text:
ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ኣብ ዝርከብ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ሎም መዓልቲ ሰኑይ 29 መስከረም 2014 ተኩሲ ተኸፊቱ። ነቲ ኩነታት ንኽከታተል ናብቲ ኤምባሲ ዘምርሓ ጋዜጠኛ ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ፣ ኣብቲ ኤምባሲ ክልተ ተኩሲ ዝስምዓሉ ቪድዮ ከም ዝርአየ ሓቢሩ'ሎ።
ሎሚ ፍርቂ መዓልቲ ኣብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ይርኣዩ'ለዉ ንዝበልዎም ምግሃሳት ሰብአዊ መሰላት ብዝምልከት ተቃውሞ ንኸስምዑ ዝኸዱ ሰባት፣ ኣብ ቀፅሪ'ቲ ኤምባሲ ተራእዮም። ሓለዋ ፀጥታ'ቲ ኤምባሲ ኣብቲ እዋን ናይ ኢዱ ሽጉጥ ብምውፃእ ናብ ሰማይ ከነፃፅርን፣ ሰባት ክፅግዕዎ ከለውን ተራእዮም። ፀኒሑ ናብቶም ሰባት ገፁ ከምዘነፃፅረ እቲ ምስሊ የርኢ። በቲ ተኩሲ ዝተወቅዔ ሰብ ከም ዘየለ ፖሊስ ዋሽንግተን ዲሲ ከፍልጥ ከሎ፣ ተኩሱ'ዩ ዝተባህለ ሓላፊ ሓለዋ ፀጥታ'ቲ ኤምባሲ ሰሎሞን ወዲ ዓይኒ ብናይ ዩናይትድ ሴትይትስ ሴክሬት ሰርቪስ ንሕቶ ኣብ ትሕቲ ቁፅጽር ዊዒሉ'ሎ።


c: text/html

text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ሓዋርያ ቅዱስ እንድርያስ - ‘በኵረ ሓዋርያት፡ ተባዕ ለመስቀል’
• ‘እንድርያስ’ ማለት ‘በኵረ ሓዋርያት’ ማለት እዩ።
ቅዱስ እንድርያስ ኃው ሓዋርያ ቅዱስ ጴጥሮስ ኮይኑ ኣብ ዓዱ ቤተ ሳይዳ ብምግፋፍ ዓሣ ይናበር ነበረ ። ‘እንድርያስ’ ማለት በኵረ ሓዋርያት - ብመጀመርታ ዝተጸወዐ ሓዋርያ ማለት እዩ። (ዮሓ. 1፡35-45) ቅዱስ እንድርያስ፡ ኣቐዲሙ ወደ መዝሙር ዮሓንስ መጥምቅ ነበረ። መምህሩ ዮሓንስ መጥምቅ፡ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኪኃልፍ ከሎ ርእዩ “እንሆ ኃጢኣት ዓለም ዘርሕቕ ገንሸል ኣምላኽ” ክብል ምስ ሰምዖ፡ ብኡ ንብኡ ንጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ሰዓቦ። ንኃዉ ጴጥሮስ ድማ ‘ረከብናሁ ለማስያስ ዘበትርጓሜሁ ይብልዎ ክርስቶስ/ ነቲ መሲሕ ክርስቶስ ዝትርጕሙ ረኺብናዮ’ ኢሉ ናብ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ወሰዶ።
ሓዋርያ እንድርያስ፡ ምስቶም ዓሠርተው ሓደ ደቀ መዛሙርት ንዅሉ ገዲፉ ብምስዓብ፡ ጐይታ ኣብ ዝወዓሎ ይውዕልን ኣብ ዝኃደሮ ይኃድርን ነበረ። ኣብ ቅዱስ ወንጌል ከም ዝተገልጸ፡ ነቲ ዝበርከተ ኃሙሽተ እንጌራን ክልተ ዓሣ ንናብ ጐይታ ኣቕሪቡ ዘባረኸ ንሱ እዩ። (ዮሓ. 6፡8) እቶም ካብ ሰብ ግሪኽ ካብቶም ኣረማውያን ተፈልዮም ኪሰግዱ ኣብ በዓል ፋሲካ ዝመጽኡ ሕዝቢ፡ ‘ንጐይታ ኢየሱስ ክንርእዮ ንደሊ ኢና’ ምስ በሉ፡ ተቐቢሉ ምስ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዘራኸቦም ንሱ እዩ። (ዮሓ. 12፡20-22)
• ‘እንድርያስ’ ማለት ተባዕ ለመስቀል ማለት እዩ።
ሓዋርያ እንድርያስ፡ ድኅሪ ዕርገት ክርስቶስ ኣብ ሀገረ ስብከቱ ልድያን ዝተፈላለያ ሀገረ ስብከታትን ቃለ ወንጌል እናሰበኸ፡ ዕፁብ ድንቂ ተኣምራት እናገበረን ትሩፋት እናፈጸመን ነቶም ሕዝቢ ካብ ኣምልኮተ ጣዖት ናብ ኣምልኮተ እግዚአብሔር፡ ካብ ገቢረ ኃጢኣት ድማ ናብ ገቢረ ጽድቂ ይመልሶም ነበረ።
ጣዕመ ስብከቱን ዜና ተኣምራቱን ናብ ኵለን ሀገረ ስብከታት ምስ በጽሐ፡ በቶም ልቡናኦም ዝዓጸዉ ሰባት ብዙኅ ጸዋትወ መከራ ወረዶ። ኣብ መወዳእታ ድማ ኣብ ግሪኽ፡ ዞባ ኣካይያ ጳጥራስ ኣብ ዝተባህለት ከተማ ብ4 ታኅሣሥ ካብ ቤት ማእሠርቲ ኣውፂኦም ብመልክዕ x (ኤክስ) ፊደል ኣብ መስቀል ሰቒሎም፡ ነፍሱ ካብ ሥጋኡ ክሳዕ እትፍለ ብዳርባ እምኒ ቀጥቂጦም ብሰማዕትነት ኣኅለፍዎ። በረኸት ተሳተፉ ዝበሎም ምእመናን ከኣ ካብ መስቀል ኣውሪዶም ብኽብሪ ቐበርዎ።
በረኸት ቅዱስ ሓዋርያ እንድርያስ ምስ ኵልና ይኹን።
ሰላም ለከ ረድአ ኢየሱስ ኬንያ፣
እንተ ሰበከ ወንጌሎ ወመሀርከ በኒቆምድያ፣
እዜምር ለከ ወእየብብ በሃሌ ሉያ፣
አንቅሐኒ እምሀኬትየ እንድርያስ ሐዋርያ፣
ከመ በእዴከ ነቅሐት እሙታን ልድያ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር
* * *

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ኣብ ኤርትራ ርግኣት፡ ልዕልና ሕግን ዕቤትን ዘውሕስ ለውጢ ንምምጻእ እንቃለስ ዘለና ኣካላት ኣብ ጽላል ዝተፈላለየ ውዳበታት ክም ዘለና’ኳ ርዱእ እንተኾነ፥ ብጉዳይ ሃገር ግን ክንፈላለ ኣይግባእን። ከምኡ ስለዝኾነ ክኣ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣኼባታት፡ ጉባአታት፡ ሰላማዊ ሰልፍታትን ዝኣመሰሉ ኣጋጣምታትን ንራኸብ ኢና። ወትሩ ከኣ ብዛዕባ ሃለዋት ህዝብናን ሃገርናን ፖለትካዊ ዝርርብ ምግባርና ኣይተረፈን። ኣብዚ ወግዓዊ ይኹን ዘይወግዓዊ ርክባትና ንሰማምዓሎምን ዘይንሰማመዓሎምን ዛዕባታት የጋጥሙና እዮም። ምናዳ ምናዳ ቅንዕናን ሓልዮትን እንተተወሲኽዎ፡ እቶም እንሰማመዓሎም ካብቶም ዘይንሰማመዓሎም ከም ዝበዝሑ ርዱእ እዩ። ዕምቆት ግፍዒ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝብና መሪር ምዃኑ ኣይንፈላለየሉን። ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ኣርዑት ህግደፍ ዝሓልፎ ዘሎ መሪር ህይወት ክትኣምኖ ክሳብ ዘጸግም ዘስካሕክሕ ምዃኑ የሰማመዓና’ዩ። እዚ ክሳብ ክንድዚ በደሉ ሰማይ ዝዓረገ ርጉም ጉጅለን ናይ ጭቆና መሳርዑን ይወገዱ ኣብ ዝብል እውን ንረዳዳእ። ካብዚ ሓሊፉ፡ ሓድነትና ምስጢር ዓወትና ምዃኑ፡ በዚ ዘለናዮ ናይ በበይንኻ ወፍሪ ለውጢ ከነረጋግጽ ከምዘይንኽእል .. ወዘተ ኣብ ዝብሉ ሓሳባት እውን መሰረታዊ ፍልልይ የብልናን።
ነዚ ኣቐዲሙ ግናይ መንነቱ ዝተገልጸ ሳራም ጉጅለ ህግደፍ ጸራሪግካ ኣብ ኤርትራ ሰላም፡ ደሞክራስን ዕቤትን ዘውሕስ ኩነታት ምፍጣር ከም ዘድሊ ከኣ ናይ ኩልና እወታ ዘለዎ መፍትሒ ምዃኑ ወርትግ እንኮማስዖ ናይ ሓባር መደምደምታና እዩ። እዚ ዘርእየና ሓባራዊ ናይ ለውጢ ድሌትና ህያው ምዃኑ እዩ። ሓደ ጉዳይ ንክትፍጽም ድሌት ምሕዳር ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት ምዃኑ ዘይከሓድ ኮይኑ፡ ብተግባር እንተዘይተሰንዩ ግና እቲ ድሌት ሕልሚ ኮይኑ እዩ ዝተርፍ። ርግጽ እዩ ሓደ ጉዳይ ስለ ዝደለኻዮ ጥራይ ዘይክፍጸም ይኽእል። ነዚ ምኽንያት ካብ ዝኾኑ ጉዳያት ሓደ ማዕረ ድሌትካ ዝምጥን ዓቕሚ ዘይክህልወካ ስለ ዝኽእል እዩ። በዚ መሰረት ኣብ መንጎ ድሌትን ናይ ምርግጋጹ ዓቕምን ፍልልይ እንተተራእየ ዘገርም ኣይኮነን። ዓቕሚ ኣብ መስርሕ ክጥረ ስለ ዝኽእል፡ ሎሚ ዘይተተግብረ ጽባሕ ብዝፍጠር ዓቕሚ ክምላእ ስለ ዝኽእል። እቲ ቀንዲ ጉዳይ ሎሚ ኣብ ኢድካ ብዘሎ ዓቕሚ ክትብገስ ምኽኣልን ዘይምኽኣልን እዩ ዝኸውን።
ክግበር ኣለዎ ኢልካ እትእምነሉን እትደልዮን እንዳዘመርካ ጥራይ ምንባር ግና ግጉይ እዩ። ግጉይ እዩ ጥራይ ዘይኮነ ኣብቲ “ከምዚ ክግበር ይግባእ” እትብሎ ንዘለካ መርገጺ ኣብ ምልክት ሕቶ ዘውድቕ እውን እዩ። “ጉጅለ ህግድፍ ክውገድ ኣለዎ” እንዳበልና ነዚ ግብራዊ ናብ ዝገብር ገጽና እንተዘይወፊርና ዘተሓታትት እዩ። እቲ ዝፈላልየና ኣተሓሳስባ፡ ኣብቲ ንሰማመዓሉ ሓቢርና ከይነድምዕ ጽልዋ የብሉን ማለት ኣይኮነን። እንተኾነ ናይቲ ዝፈላልየና ኣሉታዊ ጽልዋ ዝዳኸም ኣብቲ ዘሰማመዓና ሓቢርና ብምስራሕ እዩ። ፍልልያትና ከነወግድ ንደኽመሉ ምኽንያት የብልናን። ኣብቲ ንሰማመዓሉ ዛዕባታት ብሓባር ብምስራሕ ናብ ዘይዕንቅፈና ደረጃ ምውራዱ ግና ግድነት ክንጽዕተሉ ዝግበኣና እዩ።
እቲ ብሓባር ከስርሕ ዝኽል መዋጸኦ ንምፍጣር ናይ ሓደ ኣካል ሓላፍነት ዘይኮነ፡ ኩሎም መሻርኽቲ ኣካላት ክሰርሕሉ ዝግበኦም እዩ። ናይ ኩሎም መዋጸኦ ሓሳባት ብሓላፍነታዊ ዘተን ልዝብን ረጊኡ ተሓቒኑ ምስ ጸዓየ እዩ ከኣ ናይ ሓባር መዋጸኦ ክኸውን ዝበቅዕ። “እዚ እዩ ናተይ ሓሳብ” ክንብል እንከለና፡ ካብቲ መኻይድና “እዚ ድማ ናተይ” ዝብል ዝተፈለየ ደሃይ ክንጽበ ይግበኣና። ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ውድባትና በዂሩ ዘሎ ከኣ እዚ እዩ እምበር፡ እቲ ድሌትስ ወትሩ ብመደረታት፡ ብኣዋጃትን መግለጽታትን ክንጸባረቕ ንዕዘቦ ኣለና። “እቲ ድሌት እንዳሃለወ ናብ ተግባር ንከይንሰግር ከሊሉና ዘሎ ዓለባ ሳሬት ደኣ እንታይ እዩ?” ዝብል ሕቶ ንምምላስ ብዙሕ ምናልባታት ምቕራብ ከም ዝከኣል ርዱእ እዩ።
ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ እቲ ደውታ መዓልቲ ክበልዕ ምስ ተዓዘበ፡ “እሞ እንታይ ደኣ ይገበር?” ዝብል ሕቶ ክምልስ ተበግሶ ወሲዱ ኣሎ። እዚ ተበግሶኡ ድማ በቲ ብ4 ሰነ 2017 ዘውጸኦ “ምዕቃብ ልኡላዊ ግዝኣት ኤርትራ፤ ምውዳቕ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍን ምልጋስ መሓውራት ጭቆናኡን፤ ድሕሪ ውድቐት ስርዓት ህግደፍ ኣብዝሓ ሰልፋዊ ስርዓት ዝሰረቱ ህዝባዊ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ምቛም፤ ግዝኣተ ሕግን ዲሞክራስያዊ መሰላትን መላእ ሓርነታትን ህዝቢ ምቕባል፤” ዝብሉ ነጥብታት ዝሓዘ እማመኡ ኣነጺርዎ ኣሎ። ሰዲህኤ ነዚ ክእምም እንከሎ፡ ከምቲ “ኣብ ኢዱ ዘሎ ዝደርበየ ፈራሕ ኣይበሃልን” ዝበሃል፡ ድሕሪ ዓሚቕ መጽናዕቲ ዝበጸሖ ርኢቶ ንምቕራብ እንተዘይኮይኑ፡ “እቲ ቅኑዕ ርኢቶ ምሳይ ጥራይ እዩ ዘሎ” ካብ ዝብል በሓቲ ሰምዒት ከምዘይኮነን ደጋጊሙ ኣነጺሩ’ዩ። ብመሰረቱ እውን እማመኡ ጻዋዒት ንዘተ እምበር ናይ “ነዚ ተቐበሉለይ” ምሕጽንታ ኣይኮነን። እዚ ማለት ናይ ካልኦት ሰብ ጉዳይ መኻይዱ ዝተፈልየ ርኢቶ ክሰምዕ ምስ ልዑል ሃንቀውታ እዩ። ስለዚ ኢና ከኣ “እቲ ክንገብሮ እንኽእልከ ዘይንገብር?” ንብል ዘለና።


text:
ኩሎም ህጻናትን መናእሰያትን ኣብ ጀርመን ናይ ነጻ ግዜ፡ ጸወታን ደስታን መሰል ኣለዎም።
ንስኻ እውን ልክዕ ከምቶም ካልኦት እዚ መሰላት ኣለካ።
ኣለይትኻ እውን እዚ መሰላት ክግንዘብዎ ኣለዎም።
ይኹን ደኣምበር ንዓኻ እውን ግቡእ ክንክን ክገብሩልካ ኣለዎም።
ስለዚ ሓደ ሓደ ግዜ ቆጸራታት ይግበረልካ።
ምናልባት ብዛዕባ ወረቐት መንበሪኻ ዝምልከት ናብ ቤት ጽሕፈት ክትከይድ ኣለካ።
ኣብዚ ዓዲ ንኽትቅመጥ ማለት እዩ።
ወይ ምስ ሞግዚትካ ክትዘራረብ ይህልወካ።
መታን እንታይ ክትሕዘካ ከም ዘለዋ ክትፈልጥ።
ወይ ዝኾነ ዶክመንት የድልየካ ይኸውን
መታን መንቀሳቐሲ ክትረክብ።
ገለ ቆጸራታት ከተኽብሮም ይግባእ ምኽንያቱ ብዘይ ወለዲ ስለ ኣብዚ ሃገር ትቕመጥ።
ስለዚ እዚ ቆጸራታት ኣለይትኻ ንበይኖም ከሳልጥዎ ኣይክእሉን እዮም።
እዞም ቆጸራታት ብዙሓት ኮይኖም ተሰሚዖሙኻ፧
ምስቶም ኣለይትኻ ብዛዕባ እዚ ነገር ክትዘራረብ ትኽእል ኢኻ።
ወይ ድማ ሞግዚትካ ሕተታ።


text:
ኣኼባ ቤት ምኽሪ ኢህወዴግ ክሳብ መወዳእታ እዚ ሰሙን ክቕፅል ከምዝኽእል ምንጭታት ገዛኢ ፓርቲ ገሊፆም።ኣቦ መንበርን ናይቲ ግንባርን ቀዳማይ ሚንስትርን ናይ ምምራፅ ኣጀንዳ እውን ብኡ ልክዕ ከምዝናዋሕ ሓቢሮም።
ካብ ዝጅመር ሳልሳይ መዓልቱ ዝሓዘ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ኢህወዴግ ብኮሚቴ ፈፃሚ ስራሕ ንዝቐረበ ሰንድን ሪፖርትን ሎማ መዓልቲ እውን ከምዝቐፀለን እቲ ሰነድ ስፍሕ ዝበለ ብምዃኑ ምምራፅ ኣቦ መንበርን ቀዳማይ ሚንስትርን እውን ብኡ ልክዕ ንቕድሚት ክድፋእ እዩ ኢሎም እቶም ምንጭታት።
ካብ ሓሙስ ድሕሪ ስዓት ጀሚሩ ምርጫ ክፍፀም ከምዝኽእል ክገልፅ እንተፀንሐ እውን ኣብ ቀዳመ ሰንበት ክካየድ ከምዝኽእል እቶም ምንጭታት ይሕብሩ።መን ቀዳማይ ሚንስትር ከምዝኸውን ሓበሬታ የለን።
ብምስጢር ድምፆም ዝህቡ 45 ካብ ሕድ ሕድ ኣሓት ውድባት ብድምር 180 ኣባላት ቤት ምኽሪ እዮም።ካብ ኦህዴድ ዶ/ር ኣብዪ ኣሕመድን ካብ ብኣዴን ኣቶ ደመቀ መኮነን ሓዲኦም ኣቦ መንበር ክኾኑ ከምዝኽእሉ ተንተንቲ ይገልፁ፤ካብ ትፅቢት ወፃኢ ክምርፅ ዕድል ከምዘሎ እውን ወሲኾም ገሊፆም።


text:
ክብርነትክን ርእሰ ብሔር
ክቡራት ልኡካነ መንግስታትን
ክቡራትን ክቡራንን
እግዚኣብሔር ነዛ ኣዚያ ሰሜናዊት ዝዀነት ከተማ ክበጽሕ ዕድል ሂቡኒ ኣብ ከተማ ማታሊን ኣብ መንጐኹም ምርኻበይ ኣዚየ ሕጉስ እየ፡ ርእሰ ብሔር ንዘስምዐኦ ናይ እንቋዕ ደሓን መጻእኩም ክቡር ቃለንን ምስቶም ኣብ ኤስቶኒያ ዝርከቡ ናይ ዝተፈላለያ ሃገራት ልኡካነ መንግስታት ክራኸብ ዕድል ብምሃብክን አመስግን፡ ኣብዚ ኣብ መንጐኹም እውን በርገሳያን ማሕበራትን ናይ ባህሊ ዓለም ዝውክሉ እውን ምህላዎም ከይዘንጋዕኩ ባህልኹም ብመጠኑ እውን እንተዀነ ንኽላለዮ ብፍላይ ከኣ እቲ ኣብ ቅድሚ ዝዀነ ይኹን ዓይነት ኵነት ጸባባ ተጻዋርነኩም ምስ ዘረጋጽ ባህልኹም ንኽላለዮ ዕድል ብምዃንኩም አመስግነኩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ካብ ዘመናት እዚ ከባቢ’ዚ ርስቲ ማርያም ተባሂሉ እዩ ዝጽዋዕ፡ እዚ ኸኣ ክፍሊ ታሪኽ ሃገር ጥራሕ ዘይኰነስ ናይ ባህልኹም ታሪኽ ክፍሊ እውን እዩ። ስም ማርያም ክጽውዕ እንከለኹ ክልተ ቃላት እያተን ናብ ኣእምሮይ ዝመጻኒ፡ እቲ ሓደ ተዘክሮ ዝብል ክኸውን እንከሎ እቲ ካልኣይ ከኣ ፍርያምነት ወይ ወላድነት ዝብል እዩ፡ ንሳ ኩሉ ኣብ ልባ ትዕቅቦ ነበረት (ሉቃ. 2,19)፡ ወላድ ኣደን እያ፡ ወለደቶ፡ እወ ኤስቶኒያ በዘን ክልተ ቃላት ክሓስባ ባህ ይብለኒ፡
መሬት ዝኽሪ (ተዘክሮ)
ሃገርኩም ህዝብኹምን ብዙሕ ጸበባን መከራን ናዕብታትን ዝተብሮ ታሪኽ ኣሕሊፉ እዩ፡ ገድሊ ምእንቲ እቲ ብዙሕ ግዜ ኣብ ንኽትዕ ዝእትውን ንሓደጋን ስለ ዝቃላዕን ናጽነትን ሉኣላውነትን፡ … ኣብ ዝሓለፉ 25 ዓመታት ናብ ቤሔራዊ ስድራ ቤትነት ዝኣተኹም ኢኹም ቢሎም፡ ኣብታ ሃገር ዘሎ ናይ ሕትመት ነጻነትን ስርዓት ደሞክራስን ናይ ፖለቲካ ነጻነት ጠቒሶም፡ እዚ ምስ ዝተፈላለያ ሃገራ ምሕዝነትን ምትሕብባርን ክበራታዕ ከምዝገበረን ገሊጾም … መሬት ተዘክሮ ምዃን ማለት እቲ ሎሚ ዝተበጽሔ ናይቲ ትማሊ ዝተኸፍለ መስዋዕትነ ምዃኑ ምሉእ ኣፍልጦ ምሃብ ማለት እዩ …. ዝበሉ ቅዱስ ኣቦና ተዘክሮ ዘይብሉ መጻኢ ዘይብሉ ከምዝኸውን ኣተሓሳሲቦም።
… ከም ናይ ሮማ ጳጳስ ንፈለማ ጊዜ ሓዋርያዊ ኣገልግሎተይ ኣብ ዝጀመርኩሉ እዋን፥ ኣብዚ እዋን’ዚ ሰብኣዊ ፍጥረት ኣብቲ ዘሎ ምዕባለን ኣብ ዝተፈላለዩ መድረኻት ብዝረኣይ ዘሎ ምዕባለ ዝግለጽ ኣብ ዓቢይ ታሪኻዊ ለውይጢ ይነብር ኣሎ፡ ኣቲ ንናይ ኩሉ ሰብኣዊ ፍጥረት ጥቕሚ ዕዉት ኣበርክቶ ዘለዎ ክነኣድ ይግብኦ (ወንጌላዊ ሓሴት, 52)፡ ይኹን ደኣ እምበር ሃብቲ ጽቡቕ ወይ ሰናይ ምንባር ምስ ዝብል ቃል ተመሳሳሊ ትርጉም ከምዘብሉ ምዝካር ኣገዳሲ እዩ፡
ሓደ ካብቶም ናይ እንነብረሉ ምልከ እደ ጥበባዊ ማሕበረሰብ ክስተታት፡ ትርጉም ናይ ሕይወትን ሓጎስ ምንባርን ምጥፋእን ናይ ጽሞና ብቕዓት ምጉዳልን ናይ ምድናቕ መንፈስ ምጥፋእን ዝብል ኣብ ናይ ደቂ ሰባት ናይ ህልውና ላዕልን ታሕትን ምባል ዝገሃድ ዘሎ እዩ፡ እዚ ኹሉ ዝሓለፈን ዘሎን ምስ መጻእን ዘየራኽብን ምትሕልላይን ትርጉም ስድራ ቤትን ኩሉ እናጐደለ እቲ ናይ መንእሰይ ወለዶ ናይ ምሕላም ብቕዓት እውን ይሃስይ፡ …. ነዚ ኹሉ ስዒቡ እቶም ኣብ መዳይ ማሕበራውን ሃይማኖታውን ሕንጸትን ሓላፍነት ዘሎና እቲ ዝሃስይ ንኽውገድን ኣብ መንጐ ትውልዲ ዘሎ ተራኻብነት ህልው ኣብ ምግባር ብርቱዕ ጻዕሪ ክንገብር ግዲ ይኸውን።
ወላድ ወይ ምህርታዊት መሬት ክበሃል እንከሎ እቶም ኣባላት ሕብረተሰብ ቤተይና ምዃኖም ዘስተውዕልሉ ማንም ወጻኣይተይና ዘይዀነሉ ማለት እዩ። … ናይ ውህደትን ትውልድን ዝተፈላለዩ ማሕበረሰብን ዘቕውም ክፍሊ ሕብረተሰሰብን ምትእስሳር፡ ወገን ሕብረተሰብ ምዃንካ ዘረጋግጽ ምትእስሳራት እውን ሕድ ሕዳዊ ምንጽጻግ ዝብልን እቲ ትርጉም ህላዌ ዘጥፍእ ብምውጋድ ዝንበር እዩ፡ ፍቱዋት ኣሕዋተይ እዚ ምትእስሳር’ዚ ከይዘልቕ ወይ ክይፍታሕ ኣብታ ኣብዛ ሃገር ውሑድ ክፍሊ ሕብረተሰብ እትሓቁፍ ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ምህርታዊ ሓገዛን ምትሕብባራን ከረጋግጸልኩም እፈቱ።
ክቡርነትክን ርእሰ ብሔርን ክቡርራትን ክቡራንን ንዝገበርኩምለይ ኣቀባብላ ደጊመ አመስግን፡ ጐይታ ንኣኽንን ንኹላትኩምን ንፍቑር ሕዝቢ ኤስቶኒያን ይባርኽ። ተዘክሮ ብምዕቃብን ናይቲ ተዘክሮ ሓላፍነት ዝርከቡን ነዛ ምሬት ፍርያም ናይ ምዃን ኣብነት ክንገብራ ብፍላይ ኣረጋውያንን መንእሰያትን ይባርኽ እንክብሉ ዘስምዕዎ ዘረባ ዛዚሞም።


text:
ትግባረ መጽባዓ ለውጢ ኣብ እንግደዐ መንግስቲ ኢትዮጵያ ጥራሕ ከምዝዓርፍ፣ ሓላፊ ዘፈር ዴሞክራሲ፣ ሰብኣዊ መሰላትን ስራሕን ሓጋዚ ሚኒስትር ወጻኢ ኣሜሪካ ታም መለንውስኪ ገሊጾም።
ፈውሲ ዜናታት ጽልኣትን ዝንቡዕ ሓበሬታን ድማ ማዕጾ ምዕጻው ዘይኮነስ ኣብ ውሽጢ ሃገር ነጻ፣ ቅቡልን ህይወት ንዘለዎ ሚድያን ማዕጾኻ ኣጸቢቅካ ምኽፋት’ዩ ኢሎም።
‘ተቃወምቲ ኢትዮጵያ ከምዝብልዎ ኣይኮነን። ረብሓ ኣሜሪካ ኣብ ኢትዮጵያን ኣብ’ዚ ዞባን ምስ’ቲ ኣሜሪካ ንሰብኣዊ መሰላትን ዴሞክራሲን ዘለዋ መርገጺ ዝጻባእ ኣይኮነን’ ኢሎም።
‘ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳያት ጸጥታ፣ ምዕባለን ዞባዊ ሰላምን ዘማእከለ ስትራተጂካዊ ምሕዝነት ኣለና። እዞም ሸቶታት ክዕወቱ ዝኽእሉ ድማ ኢትዮጵያ ህድእቲ፣ ዝማዕበለትን መስርሕ ዴሞክራሲኣ ምስ ዝዕወት ጥራሕ’ዩ’ በሉ።
‘መራሕቲ ኢትዮጵያ ምስ’ቲ ዝበልክዎ ሚእቲ ብሚእቲ ከምዝሰማምዑ ርግጸኛ’የ። ምኽንያቱ ምስ’ቲ ንሳቶም’ውን ዘነጸርዎም ሸቶታት ስለዝቃዶ’የ ከምኡ ዝበልኩ። ስለዚ ብውልቀ ድዩ ብግልጺ መንግስቲ ንዝኣተዎም ቃላት ንክፍጽም ኣተባቢዕና ኢና፣ ሓጊዝና ኢና’ ኢሎም።


text:
-
ንሓደ ሰብ ብፆታ፣ ብዘርኢ፣ ብሃይማኖት ወይ ድማ ብፆታዊ ረክቢ ፈላሊካ ምርኣይ ዘይሕጋዊ’ዩ፡፡ ክትክሰስ ውን ትክእል፡፡ ንሰካውን ብዝኾነ ነገር አፈላላይ ተገይሩልካ፣ ተተፀሪፍካውን ናብ ፖሊስ ክተምልክት መሰል ኣለካ፡፡ ሰብ ምፅራፍ ወይ ድማ ምብኣስ ክልኩል’ዩ፡፡ክትፅረፍ፣ ኣፈላለይ ክግበረልካ ወይ ድማ መሰልካ ክትትንከፍ ሕጊ ኣይፈቅድን ብተወሳኪውን መሰል ምግሃስ ኣብ ጀርመን ዘይሕጋዊ’ዩ፡፡
-
ወዲን ጓልን ማዕረ ዝኾነ መሰል’ዩ ዘለዎም፡፡ሓደ ሰብ በይነይ ክኸውን ግደፈኒ እንተይሉካ ክትገድፎ ይግበአካ ነዚውን ክትቅበሎ ኣለካ፡፡ ንካልኦት ሰባት መሰሎም ምትንካፍ ንወዲ ይኹን ንጓል ዝተከልከለ’ዩ፡፡ ንሓደ ሰብ ፎቶ ክትስእሎ እንተ ደሊኻ ብመጀመሪያ ፍቃድ ሕተቶ፡፡
-
ኣብ ጀርመን ናይ ተመሳሳሊ ፆታ ዕርክነት ዝተለመደ’ዩ፡፡ ንኣብነት ናይ ጀርመን ናይ ቀደም ናይ ወፃእ ጉዳያት ሚኒስትር ተመሳሳሊ ፆታ ዘለዎ ሰብ ዓርኪ ነይርዎ፡፡ ተመሳሳሊ ፆታ ዘለዎም መሓዙት ተመዝጊቦም ሕጋዊ ዝኾነ ኣፍልጦ ይዋሃቦም’ዩ፡፡
-
ኣብ ጀርመን ሰባት ዝመረፅዎ ሰብ ሓዳር ናይ ምግባር መሰል አለዎም፡፡ ሓዳር ዘይምግባር መሰልውን ኣለዎም ብዘይሓዳር ምንባር ኣብ ጀርመን ዝተለመደ’ዩ፡፡ ሓዳር ከይገበሩ ቆልዓ ዝወልዱ ኣለው፡፡ ዘይወልዱውን ኣለው ቆልዓ ዘይብሎም ብዘይ ሓዳር ሓቢሮም ዝነብሩውን ኣለው፡፡


text:
ጸብጻብ ፈስቲቫል ኤርትራን ጽንብል ባሕቲ መስከረምን ከተማ ዊንፐግ ካናዳ መስከረም 5-7, 2015 ኣብ ትሕቲ “ልምዓት ብጽንዓት” ዝብል ቴማ ብዓወት ተዛዚሙ።
ቀዳም 5 መስከረም 2015 ኣብ ሜዳ ሰይት ቪታል ፓርከ ዝተኻየደ መደብ ብዝተፈላለየ ናይ ዓበይትን ናኣሽቱን ስፖርታውን ባህላውን መደብ፡ በኣዴታት ዝቐረበ ዝተፈላለየ ባህላዊ መግብታትን መስተን ብናይ ንኤርትራን ምዕባሊኣን ዘንጸባርቑ ዝተፈላለዩ ኣልባሳትን ባንዴራን ወቂቡ ዊዒሉ።
ሰንበት መስከረም 6, 2015 ዝተኻየደ ናይ ሳዕስዒትን ባህላውን ምሸት ብናይ ዊኒፐግ ሰነጥበባውያንን፡ ብመንእሰያትን ዝቐረበ ግጥምታትን መግለጽታትን ንወኒን ልብን ህዝቢ ዘንቀሳቐሰን ንሃገራውነት ዘበረኸን መደብ ነይሩ።
ከም መዛዘሚ ሰሚናርና ሰኑይ መስከረም 7, 2015 ብኣቶ ኤልያስ ኣማረ ኣገዳስን እዋናውን ሰሚናር ተዋሂቡ። ኣቶ ኤልያስ ኣማረ ናይ ዝሑል ኩናት ምብቃዕን ብድሕሪኡ ዝተከሰተ ዓውሎማን/ግሎባላይዘሽን ሳዕቤናቱ ኣብ ልዕሊ ዓለምን ኤርትራን ብዘየማትእ ቃላት ብንጹር ንህዝቢ ኣብሪሁ። ብተውኺ ኤርትራን ህዝባን ግዳይ ናይ ዘይሓላፍነታዊ እገዳን ጸቕጥታትን መንግስታት ናይ ሰብኣዊ መሰላት ኮሚተ ብዛዕባ ኤርትራ ዘቕረቦ ጸብጻብ ብማእለያ ዘይብሎም ሓሶታት ዝተላዕጠጠን፡ ንቡር ናይ ምርምርን ፍተሻን ኣገባብ ዘይተኸተለን ከምዝነበረ ኣቶ ኤልያስ ኣማረ ጭብጥታት ብምስናይ ብተወሳኺ ኣቃሊዑ። ኣብ መጨረሻ ኣቶ ኤልያስ ህዝቢ ከምቀደሙ ሓድነቱ ኣትሪሩ መኸትኡ ከበርትዕ ብምልባው መደሩኡ ዛዚመ
ኣብ መጨረሻ ገዛ ንሕቶን መልስን ከፋት ኮይኑ፡ ተሳተፍቲ ሕቶታቶም ኣቕሪቦም ንሕቶታቶምውን ኣዕጋቢ ምልሲ ከምዝረኸቡ ድሕሪ ምግላጾም ሰሚናር ተዛዚሙ።
ሽማግለ ብዓላት ዊኒፐግ ማኒቶባ!!


