text:
ኣህጉራዊ ግጥም ኩዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ ትማሊን ሎምን ብናህሪ ቀፂሉ’ሎ።
ኣብ መኽፈቲ ግጥም ዝተራኸባ ጋንታታ ኣተኣናጋዲት ሃገር ኢኻቶርያል ጊኒን ጋቦንን ማዕረ 1 ን 1 ተፈላልየን።እዚ ውፅኢት’ዚ ንኢኻቶርያል ጊኒ ዘዋፅእ እዩ።ኣብ ተመሳሳሊ ዕለት ዝተጋጠማ ኮንጎ ንቡርኪናፋሶን 2 ን 0 ኣፋንያታ።
ትማሊ ሰንበት ኬፕቨርዴን ኮንጎ ዴሞክራስያዊት ሪፐብሊክን 1 ን 1 ፡ ቱኒስያን ዛምቢያን’ውን 1 ን 1 ተፈላልየን።
ግጥም ጋናን ሴኔጋልን ቀጺሉ ቀዲማ ሸቶ ዘመዝገበት ጋና ብኣንድሪ ኣይው ብፍፁም ቅላዕ መቅፃዕቲ ነይሩ።ግን ፀብለልታኣ ዓቂባ ክትቕፅል ኣይካኣለትን።ኣካላዊ ብቅዓትን ፀብለልታን ጎሊሁ ናብ ሴኔጋል ዘዛዘወ ነይሩ።ተሰለፍቲ ሴኔጋል’ውን ኣብ ረብሐኦም ኣውዒሎምዎ’ዮም።ብዙሕ ተቃሊሶም ማዕረ ትገብሮም ሸቶ ኣመዝጊቦም።ብድሕሪኡ ሴኔጋል ተወሳኺ ሸቶ ንምምዝጋብ፡ጋና ክትከላኸል ነዊሕ ተጛዒዘን።
ተወሳኺ ሸቶ ከይተመዝገበ’ውን ፀወታ ክዛዘም’ዩ እናተባሃለ ከሎ ኣብ ዝዙም ጊዜ ሴኔጋላዊያን ካልኣይቲ ሸቶ ኣመዝጊቦምን ሰለስተ ነጥቢ ሒዚምን ካብ ሜይዳ ወፂኦም።
ጋንታ ጋና እቲ ውሩይ ተሰላፊኣ ኣሳሞሃ ጅያን ብጠንቂ ዓሶ ኣይተሰለፈን።
ሎሚ ሶንይ ዝህሉ ካልኣይ ግጥም ኣብ ሞንጎ ጋንታታት ኣልጀርያን ደቡብ ኣፍሪቃን ኮይኑ’ሎ።
ፅባሕ ሰሉስ፡ካሜሩንን ኣይቮሪኮስትን ጊኒን ማሊን ኣርባዕቲኤን ካብ ዞባ ምዕራብ ኣፍሪቃ ብርቱዕ ግጥም ይፅበየን’ሎ።ንኣፍቀርቲ ኩዕሶ እግሪ’ውን ኣዝዩ ማራኺን መሳጢን ግጥም ክኽውን’ዩ ተባሂሉ’ሎ።


c: text/html

text:
ንዝሓለፈ ልዕሊ ርብዒ ዘመን ግንቦት 25 መዓልቲ ኣፍሪቃ ኣብ ኣፍሪቃን ዓለምን ንመንነትን ሕብረት እታ ኣህጉር ኣብ ዝምልከት ጉዳይ ኣተኩሩ ክዝኸር ጸኒሑ’ዩ። እዚ መዓልቲ ብተወሳኺ ነፍሲ ወከፍ ውልቀሰብ እቲ መዓልቲ እንታይ ማለት ምኳኑ ክገልጽ ዕድል ዝህብ መዓልቲ’ዩ።
መሓመድ ሳልዩ አቦ መንበር ክፍሊ መጽናዕትታት ኣፍሪቃ ኣብ ሃዋርድ ዩኒቨርሲቲ’ዩ፡ ብዝሒ ቁጽሪ መንእሰያት ዕድልን ብድሆን ሒዙ’ዩ ዝመጽእ ብምባል ንመዓልቲ ኣፍሪቃ ከምዚ ክብል ይገልጽ።
“ነዚ መዓልቲ እቲ ኣፍሪቃ ብፍታው ኮነ ብዘይፈታዋ ኣብ ጉዳይ ንግዲ ባሮት፡ ኩናት፡መግዛእቲ ንዓለም ዘበርኸተቶ ጥራይ ዘይኾነ ኣብ መዳይ ንግዲ፡ባህሊን ምዕባለን’ውን ዘለዋ ተሳትፎ ኣፍልጦ ዝወሃበሉ መዓልቲ’ዩ። ብዙሓት ምሁራት፡ልዑል ክእለት ዘለዎምን ምስ ዓለም ርኽብ ዘለዎም መንእሰያት አለውና፡ ግን ኸአ ስራሕ ኮነ ናይ ስራሕ ዕድል የብሎምን። ስለዝኾነ እዚ ብዝሒ ዕቑር ዓቕሚ፡ ጥቕሚን ብድሆን ዝሓዘ’ዩ።”
ኣብ ዝተፈላለዩ ንጥፈታትን መንእሰያት ምብራቕ ኣፍሪቃ ዝተሳተፈ ራይሞን ማርዮ ካብ ከተማ ለንደን ብወገኑ ከምዚ ይብል።
“ ኣብ መንጎ ወነንቲ ትካላት ንግዲን ኣውፈርትን እቲ ምሁር አካልን ክፍተት ኣሎ። ሓደሽቲ ምሩቓት ኣብቲ ናይ ስራሕ ዓለም ዘለዎም ቦታ ንምርኣይ ኣብዘይኸአለሉ ደረጃ ክልቲኦም ወገናት ኣይሓብሩን እዮም።”
ማርዮ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ምፍታሕ ግጭትን ምዝርጋሕ ሰላም ኣብ ኣፍሪቃ ኣብ ዝብል ዓውዲ ናይ ድሕረ ምረቓ ትምህርቱ ዝኸታተል ኮይኑ ምስቲ ናይ ሎሚ ዓመት “ጽምዶ ብዝሒ ህዝቢ ምስ ወፍሪ ኣብ መንእሰያት” ዝብል ቴማ መዓልቲ ኣፍሪቃን ናይ ሕቡራት ሃገራት ኣጀንዳ 2063ዓ.ምን ይሰማማዕ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ሃገረ ስብከት ብዕለት ፱-፲ ሰነ ፳፻ ፲ ዓ.ም.ግዕ. (16-17 ሰነ 2018 ዓ.ም.ፈረ.) ናብ ኣብ ደቡብ ኣየርላንድ ዝርከቡ ምእመናን ምብጻሕ ፈጺሙ። ኣብዚ ብፍላይ ኣብ ከተማ ኮርክ ዝተገብረ ምብጻሕ፡ ኣቦ መንበር ሃገረ ስብከት ቀሺ ዘርእሠናይ ቀሺ ሰሎሞንን ፡ሊቀ ኣእላፍ ቀሺ ፍሰሃየ ቀሺ ገብረማርያም ብተወሳኺ ውን ነዞም ምእመናን ከም ካህን ንኸገልግልዎምን ክመርሕዎምን ዝተመደቡ ቐሺ ተስፋልደት ምናሴ ቀዳም ዕለት 16 ሰነ 2018 ዓ.ም.ፈረ ድሕሪ ምእታዎም ንጽባሒቱ ሰንበት ፡ ከም ስርዓት ቤተ ክርስቲያን ስብሓታት ብምብጻሕ ፡ቅዳሴ ተገይሩ። ካብኡ ቀጺሉ ናይ ዕለቱ ትምህርቲ ብቀሺ ዘርእሠናይ ድሕሪ ምውሃቡ፡ ከም መርሃ ግብር ናይቲ ዕለት መሰረት፡ ብኣላይነት ኣቦ መንበር ሃገረ ስብከት ሓድሽ ምርጫ ተኻይዱ። ሕዝቢ ድማ ዝመሓድርዎም 7 ዝኣባላታ ሰበኻ ጉባኤን ተቖጻጸርቲን መሪጹ። ኣቐድም ኣቢሎም ዝነበሩ ኣለይቲ ብጊዚያውነት ከገልግሉ ዝጸንሑ እዮም።
ኣብዚ ሃገር ዝርከቡ ምእመናን ብፋላይ ኣብ ከተማ ኮርክን፡ዱብሊንን ዝቕመጡ ኮይኖም ብቑጽሮም ውሑዳት እኳ እንተኾኑ ፡ ብብዙሕ ፈተነታት ከይተጸልዉ፡ ሃይማኖቶም ብምጽናዕ ሓድሕዶም ክመሃሩ ዝጸንሑ እዮም።ኣብዚ ጊዜ ድማ እግዚአብሔር ፍቓዱ ኮይኑ፡ካህን ረኺቦም ኣለዉ። ክሳዕ እዚ ጊዜ ድማ ብኣላይነት ሃገረ ስብከት ወርሓዊ ቅዳሴ ብምስራዕ ይግልገሉ ኣለዉ።ኣብ ሃገረ ሆላንድ እትርከብ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሚካኤል ላይደን፡ ብፍላይ ኣቦ መንበር ናይዚ ቤተክርስቲያን ሊቀ ኣእላፍ ቀሺ ፍስሃየ ቀሺ ገብረ ማርያም፡ ሃገረ ስብከት ብዝሓተቶም መሰረት፡ እወታዊ ግበረ መልሲ ብምሃብ ወርሓዊ ታቦት እናወሰዱ ቅዳሴ ብምግባር ስሩዕ ኣገልግሎት እናፈጽሙሎም ይርከቡ።


text:
ኤርትራ ወደባ ንደቡብ ሱዳን ዝውዕል ናይ ምግቢ ረድኤት መራገፊ ክኸውን ፈቒዳ።ፕሮግራም ምግቢ ዓለም ንወደብ ኤርትራ ክጥቀም ካብ 2006 ጀሚሩ እዚ ንፈለማ ግዜ እዩ።
1,100 ሜትሪክ ቶን ናይ ምግቢ ረድኤት ዝፀዓነት ብተነፃፃሪ ንእሸተይ መርከብ ኣብ ወደብ ምፅዋዕ ኣብ መጀመሪያ ወርሒ ሰነ ምስተራገፈት እቲ ረድኤት ናብ ኮስቲ ሱዳን ተጋዒዙ’ሎ።
ኣብ ደቡብ ሱዳን ወሃቢት ቃል ፕሮግራም ምግቢ ዓልም ቻሊስ ሚክዶኖፍ ምሸላ ከም ሓደ ናይ ምግቢ ረድኤት ክኸውን ምስተገብረ ናብ ደቡብ ሱዳን ተጋዒዙ’ሎ።ዝሓለፈ ዓመት ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት እቲ ዞባ 190 ሽሕ ሜትሪክ ቶን ኣብ ደቡብ ሱዳን ተኸፋፊሉ’ሎ።
ኣብ ደቡብ ሱዳን ዘሎ ኩነታት ኣዚዩ ዝተሓላለኸ ከቢድ ኩነት ከምዝኾነ ይዛረባ ሚክዶኖፍ።
ንሰን: "ኣዚዪ ዝተሓላለኸ ኩነታት እዩ ዘሎ።ከቢድ ሰብኣዊ ቅልውላው እዩ ኣጋጢሙ ዘሎ፤ዘድሊ ቀረብ ናብ ሰባት ንምልኣኽ እውን ኣፀጋሚ ቦታ እዩ" ኢለን።
ፕሮግራም ምግቢ ዓለም ነቲ ኣጋጢሙ ዘሎ ሰብኣዊ ቅልውላው ከባቢያዊ ምትሕብባር የድሊ እዩ ይብል።እቲ ትካል ወደባት ጅቡቲ፣ሞምባሳ ኬንያን ብምጥቃም ምግቢ ናብ ደቡብ ሱዳን ልኢኹ እዩ።ነፈርቲ እውን ካብ ኢትዮጵያ እናተልዓላ ኣብ ርሑቕ ከባቢታት ምግቢ ካብ ሰማይ ደርቢየን እየን።
ብምፅዋዕ ኣቢሉ ረድኤት ምቕራብ ዕዉት ከምዝነበረን ኣብቲ ኣዚዩ ፈታኒ ዝኾነ ከባቢ ካሊእ ኣማራፂ መንገዲ ከምዝኸውን ሚክዶኖፍ ይገልፃ።ንወደብ ምፅዋዕ ምጥቃም ኣብ ካልኦት መተሓላለፊታት ዘሎ ፅቕትቕጥ ክንኪ እዩ፤ወደብ ጁቡቲ ድማ ኣዚዩ ምፅቕቓጥ ዝበስሖ እዩ ኢለን።
ይኹን እምበር ሚክዶኖፍ: ምስ ካልኦት መተሓለፊታት ክነፃፀር ከሎ ብኤርትራ ዝልኣኽ ረድኤት ዘንጊዑ ከምዝበፅሕን ብዋጋ እውን ክባርን እዩ ይብላ።
ኤርትራ ኣብ 1991 ኣ/ፈ ነፃነታ ካብ እትእውጅ ጀሚሩ ምስ ሰብኣዊ ትካላት ወጥሪ ዝበዝሖ ርክባት እዩ ዘለዋ።
ኣብ ሓምለ 2005 ኣ/ፈ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ትካል ዓለምለኸ ልምዓት USAID ስርሑ ጠጠው ኣቢሉ ካብ ኤርትራ ክወፅእ ሓቲታ።ካልኦት ዓለምለኸ ትካላት እውን ኣብ 2006 ኣ/ፈ ካብታ ሃገር ሰጊጓተን።
ምፅዋዕ ክጥቀምሉ ምፍቃዳ ኤርትራ ማዕፁኣ ትኸፍት ከምዘላን ምስ ዓለም ፅምዶ ክህልዋ ድልየት ከምዘለዋን ዘርኢ መርትዖ እዩ ይብላ።
ኣስመራ ኣብዝርከብ ኤምባሲ ኤርትራ ሓላፊ ቆንሱላ ሉዊዝ ማዜል እዚ ነታ ሃገር ኩሉ ተዓዋቲ ዝኾነሉ/win-win/ ኩነታት ዝፈጥር እዩ ይብሉ።ኣብቲ ወደብን ኣብ ኢንዱስቱሪ መጎዓዚያን ስራሕ ናይ ምፍጣር ተኽእሎ ኣለዎ፣ዞባዊ ውህደት እውን ዘተባባዕ እዩ ይብል።
ማዜል ኣብ ናይቲ እምባሲ ናይ ፌስቡክ ገፅ ኣብ ዝፅሓፎ መልእኽቲ ሰብኣዊ ሓገዝ ኣብ ምቕራብ ኤርትራ ኣካል እቲ ፍታሕ እንተድኣ ኮይና ናይ ምግቢ ረድኤት ኣብ ደቡብ ሱዳን ክበፅሕ ይኽእል እዩ ይብሉ።
ምፅዋዕ ንከምዚ ዝበለ ስራሕ ንነዊሕ ግዜ ካብ ጥቕሚ ወፃኢ ኮይኑ ብምፅንሑ እቲ ፈተነ ኣድላዩ እዩ ነይሩ ይብላ ሚክዶኖፍ። " ናይቲ ወደብ መሳለጥያታት፣መሰረተ ልምዓት ኣባይትን መጎዓዚያን ከመይ ከምዝኾነ ክንፍትኖ ነይሩና" ድማ ኢለን ።
ሰበስልጣን ኤርትራ እቲ ሬድኤት ምግቢ ኣብ ምፅዋዕ ምርጋፉ ኣብ መንጎ ኤርትራን ደቡብ ሱዳንን ዝህሊ ርክብ ክዓቢ ዘኽእል እዩ ይብሉ።
ምንስቴር ሓበሬታ ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ካልኦት ዞባዊ ምትሕብባራት ይስርሐሎም ከምዘለውን 24 ሓምለ ኤርትራን ደቡብ ሱዳንን ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ሰሙናዊ በረራ ክህሊ ናይ ስቪል ኣቪየሽን ስምምዕ ተፈራሪመን ኣለዋ ክብሉ ኣብ ቲዊተር ፅሒፎም ኣለው።


text:
ምስ ምቕልቃል ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ፣ ኣቢይ ኣሕመድ፣ሕቡእ ርክባት ኢሰያስን ሰበ-ስልጣናት መንግስቲ ኣሜሪካን ዛጊት ይካየድ ከምዘሎ ተሓቢሩ።
ኢሰያስ ኣፈወርቂ ካብ 1967 ዓ.ም.ፈ. ጀሚሩ ኣቐዲሙ ሰላዪ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኮይኑ ንሓያሎይ ዓመታት ድሕሪ ምግልጋል ብመደብ መንግስቲ ኣሜሪካ ብሱዳን ኣቢሉ ኣብ ተ.ሓ.ኤ. ተሰሊፉ ጉዳይ ስለላዊ ተልእኾኡ ንከካይድ ብመደብ ወፊሩ። ጸኒሑ ድማ ብማእከላይ ስለላ መርበብ ኣሜሪካ (ሲ.ኣይ.ኤ). ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ተመንጢሉ፣ከዳማይ ጽዮናውያን ኮይኑ ንኸገልግሎም ብመደብ ሓጸዩዎ። ነቲ ሽዑ ዝነበረ መስርሕ ስለላዊ ስርሓት ኢሰያስን፣ ሪቻርድ ሚልስ ኮፖላንድ ዝተባህለ ወኪል ስለላ መርበብ ኣሜሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ሽዑ እዋን ኣብ ራድዮ መሪናዮ ኣስመራ ዝነብረ፣ ብመደብ ተታሓሒዙዎ ከምዝነበረ፣ ሒዳሪናይ ተስፋ-ሚካኤ ጆርጆ፣ ነቲ ጉድ ኢሰያስ፣ ኣብ ቅድሚ ፖለቲካዊ ቤት ጽሕፈት ተ.ሓ.ኤ.ን ኣብ ቅድሚ መንግስቲ ደርግን፣ ብግህዶ ከምዘቃልዖ ብዙሕ ሰብ ዝዝክሮ ሓቂ እዩ። እቲ ብነፍሰሄር ተስፋ-ሚካኤል ጆርጆ ዝተዘርግሐ ምስጢራዊ ሰነድ ኢሰያስን ሲኣይኤን፣ ንዕድመ ስልጣን ኢሰያስ ንምሕጻር ዓቢ ተራ ከምዝነበረሮ ብምግማት፣ ብረቂቕ ውዲታዊ ስለላዊ መጽናዕቲ መሃንድሳት ማእከላይ ስለላ መርበብ ሲ.ኣይ.ኤ፣ ኢሰያስን፣ ንነፍሰሄር ተስፋ-ሚካኤል ጆርጆ ብ1992 ዓ.ም.ፈ. ኣብ ማእከል ኣዲስ ኣበባ ቀትሪ ምድሪ፣ ብድምጺ ዘይብላ ሽጉጥ ተረሺኑ። ካብኡ ንድሓር እምብኣ ኢስያስ ኣፈወርቂ፣ ነዚ ሎሚ ዝፍጽሞ ዘሎ ባርባራዊ መግዛእቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ንኽቕጽሎ ዕድል ረኸበ።
ኢሰያስ ኣፈወርቂ እምብኣር ከምቲ ብጎይቶቱ ዝተዋህቦ ፕሮጀክት፣ ዋላኳ ወግሐ ጸብሐ ንህዝቢ ነኸታልል፣ ኣሜሪካ ዘርያትና፣ ኣሜሪካ ሽንጪራትና እንዳበለ ክዓፍር እንተተሰምዐ፣ ካብ ስሳታት ጀሚሩ ክሳብ ሎሚ ካብ ህዝብን ሰራዊትን ተኸዊሉ፣ ምስ መንግስቲ ኣሜሪካን እንግሊዝን እስራኤል ብስዉርን ብግህዶን ርክባትን ውዕላትን ክፍጽም ጸኒሑ እዩ።
ንመረዳእታ፤
1ይ. ብ1980 ዓ.ም.ፈ. ምስ ፕረሲደንት ኣሜሪካ ጆርጅ ቡሽ ኣብ ካርቱም ብምርኻብ፣ ምስ ወያኔ ተላፊኑ ንጀብሃ ካብ መሬት ኤርትራ ንኸልግሳ ተሰማሚዑ። መረጋገጺ ብ1980 ጆርጅ ቡሽ ምክትል ወይ ኣማኻሪ ፕረሲደንት ሮላንድ ሬጋን ከሎ፣ ንሱዳን መጺኡ ንኢሰያስን ንመለስን ከምዝተራኸቦም ተፈሊጡ። ዋላኳ ሽዑ እዋን እቲ ምስጢር እንተዘይተጋለጸ፣ ውጽኢቱ ግና ጀብሃ ብ1982 ምስ 40 ሽሕ ሰራዊታ ካብ መሬት ኤርትራ ንሱዳን ግዒዛ።
2ይ. ብ1985ን 6ን ምስ ፕረሲደንት ጂሚ ካርተር ብምርኻብን ውዕል ምግባርን፣ ንመንግስቲ ደርጊ ምስ ወያኔ ተላፊኑ ንክስዕር ውዒል ኣትዩ። ብ1991 ዓ.ም.ፈ. ከኣ ብሓገዝ መንግስቲ አሜሪካ ህ.ግ.ሓ.ኤ. ነስመራ ክቆጻጸር ከሎ፣ ወያኔን ድማ ምስ ህ.ግ.ሓ.ኤ. ተሓናጊሩ ንኣዲስ ኣበባ ተቖጻጺሩ።
3ይ. ብ1991 ዓ.ም.ፈ. ምስ ሄርማን ኮሄን፣ ምስ ነፍሰሄር መለስ ዜናዊን፣ ኣብ ከተማ ለንደን፣ ሕቡእ ኣጀንዳ ዘለዎ ግንከኣ ሎሚ ዝግሃድ ዘሎ ስዉር ውዕል ተዋዓኢሉ እዩ።
4ይ. ኣብዚ እዋንዚ፣ ምስ ብዓል መን ምዃኑ እኳ እንተዘይተገልጸ (ሀርማን ኮሀን ኣብቲ ጉጂለ ምህላዉ እኮ ዘይተርፍ እዩ።) ብዙሕ ሕሹኻት ብስዉር ይግበር ከምዘሎ ምንጪታት ዜና ሓቢረን ኣለዋ። እዚ ኣብዚ እዋንዚ ብውዲት ኢስያስን ኣሜሪካን ዝካየድ ዘሎ ሕሹኽ ብምዓልቱ ግና ክግሃድ እዩ።
5ይ. መንግስቲ ኢስራኤል ዝውጽኡሉ ፕሮጀክ ዋርሳይ እከኣሎ (ኮንሰንትረሽን ካምፕ…. ሳዋ) ኣብ ስልጣኑ መታን ክጸንዕ ንመንእሰያት ብምስምስ ሃገራዊ ኣገልግሎት ንሳዋ ከምዝጓረቱ ምግባር፣ ረቂቕ ብሞሳድ ዝተሓንጸጸ ፕሮጀክት እዩ።
6ይ. ዕደና ወርቂ ኣብ ትሕቲ ስልጣን ዓባይ ብሪጣንያ እዩ። እዚ ማለት ድማ፣ ዝኾነት ትኹን ኣብ ኤርትራ ኣትያ ካብ መሬት ኤርትራ ወርቂ ክትኩዕት እትደሊ ትካል፣ መንግስቲ ዓባይ ብሪጣንንያ ከይፈቐደትላ ክትኣቱ ኣይፍቀደላን እዩ።
ኣስተብህሉ፤ ጽዮናውያን ንህዝቢ ኤርትራ ካብ ወራር ቱርኪ፣ግራኝ፣ግብጺ፣ ካብ ሱዳን ንመተማ ወራር ማህዲ፣ ኮሎንያል ጣልያን፣ ኣብ ኲናት ዶጓሊ ብ27.01.1887 ዓ.ም.ፈ. ምስተሳዕረ፣ብ1889 ዓ.ም.ፈ. ግና ብውዲታዊ መጽናዕቲ መሃንድሳት ስለላ ዓባይ ብሪጣንያ ነስመራ ተቖጻጺሩዋ። ካብኡ ድማ ኮሎንያል ጣልያን ብዓባይ ብሪጣንያ ተሳዒሩ ካብ ኤርትራ ብሕፍረት ንዓዱ ምስተዓዝረ። ኤርትራ ኣብ ክንዲ ነጻ ሃገር ትኸውን፣ ብፍላይ ብመንግስቲ ኣሜሪካ፣ ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ከምትጽምበር ውዲታዊ ውሳኔ ተወሲኑ። ድሕሪኡ ግና ህዝቢ ኤርትራ ሰውራ ጀሚሩ። ኣብቲ ሰውራ ኤርትራ ግና ብመንግስቲ ኣሜሪካ ዝተመልመሉ “ኤርትራውያን “ሰለልቲ ንሳሕልን ንባርካን ወፊሮም። ሓደ ካብኦም ከኣ ኢሰያስ ኣፈወርቂ እዩ። እንሆ እምብኣር እዚ ሰብዚ፣ ነቲ ሕቡእ ኣጀንዳ ጽዮናውያን ንኸተግብር፣ድሕሪ ክንደይ ምርብራብ፣ ኣብዚ እዋንዚ፣ ምስ ሰበስልጣናት መንግስቲ ኣሜሪካ ሕቡእ ርክባት ይገብር ኣሎ። “ዘይ ወግሕ መሲሉዋስ ኣብ ቦኽራ ትጽሕጽሕ” ከምዝብሃል ግና፣ ጽባሕ ብጊሓት እቲ ሕቡእ ዝነበረ ኣጀንዳ ኢሰያስን ኣሜሪካ ክግሃድ ከምዝኾነ ዘይተርፍ እዩ።
ሰይቲ ዕዉር ብኾፉ ይስዕምሉ፣ ሰይቲ ጸማም ከኣ ብኾፉ ይጽውዑሉ።


text:
ኣብ ፓሪስ ፈረንሳይ ዝተኻየደ መጥቓዕቲ ስዒቡ ኣውሮፓዊያን ፖለቲካዊ መራሕትን ህዝብን ኣብ መንጎ ናይ ምዝራብ ነፃነትን ናይ ፅልኢት ዘረባን ዘሎ ኣፈላላያት ክካትዑ ጀሚሮም ኣለው።ምስልምና ኣብ ፈረንሳይ ካልኣይ ዝዓበየ ሃይማነት እዩ።ኣብ ካልኦት ሃገራት ኣውሮፓ እውን ቁፅሪ ኣመንቲ ምስልምና እናዓበየ ይኸይድ ኣሎ።እዚ ነዊሕ እዋን ንዘቑፀረ ክብርታት ምዕራባዊያን ሽግር ከስዕብ እዩ ዝብል ስግኣት ኣሕዲሩ’ሎ።
እስራኤል ኣብ ፓሪስ ናይ ኣይሁዳዊያን ሱፐርማርኬት ዝተቐተሉ ኣርባዕተ ኣይሁዳዊይን ብቕድሚ ትማሊ ሰሉስ ስነ ስርዓት ቀብሪ ኣካይዳ’ላ።ፈረንሳይ እውን ኣብ ዋና ቤት ፅሕፈት ናይ ነቢዩ መሓመድ ካርቱን ዝሓተመት ናይ ሕጫጨ መፅሄት ንዝተቐትለ ሙስሊም ፖሊስ ተሰናቢታ’ላ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኣብ ሰሜን ምዕራብ ፓኪስታን ብኣኽራሪ መራሒ ሃይማኖት ምስልምና ዝተመርሐ ስነርስዓት ዝኽሪ ተኻይዱ’ሎ።ግዳያት ንምዝካር ኣይኮነን።እቲ ዝኽሪ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት እታ መፅሄት መጥቓዕቲ ንዝፈፀሙን ዳሕራይ ብፖሊስ ንዝተቐተሉን ክልተ ኣሕዋት እዩ።
ፓኪስታናዊ ከባቢያዊ መራሒ ሃይማኖት ታሕሪቅ ንኽብሪ ኩሎም ሙስሊማት ክብሉ ዝተሰውኡ ብምዃኖም ክነመስግኖም ክንዝክሮም ኢና ኢሉዎም ኣሎ።
ኣብ ፓሪስ ቀዳማይ ምንስቴር ፈረንሳይ ማንዌል ቫልስ ኣብ ፈረንሳይ ንፈጣሪ ምፅራፍ ገበን ዘይምዃኑ እንትገልፁ ‘’ንፈጣሪ ብፀያፍ ምድፋር ዝብል ኣብ ሕግና ቦታ የብሉን።ንመፃኢ እውን ኣይህልዎን።ኣብ መንጎ እዚ ነፃነት እዚን ፀረ-ሴማዊነት፣ዘርኣውነት፣ሽበራ፣መሰረታዊ ዝኾነ ኣፈላላይ ኣሎ።እዚኦም ብኸቢድ ዘቕፅዑ ገበናት እዮም’’ኢሎም።
እቶም ቀዳማይ ምንስቴር ንህዝቢ ኣብ ውሽጢ ሃይማኖት ምክፍፋል ክይጥሕሉ ምሕፅንታ ኣቕሪቦም።
ኣብ ኔዘርላንድ ከንቲባ ወደባዊት ከተማ ሮተርዳም ኣሕመድ ኣቡታለብ ስዓብቲ ምስልምና ንናይ ሓሳብካ ምግላፅ ነፃነት ክፃወርዎ እንድሕር ዘይክኢሎም ካብታ ሃገር ክወፁ ኣጠንቂቖም።ብኣፃብዕቲ ዝቑፀሩ ኣብ ጋዜጣ ካርቱን ንዝስእሉ ምፅዋር እንተስኢኖም ካብዛ ሃገር ውፁ ኢሎም።
ኣብ ዙሪያ ዓለም ስኣልቲ ካርቱን ኣብ ፈረንሳይ ንዝተቐተሉ ናይ ሙያ ኣጋሮም ኮኒኖምዎ ኣለው።ገሊኦም ግን ውፅኢት ስርሖም /ካርቱኖም ማለት እዩ/ ንገለ ንፁሃን ሙስሊማት ከምዝጎድእ ይዛረቡ።ሎሚ ኣብ ኣውሮፓ ፀረ-ሙስሊም ኣተሓሳስባ እናዓበየ ይኸይድ ኣሎ።
ኣብ ምነጎ ሓሳብ ብነፃ ምግላፅን ፀርፍን ዝካየድ ክትዕ ክቕፅል እዩ።ንኸምዚ ዓይነት ቅትለት ዝኾነ ይኹን ሃይማኖት ኣይድግፎን ኣብ ዝብልግን ኣብ ዙሪያ ዓለም ንዝርከቡ መብዛሕቲኦም ሰባት ዘሰማምዕ እዩ።


text:
ኣንፃር ኢቦላ ዝካየድ ግጥም እቲ ለበዳ ኣስታት 4,900 ሰባት ኣብዝቐተለሉ ሰለስተ ሃገራት ምዕራብ ኣፍሪካ ኣተኲሩ ከምዝቕፅል ትካል ጥዕና ዓለም /WHO/ ኣፍሊጡ።
ህፁፅ ኮሚቴ ትካል ጥዕና ዓለም ኣብ ጀኔቭ ድሕሪ ምእካቡ ሎማዕንቲ ሓሙስ ኣብዘውፅኦ መግለፂ ኣብ ጊኒ፣ላይበሪያን ሲየራ ሊዮንን ዘሎ ምግፋሕ ኢቦል ጠጠው ምባል ንዓለምለኸ ምስፍሕፋሕ እቲ ሕማም ንምክልኻል ኣዚዩ ኣገዳሲ ስጉምቲ እዩ ኢሉ’ሎ።
እቲ መግለፂ ብምውሳኽ ሰራሕተኛታት ጥዕና ነቲ ሕማም ክቆፃፀርዎ ንምትብባዕ ንድልየት ሰራሕተኛታት ጥዕና ፍሉይ ቆላሕታ ክወሃቦ ኣለዎ ኢሉ’ሎ።
ኣብ መዕረፎ ነፈርቲ፣ናይ ባሕሪ በርታትን ዓበይቲ ናይ መመሓላለፊ ቦታታትን ምርመራ ክቕፅል ከምዘለዎ ሓቢሩ።
ብኻሊእ ናይ ኢቦላ ዜና ሰበስልጣን ጥዕና ፌደራል ዩናይትድ ስቴትስ ካብ ሰለስተ ሃገራት ምዕራብ ኣፍሪካ ካብ ጊኒ፣ላይበሪያን ሲየራ ሊዮንን ዝመፁ ተጎዓዝቲ ን21 ማዕልታት ኩነታት ጥዕንኦም ክከታተሉን ዝኾነ ዓይነት ምልክት ኢቦላ ከይህልዎም በብዕለቱ ከመልክቱን ኣዚዞም ኣለው።
እዚ ናይ ሞቆፃፀሪ ፕሮግራም መብዛሕቲኦም ተጎዓዝቲ ኣብ ዝኣትውለን ሽዱሽተ ምብራቓዊ ክፍለ ግዝኣታት ዩናይትድ ስቴትስ ጆርጂያ፣ሜሪላንድ፣ኒው ጀርሲ፣ኒው ዮርክን፣ፔንስለቪኒያን ቨርጂናያን ዝቕፅል ሰኒ እቲ ቁፅፅር ክጅምር እዩ።ተወሳኺ ሕሙማት ኢቦላ እንተድኣ ኣጋጢሙና ቅድሚ ናብ ለበዳነት ምልዋጡ ክንምክቶ ከምእንኽእል ህዝቢ ኣሜሪካ እምነት ከሕድር ብዝገብር ኣገባብ ናይ ህዝቢ ጥዕናን መሰረተ ልምዓትን ኣብ ምሉእ ሃገር ብዝግባእ ነዳሊዮ ኣለና ኢሎም ፕሬዝዳንት ኦባማ።
እዚ ዩናትድ ስቴትስ ኢቦላ ጠጠው ንምባል ተካይዶ ናይ ዘላ ኣካል ሰፊሕ ፃዕሪ እዩ።
ብኻሊእ ዜና ሰሜን ኮሪያ ንምግፋሕ ቫይረስ ኢቦላ ብምስጋእ ናይ ወፃኢ በፃሕቲ ቱሪስ ናብታ ሃገር ንከይኣትው ምእጋዳ ክልተ ናይ ጉዕዞ ወኪላት ኣፍሊጠን።ካብ ፅባሕ ዓርቢ ጀሚሩ ዓለምለኸ በፃሕቲ ኣይንቕበልን ኢሎም ኣለው እቶም ወኪላት።ክሳብ መዓዝ ከምዝፀንሕ ኣይተፈለጠን።


text:
ኣህጉራዊ መዓልቲ ስንኩላን – 3 ታሕሳስ፡ “ንርእሰ ምኽኣል ስንኩላን፡ ብኮማዊ ደገፍ ነሐይል” ብዝብል ቴማ፡ ብደረጃ ሃገር ብ2 ታሕሳስ ኣብ ከተማ ኣስመራ – ኣዳራሽ ኮማዊ ማእከል ኣኽርያ ብድምቀት ተዘኪራ።
ኣብ’ቲ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን መንግስትን ግንባርን ዝተረኽቡሉ ስነ-ስርዓት፡ ሚኒስተር ዕዮን ሰብኣዊ ድሕነትን ወይዘሮ ልኡል ገብረኣብ፡ ስንክልና – ንዝኾነ ሰብ ኣብ ዝኾነ እዋን ብዝተፈላለዩ ጠንቅታት ከጋጥም ዝኽእል ተርእዮ ምዃኑ ጠቒሳ፡ መንግስቲ ኤርትራ ንስንኩላን ምዕሩይ ባይታን ዕድላትን ንምጥጣሕ ኣብ ዘካይዶ ጻዕርታት፡ ተሳትፎ መላእ ሕብረተ-ሰብ ከም ዓንዲ ማእከሉ ብምግባር ይሰርሕ ከምዘሎን ዘተባብዕ ውጽኢት ይህብ ምህላዉን ገሊጻ።
ጉዳይ ስንኩላን፡ ጉዳይ ህዝቢ ምዃኑ ምስ እንግንዘብ፡ ኣብ ፍቕርን ሓልዮትን ዝተመርኰሰ ኣድማዕን ነባሪን ውጽኢት ክርከብ ዘሎ ተኽእሎ ርሒብ ምዃኑ ዝጠቐሰት ሚኒስተር ልኡል፡ ምስ ግዜ ዝያዳ ክሕይልን ኣድማዒ መደባት ክትግበርን ምእንቲ፡ ውህደት ኩሎም ኣካላትን ሕብረተሰብን ክዓዝዝ ኣዘኻኺራ።
ንኣወሃሃዲት ትካላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ ወኪሉ ቃል ዘስመዐ ዶክተር ፔረ ንጎም ድማ፡ መንግስቲ ኤርትራ፡ ስንኩላን ኣፍረይቲ ዜጋታት ኮይኖም ርእሶም ንክኽእሉ ንዝገብሮ ጻዕርታት ብምምጓስ፡ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጐድኑ ደው ከምዝብል ሓቢሩ።
እቲ ስነ-ስርዓት፡ ተመሃሮ ኣብያተ- ትምህርቲ ጽሙማን፡ ዓይነ-ስዉራንን ውሁድ ትምህርትን ብዘቕረብዎ ባህላውን ስነ-ጥበባውን መሰናድኦታት ማዕሪጉ ነይሩ።


