text:
ግድብ ገረብ ሰገን ኣገልግሎት ፈተነ ጀሚሩ'ሎ
ፀገም ፅሩይ ዝስተ ማይ ከተማ መቐለ ዓይነ መርፍኡ ኣይተረኽበን። ብሰንኪ'ዚ ድማ ህዝቢ ብስእነት ፅሩይ ማይ ንዓመታት ተሳቕዩ እዩ። ቅድሚ 20 ዓመታት፡ ንነዊሕ ግዜ ክፀንሑ እዮም ተባሂሎም ዝተዃዕቱ ጐዳጉዲ ዘላቒ ፍታሕ ከምፅኡ ኣይካኣሉን።
ምምሕዳር ክልል ትግራይ፡ ገረብ ግባ ኣልዩ ማይ ናብ ከተማ መቐለ ከምፅእ መፅናዕቲ የካይድን ንዕኡ ዝውዕል ልቓሕ ይሓትት ከም ዘሎን ካብ ዝመፃባዕ ኣይወሓዶን።
መረፃ እናኽመጽእ "ደጊም መቐለ ማይ ብማይ ክንገብራ ኢና" ተባሂሉ ቃል ይእቶ፡ ድሕሪ መረፃ ግን እቲ 'ማይ ንማይ ' ዝብል ቃል ይርሳዕ።
ህዝቢ ከተማ መቐለ ብጅርባን በራሚልን ማይ እናዓደገ'ዩ ዝጥቀም ዘሎ ። እቲ ዝዕድጐ ማይ እውን ፅሩይ ስለዘይኰነ ዝበዝሕ ሰብ ሕቱም ማይ ዓዲጉ እዩ ዝሰትይ። ብሰንኪ ፅርየቱ ዘይተሓለወ ማይ ብርክት ዝበለ ህዝቢ ብሕማም ከምዝህሰ ዘሎ ተደጋጊሙ ተዘሪቡ።
ዘላቒ ፍታሕ ኣብ ምምፃእ ምድሪ ዝመሰዮ ምምሕዳር መንግስቲ ሕሉፍ ሓሊፉ ማይ ብቦጥ ገዛ ንገዛ ብምኻድ ምሽንሻን ጀሚሩ ከም ዘሎ ነበርቲ እታ ከተማ የማርሩ።
ኣብ ክፍለ ከተማ ዓይደር ዝነብራ ወይዘሮ መብራት ገብረገርግስ፡ ኣብ ገዝአን ማይ ቡምባ ካብ ዘይትመፅእ ሰሙን ኣሕሊፋ፤ ከራሕ ዝበለት ቡምባ ብፀሊም ፌስታል ተዓሺጋ ትረአ።
"ማይ ቡማባ መፀት ዶ ኣይመፀትን ክነጨናጭን ኮፍ ኢልና ኣይንሕድርን፤ መፂኣ ኣብ ዝተብሃለ ጐማሙ መሊእና መቐነይ ንገብር። ንኽልተ ሰሙን ዝኣክል ኣብ ዝድንጉየሉ እዋን ድማ ማይ ብቦጥ ይቐርበልና" ይብላ።
ኣብ ዓዲ'ሓ ዝነብራ ወይዘሮ ኣብሪሃ ተስፋሁን ብወገነን "ኣብ ሰፈርና ኣብ ሰሙን ሓደ ግዜ ኢያ ትመፅእ ግን ድማ ጨሮቕሮቕ ኢያ ትብል ንኹላትና ኣይትበፅሕን። ከቢድ ፀገም ስለዘለና ማይ ብጋሪ ፅዒኖም ካብ ዝሸጡ ገዚእና ኢና ንጥቀም። ንበርሚል 70 ቕርሺ ንህበሉ። ንሱ እውን ንመተሓፃፀቢን ሓዊ ንዝወቕኦም ነገራትን ንምጥቃም እምበር ኣሚንካ ክትሰትዮ ኣይትኽእልን። ካበይ ከምዘምፅእዎ ኣይፍለጥን። ንሰትዮ ማይ ከይፈተና ገዚእና ኢና ንጥቀም" ኢለን።
ሓደ ካብቶም ኣብ ከተማ መቐለ ማይ በራሚል ኣብ ኣፍራስ ፅዒኖም ገዛ ገዛ እናኸዱ ዝሸጡ ዘለዉ ካሕሳይ ግርማይ ይርከቦም። ክልተ ኣፍራስ ከይፈተዉ ዝፀርዎ ክልተ በራሚል ፀሚዱ ማይ እንተብፅሕ ረኺበዮ።
"ኣብ መቐለ ሕፅረት ዝሰተይ ማይ ከምዘሎ ኩሉ ዝፈልጦ እዩ፤ ነዚ ተረዲአ ድማ ካብ በራሚል ናይ ማይ ቦጥ ኣስሪሐ። እቲ ማይ ካብ ማይ ንፋስ ዝተብሃለ ከባቢ፡ ንብርሚል 15 ቕርሺ ገዚአ ኣምፂአ እየ ዘከፋፍል'' ይብል ንሱ።
ኣይተ ካሕሳይ፡ ሰባት ስለዝለመድዎ ዳርጋ ቁፅሪ ስልኩ ዘይብሉ የለን፤ ኩሉ ስልኪ ደዊሉ ማይ ኣምፀልና ኢሉ ይእዝዞ። እቲ ማይ ድማ ፅሩይ ምዃኑ ምሒሉ ይሸጦ።
ካብዚ ብምብጋስ ብዙሓት ሰባት ኣብ መረባኦም ጉድጓድ ኩዒቶምን ሃዲሞምን፡ ክረምቲ ተፀብዮም ማይ የዋህልሉ።
ተስፋ
መንግስቲ ንልምዓት መስኖ ኢሉ ዝሃነፆ ካብ መቐለ ኣስታት 24 ኪሎ ሜትሮ ንኣንፈት መንገዲ ሳምረ ግድብ ምህናፅ ጀመረ ነይሩ- ግድብ ገረብ ሰገን።
ጸኒሑ'ውን እቲ ግድብ ንመስተ ማይ መቐለ እውን ክውዕል እዩ ኢሉ ነይሩ። ብ2005 ዓ.ም ከኣ ህንፀቱ ተጀሚሩ ዛጊድ ምሉእ ብምሉእ ኣይተዛዘመን። ማይ ናብ ከተማ መቐለ ዘእትው መስመር ሻምበቆ ምዝርጋሕ ካብ ዝጅመር ንባዕሉ ልዕሊ ዓመት ይገብር።
ሎምቕነ ግና ተስፋ ዝተረኽበ ይመስል።
ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ መምህር ዝነበሩን ዓሚ ንቢሮ ሃፍቲ ማይ ትግራይ ከመሓድሩ ዝተሸሙ ዶክተር ተስፋሚካኤል ገብረዮሃንስ ረኺበ ብዛዕባ እቲ ኩነታት ሓቲተዮም።
ዶክተር ተስፋሚካኤል፡ ግድብ ገረብ ሰገን ምስቲ ኣብቲ ህዝቢ ዘሎ ፀገምን ቀልጢፉ ክውዳእ ዘለዎ ትምኒትን እንትነፃፀር ህንፀቱ ደንጉዩ እዩ ምባል ከምዝካኣል ይኣምኑ። "ምስቲ ጭቡጥ ዘለና ዓቕሚ ግና ኣብ ፅቡቕ ብርኪ ዝርከብን ናብ ምውዳእ ገፁ ቀሪቡን እዩ" ኢሎም።
ኣብቲ መስመር ማይ ምዝርጋሕ ብፍላይ ኣብቲ ዝተዓደገ ንብረት ናይ ፅፈት ፀገም ከምዘለዎ ብስፍሓት ይዝረብ'ዩ።
ዶክተር ተስፋሚካኤል ናይዚ ምላሽ ክህቡ እንከለዉ፡ "እቲ ሕቶ ኣብ ውሽጢ መንግስቲ እውን እዩ ተላዒሉ። ኣብዚ እቲ ግልፂ ክኸውን ዘለዎ፥ መስመር ናይ ምዝርጋሕ ፀገም ድዩስ ናይቲ ኣቕሓ ፀገም ዝብል ፈሊኻ ክረአይ ኣለዎ። ኣብቲ መጀመርያ ከባቢ እቲ ቱቦ ናይ ብቕዓት ፀገም ኣለዎ ዝብል ሕቶ ተላዒሉ ነይሩ። መንግስቲ ካብቲ ቱቦ ናብ ኣዲስ ኣበባን ኣብ ክልል ኦሮምያ ንዝርከብ ሓደ ትካልን ልኢኹ ክፍተሽ ገይሩ።
ብመሰረት እቲ መዐቀኒ ፅርየት እቲ ቱቦ ብብዙሕ መልክዑ ፀገም ከምዘይብሉ ተገሊፁ ግን ድማ ክዕቀኑ ዘይከኣሉ ነጥብታት ነይሮም። ምኽንያቱ ካብ ብቕዓት መሳርሒ እቶም ትካላት ንላዕሊ ስለዝኾነ። ነዚ ዘይተማለአ ውፅኢት እዚ ሒዝና ድማ ናብ ስራሕ ክንኣትው ኣይካኣልናን። ብተወሳኺ ፅርየቱ ክረጋገፅ ናብ ጀርመን ተላኢኹ። እቲ ካብ ጀረመን ዝተላእኸ ውፅኢት እቲ ኣቕሓ ኣብ ብቕዓቱ ፀገም የብሉን ዝብል እዩ" ኢሎም።
ነቲ መስመር ሻምበቆ ማይ፡ መስፍን ኢንዳስትርያል ኢንጅነሪንግ እዩ ካብ ቻይና ዓዲጉ ኣምፂኡዎ። መስፍን እውን እቲ ንብረት ፅርየቱ ዝተሓለወ ከምዝዀነ ውሕስነት ከምዝሃቡ መግለፂ ዶክተር ተስፋሚካኤል የረድእ።
"ማይ ክዝርጋሕ እንተሎ ድማ ክፍተን ኣለዎ ኢልና እናተፈተነ ይኸይድ'ሎ። እቲ ኣቕሓ ድፍኢት ማይ ናይ ምስካምን ምፅዋርን ፀገም ከምዘይብሉ ድማ ትካል ፅንዓትን ዲዛይንን ስራሕቲ ማይ ትግራይ ኣረጋጊፆምዎ ኣለዉ። ስለ'ዚ ኣብቲ ኣቕሓ ፀገም ኣለዎ ዝብል በብደረጅኡ እናተፃረየ ፀገም ከምዘይብሉ ተረጋጊፁ እዩ ዝብል እምነት ኣለና" ኢሎም ዶክተር ተስፋሚካኤል።
ነቲ ሻምበቆ ማይ ኣብ ምግጣም ካብ ልምዲ ምውሓድን ተገዳስነት ዘይምህላውን ማይ ይዘሩቕ ኣሎ። ኣብ 14 ቦታታት ማይ ከምዝዘሮቐ እውን ተረጋጊፁ እዩ። እዚ ፀገም እዚ ድማ ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰሙን ብትካል ህንፀት ማይ ትግራይ ተሰሪሑ'ሎ ኢሎም እቶም ሓላፊ።
ንመቐለ ማይ ዝምግብ ግድብ
ግድብ ገረብ ሰገን ኣብዚ ሰሙን ስራሕቲ ፈተነ ጀሚሩ'ሎ።
ንከተማ መቐለ ኣብ መዓልቲ 56 ሽሕ ሜትር ኲዩብ መጠን ማይ የድልያ። ኣብዚ ሕዚ እዋን፡ ትሕቲ ፍርቂ ይቐርብ'ሎ፡ 20 ሽሕ ሜትር ኲዩብ። ብመሰረት ካልኣይ ምዕራፍ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን መንግስቲ ኢትዮጵያጰ፡ ኣብ መቐለ ንሓደ ሰብ ኣብ መዓልቲ 8 ሊትሮ ማይ ክቐርበሉ ይግባእ።
እቲ ገረብ ሰገን ኣብ መዓልቲ ዝህቦ 15 ሽሕ ሜትር ኲዩብ ማይ፡ ፀገም ፅሩይ ዝስተ ማይ ከተማ መቐለ ብዝተወሰነ መልክዑ ንምቅላል ግደ ኣለዎ። ምስቲ ግድብ ብተወሳኺ፡ ኣብ ጭን ፈረስን ደብርን ዝተዃዕታ 5 ጐዳጉዲ ማይ ድማ 10 ሽሕ ሜትር ኲዩብ ማይ ብምሃብ ብድማር 25 ሽህ ሜትር ኲዩብ ማይ ናብ ህዝቢ ክቐርብ እዩ።
ስለዚ ምስቲ ሕዚ ዝቐርብ ዘሎ 45 ሽሕ ሜትር ኲዩብ ማይ ክቐርብ እዩ፡ እንተኾነ ግን እዚ እውን ብመሰረት እቲ ንህዝቢ ክቐርብ ዝግበኦ ደረጃ መጠን እኹል ኣይኰነን፡ ኢሎም ዶክተር ተስፋሚካኤል።
ካልኣይ ምዕራፍ ዝርገሐ መስመር ማይ ግድብ ገረብ ሰገን እውን ንዓመታ ክጅመር እዩ፤ እዚ እውን ኣብ ሓደ መዓልቲ 15 ሽሕ ሜትር ኲዩብ ማይ ክህብ ትጽቢት ይግበረሉ።
ነቲ ፀገም ንምፍታሕ፡ ፌዴራል መንግስቲ ብዓብይኡ ዝሓዞ መደብ ኣሎ። እዚ ድማ፡ ማይ ካብ ሩባ ግባ ኣሊኻ ንምምፃእ ዝተትሓዘ መደብ እዩ።
ሩባ ግባ ኣሊኻ ንምምፃእ ካብ ቻይናዊ ኤግዚም ባንክ ልቓሕ ንምርካብ ዳርጋ ኣብ መወዳእታ ብርኪ ከምዝተበፅሐ መግለፂ ዶክተር ተስፋሚካኤል ይሕብር።
መንግስቲ ቻይና ነቲ መደብ ከምዝተቐበሎ ተረጋጊፁ'ሎ፤ እቲ ባንኪ ዝሓቶም ሕቶታት ኣለዉ፡ ተፃፊፉ ምስ ተወደአ ኣብ ቀረባ እዋን ክፈቅድ እዩ ተባሂሉ ትፅቢት ይግበር።
ኩሉ እዚ፡ ፀገም ፅሩይ ዝስተ ማይ ከተማ መቐለ፡ ንዝቕፅሉ 20 ክሳብ 30 ዓመታት ብዘላቕነት ክፈትሕ እዩ ተባሂሉ ድማ ይእመነሉ።


c: text/html

text:
ናይ የሆዋ መሰኻኽር መናፍቕ ድዮም፧
ኣይፋልን፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር መናፍቕ ኣይኰንናን። የግዳስ፡ ንትምህርታትን ንኣብነትን የሱስ ክርስቶስ ክንስዕብ እንጽዕር ክርስትያናት ኢና።
መናፍቕ እንታይ እዩ፧
እታ “መናፍቕ” እትብል ቃል፡ እተፈላለየ ትርጉም እዩ ዚውሃባ። ይኹን እምበር፡ ብዛዕባ መናፍቕ ዚገልጽ ክልተ ኣረኣእያ እስከ ንርአ። ስለምንታይ ንዓና ኸም ዘይምልከተና ድማ ክንርኢ ኢና።
ገሊኦም ሰባት፡ ኑፋቐ ኺብሃል ከሎ፡ ሓድሽ ምጻእ ወይ ካብ ወግዒ ዝወጸ ሃይማኖት ከም ዝዀነ እዮም ዚሓስቡ። ናይ የሆዋ መሰኻኽር ሓድሽ ሃይማኖት ኣይፈጠሩን። እኳ ደኣስ፡ ኣምልኾና ኣሰር እቶም ኣብነቶምን ትምህርትታቶምን ኣኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተመዝጊቡ ዚርከብ ኣብ ቀዳማይ ዘመን ዝነበሩ ክርስትያናት ዝሰዓበ እዩ። (2 ጢሞቴዎስ 3:16, 17) ቅቡል ኣገባብ ኣምልኾ ኣየናይ ምዃኑ ኺውስን ስልጣን ዘለዎ ቕዱሳት ጽሑፋት ከም ዝዀነ ኢና እንኣምን።
ገሊኦም ሰባት፡ ኑፋቐ ኺብሃል ከሎ፡ ሰብኣዊ መራሒ ዘለዎ ሓደገኛ ሃይማኖታዊ ጕጅለ ኸም ዝዀነ እዮም ዚሓስቡ። ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ ሰብኣዊ መራሒ የብሎምን። የግዳስ፡ ነቲ የሱስ ንሰዓብቱ፡ “መራሒኹም ሓደ፡ ንሱ ኸኣ ክርስቶስ እዩ” ኢሉ ዝሰርዓሎም ስርዓት እዮም ዚስዕቡ።—ማቴዎስ 23:10።
ሃይማኖት ናይ የሆዋ መሰኻኽር ሓደገኛ ኑፋቐ ዘይኰነስ፡ ንኣባላቱን ንማሕበረሰብን ዚጠቅም ሃይማኖት እዩ። ንኣብነት፡ ኣገልግሎትና ንሓያሎ ሰባት ከም ምውሳድ ሓሽሽን ምብዛሕ ኣልኮላዊ መስተን ዝኣመሰለ ጐዳኢ ወልፍታት ኬሰንፉ ሓጊዝዎም እዩ። ብዘይካዚ፡ ኣብ መላእ ዓለም ናይ ምንባብን ምጽሓፍን ትምህርቲ ብምሃብ፡ ንኣሽሓት ሰባት ፊደል ኪቘጽሩ ንሕግዝ ኢና። ዕንወት ኬጋጥም ከሎ ድማ ኣብ ዕዮ ረድኤት ንነጥፍ ኢና። ከምቲ የሱስ ንሰዓብቱ ኺገብሩ ዝኣዘዞም፡ ኣብ ካልኦት ኣወንታዊ ጽልዋ ኸነሕድር ንጽዕር ኢና።—ማቴዎስ 5:13-16።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣመሪካ ትማሊ ዓርቢ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝተኻይደ ንጉዳ ሰፈራ እስራኤላውያን ዝምልከት ድምጺ፣ ናይ ቀውፊ ድምጻ ዓቂባ ሰፈራ እስራኤል ብባይቶ ጸጥታ ዝዅነነሉ ኩነታት ብምፍጣር፣ ባይቶ ጸጥታ ድሕሪ 36 ዓመት ንፈለማ እዋን ንእስራኤል ዝነቅፍ ውሳኔ ከሕልፍ ዕድል ከምዝሃበት ኣህጉራውያን ማዕከናት ዜና ሓቢረን።
ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል በንጀሚን
ዝሓለፈ ሰኑይ 19 ታሕሳስ ናይ ጽዕነት መኪና ጨውዩ ኣብ በርሊን ኣብ ዝርከብ ናይ ልደት ዕዳጋ ግብረሽበራዊ መጥቃዕቲ ብምፍጻም ህይወት 12 ሰላማውያን ዝለከመ፣ 49 ንጹሃት ዘቝሰለ ወዲ 24 ዓመት ቱኒዝያዊ ዜጋ ንምሓዝ ብደረጃ ኤውሮጳ ሃድን ይካየድ ከምዘሎ ቢቢሲ ሓቢሩ።
ፖሊስ ጀርመን ‘ውን ሃለዋት ናይቲ ኣሸባሪ ብምሃብ
ሓደ ናይ ካፕቴን መዓርግ ዘለዎ ኡጋንዳዊ ወተሃደር ዝርከቡዎም ሰለስተ ኡጋንዳውያን ፣ ንሓደ ዳኒኤል ወልዱ ዝተባህለ ኤርትራዊ ነጋዳይ ኣብ ካምፓላ ብምቕታል ኣብ ባንክ ዝነበረ 2 ሚልዮን ይሮ ንምዝማት ኣብ ዝተኻየደ ውዲት ብምስታፎም ኣብ ቀይዲ ከምዝወዓሉ allafrica.com ሓቢሩ።
ኣፈኛ ፖሊስ ኡጋንዳ ከምዝሓበሮ፣ እቲ ኣብ ደቡብ ሱዳን ዝንቀሳቐስ ዝነበረ
ፖለቲካዊ ዘተ ምስ Prof. Dr. ደሳለ ኣብራሃ ኣብ ፓልትክ
ኤርትራዊ ገዛ (Room) ሕድሪ ጀጋኑና።
ዝኸበርኩምን/ክንን ኣሕዋትን ኣሓትን ደቂ ሃገር፡ ደለይቲ ለውጢ ንደሞክራሲያዊ ስርዓት ኣብ ኤርትራ …! እምባኣር‘ከስ፡ ኣብ ፓልቶክ (Paltalk) እትርከብ: ኤርትራዊ ገዛ ሕድሪ ጀጋኑና (Official Room)፡ ንቀዳም ምሸት፡ ዕለት 30. 12. 2016. ዓ.ም.ፈ.፡ ሰፊሕ ፖለቲካዊ
ኣብ ሓደ ጽዑቕ ቅርዓት ዕዳጋ በርሊን ኮነ ኢሉ ብናይ ጽዕነት መኪና ኣብ ልዕሊ ናይ ልደት ዕዳጋ ዘካይዱ ዝነበሩ ሰላማውያን ሰላማውያን መጥቃዕቲ ብምፍጻም 9 ሰባት ክቐትል ከሎ ልዕሊ 50 ከም ዘቝሰለ ርይተርስ ቢቢሲ ዝርክቡዎም ማዕከናት ዜና ገገሊጾም።
እቲ ቀንዲ ዘዋሪ ናይታ ናይ ጽዕነት መኪና ኣብቲ ከባቢ መጥቃዕቲ
ስርዓት ህግደፍ፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ዓሰብ ንመዓላ ወተሃደራዊ መደበር ዝውዕል ናይ 30 ዓመት ክራይ ረኺባ ከምዘላ ብምጥቃስ ሓደ “Maydania” ዝተባህለ ኣብ በይሩት ዝመደበሩ ናይ ዓረብ መደበር ቴለቭዥን ንዘቕረቦ ዜና ኣሉታ ንምሃብ ግዜጣዊ መግለጺ ኣውጺኡ።
ኢማራት ዓረብ ኣብ ዓሰብ ወተሃደራዊ መዓስከር ትሃንጽ ከምዘላ ብፍሉጣት ኣህጉራውያን ማዕከናት
ደራሲ፡ ዶ/ር ገብረ ገብረማሪያም፡ ናብ ትግርኛ ተርጓሚ፡ ኣቶ ሃብቶም ተኽለ
ፖለቲካዊ ሃደና ከም ዓንቃፊ ቁጠባቂ ዕብየት፡ ዓንኬላዊ ምትእስሳር መዝመዝቲ ትካላት ፖለቲካን ቁጠባን - ዘይምዕብላናን
ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ፣ ፖለቲካዊ መራሕቲ ኤርትራ ንኹሉ ኣካላት ህዝቢ ብዛዕባ ህንጸት ሃገርን ቅዋም ሃገርን ከዘራርቡን ከካትዑን እዩ ዝግበኦም ነይሩ። ብውሑዱ፣ ሰባት ቁጠባዊ
ሕብረት ኤውሮጳ ዘይምርግጋእን ዘይስርሩዕ ዋሕዚ ስደትኛታትን ቀርኒ ኣፍሪቃ ንምዕጋት ናይ 170 ሚልዮን ይሮ ወፍሪ ከካይድ ንዘውጽኦ ውጥን ከምዘጽደቖ ብቕድሚ ትማሊ ካብ ብራስለስ ኣብ ዘወጽኦ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣፍሊጡ።
እቲ ሓበሬታ፣ ሕብረት ኤውሮጳ፣ ዘይምርግጋእ ንምህዳእ፣ ከምኡ ‘ውን ጠንቂ ስደትን ግዱድ ምዝንባልን ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ንዝኾኑ ሰበባት ንምግጣም
ራብዓይ ጉባኤ ጽላል ኤርትራውያን ነበርቲ ኖርወይ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ካብ ዕለት 09.12.2016 ክሳዕ ዕለት 10.12.2016 ኣብ ስታቫንገር ተኻዪዱ። ኣብቲ ጉባኤ ኣባላት ጽላል ዝኾኑ ማሕበራትን ምንቅስቓሳትን ተረኺቦም። በቲ ወጺኡ ዝነበረ ፕሮግራም መሰረት ድማ ዓርቢ ዕለት 09.12.2016 ናይ ዝሓለፈ ዓመት ብጽላል ዝተኻየደ ስራሓት ንምግምጋም መጀመርታ ብመሪሕነት ጽላል ዝቐረበ
‘ግብረ ዘወሃብከነ ፈጸምኩ’
ብፁዕ ኣቡነ ዘካርያስ ዮሓንስ፡ ሓላፍነታውን ብትብዓት መዓድን ኣቦ
9 ታሕሣሥ 2016 ዓ/ም/ፈ
ክቡራትን ክቡራንን፡
ንሰብ ከም ሰብ ጥራሕ’ውን እንተረኣናዮ፡ ንባዕሉ እቲ ባህሪ ተፈጥሮኡ፡ ኣብዚ ምድሪ’ዚ ሓደ ሓላፍነታዊ ፍጡር ምዃኑ ንግንዘብ፤ ዕላዊ መንፈሳውን ማሕበራውን ሓላፍነት ምስዝዕደል ከኣ፡ እቲ ሓላፍነት ብዝያዳ ሕጋውን ሕልናውን ክብደት ይውስኽ። ቀናእን ተባዕን ኣቦና
ግደ ሓቂ ንምዝራብ፡ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ እቲ ኣብ 50ታት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፈጸመቶ በደል ምቁራን ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ይቅረ ክትብልን ክትክሕስን’ዩ ዝግባኣ። ምስ ደገዝማቲ መን ተማጓቲ ስለዝኾነ ግን፡ ተጻባኢ መርገጺ መንግስቲ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ክሳብ ሎሚ ኣየኸተመን። ይኹን እምበር፡ ክትበልዓ ዝደለኻ ኣባጉምባሕ
ካብ ምህናጽ ሃገር ናብ ፖሊቲካዊ ሃደና፡ ፖለቲከ-ቑጠባዊ ሰረት ዘይምዕብልና፣ ድኽነትን ንቡር-ኣልቦነትን ኣብ ድሕረ-ናጽናት ኤርትራ
ቀዳማይ ክፋል
ደራሲ፡ ዶ/ር ገብረ ገብረማሪያም፡ ናብ ትግርኛ ተርጓሚ፡ ኣቶ ሃብቶም ተኽለ
መእተዊ
ኣብ ጽሑፋት ፖለቲካዊ ቁጠባ ብሰፊሑ ተመዝጊቡ ከም ዘሎ፣ ታሪኽ ዘመናዊት ኤርትራ ታሪኽ ንሃገርነት፣ ሃገራዊ መንነት፣ ማሕበረ-ባህላዊን ቁጠባውን ሓርነታት ዝተኻየደ ነዊሕን ከቢድን
ግብጺ ኣብ መሸጣ ህዋሳት ደቂ ሰብ ተዋፊሮም ንዝጸንሑ፣ ዶካትር፣ ነርሳትን ፕሮፌሰራትን ዝርከቡዎም ገበነኛታት ከምዝኣሰረት ምግላጻ ካብ ቢቢሲ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ኣረዲኡ።
ብመሰረት እቲ ሓበሬታ፣ መንግስቲ ግብጺ ዘዋደዶ ሓደ ጸረ ብልሽውና ኣካል ብዝገበሮ ምንቅስቓስ ብውሑዱ 25 ገበነኛታት ኣብ ቀይዲ ክውዕሉ ከለዉ ሚልዮናት ዶላራትን ኣዋርቕን ተታሒዙ ‘ሎ።
እቲ ጸረ ብልሽውና
ዶር ጨፈና ሃይለማርያም
መእተዊ
እዚ እዋን`ዚ፡ ምዕራባውያን መንግስታት ብሕልፊ ድማ ኤውሮጳውያን፡ ብሰንክ`ቲ ካብ ሕሉፋት የማናውያንን ዓሌታውያንን ዝመጾም ዘሎ ጸቕጥን ዘየቛርጽ ዋሕዚ ስደተኛታትን ኣሰኪፉዎም፡ ንዘበናት ንደሞክራሲያዊ ስርዓታቶም ዘቑሙ ቐንዲ ኣዕኑድ ዝኾኑ መትከላት ሰብእዊ መስላት ዕሽሽ ይብልዎም ኣለዉ። ንስለ ፖሎቲካዊ ዕላማታቶም ክብሉ ነዞም መትከላት እዚኦም ኣብ ዋጋ ዕዳጋ
ምስሊ ስርዓት ህግደፍ ከመሓይሽ ናይ ሎቢ ስርሓት የካይድ ምህላዉ ዝንገረሉ ማእከል ኣፍሪቃ ናይ ኣትላንቲክ ካውንስል፣ ብ 8 ታሕሳስ “Rethinking Eritrea.” ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ሰሚናር ኣካይዱ።
ኣብቲ ሰሚናር፣ ኣብ ሰንኮፍ ናይ ዝርከባ ሃገራት ክኢላ Seth Kaplan፣ ቁጠባ ኤርትራ ስነሓሳብን ዕድላትን ብዝብል ኣርእስቲ ከምኡ ድማ ምኽትል
ሓብናን ኣዴናን ዝኾነትወይዘሮ ሰማይነሽ ኣብርሃም ዓንደማሪያም ታሓሳስ 3, 2016 ብዝተጓነፋ ናይ ማኪና ሓደጋ ብድንገት ስለዝዓረፈት ናይ ቀብሪ ስነስርዓት ብኸምዚ ዝስዕብ ክፍጸም እዩ።
ናይ ፍትሓት ስነ-ስርዓት ታሕሳስ 10, 2016 ካብ ስዓት 11 ናይ ንጉሆ ክሳብ 12(ፍርቂ መዓልቲ) ኣብ 200 West Beardsley Road Phoenix AZ 85204 Memorial Park
መድረክ ደለይቲ ፍትሒ ኣብ ከተማ ፍራንክፉርት
ነቲ እዋናዊ ምዕባሌታት ሃገርና ኤርትራ ምርኩስ ብምግባር
ንኹሎም ደለይቲ ፍትሒn ዲሞክራሲን ኤርትራውያን ምስ
ፈተውቲን ናብ ናይ ዘተ መኣዲ ብኽብሪ ንዕድም።
ግዜን ቦታን
ቀዳም ዕለት 10.12.2016
ካብ ሰዓት 2 ድሕሪ ቀትሪ - 22:00 ናይ ምሸት
Saalbau Grießheim
Schwarzerlenweg 57
65933 Frankfurt am Main
دعوة
فرصة لطلاب العدالة الإرتريين في مدينة فرانكفورت.
يشرفنا
ኤርትራ ልኡላዉነታ ካብ ተረጋግጽ ንመጀመርያ እዋን መሬታ ንወታሃደራዊ መደበር ክትጥቀመሉ ንሕቡራት ኢማራት ዓረብ ብኽራይ ከምዝሃበት ብሳትላይት ዝተሰነየ ኣሳእል ቀሪቡ። ዕሱባት ስዑዲ ዓረብን፡ መሻርኽታን ዝስልጥንሉ ወታሃደራዊ መዓስከር ደኲነን የሰልጥና ከምዘለዋ ሰሚዕና። ብዘይካ`ዚ ኣብቲ ንየመናዊ ጉጅለ ሑቲ ንምድምሳስ ዝካየድ ዘሎ ወታሃደረዉን ፖለቲካዉን ቃልሲ ብቀጥታን ተዛዋዋርን ትሳተፍ ከምዘላ
ኣሽምባይዶ ንዓቅሚ ኣዳምን ሂዋንን ዝበጽሐ ሰብ ዘጽብቀሉን ዘኽፍኣሉን ዝግንዘብ ሰብ፡ ወለዲ ሓደ ዓመት ዝገበረ ውላዶም’ውን “እንታይ ይሕሸካ” ኢሎም ዝበልዖ መግቢ ፡ ዝሰትዮን ዝለብሶ ክዳንን የምርጽዎ። ወለዲ ሓደ- ሓደ እዋን ጠለብን ቃሕታን ውላዶም ይሰምዑ፡ ካልእ እዋን ድማ ብሕጽረት ዓቅሚ ወይ ብጽቡቅ ሓልዮት፡ ወለዲ ንጠለባት ውላዶም፡ “ኣይፋል”
(ምድሃል + ምልማስ + ምስጓግ) x (ዘይምትእምማን + ብኲራት ምሁራን) =
ምብትታን ህዝብን ሃገርን
ኣብ መንበሪ ገዛ እንዳ ሓደ ብ/ጀነራል ክልተ ኮሎኔላት፡ ሓደ ማእከላይ ጽፍሒ ዝሓላፍነቱ ኣብ ሲቪላዊ ስራሕ መንግስቲ ዝተመዘዘን ሓደ ዝተጣየሰ
ስነ-ስርዓት ቀብሪ ናይ’ቶም ኣብ መላእ ዓለም ዝርከብ ሕልና ዘለዎ ኤርትራዊ ልቢ ዝተንከፈ ዘሐዝን ናይ ሞት ሓደጋ ዘጋጠሞም ክልተ ኮዋኽብቲ ስነ_ጥበበኛታት መርሃዊ ቀሺ ስብሃት-ለኣብን ዮናስ ዮውሃንስ ወዲ ኪኮን ብሓሙስ 01 ታሕሳስ 2016 ኣብ ማእከል ከተማ ኣዲስ ኣበባ ብክብ ዝበለ ኣገባብ ተፈጺሙ።
እዞም ድሕሪ ዕለተ መስዋእቶም ክሳብ ናይ
እዚዅሉ ጭርጭር ዓበደ ንምንታይ ኣድለየ?
ህግደፍ ኣብ ሸፈጥን ምድንጋርን ዝዓረደ ምትእኽኻብ’ዩ።
እዚ ባህርያት ህግደፍ’ዚ ኣብ ኵሉ ዓውደ ስራሓቱ ንርእዮ ኣለና። ኩላትና ከም ንፈልጦ: “ብድሆ” ተባሂሉ ዝጽዋዕ ህግደፋዊ ናይ ጸለል መለል ዳንኬራ ኣብ ዝሓለፈ ሽዱሽተ ዓመታት ኣብ ከተማ ስታቫንገር ተኣማሚኑ ምርኢት ኣቕሪቡ ኣይፈልጥን እዩ። ኣብቲ ብኽንደይ ምስጢራዊ ኣገባብ
ንቡር ዝፈልጥ ውላድ ረኺባ
ብሰላም ክትነብር ኣብ ዓዳ
‘ላም ሓዊ ወሊዳ
ከይትልሕሶ ኣንደዳ’
ከይትጉሕፎ ውላዳ
‘እንተ ተመሰለለይ!’ ኢላ ሃዲማ ተሰዲዳ
ንሓዊ ዝኾነ ውላዳ
ገዲፋ ዓዳ
ግን ተሳጠሐት ንዝገደደ ሓደጋ
ኮነት ግዳይ ባሕሪ ምድረ-በዳ
ዘርከበ ዘሳድዳ
ዘሸክማ ዘይነበራ ዕዳ
ክፈሊ! ሓውሊ! ዝብል ሓኒቑ ብኽሳዳ
የብለይን! ዘይፈልጥ ቡዳ
ካብ ኣካላ ቅንጣብ ጓሕጊሑ ዝሰዳ
ናብ ካልእ ኣካላ ዝጉሕጉሕ ይሰዳ
ስለዚ ትምህለል’ያ ዘላ ‘ወላድ ትፍረድ!’
እናበለት
ማይ
ምሩጽ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ምስ መራሒት ታይዋን ብቴለፎን ብምዝርራብ፣ ነቲ ኣመሪካን ታይዋንን ወግዓዊ ዝምድና ኣብ ዘቋረጻሉ 1979 ዓመተ ምህረት ዝጸደቐ ፖሊሲ ኣመሪካ ከምዝጠሓሰ ማከናት ዜና ኣመሪካ ገሊጸን።
ቻይና፣ ታይዋን ኣካላ ምዃና ንምርግጋጽ ኣብ 1979 ‘ሓንቲ ቻይና’ ዝብል ኣምር ድሕሪ ምትእትታዋ እያ፣ ኣመሪካ ነቲ ናይ
ብዙሕ ሰብ ኣብ ኣሰና ዶት ኮም (assenna.com) ብዕለት ሕዳር 25, 2016 “ ስርዓት ህግደፍ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ዝሰኣኖ (2%) ክልተ ሚእታዊት ፥ ካብ ቤተክርስቲያን ተዋህዶ (15%) ዓሰርተ ሓሙሽተ ሚእታዊት ገይሩ ከእትዎ ምዃኑ ብመጋበርያታቱ ኣቢሉ ትእዛዝ ሂቡ “ ብዝብለ ኣርእስቲ ብዝሑፈን ደምጸን ዝተሰነየ ብዛዕባ ብካድረታት ህግደፍ ዝተለኣኹ ዘምርሕዎ ናይ
ብ ኣወልኼር ዓ/ሓፊዝ
ከተማ ሓለብ ሓንቲ ካብተን ጥንታውያን ከተማ ደቂ ሰብ`ያ። ደቂ ሰብ እናረኣዩ እናሰምዑ ከኣ ትዓኑ`ላ። ንረብሓ መን`ዩ ?ንረብሓ መን`ዩ ዝብል ዛዕባ ይጽናሓልና`ሞ፤ ድሕሪ`ዚ ንርእዮ ዘሎና ህልቀት፤ ዝውሕዝ ዘሎ ደም፤ ጽባሕ ኣብ መሰረት ናይ`ዚ ዑና` ዚ ዝህነጽ ኣእምሮን ኣተሕሳስባን ከመይ ክኸውን`ዩ ኢልና ንግምት ?! እቲ
ኣቦ መንበር ደገፍቲ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ስታቫንገር ኣቦ መንበር ተኽለ ፈዳይ፡ ኣብ ዝሓለፈ ረቡዕ ዕለት 23.11.16 ኣብ ስታቫንገር ኣብ ዝወዓለ መጋባእያ ምሉእ ብምሉእ ተሳዒሩ።
መበገሲ ናይቲ ጕዳይ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ስታቫንገር፡ ብድሆ (Biddho) ብዝብል ስም ዝተጠመቐ ናይ ጓይላ ጕጅለ ህግደፍ ኣብ ዝነበረ መደብ ሙዚቃን ዳንኬራን
ክልተ ኤርትራውያን ስነ-ጥበበኛታት ብሓደጋ ተሰዊኦም
ከም ኩሉ ኤርትራዊ መንእሰይ ስደት ናይ መወዳእታ ኣማራጺ ወሲዶም ኣብ’ዚ ቀረባ እዋን ዶብ ቆሪጾም ናብ ጎረቤት ኢትዮጵያ ዝኣተው ድምጻዊ መርሃዊ ስብሃት-ለኣብን ደራስን ተዋሳእን ዮናስ ዮውሃንስን (ኪኮ) ናብ ኣዲስ ኣበባ ንምእታው እናተጓዓዙ ብዘጋጠሞም ዘስካሕክሕ ናይ መኪና ሓደጋ ካብ’ዛ ዓለም ብሞት ተፈልዮም ኣለዉ።
ሓደ ካብቶም ንኤትራ ኣገልግሎት ዝህቡ ዝነበሩ ቀንዲ መጓዓዝያ ነፈርቲ መንገዲ ኣየር ቀጠር፣ ካብ ፈለማ ወርሒ ታሕሳስ ኣትሒዙ፣ ካብ ደውሓ ናብ ኣስመራ ዘካይዶ ዝነበረ ስሩዕ በረራ፣ “ስርሒታዊ ምኽንያታት” ዝብል ዘይንጹር ሓፈሻዊ ምኽንያት ብምሃብ ከቋርጾ ምዃኑ ሓቢሩ።
እቲ 4 ታሕሳስ በረራኡ ደው ከምዘብል ዝገለጸ መንገዲ ኣየር ቀጠር፣ ቅድሚ
ኣብቲ ብ23 ሕዳር ኣብ ማላቦ፣ ኤኳተርያል ጊኒ ዝተኻየደ 4ይ ኣኼባ ኣፍሪቃን ዓረብን ዝተሳተፈ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ዑስማን ሳልሕ፣ ነቲ ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት ተገዲዶም ናይ ዝተዓስከሩ ኣምኢት ኣሽሓት ኤርትራውያን ነጻ ጉልበት ዘባኸነ፣ ማእለያ ዘይብሎም መንእሰያት ብዘይልቦም ናብ ስደት ዘንፈጸ ‘ብዋርሳይ ይከኣሎ’ ዝፍለጥ ፍሹል
ሎሚ ዘበን ኣብ ኤርትራ ዝምስገን ክራማት ስለዝነበረ፣ ኣብቲ ካብ መጀመርያ ናይዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ሕዳር ኣትሒዙ ክሳብ ፈለማ ወርሒ ናይቲ ዝመጽእ ዓመት 2017 ኣብ ዘሎ ቀውዒ ጽቡቕ ምህርቲ እኽሊ ክሕፈስ ትጽቢት ከምዝግበረሉ ውድብ መግብን ሕርሻን ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝዝዘርግሖ ኣማቲ ዜና ሓቢሩ።
ብመሰረት ሓበሬታ ናይቲ ኣብ
ትዝ ኢልካኒ
ሕዳር 27/2016
ረድኢ ክፍለ (ባሻይ)
ትዝ ኢለካኒ ኣላህ ዎ! ኣክበር
ፍቓዱ ኰይኑ’ምበር ጅግና ’ዶታ ’ቕበር
ረስሚ ተኸዲንካ ብዓል ፎርማ
ዕማ እንተገበርካ ብዓል ግርማ
ንፈተውቲ ቍርኣን ተንብበሎም
ንጸላእቲ ብብረት ትሃድኖም
ደርሆ ነቆ ጥንቲ ዝኸተተ
ምስ ጀጋኑ ምስ ማሕበር ሸውዓተ
ካብቶም ጀጋኑና ሓደ-ሓደ
ንኽቃለስ ኢሉ ዝተወልደ
ትዝ ኢልካኒ……
መን’ዩ ሶይራ ’ሉካ ክቡር ኣቦ?
ሓቂ ኮይኑ ሳጓ ዝሓሰቦ
እምበር እምባ ኣርሒቑ ዝጥምት
ኣልቦ
ስም ተውላጠ ስም - ቅጽል ዘማእከለ
ካብ ሕጊ ሰዋሱው - “ግስ” ዝፈንቀለ
ብርኺ ካብን ናብን - ዓዲ ዘውዕለ
ብርሃን ዝጎደሎ - ኣዒንቲ ዕንጕለ
ብጽላሉ ዝምካሕ - ቃንጥሻ እጕለ
ግስ መስተጻመር - ኣንጊሆም ምስ ወጹ
ብቓልኣጋኖ - ዝነብር ኣጊጹ
ሓንቲ ከይሓዘ - እግሪ ከም ኣረነ
ሰኣን ሚእቲ ይብል - ከም ዓራጃጂነ
ንፋስ ስግር ባሕሪ -
ስርዓት ህግደፍ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ዝሰኣኖ (2%) ክልተ ሚእታዊት ፥ ካብ ቤተክርስቲያን ተዋህዶ (15%) ዓሰርተ ሓሙሽተ ሚእታዊት ገይሩ ከእትዎ ምዃኑ ብመጋበርያታቱ ኣቢሉ ትእዛዝ ሂቡ።
ስርዓት ህግደፍ ነቶም ኣብ ቤተክርስትያን ተዋህዶ ቀንዲ መሳርሒ ገይሩ ኣቐሚጥዎም ዘሎ ከም ግርማይ ዘርኣይ ዝኣመሰሉ ሃሱሳቱ ኣሰንዩ ንኣባ ሉቃስን ኣባ ባስልዮስን ዝተባህሉ
ኣብ ትሕቲ ግዝኣት ህግደፍ፡ ሕጊ፡ ቅዋምን ግሉጽነትን ስለዘየለ፡ ኤርትራውያን ፍትሕን መሰልን ክረኽቡ ትጽቢት ክገብሩ ኣይክእሉን’ዮም። ስርዓት ህግደፍ፡ ህዝቢ ኤርትራ ህይወቱ ክመርሕን ዕድላቱ ክውስንን ኣእምሮን ልቦናን ከምዘይብሉ ገይሩ ስለዝወስዶ፡ “ኣነ ዝበልኩኻ ጥራሕ ግበር” ብምባል’ዩ ንመዓልታዊ ምንቅስቃሱ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሩ ሓኒቁ ዝሕዝን ዝሕምትልን ብልሓታትን ተንኮላትን ብምምሃዝ ሰብኣዊ
ኩነታት ግብጽን ቱኒዜይን፥
ግብጽን ቱኒዜያን ካብተን ዜማዕበሊ ሃገራት ኣፍሪቃ ኢየን። ቅዴሚ ህዜባዊ ናዕቢ ምጅማረን ብመንገዱ ሕቡራት ሃገራት
( UN ) ኣብ ዜተገብረ መጽናዕቲ ካብ 135 ሃገራት ቱኒዜያ ሳደሸይቲ ክትወጽእ እንከሊ ግብጺ ከኣ መበል 14 ወጸት ።
እዙ ናይ ወዱ ሰብ ዕብየት መሇክዑ ( Human Development Index ) ተባሂለ
ኣብዚ ወርሒዚ ሕዳር 2016፡ ዝተኻየደ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ሕ/መ/ኣሜሪካ፡ ናይ ተወዳደርቲ ፖለቲካዊ ክትዕ ካብ ልዙብ ናይ ሃገር እትምርሓሉ ፖለቲካዊ ፍልስፍናን፡ ስነ-ሐሳባትን፡ ፖሊሲታትን ዝርሐቐ ዘይንቡርን ኣሰካፍን እዩ ኔሩ። ወ/ሮ ሂለሪ ክሊንተን ኣብ ሓፈሻዊ ሃገርዊ ደረጃ ማለት፡ ኣብ ፖፕላር ምርጫ ብኽልተ ሚልዮን ቐዲመን ክንሰን፡ እቲ ቑጽሪ ግን ኣብ
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፣ ታሪፍ ነዳዲ ከምዝጎደለ ዘናፈሶ ወረ፣ ለውጢ ይገብር ከምዘሎ ኣምሲሉ ንህዝቢ ኤርትራን ዓለምን ንምድንጋር ዝመሃዞ ናይ ሓሶት ፕሮፖጋንዳ ምዃኑ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
እዚ ከይኣክል ሰበስልጣን ስርዓት ኢሳይያስ፣ ነቲ ለውጢ ሓቂ ከምስሉ፣ ኣብዚ መሰረት ዘይብሉ ምጕዳል ታሪፍ ተመርኵሶም ኣውቶቡሳትን ታክሲታትን ዋጋ ከጕድሉ ዘመሓላለፉዎ ትእዛዝ
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ሰሜናዊ ባሕሪ ዘፍረዮ ጫት ውራየይ ኢሉ ናብ ጅቡትን የመንን ይሸይጥ ከምዘሎ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ኣብዚ ጽዩፍ ንግድ ብቐጥታ ተዋፊሮም ዘለዉ ሰበስልጣን ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፣ መልኣከ ተኽለማርያም (ወዲ ፊቶውራሪ)፣ ሓላፊ ሓይሊ ባሕሪ ሑመድ ካሪካረ፣ ከምኡ ድማ፣ ፍጹም ገብሪሂወት (ወዲ መምህር) ምዃኖም
ምኪኤል ስባህቱ ዝተባህለ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ክተማ ለንደን ዝነበር ኤርትራዊ ኢንጂነር፣ መስርሕ ምዝርጋሕ ኤለትሪክ ኣብ መናድቕ ህንጻታት ዘቃልል መሳርሒ ከምዝመሃዘ ኣብ ፋይናንሻል ታይምስ ዝወጸ ዓንቀጽ ሓቢሩ።
እቲ ኣብ 1990 ናብ ዓዲ እንግሊዝ ድሕሪ ምስዳዱ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ብተክኒካል ኢንጂኔሪን ዝተመረቐ ምኪኤል ልዕሊ 40 ሽሕ ኣታዊኡ ኣብቲ ፕሮጀክት


