡ’ውን ካብ ዘመነ ውልቓዊ ግፍዕታት ብምንጋፍ፡ ደሞክራስያዊ መተካእታ ንምርግጋጽ፡ ኣብ ሰረት ሃገራዊ ሓድነትን ባህግታት ሓርነትን ህዝብና ተሰሊፉ፡ ምስ ቃልሲ ህዝብናን ውጹዕ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራን ደው ብምባል፡ ኣብዚ ሕጂ ሃገርና በጺሓቶ ዘላ ታሪኻዊ ውድዕነት ልዕል ኣተኩሮ ክኸውን ጸዊዑ። ምስዚ ጉዳይ’ዚ ብምዝማድ ድማ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ኣብ ደንበ ተቓውሞ ናቱ መሪሕ ግደ ከምዘለዎ መጠን፡ ነዚ ውድዕነት ብኩሉ ርሕቀቱ ብዕምቆት ብድሕሪ ምግምጋም ልዑል ሃገራዊ ረብሓታት ንምዕዛዝ፡ ፖሎቲካውን ምምሕዳራውን ምምዕርራይ ኣብ ዕማማቱ ኣካይዱ ኣሎ። ካብዚ ሓቅታት’ዚ ብምብጋስ ከኣ ሃገራዊ ባይቶ ሓባራዊ ጽላል ንመብዛሕቱ ፖሎቲካውን በርጌሳውን ብዙሕነት ዝውክል ክሳብ ዝኾነን ኤዲኪ ኣብኡ ዓቢ እጃም ከም ዘለዎን መጠን ምእንቲ ንኩሉ ክፍልታት ንምጥርናፍን ምጉስጓስን ምስቲ ብውሽጢ ዝተበገሰ ምንቅስቓስ ለውጢ ንምትእስሳር ምድግጋፉ ኣገዳሲ ምዃኑ ኣረጋገጸ። ጉባኤ ህዝብና ብሓፈሻ ስደተኛታት ድማ ብፍላይ ዘሕልፍዎ ዘለው ሕሰም፡ ኣብ ህዝብና ዝበጽሕ ዘሎ ሰብኣዊ ንግዲ ብድሕሪ ምኹናን ኣህጉራዊ ማ/ሰብን ዝምልከቶ ትካላቱን ሕጋዊ ሰብኣዊ ግዲኦም ክጻወቱ ጻውዒቱ የቕሪቡ። ንኩሎም ብዕድል ህዝቢ ኤርትራ ዝጣልዑ ዘለዉ ድማ የጠንቒቑ።
ጉባኤ ካብ ዝወሰዶም ኣገደስቲ ውሳኔታት፡-
- 1. ሓድነታዊ ቀጻልነት ኢዲኪ ብምውሓስን ምምዕባሉን ንምስማር ፖሎቲካዊ ሓይልታት ተርኡ ክጻወት ወሲኑ።
- 2. ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ሓባራዊ ጽላል ስለዝኾነ ንሓድነቱ ዓቒቡ ክነጥፍን ክምዕብልን ክድግፍን ምዃኑ ኣረጋጊጹ።
- 3. ስም ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤዲኪ ዝነበረ ፖሎቲካዊ ቤት ጽሕፈት ኤዲኪ ክስመ ወሲኑ።
- 4. ኣብዚ መድረኽ’ዚ መንእሰያትን ደቂ-ኣንስትዮን ኣብ ቃልሲ ዝገብርዎ ዘለዉ ንጥፈታት ብምንኣድ፡ ኣብ ሰፊሕ ናይ ማሕበራት ጽላላት ክጥርነፉ ክድግፍ ምዃኑ ኣረጋገጸ።
- 5. ኣብ ሰደት ኣብ ልዕሊ ዜጋታትና ዝካየድ ዘሎ ሰብኣዊ ንግዲ ብድሕሪ ምኹናን፡ ኣህጉራዊ ማ/ሰብ ዓለም ሕሰም ስደተኛታት ንምቕላል ጻዕርታቱ ከሐይል ጸዊዑ።
- 6. ማእከላይ መሪሕነት ንምውጋድ ኣባልነት ደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ሓርነት ኩናማ ኤርትራ ዝወሰዶ ውሳኔ ኣጽዲቑ።
ኣብ ወጻኢ መዳይ፡-
ጠቕላላ ጉባኤ ኤዲኪ ኣህጉራዊ ማ/ሰብ ዓለምን ዞባዊ ሓይልታትን ኤርትራ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዘለዋ ስትራተጂካዊ ኣቀማምታን ኣብ ቁጠባውን ጸጥታውን መዳይ ዝህልዋ ኣገዳስነትን ብምስትውዓል፡ ኣብ ኤርትራ ንዝስጉም ዘሎ ተረኽቦታትን ምዕባሌታትን ዓቢ ቆላሕታ ክገብርሉ ከምዝግባእ ተገንዚቡ። ስለዚ ጉባኤ ኣህጉራዊ ማ/ሰብ ዓለምን ዞባዊ ሓይልታትን ተርኦም መቓልሕ ትጽቢታት ህዝቢ ኤርትራ ንሰላምን ምርግጋእን ሓርነታትን ንምስማዕ ክኸውን ድማ ጸዊዑ፡፡ ጉዳይ ሰላምን ምርግጋእን ኣብ ክሊ ቀይሕ ባሕሪ ኣገዳሲ ብምዃኑ፡ ንባህግታት ህዝቢ ኤርትራ ዝውክል፡ ምስ ደለይቲ ሰላም ዝኾኑ ጎረብባቱን መላእ ዓለምን ብሰላም ዝነብር፡ ምስ ምህናጽ ደሞክራስያዊ ስርዓት ዝተኣሳሰር ጉዳይ ምዃኑ ብግቡእ ክግንዘቡ ይግባእ።
ከምኡ’ውን ኣህጉራዊ ማ/ሰብ ዓለም ህዝብና ዘሕልፎ ዘሎ ሕሱም መነባብሮ፡ ካብ ስርዓት ህግደፍ ዝበጽሖ ዘሎ ግፍዕታት፡ ግብረ-ሽበራዊ ተግባራት፡ ጅምላዊ ማእሰርትን ኣካላዊ ምጽናትን ብዓቢ ኣገዳስነት ቆላሕታ ክገብረሉ መጸዋዕትኡ ኣቕሪቡ። ማሕበራት ኣህጉራዊ ማ/ሰብ ዓለም በቲ ስርዓት ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝካየድ ዘሎ ጨካን ግህሰታት ኣብ ምቕላዕ ልዑል እጃሙ ክጻወትን እሱራት ሕልና ዋላ’ውን እቶም ብድሕሪ ተረኽቦ 21 ጥሪ 2013 ዝተቐየዱ ክፍትሕ ተጽዕኖታት ክግበረሉ ይጽውዕ። ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት መንግስታት ንግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ዘጻርን ዘጽንዕን ፍሉይ ኣካል ብምምዛዙ ናእድኡ ብድሕሪ ምቕራብ፡ ማ/ሰብ ዓለም ንኤርትራ ክኣቱን ሓላፍነታዊ ተራኡ ክጻወትን ክተሓባበርዎ ይጽውዕ።
ኣብ ውሽጢ ዝርከብ ህዝብና ኣብ ቅድሚ’ቲ ብምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ዝፍጽም ዘሎ ግብረ-ሽበራዊ ተግባራት ንምግጣም ክጸንዕ ጸዊዑ። ደጊሙ’ውን ውጹዕ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ብዘርእዮ ዘሎ ተባዕ ጅግንነታዊ ተራ ናእድኡ እናገለጸ፡ ኣብ ጎኒ መስርዕ ህዝቢ ብምስላፍ፡ ንምቅልጣፍ ውድቀት ስርዓት’ቲ ጸቢብ ጉጅለ ግዲኡ ከዕዝዝ’ውን ጸዊዑ።
ከምኡ’ውን ኣብ ደገ ዝርከብ ህዝብና ለውጢ ንምርግጋጽን ኣብ መድረኽ ነጻነታዊ ተጋድሎን ነዚ ጨካን ስርዓት ብምቕዋምን፡ ሂወት እቶም ጀጋኑ ስውኣትና ዝሓተተ ሃገራዊ ዕላማታት ኣብ ሽቶኡ ንምብጻሕን ዘካይድዎ ዘለዉ ንጡፍ ቃልስታት ክብ ዝበለ ምስጋንኡ የቕርብ።
ኣብ መደምደምታ ድማ፡ ህዝብን መንግስትን ኢትዮጵያ ጉባኤና ንምዕዋት ዝገበርዎ ምትእንጋድን ንፍትሓዊ ቃልሲ ህዝብና ከካይድዎ ዝጸንሑን ዘለዉን ምድግጋፋት ምስጋንኡ ኣቕሪቡ።
ዓወት ንህዝቢ ኤርትራን ጽኑዓት ደቁን!!
ዓወት ንሓድነት ሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጢ!!
ዝኽርን ክብርን ንጀጋኑ ስውኣትና!!
ስዕረትን ውድቀትን ንገባቲ ስርዓት ህግደፍ!!
ጠቕላላ ጉባኤ 2013
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን
22 ሚያዝያ 2013


text:
ፓስፖርት ወጻእተኛ/ፍረምሊንግፓስ
Främlingspass – tigrinska
ንስኻ: ፓስፖርት ዘይብልካ: ኪህልወካውን ተኽእሎ ዘይብልካ: ኣብ ሓድሓደ ኣጋጣምታት ካብ ቤትጽሕፈት ስደተኛታት/ሚግራኹንቨርከት: ፓስፖርት ወጻእተኛ ኪወሃበካ ይኽእል እዩ።
እዚ: ንኣብነት ንኣኻ: ማለት ነቲ ካብ ናይ ሃገርካ ስርዓት መዕቆቢ እትደልን ብሰንኪዚ ድማ ናብቲ ናይ ሃገርካ ስርዓት ተመሊስካ ፓስፖርት ክትሓትት ዘይትኽእልን: ኣብ ሃገር ሽወደን ክትቅመጥ ድማ መንበሪ ፍቓድ እተዋህበካን ይምልከት። በቲ ምስ ስርዓት ሃገርካ ርክብ ዘይብሉ ናይ ዕቝባ ምኽንያት ፍቓድ መንበሪ ተዋሂቡካ እንተ ኾይኑ: ንኣብነት ናይ ሰብኣዊ ክብረት ጸገማት: ተፈጥሮኣዊ መዓት ወይ ኩለንትናዊ ኩነታት ሃገርካ: ምስቲ ናይ ሃገርካ ስርዓት ርክብ ብምግባር ፓስፖርት ክትሓትት ትኽእል ኢኻ።
ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ነቲ ግምገማኡ ኣብቲ ናይ ዕቝባ ውሳነኻ ዘሎ ምኽንያታታ እዩ ዚምስርቶ፡ በዚ ኸኣ ኣብ ነፍስወከፍ ጉዳይ ፍሉይ ምርመራ የካይድ። ናይ ሃገርካ ፓስፖርት ንምርካብ ከቢድን ኣጸጋምን ወይ ክቡርን ብምዃኑ ጥራይ: ፓስፖርት ወጻእተኛ ንኺወሃበካ እኹል ምኽንያት ኣይኮነን።
ከም ፓስፖርት ዘገልግልን ንመገሻ ዘገልግልን ካልእ ሰነዳት ምስ ዚህልወካ ካብ ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርት ኣይወሃበካን እዩ። ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ነቲ ጌና ኣብ ሃገሩ ዘሎ ሰብ ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርት ኣይህቦን እዩ።
ብታሕሳስ 2014 ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ነቶም ብምኽንያት ድሌት ዕቝባ ናይ መንበሪ ፍቓድ እተዋህቦም ሰባት ዚምልከት ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርት: ለውጥታት ገይሩ ነይሩ። ኣቐዲሙ ንብዙሓት ከምዚኦም ዝበሉ ሰባት ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርት ተዋሂቡዎም ነይሩ: ሕጂ ግን ነፍስወከፍ መጠየቕታ ኪምርመር ተባሂሉ ኣሎ። በቲ ምስ ስርዓት ሃገርካ ርክብ ዘይብሉ ናይ ዕቝባ ምኽንያት ናይ መንበሪ ፍቓድ ተዋሂቡካ እንተ ነይሩ: ፓስፖርት ንምርካብ ናብቲ ናይ ሃገርካ በዓልስልጣን ክትከይድ ይግባእ።
ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርት ንምጥያቕ
ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርት እትጥይቕ ነቲ ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርት መጠየቕታ ቍ 190011 ብምምላእን ናብቲ ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ናይ ፍቓድ ኣሃዱን ሒዝካዮ ብምኻድን እዩ። ግን ቅድሚ ናብቲ ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ምኻድካ: ኣቐዲምካ ቆጸራ ሓዝ። ንነፍስወከፍ ሰብ እዩ ቆጽራ እትሕዘሉ። ነፍስወከፍ ሰብ ድማ ነናቱ ፎርም ይመልእ።
ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርት መጠየቕታ: ፎርም ቍ 190011 (ብቛንቋ ሽወደን)
ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርት መጠየቕታ: ፎርም ቍ 191011 (ብቛንቋ እንግሊዝ)
ብዛዕባ ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርት ከመይ ጌርካ ከም ዚምላእ ብተወሳኺ ኣንብብ።
መጠየቕታኻ ንምቕራብ በዚ ዚስዕብ ናይ ኢንተርነት ኣድራሻ ቆጸራ ሓዝ፡ www.migrationsverket.se/book-appointment
ትሕቲ 18 ዓመት ዝዕድመኦም ህጻናት
ትሕቲ 18 ዓመት ዝዕድመኦም ህጻናት ባዕላቶም ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርት ኪሓቱ ኣይከኣልን። እቶም ኣለይቶም ወይ ናበይቶም እዮም ብኣካል ከይዶም ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርት ዚጥይቑሎም።
ክልተ ኣለይቲ ምስ ዚህልዉ: ክልቲኣቶም ነቲ ናይ ትሕቲ 18 ዓመት ዝዕድመኦም ናይ ፍቓድ ፎርም ቍ. 246011 ብምምላእ ምስቲ ናይቲ ህጻን መጠየቕታ ብሓደ ከም ዚቐርብ ይገብሩ።
ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ነቲ ትሕቲ 18 ዓመት ዝዕድመኡ ህጻን ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርት ንምሃብ ዘድሊ ናይ ወላዲ ፍቓድ: ፎርም ቍ 246011 (ብቛንቋ ሽወደን)
ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ነቲ ትሕቲ 18 ዓመት ዝዕድመኡ ህጻን ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርት ንምሃብ ዘድሊ ናይ ወላዲ ፍቓድ: ፎርም ቍ 247011 (ብቛንቋ እንግሊዝ)
ክፍሊት
መብዛሕትኦም ነቲ ዘቕርቡዎ ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርት መጠየቕታ ይኸፍሉሉ እዮም። ነቲ መጠየቕታ ከተቕርቦ ከሎኻ ብካርድ ጌርካ ክፈል: ወይ ከኣ ናይ መኽፈሊ ካርድ ውሰድሞ ጸኒሕካ ክፈል። ቤትጽሕፈት ስደተኛታት: ክሳዕ እትኸፍል ነቲ ጉዳይካ ምስላጥ ኣይጅምርን እዩ።
ምስላጥ ጉዳይ ዚወስዶ ግዜ
ኣብዚ እዋንዚ ናይቲ ናይ ምስላጥ ግዜ ንውሒ ንምፍላጥ ኣብቲ ናይ ቤትጽሕፈት ስደተኛታት መርበብ ሓበሬታ ኣንብብ። እቲ ኣሳላጢ: ዝያዳ ሓበሬታ ምስ ዚሓተካ: ብኣኡ መጠን እቲ ናይ ውሳነ ግዜ ኪናዋሕ ይኽእል እዩ።
እቲ ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ነቲ ጉዳይካ ምስ ኣስለጦ: ነቲ ውሳነ ብፖስታ ጌርና ናብ ገዛኻ ክንልእከልካ ኢና።
ብዛዕባ ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርት ንምስላጥ ክንደይ ከም ዚወስድ ብተወሳኺ ኣንብብ።
ነቲ ”ፓስፖርት-ባዕዳውያን” (främlingspass) ካበይ ትወስዶ
እቲ ”ፓስፖርት-ባዕዳውያን” መጺእካ እትወስዶ፤ ካብታ ምልክታ ዘእቶኻላ ናይ ፍቓድ ቤትጽሕፈት ወይ ናይ ኣገልግሎት-ማእከል እዩ። እንተደኣ ኣብ ካልእ ቦታ ኬድካ ክትወስዶ ከም ዘሎካ ፍሉይ ሓበሬታ ዘይተዋሂቡካ። እንተደኣ ነቲ ”ፓስፖርት-ባዕዳውያን” ኣብ ካልእ ቦታ ክትቅበሎ ትደሊ ኴንካ፤ ኣብቲ ምልክታ እተእትወሉ ጊዜ፤ ነቶም ሰራሕተኛታት ኣቐዲምካ ክትሕብሮም የድልየካ።
ነቲ ”ፓስፖርት-ባዕዳውያን” ክትወስዶ ክትመጽእ ከሎኻ፤ ዘገልግል እዋናዊ ናይ መንነት ወረቐት ሒዝካ ክትመጽእ ይግብኣካ።
ነቲ ”ፓስፖርት-ባዕዳውያን” መጺእካ ንኽትወስዶ ቆጸራ ውሰድ። (እቲ ቆጸራ መውሰዲ ኣገልግሎት፡ ብሽወደንኛን ብእንግሊዝኛን ጥራይ እዩ ዘሎ)።
በቲ ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርት ጌርካ ምግያሽ
ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርት ነቲ ናይ ኤውሮጳዊ ሕብረት ጠለብ ዘማልእ ብምዃኑ: ናብ ኩሉ ሃገራት ክትገሸሉ ትኽእል። ናብ ገለ ሃገራት ግን ቪዛ ከድልየካ እዩ። ስለዚ ቅድሚ ምጋሽካ ነቲ ናይቲ ሃገር ኤምባሲ ተወከሶ።
እተዋህበካ ናይ መንበሪ ፍቓድ ብናይ ዕቍባ ጠለብ እንተ ኾይኑ: ኣብቲ ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርትኻ ናብ ዓድኻ ወይ ናብቲ እተሰጎግካሉ ሃገር ክትገይሽ ከም ዘይትኽእል ተገሊጹ ኣሎ።
ነቲ መንነትካ ከተጠናኽሮ እንተ ዘይክኢልካ: ኣብቲ ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርትኻ መንነትካ ከም ዘይተረጋገጸ ተጻሒፉ ኣሎ: ስለዚ ናብ ገለ ሃገራት ንምጋሽ ጸገም ኪህልወካ እዩ።
ፓስፖርትኻ ዘገልግለሉ ግዜ
ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርት ንሓሙሽተ ዓመታት እዩ ዘገልግል: ኪናዋሕ ድማ ኣይክእልን። እቲ ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርትኻ ምስ ወደቐሞ ካልእ ምስ እትደሊ: ከም ብሓድሽ መጠየቕታ ከተቕርብ ይግባኣካ።
ሓድሽ ናይ ወጻእተኛ ፓስፖርት ምስ እትሓትት: ከም ብሓድሽ ክትሰኣልን ናይ ኣጻብዕካ ኣሸራ ክትህብን ይግባእ: ምኽንያቱ ድማ እቲ ስእልኻን ናይ ኣጻብዕካ ኣሸራን ኣብ ኮምፕዩተርን ኣብቲ ናይ ፓስፖርትኻ ዘሎ ናይ ኮምፕዩተር ቺፕ ደኣ እምበር ኣብቲ ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ስለ ዘይተዓቀበ እዩ።
መጠየቕታኻ ምስ ዚንጸግ
እቲ ንናይ ወጻእተኛ ፓስፖርትኻን ንመንበሪ ፍቓድን ዚምልከት መጠየቕታኻ ብቤትጽሕፈት ስደተኛታት ናይ ምንጻግ ውሳነ ምስ ዚወሃቦ: ይግባይ ክትብል ትኽእል።
ይግባይ ንምባል ኣየናይ ውሳነ ኪልወጠልካ ከም እትደልን ስለምንታይ ነቲ ውሳነ ቅኑዕ ኣይኮነን ትብሎ ከም ዘሎኻን ደብዳበ ብምጽሓፍ ግለጽ። ኣብቲ ደብዳበኻ ብዛዕና ናይ ውልቅኻ ሓበሬታን ናይቲ ጉዳይ ቍጽርን ጸሓፍ: ነቲ ደብዳበ ድማ ባዕልኻ ክታም ኣንብረሉ።
ነቲ ናይ ምንጻግ ውሳነ ምስ ተቐበልካ እንተ ደንጎየ ድሕሪ ሰለስተ ሰሙን ይግባይካ ናብ ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ከም ዚቐርብ ግበር።
ካልእ ሰብ ይግባይ ኪብለልካ እንተ ደሊኻ ነቲ ሰብ ብቑዕ ናይ ውክልና ስልጣን ክትህቦ ይግባእ።


