text:
Skip to content
መጽሓፍ ምስ ወዳእኩ ቅድሚ ናብ ሕትመት ምስዳደይ ናብ ህቡባት ሰባት ክርእዩለይ ክሰዳ እየ። ኣብ ዳሕረዋይ ገብራ ዝሰርፍ ጽሑፍ ክጽሕፉለይ ውን ክሓቶም እየ።
እቲ ህቡብ ገጣምን ክኢላ ስነ-ጽሑፍን፣ ምስቲ ዘለና ናይ ብዙሕ ዓመታት ሌላ ሓዊሱ፡ መጽሓፈይ እጹብ ድንቂ ትሕዝቶ ዘለዋን፣ ኣብ ስነ-ጽሑፍ ርኡይ ዝላ ዝተራእየላን ኣብነታዊት መጽሓፍ ምዃናን ክጽሕፍ እዩ። ናይ ኣበይ ዓድን ብቛንቋ እንታይ ዝተጻሕፈን ምዃኑ እቲ ንዝልኣ መወዳደሪ ዝተጠቕመሉ እንተዘይጠቐሰ ውን ንዕዳጋ ናይታ መጽሓፍ ኣድላዪ ኮይኑ ስለዘይተሰምዖ ምዃኑ ርዱእ እዩ።
ንነዊሕ እዋን ከም ጋዜጠኛ ኮይኑ ዝሰርሐን ልዑል ህዝባዊ ተፈላጥነት ዘለዎን፡ ዓርከይን ቤተሰበይን፣ ካብ ገለ ናይ እንግሊዘኛ ጽሑፋት ገልቢጡ፣ “ነዛ መጽሓፍ ምንባብ ማለት ኣብ ገዛኻ ኮፍ ኢልካ እንከለኻ ንዘመናት ቅድሚቶምን ድሕሪቶምን ምርኣይ፣ ንኣህዛብ ስምዒታቶምን ጠባያቶምን ምፍታሽን ምስትምቓርን እዩ” ኢሉ ክጽሕፈላ እዩ። ካብ ትሕዝቶኣን ገለ ርድኢቱን ኣስተብህሎኡን ወይ ምስትምቓሩን ምስፋር ኣየድልዮን እዩ። ምኽንያቱ ብምኽንያት ሕጽረት ግዜ ጽቡቕ ጌሩ ኣየንበባን። ኣባይ ስለዝተኣማመን እዩ እቲ ጽሑፍ ውን ጽሒፍዎ።
“ኣብ ከብሕታትኩም ዘይምህላዋ፣ ንገዛኹምን ስድራኹምን ሓደ ሃጓፍ ኣብ ሂወት እዩ” ብምባል ውን ሰብኣይ ሓፍተይ ዝብጽሓኒ በረኸትኣብ ክጽሕፍ እዩ። ናይ ስነ-ጽሑፍ ኣፍልጦ ዘይብሉ ውን እንተኾነ ግጥምታተይን ካልኦት ጽሑፋተይ፣ ስድራቤታዊ ግብኡ ንምፍጻም ብዘይምቁራጽ እዩ ዝከታተሎምን ኣብ ፈይስቡክ ሼር ዝገብሮምን። እታ መጽሓፍ ንሱ ከምዝመወላን ማሉ ከተማልሰሉ ከምዝተኣማመንን፡ ጽሒፍዎ ዝነበረ ኣብኡ ምስፋር ኣየድልዮን እዩ፡ ምኽንያቱ ኣብ ምስጋና ኣስፊሐ ከስፍረሉ እየ። ስለዚ ነታ ጽሕፍቱ ንገበር መጽሓፈይ ብዝምችእ ጌረ ባዕለይ ከጻፍፈሉ እየ።
እታ መጽሓፍ ተሓቲማ ምስ ምስ ተዘርግሐት ተስፊት ኣብርሃም ዝብሃል ዓርከይ “ኣታ ፍቕረይ ዓርከይ እታ መጽሓፍ ጽብቕቲ እንተኾይናስ ባዕላ ክትዛረብ ዘይምሓደግካያ፣ ኣብቲ ገበራ ዘሎስ ኣመና ተጋኒኑ” ኢሉ ክጽሕፈለይ እዩ ኣብ ኢመይል። ምኽንያቱ ሽዑ ኣብ ፈይስቡክ ንዝጽሕፉለይ ክምልስ ግዜ የብለይን። ንዓኡ ውን ኣይምልሰሉን እየ። እምበርከ ሕስድና እዩ ዘዛርቦ ዘሎ።
ሽዑ፣ ሓደ ሰውራ ስነ-ጽሑፍ ትግርኛ ክካየድ ኣለዎ ኢሉ ዝኣምን ፍቕራዊ መንእሰይ፣ “ገበር መጽሓፍ ብሞያዊ ዶ ብፈታዊ” ዝብል ኣርእስቲ ጌሩ ከምዚ ክብል እዩ።
ኣብ ገበር መጻሕፍቲ፣ ብዝተፈላለዩ ጸሓፍትን ኣሕተምትን፣ ትካላት ዝርግሐ መጻሕፍትን ጋዜጣታትን ሓጺርን ገላጽን ጽሑፍ ክሰፍር ንቡር ኮይኑ፣ ከም ኣካል ምውዕውዋዕ እናገልገለ ንዓዳጊ ወይ ነባቢ መጽሓፍ ውን ጽማቕ ትሕዝቶ ናይታ መጽሓፍ ክርዳእ ዝሕግዝ እዩ። ይኹን እምበር፣ ንምውዕዋዕ ስለዝዀነ ጥራይ ብኣጋንኖን ንትሕዝቶ እታ መጽሓፍ ብዘይውክልን መልክዕ ክቐርብ፣ ናይ ስነ-ጽሑፍ ስነ-ምግባር ከምዘይፈቅድ ሰብ ሞያ እቲ ዓውዲ ይሰማምዑ።
ኣብ ገበር እቲ መጽሓፍ ዝጽሕፉ ሞያውያን ስነጽሑፍ ኮይኖም ነቲ ዝብልዎ ክትንትንዎን ክራትዕሉን ብቕዓት ዘለዎም ሰባት ክኾኑ ውን ትጽቢት ይግበር። እንተዘይኮይኑ፣ ዝተጋነን ነቲ መጽሓፍ ዘይምጥንን ብሽም ፈታውን ቀራብን ምጽሓፍ፣ ዘይ ስነምግባራውን፣ ንነበብቲ ምትላልን ምዃኑ ምግንዛብ የድሊ።
ብመንጽር እዚ ልዒልና ዝገለጽናዮ ክንርእዮም እንከለና፣ ኣብ ገበር መጻሕፍቲ ትግርኛ ዝጸሓፉ ጽሑፋት ከመይ ይመስሉ፧ ጸሓፍቶም ሞያውያን ድዮም፧ ንሞያዊ ስነ-ምግባር ተማእዚዞም ዶ ይጽሕፉ፧ ነቲ ዝጽሕፍዎ ኸ ይኣምንሉን ምስ ትሕዝቶ እቲ መጽሓፍ እናነጻጸሩ ክትንትንዎን ይኽእሉ ዶ፧ ፍቕሪ እቲ ሞያን ተምሳጥ እቲ መጽሓፍን ድዩ ዘጽሕፎም ወይስ ክጽሕፉ ስለዝተሓተቱ እዮም፧ መን ከ እዩ ጽሓፉ ዝብሎም፧ ስለምንታይ፧ ዝብሉ ሕቶታት ከልዕል እደሊ።
ነዞም ሕቶታት ከልዕል ዘገደደኒ ምኽንያት፣ ኣብ ብዙሓት ገበራት መጻሕፍቲ ትግርኛ ኣዝዩ ዝተጋነን ከንብቦ እንከለኹ ዘሕፍረንን ጽሑፋት ስለዝርኢ እየ። ስለምንታይ ከምኡ ይኸውን ኢለ ክሓስብ ዝግደድ።
ከም ኣብነት፣
ብኣማተር መንእሰይ ጸሓፊ ዝተጻሕፈት፣ 13 እኩብ ሓጸርቲ ዛንታት ዝሓዘት መጽሓፍ፣ ኣብ ገበራ ኣብ ስነ-ጥበብ ኤርትራ ሽሞም ድምቕ ዝበለ ጸሓፍትን ሰራሕቲ ፊልምን ዝጸሓፍዎ ርእየ፣ ነታ መጽሓፍ ከንብብ ተሃንጥየ ነይረ። ደሓን ይእቶ ባዕሉ እቲ ጸሓፊ ንገለ ካብቶም ሓጸርቲ ዛንታታት ኣብ ገለ ዌብሳይታትን ናይ ፈይስቡክ ገጻትን ስለዝዘርግሐ ግን ተገላጊለ። ገንዝበይ እንቋዕ ኣይከሰርኩ ኢለ ጥራይ ዘይኮነ ግን እቶም ሰባት እንታይ ወሪድዎም፧ ዶ ጽሒፎምን ሰሪሖምን እምበር ገምጊሞምን ኣስተማቒሮምን ኣይክእሉን እዮም፣ ኢለ ኣስተንኪረ።
ኣብ ካልእ ብሓንቲ መንእሰይ ጓል ኣንስተይቲ ዝተጻሕፈት መጽሓፍ ውን ብተመሳሳሊ፣ ሓደ ኣብ ስነ-ጥበብ ኤርትራ ኣዝዩ ዓቢ ሽም ዘለዎ ደራስን ዳሬክተርን ዝጸሓፎ ርእየ ነይረ። ነቲ ጽሑፍ ምስ ነበብኩ ኤርትራና ዶ ሃንደበት ማክሲም ጎርክን ኒኮላይ ጎጎልን ተወሊዶምላ ኢለ ዘይሓሰብኩ ኣይኮንኩን።
እዚኣቶም ከም ኣብነት ጠቒሰ እምበር፣ ብዘይካ እቶም ብኣሕተምቲ ሕድርን ሬድሲ ፕረስን ዝሕተሙ መጻፍቲ፣ ኣብ ካልኦት ኣዝዮም ብዙሓት ካብ መጻሕፍቲ ትግርኛ ዘሎ ናይ ዳሕረዋይ ገበር ትሕዝቶ ነቶም መጻሕፍቲ ዘይምጥንን ኣዝዩ ዝተጋነን እዩ። እንታይ እዩ ግን እቲ ከምኡ ክኾኑ ዝቐሰበ፣ ኢልካ ምሕታት ከኣ ንቡር ይኸውን። ብዘይካ እቲ ንትርጉም ኣብቲ ገበር ዝጸሓፍ ዝወሃቦ ዝተዛብዐ መረዳእታ፣ ሞያውንን ንሞያኦም ክግዝኡ ዝኽእሉን ብቑዓት ሃየስቲ ዘይምህላው እቲ ቀንዲ ጸገም ኮይኑ፣ ንዕኣቶም ማእከል ገይሩ ዝሰርሕ ናይ ኣሕተምቲ ስእነት ውን ካልእ ተወሳኺ ጠንቂ እዩ። እምበር ሃየስቲ ሃልዮም ንዝተሓትመ መጽሓፍ ሞያዊ ገምጋም ሂቦም ክጽሕፍሉ ዝኽእሉ እንተዝኾኑ፣ እቶም ደረስቲ ውን ናብ ደረጃ ጎስጓስ ወሪዶም ኣብ ጸሓፈለይ ኣይምወደቑን። ይዂን እምበር፣ እቲ ምርጫ ብዓንዳ ርእሱ ናቶም ናይ ደረስቲ ደኣ’ምበር ናይ ካልእ ኣይኮነን። ከም ንቡር እውን መጽሓፍ ቀዳማይ ሕታም፣ ብገምገምቲ ዝተጻሕፈ ጽሑፍ ኣብ ገበሩ ክሰፍረሉ ቅኑዕ ኣይከውንን። ካብ ትሕትዝቶ እቲ መጽሓፍ ቆንጪልካ ክግበር ምተኻእለ እሞ ኣብ ካልኣይ ሕታሙ እቶም ዘንበብዎ ሰባት ዝህብዎ ሞያዊ ገምጋም ምሰፈረሉ።
ፍቕረይ የማን ካብ ሰውራ ስነ-ጽሑፍ ትግርኛ!
Like this:
Like Loading...
Related


