text:
ሕጊ ሕሙማትPatientlagen - tigrinska
ሕጊ ሕሙማት ንዓኻ ከም ሕሙም መጠን ኪኸውን’ዩ ተደንጊጉ። ንስኻ ብዛዕባ ሕማምካ ሓበሬታ ክትረክብን እንታይ ዓይነት ሕክምና ከም ዘሎን ኣብኡ ተገሊጹ’ሎ። ስለዚ ንስኻ’ውን ብወገንካ ኣብ እትረኽቦ ሕክምና ክትውስን ትኽእል ኢኻ ማለት’ዩ። እቲ ዘድልየካ ሕክምና ኣበይ ከም እትመርጾ’ውን ክትፈልጥ ትኽእል።
ንስኻ መን ምዃንካ: እንታይ ድሕረባይታ ኣሎካ ብዘየገድስ
ንስኻ መን ምዃንካ: እንታይ ድሕረባይታ ኣሎካ ብዘየገድስ: ሰራሕተኛታት ኣገልግሎት ሕክምና ነቲ ዘድልየካ ሓበሬታ ኪህቡኻ ኣለዎም። እዚ ማለት ከኣ: ንኣብነት ሕክምናዊ ምርመራ ብኸመይ ከም ዚትግበር ክትርዳእ ኣስተርጓሚ ወይ ጽሑፋዊ ሓበሬታ ኬድልየካ ይኽእል ማለት'ዩ።
እቲ ሓበሬታ ምስ ኵነታትካን ምስ ዕድላትካን ዚሳነ ኪኸውን ኣለዎ። እዚ ኸኣ: ንስኻ ርድኢት ኪህልወካን ኣብ እትረኽቦ ሕክምና ተሳታፊ ክትከውንን ኣገዳሲ'ዩ። ማዕረ ክንደይ ንጡፍ ክትከውን እትውስን ንስኻ ኢኻ፤ ይኹን'ምበር፡ እንታይ ከም እትደሊ ክትዛረብ ኵሉሳዕ ዕድል ኣሎካ።
ኣየኖት ኣማራጽታትን ዕድላትን ከም ዘሎዉኻ ምስ ተረድኣካ: ፍቓድካ ክትህብ ወይ ብኻልእ ኣገባብ ምቕባልካ ክትገልጽ ትኽእል ኢኻ። ነቲ ዚቐርበልካ ኣገልግሎት ሕክምና ኣይፋልን ክትብል'ውን ትኽእል ኢኻ። ንሓደ ዓይነት ሕክምና ሕራይ ኢልካ ፍቓድካ እንተሃብካ'ውን ሓሳብካ ክትቅይር ትኽእል ኢኻ።
ቈልዑ'ውን ርእይቶኦም ኪገልጹ ዕድል ኪወሃቦም ኣለዎ። እቲ ኣገልግሎት ዚወሃቦ ቈልዓ ብዕድመ ንኡስ እንተ ኾይኑ: ምስ ወላዲ ብምትሕብባር ኪትግበር ይኽእል'ዩ፤ ይዅን'ምበር ቈልዓ ዕድመ እንዳወሰኸ ኣብ ዚኸደሉ ጊዜ: ኣብቲ ዚግበረሉ ሕክምና ተሳቲፉ ኪውስን ኣገዳሲ ይኸውን። ቈልዑ ኣብ ዚግበረሎም ሕክምና ብንጡፍ ኪሳተፉን ኪውስኑን ምእንቲ: እቲ ሓበሬታ ኪርድኦም'ውን ኣገዳሲ'ዩ።
እቲ ሓበሬታ ንምንታይ ዚምልከት ኪኸውን ይኽእል፧
ብዛዕባ'ዞም ዚስዕቡ ሓበሬታ ትረክብ:-
- ኵነታት ጥዕናኻ
- ኣብ ምርመራ: ክንክንን ሕክምናን ዜገልግሉ ኣየኖት ኣገባባት ከም ዘለዉ
- ኣየኖት ሓገዝቲ መጋበሪያታት ከም ዘለዉ
- ኣገልግሎት ጥዕና መዓስ ከም ዚወሃብካ ኪህልወካ ዚኽእል ትጽቢታት
- እቲ ዚወሃበካ ሕክምናን ክንክንን እንታይ ውጽኢት ኪህልዎ ትጽቢት ከም ዚግበረሉ
- ሕልኽልኻትን ጎድናውያን ሳዕቤናትን ኬምጽኡ ዚኽእሉ እንታይ ዝዓይነቶም ሓደጋታት ከም ዘለዉ
- እቲ ዘድልየካ ድሕረ-ክንክን ብኸመይ ከም ዚትግበር
- ሕማምን መጕዳእትን ንምክልኻል ኣየኖት ኣገባባት ከም ዘለዉ
- ብመገዲ ውሕስነት ካሳ ኣቢልካ ኣብ ሃገራት ኢኮነሚያዊ ከባቢ (EES-land) ወይ ኣብ ስዊዘርላንድ ብዛዕባ ዚሕተት ኣገልግሎት ሕክምና ተወሳኺ ሓበሬታ ናይ ምርካብ ኣኽእሎ
ስሕት ኢሉ: መቕርብካ ብዛዕባ ሕክምናኻ ሓበሬታ ኪረኽቡ ኬድልዮም ይኽእል'ዩ። ብምኽንያት ሕጊ ስትረት (sekretessen): ንስኻ ብኣካል ኣብ እትርከበሉ ወይ ፍቓድካ ኣብ ዚሃብካሉ ወቕቲ ጥራይ እዮም ግን ኪሕበሩ ዚኽእሉ።
ኣብ ህጹጽ ኵነታት: ንኣብነት ቀልብኻ ኣጥፊእካ ፍቓድካ ክትህብ ኣብ ዘይትኽእለሉ ህሞት: ህይወትካ ኣብ ሓደጋ ኣብ ዚርከበሉ ወቕቲ ሕክምና ይግበረልካ'ዩ።
ኣብ ምሉእ ሃገር ክፉት ኣገልግሎት ሕክምና ምምራጽ
ኣብ እትቕመጠሉ ምምሕዳር ኣውራጃ (ላንድስቲን) እንታይ ዝዓይነቱ ኣገልግሎት ሕክምና ከም እትረክብን ኣብ ካልእ ቦታ ናይ ሕክምና ምርካብ ኣገልግሎት ዘሎ ኣኽእሎን ሓበሬታ ክትረክብ ኣለካ።
ይዅን’ምበር: ኣብ ዝኾነ ቦታ ሽወደን ክፉት ኣገልግሎት ሕክምና ክትረክብ’ውን ክትክእል ኣለካ። እዚ ማለት ከኣ፡ ንምርመራ ወይ ምብጻሕ ሓኪም ክትገብር ዝኾነ ክሊኒክ (vårdcentral) ወይ ፍሉይ ክእለት ዚሓትት ክፉት ኣገልግሎት ሕክምና (specialistvårdsmottagning) ክትመርጽ ትኽእል ኢኻ ማለት’ዩ። ካብ ፍሉይ ክእለት ዚሓትት ክፉት ኣገልግሎት ሕክምና፡ ከም መጥባሕቲ ኢድን መጥባሕቲ ዓጽሚ ዓይንን ከም ኣብነት ምጥቃስ ይከኣል።
እቲ ኣገልግሎት ሕክምና ብላንድስቲን ዚምወል ክሳዕ ዝኾነ እቲ ሕክምና ዚህብ ትካል መንግስታዊ ይዅን ብሕታዊ ኣገዳስነት የብሉን።
ተመዝጊብካ ኣገልግሎት ሕክምና እትረኽበሉ ክሊኒክ ምምራጽ ስሕት ኢሉ ብ ”ሊስትኒን” (listning) ይፍለጥ። ይዅን’ምበር: ኣብ ምሉእ ሽወደን ናብ ዝኾነ ክሊኒክ ክትከይድ ኣኽእሎ ኣሎካ። ኣብ ሓደ ክሊኒክ ምስ ሓኪም ቀዋሚ ርክብ ክትገብር ክትመርጽ’ውን ትኽእል ኢኻ።
ኣብ ካልእ ላንድስቲን ዚርከብ ዞባዊ ሆስፒታል’ውን ክብ ዝበለ ክእለት ዚሓትት ክፉት ኣገልግሎት ሕክምና: ንኣብነት ክትትል ሕክምና መንሽሮ: ክትገብር’ውን ክትመርጽ ትኽእል ኢኻ።
ሕክምናዊ ጠለብካ’ዩ እቲ ወሳኒ
ኣብ ካልእ ላንድስቲን ኣገልግሎት ሕክምና ኣብ እትሓተሉ ወቕቲ: መዓስ ሕክምና ከም ዚግበረልካ ዚውስን እቲ ሕክምናዊ ጠለብካ’ዩ። ሕክምናዊ ጠለብካ ኸኣ ብሓኪም’ዩ ዚግምገም። ልክዕ ከምቶም ኣብቲ ሕክምና ትሓተሉ ዘለኻ ላንድስቲን ተመዝጊቦም ዚቕመጡ: ፍላይ ዘይብሉ ክፉት ሕክምና ኢኻ ትረክብ። እዚ ማለት ከኣ: ንኣብነት ልክዕ ከምቶም ክፉት ሕክምና ዚሓቱ ካልኦት ሕሙማት: ሓደ ዓይነት ክፍሊት ሕክምና ኢኻ ትኸፍል ማለት’ዩ። ኣብ ካልእ ላንድስቲን ሕክምና ኣብ እትመርጸሉ ወቕቲ: ንጕዕዞን ንመካየድኻን ዚኸውን ወጻኢ ባዕልኻ ኢኻ ትኸፍሎ።
ካብ ካልእ ላንድስቲን ዝመጸ ሕሙም: ኣብቲ ዚመርጾ ላንድስቲን ውሕስነት ኣገልግሎት ሕክምና (vårdgarantin) የብሉን።
ሓድሽ ሕክምናዊ ግምገማ
ንህይወት ዜስግእ ወይ ፍሉይ ዝኾነ ጽንኩር ሕማም ወይ መጕዳእቲ እንተሎካ: እሞ ክብድ ዝበለ ሕክምናዊ ውሳነ ክትውስን እንተ ኾይንካ: ሓድሽ ሕክምናዊ ግምገማ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ። እዚ ግምገማ ኸኣ ኣብቲ ንስኻ እትቕመጦ ወይ ኣብ ካልእ ላንድስቲን ዚርከብ ካልእ ሓኪም ይገብሮ።
ወጻእታት ሕክምናዊ ግምገማ እቲ ዝተመዝገብካሉ ላንድስቲን ይኸፍሎ።
ኣድላይነት ረሚስ ኪፈላለ ይኽእል'ዩ
ኣብቲ ሕክምና እትሓተሉ ላንድስቲን: ፍሉይ ክእለት ዘድልዮ ክፉት ሕክምና ንምርካብ ግድን መተሓላለፊ ወረቐት (ረሚስ) ዘድሊ እንተ ኾይኑ: ካብቲ ዝተመዝገብካሉ ክሊኒክ ግድን ረሚስ ኬድልየካ'ዩ።
እንተ ዘይዓጊብካ
ኣብ ዚግበረልካ ሕክምና ተሳትፎ ከም ዘይብልካ ኮይኑ እንተ ተሰሚዑካ: ወይ ብኻልእ መልክዕ ኣብቲ ዚግበረልካ ሕክምና ዕግበት እንተ ዘይብልካ: ኪሕግዘካ ዚኽእል ኣብ ኵላተን ላንድስቲን ዚርከብ ኮሚቴ ሕሙማት (patientnämnd) ኣሎ። ንኣብነት: ኮሚቴ ሕሙማት ምስ ሓላፍነት ዘሎዎም ሰራሕተኛታት ሕክምና ኣራኺቡ ንዘጋጠመካ ብኸመይ ከተፍልጥ ከም ትኽእል ሓበሬታ ኣብ ምርካብ ኪሕግዘካ ይኽእል'ዩ።


c: text/html

text:
ሓደ ዓርከይ ብኸቢድ ስንባደ “መይታ እያ!” ብማለት ተዛረበ። ኣብ ህይወተይ ከምዚ ዓይነት ስምባደ ርእየ ኣይፈልጥን። ኣስዒቡ ድማ “እንታይ ክገብር? ኢሉ ሓተተ። እቲ ኣነ ሽዑ ዝገበርኩዎ ዕሽነት ኪመስል ይኽእል፡ ግና ናብቲ ዓራት ቅርብ ኢለ ጎቲተ ኣውጺአያ። ተሰኪመ ወሲደ ድማ ብምዉታ እንከላ ኣብ መንደቕ ናይታ ክፍሊ ደጊፈ ጠጠው ኣቢለያ። ናብ ገጻ እንዳጠመትኩ ““ብስም የሱስ ነዚ ሞት እገንሕ ኣለኹ” በልኩ። ሽዑ ብሙሉኡ ኣካላታ ካብ ርእሳ ክሳብ ከብዲ እግራ ኬንቀጥቅጥ
ዜደንቕ ዛንታ ማሕበር መጽሓፍ ቅዱስ።
እዛ ማሕበር እዚኣ ኽትውለድ ከላ ኣዝዩ ዜጨንቕ እዋን እዩ ዝነበረ። እቲ ሓያል ሃጸይ ናፖለዮን ኣብ ኤውሮጳ ብብርቱዕ ሓይሊ ይወርር ነበረ እሞ፣ ሃገር እንግሊዝ ተሸበረት፣ ሰራዊት ኣኽቲታ ድማ ኣብ ገምገም ባሕሪ ማኒካ ኣሰለፈቶም። ዕስራ ዚኣክል ወርሒ ንሓድሕዶም እናተሓላለዉ ጸንሑ። ኤውሮጳ ድና በቲ ውግእ ብርቱዕ
ሃድሰን ተይለር
1. ተይለር በቲ ኣብ ባህሊ ቻይናውያን ዘሎዎ ፍሉይ ታህዋስን ብዝነበሮ ቅንኢ ንወንጌልን እዩ ዝፍለጥ። ሽሕ እኳ ኣብቲ እዋን እቲ ኣብ ሚስዮናውያን ሳሕቲ ጥራይ ዝርአ እንተነበረ፣ ተይለር ግና ንባህላዊ ኣልባሳት ቻይና ምልባስ ርዒምዎ እዩ። ኣብ ትሕቲ መሪሕነቱ እተመስረተ ‘ሚስዮን ውሽጢ ሃገር

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Radio Erena: 21 December 2020
ኣብ ኣስመራ፣ ኮረና ቫይረስ ንምግታእ ብዝብል፣ ንኣስታት ትሽዓተ ኣዋርሕ ኣገልግሎት ህዝባዊ መጓዓዝያን ታክስን ደው ምባሉ፣ ህዝቢ ብሽክለታ፣ ካሮሳን ዓረብያን’ዩ ዝጥቀም ዘሎ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ብወግዒ ዘንበሮ ኣዋጅ ምንቅስቓስ ህዝቢ ዝድርትን ምዕጻውን ብወግዒ ከየልዓሎ ትሽዓተ ኣዋርሕ ኣቕጺሩ ኣሎ።
ይኹን’ምበር ህዝቢ፣ ነቲ ዝተናወሐ ኣዋጅ ብምጥሓስ ዕለታዊ መነባብርኡ ንምእላው ኣብ ዝጋደለሉ ዘሎ ግዜ፣ ሓደ ካብ ዓበይቱ ብድሆታት መጓዓዝያ ኮይኑ ምህላዉ ይጥቀስ።
ህዝቢ፣ ነዚ ነዚ ከመተካእታ፣ ብሽክለታ፣ ብኢድ ዝድፋእ ዓረብያን ብፈረስ ዝጎተት ካሮሳን ከም ኣማራጺ ክጥቀመሉ’ዩ ዝርአ።
ምስዚ ተተሓሒዙ፣ ብዝሒ ሓደጋታት ብሽክለታ የጋጥም ምህላዉ መዓልታዊ ዝቐረብ ዘሎ ሓበሬታ’ዩ።
ህዝቢ፣ ናብ ዕዳጋ፣ እንዳጠሓኒት፣ ሕሙማት ምምልላስ፣ መርዓን ካልእን ብብዝሒ ዝጥቀመሉ ዘሎ መጓዓዝያ፣ ብልምዲ ካሮሳ እናተባህለ ዝጽዋዕ፣ ብፈረስ ዝጉተት ዓረብያ’ዩ።
ኣስመራ፣ ስእነት ማይን ኤሌክትሪን ተደሚሩዋ፣ ዓረብያ ፈረስን ካሮሳን ብብዝሒ ክመላለሱ እናኽትርኢ፣ ኣብ 21 ክፍለዘመን እትርከብ ዘይኮነት፣ ምዕባላ ዝጎሰያ ጥንታዊት ከተማ’ያ መሲላ ክብሉ ነዚ ሓበሬታ ዝልኣኹ ወገናት ጠቒሶም።
ስእሊ፣- ካብ ገጻት ፌስቡክ
=========


text:
ሰማይ ብሙሉኡ ብጸሊም ደበና ተሸፊኑ ማይ ሃይሂ ክዘንብ ዝደለየ እዩ ዝመስል፣ ብፍላይ መብራህቲ ጠፊኡ ስለ ዝነበረ። ምስቲ ጸሊም ደበና ተደሚርዎ ምድሪ ብጸላማት ተኸቢባ ገሃንም እያ መሲላ፣ ሰዓት 7 ናይ ኣጋ ምሸት እኳ እንተ ነበረ እቲ ዝነበረ ኩነታት ግና ነቲ ምሸት ፍርቂ ለይቲ እዩ ኣምሲልዎ፣ ብፍላይ ምሉእ መዓልቲ ማይ ክሃርም ስለ ዝወዓለ ኣብ መንገዲ ጥር ዝብል ሰብ ኣይትርእይን ኢኻ፣ ኣድያም ነዚ ምስ ርኣየት እያ ነቲ ካብ ዝነበሮም ጸሎት ናብ ገዝኣ ዘፋንዋ ዝነበረ ያቆብ “ኣንታ ያቆብ ሓወይ እዚ ጸልማትሲ ትርእዮ ዘሎኻ ገሃንም እሳት ከኣ ደኣ ጸልማቱ ክሳብ ክንደይ ይኸውን” ክትብል ነቲ ኣብ መንጎ ክልቲኦም ዝነበረ ጸጥታ ብሕቶ ዝኸፈተቶ፣ያቆብ ትቕብል ኣቢሉ “ይገርመኪ እዩ ኣድያም ሓፍተይ ኣነስ ነዚ ጸልማት ምስ ረኣኹ ብዛዕባ ሲኦል ኣይኮንኩን ክሓስብ ጸኒሔ ኣብ ኣእምሮይ ዝመጸ ነገር ብዛዕባ ኣብ መንጎ ብርሃንን ጸልማትን ዘሎ ፍልልይ ከመይ ዓቢ ምዃኑ እዩ ክገርመኒ ጸኒሑ” በላ፣ ኣድያም እወ ሓቅኻ ክትብል መለሰትሉ፣
ኣድያም ኣብ ልባ ዝነዳ ፉሉይ ፍርሒ ነበራ፣ ብፍላይ ኣብኦ ሎሚ ቐልጢፉ ካብ ስራሕ ከም ዝኣቱ ኣይሰሓተቶን፣ ንሳ እውን ካብ ናይ ቀደም ደንጉያ ከም ዘላ ፈሊጣ ኣላ፣ ኣብ ኩቱር ሓሳብ ከኣ ወደቐት፣ ብፍላይ ኣቡኣ ብምዱንጓያ ዘውርዱላ ጸርፍን ካልእን ኣብ ቅድሚ የዒንታ ቕጅል በላ፣ ያቆብ በለቶ “ኣዚየ ፈሪሒ ኣለኹ ብጣዕሚ ኣምስየ ኣለኹ በጃኻ ልበይ ኣዚዩ ይርበሽ ኣሎ” ያቆብ ከኣ “ኣድያም ሓፍተይ ኣነ እውን ፈሪሔ እኮ እየ ቁሩብ ኣምሲኺ ኣለኺ ግና ደሓን ኣምላኽ ኣሎ” ኢሉ ከጸናንዓ ፈተነ፣
ኣድያም ኣብቲ ዝነበረ ናይ ሮቡዕ ጸሎት ኣብኪራ ኣይትፈልጥን እያ ግና ሎሚ ሮቡዕ ካብ ናaይ ቀደም ንላዕሊ ብጣዕሚ እዮም ደንግዮም ወዲኦም፣ ኣብ መንጎ እኳ ክትወጽእ እንተ ሓሰበት ግና ነቶም ሰባት ከይትርብሽ ኢላ ዝወረደ ይውረደኒ ኣምላኽ ይፈልጥ ኢላ እያ ክሳብ ዝውዳእ እቲ መደብ ጸኒሓ፣
ኣንታ ያቆብ ሓወይ “ቁሩብ ኢንዲና ደንጉይና ድሕር ሕጂስ ብሰዓት ጀመሪና ብሰዓት ተንውድእ ሰናይ ኔሩ ንዓና እቶም ስድራና ዝቃወሙና ኸኣ እባ ኣብ ግምት የእትውና” ኢላ ብህድኡ መንፈስ ምኽራ ወስ ኣበለትሉ፣ ያቆብ ከኣ “እወ ሓቕኺ ግና እቲ ዝነበረ መንፈስ እኮ እዩ ክሰደና ዘይከኣለ ምሓደርና እኳ” ኢሉ መለሰላ፣ ኣድያም ትቕብል ኣቢላ “እወ ሓቕካ እሱስ ግና መንፈስ ኣምላኽ ከኣ ኣእምሮ ሂብና እንድዩ ቃል ኣምላኽ እውን ብኣእምሮ ሰብኡት ኩኑ እዩ ዝብለና ስለዚ ሓንሳብ ሓንሳብ ባዕልና ፈተና ከይነምጽእ ክንጥንቀቕ ይግባኣና እዩ” ኢላ ሓሳባ ገለጸትሉ፣
ያቆብ ምስ ሓሳባ ብምስምማዕ “ልክዕ ኣለኺ ደሓን ካልእ መዓልቲ ከምዚ ኣይከውንን እዩ” ኢሉ ንዘለዋ ናይ ሰዓታት ስክፍታ ኣፍኮሰላ፣ ደጊሙ ኸኣ “ኣቦኺ ቀዲሞምኽ ዶ ይኾኑ” በላ ሓውሲ ፍርሒ ወሲኹ፣ “ኣንታ ያቆባ ሓወይ እሱ እንድዩ ዘፍርሓኒ ዘሎ ብፍላይ ማማን ሳሚኤል ሓወይን ከኣ ነዛ ክርኢኒ እንድዮም ጸሊኦምኒ ዘለዎ ይኽደነኒ ውሕጥ ከየቡሉኒ እየ ፈሪሔ ዘለኹ” ኢላ የዒንታ ቕጽርጽር እናበለት መለሰትሉ፣ “ደሓን ኣጆኺ ኣምላኽ ኣሎ ካብቶ ምስኦም ዘሎ እኳ ምሳና ይብርትዕ”፣ ኢሉ ኣበራታዐ “ኣንቲ ሸያጢት ሃይማኖታ ርግምቲ እናበሉ በቃ ምእታው ምውጻእ እዮም ከሊኦምኒ ብፍላይ ብቕድሚ ትማሊ ሳሚ ሓወየ በቃ ዝሓደገለይ የብሉን እንዲዒ ከምዚ ኢለ ክሳብ ኣበይ ከም ዝኸይድ ኣይፈልጥን እየ በቃ ዓቕለይ ጸቢቡኒ ኣሎ” ኢላ ኣብ ቅድሚ ያቆብ ፊቒ ኢላ በኸየት፣ ያቆብ ልቡ ሓቦጭቦጭ እናበሎ ከጸናንዓ ፈተነ “ኣዱ ሓፍተይ ናይ ጻድቕ መከራ ብዙሕ እዩ ኣምላኽ ግና ካብ ኩሉ የናግፎ እዩ ዝበለ ዳዊት እሞ ሰይጣን ከኣ እዚ ሕዚክዮ ዘለኺ መንገዲ ኣንፈቱ ናበይ ከም ዝኾነ ይፈልጥ እዩ ካብኡ ክመልሰኪ ኸኣ እዚ ኣይኮነን ካልእ እውን ክፍትን እዩ፣ ስድራኺ ኸኣ ጸሊኦምኺ ደይኮኑስ እቲ እኩይ ኣዒንቶም ስለ ዝሸፈኖ ጥራይ እዩ ስለዚ ኣጆኪ ንኹሉ ግዚ ኣለዎ” በላ
ኣድያም ትቕብል ኣቢላ “ስማዕ እንዶ ሰብ ነናቱ ምርጫ የብሉን ድዩ? ድላዩ ክገብር መሰል የብሉን ድዩ? ሰትየ ዓዊለ ተትመጽእ ኸ? ቀደም ኣምስየ ክመጽእ ፈቐዶ ዲስኮ ክሓድር ከለኹ ምንም ዘይበሉኒ ሕጂ ግና..” ዘረበኣ ከይወደኣት ኣብ ጥቓ ገዝኦም በጽሓት፣ ያቆባ በል ጸልየለየ በጃኻ ንዓ ኪድ ኣምላኽ ይባርኽካ ኢላ ተፋነወቶ፣ ያቆብ ብዛዕባ እቲ ዘልዋ መከራን ገዛእ ምስ ኣተወት ዝጽበያ ኣደራሕ እንታይ ከም ዝመስል ኣብ ቅድሚ የዒንቱ ስለ ዝተቐጀሎ ኣብ ከቢድ ሓሳብ ወዲቑ ስለ ዝነበረ ኣብ ጥቓ ገዝኣ ከም ዝበጸሓት ኣይፈለጠን፣ ኣዱ በጺሒና ዲና በቃ ቻው ኢልዋ ብቕጽበት ዝባኑ ሂብዋ ተዓዝረ፣
ኣቦይ ዓንደ “ኣበይ ኣላ ኣድያም’ ኢሎም ብነድሪ ንሳሚኤልን ንባዕልቲ ቤቶም ወይዘሮ ጎዖይ ሓተትዎን፣ ክልቲእቶም ብውሽጦም ንኣድያም እናረገሙ ኣኣፎም ሒዞም ትም በሉ “ንዓኻትኩም እኮ እየ ኣበይ ኣላ ኣያኣተወትን ድያ” በሉ ካብቲ ቐዳማይ ነድሮም ዝገደደ ነድሪ ወሲኾም፣ “ኣያኣተወትን” በላ ኣደይ ጎዖይ እናፈርሓ፣ “ኣንታይ እሞ ክንገብራ ኢና ጓል እኮ ተጸሊላ እያ ጸሎት ዶ መዝሙር ዶ እንደበለት እኰ መስሓቕ ሸራፋት ጌራትና” በለ ሳሚኤል፣ ኣቦይ ዓንደ ደሞም ፈልሖም “ወይዛ ስዲ ጓል ሰበይቲ ሎሚ ኣይ ኣነን እየ” እንዳበሉ ፈከሩ፣ ኣደይ ጎዖይ ሰብኣየን እንተ ዓሪቖም ከም ዘይምለሱ ስለ ዝፍልጣ እምብዛ ፈርሓን ተሸበራን፣ “ደሓን ከኣ ኣኮ እዩ ዘሎ እዚ ግዜ ምስቲ መብራህቲ ዘይምህላዉ እዩ ቑሩብ ጸልሚቱ እኮ” ኢለን ከማኻንያ ፈትና “ሱቕ በሊ ብጀካኺ ደኣ መን ስዲ ሰዲድዋ ደሓን ኣየ ኣነንየ” እናበሉ ኣብቲ ኻንሰሎ ብሕርቃን ክዛወሩ ጀመሩ፣
“ወይ ኣነ ጓለይ ገል ኣብሊዖም ዶ ለኪሞምለይ ሰይጣን ይለክሞም፣ ደሓን ሎሚ ምሸት ወይ ኣነ ወይ ንሳ እዛ ገዛ ክትሰፍራ እያ፣ እዚኣስ ንኣምላኽ ካብና ንልዕሊ ፈሊጣቶ ማለት ድዩ? ቅድሚ ሕጂ ዘሕረረትኒ ከይኣክልሲ ሕጂ ኸኣ ዝግደደ፣ ኣብ ዓሌተይ ዘይነበር ሃይማኖት ከተምጻለይ? እንታይ ዘመኑ ዲና በጺሕና? ከርኣያ እየ ደሓን” እናበሉ በይኖም እናተዛረቡ ኣብቲ ካንሸሎ ይዛወሩ ነበሩ፣ “ኣቦ ቁሪ ከይትወስድ እንዶ እቶ” በሎም ሳምኤል ወደም “ከመይ ኢለ ክኣቱ ንዓኹም ወሊደ ንስኻኸ ስቕ ዲኻ ትብል ያዕ ኣይትብልን ዲኻ” በልዎ ነዲሮም “ክንደይ ሻዕ እሞ ብቐዳምይ ዝሓደኩላ የብልይን ግና ሓንጎላ ዘዊሮም እዮም” ኢሉ መለሰሎም “ደሓን ደሓን ኣብ ዘይሸይጣነይ ደኣ ከትእትወኒ እምበር” ኢሎም ንወዶም መንበር ከምጻሎም ነገርዎ ኣብቲ ካንሸሎ ኸኣ ጋቢ ተኸድኖም ኮፍ በሉ፣
ኣድያም ካብ ያቆብ ምስ ተፈልየት ናብ ገዝኦም ክትኣቱ ትብዓት ሰኣነት “ዎ ኣምላኸይ በጃኻ” ኢላ ጸሎታ ከይወድኣት ገፍ ንጎፍ ምስ ኣቦኣ ተራኸበት ኣቡኣ ኣቦይ ዓንደ “ኣንቲ ከልቢ ኣበይ ኣምሲኺ ክንደይ ሳዕ ድየ ክንግረኪ በቃ ጸጊብኪ ሓቅኺ ኣበይ ጸኒሕኪ” ኢሎም ከም ዝጋዝም ኣንበሳ ጊዒሮም ኣንጎድጎድላ” ኣድያም ምንም ኣይምለሰትን ብልባ እናጸለየት ምድሪ ምድሪ እናረኣየት ንብዓታ ተፍስስ ነበረት፣
ኣቦይ ዓንደ ካብቲ ዝነበሮም ነድሪ ወሲኾም “ንዓኺ እንድየ ኣበይ ጸኒሕኪ እኮ እየ ዝብለኪ ዘለኹ” ኢሎም ሓሙሽተ ኢደሞ ኣብ ገጻ ኣውደቕዎ፣ ንኣድያም በቲ ሓጺን ዝኣመሰለ ኢድሞ ጌሮም ምስ ዘበጥዎ ንድሕሪ ገጻ ክምብል ኢላ ወደቐት እሞ እብቲ ጥቓ ማዕጾኦም ዝነበረት ንኻንሸለኦም መዕጸዊ ዝጥቆምላ እምኒ ብርእሳ ወደቐት ተኸዲናቶ ዝነበረት ክዳን ከኣ ብደም ጠልቀየ፣ ኣደይ ሂወት ጎርቤት እንዳቦይ ዓንደ እንተ ዘይረድኣ ኔረን ኣቦይ ዓንደ ካብ ነድሮም ኣይምስተመልሱን፣ ኣዲኣን ሳሚኤል ሓዋን ከኣ ዋዕ ዋዕ ምስ ሰምዑ ቀልጢፎም ብምውጻእ ነቲ ኩነታት ከተሃዳድእዎ ፈተኑ፣ ኣድያም ርእሳ ደም ንደም ኮይኑ ኣእምርኦ ስሒታ ኣብ ሕቅፊ ኣደይ ሂወት ርኹምሽ በለት፣
ኣዲኣ ወይዘሮ ጎዖይ ንጓለን ምስ ረኣያ ነታ ካንሸሎ ብኣውያት በጽበጽኣ፣ ጎረባብቲ ከኣ ተኣከብ፣ ኣቦይ ሰንጋል ሰብኣይ ኣደይ ሂወት ከኣ “ኣንታ ታኽሲ ዘምጽእ የለን ድዩ እንታይ ትገብሩ ኣለኹም ቐልጥፉ እባ” ኢሎም ንሳሚኤል ተዛረብዎ ሳሚኤል ከኣ ትቕብል ኣቢሉ “ኣንቡላንስ ጸዊዒና ኣሎና ኣቦይ ሰንጋል” ኢሉ መለሰሎም፣ ኣደይ ጎዖይ ከኣ እናበኸያን እናነብዓን “ወይ ኣነ ቕርስስቲ በቃ ንጓሂ ተፈጢረ በዛ ርግምቲ ቖልዓ ቕሳነት ሲኢነ ከመይ ደም ኮይና ዘይትኸይድ ነበረት” እናበላ ክራገማ ጀመራ፣ “ከምኡ ኣይትበላ ጎዖየይ ሕጂ መድሃኒ ኣለም ኣገባጊብልክን ኣሎ ደሓራይ ከኣ ቐስ ኢልካ እዩ እምበር መዓስ ብኸምዚ ኮይኑ ዝቕጻዕ ብሓደ ኣፊቱ ኣብ ዘይ ጓሂኹም ክትኣትዉ ሕጂ በቃ ቁሪ ከይትወስዱ ኣብ ዘይሕማምኩም ከይትወድቁ ገዛ እተዉ” ኢለን ኣደይ ሂወት እንዳ ገንሓ ናብ ውሻጠ ኣእተውኦም፣
ብኡኡ ኸኣ ኣናነቀወት ኣንብላንስ መጸት እሞ ንኣድያም ተሸኪሞም ኣብታ መኪና ኣእተውዋ፣ ኣደይ ጎዖይ ከኣ ጋለን ሒዘን ናብ ሆሲፒታል ኣምርሓ፣ ኣቦይ ዓንደ ካብ ቑጥዕኦም ፈጺሞም ኣይተመልሱን “ወይ ኣነ ሎሚ ዓንቲ ሓዲኡ ክገብራ ኔሩኒ” እናበሉ ኣንጸርጸሩ፣ ኣቶ ሰንጋል ።እንታይ ድዩ ወሪድካ ኣንታ ዓርከይ ዝሓደጋላ እኳ የብልካን” “ክላ ስቕ በለና ሰንጋል ትንፋሳ ክትሓልፍ ኔርዋ እዛ መዋረዲት ዓሌታ” ኢሎም ብነድሪ መለስሎም፣
ኣቶ ሰንጋል ትቕብል ኣቢሎም “ኣንታ ዓንደ እንታይ ወሪድካ እዩ ካን ከም ቖልዓ እንበር ኮይንካ ኣይ ንእሽተይ እንድያ ኣድያም ተምሰየት ምስ መሓዙታ ትኸውን እምበር ስቅ ኢልካ ዝገደደ ሽግር ከይተምጽእ” “ኣየ ሰንጋል ምምሳይ ኣይኮንክን ጸልኤዮ እሱ ደኣ ኣመላ እንድዩ ቕድሚ ሕጂስ ግና ዘይፈልጥካዮ ሚስጥር ኣሎ” እንታይ እዩ ንሱ ኢሎም ብህንጥዩነት ካብ ቃል ኣቶ ዓንደ ክሰምዑ ደለዩ፣ “ኣንታ ዘይ ሃይማኖታ ዘይእንዳ ኣብኦ ወይ ኣነ ሸ” እንዳበሉ ሰራውር ገጾም ክሳብ ዝግተር ነደሩ፣
ኣቶ ሰንጋል ከኣ ትቕብል ኣብሊም “እምበኣር ጓልካ እውን ምስኦም ምዞም ግናያት ጸረ ማርያም እያ” እናበሉ ኣብቲ ዘለውሞ ጉሁር ቁጠዐ ላንባ ነስነስሎም፣ “ኤእ ጽሑፍ እንድዩ ዓንደ ዓርከይ በቲ ደሓርያ ዘመን ክርስቶስ እየ እናበሉ ከስሕትኹም እዮም ዝብል ክፍጽመ ንርእዮ ኣሎና” ኣቶ ዓንደ ዘረብኦም ቁርጽ ቁርጽ እናበለ “ኣይናየቦና ኣየናይ ኣዴና በቃ ወረግ እንታይ ድዩ ወረዱና ኣይምሰልካ ሰንጋለይ መረገም እዩ እዚ መርገም” ክብሉ ኣቶ ዓንደ ምረቶም ከዓውሎም፣
ኣቶ ሰንጋል ትቕብል ኣቢሎም “ሃሲኻያ እምበር እዚ እኳ ክውሕዳ እቲ ንእሽቶይ ወደይ ናብኣቶም ክቀላቐል ምስ ጀመረ እሞ ኸኣ ኣዲኡ ምስ ነገረትኒ ኣላትና የብላን ጌረ ሓመድ ድፋጩኡ ምስ ኣስተኽዎ ድሕሪኣ ሰተት ኢሉ ኣይከደን እግሩን ኢድን ኣጣሚሩ ኮፍ ኣብ ዛ ገዛ” ኢሎም ኣብ ቤቶም ዘጋጠሞም ተመክሮ ኣዘንተውሎም “ኣየ ሰንጋል ኣይትዓሹ ማዮም ዝጠዓመ ተኣዲቡ ኣይእደብን እዩ” ጥራይ የጸብቐልና መስዩ ኣሎ ኪድ ገዛኻ እቶ ለኪምናኩም መስኪኖት ጽባሕ እንዳ ብሪ ንራኸብ” ኢሎም ንኣቶ ሰንጋል ኣፋነውዎ፣
ኣቶ ሰንጋል ከኣ “ኣንታ ዓርከይ ዓንደ እዛ ጓልካ ኣይተስፍረካን እያ ስለዚ ዝዓበየት ጋልካ ንዝብኢ ሃባ ይብሉ ወለዲ ኣመርዕዋ” ኢሎም ኣብ ልቦም ዘሎ ሓሳብ ደርጉሕሎም፣ “ሓሲበሉ ኣለኹ ጽባሕ ተራኺብና ነዕልል ደኺመ ኣለኹ ከኣ” ቢሎም ኣቶ ዓንደ መለስሎም፣ ደሓን ሕደሩ ተባሃሂሎም ከኣ ነናብ ገዝኦም ከዱ፣
ኣቶ ዓንደ ብልቦም “እዛ ሰንጋል ዝበላ ሓሳብ እንተ ዘይኮይና ካልእ ዘዋጽእ ምንም የለን፣ ጓልዛ ቕርስስቲ ኣብ ዘይሰይጣነይ እባ ኣእትያትኒ ኔረ ካብ ሎሚ ከርኣያ እንድየ ኣይ ወዲ ገብረ እየ” እናበሉ በይኖም እናተዛረቡ ናብ መደቀሲኦም ኣምርሑ፣ ሳሚኤል ከኣ “ኣቦ ተደረር እባ ቐሪበልካ እኮ እየ” በሎም ንኣብኡ፣ ኣቦይ ዓንደ ገና ካብ ሓርቖት ስለ ዘይወጹ “ርሓቐለይ ከኣ ንስኻ ንዓኻ ብልዓዮ” ኢሎም ብምንጽርጻር ኣብ ትሕቲ ኮቦርትኦም ኣትዮም ተጠቕለሉ፣
ሓኪም ንኣድያም ምስ ረኣያ ኣዚዩ ሰንበደ “መን እዩ ከምዚ ጌሩ ሃሪምዋ” ክብል ብነድሪ ንደይ ጎዖይ ሓተትን “መድሂነ ኣለም ከዊሉላ እምበር ተዓንቂፋ ወዲቓ” ክብላ ንሕትኡ ብሓሶት መለሳሉ፣ እቲ ሓኪም ትቕብል ኣቢሉ “እዚ ትብልኦ ዘለኽን ሓቂ ከም ዘይኮነ ገጻ ይምስክር ኣሎ ዝኾነ ኾይኑ ማህርምታ ጹኑዕ ስለ ዝኾነ ንሳ ክትጸንሕ እያ ንስኽን ግና ኪዳ ገዛ ደሓን” በለን ኣደይ ጎዖይ ናይ ነገር ወላዲት ኮይንወን “ኣይከይድን በልኦ” ግዲ ምስ በለንን ወይዘሮ ሂወት ከኣ ከሰንይእን ምስኣን ከይደን ስለ ዝነበራ ንስን እውን ናይቲ ሓኪም ዘረባ ክሰምዓ ስለ ዝገደድእን ከይፈተዋ ናብ ገዛ ኩንትራት ታክሲ ጌረን ንኣድያም ኣብ ሆስፒታል ገዲፈን ናብ ቤተን ተመልሳ፣
ይቕጽል…..
ኣድያም !
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
መናእሰያት ትሕቲ 18 ዓመት ፖርኖ ፊልም ክርእዩ ኣይፍቀደሎምን እዩ።
ብፍላይ ድማ ዓበይቲ ነዞም መናእሰያት ከፍቅድሎም ኣይፍቀደሎምን እዩ።
እዚ ብሕጊ ኩልኩል እዩ።
እቲ ሕጊ ድማ ንትሕተ-ዕድመ ኣዋልድን ኣወዳትን ውሕስነት ተባሂሉ ዝተገብረ እዩ።
መናእሰያት ብዙሕ ተሞክሮታት ንመጀመርያ ግዜ ኣብዚ ዕድመ ይገብሩ እዮም።
እንታይ ደስ ከም ዝብሎም ባዕሎም ክፈልጡ ይኽእሉ።
ንዕኦም ደስ ዘብሎም ነገራት።
ከምኡ ድማ ዘስ ዘይብሎም ነገራት።
ናይ ፖርኖ ፊልም ከኣ ነዚ ክጸልዎ ይኽእል።
ዋላ እውን እቶም መናእሰያት ውሑድ ተመኩሮታት ብዛዕባ ስጋዊ ርክብ ይሃልዎም:
እቲ ናይ ፖርኖ ፊልም ከደናግሮም ይኽእል እዩ።
እዞም ፊልምታት ስጋዊ ርክብ ኣብ ቅድሚ ካሜራ እንዳ ተቐድሑ ጥራይ እዮም ዝቕረጹ።
እቶም ሰባትን ስምዒታቶምን ኣብቲ ፊልም ብዙሕ ኣገዳስነት የብሎምን።
ምናልባሽ ገለ መናእሰያት ግና ምስ ስምዒታት ከነጻጽርዎ ይኽእሉ እዮም።
እቶም ሰባት ዝገብርዎ ምናልባሽ ንዓኻ ደስ ዘየብል ክኸውን ይኽእል እዩ።
ምናልባሽ እቲ ፊልም እንዳ ረኣኻዮ ከማን ዕግርግር ክብለካ ይኽእል እዩ።
ስለዚ እዩ ድማ መናእሰያት ናይ ፖርኖ ፊልም ክርእዩ ዘይፍቀድ።