text:
መቐለ ጥቅምቲ 17/2010(ድወት) ፕሮፌሰር ፎትየን ኣባይ ሽልማት ብልፅቲ ተመራማሪት ኣፍሪካ ረኺበን።
እተን ፕሮፌሰር ኣብ ዋና ከተማ ማላዊ ሊሎንጌዌይ ይካየድ ኣብ ዘሎ ዓመታዊ ኣኼባ ፎረም ዞባዊ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ኣብ ህንፀት ዓቕሚ ዓውዲ ሕርሻ (ሩፎረም) እየን ተሸላሚት ኾይነን።
ፕሮፌሰር ፎቴን ኣባይ ኣብ ምምሕያሽ ዘራእቲ እቲ ዓውዲ ብርክት ዝበሉ ምርምራት እናካየዳ ዝመፃ ኾይነን ዓለምለኻዊ ኣፍልጦ ክረኽባሎም ዝኽእሉ ዕውታት ስራሕቲ ምርምር ኣወፊየን እየን።
ካብዚ ብዝሰገረ ኣብ 2014ዓ.ም.ፈረንጂ ኣብ ሳይንስን ቴክኖሎጅን ብዘመዝገብኦ ብሉፅ ዓወት ተሸላሚት ሽልማት ኩዋሜ ንኩርማህ ሕብረት ኣፍሪካ ከምዝኾና ይፍለጥ።
ኣብዚ ሐዚ እዋን ድማ እተን ፕሮፌሰር ብዘካይድኦም ስራሕቲ ኣገልግሎት ማሕበረሰብ፣ መፅናዕቲ፣ ህንፀት ዓቕሚ ማሕበረሰብን ካልኦትን ብዝገበርኦ ኣበርክቶ ብልፅቲ ተመራማሪት ብዝብል ዘፈር ኣህጉራዊ ሽልማት ረኺበን ኣለዋ ክብሉ ዳይሬክተር ዓለምለኻዊ ጉዳያት ዩኒቨርሲቲ መቐለ ኣይተ ጎይተኦም ተገኝ ንድምፂ ወያነ ትግራይ ሓቢሮም።
ዞባዊ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ኣብ ህንፀት ዓቕሚ ዓውዲ ሕርሻ (ሩፎረም) ኣብ 2004ዓ.ም.ፈረንጂ ዝተጣየሸ እንትኾን 66 ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ኣፍሪካ ብምሕቋፍ ምስ 26 ሃገራት ብምትሕብባር አብ ምስራሕ ይርከብ።
እዚ ሩፎረም ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ዓቕምን ቑጠባዊ ተጠቃምነትን ሓረስቶት ኣብ ምርግጋፅ ክሰርሓ ሳይንሳዊ ሓገዛት ዝገብር ኾይኑ ዘላቒ ዝኾነ ኹለመዳያዊ ለውጢ ኣብ ምምፃእ ትኹረት ይገብር።
ኣብዚ ኣህጉራዊ ጥምረት ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ካብ ኢትዮጵያ ዩኒቨርሲታት መቐለ፣ ጅማን ሃሮማያን ጥራሕ እዮም ኣባላት።
ኣብዚ ዓመት ኣብ ማላዊ ኣብ ዝተኻየደ መበል 13 ጉባኤኡ ድማ ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ምኽትል ፕረዝደንት ቤት ፅሕፈት ምርምርን ማሕበረሰባዊ ኣገልግሎትን ፕሮፌሰር ፎቴን ኣባይ ሸሊሙ ኣሎ።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 61 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 06 August 2017
ንኣድማዒ ስራሕ፡ ቅኑዕ ተበግሶን ግብራዊ ንጥፈትን
ኣበይ ብዘየገድስ ኩሉ ሰብ ኣብ ዝተዋፈረሉ ዓውድታት ስራሕ ኣድማዒ ወይ ውጽኢታዊ ክኸውን ከም ዝደሊ ዘተሓታት ኣይኮነን። እንተኾነ ግን ኣብ ዝኣተኻዮ ስራሕ ውጽኢታዊ ወይ ኣድማዒ ክትከውን ብጸሎት፣ ብምህለላ፣ ብሰናይ ድሌትን ምንዮትን ዝሳኻዕ ኣይኮነን። ሰናይ ድሌትን ሚኒዮትን ጽቡቕ’ዩ። ጸሎትን ምህልላውን’ውን ሃይማኖትና ዝእዝዞ በብእምነትና ክንፍጽሞ ዘለና መንፈሳዊ ግዴታ ምዃኑ ኣየከራኸርን። ግን ኣበይ ኮይንካ እንታይ እናገበርካ ኢኻ ጽቡቕ ትደልን ሰሰናዩ ትምነን? እንታይ ወጢንካ እንታይ እናገበርካ ኢኻ ፈጣሪ ሓግዘኒ ኣዐውተኒ ኢልካ ትልምኖ፡ ተጸሉትን ትምህለልን? ትወፍረሉ ዓይነት ስራሕ ነጺርካ፡ ናይ ስራሕ ውጥን ስኢልካ፡ ናይ ተግባር መደባት’ውን ኣውጽኢካ ኣብ ስራሕ እናተዋሳእካ እንተደኣ ኮይኑ ድግፉን ይበል ዘብልን’ዩ። ውጥን ስራሕ የብልካ፣ ናይ ተግባር መደባት ብግዜ፣ ብጉልበት፣ ብገንዘብ ብፍልጠት ከይለካዕካን ኣብ’ቲ ስራሕ ከይተዋፈርካን ጽቡቕ ምምናይ፡ ጸሎት ምግባር ግን ነብሰ ምትላል’ዩ። ጥዑይ ሰብን እዝግን ዘይቅበልዎ መኻን ሕልሚ’ዩ።
ድኽነት፣ መሃይምነት፡ ድሕረት፡ ፖለቲካዊ ጭቆና፡ ወጢንካ ብተግባር ወፊርካ ረሃጽ ኣፍሲስካ’ዩ ዝሰዓር። ሰናይ ሚኒዮት፡ ጸሎትን ምህለላን ከኣ እናሰራሕካ’ዩ። ቅዱሳን መጻሕቲ ከም ዝብልዎ’ውን ተስእ ስራሕ ጀምር’ሞ ንስራሕካ እግዝኣብሄር ክባርኸልካ’ዩ ኢዮም ዝብሉ። ብድቁስካ ብጸሎተ ምህለላ ሚኒዮትካ ክሳኻዕ’ዩ ዝብል ዋላ ሓደ’ኳ የለን። ስለዚ ንኣድማዒ ስራሕ መጀመርያ ብሓሳብ ደረጃ ውጥን ምውጻእ፡ ቅኑዕ ተበግሶ ምውሳድ፡ ብግባሪ ከኣ ምንጣፍ የድሊ።
ማሕበር ረድኤትን ምዕባለ ኤርትራ ንኤርትራውያን ስደተኛታትን ካልኦት ብህግደፍ ዝተገፍዑ ዝተረስዑ ወገናትን ጸገማቶም ኣብ ምቕራፍ ገለ ከበርክት ኣለኒ ኢላ ዝተበግሰት ገና ብዙሕ ኩለ-መዳያዊ ደገፋት ዘድሊያ ሓዳሽ ማሕበር’ያ። ብሓቂ ኤርትራዊ ጸገማት ኣብ ምቅላል ናተይ ኣወንታዊ ተራ ክጻወት ኣለኒ ኢላ ቅንዕና ሒዛ፡ ኣብ ለገሳት ኤርትራውያንን ኣዕሩኽ ኤርትራውያንን ተኣማሚና፡ ብውፉያት ኣባላት ተመሪሓ ስለ ዝተበግሰት ግን፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ነቲ ሓሳብ ኣብ ተግባር ብምትርጓም ኣወንታዊ ውጽኢት ከተርኢ ጀሚራ። ኤርትራዊ ጸገማት ሰፊሕ፡ ደገፍ ዘድልዮም ወገናት ብዙሓት፡ ገና ደልዲላ ዘይረገጸት ቁጠባዊ ምንጫ ካብ ወፈያ ግዱሳት ዝገበረት ማሕበር ከም ምዃና መጠን፡ ካብ’ቶም ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ዝርከቡ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ዝተፈላለየ ማሕበራዊ ጸገማት ዘለዎም ወገናት፡ ብዕድመ ኣብ ዝደፍኡ ሽማግለታት፣ ደቂ-ኣንስትዮ፣ ብሕማምን ብኲናት ኣካሎም ዝጎደሎ ወገናት፣ ኣላዪ ዘይብሎም ትሕቲ ዕድመ ህጻናትን ትኹረት ብምግባር ብዓቕማ ብገንዘብን ብዓይነትን ከተበርክት ጸኒሓን ገና’ውን ተበርክት ኣላን።
ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ዝርከቡ ደጋፊ ዘይብሎም ወገናት ኣብ ምሕጋዝ ጥራሕ ከይተሓጽረት፡ ብሰንኪ’ቲ ብዜጋታትን ህዝብታትን ኤርትራ ዘይኮነ፡ ብግኡዝ መሬት ኤርትራ፣ ብኩሉ ዶባትን ወሰናስንን ኤርትራ ዘይኮነ፡ ብቑሸት ባድመ ከም ዝግደስ፡ ልኡላውነት እናበለ ዝቑዝም ከደናግር ዝፍትን ጉጅለ ህግደፍ፡ መረበትኩም ገዲፍኩም ናብ ጋሽ-ባርካ ትኸዱ ወይ ድማ ባዕልኹም ትፈልጡ ብዝብል ፍጹም ሓላፍነት ዘጎደሎ ውሳነ፡ ብመደብ ን ከቢድ ጸገም ክቃልዑ ዝፈረዶም ነበርቲ ዓድታት ክኒን ቅኒቶ ካብ ዘለዎም ብዙሕ ዝዓይነቱ ጸገማት፡ ኣብ ክልተ መሰረታዊ ነገራት ማለት ህጻናት ዝመሃርሉ ቤት ትምህርትን ህዝቢ ኣብ ቀረባኡ ጽሩይ ማይ ዝረኽበሉ ዕድላት ኣብ ምፍጣርን መደብ ሒዛ ክትነጥፍ ጀሚራ። እቲ ኣብ’ተን ዓድታት ዘሎ ጸገም ናብ ኤርትራውያን፣ ኣዕሩኽ ኤርትራውያንን ሰብኣውነት ዝስመዖም ወገናት ክበጽሕ ተረባሪባ። ኣብ ደምበ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ዝርከባ መራኸቢ ብዙሓን ኤርትራውያንን’ውን ነቲ ጸገም ተረዲአን ኣብ ምቅላሕ ነናተን ኣወንታዊ ግደ ኣበርኪተን።
ስለዚ ከኣ ኣባላት ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ፣ ኣብ ስደት ዝርከቡ ተወለድቲ እተን ዓድታት፣ ግዱሳት ኤርትራውያን፣ ኣዕሩኽ ኤርትራውያን፣ ሰብኣዊ ተደናጋጽነት ዘለዎም ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራትን በብዓቕሞም ብዘወፈይዎ ገንዘባዊ ደገፍ፡ መበገሲ ዝኸውን ህንጻ ቤት ትምህርቲ ተሰሪሑ፡ ህጻናት ትምህርቲ ጀሚሮም ንመበል ካልኣይ ዓመት መዕጸዊ በዓል ክጽንብሉ በቒዖም። ኣዝዩ ርሑቕ ቦታ ተጓዒዙ ጽሬቱ ዘይተሓለወ ማይ ዝሰቲ ዝነበረ ህዝቢ ኣብ’ዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመተ 2017 ኣብ ማእከል እንተን ዓድታት ብክኢላታት መጽናዕቲ ተገይሩ፡ ዓባይ ኣብ ኩዕታ ማይ ተገልግል ማሽን ብምክራይ ብዝተገብረ ጻዕሪ፡ ጽሩይ ማይ ክሰትዩ ጀሚሮም ኣለው። መዕጸዊ ካልኣይ ዓመት ናይ ተመሃሮን ጽሩይ ማይ ዝረኸብሉ ኣጋጣምን ምኽንያት ብምግባር ከኣ፡ ብ23 ሓምለ 2017 ኣብ ክኒን ብ25 ሓምለ 2017 ከኣ ኣብ ቅኒቶ ሽሻየ ማይ ኣዳልዮም፡ ብታሕጓስ ጸንቢሎም ውዒሎም። ንማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ፡ ንቀንዲ ተዋሳኢ ናይ’ቲ ሰናይ ተግባር ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎ፡ ንኹሎም ብገንዘብ፣ ብመራኸቢ ብዙሓን ብሞራል፣ ብፍልጠት ደገፍ ብምግባር፡ ነዚ ዘብቅዕዎም ግዱሳት ወከናትን ድማ ብልቢ ኣመስጊኖም። ብርግጽ ጸገም ኤርትራውያን ስደተኛታት ኮነ ህዝቢ ዓድታት ክኒን ቅኒቶ ብዙሕን ዝተሓላለኸን ብምዃኑ ብቐሊል ዝፍትስሕ ኣይኮነን፡ ገና ሓያል ዝተወሃሃደ ጻዕሪ ዝሓትት’ዩ። ይኹን ግን፡ ውዕሎ ማሕበር ረድአትን ምዕባለን ኤርትራ ከም ማሕበር ኮነ ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎ ድማ ከም ሰብ ልዕሊ ንጽጉማት ወገናት ምሕጋዝ ዘበርክትዎ ዘለዎ ኣወንታዊ ኣስተዋጽኦ፡ ዝኾነ ጸገም ቅኑዕ ተበግሶን ግብራዊ ንጥፈትን ተወፋይነትን እንተሎ ዘይከኣል ነገር ከምዘየለ ዓቢ ትምህርቲ ዝተረኽበሉ ኣብነታዊ ሰብኣዊ ተግባር’ዩ። ስለዚ ኣብ ኩሉን ብኹሉን ኣድማዒ ወይ ውጽኢታዊ ስራሕ ንምስራሕ፡ ቅኑዕ ተበግሶን ግብራዊ ንጥፈትን።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 31-07-2017
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ኣባላት ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ፡ ካብ ፈጠራዊ ፕሮፖጋንዳዊ ጎስጓስ ህግደፍ ብንቕሓት ክጥንቀቑ ከም ዝግባእ ተገሊጹ።
ጉጅለ ህግደፍ ናተይ ዝብሎ ካብ ግዳማዊ ኢድ ምትእትታው ዝጸረየ ህዝባዊ ፖለቲካዊ ምትከል ስለዘይብሉን፡ ሕሉፍ ስሰዐ ስልጣንን ነዋትን ስለ ዘለዎን ወትሩ ህዝቢ ኣንጻሩ ከይለዓል ኣንፈቱ ዘስሕት ዘየመሰረታዊ ነገራት ፈብሪኹ፡ ዕሱባት ኣዋፊሩ ፖለቲካዊ ደሮና ናይ ምፍጣር ልምዲ ስለዘለዎ፡ ኣንጻር መልኪ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ብዝተወደበን ዘይተወደበን መልከዓት ኣብ ቃልሲ ዝርከቡ ወገናት፡ ብናቶም ፖለቲካዊ መስመርን መደብን ጥራሕ ክምርሑ ከም ዝግባእ ገለ ኤርትራውያን ሓቢሮም።
መንግስቲ ኢሳያስ ኣንጻር ነጻነት ኤርትራ ዝኾኑ እስላማዊ (ጀሃድ) ምንቅስቓሳት፣ ብዶብን ባድመን፣ ብኣመሪካን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ተዘሪና፡ ብሰንደቕ ዕላማን ስውኣትን ...ዘየለ ነገር ባዕሉ ምሂዙ ንገለ ግሩሃት ከደናገር ዝፈተነሉ ብምዝካር፡ ሕጂ ድማ እነሆ ምስ ኢትዮጵያ ሓድነት’ዶ፣ ኮንፈደረሽን’ዶ ፈደሬሽን’ዶ ዝብል መሀውተቲ ዝኾነ ነጥብታት ደርብዩ ኣብ ፓልቶካት የዳኽር ኣሎ። ስለዚ ህዝቢ ካብ ተመክሮኡ ትምህርቲ ወሲዱ ካብ’ዚ ሕሱር ፕሮፖጋንዳ ብንቕሓትን ትብዓትን ክድሕን ከም ዝግባእ ምኽሪ ለጊሶም።
ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ከም ዝዓቢ ተሓቢሩ።
ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ቅድሚ 1991 ይኹን ድሕሪኡ፡ ኣብ መንጎ ፖለቲካዊ ውድባትን ተኸተልተን ገዛኢ ቦታ ሒዙ ዘሎ፡ እቲ ክኸውን ዝነበሮ ፖለቲካዊ ስነ-ሓሳባዊ ፍልልይ መሰረት ዝገበረ ውድድር ወይ ናይ ኣረኣእያ ፍሕፍሕፍ ዘይኮነ፡ ውድባዊ ታሪኻዊ ድሕረ ባይታ፡ ሃይማኖታዊ፣ ኣውራጃውን ከባብያውነትን ስምዒታት ምዃኑ፡ ብዝተፈላለዩ ኣርእስታት ኣብ ዌብ ሳይታት ርእይቶኡ ብምክፋል ብዘይምስልካይ ሃገራዊ ግቡኡ ዘበርክት ዘሎ ኣቶ ፍሳሃ ናይር ሓቢሩ።
ኣቶ ፍሳሃ፡ ቀንዲ በዚ ድሑር ስምዒታት ፖለቲካዊ ኣንፈት ዘዛብዕን ህዝቢ ዝፈላልን ዘሎ ጉጅለ ህግደፍ ምዃኑ ገሊጹ፡ ኣብ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ዘሎ ንጹርነት ዝጎደሎ ዘይመትከላዊ ዝምድናታትን ብስትራተጂን ስልትን ዘይምምራሕን ኣብ’ቲ ተፈጢሩ ዘሎ ዝሩግ ፖለቲካዊ ኩነታት ናቱ እጃም ዘለዎ’ዩ ኢሉ።
ኤርትራ ዝተፈላለየ ቋንቋ፣ ባህሊ፣ ሃይማኖት፣ መበቆል፡ ታሪኽ ዘለዎም ህዝብታት ዝሓቖፈት ሕብረ ብሄራዊት ሃገር’ያ፡ ይኹን ግን ኣብ ክንዲ ብሃይማኖት ብኣውራጃ ከባቢ ምዝራብን ምጭናውን ብፖለቲካዊ ስነ-ሓሳብ ብሃገራዊ ራእይ ተወዲብካ፡ ጸላእን ፈታውን ተነጺሩ ንምቃላስ ብከምቲ ዝድለ ስለዘይተበቕዐ’ዩ እዚ ንሓልፎ ዘለና ቅልውላው ክመጽእ ክኢሉ። ካብዚ ንምውጻእን ብሓድሽ ኣተሓሳስባ ናብ ሓድሽ ስርዓት ንምስግጋርን፡ ካብ ሕሉፍ እስላማዊ ኣኽራርነትን ሕሉፍ የማናዊ ፖለቲካዊ ትምክሕትን ነጻ ዝኾነ ፖለቲካዊ መንነት ወኒንካ ምቅላስ እቲ እንኮ መፍትሒ’ዩ ክብል ኣብ ጽሕፉ ሓቢሩ።
ኣብ ኤርትራ ኣብ ዕደና ተዋፊሩ ዝርከብ ካናዳዊ ኩባኒያ ኔቭሰን ኣብ’ውሽጢ 4 ኣዋርሕ ካብ ቢሻ 71.6 ሚልዮን ፓውድን ሓጺን ኣፍርዩ ተባሂሉ።
ኩባኒያ ኔብሰን ዓመተ 2018 ካብ ዝኣቱ ኣብ ዘሎ 4 ኣዋርሕ ጥራሕ 71.6 ሚልዮን ፓውንድ ሓጺንን 8.9 ሚልዮን ነሓሰን ብምፍራይ፡ 150 ሚሊዮን ዶላር ኣታዊ ከም ዝረኸበ፡ ብሓደ ግንቦት 2018 ኣብ ዘውጸኦ ጸብጻብ ከም ዘረጋገጸን ረድዮ ኤረና ብ3 ግንቦት 2018 ጸብጺባ።
መንግስቲ ህግደፍ ካብ’ዚ ክቡር መዓድናት ዝረኽቦ እቶታት ክንደይ ከም ዝኾነ፡ ኣብ ምንታይ መዓላ ከም ዝወዓለ ነቲ በዓል ቤት ዝኾነ ህዝቢ ኤርትራ ከይሓበረ ከም ቃሕታኡ የመሓድሮ ምህላው ገሊጻ።
ብካልእ ዜና፡ ፍልይቲ ልእኽቲ ውድቡ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ዝኾነት፡ ወ/ሮ ሺላ ቢ ኪታሩት ብምኽንያት ብ3 ግንቦት 2018 ተኸቢሩ ዝወዓለ ኣህጉራዊ መዓልቲ ነጻ ፕሬስ ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፡ መንግስቲ ኤርትራ ዝዛረቦን መርተዖ ኢሉ ዘቕርቦን ኣብ ባይታ ዘየለን ሓቅነት ዝጎደሎ’ዩ ክትብል ሓቢራ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 07-05-2018


text:
ፕሮግራም መግቢ ዓለም ብሰንኪ ኣብ ዝተፈላለዩ ክፋላት ዓለም ዝረአ ዘሎ ልዑል ምዝንባል ሰባት: ኣብ ዓመተ 2017 ንዘጋጠመ ሓደጋ ጥምየት ብግቡእ ንምብዳህ ከምዘይተኻእለ ሓቢሩ ።
በመሰረት ጸብጻብ እቲ ትካል ካብ 815 ሚልዮን ሓደጋ ጥምየት ዘንጸላለዎም ሰባት 489 ሚልዮን ግጭት ኣብ ዘለዎ ቦታ ዝርኸቡ ምዃኖም ይገልጽ።
ኣብዚ ዓመት'ዚ ሓደጋ ጥምየትን ዝያዳ ዝተራእየለን ኣርባዕተ ሃገራት ምዃነን ዝሓበረ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ልዑል ሰብኣዊ ሓገዝ ንኩነታት እዘን ሃገራት እንተመሓየሾ'ዃ እቲ ሓደጋ ዳግማይ ኣብ ካልእ ከባቢታት ክረአ ይኽእል'ዩ ዝብል ስግኣት ከምዘሎ ኣይሓብኣን።
ፕሮግራም መግቢ ዓለም ክሳብ ሕጂ 6.8 ሚልዮን ዶላር ናይ ገንዘብ ሓገዝ ካብ ሃገራት ኣሜሪካ:ሕብረት ኣውሮጳ:ጀርመን: ብሪጣንያ: ካናዳ: ጃፓንን ሕቡራት ሃገራትን እንተረኸበ ብሰንኪ ዝርጋሓ እቲ ሓደጋን ኣብ ከም የመን: ዲሞክራቲክ ሪፖብሊክ ኮንጎ: ኬንያ: ኢትዮጵያን ኡጋንዳን ዘሎ ኩነታት እቲ ትካል መጠን ሓገዝ ከጉድል ከምዘገደዶ ይገልጽ ።
እቲ ትካል ብተወሳኺ ኣብዚ ሓድሽ ዝጅመር ዓመተ 2018 ስርሑ ብግቡእ ንምስራሕ ተወሳኺ ሓገዝ: ናብቲ ቦታ ሓደጋ ንምብጻሕ ምኽኣልን ብፍላይ ድማ ሰላም ከምዘድልይ ገሊጹ።


text:
ኣል-ሸባብ ምስ ናይ ኣል-ቃይዳ ዓለማዊ መርበብ ግብረ ሽበራ ምፅምባሩ ብወግዒ ኣዊጁ።
እዚ ዝኸውን ዘሎ ካብ ብዙሓት ሃገራት ብዝተዋፅኡ ሓይልታት ኣብ ውሽጢ ሱማሊያ ይፍኖ ብዘሎ መጥቓዕቲ ተኸታታሊ ስዕረት የጋጥሞ ኣብ ዘለሉ እዋን እዩ።
ገለ ተንተንቲ እዚ ሓዱሽ ምዕባለ ክልቲኦም ጉጅለታት ኣብቲ ዞባ ንዝፍፅምዎ ስርሒት ሽበራ ዘጠናኽር እዩ ይብሉ።
መራሒ ኣል-ቃይዳ ኣይማን ኣል-ዘዋህሪ ዘመሓላለፎ ናይ 15 ደቓይቕ ናይ ቪዲዮ መልእኽቲ ኣል-ሸባብ ኣንፃር ናይ ፅዮናዊያን ናይ ሃይማኖት ዅናት ዝበሎ ወፍሪ ንምክያድ ምስ ናይ ኣል-ቃይዳ ጂሃዲስት ምንቅስቓስ ተፀንቢሩ’ሎ ክብል ገሊፁ።
ኣብ ናይሮቢ ዝመደብሩ ሳውዝሊንክ ኮንሳልታን ዝተብሃለ ትካል ዝሰርሑ ሶማልያዊ ተንታኒ ኣብዲዋሃብ ሸኽ ኣብዲ ሳመድ እቲ እወጃ ንኣል-ሸባብ ጥራሕ ከይኮነስ ንኣል-ቃይዳ’ውን ዘጠናኽር እዩ ይብሉ።
ክልቲኦም ወገናት ባይታ ይስእኑ ስለዘለው እቲ ስጉምቲ ነን ሕድ ሕዶም ዳግም ከጠናኽሮም እዩ ኢሎም እቶም ተንታኒ ብምውሳኽ።
ምንስቴር ሓበሬታን ቴሌኮምኒከሽንን ዝኾኑ ዓብዱልካዲር መሓመድ ንናይ ሶማል ሃገራዊ ኣገልግሎት ዜና ሎማዕንቲ ዓርቢ ኣብዝልኣኽዎ መግለፂ ‘’እዚ ንዓን ሓድሽ ኣይኮነን፡ሓደን ተምሳሰልትን ከምዝነበሩ ንፍልጥ ኢና።መራሕቲ ኣል-ሸባብ ተኸፊሉዎም ዝንቀሳቐሱን ልኡዃትን ንንፁሃን ሙስሊማት ዝቐትል ዘይእስላማዊ ተግባር ናይ ዝፍፅም ወኪላት ኣል-ቃይዳን እዮም ኢሎም’’ እቶም ምንስቴር ብምውሳኽ።
መንግስቲ ሶማል ኣል-ሸባብ ናይ ሱማሊያ እስላማዊ ውድብ እዩ ዝብል መተዓሻሸዊ ምስሊ ብናይ ባዕሉ ቃላት ምእዋጁ ንመንግስቲ ዘሕጎሰ እዩ ኢሎም እቶም ምስቴር።ዓለምለኸ ማሕበረሰብ ኣንፃር ኣብ ሶማል ዝርከብ ኣል-ቃይዳ ዝካየድ ግጥም ክሓብሩ ፀዊዖም።
ኬንያዊ ፖለቲካዊ ፀሓፊ ባራክ ሙሉካ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃቦ ቃል ኣብ ባይታ ዋላ ሓደ ዝተለወጠ ነገር ስለዘየለ ኣብቲ ዞባ ኣንፃር ሽበራ ኣብ ዝግበር ውግእ ዓለም-ለኻዊ ምትእትታው ንኽህሊ ፀዊዑ።
ኣብዲ ሳመድ ብምውሳኽ ኣል-ሸባብ ብዛዕባ ምንቅስቓሱ ንመራሒ ኣል-ቃይዳ ኣይማን ኣል-ዘዋህሪ ሪፖርት ስለዝገብር ብኡ ኣቢሉ እቲ ወጥረትን ኣብቲ ጉጅለ ዝጠመቱ ፖለቲካዊ መጠንቀቕታን ከምዝቃለል ሓቢሮም።
ኣሕመደ ኣብዲ ጎዳኔ ላዕለዋይ መራሒ እቲ ጉጅለ ከምዝኾነ ዝእመነሉ ኣዛዚ ኣል-ሸባብ እዩ።
ኣል-ሸባብ ናይ ቀቢላታት ሚሊሽያን ዝኽፈሎም ተዋጋእትን ሕውስዋስ እዩ።እቲ ጉጅለ ኣማእቲ ወፃእተኛታት ተዋጋእቲ’ውን ኣለዎ።
ምዕራባዊያን ሰበስልጣን ስለያ ተወጋእቲ ኣል-ቃይዳ ኣብ ኣል-ሸባብ መፅለሊ ረኺቦም እዮም ክብሉ ንዓመታት ክገልፁ ፀኒሖም እዮም።ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጥሪ ብናይ ዩናይትድ ስቴትስ ሰብኣልቦ ነፈርቲ ወይ ድሮን ናይ ብሪታኒያ ፓስፖርት ዝሓዘ ቢላል ኣል-በርጃዊ ተቐቲሉ።ኣል-በርጃዊ ኣብ 1998 ኣ/ፈ ኣብ ናይሮብን ዳርኤሰላምን ኣብ ኤምባሲታት ዩናይትድ ስቴትስ ዝተፈፀሙ ደማዊ መጥቓዕቲ ቁልፊ ተራ ከምዝነበሮ ምስ ዝእመነሉ ናይ ምብራቕ ኣፍሪካ መራሒ ኣል-ቃይዳ ዝነበረ ፋዙል ዓብዱላህ መሓመድ ናይ ቀረባ ምትእስሳር ዝነበሮ እዩ።
መሓመድ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሰነ ኣብ ሞቓድሾ ብወታደራት ሱማሊያ እዩ ተቐቲሉ።
ናይዞም ክልተ ናይ ኣል-ቃይዳ ላዕለዎት መራሕቲ ሞት መራሕቲ ኣል-ሸባብ እቲ ሓደ ነቲ ኻሊእ ንምዕራባዊያን ትካላት ስለያ ትስልሉ ኣለኹም ክብሉ ነንሕድ ሕዶም ንኽካሰሱ ብምግባር ንኽከፋፈሉ ገይሩዎም እዩ።