text:
እቲ ብኩዋ (COA): ኣብ ልዕሊ ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ዝተሰንዘረ ናይ ጾታዊ ዓመጽ ክሲ: ጻዕዳ ሓሶት ምዃኑ:ምድረ-ባሕሪ ብዘየዳግም ኣረጋጊጹ!!!
ብ ዶርስ. ጸገዘኣብ ገብረገርግስ
ኩሉኻትኩም ተኸታተልቲ ምድረ ባሕሪ ከም እትፈልጥዎ: ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ጀሚረ ክሳብ ሕጂ: እቲ ብኩዋ (COA) ኣብ ልዕሊ ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ዝቐረበ ክሲ መሰረት ብምግባር: ካብ ዝኾነ ጸግዒ ነጻ ዝኾነ መርመራ ከካይድ ጸኒሐ ኢየ::
ከም’ቲ ብማዕከናት ዜና ሆላንድን ጋዜጣታትን ክቐርብ ዝጸንሐ: እተን ኣብ ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ተዓሚጸን ዝብሃላ ትሕቲ ዕድመ ዝርከበአን: ልዕሊ 20 ዝኾና ኤርትራውያን ደቂ-ኣንስትዮ: ካብ’ቲ ዝወረደን ጾታዊ ዓመጽ ጥንሲ ከምዝሓዛ ‘ውን: ክዝረበሉ ጸኒሑ ኢዩ:: እምበኣር እዚ ክሳብ ሕጂ ከካይዶ ዝጸናሕኩ ነጻ ዝኾነ መርመራ ናይዚ ክውንነት እዚ: ሓቂ ንምርካብ ዝካየድ ዝነበረ መስርሕ መርመራ ኢዩ::
ነዚ ብጋዜጣታት ሆላንድ ብዙሕ ዝተዘርበሉ ጉዳይ ዓመጽ ደቂ-ኣንስትዮ: ኣብ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት መርመራ ከካይድ እንከለኹ: ብዙሓት ኤርትራውያን ኣብ ዝርከቡለን መዓስከር ስደተኛታት በጺሐ: ምስ ብዙሓት ናይ ኤርትራ ማሕበረ-ሰብ ኣባላትን መራሕተንን: ብደረጃ ኣኼባን ውልቅን ተመያይጠን ተራኺበን ኢየ:: እዚ ዝተኸተልክዎ ኣገባብ ከኣ: ሓፈሻዊ ተረድኦ ሕብረተ-ሰብ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ እዚ ተፈጺሙ ዝተባህለ ኣጸያፊ ዝኾነ ጾታዊ ዓመጽ: ሓበሬታ ንምእካብን ኣመለኻኽታኦም ኣብ’ዚ ዛዕባ ንምምዛንን ኢዩ ነይሩ::
ከምኡ ‘ውን ክልተ ግዜ: ነቶም ኣብ ማእከላይ መደበር ፖሊስ ሮተርዳም ዝርከቡ: ናይ ገበን ወንጀል መርመራ ሓለፍቲ ዝኾኑ ሰበ-ስልጣን ፖሊስ ተራኺበ: ዕሙቕ ዝበለ ምይይጥ ኣካይደን: ናይ ሓሳብ ምልውዋጥ ገይረ ኢየ:: እቲ ግዜ ኸኣ: ነዚ ንምግባር ኣብ ነፍስ-ወከፍ ዘካየድክዎ ርክብ ኣስታት ክልተ ሰዓት ግዜ ወሲዱለይ ኢዩ:: እቲ ኹሉ ምስ ላዕለዎት ሓለፍቲ ገበን ወንጀል መርመራ ሰበ-ስልጣን ፖሊስ ዘካየድክዎ ምይይጥን ዝርርብን ከኣ: ብኣውድዮ ሪኮርድ (ድምጺ ተቐሪጹ) ተቐዲሑ: ብስርዓት ተሰኒዱ ዘሎ ኢዩ:: ብዘይካ እዚ ‘ውን: ምስቶም ኣብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ራይስ ቫይክ ዝርከቡ: ናይ ኩዋ (COA) ወከልቲ: ንኽልተ ግዜ ረኺበዮም ኢየ:: ሽሕኳ ምሳይ ተራኺቦም: ካብ ልቢ ዝነቐለ ድልየት ስለ እቲ ዘምጸኣኒ ጉዳይ ክዘራረቡ ቅሩባት እንተዘይነበሩ: ኣነ ግን ደፋፊአ: ስለ’ቲ ጉዳይ ሕቶታት ኣቕሪበ: ዓሚቕን ነዊሕ ግዜ ዝወሰደ ክትዕን ኣካይደ ኢየ::
ኣብ’ቲ ብስም ኦራንየ ዝጽዋዕ መዓስከር ስደተኛታትን: ኣብ’ታ ኦራንየ ተባሂላ እትጽዋዕ ቁሸት: ንኽልተ ግዜ በጺሐ ኢየ:: ነተን ኣብ’ቲ መዓስከር ስደተኛታት ኦራንየ ዝርከባ: ብትሕቲ ዕድመ ዝተገልጻ: ናይ’ቲ ተፈጺሙ ዝተባህለ ጾታዊ ዓመጽ ግዳይ ኢየን ዝተባህላ ደቂ-ኣንስትዮ: በብሓደን: ብሓባርን ንነዊሕ ሰዓታት ዝወሰደ ቃለ-መሕትትን: ብዕላል መልክዕን ዝርርብ ኣካይደ ኢየ::
ብተመሳሳሊ መንገዲ ‘ውን: ማለት:- በብውልቅን ብሓባርን: ነቶም መንእሰያት ደቂ-ተባዕትዮ: ኣብ’ቲ እተን ተዓሚጸን ዝበሃላ ዘለዋ ደቂ-ኣንስትዮ ዝርከባሉ ቦታ ዝቕመጡ: በቲ ተፈጺሙ ዝተባህለ ዓመጽ ንዝህልዎም ሪኢቶን ሓሳባትን ንምፍላጥ: ካብ ኣስታት ሓደ ሰዓት ዘይውሕድ ግዜ ብምውሳድ ዝርርብ ኣካይደ ኢየ::
ነታ ብጋዜጣታት ሆላንድን: ብኩዋን (COA) ማእከል ጾታዊ ዓመጽ ዝተፈጸመላ ተባሂላ ዝተጠቕሰት: ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ‘ውን: ካብ ኣርባዕተ ግዜ ዘይውሕድ ጉዕዞ ብምክያድ: ብኣካል ከይደ በጺሐ: ውሽጣውን ግዳማውን ኣቛውማኣ ዘይረ ተዓዚበ ኢየ:: ሓደ ሰንበት ከኣ: ኣብ’ታ ቤተ-ክርስትያን ዝካየድ ቅዳሴ ተኻፊለ ኢየ:: ምስቶም ቀንዲ ኣካየድቲ ናይ’ታ ቤተ-ክርስትያንን: ከምኡ ‘ውን ምስቶም ዋና ቀሺ ዝርርብ ኣካይደ ኢየ:: እቲ ዝተዘርበ ዝርርብ ከኣ: ሕብእ-ብእ ዘይብሉን: ቀጥታውን ኮይኑ: ነቲ ግሉጽ ሓቂ ንምርካብ: ንኹሉ ዘቕረብኩሎም ሕቶታት ‘ውን: ብኣገባብን ብዘዕግብን መንገዲ መሊሶምለይ ኢዮም::
እምበኣርከስ ከም’ዚ ኣብ ላዕሊ ጠቒሰዮ ዘለኹ: ድሕሪ’ቲ ካብ ዝተፈላለየ ኣኼባታትን ርክባትን ዘካየድክዎ ኣገዳስን ወሳንን ዝኾነ ሓበሬታታት: ማለት:- ዝተፈላለየ ኣገባባት ናይ ምርምርን: ክፉትን ብዝእመንን መንገዲ ገይረ ድሕሪ ምእካበይ ኢየ: ውጺኢት ናይ’ዚ ነጻ ዝኾነ ዘካየድክዎ ምርምር: እነሆ ብ”ጋዜጣዊ መግለጺ!!!” መልክዕ ገይረ ሎሚ ዘቕርቦ ዘለኹ::
እምበኣር: እቲ ሓቂ ረኺበዮ ዘለኹ ካብተን ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ኦራንየ ዝርከባ ደቂ-ኣንስትዮ: ዝኾነት ትሕቲ ዕድመ ተባሂላ ዝተመዝገበት የላን:: ካብተን ዘለዋ ደቂ-ኣንስትዮ ‘ውን: ዝኾነ ዓመጽ ዘጋጠማ ይኹን: ካብ ሓዳራ ወጻኢ ጥንሲ ዝሓዘት ጓል-ኣንስተይቲ ብፍጹም የላን::
ነዚ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ መደምደምታ ክበጽሓሉ ዝኸኣልኩ ኸኣ: ነተን ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራውያን ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ኦራንየ ዝነብራ: እዚ ዝስዕብ ቀጥታውን ተዘዋዋርን ወሳኒ ሕቶ ምስ ኣቕረብኩለን: ካብ’ቲ ዝሃባኒ ወሳኒ ምላሽ ብምግብጋስ ኢዩ:: እቲ ዘቕረብኩለን ሕቶ ኸኣ: ከም’ዚ ዝስዕብ ዝብል ኢዩ ነይሩ:-
ክንደይ ካባኻትክን ኢየን: ኣብ’ዚ መዓስከር ስደተኛታት: ብመዝገብ ትሕቲ ዕድመ ዝነብራ? ክንደይ ካባኻትክን ከ: ጾታዊ ዓመጽ: ኣብ’ቲ ብስም ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ሮተርዳም ዝፍለጥ ናይ እምነት ቦታ: ኣብ ልዕሌኽን ተፈጺሙክን? ወይ ኣጋጢሙክን? ዝብል ነበረ::
እቲ ቀጥታውን ኣገዳስን ወሳንን ዝኾነ: ካብተን ቃለ-ምልልስ ዘካየድኩለን: ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ኦራንየ ዝርከባ ኤርትራውያን ደቂ-ኣንስትዮ: ዝኾነት ካብኣተን ትሕቲ ዕድመ ተባሂላ እትቕመጥ ከም ዘይብለንን: እቲ ቦታ መንበሪ ናይ ልዕሊ ዕድመ ዝኾኑ ስደተኛታት ምዃኑን: ካብኣተን ይኹን: ካብ ካልእ መዓስከራት ስደተኛታት ከኣ: ዝኾነ ናይ ጾታዊ ዓመጽ በደል: ወይ ገበን ዝተፈጸመላን: ዘጋጠማን ጓል-ኣንስተይቲ ከም ዘየላን: ብዘየወላውል መንገዲ ብንጹር መሊሰናለይ:: እዚ ኸኣ: ብቐጥታ ምስ’ቲ ብኩዋን (COA): ብናይ ነዘርላንድ ጋዜጣታትን ክዝርጋሕ ዝጸንሐ: ኣብ ሓቂ ዘይተሞርኮሰ ወረታት ከም ዝገራጮ ኢዩ ዘረድእ::
ኣብ’ዚ ኣጥቢቐ ከስምረሉን ክገልጾን ዝደሊ ወሳኒ ነጥቢ ኣሎ:: እዚ ማለት ከኣ:- ኣብ’ቲ ኣብ ዕለት:- 03-02-2016: ኣብ ማእከላይ መደበር ፖሊስ ሮተርዳም: ምስ ላዕለዎት ሓለፍቲ ገበን ወንጀል መርመራ ፖሊስ ዘካየድክዎ ርክብ: ነዚ ልዕል ክብል ዝገለጽክዎ: ኣብ ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ተፈጺሙ ዝተባህለ ጾታዊ ዓመጽ ዝምልከት ጉዳይ: እቶም ላዕለዎት ሓለፍቲ ገበን ወንጀል መርመራ ፖሊስ ሮተርዳም ከም ዝሓበሩኒ: ንሳቶም ይጠቕሱ:: ”ንሕና ኣባላት ፖሊስ ገበን ወንጀል መርመራ ሮተርዳምን: ናይ ሮተርዳም ናይ ኣኽባር-ሕጊ ክፍልን: ነቲ ኣብ ጋዜጣታት ነዘርላንድ ዝተናፈሰ ወረ ምርኩስ ብምግባር: ሓቂ ንምርካብን: ገበነኛታት ናብ ፍርዲ ንምቕራብን ኢልና: ኣፈናዊ መርመራ ኣካይድና ኢና::” ዝብል ሓበሬታ ኣተንቢሆምለይ ኢዮም::
ይኹን ድኣ ‘ምበር: እዞም ላዕለዎት ሓለፍቲ ፖሊስ ገበን ወንጀል መርመራ ሮተርዳም: ሓበሬታኦም ብምቕጻል ከም ዘብርሁለይ: ”ክሳብ ሕጂ ብዝገበርናዮ ኣፈናዊ መርመራ: ተዓሚጸ!!! እትብል: ብግሊ ዝቐረበት ጓል-ኣንስተይቲ ትኹን: ኤርትራውያን ደቂ-ኣንስትዮ: ኣብ ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ተዓሚጸን!!! ዝብል ትካል ይኹን: ቤት-ጽሕፈት: ክሲ ዘቕረበልና ኣካል ክሳብ ሕጂ የለን:: ኣብ’ቲ ተፈጺሙሉ ዝተባህለ ቦታ ‘ውን እንተኾነ: ነቲ ፍጻሜ ዝምልከት ዝተረኽበ ጭቡጥ ሓበሬታ ይኹን ኣሰር ኣይረኸብናን::” ክብሉ ኢዮም ኣነጺሮምለይ:: ”ኣብ ከም’ዚ ኩነታት: እንታይ ሒዝና ኢና መርመራ ከነካይድ? እንታይ መሰረት ብምግባር ኢና ኸ? ብዘይተመስረተ ሕጋዊ ክሲ: ሰባት ክንቅይድ ወይ ክንኣስር?” ኢዮም ኢሎምኒ::
ካብቶም ላዕለዎት ሓለፍቲ ገበን ወንጀል መርመራ ፖሊስ ሮተርዳም ከም ዘረጋገጽክዎ ከኣ: ኣብ ጥሪ 14-2016: ሓደ ዓቢዩ ኣኼባ ተኻይዱ ከም ዝነበረ ኢዩ:: እዚ ንናይ ነዘርላንድ ኪኢላታት ማለት:- ወከልቲ ናይ ኩዋ (COA): ወከልቲ ኒዶስ NIDOS: (እዚ ኒዶስ ዝብሃል ትካል’ዚ: ንትሕቲ ዕድመ ዝኾኑ ዑቕባ ዝሓተቱ መንእሰያት ዝከላኸልን: ዝሕሉን ኢዩ::) ወከልቲ ሚኒስትሪ ፍትሕን ጸጥታን: ወከልቲ ቤት ጽሕፈት: ዋና ኣኽባሪ ሕጊ: ወከልቲ ሃገራዊ ፖሊስ ነዘርላንድ: ወከልቲ ናይ ሮተርዳም ፖሊስ: ወከልቲ ሓለፍቲ ኪኢላታት: ማእከል ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት: ወከልቲ ተጸዋዒ ስደተኛታት ነዘርላንድ: ከምኡ ‘ውን: ወከልቲ ሓለፍቲ ናይ ቲብሩክ ዩኒቨርስትን: ኣመሓደርቲ ከተማ ሮተርዳምን ዝተሳተፍዎ ሰፊሕ ኣኼባ ኢዩ ነይሩ::
እዘን ኣብ ላዕሊ ተጠቒሰን ዘለዋ ትካላትን: ሰብ-መዝን: ኣብ’ቲ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ ዝተኻየደ ሰፊሕ ኣኼባ: ብዛዕባ ጾታዊ ዓመጽን ንዑኡ ዝመሳሰል ዛዕባታትን ኣልዒለን: ሰፊሕ ክትዕን ምይይጥን ናይ ሓሳብ ምልውዋጥን ከም ዘካየዳ: ነቲ ኣብ ልዕሊ ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ተፈጺሙ ተባሂሉ ዝተዘርበ ጉዳይ ብዝምልከት ግን: ካብ’ቲ ላዕለዎት ሓለፍቲ ገበን ወንጀል መርመራ ፖሊስ ሮተርዳም ዝሃቡኒ መግለጺ ዝፍለ መረዳእታን: ሓሳብን ከም ዘይኮነ ብዘየማትእ ሓቢሮምኒ::
ካብ’ዚ ክሳብ ሕጂ ክገልጾ ዝጸናሕኩ ፍልይ ዝበለ ጉዳይ ዘረጋገጽክዎ ሓቂ ግን ኣሎ:: ንሱ ኸኣ:- እተን ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ኦራንየ ቃለ-ምልልስ ዘካየድኩለን ኤርትራውያን ደቂ-ኣንስትዮ ከም ዘብርሃለይ: ”ሓደ ምሸት ንሓንቲ መንእሰይ ኤርትራዊት ጓል-ኣንስተይቲ: ኣብ’ቲ ኦራንየ ተባሂሉ ዝጽዋዕ መዓስከር ስደተኛታት: ሓቢራ ምሰአን እትነብር: ኣብ’ቲ እትነብረሉ ገዛ: ጾታዊ ዓመጽ ከም ዘጋጠማ” ኢየን ገሊጸናለይ::
ከም’ቲ መግለጺ ናይተን ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራውያን: እታ ግዳይ ዓመጽ ዝኾነት ኤርትራዊት ጓል-ኣንስተይቲ: ከም’ቲ ኩሉ ግዜ እትገብሮ: ካብ ገዝኣ ወጺኣ: ምሕዳራ ናብ ቤታ ምስ ኣተወት: ንኽትድቅስ ክዳውንታ ኣውጺኣ: ናይ ለይቲ ክዳና (ብጃማ) ተኸዲና: መብራህቲ ኣጥፊኣ ንኽትድቅስ ናብ ዓራታ ምስ ወደቐት: ሓደ ገጹ ከተለልዮ ዘይከኣለት ሰብ: ካብ ተሓቢኡሉ ዝነበረ ትሕቲ ዓራታ ዝወጸ ወዲ ተባዕታይ መጺኡ ከም ዝጎበጣን: ኣፋ ዓቢሱ ከም ዝዓመጻን: ከም ሳዕቤኑ ኸኣ: ዘይተደልየ ጥንሲ ከም ዝሓዘትን: ነዚ ዘጋጠማ ዘይተደልየ ጥንስን ኩነታት ዓመጽን ኣመልኪታ: ነቶም ኣብ’ቲ መዓስከር ስደተኛታት ኦራንየ ዝርከቡ ሓለፍቲ ኩዋ ድሕሪ ምሕባራ: ነቲ ብዓመጽ ዝሓዘቶ ድቂ ዘይተደልየ ጥንሲ ‘ኳ እንተተነጸለላ: ነቲ ጉዳይ ንዝፈጸመ ገበነኛ ንምርካብ ዝተኻየደ ፖሊሳዊ መርመራ ይኹን: ቁጽጽርን ሕጋዊ መስርሕን ከምዘይተኻየደ ኢየ ክፈልጥ ኪኢለ:: እዚ ከም ዓቢ ሚስጢር ብሓለፍቲ ኩዋ (COA) ዝተታሕዘ ፍጻሜ ክፍለጥ ዝኸኣለ ኸኣ: እታ ኣብ እዋን ጥንሲ ምንጻል ዝተርጎመትላ ጓል-ኣንስተይቲ: ነቲ ፍጻሜ ኣመልኪታ ንኻልኦት ሰባት ስለ ዝተዛረበት: እቲ ኩዋ (COA) ብሚስጢር ዝሓዞ ናብ ግዳም ብምልሓኹ ኢዩ ክፍለጥ ተኻኢሉ::
ሽሕ ‘ኳ ናይ’ቲ መዓስከር ስደተኛታት ኦራንየ ኣመሓደርቲ: ግዳይ ጾታዊ ዓመጽ ዝኾነት ጓል -ኣንስተይቲ: ነቲ ዘጋጠማ ዘይተደላዩ ጥንሲ ንኽትንጽሎ እንተተሓጋገዝዋ: ከም ዝተነግረኒ እዚ ዓቢ ገበን: እሞ ኸኣ ኣብ ውሽጢ ትሕቲ ምምሕዳሮም ዝተፈጸመ ገበን: ናብ ዝኾነ ይኹን መደበር ፖሊስ ንኽጻረ ኢሎም ኣየሕለፍዎን:: ንባዕላቶም ‘ውን ጽንኩርን: ብሰነድ ዝተታሕዘ መርመራ ኣየካየዱን:: እዚ ፍጻሜ እዚ ብዘየማትእ መንገዲ ዘርእየና: ናይ ኩዋ (COA) ሓለፍቲ ምምሕዳር: ብሓላፍነት ዝጎደሎ ኣካይዳን: ብሕጊ ዘሕትትን መንገዲ ዝሰርሑ ምዃኖም ኢዩ:: እዚ ኸኣ: ሕጋዊ ተሓታትነት ዘኸትል ገበናዊ ፍጻሜ ኢዩ::
በቲ ሓደ ወገን ከኣ: ዝኾነ ቅንጣብ መረጋገጺ ዘየለ እንከሎ: ካብ’ቲ ኣብ ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት: ኣብ ልዕሊ ጾታዊ ዓመጽ ተፈጺምወን ዝበልወን ደቂ-ኣንስትዮ ዝዘርግሕዎ ወረ: ንቐንዲ ፖለቲካዊ መኽሰብ ንምርካብ ኢሎም: ብዙሕ ላዕልን ታሕትን ከም ዝበሉሉ: ኣብ’ቲ ዝተዘርገሐ ወረ ተዓዚብና ኢና::
እምበኣርከስ: ድሕሪ እዚ ኹሉ ንጹር መብርሂ ምሃበይ: እቲ ኣንጻር ኦርቶዶክሳዊ ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ሮተርዳም ዝተወርየ ወረ: ኣብ ዘየጠራጥር ሓሶት ዝተሞርኮሰን: ዝተኣልመን ምዃኑን: እቲ ዕላምኡ ኸኣ ንሓደ ሕቡእ ፖለቲካዊ ኣጀንዳ ንምስሳይ ኮይኑ: ካብ’ቲ እገዳ ኣንጻር ኤርትራ ብሕቡራት ሃገራትን ኣብ ሓሶት ዝተሞርኮሰ: ንሃገረ ኤርትራ ስማ ኣጥፊእካ: ብቁጠባዊ ማሕንቆ ክሳዳ ሓኒቕካ ንምድኻማ ዝካየድ ዘሎ ስዉር ተልእኾ: ዝተፈልየ ኮይኑ ኣይረኸብክዎን::
ብኻልእ ኣዘራርባ: ኣብ’ዚ ዘካየድክዎ ናይ መርመራ ስራሕ: ብዘየማትእን ብዘየወላውን መንገዲ: ኦርቶዶክሳዊ ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ሮተርዳም: ካብ’ዚ ብጋዜጣታት ነዘርላንድን: ኩዋን (COA): ኣብ ሓሶት ዝተሞርኮሰ ጸለመን ክስን: ዝኾነ ክንዲ ፍረ ኣድሪ!!! ‘ውን ትኹን: ዝተመራስሐ ኢድ ከም ዘይብሉ: ምሉእ ብምሉእ ንጽህናኡ ዝሓለወ: ነጻ ምዃኑ ኢየ ኣረጋጊጸ::
እቲ ሓቂ እዚ ኣብ ላዕሊ ጠቒሰዮ ዘለኹ ካብ ኮነ: ኩዋ (COA) ይኹን: ናይ ነዘርላንድ ጋዜጣታት: ከምኡ ‘ውን: ኩሎም ናይ ነዘርላንድ መንግስታዊ ትካላት: ብቐጥታን ብተዘዋዋሪ መንገድን: ንኦርቶዶክሳዊት ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ሮተርዳም: ኣብ ምጽላምን ምንዋርን ዝተኻፈሉ: ብዘይ ውዕል ሕድር: እቲ ሓቂ ብጋዜጣዊ መግለጺ ክፉት ዝኾነ ይቕሬታ: ንኦርቶዶክሳዊት ቅድስቲ ቤተ-ክርስትያን ኪዳነ-ምህረት ሮተርዳምን: መራሕታን ኣካየድታን: ኣብ ውሽጣ ዝቕድሱ ኣቕሽሽትን ድያቆናትን: ከምኡ ‘ውን: ነቶም ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኣብ ሆላንድ ተዓቒቦም ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት: በዚ ጉዳይ ንዝተተንከፉን ዝተጎድኡን ኩሎም: ይቕረታ!!! ክሓትዎምን: ብሕጋዊ መንገዲ ኸኣ: ክኽሕስዎምን ይግባእ!! ክብል ምድረ ባሕሪ ጻዊዒቱ የመሓላልፍ::
ዝርዝራዊ ሰፊሕ መግለጺ: ብመልክዕ ጸብጻብ ክቐርብ ስለ ዝኾነ: ኣብ ዝመጽእ ተኸታተሉ:-
Refugee Minors Advised Not to Attend Rotterdam Church Over Abuse Risk
Read more: http://sputniknews.com/europe/20160111/1032969772/rotterdam-refugee-sexual-abuse.html#ixzz3zmAUeYcN


text:
ካብ መጀመርያ ኣዋርሕ ዓመተ 2017 ክሳብ ሕጂ ኣስታት 100,000 ስደተኛታት ካብ ሊብያ ብምብጋስ ማእከላይ ባሕሪ ኣቋሪጾም ኢጣልያ ከምዝኣተው ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ኣፍሊጡ። ብተወሳኺ እቲ ትካል ኣብ ዝሓለፈ ኣርባዕተ ዓመታት ኣስታት 600,000 ስደተኛታት ኢጣልያ ምእታዎም ይገልጽ።
ብመሰረት ናይ ሕብረት ኣውሮጳ ኤጄንሲ ሓለዋ ዶብ ፍሮንቲክስ ኣብ ወርሒ ሓምለ ጥራይ 10,160 ስደተኛታት ሰሜን ኣፍሪቃ ኣብ ገማግም ደቡባዊ ኢጣልያ ምእታዎም ዝሓበረ ኽከውን ከሎ እዚ ቁጽሪ ግን ካብቲ ኣብ ወርሒ ሰነ እዚ ዓመት’ዚ ካብ ዝኣተው ብ57 ሚእታዊት ዝጎደለ ምኳኑን ካብ ወርሒ ሓምለ, 2014 ዓ.ም ጀሚሩ ካብ ዝተኻየደ ጸብጻብ ድማ እቲ ዝተሓተ ቁጽሪ ምኳኑ ይሕብር።
እቲ ትካል ብተወሳኺ ኩነታት ኣየርን ካብቲ ዝበዝሑ ስደተኛታት ዝብገሱላ ሃገረ ሊብያ ዘሎ ዘይርጉእ ኩነታት ነቲ ቁጽሪ ስደተኛታት ምጉዳል ምክንያት ኽከውን ከምዝኽእል ይገልጹ።
ኣብ ሃገራቶም ዘሎ ጭቆና፡ግጭት፡ድኽነት ንምውጻእን ንዝሓሸ ህይወት ናብ ሃገራት ኣውሮጳ ዝስደዱ ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ኣብ ኣውሮጳ ምስ በጽሑ’ውን ህይወት ዝበለጸ አጸጋሚ ኮይኑ ይረኽብዎ።
ብተወሳኺ ብመሰረት ጸብጻብ ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት መብዛሕትኦም እዞም ኣውሮጳ ንምብጻሕ ብሊብያ ዝሓልፉ ስደተኛታት ንተወሳኺ ገንዘብ ጅሆ ከምዝተሓዙን ጾታዊ ዓመጽ’ውን ብተደጋጋሚ ከምዘጋጥም ይገልጽ።
ማሙዱ ኦበ ካብ ጊኒ ኣብ ሊብያ አማራጺ ከምዘየለ ይሕብር።
“ ኣብቲ ቦታ እንተጸኒሕካ’ኳ መዓልታዊ ዝገደደ ሕማቕ ነገር እዮ ዘጋጥመኻ፡ ሓደ መዓልቲ ድማ ይቐትሉኻ” ይብል።
መብዛሕትኦም እዞም ስደተኛታት ካብ ሓደ ዘይሕጋዊ ኣስጋሪ ናብ ካልእ ዝተሸጡ፡ ኣብ ግዱድ ስራሕ ዝተዋፈሩ ምኳኖም ይሕብሩ።
ብመሰረት ብዓለምለኸ ደረጃ ዝተኻየደ መጽናዕቲ ካብዚ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ዝርኸብ አታዊ ኣብ ሊብያ ጥራይ ክሳብ 323 ሚልዮን ዶላር ኣብ ዓመት ክበጽሕ ከምዝኽእል ይግመት።
ስደተኛታት ንአስገርቶም ጥራይ ዘይኾነ ንናይ ጸጥታ ሰበ ስልጣን’ውን ገንዘብ ኽክፈሉ ይግደዱ እዮም።
ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ልዕሊ 1.3 ሚልዮን ሰብኣዊ ሓገዝ ዘድልዮም ሰባት ኣብ ሊብያ ከምዘለው ይገልጽ።
ሕብረት ኣውሮጳ ካብ ሊብያ ንዝብገሱ ስደተኛታት ደው ንምባል ይሰርሕ እንተሎ እዚ ፖሊስ ነቶም ዓለምለኸ ሕጊ ዘድልዮም ዝሕግዝ ኣይኮነ ዝብል ነቐፌታ ካብ ተሓለቕቲ መሰላት ኽቀርብ ምጽንሑ ይዝከር።


text:
ንሃለዋት ሽዱሽተ ላዕለዎት መራሕቲ አል-ሸባብ ንዝሓበረ ሰብ ሽልማት ከምዘዳለው ሚኒስትር ወጻኢ ኣሜሪካ አፍሊጡ።
ብዛዕባ ሃለዋት አቡ ኡባይዳህ (ዲረየ) ዝሓበረ 6 ሚሊዮን ዶላር ብዛዕባ ዓብዱራሕማን መሓመድ ዋርሳሜ (ካራተ) ማዓሊም ዳውድን ሃሰን አፍጎየን ዝሓበረ 5 ሚሊዮን ዶላር ብዛዕባ ማዓሊም ሳልማንን ኣሕመድ ኢማን ዓሊን ዝሓበረ 3 ሚሊዮን ዶላር ክኸፍል'የ ይብል ሚኒስትር ወጻኢ ኣሜሪካ።
ብመሰረት'ዚ ሓበሬታ አለኒ ዝብል ሰብ ብኢሜል info@rewardsforjustice.net ብቴሌፎን 1-800-877-3927 ብደብዳቤ ናብ Rewards for Justice, Washington, DC 20520 USA ኢሎም ክልእኹ ይኽእሉ'ዮም ይብል ሚኒስትር ወጻኢ አሜሪካ ዘውጽኦ መግለጺ።
መንግስቲ ኣሜሪካ አብ ምፍሻል ዓለም-ለኻዊ ግብረ-ሽበራ ወይ ኣብ መጥቃዕቲ ዝተሳተፉ ውልቀ-ሰባት ንዘትሐዙ ሰማንያ ሰባት 125 ሚሊዮን ዶላር ከምዝሸለመ አብ መርበብ ሓበሬታ'ቲ ቤት ዕዮ ዝወጸ ዜና ገሊጹ።


text:
ኤርትራውያን መራሕቲ ዓበይቲ መካይን ኣብ ዶብ ኬንያ ተዓጊቶም
መንግስቲ ኬንያ፣ ናብ ሃገሩ ንዝገሹ ኤርትራውያን መእተዊ ቪዛ ንኽጥቐሙ ዘገድድ ሓድሽ ውሳኔ ድሕሪ ምሕላፉ፣ ኣብቲ ዞባ ካብን ናብን ጎረባብቲ ሃገራት ዝንቐሳቐሱ ዝነበሩ ኣማኢት ኤርትራውያን መራሕቲ ዓበይቲ መካይን ኣብ ዶብ ኬንያ ተዓጊቶም ምህላዎም ኢንዴፕዝ ኣፍሪካ ዝተባህለ ማዕከን ዜና ካብ ናይሮቢ ሓቢሩ።
ኣብ ዶብ ኬንያ ብሰንኪ መእተዊ ቪዛ ተዓጊቶም ካብ ዘለዉ ኣስታት 300 መራሕቲ ዓበይቲ መካይን መብዛሕቶም ኤርትራውያን ምዃኖም ዘረጋገጸ እቲ ሓበሬታ፣ ጉዳዮም ክሳብ ዝጻረን ኣብ መንጎ መንግስታት ኤርትራን ኬንያን ሓደ ስምምዕ ክሳብ ዝብጻሕን ካብ ንጥፈታቶም ተሰናኺሎም ምህላዎም ኣረዲኡ።
ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ኬንያ ኣቶ በየነ ርእሶም፣ ብዛዕባ’ቲ ኬንያ ዘሕለፈቶ ኤርትራውያን ካብ ሎሚ ንደሓር መእትዊ ቪዛ ክጥቐሙ ዝብል ውሳኔ ንኸተልዕሉ ዝጽውዕ ደብዳቤን መእልኽትን ናብ ፕረዚደንት ኬንያ ሙዋይ ኪባኪ ከምዘብጽሐ ዝዝከር’ዩ።
እንተኾነ፣ ፕረዚደንት ኬንያ፣ እቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዝተወሰነ ናይ መእተዊ ቪዛ ጉዳይ ብዝምልከቶም ኣካላት መንግስቲ ተታሒዙ ከምዘሎ ብምሕባር፣ ብኡ ንብኡ ከምዘየልዕሎ ምግላጹ ብሬድዮ ኤረና ተቓሊሑ’ዩ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣባላት ስለያን ወትሃደራውያን ልኡኻትን ብምውፋር ሰላምን ጸጥታን እዚ ዞባ ይዘርግ ኣሎ ካብ ዝብል ስግኣት’ዩ ነቲ ኣቐዲሙ ክስርሓሉ ዝጸንሐ፣ ዜጋታት ኤርትራ ብዘይ ቪዛ ናብ ኬንያ ክእቱ ዘፍቅድ ውሳኔ ዘቋረጾ።
እዚ ውሳኔ ነቶም ብቀጥታ ካብ ኤርትራ ናብ ናይሮቢ ብናይ መጓዓዝያ ነፈርቲ ዝኣቱ ኤርትራውያን ጥራይ ዘይኮነ፣ ነቶም ኣብ ካብ ጁባ፣ ካምፓላን ናይሮብን ካልእ ከተማታትን እቲ ዞባ ዝንቐሳቐሱ ኤርትራውያን ኣውፋሮን ነጋዶን ከምኡ’ውን መራሕቲ ዓበይቲ ናይ ጽዕነት መካይንን’ውን ብዝበኣሰ ጸልይዎም ኣሎ።


text:
ኣብ መነባብሮና እነካይዶም ውልቃዊ ምርጫታት ብሕማም መንሽሮ ካብ ምጥቃዕ ወይ ነቲ ሕማም ንምኽልኻል ኣገዳሲ ተራ ከምዝጻወቱ እዞም ተመራመርቲ ይገልጹ።
ሰባት ካብ ዘርኢ ሓረጎም ብዝወርሱዎም ንገሊኦም ዓይነታት ሕማም መንሽሮ ዝተቓልዑ ይገብሮም ይብሉ ኣብ ዩኒቨርስቲ ጆን ሆፕኪንስ ተመራማሪ ዶ/ር ዊሊያም ኔልሰን። ንሶም ብተወሳኺ ክኢላታት ተመሓላለፍቲ ሕማማት ሰባት መምስዝነብርሉ ከባቢ ኣብ ሕማም መንሽሮ ፍልልይ ከምዘሎ ኣረጋጊጾም ኣለው ክብሉ ይሕብሩ።
‘ቻይና ጽቡቕ ኣብነት እያ።ኣብ ገጠራት ቻይና ዝነብሩ ሰባት ብሕማም ካንሰር ከብዲ ወይ ጸላም ከብዲ ናይ ምሕማም ዕድሎም ዝለዓለ እዩ።እዞም ዓይነታት ካንሰር ኣብ ኣሜሪካ ልሙዳት ኣይኮኑን።ቻይናዊያን ደቂ ተባዕቲዮ ብናይ ብልዕልቲ ካንሰር/prostate cancer/ደቂ ኣንስትዮ ድማ ብናይ ጡብ ካንሰር ናይ ምትሓዝ ዕድሎም ዝተሓተ እዩ።ኣብ ኣሜሪካ ግን እዚኦም ልሙዳት እዮም።ናብ ኣሜሪካ ዝተሰደዱ ቻይናዊያን ብፕሮስቴትን ጥቡን ካንሰር ናይ ምትሓዝ ዕድሎም ይውስኽ፤ናይ መዓንጣን ጸላም ከብድን ካንሰር ድማ ይንኪ።’
ኣብ ዩኒቨርስቲ ጆንስ ሆፕኪንስ ክኢላ ተመሓላለፍቲ ሕማማት ዝኾና ኤልዛቤት ፕላትዝ ብኽለት ኣከባቢ፣ምርጫታትን መነባብሮ፡ ውልቃዊ ልምድታትን ሓዊሱ ንሕማም ካንሰር ክትሓምም ወይ ከይትሓምም ቀንዲ ረቛሒታት እዮም ይብላ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ዩናይትድ ስቴትስ ደርቅን ጥምየትን ንኽቃለሳ ንሃገራት ቀርኒ አፍሪቃ ንምሕጋዝ ናይ 17- ሚልዮን ተወሳኺ ረድኤት ከምትህብ አፍሊጣ።
ነዚ ዝገለፃ ሚኒስትሪ ወፃኢ አሜሪካ ሂለሪ ክሊንተን፡ ካብቲ 17- ሚልዮን ዶላር እቲ 12-ሚልዮን ዶላር ናብታ ብደርቅን ጥምየትን ኣዝያ ተሃስያ ዘላ ሶማል ከምዝኸይድ አፍሊጠን።
ኣሜሪካ ዛጊድ 580- ሚልዮን ዶላር ሰብአዊ ረድኤት ነቲ ዞባ ሂባ'ያ። እዚ ኣብ ዝሓለፈ ሰኑይ ዝገለፀቶ 105- ሚልዮን ዶላር ይሕውስ።
ሚኒስተር ወፃኢ አሜሪካ ሂለሪ ክሊንተን ሎሚ ኣብ ዋሽንግተን ከምዝበለኦ እቲ ኣብ ቀርኒ አፍሪቃ ዘሎ ኩነታት አብዚ እዋን ኣብ ዓለም እቲ ኣዝዩ ፅንኩር ሰብአዊ ኩነታት'ዩ ኢለን።
ብኻልእ ዜና ሕቡራት መንግስታት ትማሊ ኣብ ዝሃቦ መግለፂ እቲ ኣብ ሶማል ዘሎ ኩነታት ጥምየት ገና ክገድድ'ዩ ክብል አጠንቂቁ።
ኣብ ሶማል ጥምየት ንምቅላል ብዙሕ ፃዕሪ እንተተገብረ'ካ በብመዓልቱ ሓደ ሽሕን ሓሙሽተ ሚእቲን ሶማልያውያን ናብ ኬንያ ይውሕዙ'ለው ኢሉ።
ንምስማዕ ኣብ ምልክት ድምፂ ጠውቁ።


text:
ናይ ኢትዮጵያ ፕሮግራም ማሕበራዊ ተሓታትነት ኣብ 223 ወረዳታት ኣብ ፅርየት፣ፍትሓውነትን ተበፃሕነት ኣገልግሎታት ጭቡጥ ለውጢ ኣምፂኡ ተባሂሉ።ውፅኢት እቲ ፕሮጀክት መሳርሒ ሰናይ ምሕደራ መንግስቲ ምዃኑ ሓደ ብዓል ስልጣን መንግስቲ ገሊፆም።
ፕሮግራም ማሕበራዊ ተሓታትነት ኢትዮጵያ መዛዘሚ ካልኣይ ምዕራፍ መደቡ ምኽንያት ብምግባር ትማሊ ኣብ ዝተኻየደ ስነስርዓት ተረኺቦም ንዝተብሃሉ ሰናይ ተመኩሮታት ኣፍልጦ ተዋሂቡ’ሎ።
ኣብቶም ዝሓለፉ ሰለስተ ዓመታት አብ 223 ወረዳታት እታ ሃገር ኣብ ዓውድታት ጥዕና፣ትምህርቲ፣ቀረብ ማይን፣ህንፀት መንገዲ ገጠርን ሕርሻን ብፅረየት፣ ብፍትሓውነትን ተበፃሕነትን ንህዝቢ ኣገልግሎታት ኣብ ምሃብ ዝለዓለ ምምሕያሽ ከምተመዝገበ ካብቲ ቦታ ዝተረክበ ሓበሬታ የረድእ።
ነቲ መርሃ ግብሪ ኣብ ምፍፃም ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝተሓባበሩ ኣካላት ሕብረት ኣውሮፓ፣መንግስታት ጀርመን፣ኣየርላንድ፣ብሪታኒያን ባንኪ ዓለምን ምዃኖም ተሓቢሩ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ንምስማዕ አብዚ ይኸአል።


text:
ኣብ ኦሮምያ ከተማ ማቻራ ትማሊ ሰልፊ ምክያዱ እቲ ሰልፊ ብተማሃሮ ተጀሚሩ ደሓር ግን’ቲ ሕብረተሰብ ከምተጸንበሮ ዝገለጹ ሓደ ነባሪ ናይ አካልን ህይወትን ጉድአት ከምዘጋጠመን’ውን ሓቢሮም ፡ ካብ ሆስፒታል ገለምሶ ዝተረኽበ ሓበሬታ ድማ 17 ዝቆሰሉ ሰባት ናብቲ ሆስፒታል ከምዝመጹ ካብኣቶም እቶም 4 ብኡንብኡ ከምዝሞቱን ካልኦት 4 ድማ ናብ ኣዳማ ሆስፒታል ከምዝተለኣኹ ሓቢሮም’ለው።
‘ኣስማቶም ሓደ ብሓደ ክገልጽ’ዃ እንተዘይከአልኹ ዝተቐትሉ ኣርባዕተ ጥራይ ኣይኾኑን ምሟቶም ዝተረጋገጸ 16 ሰባት’ዮም። ኩሎም ኸአ ብጥይት ተወቂዖም’ዮም ሞይቶም' ይብሉ ሓደ ነባሪ’ቲ ከባቢ።
ሓፍቱ ንካብ መንጎ’ቶም ዝተቀትሉ ሓሰን ዓብደላ ዝተባህለ መንእሰይ ወ/ሮ ፍጥማ ዓብደላ ሓዋ ብድሕሪት ርእሱ ብዝሃረሞ ጥይት ብግንባሩ ወጺኡ ኣብ ጥቃአ ከምዝወደቐ ትሕብር።
ካብ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ምላሽ ንምርካብ ዝተካየደ ፈተነ ኣይተዓወተን።
ምሉእ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ትማሊ 9 ነሓሰ ኣብ ኤርትራ ናይ ሓደ መዓልቲ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ምስ ዝፈጸመ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ንግስነት ስዑዲዓረብ ዓድል ኣልጁቤር፡ ኣብ ምድንፋዕ ክልተኣዊ ዝምድናን ዞባዊ ምዕባለታትን ዘተኰረ ዘተ ኣካዪዱ።
ኣብቤተ-መንግስቲኣብዝተኻየደርክብ፡ ሚኒስተር ዓድል ኣልጁቤር፡ ኣብ ምዕዛዝ ታሪኻውን ሕውነታውን ዝምድናታት ኤርትራን ስዑድያን ዘተኰረ መልእኽቲ ሰናይ ምንዮት ንጉስ ሳልማን ቢን ዓብዱልዓዚዝ፡ ናብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ድሕሪ ምብጻሕ፡ ሃገሩ ነዚ ድልዱል ሰረት ዘለዎ ክልተኣዊ ዝምድና፡ ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ብፍላይ ድማ ኣብ ወፍሪን ንግድን ናብ ዝበረኸ ደረጃ ክብ ንምባሉ ዘለዋ ድሌትን ድልውነትን ኣረጋጊጹ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብወገኑ፡ ምምዕባል ታሪኻዊ ዝምድናታት ኤርትራን ስዑድያን ካብ ክልቲአን ሃገራት ዝሓልፍ ረብሓታት ስለዘለዎ፡ ቅሩብነት ኤርትራ ድሕሪ ምርግጋጽ፡ ምዕባይ ተራ ስዑድያ – ንጸጥታን ርግኣትን ናይ’ዚ ዞባ ኣዝዩ ኣገዳሲ ከምዝኾነ ገሊጹ።
ሚኒስተርጉዳያትወጻኢንግስነትስዑዲዓረብ ዓድል ኣልጁቤር ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ስዑድያን ኤርትራን ኣብ ርእሲ’ቲ ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ብቐንዱ ድማ ኣብ ወፍሪ፡ ንግድ፡ ጸጥታን ቃልሲ ኣንጻር ሽበራን ዘለወን ሽርክነት፡ ኣብ ቀዳምነታተንን ዕላማታተንን እውን ተመሳሳልነትን ውህደትን ከምዘለወን ብምሕባር፡ ኣብ መንጎ መራሕተንን ላዕለዎትሰበ-ስልጣነንን ዝግበር ምብጽጻሕን ናይምምኽኻርመድረኻትን፡ነዚዘሐይልን ቅኑዕ ኣንፈት ዘትሕዝን ከምዝኾነ ሓቢሩ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዓድል ኣልጁቤር ትማሊ ኣብ ሰዓታት ድሕሪቐትሪ ኣስመራ ኣብ ዝኣተወሉ፡ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብረኣብን ኣብ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ተቐቢሎምዎ።
ምስ ሚኒስተር ዓድል ኣልጁቤር፡ ኣብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ስቴት ሚኒስተር ንጉዳያት ሃገራት ኣፍሪቃ ኣሕመድ ዓብዱልዓዚዝ ቓጣን ዝርከቦም ሰበ-ስልጣን ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ መጺኦም ነይሮም።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ንጉስ ሳልማን ቢን ዓብዱልዓዚዝ ብዝገበረሉ ዕድመ መሰረት-ብ23 ሓምለ፡ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብረኣብን ዝቘመ ላዕለዋይ ልኡኽ ኤርትራ ድማ ብ5 ነሓሰ፡ ኣብ ስዑድያ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ምፍጻሞም ይዝከር።