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ቅዱስነቶም ኣብ መልእኽቶም ንመጸዋዕታ ኣምላኽ ንምምላሽ ትብዓት ከምዘድሊ ትብዓት ብትብዓቱ ከኣ ንኩሉ ጥንጥን ኣቢልካ ዝረኸበ ይርከበኒ ብጐይታ እተኣማመን ኢልካ ጠኒንካ ናይ ምእታው ትብዓት የድሊ ኢሎም ነሮም። ንመንእሰያት ጸዋዕታኦም ኣለልዮም ምእንቲ ክኽእሉ ከኣ ፍሉይ ጒስነታዊ ኣገልግሎትን እናኣሳለኻዮም ምሳኦም ምጒዓዝን ከምዘድሊ እውን ኣዘኻኺሮም ነሮም።
ናይ ፎሊግኞ ጳጳስን ኣቦመንበር ኮሚሽን ውሉደክህነትን ሰብ ውፉይ ሕይወትን ረኪበ ጳጳሳት ሃገረ ጣልያን ብፁዕ ኣቡነ ሲጊስሞንዲ ነዚ መልእኽቲ ቅዱስነቶም ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ ‘ኣብ ኣእምሮይ ዝቅጀለኒ ቃል ኣምላኽ እቲ ዘማሪ ‘ተስፋኻ ካብ ስምካ ኣዚዩ ይዓቢ’ ዝብል እንክከውን እዚ ከኣ ተስፋታት እግዚአብሔር ንዕብየት ስም እግዚአብሔር ከም መዔቀኒ ይጥቀሙሉ። ንነፍሲ ወከፍና እግዚአብሔር ዝህባ ነፍሲወከፍ ተስፋ ምሥጢረ ነጻነትን ሕርየትን ሒዛ ትርከብ። እግዚአብሔር እንክጽውዕ ዚሓቶ ምሉእ ብምሉእኻ ምውፋይ እዩ። ዝኽሪ ዓለምለኸ ዕለተጸዋዕታን መልእኽቲ ር.ሊ.ጳጳሳትን ከኣ መንእሰያት ነዚ እግዚአብሔር ዝሓቶም ዘሎ ወፈያ ክገብሩ ኣብ ተስፋኡ ክተኣማመኑ እሞ ጭቡጥ ብዝኾነ መንገዲ ንመጸዋዕታ እግዚአብሔር ክምልሹ የድሊ` ኢሎም።
እግዚአብሔር ንምርጫና የኽብሮ እዩ!
ደቂ ሰባት ንሓንሳብን ንኩሉ ግዜን ነጻ ገሩ ዝፈጠረና እግዚአብሔር ነዛ ነጻነት እዚኣ ወትሩ ምስ ኣኽበራ እዩ። ስለዝኾነ ከኣ ቅዱስነቶም ኣብ መልእኽቶም ‘መጸዋዕታ ጐይታ ኢድ ኣእታውነት ኣይኮነን` ኢሎም ነሮም፣ ብፁዕነቶም ነዛ ሓረግ’ዚኣ እንክትንትኑ ‘እዚ ኣበሃህላ’ዚ ዝገልጾ እንተሎ እግዚአብሔር ብዘይካ ናትና ነጻነት ወይ እሽታ ሓንቲ ኣይገብርን ንማለት ኮይኑ ኣብ’ዚ ኣብ መንጎ ዲያብሎስ እግዚአብሔርን ዓቢ ፍልልይ ኣሎ። ዲያብሎስ ብዘይ ፍቃድና ሓንቲ ነገር ክገብር ኣይክእልን እግዚኣአብሔር ግን ክገብር ይኽእል። ኮይኑ ግን ከምቲ ንወዱ ንምልኣኽ እሽታን ፍቃድን ድንግል ማርያም ዝሓተተ ኣብቲ ዓቢ ትዕድልቱ ዝኾነ መጸዋዕታ ተስፋኡ ንክንሳተፍ ይዕድመና ናትና ፍቃድ ወይ እሺ ምባል ከኣ ይሓትት።’ እንክብሉ ሽሕ’ኳ ኩሉ ኣብ ክእለቱ እንተኾነ ብዘይ ፍቃድና ገዲዱ ሓንቲ ከምዘይገብር ብምግላጽ ንዝኾነ መጸዋዕታ እግዚአብሔር መልሲ ንምሃብ ብዘይ ምንም ተጽዕኖ ነጻ ብዝኾነ ልቢ ክኸውን ኣለዎ ኢሎም። ኮይኑ ግን ይብሉ ብፁዕነቶም ‘ኮይኑ ግን ዝኾነ መጸዋዕታን ምርጫን ጸገም ኣለዎ። ጠኒንካ ምእታው የድሊ ከመይ ከምኡ ዓይነት ውሳኔ ኣብ ቅድሚ ጸዋዕታ እግዚአብሔር ዓስቢ ኣለዎ’ እውን ኢሎም።
ቅዱስ ኣቦና እውን ኣብ መልእኽቶም ነዚ ጉዳይ እዚ ከምዝጠቀስዎ ብኩለንትናኻ ኢኻ ትካታዕ ዘሎኻ ኩነትናኻ ኢኻ ተወፊ ዘሎኻ ብዛዕባ መጻኢኻ ምንም ከይፈልጥካ ጠኒንካ ንክትውስን ትብዓት የድሊ ኢሎም ነሮም። ብፁዕነቶም ናብ’ዛ ጠኒንካ ምእታው ወይውን ምውሳን እትብል ቃል ምልስ ይብሉ እሞ ኣብ`ዚ ከምዚ ዓይነት ውረድ ደይብ እቲ ዝዓበየ ሓደጋ ኣየናይ ምዃኑ ትፈልጡዶ! ኢሎም ይሓቱ እሞ እቲ ዚዓበየ ሓደጋ ንምሉእ ነጻነትካ ብምውፋይ ከምዚ ኣብ ዲቅ ዝበለ ጸልማት ባሕሪ ዘሊልካ ዝእቶ ብእግዚአብሔር ብምትእምማን ጨኪንካ ምውሳን እዩ። ብገዛእ ርእስኻ ካብ ምትእምማን ብእግዚኣአብሔር ምትእምማን እንክትመርጽ ካብ ዝኸፍአ ሓደጋ ከምእተምልጥ ግን ምፍላጥ የድሊ ኢሎም።
እግዚአብሔር ንነፍሲወከፍና ብግልና ይጽውዓና!
ቅዱስነቶም ኣብ መልእኽቶም ‘ጸዋዕታ እግዚአብሔር ከመይ እዩ ኢልና እንተሓተትና ብሓደ ግላዊ ርክብ ምስ ጐይታ ጀሚሩ ብዘይተጸበኻዮ መንገዲ ብሃንደበት ዝመጽእ እዩ’ ይብሉ። ብፁዕ ኣቡነ ሲጂስሞንድ በዚ ከምዝሰማምዑ ይገልጹ እሞ ‘ነፍሲ ወከፍ ርክብ ካብቲ ብጥምቀት ዝጀመርናዮ ጉዕዞ ነቂሉ ምስ ጐይታ እንጠማመተሉ ፍጻሜ እዩ። ኣብ መጸዋዕታ እግዚኣአብሔርከስ ኣዕይንቲ እየን ዝዛረባ። ብርሃን ሰውነትና ዝኾነት ዓይኒ ናይ ልቢ ለውሃት ምልክት እያ። ምስ ጐይታ ከይተጠማመትካ ዚጅመር ለውጥን ጒዕዞን የለን። ዝኾነ ጒዕዞ ጸዋዕታኸስ ምስ ጐይታ ዓይኒ ንዓይኒ እትራኸበሉ እዩ። ስለዚ ንመንእሰያትና ጸዋዕታኦም ኣለልዮም ንክኽእሉ ንሓግዞም ኢሎም።
መንእሰያት ጸዋዕታኦም ከለልዩ ንሓግዞም!
ቅዱስነቶም ንመላእ ቤተክርስትያን ኣበርቲዖም ዘተሓሳስብዎ ነገር እንተልዩ ንመንእሰያት ጸዋታኦም ኣለልዮም ንክኽእሉ ንሓግዞም ዝብል ኮይኑ እዚ ከኣ ‘ንመደብ ድሕነት ኣምላኽ ንክድህስሱ ዘኽእሎም ሓዋያዊ ጒስነት መንእሰያትን ኣገልግሎት ጸዋዕታን ይገበር` ኢሎም። ብፁዕ ኣቡነ ሲጂስሞንዲ ነዚ መልእኽቲ ር.ሊ.ጳ ብምሳሌ ንምግላጽ እዚ ሓዋርያዊ ኣገልግሎት እዚ ከም ዝናም ዘይኮነ በብነጥቢ ኮይኑ ኣብ ዝኸድዎ ምስናዮም እምበር ኣብ ዓበይቲ ፍጻሜታት ብሓባር ብዝግበር በዓላትን ኣስትምህሮታትን ጻውዒታትን ተወሲንካ ዘይምታራፍ ጸዋዕታኦም ጽቡቅ ገሮም ክሳብ ዘልልዩ ንነፍሲወከፎም ብቀጻሊ ምስናዮም የድሊ ኢሎም። ስለዚኸስ ንነፍሲወከፍ መንእሰይ ከም ነጥቢ ማይ በብቁሩብ ምስናዮም የድሊ እንክብሉ ሓዋርያዊ ኣገልግሎት መንእሰያት ንምልላይ ጸዋዕታ ወዓል ሕደር ዘየድልዮ እዩ እንክብሉ ቃሎም ሂቦም።


text:
ዕለት 12 መስከረም 2019 ዓ.ም. ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣባላት ማሕበር ቅዱስ ኣጐስጢኖስ ተቐቢሎም መንፈሳዊ መርሖን ኣብ እዋናዊ ዓለምን ኣብ ዝብል ቅዉም ሓሳብ ዘስተንትን ቃል መዕዳን ለጊሶም፡ እዋናዊ ንምዃን ቢልካ ካብ ሰረትካ ምስ እትርሕቕ ርእሰ ቅትለት እዩ ዝኸውን፡ ንናይ እዋንና ሰብኣዊ ፍጥረት እቲ እውነተይና ናይ ክርስትና ባህሊ ንኽትምስክር እቲ ክመሳስል ዘይብል ብዘይ ኣብ ገዛእ ርእስኻ ውካሴ ብትሕትናን ብዝስዋእ ፍቕርን ምንባር እንኰ መገዲ ምዃኑ ከምዘብርሁ ልእኽቲ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ጃዳ ኣኵይሊኖ ሓቢረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
እዋናውያን ኰይንና ንኽንረኣይን ወይ ውን ንኽስምዓና ካብ ሰረትና ምርሓቕ ኣየድልን፡ ንእዋናዊ ሰብ ልቢ ንኽትዛረብ ጸሎትን ትዕግስትን ትሕትናን ዝስዋእ ፍቕሪ ዝጸንዔ እውነተያን ክርስቲያናዊ ምስክርነት ምቕራብ የድሊ፡ እዚ ክመሳሰል ዘይብል ጸረ-ዋሕዚ ዝዀነ ዓይነት ኣነባብራ ማለት ምዃኑ ነቶም ኣብ ቀለመንጦስ ናይ ጉባኤ ኣዳራሽ ንዝተረኽቡ ኣብ ናይ ማሕበር ቅዱስ ኣጐስጢኖስ ጠቕላሊ ጉባኤ ንዝሳተፉ 200 ኣጐስጢኖሳውያን ተቐቢሎም ኣብ ዝገለስዎ ቃለ ምዕዳን ኣብሪሆም፡ እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ዕለት 13 መስከረም (ሎሚ ምዃኑ እዩ) ምስ ኣጐስጢኖሳውያን ኣሃው እውን ክራኸቡ ምዃኑ የዘኻኽሩ።
ናይ ቅዱስ ኣጐስጢኖስ ተክለ ሰብነት
ቅዱስነቶም ኣብ መልእኽቶም፡ እቲ ኣብ ቀረባ እዋን ዝተዛዘመ ዓመተ መንፈሳዊ መርሖ ኣጐስጢኖሳውያን ዓውደ መጽናዕቲ ዘኪሮም፡ ናይ ቅዱስ ኣጐስጢኖስ ማሕበር ሰረት ሃይማኖታዊ ባህሊ፡ እቲ ብኢየሱስ ክርስቶስ ምምራኽ ዘቃልሖ ሃረርታ ንእግዚኣብሔር ዘሕድር ምዃኑ ገሊጾም፡ እዚ ተክለ ሰብነት ቅዱስ ኣጐስጢኖስ ምዃኑ የብርሁ።
ካብ ሰረት ገዛእ ርእስኻ ምቡቋስ ርእሰ ቅትለት እዩ
ቅዱስነቶም ነቶም ኣባላት ማሕበር ቅዱስ ኣጐስጢኖስ፡ ኣብ ምፍቃርን ነዚ ብሓድሽ መንፈስ ብዕምቆት ኣብ ምስትንታንን ኣተባቢዖም፡ ካብዚ እቲ ዘድሊ ውሽጣዊ ሓይሊ ብምርካብ ኣብ ጸሎትን ልልያ ብማሕበር ምንባርን ንኣጐስጢኖስውያን ኣብ ሎማዊት ቤተ ክርስቲያንን ዓለምን ሕይዉት ዕያገንዳ ምዃኑ የተሓሳስቡ።
ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ
ንኣስፍሆተ ወንጌላውነት ስንድው ብምዃን ይብሉ ቅዱስነቶም ኣብቲ ናይቲ ማሕበር መስራቲ ዝተዓደሎ መንፈሳዊ መርሖ ዘመላኽቶ ማዕቅን ድኽነት፡ ኣብ ናይ እግዚኣብሔር ሓልዮት ጥራሕ እምንቶ ይሃልኻ ዝብል እዩ፡ ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ እዩ ዝመርሕ፡ ንቕድሚት ንኸተብልን ንቤተ ክርስቲያንን ኣብ ጉዕዞ ኣስፍሆተ ወንጌል ይድርኽ።
ተልእዀ ናብ ኣሕዛብ
ካብ ትሕትና ንዘይንጸል ተልእዀ ወንጌል ብኣስተንፍሶ መንፈስ ቅዱስ ንዝለዓዓሉ ኣባላት ማሕበር ቅዱስ ኣጐስጢኖስ ሌጣ እግር መስዋዕትነት እውን ዝሓትት እንተዀነ ንኽትግብርዎ ስንዳዋት ከምዝዀኑ ገሊጾም፡ ተልእዀ ወንጌል ኵለንተናውነት ይሓትት ምስ በሉ፡
ምስ ኢየሱስ ምጉዓዝ
ናይ ማሕበር ኣጐስጢኖሳውያን ዓመታዊ ዝኽሪ መንፈሳዊ መርሖ ዘኪሮም፡ መንፈሳዊ መርሖ ርእሰ ውከሳ ማለት ኣይኰነን፡ እንታይ ደኣ ምስ ህያው ክርስቶስ ዝጓዓዝ ህያው ማሕበረሰብ ዝብል እዩ፡ ምስ ህያው ክርስቶስ ንምጉዓዝ ዝብል ጽኑዕ ድላይ ምንባር ማለት ምዃኑ ኣብሪሆም ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን ከምዘጠቓለሉ ኣኵይሊኖ ሓቢረን።


text:
Radio Erena: 04 January 2018
ኢትዮጵያ፣ ኩሎም ናይ ፖለቲካ እሱራት ክትፈትሕ ምዃና ንመግለጺ ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ብምጥቃስ ቢቢሲ ሓቢራ።
ብመሰረት መግለጺ ቢቢሲ፣ ኢትዮጵያ ነቲ ሓደ ካብቲ ናይ ፖለቲካ እሱራት ዝተሓዝሉ ኣብያተ ማእሰርቲ ክትዓጽዎ’ያ።
ኣብ ክንድኡ፣ ኣህጉራዊ መምዘኒታት ዘማልአ ሓድሽ ቤት ማእሰርቲ ክህነጽ ምዃኑ ዝሓበረ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ እዚ ኢትዮጵያ ትወስዶ ዘላ ተበግሶ፣ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ናይ ተቓወምቲ ሓይልታት ፖለቲካ ዘተ ንምትብባዕ ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ኣሽሓት ናይ ፖለቲካ እሱራት ከምዘለዋ ብተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ክትውቀስ ዝጸንሐት ኢትዮጵያ፣ ነቲ ክሲ ክትነጽጎ ድሕሪ ምጽናሕ’ያ ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ኩሎም ናይ ፖለቲካ እሱራት ክፍትሑ ምዃኖም ዘመልክት ዘሎ።
ኢትዮጵያ ኣቐዲማ ኣብ ዞባ ጌዶ ኣብ ዝተኻየደ ናዕብን ዕግርግርን ብምስታፎም ተኣሲሮም ዝጸንሑ ልዕሊ 300 ኢትዮጵያውያን ምሕረት ከምዝገበረትሎም ኣይርሳዕን።
እዞም ሕጂ ክፍትሑ ምዃኖም ዝግለጹ ዘለዉ ናይ ፖለቲካ እሱራት ብዝሖም ክንደይ ምዃኑ ኣይተሓበረን።
======================


text:
ዕጡቓት ሓይልታት ማልታ ኣስታት 400 ስደተኛታት ካብ ማእከላይ ባሕሪ ምድሓኖም ወታሃደራዊ ኣዘዝቲ’ታ ሃገር ገሊጾም።
እቶም ስደተኛታት ሎሚ ረቡዕ ዝደሓኑ ክኾኑ ከለው ሓይልታት ማልታ ነቶም ስደተኛታት ንምድሓን ስለስተ ስርሒታት ህይወት ኣድሕን ምካዶም ገሊጾም ኣለው።
ሓደ ሰበ ስልጣን ማልታ እዚ ቁጽሪ ድሕሪ ነዊሕ ኣዋርሕ ናብታ ሃገር ዝኣተው ዝበዝሑ ስደተኛታት ምዃኖም ሓቢሮም።
ምንጭታት ወታሃደራዊ ሓይሊ ማልታ ካልኦት ስደተኛታት ዝጸዓት ጀልባ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ከምዝረኣዩን ግን ኸከ ጣልቃ ክኣትው ድዮም ኣይኮኑን ከምዘይሓበሩ ይገልጹ።
ብዝተፈላለዩ ዘይመንግስታዊ ትካላትን ዝወነና ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዘለዋ መራክብ ብዝሒ ዘለዎም ስደተኛታት ዝጸዓና መራኽብ ማእከላይ ባሕሪ ብምቁራጽ ኣውሮጳ ንምብጻሕ ይፍትና ከምዘለዋ ይገልጹ ኣለው።
‘ሲዎች ኢንተርናሽናል’ ዝተባህለ ትካል ኣብ ዘውጽኦ ናይ ትዊተር መልእኽቲ 80 ስደተኛታት ዝጸዓነት መርከብ ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ከምዝተረኽበትን: ዝበዝሑ ካብቶም ተጻዒኖም ዝነበሩ ስደተኛታት ሃለዋቶም ከምዘይተፈልጠ ንሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ብምጥቃስ ሓቢሩ’ሎ።
ማልታ ብወገና ሓይሊ ባሕሪ እታ ሃገር ኣብ ጸገም ንዘለው ስደተኛታት ጥራይ ከምዝሕግዝ ኣፍሊጣ’ላ።
ማልታ ኮነ ኢጣልያ ዶባተን ስደተኛታት ካብ ማእከላይ ባሕሪ ንዘድሓና ብዘይመንግስታዊ ትካል ዝወነና መራኽብ ከምዘይከፍታ ክገልጻ ጸኒሓንእየን ብተወሳኺ ሃገራት ኣውሮጳ እጃመን ስደተኛታት ክወስዳ ክጽውዓ ጸኒሓን’የን።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ጥሪ – 20.2018
አቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ……………
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ማር.3:13-21
- አስተንትኖ
“ምስኡ ምእንቲ ክኾኑን፥ ክሰብኩ ምእንቲ ክልእኾምን፥ ዓሠርተ ክልተ “ሓዋርያት ሸመ”።
አብዚ ናይ ሎሚ ክነስተንትኖ ዝተነበልና ቃል አምላኽ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ 12 ሓዋሪያት ከም ዝሓረየ ፡ንሱን ደቂ መዛሙርቱን እንጌራ ምብላዕ ካሳዕ ዚስእኑ አብ አገልግሎት ከምዝተጸመዱ – አብ መጨረሻ ኸአ አሕዛብ ንጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ አብ ዓቢዱ ኢዩ ዝብል መደምደምታ ከምዝበጽሑ ሰሚዕና።
ክርስቶስ አሰሩ ዝኽተሉ ሰባት ይጽውዕ። ኣሰሩ ምኽታል ማለት ከአ ወንጌል መንግስቲ ኣምላኽ ንኹሉ ምብሣርን፡ እቲ ንሱ ዝፈጸሞም ተኣምራታት ምፍጻምን የስምዕ ። “ምስኡ ምእንቲ ክኮኑ ክሰብኩ ምእንቲ ክልእኾም 12 ሓዋርያት ሸሞም ። ምስ ክርስቶስ ብእምነትን ብቓልን ሙሉእ ሓድነት ከምዝህልዎም ይገቢር። “እተፍቅሩኒ እንተኮንኩምሲ ትእዛዛተይ ክትሕልዉ ኢኹም። ኣነ ኸአ ነቦ ክልምኖ እየ፥ ንሱ ድማ ንዘለዓለም ምሳኻትኩም ዝነብር ካሊእ መጸናንዒ ኺህበኩም ኢዩ” እናበለውን ንወትሩ ምስኦም ዝጎዓዝ ናብቲ ቁኑዕ መገዲ ዝመርሕ መንፈስ ቅዱስ የተስፍዎም። ዮሓ.14:15-16
እግዚአብሔር ይጽውዕ ወዲ ሰብ ከአ ብእምነት ይምልስ። ንሕናውን ብጥምቀትና ነፍሲ ወከፍ ሓዋሪያ ናይ ክርስቶስ ንኽንከውን – ንኽርስቶስ ጎይታና ብቓላትናን ብተግባራትናን ክነብሮን ክንሰብኮን – አብ አኅዋትና ክነፍልጦን – ዝተጸዋዕና ኢና። “ኩላቶም ምእመናን እቲ መለኮታዊ መደብ ድኅነት ናብ ኩሉም ሰባት ኩሉ ግዜን አብ ምሉእ ዓለምን ምእንቲ ኽበጽሕ ንክሰርሑ ልዑል ሓላፍነት አለዎም” እናበለት አብ ብርሃን አሕዛብ ኣብ ቁጽሪ. 33 ቤተክርስቲያና ትምህረና።
ንክርስቶስ ምክታል ማለት፡ ንኹሉ ናይ ዓለም ጸልማት ነገራት ገዲፍካ ኣብ ሕቕፊን ፍቕርን ሓሊዮትን እግዚኣብሔር ምንባር ማለት ኢዩ። መ. ኢ. ክርስቶስ “ኣነ ንዓለም ብርሃኑ እየ። ዚስዕበኒ ብርሃን ሕይወት ኪረክብ እምበር ኣብ ጸልማት ኣይክኸይድን እዩ” ከምዝበለ። ንጸዋዕታ ክርስቶስ ሰሚዕና ክንክተሎ ምስ እንውስን ንሱ ፍቕሩ ይገልጸልና: ብርሃኑን ሓይሉን ይህበና። ንመገዲ ጸልማት ገዲፍና ብብርሃን ክርስቶስ ከም እንጎዓዝ ይገብረና።
ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን እምበአር ከምቲ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ንሓዋሪያቱ ምስኡ ምእንቲ ክኾኑ፡ ቃል አምላኽ ክሰብኩ ክልእኾም ዝጸውዖም – እዚ ጸዋዕታ እዚ ከከም ጸዋዕታና ንኹሉና – ንነፍሲ ወከፍና ምኻኑ ክንፈልጥን ክንርዳእን አለና። ክርስቶስ ሎሚውን ምስኡ ንክንከውን – አሰሩ ኽንክተል – እሙናት ሓዋሪያቱ ኮይና ክንርከብ፡ ቃሉ ክንሰምዕን፤ ብቃላትናን ተግባራትናን ንወንጌል ክነብሮን ክንምስክሮን ይዕድመና አሎ። ምስ ክርስቶስ ምንባርን አብ አገልግሎት ስብከተ ወንጌል ጽሙድ ምኻንን እቲ ክልተ ዓንዲ ተልእኾ ክርስቲያናዊ ሕይወትና ኢዩ። እዚ ኢዩ ክርስቶስ ንሓዋሪያቱ ሓላፍነትን ተልእኾን አሰኪምዎም ዝኸደ። ካብዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ ተበጊስና እምበአር እዚ ተልእኮ እዚ ከምዘለና አሚና እንደገና ተል እኾና አሓዲስና ተዓጢቕና ንኽርስቶስ ክንስዕቦን ክንሰብኮን ንዕደም አለና።
ኢየሱስ ናብ ቤት ምስ አተወ ኸአ ንሱን ደቂ መዛሙርቱን እንጌራ ምብላዕ ካሳዕ ዚስእኑ ከም ብሓድሽ ብዙኅ ሕዝቢ ተአከበ። እቶም አዝማዱ ኸአ “ ዓቢዱ እዩ” ኺብልዎ ሰሚዖም ክሕዝዎ መጹ። ይብለና ኣብቲ ናይ መጨረሻ ፍቅዲ ናይ ሎሚ ዘንበብናዮ ቃል ኣምላኽ። ምኽንያቱ ትምህርቲ ክርስቶስ ካብ ትምህርቲ ኣይሁድን ፈሪሳውያን ፍሉይ ስለዝነበረ። “ካብ መምህሩ ዝዓቢ ተማሃራይ – ካብ ጐይታኡ ዚበልጽ ኣገልጋሊ የልቦን….. ከምዚበለ ጎይታናን ኣምላኽናን፡ ሎሚውን ምናልባት ነፍሲ ወከፍና ነቲ ዝተጸዋዕናሉ ጽውዓ እሙናት ኮይና ምስ እንርከብ ዓለም ከም ዕቡዳት ከም እትቖጽረና ኣቀዲምና ክንፈልጥ ይግበኣና። እግዚኣብሔር ኣብ ኩሉ ክርስቲያናዊ ጸዋዕታና እሙናት መገልገልቱ ኮይና ንኽንርከብ ኣማልድነት ኣዴና ማሪያም ኣይፈለየና። ኣሜን
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………።
ኣባ ሓጎስ ተስፋጋብር


text:
ናይ ሕቡራት ሃገራት ቤት ፅሕፈት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ዙሪያ ዓለም ዝፍፀሙ መግሃስቲ መሰላትን ህውከት ከይፍፀሙ ንምክልኻልን ናይ 278.3 ሚሊዮን ዶላር ሓገዝ ሓቲቱ።
እቲ ትካል መንግስታት ሶሪያ፣የመን፣ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ኮንጎ፣ብሩንዲን መይንማርን ክብርታት ሰብኣዊ መሰላት ክሕልውን ኣለዎም ኢሉ’ሎ።ወሃቢ ቃል ናይቲ ትካል ሊዝ ትሮሰል ማሕበረሰብ ዓለም እቲ ውድብ ስርሑ ክሰርሕ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ከቕርብ ኣለዎ ኢለን።
እቲ ትካል ዝሰርሖም ብርቱዓት ጎንታቱ ኣፍልጦ ከይረኸቡ ይሓልፉ ኣለው እውን ኢለን።
“ብድልየት ብዝእከብ ገንዘብ ገይርና 45,000 ግዳያት መስቀይቲ ክጣየሱ ሓጊዝና ኢና።ሰራሕተኛታትና ኣብ ዙሪያ ዓለም ኣብ ዝርከቡ ልዕሊ 60 ኣብያተ ፅሕፈት ን567 መፅናዕትታት ይከታተሉ ኣለው።ብዙሓት ስልጠናታት እውን ይወሃቡ እዮም።”
ኣብዚ ሕዚ እዋን ብድልየት ገንዘብ ዘወፍያ ዘለዋ 63 ሃገራት ጥራሕ እየን።


text:
ራዳቫን ካራዲች ኣብ 2014 ዓ.ም.ፈ ነቲ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ኣብ ዘቕረቦ ናይ መዕጸዊ ቃል ተግባራቱ ሞራላዊ ሓላፍነት ዝተሰከመን ንቦዝንያዊያን ንሰርብ ንምክልኻል ኢሉ ኣብ ግዜ ኲናት ዝወሰድ ስጉምቲ ምውሳዱ’ዩ ገሊጹ።
ራዳቫን ካራዲች ኣብ ኲናት ድሕረ-ምፍራስ ዩጎዝላቭያ ይህደን ምንባሩ ይዝከር።
ኣብቲ ካብ 1992-1995 ዓ.ም.ፈ ዝጸንሐ ኩናት ቦዝንያ 100,000 ሰባት ምሟቶም ይግመት።
ኣብ ዘ ሄግ ኔዘርላንድ ዝመደበሩ ኣህጉራዊ ቤት-ፍርዲ ገበነኛታት ኩናት ንመራሒ ቦዝንያውያን ሰርብ ነበር ራዳቫን ካራዲች ን40 ዓመት ክእሰር በይኑ
ኣህጉራዊ ቤት-ፍርዲ ገበን: መራሒ ቦዝንያውያን ሰርብ-ነበር ራዳቫን ካራዲች 8 ሽሕ ደቂ-ተባዕትዮ ኣብ ሰርበኒካ ብምጽናቱ’ዩ ገበነኛ ኮይኑ ረኺብዎ። እቲ ኣብ 1995 ዓ.ም.ፈ ዝተፈጸመን ብጃምላዊ ህልቂት ሰርበኒካ ዝፍለጥን ቅትለት ኣመንቲ ሃይማኖት ምስልምና ዝኾኑ ቦዝንያውያን’ዩ ነቲ ኣብ ልዕሊኡ ዝተዋደደ ሓያሎ ገበናዊ ክስታት ክምስረት ቀሲብዎ።
ራዳቫን ካራዲች ኣብ 2014 ዓ.ም.ፈ ነቲ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ኣብ ዘቕረቦ ናይ መዕጸዊ ቃል ተግባራቱ ሞራላዊ ሓላፍነት ዝተሰከመን ንቦዝንያዊያን ንሰርብ ንምክልኻል ኢሉ ኣብ ግዜ ኲናት ዝወሰድ ስጉምቲ ምውሳዱ’ዩ ገሊጹ።


text:
ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ኣብ ክልል ትግራይ ሕጊ ናይ ምኽባር ስራሕ ድሕሪ ምዝዛሙ ኣብ ዓውዲ ዲፕሎማሲ ዝተሰርሐ ስራሕ ዘዕግብ ውፅኢት ተረኺቡ ኢሎም ።
ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ሎሚ ዓርቢ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ካብ ዝሓለፉ ሒደት ሰሙናት ጀሚሩ ካብ ቀዳማይ ሚኒስትር እታ ሃገር ክሳብ ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ዝተፈላለዩ ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስቲ ኣብ ስራሕ ዲፕሎማሲ ተፀሚዶም ቀኒዮም ኣለው።
እቶም ወሃቢ ቃል ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ንፍሉይ ጉጅለ ልኡኽ ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃን ናይ ወፃኢ ኣካላትን ህወሓት ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ዓመትን ፈረቓን ዝፈፀሞም ገበናትን መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ክልል ትግራይ ዝወሰዶ ስጉምቲን ሕጊ ንምኽባር ምዃኑ ኣብሪሆምሎም ኢሎም ።
ምኽትል ቀዳማይ ሚኒስትርን ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ደመቀ መኮነን ድማ ኣብ ኣፍሪቃ ጎረቤት ሃገራትን ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣውሮጳን ዘካየድዎ ስራሕ ዘርዚሮም።
"ብፍላይ እቲ ስርሒት ብዓወት ድሕሪ ምዝዛሙ ናይ ስልኪ ምይይጥ ኣካይዶም እዮም።ቀንዲ ዝተልዓሉ ነገራት እቲ ወታሃደራዊ ስርሒት ብዝተሓተ ኪሳራ ከምዝተሰርሐ፣ዳግም እግሪ ምትካልን ኣብ ውሽጢ ይኹን ናብ ወፃኢ ዝተመዘበሉ ናይ ምምላስ ስራሕ ምጅማሩ እዩ።"
ናብ ልዝብ ምእታው ዝምልከት ብገለ ወገናት ብዛዕባ ዝለዓል ዝተጣየሸ ናይ ትግራይ ናይ መሰጋገሪምምሕዳር ስለዘሎ ኣድላይ እንትኾይኑ ምስኡ ልዝብ ምክያድ ከምዝከአል ምስ ስቪል ማሕበረሰብን ሽማግለ ዓድን ምዝርራብ ከምዝክኣል ሕጊ ብምጥሓስ ምስ ዝድለዩ ወገናት ግን ምዝርራብ ከምዘይሕሰብ ገሊፆምሎም ።


text:
ፕረዝደንት ናይጀሪያ ጉድላክ ጆናታን ኣብ ዝመፅእ ወርሒ ሚያዝያ ኣብዝካየድ ምርጫ ሕፁይ ገዛኢ ፓርቲ እታ ሃገር ኮይኖም።
እዚ ናይ ፕረዝደንት ጆናታን ስዓራይነት ሕፀ ገዛኢ ፓርት ህዝባዊ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ እቲ ፓርቲ ፕረዝደንታዊ ሕፁዩ ካብ ሰሜንን ካብ ደቡብን በብታራ ናይ ምቕራብ ልምዲ ዘብቕዐ ይመስል።
እዚ ዝሓለፈ ዓመት ዝሞቱ ፕሬዝዳንት ኡማሩ ያራዱዋ ሒዞምዎ ዝነበረ ስልጣን ካልኣይ ዙር ፕረዝደንታዊ ዘመን ንሰሜን ናይጀሪያዊያን ካሊእ ናይ ኣርባዕተ ዓመት ስልጣን ዘመን ዝሃብ ዕድል እዩ ነይሩ።ከም ተወላዲ ደቡብ ናይጀሪያ ፕረዝደንት ጆናታን ፕረዝደንት ያራድዋ ምስሞቱ ነቲ ልሙድ ኣካይዳ ተኸራኺሮምዎ እዮም።
ፕረዝደንት ጆናታን ነቲ ሕፀ ትማሊ ተቐቢሎምዎ።ሽዑ ንሓድነት ብምፅዋዕ ንናይቲ ፓርቲ ተነሓናሕቶም ንሳራ ጂብሪልን ንኣቲኩ ኣቡበክርን ንትብዓቶም ኣሞጊሶም።
ምኽትል ፕሬዝዳንት ነበር ኣቡበክር ቀንዲ ተነሓናሒ ፕረዝደንት ጆናታን'ዮም ነይሮም። ሚስተር ኣቡበክር ቅድሚ እቲ ምርጫ ንተወከልቲ እቲ ጉባኤ ኣብ ዘስምዕዎ ምሕፅንታ ፕረዝደንት ጆናታን ናይቲ ፓርቲ ስምምዕ ብዘይምኽባሮም ዘይእመኑ ምዃኖም መረጋገፂ እዩ ኢሎም ነይሮም።
ፕረዝደንት ጆናታን ነዚ ናይ ሚስተር ኣቡበክር ዘረባ መልሲ ኣይሃቡሉን።ብዛዕባ መቐሎ ስልጣን እውን ብቐጥታ ኣይጠቐሱን።ንግዕዝይና ብምውጋእ ኣብ ምምሕያሽ ፀጥታን ኢኮኖምን እታ ሃገር እዮም ኣተኪሮም።


text:
Radio Erena: 19 February 2020
ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ፣ ብምኽንያት ዝኽሪ መበል 45 ዓመት ምምስራት ብረታዊ ቃልሲ ናብ ህዝቢ ኤርትራ ጻውዒት ኣቕሪቡ።
እቲ ውድብ፣ ኣብቲ ናብ ህዝቢ ኤርትራ ዘቕረቦ ጻውዒት፣ ህዝቢ ትግራይን ህወሓትን ኣብ ሕቶ ህዝቢ ኤርትራ ተዋግዮምን ተጋግዮምን ከምዘይፈልጡ ብምርግጋጽ፣ ብሓባር ዝኸፈልዎ መስዋእቲ ንጨቛኒ ስርዓት ደርጊ ከምዝደምሰሱን ናይ ሓባር ዓወት ከምዝጨበጡን ኣዘኻኺሩ።
ንህዝቢ ኤርትራ ናብ ቃልሲ ዝደፍአ መሰል ናጽነት ባዕሉ ከምዘረጋገጾ ዝጠቐሰ እቲ ጻውዒት፣ በዚ’ዝን ህወሓትን ህዝቢ ትግራይን ሕቡናት ምዃኖም ኣስሚርሉ።
ይኹን እምበር ኣብ ዝሓለፉ 20 ዓመታት ዝተኻየደ ዘይተደልየ ኵናትን ጎንጺን ዘየድሊ ዋጋ ከምዝተኸፍለ ብምግንዛብ እዚ ዝፈጠሮ በሰላ ቀሊል እኳ እንተዘይኮነ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ግን ናይ ሓባር ረብሓናን ታሪኻዊ ዝምድናናን ብምሕዳስ ሓበራዊ ዕቤት ናብ ምርግጋጽ ክነሰጋግሮ ደጊምና ንጽውዕ ክብል ህወሓት መልእኽቱ ደምዲሙ።
እቲ ውድብ ኣቐዲሙ’ውን ተመሳሳሊ ጻውዒት ከምዘቕረበ ዝዝከር’ዩ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብዚ ቅንያት ኣብ ዝገበሮ ቃለ መጠይቅ፣ ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ ባድመ ዘይወጸ ህወሓት ስዝሓንገደ’ዩ ክብል’ዩ ወቒሱ።
ሓደ ካብ ገዳይም ተጋልደቲ ህወሓትን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ዝነበረን ኣቶ ስዩም መስፍን፣ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዝተዘከረ መበል 45 ዓመት ምምስራት ህወሓት ኣብ ዘስምዖ መደረ፣ “ፕሬዝዳንት ኢሳይያስ ንፍርቂ ህዝቢ ኤርትራ ናብ ስደት በቲኑ ከብቅዕ ንህዝብታት ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላምን ልምዓትን ከምጽእ ኣይኽእልን” ክብል ብወገኑ ምላሽ ሂቡሉ።
==================