text:
ንስራሕቲ ፅሬትን ፅባቐን 6ሚልዮን ቅርሺ ተመዲቡ…
መቐለ መጋቢት 10/2009(ድወት) ንስራሕቲ ፅሬትን ፅባቐን ልዕሊ 6ሚልዮን ቅርሺ በጀት ሒዙ ይነጥፍ ምህላዉ ከይዲ ስራሕ ፅሬትን ፅባቐን ከተማ ውቅሮ ኣፍሊጡ።
ኣተሓባባሪ ከይዲ ስራሕ ፅሬትን ፅባቐን ከተማ ውቅሮ ኣይተ ኣማኒኤል ደስታ ከምዝገለፅዎ ኣብዚ ዓመት ንስራሕቲ ሓምለዋይ ኸባቢ ልዑል ትኹረት ብምሃብ ምስ ኮሚቴ ልምዓት እታ ከተማን ገበርቲ ሰናይ ትካላትን ብምትሕብባር ፅሬትን ፅባቐን እታ ከተማ ኣብ ምምሕያሽ ፃዕሪ ይግበር ምህላዉን ተጠናኺሩ ከምዝቕፅልን ኣፍሊጦም።
ኣብታ ከተማ ንስራሕቲ ፅሬትን ፅባቐን ልዕሊ 6ሚልዮን ቅርሺ በጀት ምምዳቡ ዝሓበሩ ኣይተ ኣማኒኤል ኣብቲ ዓውዲ ዝነጥፉ ኣርባዕተ ማሕበራት ብምውዳብ ን80 መናእሰይ ዕድል ስራሕ ከምዝተፈጠረሎም ኣረዲኦም።
ኣብ ስራሕቲ ፅሬትን ፅባቐን ተሳትፎ ህዝቢ እታ ከተማ’ውን ልዑል ከምዝኾነን ኮሌጅ ቅድስትማርያም ውቅሮን ወርልድ ቪዥን ኢትዮጵያ ጨንፈር ውቅሮን ምስ ኮሚቴ ልምዓት ከተማ ውቅሮን ዝገብርዎ ዘለዉ ዝተዋደደ ርብርብ ድማ ተጠናኺሩ ክቕፅል ከምዝግባእን ኣይተ ኣማኒኤል ወሲኾም ኣገንዚቦም።


text:
ዱባይ ታክሲ ናይ ሰማይ ክትጅምር እያ
ኩባንያታት መፍረይቲ ነፈርቲ ዓለም፤ ኣብ ስራሕቲ ሰብ ኣልቦ ታክሲ ሰማይ ምንሕናሕ ካብ ዝጅምሩ ዓመታት ኣቑፂሮም ኣለዉ።
ማእኸል ንግዲ ዓለም ከምዝኾነት ዝዝረባላ ዱባይ ፈላመይቲ ኣብ ሰማያታ ታክሲ ሰማይ ኣብ ግልጋሎት ዘውዓለት ዓዲ ንምዃን ኣብ ምሽብሻብ ትርከብ።
ነዚ ሕልማ ግሁድ ንምግባር ድማ ብበዓል መዚ ፅርግያን መጋዓዝያን ኣቢላ ምስ ኩባናያ ጀርመን ቬሎኮፕተር ውዕሊ ኣሲራ'ላ።
ብመሰረት እቲ ውዕል ድማ 30 ሚልዮን ዶላር ብምኽፋል ኣብ መወዳእታ እዚ ዓመት ፈረንጂ ዜጋታታ ብሰማየ ሰማያት ሄሊኮፕተር ኣቢሎም ኣብ ድሌቶም ንክበፅሑ ተስፋ ገይራ ኣላ።
ንምዃኑ ታክሲ ሰማይ ከመይ ዓይነት ቴክኖሎጂ እየን?
እዘን ብትካል ቬሎክፕተር ዝህነፃ ዘለዋ ታክሲ ሰማይ ብሓንሳብ 2 ሰባት ናይ ምስፋር ዓቅሚ ዘለወንን ብዘይ ዘዋሪ ማለት እውን ብኮምፒተር ተሓጊዘን ዓማዊለን ኣብ ዝደልይዎ ከብፅሓ ዝኽእላ ዓይነት ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ እየን።
ኣብ ሓደ ሰዓት 100 ኪሎ ሜትሮ ናይ ምጉዓዝ ዓቅሚ ከምዘለወን ዝተገለፀ እዘን ታክሲ ሰማይ ኣብ ዱባይ ዘሎ ምጭንናቕ መካይን ብኽፋል ክንኪ'ዩ ተባሂሉ ተተስፊሉ'ሎ።
ዱባይ ካብዚ ብተዋሳኺ ሓደ ሰብ ጥራሕ ዘጎዓዕዛ ታክሲ ሰማይ ሄሊኮፕተር ንምዕዳግ ዘኽእላ ስምምዕ ንምፍፃም'ውን ምስ ሓደ ኩባንያ ቻይና ኣብ ከይዲ ዝርርብ ከምእትርከብ ተሓቢሩ'ሎ።
ቬሎኮፕተር ኩባንያ ጀርመን 2 ሰባት፤ ኩባንያ ቻይና ኢሃንግ 1 ሰብ ከምኡ እውን ኩባንያ ሲቲ ኤርባስ ክሳብ 6 ሰባት ናይ ምስፋር ዓቅሚ ዘለወን ታክሲ ሰማይ ኣብ ምስራሕ ዝርከቡ ኩባንያታት ዓለም ኮይኖም ውፅኢት ስራሕቶም ሙሉእ ብሙሉእ ብኤሌትርክ ከመዝሰርሓ ኣፍሊጦም ኣለዉ።
እዚ ድማ ኣብ ምርግጋፅ ሓምለዋይ ኩነታት ኣየር ልዑል እጃም ከምዝህልዎ ተሓቢሩ።
ዋጋ ታክሲ ሰማይ ክንደይ ይኸውን ኢልኩም ዶ ተጨኒቅኩም?
ስራሕ መካየዲ ቴክኖሎጂ መጋዓዝያ መኪና 'ኡበር' ሞረ ዋጋ መጋዓዝያ ታክሲ ሰማይ ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ 4 ሰባት ብሓንሳብ ዝኸፍልዎ ዋጋ ነንሕድሕዶም ኣብ መኪና ኡበር ምስ ዝኸፍልዎ ዋጋ ተመሳሳሊ'ዩ ብምባል ተመጣጣኒ ዋጋ ምዃኑ ኣብሪሆም።
እዘን ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ታክሲ ሰማይ ነንባዕለን ከይጋጨዋ ኣብ ሕድሕደን ነንርእሰን ከይጋጨዋ ዘኽእል 'ሴንሰር' ከምዝተገጠመለን መፅናዕቲ 'ናሳ' ኣረጋጊፁ'ሎ።


text:
ቤት ጽሕፈት ቅዱስ ሲኖዶስ፡ እንቋዕ ናብ በዓለ ትንሣኤ 2010 ዓ.ም. ኣብጽሓና ብምባል ቃለ ቡራኬ ሂቡ!
ቤት ጽሕፈት ቅዱስ ሲኖዶስ፡ ብመንገዲ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስ ብፁዕ ኣቡነ ሉቃስ እንቋዕ ናብ በዓለ ትንሣኤ 2010 ዓ.ም. ኣብጽሓና ብምባል ቃለ ቡራኬኡ ሂቡ። ኣብ መልእኽቱ፥ ንዅልኹም ኣብ ቀረባ ውሽጢ ሃገርን፡ ኣብ ርሑቕ ወፃኢ ሃገራትን ዘለኹም፡ ኣብ ምክልኻል ሃገር ዘለኹም፡ ኣብ ሆስፒታልን ማየ ጸሎትን ቤተ ማእሰርትን ዘለኹም ብሓፈሻ ንኵልኹም ሕዝበ እግዚአብሔር እንቛዕ ናብ ብርሃነ ትንሣኤ 2010 ዓ.ም. (2018 ዓ.ም.ፈ) ኣብጽሓኩምን ኣብጽሓናን ብምባል በዓል ሓጐስን ፍስሓን ክገብረልና ሠናይ ትምኒቱ ገሊጹ።
ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ምእንታና ክብል ስቓይን መከራን ተቐቢሉ፡ ኣብ መስቀል ተሰቒሉ ብደም መስቀሉ ሰላም ገበረ። ‘’ወገብረ ሰላመ በመስቀሉ ለዘበሰማይ ወለዘበምድር’ ቈላ. 1፡20 ከምዝብል ብደም መስቀሉ ሰላም ምስ ገበረ ነቲ ኣብ ምድሪ ዘሎን ኣብ ሰማያት ዘሎን ምስ ገዛእ ርእሱ ኣተዓረቖ።
ዽኅሪ ስቕለቱ ድማ ኣብ ከርሠ መቓብር ሠለስተ መዓልትን ሠለስተ ለይትን ኃዲሩ ብገዛእ ሥልጣኑ ብዓቢይ ኃይል ተንሥአ። ንኣና ትንሣኤ ሕይወት ሃበና። እምበኣር እዚ ዕለት’ዚ ካብ ጸልማት ናብ ብርሃን፣ ካብ ውርደት ናብ ክብሪ፡ ካብ ሞት ናብ ሕይወት ዝተሳገርናሉ ክቡር ዕለት እዩ። . . . ” ብምባል መንፈሳዊ ክብሪ ናይ በዓለ ትንሣኤ ገሊጹ።
ቤት ጽሕፈት ቅዱስ ሲኖዶስ፡ ንሕዝቢ ኣብ ዘመኃላለፎ መልእኽቲ፥ “ከምቲ ሕዝቢ እስራኤል ገንሸል ሓሪዶም ፋሲካ ኣኽቢሮም፡ ካብ መግዛእቲ ፈርዖን ናፃ ወፂኦም ሃገሮም ዝረኸቡ፣ ንሕና ሕዝቢ ኤርትራ ድማ ብኃይሊ ኣምላኽን ብናይ ሓድነት ደም ስውኣትን ናፅነት ተጐናጺፍና ኢና። ዳግማይ ብርሃን ትንሣኤ ናጽነት ሃገርና ረኺብና ኢና። እንሆ ድማ መበል 28 ናጽነትና ሃገርና ከነኽብር ኢና እሞ ነዛ ብደም ስውኣት ዝተረኽበት ሃገርና ኵልና ኤርትራውያን ብሓድነት ከነጽንዓን ናብ መንእሰይ ወለዶ ደቅና ከነመኃላልፋን፣ ሃይማኖታዊ በዓልና ድማ ከይተፈላለና ብፍቕርን ሓድነትን ምትሕግጋዝን እናብዓልና ብኽብሪ ክንሕልዋ ይግባእ።
ነዚ በዓለ ትንሣኤ ከነብዕል ከሎና’ውን ከምቲ ቅዱስ ጽሑፍና ዝብሎን ኣቦታትና ክገብርዎ ዝጸንሑን ተሓባቢርካ ብዘይ ምፍልላይ ምብዓል፣ ከምኡ’ውን ንጽጉማት፡ ዘኽታማት ደቂ ስውኣት፡ ረዳኢ ዘይብሎም ኣረጋውያን ድዉያንን ብምርዳእ ከነብዕሎ ይግብኣና። . . . ” ኢሉ።
ኣብ መወዳእታ ድማ “ትንሣኤከ ለእለ አመነ ብርሃነከ ፈኑ ዲቤነ” እናበለት ቤተ ክርስቲያንና እትጽልዮ፡ ኣምላከ ሰላም መድኃኔ ዓለም ብርሃኑን ሰላሙን ይሃበና። እግዚአብሔር ሃገርና ይባርኽ፡ ርሑስ በዓል ይግበረልና።” ብምባል ቃለ ቡራኬኡ ሂቡ።


text:
ሃ.ድ.ኤ ሕድሪ ንጉዳይ ስደተኛታት ዜጋታትና ኣብ እስራኤል ቀዳምነት ሂቡ ይንቀሳቐስ ኣሎ።
- Details
- Created: Friday, 09 February 2018 00:57
- Last Updated: Friday, 09 February 2018 01:12
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ሓደ ንዳግማይ ምፍንጫል ቦታ ዘይህብ ንኹሉ ጸረ ሓድነት ሕማማት ሰጊሩ ጉዳይ ሓርነት ህዝቡ ጥራይ እንኮ ዕላምኡ ዝገበረ ውድብ ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ሕድሪ(ሃ,ድ,ኤ.ሕ)ንኣርባዕተ መዓልታት ብዝተኻየደ ጉባኤኡ ኣቢሉ ንልዕሊ ሓደ ዓመት ብዝገበሮ ጽፉፍ ዳግመ ስርርዕ ህሉው ከምዝኾነ ዝዝከር ኢዩ። ሃ.ድ.ኤ..ሕ. ኣብ ደምዳሚ መግለጺኡ ኣብ ዘማሓላለፎ መልእኽቱ ኩለን ተቓወምቲ ፖለቲካዊ ውድባት ኣብ ሓደ ጽላል ተጠርኒፈን ሓደ ንቐጻልነት ሃገርና ኣውሒሱ ንከባብያዊ ሰላም ከረጋግጽ ዝኽእል ሓባራዊ ናይ ቃልሲ መደብ ክሰርዓ ጻውዒቱ ኣቕሪቡ ኢዩ።


text:
ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ገምጋም
ሃገራዊ ሊግ ኤርትራ ኣካይዱ
ብድራር ፍሰሃየ
ሃገራዊ ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ካብ 2010 ጀሚሩ ከካይዶ ንዝጸንሐ ውድድር ኩዕሶ እግሪ ሊግ ኤርትራ መጻኢ ኣመታቱን ዝገምገመ ዋዕላ ብ 25 መስከረም 2013 ኣብ ኣዳራሽ ኮሚስን ስፖርት ኣኤርትራ ኣካይዱ።
ኣብ መኽፈቲ ናይቲ ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስቲን ግንባርን፣ ሓለፍቲ ኮሚሽን ስፖርት ኤርትራ፣ ኣባላት ሃገራዊ ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ፣ ወከልቲ ክለባት፣ ኣሰልጠንቲ ገዳይም ስፖርታውያንን ዕዱማት ኣጋይሽን ዝተረኽብሉ ዋዕላ ኮሚሽነር ስፖርት ኤርትራ ሜ/ጀ. ሮመዳን ዑስማን ኣወልያይ ኣብ ዘስምዖ ቃል ተሳተፍቲ’ቲ ዋዕላ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ክካየዱ ንዝጸንሑ ውድድራት ሊግ ኤርትራ ከጋጥሞም ዝጸንሐ ኩሉመዳያዊ ሕጽረታትን ብደቂቅ ፈቲሹ ንምዕባለ’ቲ ሃገራዊ ውድድር ዝሕግዙ ሓሳባትን ለበዋታትን ሒዞም ክወጹ ተላብዩ።
ብድሕር’ዚ እቲ ሃገራዊ ፈደረሽን ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ ናይ ውድድር ዓመታት ዘካየዶም ዝርዝር ንጥፈታትን ከጋጥሙ ዝጸንሑ ሕጽረታትን ብዳይረክተር ቴክኒክ እቲ ሃገራዊ ፈደረሽን ኣቶ ዳንኤል ዮውሃንስ ንተጋባእቲ ብዝርዝር ቀሪቡ ሰፊሕ ክትዕን ዘተን ተኻይዱሉ ። ተሳተፍቲ’ቲ ዋዕላ ድማ ኣብ ሓሙሽተ ጉጅለታት ብምምቕቓል በቲ ፈደረሽን ኣብ ዝቐረቡ መዛተዪ ነጥብታት ዓሙቕ ዘተ ድሕሪ ምክያድ ተወዳደርቲ ክለባት ኮማዊ ሰረት ዝሓዘ ኣካይዳ ተኸቲለን ብደገፍተን ዝእለያሉ መድረኽ ክሳብ ዝበጽሕ ምምሕዳራት ዞባታትን ንክለባት ዝኣልያ ትካላትን ኣብ ምእላየን ልዑል ምድግጋፎም ክቕጽሉ፣ ካብ ዞባ ናብ ዞባ እናተዛወርካ ኣብ ዝካየድ ውድድራት ዘጋጥም ዘሎ ናይ መጓዓዝያ ጸገማት ፍታሕ ክናደየሉ፣ ኣብ ኣሰራርዓ ውድድር ዓይነታዊ ለውጢ ክተኣታቶን ትሕተ ቅርጺ ስታድዮማት ቆላሕታ ክግበረሉ ዝብሉን ካልኦትን ለበዋታት ኣመሓላሊፎም።
ህዝባዊ ርክባት
ኮሚሽን ስፖርት ኤርትራ