text:
August 5, 2018፡
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ክቡራት ኣሓተይ፡ ኣሕዋተይ፡ ደቀይ ደቂ ደቀይ፡
ከምይ ኢልክን ቀኒኽን፡ ከመይ ኢልኩም ቀኒኹም፡ ኣነ እግዚኣቢሄር ይመስገን ጽቡቅ ኣሎኹ። እንሆ እምበኣር ሎሚ “መርዓ ክገብር ዳሰይ ክተክል፡ ቅድም ሬሳይ ሀቡኒ ክቀብር” ዝብል ኣርእስቲ ሒዘ ቀሪበ’ሎኹ።
ኩላትና ንዕዘቦ ከም ዘለና፡ ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ፡ ናይ ኢትዮጵያ ቀዳማይ ሚንስተር፡ እዚ ዘይብሃል ለውጥታት ኣዊጁን፡ ኣተግቢሩን፡ የተግብርን ኣሎ። ሓደ ካብቲ ኣዎንታዊ ለውጢ ዘርኣዮ፡ ንውዕል ኣልጀሪስ ከም ዘለዎ ምቅባል’ዩ። ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ድሕሪ ክልተ ሰሙን’ዩ ብዛዕባዚ ዉሳኔ’ዚ ዘተንብሄ። ቀጺሉ ድማ ንዶክቶር ኣብይ፡ “ድሕሪ ሕጂ ንስኻ ኢኻ መራሒና፡ ንስኻ ኢኻ ትመርሓና” ኢልዎ። ዶክቶር ኣብይ ነዚ ሓላፋነቲ’ዚ ክቅበሎ ከይቅበሎ ኣፍልጦ ዘለና ኣይመስለንን፡ እንተኾነ ግን ምድማርን ምጉዳልን ዝባሃላ ክልተ ቃላት ክደጋግመን ተሰሚዑ። ከም ኣጋላጻጽኡ፡ እታ ትድመር ዓሰብ’ያ፡ እቲ ዝጎድል ድማ እቲ ብሰንኪ ናይ ዶብ ኩናት ኣብ መንጎ ክልተ ህዝብታት ዝነበረ ምቅሕሓር’ዩ።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ልእላውነትና ትኣምን፡ ሕቡእ ተንኮል - hidden agenda - ዘይብላ: ብሕጊ ኣጣቃቅማ ወደባትና ትቅየድ: ማንም ሃገር ወዳባትና ምስ ትጥቀመሉ ሃጋራዊ ረብሓና’ዩ። እቲ ዘይምቅዳው ናይ ሃገረ ኤርትራን ኢትዮጵያን ክጎድል ጥራይ ዘይኮነስ ክድምሰስ ኣለዎ። ካብ ህዝbi ኤርትራ ንላዕሊ ሰላም ዝደሊ የልቦን እንተበልኩ ቃል ኣጋንኖ ኣይኮነን። ህዝቢ ኤርትራ ን30 ዓመታት ዝኣክል ደማዊ ኩናት ምስ ማእለያ ዘይብሉ ጥፍኣት ህይወትን፡ ዘይተደኣደነ ኩሉ ዓይነት ክሳራታትን ዘካየደ፡ ሰላም ስለ ዝስኣነ’ዩ። ሰላም ኩናት ጠጠው ምባል ጥራይ ኣይኮነን፡ እንታይ ድኣ ፍትሒ ምስ ዝነግስ’ዩ።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ንዶክተር ኣብይ ካብ ሕጂ ንንየው ንስኻ ኢኻ ትመርሓና ካብ በሎ፡ ኣብነቱ ብደቂቅ ተኸቲሉ፡ እዘን ዝስዕባ ክገብረን ትጽበዮ፡
ቀዳማይ፡ ናይ ፖሊቲካ እሱራት ብዘይ ውዓል ሕደር ክፈትሖም።
ካልኣይ፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝሞቱ ኣስማቶምን፡ ኣማውትኦምን፡ ዝሞቱሉ ዕለትን፡ ዝተቀበርሉ ቦታን ንቤተሰቦም ጥራይ ዘይኮነ ንህዝቢ ክነግር። ሰብ’ኮ ክቡር’ዩ ከም ከልቢ ደርቢኻ ስቅ ኣይብሃልን’ዩ። ካብዝን ካብትን የዕጽምቶም ኣኻኺብካ፡ ከም ናይ ሓዲስ ሬሳ ክብሪ ሂብካ ምስ ዝቅበር ዕረፍቱ ንኹሉ’ዩ።
ሳልሳይ፡ ኮለነላታን ጀነራላትን ሳዋ ምስ በድዊን ተሳማሚዖም ንናይ ሳዋ ተዓለምቲ፡ ንምስግጋሮምን፡ ምሻጦምን መደብ ከውጽኡ ከለው፡ ኣስማቶም ነይርዎም ሙዃን ኣለዎ ኢለ እኣምን። ስለዚ ሽም እቶም ኣብ ባሕሪ ዝተሸሙ ይንገር። ከምኡ’ውን ሬሳታት እቶም ኣብ ባሕሪ ዝሞቱ ረስኦም ጸምበለል ኢሉ ተረኺቡ፡ መንግስቲ ኤርትራ ኣይናትናን እዮም ዝበለ መንግስቲ ጥልያን ድማ ብወግዒ ዝቀበረቶም፡ ዓዶም ክምለስ ይኣዝዝ።
ራብዓይ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ብዝፈጸሞ ገበን ይቅሬታ ይሕተት። ዶክቶር ኣብይ፡ ቅድም መንግስቲ ዝገበሮ ጌጋ ይቅረታ ሓቲቱ’ዩ።
ሓምሻይ እቲ ክንደፍ ሰለስተ ዓመት ወሲዱ ህዝቢ ብሰፊሑ ዝተሳተፈሉ ብናይ ወክልቲ ህዝቢ - constituent assembly – ኣብ ግንቦት 1997 ዝጸደቀ ቅዋም ኣብ ግብሪ ክውዕል። እዚ ቅዋም፡ ብጽሑፍ ይኹን ብዝረባ ሰብ ሓሳቡ ክገልጽ፡ ወከልቱ ብዘይ ጸቅጢ ባዕሉ ክመርጽ፡ መሰል ነብሲ ወክፍ ሰብ ክሕሎ፡ ኣባል መንግስቲ ይኽን ተራ ሰብ ማለት ኩሉ ወዲ ሃገር ኣብ ትሕቲ ሕጊ ክኸውን ወዘተረፈ የጣቃልል።
ክቡር ህዝቤ ኤርትራ፡ ዶክተር ኣብይን ፕረዘደንት ኢሳያሳን መንገዲ ኣየር ኣስመራን ኣዲስ ኣበባን ክኽፈት፡ ወዳባት ኤርትራ ክጥቀሙሉ፡ ኢትዮጵያውን ንዕረፍቲ ንባጽዕ ክኸዱ ወሲኖም። እዚ ብሓቂ ተስፋ ዝሃብ ናይ ሰላም ሃዋህው ዝፈጥር ጽቡቅ’ዩ፡ ግን እቲ ኣብ ከምዚ ኣዕናዊ ኩነታት ዘብጽሔ ናይ ዶብ ጉዳይ ድማ ተጎስዩ ክሕለፍ የብሉን። ኣብ ዶብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝርከብ ህዝቢ፡ ካልእ’ሞ ንግደፎ፡ ኣይነይቲ’ያ ግራት ትግራይ፡ ኣየነይቲ’ያ ግራት ኤርትራ፡ ኣየነይቲ እምኒ’ያ ናይ ኤርትራ፡ ኣይነይቲ እምኒ’ያ ናይ ትግራይ ይፈልጥ’ዩ፡ እቲ ጽልኢ ኣብ መንጎ ክልተ መራሕቲ ዳኣ ኣምበር ኣብ መንጎ ክልተ ሃገራት ኣይነበረን። ፕረዚደንት ኢሳያስ ሕጂ ንህዝቢ ኣራጋጊጽሉ። ኣሽሓት መንእሰይ ዝረገፉሉን ግዳይ ሳዋ ዝኾኑሉን፡ ሃገር ብኹሉ መለኪዒታት ማሲና ህዝቢ ኣብ ምጽናት ዝኸደሉ ኹሉ ንብላሽ’ዩ። ዘይዋሓጥ መሪር ከም ዕረ።
መንገዲ ኣየር ኣብ መንጎ ኣስመራን ኣዲስ ኣበባን ክኽፈት ተወሲኑ። እተን ቀዳሞት ክልተ ነፈርቲ፡ ናይ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰበ ስልጣንን፡ ኣብ ኤርትራ ከዉፍሩ ዝደልዩ - investors - ነይሮማ። እዞም ሰባት እዚኣቶም፡ እታ ቀደም ዝፈልጥዋ ኣስመራ፡ ርእሲ ከተማ ኤርትራ፡ ወይ ወሪኣ ዝነበሮም፡ እታ ህዝባ ንኢትዮጵያ ከይዱ ፋሕተርተር ኢሉ ኣብ ኤኮናሚያዊ ምዕበለ ኢትዮጵያ ዓቢ ተራ ዝተጻወተ፡ ከቢሩን ተደልዩን ዝንበር ዝነበረ እዩ መሲልዎም። እቲ ሓቂ ግን ንሱ ኣይኮነን። ኣስመራ ጸጉራ ተላጽዩ፡ ገጻ ማዳ ተለቢጡ፡ ክዳና ኣሪጉ ተቃዳዲዱ፡ዕርቃና ወጺኡ፡ መብራህታ ውልዕ ጥፍእ ማያ ክይድ ምጽእ ኮይኑ፡ ደቃ ድማ መብዛሕትኦም ተሰዲዶም ተበታቲኖም ኣብኡ ኣይነበሩን።
ድሕሪ ነጻነት፡ ማእለያ ዘይብሉ ሰብ’ዩ ናብታ ዝፈትዋ ሀገሩ ተመሊሱ። ብዙሓት ሰባት በቢዓይነቶም ሰብ ሞያ፡ ከምኒ ሓኻይምን፡ ኢንጂነራታትን፡ መሃንዲሳትን፡ ሕርሻታት፡ ኢንዱስትርያታት ንምምዕባል ዕዙዝ ተራ ዝነበሮም ነይሮም። እዞም ሰባት እዚኣቶም ቀዳማይ ዕላማኣም ገንዘብ ምድላብ ዘይኮነስ ሃገር ንምህናጽ፡ ድኽነትን ድንቁርናን ንምምካት/ንምጥፋእ’ዩ ነይሩ። ኮይኑ ግን፡ ሕልሞም/መደቦም ክግሃድ ኣይከኣለን። እቲ ፖሊሲ ናይ መንግስቲ፡ ንነጻ ኣታሓሳስባን፡ ንትምሃርትን፡ ኩሉ ዓይነት ምዕባለ - ሰባውን ቁጠባውን - ዘታባብዕ ኣይነበረን። መንግስቲ ዋና ስርሑ ፍትሓዊ ምምሕዳር ዘይኮነስ ዲቅ ዝበለ ነጋዲ ኮይኑ። መሃንዲሳት መጣፋፍእቲ፡ ወነንትን መማዕበልትን ኢንዱስትርያታት ሰረቅቲ ተባሂሎም፡ ኪድን ኣይትበሎ ከም ዝኸይድን ግበሮ ኮይኑ በብሓደ ተስፋ ዝገበሩላ ዓዶም ገዲፎም ከይዶም፡ ኮይኑ ድማ ጽርግያታትን፡ ህንጻታትን ናይ ገለ ሃገራት ኣፍሪቃ እማዕቢሎም። ኤርትራ እታ ውሑድ ህዝባ ንደቃ ጥራይ ዘይኮነ ንኻልእ’ውን ትኸውን ሃገር’ያ።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ናይ ሰላም ሃዋህው ተፈጢሩ ኣሎ፡ መንግስቲ፡ እዚ ኣብ ላዕሊ ዝጠቀስክዎ ክገብር ንትስፎ። ብዛዕባ ሕሉፍ ምንም ዝግበር የለን፡ ከም ህዝቢ ግን ጌጋታትና ካልኣይ ከይድግም ካብ ጌጋታትና ክንምሃር፡ ጽቡቅ ነይሩና እንተኾነ ነቲ ጽቡቅ ብዝበለጸ ምትግባር፡ ይቅረ ምብህሃል፡ ፍቅርን ፍትሕን መሎዮና ክኸውን ርእስና ክንልውጥ ኣለና።ለውጢ ድማ መጀመርታ ብርእስኻ’ዩ ዝጅመር። ሀገር ብውልቀ ሰብ ብሓንቲ ስድራ’ያ ትጅምር፡ እኩባት ስድራቤታት ድማየን ሃገር ዝገብራ። ኣሽሓት መንእሰያት፡ ኣድማዒ ትምሃርቲ ዘይተማህሩ፡ ግዳይ ሳዋ ዝኾኑ፡ ፍቅርን መሪሕነት ወለድን ዝተሓርሞም፡ንቡዙሕ ሕማቅ ዝተቃልዑ ከም ዘልውና ኣይንረስዕ። ሕልናዊ ትንሳኤ፡ ንኤኮኒሚያው ምዕባለ ትቅድማ ሙዃና ብቀጻሊ ንዘክር።
እብምኣር ንሎሚ ዘረባይ ኣብዚኣ ክዓጹ። ዘላዓለማዊ ክብርን ምስጋናን ንዕኡ ንኣምላኽና ይኹን፡
ኣሜን።
ኣበባ


text:
ብትካል ሴቭ ዘ ችልድረን ትውነን መርከብ ቮ ሄስታ ካብ ማእከላይ ባሕሪ ዝደሓኑ ኣስታት 765 ስደተኛታት ሎሚ ሓሙስ ኢጣልያ ምእታዎም ተሓቢሩ።
ኣብታ ቀንዲ መናሃሪት ስደተኛታት ዝኾነት ከተማ ሳባርታ ኣብ ዝሓለፈ 10 መዓልታት ብዝተላዕለ ግጭት ብዙሃት ስደተኛታት ዝጸዓና ጀላቡ ካብቲ ቦታ ይብገሳ ምህላወንን’ውን ተገሊጹ’ሎ።
ኣብ መጀመርያ ኣርባዕተ መዓልታት’ቲ ግጭት ኣብ መንጎ ሓይልታት ጸጥታ መንግስትን ዕጡቃት ተቓወምቲን ካብ ክልቲኡ ወገን ሽዱሽተ ወታሃደራት ምሟቶምን 48 ምቁሳሎም ይግለጽ።እቲ ጉጀለ ተቓወምቲ ቀንዲ ጉጅለ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ምኳኑ’ውን ይሕበር ኣሎ።
ኣብ መንጎ ሕቡራት ሃገራትን መንግስቲ ሊብያ ዝተበጽሓ ስምምዕ መሰረት ካብታ ሃገር ዝበገሳ ስደተኛታት ዝጸዓና ጀላቡ ደው ንምባል ብሓለዋ ባሕሪ ብዝተወስደ ስጉምቲ ቁጽሪ ማእከላይ ባሕሪ ዘቋርጹ ስደተኛታት ካብ ወርሒ ሓምለ ጀሚሩ ምጉዳሉ ዝፍለጥ እዩ።
ወሃቢት ቃል እቲ ትካል ጂዮቫና ዲ በነዲቶ ብዙሓት ስድራቤታትን ልዑል ቁጽሪ አላይ ዘይብሎም ህጻናት ካብቶም ሎሚ መስከረም 28,2017 ኢጣልያ ዝአተው ስደተኛታት ምኳኖም ሓቢረን።
ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዘሎ ዘንቆልቁል ዘሎ ኩነታት ጸጥታን ዓማጺ ስጉምቲ ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ንብዙሓት ኣብ ማያት ማእከላይ ባሕሪ ሰብኣዊ ሓገዝ ዘበርኽታ ዝነበረ ትካላት ስርሒታተን ደው ከብላ ምግዳደንን፡ ነተን ኣብቲ ቦታ ዝተረፋ ድማ ኣብ ገማግም ባሕሪ ርሒቐን ብምርኻበን ንስርሒታት ህይወት አድሕን ይዳናጎይ ምህላው ይገለጽ’ሎ።
ኢጣልያ ብወገንና ንቁጽሪ እቶም በብእዋኑ ናብ ሃገራ ዝኣትው ስደተኛታት ንምጉዳል ትቃለስ አላ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ልዕሊ 200 ስደተኛታት ካብ ገማግም ባሕሪ ከተማ ትሪፖሊ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ምድሓኖም ሓቢሮም አለው።
ካብቶም ዝደሓኑ ስደተኛታት ዝበዝሑ ካብ ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ዝመጹ ስደተኛታት ምኳኖም 30 ደቂ ኣንስትዮን 20 ህጻናት ከምዝርኸብዎም ተገሊጹ’ሎ።


text:
ሓሙሽተ ዓመት ድሕሪ`ቲ ኣብ 2011 ዓ.ም ኣስታት 260 ሺሕ ሰባት ኣብ ሶማል ዘህለቐ ደርቂ፡ ሕጂ`ውን ነታ ሃገር ሓደጋ ደርቂ የንጸላልዋ`ሎ። በቲ ሓደጋ ዝያዳ ዝተሃስየ ከባብታት ፑንትላንድን ሶማሊላንድን`ዩ፡ ኣብዚ ከባቢታት ድሮ ብዙሕ ሞትን ሕማምን የጋጥም ከምዘሎ ይሕበር ኣሎ።
ወሃቢ-ቓል ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ሊዮ ዶብስ፡ ኣሸሓት ሰባት ዓዶም ገዲፎም ይኸዱ`ለው-መንግስቲ ግን ኣብ ቦትኦም ኮይኖም ረድኤት ክጽበዩ`ዩ ዘተባብዖም ዘሎ ይብል።ንሱ ብተወሳኺ ክሳብ ወርሒ ሰነ 825 ሚልዮን ዶላር ናይ ገንዘብ ሓገዝ ከም ዘድልይ`ውን ይገልጽ።
ብኻልእ ወገን፡ ኣብ ኢትዮጵያ ንዝተራእየ ኻልእ ቀዛፊ ደርቂ ምላሽ ንምሃብ፡ ሕቡራት ሃገራት 18.5 ሚልዮን ዶላር ረድኤት ሓቲቱ`ሎ።
ወሃቢ-ቓል ቤት-ጽሕፈት ምትሕብባር ሰብኣዊ ሓገዝ ጀንስ ላርኪ፡ ኣብ`ቲ ዝያዳ ዝተሃስየ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከብ ክልል ሶማልያ ንልዕሊ 785 ሺሕ ብጥምየትን ጽምእን ዝሳቐዩ ዘለዉ ሰባት ንምሕጋዝ ሓገዝ ገንዘብ የድልይ’ዩ ኢሉ`ሎ።
ኣብ ኢትዮጵያ 5.6 ሚሊዮን ሰባት ብሕሱም ደርቂ ተወቒዖም ኣለዉ ዝበለ ሕቡራት ሃገራት ኣብ`ዚ ዓመት`ዚ ኣብ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ ስራሓት ንምስራሕ 948 ሚልዮን ዶላር ይሓትት ኣሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ዕሽር እንታይ ይብል?
መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ዕሽር እንታይ ይብል?
መልሲ፡ ብዙሓት ክርስትያን ብጉዳይ ዕሽር ይዋጠሩ እዮም፡፡ ኣብ ገለ ማሕበራት ከኣ ጉዳይ ሞባእ ወይ ዕሽር እምብዛ ይጽቀጠሉ፡፡ ብኻልእ ወገን ድማ ብዙሓት ክርስትያን ነቲ ንኣምላኽካ ኣቕርብ ወይ ሃብ ዝብል ማዕዳ መጽሓፍ ቅዱስ ኣይእዝዘዎን ኣለዉ፡፡ ዕሽር ወይ ሞባእ ንሓጎስን በረኸትን ክኸውን ዝተሰርዐ እዩ፡፡ ኣብ እዋንና ከምኡ ዘይምዃኑ ግና ዘሕዝን እዩ፡፡
ዕሽር ኣብ ብሉይ ኪዳን ዝተሰርዐ እዩ፡፡ እስራኤላውያን ዓሰርተ ሚእታዊት ናይቲ ዘፍረይዎ እኽሊ ወይ ዘፍረይዎ እንስሳ ናብ ቤት መቕደስ ኣምላኽ ከቕርቡ ዝእዝዝ ሕጊ ኣሎ (ዘሌዋውያን 27፡30፤ ዘሁልቁ 18፡26፤ ዘዳግም 14፡24፤ 2ዜና መዋእል 31፡5)፡፡ እዚ ጥራይ ዘይኮነ ግና እቲ ሕጊ ብሉይ ኪዳን ሰለስተ ዓይነት ዕሽር ከቕርቡ ይእዝዝ፡፡ ሓደ ዕሽር ንሌዋውያን፡ ሓደ ዕሽር ኣብ ቤት መቕደስን በዓላትን ዝውዕል፡ ሳልሳይ ዕሽር ድማ ንድኻታት ዝውሃብ፡፡ እዚ ኹሉ ተደሚሩ ድማ 23.3 ሚእታዊት ናይቲ እቶት ይኸውን፡፡ ገለ ወገናት ከኣ እዚ ኣብ ብሉይ ኪዳን ዝተሰርዐ ዕሽር ነቶም ካህናትን ሌዋውያንን ስርዓት መስዋእቲ ንኽፍጽሙ ክሕግዞም ተባሂሉ ዝተሰርዐ ቀረጽ እዩ ይብሉ፡፡
ሓድሽ ኪዳን ግና ክርስትያን ብሕጊ ዝቕይዶም ስርዓት ዕሽር ኣይኣዘዘን ወይ ኣይደገፈን፡፡ ኣብ ሓድሽ ኪዳን፡ እቲ ውህበት ወይ ምሃብ ከከም ኣታዊ ክኸውን እምበር ብሚእታዊት ተተሚኑ ካብ ኣታዊ ክቐርብ ኣለዎ ኣይበለን (1ቆሮንጦስ 16፡2)፡፡ ገለ ወገናት ከኣ ኣብ ብሉይ ኪዳን ተመርኵሶም ነፍሲወከፍ ክርስትያን እንተወሓደ ዕሽር ኣታዊኡ ከቕርብ ይጠልቡ፡፡
ሓድሽ ኪዳን ስለ ኣገዳስነትን ጠቕምን ሞባእ ወይ ምሃብ ይዛረብ እዩ፡፡ ከምቲ ዝከኣለና ወይ ከከም ዓቕምና ክንህብ ይግብኣና፡፡ እዚ ማለት ከኣ ልዕሊ ዓሰርተ ሚእታዊት ወይ ትሕቲኡ ክኸውን ይኽእል፡፡ ኣብ ዓቕሚ ናይቲ ክርስትያንን ከከም ኣድላይነት ናይታ ስጋ ክርስቶስ ዝኾነት ማሕበርን ይውሰን፡፡ ነፍሲወከፍ ክርስትያን ኣብ ዕሽር ንምስታፍ ኮነ ክንደይ ክህብ ከም ዝግባእ ንኽፈልጥ ጥበብ ካብ ኣምላኽ ይለምን (ያእቆብ 1፡5)፡፡ ልዕሊ ኹሉ ድማ ኩሉ ዕሽርን ሞባእን ብንጹህ ሃቐና፡ ንኣምልኾ ኣምላኽን ንኣገልግሎት ስጋ ክርስቶስን ክቐርብ ኣለዎ፡፡ ኣምላኽ ሕጉስ ወሃቢ እዩ ዝፈቱ እሞ ነፍሲወከፍ ብጓሂ ወይስ ብግዲ ዘይኮነስ ከምቲ ብልቡ ዝሕልኖ ይሃብ (2ቆሮንጦስ 9፡7)፡፡
English
መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ዕሽር እንታይ ይብል?


text:
ናይ ቃልሲ ኒያትካ ካብ ምቕታል፡ ኣካይዳኻ ብግቡእ ምግምጋም፡
- Details
- Created: Monday, 05 December 2016 13:12
- Last Updated: Monday, 05 December 2016 13:12
ሓደ ህዝባዊ ሓርነታዊ ደሞክራስያዊ ሕቶ፡ ክንዲ ዝኾነ ፍትሓውን ብናይ ብዙሓት ድሌታት ዝተደገፈን ይኹን፡ ናብ ዓወት ዘብጸሖ ብዝተነጸረ፡ ፖለቲካዊ፣ ቁጠባዊ፣ ማሕበራዊ፣ ዲፕሎማስያዊ፣ ባህላዊ ስትራተጂካውን ስልታውን ውጥናት ዘይምራሕን ዘይግራሕን እንተደኣ ኮይኑ፡ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ኣብ ዓወት ክበጽሕ ዝሕሰብ ኣይኮነን፡፡ ብኣንጻሩ ብባዕላዊ ናይ ኣረኣእያን ኣሰራርሓን ጉድለታት፡ ዘይተደላዪ ግዜን መስዋእትን ክኸፍል’ዩ ዝግደድ። ምኽንያቱ ህዝባዊ ሓርነታዊ ደሞክራስያዊ ሕቶ፡ ብኣድማዕነት ኣብ’ቲ ዝድለ ናይ ዓወት ምዕራፍ ክበጽሕ ናይ ለውጢ ባህጊ ጥራሕ ኣኻሊ ስለ ዘይኮነ።Add a comment


text:
ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ሓላፊ ግረግ ቡርከ ዕለት 9 ሓምለ 2018 ዓ.ም. ኣብ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ናይ ጉባኤ ኣዳራሽ ኣብ ቅድስቲ መንበር ካብ ውሽጥን ወጻእን ንዝተፈላለያ ናይ ዜና ማዕከናት ልኡካን ጋዜጠይናታት ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ፡ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ናይ ፓናማ መንግስትን ኣብታ ሃገር ናይ እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ብዘቕረቡሎም ወግዓዊ ናይ ይብጽሑና ዕድመ መሰረት ካብ ዕለት 23 ክሳብ ዕለት 27 ጥሪ 2019 ዓ.ም. ኣብ ፓናማ ንኽክየድ ዝተወሰነ ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ መንእሰያት ክሳተፉን መሪሕ ቃል ክልግሱን ምስ ናይ ፓናማ መግስትን ምስ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ፓናማ ክራኸቡ ምዃኖም ሓቢሮም።
ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ መንእሰያት 2019 ዓ.ም.፡ ኣብ ፓናማ ምስ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ
10 July 2018, 15:57


text:
ኣል-ሸባብ ኣብ ናይ ኬንያ ዩኒቨርስቲ ጋሪሳ ንኣስታት 150 ተምሃሮ ድሕሪ ምቕታሉ መራሕቲ ሰሜናዊ ምብራቕ ኬንያ ደገፍቲ፣ተዋጋእትን መወልትን ኣል-ሸባብ ሽሞም ዕላዊ ክንገብር ኢና ኢሎም።ተንተንቲ ግን ብዓሌት ኣብ ዝተኸፋፈለ ህዝቢ ናይቲ ጉጅለ ደገፍቲ ዕላዊ ምግባር ሓፀጋሚ እዩ ይብሉ።
ምስ ሱማሊያ ናይ ዘዳው መራሕቲ ሰሜናዊ ምብራቕ ኬንያ ሓይልታት ፀጥታ ናብ እስላማዊ ኣኽራሪ ጉጅለ ዝተፀንበሩ መናእሰይ ከምኡ እውን ደገፍትን መወልትን ንምልላይ ቃል ኣቲዮም ኣለው።እዚ ዝኸውን ዘሎ ድሕሪ ህይወት 148 ሰባት ዘጥፍአ ናይ ዝሓለፈ ሰሙብ መጥቓዕቲ ሽበራ እዩ።
መራሒን ኣባላን ፓርላማ ኬንያ ኣደን ዳውለ ኣብ ውሽጢ ሰሙናት ኣሽማት እቶም ንኣል-ሸባብ ዝድግፉ ንፈልጦም ኢና ኣብ ውሽጢ ዝቕፅል ሓደ ወርሒ ክነቃልዖም ኢና ኢሎም።
መርመርቲ ኣብዚ ስዓት እዚ ብዛዕባ መንነት ኣርባዕቲኦም ኣጥቓዕቲ ንምርዳ እናፈተኑ እዮም።ነቲ መጥቓዕቲ ፈፂሞም ተባሂሎም ካብ ዝጥርጠሩ ሓደ ብናይ ሕጊ ትምህርቲ ዝተመረቐ ወዲ ሓደ ከባቢያዊ ኣማሓዳሪ ኬንያ ማንዴራ እዩ።
ወዶም ምስ ኣል-ሸባብ ተሰሊፉ ክኸውን ይኽእል እዩ ክብሉ ወላዲ ኣብኡ ኣብ 2013 ኣ/ፈ ንሰበስልጣን ኣመልኪቶም እዮም።
ነፃ ተንታኒ ፀጥታ ዝኾኑ ኣብዲዋህብ ሸኽ ኣብዲሳማድ ግን ኣብ ሰሜን ምብራቕ ኣብ መንጎ ዓሌታት ዘሎ ኣፈላላይ ኣብ ግምት ብምእታው ናይ ካልኦት ደገፍቲ ኣል-ሸባብ መንነቶም ንምፍላይ ንዝግበሩ ፃዕርታት ዝተሓላለኸ ክገብሮ እዩ ይብሉ።


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ቐረባ ኣብ ልዕሊ ብርክት ዝበሉ ኣቑሑት ዝገበሮ ተመን/ቁፅፅር/ ዋጋ ትሑት ኣታዊ ንዘለዎም ብዙሕ ህዝቢ ዋጋ ነኪዩሎም ኣሎ።ነጋዶ ግን ቑጥዕኦም እናገለፁን መሰረታዊ ዝኾኑ ኣቑሑት እውን ካብ ዕዳጋ እናተሰወሩን እዮም። ክኢላታት ስነቑጠባ፡ መንግስቲ ዘካየዶ ስትራተጂ ምስትኽኻል ዋጋ ኣብ ነዊሕ እዋን ብዛዕባ ዘሕድሮ ፅልዋ ስግኣቶም እናገለፁ እዮም።
መንግስቲ ኣብ ዱሮ በዓል ልደት ንነጋዶ ዘስደመመ ኣብ ስጋ ሩዝ ሽኮር ናይ ፃባ ሕሩጭን ናይ ብልዒ ዘይትን ሓዊሱ ናይ ዋጋ ተመን ኣዊጁ።
ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ዜናዊ እቲ ናይ ዋጋ ተመን ናህሪ ዋጋ ዕዳጋ ዓለም ተጎዛጚዞም ነጋዶ ንዝወሰኹዎ ዋጋ ንምቁፅፃር ዝዓለመ እዩ ይብሉ።ኣብ ዕዳጋ ዝርአ ዘሎ ስርዓት ኣልቦነት ጠጠው ከምዘብሉዎ እውን ቃል ኣትዮም ኣለው።
ሸማታይ ኣቶ ሸንቁጠ ኣብ ዝሃብዎ ርኢቶ “ሰባት ብደመወዞም ፍትሓዊ ብዝኾነ ዝግብኦም ኣቑሑት ንምግዛእ ተስፋ ይገብሩ።ዋጋ ኣቑሑት ካብቲ ዝግብኦ ንላዕሊ ደይቡ ሰባት ብደመወዞም ክነብሩ ኣይከኣሉን ይብሉ።
እቲ ናይ ዋጋ ቁፅፅር ኣብ ናይ ከባቢ ዕዳጋ ዕግርግርን ወጥርን ፈጢሩ እዩ።ኣብ ገሊኡ ድማ ጭቕጭቕ። ሓሓሊፉ እውን ኣብ መንጎ ዝተቖጥዑ ዓደግትን ነጋዶን ክሳብ ምውቓዕ ተበፂሑ እዩ።
ነዚ ሪፖርት ዘዘራረብናዮም ኩሎም ነጋዶ ስለ ዝፈርሑ ሽሞም ክግለፀሎም ኣይደለዩን።ሓንቲ ሽማ ክግለፀላ ዘይደለየት ነጋዳይ ግን ስርሓ ጠጠው ንምባል ከምዝተዳለወት ትዛረብ።
ተወከልቲ ምንስትሪ ንግዲ ኢትዮጵያ ነዚ ፀብፃብ ሪኢቱኦም ንኽህቡ ብተደጋጋሚ ተሓቲቶም መልሲ ኣይሃቡን።ሰበስልጣን መንግስቲ ብዛዕባ እቲ ናይ ዋጋ ተመን እንትዛረቡ ነጋዶ ብምስምስ ናህሪ ዋጋ ዕዳጋ ዓለምን ምትሓት ዋጋ ሸርፊ ብርን ዋጋ ከምዝወሰኹ ክገልፁ ተሰሚዖም እዮም።
ቅድሚ ሕዚ ንቪኦኤ ብግልፂ ሪኢቱኦም ዝሃቡ ምስ መንግስቲ ምትእስሳር ዘይብሎም ኣርባዕተ ክኢላታት ስነቑጠባ እቲ ጉዳይ ተዃሳሒ እዩ ብምባል ሽሞም ክግለፀሎም ኣይደለዩን።ኩሎም ኣርባዕቲኦም ግን እቲ ናይ ዋጋ ምስትኽኻል ኣብ ኢትዮጵያ ሱር ዝሰደደ ሽግር ቁጠባ ኣብምፍታሕ ከምዘይሕግዝ ተንቢዮም ኣለው።


text:
ትማሊ ሰሉስ ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ ተማሃሮ 2ይ ደረጃ ተቓውሞ ኣብ ዝወጽሉ ሓደ ተማሃራይ ተቐቲሉ።
ነቲ ኣስከሬን ጽዒና ኣብ ዝነበረት መኪና`ውን ፖሊስ ፈንጂ ደርብዩ ይብል ሓደ ነባሪ ንቪኦኤ አብ ዝሃቦ ቃል ሓደ በዓል ስልጣን ክሊ ኦሮሚያ`ውን ምሟት`ቲ መንእሰይ ኣረጋጊጹ`ሎ።
ብኻልእ ወገን፡ ፈደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ፡ መንግስቲ ንፈደራላዊ ስርዓት ኣብ ምፍራሱ ይርከብ ብምባል ነቲ ኹሉ ክስዕብ ዝኽእል ሓደጋታት ተሓታቲ`ዩ ይብል።
'ንገላገሎ`ዶ ንኸውን ዝበልናዮ ኢፍትሓውነት፡ ብዕጽፊ እናወሰኸ ተስፋ ዝገበርናሉ ሰላም ርሒቑና፡ ኣብ መሬትና ተደብዲብና፡ ዝተመነናዮ ማዕርነት ሕልሚ ኾይኑ፡ ሓድነት`ዛ ሃገር ኣጠያያቒ እናኾነ መጺኡ'ይብል ኣቶ በቀለ ነጋ።
ዋና ጸሓፊ ኤፍኮ ኣቶ በቀለ ነጋ ኣተሓሒዙ፡ ቆልዑትና እናረኣናዮም ተቐቲሎም በኺና ቀቢርና ይብል።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብወገኑ፡ ብምኽንያት ማስተር ፕላን፡ ካብ ክሊ ኦሮሚያ ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝኣቱ ጭራም መሬት የለን ይብል።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ሕፁያት ተወዳደርቲ ተቓዋሚ ፓርቲ መድረኽ ብኣካላት መንግስቲ ዝተፈላለዩ በደላት ይፍፀሞም ከምዘሎ ሓደ ላዕለዋይ ኣባል ኣመራርሓ መድረኽ ገሊፆም።ቦርድ ምርጫ ብወገኑ ግቡእ ናይ መአረሚ ስጉምቲ ክውሰድ እዩ ኢሉ’ሎ።
መድረኽ ኣብ ናይ 2007 ዓ/ም ሃገራዊ ምርጫ ዘዕግብ ምንቅስቓስ ኣብ ምክያድ ይርከብ ዝበሉ ላዕለዋይ ኣባል ኣመራርሓ ናይ ኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሓደነት መድረኽ ዶ/ር መረራ ጉዲና ይኹን እምበር ኣብ ልዕሊ ተወዳደርትን ደገፍትን መድረኽ ካብ መንግስቲ ይበፅሕ ኣሎ ዝበለዎ ፀቕጢ ዝለዓለ እዩ ኢሎም።
ፀሓፊን ሓላፊ ቤት ፅሕፈትን ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ኣቶ ነጋ ዱፊሳ ብወገኖም መድረኽ ኣብዚ ምርጫ እዚ ዝለዓለን ዕዉትን ናይ ምርጫ ምልዕዓል የካይድ ዘሎ ውድብ እዩ ምስበሉ ቤት ፅሕፈቶም ናይ ዝኾነ ይኹን ቅሬታ እናመርመረ ስጉምቲ ክወስድ እዩ ኢሎም።ዘፃሪዩ ጉጅለታት ናብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ተላኢኾም እውን ኢሎም ኣለው።


text:
"ከመይ አብ ማእከል እቶም ዝደሓኑን እቶም ዝጠፍኡን አብ ቅድሚ አምላኽ መአዛ ክርስቶስ ኢና።" 2 ቆረ 2፡15
መአዛ ክበሃል ከሎ ቃል ብቃሉ ጣዕሚ ማለት እዩ። ዝበዝሕ ግዜ ግና መአዛ ብመልሓስና ዝጠዓም ነገራት ዘይኮነ ንእነሽትቶ ነገር የመልክት። ቅድሚ ናብ ጥቅሲ 15 ምብጻሕና ቁሩብ ንድሕሪት ተመሊስና አብ 14 ክንርእዮ ከለና፡ ". . . ብአና ጌሩ’ውን ክርስቶስ ከም ዝፍለጥ ንምግባር ከም ጥዑም መአዛ . . . " እንዳበለ ክቕጽል ከሎ ንርኢ። ንሕና እቲ ሓቀኛ ቃል አምላኻዊ ናብራ ክነብር አብ እንጅምረሉ ግዜ ከይተረደአና ከባቢና ብአና ክጽሎ ይጅመር። እዚ ድማ አብዛ ጥቕሲ ከም እንርእዮ እቲ ናይ ጐይታ መአዛ (ጣዕሚ) ብአና ጌሩ ናብቶም ዝአምኑን ዝጠፍኡን ከም ዝበጽሕ ይገብር። እቲ ቀንዲ(fundamental) ነጥቢ ወይ ሓሳብ አብዚ ክንርእዮን ዘለና፡ ካብ ዘይብልካ ምሃብ አይከአልን እዩ፣ እዚ ክብል ክለኹ ቅድም ንሕና ናይ ጐይታ ጣዕሚ ክንፈልጦ የድሊ።
ናይ ጐይታ ጣዕሚ ንኽንፈልጦ እሞ ነባሪ መአዛ ክህልወና ድማ ምስኡ ግዜ ምሕላፍ፣ ቃሉ ምንባብ፣ ምጽላይ የድልየና። እዚ መዓልታዊ ናብራና ምስ ኮነ ድማ እቲ ናይ ክርስቶስ መአዛ ካባና ሓሊፉ አብ ከባቢና ፍቕሪ፣ ትሕትና፣ ርህራሄ፣ ሰላም ክሽተት ይጅመር። ንጐይታ ዘንጸባርቕ ሂወት’ዶ ንነብር አሎና፧ ጌና ከይመስከርናሎም ከለና ብመአዛና’ዶ ይማረኹ አለዉ፧ ቃል አምላኽ ክንፈልጦ ወይ (memorize) ክንገብሮ ንኸእል ንኸውን፣ ግን ንነብሮዶ አሎና፧