c: text/html

text:
ኣኼባ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ምስ ኣቦ ወንበር ማሕሙድ እስማኦኢል
Sunday February 72021
ጽማቕ ኣቦወንበር ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ብጻይ ማሕሙድ እስማዒል ሰንበት ለካቲት 7/2021 ምስ ኩሎም ጨነፍራት ሰምየን ኣመርካን ከነዳ ኣገዳስን እዋናውን ኣኼባ ኣካይዱ።
ብጻይ ማሕሙድ እስማዒል
ብመዳይ ወታሃደራዊ ጉዳይ ኣብዚ መራኸቢ ብዙሓት ንምስጢር ክንዕቅቦ ኢና ሰፊሕ መደባት ከምዘሎ ነዊሕ ዓሚቕ መግለጺ ሂቡ።
ብመዳይ ፕሎቲካዊ ሑሉፍ ፍሽለትና ኣስፊሑ ክንማሃረሉ ገምጋም ብነዊሕ ኣጋላልጻ ገምጋም ንኣባላት ምስ ሃበ ምጻኢ ጉዕዞ ከይድና ክንገብሮ ዘለናን ክንክተሎ ዘለና ከይዲ ሰፊሕ መግለጺ ሂቡ ።
ብመዳይ ቁጠባዊ ውድብና ካብ ወታሃደራውን ፖሎቲካውን ፈሊኻ ነጺልካ ስለ ዘይ ይረኤ መደብ ዕዮታት ውድብ ከምቲ ንደልዮ ብግቡእ ክሳላሰል እንተዳኣ ኮይኑ ተወፋይነት ክህሉ ኣለዎ ካብ ኣባላት ጥራሕ ምጽባይ ጥራሕ ዘይኮነ ከምቲ ውድብ ክውፈ ተቐሪቡ ዘሎ ህዝብና ብህዝባዊ ማሕበራት ተሳትፎ ኣበርክቱኡ ከሪኢ ክኽእል ኣለዎ ወታሃደራውን ፖሎቲክውን ምንቕስቓሳትና ማዕረ ማዕረ እቲ ቁጠባዊ ዕብየት እዩ ዓበይቲ ስራሕ ምንቕስቓስን ዝዕመም ቁርብ ቁጦባዊ ዓቕሚ እንተሊካ ማዕረ እቲ ዘንቃሳቕሰካ ኢኻ ትንቃሳቐስ ብዙሕ ቁጠባ ተለካ ብዙሕ ወታሃደራዊ ምንቕሳቓስን ስርሒትን ተካይድ ክብል
መግለጺ ሂቡ።
ብመዳይ ዝምድናታት ምስ ናዕና ዝመስሉ ኣብ ድሞኩራስያዊ ጥርናፈ ምእክልነት ዝኣምኑ ኣገርን ህዝብን ቅድሚት ዝሰርዔ ኣታሓሳስባ ዘለዎን ውድባት ካዕበታዊ ርክባት ነካይድ ኣሎና ክብል ኣስፍሑ መግለጺ ሂቡ።
ብመዳይ ኣብ ዞባና ዝካየድ ዘሎ ኲናት ኲናት ሕድሕድ ናይ ኢትዮጵያ ክንሱ ስርዓት ህግደፍ ንህዝቢ ኤርትራ ንሃገረ ኤርትራ ኣብ ዘይ ምልከቶ ብውልቃዊ ቅርሕንትን ቂምታን ባዕሉ ብዝወሰኖ ኢድ ኣታውነት ኣብዚ ኣህላቒ ዝኾነ ንህዝብና ከም ኣመሉ ኣብ ውግእ ሸሚሙ ብኣሻሓት መንእሰያትናን ስደተኛታትና የህሊቑ ይርከብ
ከም ውድብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ መርገጽና ኣብዚ ኣብ ዝሓለፈ እዚ ውግእ ዝካየድ ዘሎ ኣብ ትግራይ ኣብ ዝላዓለ ጥርዚ ከይ በጽሔ ህዝቢ ከይ ሃልቕ ንብረት ከይ ዓኑ ህዝቢ ንምዝንባል ከይ ይሳጣሕ ብሰላም ክፍታሕ ከም ዘለዎ ብኣዋጅ ናይ መታሓሳሰቢ መግለጺ ኣዋጅ ኣውጺእና ኔርና ኢሉ መርገጽ ውድብና ብልቦና መግለጺ ብዕምቖት ኣስፊሑ መግለጺ ሂቡ።
ከሙኡውን በዚ ግዳይ ዝኾኑ ብኣሻሓት ዝኾኑ ዜጋታትና ዝተጎዱኑን ክኣብ ነበርዎ ውሑስ ቦታ ብምዝንባል ብሰንኪ እዚ ውግእ ናብ ሓደጋ ተሳጢሖም ዝብላዕ ዝስተን ዝኾነ ቀረብ ከም ዘየብሎም ብጥምየትን ጽምእን ይሳሓሉ ከም ዘለው መዘክራት ንኹሎም ትካላት ማሕበረሰብ ዓለም ጥርዓና ብጹሑፍ ኣቕሪብና ከም ውድብ ተሓኤ ክብል ነቲ ናይ ኣብ ርእሲ ስደተኛታት ብዘሰክፍ ኣታሃላልዋ ነዊሕ ናይ ርህራሄ ከብድኻ ዝበልዕ መግለጺ ሂቡ።
ብመዳይ ኣታሃላልዋ ውድብና ኣብ ኣፍሪቃ ኣብ ማእከላይ ምስራቕ (Middle East) ኣብ ኤሮጳ ኣብ ኣውስትራልያ ኣብ ሰምየን ኣመሪካን ክነዳን ኣባላትና ዝካኣሎም ግቡኦም እና ኣማሉኡ ስርርዓቶም ብጽቡቕ የስፋሕፍሕ ከም ዘሎ ውን መግለጺ ሂቡ።
እዚ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ ነዊ እዩ ነይር ጽማቕ ጥራይ ኢዩ እዚ
ብድሕሪ መግለጺኡ ምስ ወድኤ ንሕቶን ሪኢቶን ንኣባላት ጨነፍር ዕድል ሂቡ ።
ብድሕርዚ ኣባላት ጨነፍር ተሓኤ ተሳተፍቲ ናይቲ ኣኼባ ዝተፋላለየ ሃናጺ ኣገዳሲ ሕቶታት ቡዙሕ ቀሪቡ ኩሉ ብዘዕግብ መሊ ተመሊሱሎም
ሃናጺ ዝኾነ ሪኢቶታት ውን ተቐቢሉ።
ከሙኡ ውል ሎቦዋታት ውን የሕልፈሙሉ
ኣብ መጨረሽታ ናይቲ ኣኼባ ብምምስጋን ብምክብባር ኣኼባ ተዛዚሙ
ብሕጽር ዝበለ ጹማቕ ናይ ኣኸባ ኣቦወንበር ተቃድሎ ሓርነት ኤርትራ ማሕሙድ እስማዒል ምስ ኣባላት ጨነፍር ሰምየን ኣመርካን ከነዳን ብዙም ዝተገበረ ኣኼባ ነዚ ይመስል ነይሩ !!!
Short URL: https://english.farajat.net/?p=11405

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Radio Erena: 13 June 2017
ንግስነት ቀጠር፣ ነቲ ካብ ሰነ 2008 ኣትሒዙ ኣብ መንጎ ኤርትራን ጅቡትንን ዝተጎሃሃረ ዶባዊ ግጭት ብሰለማዊ መንገዲ ንምፍትሑ ዝጀመሮ መስርሕ ሰላምን ዕርቂን ብወግዒ ደው ከምዘበለት ዲፕሎማስያውን ምንጭታት ኣረጋጊጾም።
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ቀጠር ናብ መንግስታት ጅቡትን ኤርትራን ኣብ ዝልኣኾ ወግዓዊ ደብዳቤ፣ ንግስነት ቀጠር፣ ነቲ ንኣስታት ሸሞንተ ዓመታት ከካይዶ ዝጸንሀ ጻዕሪ ከምዘቋረጾ ብምምልካት፣ ኣብ ናይ መወዳእታ መዓልብኡ ዘይበጽሐ መስርሕ ሰላም ክልቲኤን ሃገራት ናብ ሕቡራት ሃገራት ክሰጋገር ዝብል እማመ ኣቕሪቡ።
እቲ ሚኒስተሪ ኣብ መግለጺኡ፣ ኣብቲ ንኤርትራን ጅቡትን ዘሰሓሓበ ከባቢታት ሙሳ ዓሊ ተዋፊሩ ዝጸንሐ ተዓዛቢ ሰራዊት ቀጠር ከምዝሰሓበ ኣነጺሩ።
ንግስነት ቀጠር ነዚ ስጉምቲ’ዚ ዝወሰደ፣ ድሕሪ’ቲ ኤርትራን ጅቡትን ንመርገጺ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ብምድጋፍ ዝምድንአን ከዛሕትላ ምውሳነን’ዩ።
ብመንጎኝነት ቀጠር ኣብ ዝተኻየደ መስርሕ ሰላምን ዕርቂን፣ ኤርትራ ሒዛቶም ዝነበረት ኣርባዕተ ምሩኳት ኵናት ጅቡቲ ከተረክብ እንከላ፣ ናብ ኤርትራ ክምለሱ ድሌት ከምዘይብሎም ዘረጋገጹ ኣብ ጅቡቲ ተታሒዞም ዝነበሩ 19 ምሩዅት ኵናት ኤርትራ ናብ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ከምዝተሰጋገሩ ኣይርሳዕን።
ይኹን’ምበር እቲ ኣውራ ዘሰሓሓበ ጉዳያት ዶብ ናይ መወዳእታ ሕጋዊ መዕለቢ ከምዘይተገብረሉ ይፍለጥ።
ኣሰር ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን እናሰዓበ ምስ ናይ ቀደም መሻርኽቱ ዝኾና ሃገራት ዝጸንሖ ዝምድና ከሻሕክር ዝጸንሐ መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ 12 ሰነ ኣብ ዘአጽኦ መግለጺ፣ ኣንጻር ቀጠር መርገጺ ከምዝወሰደ ኣነጺሩ።
እቲ መንግስቲ ኣንጻር ቀጠር ዝቀንዐ መርገጺ ዝወስድ ዘሎ፣ ግብር መልሲ ናይቲ ቀጠር ብጉዳይ ጅቡቲ ምስ ኤርትራ ዝነበራ ዝምድና ምዝሕታላን ንዕኡ ተኸቲሉ ዝመጸ ምቁራጽ በረራታት መንገዲ ኣየር ቀጠር ናብ ኤርትራን ምዃኑ ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ተንተንቲ ፖለቲካ ይገልጹ።
ኣብ ርእሲ’ዚ’ውን ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ብጉዳይ የመን ተተሓሒዙ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ድሕሪ ዝጀመርኡ ሽርክና፣ ኣምሳያ ናይቲ ኣብ ወደብ ዓሰብ ዝህበን ዘሎ ወትሃደራዊ ኣገልግሎታት፣ ሚልዮናት ዶላራት ሓገዝ የብርክታሉ ምህላወን ዝሓበሩ እቶም ተንተንቲ፣ ምስታ ሓደ እዋን ዝቐረበ ዝምድና ዝነበሮ ቀጠር፣ ዝምድንኡ ከዛሕትል ወሲኑ ከምዘሎ ኣረዲኦም።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ምስ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ሓድሽ ስልታዊ ዝምድና ካብ ዝመስረተለን ኣብዘን ኣስታት ክልተ ዓመታት ጥራይ ናይ ወጻኢ ፖሊስኡ ክገላበጥ ከምዝጸንሐ ዘረድኡ እቶም ተንተንቲ፣ ኣቐዲሙ’ውን ምስታ ንነዊሕ እዋን ዝምድና ዝነበሮ ኢራን ተመሳሳሊ መርገጺ ከምዝወሰደ ኣዘኻኺሮም።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ደድሕሪ መርገጺታት ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ዝጉተት ዘሎ፣ ኣብ ዞባ ሃገራት ዓረብ ኣገዳስን ጸለዋን ተራ ሃልይዎ ዘይኮነ፣ እቲ ድሮ ብጉዳይ ዓሰብ ዝረኽቦ ዘሎ ሚልዮናት ዶላራት ንኸይኩለፍ ዝገብሮ ጻዕሪ ጥራይ ምዃኑ እቶም ተንተንቲ ኣስሚሮም።
ኣብ መንጎ ኣሚር ቀጠርን ፕረዚደንት ኢሳይያስን ብዝነበረ ጥቡቕ ዝምድና፣ ኣሚር ቀጠር ነበር ሸሕ ሓማድ፣ ንስድራቤቱን ስድራቤት ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂን፣ ኣብ ደሴት ዳህላክ መዘናግዒ ሪዞርት፣ ወይ ፍሉይ ቦታ ብሊባኖሳዊ ኩበንያ ከምዝሃንጸ ይፍለጥ።
ብዘይካ’ዚ በዓልቲ ቤት ኣሚር ቀጠር ነበር ሸሕ ሓማድን ኣድኡ ነዚ ሕጂ ዘሎ ኣሚር እ ሃገር ሸኽ ታሚምን፣ ኣብ እትውንኖ ናይ መጓዓዝያ ትካል ኣብ ምምራሕ መኪና ንኽሰርሑ ኣማኢት ተጋደልቲ ነበርን ሓለፋ ዝተገብረሎም ዜጋታትን ናብታ ሃገር ከምዝገዓዙ ኣይርሳዕን።
ሓገዝ ቀጠር በዚ ከይትሓጽረ፣ ብመንገዲ ኣልጀዚራ፣ ኣብ ሚኒስትሪ ዜና ናይ ኣቑሑ ረዲኤትን ምስልጣን ኣባላት ዜናን ከምዘሰላሰለት ሰነዳት የረጋግጹ።
በንጻር እዚ፣ ስዑዲ ዓረብ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ንኣስታት 15 ዓመታት ዝኾነት ዓይነት ዝምድና ከምዘይጸንሓን ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ስዑዲ ኣብ የመን ወትሃደራዊ መጥቃዕቲ ንምክያድ ኣብ ዝወሰነትሉ ንኤርትራ ንስልታዊ ረብሓታት ክትጥቀመላ ካብ ምሕላን፣ ዝምድና ከምዝመስረተት ኣቐዲሙ ተጠቒሱ’ዩ።
ጉዳይ የመን ብወትሃደራዊ መጥቃዕቲ ከምዘይፍታሕ ርጉጽ ኣብ ዝኾነሉን ብፖለቲካዊ መስርሕ ኣብ ዝትከኣሉን እዋን፣ ስዑዲ ምስ ኤርትራ መስሪታቶ ዘላ ስልታዊ ዝምድና ከተዛሕትል ተኽእሎ ከምዘሎ ትንታነታት ይወሃቦ’ዩ።
ድሕሪ’ቲ ስዑዲ ዓረብ ምስ ቀጠር ዝጸንሓ ዝምድና ምብታኻ፣ ኣሰር ስዑዲ ስዒበን ዝምድንአ ምስ ቀጠር ዝበተኻ፣ ዘደስከላ ወይ ከኣ ዘዛሕተላ ሃገራት፣ ሕቡራት ኢማራት፣ ባሕሬን፣ ግብጺ፣ ሊብያ፣ ጅቡቲን ኤርትራን ክኾና እንከለዋ፣ ቱርኪ፣ ኩዌትን ሱዳንን ዝርከብአ ሃገራት ከኣ ዕርቂ ዝጽውዓ’የን።
ስዑዲ ዓረብን ቀጠርን፣ ኢትዮጵያ ኣብዚ ጉዳይ ዘለዋ መርገጺ ንምፍላጥ ሰበ ስልጣናተን ናብ ኣዲስ ኣበባ ክልእካ ይርኣዩ።
ንሶማል ንምስዳዕ’ውን ስዑዲ ዓረብ ሚልዮን ዶላራት ሰሊዓ ከምዘላ ይጥቀስ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ኣብ ስዑዲ ዓረብ፣ ሕቡራት ኢማራትን ባሕሬን ዝርከቡ ዜጋታት ቀጠር ኣብ ውሽጢ ክልተ መዓልታት ክወጹ ተነጊርዎም ኣሎ።
===========================