text:
ኣያ ፀሃየ: ብህይወት ዘለዉ ብሕታዊ ተፃዋቲ መለኸት
ንጽላት ጽዮን ማርያም ዓጂቡ ናብ ኣኽሱም ከምዝኣተወ ዝዝረበሉ ያታዊ መሳርሒ ሙዚቃ መለኸት፡ ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዝተፈላለይ በዓላትን ፋንዎን ይጽወት።
ኣብ ኣኽሱም ካብ ወለዶም ዝወረስዎ ሰባት እናተኻኽኡ ይፃወትዎ፡ ኣብ ኤርትራ እውን መለኸት ዝፃወቱ ሓደ ክልተ ሰባት ጥራሕ ምንባሮም ኣብ ፌስቲቫል ኤክስፖ ተዘንትዩ ነይሩ።
ኣብ ኢትዮጵያ ሓደ ከም ሓሙስ ኣያ ፀሃይ ገብረኣምላኽ ኣብ ኣኽሱም ተረኺቦም ኣለዉ።
"ኣደይ ማርያም ካብ እስራኤል ባሕሪ ሰጊራ ናብ ኣኽሱም ክትመፅእ እንከላ ብሰለስተ መለኸት ተዓጂባ እያ መፅያ" ኢሎም ይብሉ ኣያ ፀሃየ።
ንሶም እውን ወዲ 70 ኾይኖም ወላ ምእራጐም ኣይእመኑ ብሕማም ግና ተሰኒፎም፡ ግን ንወዶም ንድያቆን ካሕሳይ ኣሰልጢኖም እታ መለኸት ኣውሪሶምዎ ኣለዉ።
መለኸት ካብ ቀርካሃ ዝበሃል ዓብዪ ሻምብቆ ወይ ከዓ ካብ ዕንፀይቲ ተፀሪቡ ይሰናዳእ። ቁመቱ ክንዲ ፍርቂ ቁመት ሰብ ይኸውን።
ኣብ ጫፍ ገፁ ቅርፂ ጥሩምባ ኣለዎ። ብኣፍካ ነፊሕኻ ሓያል እዝኒ ዘንኩል ድምፂ የስምዕ።
"በሊዕኻ እምበር ኣብ ጥምየት ኣይካኣልን፤ ምብላዕ እንትብለካ ግና ሕልፊ እንተበሊዕኻ ውግኣት ስለዝሕዘካ ብዙሕ ምትንፋስ ይኸልአካ እዩ" ኢሎም ኣያ ፀሃየ።
ኣፍካ ብፍላይ ከዓ መልሓስካን ከንፈርካን ኣዋዲድካ ብመይላ እዩ ዝንፋሕ።
እርጋንን ሕማምን ተባርዮም ሰንሰን ስለዘበልዎም ምሳይ ኣብ ዝነበሮም ፃንሒት ቁሩብ ንፍሕ ኣቢሎም ርእሶም ሒዞም ብርክኽ ኢሎም ኮፍ ይብሉ፡ ስለዝደኸሙ ከም ቀደሞም ኣይፃወቱን ዘለዉ።
መለኸት ኣብ ቀብሪ ብፍላይ ድማ ቀብሪ ነገስታት ከምኡ እውን ኣብ ተዝካር ይንፋሕ። ብኻልእ ገፁ ድማ ምስ ከበሮ ተፀሚዱ ጓይላ የድምቕ።
"ወነ ነቓኒቑካ እሞ እንተተራሲንካ የውጭን (የዕብድ) እዩ፤ ከይወድቕ ደኣ እምበር" ኢሎም በይኖም ኣኹዲዶም።
ኣያ ፀሃየ ብመርዓት ዓይኖም ክሳብ ዝተሓዙ ን30 ዓመታት መመላእታ ነፊሖም።
ኣብ ሃይማኖታውን ሃገራዊ በዓላትን ናብ ኣዲስ ኣበባ፣ ክልላት ኦሮምያን ደቡብን ተዓዲሞም ዕላዊ መድረኻት ኣድሚቖምን ኣድናቖት ፈጢሮምን እዮም።
መለኸት ዝፃወታ ደቀንስትዮ የለዋን። እንታይ ጉዱ ኢልናዮም ንኣያ ፀሃየ "ዘልመደን የለን፤ ወዮ ንሳተን እውን ኣልምዱና ኣይበላን" ኢሎም።
ኣምህሩና ዝብሉ መንኣሰይ ኣይ ክንድትይን። ሎሚ ሎሚ ግና ክስልጥኑ ዝደልዩ ሓደ ክልተ መንኣሰይ ይቀላቐሉ ከምዘለዉ ኣያ ፀሃየ ይዛረቡ፡ ኰይኑ ግና እምቢ ጠንጠነለይ ንደቀይ ጥራሕ እየ ዘምህር በሃላይ እዮም።
ወዶም ዲያቆን ካሕሳይ ቅድሚ ሎሚ ወላዲኡ ሕደግ ኣይፋልካን ልመዳ እናበልዎ ሸለል እናበል ናብ ሸቕሊ የድህብ ምንባሩ ይገልፅ።
እንተሎሚ ግና ብፍላይ ሰባት ነታ ክእለት ክምንዝዑ ምስጀመሩ ድያቆን ተበራቢሩ'ሎ።
"ቅድሚ ሎሚ ምሳይ ስራሕ እውን ይብለኒ ነይሩ፤ ቁልዕነትን ሕፍረትን ተሓዊስዎ ግና ኣይሰማዕኹዎን ነይረ።
ሕዚ ግና ደጊም ሸምጊለ እየ ሓዝ ተቐበለኒ ኢሉኒ፤ ኣነ እውን ኰነ ኢለ ተማሂረ ሓድጊ ወላድየይ ኣየጥፍእን ኢለ ሒዘ ኣለኹ" ኢሉ ድያቆን ካሕሳይ ፀሃየ።
ኣብ ኣኽሱም ዝነብሩ ሰባት ብዛዕባ እቲ ኣብ ድርኩኺት ኣፈርክቡ ዝርከብ መለኸት ዝብልዎ ኣለዎም።
ቀሺ ኣባዲ ወልደሚካኤል "መለኸት ሓድጊ ኣደይ ማርያምን ክብሪ ታቦተ ጽዮን እዩ፤ ክዕቀብ ድማ ኣለዎ" ኢሎም።
ኣያ ፀሃየ ካብ ወለደይ ዝወረስኩዎ ኢሎም ብርስቲ ስለዝሓዝዎ ክንለምድ እንተበልና እውን ኣየቕርቡናን ይብሉ ቀሺ ኣባዲ።
ካልእ ነባሪ ከተማ ኣኽሱም ኣይተ ብርሃነ ዓምዱ ንመለኸት ዘለዎም ልዑል ክብሪ ገሊፆም፤ ኰይኑ ግና መንኣሰይ ነቲ ሞያ ንኽወርሱ ዝተገብረ ፃዕሪ ዘይምህላዎ ኣዝዩ የጣዕሶም።
"ንባህልኻ ትኹረት ዘይምሃብ ዝወልዶ ፀገም ንርኢ ኣለና፤ ብፍላይ ዝምልከቶ መንግስታዊ ኣካል ንኣያ ፀሃየ ረኺቡ ንሶም ንብዙሓት መናእሰይ ከምህሩ ዘይምግባሩ ሓደ ክፍተት ኮይኑ ይረኣየኒ።
ሕዚ እውን እዞም ሰብኣይ እዚኦም አዐርዮም እንተይኣረጉ መንኣሰይ ሰልጢኖም እቲ ሞያ ክመሓላለፍ እንተዝግበር ዝብል ርእይቶ ኣለኒ" ኢሎም።
ኣያ ፀሃየ ከምቲ ካብ ወለዶም ዝወረስዎ ንሶም እውን ንደቆምን ደቂ ደቆምን ከውርሱ እዮም ዲሕ ዝብሉ ዘለዉ።
ከምዚ ዝበለ ሃገር በቈል ያታዊ መሳርሒ ሙዚቃ ብሸለል መለል ከይቕህም ገና እንተይመሰየ ኩሉ ግዱስ ወገን ኣብ ኣጋግዘ ክበራበር ኣለዎ።
ኣብ ኢድ ወለዲ ዝፀነሐ ክእለት ናብ ካልኦት ከይሰገረ ምሰኦም ተገኒዙ ናብ መቓብር ቅድሚ ምውራዱ ዝምልከቶ መንግስታዊ ኣካል ብፍላይ ከዓ ቢሮ ባህልን ቱሪዝምን ብርኩ ሒዙ በርደግ ይበል።


text:
ናይ ኢትዮጵያ ስርዓተ ምርጫ ናይ ኣብዝሓ ድምፅን ናይ ተመጣጣኒ ውክልናን ብሓባር ዝፍጸመሉ ክኸውን እዩ። 80 ሚእታዊ መናብር ብኣብዝሓ ድምፂ፣ 20 ሚእታዊ ድማ ብተመጣጣኒ ውክልና ክትሓዙ ኢህወዴግን ተቓወምቲ ፓርትታትን ተሰማሚዖም። 550 ዝነበረ መናብር ፓርላማ ናብ 660 ክዓቢ ትፅቢት ይግበር።
እዚ ማለት ኣብ ኢትዮጵያ 'ሕንፋጽን መንጽርን' ስርዓተ ምርጫ ግብራዊ ክኾን'ዩ። ኣብ መንጎ ገዛኢ ፓርቲ ኢህወዴግን 11 ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝንቀሳቀሱ ተቓወምቲ ፓርትታትን ኣብ ስርዓተ ምርጫ እናዘተዩ ከምዝቐነዩ ዝዝከር'ዩ።
ምኽትል ፕሬዝዳንት መኢኣድ ኣቶ ሙሉጌታ ኣበበ 20 ካብ ሚእቲ ዝብል ስርዓት ዘስርሕ’ዃ እንተዘይኮነ ንዓወት ናይቲ ልዝብ ተቐቢልናዮ ኢሎም።
“ንህንፀት ዴሞክራሲ፣ነዛ መተካእታ ዘይብላ ሃገርናን ስለ ህዝባን ክብሃል ብመንፅር መትከል ሰላማዊ ቓልሲ እውን ልዝብ ቀዳማይ መማረፂ ስለዝኾነ ኣፈላላይና ከምዘሎ ኮይኑ እቲ ልዝብ ንክቕፅል ኢህወዴግ ዘቕረቦ ናይ 80፣20 ሚእታዊት ተቐቢልናዮ ኣለና።ሕጊ ኮይኑ ኣብ ሕገ መንግስቲ ዝቕመጥ ከይኸውን ኣብ ክንድኡ ብኣዋጅ ስርዓት ምርጫ ክቕመጥ ብሓደራ ክነተሓሳስብ ንደሊ።”
ናይ 11 ፖለቲካዊ ፓርትታት ምትእኽኻብን ካልኦት ተላዘብቲ ንዝቐረበ ናይ ተመጣጣኒ ውክልና ሚእታዊት ምቕባሎም ናእድኦም ዝገለፁ ናይ ኢህወዴግ ቀንዲ ተደራዳሪ ኣቶ ሽፈራው ሽጉጤ እዮም።
“እዚ ልዝብ ካብቶም ካልኦት ፍሉይ ዝገብሮ ወሳኒ ዝኾነ ናይ ዴሞክራሲ ሃውህው ከስፍሑ ዘኽእሉ ጉዳያት ብእንካ ሃባ፣ብምቅርራብን ብምስምማዕን እናተዘራረብና ዝመፃና ምዃኑ እዩ።እዚ ምናልባሽ ካብቲ ልዝብ ዝወፁ ፓርትታት እንተዝሳተፉ ነይሮም ማዕረ ክንደይ ኣበርኽቶ ክህልዎ ምኸኣሉ ዝብል መልእኽቲ ዘመሓላልፍ ይመስለኒ።”
እቲ ሓድሽ ስርዓተ ምርጫ ካብ ዝቕፅል ምርጫ ጀሚሩ ግብራዊ ከምዝኸውን ፕሬዝዳንት ሙላቱ ተሾመ ንፓርላማ ኣብዘስምዕዎ መደረ ሓቢሮም ነይሮም።


text:
ቤት-ትምህርቲ ቋንቋን ባህልን ቻይና ኣብ...
ቤት-ትምህርቲ ቋንቋን ባህልን ቻይና ኣብ ኤርትራ፡ ብምኽንያት ሓድሽ
ዓመት ቻይና ኣብ ኣስመራ ባህላዊ መደብ ኣቕሪባ
ቤት-ትምህርቲ ቋንቋን ባህልን ቻይና ኣብ ኤርትራ ማለት ‘ኮንፊሽየስ ኢንስቲትዩት’፡ ብምኽንያት ሓድሽ ዓመት ቻይና፡ ብ21 ለካቲት ኣብ ቀጽሪ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ባህላዊ መደብ ኣቕሪባ።ኣብቲ ሚኒስተር ትምህርቲ ኣቶ ሰመረ ርእሶም ዝተረኽበሉ መደብ፡ ኣምባሳደር ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ኣብ ኤርትራ ሚስተር ኲዪ ሸዥን ኣብ ዘስመዖ መኽፈቲ ቃል፡ ዝምድና ኤርትራን ቻይናን ኣብ ኩሉ መዳያት ብጽቡቕ ይግስግስ ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ ‘ኮንፊሽዩስ ኢንስቲትዩት’ ባህልን ቋንቋን ቻይና ምስ ኤርትራውያን ንምልላይን ነቲ ምትእስሳር ዝያዳ ንምትራርን ዘለዎ ኣበርክቶ ዓቢ ከምዝኾነ ገሊጹ። PDF
ወግዓዊ ጽንብል ዝኽሪ ብሩራዊ እዮቤልዩ ስርሒት...
ወግዓዊ ጽንብል ዝኽሪ ብሩራዊ እዮቤልዩ ስርሒት ፈንቅል
ብምዕሩግ ኣገባብ ተኻዪዱ
ወግዓዊ ጽንብል ናይቲ “ፈንቅል፣ ጩራ ምሉእ ብርሃን” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ዝካየድ ዘሎ ዝኽሪ ብሩራዊ እዮቤልዩ ስርሒት ፈንቅል፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ሚኒስተራት፡ ኣዘዝቲ ሰራዊት፡ ኣመሓደርቲ ዞባታት፡ ላዕለዎት ሓለፍቲ ህግደፍ፡ ሃገራውያን ማሕበራት፡ ከምኡ’ውን ብኣሽሓት ዝቚጸሩ ካብ ውሽጥን ወጻእን ዝመጹ ነጋድያን ኣብ ዝተረኽቡሉ ብልዑል ማዕርግ ተኻዪዱ። PDF
ሕብረት ኣፍሪቃ ኢትዮጵያ ሰራዊታ ካብ ልአላዊ...
ሕብረት ኣፍሪቃ ኢትዮጵያ ሰራዊታ ካብ ልአላዊ መሬት ኤርትራ ክትስሕብ ፀቅጢ ክገብር ‘ዩ ዘቅረብናዮ መፀዋዕታ ኢሎም ኣምባሳደር አርኣያ ደስታ
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሎሚ ቕነ ኣብ ዝተኻየደ ዋዕላ ሕብረት ኣፍሪቃ ዝተኻፈለ ብኣምባሳደር ኣርኣያ ደስታ ዝተመርሐ ጉጅለ ኤርትራ፣ ሕብረት ኣፍሪቃ ኢትዮጵያ ሰራዊታ ካብ ልአላዊ መሬትና ክትስሕብ ፀቅጢ ክገብር ‘ዩ ዘቅረብናዮ መፀዋዕታ ኢሎም ኣምባሳደር አርኣያ ደስታ ።
ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃን ናይ ሕቡራት መንግስታት ኮሚሽን ኢኮኖሚ ኣፍሪቃን ቀዋሚ ወኪል መንግስቲ ኤርትራ ኣምባሳደሩ ኣርኣያ ደስታ ከም ዝበልዎ ብመሰረት እቲ ብኮሚሽን ዶብ ዝተዋህበ ውሳኔን ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ ሉኣላዊ መሬት ኤርትራ ክስሕብ ሕብረት ኣፍሪቃ ጸቕጢ ክገብር መፀዋዕታ ኣቅሪብና ክብሉ ምስ ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ-መጠይቅ ገሊፆም ። Read more
ኤርትራ ኣብ ዓለማዊ ምርኢት መጽሓፍቲ ካይሮ...
ኤርትራ ኣብ ዓለማዊ ምርኢት
መጽሓፍቲ ካይሮ ትሳተፍ ኣላ
ኤርትራ፡ ኣብ’ቲ ካብ 28 ጥሪ ክሳብ 12 ለካቲት ዝካየድ ዘሎ መበል 46 ዓለማዊ ምርኢት መጽሓፍቲ ካይሮ ትሳተፍ ከምዘላ፡ ካብ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ግብጺ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣመልኪቱ። ኣብቲ 26 ሃገራት ዝሳተፍኦ ዘለዋ ምርኢት መጽሓፍቲ፡ ኤርትራ – ታሪኻዊ፡ ፖለቲካዊ፡ ባህላውን ስነ-ጽሑፋውን ትሕዝቶ ዘለዎም መጻሕፍቲ ኣቕሪባ ከምዘላን ሓያሎ ሰባት በጺሖምዎ ከምዘለዉን፡ እቲ ሓበሬታ ወሲኹ ኣረዲኡ። PDF
ሕብረት ኣፍሪቃ ኢትዮጵያ ሰራዊታ ካብ ልአላዊ...
ሕብረት ኣፍሪቃ ኢትዮጵያ ሰራዊታ ካብ ልአላዊ መሬት ኤርትራ ክትስሕብ ፀቅጢ ክገብር ‘ዩ ዘቅረብናዮ መፀዋዕታ ኢሎም ኣምባሳደር አርኣያ ደስታ
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሎሚ ቕነ ኣብ ዝተኻየደ ዋዕላ ሕብረት ኣፍሪቃ ዝተኻፈለ ብኣምባሳደር ኣርኣያ ደስታ ዝተመርሐ ጉጅለ ኤርትራ፣ ሕብረት ኣፍሪቃ ኢትዮጵያ ሰራዊታ ካብ ልአላዊ መሬትና ክትስሕብ ፀቅጢ ክገብር ‘ዩ ዘቅረብናዮ መፀዋዕታ ኢሎም ኣምባሳደር አርኣያ ደስታ ።
ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃን ናይ ሕቡራት መንግስታት ኮሚሽን ኢኮኖሚ ኣፍሪቃን ቀዋሚ ወኪል መንግስቲ ኤርትራ ኣምባሳደሩ ኣርኣያ ደስታ ከም ዝበልዎ ብመሰረት እቲ ብኮሚሽን ዶብ ዝተዋህበ ውሳኔን ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ ሉኣላዊ መሬት ኤርትራ ክስሕብ ሕብረት ኣፍሪቃ ጸቕጢ ክገብር መፀዋዕታ ኣቅሪብና ክብሉ ምስ ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ-መጠይቅ ገሊፆም ። Read more


text:
ውድድራት ኦሎምፒክስ ሪዮ ብራዚል፣ ሽዱሽተ መዓልታት ኣቁጺሩ’ሎ። ኣብ ጁዶ፡ ጎስጢ፣ ሓመሳ፣ ተኹሲ፣ ጅምናስቲክ፣ ጎልፍ፣ ባድሚንተን፣ ሜዳን ጠረጴዛን ቴኒስ፣ ኩዕሶ ሰኽዔት፣ ኩዕሶ መርበብ፣ ብሽክለታ፣ ሆክይን ካልኦትን ገሊኦም ተዛዚሞም፣ ገሊኦም ኣብ ምዝዛም ይርከቡ።
ኣሜሪካ ኣብ ሰደቃ ሜዳልያታት ትመርሕ ኣላ። ካብ ጽባሕ ዓርቢ ጀሚሩ፣ አዐይንትና ናብ ትራክን ፊልድን (ጉያ) ከማዓድዋ’የን።
መጻረዪ ውድድራት ኣብ 800 ሜትሮ ናይ ደቂ ተባዕትዮ፣ ሚእቲ ሜትሮ ናይ ደቂ ኣነስትዮ መጻረዪ፣ 1,500 ሜትሮ ደቂ ኣነስትዮ መጻረዪ፣ 400 ሜትሮ ደቂ ኣነስትዮ መጻረዪ፣ ልዕሊ ኩሉ ድማ ዓሰርተ ሽሕ ደቂ ኣነስትዮ ንሜዳልያ መን ወሰደ ዝካየደላ ዕለት’ያ ጽባሕ ዓርቢ። ኢትዮጵያዊት ኣልማዝ ኣያና ክትዕወት’ያ ዝብል ዓብዪ ትጽቢት ኣሎ።
ቀዳም ኢትዮጵያዊያንን ኤርትራዊያንን ዝሳተፋሉ ናይ 3 ሽሕ ውድድር መሰናክል፣ ሶኒ መጻረዪ ውድድራት 5 ሽሕ ብናይ ደቂ ኣነስትዮ ክካየድ’ዩ።
ኣብ 10 ሽሕ ሜትሮ ብደቂ ተባዕትዮ፣ 3 ሽሕ ሜትሮ መሰናልን ኣብ ማራቶን ደቂ ኣነስትዮን ዝሳተፉ ኣትሌታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣብ ሪዮ ብራዚል ኣትዮም ኣለው።
ብካልእ ዜና ኦሎምፒክስ፣ ኣባል ጋንታ ስደተኛታት ናብ ውድድራት ኦሎምፒክስ ራሚ ኣኒስ፣ ሕልሙ ጋህዲ ከምዝገበረ ተፈሊጡ።
ንሱ ኣብ ሚእቲ ሜትሮ ሓመሳ ተሳቲፉ፣ ካብ 59 ተወዳደርቲ መበል 56 ተሰሪዑ’ሎ። እንተኾነ ዓሚ ካብ ሃገሩ ሶርያ ተሰዲዱ፣ ብባሕሪ ሜድትራንያን ሰጊሩ ንሽዱሽተ ሃገራት ንዘቛረጸ ኣትሌት፣ ኣብ መድረኻት ኦሎምፒክ ምስታፉ ዓብዪ ነገር’ዩ።
ኣኒስ ሎሚ ኣብ ጀርመን’ዩ ዝነብር። ‘ኣብ መድረኻት ኦሎምፒክ ምስታፍ ዓብዪ ነገር’ዩ። ኣብ ሕልሚ ዓለም ዝነብረሉ ጊዜ ኣብቂዑ’ዩ’ በለ ንሱ።
ዓሰርተ ኣባላት ዝሓዘት ጋንታ ስደተኛታት ናብ ኦሎምፒክ ካብ ኣፍቀርቲ ስፖርት፣ ሓያል ደገፍን ኣብ እዋን ውድድር ጣቅዒትን ዕልልታን ከምዝልገሰላ’ውን እቲ ዝረኸብናዮ ዜና ሓቢሩ።


text:
ኣብ ዝሓለፈ ቀዳምን ሰንበት ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብዝተራእየ ህቦብላን ብርቱዕ ዝናብን 30 ሰባት ክሞቱ ከለው ካልኦት ብኣሰርተታት ዝቑጸሩ ድማ ሃለዋቶም ከምዘይተፈልጠ ይግለጽ።
እዚ ብ’ሳይክሎን ሳጋር’ ዝጽዋዕ ህቦብላ ሓዘል ብርቱዕ ዝናብ ድሕሪ ነዊሕ እዋን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝተራእየ ምኳኑ ሰበ ስልጣን’ቲ ዞባ ይገልጹ።
ኣመሓዳሪ ዋና ከተማ ሞቃዲሾ ዓብደልራህማን ዑመር ዑስማን ኣብ ሞቃዲሾ 6 ሰባት በቲ ህቦብላዊ ዝናብ ምሟቶምን ልዕሊ 300 አባይቲ ብውሕጅ ምዕልቕላቑን ንድምጺ ኣሜሪካ ክፍሊ ቋንቋ ሶማል ሓቢሮም።
ሰበ ስልጣን ሶማሊላንድ ብወገኖም ኣስታት 25 ሰባት ካብ ዞባታት አውዳል፡ሳሕልን ሳላልን ምሟቶም መብዛሕትኦም እቶም ግዳያት ብውሕጅ ዝተወስዱ ምኳኖም ነበርቲ ይሕብሩ።
ሓገዝ ወሃብቲ አካላት ናብ ርሑቕ ገጠራት ይበጽሑ ኣብ ዘለውሉ ሕጂ እዋን እቲ ቁጽሪ ዝሞቱ ግዳያት ክውስኽ ከምዝኽእል ሰበ ስልጣን ሶማሊላንድ ይገልጹ።
ካብ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ሶማሊላንድ ሙሳ በሂ ዓብዲ ዝተዋህበ መግለጺ 12 ሰባት ምቁሳሎምን 27 ድማ ሃለዋቶም ዘይተፈልጠ ከምዘሎ ይሕብር።
እቲ መግለጺ ብተወሳኺ 669,000 ሰባት በቲ ህቦብላዊ ዝናብ ከምዝተጠቕዑ፡ ልዑል ቁጽሪ ዘለዎም ዘራእቲ ምዕናው፡ ኣስታት 80 ሚእታዊት ካብ ጥሪት ሶማሊላንድ ድማ ምሟቶም ይገልጽ።
ናይ ኖርወይ ትካል ግብረ ሰናይ ልዕሊ 10,000 ሰባት ኣብ ሶማሊላንድ ካብ መነባብርኦም ምዝንባሎም ኣብ ፑንትላንድ ድማ አባይትን ጀላቡን በቲ ህቦብላዊ ዝናብ ምዕናው ይገልጹ። ኣብ ጅቡቲ ክልተ ሰባት ምሟቶምን ኣስታት 20,000 ድማ ካብ መነባብኦም ምዝንባሎም NRC ይገልጽ።
መንግስቲ ሶማል ምስ ሕቡራት ሃገራት ብምትሕብባር ኣብ ዘውጽዖ መብርሂ በቲ ውሕጅ ዝተጠቕዑ ወገናት ሓገዝ ንምብጻሕ 80 ሚልዮን ዶላር ከምዘድልይ ይገልጹ ኣለው።
ሕቡራት ሃገራት ብወገኑ እዚ ድሕሪ 30 ዓመታት ንመጀመርያ ጊዜ ኣብቲ ዞባ ዝረአ ዘሎ ብርቱዕ ዝናብ ኣብ ሶማል ይቕጽል ከምዘሎን ኣብ ከበሳዊ ክፋል ኢትዮጵያ እውን ብርቱዕ ዝናብ ከምዝተራእየ፡ ኣብ ሶማል ክሳብ ሕጂ 772,500 ሰባት ብምዕልቕላቕ ውሕጅ ከምዝተጸልው ልዕሊ 229,000 ድማ ካብ መነባብኦም ምዝንባሎም ገሊጹ’ሎ።


text:
ፈላማይ ሃገራዊ ዓውደ ርእይ ተምሃሮን ቖፀርቲ ስራሕን
መቐለ ነሓሰ 04/2010(ድወት)ሎሚ ዓመት ዝተመረቑ ተምሃሮን ቖፀርቲ ስራሕን ዘራኽብ ፈላማይ ዓውደ ርእይ ሎመዓንቲ ኣብ ኣዳራሽ ሚሊኒየም ተኸፊቱ።
ኣብቲ መኽፈቲ ዓውደ ርእይ ዝተረኸቡ ሚኒስትር ትምህርቲ ዶክተር ጥላየ ጌቴ እቲ ዓውደ ርእይ ተምሃሮ ብቑዓትን ተወዳደርትን ኮይኖም ናብ ስራሕ ክኣትው ዘኽእል ከምዝኾነ ገሊፆም።
ኣብ ዝቕፅል እዋን ካልኦት ቐፀልቲ ስራሕ ትካላት ብበዝሒ ክሳተፉ እቶም ሚኒስትር ፀዊዖም።
እቲ ዓውደ ርእይ ደለይቲ ስራሕ ብቐሊሉ ስራሕ ክረኽቡን፣ቁፅሪ ሸቕሊ ኣልቦ ሰባት ከምዝንክን ተገሊፁ።
ኣብቲ ዓውደ ርእይ ልዕሊ 30ሽሕ ተመረቕትን ልዕሊ 200 ቖፀርቲ ትካላትን ኣብ ምስታፍ ከምዝርከቡ ገሊፆም።
በዚ ድማ ኤም ብር ዝተብሃለ ትካል 2ሽሕ ተመረቕቲ ከምዝወስድ ዝተገለፀ እንትኾን ካብዚ ወፃኢ ን100 ተመረቕቲ ዕድል ስራሕ ከምዝተፈጠረ ሓቢሮም።


text:
ዝኽሪ መበል 50 ዓመት መቕተልቲ ሮበርት ፍራንሲስ ከነድይ ኣብ ቀረባ እዋን ናይ ኣመሪካ ዕሴታት ብዝብል ኣርእስቲ መጽሓፍ ዝደረሱ ውላዶም ሮበርት (ቦብ) ከነድይ ንኡስ ምስ ቫቲካን ረዲዮ ኣገልግሎት ዜና ብዛዕባ ኣቦኦምን ብጠቕላላ ስድራ ቤቶምን ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፥
ቅድሚ 50 ዓመት ዕለት 6 ሰነ ኣብ ሎስ ኣንጀለስ ኣብ 43 ዓመት ዕመኦም ድሕሪ ካልኣይ ውግዕ ዓለም ኣብ ኣመሪካ ካብ ዝነበሩ እዚዮም ህቡብ ፖለቲክይናን ተባሂሉ ዝንገረሎም ሮበርት ፍራንሲስ ከነድይ ብኢድ ሰብ ዝተቐትልሉን ድሕሪ ሓሙሽተ ዓመት መቕተልቲ ሓዎም ርእሰ ብሔር ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ጆን ፊትዝገራልድ ከነንድይ ናይ ሃገሮም ሕጹይ ተመራጺ ርእሰ ብሔር ናይ ምዃን ድላዮም ከምእተበትከን ብዙሓት እውን ርእሰ ብሔር ኰይኖም ክሕረዩ ዝብል ዝነበሮም ትጽቢት እውን ከምተዀልፈ ይዝከር፡ ናይዞም ኣብቲ ኣዋን ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ንኒው ዮርክ ናይ ላዕለዋይ ሓጋጊ ቤት ምኽሪ ኣባል ዝነበሩ፡ ድሕሪ መቕተልቲ ማርቲን ሉተር ኪንግ ዳርጋ ድሕሪ ክልተ ኣዋርሕ ተመሳሳሊ ዕጫ ዘጋጠሞምን ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ መቕተልቲ ሮበርት ፍራንሲስ ከነድይ ር.ሊ.ጳ. ጳውሎስ ሻድሻይ ኣብ ዘስምዕዎ ኣስተንትኖ ጸሎት መልኣከ እግዚኣብሔር፥
በዛ ዕለት’ዚኣ ምእንቲ ድኻታትን ዝተናዕቁን ሕዱጋትን ጽምጺ ዝነበሩን፡ ምዕሩይ ምዕባለ ክረጋገጽ ድምጾም ዘስምዑ ዝነበሩ ብሓፈሻኡ ድምጺ ማሕበራዊ ፍትሒ ዝነበሩ ንዝክር
ከምዝበሉን ዕለት 6 ሰነ 1968 ዓ.ም. ልክዕ ድሕሪ 50 ዓመት መቕተልቲ ሮበርት ፍራንራንሲስ ከነድይ ውላዶም ናይ ሕጊ ጠበቓን ኣብ ምክንኻን ፍጥረትን ተፈጥሮን ብሓፈሻኡ ኣብ ምክንኻን ምህዳር ንጡፍን ኣብ ቀረባ እዋን ብቤት ማሕተም ሃርፐር ኮሊንስ ናይ ኣመሪካ ዕሴታት ብዝብል ኣርእስቲ መጽሓፎም ኣሕቲሞም ንንባብ ዘብቅዑ ሮበርት ከነድይ ንኡስ ምስ ቫቲካን ኣገልግሎ ክፍሊ ዜና ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፥ እቲ ኣቦኦም ዝተቐትሉሉ እዋን ዝነበረ ናይ ውሽጢ ሃገሮምን ብጠቕላላ ዓለም ለኻዊ ፖለቲካ እንታይን ከመይን ይመስል ከምዝነበረን ኣድልዎ ብዘርእን ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ቅልውላው ሚሳይል ኩባን ዝብሉ ታርኻት ጠቒሶም ኣቦኦም ከም ህቡብ ፖለቲከይና ጥራሕ ዘይኰኑ ከም ኣቦ ስድራ እውን እንክዝክርዎም፥ ንሱ ዝደልዮ ዘይኰነ እቲ ደቁ ዝደልዮ ዝነበረ ዘበራትዕን ሃረርታን ድላይን ዝምባለ ደቁ ዘኽብርን ዘተባብዕን ከምዝነበሩ ይዝክርዎም።
ሓወቦይ ጆን ኤፍ. ከነድይን ከምኡ እውን ኣቦይ ይብሉ፡ ሃገሮም ኣመሪካ ኣብነት ክትከውን እዮም ድላዮም ዝነበረ፡ ኩሉ ጻዕሮም ከኣ እዚ ኣብ ምኽዋን እዮም ዘወፈዩ፡
ኣቦይ ኣብነታዊት ሃገር ኣብ ልዕሊ ማንም ሃገር ድላያ ጸቕጢ ዘይተገብር ድላየያ ኣብ ልዕሊ ድላይ ካልኦት ሃገራት ጸቕጢ ከይኑ ክነግስ ዘይብል እዩ ኔሩ
እዚ ኸኣ ናይ መጽሓፎም ሕመረት ምዃኑ እንክሕብሩ ኣብ ምኽባር ሰብኣዊ መሰልን ክብርን፡ ሓድነትን ምክብባርን ማዕርነትን ዝብሉ ዕሴታት ንምስፋሕን፡ ኣቦይ ዝነበሮ እምነት ልክዕ ከም ናይ ዶሮትይ ደይ ማለት ወንጌላዊ እምነት እዩ ነሩ፡ ልክዕ ከምቲ ዮሓንስ መበል 23 ቅድም እውን ቅዱስ ፍራንቸስኮ ዘኣሲዚ እዚ ኸኣ ቤተ ክርስቲያን ናይ ፍቕርን ፍትሕን ማዕርነትን መጋበርያ ኣብ ዓለም እያ ዝብል እምነት እዩ።
ምእንቲ ድኻታት ምምጓትን ስለኤም ጠበቓ ምዃንን ሰላም ምንቕቓሕን ኣድልዎ ምቅዋምን ኣብ ዝብል ኣገልግሎትን ጻዕርን ከኣ ልክዕ ምስ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ የመሳስሎም፡ ቅዱስ ፍራንቸስኮ ዘኣሲዚ ናይታ ዝዓበዩላ ገዛ ሓላዊ ቅዱስ ምንባሩ እውን ዘኪሮም፡ ተልእኾን ግደን ቤተ ክርስቲያን ኣብ ዓለም እንታይ ምዃኑ ቅዱስ ኣቦና ፍራንቸስኮ ዝገልጽዎን ብኣብነታዊ ዝሕብርዎን ኣቦይ እውን ዝነበሮ ራእይ እዩ፡ ሰናይ ክነግስ ናይ ክፍኣት መንፈስ ክስዓር ዝብል እዩ፡ ውግእ ብዘይ ምንም ዓይነት ምኽንያት ምቅዋም በዚ መገዲ’ዚ ናይ ሰላምን ምርኻብን ባህሊ ምንቕቓሕ ዝብል ልዕሉ ራእይ ልክዕ ከም ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝነበሮ እዩ እንክብሉ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ዛዚሞም።