text:
እየሩሳሌም ንምንታይ ሕልሚ ኢትዮጵያዊያን ኮይና?
ብፍላይ ንግስተ ሳባ ኣብ እየሩሳሌም ድሕሪ ዘካየደቶ ዑደት ኣብቲ ከባቢ ምስ ዝርከቡ ጥንታዊ ገዳማት ኢትዮጵያ ብዝተትሓሓዘ ብዙሓት እስራኤል ይፈልጡዋ።
ብዙሓት ኢትዮጵያዉያን ብጉጅለ ኾይኖም ናብ እስራኤል ይኸዱ ምንባሮም ታሪክ የረድእ።
ሕዚ ድማ ብዝተፈላለዩ ወኪላት ጉዕዞ ኣቢሎም ብዙሓት ናብ እየሩሳሌም ይኸዱ ኣለዉ። እየሩሳሌም ናይ ብዙሓት ኣደታት፣ ኣቦታትን መናእሰይን ሕልሚ እያ።
"ህይወታ ሙሉእ ብዛዕባ እየሩሳሌም እናሰምዐት ንዝዓበየት ኣደይ ዓብዪ ነገር'ዩ።
እዚ ሕልማ ምግሃድ ድማ ናተይ ዓብዪ ነገር ነይሩ" ዝብል ሄኖክ ፀሃዬ ፡ ናብ ኣሜሪካ እንትኸይድ እዚ ናይ ኣዲኡ ሕልሚ ከምዘዐዉት ቃል ብምእታዉ ነይሩ።
ቃሉ ሓልዩ ናብ እስራኤል ኣዲኡ ክልእኽ ኣብ ዝተዳለወሉ ግና ወላዲኡ ሃንደበት ብሞት ተፈልዮም። ሕዚ ሄኖክ፡ ኣዲኡ ንልደት ክልእኸን'ዩ።
ኣሜሪካ ንእየሩሳሌም ርእሰ ከተማ እስራኤል'ያ ዝብል ኣፍልጦ ምሃባ ዝምልከት ርኢቱኡ ዝሃበ ሄኖክ፡ ኣብ 1917 ዝተበጽሐ ስምምዕነት ምፍጣር እስራኤል ባልፎር ብምልዓል፡ ንዘመናት ዘካትዐ መሬት ካብ መፈለምታ'ዉን ናይ ፍልስጤም'ዩ ኢሉ ከምዝኣምን ይዛረብ።
"ሕዚ ምዕራብ እየሩሳሌም ንእስራኤል፤ ምብራቐ ድማ ንፍልስጤም ክኸዉን ኣለዎ ኢለ ይኣምን" ይብል።
ጋዜጠኛን ኣብ መንፈሳዊ ኮሌጅ መምህርን ሄኖክ ያሬድ ድማ "ቕድስቲ ሃገር ኢየሩሳሌም ብኣንጻር ሃይማኖት፣ ታሪክ፣ ባህልን ሓድግን ንዓይ ፍሉይ ቦታን ትርጉምን ኣለዋ።
ብኣቆጻጽራ ዘበን ማለት እንጥቀመሉ "ዓመተ ምሕረት" ከምኡ'ዉን፡ ዓመተ ዓለም፡ መበገሲኡን መወዳእትኡን ምስዛ ቅድስቲ ሃገር ይዛመድ።
መድሓኒትና እየሱስ ክርስቶስ ካብ ጽንሰቱ ክሳብ እርገቱ ዝተመላለሰላ ስለዝኾነት" ይብል።
ምስ ወላዲኡ ናብ ኢየሩሳሌም ዝኸደ ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመታት፡ ንኢትዮጵያውያንን እስራኤልን ሓድሽ ዓመት ኣብ ዝኾነ ወርሒ መስከረም እዩ።
ቅድሚ ሕዚ ብመፅሓፍ ቅዱስ፣ ብታሪኻዊ ትምህርትን ምስልን ምስማዕን ዝፈልጣን ብዙሓት ኢትዮጵያውያን ዝምነይዋ ከተማ ኢየሩሳሌም ምርኣይ ፍሉይ ስምዒት ከምዝፈጠረሉ ይዝክር።
"ወረ ብዓይኒ ይኣቱ ከምዝበሃል መፅሓፍ ቅዱስን ታሪኽ መፅሓፍ ቅዱስ ካብ ምንባብን ብምስሊ ካብ ምርኣይን ብዝዘለለ፡ ታሪኻዊ ፍፃመታት ኣብ ዝተፈፀመሉ ቦታ ምርካብ ክንደየናይ የሐጉስ!
" 'ንዕፁብ ዕፁብ ካብ ምባል ሓሊፍካ ካልእ ቃል ኣይተውፅኣሉን! ከም ዝበሃል" ይብል ሄኖክ።
ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ታሪኽ ንግስተ ሳባን ንጉስ ሰሎሞንን ከምኡ እውን ውልደት ቀዳማዊ ምኒሊክ ብምዝካር፡ ኢትዮጵያ ምስ ኢየሩሳሌም ከም እትተኣሳሰር ይዛረብ።
ካብዚ ብተወሳኺ ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ገዳማት ኢትዮጵያ፡ ኢትዮጵያውያን ምስ እየሩሳሌም ዘተኣሳሳረ ካልእ ምኽንያት ምዃኑ የረድእ።
ተጓዓዝቲ ናብ እየሩሳሌም ካብ ሞንጎ ዝወስዱ ወኪላት ጉዕዞ፡ "ቀራኒዮ በእየሩሳሌም" ሓደ እዩ።
ወይዘሮ እጅጋየሁ በየነ መስራኡቲኢትን ስራሕ መካየዲትን እዚ ትካል እየን።
እዚ ትካል ብኸመይ ተጣይሹ?
እዚ ማሕበር ኣብ ግዘ ኣፄ ሃይለስላሰ እንትምስረትን፡ ንኢትዮጵያውያን ጉዕዞ እንተዳሉን ጀሚረን ኣባል እዚ ማሕበር ዝነበራ ወይዘሮ እጅጋየሁ፡ ክሳብ ሕዚ ኣብ ኣባልነተን ይርከባ።
ኣብዚ ማሕበር ኣብ ዝጓዓዛሉ ዝነበራሉ እዋን፡ ኢትዮጵያውያን ናብ ኢየሩሳሌም ንክኸዱ ዝነበሮም ልዑል ድሌት ብምዕዛበን፡ ብ2002 ዓ/ም እዚ ትካል ንከጣይሻ ምኽንያት ከምዝኾነን ይዛረባ።
ዋላ እኳ ኣብዚ ሕዚ እዋን ዝተፈላለዩ ወኪላት ጉዕዞ እንተሃለዉ፡ ዘሎ ጠለብ ልዑል ካብ ብምዃኑ ተወሳኽቲ ወኪላት ጉዕዞ ናብዚ ስራሕ ክኣትዉ ከምዝኽእሉ እምነተን ይገልፃ።
"ከስቢ ኣይኮነን ዕላማይ። ብዙሓት ነታ ምድሪ ረጊፆም ክምለሱ እደሊ። እንጀራ ሸይጣ ዘዕበየትኒ ወላዲተይ ብኸመይ ከሐጉሳ ዝብሉ ውሉዳት፡ ንኣደኦም ዝገብርዎ ነገር እዩ" ይብላ።
ቀራንዮ ኣብ ኢየሩሳሌም እንትጅመር፡ ንፈለማ እዋን ናብ ኢየሩሳሌም 180 ሰባት ጥራሕ እዩ ወሲዱ ነይሩ።
ኣብቲ እዋን ኣብ ዓመት ሓደ ግዜ ጥራሕ እዩ ጉዕዞ ዝዳሎ ነይሩ። ሕዚ ግና ኣብ ዓመት ኣርባዕተ ግዜ ዝዳለው እንትኾን፡ ኣብዚ ናይ ሕዚ በዓል ልደት እኳ 122 ሰባት ንምውሳድ መዝጊቡ አሎ። ክሳብ 430 ተጓዓዝቲ ዝወሰድሉ ግዜ ከምዝነበረ እውን ወይዘሮ እጅጋየሁ ይዛረባ።
ከይዶም ክተርፉ እዮም አይምለሱን ተባሂሎም ዝተጠርጠሩ መናእሰይ ኣይወስዱን። ወ/ሮ ጅጋየሁ ከምዝብለኦ፥ መናእሰይ ንምውሳድ ከምዝምለሱ መረጋገፂ ከረእዩ ወይከኣ ከምፅኡ አለዎም።
ብዚ ምክንያት ዝተዓፀዩ ወኪላት ምህላዎም ድማ ይዛረባ። ብዙሕ ጊዜ ንእስራኤል ዝኸዳ ደቂ ኣንስትዮ እየን ድማ ይብላ።
ገዳማት ኢትዮጵያ ኣብ እየሩሳሌም
ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ኢትዮጵያ ኣብ ኢየሩሳሌም ሸውዓተ ገዳማት አለዉዋ።
ንሳቶም ድማ ዴር ሱልጣን ፣ኪዳነ ምሕረት፣ቅዱስ ፊሊጶስ፣ ቅድስት ሥላሴ፣ ቅዱስ ገብርኤል፣ ቅዱስ አልዓዛርን ቤተልሔም ን እዮም።
ካብዚኦም ውሽጢ ገዳም ዴር ሡልጣን ብግዕዝ ደብረ ሥልጣን ዝብል ትርጉም ዘለዎ እንትኸውን ምስ ቤተመቅደስ ጎይታ ቅዱስ መቃብር ኣብ ምብራቕ ኣንፈት ይርከብ።
ሄኖክ ያሬድ፥ ዴር ሡልጣን ንጉስ ሰሎሞን ካብ ኢትዮጵያ ንዝተፈላለዩ በዓላት ናብ እስራኤል ንዝኸዱ በፃሕትን መልዕክተኛታት መዕረፊ ክኸውን ንንግስተ ሳባ ዝተውሃበ ከምዝኾነ ድረሳናት ታሪኽ ፀሪሑ ይገልፅ።
ደሓር ደሓር ገዳም ተመስሪቱዎ ብዝተፈላለዩ ነገስታት ኢትዮጵያ ክርዳእን ሓለዋ ክግበረሉን ፀኒሑ።
ሓዚ'ውን ዝተፈላለዩ ኢትዮጵያውያን ሓገዝ ከምዝገብሩ ምርዳእ ተኻኢሉ።
እየሩሳሌም ንሰለስቲኦም ዓበይቲ ሃይማኖታት ማለት'ውን ንተኸተልቲ ክርስትና፣ አይሁድን ሙስሊሙን ዝተቀደሰት ምድሪ እንትኸውን፥ ብኡ ልክዕ ድማ ፍልፍል ጎንፂ ኮይና ትረአ።
ሐዝ'ውን እንተኾነ፥ ፕረዚደንት ዶናልንድ ትራምፕ ንእየሩሳሌም ከም ዋና ርእሰ ከተማ እስራኤል ኣፍልጦ ምሃቦም ስዒቡ ኣዘራራቢትን መካተዒትን ኮይና ቀንያ።


text:
በዓል 20 ጉምበት ዓመት መፀ ብዝደመቐ ኩነታት እነኽብራን እንዝክራን ብዘይምኽንያት ኣይኮነን። ኩሉሻዕ ብዝለዓለ ክብርን ሞጐስን ተቐቢልና እነድምቓ ካብ ናይ ባዕልና ወድዓዊ ኩነታት ተበጊስና ኢና። ምኽንያቱ 20 ጉምበት መዓልቲ ሰላምና፣ ዲሞክራሲና፣ ልምዓትና ዝተግሃደላ፣ ካብ ዘበነ ፀልማት ናብ ካልእ ሓዱሽ ምዕራፍ ዝተሰጋገርናላ ዕለት ስለዝኾነት ክነኽብራ ጥራሕ እንተይኮነስ ክንዕቅባ ግዴታ ኣለና። 20 ጉምበት 1983 ዓ/ም እቲ ነዛ ሃገር ናብ ድንቁርናን ድሕረትን ተመላሊኡ ጉዕዞ ቁልቁለት ዝወርድ ዝነበረ ፀረ ሰላምን ልምዓትን ዝነበረ ፋሽሽታዊ ስርዓት ደርግ ብዝተናወሐ ናይ ገጠር ዕጥቂ ቃልሲ ብቕልፅም ህዝብታት ሃገርና ሓመድ ድበ ዝኣተወላ ታሪኻዊት ዕለት እያ። ምዕራፍ ኵናት ዓፂና ናብ ሓዱሽን ተቐፃፃልን ናይ ልምዓት መድረኽ ዝተሰጋገርናላ፣ ካብ ኵናትን ጥፍኣትን ወፂና ናይ ሰላም ርችት ዝተኮስናላ ዕለት እታ ዓመት መፀ ብዝለዓለ ድምቀት እነኽብራ ዕለተ ጉምበት እያ።
ኢትዮጵያ ኣትያቶ ካብዝነበረት መወዳእታ ዘይብሉ ኵናት ተናጊፋ፣ ሓዱሽ ጐደና ሰላም፣ ልምዓትን ዴሞክራስን ምጅማራ ጥራሕ እንተይኮነስ ንኻልኦት ህዝብታትን ሃገራትን መርኣያ ሰላምን ልምዓትን ኮይና ናብ ቅድሚ ዓለም ክትወፅእ ዝኻኣለት ብሕታዊት ሃገር እውን እያ። ንዘበናት ፅግዕተኛ ገይርዋ ዝፀንሐ ፖለቲካዊ ምሕደራ ስርዓታት ቀንጢጣ ብምድርባይ፣ ሓዱሽ ብዙሃነት ዘተኣናገደ፣ ሰብኣውን ዴሞክራስያውን መሰል ዜጋታት ብተግባር ዘግሃደ፣ ተሳተፍነትን ተጠቃምነትን ህዝቢ ዘረጋገፀ ሕገ-መንግስቲ ኣፅዲቓ፣ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ፌደራሊዝም ክህልወና ዝገበረት ዓዲ እንተሊኣ ብዘይምግናን ካብ ኣህጉረ ኣፍሪካ ኢትዮጵያ ጥራሕ እያ።
ኣብቶም ዝሓለፉ 26 ናይ ብርሃን ዓመታት ቀስብቐስ አናተደመሩ ዝመፁን ዝተመዝገቡን ናይ ሰላም፣ ልምዓትን ዲኮምራስን ዓወታት ብዙሓት እዮም። ብዙሓት እዮም ጥራሕ እንተይኮነስ ኣብ ህዳሰ ሃገርና እውን ዝለዓለ ትርጉም ኣለዎም። እዚ ከዓ ሃገርና ኣብዚ እዋን እዚ ካብተን ኣብ ዓለም ብፍጥነትን ብዘይተገመተ መንገድን ብኢኮኖሚያዊ ዓቕመን ዝሕምበባ ዘለዋ ሃገራት ሓንቲ ክትኸውን ብምኽኣላ ኣብ ልቢ ማሕበረሰብ ዓለም ኣግራሞት ፈጢሩ ኣሎ።
ብፍላይ ካብ 1993 ዓ/ም ናብዚ ብዘይምቁራፅ ኢኮኖሚያዊ ዕብየትና በዓል ክልተ ኣሃዝ ኮይኑ ክቕፅል ብምኽኣሉ ጉዕዞ ህዳሰና እናዓሞቐ ናብ ማእኸላይ ብርኪ ዕቤት ንምስላፍ እንገብሮ ፃዕሪ አናተቐላጠፈ ክኸይድ ምኽንያት ኮይኑ እዩ። በዚ ምኽንያት እቲ ዘይካኣል ዝመስል ዝነበረ፣ ኣይኮነን ክትፍፅሞ ክትሓስቦ እውን ኣፀጊሙ ዝፀንሐ ድሑር ናይ ኣይካኣልን ኣረኣእያ ተሰይሩ። በዚ ድማ ዜጋታት ሰሪሖም ዝልወጥሉ ሓዱሽን ሱር ቦቆስን ናይ ስራሕ መንፈስ ተፈጢሩ። ካብዚ ሓሊፉ ሰሪሑ ዝተለወጠ ዝሽለመሉን ኣፍልጦ ዝረኽበሉን ዝደኸመ ዝድገፈሉን ዝተባበዐሉን ልምዓታዊ ኣተሓሳስባ በብቑሩብ ኣብ ኣተሓሳስባ ዜጋታት እናተሃነፀ መፅዩ። ብሓፈሻ ኣብ መላእ እዛ ሃገር ብፍላይ ድማ ኣብቲ ኣብዝሓ ብማሕረስ ዝመሓደር ህዝብና ጐሊሁ ዝረአ ቁጠባዊ ዕቤት ክመፅእ ገይርዎ እዩ።
ብድምር ከም ሃገር ኣምፂናዮ ዘለና ለውጥን ዓወትን ሃገራዊ መልክዕ ዘለዎ እንተኾነ እውን ብፍላይ እቲ ኣብ ሕርሻ ኣምፂናዮ ዘለና ስግግር ግና ኣብ ታሪኽ እዛ ሃገር ተራእዩ ዘይፈልጥ ዓወት ከምዝኾነ እዩ ማሕበረሰብ ዓለም ዘረጋግፅ። ስለዝኾነ በዓል ክልተ ኣሃዝ ኢኮኖሚያዊ ዓወት ኣምፂና እንትንብል ነቲ ልዕል ክብል ዝገለፅናዮ ናይ ሕርሻ ስገግር መሰረት ገይርና ኢና። በዚ ኣቢልና ኣብ ከተማታት ህዝብና ኣብ ድኣንት ክውደብ እናገበርና፣ ኣብ ሕርሻ ድርቂ ዝፃወር መሰረታዊ ስግግር ክመፅእ ብዝገበርናዮ ፃዕሪ ዓወታት 20 ጉምበት ካብ ዓመት ናብ ዓመት ክዓምቕ ገይርናዮ ኢና።
ድሕሪ ውድቀት ስርዓት ደርግ ኣብዚ ውሽጢ 26 ዓመታት ዝመፀ ለውጢ እዚ ጥራሕ ኣይኮነን። ከምቲ ፈተውትና ጥራሕ እንተይኮነስ ፀላእትና ዝምስክርዎ ዘመዝገብናዮም ኢኮኖሚያውን ፖለቲካውን ዓወታት ሰፋሕቲ እዮም። ካብ ስፍሓቶምን ዕምቆቶምን ብዝነቅል እውን ካልኦት ኣፍሪካውያን ኣሕዋትና ንስራሕናን ውፅኢትናን ዝዕቅንዎ ብዝለዓለ ኣድናቆት እዮም። እዚ ድማ ኣብ ገጠር ጥራሕ እንተይኮነስ ኣብ ከተማ፣ ኣብ መሰረተ ልምዓት ጥራሕ እንተይኮነስ ኣብ ዙሪያ መለሽ ናይቲ ህዝቢ ኣተሓሳስባ መፅዩ ዘሎ ውዕይ ናይ ለውጥን ሕውየትን መንፈስ መበገሲኡን ውፅኢቱን ብ20 ጉምበት ኣቢሉ ዝመፀ ልምዓታዊ ኣተሓሳስባ እዩ።
ልምዓታዊ ኣተሓሳስባና ናይ መስመርናን ዕላማናን ውፅኢት እዩ። እቲ ካብ ኣተሓሳስባና ፈልፊሉን ናብ ተግባር ተቐይሩን ዝርአ ሰፊሕ ዝኾነ ህንፀት መሰረተ ልምዓት እንተኮነ እውን ናቱ ውፅኢት እዩ። እቲ ኣብ መንጐ ህዝብታት ኢትዮጵያ ብሄራዊ ምርድዳእ ኣብ ምፍጣር ዝርከብ ህንፀት ዓብይ ግድብ ህዳሰ ጥራሕ እንተይኮነስ እቲ ብኣሽሓት ኪሎ ሜትሮ ዝግመት ህንፀት መንገዲ ባቡር፣ ኣብ ዝተፈላለዩ ክልላት ዝህነፁ ዘለው ፋብሪካታት ሽኮርን ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝግመቱ ህንፀታት መንገዲ ኣስፋልትን እንተወሲድና ካብቶም ክሳብ ሕዚ ኣብዛ ሃገር ኣረጋጊፅናዮም ዘለና ብዙሓት ዓወታት ነቶም ውሑዳት ኣልዒልና ከም ኣብነት ክንርኢ ንኽእል ኢና። ንኣብነት ነቶም ልዕል ክብሉ ዝተገለፁ ዓወታት ኣልዒልና እምበር ፀጋታት 20 ጉምበት ዘርዚርካ ዝውድኡ ኣይኮኑን። ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ እዛ ሃገር ዝርአ መንገዲ ኣስፋልት፣ መንገዲ ባቡር፣ ዩኒቨርስታት፣ ኢንዳስትርያል ፓርክታት፣ ዓበይቲ ግድባት፣ ወዘተ ድሕሪ ዓወት 20 ግንቦት ዝመፀ ውፅአት ቃልስና መስዋእትናን እዩ። ስለዝኾነ ከዓ ክንዕቅቦን ክንሕበነሉን ዝግባእ እዩ።


text:
ኣብ ከባቢ ራማ ካብ 8 መጋቢት ናይ ሰዓታት 5 ናይ ኣጋ ምሸት ጀሚሩ ኣብ ሞንጎ ሰለያን ምልሻን ሰራዊት ኢትዮጲያን ኤርትራን ረጽሚ ተኽይዱ። እዚ ኣብ ሰዓታት 5 ናይ ድሕሪ ቀትሪ ዝጀመረ ረጽሚ፤ ድሕሪ ኣስታት ሰለስተ ሰዓታት ማለት ኣብ ሰዓታት 8.25 ናይ ምሸት ናይ ሞርታር ቶኽሲ ሓዊሱ ከምዝቐጸለ ተፈሊጡ።
ብሰንኪ እዚ ረጽሚ ኣብቲ ከባቢ ዘለዋ ዓድታት ገዛ ከረን ፣ዓድሽ ዓዲ፣ገዛ ኣብርሃ፣ዓዲ ከተዮን በቲ ተኩሲ ከም ተናወጻ፤ ገለ ህድሞታትን ገዛውትን እውን ከም ዝፈረሰ፤ ህዝቢ ናብ ዓዲ ኻላ ከም ዝሃደመን ተፈሊጡ።
እቲ ረጽሚ ሰዓታት 11.30 ናይ ምሸት እኳ ደው ተበለ፤ ብኻልእ ወገን ናይቲ ዶባት ማለት ኣብ ከባቢታት ጾሮና፤ ናይ ሞርታርን ፎኮስቲ ብረት ተኩሲ ይስማዕ ከም ዝነበረ ተፈሊጡ። እዚ ናይ ከባቢታት ጾሮና ክሳብ ኣጋ ወጋሕታ ዝቐጸለ ምንባሩ ምንጭታትና ካብቲ ከባቢ ሓቢሮም።
ሓሙስ 9 መጋቢት ኣጋምሸት ኣብቲ ናይ ከባቢ ራማ ዶባት ክልቲኦም ሰራዊታት ማለት ሰራዊት ኤርትራን ኢትዮጲያን ከበድቲ ኣጽዋር ኣብ ምጽጋዕ ከም ዝርከቡ ምንጭታት ሓቢሮም። ብመሰረት እቲ ሓበሬታ ክሳብ ሰዓት 9 ናይ ንግሆ ሓሙስ ዕለት 9 መጋቢት ናይ ከቢድ ብረት ደብዳብ ብክልቲኡ ወገን ዝነበረ ኮይኑ፤ ልክዕ ሰሰዓት 10፡20 ደው ከም ዝበለ ተገሊጹ።
እዚ ብርክት ዝበለ ጉድኣት ኣውሪዱ ምህላዉ ዝተገለጸ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ዝተኻየደ ረጽሚ፤ ብወገን ሰራዊት ኤርትራን ኢትዮጲያን ብፍላይ ኣብቲ ናይ 8 መጋቢት ረጽሚ ብርክት ዝበሉ ህይወቶም ዝሓለፉን ውጉኣትን ከምዝርከብዎም ተሓቢሩ።
ምስዚ ኣብ ዝተኣሳሰር ኣብ ከባቢ ኣስመራን ፍልፍልን ዝነበራ ኣሃዱታት ካብቲ ቦታ ኣብ ዕለት 9 መጋቢት ሰዓታት ረፍዲ ከም ዝለቀቓ ተፈሊጡ። ብጂካ ውሱናት ክፍልታት መብዛሕትኡ ኣሃዱታት ኤርትራ ናብ ግንባርታ ከም ዝጋዓዘ ዝሓበሩ ምንጭታት፤ ኣቅድም ኣቢሉ ወን ኣብ ከባቢ መረብ ብብዝሒ ነተጉቲ ምኽላል ይካየድ ምንባሩን ተፈሊጡ።
መበገሲ ናይዚ ረጽሚ ብንኡስ ግጭት ኣብ መንጎ ሃንደሳን ስለያን ናይ ክልቲኡ ሰራዊት ኣብ ዕለት 6 7 መጋቢት ዝጀመረ ምንባሩ ደሓር ኣብ 8 መጋቢት ግን ናብ ከቢዽ ረጽሚ ምዕራጉ ይፍለጥ።


text:
ሳልሳይ ክፋል
ሚድያታት ዓለም ቅድሚ 26 ዓመታት ንኢትዮጵያ ብተምሳሌት ድርቅን ጥሜትን ይገልፀኣ ምንባረን ኣብዚ ሐዚ እዋን ግና ብዛዕባ ፅቡቕነታ እናልዐላ ይፅብፅባ ከምዘለዋ ብኣብነታት ኣደጊፍና ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ሪእና ነይርና። ሕዚ እውን ኢትዮጵያ ብሚድያታት ዓለም እትግለፀሎም
ሳልሳይ ክፋል
ሚድያታት ዓለም ቅድሚ 26 ዓመታት ንኢትዮጵያ ብተምሳሌት ድርቅን ጥሜትን ይገልፀኣ ምንባረን ኣብዚ ሐዚ እዋን ግና ብዛዕባ ፅቡቕነታ እናልዐላ ይፅብፅባ ከምዘለዋ ብኣብነታት ኣደጊፍና ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ሪእና ነይርና። ሕዚ እውን ኢትዮጵያ ብሚድያታት ዓለም እትግለፀሎም ዘላ ምዕባለታት ብዙሓት ስለ ዝኾኑ ካብ ባሕሪ ብጭልፋ እናቖንጠርና ኢና ክንቅፅል።
ብ24 መጋቢት 2003 ዓ.ም ካብ ሩባ ኣባይ፣ ፍሉይ ሽሙ ጉባ ካብ ዝተብሃለ ቦታ ዝተሰምዐ ዜና ንመላእ ኢትዮጵያውያን ብታሕጓስ ዘሰራሰረ እዩ ነይሩ። እቲ ንዘመናት ሃገሩ ገዲፉ ናብ ባዕዲ ዝፈስስ ዝነበረ ማይ ሩባ ኣባይ ኣብ መሰረታዊ ረብሓ ንምውዓል ዓብዪ ግድብ ከም ዝህነፅ ዘበስር እዩ እቲ ዝተሰምዐ ዜና። ኣብ ሩባ ኣባይ ግድብ ንኽህነፅ እምነ ሰረት ብምንባር ዘበሰረ ድማ ኣብቲ እዋን ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ዝነበረ ብሉፅ መራሒ ተጋዳላይ መለስ ዜናዊ እዩ። ሚድያታት ዓለም እውን ነቲ ዜና ብሰበር ተቐባበለኦ።
ኢትዮጵያ ኣብቶም ዝሓለፉ ስርዓታት ኣሽንባይዶ ልዕሊ 80 ቢልዮን ብር ዝውድእ ኣዝዩ ግዙፍ ግድብ ክትሃንፅ ድርቂ ብዝመፅአ ቁፅሪ ንዜጋታታ ካብ ጥሜትን ስደትን ክተድሕን ዘይትኽእል ሃገር እያ ነይራ። እቲ ካሊእ፣ ሩባ ኣባይ እኒ ግብፂ ንብሕተን ክጥቀማሉ ዝደልያን ኢትዮጵያ ክትትንክፎ ዘይፈቕዳን ብምንባረን ኢትዮጵያ “ደፊራ ክትሰርሖ እያ” ዝብል ኣረዳድኣ ኣይነበረንን።
ነዚ ታሪኽ ስለ ዝፈልጡ እዮም መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ሩባ ኣባይ ግድብ ከም ዝሰርሕ ምስኣፍለጠ ኣብቲ እዋን ንዜናታት ሚድያታት ዓለም ሰሚዖም “ኢትዮጵያ ናብ ዘይትኽእሎ ስራሕ ትኣቱ ኣላ” ክብሉ ዝተፈላለዩ ምሁራት ፖለቲካን ኢኮኖምን ዝገለፁ። ግብፂ ሃፍታማትን ምስ ኢትዮጵያ ቅርበት ዘለወንን ሃገራት ንመስርሒ እቲ ግድብ ዝኸውን ገንዘብ ከየልቅሓኣ ደብዳቤ ምስ ፀሓፈት ድማ “ኢትዮጵያ ኣይትኽእሎን” ዝብል ሓሳብ ዝተፈላለዩ ኣካላት ዓለም ዝጠንከረ ኮይኑ። ይኹን እምበር ከቢድ ፈተና ከም ዘጋጥሞ ኣቐዲሙ ዝተረድአ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንህዝቡ ኣለዓዒሉ ብውሽጣዊ ዓቕሙ ከም ዝዋፅኦ ቆሪፁ ተልዓለ።
ስለዝኾነ በቲ መሃንዲስ ህዳሰና ዝኾነ ብሉፅ መራሒ ተጋዳላይ መለስ ዜናዊ 24 መጋቢት 2003 ዓ/ም እምነ ሰረት ምስተነቢሩሉ ህንፀቱ ንምጅማር ግዘ ኣይወሰደን። “እቲ ከልቢ ይነብሕ ግመል ጉዕዝኡ ይቕፅል” ከም ዝበሃል ብዙሓት ተቓውሞታትን ምንሻዋትን ዋላ እንተወሓዘ ህዝቢ ኢትዮጵያ “ቦንድ” እናዓደገ ነቲ መንግስቲ ዝወጠኖ ዓብዪ ሃገራዊ ፕሮጀክት ንምህናፅ ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ ምልዕዓል ተፈጠረ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ማዕበል ህዝቢ ዓቂቡ ብምሓዝ፣ ብሱል ዝኾነ ዴፕሎማሲያዊ ርክባት ብምፍጣርን ሃገራዊ እቶቱ ብምዕባይን ነቲ ህንፀት ኣጠናኺሩ ቀፀለሉ። ወዮ “ኣይከኣልን” ተባሂሉ ዝነበረ ህንፀት ብጠንካራ መሪሕነት መንግስትን ብሕራነን ህዝቢ ኢትዮጰያ ተኻኢሉ።
“ዘጋርድያን” The Guardian ዝተብሃለ ፍሉጥ ሚድያ ዓለም ብ2006 ዓ.ም ኣብ ዘስፈሮ ፅሑፍ ነዚ ዝትንትን እዩ ነይሩ። “ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ እቲ ዝዓበየ ግድብ ኣፍሪካ ክኸውን እዩ” ዝብል ርእሲ ኣብ ዝሃቦ ፅሑፉ፣ ካብ ዝለዓሉ ሓለፍቲ ክሳብ ዝተሓቱ መዓልታዊ ሰራሕተኛታት እቲ ግድብ ዝገብርዎ ርብርብ ብኣድናቖት እዩ ገሊፅዎ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዘይምንም ሓገዝ ንህዝቡ ኣተሓባቢሩ ይሰርሖ ምህላዉ ካሊእ ዘደንቕ ጉዳይ ከም ዝኾነ እውን እዩ ዝገለፀ።
“ኢንጅነሪንግ ኒውስ” ዝተብሃለ መርበብ ሓበሬታ ብወገኑ ኣብ 2008 ዓ.ም ከይዲ ህንፀት ግድብ ህዳሰን ዝህልዎ ረብሓን ተንቲኑ ገሊፅዎ እዩ። “6,000 ሽሕ ሜጋ ዋት ናይ ምምንጫው ዓቕሚ ዘለዎን ካብ ኣፍሪካ እቲ ዝዓበየ፣ ካብ ዓለም ድማ መበል 11 ዝኾነን ግድብ ህዳሰ ድሕሪ 2010 ዓ.ም ሓይሊ ኤሌክትሪክ ምምንጫው ክጅምር እዩ” ብምባል ንህዝቢ ዓለም ሓቂ ነጊርዎ፤ ነቶም “ኣይከኣልን” ዝብሉን ዘዐንቅፉ ዝነበሩን እውን ኣፎም ኣትሒዝዎም። ትማሊ ብዛዕባ ሞት፣ ጥሜት፣ ስደትን ድንቁርናን ኢትዮጵያ ዝፅብፅባ ዝነበራ ሚድያታት ዓለም ሎሚ ካብ ጭቡጥ መርትዖ ተበጊሰን ብዛዕባ ኩለመዳይ ለውጢ ምፅብፃበን ኢትዮጵያ ዘላቶ ብርኪ ዕብየት ብዝበለፀ ክንርዳእ ይገብር። ክቕፅል እዩ . . .


text:
ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ ኑፋቐ ኣመሪካውያን ዲኹም፧
ዓለምለኻዊ ቐንዲ ቤት ጽሕፈትና ኣብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ እዩ ዚርከብ። እንተዀነ ግና፡ ኑፋቐ ኣመሪካውያን ኣይኰንናን። ከምኡ እንብለሉ ምኽንያታት ድማ እዚ ዚስዕብ እዩ፦
ገሊኦም ሰባት፡ ኑፋቐ ኻብ ሓደ ሃይማኖት ንእተፈንጨለ ጕጅለ ኸም ዜመልክት ይዛረቡ እዮም። ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ ካብ ገሊኡ ሃይማኖታዊ ጕጅለ እተፈንጨሉ ኣይኰኑን። ኣብ ክንዳኡስ፡ ከምቲ ኣብ ቀዳማይ ዘመን ዝነበረ ዓይነት ክርስትና ኸም እንስዕብ ኢና እንኣምን።
ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኣብ ልዕሊ 230 ዓድታትን ሃገራትን ኣብ ኣገልግሎቶም ንጡፋት እዮም። እንነብረሉ ቦታ ብዘየገድስ፡ ተኣማንነትና ንየሆዋ ኣምላኽን ንየሱስ ክርስቶስን ደኣ እምበር፡ ንመንግስቲ ኣመሪካ ዀነ ንኻልእ ሰብኣዊ መንግስቲ ኣይኰነን።—ዮሃንስ 15:19፣ 17:15, 16።
ኵሉ ትምህርትታትና ኣብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ዚነብሩ መራሕቲ ሃይማኖት ኣብ ዝጸሓፍዎ ጽሑፋት ዘይኰነስ፡ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተመሰረት እዩ።—1 ተሰሎንቄ 2:13።
ንየሱስ ክርስቶስ እምበር፡ ንኻልእ ንዋላ ሓደ ሰብኣዊ መራሒ ኣይንስዕብን ኢና።—ማቴዎስ 23:8-10።