text:
ማሕበር ገፈፍቲ ዓሳ የመን፣ መንግስቲ ኤርትራ ሒዝዎም ዘሎ ኣስታት 200 ዝኾኑ የመናውያን ገፈፍቲ ዓሳ ናጻ ክሰዶም ጸዊዑ።
እቲ ማሕበር ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ካብ 2006 ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ልዕሊ 200 የመናውያን ገፈፍቲ ዓሳን 850 ጀላቡን ብመንግስቲ ኤርትራ ተታሒዞም ኣለዉ ክብል ከሲሱ።
ሓደ የመናዊ ገፋፍ ዓሳ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ ብዝተኮስሉ ጥይት ተሃሪሙ ከምዝሞተ’ውን ሚኒስትሪ ሃብታ ዓሳ እታ ሃገር ይኸስስ።
እታ ጋዜጣ ብተወሳኺ፣ ፓርላማ የመን ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ ብተደጋጋሚ እዋን ከምዝዘተየ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ዝሓለፈ ቀዳም’ውን ነቲ ጉዳይ ደጊሙ ከምዘልዓሎ ኣረጋጊጻ።
ኣፈኛ ፓርላማ የመን የሕያ ኣል ራይ’ውን ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ ብዝምልከት ምስ ፕረዚደንት የመን ዓብዱሮቦ መንሱር ሓዲ ብፍሉይ ክዘራረብ ምዃኑ ተጠቒሱ።
ብመሰረት እቲ ጸብጻብ፣ እቶም በብእዋኑ ዝተታሕዙ የመናውያን ገፈፍቲ ዓሳ ኣብ ደሴታት ዳህላክን ፋጥማን ተቀይዶም ምህላዎም ይሕበር።
እንተኾነ፣ ሓላፊ ዴስክ ኣፍሪቃ ኣብ ሚኒስተሪ ጉዳያት ወጻኢ የመን ኣምባሳደር መሓመድ ኣልጃፍዒ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፣ እቶም ብመንግስቲ ኤርትራ ዝተሓዙ ዘለዉ የመናውያን ገፍቲ ዓሳ ኣብ ዘይናቶም ክሊ ማይ ዝኣተዉ’ዮም ክብል ነቲ ብማሕበር ገፈፍቲ ዓሳ የመንን ተደናግጽቶም ፖለቲከኛታትን ዝቐርብ ዘሎ ክሲ ነጺግዎ።
ምክትል ሚኒስተር ሃብታ ዓሳ እታ ሃገር ዓብደላ ሱንቡል ብወገኑ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ድማ፣ እቲ ሚኒስትሪ ነቲ ጉዳይ እትምርምርን እተጻርን ኮሚተ ኣቝሙ ከምዘሎ ሓቢሩ።
መንግስቲ ኤርትራ ብወገኑ ነቲ ጉዳይ ከጻርዮን ሒዝዎም ዘሎ የመናውያን ገፍፍቲ ዓሳ ድማ ክለቖምን ተማሕጺኑ።
ጋዜጣ የመኒ ታይምስ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ መብርሂ ንኽህብ ንኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ የመን ንምርካብ ዝገበረቶ ጻዕሪ ከምዘይሰለጣ ኣነጺራ።
የመን ብጉዳይ ምትሓዝ ገፍፍቲ ዓሳ ብዝምልከት ተደጋጋሚ እዋን ክሲ ተቕርብ እኳ እንተሃለወት መንግስቲ ኤርትራ ዝኾነ ወግዓዊ ምላሽ ሂብሉ ኣይፈልጥን።


text:
ኣቡነ ገብረ ክርስቶስ መርዓዊ
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን::
ከምቲ ኣብ ማቴ. ፲፥፵፩/10፡41 ‘ዘተወከፈ ነብየ በስመ ነቢይ ዐስበ ነቢይ ይነሥእ፡ ወዘተወከፈ ጻድቀ በስመ ጻድቅ ዐስበ ጻድቅ ይነሥእ’ ዝበሎ ዓስቢ ክኾነና ገድሊ ኣቡነ ገብረ ክርስቶስ መርዓዊ ክንርኢ።
ቅዱስ ገብረ ክርስቶስ ስም ኣቡኦም ንጉሥ ቴዎዶስዮስ ስም ኣዲኦም ድማ መርኬዛ ይበሃሉ፤ ናይ ሃገር ቍስጥንጥንያ ንጉሥ ድማ ነበሩ። ኣቡኦም ቴዎዶስዮስን ኣዲኦም ንግሥቲ መርኬዛን ፈተውቲ ኣጋይሽ፡ ርኅሩኃት፡ መጽወትቲ፡ ተቐባሊ ጋሻ፡ ለዋሃት፡ ፈሪሃ እግዚአብሔር ዘለዎም እኳ እንተኮኑ ውላድ ብምስኣኖም ይጉህዩን ይሓዝኑን ነበሩ። ሓደ መዓልቲ መርኬዛ ንንጉሥ ከምዚ በለቶ ንዓ እንዶ እግዚአብሔር ዘሕጕስ ወላድ ንክህበና ንለምኖ በለቶ፤ ንሱ ድማ ናብ ኢየሩሳሌም ንኺድ እሞ መብጽዓ ንእቶ በላ ከም ሓሳቦም ድማ መብጽዓ ኣተው፡ እግዚአብሔር ድማ ጸሎቶም ሰሚዑ ኣብ እርግንኦም ጽቡቕ ዝመልክዑ ሠናይ ዝኣርኣያሁ ወላድ ሃቦም። ንጉሥ ቴዎዶስዮስ ድማ ንወዱ ዓብደልመሲሕ ትርጕሙ ድማ ‘ገብረ ክርስቶስ’ ክብል ሰመዮ።
ቅዱስ ገብረ ክርስቶስ ዓቅመ ኣዳም ምስ በጽሐ ኣቡኡን ኣዲኡን ንጓል ንጉሥ ሮም ኣመርዓውዎም። ፍርቂ ለይቲ ምስ ኮነ ቅዱስ ገብረ ክርስቶስ ናብቲ መርዓት ዘላቶ ቤት ኣትዮም ንሰበይቱ ኢዳ ብምኃዝ ‘ኣንቲ ኽብርቲ ጓል ንጉሥ ፍቓድኪ እንተኮይኑ ኪዳን ንተኣታቶ’ በላ፡ ንሳ ድማ ከም ሓሳቡ ዝበልዋ ዘበለ ክትፍጽም ኪዳን ተኣታተው ተንሢኦም ድማ ጸለዩ፤ ኣብ ምድሪ ተደፊኦም ጸሎተ ሃይማኖት ክሳዕ መፈጸምታ ኣብጽሑ። ጸሎቶም ምስ ፈጸሙ ስልማቶም ኣውጺኦም ኣብ ሳንዱቅ ኣቐመጥዎ ብድኅሪ’ዚ ኣብ ርእሳ ሰዓምዋ ከምዚ’ድማ በልዋ ‘እግዚኣብሔር ይሓልኺ፤ ካብ ክፉእ ጸላኢ ሠናያት ይሓልኺ’ ኢሎም መረቕዋ። ‘ናበይ ትኸይድ ኣሎኻ፧ ምስ መን’ከ ትኃድገኒ ኣሎኻ፧’ በለቶም ንሶም ከኣ ‘ኣነ ናብ እግዚኣብሔር ኣምላኸይ ይኸይድ ኣለኹ፤ ንስኺ ግና ነቲ ዝኣተኽዮ ኪዳን ሓልዊ’ በልዋ፡ ሽዑ ኣይመለሰትን።
ኣቡነ ገብረ ክርስቶስ ዅሎም ኣዝማዶምን ቤተሰቦምን ደቂሶም ከለው ብለይቲ ወፂኦም ንጽባሒቱ ኣብ ገምገም ባሕሪ በጽሑ ሓንቲ ትብገስ መርከብ ረከቡ’ሞ ገንዘብ ከፊሎም ባሕሪ ሰገሩ፡ ንጽባሒቱ ቤተሰቦም እንተኸዱ በይና መርዓት ረኸብዋ ምስ ሓተትዋ እቲ ዝኾነ ኵሉ ንገረቶም ኣዝዮም ሓዘኑን ጐሃዩን፡ ኣቡኦም ቴዎዶስዮስ ንዓሻኽሩ (ወተሃደራቱ) ብምልኣኽ ገንዘብ እንዳሃቡ ንድኻታት መንገዲ ሓለፍቲ ክሓቱ ናብ ኵላ ሃገር ለኣኽዎም እንተኾነ ግን ሰኣንዎም። ድኅሪ ብዙኅ ጊዜን ዓመትን ገብረ ክርስቶስ ኣብ ኣርማንያ ሃገር በጽሑ። ኣብኣ ድማ ሓንቲ ብስም ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ዝተሓንፀት ቤተክርስትያን ነበረት’ሞ ቅዱስ ገብረ ክርስቶስ መርዓዊ ምስቶም ኣብታ ቤተክርስትያን ዝነበሩ ሓንካሳትን፡ ቆራያትን፡ ድኻታትን፡ ብብዙኅ መከራ የኅልፍዎ ነበሩ። እቶም ወተሃደራት ናይ ንጉሥ ገንዘብ እንዳሃቡ ሓተትዎም ግና ኣየለለይዎምን፡ ከምዚ ኢሎም ንኣስታት ፲፭(15) ዓመታት ብጾምን ጸሎትን ነበሩ። ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ንሓደ ካብቶም ኣብታ ቤተክርስትያን ዘገልግል ካህን ጽባሕ ናብቲ ድኻታት ዝድቅስሉ ኣፍደገ ዄድካ ብጾምን ጸሎትን ንእግዚአብሔር ዘስመረ ሰብ ክትረኽብ ኢኻ’ሞ ምሳኻ ውሰዶ በለቶ፡ ንጽባሒቱ ከይዱ ንቅዱስ ገብረ ክርስቶስ ቅድስት ድንግል ማርያም ዝገለጸትሉ ኵሉ ነገሮ ቅዱስ ጻድቅ ገብረ ክርስቶስ ዛንታ ሕይወቶም ንካልእ ከይነግር ብምምሓል ነገሮ። ሽዑ ናብቲ ቤተክርስትያን ብምእታው ‘ኦ ርኅርኅተ ሕሊና ድንግል ማርያም ኵሉ ምሥጢረይ ንሰባት ነገርክለይ፤ ሕጂ ናብቲ ዝኸዶ ንገርኒ ዝሕሸኒ ንስኺ ትፈልጢ ኢኺ’ ኢሎም ለመንዋ ነገረቶም ድማ፡ ቅዱስ ገብረ ክርስቶስ ሰብ ከይፈለጦም ናብ ገምገም ባሕሪ ምስ ከዱ ሓንቲ ናብ ብሄር በርበር ትብገስ ጃልባ ረኸቡ እሞ ነቲ ዋና ጃልባ ብስም እግዚአብሔር ምሳኻ ተማልኣኒ በልዎ እቶም ተሳፈርቲ ከኣ ተማልኣዮ በልዎ እሞ ተማልእዎ። ያል ኣውሎ ንፋስ መጺኡ ነታ ጃልባ እናገፍዐ ኣንፈታ ቀይሩ ናብ ሃገር ቍስጥንጥንያ ወሰዶም፡ ሽዑ ቅዱስ ገብረ ክርስቶስ ዓዶም ከምዝበጽሑ ምስ ፈለጡ ንእግዚአብሔር ኣመስገኑ ወለዶም ክርእዩ ቅዱስ ፍቓዱ ስለዝኾነ ደጊሞም ደጋጊሞም ንእግዚኣብሔር ኣመስገኑ። ናብ ኣቡኦም ከይዶም ‘ዎ ንጉሥ ፍቓድካ እንተኮይኑ ካብ ተረፍካ ክበልዕን ክሰትን ከምኡ ድማ ኣብ ኣፍ ደጌኻ ክነብር በልዎ፡ እቲ ንጉሥ ድማ ወዱ ምኳኑ ስለዘይፈለጠ እስከ ንወደይ ከኣ ከምኡ ጌሮም እንተደንገጹሉ ነዚ ሰብ’ዚ ካብ ተረፈይ መግቢ ዝህቦ ኢሎም ክልተ ወተሃደራት ካብቲ ተረፍ መግቡ ክህብዎም ኣዘዝዎም፤ እቶም ወተሃደራት ድማ ብጫፍ ንእሽቶይ ዳስ ሠሪሖም ኣቐመጥዎም። ተረፍ መግቢ ናይቲ ንጉሥ ይህብዎም ነይሮም። ኮነ ከኣ ንስኻ ሥራሕ ከተብዝኃልና ናብዚ መጺእካ እናበሉ ሓንሳእ ይጸርፍዎም፡ ይጸፍዕዎም፡ ይሸንሎም፡ ብዙኅ ግፍዕታት ይፍጽምሎም ነበሩ። ከምዚ ኢሎም ብዙኅ ስቅያት ኣሕለፉ ን፲፭(15)ዓመታት ኣብ ቤት ኣቡኦም ከም ነዳይ ነበሩ።
ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ቅድሚ ዕረፍቱ መጺኡ ከምቲ ኣብ መዝ. ፹፱፥፫ “ኪዳነ ተካየድኩ ምስለ ኅሩያንየ” ዝበሎ ቃል ኪዳን ኣተወሎም ስሞም ንዝጸውዐ፡ ብስሞም ንድኻታት ዝመጽወተ፡ ብስሞም ሠናይ ነገር ዝገብር፡ ብስሞም ቤተክርስትያን ዝሓንፅ ክምሕረሎም ምዃኑ ብዘይ ዕጸፍ ቃሉ ቃል ኪዳን ኣተወሎም። ብድኅሪ’ዚ ነቶም ወተሃደራት ወረቀትን ብርዕን ከምጽእሎም ብስም እግዚአብሔር ለመንዎም፡ ንሶም ድማ ሃብዎም፡ ኣብታ ወረቀት ዛንታ ሕይወቶም ጸሓፉ ብሰላም ከም ፍቓድ እግዚኣብሔር ብ፲፬(14) ጥቅምቲ ዓረፉ። ኣባ ቴዎፍሎስ ንሥርዓተ ቅዳሴ እንዳተዳለው ከለው እግዚአብሔር ኣብ ቤት ቴዎዶስዮስ ገብረ ክርስቶስ ዓሪፉ ኣሎ’ሞ ኣምጽኣዮ ዝብል ቃል ሰምዑ እንተኸዱ ሓቂ ኮይኑ ጸንሖም ነታ ዝሓዝዋ ወረቀት እንተንበብዋ ኣቡኡን ኣዲኡን ሰበይቱን ኵሎም ስድርኡን ቤተሰቡን ብዙኅ ብኽያትን ገዓርን ገበሩ ብዙኅ ሓዘን ሓዘኑ ብዙኃት ሰባት ቅዱስ ሥግኦም ምስ ተንከዩ ተፈወሱ ኣብ መወዳእታ ድማ ከምቲ “ኦ አዳም መሬት አንተ ወትገብእ ውስተ መሬት፤ ኦ ኣዳም መሬት ኢኻ እሞ ናብ መሬት ክትምለስ ኢኻ” ዝበሎ ሓመድ ኣዳም ኣልበስዎም።
“ሰላም ለገብረ ክርስቶስ እንተ አንደየ አባሎ፡ በዴዴ አቡሁ አክልብት እስከነ ለሐሱ ቍስሎ፡ አዕረፈ ዮም ለእግዚአብሔር ከመ ሰአሎ፡ እምእደ አግብርት ተኰንኖ ወእምእደ አእማት ተጽዕሎ፡ እምድኅረ ፈጸሞ ወሠለጠ ገድሎ።”ናይ እግዚአብሔር ኣምላኽ ምሕረት፤ ናይ እመቤትና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ኣማላድነትን፡ ናይ ኣቡነ ኣረጋዊን ኣቡነ ገብረ ክርስቶስ መርዓዊን ጸሎቶምን በረኸቶምን ምስ ደቆምን ኣመንቶምን ንዘልዓለም ጸኒዑ ምሳና ይንበር ኣሜን።
ስብሐት ለእግዚአብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
አሜን


text:
ኣብ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ከባቢታትን ኢትዮጵያ ተወለድቲ ትግራይ ብበዝሒ ይእሰሩን ናይ ንግዲ ትካሎም እውን ይዕሸጉ ከምዘለውን ኣባል መሪሕነት ተቓዋሚ ፓርቲ ሳልሳይ ወያነን ገለ ነበርቲ ኣዲስ ኣበባን ንቪኦኤ ገሊፆም።እናተሓፈሱ ናብይ ይውሰዱ ከምዘለው ኣይንፈልጥን ኢሉ ኣብ ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ሓላፊ ጉዳያት ወፃኢን ርክብ ፖለቲካዊ ውድባትን ኣቶ ሃይሉ ከበደ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ልዕሊ ደርዘን ጋዜጠኛታት ከምዝተኣሰሩ ንጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ዓለምለኸ ትካል CPJ ገሊፁ።
ብዛዕባ ማእሰርቲ ተወለድቲ ትግራይን እቶም ጋዜጠኛታትን ሓበሬታ ከምዘለዎ ናይ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት ኮሚሽን ኣፍሊጡ ኣሎ።
ቪኦኤ ካብ ፌደራል ፖሊስ ሓበሬታ ንምርካብ ዝገበሮ ፃዕሪ ኣይሰለጠን ይኹን እምበር ምክትል ከንቲባ ኣዲስ ኣበባ ኣዳነች ኣቤቤ ዝርዝር ጉዳይ ከየልዐሉ ኣሸባሪ ኢለን ንዝፅውዕኦ ህወሓት ዝድግፉ ምህላዎም ብግላፅ ነዚኦም ተሓተቲ ንምግባር የድሊ እዩ ኢለን።
ሽሙን ስርሑን ክግለፀሉ ዘይደለየ ነባራይ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ከተማ መቐለ ብሓይልታት ትግራይ ካብ ትትሓዝጀሚሩ ሰፊሕ ማእሰርትን ምዕፃው ብተጋሩ ዝውነኑ ኣብያተ ንግዲን ከምዘሎ ሓቢሩ።
ምስ ኣዕርኽቱ እናተጉዓዘ ከሎ ብፖሊስ ተታሒዙ ተኣሲሩ ከምዝነብረን ፀኒሑ ከምዝተፈትሐን ዝገለፀ ካሊእ ነባራይ ኣዲስ ኣበባ ካልኦት ግን ዛጊድ ከምዘይተፈትሑን ኣበይ ከምዘለውን ከምዘይፈልጥን ዝገለፀን እቲ ማእሰርቲ ሎሚ እውን ከምዝቐፀለን ሓቢሩ።
ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዝነብሩ ተወለድቲ ትግራይን ሰራሕተኛታት ሚዲያን ሓዊሱ ምስ ህወሓት ርክብ ኣለኩም ብዝብል ተጠርጢሮም ዝተኣስሩ ሰባት ምህላዎም ቅድሚ ማዕልታት መግለፂ ዘውፅአ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ነቲ ኩነታት ይከታተሎም ከምዘሎ ገሊፁ ኣሎ።ኣብ ልዕሊ ነበርቲ ብመንነት ብምፍላይ ንጥርጣረን ኣድልዎን ዘቃልዕ ተግባር ከይኸውን ዘለዎ ስግኣት እቲ ኮሚሽን ገሊፁ ኣሎ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ እንተወሓደ ን15 ሰራሕተኛታት 2 ነፃ ሚዲያታት ምእሳሮም CPJ ዝተብሃለ ንጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ዓለምለኸ ትካል ኣብዚ ቅኒያት ኣፍሊጡ ኣሉ።
CPJ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ኣብ ቀረባ ዝተኣሰሩ ኩሎም ጋዜጠኛታትን ሰራሕተኛታት ሚዲያን ብዘይውዓል ሕደር ክፈትሑን ንኣባላት ፕረስ ምንክልባት ጠጠው ምባሉ ከረጋግፁን ፀዊዑ ኣሎ።
ፖሊስ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንዝርከብ ቤት ፅሕፈት ኣውሎ ሚዲያ ብምውራር እንተወሓደ ን12 ሰራሕተኛታትኣሲሮም ክብል ንፀብፃባት ዜና ብምጥቓስ፣ንጠበቓ ናይቶም ጋዜጠኛታት ታደለ ገብረመድህንንንገለ ኣባላት ስድራ እሱራትን ብምዝርራብ ከምዝተረድአ CPJ ሓቢሩ።
ካብዚ ብተወሳኺ ሰራሕተኛትት ኢትዮጵ ፎረም ዝኾኑ ጋዜጠኛ ኣበበ ባዩን ኣማሓዳሪ ናይቲ ብዩቱብ ዝፍኖ ሚዲያ ያየሰው ሽመልስን ኣብ ቁፅፅር ውዒሎም ኣለው።
ቪኦኤ ዘዘራረቦም ገለ ኣባላት ስድራ እሱራት ጋዜጠኛታትን ሰራሕተኛታት ሚዲያን ካብ ዝእሰሩ ሰሙን እንተገበሩ እውን ናብ ቤት ፍርዲ ከምዘይቀረቡ ገሊፆም።ተፈቲሖም ተባሂሉ እንተተነገሮም እውን ክሳብ እዚ ቃለ ምልልስ ዝካየድ ዘለውሉ ኩነታት ከምዘይፈልጡ ኣምሪሮም ይገልፁ።


text:
Radio Erena: 04 January 2021
ኢትዮጵያ፣ በብግዜኡ ካብ ዝተፈላለያ ፊናንስያውያን ትካላትን ሃገራትን ክትልቅሖ ዝጸንሐት፣ ኣስታት 29 ቢልዮን ዶላር ውህሉል ዕዳ ከምዘለዋ ሚኒስትሪ ገንዘብ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ።
እቲ ሚኒስትሪ ኣብ መግለጺኡ፣ ጠቕላላ ዕዳ ኢትዮጵያ፣ 54.7 ቢልዮን ዶላር ምዃኑ ብምጥቃስ፣ እቲ 28.99 ቢልዮን ዶላር ናይ ወጻኢ ዕዳ ክኸውን እንከሎ እቲ 25,71 ቢልዮን ዶላር ድማ፣ መንግስቲ ካብ ሃገራዊ ባንክ ዝተለቅሖ’ዩ።
ውህሉል ዕዳ ኢትዮጵያ፣ ልዕሊ ፍርቂ ጃምላዊ እቶት እታ ሃገር ከምዝሽፍን’ዩ ዝግለጽ።
ንነዊሕ ዓመታት ሓንቲ ካብ ድኻታት ሃገራት ዓለም ኮይና ዝጸንሐት ኢትዮጵያ፣ ኣብዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት፣ ቅልጡፍ ቁጠባዊ ዕብየት ከርእያ ካብ ዝጸንሓ ሃገራት’ያ ኔራ።
እንተኾነ፣ ዝበዝሐ ናይቲ ንቁጠባዊ ዕብየታ መበገሲ ዝኾነ ምንጪ ካብ ከም በዓል ቻይና ዝተረኽበ ቢልዮናት ዶላር ልቃሕ ብምዃኑ፣ እታ ሃገር ካልእ ብድሆ ክጽበያ ምዃኑ ተንተንቲ ቁጠባ የጠንቅቑ።
ብዘይካ’ዚ ብደረጃ ዓለም ተላቢዑ ዘሎ ኮረና ቫይረስን ዝተፈጠሮ ቁጠባዊ ቅልውላውን፣ ኢትዮጵያ ድማ ብኹሉ ሸነኻታ ኣብ ናይ ብሄርርን ካልእን ግጭታት ተሸሚማ ስለእትርከብ፣ ዕዳኣ ንኽፋል ክሕግዛ ዝኽእል ናይ ወጻኢ ወፍሪ ኣብ ሓደጋ ወዲቁ ይርከብ።
ኢትይጵያ እትርከበን ገዚፍ ዕዳ ዘለወን ድኻታት ሃገራት፣ ዕደአን ካብ ወለድ ናጻ ኮይኑ ተወንዚፉ ክጸንሕን ካልእ መሕወዪ ቁጠባ ሓገዝ ክግበረለንን፣ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ድሕሪ ምኽሳቱ ንባንክ ዓለም ሓቲተን’የን።
ባንክ ዓለም’ውን ብዙሕ ሕድገታት ከምዝገበረ እኳ እንተገለጸ፣ ካብ ወለድ ተወንዚፉ ዝርከብ ዕዳ’ውን እንተኾነ ኣብ ዝባን እተን ተለቃሕቲ ከምዝጸንሐ’ዩ ተመልኪቱ።
መብዛሕቱ እቲ ናይ ኢትዮጵያ ዕዳ ኣብ ውሽጢ 15 ዓመታት ክኽፈል ዝነበሮ’ዩ።
ኢትዮጵያ፣ ግዳይ ናይ ኣስታት 29 ቢልዮን ዶላር ኮይና ዘላ፣ ቻይና፣ ኣብዚ ሓጺር ዓመታት ብዘይቅድመ ኩነታ ብዝሃበታ ልቓሕን፣ ብልቃሕ ባዕላ ቻይና እትሃንጾ ዘላ ዝተፈላለየ ናይ ልምዓት መደባት’ዩ።
ሓደ ካብዚ ብልቃሕ ዝህንጽ ዘሎ ናይ ልምዓድ መደባት፣ ኣብ ኩሉ ኩርንዓት እታ ሃገር ክህሀንጽ ዝጸንሐ፣ ናይ ኢንዱስትሪ ፓርክታት እኳ እንተኾነ፣ እታ ሃገር ኣብ ከቢድ ናይ ብሄር ግጭታት ተሸሚማ ምስ ምህላዋ፣ እዚ ብኣማኢት ሚልዮናት ዶላር ዝህነጽ ዘሎ ፓርክታት፣ ቁልሕ ዝብልዎ ናይ ወጻኢ ኣውፈርቲ ክስእን ተኽእሎ ምህላዉ ይግለጽ።
====================


text:
Radio Erena: 13 January 2019
ኣብ ምዕራባዊ ክፋል ጎንደር ናይ ኢትዮጵያ ብዝተራእየ ምፍጣጥ ኣብ መንጎ ሰራዊት መንግስቲን ኣድመኛታትን፣ ነዳዲ ዘመላልሳ ቦጣት ተዓጽየን ከምዝቐነያ፣ ካብታ ሃገር ዝተፈነወ ዜና ኣመልኪቱ።
እተን ካብ ዝሓለፈ ረቡዕ 9 ጥሪ ኣትሒዘን ኣብ ከተማ መተማ ደው ክብላ ዝተገብራ ነዳዲ ዝጸዓና ቦጣት፣ ካብ ሱዳን ነዳዲ ዘመላልሳ ኮይነን፣ ብሰንኪ’ቲ ዝተላዕለ ግጭት ሓደጋ ከይወርደን ተባሂሉ ከምዝኾነ ሰበስልጣን ፐትሮልየም’ታ ሃገር ገሊጾም።
ምዕጋት ናይ’ዘን ቦጣት ነዳዲ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ሕጽረት ነዳዲ ከየስዕብ ተባሂሉ ዝፍራሕ ዘሎ፣ ብዙሕ ዘሻቕል ከምዘይብሉን ኣብዚ ቀዳመ ሰምበት ብሰራዊት ተዓጂበን ናብ ዝተመደበለን ቦታ ክንቀሳቐሳ ሙዃነንን እቶም ሰበስልጣን ይገልጹ።
ኣብ ሱዳን ዝተራእየ ሕጽረት ነዳዲን ዘስዓቦ ህዝባዊ ናዕብን፣ ከቢድ ሳዕቤን ከምዘለዎ ዝገልጹ ወገናት እኳ እንተለዉ፣ ሱዳን ንውሽጣዊ ሃልኪ ትጽገም ትኸውን እምበር ንሰደድ እትልእኮ ነዳዲ ከምዘይጎደለ፣ ኣካያዲ ስራሕ ፐትሮልየም ኢትዮጵያ ይገልጽ።
ኢትዮጵያ 40 ሚእታዊት ካብ እተህልኾ ነዳዲ ካብ ሱዳን ዝኣቱ ኮይኑ፣ እቲ 60 ሚእታዊት ከኣ ካብ ፐትሮቻይና ዝተዓደገ ብወደብ ጂቡቲ ዝኣቱ እዩ።


text:
Radio Erena: 07 August 2019
ኣብ የመን ንዝካየድ ኵናት ዝመርሕ ዘሎን ኣዛዚ ሓይልታት ልፍንቲ ኣንጻር ግብረ ሽበራን፣ ወራሲ ዓራት፣ ሌተናት ጀነራል ፋሃድ ቢን ቱርኪ ቢን ዓብደልዓዚዝ ዝመርሖ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ልኡኽ ንግስነት ስዑዲ ዓረብ ኣብ ኤርትራ ምብጻሕ ኣካይዱ።
እቲ ልኡኽ ብ6 ነሓሰ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዘካየዶ ምብጻሕ ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስን ኣዘዝቲ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራን ከምዝተራኸበ ሳውዲ ጋዜጣ ጠቒሳ።
ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ልኡኽ ስዑዲ ዓረብ ናብ ኤርትራ ምብጻሕ ዘካይድ ዘሎ፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ካብ ዝርከባ ገማግም ባሕሪ የመን ኣብ እትስሕበሉ ዘላ ኣጋጣሚ’ዩ።
ካብ ገማግም ባሕሪ ኤርትራ እናተበገሰት፣ ኣብ ወደብ ሖደይዳ ናይ የመን መጥቃዕታት ከተካይድ ዝጸንሐት ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ እትሓድጎ ዘላ ከባቢታት፣ ብሓይልታት ስዑዲ ዓረብ ይትካእ ከምዘሎ ኣቐዲሙ ክጥቀስ ጸኒሑ’ዩ።
ይኹን’ምበር፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ካብቲ ኣብ ኤርትራ ዝጸንሓ መዓስከር ክትስሕብ ምዃናን ዘይምዃናን ዝተፈልጠ ነገረ የለን።
ኣዛዚ ናይቲ ኣብ የመን ዝካየድ ዘሎ ኵናት፣ ኣብ ኤርትራ ዘካየዶ ዝርርብ’ውን ኣብዚ ጉዳይ’ዚ ዘተኮረ ክኸውን ከምዝኽእል ትንታነት ይወሃቦ።
ካብ የመን እትስሕብ ዘላ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ኣብ ኤርትራ ዝጸንሓ መዓስከር እንተሓዲጋቶ፣ ብስዑዲ ዓረብ ክትካእ ምዃኑ ግምታት ኣሎ።
==================


text:
Tibro
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 19 10 2020
ቲብሩ ኮሙን ኣብቲ ምብራቓዊ ክፋል ናይ ክፋለ ሃገር ቬስተርዮታላንድ ኣብ መንጎ ቬነርንን ቬተርንን ትርከብ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ11,178
ስፍሓት መሬት220 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Skövde 20 ኪሜ
- Lidköping 70 ኪሜ
- Jönköping 83 ኪሜ
- Örebro 130 ኪሜ
- Göteborg 174 ኪሜ
ኣብዚ ፍሉይ ክእለት ኣብ ጽላት ኣቑሑት ገዛ፣ ምጽብባቕን ሎጂስቲክስን ከምኡ'ውን ብርቂ ዝኾነ ሃብታም ማሕበራዊ ሂወት ምስ ብዙሓት ውሩያት ስፖርተኛታት ኣሎ። ቲብሩ ንተቐመጥታ ኣዚዩ ዝምስገን ኮሙናላዊ ኣገልግሎት ትህብ እያ። እዚ ኮሙን፣ ኢንዱስትሪን ንግድን ከምኡ'ውን ማሕበራዊ ሂወት፡ ንቲብሩ ሓደ ናይ ሓባር ራኢ ኣሎዎም - ጎሊሖም ዝርኣዩ ሃዋህዋት ብሓባር ክንፈጥር እዩ።
መንበሪ-ገዛ
መብዛሕትኦም ኣብ ቲብሩ ዘለዉ ትካላት መንበርን ወነንቲ ኣብይትን ምስ ለገንሄትስፖለን (Lägenhetspoolen) ተባሂሉ ዝጽዋዕ ውድብ ብሓባር ይሰርሑ እዮም። ዕላማ ናይ ለገንሄትስፖለን (Lägenhetspoolen)፡ ተኻረይቲ ብቐሊሉ ኣብዚ ከተማ ኣየኖት ኣካረይቲ ከም ዘለዉ ብቐሊሉ ንኽረኽቡ እዩ። ቲብሩብይገን (Tibrobyggen) ኮሙናላዊ ትካል ኣባይቲ እዩ፣ ብዛዕብኦምን ብዛዕባ ዝውንንዎ ገዛውትን ኣብ ናቶም መርበብ ሓበሬታ ተወሳኺ ሓበሬታ ትረክብ ኢኻ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ኮሙንና ካብ ብዙሓት ዝተፈላለያ ሃገራት ዝመጹ ሰባት ይነብሩ። ኣብዚ ካልእ ገዲፍካ ዓረብኛ፣ ኣስይርኛ፣ ዳሪ፣ ፋርስኛ፣ ትግርኛን ሶማልኛን ዝዛረቡ ሰባት ኣሎዉ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ቲብሩ ዘደንቕ ቐረብ ናይ ናጻ ግዜ ንጥፈታት ዘወፊ ሓደ ሃብታም ማሕበራዊ ሂወት ኣሎዋ። ኣብ ቲብሩ ዝተፈላለየ ንጥፈታት ዘወፍያ ኣስታት 130 ማሕበራት ኣሎዋ። ኣብዚ ኮሙን ብዙሓት ናይ ስፖርትን ባህልን ማሕበራት ከምኡ'ውን ናይ ዓሌታውን ሃይማኖታውን ማሕበራት ኣሎዋ። ማሕበር ኣስይራውያን፣ ማሕበር ሶማላውያን-ሽወደናውያን ከምኡ'ውን ሓደሽቲ ሽወደናውያን ኣብ ኣካራቦርይ ኣብነታት ናይ ዓሌታውን ሃይማኖታውን ማሕበራት እየን።
ቲብሩ ሓደ ብእግርኻ ክትዛወረሉ፣ ክትጎየሉን ብብሽክለታ ኣብ ተፈጥሮ ክትዛወረሉን ትኽእል ራንኮስ ዝበሃል ናይ ናጻ ግዜ ኣከባቢ ኣሎዋ። ኣብ እዋን ውርጪ እውን ናይ ነዊሕ ሸታሕትኦ በረድ ክትከይድ ትኽእል ኢኻ።
እቲ ፍቱው ናይ ናጻ ግዜ ኣከባቢ - ራንኮስ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ቲብሩ ኮሙን ዝተፈላለየ ዓይነት ኣገልግሎት ከም ሓንሳብ ኣብ ሰሙን ናይ ጽውጽዋይ ግዜ ኣብ ሓደ ቤት ንባብ ተወፊ እያ። ኣብቲ ናይ ኮሙን ህንጻ ኣብቲ መቀበል ኣጋይሽ ነቲ ትደልዮ ልክዕ ሓገዝ ንኽትረክብ ናይ ኮሙን ሓበርቲ ኣሎዉ። ኣብቲ ህንጻ ኔርሄልሳን (Närhälsan)፣ ማእከል ክንክን ጥዕና ቈልዑን ማእከል ስድራቤትን (Familjecentralen) እውን ትረክብ ኢኻ።
ኣብ ማእከል ቲብሩ ኢካ ሱፐርማርከት፣ ኢካ ኔራ፣ ኔቶን ናይ ዓረብ ዱኳውንትን ትረክብ። ኣብ ማእከል ከተማ ናይ ክዳውንቲ ዱኳናት፣ መመሸጢ ጸጕሪን ኣብያተ ምግብን ካፈታትን እውን ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ኣብ ቲብሩ ካንደላ ሰከንድ ሃንድን ናይ ቀይሕ መስቀል ሞተስፕላትስ ኩፓን ዝብሃላ ናይ ካልኣይ ኢድ ዱኳናት ኣሎዋ።
ናብ ብዓል መዚ ግብሪ፣ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕን ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነትን ንኽትበጽሕ ናብ ሾቭደ ብኣውቶቡስ ወይ ማኪና ክትከይድ የድልየካ። ኣብ መንጎ ቲብሩን ሾቭደን ብኣውቶቡስ ንምጕዓዝ ጽቡቕ ተኽእሎታት እዩ ዘሎ።
ቲብሩ ናብኡ ኬድካ ዝተፈላለዩ ናእሽቱ እንስሳታት ክትርእየሉን ቡን ክትሰትየሉን እትኽእል ሓደ ፍቱው ንእሽቶ መካነ እንስሳታት እውን ኣሎዋ። ሒደት ኪሎሜተር ካብ ማእከል ቲብሩ ወጺእካ ኣብ ባሕሪ ኦርለን ክትሕምብሰሎ ትኽእል ጽቡቕ ቦታታት እውን ትረክብ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
እቲ ማእከል ስድራ ቤት ብወለድን ቈልዑን ፍቱው መራኸቢ ቦታ እዩ። ብዙሕ መዓልታት ኣብ ሰሙን ይኸፍቱ እዮም። ናብዚ ካልኦት ወለዲ ንምርካብን ኣብ ተግባር ወላድነት ደገፍ ንኽትረክብን እውን ክትመጽእ ትኽእል ኢኻ።
ቲብሩ ኮሙን ትሽዓተ መውዓሊ ህጻናት ኣሎዋ፡ ካብኣተን ሓንቲ ብናይ ግሊ ዋኒን ትካየድ እያ። ኵሎም ካብ 1 ክሳብ 5 ዕድመኦም ቈልዑ ናብ መውዓሊ ህጻናት ክመጹ ብሓጐስ ቅቡላት እዮም።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ቲብሩ ኮሙን፡ ክፍሊ ቅድመ ትምህርትን ካብ 1ይ ክሳብ 5ይ ክፍሊን ዘለወን ሰለስተ መባእታዊ ኣብያተ ትምህርቲን፣ ካብ 6ይ ክሳብ 9ይ ክፍሊ ዘለዋ ሓንቲ መባእታዊ ቤት ትምህርቲን ኣሎዋ። ቲብሩ ኮሙን ፍሉይ መባእታዊ ቤት ትምህርቲ ናይ ኵሉ ደረጃ እውን ይቕርብ እዩ።
ንደቂ 16 ዓመትን ልዕሊኡን ዝኾኑ መንእሰያት ናይ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርቲ ኣብተን ኣብ ከባቢ ቲብሩ ዝርከባ ከተማታት ኣሎ። መብዛሕትኦም ናብቲ ኣብ ሾቭደ ዝርከብ ናይ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ እዮም ዝኸዱ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ኮምፐተንስሰንተር ኣብ ትብሩ ኮሙን፡ ትምህርቲ ኤስኤፍኢ (SFI) ከምኡ'ውን ትምህርቲ ንዓበይቲ ኣሎ። ኣብቲ ትምህርቲ ንዓበይቲ ካልእ ገዲፍካ፡ ሽወደንኛ፣ ቁጽሪ፣ እንግሊዝኛን ዝተፈላለዩ ንሞያ መቀራረብቲ ትምህርትታት ከም ንኣብነት ኣላዪ ቈልዑ፣ ሲኤንሲ (ኮምፕዩተር ቍጽራዊ ቁጽጽር)፣ ናይ ውሽጢ ገዛ ኣወቃቕባ ጸራባይን ናይ ናእሽቱ ማኻይን መካኒክን ክትምሃር ትኽእል ኢኻ።
ኣብ ውሽጢ እቲ ኮምፐተንስሰንተር፡ ካልእ ገዲፍካ ንናይ መምርሕን ልምምድን ዕድላት ዝህብ ኣሃዱ ዕዳጋ ስራሕ ትረክብ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ቲብሩ ክልተ ማእከል ክንክን ጥዕና ኣሎዋ። እቲ ሓደ ኔርሄልሳን (Närhälsan) ቲብሩ እቲ ኻልኣይ ድማ ማእከል ሓለዋ ጥዕና እየን። ከምኡ'ውን ማእከል ክንክን ቈልዑ፣ ክሊኒክ ኣደታት፣ ክሊኒክ ተሃድሶን ክሊኒክ መንእሰያትን እውን ኣብ ማእከል ቲብሩ ኣሎ።
ህዝባዊ ክንክን ስኒ እውን ኣብ ማእከል ቲብሩ ትረኽቦ።
ሆስፒታልን ቅበላ ህጹጽ ረድኤትን ኣብ ሾቭደ ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ ሰራሕተኛታት ናይዚ ኮሙን ክትራኸብ ከሎኻ ሓገዝ ናይ ቋንቋ ኣብ ዘድልየካ እዋን፡ ኣስተርጓሚ ብቋንቋኻ ክሕዙልካ ይኽእሉ እዮም። ምእንቲ ብቑዕ ኣስተርጓሚ ክሕዙልካ ከርክቡ፡ ብኣግኡ ናይ ኣስተርጓሚ ሓገዝ ከም ዘድልየኻ ክትሕብር ኣገዳሲ እዩ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ምሉእ መዓልቲ ካብን ናብን ቲብሩ፣ ሾቭደ፣ ህዩን ካርልስቦርይን ዝኸዳ ኣውቶቡሳት ኣሎዋ። ካብቲ ማእከላይ መደበር ናይ ሾቭደ ናብ ብዙሓት ከተማታት ናይ ሽወደን ንምጕዓዝ ብዙሓት ኣውቶቡሳትን ባቡርን ክትወስድ ትኽእል ኢኻ።
ልክዕ ከምቲ ዝተረፈ ቦታታት ምዕራባዊ ዮታላንድ ኣብዚ እውን ቬስትታርፊክ እዮም ኣውቶቡስ ዘንቀሳቕሱ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ትካል ከተብግስ ትደሊ ዲኻ? እምበኣር ሓደ ጽቡቕ ሓሳባት ዋኒን፣ ቅኑዕ ኣረኣእያን ንነውሕ ግዜ ከቢድ ስራሕን የድሊ። ነቲ ዋኒነ ትካል ቀሊል ንምግባሩ ምስ ናይ ርክብ መርበባትን ወነትቲ ትካል ዝራኸብሉ ዝተፈላለዩ ዓይነት ናይ ርክብ ቦታታትን ነጢፍና ንሰርሕ ኢና። ብመገዲ ናብዚ ከባቢ መእተዊ ዝኾነ ኢንረድያ (Inredia)፡ ንሓደሽቲ ሰብ ትካል፣ ሰብ ንግዳዊ ዋኒነ-ትካልን መሃዝትን ንእግሪ ምትካል፣ ርክብ ምስ ኣብያተ ጽሕፈታት መንግስቲ፣ ደገፍ ዝህባ ውድባትን ናይዚ ከባቢ ናይ ርክብ መርበባትን ንዚምልከት ሓበሬታ ንህብ ኢና።
ቲብሩ ኮሙን፣ ኤልገተ ሎጂስቲክስ ኣበ (LGT Logistics AB) ከምኡ'ውን ጋተርተይል (Gatertail) እቶም ዝዓበዩ ወሃብቲ ስራሕ ኣብ ቲብሩ እዮም። መብዛሕትኦም ነበርቲ ቲብሩ ኣብተን ጥቕኣ ዘለዋ ኮሙናት ከም ሾቭደን ካርልስቦርይን እዮም ዝሰርሑ።