text:
ኣሰራርሓ ኩነታት
እዞም ቅድመ-ኩነታት ንነፍሰወከፍ ምጥቃም ናይዚ ሳይት ይምልከት፡ እዚ ማለት ኣብዚ ሳይት ምእታው፡ ካብዚ ሳይት ናብ ካልእ ሳይትታት ምስጋር፡ ምቕዳሕ ናይ (ክፋል) ሰነዳትን ከምኡውን ብዝተፈላለየ መንገዲ ምጥቃም ናይዚ ኣብዚ ወብሳይት ዘሎ ሓበሬታ። በዚ ዘይትሰማምዕ እንተኾንካ   ብቐጥታ ካብዚ ሳይት ትወጽእ። .ነዚ ወብሳይት ምጥቃምካ ምስዚ ቅድመ-ኩነታት ተሳማሚዕካ ኣለኻ ማለት እዩ።
ነዚ ዝምልከት ሕጊ
ኩሉ ካብ ምጥቃም ዝመጽእ ጉዳያት ናይዚ ወብሳይትን ሕጋዊ ጉዳያትን ዝምልከት ናይ ሆላንድ ሕጊ ይሰርሕ። ብሰንኪ ምጥቃም ናይዚ ወብሳይት ክመጽእ ዝኽእል ክርክር ፍሉይነቱ ተራእዩ ናብ ብዛዕባ እዚ ጉዳያት ስልጣን ዘለዎ ፈራዳይ ኣብ ቤት-ፍርዲ ደንሓኽ ይቐርብ። .
ካብ ካሕሳ ወጻኢ ዝኾነ ጉዳያት
ስጋብ ብሕጊ ዘፍቅዶ ካብ ምጥቃም ናይዚ ወብሳይት ዝተላዕለ፡ በናይ መንገዲ፡ ኣብ ትሕቲ ናይ መን ሽም ብዘየገስ፡ ክምጽእ ዝኽእል ማህሰይቲ ኮዋ ብካሕሳ ክሕተት ኣይክእልን። ነዚ ወብሳይት ብምጥቃምካ ኮዋ ካብ ካሕሳ ነጻ ከምምዃኑ ትሰማማዕ ኣለኻ።
ትሕዝቶ ናይ ወብሳይት
ኣብዚ ወብሳይት ዘሎ ሓበሬታ ብቅንዕናን በቲ ዘሎ ዝለዓለ ፍልጠትን ይቐርብ። ቅኑዕ ሓበሬታ ንምቕራብ ብዝተኻእለ መጠን ልዑል ጻዕሪ ይግበር፡ ይኹን ደኣምበር ንዘሎ ጌጋታትን ቅኑዕ ጉዶሎታትን ብሓላፍነት ከሕትት.ተጠቃማይ ናይዚ ወበሳይት ቅድሚ ካብዚ ወብሳይት ብዝረኸቦ ሓበሬታ ሓደ ውሳኔ ምውሳዱ መጀመርያ ቅኑዕነት ናይቲ ኣብዚ ወብሳይት ዝረኸቦ ሓበሬታ ናብ ዝምልከቶ ኣካል ከይዱ ከረጋግጽ ከም ዘለዎ ኣትሪርና ንሕብር። ገለ ጌጋታት እንተረኸብካ ንዓና ክትሕብረና ብጣዕሚ ንፈቱ። ሓፈሻዊ ቅድመ-ኩናታት MyCOA.።


text:
ኣብ ምሉእ ሃገራት ኣፍሪካ ብምኽንያት ወሊድ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ይስዕብ ዘሎ ሓደጋ ሞት ሕዚ’ውን ዘተሓሳስብ እዩ።ዝወልድኦም ህፃውንቲ ክዓብዩ ድዮም ዝብል ሕቶ እውን ካሊእ ዘተሓሳስብ ጉዳይ እዩ።ናይ ጊኒ ቀዳማዊት እመቤት ጀነ ካባ ኮንዴ ሓገዝ ንምትእልላሽ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ይርከባ።
ንሰን ዩናይትድ ስቴትስ እትውንኖም ብዙሓት ነገራት የድልዩና እዮም ምስበላ ኣብ ጊኒ ስኣን ናውቲ ሕክምና ህፃውንቲ ብዕሸል ዕድሚኦም ይሞቱ ከምዘለው ሓቢረን።
ቀዳሞት እመቤትታት ግኒ፣ማሊ፣ሞዛምቢክ፣ኒጀርን ናምቢያንን ከምኡ’ውን ካልኦት ሰበስልጣን ኣፍሪካን ኣብታ ክፍለ ዓለም ብዛዕባ ዘሎ ጥዕና ደቂ ኣንስትዮን ህፃውንትን ድምፆም የስምዑ ኣለው።ብዛዕባ ናይ ህፃውንትን ምስ ወሊድ ዝተኣሳሰረ ናይ ኣዴታትን ሞት፣ምትሕልላፍ HIV/AIDS ካብ ኣደ ናብ ህፃንን ምስ ፅረይት ዝተኣሳሰሩ ጉዳያትን ዝኣመሰሉ ንምዝርራብ ኣብ ካልኣይ ጉባኤ ጥዕና ቀዳሞት እመቤትታት ኣፍሪካ ክራኸባ እየን።ኣብ ናይ ሕቡራት መንግስታት ቤት ፅሕፈት ምሕዝነት ዝሰርሓ ኣኒተ ሪቻርድሰን ንፃዕርታት ቀዳሞት እመቤትታት ናእድአን ገሊፀን።ሕዚ’ውን ግን ገና ዝተርፍ ስራሕ ከምዘሎ ይገልፃ።
ናይ ኮንጎ ምንስቴር ጥዕና ኤምሊየኒ ራውል ምንጪ ኣብ ኣፍሪካ ናይ ዘለው ሽግራት ድኽነት እዩ ይብላ።
ምስ ናይ ዓለምለኸን ናይ ወልቂ ትካላትን ብምትሕብባር እንድሕር ተሰሪሑ ብድኽነት ዝፍጠሩ ፀገማት ከወግዱዎ እምነተይ እዩ ይብላ ወሲኸን።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ንግዚያዊ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተን ሓላፊ ኰይኖም ንዘገልገሉ ኣለሳንድሮ ጂሶቶ ካብ ዕለት 22 ሓምለ 2019 ዓ.ም. ጀሚሮም ንኽትክእዎም ዕለት 18 ሓምለ 2019 ዓ.ም. ማተዮ ብሩኒ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ሓላፊ ቢሎም ከምዝሰመይዎም ዝዝከር ኰይኑ፡ ብሩኒ ዕለት 22 ሓምለ 2019 ዓ.ም. ኣብ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ናይ ጉባኤ ኣዳራሽ ንናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ሰራሕተይናታትን ጋዜጠይናታትን ኣብ ቅድስቲ መንበር ናይ ዝተፈላለያ ሃገራት ልኡካን ጋዜጠይናታት ሰላምታኦም ብምቕራብ ሓላፍነቶም ብወግዒ ጀሚሮም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ማተዮ ብሩኒ ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፡ ኣብቲ ንዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ኣብ ዘገልገልኩሉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተም ቤት ጽሕፈት፡ ዋና ሓላፊ ኰይነ ነኸገልግል ብቕዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝተወሃበኒ ሓላፍነት ሎሚ ዕለት 22 ሓምለ 2019 ዓ.ም. ብወግዒ እጅምር፡ እዚ ሓላፍነ’ዚ ኣገልግሎት ንቕዱስ ኣቦናን ንቅድስቲ መንበርን እዩ፡ ብምሉእ ዓቕመይን ክእለተይና ስንድውናን ንምግልጋል ቢሎም፡ ኣስዒቦም ነቶም ቅድሚኦም ብግዚያዊ ዋና ሓላፍነትን ብምሉእ ተወፋይነትን ለጋስነትን ጥበብን ንዘገልገሉ ኣለሳንድሮ ጂሶቲ፡ መሳርሕተይን ዓርከይን ቢሎም ብምግላጽ ብልቢ አምስግን ኢሎም።
እቲ ዝተወሃቦም ሓልፍነት ዓቢይ ጥንቃቔ ዝሓትት ኣገልግሎት ምዃኑ ገሊጾም፡ ኣብዚ ኣገልግሎ’ዚ ናይ መላእ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ዝሓበርዎምን ብዙሕ ተመክሮ ዘለዎም ብናይ ስራሕ ልምዲ ናይ ዝሃብተሙ ሰራሕተይናታትን ጋዜጠይናታትን ድጋፍ ከምዘይፍለዮም ርግጸይና ምዃኖም ገሊጾም፡ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ንዘንበሩሎም ኣመኔታ ኣመስጊኖም፡ ኣብዚ ሓድሽ ናይ ኣገልግሎት ሓላፍነቶም’ዚ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ህየንተ ፓውሎ ሩፊኒ ድጋፍ ከምዘፍለዮም ርግጸይና እየ ኢሎም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ብሩኒ፥ ዕለት 23 ሕዳር 1976 ዓ.ም. ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ዝተወልዱን ብቋንቋን ስነድርሰትን ታሪኽ ስነ ጽሑፍ ናይ ወጻኢ ሃገራትን ሮማ ኣብ ዝርከብ ላ ሳፒየንዛ መንበረ ጥበብ ሊቕነት ዘመስከሩን፡ ካብ 2009 ዓ.ም. ጀሚሮም ኣብ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ናይ ወጻኢ ሃገራት ልኡካን ጋዜጠይናታት ኣብ ቅድስቲ መንበር ጉዳይ ዝከታተል ቤት ጽሕፈት ሓላፊ ኰይኖም ምግልጋል ከምዝጀመሩን፡ ካብቶም ቅዱስ ኣቦና ካብ ኢጣሊያ ወጻኢ ኣብ ዘካይድዎ ሓዋፍያዊ መገሻ ዘሰንይ ጉጅለ ኣባል ከምዝነበሩ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ የመልክት።