text:
መርበብ ሲቪላዊ ማሕበራት ኤርትራውያን ኣብ ኤውሮጳ
Network of Eritrean Civil Societies in Europe (NECSEurope)
1214 Vernier – Geneva – Switzerland –
EritreanCivicOrg@yahoo.com
ኣገዳሲ መጸዋዕታ፡
ርድኢትን ተራን ደለይቲ ፍትሒ ኣብ ኮሚሽን መርማሪት ኩነታት ሰብኣዊ
መሰላት (UN Commission of Inquiry on Eritrea)
ክቡራት ነበብቲ፡ መርበብ ኤርትራውያን ሲቪካዊያን ማሕበራት አብ ኤውሮጳ
(መ.ኤ.ሲ.ማ.- ኤውሮጳ)፡ ኣብ ኤርትራ ዲሞክራስን ፍትሕን ነጊሱ፡ ሰብኣዊ
መሰላት ዜጋታት ንክኽበር፡ እጃሙ ንምዉፋይ፡ ኣብ 2002 ዝቖመ፡ ምስ ኩለን
ፖለቲካዊ ዉድባት ማዕረ-ርሕቐት (equidistance) ሒዙ ንኽጓዕዝ ዝጽዕት፡
ናጻ ጽላል 8 በርጌሳዊ ማሕበራት ኢዩ። መርበብና፡ ነዚ ጽሑፍ’ዚ ንምቕራብ
ዝደረኾ ረቛሒታት፡ ውድብ ሕቡራት ሃገራት (ው/ሕ/ሃ/)፡ ንሕሰም ናይቲ ዓጋቲ
ዝሰኣነ፡ ማዕበላዊ ስደት ህዝብና፡ ሂብዎ ዘሎ ጠመተን፡ ኣቝምዎ ዘሎ ኮሚሽን
መርማሪት ኩነታት ሰብኣዊ መሰላትን (UN Commission of Inquiry
on Eritrea) ብዘርኢ፡ ሓበሬታ ንምሃብ፡ ዕማም’ታ ኮሚሽን ንኽዕወት፡ ከም
ዜጋታት ብሓፈሻ፡ ከም ደለይቲ ፍትሒ ከኣ ብፍላይ፡ ክንደፍኣሉ ዘሎና
ነጥብታት ብምድማቕን፡ ክንዓሞ ዝግባእ ዕዮ ብምንጻርን፡ ዘየላቡ መጸዋዕታ
ንምምሕልላፍ ኢዩ።
እምበኣር፡ ኩላትና ከም እንፈልጦ፡ ሎሚ ሃገርና ኤርትራ፡ ኣብ ዓለም መለለዪኣ ፡
ከም ምንጪ ሰደድ ብሉጽ ኣቑሑት ዘይኮነትሲ፡ ምንጪ ቐጻሊ ስደት ህዝባ፡
ብቐንዱ ከኣ ተረከብቲ ሃገር ዝኾኑ መንእሰያታ ብምዃና፡ ሓንቲ ካብተን ዝለዓለ
ብዝሒ ስደተይኛታት ዝልእካ ሃገራት (top exporters of refugees) ፡
ኣስሚይዋ ኣሎ። ጠንቒ ናይዚ ስደት፡ ኣብ 1991 ብመደያይቦ መሬታዊ
ሉኡላዊነት (Territorial Sovereignty) ፡ ኣብ ስልጣን ዝሓኾረ’ሞ፡
ክንዮ ምስ ህዝቡ ምብኣስ ፡ ሰላም ጎረባብቱ ዝዘርግ፡ ጠላም ስርዓት ህግደፍ’ዩ።
ብዓንተቦኡ፡ ብስርዓተ-ሕጊ ዘይምእዘዝ መንግስቲ፡ ሰብኣዊ መሰላት ህዝቢ
ክሕሉ ምጽባይ፡ ግርህነት’ዩ። ኣብ ኤርትራ ተጋሂሱ ዘሎ ዓይነት ሰብኣዊ መሰላት
ካብ ምዝርዛር፡ ብግልባጡ ምናልባሽ ብወዝቢ ዝተኸብረ ሰብኣዊ መሰል
እንተልዩ ሃሰስ ምባል ክሓይሽ’ዩ። እሱ’ውን ኣብ ቕሚጦ ሓሰር፡ መርፍእ ከም
ምንዳይ እዩ ክኸውን። ክንዲ ዝኾነ፡ ስርዓት ህግደፍ ደይ መደይ ኢሉ ካብ
ዝፈጸሞ፡ ሰፊሕ ዝርጋሐ ዘለዎ (systematic and widespread) ፡
ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት፡ ነቶም ፍሩያት ጸኒሕና፡ ክንጠቕስ ኢና። ቐንዲ ጠንቂ ናይቲ ስደት፡ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ዜጋታት ኣብ ኤርትራ
ሙኻኑ፡ ንሕብረተሰብ ዓለም ንምግላጽ፡ ሳላ እቶም ብሃገሮም ዝስገጉ
ኤርትራውያን፡ ደለይቲ ሰናይ ኤርትራ ዝኾኑ ወጻእተኛታት፡ ትካላት ተጣበቕቲ
ሰብኣዊ መሰላት፡ በርጌሳዊ ማሕበራት፡ ምሁራን፡ ኪኢላታት ሕጊ፡ ኣካየድቲ
መራኸቢ ብዙሃን፡ ምንቕስቓሳት መንእሰያት፡ ማሕበራት ደቂ-ኣንስትዮ፡
ፖለቲካዊ ዉድባት፡ መራሕቲ ሃይማኖት፡ ዘይመንግስታዊያን ትካላትን ካልኦት
ኣብዚ ክጥቐሱ ዘይተኻእለ ደለይቲ ፍትሒ ዘካየድዎ እኩብ ድምር ጻዕሪ፡ ቤት
ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ዉድብ ሕቡራት ሃገራት (ዉ/ሕ/ሃ/) UN Human
Rights Council ኣቓልቦ ሂብዎ። ብመሰረት’ዚ፡ እቲ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ
መሰላት ዉ/ሕ/ሃ/ ኣብ ናይ ሓምለ 2012 ውሳኒኡ፡ ነቲ ብህሎ ኣብ ኤርትራ
ብደይ መደይ ዝፍጸም፡ ሰፊሕ ዝርጋሐ ዘለዎ ምግሃስ ሰብኣዊ
መሰላት፡(allegations of systematic and widespread
violations of human rights) ዝምርምርን ዘመጻርይን፡ መዝነት
(mandate) ፍሉይ ጸብጻቢ/ት መስሪቱ።
ምስ’ዚ ብዝሳነ፡ እቲ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ዉ/ሕ/ሃ/፡ ኣብ ጥቕምቲ
2012፡ ሓንቲ ሕጊ ሰብኣዊ መሰላት ዝድሕረ-ባይታኣ፡ Ms Sheila B.
Keetharuth ንዝተባህለት ምኵርቲ ኪኢላ ጓል ሞሪሸስ፡ ከም ፍልይቲ
ጸብጻቢት ዉ/ሕ/ ሃ/ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ (Special
Rapporteur on the situation of human rights in
Eritrea) መዚዙዋ። እታ ፍልይቲ ጸብጻቢት፡ ነቲ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት
ንምምርማር፡ ናብ ኤርትራ መእተዊ ፍቓድ፡ ብተደጋጋሚ ን’መንግስቲ’ ሓቲታ፡
ከም ልማዱ ኣጽቒጡ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ነቲ ምቛም መዝነታ፡ ‘ፖለቲካዊ ጸግዒ
ዘንቐሎ (politically-motivated) ዉሳነ’ዩ’ ኢሉ ነጺጉዎ።
እታ ፍልይቲ ጸብጻቢት፡ ኣብ ኤርትራ ናይ ምእታው ኣኽእሎ’ኳ (access)
እንተዘይረኸበት፡ ምስ ኣብ ኤውሮጳ ዝርከቡ ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ
ብምርኻብን፡ ናብተን ምስ ኤርትራ ዝዳወባ፡ ሓደ ሓደ ሃገራት ከይዳ፡ ኣብኡ ምስ
ዘለዉ ኤርትራዉያን ስደተኛታት ቓለ-መሕትት ብምግባር፡ ሓበሬታ ክትእክብ
ጸኒሓ። ድሮ ናብ ጂቡቲን ኢትዮጵያን ከይዳ ንስደተኛታት ኣዘራሪባ ኣላ። ኣብ
ኤውሮጳ እውን ኣብ ስዊዝ፡ ጀርመን፡ ጣልያን፡ ማልታ፡ ንዝርከቡ ስደተኛታት
ተመሳሳሊ ርክባት ኣካይዳ። ክሳብ ቱኒዝያ ከይዳ’ውን፡ ነቲ ኩነታት ስደተኛታት
ተኸታቲላ። ንሳ፡ ኣብ 13 ግንቦት 2014፡ ኣብ ዘቕረበቶ 2ይ ክፋል ጸብጻባ፡
ብዘካየደቶ ምምጽራይ፡ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ፡ ዛጊት ከም
ዘይተመሓየሸ፡ እኳ ደኣ በብእዋኑ እንዳበኣሰ ይኸይድ ምህላዉ፡ ፡ ንቤት ምኽሪሰብኣዊ መሰላት ዉ/ሕ/ ሃ/ ሓቢራ። (ነቲ 1ይ ጸብጻባ፡ ኣብ 28 ጉንበት 2013 እያ
ኣቕሪባቶ።)
እቲ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት፡ ኣብ ናይ 27 ሰነ 2014 ኣኼባኡ፡ ኣብቲ
ዝቐረበሉ ጸብጻብ ተሞርኵሱ፡ ነቲ ብመሪሕነት ሶማሊያ ተሰናዲዩ፡ ብፈረንሳ
ዝተደገፈ (co-sponsored)፡ መርማሪት ኮሚሽን ንኽትቐውም ዝቐረበ
ንድፊ ኣጽዲቑ። ነቲ ብሰብ-መዚ ኤርትራ ብቐጻሊ፡ ኮነ ኢልካ ዝፍጸምን፡ ሰፊሕ
ዝርጋሐ ዘለዎ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን መሰረታዊ ናጽነትን ኣትሪሩ ኮኒኑ።1
ነቲ
ብህሎ (allegation) ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ንምምጽራይ፡
ንሓደ ዓመት እተገልግል፡ እታ ፍልይቲ ጸብጻቢት እትርከባ፡ ሰለስተ ዝኣባላታ
መርማሪት ኮሚሽን UN Commission of Inquiry (COI) on
Human Rights in Eritrea ኣቝሙ። እቲ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት፡
ካብቲ ዝጸንሐ ጽፍሒ ፍልይቲ ጸሓፊት፡ ናብዚ ሓድሽ ኣቓዉማ ኮሚሽን
ንኽብርኽ ምውሳኑ፡ ነቲ ኣተሓሳሳቢ ጉዳይ፡ ዝሃቦ ግቡእ ኣድህቦ ዘንጸባረቐ፡ ሓደ
ዓቢ ስጉምቲ ንቕድሚት ኢዩ፡ ክበሃል ይከኣል።
እታ ኮሚሽን፡ ንምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ብዘርኢ፡ ዘይተነጸሩ ነጥብታት
እንተልዮም፡ ከምዝንጸሩ ብምግባር፡ ዉድዓዊ ሓቕታት ከተቕምጥ ትጽቢት
ይግበረላ። እታ ኮሚሽን፡ ምርመራታት እተካይደሎም ቐንዲ ስርርዓት፡ ንሰባት
ብሃውሪ ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ምእታውን ካብ ሕጋዊ መስርሕ ወጻኢ ዝግበር
ምርሻንን (arbitrary detention and extrajudicial executions)፡
ስቕያት ደቒ-ሰባትን ኢ-ሰብኣዊ ኣተሓሕዝኦምን (torture and
inhumane treatment)፡ ምግሃስ መሰላት ናጽነት ሃይማኖት፡ ሓሳብካ
ምግላጽን ካብን ናብን ምንቕስቓስን (violations of freedoms of
religion, expression, movement)፡ ግዱድ ዕዮ(forced
labour)፡ ምዉፋር ቖልዑ ኣብ ዕዮ (child labour) ፡ ግዱድ ወተሃደራዊ
ዕስክርናን (forced military conscription)፡ ምስ መወዳእታ ዘይብሉ
ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝተኣሳሰር፡ ግዱድ ወተሃደራዊ ዕስክርና ቖልዑትን
የጠቓልል።
‘መንግስቲ’ ኤርትራ ብመገዲ ኣምባሳደሩ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያን ኣየርላንድን፡
ኣቶ ተስፋሚካኤል ገራህቱ (ወዲ-ገራህቱ) ኣቢሉ፡ ነቲ ምምስራት ናይታ
ኮሚሽን፡ ‘ብጉዳያት ሰብኣዊ መሰላት ዝተጐልበበ፡ ፖለቲካዊ ጸግዒ ዝደፋፈኦ
ብህሎ ኢዩ’ ክብል ነጺግዎ። እቲ ኣምባሳደር፡ ኤርትራ ብድሆታት ሰብኣዊ
መሰላት ከም ዘጋጥማን፡ መንግስቲ ነዚ ኣለሊዩ፡ ብቐጻሊ ዝቓለሰሉን እዩ ክብል
ከኣ ተመጻዲቑ። ክንዲ ዝኾነ፡ እታ ኮሚሽን፡ ናብ ኤርትራ ከይዳ፡ ነቲ ከተካይዶእትደሊ ዘላ ምጽራይ፡ ንከተሰላስል ዘይፍቐደላ ሙኻኑ፡ ብኣግኡ በሪሁ’ሎ
ማለት እዩ።
እዛ ኮሚሽን ምስ ቖመት፡ ዑደታ ብስዊዝ ብምፍላም፡ ኣብ ዝሓለፈ ሕዳር ኣብ
ከተማታት ጀነቭ፡ በርንን ዙሪክን ዝርከቡ ስደተኛታት፡ በጺሑና ዝብልዎ
በደላትን፡ ኣብ ካልኦት ተፈጺሙ ዝብልዎን ግፍዕታትን፡ ከም መሰኻኽር ዓይኒ፡
ሓበሬታ ትሰንቐሉ ቓለ-መሕትት ኣካይዳ። ብድሕር’ዚ፡ ኣብ ዓዲ ጣልያን፡
ምስቶም ኣብ ሮማ፡ ቦሎኛን ሚላኖን ዝርከቡ ስደተኛታት ብተመሳሳሊ
ተራኺባ። ኣብ ዝመጽእ እዋን፡ ናብ ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳን፡ ገለ ካብተን
ጎረባብቲ ኤርትራ ዝኾና ሃገራትን እውን ከም ትበጽሕ ተፈሊጡ ኣሎ። እዛ
ኮሚሽን፡ ኣብዘን ተሪፈናኣ ዘለዋ ኣዋርሕ፡ ምስ ዲፕሎማሰኛታት፡ እንተላይ ምስ
ናይ መንግስቲ ኤርትራ፡ ኣብያተ ጽ/ ዉ/ሕ/ ሃ/፡ ምሁራንን በርገሳዊ ማሕበራትን
ድሕሪ ምክያድ፡ ጸብጻባ ንቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ዉ/ሕ/ ሃ/፡ ከተቕርብ
እያ።
ርግጽ’ዩ፡ እዛ መርማሪት ኮሚሽን ፍርዳዊ ትካል ኣይኮነትን። ቐንዲ ዕማማ፡
ብዝምልከቶ ኣህጉራዊ ወይ ሃገራዊ ፍርዳዊ ኣካል ምርመራ ገበን ንኽካየድ
ዘኽእሎ፡ ገበናት ኣንጻር ሰብኣዊነት (crimes against humanity)
ምፍጻሙ ፡ ዘእምን መርትዖ ምቕራብ እዩ። ምቛም መርማሪት ኮሚሽን፡ እቲ
ኣህጉራዊ ሕጊ ገበነኛታት ዝእዝዞ መቕጻዕቲ ዘንብረሉ፡ ንቡር መስርሕ እዩ።
ጸብጻብ እታ መርማሪ ኮሚሽን፡ ብኡ ንብኡ ኣብ ዝባን መንግስቲ ኤርትራ
መቕጻዕቲ ናብ ምሽናን ዘመርሕ’ኳ ተዘይኮነ፡ ናብ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ዉ/ሕ/ ሃ/
ጸብጻባ ምቕራብ ፡ ናብኡ ገጹ ዘቕንዕ ኣድላዩ ስጉሚ እዩ። ንኣብነት፡ ኣቐዲሙ
ብኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት፡ (International Criminal Court)
ኣብ ልዕሊ መራሕቲ ሱዳን፡ ሊብያን ኮት ዲ-ቩዋርን ዝቐንዐ መቐየዲ ትእዛዝ
ቤት ፍርዲ (arrest warrant)፡ ምስቲ ውጽኢት ጸብጻብ ናይተን
ዘዝምልከተን መርመርቲ ኮሚሽናት፡ ዝተሓሓዝ እዩ።2
ክቡራት ነበብቲ፡ እቲ ምዕባለታት ኣተሓሕዛ ጉዳያት ሰብኣዊ መሰላት፡ ብሕጽር
ዝበለ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ኮይኑ፡ እቲ ስዒቡ ዝመጽእ ዘየላቡ ሕቶ፡
‘ሕብረተሰብ ዓለም’ሲ፡ ብኸምኡ ይነጥፍ ኣሎ፡ ተራን ሓላፍነትን ኩላትና
ደለይቲ ፍትሒኸ፡ እንታይ እዩ?’ዝብል እዩ። እምበኣር፡ እቶም ኣብ ኤርትራ
እንከለና፡ ሰብኣዊ መሰልና ተጋሂሱ ዝተበደልና ሰባት፡ ነታ ሰክረታርያት
መርማሪት ኮሚሽን፡ እቲ ቕኑዕ ሓበሬታ ምምጋብ ከድልየና እዩ። ዝተበደሉ
ኣባላት ቤተሰብና፡ መቕርብና፡ ዓርኪ-መሓዛ ወይ ካልኦት እንፈልጦም ሰባት ምስ
ዝህልዉ’ውን፡ ከም መሰኻኽር ኰንና ክንቐርብ ይግባእ። እቶም ዝተረፍና
ደለይቲ ፍትሒ ድማ፡ ነቶም ኣብ ኤርትራ እንከለው ዝተገፍዑ፡ ግን ከኣ ነቲእከይ ተግባራት ናይቲ ስርዓት ንምቕላዕ፡ ዘይደፈሩ ግዳያት ምስ ዝርከቡ፡
ንዓዓቶም ምትብባዕ ኣገዳሲ እዩ።
ኣብዚ ምናልባሽ ሓደ ሓደ ሰባት፡ ብገርሆም ’መንግስቲ ከምዚ በዲሉኒ፡ ኣሲሩኒ፡
ቐጥቒጡኒ፡ ኢልካ ንሓይልታት ደገ ሓበሬታ ኣሕሊፍካ ምሃብሲ፡ ምስ ምድፋር
ልኡላዊነት ናይታ ሃገር ዝዳረግ ዶ ኣይከውንን? ብተወሳኺ፡ ‘እዝስ ነቲ ተኣፋፊ
ዝኾነ፡ ጸጥታዊ መዳይ ናይታ ሃገር ተንኪፉ፡ ንድሕነት ሃገር ኣብ ዋጋ ዕዳጋ
ምእታው ዶ ኣይኮነን?’ ዝብል ሕቶታት ከቕርቡ ይኽእሉ እዮም። ኣብዚ
ልኡኻት ፕሮፖጋንዳ ህግደፍ፡ ነቲ የዋህ ኣተሓሳስባ ዜጋታትና፡ ዓይኖም
ከይሓሰዩ ክምዝምዝዎ፡ ግድን’ዩ። እቲ ክዝንጋዕ ዘይብሉ ኣገዳሲ ነጥቢ ግን፡
እቲ ልኡላውነት ቕድም ቐዳድም ዝምልከቶ ነቲ ህዝቢ ኢዩ። እቲ ጎላጉል፡
እምባታት፡ ሽንጭሮታት፡ ሩባታት፡ ባሕሪ … ወዘተ ብድሕሪኡ ኢዩ ዝስዕብ።
እቲ ህዝቢ ኢዩ ነቲ መሬት ዝሕልዎን ዝከላኸለሉን እምበር፡ ብግልባጡ፡
ኣይኮነን፡። ንልኡላዊነት ህዝቡ ዘይኽበረ ዘይህዝባዊ ስርዓት፡ ‘ልኡላውነት’ ኢሉ
ብምጭርሑ፡ ተሓሊቑሉ ማለት ኣይኮነን። መሰላት ህዝቢ ዓፊኑ፡ ወትሩ ጸረ-
ህዝቢ ተግባራት ዝኣልም፡ ‘ቕድሚ ኹሉ ሃገር‘ ኢሉ ከጋውሕ፡ ምስሉይነት
(hypocracy) ኢዩ። እቲ መሬት ኤርትራ እንተኾነ፡ ኣብ ዝኸዶ የብሉን።
ዝደፍኦ ስለ ዘይብሉ ከኣ፡ ኣብኡ እዩ ክጸንሕ።
ምስ ህዝቡ፡ ብስኒት ዝነብርን፡ ኣብ ጉዳይ እንዳማቱ ከይኣተወ፡ ኣመት ቕሳነትን
ምምሕያሽ መነባብሮ ህዝቡን ዘቐድም መንግስቲ፡ ንሉኣላዊነት ናይታ ዝመርሓ
ሃገሩ ዝደፍሮ፡ ሓይሊ ወጻኢ ኣይህልዎን። ምናልባሽ ንኽደፍር ዝፍትን ደጋዊ
ሓይሊ ኸኣ፡ እቲ ህዝባዊ መንግስቲ ምስ ህዝቡ ሰሚሩ ብምምካት፡ ልኡላውነት
ሃገሩ ንኸዉሕስ ኣይእግሞን። እንተ’ቲ ፡ ነቲ ህዝቢ ኣብ ሃገሩ ዘለዎ ዘይጽንቐቕ
ፍቕሪ መዝሚዙ፡ ወግሐ-ጸብሐ ኣቓልቦ ህዝቢ ንኸዝብል፡ ምስ ጎረባብቲ
ሃገራት፡ ብኢደ-ወነኑ ኣብ ዘዝወልዖ መጋርያ ሓዊ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ምስ ጠበሰ፡
‘ተወረርና ፡ ኣብ ናይ ኣይ ሰላም፡ ኣይ ኵናት ኩነተ-ህላወ ስለ እንርከብ፡ ቕዋም
ክንትግብር ኣይንኽእልን‘ እንተበለ፡ ብሉይ ስልቲ ፡ ሜላ ገረብ ብሓኽላ፡ ካብ
ምዃን ኣይሓልፍን። ቕድሚ ዝኣገረ፡ ልኡላውነት ህዝቢ ዝደፈረ እንተልዩ፡
ባዕሉ እቲ ስርዓት እዩ። ንኤርትራ ናብ ሲኦላዊ ምድሪ ቐይሩ፡ ነቲ ህዝቢ ነውኒዉ
ነዋኒዉ፡ ሃጽ ኢሉ ከም ዝጠፍእ ዝገብር ዘሎ ክነሱ፡ ‘ሓይልታት ደገ ይጻብኡና
ኣለዉ’ ኢሉ እንተ ኣእወየ፡ ከም መራጐዲ’ቲ ዕባራ መኽኒቱ ተኾኖ ድማ፡
‘ብዉዲት ኣሜሪካ ተዘሪና’ ኢሉ ታሪኽ እንተ ኣኾምስዐ፡ ንብዓት ሓርገጽ
ምንብዑ እዩ።
ኣብዚ ኣስተብህሎ ዝጠልብ ጉዳይ እንተሊዩ፡ ህግደፍ፡ ምሕላው ፖለቲካዊ
ልኡላዊነት ህዝብስ ይትረፎ (ባዕሉ’ውን ይደፍሮ ስለ ዘሎ)፡ መሬታዊ ልኡላዊነትምናልባሽ ብሓይልታት ደገ ክጭርመም እንተተፈተነ እውን፡ እቲ ኩነተ-ህላወ
ንመንበረ-ስልጣኑ ክሳብ ዘየስግኦ፡ ንመመሻኸንን ንመሀመልን ህዝቢ
ኽምዝምዞ‘ምበር፡ ዝዓጅቦን ዝስቖሮን’ሲ ኣይኮነን። እሞ፡ እቶም ነቲ ርክብ
ምስታ ኮሚሽን፡ ከም ምድፋር ልኡላዊነትን ምስጢራውነትን ክንወስዶ
ዝጸናሕና ኣሕዋትን ኣሓትን፡ ነቲ ስርዓት፡ ‘ እቲ ጉዳይ ምኽባር ልኡላውነትን
ምዕቓብ ምስጢር ሃገርንሲ፡ ንዓና ነቶም ሰብ ዉራይ፡ ህዝቢ ኤርትራ ግደፈልና’
ንበሎ።
ክንዲ ዝኾነ፡ ግዳያት ወይ መሰኻኽር ምስ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ብዝዛመድ፡
ሓበሬታትና ከነቕርብ ምስ እንደሊ፡ ነዚ ዕማም እዚ ንኸተሰላስል፡ ቖይማ ምስ
ዘላ ሰክረታርያት ናይታ ኮሚሽን፡ በዚ ዝስዕብ ኣገባብ ምርካብ ይከኣል።
By email to: coieritrea@ohchr.org
By post to:
Commission of Inquiry on Human Rights in Eritrea
UNOG-OHCHR
8-14 Rue de la Paix
CH-1211 Geneva 10, Switzerland
ዳይረክተር ሓልዮት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ፡ Human Rights
Concern – Eritrea (HRCE) ፡ ሓብትና ኤልሳ ጭሩም ፡ ምስ ተሓጋገዝቲ
ብጾት ኮይና ዘሰናዳኣቶ፡ ኣገዳሲ ወብሳይት እዉን እነሀልኩም። http://coieritrea.org/
ኣብኡ ብዛዕባ ኣገባብን ቕጥዕን ኣወሃህባ ሓበሬታ ግዳያትን
መሰኻኽርን፡ ብንጹር ዝቐረበ መብርሂ ስለ ዘሎ፡ ንዕኡ ብደቒቕ ምንባቡን፡ ኣብ
ግብሪ ምውዓሉን ሰናይ እዩ።
ኣብ መደምደምታ፡ ምንጪ ስደት ንምድራቕ፡ ረጋጺ መሰላት ህዝቢ ንዝኾነ
ስርዓት ኣሊኻ፡ ብስርዓተ-ሕጊ ብዝምእዘዝ መንግስቲ ናይ ምትካእ ሓላፍነት፡
ከም ዜጋታት ኣብ እንግደዓና ዘሎ ኮይኑ፡ ሓይልታት ደገ ለዉጢ ከምጽኡልና
ኣይንጽበን። ኤርትራውያን ብዘየማትእ ኣካል ሕብረተሰብ ዓለም ምዃንና
ክዝንጋዕ ግን የብሉን። ዋሕዚ ስደትና፡ ንኤርትራ ባሕጕጉ፡ ንጎረባብቲ
ኣዕለቕሊቑ፡ ናብ ሰሜን ኣፍሪቓ ፊሲሱስ፡ ክሳብ ሃገራት ኤውሮጳ፡ ሰሜንን
ላቲንን ኣሜሪካን ኤስያ-ፓሲፊክን ዞሪቝ፡ ነቲ ሽግርና ዓለም-ለኻዊ ቕርጺ ካብ
ኣትሓዞ፡ ኣብ ዓለምና ዝኸይድ ምዕባለታት ክጸልወና ባህርያዊ ኢዩ። ንሕና’ውን
ይዕበ ይንኣስ፡ ወዮ ደኣ ሕጂ ሕማቕ ጽሕፍቶና ኮይኑ፡ ጽልዋና ብኣሉታ ዝርአ
ጉዳይ ስደት ኮይኑ’ምበር፡ ነቓልቦ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ዝስሕብ ዛዕባ ምምጻእናስ
ኣይተረፈናን። ማሕበረ-ሰብ ዓለም ፡ እጃሙ ንኸልዕል ዝተበገሰ ይመስል።
እምበኣር፡ ‘ነታ ሓጺን ብርስንታ’ ኢዩ’ሞ፡ ደለይቲ ፍትሒ፡ ነዚ 2ይ ግዜ ክርከብዘጸግም ዕድል፡ ብኣገባብ ተጠቒምና፡ ከም ኣባል ሕብረተሰብ ዓለም፡ ብጽሒትና
ከነወፊ መሰልና ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ግዴታና ኢዩ ዝብል ርድኢት ኣሎና። ስለዚ፡ ነዛ
መርማሪት ኮሚሽን፡ ቕኑዕ ሓበሬታን ሰነዳትን ክንህብ፡ ግዳያት እህህትኦም
ንኸተንፍሱ ከነተባብዕን ኣቀላጣፊ (facilitating) ተራ ክንጻወትን፡ ለበዋናን
መጸዋዕታናን እንዳመሓላለፍና፡ እዛ ዝሓለፈት ሮቡዕ 10 ታሕሳስ 2014፡ ዓመት-
ዓመት እትኽበር፡ ዓለም-ለኸ መዓልቲ ሰብኣዊ መሰላት ምንባራ ብምዝኽኻር፡
ብርዕና ነልዕል።
መርበብ ኤርትራውያን ሲቪካዊያን ማሕበራት አብ ኤውሮጳ (መ.ኤ.ሲ.ማ.-
ኤውሮጳ)
Network of Eritrean Civic Societies – Europe (NECS –
Europe)
17/12/2014
መወከሲ ጽሑፍ (Reference):
http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/Display
News.aspx?NewsID=14794&LangID=E#sthash.PCwxa2
k5.dpuf – [Accessed 9 December 2014]
http://www.fithinews.com/index.php/specialfeatures/146-significance-of-un-commission-of-inquiryfor-eritreans
– [Accessed 9 December 2014]
http://gereger.com/


text:
ካብ ቤት ፅሕፈት ከንቲባ ኣዲስ ኣበባ ዝተውሃቦም ፍቓድ እውን ዕላማ እቲ ሰልፊ ሓደሽቲ ዝመፁ ባህልታትን ግብረ-ሰዶማዊነትን ንምክልኻል ምዃኑ ይገልፅ።
ቅድሚ ሎሚ ነዚ ዝምልከት መልእኽቲ ዝሓዘ ቪሲዲ ከምዘሐተመ ዝገለፀ ኣቦ መንበር ማህበረ-ወይንየ ኣቡነ-ተክልሃይማኖት መምህር ደረጀ ነጋሽ እዚ ጉዳይ እዚ ሃይማኖቱ ብዘየገድስ ንኹሉ ኢትዮጵያዊ ዝምልከት እዩ ኢሉ።
ህዝቢ ግንዛበ ዝረኽበሉ ካሊእ መንገዲ ሰላማዊ ሰልፊ ብምዃኑ ምስ ናይ ኣዲስ ኣበባ መናእሰይ ፎሮም ብምዃን ሓባራዊ ምንቅስቓስ ይግበር ከምዘሎ ኣፍሊጡ’ሎ።
እቲ ሰልፊ ብኽልቲኦም ማሕበራት ዋላ እንተተዳለወ እውን ዕላምኡ ናይ ብዙሓት ኢትዮጵያዊያን ደገፍ ከምዘለዎ መምህር ደረጀ ይገልፅ።ህዝቢ ኢትዮጵያ ንግብረ-ሰዶም ዝቃወም ህዝቢ እዩ፤ካብ ኡጋንዳ ብዝለዓለ ኢትዮጵያ እያ ትቃወሞ ምስ በለ ኣስዒቡ ‘’ኣብ መዳይ ይማኖት፣ፖለቲካ፣ጥዕና ብሓፈሻ ብኹሉ ነገር ጠንቂ ስለዝኾነ ህዝቢ ኢትዮጵያ ነቲ ሰልፊ ዝድግፎ እዩ’’ኢሉ።
መሰል ገደብ ስለዘለዎ ርክብ ተመሳሳሊ ፆታ ሰብኣዊ መሰል ኣይኮነን ሕግታት ክወፁ ከለው ሃገራዊ ወድዓዊ ኩነታት፣ሃይማኖትን ባህልን ኣብ ግምት ኣትዮም እዮም ዝወፁ፤ናይ ኢትዮጵያ ባህሊ ድማ ኣሽንዃይዶ ነዚ፣ሰባት ብግልፂ ክሰዓዐሙ እውን ኣይፈቅድን ኢሉ።
ብዛዕባ ክመፅእ ዝኽእል ፅዕነቶ ምዕራባዊያን እንትዛረብ እውን ‘’ምዕራባዊያን ነዚ እኩይ ተግባር፣ክፉእ ተግባር፣ንትውልዲ ዘህልቅ ተግባር፣ወለዶ ንከይቕፅል ዝገብር ተግባር ብሰበብ ረድኤት ንምስፍሕፋሕ ክሰርሑ እዮም።ንሕና ግን ብዝኾነ ይኹን መልክዑ ክንቕበሎ ኣይግባእን’’ኢሉ መምህር ደረጀ።
ናይ ኢትዮጵያ መቕፅዒ ሕጊ ገበነኛ ዓንቀፅ 629 ተግባር ግብረ-ሰዶም ቀላል ማእሰርቲ ዘቕፅዕ ገበን እዩ ከምዝብል ዝገለፀ መምህር ደረጀ ሓደ ቀሊል ናይ ስርቂ ተግባር ዝፈፀመ ሰብን ንትውልዲ ዘጥፍአ ንዝበሎ ተግባር ግብረ ሰዶምን ብማዕረ ክርአዩ የብሎም ኢሉ።እቲ ሕጊ ኣዚዩ ኸሪሩ ክመሓየሽ ኣለዎ እውን ኢሉ ብምውሳኽ።
ንቃወም ዘለና ንተግባር ግብረሰዶም እምበር ንግብረሰዶማዊያን ምቕታል፣ምብራር ዝብል ኣይኮነን፤ግብረሰዶም ክስፋሕፋሕ ኣለዎ ኢሎም ይንቀሳቐሱ ኣብ ልዕሊ ዘለው ግን መንግስቲ ሕጋዊ ስጉምቲ ክወስድ ኣለዎ ኢሉ ኣቦ መንበር እቲ ማሕበር መምህር ደረጀ ነጋሽ።


text:
ኣሜሪካን ሕቡራት ሃገራትን ብዛዕባ’ቲ ዘይተርፍ ዝመስል መጥቓዕቲ ብስዑዲ ዓረብ ዝድገፍ ሓይልታት መንግስቲ የመን ኣብ ልዕሊ ንወደባይት ከተማ ሆደይዳ ተቆጻጺሮም ንዘለው ተቓወምቲ ሁቲ ዘለዎም ሻቅሎት ይገልጹ ኣለው። ሕቡራት ሃገራት ኣብ መንጎ ብኢራን ዝድገፊ ተቓወምቲ ሁቲን፡ ሕቡራት ዓረብ ኢማራትን ስዑዲ ዓረብን ኣብ ልዕሊ ወደባይት ከተማ ሆደይዳ ከጋጥም ዝኽእል መጥቓዕቲ ንምክልኻል ኣብ ጽዑቕ ዲፕሎማሲ ተጸሚዱ ከምዘሎ ጠቕላሊ ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት አንቶኒ ጉተርስ ገሊጾም።
“ ኣብዚ ሕጂ እዋን ወታሃደራዊ ግጭት ከየጋጥም ብመንጎኝነት ልዑኽ ሕቡራት ሃገራት ኣብ የመን ማርቲን ግሪፊንግ ዝምራሕ ጽዑቕ ልዝብ ኣብ መንጎ ሰንዓን ስዑዲ ዓረብን ይካየድ ኣሎ።”
ሕቡራት ሃገራት ገለልተኛ ዝኾነ አካል ነታ ወደባይት ከተማ ክቆጻጸር ዝብል ሓሳብ ምቕራቡ ተገሊጹ’ሎ። ተሓጋጋዚ ጠቅላሊ ጸሓፊ ሰብኣዊ ጉዳያት ሕቡራት ሃገራት ማርክ ሎውኮክ ብወገኖም ምኽፋት እታ ወደባዊት ከተማ አገዳሲ ምኳኑ ይገልጹ።
“ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ኣስታት 7 ሚልዮን ሰባት ንሓገዝ መግቢ ካልኦት ልዕሊ 7 ሚልዮን ዝኾኑ ድማ ካልእ ሓገዝ ካብ ሰብኣዊ ሓገዝ ወሃብቲ ትካል የድልዮም። ስለዚ ወደባይት ከተማ ሆደይዳ ንምዕቓብ ህይወት አገዳሲት ቦታ’ያ፡ ስለዚ ንዝኾነ ጊዜ ወደብ ሆደይዳ ስራሕ ምስ ዘቋርጽ ከቢድ ሰብኣዊ ዕንወት ክስዕብ’ዩ።”
ንሶም ብተወሳኺ ብዙሓት አባላት ሕቡራት ሃገራትን ሰብኣዊ ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት ኣብታ ወደባይት ከተማ ዝነበሮም ህላውነት የመዓራርዩ እንተለው ንሕና ግን ሓገዝ ምሃብ ከምንቕጽልን ኣብቲ ቦታ ክንጸንሕ ምኳና ነፍልጥ ኢሎም።
ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙን ንምጽጋዕ ሓይልታት መንግስቲ የመን ናብታ ወደባይት ከተማ ብዝምልከት ሕቡራት ሃገራት ኣብታ ከተማ ወታደራዊ መጥቓዕቲ ምስ ዘጋጥም ህይወት 250,000 ሰባት ኣብ ሓደጋ ዘእትው ምኳኑ የጠንቕቅ።
ሚንስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ሚንስትር ማይክ ፖምፐይ ነቲ ኣብ የመን ዘሎ ምዕባለታት ብቐረባ ይከታተልዎ ከምዘለው ብምግላጽ ምስ መራሕቲ ሃገራት ዓረብ ኢማራት ምዝርራቦምን ኣሜሪካ ድልየታ ማዕረ ማዕረ ንስግኣት ጸጥታ እተን ሃገራት ትህቦ ትኹረት ሰብኣዊን ናይ ህይወት ኣድሕን ሓገዝ ብዘይ ጸገም ናብታ ሃገር ክበጽሓሉ ዝክእል መንገዲ ንምዕቃብ ከምትደልይ ገሊጾም ኣለው። ፓምፐይ ብተወሳኺ ኩሎም ወገናት ነቲ ህይወት ኣሽሓት ሰባት ዘጥፍአን ንብሚልዮናት ዝቑጸሩ ኣብ ሰብኣዊ ሓገዝ ክውከሉ ዘገደደ ናይ ሰለስተ ዓመታት ግጭት ብፖለቲካዊ መስርሕ ክፍትሑ ዘለዎም ተስፋ ገሊጾም።


text:
ኣብ`ዚ ቐረባ እዋን ኣብ ሚኒስትሪ ወጻኢ ዩ.ኤስ ምኽትል ምንስተር ኣህጉራዊ ጉዳያት ማርያ ኦቴሮን ሓላፊ ጉዳያት ኣፍሪቃ ጆኒ ካርሰንን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምስ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ብዛዕባ ብርቱካን ኣልዒሎም ተዛትዮም ኔሮም።
ጆኒ ካርሰን፡ ናይ ወ/ት ብርቱካንን ናይ ካልኦትን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ምጽናሕ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ጽቡቕ ስም ከምዘይህቦ ነጊርናዮም ኢና ኢሎም ኔሮም
መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ወ/ት ብርቱካን ይቕረታ ስለዝሓተተትን ምስ ኣዲኣን ጓላን ንኽትራኸብን ከምዝፈትሓ ኣፍሊጡ`ሎ። ን646 መዓልታት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዘሕለፈት ብርቱካን፡ ብፍላይ በይና ተዓጽያ ዘሕለፈትለን 200 መዓልታት ዘስካሕክሓ ኸምዝነበራ ገሊጻ`ላ።
ገለ ተንተንቲ ፡ እቲ ንብርቱካን ዝተገብረ ይቕረታ፡ ኢትዮጵያ ሽም ዲሞክራሲኣ ንምምሕያሽ ዝገበረቶ`ዩ ይብሉ። ምንስትሪ ወጻኢ U.S ፡ ዓሚ ኣብ ዘውጽኦ ጸብጻብ ሰብኣዊ መሰል፡ ብርቱካን ናይ ፖሊቲካ እስርቲ`ያ ኢሉዋ ኔሩ። ትካላት ሰብኣዊ መሰላት ብወገኖም፡ ብርቱካን ናይ ሕልና እስርቲ`ያ ክብልዋ ጸኒሖም`ዮም።
ኣባል ኣመራርሓ ሰልፊ ሓድነትን ፍትሕን ኣቶ ስየ ኣብርሃ ብዛዕባ ምፍታሕ ብርቱካን ንቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ ምላሽ፡ “ጉዳይ ምፍታሕ ናይ ሕልና እስረኛታት፡ ብፍላይ ናይ ው/ት ብርቱካን ምፍታሕ ሓደ ዓቢይ ፖሊቲካዊ ኣጀንዳ ኮይኑ ጸኒሑ`ዩ ኣብ`ዛ ሃገር” ድሕሪ ምባል ዝኾነ ኽስታይ`ኳ እንተሃለዎ ምፍትሓ ግን ጽቡቕ ኢዩ ኢሎም።
ንምሉእ ፕሮግራም ንምስማዕ ኣብቲ ላዕላዋይ ጸጋም ዘሎ ምልክት ድምጺ ጠውቑ


text:
የኤርትራውያን ያልተቋጨ ስቃይ!
እስራኤል ከሀገር አልወጣም ያሉ ኤርትራውያን ስደተኞችን አሰረች :: የእስራኤል መንግሥት በሀገሪቱ ተቀማጭነታቸውን ያደረጉ የኤርትራና የሱዳን ስደተኞችን ወደ ሩዋንዳና ኡጋንዳ በመላክ ሙሉ በሙሉ ከሀገር የማስወጣት እቅድ እንዳለው ተግልጿል። እስካሁን ባለው 600 የሚሆኑ ስደተኞች ከሀገር እንዲወጡ ትዕዛዝ የተሰጣቸው ሲሆን ወደ 35 ሺ…
እምባዮ-ወተቴ!
(ጉናዛ ሰሜን እንደፃፈው) ተራራ ገፍትሮ…ንዶ የጣለ ጀግና… ከስልጣን በላይ ህዝብ ያስቀድማል! በተገኘው ታሪካዊ አጋጣሚ ለስልጣን ፍለጋ በፖለቲካዊ ስካር ተንዘራግፎ የወደቀ ህልመኛም አልነበረም፡፡ ትውልድ በፈጠረው አጋጣሚ በመራራው ትግል ውስጥ በመቀላቀል ለሰላም ለዴሞክራሲና ለህዝቦች አንድነት ሲል ለህዝባዊነት እኩልነት ውድ ሂወቱ የከፈለ ታጋይ…
‹ተጋሩ ንምንታይ ናይ ጥቅዓት ዒላማ ኾይኖም?››
ብኣስፋው ገዳሙ ዝቐረበ (መልሲ ንኣብርሃ ደስታ፤ ኣቦ ወምበር ውድብ ዓረና) ሃገርና ኣብ ኣዝዩ ፈታኒ ወቕቲ እያ ዘላ፡፡ በቲ ሓደ ገፅ ነንባዕሎም ዘይተኣማመኑ ውድባት ኢህወዴግ ውሽጣዊ ጎንፆም ናብ ህዝቢ ብምውራድ ነቲ ህዝቢ ከም ናይ ገበጣ ፀፀር ገይሮም እንጫወትሉ ይርአ፡፡ በቲ ኻሊእ…
ብጓንዴ ኣየር ዝማረኹ ኣቦ!
መስደመም ታሪኽ ብጉራዴ ሄሊኮፕተር ዝማረኹ ጀግና ወላዲ ክነላልየኩም። ኣብ ትግራይ ዘይተነግረ እምበር ዘይተገብረ የለን ዝብሃል ስኽ ኢልካ ኣይኮነን። ብሓቂ ዘይተነገሩ ሓቅታት ኣለዉ። ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ክንደይ ነገር እዩ ሰኒዱ። ንሎሚ ብጓንዴ ኣየር ዝማረኹ ኣቦ ካብ ሳምረ ትግራይ ክነላልየኩም። እቲ ታሪክ…
ትግራይ ዓዲ ፍቕሪ
ኣብ ዘመን ኣፈላላያት ኣብ ብዝሒ ግዝያት ኣብ ዋሕዚ እዋናት ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን ፀቕጥታት ዘይሃሰሰ ጋሻ ተቐባላይነት ህዝቢ ትግራይ ካብ ዝኾነ እዋን ንላዕሊ ሕዚ እውን ክምስከር ኣለዎ።
ዕውት ወፍሪ ኩስምን ንባብን ማርያም ፅዮን
ካብ ቀረባ እዋን ናብዚ መፅሓፍቲ እናዋፃእኻ ናብ ኣብያተ ትምህርቲ ምዝርጋሕ ልሙድ እናኾነ ይኸይድ ኣሎ። ብፍላይ እቶም ካብ ኢድ ደረስቲ ቋንቋ ትግርኛ ዝርከቡ መፅሓፍቲ መንግስቲ እውን ቆላሕታ ስለዘይገብረሎም ናብ ቤት ትምህርቲ ዝኣትውሉ ዕድል ፀቢብ እዩ ነይሩ። ደራሲ ትግራይ ኣብ ብጫ ፌስታል…
ዛንታ ዓዲ’ቦ
(ብጋዜጠኛ በርሀ አረጋይ) ካብ ኣንበሰተ ገለባ ተፈናቂሎም ብመጠራ ኣቢሎም ኣስመራ ዝኣተዉ ግን ድማ ምስ ህዝቢ ጉሎምኻዳ፣ ምድርባን ዓጋመን 80 ዓመት ምሉእ ማሕበራዊ ህይወት ዝነበሮም ማሰኛ ጠዓመ ደስታ፣ እርጋን እናርከበት እንትትከይድ ናፍቆት ዓዲን ህዝብን እንትብርትዖም ከምዚ ኢሎም ማሰ ኢሎም ነይሮም፡፡ መጠራ…
መንገዲ ኪነት ትግራይ ናበይ ገፁ እዩ?
(ብጋዜጠኛ ገብረእግዝኣብሄር ተኽለሚካኤል ዝቐረበ) ሰባት ሓደ ነገር ንሰምዕ ወይ ንርኢ እሞ ካብኡ ውሳነ ዘድልዮ እንተኾይኑ ዝመስለና ንገብር፡፡ ዝሰማዕናዮ ወይ ዝረኣናዮ ኩሉ ነገር ከምዘለዎ ቅቡል ጌርና ከይንኸይድ ዝቕይድ ኣካል ኣለና፡፡ ሕልና፡፡ ዘይምስምማዕ፡፡ ስለዚ ነቲ መብዛሕትኡ ሰብ “ሓቂ እዩ” ዝብሎ ኣምር ኣነ…
ስለ ዴስኣ ትፈልጡ ዶ?
ኣብ መንጎ ትግራይን ዓፋርን ክልል ዝዋሰን 120 ሽሕ ሄክታር ዝሸፈነ ኣግራብ ዴስኣ ካብ 300 ዓይነታት እፅዋት ከባቢ 128 ዝኮኑ እፅዋት ንመድሓኒትነት ክውዕሉ ዝኽእሉ እዮም። ካብዞም እፅዋት ኣብ ኢትዮጵያ ጥራሕ ዝርከብ ንመድሓኒትነት ዝውዕል ብሳይነሳዊ ኣፀዋውዓዑ “ደራሲንያ ኡንቤት” ዝብሃል ብልሙድ ሽሙ ድማ…
ኣብ ወረዳ ኣፅቢ ወንበርታ ዘይተዘንተወሎም በዙሓት ታሪካዊ ቦታታት ይርከቡ
ኣብ ወረዳ ኣፅቢ ወንበርታ በዙሓት ታሪካዊ ቦታታት ግን ድማ ዘይተዘንተወሎም ኣለዉ። እዛ ገዳም ኣብ ወረዳ ኣፅቢ ወንበርታ ኣብ ኣገዎ ዝብሃል ቁሸት ትርከብ ኮይና እንዳጭርቆ ኣገዎ እናተባሃለት ትፅዋዕ ሙሉእ ብሙሉእ ካብ ኳኹሒ ዝተሃነፀት እያ።