text:
ጉዳይ ጋዜጠኛ ኣማኑኤል ኢያሱ፡ ያቆብ ገብረመድህን 'ኣብ ዝባኑ ዝጸንሕ' ናይ 16 ሳምንታት ማእሰርቲ ተፈሪዱ
በቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራዊ ጋዜጠኛን፡ መስራቲን ኣካያድን፡ ተለቪዥን ኣሰናን ዝኾነ ኤርትራዊ ጋዜጠኛ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ተኸሲሱ ኣብ ፍርዲ ዝቐረበ ያቆብ ገብረመድህን ን16 ሳምንታት ማእሰርቲ ተፈሪዱ።
ይኹን እምበር እቲ ማእሰርቲ ንክልተ ዓመት 'ኣብ ዝባኑ ዝጸንሕ' ምዃኑ፡ ዳኛ ናይቲ ቤት ፍርዲ ወሲና። እዚ ማለት፡ ዋላ'ኳ ብቐጥታ ናብ ቤት ማእሰርቲ ክኸይድ እንተ ዘይኮነ፡ ኣብ ውሽጢ'ቲ ክልተ ዓመት ተመሳሳሊ ገበን እንድሕሪ ፈጺሙ ክእሰር ዝገብር ብይን'ዩ።
ብዘይካ'ዚ፡ ኣቶ ያቆብ፡ ኣብ እግሩ ንምንቅስቓሳቱ ዝቆጻጸር ናይ ፖሊስ መሳርሒ ተኣሲሩሉ፡ ን30 መዓልታት፡ ካብ ሰዓት 7 ምሸት ክሳብ ሰዓት 7 ናይ ንጉሆ ካብ ገዝኡ ከይወጽእ ተኣጊዱ'ሎ። ከምዚ ዓይነት እገዳ ንዝግበረሎም ገበነኛታት፡ ኣብ እግሮም መቆጻጸሪ (ታግ) ከም ዝእሰረሎም ይፍለጥ።
ኣብ ርእሲ'ዚ ድማ፡ ንጋዜጠኛ ኣማኑኤል ኢያሱ 600 ፓውንድ ዓዲ እንግሊዝ ክኽሕስ ተኣዚዙ'ሎ። እቲ ክፍሊት ኣብ ወርሒ 150 ክኸውን ዳኛ ናይቲ ቤት ፍርዲ ወሲና።
ንሓሙሽተ ዓመት፡ ምስ ጋዜጠኛ ኣማኑኤል ኢያሱ ዝኾነ ርክብ ከይገብር'ውን ተኣጊዱ'ሎ።
እታ ዳኛ፡ እቲ ተግባር፡ ንናይ ህዝብን ቆልዑን ድሕነት ዕሽሽ ዝብል ምዃኑ ብምስማር፡ "እከይ" ክትብል ገሊጻቶ።
ጠበቓ ናይቲ ጋዜጠኛን፡ ኣኽባሪ ሕግን፡ ካልኦት ክልተ ሰባት ኣብቲ ገበን ከም ዝተሳተፉ'ኳ እንተገለጹ፡ ኣቶ ያቆብ ግን ምሉእ ሓላፍነት ባዕሉ ከም ዝስከም ብምግላጽ፡ እቶም ዝተባህሉ ሰባት ነቲ መጥቃዕቲ ኣብ ምስኣል ጥራይ ከም ዝተሳተፉ ብምምጓቱ ቤት ፍርዲ ተቐቢልዎ።
ጋዜጠኛ ኣማኑኤል፡ ብዛዕባ'ቲ ፍርዲ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ ርእይቶ፡ "እቲ ኣብ ዓድና ክኾነልና እንደልዮ ፍትሒ ብግብሪ ሪኢናዮ፡ ገበነኛ ገበን ፈጺሙ፡ ተኸሲሱ፡ ብፍትሓዊ መንገዲ ጉዳዩ ተራእዩ፡ ዝግብኦ ፍርዲ ተቐቢሉ" ኢሉ።
"ኣብ ዓዲ ሕጊን ፍትሕን ምንባር እንታይ ማለት ምዃኑ ዘርኢ'ዩ ውሳነ'ዩ" ይብል ኣማኑኤል።
ይኹን እምበር፡ ብዛዕባ'ቶም ኣብቲ መጥቃዕቲ ከም ዝተሳተፉ ዝተገልጸ ካልኦት ሰባት፡ ርእሱ ዝኸኣለ ሕጋዊ መስርሕ ክሲ ክምስርቱ ምዃኖም ሕጋዊ ወኪል ኣቶ ኣማኒኤል ዝኾነ ኣቦ መንበር ኣሰና ፋውንዴሽን ኣቶ ሃብተ ሓጎስ ንቢቢሲ ሓቢሩ።
ኣብ ወርሒ ሕዳር 2019፡ ኣቶ ያቆብ ገብረመድህን ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛ ኣማኑኤል፡ ናይ እንቋቁሖን ጸባን መጥቃዕቲ ፈጺምካ ተባሂሉ'ዩ ተኸሲሱ።
ንሱ፡ ድሕሪ'ዚ ናይ ሕጂ ውሳነ ቤት ፍርዲ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ "ሓለንጊ ህዝባዊ ግንባር ሸውዓተ ሽሕ ኪሎ ሜትር'ዩ ንውሓቱ፡ ኣብ ዝኸድኩም ኬድኩም ኣይገድፈኩምን'ዩ" ክብል ተሰሚዑ።
ኣቶ ያቆብ ከምዚ ዓይነት መጥቃዕቲ ንካልኣይ ጊዚኡ እዩ ዝፍጸም ዘሎ። በቲ ኣብ ታሕሳስ 2018 ኣብ ልዕሊ፡ ጋዜጠኛ ቢቢሲ ነበርን፡ ብዛዕባ ኤርትራ ዝጽሕፍን ብሪጣንያዊ ማርቲን ፕላውት ዝፈጸሞ ተመሳሳሊ መጥቃዕቲ ተኸሲሱ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቡ፡ ገበነኛ ኮይኑ ተረኺቡ ነይሩ።
ክልቲኡ ፍጻመታት ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ብሰፊሑ ተዘርጊሑ ምንባሩ ይዝከር።
ኣቶ ያቆብ፡ እቶም ጋዜጠኛታት ኣንጻር መንግስቲ ኤርትራ ዝቐንዐ ነቐፌታታት ስለጽሕፉ፡ ነቲ መጥቃዕቲታት ከካይድ ከም ዝተገደደ'ዩ ተዛሪቡ።
ንሱ፡ ደጋፊ መንግስቲ ኤርትራ ምዃኑ'ዩ ዝፍለጥ።


text:
Svenljunga
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 22 11 2019
ኣብ ስቨንዩንጋ እቲ ናይ ንእሽተይ ኮሙን ረብሓታት ከም ቅርበት ነንሕድሕድካን ብቐሊሉ እማመታት ምቕራብን ውሳነታት ምውሳንን ኣሎና። በቶም ናትና 300 ቀላያት ብምሕምባስን ዓሳ ምግፋፍን ተሓጐስ ወይ ኣብቲ ደስ ዘብል ተፈጥሮ ዙር።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ10,713
ስፍሓት መሬት920 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Borås 35 ኪሜ
- Jönköping 87 ኪሜ
- Göteborg 93 ኪሜ
ናብታ ኣዝያ ደቡባዊት ናይ ምዕራባዊ ዮታላንድ ዝኾነት ኮሙን እንቋዕ ብደሓን መጻእካ። ቀረባ ናብ ህድኣት ግን ናብ ናይ ዓቢ ከተማ ትርግታ ድማ። ስቨንዩንጋ ኮሙን - እቲ ጥዕሙ ሂወት ንጋብዝ!
መንበሪ-ገዛ
ኣብዚ ዞባ'ዚ ብብዝሒ ካብ ዝዝረበሎም ቋንቋታት ስደተኛታት፡ ሶማለኛ፡ ዓረበኛን ፋርሲ ወይ ኢራነኛን ይርከቦም።
ኣካረይቲ ትካላትን መንበሪ ገዛውትን ርኸብ
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብዚ ዞባ'ዚ ብብዝሒ ካብ ዝዝረበሎም ቋንቋታት ስደተኛታት፡ ሶማለኛ፡ ዓረበኛን ፋርሲ ወይ ኢራነኛን ይርከቦም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ምምሕዳር ከባቢ ስቬንልዩንጋ ዝተፈላለየ ማሕበራዊ ንጥፈታት ዘለዎ ዞባ እዩ። እዘን ማሕበራት እዚኣተን ኣብ ስፖርት፡ ባህሊ፡ ሕብረተ-ሰብኣውን ካልእን መዳያት ይነጥፋ። ቤተ-ክርስትያን ሽወደንን ካልኦት ክርስትናዊ ምትእሳራትን ማሕበራት ኣብዚ ቦታ'ዚ ብንጥፈት ይዋስኣ። ቀቢላውን ናይ ካልኦት ሃይማኖታትን ማሕበራት ብዝያዳ ኣብ ዞባ ቡሮስ ይርከባ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ማእከል ናይቲ ዞባ ዝኾነ ከተማ ስቬንልዩንጋ፡ ቤት-ጽሕፈት ምምሕዳር ከተማ፡ ቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣርበትስፎርመድሊንገን)፡ ቤት-ንባብ፡ ድኳናት መዓልታዊ-ሃለኽቲ (ኣስቤዛ)፡ ፍርማሲ፡ ማእከል-ጥዕና፡ ክሊኒክ-ስኒ፡ ድኳናት ክዳውንቲ፡ ድኳናት ሓጺነ-መጺን፡ ድኳናት ኣቍሑ ኑቍጣ-ፖሊስ ካልእን ይርከብ። ንኡሳን ከተማታት ወይ ዕእዲታት ምዮበክን ካልቭን ውን ድኳናት መዓልታዊ-ሃለኽቲ ወይ ኣስቤዛ ይርከበን።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ብምምሕዳር ከተማ ዝመሓደራን ዝእለያን ኣብያተ-ትምርህቲ ወይ ውን መውዓሊ-ህጻናት ኣብ ስቬንልዩንጋ፡ ሂላሬድ፡ ሆልስልዩንጋ፡ ሆክስቪክ፡ ምዮቤክ፡ ሰክስድሬጋ፡ ሞርዳክሌቭ፡ ኦስትራ ፍሮሉንዳን ኦቨርሊዳን ይርከባ። ብዜካ'ዚ ኣብ ስቬንልዩንጋ ብማሕበር-ወልዲ እትእለ ቤት-ትምርህቲ ወይ መውዓሊ-ህጻናት ውን ኣላ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ስቬንልዩንጋ ዓሰርተ ናይ መባእታዊ ደረጃ ኣብያተ-ትምርህታት ይርከባ። እዘን ቤት-ትምህርታት እዚኣተን ክሳብ ናይ 9 ክፍሊ ደረጃ ትምህርቲ ኣለውን። ኣብ መብዛሕትአን ኣብቲ ዞባ ዝርከባ ኣብያተ-ትምርህታት፡ ካብ ኣዚለ ክሳብ 6ይ ክፍሊ ትምህርቲ የአንግዳ። ካብ 7ይ ክሳብ 9ይ ክፍሊ ትምርህቲ ዝከታተሉ ተመሃሮ ናብታ ኣብ ማእከል ከተማ ናይቲ ምምሕዳር እትርከብ ቤት-ትምርህቲ ሞጋ ብምኻድ ይመሃሩ።
ምምሕዳር ከባቢ ስቬንልዩንጋ ባዕሉ ዘመሓድሮ ናይ ካልኣይ-ደረጃ ቤት-ትምርህቲ የብሉን። እዚ ኾይኑ ግን፡ ኣብቲ ከተማ፡ ብምምሕዳር ኣውራጃ ዮተላንድ ዝእለ፡ ኣብ ኣጠቓቕማ መሬት ዘትኮረ ናይ ካልኣይ-ደረጃ ትምርህቲ ይርከብ። እቶብ መባእታዊ ደረጃ ትምርህቲ ዝውድኡ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምርህቶም ኣብ ከተማታት ቦሮስ፡ ማርክ፡ ትራነሞ፡ ኣብ ካልእ ከተማ ወይ ውን ኣብቲ ኣብቲ ዞባ ኣብ ዝርከብ 6 ኣብያተ-ትምርህታት ኣጠቓቕማ መሬት፡ ብምኻድ ክመሃሩ ይኽእሉ። እቶም ኣብ ካልኣይ-ደረጃ ክመሃሩ ዘድሊ ነጥቢ ዘይብሎም ተመሃሮ፡ ኣብቲ ኣብ ስቬንልዩንጋ ዝርከብ መእተዊ-መእተዊ ትምህርቲ ዝተሰምየ መደብ ክሳተፉ ይኽእሉ።
እታ ኣብ ከተማ ስቬንልዩንጋ እትርከብ፡ ኣብ ኣጠቓቕማ መሬት ዘትኮረ መደብ-ትምርህቲ ኣብ ምሃብ እትርከብ ናይ ካልኣይ-ደረጃ ቤት-ትምርህቲ፡ ማእከል ትምርህቲ ናይቲ ዞባ እያ። እቲ ኣብዛ ቤት-ትምርህቲ ዝወሃብ መደብ፡ ንኣጠቓቕማ ኣግራብ፡ ኣተሓሕዛ-ኣፍራስ፡ ህድና፡ ክንክን እንስሳታት-ዘገዳምን ምምራሕ በጻሕትን ዝድህስስ ዕእውዲ-ትምርህቲ እዩ። ኣብተን ኣብ ዞባ ዮተላንድ ዝርከባ ተመሳሰልቲ ኣብያተ-ትምህርታ ብምኻድ ውን ንኣተሓሕዛ ኣፍራስ፡ ውድድር ብኣፍራስ ዝሰሓባ ካሮሳ፡ ኣተኣላላያ ኣኽላባት፡ ክንክን እንስሳታት ከምኡ ውን ኣብ መዳይ ሕርሻ ዘትኮረ ትምህርታት ክትመሃሩ ትኽእሉ።
ዕድላት ትምህርቲ
ትምርህቲ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ (ኤስ.ኤፍ.ኢ) ከምኡ ውን ትምርህቲ ብዛዕባ ሕብረተ-ሰብ ሽወደን ኣብ ስቬንልዩንጋ ክትመሃሩ ትኽእሉ። ነቶም ኣብ መባእታዊ-ደረጃ ወይ ውን ኣብ ካልኣይ-ደረጃ ትምርህቲ ክትምሃሩ ትደልዩ ሰባት ውን ኣብ ክፍሊ ትምርህቲ ዓበይቲ ክትመሃሩ ትኽእሉ።
ኣገልጎት ጥዕና
ጥዕናዊ-ማእከላት ኣብ ስቬንልዩንጋን ኦስትራ-ፍሮሉንዳን ይርከብ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ ምምሕዳራዊ ትካላት መንግስቲ ኣብ እትገብርዎ ርኽክባት ወትሩ ተርጓሚ ክቍጸረልኩም ይኽእል'ዩ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
መጎዓዝያ ካብን ናብን ናብቲ ዞባ ምኣገልግሎት መጎዓዝያ ምዕራብ ወይ ቨስትትራፊክ ይእለ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ውሽጢ እቲ ምምሕዳር ዞባ ይኹን ኣብ ከባቢታት ናይቲ ዞባ ብርክት ዝበሉ ዓበይቲ ትካላት ወይ ወሃብቲ-ስራሕ ይርከቡ። ንኣብነት ንምጥቓስ፡ ኤሎ ሌዘር፡ ቮክስ ኣየር፡ ብሎክሌደር፡ ስታርትሬዲን፡ ምዮቤክስ ኢንተርፕረናድ፡ ቬስትኩስት-ስቱጋ፡ ቴክስሬፕ ሽወደን፡ በሬንድሴን ሴፍቲ ኦክ ቴክስቲ ሰርቪስ፡ ኣጃብ ስማይድን ኢካን ይርከቡዎም።


text:
Radio Erena: 23 April 2021
ኣብ ኤርትራ፣ ብሰንኪ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ኩሉ ንጥፈታት ተዓጽዩ ድሕሪ ምጽናሕ፣ ስድራቤታት ተወሳኺ ኣሽሓት ናቕፋ ውህሉል ክፍሊት ኣገልግሎት ኤሌክትሪክ ይሕተታ ምህላወን ተሓቢሩ።
ካብ 3 ሽሕ ክሳብ 10 ሽሕ ናቕፋ ውህሉል ክፍሊት ኣገልግሎት ኤሌክትሪክ ዝተሓተታ ስድራቤታት ኣለዋ።
ብፍላይ ገሊኤን ስድራቤታት፣ ምስ ኮረና ቫይረስ ተተሓሒዙ ኣብ ከቢድ ናይ መነባብሮ ጸገም ወዲቐን ዝርከባ ክነሰን፣ እዚ ሃንደበት ተሓቲተንኦ ዘለዋ ውህሉል ዕዳ፣ ተወሳኺ ጭንቐት ፈጢሩለን ከምዘሎ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ወርሓዊ ካብ 600 ክሳብ 1200 ናቕፍ ዝኽፈሉ፣ ኣብ ሰራዊት ዝርከቡ ኣለይቲ ስድራ ዝኾኑ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ በዚ ተሓቲቶሞ ዘለዉ ውህሉል ዕዳ ኤሌክትሪክ የማርሩን ገሊኦ’ውን ጥርዓን የቕርቡን ከምዘለዉ ነዚ ሓበሬታ ዝልኣኹ ምጭታት ኤረና ጠቒሶም።
ቅድሚ ኮረና ቫይረስ ኣብ ዝነበረ እዋን’ውን፣ ‘ቆጸርቲ ኣይረኸብናን’ ብዝብል ምስምስ በዓል መዚ ኤሌክትሪ ኤርትራ፣ ንህዝቢ ዘየህለኾ ኣሽሓት ውህሉል ዕዳ ክኸፍል ከገድድ ጸኒሑ’ዩ።
ኣብ ኤርትራ፣ ኣገልግሎት ኤሌክትሪ፣ ኣብቲ ዝተሓተ ደረጃ ዝርከብ ክነሱ፣ ህዝቢ ግና ምስ ዝረኽቦ ዘሎ ድሩት ኣገልግሎት ዘይመጣጠን ብዝሒ ገንዘብ’ዩ ክኸፍል ዝሕተት።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ስድራቤታት ክኸፍልኦ ንዝሕተታ ዘለዋ ውህሉል ዕዳ ናይ ዘየህለኽኦ ኣገልግሎት ኤሌክትሪክ ጥርዓን ኣብ ዘቕርባሉ ዘለዋ፣ ‘ኣብ ወጻኢ ዘመድ የብልካን’ ድዩ? ደይ ሒደት ዶላር ‘የን’ ዝብል ባጫ ዝተሓወሶ ኣሽካዕላሊ መልሲ ይወሃቦም ከምዘሎ ናይ ገለ ስፍራቤታት ተመክሮ ከም ኣብነት ብምጥቃስ ካልእ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ኣገንዚቡ።
ኣብዚ 30 ዓመታት ስልጣኑ፣ ንህዝቢ እኹል ቀረበን ኣገልግሎታትን ከባጽሕ ዘይክኣለ መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣፍራዩ ንዝብሃል ጉልበት፣ ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት እናባኸኖን ናብ ኵናት እናኽተቶን፣ ማሕበራዊ ድሕነተን ክሕልወለን ንዘይክኣለ ስድራቤታት፣ ኣብ ወጻኢ ብዝርከቡ ቤተሰበን፣ ኣዝማድን መቕረበን ክእለያ ዝጽበ ተበላጺን መዝማዚን ፖሊስ ከምዝኽተል እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ ብተወሳኺ ኣቃሊዑ።
==================


text:
ብ ሰሎሞን ምስግና (ሚሲሳጋ-ካናዳ)
ሰላምታይ ይብጽሓኹም ዶ ኢለ ክጅምሮ። ሕልናኹም፡ ብጽልኢ ዝተቓነየ፡ ኣእምሮኹም ብሓሶትን ቅርሕንትን ዝተበረዘ፡ ልብኹም፡ ትርግታ ወይ ሕርመት ጸላኢ፡ ኣብ ነፍስ ወከፍ ካሊኢት ዝትርግ፡ ብሰራውርኩም ዝሓልፍ ደምኩም፡ ተጸንቒቑ፡ ናይ ጸላኢ ትካቦ ደም ተቐቢልኩም፡ ንህዝቢ ኤርትራ ኣብ ኩናት ክርምሸሽን፡ ንስኻትኹም ኣብ ስደት ኮይንኩም ክተጣቕዑ፡ ብሃንቀውታን ሃረርታን ትጽበዩ ዘለኹም፡ ቆርበት በጊዕ፡ ክዱናትን ተኹላታትን ነቐዛትን፡ ኣብዘሃለኹም ሃሊኹም ከመይ ትኾኑ።
ሕልናኹም ምሳኹም ከይህልው፡ ኣብ መቐለ ገዲፍኩማ፡ ኣእምሮኹም ኣብ ቆፎ ርእስኹም ኣሎ ከይንብል፡ ከም ጽሉላት፡ ሱዳን፡ ኢትዮጵያ፡ የመን፡ ኣመሪካ ኔው ነጀው ትብሉ። ልብኹም ልምዳዊ ወይ ተፈጥሮዊ ትርግታ ምሕራም ገዲፋ፡ ኣብ ደቒቕ 3000 ወቒዒ ክትሓርም ካብ ትጅምር፡ ልዕሊ ዓሰርተ ዓመታት ኮይኑዋ። ኣብ መቐለን ተንቤንን ከይትትኰስ ኢዩ ዘፍራሓና ዘሎ። ኣልቦ ልቢ ኮይኑኩ ቀንፈዘው ከይትብሉ።
ታሪኽ ኤርትራ፡ ንዓኻትኩም ምግላጹ፡ ኣገዳሲ ኣይመስለንን፡ ምኽንያቱ ንርእስኹም ኣብቲ ታሪኽ ስለዘለኹም። “ማህጸን ኣደ ጉራምራ” ይብሉ ቀዳሞት። እወ፡ ካብ ሓንቲ ከርሲ ዝተወለዱ ኣሓዋት፡ ዝተፈላለየ ጠባያትን ባህርያትን ሒዞም ኪጓዓዙ ባህሪያዊ’ኳ እንተኾነ፡ ነታ፡ 9 ኣዋርሕ ኣብ ማህጸና ሓቑፋ፡ ንዓመታት ዝዕበየት ወላዲት፡ ግን ኣይጠልሙን። ክትሳቐን ክትሽገርን ኣይፈቕዱን፡ “ኣደ” “ወላዲተይ” “ኣብሻይ” “ማማየ” እንዳበሉ በብዓቕሞም ኢዶም ንሓገዝ ክዝርግሑ ይፍትኑ። ምኽንያቱ ወላዲትን ሓብሓቢትን ስለዝኾነት።
ሎሚ ነዚ ክብሪ ዘለዎ ባህሊ፡ የህሲስኩም፡ ወሊዳ ከምዘይበለደት፡ ኣብዝብጻሕ ኣብጺሓ ከምዘይየዕበየት፡ “ወፊርኩም እተዉ” ኢላ ሞራል ከምዘይሃበት። “ጻዕዳ ይጽናኹም” ኢላ ከምዘይመረቐትን ከምዘይ ኣፋነወትን፡ ካብ ማህጸና ከምዘይወጻኹም፡ “ንዓይ ይጥዓመኒ” ዝዓይነቱ ኣብ ፈቐዶ ስደት፡ ተሰዲድኹም፡ ጸላኢ ንምሕጓስ፡ ኣብ ልዕሊኣ፡ ቦንባታት ክዘንብ፡ ንብረታ ንኽዝመት፡ ማህጸና ንኽድፈር፡ ቆርበታ ብመርዛም ጋዝ ተቓጺሉ ኪቕለጥ፡ የዕጽምታ ብታንክታት፡ ኣብታ ንስኻትኩም ዝዓበኹምሉ ገዛ፡ ክርገጽን ክጭፍለቕን፡ ብምፍቕቅድኩም፡ “በድን” ኢለ ተጸወኣኹም ኣይትሓዙለይ።
ሎሚ፡ ህዝብታት ኢትዮጵያን ኤርትራን፡ ነቲ ብሃንቀውታን ሃረርታን ዝጽበዮ ሰላም፡ ንምርካብ፡ ዝከየድ ዘሎ፡ ብውሽጥን ብደገን ጻዕርታት፡ ድኽመታትን ጉድለታትን’ኳ እንተሃለዎ፡ ደጊም ናብ ጥፍኣት፡ ሞትን ሃሰያን ዝምነይ ዝኾነ ዜጋ ከምዘየለ ፍሉጥ ኢዩ። ኮይኑ ግን፡ መራሕቲ ስርዓት ወያነ ነቲ ኣብዚሓለፈ ሳምንቲ፡ ካብ ሲኣይኤ ዝረኸቡዎ ትካቦን ፍናንን፡ ደረቶም ነፊሖም፡ “ሰላም ክንረክብ፡ ንኤርትራ ክንወራ ኣለና” ኢሎም ዝፍክርዎ ዘለው፡ ፈኸራ፡ ካብቲ ንልዕሊ 50 ዓመታት ዝፈከርዎ ፍልይ ዝበለ’ኳ እንተዘየሎ እቲ ዝገርም፡ ነዚ ናይ ፈኸራ ዳንኬራ ብኣካል ንምስታፍ፡ ናብ መቐለን ደብረዘይትን፡ ትመላለሱ ዘለኹም፡ ባንዴራ ኢትዮጵያ እንዳውለብለብኩም፡ ንኩናት ትደፋፍኡ ዘለኹም ዕሱባትን፡ ሕልናኹም ዝዓረበ፡ ሓቢርኩም ምስቶም ዝፍክሩ ዘለው ከምዚትጠፍኡ ኣብ ግምት ክትእትውዎ ይግባእ። ንሞት ዝሓጽየኩም ከኣ ጥይት ኤርትራውያን ዘይኮነ፡ እታ ብኢደ ወነንኩም ክትትኩስዎ ትወላውልዋ ዘለኹ፡ ብረት ናባኹም ገጻ ከምተቕንዕ ኣይትረስዑ።
ስርዓት ሃይለስላሴን ደርግን “ወንቤደታት” እንዳበሉ ዝዋፈርዎም ወተሃደረታቶም፡መሬት ኤርትራ፡ መቓብሮም ኮይና፡ ኣብ ቀይሕ ባህርና፡ ጥሒሎም ድራር ዓሳ ዝኾኑ፡ ውሑዳት ከምዘይነበሩ፡ ታሪኽ ምግንጻል ከድልየኩም ኢዩ። ምስ ስርዓት ወያነ ዝተገበር፡ ዘየድሊ ኩናት’ውን እንተኾነ፡ ወርቃውያን ዝኾኑ መንኣስያትና፡ ንስለ ክብርን፡ መሰልን፡ ንስነ ሕድርን፡ ልኡላውነትን፡ ኣብ ምክልኻል ሃገር ወዲቖም፡ ሃገር ደጊም ጠጠው ኢላ ባንዴራ ንክውልብለብ መስዋእቲ ከፊሎም፡ ኣብታ ክብርቲ ሃገሮም ከኣ፡ ወርቓዊ ዝኾነ ሓመድ ለቢሶም። እቶም ክወሩ ዝመጹ፡ ብኣሽሓት ዝተዋፈሩ ወትሃደራት ስርዓት ወያነ ከኣ፡ ጸሮና፡ ቁርሲ በሊኦም፡ ኣስመራ፡ ዝበለጸ ፍሩታታትን በሊኦምን፡ ኣብ ሆቴላት ተመሲሖም፡ ኣብ ባጽዕ ዓሳ ክድረሩ ዝሓሰቡ፡ ጎላጉል ባድመን፡ ዛላምበሳን ጸሮናን፡ ዓሰብን ውሒጡዎም ተሪፉ። እዚ ከኣዩ ዘይቅየር ታሪኽ ንዝሓለፉ ነዊሕ ዓመታት፡ ምስክር ኮይኑ ዓለም ዝገርሞ።
ሎሚ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ስርዓት ወያነ፡ ብልቡ፡ ከይሓሰበ፡ ብማዕዶ ብዝርእዮን ብዝሰምዖን፡ ቤላቤለው ሰኺሩ፡ ነት ኣብ ሃገሩ ዘሎ ቅልውላዋት ንምጭዋይ፡ “ኩናት” ኢሉ እንተዓወጀ፡ ሎሚ ዘይኮነስ ገና ብኣንተቡኡ እንከሎ ኢና፡ ተቐሪብናሉ ዘለና። ኣብ መፋርቕ 2012፡ ንሰላምን ንምርድዳእን ናብ ኤርትራ፡ ብሓላፍነትይ በጺሐ ምስ ፕረሲደንት ኤርትራ፡ ኢሳያስ ኣፍወርቂ ክራኸብ መደብ ኣለኒ ዝበለ፡ እሞ ሎሚ ድኣ እንታይ’ኮን ረኺቡ ኢዩ ንኩናት ዝጭድር ዘሎ፧ ንምዝኽኻር ዝኣክል፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ነበር መለስ ዜናው፡ ዝርከቦ ካልኦት ሰለስተ ናይ ኣፍሪቃ ሃገራ ምስ ኦባማ ንምርኻብ ቅድሚ ምብጋሱ፡ “ኩናት፡ ኩናት” ይጨኑዎ ከምዝነበረ፡ ንሰምዖ ነይርና። ናይ ሰለስተ መዓልቲ ቫኬሽንንን ሞራልን ኣብ ኣመሪካ ተፈጺሙ ሃገሩ ከይበጽሐ፡ ኣብ ፈረንሳ ከይዱ፡ እታ ኩናት ኩናት ዝጨነወት ኣፍንጭኡ፡ ኣብ መልኣከ ሞት፡ ከምዝበጽሐ ህዋሳቱ ትነግሮ ነይራ።
ሎሚ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፡ ኩናት ከበሮ፡ ከስምዕ፡ ወይ ድሌት ወራር ከምዘለዎ እንተፍለጠ፡ ኩናት፡ ዝሓቶ፡ ማእለያ ዘይብሎ ወጻኢታትን ጉልበትን፡ ከምቲ ቅድሚ 15 ዓመታት ዝነበረ ሓቦ ኣብ ቦቱኡ ኣሎ ድዩ፧ ቁጠባዊ ሎጂስትክ፡ ሞራል፡ ልዕሊ ኩሉ ናይ ወተሃደራት ተዳላውነት ኣሎ ድዩ፧ ኢልካ ምሕታት ኣገዳሲ ይመስለኒ።
ኣብ ውሽጢ ሃገርና ዘሎ ህጽረት ቀረብ ክሳብ ክንዳይ ዓብይ ጉድኣት የምጽእ ኣሎ፡ ኩልና ንፈልጦ ጉዳይ ኢዪ። ምናልባት ኣዚ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ንዓመታት ተወሲኑ ዘሎ እገዳ እንተዘይነብርሲ፡ ኹነታት ኤርትራን ህዝቢ ኤርትራን ከምይ ምዃነ ኢልና ክንሓትት ንነብስና ንግደድ። ንድሕሪት ተመሊስና ቅድሚ 1998 ዝነበረ ኩነታት ምዝካር የድልየና። ኮይኑ ግን ሎሚ ኢትዮጵያ ሓንቲ ካብተን ብምዕራባውያን ብሕልፊ ብመንግስቲ ኣመሪካ ትሕገዝን እገዳ ዘይተገበረላ ሃገር ከም ምዃና መጠን፡ ኣብ ውሽጣ ዘሎ ቅልውላዋት፡ ኣብ ህዝባ ዘሎ ተረባጽነትን ዘይምትእምማንን፡ ግን ኤርትራን ህዝቢ ኤርትራን ብዕጽፍታት ይበልጽ። ብዛዕባ ኩናት ምዝራብ ቀሊል ይኸውን፡ ኣብ ኵናት ዝዓበየን ዝበሰለን ግን ብዛዕባ ኵናት ኣይዛረብን ኢዩ። ስለዚ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ንመሪሕነት ኤርትራ ንምእላይ፡ ኩናት ክእውጅ እንከሎ፡ ንሳዕቤናቱ ኩሉ ንድሕሪት ገዲፍና፡ ብክልተ መልክዕ ክንርእዮ ይግባእ።
ቀዳማይ፡ ህላውነቶም፡ ንምርግጋጽ ዝካየድ ኵናት፡ ካልኣይ፡ ድሕረይ ሳዕሪ ኣይብቀሎ ዝዓይነት፡ ንኢትዮጵያ ደምሲሶም፡ ህዝቢ ኢትዮጵያ ከም ሶማል ኮይኑ፡ ንነሕድ ሕዱ ክናቖት እሞ፡ ንሳቶም ንኽሓድሙ።
ኣብዚ ክልቲኡ ትንታኔ፡ “ሓውኻ ኣበየሎ” ዝብሉ፡ ሕልነኦም ዝዓረበ፡ ኣእምሮኦም ዝሰሓቱ፡ ደሞም ዝተጸንቀቐ “ኤርትራውያን” ድኣ እንታይ ኮን ይኸውን መጻኢኦም፧
ይቕጽል


text:
Radio Erena: 04 June 2017
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ኢብራሂም ጋንዶር ናብ ካይሮ ምብጻሕ ፈጺሙ።
እቲ ሚኒስተር ናብ ግብጺ ሃንደበታዊ ምብጻሕ ዝፈጸመ፣ ምስሕሓብ ሱዳንን ግብጺን እናበኣሰ ኣብ ዝመጸሉ ዘሎ እዋን’ዩ።
ብዓርቢ 2 ሰነ፣ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ናብ ካይሮ ዘርሐ ሚኒስተር ኢብራሂም ጋንዶር፣ ትማሊ ቀዳም ምስ ፕረዚንደንት ግብጺ ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲን ግብጻዊ መዘንኡ ሳምሕ ሾክሪን ብምርካብ፣ ብዛዕባ’ቲ እናበኣሰ ዝምጽእ ዘሎ ምስሕሓብ ክልትኤን ሃገራት ተዘራሪቡ።
እቲ ሚኒስተር፣ ኣብ 31 ግንቦት ናብ ግብጺ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ንምፍጻም መዲቡ እኳ እንተነበረ፣ ግብጺ ንተቓወምቲ ሱዳን ወትሃደራዊ ደገፍት ትህብ ኣላ ዝብል ሓድሽ ክሲ ብመንግስቲ ሱዳን ድሕሪ ምዝርግሑ፣ ነቲ ዑደት ከምዝሰረዞ ኣይርሳዕን።
ኣብ መንጎ ሱዳንን ግብጽን ዝተጎሃሃረ ምስሕሓብ እናበኣሰ ኣብ ዝመጸሉ ዘሎ እዋን፣ ሱዳን ካብ ግብጺ እተእትዎ ዝነበረት ፍርያት ሕርሻን ውጽኢቱን ደው ንምብላ ከምዝወሰነት ኣፍሊጣ’ያ።
ምብጻሕ ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዝምራሕ ልኡኽ መንግስቲ ሱዳን ናብ ካይሮ፣ ነቲ ምትፍናን ናብ ጥርዚ ከይዓርግ ንምዝሓሉ ሓጋዚ እኳ እንተኾነ፣ ነቲ ዘሰሓሕበን ዘሎ ዶባዊ ጉዳይ ዋንነት ዞባ ሓላውይብን ኣብ ኣጠቓቕማ ናይል ዘለወን ዝተፈላለየ መርገጺታትን ብሓደ ኣፊቱ ክፈትሖ ከምዘይኮነ ተንተንቲ ፖለቲካ ክልትኤን ሃገራት የረድኡ።
======================


text:
Tigrinya Language Information from Emergency Management
ንገዛኻን ስድራ ቤትካን ንመጻኢ ኣዳሊኻ ምጽናሕ
መቅዘፍቲ (ሓደጋ) ኣብ ዝኾነ እዋን መጠንቐቕታ ከይሃበ ክወርድ ይኽእል እዩ። ኣቐዲምካ ተዳሊኻ ብምጽናሕ ንንብስኻን ንቤተሰብካን ካብ ክመጽእ ዝኽእል መቅዘፍቲ (ሓደጋታት)ንምድሓን ነሓድሕድኩም ንኽትተሓላለው ዝጠቅም እዩ። ኩሉ ውልቀ-ሰብ ክፍጽመን ዝኽእል ለውጢ ንምምጻእ ዝሕግዛ ሰለስተ ነግራት ኣለዋ።
- መደብ ኣዳሊኻ ምጽናሕ -ሓደጋ ኣብ ዘጋጥመሉ እዋን ኩሉም ኣባላት ስድራ ብሓንሳብ ከይህልዉ ስለዝኽእል ናብ ውሑስ ዝኾነ ቦታ ብዛዕባ ምኻድ፡ ኣብ ሞንጎኹም ቀጻሊ ርክብ ምፍጣር ዝክኣለሉ መገድታት፡ ከምኡውን ድሕሪ እቲ ክፍጠር ዝኽእል ሓደጋ ኣበይ ክትራኸቡ ከምትኽእሉ ኣቕዲምካ መደብ ኣዳሊኻ ምጽናሕ ኣድላዪ እዩ። ·
- ዝጠቀሙ ነገራት ቀሪብካ ምጽናሕ -ቅድሚ ሓደጋ ምብጽሑ ንእዋን መቅዘፍቲ (ሓደጋ) ዘድልዩ ነገራት ቀሪብካ ምጽናሕ የድሊ። እንተውሓደ ድማ ማይ፡ መግቢ፡ ላምባዲና፡ ዘሟሙቑን ጥለት ዝካላኸሉን ተወሰኽቲ ክዳውንቲን ኮቦርታታ ከምኡውን ቀዳማይ ረድ ኤት ንምሃብ ዝጠቕሙ ነገራት ቀሪብካ ምጽናሕ የድሊ። ·
- ንንሕድካ ምትሕግጋዝ -ምስ መሓዙትኻን ጎረባብትኻን መደባት ኣውጺእካ ድሕሪ ምጽናሕ ነንሕድሕድካ ከምትሕግጋዝ መደባት ምድላው። ነዞም ዝስዕቡ መርባባት ብምውካስ ሓደጋ ወይ መቕዘፍቲ ኣብ ዘጋጥመሉ እዋን ተወሰኽቲ ሓበሬታ ምርካብ ዝክኣል እዩ።
ብቋንቋ ትግርኛ ካብ ናይ ህጹጽ ኩነታት ምሕደራዝወሓብ ሓበሬታ (ኢመርጀንሲ ማኔጅመንት)
- ካብቲ ዘለኻዮ ቦታ ወጽኢ ናይ ዝርከብ ሰብ ቁጽሪ ቴሌፎን (Out of Area Phone Contact)
- ኣብ እዋን ምንቅጥቃጥ ብኽመይ ምድሓን ይክኣል (How to be Safe in an Earthquake)
- ኣብ እዋን ሕጹጽ ኩነታት እንታይ ስጉምቲ ምውሳድ የድሊ፡ ኣብ እዋን ሕጹጽ ኩነታት ስድራ ቤታት ዝካየዱሉ መደብን ክቕረብዎ ዝግብኦም ነገራት (What to do in an Emergency: Family Emergency Plan and Emergency Kit)
- ንድልዉነት ዝምልከት መብጽዓታት (Preparedness Promise List)
- ክፍጠር ንዝኽእል መቕዘፍቲ ተዓቊሩ ዝጽንሕ ማይ-ብሊትሮታት (Store Emergency Water for Disasters - Liters)
- ክፍጠር ንዝኽእል ሓደጋ ወይ መቕዘፍቲ ተዓቊሩ ዝጽንሕ ማይ-ብጋሎናት (Store Emergency Water for Disasters - Gallons)
- ኣብ እዋን ምንቅጥቃጥ መሬት ካብ ሓደጋ ንምዳሓን ዝሕግዝ ሓበሬታ ትረኽበሉ ሕብሪ ዝልከይ መጽሓፍ (Quakesafe Coloring Book)
- ካርቦን ሞኖኦክሳይድ ወይ ድማ ናብ ውሽጢ እንተስተንፊስናዮ ሓደገኛ ዝኾነ ኣየር (Carbon Monoxide)