text:
ከረን ኣምላኽ
ኣብ ምድሪ ብፍጹም ኮነ ተዛማዲ መገዲ እቲ ዝለዓለ ቦታ ከረን እዩ። ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ድማ ከረን ንዝተፈላለየ ነገራት ይውክል እዩ። ንናይ እግዚኣብሄር ኣምላኽ መቕደስ፣ ንዚገጥመካ ሽግራት፣ ንማሕለኻታት ወዘተ። ሕጆ ክንርእዮ ደልየ ዘለኹ ግና ነቲ ቀንዲ ዝኾነ ከረን ኣምላኽ እይቱ። ኣብ ብዙሕ ክፍልታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ብዝተፈላለየ መገዲ ተገሊጹ ንረኽቦ፣-
- ከረን ኣምላኽ/ሆሬብ
- ከረን ቅድስና
- ከረን ህልውና
- ከረን ምልዋጥ
- ከረን ሞርያ
- ከረን ጽዮን
- ሳልሳይ ሰማይ
- በሪኽ ቦታ
እቲ ሰባት ናብዚ ከረን እዚ ዚገብሩዎ ጉዕዞ ወይ ንግደት ድማ ካብ ቀደም ጀሚሩ ዝጸንሐ ኮይኑ ምድያብ ይበሃል። ብዘመን ዳዊት ንኣብነት ደቂ እስራኤል ብውሑዱ ኣብ ዓመት ሓንሳብ ናብ የሩሳሌም ናብ መቕደስ እግዚኣብሄር ይኸዱ ብምንባሮም ሓደ ልምዲ ኣምላዕቢሎም ነበሩ። ኣብ እዋን ጉዕዞ ድማ ዝተፈላለየ ናይ ምስጋና፣ ጸሎት፣ ውዳሴን ዛንታን መዛሙር ይዝምሩ። እዚ መዛሙር ድማ ኣብ መዝሙር ዳዊት ተጻሒፉ ኣሎ - መዝሙር ምድያብ ድማ ይበሃል።
ነዚ ከረን እዚ ክንሓስብ ከሎና ሓደ ፍልይ ዝበለ ነገር ምዃኑ ንግንዘብ። እቲ ክትድይቦ ከሎኻ ድማ ሓደ ዝተፈልየ ስምዒት ድማ ይፈጥረልካ። ሓደ ዓይነት ርዝነት ዚፈጥር እዩ። ትም ኢልካ ዚድየብ ኣይኮነን። ሓደ ዓይነት ሓላፍነት ሓደ ዓይነት ክብደት ተሰሚዑካ ኢኻ እትድይቦ።
ኣብነት ናይዚ ዚኾነና እቲ ዳዊት ኣብ መበል 15 መዝሙሩ ዝዘመሮ እዩ። ትም ኢልካ መጺኻ እትድይቦ ዘይኮነስ ሓደ ዚገትእ ነገር ኣለዎ። ከም ህልውና ዝበለ ገለ ሃዋህው ኣጎልቢቡዎ ኣሎ። ጸኒሕና ናብዚ ክንምለስ ኢና። ሕጂ ግና ናይ ከረን ተሞክሮ ናይ ገለ ናይ ኣምላኽ ሰባት ክንርኢ እደሊ።
ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ብዙሓት ናይ ኣምላኽ ሰባት ናብዚ ከረን እዚ ደዪቦም ኣለዉ። ኣብርሃም ረዚን ዝኾነ መስዋእቲ ኬቕርብ ናብ ከረን ሞርያ ደዪቡ። ናብ ተራ ከረን ናብ ቅድሚ ሕጂ ናብ ዚመላለሰሉ ዝነበረ ከረን ኣይኮነን ደዪቡ። ካብኡ እተላዕለ እዮም ደሓር ኣይሁድ ኣብዚ ከረን እዚ እዩ ንኣምላኽ ዚስገደሉ ዚብሉ ዝነበሩ። ኣብቲ ከረን ሓደ ርዝነት ኣሎ። ኣብርሃም ኣብኡ ንይስሃቅ ወዱ ኪስውእ እዩ፣ ዜሐጉስ ትርኢት ኣይኮነን ኪርኢ። ጌሩዎ ዘይፈልጥ እዩ ህይወት ካብኡ ናብኡ ድማ ህይወት ወዱ ኬሕልፍ። ሕሰቡዎ እቲ ክብደት ናይቲ ሃዋህው። እዚ እዩ ከረን እግዚኣብሄር!
ሙሴ ኣብቲ ንደቂ እስራኤል ዝመርሓሉ እዋን ናብቲ ዚነድድን ዚተክኽን ከረን ሆሬብ ይድይብ ነይሩ። እቲ ከረን እቲ ብዜፍርህ ድምጺ ኣምላኽን ግርማኡን ተጎልቢቡ ነበረ። ካብኡ እተላዕለ ከኣ ደቂ እስራኤል ብርሑቕ እኳ ርዒዶም “በጃኻ ባዕልኻ ተዛረበና ኣምላኽ ኣይዛረበና” እናበሉ ለሚኖሞ ንሙሴ። ሙሴ ንባዕሉ ከመይ ዝበለ ጥንቃቐ ይገብር ነይሩ ይኸውን፣ ሓንቲ ስሕተት ናይ ሙሴ ናብ ሞት መብጽሓቶ። ሓንሳእ እኳ ከምኡ ኣጋጢሙ ነይሩ፣ ሳላ ሰበይቱ ዝገበረቶ ቅልጡፍ ናይ ግዝረት ኪዳን ደኣ እምበር። ሙሴውን “እፈርህን እምብድበድን ኣለኹ ክሳዕ ዚብል እዩ ነይሩ እቲ ትርኢት” ከምኡ ድማ እቲ ሃዋህው ናይቲ ኲነት። እዚ እዩ ከረን እግዚኣብሄር!
ዳዊት ኩሉሳዕ ኣብ ዘመኑ ናብቲ ከረን ይድይብ ነይሩ። እቲ ርዝነት ግን ተራ ነገር ኣይነበረን። ይፈልጥ እዩ ሓደ እዋን ነቶም ሰብ ቤት ሽመሽን ንዑዛ እቲ ካህንን ዘጋጠሞም ነገር። ሓንቲ ስሕተት መቕዘፍቲ ተምጽእ ነበረት። ካብዚ እተላዕለ ከኣ ኣብ ቅድሚ እዚ ታቦት እግዚኣብሄርሲ መን ኪቐውም ይኽእል ኢሉ ኪእለ ፈቲኑ ነይሩ። ዳዊት እምበኣር ክሳዕ ክንድዚ እዩ በቲ ከረን ህልውና ዚርዕድ ዝነበረ። ስለዚ ከኣ እዩ ንመበል ዓሰርተው ሓሙሽተ መዝሙር ዝዘመረ። ከምዚ ኢሉ … ከምዚ እዩ ከረን እግዚኣብሄር! ብኡብኡ እቲ ርዝነቱ “ወይለይ የዒንተይ ንንጉስ ንእግዚኣብሄር ርእየን እየን እሞ ጠፋእኩ” ከምዚብል ገበሮ። ኣብ ቅድሚኡ እንታ ዘይብሎም ሱራፌል ጥራይ እዮም ዚረኣዩ። ንሳቶምውን ንህልውንኡ ከይርእዩ ኩለንትንኡ ተሸፊኑ እዩ። ከመይሲ እቲ ህልውና ኣመና ረዚን እዩ፣ ሓደ ፍጡር እኳ ኪጻወሮ ዘይክእል እዩ። ኢሳይያስ ነዚ ተገንዚቡ እዩ ብኡብኡ እንታይነቱ ዝዘከረ፣ መዋቲ ሰብ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ኪቐውም ዘይሕሰብ እዩ። ከመይሲ “ቅዱስ፣ ቅዱስ፣ ቅዱስ እዩ እግዚኣብሄር ጎይታ ሰራዊት”፣ ከምቲ ጸልማት ኣብ ቅድሚ ብርሃን ዚበንን ከምኡ ድማ ኩሉ ኻልእ ህልውና ካብ ቅድሚ ህልውናኡ ይበንን። እዚ እዩ ከረን ህልውና እግዚኣብሄር!
ነዚ ኢና እምበኣር ነቲ ከረን - ከረን ህልውና - እንብሎ ዘሎና። ኣብኡ ሓደ ጋሻ ነገር ኣሎ። ኣብኡ ናይ እግዚኣብሄር ረዚን ህልውና፣ ዚርምሰስ ዚትንከፍ ረቂቕ ቅድስና ኣሎ። እቲ ትርኢት ድማ ክብደት ወይ ርዝነት ይፈጥረልካ። ናብኡ ክትቀርብ ከለኻ ብዛዕባ እታ ዝደቐቐት ዝርዝር ናይ ኣቀራርባኻ ከይተረፈት ኢኻ እትሓስብ፣ ሓንቲ ስሕተት ክትፍጽም ኣየዋጽእን እዩ። ምኽንያቱ ከረን ቅድስና እዩ። ሕጂ ናብቲ ኣብ እብራውያን 12፣18-24 ንምጻእ እሞ፣ እቲ ናይ ከረን እግዚኣብሄር ዓዳሚ እንታይነት ንርአ።
እዚ እዩ ኸኣ እቲ ዝዓበየ ሓድሽ ዜና!!! ዝዓበየ ኣብ ምድሪ ኪንገር ዚኽእል ዜና ስለዝኾነ ከኣ እዩ መላእኽቲ ኣምላኽ መጺኦም ነቲ ኣዋጅ ዝኣወጁዎ። ማሕደር ኣምላኽ፣ እዚ ከረን ቅድስና፣ ድንኳን እግዚኣብሄር ምስ ደቂ ሰብ ኣብ መንጎ ደቂ ሰብ ምሕዳሩ እዩ እቲ ኣብ ዓለም ኪንገር ዚኽእል ዝዓበየ ናይ መዋእላት “ውዑይ ዜና”።
ብርግጽ እቲ ከረን ንሱ እዩ እቲ ከረን ህልውና፣ ኣይተለወጠን። እቲ ዚልወጥ ዘሎ ግና እቲ ፍርሂ ናብ ናይ ናፍቖት ስምዒት ምልዋጡ እዩ። ሕጂ እዚ ከረን እዚ ካብቲ ዜርዕድ፣ ዜንቀጥቅጥ ህልውና ምዃኑ ናብ ዜብህግ ህልውና ምልዋጡ እዩ። ንመጀመርያ ጊዜ ዝተራእየ ኣብቲ ናይ ክርስቶስ ምልዋጥ እዩ። በዚ ኸኣ ከረን ምልዋጥ ተሰምዩ። ጎይታ ንጴጥሮስ ዮሃንስን ያእቆብን ሒዙዎም ምስደየበ ኸኣ እዩ እዚ ዝኾነ። ኣብኡ ሓድሽ ነገር ተራእየ። እቲ ዚፈልጡዎ ዝነበሩ የሱስ መለኮት ለበሰ። ኣብኡ እቶም ኣብ ዛንታ ዚፈልጡዎም ዝነበሩ ሙሴን ኤልያስን ህያዋን ኮይኖም ረኣዩዎም። ብሓጺሩ ኣብ ምድሪ ተራእዩ ዘይፈልጥ ትርኢት ረኣዩ። ካብ ዕቤቱ እተላዕለ ብዘይካ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ካልእ መጽሓፍ ኪስነድ ኣይክእል እዩ። ስለዚ ኸኣ ጎይታ ቅድሚ ትንሳኤኡ ንሓደኳ ከይነግሩ ኣዘዞም። እቲ ስምባድ ጴጥሮስ ሓደ ባህጊ ወይስ ሃረርታ ኣምጽአ። ምቕናይ፣ ምንባር ብሂጉ ኣብቲ ከረን! ኣብቲ ከረን እግዚኣብሄር። ድሒሩ ነዚ ትርኢት ኺገልጾ እዩ፣ “ካብቲ ግኑን ግርማ ክብሪ ብእኡ ዝሰመርኩ ፍቁር ወደይ እዚ እዩ ዚብል ድምጺ ምስወጸ ካብ እግዚኣብሄር ኣቦ ግርማን ክብርን ተቐበለ፣ ”ከመይ ዝበለ ትርኢት እዩ? ሓንቲ ቃል ጥራይ ክትገልጾ ኣይትኽእልን እያ ነዚ፣ ስለዚ ድማ ግኑን ግርማ ክብሪ እዩ። ብእንግሊዝኛ ግሎሪ ተባሂሉ ይጽዋዕ፣ ብቋንቋ እብራይስጢ ድማ ሸኪናህ ይበሃል። እዚ ተሞክሮ እዚ እቲ ቀደም ኣብ ከረን ሆሬብ እተገልጸ እዩ፣ እቲ ነታ መቕደስ ሰለሞን ዘጎልበበ ክብሪ ደበና እዩ። ኣብቲ ከረን ምልዋጥ ድማ ብግርማ ክርስቶስ የሱስ ተጋሂዱ።
ጴጥሮስ ኣብኡ ኪነብር፣ ኪቕኒ ደልዩ ብሂጉ። እዚ ክብሪ እዚ ጽምኢ፣ ናፍቖት ባህጊ ይፈጥረልካ። እወ! እቲ ክብሪ ዚርምሰስ፣ ዚጭበጥ፣ ጋህዲ እዩ። ኣብኡ ነገራት ኩሉ ጋሻ እዩ፣ እቲ ክዳን ሕእጻቢ ዘየጻዕድዎ ጻዕዳ እዩ። እቲ ዘረባ ዘይንገር ዘረባ እዩ። ንሱ ሰፈር ቅድስና እዩ።
ሓደ እዋን ሃዋርያ ጳውሎስ ኣብኡ በጺሑ ነይሩ። ኣብ 1ቌረንቶስ 12 ጠቒሱዎ ኣሎ። ኺገልጾ ከሎ ድማ ሳልሳይ ሰማይ ኢሉዎ። ንሱ ኣምላኽ ፊት ንፊት እትረኽቦ ክብሪ እዩ። ካብዚ እተላዕለ እዩ ክንናፍቖን ክንበጽሖ ሃረር ክንብልን ዚግበኣና። ሃዋርያ ጳውሎስ ካብዚ እተላዕለ ኩለንትናዊ ሃረርትኡ እዚ ኮይኑ፣ ቀልጢፉ ናብ ጎይታ ኪኸይድ እሞ ኣብቲ ሰፈር ክብሪ ናይ ክርስቶስ ህልውና ናብታ ከረን ጽዮን፣ ሰማያዊት የሩሳሌም ናብቲ ማሕበር ጻድቃን፣ ጉባኤ ኹሉ፣ ክብሪ ክርስቶስ ዘለዎ ምብጻሕ ዝኾነ።
ስለዚ ኸኣ ማዕዳኡ ኩሉ ነቲ ናይ ላዕሊ ጽወዓ ምሕሳብ፣ ናይ ላዕሊ ደኣ እምበር ናይ ምድሪ ዘይምሕሳብ ዝኾነ። ስለዚ ኸኣ እዩ “ንሕና ሃገርና ኣብ ሰማያት እያ” እናበለ ብዛዕባ ሰማያዊት ሃገርናን እናኣስተብሃልና መንግስታዊ ኣመለኻኽታ ኪህልወና ዚምዕደና። ደሓርውን ነዚ ኣዕሚቚ ብመልክዕ ራእይ ዝረኣዮ ሃዋርያ ዮሃንስ ኣሎ። ህልውና እግዚኣብሄር ዘለዎ እቲ ትርኢት ብጋሻ ዝኾነ ነገራት እዩ ዚግለጽ። እቲ ዙፋን በርባዕተ እንስሳታት ዚመስሉ፣ እቲ ክብሪ ከም ጸሓይ ዝበለ ብርሃን ዜንጸባርቕ፣ እቲ ኣዳራሽ ከም ባሕሪ መረጼን ዝበለ፣ እቲ ጉባኤ ከም ጉባኤ መላእኽቲ፣ እቲ ዚውጽእ ድምጺ ከም ድምጺ ብዙሕ ማያት፣ እቲ ሃዋህው ብደበና ከምእተኸበ ግርማ ህልውና እዩ። ከረን እግዚኣብሄር ከምዚ እዩ፣ ግን ከኣ ኪንዮ እዚ!
እንታይ እዩ እቲ መልእኽተይ?
ናብዚ ናይ ከረን ተሞክሮ ክሳዕ እንበጽሕ ፈጺምና ክንዓግብ የብልናን እዩ እቲ ክብሎ ዝደሊ ነገር። ክርስትና ዘየቋርጽ ጉዕዞ ናብዚ ከረን እዚ እዩ። እቲ ጉዕዞ ምድያብ፣ ምኻድ፣ ምንዳይ እዩ። እዚ መመሊሱ ሃረርታ እናወሰኸ ኪቕጽል እዩ ዘለዎ። ሓደ ጸሓፊ ነዚ ሃረርታ እዚ ጥራይ ብምስናድ “ምንዳይ ኣምላኽ” (ዘ ፐርሲዩት ኦፍ ጋድ) ገሊጹ ጽሒፉ ኣሎ። ካብ ናይ ዳዊት መዛሙር ነታ “እራብ ናብ ዓይኒ ማይ ከምእትናፍቕ ነፍሰይ ከኣ ዎ እግዚኣብሄር ንዓኻ ትናፍቕ ኣላ” ዚብል ቃል ድማ ይጥቀም። እቲ ማይ ክሳዕ ዚርከብ እቲ ርውየት ክሳዕ ዚመጽእ እቲ ናፍቖታዊ ምድላይ ምንዳይ ኣየቋርጽን እዩ። ሓደ ካልእ ድማ ነዚ ዘየቋርጽ ሃረርታ እዚ “ሃደንቲ እግዚኣብሄር” (ዘ ጋድ ቼዘርስ) ኢሉ ገሊጹ ጽሒፉ ኣሎ። ፍቕሪ ኣምላኽ ከመይ ዝበለ ሃረርታኡ ኪፈጥረልና ከምዚግባእ እናመሃረ ድማ ይጽሕፍ። ብሓቂ እቲ ንኣምላኽ ዜፍቅር፣ እቲ ሓንሳእ ጣዕሚ ህላወኡ ዝጠዓመ ብዘይ ምቊራጽ ዚገብሮ ሃድን እዩ እዚ ሃረርታ እዚ።
ከምዚ ዝበለ ሰብ ኩሉሳዕ ኣብ ውሽጡ ጽምኢ ኣለዎ። “ከም ዝረኸብኩዎ ኮይኑ ኣይስመዓንን” ይብል ሃዋርያ ጵውሎስ ሃረርታኡ ኪገልጽ ከሎ። ካብዚ እተላዕለ ድሕሬኻ ዘሎ እናረሳዕካ እቲ ምቁማት ምንዳይ ሃድን ይቕጽል። ክሳዕ’ቲ ከረን ህልውና ክሳዕ’ቲ ሃድን ብተሃዳንነት ዚትካእ።
ዳዊት ደጊምና እንተረኣናዮ ፈጺሙ ብፍቕሪ እግዚኣብሄር ተዋሒጡ ምንባሩ ንርዳእ። ኣነስ “ንእግዚኣብሄር ሓንቲ ነገር ጥራይ ለሚነዮ፣ መቕደስ እግዚኣብሄር ንምምርማርን ውቃበኡ ንምርኣይን ምሉእ ዕድመይ ኣብ ቤት እግዚኣብሄር ከብር ደልየ ኣለኹ፣” እቲ ምድላይ ከመይ ኢሉ ኪዓግብ እሞ እቲ ድሌት ልዑል ክሳዕ ዝኾነ፣ እቲ ፍቕሪ ወሓዚ ዘየቋርጽ ክሳዕ ዝኾነ። ሃለው ኢልካ ምድላይ እዩ። ዘየባትኽ ምምጥጣር እዩ። እዚ ነዊሕ፣ ዘየቋርጽ፣ ሓደሓደ እዋን ተስፋ ዘቚርጽ ዚመስል መወዳእትኡ ብምርካብ እዩ ዚዛዘም። ናይ ብሕቲ ውልቃዊ ምርኻብ ምስ ኣምላኽ ሰማይ። ኣብቲ ከረን ህልውና ዚህሉ ርኽበት ድማ ዘለኣለማዊ ምቕናይ የመንይ። ምውራድ ኣይትደልን፣ ምጽናሕ ትብህግ! እቲ ናፍቖት መሊሱ ይውስኽ፣ ምስኡ ከለኻስ ትናፍቖ ንህያው እግዚኣብሄር!
እዚ ተሞክሮ እዚ ክትስእኖ ኣይትደልን ደሓር፣ ክትቅኒ ትደሊ። ኣብኡ ክትነብር መዋእል ኣሕሊፍካ መዋእል ክትነብር ትደሊ። እዚ ጣዕሚ እታ እትመጽእ እዩ! እዚ እቲ ናይ ዘለኣለም ብጽሒትካ እዩ። ካብዚ ንደሓር ካብ ከረን ምውራድ ይመጽእ። ንዝያዳ ተልእኾ፣ ንዝያዳ ሓላፍነት፣ ንዝያዳ ሃረርታዊ ኣዋጅ ካብዚ ከረን ምውራድ ይመጽእ።
ካብቲ ከረን ገለ ተቐቢልካ፣ ገለ ቅንኣት መሊእካ፣ ብዓውታ እናኣወጅካ ትወርድ። ነቶም ኣብ ታሕቲ ዘለዉ ንዑናይ ናብ ከረን እግዚኣብሄር ንደይብ ክትብል፣ ናፍቖቶም በቲ ዚሓልፍ ከንቱነት ከይምላእ ብዛዕባ እታ ናይ ሰማይ ከተማ ብምንጋር ትእውጅ። ንመከራ ትስሕቆ፣ ንግፍዕን ዓለማዊ ትምኒትን ትኽሕዶ። ነቶም ነዚ ህልውና እዚ ምህላዉ ዘይፈልጡ ብዛዕባዚ ህላወ እዚ ክሳዕ ዚስወጦም ትነግር፣ ተበስር፣ ተውርየሎም። ከም ጳውሎስ ምስ ጊዜ ትቀዳደም! ኣብ ሰባት ድማ ሓደ ስምዒት፣ ሓደ ናፍቖት፣ ሓደ ሃረርታ ትፈጥር እሞ፣ ንሶም ድማ ናብቲ ከረን ይጎዩ፣ ይጎዩ ክሳዕ ዚረኹዎ። እዚ ዘየቋጽ ናይ ምንዳይ ዑደት እዩ። ነቲ ሃዋርያ ጴጥሮስ ናብ ተልእኾ፣ ኣገልግሎት ወይስ ቅንኣት ካበይ ከምዘምጽኦን እንታይ ከምዝደረኾን ከንብብ እሞ ብእኡ ክውድእ፣ “ነቲ ናይ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ሓይልን ምጽኣትን ክንነግረኩም ከሎና፡ ነቲ ናይ ግርማኡ ብዓይንና ዝርኤናዮ ምስክር ኴንና ኢና እምበር፡ እተጣበብዎ ጽውጽዋያት ኣይሰዐብናን። ካብቲ ግኑን ግርማ ኽብሪ፡ ብእኡ ዝሰመርኩ ፍቁር ወደይ እዚ እዩ፡ ዚብል ድምጺ ምስ መጸ፡ ንሱ ኻብ እግዚኣብሄር ኣቦና ክብርን ግርማን ተቐበለ። ኣብቲ ቅዱስ ከረን ምስኡ ኸሎና ኸኣ፡ ንሕና ባዕላትና ነዚ ድምጺ እዚ ኻብ ሰማይ ኪመጽእ ከሎ ሰሚዕናዮ ኢና። ኣዝዩ ዝጸንዔ ቓል ትንቢት ከኣ አሎና፡ ምድሪ ኽሳዕ ዚወግሕ፡ ኰዀብ ጽባሕውን ኣብ ልብኹም ክሳዕ ዚወጽእ፡ ኣብቲ ስፍራ ጸልማት ከም ዜብርህ መብራህቲ ጌርኩም እንተ ኣስተብሀልኩምሉ፡ ሰናይ ትገብሩ አሎኹም።” 2ጴጥሮስ 1፣16-19።