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ብግጽው ላቲናዊ ሥርዓተ ኣምልኾ ናይ ዕለቱ ወንጌል ሉቃስ 11.15 ኮይኑ ኢየሱስ ንኣጋንንቲ ብብዔልዜቡል ከምዘይውጽኦም ዘመልክት እንክኸውን ሓንሳብ ካብ ሓንቲ ነፍሲ ዝተሰጐ ጋኔን መእተዊ ምስ ሰኣነ ካልኦት ካብኡ ዝገዱ ሸውዓተ ኣጋንንቲ ሒዙ ከምዝምለስን ነታ ነፍሲ ካብ ዝቀደመ ዝገደደ ጸገም ከምዘጓንፍ ዝገልጽን ቀዳሞት ዳሕሮት ዳሕሮት ከኣ ቀዳሞት ከምዝኾኑ ዝገልጽ ነበረ። ቅዱስነቶም ነዚ መሠረት ብምግባር ከኣ ቅዱስነቶም ‘ባህርያት ሰይጣን ንዕንቀት ወይውን ብቀጥታ ብቅንዕን ሽርሕን ከምኡ ኣውን ብወግእን ካልእ ዝመሳሰሎምን ገሩ ብዙሕ ጉርሕን ሽርሕን ብዝመልኦ መንገዲ ዓለማውነት ዝዓብለሎ ሕይወት ንምንባር ይደፋፍእ። እንክብሉ ሰቢኾም።
ኣብ ቀጻሊ ቃልሲ ኢና እንርከብ! ኣብ ውሽጢ ነፍሲ ወከፍና ኣብ መንጎ ኢየሱስን ድያብሎስን ቀጻሊ ቅልስ አሎ።
ዲያብሎስ ንልቢ ሓደ ሰብ ክመልኽ ከሎ ከም ኣብ ገዛኡ ኣባኡ ክጸንሕ እዩ ዝመርጽ ካባኡ ክወጽእ እውን ፈጺሙ ኣይደልን። ብዙሕ ግዜ ኢየሱስ ነቶም ጸላእቱን ጸላእትንናን ዝኾኑ ርኹሳት መንፋስቲ እንከውጽእ ንዕዘብ። እዚ ከኣ ኣብ መንጎ ሠናይ ነገርን ጽቡቅ ነገር ዝግበር ሓንሳብ ሓንሳብ እውን ኣብ ሕውታቴን ሓሳባዊ ኩነትን ዘሎ ዝመስል ኩነት ንዕዘብ። ኮይኑ ግን እዚ ቃልሲ እዚ መንጎ እግዚአብሔርን መንጎ እቲ ጥንተ ጸሊና ዝኾኑ ናይ ጥንቲ ተመንን ማለት ኣብ መንጎ ኢየሱስን ዲያብሎስን ዝካየድ ቃልሲ እዩ። እዚ ቃልሲ እዚ ከኣ ኣብ ውሽጥና እዩ ዝፍጸም። ነፍሲ ውከፍና ኣብ ቃልሲ ንርከብ ምናልባት ክንፈልጦን ክስመዓናን ኣይክእልን ይኸውን ኮይኑ ግን ኣብ ቃልሲ ከምእንርከብ ዘይምዝንጋዕ። ኮይኑ ግን ሎሚ ክንበብ ዝሰማዕናዮ ቃለ ወንጌል ኢየሱስ ንኣጋንንቲ ብሓለቃ ኣጋንንቲ ብዔል ዜቡል ከምዘውጽኦም ይዛረቡ። እዚ ግን እንትርፎ ሕማቅ መልሓስ ከምዘሎ ንግዘብ። ስለዚ ከኣ መንጎ ኢየሱስን ዝስዕብዎ ዝነበሩን ሓደ ክትዕ ይለዓል።
ጸዋዕታ ጸላኤ ሠናያት ንተግባር እግዚአብሔር ምድምሳስ እዩ።
መንነት ዲያብሎስ ምዕናው እዩ፣ ምዕናው ብምዕናው ከኣ ምዕናው ተግባር እግዚአብሔር እዩ። ምናልባት ገሊኦም እዚ ጉዳይ እዚ ብካህናት ዝተማህዘ ኰይኑ ዝረኣዮምን ከምቶም ኣእዳዎም ዝጠብው ሕጻናት ዝሓስቡ ኣይሰኣኑን። ኮይኑ ሠይጣን ሥራሕ ዕንወቱ ወትሩ ምስ ገበረ እዩ። ርግጽ እዩ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ቆይሙ ፊት ንፊት ከዕኑ ኣይክእልን እግዚአብሔር ስለዝከላኸለልና ስለዘሎ ብዘይመጠን ክጐርሕ ግድን እዩ። ነቲ ኣብ ትሕቲ ሓለዋን ምክልኻልን እግዚአብሔር ዘሎ ሰብ ንከጥቅዕ ዘይፍንቅሎ እምንን ዘይጥቀመሉ ጉርሕን የብሉን እሞ ንጠንቀቀሉ ኢሎም። ነዚ ከመይ ገይሩ ይገብሮ እትነበልና ከኣ ዝተፈላለዩ ዘይቅርዑይ ሃረርታ ብምፍጣርን ናይ ውግእን ዕንወትን ከበሮ ብምድሳቅን ይገብሮ።
ቅዱስነቶም ኣብ መወዳእታ ዘተኰረሉ ኣብ ናይ ዕለቱ ቃለ ወንጌል ፍጻሜ ብጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝቀረበ ሓሳብ እዩ። እዚ ከኣ ‘ሓደ ርኹስ መንፈስ እንካብ ሓደ ሰብ ምስ ወጽአ ዕረፍቲ ደልዩ ኣብ ኣጻምእ ይኹብልል።ምስ ሰኣነ ከኣ ናብታ ዝወጻእኩላ ቤተይ ክምለስ እየ ይብል። ምስ ተመልሰ ድማ ተዀስቲራን ተሸሊማን ይረኽባ። ሽዑ ኸይዱ ካብኡ ዚኸፍኡ ኻልኦት ሾብዓተ መንፍስቲ የምጽእ። ኣብኣ ኣትዮም ከአ ይነብሩ። ናይቲ ሰብ እቲ ዅነታት ድማ ኻብቲ ቐዳማይ እቲ ዳኅረዋይ ዝገደደ ይኸውን’ ንዝብሎ ብምጥቃስ ዲያብሎስ ብቀለልቲ ነገራት ከሸንፈና ምስ ዘይከኣለ ካልእ መንገዲ ሃሰስ ይብል ማለቱ ከምዝኾነ ከምዚ እንክብሉ ገሊጾም።


text:
ሰራዊት ዓርሱ ክጠናኸር ክግበር’ዩ
መቐለ 02 መስከረም 2011(ድወት) ኣብ ዶብ ኢትዮ ኤርትራ ዝነበረ ሰራዊት ምክልኻል ሃገር ናብ መዓስከር ንክኣቱ ክጠናከርን ክግበር እዩ ኢሎም ቀዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ።
ቀዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣብዩ ኣሕመድ ምስ ፕረዝደንት ኤርትራ ኢሳያስ ኣፈወርቂን ካልኦት ሰበ ስልጠናት ህዝቢን ሰራዊትን ብምዃን ሓድሽ ዓመት 2011ዓ.ም ኣብ ከባብታት ቡሬን ከተማ ዛላምበሳን ኣብዒሎም።
እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ናብ ኣዲስ ኣበባ ተመሊሶም ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ኣብ ዶብ ዝነበረ ኣከባብራ በዓል ዘሐጉስ ምንባሩ ገሊፆም።
ኣብ ከባቢታት ዶብ ዝነበረ ሰራዊት ምክልኻል ሃገር ካብ ስምዒት ኲናት ተናጊፉ ናብ መዓስከር ክኣቱ ብምግባር ስነ-ልቦናዊ ምጥንካር ዝገብረሉ ዝሰልጥንሉን ዓርሱ ዘመሓይሸሉን ኩነታት ክፍጠር እዩ ኢሎም ቀዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣብይ።
ብወገን ኤርትራ እውን ተመሳሳሊ ስራሕ ከምዝሳለጥ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ተዛሪቦም።
ብወገን ኢትዮጵያ ኣብቲ ከባቢ ዘሎ ሰራዊት ምክልኻል ሙሉእ ብሙሉእ ባዕሉ ክሳብ ዝሃንፅ ሓረስቶትን ሕብረተሰብን እቲ ከባቢ ብምሕጋዝ ናብ ልምዓት ጠመተ ገይሩ ክሰርሕ ከምዝግበር ገሊፆም።
ብቀፃልነት እቲ ሰራዊት ዘመናዊ ቴክኖሎጂ ዝተዓጠቐ ስልጡንን ደጀን ልምዓትን ላእላውነት ሃገርን ኮይኑ ንክቕፅል ከምዝስራሕ እውን ኣብሪሆም።


text:
November 11, 2017
Part X
ዓንቀጽ 406. – መትከል
ሓደ ፍርዲ፣ ብመሰረት ድንጋገታት ናይዚ ኣርእስቲ፣ በቲ ነቲ ፍርዲ ዝሃበ ቤት ፍርዲ ወይ ድማ በቲ ንኸፈጽሞ ዝተሰጋገረሉ ቤት ፍርዲ ኪፍጸም ይከኣል። መራኽብ ናብ ሕጊ ንምቕራብ፣ ንምቕያድን ንምሻጥን ዝምልከት ድንጋገታት ሕጊ ባሕሪ ብዝዀነ ድንጋገ ናይዚ ኣርእስቲ ኣይትንከፍን።
ዓንቀጽ 407. – ምስግጋር ፍርዲ
(1) ፍርዲ ዝሃበ ቤት ፍርዲ፣ ናይ ምፍጻም ፍርዲ ምልክታ ምስ ቀረበሉ፣ ብተበግሶኡ ወይ ብኣመልካትነት ብፍርዲ ብዓል መሰል፣ ኣብዞም ዚስዕቡ ዅነታት፣ እቲ ፍርዲ ንኺፍጸም ብቐጥታ ናብ ካልእ ቤት ፍርዲ ኪልእኮ ይኽእል፥
(ሀ) ብፍርዲ ብዓል ዕዳ ኣብ ውሽጢ ከባብያዊ ኽለ-ስልጣን ናይቲ ኻልእ ቤት ፍርዲ ዚነብር፣ ንግድ ዘካይድ ወይ ብውልቁ ንረብሓ ዝሰርሕ ምስ ዚኸውን፣
(ለ) ብፍርዲ ብዓል ዕዳ ኣብ ውሽጢ ከባብያዊ ኽለ-ስልጣን ናይቲ ኻልእ ቤት ፍርዲ ነቲ ፍርዲ ኪሽፍን ዝኽእል እኹል ንብረት ምስ ዚህልዎ፣ ኣብ ክለ-ስልጣን ናይቲ ፍርዲ ዝሃበ ቤት ፍርዲ ግን ንብረት ምስ ዘይህልዎ፣


text:
ናይ ምርጫ መወዳደሪ ባይታ ይመዓራረ ብዝብል ተቓወምቲ ፓርትታት ናይዘጣየሽዎ ኮሚቴ ኣቦመንበር ዝኾኑ ኣቶ ኣስራት ጣሴ ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃል ኣኼባ ንምክያድ ኣዳራሽ ክንረክብ ኣይክኣልናን፣ኣብዝሓለረ ሓደ ወርሒ ጥራሕ ክልተ ግዜ ተመሳሰልቲ ዕንቅፋታት ኣጋጢሞምና ከምዘጋጠሞም ሓቢሮም።
ኣብ ናይ ሎሚ ዘበን ናይ ከባቢን ናይ ከተማን ምርጫ ኣብያተ ምኽሪ ዘይሳተፉ ፓርትታት ምኽንያቶም ንደገፍቶም ንምግላፅ ኣብ ዝሓለፈ 26 ጥሪ ኣኼባ ፀዊዖም ነይሮም።እንተኾነ ናይ መእከቢ ኣዳራሽ ስልለተኸልከልና እቲ ኣኼባ ክነካይዶ ኣይክኣልናን፣እቲ ፅገም ሕዚ’ውን ቀፂሉ’ሎ ኢሎም ኣቶ ኣስራት ጣሴ።
ዕለት 26 ጥሪ ህዝባዊ ኣኼባ ንምክያድ ሕቶና ነቲ ምምሕዳር ኣቕሪብና እቲ ምምሕዳር ንደብዳበና ተቐቢሉ ነይሩ ምስበሉ ‘’ነገር ግን ናብ 11 ዝኾኑ ሆቴላትን ኣዳራሻትን ገንዘብና ኸፊልና ንምክራይ ሓቲትና ኣብ ኩሎም ተኸልኪልና።’’
ገሊኦም ሆቴላት ናይ ምምሕዳር ፍቓድ ኣምፅኡ ከምዝብሉዎምን እቲ ምምሕዳር ብወገኑ እትእከብሉ ኣዳራሽን ዝኸፍልኩምሉ መረጋገፅን ኣምፅኡ ስለዝብሉዎም እብ ውሽጢ ዕንኪልል እናእተው ኣኼባ ንምክያድ ከምዘይክኣሉ ሓቢሮም።
ዝቕፅል ቀዳም እውን ኣኼባ ኣብ ሆቴል ንምክያድ ንሸሞንተ ሆቴላት ሓቲቶም ተመሳሳሊ ምኽንያት እናትወሃቦም ክረኽቡ ከምዘይክኣሉ ኣረዲኦም።
ን26 ጥሪ ተፀዊዑ ዝነበረ ኣኼባ ዝምልከት ካብቶም ፓርትታት ዝበፅሖ ደብዳበ ዝተምማልአ ኣይኮነን ክብሉ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ከተማ ኣዲስ ኣበባን ጉዳያት ካቢኔትን ኣቶ ብሩክ ግዛው ንቪኦኤ ገሊፆም።’’እቲ ደብዳበ ግልፂ ኣይኮነን።እቲ ኣኼባ ኣበይ ከምዝካየድ ኣይሕብርን።ፀገም’ዃ እንተተፈጢሩ ኣድላይ ሓለዋ ክግበር ኣለዎ።’’
እቶም ኣመልከቲ ጉዳዮም ብኣካል መፂኦም ከረድኡ ኣይክኣሉን ብስልኪ ንምርካብ ተፍቲኑ’ውን ኣይተረኸቡን ኢሎም ኣቶ ብሩክ። ሽግር እንተሃሊዩ ናብቲ ምምሕዳር መፂኦም ፀገሞም ከረድኡ ከምዝኽእሉ’ውን ገሊፆም።ቅድሚ ሕዚ መፂኦም ከምዘይፈልጡ ግን ወሲኾም ሓቢሮም።
ሆቴላት ኣዳራሽ ንምክራይ ናይ ምምሕዳር ፍቓድ ክሓቱ ኣለዎም ዝብል ኣሰራርሓ ከምዘየለ’ውን ገሊፆም ኣቶ ብሩክ።
ተቓወምቲ ፓርትታት ኣብ ናይ ሆቴል ኣዳራሻት ከካይድዎ ሓሲቦምዎ ዝነበሩ ኣኼባ ኣዳራሽ ስለዘይረኸቡ ኣብ ቤት ፅሕፈት መላእ ኢትዮጵያ ሓድነት ፓርቲ ዝቕፅል ቀዳም ንምክያድ ወሲኖም ኣለው።


text:
بســــــــــم الله الرحمـــــن الرحيـــــــــم
الكلمة الافتتاحية
إن الحمد لله نحمده ونستعينه ونستغفره ، ونعوذ بالله من شرور أنفسنا ومن سيئات أعمالنا، من يهده الله فلا مضل له ومن يضلل فلا هادي له ، وأشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له وأشهد أن محمدًا عبده ورسوله .
(يا أيها الذين آمنوا اتقوا الله حق تقاته ولا تموتن إلا وأنتم مسلمون)
(يا أيها الناس اتقوا ربكم الذي خلقكم من نفس واحدة وخلق منها زوجها وبث منهما رجالا كثيرًا ونساءًا واتقوا الله اللذي تساءلون به والأرحام إن الله كان عليكم رقيبًا)
(يا أيها الذين آمنوا اتقوا الله وقولوا قولا سديدًا يصلح لكم أعمالكم ويغفر لكم ذنوبكم ومن يطع الله ورسوله فقد فاز فوزًا عظيمًا)
أما بعد:-
فإن أصدق الحديث كلام الله وخير الهدي هدي محمد صلى الله عليه وسلم وشر الأمور محدثاتها وكل محدثة بدعة وكل بدعة ضلالة وكل ضلالة في النار. أما بعد:-
ካብ’ዚ ብምቕጻል ድማ ነቲ ለጋስን ኩሉ ምስጋና ዝግብኦን ኣላሁ ሱብሓነሁ ወተዓላ ነዚ መርበብ ሓበሬታ’ዚ (ራየት-ሰለፍ ኣብ ሱዳን) ኣቚምና ኣብ መኽፈቲ ዘብቐዓና ልዑል ምስጋናይ ከቕርብ እፈቱ። ከምኡ ድማ ዓቢ ተስፋ እገብር ካብ ረቢ እዚ መርበብ’ዚ (ራየት-ሰለፍ ኣብ ሱዳን) ከም ስሙ ኣርማን ምልክትን ናይ ሓቂ ፍልጠት (ዕልሚ) ከምኡ’ውን ኩሉ ረቢ ዝፈትዎ ጽቡቕ ነገራት ብኣካይዳ (መንሃጅ) ናይ ነብይና ሙሓመድ (ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም) ከምኡ’ ውን ኣካይዳን ርድኢትን ናይቶም ቀዳሞት ሰዓብቲ ናይ ነቢይና ሙሓመድ ማለት ሰሓባ ረዲየላሁ ዓንሁም ክገብረልና። ረቢ ምስ ነብይናን ሰሓባን ይጸንብረና ዮውመል ቅያማ ኣሚን። ብሕጽር ዝበለ ናይ’ዚ መርበብ’ዚ ሓዚልዎ ዘሎ ትርጉም ድማ ከምዚ ይመስል። (ራያ) ማለት ኣርማ ማለት እዩ። (ሰለፍ) ድማ እቶም ቀዳሞት ሰዓብቲ ናይ ነብይና ሙሓመድ (ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም) ስሓባ ማለት እዩ። ኩሉ ናቶም መንገዲ ተኸቲሉ ዝኸይድ ኣብ ዝኾነ ቦታን ግዜን ድማ ሰለፊይብሃል። ኩሎም ሙስሊሚን ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ዓበይቲን መንእሰያትን ኣብ ሱዳን ይኹን ኣብ ኤርትራን ካልኦት ሃገራትን ዝርከቡ ዝጥቀሙሉ መርበብ ክኸውን ንኣላህ እልምኖ። ብድሌትን ፍቓድን ናይ ኣላህ ድማ፣ ኣነን ደለይቲ ጽቡቕ ኣሕዋተይን ማለት ተማሃሮ ናይ እስልምና (ጠለበት-ኣልዒልም) ኣብ’ዚ መርበብ’ዚ ዝነጥፉን ብመንገዲ’ዚ መርበብ ንእስላማዊ ሕብረተሰብና፣ ቀንዲ መሰረታዊ ናይ ዲኑ ፍልጠት ካብ ቃል ናይ ኣላህ ማለት ቁርኣንን ቃል ነቢይና ሙሓመድ (ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም) ማለት ሱናን ብርድኢት ናይ ቀዳሞት ሰዓብቲ ናይ ነብይና ሰሓባ (ረዲየ ላሁ ዓንሁም)ክርድኦን ክወስዶን ከም ዘለዎ ብዘለና ዓቅሚ ክንጽዕር ኢና። እዚ ድማ ማንም ሰብ ክፈልጦ ስለ ዘይክእል እንታይ ድኣ ዑለማእ (ምሁራት) ሰለፊይን ማለት ብቁርኣንን ሱናን ብርድኢት ናይ ሰሓባ ቀጥ ኢሎም ዝኸዱን ንዘይፈልጥ ‘ውን እዚ መንገዲ (መንሃጅ)’ዚ ዝምህሩን ጥራይ ኢዮም ነዚ ሓላፍነት’ዚ ተሰኪሞም ናብ ሕብረተሰብ ናይ እስልምና ከሕልፍዎ ዝኽእሉ። ስለዚ ሓደ ካብቲ ናይ’ዚ መርበብ’ዚ ዕላማታት ድማ ንሕብረተሰብና ምስ’ዞም ዑለማእ ’ዚኦም ሸርዓዊ ዝኾነ ርክብ ከም ዝህልዎ ምግባር ኢዩ ኢንሻኣላህ ። ዘለዉ ረቢ ይሕፈዞም ዝሞቱ ድማ ረቢ ይርሓመሎም። ነዚ ኣርማ’ዚ ንምዕዋትን ከምቲ ዝግባእ ረቢ ዝፈትዎ ጌርና ከነገልግሎን ድማ ንኣላህ ሱብሓነሁ ወተዓላ በቲ ብሉጽን ንጹሁን ኣስማቱ ልዑልን ሙሉእን መግለጺታቱን እልምኖ። ከምኡ ‘ውን ነቶም ነዚ ስራሕ’ዚ ዕውት ንኽኸውን ግቡኦም ዘበርከቱን ዝሳተፉን ዘለዉ ረቢ ጻምኦም ብጽቡቕ ክፈድዮም እልምኖ። እቲ ረሒም ሓሊም ዝኾነ ኣላህ ካብ’ቲ ብዙሑን ዘይውዳእን ልግሱን ሽሻዩን ክውስኸና እናሓተትኩ ናይ ልቢ ንጽህናን ትግሃትን ክህበና እና ተማሕጸንኩ ሓገዙ ወላ ውን ንኻልኢት ትኹን ከይፍለየና እልምኖ።
وأخر دعوانا أن الحمد لله رب العالمين
نزار بن هاشم العباس
خريج الجامعة الإسلامية بالمدينة النبوية
والمشرف على موقع راية السلف بالسودان
13/محرم/1434 هــ


text:
ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኦሃዮ ብመኪናን ካራን መጥቃዕቲ ዝፈጸመ ሶማልያዊ 'ካሊፋዊ ወትሃደርና'ዩ' ክብል ዳዕሽ መግለጺ ኣውጺኡ።
ዳዕሽ ኣብ ናይ ሎሚ መግለጺኡ 'ዓብዱለረዛቅ ዓሊ ኣርታን፣ ንዜጋታት ዓለም-ለኸ ሃገራት ጥምረት ንምጥቃዕ ንዝቀረበ ጻውዒት'ዩ መልሰ ግብሪ ሂቡሉ' እውን ኢሉ'ሎ።
ሶማልያዊ ዓብዱል ራዛቅ ዓሊ ኣርታን፣ ቅድሚ ነቲ መጥቃዕቲ ምፍጻሙ ኣብ ፌስቡክ ‘ኣሜሪካ ኣብ ወጻኢ ንሙስሊማት ትቀትል ኣላ ኢሉ ከምዝነቀፈ፣ ንሸኽ ኣል-ቃይዳ ኣንዋር ኣል-ኣውላኪ ከምዝናኣደ’ ሰበ ስልጣን ኣሜሪክ ገሊጾም።
ኣርታን ነቲ ቅትለት ስለምንታይ ንምፍጻም ከምዝካኣለ ነጻርይ ኣለና ዝብሉ ሰበ-ስልጣን፣ ኣብ ጽሑፉ ግና ‘ኣሜሪካ ብ ካልኦት ሃገራት ጣልቃ መታን ከይትኣቱ ኢሉ፣ ንቢልዮናት ዘይኣመንቲ ንዝበሎም ሰባት ንምቅታል ተቀሪበ ኣለኹ’ ይብል ኣርታን።
‘ሙስሊማት ውልቀ ጥቅዓት ከይንፍጽም ትደልዩና እንተኾይንኩም' ይብል ኣርታን ኣብ ፌስቡክ፣ 'ሰላም ፍጠሩ’ ኢሉ። ‘ንሙስሊማት ሰላም እንተዘይሂብኩም፣ ድቃስ ኣይትረኽቡን’ እውን ከምዝበለ እቶም ሰበ ስልጣን ይገልጹ።
ፖሊስ ኮሎምበስ ኦሃዮ ‘ዓብዱል ራዛቅ ዓሊ ኣርታን፣ ብመኪናኡ ንሓለፍቲ ረጋጊጹ፣ ንሱ ከይኣኽሎ ብካራ ንዝረኸቦም ከምዝወግአን፣ ኣብ መጠረስትኡ ብጥይት ከምዝተቀትለን’ ሓቢሩ’ሎ።
ኣብ’ቲ መጥቃዕቲ 11 ሰላማዊያን ሰባት ቆሲሎም። ብዘይካ ኣርታን ካልእ ዝሞተ ሰብ የለን። ነቲ መጥቃዕቲ ዝፈጸመ ሶማልያዊ ሕጋዊ ነባሪ ኣሜሪካን ተማሃራይ ንግዲ ቀዳማይ ዓመት ዩኒቨርስቲ ኦሃዮን’ዩ ነይሩ።
እዚ ከም’ዚ’ሉ ከሎ፣ መራሕቲ ሙስሊም ኮሎምበስን ከባቢኣን ነቲ ኣርታን ዝፈጸሞ ጥቅዓት ኮኒኖምዎ። ‘ልብና ደምዩ’ሎ’ እውን ኢሎም።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ጾም መሠረት ኵሉ ትእዛዝ እዩ
ጾም ዝተጀመረ ኣብ ጊዜ ኣዳም እዩ። እግዚአብሔር ንኣዳም በኣምሳሉን ብመልክዑን ፈጢሩ ውልድነት ሂቡ ኣብ ገነት ኣንበሮ። ብዛዕባ መግቡ ድማ እዚ ብላዕ እዚ ኣይትብላዕ ኢሉ ኣዘዞ። እግዚአብሔር ንኣዳም ንዕፀ በለስ ኣይትብላዕ ዝበሎ ጾምን ተኣዛዝነትን ክምህሮ ማለት ፍጡርነቱ ኸረድኦ ነበረ፡ ነቲ ዝኣዘዞ ምስ ዝፍጽም ድማ ናብ ዝዓበየ ኽብሪ ኸሰጋግሮ ነበረ። ኣዳም’ውን ብሰበይቱ ሔዋን ብምኽሪ ሰይጣን ተታሊሉ ብላዕ ንዝበሎ ገዲፉ ኣይትብላዕ ንዝበሎ ዕፀ በለስ በሊዑ ናይ ፈጣሪ ትእዛዝ ኣፍረሰ። ትእዛዝ ፈጣሪኡ ብምፍራሱ ምኽንያት ኣብ ልዕሊ ሞተ ሥጋ ሞተ ነፍስ ተፈሪድዎ ካብ ገነት ተሰጐ። (ዘፍ. 2:-17-18) ስለዚ ዘይተፈቕደልካ ምብላዕ መሠረት ኃጢኣት፡ ብሥርዓት እንጾሞ ጾም ድማ መሠረት ጽድቅን ትሩፋትን ኮነ።ተውሳክ፡ . . .ጾም መሠረት ኵሉ ትእዛዝ እዩ


text:
እዚ ማእከል ስነ-ጥበብን ቴክኖሎጂን ንመንእሰያትን ካልኦት ኣባላት’ቲ ማህበረሰብ ክፉት ምኳኑ’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ቅድሚ 40 ዓመታት ዝተዓጽወ ናይ ኣሜሪካ ባህላዊ ማእከል ትማሊ ኣብ ሃገራዊ ቤት መዘክርን ቤት መጻሕፍትን ኣብ ዝርኸብ ህንጻ ዳግማይ ምክፋቱን ንስርሓት እቲ ዝነበረ ባህላዊ ማእከል ከምዝቅጽል’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ኣብ ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ሓላፊ ህዝባዊ ርኽባት ዴቭድ ኬነዲ ብዛዕባ’ዚ ከምዚ ኢሎም።
‘ብመንፈስ’ቲ ቅድሚ 40 ዓመታት ኣብ መወዳእታ ናይ ስልጣን ዘመን ሃጸይ ሃይለስላሴ ዝተዓጸወ ናይ ኣሜሪካ ማእከል ዝተሰርሐ’ዩ። እንተኾነ ግን ካብኡ ዝፈልዮ ኣብ ካልእ ቦታ ምስርሑ ክኸውን ከሎ መንፈሱ ግን ሓደ’ዩ። እዚ ድማ ንተሳትፎ መንእሰያት ዘለና ተበግሶ መቐጸልታ’ዩ። ኽኾንዎ ንዝደልዩ ኽኾኑ ሓደሽቲ ሓሳባት ኸቕርቡ ንምሕጋዝን’ዩ። ናይ ቅድም ናይ ኣሜሪካ ማእከል ስነ-ጥበብ ስራሕ ንሱ’ዩ ዝነበረ ሕጂ’ውን ንሱ’ዩ።’
ነቲ ማእከል መሪቐን ዝከፈታ ኣምባሳደር ኣሜሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ማትሪሻ ሃስላክ ብወገነን ምኽፋት’ቲ ማእከል ልዑል ግምት ዝተዋህቦ ምኳኑ ሓቢረን።
‘ ምስ ኤጀንሲ ሃገራዊ ቤተ- መዘክርን ቤተ-መጻሕፍቲ ብሓባር ብምዃን ዝተፈላለዩ ዓውድታት ዝሓዘ ሓገዝ ቴክኖሎጂ ዘለዎ ናይ ምምሃርን ናይ ምምሓዝን ማእከል ፈጢርና’ለና።እዚ ኣብ ኣፍሪቃ ካብ ዘለዉ 10 ማእከላት ሓደ’ዩ። ናብቲ ማእከል ዝመጹ ድማ ዝተፈላለዩ ፕሮግራማት ክረኽቡ ከምዝኽእሉ ሓቢረን።
ብተወሳኺ ኣይ ፓድ ብምጥቃም ዝወሃብ ናይ ቋንቋ እንግሊዝ ትምህርቲ፡ ልዕሊ 190,000 ናይ ኤሌክትሮኒክስ መጻሕፍቲ ፡ 1.5 ሚሊዮን ናይ ድሕረ-ምረቃ ተማሃሮ ናይ ምርምር ጽሑፋት ከምኡ’ውን ናይ ኢንተርነት ኮርስታትን ኣብ ኣሜሪካ ትምህርቲ ንምኽትታል ዝሕግዙ መግለጺታት ገለ ካብቶም ናይቲ ማእከል ፕሮግራማት ምካኖም እተን ኣምባሳደር ገሊጸን።
እዚ ናይ ባህልን ቴክኖሎጂን ማእከል ብፍሉጥ ኣሜሪካዊ ናይ በረራ በዓል ሞያን ኣብ ናይ ኢትዮጵያ ናይ በረራ ኢንዳስትሪ ኣቦ ዝኾኑ ኮነሬል ጆን ሮቢንሰን ስም ዝጽዋዕ ምኻኑ’ውን ተገሊጹ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኤርትራዊት ኣሜሪካዊት መንእሰይ ሓበን ግርማ ቀዳመይቲ ምርኣይን ምስማዕን ዝሰአነት ምርቕቲ ሃርቨርድ ዩኒቨሲቲ’ያ። ሎሚ ሓበን አብ ትካል ተሓለቕቲ መሰላት ጉዱአት አካል ጠበቓ ኮይና ትሰርሕ። እቲ ትካል ብፍላይ ምርኣይን ምስማዕን ንዝሰኣኑ ብሐፈሻ ንጉዱአት አካል ንዝኾኑ ናይ ትምህርቲ ዕድል ንክረኽቡ ዝሕለቕን ዝሰርሕን ትካል’ዩ።
ሓበን ምርኣይን ምስማዕን ዝሰኣኑ ዕድል ትምህርቲ ንኽረኽቡ ብዘካየደቶ ጻዕርን ስራሕ አብቲ ቤተ-መንግስቲ ኣሜሪካ(ዋይት ሃውስ) ዘዳለዎ ክብረ በዓል ተረኺባ መደረ ከተሰምዕን ምስ ፕረዝደንት ባራክ ኦባማ ክትራኸብን ዕድል ረኺባ’ያ።
አብ 2013 ዓ.ም.ፈ ዋይት ሃውስ ሻንፕዮን ንለውጢ ብምባል'ውን ንስርሓ አፍልጦ ሂብዋ።ቢቢሲ'ውን ጅግና ብምባል አብ መደብ ደቂ-አንስትዮ አፍሪቃ ረቑሕዋ'ዩ።
ሓበን ንናይ ሂወት ታሪኻን ተመክሮአን ዓወታታን ብኸምዚ ዝስዕብ ገሊጻ'ላ።
ምሉእ ትሕዝቶ ቃለ-መጠይቕ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ብርክት ዝበሉ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ነታ ኣህጉር ኣጓኒፎምዋ ንዘለው ክልተ ከበድቲ ፀገማት - ፀገም ኣይቮሪኮስትን ሊብያን - ንምዝርራብ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተኣኪቦም።ናይ ኣዲስ ኣበባ ኣቀባሊና ፒተር ሃይንለይን፣ ተኣማንነትን ገንዘባዊ ምንጪን ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ትሕቲ ሕቶ ወዲቁ‘ሎ ይብል።
ኣብ‘ቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሎሚን ፅባሕን ዝሳለጥ ዕፁው ኣኼባ ኣይቮሪኮስት፣ብዓለም ዝተፈልጡ ኦላሳኔ ዋታራ ይሳተፉ‘ለው።ኣብ ስልጣን ዘለው ለውረት ባግቦ ግና የለውን።
ድሕሪ ናይ 5 መራሕቲ ሃገራት ልዝብ፣ቤት ምኽሪ ፀጥታን ሰላምን ኣፍሪቃ ሓሙስ ተራኺቡ፣ጉዳይ ኣይቮሪኮስትን ነቲ ደሚቁ ይራኣይ ዘሎ ናይ‘ቲ ኣህጉራዊ ውዳበ ንዴሞክራስያዊ እሴታት ዘይምግዳስን ሊብያን ክዘራረበሎም’ዩ።
እቲ ፀገም ዝያዳ ዘጋድዶ ድማ፣ኣይቮሪኮስትን ሊብያን ኣባላት‘ቲ 15 ሃገራት ዝሓቆፈ ውዳበ ምኻነን‘ዩ።ዋላ‘ኳ ኣይቮሪኮስት ንጊዚኡ ዝተኣገደት እንተኾነት።
ሙሁራትን ንሕብረት ኣፍሪቃ ዝከታተሉን ግና፣እዚ ወቅቲ‘ዚ ንታሪኽ እቲ ኣህጉራዊ ውዳበ ኣዝዩ ወሳኒ‘ዩ ይብሉ።ኣብ ጂኦርጅያ ኮሌጅ ሞርሃውስ ንጉዳያት ኣፍሪቃ ትከታተል ላውራ ሴይ፣ንፕረዚደንት ሮበርት ሙጋቤን መራሒ ኢኳቶርያል ጊኒ ቲኦዶር ኦብያንግን ዝሓወሰ ቤት ምኽሪ ሰላምን ፀጥታን ሕ/ኣ ኣንፃር መለኽቲን ገዛእቲን ሓያል ውሳነ ከሕልፍ‘ዩ ኢልካ ምፅባይ ኣይካኣልን ትብል።
ንሳ ወሲኻ፣ትሕቲ ሳሃራ ኣፍሪቃ ዝዛረቡሉ ኣጋጣሚ‘ዩ።ኣብ ሰሜናዊ ኣፍሪቃ ዘለኹም ኣካል‘ዛ ኣህጉር ኢኹም፣ንሕና ኣብ ደቡብ ዘለና ብዛዕባኹም‘ውን ክንዛረብ ኢና ክብሉ ኣለዎም በለት።
ለውራ ሴይ ወሲኻ፣መብዛሕተኦም መራሕቲ ኣፍሪቃ ብመዓሙር ገዳፊ ተሰላችዮም‘ዮም።ምኻዱ‘ውን ከሐጉሶም‘ዩ፣ገዳፊ ኣብ ዘይብሉ፣ገለ ክፋል ኣፍሪቃ ብዙሕ ለውጢ ኣየምፅእን።ንከም ዙማ፣ሙሰቨኒን ጎድለክ ጆናታን ግና፣ናይ ገዳፊ ምውራድ ሰላም ከስዕበሎም ምኳኑ ገለፀት።
ምዕራባውያን ዲፕሎማታትን ንሕ/ኣ ዝከታተሉን ተንተንቲ፣ኣፍሪቃ ንፀገማት ኣይቮሪኮስትን ሊብያ ዝህብዎ ግብረ-መልሲ ብቀረባ ይከታተሉ‘ለው።
መንነቱ ክዕቀበሉ ዝመረፀ ሓደ ላዕለዋይ ዲፕሎማት ግና፣ኣላሳኔ ዎታራ ኣብ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ኣይቮሪኮስት ተዓዊቱ‘ዩ ዝብል ወግዓዊ መግለፂ ንፅበ ኢና ይብል።ከም‘ቲ ኣብ ዚምባብዌን ኬንያን ዝተተግበረን ውሱን ውፅኢት ዘምፀአን መቀሎ ስልጣን ኣይጠቅሱን ይኾኑ‘ውን ይብል።
ብዛዕባ ሊብያ‘ውን እንተኾነ ወሳናይ ስጉምቲ ንፅበ ኢና ዝብል እቲ ዲፕሎማት፣ሊብያ ካብ ኣባልነት ሕብረት ኣፍሪቃ ምብራር ከምኡውን ኣብ ሊብያ ካብ በረራ ናፃ ዝኾነ ሰማይ ምፍጣር ንዝብሉ ኣምራት እንተዘይ ኣፅዲቆም፣ናይ ምጉታት ታክቲክ‘ዮም መሪፆም ማለት‘ዩ ይብል።
ብሕቡእ ዝዛረቡ ሰበ-ስልጣን ሕብረት ኣፍሪቃ ግና፣እዞም ዝተጠቅሱ ነጥቢታት፣ካብ‘ቲ ናይ ክልተ መዓልታት ኣኼባ ክቃልሑ‘ዮም ዝብል ትፅቢት የለን ባሃልቲ‘ዮም።


text:
‘ኣብ ልዕሊ ሓደ እምነት ዝፍፀም መጥቃዕቲ፣ ኣብ ልዕሊ ኩሎም ሃይማኖታት ማዕረ ዝተፈፀመ መጥቃዕቲ’ዩ’ ኢሎም ፕረዚደንት በራክ ኦባማ። ንሶም ነዚ ሪኢቶ’ዚ ዝሃቡ፣ ኣብ እዋን ፕረዚደንታዊ ስልጣኖም ንፈለማ ጊዜ ኣብ መስጊድ ቦልቲሞር ኣብ ዝኣተውሉ እዋን'ዩ።
ሚስተር ኦባማ ንማሕበረ-ሰብ እስላም ቦልቲሞር ኣብ ዘስምዕዎ ቃል ‘ብሕፍሊ ድሕሪ መጥቃዕቲ ፓሪስን ካሊፎርንያን፣ ኣብ ልዕሊ ሙስሊም ኣሜሪካዊያን ክፍጠር ንዝኽእል ፅልኢት ሻቅሎት ሓዲሩኒ’ሎ’ ኢሎም።
ሪፐብሊካዊ ፕረዚደንታዊ ሕፁይ ዶናልድ ትራምፕ፣ ናብ ኣሜሪካ ዝኣትው ሓደሽቲ ሙስሊም ገየሽቲ ንከይኣትው ክኽልከሉ ከምኡውን ዝርዝር ሙስሊማት ክስነድን ፀዊዑ’ዩ። ካልኦት ሪፐብሊካዊያን ሕፁያት ግና ነዚ ሪኢቶ’ዚ ንፂጎምዎ’ለው።
እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፣ ፕረዚደንት ኦባማ ብዛዕባ ዘስምዕዎ መደረ ሪኢቶ ንክህቡና ዝዓደምናዮም ኣቦ-መንበር ስምረት ኮንግረስ ኣፍሪቃ ዝተባሃለ ዘይመንግስታዊ ትካል ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ኒውዮርክ ዶ/ር መሓመድ ኣልኣሚን-ንሩሕሴን እቶም ፕረዚደንት ’ቅድም ኢሎም ክገብርዎ ነይሩዎም’ ኢሎምና።