text:
Published: 07 August 2017
ብቀሺ ብርሃነ ጠዓመ - ኣብ መበል 19 ጉባኤ ቤተ ክርስትያን ተዋህዶ ዝተዋህበ ስብከት (ዓርቢ 21 ሓምለ 2017)
“ንስኻትኩም ግና፡ እቲ ቤተ ኣምላኽ እትስርሓሉ ጊዜ ገና እዩ፧ በልኩም።” እዚ ቓል እዚ፡ ኣንጻር እግዚኣብሄር ካብ ዝተዘርቡ ቃላት ሓደ እዩ። ከምዚኣቶም ዝበሉ ንዕዮ ኣምላኽ ዜሰናኽሉ፡ ነቲ በሃሊኦም ድማ ባዕላዊ ዕንወት ዜስዕቡ ቓላት፡ እግዚኣብሄር ኪጸሮም ዚኸብድዎ መረርትን ክፋኣትን ቃላት እዮም።
እግዚኣብሄር፡ ሓያል ኣምላኽ ካብ ምዃኑ ዝተላዕለ ኪጸሮ ዚኸብዶ፡ ዘይክእሎ ነገር የብሉን።ኣዝዮም ዚኸብድዎን ኪጸሮም ዚመርርዎ ነገራት፡ ቃላት ወይ ተግባራት ከም ዘለዉዎ ግን ባዕሉ ተኣሚኑልና ኣሎ። ብኣፍ ነብዩ ኢሳይያስ ኣብ ኢሳ 1፡13,14 “ንሰርቂ ኣዋርሕኩምን፡ በዓላትኩምን ነፍሰይ ትጸልኦ ኣላ፡ ጾር ኰይኑኒ ምስካሙ ስኢነ ኣለኹ፡” ኣብ ኢሳ 7፡13 ድማ፡ “ እቲ ሰብ ላሕ ምባልኩምዶ ውሒዱ እዩ፡ ንኣምላኽይ ድማ ላሕ እተብልዎ፡” ኣብ ኢሳ 44፡24 ከኣ፡ “ ብሓጢኣት ደኣ እትግብኣኒ ፡ ብኣበሳኻ ድማ ኣድከምክኒ፡. . . “ ብምባል እኝታይ ከም ዜድክምን ምጻሩ ዚስኣይን ግልጽ ኣቢሉ ነጊሩና ኣሎ። ነብዩ ኤርምያስ ድማ፡ ንህዝቢ እስራኤል “ እግዚኣብሔር ከኣ ብሰሪ እቲ ኽፍኣት ግብርኹምን ብሰሪ እቲ ዝገበርክምዎ ርኽሰትን ካብዚ ንንየዉ ኪዕገስ ኣይከኣለን።” ብምባል ነገሮም ( ኤር 44፡22)፡ ብነብዩ ሚልክያስ፡ ድማ፡ “ ቃላትኩም ኣድከመኒ፡ ቃላትኩም በርትዓኒ” ብምባል ነቲ ንሱ ኪጾሮ ዚኸብዶ ነገራት ገሊጹልና ኣሎ ( ሚል 2፡17 ፡ሚል 3፡13-14)። እምበርኣር እዛ ኸም መራሕ ጥቕሲ ተጠቒምናላ ዘሎና ቃል እግዚኣብሄር ድማ፡ ሓንቲ ካብተን እቲ ህዝቢ እተዛረበን ንኣምላኽ ዝኸብድኦን፡ ግቡእ ዓስባን ከኣ ዝሃበን ኣበሳታት እያ። ገሊኣቶም ነዛ ኣዘራርባ እዚኣ ብኣእምሮኦም ጥራይ ሓሲቦምዎ እምበር ብኣፎም ግና ዘየውስእዋ ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም። ገሊኣቶም ብወግዒ ዓው ኢሎም ዝተዛረብዋ ደጋገምዋን ኣይሰኣኑን እዮም። ብግብራዊ መገዲ ግና ኲሉ ሰብ እዩ ተዛራበዋ። ብኣእምሮኦም ከምኡ ኢሎም እኝተ ዘይሓስቡ፡ ብልሳይምውን ከምኡ ኢሎም እኝተ ዘይተዘረቡ እኳ፡ ብዘይካ ንስድርኡ ዚኸውን ስሉም ቤት ኪስርሕ ንቤት ኣምላኽ ኪስርሕ ተበግሶ ዝወሰዱ ዋላ ሓደ ስለ ዘይነበረ። ካብዛ ኣበሳ እዚኣ ነጻ ዝዀነ ሰብ ዋላ ሓደ ኣይነበረን። ስለዚ ድማ ኣብ ኲሉ ስርሖምን ትሕዝቶኦምን ደርቂ ብምእዛዝ ዓስቢ ዓመጻኦም ሂቦም። ብልቦም መገዶም ክሓስቡን ኪምርምሩን ድማ ኣዘዞም።
ነቲ ኣተሓሳስባኦምን ኣዛራርባኦምን ከቢድ ሓጢኣት ዝገበሮ፡ ኣብቲ ሉኣላዊ ስልጣን ናይ ኣምላኽ ኢዶም ብምእታው ኪውስኑ ምፍታኖም እዩ። ንጊዜ ዚእዝዞን ዚሰርዖን እግዚኣብሄር ጥራይ እዩ። ይትረፍ ነቲ ጊዜ ክንድውጦን ክንውስኖን፡ ክንፈልጦ እኳ ዓቕሚ የብልናን። ሓደ እዋን ደቀ መኣሙርቲ ናይ ጐይታ ተኣኪቦም ንጐይታ
“በዚ ወርሓት እዚዶ ንእስራኤል መንግስቲ ኸተቕንዕ (ክትምስርት) ኢኻ፧” ኢሎም ሓተትዎ። ጐይታ ግና በዚ ሕቶኦም እዚ ኣይተሓጐስን።ደረት ሰጊሮም ፡ ኣብቲ ናይ እግዚኣብሄር ጊዜ ናይ ምውሳን ሉኣላዊ ስልታን ሕቶ ኼልዕሉ ምስ ጀመሩ ኣይፈተወሎምን።ስለዚ ድማ
“ኣቦ ብስልጣኑ ዝመደቦ ዘመኑን ጊዜኡን ክትፈልጡ ናታትኩም ኣይኰነን።” ብምባል ደረቶም ኣፍለጦም (ግብ 1፡6,7)። ስለዚ ዝዀነ ይኹን ተግባርን ክስተትን ዚፍጽጸመሉ ጊዜ ዚውስን እግዚኣብሄር ጥራይ እዩ። ናይ ሰብ ግዳ ኣብታ ብኣምላኽ ዝተመደበትሉ ጊዜ፡እታ ኺገብራ ዝተዋህበቶ ስራሕ ምፍጻም ጥራይ እያ። ንጉስ ሰለምን፡ ንጊዜን ነቲ ኣብቲ ጊዜ እቲ ኪፍጸም ዘለዎ ስራሕን ዚውስዶ እግዚኣብሄር ምዃኑ ግሩም ገይሩ ገሊጹልና፡ ኣሎ።
“ንዂሉ ዘዘመኑ ኣለዎ፡ ኣብ ትሕቲ ሰማይ ንዘሎ ዂሉ ነገር ከኣ ገጊዚኣኡ ኣለዎ። ንምውላድ ጊዜ ኣለዎ፡ ንሙማት ከኣ ጊዜ ኣለዎ። ንምትካል ጊዜ ኣለዎ፡ ነቲ እተተኽለ ምምንቋስ ድማ ጊዘ ኣለዎ፡ ንምቕታል ጊዘ ኣለዎ ንምሕዋይ ከኣ ጊዜ ኣለዎ። ንምፍራስ ጊዜ ኣለዎ፡ ንምህናጽ ድማ ጊዜ ኣለዎ።ንብኽያት ጊዜ ኣለዎ፡ ንስሓቕ ከኣ ጊዜ ኣለዎ ንሓዘ ጊዜ ኣለዎ፡ ንጓይላ ድማ ጊዜ ኣለዎ። ንምድርባይ ኣእማን ጊዜ ኣለዎ፡ ንምእካብ ኣእማ ከኣ ጊዜ ኣለዎ ንምሕቋፍ ጊዜ ኣለዎ፡ ካብ ምሕቋፍ ምፍልላይ ድማ ጊዜ ኣለዎ። ንምድላይ ጊዜ ኣለዎ፡ ንምጥፋእ ከኣ ጊዜ ኣለዎ። ንምእርናብ ጊዜ ኣለዎ፡ ንምድርባይ ድማ ጊዜ ኣለዎ። ንምቕዳድ ጊዜ ኣለዎ፡ ንምስፋይ ከኣ ጊዜ ኣለዎ።ስቕ ንምባል ጊዜ ኣለዎ፡ ንምዝራብ ድማ ጊዜ ኣለዎ። ንምፍቓር ጊዜ ኣለዎ። ንሰላም ድማ ጊዜ ኣለዎ።. . . ኣነ ብልበይ፡” ንዂሉ ተግባርን ኣብኡ ጊዜ ተመዲብዎ እዩ እሞ። ኣምላኽ ነቲ ጻድቕን ነቲ ረስእን ኪፈርዶም እዩ፡ በልኩ።” መክ 3፡1-8, 17።
እታ ቐዳመይቲ መስተንክር ቤት መቕደስ እትስርሓሉ ጊዜን ዚስርሓ ሰብን ዝወስነ እግዚኣብሔር እዩ። ንእኡ ሓዲጎም ነታ ቤት መቕደስጥራይ ከም ጣኦት ኬምልኽዋ ምስ ረኣየ፡ ቤት ይሁዳ መቕደሶምን ክፈርሱ ጊዜ ዝመደበላውን ንሱ እግዚኣብሔር እዩ። እቲ ናይ መቕጻዕቲ ጊዜ ሰብዓ ዓመታት ኪኸውን ብኣፍ ነብያቱ ብምግላጽ ነቲ ጊዜ ወስኖ (ኤር 25፡11 ኤር 29፡ 10 ኢሳ 23፡15,17)። እቲ ነዚ ትንቢታዊ ቓል ናይ እግዚኣብሔር ዝተቐበሎን ዝኣመኖን ሰብ እቲ ምዱብ ናይ ምርኮን ዕንወትን ዓመታት ክንደይ ምዃኑ ብንጹር ተነጊርዎ ኣሎ። ብቓል ጥራይ ዘይኰነ ብግብሪ’ውን ልክዕ ኣብ ሰብዓ ዓመቶም፡ ነቲ ንግዝኣት ባቢሎን ስዒሩ ንጉስ ነገስት ናይ ግዝኣት ፋርስ ዝዀነ ቂሮስ ብራእይ ብምእዛዝ፡ ምስ ኲሉ እቲ ዝተማረኸ ንዋየ ቅድሳትን ኲሉ ክቡር ህያባትን ካብ ምርኮ መለሶም። እቲ ጊዜ እንተ ዘይኣክል፡ ካብ ምርኮ ዚምለሱሉ ምኽንያት ኣይምሃለወን ነይሩ። ብንጉስ ቂሮስ ይኹን በቶም ምስኣቶም ኣብ ምርኮ ዝነበሩ ነብያት ገይሩ ቤት መቕደስ እትስርሓሉ ጊዜ ከም ዝኣኸለ ነጊርዎም እዩ። ንሳቶም ግና ነዚ ድምጺ እዚ ኺሰምዕዎ ኣይፈተውን።
“ ጊዚኡ ኣይበጽሀን “ ንምባል ዝተጠቕመሉ ምኽንያት ግን ነይርዎም እዩ። ነታ ቤት ኪስርሕዋ ኢሎም ምስ ተበገሱ ፡ እቶም ንጉስ ኣሶር ካብ ካልእ ሃገር ኣግዒዙ ኣብ ሰማርያ ዘቐመጦም ኣህዛብ፡ ናብ ንጉስ ኣሕሽዌሮስ ከሲሶም፡ ከይሰርሑ ዚኽልክል ትእዛዝ ካብ ንጉስ ኣሓሽዌሮስ ኣምጺኦም ኣጊዶምዎም ነበሩ ( እዝ 4፡1-24)። እዚ እጎዳ እዚ ንልዕሊ ዓሰርተ ዓመታት እዩ፡ ቐጺሉ። እቲ ተቓውሞ ኣብ 536-530 ዓ፡ዓ ጀሚሩ፡ ካብ 530- 520 ዓ፡ ዓ ድማ እቲ ዕዮ ምሉእ ብምሉእ ደው ኢሉ ከም ዝነበረ ናይ ታሪኽ መዛግብቲ የረጋግጹ። ስለዚ እቲ ዕዮ ብሓፈሻ ንኣስታት ዓሰርተው ሸውዓተ ዓመታት እዩ ተዓንፊኡ። እግዚኣሄር ግና ነቲ ዓንፍቃፊ ንጉስ ኣልዩ፡ ንዕዮ ቤቱ ዜፍጥን ካልእ ንጉስ (ዳርዩስ) ብምትካእ ዚሰርሑሉ ዳግማይ ዕድል ሂብዎ ኬብቅዕ፡ ውልቃዊ ቤቶምን ዋኒኖምን ኣብ ምህናጽ ስለ ዝተዋሕጡ፡ ነቲ ጽቡቕ ስራሕ ኢዶም ኬልዕሉ ኣይፈቐዱን። ምስማዕ ምስ ኣበይዎ ድማ፡ ንዂሉ ዕዮኦም ምፍራስ ተተሓሓዞ። እቲ ዝጻዓሩሉ ዕዮኦም ፍረ ዘይብሉ ዀይኑ ምስ ተረፈ፡ “ ንምንታይ እዩ ኽምዚ ዝኸውን ዘሎ፧” ኢሎም ልቦምን መገዶምን ኣይመርመሩን።ጐይታ ድማ ንነብዩ ሃጌ ብምልኣኽ ብሰሪ እዛ፥ “ ጊዜኡ ኣይበጽሐ” ኢሎም ንዕዮ ቤት ኣምላኽ ሸለል ምባሎም እዚ መሪር መረገም ይወርዶም ከም ዘሎ ብምንጋር ካብቲ ድንዛዘኦም ኬንቕሖም መረጸ።
ቃል እግዚኣብሄር፡ ከምቲ ልዕል ኢልና’ውን ዝረኣናዮ ንዂሉ ነገርን ተግባርን ኣብ ኣምላኽን ጊዜ ተመዲብዎ እዩ። ኣምላኽ ኲሉ ጊዜ ብመደብ እዩ ዚዓይዩ፡ ንሱ ካብ ዘለኣለም ናብ ዘለኣለም ዚነብር ኣምላኽ ስለ ዝዀነ፡ ነቲ መደቡ ብእኡ መሰረት እዩ ዚሕንጾ። ስለዚ ዝዀነ፡ ነቲ መደቡ ብእኡ መሰረት እዩ ዚሕንጽጾ። ስለዚ ዝዀነ ሰብ ኣብታ ዝተዋህበቶ ሓጻር ዘመን፡ ነታ ተዋሂባቶ ዘላ ናይ ህይወቱ ተልእኾ እንተ ዘይፈጺሙ፡ ነቲ መደብ ኣምላኽን ንናቱ ናይ መጻኢ ዕድልን እዩ ዜበላሽዉ። እቲ ኣብታ ዝተዋህበቶ ጊዜ ነቲ ዝተመደበልና ጊዜ ብምፍጻምና እንጥቀም ንሕና ኢና።እግዚኣብሄር ግና ናይ ጊዜ ፈጣርን መላኽን ባዕሉ ስለ ዝዀነ ነቲ ዕዩኡ ዚፍጽመሉ ሰብን ጊዜን ኣይስእንን እዩ። ነተን ሓጸርቲ ናይ ምድሪ ዓመታትና ምስቲ ዘለኣለማዊ ጊዜ ናይ ኣምላኽ ከም ዚጋጠም ናይ ምግባር ሓላፍነት ናትና እዩ። እዚ ድማ ኣብቲ እግዚኣብሄር ንምህናጽ ዝመደቦ ጊዜ ብምህናጽ እዩ። እግዚኣብሄር ናይ ምህናጽ መደብ ኣውጽኡ ኣሎ ንሕና ግና ምህናጽ እንተ ኣቤና፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ኣብ ምፍራስ እንተ ተጻሚድና፡ ነዚ ሓጽጺርን ክቡርን ጊዜና ነባኽኖን ነዕንዎን ከም ዘሎና ኽንርዳእ ይግባኣና። ጐይታ ናብ ምድሪ ሰማርያ ኸይዱ ኣብኡ ነታ ሳምራዊት ሰበይቲ ወንጌል እናሰበከላ ኸሎ፡ እቶም መግቢ ኽሽምቱ ናብ ከተመ ተላኢኾም ዝነበሩ ደቀ መዛሙርቱ መጹ። መምህር፡ ብላዕ ኢሎም ድማ ለመንዎ። ጐይታ ግና ንሳቶም ዘይፈልጥዎ ብልዒ ከም ዝተመገበ ብምግላጽ ኣበዩም። “ ዘይትፈልጥዎ ብልዒ” ኢልዎም ክነሱ ንሳቶም ግና “ ሰብ ደዀነ ገለ ዚብላዕ ኣምጺ ኢሉ ዀይኑ፧” ኢሎም ሓሰቡ። ሰብ ዜምጽኦ ዝዀነ ዓይነት ምግቢ ንሳቶም ዘይፈልጥዎ ኪኸውን ኣይክእልን እዩ። ጐይታ ነቲ ሓሳቡ ኸም ዘይተረድእዎ ስለ ዘስተውዓሉ፡ “ ብልዐይሲ ፍቓድ እቲ ዝለኣኸኒ ኽገብር ዕዩኡውን ክፍጽም እዩ” ብምባል ኣግሃዱሎም። እምበኣር ጐይታ ዝበልዖ ምግቢ ዘየለ ጥራይ ከብዱ ኽነሱ ጽጉብ ነበረ። እዞም ንዛረበሎም ዘሎና እስራኤላውያን ግና፡ በሊዖም ክነሶም ምጽጋብ፡ ሰትዮም ክነሶም ምርዋይ ክሳዕ ዚስእኑ ዀኑ። ስለዚ ዕግበት ዚርከብ ካብ ድኻ ብምምላእ ዘይኰነስ፡ ፍቓድ ኣምላኽ ብምፍጻምን ዕዩኡ ብምግባርን እዩ። እቲ ኻብ ከምዚ ዝበለ ዕግበትን ዓወትን ዜብኲረና ግን፡ እቲ ንጊዜ ብሕማቕም ምንባብ ምዃኑ ብኸምዚ ዚስዕብ ገለጸሎም።
“ንስኻትኩምዶ፡ ቀውዒ ኽሳዕ ዚመጽእ ኣርባዕተ ወርሒ ኣሎ፡ ትብሉ ኣይኰንኩምን፧ ኣዒንትኹም ቋሕ ኣብሉ እሞ ምድሪ ድሮ ንዓጺድ ከም ዝጸዕደወት ርኣዩ፡ እብለኩም ኣሎኹ።” ዮሃ 4:34-35።
ኣብዚ ቓል እዚ ቀሪቡ ዘሎ ተምሳልያዊ ኣገላልጻ፡ ንጊዜኻ ብግቡእ ዘይምንባብ ማዕረ ኽንደይ ከቢድ ዕንወት ከም ዜስዕብ ጽቡቕ ገይሩ ዜርእየና፡ እዩ። እቶም ደቀ መዛሙርቲ፡ “ ናይ ዓጺድ ጊዜ ገና ኣርባዕተ ወርሔ ተሪፍዎ ኣሎ “ ኺብሉ ኸለዉ፡ ጐይታ ግና “ ሕጂ ናይ ዓጽድ ጊዜ ድሮ ኣኺሉ እዩ፡ እቲ ኺዕጻድ ዘለዎ እኽሊ ድማ ድሮ ጻዕድዩን ነቒጹን ኣሎ” ኢሉ ነገሮም። ስለዚ ብመሰረት እዚ ጌጋ ኣናብባ ናይ ጊዜ፡ ንምዕጻድ ኣርባዕተ ወርሒ እንተ ተጸብዮም፡ እቲ እኽሊ ድዩ ረጊፋን በዕዋፍ ሰማይ ተበሊዑን ኪጸንሖም እዩ። ስለዚ ድማ ጐይታ፡ “ ዓይንኹም ቋሕ ኣብሉ” ኢሉ ካብዚ ኣዕናዊ ኣረኣእያኦም ዚናገፋሉ ጥበብ ገለጸሎም።
እዚ ምባሉ ግና ኣዒንቲ ስጋኦም ዓሜቶም ይኸዱ ነይ ሮም ማለት ኣይኰነን። እቲ እኽሊ ድማ ኣብ መሬት ዝተዘርኣ እኽሊ ማለት ዘይኰነን። እቲ እኽሊ ድማ ኣብ መሬት ዝተዘርአ እኽሊ ማለት ዘይኰነስ፡ ነቲ ህዝቢ ኣመልኪቱ ይዛረብ ከም ዘሎ ኸንተስተውዕል ይግብኣና። ስለዚ ብኻልእ ኣዘራርባ፡ “ ነዚ ህዝቢ እዚ ወንጌል ሰቢኽካ ናብ መንግስቲ ኣምላኽ ዚኣትወሉ ጊዜ ኣኺሉ እዩ” ይብሎም ከም ዘሎ ኽንርዳእ የድልየና። ስለዚ ቋሕ ኣቢሎም ኪኻፍትዎ ዜድልዮም ዘሎ እቲ ናይ መንፈስ ኣዒንቶም ወይ ኣዒንቲ ልቦናኦም እዩ። እቲ ብስጋዊ ኣተሓሳስባ ወይ ኣረኣእያ ዚርእይ ሰብ፡ ሚዛን ኣተሓሳስብኣኡ ምስቲ ናይ እግዚኣብሄር ኪስማማዕ ኣይክእልን እዩ። ስለዚ ድማ ኣንጻር እምበር ምስ ኣምላኽ ተሰማሚዑ ኺሰርሕ ኣይክእልን እዩ። ካብ ፍረን ካብ ዓወትን ድማ ይበኲር፡ ስለዚ እቲ ብሓቂ ብፈሪሃ እግዚኣብሄር ጥበብ ዘጥረየ ሰብ፡ ነቲ ጊዜ ኣምላኽ ዜለልየሉ ጸጋ ኺወሃቦ ኽንጽልይ እዩ ዚግብኦ። “ ኣዒንቲ ልቦናይ ክፈተለይ፡ እዚ ሓጺር ዕድመይን፡ እቲ ዘለኣለም ናትካን ከይተረኸቡ ዘመሩይ ከይውዳእ ሓልወኒ “ ኢልካ ምጽላይን ንኣምላኽ ምምሕጽጻንን ግቡእ እዩ።
ዚበዝሕ እዋን፡ ብዛዕባ ኺስራሕ ዘለዎ ስራሕን፡ ብዛዕባ ኸፍጸም ዘለዎ ፍጸመን ኪንገረና ኸሎ፡ ናብ ኣእምሮና ቐልጢፍ ዚመጽእ ሕቶ፡ “ መዓስ እዩ፧” ዚብል እዩ። ኣቐዲምና ኸም ዝረኣናዮ፡ ደቀ መዛሙርቱ ኣብ እስራኤል ምድራዊ መንግስቲ ዚምስርተሉ ጊዜ መዓስ ከም ዝዀነ ዚፍትሽ፡ ካብኡ ሓሊፎምውን “ ኣብ ውሽጢ እዚ ወርሓት እዚ መንግስቲ ኽትምስርት ንጽበየካ ኣሎና” ዜስምዕ ሕቶ ምስ ሓተትዎ፡ ጐይታ ኣይተሓጐሰን።እቲ ምዱብ ጊዜ “ኣብዚ ዓመተ ምሕረት እዚ” ወይውን “ ካብዚ ጊዜ እዚ ክሳዕ እዚ ጊዜ እዚ” ዚብል ካብን ናብን ብዘለዎ መገዲ ኽንፈልጦ ኢና ንደልይ። ከምኡ ጌርና ክንፈልጦ ግን እግዚኣብሔር ኣይፈቐደልናን።ምኽንያቱ፡ እዚ ፍልጠት እዚ ንወዲ ሰብ የልምሶን የስንፎን እምበር ኣይጠቕምን እዩ” ነቲ ጊዜ ብንጹር እንተ ፈሊጥናዮ ፡ከምዚ ኣብ ጊዜ ትምህርቲ እንገብሮ፡ እቲ ዚበዝሕ ጊዜ ተዛኒና ነሕልፎ እሞ እታ መዓልቲ ፈተና ምስ መጸት ሸበድበድ ኢልና ነጽንዕ፡ ንታ ናይ ኣምላኽ ጊዜን ዕዮን’ውን ብኸምኡ ኸንበላሽዎ ኢና ንደልይ። ሰብ ብዛዕባ ጊዜ ዘለዎ ምርዳእ ኣዝዩ ዝምቡዕ እዩ። ንሓንሳእ “ እዚ ጊዜ ብኸመይ ከም ዝሓለፈ ኣይተፈላጥንን” ንብል፡ ካልእ ጊዜ ድማ “ ኣታ ኽንደይ ይነውሕ እዩ እዚ ጊዜ!! እዛ ሓንቲ ሰዓትሲ ሓደ ዓመት ኰይና ተስሚዓትኒ” ኽንብል ንስማዕ። ሰማይን ምድርን ካብ ዚፍጠር ጀሚሩ፡ ጊዜ ዘይቕልጥፍ፡ ዘይድንጒ፡ ዘይነውሕ፡ ዘይሓጽር፡ ቀዋሚ እዩ። ከምኡ ዀይኑ ዚረኣየና ዘሎ ካብቲ ብዛዕባ ጊዜ ዘሎና ግጉይ መረዳእታ ዝተላዕለ እዩ። ስለዚ ድማ እዩ ነቲ ምዱብ ጊዜ ኽንፈልጦ ዘይፈቕደልና።
ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ነታ ብምጽኣት ዚግለጸላ፡ መዓልትን ሰዓትን ብንጹር ኣፍሊጡና እንተ ዚኸውን፡ ብዘይካ ውሑዳት ሰባት፡ ካብታ ዞኣረገላ ኽሳዕ ዝመጸላ ኣብ ዘሎ ኣሽሓት ዓመታት ዘሎ ዂሉ ወለዶታት ምጠፍአ ነይሩ። ኣሽንኳይ ፍሉይ መዓልቲ ገሊጹልናስ፥ በሃንደበት ከም ሰራቒ ኣብ ዘይሓስብናዮ መዓልቲ ከም ዚመጽኣና እናነገረና እኳ፡ እቲ ኽንዓይዩ ዚግብኣና ዕዮ እናፈጸምና ነቒሕና ምጽባይ ይኸብደና ኣሎ።እምበኣር እግዚኣብሄር ነቲ ጊዜ ኣግሂዱ ዘይነግረና፡ ኬጨንቐና ሰንፈላል ኪገብረና ንጒድኣትና ኢሉ ዘይኰነስ ንረብሓና ኢሉ እዩ። ስለዚ ድፍን ኢሉ ምእንቲ ኣይጽልምተና ነቲ ዘመን እነለልየሉ ትእምርታት (ወይ ምልክታት) የፍልጠና፡ ነቲ ምልክታት እቲ እነስተውዕለሉ ዓቕሚ ወይ ጸጋ ድማ ይቕርበልና። እቲ ነቲ ተዳልዩሉ ዘሎ ጸጋ ዝተጠቕመሉ ሰብ ነቲ ንሱ ግብርታቱ ኺገብረሉ ዚግባእ ጊዜኡ ብግብእ ይጥቀመሉ። እቲ ብጸጋ ኣምላኽ ዘይኰነ ብዓቕሚ ኣእምሮኡን ብፍቓድ ስጋኡን ዚመዝን ድማ፡ ንጊዜኡ ብኸንቱ የባኽኖ። ኣብ ምብላዕን ምስታይን ኣብ ምዝንጋዕን ጸዋታን፡ ምድራውን ሓላፋን ርረብሓታት ኣብ ምምእራር የሕልፎ። ብከምዚ ዝባኸነን ዝኸንተውን (ከንቱ ዝዀነን) ሰብ፡ ወዲ ኣምላኽ ብኽብርን ብግርማን ምስ ተገልጸ፡ እቲ ዘመኑ ምሉእ ዓሚትዎ ዝጸንሐ ኣዒንቱ ልቦናኡ ተከፊቱ በቲ ወርቃዊ ጊዜኡ ኸም ዝተጻወተ ነቲ ዘለኣለማዊ ኽብርን ዕረፍትን ደርብዩ፡ ዘለኣለማዊ ውርደትን ስቓይን ከም ዘልዓለ ኺርድኦ እዩ። እቲ ኣብ ምድሪ ጊዜኡ ንምብኻን ዝተጠቕመሉ ኣጒል ምኽንያታት፡ ኣብ ቅድሚ መንበር ፍርዲ ምስ ቆመ ግን ኣይኬገልግሎን እዩ። ምኽንያቱ፡ ፍቁር ወልደ ኣምላክ፡ ኢየሱስ ክርስቶስ፡ “ ኣነ መጺአ እንተ ዘይነግሮም ሓጢኣት ኣይምዀኖምን ነይሩ፡ ሕጂ ግና ንሓጢኣቶም ምኽንያት የብሎምን።” ብምባል ኣረጋጊጹልና እዩ (ዮሃ 15፡22)። ስለዚ ድማ ንጊዜናን ንዕዮናን ብዚምልከት ጒዳይ፡ ንጹር ብዝዀነ ቃላት ከምዚ ዚስዕብ ብምባል ኣጠንቂቝና እዩ።
“ሓቛቚኹም ዕጡቕ፡መባርህትኹም ብሩህ ይኹን። 36 ንስኻትኩም፡ ጐይታኦም ካብ መርዓ ኽሳዕ ዚምለስ ዚጽበዩ እሞ፡መጺኡ ዃሕኳሕ ምስ ኣበለ፡ ብኡብኡ ዚኸፍቱሉ ሰባት ምሰሉ። 37 እቶም፡ ጐይታኦም ኪመጽእ ከሎ፡ነቒሖም ዚረኽቦም ባሮት እቲኦም ብጹኣን እዮም። ተዐጢቑ ኣብ መኣዲ ኸም ዜቐምጦም፡ ቀሪቡውን ከም ዜገልግሎም፡ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ። 38 ኣብ ካልኣይቲ ወይስ ሳልሰይቲ ሕልዋ ለይቲ መጺኡ ኸምዚ እንተ ረኸቦም፡ እቶም ባሮት እቲኦም ብጹኣን እዮም። 39 ግናኸ እዚ ፍለጡ፡ ብዓል ቤት፡ ነታ ሰራቒ ዚመጸላ ጊዜ እንተ ዚፈልጣስ፡ ምነቕሔ፡ ቤቱ ኽትኰዐት ከላውን ስቕ ኣይምበለን ነይሩ። 40 ንስኻትኩም ድማ፡ ወዲ ሰብ ብዘይሐሰብኩምዋ ጊዜ ኺመጽእ እዩ እሞ፡ እተዳሎኹም ኩኑ።” ሉቃ 12፡35-40።
ነታ “ብዘይሓሰብኩምዋ ጊዜ” እትብል ቃል ኣጸቢቕና ነድህበላ። ኣብ ሓለዋ ለይቲ ናይ ሮማውያን እተን 12 ናይ ለይቲ ሰዓታት፡ በብሰለስተ ሰዓታት ገይሮም ኣብ ኣርባዕተ፡ ኣይሁዳውያን ድማ በበርባዕተ ሰዓታት ገይሮም ኣብ ሰለስተ ይኸፍልዎ ነበሩ። ክርስቶስ ባዕሉ ኣይሁዳዊ ከም ምዃኑ መጠን ንኣይሁዳዊ ህዝቢ ይዛረብ ከም ዘሎ መጠንን ፡ እቲ ናይ ናይ ኣይሁድ ኣከፋፍላ ናይ ጊዜ ከም ዚጥቀም ርዱእ እዩ። ስለዚ ካብ ሰዓት 10 ናይ ምሸት ክሳዕ ወጋሕታ ሰዓት ሽዱሽተ ኣብ ዘሎ ጊዜ ማለት ኣብቲ ትኽስታን ዓሚቝ ድቃስን ዚዕብልለሉ ሰዓታት ከም ዚመጽእ እዩ ዚሕብር ዘሎ።ስለዚ እቲ ንሕና ጊዜኡ ኣይኰነን እንብሎ ጊዜ እዩ፡ እቲ ናይ ኣምላኽ ጊዜ ማለት እዩ።ጐይታ ኬመሓላልፎ ዚደልይ ዘሎ መልእኽቲ ንሱ እዩ። እቲ ንስኻ ፡ “ ሕጂስ ከምዚ ዚግበረሉ ግዜ ኣይኰነን” ዝበልካዮ ጊዜ፡ ብትኽክል እቲ ጊዜ ንሱ እዩ። እምበኣር እቲ “ ጊዜኡ ኣይኰነን” ዜብለካ ዘሎ፡ እቲ ኽትዕወት ዘይደልየካ፡ ካብ ዕዮኻ ኬብኲረካ ዚደልይ ዲያብሎስ እዩ። ጐይታና ባዕሉ፡ “ ጊዜይ ገና ኣይበጽሐን፡ ጊዜኹም ግና ኲሉ ሳዕ እተዳለወ እዩ።” ብምባል ገሊጹልና እዩ (ዮሃ 7፡6)። ጊዜ ምብጽሑ ዘይምብጽሑ ናይ ምውሳንን ናይ ምግላጽን ስልጣን ዘለዎ እግዚኣብሄር ጥራይ እዩ። ንዓና ግና ካብ ዝተወለድናሉ መዓልቲ ጀሚሩ ጊዜና ኲሉ ጊዜ ድሉውን ብጹሕን እዩ። ኣሽንኳይ ኣይበጽሐን ኢልና ኣጒዲልናሉ፡ ዋላ ሓንቲ ኸየጒደልና ብምሉእ ስሪሕናሉ እኳ ዚኣክል ኣይኰነን። ስለዚ እኮ እዮም፡ ነብያት ዝዘርእዎ ሃዋርያት ዝዓጸድዎ።ዝዘራእናዮ ኽንዓጽደሉ እንኽእል ዕድመ እኳ የብልናን። ስለዚ ድማ “እዩ/ኣይኰነን” ኣብ ምባል ጊዜ ከየሕለፍና፡ ነቲ ዝተዋህበና ናይ ለይትን ቀትርን ጊዜና ተጠቒምና ኽንዓይዩ ከም ዚግብኣና፡ በቲ ንጢሞቴዎስ ወዱ ዝጻሓፎ መልእኽቱ፡ “ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽን ኣብ ቅድሚ እቲ ንህያዋንን ንምውታት ኪፈርድ ዘለዎ ክርስቶስ ኢየሱስን፡ ብምጽኣቱን ብመንገስቱን ከም ዚስዕብ ክትገብር ኣማሕጽነካ ኣሎኹ። ብዂሉ ዓቕሊ ነቲ ቓል እናመሃርካ፡ ብእዋን ራህዋን ጸበባን (ብጊዚኡን ብዘይ ጊዚኡን) ትጋህ፡ ኣረድእ፡ ገስጽ፡ ምኸር።” ኢሉ መዓደና (2ጢሞ 4፡1-4)። ስለዚ “ ጊዚኡን ዘይጊዚኡን እናበልና ብምክፍፋል ስልጣን ኣምላኽ ክንግህስ ፡ ዘመንና ብኸንቱ ኸነባኽንን ኣይግባኣናን እዩ። ቃል እግዚኣብሄር፡ እግዚኣብሄር ዚርከበሉን ዘይርከበሉን ጊዜ ኸም ዘለዎ ደጋጊሙ እዩ ዚገልጸልና ( መዝ 32፡6 መዝ 69፡13)፡ ነታ ዚርከበላ ጊዜ ድማ፡ “ ቅብልቲ ጊዜ” ኢሉ ሰምዩዋ ኣሎ። እታ ዚርከበላን ቅብልትን ጊዜኡ ንሱ ባዕሉ ጽቡቕ ገይሩ እዩ ዝፈልጣ። ሰብ ግና ፈጺሙ ኪፈልጣ ኣይክእልን እዩ። ነታ ቅብልቲ ጊዜ ከይስሓቱ ጽቡቅ ገይሩ ኪረኽባ ዚኽእል፡ ንጸሎቱ ወይ ንኣገልግሎቱ ኸየቋረጸ መዓልትን ለይትን ምስ ዚቕጽሎ ጥራሕ እዩ። “ ጊዜኹም ኲሉ ሳዕ ዝተዳለወ እዩ” ዝተባህለሉ ምኽንያት’ውን ነቲ ናይ ኣምላኽ ቅቡል ጊዜ ምእንቲ ኽንዕወተሉ እዩ። እግዚኣብሄር ንተግባርናን ንጸሎትናን ዚቕበለሉ ጊዜ ኣየናይ ምዃኑ ንምምልካት። “ ብቕብልቲ ጊዜ ሰማዕኩኻ ፡ በመዓልቲ ምድሓን ከኣ ረዳእኩኻ፡ ይብል እዩ፡ እሞ፡ እንሆ ፡ እታ ቕብልቲ ጊዜ ሕጂ እያ፡እንሆ፡ እታ መዓልቲ ምድሓን ሕጂ እያ።”
ብምባል ብብርዒ ቕዱስ ሃዋርያኡ ኣፍልጡና ኣሎ (2ቈረ 6፡2)። እቶም ንምድሓን ዝለበሙ ብልህታት ክርስትያን፡ ንምሉእ ዕድሚ እሞ (ብጊዚኡን ብዘይጊዚኡን ) ስለ ዚጥቀመሉ፡ ነታ ቕብልቲ ጊዜ ወርትግ እዮም ዚዕወቱላ። ብኣጋጣሚ ወይ ብዕድል ኪረኽብዎ ኣይኰኑን ንዚደልዩ ፡ ክርስትና ከምሎተሪ ኣይኰነን። ከም ሎተሪ ሓደ ሰብ ዚዕወተሉ ዘይኰነስ፡ እቲ ነቲ ተዳልዩ ዝተዋህቦ ጊዜ ብግቡእ ዝተጥቕመሉ ኲሉ ሰብ ዚዕወተሉ እዩ።ስለዚ ድማ ፡ “እምብኣርሲ ቕንያቱ ኽፉእ እዩ እሞ፡ ጊዜ ዐዲግኩም፡ ከም ለባማት እምበር፡ ከም ዓያሱ ዘይኰነ ኸመይ ብትንቃቐ ኸም እትመላለሱ፡ ተመልከቱ። 17 ምእንትዚ እቲ ፍቓድ ጐይታ እንታይ ምዃኑ ኣስተውዕሉ እምበር፡ ዓያሱ ኣይትኹኑ።” (ኤፌ 5፡15-17 ቈሎ 4፡5)። ጊዜ ዚሽየጠሉ ዕዳጋ ከም ዘየልቦ ዂላትና ኣይንስሕቶን ኢና። ጊዜ፡ ካብቲ ዝተዋህበና ዕድመ ጥራይ ኢና ኽንሽምት ዚከኣል።ካብቲ ንማሕበራውን ንኻልእ ጒዳያት እንጥቀመሉ፡ ኣብ ሰማያት ድማ ዓስቢ ዘይንረኽበሉ ብኽነቱ ዚባኽን ጊዜና ዓዲግና፡ ነቲ ኣብ ሰማያት ረብሓ እንረኽበሉ መዓላ ኸነውዕሎ ተመኺርና ኣሎና። ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ከም ዕድመ ዚቝጽራልና፡ እተን ዓዲግና ኣብ ሰማያዊ መዓላ ዘውዓልናየን ካብ ብኽነት ዝተበጀናየን መዓልትታትና እየን። ካብተን ኣብ ምድሪ ኸተሕልፈን ዝተዋህባኻ ሰብዓ ዓመታት ንሰማያዊ ረብሓ ዝዓደግካየን ዝተበጀኻየን ዓመታት ተዳማሚረን ካብ ሸውዓተ ዓመታት ዘይበዝሓ እንተ ዂይነን ተስዓ ሚእታዊት ናይ ህይወትካ ዝኸሰርካን ዝበኻንካን ሰብ ኢኻ ማለት እዩ። ቃል እግዚኣብሄር “ዓያሱ ኣይትኹኑ” ዝበለሉ ምኽንያት ድማ ካብዚ ዚኸፍእ ዕሽነት ስለ ዘየልቦ እዩ። ቅዱስ ሙሴ ካብ ከምዚ ዝበለ ዕሽነት ምእንቲ ኺድሕን እዩ። ጥበበኛ ልቢ ምእንቲ ኽረክብሲ፡ መዓልትታትና ክንቍጽር መሃረና።” ብምባል ብልሂ ጸሎት ዝጸለየ ( መዝ 90፡12)። “ ወዲ ኽንዲዚ ዓመት ኰይነን ዝተዘረበ። ከምኡ ኢልካ ምቝጻር ኣይኰነን ዝተዛረበ። ከምኡ ኢልካ ምቝጻር ጥበብ ዚህብ እንተ ዚኸውን ፡ ህዝቢ ዓለም ከም ሎሚ ገይሩ ኣይምጸደቐን እዩ። ንሱ ብዛዕባ እተን ንእግዚኣብሄር ዘኽብረለን መዓልታት እዩ ዝተዛረበ። ስለዚ ዘሎና ሓጺር ዕድመ፡ “ ንጽባሕ’ ወይ ከኣ “ ገና እዩ ኣይበጽሐን” ኬብለና ዚኽእል ኣይኰነን። ምኽንያቱ እታ “ ጽባሕ ክገብሮ እዩ” ዝበልናላ መዓልቲ እንታይ ከም ትወልዶልና ንፈልጦ ነገር የብልናን። ስለዚ ድማ እዮም ንጉስ ዳዊትን ሃዋርያ ያእቆብን “ መዓልቲ እትወልዶ ኣይትፈልጥን ኢኻ እሞ ብጽባሕ ኣይትመካሕ።” እስኪ ሕጂኸ ንስኻትኩም፡ ሎሚ ወይስ ጽባሕ ናብታ ኸተማ እቲኣ ንኺድ እሞ ኣብኣ ዓመት ንግበር፡ ክንነግድን ክንረብሕን ኢና፡ እትብሉ፡ 14 ንስኻትኩም ነቲ ጽባሕ ዚኸውን ኣይትፈልጥዎን ኢኹም። ህይወትኩም ደኣ እንታይ እያ፧ ንቕሩብ ጊዜ ተርእዩስ፡ ደሓር ዚበንን ትኪ ኢኹም። 15 ጐይታ እንተ ፈቐዶ፡ ንሕናውን እንተ ኣሊና፡ እዚ ወይስ እቲ ኽንገብር ኢና፡ ኣብ ክንዲ ምባልሲ፡ 16 ሕጂ ግና ብምጅሃርኩም ትምክሑ ኣሎኹም። ከምዚ ዝበለ ዂሉ ትምክሕቲ ኽፉእ እዩ። 17 እምብኣርስኸ እቲ ሰናይ ምግባር ዚፈልጥ እሞ ዘይገብሮ፡ ንእኡ ሓጢኣት ይዀኖ እዩ።” ያእ 4፡13-16።
ስለዚ እቲ “ ገና እዩ” ወይከኣ “ ንጽባሕ” ምባልና፡ ምስቲ “ ሕጂ እዩ” ዚብል ግሉጽ ሓሳብ ኣምላኽ ብቐጥታ ገጽ ንገጽጽ ዚራጸም እዩ። ስለዚ ነቲ ጊዜ ምብኻንካ ዘይኣክል። ኣብ ልዕሊኡ ክፋእ ትምክሕቲ ትውስኸሉ ኣሎኻ ማለት እዩ ጽባህ እንታይ ሒዛ ትጽበየካ ከም ዘላ ኣይትፈልጥን ኢኻ። ንሳውን ዕዮኻ ከይትገብር ዚዕንቅፍ ናታ ኽፋትን ዕንቅፋትን ሒዛ ትጽበየካ ከም ዘላ ምፍላጥ ካብዚ ዕውር ጌጋ እዚ ይባልሃካ እዩ። ኣብ ኢዱ ብዘየላ ጊዜ ዚምካሕን፡ ኣብ ኢዱ ብዘየለ ገንዘብ ዚወኦኣዓልን ዚጣላዕን ሰብ ሓደ እዮም። እቲ ግራቱ ዝቐደወሉ ሃብታም ሰብኣይ ጽባሕ ኣብ ኢዱ ትሃሉ ኣይትሃሉ ኸይፈለጠ፡ ምሉእ መዓልቲ ብዛዕባ ጽባሕ ውጥናት ኪሕንጽጽ ወዓለ። በታ ለይቲ እቲኣ ኽመውት ተመዲቡሉ ስለ ዝነበረ፡ እቲ ዂሉ ዝተጻፈፈ ውጥናት ዕሽነት ኰይኑ ተረፈ (ሉቃ 12፡13-21)።
እግዚኣብሄር፡ ንዕድመ ሰብ ሓጺርን ውሱንን ገይሩ ኸም ዝፈጠሮ ቓል እግዚኣብሄር ኣረጋጊጹልና እዩ ( እዮ 14፡5 24፡ 1 መዝ 31፡115 139፡16 39፡4 90፡12)። ነዚ ውሳኒኡ እዚ ብጽቡቕ ዕላማ ከም ዝገበሮ፡ ሃዋርያ ጳውሎስ “ . . . ንሱ ኻብ ነፍሲ ወከፍና ዘይረሓቐ ኽነሱ፡ ምናልባሽ ሃሰስ ኢሎም እንተ ረኸብዎ፡ ንኣምላኽ ምእንቲ ኺደልዩ፡ ንመናበሪኦም ውሱን ዘመናትን ድዉብ ደረትን ሓገገሎም።” ብምባል ገሊጹልና ኣሎ ( ግሃ 17:26-28)። ንኣምላኽ ሃሰስ ኢልክ ኽትደልየሉን ክትረኽበሉን ዝተዋህበካ ዕድመ። ኣብ ዘይመዓላኡ ኣውዒልካ፡ ካብ ኣምላኽ ንምፍላይን ንእኡ ንምብዳልን እንተ ተጠቒምካሉ፡ በቲ ብሕድሪ ዝተዋህበካ ጊዜ ብኣምላኽ ክትሕተት ኢኻ ማለት እዩ። ስለዚ ድማ እዩ፡ ብዛዕባ እቲ ከም ብሉጽ ህያብ ገይሩ ኣምላኽ ዝሃበካ ካብ ወርቂ ዚበልጽ ጊዜን ዕድመን ከም ዚግባእ ንኽብሩ ኸም ዝተጠቐምካሉ ርግጸኛ ኽትከውን ዚግባካ።
መሪሕ ጥቕስና ኣመልኪቱና ከም ዘሎ፡ እቲ እንዛረበሉ ዘሎና ጊዜ፡ ምስ ምስራሕ ቤት መቕደስ ዝተተሓሓዘ እዩ። ቤት መቕደስ ወይ መንፈሳዊ ቤት ኪበሃል ከሎ ብዛዕባ ኽልተ ዓይነት መቕቕደስ ንዛረብ ከም ዘሎና ነስተውዕል። እቲ ቐዳማይ፡ መቕደስ ስጋና ኪኸውን ከሎ እቶም ንስጋኦም መቕደስ ኣምላኽ ጌሮም ዝሃነጹ ኰሎም ምእመናንን ኣገልገልትን ተኣኪቦም ድማ እቲ ኻልኣይ ሓባራውን መቕደስ የቝሙ። ሃዋርያ ጳውሎስ በብውልቅና ቤት መቕደስ ኣምላኽ ምኻንና ብኸምዚ ዚስዕብ ገሊጹልና ኣሎ።
“ቤተ መቕደስ ኣምላኽ ምዃንኩምን መንፈስ ኣምላኽ ኣባኻትኩም ሐዲሩ ምህላዉንዶ ኣይትፈልጡን ኢኹም፧ 17 ሓደ እኳ ነታ ቤት መቕደስ ኣምላኽ እንተ ኣማሰነ፡ ኣምላኽ ኬማስኖ እዩ። ቤተ መቕደስ ኣምላኽ ቅድስቲ እያ፡ እዛ ቤት መቕደስ እዚኣውን ንስኻኩም ኢኹም።” 1ቁረ 3፡16-17።
ስለዚ ነዚ ስጋ እዚ ኣብቲ ግቡእን ተመዲቡሉን ዘሎ ጊዜ ኽንሃኖ ይግብኣና ማለት። እዚ መቕደስ ስጋና ዚህነጸሉ ጊዜ ድማ ካብ ጊዜ ቍልዕነት ጀሚሩ ክሳዕ ጊዜ እርግና እዩ። ኣብ ጊዜ ቍልዕነት ብወለድን ብቤተ ክርስትያንን ይህነጽ፡ ዓቕሚ ኣዳምን ሄዋንን ምስ በጽሐ ድማ ባዕሉ እቲ ውልቀ ሰብን ኣገልገልቲ ቤተ ክርስቲያንን ኣብ ግቡእ ጊዜኡ ( ሕጅን መዓልታውን) ኪሃንጽዎ ይግባእ።ኣብ ጊዜ እርጋን መቕደስ ስጋኡ ኪሃንጽ ዚሓስብ ሰብ፡ ነቲ እግዚኣብሄር፡ “ ብመዓልታት ንእስነትካ ንፈጣሪኽ ዘክር” ዚብል ትእዛዝ ዝጠሓሰ ዘመኑ ብኸንቱ ዘባኸነ ሰብ እዩ። ዋላ እቲ ናብ ጊዜ ሽምግልናኡ ንኣምላኽ ዚደልየሉ ምኽንያት ከኣ እቲ ጸይርዎ ዘሎ ስጋ ስለ ዝጠለሞ፡ ንናይ ዓለም ጭፍራን ተድላን ዚኸውን ዕቕሙ እናደከመ ስለ ዝኸዱ እምበር ንኣምላኽ ስለ ዘፍቀር ኣይኰነን፡ መኣዛን መረቕን ንእስነቱ ንሰይጣን ነቲ ዘይዋንኡ ብኸምኡ ወፍዩ፡ ናብ ኣምላኽ ዝተቐብጸን ዝነቓጸን ሰብነት ሒዙ እንተመጸ፡ ነታ ቕብልቲ ጊዜ፡ ነታ ኣምላኽ ዚርከበላ ጊዜ፡ ረኺብዋ ክንብል ንኽእልዶ፧
ዋላ እቲ ዕድሚኡ ምሉእ ኣብ ቤት ኣምላኽን ኣብ ኣገልግሎታን ተጸሚዱ ብመንፈሳውነት ዘዓበየ ሰብውን ነቲ ቕቡልጊዜ ኪስሕቶ ከም ዚኽእል ፡ ልዕል ኢልና በቲ ናይ ሃዋርያት ኣብነት ተገንዚብናዮኦ ኣሎና። ጐይታ “ እቲ እኽሊ ጻዕድዩ እዩ፡ ጊዜ ቐውዒ ኣኺሉዩ ሃየ ማዕጺድኩም ስደዱ” ኣብ ዝብለሉ ዝነበረ እዋን፡ ንሳቶም ግና ገና ኣርባዕተ ኣዋርሕ ከም ዝተረፎ ይሓስቡ እንተ ነይሮም ነታ ቕብልቲ ጊዜ ኸም ዘየለለይዋን ከም ዘይረኸብዋን ጭቡጥ መርትዖ ይህቡ ኣለዉ። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ “ ኣብ ጥቕምትን ሕዳርን ኢና ዘሎና” ኺብል ከሎ ንሳቶም ግና “ ኣይፋልናን ገና ኣብ ሓምለ ሰነ፡ ኣብ ናይ ምሕራስን ምዝራእን ጊዜ ኢና ዘሎና” ይብልዎ ኣለዉ ማለት እዩ። ከምዚ ዝዓይነቱ ኣተሓሳስባ ዘለዎም ሰባት፡ ሓደ ዘይኰነስ ክልተ ወቕቲ ኣልጊቦም እዮም ዚኸስሩ። ፈሪሳውያን፡ “ ካብ ሰማይ ትእምርቲ ኣርእየና “ ብምባል ኪፈታተንዎ ምስ መጹ፡ ጐይታ ዝሃቦም መልሲ፡ ነዞም ነቲ ቕቡል ጊዜ ምልላይ ዝተሳኣነና ወለዶ ኣገልግለት ምእመናን ዚበቅዕ እዩ።
“ንሱ ግና መሊሱ በሎም፡ ምስ መሰየ ሰማይ ይቐይሕ ኣሎ እሞ፡ ጻሕያ ኪኸውን እዩ፡ ትብሉ። 3 ምስ ወግሔ ፡ እቲ እተደባነወ ሰማይ ይቐይሕ ኣሎ እሞ፡ ሎሚ ዝናም ኪዘንም እዩ፡ ትብሉ። ገጽ ሰማይ ምፍላይ ትፈልጡ ትእምርቲ ዘመናትከ ኽትፈልዩዶ ኣይኰነልኩምን እዩ፧” ማቴ 16፡2-3 ወንጌላዊ ማርቆስ፡ ጐይታ ነዚ ቓል እዚ፡ “ ብመንፈስ እናሕዚንዚኑ (ብጓሂ) ከም ዝተዛረቦ ገሊጹልና ኣሎ (ማር 8፡11)። እዚ ድማ ፡ እግዚኣብሄር በቶም ትእምርቲ (ምልክት) ናይቲ ዘመኖም ዘየለልዩ፡ ኣበየናይ ጊዜ እንታይ ኪገብሩ ከም ዚግብኦም ዘይፈልጡ ሰባት ብጣዕሚ ኸም ዚሓዝን ዜመልክተና እዩ። “ እኽለይ ዕጸደለይ” እናበለካ ኽነሱ፡ ዘርእን ናውቲ ማሕረስን ሒዝካ ትወፍር ሰብ እንተ ዀንካ እንታይ ዘየጒህይ ኣለዎ፧ ከምቲ ንበልዓም’ ፡” በሃም ኣድጊ ጽዕነት ብድምጺ ሰብ ተዛረበት ንጽላለ እቲ ነብዩ ኸኣ ዓገተት” ዝተባህለሉ ፡ ኣምላኽ ብምሕረቱ ንጽላለና እንተዘይዓጊትዎ፡ ኣብ ዕዩ ወንጌል እነውርዶ ዕንወት፡ ኣምልኽ እንበር ሰብ ኪግምቶ ዚኽእል ኣይኰነን ( 2ጴጥ 2፡16)። ነቶም ዘመኖም ኣብቲ ዘመኖም ኪገብርዎ ዚግብኦም ዕዮን እንታይ ምዃኑ ምልላይ ዝትተሳእኖም እስራኤላውያን፡ እግዚኣብሄር ብኣፍ ነብዩ ሆሴእ
“ንሱ ኽሳዕ ዚመጽእ፡ ጽድቂ ኸአ ክሳዕ ዜዝንመሎምሲ፡ ንእግዚኣብሄር እትደልዮሉ ጊዜ እዩ እሞ፡ ንኣኻትኩም ብጽድቂ ዝርኡ፡ ከም መጠን ምሕረቱ ኸአ ዕጸዱ፡ ሓድሽ ጽግዒውን ጽግኡ።” ዝበለሉ ምኽንያት ከኣ ንሱ እዩ (ሆሴ 10፡12)። ኣብ ዘመን ንጉስ ዳዊት “ . . . እስራኤል እኝታይ ኪገብር ከም ዚግብኦ ኺፈልጡ ምስትዏል ዘመናት ዘለዎም. . .” ኣስታት 200 ዚኣኽሉ ካብ ዓሌት ይሳኮር ዝዀኑ ሰባት ከም ዝነበሩ ኣብ 1ዜና 12፡32 ተነጊሩና ኣሎ። ኣብ ዘመን ሓድሽ ኪዳን ኣብ ዘላ ሓዋርያዊት ቤተ ክርስትያን፡ ይትረፍ ብኣማኢት ዚቝጸሩ፡ ዘመን ዜንብብ ምስትውዓል ዝተዓደለ ሓደ ሰብ ኪሰኣነና ምርኣይ ኣዝዩ ዜሕዝን እዩ። ስለዚ እግዚኣብሄር ንቤተ ክርስትያንና ኸምዚ ዝበሉ ሰባት ኬተንስኣላን ኬብዝሓላን ብገጽና ተደፊእና ልብናን ንብዓትናን ኣብ ቅድሚኡ ከነፍስስ ይግብኣና እዩ።
ነፍሲ ወከፍና መቕደስ ስጋና ኸም ዚግባእ ድሕሪ ምህናጽና ናብቲ ህያው እምኒ ቐሪብና ህያዋን ኣእማን ምኻንን ንህንጻ መንፈስ ቅዱስ እንበቅዕ ምዃንና ድሕሪ ምርግጋጽና፡ ብኻልኣይ ደረጃ ኣጸቢቕና ኽንሓስበሉ ዚግብኣና፡ ነዞም ህያዋን ኣእማን ብሓንሳእ ነዲቕና፡ ነታ ዓባይ ቤተ ክርስትያን ምህናጽ እዩ። እግዚኣብሄር ኣብቶም ቤት ኣምላኽ ንምዃን ዝተሃንጹ ምእመናን እምበር፡ ኣብቲ ሰብ ዝሰርሖ ህንጻ መቕደስ ከም ዘይሓድር ደጋጊምና ተዘራሪብናሉ ኢና። ንህንጻ ዜብህግ ምሩጽ ኣእማን ኣብ ጐልጎል ተደርብዩ ወይ ተዀሚሩ ኽትርእዮን፡ ብብልሓተኛ ሃናጺ ኣብ ርእስ-ርእሲ ተደራሪቡ ህንጻ ዀይኑ ኽትርእዮን ኣዝዩ ዓብዩ ፍልልይ እዩ ዘለዎ።እግዚኣብሄር ኣብቲ ብብልሓተኛ ሃናጺ ብውሕልነት ኣብ ዝተሃንጸ ህንጻ ምእመናን እዩ ኪሓድር ዝብህግ። ከምዚ ዓይነት ማሕደር ኣምላኽ ምህናጽ፡ ንኣገልገልትን ንምእመናንን ዝተዋህበ ቐዳምነት ዚወሃቦ ተልእኾ እዩ። እዚ ኸምዚ ዝበለ ማሕደር- ኣምላኽ ናይ ምህናጽ ሓላፍነትና፡ “ጊዚኡ በጽሑ/ኣይበጽሐን” ክንብለሉ ዘይንኽእል እዩ። እግዚኣብሄር ንቤተ ክርስትያን፡ ሃዋርያት ነብያትን ወንጌላውያንን ጓሶትን መምህራንን ዝሃባ፡ እቶም ቅዱሳት ነቲ ግብሪ ኣገልግሎት፡ ማለት ንምህናጽ ስጋ ክርስቶስ ንምህናጽ ማሕደር ኣምላኽ፡ ብቝዓት ምእንቲ ኪዀኑ ኢሉ እዩ (ኤፌ 4፡11-13)። ስለዚ ድማ ሃዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ፡
“ንሕና መዓይይቲ ኣምላኽ ኢና እሞ፡ ንስኻትኩም ግራት ኣምላኽ፡ህንጻ ኣምላኽ ኢኹም።(1ቄረ 3፡9). . . እምብኣርሲ ንስኻትኩም ኣብቲ ኢየሱስ ክርስቶስ ባዕሉ እምኒ መኣዝኑ ዝዀነ መሰረት ነብያትን ሃዋርያትን እተነደቕኩም፡ ደጊም ደቂ ዓዶም ንቕዱሳንን ስድራ ቤቱ ንኣምላኽን ኢኹም እምበር፡ ኣጋይሽን መጻእተኛታትን ኣይኰንኩም። ኣብኡ (ኣብ ክርስቶስ) ብዘሎ እቲ ህንጻ ብጐይታ ቅድስቲ ቤተ መቕደስ ምእንቲ ኪኸውን፡ እናተኣሳሰረ ይዐቢ እዩ። 22 ንስኻትኩምውን ኣብኡ (ኣብ ክርስቶስ)ማሕደር ኣምላኽ ብመንፈስ ክትኰኑ ሐቢርኩም ትህነጹ ኣሎኹም።”
ብምባል፡ እቶም ብክርስቶስ ብምእማን ህይወት ዝረኸብና ዂልና ሓደ ኣካል፡ ሓደ መንፈስ ኰንና፡ እናተኣሳሰርና ኽንንደቕን ማሕበር ኣምላኽ ብመንፈስ ክንከውንን ምዒዱና ኣሎ ( ኤፌ 2፡19-22)። ቅዱስ ሃዋርያ ጴጥሮስውን፡ ናብቲ ብሰብ ንዑቕ ብኣምላኽ ግና ሕሩይ ክቡርን ዝዀነ ህያው እምኒ (ናብ ክርስቶስ) ኽንቀርብ፡ ንርእስናውን ከም ህያዋን ኣእማን ኰንና ነቲ ብኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ኣምላኽ ቅቡል ዝዀነ መንፈሳዊ መስዋእቲ ኸነቕርብ፡ ንቕዱስ ክህነት ዚኸውን መንፈሳዊ ቤት ኰንና ኽንህነጽ ምዒዱና ኣሎ (1ጴጥ 2፡4-5)። እዚ ተግባር እዚ ድማ “ ጊዚኡ እዩ፡ ጊዚኡ እባ ኣይኰነን” ኢልካ እትጠራጠረሉን እትማትኣሉን ተልእኾ ኣይኰነን። ነዚ ተልእኾ እዚ እትፍጽመሉ ጊዜ ኲሉ ጊዜ ድሉው ስለ ዝዀነ፡ ጊዜኡን ዘይጊዜኡን ኰይኑ ኣብ ዝተሰምዓና ዂሉ ዂነታትን ጊዜታትን ክንፍጽሞ ዚግብኣና እዩ። እታ ነዚ ኺቋርጽ ዘይግብኦ ተልእኾኣ ከም ዚግባእ ዝፈጸመት ቤተ ክርስትያን እያ፡ ካብ ክብሪ ናብ ክብሪ እናዓበየት እትኸይድ። ንኸምዚኣ ዝበለት ንዂሉ ተልእኾኣ ኣብ ገጊዚኡ እትፍጽም ቤተ ክርስትያን ደጌታት ሲኦል ዘይሕይልዋ፡ ነፍሳት ካብ ምንጋጋ ሰይጣን መንዚዓ ኸተድሕን እትኽእል እያ። እዛ ንዕዩኣ ኣብቲ ግቡእ ጊዜኡ ብምልኣት እትዓይዩ ቤተ ክርስትያን፡ ውግእ እግዚኣብሄር እትዋጋ፡ ንዓለም ኰነ ንሲኦል ነፍሳት እትዘምተሉን እትማርኸሉን ግራታ እትገብር፡ ስለዚ ድማ ብቝጽሪ ዚድሕኑ ሰባት እናዓበየት ትኸይድ ቤተ ክርስትያን እያ፡ እታ ክርስቶስ ጐይታና ድማ መርሓታት መንግስተ ሰማያት ክህባ ዚኣምና ቤተ ክርስትያን እያ (ማቴ 16፡18-19)። እዚ ማለት ድማ መናብር ቤተ ክርስትያን ዚመልኡ ጥራይ ዘይኰነስ ናብ መንግስቲ ኣምላኽ ንምእታዉ ብቝዓት ዝዀኑ ሰባት እተፍርይ ቤተ ክርስትያን ምዃና እዩ ዜመልክተና። እታ ኣብቲ ግቡእ ጊዜ ምሉእ ግብሪ ኣገልግሎት ዘይትፍጽም ቤተ ክርስትያን ግና፡ ከም ናይ ሳርዴስ ቤተ ክርስትያን ምውታት ከለዉ ህያዋን ብዚመስሉ ኣገልገልትን ምእመናንን እያ ትመልእ። ከም ናይ ሎዲቅያ ቤተ ክርስትያን’ውን ሕቡራትን ነዳያትን ዕውራትን ዕሩቓትን ዜደንግጹን ኽነሶም ሓንት እኳ ዝጐድሎም ዘይብሎም ሃብታማትን ፈሰስትን ዝዀኑ ዚመስሎም ዝተደናገሩ ብጥበራ ዝተጋገዩ ናይ መንነት ቅልውላዉ ዘለዎም ምእመናን እያ ተፍርይ ( ራእ 3፡1,2,17)። ስለዚ ነቲ ፈጣርን ወግናንን ሰራዕን ናይ ጊዜ “ ኣይጊዜኻን” ኢልና ጊዜኡ ኸይንዘምቶ፡ ነቲ ኽቡርን ወርቃውን ጊዜ እቲ ድማ፡ ኣብ ክንቱ ሓላፍን ስጋዊ ረብሓታት ከይነባኽኖ ንርእስና ንጠንቀቕ ንነፍስናውን ንሓልዉ።
እግዚኣብሄር ጊዜና እነለየሉን፡ እንጥቀመሉን ጸጋ የብዝሓልና።
እዚ፥ ብቀሺ ብርሃነ ጠዓመ - ካህን ቤተ ክርስቲያን ቅድስት ማርያም፣ ፖርትላንድ፣ ኦሪጋን - ዓርቢ 21 ሓምለ 2017 ኣብ መበል 19 ጉባኤ ቤተ ክርስትያን ተዋህዶ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሚካኤል ከተማ ሻርሎት ኖርዝ ካሮላይና, ሰሜን ኣሜርካ ዝተዋህበ ስብከት እዩ።