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ጥሪ – 16.2018
አቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ……………
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………
ማር.1፡23 -ፍጻ
ኢየሱስ ብሰንበት ብማእከል ዝሩእ ግራውውቲ ኪኃልፍ ከሎ፥ ደቂ መዛሙርቱ ኸአ እናኸዱ ሠዊት ኺቐጽዩ ጀመሩ። ፈሪሳውያን ከአ “ እስከ ርአ! ደቂ መዛሙርትኻ ስለምንታይ ብሰንበት ኪግበር ዘይተፈቕደ ይገብሩ አለዉ፧” በልዎ። ኢየሱስ ድማ “ብዘመን አብያታር ሊቀ ካህናት፥ ዳዊት ምስ ሰአነን ምስ ጠመየን፥ ንሱ ምስቶም ምስኡ ዝነበሩ ኾይኑ እንታይ ድዩ ዝገበረ፧ አብ ቤት አምላኽ አትዩ፥ እቲ ንኻህናት ጥራይ እምበር ካልኦት ኪብለዕዎ ዘይተፈቕደ ኅብስተ ቁርባን ከም ዝበልዐን፥ ነቶም ምስኡ ዝነበሩውን ከም ዝሃቦምዶ አየንበብኩምን ኢኹም፧” በሎም። ሽዑ ኢየሱስ ንአአታቶም “ሰንበት እያ ምእንቲ ሰብ ዝተሰርዐት እምበር፥ ሰብ ምእንቲ ሰንበት አይተፈጥረን። እምብአርከስ ወዲ ሰብ ጎይታ ሰንበት እውን እዩ” በሎም።
- አስተንትኖ
ሰንበት እያ ምእንቲ ሰብ ዝተሰርዐት እምበር፥ ሰብ ምእንቲ ሰንበት አይተፈጥረን። እምበአርከስ ወዲ ሰብ ጎይታ ሰንበት እውን እዩ” በሎም።
ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ ሓደ ካብቶም ዓሰርተ ትእዛዛት እግዚብሔር የዘኻክረና። አብ ዘዳግም ብዛዕባ እዚ ከምዚ ነንብብ፦ “ ንመዓልቲ ሰንበት ከምቲ አነ እግዚአብሔር አምላኽካ ዝአዘዝኩኻ፥ ቅድስቲ ጌርካ ሓልዋ። ሽዱሽተ መዓልቲ ዕየ፥ ኩሉ ተግባርካ እውን ግበር። እታ ሳብዓይቲ መዓልቲ ግና ናተይ ናይ እግዚአብሔር አምላኽካ ሰንበት ኢያ። ብእአ ግዙእካን ግዝእትኻን ድማ ኸማኻ ምእንቲ ኼዕርፉስ፥ ንስኻን ወድኻን ጋልካን ግዙእካን ግዝእትኻን ብዕራይካን አድግኻን ኩሉ ማልካን አብ ውሽጢ ደጌኻ ዘሎ ጋናን ከቶ አይትዕየዩ። ንስኻ ድማ አብ ሃገር ግብጺ ባሪያ ኸም ዝነበርካ ፥ አነ እግዚአብሔር አምላኽካ ኸአ ብጽንዕቲ ኢድን ኃያል ቕልጽምን ካብአ ኸምዘውጻአኩኻ ዘክር፥ ስለዚ አነ እግዚአብሔር አምላኽካ፥ መዓልቲ ሰንበት ክትሕሉ አዘዝኩኻ።
ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ሓዋሪያቱ ብመዓልቲ ሰንበት ብማእከል ዝሩእ ግራውቲ እንክሓልፉ ሰዊት ኺቐጽዩ ስለዝረአዩዎም – ብፈሪሳውያን ሕጊ ጥሒሶም ተባሂሎም ምስተኸሱ – ክርስቶስ ተግባር ደቂ መዛሙርቱ ክኸላኸል ንርእዮ። በዚ ከአ ነቲ ሓቐኛ ሕጊ ሰማያዊ አብኡ ይከላኸል። “ሰንበት እያ ምእንቲ ሰብ ዝተሰርዐት እምበር፥ ሰብ ምእንቲ ሰንበት አይተፈጥረን። እምበአርከስ ወዲ ሰብ ጎይታ ሰንበት እውን እዩ” እናበለ ብምምላስ ነቲ ሕጊ እቲ ሓቀኛ ትርጉሙ ክህቦ ተረኽበ።
በዚ ኸአ ሕጊ እግዚአብሔር ሕጊ ፍቕሪ ምካኑ ይምህር። መንፈስ ናይዚ ዘንበብናዮ ቃል አምላኽ እምበአር መዓልቲ ሰንበት ናይ ወዲ ሰብ ዘይኮነትስ ናይ እግዚአብሔር አምላኽ መዓልቲ ኢያ። ንእግዚአብሔር ፈጣሪና ዝተወፈየት መዓልቲ ኢያ። አብዛ መዓልቲ እዚአ ኩሉ ናይ እግዚአብሔር ስራሓት ክንሰርሕ ይግበአና። ንስጋና ዘይኮነ ንዕብየት መንፈሳውነትና – ናይዚ ምድሪ ዘይኮነ ናይ ሰማይ ነገራት ክንሓስብን ክንሰርሕ ከምዘለና ይምህረና። ሰናይ ንምግባር እንዕጠቐላ መዓልቲ ኢያ። ሰንበት ምስ እግዚአብሔር አምላኽና እንዕረቐላ ምሕረት አምላኽ እንቕበለላ – ካብ ኩሉ ነጻ ኮይና ንእግዚአብሔር አምላኽና እነምልኸላ ቕድስቲ መዓልቲ ኢያ።
ከምቲ አብ ዳግም ዝንበብናዮ “ ንስኻ ድማ አብ ሃገር ግብጺ ባሪያ ኸም ዝነበርካ፥ አነ እግዚአብሔር አምላኽካ ኸአ ብጽንዕቲ ኢድን ኃያል ቕልጽምን ካብአ ኸምዘውጻአኩኻ ዘክር፥ ስለዚ አነ እግዚአብሔር አምላኽካ፥ መዓልቲ ሰንበት ክትሕሉ አዘዝኩኻ ብምባል፤ እስራ ኤላውያን ነቲ ኹሉ እግዚአብሔር ዝገበረሎም ሰናይ ነገር ብምዝካር መዓልቲ ሰንበት ከኽብሩን ክሕልዉን ከምዝአዘዞም – ንሕናውን ሰንበት መጸ አብ መስዋዕቲ አምላኽ ብምስታፍ ነቲ እግዚአብሔር አብ መዓልታዊ ሕይወትና ዝገበረልና ሰናይ ነገራት – ዝዓደለና ጸጋታት እናዘከርና እነመስግነሉ- ክርስቲያናዊ ሕይወትና እንምርምረሉ – ብጉድንለትና ምሕረት እንሓተሉ – ኢቲ ፈውሲ ስጋና ዝኾነ፡ ስጋኡን ደሙን እንምገበሉ ቅዱስ መዓልቲ ኢዩ። ስለዚ ክርስቶስ ወትሩ ሰንበት መጸ አብ ቤቱ ተረኺብና ክንውድሶ፡ ክነምልኾ ይጽ ወዓና አሎሞ ነዚ ጸዋዒት አምላኽ ሰሚዒና አውንታዊ መልሲ ንክንህብ መንፈስ ቅዱስ ይሓግዘና። አሜን!
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ጥሪ – 27.2018
ማር.4፡35-ፍጻ
- አስተንትኖ
በታ መዓልቲ እቲኣ ምድሪ ምስ ምሰየ, ንደቂ መዛሙርቱ “ ናብ ማዕዶ ንሳገር” በሎም። ነቶም ሕዝቢ ኣፈንዮም ድማ ኣብታ ኢየሱስ ዝነበራ ጃልባ ኣትዮም ምሳቶም ወሰድዎ፥ ካልኦት ጃለቡ ኸአ አብኡ ነበራ። ብርቱዕ ህቦብላ ንፋስ ተላዕለ፥ እታ ጃልባ ክሳዕ እትመልእ ድማ እቲ ማዕበል አብታ ጃልባ ይጸፍዕ ነበረ። ኢየሱስ ከአ ብወገን ድኅሪት እታ ጃልባ ተተርኢሱ ደቂሱ ነበረ። ደቀ መዛሙርቱ ድማ አተንሢኦም፥ “ መምህር! ክንጠፍእዶ ግድና የብልካን ኢኻ፧” በልዎ። ንሱ ተንሢኡ ነቲ ንፋስ ገሠጾ፥ ነታ ባሕሪ ድማ “ ዝግ በሊ፥ ህድ ኢ” በላ። እቲ ንፋስ ስዝግ በለ፥ ዓቢይ ህዳትውን ኮነ። ንሱ ኸአ ንደቂ መዛሙርቱ “ስለምንታይ ትፈርሁ፧ ክሳብ ክንድዚ እምነት የብልኩምን፧ “በሎም። ንሳቶም አዝዮም ፈርሁ፥ ንሓድሕዶምውን “ እዚ ንፋስን ባሕርን ዚእዘዝዎስ መን ኮን እዩ፧” ተበሃሃሉ።
ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ማዕበል ከምዘህደ የዘንቱወልና። ብዙሕ ግዜ ሕይወትና፡ ማሕበራትና ከም ሓንቲ ባርካ አብ ባሕሪ አብቲ ወደብ ንኽትበጽሕ ተስፋ ዘይብላ እትጠፍእ ኮይኑ ይስምዐን። ክርስቶስ ከምዝደቀሰ አብ ሕይወትና ከምዘየለ ንሓስቦ። በታ መዓልቲ እቲኣ ምድሪ ምስ መሰየ ንደቂ መዛሙርቱ “ ናብ ማዕዶ ንሳገር” በሎም። ክርስቶስ ምስ ሓዋሪያቱ ናብ ማዕዶ ንሳገር” እናበለ ከእድሞም ንርኢ። ሎሚ ንዓናውን እዚ ዕድመ እዚ ይገብረልና አሎ።
ሕይወት ሓደ ክርስቲያን አብ ቃል አምላኽ ዝተመስረተ ኢዩ ክኸውን አለዎ። “ ናብ ማዕዶ ንሳገር” ዝኾነ ዕድመ አይኮነን ክርስቶስ ባዕሉ – ቃል አምላኽ ኢዩ ዕድመ ዘቕርበልና ዘሎ። ነቲ ኹነታትና ሕይወትና ክቕይር ዝኽእል ቃል። ነዚ ንክንአምን ግና ንኽርስቶስ ክንፈልጦ ክንመሃር አለና። አብቲ ባርካ ብርግጽ ክርስቶስ መን ምኻኑ ገና አይፈለጡን ነይሮም። ዝለዚ ኢዮም እዚ ንፋስን ባሕርን ዚእዘዝዎስ መን ኮን እዩ፧” እናበሉ ነንሕድሕዶም ክታሓተቱን ክግረሙን ዝተረኽቡ።
ነፍሲ ወከፍና እምበአር አኅዋትን አኃትን አብታ መርከብ ሕይወትና ዝኾነት ቤተክርስቲያን ንኽንመሃር ን እቶ – ነቲ ኹሉ አብ ክርስቲያናዊ ጉዑዞና፡ ሕይወትና፡ ዘጋንፈና ፈተናታት፡ ክፋአት ምስ ክርስቶስ ኮይና ክንሳገሮ ንጽዓር። ምኽኒያቱ ንሱ ኩሉ ግዜ ምሳና አሎ። “ ናብ ማዕዶ ምስ ተሳገርና አእጋርና አብ ሓደሽ መሬት ክረግጽ ምስ ጀመረ ማለት አብ ቅድሚ እግዚአብሔር ሓጥአተኛታት ምኻና ምስተቐበልና፡ ካብ ሓጢአትና ጉድልነትና ምስ ተሓጸብና፡ ሓድሽ ሕይወት ምስ ጀመርና ኢና ከአ ብሓቂ – ካብቲ ፈቃር አምላኽና ምሕረት ምስተቐበልና ሓይሊ ክርስቶስ ክነስተማቕርን ክንፈልጥን እንርከብ። በዚ ኸአ ምስሊ እግዚአብሔር አቦ አባና ከንዘንጸባርቕ ኢዩ ።
ክርስቶስ ምስ ሓዋሪያቱ ብባርካ ጉዑዞ አብ ባሕሪ አብ ዝጅምረሉ ብርቱዕ ህቦብላ ንፋስ ተላዕለ፥ ይብለና ናይ ሎሚ ቃላ አምላኽ። ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን አብ መጽሓፍ ቅዱስ “ህቦብላ” ሓደ ዕንቅፋት ምልክት ናይ ሞት ኢዩ ዘስምዕ። ከምቲ አብ ባሕሪ ንሓዋሪያት ህቦብላ ንፋስ ዘጋነፎም እሞ ናብትን ናብቲን ክጸፍዖም ዝተረኽበ፡ ሎሚ ንዓናውን አብ ጉዑዞ ክርስቲያናዊ ሕይወትና፡ አብ ሓዳርና፡ አብ ስራሕና፡ አብ ቁምስናና፡ ህቦብላ ሕማቕ መንፈስ፡ ፈተናታት ተቓውሞ ዕንቅፋታትን ካብ ሓውና፡ ሓፍትና፡ ጎረቤትና፤ መራሕትና ወዘተ ከጋንፈና ናይ ግድን ኢዩ። ክርስቶስ መድኅን፡ ቅንዕናን፡ ትዕግስቲ፡ ሒዝካ ግና ወትሩ ሓደ መዓልቲ ብርሃን አሎ፡ ከምቲ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝብሎ እቲ ዕንቅፋት ዝኸውን ግና ወይልኡ። እምነት አብ ዘለዎ ፍርሂ የለን። ጥፋአት የለን። አብቲ እምነት ዘለዎ ሰብ ክርስቶስ ምስኡ አሎ። ክርስቶስ ዝሓዘ ሰብ ከአ ንዝመጸ ሆቦብላ ንፋስ ብትዕግስቲ ክሰግሮ ኢዩ።


text:
ልዕሊ 100 ሽሕ ዝዀኑ ሰዓብቲ ዘለውዎ ናይ ፌስቡክ ገፅ "ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ ስጕምቲ ይወስድ ኣሎ" ዚብል መግለፂ ዝሓዘ ኽልተ ተመሳሳሊ ስእልታት ብ12 መስከረም ጠቂዑ ነይሩ።
እቲ ናይ ፌስቡክ ሕታም እዚ ዓንቀፅ ኽሳዕ ዝሕተም ልዕሊ 163 ሳዕ ተዘርጊሑ ነይሩ።
ይኹን እምበር ሓቂቼክ ንተኣማንነት እቲ ምስልታት ድሕሪ ምምርማሩ ኣብ መወዳእታ ነቲ ሕታም ሓሶት ኢልዎ ኣሎ።
እዚ ሕታም እዚ ሓደ ኻብቲ ድሕሪ እቲ ኻብ ሕዳር 2020 ኣትሒዙ ኣብ መንጎ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን (ህወሓት) ዝተወለዐ ወታደራዊ ጎንፂ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ዝዝርጋሕ ዘሎ ግጉይ ሓበሬታ ዝሓዙ ስእልታት ኢዩ። ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ ኣብቲ ኣብ ትግራይ ዚግበር ውግእ ይሳተፍ ኸም ዘሎን ዘመናዊ ነፈርቲ ኸም ዝጥቀምን ክግለፅ ፀኒሑ እዩ፡ እዚ’ውን ትኹረት ዝሰሓበ ጉዳይ ኰይኑ ፀኒሑ እዩ።
ይኹን እምበር እቶም ምስሊታት ብ15 ሰነ 2017 ካብ ዝተሓትመ ናይ ዩትዩብ ቪድዮ ዝተወሰዱ እዮም። ርእሲ ናይቲ ቪድዮ "ሓይልታት ኔቶ ኽሳዕ ክንደይ እዮም ብቕልጡፍ ግብረ-መልሲ ኪህቡ ዚኽእሉ? ኣብ ሮማንያ ምስ ኔቶ ቪጄቲኤፍ ዝተገብረ ወተሃደራዊ ልምምድ" ይብል። ልዕሊ 15 ሚልዮን ሰባት ውን ተዓዚበምዎ እዮም። እቲ ቪድዮ ኣብ ሩማንያ እተገብረ ናይ ኔቶ ዓመታዊ ወታደራዊ ልምምድ ወይ ስልጠና ዘርኢ እዩ።
ዋላኳ ብዙሓት ዘይተረጋገፁ ፀብፃባት እንተሃለዉ እዞም ክልተ ስእሊታት ግና ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ሓይሊታት ህወሃት መጥቃዕቲ እንተካይድ ኣየርእዩን። ስለዚ’ውን እቲ ናይ ፌስቡክ ሕታም ሓሶት ኮይኑ ኣሎ።


text:
መንግስቲ ኬንያ ኣብቲ ካብ ዓለም ዝዓበየ መዕቖቢ ስደተኛታት ዳዳብ ዝነብሩ ሱማሊያዊያን ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ንምምላስ ምስ መንግስቲ ሱማሊያ ይዘራረብ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
ልዕሊ ርብዒ ሚልዮን ሱማሊያዊያን ስደተኛታት ኣብቲ መዕቖቢ ይነርብሩ።መብዛሕቲኦም ንልዕሊ 20 ዓመታት ኣብቲ መፅለሊ ዝነበሩ እዮም።
መንግስቲ ኬንያ ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ክንድዚ ዝኣክል በዝሒ ህዝቢ ምሽካም ኣብ ፀጥታ፣ኢኮኖሚያውን ማሕበራውን ጉዳያት እታ ሃገር የብፅሖ ብዘሎ ፀውራ ሻቖለቱ ክገልፅ ፀኒሑ።
ኣብቲ መዕቖቢ ማእኸል መራሒ መናእሰይ ዓብዲፋታሕ ኢብራሂም ግን ድርድራት ክሳብ ዝዛዘምን ኣብ ሱማሊያ ሰላም ክሳብ ዝዓስልን መንግስቲ ነቲ ናይ ምምላስ ከይዲ ጠጠው ንኸብሎ ፀዊዑ።
ወሃቢ ቃል መንግስቲ ኬንያ ሙታይ ካሪይኩ ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃል ግን እቲ ምምልሳ ንረብሓ ሱማሊያ እውን እዩ ኢሎም።’’እቲ ሕቶ ሓደ መንግስቲ ንኻሊ መንግስቲ ህዝብና ንምውሳድ ቅሩባት ኢና’ሞ ክንወስዶም’ዶ ንኽእል? ስለዝበለ እዩ።መንግስትና ንህዝቢ ሱማሊያ ዝብሎ ዘሎ ሃገርኩም ነፃ ወፂኣ’ላ ናብ ሃገርኩም ንምምላስ ተዳለው እዩ ዝብል ዘሎ።’’
መንግስቲ ኬንያ ኣብ ከተማታትን መዕቖቢ ስደተኛታትን ንዝርከቡ ስደተኛታት ብሓይሊ ንምሓዝ ዝወጠኖ ትልሚ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኬንያ ውዱቕ ገይሩዎ እዩ።
ሕቡራት መንግስታት እውን በቲ ናይ ምምላስ ትልሚ ሻቐሎቱ ገሊፁ’ሎ።መንግስቲ ናይቶም ስደተኛታት መሰል ንከኽብር ዋና ሓላፊ UNHCR ኣንቶኒዮ ጉተርስ ኣብ ቀረባ ፀዊዖም ኣለው።ሱማሊያዊያን ናብ ሃገሮም ክምለሱ እንተኾይኖም መጀምርያ ኣብታ ሃገር ዘሎ ኩነታት ክመሓየሽ ኣለዎ ኢሉ እቲ ናይ ስደተኛታት ትካል።


text:
Abraham T. Zere Kab Rix’ Ḥǝfnti (ካብ ሪቕ ሕፍንቲ): A Memoir by Tekie Beyene. Asmara, Hidri Publishers, 2009. 286 Kab Rix’ Ḥǝfnti, a memoir written in Tigrinya, breaks new ground in the annals of Eritrean literature not only for the style it adopts but also for its treatment of the independence struggle through personal experience. […]
Category: files and records
ንምዕባለ ስነ-ጽሑፍ ትግርኛ ኣመልኪቱ ዝተኻየደ መጽናዕታዊ ጽሑፍ መእተዊ ካብ ኣርእስቲ ናይ’ዚ ጽሑፍ ምርዳእ ከም ዝከኣል ምዕባለ ሕታማት ስነ-ጽሑፍ ቋንቋ ትግርኛ ካብ 1886 – 1991 እተሓትሙ ዝርዝር ምስ ሓጺር መግለጺኦም ዘቕርብ መጽናዕቲ እዩ። ብመጀመርታ ዝርዝር መጻሕፍቲ ክበሃል እንከሎ ብትግርኛ እተጻሕፉ መጻሕፍቲ ኩሎም ኣኪብካ ጥርኑፍ ብዝኾነ ኣሰራርዓ ምቅራብ ማለት እዩ። መግለጺ ማለት ከኣ ነቶም እተኣከቡ ወይ […]
ማቴዎስ ሃብተኣብ* ውክልና፡ ምጥባቕ እምበር ምጥቓዕ ኣይኰነ!! ሰባት ናብ’ዛ ዓለም ካብ ዝመጹ ኣትሒዞም ክሳብ ሕጂ፡ ብዝተፈላለየ መንገድን ብዝተፈላለየ ደረጃን ህይወቶም ብሓባር ክመርሑ ከም ዝጸንሑ ኩሉ ናይ ታሪኽ መጻሕፍቲ ዝዛረበሉ ሓቂ እዩ። ኣብ ጥንታዊ ሕብረተ-ሰብ ዓለምና፡ ሰባት ብደረጃ ጭፍራ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ ብደረጃ ሃገር ተጠርኒፎም ይጒዓዙ ምህላዎም ርዱእ እዩ። እዚ ጥርናፈታት’ዚ ምስ ዓቕምን ተሞኲሮታትን እቲ ኣብኡ […]
ኣቐዲምና ስዩም ነዚ ዕድል ስለ ዝሃብካና ብስም ኣንበብትና ነመስግነካ። ኵነታት ኣተዓባብያኻን ናብ ሜዳ ኣሰላልፋኻን ከመይ ይመስል ከም ዝነበረ መዕለልካና’ዶ ? ኣነ`ውን ኣቐዲመ አመስግነኩም። ኣብ ኣስመራ`የ ዓብየ፡ ኣደይ ኣሓት ጥራይ ዝነበርኣ ኣደኣ ዘዕበየታ ዘኽታም ኰይና፡ ኣቦይ ተጠኒሱ እንከሎ ኣቦኡ ዝሞቶ፡ ኣደኡ ግና ብንእስነታ ርእሳ ላጽያ ዘዕበየቶ፡ ሓደን ዘኽታምን ግን ከኣ ጻዕራምን ሓያልን’ዩ ነይሩ። ኣብ ኣስመራ`ውን ተማሂረ። […]
መድሃኔ ሃይለ* ርእሲ-ዓንቀጽ ናይ 10 ሓምለ 2001 ሕታም ጋዜጣ ቀስተ-ደበና ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ኣብ ብሕታውያን ጋዜጣታት ሃገርና ናብ መንግስቲ ዝቐንዐ ነቐፈታ ብብዝሒ ይውሕዝ ኣሎ። ዝቐርብ ዘሎ ነቐፈታ ብዓይነቱ ኮነ ብትሕዝቶኡ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ናይ ፕረስ ዓመታት ተራእዩ ስለ ዘይፈልጥ ስክፍታታት ምፍጣሩ ኣይተረፈን። ህዝቢ ኤርትራ ብሰንኪ እቲ ዘጋጠሞ ሰንሰለታዊ መግዛእቲ፡ ናይ ምዝራብ ኮነ ናይ ምጽሓፍ መሰሉ ተነፊጉ […]
ትማሊ ቀዳም መደብ ቁርሲ-ቀዳም ኣብ ጠዓሞት፡ ንመብዛሕትአን ጋዜጣታትና ምስ ኣንበብተን ገጽ ንገጽ ኣራኺባተን እያ ኣምስያ ብመገዲ ወከልተን። እተን ኣብቲ ኣጋጣሚ’ቲ ዝተረኽባ ጋዜጣታት ነቲ ኣደራሽ ካዛ ደሊ ኢታልያኒ ጸቢብዎ ዘምሰየ ተዓዛቢ፡ ነቲ ብኣላይነት ሌተናንት ኮሎኔል ኻልድ ኣበራን ኤፍሬም ካሕሳይ (ወዲ ዃዳ)ን ዝተኣልየ መድረኽ፡ ዘቕረብኦ ሓጺር ጸብጻብ ምስ እንሰግር፣ ጋዜጣ ዘመን ኣብ መስከረም 1998 ብመልክዕ መጽሄት […]
ቢንያም ዮሴፍ* ንተበርህ ተስፋሁነይ ኣብርሃ ዘይፈልጥ ኤርትራዊ ኣፍቃር ሙዚቃ ደኾን ይህሉ፧ ንምናልባት ቁሩብ ቦታ ገዲፍካ፡ እንትርፊ ብዕድመ ኣዝዩ ንእሽተይ፡ የለን ክትብል ትደፍር ኢኻ። ምኽንያቱ፡ ኣብ ታሪኽ ዘበናዊ ሙዚቃ ኤርትራ፡ እታ ቦዅሪ፡ ህብብቲ፡ ደራፊት ጓል ኣንስተይቲ ስለ ዝኾነት። እዛ ኣብ ’60ታት ንግስቲ ሙዚቃ ዝነበረት ተበርህ፡ ክሳብ ሎሚ ኣብ ፍቖዶ ኣብያተ ሙዚቃ ዝሽየጥን ኣብ ገዛውትን ካልእ መዛናግዒ […]
REVISED AND APPROVED IN THE SECOND ANNUAL GENERAL MEETING OF THE GENERAL MEMBERSHIP OF PEN ERITREA CONVENED ON THIS 6TH DAY OF JULY 2017 IN LILLEHAMMER, NORWAY Section I: General Principles Article 1. PEN Eritrea is founded with the objective of promoting, in an Eritrean context, the broader objective of PEN International, understood generally as […]
“ናይ ደረስቲ ናጽነት” ብዕለት 27 ሕዳር 1992 ኣብ ከበብ ሰራሕተኛታት ኣስመራ ዝተዋህበ ኣስተምህሮ ብግርማይ ነጋሽ ግርማይ ነጋሽ ንናይ ደረስቲ ናጽነት ኣመልኪቱ ኣስተምህሮ ሂቡ ነይሩ። ኣብቲ ኣብ ክበብ ሰራሕተኛታት ዝተዋህበ ኣስተምህሮ፡ ግርማይ ነጋሽ፡ እታ ሓደስ ሃገር ንመሰል ናጽነት ሓሳብካ ምግላጽ ዝለዓለ ጠመተ ክትህቦ ኣስሚሩሉ ነይሩ። ኣብ ኣፍሪቃን ካልኦት ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራትን ዝርአ ጭቆና ናጻፕረሰን ሓሳብካ ምግላጽን ድሕሪ ምዝርዛር ድማ ነቲ ኣብ ኤርትራ ገና ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ናጽነት ንዝተገንዘቦ ርድኢት ብኸምዚ ገሊጹዎ ነይሩ፤ “ብሕልፊ እኳ ደረስቲ ‘መንግስትና ከይነቐይሞ’፡ ወይ’ውን […]


text:
ኣብ ትግራይ ጉዕዞ ዘይሕጋዊ ስደት መናእሰይ ብብዝሒ ይረአ አሎ፡፡ ብፍላይ ኣብ ዝተወሰና ወረዳታት ማዓልታዊ ዋኒን መናእሰይ አዩ ጉዕዞ ዘይሕጋዊ ስደት ፡፡ ብመሰረት ካብ ዝምልከቶ ቢሮ ዝረኸብክዎ ሓበሬታ ኣብ ዞባ ምብራቕ ትርከብ ወረዳ ሳዕሲዕ ፃዕዳ እምባ በዚ ትልለ ወረዳ እያ፡፡
ካብ ወረዳ ሳዕሲዕ ፃዕዳ እምባ ድማ ጣብያ ጉላ ኣበናዓ ድማ ወፍሪ ዝካየደላ ትመስል ካብ ሕድሕድ ገዛ ካብ 1 ክሳብ 4 መናእሰይ ከምዝስደዱ ይሕበር፡፡ ኣብዚ ጣብያ ኣብ 2006 ዓ.ም ልዕሊ 4000 ኣብ 2009 ዓ.ም ድማ ልዕሊ 3000 መናእሰይ ካብ ስደት ምምላሶም ይፍለጥ፡፡ ቁጽሪ ዘይተመልሱ’ውን ካብዚ ዝጎድል ኣይኾነን፡፡ ብመሰረት እዚ ካብቲ ከባቢ ካብ ስደት ዝተመለሱ ክልተ መናእሰይ ረኪበ ኣለኩ፡፡
መንእሰይ ኣለም ካሕሳይ ካብ ከተማ ፍረወይኒ መንእሰይ ገረዝግሄር ገብረገርግስ ንክልትኦም ጉዕዝኦነ ዘጋጥሞም ፀገማትን ኣዛራሪበዮም ኣለኩም፡፡ ኣለም “ኣነ ማለት ትምህርተይ ወዲአ ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ አየ ዝመሃር ነይረ፡፡ ኣብ ዩኒቨርስቲ 6 ወርሒ ተማሂረ ካብኡ ዝኾነት ማሓዛይ ነይራ፡፡ ንሳ ንክቅየር ገይራትኒ ኣነ ደማ 6 ወርሒ ተማሂረ ዊዝድረው ገይረ ንኽከይድ ፈቲነ ፡፡ ካብኡ ተሳኺዑለይ ክይደ ባዕለይ ተቀይረ ስድራይ ክቅይር ከይደ፡፡ ኣብ ማሓዙተይ አየ አእሚነዮ ሓንጎላይ ኣብኡ ከይድካ ቅርሺ ቡዙሕ ከምዝርከብ ኣሚነ ከይደ፡፡ ማዓት መከራ ርኤ ተመሊሰ፡፡ ኣብ መንገዲ ህይወት ማይ ፅምኢ ክትሓልፍ ርአ ሓዚነ”ትብል፡፡
መንእሰይ ገረዝጊሄር ድማ ደላላይ ቀረባ እዩ፡፡ ሰራሕ ኣሎ፡፡ ክሓልፈልካ እዩ ኢሉ ወሲዱኒ፡፡ ኣነ ግን መከራ ረኪበ፡፡ ኣብ የመን ንሓደ ወርሒ ዝኣክል ዓፅዮም ቀጥቂጦሙኒ፡፡ ገንዘብ ስደድ እናበሉ ንሓወይ፡፡ ሓወይ ደማ 50 ሽሕ ዝከውን ሰዲዱሎም፡፡ ንዓይ ግን ኣካለይ ኣጉዲሎም ኣብ ጫፍ ስዑዲ ደርብዮሙኒ፡፡ ፖሊስ ስዑዲ ደማ ሓደ ወርሒ ኣሲሮም ዓደይ ሰዲዶሙኒ፡፡” ክብል ኣብ ጉዕዞ ካብ ዘጓነፎ ኣዋጊዑኒ ኣሎ፡፡