text:
ካብ ሊብያ ናብ ዓዲ ጥልያን ክሰግሩ ቅድሚ ሰሙን ዝተበገሱ ዳርጋ ኩሎም ኤርትራውያን ምዃኖም ዝንገረሎም 335 ስደተኛታት ደሃይ ኣጥፊኦም ከምዘለዉ ገለ ቤተሰቦም ምስኣቶም ዝርከቡ ኤርትራውያን ምስናይ ከቢድ ጭንቀትን ስግኣትን ሓቢሮም።
ውልቀመላኺ መራሒ ስርዓት ህግደፍ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ነቲ ኣብ ቱኒዝያን ግብጽን ዝካየድ ዘሎ ህዝባዊ ተቓውሞታት ፈጺሙ ከይቃላሕ ንሚኒስትሪ ዜና ተሪር ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ።
ኣስመራ ካብ ዝኾነ ግዜ ንላዕሊ ሕማቕ ኢያ ዘላ። ኣብ ግዜ ለይቲ ሓሓሊፉ ድምጺ ጠያይት ይስማዕ ኣሎ። ንግሆ ሓያሎይ ሰባት ቀታሊኦም ዘይተፈልጠ ከም ዝተጋጨወት መኪና ኣብ ኣንጎሎታት ሞይቶም ይርከቡ ኣለዉ።
ናብ ዝኸበርኩም ብጾት ኣገልገልቲ ናይ ኢንተርነት ረድዮን ፈነዋ ኣሰና ፡፡
ብዓይኒ ህግደፍ ቀዳማይ ጸላኢኡ ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ። ኣብዚ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ኣብ ሰምበል ብድሕሪ ሆቴል ኢንተር ኮንቲነንታል /ኣስማራ ፓላስ/ ኣብ ዝርከብ ጎልጎል ሓደስቲ ናይ ተለኮሙኒኬሽን ህንጻታት ብሸበድበድ ክሰርሕ ጸኒሑ። ትካል ተለኮሙኒኬሽን ሓደ ካብ ቀንዲ መሓውር ስለያ ህግደፍ ካብ ዝኸውን ሓያሎይ ዓመታት ኮይኑ ኢዩ።
ስርዓት ህግደፍ ዓቕሉ ስለዝጸበቦ፡ ነብሱ ንምድሓን ኣብ ሸበድበድ ኣትዩ፡ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስጢራዊ ርክባትን ዘተን ከካይድ ጀሚሩ ከምዘሎ ይንገር።
ስርዓት ህግደፍ ዓቕሉ ስለዝጸበቦ፡ ነብሱ ንምድሓን ኣብ ሸበድበድ ኣትዩ፡ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስጢራዊ ርክባትን ዘተን ከካይድ ጀሚሩ ከምዘሎ ይንገር።
ቅድሚ ክልተ ሰሙን ኢሳይያስ ንዓሊ ዓብዱ ብጥርሙዝ ቢራ ገጹ ስለዝጨደዶ፡ ንኽልተ ሰሙን ሕክምናዊ ክንክን ክግበረሉ ቀንዩ። ክሳብ ‘ዚ እንዋን’ዚ ኸኣ ኣብ ዝኾነ ቦታ ኣይተራእየን። ኢሳይያስ ስለምንታይ ንዓሊ ከምዝሃረሞ ዛጊት እቲ ምኽንያት ንጹር ኣይኮነን። ዝያዳ ሓበሬታ ኣብ ቀጻሊ ክስዕብ እዩ።
እቲ ንኣካይዳ ኣመራርሓኡ ስሩዕ መቐለሲ መሓውር ሲኢኑሉ ዘሎ መራሒ ህግደፍ ኢሰያስ አፈወርቂ አብ ዝሓለፈ ሳምንቲ ብዝጀመሮ ዘይውዳእ ናይ አዘዝቲ ሰራዊት አኼባ ትማሊ ብዝቐጸሎ ናይ ኣመሓደርቲ ዞባታት ዝተሰምየ በይንኣዊ ንጹል አኼባ አካይዱ።
ኣብ ዝሓለፈ ሓሙስ ዕለት 22/10/2009 ብሰበስልጣን ሉኡኻት ኖርወይ፣ ብሽል ቦንደቪክ መራሒ መንግስቲ ነበርን ብፕረፈሶር ሸቲልን ዝተባህሉ አብቲ ዓቢ ጋዘጣ ናይ ኖርወይ አፍቶን ፖስቶን ዝተባለ:
ኣቐድም ኣቢሎም፡ ንኤውሮጳ ኣብ ጉዕዞ እንከለለዉ ጃልብኦም ብምብልሻዋ ብምትሕግጋዝ መንግስቲ ጥልያንን ሊብያን ካብ መዓት ወጺኦም ናብ ሊብያ ዝተመልሱ ዝርከቡዎም 150 ዝኾኑ ኤርትራውያን ብሰበስልጣን ሊብያ ተገፊፎም ምስ ተወስዱ ደሃዮም ጠፊኡ ከምዘሎ ካብቲ ቦታ ዝተረኽበ ሓበሬታ ኣረዲኡ።
መጥቃዕቲ ኣብ ውሽጢ ሓይሊ ኣየር ኤርትራ
ኣብ ቀዳማይ ሰሙን ወርሒ መስከረም 2009 ሓደ መንነቱ ዘይተፈልጠ ወተሃደር ፡ ኣብ ውሽጢ ሓይሊ ኣየር ነተን ኣብ መዓርፎአን ኮፍ ኢለን ዝነበራ ነፈርቲ ብቡንባ መጥቃዕቲ ፈጺሙ። ሓንቲ ነፋሪት ክብድ ዝበለ ጉድኣት ክወርዳ ኸሎ፡ ሓንቲ ነዳዲ ዘይነበራ ነፋሪት ብሓደ ጎድና ከፊላዊ ጉድኣት በጺሑዋ። ነቲ ኩነታት ዝተኸታተሉዎ ወተሃደራት ኣብ ልዕሊ እቲ መጥቃዕቲ ዝፈጸመ ወተሃደር ቶኽሲ ከፊቶም: ብ ቶኽሲ ተመላሊሱ ድማ ሞይቱ። መንግስቲ ነቲ ወረ ከም ጽኑዕ ምስጢር ክሓብኦ ‘ኳ እንተፈተነ፡ ናብ ህዝቢ ልሒኹ ፈኸም ክብል ጀሚሩ ‘ሎ።
ውራያትን ጽምብላትን ህግደፍ፡ ንኹሉ ኤርትራዊ ዘይሓቍፍ፡ ፈላላዪ ምዃኑ ብምግንዛብ፡ ንኹሉ ኤርትራዊ ብምጥርናፍ ሃገራውነት ኤርትራውያን ንምዕዛዝ ዝዓለመ ሰፊሕ ብዓል ንዝወደቡ ተባዓት ኤርትራውያን ተቐማጦ ኣትላንታ ጆርጅያ፡ እቲ ካብ ቁጽጽሩ ወጻኢ ጽምብል ናጽነት ከይካየድ ኣብ ቀጻሊ ዘመተ ዝርከብ ስርዓት ህግደፍ ንዘቕረበሎም ካልኣይ ኣውያት ኵነኔን ትእዛዝን ነጺጎም ሃገራዊ ብዓሎም ብውዕዉዕ ሃገራዊ መንፈስ ንምጽንባል ምድላዋቶም ኣብ ምቕጻል ከምዝርከቡ ካብቲ ቦታ ምስናይ መረጋገጺኡ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣረዲኡ።
ኣብዚ ሰሙን ‘ዚ፡ ስርዓት ህግደፍ ነቶም ሕሱም ጥምየት ምኽኣል ስኢኖም ካብ ዓዲ ናብ ኣስመራ ኣትዮም ኣብ ፈቖዶ ኣብያተ ክርስትያናትን ጎደናታትን ዝልምኑ ዝነበሩ መሳኪን ግዳያት ጥምየት፡ ኡይ እናበሉ ንጉሆ ንጉሆ ገፊፉ ምስ ደቆም ናብ ጋሽባርካ ከግዕም ቀንዩ።
ሚኒስተር ምክልኻል ዝነበረ ጀነራል ስብሓት ኤፍሬም፡ ነቲ ብጽኑዕ ሓሚሙ ዘሎ ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድ ብምትካእ፡ ጸሓፊ ህግደፍ ክኸውን ተመዲቡ ከምዘሎ ተፈሊጡ። ኣብ ክንድኡ ሜጀር ጀነራል ተኽላይ ሃብተስላሰ ሚኒስትር ምክልኻል ኮይኑ ክምደብ ከሎ፡ ሜጀር ጀነራል ገረዝጊሄር ዓንደማርያም (ውጩ) ከምኡ’ውን ሜጀር ጀነርል ዑመር ጠዊል ከኣ ኣብ ሚኒስትሪ ምክልኻል ተወዚዖም፡ ዳርጋ ድስኩላት ከምዝኾኑ ንምግባሮም ተወጢኑ ከምዘሎ ይንገር።
ሓደ ካብ እሱራት ፖለቲካ ኤርትራ ዝኾነ ኮለኔል ተስፋልደት ስዩም የማናይ ክፍሊ ኣካላቱ ስለዝለመሰ (ፓራላይዝ ስለዝኾነ)፡ ካብ 14 ታሕሳስ 2008 ጀሚሩ ኣብ ሆስፒታል ሓይሊ ኣየር ኣብ ትሕቲ ጽኑዕ ሓለዋ ይሕከም ኣሎ። ብዘይካ ዶክተር ሃይለ ምሕጹንን ሓደ ካብ ኩባ ዝመጸ ሓኪምን ዝኾነ ሰብ ከይረኽቦ ፕረዚደንት ኢሳያስ ድሕሪ ምእዛዙ ኸኣ፡ ካብ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ዝተላእኩ ሓለዋ ይከታተሉዎ ኣለዉ። ኮለኔል ተስፋልደት ስዩም ክዛረብ ኣይክእልን ዘሎ። ኩነታት ጥዕንኡ ኣብ ኣዝዩ ኣስጋኢ ደረጃ ይርከብ ኣሎ።
ቓለመጠየቕ ኣምባሳደር መሓመድ ኑር ምስ ቴለቭዥን ደሃይ ኤርትራ ብዛዕባ ‘ጉጅለ 15’
ስርዓት ህግደፍ ህዝቢ ፈነወ ራድዮ ተቓወምቲ ከይሰምዕ ኣጠንቂቑ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣመሓዳሪ ዞባ ጋሽ ባርካ ካሕሳይ ገብሪሂወት ንህዝቢ ናይቲ ዞባ ኣኪቡ ብተቓወምቲ ሓይልታት ዝፍኖ ፈነወ ራድዮ ይኹን ናይ ኣምሓርኛ ደርፍታት ከይሰማዕ ኣጠንቂቑ። ኣብ ዒላበርዒድ ዝርከቡ ሰበስልጣን ህግደፍ ‘ውን ተመሳሳሊ መተሓሳሰቢ ኣቕሪቦም።
ክቡር ኣምባሳዶር መሓመድ ኑር ኣሕመድ ምስ ተለቭዥን ደሃይ ኤርትራ ዝገበሮ ቃለ መጠይቕ ናይ ስርዓት ህግደፍ ውዲት ኣብ ጉዳይ ጠንቂ ናይ ዶብ ምስሕሓብን ከምኡውን ብድሕሪኡ ዝተፈጥረ ውዲት ምእሳር ሓለፍቲ ሰበስልጣን ዓበይቲ ዓድን ጋዜጠታትን የቓልዕ፡፡
ኣብቲ ጸምጸም በረኻ
መዳርግታ ንሞት
ትንፋስ ዝሃበኒ
ብስራት ናይ ህይወት
ኣበሎ ደሃይኪ
ናይ ተስፋ መለኸት?
ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣብ ጽባሕ በዓል ናጽነት ስለምንታይ ናብ ኢራን ከምዝገሸ ገሪሙኩም ክኸውን ይኽእል እዩ። ግን
ኣይግረምኩም። ንበዓል ናጽነት ዝኸውን ሽሻይን ሕብስትን ከምጽእ ኣይኮነን ከይዱ ዘሎ። መገሽኡ ምስ ውልቃዊ ጉዳዩ
ዝተኣሳሰረ እዩ።
ሓደ መዓልቲ ድሕሪ ‘ቲ “መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ፈለማ ሰሙን ወርሒ ሕዳር ወራር ኣንጻር ኤርትራ ከካይድ ካብ ኣመሪካ ፍቓድ ረኺቡ ኣሎ” ክብል መንግስቲ ባዕሉ ብወግዒ ዘመሓላለፎ መግለጺ፡ ትማሊ ቐዳም 27 ጥቅምቲ ኣብ ኣስመራ ሰፊሕ ግፋ ከካይድ ከምዝወዓለ ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።