text:
ጥበብ ትጭድር ኣላ—ትሰምዓዶ ኣለኻ፧
“ጥበብ ኣይትጭድርንዶ እያ ዘላ፧ ኣእምሮውን ድምጻዶ ኣይተስምዕን እያ፧ ኣብ ጫፍ በረኽትን፡ ኣብ ቀራናታት መገድን ደው ኢላ፡ . . . ኣብ ኣፍ ደጌታት ትጭድር።” —ምሳሌ 8:1-3።
ጥበብ ብዋጋ እትሽነን ኣይኰነትን። ብጥበብ እንተ ዘይተመሪሕና፡ ብዕሽነት ብዙሕ ጌጋታት ኢና እንፍጽም። ንናይ ሓቂ ጥበብ ግና ካበይ ኢና ኽንረኽባ እንኽእል። እቲ ንመጽሓፍ ምሳሌ ዝጸሓፈ ሰብ፡ ነቲ መዳርግቲ ዘይብሉ ጥበብ ፈጣሪና ኣብ ኣእምሮኡ ብምሓዝ እዩ ጽሒፉ። ጥበብ ፈጣሪና መዳርግቲ ዘይብሉ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ኣብቲ ፍሉይ መጽሓፍ ዝዀነ መጽሓፍ ቅዱስ ሰፊሩ ስለ ዘሎ፡ ዳርጋ ዅሎም ደቂ ሰብ ኪረኽብዎ ይኽእሉ እዮም። ነዚ ዚስዕብ እሞ ሕሰበሉ፦
መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ኣብ ታሪኽ ወዲ ሰብ ልዕሊ ዅሉ ዝርጋሐ ዝረኸበ መጽሓፍ” ምዃኑ ዘ ዎርልድ ቡክ ኢንሳይክሎፔድያ ገሊጹ ኣሎ። ኣስዒቡ እውን፡ “መጽሓፍ ቅዱስ ካብ ዝዀነ ይኹን ካልእ መጽሓፍ ንላዕሊ ብዙሕ ግዜን ብብዙሕ ቋንቋታትን ተተርጒሙ እዩ” በለ። ምሉእ መጽሓፍ ቅዱስ ወይ ክፋሉ ብልዕሊ 2,600 ቋንቋ ስለ እተተርጐመ፡ ልዕሊ 90 ሚእታዊት ደቂ ሰብ ብቛንቋኦም ኪረኽብዎ ይኽእሉ እዮም።
ብዘይካዚ፡ ጥበብ ብምሳልያዊ መገዲ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ቃል ብቓሉ እውን ‘ትጭድር ኣላ።’ ማቴዎስ 24:14፡ “እዚ ብስራት መንግስቲ ኸኣ፡ ንምስክር ኵሎም ኣህዛብ ኣብ ኵላ ዓለም ኪስበኽ እዩ፣ ሽዑ፡ መወዳእታ [እዛ ሕጂ ዘላ ዓለም] ኺመጽእ እዩ” ትብል።
እዚ “ብስራት” እዚ፡ ኣምላኽ ንጸገማት ደቂ ሰብ ዚፈትሓሉ ጥበባዊ መገዲ ብመንግስቱ ኣቢሉ ኸም ዝዀነ ስለ ዚሕብር፡ ናይ ሓቂ ጥበብ እዩ። መንግስቲ ኣምላኽ፡ ነቲ ኣብ ምልእቲ ምድሪ ዚግበር ምምሕዳር ኣምላኽ እያ እተመልክት። ሽዑ ኣብ ሓንቲ ዓለም፡ ሓንቲ መንግስቲ ጥራይ እያ ኽትህሉ። (ዳንኤል 2:44፣ 7:13, 14) በዚ ኸምዚ ድማ እዩ የሱስ ክርስቶስ፡ “ኣብ ሰማያት እትነብር ኣቦና፡ ስምካ ይቀደስ። መንግስትኻ ትምጻእ። ፍቓድካ ኸምቲ ኣብ ሰማይ፡ ከምኡ ድማ ኣብ ምድሪ ይኹን” ኢሉ ዝጸለየ።—ማቴዎስ 6:9, 10።
ናይ የሆዋ መሰኻኽር ንመንግስቲ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ 239 ሃገራት ይእውጅዋ ኣለዉ፣ ነዚ ዕዮ እዚ ኸኣ፡ ክቡር መሰል ገይሮም እዮም ዚርእይዎ። እወ፡ ጥበብ፡ ማለት መለኮታዊት ጥበብ፡ “ኣብ ኣፍ ደጌታት” እውን ከይተረፈ፡ ትጭድር እያ ዘላ። እሞኸ ትሰምዓዶ ኣለኻ፧


text:
New CD by Wedikeshi
Ambatat Hagerry Eritrean song by Andom Gebreselassie Wedi Qeshi .ktsemawa fetewtey link ysedeøkum aleku kemu dma amete 2016 ab mefarqa New Audio CD and Video clip adalyelkum aleku።ሰላም ኣፍቀርተይ አምባታት ሃገረይ ከም አንደገና ምስ 11 ካሎት ኣብዚ ሎሚ ዝተሰርሁ ምስ ዝተፈላለዩ ደረስትን ኣዳለውትን ኣዝዮም ቡዙሃት ሰብ ሞያ ቫራይቲ ብምስራህ ኣብ ገዘፍቲ ምድላው ኣብ ምውዳአን ይርከብ ኣለኩ ሞራልኩም ኣይፈየለኒ አዛ ደርፊ ዚኣ ድማ ቅድም ቀዳድማ ከም መዘክውርታ ነቲ ዝናፍቆ የአይንትኩም ክቡራት ኣቦታተይን ኣዴታተይን ዳሃተይን የህዋተይን በዛ ደርፊ ብመንገዲ ዜማውን ሃገራዊ አምባታት ኤርትራ ሃገረይ ን ብመንፈሳዊ ህርመት soul. ኣኣብ ቅድሜኩም ምሳኪም ከም ዘለኩ ኮይኑ ይስመኣኒ ኣሎ መፈጸምታ ነቲ ኣብ መወዳታ ቀሪቡ ዘሎ ስርሃተይ ን ኢየሱስ ክርስቶስ ምሉአ ክኮነለይ ነኣኩም ሂዘ ኣብ ሃረግ ሰንሰለት ሃገራዊ ባህሊ ይድይብ ኣለኩ ድፉኒ ነታ ዳአሮ ክድይባ ካብ ወዲ ቀ.
For more info contact Andom at [email protected]


text:
ሱዳን ምስ ግብጺ ዘለዋ ወጥሪ ተጋድድ ኣላ ክብሉ ኣባላት ባይቶ እታ ሃገር ወቒሶም
Radio Erena: 08 January 2018
መንግስቲ ሱዳን ብጉዳይ ዶብ ሓላይብ ምስ ግብጺ ንዘለዎ ምስሕሓብ የጋድድ ኣሎ ክብሉ ኣባላት ባይቶ ግብጺ ንማዕከናት ዜና ዓረብ ኣብ ዝህብዎ ዘሎ መግለጺታት ወቒሶም።
እቶም ኣባላት ባይቶ ነዚ መግለጺታት ዝህቡ ዘለዉ፣ መንግስቲ ሱዳን ብሓሙስ 4 ጥሪ ኣብ ካይሮ ንዝነበረ ኣምባሳደሩ ድሕሪ ምስሓቡ'ዩ።
መንግስቲ ሱዳን ኣብ ግብጺ ዝርከብ ኣምባሳደሩ ናብ ካርቱም ዝጸውዖ፣ ተወሳኺ ምምኽኻር የድሊ ኣሎ ብዝብል ጉልባብ እኳ እንተኾነ፣ እቲ ስጉምቲ ኣብ መንጎ እዘን ክልተ ሃገራት ዝጸንሕ ልሕሉሕ ዝምድና ናብ ምብታኽ ገጹ የምርሕ ከምዘሎ ዝንፍት ምዃኑ ተንተንቲ ፖለቲካ የረድኡ።
ግብጺ ግብሪ መልሲ ናይቲ ሱዳን ኣምባሳደራ ንምስሓብ ዝወሰደቶ ውሳኔ ዛጊት ዝኾነ ዓይነት ስጉምቲ እኳ እንተዘይወሰደት፣ ኣብዚ ዝመጽእ መዓልታት ዝህሉ ምዕባለታት ነቲ ኩነታት ክውስኖ ከምዝኽእል ይግለጽ።
ሱዳንን ግብጺን ኣብ ርእሲ'ቲ ኣቐዲሙ ዝጸንሐን ኣብ ጉዳይ ናይል ዘለወን ዘየሰማምዕ ነጥብታት፣ ብዋንነት ናይቲ ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ዝርከብ ዞባ ሓላይብ'ውን ይስሓሓባ ከምዘለዋ ይፍለጥ።
ነዚ ኣብ መንጎ እዘን ክልተ ሃገራት ተፈጢሩ ዘሎ ምስሕሓብ ንምፍታሕ ሓያሎ ዲፕሎማስያዊ ተበግሶታት እኳ እንተተወስደ ዝኾነ ፍረ ክርከቦ ኣብ ርእሲ ዘይምኽኣሉ፣ እቲ ምትፍናን እዘን ሃገራት መመሊሱ'ዩ ዝብእስ ዘሎ።
=================================


text:
ፍቑራት ዘመርትን ሰበኽትን፡ በጃኻትኩም ኣብ ስብከትና ድዩ ኣብ መዛሙራትና፣ ዘይግርኑብ ትግርኛ ንጥቐም ስለ ዘለና ነስተብህለሉ። ብፍላይ ኣብ መንጐ ኣዝማዳይ ፊደል ‘እ’ ን ‘ዝ’ ን ዘሎ ፍልልይ ኣይንፈልጦን ኣለና። በጃኻትኩም በዝን ወድኸምዝን ንቋንቋና ኣይነንቕዞ። ንመረድኢ
ብዙሓት ሰበኽቲ፣ ጐይታ ዝተመስገነ ይዅን ይብሉ። እዚ ኣበሃህላ እዚ ግን ጌጋ እዩ። ኣቱም ከምኡ እትብሉ፣ ጐይታ እተመስገነ ይዅን ማለትኩም ድዩ፧
1. ኣብ ኵሎም ረባሕታታት ዓናቕጻት (ገቢር፡ ተገብሮ፡ ተጋብሮ፡ ኣግብሮ፡ ኣጋብሮ) ብንጹል ህሉው እዋን። ገቢር ተገብሮ ዝብል እቲ ንጡፍን ልኡምን ግሲ ኢልና ኣብ ኣብያተ-ትምህርትታት ኤርትራ እንመሃሮ ዝነበርና እዩ። ኣብ እንግሊዝኛ Active and Passive Voices ዝብል እዩ። ኣብ ቋንቋና ግን ልዕሊ 5 ረባሕታታት ኣለና። ስለዚ ቋንቋ ትግርኛ ኣዝዩ ሃብታም ቋንቋ እዩ።
2. ብንጹል ሕሉፍ እዋን ኣብ ኣዕማዳት ተገብሮን ኣጋብሮን ጥራሕ ዝርከቡ ቃላትን፣ ኣብ እተወሰኑ ኣካላት ተውላጠስማዮት
ንስኻ ዝብል ቃል ጥራሕ እሞ ንውሰድ፣ ምስባኽ ዝብል ዓንቀጽ ከኣ ንውሰድ
1. ገቢር -------- እትሰብኽ
2. ተገብሮ ------- እትስበኽ
3. ተጋብሮ ------- እትሰባበኽ
4. ኣግብሮ ------- እተስብኽ
5. ኣጋብሮ ------- እተሰባብኽ
ዘመርትና፡ ኣብ ዝበዝሐ መዛሙራትኩም፣ የመስግነካ ኣለኹ፣ የፍቕረካ’የ፣ ይሰግደልካ ኣለኹ ዝብሉ ቃላት ትጥቐሙ ኢኹም፣ እዚ ግን ብመሰረቱ ጌጋ እዩ። ብ ‘የ’ ወይ ‘ይ’ ዝጅምሩ ዓናቕጻት ምስ ሳልሶት ኣካላት ንጽልን ድርብን ኢዮም ዝኸዱ። ንመረድኢ
ኣቤል ንጐይታ የፍቕሮ እዩ።
እቶም ኣሕዋት ይጽልዩ ኣለው።
ኣነ ምስ ዝብል ክንድ-ስም ወይ ቀዳማይ ኣካል
ኣነ ንጐይታ አፍቕሮ እየ።
እሰግደልካ ኣለኹ።
አመስግነካ ኣለኹ።
Posted by:
Goitomuzit Asher Ashriel Ashley
Sep 16, 2014
0 Comments
654 Views


text:
ኣብ ኣስመራ ተመሃሮ ዲያእ ኣል እስላሚያ ንኢድ ምትእትታውን ጸረ-ህዝቢ ተግባርን ጉጅለ ህግደፍ ብወግዒ ተቓዊሞም።
ቤት ትምህርቲ ዲያእ ኣል እስላሚያ ካብ ግዜ ስርዓት ሃይለስላሴ ኣትሒዛ ዝነበረ ነባር ቤት ትምህርቲ ክንሳ፡ ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝብን እምነቱን ካብ ዘለዎ ትሑት ግምትን ዝተለምደ ፋሽሽታዊ ተግባርን፡ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ እታ ቤት ትምህርቲ ኢዱ ብምእታው፡ ዝነበረ ኣካይዳ ኣቋሪጻ ዘይነበረ ኣገባብ ክትክተል ንዘውረዶ ትእዛዝ ብሰንጠቕ ብምቅዋሞም ንዝኣሰሮም ኣመሓደርትን ኣማኻርትን ክፍትሑ ዝጠልብ ኣብ ጎደና ወጽኢኦም ተቓውሞ ኣስሚዖም።
እቲ ብ31 ጥቅምቲ 2017 ቤት ትምህርትና ንምዕጻው ዝተወስደ ስጉምቲ ንኹንን፡ ኣካያዲ እታ ቤት ትምህርቲ ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑር ዝርከብዎም ብትካል ጸጥታ ዝተኣስሩ ብቑልጡፍ ክፍትሑ ንጠልብ፡ ዝብል ድምጺ ብዓውታ እናስምዑ ድሕሪ ዘካየድዎ ተቓውሞ፡ ኣብ ክንዲ ብሰላማዊ ኣገባብ ተቐቢሉ ተላዚቡ ምፍታሕ ቅሩብነት ዘርኢ፡ ወተሃደራት ልኢኹ ብበትሪ ከም ዝኣተዎም፡ ካብ’ዚ ክሃድሙ ንዝፈተኑ ድማ ኣድራጋ ጠያይቲ ከም ዘዝነብሎም ማዕከናት ዜና ኣልጀዚራን ቢቢሲን ብምስሊ ኣደጊፈን ጸብጺበን።
ጉጅለ ህግደፍ ነቲ ህዝባዊ ተቓውሞ፡ ብጎነጽ ክፈትሖ ኣብ ዝወሰዶ ፋሽሽታዊ ስጉምቲ፡ ብዙሓት ከም ዝቖሰሉ፣ ከም ዝሞቱን ከም ዝተኣስሩን፣ እቲ ተቓውሞ ግን መልክዑ ቀይሩ ናብ ካልእ ቦታታት ሊሑም ይቕጽል ከም ዘሎን መራኸቢ ብዙሓን ኤርትራውያን ደለይቲ ለውጢ የቃልሓ ኣለዋ።
ኢትዮጵያ ንስደተኛታት ሲቪላዊ ሰነዳት ክትህብ ከም ዝጀመረት ገሊጻ
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ሃገሩ ተዓቝቦም ንዝርከቡ ስደተኛታት ምስክር ወረቐት ማለት ከም ዕለተ ልደት፣ መርዓን ሞትን ዝኣመሰለ ሲቪላዊ ሰነዳት ካብ 27 ጥቅምቲ 2017 ኣትሒዙ ክህብ ከምዝጀመረ፡ ምዝገባ ሰቪላዊ ሰነዳት ኣብ ኩሉ መዓስከራት ክትግባር ምዃኑን፡ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት (UNHCR) ኣፍሊጡ።
ንስደተኛታት ኣዒቊበን ዘለዋ ሃገራት፡ ንስደተኛታት ስቪል ሰነዳት ክህባ፡ ኣብ ክብሪ መዝገብ ከስፍራ፡ ናይ ትምህርትን ስራሕን ዕድል ክፈጥራ ዝብል ኣብ 2016 ኣብ ኒውዮርክ ተቓኒዑ ዝነበረ ዋዕላ ስደተኛታት ተመሓላሊፉ ከም ዝነበረ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብተግባር ክትርጉሞ ምጅማሩ ከም ዘሐጎሶን ወኪል ዩ ኤን ኤች ሲ ኣር ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ኣረጋጊጹ።
ኤርትራዊ ናብ ኤርትራ ከይጥረዝ ሓቲቱ
ብቅትለት ሰብ ኣብ ብሪጣኒያ ን14 ዓመታት ክእሰር ዝተፈርዶ ቶማስ ግርማይ ዝተባህለ ኤርትራዊ ናብ ኤርትራ ከይጥረዝ፡ ናብ ኤርትራ እንተተጠሪዙ ንህይይወቱ ዘስግእ ሓደጋ ክበጽሖ ከም ዝኽእል፡ ናብ ቤት ፍርዲ ይግባይ ምባሉ ንማዕከናት ዜና እታ ሃገር ብምጥቃስ ረዲዮ ኤረና ብ31 ጥቅምቲ 2017 ሓቢራ።
እቲ ኤርትራዊ፣ ምስ ሓደ ጉጅለ ገበነኛታት ብምዃን ኣብ 2004 ንሓደ ታይላንዳዊ ክኢላ ምድራዝ ሰብነት፣ ብካራ ወጊኡ ብምቕታል ከም ዝተኸሰሰ፣ ቤት ፍርዲ ገበነኛ ኮይኑ ስለዝረኸቦ ን14 ዓመታት ክእሰር ከም ዝፈረዶ፣ ወዲ 34 ዓመት ቶማስ ግርማይ፣ ኣብ ቤት ማእሰርቲ እንከሎ'ውን ተመሳሳሊ ገበን ከምዝፈጸመ፣ ኣቐዲሙ ብስርቅን ሓሽሽን ንሰለስተ ዓመትን መንፈቕን ተኣሲሩ ከም ዝነበረን ዝገለጸት ኤረና ካብ ቤት ማእሰርቲ ምስ ወጸ ናብ ሃገሩ ክጥረዝ ክፍሊ ኢሜግሬሽን እታ ሃገር ከም ዝወሰነሉ ጸብጺባ።
ቶማስ ግርማይ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ከምዝተወልደ ኣብ’ዚ እዋን ኣብ ወለንታዊ ተግባራት ብምስታፍ ኣብ ሰናይ ተግባር ይነጥፍ ከም ዘሎን ንሕብረተ-ሰብ ሓደገኛ ከም ዘይኮነን ቤት ፍርዲ እታ ሃገር ከም ዝመስከረሉ ድማ ወሲኻ ገሊጻ።
ጉጅለ ህግደፍ ነቲ ኣንጻሩ ዝተላዕለ ናይ ብዱላት ተቓውሞ
ሃይማኖታዊ መልክዕ ከትሕዞ ጎስጓሳት ጀሚሩ ከም ዘሎ ተገሊጹ።
ሃላሊ ጉጅለ ህግደፋ ነቲ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ሃይማኖት ኢዱ ብምእታውን ኣካየድቲ ስራሕ ቤት ትምህርቲ ዲያእ ኣል እስላሚያ ብምእሳሩን ናብ ጎደና ወጺኡ ዝተቓወመ ህዝቢ፡ ወተሃደራት ሰዲዱ ምህራሙ፡ ምቕታሉን ምእሳሩን ከይኣክል፡ ሃይማኖታዊ መበገሲ ዘለዎ ትሕቲ ሃገራዊ ምትእኽኻብ’ዩ ዝብል ጎስጓስ ከካይድ ጀሚሩ ከም ዘሎ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ይገልጹ ኣለው።
እዚ ብደም ንጹሃት ዝጨቀወ መሪሕነታዊ ጉጅለ፡ ንደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ 1973፣ ኣብ 2001 ጽገናዊ ለውጢ ንዝጠለቡ ወገናት፣ ብጎነጽን መቐተልትን ምስተቖጻጸሮም ኣውራጃውያን ዝብል ስም ከም ዝለጠፈሎም፣ ብ21 ጥሪ 2013 ዝተገብረ ናይ ሰራዊት ምንቅስቓስ ኣስላም ዝመርሕዎ ፍሹል ፈተነ ብዝብል ዘይመልክዑ ከትሕዞ ከም ዝፈተነ፡ ብዙሓት ኣመንቲ ምስልምና ዝኾኑ ዜጋታት ሃለዋቶም ኣጥፊእዎም ከም ዘሎን ብምዝካር፡ ነዚ መንግስቲ ካብ ጉዳይና ኢዱ የውጽእ፡ ዝኣሰሮም መራሕትና ይፍታሕ ዝብል ናይ ተመሃሮ ተቓውሞ፡ ተመሳሳሊ ናይ ጠቐነ ስም ብምልጣፍ ኣብ መንጎ ህዝብታትን እምነታትን ሓዊ ከሳወር ውሽጢ ውሽጢ ጎስጓስ የካይድ ከም ዘሎ ኣረዲኦም።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 03-11-2017