text:
ብኣኸድር ኣሕመዲን*
23 ለካቲት 2020
ካልእ ስለ ዘየሎ፤ ሓጸርቲ ዛንታታት ብኣብርሃም ተስፋልኡል ዘርአ፤ ኣሕታሚ እምኵሉ – ሽወደን (2020)፤ 188 ገጻት $20
እዞም ኣብዚ መጽሓፍ’ዚ ተሓቚፎም ዝርከቡ 16 ሓጸርቲ ዛንታታት ኣብ ናብራ ወይ ህይወት፡ ስደት፡ ኲናት፡ ውትህድርና ዝኣመሰሉ ዛዕባታት ኣተኲሮም ዝተጻሕፉ እዮም። ነዚ መጽሓፍ’ዚ ብዕምቈት ንምርድኡ፡ ብኣጠማምታይ፡ ኣብቲ ደራሲ ጸቒጡ ዝሰርሓሉ ኰይኑ ዝተራኣየኒ፡ ስነኣእምሮ ጠባያት፣ ቅዲ ኣጸሓሕፋ ብሓፈሻ፡ ኣዋህባ ኣርእስትን ኣገባብ ጽዋን ከኣ ብፍላይ ኣድሂበ ሓሳባተይ ከካፍል። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ መጽሓፍ እኩብ ዛንታታት፡ ንዅሉ ዝጠምር ናይ ሓባር መተንተንኒ መንጽራት ገይርካ ክርአ ስለ ዝኸብድ፡ ነቲ መጽሓፍ ብምልኣት ዝገልጽ ኢለ ዝሓሰብኩዎ ነጥብታት ብምቕማጥ፡ ዝጥቀስ ዛንታታት ድማ ከም ኣብነት ጥራይ ክርአ እምሕጸን። ኣብዚ መጽሓፍ’ዚ ሰፊሩ ዘሎ ዓሰርተ ሽዱሽተ ዛንታታት፡ ነናይ ገዛእ ርእሱ ቁመና ዘለዎ፡ ንትንታነ፡ ንኽትዕ፡ ብትሕዝቶኡ ጥራይ ዘይኰነስ ብስነጽሑፋዊ ጽባቐኡ’ውን ክድህሰስ ዝበቅዕ ምዃኑ ዘለኒ መረዳእታ እናገለጽኩ፡ ኣብ ቀጻሊ ክጸሓፈሉን ኣብ መኣዲ ጥበብ ሃገርና መዋግዒ ክኸውንን ተስፋ እገብር። ነዚ ዝኸውን ኣብዚ መጽሓፍ ዘሎ ብቕዓት እናመስከርኩ ድማ ናብዚ ናይ ሕጂ ሓፈሻዊ ገምጋመይ ክሰግር።
ደራሲ፡ ኣብ ቃለ መዘከርታ መጽሓፉ፡“ብሰንኪ ተደራራቢ ሕሰም መግዛእቲን ዝሰዓበ ባርባራዊ ምሕደራን መንፈሶም ዝሰንበዱ ኤርትራውያን መንእሰያት፡ ንስጋዊ ርክብ ከስተማቕሩዎን ብምሉእነት ክድሰቱሉን ኣይከኣሉን እሞ፡ እዛ መጽሓፈይ’ዚኣ ንዝኽሮም አወፍያ።” ክብል ወፈያኡ ገሊጹልና’ሎ። ዝዀነ ደራሲ ንዕኡ ትርጕም ዝህቦ ወፈያ ክገብር ዝርአ’ኳ እንተዀነ፡ ትርጉም ግርንቢጥነት ናይዚ ወፈያ – ብመንጽር ልሙድ ወፈያ – ከም ቀንዲ ትዅረት ደራሲ ኣብቲ ዝፈጥሮ ድራማዊ ሃዋሁ ዝንቀሳቐሱ ጠባያት ኣእምሮ ክርኢ ዝኸኣለ ወይ’ውን ኣብኡ ኣተኵሩ ክዛረብ ዝደለየ ምዃኑ ዘርኢ ኣመት ሂቡ’ሎ ዝብል ግምት ክወስድ እኽእል። እዚ ድማ፡ ዛንታ ኣብ ዝምስረተሉ ድራማዊ ሃዋሁ፡ ዝያዳ ተኸታተልቲ ፍጻመታት ኣብ ምንጋር፡ ናብ ጠባያትን ኣብቲ ዝኸበቦም ኵነት ተደሪኾም ዝሓስብዎ፡ ዝርድእዎ፡ ዘስተንትንዎ፡ ዝምነይዎ ብሓፈሻ ንውሽጣዊ ኣእምሮ ጠባያት ብምጥላቕ ክትርኢ ምፍታንን ንዕኡ ምንጋርን ቀንዲ ጽባቐ ናይዚ መጽሓፍ ኰይኑ እስምዓኒ።
1. ነጸብራቕ ስነኣእምሮ ጠባያት
ኣብ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ ነዊሕ ዓመታት ዝመሃረ ህንዳዊ ፕሮፌሰር ተጅ ናዝ ድሃር፡ ንፍኑው ዋሕዚ ሓሳባት፡ stream of consciousness ከረድእ እንከሎ፡ ሓደ ካብ መለለዪታት ናይዚ ኣገባብ ጽሕፈት’ዚ ጸሓፊ ኣብ ኣእምሮ ናይቶም ዝፈጠሮም ጠባያት ክኣቱ ምኽኣል፣ ነቲ ኣብ ውሽጢ ኣእምሮ ኰይኑ ዝረኣዮ ዝፈስስ ሓሳባት – ናይቶም ጠባያት – ድማ ብግቡእ ክገልጾ ምኽኣልን ምዃኑ እዩ ዝትንትን። ቃላት ብልሳን ናይቶም ጠባያት፡ ብፍቓድ ደራሲ ዝተዋህቦም ናጽነት ዝድርደር ዘይኰነስ፡ እቲ ብውሽጢ ናይቶም ጠባያት ዝውሕዝ ሓሳባትን ስምዒታትን ክትምርምር ምኽኣል ምዃኑ እዩ እቲ መረዳእታ። በዚ መሰረት’ዚ እምበኣር፡ እዚ መጽሓፍ ብጥበብ ፍኑው ዋሕዚ ሓሳባት ዝተጻሕፈ እዩ’ኳ እንተ ዘይበልኩ ቅሻረት ናይቲ ጥበብ ዘለዎ ኣጸሓሕፋ ከም ዘንጸባረቐ ግን ክምጕት እኽእል።
በዚ መሰረት፡ ኣብ ኵሉ’ዚ ዛንታታት ዝውቱር ኰይኑ ቀሪቡ ዘሎ፡ ኣብ ምግላጽ ፍጻመታት ኣብ ክንዲ ትዅረት ምግባር ናብ ውሽጢ ኵነት እቲ ሰብ ወይ ጠባይ – ብኣእምሮኡ ኣቢልካ ናብቲ ሰብ – ብምትኳር ዛንታ ምንጋር እዩ። እዚ ኸኣ ኣንባቢ ብዛዕባቲ ፍጻመታት ብቐጥታ ዘይኰነስ በቲ ፍጻመታት ብዛዕባ ዝተሰርሐ ሰብ ከንብብ ዝገብር እዩ።
ኣብ ብዙሕ ዛንታታት ከም ዝርአ፡ ብሰባዊ መዳይ ኣቢልካ ታሪኽ ከም ዘለዎ ናይ ምንጋር ዝምባለ ይርአ እዩ። ስለዚ፡ መንጸፍ ዛንታ፡ ግዜን ቦታን ፍጻመታት ብግቡእ መሰረት ዝገበረ እዩ። ኣብ መጽሓፍ “ካልእ ስለ ዘየሎ” ግን ታሪኽ – ብመንጽር ግዜን ቦታን ፍጻመታትን መንነት ፈጸምቱን – ብዙሕ ግምት ክወሃቦ ኣይተመርጸን። ሰብ ኣብ ገለ ውሱን ኵነት ከመይ ከም ዝኸውን እዩ ብርቀት ከንጸባርቕ ዝፍትን። ንታሪኽ ከም ረቂቕ መንጸፍ መወሳወሲ ነቶም ጠባያት እዩ ሰሪሕዎ። ስለዚ፡ ኣብዚ መጽሓፍ’ዚ ዘለዉ ዛንታት ብግዜን ቦታን ዝተሓጽሩ ስለ ዘይኰኑ፡ ተወሳኺ ናጽነት ሂብዎ እዩ። ኣብዚ መዳይ’ዚ ደራሲ ነቲ ኣብ ዝተፈላለየ ኵነታት ዝስራሕ ስነኣእምሮ ሰብ ከርኢ ኣብ ዝገበሮ ጻዕሪ ተዓዊቱ እዩ። ኣንበብቲ ድማ ነቲ ተቐሊዑ ዝተቐረበሎም ነዚ ሰብ ዝሰርሕ ኵነታት ክርድእዎን ክግንዘብዎን ግብረመልሲ ክህብሉን ናቶም ግደ ይኸውን።
ንኣብነት ኣብተን ምስ ኲናት ዝተኣሳሰራ ዛንታታት፡ ብዛዕባ እቲ ኲናት መን ምስ መን ይገጥም፡ ኣየናይ ገጽ ናይቲ ኲናት ኢኻ ትወስድ ከም ደራሲ ብግቡእ ሓሲቡ ሰሪዖዎ እዩ። ኲናት፡ እቲ ክፍኣቱን ጭካነኡን እንታይ ከም ዝሓትት ከርኢ ኣብ ርእሲ ምኽኣሉ፡ ካብ ኣብቲ ፍጻመን ዘወርቱን ኣብቶም ግዳያቱ ዝዀኑ ተራ ሰባት እዩ ኣተኲሩ – እቲ ውሽጢ ውሻጠ ናይ ሰብ፡ ኣብቲ ህይወት ዝውሕጥ ኲናት ኰነ ድሕሪ ኲናት ዝስራሕ ሰብ! ስለዚ ስነኣእምሮኣዊ ምቕራጽ ጠባያት ኣብቲ ዝተቐመጠ ኵነት እዩ ልዑል ትዅረት ናይዚ ዛንታታት።
በዚ መንጽር’ዚ እምበኣር፡ እቲ ንደራሲ ዘተሓሳሰቦን ወፈያ መጽሓፉ ዝገበረሉን “ድሮ ተበገስ” ኣብ እትብል ዛንታ ዘሎ ነገራት ምርኣይ ምድህሳስ ከም ኣብነት ኣገዳሲ እዩ። ኣብዛ ዛንታ፡ እቶም ካብ ወተሃደራዊ ታዕሊም ብቐጥታ ናብ ኲናት ክኣትዉ ዝተቐረቡ መንእሰያት፡ ኣብ ጽዑን ድነ ሞት እናሃለዉ፡ ኣብታ ከም ተደራቢ ሓይሊ ኰይኖም ንኽኣትዉ ንገለ ሰዓታት ክጸንሑላ ኣብ ዝተገብረት ዓዲ፡ ሸውሃት ጾታዊ ስምዒቶም ከርውዩ ሃነፍነፍ ክብሉ የርእየና። እቲ ዝሃረፉዎ ስጋዊ ርክብ ንዅሎም – ነቶም ኣንቀሳቐስቲ ጠባያት – በበይኑ ትርጕማት ዘለዎ ምዃኑ ከኣ ይጸዊ። ኣብቲ ከምኡ ዝበለ ሃዋሁ፡ ሰበይቱን ደቁን ናፊቑ ቅድሚ ኲናት ክሰናበቶም ተለፎን ዘናዲ ወተሃደር’ውን ኣብ ከምኡ ዝበለ ኵነታት ዝመጽእ መረዳእታ ዘንጸባርቕ እዩ። ብተወሳኺ ደራሲ፡ ኣነ እናበለ ዛንታኡ ብዝነገር ኣዘንታዊ ኣቢሉ ነቲ ኵነታት ክርአ ምግባሩ፡ ዝያዳ ኣእምሮ ጠባያት ግሉሕ ክገብሮ ክኢሉ እዩ። እቲ ከምኡ ዝበለ ሰብን ኵነታትን ዘፋጠጠ ህሞት ማዕረ ክንደይ ኣስቈርቂርዎን ብስፍሓት ነቲ መንእሰያት ናይ ግዜኦም ሕቶ ንኸይምልሱ ዝተሓረሞም ናጽነታትን ጸቒጡ ኣቐሚጥዎ ኣሎ።
ብሓፈሻ ኣብ ኵለን እተን ምስ ኲናት ዝተኣሳሰራ ተሰሪዐን ቀሪበን ዘለዋ ዛንታታት፡ ተመሳሳሊ ኣተና ኢና ንረክብ። ደራሲ፡ ምስ ጥረ ፍጻመታት ኲናት ሞትን መቝሰልትን ኣይኰነን ንኣንበብቲ ዘፋጥጦም። ብኣንጻሩ፡ ንእንታይነት ኲናት፡ እቲ ብኡ ዝቃነ፡ ዝቕየር፡ ዝቘስል ወይ’ውን ዝመውት ኣተሓሳስባ እዩ ዝህብ። “ዋዜማ ውግእ” ኣብ እትብል ዛንታ፡ ሓኪም ቀይሕ መስቀል ዝዀነ ኣዘንታዊ ወገን ከይወሰደ ነቲ ኵነታት ክጥምቶን ክመዝኖን ይንበብ። ብመገዲ’ቲ ቀቅድሚ’ቲ ኲናት ተሓካሚኡ ዝነበረ ንኡስ ወተሃደር ኣቢሉ እዩ ነቲ መሪር ሃዋሁ ተንካፊ ብዝዀነ መገዲ ዘቕርቦ። እቲ ተሓካሚ ቅድሚ ንዂናት ዝነበሮ ኣተሓሳስባ፡ ዝውስውሶን ኢዱ እንተ ሃበ ክስዕብ ዝኽእል ነገራትን ተዛንዩ ምሕታቱ ንስነኣእምሮኡ ክንፍትሽ ዝገብር ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ንጽውያ ዛንታ’ውን ኣንጠልጣሊ ክኸውን ኣኽኢልዎ እዩ። “ድሕሪ ውግእ” ኣብ ዘርእስታ ዛንታ’ውን ውግእን ወረ ውግእን ዝሰርሖ ቈልዓ እዩ ዘሎ። ነቲ ብዓይኒ ዝርአ ዕንወት ናይቲ ውግእ ይገልጾ እኳ እንተዀነ፡ ኣዘንታዊ ኣብታ ኣደን ወድን ዝተረፉዋ ህድሞ ኣትዩ እዩ ንገጽ ናይቲ ኲናት ዝቐልዖ። ስለዚ፡ ጸብጻብ ናይቲ ኲናት ንጐድኒ ሓዲጉ፡ ውግእ ኣብ ሰባት ዘሕድሮ በሰላ፡ ብፍላይ ኣብ ኣተሓሳስባኦም ከመይ ከም ዝሰርሕ፡ ብዝኸኣሎ መጠን ኣብ ኣእምሮኦም እናኣተወ ክጸውየና ክኢሉ እዩ። ነቲ ዛንታታት ፍሉይነት ዝፈጠረሉ ድማ እዚ ነጥብ’ዚ እዩ።
ምስ ዝፍጠር ኵነታት ዝቀያየር ኣተሓሳስባ፡ ሰብ መዓስን ብኸመይን ናብ ነብሱ ይጥቐለል፡ “ማዕበል ህይወት” እትብል ዛንታ ጽቡቕ መርኣያ እያ። ‘ማዕበል’ ዝብል ቃል ነቲ ነታ መርከብ ስደተኛታት ከጋፍዕ ዝርአ ማዕበል ባሕሪ ብቐጥታ ንምግላጽ ዘይኰነስ፡ ብምሳሌኣዊ ገለጻ ዝገላበጥ ዝነበረ ህይወት ስደተኛታት ንምንጽብራቕ ዝተጠቕመሉ እዩ። ኵነታት ጽብብ ክብል እንከሎ ሰባት ከመይ ይሓስቡን ክገብርዎ ዝህቅኑን፣ ሞት ክትመጽእ እንከላ ዝቕላዕ ባህሪን ትጸዊ ዛንታ እያ።
እዚ መጽሓፍ’ዚ፡ ካብዚ ዝተጠቕሰ ዛዕባታት ውጽእ ዝበለ ግን ከኣ ብመንጽር ኣጠማምታኡ ተመሳሳሊ ዛንታታት ንረክብ ኢና። ንኣብነት “ምልሰት” ኣብ እትብል ዛንታ ምስ እንርኢ፡ ተመሳሳሊ ኣጠማምታን ጥበብ ኣነጋግራ ዛንታን ንረክብ። ድሕሪ ሰላሳ ዓመት ናብራ ስደት፡ ኣቦኡ ብህይወት ከርክቦም ምስ ባዶነቱን ስእነት ትብዓትን – ምስ ሓቂ ክጋጠም – ሃፍ እናበለ ምስ ካልኣዩ ናብ ዓዲ ዝመጽአ ጠባይ እዩ እቲ ጽውያ። ኣብዚ’ውን ብዛዕባ ስደት ልሙድ ብዝዀነ ብህሎ ኣይኰነን እቲ ዕላል። ኣብ ኣእምሮ ናይቲ ቀንዲ ጠባይ ብምእታው’ዩ ከም ውጽኢት ናይ ነዊሕ ዓመታት ስደቱ፡ ንፍርሑ፡ ባዶነቱ፡ ጣዕሳኡ፡ ብኽያቱ ክነግር ዝፍትን። ከምኡ ስለዝዀነ እዩ ከኣ፡ እቲ ዛንታ መሳጢን ተንካፍን ክኸውን ዝኸኣለ ዝብል ገምጋም ኣሎኒ።
“ትራንዚት” ኣብ ዝተባህለት ዛንታ’ውን፡ ኣብ ሓደ መዓርፎ ነፈርቲ ካብ ኵሉ ኵርናዓት ዓለም ዝመጽኡ ተጓዓዝቲ ምስ ተኣከቡ ዝምዕብል ኣተሓሳስባ ይንጸባረቕ። ግዜ መገሻኦም መዓልታትን ዓመታትን ብዝወሰደ መጠን ኣብ ስነልቦናኦም ዝስርሕዎ ከመይ ዓይነት ከም ዝዀነ እተርኢ እያ።
ብተመሳሳሊ፡ ንዛንታ “ትጽቢት ጻውዒት ተለፎን” እውን ብናይ ምጽባይ ኵነተ-ኣእምሮ እዩ ነቲ ዛንታ ዝነግሮ። እቶም ኣብ 1991 ጻማኦም ወይ’ውን ንኣበርክቶኦም ኣብ ቃልሲ ኣፍልጦ ክረኽቡ ምዃኖም ዝተነግሮም ኣቦ፡ ብትጽቢት ተስፋ ከመይ ኢሎም ንኽንድኡ ዓመታት ከም ዝተጓዕዙን ዝኣረጉን ኣብ መወዳእታ ድማ ከም ዝሞቱን ይጸውየና። እቶም ኣቦ፡ ነቲ ዝመላለስዎን ክድውለሎም ዝጽበይዎን ቤት ጽሕፈት፡ እናሻዕ ሓላፍቲ ክቀያየሩ ይርአ እዩ። እዚ ፍጻመ’ዚ ብዓይኒ ጥበብ ጽውያ ዛንታ ክርአ ከሎ ተራ ኣይኰነን። ትልሚ ዛንታ ለጠቕን ክብን ክብል፡ ኣነጋግራ ዛንታ ድማ ሓይሊ እናረኸበ ንቕድሚት ክድፋእ ዘኽኣሎ ረቂቕ ጥበብ ኰይኑ ኸኣ ይርኣየኒ።
2. ቅዲ
ኣብዚ እቲ ዝውቱርን ልሙድን ኣገባብ ኣጸሓሕፋ ሓጺር ዛንታ፡ ኣብ ብዙሕ መዳያት ክጠሓስ ስለ ዝርአ ብኡ መንጽር ምጥማቱ ዝኣኽሎ መሲሉ ኣይስመዓንን። ርእሲ ዅሉ ድማ፡ ብፍላጥ ዝተገብረ ምዃኑ – ተመኵሮን ሕሉፍ ስርሓትን ደራሲ ኣብ ግምት ብምእታው – ዘጠራጥር ስለ ዘይብሉ፡ ደራሲ ዝተጠቕመሉ ቅዲ፡ ብቐንዱ ኣንባቢ ኣብቲ ጽሑፍ ንኽኣቱን ዘወሳውሶ እኹል ቦታ ንኽረክብን ዝዓለመ እዩ ዝብል መረዳእታ ኣሎኒ።
ጽሑፍ፡ ንኣንባቢ ዝኸውን መእተዊኡ ምስ ዝዓጹ እዩ ዝመውት። እዚ ማለት፡ ከም ሓደ ዜናዊ ጸብጻብ ኰይኑ ዝቐረበ ዛንታ፡ ፍጻመታት ኣብ ርእሲ ርእሲ፡ እርይ-ቍጽር ኢሉ ዝርዝራት ዘቕርብ፡ ንኣስተንትኖ ዕድል ዘይህብ ድፉን ምስ ዝኸውን ንምባል እዩ። በዚ መንጽር ምስ ዝርአ፡ እዚ መጽሓፍ’ዚ፡ ኣንባቢ ንኽኣቱ፡ ኣትዩ ክግምት፡ ከዛምድ፡ ከተኣሳስር፡ ከነጻጽርን ናቱ ክወስድ ዘኽእሎ ቦታ ክረክብን ርሑው እዩ ኢለ እግምግም።
ኣንባቢ ከመይ ኣቢሉ እዩ ናብ ሓደ ስነጽሑፋዊ ስራሕ ዝኣቱ ዝብል በዳሂ ስራሕ ሓደ ደራሲ እዩ። እዚ ነቲ መሰረታዊ ዝዀነ ዓይነት ትሕዝቶ፡ ፍሉይነቱ፡ እዋናውነቱ፡ ኣገዳስነቱ… ንኣንበብቲ ኣብ ቦታኡ ኰይኑ ማለት እዩ። ስለዚ፡ ብዙሕ ከየጋፋሕኩ፡ ንዓይ ዝተራእየኒ ኣብዚ መጽሓፍ’ዚ ዝተራእየ ብልጫ ኣብ ክልተ ነጥብታት ማለት፡ ኣርእስትን ጽውያን ዝብሉ ነጥብታት ብኸምዚ ዝስዕብ ከቕርብ።
2.1. ኣርእስቲ
ደራሲ፡ ኣንባቢ ግቡእ ናይ ኣንባቢ ተራ ንኽጻወት ዝሰርሓሉ ሓደ ጥበብ፡ ብዓቢኡ ነቲ መጽሓፍ ይዅን ዛንታታት ኣርእስቲ ንምሃብ ዝተጠቕመሉ ብልሓት እዩ። “ካልእ ስለ ዘየሎ”፡ ዝብል ኣርእስቲ ክህቦ እንከሎ፡ ንመጽሓፍ እኩብ ዛንታታቱ፡ ኣንባቢ ንምሉእ እቲ መጽሓፍ ኣንቢቡ ነናይ ገዛእ ርእሱ ግምት ክወስድ ክፉት ይገድፎ። “ካልእ ስለ ዘየሎ” ዝብል ኣርእስቲ ዝሓዘት ዛንታ ኣብ ውሽጢ’ቲ መጽሓፍ የላን። ስለዚ ኣንባቢ፡ እንታይ እዩ ኣብ ውሽጢ ዘሎ፧ እንታይከ እዩ ዘየሎ ዝበሃል ዘሎ፧ ደራሲ ምስ ጽሕፈቱ ድዩ ወይስ ካብኡ ንዝዓቢ እዩ ዝእምት ዘሎ፧ ካብ ዝብል መባእታ ግን ከኣ እናተወሳሰበ ሕቶ ኣብ ርእሲ ሕቶ እናደርደረ ዝኸይድ ኰይኑ ይስምዓኒ።
ኣብ ዛንታታት’ውን ምስ እንርኢ፡ ኣብ ኵሉ’ኳ እንተ ዘይተባህለ ኣብ ሓያለ ዛንታታት ተመሳሳሊ ጥበብ ክጥቀም ይርአ እዩ። ወይ’ውን ንኣርእስቲ ፍሉይ ትዅረት ሂቡ ከም ዝሰርሐን ምስ ሕመረት ዛዕባ ዛንታኡ ንምግላጽ ብኣተኵሮ ከም ዘቐመጦን ክንግንዘብ ንኽእል።
ካብ ዛንታታት ንኣብነት፡ “ሳርዲን”፡ “ስሓ መሸኒት”፡ “ኣንበሳ ዝበልዐት ኣድጊ” ክንርኢ ንኽእል። ኣብዘን ሰለስተ ዛንታታት እንተ ርኢና፡ ዛንታ ብቐጥታ ምስቲ ኣርእስቲ ዝተኣሳሰር ኣይኰነን። ኣብ ዛንታ “ሳርዲን” ንኣብነት ብመገዲ ሓሙሽተ ኣዕሩኽ ኣቢሉ ኣጽዒቑ ዛንታ ይነግር። ብመንጽር’ቲ ጠባያት ዝተሃንጹሉ ባህሪ ወይ መንነት ድማ ንህይወቶምን ከባቢኦምን ዝጥምቱሉ ዝተፈላለየ ሓሳባት ይንጸባረቕ። ስለዚ፡ ነቲ “ሳርዲን” ዝብል ኣርእስቲ ካብ ትሕዝቶ ዛንታ ኣንባቢ ክንርድኦ ዝተገድፈ እዩ። ኣንባቢ ነቲ ኵሉ ዘንበቦ፡ በቲ ኣርእስቲ ሰፍዩ ህያው ክገብሮ ትጽቢት ይግበር ወይ ይድለ። ማለት፡ ከምኡ ክገብሮ ምስ ዝኽእል እዩ ኣውራ ቁምነገሩ ክርከብ ዝኽእል።
“ሳሓ መሸኒት” ኣብ እትብል ዛንታ፡ ዛዕባኡ ብቐጥታ ብዛዕባ’ቲ ኣርእስቲ ተገይሩ ዘሎ ኣካል ወዲ ሰብ ዝጸዊ ኣይኰነን። ኣብ ሓደ መዓስከር፡ ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ዝተኣስሩ ሰባት ዘንጸባርቕዎ ባህርያት ዝነግር እዩ። ካብቲ ኣቐዲሙ ዝነበረ ኣዝዩ ሕሱም ሓላፊ፡ ብተዛማዲ “ፍትሓዊ” ዝዀነ ሰብ ተቐይሩ ምስ መጽኦም፡ ንዝገብሮ ፈላሚ ኣኼባ ማእከሉ ዝገበረ ዛንታ እዩ። ከምቲ ክብ ኢሉ ዝተጠቕሰ፡ ደራሲ ኣብ ስነኣእምሮ ናይቶም ጠባያት ብምትኳር፡ ሰባት ኣብ ዝተፈላለየ ኵነታት – ክጸቦምን ክርህዎምን እንከሎ ንኣብነት – ዘንጸባርቕዎ ባህሪ ከርኢ ዝፈተነ ኰይኑ ይስምዓኒ። እዚ ከኣ ሓድሽ ሓላፊ ምስ መጽአ ብዘርእይዎን ዝዛረብዎን ሓሳባትን ስምዒታትን ይንጸባረቕ። “ስሓ መሸኒት” ዝብል ኣርእስቲ ኰይኑ ዘሎ ሓረግ ደኣ ምስቲ ዝጽወ ዛንታ እንታይ ኣራኸቦ፧ ዝብል መሰረታዊ ሕቶ ኣንባቢ ምዃኑ ከኣ ዘከራኽር ኣይኰነን። የግዳስ፡ ኣነ ብወገነይ ደራሲ ክብሎ ዝደለየ ነገር በቲ ኣርእስቲ ጠሚሩ ሂቡና’ሎ ዝብል ገምጋም ኣሎኒ። ኣንባቢ፡ ጽውያን ኣርእስትን ኣተኣሳሲሩ ነቲ ግርንቢጥ ዝመስል ነገር ክፈትሖን ኣተኣሳሲሩ ክርድኦን ይድለ።
“ኣንበሳ ዝበልዐት ኣድጊ” እውን ብተመሳሳሊ፡ ጽዋ ኣድግን ኣንበሳን እኳ እንተ መሰለ፡ ንምሉእ ዛንታ ኣንቢብና ኢና ነቲ ኣርእስቲ ክንርድኦ ወይ በቲ ኣርእስቲ ኣቢልና ድማ እንታይ ይነግር ኣሎ ክንርድኦ ንኽእል። ደራሲ ኣብ ኣዋህባ ኣርእስቲ ዝተጠቕመሉ ሜላ፡ ሓሳባቱ ንምጻር ማዕረ ክንደይ ተጠቒሙሉ ኣሎ ክንርዳእ ንኽእል። ካልእ ዛንታታት’ውን ብኸምዚ ዝተጠቕሰ ደኣ ኣይኹን እምበር፡ ኣርእስቲ ፍሉይ ትዅረት ከም ዝገበረሉ ድሕሪ ዓሚቝ ንባብ ክንርድኦ እንኽእል ነገር እዩ። በዚ እዩ ድማ ኣንባቢ ቦታኡ ክረክብ ዝሓገዘ ኣገዳሲ ጥበብ’ዩ ዝብል ገምጋም ዘሎኒ።
2.2. ጽውያ
ኣብዚ መጽሓፍ ዝተጠርነፈ ኵሉ ዛንታታት ነናይ ገዛእ ርእሱ ቅዲ ኣጻሕፋን መንጽረ ዛንታን ኣሎዎ። ደራሲ ኣብ መብዛሕትኡ ብቐዳማይ ኣካል ስለ ዘዕልል ናብቲ ድራማዊ ዓለሙ ኣቕርብ የብለካ እዩ። ከምኡ ምዃኑ ድማ ዝተፈላለየ ቃናን ጣዕምን ንኣንባቢ ይህብ። ናትና ናይ ተመኵሮና እዩ ኢልካ ዝሕጸር ዘይምዃኑ ድማ ካብቲ ብልጫ ናይዚ መጽሓፍ’ዚ እዩ።
በዚ መንጽር፡ “ሳርዲን” ትብል ዛንታ ዝያዳ ንምዝርዛር፡ ጻዕቂ ሓሳባትን ዕላላትን ፍጻመታትን ዘለዋ ኰይና ንረኽባ። ኣቀራርባኣ ግን ፍልይ ዝበለ ነቲ ልሙድን ዝውቱርን ኣገባብ ኣተዓልላ ሓጺር ዛንታ ዝሰበረት እያ። በቲ ልሙድን ዝውቱርን ኣገባብ፡ መን እዩ ብዓል ዛንታ፧ እንታይ እዩ ድራማዊ ድሌቱ፧ ግርጭትከ፧ እናበልካ ዝኸይድ ኣይኰነን። ብዓይነት ቅብብል-ኣዘንተውቲ ዝንገር ዛንታ እዩ። ነገርቲ ዛንታ፡ ደራሲን ባዕሉን ገለ ካብ ኣዕሩኽቱን – ኣብቲ ክዉን ዓለም – እዮም። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ብፍሉይነት ዝግለጸሉ ኣነጋግራ ዛንታ ድማ፡ ዋና ናይቲ ዛንታ ዝተመከነሉ ካፊተርያ፡ ዛንታ ተረኪቡ ክቕጽሎ ምኽኣሉ ጥራይ ዘይኰነስ ነቲ ዛንታ ዝቕጽለሉ ናብ ካልእ መካነ-ዛንታ ወሲዱ ማለት ኣብ ጋዜጣ ዓምዲ ስነጥበብ ብዘውጽኦ ጽሑፍ ምዃኑ እዩ። ብዘይካ’ዚ ምስቲ ዝዝረብ ነገራት ቀጥታዊ ምትእስሳር ዘይብሉ ዝመስል ዝተፈላለየ ኣሳእል ከእትወሉ ምኽኣሉ፡ ካብ ኣርእስቲ ጀሚሩ እንታይ ይብል’ሎ? ወይ ክብል ይደሊ’ሎ? ኣንባቢ ንኽመራመርን ከስተንትንን ዕድል ካብ ዝፈጠረ ጥበብ እዩ ዝብል ገምጋም ኣሎኒ።
ኣብ መደምደምታ፡ እዚ መጽሓፍ’ዚ፡ ኣብ ታሪኽ ስነጽሑፍ ሓጺር ዛንታ ትግርኛ ኤርትራ፡ ብጥበብ ኣጸሓሕፋኡ፡ ትሕዝቶኡን ኣቀራርባኡን ናይ ገዛእ-ርእሱ እምነ-ዅርናዕ ዘቐምጥ ምርኡይ መጽሓፍ እዩ ኢለ እግምግም። ሓጺር ዛንታ ትግርኛ ኣብ ታሪኽ ስነጽሑፍ ኤርትራ ከም ርእሱ ዝኸኣለ ጅር፡ ኣብ መፋርቕ 1980ታት ኣብ ግዜ ዕጥቃዊ ቃልሲ ኣብ ሜዳ ኤርትራ ብዝካየድ ዝነበረ ናይ ትርጉም ስርሓት፡ ውድድራትን ኣስተምህሮታትን ከምኡ ድማ ኣብ ኣስመራ ኣብ መወዳእታ 1980ታት ኣብ ዝተዋህበ ስልጠናን እዩ እናተፈልጠ ዝመጽአ። ኣብዚ መስርሕ ዕብየቱ ድማ፡ ብፍላይ ስርሓት ሚኪኤል በርሀን ኣንገሶም ኢሳቕን ኣብ ናይ ተነባቢ ደረጃኡ ክበጽሕ እምነ-ኵርናዕ ኣንቢሩ እዩ። መጽሓፍ “ካልእ ስለ ዘየሎ” ናይ ኣብርሃም ተስፋልኡል ድማ ኣብቲ ክመጽእ ዝጸንሐ ምዕባለታት ኣጸሓሕፋ ሓጺር ዛንታ ናይ ገዛእ-ርእሱ ምዕራፍ ዝኸፍት እዩ ክብል እደፍር።
ነዛ መጽሓፍ ንምግዛእ ኣብዚ መላግቦ ብምጥዋቕ ምእዛዝ ይከኣል።
*ኣኸደር ኣሕመዲን፡ ምክትል ኣሰናዳኢ ናይ ብሕቲ ጋዜጣ ጽጌናይ (1998-2001)፣ ከም ኣባል ድሒሩ ድማ ኣቦ-መንበር ኮሚተ ደረጃታት ፊልም ኤርትራ (2008-2019)፣ ኣባል ቦርድ ኣሕተምቲ ሕድሪ (2009-2019) ኰይኑ ሰሪሑ። ኣኸደር እኩብ ሓጸርቲ ዛንታታት “ተረፍ” (2014) ከምኡ’ውን “ልኡኽ መንግስቲ” (2016) እትብል ትርጕም ድራማ ኒኮላይ ጎጎል ብመጽሓፍ የሕቲሙ ኣሎ። ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ሃገረ ፖላንድ ብ “Culture, Media & Society” ናይ ማስተርስ ትምህርቲ ዘጽንዕ ዘሎ ጸሓፊ፡ ሃያስን ጋዜጠኛን akialwa@gmail.com ብዝብል ኢመይል ምርካቡ ይከኣል።


text:
Radio Erena: 27 September 2016
ኣብቲ ምስ ኤርትራ ዘዳውብ ዞባ ከሰላን ካልእ ከባቢታት ሱዳንን 57 ሰባት ብሕማም ሸሮኽ ከምዝሞቱ ሚኒስትሪ ጥዕና ሱዳን ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ።
እቲ ሚኒስትሪ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ኣብ ምብራቓዊ ሱዳን ብሉ ናይል፣ ሰንናር፣ ከሰላን ሰሜናዊ ናይልን ልዕሊ 3 ሽሕ ሰባት በቲ ውጻኣት ዘስዕብ ሕማም ከምዝተጠቕዑ ኣረጋጊጹ።
እንተኾነ እቲ ሕማም ኣብ መፋርቕ ወርሒ ነሓሰ ካብ ዝቕልቐል ዛጊት ኣስታት 470 ሰባት ከምዝሞቱን ልዕሊ 10 ሽሕ ከኣ በቲ ሕማም ከምዝተጠቕዑን፣ ንሰብ ሞያ ሕክምና ብምውካስ ሬድዮ ዳባንጋ ካብ ኣምስተርዳም ሓቢራ።
እታ ሬድዮ ብተወሳኺ፣ መንግስቲ ሱዳን ምስ ኤርትራ ንዘዋስን ሓያሎ ከባቢታት ጽኑዕ ሕክምናዊ ምቁጽጻር ክሳብ ዝግበረሉ ንህዝቢ ካብ ፍኑው ምንቕስቓስ ገቲኡ ከምዘሎ ጠቒሳ።
እዚ ውጽኣት ብምስዓብ ዝቐትል ተላባዒ ሕማም፣ ኣብ ኤርትራ፣ ዞባ ጋሽ ባርካ’ውን ሓያሎ ሰባት የጥቕዕ ከምዘሎ’ዩ ዝንገር።
ሚኒስትሪ ጥዕና ኤርትራ፣ ብዛዕባ’ዚ ሕማም ብዝምልከት ዝኾነ መግለጺ እኳ እንተዘየውጽአ፣ ዝሓለፈ ሰሙን ብዛዕባ ተመሓላለፍቲ ሕማማት ብዝምልከት ንዝህቢ ባረንቱ ኣስመህሮ ከምዝሃበ ይዝከር።
ሸሮኽ፣ ብሰንኪ ርስሓት፣ ጽሬቱ ዘይሓለወ መግብን ማይን ዝኽሰት፣ ውጽኣት ብምስዓብ ዝቐትል ተላባዒ ሕማም’ዩ።
ካብዚ ሕማም እዚ ንምክልኻል፣ ጽሬት መግብ ማይን ኣዝዩ ወሳኒ ብምዃኑ፣ ህዝቢ ኣብ ጽሬት ኣመጋግብኡን ኣከባቢኡን ዕቱብ ምክትታል ክገብርን፣ ምልክታት እዚ ሕማም እዚ ናብ ዝተራእዮ ከባቢታት ብፍኑይ ከይንቀሳቐስ ክኢላታት ይመኽሩ።
=========================


text:
ምብጻሕ ካብ ወጻኢ ሃገር
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 21 1 2020
ካብ ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት ወጻኢ ኣዝማድ ወይ የዕሩኽ ክበጽሑኻ እንተ ኾይኖም፡ እቶም በጻሕቲ ቪዛ ከድልዮም ይኽእል እዩ።
እቶም በጻሕቲ ቪዛ ንኽውሃቦም ካባኻ ሓደ ዕድሜ የድልዮም እዩ። ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ናይ ግድን ንስኻ መሊእካ ነቶም ክትዕድሞም ዝደለኻ ሰባት ትሰዶ ሓደ ፍሉይ ቅጥዒ ኣሎዎም። ሓደ ቪዛ ን90 መዓልታት እዩ ዘገልግል። ነፍስ ወከፍ በጻሒ ናይ ግድን ናቱ ዕድመ ክህልዎ ኣሎዎ።
እቲ ናብ ሽወደን ካብ 90 መዓልታት ንላዕሊ ምብጻሕ ክፍጽም ዝደሊ ሰብ፡ ነቲ ምብጻሕ መንበሪ ፍቓድ የድልዮ እዩ። ኣብ ከምዚ ኵነት ካልእ ቅጥዒ እዩ ዝምላእ።
ምስቲ ቅጥዒ ኣተሓሒዝካ ነዚ ዝስዕብ ክትልእኽ ኣሎካ፡
- ሓደ ካብ ብዓል መዚ ግብሪ ዝወጽእ ፍሉይ ወረቐት ምስክር ልደት (personbevis)፡
- ቅዳሕ ናይ መንነት ሰነድን
- ኣብቲ እዋን ምብጻሕ ንመነባብሮ ናይ በጻሒ መን ከም ዝሽፍኖ ዘርኢ ሰነድን።
እቶም በጻሕቲ ነቲ መገሻን ንመንበሪን ዝኸውን ገንዘብ ከም ዘለዎም ከርእዩ የድልዮም እዩ። ከምኡ'ውን ኣብቲ ናይ ምብጻሕ እዋን እንተ ሓሚሞም ነቲ ወጻኢታት ክሽፍን ዝኽእል መድሕን ሕማም የድልዮም እዩ።
እቶም በጻሕቲ ነቲ ናይ ቪዛ ምልክታ ባዕሎም ከእትውዎ ኣሎዎም። ንስኻ ንኻልእ ሰብ ከተመልክተሉ ኣይትኽእልን ኢኻ። እቲ ምልክታ ናብ ናይ ሽወደን ኤምባሲ ወይ ናብ ላዕላይ ቆንስል ይኣቱ።