text:
ትካላት ሃገራዊ ድሕነት ብዝተወሃሃደ መንገዲ ኣብ ልዕሊ ጀነራል ስብሓት ኤፍሬም ኣዚዩ ጽዑቕ ናይ ምንእኣስን ምስ ጉጅለ 15 ናይ ምትእስሳርን ዘመተ የካይዱ ምህላዎም ምንጭታት ሓቢሮም። ኣብ ልዕሊ ጀነራል ስብሓት ኤፍሬም ዝካየድ ዘሎ ከቢድ ናይ ምንእኣስ ዘመተ ኣይረብሕን ኢዩ፡ ኣይጠቅምን ኢዩ፡ ዝብል ኮይኑ ዕላምኡ እንታይ ሙኻኑ ንጹር ኣይኮነን።
እቶም ምንጭታት ከምዝሓበርዎ ነቲ ዘመተ ዘካይዱ ዘለዉ ትካላት ሃገራዊ ድሕነት ዘዋፍርዎም ሰባት ኮይኖም፡ ዝህብዎም ዘመተ ንኹሎም ብሓባር ዝዕደሎም ስለዝኾነ፡ ኣበየ ኣጋጣሚታቱ መጺኦም ኪነዝሕዎ ከለዉ ንምፍላጦም ብዙሕ ዘየሸግር ሙኻኑ ይሕብሩ።
ብመሰረት ናይቶም ምንጭታት ገምጋም እቲ ዝተወሃሃደ ጽዑቕ ዘመተ ኣብ ልዕሊ ጀነራል ስብሓት ገለ ስጉምቲ ክወስዱ ደልዮም ኪኾኑ ከምዝኽእሉ ተመኩሮ ብምጥቃስ ይሕበሩ። ንመጀር ጀነራል ቻይና ቅድሚ ምድርባዮም ብመንገዲ እቲ ብቐጥታ ካብ ኮለነል ተስፋልደት ሓበሬታ ዝወሃቦ ዝነበረ ሸገግ ብዝምራሕ ጉጅለ ኣዚዩ ከቢድ ዘመተ ከምዝገበሩሉ ዝዘከሩ እቶም ምንጭታት ሕጂ ውን ኣብ ልዕሊ ጀነራል ስብሓት ኤፍሬም ዚካየድ ዘሎ ዘመተ ተመሳሳሊ ዕላማ ክህልዎ ከምዝኽእል ሓቢሮም።
ኣብዝሓለፈ እዋን ጀሚሩ መኪንኡ ከይተረፈ ኣሕዲጎም ብብስጭትን ጽምዋን ዳርጋ ኣሳቕዮም ኪቐትልዎ ዝደልዩ ዘለዉ ከምዝመስሉ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት፡ ሕሉፍ ሓሊፎም ንገለ ካድረታት ኣይትኽድዎ፡ ኣይትርከብዎ ፡ ኣይትቕረብዎ ኢሎም መጠንቐቕታ ይህቡዎም ምህላዎም ሓቢሮም። ብመሰረት እቶም ምንጭታት ካልእ ይትረፍስ ሓደ ሓደ እዋን ነዳዲ ንመንቀሳቐሲ መኪና እውን ከምዝኽላእ እቶ ምንጭታት ገሊጾም።
ብኻልእ ወገን ገለ ሰባት እቲ ዘመተ ብሃገራዊ ድሕነት ዘይኮነስ በቶም ጀነራል ስብሓት ንለውጢ ኪብገስ ዝጽበይዎ ዝነበሩ እሞ ብዘይምግባሩ ዝተቖጠዑ ባእታታት ዴሞክራስያዊ ለውጢ ሓይልታት ምክልኻል ዝካየድ ዘሎ ኪኸውን ይኽእል ዝብል ሓበሬታ ከምዝመጾም ምንጭታትና ይሕብሩ።


text:
ዶክተር ታደሰ መሓሪ ብትእዛዝ ፕረዚደንት ካብ ሚኒስተር ትምህርቲ ኤርትራ ብዝተዋህቦ መልእኽቲ መሰረት ካብ ስልጣኑ ድሕሪ ምእላዩ ቦትኡ ብሪጋደር ጀነራል ሃይለ ምሕጹን ተኪእዎ ምህላዉ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ ሓቢሮም።
እቶም ምንጭታት ኣብ ዝለኣኽዎ ሓበሬታ፤ ዶክተር ታደሰ መሓሪ ኣብ ኤውሮጳ ዑደት ኣብ ዝገበረሉ እዋን፤ ኣንጻር መንግስቲ ኤርትራ ዘለዎ ዕቓበታት ብሰፊሑ፤ ከምኡውን ቅዋማዊ ስርዓት ዘይምህላዉ ዘምጸኦ ጉድኣት፤ ምትእትታው መንግስቲ ኣብ ናጽነት ስርዓተ ትምህርቲ ኣመልኪቱ ርእይቶታቱ ይገልጽ ምንባሩ ሓቢሮም።
ብፍላይ ኣብ ስዊድንን ዓባይ ብሪጣንያን ዝርከቡ ናብ ሃገራዊ ድሕነት ሓበሬታ ዘቐብሉ ልኡኻት መንግስቲ፤ ‘ዶክተር ታደሰ ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ ኣብ ዝገበሮ ዑደት ምስ ወጻእተኛታት ካብ መዝነቱ ወጻኢ ዝኾነ ርክባት የካይድ ነይሩ፤ ኣንጻር መንግስቲ ዘስምዕ ቅሬታታት ብጋህዲ ይዛረብ ነይሩ፤ ሃገራዊ ኣገልግሎት ንስርዓተ ትምህርቲ ኤርትራ ኣዳኺምዎ ኢሉ፤ ዋሕዚ መንእሰያት ካብ ኤርትራ ብዕቱብ ተራእዩ ፍታሕ ኪግበረሉ ይግባእ’ ዝብል ዘረባታት ይዛረብ ኣሎ ኢሎም ጸብጻባቶም ናብ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍን ሃገራዊ ድሕነትን ከምዘቕረቡ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ ሓቢሮም።
ገለ ኣብ ኤውሮጳ ዝርከቡ ዜጋታት ዶክተር ታደሰ መሓሪ ንኤርትራ ከይምለስ መኺሮሞ ምንባሮም ዝገለጹ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ፤ እቶም ብኣባላት ንኡስ ዞባ ህግደፍ ስዊድን፤ ከምኡ ውን ንኡስ ዞባ ህግደፍ ዓባይ ብሪጣንያ ዝፍለጡ ሃሱሳት፤ ናይ ዶክተር ታደሰ ምንቅስቓስ ከምኡውን ኣብ ኣኼባታት ዝህቦ ዝነበረ መግለጺታት ብመቕረጺ ድምጺ (ተይፕ) መሊኦም ናብ ኤርትራ ከምዝለኣኽዎ ሓቢሮም።
ዶክተር ታደሰ መሓሪ ንነዊሕ እዋን ምክትታል ክግበረሉ ድሕሪ ምጽናሕ ኣብ ወርሒ ግንቦት ስርሑ ደው ከብል ቀጢን ትእዛዝ ከምዝተዋህቦ እውን እቶም ምንጭታት ወሲኾም ሓቢሮም።


text:
ፕረዚደንት ቱርኪ ናብ ሱዳን ይበጽሕ
Radio Erena: 25 December 2017
ፕረዚደንት ቱርኪ ጣይብ ኤርዶዋን ብሰንበት 24 ታሕሳስ ኣብ ሱዳን ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ኣካይዳ።
ጣይብ እርዶዋን፣ ካብ 2003 ክሳብ 2014 ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብ ዝነበረሉ ይኹን፣ ካብ 2014 ድማ ፕረዚደንት ቱርኪ ካብ ዝኸውን ናብ ሱዳን ክበጽሕ ኣብዚ 14 ዓመታት ንፈለማ እዋኑ'ዩ።
ዕላማ ዑደት እቲ ፕረዚደንት፣ ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዝጸንሐ ዝምድና ብዝያዳ ንምዕማቑ ምዃኑ ኣምባሳደር ቱርኪ ኣብ ሱዳን ዶክተር ኢርፋን ገሊጹ።
እንተኾነ፣ እቲ ፕረዚደንት ናብ ሱዳን ዝበጽሕ ዘሎ፣ ሱዳን ኣብ ጉዳይ ምስሕሓብ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ፣ ምስ ስዑዲ ይኹን ምስ ቀጠር ጸግዒ ብዘይምሓዛ ምዃኑ ተንተንቲ የረድኡ።
ሱዳን ምስ ቀጠር ዘለዋ ዝምድና ክትበትኽ ብስዑዲ ዓረብ ጸቕጢ ይግበረላ እኳ እንተሎ፣ እታ ሃገር ግና ምስ ቀጠር ዘለዋ ታሪኻዊ ዝምድና ከምዘይትበትኽን ኣብ ወሽመጥ ዓረብ ተኸሲቱ ዘሎ ምስሕሓብ ከኣ ብሽምግልናን ዕርቅን ጥራይ ክፍታሕ ዝብል መርገጺ'ያ ሒዛ።
ምስ ቀጠር ጥቡቕ ዝምድና ዘለዋ ቱርኪ፣ ከም ናይ ሱዳን ተመሳሳሊ መርገጺ እኳ እንተሓዘት፣ ስዑዲ ዓረብ ግና ቱርኪ ምስ ቀጠር ከምዝወገነት'ያ ትወቕሳ።
ፕረዚደንት ጣይብ ኤርዶዋን ኣብ ካርቱም ድሕሪ ምእታው፣ ብዛዕባ'ዚ ጉዳይ እዚን ውሳኔ ምምሕዳር ትራም ኣብ ከተማ ኢዮርሳሌምን ብዝምልከት ከምዝተመያየጡ'ውን ዲፕሎማስያውና ምንጭታት ኣረጋጊጾም።
ኣብ መንጎ ስዑዲ ዓረብን ቀጠርን ተፈጢሩ ዘሎ ምስሕሓብ፣ ንሃገራት ወሽመት ዓረንን ሃገራት እስላምን ኣብ ዘይምርድዳእ ሸሚሙ ከምዘሎ ይፍለጥ።
ፕረዚደንት ቱርኪ ድሕሪ'ዚ ናይ ሱዳን ዑደቱ ናብ ኒጀርን ቱኒዝያን'ውን ተመሳሳሊ ምብጻሕ ክፍጽም'ዩ።
=====================


text:
‘ናይ ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ቅልውላው ንኹሉ ዘስክፍ’ዩ። እቲ ጸገም ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ መልክዑ እናቀየረ እናገደ ህይወት ሰብን ንብረትን ይተፍእ ኣሎ፣ ናብ ዘይንወጾ ቅልውላው ንከይንኣቱ ኣብ ዘስግእ ኩነታት ኢና ንርከብ’ ይብል ዘጸኣት።
ኣብ’ቲ ፖአቲክዊ ቅልውላው ብሓደ ወገን ቀደም ስለዝተሳዓርና ሕነና ክንፈዲ ባሃልቲ ብሕልፊ እቶም መራሕቲ ዕድመኦም እናደፍአ ስለዝርከብ ተጓዪና ስርዓት ኢትዮጵያ’ውን ተዳኺሙ ስለዘሎ ቀልጢፍና ነጽድፎ ዝብሉ ከምዝኾኑን፣ ከም ግብጺ ካብ ዝኣምሰሉ ናይ ወጻኢ ሓይልታት ዋላ’ውን ካብ ሰይጣን ይኹን ሓገዝ ረኺቦም ነዚ ስርዓት’ዚ ሰው ከብልዎ ይደልዩ’ዮም’ ይብል።
ኣቶ መረሳ ብወገኑ ‘ኣብ ወሳናይ መድረኽ ኢና ንርከብ፣ ዝሓለፉ 25 ዓመታት ብቅርጽና ይኹን ብትሕዝቶና ከምኡ ኢልና ንቕጽል ኣይመስለንን። እቶም ሓደሽቲ ዝተፈጠሩ ለውጥታት ከምዓብዪ ነገር ገይርና ክንወስዶም ንኽእል ኢና’ ይብል።
‘ቅድሚ ክልተ ዓመት ዝነበሩ ኣጀንዳታት ብዛዕባ ህዳሴ፣ ህብረ ብሄራዊነት፣ ሃገራዊነት፣ ሕገ መንግስታዊነት ነይሮም፣ ሎሚ’ውን እቲ ኣባሃህላ ናብ ግጭት ብሄራትን ሓድነትን ዕጻና'ታይ ይኹን?’ ዝብል ተቐይሩ በለ ኣቶ መረሳ።
ክልቲኦም ኣጋይሽ ‘ትግራይ ኣብ መጻኢት ኢትዮጵያ ዘተኣማምን ቦታ ክትሕዝ እንተኾይኑ ሙሁር ሓይሊ፣ ጥዑይ ወለዶን ሓያል ቁጠባዊ ዓቅሚን ክትውንን ይግባእ’ ኢሎም።


text:
3. ኣምላኽ ንደቂ ሰብ ዘለዎ ዕላማ እንታይ እዩ፧
1 ኣምላኽ ብዕላማ እዩ ፈጢሩና
“ጻድቃን ንምድሪ ኺርስተይዋ፡ ኣብኣ እውን ንዘለኣለም ኪነብሩ እዮም።”—መዝሙር 37:29
ኣምላኽ ንደቂ ሰብ ዘለዎ ዕላማ እንታይ እዩ፧
ኣምላኽ፡ ደቂ ሰብ ንምድሪ ገነት ኪገብሩዋን ንእንስሳታት ኪከናኸንዎምን ይደሊ እዩ።
ኣምላኽ ዕላማኡ ኺፍጽም እዩ፣ ኪዓናቕፎ ዚኽእል ከኣ የልቦን።
2 ህይወት ብሽግር እተመልአት ስለምንታይ እያ፧
“ብዘላ ዓለም . . . ኣብ ትሕቲ ቝጽጽር እቲ እኩይ ምህላዋ ንፈልጥ ኢና።”—1 ዮሃንስ 5:19
ንዓለም ዚገዝኣ ዘሎ መን እዩ፧
የሱስ ንሰይጣን፡ ገዛኢ እዛ ዓለም እዚኣ ኢሉ ጸዊዕዎ እዩ።
ሰይጣን ዘይናቱ ኺረክብ ደልዩ እዩ።
ሰይጣን፡ ኣዳምን ሄዋንን ንኣምላኽ ከይእዘዝዎ ኣስሒትዎም፣ ድሕሪ ግዜ ኸኣ፡ ኣዳምን ሄዋንን ሞይቶም።
ካብ ኣዳም ሓጢኣት ስለ ዝወረስና ኢና እንመውት።
ሰይጣን ንሰባት የስሕቶም እዩ።
3 መንግስቲ ኣምላኽ ነቲ ጸገም ክትፈትሖ እያ
“መንግስትኻ ትምጻእ። ፍቓድካ . . . ኣብ ምድሪ ይኹን።” —ማቴዎስ 6:10
የሆዋ እንታይ ኪገብር እዩ፧
መንግስቲ ኣምላኽ ንዅለን መንግስትታት ዓለም ክትትክአን እያ።
ኣምላኽ ነዛ እክይቲ ዓለም እዚኣ ኣብ ኣርማጌዶን ኬጥፍኣ እዩ።
የሆዋ ንየሱስ፡ ንጉስ እታ ሰማያዊት መንግስቱ ኪኸውን ሓርይዎ እዩ። የሱስ ድማ ንምድሪ ኺገዝኣ እዩ።
4 መንግስቲ ኣምላኽ ንምድሪ ገነት ክትገብራ እያ
“ኢድካ ትኸፍት እሞ፡ ትምኒት ህያው ዘበለ ዅሉ ተዕግብ።” —መዝሙር 145:16
መንግስቲ ኣምላኽ እንታይ ክትገብረልና እያ፧
ውግእን ገበንን ዓመጻን ኣይኪህሉን እዩ።
ኣብ ሓዳስ ዓለም፡ ኵሉ ሰብ ጽቡቕ ኣባይትን ስፍራ ኣታኽልትን ኪህልዎ እዩ፣ ሰላም ድማ ኪሰፍን እዩ።
ብዙሕ እኽሊ ኺህሉ እዩ።
ኣብ መንጎ ሰባትን እንስሳታትን ሰላም ኪሰፍን እዩ።
ዚሓምም ኣይኪህሉን። ምዉታት ድማ ኪትንስኡ እዮም።