text:
ቀዳም 6 ጥሪ 2018
"ታንኪ ወያነ ዝሓለፈቶም ታንኪ ሱዳን ክስቀሉ
ዝተጸበዩ ዝደለይዎ ክሓልሙ ዝክልክሎም የለን"
====================
ኣብ ሞንጎ ኤርትራን ሱዳንን ይኩን ኣብ ኤርትራን ሱዳንን ሱዳንን ሱዳንን ፍጹም ፍጹም ዝኮነ ሓድሽ ነገር ከም ዘየለ 'ቶም ጉዳይ ሰበስልጣን ሱዳን ክግለጽ ጸኒሑ'ዩ.
ሰበስልጣን ሱዳን ልዕሊ እቲ ውድዓዊ ሓቂ ምግላጾም ብተወሳኪ ኣብ ሞንጐ ኤርትራን ሱዳንን ጽኑዕ ዝምድና ከም ዘሎ ከይጠቀሱ ኣይሓለፉን.
እቶም ታንኪ ወያነ ምስ ሓለፈቶም ታንኪ ሱዳን ዝተጸበዩ ውዱቃትን ዱሩዛት ወያነ ዝመረጽዎ ጥረምረ ክሓልሙ ድማ ዝክልክሎም የለን.
እዚ ሕሱርን ረሳሕን ወረ መበቆሉ ወያነ ኮይኑ ናዕቢ ህዝቢ ዝፈጠረሎም ዓቀኑ ዝሓለፎ ረስኒ'ዩ ዘሕተፍትፎም ዘሎ ብርቱዕ ረስኒ ምስ ሓዘካ የሕተፍትፍ'ዩ.
እቲ ቁኑዕ ሓበሬታ እዚ ብቋንቋ እንግሊዝን ዓረብን ኣቅሪብናዬ ዘለና ብሰበ ስልጣን ሱዳን ንማዕከናት ዜና ዝተዋሕበ ኑጹርን ሓቀኛ ሓበሬታን'ዩ.
ኣብ ሞንጎ ኤርትራን ሱዳንን ዘሎ ዝምድና ንካልኦት ሃገራት ይፍጠረለን.
Published on Jan. 6. 2018


text:
ኣብ ኢትዮዽያ ሓደጋ ጥምየት የለን፣ውሕስና መግቢ ንምርግጋፅ ዝካየድ ዘሎ ፃዕሪ ድማ ተስፋ ኣለዎ ክብሉ ሓለፍቲ ትካል ተራድኦ ዩ-ስ (USAID) ገሊፆም።ህፁፅ ረድኤት ዘድልዮም ሰባት‘ውን ይረኽቡ‘ለው ኢሎም።
እዞም ኣብ ምብራቅ ኣፍሪቃ፣ምብፃሕ ዝፈፀሙ ሰበ-ስልጣን USAID ናብ ኢትዮዽያ ዝኣተው ደርቂ ዘስዓቦ ፀገም ንምግምጋም ጥራሕ ኣይኮነን ይብሉ።ኣብ ክንድኡ ብመንፅር ኣብ ዝተናወሐ ስራሕቲ ካብ‘ቲ ደርቂ ብከመይ ምሕዋይ ከምዝካኣልን፣መደባት ትካል ተራድኦ ዩ-ስ ምስ መደባት መንግስቲ ኢትዮዽያ ኣጣዓዒምካ ንምቅፃል ምኻኑ ተሓቢሩ‘ሎ።
ምክትል ዳይረክተር USAID ግሪጎርይ ጎትሌብ፣ኣብ ኢትዮዽያ ውሕስና መግቢ ንምርግጋፅ ዘሎ ፃዕሪ ኣዎንታዊ ኣንፈት ሒዙ‘ሎ ኢሎም።
ኣብ ኢትዮዽያ ኣብ ዝሓለፉ ዕስራ ዓመታት ሓደጋ ጥምየት ከምዝተኸሰተን ሎሚ’ውን እቲ ሓደጋ ከምዘሎ ይኣምኑ፣ግን ኩነታት ተማሓይሾም‘ዮም ኢሎም ይማጎቱ።ኣብ‘ዚ እዋን’ዚ ኣብ ኢትዮዽያ ጥምየት የለን ኢሎም ግሪጎርይ ጎትሌብ።
”ኣብ ኢትዮዽያ ጥምየት የለን።ኣብ‘ዚ እዋን ኣብ ኢትዮዽያ ዘሎ ኩነታት፣ ምስ‘ቲ ናይ ሶማልያ ኣይመሳሰልን።ኣብ ሶማልያ ዝተኸሰተ ጥምየት‘ዩ።ካብ ጉድለት ዝተማለአ መግቢ ንላዕሊ ዝኾነ ፀገም።ኣብ ኢትዮዽያ ግና ከምኡ ዓይነት ፀገም የለን።ብምንፅፃር፣ኩነታት ኢትዮዽያ ይሓይሽ” ኢሎም ንሶም።
ኣብ ምብራቅን ምዕራብን ሃረርን ኣብ ኦሮምያን ዝተዓዘብዎም ክሊኒካት፣ ብጉድለት ኣመጋግባ ዝሳቀዩ ህፃናት ክንክን ይረኽቡ ከምዝነበሩ፣በዝሒ‘ቶም ህፃናት እናወሰኸ ሪኢና ኢና ኢሎም ሚስተር ግሪጎርይ ጎትሌብ።
እቶም ማእከላት ብዓለም-ለኸ ትካላት ዝማሓደሩ‘ዮም።ግን መንግስቲ‘ውን ብቀረባ ይከታተሎም‘ሎ።በዝሒ ህፃናት ይውስኽ ኣሎ‘ዮም ዝብሉ ሚስተር ጎትሌብ።
ንሶም ወሲኾም ”ብጉድለት ኣመጋግባ ዝሳቀዩ ህፃናት፣ናብ ክሊኒክ ከይዶም ክንክን ይረኽቡ‘ዮም።ህፃናት ሶማልያ ግና እዚ ዕድል‘ዚ የብሎምን።እቲ ኩነታት ሎሚ ክንግምግም ከለና ግና፣እቲ ኣንፈት ሎሚ ይውስኽ‘ሎ ንምባል ንኽእል ኢና።ኩነታት ምርግጋእ ዝጀመረ‘ኳ እንተመሰለ፣እቶም ክሊኒካት ሎሚ‘ውን ንብዙሓት ህፃናት ከተኣናግዱ ይግደዱ‘ለው” በሉ።
ትካል ረድኤት ዩ-ስ USAID ሎም-ዘበን ኣብ ኢትዮዽያ ኣብ ዝተኸሰተ ሓደጋ ደርቂ ንሓገስ ዝውዕል 231,192,658 ዶላር ለጊሱ‘ሎ።


text:
መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ናብ ኬንያ ዘካይዶ ቑፅሪ በረራ ከዐቢ እዩ።
መቐለ ግንቦት 14/2010(ድወት) ቐዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ቐረባ እዋን ኣብ ኬንያ ኣብ ዘካየድዎ ዑደት ስራሕ ምስ ፕረዝደንት ኬንያ ኡሁሩ ኬንያታ ብመሰረት ዘካየድዎ ስምምዕነት እዩ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ናብ ኬንያ ዘካይዶ ቑፅሪ በረራ ክውስኽ ምዃኑ ገሊፁ ዘሎ።
ኽልቲኦም መራሕቲ ኣብ ዝተራኸብሉ እዋን መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያን መንገዲ ኣየር ኬንያን ብምትሕብባር ንክሰርሑ ኣብ ስምምዕ ከምዝበፅሑ ድማ ኤፍ ቢ ሲ ፀብፂቡ።
ብመሰረት እቲ ስምምዕነት ድማ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ቐንዲ መዕረፊት በፃሕቲ ዓዲ ናብ ዝኾነት ከተማ ሞምባሳ ዘካይዶ በረራ ካብ 24 ሰነ 2018ዓ.ም ፈረንጂ ጀሚሩ ኣበ መዓልቲ ኽልተ ግዜ ክኸውን እዩ።
መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ናብ ኬንያ ከተማ ናይሮቢ ድማ ኣብ ሰሙን መዓልታዊ በረራ ከምዘለዎ ይፍለጥ።


text:
- መእተዊ
- | ስራሕን ትምህርትን
- | Resurscentrum
- | Bemanningen
Bemanningen
ኣብ ውሽጢ ምምሕዳር ሰደርሃምን (Söderhamn) ኣስታት 900 ኣብ ተሓጋገዝቲ ነርስ፡ መዋዕለ ህጻናት፡ መማህራን መባአታ፡ መማህራን ናይ ዕረፍቲ ሰዓታት ወይ ከሻኒ መግብን ክኸውን ኣለዉ ። ሓደ ካብዚኦም ክሰርሕ ምስ ዘይ ክእል በማኒንገን (Bemanningen) ነቲ ቦታ ዝትክእ ይቕርብ ።
በማኒንገን (Bemanningen) 70 ቀወምቲ ኣባላትን ኣስታት 150 ብሰዓታት ዝሰርሑን ኣለውዎ ።
ኣብ በማኒንገን (Bemanningen) ዝሰርሕ ሰብ ተዓጻጻፍን ኣብ ቤት ትምህርቲ አና ኸደ ብዛዕባ ኣገልግሎት ጥዕና ንተማሃሮ መግለጺ ይህብ። ነቶም ምስ ሆግትሪከት (Högtrycket ) ሓቢሮም ዝሰርሑ በማኒንገን (Bemanningen) ኣብ ናይ ስራሕ ዕዳጋታት ሓደስቲ ናይ ስራሕ መንገድታት እፈጥር ። በማኒንገን (Bemanningen) ሓደስቲ ሰባት ብምርካብ ቑልጡፍ ቓለ መሕትት ናይ ስራሕን ኣብ ስራሕ ዘሳትፍን ኣብ ከባቢኦም ዝርከብ ከም መእለይ ኣረጋውያን የዳሉ ።
ተወሳኺ ሌንካር


text:
ኣብ ሱማሊያ ሚሊዮናት ብቐፃሊ ጥትምየትን ዘይምርግጋእን ይጥቅዑ ኣብዘለውሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ኬንያ ዝርከብ መፅለሊ ስደተኛታት ዳዳብ ተስፋ ንዝስኣኑ ብዙሓት ሱማሊያዊያን ከም ገነት ይርአ።ገሊኦም ግን ናብ ዳዳብ ኣብ ዝገብርዎ ጉዕዞ ካሊእ ሽግር ሒዙሎም ይመፅእ።
ኣብታ ሃገር ይቕፅል ካብ ዘሎ ሓሳረ-መካራ ንምምላጥ ብቢማዕልቱ ናብ ሓደ ሽሕን ሰለስተ ምእትን ዝፅግዑ ሱማሊያዊያን ናብ ኬንያ ይሰግሩ።ብዛዕባ መዕቖቢ ማእኸል ዳዳብ ኣብ ሙሉእ እታ ሃገር ይውረ።ብዙሓት ሰባት ዝሐሸ ህይወት ንምእላሽ ብእግሮም ብምጉዓዝ ንዓርሶም ንሓደጋ የቃልዑ።
ብዙሓት ነቲ ልዕሊ ሓደ ወርሒ ዝወስድ ናይ እግሪ ጉዕዞ ኣይዋፅኡዎን።ዝበዝሑ እቶም ነቲ ጉዕዞ ተፃዊሮም ኣብቲ መዕቖቢ ጣብያ ዝበፅሑ ኣብቲ መፅለሊ ካብዝንቀሳቐሱ ሰብኣዊ ትካላት ምግቢ፡ማይን ምፅለሊን ይረኽቡ።
ንገሊኦም ግን ድሕነት ወይ’ውን ሓገዝ ብቕልጡፍ ኣይበፅሐሎምን።ኣብ ቀረባ ኣዋርሕ ዝርአ ዘሎ ዋሕዚ ግዙፍ ቁፅሪ ስደተኛታት ነቲ መዕቖቢ ጣብያ ኣዕለቕሊቑዎ ይርከብ።በዚ ምኽንያት ድማ ፀጋታት ናይቶም ሓገዝቲ ትካላት ይነፅፍ ኣሎ።ስደተኛታት ንፈለማ ግዜ ኣብቲ መዕቖቢ ጣቢያ ክበፅሑ እንተለው ክሳብ ከም ስደተኛታት ብወግዒ ተመዝጊቦም ቐዋሚ ናይ ራሽን ካርዲ ዝወሃቦም ምግቢ ይወሃቦም።
እንተኾነ ግን በቢ ማዕልቱ ብዙሓት ስደተኛታት ናብቲ መፅለሊ ስለዝውሕዙ እቲ ምዝገባ ነዊሕ ግዜ ክወስድ ይኽእል።
ኑርታ ሄይራት ብእስላማዊ ናዕበኛ ጉጅለ ኣል-ሸባብ ካብ ዝበፅሕ ዓፈና ንምምላጥ ምስ ክልተ ደቃ ብምዃን ዝሓለፈ ወርሒ ሰነ ካብ ባይድዋ ተበጊሳ።እቶም ኣባላት ስድራ መበገሲ ራሽኖም ዝረኸብሉ ኣብ ዳዳብ ንምብፃሕ 20 ማዕልታት ወሲድሎም።ሕዚ ድሕሪ ክልተ ሰሙን ግን ዝተውሃቦም ምግቢ ተወዲኡ’ሎ።
ኑርታ ዳጋሓለይ ናብ ዝርከብ መመዝገቢ ማእኸል ዩን.ኤች.ሲ.ኣር ናይ ራሽን ካርዲ ንምርካብ ተስፋ ብምግባር ብቢማዕልቱ ትመላለስ።ከምዕድል ኮይኑ ዛጊድ ኣይቀንዓን።
ኑርታን ህፃውንቲ ደቃን ዝድቅስሉ ድንዃን እውን የብሎምን።ብኣጋጣሚ ነይሩ ንዝሓለፉ ክልተ ሰሙናት ገለ ደገፍ ዘገበረላ ዓብዲራሽድ ሓጂ ዝተብሃለ ኣዅኣ ኣብቲ መፅለሊ ጣብያ ዝረኸበቶ።
ከም ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ ናይ ኑርታ ዝመሰለ ታሪኽ ዝውቱር እዩ።እቲ ኣብ ቀረባ ኣብ ሱማሊያ ዝተርኣየ ፍልሰት ህዝቢ ነቲ ናይ ምግቢ ምክፍፋል ኣገባብ ክሰርሕ ናብዘይኽእል ደረጃ ኣብፂሑዎ ኣሎ።እቶም ሰብእዊያን ትካላት እውን ነዚ ንምዕራይ ይፍትኑ ኣለው።ሮስ ኦጎላ ኣብ መፅለሊ ስደተኛታት ዳዳብ ወሃቢት ቃል ፕሮግራም ምግቢ ዓለም እየን።
ንሰን ‘’ኣብ መቐበሊ ማእኸላት ንፈለማ ኣብውሽጢ 15 ማዕልታት መዝጊብና ክንውድእ ኢና ብዝብል ተስፋ ናይ 15 ማዕልታት ራሽን ኢና ሂብናዮም።ነገር ግን ብዙሕ ህዝቢ ይኣቲ ስለ ዘሎ እዚ ከምዘይሰርሕ ተረዲእና።ስለዚ ካብ 15 ሓምለ ጀሚርና ስትራተጅና ብምቕያር ኣብክንዲ ናይ 15 ራሽን ናይ 21 ማዕልታት ራሽን ነከፋፍል ኣለና።’’ይብላ።
ሕዚ’ውን እንተኾነ ብዙሓት ስደትኛታት ናብ ዳዳብ ይኣትው ስለዘለው ናይ 21 ማዕልታት እውን እኹል ኣይኮነን።ኣብቲ መፅለሊ ጣብያ ዝበፅሑ ገሊኦም ክሳብ 40 ማዕልታት ናይ ራሽን ካርዲ እናተፀብዩ ይርከቡ።
ኣብቲ መፅለኢ ምስኣተው እንተኾነ’ውን ካልኦት ፈተናታት የጋጥምዎም።
ዩሱፍ ዓሊን ፋጡማ ማሕሙድን ኣብ ከባቢኦም ይካየድ ካብዝነበረ ውግእ ብምህዳም ኣብ 2008 ኣ/ፈ ካብ ሱማሊያ ናብቲ መዑቖቢ ጣቢያ መፂኦም።መጀምሪያ ክሳብ 15 ዓመት ዝዕድሚኣ ጛሎም ፆታዊ ዓመፅ ዝፍፀማ ኣብ መዕቖቢ ማእኸል ስደተኛታት ዳጋሓለይ ይነብሩ ነይሮም።ወለዳ ብዛዕባ እቲ ገበን ንዩ.ኤን.ኤች.ሲ.ኣር ኣፍሊጦም ሽዑ ንሽዑ ነቲ ተሓታቲ ሰባ ኣእሲሮምዎ።
እንተኾነ ግን ስድራ ናይቲ ዝደፈረ ሰብ ካብ ዳጋሓለይ ክርሕቑ ብምሕታት ንዓሊን ንፋጡማን ሽግር ክፈጥሩሎም ጀሚሮም።ዋላ’ውን ንጛሎም ንምጭዋይ ፈቲኖም ነይሮም።ኣብ ቀረባ ዓሊን ፋጡማን ካብ ስድራ እቲ በደለኛ ብዝበፅሖም ምፍርራሕ ብምስጋእ ካብቲ መዕቖቢ ጣብያ ወፂኦም ኣለው።ካብቲ ጣብያ ካብዝወፁ ጀሚሮም ናብ ካሊእ መፅለሊ ጣብያ ከዛውርዎም ተስፋ ብምግባር ኣብ ጥቓ መምዝገቢ ጣብያ ዳጋሓለይ እናደቀሱ ይርከቡ።
መፅለሊ ማእኸል ዳዳብ ኣብ ሱማሊያ ካብ ዘጋጥሞም ብዙሓት ሽግራት እንተዕቖቦም እውን ንብዙሓት ከቢድ ዋጋ የኽፍሎም።ጃኔት ዶቲ-ዲላ ኣብ ማእኽል መፅለሊ ዳጋሓለይ ስነልቦናዊ ምኽሪ ንምሃብ ኬር ኢንተርናሽናል ንዝብሃል ትካል ትሰርሕ።
ዲላ ከምዝበለቶ ኩሎም ዘዘራረበቶም ብዝወሰድዎ ናይ ምጉዓዝ ዉሳነ ተናሲሖም እዮም ትብል።
ኬር፡ፕሮግራም ምግቢ ዓለምን ትካል ስደተኛታት ሕቡራት መንግስታትን ዝርከብዎም ጉጅለታት ረድኤት ድልየት ማእኸል ምፅለሊ ዳዳብ ንምምላእ ላዕልን ታሕትን እናበሉ ይርከቡ።ኣብ ኢድ ዝርከብ ፀጋ ግን ብሓፂር ኣበሃህላ እኹል ኣይኮነን።ክሳብ ሕዚ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ኣጋጢሙ ዘሎ ቅልውላው ንምምካት ናይ ዘድሊ ክልተ ቢሊዮን ዶላር ዝግመት ገንዘብ ፍርቂ ጥራሕ እዩ ተረኺቡ ዘሎ።


text:
ኣብ ሮማ፥ ጽልኢ ጓኖትን፡ ጽልእ ዓሌትን ብሔርተይናዊ ሕዝብነትን ኣብ እዋን ዓውሎማ ጸኣት ስደተይናታትን ብዝብል ኣርእስቲ ተመሪሑ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ዓለም ሓቆፍ ዓውደ ጉባኤ ዝተሳተፉን ዘረባ ዘስምዑን ናይ ኵለንተናዊ ሰብኣዊ ዕብየት ሓልዮ ቤት ጽሕፈት ህየንተ ብፁዕ ካርዲናል ቱርክሶን፡ ኣብዚ ኣብ ዓለም ጸኣት ስደተይናታት ብሰፊሕ ኣብ ዝረአየሉ እዋን እቲ ቅድሚ 70 ዓመት ዝጸደቐ ዓለም ሓቆፍ ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ውሳኔ ዘንበሮ መሰረተ ሓሳብ ዘይምኽባሩ ልሙድ ይኸውን ኣሎ ኢሎም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣብ ሮማ ዕለት 18 መስከረም 2018 ዓ.ም. ኣገልግሎት ኵለንተናዊ ሰብኣዊ ዕብየት ሓልዮ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ቫቲካንን ናይ መላእ ኣቢያተ ክርስቲያን ናይ ሓባር ጉባኤ ቤት ምኽርን ምስ ጳጳሳዊ ናይ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስትያን ውህደት ሓልዮ ቤት ምኽሪ ብምትሕባር ዘዳለዎ ጉባኤ ይካየድ ምህላዉ ክንገር እንከሎ፡
ናይ ስደተይናታት ሕይወት ንናይ ኵላትና ሕልና ሕቶ እዩ
ናይ ኵለንተናዊ ሰብኣዊ ዕብየት ሓልዮ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ቫቲካን ህየንተ ብፁዕ ካርዲናል ፒተር ቱርክሶን ኣብቲ ዓውደ ጉባኤ ኣብ ዘስምዕዎ ዘረባ እንነብረሉ ዓለም ምንቅስቓስ ሰብ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ብሰፊሕ ዘርኣየሉን ክኸውን እንከሎ ስደተይና ዘእንግድ ሕብረተሰብ ኣብ መጋጠሚያን ከምኡ ኣውን ምስቲ ናይቲ ስደተይና ወጅሂ ኣብ ምርኻብ ኩነት ይርከብ፡ እዚ ኸኣ ጸኣት ስደተይና ሎማዊ ዘይኰነስ ካብ ጥንቲ ዝነበረ ማሕበረሰብኣዊ ስክተት ምዃኑ የመላኽት ቢሎም፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ናይ ውሳኔ ዝጸደቐሉ መበል 70 ዓመቱ ኣብ ዘብዕለሉ ዘሎ ኣዋን ዓሌታውነትን ብሔርተይናነትን ሸለልተይናነትን ምንጻልን ጽልእን ብቛንቋን ባህልን ሃይማኖትን ናይ ቆርበት ሕብርን ምኽንያት ጽልእን ዝለዓዓል ኣድልዎን ኣግላልነትን ሰብ ከም ውዳቕ ምርኣይን ዝብሉ ጸረ ሰብኣውያን ተግባራት ክዋኔታቶም ክንደይ የሕዝን፡ እዚኹሉ ዝረአይ ዘሎ ጸረ ሰብኣዊ ተግባር’ዚ ንናይ ሰብኣዊ ፍጥረት ሕልና ዓቢይ ሕቶ እዩ ኢሎም።
ስደተይና ምእንጋድ ካብ ወንጌል ብርታዔ ዝረክብ ግብረ ገባዊ መትከል እዩ
ኣብ እንነብረሉ ዘሎና እዋናውን ስልጡንን ዝበሃል ዓለም፡ ኣብ ሕድ ሕድዊ ምጥርጣርን ፍርሕን ዝገደደ ዓሌትን ሃይማኖትን ብሔርን መሰረት ገይሩ ዝፍጠር ጽልእ ብሰፊሕ ዝረኣየሉ እዩ፡ እዚ ጸረ ሰብኣዊ ጉዳይ’ዚ ንክርስቲያን ማሕበረሰብ ዓብይ ሕቶ እዩ፡ ኢየሱስ ኣብ ዝሳደድን ድኻን ዝተናዕቀን ኣብ መጻእተይናን ዝልለይ ምዃኑ ባዕሉ ኣብ ወንጌሉ (ማቴ. 25, 31-16 ረኣ) የመላኽተና፡ ክርስቲያን ማለት ናይ ክርስቶስ ምዃን ማለት እንተድኣ ኰይኑ፡ እቲ ኣብ ኣሕዋት ዘሎ ብፍላይ ኣብ ድኻታትን ዝስደዱን ዝተናዕቁን ህሟማንን ወጅሂ ኢየሱስ ዘይምልላይ ተኻታሊ ክርስቶስ እየ ምባልካ ሓሶት እዩ ዝኸውን ኢሎም።
ቅድስነቶም ልሂቅ ር.ሊ.ጳ. በነዲክቶስ መበል 16፥ ዓውሎማነት እዚዩ ዘቀራርብ ካብ ሕውነታውነት ዘረሕቕ ኰይኑ ኣሎ
በነዲክቶስ መበል 16 ኣብታ ፍቕሪ ኣብ ሓቂ እተሰምየት ዓዋዲት መልእኽቶም፡ እንነብረሉ ዓለም ኣብ ዓውሎማነት ኣዚዩ እናዓበየን ኣብ መንጐ ሃገራት ዝነበረ ኣካላዊ ምርሕሓቅ ከምዘሎ ኰይኑ፡ ዘቐራርብ ክነሱ እቲ ኣብ መንጐ ሰብኣዊ ፍጥረት ክህልው ዝግብኦ ሕውነት ግን የብርሶ ኣሎ እንክሉ ዘስመሩሉ ሓሳብ፡ ብፁዕ ካርዲናል ቱርክሶን ጠቒሶM እቲ ዝካየድ ዘሎ ዓውደ መጽናዕቲ፡ ክርስቲያን ኣብ ምዃንና ሕቶን እቲ ክርስቲያን እየ ዝብል ዓለም ዝስዕቦ ክርስትና ብጥልቂ ክምርምርን ቤተ ክርስቲያን ኣብ ምዃንና ሕቶን ዘቕርብ እዩ፡ ሓሊፉ እውን ነቲ ናይ ኣቢይተ ክርስቲያን ኣብ ምንቕቓሕ ሰብኣዊ ፍጥረት ዝቐርብ ኣገልግሎት እውን ዓቢይ ሕቶ እዩ እንክብሉ ዘስምዕዎ ዘረባ ኣጠቓሊሎም።


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
መንገዲ ኣየር ኤርትራ ናይ ፍራንክፈት በረራኡ ኣቋሪጹ
መንገዲ ኣየር ኤርትራ ናብ ጀርመን ፍራንክፈት ዘካይዶ ዝነበረ ናይ መጓዓዝያ በረራታት ምሉእ ብምሉእ ከምዝተቛረጸ ኤሮ ቴሌግራፍ ዝተባህለ ማዕከን ዜና ጀርመን ኣረጋጊጹ። እቲ መንገዲ ኣየር ንዓመታት ደስኪሉ ድሕሪ ምጽናሕ፣ ኣብ ወርሒ መጋቢት ናይ 2012 ዳግም ናብ ጀርመን ከተማ ፍራንክፈትር ናይ መጓዓዝያ በረራታት ምጅማሩ ጽዑቕ ምውዕዋዕ እኳ እንተካየደ፣ ሽዱሽተ ወርሒ ኣብ ዘይመልእ ግዜ ድማ እንደገና ኣቛሪጹ ኣሎ።
ኣህጉራዊ መዓልቲ መማህራን ብደረጃ ዓለም ተዘኪሩ
5 ጥቕምቲ ኣህጉራዊ መዓልቲ መማህራን ብደረጃ ዓለም ተዘኪሩ ኣብ ዝወዓለሉ ኣጋጣሚ፣ ሃገራት ዓለም ኣብ ትምህርቲ ዝልዓለ ወፍሪ ክገብራ ኣብ ትምህርቲ፣ ስነ ፍልጠን ባህልን ዘተኩር ኣካል ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዩኔስኮ ጸዊዑ።
ኣብ ቀይሕ ባሕሪ፣ ሽዱሽተ የመናውያን ተሰዊሮም
ኣብቲ ንኤርትራን የመንን ዘራኽብ ክሊ ማይ ቀይሕ ባሕሪ፣ ሽዱሽተ የመናውያን ገፈፍቲ ዓሳ ዝጸዓነት ጃልባ ከምዝተሰወረት የመኒ ፖስት ሓቢሩ።
መርገጺ ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ከምዘይቅየር ተገሊጹ
ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ሒዛቶ ዝጸንሐት ፖሊሲ ከምዘይትቕይሮ ሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣፍሊጡ።
ግጥማት ካፍ ብሰንኪ ኤርትራ እትርከበን ሃገራት፣ ንኻልእ እዋን ተሰጋጊሩ
ግጥማት ኩዕሶ እግሪ ኮንፈደረሽን ኣፍሪቃ ማለት ካፍ ነቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ዘካይድኦ ናይ ጎባልል ምጽራይ ብሰንኪ ኤርትራ እትርከበን ሰለስተ ኣርባዕተ ሃገራት ንኻልእ እዋን ክሰጋገር ተሰማሚዑ።


text:
ብመሰረት’ዚ ጸብጻብ 2015 ዓ.ም.ፈ ጋዜጠኛታት ብበዝሒ ዝተቐትሉላ ከምዝኾነትን ካብቶም ዝሓለፉ ኣሰርተታት ዓመታት ሻድሻይቲ ካብ 1992 ዓ.ም.ፈ ጀሚሩ ድማ ሻምነይቲ ዓመት ኮይና’ላ።ካብ 60 ንላዕሊ ካብዞም ጋዜጠኛታት ኣብ ስራሕ እናሃለው፣ኮነ ተባሂሉ ዒላማ ዝተገብሩ፣ብበራሪ ጥይት ዝተቐትሉ፣ኣብ ሓደገኛታት ኩነታት እናሰርሑ እናሃለው ዝተቐትሉ እዮም።
ኣብ ኣፍሪካ ድማ ኣብ ደቡብ ሱዳን ዝተቐትሉ ሓሙሽተ ሓዊሱ 11 ጋዜጠኛታት ተቐቲሎም ኣለው።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጥቅምቲ ኣባላት ፓርላማ ኬንያ ጋዜጠኛታት ኣብ ጉዳያት ፓርላማ ንከይጽብጽቡ ዝእግድ ሕጊ ንምውጻእ ፈቲኖም ነይሮም።ተቓውሞ ስቪላዊ ማሕበራትን ትካላት መራኸቢ ብዙሓንን ምስ ሓየለ ግን እቲ ኣሰሓሓቢ ኣንቀጽ ካብቲ ሕጊ ወጺኡ።
ብመሰረት CPJ ኣብዚ ዓመት እዚ ኣብ ስራሕ እናሃለው ካብ ዝተቐትሉ 69 ጋዜጠኛታት መብዛሕቲኦም ብኣል-ቃይዳን ዳዕሽን ዝኣመሰሉ እስላማዊያን ኣኽረርቲ ጉጅለታት ዝተቐትሉ እዮም።
ሶሪያ ንራብዓይ ግዜ ብሞት ጋዜጠኛታት ቀዳማይ ደረጃ ሒዛ ትርከብ።ኣብታ ሃገር አብዚ ዓመት ጥራይ 13 ጋዜጠኛታት ተቐቲሎም ኣለው።ኣብ 2012- 31 ጋዜጠኛታት፣ኣብ 2013-29 ፣ኣብ 2014 ድማ 17 ጋዜጠኛታት ኣብ ሶሪያ ተቐቲሎም እዮም።
ኣብ ዩኒቨርስቲ ናይሮቢ መምህር ቤት ትምህርቲ ሕግን ዲፕሎማስን ዝኾኑ ፈሊክ ኦዲማሲ ጋዜጠኛታት ኣብ ደቡብ ሱዳን፣ሱማሊያን ሰሜናዊ ናይጀሪያ ከምዝኣመሰሉ ግጭታት ኣብ ዝካየድሎም ከባቢታት ከይዶም ንክጽብጽቡ ደገፍ መንግስቲ ስለ ዘይረኸቡ ንምጽብጻብ ዓብዪ ጥንቃቐ ይገብሩ ይብሉ።
ኣብ ኢትዮጵያ ብዙሓት ጋዜጠኛታትን ሰራሕተኛታት መራኸቢ ብዙሃንን ምስ ስርሖም ብዝተተሓሐዘ ተኣሲሮም ይርከቡ፤ወይ ኣብዘየለውሉ ተፈሪዱዎም ኣሎ።
ብዘይካ’ዚ ኣብ 2015 ዓ.ም.ፈ ጋዜጠኛታት ዝተቐትሉለን ሃገራት ኣፍሪካ ደቡብ ሱዳን፣ ሶማል፣ኬንያ፣ሊቢያን ጋናን ኮይኖም ሓሙሽተ ጋዜጠኛታት ዝተቐትሉላ ሃገር ድማ ኣብ ወሽመጥ ዓደን እትርከብ ናይ ጎረቤት ሶማል ዝኾነት የመን እያ።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ እቲ ክሳብ ዕለት 29 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ዝቕጽል መንእሰያትን እምነትን ልልያ ጸዋዕታን ኣብ ዝብል ርእሰ ጉዳይ ኣማእኪሎም ዘካይድዎ ዘለዉ መበል 15 ሓፈሻዊ መደበይና ሲኖዶስ ብምቕጻል ዕለት 12 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ኣብቲ ናይ ሲኖዶስ መጋበርያ ዕዮ ሰነድ ካልኣይ ክፍሊ ኣማእኪሉ ኣብ ዘካየዶ ዘተ ኣስዒቡ ኣብቲ “ምብራህ፡ እምነትን ልላይ ጸዋዕታን” ኣብ ዝብል ነጥቢ ከምእተመያየጠን ኣብዚ ዓስራይ ውዕሎ 257 ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ከምእተሳተፉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
እቲ ዓስራይ ውዕሎ ምስማዕን ተኻፋልነትን ኣብዝብሉ ኵነታውነት ኣተኵይሩ፡ መንእሰይ ኣብቲ ጸላም ዓለም ብርሃን ኰይኑ ክርከብ እዚ ኸኣ ኣብ ማሕበራዊ ሕይወት ወንጌላዊ ልኡኽ ክኸውን ኰይኑ፡ እቶም ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዓለም ዝተዋጽኡ መንእሰያት ብመሰል ሰማዒ ኣብቲ ሲኖዶስ ዝሳተፉ ዘለዉ፡ ብዙሕ ግዜ ዝዝንጋዕን ንብዙሓት መንእሰይ ዝተነጸጎም እቲ ሰላምን ምርግጋእን መሰል ኣቃሊሖም፥
ናይ ዒራቕ መንእሰያት ጽንኩር ኩነት
ሓደ ዒራቓዊ መንእሰይ ኣብ ዘስምዖ ዘረባ፡ ቅዱስ ኣቦና ነታ ብዙሕ ጸገም ተሕልፍ ዘላ ሰማዕትነት ዕለት ብዕለት እትነብር ክርስትማን ማሕበረሰብ ውሁዳን ዝዀኑላ ሃገረ ዒራቕ ክበጽሑ ጻውዒት ብምቕራብ፡ ዘጋጥም ስግኣትን ግብረ ምጭዋይን ስደትን ምዝብልናን ኩሉ ጠቒሱ፡ 120 ሺሕ ማሕበረ ክርስቲያን ተቐማጢ ከባቢ ሰጣሕ ጐልጐል ነነዌ ኣብ ትሕቲ መጥቃዕታዊ ስግኣት ዕጡቓት ሃይሊ እስላዊ መንግስቲ ከምዝርከብን እዚ ኵሉ ኣብ ግምት ብምእታው ሓደ መዓልቲ ኣብ መጻኢ ተስፋ ብምቑራጽ ዒራቕ ብዘይ ሓደ ክርስቲያን ዜጋ ክትተርፍ ከምእትኽእል ዘለዎ ስግኣት ኣብሪሁ።
ንመእሰይ ምጥማት
ካብቶም ዘረባ ዘስምዑ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ፡ ኣብ ዓለም ዝረአ ዘሎ ናይ መንእሰይ ናይቲ ናይ እምነትን ተስፋን ደላይ ፍትሕን ኣድማስ፡ ስግኣት ዝዀነ ሃይማኖታዊ ኣኽራርነትን ምግባረ ብልሽውናን ጠቒሶም፡ ነዚ ግምት ብምሃብ ኣመና ምዕራባውነት ዘማእከለ ባህሊ ምስፋሕ ኣይፋል ዝብል ብቝዑን ትኽክለይናን ክርስቲያናውን ሰብኣውን ሕንጸት ምቕራብን ዘለዎ ኣገዳስነት የመላኽቱ። ንጸኣት ስደተይናታትን ድኽነትን ናይቶም ካብ ደቡብ ዓለም ናብ ሰሜን ዓለም ብሓፈሻኡ ናብቲ ምዕራባዊ ዓለም ዝስደዱ መንእሰያት ምሑዋት ካብ መበቆላዊ ባህሎም ምዃን ዘስዕበሎም ብዙሕ ጸገም ግምት ምሃብ ከምዘድልን፡ ጸዋዕታ ምንኩስና ሕይወት ክህነትን ኣብ ኣፍሪቃ ንስድራ ቤትን ማሕበረሰብን ቡራኬ እዩ ዝብል እምንቶ ዝፈጥሮ ሃሴት እውን ጠቒሶም፡ ናይ እምነት ሕጉስ ምስክርነት ንመእሰይ ምቕራብ መሰረታዊ እዩ ይብሉ።
ዝዩድ ህላዌ ደቀንስትዮን ክህነታዊ ማእከልነት ምጉዳልን
እቲ ሲንዶስ ኣብ ቅድሚ ኢፍትሓውነትን ማሕበራዊ ኣድልዎን ዝተፈላለዩ ዝፍጠሩ ዕንቅፋት ኣብ መንእሰይ ወለዶ ዝፈጥሮ ቁጣዔ ኵሉ ኣብሪሁ፡ ኣብ ቤተ ክርስትያን ህላዌ ደቀንስትዮ ክብ ምባልን ጾታዊ ማዕርነት ዝርዳእ ርትዓዊ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ምቕቓሕን ከምዘድልን፡ ደቀንስትዮ እቲ ክቱር ክህነታውነት ዘማእከለን ኣብ ክህነታውነት ዕጽው ዝዀነ ባህሊ ክፉት ባህሊ ኣብ ምግባር ዓቢይ ኣስተዋጽኦ ከበርክታ ከምዝኽእላ ይሕብር፡ ምስክርነት ብዘይ ኣፋላላይ ጾታ፡ ከምዝበለን፡ ኣተሓሒዙ እውን ብዛዕባ ዘይሕጋዊ ዝበሃል ስደተይና ጉዳይ ኣመልኪቶም፡ ቤተ ክርስቲያን ናይቲ ድምጺ ዘይብሉ ተኣፋፍን ገዛእ ርእሱ ምክልኻልን ብቕዓት ኰነ ክእለት ዘይብ ተኣፋፊ ዜጋ ኩሉ ድምጺ ክትከውን ዝተጸውዐት ምዃና ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ የተሓሳስቡ።
ብመሰል ተዓዛቢ ዝሳተፉ ናይ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ልኡካን ኣሕዋት ኣስተዋጽኦ
ኣብቲ ዓስራይ ውዕሎ ካብ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ምስ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ምሉእ ውህደት ካብ ዘይብሎም ማሕበረሰብ ኣቢያተ ክርስቲያን ዝተዋጽኡ ዕዱማት ብመሰል ተዓዛቢ ዝሳተፉ ዘለዉ ልኡካን ኣሕዋት፡ ናይ መቶዲስታውያን ኣቢያተ ክርስቲያን ምስ ናይ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ርክብን ዘተን ሓልዮ ሓላፊ መጋቤ ቲም ማኲይባን፡ ኣገዳስነት ምንቅስቓስ ዓለማውያን ምእመናን ኣብ ዝብል ነጥቢ ኣሞርኵይዞም መግለጺ ክህቡ እንከለዉ፡ ኣብቲ ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ዝተኻየደ መበል ዓሰርተ ሓደ ውዕሎ ናይ ካልኦት ዝተፈላለያ ሽዱሽተ ኣቢያተ ክርስቲያን ልኡካን ኣሕዋት፥ ናይ ንቍስጥንጥንያ ናይ ውህደት ኦርቶዶካዊት ቤተ ክርስቲያን ወኪሎም ዝተረኽቡ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ናይ ዳርዳነሊ መጥሮፖሊታ ብፁዕ ኣቡነ ኒኪታ ሉሊያስ ክርስትና ንመንእሰይ ወለዶ ብዘይ ቀመርን ብውዕዉዕን ግልጽን ብሓድሽ መንፈስን ከቕርብ ኣገዳሲ ምዃኑ ከመላኽቱ እንከለዉ፡ ናይ ሃገረ ሮማንያ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ልኡኽ ብፁዕ ኣቡነ ኣታናሲዮ ዲ ቦግዳኒኣ ንመንእሰይ ወለዶ ኣብዚ ናይ ሓቂ ዓቃብያን ኢና በሃልቲ ኣጋጣምታት ብምጥቃም ካብ ዝለዓዓሉ ነቢያት መሲላውያን ንምክልኻል ጸሎትን ብጥልቂ መንፈሳውነትን ምስ ጐይታ ብሰቂለ ህሊናዊ ዝተሰነየ ግላዊ ርክብ ኣብ ሕይወት ክርስትና ምንባርን ዘለዎ ኣገዳስነት ገሊጾም፡ ብቃልን ሕይወትን ክምስከረሉ ከምዝግባእ የተሓሳስቡ፡ ንዓለም ሓቆፍ ፈደራላዊ ማሕበር ሉተራናውያን ኣቢያተ ክርስቲያን ወኪሎም ዝተረኽባ ዩሊያ ብራባንድ ኣብ ዘምዐኦ ዘረባ፡ መንእሰይ ናይ ቤተ ክርስቲያን መጻኢ ጥራሕ ዘይኰነስ ህልውን እውን ምዃኑ ኣጽኒዔን ብምግላጽ፡ ምስ መንእሰይ ዓይኒ ንዓይኒ ተራኺብካ ምዝራብን ሓሳብ ምልውዋጥ ኣብ ሕንጸት ክርስትና ኣገዳሲ እዩ ኢለን፡ ናይ ዓለም ተሓዳስያን ኣቢያተ ክርስቲያን ሱታፌ ወኪል ኣባል ቫልዳዊት ቤተ ክርስቲያን ማርኮ ኣልፍረዶ ፎርነሮነ፥ ጽን ንምባልን ንምስማዕን ካብ ክትብሎ እትደልይ ኣናሓሰብካ ምስማዕ ናጻ ናይ ምዃን ቅድመ ኩነት ይሓትት፡ እዚ ኸኣ ምሉኣዊ ክፉት ምዃን እዩ እንክብሉ ገሊጾም፡ ክውንነት ካብ ሓሳብ ንላዕሊ ኣገዳሲ ምዃኑ ይገልጹ፡ ናይ ዓለም ሓቆፍ ኣቢያተ ክርስቲያን ጉባኤ ልእኽቲ ማርቲና ቪክቶሪየ ክፐካ ካብ እግዚኣብሔር ንዅሉ መንእሰይ ወለዶ ዝቐረበ ጸዋዕታ፡ መንእሰይ ወለዶ ኩሉ ሰብኣዊ ፍጥረት ካብ እግዚኣብሔር ዝተፈጥሮ እዩ ካብ ዝብል እምንቶ ተበጊሱ ዘራኽብ ድልድል ክኸውን ዘተሓሳስብ ዘረባ ከስምዓ እንከለዋ፡ ኣብ መወዳእታ ናይ ኣንግሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ልኡኽ ኣብ ናይሮቢ ናይ ኣንግሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ጆኤለ ዋወሩ ምዋንጂ፥ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንን ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ምስማዕን ጽን ምባለን ንመንእሰይ ወለዶ ዘካይድዎ ጻዕርን ዝፍጽምዎ መደብ ምስማዕን ንኢዶም ከም ክርስቲያን እንዅንኖን እቲ ኣቢያተ ስድራ ዘዕንው ፈተነ ዘስዕቦ ማሕሰይቲ ካብቲ ምዝባዕ ናይ ከባቢ ኣየርን ተፈጥሮን (ምህዳርን) ዝጠልቦ መጉዳእት ኣዚዩ ዝለዓለ ከምዝኸውን ኣተሓሳሲቦም፡ ስድራ ቤትን ዘፍጥረትን ኣብ ምክልኻል ሕንጸት ቤተ ክርስቲያን ዓቢይ ግደ ኣለዋን ጸዋዕትኣ እውን እዩ ከምዝበሉን ኣብቲ ዝተኻየደ መበል ዓሰርተው ሓደ ዋዕላ፡ መንእሰይ ከም ጨንፈር ኰይኑ ዝጥጥዐሉ ስድራ ቤትን ቤተ ሕንጸትን እዩ(ኣብነት ብቃልን ሕይወትን) ዝብል ሓሳብ ብዙሕ ግዜ ከምእተሰመረሉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ የመልክት።