text:
ቅዱስ ኣቦና እቲ መበል 30 ካብ ዕለት 31 ግንቦት ክሳብ ዕለት 2 ሰነ 2019 ዓ.ም. ኣብ ሩማንያ ዘካየድዎ ሓዋርያዊ መገሻ ኣብ ብላጅ ምስ ሕዝብታት ዓሌት ሮማኒ ተራኺቦም ድሕሪ ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳንን ሰዓት ሰለስተን 20 ደቓይቕ ብናይ ሮማ ሰዓት ኣቆጻጽራ ናብ ናይ ብላጀ ስፖትር ሜዳ በጺሖምን ብናይ ፋጋራስን ኣልባ ዩሊያን ናይ ግሪክ ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ዓቢይ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ካርዲናል ሙረሳን ኣቀባብላ ተገይሩሎም ብሄሊክፖተር 46 ኪሎ ሜትር ተጓዒዞም ሲቡኡ ኣብ ዝርከብ ዓለም ሓቆፍ መዓርፎ ነፈርቲ ምስ በጽሑ ቅዱስ ኣቦና ኣብኡ ብናይ ሮማኒያ ርእሰ ብሔርን ክብርቲ በዓልቲ ቤቶምን ኣቀባብላ ተገይሩሎም ኣብቲ መዓርፎ ነፈርቲ ኣብ ዝርከብ መቐበሊ ናይ መንግስቲ ኣጋይሽ ምስ ርእሰ ብሔር ሓጺር ግላዊ ርክብ ኣካይዶም ምስ ኣብቅዑ ናብ ነፋሪት ብኣሰነይቶም ተዓጂቦም ቅድሚ ምድያቦም ናይ ክቡር ወተሃደራዊ ሰላምታ ቀሪቡን ወግዓዊ ምፍናው ተገይሩሎም ካብ ሲብኡ ሰዓት ኣርባዕተ ፈረቓን ነቒሎም ሰዓት ሽዱሽተን ኣርብዓን ሓሙሽተን ድቓይቕ ሮማ ኣብ ዝርከብ ፊው ሚቺኖ መዓርፎ ነፈርቲ በጺሖም ናብ መንበሮም ብሰላም ኣትዮም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ቅዱስ ኣቦና ኣብታ ንምምላሶም ዝተሳተፉላ ነፋሪት ምስ ዘሰንይዎም ናይ ውሽጥን ወጻእን መራኸቢ ብዙሓል ልኡካት ጋዜጠይናታት ንዘቕረቡሎም ቃለ መሕትት ናይ ፖለቲካ ኣካል ፍርሕን ጽልእን ዘይኰነስ ዘራኢ ተስፋ እዩ ክኸውን ዘለዎ ዝብል ሓሳብ ዘማእከለ መልሲ ከምዝሃቡ ክፍለጥ እንከሎ፡
ኤውሮጳ ናይ መስረትታን ድላይን ሕልምን ኰይና ክትርከብ ተመንዮም፡ እቲ ኣብ ሩማንያ ዘካየድዎ ሓዋርያዊ መገሻን ዝዛዘሙሉ ዕለት ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ መራኸቢ ብዙሃን ምዃኑ ዘኪሮም፡ ኣብዛ ዕለት እዚኣ ሓሳብናን ጽቡቕ ምንዮትናን ናባኹምን ብዛዕባዅምን እዩ እንክብሉ ነቶም ጋዜጠይናታት ገሊጾም፡ ካብቲ ዘለኩም ናይ ስራሕ ውዕሊ ክንየው መጋበርያ ርክብ ክትዀኑ ሓደራ፡ ብዘለኵም ሞያ ናይ ምርኻብን ርክብን መሰኻኽር ኢኻትኵም ምስ በሉ፡
ቲቪኤር (ናይ ሩማንይ ናይ ተለቪዥን መደብር) ልእኽቲ ጋዜጠይና ዲያና ኮኣዳ ዱሚትሮስኵ፡ ኣብ ዝሓለፉ ናይ መወዳእታ ዓመታት ሕዝቢ ሩማኒያ ከምእተሰደን ይስደድ እውን ምህላዉ ገሊጸን፡ ንስራሕን መነባብሮ ንምምሕያሽ ንእትስደድ ስድራ እንታይ ትመኽሩ?
ምስዳድ ምፍልላይን ምርሕሓቕን ናብ ምንፋቕን እዩ ዝድርኽ፡ ምስዳድ ደቕኻ ዝጐድሎም ነገር ከይሁሉ ቢልካ እትወስዶ ናይ ፍቕሪ ተግባር እዩ፡ … ስደት መፍትሒ ኰይኑ ስለ ዝርከብ እዩ፡ ስደት ብዙሕ ግዜ ናይቲ ኣብ ዓለም ዝግለጽን ዝትግበርን ፖለቲካ ውጽኢት እዩ፡ ናይ ኵሉ ሚዛን መኽሰብ ብምዃኑ ድሕሪ ምውዳቕ ስርዓት ዴስነት ኣብ ሩማኒያ ልክዕ እቲ ናይ ዓለም ሕጊ ኤኮኖሚ ዘተኣታተዎ ቅልውላው ዘርከበላን፡ ብሓፈሻኡ ናይቲ ዓለም ለኻዊ ኢፍትሓውነት ኣደዳ ኰይና እያ፡ ብዙሓት ካልኦት ሃገራት እውን፡ ብዘይ ምትሕብባርን ምትሕልላይን ዝንበር፡ ህልው ኵነታት ዓለም ናይ ስራሕ ዕድል ዝፈጥር እውን ኣይመስልን፡ ሩማንያ ከም ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳ ዋሕዲ ውልዶ ዘየጥቀዓ ሃገር እያ፡ መንእሰይ ሩማኒያዊ ስራሕ ክረክብን ብሰላም ሕይወቱ ክመርሕ ምግባር ናይ ሩማኒያ ጻዕሪ ጥራሕ ዘይኰነ ዓለም ለኻዊ ከይዲ ቁጠባዊ ምትኽኻል ኣገዳሲ እዩ። ዓለም ለኻዊ ምትሕብባር የድሊ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ሩማኒያ ናይ ሕብረት ኤውሮጳ ተረይና ኣቦ መንበር እያ እንክብሉ ይምልሱ።
ናይ ማርያም መደብር ራዲዮ ጨንፈር ሩማንያ ጋዜጠይና ክርስቲና ሚካቺ ኣውን ብወገነን፥ ብሓባር ምጉዓዝ ዝብል ቃል ብዙሕ ግዜ ዝተቓልሓሉ መገሻ እዩ ነይሩ፡ ንዓና እንታይ ትመኽሩና፡ ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ንኣብነት ኣብ መንጐ ካቶሊክን ኦርቶዶክስን ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ዓሌታትን ናይ ፖለቲካ ዓለምን እንታይ ዓይነት ርክብ ክህሉ ትምዕዱና፡
ግጭትን ምስሕሓባትን ኣብ ዘለሉ እዋን ናይ ኢድ ሰላምታ ምልውዋጥ ዝረኣየሉ፡ … ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ሃይማኖታትን ዓሌታትን ምቅርራብን ንኻልእ ጽን ናይ ምባልን ባህሊ ኣገዳሲ እዩ፡ ዓቢይ ልብን ሊቕን ዝዀኑ ናይ ስነ ኣበው ምድረ በዳ ሰቂለ ህሊናውነት ኣጥቢቖም ዝፈልጡ፡ ኣብ ጀርመን ዝተምሃሩ፡ ጸላይ ዝዀኑ ናይ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያርክ ኣለውዅም፡ ቀሪብካ ክትዛረቦም ዝከኣል እዩ፡ ከም ክልተ ኣሕዋት ኢና ዝመኸርና ብሓባር ምጉዓዝ ዝብል ሓሳብ ካብ ቅድም ዝብሎ እዩ፡ ውህደት ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ድሕሪ ክትዕ ዝብጻሕ ኣይኰነን፡ ብሓባር ኣብ ምጉዓዝ እዩ፡ … ውህደት ኣብ ደም ናይ እምነት ሰማዕታት፡ ክርስቲያን ዘጽንት ስርዓት ኣብ ዝነበረሉ እዋን እቶም ዝቕተሉ ዝነበሩ ክርስቲያን በቶም ኣሳደድቶም ካቶሊክ ዲኻ ክርስቲያን ኣርቶዶክስ እናተበሃሃሉ ኣይኰነን ዝሕተቱ ዝነበሩ፡ ክርስቲያን ዲኻ ኣይኰንካን ዝብል ሕቶ እዩ ዝቐርበሎም ዝነበረ፡ እቲ ካልእይ ውህደት ከኣ ናይ ዕዮ ውህደት (ናይ ወፍሪ ውህደት) እዩ፡ ድኻታት ኣብ ምእላይን ሕሙማንን እሱራትን ኣብ ምብጻሕን ኰታ ከምቲ ኣብ ማቴዎስ ወንጌል ምዕ. 25 ዝብሎ፡ ብሓባር ንምጉዓዝ ናይ ቲዮሎጊያ ሊቃወንቲ ተኻቲዖም ድሕሪ ዝበጽሕዎ ኣብ ናይ ሓባር ቅዳሴ ቅዱስ ቍርባን ኣብ ዝብል ስምምዕ ክፍጸም ዘይምጽባይ፡ ምርኻብን ተመክሮ ምልውዋጥን …. ብሓባር ኣብ ሓድነትን ሕውነትን ሰላምታ ኣብ ምልውዋጥን ምጉዓዝ እምበር ዘይምትሕምማይ፡ ኣበር ዘይብሉ ማንም የልቦን፡ እቲ ዘገድስ ብሓባር ምጉዓዝ እዩ።
ናይ ኢ-መዲያ ልኡኽ ጋዜጠይና ኻቪየር ለ ኖርማንድ፥
ኣብ ቀዳማይ መዓልቲ ናይ ሩመኒያ ሓዋርያዊ መገሻዅም ናብ ናይ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ካቴድራል ኢኹም ምብጻሕ ዘካየድኵም፡ ብሓቂ ደስ ዘብልን መሳጥን እውን እዩ ነይሩ፡ ኣቦና ኣብ ሰማይ እትነብር ዝብል ጸሎት ኣብ ዝዓርገሉ እዋን ብሓባር እውን ኣብቲ ርክብ እንትነበርኵም እቲ ጸሎት ብሓባር ክትደግሙ ኣይተራእየን፡ ብጣዕሚ ዝኸበደ እዋን ነይሩ ክብል ይኽእል፡ እቲ ጸሎት ኣቦና ኣብ ሰማእ እትንበር ብቋንቋ ሩማኒያ ክድገም እንክሎ ንስኹም ኣብ ጽሞና ኢኹም ዝነበርኩም፡ እንታይ ከ ተስተንትኑ ኔርኵም?
ብቋንቋ ሩማኒያ ኣቦና ኣብ ሰማይ እትነብር ዝብል ጸሎት ክጽለይ እንከሎ ኣየስቀጥኵን ወይ ሱቕ ኣይበልኩም፡ ብጣንልያንይና ቋንቋ ኣነ እውን ብውሽጠይ ነቲ ጸሎት እየ ዝደግም ዝነበርኩ፡ እቶም ኣብቲ መደብ ርክብ ዝተሳተፉ ምእመናን፡ ብላቲን ድዩ ብሩማኒያ ቋንቋ ኣቦና ኣብ ሰማይ እትነብር ዝብል ጸሎት ዓው ቢሎም ይደግም ነይሮም፡ እዚ ኸኣ ክሳብ ክንደይ ሕዝቢ ቅድሚ መራሕቲ ሃይማኖት ከምዘሎ ተስተውዕል፡ ናይ ሃይማኖት መራሕቲ ብሓባር ንጓዓዝ ከምዘሎና ንምርግጋጽ ስነ ሜላዊር ርክባት ምዕሩይ ኽኸውን ንሻቐል፡ ኣብ በይንና ብሓባር ንጽልይ፡ እዚ እውን ምስ ብዙሓት መጋብያንን ኦርቶዶክሳውያንን ዘሕለፍክዎ ተመክሮ እዩ፡ …. እቲ ሕድ ሕዳዊ መውቕቓስ መልሲ ኣይኰነን፡ ኣነ ንካቶሊካዊትን ኦርቶዶክሳዊትን ቤተ ክርስቲያን እየ ዝጸለዅ፡ ….
ማኑኤላ ቱሊ ናይ ኣንሳ ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ልእኽቲ ጋዜጠይና፥
ኣብ ኤውሮጳ ኣብ ዝካየዱ ምርጫታት ናይ ፖለቲካ መራሕቲ ኣብ ናይ ምረጹኒ ጐስጓስ ንኣብነት ከም ማተዮ ሳልቪኒ ትእምርተ ሃይማኖት ሒዞም፡ መቝጸርያ ድዩ፡ ንንጹሕ ልቢ ኢየሱስ ውካፈን ክገብሩ ተራእዩ እዩ፡ ንስኹም እንታይ ትሓስቡ፡ ምስ ሳልቪኒ ንኽትራኸቡ ከምዘይደልዩ እዩ ዝንገር፡ ሓቂ ድዩ?
ናይ ኢጣሊያ መራሔ መንግስቲ ኮንተ ንሶም እውን ንስነ ሜላዊ ርክብ መሰረት ብዘቕረብዎ ሕቶ ግላዊ ርክብ ኣካይደ፡ ብሓቂ ሰናይ ርክብ እውን እዩ ዝነበረ፡ ንሓደ ሰዓት ዝኣክል ዝተኻየደ ርክብ እውን እዩ ኔሩ፡ ካብ ምኽትሎም ድዩ ካብ ካልኦት ሚኒስትራት ምስ ር.ሊ.ጳ. ንምርኻብ ብስነ ሜላዊ ርክባትና ዝቐረበ ሕቶ የሎን፡ ብዙሕ ግዜ ከምዝሓበርክዎ ሎ ሶርቫቶረ ሮማኖ እተሰምየ ናይ ቅድስቲ መንበር ዕለታዊ ጋዜጣ የንብብ፡ ብዙሕ ኣገዳሲ ዝዀነ ትንተናን ኣናባቢ ሓሳባት እውን ይረኽበሉ፡ ድሕሪኡ ኢል መሳጀሮ እተሰይመ ናይ ኢጣሊያ ዕለታዊ ጋዜጣ ኣርእስታቱ ብዓቢይ ዝጸሓፍ ብምዃኑ እውን ይኸውን ኩሉ ዘይኰነ ሓሓሊፈ ኣርእስታቱ የንብብ፡ እብቲ ነዝሒ ወረን ርእይቶታትን ዝውክሉ ዜናታት ክኣትው ኣይደልን ኣይኣተዅን እውን፡ ናይ ፖለቲካ ውድባት ዘካይድኦ ናይ ምረጹኒ ጐስጓስ ዝምልከተኒ ኣይኰነን፡ ዝዀነ ይኹን ነገር ትኽክለይና ሓበሬታ ከይሃለወኒ ርእይቶ ክህብ እውን ኣይደልን፡ ጥንቃቔ ወሳኒ እዩ፡ ምእንቲ ዅሎም እጽልይ፡ ንመላእ ህዝቢ ኢጣሊያን ስኒቱን ሓድነቱን እጽልይ፡ ኣነ ካብ ስደተይናታት ኢጣሊያዊት ስድራ ቤት ኣብ ኣርጀንቲና ዝተወለድኵ ጣሊያናዊ ደም ዘሎኒ እየ፡ ኵሎም ኣሕዋተይ ኣብ ኣርጀንቲና እውን ዝተወልዱ ናይ ኢጣሊያ ዜግነት ኣለዎም፡ ንሳቶም ዜግነት ንኽውሃቦም ሕቶ ኣብ ዘቕረቡሉ እዋን ኣነ ድሮ ጳጳስ እየ ኣይሓተትኵን እውን፡ ጳጳሳ ወዲ ሃገር እዩ ክኽውን ዘለዎ ዝብል ሓሳብ ስለ ዝነበረኒ ድማ ዜግነት ኣይሓተትኵን፡ …. ኣብ ናይ ብዙሓት ሃገራት ፖሊቲካ ምግባረ ብልሽውና ኣሎ፡ ናይ ኢጣሊያ ፖለቲካ ዝሓመመ እዩ ኣይኰንኵን ዝብል ዘለዅ ፡ ምግባረ ብልሽውና ኣብ ብዙሓት ሃገራት ይረአይ እየ ዝብል ዘለዅ፡ …. ናይ ፖለቲካ ኣካላት ቅኑዓት ክዀኑን ክንድግፎን እዩ ዝግብኣና፡ ናይ ምረጹኒ ጐስጓስ ሰንደቓዊ ክኸውን የብሉን፡ ብጸርፍን ስምምጽላምን ብመሰናኽላትን ክካየድ የብሉን፡ … ብዙሕ እዋን ፍራሕን ጽልእን ክትዘርእ ብሓቂ የሕዝን፡ ተስፋ እዩ እቲ ዘድልይ፡ ንሃገር ክመርሕ ዘለዎ ተስፋ እምበር ፍርሕን ጽልእን ክኸውን የብሉን።
ኤቫ ማሪያ ሁወስካር ፈርናንደዝ ልእኽቲ ጋዜጠይና ረዲዮ ኮፐ
ምስ መንእሰያት ኣብ ዘካየድክምዎ ርክብ ምስ ኣቦ ሓጐን ኣደ ሓጐን ክራኸቡን ክዝትዩን፡ መእንሰይ ስሩ ዘለዎ ክኸውንን ኣቦ ሓጐታትን ኣደ ሓጐን ምሕላም ከየቋርጹ ክትብሉ ተላቢኹም፡ ንስኹም ንበነዲክቶስ መበል 16 ብዙሕ ግዜ ከም ኣቦ ሓጐይ ቢልኩም ትገልጽዎም፡ ብቐጻሊ ትራኸብዎም ዶ?
ናብኦም ብዙሕ ግዜ ክኸይድ እንንከለኹ፡ ብሓቂ ኣቦ ሓጐይ ከምዝዀኑኒ እዩ ዝስምዑኑ፡ ሰላም እብሎም ኢዶም ሒዘ ቃሎም ክሰምዕ ባህ ይብለኒ፡ ክዛረቡንን ኣን እውን ጽን ቢለ ክሰምዕን ደስ እዩ ዝብለኒ፡ ናይ ብርኪ ምድካም እንተዘይኰነ ሓንጐሎም ብሓቂ የደንቕ፡ ኣብኦም ስርወ ሓይሊ ይረክብ፡ ቤተ መዘክራዊ ዘይኰነ ናይ ቤተ ክርስቲያን ባህሊ ኣብኦም ህያው እዩ፡ ባህሊ ሱር እዩ፡ እቲ ሱር ባህሊ ቤተ ክርስቲያን እዩ ኣንሕና ናብቲ ሱር እንጽጋዕን እንዕንብብን ኢና፡ ሱር ንትክእ ኣይኰንና፡ ናይ ቤተ ክርስቲያን ባህሊ ኣብ ምንቅስቃስ እዩ፡ ናይ ሎ ሶርቫቶረ ሮማኖ ዕለታዊ ጋዜጣ ዋና ኣሰናዳኢ ሞንዳ ንናይ ስነ ሙዚቃ ሊቅ ጉስታቮ ማህለር ዝገበሩሎም ቃለ መሕትት ኣብ ቀረባ እዋን ኣንቢበዮ ነይረ፥ ማህለር፥ ባህሊ ናይ መጻኢ ውሕስነት እምበር፡ ዝዕቅበ ሓሙዅሽቲ ወይ ኣብ ቤተ መዘክር ዝቕመጥ ማለት ኣይኰነ፡ ዝበልዎ ቃል ብሓቂ ዓባይ ጥቕሲ እዩ፡ ባህሊ ዝዕቀብ ሓሙኹሽቲ ኣይኰነን፡ ወይ ናይ ዓቃብያንን ናፍቖትን ኣይኰነን፡ ባህሊከምቲ ኦም ክዓብን ንጥጥዕ ፍረ ክህብን ዋሕስ እዩ፡ እቲ ፍረ ካብቲ ዝተቐብረ ሱር እዩ፡ ኣብ ያሲ ብተንቀሳቓሲት ናይ ር.ሊ.ጳ. መኪና እናተዘዋወርኩ ንህዝቢ ሰላምታይ ኣብ ዘቕረብክሉ እዋን ሓንቲ ኣደ ሓጐ ወዲ ወደን ወይ ወዲ ጓለን ዝሓቖፋ ርእየ ብሓቂ እውን ተመሰጥኩ፡ ሱር እዚ እዩ፡ እቲ ናይ ር.ሊ.ጳ. ርክባት ብኣሳእል ዝቕርብ ነታ ስእሊ ድሮ ቀሪጽዋ ብሓቂ አመስግኖ። ቫቲካን ኢንሳይደር እተሰምየ መርበብ ሓበሬታ ነታ ስዕሊ ሓቲምዋ እውን ርእየ፡ ኣቦ ሓጐታት ወይ ኣደ ሓጐታት ደቂ ደቆምን ደቂ ደቀንን ምስ ረኣያ ታሪኽ ይቕጽል ከምዘሎ የረጋግጻን ምሕላም እውን ይጅምሩ ወይ ይጅምራ፡ ዘይሓልሙ እንተድኣ ኰይኖም ጸቕጢ እዩ ዝስምዖም፡ መጻኢ ከምዘሎ የስተውዕሉ፡ መንእሰይ ስዒቡ ይንበይን ታሪኽ ይገብርን፡።
ሉካስ ፍራን ሀልሙት ዋይገልማን ናይ ሄርደር ኮረስፖንደንዝ ልኡኽ ጋዜጠይና
ኣብዘን መዓልታት ብዛዕባ ሕውነት ኣሕዛብን ብሓባር ምጉዓዝን ዝብል ሓሳብ ደጋጊምኩም ተዛሪብኵም፡ ይዅን ደኣ እምበር ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ኤውሮጳ እቶም ሕውነት ኣሕዛብ ዘይደልዩን ንበይኖም ክጓዓዙ ዝደልዩ ይበዝሑን ይዕብልሉን ኣለዉ፡ እዚ ንኽልወጥ እንታይ ክግበር ኣለዎ ትብሉ?
ኣብ ስትራስበር ብዛዕባ እዚ ጉዳይ እዚ ተዛሪበን፡ ኣይተሓዘለይ ብዛዕባይ ደጋጊመ እንተተዛረብኩ፡ ሽልማት ካርሎ ዓቢይ ምስ ተቐብልኩ ኣብ ዘስማዕክዎ መደረን ምስ ናይ አውሮጳ ርእሳነ ብሔርን መራሕያን መንግስትን ብምኽንያት ዝኽሪ ውዕሊ ኤውሮጳ ኣብ ቫቲካን ኣብ ዘካይድክዎ ርክብን …. ኤውሮጳ ባዕልኹም ትፈልጡ፡ ተጓዓዙን ክትብል የብላን፡ ብሓባር ኩሉ ብሓላፍነቱ ኣብ ሕብረት ኤውሮጳ እዩ ክጓዓዝ ዘለዎ፡ ነፍሲ ወከፍ ኣባል ሃገር፡ ኤውሮጳ ውሱጥ ዝዀነ ዕብየት እንተድኣ ዘይብላ መጻኢኣ እዩ ዝቕህም፡ ኤውሮጳ ኣደ ሎሚ ኣደ ሓጐ፡ ኰይና ኣላ፡ ኣብዚ ደው ክትብል የብላን፡ ቀጻልነት የድሊ፡ ምናልባት ገሊኡ ብውሽጡ እቲ ቅድሚ ሰብዓ ዓመት ዝተሓልመ ሕልሚ ይጠፍእ ኣሎ ዶ ይኸውን? ቢሉ ክሓስብ ይኸውን፡ ኣብ ኤውሮጳ ዶባትን ሓጹርን ይርአይ ኣሎ፡ ኣብ ሕድ ሕድ ኣባላት ሃገራት ከይተረፈ፡ እቲ ናይ ሕብረት ኤውሮጳ መስረትቲ ሕልሚ ሰቂለ ህሊናውነትን ዳግም ምንባር የድሊ፡ ኣብቲ ናይ ሕብረት ኤውሮጳ መስረትቲ ሕልምን ራእይን ገዛእ ርእሳ ከተለልን ምስ ገዛእ ርእሳ ክትራኸብን በዚ ኣገባብ’ዚ ኣቢላ ነቲ ኣብ ኤውሮጳ ዝወጣወጥ ዘሎ ምግምማዕ ክትብድህ መታን፡ ብርግጽ ነፍሲ ወከፍ ሃገር ናይ ገዛእ ርእሱ መንነታዊ መለለዪ ኣለዎ፡ ክዕቅቦ ይግባእ፡ ይኹን ደኣ እምበር ናይ ገዛእ ርእስኻ መንነት ምልላይ ንምርኻብ እምብር ኣብ ገዛእ ርእስኻ ንኽትዕጸው ክኸውን የብሉ፡ እንተዘይኰይኑ ግና መንነትካ እውን ምልላይ ከጸግም እዩ፡ ምርኻብ ምስ ካልእ መንነትካ ከተዕሙቕ ይድግፍ፡ ሓደራ ኤውሮጳ ብጽልሙታውነትን ብርእየት ዓለምን ከይትጉበጥ ኣብ ርእየት ዓለም ተዓጺፍካ ምንባርን ኣብ ንኣሽቱ ጉጅለታት ተገማሚዕኻ ዝንበረላ ክፍለ ዓለም ከይትኸውን ሓደራ። እተገማመዔት ኤውሮጳ ሕስብ እሞ ኣብሉ፥ እንይታ ከምዝተኸስተን እንታይ ከምዘስዓበን ፍሉጥ እዩ፡ ካብ ታሪኽ ንመሃር ሓደራ ንድሕሪት ኣይንመለስ~
እንክብሉ ዝሃብዎ መልሲ ዛዚሞም ንዅሎም ኣመስጊኖም፡ ኣብ ሩማንያ ብርቱዕ ዝናም ይዘንም ብንምባር ካብ ቦታ ናብ ቦታ ብማኪና ክንቀሳቐሱ ከምእተገዱን ዘኪሮም፡ ብሓቂ ስለ እቲ ዝናም አመስግን፡ ኣብ ውሽጢ ሩማንያ ብማኪና ክጓዓዝ እቲ ዘደንጽው መልክዓ ምድራ ብቕረባ ክርእይ ዕድል ስለ ዝዀነኒ እመስግን፡ ስለ ኤውሮጳ ጸልዩ ሓደራኹም፡ ጐይታ ጸጋኡ ይዓድለና፡ ኤውሮጳ ናይ መስረትታ ሕልምን ራእይን ኰይና ክትርከብ እጽልይ ከምዝበሉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ዋና ርእሰ ዓንቀጽ ኣሰናዳኢ ኣንድረያ ቶርኒየሊ ሓቢሮም።
(Sintesi non ufficiale raccolta da Andrea Tornielli)


text:
Radio Erena: February 12, 2014
ብጉዳይ ምልዕዓል ኤርትራውያን ተቓውሞ ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ማይ ዓይኒ ገበነኛታት ተባሂሎም ብሰኑይ 10 ለካቲት ኣብ ቤት ፍርዲ ወረዳ ጸለምቲ ንውሳነ ካብ ዝቐረቡ ሸሞንተ ኤርትራውያን ስደተኛታት እቶም ሰለስተ ነፍሲ ወከፎም ኣርባዕተ ዓመት ክእሰሩን 7 ሽሕ ብር ክኽፍሉን ክብየነሎም እንከሎ፣ እቶም ሰልስተ ድማ ነፍሲ ወከፎም ሓደ ዓመትን ሽዱሽተ ወርሕን ክእሰሩን 3 ሽሕ ብር ድማ ክኸፍሉን ተበይንሎም ምህላዉ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም። ንኽልተ ድማ ናጻ ኣፋንዩዎም።
ብመሰረት እቲ ተዋሂብዎም ዘሎ ብይን፣-
1. ኤፍሬም ይሕደጎ ወልደገብርኤል
2 ዳኒኤል ሚካኤል ተስፋይ
3. የዕብዮ ትንሱእ ሓደራ፣ ነቲ ብ5ን 6ን ጥቕምቲ ኣብ መዓስከር ማይ ዓይኒ ዝተላዓዓለ ተቓውሞ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብምውዳቦምን ብሰንኩ ድማ ኣብ ሰብን ንብረትን ጉድኣት ብምብጽሑን ነፍሲ ወከፎም ኣርባዕተ ዓመት ክእሰሩ፣ ሸውዓተ ሽሕ ብር ድማ ክኸፍሉ’ዮም።
ኣብቲ ዝተኻየደ ተቓውሞ ተሓባበርቲ ኔርኩም ዝተባህሉ፣-
4. ኣማኑኤል ሓድገምበስ ተስፋማርያም
5. ሙሴ እሰይ ሰንጋል
6. የማነ ገብረሚካኤል በርሀን ድማ ዓመትን ሽዱሽተ ወርሕን ክእሰሩን 3 ሽሕ ብር ድማ ክኸፍሉን ተበይንሎም ኣሎ።
እቲ ቤት ፍርዲ ንመምህር ሽናሽን በየነ ኣባይን ምሕረትኣብ በርሀ ገብረእግዚኣብሔርን ናጻ ከምዘፋነዎም’ውን ተፈሊጡ።
እዞም ኣብ መዓስከር ማይ ዓይኒ ኤርትራውያን ስደተኛታት ንዘካየድዎ ተቓውሞ ወዲብኩም ተባሂሎም ዘይሕጋዊ ሰልፊ ብምክያድን ብሰንኩ ድማ ኣስታት 125 ሽሕ ብር ዝግመት ንብረት ብምዕናውን ዝተኸሰሱ ኤርትራውያን፣ ኣብቲ መዓስከር ካብ 3 ክሳብ 6 ዓመት ዝጸንሑ ምዃኖም’ውን እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ ብተወሳኺ የመልክት።
መብዛሕቶም ሰብ ሓደርን ቆልዑ ዘለውዎምን ብምዃኖ፣ እዚ ቤት ፍርዲ ወረዳ ጸለምቲ ኣብ ልዕሊኦም ዘሕለፎ ብይን ኣብ ህወይቶም ንነዊሕ ዓመታት ኣብ መዓስከራት ዝጸንሑ መንእሰያት ጥራይ ዘይኮነ ኣብ መነባብሮ ስድራቤቶም’ውን ከቢድ ጽልዋ ክህልዎ’ዩ።
እቲ ቤት ፍርዲ ኣቐዲሙ፣ ምስዞም ክሱሳት ንዝቐረበ መም. ተስፋሚካኤል ገብረማርያም መብራህቶም ብናጻ ከፋንዎ እንከሎ፣ በቲ ኣብ ዓዲ ሓሩሽ ዝተኻየደ ተመሳሳሊ ተቓውሞ ዝተኸሰሱ ሽዱሽተ ኤርራውያን ድማ ንነፍሲ ወከፎም 2 ዓመትን ሽዱሽተ ወርሕን ክእሰሩን ክልተ ሽሕ ብር ድማ ክኸፍሉን ከምዝበየነሎም ኣይርሳዕን።
ኣብ መዓስከራት ማይ ዓይኒን ዓዲ ሓሩሽን ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣንጻር ምሕደራ እቲ መዓስከራት ብምቅዋም ብ5ን 6ን ጥቕምቲ 2013 ኣብ ዘካይድዎ ሰልፊ፣ ፖሊስን ምልሻን ነቲ ሰልፊ ንምብታን ቶኽሲ ብምኽፋቶም ሓደ ኤትትራዊ ክቕተል እንከሎ፣ ሓይሎ ድማ ከምዝቖሰሉ ዝፍለጥ’ዩ።
============================================