text:
ሻምናይ ዙር ፈነወ ቴሌቪዥን ማልት ኣብ ኣየር ውዒሉ
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ምስ ኤጀንሲ መራኸቢ ሓፋሽ ትግራይ ብምትሕብባር 16 ሕዳር 2010 ዓ/ም ዝጀመረ ፈነወ ቴሌቪዥን ማልት ኣብ ቐዳማይ ዙር 104 ንውድድር ዝቐረቡ ተምሃሮ ኣብ ኣየር ዝውዓለ ኮይኑ ጉዕዞ 28 ዓመት ስራሕቲ ማልት በብኽፋሉ ከምኡ’ውን እናምሀሩ ዘሀድሱ ሓፀርቲ ድራማታት ክቐርቡ ፀኒሖም ’ዮም። ሽም ዝርዝሮምን መፍለይ ቑፅሮምን ካብዚ ንታሕቲ ጠቒስናዮም ዘለና ተወዳደርቲ ተምሃሮ ድማ ኣብ ቐዳማይ ዙር ናይ መወዳእታ ኽፋል 5 ጥሪ 2010 ዓ/ም ከምኡ’ውን 8 ጥሪ 2010 ዓ/ም
ማሕበርልምዓትትግራይብ2.5 ሚልዮንብርቀዳማይብርኪቤትትምህርቲንምህናፅዘኽእላሰረትእምነኣንቢራ
ዋና ቤት ፅሕፈት ማሕበር ልምዓት ትግራይ ምስ ማልት ጨንፈር ጀርመን፣ ዩኒቨርሲቲ መቐለን ህዝብን ምምሕዳርን ወረዳ ወልቃይት ዝህነፅ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ጎዶጎዳ 2.5 ሚልዮን ብር ወፃኢ ንምህናፅ ዘኽእል ሰረት እምነ 26 ታሕሳስ 2010 ዓ/ም ኣንቢራ። ኣብ ዳስ ኮይኖም ዝምሃሩ ተምሃሮ ቤት ትምህርቲ ጎዶጎዳ ናብ ደረጅኡ ዝሓለወ ህንፃ መምሃሪ ክፍሊ ንምቕያር ዓሊሙ ኣብ ዝተነበረ ሰረት እምነ ነበርቲ ወረዳ ወልቃይት ጣብያ ደጀና ቑሸት ጎዶጎዳን ከባቢኣን ፈፃሚ ዳይሬክተር ማልት ዶክተር ታደለ ሓጎስ፣ ኣቦ ወንበር ማልት ጨንፈር ጀርመን ኣይተ ሰለሞን ኣሰፋ፣ ኣካቢ ቦርድ ማልትን ፕሬዚዳንት ዪኒቨርቲ መቐለን ፕሮፌሰር ክንደያ ገብረህይወት...
ማልት ኣብቶም ዝሓለፉ ሰለስተ ዓመታት ልዕሊ ሰለስተ ሽሕ ካብ መኣዲ ትምህርቲ ርሒቖም ዝፀንሑ ተምሃሮ ዕድል ትምህርቲ ረኺቦም
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ምስ ጀኔቫ ግሎባል ጨንፈር ኢትዮጵያ ብምትሕብባር ፕሮጀክት ኣልፋ ማለት ’ውን ስሉጥ ትምህርቲ ንህፃውንቲ ብኣቆፃፅራ ፀዓዱ 2014/2015 ኣብ ወረዳ እንዳ መኾኒ ኣብ 54 ኣልፋ ክላስ ብምኽፋት 1294 ተምሃሮ ብምሓዝ ተጀሚሩ። ቐፂሉ ኣብ ወረዳ ራያ ዓዘቦ ብ2015/2016 ኣቆፃፅራ ፀዓዱ 1385 ተምሃሮ፣ ብ2016/2017 ድማ 750 ካብ ትምህርቲ ወፃኢ ዝነበሩን ዕድሚኦም ካብ 9-14 ዝኾኑን ህፃውንቲ ናብ መኣዲ ትምህርቲ ዝምለስሉ ዕድል ምፍጣር ተኻኢሉ እዩ። ማልት ረብሓ እዚ ፕሮጀክት ብምርኣይን ፕሮጀክት ኣልፋ ተጠናኺሩ ንክቕፅል ብምዕላምን ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት 1140 ካብ መኣዲ ትምህርቲ ወፃኢ ዝነበሩን ካብ 9 ክሳብ 14 ዕድሚኦም....
ማልት መበል 16 ህንፀት ማእኸል ሳይንስን ቴክኖሎጅን ንምብሳር ዘኽእላ ሰረት እምነ ኣብ ወረዳ ጣንቋ ኣበርገለ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ጅጅቐ ኣንቢራ
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ፈተውቲ ልምዓት ህዝቢ ትግራይ፣ ኣባላትን ደገፍትን ብምትሕብባር ኣብቶም ዝቕፅሉ ሰለስተ ዓመታት 32 ማእኸላት ሳይንስን ቴክኖሎጅን ንምህናፅ ትልሚ ሓንፂፃ ኣብ እትንቀሳቐሰሉ ዘላ እዋን ሰብ ውልቀ ሃፍቲ ኣብ ልምዓት ሃገሮምን ክልሎምን ብፅሒቶም ከወፍዩ ዓሊማ 10 ሰነ 2009 ዓ/ም ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ሆቴል ግዮን ኣብ ዘካየደቶ መድረኽ ምእትኽኻብ ሃፍቲ ሰብ ውልቀ ሃፍቲ ካብታ ዝርካባ ሃፍቶም ብድምር 110 ሚልዮን ብር ገንዘባዊ ሓገዝ ንምሃብ ቃል ምእታዎም ይዝከር። ብመሰረት ’ዙይ ካብ ወርሒ ሓምለ ናብዚ ማልት ምስ ህዝብን ምምሕዳርን ማእኸላት ሳይንስን ቴክኖሎጅን ንምህናፅ ትልሚ ዝተትሓዘለን ወረዳታት ብምትሕብባር 15 ማእኸላት ንምህናፅ እምነ ሰረት ተነቢሩ ህንፀተን ብዕሊ ካብ ዝጅመር ፅቡቕ...
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣብዚ ዓመት ልዕሊ 45 ሽሕ ህዝቢ ተረባሕቲ ዝገበሩ ህንፀት ኣብያተ ትምህርትን ትካላት ጥዕናን ኣሳሊጣ
ዳይሬክተር ዳይሬክቶሬት ትልሚ ክትትልን ኮሙዩኒኬሽንን ማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣይተ ሰለሞን ሕሉፍ ከም ዝገለፅዎ ማልት ኣብ ትግራይ መንግስቲ ክሽፍኖም ዘይክኣሉ ክፍተታት መሰረተ ልምዓት ብምድህሳስን ክፍተታት ንምምላእን ዓሊማ ካብ ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ክልልና ብምብጋስ ካብ 2008 ዓ.ም ክሳብ 2012 ዓ.ም ኣብ ዘሎ ሓሙሽተ ዓመት ንምፍፃም ዘኽእላ ስትራተጂ ትልሚ ኣዳልያ ምትግባር ካብ ትጅምር ካልኣይ ዓመታ ከምዘቑፀረት ይገልፁ፡፡ ብመሰረት ’ዙይ ይብሉ ኣይተ ሰለሞን ኣብዚ ዓመት ዝተትሓዘ ትልሚ ተበፃሕነት ትምህርትን ጥዕናን ንክዓቢ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ተጀሚሮም ዝነበሩ ህንፀት ፕሮጀክትታት 4 ካልኣይ ብርኪ፣ ፕሮጀክታት ህንፃን ምምላእ ናውትን ኣብ 12 ቀዳማይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርትን 3 ጥዕና ትካላትን ብምዝዛም ብፕሮጀክትታት ትምህርቲ...
ማልት ኣብ ምምሕያሽ ፅሬት ትምህርቲ እትገብሮ ዘላ ርኡይ ምንቅስቃስ ንንእድ ይብሉ ነበርቲ
ወረዳ ቆላ ተምቤን ጣብያ ላዕላይ ሰቄን
እብ ወረዳ ቆላ ተምቤን እትርከብ ቐዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ላዕላይ ሰቄን ዋና ቤት ፅሕፈት ማሕበር ልምዓት ትግራይ ምስ ማልት ጨንፈር ጀርመን ብምትሕበባር ካብ ዝተሃፃ ኣብያተ ትምህርቲ ሓንቲ እያ። ተምሃሪ ኣብርሃ ምዑዝን ተምሃሪት ኣስኳል ፅጌን ድማ ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ክምሃሩ ዝሓገዩ ኮይኖም፤ ኣብ ትምህርቲ ዘበን 2010 ድማ ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ኣብ ዝተሃነ ሓዱሽ ብሎክ ኣትዮም ክምሃሩ ’ዮም። ተምሃራይ ኣብርሃን ኣስኳልን እታ ቤት ትምህርቲ እንትጣየሽ ሓንቲ ብሎክ ብምንባራ ብሰንኪ ፅበት ናብ ጣብያ ዓዲሓ ሓደ ስዓትን ፈረቓን ተጓዒዞም ይምሃሩ ምንባሮም ሕዚ ግና ኣብ ቀረበኦም ኣብ ቀፅሪ ቤት ትምህርቲ ላዕላይ ሰቄን ሓደ ብሎክ...
ማልት ኣብ ምምሕያሽ ፅፈት ትምህርቲ ኣወንታዊ ኣበርክቶ ዘለዎ ማእኸል ሳይንስን ቴክኖሎጅን ንምህናፅ ሰረት እምነ ኣንቢራ
ኣብያተ ትምህርቲ ብምህናፅ ኣብ ምምሕያሽ ፅፈት ትምህርቲ ትግራይ ዝለዓለ ኣበርክቶ ትገብር ዘላ ማሕበር ልምዓት ትግራይ፤ 16 ሓምለ 2009 ዓ/ም ኣብ ዞባ ምብራቕ ትግራይ ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ ዕሸል ከተማ ፅጌሬዳ ማእኸል ሳይንስን ቴክኖሎጅን ንምህናፅ ሰረት እምነ ኣንቢራ። ኣብቲ ዕለት ዝተረኸቡ ፈፃሚ ዳይሬክተር ማልት ዶክተር ታደለ ሓጎስ ኣብ ዘስምዕዎ ዘረባ፣ ትምህርቲ ናይ ኩሎም ፀገማት መፍትሒ፣ ጎቦ ድኽነት ዘፍርስ ቁልፊ መሳርሒ ብምዃኑ መንግስቲ፣ ህዝብን ዘይመንግስታዊ ትካላትን ኣብ ምስፍሕፋሕ ትካላት ትምህርትን ምምሕያሽ ፅሬትን ሰፋሕቲ ስራሕቲ ይሰርሑ...
ማልት ኣብ ምምዕባል ክእለት ምፅሓፍን ምንባብን እትሰርሖም ዘላ ስራሕቲ ኣጠናኺራ ከትቕፅለሉ ይግባእ ቢሮ ትምህርቲ ክልል ትግራይ
ፕሮጀክት ማሕበረሰብ ተኮር ምዕባይ ክእለት ምፅሓፍን ምንባብን ብገንዘባዊ ሓገዝ ህዝቢ ኣሜሪካ ብዝርከብ ደገፍ ማልት ምስ ትካል ዓለምለኸ ህፃናት ኣድሕን (Save the children) ብምትሕብባር ኣብ ዞባታት ሰሜን ምዕራብ፣ ማእኸል፣ደቡብ፣ ምብራቕን ኣብ ዝርከባ 10 ወረዳታትን 336 ኣብያተ ትምህርትን ዝፍፀም ዘሎ እዩ። ካብ ዝጅመር ክልተ ዓመትን ፈረቓን ዘቑፀረ ፕሮጀክት ማሕበረሰብ ተኮር ምዕባይ ክእለት ምፅሓፍን ምንባብን 131‚449 ሓገዝቲ መፃሕፍቲ 1008 መደርደሪ መፃሕፍቲ፣ 336 ሳንዱቕ መትሐዚ መፃሕፍትን ናብ ኣብያተ ትምህርቲ ክባፃሕ ዝተገበረ ኮይኑ ኣብ ምምዕባል ክእለት ምፅሓፍን ምንባብን ኣበርክቶ ዘለዎም 3‚151 ሰብ ሞያ ትምህርትን ስልጠናን ወረዳታት፣ ርእሰ...
ማልት ምስ ገባሪ ሰናይ ትካል ኤ ግሊመር ኦፍ ሆፕ ብምትሕብባር እተሳልጦም መደባት ካልኣይን ሳልሳይን ምዕራፍ ዕላዊ ገይራ
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ምስ ኤ ግሊመር ኦፍ ሆፕ ብምትሕብባር ኣብ ወረዳ መደባይ ዛናን ወረዳታት ላዕላይን ታሕታይን ማይጨውን ንዝሳለጥ ዝተዋደደ ማሕበረሰባዊ ልምዓት ምዕራፍ ክልተን ሰለስተን ኣመልኪቱ ኣብ ከተማ ሰለኽለኻን ኣክሱምን ምስ ኣካላት ኣመራርሓ ዞባ፣ ማረትን ኤ ግሊመር ኦፍ ሆፕን ተወከልቲ ህዝብን ምምሕዳርን እተን ወረዳታትን ሓበራዊ ዘተ ኣሳሊጣ። ኣብቲ ሓበራዊ ዘተ ማልት ምስ መዳርግቲ ኣካላት ብምትሕብባር ኣብዘን ወረዳታት ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ዓመት ብዝስርሑ ስራሕቲ ልምዓት ፀገምሕብረተሰብ ንምቅላል ዓሊማ ብምንቅስቓስኣብ ቀዳማይ ምዕራፍ ልዕሊ 13 ሚልዮንብር ወፃኢ ብምግባር ኣብ ሸሞንተ ኣብያተትምህርትን ሓደ ጥዕና ትካልን ስራሕቲ ምስፍሕፋሕ ብምክያድ ሸሞንተ ህንፃታት መምሃሪክፍሊ፣ ኣርባዕ...
ሙሉእ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ንምህናፅ እምነ ሰረት ተቐሚጡ
ዋና ቤት ፅሕፈት ማሕበር ልምዓት ትግራይ ምስ ማልት ጨንፈር ጀርመን ፣ ኣብ ጀርመን ትርከብ ቤት ትምህርቲ ሆልዝ ካምፕ ፣ ኢትዮ ዊተን፣ ዩንቨርሲቲ መቐለን ህዝብን ምምሕዳርን ወረዳ ራያ ዓዘቦን ብምትሕበባር ኣብ ወረዳ ራያ ዓዘቦ ጣብያ መቻረ ብብር 2‚311‚948 ሓደ ሙሉእ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ንምህናፅ እምነ ሰረት ተነቢሩ። ኣብቲ ምቕማጥ እምነ ኩርናዕ ዝተረኸቡ ኣብ ዋና ቤት ፅሕፈት ማሕበር ልምዓት ትግራይ ዳይሬክተር ዳይሬክቶሬት ልምዓታዊ ፕሮግራማት ማልት ኣይተ ንጉስ ከበዶም ፤ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ካባኹምን ካብ ገበርቲ ሰናይ ትካላትን ዝኣከበቶ...
ማልት ምስ ኤግሊመር ኦፍ ሆፕ ብምትሕብባር ዘህነፀቶም ትካላት ትምህርትን ጥዕናን ተመሪቖም ግልጋሎት ምሃብ ጀሚሮም
ኣብ ወረዳ መደባይ ዛና ጣብያ ዓዲ ባዕረጅ ብምትሕብባር ማሕበር ልምዓት ትግራይ፣ ገባሪ ሰናይ ኢግሊመር ኦፍ ሆፕ፣ ኣይካ ፋዉንዴሽንን ህዝብን ምምሕዳርን ወረዳ መደባዛናን ዝተሃነፀ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ዓዲ ባዕረጅ ተመሪቑ ግልጋሎት እናሃ እዩ። እቲ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ሓደ መምሀሪ ህንፃ፣ ቤተንባብ፣ ማእኸል ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ፣ ህንፃ ምምሕዳር፣ ንክልቲኡ ፆታ ዘማእኽለ ዓይነ ምድርን ከምኡ'ውን ብማሕበራዊ ረድኤት ትግራይ ዝተሃፀነ ማይን ናውቲ ትምህርትን ዘማልአሉ እዩ። እቲ ቤት ትምህርቲ ቀዳማይ ምዕራፍ ህንፀቱ ብኣስታት ብልዕሊ ሸውዓተ ሚልዮን ብር ከምዝተሃነፀን ኣብ ካልኣይ ምዕራፉ ህንፀቱ ድማ ተወሰኽቲ ...
ማልትብፀሓይብርሃንዝሰርሕመብራህቲንተምሃሮወረዳጣንቋኣበርገለሂባ
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ምስ ገበርቲ ሰናይ ትካላት ስሙር ግንባር ብምፍጣር ተምሃሮ ኣብ እዋን ቁልዕነቶም ናይ ምፅሓፍን ምንባብን ክእለቶም ክዓቢ፣ ኣብ ማሕበረሰብና ዘሎ ዓቕሚ ምንባብን ምፅሓፍን ንምዕባይን ክጉልበትን ትንቀሳቐስ ኣላ። ካብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ገፀር ወረዳ ጣንቋ ኣበርገለ ናብ ኣብያተ ትምህርቲ ኣይነግባ፣ ታጌትን ባምባን መፂኦም ዝምሃሩ 1000 ተምሃሮ ካብ ቤት ትምህርቲ ናብ ገዝኦም ኣብ ዝምለስሉ እዋን ስኣን ቀረብ መብራህቲ ክህሉ ዝኽእል ክፍተት መፅናዕቲን …
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ብልዕሊ 24 ሚልዮን ብር ዘህነፀቶ መሰናድኦ ቤት ትምህርቲ ሙሴ ተመሪቑ።
ዋና ቤት ፅሕፈት ማልት ምስ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ጨንፈር ሰሜን ኣሜሪካን ህዝብን ምምሕዳርን ከተማ ሸራሮን ብምትሕብባር ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ምዕራብ ትግራይ ከተማ ሸራሮ ዝተሃነፀ መሰናድኦ ቤት ትምህርቲ ሙሴ 2 ለካቲት 2009 ዓ/ም ብርእሰ ምምሕዳር ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ክቡር ኣይተ ኣባይ ወልዱ ተመሪቑ:: መሰናዶ ቤት ትምህርቲ ሙሴ መሪቖም ዝኸፈቱ ርእሰ ምምሕዳር ኣይተ ኣባይ ወልዱ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ፀገም ህዝቢ ንምቅላል ዓሊማ ትሃንፆም ዘላ ኣብያተ ትምህርቲ ብብርኪ ክልልን ሃገርን ይምዝገብ ንዘሎ ዕብየትን ልምዓትን ብርኪ ኮይኑ የገልግል ኣሎ...
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ቴክኖሎጂ ኣውተርኔት ንምትእትታው ዘኽእላ ዘተ ኣሳሊጣ
ቴክኖሎጂ ኣውተርኔት (Outer net) ዓለምለኸ መረዳእታ ትምህርትን ካልኦት ተዛመድቲ ሃፍቲ ሓበሬታ እንረኽበሉ ዓይነት ቴክኖሎጂ ድጅታል ላይብረሪ ኮይኑ ካብ ፍሉጣት ዩኒቨርሲቲታት ለገስቲ መፃሕፍቲ ብቴክኖሎጂ ኣውተርኔትን ኣቢሉ ትምህርታዊ መፃሕፍቲ፣ ምስልታትን መፅሓፈ ድምፅን ምርኻብ የኽእል። ማሕበር ልምዓት ትግራይ ድማ እዚ መሳርሒ ቴክኖሎጂ ኣብ ክልልና ናብ ዝርከባ ኣብያተ ትምህርቲ ንምትእትታው ዝዓለመ መደብ ሓንፂፃ ኣብ ምንቅስቓስ እትርከብ ኮይና ዝሓለፈ ቀዳም 13 ጥሪ 2009 ዓ/ም ኣካላት ኣመራርሓ ማልትን ቢሮ ትምህርቲ ክልል ትግራይን፣ ሰብ ሞያ ኣይሲቲን መምህራንን ዪኒቨርሲቲታት መቐለ፣ ኣክሱም፣ ዓዲግራት፣ ማሕበረሰብ ፍሉይ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ቓላሚኖን ተሳተፍቲ መዓልቲ ሳይንስን ቴክኖሎጅን ዝኾኑ ተምሃሮን ኣብ ዝተረኸብሉ ናይ ሓደ መዓልቲ...
ማልት መዓልቲ ሳይንስን ቴክኖሎጅን፤ ሳይንስን ቴክኖሎጅን ንዕብየትን ዝላን! ብዝብል ቴማ መሃዝቲ ተምሃሮ ብምትብባዕ ኣብዒላቶ
ጎቦ ድኽነት ዝፈርስን ድሕረት መሊኡ ዝቅንጠጥን ኣብ ትምህርቲ ዝለዓለ ትኹረት ሂብካ እንተተሰሪሑ እዩ። ካብዚ ዕላማ ብምብጋስ ማልት ኣብ ትምህርቲ ብሰፊሑ እናሰርሐት ዝመፀት ኮይና ኣብቶም ዝሓለፉ ዓመታት ኣብ ምስፋሕ ኣብያተ ትምህርትን ምምሕያሽ ፅሬትን ዝሰርሐቶም ስራሕቲ ኣጠናኺራ ቀፂላትሉ ኣላ። ኩሉ ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ዝርከብ ተምሃራይ ኣብ ትምህርቲ ሳይንስን ቴክኖሎጅን ዝህልዎ ፍልጠትን ክዓቢ ዓሊማ ኣብ ምንቅስቃስ እትርከብ ማሕበር ልምዓት ትግራይ፤ ኣብቶም ዝሓለፉ ዓመታት ኣብ ፍሉይ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ቓላሚኖ ዘሎ ማእኸል ሳይንስ ቴክኖሎጅን ብምጥንኻር ኣብ 37 መንግስታዊ ኣብያተ ትምህርቲ ህንፃ ማእኸል ሳይንስን ቴክኖሎጅን ንምህናፅ መደብ ሒዛ እናሰርሐት ዘላ ኮይና ክሳብ ሕዚ ኣብ ዓዲ ሓቂ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ፣ ገርሁ ሰርናይ፣ ማይቅነጣል ህንፀተን...
ማልት ምስ ኤግሊመር ኦፍ ሆፕ፣ ማረትን ማሕበረሰብ ወረዳታት ላዕላይን ታሕታይን ማይጨው ብምትሕብባር ብልዕሊ 22 ሚልዮን ብር ዘህነፀቶም ኣብያተ ትምህርቲ ተመሪቖን ንከይዲ ምምሃር ምስትምሃር ክፍቲ ኮይኖም
ተምሃሪት ሰላም ኪዳነ ኣብ ምሉእ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ደብረቃል ኣብ ቤተ-ንባብ ረኺብና ዘዘራረብናያ እያ። ተምሃሪት ሻብዓይ ክፍሊ ዝኾነት ሰላም ቅድም ክብል ኣብ ክፍሊ ተጨናኒቕና ንምሃር ነይርና። ኣብ ቤተ ንባብ ዝነበረ ፀገም ‘ውን ተመሳሳሊ እዩ። ቤተ ንባብና ብዙሕ ተምሃሪ ተዳጒኑ ዘንብበሉ ካብ ምንባሩ ሓሊፉ ሕፅረት ዝንበቡ መፃሕፍቲ ዝነበሮ እዩ። ሕዚ ግና ኣብ ክፍሊ ካብ 50 ንላዕሊ ተምሃሮ ኣይኮንናን ንመሃር ዘለና። ኣብቲ ዝተሰርሐልና ቤተ ንባብ ድማ ምሉእ መፃሕፍቲ ዝተማልአሉ እዩ። እዚ ንዝገበሩልና ማልትን ኤ ግሊመር ኦፍ ሆፕን ድማ ምስጋናይ ዝለዓለ እዩ ብምባል...
ኣብ 12 ኣብያተ ትምህርቲ ዞባ ምብራቕ ትግራይ ንዝርከቡ 580 ተምሃሮ ሓገዝ መትሓዚ ደፍተር ቦርሳ ረኺቦም
መዘክር ሙሉጌታ ኣብ ሃገረ ኣሜሪካ ተምሃሪት ቐዳማይ ዓመት ዩኒቨርሲቲ ማክዳ ሙሉጌታን ድማ ተምሃት 12 ክፍሊ እየን። እዘን ተምሃሮ ቅድሚ ሰለስተ ዓመት ናብ ትውልዲ ዓዲ ወለደን ትግራይ ንምርኣይ ኣብ ዝመፃሉ እዋን ተምሃሮ ናብ ኣብያተ ትምህርቲ እንትጉዓዙ ይዕዘባ። ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ካብ ርሑቕ መንገዲ ኣብ ዝጉዓዙሉ ደፍተሮም ኣብ ኢዶም ሒዞም ዝረኣያ መዘክርን ማክዳን ንወላዲተን ወይዘሮ ታደለች ሕሸ እዞም ተምሃሮ ካብ ርሑቕ መንገዲ እዮም ዝጉዓዙ ዘለው ደፍተሮም ንምንታይ ኣብ ቦርሳ ዘይሕዙዎ ኢሊን እንትሓትአን እዚ እማ ካብ ዓቕሚ ወለዲ ንላዕሊ ስለዝኾነ እዩ ዝብል...
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣብ ዙርያ ምዕባይ ዓቕሚ ለውጢ ኣተሓሳስባ ተምሃሮ ዘድሃበ ዓውደ መፅናዕቲ ኣሳሊጠ።
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ፀገም ህዝቢ ብምፍታሕ ካብ ድኽነትን ድሕረትን ናፃ ዝኾነት ትግራይ ንምፍጣር ዓሊማ ኣብ ኩሎም ግንባራት ልምዓት ብፍላይ ክዓ ኣብ ትምህርትን ጥዕና ዓበይቲ ዕማማት ወጊና እያ። ካብ ኣባላታ፣ መንግስታውን ዘይመንግስታውን ትካላት፣ ደገፍትን ካልኦት ፍልፍላት ሃፍትን ብምትእኽኻብ ንጡፍ ተሳትፎ ሕብረተሰብ ብምዕባይ ኣብ ድልየት ሓፋሽ ዝተመስረቱን መንግስቲ ክሽፍኖም ዘይኽእሉን ድልየታት መሰረት ልምዓት ህዝቢ ናይ ምሽፋን ልኡኽ ሒዛ እናሰርሐት ዘላ እዛ ማሕበር ቅድሚ ክልተ ዓመት ኣብ ዙርያ ምዕባይ ለውጢ ኣተሓሳስባ ተምሃሮ ዘድሃበ ፈተነ ፕሮጀክት ምፍጣር ̋̋ማዕብልቲ ኣብያተ ትምህርቲ (thinking schools) ̋ ዘሎ ከይዲ ኣፈፃፅማን ክሰፍሑ ዝግብኦም ብሉፃት ስራሕትን መሰረት ዝገበረ ዓውደ መፅናዕቲ ኣብ ሆቴል ኣክሱም...
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ጨንፈር ጀርመን ንዩንቨርሲቲ ኣክሱም ሓገዝ ናውቲ ሕክምና ሂባ
ብኣቆፃፅራ ፀዓዱ 1991 ዝተመስረተት ማሕበር ልምዓት ትግራይ ጨንፈር ጀርመን ኣብ ክልልና ዘሎ ሽፋንን ፅሬትን ጥዕና ንምምሕያሽ፣ ኣብ ህንፀት ኣብያተ ትምህርት ትኹረት ብምግባርን ክትሰርሕ ዝፀንሐት ኮይና ኣብ ዝሓለፈ ዓመት 57,850 ዩሮ ዝወድኡ 199 ዓይነት ናውቲ ሕክምና ንዩኒቨርሲቲ ዓዲግራት ከምኡ̦’ውን 54,255 ዪሮ ዝወድኡ ናውቲ ሕክምና ድማ ኣብ ትሕቲ ዪኒቨርሲቲ መቐለ ንዝመሓደርን ካብ ክልልናን ውሱን ክፋል ክልላላት ዓፋረን ኣምሓራን ንዝመፁ ኣስታት 8 ሚልዮን ህዝቢ ዘገልግል ኮምፕሪሄንሲቭ ሪፈራል ሆስፒታል ዓይደር ሓገዝ ኣበርኪታ...
“ብዓል መዓልቲ ብሄር ብሄረሰባት ፍቕርን ሓድነትን ህዝብታት ኢትዮጵያ ዘጠናኽር ብምዃኑ ተጠናኺሩ ክቕፅል እዩ”
ማሕበረሰብ ፍሉይ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ቓላሚኖ ብሄር ብሄረሰባትን ህዝብታትን ኢትዮጵያ ይበፅሖም ዝነበረ ብሄራዉን ደርባዉን ወፅዓታት ንምቕንጣጥ እዋኖም ዝጠልቦም ቃልስታት ከካይዱ ድሕሪ ምፅናሕ ንስርዓት ደርግ ኣልዮም። ድሕሪ ምድምሳስ ስርዓት ደርግ ሃገርና መፃኢ ምዕባለኣ ዘግህድን ኣብ ጐደና ምዕባለ ክትስጉም ዘኽእላ ሕገ-መንግስቲ ኣድላይ ብምዃኑ ብሄር ብሄረሰባትን ህዝብታትን ኢትዮጵያ ብወከልቶም ኣቢሎም 29 ሕዳር 1987 ዓ/ም ንሕገ-መንግስቲ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ኢትዮጵያ...
ዓስራይ ዓመት ዝኽሪ ሓርበኛ ልምዓት ኣይተ ኣርኣያ ዘሪሁን ፈተውቶምን ናይ ስራሕ መሓዝቶምን ኣብ ዝተረኸብሉ ተዘኪሩ
ኣብ ምስረታ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ርኡይ ኣበርክቶ ዝነበሮም፣ ፍሉይ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ቓላሚኖ ክምስረትን ተካእቲ ሃገር ዝኾኑ ወለዶ ክፈርዩን ዝክኣሎም ኩሉ ገይሮም ዝሓለፉ ሓርብኛ ልምዓት ኣይተ ኣርኣያ ዘሪሁን 10ይ ዓመት ዝኽሪ መስዋእቶም ቐዳም 12 ጥቅምቲ 2009 ዓ/ም ኣብ ቐፅሪ ፍሉይ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ቓላሚኖ ተዘኪሩ:: ኣብቲ ዕለት ላዕለዎት ኣመራርሓ ማልት፣ ኣብ ቓላሚኖ ተማሂሮም ሃገሮምን ህዝቦምን ኣብ ምግልጋል ዝርከቡ ሓደ ሽሕ ዝኣኽሉ ላዕለዎት ሓካይም፣ መሃንዲሳት፣ኣብ ዝተፈላለዩ ኣብያተ ዕዮ ክልልና እናሰርሑ ዝርከቡሰብ ሞያ፣ ተምሃሮን መምህራን ኢንስቲትዩት ቴክኖሎጂ መቐለን ፍሉይ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ቓላሚኖን፣ ኣባላት ፖሊስ ኦርኬስትራ ክልል ትግራይ፣ ኣኽበርቲ ኣይተ ኣርኣያ ዘሪሁን...
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ማሕበራዊ ፀገማት ህዝቢ ዝፈትሑ መደባት ልምዓት ሓንፂፃ ትሰርሕ ኣላ
ማልት ምስ ራሄል ቤተ ጥበብ ብምትሕብባር ብፋይቶነት ንምዝሓደራ፣ ፅጉማትን ኣብ ደመን ኤች ኣይቪ ኤድስ ንዘለወን ወገናትን ዓቕመን ዘዕብያሉን ዝሐሸ መነባብሮ ዝመርሓሉን ባይታ ንምፍጣር ኣስታት ንክልተ ሰሙን ክውሃበን ዝፀንሐ ስልጠና ድሕሪ ብምዝዛም 35 ደቂ ኣንስትዮ ብሰርተፍኬት ኣመሪቓ:: እተን ደቂ ኣንስትዮ ፀገም ህዝቢ ንምቅላል ዓሊማ እትሰርሕ ዘላ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ንፀገምና ኣብ ግምት ብእምታው ኣብ ሰለስተ ዘፈራት ጥበብ ማለት 'ውን ብስፈ፣ ስራሕቲ ዳቴልን ጥልፍን ስልጠና ሂባትና ኣላ:: እቲ ሐዚ ረኺብናዮ ዘለና ስልጠና ድማ ፀገም ኣጥቂዑና ካብ ዝኣተና ፋይቶነትን ብምኽንያት ፀገም ጥዕና መነባብሮና ብኣግባቡ ከይንመርሕ ሓሊኹ ሒዙና ዝነበረ ፀገም መነባብሮ ብምቕራፍ ብዝነኣሰ ጉልበትን ገንዘብን ኣውፂእና መነባብሮና ክንመርሕ ዘኽእለና...
____________________________________________________________
____________________________________________________________
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ሰናይ ተግባር ንዝፈፀሙ ማርክ ገልፋንድ ሽልማት የቐንየልና ሂባ
ሚስተር ማርክ ገልፋንድ ትውልደ አሜሪካዊ `ዮም:: ኣብ ጎኒ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ብምስላፍ ኣብያተ ትምህርቲ ኣብ ምህናፅን ምጥንኻር ማእኸላት ሳይነስ፣ ቴክኖሎጂ፣ ኢንጅነሪንግን ሒሳብን (STEM) ኣድሂቦም ብምስራሕ ሰናይ ተግባሮም ኣብ ምፍፃም ዝርከቡ `ዮም:: እዞም ገባሪ ሰናይ ብብርኪ ሃገር 13 ማእኸላት ሳይነስ፣ ቴክኖሎጂ፣ ኢንጅነሪንግን ሒሳብን (STEM) ከምኡ’ውን ኣብ ዩኒቨርሲቲታት መቐለ፣ ኣክሱምን ባህርዳርን ኣብ እዋን ክራማት ተሓርዮም ኣብተን ዩኒቨርሲቲታት ዝምሃሩ 20 ሽሕ ተምሃሮ ኢትዮዽያ ኩሎም ዓይነታትን ቀረባትን...
_____________________________________________________________
ብልዕሊ 12 ሚልዮን ብር ንዝህነፅ ማእኸል ሳይንስን ቴክኖሎጂን እምነ ሰረት ተነቢሩ
ዋና ቤት ፅሕፈት ማሕበር ልምዓት ትግራይ ምስ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ክላስተር ኣዲስ ኣበባን ምምሕዳር ወረዳ ሓውዜንን ብምትሕብባር ኣብ ወረዳ ሓውዜን ብ12.6 ሚልዮን ብር ወፃኢ ንዝህነፅ ማእኸል ሳይንስን ቴክኖሎጂን ሰንበት 12 ሰነ 2008 ዓ/ም እምነ ሰረት ተቐሚጡ። ኣብ ዋና ቤት ፅሕፈት ማሕበር ልምዓት ትግራይ ዳይሬክተር ዳይሬክቶሬት ትልሚ፣ ክትትልን ኮሙዩኒኬሽንን ኣይተ ሰለሞን ሕሉፍ ኣብቲ ስነ-ስርዓት ምቕማጥ እምነ ሰረት ከምዝሓበርዎ እቲ ሎሚ..
________________________________________________________________
Follow us on ድወት support us Donate Online


text:
ህፃናት፣ ሰብ ፀጋ ዕድመ፣ ጉዱኣት ኣካል፣ ፋይቶታት፣ ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ዝርከቡ ዜጋታት፣ ስራሕ ዝሰኣኑ መናእሰይ፣ ኣብ ደሞም ኤች ኣይ ቪ ኤድስ ዘለዎም ወገናት ንማሕበራዊ ፀገማት ዝተቓልዑ እዮም። ግዳይ እዚ ፀገም ዝኾኑአፕዴት ዕለት ሰሉስ, 16 ጥሪ 2018 11:58 ተወሳኺ የንብቡ...
ቴክኒክን ሞያን ትምህርትን ስልጠናን ሃገርና ስትራቴጂታት ምቕዳሕ፣ ምምሕያሽን ምህዞን ሓንፂፁ ይንቀሳቐስ ምህላዉ ዝፍለጥ እዮ። ብመሰረት እዙይ ክሳብ 2012 ዓ/ም ኣብ ዘሎ ግዜ ቴክኖሎጅታት 100 ምኢታዊ እናቐዳሕኻ ዝባዝሕሉ ግዜ ተወዲኡአፕዴት ዕለት ሰሉስ, 16 ጥሪ 2018 12:04 ተወሳኺ የንብቡ...
ካልኣይን መዛዘምን ክፋል
ኣብ መበል 967 ሕታም ጋዜጣና ምሉብርሃን ብዛዕባ ዝተብሃለ ነባር ኮኾብ ብሽክሌተኛ ትግራይ ዝምልከት ፅሑፍ ኣቕሪብና ነይርና። ኣብ ትግራይ ገዚፍ ሽም ምስ ዝሃነፁ ተቐዳደምቲ ክሳብ ብብርኪ ኣፍሪካ ብምቅድዳም ፍርቂ ዕድሚኡ ኣብአፕዴት ዕለት ሰሉስ, 16 ጥሪ 2018 12:08 ተወሳኺ የንብቡ...
ሳልሳይን ናይ መወዳእታን ክፋል
ቀንዲ ፀገማት ጥበብ ኣፀሓሕፋ ቋንቋ ትግርኛ፣ እቶም ዝፅሕፉ ወገናት ኣብ መንጎ ፅሑፍን ዝርርብን ዘሎ ኣፈላላይ ብኣግባቡ ካብ ዘይምፍላጦም ዝብገስ እዩ። ከምኡ እውን ንቋንቋ ትግርኛ ከምቲ ንካልኦት ቋንቋታት ዝወሃቦ ትኹረት ዘይምሃብንአፕዴት ዕለት ሰሉስ, 16 ጥሪ 2018 11:22 ተወሳኺ የንብቡ...
ኣብዚ ትሕዝቶና “ዘይዛዘምናዮ መትከላዊ ቃል” ዝብል ርእሲ ቀዲምና እንትንርኢ “እንታይ ዘይዛዘምናዮ ቃል ኣለና ድዩ?” ዝብል ሕቶ ኣብ ሕልና መንበባይ ከምዝመላለስ ግልፂ እዩ። እቲ ዘይዛዘምናዮ ቃል “ኣዶ ህይወት እናሃበት ህይወት ክትስእንአፕዴት ዕለት ሰሉስ, 16 ጥሪ 2018 11:56 ተወሳኺ የንብቡ...
ኣብ ምርግጋፅ ስሉጥን ቐፃልነት ዘለዎን ልምዓት ምሁርን ዝሰልጠነ ሓይሊ ሰብን ወሳኒ ግደ ኣለዎም። ብፍላይ ዝለዓለ ፍልጠት ሳይንስን ቴክኖሎጅን ዘለዎም ክኢላታት ኣስተዋፅኦኦም ዝዓዘዘ እዩ። ነዚ እዩ እምበአር መንግስቲ ንዘፈር ትምህርቲ ብፍላይአፕዴት ዕለት ሰሉስ, 16 ጥሪ 2018 11:58 ተወሳኺ የንብቡ...
ኣብ ክልልና ንግዚኡ ዋዕዋዕ ኣቢሎም ፀኒሖም ኣብ ህዝቢ ቅርታ ዝፈጥሩ መደባት ውድብን መንግስትን ውሑዳት ኣይኮኑን። እቲ “ክንፍፅሞ ኢና” እናተብሃለ ተኣኒንካ ዝዝረብ ግን ድማ ዘይፍፀም ቀሊል ኣይኮነን። እዚ እውን ስኣን ግቡእ ክትትልን አፕዴት ዕለት ሶኒ, 15 ጥሪ 2018 12:13 ተወሳኺ የንብቡ...
“ፓርላማ” ዝብል ቃል ካብ ቋንቋ ፈረንሳይ ዝመፀ እንትኸውን ትርጉሙ ድማ ምንግጋር ወይ ምዝርራብ ማለት እዩ። ፓርላማ ወይ ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ እንብሎ እቲ መውፅኢ ሕጊ ኣካል እዩ። እዚ ድማ መብዛሕትኡ ኣብተን ብቀዳማይአፕዴት ዕለት ሰሉስ, 16 ጥሪ 2018 11:53 ተወሳኺ የንብቡ...
ልዕሊ ሓሙሽተ ነጥቢ ኣርባዕተ ሚልዮን ሄክታር ስፍሓት መሬት እትውንን ክልልና 24 ሚኢታዊ መሬታ ጥራሕ እዩ ንግልጋሎት ማሕረስ ክውዕል ፀኒሑ። እቲ ዝተረፈ መሬት ድማ ብጎቦ፣ ሽንጥሮን እምባታትን ዝተሸፈነ ከምዝኾነ ካብ ቢሮ ሕርሻአፕዴት ዕለት ሰሉስ, 16 ጥሪ 2018 12:03 ተወሳኺ የንብቡ...