text:
ዝኸበርካ ኣቶ ቀለታ ኪዳነ
ማሕሙድ ሳልሕ
ብቀዳምነት ዕድመን ጥዕናን እምነየልካ። ጽሑፋትካን ንጥፈታትካን ብኣኽብሮት’የ ዝከታተሎ። ኣብዚ፡ ጫቝጫቝታን ዕግርግርን ዝመልኦ ግዜ፡ ከምዚ ከማኻ ኣንፈትና ከይንስሕት ዘዘኻኽሩና ዓበይቲ ዓዲ እንተዝበዝሑልና ከመይ ምጸበቐ። ክርዳድን ስርናይን ክንኣሊ ዝመኽሩና ምኩራት፡ እቲ ቁም-ነገር ካብ ቆሎ-ጥጥቆ ክንፈልን ኣብቲ ኣገዳስን መሰረታውን ክነድህብ ዝገንሑና እንተዝስስኑልና ክንደይ ኮን ድንቂ ምኾነ። ኮይኑ ግን፡ ፈጣሪ ልብና ኣዕብዩ ነቶም ዝርካብኩም ውሑዳት ዓበይቲ ዓዲ ብጽሞና ክንሰምዓኩም እንተዘኽእለና እውን ኣይምኸፍአን። ስለ’ዚ፡ ዋሕዲ ምኽሪ ዝልግሱ ለባማት ጥራይ ዘይኮነስ፡ ዋሕዲ ምኽሪ ክሰምዑን ክመሃሩን ዝኽእሉ ሰባት እውን ኣሎና እዩ። ነዚኣ ክጽሕፈልካ ከለኹ፡ ክምድረካን ክምህረካን ዘይኮነስ ከምቲ ኣብ መንጎ ንኡስን ዓብን ኣሕዋት ዝግበር ዘተ፡ ነቲ ትገብሮ ዘለኻ ጽምዶ ዝግበኦ ክብርን ኣፍልጦን ክህቦን፡ ንበይንኻ ዘይኮንካስ ይውሓድ እምበር ዝሰምዓካን ዘድንቐካን ሰብ ከምዘለካ ንምዝኽኻር እዩ።
እምበኣር ነዛ ናብ ኣባላት ህግሓኤ ነበር ዝቐንዓት ምሕጽንታኻ መሰረት ብምግባር፡ ርኢቶይ ክውስኽ። ነዚ ርኢቶ ክጽሕፍ ክተበጋግሰኒ ብምኽኣልካ ብጣዕሚ እየ ዘመስግነካ። ኣብዛ ዝጸሓፍካያ ምሕጽንታ ብዙሕ ኣርእስታት ተንኪፍካ ‘ኳ እንተለኻ ኣብቲ ንህግሓኤ ዝምልከት ጥራይ ክሕጸር እየ፣ ብፍላይ ድማ ኣብቲ “ንህግድፍ መን ድዩ ጠጠው ኣቢልዎ ዘሎ” ዝብል ቴማ። ገዲም ኣባል ጃብሃ ዓባይ ምንባርካ ግን ከኣ ፍርቂ ኣካልካ ኣብ ህግሓኤ ምንባሩ እፈልጥ እየ። በዚ ድማ እየ ህዝቢ ኤርትራ ብብስለቱ ኩሉ ግዜ ንመራሕቲ ውድባትን ካድረታቶምን ምስ ቀደመ እዩ ኢለ ዝኣምን። እምበር፡ ከመይ ኢሎም እዮም ኣባላት ሓንቲ ስድራ ኣብ ክልቲኡ ውድባት ክወፍሩን ክጋደሉን ዝኸኣሉን? ብዓይኒ ኤርትራውያን ተሓኤ ትኹን ህግሓኤ ንኤርትራ ሓራ ከውጸኣ ዝጋደላ ዝነበራ ሃገራውያን ውድባት እየን ነይረን። ከምኡ ስለዝኾነ ድማ እዩ ኤርትራውያን ክስለፉ እንከለዉ ምስታ ኣብቲ ግዜ ምስላፎም ኣብቲ ኣከባቢ ትዝንቢ ዝነበረት ውድብ ዝጽንበሩ ዝነበሩ። ኣብ ሓንቲአን ንምስላፍ ናይ ሃይማኖት ይኹን ናይ ኣውራጃ ረቛሒታት ምርኣይ እኹል ምኽንያት ኣይነበረን።
ኣብዘን ዝሓለፈ ዓመታት፡ ንደምበ ተቓውሞ ይኹን ነቲ መንግስቲ ብዘይንሕስያ ክትነቅፍ ጸኒሕካ ኢኻ። ሓደ ናጻ ዜጋ ዝገብሮ ዜግነታዊ ሓላፍነት ከኣ ንሱ እዩ። ንውልቃዊ ዝናን ረብሓን ዘይኮነስ፡ ነቲ ዝመጽእ ወለዶ፡ ስማን ቦትኣን ነቲ ዝተኸፍለላ ዋጋ ዝመጣጠን ኤርትራ ክተረክብ ትገብሮ ዘለኻ ርብርብ ምኻኑ ንዝኾነ ንጽቡቕ ኤርትራን ህዝባን ዝሓስብ ሰብ ብሩህ እዩ። ምኽሪ ምልጋስ ካብ ሚሳይላት ይሕይል፣ ካብ ወርቂ ይኸብር። መራሕቲ ትካላትን መንግስታትን ምኽሪ ንምእካብ ከቢድ ንዋታውን ገንዘባውን ወፍሪ እዮም ዝገብሩ። ፖለቲካኛታት ኤርትራ ግን (መንግስቶምን ተቓወምቶምን) ኣእዛኖም ዝፈትዎ ቃና እንተዘይኮይኑ፡ ካልእ ፍልይ ዝበለ ርኢቶታት ክሕውሱ ልቦና ዝተዓደሉ ኣይመስሉን።
ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኩነታት፡ እቲ ንትኹላዊ መስመር ክምግብ ዝግበኦ ርኢታታት ናይ ደለይቲ ጽቡቕ፡ መሓንቖ ለኲትዎ ፋይዳ ኣልቦ ኮይኑ ይተርፍ። ካብ ታሕቲ ንላዕሊዝውሕዝ ርኢቶታትን እማመታትን ወይ ድማ ካብ ላዕሊ ንታሕቲ ዝዛሪ ምኽርን ሓበሬታን ከምቲ ዝግበኦ ብስሉጥነትን ቅንዕናን እንተተመሓላሊፉ ንጥዕና ናይ ሓደ ትካል ይኹን ውድብ ወይ መንግስቲ ጽቡቕ እዩ። ኣብ መንጎ መራሕትን ተመራሕትን ዘሎ ትኹላዊ መስመር ርክክብ እንተተኾሊፉ ግን ኣብ መወዳእታ ድስካለን ደውታን እዩ ዝፈጥር። ምኽንያቱ እዚ ኣብ መንጎ መራሕትን ተመራሕትን ወይ ኣብ መንጎ ወከልትን ተወክልትን ዘሎ ቅብብል ሓሳባት እዩ ንሓደ መንግስቲ ወይ ውድብ ዲናሞ ዝኾኖ። እዚ ትኹላዊ መስኖ ሓሳባት’ዚ እንተዘይሓየለ፡ ርኢቶታትን እህን-ምህን ንጋድም ገጾም የስፋሕፍሑ። ጋድማዊ ምስፍሕፋሕ ሓሳባትን ክትዓትን ንጥዕና ደሞክራስያዊ ባህሊ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ይኹን እምበር፡ ነዞም ሓሳባት ናብ ሓባራዊ ርድኢትን ናብ ኣሳላጥነት መደባት ዕዮን ዝመርሕ ትካላት ሓበሬታን ውዳቤን የድልዩ። ጠርናፍን ኣማእዛንን ዘይብሉ ጥርዓናትን መረረን ህዝቢ ተነፍዩን ተመምዩን ኣክንዲ ኣብ መዓላ ዝውዕል፡ ኣብ ፈቐዶ እንዳ ቡንን ፓልቶክን ክናፈሱ ይነብሩ። ከምኡ እውን ካልእ ከም ናይ ባዶ ሰለስተታት ዝኣመሰሉ ማዕከናት ኣብ ምምጋብን ይባኽኑ። ኣብ መወዳእታ ድማ ተካእቲ ወግዓውያን መራሕቲ ዝኾኑ ጨለታት ኢንተርነት ይፍጠሩ። ህዝቢ ካብ መራሕቱ ክረኽቦ ዝግበኦ ወግዓዊ ሓበሬታ ስኢኑ እዞም ጨለታት ፓልቶክ ከም መተካእታ ምንጪ ሓበሬታ ይውሰዱ። ናይ ኢንተርነት ምንቅስቃሳት ይኹን ናይ ዜጋታት ክትዓት ሕማቕ እዩ ማለት ዘይኮነስ፡ ናጻ ዝኾነን እምነት ዘጥረየን ምንጪ ሓበሬታ ኣብ ዘይብሉ ግዜ፡ ብፍላይ እቲ ኣብ ፓልቶካት ዝግበር ኣዋቓዕን ከፋፋልን ክትዓት ነዞም ዘይወግዓውያን ጨለታት ንኽዕንብቡ ባብ የርሕወሎም። እዚ ድማ ነቶም ብድሕሪ መጋረጃ ብስምና ክወዓዓሉ ዝደልዩ ፖለቲካኛታት ዝምእምእ እዩ። ምኽንያቱ፡ እንተ ንጽህና ይውሓዶም እንተ ሓሞት፡ “እዚ ገይርና፣ ኣብዚ ተዓዊትና፣ኣብዚ ድማ ፈሺልና” ክብሉና ስለዘይክእሉ በዞም ዘይወግዓውያን ኣፈኛታቶም ደሮና ከጽግቡና ይረኣዩ ኣለዉ። ክኸፋፍሉና እውን ይጽዕሩ እዮም። ከምዚ ከማኻ፡ ኣብ ሓቅን ቅንዕናን ዝረገጹ ዜጋታት ይብዝሑ ሓው ቀለታ።
ክቡር ኣቶ ቀለታ፡ ኣብቲ መበገሲ ናይዚ ጽሑፍ ኮይኑ ዘሎ ጉዳይ ክመልሰካ። ኣይተጋገኻን። ነዚ ኣብ ሃገርና ዘሎ መንግስቲ ደው ኣቢሎሞ ዘለዉ ኣዕኑድ ክልተ እዮም። እቲ ቀዳማይ ንህግድፍ ደው ኣቢሉ ዘሎ ዓንዲ፡ ዳርጋ ኩሉ ኤርትራዊ “ይብጸሓኒ ወይ ይግበኣኒ” ዝብሎ ንህዝባዊ ግንባር ዝፈጠረን ኣብ ዓወት ዘብጸሐን ጉዕዞ እዩ። ድሕሪ ተሓኤ ህግሓኤ እቲ እንኮ መሪሕ ኮይኑ ንኤርትራውያን ጠርኒፉን መሪሑን እዩ። ከምቲ ካድረታት ደብረ-ዘይቲ ዝብልዎ ዘይኮነስ፡ ሰውራ ኤርትራ ምሉእ ተሳትፎ ኤርትራውያን ዝነበሮ ህዝባዊ ምንቅስቃስ እዩ ነይሩ። ህግ ኣብ ሓደ ጫፍ ሃገር ተጨጪሑን ኣብ ሓደ ከባቢ ደንበርበር ክብል ጸኒሑ ዕድል ምስ ተፈጥረሉ ኣብ እንግደዓ ካልኦት ተኾዪጡ ኣብ ሓደ ረፍዲ ንምልእቲ ኤርትራ ዝተቆጻጸረ ውድብ ኣይነበረን። ህግ ንሓደ ብሄር እየ ዝውክል ኢሉ ዘንቀደ፡ ግዜ ምስ ማእመኦ ግን ናብ ኩላ ኤርትራ ዝለሓመ ባርዕ ኣይነበረን። ህግ ንሓደ ካብ ካልእ ዝያዳ ኣይብጻሕን። እቲ ሓረስታይን ጓሳን፡ ወዲ ከተማን ገጠርን ፡ ምሁርን መሃይምን፡ ኣስላማይን ክስታናይን ወዲ ከብሳን ቆላን ብኹሉ ሕብሮምን ቋንቋኦምን ግሩም ባህላዊ ክብርታቶምን ተሰዊኦምሉ እዮም። ኣስከሬኖም ሃይማኖትን ወገንን ከይፈለየ ኣብ ሓደ ጋህሲ ተሳንዩ ይነብር ኣሎ። ዝመጸ እንተመጸ ወኖምን መንፈሶምን እውን ዝዝረግ ኣይመስልን። ኤርትራ ሓደ ወገን ልዕሊ ካልእ “ኣነ ዝያዳ ከፊለላ እየ’ም ዝያዳ ትብጸሓኒ’ያ” ዝብላ ሃገር ኣይኮነትን። ስድራታትን፡ ሕ/ሰባትን ኣውራጃታትን ኤርትራ ኣብቲ ኤርትራ ንምምጻእ ዝተገብረ ብርቱዕ ቃልሲ ተመጣጣኒ መስዋእቲ ከፊሎም እዮም። እዚ እዩ ንኤርትራውያን ፍሉያት ዝገብሮም።
በዚ መሰረት እምበኣር፡ ህግድፍ ተጸጊዑዎ ዘሎ ፓሎ እዚ ህዝቢ ኤርትራ ዝኸፈሎ መስዋእትን ዘማዕበሎ ፍቕሪ ሃገርን ሓድነትን እዩ። እቶም ትማሊ ናጽነት ኤርትራ ዘይተዋሕጠትሎም ወይ ድማ ሎሚ ሕማም ድግሲ ዝሓዞም ሰባት ነዚ ሓቂ’ዚ ይፈልጥዎ እዮም። ስለ’ዚ እዩ ከኣ ነዚ ክውንነት እዚ ንምቕያር ብዘይዕርፍቲ ዝንቀሳቐሱ ዘለዉ። “ሰውራ ኤርትራ ሽፍትነት እዩ ነይሩ” እንተበሉን ኣብ ልዕሊ ስዉኣት ኤርትራ እንተላገጹን ኣይተሓዘሎምን እዩ። ስርሖም ይሰርሑ ኣለዉ። እቲ ከገርመና ዘለዎ ጉዳይ ናይቶም “ካብዚ ንረብሕ ንኸውን” ዝብሉ ተበለጽቲ ሃገራውያን እዩ። ኣብ መንጎ እዞም ጉጅለታት ዘሎ ዘይቅዱስ ኪዳን መቸም ዘየተሓሳስብ ኣይኮነን። ዝኾነ ንኣወንታውን ነባርን ለውጢ ዝቃለስ ዜጋ ነዚ ዘይቅዱስ ኪዳን ከስተብህለሉ ኣለዎ። እቶም ተበለጽቲ ሃገራውያን ዘገድሶም ቀዳምነት፡ ዋግኡ ብዘየገድስ ንህግድፍ ምልጋስን ስልጣን ምሓዝን እዩ። በቲ ካልእ ድማ፡ ንኡስ ወለዶ ምስ ታሪኽ ኣቦታቱን ኣደታቱን ከምዝዋጋእ ምግባርን ርጉእ ምስግጋር ስልጣን ዘይብሉ ሃዋሁ ምፍጣርን ነቶም ንናጽነት ኤርትራ ክቕልብሱ ከይደቀሱ ዝሓድሩ ዘለዉ ሃሱሳት ጽቡቕ ኣጋጣሚ እዩ ዝኸውን። ስለ’ዚ፡ እዞም ክልተ ጉጅለታት እዚኦም ብፍላጥ ይኹን ብዘይፍላጥ ኣብ ኣገባብ ቃልሶምን ናይ ቀረባ ዕላምኦምን ይራኸቡ እዮም። ዋግኡ ብዘየገድስ ህግድፍ ምእላይ ኣብ ዝብል ስትራተጂ ዝተኣኻኸቡ እዮም። እዚ ነቶም ሃገራዊ ዓቕምታት ከስምሩ ሒዅ ዝብሉ ዘለዉ ዜጋታት ይኹኑ ውዳባት ዝምልከት ወቐሳ ኣይኮነን። ህዝቢ ዝሰረቱ ለውጢ ከቐላጥፉን ርጉእ ምስግጋር ስልጣንን ክህሉ ብሓላፍነት ዝንቀሳቐሱ ዘለዉ ውልቀሰባትን ጉጅለታትን ክነተባዖምን ክንድግፎምን ኣለና።
ይኹን እምበር እቲ ሓቂ ክግለጽ ኣለዎ። ገለገለ መራሕቲ ተቓውሞ ኣብዚ ጉዳይ እዚ ርኡይ ሸታሕታሕ ኣርእዮም እዮም። ነዚ ዘሕብን ታሪኽ ኣክንዲ ዝሓቝፍዎን ዝዕቅብዎን፡ እንተወሓደ፡ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ክወድቕ እንከሎ ሸለል ክብልዎ መሪጾም። ገለ-ገለ ውልቀሰባት ከይሓፈሩ፡ “ኣብዚ በጺሕና ዘለና ብሰንኪ እዚ ንታሪኽና ዘለና ኣመና ኣኽብሮት እዩ” ክብሉ ተሰሚዖም እዮም። ነቲ ምስ ሓርበኝነትን ጽንዓትን ሓድነትን መስዋእትን ተእሳሲሩ ዝትረኽ ዛንታ ከም ወተሃደራዊ ሃላልነት ተወሲዱ ምስ ህግድፍ ጥራይ ከም ዝተኣሳሰር ገይሮም ክሕዝዎ ጸኒሖም። እዚ ድማ ምስቲ ምስ ወያነ ዘማዕበልዎ ዘይቅዱስ ኪዳን ተደሚሩ ተወሳኺ ምኽንያት ናይቲ ድኑስ ህላዌኦም ኮይኑ ኣሎ። ብኣንጻሩ ግን ንህግድፍ ትንፋስ ዝህብን ዘስብሕን ኮይኑ ጸኒሑ።
ቅንዕንኡ ብዘየገድስ፡ መን እዩ ብዛዕባ ልኡላውነት ኤርትራ ዝምድር? ህግድፍ። መን እዩ ብዛዕባ ዝሓለፈ ኣስካሕካሒ ግፍዓታት ስርዓታት ኢትዮጵያ ዝልፍልፍ? ህግድፍ። መን እዩ ብዛዕባ ርእሳ ዘቕንዓት ኤርትራ ዝዛረብ? ህግድፍ። መን እዩ ብዛዕባ ሓድነትን ምጽውዋርን ክብርታት ዝዛረብ? ህግድፍ። ነዚ ኣብ ነዊሕ ቃልሲ ዝተኾስኵሰ ባህላዊ ክብርታት ከም ጸረ-ደሞክራስን ጸረ ለውጥን እንተደኣ ተቖጺሩ ደኣ፡ እቲ ለውጢ’ኮ ኣብ ባዶሽ ኣይህነጽን እዩ። ለውጢ ‘ኮ ኣብ ዘመዝገብካዮም እወታውያን ክብርታት እዩ ዝህነጽ። ንሎሚ ትማሊ ወሊዳታ። ንጽባሕ ድማ ሎሚ ትወልዳ። ገለ መራሕቲ ተቓው ንህግድፍ ካብ ህግሓኤ ኣክንዲ ፈልዮም ዝወቕዑ፡ እቲ ክሳብ ሎሚ ክኽተልዎ ዝጸንሑ ኣብ ናይ 70ታትን 80ታትን ቂምታ ዝተሰረተ ስትራተጂ ኮይኑ ንህግድፋውያን ምስ ህግሓኤ ኣልጊብካ ምዝባጥ እዩ። ንህዝቢ ክትመርሕ እንተኾይንካ ነቲ ህዝቢ ምፍላጥ የድሊ። እቲ ሓቂ ድማ ህግሓኤ ዳርጋ ክሉ ህዝቢ ኤርትራ ዝተሰወኣሉ ውድብ እዩ ነይሩ። ስለ’ዚ፡ በቲ ሓደ ወገን መራሕቲ ተቓውሞ ነዚ ጉዳይ’ዚ ብሸለልትነት ብምሓዞምን፡ በቲ ካልእ ድማ ህግድፋውያን ነዚ ነጥቢ’ዚ ካብ ዝግበኦ ንላዕሊ ብምምዝማዞምን፡ እቲ ሚዛን ንረብሓ ህግድፍ ክዘብል ክኢሉ ጸኒሑ። ስለ’ዚ ኣብዚ ቀዳማይ ንህግድፍ ደጊፉ ዘሎ ዓንዲ፡ ኩልና (ኣባላት ህግሓኤን ዘይባላትን) ኣበርክቶ ኣሎና። ኢሰያስን እቶም ንሱ ዝመርሖም ውሑዳት ኣሳለጥትን ኣብዚ ዘብጸሖም ህዝቢ ኤርትራ እዩ። ዘሰወዶም ህዝቢ ኤርትራ እዩ። ዝተኸላኸለሎም እውን ህዝቢ ኤርትራ እዩ።
ኣብቲ ንህግድፍ ደጊፉ ዘሎ ካልኣይን ኣገዳስን ዓንዲ ክሰግር። ብልክዕ ኣብዚ እውን ሓቂ ጽሒፍካ። ኣባላት ህግሓኤ ነበር (ተጋዳላይን ሲቪልን) ብቀዳምነት ክንሕመን ክንንቀፍን ግቡእ እዩ። ምኽንያቱ፡ እዚ ስርዓት’ዚ ኢሕ ኢልና ዝወለድናዮን ዝኾስኮስናዮን እዩ። ፈቲና ጸሊእና ባዕልና ዝፈጠርናዮ እዩ። ሎሚ ኩነታት ምስጻዕጸዐ ናብ ኣባላት ካልኦት ውድባት ክንድርብዮ ኣይኮናን። ኣባላት ተሓኤ ነበር ክሕመሉልና ኣይኮኑን። ካልኦት ውድባት ብቑዕ መተካእታ ብዘይምፍጣሮም ክንውንጅሎም ንኽእል። እቶም ንህግድፍ ብቅድመ-ግንባር ኮይኖም ዘገልግልዎ ዘለዉ ግን ኣባላት ህግሓኤ ነበር ብፍላይ ተጋደልቲ ነበር ምኻኖም ክንዝንገዖ የብልናን።ጸጽቡቕ ታሪኽን ሓድግን ህግሓኤ ጥራይ ዘይኮነስ እቲ ግዕዘዩ እውን ብቀዳምነት ናትና እዩ።
ስለ’ዚ፡ ንሕና እውን እቲ ታሪኽ ዝገደፈልና ኣብ ልዕሊ ኣባላት ካልኦት ኤርትራውያን ውድባት ዘለና ናይ ምጥርጣርን ጽልእን ሓጹር ሰጊርና ናብ ሃገራዊ ፍታሕን ዕርቅን ክነማዕዱ ክንጽዕር ኣለና። ምዕቡል ሲቪላዊ ሕ/ሰብ ኣብ ምምስራት ከምዝፈሸልና ብዘይዕጥይጥይ ክንቅበሎ ኣለና። እዚ ንመንእሰያት ዘንፍጽ ዘሎ ስርዓት ኣብ ድኻምናን ደምናን ዝተሰረተ ምዃኑ ክንኣምን ኣለና። ንለውጢ ብዙሕ ከፊልና ኢና። ሎሚ ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ዝበልዩ ዘለዉ መራሕትና ዝርከብዎም በብግዚኡ ብፖልለቲካዊ ምኽንያታት ዝተቐየዱ ኣባላትና ብዙሓት እዮም። ቀዳሞት ግዳያት ናይዚ ስርዓት’ዚ ኣባላት ህግሓኤ ነበር እዮም እንተበልና ምግናን ኣይኮነን። ስለ’ዚ፡ ንለውጢ ብቐዳምነት ክንጠልባ ዝግበኣና ንሕና ኣባላት ህግሓኤ ነበር ኢና። ምስቶም ታሪኽ ናብ ኣንፈቱ ክመልሱ ዝቃለሱ ዘለዉ ሃገራውያን ኣብ ምትፍናንን ምጥርጣርን ዘእትወና የለን። ልዕሊ ሰብና እንተዘይኮይኑ ትሕቲ ሰብና ኣይደመናን። ታሪኽ እዩ ምስክርና። ንሓፍረሉን ንደነሉን የብልናን። ግን ኣብዚ ግዜ’ዚ ነዚ ስርዓት እዚ እንዳተኸላኸልና ጸሓይና እንተዓሪባ፡ ዝከላኸለልና ታሪኽ የለን። ምኽንያቱ ታሪኽ እንዳተበደለ ኣይረዳእናዮን ማለት እዩ። ንሓደ ውልቀሰብ ወይ ውድብ ዘይኮነስ ምእንቲ ምሉእ ህዝቢ ኤርትራ ኢና ንእስነትና ኣብሊና። ስዉኣትና፡ ታሪኾም መታን ክነዕርን ክነረትዕን ሓላፍነታዊ ስጉምቲ ክንወስድ ይጽበዩና ኣለዉ። እታ ነጥቢ ቀላል እያ። ኢፍትሓዊ መንግስቲ ኢፍትሓዊ እዩ። ናትካ ይኹን ናይ እንዳማትካ። ንሓደ ኢፍትሓዊ መንግስቲ ምክልኻል ከም ኣብ ልዕሊ መቓብር ሰማእታትና ምጽዋት ክቑጸር ይከኣል። ነቶም ኣብ ፈቐድኡ ዝሓደግናዮም ሰማእታትና ዘቕስን ሓደ ነገር ምስ እንገብር ጥራይ እዩ። ንሱ ከኣ ኣብ ጎድኒ እቲ ንፍትሓውን ዘላቒን ለውጢ ንምምጻእ በብመገዱ ፋሕተርተር ዝብል ዘሎ ህዝቢ ደው ምባልን ደሞክራስያዊ መንግስቲ ምምስራትን እዩ
ኣብ መወዳእታ ንመንእሰያት ክብሎ ዝደሊ፡- ወለዶታት ዝነብሩሉ ግዜን ቦታን ዝፈጥሮ ሕጽረታት ኣለዎም። ወለዶ ገድሊ ናይ እዋኑ ብደሆታት ተጋዲሉ ስዒሩ። ልኡላውነት መሬት ኣረጋጊጹን ተኸላኺሉን። ይሕመቕ ይጸብቕ ሰረታት መጻኢ ኤርትራ ዝኸውን ትሕተ-ቅርጻ ሰረታት (ኣካላዊ ይኹን ናይ ኣተሓሳስባ) ኣንጺፉ ኣሎ። ብልክዕ፡ እቲ ጉዕዞ ህዝቢ ብዝመርጾን ንህዝቢ ብዝምእዘዝን መንግስቲ ኮይኑ ነይሩ እንተዝኸውን፡ እቲ ውጽኢት እወታውን ተዓጻጻፍን ምኾነ። እቲ ክሳራ ኣዝዩ ምነከየ። ናይ ገድሊ ወለዶ ልኡላውነት ሃገር ዘረጋገጸ ክኸውን ከሎ እቲ ንምሕራር ኣእምሮ ወዲሰብ ዝግበር ገድሊ ግን ቀጻሊ እዩ። መንእሰያት ድማ እጃሞም ክስከሙ ኣለዎም። ስልጣን ገደብ እንተዘይተጌርሉ ግናይ እዩ። ንዘልኣለም መራሕን ኣዛዝን ክኸውን ዘይደሊ ውሑድ እዩ። ብኡ መሰረት እዩ ድማ ንመራሕቲ ገደብ ስልጣን ዝግበረሎም። ኣብ ሃገርና ዘለዉ መራሕቲ ነቲ ገደብ ከንብረሎም ዝኽእል ቅዋም ከይትግበር ሸንኾለል የብሉና ኣለዉ።ብሓጺሩ፡ ገደብ ስልጣን ንዕኦም ሕማም ርእሲ እዩ። ስለ’ዚ፡ ናብ ቀልቦም ክምለሱ ወይ ድማ ክጓሓፉ ናይ መንእሰያት ግደ ክዓዝዝ ኣለዎ። ታሪኽ ብኣልማማ ኣይከሰካን እዩ። ኣብ ግዜኻ እንታይ ገይርካ እዩን ዝብለካ። እቲ ግዜ ናትኩም ናይ መንእሰያት እዩ። ታሪኽ ኣቦታትኩምን ኣደታትኩምን መርምርዎን ተማሃሩሉ። ነቶም ንጉዕዞ ለውጢ ዝሓንቁ ዘለዎም ውልቀመራሕትን ውድባትን፡ ብኣኽብሮት “ሕጅስ ዕረፍቲ ይግበኣኩም። ዓቕምኹም ገይርኩም ኢኹም” በልዎም። ካብቲ ጽቡቕ ሓድግታቶም ተመሃሩ፣ ነቲ ግዕዘይ ሓድግታት ከይትደግሙ ግን ተጠንቐቑ። ኤርትራ ናይ ዝተፈላለዩ ወለዶታትን ተመክሮታትን ምዝርራብን ምምኽኻርን የድልያ ኣሎ። እቲ ናይ ምምኽኻርን ምዝታይን መስርሕ ብሓላፍነታዊ መንፈስ ክቕጽል ኣለዎ።
እቶ ቀለታ ኪዳነ፡ በቲ ኣብ ልዕለኻ ክመጽእ ዝጸንሐ ወረን ነቐፌታን ነቕ ከይበልካ ኣብ ሓቂ ዝተሰረተ ማዕዳን ምኽርን ክትልግስ ብምጽናሕካን ነዓይ እውን ነዛ ብታህዋኽ ዝጸሓፍክዋ ርኢቶ ንኽህብ ዘተባብዕ ኣርእስቲ ብምልዓልካን ብዘይቃልዓለም ብምትንታንካን የመስግነካ። ቀጽሎ እብለካ።
ሓውኻ ማሕሙድ ሳልሕ


text:
እቲ ገንዘብ፡ መንግስቲ ኤርትራ ምስ ዝሕዞ ኣጀንዳ ምምዕባል ዓቕሚ ሰብን፡ ሳይንሳዊ ሕርሻን ዝሰማማዕ ምዃኑ ፡ ዲረክተር ምምዕባል ዓቕሚ ሰብ`ቲ ባንኪ ሱኒታ ፒታምበር ገሊጻ።
ባንኪ ልምዓት ኣፍሪቃ፡ ኣብ ኤርትራ ኣብ መዳይ ትምህርቲ ኢንቨስት ዝገብር ዝዓበየ ትካል ምዃኑን ፡ እቲ ባንኪ፡ ካብ 2010 ጀሚሩ ክሳብ ሎሚ 72 ሚሊዮን ዶላር ኣብ ኤርትራ ኢንቨስት ከምዝገበርን ኣፍሊጡ`ሎ።
ካብ ዳካር- ሰኔጋል ንቪኦኤ ዝተዛረበት ሚስ ሱኒታ፡ እቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብኣባላት ቦርድ `ቲ ባንኪ ዝጸደቀ ገንዘብ፡ ብለቓሕን ብሓገዝን ዝውሃብ ኮይኑ ንዕብየት ኤኮኖሚ`ታ ሃገር ንምሕጋዝ `ዩ ኢላ፡
"እዚ ዝሓልፈ መጋቢት 3 ብቦርድ ዝጸደቐ ፕሮጀክት፡ ኣብ ምምዕባል ዓቕሚ ሰብን ሳይንስን፡ ከምኡ ድማ ኣብ ምሕያል ብሕታዊ ንግዲ ዘተኮረ ኾይኑ፡ ኣብ`ቲ ኤርትራ ሒዛቶ ዘላ ፕሮግራም ዕብየት ኤኮኖሚ ተራ ክህልዎ ዝኽእል`ዩ"
እቲ ኣብ ኤርትራ ክትግበር ብባንኪ ልምዓት ኣፍሪቃ ተታሒዙ ዘሎ ፕሮጀክት ብዓቢኡ ኣብ ክልተ ዝምቀል ኮይኑ፡ እቲ ሓደ ኣብ ከተማ መንደፈራ ዝውሃብ ተክኒካውን ትምህርታውን ስልጠና ኾይኑ፡ እቲ ካልኣይ ፕሮጀክት ድማ ኣብ ጋሽ ባርካ ዝትግበር ሕርሻዊ መጽናዕቲ ምዃኑ እቲ ባንኪ ንቪኦኤ ኣብ ዝለኣኾ መግለጺ ይጠቅስ።
ብመስረት`ቲ መግለጺ፡ እቲ ፕሮጀክት፡ መንእሰያት ኤርትራ፡ ትምህርቲ መካኒክ መካይን፡ ህንጻ፡ ፋብሪካ ማሺነርታት፡ ኤለክትሮኒክስ፡ ኤለክትሪክሲቲ ከምኡ`ውን ምትዕርራይ ኮምፒተራትን መርበባትን ኣብ ዘማዕብልሉ ከተኩር`ዩ።
ብመዳይ ሕርሻ ድማ፡ ናይ ኣትክልቲን እንስሳን ሳይንስን፡ ሕርሻዊ መካኒክነትን ምዕቃብ ሓመድን ማይን ኣብ ዘማዕብሉ ኣብያተ ትምህርቲ ከደህብ ምዃኑ ሚስ ሱኒታ ፒታምፐር ገሊጻ።
ንምዃኑ ንብዝሒ`ቲ ገንዘብ ዝምልከት፡ ባንኪ ልምዓት ኣፍሪቃ 19 ሚሊዮን ዶላር ክውስን ዝኽኣለ ብምንታይ መዐቀኒ`ዩ ዝብል ሕቶ ዝቐረበላ ዲረክተር ክፍሊ ምምዕባል ዓቕሚ ሰብ ሚስ ሱኒታ ፒታምፐር፡ ሃገራት ነናተን ኣመዳድባ ኣለወን ትብል፡
"ባንኪ ልምዓት ኣፍሪቃ፡ ዝጥቀመሉ ኣገባብ መዐቀኒ ኣለዎ፡ ደረጃን ጠለባትን ሃገራት፡-ከምኡ ከኣ ኩነታት ጸጥታ፡- ነቲ ለቓሕ ዝምልከት ድማ፡ ሓንቲ ሃገር ኣብ ነፍስ ወከፍ 2ተ ዓመት ከመይ ከይዳ ዝብል ነገራት እቲ ቦርድ ዝርእዮም ረቓሒታት`ዮም"
ባንኪ ልምዓት ኣፍሪቃ፡ ኣብ ኤርትራ ዝዓበየ ኣብ መዳይ ትምህርቲ ኢንቨስት ዝገብር ትካል ምዃኑ ይገልጽ። እቲ ባንኪ እዚ ሕጂ ዝገብሮ ዘሎ ፕሮጀክት ን4ይ ግዚኡ ምዃኑን፡ ካብ 2010 ጀሚሩ ክሳብ ሎሚ 72 ሚሊዮን ዶላር ኣብ ኤርትራ ኢንቨስት ከምዝገበርን ኣፍሊጡ`ሎ።


text:
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ቀዳማዊት ወ/ሮ ሚሸል ኦባማ ኣብ ደቡብ ኣፍሪካ ናይ ኽልተ ማዕልታት ዑደት ይፍፅማ ኣብዘለዋሉ ምልክት ነፃነት ፀለምቲ ምስ ዝኾኑ ኔልሰን ማንደላ ተራኺበን።
ምሸል ኦባማ ፀረ ኣፓርታይድ ተቓላሳይን ፕሬዝዳንት ነበር ደቡብ ኣፍሪካን ምስ ዝነበሩ ኔልሰን ማንደላ ክራኸባ እንተኾይነን ርግፀኛ ኣይነበሩን ሰበስልጣን ዋይት ሃውስ።
ኣብ ናይ ኔልሰን ማንዴላ ፋውንደሽን ሓፂር ዑደት ምስፈፀማ ግን ጆህንስ በርግ ኣብዝርከብ መንበሪ ገዛ ወዲ 92 ዓመት ከይደን ንማንዴላ ሪአንኦም።
ፅባሕ ረቡዕ ንኣፍሪካዊያን መራሕቲ መናእሰይ ደቂ ኣንስትዮ መደረ ከስምዓ እየን።
እተን ኣሜሪካዊት ቀዳማዊት እመቤት ንመናእሰይ ብዘሕልፍኦ መለእኽቲ ካብ ዘድንቓ ናይ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ተምሃሪት ጛል 17 ዓመት ታቶ ሓንቲ እያ።
ንሳ ንወ/ሮ ምሸል ኦባማ ብዝነበራ ዓለም ለኻዊ ስብእናን ብስራሕቲ ሰብኣዊ ሓገዝን ናእዳ ምስ ዝረኸበት ልእልቲ ዳያና ተመሳስለን።
ንሳ ብምቕፃል ‘’ንዕአን ብምርኣይ ጥራሕ ከማና ንዝበላ ብዙሓት መናእሰይ ከለዓዕላ ዝኽእላ እየን።ኣብ ልዕሊኡ ድማ ብዙሕ ስታይልን ጨርቃ መርቅን ኣብዘለዋ ዓልም ስለ እንነብር ብፋሽነን ካብዝፍለጣ ደቂ ኣንስቶ ሓንቲ ምዃነን እየ ዝፈልጥ።ዝኾነ ይኹን ብዘየገድስ ንመናእሰይ ደቂ ኣንስቶ ክኾና ዝደልይኦ ንክኾና ስለዘተባብዓ ዓብይ ነገር እዩ።’’ትብል።
ምሽለ ኦባማ ኔልሰን ማንዴላ ን18 ዓመታት ኣብ ዝተኣሰሩላ ኣብ ሮብን ኣይላንድን ኣብ ቦትስዋናን ክበፅሓ እየን።