text:
ሰይጣን ኪውሕጠካ ስለ ዚደሊ፡ ንቑሕ ኩን!
“ንቕሑ። ድያብሎስ እቲ መጻርርትኹም ዚውሕጦ ደልዩ፡ ከም ዚጓዝም ኣንበሳ ዀይኑ ይዘውር ኣሎ።”—1 ጴጥ. 5:8።
1. ሓደ መንፈሳዊ ፍጡር ብኸመይ ሰይጣን ከም ዝዀነ ግለጽ።
ሓደ እዋን፡ ሓደ መንፈሳዊ ፍጡር ምስ የሆዋ ጽቡቕ ርክብ ነበሮ። ኰይኑ ግና፡ ደቂ ሰብ ንኼምልኽዎ ኺምነ ጀመረ። ነዚ ዘይግቡእ ትምኒት እዚ ኣብ ክንዲ ዜወግዶ ግና፡ ብዝያዳ ንኺዓብን ሓጢኣት ንኺወልድን ፈቐደሉ። (ያእ. 1:14, 15) እቲ መንፈሳዊ ፍጡር፡ እቲ ‘ኣብ ሓቂ ዘይጸንዐ’ ሰይጣን እዩ። ካብ የሆዋ ስለ ዝዓለወ ኸኣ፡ “ኣቦ ሓሶት” ኰነ።—ዮሃ. 8:44።
2, 3. እተን ‘ሰይጣንን ድያብሎስን ተመንን ዓብዪ ገበልን’ ዚብላ ቓላት፡ ብዛዕባ እቲ ዝዓበየ ጸላኢ የሆዋ እንታይ እየን ዚገልጻ፧
2 ሰይጣን ካብቲ ዝዓለወሉ እዋን ኣትሒዙ፡ ዝዓበየ ጸላኢ የሆዋ ምዃኑ ኣርእዩ እዩ፣ ንደቂ ሰብ እውን እንተ ዀነ ይጸልኦም እዩ። እቲ ሰይጣን ዚጽውዓሉ ስማት፡ ክሳዕ ክንደይ ብልሹው ምዃኑ ዜርኢ እዩ። “ሰይጣን” ኪብሃል ከሎ፡ “ተጻራሪ” ማለት እዩ፣ እዚ ኸኣ፡ እዚ እኩይ መንፈሳዊ ፍጡር እዚ ንልዑላውነት ኣምላኽ ከም ዘይድግፎ፡ የግዳስ ከም ዚጸልኦን ኣንጻሩ ኸም ዚቃለስን ዚሕብር እዩ። ሰይጣን ካብ ዝዀነ ይኹን ንላዕሊ፡ ልዑላውነት የሆዋ ኼቋርጽ እዩ ዚደሊ።
3 ከምቲ ኣብ ራእይ 12:9 ተገሊጹ ዘሎ፡ ሰይጣን፡ “ድያብሎስ” ተባሂሉ እውን ተጸዊዑ ኣሎ፣ “መካፍኢ” ማለት ድማ እዩ። እዚ ኸኣ፡ ሰይጣን ንየሆዋ፡ ‘ሓሳዊ’ ኢሉ ብምጽዋዕ ከም ዘካፍኦ እዩ ዜዘኻኽረና። እተን “ናይ ጥንቲ ተመን” ዚብላ ቓላት፡ ነቲ ሰይጣን ብተመን ተጠቒሙ ንሄዋን ኣብ ኤድን ዘታለለሉ ሕማቕ መዓልቲ እየን ዜዘኻኽራና። “ዓብዪ ገበል” ዚብል መግለጺ ኸኣ፡ ብዛዕባ ዜፍርህ ጭራቕ ከም እንሓስብ እዩ ዚገብረና፣ እዚ ድማ ነቲ ሰይጣን ንዕላማ የሆዋ ንምትዕንቓፍን ንህዝቡ ንምጥፋእን ዘለዎ ዓብዪ ባህጊ ብዚግባእ እዩ ዚገልጾ።
4. ኣብዛ ዓንቀጽ እዚኣ፡ እንታይ ኢና ኽንምርምር፧
4 ብንጹር እምበኣር፡ ሰይጣን ካብ ዝዀነ ይኹን ንላዕሊ ንንጽህናና ኣብ ሓደጋ ኼእትዎ ይኽእል እዩ። በዚ ምኽንያት እዚ እዩ መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ተጠንቀቑ፡ ንቕሑ። ድያብሎስ እቲ መጻርርትኹም ዚውሕጦ ደልዩ፡ ከም ዚጓዝም ኣንበሳ ዀይኑ ይዘውር ኣሎ” ኢሉ ዚላበወና። (1 ጴጥ. 5:8) ነዚ መጠንቀቕታ እዚ ኣብ ግምት ብምእታው፡ እዛ ዓንቀጽ እዚኣ ብዛዕባ ሰለስተ ባህርያት ሰይጣን ክትገልጽ እያ፣ ካብዚ ጨካን ጸላኢ የሆዋን ህዝቡን ክንጥንቀቕ ከም ዘሎና ድማ ከተጕልሕ እያ።
ሰይጣን ሓያል እዩ
5, 6. (ሀ) መንፈሳውያን ፍጡራት “ሓያላት” ምዃኖም ዜርኢ ኣብነት ሃብ። (ለ) ሰይጣን “ሞት ኬስዕብ ዚኽእል” ብኸመይ እዩ፧
5 እቶም “መላእኽቲ” ተባሂሎም ዚጽውዑ መንፈሳውያን ፍጡራት፡ “ሓያላት” እዮም። (መዝ. 103:20) ብምስትውዓልን ብብርታዐን ድማ ካብ ደቂ ሰብ ይበልጹ እዮም። ሓቂ እዩ፡ እሙናት መላእኽቲ ንሓይሎም ንጽቡቕ እዮም ዚጥቀሙሉ። ንኣብነት፡ ኣብ ሓደ እዋን፡ መልኣኽ የሆዋ 185,000 ኣሶራውያን ወተሃደራት ቀተለ፣ ከምኡ ምግባር፡ ይትረፍዶ ንሓደ ሰብሲ፡ ንሓደ ምሉእ ሰራዊት እውን ኣጸጋሚ እዩ ነይሩ። (2 ነገ. 19:35) ኣብ ካልእ ኣጋጣሚ ድማ፡ ሓደ መልኣኽ ነቲ ልዕለ ሰብኣዊ ሓይሉን ብልሑን ተጠቒሙ፡ ንሃዋርያት የሱስ ካብ ቤት ማእሰርቲ ኣውጺእዎም እዩ። እቲ መንፈሳዊ ፍጡር፡ ነቶም ሓለውቲ ሓሊፉ ብምኻድ ንማዕጾ እቲ ቤት ማእሰርቲ ኸፈቶ፣ ንሃዋርያት ናጻ ኸም ዚወጹ ብምግባር ድማ፡ ነቲ ማዕጾ ብድሕሪኦም ዓጸዎ፣ እዚ ዅሉ ኺገብር ከሎ፡ እቶም ሓለውቲ ኣብ ጥቓኡ ደው ኢሎም ነበሩ።—ግብ. 5:18-23።
6 እቶም እሙናት መንፈሳውያን ፍጡራት ንሓይሎም ኣብ ጽቡቕ መዓላ እዮም ዜውዕልዎ፣ ሰይጣን ግና ንሓይሉ እከይ ንምግባር እዩ ዚጥቀመሉ። ሓይሉን ጽልዋ ናይ ምሕዳር ዓቕሙን ድማ ዓብዪ እዩ። ቅዱሳት ጽሑፋት ንሰይጣን፡ “ገዛኢ እዛ ዓለም እዚኣ፡” ከምኡ እውን “ኣምላኽ እዚ ስርዓት ዓለም እዚ” ኢሉ ይጽውዖ። (ዮሃ. 12:31፣ 2 ቈረ. 4:4) ብዘይካዚ፡ ሰይጣን ድያብሎስ፡ ‘ሞት ኬስዕብ ይኽእል እዩ።’ (እብ. 2:14) ከምኡ ኺብሃል ከሎ፡ ብቐጥታ ንዅሎም ሰባት ይቐትሎም ማለት ኣይኰነን። ይኹን እምበር፡ እቲ ንሱ ዜንጸባርቖ መንፈስ ቅትለት፡ ኣብ መላእ ዓለም ኣስፋሕፊሑ ኣሎ። ኣብ ርእሲኡ ድማ፡ ሄዋን ንሓሶት ሰይጣን ብምእማን ንኣምላኽ ስለ ዘይተኣዘዘቶ፡ ሓጢኣትን ሞትን ናብ ኵሎም ደቂ ሰብ ሓሊፉ እዩ። (ሮሜ 5:12) ስለዚ፡ ድያብሎስ፡ ‘ሞት ኬስዕብ ይኽእል እዩ።’ ልክዕ ከምቲ የሱስ ዝበሎ፡ “ቀታል ነፍሲ እዩ።” (ዮሃ. 8:44) ብርግጽ እምበኣር፡ ሰይጣን ኣዝዩ ሓያል ጸላኢ እዩ።
7. ኣጋንንቲ ሓያላት ምዃኖም ዘርኣዩ ብኸመይ እዮም፧
7 ንሰይጣን እንተ ተጻሪርናዮ፡ ምስኡ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ምስቶም ኣብ ጕዳይ ልዑላውነት ኣብ ጐድኑ ደው ዚብሉ ዅሎም እውን ኢና እንጻላእ። እዚኣቶም ከኣ ነቶም ብዙሓት ዝዓለዉ መንፈሳውያን ፍጡራት፡ ማለት ንኣጋንንቲ እውን ዜጠቓልሉ እዮም። (ራእ. 12:3, 4) ኣጋንንቲ ነቶም ዜሳቕይዎም ሰባት ብዙሕ መከራ ኸም ዚወርዶም ብምግባር፡ ልዕለ ሰብኣዊ ብርታዐ ኸም ዘለዎም ብተደጋጋሚ ኣርእዮም እዮም። (ማቴ. 8:28-32፣ ማር. 5:1-5) ስለዚ፡ ንሓይሊ እዞም እኩያት መላእኽቲ ዀነ ንሓይሊ እቲ “ሓለቓ ኣጋንንቲ” ኣትሒትካ ኣይትርኣዮ። (ማቴ. 9:34) የሆዋ እንተ ዘይሓጊዙና፡ ኣብቲ ምስ ሰይጣን እንገብሮ ቓልሲ ኽንዕወት ኣይንኽእልን ኢና።
ሰይጣን ጨካን እዩ
8. (ሀ) ዕላማ ሰይጣን እንታይ እዩ፧ (ኣብ ገጽ 9 ዘላ ስእሊ ርአ።) (ለ) እዛ ዓለም እዚኣ፡ ነቲ ጭካነ ዝመልኦ መንፈስ ሰይጣን ከም እተንጸባርቕ ዚሕብር እንታይ ዘስተብሃልካሉ ነገራት ኣሎ፧
8 ሃዋርያ ጴጥሮስ ንሰይጣን ምስ “ዚጓዝም ኣንበሳ” ኣመሳሰሎ። ሓደ መወከሲ ጽሑፍ ከም ዝገለጾ፡ እታ “ዚጓዝም” ተባሂላ ተተርጒማ ዘላ ቓል፡ “ሓደ ኣመና ዝጠመየ ኣራዊት ንዜስምዖ ሓያል ድምጺ” እያ እተመልክት። እዚ ነቲ ጭካነ ዝመልኦ ባህርይ ሰይጣን ብዚግባእ እዩ ዚገልጾ። ብዘላ ዓለም ኣብ ትሕቲ ቝጽጽር ሰይጣን እኳ እንተ ዀነት፡ ንሱ ግና ገና ዝያዳ ግዳያት ንኺረክብ እዩ ዚህንጠ። (1 ዮሃ. 5:19) እዛ ዓለም እዚኣ ንዕኡ ኸምቲ ንመኽፈቲ ሸውሃት ተባሂሉ ዚብላዕ ምግቢ እያ። ሕጂ ግና ኣቓልቦኡ ኣብቶም ከም ቀንዲ ምግቢ ዝዀኑ ሰባት፡ ማለት ኣብ ተረፍ ቅቡኣትን ኣብቶም ብጾቶም ዝዀኑ “ኻልኦት ኣባጊዕ”ን ገይሩ ኣሎ። (ዮሃ. 10:16፣ ራእ. 12:17) እወ፡ ሰይጣን ንህዝቢ የሆዋ ኺውሕጦም ይደሊ እዩ። ካብ ቀዳማይ ዘመን ኣትሒዙ ኽሳዕ ሎሚ ኣብ ልዕሊ ሰዓብቲ የሱስ ዘውረዶ ተኸታታሊ መስጐጕቲ፡ ጨካን ምዃኑ ዜርኢ እዩ።
9, 10. (ሀ) ሰይጣን ነቲ ምስ ህዝቢ እስራኤል ዚተሓሓዝ ዕላማ ኣምላኽ ኪዓናቕፎ ዝጸዓረ ብኸመይ እዩ፧ (ኣብነት ሃብ።) (ለ) ሰይጣን ብፍላይ ኣቓልቦኡ ኣብ ጥንታውያን እስራኤላውያን ዝገበረ ስለምንታይ እዩ፧ (ሐ) ሎሚ ሓደ ኻብ ኣገልገልቲ የሆዋ ኸቢድ ሓጢኣት ኪፍጽም ከሎ፡ ድያብሎስ እንታይ ዚስምዖ ይመስለካ፧
9 ሰይጣን ንዕላማ ኣምላኽ ኪዓናቕፎ ዚጽዕር ጨካን ፍጡር ምዃኑ ዜርእየሉ ኻልእ መገዲ እውን ኣሎ። ኣመና ዝጠመየ ኣንበሳ፡ ንግዳዩ ፈጺሙ ኣይድንግጸሉን እዩ። ነቲ ግዳዩ ቕድሚ ምቕታሉ ኣይርሕርሓሉን እዩ፣ ምስ በልዖ እውን ኣየጣዕሶን እዩ። ሰይጣን እውን ብተመሳሳሊ፡ ነቶም ኪውሕጦም ዚደሊ ዋላ ሓንቲ ድንጋጽ የብሉን። ንኣብነት፡ እስራኤላውያን ኣብ ከም ምንዝርናን ስስዐን ዝኣመሰለ ሓጢኣት ምእንቲ ኺወድቁ፡ ሰይጣን ድያብሎስ ብኸመይ ብተደጋጋሚ ብሰላሕታ ይከታተሎም ነይሩ ኪኸውን ከም ዚኽእል እሞ ሕሰብ። ብዛዕባ እቲ ብሰንኪ ምንዝርና ኸቢድ ሳዕቤን ዝዓጸደ ዚምሪን ብዛዕባ እቲ ስሱዕ ዝነበረ ገሓዚን ከተንብብ ከለኻ፡ እቲ ዚጓዝም ኣንበሳ በቲ ዝረኸቦ ዓወት ኪሕጐስ ከሎ ኣብ ኣእምሮኻ ኽትስእሎ ትኽእልዶ፧—ዘሁ. 25:6-8, 14, 15፣ 2 ነገ. 5:20-27።
10 ሰይጣን ኣቓልቦኡ ኣብ ጥንታውያን እስራኤላውያን ዝገበረ፡ ፍሉይ ምኽንያት ስለ ዝነበሮ እዩ። ከመይሲ፡ እቲ ንዕኡ ብምጭፍላቕ ንልዑላውነት የሆዋ ዜረጋግጽ መሲሕ፡ ካባታቶም እዩ ዚመጽእ ነይሩ። (ዘፍ. 3:15) በዚ ምኽንያት እዚ፡ ሰይጣን ንእስራኤላውያን ኪስስኑ ኣይደልዮምን እዩ ነይሩ፣ ስለዚ፡ ንዓታቶም ብሓጢኣት ምእንቲ ኺብክሎም፡ ጭካነ ዝመልኦ ጻዕርታት ገበረ። ዳዊት ዝሙት ኪፍጽም ከሎ ወይ ከኣ ሙሴ ናብ ምድሪ ተስፋ ኻብ ምእታው ኪኽልከል ከሎ ኺድንግጸሎም ማለት ዘበት እዩ ነይሩ። ብኣንጻሩ ግና፡ ሰይጣን፡ ሓደ ኣገልጋሊ ኣምላኽ ከቢድ ሓጢኣት ኪፍጽም ከሎ ብሓጐስ እዩ ዚፍንጫሕ። በቲ በዚ መገዲ እዚ ኣቢሉ ዚረኽቦ ዓወት ድማ፡ ንየሆዋ ይጸርፎ እዩ።—ምሳ. 27:11።
11. ሰይጣን ብፍላይ ኣብ ሳራ ዘተኰረ ስለምንታይ እዩ፧
11 ሰይጣን ብፍላይ ነቲ መሲሕ ዚመጸሉ መስመር ወለዶ ይጸልኦ ነበረ። ንኣብነት፡ ኣብርሃም “ዓብዪ ህዝቢ” ኸም ዚኸውን ካብ ዚንገሮ ነዊሕ ከይጸንሐ ብዛዕባ ዘጋጠመ ነገር እስከ ንርአ። (ዘፍ. 12:1-3) ኣብርሃምን ሳራን ኣብ ግብጺ ኸለዉ፡ ፈርኦን ንሳራ ሰበይቱ ኺገብራ ብምሕሳብ፡ ናብ ቤቱ ወሰዳ። ይኹን እምበር፡ የሆዋ ኢዱ ብምእታው ንሳራ ኻብ ስነ ምግባራዊ ሓደጋ ኣድሓና። (ዘፍጥረት 12:14-20 ኣንብብ።) ይስሃቅ ቀቅድሚ ምውላዱ እውን፡ ኣብ ጌራር ተመሳሳሊ ዅነታት ኣጋጠመ። (ዘፍ. 20:1-7) እዚ ዅሉ ፍጻመታት፡ ኢድ ሰይጣን ነይርዎዶ፧ ሰይጣን፡ እታ ኻብታ ብልጽግቲ ኸተማ ኡር ወጺኣ ኣብ ድንኳን እትነብር ዝነበረት ሳራ፡ በቲ ምሹእ ኣብያተ መንግስቲ ፈርኦንን ኣቢሜሌክን ክትታለል ድዩ ተስፋ ገይሩ ነይሩ፧ ሳራ ንሰብኣያን ንየሆዋን ሓዲጋ ብዝሙት ኣብ እተመስረተ ሓዳር ክትኣቱ ድዩ ሓሲቡ ነይሩ፧ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ እዚ ዘይገልጽ እኳ እንተ ዀነ፡ ሳራ ነቲ ተስፋ እተገብረሉ ዘርኢ ንኽትወልድ ዘይብቕዕቲ እንተ ትኸውን፡ ድያብሎስ ኣዝዩ ኸም ዚሕጐስ ክንድምድም ንኽእል ኢና። ከመይሲ፡ ሰይጣን፡ ከም ሳራ ዝበለት ንፍዕቲ ሰበይቲ፡ ሓዳራን ስማን ምስ የሆዋ ዘለዋ ርክብን እንተ ተበላሸወ ቕጭጭ ኣይብሎን እዩ። ሰይጣን ክሳዕ ክንደይ ጨካን ኰን እዩ!
12, 13. (ሀ) ሰይጣን፡ የሱስ ምስ ተወልደ ጭካነኡ ዘርኣየ ብኸመይ እዩ፧ (ለ) ሰይጣን ብዛዕባ እቶም ንየሆዋ ዜፍቅርዎን ንዕኡ ኼገልግልዎ ዚጽዕሩን ዘለዉ መንእሰያት እንታይ ዚስምዖ ይመስለካ፧
12 የሱስ ካብቲ ኣብርሃም ዝነበረሉ እዋን፡ ዘመናት ጸኒሑ እዩ ተወሊዱ። ሰይጣን ነዚ ሕጻን እዚ፡ ከም ምልኩዕ፡ ክትሓቝፎ እትብህግ፡ ወይ ኣዝዩ ፍቱው ቈልዓ ገይሩ ኸም ዝረኣዮ ጌርና ኽንሓስብ ኣይንኽእልን ኢና። ከመይሲ፡ እዚ ቘልዓ እዚ ምስ ዓበየ፡ እቲ ተስፋ እተገብረሉ መሲሕ ከም ዚኸውን ይፈልጥ ነይሩ እዩ። የሱስ ቀንዲ ኽፋል ዘርኢ ኣብርሃም ስለ ዝዀነ፡ ጸኒሑ ‘ግብሪ ድያብሎስ ኬፍርስ’ እዩ። (1 ዮሃ. 3:8) እሞኸ ሰይጣን፡ ንሓደ ቘልዓ ምቕታል ኣዝዩ ዜስካሕክሕ ከም ዝዀነ ገይሩ ይሓስብ ደዀን ይኸውን፧ ንሱ ብዛዕባ ቕኑዕ ወይ ጌጋ ስነ ምግባር ዋላ ሓንቲ ኣይዓጅቦን እዩ። ውዓል ሕደር ከይበለ ድማ፡ ነቲ ቘልዓ ዝነበረ የሱስ ኪቐትሎ ፈተነ። ብኸመይ፧
13 ንጉስ ሄሮድስ፡ ቈጸርቲ ኸዋኽብቲ ብዛዕባ “እቲ እተወልደ ንጉስ ኣይሁድ” ኪፈልጡ ይሓትቱ ኸም ዘለዉ ምስ ፈለጠ፡ ኣመና ተቘጥዐ፣ ነቲ ቘልዓ ኪቐትሎ ድማ ወሰነ። (ማቴ. 2:1-3, 13) ኣብ ቤት-ልሄምን ኣብ ኵሉ ጐደቦታታን ንዝጸንሑ ደቂ ኽልተ ዓመትን ካብኡ ንታሕትን ዘበሉ ዅሎም ኣወዳት ኪቕተሉ ድማ ትእዛዝ ሃበ። (ማቴዎስ 2:13-18 ኣንብብ።) የሱስ ካብቲ ንኽትሓስቦ እውን ዜስካሕክሕ ጃምላዊ ቕትለት ኣምለጠ፣ እዚ ግና ብዛዕባ እቲ ጸላኢና ዝዀነ ሰይጣን እንታይ እዩ ዚሕብረና፧ ድያብሎስ ብዛዕባ ሰብኣዊ ህይወት ዋላ ሓንቲ ኸም ዘይግድሶ ንጹር እዩ። ንቘልዑ እውን እንተ ዀነ ኣይድንግጸሎምን እዩ። ብሓቂ እምበኣር፡ “ከም ዚጓዝም ኣንበሳ” እዩ። ነዚ ጨካን ባህርዩ እዚ፡ ኣትሒትና ኽንርእዮ የብልናን።
ሰይጣን መታለሊ እዩ
14, 15. ሰይጣን ‘ንሓሳብ እቶም ዘይኣመንቲ ዘዖሮ’ ብኸመይ እዩ፧
14 ሰይጣን ንሰባት ካብቲ ፈቃር ኣምላኽ ዝዀነ የሆዋ ኺፈልዮም ዚኽእል፡ ብምትላል ጥራይ እዩ። (1 ዮሃ. 4:8) ንሰባት ብምትላል፡ ‘መንፈሳውነት ምእንቲ ኸይሃርፉ’ ይዓግቶም እዩ። (ማቴ. 5:3) በዚ ኸምዚ፡ “ብርሃን እቲ ኽቡር ብስራት ክርስቶስ፡ ንሱ ድማ ምስሊ ኣምላኽ፡ ምእንቲ ኸየብርሃሎም፡ . . . ንሓሳብ እቶም ዘይኣመንቲ ኣዖሮ።”—2 ቈረ. 4:4።
15 ሓደ ኻብቲ ሰይጣን ንምትላል ዚጥቀመሉ መገድታት፡ ናይ ሓሶት ሃይማኖት እዩ። ሰባት ንኣቦሓጎታቶም፡ ንተፈጥሮ፡ ንእንስሳታት፡ ኰታስ ካብቲ ንበይኑ ተወፋይነት ዚደሊ “ቐናእ” ኣምላኽ ዝዀነ የሆዋ ወጻኢ ንዘሎ ዝዀነ ይኹን ነገር ኬምልኹ ኸለዉ፡ ሰይጣን ኣዝዩ ይሕጐስ እዩ። (ዘጸ. 20:5) ብዙሓት ንኣምላኽ ብግቡእ ዜምልኽዎ ዚመስሎም ሰባት እውን እንተ ዀኑ፡ ብናይ ሓሶት እምነትን ዘይረብሕ ጽምብላትን እተቐየዱ እዮም። ልክዕ ከምቶም የሆዋ እተማሕጸኖም ሰባት፡ ኣብ ዜሕዝን ኵነታት እዮም ዘለዉ፣ የሆዋ፡ “ገንዘብኩም ነቲ እንጌራ ዘይኰነ፡ ጻማኹም ድማ ነቲ ዘየጽግበኩም እተጥፍኡሉስ ስለምንታይ፧ ተጠንቂቕኩም ስምዑኒ፡ ነቲ ዝጸበቐ ኸኣ ብልዑ፡ ነፍስኹምውን ብጣዕሚ ባህ ኪብላ እዩ” በለ።—ኢሳ. 55:2።
16, 17. (ሀ) የሱስ ንጴጥሮስ፡ “ካባይ ርሓቕ፡ ሰይጣን!” ዝበሎ ስለምንታይ እዩ፧ (ለ) ሰይጣን ምስ ናይ ህጹጽነት መንፈስ ብዚተሓሓዝ ኬታልለና ዚኽእል ብኸመይ እዩ፧
16 ሰይጣን ንቐናኣት ኣገልገልቲ የሆዋ እውን እንተ ዀነ ኼታልሎም ይኽእል እዩ። ንኣብነት፡ የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ ኪቕተል ምዃኑ ምስ ነገሮም ብዛዕባ ዘጋጠመ ነገራት እስከ ንርአ። ሃዋርያ ጴጥሮስ ካብ ቅኑዕ ድራኸ ተበጊሱ ንየሱስ ንበይኑ ገይሩ፡ “ጐይታይ፡ ንርእስኻ እባ ሕለየላ፣ እዝስ ኣይብጻሕካ” በሎ። የሱስ ዝሃቦ ምላሽ ግና ሓያል እዩ ነይሩ፣ “ካባይ ርሓቕ፡ ሰይጣን!” በሎ። (ማቴ. 16:22, 23) የሱስ ንጴጥሮስ “ሰይጣን” ዝበሎ ስለምንታይ እዩ፧ ቀጺሉ እንታይ ከም ዜጋጥም ስለ ዝፈለጠ እዩ። መስዋእታዊ በጃ ዀይኑ ዚሞተላን ድያብሎስ ሓሳዊ ምዃኑ ዜረጋግጸላን ሰዓት ቀሪባ እያ ነይራ። ኣብቲ ኣብ ታሪኽ ደቂ ሰብ ኣዝዩ ኣገዳሲ ዝነበረ ህሞት፡ የሱስ ‘ንርእሱ ዚሓልየሉ’ እዋን ኣይኰነን ነይሩ። ንቑሕ እንተ ዘይከውን ነይሩ፡ ሰይጣን ሓሳብ ልቡ ምሰመረሉ።
17 ኣብዚ ናብ መወዳእታ ስርዓት ዓለም እንቐርበሉ ዘሎና እዋን፡ ኣብ ጽንኩር ግዜ ኢና እንነብር ዘለና። ሰይጣን ክንፈዝዝን ኣብዛ ዓለም ዕዉታት ክንከውን ብምጽዓር ንርእስና ‘ኽንሓልየላን’ ናይ ህጹጽነት መንፈስና ኸነጥፍእን እዩ ዚደልየና። ከምኡ ኼጋጥመካ ኣይትፍቀድ። ኣብ ክንዳኡስ፡ ‘ንቑሕ ኩን።’ (ማቴ. 24:42) መወዳእታ ገና ኸም ዝዀነ፡ ሕሉፍ ሓሊፉ እውን ፈጺሙ ኸም ዘይመጽእ ንዚገልጽ ዜታልል ፕሮፓጋንዳ ሰይጣን ኣይትእመኖ።
18, 19. (ሀ) ሰይጣን፡ ንገዛእ ርእስና ዘሎና ኣረኣእያ ተጠቒሙ ኼታልለና ዚፍትን ብኸመይ እዩ፧ (ለ) የሆዋ፡ ጥንቁቓትን ንቑሓትን ንኽንከውን ዚሕግዘና ብኸመይ እዩ፧
18 ሰይጣን ብኻልእ መገዲ እውን ኬታልለና ይጽዕር እዩ። ኣምላኽ ከም ዘየፍቅረናን ሓጢኣትና ይቕረ ኸም ዘይብሃሎን ክንኣምን ይደልየና እዩ። እዚ ኸኣ ሓደ ኽፋል እቲ ሰይጣን ዚነዝሖ ዜታልል ፕሮፓጋንዳ እዩ። ብሓቂ ኺርአ ኸሎ ግና፡ የሆዋ ብፍላይ ንመን እዩ ዘየፍቅሮ፧ ንሰይጣን እዩ። ፈጺሙ ይቕረታ ዘይግበረሉኸ መን እዩ፧ ሰይጣን እዩ። ብኣንጻሩ ግና መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ኣምላኽሲ . . . ግብርኹም ኰነ ንስሙ ዘርኣኹምዎ ፍቕሪ ዚርስዕ ዓማጺ ኣይኰነን” ይብል። (እብ. 6:10) የሆዋ ነቲ ንዕኡ ኸነሐጕሶ እንገብሮ ጻዕሪ የማስወሉ እዩ፣ ኣገልግሎትና ድማ ከንቱ ኣይኰነን። (1 ቈረንቶስ 15:58 ኣንብብ።) ስለዚ፡ በቲ መታለሊ ዝዀነ ፕሮፓጋንዳ ሰይጣን ኣይንተዓሾ።
19 ከምቲ ኽሳዕ ሕጂ ዝረኣናዮ፡ ሰይጣን ሓያልን ጨካንን መታለልን እዩ። ምስ ከምዚ ዝበለ ሓያል ጸላኢ ተቓሊስና ኽንዕወት እንኽእል ደኣ እሞ ብኸመይ ኢና፧ የሆዋ ብግቡእ ኣዕጢቑና ኣሎ። ቃሉ ብዛዕባ ሜላታት ሰይጣን ስለ ዚምህረና፡ “ውዲቱ ኣይንስሕቶን ኢና።” (2 ቈረ. 2:11) ንውዲት ሰይጣን እንተ ተረዲእናዮ ድማ፡ ክንጥንቀቕን ንቑሓት ክንከውንን ንኽእል ኢና። ኰይኑ ግና፡ ንውዲት ሰይጣን ምፍላጥ ጥራይ እኹል ኣይኰነን። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ንድያብሎስ . . . ተጻረርዎ እሞ፡ ንሱ ኻባኻትኩም ኪሃድም እዩ” ይብል። (ያእ. 4:7) እዛ ቐጺላ ዘላ ዓንቀጽ፡ ምስ ሰይጣን ተቓሊስና ኽንዕወት ብዛዕባ እንኽእለሉ ሰለስተ መዳይ ክትገልጽ እያ።


text:
ካብ እስራኤል ዝተሰጉ ስደተኛታት ናብ ኤውሮጳ የምርሑ
እዚ ኣብቲ ስእሊ እትርእይዎ ዘለኹም ህጻን ልክዕ ከምቶም ካልኦት ስደተኛታት፡ ኣብ ገማግም ባሕሪ ጋራቡሊ ሊብያ ብኣባላት ሓይሊ ባሕሪ እታ ሃገር ዝደሓነ ውጻእ መዓት ሓደ እዩ።
መንግስቲ እስራኤል ዘይሕጋውያን ንዝበሎም ስደተኛታት ገንዘባዊ ሓገዝ እናሃበ ካብታ ሃገር ከውጽኦም ካብ ዝጅምር ነዊሕ ገይሩ እዩ።
እንተኾነ ግና ይብል መረዳእታ ትካል ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ እቲ ገንዘብ መሊሶም ናብ ኤውሮጳ ንምእታው የውዕልዎ ኣለዉ።
ካብ እሰራኤል ዝተሰጎጉ ስደተኛታት ናብ ኤውሮጳ ክኣትዉ ክብሉ ህይወቶም ኣብ ሓደጋ የእትዉ ከምዘለዉ'ውን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ።
ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት እቲ ውድብ ኣብ ሮማ ረኺቡ ካብ ዘዘራረቦም 80 ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ እቶም ዝበዝሑ ካብ እስራኤል ገንዘብ ተቐቢሎም ከምዝመጽኡን ብባሕሪ ሜዲተራንያን ቆራሪጾም ናብ ኤውሮጳ ከምዝኣተዉን ሓቢሩ።
ይኹን እምበር እቶም ስደተኛታት እቲ ዝተቐበልዎ ገንዘብ ንዘስካሕክሕ ጉዕዞ ሊብያን ባሕሪ ሜዲተራንያንን ሰጊሮም ኤውሮጳ ንኽኣትዉ ይጥቀምሉ ከምዘለዉ'ዩ መረዳእታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዘረድእ።
ብሊብያ ኣቢሎም ናብ ኤውሮጳ ኣብ ዝሰግርሉ እዋን ድማ ዝተፈለለየ ሓሳረ መከራ ከምዝበጽሖም እቲ ውድብ ኣረዲኡ።
እስራኤል ኣብ ውሳነኣ ጸኒዓ፡ መብዛሕትኦም ካብ ኤርትራን ሱዳንን ዝመጹ ልዕሊ 30 ሽሕ ስደተኛታት ካብ ግዝኣታ እንተውጺኣ፡ ህይወት ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ኣብ ሓደጋ ከምዝወድቕ ላዕለዋይ ኮሚሽን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣጠንቂቑ ኣሎ።
መንግስቲ እስራኤል ክሳብ ሚያዝያ ኣብ ዘሎ ግዜ ዘይወጽአ ስደተኛ ከምዝኣስር ኣፍሊጡ'ዩ።
እቲ ትካል፡ እስራኤል "ስደተኛታት ኤርትራን ሱዳንን ናብ ሃገራት ትሕቲ ሳሃራ ኣፍሪቃ ናይ ምግዓዝ ፖሊሲኣ" ክትቅይር ሓሳብ ኣቕሪቡ ምንባሩ ዝዝከር እዩ።
ወሃቢ ቃል ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጀኔቭ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ውሳነ እስራኤል ሰብኣውነት ዝጎደሎ ስለዝኾነ ካልእ ሓድሽ ኣማራጺ ክተቕርብ ይግባእ ኢሉ።


text:
ህዝቢ ኤርትራ ንፍርቂ ዘመን መጀመርያ ብፖለቲካዊ ውዳበ ጸኒሑ ድማ ንሰላሳ ነዋሕቲ ዓመታት ብረታዊ ተጋድሎ ዘካየደሉ ምኽንያት፡ ባዕሉ መጻኢኡ ዝውስን ሕብረተሰብ ኰይኑ ብስልጡን ባህሉ እናተመርሐ፡ ምሉእ ራህዋ ዘለዋ ፡ ሰብኣዊ ክብረትን ሓርነትን ዘውሓሰት ፡ሉኣላውነታን ጥምረታን እትውንን ናጻ ሃገር ከረጋግጽ ስለዝባሃገዩ። ነቲ ኣብ ምፍላሙ ብብዙሓት ክዕወት ዘይሕሰብ’ዩ ዝተባህለ ቃልሱ ንናጽነት ንምሕያል ድልዱል ውድባት (ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራን) ተኺሉ፡ ኣንጻር ኩሎም ጊንጢታት ንበይኑ መኪቱ። ሳላዚ ሓያል ባህጉን ውዳቢኡን ድማ ብልዕለ ሓያላን ንዝዓጠቑ፡ ብቕልጽሞምን ኣጽዋሮምን ዘይጠራጠሩ ንዝነበሩ ጸላእቱ ስዒሩ፥ ዘውዲ ሰንደቕ ዕላምኡ ደፊኡ ኢዩ።
እቲ ቕያ ምምጻእ ናጽነት ምእንቲ ኽፍጸም ዝተኸሎ ሓያል ሰውራ፡ ድሕሪ ናጽነት መንግስቲ ዀይኑ ምስቀጸለ፡ ክብርታቱን መትከላቱን ብሒደት ውልቀሰባት ተጨውዩ፥ መሪሕነቱ ብቁንጣሮ ስለዝተወነነ፡ ህዝቢ ኤርትራ ነዘን ድሕሪ ናጽነት ዝሰዓባ ክንዲ’ተን ናይ ቃልሲ ዝቃረባ ዓመታት ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ መመሊሱ እናጉሃየ የሕልፈን ኣሎ። ህዝቢ ኤርትራ ከም ኣገልጋሊ ተቘጺሩ መሰረታዊ መሰላት ደሞክራሲ፡ ናጽነት፡ ራህዋን ሉኣላውነትን ካብ ዝኹነን ሓያሎ ዓመታት ሓሊፉ ኣሎ።
ኣብታ ሓርነቱ ንምርግጋጽ ዝወደቐላ ሃገር ርእይቶን ተሳትፎን ተኸሊኡ፥ ብእዱድ ዘመተ ተቐዚፉን ተሓይሩን፥ ኣብ ክንዲ ኣብቲ ዝተመነዮ ራህዋ፥ ኣብቲ ንምጥፍኡ ዝተቓለሰ ሓሳርን ድኽነትን ይነብር ኣሎ። ነዚ ዘስተውዓለን ስለምንታይ ኢሉ ዝሓተተን ዜጋ ምስዋርን ምቕታልን ድማ ንኤርትራ መለለይኣ ማዳ ዀይኑ ይነብር ኣሎ። መንገዲ ጸድፊ ተኸቲሉ፡ ንሃገርን ህዝባን ናብ ፍጹም ዕንወት ዘብጽሕ ዘሎ ጸቢብ ጉጅለ ዘተግብሮ ዕንደራ ዘብቅዓሉ እዋን ግና ሎሚ ቐሪቡ’ዩ።
ኣብዚ ናይዚ እዋን ውሁብ ኩነት፡ እቲ ግዚኡ ሓሊፍዎ ዘሎ ለውጢ ዝመጻሉ መዓልቲ ንምቅልጣፍን፡ እቲ ለውጢ በቲ ንህዝቢ ኤርትራ ዝወሃሃዶን ዘኽስቦን መገዲ ከምዝመጽእ ንምግባሩን መልእኽቲ ህዝቢ ተሰኪሙ ዝዓዪ ቓልሲ የድሊ።
እዚ እዋን’ዚ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝኸውን ሃገራዊ መድረኽ ብምፍጣር ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብሓባራዊ ተሳትፎ ሓባራዊ ለውጢ ዘምጽእ ቃልሲ ከምዝኸውን ዝረጋገጸሉ እዋን’ዩ። ናይ መዋእል ባህሊ ሓባራዊ ውሳኔን ምምሕዳርን ብምኽባር፡ ነቲ ንኹሎም ኤርትራውያን ብዘይወዓል ሕደር ዘድልዮም ዘሎ ለውጢ ዘምጽእ መደብ ንምሕንጻጽን ንምትግባሩን ሓባራዊ መድረኽ የድሊ ኣሎ። እዚ ብመሪሕነቱ ተኸዲዑ ዝጸንሐ ህዝቢ ኤርትራ፡ ንህዝቢ ዘይጠልም እኳደኣስ ንህዝቢ ኣብ ቅድሚት ሰሪዑ ዝሰርሕ ቃልሲ የድልዮ ኣሎ። ስለዚዩ ድማ መድረኽ ንሃገራዊ ዘተ ነዚ ዕላማታት’ዚ ንምትግባር ብሃገራውያን ተቓለስቲ ዝቘመ። ራኢኡ፡ ብቕዋም እትመሓደር ፍትሓዊት ኤርትራ ምርግጋጽ ንዝቃለሱ ኩሎም ሓይልታት ፍትሒ ሃገራዊ መድረኽ ብምዃን ነብሲ ወከፍ ዓቕሚን ክእለትን ናብቲ ናይ ሓባር ዕላማ ምምእዛን እዩ።
ብሓሳባት ውልቀሰባት ወይ ጸበብቲ ጉጅለታት ምንባር ከምዘይከኣል ኣጸቢቑ ዝፈልጥ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ክንዲ ኣብ ትእዛዝ ኣብ ምብህሃል፡ ኣብ ክንዲ ኣብ ሕነ ኣብ ሕልና ዝኣምን ህዝቢ’ዩ። ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ባይቶ ኣሕዋት ብምምኽኻር ዝውስን፡ ካብ ንእሽቶን ካብ ዓብን፡ ካብ ሓያልን ካብ ድኹምን ልቦናን ጥበብን ዝቕበል ሕብረተሰብ’ዩ። ውሳኔታቱ ብምስትውዓልን ምክብባርን ዝበጽሖም፡ ዝዓዮ ዘበለ ስራሕ ከኣ ብምሉእ ተሳትፎ ወፈራ ኣሕዋት ዝዓምም ሕብረተሰብ’ዩ።
ነቲ ኣብ ሃገር ጸኒዑ ዘሎ ዓማጺ ምልኪ ምእላይ ብዘይካ ነዞም ክብርታት እዚኣቶም ብምሕያል ብኻልእ መገዲ ከምዘይሰልጥውን ኣጸቢቑ ዝፈልጥ ህዝቢ’ዩ። ነዚ ስለዝርዳእ’ዩ እቲ ምልካዊ ጉጅለ ህዝቢ ኤርትራ ኸይሓብር ቀንዲ ዕላማኡ ጌሩ ዝሰርሕ። ብዘይፍቓድ ሓፋሽን ሓይልታት ምክልኻሉን ዝጸንዕ ምልኪ ስለዘየሎ፡ ኣብቲ ህዝቢ ኤርትራ ብሓደ ድምጺ ለውጢ ኽርኢ ዝውስነሉ መዓልቲ፡ እቲ ምልኪ ብዘይምልክት ክበንን ምዃኑ ርጉጽ ሓቂ’ዩ።
ነዚ ህጹጽ ኣድላይነት ሓባራዊ ቓልሲ ንለውጢ ንምምላስ መድረኽ ንሃገራዊ ዘተ ኣበሪቲዑ ክሰርሕ ጸኒሑ ኣሎ። ኣብ ዝተፈላለዩ ኹርንዓት ዓለም ርክባት ብምግባር ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብሓባራዊ ዕላማ ንቕድሚት ዝግስግሰሉ መገዲ ኸጣጥሕ ከየዕረፈ ይሰርሕ።
ኣብዚ ዝሓለፈ እዋን ካብ ዘሳለጦም ዓበይቲ ዕዮታት ኣብ ናይሮቢ፡ ኬንያ፡ ዝተኻየደ ዋዕላ ሃገራዊ ምምኽኻር’ዩ። እቲ ዋዕላ ኣብ ኤርትራ ፍትሒ ክነግስ ዝደልዩ ውድባትን ውልቀሰባትን ዝተሳተፍዎ፡ ፍጡን ገስጋስ ዝብገሰሉ ምምኽኻር ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ’ዩ ኔሩ።
መድረኽ ንሃገራዊ ዘተ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ኣብ ስደትን ዘለዉ ደለይቲ ፍትሒ ዝጥርንፍ፡ ንተቓለስቲ ውድባትን ውልቀሰባትን፡ ሓባራዊ ቃልሲ ኣካይዶም ፍትሒ ኸረጋግጹሉ ዝኽእሉሉ መገዲ ከጣጥሑ ዝሰርሕ’ዩ። እዚ ውድብ ካብ ፖለቲካዊ ርእይቶ ተቓለስቲ ውድባት ንላዕሊ፡ ነቲ ኣብ ሃገር ክመጽእ ዝግብኦ፡ ነቲ ህዝብን ኩሎም ተቓለስቱን ዝደልይዎ ለውጢ፡ ዝያዳ ቐዳምነት ሂቡ ዝዓዪ ዘሎ ነጸብራቕ ድሌታት ሓፋሽ’ዩ። መድረኽ ንሃገራዊ ዘተ፡ ነቶም ኣብ ኩሎም ደለይቲ ፍትሒ ዘለዉ ብልጫታት ናብ ሓይሊ ብምልዋጥ፡ ንብድሆታት ከም መጽረጊ ጥጡሕ መገዲ ብምርኣይ እናኣበርትዐ ዝቃለስ ዘሎ ንህዝቢ ኤርትራ ጥራይ ዘቐድም ዕላማታት ዘተግብር’ዩ።
ለውጢ ብምምጻእ ፍትሒ ንምርግጋጽ ዝግበር ቃልሲ ናይ ዝተወሰኑ ውድባትን ውልቀሰባትን ሓላፍነትን ሕዛእትን ከምዘይኰነ እምነት መድረኽ ንሃገራዊ ዘተ’ዩ። ቃልሲ ሓላፍነትን መሰልን ነፍሲ ወከፍ ዜጋ ምዃኑን ብዘይሓባራዊ ተሳትፎ ለውጢ ምምጻእ ከምዘሸግርን ይኣምን። ስለዚ ድማ’ዩ ሃገራዊ መድረኽ ፍትሒ ንምምጻእ ዝቃለስ ዘበለ ኹሉ ኤርትራዊ ዜጋን ውድባቱን፡ ንእዋናዊ ሕቶታት ብግቡእ ብምልላይ፡ ነቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ኰይኑ ዝሳቐን ኣብ ፈቐዶ ስደት ፋሕ ኢሉ ዝነብርን ዘሎ ዜጋ ዘድልዮ ለውጢ እናቋመተ፡ ኩሎም ተቓለስቲ ብሓባር ክቃለሰሉ ዝኽእሉ ፖለቲካዊ ባይታ ብምፍጣር ኣብ ክንዲ ብተናጸል ብሓባር ንኸድምዑን ንምእላይ ምልኪ ቀዳምነት ሂቦም ክሰርሑን ወትሩ ዝዕድም።
ሃገራዊ መድረኽ ዘተ ካብ ዝነቕል፤ ድሕሪ ዋዕላ ናይሮቢ ድማ ብዝሓየለ ናህሪ ምስ ኩሎም ተቓለስቲ ብምዃን ምዕሳል ኩሎም ተቓወምቲ ኣካላት ኣብ ሓደ ሓባራዊ ፖለቲካዊ መድረኽን ናይ ቃልሲ ሓባራዊ ራእይን ንምርግጋጽ፥ ድሕሪ እቲ ዘይተርፍ ውድቀት ምልካዊ ስርዓት ድማ ፖለቲካዊ ባዶሽ ከይፍጠር ዘረጋግጽ ዝርዝራት ናይቲ ናብ ዴሞክራስያዊ ስርዓት ዘሰጋግር ስጡም መስርሕ ትግባረን ክሰርሕ ጸኒሑ ኣሎ።
ኩሎም ሓይልታት ደገፍቲ ዴሞክራሲ ጻዕርታቶም ብእዋኑ ናብ ምጭባጥ እዚ ሓባራዊ ዕላማ ከምዝቐንዕ እንተረጋጊጾም፥ ዴሞክራስያዊ ቅዋም ዝጸደቓ ፥ ህላወ ብዙሓዊ ሕብረተሰብ ምስናይ ፖለቲካዊ ውዳበን ንጥፈታትን ዘረጋገጸት ፥ ድኽነት ዘወገድ ሊበራላውን ክፉትን ቁጠባ እትኽተል ፥ በብእዋኑ ሓራን ርትዓውን ምርጫታት ወከልቲ ህዝቢ እተካይድ ፥ ምስ ኩለን ሃገራትን ዞባውያንን ኣህጉራውያን ውድባትን ተሳኒያ እትነብር ፥ ኣብ ምኽባር ሉዓላዊ ግዝኣትን ሓድሕዳዊ ምክብባርን ሽርክነትን ዝተመስረተ ናይ ወጻኢ ፖሊሲ እትኽተል ካብ መላኽን ዓመጻቱን እተገላገለት ሰላማዊት ኤርትራ እንርእየሉ እዋን ርሑቕ ኪኸውን ኣይኮነን። ታሪኽ ጥሙራት ተቓለስቲ ማህደራቱ ነዚ ሓቂ እዚ ስለዘረጋግጽ።