text:
Radio Erena: 06 November 2017
ካብ ሱዳን ናብ ኤርትራ ብኮንትሮባንዳ ዝሰግር ዘሎ ነዳዲን ፊኖን መግትኢ ክግበረሉ ምዃኑ ኣማሓዳሪ ዞባ ከሰላ ኣደም ጃማ ኣደም ገሊጹ።
እቲ ኣመሓዳሪ ነዚ ዝገለጸ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ምስ ነበርቲ ናይቲ ኣብ ዶብ ሱድንን ኤርትራ ዝርከብ፣ ኻራይት ዝተባህለት ከባቢ ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ ምዃኑ ብመንግስቲ እትውነን ኣገልግልት ዜና ሱዳን ሓቢራ።
እቲ ካብ ዞባ ከሰላ ናብ ኤርትራ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ብኮንትሮባንዳ ዝሰግር ዘሎ ነዳዲን ፊኖን ንቁጠባ እቲ ዞባ ይሃስዮ ከምዘሎ’ውን ኣደም ጃማ ኣደም ኣተሓሳሲቡ።
ኣመሓዳሪ ከሰለ ነዚ ዝገልጽ ዘሎ፣ ነበርቲ እቲ ዞባ ብመነባብሮን ናህሪ ዋጋታት ሃለኽቲን ተደጋጋሚ እዋን ተቓውሞታት ኣብ ዘካይድሉ ዘለዉ እዋን’ዩ።
ንሱ ኣብ መወዳእታ፣ ንዘይሕጋውን ነጋዶ ክንሃድኖም ድሕሪ ምባሉ፣ ምስ ኤርትራ ዝህሉ ዝምድና ኣገዳሲ ስለዝኾነ፣ ኣብ ዶብ ዝካየድ ዘሎ ንግድ ሕጋዊ ዝኾነሉ መንገዲ ክናደ ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ነዳዲ፣ ዘይቲ፣ ፊኖን ካልእ ሃለኽቲ ነገራትን ካብ ከሰላ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ብኮንትሮባንዳ ናብ ኤርትራ ከምዝኣቱ ይፍለጥ።
=======================


text:
ተማሃሮ ዩኒቨርሲቲ ዝኾኑ ተወላዶ ትግራይ ሰልፊ አካይዶም
ማሕበር ስቪል ማሕበረሰብ ሰብ ሕድሪ ዝሓለፈ ሰንበት ጥቅምቲ 18 ጥቅምቲ 2011 ዓ.ም ዘተሓባበሮ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ከተማ መቐለ ተካይዱ ነይሩ፡፡ ኣቦመንበር ቦርድ እቲ ማሕበር መምህር መሓሪ ዮውሃንስ ዕላማ እቲ ሰልፊ ዝበልዎ ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ኣብ ዝተፈላለየ ክልላት ዝምሃሩ ኣብ ሕማቅ ኩነታት ኮይኖም ብፍርሒ ተዋሒጦም ፣ ሎሚ ቀተሉና ፅባሕ ቀተሉና እናበሉ ስነ ኣእምሮኣዊ ፀቅጢ ፈጢሩሎም ምምሃር ውፅኢት ስለዘይብሉ ኣብ ዓዶም ክመሃሩ ይግባእ፡፡
ኢፒሶዳት
-
ጥቅምቲ 15, 2021
“ዳርጋ ኩሉ ንጥፈታተይ ኣብ ምስራሕ እግረይ ‘የ ዝጥቀም” ጽገረዳ ደብሮም
-
ጥቅምቲ 15, 2021
ንፈነወ ድምጺ ኣመሪካ ኣገልግሎት ኣምሓርኛን ትግርኛን ዝምልከት ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ተኻዪዱ
-
-
-
ጥቅምቲ 12, 2021
ቃለ መጠይቕ ምስ ኤርትራዊ ኣመሪካዊ ሓረስታይ ጣፍ
-
ጥቅምቲ 11, 2021
ንህልው ኩነታት ስደተኛታት ኣብ ሊብያ ዝምልከት ቃለ መጠይቕ ምስ ኤርትራዊ ስደተኛ


text:
ፍሉይ ናይ ክንክን-ስኒ ሓገዝSärskilt tandvårdsbidrag - tigrinska
ሓገዝ ንምክልኻል ሕማም-ስኒ
ንስንኻ ሳዕቤን ዘምጽኣሉ ሕማም ምስ ዚህልወካ፤ መከላኸሊ ዚኸውን ስጉምቲ ናይ ክንክን-ስኒ ምውሳድ የድልየካ። ኣብዚ ከምዚ ኵነታት፤ ፍሉይ ናይ ክንክን-ስኒ ሓገዝ (STB) ንምርካብ መሰል ኣሎካ። ንሱ ድማ ንኣብነት ንስኒ ዘቦዅቡኾ ዓይነት ሕማም ክኸውን ይኽእል። እምበኣር መታን እቲ ሓኪም-ስንኻ ወይ ኣጽራዪት-ስንኻ፤ ፍሉይ ናይ ክንክን-ስኒ ሓገዝ ናይ ምርካብ መሰል ከም ዘሎካ ክፈልጡ፤ ብዛዕባ እቲ ዘሎካ ሕማምን፤ ሓገዝ ንምክልኻል ሕማም-ስኒ ከም ዘድልየካን፤ ናይ ዶክቶር ምስክር ወረቐት ክተቕርበሎም የድሊ።
እዚ ፍሉይ ናይ ክንክን-ስኒ ሓገዝ፤ ከም መመላእታ ናይቲ ኣብ ሓፈሻዊ መደብ ሓለዋ ጥዕና-ስኒ ዚግበር ሓገዝ ሕክምና-ስኒ እዩ። እቲ ፍሉይ ናይ ክንክን-ስኒ ሓገዝ ትቕበል ምስ ትኸውን፤ እቲ ሓፈሻዊ ናይ ሕክምና-ስኒ ሓገዝ ውን ክትረክብ መሰል ኣሎካ።
እቲ ፍሉይ ናይ ክንክን-ስኒ ሓገዝ፤ 600 ክሮኖር ንፍርቂ ዓመት ኮይኑ፤ ናብ ሕክምና ስኒ ኣብ ትኸደሉ ግዜ፤ ካብቲ እትኸፍሎ ወጻኢ ይጎድለልካ ማለት እዩ። እዚ ፍሉይ ናይ ክንክን-ስኒ ሓገዝ ገንዘብዚ፤ በብዓመቱ እንተ ደንጎኻ፤ ኣብ 30 ሰነን ኣብ 31 ታሕሳስን ክትጥቀመሉ ይግባእ።
እቲ ሓገዝ ንምንታይ ክትጥቀመሉ ይፍቀደልካ?
እዚ ፍሉይ ናይ ክንክን-ስኒ ሓገዝ፤ ንሓለዋ-ጥዕና ስኒ ጥራይ ኢኻ ክትጥቀመሉ እትኽእል። ገለ ካብቲ ዚግበረልካ ዓይነት ምርመራታት ኣብዚ እቱው ኮይኑ፤ ሽግራት ናይ ስኒ ንምክልኻልን ንሓለዋ ጥዕና-ስኒን ተባሂሉ ዚወሃበካ ሕክምና ዘጠቓልል እዩ። ንኣብነት ከም ምጽራይ-ስኒ፤ ናይ ፍሎር ሕክምና፤ ምኽሪ ዓይነት-መግቢን ኣተሓሕዛ ጽሬት-ስኒን ክጥቀስ ይክኣል።
ንኻልእ ኣብ ክንክን-ስኒ እትገብሮ ሕክምናታት ግን፤ እቲ ልሙድ ዝኾነ ክፍሊታት ኢኻ እትኸፍል።
መን እዩ ፍሉይ ናይ ክንክን-ስኒ ሓገዝ ክረክብ ዚኽእል?
ፍሉይ ናይ ክንክን-ስኒ ሓገዝ ዚፍቀደልካ፤ እዚ ሲስዕብ ሕማማት ምስ ዚህልወካ እዩ።
- ሲስቲስክ ፊብሮስ
- ብርቱዕ ሕዱር ሕማም ሳንቡእ KOL
- ሕማም መዓናጡ ኡልሰሮስ ኮሊት ”ulcerös kolit”፤ ሕማማት ክሮንስ ”Crohns”ከምኡውን ጥልመተ-መዓንጣ ”tarmsvikt”
- ኣብ ምቡዅባዅ ስኒ፤ ንኣብነት ብምኽንያት ኣኖሮክሲ ”anorexi” ቡሊሚ ”bulimi” ወይውን ካብ ሕማማት ጋስትረዮሶፋገፍል ረፍሉክስ ”gastroesofageal reflux”
- ሕማም ሽኮር ንምቍጽጻራ እተሸግር ዓይነት
- ሕክምና ዲያሊይስ ውሕደት ህዋሳት መከላኸሊ ኣካላት፤ ንኣብነት ብምኽንያት ሕክምና ጸርጊ ወይ ምቕያር መሳርዕ ኣካላት
- ምጕዳል ህዋሳት ተኸላኸልቲ ኣካላት፤ ብምኽንያት ካብ ካልእ ሰብ ምቕያር ክፍሊ-ኣካላት ወይ ሕክምናዊ መድሃኒታት
- ሾግሬንስ ሲንድሮም ”Sjögrens syndrom”
ፍሉይ ናይ ክንክን-ስኒ ሓገዝ ዚወሃበካ፤ ብምኽንያት እዚ ዚስዕብ ኣፍካ ምስ ዝደርቕ። ንኣብነት
- ብምኽንያት ናይ ነዊሕ ግዜ መድሃኒት ምጥቃም
- ብምኽንያት ሕክምና ጸርጊ ኣብ ርእሲ ወይ ክሳድ
ፍሉይ ናይ ክንክን-ስኒ ሓገዝ ንምርካብ እንታይ ክገብር የድልየኒ?
ነዚ ፍሉይ ናይ ክንክን-ስኒ ሓገዝ ዚኸፍለካ፤ እቲ ናይ ውሕስነት-ካሳ እዩ። ከመይ ጌርካ ምልክታ ከም እተእቱ ሓበሬታ፤ ምስ ዶክቶርካ ወይ ሓኪም-ስኒኻ ወይ ኣጽራዪት-ስኒኻ ክርከብ ይክኣል እዩ።
ፍሉይ ናይ ክንክን-ስኒ ሓገዝ ክትረክብ መሰል ከም ዘሎካ ብዝበለጸ ክትፈልጥ ምስ እትደሊ፤ ምስ ዶክቶርካ ወይ ሓኪም-ስንኻ ምዝርራብ እዩ። ውሕስነት-ካሳ መብዛሕትኡ ግዜ፤ ናይቲ ዘሎካ ሕማም ወይ ሽግር ዘረጋግጽ፤ ናይ ምስክር ወረቐት ካብ ሓኪም ክተቐርብ ይሓቱኻ እዮም። ገለ እዋናት፤ ጸብጻብ ናይቲ ዘሎካ ሕማማትን ሽግራትን፤ ኣብ መዝገብ ሕክምና-ስኒ ሰፊሩ ምስ ዚህሉ፤ እንታይ ሕማም ከም ዘሎካ፤ ናይ ሓኪም ምስክር ወረቐት ምቕራብ ኣየድልን እዩ። ፍሉይ ናይ ክንክን-ስኒ ሓገዝ ንኽትረክብ፤ ናብ ውሕስነት-ካሳ ምስክር ወረቐት ንምስዳድ፤ እኹል ሓበሬታ ምህላዉ ገምጋም ዚወስዱ፤ እቲ ሓኪም-ስንኻን ወይ እታ ኣጽራዪት-ስንኻን እዮም። እቲ ዘሎካ ናይ ሓኪም ምስክር ወረቐት፤ ንመጀመርታ ግዜኻ ናብ ሓኪም-ስኒ ወይ ኣጽራዪት-ስኒ ክትከይድ ከሎኻ፤ እቲ ወረቐት ካብ ሰለስተ ወርሒ ንላዕሊ ዕደመ ክህልዎ የብሉን።
ፍሉይ ናይ ክንክን-ስኒ ሓገዝ፤ ኣብ ኩሎም እቶም ኣብ ውሕስነት-ካሳ ምዝጉባት ዝኾኑ ትካላት ሕክምና ዘገልግል እዩ። ዋላኳ ሓኪም-ስኒ ወይ ኣጽራዪት-ስኒ እንተ ቐየርካ፤ እቲ ፍሉይ ናይ ክንክን-ስኒ ሓገዝ፤ ብቐጻሊ ይወሃበካ እዩ። ገለ እዋናት፤ ከከምቲ ዘሎካ ዓይነት ሕማም፤ ነቲ ዘሎካ ናይ ሓኪም ምስክር ወረቐት ክተሐድሶ ዘድልየሉ ኩነታት ኣሎ።
ፍሉይ ናይ ክንክን-ስኒ ሓገዝ ንምርካብ፤ ባዕልኻ ብቐጥታ ናብ ውሕስነት-ካሳ ምልክታ ክተእቱ ትኽእል ኢኻ። ሽዑ ግን ንኽፍቀደልካ ንውሕ ዝበለ ግዜ ክወስድ ይኽእል። ተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ ናይ ውሕስነት-ካሳ ኢንተርነት ኣድራሻ ክርከብ ይክኣል።