text:
ስካሪኮ – 3
ብ ኣወልኼር ዓ/ሕፊዝ ንሓደ ንደርሆ ምሕራድ ዝኸውን ጭካነ ዘይብሉ ሰብ፤እንተዳኣ ኣብ ኣእምርኡ ብሾቨንያ ዝተላዕጠጤ ጽልእን ፍርሕን ክትዘርእ ኪኢልካ ቀታሊ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣቀታትላ ዘኽፈኤ ሰብ ንምግባሩ ዘይከኣል ነገር ኣይኮነን። ፍሬ ዘርኢ ጽልእን ፍርሕን ካብ ስካሪኮ ታሪኽ ዝተኣርየ ወይ`ውን
ብ ኣወልኼር ዓ/ሕፊዝ
ንሓደ ንደርሆ ምሕራድ ዝኸውን ጭካነ ዘይብሉ ሰብ፤እንተዳኣ ኣብ ኣእምርኡ ብሾቨንያ ዝተላዕጠጤ ጽልእን ፍርሕን ክትዘርእ ኪኢልካ ቀታሊ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣቀታትላ ዘኽፈኤ ሰብ ንምግባሩ ዘይከኣል ነገር ኣይኮነን።
ፍሬ ዘርኢ ጽልእን ፍርሕን ካብ ስካሪኮ ታሪኽ ዝተኣርየ ወይ`ውን ኮነ ኢልካ ዝተኣልመ ፈጠራ ክኸውን ይኽእል። ናይ ምዝራብን ምጽሓፍን ናጽነት ዘይጸነሖ ድሑር/ዕቡስ ሕብረተ ሰብ ከኣ ነዚ ከምዚ ዓይነት ዘራእቲ ዝቅበል ስቡሕ መሬት`ዩ።
ዑቡስ ሕብረተ ሰብ ዝኾነ ምስኮነ፤ ዝዓነወ ምስ ዓነወ፤ ዝተወስደ ምስተወስደ`ዩ መንገዲ ውሕጅ ዝጸርግ ! እቲ ምዕቡል ሕብረተሰብ ከኣ ንናይ ጽባሕ ግምታቱ ንኣጽናዕቲ ትካላት ሂቡ መሔለውታ ዝገብር`ዩ።
“ተስፋጽዮን” ይኹን ካለኦት ዝዘርእዎ ዘራእቲ ጽልእን ፍርሕን ምኽሻሕ ከም ንዖኦም ዝናን ረብሓን ምሃብ ገይሮም ዝርእዩ፤ ዘይ ምምላስ ዝድግፉ ኣሕዋት ኣለዉ። ግና ኩሉ ነገር ብሸለል ይቅተል ማለት ኣይኮነን። ናይ ጽልእን ፍርሕን/ ፎፕያ ጎሽጓሽ ከምቲ ነቀዝ ሶሊኹ ነቲ ኸርሲ ፍሬ ዘዕንዎ መጠን`ዩ። ብኣንጻሩ እምበኣር እዚኦም ደወል ተጠንቀቅ ስለ ዝደወሉ ንህዝብና ከነዕጥቅ ስለ ዝሓገዙና ካብቲ ዘለዎም ናውቲ ዕንወት ዘለና ናውቲ ህንጻ ስለ ዝበዝሕ ክንምክት ይግባእ፤ ልክዕ`ዩ እቲ ዘቋሰልዎ ክንድቲ ክኸውን ኣይክእልን፤ ይኹን`ምበር ንንእሽቶ ቁልዒ`ውን ኣጥፊእካያ ደቅስ ! ካብ ሕማም ጽልእን ፍርሕን ንምክልኻል ንኹሉ ወዲ ሰብ ዘድሊ ክታበት ስለ ዘሎ። ንቅሓት።ሰብነት።
ፍርሕን ጽልእን ኣብ ደቂ ሰባት ክነግስ ምግባር ፤ ኣብ ጥዕና ዘለዎ ዘመንን ቦታን ብሃገራዊ ደረጃ ይኹ ኣህጉራዊ ደረጃ ብሕጊ ዘቅጽዕ ገበን`ዩ። ናይ በዳልን ተበዳልን ዛዕባ ኣብ ዝኾነ ይኹን ህዝቢ ብዘይካ ፍትሒ ዝፍውሶ ዝኾነ ይኹን መድሃኒት የለን። ነዚ መድሃኒት`ዚ ዘይ ምውሳድ ከኣ ነፍሰ ቅትለት`ዩ።
በዚ ኣጋጣሚ`ዚ ክዝክሮ ደስ ዝብለኒ ኣብ ተሓኤ ይወሃበና ካብ ዝነበረ ንሾቨንያዊ ጽልኢ ዝጻረር (ክታበት) ኣስተምህሮ ንኣብነት፡- ንኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ጎንጺ ብዝምልከት፡ ጸላኢና ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ስርዓት እምበር ህዝቢ ኢትዮጵያ ከም ዘይኮነ፤እቲ ስርዓት ብተወላዶ ኣምሓራ ይምራሕ ማለት ዝኾነ ኣምሓራይ ጸላኢና ማለት ከም ዘኮነ ………… ወዘተ ። ብጣዕሚ ኣገዳስሲ ነይሩ፤ ነዚ መሰረት ገይሮም ኣተሓሳስበኦም ዝነደቁ ከኣ ብዙሓት`ዮም። ንደቆምን ከባብኦምን ጸልዮም ክኾኑ ኸኣ ተስፋ ኣሎኒ።
AAHafiz (212)14/02/2017


text:
Radio Erena: 05 November 2014
10 መነኮሳት ገዳማት ኤርትራ ኣብ ኢትዮጵያ ዑቕባ ከምዝሓተቱ ተዋህዶ ዶት ኦርግ ሓቢሩ።
ብመሰረት እቲ ሓበሬታ፣ እቶም 10 መነኮሳት ገዳማት ኤርትራ፣ ምስቲ ኣቐዲሙ ብመራሕቲ ገዳማት ኤርትራ ንምትእትታው ልኡኻት መንግስቲ ንምውጋዝ ዝተዘርግሐ ደብዳቤ ብዝተሓሓዝ፣ ንስኻትኩም ኢኹም ኣለዓዒልኩሞ ብዝብል ምኽንያት መንግስቲ ኤርትራ ንኽኣስሮም ይደናደን ከምዘሎ ምስ ኣረጋገጹ’ዮም ዝሓለፈ ሰሙን ናብ ኢትዮጵያ ሰጊምሮም።
እቶም 10 መነኮሳት፣ ሰለስተ ካብ ገዳም ጻዕዳ እምባ፣ ሰለስተ ካብ ገዳም ኣቡነ ሊባኖስ ሃም፣ ክልተ ካብ ገዳም ኣብራንዮስ፣ ሓደ ካብ ገዳም ኣቡነ ብሩኽ፣ ሓደ ኸኣ ካብ ገዳም ኣቡነ ዮናስ ምዃኖም’ውን እቲ ሓበሬታ ብተወሳኺ የረድእ።
ሽዱሽተ ገዳማት ኤርትራ፣ ንምትእትታው ልኡኻት መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ኤርትራ ዝውግዝ ውግዓዊ ደብዳቤ ከምዝዘርግሑ ዝፍለጥ’ዩ።


text:
እተን ቀንዲ ኣብ ምዕናው ሊብያ ዝተዋፈራ ሃገራት ኤውሮጳ፣ ፈረንሳን ጣልያንን ዓባይ ብሪጣንያን ኣሜሪካን እየን ዝነበራ። እታ ሽዑ እዋን ብፕረሲደንት ሳርኮዚ ትምራሕ ዝነበረት ሃገር ፈረንሳ ብቅድመ ግንባር እያ ነቲ ወራር ብሓላፍነት ተሰኪማቶ። ኣታ ብቀዳማይ ሚንስተር ማፍያ ባላስኮኒ እትምራሕ ዝነበረት ሃገር ጣልያን ድማ ብካልኣይ ደረጃ፣ ኣብቲ ወራር ተኻፊላ። እቲ ቀንዲ መኽንያት ድማ ነተን ጋዳፊ ዝእውዶም 15 ቢልዮን ዶላር መታን ንኽማቐሉወን እዩ። እቲ ንፕረሲደንት መዓመር ጋዳፊ ንምግልባጥን፣ ነታ ካብ ምሉኣት ሃገራት ዓለም ዝበልጸገትን ዝማዕበለትን ልዑላዊት ሃገር ሊብያ ንምዕናውን፣ቀንዲ መደብ ዝወጸ ብወነንቲ ባንክታት ዓለም ስድራቤት ሮትሻይልድ እዩ ዝነበረ። ፈረንሳን ጣልያንን እንግሊዝን ኣሜሪካን ፕሮክሲ ጥራይ ኮይነን፣ ከም ሜርሲነሪ እየን ነቲ ዂናት መሪሐንኦ። ኣቶም ኲናት ምስተወድኤ ነቲ ኩሉ ማእለያ ዘይብሉ ወርቅን ባንክን ዝውንኑ ግና፣ እቶም ስዉራት መሃንድሳት ጽዮናውያን፣ ብዓል ስድራቤት ሮትሽይልድ እዮም።
ሃብትን ጸጋን ህዝቢ ሊብያ ንምዝማት ነታ ሃብታም ሃገር ሊብያ፣ጽዮናውያን ብመደብን ብግህዶን ኣዕንዮማ። እወ፣ ነታ ኣብ መላእ ሃገር ዘሎ መንእሰይ ወዲ ይኹን ጓል ሊብያ፣ትምህርት ብነጻ እትፈቅድ ሃገር፣ ስኮላርሽብ መንግስቲ ዝኸፍሎ፣ ክምርዖ ዝደሊ ሰብ መንግስት 7000 UD$ ዝኸፍሎ። መኪና ክገዝእ ዝደሊ ሰብ 50% መንግስቲ ዝሕግዞ። በልዚን ኣብ ሃገር ሊብያ ካብ 2 ሳንቲም ኣይበዝሕን። ክራይ ገዛ ዝብሃል ንወዲ ሊብያ የልቦን። ኩሉ ናቱ ገዛ እዩ ዝውንን። ምድረበዳ ሳሃራ ብመስኖታት ማይ ጃሕጃሕ ዝብሎ፣ ህዝቢ ሊብያ ካብ ሰበኽ ሳግምን በደዊንን ኣብ ዝልዓለ ስልጣኔ ዝበጽሓሉ፣እምብኣር በዚ ቅንኢ ስለዝነፍሖም እዮም፣ ሓሳዳት ጽዮናውያን፣ ንህዝቢ ዓለም ብሕሱር ፕሮፓጋንዳን ሓሶትን ኣእሚኖምን ኣስዲዖም፣ ነዛ ሃብታም ሃገር እዚኣ ወቒዖማን፣ ንመነባብሮ ህዝባ ድማ፣ ኣዘናቢሎሞን ዘርምዘርሞ ኣትሪፎሞን።
ካብቲ ብዙሕ መኽንያታት እተን ቀንዲ ድማ እዘን ዝስዕባ እየን።
1ይ.) ኣብ መጀመርያ መንግስቲ ፈረንሳን ኢጣልያን፣ካብ 15 ቢልዮን ዶላር ንላዕሊ ዝግመት ምስ ሃገር ሊብያ ዝነበረን ዕዳ መታን ከይከፍላ ውግእ ንኽግበር እዋዕዊዐን።
2ይ.) ሓሳዳት ጽዮናውያን ሃገር ሊብያ፣ ነታ ካብ ምሉኣት ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ብሃብትን ብምዕባሌን ኣርኣያ ዝኾነት ሃገር ሊብያ፣ ክብ ቅንኢ ዝተላዕለ ልዑላዊት ሃገር ሊብያ ንኽትውረር ወሲኖም።
ጽዮናውያን ስለምታይ ንመዓመር ጋዳፊ ከምዝቐንጸሉዎ ዝሕብር ቪድዮ
ነቲ ናተንሲ ንሓማተን፣ እስከ ነዚ ኩሉ፣ ብዓል ጆርጅ ዳብልዩ ቡሽ፣ ቸኒን፣ ራምስፌልድን፣ እታ ኣምንጪዋ ራይስን ዝሕስዉዎ ዝነበሩ ሓሶታት እስከ ብምስትብሃል ኣዋዳዲርኩም ተዓዘቡዎ።
3ይ.) ፕረሲደንት ሃገር ሊብያ፣ መዓመር ጋዳፊ፤ ንምዕባሌ ሃገራት ኣፍሪቃ ዘገልግል African Inestment Bank ሓደ ንህዝቢ ኣፍሪቃ ንኽማዕብል ዝሕግዝ ባንክ ክምስርት ስለ ዝመደበ፣ ገበቲ ጽዮናውያን ዓቕሎም ጸቢቡዎም። መኽንያቱ ካብ መላእ ዓለም፣ ካብተን 7 ሃገራት፣ ሓራ ዝኾነ ናተን ባንክ ዘለወን ሓንቲ ሃገር ሊብያ ስለዝኾነት።
ንሳተን ከኣ ሱዳን፣ ኩባ፣ ኣፍጋኒስታን፣ ኢራቕ፣ ሰሜን ኮርያ፣ሊብያ፣ ኢራን እየን። ንመረዳእታ ኣብ ልዕሊ ኣፍጋኒስታንን፣ ዒራቕን፣ ሊብያን ኣንታይ ከምተፈጸም ተዓዚብና ኢና። ኣብ ርእሲ ኢራንን ሰሜን ኮርያን፣ ኩባን ድማ እንታይ ይእለም ከምዘሎ በተን ማዕከናት ዜና ዓለም ዝዝርጋሕ ዘሎ ወረ ንዕዘቦ ኣሎና። ንሳተን ከኣ ውዒለን ሓዲረን ክውቅዓ እየን። መኽንያቱ እቲ ቀንዲ ዓላማ ኩሉ ባንክታት ዓለም ሓደ ስድራቤት ሮትሻይልድ ዝተባለ ጥራይ ግድነት ክውንኖ ስለዝደሊ።
4.) ኣፍሪቃ ሕብረት ኣማዕቢሎም ኣፍሪቃዊ ሰራዊት ምስ ናቶ ዝወዳደር መስሪቶም ሃገራቶምን ሃብቶምን ባዕሎ ክሕልዉ። 5.ኣብ መላእ ኣፍሪቃ ተለኮሚኒከሽን ብሕሱር ዋጋ ንኽዝርጋሕ።
6ይ.) ሃገራት ኣፍሪቃ ካብቲ ብዓለም ባንክ ዝፍለጥ፣ ትካል ጽዮናውያን፤ ሓራ ኮይኑ ንህዝቢ ኣፍሪቃ ዘገልግል ኣፍሪቃዊ ባንክ African Development Bank
7.) ነተን ካብ ዲክታቶራት ገዛእቲ፣ ብፍላይ እኳድኣ ካብቶም ዕሱባት ጽዮናውያን ዝኾኑ ደናቑርን ልኡኻትን ኣፍሪቃውያን መራሕቲ ሓራ ንክወጹ ዝቃለሱ ኣፍሪቃውያን ሰውራታት፣ ቁጠባዊ ሓገዝ ንምግባር ወዘተ. ..። ዝብሉ ኣገደስቲ መደባት ስለ ዝሓንጸጸን ንኸተግብሮም ድማ ስለዝጀመረ፣ ጽዮናውያን ወይለይ ረብሓና ተወስደ ካብ ዝብል ራዕዲ ብሓይሊ ናቶን፣ ፈረንሳን እንግሊዝን ጣልያንን ኣሜሪካን ተዛራርዮም ንጋዳፊ ገልቢጦም ባህርያዊ ጸጋን ካ 400 ሽሕ ዝምዘን ወርቅን ብትሪልዮን ዝግመት ጥረገንዘብን ገፊጦም ዘሚቶሞ። ነቲ ዝቢ ድማ ካብቲ ጸጋኡ እልጊሶም ኣብ ዝንቡል ህይወትን ግብረሽበራን ክምዝጻጣሕ ገሮሞ።
ቅድሚ ጋዳፊ ምጽዮናውያን ምቕንጻሎም ኣብ ሃገር ሊብያ ዝነበረ ምዕባሌ https://youtu.be/qZUKi5Sch-I
መርታሒ ሃገር ሊብያ መዓመር ጋዳፊ ኣብ ውሽጢ aaደራሽ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ዓለም ኣብ ኒውዮርክ ቀሪቡ ዝተነበዪ ትንቢት ድማ ሎሚ ይፍጸም ኣሎ። ሃገር ሊብያ መተሓላለፊ ስደትኛታት ኮይና፣ ህዝቢ ኤውሮጳ ድማ ብስደተኛታት ተወሪርና እንዳበለ ኡይ ይብል ኣሎ።
ብሓልዮት መርበብ ደቀባት ኤርትራ፣ 7 ጥቅምቲ 2017 ዓ.ም.ፈ.


text:
ጥንታዊ ባህልን ኣፈታሪኽን ደቂ ኣገእዝያን ከምዝሕብሮ፤ ብግምት ኣስታት ካብ ሓደ ሽሕ ዓመታት ንላዕሊ ቅ.ል.ክ. ኣቢሉ ይኸውን፣ ኣግኣዝያን ዝተባህሉ ስማውያን ህዝብታት፣ካብ ከባቢ የመንን ጆርዳንን ኢራቕን ተበጊሶም፣ብቀዪሕ ባሕሪ ኣቋሪጾምን ፈለግ ኒል ተኸቲሎምን፣ንወገን ከበሳ ክሳብ ፈለግ ተክዘ፣ኣብዚ ሎሚ ኤርትራን ትግራይን ዝብሃል ዘሎ ቦታ ተሃዘቡ። ካብኡ ከኣ ንወሎን በጌምድርን ጎጃምን ሰሜናዊ ሸዋን ተስፋኽፍሑ።...
ለባም ወይ ፈላጥ ዝብሃል ሰብ፣ ቅድም ቀዳድም ፈሪሃ-እግዚኣብሄር ዘሎዎ እዩ። ካብኡ ቀጺሉ ድማ ዝተፋላለዩ ሓበሬታት እናኣከብ፣ፍልጠቱ ዘማዕብል ሰብ ፈላጥ እዩ። ብተወሳኺ’ውን ኣብ መጽናዕቲ ዝተመርኮሰን፣ብጭቡጥ መርትዖ ድማ ዝተሰነየ ዘዋህለሎ ፍልጠት፣ ነቶም ዘይፈልጡ ከፍልጥ ከሎ እዩ። እምብኣር ቃልሲ/ሰውራ ኤርትራ ብ1961 ዓ.ም.ፈ. ኣይኮነን ተጀሚሩ። ቅድሚ መግዛእቲ ቱርኪ ማለት ቅድሚ 15 ክፍለ ዘመን እዩ...


text:
ዩናይትድ ስቴትስ ፓሪስ ኣብዝርከብ ናይ ፈረንሳይ ናይ ሕጫጨ መፅሄት ቻርሊ ሀብዶ ን12 ሰባት ዝቐተለ ሽበራዊ መጥቓዕቲ ኮኒናቶ።ሓገዝ ንምሃብ እውን ሰበስልጣን ቃል ኣትዮም ኣለው።
ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ምስ ምኽትሎምን ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢን ብምዃን ትማሊ ኣብ ዝሃብዎ ሪኢቶ ፈረንሳይ ናይ ኣሜሪካ ነባር መሻርኽቲ እያ ክብሉ ብምንኣድ መጥቓዕቲ ንዝፈፀሙ ኣሸበርቲ ንምሓዝ ዩናይትድ ስቴትስ ክትሕግዝ እያ ኢሎም።ብስምዓብ ‘’ኣብ ፀረ-ሽብር ምስ ፈረንሳይ ብዘለና ምትሕብባር ክንዲ እንኽእሎ ክንሕግዞም ኢና’’ኢሎም።
ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ጆን ኬሪ ብወገኖም ዩናይትድ ስቴትስን ፈረንሳይን ኣንፃር ሽብርተኛታት ዘካይድኦ ውግእ ፈፂመን ደው ኣየብልኦን ኢሎም። እቲ ቕትለት ኣብ መንጎ ስልጣነታት ኮይኮነስ ኣብ መንጎ ስልጣነን ንስልጡን ዓለም ዝቃወሙን ዝካየድ ዓብዪ ኣካል ናይ ፊት ንፊት ግጥም እዩ ኢሎም።
ሰበስልጣን ፔንታጎን እውን ኣብ ጎኒ ፈረንሳይ ጠጠው ከምዝብሉ ገሊፆም ኣለው።
ሰበስልጣን ደሕንነት ውሽጢ ሃገር ዩናይትድ ስቴትስ ነቲ ፍፃመ ብቐረባ ይከታተልዎ ኣለው።ኣብ ናይ ኣሜሪካ ናይ ፀጥታ ደረጃ ለውጢ ከምዘይተገብረን ኣብ ፓሪስ ዝርከብ ኤምባሲ ዩናይትድ ስቴትስ እውን ከምቲ ልሙድ ተኸፊቱ ይሰርሕ ከምዘሎን ገሊፆም ኣለው።


text:
1. ማሕበረኮም/ኮምዩኒቲ ኤርትራ፡ መብዛሕተአን ትካላት ማሕበረኮም ኤርትራ ስድተኛታት ኣብ ክንዲ ጥዕንኦምን፡ ጉዳይ ኢሚግረሽንን፣ ትምህርትን፣ ስራሕን፣ ህዝበን ዘተኮረ ዝኸውን፣ ኣብ ናይ ጣዕሳ ፎርም መምልእን፣ 2% ቀረጽ መመዝመዝን፣ ንኣሽቱ ህግደፍ ምምልማልን፣ ስለላ ኣብ ልዕሊ ደለይቲ ፍትሒ ምክያድን ኮይኑ’ሎ ። ኣብ ብሕጂ ዝግበር ለውጢ ናይ ማእከል (ሰንተር) ሕቶ ብምፍታሕ ስደተኛታትን ህጻናትን ዝግልገልሉ ክኸውን ከምዘለዎ ንፈልጥ። መብዛሕትአን ማሕበረ ኮማት ኤርትራ፡ ብፖለቲካዊ ኢድ ኣእታውነት ስርዓት ህግደፍ ተሓሚሰን ካብ’ቲ ስመን ዝሕብሮ ዘይትርፋዊ ማሕበርን ዘይፖለቲካዊ ጸጊዕነትን ነጻ ክኾና ኣይከኣላን። ኣብ ፍልልይ ሕብረተሰብና ተደቕዲቐን ከኣ ንዝሩግ ኣተሃላልዋና ዝያዳ ኣጋዲደንኦ ኣሎዋ። እዘን ትካላት እዚኣተን ንስደተኛታት መንእሰያት ይኹን ንነባር ኣረጋዊ ዜጋ ዘድልዮ ዝኾነ ዓይነት ኣገልግሎታት የለን። ስለ ዝኾነ ከኣ ደለይቲ ፍትሒ ኣብ ልዕሊ ስርዓት ኣመዝጊብናዮ ዘሎና ዓወት ንምድራብ፡ ኣብ መንጎ ህዝብና ስኒትን፣ሰላምን ክነግስ ብምግባር፣ ልቢ ህዝብና ክንስዕርን/ክንከስብን ብዙሕ ጻዕሪ ከም ዘድልየና ንርዳእ።
2. ሲቪክ ማሕበራት ብዘርኢ ጉዳይ፣ ንሓዋሩ ንፖለቲካውን፣ ማሕበራውን፣ ቁጠባውን፣ ቅዋማውን ጉዕዞታት ከውሕሰኦ ክኽእላ ስለ ዘለወን ሕጂ ዋላኳ ብዝለዓለ ዓቕመንን ይገብራ እንተሃለዋ፤ ኣብ መንጕአን ብእሂን ምሂን ተላዚበን ብኮንፈረንስ ኣቢለን ከዋሃህድኦ ዘለወን ዓቕሚታት ኣድማዒ ውጽኢት ምሃለዎ። ብዙሓት ክኢላታትን ውፍያት ዚጋታትን ኣብዚ መዳያት እዚ ተርኦም ዕዙዝ እዩ ጸኒሑ፣ ሓንቲ ተሪፋቶም ዘላ ተጠርኒፎም ናይ ስራሕ ምምቕቓል ጊሮም ናይ ብሓባር ምስራሕ ባህሊ ምጥራይ ኢያ። እዚኣ ፖለቲካዊ ውድባት ዝኽሰሳላ ግድለት ኣብ ሲቪካው ማሕበራት ክትርአ ኣይግባእን።
3. ህዝባዊ ሽማግለታት ንስኒትን ፍትሕን ዲሞክራስን ንምቅላስ በዚ ጀሚረንኦ ዘለዋ በቢከተምኡ እናተማሕበራ ብዞባ ደረጃ ተማእኪለን ድምጸን ከልዕላ/ከበርኻ እዋኑ ዝብጽሐ ዘይየኮነስ ዝደንጕየ እውን እዩ። ህዝባዊ ሽማግለታት፡ ከካብ ከተመአን ተወኪለን ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ዝተመርጸ ጸጊዕ ዘይብሉ ብቑዕ መሪሕነት ክገብራ ንትስፎ። ብኡ ኣቢለን ከኣ ንህዝቢ ኣብ ዞባአን ዘሎ ወኪለን ንፖለቲካዊ ውድባት ናይ ምቍጽጻር ተራ ክጻወታ ትጽቢት ይግበረለን። እዘን ትካላት እዚእተን ስሉሳዊ ሓላፍነተን ተሰኪመን፣ ሃናጺ ተርአን ክጻወታም’በር ምስ ሲቪካዊ ማሕበራት ክተሃላለኻን ምስ ፖለቲካዊ ውድባት ክወዳደራን ግቡእ ከምዘይኮነን ነቲ መስርሕውን ዘበርዕን ምዃኑን ብሩህ ክኸውን ኣለዎ።
4. ናይ ተቓውሞ ዜናን ሓበሬታን ማዕከናት እውን ከምተን ናይ ሲቪክ ማሕበራት ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ናይ ጋዜጣነት ጥራይ ዘየኮነስ ኣንጻር እቲ ስርዓት ናይ ምንቕቓሕ ተራ እውን ኣለወን። ግን ከኣ ወድዓዊ ሪፖርት ናይ ምቕራብን ሓቂ ናይ ምንጋርን ወገን ናይ ዘይምውሳድን ፕሮፈሽናሊዝም ናይ ምምዕባል ሓላፍነት ከኣ ኣለወን። ስለ ዝኾነ ድማ ኣብ ዝመጽእ ኮንፈራንሳትን ጉብኤታትን ነናተን ዴስክ/ጠረጴዛ ኣዳልየን ዝከታተላሉ ኣሰራርሓ ንምድላው ተዓዘብቲ እንተላይ ኮይነን እውን ናይ ዓይኒ ምስክርነት ንህዝብና መታን ከመሓልላፋ ብሓባር ተኣኪበን ክዳለዋሉ ኣለወን። ናይ ዜናን ሓበሬታን ማዕከናት፣ ካብ ፖለቲካዊ ጸጊዕነት ነጻ ኮይነን ሓቅን ወድዓውን ሓበሬታ ንህዝቢ ከስንቓ ትጽቢት ይግበረለን።
5. ፖለቲካዊ ውድባት ብዘርኢ ጉዳይ፡ ኣብዚ እዋን እዚ ብዙሕ ናይ የማናውን ጸጋማውን ሊበራላውን ትሒዘጸኒሓውን (ኮንሰርቫቲቭ) ስነሓሳባት ኣመቓቕላ ናይ ፖለቲካዊ ውድባት ተቓውሞ ኣልዕሊና ክንርኢ ዘኽእለና ዕምቍታት እኳ ኣይሃሉ እምበር ተግባራዊ ጉዕዞ ጽላላዊ ትካላት ኤርትራ፡
(I) ጽላል ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ሓቍፍወን ዘሎ ውዳባትን
(II) ናይ ብሄራዊ ኣወዳድባ ፕሮግራም ዘለወንን መሓዙተን ዝኾና ፈደራላውያን ውድባትን
(III) ኣብ ክልቲኡ እዚ ጽላላት ዘየለዋ ፖለቲካዊ ውድባትን ኮይነን ይጠቓለላ። እዘን ጽላላት እዚኣተን ጉዳየን ብሓደ ዝጥርንፋሉ መስርሕ ብህጹጽ ክጅምራ የድሊ።
6. ሃገራዊ ባይቶ ብዘርኢ ጉዳይ፡ ኣባላት ሃገራዊ ባይቶ ሕጋውን መትከላውን ኣሰራርሓ ተኸቲሉ ካብ ዘይሰርሕ ልዕሊ ሰለስተ ዓመታት ገሩ’ሎ። ፖለቲካዊ ውድባት ባይቶ ምስ ህዝብን ሲቪካዊ ማሕበራትን ዝኣተውኦ ኪዳን ወይ ፓርትነርሺፕ ጠሊመን ብጉዳይ ባይቶ ንበይነን ጥራይ ክዝትያን ክውስናን ክልተ ዓመታት ሓሊፍወን ኣሎ። እዚ ሕጂ ንታሕሳስ ተባሂሉ ዘሎ ኣኼባ፣ ኣባላቱ ኣብ ምውሳንስ ይትረፍ ክሳብ ሕጂውን ንሚድያ ዝተእከ ፕረስ ረሊዝ ብኢማይል ኣይተላእከሎምን።እተን ልዕል ኢለን ተቒሰን ዘለዋ ጽላላትን፣ ፖለቲካዊ ውድባትን ናይ ባዕላተን ኮንፈረንስ ጌረን ጉዳያተን ድሕሪ ምውጋን፣ ምስተን ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሳ ኣካላት ደሞክርስያዊ ቃልሲ ዝኾና ህዝባውን፣ ሲቪካውን ማሕበራት ኮይነን ከኣ ናይ ሓባር ኣሰናዳዊት ሽማግለ ብምቛም ዝተሓደሰ ሃገራዊ ጉባኤ የምርሓ። እዚ ንኸይቃላጠፍ ዓጊቱ ዘሎ ኩነታት፤ ብዙሓት ፖለቲካዊ ውድባት ኣብ ዳርጋ ሓደ ዝዕላምኡ ግን ከኣ ክልተ ቃራና (ፕሮንግስ) ዘለዎ ተጋራጫዊ መስርሕ ናይ ናይሮቢን ናይ ኣዋሳን ክልተ ዝተወሳሰበ መቖምያታት ተጋሕቲኑ ዝሰርሕ ኣሰናዳዊ ሽማግለታት ጸይረን ይጕዓዛ ስለ ዘለዋ እዩ ኣብ ደውታን ምድስካልን ኣትዩ ዘሎ።