text:
ምዕራፍ ዓሰርተው ሸሞንተ
ጥምቀትን ምስ ኣምላኽ ዘሎካ ርክብን
ክርስትያናዊ ጥምቀት ብኸመይ እዩ ዚፍጸም፧
ንጥምቀት ብቑዕ ንምዃን እንታይ ስጕምትታት ክትወስድ ኣሎካ፧
ሓደ ሰብ ንየሆዋ ገዛእ ርእሱ ዚውፊ ብኸመይ እዩ፧
ክትጥመቕ ዚድርኸካ ፍሉይ ምኽንያት እንታይ እዩ፧
1. ሓደ ኢትዮጵያዊ ኣገልጋሊ ቤተ መንግስቲ ኺጥመቕ ዝሓተተ ስለምንታይ እዩ፧
ኣብ ቀዳማይ ዘመን ዚነብር ዝነበረ ፊልጶስ ዝስሙ ክርስትያን ንሓደ ኢትዮጵያዊ ኣገልጋሊ ቤተ መንግስቲ፡ የሱስ እቲ ተስፋ እተገብረሉ መሲሕ ምዃኑ ኣረጋገጸሉ። እቲ ኢትዮጵያዊ በቲ ኻብ ቅዱሳት ጽሑፋት እተማህሮ ነገር ልቡ ስለ እተተንከፈ፡ ስጕምቲ ወሰደ። “እንሆ ማይ፣ ከይጥመቕከ እንታይ ይኽልክለኒ፧” ኢሉ ብምሕታት ድማ ኪጥመቕ ከም ዚደሊ ገለጸ።—ግብሪ ሃዋርያት 8:26-36።
2. ብዛዕባ ጥምቀት ኣርዚንካ ኽትሓስበሉ ዘሎካ ስለምንታይ ኢኻ፧
2 ነዘን ኣብዛ መጽሓፍ እዚኣ ኣቐዲመን ዘለዋ ምዕራፋት ምስ ሓደ ናይ የሆዋ ምስክር ብሓባር ኴንካ ተጠንቂቕካ እንተ ደኣ ኣጽኒዕካየን፡ ‘ከይጥመቕ እንታይ ይኽልክለኒ፧’ ኢልካ ትሓትት ትኸውን። ክሳዕ እዚ ግዜ እዚ ብዛዕባ እቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዜተስፍዎ ኣብ ገነት ዚህሉ ናይ ዘለኣለም ህይወት ተማሂርካ ኢኻ። (ሉቃስ 23:43፣ ራእይ 21:3, 4) ብዛዕባ ዅነታት ምዉታትን ተስፋ ትንሳኤን እውን ተማሂርካ ኢኻ። (መክብብ 9:5፣ ዮሃንስ 5:28, 29) ምናልባት እውን ናብቲ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ዚገብርዎ ኣኼባታት ጉባኤ ኼድካ፡ ብናይ ሓቂ ሃይማኖት ብኸመይ ከም ዚመላለሱ እውን ብዓይንኻ ርኢኻ ትኸውን። (ዮሃንስ 13:35) ልዕሊ ዅሉ ኸኣ ምስ የሆዋ ኣምላኽ ብሕታዊ ርክብ ኣማዕቢልካ ኽትከውን ትኽእል ኢኻ።
3. (ሀ) የሱስ ንሰዓብቱ እንታይ ትእዛዝ እዩ ዝሃቦም፧ (ለ) ናይ ማይ ጥምቀት ብኸመይ እዩ ዚፍጸም፧
3 ንኣምላኽ ከተገልግል ከም እትደሊ ብኸመይ ከተርኢ ትኽእል፧ የሱስ ንሰዓብቱ፡ “ኪዱ ኻብ ኵሎም ኣህዛብ . . . እናኣጥመቕኩም ደቀ መዛሙርቲ ግበሩ” በሎም። (ማቴዎስ 28:19) የሱስ ንባዕሉ እኳ ኣብ ማይ ስለ እተጠምቀ ኣብነት ኰይኑ እዩ። ማይ ኣይኰነን ተነጺጉሉ፡ ኣብ ርእሱ ሒደት ማይ እውን ኣይኰነን ፈሲሱሉ። (ማቴዎስ 3:16) እታ “ምጥማቕ” እትብል ቃል ካብታ “ምጥላቕ” ዝትርጉማ ናይ ግሪኽኛ ቃል እያ መጺኣ። እምበኣር፡ ክርስትያናዊ ጥምቀት ኪብሃል ከሎ ምሉእ ብምሉእ ኣብ ማይ ምጥላቕ ወይ ምጥሓል እዩ ዜመልክት።
4. ኣብ ማይ ምጥማቕ እንታይ የመልክት፧
4 ናይ ማይ ጥምቀት ኵሎም እቶም ምስ የሆዋ ኣምላኽ ርክብ ኪህልዎም ዚደልዩ ሰባት ኬማልእዎ ዘለዎም ብቕዓት እዩ። ጥምቀት ንኣምላኽ ከተገልግል ከም እትደሊ ንሰባት ይሕብር። ፍቓድ የሆዋ ኽትገብር ባህጊ ኸም ዘሎካ ድማ የርኢ። (መዝሙር 40:7, 8) ንጥምቀት ብቑዕ ክትከውን ግና እተወሰነ ስጕምትታት ክትወስድ ኣሎካ።
ፍልጠትን እምነትን የድሊ
5. (ሀ) ንጥምቀት ብቑዕ ክትከውን ዜኽእል ቀዳማይ ስጕምቲ እንታይ እዩ፧ (ለ) ክርስትያናዊ ኣኼባታት ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
5 ድሮ እኳ ቐዳማይ ስጕምቲ ኽትወስድ ጀሚርካ ኣለኻ። ብኸመይ፧ ምናልባት በዚ ብጽቡቕ ኣገባብ እተዳለወ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ኣቢልካ ንየሆዋ ኣምላኽን ንየሱስ ክርስቶስን ክትፈልጦም ጀሚርካ ኢኻ። (ዮሃንስ 17:3 ኣንብብ።) እንተዀነ ግና፡ ብዙሕ ክትምሃሮ ዘሎካ ነገራት ኣሎ። ክርስትያናት “በቲ ልክዕ ፍልጠት ፍቓዱ [ፍቓድ ኣምላኽ]” ኪምልኡ እዮም ዚደልዩ። (ቈሎሴ 1:9) ኣብቲ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ዚገብርዎ ኣኼባታት ጉባኤ ምእካብ ኣብዚ መዳይ እዚ ብዙሕ እዩ ዚሕግዝ። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣኼባታት ምእካብ ኣገዳሲ እዩ። (እብራውያን 10:24, 25) ኣዘውቲርካ ምእካብካ ኸኣ ብዛዕባ ኣምላኽ ዘሎካ ፍልጠት ከተስፍሕ ኪሕግዘካ እዩ።
6. ንጥምቀት ብቑዕ ክትከውን ክንደይ ዚኣክል ፍልጠት እዩ ዜድልየካ፧
6 ልክዕ እዩ፡ ንጥምቀት ብቑዕ ምእንቲ ኽትከውን ንዅሉ እቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዚብሎ ነገራት ክትፈልጦ ኣሎካ ማለት ኣይኰነን። እቲ ኢትዮጵያዊ ኣገልጋሊ ቤተ መንግስቲ እተወሰነ ፍልጠት እኳ እንተ ነበሮ፡ ንገሊኡ ኽፋል ቅዱሳት ጽሑፋት ኪርድኦ ግና ሓገዝ የድልዮ ነበረ። (ግብሪ ሃዋርያት 8:30, 31) ንስኻ እውን ብተመሳሳሊ ብዙሕ ክትምሃሮ ዘሎካ ነገራት ኣሎ። ከም ሓቂ እኳ ደኣስ ብዛዕባ ኣምላኽ እትምሃሮ ትምህርቲ መወዳእታ የብሉን። (መክብብ 3:11) ቅድሚ ምጥማቕካ ግና እንተ ወሓደ መሰረታዊ ትምህርትታት መጽሓፍ ቅዱስ ክትፈልጥን ክትቅበሎን ኬድልየካ እዩ። (እብራውያን 5:12) እዚ ትምህርትታት እዚ ብዛዕባ ዅነታት ምዉታትን ኣገዳስነት ስም ኣምላኽን መንግስቱን ዘጠቓለለ እዩ።
7. ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እትገብሮ መጽናዕቲ እንታይ ጽልዋ ኼሕድረልካ ኣለዎ፧
7 ይኹን እምበር፡ ቅዱሳት ጽሑፋት፡ “ብዘይ እምነት ከኣ ንኣምላኽ ባህ ከተብሎ ኣይከኣልን እዩ” ስለ ዚብል፡ ፍልጠት ንበይኑ እኹል ኣይኰነን። (እብራውያን 11:6) መጽሓፍ ቅዱስ ገሊኦም ኣብ ጥንታዊት ከተማ ቈረንቶስ ዝነበሩ ሰባት ነቲ ክርስትያናዊ መልእኽቲ ምስ ሰምዑ፡ “ኣመኑን ተጠምቁን” ይብለና። (ግብሪ ሃዋርያት 18:8) ብተመሳሳሊ፡ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እትገብሮ መጽናዕቲ፡ እቲ መጽሓፍ ብድራኸ መንፈስ ኣምላኽ እተጻሕፈ ቓል ኣምላኽ ምዃኑ እምነት ኬሕድረልካ ኣለዎ። መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ተስፋታት ኣምላኽን ኣብቲ መስዋእቲ የሱስ ዘለዎ ናይ ምድሓን ክእለትን እምነት ኬሕድረልካ ይግባእ።—እያሱ 23:14፣ ግብሪ ሃዋርያት 4:12፣ 2 ጢሞቴዎስ 3:16, 17።
ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ሓቂ ንኻልኦት ምንጋር
8. ነቲ እተመሃርካዮ ንኻልኦት ክትነግር ዚድርኸካ እንታይ እዩ፧
8 ኣብ ልብኻ ዘላ እምነት ምስ ዓበየት፡ ነቲ እተመሃርካዮ ንኻልኦት ክትነግሮም ክትድረኽ ኢኻ። (ኤርምያስ 20:9) ብዛዕባ ኣምላኽን ዕላማታቱን ንሰባት ንምንጋር ሓያል ድራኸ ኺሓድረካ እዩ።—2 ቈረንቶስ 4:13 ኣንብብ።
9, 10. (ሀ) ፈለማ ንመን ኢኻ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ሓቂ ኽትነግር እትኽእል፧ (ለ) ኣብቲ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ዚገብርዎ እተወደበ ስብከት ክትሳተፍ እንተ ደሊኻ እንታይ ኢኻ ኽትገብር ዘሎካ፧
9 ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ሓቂ ብሜላ ንኣዝማድካን ንፈተውትኻን ንጐረባብትኻን ንመሳርሕትኻን ብምንጋር ክትጅምር ትኽእል ኢኻ። ድሕሪ ግዜ፡ ኣብቲ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ዚገብርዎ እተወደበ ስብከት ክትሳተፍ ትደሊ ትኸውን። ኣብቲ ግዜ እቲ ነቲ ጕዳይ ምስቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዚምህረካ ናይ የሆዋ ምስክር ንምዝርራብ ኣይትሰከፍ። ኣብ ዕዮ ምስክርነት ንምስታፍ ብቕዓት ኪህልወካ ኸም ዚኽእል እንተ ተገሚቱ፡ ንስኻን መምህርካን ምስ ክልተ ሽማግለታት ጉባኤ ኽትዛራረቡ ኢኹም።
10 እዚ ኸኣ ምስ ገሊኦም ነቲ መጓሰ ኣምላኽ ዚጓስዩ ክርስትያን ሽማግለታት ኣጸቢቕካ ኽትፋለጥ ኪሕግዘካ እዩ። (ግብሪ ሃዋርያት 20:28፣ 1 ጴጥሮስ 5:2, 3) እዞም ሽማግለታት እዚኦም መሰረታዊ ትምህርትታት መጽሓፍ ቅዱስ ከም እተረድኣካ፡ ምስ ስርዓታት ኣምላኽ ተሰማሚዕካ ትመላለስ ከም ዘለኻ፡ ከምኡ እውን ብሓቂ ናይ የሆዋ ምስክር ክትከውን ከም እትደሊ እንተ ተገንዚቦም፡ ዘይተጠምቀ ኣስፋሒ እቲ ብስራት ብምዃን ኣብ ኣገልግሎት ወፍሪ ኽትሳተፍ ከም እትኽእል ኪሕብሩኻ እዮም።
11. ገሊኦም ንኣገልግሎት ወፍሪ ቕድሚ ምብቃዖም እንታይ ለውጢ ኺገብሩ ኣለዎም፧
11 በቲ ሓደ ሸነኽ ከኣ ንኣገልግሎት ወፍሪ ብቑዕ ምእንቲ ኽትከውን ኣብ ህይወትካ እተወሰነ ለውጥታት ክትገብር የድልየካ ይኸውን። እዚ ኸኣ ገሊኡ ምስጢር ጌርካ ሒዝካዮ ዝነበርካ ልማዳት ምሕዳግ እውን የጠቓልል። ስለዚ፡ ዘይተጠምከ ኣስፋሒ ንምዃን ቅድሚ ምሕታትካ፡ ካብ ከም ምንዝርና፡ ስኽራን፡ ሓሽሽ ምውሳድ ዝኣመሰለ ኸቢድ ሓጢኣት ክትርሕቕ ኣሎካ።—1 ቈረንቶስ 6:9, 10፣ ገላትያ 5:19-21 ኣንብብ።
ምንሳሕን ምልዋጥን
12. ንስሓ ኣድላዪ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
12 ንጥምቀት ቅድሚ ምብቃዕካ ኻልእ ተወሳኺ ስጕምትታት ክትወስድ ኣሎካ። ሃዋርያ ጴጥሮስ፡ “ሓጢኣትኩም ምእንቲ ኺድምሰሰልኩም . . . ተነስሑን ተመለሱን” በለ። (ግብሪ ሃዋርያት 3:19) ምንሳሕ ኪብሃል ከሎ ብዛዕባ ኣቐዲምካ ዝገበርካዮ ነገር ካብ ልቢ ምጥዓስ ማለት እዩ። ሓደ ሰብ ብዕሉግ ወይ ብመጠኑ ንጹህ ህይወት የሕልፍ ይንበር ብዘየገድስ ንስሓ የድልዮ እዩ። ስለምንታይ፧ ምኽንያቱ፡ ኵሎም ሰባት ሓጥኣንን ካብ ኣምላኽ ይቕረታ ዜድልዮምን እዮም። (ሮሜ 3:23፣ 5:12) መጽሓፍ ቅዱስ ቅድሚ ምጽናዕካ፡ ፍቓድ ኣምላኽ እንታይ ምዃኑ ኣይትፈልጥን ኔርካ። እሞ ደኣ ምስ ፍቓዱ ምሉእ ብምሉእ ብምስምማዕ ትነብር ኔርካ ኺብሃል ይከኣልዶ፧ እምበኣር፡ ንስሓ ኣድላዪ እዩ።
13. ምልዋጥ እንታይ እዩ፧
13 ደድሕሪ ንስሓ ስዒቡ ዚመጽእ ምልዋጥ ወይ ‘ምምላስ’ እዩ። ናይ ጣዕሳ ስምዒት ጥራይ እኹል ኣይኰነን። ነቲ ናይ ቀደም ናብራ ህይወትካ ነጺግካ፡ ካብ ሕጂ ንደሓር ቅኑዕ ዘበለ ኽትገብር ቈራጽነት ግበር። ቅድሚ ምጥማቕካ፡ ክትንሳሕን ክትልወጥን ኣሎካ።
ብብሕቲ ርእስኻ ምውፋይ
14. ቅድሚ ጥምቀት እንታይ ኣገዳሲ ስጕምቲ እዩ ኺውሰድ ዘለዎ፧
14 ቅድሚ ምጥማቕካ ኻልእ ኣገዳሲ ስጕምቲ ኣሎ። ርእስኻ ንየሆዋ ኣምላኽ ክትውፊ ኣሎካ።
15, 16. ርእስኻ ንኣምላኽ ምውፋይ ኪብሃል ከሎ እንታይ ማለት እዩ፧ ንሰብከ ነዚ ኺገብር ዚድርኾ እንታይ እዩ፧
15 ካብ ልቢ ብዝመንጨወ ጸሎት ኣቢልካ ርእስኻ ንየሆዋ ኣምላኽ ክትውፊ ኸለኻ፡ ንዘለኣለም ንዕኡ በይኑ ውፉይ ክትከውን ኢኻ ቓል እትኣቱ። (ዘዳግም 6:15) ሓደ ሰብ ነዚ ኺገብር ዚደሊ ግና ስለምንታይ እዩ፧ ሓደ ሰብኣይ ምስ ሓንቲ ሰበይቲ ፍቕሪ ንምምስራት ኪቐርባ ይጅምር ንበል። ዝያዳ ብዝፈለጣን ጽቡቕ ባህርያት ከም ዘለዋ ብዝረኣየን መጠን፡ ብዝያዳ ኸኣ ናብኣ ይስሓብ። ድሕሪ ግዜ ኽትምርዓዎ ይሓትታ። ልክዕ እዩ፡ ሓዳር ተወሳኺ ሓላፍነታት ኣለዎ። ፍቕሪ ግና ነቲ ኣገዳሲ ስጕምቲ ኺወስድ ትድርኾ።
16 ንየሆዋ ኽትፈልጦን ከተፍቅሮን ምስ ጀመርካ፡ ብዘይ ገደብ ከተገልግሎ ወይ ብዘይ ቀይዲ ኸተምልኾ ትድረኽ ኢኻ። ዝዀነ ይኹን ነቲ ወዲ ኣምላኽ ዝዀነ የሱስ ክርስቶስ ኪስዕቦ ዚደሊ፡ ‘ርእሱ ኪቐብጽ’ ኣለዎ። (ማርቆስ 8:34) ብሕታዊ ባህግታትናን ሸቶታትናን ነቲ ንኣምላኽ እነርእዮ ምሉእ ተኣዛዝነት ዕንቅፋት ከም ዘይከውን ብምግባር ኢና ገዛእ ርእስና እንቐብጽ። እምበኣር፡ ቅድሚ ምጥማቕካ ፍቓድ የሆዋ ኣምላኽ ምግባር ቀንዲ ሸቶኻ ኪኸውን ኣለዎ።—1 ጴጥሮስ 4:2 ኣንብብ።
ነቲ ጕድለት ከይርከብ ዚሓድረካ ፍርሂ ምስጋሩ
17. ገሊኦም ርእሶም ንየሆዋ ኻብ ምውፋይ ዜድሓርሕሩሉ ምኽንያት እንታይ ኪኸውን ይኽእል፧
17 ገሊኦም ከምዚ ዝኣመሰለ ኸቢድ ስጕምቲ ምውሳድ ስለ ዜፍርሆም፡ ገዛእ ርእሶም ንየሆዋ ኻብ ምውፋይ የድሓርሕሩ እዮም። ርእሶም ዝወፈዩ ክርስትያናት ምስ ኰኑ፡ ብኣምላኽ ተሓተትቲ ኸይኰኑ ይፈርሁ። ጸኒሖም ጕድለት ከይርከቦምን ንየሆዋ ኸየጕህይዎን ስለ ዚፈርሁ፡ ርእሶም ከይወፈዩ ኺጸንሑ ዝሓሸ ዀይኑ ይስምዖም።
18. ገዛእ ርእስኻ ንየሆዋ ኽትውፊ ዚድርኸካ እንታይ እዩ፧
18 ንየሆዋ ፍቕሪ ምስ ሓደረካ፡ ርእስኻ ንዕኡ ንምውፋይን ምስቲ ወፈያኻ ተሰማሚዕካ ንምንባርን ዚከኣለካ ኽትገብር ክትድረኽ ኢኻ። (መክብብ 5:4) ርእስኻ ምስ ወፈኻ፡ ‘ንየሆዋ እትበቅዕ ኴንካ ኽትመላለስን ብዅሉ ንዕኡ ኸተሐጕሶን’ ከም እትደሊ ፍሉጥ እዩ። (ቈሎሴ 1:10) ንኣምላኽ ስለ እተፍቅሮ፡ ፍቓዱ ምግባር ኣዝዩ ኣጸጋሚ ኸም ዝዀነ ጌርካ ኣይክትርእዮን ኢኻ። ምስቲ ሃዋርያ ዮሃንስ፡ “ፍቕሪ ኣምላኽ ከኣ ትእዛዛቱ ኽንሕሉ እዩ፣ ትእዛዛቱ እውን ከቢድ ኣይኰነን” ኢሉ ዝጸሓፎ ኸም እትሰማማዕ ዜጠራጥር ኣይኰነን።—1 ዮሃንስ 5:3።
19. ርእስኻ ንኣምላኽ ምውፋይ ኬፍርሃካ ዘይብሉ ስለምንታይ እዩ፧
19 ርእስኻ ንኣምላኽ ምእንቲ ኽትውፊ፡ ፍጹም ክትከውን ኣየድልየካን እዩ። የሆዋ ዓቕምኻ ስለ ዚፈልጦ፡ ልዕሊ ዓቕምኻ ኽትገብር ኣይጽበየካን እዩ። (መዝሙር 103:14) ክትዕወት ስለ ዚደልየካ፡ ኪድግፈካን ኪሕግዘካን እዩ። (ኢሳይያስ 41:10 ኣንብብ።) ብምሉእ ልብኻ ብየሆዋ እንተ ተኣሚንካ፡ “ንመገድታትካ ኬቕንዖ” ምዃኑ ርግጸኛ ኽትከውን ትኽእል ኢኻ።—ምሳሌ 3:5, 6።
ወፈያኻ ብጥምቀት ጌርካ ንሰባት ምርኣይ
20. ርእስኻ ንየሆዋ ምውፋይ ብሕታዊ ጕዳይ ኰይኑ ዘይተርፍ ስለምንታይ እዩ፧
20 ብዛዕባ እቲ እተመያየጥናሉ ነገራት ጥራይ ምስ እትሓስበሉ፡ ብብሕትኻ ብጸሎት ኣቢልካ ርእስኻ ንየሆዋ ኽትውፊ ኺሕግዘካ ይኽእል እዩ። ንኣምላኽ ብሓቂ ዜፍቅሮ ዘበለ፡ ኣብ ቅድሚ ሰባት ‘ተኣሚኑ እዩ ዚድሕን።’ (ሮሜ 10:10) ብኸመይ ኢኻ ነዚ እትገብሮ፧
21, 22. ንእምነትካ ኣብ ቅድሚ ሰባት ‘ክትእመን’ እትኽእል ብኸመይ ኢኻ፧
21 ነቲ ናይ ጉባኤኻ ኣተሓባባሪ ኣካል ሽማግለታት ክትጥመቕ ከም ዝደለኻ ንገሮ። ንሱ ድማ እተወሰኑ ሽማግለታት ንመሰረታዊ ትምህርትታት መጽሓፍ ቅዱስ ዚሽፍን ሓያሎ ሕቶታት ኪሓትቱኻ ምድላው ኪገብር እዩ። እዞም ሽማግለታት እዚኦም ብቑዕ ከም ዝዀንካ እንተ ተሰማሚዖምሉ፡ ኣብ ዚቕጽል ኣጋጣሚ ኽትጥመቕ ከም እትኽእል ኪነግሩኻ እዮም። * ኣብቲ ስነ ስርዓት ጥምቀት ዚህልወሉ ኣጋጣሚ መብዛሕትኡ ግዜ ትርጉም ጥምቀት ዚገልጽ ዝርርብ ይቐርብ እዩ። ድሕሪኡ፡ እቲ ተዛራባይ ንዅሎም ናይ ጥምቀት ሕጹያት ኣብ ቅድሚ ሰባት ከም ‘እተኣመኑ’ ንምርኣይ ክልተ ቐለልቲ ሕቶታት ይሓትቶም።
22 ርእስኻ ንኣምላኽ ከም ዝወፈኻን ናይ የሆዋ ምስክር ከም ዝዀንካን ዜፍልጠካ ጥምቀት እዩ። ናይ ጥምቀት ሕጹያት ምሉእ ብምሉእ ኣብ ማይ ብምጥሓል ርእሶም ንየሆዋ ኸም ዝወፈዩ ንሰባት የርእዩ እዮም።
ትርጉም ጥምቀት
23. “ብስም ኣቦን ወድን መንፈስ ቅዱስን” ምጥማቕ ኪብሃል ከሎ እንታይ ማለት እዩ፧
23 የሱስ እቶም ደቀ መዛሙርቱ ዘበሉ፡ “ብስም ኣቦን ወድን መንፈስ ቅዱስን” ከም ዚጥመቑ ገሊጹ ነይሩ። (ማቴዎስ 28:19) ከምዚ ኺብሃል ከሎ ሓደ ናይ ጥምቀት ሕጹይ ንስልጣን የሆዋ ኣምላኽን የሱስ ክርስቶስን ኪእመን ኣለዎ ማለት እዩ። (መዝሙር 83:18፣ ማቴዎስ 28:18) ነቲ ናይ ኣምላኽ መንፈስ ቅዱስ ወይ ንጡፍ ሓይሉ ዘለዎ ዕዮን ንጥፈታትን እውን ኪእመን ኣለዎ።—ገላትያ 5:22, 23፣ 2 ጴጥሮስ 1:21።
24, 25. (ሀ) ጥምቀት ንምንታይ የመልክት፧ (ለ) እንታይ ሕቶ እዩ መልሲ ዜድልዮ፧
24 ይኹን እምበር፡ ጥምቀት ኣብ ማይ ምጥላቕ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ኣዝዩ ኣገዳሲ ትርጉም ኣለዎ። ኣብ ማይ ምጥሓል፡ በቲ ናይ ቀደም ናብራ ህይወትካ ኸም ዝሞትካ የመልክት። ካብ ማይ ምውጻእ ከኣ ፍቓድ ኣምላኽ ንምግባር ከም ዝተንሳእካ የመልክት። ርእስኻ ንየሆዋ ኣምላኽ ደኣ እምበር ንሓደ ዕዮ፡ ንሓደ ዕላማ፡ ንሰባት፡ ወይ ንሓንቲ ውድብ ከም ዘይወፈኻ ዘክር። ወፈያኻን ጥምቀትካን ምስ ኣምላኽ ጥብቂ ርክብ ብምምስራት ናይ ቀረባ ዕርክነት እትጅምረሉ ኣጋጣሚ እዩ።—መዝሙር 25:14።
25 ጥምቀት ንድሕነትካ ውሕስነት ኣይኰነካን እዩ። ሃዋርያ ጳውሎስ፡ “ብፍርሃትን ብምንቅጥቃጥን ድሕነትኩም ፈጽሙ” ኢሉ ጸሓፈ። (ፊልጲ 2:12) ጥምቀት መጀመርታ ጥራይ እዩ። እሞ ደኣ ብኸመይ ኢኻ ኣብ ፍቕሪ ኣምላኽ እትጸንዕ፧ እታ ናይ መወዳእታ ምዕራፍ መልሲ እዛ ሕቶ እዚኣ ኽትገልጸልካ እያ።
^ ሕ.ጽ. 21 ኣብቲ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ዚገብርዎ ዓመታዊ ዓበይቲ ኣኼባታት ወትሩ ጥምቀት ይካየድ እዩ።


text:
ብጥዑምዝጊ ተስፋይ
ሽንቅጥ ተኽለ ሰብነቱን ትርኢቱን፡ ንመንፈስ ዝቕልብ ብሩህ ገጹን ፍሽኽታኡን፡ ንመድረኽ ዝተፈጥረ እዩ ዘምስሎ። መረዋሕ ድምጹን ንማሕበራዊ ኩነት ነቒሶም ናብ ግዳም ዘውጽኡ ደርፍታቱን በሪኽ ዝና ኣጥሪዮሙሉ። ገና ኣብ ንእስነቱ ጥበብ ዝሓረዮ ጥበበኛ። ናይ ትግረን ትግርኛን ብሃር ድምጻዊ ኣልኣሚን ዓብደልለጢፍ። ዜና ዕረፍቱ፡ ንልቢ ፈተውቲ ጥበብ ዝበርበረን ዘሰንበደ እዩ ነይሩ። ብጥበባዊ ሓይሊ ሕደማኡን ዜማኡን፡ ንዓዲን ስደትን፡ ንኲናትን ሰላምን፡ ንሕሱምን ጥዑምን እዋናት ብቓላት ዝሰኣለ ድምጻዊ።
ዳርጋ ምሉእ ዕድመኡ ካብ ቀጽሪ ጥበብ ዘይተፈንተተ፡ መልእኽቶምን መቓልሖምን ዘይሃሰሰን ዘይሃስስን ዜማታት ዝወለደ ዋና ጥበብ ነበረ – መምህርን ስነ-ጥበበኛን ኣልኣሚን ዓብደለጢፍ። ላዛን ሓይሊን ቃናኡ፡ ኣእዛን ዘናድያኦ ምኡዝ ዜማኡ፡ ልዕሊ ኩሉ ድማ ስውያዊ ኣገላልጻ ሕደማኡ ኣብ ኤርትራዊ ጥበብ ግንዖ ሃብቲ ወሲኹ ድምቀት ዝቐለመ – ድምጻዊ። ፍቕሪ፡ ምትሕቝቛፍ፡ ስስዐ፡ ሕሰም ንዝኣመሰሉ ማሕበራዊ ሸነኻት በርቢሩ፡ ንፍቕሪ ሃገርን ሃገራዊነትን ኣግሂዱ፡ ንመግዛእታዊ ሃደምደምን ግፍዒን ነጺጉ፡ ናፍቖት ሓመዱን መፈጠሩን ጸንቢሩ…ኣብትዝታብዝሸምም ቃናን ዜማን ምስ ህዝቡ ኣዕሊሉን ንህዝቡ ኣካፊሉን።እዚ ኣብ 12 ታሕሳስ 1939 ኣብ ጊንዳዕ ዝተወልደ መሓዛ ጥበብ፡ ገና ወዲ ክልተ ዓመት እንከሎ እዩ ናብ ኣስመራ ዝመጽአ። ኣብ ውሽጡ ፈኸም ክብል ዝጸንሐ ናይ ስነ-ጥበብ ትዕድልቲ ናብ ግዳም ክነቱግ ከኣ ግዜ ኣይወሰደን። ገና ኣብ ንእስነቱ፡ በቲ ቀዳማይ ቋንቋኡ፡ደርፍታት ወዲ ኣሚርን ካልኦትን ክደግም ጀመረ። ብኡ ንብኡ፡ ምስ ጥበብን ጠበብቲን ጥቡቕ ምሕዝነት ገበረን እጓም ጥበቡ ክዕንብብ ፈለመን። ኣብ መወዳእታ 1950ታት እዩ ምስ’ቲ ፍሉጥን ኣብ ምዕባለ ሙዚቃ ኢትዮጵያ ልሉይ ተራ ዝተጻወተን ኤርትራዊ ሙዚቀኛ ኣቦበከር ኣሸክሕ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብትግረን ትግርኛን ደርፍታት ምድጋም ዝቐጸለ።
ኣብ ውሽጡ ዝተደብአ ብርቂ ስነ- ጥበባዊ ተውህቦ ክገሃድ ኣብ ዝጀመረሉ፡ ኣብ 1962 ኣብ ቤት ትምህርቲ ጃልያ መምህር ተተቑጺሩ ሂወቱ ክመርሕ ጀመረ። ስነ-ጥበባዊ ባህጉ ግን እናሓደረ ክህውጾን ጠቕሊሉ ናቱ ክገብሮን ካብ ምትዅታኹ ደው ኣይበለን። እቲ ድሮ ብደሃዩ ኣእዛን ሰማዕቲ ኩር ከም ዝብላ ዝገበረ መንእሰይ ድምጻዊ፡ ኣብ መወዳእታ ናይ’ዚ ዓመተ-ምህረት፡ ኣብ ማሕበር ትያትር ኣስመራ ተጸንበረ። መምህር ኣልኣሚን፡ ንማሕበር ትያትር ኣስመራ ተወሳኺ ሓይሊ ኰነ።መምህርን ትርኑዕ ስነ-ጥበበኛን ኣልኣሚን ዓብደለጢፍ፡ ንኽልተ ቋንቋ ብምልከትን ጥበብን ዘንጎድጎደ ምዃኑ ፍሉይ ይገብሮ። እቶም ቅኔ ዝሓዘሉን ዘይሓዘሉን ደርፍታቱ፡ ኣብ ባይታ ዘይወድቕ ዛዕባ ዘልዕሉን ዝትንትኑን እዮም። ህሉው ኩነትን ነጥቢ ዛዕባን ናይ ምድህሳስ ክእለቱ፡ ልቢ ሰማዕቱ ክረክብ ኣኽኢሉዎ – ድሙቕ ኮኾብ ከም ዝኸውን፡ ምልሕታ ንእስነቱ ብኣጋ ኣሚቱ። ዘልዕሎም ማሕበራዊ ዛዕባታት፡ ካብ ውሽጢ ሕበረተሰቡ ዝተጫጭሑ ምንባሮም ከኣ፡ ምስ ልብታት ሰማዕቲ ክዛረብ ኣኽኢሉዎ።ድልየት ናጽነት ዝእምቱ ደርፍታቱ፡ ናብ ልቢ ዓበይቲን ንኣሽቱን ልሒኾም – መልእኽቲ ነጊሮም እዮም።
ኣብ እዋን መግዛእቲ፡ ኣብ ውሽጢ ስሱዕ ከርሲ ገዛእቲ ከሎ፡ ሓውሲ ጋህዲ ብዝዀነ ቅኔኣዊ ደርፍታት፡ ንህዝቢ ኤርትራ “ባንዴራና ኣብ በረኻ ከርተት ትብል ኣላ” ይብሎ ነይሩ። ሰማዕቱ እውን ንጥበባዊ መልእኽቱ ቆብ ኣቢሎሞ – ሃገርን ሃገራዊነትን ኣብ ደሃዩን ልቡን ከንብቡዎ ክኢሎም።ብሓንቲ ካብ’ተን ህቡባት ሃገራዊ ደርፍታቱ፦ወላድ ከረን ወአስመራ
ርኤኩማ ምን ገብእ እት ማይ ዘራ ሰላም ቦላ
እግልዬ ፋጥና ዛህራ. . . ዝብል ትሕዝቶ
ዝሓቘፈት፡ ነታ ኣብበረኻታት ኤርትራ እናንበልበለት፡ ዓዲ ንኽትኣቱ ሂወት ዜጋታት ተኽፍል ዝነበረት ሰንደቕ “ሰላም በሉለይ” ብምባል ሃንቀውታኡ ገሊጹ። ነታ ዓዲ ኣርሒቓ ዝነበረት ባንዴራ፡ በቲ ባህ ዝብሎ ስም ሰምዩዋ።
መምህር ኣልኣሚን፡ ብትብዓትን ጥበብን፡ ስለ ሃገሩ ዘይሙ። ሃንቀውታኡን ተስፋኡን ብኽልተ ቋንቋታት ኤርትራ፡ ኣብ ልቢ ህዝቢ ኤርትራን ፈተውቱን ከም ዝስኳዕ ገይሩ። ልቡ እትብሎ ዝነበረት፡ ንደቂ ዓዱ ካብ ምንጋር ኣይበኾረን።ሓንቲ ካብ’ተን ናይ’ቲ ሕሱም እዋን ደርፍታቱ፡ ስለ ባንዴራ ኤርትራ ብውስጠ-ዘ ዝበሎ ነበረት።
ደቂ ጐረቤትና መታን ከቃልሉ
ጸብሒ ጾም ይብሉኺ መኣዛ ዘይብሉ
እዚ ግን ብኽያት እዩ ኣይትገደስሉ. ..
.እታ ናይ ሽዑ ኣውሊዕ ባንዴራን እቶም ስሱዓት ጎረባብቲን ኣብ ደርፊ ኣልኣሚን ኣለዉ። “ውዒሉ ሓዲሩ ሓቂ ኣይተርፍን እዩ’ሞ፡ ምንቁሻሽ ጎረባብቲ እዝኒ ኣይንግበረሉ” ዝትርጉም መልእኽቱ ድማ፡ ኣብ ኣእምሮ መንእሰያት ይሰፍር ነበረ። ፍታሕ ናይ’ቲ ግናይ ክስተት ቃልሲ ጥራይ ምዃኑ ዝእምት ስውያ።
ሃገራዊ ደርፍታት ብሃር ድምጻዊ ኣልኣሚን፡ ነቲ ብፍቕሪ ሃገር ዝነድድ ልቡን ሃንቀውታኡን ዝገልጹ እዮም። ኣብ’ቲ መግዛእታዊ ስርዓት ጽኑዕ ናይ ሰንሱር ምቁጽጻር ዝገብረሉ፡ ይትረፍዶ ኣብ ሃገራዊ ጉዳይ ኢድ ዘንበረ፡ ነቲ ዋላ ሓንቲ ኢድ ዘይነበሮ ዜጋ ከይተረፈ ዝኣስሩሉ፡ ዝገፍዕሉን ዝቕትሉሉን ዝነበሩ እዋን፡ ብዜማን ግጥሚን ክቃለስ ምትብዑ፡ ሃገራዊነቱን ድልየት ናጽነቱን ዝገልጽ – ከምኡ’ውን ናይ ቃልሲ መንፈሱ ዘግህድ ነበረ። ሃገራዊ ደርፍታት ኣልኣሚን ዓብዱለጢፍ፡ እዚኣቶም ጥራይ ኣይነበሩን። ኣብ ማትኣ ከሎ፡ ካብ’ቶም ሓያሎ ናይ’ቲ እዋን ልቢ መንእሰይ ኤርትራ ዝሰርሰሩን ናብ ቃልሲ ሃጽ ዘበሉን ደርፍታት ናይ’ቲ ጉጅለ ሙዚቃ፡ ደርፍታት ኣልኣሚን ይርከቡዎም።
መምህር ኣልኣሚን፡ ነታ ካብ ወዲ ክልተ ዓመት ኣትሒዙ ብምዉቕ ማሕበራዊ ሂወት ዝዓበየላ ጥንታዊት ኣባ-ሻውል እውን፡ ብምኡዝን ፈኲስን ዜማ፡ ፍቕሩ፡ ትጽቢቱን ሓባራዊ ባህሪኣን ገሊጹላ እዩ። ደርፊ “ዓባይ ኣባ ሻውል” ሓንቲ ካብ’ተን ንነባርነት ደርፍታት’ቲ ብሃር ዝመስከራ እያ። “ዓባይ ኣባ ሻውል” ክሳብ ሎሚ፡ ትዝታታት ደቂ- ኣባ ሻውል እትቕስቅስን ኣብ ኩሉ ወለዶ ኣሰር እናንበረት እትቕጽልን ምዃና ጉሉሕ ህላውነታ ይነግር።
“ደሓን ኩኒ ኣባ ሻውል፡ ሰላም ቅድሚ ምፍራስኪ
ኣደ ኩሉ ድኻ ኣላይት ዘኽታም ነይርኪ
ዓባይ ኣባ ሻውል ሎሚ ክደርፈላ
ከይፈረሰት ከላ ጨሪሳ ብዅላ
ምስ ደስታ ንእስነት እታ ዝዓበኹላ ዓባይ
ኣባ ሻውል ናይ ስልጣነ ጩራ…”
ንስኺ ክትፈርሲ ብዙሕ የሕዝነኒ
ንኽትጽብቕ እያ ግዳ ካብ በሉኒ በቲ ሓደ ወገን ሓዘን ይዀነኒ
በቲ ሓደ ድማ ደስታ ይስመዓኒ፣ በሊ ኣባ ሻውል ብሰላም ፍረሲ
ኣብ ስእሊ ርእየዮ ናይ መልክዕኺ ቅርጺ
ንጽባቕ ኣስመራ ካብ ኩንኪ ክትፈርሲ
ህዝቢ ደስ ኢሉዎ ብዘይሓደ ጣዕሲ፣
ጸብቕለይ ግና ኣንቲ መዕበይተይ ዓባይ ኣባ ሻውል
ኣደ ንእስነተይ ካባኺ’የ ወሲደዮ ዝዀነ
ንብረተይ ሓወልቲ ትኹንኪ እዛ ደርፊ ናተይ ::
ብሓቂ ድማ፡ ከም ትምኒቱ “ዓባይኣባ ሻውል” ሓወልቲ ኣባ ሻውልን ደቂ ዓባይ ሻውልን ክትከውን በቒዓ። ድምጻዊ ኣልኣሚን፡ ንማሕበራዊ መዳያት ሕብረተ-ሰብ ኣብ ምግላጽ ትርኑዕ ሓይሊ ነበሮ። ኣብ ፍቕሪ ኣብ ባህሪ፡ ኣብ እዋናዊ ኩነታት ኣብ ትንቢት. . . መርሓ ሂወት ክውድን ይህርህር። ብጥበባዊ መንገዲ ይእምትን ይምዕድን። ስስዐን ንዓይ ይጥዓመንን ወጊድ ይብል።
ሰብ ንኸብዱ ጥራይ ኣይኰነን ዝነብር
ክሓስብ ኣለዎ ክግምት ክዝክር/ ከስተውዕል
ሳዕሪ ዘይበቝሎ ጽሙእ በረኻ እሾኽ
ዘይትከሎ ባደን ንልብኻ ዓለም ኣይትግበራ ጥራይ ንበይንኻ.
..
ኣብ ሰማዕቲ ትግረን ትግርኛንዘይሃስስ ስንብራት እዩ ገዲፉ። ኣብ እዋን መግዛእቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ኣብ ዝነበረሉ፡ ብሰሪ ሃድንን ምክትታልን ገዛእቲ ሓይልታት ኣብ ስደት ከርተት ኣብ ዝበለሉን ድሕሪ ናጽነት ናብ ሃገሩ ተመሊሱ ክነብር ኣብ ዝጀመረሉን እዋናት መልሕቕ ዛዕባታት ዝዀኑ ደርፍታት ካብ ምፍራይ ደው ኣይበለን። ኣብ ናይ ስደቱ ዓመታትን ኣብ ሃገርን፡ ንሓንቲ መዓልቲ እውን ንሃገሩን ህዝቡን ኣይረሰዐአን። ንፍቕሪ ሃገሩን ህዝቡን ካብ ልቡ ኣየርሓቐን። ናፍቖቱ፡ ተስፋኡን ትምኒቱን ካብ ስግር ሃገር ናብ ደቂ ዓዱ ልኢኹ።
እላማ ትሕለፈኒቱ ገቢእ ዎ ቀበት ስናቸ እትገሴ
ምን እበቅዕ እትሃገ ዎ ምን ይኣምር ኣተንሴ
ትሓልፈኒ ዲብ እብል ወዲብ ኣተንሴ
ሓሊፍ ኣቤት እዱንያ ዎ ኣቤት ትሰኔ
ምን እላ ትኣከ ኢተምትእ ሞላይ እዋን ኣስኔ
ትሓልፈኒ ዲ እብል ዎ ዲብ ኣሰብር
ቅጫ ናሽፈት ምስል ማይ ዲብ እከሰር
ልባስየ ሩቁዕ ድርዕቶ ዓውረት ሰትር
እግርየ እባ ሓፊሱ ኣድማይ ጨርር
ሓሊፍ ኣቤት እዱንያ ይሀው ሚ እባስር. . .
ልቡ ቀንጂሑ፡ ምረት ስደት ከርኢ ዝኸኣለ ነይሩ፣። ዜማን ሕደማን ናፍቖቱ፡ ንልብታት ሰማዕቱ ጸዊዑ፡ ሕሱም ገጽ ስደት ከርእዮም ክኢሉ።
ይቕጽል. . . .
source Hadas Eritrea