text:
ሕድሪ ብግብሪ! ንሰማእታትና ክንሰርሓሎም እንኽእል ነባሪ ሓወልቲ ፡ ልዕልና ሕጊ ዝሰፈና ቅዋማዊት ኤርትራ ምትካል እዩ!
ሕድሪ ብግብሪ! ንሰማእታትና ክንሰርሓሎም እንኽእል ነባሪ ሓወልቲ ፡ ልዕልና ሕጊ ዝሰፈና ቅዋማዊት ኤርትራ ምትካል እዩ! ከመይ ቀኒኺ ሃገረይ! ሃገረይ! ብለግሲ ደም ዝጸደቕኪ ህያብ ሰማእታት ኢኺ `ሞ፡ ሰራውርኪ ተሰሚሙ ቆጽልኺ ከይሓርር፡ ብመሪር ቃንዛ፡ ንብዓትኪ ተጸሚቑ ከይውዳእ፡ ዝሰትኽዮ ደም ፈርዩ
ሕድሪ ብግብሪ!
ንሰማእታትና ክንሰርሓሎም እንኽእል ነባሪ ሓወልቲ ፡ ልዕልና ሕጊ ዝሰፈና ቅዋማዊት ኤርትራ ምትካል እዩ!
ከመይ ቀኒኺ ሃገረይ!
ሃገረይ! ብለግሲ ደም ዝጸደቕኪ ህያብ ሰማእታት ኢኺ `ሞ፡ ሰራውርኪ ተሰሚሙ ቆጽልኺ ከይሓርር፡ ብመሪር ቃንዛ፡ ንብዓትኪ ተጸሚቑ ከይውዳእ፡ ዝሰትኽዮ ደም ፈርዩ ብደቂ ስዉኣትኪ ክንዲ ዝብላዕ፡ ኣሰር ንብዓትኪ ነዚዑ ተመሊሱ ናብ መሬት ከይፈስስ፡ ኣብ መወዳእታ ኣብ ልዕሊ ቀንዲ ሱርኪ ተረኲምሽኪ ዘርእኺ ንሓዋሩ ከይበርስ፡ ሕድርኺ ባኺኑ ባህግኺ ከይመክን እሻቐል ኣለኹ `ሞ፡ ከም መቐጸልታ ናይቲ ምሸትን ንጉሆን፡ ክድቅስ ክትንስእ ደሃይኪ ንምፍላጥ ዘዘውትሮ ዕለታዊ ጸሎት፡ ኣብ ወርሒ ዝኽሪ ሰማእታት፡ ኣብ ዛ ወርሒ ሰነ ዳግም፡ ከመይ ቀኒኺ ሃገረይ ክብለኪ ፍቐድለይ።
ከመይ ቀኒኺ ሃገረይ!
ነዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት፡ እቲ ብቓልሲ ዓሰርተታት ኣሽሓት ሓርበኛታት ኤርትራውያን ዝተረጋገጸ ናጽነትኪ ብጥልመት ከሓድያን ኣጒሉ፡ ኣኽብሮት ናጽነትን ኩነኔ ባርነትን ከክንደይ ሚታዊት ከምዝግብአን ክመዝን እናተጻገምኩ፡ ኣብ ውሽጢ ኣካላተይ ዝተፈጥረ ቃጸሎ ስምዒት፡ ማዕረ`ቲ ምልክን ስደትን ዝኣጎደለይ ኲናት እናቃጸለኒ፡ ንሓጎሰይ ጓሂ ዓብሊሉዎ ብሰንፈላል እየ ሓሊፈዮ።
ካብኡ ናብኡ፡ እዚ ናይ ወርሒ ግንቦት፡ ናይ ወቕቲ ናጽነት ነውጺ፡ ነቲ ብጽንኩር ኩነታት ዝላደየ ኣካላተይ ዓቕሚ ነብሱ `ዩ። ንምረት ዕረ-ባርነት መዓር ናጽነት ቀሚሰ ነብሰይ እናደዓዓስኩ፡ ኣብታ እትቕጽል ዓመት፡ ህዝበይ፡ `ግን፡ እንታይ `ሞ`፡ ዘይብላ፡ ዘይተፈራረቐት ናጽነት ከስተማቕር እናተተስፈኹ ምጒዓዝ ኣየቃረጽኩን።
ካብኡ ንላዕሊ ንጽንዓተይ ኣብ ከብድ ፈተነ ዘእትዎ ቅልውላው `ግን ሕልናዊ ቃንዛ ወርሒ ሰነ፡ ዝኽሪ ሰማእታት ኤርትራ እዩ።
እወ፡ ንኽብደት ቅንያት ናጽነት ዝኽእለሉ ምኽንያት፡ ነቶም ንናጽነትና ዘባኸኑዎ መጋበርያ ጉጅለን መጽነቲ ጎይትኦምን ወቒሰ፡ ነብሰይ ዕሽሽ ስለዝብላ ክኸውን ይኽእል`ዩ ። ኣብ ወርሒ ሰነ ግን፡ ነብሰይ ዕሽሽ ናይ ምባል ፍርቂ ይኹን ርብዒ ሓርነት የብለይን። ኪኖኡ፡ ዘፍረኹዎ ረሲዐ ኣብ ዘጥፋእኩዎ ስለዘተኩር፡ ብሕልናይ ምስ ነብሰይ ኣብ ጽዕጹዕ ውልቃዊ ኲናት ስለዝገጥም፡ ምስ ደመይ መርዚ ዝዘውር ዘሎ ኮይኑ እናተሰመዓኒ `የ 29 ዓመታት ኣቚጺረ።
ኣቤት `ባ እቲ ነብስኻ ዓውደ-ኲናት ኮይኑ፡ ተኳሲ ንስኻ፡ ደማዪ ባዕልኻ ኴንካ እተካይዶ ውሽጣዊ ኲናት ክመርር! ውግእ ሕድሕድ ኣዝዩ መሪር `ዩ ይብሃል`ዩ `ሞ፡ ኲናት ምስ ነብስኻስ መዳርግቲ የብሉን!
ስለምንታይ እየ ግን፡ ንሃገረይን ህዝበይን ሓራ ክገብር ክንዲ ዝተቓለስኩን ዝተወፈኹን፡ ኣምሳያ ህይወት መስዋእቲ ክንዲ ዝሓረኹ ንርእሰይ ዝተሳቐ? ሓርነት ካብ ነብሰይ ዶ ኣይኮነን ክጅምር ዘለዎ? ኣሽንባይ ዶ ሓደ ውልቀሰብ ሓደ ወለዶ `ውን ኣብ ዘመኑ ክገብሮ ዝኽእል እጃም ድሩት ምዃኑ ኣሚነ ንነብሰይ ዘየናሕስየላ? ከም ዓለመይ ዘይከውን? እዚኣቶም ፡ ገለ ካብቶም ነቲ ውሽጣዊ ኲናት ዘጻዕጽዑዎ ሕቶታት እዮም።
ካብ ማንም ንላዕሊ ንልበይ ስለዝፈልጥን ስለዝኣምንን ደኣ ንነብሰይ ወኪለ ይዛረብ ኣለኹ `ምበር፡ ኩሉ`ቲ ኣብ ግዜ ቃልሲ ነብሱ ንመስዋእቲ መኒኑ ብዕድሉ ካብ መስዋእቲ ዝተረፈ፡ ኣብ እዋን ናጽነት፡ ህርፋን ናይቶም ንዓመታት ዝተፈልዮም ስድራቤቱ ተጻዊሩ ብቕብጸት ናይቶም ምእንቲ ሃገር ንሓዋሩ ካብ ዓለም ዝተሰወሩ ብጾቱ ዝነብዐ፡ መስዋእቶም እቲ ሰብ ኣብ ዓለም ክኸፍሎ ዝኽእል ዝለዓለ ዋጋ ምዃኑ ኣሚኑ፡ ህላዊኡ ጥልመት ከይከውን ነብሱ ዝሓተተ ሓቀኛ ኤርትራዊ ተጋዳላይ ስምዒቱ ካብ ስምዒተይ ይኹን ካብ ስምዒት ናይቲ ሕድሪ ሰማእታት ኤርትራ ብግቡእ ዝተቐበለ ከምዘይፍለ ፍሉጥ እዩ።
ስለዚ ሃገረይ፡ ድሕሪ 29 ዓመታት ናጽነት፡ ዕድመ መስዋእቲ ናይቶም ከይፈረዩ ዝሓረሩ መንእሰያት፡ ካብ መዋእል ህይወቶም እናዓበየ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ንስኺ ዘይምዕባይኪ፡ ዘይምውርዛይኪ፡ ዘይምልባምኪ፡ በንጻሩ ምንኣስኪ፡ ምፍኳስኪ፡ ምሕሳርኪ፡ ነቲ ቀቢሩ ዝኣተወ ይኹን ሕድሪ ዝተቐበለ፡ ሞት ህሉዋት እዩ። ሞት ህሉዋት ካብ ሞት ምዉታት ዝኸፍአ ምዃኑ መቸም ፍላስፋ ዘድልዮ ግድል ኣይኮነን። ሞት ንሙውት፡ ከም ምብርባር ዘይብሉ ነዊሕ ድቃስ ዕረፍቲ `ዩ። ከም ኢሳይያስ ንዝኣመሰሉ ብህሉዋቶም ዝሞቱ፡ ህዝቢ የለኹምን እንክብሎም፡ ህላዊኦም ከእምኑዎ ኣብ መስኮት ቴለቭዥን ዝቕልቀሉ ሰባት ግን፡ ሞቶም 10 ሞት፡ ዘይውዳእ ቃንዛ እዩ።
ሃገረይ፡ 10 ሞት ዝብል ከለኹ፡ ኣጋንኖ ከይቁጸረለይ፡ ብምቕሉል መንገዲ ከረድኣኪ ደልየ `ምበር፡ ግደ ሓቅስ፡ ሞቱ 29 ሓጥያትና ድማ ማዕሪኡ `ዩ።
ከመይ ዝብል ለባም፡ ልብኺ `ሞ ጽን ይበል፡ ምኽንያቱ ክእምትለኪ። ነዞም ዝሓለፉ 29 ዓመታት፡ እቲ ብኡ ንብኡ ሕድሪ ሰማእታት ኤርትራ ዝኸድዐ ጠላም ስርዓት ካብ ጽባሕ ናጽነት 1992 ኣትሒዙ ክሳብ `ዛ ሒዝናያ ዘለና ዓመት 2020 መዓልቲ ናጽነት መጸት ዝጨርሖም ጭርሖታት እንተስተባሂልክሎም፡ ብዓል ኣፍ እምበር ብዓል ጣፍ ከምዘይኮነ፡ መልሓሱ ተነጺፉ ዝሓድር ፍሹል ስርዓት ምዃኑ መሊሱ ክበርሃልኪ እዩ።
ተመልከትለይ፡
1992/ ንዕማም ዳግመ ህንጻ ከም ጉዕዞ ሓርነት ብትብዓት ክንዛዝሞ ኢና!
1993/ ሕጂ `ውን ዕላማና ብልጽግትን ስልጥንትን ሃገር ምህናጽ እዩ!
1994/ ከም ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ኣብ ዳግመ ህንጻ ተኣምር ንስራሕ!
1995/ ሎሚ `ውን ከም ትማሊ ጽንዓትን ስራሕን!
1996/ ከም ተኣምር ናጽነት ቅያ ልምዓት ክንሰርሕ ኢና!
1997/ ንጹር ራእይ ጽኑዕ መብጽዓ!
1998/ ከም ተኣምር ናጽነት ቅያ ልምዓት!
1999/ ብዘይ ሃገር ክብረት የለን!
2000/ መዓልቲ ናጽነት መዓልቲ ጽንዓትን መኸተን!
2001/ ወትሩ ዓወት ንሓፋሽ!
2002/ ብጉሳት ንወፍሪ ዋርሳይ ይከኣሎ!
2003/ ሓይልና ኣብ ልምዓት ንኹሉ ድሉዋት!
2004/ ጥሙራት ኣብ ማሕላ ሓንቲ ሰንደቕ!
2005/ ልደት፡ ሰብኣዊ ክብረትን ቁጠባዊ ሓርነትን!
2006/ ስራሕ፡ ክብረት ዝህብ ክብሪ!
2007/ ወፍሪ ሎሚ፡ ራህዋ መጻኢ!
2008/ መኸተና ዋሕስ ናጽነትናን ዕቤትናን!
2009/ ናጻ መስመርና ዋሕስ ልምዓት!
2010/ ብስራሕ ንመክት ንገስግስ!
2011/ ውሁድ ቅኒት ንሃገራዊ ክብረት!
2012/ ናጽነትና ክብረትና!
2013/ መኸተ ዕርድና፡ ስራሕ ክብርና!
2014/ ንርሁው ጽባሕ፡ ሎሚ ንስራሕ!
2015/ ልምዓት ብጽንዓት!
2016 / ርብዒ ዘመን ኣብ መኸተን ልምዓትን!
2017/ ብርሃን ንደርማስ ምዕባለ!
2018/ ራኢ ብዕዮ!
2019/ ጽንዓት ብጽንዓት ንልምዓት!
2020/ ንምክት ንስጉም!
ሃገረይ፡ ብሰልሚ ውድቀቱ ተዋሒጥኪ፡ ጥልመቱ ዒቕ ኢሉኪ ትነብሪ ብምህላውኪ፡ ነዚ ከተንብቦ ጥራይ ኳ ጋዳ ዝኾነካ ብድርብ ምልከት ስምዒት ዝተወቀጠ ኣሰልቻዊ ጭርሖታቱ ሓደ ብሓደ ምትንታኑ፡ ከም ንቐባሪ ምርዳእ፡ መባኸኒ ግዜ እዩ። ካብዞም 29 ጭርሖታት ሓንቲ `ኳ ኣብ ግብሪ ከምዘየውዓለ፡ ከም ቃላቱ ኣብ ተግባር፡ ኣመት ራእን ሕልምን ኤርትራ ከምዘይብሉ፡ ዕዮኡ ልምዓትን ስራሕን ዘይኮነ ዕንወትን ጥፍኣትን ምዃኑ፡ ጽንዓት ሃገርና ኤርትራ ኣፍሪሱ፡ ክብረት ኤርትራውያን ከምዘሕሰረ፡ መልሓሱ ተነጺፉ ዝነበር ኣርሓ ጭርሖ ምዃኑ ኣነን ንስኽን፡ ንሕናን ንሶምን ሚእቲ ካብ ሚእቲ እንሰማማዓሉ ሓቂ እዩ።
እዚ እዋን፡ ከምቲ ናይ ዘበን ገድሊ፡ ኢሳይያስን ዓሻኽሩን፡ ከም ድሙ ቀልቀሎም እናቐበሩ፡ ንእኩይ ተግባሮም ብምስጢራውነት ብምምኽናይ፡ ንጹህ ተጋዳላይ ነቲ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ራእይ-ናጽነት እንተዘይኮይኑ፡ ነቲ ኣብ ትሕቲ `ቲ ቅዱስ ዕላማ ዝጸፈዩዎ ርኹስ ውዲት ግበታ ስልጣንን ውልቀመላኽነትን ከየስተብሃለ መስዋእቱ ሰጋእ ከይበለ ከቐጽሉ ዝኸኣሉሉ እዋን ስለዘይኮነ፡ ኣብዚ ከም ደርሆ ነናሻዕ እናጻሕተርካ ሑጻን እኽልን ዝፍለየሉ ዘበን፡ እቲ ዓይንን እዝንን ዘለዎ ጥራይ ዘይኮነ፡ እቲ እናሰምዐ ክድቅስ ሕልናኡ ዘፍቀደሉ ኤርትራዊ ከይተረፈ ዝተፈልየ መረዳእታ ክህልዎ ኣይክእልን `ዩ።
እንተዓመጽቲ እንተ ግዳያት፡ እንተ ተበለጽቲ እንተ ውጹዓት፡ ነዞም ኣብ ልዕሊ መሬት ብህይወት እንነበር ዘለና፡ ገሌና ንኽሓዶ ገሌና ንኾንኖ ብዘየገድስ፡ ነዚ ሓቂ`ዚ ብዕሽሽታ እንተርኢናዮ ዕድኡ ቀሊል ክመስል ይኽእል ይኸውን። እዚ ጥልመትን ክድዓትን ዝመልአ ክዉንነት`ዚ፡ ሓደ ቀጸላ መሬት ፍሒርና ኣብ ልዕሊ እንረኽቦ ዝተረበበ ነፍሰ-ሰማእታት ኤርትራ ተደኲኑ ከምዘሎ ምስ እነስተንትኖ ግን፡ መጻኢ ወለዶ ኤርትራ ኣብ ዘይወዓሉሉ ውግእ ኣስዒርናዮ ከምዘለና፡ ሕድሪ ስዉኣትና ብምጥላምና ጥራይ ዘይኮነ ዕድል መጻኢ ወለዶታት ብምብኻንና ይቕረ ዘይብሃሎ ድርብ ገበን ንፍጽም ከምዘለና ክንግንዘብ ይግባእ። በዚ ኸኣ `ዩ፡ እቲ ናይ ህሉዋን-ሞት ዋናታቱ ኳ እንተለዉዎ፡ ንዓና `ውን ሓጥያት ዘይምሕረና።
መን ይፈልጥ፡ ምናልባት፡ ኣብዚ ዝሓለፈ ኣዋርሕ፡ እቲ ብውሑዱ፡ ክንውለድ ንጥምቀት ክንመወት ንፍትሓት ግድን እንኸዶ ኣብያተ እምነትና `ኳ ስኢናዮ ምጽናሕና ንገዛእ ርእሱ መግናሕቲ ልዑል ፈጣሪ ንወለዶና ክኸውን ይኽእል እዩ። እቲ መግናሕቲ ናብ መቕጻዕቲ ከይሰግር ግዜ ምሂሩና እንተኾይኑ ግዳ፡ ምስናይ ጽንኩርነቱ ከም ኣውንታዊ ፈተነ ምተቐበልናዮ።
ናይቶም መሳርሕን ተለኣኣኽትን ምልኪ ንጎኒ ገዲፍና፡ ሕድገትን ስቕታን `ውን ከቢድ ዕዳ ዘኽፍል በደል ምዃኑ ክርድኣና ኣለዎ። ቃጸሎ ምውላዕ ጥራይ ዘይኮነ ቃጸሎ ዘይምጥፋእ `ውን ኣብ ብርሰትን ዕንወትን ተሓታትነት ከምዘስዕብ መጠን፡ ጥልመት ሕድሪ ሰማእታትና ኮነ ብኽነት መጻኢ ዕድል ወለዶና፡ ብናይ ሓባር ወፍሪ ዝፍጸም ዘሎ ሃገር-ለኸ ኣልማማ ጥፍኣት እዩ።
እምብኣር ሃገረይ፡ እዚ ሓባራዊ ወፍሪ ጥፍኣት ናብ ሓባራዊ ወፍሪ ልምዓት ዝቕየር፡ ጥልመት ሰማእታትና ተቐልቢሱ ህዝብና ዝከሓስ፡ ብጭርሖ ዘይኮነስ፡ ሕድሪ ብግብሪ ምስ ዝፍጸም እዩ። ብርግጽ፡ እዘን ብጓንጓ ጭርሖታት ጸሚመን ዝሓለፋ 29 ዓመታት ባኺነን እየን። ኣብዘን ዝሓለፋ 29 ዓመታት ካብዚ ዘሎ መንግስቲ መንግስቲ እንተዘይህልወኪ ካብዚ ዘለኽዮ ድምሱስ ሃለዋት ኣብ ዝሓሸ ደረጃ ምሃለኺ። ብርግስ፡ ውድቀት ናይዚ ስርዓት፡ መሬት ሰርሲሩ ውሽጢ ዝኣተወ ብምዃኑ፡ ካብ ዜሮ ንታሕቲ ብኣሉታ ጥራይ እዩ ክዕቀን ዝከኣል።
ሃገረይ፡ እቲ ውልቀመላኺ፡ ገባቲ፡ ብሓቲ፡ መጽነቲ፡ በላዕተኛ ስርዓት ትሕቲ መሬት ወሪዱ ቁሊሕሊሕ እናበለ፡ ህሉው-ምዉት ኮይኑ ስለዝተቐብረ ግን ህዝብና መልሕቕ ምልኪ ፈንጢሱ ጸምበለል ክብል ኣይክእልን`ዩ፡ ሕድሪ ሰማእታትና ንሓዋሩ ባኺኑ ክነበር `ዩ ማለት ኣይኮነን። በቲ ናይ ስዉኣት መንፈስ ደጊምና እንተደኣ ኣስተንፊስና፡ ማዕሪኦም እንተደኣ ተወፊና፡ ትንሳኤኺ ዳግማይ ዘይነበስረሉ ምኽንያት ከቶ የልቦን።
ሓድነትና ዓቂብና ብናይ ሓባር ናዕታ ምልካዊ ስርዓት ብምዕናው፡ ኣብ ክንድኡ ሰላምን ፍትሕን ራህዋን ዘለዎ፡ መሰል ዜጋታት ዝሕሉ፡ ተሳታፍነቶም ኣብ ኩሉ መዳያት ህይወት ዘውሕስ፡ ብድሌት ህዝቢ ዝግዛእ፡ ልዕልና ሕጊ ዘኽብር ስርዓተ-ምሕደራ እንተኣጣይስና፡ ትንሳኤን ሕውየትን ሃገርና ግድን ክረጋገጽ እዩ።
እቶም ኣብ መስዋእቲ ብጾት፡ ኣብ ውልቀመላኽነት ጸላእቲ ዝተቐየርና ኣሕዋት፡ ብዳንነት ሕድሪ ተዓሪቕና እንደገና ብጾት ልምዓትን ህንጸትን ክንከውን ኢና፡ እቶም ብነፋሳት ጀላቡ ዝተሰዱ መንእሰያት ብጥጡሓት መራኽብ ተመሊሶም ሞተር ምዕባለን ስልጣኔን ሃገር ክኾኑ እዮም። ሃብቲ ሃገር ናይ ህዝቢ፡ ህዝቢ ድማ ናይ ሃገር ክኸውን እዩ።
ሰማእታትና፡ ነቲ ዝኸበረ ዋጋ ዝኸፈሉ፡ መጻኢት ኤርትራ ካብ ውልቀ-ህይወቶም ጥራይ ዘይኮነ፡ ካብ እኩብ-ህይወቶም `ውን ክትዓቢ መብጽዓን እምነትን ስለዝነበሮም እዩ። ንሕና ከም ኤርትራውያን ድማ፡ ነቲ ምልኪ ዝደምሰሶ ምስሊ ኤርትራ ክንቅበል ዘይኮነ፡ ነቲ ስዉኣትና ዝሃቡና ሕድሪ ብምፍጻም፡ መብጽዓኦም ህያው ናይ ምግባር ግዴታን ሓላፍነትን ኣለና።
እወ፡ ንሰማእታትና ክንሰርሓሎም እንኽእል ነባሪ ሓወልቲ ፡ ልዕልና ሕጊ ዝሰፈና ቅዋማዊት ኤርትራ ምትካል እዩ! ቅዋማዊት ኤርትራ ድማ፡ ውቅያኖስ ዘይዓምቋ፡ ጠፈር ዘይርሕቃ ሃገር ክትከውን እያ!
ምልኪ ይፍረስ፡ ሕጊ ይንገስ!
ሰማእታትና ወትሩ ብግብሪ ይዘከሩ!
ኣማኑኤል ኢያሱ
07 ሰነ 2020


text:
ኣብ ሃገረይ ዝተነፍገኒ መሰል ምርጫ ኣብ ሃገረ- ሽወደን ኣረጋጊጸዮ
ከም ኤርትራዊ፡ ኣብ ሃገረይ ዝተነፍገኒ መሰል ምርጫ፡ ኣብ ሃገረ- ሽወደን ብዕለት 15 መስከረም ኣረጋጊጸዮ ዝብል መንቐሊ ኣርስተይ ኮይኑ፡ ስለምንታይ ኣብ ሃገርና እቲ መሰል ንኩላትና ተነፊጉና፡ ልዕልና ሕጊ ፈሪሱ፡ ምልካዊ ስርዓት ነጊሱ፡ ኩሉ ሰብ7ኣውን ደሞክራሲያውን መሰልና ከምዝተጋህሰ፡ መብዛሕትና ንሰማማዓሉ ኣርእስቲ ስለዝኾነ፡ ኣቕዲመ ብድሕሪ ባይታይ ክጅምር ኣገዳሲ ይመስለኒ።
ግርማይ ተስፋምርያም (ጥዩስ) ይበሃል። ኣብ ኣስመራ ተወሊደ፡ ኣስመራ ዝዓበኹ ኤርትራዊ ዜጋ ኢየ። ወዲ 14 ኮለኹ ብሃገራዊ ስምዒት ተደሪኸ፡ ከም ኩሉ ተጋዳላይ ናብ ህ.ግንባር ብ 1975 ተሰሊፈ። ድሕሪ ናጽነት ድማ ኣብ 1994 ብዘይ ዝኾነ ጻማ ካብ ሰራዊት ተፋንየ፡ ከም ስነጥበባዊ ኮይነ ናብራይ ክመርሕ ጀሚረ። ምኽንያቱ ኩሉ ሰብ መዓርግ ምስ ወሰደ፡ ኣነ ድማ ማዕርገይ ጥዩስ ኢዩ ኢለ ይዛረብ ስለዝነበርኩ   ከም ሳጓ ለጊባትኒ መጽውዒተይ ኮይና ኣላ።
ኣብ 1998 ሙዚቓ ክጻወት ሃገረ ጀርመን ነይረ። ምስ ወያኔ ኩናት ስለዝተጀመረ፡ ልኡላውነት ሃገር ንምውሓስ ከም ኩሉ ተጣያሳይ ከብ ጀርመን ንኤርትራ ኣትየ። ኣብዚ ሰዓትዚ ኩናት ብወያኔ ተጀሚሩ ኢለ ይኣምን ስለዝነበርኩ ኢየ፡ ብሃገራዊ ወኒ ሞት ከምዘሎ ከም ኣድጊ ሃሊለ ከይደ። ሽዑ ዝነበረኒ ንጹህ ሕልና ሃገራዊ ወኒ ድሒሩ ዝነብረኒ ፍልጠትን ክልተ ኣንጻር ነይሩ። ምኽንያቱ ኩናት ኤርትራን ኢትዮጵያን ከምቲ ብህግደፍ ዝዝረበሉ ዘይኮነ፡ ካቢነ ሚኒስተራት ዘይፈልጥዎ፡ ብድሌት ኢሰያስ፡ መሪሕነት ህግደፍን ካብ 6 ዘይበዝሑ ጀነራላትን ጥራይ ተዘራሪቦም ዝወልዕዎ ኩናት ምኻኑ ምስፈልጥኩ፡ ካብ ጀርመን ምምላሰይ ተጣዒሰ።
ንቐዳማይ ጣዕሳይ ዘረሳርስ ኩነታት ይፍጠር`ዶ ይኸውን ዝብል ግምትን ስምዒትን ሙሉእ ዘይኮነ ምጡን ተስፋ ኣብ ሓንጎለይ ነይሩኒ። በቲ ኩናትን ዝተኸፍለ ዋጋን ድማ የትሓሳስበኒ ስለዝነብረ ሓንጎለይ ርጉእ ኣይነበረን። ተስፋይ ዘረጋግጽ ኩነታት ኣብ ክንዲ ዝፍጠር፡ በንጻሩ ጸጸኒሑ ሕልናኻ ዝትንክፍ ኣእምሮኻ ዘይርጉእ ስምዒት ዘሕድር ተግባራት ቐጺሉ።
ብፍላይ ኣብ 2001 ናይ ግጅለ 15 ተባሂሎም ምስ ኣማኢት ገዳይም ተጋደልቲን ዓበይቲ መራሕትን ምስተኣስሩ። ኣብ ሰሚናራት ምስ ወያኔ ተሻሪኾም ሃገር ሸይጦም ዝብል መግለጺ ምስስማዕኩ ብጣዕሚ ገሪሙኒ። ኣብ ተሞኩረይ …..ግዜ ኣብ ሓለዋ ሰውራ ተኣሲረ ስለዝነበርኩ፡ መንካዕ የሚን ተባሂሎም ተኣሲሮም ዝነብሩ ምሁራት ከምዝጠፍኡ ስለዝፈልጥ። ናይ ስንኩላን ምርሻን፡ ናይ 1993 ንመሰሎም ዝተቓልሱ እሱራት ታሪኽ ኣዛሚዳ፡ ኣብ ልዕለይ ዝወረደ በደል ገምጊመ፡ መጻኢ ሂወተይ እንታይ ክኸውን ኢዩ ዝብል ሕቶ ነብሰይ ክሓትት ግድነት ነይሩ። ምኽንያቱ ኣብ ልዕሊ መራሕትን ሚኒስተራትን ዝተወሰደ ስጉምቲ፡ ብሕልና ዝኾነ ሰብ ዘይቕበሎ፡ ንምልካዊ ስርዓት ኢሰያስን መሪሕነት ህግደፍ ዘገልግል ናይ ስላጣን ውድድር ክብሉ፡ ንጹሃት ከተጥፍእ ዝተወስደ ስጉምቲ ስለዘይተቐበልኩዎ፡ ናይ ሂወተይ ኣመራርሓ ዘመሓይሽ ኣማራጺ ስጉምቲ ክሓስብ ድማ ባህርያዊ ነይሩ።
ኣብ 2003 ብምኽንያት በዓል ናጽነት፡ ናብ ፈስቲቫል ዓዲ ጥልያን ክንሳተፍ ስነጥበባያን ብሓባር መጺና። እቲ ካብ ጀርመን ምምላሰይ ዝነብረኒ ጣዕሳ ዝድብስ ኣጋጣሚ ስለዝነብረ፡ ናብራይ ኣብ ውሑስ ደሞክራሲያዊ ሃገራት ክንብር ወሲነ። ኣብ ሃገረ ሽወደን ድማ ይነብር ኣልኹ።
ህዝቢ ኤርትራ 30 ዓመታት ብርታዊ ቓልሲ ኣካይዱ ዝኸፈሎ ልዑል ዋጋ ዜጋታትና ሃብትና ፡ ዕላም8ኡ ድሕሪ ናጽነት ፍትሒ ምንጋስ ነይሩ። እንተኾነ ፍትሒ ምርግጋጽ ዘይኮነ፡ ምልካዊ ስርዓት ተኺልና። እዚ ድማ ከም ህዝቢ ኩሎም መሰላትና ተጋሂስና ከቢ ዋጋ ንኸፍል ኣለና። ልዕሊ ኩሉ እቲ ኣፍራዪ ዜጋ መንእሰይ ናብ ስደት የምRሕ ይበታተን ኣሎ። 20 ዓመታት ቐሪቡ ልዕልና ሕጊ ተረጊጹ፡ መሰል ህዝባዊ ምርጫ ስኢና ብዘይ ቕዋም ብዘይ ሕጊ ንምራሕ ኣለና። ናይ ኩልና ድምጺ ምርጫ ክካየድ፡ ሃገርና ብቕዋም ክትመሓደር ሓድነትና ኣትሪርና ክንቓለስ ከምዝግባኣና ለበዋ ዘድልዮ ኣይኮነን።
ከም ሰብ ነታ ፍትሒ ምንጋስ፡ ከም ኩሉ ተጋዳላይ፡ ንእስነተይ ከፊለ፡ ሰንኪለ ዘረጋግጽኩዎ ናጽነት፡ መሰል ምርጫ ስኢነ።ኣብ ሃገረ ሽወደን ከም ስደተኛ ከም ካልኣይ ዜጋ ኮይነ መጼኤ ከብቕዕ፡ ልዕልና ሕጊ ስለዘሎ፡ ሕጊ ዝህበኒ መሰል ተ ጠቂመ፡ ኣብ ሽወደን ዕለት 15- መስከረም 2010 ከድምጽ መሰል ምርካበይ፡ ኣብ ሂወተይ ዓቢ ስምዒት ፈጢሩለይ። እዝ መስል ምርጫ ኣብ ሃገረይ እንተዝነብር ኢለ ክሓስብ ድማ ተገዲደ። ነቲ መሰል ካብ ኢሰያስን መሪሕነት ህግደፍ ከብ ትኳቦ ክትረክብ ዘይሕሰብ ኢዩ። ተቓልሲካ ከምዝርከብ ግና ይኣምን ኢየ።
ኣብ   ዘበለኒ ድማ እዚ ሓቕዚ ኢዩ። ስለዚ ኤርትራውያን ነዚ መሰል ምርጫ፡ ልዕልና ሕጊ ስለዝህበካ፡ ኣብ ሃገርና ልዕልና ሕጊ ምንጋስ ናይ ሓባር ቓልሲ ምክያድ፡ ህዝቢ ሓድነትና ኣደልዲልና፡ ድምጽና ኣስሚርና ክንቓለስ ከምዝግባእና፡ ኩላትና ንስከሞ ሃገራዊ ሓላፍነት ኢዩ እናበሉ ክሰናበቱክም።
ግርማት ተስፋማርያም( ጥዩስ)
ሽወደን።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1549


text:
„ተጣባቒ ን ግዳያት ናይ ዘርኢ( ዓሌትነት) ዘጋጥሙ መጥቃዕቲ
LOBBI ዚተባህለ ውልቃዊ ትካል ኮይኑ ን ግዳይት ናይ ዘሪኢ( ዓሌትነት) ዝሕግዝ ኣብ mecklenburg-vorpommern አዩ። ንስኺ/ኻ አንተዳኣ ግዳይ ናይዚ ዝተጠቅሰ ኮንኪ/ካ ወይ ድማ ከሙኡ ዓይነት ዘጋጠሞ ሰብ አንተዳኣ ትፈልጥ/ጢ ኮንካ/ኪ ብዘይዝኮነ ሕፍረቲን ፍርሕን ናጻ ኮንኩም ኪትሕብሩና ብ ትሕትና ንላበወኩም።
ኣባላትና ብዛዕባ ከምዚ ጉዳይ አንተዳኣ ፈሊጦም፡ ነቲ ግዳይ ዚኮነ ውልቀ ሰብ፡ ስድራ…ክሕግዝዎ ኪፍትኑ አዮም።
ንሕና ኩሉ ግዜ ሽም( መንነት) ናይቲ ግዳይ ዚኾነ ሰብ ብ ምስጢር አና ንሕዞ። ንሕና ሽም ናይቲ ግዳይ ዓልቲነት ዚኾነ ሰብ ንምዕቃብ ሙሉእ ሓልፍነት ንወሲድ ብተወሳኺ ድማ ምኽሪ ንልግስ ድልየቱ ኻኣ ነማለአሉ። ንሕና ኣባላት LOBBI ብዘይሓደ ረብሓ ብድልየትና ብ ውሑስ ዚኾነ መገዲ ን ግዳያት ብ ዓልትነት ዝመጹ መጥቃዕቲ ንተሓባበር፡ ከም ተወሳኺ ድማ ናብ ቤት ፍርዲ ወይ ናብ ሕጊ ዝቀርብ ሰብ መሰካክር ክደሊ ኣለዎ ንሕና ካኣ አቲ ኩሉ ዘድልዮ ሰነዳት ምስ ዕለት በቲ ሕጋዊ ዚኮነ ኣገባብ ኪንሕግዞ ድልዋት ኢና። አዚ ካ ምክሪ ን ካሕሳ ን ኣአምራዊ ሓገዚን ዘማለኤ አዩ።
ቅድሚ ቤት ፍርዲ ወይ ፈርዳይ ኪምስከር ወይ ፍሉጥ ዚኮነ መጥቃዕቲ ዝወርዶ ሰብ፡ ምስክርነቲን ሰነድ ኣብ ምጽሓፍን ንተሓብበሮ። ን ፖሊስ አንታይ ከም ዘጋጠመኩም ምሕባር ኣይድልየኩምን አዩ ምስ LOBBI ከራኺቡኹም።
ብ ተወሳኺ ምሳና ኣብ ትርኸብሉ ግዜ ቶርጋማይ (interpretor) ኣብ ምድላይ ንትሓብበር


text:
ኣብ ምምሕዳር ኣዲስ ኣበባ ሓላፊ ቤት ፅፈት ጉዳያት ካብኔትን ቤት ፅሕፈት ከንቲባን ኣቶ ኣሰጊድ ጌታቸው እቲ ምኽንያት ህንፀት መሰረተ ልምዓት ይካየድ ብምህላዉ እዩ ኢሎም።
12 መስከረም 2006 ዓ/ም ሰማያዊ ፓርቲ፣19 መስከረም ሓድነት ንዴሞክራስን ፍትሕን ከምኡ’ውን ናይ ኢትዮጵያ ራእይ ፓርቲ ዝፀውዖ ካሊእ ሰላማዊ ሰልፊ 16 መስከረም 2006 ዓ/ም ክካየዱ እዮም።ናይ ሰለስቲኦም ፓርትታት ሕቶ ተቐባልነት ምርካቡ እውን ምምሕዳር ኣዲስ ኣበባ ሎማዕንቲ ኣፍሊጡ’ሎ።
ሰለስቲኦም ፓርትታት ናይ ሰልፍታቶም መወዳእታ ክኸውን ዝመረፅዎ ኣደባባይ መስቀል እንተኾነ’ውን ኣብ ኣደባባይ መስቀል ይካየድ ብዘሎ ምዝርጋሕ ሃዲድ ባቡርን ብሓፈሻ ኣብታ ከተማ ይካየዱ ብዘለው ህንፀት መሰረተ ልምዓትን እቲ ቦታ ንሰልፊ ተመራፂ ኣይኮነን ኢሎም ኣቶ ኣሰግድ ጌታቸው።
ንሓለዋ ምቹው ኣብ ዝኾነ ኣብ ጃን ማይዳ ወይም ኣብ ዘቕርብዎ ካሊእ መማራፂ ቦታ ከካይዱ ከምዝኽእሉ ኣቶ ኣሰግድ ብስልኪ ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃል ሓቢሮም።
ብመንግስትን ብኻልኦትን ትካላትን ተመሳሳሊ ሰልፍታት ኣብቲ ከባቢ ከምዝተኻየደ ዝገለፁ መራሕቲ ተቓወምቲ ፓርትታት ግን ዝተውሃበ ምኽንያት ኣይተቐብሉዎን።
ሰማያዊ ፓርቲ እቲ ሰልፊ ኣብ ኣደባባይ መስቀል ክነካይዶ ኢና ኢሉ’ሎ።
ኣቦ መንበር ፓርቲ ሓድነት ንዴሞክራስን ፍትሕን ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ እቲ ሰልፊ ኣብ ኣደባባይ መስቀል ንምክያድ ከምዝደልዩን ምምሕዳር ኣዲስ ኣበባ ዝሃቦ ውሳነ እውን ፓርቶም ይዘራረበሉ ከምዘሎን ሓቢሮም ኣለው።
ናይ ኢትዮጵያ ራእይ ፓርቲ እውን ኣብ መስቀል ኣደባባይ ንምክያድ ከምዝደልን ምስ ምምሕዳ ኣዲስ ኣበባ ምዝርራቡ ከምዝቕፅልን ኣቦ መንበር እቲ ፓርቲ ኣቶ ተሻለ ሰብሮ ገሊፆም ኣለው።


text:
እቲ ኣብ ባይቶ ወከልቲ ጸዲቑ ንወሳኒ ፍርዲ ናብ ባይቶ መወሰኒ ሕጊ(ሰነት) ቀሪቡ ዘሎ ጉዳይ ክሲ ካብ መዝነት ምውራድ ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ሎሚ ክዛዘም`ዩ ዝብል ትጽቢት ኣሎ።
ከምኡ ዝገብሮ ዘሎ ምኽንያት ድማ፡ ፕረዚደንት ትራምፕ ሪፓብሊካን ስለዝኾነ፡ ኣብ ሰነት ዘለዉ ዝበዝሑ ድማ ሪፓብሊካን ስለዝኾኑ፡ ነቲ ብደሞክራት ዝምጎት ዘሎ ክሲ ምውራድ ስልጣን ውዱቕ ክገብርዎ ይኽእሉ`ዮም ብዝብል`ዩ።
ይኹን`ምበር ይብሉ ኣብ`ዚ መደብ ዝቐረቡ ኣጋይሽ ጠበቓ ሕጊ ኢሳያስ ገብረኪዳንን ነቲ መስርሕ ብቀረባ ዝከታተል ምሁር ኣቶ ግርማይ ቦኽረን፡ ውጽኢት ናይ`ቲ መስርሕ ኣብ መወዳእታ`ዚ ዓመት ኣብ ዝካየድ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ዓቢይ ጽልዋ ክህልዎ`ዩ ይብሉ።
ኢትዮጵያዊ ኣቶ ኢሳያስ ገብረኪዳን ካብ ከባቢ ዋሺንግተን ዲሲ፡ ከምኡ ድማ ኤርትራዊ ኣቶ ግርማይ ቦኽረ ካብ ቦስተን ማሳቹሰትስ፡ እቲ መስርሕ ክሲ ምውራድ ስልጣን ፕረዚደንት፡ ንኻልኦት ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘለዉ ሰማዕቲ ዝህቦ ትምህርቲ`ውን ኣልዒሎም ኣለዉ።


text:
ብመሰረት ኣዋጅ ህፁፅ ግዜ ኢትዮጵ ትካላት ኣፍረይቲ መሰረታዊ ቀረባት ስርሖም ደው ምባልን ዕንቅፋት ምፍጣርን ዝተኸልክለ ምዃኑ ዋና ዓቃቢት ሕጊ ኢትዮጵያ ኣፍሊጠን።ምስ ኮሮናቫይረስ ብዝተኣሳሰረ ሓበሬታ ኣብ ምዝርጋሕ ሓዱሽ ናይ ኮምኒኬሽን ስርዓት ከምዝዝርጋሕ እውን ተሓቢሩ ኣሎ።
ዋና ዓቃቢት ሕጊ ወይዘሮ ኣዳነች ኣበቤ ቅድሚ ሒደት መዓልታት ብፓርላማ ኢትዮጵያ ዝፀደቐ ኣዋጅ ህፁጽ ግዜ ዘፈፅም ስርዓት ብዝርዝር ኣረዲኣን ኣለዋ።እቲ መምርሒ ከልካሊ ፣ግዴታ ዘቐምጡ፣ ሓላፍነት ዘቐምጡን ዝተፈላለዩ ሕግታት ዝብሉ ኣርባዕተ ክፋላት ዝሓዘ እዩ።
እቲ ፈላማይ ዝኾነ ይኹን ሰብ ወይ ኣካል ክገብሮ ዘይብሉን ዘለዎን ይዝርዝር።እቲ ኻልኣይ ነቲ ዝተባህለ ዘይፍፅም ብሕጊ ዘሕትት ምዃኑ ወይዘሮ ኣዳነች ይገልፃ።ብሳልሳይ ደረጃ ዝተቐመጡ ዝርዝር ነገራት ኣፈፀምቲ ኣካላት ዝውስን ክኸውን ከሎ ራብዓይ ክፍሊ ድማ ዝተፈላለዩ መምርሒታት ዝምልከት እዩ።
እገዳ ካብ መንጎ ዝተቐመጠሎም ተግባራት ክገልፃ ከለዋ ‘’ከም ሓይሊ ኤሌክትሪክ፣ ትካላት ሕክምና፣ ቴሌኮምኒኬሽን፣ባንክታት፣መግቢ ዘቕርቡ ትካላት፣ፋብሪካታት፣ናይ ፅርየትን ሓለዋን ኣገልግሎት ዝህቡ ሰራሕተኛታትን ትካላትን፣ናይ ደረቕን ፈሳሲን ኣገልግሎት መጎዓዚያ ዝህቡ፣ኣገልግሎት ሕርሻ፣ኣፈረይቲ ኢንዱስትሪታትቲ፣ናይ ህንፀት ፕሮጀክትታት ምቁራፅ፣ዕንቅፋት ምፍጣር፣በዚ ደንቢ መሰረት ዝተኸልክለ እዩ’’ ኢለን።
ቀንዲ ምኽንያት ናይቲ እገዳ ቁጠባዊ ዓቕሚ ናይታ ሃገር ምዃኑ ወ/ሮ ኣዳነች ሓቢረን።ኮቪድ-19 ዘይኮነስ ናይ ኢኮኖሚ ፀገም ዘውረዶ ሽግር ክንዋጽኦ ዘይንኽል ስለዝኾነ ኮቪድ-19 ንምግጣም እትዋት ዘፍርዩ ደውው ከይብሉ ንምሕጋዝ እዩ ኢለን።
ምንጭታት ሓበሬታን ዝርግሕኦምን እውን እገዳ ተገይሩሉ ኣሎ።ብመሰረት ወ/ሮ ኣዳነች ምስቲ ሕማም ዝተኣሳሰሩ ጉዳያት ናይ ሓሶት፣ዘይትረጋገፁ፣ምንጮም ተኣማኒ ዘይኮነን ዘይፍለጡን ሓበሬታ ብምዝርጋሕ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ናይ ስነ ኣእምሮ ቅልውላው ምፍጣር፣ካብቲ ዝግብኦ ምግዛፍ ወይ ኣንኢስካ ምቐራብ ዝተኸልከለ ምዃኑ ብምግላፅ ሓዱሽ ናይ ሓበሬታ ስርዓት ኣብ ምዝርጋሕ ከምዝርከብ ገሊፀን።ብዛዕባ ኮቪድ-19 ሓበሬታን ትንተናን ዝህብ፣ኣፈፃፅምኡ ንህዝቢ ሪፖርት ዘቕርብ በብክልሉን መሓውር መንግስትን ኮሚቴ ክጣየሽ እዩ።ካብዚ ወፃኢ ትንተናን ሓበሬታን ምሃብ በዚ መምርሒ መሰረት ዝተኸልከለ እዩ ኢለን።
እገዳ ካብዝተገበረሎም ጉዳያት ሓደ ምትእኽኻብ ካብ ፓርቲ ክሳብ እድር፣ካብ ሃይማኖታዊ ኣኼባታት ክሳብ ስፖርታዊ ምትእኽኻባት ኮይኑ ኣሎ።
ኣብ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ኮቪድ-19 ዝተነብረ እገዳ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ገዝአን ክሓርሳ ይግደዳ ከምዘለዋ ሰራሕተኛታት ጥዕና ይገልፁ ኣለው።


text:
ናይ ቅድስት መንበር ናይ ሕትመት ክፍሊ ሎሚ ንግሆ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ሰበሥልጣን ሞሮኮ ናይ ቅዱስነቶም ሓዋርያዊ ምብጻሕ ኣብ ከባቢ ዋና ከተማ ራባት ንክከውን ኣጽዲቆም። በዚ ከኣ ቅዱስነቶም ዕለት 30 መጋቢት ካብ ዓለም ሓቆፍ መዕርፎ ነፈርቲ ናይ ፍዩሚችኖ ከተማ ሮማ ነቂሎም ንራባት ዋና ከተማ ሞሮኮ ክበጽሑ እዮም። ኣብ ዓለምሓቆፍ መዓርፎ ነፈርቲ ራባት ምስ በጽሑ ናይ እንቋዕ ደሓን መጻእኩም መስተአንግዶ ምስ ተገብረ ቅዱስነቶም ንንጉሥ መሓመድ ሻድሻይ ናይ ክብሪ ምብጻሕ ንኽገብሩ ናብ ቤተመንግሥቲ ከምዝበጽሑ ብድሕሪኡ ምስ ሕዝቢ መሮኮን ሰበሥልጣንን ሲቪላዊ ማሕበረሰብን ኣካላት ዲፕሎማስን ክራኸቡ እዮም። ኣብ ናይ ዕለቱ መደብ ንሃውልቲ ንጉሥ መሓመድ ሓሙሻይን ተቊዋም ንጉሥ መሓመድ ሻድሻይን ኣብ ቤትጽሕፈት ካሪታስ ናይታ ሰባኻ ምስ ስደተኛታት ምርኻብን የጠቃልል።
ብድሕር’ዚ ሰንበት ዕለት 31 መጋቢት ኣብ ተማራ ዝበሃል ማእከል ንዝግበር ሕዝባዊ ኣገልግሎት ምብጻሕን ምስ ካህናትን ገዳማውያንን ገዳማውያትን ሰብ ውፉይ ሕይወትን ቤትምኽሪ ሓድነት ኣብያተ ክርስትያንን ኣብ ካተድራል ራባት ናይ ምርኻብ መደብ ወጺኡ አሎ፣ ድሕሪ ምሳሕ መደብ መሥዋዕተ ቅዳሴ ኣብ መወዳእታ ከኣ ንመንበሮም ንክምለሱ ካብ ዓለምሓቆፍ መዓርፎ ነፈርቲ ራባት ዝግበር ናይ ምስንባት ሥነ ሥርዓት ምዃኑ ተመልኪቱ።


text:
ካብ ማሕበር ትያትር ኣስመራ(ማትኣ) ጀሚሩ፡ ኣብ ምፍራይ ደርፍታት ኤርትራ፡ ብሙዚቃን ብምውህሃድን ዝለዓለ ተራ ዝጸንሖ ዓብደላ ኣቡበከር፡ ኣብ`ዚ እዋን`ዚ ንሕማም ኩሊት ኣብ ተመላላሲ ሕክምና ይርከብ። ኣብ ዙርያ ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያን ስነ-ጥበባውያን፡ ነዚ ገዲም ብጻዮም ንምሕጋዝን ኣብ ጎንኻ ኣለና ንምባልን በብወገኖም መደባት የዳልዉ`ለዉ።
ካብ መንጉኡ ሓደ ቀዳም 30 መስከረም 2017፡ ጽባሕ ኣብ ስቶክሆልም ሽወደን ዝካየድ መደብ`ዩ ይብል ካብ ኣዳለውቱ ሓደ ሰለሞን ጸጋይ(ሶሎ ግራንደ)። ምስ ሶሎን ምስ ዓብደላን ዝተገብረ ሓጺር ዕላል ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል።
ኣብ`ዚ መደብ`ዚ ምስ ኣብ ሪያድ ስዑዲ-ዓረብ ዝርከቡ 7ተ ኣሕዋት ኣባላት ሓንቲ ሙዚቃ-ባንድ ዝተገብረ ቃለ-መጠይቕ `ውን ምስማዕ ይክኣል(እዚ ናይ ስዑዲ ዓረብ ቃለ-መጠይቕ፡ ብቪድዮ ዝተዳለዎ፡ ብፍሉይ ፖስት ተገይሩ ከምዘሎ ክንሕብር ንፈቱ)።