text:
ኣህጉራዊ ዜና
ግብጽን ኡጋንዳን ኣብ ጸሓያዊ ጸዓትን ካልእ ምትሕግጋዝን ስምምዕ ይኽትማ
Radio Erena: 10 May 2018
ግብጺ ንኡጋንዳ፣ 4 ሚገዋት ዘመንጩ ጸሓያዊ ጸዓት ንክትሃንጸላ ስምምዕ ከምዝኸተማ ማዕከናት ዜና ኡጋንዳ ሓቢረን።
እዚ ዝተሓበረ፣ ፕረዚደንት ኡጋንዳ ዩዌሩ ሙሰቬኒ፣ ኣብ ካይሮ ናይ ሰለስተ መዓልታት ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ንምፍጻም ብ8 ግንቦት ናብ ካይሮ ድሕሪ ምእታዉ ምስ ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደል ፈታሕ ኣል ሲሲ ተራኺቡ ኣብ ዝተዘራረበሉ ኣጋጣሚ'ዩ።
ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ብዘቕርብኦ ዘለዋ ጸብጻባት፣ መራሕቲ ኡጋንዳን ግብጽን፣ ብዘይካ'ቲ ኣብ ጸዓት፣ ንግድን ወፍርን ዘተኮረ ሓያሎ ስምምዓት ምኽታሞም፣ ኣብ ኣውራ'ቲ ዘራኸቦም ነጥብታት ዋሓዚ ናይልን ኣጠቓቕምኡን ኣብ ዝብል ኣጀንዳ ተዘራሪቦም’ዮም።
ፕረዚደንት ጅቡቲ ኣብ ኬንያ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ይፍጽም
Radio Erena: 10 May 2018
ፕረዚደንት ጅቡቲ እስማዒል ዑመር ገለ ኣብ ኬንያ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ የካይድ ኣሎ።
ፕረዚደንት ጅቡቲ እስማዒል ዑመር ገለ፣ ንክልተ መዓልታት ወግዓዊ ምብጻሕ ዝፈጸመ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ካብ ኬንያ ድሕሪ ምፍናዉ'ዩ ትማሊ ሮቡዕ 9 ግንቦት ናብ ከተማ ናይሮቢ ኣትዩ።
ብድሙቕ ስነ ስርዓት ዝተቐበሎ ፕረዚደንት ኬንያ፣ ኡሁሩ ኬንያታ ምስ ፕረዚደንት ገለ ኣብ ሓያሎ ጉዳያት ስምምዕ ከምዝኸተሙ ቤት ጽሕፈቱ ገሊጹ።
ብመሰረት እቲ ዝተዋህበ መግለጺ፣ ጅቡትን ኬንያን፣ ኣብ ሓባራዊ ጸጥታዊ ጉዳያት እቲ ዞባ ብፍላይ ድማ ኣብ ምግታእ ምንቕስቓስ ኣልሸባብን ካልኦት ሽበራውያን ጉጅለታትን ብሓባር ክሰርሓ ተሰማሚዐን።
ሱዳን፣ ብሰንኪ ዋሕዲ ናይ ወጻኢ ባጤራ 13 ኤምባሲታት ክትዓጹ'ያ
Radio Erena: 08 May 2018
መንግስቲ ሱዳን፣ ብሰንኪ ኣጋጢምዎ ዘሎ ዋሕዲ ናይ ወጻኢ ባጤራን ቁጠባዊ ቅልውላውን፣ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝርከብ 13 ኤምባሲታት ክዓጹ ከምዝወሰነ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ።
መግለጺ 'ቲ ሚኒስትሪ ብዘይካ'ዚ፣ ኣርባዕተ ቆንስልያታት'ውን ክዕጸዋ ምዃነን ጠቒሱ።
ኣብ ርእሲ'ዚ፣ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝርከባ ኤምባሲታትን ቆንስልያታትን፣ ብዝሒ ኣባላተን ክቕንሳ ተነጊሩወን ኣሎ።
ይኹን'ምበር እተን ዝዕጸዋ ኤምባሲታትን ቆንስልያታትን ኣበየኖት ሃገራት ከምዝርከባ ኣየነጸረን።
ቀ/ ሚ ኢትዮጵያ ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ዘካይዶ ዘሎ ምብጻሕ ብምቕጻል ናብ ኬንያ ኣምሪሑ
Radio Erena: 08 May 2018
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ፣ ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ዘካይዶ ዘሎ ወግዓዊ ዑደት ብምቕጻል ብሰንበት 6 ግንቦት ናብ ኬንያ ከምዝኣተወ ማዕከናት ዜና ካብ ናይሮቢ ሓቢረን።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ናብ ከተማ ናይሮቢ ድሕሪ ምእታዉ፣ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኬንያን ንዘሎ ናይ ዶባት ጉዳያት ጸጥታን ንግድን ካልእ ዞባዊ ኣርእስታትን ብምልዓል ምስ ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ ተዘራሪቡ።
ኢትዮጵያን ኬንያን፣ ብዘይካ'ዚ ኣብ ዶባተን ጸጸኒሑ ዝኽሰት ናይ ቀቢላን ዋንነት መጋሃጫን ግጭታት፣ ምንቅስቓስ ሽበራውያን ጉጅለታት ሶማል ዝዓበየ ኣጀንድአን ምዃኑ'ዩ ዝግለጽ።
ሶማል፣ ዝተጻወደ ነታጕ ሸውዓተ ወትሃደራት ኬንያ ቀቲሉ
Radio Erena: 08 May 2018
ኣብ ሶማል፣ ምስ ኬንያ ኣብ እተዳውብ ከተማ ድሖብለ ዝተጻወደ ነታጕ ብውሕዱ ሸውዓተ ወትሃደራት ኬንያ ከምዝቐተለ ማዕከናት ዜና ካብታ ሃገር ሓቢረን።
ኣብ ሓለዋ ዝነበሩ ወትሃደራት ኬንያ ዝጸዓና መካይን፣ ኣብ ዝሓልፋሉ መንገዲ ዝተጻወደ ነታጕ ድሕሪ ምፍንጃሩ፣ እቶም ሸውዓተ ብኡ ንብኡ ክሞቱ እንከለዉ፣ ካልኦት ከኣ ብፈኵስን ቀሊልን ቆሲሎም።
ነቲ መጥቃዕቲ ከምዝሃንደሰ ዝገለጸ ኣልሸባብ ብውሕዱ 15 ወትሃደራት ኬንያ ከምዝቐተለ'ዩ ዝገልጽ።
እንተኾነ መንግስቲ ኬንያ፣ ብዛዕባ ግዳያት ብዝምልከት ዝርዝራዊ ሓበሬታ ኣይሃበን።


text:
“ኣብዚ ናይ ክረምቲ ዕረፍቲ ደኣ ንኤርትራ ክትበጽሕ ዲኻ?” ዝብል ዘረባ መማህረትይ ዘንቀሎ ሓሳብ’ዩ። ብዘይካ ኣይፋል ካልእ ኣይበልኩዎን᎓ ብውሽጠይ ግን ገለ ካብቲ ምኽንያታት እጽብጽብ ነይረ፤
- “ኣብ እንዳ ፊሊጶስ ኢና ተኣሲርና ኔርና” ዝብል’ሞ (ዝበዝሓ ኣብያተ-ማእሰርቲ ኤርትራ ናይ ኣዘዝቲ ሰራዊት ትካላት እምበር ገበነኛታት ዝቕጽዑለን ስለ ዘይኰናስ ብኣስማት ኣዘዝቲ ክጽውዓ ንቡር’ዩ) ድሕሪ ዓመት ማእሰርቱ ብሰበ-ሰብ ወጺኡስ (እንኮላይ ካብታ ሃገር) ንዅነታቱ ምስ ሓተትኩዎ “ዳርጋ ኣብ ሕጽኖት ዝነበርኩ’የ ዝመስል። ከምዚ ኣነ ዝነበርኩዎስ ንኻልኦት ይፍጠረሎም’ዩ ዘብል” ኢሉኒ። ዝርርብ ቀጺሉ ብዛዕባ እቶም ተሪፎም ዘለዉ መተኣስርቱ ምስ ተላዕለ ድማ᎓ “ብሓቂ ጽቡቕ’ዮም ሒዞሞም ዘለዉ፣ ብዓል እገለ ዘየድልዮም ምስ’ቶም ዋርድያ ይጓረፈጡ ነይሮም᎓“ ይቕጽል። ኣብ መጨረሽታ–ዋላ ሓንቲ ምኽንያት መእሰሪ ኣይሃሉዎም ደኣ’ምበር–እቲ ፍታሕ ኢሉ ዘቕርቦ፤ “ሕጂ ንዓርኪ ፊሊጶስ ዝዛረባ ኢና ንደሊ ዘለና። ንሳ እንተ ተዛሪባቶስ ክወጽኦም ይኽእል’ዩ።”
ኣነ ከኣ ብገርሀይ ዓርኪ ጀነራል ፊሊጶስ መን ምዃና ይሓትት። “እታ ኣብ ኣስመራ ፓላስ ዘቝርሳ ዝነበረ ‘በይቢ’ ዝብላ ዝነበረ በዓልቲ ማርካቶ እኳ ገዲፉዋ’ዩ። እዛ ሕጂ ሒዙዋ ዘሎ ግን ዓርኪ እገለ ዝነበረት… ኵስቶ ሽማ ኣብ ከተማ ድኳን ቡቲክ ከፊቱላ ዘሎ…። ከመይ ጌርካ ንስኻ ዘይትፈልጣ?” ለካስ ኵሉ ሰብ’ዩ ዝፈልጣ። ኣብ ዩትዩብ ደልዩ ከኣ ኣቕሪቡለይ።
- በቲ ሓደ ዘይዕገት ወልፊ ኰይኑ᎓ በቲ ካልእ ከኣ ንገለ ብተምሳል ሰብ ዝተሰርሑ ሓሸራ-መሰል-ኣተሓሳስባ ዘለዎም ሰባት ደሃይ ንምግባር᎓ ኣብ ፈይስቡክ ምስ ተኣለኹ ከምዚ ዝስዕብ ጽሑፍ ጎፍ ይብለኒ። እዚ “ኵሉንትናይ ንሃገረይ” ብዝብል ኣተሓሳስባ ናይ ፈይስቡክ ስእላ ናይ ሃገር ባንዴራ ዝገበረት ሰብ–ንምርድዳእ ክጥዕም ቍ1001 ንበላ–እታ ሃገር ከም ዘላስ ያኢ ብዛዕባ ሕብርታት ባንዴራ ድሕሪ ምስባኻ፤ “ንተወሳኺ ከኣ᎓ 1. ዓሰርተ ትእዛዛት ኣምላኽ እንተኣኽቢርና 2. ሕድሪ ስዉኣትና እንተኣኽቢርና᎓ 3. ትርጕም ባንዴራና እንተኣኽቢርና᎓ ካልእ እንታይ ይተፈና። እቲ ቅዋምዶ ወይ ስርዓት መንግስቲዶ ዝብሃልሲ ዓንቀጻት ወሲኽካ ካብዚ ዝሓልፍ ኣይኮነን። ነቲ ኣብ ኢድና ዘሎ ብልዑል ተገዳስነትን ተወፋይነትን ንስርሓሉን ንንበረሉን። ከምዝመስለኒ ግን᎓ ኣብ ኤረ-ቲቪ ን ካልእ ሜድያታትን ብዛዕባ ባንዴራና ኣስተምህሮን ጎስጓስን ከድሊ እዩ᎓” ይብል። ነቲ ጽሑፍ ካልኣይ ሳዕ ቅድሚ ምንባበይ ቡን ኣዚዘ ብዛዕባ ቍጽሪ 1001 ክሓስብ ጀሚረ። ሓሙሽተ ምሉኣት ህዋሳት᎓ ኣርባዕተ ምሉእ መሓዉር ዝተዓደለትን በታ ብዙሓት እንምክሓላ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ ዝሓለፈትን ኰይና ከም ሰባ ከኣ በቲ ንቡር ናይ ኤርትራያን ናይ ኣገልግሎት ምጕስቓል ከኣ ጥዒማቶ’ያ። ደጋጊመ ሓሲበሉስ ኣብ መንጎ ድንቍርናን ረብሓን ምፍላዩ ጸጊሙኒ።
3. ብዘይካ’ተን “መንእሰያት ኤርትራ ንኸልምሳ ብሰላያ ምዕራብ ዝተላእካን ኣሳሰይቶም ከም በዓል ወያነ ዝቕለሳን ውጉዛት ሃይማኖታት” ከም እኒ ጴንጠ-ቆስጠ᎓ ጆሆቫ᎓ ባሃይን… ከምኡ’ውን “ሰላም ቀርኒ ኣፍሪቃ ክዛረጉ ዝተዓጥቁ ጥሩፋት ኣስላም᎓” እቲ ወግዓዊ “ፍቑድ” ሃይማኖት ኦርቶዶክስ’ውን ብመንፊት’ዩ ዝሓልፍ ዘሎ። ክንዲ ዝዀነ ከኣ’ዮም ራብዓይ ፓትሪያሪክ ኤርትራ ብጹእ-ወቅዱስ ኣቡነ እንጦንዮስ ኣብ ማሕዩር-ቤት ዝበልዩ ዘለዉ። እዚ እናዀነ እምበኣር᎓ ሰበ-ሰልጣን ኤርትራ ብግህሰት ሃይማኖት ክውቀሱ ንቡር’ዩ። ቀዳማዮም ከይኣኽሎም ግን ሚኒስተር ዜናን ካልኦት ተወርወርቲ ሓይልታት “መኸተን” ኣብ ኤርትራ ብዙሕነት ሃይማኖት ከም ዘሎ ኣምሲሎም ኣብ ትዊተር ይነጋገሩ ኣለዉ። ሃይማኖት ባሃይ ተዓጽዩ ደኣ ይሃሉ እምበር (ከም ካልኦት ሃይማኖታት)᎓ ያኢ እታ “ባሃኢ ማእከል” እትብል ታቤላ ስለ ዘይወረደትን እምነ-በረድ ስለ ዘይተሓከን ገና እቲ ሃይማኖት ፍቑድ ከም ዘሎ ኣምሲሎም ይዛረቡ ኣለዉ። “ኦ ፈጣሪ በደሎም ሕደገሎም” ኢልካ ካብ ምጽላይ ንላዕሊ ዝብሃሎ የብሉን።
4. ካብ ኤርትራ ሃዲሙ ንሱዳን ብሰላም ምስ ኣተወ᎓ “ትገብሩዎ ዘለኹም ስራሕ ንከታትሎ ኢና፣ ሕጂ ኣብ ኣፍንጫኦም ስለ ዘለና እምበር ኣብ ጎንኹም ኢና ዘሎና” ክብል ዝጸንሐ “ግዱስ” ዳሕራይ ኤውሮጳ ምስ ኣተወ᎓ ክዛረብን ክጽሕፍን ምስ ዝሕተት “ደቀይን በዓልቲ-ቤተይን ኣብ ኤርትራ ስለ ዘለዉ ከውጽኦም ይሓስብ ኣለኹ’ሞ…” የምኽኒ። ጽቡቕ ኣጋጣሚ ኰይኑ ደቁን በዓልቲቤቱን ብሰላም ምስ ተሓወሱዎ–ምቅዋሙን ምድጋፉን ለውጢ ሃልዩዎ ዘይኰነስ ንስለ ዘረባ ኢልካ᎓ “እሞ ሕጂ’ኸ እንታይ ተሪፉ?” ምስ እትብሎ᎓ “ጓል ሓትነይ ዓቢ ትካል ኣለዋ’ሞ ከይጠማመቱዋ…”
5. መዋእሉ “ኤረየ ንሎሚ’ዘመን እምበር ንዓመታስ ሸዊት ለምለም” እናዘመረን ብተስፋ ጽባሕ እናተቐለበን ክሳለ ዝጸንሐ ህዝቢ᎓ ማዕድናት ወጺኡስ መሸጣ ምስ ጀመረ መነባብሮ ብዕጽፊ’ዩ ሓሲሙዎ። ብጽሒት ሃገር ናብ ካዝናታት ሓጎስ ገብረሂወት (ክሻ)ን ኢሳያስ ኣፍወርቂን (ኣብ ቻይና ብምትሕብባር ጸጋይ ተስፋጽዮን (ድንሽ) እናሰገረ) እቶም ብስእሊን ኢንተርነትን ጥራይ ንዓዶም ዝፈልጡዋ “ምሩጻት ሰብ ስረ” ግን “ኤርትራ ካብ ዕድና ቢሻ ጥራይ 1.2 ቢልዮን ዶላር ኣታዊ ገይራ” ኢሎም ይዝምሩ ኣለዉ። ዕደና ቢሻ ኣዝዩ ንኡስ ካብቲ ዓቢ ወፍሪ ዕደና ደኣ ይዅን እምበር᎓ ብምሉኡስ ይትረፍ ሓደ ዕስሪት ናይዚ ዝብሉዎ ዘለዉ ኣሃዝ ኣበይ ኮን እተወ ኢሎም እንተ ዝሓቱስ ክንደይ ኮን ምጸበቐ? ስቡሕ ኢንዳስትሪ ዕደና ምስ ጀመራ ንዓመታት ብሰላም ዝኸይድ ዝነበረ ቀረብ መብራህቲ’ውን ዘይትኽእል ሃገር ደኣ…
… እንድዒ እዋእ!
6. ኣብ ኤርትራ ከሎ ኣብ ኣኼባ ስራሑ “ቅዋም ስለምንታይ ዘይትግበር ኢለ ሓቲተስ ተኣሲረ” ኢሉ ከእምነኒ ህርድግ ዝብል’ሞ᎓ ኣብ ናይ ዑቕባ ወረቐቱ “ዕሉል ናይ ውሽጢ-ውሽጢ ተቓዋሚ” ምንባሩ ምስክርነት ክጽሕፈሉ ዝሓትት ሰብ ሕጂ ኣብ ውሑስ ቦታ ምስ በጽሐ᎓ ካልእስ ይተረፍ ኣብ ፈይስቡክ ንዝጸሓፍ ነቕፌታ’ውን “ላይክ” ምጥዋቕ ዘፍርሖ ሰብ ገጢሙኒ።
“ኣብ ኤርትራ ከለኹ ብውሽጢ-ውሽጢ ይቃወም ነይረ ትብል እንተዀንካ ደኣ’ሞ ሕጂ እንታይ ኴንካ ዘይትቃወም?” ሓቲተዮ።
“ሕጂ ደኣ… ኣሎካ ምሽ… ሕጂ ከኣ… ሕጂስ…”
…በዚን ክንድዚን ከኣ’የ ስርዓት ኢሳያስ ኣብ ስልጣን ከሎ ክምለስ ዘይከኣልኩ፣ ክምለስ’ውን ዘይኰንኩ። ድምር ስቓይ ብዙሓት ክርኢን ብዋጋ ቃንዛኦም ክረአን ሕልናይ ኣይገብረለይን። ነዚ መምሃርተይ ግን ነዚ ኵሉ ከመይ’ለ ዘርዚረ የረድኦ?