text:
ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
ኣብ ሃገረ ሊብያ ብኣማእት ኣሽሓት ዝቁጸሩ ስደተኛታት ከም ዘለው፣ ገለ ብነጋዶ ሰብ ዝተሓተትዎ ገንዘብ ከፊሎም ናብ ምድሪ ኤውሮጳ ክሰግሩ ኣብ ዝተፈላለዩ መኸዚኖታት ብጅሆ ተታሒዞም ኣብ ትጽቢት ከም ዝርከቡ፣ ዝርከቡ ካብ’ዚኣቶም ብ23 ግንቦት 2018፡ ብኪዳነን ወሊድን ዝተባህሉ ደላሎ ተጠሊሞም ብካልኦት ተታሒዞም ክግረፉ ዘርኢ ምስሊ ከም ዘረጋገጸን ናይ ኤርትራውያን ማሕበራዊ መራኸቢታት ሓቢረን።
ካብ’ቲ ማሕበራዊ ቀረባት ዘይብሉ፡ ማለት ማይን መግብን ብቐሊል ዘይርከበሉ፡ ብሃሩር ብባልዕን ተላገብቲ ሕማማትን ዝተበከለ መኻዚኖ ዝተወሰኑ ስደተኛታት ከም ዘምለጡ፡ ዝበዝሑ ከም ዝተታሕዙ፡ 15 ካብ’ቶም ነጋዶ ሰብ ብዝተተኮሰሎም ኣድራጋ ጠያይቲ ከም ዝሞቱ ልዕሊ 20 ድማ ከም ዝቖሰሉ እቲ ብማሕበራዊ መራኸቢታት ዝተዘርገሐ ዜና ይገልጽ።
ገዲምን ውርይትን ስነ-ጥበባዊት ጸሃይቱ ባራኺ ብ24 ግንቦት 2018 ኣብ ሆላንድ ዓሪፋ፡ ብ31 ግንቦት 2018 ድማ ኣብ እንዳ ማርያም ኣስመራ ሓመድ ድበኣ ተፈጺሙ
ብ1939 ኣብ ኣውራጃ ኣከለጉዛይ ወረዳ ኳዕቲት ተወሊዳ ብ24 ግንቦት 2018 ኣብ መበል 79 ዕሜኣ ብስደት ኣብ እትነብረሉ ዝነበረት ሃገረ ሆላንድ ዝዓረፈት ስነ-ጥበባዊት ጸሃይቱ ባራኺ፡ ቤተሰባን ኣድነቕታን ኣብ ዝተረኽብሉ ብ31 ግንቦት 2018 ስርዓተ ቀብራ ኣብ ኣስመራ ተፈጺሙ።
ካብ ግዜ ህጻንነታ ጀሚራ፡ ናይ ህርመት ክራርን ስነ-ጥበባዊ ስምዒት ዝንባሌ ዘሕደረት፣ ካብ’ቶም ገዳይምን ውሩያትን ኤርትራውያን ስነ-ጥበበኛታት ሓንቲ ንምዃን ዝበቕዐት፣ ኣብ እንዳባ ሻውል ኣስመራን ዒላ በርዕንድን ኣብ መዘናግዒ ቦታታት ብተቕርቦ ዝነበረት ባህላውን ሃገራውን ትሕዝቶ ዝነበሮ ደርፍታት፡ ቀልቢ ብዙሓት ስሒባ ከም ዝነበረት፡ ኣብ’ቲ ዓውዲ ዝያዳ ዓቕሚ እናወሰኸት ኣብ ዝኸደትሉ ድማ፡ ብመንገዲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝመደበሩ ፊሊፕስ ዝተባህለ ድምጺ ዝቐርጽ ዝነበረ ትካል ኣብ 1970 ናይ መጀመርያ ደርፋ ከም ዘሕተመትን ቀረባ መሳርሕታ ዝነበሩ ኤርትራውያን ገሊጾም።
ስነ-ጥበባዊት ጸሃይቱ ባራኺ፡ ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ኣብ ውድብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ተሰሊፋ ሃገራዊ ነጻነት ኣብ ምምጻእ ሞያዊ ኣበርክቶ ከም ዝገበረት፡ ብግምት ኣስታት 90 ዝኸውን ፍሉጥ ደርፍታት ከም ዘለዋ፡ ብህዝቢ ፍትውቲ፡ ፍርያታ ኤርትራዊ ባህልን ኣነባብራን መሰረት ዝገበረ ብምዃኑ ናብ ወለዶታት እናተሰጋገረ ዝነብር ዘይበርስ ሰነድ ኮይኑ ክቕጽል’ዩ ክብሉ ርእይቶኦም ሂቦም።
ሓደ ኣብ ድሕነት መጎዓዝያ ምድሪ ኣትኲሩ መጽናዕቲ ዘካይድ ትካል፡ ኤርትራ ብሓደጋ መኪና ብዙሕ ህይወት ሰብ ካብ ዝቐዘፈለን ሃገራት ሓንቲ’ያ ክብል ጸብጺቡ።
እቲ ማሕበር ንድሕነት መጓዓዝያ ምድሪ (Association for Safe International Road Travel) ዝተባህለ ኣህጉራዊ ትካል፡ ኤርትራ ብሓደጋ ተሽከርከርቲ ኣብ ህይወት ሰብ ዝበዝሐ መቕዘፍቲ ካብ ዝረኣየለን ኣብ ቅድሚት ዝተሰርዓ 10 ሃገራት ሓንቲ’ያ ክብል ኣብ ናይ 2018 ፍርቂ ዓመታዊ ጸብጻቡ ኣስፍርዋ ኣሎ።
ኤርትራ ውሑድ ህዝብን ውሑዳት መካይንን ዘለዋ ሃገር ክንሳ፡ ብመቕዘፍቲ ህይወት ሰብ ቅድሚት ክትስራዕ ካብ ዝገበርዋ፡ እኹል ምልክታት ትራፊክ ዘይምህላው፣ ምቹእ ጽርጊያ ዘይምህላው፣ ዝኣረጋ መካይን ብብዝሒ ኣብ ኣገልግሎት ስለዝውዕላን ...ወዘተ ገለ ካብ ጠንቅታት’ዩ ክብል ገሊጹ።
ዓመተ 2018 ካብ ዝኣቱ ኣብዘን ዝሓለፋ 5 ኣዋርሕ ጥራሕ፡ 500 ከቢድን ቀሊል ሓደጋ ትራፊክ ከም ዘጋጠመ፡ ብውሕዱ ህይወት 200 ሰባት ከምዝጠፍአ፡ ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ መዓልታት’ኳ ኣብ መንገዲ ኣስመራ ከረን ብዘጋጠም ናይ ምግምጣል ሓደጋ 33 ሰባት ከም ዝሞቱን ኣፍሊጡ።
ምንጪ፡ ረድዮ ኤረና።
ኣብ ምኽባር ሰብኣዊ መሰላት ዝነጥፉ ማሕበራት፡ ኣብ ኤርትራ ንዘሎ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ክከታተል ዝተመዘ ጉጅለ ውድብ ሕቡራት ተልእኾኡ ክቕጽል ጸዊዖም
ኣብ ኤርትራ ንዘሎ ኣተሓሓዛ ሰብኣዊ መሰላት ዝከታተል ፍሉይ ልኡኽ ክጣየስ ዘገደደ ምኽንያት፡ ብስርዓት ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት እታ ሃገር ዝፍጸም፡ መሰረታዊ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት ምዃኑ፡ ኮይኑ ግን እቲ ዓመጽ ዝኾነ ምምሕያሽ ስለዘየርኣየ፡ ተልእኾ ፍሉይ ልኡኽ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ፡ ተሓዲሱ ክቕጽል ዝተፈላለዩ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ዝኾኑ ማሕበራት ከምዝጸውዑ ንሳይት መጋዚን` ዝተባህለ ምንጪ ሓበሬታ ብምጥቃስ ኣሰና ብ31 ግንቦት 2018 ሓቢራ።
ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ፍጹም ዘይጽወር ኮይኑ ስለዝተረኽበ፡ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ወድብ ሕቡራት ኣብ 2012 ንሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ዝከታተል ብወ/ሮ ሺላ ቢ ኪታሩት ዝምራሕ ንኡስ ጉጅለ ከም ዝመዘዘ፡ እቲ ጉጅለ ኣስታት ን6 ዓመት ብቐረባ ክከታተል ምጽንሑ፡ ኣብ ዝሓለፈ መጋቢት ናይ 2018 ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፡ እቲ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት ዝኾነ ምምሕያሽ ከምዘየርኣየ ምርግጋጹ ይፍለጥ ይብል እቲ ዜና።
እቲ ኣብ ኣሰና ዝተረኽበ ዜና ቀጺሉ፡ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝመደበሩ ኤርትራዊ ፓስተር ዶር ብርሃነ ኣስመላሽ ንዎርልድ ዎች ሞኒተር` ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኩነታት ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ እናኸፍአ’ዩ ዝኸይድ ዘሎ፡ ኤርትራ ዓቕሚ ሰባ ትስእን ዘላ ሃገርያ ክብል ምሕባሩን ገሊጹ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 04-06-2018


text:
Tigrinyna
ንናይ ተለኮሙኒካሽን ኢንዱስትሪ መርማሪ መረረ (TIO) ሓቃዊ ጽሑፍ ወረቐቲ
ናይ ተለኮሙኒካሽን ኢንዱስትሪ መርማሪ መረረ (TIO) እንታይ እዩ?
ሰባት ምስ ተለፎንን ኢንተርኔት ኵባንያታት ዘለዎም ጸገማት ክፈትሕዎ እንተዘይኪኢሎም ናይ ተለኮሙኒካሽን ኢንዱስትሪ መርማሪ መረረ (TIO) ክሕግዝ ተባሂሉ ብናጻ ዝተዳለዎ ኣገልግሎት እዩ።
ይኹንእምበር ቅድሚ ናባና ምድዋል ምስ ናትኩም ኣገልግሎት ውሃቢ ንዘለኩም ጥርዓን ክሲ መፍትሒ ንምርካብ ክትፍትኑ ኣለኩም።
እንታይ ክነጻርይ ከምንኽእል
ናይ ተለኮሙኒካሽን ኢንዱስትሪ መርማሪ መረረ (TIO) ከጻርዮ ዝኽእል ጥርዓን ክሲ ብዛዕባ ሞባይል፣ ናይ ገዛ ስልኪን ኢንተርኔት ጉዳያት እሞ በዚ ዝስዕብ ዚተዛመደ ይኸውን:
- ክፍሊት ምሕታት (ጌጋ ፕላን፣ ዘይልክዕ ዋጋ ክፍሊት፣ ደንጉኻ ክፍሊት ዘጠቓለለ)
- ብናይ ሞባይል መልእክቲ ኣገልግሎት ወፈያ ጸገማት (ጠጠው ክተብሎም ብዘይምኽኣል)
- ዓይነት ብልሽው ኣቕሓን ኣገልግሎት
- ንምቕጻል እንትድንጉዩ
- ጥርናፈ ዕዳ ኣሰራርሓ ከይዲ (ናይ ኣከፋፍላ መደብ ንድፊን ግቡእኻ ዘይምፍጻም ዘጠቓለ)
- ኮንትራት ውዕል (ከም ዘይኣገባባዊ ወይኻዓ ግልጺ ዘይኾነ ናይ ውዕል ግዘ)።
ክነጻርዮ ዘይንኽእል እንታይ’ዩ
ክነጻርዮ ዘይንኽእል ጥርዓን ክሲታት ብዛዕባ:
- ቅድሚ ንዓና ምዝራብኩም ካብ ክልተ ዓመታት ንላዕሊ ትፈልጥዎ ጉዳያት (ኣብ ሓደሓደ ጉዳያት ነቲ ጉዳይ ክሳብ ሽድሽተ ዓመታት ክነናውሖ ንኽእል)
- ናይ መንግሥቲ ፖሊሲታት ብዛዕባ ተለኮሚኒኬሽን
- ግላዊ ናይ ተለኩሚኒኬሽን መሳርሒ (ከም ናይ ሞባይል ቆፎታትን ኮምፑተራት ሙሉእ ክፍሊት)
- ትሕዝቶ ግልጋሎታት ማለት ከም ንሞባይል መደወሊ ወይኻዓ ንዌብሳይቲ ዚኽፈል
- እቶም ኩባንያታት ንዝህብዎ ኣገልግሎታትን ፍርያት ዝኽፈል ዋጋ
- ኣብ ቤት ፍርዲ ወይኻዓ ፍሉይ ቤት ፍርዲ መጋብኣያ ንዝነበረ ጉዳያት (ወይኻዓ ናብ ፍርዲ ንምውሳድ መደብ ዝተገበረሉ)።
ናይ ኣስተርጓማይ ኣገልግሎት
ኣስተርጓማይ ትደልዩ እንተኾይንኩም ብቁፅሪ 131 450 ምድዋል። እዙይ ግልጋሎት ብዘይኽፍሊት ብናጻ እዩ። ከምኡ’ውን ብእንግሊዝኛ ንምዝርራብ እምነት እንተዘይሃልዩኩም ዝኾነ ሰብ ንዓኹም ወኪሉ ጥርዓን ክሲ ናብ ተለኮሙኒካሽን ኢንዱስትሪ መርማሪ መረረ (TIO) ንክገብረልኩም ስልጣን ምሃብ ትኽእሉ።
* ኣብ ሞባይል ኾይንኩም ምድዋል ክፍሊት ክነብሮ ከምዝኽእልን እዚ’ውን ከም ናትኩም ኣገልግሎት ውሃቢ ይፈላለይ እዩ። ኣብ ሞባይል ኾይንኩም እንተደዊልኩም ኣፍልጡና እሞ መሊስና ንድውል።.
Faulty internet
A woman contacted us about speed and drop-out issues with her wireless internet connection.
Next step?
- make an online complaint
- 1800 062 058
- Write PO Box 276
Collins Street West Vic 8007
- National Relay Service Call on 1800 555 677 then ask for 1800 062 058
- Fax our consumer complaint form to 1800 630 614


text:
ጋሬት ክሩክስ ኣብዚ ሰሙን ንኦዚል፣ ኣጉዌሮ፣ ኣለንን ማሓሬዝን ብሉፃት ኢሉ ሓሪዎም'ሎ
ዕድመ ንሰርጅዮ ኣጉዌሮ፥ ሃትሪክ ኣመዝጊቡ ሲቲ ንኒው ካስትል ስዒራታ።
አርሴናል ያለ አሌክሲ ሳንቼዝም ቢሆን ፓላስን ያሸነፈ ሲሆን ዩናይትድ በርንሌይን ተርፍ ሙር ላይ አሸንፎ ተመልሷል። ሳንቼዝ ኣብ ዘይብሉ ዝተፃወቱ ኣርሴናል ተዓዊቶም፤ ዩናይትድ እውን ቀኒዑዎም።
ተንታኒ ስፖርት ጋሬት ክሩክስ ኣብቲ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተርኣዩ ምሩፃት 11 ተፃወትቲ ሓርዩ'ሎ።
ሓላዊ ልዳት- ዊሊ ካባሌሮ (ቼልሲ)
ካባሌሮ ኣርባዕተ ሻዕ ክኣትዋ ንሕንጢጥ ዝተረፈን ኳዓሳሱ ኣድሒኑ፤ በዚ ድማ ርኡይ ሓላዊ ልዳት በምባል ሓርዩዎ'ዩ።
ተኸላኻሊ - ቪክተር ሞሰስ (ቼልሲ)
ሞሰስ ኣብ ህይወት ፀወታ ኩዕሶ እግሪ ሰናይ ግዜ የሕልፍ'ሎ በሃላይ እየ ይብል ክሩክስ።
ንጋንታ ቼልሲ ዘለዎ ዓቕሚ ሕጥጥ ኣቢሉ ዝህብ ዘሎ ውፉይ ተፃዋታይ እዩ።
ተኸላኻሊ- ሃሪ ማጉዌር (ሌስተር)
ማጉዌር ምስ ቼልሲ ኣብ ዝተኻይደ ግጥም ኣብ ፅቡቕ ደረጃ ነይሩ፤ ትብዓቱ ምስ ዋትፎርድ እንትገጥሙ እውን ደጊሙዎ።
ተኸላኻሊ - ናቾ ሞንሪያል (አርሴናል)
ንሞንርያል ሽቶ ስለዘእተወ እየ ሓርየዮ ይብል ጋሬት ክሩክስ።
ብፍላይ ኣብዞም ውሕዳት ዓመታት ሞንሪያል ንኣርሴናል እሙን ተፃዋቲ እዩ ብምባል ድማ ወዲሱዎ።
ማእኸላይ - ዊሊያን (ቼልሲ)
ኣብ መንጎ ባትሹዋይ፣ሃዛርድን ዊሊያንን ዝነበረ ውህደት መስደመም ነይሩ።
ኣፈፃፅማ ዊሊያን ድማ ተኣምር እዩ።
አማካይ - ጆ አለን (ስቶክ)
ጆ አለን ኣብ ስቶክ ቀልቢ ዝስሕብ ፀወታ የርእይ ምህላዉ ታሓጕሰ ኣለኹ።
ምስ ሃደርስፊልድ ኣብ ዘካየድዎ ግጥም ክእለቱ ቁልጭ ኣቢሉ ኣርእዩና እዩ።
ማእኸላይ - ኬቪን ደ ብሩይን (ማንቸስተር ሲቲ)
እዚ ተፃዋቲ'ዚ ኣብቶም ዝሓለፉ ቅንያት ኣብ ዝርዝር ምሩፃት ኣይተሰርዐን ነይሩ፤ ምናልባሽ ብሰንኪ ኣብ ቅነ ልደት ዝተፈጠረ ምድርራብን ፅዕንቶን ክኸውን ይኽእል።
ማእኸላይ - ሜሱት ኦዚል (አርሴናል)
ኣሌክሲ ሳንቼዝ ናብ ማንቸስተር ዩናይትድ ኣብ ዝሳገረሉ ዘሎ እዋን ተፃወትቲ ኣርሴናል ኣብ ፅቡቕ ብርኪ እዮም ዘለዉ።
ቀዳም ኣርሴናል ዘመዝገብዋ ሽቶ ካብ ኣሌከሳንደር ላካዜት ዝተረኸበት እያ፤ ይኹን እምበር ኦዚል እዩ ፈትፊቱ ሂብዎ።
ኣጥቃዓይ - ኤዲን ሃዛርድ (ቼልሲ)
ሃዛርድ ናብ ጎን ገፀ ብምኻዱ ንሌዊስ ደንክንን ፓስካል ግሮስንን ኣፍዚዙ ሰለስተ ተኸላኸለቲ ከዓስልዎ ጀሚሮም፤ ኮይኑ ግና ኣይሰመረሎምን።
ኣጥቃዒ - ሰርጂዮ አጉዌሮ (ማንቸስተር ሲቲ)
ንሰርጂዮ ኣጉዌሮ ሓደ ካብቶም ኣብዛ ዓለም ዘለዉ ንፉዓት ኣጥቃዕቲ እየ ዝቖፀሮ።
ኣብቶም ዝሓለፉ ሓሙሽተ ዓማውቲ ብኸመይ ኮኸብ ተፃዋቲ ኮይኑ ክሕረ ብዘይምኽኣሉ ብጣዕሚ እየ ሓሪቐ።
ኣጥቃዒ- ሪያድ ማህሬዝ (ሌስተር)
ማሓሬዝ ናብታ ናይ ቀደም ብቕዓቱ ንኽምለስ ግዜ ወሲዱሉ፤ ንሕና ድማ ብዓቕሊ ተፀቢናዮ ይብል ጋሬት ክሩክስ።


text:
ንባባት፡ 1ቆሮ 12፡3-13 (ገላ 5፡16-25) 1ጴጥ. 1፡1-5፥ ግ.ሓ. 2፡1-11፥ ዮሓ. 20፡19-23 (ዮሓ 15፡ 26-16፡12-15)።
ስብከት፡ ወመንፈስከ ቅዱስ ኢታውጽእ እም ላዕሌየ እስየኒ ፍሥሓ ወአድኅኖተከ ወመንፈሰ ዓዚዝ አጽንዓኒ” “ቅዱስ መንፈስካውን አይተግድፈኒ፥ ሓጎስ መድኅንካ ምለሰለይ፥ ፈትየ ክእዘዘካ ደግፈኒ” መዝ. 51፡11~12.
“ዛቲ ዕለት እንተ ገብረ እግዚአብሔር፥ ንትፈሳህ ወንትሓሰይ ባቲ፥ ኦእግዚኦ አድኅንሶ” “እታ እግዚአብሔር ዝገበራ መዓልቲ እዚኣ እያ፥ ብእኣ ንተሓጎስን ባህ ይበለናን፥ ኦእግዚኦ ኣዓውተና” መዝ. 118፡24
ሎሚ እነብዕሎ ዘሎና ብዓለ ጰራቅሊጦስ ብዓል ልደት ቤተ ክርስትያን እውን ይብሃል እዩ።
ብዙሕ ምልክታት፡
ካብ ግብረ ሓዋርያት አብ ዝተነበ፥ ሓዋርያት ኩሎም አብ ሓደ ገዛ ብመዓልቲ ብዓል ሓምሳ ሓደ ካብቲ ብዓል አይሁድ ድሕሪ ፋሲካ አይሁድ ዝብዕል ብሓደ ካብ አይሁድ ፈሪሖም እንከለዉ መንፈስ ቅዱስ አብ ልዕሊኦም ከም ዝወረደ ይነግረና። አብዚ ብዙሕ አብ መጽሓፍ ቅዱስ በብእዋኑ እንርእዮም ዝተፈላለዩ ምልክታት ተጠቒሶም ንረክብ። መጀምርያ ብሃንደበት ብርቱዕ ህቦብላ ንፋስ ነቲ ዝነበርዎ ገዛ መሊእዎ። አብ ቋንቋ ግሪኽ “መንፈስ” ዝብልን “ንፋስ” ዝብልና ሓደ ቃል እዩ፥ ስለዚ ንፋስ ክብል እንከሎ መንፈስ አምላኽ እዩ ዘስምዕ።
ድሕሪኡ “ልሳናት ሓዊ ዚመስል ድማ ተራእዮም ተምቓቒሉ ኸአ አብ ልዕሊ ነፍሲ ወከፎም ዓለበ”፤ እዚ እውን ህላዌ አምላኽ አብ መንግኦም እዩ ዘርኢ። አብ ዘዳግም “ሙሴ ንአምላኽ አብታ አሻዅ ቍጥቋጥ ከይነደደት ሃልሃል ክትብል ዝርአያ አብኡ ተዛሪብዎ” ዝብል ነንብብ። እስራኤላውያን አብ ምድረበዳ እናተጓዕዙ እንከለዉ ለይቲ ብዓምደ እሳት ይመርሖም ከምዝነበረ በዚ ኸአ አምላኽ ምስኦም ከምዘሎ ይፈልጡ ነሮም። ግ.ሓ. ምስ እዚ ዝመሳሰል ገሩ ኽገልጸልና እንከሎ ኵሎም አብኡ ዝነበሩ መንፈስ ቅዱስ ከም ዝመልኦም እዩ። ሓደ ካብቲ አምላኽ አብ መንግኦም ከምዘሎ ዝገልጽ ከአ “ብኻልእ ቋንቋታት ኪዛረቡ ጀሚሮም”።
ንኹሉ ዝኸውን መልእኽቲ፡
ሓዋርያት ድሕሪ እዚ ፍጻሜ ብቐጥታ ክሰብኩ አብቲ መንጎ ህዝቢ ከይዶም። በቲ እዋን ካብ ነፍሲ ወከፍ ሕዝቢ ዓለም ንእግዚአብሔር ዚፈርሁ አይሁድ ንብዓል ፋሲካ ኢሎም ዝተአከቡ ካብ ማእከላይ ባሕሪ፥ ካብ አስያ ማይኖር፥ ግብጽን ሰሜን አፍሪቃን ከምኡ ካብ ሮማ ዝመጹ ነበሩ። እዞም ሰባት ነዞም ካብ ገሊላ እሞ ዘይተማህሩ በብቋንቅኦም ክዛረብዎም ምስ ሰምዑ ብዙሕ ተደነቝ።
እቲ ትርጉም ናይ እዚ ፍጻሜ ንጹር እዩ። እዚ ሓዋርያት ዝሰብክዎ ዘለዉ መልእኽቲ ናብ ምሉእ ዓለም ዝዝርጋሕ እምበር ንውሑዳት ሰባት አይኮነን። አብ ቀዳሞት ዘመናት ደቂ ሰብ አብ ዘፍጥረት ከም እንረኽቦ ንሰማይ ዘብጽሖም ህንጻ ክሰርሑ ጀሚሮም፥ አምላኽ ነዚ ትዕቢት ዝምለኦ ግብሪ ክቐጽዕ ኢሉ አብ ነነድሕዶም ክሰማምዕሉ ዘይክእሉ ቋንቋታት ፈጢርሎም በዚ ኸአ አብ መንጎ ደቂ ሰብ ዓቢ ፍልልይ ተፈጢሩ። ሎሚ ግን ባቢሎን ተቐይሩ ንረኽቦ። ኩሎም ነቲ መልእኽቲ ይርድእዎን ይሰምዑን። ደቂ ሰብ አብ ትሕቲ አምላኽ ሓደ ስድራ ኮይኖም።
ብዘይመጠን ምፍራሕ፡
ወንጌል ዮሓንስ ንምጽአት መንፈስ ቅዱስ ፍልይ ብዝበለ መገዲ ይገልጸልና። በታ ቀዳመይቲ መዓልቲ ሶምን ሰንበት ትንሣኤ እዩ ነሩ ሓዋርያት ነቶም አይሁድ ስለ ዝፈርሁ መዓጹ ሸጊሮም አብ ሓደ ገዛ ነሮም። ከምቲ ንኢየሱስ መምህሮም ዝቐተልዎ ከምኡ ከይቀትልዎም ፈሪሖም አብ ከቢድ ፍርሒ እዮም ነሮም። ብርግጽ እቶም ሰበ ስልጣን ነዚ ንእሽቶይ ማሕበር ዓብዩ አብ ኩሉ ከይተዘርግሐ፥ ጸገም ከይገበረሎም እንከሎ ከጥፍእዎ ዘየማትእ ጉዳይ እዩ ነሩ። ነዚ ኹሉ አብ ግምት አእትዮም ሓዋርያት አብ ዓቢ ፍርሒ ራዕድን እዮም ነሮም።
ኢየሱስ ብሃንደበት አብታ ተአኪቦምላ ዝነበሩ መጸ አብ ማእከሎም ደው ኢሉ ድማ “ሰላም ንአኻትኩም ይኹን” በሎም። ዝኾነ አይሁዳዊ ዝብሎ ሰላምታ እዩ አብዚ ግን ፍልይ ዝበለ ትርጉም አልኦ። አብ መዓልቲ ጸሎተ ሓሙስ አብ ድራር እንከለዉ ፍሉይ ሰላም ማንም ከሕድጎም ከም ዘይክእል አተስፊውዎም ነሩ። እዚ ሰላም እዚ አብ ካልእ ክረኽብዎ ዘይክእሉ ከምኡ ዝኾነ ከሕድጎም ዘይክእል እዩ።
ነዞም ብዘይመጠን ብፍርሓት ተዋሕጦም ዘለዉ ሰላም አምጺእሎም። ሽዑ አቕሳሉን ዝተወግአ ጎኑን አርእይዎም። በዚ ኸአ ንሱ እቲ ዝተሰቕለ ኢየሱስ ከምዝኾነ ካብ ሞት ከምዝተንሥኤ ዘጠራጥር ከምዘየሎ ገሊጽሎም። እቲ ውሒጥዎም ዝነበረ ፍርሓት ምስ ተቐንጠጠሎም ክንገር ዘይክአል ሓጎስ ዓሲልዎም ኢየሱስ ከአ እንደገና ሰላሙ ሂብዎም።
ተልእኮ ምቕባል”
ድሕሪ እዚ ኵሉ ተልእኮ ሂብዎም፡ “ከምቲ አቦይ ንአይ ዝልአኸኒ አነውን ከምኡ እልከኩም አሎዅ”፥ ተልእኮኦም ለክዕ ከምቲ ናቱ እዩ፥ ነቲ ንሱ ዝገብሮ ዝነበረ ምቕጻል እዩ ተልእኮኦም።
ሽዑ “እዚ ኢሉ ኡፍ በለሎም እሞ መንፈስ ቅዱስ ተቐበሉ” ምስትንፋስ ናይ ሕይወት ምልክት እዩ። አብ ታሪኽ ፍጥረት አምላኽ አብ ልዕሊ ማያት አስትንፈሰ። ከምኡ አብ ልዕሊ ጭቃ ምስ አስተንፈሰ ሰብ ከምዝተፈጥረ ነንብብ። አብ መዓልቲ ጰራቅሎጦስ አብ ልዕሊ ሓዋርያት ምስ አስተንፈሰ ሓዲስ ሕይወት ሂብዎም፥ ሓደስቲ ፍጥረት ገርዎም፥ ብመንፈስ ቅዱስ ዝውሃብ ሕይወት እናሃቦም ከአ “መንፈስ ቅዱስ ተቐበሉ” ኢልዎም። ቀጺሉ ከአ “ኃጢአቶም ንዝኃደግኩምሎም ኪኅደገሎም ንዘይኃደግኩምሎም ግና አይኪኀድገሎምን እዩ” ኢልዎም። እዚ ከም ናይ ሓደ ፈራዳይ ብዓል ስልጣን ዝህቦ ንሰባት ነጻ ካብ በደል ከምዝኾኑ ዝገልጽ ጥራሕ አይኮነን፥ ልዕሊኡ እዩ። ሓዋርያት ንሰባት ካብ መጀመርያ ክሳብ መወዳእታ አብ አምላኽ ክመልሱ፥ ነቶም ካብ አምላኽ ዝተፈልዩ ሓድነቶም ክሕድሱ ፍሉይ ተልእኮን ስልጣንን ተዋሂብዎም። ከምኡ አብ መንጎ ሰባት አየኖት ንዕርቂ ስንድዋት ከምዝኾኑ ክውስኑ ስልጣን ተዋሂብዎም።
ዝልዓለ ተልእኮ፡
ናይ ቤተ ክርስትያን ዝለዓለ ስልጣን ንሰባት አብ አምላኽ ምምላስ እዩ። ንብዙሓት አብ ክርስትና ምምላስ አይኮነን ወይ አብያተ ክርስትያናት ምህናጽ አይኮነን እቲ ቀንዲ፥ ምስ አምላኽ ኮንካ መንግስቲ አምላኽ ምህናጽ እዩ። መንግስቲ አምላኽ ዝፍለጥ ምሉእ ዓለም ምስፈለጦን ተቐበሎን እዩ፥ እዚ ኸአ አምላኽ ጎይታናን ፈጣሪናን ከምዝኾነ ምስ ተቐበልና ሽዑ ሰባት ሕይወቶም እናሓደሱ አብኡ ገጾም ጉዕዞ ምስ ጀመሩ እዩ ዝረጋገጽ።
እዚ እዩ ኢየሱስ ንሓዋርያት ዝሃቦ ተልእኮ ንአና እውን ዝተዋህበ ተልእኮ። ሓደ ሰብ መጠን ምስ አምላኽ ዝተዓርቀሉ ንኢየሱስ ከም መድሕኑ ዝተቐበለ እቲ ሰብ ንኻልኦት አብ መአዲ ዕርቂ ምስ አምላኽን ሰብን ከቕርብ ትሑዝ እዩ።
ፍሉይ ውህበት፡
አብ መልእኽቲ ጳውሎስ ዝተነበ ብዛዕባ ውህበታ መንፈስ ቅዱስ አብ ግራት አምላክ ክንዓዪ ንነፍሲ ወከፍና ዝተዋህበ ይዛረብ። ነፍስ ወከፍና አብ ሓደ ዓይነት ብሓደ መገዲ ዝተጸዋዕና አይኮናን። “ዝተፈላለዩ ዓይነት ውህበታት አገልግሎት ክግበሩ ዘለዎም አለዉ፥ አብ ኵሎም ሓደ ዝኾነ አምላኽ ብዝተፈላለየ መገዲ ብዝተፈላለዩ ሰባት ይዓዪ”።
ኵልና ሓደ ምጨረሻ ዝኾነ ዓላማ ወይ መወዳእታ አሎና፥ ካብ ሓደ መንጪ ሓይሊ ዝሰነቕ ህያባት አሎና እንተ ኾነ ብዘሎና ዝተፈላለየ ዓቕምን ክእለትን፥ አብ ዝተፈላለየ ኩነታትን ብዝተፈላለየ መገዲ ነቲ ዝተዋህበና ክንገልጽ አሎና። ብሓደ ንዓዪ ግን ብተፈላለየ መገዲ አብ ናይ ሓባር ዓላም ንሳተፍ። ጳውሎስ ነዚ ከረድእ ኢሉ ከም አብነትን አብ ሰውነት ወዲ ሰብ ዘሎ ሓድነትን ፍሉይነትን ይነግር። ብዙሕ አካላት ግን ነፍሲወከፍ አካል ንጽቡቕ ምሉእ ሰውነት ይዓዪ። እዚ እዩ ስእሊ ናይ ሓንቲ ማሕበር ክርስቶስ፥ ናይ ሓንቲ ሰበኻ ወይ ቍምስና ክኸውን ዘለዎ። ብእንታይነት ሓደ ኢና ማለት አምላኽ ከፈጥረና እንከሎ ሓደ ዓይነት ገሩ እዩ ፈጢሩና፥ አብ መንጎና ዝበልጽ ወይ ዝንእስ የብልናን፥ ሃብቲ ወይ ድኽነት አፍልጦ ዘሎና ንኹን ዘይንፈልጥ ጥዑያት ንኹን ሕሙማት፥ ንአሽቱ ንኹን ዓበይቲ ሓደ ዓይነት ኢና፥ አብ ጸዋዕታና ግን ዝተፈላለና ኢና፥ አብ እንህቦ አገልግሎት ብፍሉይ መገዲ ዝተወሃብና ስለ ዝኾና ዝተፈለ አገልግሎት ክንህብ ንሕተት።
አብ ብዓለ ጰራቅሊጦስ ናይ መላእ ማሕበረ ክርስትና ህንጸትን ተልእኮን ክነብዕል እንከሎና አብ ናይ ግልና ጸዋዕታን ህያብን ብፍሉይ አተኲርና ክነስተንትን፥ ነቲ ፍሉይ አገልግሎት አነ ንማሕበር ክርስቶስ ከበርክቶ ዝግብአኒ ኢልና ክንሓስብ፥ አብ ፍሉይ ማሓበር ከወፍዮ ዘሎኒ ብፍሉይ ካባይ አምላኽ ዝደልዮ ዘሎ ኢልና ክነስተንትን እዋኑ እዩ። ስለዚ መንፈስ ቅዱስ ሎሚ እንታይ ክንገብር ይደልየና አሎ? አበይ ገጹ ይመርሓና አሎ፥ ነዝን ካልእን ሕቶታት ንርእስና ክንሓትት እዋኑ እዩ።
ከም ህዝቢ ከም ሃገር ከም ቍምስና ክንምልሶ ዘሎና ነገራት አሎና። ሰብ አብ ናይ ሰይጣን ስራሕ አትዩ ዓለም ዓመጽ ግፍዒ ጥልመት ሓሶት በዚሕዋ ብዓይንና ንርኢ አሎና ስለዚ ልኡኻት መንፈስ ቅዱስ ኮና ነፍስወከፍና ክንዓዪ አምላኽ ክልእከና ይደሊ አሎ። ስድራታት ህብረተሰብ፥ ማሕበራት ብሓፈሻ ኵሉ ይመቓቐል ንርኢ አሎና፥ ሰብ ትማሊ ይሓይሽ አብ ዝብለሉ በጺሑ አሎ። ነዚ ኵሉ ክቕይረልና ካብ ፍርሕን ጸበባን ከውጽአና ዝኽእል መንፈስ ቅዱስ ጥራሕ እዩ። ሓይሊ ሂቡ ነቲ አብ ሕይወትና ዝጓነፈና ፈተናታት ከም እንስዕር ዝገብር፥ ስድራታት፥ ማሕበራትን ዓለምናን ካብ ፍርሒ ካብ ኵሉ አውጺኡ ዝቕይር ንሱ ጥራሕ እዩ። ንሓቀኛ ርድኢት ከምንሕዝ ዝገብር አብ ዕለታዊ ሕይወትና ክንጉዓዝ ዝሕብር እዩ እሞ ብልቢ ንለምኖ።
ነዚ ኹሉ አብ ግምት አእቲና ጽን ኢልና አብ ሕልናና ዘሎ ክንሰምዕ ህድእ ንበል። መንፈስ ቅዱስ እንታይ ካባይ ይደሊ አሎ አየናይ መገዲ ክጉዓዝ ይደልየኒ አሎ ከምኡ አየና መገዲ ይመርሓኒ አሎ ኢልና ምስ ርእስና ክነዕልል ይግባእ። ከምብሓዲስ መንፈስ ቅዱስ አብ ሕይወትና እንታይ ክህበና ከምዝደሊ ዕድል ንሃቦ አባና ክዓዪ ምስ ማርያም ኮና ሕራይ ንበሎ። ብግምት ብስምዒት ዘይኮነ ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሕና ቅዱስ ሕይወት ክንመርሕ ፍቓደኛታት ንኹን።
መንፈስ ቅዱስ እንተ መርሓና ዝመጸ ይምጻእ ዝኸበደ ይኽበድ ዓለምና ከም ዕንቊ ትጽበብ አይክንደናገርን ኢና። ስለዚ ጸሎትና “ኦ ጎይታ መንፈስ ቅዱስካ ስደድ ሽዑ ንገጽ ምድሪ ክትሕድሶ ኢኻ” (መዝ 104፡30) ዝብል ይኹን።
ዮውሓንስ ወንጌላዊ ከምዝበለና “መንፈስ ምስ መጸ ግና ናብ ኵሉ ሓቂ ዘበለ ክመርሓኩም እዩ” (ዮሓ 16፡13)። መንፈስ ቅዱስ እምብአር ሓላዊና ጸግዕና ጠበቓና ሓባሪና እዩ ልዕሊ ኹሉ ኸአ አርአያና (ሞደልና) እዩ። ጳውሎስ አብ ገላትያ አብ ዝጸሓፋ “ ብመንፈስ ንንበር” (ገላ 5፡25) ይብለና። ሽዑ ናይ መንፈስ ቅዱስ ፍረ ይነግረና “ፍቕሪ ሓጎስ፥ ሰላም፥ ትዕግስቲ፥ ልግሲ፥ ሕያውነት፥ እሙን ምዃን፥ ትዕግስቲ፥ርእሰ ምልኪ”። ነዚ ክነብር እንተ ወሰና ጥራሕ እዩ መንፈስ ቅዱስ ምሳና ዝህሉ።
በዚ ብሩኽ መዓልቲ ጰራቅሎጦስ እምብአር ከምቲ ንልቢ ሓዋርያት ዝተንከፈ እሞ ዝለወጠ ንልባትና ክትንክፎ እሞ ሓዲስ ልብን መንፈስን ክህበና ንለምኖ። እቲ እሳት አብ ልዕለና ይውረድ እሞ ሽዑ እቲ ሃልሃልታ አብ ካልኦት ክሓልፍ እዩ።
ከምቲ ቅድስት ካተሪና ብዓልቲ ሴና እትብሎ “ነቲ ክትኮኖ ዝግብአካ እንተ ኾንካ ንዓለም ክትውልዓ ኢኻ” እዚ ማለት ከአ ከም አርድእት ክርስቶስ ንትምህርቲ ክርስቶስ ክንሰምዕ አብ ሕይወትና ክነብሮ እንተ ኸአልና ኵሉ ክቕየር እዩ።
ኦ መንፈስ ቅዱስ አምላኽና ሰላምካ ፍቕርኻ አብ ልዕለና አውርደልና ብኹሉ ተሓዲስና ሰበኽቲ ወንጌልን ዘራእቲ ፍቕርን ግበረና። ንኹሉ ቀንጢጥካ ንአኻ ከም እንስዕብ ግበረና።
ብሩኽ ብዓለ ጰራቅሊቶስ።
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ


text:
ሸሞንተ ልኡኻት ቤት ምኽሪ ኣብያተ ክርስቲያን ዓለም ኣብ ኤርትራ ምብጻሕ ሥራሕ ይፍጽሙ ኣለዉ!
ሸሞንተ ልኡኻት ቤት ምኽሪ ኣብያተ ክርስቲያን ዓለም “World Council of Churches(WCC)” ኣብ ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ምምኅዳራውን ልምዓታውን መደባት ምብጻሕ ሥራሕን ርክባትን ይፍጽሙ ኣለዉ። እዚአቶም ድማ ፕሮፌሰር ዶክተር ቀሺ ዳንኤል ቡዳ ኃላፊ መደባትን ዝምድናታትን ቤት ምኽሪ ኣብያተ ክርስቲያን (WCC)፡
ዶክተር ንጉሠ ለገሠ ናይ ኣፍሪቃ ኃላፊ መደባት ቤት ምኽሪ ኣብያተ ክርስቲያን፣ ሚስተር ፔተር ኬንዲ ኃላፊ ዝምድና ቤት ምኽሪ ኣብያተ ክርስቲያን ምስ ኣባላት ኣብያተ ክርስቲያን፣ ሚስተር ካርል ክሪስቶፈር ፍራንስ ዳይረክተር ዞባ ምብራቅን ቀርኒ ኣፍሪቃን፣ ሚስስ ኤልሳቤጥ ኪሲግለ ዚምባ ዳይረክተር ፈጻሚት ኮሚቴ ቀርኒ ኣፍሪቃን ዓበይቲ ቀላያት (FECCLAHA)፣ ሚስተር ስቲግ ኦሎፍ ሉንድበርግ ዋና ኣመኻሪ ዞባዊ ዝምድናታት ኣብ ቤተ ክርስቲያን ስዊድን፣ ሚስስ ካርል ኦየን ወኪል ረድኤት ኖርወጃን ቤተ ክርስቲያን ኣብ ምብራቅ ኣፍሪቃ፣ ፕሮፌሰር ሪምይ ፓውል ኢካክሆል ኤለ ዳይረክተር ክፍሊ ሰላምን ምዕባለን ኣብ ቤት ምኽሪ ኣብያተ ክርስቲያን ኣፍሪቃ።
ልኡኻት WCC ካብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣሥመራ ጀሚሩ ብብፁዓን ጳጳሳት ምዕሩግ ኣቀባብላ ምስ ተገብረሎም፡ ወጋሕታ ሰንበት 14 መስከረም ኣብ ርእሰ ኣድባራት ቅድስት ማርያም ቤተ ክርስቲያን ኣብ ጸሎተ ቅዳሴ ተሳቲፎም። ኣብ መወዳእታ ጸሎተ ቅዳሴ ብዕልልታን ጣቕዒትን ሕዝበ ክርስቲያን እናተሰነዩ ኣብ ቅድሚት ደው ምስ በሉ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስ ኣቡነ ሉቃስ ‘ናይ እንቋዕ ደኃን መጻእኩም’ መልእክቲ ኣስሚዖም። ጠርናፊ ልኡኻት WCC ፕሮፌሰር ቀሺ ዳንኤል ቡዳ ብወገኑ “ንWCC ወኪልና ኣብዚ ምርካብና ሕጕሳት ኢና፣ ዕላማ መምጺእና ምስታ ኣባል WCC ዝኾነት ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ብኣካል ምርኻብን፡ ምዝርራብን ኣብ ንጥፈታት ቤተ ክርስቲያን ዑደት ምግባርን እዩ። ንመጻኢ ዝምድና ኣጽኒዕና ኽንቅጽሎ ድማ ፍቓድ ኣምላኽ ይኹን” ኢሎም።
ልኡኻት WCC ኣብ ቤት ጽሕፈት ርእሰ ኣድባራት ቅድስት ማርያም ቤተ ክርስቲያን መደብ ቍርሲ ምስ ተሠርዓሎም፡ ናብ መንፈሳዊ ኮለጅ ደብረ ሲና ቅድስት ሥላሴ ዕዳጋ ኃሙስ በጺሖም። ብዲን ናይዚ ኮሌጅ ኣባ ሲላስ ሓፂር መብርሂ ምስ ተዋህቦም ብብፁዓን ኣቦታት ተዓጂቦም እቲ ኮሌጅ በጺሕዎ ዘሎ ሕንፃዊ ሥራሓትን ኣካዳምያዊ ምድላዋትን መጻኢ መደባትን እናዘሩ ተዓዚቦም። መግለጺ ሓጐሶምን መተባብዕን ድማ ነቲ ኮሌጅ መወከሲ መጻሕፍቲ ሂቦም።
ልኡካት WCC፡ ናብ ውሽጢ ደብረ ብርሃን ቅድስት ሥላሴ ቤተ ክርስቲያን ኣትዮም ናይ ኃባር ጸሎት ምስ ገበሩ፡ ናብ ፍኖተ ብርሃን መንፈሳዊ ናይ ኣብነት ትምህርቲ ኣምሪሖም። ጥንታዊ ያሬዳዊ ዜማ በብሞያኡ እናሰምዑን ብሊቃውንት መምህራን መግለጺ እናተዋህቦምን ዑደት ምስ ኣካየዱ፣ ሓደ ካብ ልኡኻት WCC ዶክተር ንጉሠ ለገሠ ንመምህራንን ተማሃሮን ናይ ቤት ትምህርቲ ኣብ ዘመኃላፎ መልእኽቲ፦ “ጥንታዊ ዜማ ቤተ ክርስቲያን ብዝግባእ ተጸኒዑን ተዓቂቡን ምስ ዓለም ከተላልይዎ እቲ ኃለፍነት ናትኩም’ዩ፡ እቲ ጊዜ’ውን ሎሚ እዩ’ሞ ጽንዑን በርቱዑን” ኢሉ።
ናይ ምሳሕ እንግዶት ኣብ ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ ምስ ብፁዓን ጳጳሳት ምስ ተገብረሎም ድኅሪ ሓፂር ዕረፍቲ ምስ ኣባላት ቅዱስ ሲኖዶስ ጉባኤ ኣካይዶም። ኣብዚ ጉባኤ’ዚ ዝኃለፈ ታሪኽን፡ ህልው ምምኅዳራዊን ልምዓታውን ንጥፈታትን መጻኢ መደባትን መግለጺ ምስ ተዋህቦም፡ ዝምድና ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ምስ WCC ዝጸንዓሉ ሓናፂ ሓሳባት ተለዋዊጦም። ዳይረክተር WCC ኣብ ኣፍሪቃ ዶክተር ንጉሠ ለገሠ ኣብ ዘስምዖ ቃል፦ ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ካብ ኣባልነት WCC ተኣልያ ተሰጊጋ እያ ዝብል ሓሶት እዩ፣ ብኣንጻሩ እኳ ደኣ ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን መሰል WCC እናኣኽበረት ግቡኣ ኽትፍጽም ጸኒሓ እያ” ኢሉ። ኵሎም ልኡኻት WCC ብወገኖም ተመሳሳሊ ሓናፂ ሓሳባትን ሕቶታትን ምስ ኣቕረቡ ካብ ብፁዓን ጳጳሳት ዘዕግብ መልሲ ተዋሂብዎም። ኣብ መወዳእታ ድማ ንኣባላት ቅዱስ ሲኖዶስ ዘምጽእዎ ናይ መጻሕፍትን ናውቲ ጽሕፈትን ህያባት ምስ ሃቡ እቲ ጉባኤ ብጸሎት ተዛዚሙ።
ብመሠረት መርሐ ግብር፡ ልኡኻት WCC ኣብ’ዚ ናይዚ ኃሙሽተ መዓልቲ ጸንሖቶም ዝተፈላለየ ርክባትን ዑደት ናብ ቅዱሳን መካናትን ኽገብሩ እዮም።
ከምዝፍለጥ፡ ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ንጥፍቲ ኣባል WCC፡ FECCLAHA፡ AACC እያ።
WCC ንሓድነትን ዝምድናን ኣብያተ ክርስቲያን ዓለም ዝዓዪ፡ ልዕሊ 349 ዓለማውን ዞባውን ሃገራውን ኣብያተ ክርስቲያን ዝስዕብኦ ማኅበር’ዩ። ኣብ መስከረም 2003 ዓ.ም.ፈ. ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኣባል ቤት ምኽሪ ኣብያተ ክርስቲያን ዓለም ምዃና ይፍለጥ።


text:
ለቲሻ ኪንግ ሓላፊት ክፍሊ ርክብ ህዝቢ ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ እየን።ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ዝተጣየሸ ‘’ብዘይ ዝኾነ ሳንሱር ንዝተፈላለየ ክፋል ዓለም ነፃ ሓበሬታ ንምብፃሕ`ዩ ይብላ።
ነገር ግን መንግስቲ ኣሜሪካ ንዜጋታቱ ሓበሬታ ከምዝደለዮ እናዘርግሐ ነፃ ናይ መራኸቢ ሓፋሽ ንኸይብሕቶ ተሓሲቡ ብሕጊ፡ ቪኦኤ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ንኸይስምዑ ተኣጊዶም።
ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ እንድሕር ድኣ ተሰሚዑ ኣብ ስልጣን ዘሎ ምምሕዳር ኣብ እዋን መረፃን ኣብ ካልኦት እዋናትን ናይ ህዝቢ ደገፍ ንምርካብ ከምዝደለዮ ንኸይእዝዞን ንኸይጥቀመሉን ትካላዊ ነፃነት ዘፍርሱ ተግባራት ንኸይህልዉ ንምክልኻል እዩ እቲ እገዳ ዘድለየ ይብላ ናይ ቪኦኤ ለቲሻ ኪንግ።
ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብዚ ሕዚ እዋን ብ42 ቓንቓታት ኣብ ዙሪያ ዓለም ሓበሬታ ይህብ።ብርግፅ ብሬድዮን ቴለቪዥንን ጣብያታት ኣብ ውሽጢ ሃገር ኣይፈነው እምበር እቲ ሕጊ ክወፅእ እንተሎ ኢንቴርነት ስለዘይነበረ ኣሜሪካዊያን ሕዚ ኣብ መርበብ ሓብሬታ እቲ ሓበሬታ ይረኽቡዎ።
ቀዳማይ ሚንስቴር መለስ ዜናዊ ኣብ ቀረባ ቪኦኤ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ንኸይስማዕ ከምዘዝገብሩ ተዛሪቦም እዮም።
ናይ ቪኦኤ ለቲሻ ኪንግ ናይ ኣቶ መለስ ሪኢቶ ተቐባልነት የብሉን ይብላ።
ንምሉእ ትሕዝትኡ ንናይ ሰሉስ ኣመሪካና ፕሮግራም ተኸታተሉ


text:
28 ሚልዮን ዶላር ንምዕባለ፣ንስልጠና ሓይሊ ፖሊስ፣ዳያኑን ጠበቃታትን እንግሊዝ ክትልግስ‘ያ ዝበሉ ቀ/ሚ እንግሊዝ ዴቪድ ካምርን፣ ንሶማልያ ምሕጋዝ ህፁፅን ኣገዳሲን ምኻኑ ጠቂሶም።
”ኣብ‘ዚ ቀረባ ዓመታት፣ኣብ ኣፍጋኒስታን ፓኪስታንን ኣንፃር ኣል-ቃይዳ ርኡይ ለውጢ ኣመዝጊብና ኢና።ኣብ ገለ ክፋል ኣፍሪቃ ግና፣ሓድሽ ስግኣት ፈጠራ ራዕዲ ተቀላቂሉ’ዩ። ፅንፋዊነት ንሓንጎል ሶማልያውያን መናእሰይ ይምርዞምን ንፈጠራ ራዕዲ የቃልዖምን‘ሎ። ስግኣት ፀጥታና ኣብ ልዕሊ ምኻኑ፣ሸለል እንተይልናዮ፣ማዕረ’ቲ ኣብ ተስዓታት ኣብ ኣፍጋኒስታን ዝፈፀምናዮ ጌጋ፣ኣብ ሶማልያ ክንደግም ኢና ማለት‘ዩ” ኢሎም።
ፕረዚደንት ሶማልያ ሓሰን ሸኽ መሓመድ፣ነቶም ኣብ ለንደን ዝተኣከቡ ልዕሊ ሓምስ ሃገራትን ለገስቲን ከምዝገለፅዎ፣ሶማልያ ፈተናታት ኣብ ቅድሚኣ ይፅበያ‘ሎ።ግን ሳላ ዓለም-ለኸ ሓገዝን ኢንቨስትመንትን ክትሰግሮ‘ያ ኢሎም።
ንሶም ወሲኾም”ነቶም ዘመዝገብናዮም ዓበይቲ ኣዎንታታት ክንስእን ስለዘይንደሊ፣ማሕበረ ሰብ ዓለም ኣብ ጎንና ኮይኑ ክሕግዘና ኣለዎ።ኣብ ሶማልያ ምልክት እግሪ ምትካልን ቁጠባዊ ምልዕዓልን ንሪኢ ኣለና ኢና።ካብ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ሓገዝ እንተረኺብና፣መንግስቲ ሶማልያ ንትፅቢት ህዝቢ ሶማልያን ማሕበረ-ሰብ ዓለምን ከማልእ‘ዩ”ኢሎም።
እቲ ኣብ ለንደን ትማሊ ዝተሳለጠ ኮንፈረንስ፣ድሕሪ ዓሚ ንመሰጋገሪ መንግስቲ ናብ ሓድሽ ፓርላማን መረፃ ፕረዚደንት ዘብፀሐን ኣኼባ ስ
ስዒቡ ዝተካየደ‘ዩ።


text:
ነጻነት ሃገርን ሓርነት ዜጋታትን
ነጻነት ሃገርን ሓርነት ዜጋታትን
ብሽፋ መ/ኑር
ገድሊ ህዝቢ ኤርትራ ኣንጻር መግዛእቲ ክብገስ እንከሎ ቀዳማይን ካልኣይን ክልተ ዕላማታት ኣነጺሩ ኢዩ ተበጊሱ። እቲ ቀዳማይ ዕላማ ብሓይሊ ንዝተጎብጠ መሬት ኤርትራ ነጻ ንምውጻእ ኢዩ ነሩ። ንመሬት ነጻ ንምውጻእ ኣብ ዝካየድ ዝነበረ ቃልሲ ንዝስራሕ ዕማም ናይቲ ገድሊ ብኸመይ ንዓሞ ወይ ነሳልጦ ዝብል እንኮ ናይ ራኢ ምሕደራውን ፖሊቲካውን መሰል ጥራይ እንተዘኮይኑ ካልእ ኩሉ መዳያዊ መሰላት ድሕሪ ነጻነት ክትግበሩ ኢዮም ተወንዚፎም ነሮም። ህዝቢ ኤርትራ ንዕማም ቃልሱ ብኸምዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ መልክዕ ኣብ ክልተ መድረኻት ከፊሉ ቅድም ንመሬቱ ነጻ ከውጽእ ኣስዒቡ ኣብቲ ካልኣይ መድረኽ ድማ ንነብሱ ሓርነት ከልብስ ኩሉ ንዝውንኖ ትሕዝትኡ ማለት ሂወቱ; ደቁ፡ ስድራ-ቤቱ፡ገንዘቡ፡ማሉ ሓዳሩ ትምህርቱ፡……ወዘተ ገዲፉ ኮታ ኩሉ ነገሩ ምእንቲ ሃገሩ ኣወፊዩ ኢዩ ተቃሊሱ። ነዚ ሓቂ እዚ ብሩህ ዝገብር ኣብነት ከኣ ውድባት ገድሊ ህዝቢ ኤርትራ “ድሕሪ ነጻነት እውን ግድል ኣሎ መሰል ናይ ህዝብና ንክሕሎ” እናበላ ዝዝምራሉ ናይ ዝነበራ ኩነት ምጥቃስ እኹል ምስክርነት ኢዩ። ከም ውጽኢት ናይዚ ንዕማም ነጻነት መሬትን ሰብን ኤርትራ ሓራ ናይ ምግባር ምዱብ ፖሊቲካዊ ኣጀንዳ ሃገርና ከም መሬት ብሰፍ ዘይብል ዋጋ መስዋእትን ስንክልናን ካልእ ጉልበታውን ስነ- ኣእምራውን ጻዕሪ መሬትና ካብ መግዛእቲ ነጻ ኰይና። እቲ ካልኣይ ኤርትራዊ ዜጋ መሰሉ ዝዕቘበሉ ትርጉም ነጻነት ሰብ ኣብ ሕገ-መንግስቲ ብዝሰፈረ ኩሉ መዳያዊ መሰላቱ ምጥቃም ኢዩ። ከም ኣብነት ናይ ምውዳብ ምዝራብ ፕረስ ምውናን ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ፖሊቲካዊ መደብ ዕዮኻ ብምቕራብ ንስልጣን ክትወዳደር ኮነ ክትመርጽን ክትምረጽን ወዘተ መሰላት ገለ ካብቶም ክጥቀሱ ዝኽእሉ ውሑዳት ኢዮም።ድሕሪ ነጻነት ነዞም ዝተገልጹ መሰላትን ካልኦትን ንምርግጋጽ ድሌትን ባህግን ኣብ ዝተነብረሉ ትጽቢት ዘይተገብረሉ ጥልመት ኣጋጢሙ ። ከም ውጽኢቱ እቲ ቀንድን ዓንዲ-ሕቆ ኩሉ መዳያት መሰል ዝኾነ ናይ ምውዳብ መሰል ከም ሓሸውየ ተቆሲሩ ክንዮዚ ድማ ፍቁድ ከም ዘይኮነ ተኣዊጁ። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ተረኽቦ መሰል ካብ መለኽቲ ዝምንዛዕ ደኣ እምበር ብውልቀ መለኽቲ ዝልገስ ገጸ በረኸት ወይ ዝኽላእ ስለዘይኮነ ከም ኤርትራውያን ነቲ ንመሰል ምውዳብ ብሓሸውየ ዝገልጽ ኣዋጅ ኣሸበሸብ ብኣግኡ ክነጽጎ ነርና። የግዳስ ነቲ ከም ኤርትራውያን ኣብ ዝመረጽናዮ ሰልፊ ናይ ምውዳብ መሰልና ንዝኣገደ ኣዋጅ ገለና ደገፍቱ ገለና ድማ ተጻረርቱ ኾይና። ዲክተተር ንምፍልላይና መዝሚዙ ሓላዪ ደገፍቱ ተመሲሉ ንኤርትራን ህዝባን ምእንቲ መሰል ሰብ ንምዕቛብ ኣብ ዝካየ ዘሎ ቃልሲ ማዕረቲ ንመሬት ናጻ ናይ ምውጻእ ቃልሲ ክዕወት ዝጠለቦ ዋጋ ከም እንኸፍል ገሩና። ፈለማ ነቶም ደገፍቱ ከም መሳርሒ ብምጥቃም ኣብ ልዕሊ እቶም ተጻረርተይ ኢዮም ዝበሎም ናይ ቅትለት ምእሳር ምስዋርን ናብ ካልእ ናይ ስደትን ምብትታንን ሕሰም ከም ዝሳጥሑ ገሩ። ከም ሪጋ መዓልትኻ ምጽባይ ኮይኑ ጉዳዩ እቶም ንዲክተተር ብምድጋፍ ተመሳሲልና ክንነብር ንኽእል ኢና ዝብል የዋህ እምነት ዘሕደሩ ኣካላት ህዝብና እውን ኣይጠዓሞምን። ደቆም ካብ ውሻጠ ተወጢጦም ተወሲዶም ግዳይ ናይ ዘይምኽኑይ ኲናትን ስደትን ካልእ ሕሰምን ኮይኖም ኢዮም። መን ምስ ጠዓሞ ደኣ ክጥዕሞም? ንሓደ ጎንኻ ብሓዊ እናለብለበ በቲ ካልኣይ ጎንኻ ብጽቡቅ ከንብረካ ዝኽእል መላኺ ስርዓት ኮቶ ኣይተራእየን።
ነዚ ዝስዕብ ዛንታ ከም ኣብነት ወሲድካ ምርኣይ ደቂ ሰባት ኣብ ጉዳዮም ብሓባር እንተዘይሰሪሖም
ከም ዝጎድኦም ከብረሃልና ይኽእል ይኸውን።
ሓደ እዋን ካብ እዋናት ዝብኢ ዝብላዕ ስኢኑ ብዙሕ ተጨነቀ። ድሕሪ ብዙሕ ላዕልን ታሕትን ኣብ ሓደ በረኻ ሓደ ጸሊም ዝሕብሩ ሓደ ድማ ጻዕዳ ዝሕብሩ ክልተ ኣብዑር ረኸበ። ወይለከ ሺሻይ ኢሉ ብፍጥነት ብትብት ኣቢሉ ንሓዲኦም ከውድቅ ናብኦም ጎየየ። እቶም ኣብዑር ብሓባር ናብኡ ገጾም ጥሒሮም ብኣቅርንቶም ተቀበልዎ።ዝብኢ ብተደጋጋ ብዙሕ ግዜ ፈቲኑ ይኹን እምበር እቶም ኣብዑር ሓቢሮም ስለዝገጠምዎ ክሰልጦ ኣይከኣለን። ዝብኢ ድሕሪ ብዙሕ ምሕሳብ ነዚ ዝስዕብ ብልሓት ፈጠረ። ብልሓቱ ነቲ ጸሊም ብዕራይ ክቀትል መደብ ከምዘይብሉ ኣምሲሉ ብቀጻሊ ደድሕሪ እቲ ጻዕዳ ብዕራይ ጥራይ እናጎየየ ናይ ምስሉይነት ተዋስኦ ገበረ። ወዮ ጸሊም ብዕራይ እዚ ዝብኢ ምስዚ ዕስርከይ ጻዕዳ ብዕራይ እምበርዶ ፍሉይ ጽልኢ የብሉን ንዓይ ክሳብ ዘይተንከፈኒ ደኣ ናይ ካልእ እንታይ ገደሰኒ ኢሉ ካብቲ ናይ ሓባር መኸተ ስሒቡ በዀረ። ዝብኢ ዕድል ረኺቡ ኣቀዲሙ ነቲ ጻዕዳ ብዕራይ ቀቲሉ ኣውደቀ ኣስዕቡ ድማ ናብቲ ጸሊም ብዕራይ ግልጽ ኢሉ ካዕ ካዕ ካዕኢሉ እናሰሓቀ ቀተሎ። ክቡር ኣንባቢ እዛ ዛንታ ልተ ኣብዑርን ሓደ ዝብእን ብርህቲ ስለዝኾነት ትንተና ኣየድልያን ኢዩ።
ኣብ መደምደምታ
ብጥርኑፍ ሓባታዊ ኩሉ መዳያዊ ነጻነት ብምዕቛብ ምንባር እንተዘይኮይኑ ምስ ዓማጺ ተጸጊዐ ክድሕንን ክማሙቕን ይኽእል ማለት ኮንቱ ፈተነ ኢዩ።


text:
ግሁድ ጽልኢ ኤርትራዊ መንእሰይ ኣብ ልዕሊ ምሕደራ ህግዲፍ
ግሁድ ጽልኢ ኤርትራዊ መንእሰይ ኣብ ልዕሊ ምሕደራ ህግዲፍ
ዜናን ሓበሬታን
ሰዲህኤ
ብዕለት 8 ሓምለ 2018 ኣብ፡ እቲ ኣይከሰርናን ፡ ህዝቢ ኤርትራ መሰሉ ስለ ዝኾነ ብሙሉእ ድሌቱ ንሰላም ሓጎሱ ክገልጽ ኣብ ጎደናታት ወጺኡ ዝተባህለሉ ምሸት ኣዳራሽ ኣስመራ ንስለምንታይ ከም ዝተባህለ ኩሉ ይፈልጥ’ዩ። ህዝቢ ኤርትራ ከም ዓለሙ ሰላም ይደሊ፡ መስተርሆት ይደሊ፡ እንተኾነ እቲ ደላይ ሰላም ዝኾነ ህዝብና ንመሰሉን ሰላምን ባዕሉ ደኣ’ምበር ኣፍ ከም ዘይብሉ፡ በቶም ኣብ ልዕሊኡ ን27 ዓመት ኣይትዛረብ፡ ኣትሕሰብ፡ ኣይትሕተት ክብሉዎ ዝጸንሑ መራሕቲ ህግዲፍ ሕጂ’ውን ንተረድኦ ስምዒት ሰላሙን መሰሉ ኣፉ ሓቲሞም ባዕሎም ክዛረብሉ ፈጺሙ ዘይግባእ’ዩ። ህዝቢ ኤርትራ ንመስርሕ ሰላም ክግድፍ ግድነት’ዩ። መጀመሪያ ደላይ ሰላም ስለ ዝኾነ፡ ካልኣይ ኣብ ትሕቲ ህግዲፍ ክሳብ ዝሃለወ ንዝኾነ ዓይነት ሰላም ይፍቶ ይጽላእ ዘይተሳተፎ መስርሕ ሰላም ክቅበል ግዱድ እዩ። ምእንቲ’ዚ ኣብ ክንዲ ባዕሉ ዝዛረብ እቶም ንሕና ዝሕሸካ ንፈልጠልካ፡ ንውስነልካ ዝብልዎ ከም ቀደሞም ንዘይሃብዎ መሰል ሙሉእ መሰሉ ኣልዎ፡ ንዘየለ ሰላም ብሰላም ተሓጉሱ ክብሉ ትጽበዮ ጉዳይ’ዩ።
ወከልቲ መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ኣብ ወጻኢ ህዝቢ ኣኪቦም ገና እቲ ምድንጋራት ዘይቅኑዕ ሓበሬታ ጠውዮም ጠዋውዮም ኣብ’ቲ ብሓትነት ስልጣኖም ዝውግን ዕላማ ክመርሕዎ ይረኣዩ። ገገለ ክኽውልዎ ዝኸኣሉ ጉዳያት ክሳብ ግዜኡ ብዝደለይዎ ገይሮም ከቅርብዎ ኪኢሎም’ዮም። ካልእ እቲ ኣብ መንጎ ክልተ መንግስታት ዝተገብረ ስምምዕ ብሬድዮን ቲቪ ኢትዮጵያ ዝሰምዕዎ ህግዲፋዋያን ስለምንታይ ዝብሉ ሕቶታት ቀሪብሉ ክምልስ እንከሎ፡ ህግዲፍ ቅድም ህግሓኤ ካብ ሜዳ ኣትሒዙ ስቕ እዩ ዝመርጽ፡ ካብ ምዝራብ ከኣ ኣብ ስራሕ ስለ ዝኣምን ኩሉ ምስ ሰርሖ’ዩ ዝዛረብ ዝብል መልሲ ተዋሂብሉ። እዚ ከኣ ኩሉ ዝግበር ዘሎ ቅድድም ምስ ግዜ ምድንጋራት ጌጋ ሓበሬታ ኣብ’ቲ ዝደለይዎ ዕላማ ምስ በጽሐ፡ መብጽዓታት ምስ ተጠልመ’ዩ ዝንገረኩም ዝመስል’ዩ እቲ ዘረባ።
ኣብ ዝርገሐ ዜናን ሓበሬታን ኤርትራን ኢትዮጵያን ብባህሊ ስለ ዝፈላለ ልክዕ ክንቅይሮ ዘለና ጉዳይ ክንቅይሮ ከም ዘልና ዝሕብር ምልክታት ኣሎ ክብል ዝተኣመነሉ፡ ብዛዕባ ትሕተ ቅርጻ፡ ኣብ ህንጸት መራኸቢታት’ውን ከምኡ ብሕጂ ክስራሕ በለ፡ ወይ ጉዳ እዚ 27 ዓመታት ሃገርና ትህነጽ ኣላ ዝበሃል ዝነበረ ደኣ ሎሚ እንታይ ተረኺቡ ? እወ ነቲ ክኽውልዎ ዝኸኣሉ ብምስጢር’ኳ እንተሓዝዎስ እንተሓብእዎን ግዜ ንኩሉ ከውጽኦ’ዩ። ነቲ ክሓብእዎ ዘይከኣሉ ግን ግድነት ምኽንያታት ከቅርብሉ ተራእዮም።
ህግዲፍ ህዝባዊ ናዕቢ ነውኒዉ ከይስንድዎ ብዘለዎ ፍርሒ፡ ከም’ቲ ልዕል ክብል ዝተገልጸ ገገለ ዝተፈጸመ ጌጋታትን፡ ዘይነበረ ስርሒታት ወይ ተሰሪሑ ዶ ተፈጺሙ ዝበሃል ዝነበረ ባዶ ከም ዝነበረ ዝገልጽ፡ ሎሚ ኣብ ኤውሮጳን ኣሜሪካን ዝካየድ ዘሎ ህዝባዊ ኣኼባታት ህግዲፍ ባዕሉ ዝተኣመነሉ ጉዳያት ብዙሕ’ዩ። እወ ሕጂ’ውን ከም ቀደም ክሳብ ዝደልዎም፡ እወ ጉድለታት ኣሎ፡ ከም ሰባት ንጋገ’ና፡ ሕጂ ቅዋም ዶ ምርጫ ክንገብር’ና መንግስትና ይሰርሓሉ ኣሎ እንዳበለ ዘይቅኑዕ ሓበሬታ ይቅጽል ኣሎ።
ህዝብና ግን ብሰንኪ ምልካዊ ኣተሓህዛ ህግዲፍ ሓይሊ ስኢኑ’ምበር፡ ምስ’ቲ ስርዓት ተባቲኹ’ዩ። ኣብ ልዕሊ ህግዲፍ እምነት ዝበሃል ከም ዘይብሉ ይገልጽ ኣሎ። እንሆ ከም’ቲ ሓደ ኣብ ገጻት መራኸቢ ብዙሓት ዝበሎ ፡ ”ኤርትራ ክልተ ዓበይቲ ወዳባት እንከለዋ ህዝባ ካብ’ታ ብወደብ ጂቡቲ ትናበር ሃገር ኢትዮጵያ ብፍላይ ካብ ትግራይ ክሽምት ክትርኢ ኣዝዩ ዘሕፍርን ዘሕዝንን’ዩ ዝበሎ” ህግዲፍ ክኽውሎ ዘይክእል እዩ።
ኣብ’ቲ ብዕለት 10-11 መስከረም 2018 ድሕሪ 20 ዓመታት ህዝቢ ንህዝቢ ዝተኻየደ ርክብ ዛላምበሳ ማዕረ ክንደይ መንእሰይ ክሳተፍ ኢሉ ምስ ከደ ክሳብ ሕጂ ንኤርትራ ዘይምምላሱ ክቱር ጽልኢ ምሕደራ ምልካዊ ስርዓት ከም ዘለዎ ምስክርነት’ዩ። ካብ’ቲ ኢትዮጵያውያን ብደገ ኮይኖም ክሰምዕዎ ዝጸንሑ፡ መንእሰይ ብኣስገዳድ ከም ዝዕስከርን፡ ኣብ ልምዓት ከም ዝወፍርን ብእዝኖም ይሰምዖዎን ይገርሞምን ኣሎ።
ብሓቂ ሰላም እንተኾይኑስ መንእሰይ ሃገሩ ገዲፉ ክወጽእ ከም ዘይመርጽ ርዱእን ፍሉጥን’ዩ። ከም’ቲ ኣቡናት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ኤርትራ ኣብ’ቲ ” ሓውኻ ኣበይ ኣሎ” ትብል ታሪኻዊት ጽሕፍቲ ዘስፈርዎን ንስደት መንእሰይ ብዝምልከት ” መንእሰይ ኣብ ሃገሩ ራህዋን ሰላምን እንከለዎ፡ ሰላም ራህዋ ካልኦት ከማዕዱ ኣይክእልን” ዝበልዎ ሓቂ’ዩ። ካብ ትፈትዋ ሃገርካን ስድራ ቤትካን ህዝብኻን ምኽንያት ዘይብሉ ስቕ ኢልካ ኣይክየድን፡ ኣይጥፋእን፡ እንተኾነ ኣብ ዝሓለፈ 15 ዓመታት ካብ ኣብ ዓለም ሃገሮም ገዲፎም ዝተሰደዱ ህዝቢ፡ ኤርትራ ሓንቲ ካብ’ተ ቆዋሚትን ብተደጋጋሚ ትጥቀስ ሃገር ብምዃና ምስ ሕሰምን ግፍዕን ጭቆናን ምሕደራ ህግዲፍ ዝተኣሳሰረ ታሪኻዊ ፖለቲካዊ ጉዳይ’ዩ። ምእንቲ’ዚ ብምኽንያት ሰላም ህዝቢ ንህዝቢ ዝተገብረ ጽምብል ዛላምበሳ ከም ዕድል ተጠቂሞም ነተን ብነጻ ምንቅስቓስ ተፈቒደን ዝነበራ ውሑዳታት መዓልታት ከይተወድኣ፡ መንእሰይ ኤርትራ ካብ’ቲ ዝጸንሖ ሕሱም ፍተሻን፡ እገዳ ምንቅስቓስን ሓራ ንምውጻእ ዶብ ሰጊሩ እንሆ ከተማታት ትግራይ ብመንእሰያት ኣለዕሊቓ ትርከብ። እዚ ኣሕዛኒ ተርኽቦ ፍልሰት መንእሰይ ኤርትራ ኣብ መጻኢ ዘስዕቦ ሓደጋታት ከኣ ቀሊል ብዘይምዃኑ ህግዲፍ ተሓታቲ’ዩ።
ዘለኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ስውኣትና
19 መስከረም 2018