text:
፫/3 መስከረም ዕረፍቱ ለአቡነ አንበስ
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ ኣምላኽ።
ካብቶም ኣብ ኤርትራ ብዙኅ መንፈሳዊ ገድሊ ዝፈጸሙ ቅዱሳን ኣቦታት ሓደ ኣቡነ ኣንበስ እዮም። ኣቡነ ኣንበስ ኣቦኦም ዜነብ ኣዲኦም ከኣ ዜነባዊት ይበሃሉ። ኣቡነ ኣንበስ ኣብ ሮም ዝተወልዱ ቅዱስ ኣቦ እዮም። ሎሚ 3/፫ መስከረም ከኣ ዕለት ዕረፍቶም እዩ። ቅዱስ ኣቡነ ኣንበስ ምስ ወለዱ ከም ፍቓድ እግዚኣብሔር ምስ ዓበዩ ቃል ወንጌል ብግብሪ ንምፍጻም “ምእንቲ ጽድቂ ዚስደዱ መንግሥተ ሰማያት ናቶም እያ እሞ ብፁዓን እዮም” ዚብል ማቴ. ፭፣፲/5፣10 ቃል እግዚኣብሔር ተመሪሑ ከም ኵሎም ቅዱሳን ናብ ምድሪ ኤርትራ ተበገሰ። ቅዱስ ኣቡነ ኣንበስ ፣ ከም ቃል ቅዱስ መጽሓፍ ዚጠቕሶ፣ ኣቦኡን ኣዲኡን ገዲፉ ፣ ምስ ብጾቱ ኣብ ምድረ ኤርትራ ኪረግጽ ከሎ፣ ካብ ኵሎም ብጾቱ ዚነኣሰ ብምንባሩ ብድኻም ተሰኒፉ ተረፈ እሞ ብጾቱውን ገዲፎምዎ ኸዱ። እንተኾነ ግና ከምቲ ልቢ ኣምላኽ ቅዱስ ዳዊት “መልኣኽ እግዚኣብሔር ፣ ኣብ ዙርያ እቶም ዚፈርህዎ ይሰፍር፣ የናግፎም ኸኣ” መዝ. ፴፬፣፯/34፣7 ዚበሎ ፣ ንኣቡነ ኣንበስ ፣ ኣብ ምድረ በዳን ዘይፈልጦ ሃገርን ረዳእን ኃይልን ብምዃን ኣብ ኵሉ ጒዕዞኡ ከም በቕሊ ኮይኑ ዚውጥሖን ዚእዘዞን ኣንበሳ ተዋህቦ። ድኅር’ዚ ኣብ ኣንበሳ ተወጢሑ ናብ “በለሳ” ዝተባህለ ከባቢ ጸሮና ኣትዩ ተቐመጠ። ቅዱስ ኣቡነ ኣንበስ ፣ ከምቲ ኣቐዲሙ ዚተገልጸ ቀዳማይ ስሙ ገብረ ክርስቶስ ነበረ። ኣብ ኣንበሳ ተወጢሑ ንብጾቱ ምስ ኣርከቦም ግና እቶም ምስኡ ዚተበገሱ ቅዱሳን ብምንታይ ደኣ መጺእኻ፧ “ ኢሎም ምስ ሓተትዎ፣ ኣብ ኣንበሳ ተወጢሑ ከም ዝመጽአ ገለጸሎም እሞ፣ ካብ ሽዑ ጀሚሮም ስሙ “ኣቡነ ኣንበስ” ኢሎም ሰመይዎ። ኣቡነ ኣንበስ ኣብ በለሳ ጥራይ ኣይተቐመጠን፣ “ክሳድ እምባ” ኣብ ዚበሃል ዓዲ፣ ኣብ ንኡስ ዞባ ሰንዓፈ ዚርከብ ከባቢ 10 ኪሎ ሜትር ንወገን ምብራቕ ኣብዚ ሎሚ ብስሙ ዚጽዋዕ ዘሎ ዓቢይ ደብሪ መጺኡ ተቐመጠ። እዚ ቦታ እዚ ቤት ጸሎቱን ኣምልኾኡን ዚፍጸምሉ ቦታ ነበረ። ብፍላይ ድማ ኣብ ”ዕራግ” ዝበሃል ቦታ ናይ ኣቡነ ኣንበስ ዝጽልዩሉ ፍሉይ ቦታ ከምዝነበሮም እዮም ኣቦታትና በኣፈ ታሪክ ዝነግሩና ካብ ስሙ ከም እንርደኦ ዕራግ ማለት ‘ዓርገ’ ካብ ዝብል ግእዛዊ ግሲ ዝወጸ ኮይኑ ካብ ዝተሓተ ቦታ ናብ ዝለዓለ ቦታ ሓፍ ምባል’ዩ። እዚ ዕራግ ዝብል ቦታ ድማ ኣቦና ቅዱስ ኣቡነ ኣንበስ ጸሎቶም ናብ ኣምላክ ዘዕርጉሉ ፍለይ ቦታ’ ስለ ዝነበረ በዚ ዕራግ ተባሂሉ ክሳብ ሕጂ ይጻዋዕ ኣሎ። ቅዱስ ኣቡነ ኣንበስ፣ ድኅር’ዚ ውን ናብ “ሓዘሎ” ዚበሃል ስፍራ ተጓዒዞም እዮም፣ ኣብኡ ምስ ኣቡነ ሳሙኤልን ኣቡነ ብንያምን ዚተባህሉ ቅዱሳን ኣቦታት ተራኸቡ እሞ፣ ሠለስቲኦም ብሓደ ኾይኖም ይጽልዩ ነበሩ። እዞም ሠለስተ ኣቦታት፣ በረኸትን ቅድስናን ንምርካብ ብሓደ ኮይኖም ናብ ኣቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ከዱ። ኣብቲ ቦታ ምስ በጽሑ ከኣ፣ ኣብቲ ቦታ ዚነበሩ ኣናብስ እንስሳታት ኪበልዑ፣ ኣቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ኣዚዝዎም ነበረ እሞ፣ ነቶም ናይቶም ሠለስተ ቅዱሳን ኣናብስ በልዕዎም። ኣቡነ ኣንበስን ኣቡነ ብንያምን ኣቡነ ሳሙኤልን ንኣቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ፣ “እዞም ኣናብስትኻ እንበር ነዞም ኣናብስትና በሊዖምዎም” በልዎ። ሽዑ ኣቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ከኣ ነቶም ኣናብስቲ “ስለምንታይ ንኣኻትኩም ዘይተኣዘዘ ትበልዑ፧ “ ኢሉ ገንሖም እሞ፣ እቶም ኣናብስቱ ድማ፣ ነቶም ዚበልዕዎም ኣናብስቲ ተፍእዎም። ኣቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ከኣ፣ ነቲ በድኒ ናይቶም ኣናብስቲ ባሪኹ ካብ ሞት ኣተንሢኡ ንዋናታቶም ሃቦም (ገድለ ኣቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ)። ካብዚ ቐጺሉ ቅዱስ ኣቡነ ኣንበስ ናብ “ግዔን” ዚተባህለ ቦታ ኸደ። ኣብቲ ጊዜ እቲ እንስሳታት ናይ’ቲ ከባቢ፣ ኣብ ሕርሻን ግርሁን እናኣተዉ ጒድኣት ኣብ ልዕሊ ሓረስቶት የውርዱ ነበሩ።
እቶም ሕዝቢ ድማ፣ ከም ግብረ መልሲ ነቶም እኽሎም ዚበልዕሎም እንስሳታት የሃድንዎም ነበሩ። ነዚ ዚተዓዘቡ ኣቡነ ኣንበስ ፣ ነቶም ሕዝብን ነቶም እንስሳታትን ቃል ኪዳን ኣተኣታተዎም፣ እቲ ቃል ኪዳን ከኣ “ናብ ዝሩእን ናብ ዘይተዓፅደን ከይኣትዉ፣ እቶም ሕዝቢ ከኣ ኣብ ዓፂድ ዚነጠበ ከይቅርሙን ሰንበት ኬኽብሩን” ነበረ። እንተኾነ ነዚ ቃል ኪዳን እዚ ሕዝቢ “ግዔን” ጠሓስዎ። ድኅር’ዚ ኣቡነ ኣንበስ ፣ ኣንበሳኡ ሰዲዱ ነቶም ቃል ኪዳን ዚጠሓሱ ሕዝቢ ጥሪቶም ክበልዓሎም ኣዘዞ። ሕዝቢ ግዔን ድማ “እዚ ሰብኣይ እዚ ጥሪትናን ገንዘብናን ኪውድኣልና እዩ” ኢሎም ንኺቐትልዎ ተሰማምዑ። ብኸምዚ ኣገባብ ከኣ ኣቡነ ኣንበስ ፣ ብኢድ ሕዝቢ ግዔን ብሠለስተ መስከረም ኣብ ግዔን ብሰማዕትነት ዓረፈ። እንሆ ድማ ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ዓመት መጽአ በረኸቱ ንምክፋል መዘከርታ ክብረ በዓሉ ብድምቀት ተብዕሎ ኣላ።
– ሰላም ለአንበስ በፍኖተ ፃማ ወሥራሕ፣
– ዘይጼዓን ዘልፈ ዲበ አንበሳ መፍርህ፣
– ለዘይጸድቅ ብእሲ እስከ ይገብእ ፍትሕ፣
– ማይ ኢያጥፍኦ ወርደተ ዝናም ብዙኅ፣
– ለአሠረ ደሙ ቀይሕ ዘሁሎ በኰኵሕ።
ጸሎቱን በረኸቱን ምሕረት ኣምላኹን ንዘለዓለመ ዓለም ምስ ኵላትና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን።
ካብ ብሎጋት- ማእዶትን ቤት ሳይዳን ዝተወስደ ጽሑፍ


text:
ብጉልባብ ሃይማኖት ፍትሒ ኣይጉዕጸጽን
ሓላፍነት ዝስምዖም ዜጋታት ልዕሊ ኩሉን ቅድሚ ኩሉን ዘተሓሳስቦም ጉዳይ ሃገር ’ዩ፡፡ ህልውና ሃገር ናይ ውሑዳት ጉዳይ ዘይኮነስ ናይ መላእ ህዝቢ ህልውና’ዩ፡፡ ኣብ ጉዳይ ሃገር ፋዕራ ዘይብሎም ፈጠርቲ ራዕዲ ምስ ኩሉ እናተላግዑ ባርዕን ህውከትን እንዳፈጠሩ ሰላምን ድሕንነትን ህዝብን ሃገርን ኣብ ሓደጋ የውድቑ፡፡ ምስትውዓል ፡ ምክብባር ዝረሓቖም ኣብ ህውከትን ዕግርግርን ተኸዊሎም ዝነብሩ፡ ህድኣትን ርግኣትን ዘሰክፎም ኣሸበርቲ መንሽሮ ሃገርን ህዝብን ኮይኖም ሰላምን ቅሳነትን ከይፍጠር ብዓሌት፡ ሃይማኖት፡ ኣውራጃን ቀቢላን መቓቂሎም ቅሳነት ዝኸልኡ ጉሒላታት ዘውርድዎ ኣደራዕ ቀሊል ኣይኮነን፡፡
ኣብ ሃገርና ዝረኣናዮ፡ ዝሓለፍናዮ እዚ ግስሩጥ ምሕደራን ቀይዲ ፈታሕ ውልቀ ምልክነት ሕሰመ መከራን’ዩ፡፡ ኢሳይያስ ብዝመርሖ ጸቢብ ጉጅለ ሰብኣውን ዴሞክራስያዊን መሰላትና ተመንጢልና፡ ህልውናና ኣብ ሓደጋ ወዲቑ፡ ስኒትናን ሓድነትናን ሃጒጉ ብራዕድን ፍርሕን ኣብ ሃገርና ከም ካልኣይ ዜጋ ርእስና ክነድንን’ዩ ተጌሩ፡፡
ዝሩግ ፖለቲካ ኢሳይያስ ብዝኾነ ይኹን ስነ ሞጎት ተቐባልነት ዘይብሉ ’’ንዝኣመነ ብሴፍ ንዝኸሓደ ብሴፍ’’ ዝብል ዝምቡዕ ፖሊሲ ጥፍኣት ሓንጺጹ ኣጽኒቱና፡ ኣብሪሱና፡፡ ህልውናና ኣብ ሓደጋ ኣውዲቕዎ፡፡ 26 ዓመታት ብክቱር ፍርሕን ስክፍታን ሓሊፍናዮ፡፡
ኣደራዕ፡ ሕሰምን ባርነታዊ መግዛእትን መሊኡ ዒቕ ኢሉ ፈሲሱ፡፡ ሃገር ብደም ጠልቕያ፡፡ ዝወፈረ ብሰላም ዘይምለሰላ፡ ደቂስካ ዘይሕደረላ ሃገር ተፈጢራ፡፡ ንኹሉ ዓቐን ስለዘለዎ ኤርትራውያን ወጊድ ባርነት ብምባል ሓርነት ንምጭባጥ ህዝባዊ ሕቶ ፍትሕን መሰልን ከልዕሉ ምጅማሮም ክትዕተር ዘለዋ ሰላም ኣብ ምጭባጥ ተስፋ ዘስንቕ ጅማሮ ተጀሚሩ’ሎ፡፡
እቶም ኣብ 1993 ዘበጋገስዎ ሕቶ ፍትሒ፡ ኣድማ ተጋደልቲ ዝብል ሽም ዝተጠመቐ ብ1994 ጀጋኑ ስንኩላን ማይ ሓባር ዝኸፈልዎ መስዋእቲ፡ እሱራት ዓዲ ኣቤቶ ዘልዓልዎ ስውራ ሓርነት ብደሞም ታሪኽ ዘንጸፍሉ፡ ኣብ ስርሒት ፎርቶ ወዲ ዓሊ ዝፈጸሞ ትብዓትን ጀግንነትን፡ ተዓለምቲ ኮር መናዕ ኣብ ከተማ ኣስመራ በጃ ዝሓለፍሉ፡ ምእንቲ ፍትሕን ሰብኣዊ መሰልን’ዩ፡፡
እዚ ኣብ ወርቃዊ መዝገብ ታሪኽ ተሰኒዱ ንወለዶታት ዝሓለፍ ድሙቕ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ’ዩ፡፡
31 ጥቅምቲ ኣቦና ሓጂ ሙሳ ዝወሰድዎ ተባዕ ተቓውሞ ድማ መቐጸልታ ናይ’ዚ’ዩ፡፡ እዚ ብጉልባብ ሃይማኖት ኣመሳሚስካ ጸለሎ ንምልካይ ዝግበር ዘሎ ሸበድበድ ዓቕሊ ጽበት ዝፈጠሮ ፍሹል ፖለቲካ ምዃኑ ኤርትራውያን ክንነቕሕሉ ይግባእ፡፡
ሕቶ ፍትሕን መሰልን ክልዓል ከሎ ኢሳይያስ ዝመርሖ ጉጅለ ዝስንዖም መደናገሪ ተዋስኦታት ጊዜኦም ዝሓለፎም ፖለቲካዊ ሃልኪ’ዮም፡፡ ጸለመ ኣብ ኩሎም መራሕቲ ሃይማኖት ሃገርና እኹል ምስክርን ኣብነትን’ዩ፡፡ ጳጳስ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስትያን ንዓመታት ኣብ ቤተ ማእሰርቲ ኣሕሊፎም፡ ኣመንቲ መሰኻኽር ይሄዋ፡ ካቶሊክ፡ ጴንጠ ቆስጤን ወንጌላዊት ቤተ ክርስትያንን ዝወረዶም ግፍዕን ስቅያትን፡ ንኤርትራውያን ኣይተኸወለናን፡፡ ኣመንቲ እስልምና ብጥሩፍነትን ኣኽራርነትን፡ ብሓምሻይ መስርዕን ጅሃድን እናመሳመሰ ዘይምስሎም እናደወነ ዘብጽሖ በደል፡ ዝፈጸሞ ገበን ካብ ታሓታትነት ኣየድሕኖን፡፡ እዚ ኣብ ልዕሊ ኣቦና ሓጂ ሙሳን ብጾቶምን ዝተፈጸመ ድማ መቐጸልታ እከይ ተግባር ኢሳይያስ ምዃኑ ኩሉ ኤርትራዊ ክርድኦን ክግንዘቦን ኣለዎ፡፡ ኣቦና ሓጂ ሙሳ ዘልዓልዎ ሕቶ፡ ሕቶ መላእ ህዝቢ ኤርትራ’ዩ፡፡ ሕቶ ኩሎም ደለይቲ ፍትሒ’ዩ፡፡ ዝኾነ ይኹን ሃይማኖታዊ ጉልባብ የብሉን፡፡
ብጉልባብ ሃይማኖት ፍትሒ ኣይጉዕጸጽን፡፡ ሕጂ ተወሊዓ ዘላ ቁልዒ፡ ህዝባዊ ባርዕ ፈጢራ ሓርነት ንምጭባጥ ንቅድሚት እትወስድ ነጥቢ መቐይሮ ምዃና ተረዲእና ንድሕሪት ከይትምለስ ኤርትራውያን ሃገራዊ ግቡእና ክንፍጽም ይግባእ፡፡
ኩሎም ጸገማትና ኣብ መቓብር ኢሳይያስ ይፍትሑ
ሕመረት ልምዓትና ኣብ ዳራ ዓወትና
ኤዲቶሪያል ቦርድ ወጋሕታ ሳሊና
11 ሕዳር ዓመተ 2017


text:
ግምቢ ዘብዐኛ—ሕታም መጽናዕቲ መስከረም 2017
እዛ ሕታም እዚኣ፡ ካብ 23 ጥቅምቲ ኽሳዕ 26 ሕዳር 2017 ዚጽናዕ ዓንቀጻት መጽናዕቲ ዝሓዘት እያ።
ርእሰ ግትኣት ኣማዕብል
ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ኣብነታት ነዛ ባህርይ እዚኣ ኸነማዕብልን ከነርእን ዚሕግዘና ብኸመይ እዩ፧ ክርስትያናት ነዛ ባህርይ እዚኣ ኼማዕብልዋ ኺጽዕሩ ዘለዎም ስለምንታይ እዮም፧
ንርሕራሐ የሆዋ ቕድሓዮ
ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ፡ ኣምላኽ ንሙሴ፡ ስሙን ባህርያቱን ገሊጹሉ ነይሩ። ሓንቲ ኻብተን ኣብ መጀመርታ ዝገለጸሉ ባህርያት ድማ ርሕራሐ እያ። ርሕራሐ ግና እንታይ እያ፧ ከተገድሰካ ዘለዋኸ ስለምንታይ እያ፧
ታሪኽ ህይወት
ምስ መንፈሳውያን ሰብኡት ብምዕያየይ ተባሪኸ እየ
ዴቪድ ሲንክለር ኣብተን ኣብ ቤት-ኤል ብሩክሊን ዘሕለፈን 61 ዓመታት ምስ እሙናት ኣሕዋትን ኣሓትን ብምዕያዩ ዝረኸቦ ሓጐስን ፍሉይ መሰልን ይገልጽ።
“ቃል ኣምላኽና . . . ንዘለኣለም ይነብር”
ቋንቋ ኪቕየር ከሎን ፖለቲካዊ ለውጥታት ኪህሉ ኸሎን ብእተፈላለየ ቛንቋታት ከይትርጐም ምጽራር ኬጋጥሞ ኸሎን መጽሓፍ ቅዱስ ብዙሕ ዕንቅፋታት እኳ እንተ ኣሕለፈ፡ ተጻሒፉ ኻብ ዚውዳእ ድሕሪ ነዊሕ ዘመናት እውን እንተ ዀነ፡ ብብዝሒ መሸጣ ቐዳማይ ደረጃ ሒዙ ኣሎ።
‘ቃል ኣምላኽ ዚዓዪ እዩ’
ብዙሓት ሰባት፡ መጽሓፍ ቅዱስ ምስ ኣጽንዑ ዜደንቕ ለውጥታት ገይሮም እዮም። ቃል ኣምላኽ ጽልዋ ኼሕድረልና እንተ ደሊና እንታይ ኢና ኽንገብር ዘሎና፧
“ትባዕን . . . ስራሕን”
ትብዓት እተድልየና ስለምንታይ እያ፧ ብኸመይከ ኸነጥርያ ንኽእል፧


text:
ኩነታት ምንቅስቃስ መንእሰያት ንደሞክራስን ፍትሕን ኤርትራ ኣብ ኢትዮጵያ (ምደፍኤ/ (EMDJ)
ኣብ ኢትዮጵያ ብከባቢ ምዕራብ ትግራይ ዕጥቃዊ ቃልሲ ከሰላስል ዝጸንሐ ምደፍኤ ወይ EMDJ ዝተባህለ ውድብ መንእሰያት ኤርትራውያን ብጣልቃ ምትእትታው ጀነራል መስፍንን ኮረኔል ወልዱን ዝተባህሉ ኢትዮጵያውያን መራሕቲ ተመቓቂሉ ስለዝተበታተነ፣ መራሕቱ ሃዲሞም ገሊኦም ኣብ መደበር ስደተኛታት ክምለሱ ከለው ገሊኦም ድማ ድሃዮም ጠፊኡ ከምዘሎ እሙናት ምንጭታት ምደፍኤ ይሕብሩ።
ኣብዚ ምብትታን ናይቲ ውድብ ተወልደ ገብረስላሰ ዝተባህለ መራሒ ናይ ሳግም ኢድ ከምዘለዎ ተረጋጊጹ ኣሎ።
ኣብ መደበር ስደተኛታት ማይ ሓርሽ ካብ ዝነበሩ ደገፍቲ ናይቲ ውድብ 14 ንጹሃት ኤርትራውያን ኣብ መቐለ ተኣሲሮም ኣለው። ኣብዚ ናይ ምእሳር ሃድን ድማ ሓደ ሃገረይ ነጋሽ ዝተባህለ ኢትዮጵያዊ ትግራዋይ ኣዲያቦ ዝዓዱ (ኤርትራዊ እየ እንዳበለ ከደናግር ዝጸንሐ) ኣቦ ወንበር ምደፍኤ ዝነበረ፣ ካብ ውድብ ብዝገበሮ ጉድለታት ተረፊቱ ዝነበረ ብውዲት ጀነራል መስፍን ዝተመልሰ ሰብ እዩ ተፈጺሙ።
እቲ ካብ ውድብ ተሰጉጉ ዝጸንሐ ሃገረይ ነጋሽ ካብ ዕለት 1/4/2012 – 3/4/2012 ኣብ ዝተኻየደ ዘይእውጅ ጉባኤ ብሓገዝ ጀነራል መስፍን ድሕሪ ምክያድ፣ ኣቦ ወንበር ናይቶም ካብ ምብትታን ዝተረፍ ኣባላት ምደፍኤ ኮይኑ ክምረጽ ከሎ፡ ቶውፊቕ ኑርሕሴን ዝተባህለ ድማ ምኽትል ኣቦ ወንበር ኮይኑ ተመሪጹ።
ኣቦ ወንበርን ምኽትሉን ክልቲኣቶም ኣባላት ውድብ ሳግም ዝነበሩ ኮይኖም፣ ብኢድ ኣዙር ተወልደ ገብረስላሰን ጀነራል መስፍንን ኣብ መሪሕነት ናይቲ ውድብ ዳግማይ ንኽመጹ ተጌሩ። እዚ ድማ ነቲ ውድብ ኢትዮጵያ ጽግዕተኛ ናታ ክትገብሮ ድሌት ስለዝነበራን ነቲ ናታ ድሌት በቶም ዝነበሩ መሪሕነት ከተተግብሮ ጸጊምዋ ስለዝጸንሐን እዩ።
ምደፍኤ ዕጡቃት ጥራይ ልዕሊ 100 ዝኾኑ ሰራዊት ኣብ ክፍልታቱ ድማ ከባቢ 50 ዝኾኑ ተጋደልቲ ዘጠቓለለ ኮይኑ ድሕሪ ምብትታኑ ግን 27ን ሰባት ጥራይ ሒዙ ከምዝተረፈ፣ ካብዚኣቶም ድማ ስደተኛታት ትሕቲ ዕድመ ተኣለይቲ ዝነበሩ ቆልዑት ከምዘለውዎ ይፍለጥ።
ኣብ ምፍራስ ምደፍኤ ምስ ሃገረይ ነጋሽን ጀነራል መስፍንን ኮይኖም ውዲት ዝኣለሙ ኣብ ወጻኢ ዝቕመጡ ኤርትራውያን ድማ ኢሳያስ ጸጋይ (ዓዲ እንግሊዝ)፣ ክብረኣብ ዘካርያስ (ጀርመን)፣ ዶ/ር ዮናስ መሓሪ (ኣሜሪካ)፣ ኣለም ሓድጉ (ኣሜሪካ)፣ ደበሳይ ብርሃነ (ኣሜሪካ)፣ ኣዲያም (ኣሜሪካ)።
ናይ ፓልቶክ መጸውዒዖም፤ ክብረኣብ ዘካርያስ (Hayli Hadnet)፣ ዶ/ር ዮናስ መሓሪ (Hasta Eritrea)፣ ኣለም ሓድጉ(Semharawit)፣ ደበሳይ ብርሃነ (Red Sea)፣ ኣዲያም (Bye DIA)።
እዞም ኣብ ላእሊ ተጠቒሶም ዘለው ኤርትራውያን ኣባላት ምደፍኤ ኮይኖም ንቑሩብ ጊዜ ክንቀሳቀሱ ዝጸንሑ ግና ናይ መንግስቲ ኢትዮጵያ መሳርሒ ክኾኑ ዝመረጹ እዮም። ኩሎም ናይ ፖለቲካ ፍልጠቶም ኮነ ብስለቶም ኣዝዩ ትሑትን ድሩትን ኮይኑ ሳዕቤን ናይቲ እሳቶም ዝገብርዎ ዘለው ብጉቡእ ዘይርድኡ ውልቀሰባት እዮም። አብ ላእልኡ ድሕረ ባይትኦም ከምውልቀሰብ ዘሕፍርን ዘሕንኽን እዩ ብሕልፊ ደበሳይ ብርሃነ ብስርቅን ሕሶትን ዝመሓደር ወሮበላ ምኹዋኑ ከይገለጽና ዝሕለፍ አኮነን::መሳርሒ ኢትዮጵያን ጀነራል መስፍንን ኮይኖም ኣብ ልዕሊ ህዝቦምን ሃገሮምንብ ንዘካይድዎ ዘለው ውዲት ድማ ክሕተቱ ምዃኖም ክዝንግዑ የብሎምን።
እዞም ምስ ኢትዮጵያ ኮይኖም ኣጀንዳ ናይ ኢትዮጵያ ተዘተግብሩ ዘለው ኤርትራዊ መንእሰያዊ ክብሪ ዘዋረዱን ጽግዕተኛነት ዝመረጹን እዮም። እቶም ኤርትራዊ ሃገራዊ መስመር ጥራይ ኢና ንኣምን ዝበሉ ሰብ ሕልና ግን ኣብ ሃደናን ማእሰርትን ኣለው። ኢትዮጵያ ናይቶም ተኣሲሮምን ጠፊኦምን ዘለው ኣባላት መሪሕነት ምደፍኤን ተራ ኣባላት ምደፍኤን ብሓላፍነት ክትሕተት ኣለዋ።
ግዱስ ኤርትራዊ
ካብ መደበር ስደተኛታት ኢትዮጵያ


text:
እዚ ሰንበት እዚ ንበዓል ጥምቀት ጐይታና ዝምልከት መልእኽቲ እነመሓላልፈሉ መዓልቲ እዩ። ጐይታና ከም ኵሉ ሰብ ምስ ዓበየ፡ ንእስራኤል ክገሃድ ቅዱስ ዮሃንስ ኣብ ሩባ ዮርዳኖስ ናይ ንስሓ ጥምቀት ክሰብኽ ጀመረ። ስለዚ ጥምቀት ክርስቶስ ምስ ሕብረት ኣቦን መንፈ ቅዱስን ንህዝቡ ዝተጋህደሉ (ዝተገልጸሉ) ፍጻሜ እዩ።
ሎሚ ንኹሉ ህዝቢ ዝኸውን መድሓኒ ንሱ ከኣ ክርስቶስ ጐይታ ተወሊዱልኩም ስለ ዘሎ ተሓጐሱ። ሉቃ 2፣11
መእተዊ፣- ልደትን ቅንያቱን
“እቲ ደገ ኣባጊዕ ኣነ ከም ዝዀንኩ፡ ብሓቂ፡ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ።…እቲ ደገ ኣነ እየ። ብኣይ ዚኣቱ ኪድሕን፡ ኪኣቱን ኪወጽእን መጓሰዪውን ኪረክብ እዩ።…እቲ ሕያዋይ ጓሳ ኣነ እየ። እቲ ሕያዋይ ጓሳ ህይወቱ በጃ ኣባጊዑ የሕልፋ።” (ዮሃ 10፡7,9,11)።
ኣብዚ ናይዚ ዕለት ስብከት ዘቕዳሴ፡ “ብርሃንካን ሓቅኻን ልአኽ፣ ንሳተን ይምርሓኒ፣ ናብ ቅድስቲ ኸረንካን ናብ ማሕደራትካን የብጽሓኒ” ኢሎም ዲያቆናትና የዚሙልና፡ ኣብ ቅዳሴ ዚንበብ ኵሉ ንባባት ሓዲሽ ኪዳን ድማ፡ ክርስቶስ መድሓኒና ብርሃን ምዃኑ፡ ንሕናውን ከምኡ ኽንበርህ ከም ዚግብኣና ዚገልጹልና እዮም። ሊቃውንቲ ቤተ ክርስትያንና ድማ ነቲ ብርሃን ዓለም ዝዀነ እግዚኣብሄር ወልድ፡ መድሓኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ክንሰብኮ ኸም ዚግብኣና፡ “ወልደ መድህን ንሰብክ” ኢሎም ብመዝሙሮም መልእኽቶም የመሓላልፉልና ኣለዉ።
“እቲ ወንጌልና ስዉር እንተ ዀነ ኸአ፡ ኣብቶም ዚጠፍኡ እዩ እተሰወረ። እቲ ብርሃን ወንጌል ናይ ክብሪ ክርስቶስ፡ ንሱ ኸኣ ምስሊ ኣምላኽ፡ ምእንቲ ኸየብርሃሎምሲ፡ ኣምላኽ እዛ ዓለም እዚኣ ንሓሳብ እቶም ዘይኣምኑ ኣዖሮ።” “2ቈረ 4፡3,4)።
ኣብዚ ናይዚ ዕለት ስብከት ዘቕዳሴ፡ “ብርሃንካን ሓቅኻን ልአኽ፣ ንሳተን ይምርሓኒ፣ ናብ ቅድስቲ ኸረንካን ናብ ማሕደራትካን የብጽሓኒ” ኢሎም ዲያቆናትና የዚሙልና፡ ኣብ ቅዳሴ ዚንበብ ኵሉ ንባባት ሓዲሽ ኪዳን ድማ፡ ክርስቶስ መድሓኒና ብርሃን ምዃኑ፡ ንሕናውን ከምኡ ኽንበርህ ከም ዚግብኣና ዚገልጹልና እዮም። ሊቃውንቲ ቤተ ክርስትያንና ድማ ነቲ ብርሃን ዓለም ዝዀነ እግዚኣብሄር ወልድ፡ መድሓኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ክንሰብኮ ኸም ዚግብኣና፡ “ወልደ መድህነ ንሰብክ” ኢሎም ብመዝሙሮም መልእኽቶም የመሓላልፉልና ኣለዉ።
እዚ ኣቲናዮ ዘሎና ቅንያት ጾመ፡ ጾመ ነብያት ይብሃል። ክሳብ ልደት ጐይታና ድማ ይቕጽል። እዚ ናይ ጾም እዋን፡ ከምቲ ኵሎም ነብያትን ነገስታትን ምውላድ ናይቲ ክርስቶስ ወዲ ኣምላኽ ዝተጸበዩን ዚናፈቑን፡ ንሕናውን ኣብዚ ትጽቢት እዚ እንሳተፈሉ ናይ ጾም ግዜ እዩ።
ናይዚ ዕለት እዚ ንባብ ወንጌል፡ ብዛዕባ ክልተ መስተንክር ዝዀኑ ተኣምራት ናይ ኣምላኽናን ጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶ ዜዘንትው እዩ። እቲ ቐዳማይ ማዕበል ናይ ምህዳእ ተኣምር፡ መድሃኔ ዓለም ክርስቶስ፡ “ጐይታ ሕገ ተፈጥሮ ምዃኑ ኼመልክተና ኸሎ፡ እቲ ኻልኣይ ተኣምር ከኣ “መላኽ ኣጋንንቲ” ምዃኑ ዜመልክተና እዩ። ሰይጣንን ኣጋንንቱን ዋላ እኳ ብዕልወት ካብ መንግስቲ እግዚኣብሄር ዝወጹን ንእግዚኣብሄርን ሰዓብቱን ዚጻረሩ እንተ ዀኑ፡ ገና ኻብ ምልክን ቍጽጽርን ናይ እግዚኣብሄር ወጻኢ ኸም ዘይዀኑ ዘርእየና ተኣምር እዩ።