text:
ኣቶ ብርሃነ የማነ ነቲ ብግንባር ድሕነት ኤርትራ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተበጸሐ ስምምዕ ንኣባላት ማእኸላይ ባይቶ ሰለስተ ውድባት ኣብ ካርቱም መብርሂ ሂቡ
ኣቦ መንበር ላዕለዋይ መርሒነት ኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳንን ኣቦ መንበር ሰደገኤን ኣቶ ብርሃነ የማነ(ሃንጅማን) ነቲ ብኣቦ መንበራት ሰለስተ ውድባት ማለት ኣቶ ዓብደላ ኣደም፤ብዶክተር በየንን ኣቶ ብርሃነ የማነን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተበጸሓ ስምምዕ፡ ኣብ ካርቱም ንዝርከቡ ማእኸላይ ባይቶ እተን ሰለስተ ውድባት ካብ ሓምለ 14-15, 2005 ኣብ ዝተገበረ ሰሚናር መግላጺ ሂቡ።ኣብቲ ሰሚናር ናይ ኣስታት ሓደ ዓመት ተሞክሮ ግንባር ሓድነት ኤርትራን ኣብ 4ይ ስሩዕ ኣኼባ ዝበጽሕዎ መደምደምታን ውሳነታትን ከምእውን ናብ ፍጹም ሓድነት ዘምርሕሉ መገዲ መብርሂ ከምዝተዋሃበ ኣቶ ዑቕባይ ተኽሉ ሓላፊ ቤ/ጽ ካርቱም ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቃስ ንጋልፍ ኢንፎርመሽን ሰንተር ሓቢሩ።
ኣኼበኛታት ብወግኖም ነቲ ዝተዋሃበ መብርሂ ብምሰማዕ፡ ናይ ዝሓለፈ ጉዕዞ ግንባር ድሕነት ኤርትራ ብደቂቕ ገምጊሞም።ነዚ ተጀሚሩ ዘሎ ኣፈናዊ ርክብ ከምዝሓለፈ መሰናክላት ንከይገጥሞ ምስቲ ሃንቐውታ ህዝቢ ንስምረት ኣብ ግምት ብምእታው፡ ነፍሰውከፍ ኣባል እዘን ውድባት ካብ ዝልዓለ መርሒነት ከስብ ዝተሓተ ካድር ደቂቕ ዝርዝራዊ ሓበሬታ ክበጽሖምን ብቐጥታ ተሳታፍነት ክህልዎምን ድሕሪ ምልባው፡ ኣባላት ሰለስቴኤን ውድባት ኣብ ሕጋዊ ኣኼባታተን ክዝትያሉን ብክትዕ ሃብቲሙ ወሳነ ሓሳብ ንኽህባሉን ዕድል ክዋሃቦም ኣተሓሳሲቦም።
ነቲ ብኣቦ መንበራት ሰለስተ ወድባት ተበጺሑ ዘሎ ውሳነ፡ በብደረጅኡን በብቦትኡን ንኣባላት እተን ሰለስተ ውድባት መግለጽን መብርህን ንምሃብ ኣቶ ብርሃነ የማነ ኣቦ መንበር ላዕለዋይ መርሒነት ኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳንካርቱም ምእታዉ ይዝከር።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2812


text:
ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ሎሚ ኣብ ሰዓታት ናይ ንግሆ ንኩነታት ምስሪ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ -ግዝያዊ መንግስቲ ምስርን ኣባላት ጸጥታኡን ተቓወምቲ ንምብታን ንዝወሰድዎ ስጉምቲ ነቒፉ። ነቲ ኣብዚ ግዜ’ዚ ብሰበ-ስልጣን ምስሪ ኣብታ ሃገር ተስገዲዱ ዘሎ ሕጊ ማርሻል ድማ ወጊዝዎ።
ብዘይካዚ ፕረዚንት ኦባማ - “ Bright Star” ተባሂሉ ንዝጽዋዕ ኣብ ሞንጎ ምስርን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ኣብ ዓመት ክልተ ግዜ ዝካየድ ሓባራዊ ወተሃደራዊ ታዕሊም ክቃረጽ ኣዚዙሎ። በቲ ኣቐዲሙ ዝወጸ መደብ እዚ ሓባራዊ ወተሃደራዊ ታዕሊም ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ክካየድ’ዩ ነይርዎ። ፕረዚደንት ኦባማ ንምቁራጽ እቲ ሓባራዊ ወተሃደራዊ ታዕሊም ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ
”እቲ ዝጸንሐ ዝምድናና ሰላማውያን ሰባት ኣብ ጎደናታት እናተቐትሉን መሰላት እናተጣሕሱን ከምቀደሙ ዝቕጽል ኣይኮነን። ምስራውያን ካብቲ ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ዝረኣናዮ እቲ ኩአንታት ዝተፈልየ ኣተሕዛ ክህልዎ ይመርጹ። ንሶም እውን እንተኾነ - እቲ ዘካይድዎ ናዕቢ ቀጻሊ ህውከት ከቃርጽዎ ይግባእ” ኢሎም።
ፕረዚደንት ኦባማ ሓደ ጉጅለ ሃገራዊ ድሕነት ንኩነታት ምስሪ ብቐረባ ክከታተል መምርሒ ከምዘመሓላለፈ ገሊጹ’ሎ። ብዘይካ’ዚ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ተፈጢሩ ዘሎ ኩነታት ምስሪ ጸግዒ ከምዘይትሕዝ ብተወሳኺ ኣፍሊጡ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ - ዝተፈላለዩ ኣህጉራውያን ውድባት ንኩነታት ምስሪ ኣመልኪቶም ስክፍትኦም የስምዑ ኣለው። ኣፈኛ ዋና ጸሓፈ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ባንኪ ሙን ነቲ ኩነታት ኣመልኪቱ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ- ባንኪሙን ሰበ-ስልጣን ምስሪ ኣብ ልዕሊ ተቓወምቲ ሓይሊ ምጥቓሞም ንባንኪሙን ከምዘሕዘኖ ኣፍሊጡ። ምዝውታር ሓይሊ - ፍታሕ ናይቲ ዝተፈጥረ ኩነታት ከምዘይኮነ ባንኪ ሙን ምግላጹ ድማ ኣፈኛኡ ብተወሳኺ ሓቢሩ።
ካብ ኤውሮጳዊ ሕብረት’ውን ተመሳሳሊ መልእኽቲ ናብ ካይሮ ተመሓላሊፉ’ሎ። ኣፈኛ ኤውሮጳዊ ሕብረት ፔተር ሳታኖ ካብ ብራሰልስ - መርገጺ ኤውሮጳዊ ሕብረት ናዕቢ ፍታሕ ኣይኮነን ዝብል ከምዝኾነን - ኩሎም ወገናት ሓይሊ ካብ ምዝውታር ክቑጠቡ ጸዊዑሎ።
መንግስታዊት ተለቪዥን ምስርን ካልኦት መሰኻኽርን ጊዛ ንዝተባህለት ቅርስታት ፒራሚድ ፈርኦናት ዝርከቡላ መስሕብ በጻሕቲ ኣብ ዝኾነት ከተማ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ኣባላት ሰልፊ እስላማዊ ሕውነት ንመንግስታዊ ህንጻታት ከምዘጥቅዑ ይገልጹ።
በዚ ኣብ ምስሪ ተፈጢሩ ዘሎ ሓድሽ ኩነታት ኣብ ካይሮ ንሓያሎ ምስራውያን ናብ ናይ ተቓውሞ ቦታታት ስሒቡሎ። ኣብ ከተማታት ኣለክሳንድርያን ስወዝን ድማ ጎንጺ ፈጢሩሎ። ሚኒስትሪ ጥዕና ምስሪ ኣብ ናይ ትማሊ ጸብጻቡ 525 ከምዝሞቱን ካልኦት 3700 ድማ ከምዝቖሰሉን ሓቢሩ። ሰልፊ እስላማዊ ሕውነት ግን ቁጽሪ ዝተቐትሉ ልዕሊ 4500 ከምዝኾነ ይገልጽ።


text:
ሰራዊት ኤርትራ፣ ኣብ ጎኒ ሰራዊት ኢትዮጵያ ብምስላፍ፣ ምስ ሱዳን ኣብ ዘሰሓሕብ ከባቢታት ዶባ ተዋፊሩ ከምዘሎ ተሓቢሩ
Radio Erena: 26 March 2021
ሰራዊት ኤርትራ፣ ኣብ ጎኒ ሰራዊት ኢትዮጵያ ብምስላፍ፣ ምስ ሱዳን ኣብ ዘሰሓሕብ ዘሎ ከባቢታት ዶብ ተዋፊሩ ከምዘሎ ንጸብጻብ ሕቡራት ሃገራት ብምጥቓስ ማዕከን ዜና ብሉምበርግ ሓቢሩ።
ብመሰረት እቲ ዝቐረበ ጸብጻብ፣ ሰራዊት ኤርትራ፣ ኣብ ዞባ ኣልፋሽጋ ኣብ ዝርከብ ባርካት ዝተባህለ ከባቢ’ዩ ተዋፊሩ።
ሚኒስተር ዜና ኤርትራ፣ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል፣ ነቲ ዝቐረበ ጸብጻብ፣ ኣብ መንጎ ሱዳንን ኤርትራን ነቓዕ ንምፍጣር፣ ኮነ ተባሂሉ ዝተዳለወ’ዩ ክብል ብመንገዲ ትዊተር ነጺግዎ።
ሰራዊት ሱዳን፣ ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት፣ ንባርካት ንምቑጽጻር መጥቃዕቲ ከካይድ ምዃኑ ገሊጹ’ዩ።
ኣብ ባርካት፣ ብከቢድ ብረታት ዝተሰነየ ሰራዊት ኢትዮጵያ ዓሪዱ ከም ዘሎ ብወገን ሱዳን እኳ እንተተሓበረ፣ ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ጎኒ ሰራዊት ኢትዮጵያ ብምስላፍ፣ ኣብቲ ከባቢ ምውፋሩ ካብ ወገኑ ሱዳን ዝተዋህበ ወግዓዊ መግለጺ የለን።
ይኹን’ምበር ሓደ ሓደ ኣዘዝቲ ሰራዊትን ፖለቲካውና ሓለፍቲን ሱዳን ክህብዎ ኣብ ዝጸንሑ መግለጺታት፣ ሰራዊት ኤርትራ ናብቲ ምስ ኢትዮጵያን ሱዳንን ዘሰሓሕብ ከባቢታት ይጓረት ምህላዉ ኣመልኪቶም’ዮም።
ኣብ ኵናት ትግራይ ተሸሚሙ ዝርከብ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ካብ ሱዳን ንዝተፈወነሉ መጥቓዕቲ ክከላኸል ብዘይምኽእሉ፣ ሰራዊቱ ካብ ሰፊሕ ክፋላት ድሕሪ ምስሓቡን፣ ሓገዝ ሰራዊት ኤርትራ ሓቱቱ ክኸውን ከምዝኽእል’ውን ዝተፈላለዩ ወገናት ትንታነታቶም ክህቡ ጸኒሖም።
ንክልል ትግራይ ክቖጻጸርን፣ ዶባት ክሕሉን ዓቕሚ ስእኑ ከምዘሎ ዝንገረሉ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ንሓደ ሉኣላዊ ክልል፣ ንሰራዊት መንግስቲ ጎረቤት ሃገር ኣሕሊፊ ምሃቡ’ውን፣ ብዝተፈላለዩ ወገናት እታ ሃገር ይንቀፍ ኣሎ።
===================
Newer Postባንኪ ዓለም ኣብ ልዕሊ ሱዳን ዝጸንሐ ናይ ገንዘብ ዕዳ ከቃልሎ’ዩ
COMMENTS
WORDPRESS: 0