text:
ጄኖ ቲዮፊሎ ፡ ምኽፋት ዶብ ኢትዮ-ኤርትራ፡ ዕድል ምርኻብ ስድራ ፈጢሩ
ዶብ ኢትዮጵያን ኤርትራን፡ ቅድሚ ሓደ ወርሒ ከምዛ ዕለት፡ መራሕቲ ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ዝተረኸብሉ 11 መስከረም 2018 ብወግዒ ተኸፊቱ።
ኣብዚ ዕለት፡ ብዙሓት ስድራ ብንብዓት እናተሓጸቡ ክተሓቛቖፉ፣ ንዓመታት ዶብ እተን ሃገራት ኣብ ምሕላው ተጸሚዶም ዝነበሩ ወተሃደራት ሓቢሮም ክበልዑን ክሰትዩን፣ ታሕጓሶም ክገልጹን ተራእዮም።
ካብ ጽባሕ ምኽፋት ዶብ ኢትዮ-ኤርትራ ኣትሒዙ፡ ንግዳዊ ርክብ ዝተሓደሰሉ፡ ዕሙር እንካ ሃባ'ውን ተፈጢሩ'ዩ።
ነዚ ምዕባለ ኣመልኪቱ፡ ካውንስል ስደተኛታት ኖርወይ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ስድራ ከምዝተራኸቡን፡ ገለ ሓደሽቲ ዕቑባ ሓተትቲ ስደተኛታት ድማ ክመጽኡ ከምዝጀመሩን ገሊጹ።
ሓላፊ ጉዳያት ኮምዩኒኬሽንን ምልዕዓልን ጨንፈር ምብራቕ ኣፍሪቃን የመንን ጄኖ ቲዮፊሎ ንቢቢሲ ከምዝገለጾ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ክነኣዱ ዝግብኦም ምዕባለታት ሰላም ርኢና ኢና ኢሉ።
"ምኽፋት ዶብ ክልቲኤን ሃገራት ታሪኻዊ'ዩ። እዚ፡ ዋጋ ሰላም ክንደየናይ ረዚን ምዃኑ'ዩ ዘርኢ። ብዙሓት ን10 ወይ 20 ዓመት ተፈላልዮም ዝጸንሑ ስድራ፡ ዳግማይ ክራኸቡ፣ ናይ ሓጎስ መዓልታት ድማ ከሕልፉ ዕድል ሂቡ" ይብል ጄኖ።
ብተወሳኺ'ውን ብምኽንያት ምኽፋት እቲ ዶብ፡ ቑጽሪ ናብ ኢትዮጵያ ዝውሕዙ ስደተኛታት ብሰለስተ ዕጽፊ ከምዝወሰኸ'ዩ ዝግለጽ።
እንተኾነ ግና፡ 83 ሚኒታዊት እቶም ናብ ኢትዮጵያ ዝመጽኡ ዘለው ኤርትራውያን፡ ኣብ ኢትዮጵያ ምስ ዝርከቡ ስድርኦም ክጽንበሩ ወይ'ውን ዝተወሰነ ግዜ ከሕልፉ ዝመጽኡ'ዮም ብምባል'ዩ ጄኖ ዝገልጾ።
ብኣንጻሩ፡ ኢሉ ሓላፊ ገዳያት ኮምዩኒኬሽን፡ እቲ ዶብ ዕጽው ኣብ ዝነበረሉ እዋን፡ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ኣጸጋሚ ኩነታት ሓሊፎም ይመጽኡ ብምንባሮም፡ እዚ ኩነት ግን ዝሓሸ ውሕስና ዘለዎ ቐሊል መገዲ ክኸውን ከምዝሓገዘ'ዩ ዝዛረብ።
"እቲ ምኽፋት ዶብ፡ ናብ ኢትዮጵያ ንዝመጽኡ ኤርትራውያን ቐሊልን ውሑስን ክኸውን ብምግባር፡ ልውውጥ ንግዲ ከባቢታት ዶብ ክዓቢ ገይሩ'ዩ። ካብዚ ረብሓ ሰላም ክንደየናይ ምዃኑ ኢና ንርኢ ዘለና"።
"እዚ'ውን ኾይኑ ግና፡ ብቑጠባዊ ኩነታት ተገዲዶም ዝመጽኡ'ኳ እንተሃለው፡ መብዛሕትኦም ስደተኛታት ኾይኖም ዘይኮነ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ምስ ዝርከቡ ስድርኦም፣ ኣዝማዶም ንምርኻብ ወይ'ውን ብሓባር ንምጽናሕ'ዮም መጺኦም" እውን ኢሉ ጄኖ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ፡ ዶብ ዛላምበሳን ራማን ካብ ዝኽፈት ንድሓር፡ መዓልታዊ ካብ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ዝመጽኡ ቑጽሪ ኤርትራውያን ካብ 53 ናብ 390 ከም ዝወሰኸ መግለጺ ካውንስል ስደተኛታት ኖርወይ የመልክት።
እቲ ምኽፋት ዶብ፡ ቑጽሪ ሓተትቲ ዕቑባ'ውን ክውስኽ ከምዝገበረ ዝተዛረበ፡ ሓላፊ ጉዳያት ኮምዩኒኬሽን እቲ ካውንስ ጄኖ፡ ኣብ ሽረ ኣብ ዝርከባ መዕቖቢ ስደተኛታት ብዙሓት ይኣትው ከምዘለው ይሕብር።
እዚ ምውሳኽ ቑፍሪ፡ ምስቲ ዝነበረ ተደሚሩ፡ ምጭንናቕ ክፍጠር ምኽንያት ክኸውን ከምዝኽእል ብምሕባር፡ ተወሳኺ ናይ መግቢ፣ ጽሩይ ዝስተ ማይን መዕረፊ ቦታን ኣብ ምድላው እኹል ሓገዝ ክግበር ከምዘለዎ ሓቢሩ።


text:
ኣስተንትኖ ቃል ኣምላኽ መስከረም – 19.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………: :
ሉቃ.7.31-35
“እምበአር ንሰብ እዚ ወለዶ እዚ ብምንታይ ክምስሎ እየ፧ ንመንከ ይመስሉ፧ ነቶም አብ ዕዳጋ ዚቕመጡ እሞ ንሓድሕዶም ተጸዋዊዖም፥ ‘እምብልታ ነፋሕናልኩም አይሳሳ ዕኩምን፥ አልቀስናልኩም አይቤኸኩምን’ ዚበሃሃሉ ቖልዑ እዮም ዚመስሉ። እንጌራ ዘይበልዕን ወይኒ ዘይሰትን ዮሓንስ መጥምቕ እንተ መጸ ‘ጋኔን አለዎ’ ትብሉ። ዚበልዕን ዚሰትን ወዲ ሰብ እንተ መጸ ኸአ ‘ እንሆ በላዕን ሰታይ ወይንን ፈታዊ ተቀበልቲ ቐረጽን ኃጥአንን’ ትብሉ። ጥበብ ግና ብኹሎም ደቃ ረተዐት።
- አስተንትኖ
መድኅኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ብዙሕ ተ አምራታት ይፍጽም፡ አብ ቅድሚ አሕዛብ ምሕረት እቲ ሰማያዊ አብኡ ይገልጽ፤ አብ ቅድሚ አይሁድ ከም ሓደ በዓል ስልጣን ይዛረብ። ብዙሓት ነዚ ተአምራታት ርእዮም፤ ስጋዊ ሕውየት ርእዮም ይስዕብዎ ይደሊዩዎ። ሓቀኛ ለውጢ ወይ ንስሓ ኪገብሩ ጊና የጸግሞም። ነቲ ዝገብረሎም ዝነበረ ስጋዊ ነገራት ክቕበሉዎ ተረኽቡ ነቲ መንፈሳዊ ነገራት ጊና ክንጽግዎ ተረኽቡ።
ስለዚ ኢዩ መድኃኒን አኢየሱስ ክርስቶስ ነቲ ባሕሪያቶም ርእዩን ተዓዚቡን “እምበአር ንሰብ እዚ ወለዶ እዚ ብምንታይ ክምስሎ እየ፧ ንመንከ ይመስሉ፧ እናበለ ብዘይ ምእማኖም ብዘይ ምልዋጦም ብቆሉዑት ክምስሎም ዝርከብ። ሎሚውን ንዓና ነዘን ቃላት እዚአተን ይደግመልና አሎ። እግዚአብሔር አምላኽና ሎሚውን እንተኾነ አብ መንጎና ብመንገዲ እታ መርዓቱ ዝኾነ ቤተክርስቲያን ዘድሊየና ጸጋታቱ ይዕድለና አሎ፡ ምስጢራቱ ብምስራዕ ካብ ኃጢአትና የንጸሓና አሎ፡ ምሕረቱ ይልግሰልና አሎ፡ መዓልታዊ ብፍላይ ሰንበት ሰንበት መአዱ ብምስራዕ ንዑ ብልዑ ስተዩ ሕይወት ክትረኽቡ ይብለና አሎ። ነቲ ኩሉ ዝተገብረልና ሰናይ ብምዝካርን ብምርአይን ከአ ንኽርስቶስ ጎይታና ክንስዕቦ አብ መዓልታዊ ሕይወትና ክንልወጥ የዲሊ። ነቲ ዝግበረልና ናይ ለውጢ፡ ናይ ድኅነት ዕድመ ልባትና ከፊትና ክንቅበሎን ክልንስዕቦን የድሊ።
እዚ ምስ ዘይንገቢር ግና እግዚአብሔር አምላኽና ሎሚውን ንዓና እዞም ቃላት እዚአቶም ከስመዓና ኢዩ። “እምበአር ንሰብ እዚ ወለዶ እዚ ብምንታይ ክምስሎ እየ፧ ንመንከ ይመስሉ፧ ነቶም አብ ዕዳጋ ዚቕመጡ እሞ ንሓድሕዶም ተጸዋዊዖም፥ ‘እምብልታ ነፋሕናልኩም አይሳሳ ዕኩምን፥ አልቀስናልኩም አይቤኸኩምን’ ዚበሃሃሉ ቖልዑ እዮም ዚመስሉ። ‘እምብልታ ነፋሕናልኩም አይሳሳዕኩምን፥ አልቀስናልኩም አይቤኸኩምን’ እግዚአብሔር አምላኽና ብዝተፈላለየ መገዲ ቃላቱ ይዘርእ አሎ፡ ምስጢራቱ ይሰረዕ አሎ፡ ድኅነት ዘለ ዓለማዊ ሕይወት ይእውጀልና ይዕድመና አሎ። ስለዚ ነዚ ሸለል ከይንቢል።
እሰያስ አብ መዕራፍ 5:4 “ነታኽልቲ ወይነይሲ ኃለፋ እቲ አነ ዝገበርክሉ እንታይ ኮን ምተግብረሉ ነይሩ፧ ዘቢብ የፍሪ እዩ ኢለ እናተጸበኼዎስ፥ ስለምንታይ እዩ መጺጽ ፍረ ዝፈሪ፧ እግዚአብሔር አምላኽና ም እንቲ ንሕና ናጽነት ክንረክብ ካብ ኃጢአትና ክነጸሕ በቲ ሓደ ወዱ ብምልአኽ ካብ ሞት ናብ ሕይወት አሳጊሩና ኢዩ። ካብ ጥፍአት መገዲ ናብቲ ቅኑዕ መንገዲመሊሱና ኢዩ። ስለዚ እግዚአብሔር አምላኽና ካብ ነፍሲወከፍና ናብ ቅድስና ክነምርሕ ፍረ ክንፈሪ ይደሊ። ስለዚ መዓልታዊ ምእንቲ ፍቕሪ አምላኽ ኢልና መፈሳዊ ተጋድሎ ክነዘውትር ይግበአና። እቲ ዝጸወዓና አምላኽና ቅዱስ ኢዩ እሞ ንሕናውን ቅዱሳት ኽንከዊን የደሊ። ንጸዋዕታ ንሕሽኽታ አምላኽ ጽን ኢልና ክንሰምዕ የድሊ። መደብ አምላኽ አብ ሕይወትና ንኽፍጽም ክነፍቅድ የድሊ። ነቲ ዝተቀበልናዮ ጸጋ አምላኽ ኮንቱ ኮይኑ ከይተርፍ ክንሰርሕ ። እቲ ሓቀኛ እምነት ዝግለጽ አብቲ ዓሚቕ ዝኾነ ናይ ልቢ ውሽጣዊ ንስሓ ሚስ እንገቢር ኢዩ፤ እሞ ናብ ንስሃ ቀሪብና ምስቲ ሰማያዊ አምላክ ተዓሪቕና መገዲ ቅድስና ንስ ዓብ። ነዚ አምላኽ ብአማላድነት ቅድስቲ ድንግል ማሪያም ይሓግዘና! አሜን።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………: :


text:
ኣብ ከተማ ኣዳማ ንሓሙሽተ መዓልታት ኣብ ዝተኻየደ ገምጋም 81 ማእኸላይ ኮሚቴ ኦህዴው ፈጻሚ ስራሕ ኦህዴውን ኢህወዴግን ከምኡ እውን ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ኦህዴው ኣቶ ዳባ ደበሌ ሒዞምዎ ካብ ዝነበረ ሓላፍነት ዝተልዓሉ ኽኾኑ ከለው ኣባል ማእኸላይ ኮሚቴ ኮይኖም ከምዝቕጽሉ ግን ተፈሊጡ’ሎ።
ብተመሳሳሊ ኣባል ፈጻሚ ስራሕ ኦህዴውን ኢህወዴግን ከምኡ እውን ሓላፊ ቢሮ ሃብቲ ተፈጥሮ ክልል ኦሮሚያ ዝነበሩ ኣቶ ዘላአለም ጀማነህ ካብ ሓላፍነቶም ተላዒሎም ክሳብ ዝቕጽል ናይ ኦህዴው ጉባኤ ካብ ዝኾነ ይኹን ውድባዊ ስራሕ ምእጋዶም ናይ ውሽጥን ወጻእን መራኸቢ ብዙሃን ጸብጺበን።
እቲ ገምጋም ብኣቦ -መንበር እቲ ውድብን ዋና ኣማሓዳሪ እቲ ክልልን ኣቶ ሙክራር ከዲርን ብምኽትል እቲ ውድብን ብማዕረግ ምኽትል ቀዳማይ ሚኒስትር ፊደራል ኣተሓባባሪት ዓውዲ ሰናይ ምሕደራ ወ/ር ኣስቴር ማሞን ዝተመርሐ ምዃኑ ተፈሊጡ’ሎ።
ዝተኻየደ ዕጽው ገምጋም ምስ ናይ ክልል ኦሮሚያ ዕግርግር፣ጊደ መሪሕነት ከምኡ’ውን ኣብ ሰናይ ምሕደራ ጸገማት ብልሽውናን ዘተኮረ እዩ።
ኢህዴው ኢህወዴግ መረጋገጺ ክህቡ ትጽቢት ይግበር።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ድኻም ዝተሰምዖምን ዝተጭነቑን ከድምፁ ዝመፁ ብኣማእቲ ዝቑፀሩ ሰባት ኣብ ናይ ናይሮቢ ከባቢ ኪበራ ንሕፁያት ፓርቲ ሃገራዊ ጥምረት ንምምራፅ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ኣንግሊካን ክፅብዩ ይርኣዩ።
ምሃብ ድምፂ ንጉሆ ስዓት 12 ክጅምር ነይሩዎ።እንተኾነ ናይ መድመፂ ወረቐት ክሳብ ድሕሪ ስዓት ኣይበፅሐን ነይሩ።
ነባሪ ኪበራ ዛም ኦበድ ኣድመፅቲ ትዕግስቶም እናፀንቀቑ ኣብዝኸድሉ እዋን ወጥሪ ይንህር ኣሎ ትብል።
ኣብ ምሉእ እታ ሃገር ተመሳሳሊ ፀገማት ከምዘጋጠሙ ተፈሊጡ።ፓርቲ ሃገራዊ ጥምረት ነቲ ምድማፅ ብሓደ ማዕልቲ ከምዘናውሖ’ውን ኣፍሊጡ’ሎ።እቲ ፓርቲ ናይ መረፅቲ ዝርዝር ዝሓዘ ወረቐት ኣብ እዋኑ ኣየቕረበን ክብል ንናይታ ሃገር ኮሚሽን ምርጫ ነቒፉዎ።
ገሊኦም ሰባት ግን እቲ ምድንጓይን ወረቓቕቲ ንኽጠፍኡ ምግባርን ብፍላጥ ዝተገበረ ክኸው ከምዝኽእል ምጥርጣር ጀሚሮም ኣለው። መራሒ ማሕበር መናእሰይ ኪበራ ሊቪንግስተን ኦክወተ ሃዋማ ሰባት ድሮ እቲ ምርጫ ተጨበርቢሩ እዩ ኢሎም ስለዝኣመኑ ሻቐሎቶም ይገልፁ ኣለው።
እቶም ፀገማት ኣብ ፓርቲ ሃገራዊ ጥምረት ዝተደረቱ ከይኮኑስ ኣብ ካሊእ ቀንዲ ፖለቲካዊ ፓርቲ ኦረንጅ ዴሞክራቲክ ቸንጅ’ውን ናይ ድምፂ ወረቓቕቲ ኣብ ምቕራብን ናይ መድመፂ ቦታታት ብስዓቱ ዘይምኽፋቱን ፀገም ከምዘጋጠሞ ሓቢሩ’ሎ።
እዚ ናይ ኬንያ ናይ ሎሚዘበን መባእታዊ ምርጫ ካብቲ ቅድሚ ሕዚ ዝተፈለየ እዩ።ኣመሓደርቲ ክፍለግዝኣት፣ሰኔተራትን ናይ ደቂ ኣንስትዮ ወኪላትን በቲ ሓዱሽ ሕገ መንግስቲ ዝተፍጠሩ ፖለቲካዊ ስልጣናት ንምሓዝ ዝወዳደሩ ሕፁያት ንምሕራይ መረፅቲ ንፈለማ እዋን ክሓርይዎም ኣለዎም።


text:
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ከተማ ቫንስብሩ፡ ብርክት ዝበላ ዝካረ ኣባይቲ ኣሎ። እታ ብምምሕዳር ከተማ እትውነን ትካል ክራይ-ኣባይቲ
ቫንብሩሄም ትበሃል። ብዜካ'ዚ፡ ብርክት ዝበላ
ናይ ግሊ ትካላት ክራይ-ኣባይቲ ውን ኣለዋ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ከተማ ቫንብሩ፡ ብርክት ዝበሉ ተዛረብቲ ካልኦት ቋንቋታት ዝኮኑ ነባሮ ኣለዉ። ኣብዚ ካብ ዝዝረበሎም ቋንቋታት ንምጥቃስ፡ ዓረበኛ፡ ሶማለኛ፡ እንግሊዘኛ፡ ትግርኛ፡ ዳሪ፡ ታይን ይርከቡዎም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ከተማ ቫንስብሩ፡ ብዜካ'ተን ኣብቲ ከተማ ኣብ መዳይ ባህልን ስፖርትን ዝነጥፋ ማሕበራት፡ ጨንፈር ማሕበር ሶማላውያን ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ሽወደን ውን ኣብታ ከተማ ይርከብ። ዝርዝር ናተን ኣብዚ ከተማ ዝርከባ ማሕበራት ኣብቲ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ናይ ምምሕዳር ከተማ ዝርከብ
መዝገብ-ማሕበራት፡ ክትረኽብዎ ትኽእሉ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብተን ኣካል ምምሕዳር ከተማ ቫንስብሩ ዝኾና ንኣሽቱ ዓድታት፡ ዳኳናት፡ ፋርማሲ፡ መሐንበሲ-ማእከል፡ ቤት-ንባብ፡ ቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣርበትስፎርመድሊንገን)፡ ቤት-ጽሕፈት ማእከል ምሕብሓብ ውልቀ-ሰባትን ስድራቤታትን፡ ማእከል ትያትር፡ እንዳ-ሻሂታት፡ ሲነማን ይርከብ። ኢሪክስሄልፐን ከምኡ ውን ቡመራንገን ዝተባህላ ክልተ ዘገልገለ-ንብረትን ክዳውንትን ዝሽየጠለን ድኳናት ውን ኣብዘን ከባቢታት ይርከባ። ኣብ ድኳን ኣፐልቡ፡ ዘገልገለ ክዳውንትን ኣቍሑ ገዛን ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ መዳይ ክንክን ቆልዑ ኣብ ከተማ ቫንስብሩ ብርክት ዝበላ ኣማራጺታት ኣለኩም። ንተወሳኺ ዝርዝር ብዛዕባ'ዚ፡
መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ፡ ክትኣትዉ ትኽእሉ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ኩሉ ከባቢታት ምምሕዳር ከተማ ቫንስብሩ፡
መባእታዊ ትምህርቲ ክሳብ ሓሙሻይ ክፍሊ ዝአንግዳ ኣብያተ-ትምህርታት ኣለዋ። ካብ 6ይ ክሳብ 9ይ ክፍሊ ትምህርቲ ግና፡ ኣብታ ኣብ ቫንስብሩ እትርከብ፡ ስሜድባሪስ-ስኩላን ዝተሰምየት ቤት-ትምህርቲ ጥራይ ኣሎ። መደብ ትምህርቲ ንዓበይትን ካልኣይ ደርጃ ትምህርትን ኣብ ቫንስብሩ ይርከብ። እዚ ትምህርቲ'ዚ ኣብ
ማእከል ትምህርቲ ቫንስብሩ፡ ይወሃብ። ኣብዚ ማእከል'ዚ፡ ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ (ኤስ.ኤፍ.ኢ)፡ ናብ ላዕለዋይ ደርጃ ትምህርቲ ንምቕጻል ዘድልየኩም ኮርሳት ብርሕቀት ውን ክትመሃሩ ትኽእሉ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ከተማ ቫንስብሩ፡ መደብ ትምህርቲ ንዓበይቲ፡ ትምህርቲ ብዛዕባ ሕብረተ-ሰብ ሽወደን፡ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ፡ ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ (ኤስ.ኤፍ.ኢ) ከምኡ ውን ነቶም ናይ ምምሃር ጸገማት ዘለዎም ተመሃሮ ዝቐንዐ ፍሉይ መደባት ትምህርቲ ይርከብ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ከተማ ቫንስብሩ፡
ሕክምና፡ ፍሉይ ክፍሊ-ጥዕና ህጻናት፡ ክፍሊ ኣዴታን ከምኡ ውን ክፍሊ-ጥዕና መንእሰያትን፡ ይርከብ።
ህዝባዊ ክሊኒክ ስኒ (ፎልክታንድቮርደን) ውን ኣብ ተመሳሳሊ ህንጻ ምስ ሕክምና ቫንስብሩ ይርከብ። ኣብ ቫንስብሩ፡ ናይ ግሊ ሓካይም-ስኒ ውን ኣለዉ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምምሕዳር ከተማ ቫንስብሩ፡ ተርጓሚ ምስ ዘድልዮ፡ ካብቶም ብትካል ቶልክሰንተር ቡርለንገ ተቀጺሮም ዝሰርሑ ተርገኦምቲ ክቆጽር ይኽእል።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
መጎዓዝያ ካብን ናብን ከተማ ቫንስብሩ ስሉጥ'ዩ ክበሃል ይከኣል። ኣገልግሎት መጎዓዝያ ብኣውቶቡሳት ጥራይ ዝተባሕተ እዩ። ካብ ቡርሌንገ ባቡር ጌርኩም ናብ ስቶክሆልም፡ ዮተቦሪ፡ ማልሞ፡ ቬስተሮስ፡ ኦረብሩን ያቭለን፡ ክትከዱ ትኽእሉ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ከተማ ቫንስብሩ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ንግዳዊ ጽልታት (ዕድጊ፡ ኢንዱስትሪ፡ ሜድያ፡ ኢደ-ጥበብ) ዝነጥፋ ብርክት ዝበላ ነኣሽቱ ትካላት ይርከባ። ትካል ክምስርት ዝደሊ ወይ ውን ንንግዳዊ ጽላት ዝምልከት ሕቶታት ዘለዎ ሰብ፡ ምስ
ክፍሊ ንግዳዊ ንጥፈታት ምምሕዳር ከተማ ቫንስብሩ ክራኸብ ይኽእል።
ኣብ ከተማ ቫንስብሩ ካብ ዝርከቡ ዓነይቲ-ወሃብቲ ስራሕ፡ ምምሕዳር ከተማ፡ ኦርክላ ፉድስ፡ ስቬደን ትሬን ሊኮን ይርከብዎም።


text:
ኮንቺስተርዮ ብዝብል ላቲናዊ ስያሜ ዝፍለጥ ዕጽው ጉባኤ ር.ሊ.ጳ ምስ ፍሉያት ካርዲናላት ብዛዕባ ፍሉይ ጉዳያት ዝገብርዎ ጉባኤ ኮይኑ ካብ ሓደስቲ ካርዲናላት ምሻም ክሳብ ኣዋጅ ብፅዕናን ቅድስናን ካልእ ኣገደስቲ ጉዳይትን ይምልከት፣ ሎሚ መዓልቲ ዕለት 19 ሓምለ 2018 ዓምፈ ኣብ ዝተገብረ ሓደ ክፋል ናይዚ ጉባኤ ከኣ ኣብ ኣብሩጾ ዝበሃል ኣውራጃ ሃገረ ጣልያን ብ1836 ዓምፈ ኣብ መበል 19 ዓመት ዕድሚኡ ብሕማም መንሽሮ ናይ ዓጽሚ ዝሞተን ዓቢ ኣብነታዊ ናይ ክርስትና ጽንዓትን እምነትን ዘርኣየን ኑንስዮ ሱልፕሪስዮ ዝበሃል መንእሰይ ንዝመጽእ ዕለት 14 ጥቅምቲ 2018 ዓምፈ ቅድስናኡ ከምዝእውጁ ገሊጾም፣
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
አዋጅ ቅድስና ብፁዕ ኑንስዮ ምስ ብፁዓን ጳውሎስ 6ይን ኣቡነ ሮመሮን!
መንእሰይ ኑንስዮ ፐስኮሳንሶነስኮ ዝበሃል ዓዲ ዞባ ፐስካራ ኣውራጃ ኣብሩዞ ዝተወልደን ዝዓበየን ኮይኑ ከም ብፁዕ ካብ ዝተኣወጀሉ 1963 ክሳብ ለይቲ ሎሚ ናይ ስንኩላትን ግዳይ ሓደጋ ሥራሕን ዝኾኑ ጠበቃ ኮይኑ ብዙሕ ተኣምር ዝገብረ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ጥቅምቲ ምስ ብፁዓን ጳውሎስ ሻድሻይን ኣቡነ ሮመሮን ቅዱስ ክበሃል እዩ፣ ምስ እዚኦም ብፁዓን እዚኦም ቅዱሳን ዝበሃል ካልኦት ብፁዓን እውን ከምዘለው ተመልኪቱ፣ ናይ ሰበኻ ካህን ዝነበሩን ናይ ኣምልኾን ስግደትን ንቅዱስ ቊርባን ዘቅርባ ማሕበር ደናግል መሥራትን ብፁዕ ኣባ ፋንቸስኮ እስፒነኒ ከምኡ እውን መሥራቲት ማሕበር ድኻታት ኣገልግልቲ ኢየሱስ ክርስቶስ ዝኾና ብፅዕቲ እናቴ ማርያ ካተሪና ካስፐርን ከምዘለው እውን ተመልኪቱ፣ ኣብ ጉዕዞ ምርመራ ቅድስና ድሕሪ ብፅዕና እቲ ብፁዕ ሓደ ተኣምር ምስ ዚገብርን እቲ ተኣምራት ብዝተፈላለየ መምዘኒታት ምስ ዚምስከረሉን ስለዝ ዝኾነ ንብፁዕ ኑንስዮ ሱልፕሪስዮ ናብ ደረጃ ቅድስና ካብ ዘደየብዎ ተኣምራታት ንሓደ ሃለዋቱ ኣጥፊኡ ነዊሕ ዝጸንሐ መንእሰይ ድሕሪ እቲ ሓደጋ ምሕዋዩ ስለዝተረጋገጸ እዩ፣
ኣብ ሓደጋ ሃለዋቱ ናይ ዘጥፈኤ መንእሰይ ምሕዋይ!
እዚ ንብፁዕ ኑንስዮ ሱልፕሪስዮ ናብ ደረጃ ቅድስና ዘብጸሔ ተኣምር ታሪኹ ከምዚ እዩ፣ ኣብ ታራንቶ ዝበሃል ከተማ ዓዲ ጣልያን ሓደ መንእሰይ ትጒቱጉ ሒዙ እንክጐዓዝ ብርቱዕ ሓደጋ የጋጥሞ ሃለዋቱ የጥፍእ ኣብ ሆስፒታል ንነዊሕ ግዜ ብቱቦታት ተደጊፉ የስተንፍስ ጥራሕ ነበረ፣ ወለዱ ቅድሚ ዝኣገረ ኣብ ደሓን እንከሎ ኣብ ጁባኡ ስእሊ ናይዚ ብፁዕ ሒዙ ንክጐዓዝ የገድድዎ ነሮም፣ እዚ ሓደጋ እዚ ምስ ኣጋጠመ ከኣ ናብቲ ቅርያት ናይዚ ብፁዕ ዝርከቦ ኣብ ናፖሊ ዝርከብ ቊምስና ቅዱስ ዶመኒኮ ሶርያኖ ዘናፖሊ ብምኻድ ገለ ክፋል ክህብዎም ይሓቱ እሞ ኣብቲ እቲ ኣብ ሃለዋት ዘየሎ መንእሰይ ዝነበሮ ክፍሊ ሆስፒታል ተነቢረን ቀጻሊ ጸሎት ምስ ተገብረን ካብቲ ብስም እቲ ቅዱስ ዝተባረኸ ማይ ጸሎት ማለት ኣብቲ እቲ ብፁዕ ብሕማም መንሽሮ ንዝሳቀ ዝነበረ እግሩ ዝሓጸበሉ ዝነበረ ቦታ ዝተወስተ ማይ ጸሎት ከኣ ግንባር እቲ ሕሙም ከጠልቅዩን ምስ ጀመሩ ነቲ ሕሙም ንምስትንፋስን ብሕይወት ንምቅጻልን ተገጣጢሙ ዝነበሩ ቱቦታት ክንኣልዮ ብዓሉ ከተንፍስን ክነብርን ይኽእል እዩ ዝብል ብስራት ተነግረ፣ ብድሕሪዚ ካብቲ ዝነበረ ናይ ተኸታታሊ ጽዑቅ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ቅድስት ሃና ዘኮርቶነ ዝበሃል ሕክምና ብምኻድ ድሕሪ ኣርባዕተ ወርሒ እቲ መንእሰይ ካብቲ ዝነበሮ ደረጃ ሰጊሩ ቀስ ብቀስ ምሉእ ጥዕና ረኺቡ፣ እዚ እቲ ቀንዲ ተኣምር ክኸውን ሕይወት ናይዚ ብፁዕ እዚ ብሓቂ ተጋድሎ ዝመልኦን ካብ ሕጻንነቱ ስቃይ ከምዘይተፍልዮን እውን ተገሊጹ፣
ካብ ሕጻንነት ጀሚሩ ሥቃይ ዝመልኦ ሕይወት!
ኣብቲ ሎሚ ንግሆ ዝተኻየደ ጉባኤ ኮንቺስተርዮ ብዛዕባ ቅዱሳን ናይ እትሓሊ ማሕበር ሓላፊ ብፁዕ ካርዲናል ኣንጀሎ ኣማቶ ንር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስን ንተጋባእትን ኣብ ዘቅረብዎ ጸብጻብ ሕይወት ብፁዕ ኑንስዮ ሱልፕሪስዮ ብዓቢ ሥቃይ ዝልለ ኮይኑ ግን ብዓቢ እምነትን ፍቃድ እግዚብሔር ንምፍጻም ፍጹም ተኣዝዞን ከምዝልለ ኣመልኪቶም ኑንስዮ ሱልፕሪስዮ ብዕለት 13 ሚያዝያ 1817 ዓም ኣብ ፐስካራ ዝበሃል ዞባ ዝርከብ ፐስኮሳንሶነስኮ እትበሃል 540 ሜትሮ ካብ ጽፍሒ ባሕሪ ሓፍ ኢላ እትርከብ ዓዲ ካብ ዶመኒኮ ዝበሃል ኣዓራዪ ሳእንን ሮዛ እትበሃል ኣላሚትን ከምዝተወልደ ኣመልኪቶም፣ ዓለም ሥቃይ እንክተቅርበልካ ደራሪባ ጥራይ ዘይኮነ ነቲ ተስፋታትካ በብሓደ ትለቅመም ስለዝኾነ ከኣ ሕጻን ኑንስዮ ገና ኣብ ዕሸል ዕድመኡ ክልቲኦም ወለዱ ይስእን፣ ዝገደደ ከኣ እታ ክንዲ ኩሎም ኮይና ተዕብዮ ዝነበረ ዓባዩ ኣብ ትሽዓተ ዓመት ዕድሚኡ ተዘኽትሞ፣ ኣብ ዘብሎ ስለዘይነበሮ ሓደ ኣኮኡ ሓላፍነቱ ይወስድ ግን ኣብቲ ዘካይዶ ዝነበረ ፋብሪካ ሓጺን ዳርጋ ከም ባርያ ከገልግል ይግድዶ፣ ኣብቲ ቀዝሕን በረድን ዝመልኦ ኩነታት ንኪሎመተራት ከቢድ ሓጻውን ከመላልስ ይግድዶ፣ ናይ ብፁዕ ኑንስዮ ሱልፕሪስዮ እንኮ ተስፋ ኣብቲ ቅዱስ ቊርባን ተሓቢኡ ዘሎ ኢየሱስ ምዑቋብ ስለዝነበረ ወትሩ ኣብ ቅድሚ መንበረ ታቦት ተደፊኡ ይልሎ ነበረ፣ ቢሉ ቢሉ እቲ ምዝመዛ ሓደ እግሩ ከምዝሓምምን ናብ መንሽሮ ገጹ ከምዝሰግርን ይገብሮ፣
ብአኮኡ ዝተመዝመዘ ሕጻን እግሩ ይሓምም!
እቲ ሕማም እግሪ ቀስ ብቀስ ናብ መንሽሮ ገጹ ምስ ከደ ክሕከም ግድን ስለዝኾነ ናብቲ ኣብ ከባቢኡ ዝነበረ ሆስፒታል ይፍተን ምስ ከበደ ከኣ ናብቲ ኣብቲ ግዜ እቲ ናይ ዘይሓውዩ ሕማማት ማእከል ሆስፒታል ናፖሊ ይስደድ፣ እዚ ዘይበሃል ቃንዛ የጓንፎ፣ ንሱ ከኣ ንኩሉ ንጐይታ የወፍዮ፣ ካብቲ ቃላቱ ንምጥቃስ ዚኣክል `ኢየሱስ ስለና ብዙሕ ተሳቀየ በዚ ስቃዩ ከኣ ሕይወት ዘለዓለም ኣወፈየልና፣ ቁሩብ እንተተሳቂና መንግሥተ ሰማያት ከምእንወርስ ኣይጠራጠርን፣ ኢየሱስ ስለይ ብዙሕ ካብ ተሳቀየስ ኣነ ስለኡ ዘይሳቅየሉስ ከመይ? ዋላ ሓደ ሓጢኣተኛ እውን ይኹን ንምድሓን ሕይወተይ መወፈኹ’ ይብል ነበረ፣ በዚኸስ ብፁዕ ኑንስዮ ሱልፕሪስዮ ሓቀኛ መልኣኽ ሥቃይን ፍቅርን ክርስቶስ ክንብሎ ንኽእል፣
ሓቀኛ መልኣኽ ሥቃይን ፍቅርን ክርስቶስ!
ንብፁዕ ኑንስዮ ክበጽሕዎ ዝመጹ ‘መን ይግደሰልካ’ ኢሎም ምስ ሓተትዎ ‘ሓልዮት እግዚብሔር ይግደሰለይ’ ኢሉ ይምልስ ነበረ፣ እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ኣብቲ ግዜ እቲ ኣብ ናፖሊ ኣቦ ድኻታት ተባሂሉ ዝፍለጥ ዝነበረ ኮረነል ፈሊቸ ዎቺንገር ብምንባሩ ካልእ ኣኮ ወዲ 15 ዓመት ንዝነበር ኑንስዮ ናብዚ ሰብዚ የቅርቦ፣ ዎቺንገር ነዚ መንእሰይ ምስ ተዓዘቦ ዝነበሮ ሥቃይን ትዕግሥትን ኣብ ግምት ብምእታው ብሓቂ ሓደ መልኣኽ ሰማዕት ናይ ሥቃይን ፍቅርን ክርስቶስ እዕዘብ ኣሎኹ ኢሉ መስኪሩ፣ ብሓቂ ከኣ ናይ ኣቦን ውሉድን ፍቅሪ ተመስሪቱ፣ ብፁዕ ኑንስዮ ነዚ ሥቃይ እዚ ስለ ፍቅሪ እግዚአብሔርን ብታሕጓስን ይነብሮ ከምዝነበረ ነዚ ከኣ ንሱ ንባዕሉ ቊሩብ ሕይሽ ምስ በሎ ንሕሙማት ክሕግዝን ከጸናንዕን እንከሎ ንዝኾነ ሥቃይ ስለ ፍቅሪ እግዚብሔር ተቀበልዎ እዚ ብታሕጓስ ይኹን እውን ይብል ነበረ፣ ኮይኑ ግን ኣብ መወዳእታ 1835 ዓም ጥዕናኡ እናማህመነ ይኸይድ ናይ ዓጽሚ መንሽሮ የማዕብል ቃንዛኡ እዚ ክትብሎ ዘይከኣል ይኸውን ሓካይም ነታ እግሪ ክቆርጽዋ እውን ኣይከኣሉን ከመይ ጥዕናኡ ብጣዕሚ ድኹም ነበረ፣
ድሕሪ ሞቱ ኣብ ከተማ ናፖሊ ዓቢ መንፈሳውነት ይጅምር!
ዕለት 15 ግንቦት 1836 ዓምፈ ብፁዕ ኑንስዮ ቃንዛ ስለዝበርትዖን እናደኸመ ብምኻዱን መስቀል ከምጽእሉ ይሓትት ጽንሕ ኢሉ ከኣ ዘናዝዝ ካህን ክጽውዑሉ ይሓትት፣ ነቲ ካህን ከኣ ‘ሕጉሥ ኩን ወትሩ ካብ ሰማይ ክሕግዘኩም እየ` ይብሎ እሞ ሰላማዊ ሞት ይመውት፣ ብኡ ንብኡ እቲ ክፍሊ ብጨና ጽገረዳ ይዕወድ፣ እቲ ብሕማም ተጨማዲዱ ዝነበረ ሰውነቱ ድሕሪ ሞቱ ይሕደስ ንሓሙሽተ መዓልቲ እውን ሕዝቢ ክዕዘቦ ይዕቀብ፣ ኣብ ቤተክርስትያን ቅዱስ ዶመኒኮ ዘሶርያኖ ምስ ተቀበረ መቃብሩ መካነ ንግደት ንክኸውን ግዜ ኣይወሰደን፣
በዓል ሠናይ ዝኽሪ ር.ሊ.ጳ ፕዮስ 9ይ ብዕለት 9 ሓምለ 1869 ኩሉ ሕይወት ኑንስዮ ብመንፈሳዊ ሓይላት ዝተሸለመ ኮይኑ መገልገሊ እግዚብሔር ኢሎም ኣወጁ፣ ብዕለት 1 ታሕሳስ 1963 ዓምፈ ከኣ ብፁዕ ጳውሎስ ሻድሻይ ኣብ ማእከል ኣበው ጉባኤ ካልእይ ቫቲካን ከም ኣብነት ኩሎም መንእሰያት ብሕልፊ ከኣ ንሠራሕተኛታት መንእሰያት ኣብነት ዝኸውን ብምዃኑ ብፁዕ እንክብሉ ብፅዕናኡ ኣወጁ፣ ኣብ ትውልዲ ዓዱ ፐስኮዳንሶነስኮ እውን መካነ ንግደት ተሰናደወ ብዙሓት መንእሰያት እንክነግድዎ ዳርጋ ሽሙ ለዊጡ መካነ ንግደት ናይ መራኩስ ብዝብል ስም ይፍለጥ፣ እዚ ከኣ ብዙሓት መንእሰያት ብመራኹስ ናብቲ መካነ ንግደት መጺኦም ምስ ጸለዩ ብኣማልድነት ኑንስዮ ከምዝሓወዩ ንምምልካት ምዃኑ ተገሊጹ፣