text:
Published: 10 October 2017
ብካህን ተክለ-ማርያም ምርካ-ጽዮን, ጀርመን, 8ይ - ክፋል
ብድሕሪ’ዚ ንእምነት ክርስትና ብሙሉእ ልበይ ስለ-ዝተቐበልኩዎ፥ ነቶም ካህንሥርዓተ-ጥምቀት ክፍጽሙለይ፥ ደጋጊመ ክሓቶም ግድነት ኮነኒ። ካብ ብዝሒ ምህንጣየይ ዝተላዕለ’ውን፥ ንኽጽበ ዘኽእል ትዕግስቲ ኣይነበረንን። ስለምንታይ ምዃኑ እንድዒ ግና፥ ብቐጻሊ “-ተዓገሲ-” ይብሉኒ ነበሩ። እቲ ኩነታት ከምዚ ኢሉ ከሎ ግና፥ ሓደ ግዜ እቶም ካህን ኣብ በረኻ-ሲና ዝርከብ፥ ናይ ቅድስቲ ካተሪና ገዳም ክበጽሕ ዓደሙኒ። እዚ ዕድመ’ዚ ድማ ብሓጎስ ተቐበልኩዎ።
ከም ኣጋጣሚ ኮይኑ ኣብዚ ጉዕዞ’ዚ፥ ምስ ሓንቲ ንጎይታና ኢየሱስ-ክርስቶስ እተፍቅር፥ ጽንዕቲ ክርስቲያን ኃውቲ ክራኸብ ክኢለ። ኣብቲ ነቢይ-ሙሴ ምስ እግዚኣብሔር ዝተራኸበሉ ቅዱስ-እምባ ብምድያብ ድማ፥ መንፈሳዊ ምጽንናዕ ዘለዎ ጽቡቕ ግዜ ከሕልፍ ከኣልኩ። እቲ ኣብ ብሉይ-ኪዳን ዘሎ ታሪኽ፥ ማለት እግዚኣብሔር ንሙሴ ብዝነድድ ዕፀ-ጳጦስ ዝተገልጸሉ ብምርኣይ’ውን፥ ነቲ ቅዱስ ታሪኽ ብምስትንታን፥ ኣብቲ ከውሒ ኮፍ ኢልና፥ በቲ ሰብ ተመራሚሩ ክበጽሖ ዘይክእል፥ ናይ እግዚኣብሔር ድንቂ ዝኾነ ሥራሕ ንዛረብ ነበርና።
ኣብቲ መንጎ ግና፥ ብዛዕባ ጸጋ-ጥምቀት ክቕበል ዘይምኽኣለይ፥ ኣብ ሓሳባተይእናመጸ የጨንቐኒ ነበረ። በዚ ድማ መዓስ ኮን ይኸውን ዝጥመቕ-? እናበልኩ ብቐጻሊ እሓስብ ነበርኩ። ባዕለይ ክምልሶ ዝኽእል ሕቶ ግና ኣይነበረን። መን ኮን ይኸውን ነዚ ዓቢይ ምስጢር’ዚ ዝፍጽመለይ-? ዝብል ሕቶ’ውን ኣብ ሓሳባተይ እመላለስ ነበረ። ብሃንደበት ድማ በዚ መጸ ዘይበልኩዎ ሓደ ድምፂ “-ቀሲስ-ጴጥሮስ እዮም-” ክብል ሰማዕኩዎ። እዚ ድምፂ’ዚ ምስ ሰማዕኩ ድማ ከም ስምብድ ኢለ “-ብዛዕባ ቀሲስ-ጴጥሮስ ዝበሃሉ ካህን-” ትፈልጦ ነገር እንተለዋ፥ ነታ ኣብቲ ጉዕዞ ምሳይ ዝነበረት ኃውቲ ሓተትኩዋ።
እታ ተሰቒልናያ ዝነበርና ኣውቶቡስ ደው ስለ-ዝበለት ግና፥ እታ ኃውቲ ገና መልሲ ከይሃበትኒ፥ብጉያ ከይዳ ንሓደ ካብታ ኣውቶቡስ ዝወረዱ ኣቦ ሰላም ክትብሎም ስለ ዝረኣኹ። ኣነ’ውን ንዕዓ ተኸቲለ ከይደ ሰላም ኢለዮም። “-ንምዃኑ መን’ዮም ንሶም?-” ክብል’ውን ሓተትኩዋ። ንሳ ድማ “-ኣይትፈልጥዮምን ድኺ-? ንሶም እኮ ኣዚዮም ዝተፈልጡ ኣቦ እዮም-” ብምባል’ውን፥ እግዚኣብሔር ብእኦም ኣቢሉ ብዛዕባ ዝሠርሖ ድንቂ ዝኾነ ተግባራት ኣዘንትያትለይ። ንሶም እዞም ኣቦ’ዚኦም ቀዳም ቀዳም ዘካይዱዎ ጉባኤ ከም-ዘለዎም ‘ውን ክፈልጥ ከኣልኩ።ብዝኾነ ግና ቤት እዞም ኣቦ ካብ ቤተይ ርሑቕ ስለ-ዘይነበረ፥ ሓደ መዓልቲ ኣብቲ ጉባኤኦም ክሳተፍ እኽእል’የ ዝብል ተስፋ ገበርኩ።
ናብ ገዳም ቅድስት-ካትሪና ዝገበርኩዎ ጉዕዞ ፈጺመ ምስ-ተመለስኩ፥ ብመንገዲ ጥምቀት ኣቢለ ተሳታፊት መኣዲ ቅዱስ-ቁርባን ክኸውን፥ ዝነበረኒ ሃረርታ ክፍጸመለይ’ዩ ትጽቢት ዝነበረኒ። ስለዚ’ውን ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ’ዚ ነቶም ካህን ከዘራርቦም ግድን’ዩ ነይሩ። ብጀካ’ዚ ከኣ ካልእ ሓሳብ ኣይነበረንን። ለይትን መዓልትን’ውን መዓስ ተጠሚቐ መዓስ ክርስቲያን እኸውን-? ዝብል ሓሳብ’ዩ ነይሩኒ። ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ’ዚ ክዘራረብ ናብቶም ካህን ኣቢለ ክጐዓዝ ከለኹ ድማ “-ኣጋጣሚ ኮይኑ ከምዚ ሕጂ ዘለኹዎ ኮይነ እንተደኣ ሞይተ፥ እግዚኣብሔር ክርስቲያን’ያ ኢሉ ክቕበለኒ ይኽእል’ዶ ይኸውን?-” ብምባል ምስ ገዛእ ርእሰይ እማጐት ነበርኩ።
ስለ’ዚ ድማ “-ኣታ ጎይታይ-! ልብን ኮላሊትን እትምርምር ኣምላኽ ከም-ምዃንካ መጠን፥ ጸጋ ጥምቀት ተቐቢለ ክርስቲያን ንክኸውን፥ ዘሎኒ ተስፋን ትጽቢትን ንስኻ ትፈልጥ ኢኻ። ክሳብ ሕጂ ግና ክበጽሖ ኣይከኣልኩን። ብዘይ ረድኤትካ ግና ክኸውን ዝኽእል ነገር የልቦን። ስለ’ዚ በጃኻ ነዚ ምስጢር’ዚ ንምፍጻም ኣብቅዓኒ-” ብምባል ምጽላየይ ቀጸልኩ። ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ኣብቲ መንገደይ ክኸይድ ከለኹ። ምስ ሓንቲ ሽማግለ-ሰበይቲ ኣብቲ ሓደ ኢደን ምርኩስ ሒዘን፥ በቲ ካልእ ኢደን ድማ ኮመደረ ዝመልአ ቦርሳ ኣንጠልጢለን ዝኸዳ ተራኸብኩ።
ንሰን እዘን ሽማግለ-ኣደ ድማ “-እቲ ቅዳሴ ተፈጺሙ ድዩ-? ኢለን ተወኪሰናኒ። ኣነ ድማ ብዛዕባ’ቲ ንሰን ዝሓትኦ ዝነበራ ዝፈልጦ ነገር ስለ-ዘይነበረኒ “-ኣየናይ ቅዳሴ-?” ክብል እቲ ሕቶ ናብአን መለስኩዎ። ንሰን እተን ሽማግለ ኣደ ድማ “-እቲ ኣብ ቤተ-ክርስቲያን ቅድስት-ማርያም ዝነበረ ቅዳሴ-” ኢለን መሊሰናለይ። ኣነ ድማ ዝፈልጦ ነገር ስለ-ዘይነበረኒ “-ኣይፈለጥኩን-” ኢለየን። ግዳስ ንሰን ብቐሊል ክገድፋኒ ዝደልያ ኣይነበራን።
ስለዚ እውን “-ኣብኡ’ዶ ኣይነበርክን ኢኺ-? ዝብል ሕቶ’የን ኣስዒበናለይ። ኣነ ድማ “-ኣብኡ ኣይነበርኩን። እንተ-ዝነብርሞ ኣብዚ ኣይምረአኽናንን-” ዝብል መልሲ ሂበ ክገላገል ደለኹ። ብዋዛ ክለቃኒ ዝደልያ ሽማግለ ግና ኣይነበራን። ስለዚ ‘ውን “-ክርስቲያንዶ ኣይኮንክን-?” ዝብል ሕቶ ኣስዓባለይ። ኣነ ድማ “-እዚ ኣብ ርእሰይ ዘሎ መጐልበብዶ ኣይትርእይኦን ኢኽን-” ኢለየን። ንሰን ግና በቲ መልሰይ ዕግበት ይሰማዓየን ኣይሰምዓየን እንድዒ “-ንስኺ ክርስቲያን ኢኺ-” በላኒ።
ኣነ ግና እዘን ሰበይቲ ንዓይ ክከታተላ ዝተላእካ፥ ሰላይት ክኾና ይኽእላ’የን ኢለ ስለ-ዝተጠራጠርኩ “-ክርስቲያን ምዃነይ መን ነጊሩክን-?” ዝብል ሕቶ ኣቕሪበለን። ንሰን ድማ ናብ ሰማይ እናጠመታ “-ንሱ-” ድሕሪ ምባለን። ኣነ’ውን ከማኺ ክርስቲያን እየ ብምባል፥ ኣብ ኢደን ዝተወቀጥኦ መስቀል ኣርእየናኒ። ብድሕሪ’ዚ ከጸናንዓኒ ዝተላእካ ‘የን ዝብል እምነት ስለ-ዝሓደረኒ፥ ቅሳነት ተሰሚዑኒ ተረጋጋእኩ።ብድሕር’ዚ መንገደይ ንምቅጻል “-ኣታ ኣምላኸይ ምስጋና ይብጻሕካ-” ኢለ ብግስ ክብል ከለኹ፥ ንሰን እተን ሽማግለ ኣደ ክበኽያ ከለዋ ሰማዕኩወን።
ስምብድ ኢለ ድማ ስለ-ምንታይ ትበኽያ ኣለኽን ኢለ ሓተትኩወን-? ንሰን ከኣ “-እቲ ግዜ ክፉእ’ዩ። እቲ ሕይወት’ውን ኣሸጋሪ’ዩ። ንሕና ደቂ-ሰብ’ውን ጨካናት ኮንና ኢና ንርከብ ዘሎና-” ብምባል’የን መልሲ ዝሃባኒ። እቲ ኣበሃህላአን ንዓይ’ውን ከይተሰመዓኒ ኣይተረፈን። ከመይሲ እቲ ክፍኣት ደቂ-ሰብ ግዳም ዝወጸ ኮይኑ ይርአ ከምዘሎ፥ ማንም ክሰሕቶ ዝኽእል ኣይነበረን። ብዝኾነ ነተን ሽማግለ-ኣደ ገለ ቁርብተይ-ሰናትም ሂበየን ጉዕዞይ ቀጸልኩ። ይኹን እምበር ሓደ ክልተ ስጉምቲ ምስ ከድኩ ግና፥ ነተን ሰበይቲ ክንድቲ ክግደሰለን ዝግብኣኒ ዝነበረ፥ ከም-ዘይተገደስኩለን ናይ ሕልና ወቐሳ ተሰመዓኒ። ሽዕኡ ንሽዕኡ ምልስ ኢለ እንተደለኹወን ግና፥ ክረኽበን ኣይከኣልኩን። ቁሩብ ብርክት ዝበለ ገንዘብ’የ ክህበን’የ መዲበ ዝነበርኩ፥ ንክረኽበን ዝገበርኩዎ ፈተነ ግና ኣይተዓወተን።
ከምቲ ዝሓሰብኩዎ ግና ናብ እንዳ’ቶም ካህን ኣምራሕኩ። እቲ ናይ ምጥማቐይ ሕቶ መልሲ ስለ-ዘይረኸብኩሉ ከደቅሰኒ ኣይከኣለን። ኣብኡ ምስ በጻሕኩ ድማ፥ ነቶም ካህን ኣይተጠምቑንን ዲኹም-? ዝብል ሕቶ ኣቕረብኩሎም። ንሶም ግና “-እዚ ሕቶ’ዚ መሊስኪ ኣይትሕተትኒ። ቅድሚ ምጥማቕኪ እንተወሓደ ሓደ ዓመትክትጸንሒ ኣሎኪ-” ኢሎም መለሱለይ። ኣነ ግና እዞም ካህን ሓደ ዓመት ብሕይወት ዝጸንሕ ምዃነይ፥ እንታይ ውሕስነት ክህቡኒ ይኽእሉ-? ካልእሲ ይትረፍ ንሓንቲ ሰዓትከ ውሕስነት ክህቡዶ ይከኣሎም’ዩ-? ዝኾነ ኮይኑ ኣብ ጥምቀት ንምብጻሕ ዘኽእለኒ፥ ካልእ ብልሓት ክረክብ ኣሎኒ ዝብል ሓሳብ ሓዝኩ።
በዚ መሠረት’ዚ እውን፥ ምስታ ናብ ገዳም ቅድስቲ-ካትሪና ኃቢራትኒ ከይዳ ዝነበረት ኃውቲ፥ ናብ ጉባኤ ቀሲስ-ጴጥሮስ ኃቢርና ክንከይድ ተቛጺርና ስለ-ዝነበርና፥ ተተሓሒዝና ናብዚ ጉባኤ’ዚ ኣምራሕና። ኣቐዲምና ስለ-ዝኣቶና’ውን ኣብቲ ቅድም ዝርከብ ሣልሳይ መስርዕ ቦታ ክንረክብ ከኣልና። ናይቲ መዓልቲ ትምህርቲ ድማ “-ንስሓን ናብ እግዚኣብሔር ምምላስን-” ብዝብል ኣርእስቲ ዝቐረበ ነበረ። እቲ ትምህርቲ ድማ ኣዚዩ ዘሐጉስን ንሕልና ዝኹሕኩሕን ስለ-ዝነበረ፥ እቶም ቃላት ንውሽጠይ ኣትዮም ዝድህስሱኒ ዘለዉ ኮይኑ ይስመዓኒ ነበረ።
ድሕሪ’ቲ ጉባኤ ምፍጻሙ። እታ ድሮ መሓዛይ ኮይና ዝነበረት ኃውቲ፥ ነቶም ካህን ማለት ቀሲስ-ጴጥሮስ “-እዚኣ ካብቲ ካልእ ደምበ ዝመጸት በጊዕ’ያ-” ብምባል ገለጸትሎም። ንሶም ድማ ምሳይ ምርኻቦም ብጣዕሚ ደስ ከም-ዝበሎም’ዮም ዝተዛረቡ። ብኸመይ ዝበለ ናይ ኣባትነት ፍቕሪ ይጥምቱኒ ከም-ዝነበሩ’ውን፥ ክሳብ ሎሚ ኣይርስዖን እየ። እቲ ከቢድ ዝኾነ ግርማ ሞገሶም፥ ከቶ ክርስዖ ዝኽእል ኣይኮንኩን። ክርሳዕ ዝኽእል’ውን ኣይኮነን።
እቲ ካልእ ኣገራሚ ዝኾነ ጉዳይ፥ ኣብ ቤት-ትምህርትና እትሠርሕ ሓንቲ ጓል-ኣንስተይቲ፥ ናይቶም ካህን ቀሲስ-ጴጥሮስ ጸሓፊት ኮይና’ውን ተገልግል ስለ-ዝነበረት፥ ንሳ ምሳና ተማሃሪት ኣብ ዝነበረትሉ ግዜ፥ ኣነ ብዝተፈልየ ንዕኣ ሕያወይቲ ኣይነበርኩን እዚ ማለት ግና፥ በደል ስለ-ዝፈጸመት ኣይኮነን እቲ ምርኻብና። እንታይ ደኣ ኣነ ክርስቲያን ካብ ምጽልአይ ዝተላዕለ፥ ዝብገስ ጸገም’ዩ ነይሩ። ኣብቲ እንዳ ቀሲስ-ጴጥሮስ ብኣጋጣሚ ምስ-ረኣየትኒ ድማ፥ ብስምባድ ዝኣክል ንኽትወድቕ ዝተረፋ ኣይነበራን። ብኸምዚ ኣጋጣሚ ንራኸብ ኢላ ዝተጸበየቶ’ውን ኣይመስለንን።
ዝኾነ ኾይኑ እግዚኣብሔር ስለ-ዝፈቐዶ ክንራኸብ ክኢልና። ዝኾነ ዝገበርናዮ ምዝርራብ ግና ኣይነበረን። ምስ ቀሲስ-ጴጥሮስ ንክራኸብ ግና፥ ንዝመጽእ ረቡዕ ቈጸራ ሒዛትለይ። መዓልትን ከልብን ከይጸዋዕካዮ ይመጽእ ከም-ዝበሃል ድማ፥ ረቡዕ ስለ-ዝኣኸለ ናብቶም ካህን ከድኩ። ቤት ጽሕፈቶም ኣብቲ ዓቢይ-ሕንፃ ካልኣይ-ደርቢ እዩ። ምስታ መሓዛይ እናተመራረሕና ድማ፥ ኣብ ቤት ጽሕፈት ቀሲስ-ጴጥሮስ በጻሕና። እቲ ዝነበርናዮ ክፍሊ ድማ ናይ መጠመቒ ቦታ ምዃኑ ገመትኩ።
እቲ ክፍሊ ምስ ረአኹዎ፥ ንኸለልዮ ግዜ ኣይወሰደለይን። ከመይሲ ብራእይ ርእየዮ ነይረ’የ። ናብቲ ብዓቢይ ሃረርታ ዝጽበዮ ዝነበርኩ ጥምቀት ዝቐረብኩ ስለ-ዝመሰለኒ ከኣ፥ ብዙሕ ሓጎስ ተሰመዓኒ። “-ኣታ ሕያው ኣምላኽ-! ስምካ ንዘለዓለም ዝተመስገነ ይኹን-” ብምባል ድማ፥ ነታ መሓዛይ ተኸቲለ ናብ ውሽጢ ኣተኹ። እቶም ካህን ድማ ዝርዝር ነገር ብዛዕባይ ክፈልጡ ደለዩ። ኣነ’ውን እቶም በብግዚኡ ክርእዮም ዝጸናሕኩ ራእያት፥ ዕንቅፍ ከይበልኩ ካብ መጀመርታ ክሳብ መወዳእታ ብዝርዝር ነገርኩዎም። ንሶም ድማ ብዓቢይ ተገዳስነት ኣዳሚጾሙኒ።
ሰኔ 1988 ክምለሶም ቈጸራ ብምሃብ ድማ ኣፋንዮሙኒ። ንሶም እቶም ካህን ማለት ቀሲስ-ጴጥሮስ፥ ብዙሕ ግዜ ምስኦም ክራኸብ ዕድል ረኺበ እየ። ንሰብ ኣኽብሮት ዘለዎምን ትኹረት ዝህቡን ኮይኖም ድማ’የ ዝረኸብኩዎም።ትዕግስትን ኣባታዊ ርሕራሔን፥ ከምኡ’ውን ልቦናን ትዕግስትን፥ ወሳኒ ዝኾነ ስብእና ዝተላበሱ ኣቦ እዮም። ኣነ ኣብ ቅድሚኦም ከም ሓንቲ ሕፃን’የ ዝነበርኩ። ምሉቕ ፍቕርን ሓልዮትን ድማ ኣይተፈልየንን። ኣነ’ውን እቲ ናቶም ኣባትነት ባህ ኢሉኒ እቕበሎ ነበርኩ። ከም ጓሎም ክርእዩኒ ብጣዕሚ ዝብህጎ ነገር’ዩ ነይሩ።
ኣብ መንጎ’ዚ ናይ ሓጋይ ናይ ቤት-ትምህርትና ዕረፍቲ ስለ-ዝተወድአ፥ ኩሎም መማህራንና ንናይ ሓዲሽ-ዓመት ናይ ትምህርቲ ዘመን ምድላው ንምግባር፥ ላዕልን ታሕትን ዝብሉሉ እዋን’ዩ ነይሩ። ስለ’ዚ እውን “-ኣታ ኣምላኸይ-! ከም ቀደምካ ኣይትፈለየኒ-” ኢለ ጸለኹ። ግዳስ ከመይ እየ’ሞ ክኸውን-? ከመይሲ ሕጂኮ ኣዚየ ዝተለወጥኩ ሰብ’የ ኮይነ። እቲ ቀደም መፍርሕን መደንግጽን ዝነበረ ጠባየይ፥ ሕጂ ምሳይ የሎን። ቅድሚ ሕጂ ድምጸይ ዝሰምዑ ዝነበሩ ኩሎም። ክጨቓጨቕን ክጻረፍን ከለኹ’ዮም ዝፈልጡኒ። ከምኡ’ውን ከም-ዝተለኽፈት ሰብ፥ ብዘይ ዕረፍቲ ሽጋራ ከጥይስ ከሎኹ ዝፈልጡኒ ዉሑዳት ኣይኮኑን። እቲ መንነት’ቲ ሕጂ ምሳይ ክህሉ ዝደልዮ ኣይኮንኩን። ብዛዕባ’ቲ ዝቀባብኦ ዝነበርኩ ቀለማት፥ ከምኡ’ውን ሥርዓት ዘይነበሮ ኣከዳድናይ፥ ሕጂ እሓፍር ኣለኹ።
ሕጂ ክርስቲያን ኮይነ’የ። ነቲ ዕቡድ ዝኾነ ሕይወት ከኣ፥ ሕጂ ክምለሶ ዝደሊ ኣይኮንኩን። ዓለም ድሕሪ ደጊም ንዓይ እንታየይ ኣይኮነን። ናይ እግዚኣብሔር ሰብ ክኸውን መሪጸ እየ። ቅድሚ ሕጂ ከም-ዝነበርኩዎ ሕጂ ክኸውን ኣይክእልን እየ። ዝኾነ ሰብ እታ ናይ ቀደም ኣሸጋሪ ጠባይ ዝነበራ ሰብ፥ ከም-ዘይኮንኩ ክፈልጥ ይኽእል’ዩ። ከምዚ ዓይነት ለውጢ ክገብር ምኽኣለይ ብዙሓት ዝገርሞም ኣለዉ።እቲ ብሕጊ ዘይምለኽ ዝነበረ ስዲ ዝኸደ ጠባየይ፥ ከምዚ ኢሉ ክልወጥ፥ ንዓይ’ውን ይገርመኒ’ዩ። እዚ ግና እግዚኣብሔር ብጽግኡ ስለ-ዝበጽሓኒ ደኣምበር፥ ባዕለይ ዝገበርኩዎ ኣይኮንኩን።
ሎሚ ንኹሉ ሰብ ዝድንግጽን ዘፍቅርን ልቢ’ዩ ዘሎኒ። ስለዚ’ውን ንብዙሓት ከገልግልን ክሕግዝን፥ ባህ ዝብለኒ ሰብ ኮይነ ምርካበይ፥ ንኣምላኽ ክብሪ ይኹኖ። ደቂ ሰብ ንዓይ ኩሎም ሓደ’ዮም። ዘፍቅሮ እምበር ዝጸልኦ የብለይን። እዚ ከኣ እቲ ሕያዋይ ኣምላኸይ ዝሃበኒ ጸጋ እዩ’ምበር፥ ኣነ ባዕለይ ገይረዮ ዝብሎ ኣይኮንኩን። ስለዚ’ውን እቶም ኣብ ዝሓለፈ እዋናት፥ ጠባየይ ናብ ኣራዊት ተለዊጡ ከሎ ዘሕዘንኩዎም ሰባት፥ ሎሚ ኣብ መሬት ወዲቐ ይቕሬታ እሓቶም ኣለኹ። ከመይሲ እቲ ሕያዋይ-ኣምላኽ ባዕሉ መንገዲ ፍቕርን ይቕሬታን መሪሑኒ እዩ።
ሕይወተይ ምሉእ ብምሉኡ ስለ-ዝተለወጠ፥ ነቲ ዝኾርዓሉን ዝሕበነሉን ዝነበርኩ ሥርሐይ’ውን ክሓድጎ መደብኩ። እቲ ኩሉ ዝነበረኒ ክብርን ሓበንን ሥልጣንን፥ ነቲ ክርስቲያናዊ-ሕይወተይ ዕንቅፋት ክኾነኒ’ዩ ካብ ዝብል ኣመላኽታ፥ ርሕርሕ ኣቢለ ክገድፎ ምርጫይ ኮነ። እቶም ኣብ ቤት-ትምህርትና ዝነበሩ ክርስቲያን፥ ኩነታተይ ድሮ ክርድኡዎ ክኢሎም ነይሮም’ዮም። ከመይሲ ኣዘውቲረ ናብ ቤተ-ክርስቲያን ክመላለስ ይርእዩኒ ኣለዉ። ርግጽ’ዩ ንብዙሓት ካባታቶም ዘይርድኦም ክኸውን ይኽእል’ዩ። እታ ጸረ ክርስቲያን ዝነበረት ኣራዊት-ፍጥረት፥ ኣብ ቤተ-ክርስቲያን ኣትያ ክርእዩዋ፥ ሕልሚ መሲሉ እንተ-ተራእዮም ዘገርም ኣይነበረን። ብእኣ ምኽንያት ኣብ ዝኣትዉዎ ክሳብ ዝጨንቆም፥ ኣስካሕኪሖም እዮም። ሕጂ ግና እቲ ሕያዋይ ኣምላኽ፥ ነቲ ዝጸንሓኒ ጸሊም ታሪኽ ቀይሩዎ እዩ።
እቲ ኩነታት ከምዚ’ሉ ከሎ ግና፥ ሓደ መዓልቲ ወደይ ክበጽሓኒ ኢሉ ናብ ቤት-ጽሕፈተይ መጺኡ። ገጹ ብሓጎስ በሪሁ ናባይ እናጎየየ ብምምጻእ “-ኣደየ-! ፈተና ሓሊፈ ብዲግሪ ተመሪቐ-” እናበለ ኣበሰረኒ። ኣነ ድማ እቲ ዝነግረኒ ዘሎ ኩሉ ንምእማኑ ጸገመኒ። ከመይሲ ኣብ ዝሓለፈ እዋን እቲ ፈተና ስለ-ዝኸበዶ፥ ምንም ክገብር ከም-ዘይክእል ነጊሩኒ ስለ-ዝነበረ፥ ነዚ ናይ ሕጂ ኣበሃህላ ክርድኦ ዘይ-ከኣልኩ’ውን ስለዚ’የ። “-እቲ ፈተና ስለ-ዝኸበደካ ምንም ክትገብር ከም-ዘይከኣልካ’ኮ ነጊርካኒ ኔርካ ኢኻ። ሕጂ ደኣ ከመይ ኢሉ’ዩ ክኾነልካ ክኢሉ-” ብምባል’የ ዝሓተትኩዎ።
ወደይ ግና ኢደይ ኣገላቢጡ እናተሳለመ “-እዚ’ሞ ኣደየ ብናትኪ ጸሎት’ዩ እምበር፥ ብናተይ ጻዕሪ ኣይኮነን-” ምስ-በለኒ፥ ነቲ ገባር ተኣምራት ዝኾነ ኣምላኸይ ኣመስገንኩ። እቲ ክርስቲያናዊ-ሕይወት ተሰማሚዑኒ በዚ ኣገባብ’ዚ ይቕጽል እኳ እንተነበርኩ፥ ጸጋ ጥምቀት ክቕበል ብዘይ-ምኽኣለይ ግና፥ ኣብ ሰንፈላል’የ ዝነብር ዝነበርኩ ክብል እኽእል። ኣብቲ ቀሲስ-ጴጥሮስ ዝመርሑዎ ጉባኤ ብቐጻሊ እሳተፍ’ኳ እንተ-ነበርኩ፥ ንምጥማቕ ግና ገና ኣይተፈቕደለይን ነበረ። ግዳስ እቲ ጥምቀት’ኳ እንተ-ዘንግዐ፥ እቲ ውሽጠይ ግና ኣነ ክርስቲያን’የ ዝብል እምነት’ዩ ነይሩዎ።
ብሃንደበት ሓደ መዓልቲ ግና፥ ቀሲስ-ጴጥሮስ ንረቡዕ 13-ታኅሣሥ 1988 ቈጸራ ሓዚ ኢሎም ተዳለዊ በሉኒ። እዚ ዝተባህለ መዓልቲ ድማ ኣኸለ። ንሶም እቶም ካህን ድማ ርግእ ብዝበለ ድምፂ “-ንክትጥመቒ ተዳሊኺ ዲኺ-?” በሉኒ። ኣነ ድማ ምሉእ ዕድመይ ክጽበዮ ዝጸናሕኩ ስለ-ዝነበረ፥ “-እወ-” በልኩዎም። ንሶም ድማ “-በሊ ድሕሪ ሓደ-ሰሙን ረቡዕ 20-ታኅሣሥ ከጥምቐክ’የ-” ኢሎሙኒ። ብምቕጻል ድማ “-ካብ ሰይጣን ዝመጽእ ከቢድ ኩናት ይጽበየኪ ኣሎ። ነዚ ፈተና’ዚ ስዒርኪ ብዓወት ንምውጻእ ምእንቲ ክትክእሊ፥ መጽሓፍ-ቅዱስ ኣንብቢ ብትግሃት ድማ ጸልዪ-”ብምባል ጽሒፎም ሃቡኒ። እዚ ግና ነታ መሓዛኺ እምበር ንማንም ኣይትዛረቢ’ውን በሉኒ።
ብድሕር’ዚ ጸሎት ኣየቋረጽኩን። ምስ ኣምላኸይ ድማ ርክበይ ቀጸልኩ። ከምዚ ዝስዕብ ኢለ ድማ እጽሊ ነበርኩ “- መፍቀር ሰብ ዝኾንካ እግዚኣብሔር ኣምላኽ-!በጃኻ እቲ ጸላኤ-ሠናያት ዲያብሎስ፥ ንጥምቀተይ ዕንቅፋት ኮይኑ ንክርከብ ኣይተፍቅደሉ። ጸጋኻ’ውን ኣይትንፈገኒ። በዚ ዝቕበሎ ጥምቀት’ውን፥ ምሳኻ ሞይተ ምሳኻ ክትንሥእ’የ። ኣብ ነፍስ-ወከፍ ስጉምተይ፥ ምሳኻ ከም-ዝኸውን ድማ ቃል እኣቱ ኣለኹ። ኩሉ ግዜ ከኣ ምሳኻ ክኸውን እየ-”
ይ ቕ ጽ ል
4. “ካብ ምስልምና ናብ ክርስትና”- 4ይ-ክፋል
3. “ካብ ምስልምና ናብ ክርስትና”- 3ይ-ክፋል
2. “ካብ ምስልምና ናብ ክርስትና”- 2ይ-ክፋል
1. “ካብ ምስልምና ናብ ክርስትና”-1ይ-ክፋል


text:
ኤርትራ ብጸጋታት ባሕርን ምድርን እተዓደለት ሃገር ኢያ። ይትረፍ ሎሚ ኣብ 2017 ቅድሚ ኣስታት 70 ዓመታት ናብ ወጻኢ 20 ሽሕ ቶን ዓሳ ትልእኽ ነይራ። ኣብ ከርሳ ዘሎ ሃብቲ ንህዝባ ኣጽጊቡስ ንዓለም እውን ከዕደል ዝኽእል ኢዩ። ብዘለዋ ዓቕሚ ካብ እትልእኮ ሰደድ ብጽኑዕ ሸርፊ ዝርከብ ኣታዊታት ቢልዮናት ዶላር ኪኸውን ዝኽእል ኢዩ። እዚ ቢልዮናት ዶላር ካብቲ ንእታው ዝወጽእ ባጀት ኣዚዩ ዝተዓጻጸፈ ስለዝኸውን ድማ፤ ህዝባ በቲ ሳላ ጸጋታት ሃገሩ ዝርከብ ገንዘብ ተንባእ ኢሉ ክሓድር ምኸኣለ።
እቲ ካብ ሰደድ ዝርከብ ኣታዊታት፤ ንመህነጺ ሆስፒታላት፤ መስርሒ ዘመናዊ ኣብያተ ትምህርቲ፤ መትከሊ ዘመናዊ ስርዓተ መጓዓዝያ፤ መህነጺ ሓይሊ ኤሌክትሪክ፥ መማዕበሊ ስርዓተ ማይ፤ መዐደሊ ውሑስ ማሕበራዊ ድሕነት መረጋገጸ። ብሳላ እዚ ምሉእ እገልግሎት ድማ ህዝቢ ኤርትራ ሕክምናን መድሃኒትን ብነጻ፤ ትምህርትን ስልጠናን ኣብ ዝደለዮ፤ ማይን ኤሌክትሪክን ለይትን መዓልትን ክረክብ ምኸኣለ። ኣብ ባይታ ዘሎ ኩነት ግን ብኣንጻሩ ኢዩ ዘሎ፤ ኤርትራ ምድረ ሕሰምን ጥሜትን መሬት ስደትን ልመናን ኮይና ኣላ። ብሰንኪ ብቑዕ ዘይሎነ ጉጅለን፤ ንሱ ዝፈጠሮ ሰላም ዝኸልእ ስርዓትን።
ኣብ ኤርትራ ጥዑይ መንግስቲ እንተዝነብር ህዝቢ ድማ ዋና ጉዳያቱ እንተዝኸውን ኩሉ ኣብ ላዕሊ ዝተገለጸ ህያው ምኾነ። ሎሚ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት፤ ብሓይሊ ስልጣን ምልቃቕ ዝኣበየ፤ ኣታዊታት ሃገር ናብ ጁባ ውሑዳት ዘእቱ፤ ህዝቢ ክሻቐል ኮነ ኢሉ ማይን ኤሌክትሪክን ዘጥፍእ ጉጅለ ኢዩ።
ብሰንኪ እዚ ንኤርትራን ጸጋታታን ረሚሱ ናብ ዓዲ ድሕረት ቀይርዋ ዘሎ ስርዓት ሎሚ መንግስቲ ኤርትራ ንሰደድ ዝልእኮ ዘሎ እቲ ክሰዶ ዝግባ ኣይኮነን። ከም ግቡእ በቲ ዘሎ ዓቕሚ ኤርትራ ዓሳ፤ ነዳዲ፤ ወርቂ፤ ነሓስ፤ ዝተማህረ ሰብ፤ በናና፤ መሸላ፤ ፖትሽ፤ ጨው፤ ከብቲ፤ኣገልግሎት ውደብ፤ ፖታሽ ነዳዲ፤ ፍረታት ወዘተ ክትልእኽ ምተገበአ።
ብሰንኪ እዚ ንኤርትራ ዓሚጹ ሒዝዋ ዘሎ ስርዓት ግን ሎሚ መንግስቲ ኤርትራ ናብ ወጻኢ ዝልእኮ ዘሎ ነገር እንተሃልዩ፤ ዝሓሰሞ ስደተኛ፤ ዝረኣየ ዓይኑ ይብራህ ክብል ዝውዕል ምልክታ፤ ኣብ ባሕሪ ዝጥሕል መንእሰይ፤ ኣብ ወጻኢ ኮይኑ ስለያዊ ስራሓት ዘካይድ ቃርማ፤ ደርፍን ሳዕስዒትን ሸይጡ ዝምለስ ጉጅለታት ዕብዳን፤ 2% ዝምዝሕቕ ሚሺናት፤ ናብ በደዊን ዝሽየጡ መንእሰያት፤ ካብ ከብዲ ሰብ ዝወጸ ኩሊትን ጸላም ከብድን ናብ ዕዳጋ ዘውርድ ጉጅለ ኢዩ። ብሓጺሩ መንግስቲ ኤርትራ ንሰደድ ዝልእኮ ነገር እንተሎ ምስ ስቅያትን ሕሰምን ዝተኣሳሰር ውጽኢት ዓመጹን ግፍዕታቱን ኢዩ።
ብሰንኪ እዚ ዓማጺ ባህርያቱ ኤርትራ ናብ ወጻኢ እትልእኮ ነገር ስደተኛን ሽጉርን፤ ምእንቲ ሃገራት ኣዕራብ ክሑጎሳ ኣብ የመን ከይዱ ዝመውት ወተሃደር፤ ኣብ መዓስከራት ኢትዮጲያ ተዋርዱን ሓሲሩን ዝነብር ዜጋ፤ ኣብ ፒያሳታት ባቡር ሚላኖን ዙሪኽን ከንቧህቕ ዝውዕል መንእሰይ ኢዩ።
መንግስቲ ንዕኡ ዝመስል ነገራት ኢዩ ንወጻኢ ንሰደድ ዝልእኽ። ውጽኢታዊ መንግስቲ ውጽኢት ጻዕሩን ኣበርክቱኡን ዘንጸባርቕ ሰብን ነገርን ናብ ወጻኢ ይልእኽ። ዓማጺ መንግስቲ ገፋዒ ስርዓት ተኾይኑ ድማ ካብ ዓመጹ ካብ ግፍዑ ዝሳደድ ዘሎ ሰብ ንሰደድ ይልእኽ።
ሎሚ ኣብ ‘ኤርትራ እገለ ተኣሲሩ’ ዝብል ቃል ልክዕ ‘እገለ በዚ ይሓልፍ ነይሩ’ ዝብል ትርጉም ክሳብ ዝሕዝ ልሙድ ኮይኑ ኣሎ። ቆልዓ ዝኣስር፤ ኣረጊት ዝሕይር፤ ሰባት ከም ኣቐሓ ዝርኢ ሳዲስት ስርዓት ስለ ዝገዝእ ዘሎ፤ ተኣሲሩ ተሰዊሩ ዝብሉ ቃላት ልሙዳት ኮይኖም ኣለዉ። ቀደም ምልክታታቱ ‘ኣብቲ ፋልማይ ኣበባይ ተኻፈልቲ ክትኮኑ ይዕድመኩም’ ዝብል ዝነበረ ህዝቢ ኤርትራ ሎሚ ምልክታታቱ ወደይ ካብ ዝጠፍኣኒ ሰለስተ ዓመቱ ኣሕሊፉ ዝረኣየ ዓይኑ ይብራህ’ ኮይኑ ኣሎ።
ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ ብባሕርን ጣሕርን ምስጋር፤ ብምድረበዳን ሲናይን ምሕላፍ ከም ልሙድ ወሲድዎስ፤ ዝኾነ መንእሰይ በየን መጺኻ ኢሉ እንተተሓቲቱ ‘ከምቲ ኩሉ ሰብ ዝገብሮ’ ዝብል መልሲ ይህብ። ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ምጥሓል፤ ኣብ ሲናይ ከብድኻ ምብትባት፤ ‘ከምቲ ኩሉ ሰብ ዝገብሮ’ ልሙድ ስለዝተቖጸረ ማለትዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ዘለዎ ሕሰም ንምፍላጥ፤ እቲ ኣብ መንጎ እቶም ውሑዳት ዓመጽቲን ዝበዝሐ ውጹዕ ህዝብን ዘሎ ናይ ሰማይን ምድርን ፍልልይ ምርኣይ ይሓትት።
ህዝቢ ኤርትራ ሓንሳብ ኣብ መዓልቲ ምብላዕ ስኢኑ ከሎ፤ ስድራቤት ፕረዚደንት ኢሳያስን ጉጅልኡን ኣብ ቻይናን ደቡብ ኣፍሪቃን ጥቓ ቢልዮናት ዝቐረበ ወርቅን ዶላርን የቐምጡ ኣለዉ። ህዝቢ ኤርትራ ደቁ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ እንዳጠፍኡ ከም ጀነራል ፍሊጶስ ዝኣመሰሉ ብዕሉጋት ደቆም ብምፍርራህን ታህዲድን ብነፋሪት ንወጻኢ ይልእኩ ብኣንጻሩ ደቂ ህዝቢ ኣብ ዓዲ ኣበይቶን ሓዝሓዝን የሳቕዩ። ቀዳድ ነጸላ ገይረን ኣዴታት ለይቲ ለይቲ ተኸዊለን እንዳለመና በዓልቲ ቤቱ ንኣቶ ሓጎስ ክሻ ናይ ምሉእ ሃገር ሸርፊ ብምክያድ ቀይሕን ብጫን ተማርጽ። ሰብ ዝስተ ማይ ስኢኑ ብጽምኣት እንዳተሳቐየ፤ በዓልቲ ቤቱ ንኣቶ የማነ ገብረኣብ ናይ ኣልኮላዊ መስተ ሕማማ ንምስሳይ ብሒታ ክትሰትየሉ ናብ ዘኽእላ ቦታ ትምደብ ምእንታኣ ድማ መንግስታዊ ቅርጺ ይስራሕ ወዘተ ወዘተ ወዘተ።
እቲ ግዳይ ናይዚ ኩሉ ወጽዓታት ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ። ህዝቢ ኤርትራ ግዳይ ናይዚ ኩሉ ዓመጽ ሙኻኑ ከይኣኽሎ ፤ ነቲ ኩሉ ውጹዕ ዝረኽቦ ስደት እውን ብቐሊሉ ስለዘይረኽቦ ኣብ ባሕርን ጣሕርን ሬሳታቱ ይዝሮ፤ ኣብ ሲናይ ናውቲ ከብዱ ይብትበት፤ ኣብ ደገ ድማ ብሃሱሳትን ቃርማታትን ይከላበት ኣሎ።
እቲ ካብ ኩሉ ዘሕዝን 26 ዓመታት ኣብ ስልጣን ተቐሚጡ ንህዝቡ ሰለስተ ግዜ ማይ ክሰቲ ዘየኽኣለ መንግስቲ ኤርትራ፤ ገና ኣብ ፈኸራ ይነብር ምህላዉን፤ ብዛዕባ እቲ ስቓይ ቅንጣብ ስምዒት ዘይብሉ ሙኻኑን ኢዩ። ኣብ ከብዲ ጽጉብ የለን ጥሙይ ከምዝበሃል፤ ብዙሕ ክፋል ካብ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ መዓልቲ ሓንሳብ ይበልዕ ምህላዉ ዘይፈልጥ እቲ ዓማጺ መንግስቲ ኤርትራ ጥራይ ኣይኮነን። እቶም ከብዶም ዘመዶም ኣዳኸርቲ እውን ከምቲ ዘጣቕዑሉ መንግስቲ ብዛዕባ ህዝቢ ዕጅብ ኣይብሎምን ኢዩ። ዓድና ጽቡቕ ኣላ ዝብሉ ድማ ከብድና ጽቡቕ ኣላ ኢሎም ስለዝሓስቡ ኢዩ እምበር ዓዲ ጽቡቕ ከምዘየላ ልዕሊ ሰቦም ንሶም ይፈልጡ።
እዚ እቲ ሕማቕ ክፋል ናይዚ ዛንታ ኢዩ። እዚ ዛንታ ግን ሕማቕ ክፋል ጥራይ ኣይኮነን ዘለዎ፤ ጽቡቕ ክፋል እውን ኣለዎ፤ ንሱ ድማ እዞም ዓመጽትን መዳኽርቶምን ርሑቕ ኣብ ዘይኮነ እዋን ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ክንብርከኹ ሙኻኖም ኢዩ። ገንዘብ ህዝቢ ኤርትራ ቀጠር ይኺድ ቻይና፤ ደቡብ ኣፍሪቃ ይግሽ ቱርኪ፤ ህዝቢ ኤርትራ ኣኪቡ ክመልሶ ዝዓግቶ የለን። እቶም ሱሱዓት ነዚ ገንዘብ እዚ ክበልዑ ግዜን ቦታን ክረኽቡ ከምዘይኮኑ ድማ ብኣግኡ ክፈልጡ ይግባእ፤ ኣብ ዘለዉዎ ቀስቲ ፍትሒ ከርክበሎም ሙኻኑ ምግንዛብ ክሓቶም ኢዩ። ሞቡቶ ሴሲሴኮ ዝኣከቦ ልዕሊ ኣርባዕተ ቢልዮን ዶላር ናብ ደቁ ኣይኮነን ተመሓላሊፉ፤እንታይደኣ ናብ ህዝቢ ኮንጎ ኢዩ ተመሊሱ፤ ብኣንጻሩ ሞቡቶ ምስ ሞተ 7 ሰባት ኢዮም ንዕኡን ትዕቢቱን ኣብ ትሕቲ ሓንቲ ገረብ ቀቢሮሞ ዝኸዱ። ተመሳሳሊ ፈንዋ ዘጋጠሞም ቻውቼስኮ፤ ሳዳም፤ ቃዛፊ እቲ ዝርዝር ብዙሕ ኢዩ መልእኽቱ ግን ሓደ – መለኽቲ እምበር ህዝብታት ተሳዒሮም ኣይፈልጡን።