text:
Radio Erena: 28 February 2021
ኣብ ትግራይ ኣብዚ ዝሓለፈ ሰለስተ ኣዋርሕ ዝተፈጸመ ህልቂት ኢሉ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ዘውጸኦ መግለጺ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነጺጉዎ።
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ እቲ ኣህጉራዊ ትካል መሰኻኽር ኢሉ ካብ ዘቕረቦም ሓደ፣ ከምቲ ዝተጠቕሰ ኣብ ኣክሱም ዝነብር ቀሺ ዘይኮነስ ኣብ ቦስተን ዝነብር ኢትዮጵያዊ’ዩ ክብል ከም ኣብነት ብምጥቃስ ነቲ ጸብጻብ ከምዘይቅበሎ ኣፍሊጡ።
እቲ ብሰራዊት ኤርትራን ኢትዮጵያን ተፈጺሙ ዝበሃል ዘሎ ጃምላዊ ህልቂት፣ ኣብ ማሕበረሰብ ዓለም ከቢድ ስምባደ ፈጢሩ ከምዘሎ ኣብ ዝግለጸሉ ዘሎ እዋን፣ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል፣ ነቲ መጽናዕቲ ኣብ ዘካየደሉ እዋን፣ ስሩዕ መስርሕ ከምዝተኸተለ እዩ ዝገልጽ።
እቶም ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ተባሂሎም ዝተጠቕሱ 41 ውልቀሰባት ንድሕነቶም ተባሂሉ ኣስማቶም ስለዝተቐየረ’ዩ፣ ምምስሳል ኣስማት ኣኸቲሉ ክኸውን ዝኽእል ብምባል ምላሽ ሂቡሉ ኣሎ።
ብፍላይ ካብ 19 ክሳብ 29 ሕዳር 2020 ኣብ ኣኽሱምን ከባቢኡን ተፈጺሙ ዝበሃል ዘሎ ህልቂት ሰላማውያን ሰባት፣ ብሰራዊት ኤርትራ ዝተፈጸመ ምዃኑ’ዩ ኣብቲ ጸብጻብ ቀሪቡ ዘሎ።
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣብ መግለጺኡ፣ እዚ ናይ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ጸብጻብ፣ ማሕበረሰብ ዓለም ነቲ ኣብ ማይ ካድራ ብሰራዊትን ምልሻን ህወሓት ዝተፈጸመ ኣብ ዓሌት ዝተመርኮሰ ጃምላዊ ህልቂት ኣቓልቦ ንኸይገብር ሸፊኑዎ ኣሎ ክብል’ዩ ዝኸስስ።
ቅድሚ ሒደት መዓልታት፣ መንግስቲ ኤርትራ፣ ነቲ ብኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ዝወጸ ጸብጻብ ብመንገዲ ሚኒስተር ዜናኡ ኣቢሉ ናይ ኣሉታ ምላሽ ሂቡሉ’ዩ።


text:
ንመንግስቲ ጥራሕ ዘይኮነስ ነታ ሃገር ዘጥፍኡ ናይ ወፃኢ ፀላእቲ ኣለው ዝበሉ ሚኒስትር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ኣቶ ጌታቸው ረዳ እቲ ናይ ህፁፅ እዋን ኣዋጅ ኣብ ምሉእ እታ ሃገር ክትግበር ዝተወሰነሉ ምኽንያት እዞም ፀላእቲ ኣበይ ደው ከምዝብሉ ስለ ዘይፍለጥ እዩ ኢሎም።
ንዝሓለፈ ሓደ ዓመት ኣብ ኢትዮጵያ ዝፀንሐ ተቓውሞ ስዒቡ ዝተረኣየ ቅልውላው ምኽንያት ብምግባር ቤት ምኽሪ ሚኒስትራት ብቕድሚ ትማሊ ቀዳም ዝጀመረን ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ዝፀንሕን ህፁፅ ኣዋጅ ትማሊ ሰንበት ኣዊጁ’ሎ።እዚ ኣዋጅ ብቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ወግዓዊ ኮይኑ ኣሎ።
ብዛዕባ እቲ ኣዋጅ ንናይ ወፃኢ ጋዜጠኛታት ሎሚ መግለፂ ዝሃቡ ሚኒስትር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣቶ ጌታቸው ረዳ እቲ ኣዋጅ ኣብ ክልላት ኦሮሚያን ኣምሓራን ምስ ዝተልዓሉ ናይ ተቓውሞ ምንቅስቓሳት ብዝተኣሳሰረ ኣይኮነን ኢሎም።
ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ ፌደራል ኣቶ ጌታቸው ኣምባየ ትማሊ ንመራኸቢ ብዙሃን ውሽጢ ዓዲ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ኣፈፃሚ ኮማንድ ፖስት እቲ ህፁፅ ኣዋጅ ንሕገ መንግስታዊ ስርዓት፣ንሰላምን ደሕንነትን ህዝብታትን ዜጋታትን ንምሕላው ኣድላዩ እዩ ኢሉ ይኣምን እዩ ዝበልዎ ዝርዝር ጉዳያት ከምዝፍፅም ሓቢሮም።
ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ነቲ ኣዋጅ መርሚሩ ብክልተ ሲሶ ድምፂ ከፅድቖ ትፅቢት ይግበር።
ሸውዓተ ኣባላት ዝሓቖፈ መርማሪ ቦርድ ኣፈፃፅማ ህፁፅ ኣዋጅ ከምዘጣይሽ እውን ተገሊፁ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኽኣል።