text:
ርእይቶ መጽሓፍ ቅዱስ | ፈተና
ፈተና
ገለ ኻብቲ ንፈተና ኢድካ ምስ እትህብ ዚመጽእ ሳዕቤናት ምፍራስ ሓዳርን ስእነት ጥዕናን ናይ ሕልና ስቓይን ኪጥቀስ ይከኣል እዩ። ካብዚ መፈንጠራ እዚ ብኸመይ ከነምልጥ ንኽእል፧
ፈተና እንታይ እዩ፧
ሓደ ነገር እንተ ስሒቡካ ወይ ማሪኹካ፡ ብፍላይ ከኣ ግጉይ ነገር ምስ ዚኸውን፡ በቲ ነገር እቲ ተፈቲንካ ኣለኻ ማለት እዩ። ንመረዳእታ፡ ናብ ዕዳጋ ምስ ከድካ፡ ባህ ዝበለትካ ንብረት ርኢኻ ንበል። ነታ ንብረት ብቐሊሉ ኽትሰርቃ ኸም እትኽእል፡ ፈጺምካ ድማ ከም ዘይትተሓዝ ኣብ ኣእምሮኻ ሓሳብ ይመጸካ። ሕልናኻ ግና፡ ‘ኣይትግበሮ!’ ይብለካ። ስለዚ፡ ነቲ ሓሳብ ነጺግካ ናብ ካልእካ ትኸይድ። ኣብታ ህሞት እቲኣ እቲ ፈተና ኣብቂዑ እዩ፣ ንስኻ ድማ ተዓዊትካ ኢኻ።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
ልብኻ ጌጋ ኺገብር እንተ ተደናዲኑ ወይ ተፈቲኑ፡ እኩይ ሰብ ኢኻ ማለት ኣይኰነን። መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኵላትና ኸም እንፍተን ይገልጽ እዩ። (1 ቈረንቶስ 10:13) እቲ ብሓቂ ዜገድስ፡ ምስ ተፈተንና እንወስዶ ስጕምቲ እዩ። ገሊኦም ብዛዕባ ዘይግቡእ ትምኒት ብቐጻሊ ይሓስቡ እሞ፡ ውዒሎም ሓዲሮም ነቲ ፈተና ኢዶም ይህቡ። ገሊኦም ከኣ ከም ግጉይ ገይሮም ብምርኣይ ቀልጢፎም ይነጽግዎ።
“ነፍሲ ወከፍ ግና ብገዛእ ትምኒቱ ተሳሒቡን ተሓቢሉን እዩ ዚፍተን።”—ያእቆብ 1:14።
ፈተና ምስ ኣጋጠመካ ቐልጢፍካ ስጕምቲ ኽትወስድ ዘሎካ ስለምንታይ ኢኻ፧
መጽሓፍ ቅዱስ ናብ ግጉይ ተግባር ዚመርሕ ነገር እንታይ ምዃኑ ይገልጽ እዩ። ያእቆብ 1:15፡ “[ዘይግቡእ] ትምኒት ምስ ጠነሰት፡ ንሓጢኣት ትወልዶ” ትብል። ብሓጺሩ፡ ብዛዕባ ግጉይ ትምኒት ብቐጻሊ ንሓስብ እንተ ዄንና፡ ከምቲ ጥንስቲ ሰበይቲ ውዒላ ሓዲራ ምውላዳ ዘይተርፋ፡ ንሕና እውን ትምኒትና ምፍጻሙ ኣብ ዘይተርፍ ደረጃ ንበጽሕ። ኰይኑ ግና፡ ባሮት ዘይግቡእ ትምኒት ካብ ምዃን ክንርሕቕ ንኽእል ኢና። ንትምኒታትና ኽንቈጻጸሮ እውን ንኽእል ኢና።
መጽሓፍ ቅዱስ ብኸመይ ኪሕግዝ ይኽእል፧
ኣእምሮና ዘይግቡእ ትምኒታት ኬማዕብል ዚኽእል እኳ እንተ ዀነ፡ ነቲ ዘይግቡእ ትምኒታት ኬርሕቖ እውን ይኽእል እዩ። ብኸመይ፧ ኣብ ካልእ ነገራት፡ ማለት ኣብ ሃናጺ ንጥፈታት፡ ምስ ፈታዊና ኣብ እንገብሮ ዝርርብ፡ ወይ ድማ ኣብ ጥዑይ ሓሳባት ብምትኳር እዩ ኸምኡ ዚገብር። (ፊልጲ 4:8) ንፈተና ኢድካ ምሃብ ብዛዕባ ዜምጽኦ ሳዕቤናት ምስትንታን እውን ሓጋዚ እዩ። እዚ ኸኣ ብዛዕባ ስምዒታዊ፡ ኣካላዊ፡ ወይ መንፈሳዊ ጕድኣት ምስትንታን ኬጠቓልል ይኽእል እዩ። (ዘዳግም 32:29) ጸሎት እውን ብዙሕ ኪሕግዝ ይኽእል እዩ። የሱስ ክርስቶስ፡ “ናብ ፈተና ኸይትኣትዉስ፡ ንቕሑን ብቐጻሊ ጸልዩን” ኢሉ እዩ።—ማቴዎስ 26:41።
“ኣይትታለሉ፦ ኣምላኽ ኣይዕሾን እዩ። ሰብ ዘዝዘርኦ እዩ ዚዓጽድ።”—ገላትያ 6:7።
ከመይ ጌርካ ንገዛእ ርእስኻ ኻብ ፈተና ኽትከላኸለላ ትኽእል፧
እቲ ሓቂ፦
ፈተና እንታይ ምዃኑ ኣይትስሓቶ፣ ንሓደ ዓሻ፡ ገርሂ፡ ወይ ዘይጥንቁቕ ሰብ ናብ ሓደጋ ዚመርሖ መፈንጠራ ወይ መህረሪ እዩ። (ያእቆብ 1:14፡ እግረ ጽሑፍ) ብፍላይ ናብ ምንዝርና ዚመርሕ ፈተና፡ ከቢድ ሳዕቤን ኪህልዎ ይኽእል እዩ።—ምሳሌ 7:22, 23።
መጽሓፍ ቅዱስ ብኸመይ ኪሕግዝ ይኽእል፧
የሱስ ክርስቶስ፡ “የማነይቲ ዓይንኻ እንተ ኣስሒታትካ፡ ጐጥጒጥካ ደርብያ” ኢሉ እዩ። (ማቴዎስ 5:29) የሱስ ቃል ብቓሉ ብዛዕባ ዓይንና ይዛረብ ከም ዘይነበረ ፍሉጥ እዩ። የግዳስ፡ ንኣምላኽ ባህ ከነብሎን ንዘለኣለም ክንነብርን እንተ ደሊና፡ ነቲ ኣብ ምድሪ ዘሎ ኣካላትና ኽንቀትሎ፡ ማለት ንግጉይ ተግባራትና ኸነወግዶ ኸም ዘሎና እዩ ዚዛረብ ነይሩ። (ቈሎሴ 3:5) እዚ ኸኣ ንፈተና ምእንቲ ኽንነጽጎ ቘራጽ ስጕምቲ ኽንወስድ የድልየና ማለት እዩ። ሓደ እሙን ኣገልጋሊ ኣምላኽ፡ “ንኣዒንተይ ካብ ምርኣይ ከንቱነት ምለሰን” ኢሉ ጸልዩ እዩ።—መዝሙር 119:37።
ሓቂ እዩ፡ ርእስኻ ምግታእ ቀሊል ኣይኰነን። ከመይሲ፡ ‘ስጋ ድኹም እዩ።’ (ማቴዎስ 26:41) ስለዚ፡ ጌጋታት ንገብር ኢና። ግናኸ፡ ካብ ልቢ እንተ ተጣዒስናን ግጉይ ነገራት ምግባር ልማድ ከይንገብሮ ኣበርቲዕና እንተ ተቓሊስናን፡ እቲ ፈጣሪና ዝዀነ የሆዋ ኣምላኽ፡ ‘ኪምሕረናን ኪርሕርሓልናን’ እዩ። (መዝሙር 103:8) እዝስ ክሳዕ ክንደይ ኰን ዜጸናንዕ እዩ!
“ኦ ያህ፡ ስሕተት ትቋመት ኔርካ እንተ ትኸውን፡ ኦ የሆዋ፡ መን ደው ኪብል ምኸኣለ፧” —መዝሙር 130:3።


text:
ማይ ዝወነኑ ሓጋይን ክረምትን ሽሻይ ይሓፍሱ
ኣብቶም ዝሓለፉ ስርዓታት ሓረስታይ ክልልና ኣብ ዓመት ሓደ ግዜ ዝናብ ክረምቲ ተፀብዩ ካብ ዘልመዓ መሬት ወፃኢ ካሊእ ኣማራፂ ተጠቒሙ መፍረያይነቱ ዝዓፅፈሉ ዕድል ኣይነበሮን። እዚ ዝኾነሉ ቀንዲ ምኽንያት ድማ ነዚ ዝግደስ ስርዓትን ነቲ ሓረስታይ ካብ ድኽነት ዘውፅእ ንፁር ዝኾነ ፖሊስን ስትራተጂን ልምዓት ሕርሻ ብዘይምንባሩ እዩ። ድሕሪ መሪር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ እቲ ዋርድያ ድኽነት ዝኾነ ስርዓት ደርግ ካብ ዝቃበፅ ናብዚ ግን ንፁር ዝኾነ ስትራተጂን ፖሊስን ልምዓት ሕርሻ ተሓንፂፁ ማእኸል ኩሎም ሕርሻዊ ንጥፈታት ምሕዋይ ሃፍቲ ተፈጥሮ ክኸውን ብምኽኣሉ ኣብ ልምዓት መስኖን ምስሳን መፍረያይነትን ዓብዪ ዓቕሚ ተፈጢሩ እዩ።
እዚ ዝፈጠሮ ዓቕሚ ሎሚ ከም ክልል ካብ ጠቕላላ ተሓራሳይ መሬት ትግራይ እቲ 50 ምኢታዊ ብመስኖ ንምልማዕ፣ ኩሉ ሓረስታይ ድማ እንተወሓደ ሓደ ኣማራፂ ማይ ንክውንን ኣኽኢሉ እዩ። ከም ውፅኢቱ እውን ኣብ 1995 ዓ/ም ብብርኪ ክልል ካብ 4,773 ሄ/ር መሬት ዘይበልፅ ብመስኖ ዝለምዕ ዝነበረ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ሃፍቲ ተፈጥሮ ብዝተሰርሑ ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ዕቀባ ሓመድን ማይን ፍልፍል ዓይኒ ማያትን ወሓዝቲ ሩባታትን እናጐልበቱ ይመፁ ኣለዉ። ስለዝኾነ ድማ ንልዕሊ ፍርቂ ሚልዮን ሓረስቶት ተጠቀምቲ ዝገብር 308 ሽሕ ሄክታር መሬት ብመስኖ ኣብ ምልማዕ ይርከብ።
ኣብ ከምዚ ዝበለ ምንቅስቓስ ተፀሚዶም ተረባሕቲ ይኾኑ ካብ ዘለዉ ኣብ ዞባ ምብራቕ ወረዳ ሳዕሲዕ ፃዕዳ እምባ ጣብያ ማይ መገልታ ዝርከቡ ሓረስቶት ተጠቀስቲ እዮም። ሓረስቶት እታ ጣብያ ዝራእቲ ኣዝመራ ቀልጢፎም ብምልዓል ኣማራፂ ማይ ተጠቒሞም ኣብ ዓመት ክልተ ግዜ ብመስኖ እናልምዑ መነባብረኦም ኣብ ምምሕያሽ ዘረጋግፅዎ ዘለዉ ለውጥን ተመኩሮን ብኸምዚ ዝስዕብ ኣዋዲድና ኣቕሪብናዮ ኣለና።
ኣቦመንበር ጣብያ ማይ መገልታ ሓረስታይ ምዑዝ ሃይሉ ሓደ ካብቶም ድኽነት ንምርታዕ መርኣያ ኮይኖም ዝፅዕሩ ዘለዉ ሓረስቶት እዮም። እቶም ሓረስታይ ናብ ልምዓት መስኖ ካብ ዝኣትዉ 14 ዓመታት ዘቑፀሩ እኳ እንተኾኑ ቅድሚ 1997 ዓ/ም ኣብ ዝነበሩ እዋናት መማረፂ ማይ ወኒንካ ኣብ ዓመት ክልተ ግዜ ብመስኖ ኣብ ምልማዕ፣ እታዎታት ሕርሻ ብኣግባቡ ኣብ ምጥቃም ብዙሕ ብዘይምስርሖም ህይወትን መነባብሮን ስድረኦም ክቕይር ዝኽእል ለውጢ ኣየምፅኡን። ካብ 1997 ዓ/ም ንነዘ ግና ሰብ ሞያ ሕርሻ ዝህብዎም ምኽርን ሓበሬታን ተቐቢሎም ንህዝቢ መርኣያ ልምዓት ኮይኖም እናመርሑ ካብ ተግባራዊ ስርሖም ድማ እናተመሃሩ ብወረዳን ዞባን መርኣያ ኮይኖም እናተሸለሙ ከም ዝመፁ እዮም ዝገልፁ። መሪሕ ብተግባር እዩሞ ብሓደ ገፅ ህዝቢ እታ ጣብያ ሰሪሑ ክልወጥ እናመርሑ፣ በቲ ካሊእ ገፅ ድማ እታዎታት ሕርሻ ኣብ ምጥቃምን መማረፂ ማይ ወኒኖም ኣብ ዓመት ክልተ ግዜ ኣብ ምልማዕን መርኣያ ኮይኖም ይሰርሑ ኣለዉ። ስለዝኾነ ድማ ሓደ ሄክታር መሬት ናይ ባዕሎም ፍርቂ ሄክታር መሬት ድማ ካብ ካሊእ ሓረስታይ ተወፊሮም ዕዳጋ ተኮር ዝኾኑ ኣሕምልቲ፣ ሽጉርቲ፣ ኮሚደረን ድንሽን ብክልተ ሞተራት ማይን ዔላን እናተሓገዙ በቢ ዓመቱ ኣብ ዘየቋርፅ ለውጢ ይርከቡ። ኣብ 2008 ዓ/ም ሕፅረት ዝናብ ኣብ ዝነበረሉ እዋን እንተይተረፈ ኣማራፂ ዔላ ማይ ስለ ዝነበሮም ንሓደ ሄክታርን ፈረቓን ብመስኖ ዝለምዕ መሬቶም ሰለስተ ኩንታል ዘበናዊ ድኹዒ ተጠቒሞም ድንሽ፣ ኮሚደረን ሽጉርትን ኣልሚዖም ዝሓሸ ውፅኢት ረኺቦም እዮም። ከም ውፅኢቱ እውን ካብዚ 100 ኩንታል ንምርካብ ትልሚ ሒዞም 95 ኩንታል እቶት ረኺቦም ነይሮም። ኣብ 2009 ዓ/ም እንተኾነ እውን ነታ እንተለጊስካላ እትልግስ መሬት ብዝግባእ ሓሪሶም ኣለሳሊሶም፣ ዘበናዊ ድኹዒ ብዓቐኑ ተጠቒሞም ድንሽን ኮሚደረን ኣልሚዖም። ካብዚ 100 ኩንታል እቶት ንምርካብ ትልሚ ሒዞም ከቢድ ሓደጋ ኣስሓይታ ስለዝወረደ 38 ኩንታል ጥራሕ ከምዝረኸቡ ገሊፆም።
“ስራሕ፣ እንጀራን ጥዕናን እዩ፣ ታህኺት ድማ ድኽነትን ሕማምን እዩ” ዝብል ልዑል እምነት ዘለዎም ሓረስታይ ምዑዝ ካብ ልምዓት መስኖ በቢ ዓመቱ ብማእኸላይ 88 ሽሕ ብር ይረኽቡ ኣለዉ። ብተወሳኺ ካብ ፀባ ከፍትን ዘበናዊ ቆፎ ንህብን ድማ 50 ሽሕ ብር እቶት ይረኽቡ። ግዚኦምን ጉልበቶምን ኣዋዲዶም ስለዝፀዓሩ ቅድሚ 1995 ዓ/ም እዚ ዝበሃል ጥሪትን ንብረትን ዘይነበሮም ኣብዚ ሐዚ ኣብ ማእኸል ጣብያ ማይ መገልታ ሰለስተ ክፍሊ ገዛ ሃኒፆም፣ ኣርባዕተ ዝተመሓየሻ ዓሌት ፀባ ከፍቲን ሸሞንተ ዘበናዊ ቆፎ ንህብን ወኒኖም ይርከቡ። ድምር ሃፍተ ገነቶም ሓደ ነጥቢ ሽዱሽተ ሚልዮን ብር ከምዝበፅሐ ድማ ይገልፁ።
ካሊእ ኣብ ልምዓት መስኖ ተዋፊሮም መነባብረኦም ኣብ ምምሕያሽ ዝርከቡ ነባሪ ወረዳ ሳዕሲዕ ፃዕዳ እምባ ጣብያ ማይ መገልታ ዝኾኑ ሓረስታይ ኣብርሃ ኣፅበሃ እዮም። ሓረስታይ ኣብርሃ እታ መሬት ቅድም ኢላ እውን ምስኦም እኳ እንተነበረት ብሰንኪ ዋሕዲ ግንዛበ ወሓዚ ሩባ እናሃለወ ሰማይ ኣንቃዕሪሮም ኣብ ዓመት ሓደ ግዜ ጥራሕ ብናይ ብናይ ክራማት እዮም የልምዑ ነይሮም። ስለዝኾነ እውን መነባብሮኦም ካብ ኢድ ናብ ኣፍ እዩ ነይሩ። ኣብዚ ሐዚ ሳላ ውሕሉል ኣመራርሓ ውድብን መንግስትን በቢ መድረኹ መጨበጢ ግንዛበ ስልጠና እናወሰዱ፣ ብሉፃት ስራሕቲ መስኖ ብመልክዕ ዑደት እናተዓዘቡ ኣብ ዓመት ክልተ ግዜ ብመስኖ እናልምዑ ተጠቃሚ ይኾኑ ከም ዘለዉ ይገልፁ።
ብመሰረት እዚ መዓል ክልተ ፅምዲ ተሓራሳይ መሬት ናይ ዓርሶም፣ መዓል ክልተ ፅምዲ ድማ ካብ ካሊእ ሰብ ተወፊሮም ክረምቲ ብዝራእቲ ስገምን ስርናይን ኣብ ሓጋይ ድማ ብመስኖ ሽጉርቲ ኮሚደረ የልምዑ። ብመሰረት እዚ ድማ ነቲ ብመስኖ ዝለምዕ ክልተ ኩንታል ዘበናዊ ድኹዒ ተጠቒሞም ዘሪኦምዎ። ዝራእቶም ሕፅረት ማይ ከየጋጥሞ ከዓ ወሓዚ ሩባ ብምእላይን ካብ ዔላ ብሞተር ማይ እናተሓገዙን ዝራእቶም ተኸናኸንዎ። ብመሰረት እዚ ኣብ 2008 ዓ/ም ድርቂ ኣብ ዝነበረሉ እዋን መማረፂ ማይ ዔላ ስለዝነበሮም ካብዚ 15 ኩንታል እቶት ንምርካብ ትልሚ ሒዞም 10 ኩንታል ዝረኸቡ እንትኾኑ ኣብ 2009 ዓ/ም ድማ ኣብ ቀዳማይ ዙር ልምዓት መስኖ 10 ኩንታል ንምርካብ ትልሚ ሒዞም ኣብ ጣብየኦም ሓያል ኣስሓይታ ስለዝነበረ ሽዱሽተ ኩንታል ጥራሕ ከምዝረኸቡ ገሊፆም።
ሓረስታይ ኣብርሃ “ኣማራፅታት ማይ ወኒንካ እታዎታት ሕርሻ ተጠቒምካ መፍረያይነትካ ብምስሳን መነባብሮኻ ምምሕያሽ ይከኣል እዩ” ዝብል ዝለዓለ እምነት ኣለዎም። ሐዚ እውን ብኣስሓይታ ዝተጠቕዐ ተኽሊ ማይ ቀልጢፎም ብምልዓል ዕፉን ንምዝራእ ምድላዎም ወገኖም እዮም። ከምዚ እናገበሩ በቢ ዓመቱ ስለዝፅዕሩ ከዓ ካብ ዝራእቲ መስኖን ሃፍቲ እንስሳን 20 ሽሕ ብር እቶት ይረኽቡ እዮም። ቅድሚ ናብ ልምዓት መስኖ ምእታዎም እዚ ዝበሃል ጥሪትን ንብረትን ኣይነበሮምን። ኣብዚ ሐዚ እዋን ግና ሳላ ፃዕሮም ክልተ ፀባ ላሕምን ኣርባዕተ ዘበናዊ ቆፎ ንህብን ወኒኖም እዮም። ካብዚ ብተወሳኺ ድማ ኣብ ጣብያ ማይ መገልታ ኣርባዕተ ክፍሊ ገዛ ሃኒፆም ካብዚ እቲ ክልተ ክፍሊ ገዛ ኣካሪዮም ተጠቃሚ እናኾኑ ይርከቡ።
ከም መርኣዪ ነቶም ክልተ ሓረስቶት ወሲደና እምበር ኣብ ወረዳ ሳዕሲዕ ፃዕዳ እምባ ቁፅሮም ብርክት ዝበሉ ሓረስቶት ኣብ ልምዓት መስኖ ተዋፊሮም ኣብ ዓመት ካብ ክልተ ክሳብ ሰለስተ ግዜ ብመስኖ እናልምዑ ተጠቀምቲ ዝኾኑ ሓረስቶት ቁፅሮም ብርክት ዝበለ እዩ። ኣብታ ወረዳ ካብ ዘሎ 20 ሽሕን 127 ሄክታር ተሓራሳይ መሬት ድማ እቲ 8009 ሄክታር መሬት ብዝተፈላለዩ ተኽልታት ኮሚደረ፣ ሽጉርትን ድንሽን ኣቢሉ እናለምዐ ይርከብ። ብመሰረት እዚ ድማ ልምዓት መስኖ 3354 ሓረስቶት 2236 መናእሰይን 2396 ደቂ ኣንስትዮ ተጠቀምቲ እዮም።
ነዚ ልምዓት መስኖ ዘጠናኽሩ ኣብ 42 መፋስሳት እታ ወረዳ ዝተፈላለዩ ስትራክቸራት ጠሊ ዓቀብቲ ቼክዳማት፣ ፍርቂ ወርሒ፣ ዛላታት ብእምንን ሓመድን፣ ኣናእሽተይ ግድባትን ተሰሪሖም ኣለዉ። እዞም ጠሊ ዓቀብቲ ስትራክቸራት ብምስርሖም ድማ ዝነጠበት ማይ ናብ ከርሰ መሬት ክትሰርፅ ብምኽኣላ ፍልፍል ዓይኒ ማያትን ወሓዝቲ ሩባታትን እታ ወረዳ ክጉልብት ክኢሉ እዩ። ነዚ ዘርእየና ከም ወረዳ ኣብ 1991 ዓ/ም 480 ሄክታር መሬት ጥራሕ ብመስኖ ዝለምዕ ዝነበረ ኣብዚ ሐዚ እዋን 8009 ሄክታር ብመስኖ ኣብ ምልማዕ ይርከብ።
እዚ ለውጢ እዚ ንክረጋገፅ በቢ ዓመቱ እቲ ሓረስታይ ኣብ ኣጠቓቕማ ልምዓት መስኖ ዝሓሸ ኣፍልጦ ሒዙ ተጠቃምነቱ ንምዕባይ ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ይስርሑ እዮም። ብመሰረት እዚ ኣብ 2009 ዓ/ም ቅድሚ ናብ ልምዓት መስኖ ምእታዎም 245 ኣመራርሓ ጣብያን ወረዳን ዝርከብዎም 19 ሽሕን 750 ሓረስቶት ኣብ ምሕራስን ምልስላስን እታዎታት ሕርሻ ኣብ ምጥቃም፣ ማይ ቆጢብካ ኣብ ምጥቃምን ካብ ምድላው ፈልሲ ጀሚሩ ክሳብ ምህርቲ ምሕፋስ ክኽተልዎ ብዛዕባ ዝግባእ ኣንፈታት ኣብ 66 ናቑጣታት ንሓሙሽተ ማዕልቲ ብተግባር ዝተደገፈ ስልጠና ተዋሂቡ እዩ። ድሕሪ እቲ ዝተውሃበ ስልጠና ቀዳማይን ካልኣይን ማሕረስ ብምክያድ ዛጊድ ኣስታት ሰለስተ ሽሕ ሄክታር መሬት ብዝተፈላለዩ ኣሕምልቲ ገደናን ቀወምቲ ተኽልታትን እናለምዐ ይርከብ።
ኣብዚ ልምዓት መስኖ ሓረስታይ ከምቲ ቐደም ግዝያዊ ፀገማቱ ዝዓብሱ ጥራሕ ዘይኮነ ዘልምዕስ ዕዳጋ ተኮር ዝኾኑ ሸይጡ ዝሓሸ እቶት ዝረኽበሎም ከም ኮሚደረ፣ ካውሎን ደንሽን ኩታ ገጠም ብዝኾነ መንገዲ ዘልምዐሉ ኩነታት ተፈጢሩ እዩ። ከም ወረዳ ኩታ ገጠም ኮሚደረ፣ ጥቕልል ጐመንን ድንሽን ብዝብል ኣብ ሰለስተ ክላስተር ተፈልዩ ክለምዕ እዩ ተገይሩ። ስለዝኾነ ድማ ኣብ መፋርቕ 2009 ዓ/ም 2,838 ሄክታር መሬት ብኩታ ገጠም ንምልማዕ ትልሚ ተታሒዙ ዛጊድ 833 ሄክታር መሬት ኩታ ገጠም ብዝኾነ መንገዲ ለሚዑ እዩ። ነዚ ብመደዳ ብመስኖ ዝለምዐ መሬት 2,838 ኩንታል ዘበናዊ ድኹዒ ንምጥቃም ተሓሲቡ 833 ኩንታል ኣብ ጥቕሚ ከምዝወዓለ ኣብ ቤት ፅሕፈት ሕርሻን ልምዓት ገፀርን ወረዳ ሳዕሲዕ ፃዕዳ እምባ መተሓባበሪ ልምዓት መስኖ ዝኾኑ ኣይተ ተወልደ ኣብርሃ ይገልፁ።
ወረዳ ሳዕሲዕ ፃዕዳ እምባ ካብቶም ብድርቂ ተጠቃዕቲ ተባሂሎም ዝተነፀሩ ወረዳታት ትግራይ ሓንቲ እያ። ይኹን እምበር ከም ሰራዊት ዝተወደበ ሓይሊ ብምህላዉ ኣብ ሃፍቲ ተፈጥሮ ብዝተሰርሑ ስራሕቲ ዕቀባ ሓመድን ማይን ወሓዝቲ ሩባታትን ዔላታትን እናጐልበቱ ብምምፀኦም 13 ጣብያታት እታ ወረዳ ብልምዓት መስኖ ኣቢለን ተጠቀምቲ እናኾና እየን። ኣብ 2008 ዓ/ም ልምዑነት ሓመድ ብምሕላው ማይ ከርሰ መሬት ኣጐልቢትካ ተጠቃምነት መስኖ ንምስፋሕ ኣብ 42 መፋስሳት እታ ወረዳ 2400 ሄክታር ስራሕቲ ዕቀባ ሓመድን ማይን ንምስራሕ ትልሚ ተታሒዙ ብልዕሊ ትልሚ 2600 ሄክታር መሬት ተሰሪሑ እዩ።
ኣጠቓሊልካ እንትረአ ሓረስቶት ወረዳ ሳዕሲዕ ፃዕዳ እምባ ወሓዝቲ ሩባታትን ዔላታትን ተጠቒሞም ዘካይድዎ ዘለዉ ሰፋሕቲ ስራሕቲ ልምዓት መስኖ ዝበረታታዕ እዩ። ይኹን እምበር ዘለዉኻ ፀጋታት ሃፍቲ ተፈጥሮ ፀንቂቕካ ኣብ ምጥቃም ኣስሓይታ ክፃወሩ ዝኽእሉ ተኽልታት ሽጉርቲ፣ ቆስጣ፣ ካሮት ኣብ ክንዲ ምዝራእ ኣስሓይታ ክሳብ ዝሓልፍ እናበልካ ከይዘራእኻ ምዝንጋዕን ዘበናዊ ድኹዒ ቆንጢርካ ምጥቃምን ዝኣመሰሉ ፀገማት ኣለዉ። ነዞም ፀገማት ብምቕራፍ ምሉእ ግዚኦምን ጉልበቶምን ኣብ መሬቶም ብምውዓል ማይ ተነፂፍካ ጥምየት ዘብቃዓሉ እዋን ጋህዲ ንምግባር ልዑል ፃዕሪ ክገብሩ ይግባእ ንብል።


text:
ርእሰ-ዓንቀጽ
ብዙሕነት ከከም ኣተሓሕዛኡ ጠቓምን ጐዳእን ከም ዝኸውን ርዱእ እዩ። ብዙሕነት ብግቡእ ክመሓደር እንከሎ ናይ ሓባር መልክዕን ሓይልን ከም ዝኸውን ብተመኩሮታት ዝተረጋገጸ እዩ። ብኣንጻሩ ብግቡእ እንተዘይተመሓዲሩ ጠንቂ ምስሕሓብን ምድኻምን፡ ምናልባት እውን ካብኡ ንላዕሊ ኣሉታዊ ሳዕቤን ዘኸትል ከም ዝኸውን ፍሉጥ እዩ። ቃልስና ኣብዚ መዳይዚ እምበኣር ብዙሕነትና ስኒት፡ ዓቕምን ጽባቐን ዝድርዕ ከም ዝኸውን ንምግባሩ እዩ። ብዙሕነት ካብ ዝግለጸሉ መለክዕታት፡ እምነት፡ ቋንቋ፡ ባህልን ጀኦግራፊያዊ ኣቀማምጣን ቅድሚት ዝስርዑ እዮም። እዚኦም ኣብ ኤርትራና ጐሊሖም ዝረኣዩ ናይ ብዙሕነት መግለጺ ክኾኑ እንከለዉ እቲ ካብዚኣቶም ዝምንጩ ናይ ኣተሓሳስባ ብዙሕነት ከኣ ጸላዊ ቦታ ኣለዎ።
ካብዞም ዝተጠቕሱ ናይ ብዙሕነት መምዘንታት ከከም ኩነታቱ ሓደ ካብኦም ዝያዳ ገኒኑ ተወዲቡ ዝቐርበሉ ተመኩሮ ኣሎ። ብጠቕላላ ዓለም-ለኸ ኮይኖም ዝቐርቡ ብዙሕነታት’ውን ኣለዉ። ንኣብነት ናይ ጠቕሚ ብዙሕነት ኣብ ኩሉ ኩርነዓት ብቐጻሊ ክንጸባረቕ ዝጸንሐን ዘሎን ኮይኑ፡ ፖለቲካዊ ክብ ለጠቕ ዘስዕብን እዩ። እዚ ክብ ለጠቕ ብግቡእ ሚዛኑ ሓልዩ እንተዘይተታሒዙ ሳዕቤኑ ሓደገኛ ከም ዝኸውን ፍሉጥ እዩ። ሰባት ካብቲ ናይ ብዙሕነት መለለይታት ነናቶም ከዕብዩ ክደልዩን ክጽዕሩን ባህርያዊ እዩ። ምኽንያቱ ከምኡ እንተዘይገይሮም ካብቲ ባህሊ ድዩ ሃይማኖት ኣየንኡ ናቶም ምዃኑ ዝገልጽሉ መንግዲ የብሎምን። እዚ ነናብ ናትካ ባህሊ ድዩ እምነት ምድላው፡ ካብቲ ግቡእ መስመሩ ወጺኡ ናብ ናይ ካለኦት መሰል ምጉዕጻጽ ክድይብ እንከሎ ግና ውጽኢቱ በኣሓትን ዘየቀራርብን እዩ ዝኸውን። እቲ ብዙሕነት ኣብ ክንዲ ናይ ሓባር ዓቕምን ጽባቐን ዝድርዕ፡ ድኻምን ምብትታንን ዘኸትል ዝኸውን ከኣ ኣብ ከምዚ ህሞት እዩ። ናይ ኣተሓሳስባ ብዙሕነት ኣመሓዳድራ እውን ካብዚ ዝተፈልየ ዕድል የብሉን።
ብዙሕነት ብግቡእ ምምሕዳርን ዘይምሕዳርን ናይ ፖለቲካ መራሕቲ ካብ ዝፍተንሉ ኣገደስቲ ጉዳያት ሓደ እዩ። እንተኾነ እዚ ብጽቡቕ ድሌት ናይቶም ዘመሓድሩ ጥራይ ዝውሰን ዘይኮነ፡ ሰፊሕ ኣረኣእያ፡ ንቕሓትን ቅሩብነትን ናይቲ ዝመሓደር ህዝቢ እውን ኣገዳሲ እዩ። ስለዚ ግቡእን ዘተኣማምንን ምምሕዳር ብዙሕነት፡ ኣብ ሓፈሻዊ ንቕሓትን ናይ ኣተሓሳስባ ለውጥን ሕብረሰብ ዝምርኮስ እዩ። እዚ ኣገዳስነትን ጸላዊ ግደን ምምሕዳር ብዙሕነት ኣብ ከምዚ ንሕና ንርከበሉ ዘለና ፖለቲካዊ ህይወት ጥራይ ዘይኮነ፡ ካብ ኩሉ ህይወት ሰባት ፈሊኻ ዝረአ ኣይኮነን። ሰባት ካብ ሓደ ንላዕሊ ብሓባር ኣብ ዝሰርሕሉን ዝነብርሉን ኣጋጣሚ፡ ኣብ መንጎኦም ናይ ኣተሓሳስባ ብዙሕነት ክንጸባራቕ ባህርያዊ እዩ። ነዚ ብዙሕነትዚ ንኹሎም ብዘርብሖም መልክዕ እንተዘየመሓዲረምዎ ከኣ ውጽኢቱ ጽቡቕ ክኸውን ከም ዘይክእል ሃብታም ተመኩሮ ኣለና። ኣብዚ ክዝንጋዕ ዘየብሉ ጉዳይ ምምሕዳርን ኣተሓሕዛን ብዙሕነት ኣብ ጽቡቕ ድሌት ሰባት ጥራይ ተንተልጢሉ ዝተርፍ ዘይኮነስ ቅዋማዊ ቦታ ክወሃቦ ዘለዎ እዩ።
ብዙሕነት መሰረት ዓቕምን ሓድነትን ከም ዝኸውን ንምኽኣል፡ ኣብ ዝኾነ ብሓባር ዝዕመም መዝነትን ሓላፍነትን ሰባት ካብ ኩሉ ናይ ብዙሕነት መግለጽታት ኣምጺእካ ብማዕረ ብምስላፍ ወይ ብምስራዕ ጥራይ ዝረጋገጽ ኣይኮነን። እቲ ቀንዲ እቲ ሜዳ ብማዕረ ናይ ኩልኻ እምበር፡ መለክዒኡ ብዘየገድስ ናይ ውሱን ዝንባለ ጥራይ ከም ዘይኮነ ዝቕበል ኣተሓሳስባን ሓላፍነታዊ ባይታን ከተጣጥሕ ብምብቃዕ እዩ። ከምቲ ንስኻ ንኣብነት ንሃይማኖትካ ኣዚኻ እትግደሰሉን ሕግታቱ እተኽብርን፡ እቶም ካለኦት’ውን ነቲ ናቶም ከማኻ ከም ዝግደስሉ ብልቢ ኣሚንካ ምቕባል የድሊ። ብዘይካዚ ከምቲ ካለኦት ንናትካ ናይ መንነት መግለጺ ከኽብርዎ እትጽበዮም፡ ንስኻ’ውን ነቲ ናቶም ግቡእ ክብሪ ክትህቦ ከም ዘለካ ኣሚንካ ምቕባል፡ ካልእ መርኣያ ንምብዙሕነት ናብ ረብሓ ኩልኻ ምውዓሉ እዩ።
ኣብዚ እዋንዚ ኣኤርትራውያን ናይ ለውጢ ሓይልታት፡ ዝያዳ ኩሉ ግዜ ነቲ ክሳብ ሕጂ ዓንቂጹና ዝጸንሐ ዕንቅፋታት ወጊንና ብሓባር ኢደይ-ኢድካ ክንበሃሃል የድልየና ኣሎ። እዚ ማለት ኣብ ክንዲ ዓንቃጺ ኣሰጓሚ፡ ኣተሓሳስባ ከነጥሪ ኣለና ኢና ንብል ዘለና። እቲ ዘቀራርብ ይኹን ዝፈላሊ ኣተሓሳስባ ምስ ናይ ብዙሕነት መለለይና ብግቡእ ኣገናዚብና ከነመሓድር ምኽኣልን ዘይምኽኣልን ርክብ ከም ዘለዎ ብሩህ እዩ። ብዙሕነትና ሓይልን ጽባቐን ከም ዝኸወን ጌርና እንተመሓዲርናዮም ምስኡ ዘሳኒ ኣተሓሳስባ ከም እነጥሪ ርዱእ እዩ። ኣብ ኣተሓሕዛ ብዙሕነትና እንተዘይ በቒዕና ግና ዘተሓቛቝፍ ኣተሓሳስባ ኣይክንሕዝን ኢና።
እዞም ናይ ብዙሕነት መግለጺ ዝበልናዮም ረቛሕቲ በበይኖም ፈላሊኻ ዝተሓዙ ዘይኮኑ ኣብ ሕድሕዶም ዝጸላለዉ እዮም። ንኣብነት ንሓደ ወገን ሃይማኖቱ ኣኽቢርካ ንባህሉ ግቡእ ክብሪ እንተዘይሂብካ ናይቲ ካብ ግቡእ ኣተሓሕዛ ብዙሕነት ዝርከብ ጸጋ ተጠቃሚ ክትከውን ኣይትኽእልን። በቲ እንዳሃነጽካ በቲ ከም ምፍራስ’ዩ ዝቑጸር። ነቲ ናይ ገዛእ ርእስኻ ንናይ ካለኦት መሰል ብዘይሃሲ ምትግባርን፡ ነቲ ናይ ካሎት እንዳኽበርካን ምኻድ ከኣ ኣብ ምምሕዳር ብዙሕነት በብመልክዑ ወሳኒ እዩ።


text:
The Eritrean Government Admits Its Banking Blunder…
Read more
“ኣቱም ኣቦይ ቀሺ’የ፤ ዓገብ እንዶ ኣይትብሉየ ” (ሓደ ዛንታ፡ ገጽ 25) ብፕሮፈሰር ግርማይ ነጋሽ መእተዊ እዚ ሓተታ’ዚ እቲ ኣብ ወርሒ ግንቦት 2014 ብካቶሊካውያን ኣቡናት ኤርትራ ዝቐረበ “ሓውኻ ኣበይ ኣሎ?” ዝብል ጽሑፍ ዘንቀሎ ኢዩ። እዚ ብኣርባዕተ ዓበይቲ ካህናት እታ ቤተ-ክርስትያን ዝተዳላወ ኣገዳሲ ጽሑፍ’ዚ ብመገዲ ኢንተርነትን ካልኦት መራኸቢታትን ኣብ ኤርትራን ምሉእ ዓለምን ተዘርጊሑ፡ ኣርእስቲ ክትዕን ዕላልን ኮይኑ…
Read more
መግለጺ ንጥፈታት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ ብኣቶ ተወልደ ሃብተሚካኤል፡ ኣባል ፈጻሚት ሽማግለን፡ ብሓጂ ጀሚል ኣማንን ኣቶ ክፍለዝጊ ገብረመድህንን፡ ኣባላት ባይቶ፡ ዝምራሕ ልኡኽ ብሚያዝያ 16, 2012 ምስ ናይ መንግስቲ ኣመሪካ ናይ ወጻኢ ጉዳይ ሰበ-ስልጣናት ኣብ ዋሽንግቶን ዲሲ ተራኺቦም ሰፊሕ ዘተ ኣካይዶም። ብዛዕባ ሃገራዊ ባይቶን ዘካይዶ ዘሎ ንጥፈታትን ኣስፊሖም ዘትዮም። ኣብዚ እዋን’ዚ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ…
Read more
“ኣስተውዕል መንእሰይ ኣለኵ በል ክስገር ኢዩ እዚ ዘመን ገበል” ድምጻዊ ዮውሃንስ ትካቦ (ወዲ ትኳቦ) ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት ሙኳኑ’ዩ ምስ ድምጻዊ ዮውሃንስ ትኳቦ “ ይገርመና ኣሎ” ምስ ትብል ግጥመ-ዜሙኡ ቝሙቕ ዝበለ ስነ-ጥበባዊ ዕላል ኣካይድና ነይርና፡፡ ድሕሪኡ ዋላ ኣይተራኸብናን፡፡ ተጣፊኢና፡፡ ኣብ ልዕሊ “ ይገርመና ኣሎ” ስነ-ጥበባዊ ትንታነን ውልቓዊ ርእዩታተይ ከስፍር ከለዅ፡ ካብ ኣንባቢ ብዙሕ ኢ-መይል መጺኡኒ ነይሩ፡፡…
Read more
ኩቡራት ኣንበብቲ መጀመርታ ሰላምታይ ይብጻሕኩም፡ እቶም ብደቂ ሰባት ብቓል ወይ ብጹሑፍ ዝፍጸሙ ጌጋታት፡ ብቡዙሕ ኣገላልጻ ክግለጹ ይኽእሉ፡ ገለ ካብኣቶም፡ 1. ጌጋ ትፍጽም ከምዘለኻ ብዘይ ምርዳእ፡ 2. ብሰባት ተደፋፊእካ፡ 3. ሓቅነት ዘይብሉን ኢሎሞ ኢልካን ወይ ስምዒታውን ወገናውን ምስ ዝኸውን፡ 4. እቲ ዝኸፍአ ግና ረብሓታትካ ንምኽዕባትን ሰባት ንምኽሳብን ኮይኑ፡ ንኻልኦት ዝብድል ፈጠራን ንታሪኽ ዝሓማትልን ጨምጣጥን ቶኽታዂን ምስ…
Read more
ኣስታት ቅድሚ ዕስራ ዓመት ይኸውን ሓደ ዓርከይ ንክልተ ቤተ-ሰብ ናይ ድራር ዕድመ ገበረልና። ድሕሪ ዝተቀረበ ሽሻይ ምምጋብና ናብ መሕለፊ ጊዜ ዝበልናዮ ወግዒ ኣተና። ከም ኣጋጥሚ እቲ ሳልሳይና ኣዚዩ ተዋዛያይ ብምንባሩ ነቲ ምሸት ዳርጋ ንሱ ተቛጻጺርዎ ኔሩ ክብል ይኽእል። እዚ ሓው እዚ ብዝሓት ቛንቛታት ናይ ምዝራብ ዓቅሚ ዝነበሮ ስለዝኮነ ካብ ሓደ ዕላል ናብ ብሓደ…
Read more
ኣብ ዓለም ዘለው ዲክታተራት ሓደ ንኹሎም ዝገዝኦም ባህርይ ኣሎ። ንሱ ድማ መሰል ህዝቢ ኣየኽቡሩን፡ መሰል ውልቀሰባት ኣየግድሶምን፡ ልዕላውነት ሃገርውን ኣይንታዮምን። እታ ቀንዲ እተገድሶም ስልጣኖም ኢያ። ብስልጣኖም ዝመጾም ዝኾነ ስጉምቲ ክወስዱ ድልዋት ኢዮም። ኢሳያስ ብፍላይ ሕልፍ ዝበለ ጨካን ኢዩ። ናይዝጊ ክፍሉ ንንውሕ ዝበለ ግዜ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ክሕከም ጸኒሑ ከም ዝዓረፈ ዝፍለጥ ኢዩ።ከምኡ’ውን ኣብቲ ንሳላሳ ዓመታት…
Read more
ኣብቲ “ሕጋውነት መንግስቲ ኤርትራ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ዝቐረበ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ፡ መንግስቲ ኤርትራ ደሞክራሲያዊ መንግስቲ ምዃኑን ዘይምዃኑን ብምትንታን ዳህሲስናዮ። ብመሰረት’ቲ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ ዝቐረበ ትንተና ኸኣ፡ መንግስቲ ኤርትራ ብኹሉ መለክዕታት ሕጋውነት፡ ሕጋዊ መንግስቲ ከም ዘይኰነ ኣረጋጊጽና። ኣብዚ ካልኣይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ፡ ንደሞክራሲያውነት መንግስቲ ኤርትራ ብኸፊሉ ክንድስሶ ኢና፡፡ ኣብቲ ዝስዕብ ሳልሳይ ክፋል…
Read more
ነዚ በዳህን ዕዙዝን ሕቶ’ዚ፡ ብዕግበትን ብብቕዓትን ንምምላስ ንድሕሪት ምልስ ኢልካ ብውሕዱ ንክልተ ዓበይቲ ነንሓድሕዶም ዝተወሳሰቡ ኣገደስቲ ረቛሒታት ኣድቂቕካ ምምርማር የድሊ። ንሳቶም ከኣ፥ ንኣቀዋውማ መንግስቲ ኤርትራን፣ ንባህሪ ናይቲ መንግስታዊ ስልጣን ንበይኑ ብሒቱ ዝሓዘ ሓይልን (ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ (ህ.ግ.ሓ.ኤ)) ዝምልከቱ ኢዮም። ንኣቀዋውማ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ እትምርምረሉ፡ እቲ ብቐዳምነት ክትግንዘቦ ዝግባእ ኣገዳሲ ጕዳይ ሕጋውነቱ ስለ ዝዀነ፡ ቀዳማይ…
Read more
መጀመርያ ህዝቢ ኤርትራ እንቋዕ ኣሓጎሰካ፡ እንቋዕ ከኣ ኣሓጎሰና ክብል እፈቱ። እዚ ዓወት’ዚ ብርግጽ ንውጹዕ ሀዝቢ ኤርትራ ዮሃና ንህግደፋውያን ድማ መርድእ ኢዩ። እወ! ሕጂ’ውን ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ እንድሕሪ ተኣኪቡ ከምቲ ጸላእቱ ዝምነይዎ ዘይኮነስ ከይተሰማምዐ ኣይወጽእን ኢዩ። እወ! ንመጀመርያ ንሙሉእ ህዝቢ ኤርትራ ኣይወክል እምበር ብከፊል ብህዝቢ ዝተመርጸ ኤርትራዊ ባይቶ ቆይሙ። ዲሞክራስያውያን ተቓለስቲ እንቋዕ ደስ በለኩም። ሽሕኳ ህግደፋውያንን…
Read more