text:
ኣነ ነዛ ጽሕፍቲ እዚኣ ክጽሕፍ ዘገደደኒ ምኽንያት፡ እታ፡ „ንድፊ መሰጋገሪ ቅዋም ሃገር ኤርትራ“፡ እትብል፡ ብሽማግለ ፖለቲካዊ ጉዳያት፡ ኣካል ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራሲያዊ ለውጢ፡ ዝተዳለውትን ኣብ ህዝቢ ዝተዘርገሔት ሰነድ እያ። ኣነ ሰነድ’ዚ ብተገዳስነት ኣንቢበ ምስተረዳኣኒ፡ ኣብ ኣእምሮይ ብዙሕ ሕቶታት ተቐላቒሎም። ሓደ ካብቶም ሕቶታት፡ ሃገራዊ ዋዕላ ንሃገራዊ
[embed]http://demo.assenna.com/wp-content/uploads/2011/10/Wytotat_Toronto.pdf[/embed]
(ሃብተማርያም ሚካኤል ካሊፎርንያ/ሳክራመንቶ)
ብዕለት 10/09/11 ኣብ መራኸቢ ብዙሃን ዝተዘርግሔ ናይ ኣባላት ደግሓኤ ኣብ ሰሜን ኣመሪካን ካናዳን ከምኡ’ውን ኤውሮጳ ዘውጽእዎ ቴማ ወድዓዊ ሓቅነት ዘይብሉ ስለዝኾነ ውሻል ናይ መርሕቲ ኰንካ ውድባዊ ዓብላልነት ንምርግጋጽ እዩ።
ወኻርያስ ጻድቕ ክትመስል ዝዋውዕ ትኣስር ከምዝብሃል፡ ሓለይቲ ሃገራዊ ጉባኤ ክመስሉ ካብቲ ዝተገልጸ ንምጥቃስ ዝኣክል እዘን
[embed]http://demo.assenna.com/wp-content/uploads/2011/10/ECDM-Manifesto-Political-Vision-and-Ideals-final-version.pdf[/embed]
ብምጽናት ዓሌት ተኸሲሶም ንሕልፈትን ሞትን ተፈሪዶም ካብ ዝነበሩ ላዕለዎት ሰበስልጣን ደርግ 16 ነጻ ከም እተለቁ ጋዜጣታት ኢትዮጵያ ገሊጸን።
ብምጽናት ዓሌት ተኸሲሶም ንሕልፈትን ሞትን ተፈሪዶም ን20 ዓመታት ኣብ ማሕቡስ ካብ ዝጸንሑ 23 ላዕለዎት ሰበስልጣን ደርግ 16 ትማሊ ሓሙስ 6 ጥቅምቲ ነጻ ከም እተለቁ ጋዜጣ ሪፖርተር ናይ
ኣብዚ ታሪኻዊ ዝኾነ ሃገራዊ ዋዕላ ንምእታው ንሽባሸበሉ ዘሎና ህሞት ሓደ ሓደ ኣገደስቲ ዝኾኑ ነገራት ብጥንቃቀ ክንርእዮም ዝግባእ ይመስለኒ።
እቲ ብወገን ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ዝተፈጸመ ዘይንፁር ኣገባብ ኣወኻኽላ ተሳተፍቲ ሃገራዊ ጉባኤ ኣብ ቦታኡ እንዳሃለወ--መምርሒ ሃገራዊ ኮሚሽን ብጀካ ነቶም ኣብ ጽፍሒ መሪሕነት ፖለቲካዊ ዉዱባት ዘሎዉ ንተራ ኣባላት ብማዕረ
ሰላም ኣብ ውሽጥን ወጻእን እትርከቡ ኩቡራት ኣሕዋት ደቂ ኤረይ ጻዕዳ፡፡እንቋዕ ናብ ብርሃነ መስቀል ብሰላም ኣብጸሓና፡፡ሎሚ ኣብ ድሮ በዓል መስቀል ኮይና ዓኾዃይ ዓኾዃይ ገዓት ሓምሊ ውጻእ ገዓት ጠስሚ እቶ፡እንብለሉ ኣብ ክልተ ገጽ ናይ መድረኽ መቐይሮ ኢና ዘለና፡፡በቲ ሓደ ካብ ዘመነ ሉቋስ ናብ ዘመነ ዮውሃንስ እንሰጋገረሉ መድረኽ
ካብ ዝሐለፈ መፋርቕ ወርሒ ነሐሰ 2011 ዓ/ም እቲ አብ መበል 21 ክ/ዘ ጸሊም ዘይርሳዕ ገበን አብ ልዕሊ ገዛእ ህዝቡን ሃገሩን ዝፈጸመ ኤርትራን ኤርትራውነትን ፍጹም በታቲኑ ብምብራስ ካብ ዝከፈአ ናብ ዝገደደ መዓሙቕ ድሕረትን ድኽነትን ዝሸመመ ገባቲ መሪሕነት ህ.ግ.ደ.ፍ. ብላዕለዋይ ማፍያዊ መራሒኡ ተማእዚኑ ነቶም ድሕሪ ጸሐይ ብራቕ
ናይ ኒውዮርክ ተኣንጎት ተሸብሸብ፣ ብዙሕ ጎስጓስ ዝተኻየደሉን ዘይተኣደነ ጥንቃቀ ዝተገብረሉን ብዕለት 25 መስከረም 2011 ርክብ ሰዓብቲ ህ.ግ.ደ.ፍ ምስ ውልቀመላኺ ኢሳያስ ተኻይዱ።
እቶም ደገፍትን ተደናገጽትን ናይ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብሕርያ ቅድሚት ክስርዑን ከመላኽዑን ከማዕርጉን ከምዘለዎም ክግበር እንከሎ፣ እሙናት ኣጋፈርቲ ከኣ ኣብ ዝለዓለ ተጠንቐቕ ኮይኖም ንጸጥታ ከኽብሩን ተቃወምቲ ከይሶልኩ
[embed]http://demo.assenna.com/wp-content/uploads/2011/09/Adhanom-Gebremariam-Speech.pdf[/embed]
ከምቲ ኣብ ማዕከናት ዜና ኪቓላሕ ዚቐነየ፡ኣብታ ርአሰ-ከተማ ኢትዮጰያ ዝኾነት አዲስ ኣበባ፡ ዝተፈላለየ ሞያን ድሕረ ባይታንዘሎዎም ኤርትራዉያን፡ ዓዉደ መጽናዕቲ ኣካይዶም ነይሮም፡፡ ኣብዚ ዓውደ -መጽናዕቲ ከኣ ተሳቲፈ ነይረ፡፡ ነዚ መድረኽ እዚ ዝፈጠረ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኮይኑ፡ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሸን ንዲሞክራሲያዊ ለዉጢድማ ነቲ መደብ ኣወሃሂዱ፡፡
ሓፈሻዊ ዕላማ ናይዚ ዓዉደ-መጽናዕቲ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ
ቅድሚ ናብ መዛረብየይ ኣርእስቲ ምእታወይ ነቶም ድምጽና ከነስምዕ ሓሳብና ከነካፍል ርኢቶና ናብ ኩሉ ከነሰጋግር ባይታ ዝከፈቱልና መርበባትን ማዕከናት ዜናን ከም ዘይሕለሉ በዓል ኣሰናን ቶጎርባ፤ ገረግር ፤ኣዝማሪኖ፤ ዓዋተ ወ. ዘ. ተ ብስም መላእ ዉጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ዕዙዝ ምስጋናይ የቅርብ ንመስተንክር ሞያኩም ድማ ቅልጡፍ ጻማ እምነ።
ሓደ ኣብ ንቡር ኵነታት ዘሎ ሰብ ብዛዕባ ንሕብረተሰብ ዝሃንጽ ነገራት፡ ብዛዕባ ጐደና ምዕባለ፡ ብዛዕባ መጻኢ መንእሰያት ሃገርን ክቐስሙዎ ዝግብኦም ትምህርትን ወዘተ ይካታዕ፡ የዕልልን የመያየጥን።
ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያንን መሓዙት ኤርትራን፡ ነታ ጥዋፍ ፍትሕን ሰብኣዊ መሰላትን፡ ተስፋ መጻኢ ኤርትራን ዝጸልመተላ 18 መስከረም 2001፡ ንመበል 10ይ ዓመት ክዝክርዋ እዮም።
ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያንን መሓዙት ኤርትራን፡ ነታ ጥዋፍ ፍትሕን ሰብኣዊ መሰላትን፡ ተስፋ መጻኢ ኤርትራን ዝጸልመተላ 18 መስከረም 2001፡ ንመበል 10ይ ዓመት ክዝክርዋ እዮም።
ንቢትወደድ ኣብርሃ ኣብ መንደፈራ እናተመሃርኩ ከለኹ ብማዕዶ እርእዮ ነይረ። ከም ዕድመ ብዓመት ስለ ዝንእሰኒ ኣብ ክፍሊ’ውን ንራኸብ ስለ ዘይነበርና ብዘይካ ብማዕዶ ብውልቂ እፈልጦ ኣይነበርኩን።
መንቀኪ ናይ ጽሑፈይ ኣብቲ ኣብ ከተማ በርሚንግሃም ብምኽንያት ዝኽሪ ሰማእታት ዝተራእየት ኣዝያ ንእሽቶ ፍጻሜን ኣብ ልዕሊ ኣምባሳደር ተ/ሚካኤል ገራህቱን ተልእኹኡን ዝፈጠረትሉ ስንባደን ዝሃቦ ግብረ-መልስን ከብርህ ኢየ።
ለ) ምብታኽ ዝምድና ኤሪስታስ (ኤርታራ) ምስ ማሪታይም (ኢትዮጵያ)።
ንግድና ልማት የካቲት 1989 ብግእዝ።
ንግድና ልማት ዝተባህለት ጋዜጣ – ቤት ምኽሪ ነጋዶ ኣዲስ ኣበባ (ቻምበር ) ሕታም የካቲት 1989 (ብግእዝ) ከምዝገለጸቶ፣ ብናይ ቻምበር ጻዕሪ፣ ሓለፍቲ ወደባት ዓሰብን ባጽዕን ዝነበሩ ሰበስልጣን-ኤርትራ ናብ ኣዲስ ኣበባ ብምዕዳም ምስ ኣባላቱ፣
ኢጋድ ፡ ኣብ ዝኾነት ሃገር፡ ናይ ስርዓት ለውጢ ሓላፍነት ህዝቢ ናይታ ሃገር ምዃኑ ብመትከል ይኣምን። ሃገራት ኢጋድ ኣብ ኤርትራ እንታይ ዓይነት መንግስቲ ኣብ ስልጣን ክህሉ ከምዘለዎ ክመርጻ ‘ውን መዝነት የብለንን። ይኹን’ምበር፡ ንሰላምን ምርግጋእን ብ ህውከትን ሽበራን ንምዝራግ ካብ ዝተዓጥቀ ጎረቤት ዘየቋርጽ ስግኣት ክገጥሞም ከሎ፡ ንመንግስታት ሃገራት ኢጋድ ግድል ከምዝኾኖም ዘይከሓድ ሓቂ እዩ።
ከምቲ ኩሉ ነባሪ ህዝቢ ዓለም ኣብ ሃሃገሩ መበገሲ መስዋእቱ ብዘየገድስ መስዋእቲ ዝኸፈለ ህዝቢ ኤርትራ‘ውን ንዘንቀሎ ጉዳይ መስዋእቲ ከፊሉ‘ዩ ።
ውልቀ መላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣብቲ ንጉስ ሃይለ ስላሴ ናይ ሎሚ ኣስታት 50 ዓመት ይገብር ኣብ ዘስርሕዎ ሳባ ስታድዮም ኮይኑ ተሓበኑ ዓድኹም ማዕቢላ ኢሉና። መልስና ግና ከመይ ኢልና ኢና እሞ ክንሕጎስ ነቲ
ይኣክል እወ በቃ! ደጊም ፍትሒ፡ ሰላምን ራህዋን ንህዝቢ ኤርትራ። ይገርም’ዩ ቅድሚ ሒደት ዓመታት ኣብ ከምዚ ቦታ ወይ ከተማ ኣንጻር ህግደፍ ሰላማዊ ሰልፊ ተጌሩ ሰሚዕካ ክንደይ ሰብ ከምዝተሳተፎ ንኽትዕዘብ ስእልታት ሰልፊ ክትርእይ ትህንደድ። እቲ ስእሊ ግና ከምቲ ዝተጸበኻዮ ስለዘይጸንሓካ ኣዚኻ ትሓዝንን ትስከፍን።
ኤርትራውያን ተቀማጦ ሎንዶን ንካልኣይ ጊዜ ንዝኽሪ ናይቶም ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝሃለቑ ከባቢ 400 ዝኣኽሉ ንጹሃት ኤርትራውያን ንምዝካርን ንዕኡ ብምምርኳስ ውን ሰፊሕ ዘተ ክካየድ ዝተዳለወ መደብ ንሰኑይ 25 ሚያዝያ ኣብ Abrar House, 45 Crawford Place, Off Edgware Road, London W1 4LP ተዳልዩ ስለዘሎ ኩሉኹም ግዱሳት ኤርትራውያን ኣብቲ ቦታ ክትርከቡ ብትሕትና ነዘኻኽር ። ዝካየደሉ ሰዓት ካብ 2.00 – 6.00 ድ. ቐ እዩ።
ጽንዓት ይሃብኩም! ብኹሉ ዝተወጻዕኩም!
ኣታ እንታይ ስማዑ’ዩ ንሰምዖ ዘለና
ነዚ ንብሃገራ ዘሰምብድ ጉድ ክንሰምዕዶ’ታ ተፈጢርና
ካብ 50ታት ክሳብ 80ታት ዝነበረ ትውልዲ ብኑጽር ናይ ናጻነት ዕላማ ተረዲኡ፡ ብኡ መጠን ኒሕ ተዓጢቁ ንናጻነት ህዝቡን ሃገሩን ንኸተግብር ኣንጊሁ ብምውፋር ሜዳታት ኤርትራ ኣዕለቕሎቖ። ከምታ ቃሉ ከኣ ነታ እንኮ ዝውንና ሂወቱ ከፊሉ ነታ ዝተመነያን ዝደኸመላን ዝድመየላን ነጻነት ኤርትራ ንብዙሓን ርእሰሃያላን ኣምበርኪኹ ህልውቲን ህያውን ከኣ ገበራ።
“ ክንብርኵት ከይንብርኵት ቅድም ቀዳድም ኣብ ማይ ዘለዎ ንብጻሕ”
ኤርትራዊ መንእሰይ ዝያዳ ኵሉ ክፋል ሕብረተሰብና ኣደራዕ ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ኣብ ነብሱ ዝጸሓየ ወለዶ ኢዩ፡፡ ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ነዚ ናጽነት ዝተረከበ ወለዶ ንምድሃኽን፡ ካቡኡ ሓሊፉ እውን “ እሺ” ኢሉ ዝንብርከኽ ሙኡዙዝ ግልያ ንምቕያር ፡ ሳዋ ዝበሃል ብቝዱስ ዕላማ ዝተለበጠ ተንኮል ኣሊሙ፡
ቅድሚ ክልተ ማዓልቲ፡ ሓደ ዓርከይ፡ ኣነ ኣብቲ ብመንእሰያት ኤርትራ ዝተዳለወ፡ ብዕለት 25. 03. 2011 ዓ.ም.ፈ.፡ ኣብ ጀነቫ (Geneva)፡ ኣብ ቅድሚ ቤት-ጽሕፈት ናይ UN ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፊ፡ ተኻፊለ ከምዝነበርኩ ዝፈልጠ፡ ኣብ ስልኪ ደዊሉ፡ እንታይ ዳኣ ኢና ንሰምዕን ነንብብን ዘለና …? ኢሉ ሓቲቱኒ።
ዝሓለፋ ክልተ ወራዋርሕ ካብ ቱኒዝያን ግብጽን ዝጀመረ ኣድማ ህዝቢ ኣንጻር ኦኣመጽቲ መራሕቲ ብፍላይ ከኣ ምልዕዓል ህዝቢ ሊብያ ኣንጻር ዕሉልን ጽሉልን ውልቀመላኺ ጋዳፊ ንውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ሕማም መንጾሮር ኮይኑዎ ከምዘሎ በቲ ንኽልተ ግዜ ንሕክምና ንቐጠር ዝተመላለሶ ከነረጋግጽ ንኽእል።
ጋንታ ኣመሪካ ምስቶም ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ሊብያ ዝካየድ ዘሎ ንሊብያ ዘዕኑን ነቲ ስልጡን ዓለም ዘሕዝንን ኲናት ሕድሕድ ኣብ ትሪፖሊ ተቐርቂሮም ዝርከቡ ስደተኛታት ኤርትራውያን ዘካይዶ ርክብ ይቕጽሎ ኣሎ።
ቀዳማይ ክፋል
ብመሰረት ዝኣተናልኩም ቃል ኣብ ዝሓለፈ ጽሑፍና እቲ ንብዙሓት እንኮላይ ንብሪጣንያውያን ኣገሪምዎም ዘሎ ክሳብ ሕጂ “ምኽንያት ምምልላስ ወዲ ገራህቱ ንከተማ ሸፊልድ እንታይ ምዃኑ? ከም ነቕርበልኩም ኢዩ።
ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ ብኣንክሮ ክከታተሎ ከም ዝጸንሐ። ዝተፈላለየ መንስኤ ዘለዎ ፍልሰት ኤርትራውያን መንእሰያት። ኣብ ጉዕዞ ፍልሰት ስደቶም ክገጥሞም ዝጸንሔ ሽግር ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት።
ኣብ`ዚ ጽሑፍ`ዚ፡ ኣብ ኤርትራ፡ ህዝባዊ ናዕቢ ኣንጻር ውልቀ-መላኺ ንኸይልዓል ዓጊቱ ሒዙ ዘሎ ክውንነታት ከቕርብ`የ። ብቐጻሊ፡ ነቲ ኣብ መወዳእታ ክፋል ጽሑፈይ ኣንጠንጢለ ዝገደፍኩዎ ዓቢ ሕቶ: እናመለስኩ ክጓዓዝ`የ።
ስርዓት ህግደፍ፡ ፍጥር ክብል ስልጣኑ ዘደልድል ሓበሬታን ዜናን ከቃልሕ፡ ህዝቢ ንምጭፍላቕ ክጠቕሞ ዝኽእል ተዀሓሒሉ ዝቐርብ ብሓሶት ዝተላዕጠጠ ጐስጓሳት ካብ ምፍናውን ምቅላሕን ሓሊፉ፡ ንህዝቢ ዘርብሕ ሓበሬታ ንፈውሲ ማሕላ’ውን ዘርጊሑ ኣይፈልጥን።
ፕረዚደንት ሃገረ ኤርትራ፣ ላዕላዋይ ኣዛዚ ሰራዊት፣ ኣቦ ወንበር ህ.ግ.ደ.ፍ፣ቻንስለር ዩኒበርሲቲ ኣስመራ ነበር፣ ኣቦ ወንበር ሃገራዊ ባይቶ ነበር፣ ሃየ በል ጊዜ ኣኺሉ ነጋሪት ህዝቢ ይሃምም ኣሎ።
ክቡር ህዝብን ሰራዊትን ኤርትራ!!
ህዝባዊ ማዕበል ዝዓግት ሓይሊ ከምዘየሎ፡ ኤርትራውያን ፡ ብናይ 30 ዓመታት መሪር ብረታዊ ቓልሲ፡ ብከቢድ ክቡር ዋጋ ብሉጻት ዜጋታትና፡ ዝዓነወ ዝተራሰየ ሃብትና፡ ስደት ማሕበራዊ ምዝንባልና፡ በሰልኡ ገና ዘይሓወየ ስነ-ኣእምሮኣዊ ጉዳትና፡ ድምር ኩሉ ኩቡር ዋጋ ከፊልና ናጽነት ኣረጋጊጽና።


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
ሓደሽቲ ኣዋጃት ኣታዊ ግብርን ምምሕዳርን ግብርን መሰረት ብምግባር ንከፈልቲ ግብሪ ደረጃ ሀን ለን ዓቕሚ መዕበዪ ስልጠና ከም ዝሃበ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ክፍለ ከተማ ቀደማይ ወያነ ኣፍሊጡ።
ሓደሽቲ ኣዋጃት ኣታዊ ግብርን ምምሕዳርን ግብርን፣ ስርዓት ኣወሳስና ግብርን ኣተኣላልያ ቅሬታን ይግበአንን፣ ብዛዕባ ስግግር ነጋዶ፣ ሪፎርምታት ግብሪ መሰረት ብምግባር ንከፈልቲ ግብሪ ደረጃ ሀን ለን ዓቕሚ መዕበዪ ስልጠና ከም ዝተውሃበ ኣብ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ክፍለ ከተማ ቀደማይ ወያነ መተሓባበሪ ከይዲ ስራሕ ትምህርትን ስልጠናን ግልጋሎት ዓማዊልን ኣይተ ሃፍቶም ብርሃነ ኣገንዚቦም።
እዞም ሓደሽቲ ኣዋጃት ንንውሕ ዝበሉ ዓመታት ተበታቲኖም ዝፀንሑ ኣዋጃትን ደንብታትን ናብ ሓደ ብምውዳብ ግልፅነትን ተሓታትነትን ብምስፋን ምስ ዝበፃሕናዮ ቁጠባዊ ዕብየት ብምጥዕዓም ግብሪ ዘይኽፈሎም ዝነበሩ ኣታዊታት ኣብ ግብሪ ስርዓት ንኽኣትዉ እዚ ስልጠና ክፍተታትና እንምልአሉን ዓቕምና እነጎልብተሉ ስሉጥን ቐፃልነት ዘለዎን ግልጋሎት ንምሃብ ዝሕግዝን ከፈልቲ ግብሪ ከከም ኣታዊኦም ክኸፍሉ ዝገብር ምዃኑ ኣይተ ሃፈቶም ገሊፆም።
ቐንዲ መበገሲ ዕላማታት ምምሕያሽ ኣታዊ ግብርን ምምሕዳር ግብርን ብተግባር ሪፎርምታት ግብሪ ኣብ ምፍፃም ዘፀግሙ ዝነበሩ ጥንካረታትን ሕፅረታትን ዝቐረቡ ኮይኖም ብዝተበታተነ መንገዲ ኣብ ስራሕ ዝፀንሑ ኣዋጃት ብምውህሃድ ብምምሕዳር ግብሪ ዝምርሑ ድንጋገታት ዓርሶም ክኢሎም ኣብ ጥቕሚ ክውዕሉ ብምግባር ኣብ ከፈልቲ ግብሪ ዝበፅሕ ዝነበረ ምንግልታዕ ብምውጋድ ፍትሓዊ ስርዓት ኣከፋፍላ ግብሪ ንምዝርጋሕ ዝዓለመ ስልጠና ከም ዝኾነ እቶም መተሓባበሪ ኣፍሊጦም፡፡
ኣብዚ ሓበራዊ መድረኽ እውን መምርሒ ኣፈፃፅማ ኦዲት ስትራተጂ ዝቀረበ ኮይኑ ብብርኪ እታ ክፍለ ከተማ ዝሓሹ ሞዴላት ከፈልቲ ግብሪ ንምፍላይ ንምጥንኻርን ኣብ ኣወሳስናን ኣተኣኻኽባን ግብሪ፣ ኣተሓሕዛ ሒሳብ መዝገብን ካልኦት ተዛመድቲ ስራሕትን ንምፍፃም ዘኽእል መምርሒ ላ ስርዓት ኦዲት ግብሪ ኣብ ኣርባዕተ መዐቀኒታት ተኸፋፊሉ ቀሊል ኦዲት፣ውሱን ኦዲት፣ሙሉእን ፍሉይን ኦዲት ብምባል ብተግባር ይስርሐሉ ከም ዘሎ ኣይተ ሃፍቶም ብርሃነ ብተወሳኺ ግልፂ ገይሮም።
ብደጋፊ ከይዲ ስራሕ ርክብ ህዝቢ
ክለባት ግብሪ ንልምዓት ኣብያተ ትምህርቲ ተጠናኪረን ክከዳ ከም ዘለወን ቢሮ ትምህርቲ ኣፍሊጡ፡፡
ቢሮ ት/ቲ ክልል ትግራይ ዳይሬክቶሬት ትግበራን ስርዓት ትምህርቲ ብዝተፀሓፈ ደብዳቤ መሰረት ኩለን ኣብያተ ትምህርቲ ትግራይ ክለብ ግብሪ ንልምዓት ኣብ ትሕቲ ስነ-ዜጋን ስነ- ምግባርን ኣጠናኪረን ንክሰርሓ ክምዘለወን ካብ ጥቅምቲ 22/2010 ዓ/ም ጀሚረን ንክንቀሳቐሳ ብደብዳቤ ኣፍለጡ፡፡
ኣብ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወናኒ ኣውራ ከይዲ ስራሕ ትምህርትን ስልጠናን ኣይተ በላይ ገ/ወልድ ከም ዝገለፅዎ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ምስ ቤሮ ት/ቲ ብዝገበሮ ምርድዳእ ተማሃሮ ኣብ ዕብየት ፍቅሪ ሃገር ዓብይ እጃም ኣሎዎም፡፡ ተማሃሮ ንባዕሎም እናተሃነፁ ወለዶምን ከባቢኦም ረብሓ ግብሪ ኣናምሀሩ ልምዓት ሃጎሮም ዘዕብይሉ ክለብ ግብሪ ንልምዓት ተጠናኪሩ ክቕፅል ከም ዘሎዎ ድሕሪ ምግላፆም ኣይተ በላይ ገ/ወልድ ኣብ ስራሕ ንዘይፀነሓ ክለባት ድሕሪ እዚ ደብዳቤ ምስዳዱ ቤሮ ት/ቲ ሙሉእ ንሙሉእ ናብ ስራሕ ክኣቱ ከም ዘለዎም ኣተሓሳሲቦም፡፡
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣብ ስርዓት ፊደራሊዝም ኣመልኪቱ ንደቂ ኣነስትዮ ስልጠና ሂቡ፡፡
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣብ ዝተፈላለያ ኣብያተ ዕዮ ክልልን ወረዳታትን ዝሰርሓ ደቂ ኣነስትዮ ተወከልቲ ስርዓተ ፆታን ጉዳይ ደቂ ኣነስትዮን ንዝኾና ደቂ ኣነስትዮ ኣብ ስርዓት ፊደራሊዝም ሃገርና ዘለወን ተሳትፎን ተጠቃንምነትን ኣመልኪቱ ኣብ ከተማ ውቕሮ ስልጠና ከም ዝሃበ ተሓቢሩ፡፡
ኣብቲ ሰለጠና ዝተረኸባ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ እዚ ኣብ ስርዓት ፊደራሊዝም ሃገርና ኣመልኪቱ ንደቂ ኣነስትዮ ዝወሃብ ዘሎ ስልጠና ደቂ ኣነስትዮ ፍርቂ ኣካል ናይቲ ሕብረተሰብ ብምኻነን ነቲ ሕገ-መንግስቲ ዝተወሃበን መሰልን ተጠቃምነተን ኣብ ምቕፃል ብውዳበ ክቃለሳ ኣለወን፡፡ ከምኡ እውን ደቂ ኣነስትዩ ኣብ ኣብያተ ዕዮ እርቂ ኣካል ናይቲ ሰራሕተኛ ስለ ዝኾናን ብፍላይ ደቂ ኣንስትዮ ምስልጣን ማለት ምስልጣን ኩሉ ማሕበረሰብ ብምዃኑን ከም መስርሕ ብትልሚ እናተመርሐ ተግባራዊ እናኾነ ከም ዘሎ ገሊፀን፡፡
ብተወሳኺ ደቂ ኣነስትዮ ውዳበአን ብምጥንኻር ኣብዚ ስርዓት ፊደራሊዝም ዘለወን ተሳትፎ ግንዛበ ብምዕባይ ግቡኤን ክዋፃኣ ትፅቢት ይግበር፡፡ ከም በዓል መዚ ልምዓት እቶት ድማ ደቂ ኣነስትዮ ምስ ደቂ ተባዕትዮ ማዕረ ተሳትፎ ዘለወን ኮይኑ ኣብ ቃልሲ ኣካብነት ክራይን ቅብሊት ምቑራፅን ምሕታትን ብቢውዳበአን ዝዓዘዘ ግደ ከበርክታ ከም ዝግባእ ክኢላ ስርዓተ ፆታ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ኣለም ኣሰፋ ሓቢረን፡፡
መስፍናዊ ስርዓት ዝወለዶ ድርብ ወፅዓ ደቂ ኣነስትዮ ኣብ ልዕሊአን ንሓያሎ ዘመናት ተፃዒኑ ዝፀነሐ ኮይኑ ነዚ ንምውጋድ ድማ ደቂ ኣነስትዮ ትገራይ ምስ ካልኦት መሓዙት ብምኻን ከቢድን ተኣምራውን ብረታዊ ቃልሲ ኣካይደን ዓወት ብምዕታር ኣብ ምትካል ስርዓት ፊደራሊዝምን ሕገ-መንግስትን ሃገርና ምስቲ ወዲባዕታይ ማዕረ ተሳትፎ ኣበርኪተን እየን፡፡ ሕዚ እውን ኣብ ምቕፃል እዚ ስርዓት ብውልቀን ብውዳበን ጠንካራ ቃልሲ ኣብ ምክያድን ኣብ ህንፀት ተረካቢ ወለዶ ዝኾነ ማሕበረሰብን ዘላቒ ዝኾነ ተሳትፎ ክህልወን ከም ዘለዎ ኣብቲ መድረኽ ብኣሰልጠንቲ ተሓቢሩ፡፡
ኣብቲ ስልጠና ካብ ዝተሳተፋ ወ/ሮ ፍቅርተ መርከብ ኣብ ምቕፃል ስርዓት ፊደራሊዝም ከም ደቂ ኣነስትዮ ኣብ ዘተመደበኦ ስራሕ ስሉጥ ግልጋሎት ብምሃብን ንዘጋጥሙ ፀገማት ብዝግባእ ብምግንዛብ መፍትሒ ክወሃብ ብምግባር ብውዳበአንን ብሞየእንን ዝግበአን ቃልሲ ክገብራ ከም ዝግባእ ተዛሪበን፡፡ኣብ መወዳእታ ኣብ ስርዓት ፊደራሊዝምን ሕገመንግስትን ዝምልከቱ በዓል ዓሰርተ ነጥቢ ቅዋም መግለፂ ምስ ቀረበ እቲ መድረኽ ተዛዚሙ፡፡
ሃይላይ ገ/ገርግስ
ክኢላ ር/ህዝቢ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣብ ቅድመ ክፍሊት ግብርን ተወሳኺ እሴት ታክስን ኣመልኪቱ ንሓለፍትን ክኢላታት ፋይናንስን ኣብያተ ዕዮ ክልል ስልጠና ሂቡ።
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣብ ቅድመ ክፍሊት ግብርን ተወሳኺ እሴት ታክስን ኣመልኪቱ መንግስታዊ ኣብያተ ዕዮ ክልልን ትካላት ልምዓትን ኣብ ምእካብ ግብሪ ሓጋዚ ዝኾነ መረዳእታ ቅድመ ክፍሊት ግብርን ተወሳኺ እሴት ታክስንከመይ ኣታዊ ከም ዝግበር ንሓለፍትን ክኢላታት ፋይናንስንኣብያተ ዕዮ ክልልና ስልጠና ከም ዝሃበ ተሓቢሩ።
ኣብቲ ስልጠና ዝተረኸባ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ቅድመ ክፍሊት ግብርን ተወሳኺ እሴት ታክስን ተግባራዊ ኣብ ምግባር ሓለፍትን ክኢላታት ፋይናንስን መንግስታውን ልምዓታውን ትካላት ኣብ ምእካብ ግብሪ ቁልፊ ግደ ዘለዎ መረዳእታ ኣብ እዋኑ ናብ ዝምልከቶ ኣታዊ ክገብሩ ከም ዘለዎምን መረዳእታ ንፍልፍል በጀትን ኣብ ምጥንኻር ቃልሲ ኣካብነት ክራይን ወሳኒ ከም ዝኾነ ገሊፀን።
መንግስታዊ ኣብያተ ዕዮ ፊደራል፣ ክልልን ንትርፊ ዘይተጣየሹ ትካላት ልምዓትን ኣብ ከይዲ ምንቅስቓሶም ዕድጊት ፍርያትን ግልጋሎትን እንትፍፅሙ ተቐናሲ ብምግባር መረዳእታ ቅድመ ክፍሊት ግብርን ተወሳኺ እሴት ታክስን ናብ በዓል መዚ ልምዓት እቶትን ጉምሩክን ኣታዊ ክገበሩ ብኣዋጅ ውክልና ዝተወሃቦም ትካላት እዮም፡፡ አዚ መረዳእታ ንምውሳን ኣታዊ መሰረት ዝገበረ ግብሪ፣ ምርግጋፅ ፍትሓውነት ግብርን ቃልሲ ኣካብነት ክራይን መሰረታዊ ጉዳይ ስለ ዝኾነ ኩሉ ዝምልከቶ ሓላፍን ክኢላ ፋይናንስን ዓበይቲ ትካላት ፊደራልን ክልልልን መንግስትን ትካላት ልምዓትን ትኹረት ሂቦም ክሰርሕሉ ከም ዘለዎም በመሰልጠንቲ ኣካላት ኣብ መድረኽ ቀሪቡ፡፡
ብወገን ተሳተፍቲ እቲ ስልጠና ድማ ቅድመ ክፍሊት ግብርን ተወሳኺ እሴት ታክስን ከመይ ከም ዝእከብን ኣታዊ ከም ዝኸውንን ኣብ ክእለት ዝተደገፈ ስልጠና ብምዃኑ ኣመራርሓን ክኢላታት ፋይናንስን ትካላት ልምዓትን መንግስትን ጉዳይ ግብሪ ናይ ኩላትና ዋኒን እዩ ኢሎም ብኣተሓሳስባ ተገንዚቦም ኣብ ትካሎም ዘሎ መረዳእታ ናብ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ብእዋኑ ኣታዊ ክገብሩ ከምዝግባእ ግንዛበ ከም ዝወሰዱ ምክትል ፕሬዝደንት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ክልል ትግራይ ኣይተ ኣማኑኤል ኣሰፋን ዳይሬክተር ፋይናንስን ዕደጋን መለስ ኣካዳሚ ክልል ትግራይ ወ/ሮ ገነት ገ/መስቀልን ሓሳቦም ገሊፆም።
ሃይላይ ገ/ገርግስ
ክኢላ ር/ህዝቢ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ሞያዊ ዓቕሚ ክኢላታት ንምዕባይ ዝሕግዝ ስልጠና ከም ዝሃበ ኣፍሊጡ፡፡
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ንመሓውር ሰራሕተኛታቱ ወረዳታትን ከተማታትን ብኣውራ ከይዲ ስራሕ ምክባር ሕጊ እቶትን ኢንተለጀንስን ላዕለወት ኪኢላታት ንኩሉ መዳያዊ ዓቕምን ክእለትን ዝወነነ ልምዓታዊ ሰራዊት እቶት ንምፍጣር ንኪኢለታት ዓቀብቲ ሕጊ፣ ገበን መርመርቲ፣ ኣማራርሓ ስራሕቲ ስግኣት፣ ፍሉይ ኦዲተርን አንተለጀንስን ንተኸታታሊ 4 መዓልቲ ዝኣክል ኣብ ከተማ ኣኽሱም ስልጠና ከምዝሃበ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ገሊፁ።
ከም ቀንዲ ትሕዝቶ እቲ ስልጠና ዝተበሃሉ ብማንዋል ተደጊፎም ዝቐረቡ ነጥብታት ኣብ ኣዋጃት ምምሕዳር ግብርን ታክስን ዘለዎ ተመሳሳልነትን ኣፈላላይን ፣ ኣገዳስቲ መምርሕታት፤ ደንብታትን ብምቕራብ፤ ምስ ስራሕቲ ስግኣትን ፍሉይ ኦዲተርን ዝተተሓሐዘ ኣብ ሕጋውነት ግብርን ኣወሳስና ግብርን ብዝርዝር ብጉጅለን ናይ ሓባር መድረኽን ተዳሊዮም ብምቕራብ፤ ሕዚ ብጭቡጥ ኣብ ስርሖም ዘጋጥሞም ፀገማትን መፍትሕታትን ብመልክዕ ሕቶን መልስን ብተወሳኺ ቀሪቦም ብዕምቆት ክሪእዎን ክግንዘብዎን ናብ ሓደ ምርድዳእን ተመጣጣኒ ዓቕሚ ክፈጥረሎም ዓሊሙ ዝተዳለወ መድረኽ ምንባሩ ወናኒ ኣውራ ከይዲ ስራሕ ምክባር ሕግን ኢንተለጀንስን ኣይተ ተስፋይ ታደሰ ገሊፆም።
ተሳተፍቲ እቲ ሞያዊ ስልጠና ብወገኖም ዓብይ ዓቕሚ ከምዝፈጠረሎምን ዝተወሃቦም መደብ እንትፍፅሙ ምስ መዳርግቲ ኣካላትን ከፈልቲ ግብሪን ኣናተረዳዳእኻን ግንዛበ እናስፋሕኻን ምሰ ቅበሊት ዘይ ምቑራፅ ዝረአዩ ፀገማት ንምፍታሕ ከም ዝሰርሑ ተዛሪቦም።
ኣብ መወዳእታ ኣብቲ ስልጠና ተረኺበን መጠቓለሊ መልእኽቲ ዘመሓላለፋ ዋና ዳሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ንስልጠንቲ “ዘመኑ ብሩህ ተስፋ ዘለዎ ብምዃኑ ኣብ ግብሪ ፅቡቕ ግልጋሎት ብምሃብን ሰናይ ምምሕዳር ብምንጋስን ዝተመሃርናሎም ዕጥቅታትና ብምስጣም ክልልና ኣብ ሕርሻን ጥዕናን ዝረኸበቶም ዓወታት ኣብ ሕጋውነት ግብሪ ምርግጋፅ ክንደግሞ በርቲዕና ንስራሕ” ብምባል ንሰልጠንቲ መልእኽተን ድሕሪ ምትሕልላፍ ኣብ ዘይሕጋዊ ተግባራት ንዝተዋፈሩ ነጋዶ መምሃራይ ዝኾነ ስጉምቲ ክወስዱ ከም ዘለዎም እውን ወሲኸን ኣገንዚበን።
ዳይሬክቶሬት ርክብ ህዝቢ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ
More Articles...
Subcategories
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
በዝሒ ጎብነይቲ
We have 60 guests and no members online


text:
ህይወት ጓል ኣንስተይቲ ኣብ ሰራዊት ሰሜን ኮርያ
ሰሜን ኮርያ ራብዐይቲ ካብተን ኣብ ዓለም ዝዓበየ ሰራዊት ዘለወን ሃገርት'ያ። ሓንቲ ወትሃደር-ነበር ከም ዘዘንተወቶ፡ ህይወት ኣብ መዓስከራት ሰሜን ኮርያ ኣዝዩ ጽንኩር ካብ ምዃኑ መጠን ጽግያት ደቂ ኣንስትዮ ከም ዝቋረጽ ይገብሮ። ብዙሓት ካብተን ምስኣ ዘገልገላ ደቂ ኣንስትዮ ይዕመጻ ከም ዝነበራ'ውን ትዝክር።
ሊ ሶን የን ንዓሰርተ ዓመታት ኣብ መዓስከራት ሰሜን ኮርያ፡ ምስ ልዕሊ ዕስራ ዝዀና መዘኖታታ ኣብቲ ታሕተዋይ ናይ ልዕሎን-ትሕቶን-ዓራት ብምድቃስ'ያ ኣሕሊፋቶ።
ኵለን፡ ዲቪዛ-ዉትህድረንአን ንኸቀምጣሉ፡ ሓሓደ ተመዛዚ ከም ዝነበረን፣ ኣብ ልዕሊ'ቲ ተመዛዚ ድማ ኣሳእል ናይ ኪም-ኢል-ሱንግ፡ ኣቦ ሃገር፡ ምስ ስእሊ ወዱ (ኪም ጆንግ-ኢል) ማዕረ-ማዕረ ኮፍ የብላሉ ከም ዝነበራ ትዝክር።
ሊ ሶን የን ቅድሚ ዓሰርተ ዓመት'ያ ካብ ሃገራ ሞሊቛ ወጺኣ። ይዅን'ምበር ተዘክሮታታ ጥራይ ዘይኰኑ ሃንገፍታ ናይቲ ትነብረሉ ዝነበረት ባራካ'ውን ከይተረፈ ክሳብ ሕጂ ትን ይብላ።
"ኣዚና ንርህጽ ነርና" ትብል ሊ ሶን የን። "እቲ ፍርናሽ ብገፈል ሩዝ ስለ ዝተሰርሐ ድማ ንሽታ ሰውነትና ብቐሊሉ ይሕዞ ነይሩ - ብሓቂ ሕማቕ ሽታ ... እዚ ኸኣ ብቑዕ መተሓጻጸቢ ስለ ዘይነበረና'ዩ" ኢላ ወሰኸትሉ።
እዛ ሕጂ 41 ዓመት ዝመልአት ሊ ሶን የን ጓል ሓደ ናይ ዩኒቨርሲቲ ፕሮፈሶር እያ፣ ኣብ ሰሜናዊ ሸነኽ እቲ ሃገር'ያ ዓብያ።
ካብ ቤተ-ሰባ መብዝሕትኦም ደቂ ተባዕትዮ ኣብ ዉትህድርና'ዮም አሕሊፎሞ። ኣብ 90ታት ጥምየት ኣብቲ ሃገር ምስ ኣተወ ኣብ ዉትህድርና ብወለንትኣ ኣተወት - ብውሑዱ መግቢ ንኽትረክብ።
ብኣሽሓት ዝቝጸራ ደቂ ዓዳ'ውን ከምኡ።
"እቲ ናይ ሽዑ ጥምየት ንደቂ ኣንስትዮ ብዝያዳ ንሓደጋ ከም ዝሳጥሓ ገይሩወን'ዩ" ትብል ዢዩን ባአክ፡ ደራሲት ናይ "ሕቡእ ሰውራ ሰሜን ኮርያ". "ኣብቲ እዋን ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ሽቕሎ ኣትየን'የን፣ ምስቲ ወሰኽ ቍጽረን ድማ ተንገላትዖአን ወሲኹ፡ ብሕልፊ'ኳ ድኣ ብምጕጣጥን ወሲባዊ ዓመጽን።"
ዛንታታት ሰዳዓት ይእመንዶ?
ጁልየት ሞሪሎትን ዢዩን ባአክን ከም ዝብልኦ፡ ሊ ሶን የን ዘቕረበቶ ምስክርነት ምስ ናይ ካልኦት ዝበልዎ ሰባት ይገጥም'ኳ እንተዀነ ኵሉ ጊዜ ከምዚኦም ዘኣመሰሉ ዛዕባታት ግን ብጥንቃቐ ክተሓዙ ከም ዘሎዎም ይሕብራ።
"ሰባት ብዛዕባ ሰሜን ኮርያ ብዙሕ ክፈልጡ ስለ ዝደልዩ፡ እቲ ድልየት'ቲ ንሓሶት የተባብዕ'ዩ" ትብል ባአክ።
በቲ ካልእ ሸነኽ ክርአ ኸሎ ግን፡ ማለት ብወገን መንግስቲ ሰሜን ኮርያ፡ እቲ ዛንታ ዉጹእ ፕሮፓጋንዳ ምዃኑ ዘይምርሳዕ።
ንምዃኑ፡ ቢቢሲ ነዚ ቃለ-መሕትት ምስ ሊ ሶን የን ኣይከፈለሉን።
ሊ ሶን የን ጓል 17 ኸላ'ያ ኣብ ውትህድርና ኣትያ። ሃገራውነት ኰነ ናይ ሓባር ስራሕ ስለ ዝሰሓባ ... ሽዑ ተሓጒሳ'ያ ትነብር ነይራ።
እቲ መዓልታዊ ልሙድ ስራሕ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ዳርጋ ይመሳሰል'ዩ ነይሩ።
ዋላ'ኳ ደቂ ኣንስትዮ ዝገብርኦ ምውስዋስ ኣካላት ካብ ናይ'ቶም ደቂ ተባዕትዮ ሕጽር ይበል፡ ስራሕ ጽርየትን ክሽነን ሓልፍነተን ኣብአን ተጻዒኑ ነበረ።
"ሰሜን ኮርያ ኣብ ናይ ቀደም ባህሊ ዝተጸግዐ፡ ብደቂ ተባዕትዮ ዝዕብለል ሕብረተ-ሰብ'ዩ፣ ጾታዊ ተራ'ውን ከምኡ" ትብል ጁልየት ማሪሎት፡ ደራሲት ናይቲ "ሰሜን ኮርያ ብ 100 ሕቶታት" ዚብል ብቋንቋ ፈረንሳ ዝተሓትመ መጽሓፍ። "ስራሕ ደቂ ኣንስትዮ ጌና ኣብ ክሽነ ተሓጺሩ ክተርፍ ዝደልዩ ባእታት ኣሎዉ" ትብል።
እቲ ከቢድ ምውስዋስ ኣካላትን ኰነ ዘይእኹል እጃም መግብን ንኣካላት ሊ ሶን የን ኣዳኺሙዎ፡ ነተን ካልኦት መዘናኣ'ውን።
ሊ ሶን የን "ድሕሪ 6-12 ኣዋርሕ ኣገልግሎት ብሰንኪ ኣህላኽን ቅሳነት ዘይህብን ሃዋህው፡ ምስኡ ኸኣ እኹል መግቢ ዘይምርካብ፡ ንጽግያትና ደው ከም ዚብል ገይርዎ" ትብል።
"ገሊአን ደቂ ኣንስትዮ ጽግያተን ምስ ዘቋርጽ ዝሕጐሳ ነይረን'የን፣ ምኽንያቱ ብዘይ ብኡ እቲ ናብርአን ኣዝዩ ጽንኩር ስለ ዝነበረ፡ ኣብ ልዕሊኡ ኸኣ ጽግያት ምስ ዝውሰኾ ዝገደደ ሽግር ይፈጥረለን ስለ ዝነበረ።"
መን'ዩ ዚሰድዕ?
ብሓርፋፍ ግምት፡ ካብ ሰሜን ኮርያ ዝሰድዑ ዜጋታት 70% ደቂ ኣንስትዮ'የን። ገሊኦም ሰባት ነዚ ተርእዮ'ዚ ምስ ልዑል ቍጽሪ ሽቕለተ-ኣልቦነት ደቂ ኣንስትዮ የተኣሳስርዎ።
ካብ ፍርቂ ንላዕሊ (ካብ'ተን ሃገረን ራሕሪሐን ዝወጻ) ዕድሚአን ኣብ 20ታት ወይ ከኣ 30ታት ይርከብ፣ እዚ ኸኣ ኣብ እዋን ጕብዝንአን ባሕሪ ሰንጢቐን ክሕንብሳ ስለ ዝኽእላ፡ ንነዊሕ ኣሸጋሪ ጕዕዞ ኸኣ ክጻወራ ስለ ዝኽእላ።
ሊ ሶን የን ከም ዝበለቶ፡ እቲ ሰራዊት እኹል ናይ መኣንጐቲ ንጽህና (ጽግያት) ቀረብ ኣይገብርን'ዩ ትብል፣ እተን ዝበዝሓ ጨርቂ'የን ዝጥቀማ።
ደጋጊመን ስለ ዝጥቀማሉ ድማ ካብ ደቂ ተባዕትዮ ተኸዊለን ብጊሓት ተንሲአን ይሓጽባ።
ጁልየት ሞሪሎት ኣብ መዓስከራት ሰሜን ኮርያ ስለ ዝበጽሐት ምስ ብርክት ዝበላ ደቂ ኣንስትዮ ወትሃደራት ኸኣ ብዛዕባ ኵነታተን ከተዛርበን ክኢላ'ያ።
ብዙሓት ካብ'ተን ዘዛረበተን ድማ እዋን ጽግያተን ከም ዘይመጸን ኣረጋጊጸናላ።
"ሓንቲ ካብተን ዘዛረብክወን ደቂ ኣንስትዮ - ጓል ዕስራ ዓመት - ጽግያታ ንኽልተ ዓመታት ከም ዘቋረጸ ነጊራትኒ" ትብል።
"ሓደ ካብ'ቶም ዝኸፍኡ ነገራት ድማ ነብስና ክንሕጸብ ጸገም ኣሎና" ትብል ሊ ሶን የን። "ማይ ዉዑይ የለን፣ እቲ ዝሑል ማይ'ውን እንተዀነ ብቱቦ ብቀጥታ ካብ ወሓዚ ተሳሒቡ'ዩ ዝመጽእ። በቲ ትቦ ዕንቍርዖብ ንኣሽቱ ኣትማን ተሳሒቦም ይመጹ" ትብል።
ዋላ'ኳ ሊ ሶን የን ብወለንተኣ ኣብ ዉትህድርና እንተ ኣተወት፡ ብ2015 ኵለን 18 ዓመት ዝመልኣ ደቂ-ኣንስትዮ ናይ ግድን ሸውዓተ ዓመት ወትሃደራዊ ኣገልግሎት ከማልኣ ኣሎወን ዚብል ሕጊ ተደንጊጉ'ዩ።
እቲ መንግስቲ ካብ መንገዱ ወጺኡ "ዳዶንግ" ዝተባህለ ናይ ጽግያት መኣንጐቲ ከመቓርሕ ምዃኑ ብዕሊ ኣወጀ።
ዠን ባአክ "እዚ ኵነታት ደቂ ኣንስትዮ ብግሁድ ሕማቕ ከም ዝነበረ'ዩ ዘርኢ" ትብል። ጁልየት ሞሪሎት ብወገና ብዛዕባ ሽግራት ዓይን-ምድሪ ደቀ-ኣንስትዮ ትገልጽ፣ ምናዳ እተን ኣብ ገጠራት ዝተወዝዓ።
ወትሃደራዊ ኣገልግሎት ኣብ ሰሜት ኮርያ
•ደቂ ኣንስትዮ ደንቢ ዝእዝዞ ንሸውዓተ ዓመታት ኣብ ወትሃደራዊ ኣገልግሎት ክጽመዳ ኸሎዋ፡ ደቂ ተባዕትዮ ኸኣ ንዓሰርተ ዓመታት ከገልግሉ ብሕጊ ይግደዱ።
•ብግምት 40% ካብ 18-25 ዝዕድሚኤን ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ዕስክርና ኣሎዋ፣ እቲ ቍጽሪ ክብ ከም ዚብል ይግመት። እዚ ኸኣ ዕስክርና ደቂ ኣንስትዮ ካብ ወለንተኝነት ናብ ግዴታ ስለ ዝተለወጠ።
•መንግስቲ ከም ዝብሎ 15% ናይቲ ሃገር ባጀት ኣብ ውትህድርና'ዩ ዚጠፍእ። ማዕከን ክኢላታት ከም ዝብሉዎ ግን 40% ክኸውን ይኽእል።
•ፍሉይ ዓቕሚ ዘለዎም ተማሃሮ - ንኣብነት ስፖርት፡ ስነ-ጥበብ - ካብ ኣገልግሎት ነጻ ክዀኑ ይኽእሉ።
•ጾታዊ ግህሰት፡ ዢዩን ባአክን ጁልየት ሞሪሎትን ከም ዝሰማማዓሉ፡ ግኑን'ዩ።
ጁልየት ሞሪሎት ከም ዝበለቶ፡ "ዛዕባ ዓመጽ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ኣገልግሎት ውትህድርና ኣብ ዘልዓልኩሉ እዋን እተን ወትሃደራት ዓመጽ ከም ዘሎ'ኳ ይተኣመና ኣብአን ከም ዘይወረደ ጌረን'የን ግን ዝዛረባ" ትብል።
ሊ ሶን የን 'ውን ከምኡ - ዓመጽ ከም ዝነበረ ንሳ ግን ኣብኡ ኣብ ዝነበረትሉ እዋን - ካብ 1992-2001 - ከም ዘይተዓመጸት ትዛረብ።
"ድሕሪ ሕላፍ-ሰዓት እቶም ሓለፍቲ መስርዕ ርእዮም ከም ዘይረኣዩ!" ትብል።
መራሕቲ ሰራዊት ንዓመጽ ደቂ ኣንስትዮ ብዕቱብ ከም ዝተሓሓዝዎ፡ ንዝዓመጸ ድማ ናይ ሸውዓተ ዓመት ፍርዲ ከም ዝወሃቦ ይዛረቡ።
"መብዝሕትኡ እዋን ብዓመጽ ዝኸስስ ወትሃደር የለን፣ ኰይኑ ድማ ደቂ ተባዕትዮ ኣይቅጽዑን" ትብል ጁልየት ሞሪሎት።
"ሱቕ ምባል ኣብ ሕብረተሰብ ሰሜን ኮርያ ሱር ሰዲዱ'ዩ፣ በትሪያርካዊ (ኣባታዊ) ባህሊ'ውን ግኑን'ዩ" እናበለት ትውስኸሉ።
ሊ ሶን የን ከም ሰርገንቲ ዀይና ኣብ ሓደ ጥቓ ዶብ ደቡብ ኮርያ ዝመደበሩ ኣሃዱ ምልክት ድሕሪ ምግልጋል ኣብ 28 ዕድሚኣ ካብ ዉትህድርና ተኣለየት።
ናብ ስድራ ቤታ ምስ ተመልሰት ኸኣ ብዙሕ ኣይጥዓማን - ካብ ዉትህድርና ወጻኢ ብዙሕ ዕድላት ከም ዘይብላ ተረድአት፡ ምስኡ ኸኣ ናይ ገንዘብ ሽግር'ውን ኣጓነፋ።
ብ2008 ንደቡብ ኮርያ ንኽትሃድም ከኣ ወሰነት።
ኣብቲ ቀዳማይ ፈተንኣ ኣብ ዶብ ቻይና ተታሕዘት፣ ንሓደ ዓመት ኣብ መዳጐኒ መዓስከር ኣተወት።
ኣብ ካልኣይ ፈተነ፡ ካብ ቤት ማእሰርቲ ምስ ወጸት፡ ወሓዚ ጡመን ሓምቢሳ ብምቍራጽ ኣብ ቻይና ሰገረት። ኣብቲ ዶብ ምስ ሓደ ደላላይ ተራኺባ ንደቡብ ኮርያ ከስግራ ከኣለ።