text:
ኣብ ኡጋንዳ ተዓቑቦም ዝርከቡ ደቡብ ሱዳናዊያን ስደተኛታት ኣብ ሃገሮም ስርዓተ ፌደራሊዝም ክተኣታተው ድልየት ከምዘለዎም ገሊፆም።ኣብ ሃገሮም ብሰንኪ ዘይፍትሓዊ ክፍፍል ስልጣንን ፀጋታትን ንዝልዓሉ ግጭታት ፌደራሊዝም መፍትሒ ክኸውን ይኽእል እዩ ይብሉ።
ካብ ምምሕዳራዊ ከባቢታት ኣሞሩ፣ሞዮን ጁማኒን ዝመፁ ስደተኛታት ንኡስ ኮሚቴ ስደተኛታትን ዓለምለኸ ርክብን ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብዘዳለዎ ሃገራዊ ዘተ ኣብዝሃብዎ ርእይቶ እታ ሃገር ኣብ ሰለስተ ናይ ፌደራል ክልላት ክትኽፈል ይደልዩ።
ኣብቲ ኣኼባ ዝተሳተፈ ማርቲን ኢድሮ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃቦ ርእይቶ "ሰላም ክዓስልን ደቡብ ሱዳን ክትቕፅልን እንተተደልዩ ግሬተር ኣፐር ናይል፣ግሬተር ባህር ኤል ጋዛልን ግሬተር ኢኳተሪያን ዝበሃላ ሰለስተ ናይ ፌደራል ክፍለ ግዝኣታት ክፍጠራ ኣለወን” ኢሉ።ካልኦት ተሳተፍቲ እውን ተመሳሳሊ ርእይቶ ሂቦም ኣለው።


text:
ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ዓንቐጽ ስድራ ቤት ብ ዮሴፍ ሃይለማርያም
Wednesday 05, December 2012, by Yohannes Zewde
ቈልዓ ምዕባይ እቲ ዝሓየለ ማሕበራዊ ግዴታ ምዃኑ ዘይስሓት’ዩ። ምኽንያቱ፡ ሓደ ቈልዓ ብግቡእ ዓብዩ ኣብቲ ዝብጻሕ ክበጽሕ እንተድኣ ኮይኑ፡ ንመንፈሱ፡ ኣእምሮኡን ንኣካሉን ዘድልዮ ነገር ረኺቡ ክዓቢ ስለዘለዎ። ሓንቲ ካብዚአን ምስ እትጎድል ግን ነታ ዘዕብየቶ ስድራ ጥራይ ዘይኮነ ንመላእ ሕብረተሰብ ዝዓበየ ጸገም’ዩ። ስለዚ፡ ኣተዓባብያ ቈልዓ ብቐሊል ክጥመት ኣይግባእን። ካብታ ዝተወልደላ ክሳብ’ታ ክንዲ ሰብ ዝኣኽለላ ግዜ ልዑል ኣድህቦን ክንክን ወለዱን ሕብረተሰቡን ክፍልዮ የብሉን። ንሎሚ ብዛዕባ ኣተኣላልያ ኣሉታዊ ጠባይ ዘለዎም ቈልዑ ኢና ክንርኢ።
ኣሉታዊ ጠባይ ዘለዎም ቈልዑ ዘዕብዩ ወለዲ፡ ንውላዶም በታ ቅንዕቲ መገዲ ኮስኲሶም ንኸዕብይዎ ሓያል ጻዕሪ ከምዘካይዱ ርዱእ’ዩ። ዘይእሩም ጠባያት ደቆም ንምቕያር ዘካይድዎ ጻዕሪ ዕዉት ክኸውን ግን ካብ ክኢላታት ምኽሪን ሓገዝን ክረኽቡ ኣለዎም። መጠኑ ዝሓለፈ ኣሉታዊ ጠባይ (ዘይእሩም ባህሪ) ዘለዎም ቈልዑ ኩሉ ግዜ ኣብ ሕማቕ ኩነተ ህላወ (ሙድ) ከምዘለዉ’ዮም ዝምሰሉ። መዓልታዊ ብዘርእይዎ ዘይቅየር መረረን ምንጽርጻርን ድማ ንወለዶም ሰኸም’ዮም ዝኾኑ። ስለዚ፡ ከምዚ ዓይነት ባህሪ ዝውንን ቈልዓ ዘለዎ ወላዲ ቀልጢፉ ምስ ውላዱ ክቑጣዕን ኣብ ኣሉታዊ ተግባር ክኣትዉን ግድነት’ዩ። ነዚ ኣሉታዊ ባህሪያት ውላዱ ንምቁጽጻር ግን፡ ንዕኡን ንውላዱን ከኺዶም ዝኽእል ስትራተጂ ወይ ሜላ ከምጽእ ኣለዎ። ከምዚ ምግባር ድማ፡ ውላዱ ነታ መዓልታዊ ዝረኽባ ንእሽቶ ሓጎስ ከድንቓን ብምስጋና ክቕበላን ይሕግዞ። እዞም ዝስዕቡ ኣርባዕተ ነጥብታት ምስ ኣሉታዊ ጠባይ ዘለዎ ቈልዓ ሓቢርካ ንኽትከይድ ዝሕግዙ ዝበለጹ ሜላታት’ዮም፤
1. ንገለ ሕማቕ ኩነተ- ኣእምሮ ሸለል ምባል
ኣብ ገለ ግዜ ውላድካ ዓቕልኻ ዘጸንቅቕን ፈጺምካ ዘይትቕበሎን ኣሉታዊ ኩነት-ኣእምሮ (Bad Mood) ከንጸባርቐልካ ይኽእል’ዩ። ኣብ ከምዚ ኣጋጣሚ፡ ክትቁጣዕን ዘይተደልየ ስጉምቲ ክትወስድን የብልካን፣ ህድእ ኢልካን ነቲ ኣሉታዊ ኩነተ- ኣእምሮኡ ከይተጻረርካን ጸገሙ ክትፈትሓሉ’ዩ ዘለካ። እዚ እንተድኣ ገይርካ ድማ ናብቲ ሱር ናይቲ ጸገም ወይ ኣሉታዊ ባህሪያት ውላድካ እንታይ ምዃኑ ክትርዳእ ከኽእለካ’ዩ። ንውላድካ ተዓገሶን ኣይትጻረሮን ክበሃል ከሎ ግን፡ ውላድካ ኣብ ሕማቕ ኩነት-ኣእምሮ እንከሎ ዕሽሽ በሎ ማለት ኣይኮነን። ነቲ ኩነተ-ኣእምሮ ኢኻ ዕሽሽ ትብሎ። እዚ ማለት ኣብ ልዕሊ ውላድካ ናይ ምቕባል መንፈስ ወይ ናይ ዘይምንጻግ መልእኽቲ ከተርኢ ኣለካ ማለት’ዩ። እዚኣቶም ከኣ ምስ ውላድካ ጥቡቕ ዝምድና ከምዝህልወካ ክገብሩኻ’ዮም። በዚ ድማ ነቲ እወታዊ ምዕባለኡ ንኽትጸልዎ ዕድል ትረክብ።
2. ንጉሉሕ ድሌታት ውላድ ምልላይ
ውላድካ እንታይ’ዩ ዝደሊ ዘሎ ፈሊኻ ምልላይ ብዛዕባ ኣገባባት ኣሉታዊ ኩነተ-ህላወ ውላድካ ቀልጢፍካ ክትመሃር ክሕግዘካ’ዩ። ዝበዝሕ እዋን፡ ዘይእሩም ባህሪያት ዘለዎ ቈልዓ ኣብ ግዜ ወጋሕታ ወይ ድሕሪ ትምህርቲ በጺሑ ምምላሱ’ዩ ኣሉታዊ ባህሪኡ ዝበኣሰ ዝኸውን። ኣብ ሓድሽ ኩነታት ኣሉታዊ ተግባር ናይ ምምንጫው ባህሪ’ውን ኣለዎ። ከምኡ’ውን ኣብ ቤት ትምህርቲን ኣብ ናይ መጻወቲ ቦታን ዝህልዎ ማሕበራዊ ምውሳእ ግዱድን ባእሲ ዝበዝሖን’ዩ። ወትሩ ኣድህቦ ወላዲኡ ምስ ደለየ ድማ’ዩ። ድሌታቱ ንምርካብ ከኣ ምኒን የብዝሕ። ድሌታት ኣካላዊ ጥዕናኡ፣ ሓጎሱን ሃብቱን ብግቡእ እንተድኣ ኣማሊእካሉ፣ ኣቃውማን ቀጻልነት መዓልታዊ ህይወቱ ከምኡ’ውን፣ ማሕበራዊ ምዕባሌታቱ እንተተኸታቲልካዮ፣ ካባኻ እወታዊ ኣድህቦ እንተረኺቡ፡ ውላድካ ንኣሉታዊ ኩነተ-ኣእምሮኡ ዘህድኣሉ ክእለት ከጥሪ’ዩ።
3. ንኣሉታውነት ምቅዋም
ውላድካ ኩነተ-ህላወኡ መመሊሱ ክዓርግ ኣይተፍቅደሉ፣ ከምኡ’ውን ኣሉታዊ ተግባራትን ቀጻሊ ምምራርን ገይሩ ነቲ ናይ ስድራቤት ሃዋሁው ክቆጻጸሮ ኣይትሕደጎ። ዘይስነ-መጎታዊ ዘረባታት ተቓወሞ። ካብቲ ኩነታት ነቲ እወታዊ መዳይ ፈሊኻ ክተውጽእ ጽዓር። ኣብቲ ዘይስነ-መጎታዊ ዘረባታት (irrational statement) ዘርእየሉ ግዜ ‘’ጸገምካ ይርድኣኒ’ዩ፣ ግን ከምዚ ክትብል ወይ ከምዚ ክትገብር ፍጹም ኣይግባኣካን’ዩ ነይሩ። ሕጂ ድማ ኣካይዳኻን ኣዘራርባኻን ኣመሓይሽ። ብዝግባእ ንጥፈታትካ ተኸታተል’’ ኢልካ ግንሓዮ።
4. እወታዊ ባህሪ ምምሃር
ውላድካ ካብቲ ኣሉታዊ ጠባያቱ ንኽእረም፡ ሕጉስን እወታዊ ጠባያት ክህልዎን ከምዘለዎ ካብ ምምዓድ ኣይትሰልኪ። ጠባያቱ ንኽልውጥ ኣብ እትምዕደሉ ግዜ ዋላ’ኳ ብሓጎስ ኣይቀበልካ፡ እወታዊ ባህሪ ካብ ምምሃሩ ግን ድሕር ኣይትበል። እወታዊ ባህሪ ንኸጥሪ ኣብ ዝብገሰሉ ግዜ ዋላ ኣሉታዊ ተግባር ይጀምር፡ ምትብባዕካ ኣይተቋርጽ። ብኣሉታዊ ጠባያቱ ማሕበራዊ ዝምድናታት ዋላ እንተጠሓሰ፡ ምትዕርራይ ክገብር ሓብሮ። ውላድካ ዝሕጎሰሉ፡ ነቲ ዘለዎ ኣሉታዊ ኩነተ-ኣእምሮ ዘህድኣሉ ወይ ካብቲ ዘለዎ ጸገም ዕረፍቲ ዝህቦ ቃሕታን ዝንባለን ከማዕብል ሓግዞ። ብዙሕ ፍቕሪን ፍትወትን ኣርእዮ፡ ምስ ካልኦት ድማ ፍቕሪን ፍትወትን ምክፋል ክለምድ’ዩ። ነቲ ዘለዎ ብድሆታት ኣሉታዊ ጠባያት ንምስዓር ንኽሕግዞን ኣብነት ንክኾኖን፡ ምስኡ ይኹን ምስ ካልኦት ሰባት ሓጎስካን ምስጋናኻን ምክፋል ኣርእዮን ኣላምዶን።


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ኤርትራን የመንን ኣብ ጉዳይ ምግፋፍ ዓሳ ተወሳኺ ዝርርብ ኣካይደን
Radio Erena: 13 August, 2014
ሓድሽ ኣምባሳደር መንግስቲ ኤርትራ ኣብ የመን መሓመድ ሸኽ ዓብዱል ጀሊል ምስ ሚኒስተር ሃብቲ ዓሳ የመን ዓዋድ ኣል ሶኮርቲ ትማሊ ሰሉስ 12 ነሓሰ ተራኺቡ ኣብ ዝተዘራረበሉ፣ ኣብ መንጎ ኤርትራን የመንን ዘሎ ጉዳያት ባህላዊ ምግፋፍ ዓሳን ምትሓዝ የመናውያን ገፈፍቲ ዓሳ ብኤርትራን ዘተኮረ ዝርርብ ከምዘካየዱ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ኣብ ተመሳሳሊ ዕለት፣ እቲ ሚኒስተር ምስ ኣምባሳደራት ግብጽን ኣልጀርያን'ውን ብምርኻብ፣ ኣብ ጽላት ሃብቲ ዓሳ ብዛዕባ ክህሉ ዝኽእል ምትሕብባር ዘትዩ።
'ሱዳን፣ ካብ እስራኤል ክፍነወላ ንዝኽእል መጥቃዕቲ ድልውቲ'ያ' ሚ.ም ሱዳን
Radio Erena: 13 August, 2014
ሱዳን ካብ እስራኤል ክፍነወላ ንዝኽእል መጥቃዕቲ ተዳልያትሉ ከምዘላ ኣፍሊጣ።
ነዚ መግለጺ'ዚ ዝሃበ ኣፈኛ ሚኒስትሪ ምክልኻል ሱዳን ኮለነል ኣል ዋራሚ ካልድ ስዒድ፣ ዝሓለፈ ቅንያት ኣብ ሱዳን ናይ ነፈርቲ ደብዳብ ከምዘካየደት ዝተገልጸ እስራኤል፣ ብሕጂ'ውን ተመሳሳሊ መጥቃዕቲ ከተካይድ ትኽእል'ያ ዝብል ወረ ይጋዋሕ ብምህላዉ'ዩ።
እስራኤል ኣብ ሱዳን ናይ ነፈርቲ ምክያዳ፣ ካብ መንግስቲ እስራኤል ይኩን መንግስቲ ሱዳን ወግዓዊ መግለጺ እኳ እንተዘይተዋህበሉ፣ ኣብ ካርቱም ዝርከብ መኽዘን ኣጽዋር ዘጋጠሞ ባርዕ፣ ብሰንኪ'ቲ ደብዳብ'ዩ ዝብል መግለጺታት ከምዝተዋህበሉ ይዝከር።
‘ንምንጪ ተቓወምቲ ዝኾነ መንግስቲ ኤርትራ ክሳብ ምእላይ ዝኣመሰለ ስጉምቲ ክንወስድ ንኽእል ኢና’ ቀ.ሚ. ኢትዮጵያ
Radio Erena: 12 August, 2014
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማርያምድ ደሳለኝ ጽንዓት ምስ ዝተባህለት ኣብ ኣመሪካ እትርከብ ሬድዮ ኢትዮጵያውያን ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቅ፣ ካብ ኤርትራ ንዝብገሱ ተቓወምቲ ንምድምሳስ ሓድሽ ስትራቴጂ ተሓንጺጹ ከምዘሎ ገሊጹ።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፣ እቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ኣይ ሰላም ኣይ ኵናት እዋን፣ ግዜኡ ኣብቒዑ’ዩ ድሕሪ ምባል፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንምንጪ ተቓወምቲ ዝኾነ መንግስቲ ኤርትራ ክሳብ ምእላይ ዝኣመሰለ ስጉምቲ ክውሰድ ከምዝኽእል’ውን ኣንፊቱ።
ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት፣ ተቓወምቲ ንምድምሳስ ብዝብል ክሲ፣ ሉኣላዊ ዶብ ብምጥቃሓስ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ወትሃደራዊ መጥቓዕቲ ከምዘካየደት ዝዝከር’ዩ።
ፕረዚደንት ኣልበሽርን መራሒ ተቓዋሚ ደቡብ ሱዳን ሬክ ማሻርን ተዘራሪቦም
Radio Erena: 12 August, 2014
መራሒ ተቓዋሚ ደቡብ ሱዳን ሬክ ማሻር ምስ ፕረዚደንት ሪፖብሊክ ሱዳን ሓሰን ዑመር ኣልበሽር ተራኺቡ ተዘራሪቡ።
ማሻር፣ ኣብቲ ምስ ኣልበሽር ዘካይዶ ርክብ፣ ንምዕባለታት’ቲ ብኢጋድ ተማእኪሉ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝካየድ ዘሎ መስርሕ ስምምዕ ሰላም ገሊጽሉ።
ምስ ፕረዚደንት ኣልበሽር ናይ ነዊሕ ዓመታት ዝተኣሳሰረ ታሪኽ ኣሎና ዝበለ ሬክ ማሻር፣ እቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝካየድ ዘሎ መስርሕ ስምምዕ ሰላም ጸገማት ከምዘለዎ ኣረዲኡ።
ፈረንሳ፣ ኣብ ጅቡቲ ፍሉይ ወትሃደራዊ ልምምድ ኣካይዳ
Radio Erena: 12 August, 2014
ፈረንሳ፣ ኣብ በረኻታት ጅቡቲ ወትሃደራዊ ልምምድ ከተካይድ ከምዝቐነየት ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ሓቢረን።
እቲ ፈረንሳ ኣብ በረኻታት ጅቡቲ ከተካይዶ ዝቐነየት ወትሃደራዊ ልምምድ፣ ብቐንዱ ነተን ሓደስቲ ዝሰርሓተን ወትሃደራውያን ሄሊኮፕተራት ንምፍታን ምንባሩ’ዩ ተገሊጹ።
እቲ ሓደ ወርሒ ከምዝወሰደ ዝተገልጸ ወትሃደራዊ ልምምድ፣ ነተን ልዑል ሙቐትን ደሮናን ንምጽዋር ተባሂለን ዝተሰርሓ ሓድሽተ ሄሊኮፕተራት ፈረንሳ፣ ዒላማ ናይ ምጫማትን ካብ ራዳር ናይ ምስዋርን ዝኣመሰለ ናይ ተኵስን ምክልኻልን ዘጠቓለለ ምንባሩ ሚኒስትሪ ምክልኻል ፈረንሳ ኣፍሊጡ።
More Articles...
- መርድእ ግዳያት ሓደጋ ባሕሪ ኣብ መላእ ሃገር ኣብ ዝበጽሓሉ ዘሎ እዋን፣ ህዝቢ ኣብ ከቢድ ሓዘንን ሻቕሎት እንሃለወ፣ መንግስቲ ኤርትራ ድማ ‘ኣመሪካ’ ጥራይ ምባሉ ህዝቢ ኣቖጢዑ
- ካብ ስቶኮልም ናብ ኣስመራ ብመንገዲ ኣየር ፍላይ ኦሎምፒክ ዝኣተዉ ኣስታት 300 ኤርትራውያን፣ መምለሲ ስኢኖም
- ዋሕዚ ስደተኛታት ኤርትራ ዘይንቡር ስለዝኾነ፣ ፕረዚደንትን ሚኒስተራትን ብወለንትኦም ካብ ስልጣን ክወርዱ ከገድዶም ኔርዎ ክትብል ሓንቲ ናይ ቤልጁም ጋዜጣ ጠቒሳ
- የመን 44 ኢትዮጵያውያን ክትጥርዝ’ያ


text:
“ኣንቲ ቀጣን መዓንጣ - ሽምጣ ምራውንትየ
ሓፍተይ ብዘይ በኣኺስ - ነዋሕ እያ ለይትየ’’ ዶ በለ ደራፊ!
“ሽምጢ ምራውንቲ!” እባ እንታይ እዩ? ክነዋገዐሉ ዶ? “ምራን” ማለት ካብ ዝለፈዐ ቆርበት ብዕራይ ወይ ላሕሚ ዝስራሕ መእሰሪ “ገመድ” መሳሊ ኮይኑ እዚ ግጥሚ ሒዝዎ ዘሎ መልእኽቲ ግን “ቀጢን” ንዝብል እዩ። ብካልእ ኣበሃህላ እዚ ደርፊ ከም ምራን ንዝቐጠነት ሸሞንተ ቑፅሪ ዝመስል ሽምጢ ንዘለዋ ጎርዞ ዝተደረፈ እዩ። ንአሜሪካዊት ወ/ሮ “ካቲ ጃንግ” ደቂ ዓዳ ብኸምዚ ዝበለ ስነ-ቃል ዶ የወድስዋ ይኾኑ?
እዛ ኣብ ፎቶ እትርእይዋ ዘለኹም ወ/ሮ “ካቲ ጃንግ” ትበሃል። በዓልቲ ቀጣን መዓንጣን በዓልቲ ቁፅሪ ሸሞንተ ቅርፅን ተባሂላ ኣብ መዝገብ ኣገረምቲ ፍፃመታት ዓለም ዝተመዝገበት በዓልቲ ፍሉይ ቅርፂ እያ። ልዕሊ ሸውዓተ ዓሰርተ ዝዕድሚኣ፣ በዓልቲ ሓዳርን ኣዶ ሰለስተ ቆልዑትን እያ። ዙርያ መዓንጣ ጃንግ 38 ሴንቲ ሜትሮ ይልካዕ። 38 ሳንቲ ሜትሮ ማለት የማናይን ፀጋማይን ኢድ ኣጋጢምካ ዝዕሞኽ ክንዲ ሓደ ቀጢን ፓሎ መብራህቲ ከም ማለት እዩ።
በዓልቲ ቀጣን መዓንጣ ክትኾን ብዝነበራ ባህጊ ን25 ዓመታት ዝኣክል መደገፊ ሑቖ ተዓጢቓ እያ። እቲ ዝገርም ነዚ መቐነት ንተኸታታሊ 12 ዓመታት ዝኣክል ቀትርን ለይትን ተዓጢቃቶ፤ ብዘይካ ሰብነታ ክትሕፀብን ኣዝዩ ሓያል ዋዒ እንትህሉን ፈፂማ ከምዘየውፀአቶን እያ ትዛረብ።
እዛ ደቂ ደቃ ዝረኣየትን ወይዘሮ ቅጥነት መዓንጣ ኣብ ጥዕንኣ “እዚ” ዝበሃል ሕማም ኣይፈጠረላን። ሰብ ሞያ ጥዕና ካብ ትእዛዝ ሓኻይም ወፃእ መደገፊ ሒቖ ምጥቃም ሚዛንካ ሓሊኻ ጠጠው ንምባል የፅግም፣ ጐኒ ዓፅሚ ይጎድእ እዩ፤ ተጠንቀቑ እኳ እንተበሉ ጃንግ ግን እዝኒ ዝሃበቶም ኣይትመስልን።
ክንድዙይ ዝኣክል ደኣ ኣይኹን እንበር ኣብ ከባቢና ዝርከባ ገሊኤን ደቂ ኣንስትዮ እውን ክብደት ንምንካይ ሰብ ቀጣን መዓንጣ ንምዃን ብዘለወን ዝለዓለ ባህጊ ድራር ከይበልዓ ፆመን ዝሓድራ ኣሓትና ንዕዘብ ኢና።
ሓኻይም ብዛዕባ እዚ እንታይ ዝበሉ ይመስለኩም? ፆምካ ምሕዳር ግን ንኻልእ ሕማም ስለዘቃልዕ ፈፂምካ ከምዘይምከር እዮም ዝዛረቡ። እንተተኻኢሉ ኣመጋግባ ምስትኽኻል፣ ስፖርታዊ ምንቅስቓስ ምግባር፣ ምኽሪ ሓኻይም ምስማዕን ምትግባርን ይምከር።
ልዕሊ 18 ሽሕ ዕሸላት ዘዋለደ
ኣብ ከባቢና ቆልዓ ብዝተወለደ ቁፅሪ ዕልልታ ክቃላሕ ምስማዕ ልሙድ እዩ። ምናልባት ናይቲ ዝውለድ ቆልዓ ጓል ኣንስተይቲ ወይ ተባዕታይ ምዃን ንበዝሒ እቲ ዕልልታ ከም ዝውስኖ በቢ ከባቢና እንፈልጦ ልሙድ ባህሊ እዩ። ነገሩ ሎሚ እኳ ኣዴታትና ኣብ ጣብያ ጥዕና ስለዝወልዳ ዕልልታ ኣብ ገለብ ተዘይኮይኑ ኣብ ሕርሲ ካብ ዘይንሰምዕ ዓመታት ኣቑፂርና ኣለና። ኣብቲ ሕክምናስ እባ ይዕለል ዶ ይኸውን?
ኣብ ሕክምና እውን ቆልዓ በቢ ዝተወለዶ ዝዕለል እንተድኣ ኮይኑስ እዚ 18 ሽሕ ዕሸላት ዘዋለደ “ዋትሰን” ዝተብሃለ ዶክተር ክንደይ ዕልልታ ኮን ሰሚዑ ይኸውን? ብፍላይ ካብቶም ዘዋለዶም ቆልዑ ፍርቆም እኳ ኣወዳት እንተኾይኖም (ንወዲ ሸውዓተ ግዜ ስለዝዕለል) ምናልባት ኣብ ዕድሚኡ ካብ ዝሰምዖ ድምፂ እቲ ፍርቂ ዕልልታ ከይኮነ ኣይተርፍን። ነገሩ ኣብ ዓዶም ዕልልታ ዝበሃል ባህሊ ዶ ይህሉ ኢልክምዎ ኢኹም? ገለብ ኣይፈልጡ፣ ገዓት ኣይበልዑ… ናብ ጡጦ እዮም ዝጎዩ ዝኾኑ እንበር! ናብቲ ዝተበገስናሉ ሓሳብ ክንምለስ።
እዚ ኣብ ፎቶ እትርእይዎ ዘለኹም ኣሜሪካዊ ዶክተር ዋልተር ዋትስን ይበሃል። ልዕሊ 18 ሽሕ ዕሸላት ኣብ ትካል ጥዕና ዘዋለደን ን50 ዝኣክል ዓመታት ኣገልግሎት ብምሃብ ንነዊሕ እዋን ግልጋሎት ሕክምና ዝሃበን ዶክተር ተባሂሉ ኣብ 2010 ዓ.ም.ፈ ሽሙ ኣብ መፅሓፍ ክብረ ወሰን ዓለም ከመዝግብ ዝበቐዐ በዓል ሞያ እዩ። እዞም ዘዋልዶም ቆልዑ ሎሚ ናብ ሓደ እንትንእክቦም ክንዲ ሓንቲ ከተማ ዝኣክል ህዝቢ ምዃኖም እዮም።
ነባርነቱ ኣብ ሃገረ ኤሜሪካ ከተማ ኣውጉስታ ዝኾነ እዚ ዶክተር በዓል ቅቡእ ኢድ መሓዙቱ ወይ ደቂ ዓዱ “ፖፖ ዶክ” ብዝብል ቅፅል ሽም (ሳጓ) ይፅውዑዎ። ደቂ ዓዱ ንዋትሰን ዘለዎም ፍቕሪ ንምግላፅ በዚ ኣየብቀዐን። ንዕኡ ዘለዎም ክብሪ ንምግላፅ በቢ ዓመቱ መዓልቲ ዋትሰን’ የብዕልሉ እዮም።
እናተምሃረ እንከሎ ንመዓልቲ 50 ሳንቲም እናተኸፈሎ ናይ ጉልበት ስራሕ ይሰርሕ ምንባሩ ዝዛረብ ዶክተር ዋትሰን “ክንዲ ዝከኣለካ ስራሕ፤ ፈፂምኻ ተስፋ ኣይትቑረፅ” ዝብል መምርሒ ህይወት ከም ዘለዎ ይገልፅ። ኣብ ህይወትና ዘሐብን ስራሕ ንምስራሕ ንፅዓር። እዚ ኣበሃህላ ተወኪስኩምለይ ዶ?
ብብርኪ ክልልና እንትንርኢ ኣብዚ ዓመት እዚ ልዕሊ 99 ሽሕ ኣዴታት ኣብ ትካላት ጥዕና ዝተዋለዳ ከምዝኾና ካብ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ዝረኸብናዮ መረዳእታ የረጋግፅ። እዚ ቁፅሪ ብዝነኣሰ ሓደ በዓል ሞያ 123 ኣዴታት ኣዋሊዱ ማለት እዩ። ኣዴታት ህይወት እናሃባ ህይወት ክስእና የብለንን እሞ ብሰብ ሞያ ሕክምና ኣብ ትካላት ክዋለዳ ክንገብር ይግባእ።