text:
ንከተማ የሩሳሌም ከም ዋና ከተማ እስራኤል ኣፍልጦ ምሃብ ንኣመንቲ እስልምና ”ቀይሕ መስመር’ዩ” እዚ ድማ ቱርኪ ዲፕሎማስያዊ ዝምድና ምስ እስራኤል ክትበትኽ ክገድዳ’ዩ ክብሉ ፕረዚደንት ቱርኪ ረዚፕ ጠይብ ኤርዶጋን ሎሚ ሶሉስ ኣጠንቂቆም።
ፕረዝደንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ ብወገኖም ነቲ ንከተማ የሩሳሌም ከም ዋና ከተማ ኣፍልጦ ምሃብ ዝብል ሓሳብ ርጉጽ መልሲ ኣይሃቡን።
ፕረዚደንት ኤርደጋን ብተወሳኺ ፕረዚደንት ትራምፕ ነታ ከተማ ኣፍልጦ እንተሂቦም ቱርኪ ከም ኣቦመንበር ትካል እስላማዊ ሕብረት ህጹጽ ዋዕላ እቲ ህብረት ከምትጽውዕ ሓቢሮም ኣለው።
ንአባላት ገዛኢ ፓርቲ ቱርኪ መደረ ዘስምዑ ፕረዚደንት ኤርደጋን “ፕረዝደንት ትራምፕ የሩሳሌም ንኣመንቲ እስልምና ቀይሕ መስመር’ዩ” ድሕሪ ምባሎም አባላት እቲ ፓርቲ ድማ ብጣቕዒትን ዋዕዋዕታን ደገፎም ክገልጹ ትራእዮም።
ንሶም ብምቕጻል “ መንግስቶም ቃልሱ ክሳብ መወዳእታ ብምቕጻል ኣድላይ እንተኮይኑ’ውን ምስ እስራኤል ዲፕሎማሲያዊ ዝምድና ክበትኹ ክግደዱ” ምኳኖም ኣጠንቒቆም ኣለው።
ኣብ 2010 ዓ.ም እስራኤል ኣብ ከባቢ ጋዛ ዘካየደቶ መጥቓዕቲ 10 ዜጋታት ቱርኪ ምሟቶም ስዒቡ መንጎ ክልቲኣን ሃገራት ዝተላዕለ ምፍሕፋሕ ዝሓለፈ ዓመት ምዝዛሙ ይዝከር።
ክልቲኣን ሃገራት ብፍላይ ኣብ ጽላት ጸዓት ክተሓባበራ ምጽንሓን ዝፍለጥ ኮይኑ ንገዛእ ርእሶም ቀንዲ ደጋፊ ሕቶ ፍልስጤም ምኳኖም ዝአምኑ ፕረዚደንት ኤርደጋን ግን ንፖሊስ እስራኤል ብተደጋጋሚ ክነቕፉ ጸኒሖም’ዮም።
እዚ መግለጺ ፕረዚደንት ኤርደጋን ድሕሪ ፕረዚደንት ትራምፕ ነቲ ኤምባሲ ኣሜሪካ ካብ ከተማ ቴልኣቪቭ ንምግዓዝ ውሳኔ ኦም ዘፍልጥሉ ናይ ጊዜ ገደብ ክሓልፍ’ዩ ዝብል ርእይቶታት ኣብ ዝለዓልሉ ጊዜ ምውሃቡ’ውን ይፍለጥ።
ኣሜሪካ ኣብ መንጎ እታ ቀንዲ እስላማዊት አባል ኔቶ ዝኮነት ቱርኪን ቀንዲ አጋር ኣሜሪካ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝኾነት እስራኤልን ጽኑዕ ዝምድና ክሕልው ትድግፍ።


text:
ብቐደሙ፡ ብጻይ ዕጉስ ኢልዎ ‘ኳ እዩ!!
ብማሕሙድ ሳልሕ
ብቀዳምነት ከነጽሮ ዝደሊ፡ ህግድፍ ኢለ ኣብ ዝጽሕፈሉ፡ ነቶም ንሓርነት ኤርትራ ዝበለዩን ሎሚ ብዘይድሌቶም ከም መባዝሒ ኣብ ደፋትር ህግድፍ ዘለዉ ኣይምልከትን እዩ። ንዓዶም ካብ ዝግበኣ ንላዕሊ ኣበርኪቶም እዮም። ብተቃወምቲ ‘ውን ክዝለፉ የብሎምን። ነብሶምን ሓዳሮምን ዝመነዩ ብናይ ሎሚ ቛንቛ ክግለጹ ዘይከኣሉ ‘ዮም። ናታቶም ግዜን ወለዶን ክድገምን ክደጋገምን ዕድል ነይሩ ‘ዩ። እንታይ ‘ሞ ይገበር፡ ግዝኣት ህግድፍ ኮይኑ። ዝበዝሑ ካብዚኦም ቅሱናት ከምዘይኮኑ ባዕሎም መራሕቲ ህግድፍ ይፈልጥዎ እዩ። ህግድፍ፡ ንኩሎም ‘ቶም ምግዳሎም ኤርትራ ንምምጻእን ምድሓንን ምብልጻግን ‘ምበር ስልጣንን ጸጋታትን ናይታ ዝተጋደሉላን ዝሕልዉዋ ዘለዉን ሃገር ክብሕቱ ሓሲቦም ዘይፈልጡ ጀጋኑ ተጋደልቲ ናጽነትን ሃገራዊ ኣገልግሎትን ህዝብን ኣይውክልን ‘ዩ። እዚ ኣካል’ዚ ዝያዳ ኩሉ ካልእ ብህግድፍ ትንፋሱ ወጺኡ ‘ዩ። ካብ ዕለት ናጽነት ጀሚሩ፡ ፖሊቲካዊ ሓሳቡን ድሌቱን ካብ መደባት እቶም ፈልሲ ህግድፍ ክተኽሉ ዝጓየዩ ዝነበሩ ዓንተራት ናይቲ ግዜ’ቲ ኣዝዩ ዝተፈልየ ‘ዩ ኔሩ። ኣብ ገሊኡ ኣኼባታት ናብ ዋዕዋዕታ’ውን የበጽሕ ኔሩ‘ዩ ።
ገለ ካብቲ እዚ ክፋል’ዚ( እቲ ዝበሐ ምዃኑ ‘ዩ) ዘልዕሎ ዝነበረ ሕቶታት፥
- ንጉዳይ ረፈረንደምን ምእዋጅ ናጽነትን ዝሕግግን ዝቆጻጸርን ህዝባዊ ባይቶ ክምስረት
- ኣብ ምእዋጅ ናጽነት፡ እቶም ካብ ሜዳ ዝመጹ ኣባላት ማእከላይ ሽማግለ ቀጥታ ኣባላት ባይቶ ከይኮኑ፤ ግዴትኦም ኣብቂዑ ስለዝነበረ ህዝቢ ዝመረጾ ባይቶ ክቀውምን ኩሎም ንምምስራትን ምስግጋርን መንግስቲ ኤርትራ ዝምልከቱ ሕጋጋት፡ እንኮላይ ናይቲ ሽዑ ዝበጋገስ ዝነበረ ምንዳፍን ምጽዳቅን ቅዋም እዚ ባይቶ’ዚ ክውስኖን ክቆጻጸሮን ብተጋደልትን ህዝብን ጽቅጢ ይግበር ኔሩ። ጉዳይ ባንዴራ ካልእን ዝምልከት ብርቱዕ ተቃውሞ ከምዝነበረ ‘ውን ይዝከር፡ ምድጋም ስለዝኾነ ክሓልፎ’የ ‘ሞ ምኽንያት መጽሓፊ ‘ዛ ጭራም እትኸውን ዕላል ስለዘላትኒ ተጸመሙኒ።
- ኣብ ውሽጢ ጸላኢ ዝነበረ ህዝብና እውን ካብቲ ቅዪድዎ ዝነበረ ፍርሒ ወጺኡ ዝተፈላለየ ሓሳባት፡ ምኽርታትን መረረታትን ክለዋወጥ ጀሚሩ ኔሩ። ዝበዝሕ ርኢቶታት፡ ወላ ብቀጥታ ኣይኹን ‘ምበር፡ እቲ ውልዶ ዝነበረ መንግስቲ ህዝቢ ክሕወሶ ‘ሞ ኣጀማምርኡ ከጽብቅ ዝጽውዕ ‘ዩ ኔሩ። ናይቲ ግዜ’ቲ፡ “ህዝብን ተጋዳላይን ማይን ዘይትን ኮይኖም” እትብል ርኢቶ ሓደ ኤርትራዊ ኣይርስዓን እየ። እይጸንሐን እቶም ብታሕቲ-ታሕትን ኣብ ጸላምን ነዚ ድሌታት’ዚ ከበርዕኑ ዝሰርሑ ዝነበሩ ኣሽባሕ( ghosts) ‘ዚ መደብ ‘ዚ ካብ ራድዮን ጋዜጣን ከም ዝስረዝ ገበሩ- ቀዳማይ ወግዓዊ መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊ ሓሳብክ ምግላጽ። እዚ ቅድሚ ዕስራን ክልተን ዓመታት ምዃኑ‘ዩ። እዚ እዛረበሉ ዘለኹ ክፋል ህዝብን ተጋዳላይን፡ ተቃውምኡ ንጸረ-ዴሞክራስያዊ ኣከያይዳ ንምምስራት ህግድፍ ዝቅድም ‘ኳ’ንተኾነ ብግዲ ወረቐት ህግድፍ ተሰኪሙ ኣሎ። በዚ ኣጋጣሚ፡ ነቶም ኣብ ገድሊ ዘይነበርኩም ’ሞ ገድሊ ምስቲ ምስ ህግድፍ ዘለኩም ግድል እተዛምድዎ ኣሕዋትን ኣሓትን ንእሽቶ ዕላል ወስ ከብለልኩም። እንታይ ትድምድሙ ናትኩም ጉዳይ’ዩ።
ኣብ ሰማንያታት፡ እኸትት ‘ሞ ኣብ ሓድሽ ኣሃዱ ንሓደ ብዕድመ ካባይ ዝሰጎመ ብጻይ እላሌ። ንሕጂ ‘ዕጉስ’ ክብሎ እየ። ንትምህርቲ ኢሉ ብዙሓት ዓድታት ከምዝበጽሐ የዕልለኒ ኔሩ ። ኣዝዩ ትሑትን ምቅሉልን ‘ዩ። ኣብ ክፍልታት ኣብ ዝነበረሉ ግዜ ሓላፊ ምንባሩ እፈልጥ ኔረ። ብክልንትንኡ ካብቶም ንኣሽቱ ሓሚቑ ኣይፈልጥን እዩ። ሓንቲ ተጸግሞ ዝነበረት ምግብና’ያ ኔራ ።ባኣኣ ‘ውን ሓገዝ ብጾቱ ኣይተነፍጎን። ዳርጋ ንማለቱ ‘ዩ ዝስራዕ ነይሩ’ምበር፡ ንሱ መጋባይ ኣብ ዝኾነላ ሰሙን፡ ትጽቢትና ካብቶም ምስኡ ዝምደቡ ዝነበሩ ብጾት ‘ዩ ኔሩ። ሓደ መዓልቲ፡ “እዚ ኩሉ ዓለም ኮሊልካስ እንታይ እዩ ናብ ሳሕል ዘዕለበካ፧” ሓተትክዎ።መን ከም ዘዳለዎ ኣይፈለጥኩን፡ ኣብኣ ከላ፡ ” ቸጎ ቨራ ‘ኮ ደክቶር’ዩ ኔሩ” ይብለኒ። እንታይ ማለቱ ምንባሩ ተረዲኡኒ። ሓቂ ይሓይሽ ቅሩብ ሲ ጌሩለይ ‘ዩ።
ሓደ ግዜ መሻርፍ ደንጉዩስ ንሓንቲ ሳፋ ኣብ እምኒ የንቅጻ፡ ይሰፋ፤ ድሕሪ ቅሩብ ይሰፋ እንደገና የንቅጻ ውዒሉ መሽኪነይቲ ሳፋ እውን ኒኮቲና እንዳተጀለሐ ከይዱ ይመስለኒ ዕጉስ ከም ቅሩብ ጠባዩ ከቅጥን ይጅምር። ምንቡሃቕ፡ ድቓስን ምግላልን የብዝሕ። ድሕሪ ሳልሰይቲ መዓልቲ ናብ መራሕ ሓይሉ ቀሪቡ ናብታ ኣብ ጸጋምና ዝነበረት ኣሃዱ ክኸይድ ‘ሞ ገለ ትምባኾ እንተረኸበ ከፍቅደሉ ይሓቶ። እቲ መራሕ ሓይሊ ዝገብሮ ኣይነበሮን። እቲ ኩነታት ምግምጣል ዝበዝሖ ‘ዩ ኔሩ። እታ ኣሃዱ ኣብ ተዳሎ ከምዝነበረትን መዓስን ናበይን ከም ትብገስ ፍሉጥ ከምዘይነበረ ይነግሮ። ኣብ መንጎኡ ሰለስት ኣርባዕተ ሞርታራት ኣብቲ ከባቢ ስለዝወደቑ ፋሕፋሕ ይብሉ ‘ሞ ኣብታ ዝነበርክዋ ቦታ ይመጽእ። “ ንዓ’ስከ ኣዳልየኒ” ይብለኒ። እንታይ ከዳልዮ ምስ ሓተትኩዎ ትርፍራፍ ናይታ ንሰለስት መዓልታት ይመላለሳ ዝነበረ ሳፋ ምዃኑ ፈሊጠ። ደሊና ምስ ሓመድ ተፋሪቓ ጸኒሓትና። ሰም ኣየበለላን።
ሓደ ረፍዲ፡ ቁርሲ ኣይነበረን። ምሳሕ’ውን ኣብ ምልክት ሕቶ ኔሩ። እንዳ ምግብናታት ተደብዲቡ፡ ክልተ ካብቶም መዓልታዊ መግቢ ንድፋዕ ዘደይቡ ዝነበሩ ኣእዱግ መይቶም። መጽዓኛ ምትካእ ኣይመጸገመን። ግን ‘ቶም እንስሳታት ምስ ግዜ ነቲ ኩነታት ይርዕምዎ ‘ሞ ክትሕዞም ቀሊል ይኸውን። ዝኸድዎ ቦታን ግዜን ይለምዱን ነቲ ጸቅጢ ናይቲ ኩናት ይጻወርዎን እዮም። ከም ኣባላት ናይታ ኣሃዱ ስለዝቁጸሩ እውን ክንክን ይግበረሎም እዩ። ነብሲወከፎም ነቲ ፍሉይ ጠባዮም ዝገጥም ኣስማትን ሳጓታትን ኣለዎም-ገሊኡ መስሓቕ ‘ዩ። ክሞቱ ከለዉ’ውን ይሕዘነሎም’ዩ። ክቅበሩ ግን ርእየ ኣይፈልጥን። ስለ’ዚ‘ዩ ከኣ እታ ኣሃዱ ሽዑ መዓልቲ ካብ ጥሜት ዝያዳ ሞት እቶም መጽዓኛታት ኣሕዚንዋ ዝነበረ።
ዕጉስ ከም ግልል ኢሉ ገለ ይሓናጥጥ ነበረ። እታ ዝተቀጠነትን ዝተፋረቐትን ሳፍኡ ጌና ኣብ ሸንፈቱ ኔራ። ግን ምራቕ ኣቕጢንዋ ‘ዩ። ጎብለል’ታ ኣሃዱ ኮይና እትፍለጥ፡ ልባ ካብ ሰውነታ ዝዓቢ ብጸይትና ሕውስ ትብለና ‘ሞ ነቲ ኣፍሮ ጾጕሪ ዕጉስ ከም ግልህ ኣቢላ ” ረአ ‘ዚ፡ንዓ ‘ሞ ረኣዮ ‘ዚ” ትብለኒ። ሰለስት ገዘፍቲ ቁማል ከይዓጠጠን ሰልፊ ሒዘን፡ ንእዝኑ ሓሊፈንስ ኣብ ልዕሊ ምልትሑ ብጺሐን። ጭብ ‘ሞ ግደፎ። እታ ብጸይቲ ቆልዓ እያ ነይራ ግን ኣይከምዕድመኣን። ዕጉስ ብእዝኑ ወጢጣ ጾግሩ ክተጸሪ ጀሚራ። ብዙሕ ኣይወሰደላን- ምኩርቲ እያ ትመስል።
ከባቢ ሳዓት ሰለስት ድሕሪ ፋዱስ ኮይኑ ጌና ወረ ምሳሕ ኣይነበረን። ካብ ክፍልታት ንዝኸትት ሰብ እተን ቀዳሞት ሳምንታት ፈተንቲ ‘የን። ኣብ ክፍልታት ይብዛሕ ይውሓድ፡ ምሳሕ ኣይሰኣንን’ዩ። ቁርሲ ክሉ ግዜ ኣብ ምልክት ሕቶ ‘ዩ ግን ይርከብ ‘ዩ። ነገር ድፋዕ ግን ንበይኑ ምዃኑ ኣብ ምልማድ ኢና ኔርና።
“ ኣብዚ’ኮ መዋእሎም ብከምዚ ‘ዮም ዝሓልፉ! 365 መዓልታት ኣብ ዓመት፡ ዝረብሖ ብ ንውሓት ፍርድኻ” ኢሉ ዕጉስ፡ እና ሓናጠጠ። ፒሮን ወረቀትን ኣይፍለዮን እዩ። ሓላፍነት ከኣ ነይርዎ ‘ባ። ምሸት-ምሸት ራድዮታት ዓለም ሰሚዑ ንግሆ ኣብቲ መውዓሊ ይጥቀዖ።
“ እንታይ ፍርዲ” ሓተትክዎ።
” ካብ ዝተሰለፍከላ ዕለት ክሳብ ዓወት ወይ ሞት። ገሊኡ ‘ኮ ዓስርተታት ዓመታት ድፋዕ ጌሩ’ሎ” በለኒ። ዕላል ዓሚሩ ናብ ካልእና ሃለው በልና።
“ ናጽነት እንተርከብካ እንታይ ክትገብር ትደሊ፧” በለኒ።
“ ናጽነት!” ኢለ ቅሩብ ገሪሙኒ። ሓቂ ይሓይሽ፡ ኣብቲ ግዜ‘ቲ ናጽነት ርሕቕቲ ነይራ። ከም ትመጽእ ግን ምጥርጣር ኣይነበረን። ፍረ ናጽነት ብከመይ ክንሕዞን ክንካፈሎን ክነስተማቅሮን ዛዕባ ወለዶና ኣይነበረን። ክርእያ እየ ዝብል ደፋር ‘ውን ውሑድ ‘ዩ ነይሩ። እንሓንሳብ ከቢድ መውጋእቲ ዘጋጠሞ ወይ ዘጋጠማ ‘ሞ ናብ ክፍልታት ዝተመደቡ፤ “ ናጽነት ክትርእዩ ‘ኹም” ይበሃሉ ኔሮም። ንሱ’ውን ብዳእላ ‘ዩ ኔሩ።
“ ኣነስ፡ ኣይፈለጥኩን፡ ኣይሓሰብኩሉን፤ ንስኻ ከ፧” መለስኩሉ።
“ ኣነስ‘ባ ኣብ ገዛይ ኩንታላት ትምባኾ እኽዝን። ምውጻእ ምግብና ከኣ ይተርፈኒ። ዋእ! ካብኡ ንላዕሊስ ዝደልዮ የብለይን ” ኢሉ።ኣስዒቡ ከኣ “ ጥሮታና ከኣ ትህቡና ትኾኑ” ወሰኸ።
“ ሚኒስተር ከኣ’ባ” በልክዎ ቅሩብ ክጥውቖ ደልየ።
“ ናቱስ ሕማም የብለይን። ፖሊቲካ ዝብልዋ ክርእያ ኣይደልን። ብፍጥረተይ ወደኽደኽ ኣይፈቱን። ፖሊቲከኛ ከኣ ሓሳዊ’ዩ።ሓሶትን ምትላልን እትመልኽ ክትከውን ኣሎካ። ብረሃጽ ካልኦት ክትነብር ምዃንካ ምስ ሕልናኻ ክትትዓረቕ ኣሎካ” በለኒ።
“እዚ ደኣ ናይ ምዕራብ ኣተሓሳስ ‘ንድዩ፧” ምስቲ ናይቲ ግዜ ስነ-ሓሳብና ስለዝተገራጨወኒ።
“ ንምዃኑ፡ ኣብ ማሕበርነት እዚ ትብሎ ዘለኻ ዓይነት ፖለቲካ ኣሎ ድዩ፧” ደገምክዎ፡ ጽቡቅ ከም ዝተረደኣኒ ክፈልጥ።
“ ዓሻ ኣይትኹን፡ ብዙሓት መራሕቲ ሰውራታት ኣክሮባት ገይሮም’ዮም። ኣብ ምግምጣል ንፉዓት ‘ዮም። ኣብቲ ቃልሲ ስምን እምነትን ስለዝረኽቡ ስልጣን ምስ ደየቡ ነቲ ኣብ ቃልሲ ዝነበሮም ህቡብነትን ተከታልነትን ድራግ( ሓሽሽ) ‘ዩ ዝኾኖም። ኣብ ኮረሻ ስልጣን ምስ ደየቡ ነቲ መደያይቦ የዕንውዎ ’ዮም።” መለሰ ነቲ ብሰሜን ዝተኣካከባ ዝነበራ ደሴታት ደበናታት እናቋመተ።
“ እንታይ መደያይቦ ኢኻ ትዛረብ ዘለኻ፧”
“ ኣነ፡ ንስኻ፡ ኩሉ ‘ዚ ተጋዳላይን ሓፋሽን። መን ድዩ ተሰዊኡ ኣብ ስልጣን ዘብጸሖም፧ ስልጣን ምስ ሓዙ መሬት ዝርግርግ የብልዋ ‘ሞ ወዮም የወሃት ብዘይከኦም መን ኣሎና ከም ዝብሉ ይገብርዎም። ኣሎካ’ንዶ፡ መሬት ምስ ጸሃየት ዓዋሉን በጋሚንዶታት የብዝሑ። በቃ ከምዛ ወኻርያ፡ ካብ ጎዳጉድን መንቀራቕሮታትን በሎኽ….በሎኽ ይብሉ። ብዘይካ ሓለቕኦም ንካልኦት ተሓተትቲ ኣይኮኑን። ወላ’ቲ ስማዊ ሕግታት ናይቲ ዓዲ ኣይንትንኦምን እዩ። ሰብ ምቕጥቃጥ ይጅምሩ። ዓያሹ’ንድዮም ከኣ ኣቀጣቕጥኦም ጠገለ የብሉን። እዚኦም’ዮም እቶም መጋዝን ቆረጽትን ናይቲ መደያይቦ። ስርሖም ህዝቢ ከም ዝርዕድን ፈትዩ ጸሊኡ ተገዛኢ ከምዝኸውን ምግባር እዩ- ነቲ መደያይቦ ምስባር። ሰብ ኣመቱ ኩሉ ንናጽነት ጌርዋ ከሎ ‘ዚኦም ኣብ ጸላምን ብታሕቲ-ታሕትን ነቲ ዝመጽእ ስልጣን ኢንቨስት ይገብሩ። ነቲ ስርዓት(ሲስተም) ናብኡ ከም ዝቐንዕን ንዕኡ ከም ዝመቻቻእን ክገብሩ ይጸንሑ መታን ወፍሮም ክሰስን። ነጋዶ ‘ዮም። ኣነን ንስኻን ኣይንፈልጦምን ኢና። በቃ ከምዛ ደቂ ሕድርትና ‘ዮም። ኤእ……….ነዞም ናትና ማለተይ ግን ኣይኮንኩን” ይብለኒ ‘ሞ መራሕ መስርዑ ገለ ነገር ሒዙ ክመጽእ ይርኢ። “በል መጺኣ” ኢሉ ከየላበወኒ ይምርቀፍ።
እዚ ምቅሉል ተጋዳላይ’ዚ ናጽነት ኣርኪብዋ ‘ዩ።ኣበሃህልኡ ክሳብ ሎሚ ይገርመኒ ‘ዩ። ለካስ ገሊኡስ ስክፍታ ነይርዎ ‘ዩ። ድሕሪ-ጽባሕ ናጽነት መዓልቲ እንታይ ክንገብር ኢና ንዝብል ሕቶ መድረኽ ረኺቡ ነይሩ እንተዝኸውን ሕሳብና ምገበርና። ሳዓቶም ምስ ኣኸለት ንዝወርዱ ሳባት መደየብና። ዕጉስ፡ ድሕሪ ምምስራት ህግድፍ፡ ኣባልነት ከምዘይደሊ ‘ኳ እንተገለጸ፡ ከም ኩሉ ሰብ ወረቐቱ ተዋሂቡ። ካልእ ኣማራጺ ኣይነበሮን። ኣዝዩ ምሁርን በዓል ሞያን ‘ኳ እንተነበረ፡ እቲ ዝተመነኹሉ ሚኒስተርነትስ ኣይረኸቦን።ዘቀየሞ ግን ኣይመስለንን። ካብቲ ዝፈትዎ ሞያ ንነዊሕ ከም ዝደስከለን፡ ኣካል ናይቶም ብ‘ ሸፋሕ’ ዝፍለጡ ቁጽሪ-ኣልቦ ንጹሃት ጀጋኑ ተጋደልቲ ካብ ዝኸውን ነዊሕ ከም ዝገበረ ሰሚዐ። ትምባኾን ሽጋራን ገዲፍወን ’ዩ። እንተ ኣባልነት ህግድፍ ግን ክሳብ ሕጂ ኣይገደፈቶን።
ማሕሙድ ሳልሕ (www.facebook.com/mahmud.hamed.148)


text:
ኣስታት ቅድሚ ዕስራ ዓመት ይኸውን ሓደ ዓርከይ ንክልተ ቤተ-ሰብ ናይ ድራር ዕድመ ገበረልና። ድሕሪ ዝተቀረበ ሽሻይ ምምጋብና ናብ መሕለፊ ጊዜ ዝበልናዮ ወግዒ ኣተና። ከም ኣጋጥሚ እቲ ሳልሳይና ኣዚዩ ተዋዛያይ ብምንባሩ ነቲ ምሸት ዳርጋ ንሱ ተቛጻጺርዎ ኔሩ ክብል ይኽእል።
እዚ ሓው እዚ ብዝሓት ቛንቛታት ናይ ምዝራብ ዓቅሚ ዝነበሮ ስለዝኮነ ካብ ሓደ ዕላል ናብ ብሓደ እናሳገረ ከዋግዕካ ከሎ ኣይምኖን። ዝኾነ ኾይኑ ሎሚ ሓንቲ ካብቲ ናይ ሽዑ ወግዑ ከካፍለኩም።
“ኣቦይ እገለ (ሓጂ) ዝበሃሉ ሰብኣይ፡ ወዲ ዓድና ኢዮም” ይብል። ንሶም ብሃብቲ እዙይ ጎዲሉኒ ዘይብሉ ሰብኣይ ነበሩ። ጥሪቶም ብሓደ ጓሳን ብሓንቲ ጓሎምን ይናበያ ነበራ። ጓሎም ንዓቅሚ ኣዳም ምስ በጽሔት ከኣ፡ ንቡር ኣማሊኦም ኣመርዓውዋ። ኾይኑ ግን፡ ድሕሪ ገለ ጊዜ ምስ ሓዳራ ስለ ዘይተሰማምዔት ተፋቲሓ ናብ ቤታ ተመልሰት። ኣቦይ ሓጂ ደስ ኣይበሎምን።
ድሕሪ ገለ መዓልታት ንጓሎም እገሊት ጓለይ፡ ንዒ’ሞ ናብዚ ክብሉ ጸውዑ። ንሳ ዝገደፈት ገዲፋ ከተፍ በለት። በሊ እገሊት ጓለይ፡ ደጊም ዕረፍቲ ገዛ ይኣክለኪ፡ ገዛ እንተትደልዪ ገዛ ገድፊኪዮ ኣይምመጻእክን፡ ስለዚ ካብ ጽባሕ ንደሓር ናብቲ ንስኺ ኣዚኺ እትኽእልያ ስራሕ ውፈሪ። እዘን ጥሪት ናባኺ ኢየን፡ ሃየ ኣይትሕመቂ ፡ ዛጓለይ። ንሳ ንኣቦኦ ምላሽ ሂባ ስለ ዘይትፈልጥ ከምቀደማ ይሓይሽ እንተኢልካስ ሕራይ በለት፡ ልባ ብሕሩሩ ከኣ ተላዕለት። ነቲ ካልእ ኣማራጺ ዘይነበሮ ስራሕ ናተይ ኢላ ሓዘቶ።
ድሕሪ ነዊሕ ኣዋርሕ ፡ ይባ ባዕሉ ልቢ ኣዕብዩ ሎሚ ክገብሮ ኢዩ ወይ ጽባሕ ክገብሮ ኢዩ እናበለት ትጽበዮ ነገር ነበራ። እንተኾነ ግን ኣቦይ ሓጂ እንተስ ብጉርሒ እንተስ ብሽርሒ ኢደምን እግሮምን ኣጣሚሮም ሱቕ በሉ። ንሳ ንኣቦኣ ደፊራ ክትሕትት ኣይተፈጠረትን። ኣቦኣ ከም ማይን ቑርን ኢያ ትፈርሖም ። እቲ ክትሓቶ ዝደለየት ግን ግዜ ዘይህብ ብምንባሩ ሓደ መዓልቲ ብጎባ-ጎቦ ክትሓትት ፈተነት። በለት ከኣ ይባ! ያይባ ፡-
እዚ ኹሉ ኒን ከሎኻ ( ኒን = ንህቢ )
እምባሕ ከሎኻ
እምቤ’ዕ ከሎኻ
ሜ’እ ከሎኻ
ንዓይ ንጓልካ
“ሓራም” ኣሎካ
በለት
ኣቦይ ሓጂ፡ ዛጓለይ ኣብ በረኻ እንዳወዓልክስ ጀላቢያ እንታይ ክዓብሰልኪ እዩ ኢለ እንድኣለይ። ጀላብያስ ንዓዲ ውዕል እምበር ንጓል በረኻ እንታይ ይረብሓ ክብሉ መለሱላ። መቸስ ክሳብታ እዋን እቲእ ሕርቃኖም ዝወጸ ኣይመስልን። ምስ ኣቦይ ሓጂ ዘላ ሓቂ ንዓይ ርሕቅቲ ኢያ። ኣነ ምስ ጓል ኣቦይ ሓጂ ኣሎኹ። ፍርዲ ኣቦይ ሓጂ እትድግፉ ከኣ መሰልኩም ኢዩ።
ሕጂ ግን መሲልካስ እንታይ ኣምጻእካ ከይተባሃልኩ ስለ ዘይተርፍ ናብዛ እዋናዊት መቓልሕ ክኣቱ። ሞት ናይዝጊ ክፍሉ ናይዘን ዝሓለፋ ሰሙናት ቀንዲ መዛረቢ ኮይኑ ቀንዩ ኣሎ። ኣነ ካብቲ ብየማን ይኹን ብጸጋም ዝተባህለ ዝውስኸሉ የብለይን። ሪኢቶ ግን ኣሎኒ።
ክልተ ሚትሮ እትወስድ መቓብር መሬት ተበቂቓቶ። ዓሰርተ ትሽዓተ ዓመትን ሹዱሽተ ወርሕን ከም ዘይተጋደለ ማለት ብመሰረት ናብ ቃልሲ ዝተጸንበረሉ ክሳብ ድሮ ናጽነት ዘሎ ጊዜ ፥ “ኢሰያስ እዚ ኩሉ ከሎካ፡ ንክልተ ሚትሮ መቃብር ናይዝጊ ክፍሉ ክትበቅቅ ሓራም ኣሎካ” ተብሂሉ ይውረ ኣሎ። ሓቂ እንተኮይኑ ኣስናኖም ዝድርቅሙ’ውን ኣሎዉ። እታ ርህራሄ ኣርእያ ዘይትፈልጥ ልቦም ኣብ ሎሚ በጺሓ ትርግታ ኣብዚሓ ካብ መስከረም ጀሚራ ክሳብ ኣበይ ። መቸስ ኣደይ ምሕረታውን ከምዚ ምስረኸባ ግዲ ኢየን “ትዓዚብናክን” ዝበላ። እንተ ብዛዕባ ናይዝጊ “ሙውት ኣይክሰስ ሰማይ ኣይሕረስ’ዩ” ። ኣነውን “ሞጎተ ምስ ዝመተ” ቃሕ ኣይብለንን። ግን እዚ ተርእዮ’ዚ ሎሚ ብናይዝጊ ክፍሉ ዝጀመረ ድዩ? እቶም ቅድሚ ሕጂ ዝመቱ ደቂ ኣበይ ድዮም? ኻብቲ ናጽነት ተባሂሉ ዝጽዋዕ ጊዜ ጥራሕ ኣብ ዓድን በረኻን እንተስ ብየማኑ እንተስ ብጸጋሙ ኾፍ ኢሎም ዝረኣዩ ዝነበሩ ብጾቱ ምስ መቱ ንመዘከርታ ክኾኖም ድዮም ምስኡ ወይ ብኾፍ ወይ ብዶው ተሳኢሎም ኔሮም? ዶ’ ዋላስ “ንእመት’ኾ ስድሪ ኣላታ” ዝብል ዘመናዊ መዔቀኒ ሞት መጺኡ። እቲ ፍታሕ ክልተ ሚትሮ ንመቃብር መዋቲ ናይዝጊ ክፍሉ ምርካብ ወይ ምስኣን ኣይመስለንን፡ እንታይደኣ መሰል ኩሉ ዝወዓለስ ይለለ ፥ዝሓለፈ ይኹን ዋላስ ዝተረፈ።
ቕድሚ ጽሑፈይ ምድምዳም ሓደ ሰብ ከምዚ ኢሉ ክምድር ሰሚዔዮ ኔረ። ሓደ እዋን ሰለስተ ዓዲ ኮይኖም ንሃድን ሓንቲ እንስሳ በረኻ ወፊሮም ወዓሉ። እታ ሓንቲ ዓዲ ቑጽራ ዝወሓደ ነበረ። ነታ ዝወፈሩላ እንስሳ ድሕሪ ምቅታሎም ነተን ዓድታት ጀግንነቶም ንምግላጽ ከምዚ ዝስዕብ ፈኸራ እናጨደሩ ዓዲ ክኣትዉ ቐረቡ፡- ኤሕዚ ኣረገነ ፥ ኹሎም ኣረመነ እሕም፥ ቐተልዋ ግዲ እናበሉ ምስ ፈከሩ ሓደ ወዲ ፋሕ ምስኦም ኣብኣ ዝወዓለ ኣንታ ክንደይ ትሓስሙ እንተላይ ፋሕ በሉ በሎም ፍብሃል። ምኹናን መሰል ብሓደ ክትጅምር ትክእል ትኸውን ብሓደ ግን ኣይትውድእን ኢያ ፥ ምልላይ መሰል ከኣ ከምኣ። ስለዚ ኣብ ሕሰም ይኹን ኣብ ጽቡቅ’ስ ምሕላው መሰል ሓደ ምሕላው መሰል ኹሉ ኢዩ’ሞ እንተላይ ፋሕ በሉ!
መረጸ