text:
ንባባት፡ ኤፈ 1፡17-23፥ 1ጴ 3፡15-ፍ፥ ግ.ሓ. 1፡1-11፥ ማር 16፡15-20 (ዕብ. 9፡24-28፥ 1፡፡19-23፡ ማቴ 28፡16-2/ ሉቃስ 24፡46-53) ማር 16፡15-20። ስብከት፡ ዓርገ እግዚአብሔር በይባቤ፥ ወእግዚእነ በቃለ ቀርን፥ ዘምሩ ለአምላክነ ዘምሩ። እግዚአብሔር ብዕልልታ ዓረገ፥ ጎይታና እውን ብመለኸት ዓረገ፥ ዘምሩ ንኣምላኽና ዘምሩ” መዝ. 47፡5~6።
ዕርገት ኢየሱስ ክርስቶስ ክንዝክር ከሎና አቐዲምና ክንርድኦ ዝግብአና ነገራት አሎ። አብ አገላልጻ ቅዱስ መጽሓፍ ክንፈልጦ ዘሎና ክልተ ቀንዲ መሰረታውያን ነገራት አብ አቆጻጽራ ጊዜ አሎ፡ 1. ጊዜ አምላኽ (Kairos time is God’s time) አብ አምላኽ ከምዚ ንሕና እንጥቀሞ ጊዜ አይ ኮነን ዘሎ፥ አብኡ ጊዜን ቦታን የለን። ቅዱስ መጽሓፍ እግዚአብሔር ጊዚኡ ምስ በጽሐ ንሓደ ወዱ ናብ ዓለም ልአኾ ይብለና። ናይ ባህሪ ሕግታትን ኵሎም ናይ እዚ ዓለም ነገራት አምላኽ ክአትዎም እንከሎ ጨሪሾም ካልእ መልክዕ ይኽተሉ። 2. ሰብአዊ ጊዜ (Chronos time is linear and Quantitative) ዝዕቀን ሰባት ብአኡ ገርና ንነገራት ንዕቅን ሎሚ ትማሊ እናበልና ንገልጾ። ነዚ አብ ግምት ገርና ኢና ርድኢትና ብዛዕባ ዕርገት ክንርእዮ ዘሎና።
ዕርገት ብጊዜ አምላኽ “Kairos” ክንርእዮ አሎና ማለት ከም ክፍሊ ሕማማት፥ ሞት፥ ትንሣኤን ዕርገትን ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። ብኻልእ አገላልጻ ከም ሓደ መዕጸዊ ናይ ሓደ ድራማ ማለት ብቃል አምላኽ ጀሚሩ ካብ ሰማይ ወሪዱ አብ ማሕጸን ድንግል ሓዲሩ ሥጋ ዝለበሰሉ አብ ዕርገት ከአ ነቲ ዓንከል ምሉእ ዝገበረሉ ገርና ክንርእዮ ንኽእል። እግዚአብሔር አቦና ንሓደ ወዱ ክእክበናን እሞ ምስኡ ብቅዱስ ሓድነት ሓደ ክገብረና አብ መንጎና ለአኾ። ንሱ ድሕሪ እዚ ኹሉ ንሰማይዊ ዓድና/ገዛና ናብ ሰማያዊ አቦና ዝወስድ መገዲ አጣጢሑልና። እዚ ኹሉ ዝኾነ አምላኽ ባዕሉ ዘበገሶን ዝደለዮን ስለ ዝኾነ፥ መደብ አምላኽ ስለ ዝኾነ እምብአር መደብና አይኮነን። አምላኽ ኩሉ ጊዜ ነቲ ንሕና ክንገብሮ ዘይንኽእል ባዕሉ ይገብረልና ምኽንያቱ ንሕና ድኹማት ፍጥረት ኢና። አምላኽ ንአና ከሓድትን ጠፊእናና አብ ምኹብላል እንነብር አብቲ ቀንዲ ቤትና ክመልሰልና ኢሉ ንወዱ ልኢኹልና። እምብአር ምስ ኢየሱስ ሓቢርና ነመገዲ ሰማይ ክንሕዝ እሞ ምስኡ ክንአቱ እዩ ድላይ ሰማያዊ አቦና።
ቅ. ማርቆስ ንዕርገት ከዘንቱ እንከሎ “ንሰማይ ዓረገ” ይብል። ቀልጢፍና ነዚ ምስ አንበብና ዝመጸና ሓሳብ ንሰማይ ንላዕሊ ዝብል እዩ፥ እንተ ኾነ እዚ ጌጋ እዩ። እዚ ንሰማይ ዓረገ ዝብል ሓሳብ ኢየሱስ አብ ሓዲስ ሕይወት፥ አብ ዝለዓለ ኩነት አትዩ እዩ ዘስምዕ። ንሱ አብቲ ካብ መጀመርያ ዝመጸና አብኡ ተመሊሱ ማለት እዩ። ሰማይ አብ ላዕሊ ወይ አብ ታሕቲ ወይ አብ የማን ወይ አብ ጸጋም አይ ኮነን አብኡ ጊዜን ቦታን የለን ስለዚ ዓርገ ዝብል ቃል ብሰብአዊ ርድኢት ክንወስዶ የብልና።
ዕርገት ኢየሱስ እምብአር ካባና ምፍላይ ወይ ምኻደ አይኮነን። ዕርገቱ ማዕረ ማዕረ ትንሣኤኡ እዩ። ክልቲኡ ትንሣኤን ዕርገትን ሓዲስ ህላዌ ወይ ኩነት እዩ። አምላኽ አይሓደገናን፥ እኳ ደአ ብሓዲስ መገዲ መጺኡና አሎ። እዚ ምጽአት እዚ ከምቲ አብ ቤተልሔም ዝመጸና ከምኡ ሓዲስ ምጽአት እዩ። አብ ጊዜ አምላኽ ክንአቱ ዝጽውዕ እዩ።
ብርግጽ ዕርገት ፍጻሜ ምድራዊ ሕይወት ኢየሱስ እዩ። ማርቆስ ወንጌላዊ ነዚ ሓዲስ ርክብ ምስ ኢየሱስ ክገልጽ እንከሎ “ጎይታ ምስአቶም ይዓዪ ነቲ ቃሎምውን በቲ ዘሰንዮ ተአምራት የጽንዖ ነበረ” እናበለ ይነግረና። አብዚ ተመስሪትና ንዝሓለፈ ዘይኮነ ንዝመጽእ ክንጥምት ከምዘሎና ንርኢ። ማርቆስን ኵሎም ጸሓፍቲ ሓዲስ ኪዳን ዕርገት ኢየሱስ መቕድም ንሓዲስ ዘመን ወይ ምዕራፍ ከምዝኾነ ይገልጹ “ብዘመነ ቤተ ክርስትያን” ከአ ይፍለጥ። ኢየሱስ ብቤተ ክርስትያኑ ገሩ ነቲ ንሱ አብ ምድራዊ ሕይወቱ እንከሎ ዝጀመሮ ስራሕ ይቕጽሎ። ቤተ ክርስትያን ክንብል እንከሎና ንኹልና ዘጠቓለለ እዩ። ንኹልና ብጥምቀት አብ ማሕበሩ ዝሓበርና “ናብ ኵሉ ዓለም ኪዱ ንብዘሎ ፍጥረት ከአ ወንጌል ስበኹ” ዝበሎ ሎሚ ልክዕ ከም ቀደም ንአና ይብሎ አሎ።
አብ ወንጌልን ግ.ሓን ብዛዕባ ኢየሱስ አብተን ናይ መጨረሻ ቃላቱ ዝበሎ ተመሳሳላይ አገላልጻ ንረክብ። 1. ሓዲስ ተልእኮ ካሳብ ብዳግም ብግርማ ዝመጽእ ክገብርዎ ዘለዎም ነጊርዎም። 2. ነዚ ተልእኮ እናገበሩ ከለዉ ሰማያዊ ሓይሊ ከምዘሰንዮም አረጋጊጽሎም። ነቲ ትእዛዙ ክንፍጽም እንከሎና ሎሚ እውን ምሳና ኮይኑ ከምዘሰንየና ከም ዝመርሓና ርግጽ እዩ ካባና ዝድለ ክንልአኽ ፍቓደኛታት ክንከውን እዩ።
ዕርገት ንሓዲስ ርክብን ጉዕዞ ሕይወትን ክንጅምር ባብ ዝኸፍት ሓዲስ ምዕራፍ ከምኡ ኢየሱስ ብሓዲስ አገባብ አብ መንጎና ዝርከበሉ መገዲ ዝኸፈተልና እዩ። እቲ ብግዙፍ ዝርአ ዝነበረ ሕጂ ብምስጢራቱ፥ ብቤተ ክርስትያን እታ አካል ሰውነቱ ዝኾነት ገሩ እዩ አብ መንጎና ዝርከብ። አብ መስጢራት ድሕሪ 2000 ዓመት ዕርገቱ እንደገና ብኻልእ መልክዕ ግን ንሱ ብርእሱ ኢና ንረኽቦ። ዕርገት አካላዊ ምልዓል አይኮነን፥ ዓይነታዊ ምልዓል እዩ ማለት ኩነቱ እዩ ቐይሩ። አብ ክርስቶስ ሕይወትና ምስኡ ይልዓል እሞ አብ ሰማያዊ አቦና ንምለስ።
ዕርገት ኢየሱስ ከም ዝሓደገና አይ ኮነን ዘመልክት። ከምቲ አብ ልደቱ ብምስጢራውን ሓዲስን መገዲ ንሕና ክንርድኦን ክንፈልጦን ዘይንኽእል ልዕሊ ዓቕምናን ተፈጥሮናን ልዕሊ ጊዜን ቦታን አብ መንጎና ዝሓደረ ከምኡ ዕርገት ዘበስሮ ምጽአት መንፈስ ቅዱስ አባና ከምኡ ክሳብ ዳግማይ ምጽአት ምሳና ከምዝጸንሐ እዩ።
አምላኽ ምሳና አሎ። አምላኽ ኵሉ ጊዜ ምሳና ነሩ ሕጂ እውን ምሳና አሎ። ዕርገት እምብአር ካባና ምኻድ ወይ ምፍላይ አይኮነን እንታይ ድአ ሓዲስ መገዲ አብ መንጎና ምህላዉ ዝጅምር እዩ። እዚ ሓዲስ መገዲ ብመንፈስ ቅዱስ አቢሉ አብ መንጎና አሎ።
ነዚ ሓዲስ ህላዌ ከመይ ኢልና ክንምልስ ይግባእ። አብ ታሪኽ ደቂ ሰብ እንተ ረአና ሰባት ገለ ብጽቡቕ ገለ ኸአ ብኽፉእ ዝምልሱ እዮም። ሕይወት ቅዱሳን መንፈስ ቅዱስ አባና ከመይ ከም ዝዓዪ ይገልጽ። ሕይወተይን ሕይወትኩምን ልክዕ ከምኡ ክንገልጽ ይክአል እዩ። መንፈስ ቅዱስ አባና ክሰርሕ እንተ አፍቀድና አምላኽ ምሳና ክህሉ ነቲ ጽቡቕ ከአ ክንስዕቦ ንኽእል ኢና። እሞ ሎሚ አምላኽ አባና ክዓዪ እንታይ ንግበር።
አብ ግ.ሓ. ሉቃስ አሕጽር አቢሉ ታሪኽ ኢየሱስ ይነግረና። አብዚ ክልተ ናይ ተስፋ መልእኽትታት ንርኢ። እታ ቀዳመይቲ ተስፋ ዘጸናንዕ መንፈ ቅዱስ ከም ዝሰደሎም፥ “መንፈስ ቅዱስ ክትቅበሉ ኢኹም. . . . . መሰኻኽረይ ክትኮኑ ኢኹም. . . . . ክሳብ መጨረሻ ዓለም”። አብዚ እንርእዮ ኢየሱስ ዘኽታማት ክንከውን አይክሓድገናን እዩ፥ እኳደአ ብመንፈስ ቅዱስ አቢሉ ክሳብ መወዳእታ ዓለም ምሳና ክህሉ እዩ። በዚ ኢና እምብአር ዕርገቱ ካባና ምፍላይ አይኮነን ኢልና እንአምን። ብአንጻሩ ቀጺሉ ብመንፈስ ቅዱስ አቢሉ አብ መንጎና ምህላዉ ዝገልጽ እዩ። ካልአይ ተስፋ ብዳግም ክምለሰና ምዃኑ። ሎሚ እነብዕሎ እምብአር ነቲ ዝሃበና ተስፋ ከሰናዱ አብ መንግስቱ ቦታ ከሰናድወልና ኢሉ ከም ዝዓረገ እሞ ሓደ መዓልቲ ክወስደና ክምለስ ምዃኑ እዩ።
አምብአር ንምጽአት ክርስቶስ እናተሰናዶና ክንጽበ እምበር ሱቕ ኢልና ሓንቲ ከይገበርና ክንጸንሕ አይኮነን። ብአንጻሩ ፍርያም ሕይወት ክነብር እዩ ዝድለ። በዚ ምኽንያት እዩ ኩሎም ንባባትና ብዛዕባ ተልእካዊ ጸዋዕታና ዝነግሩና። ንዳግማይ ምጽአት ክርስቶስ እናተጸበና እንከሎና ነዚ ጸዋዕታና እቲ ሓቀኛ ሕይወት እናነበርና ክንጉዓዝ። ቅዱስ ጳውሎስ ነዚ ብዝበለጸ ክነግር እንከሎ “ነቲ ዝተጸዋዕክምሉ ጽዋዓ ብቑዓት ኴንኩም ክትነብሩ እልምነኩም አሎኹ፥ ብሓቂ ትሑታት ከምኡውን ለዋሃት ኵኑ፥ ንሓድሕድኩም ብፍቕሪ እናተፃወርኩም ከአ ዕጉሳት ኵኑ፥ ነቲ ብመንፈስ ቅዱስ ዝረኸብክምዎ ኅብረት ብማእሰር ሰላም ጠሚርኩም ክትሕልውዎ ተጋደሉ” (ኤፈ 4፡2-3)። እዚ እናገበርና እምበር ሱቕ ኢልና አብ ሃለውለውን ዘይጠቅም ሓላፊ ነገራት አድህቦ ገርና ክነብር አይግብአናን። ብዳግም አብ ዝመጸሉ ጊዜ ብዙሓት ፈሊጦሞ ክጸንሑ ንብዙሓት ሕይወቶም ቀይርና አብ አምላኽ አቕሪብናዮም ክንጸንሕ እዩ ዘሎና።
አብ ወንጌል “ናብ ኵሉ ዓለም ኪዱ ንብዘሎ ፍጥረት ከአ ወንጌል ስበኹ” ዝበሎ ከምቲ ክርስቶስ ንአና ዝሰበኸና ንሕና ኸአ ንኻልኦት ሎሚ ክንሰብኽን ክንመልስን እንልአኽ ኢና። ንኹሉ ካብ ልኡኻት አምላኽ አብጻሕቱ መልእኽቱ ካብ ምዃን ዓጊቱና ዘሎ ንስዓሮ። አብቲ ብጥምቀት ዝተዋህበና ተልእኮ ጸኒዕና ክንልአኽ ብሓዲስ መንፈስ ንበገስ።
ክርስቶስ ንሰማይ ዓሪጉ እናተሓጎስና እንከሎና ሓደ መዓልቲ አብኡ ክወስደና እዩ እሞ ምስዮናዊ ጸዋዕታና ክንፍጽም ኵልና መንፈስና አብቲ ዝለዓለ ክነለዓዕሎ ይግብአና። መልእኽቲ ክርስቶስ አብ ኵሎም ደቂ ሰብ ክበጽሕ ኩሎም መንግስታት ዓለም ክቕበልዎ አነን ንሱኹምን ክንልአኽ ልብና ንኽፈት። እቲ መልእኽቲ እዚ ብዝተፈላለየ ተሃዊኹ ዘሎ ሕይወት ደቂ ሰብ ብዘሓጉስን ሰናይ ዜናን ክድበስ ዓለት ወገን ብዘየገድስ አብኩሉ ክነብጽሕ ፍቓደኛታት ንኹን። አብ ህልው ኩነታት ዓለምና እንተ ረአና ንሰናይ መልእኽቲ አምላኽ ዘይቅበሎ እኳድአ ከም ጸላእቲ ዝቖጽሩ ዘሳድዱ ዝኽልክሉ ብዙሓት እዮም እዚ ካብ እንታይ ዝተላዕለ እዩ?ብሓቂ ክንሓትት እንተ ኸአልና እዞም ሰባት ንመልእኽቲ ኢየሱስ ድዮም ዝአብዩ ዘለዉ ወይስ ንልኡኻቱን ነቲ ንሶም ዘቕርብዎ አገባብን ወይ መገዲን? ብዙሓት ክርስትያን ኢና ዝብሉ አብ ዕብለላን አብ ብዝሒ አመንቶምን ጥራሕ ዘድህቡ አለዉ ብመጠኑ ኸአ ዝተዓወቱ ይመስሎም።
ሓቀኛ መልእኽቲ ክርስቶስ አብ ትሕትና አብ ሓቂ ብሕይወትካ ዝምስከር እምበር ብስም ለፍለፍካ ወይ ጣዕመ ልሳን ብስም አዘውተርካ አይኮነን ስለዚ አብ ርእስና ተመሊስና መልእኽቲ መን እየ ዘመሓላልፍ ዘሎኹ ኢልና ሕልናና ንሕተት። ሓቂ አብ ትሕትናን አብ ፍቕርን እያ እትርከብ እሞ ነቲ ክርስቶስ ዝብለና ሰሚዕና መልእኽቱ ድላዩ ክንልአኾ ሕራይ ንበሎ ሽዑ መንፈሱ ክመርሓና እዩ።
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ


text:
መንቀሊ ጽሑፈይ፣ ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ኣብ ፈይስቡክ ዘንብቦ ሓሳባት ንዕኡ ስዒቡ ዝመጽእ ርእይቶታትን ኮይኑ፣ ቀንዲ ድርኺተይ ግና እዛ ትስዕብ ርእይቶ ሓደ ሓው ኣብ ትሕቲ ፖስት ናይ ኻልድ ዓብዱ ዘንበብኲዋ እያ።
” እቲ መሰረታዊ ነገር እኮ ናይቶም ሳዕሳዕቲ ጸገም ኣይኮነን ፡ናይቶም ደረፍቲ ብሓፈሻ ስነጥበባውያን’ዩ፡፡ ስነጥበባውያን ኤርትራ ዓቢ ትምህርቲ የድልዮም ኣሎ ንመጻኢ ፡እንታይን ኣብ ከመይ ኩነታትን ይድረፍ ዝብል ኣስተምህሮ ምዃኑ’ዩ!!!! እዚ ድማ ገና ዘይተላቐቕናዮ ናይ ሽፍትነት ሳሕል ስንቂ’ዩ፡፡ ”
እዛ ርእይቶ፣ ኻልድ ዓብዱ “ማማ ትሓመና ‘ላ” እትብል ደርፊ ምሕረትኣብ ምኪኤል ኣመልኪቱ እቶም ሳዕሳዕቲ ዝፈጠርሉ ኣግርሞት ምስ ጸሓፈ ዝተዋህበት ርእይቶ እያ። ንወሃቢ ርእይቶ ፈጺመ ዘይፈልጦ ይኹን እምበር፣ ካብዛ ርእይቶኡ ነቒለ ብዛዕባ እቶም ዘናሽዎም ዘሎ ደፍታት ሰውራ ኤርትራን ደረፍቶምን ሰራሕቲ እቲ ደፍርፍን ምንም ኣፍልጦ ዘይብሉ እዩ፣ ኢለ ክግምት ግን ኣይጽገምን።
ምኽንያቱ እዞም ደርፍታትን ደረፍቶምን፣ ኣይኮነን ዶ ነቶም ኣብቲ እዋን እቲ ዝነብሩ መንእሰያትን ሓፋሽ ህዝብን፣ ነዚ ሎሚ ዘሎ ምንም ብዛዕብኦም ኣፍልጦ ዘይብሉ መንእሰይ እኳ፣ ተዘዝ ቀዘዝ ኣቢሎም ከቕንዝውዎ፣ ንዘይፈልጦ ዛንታ ክትክዘሉ ክገብርዎ፣ ዘኽእል ዓቕሚ ዘለዎም ልዑል ርቀት ዝሓለፎም፣ ንዝደልይዎ ዕላማ ከስልጡ ዝተስርሑ እሞ ሰሪሖም ከኣ ዘስለጡ ደርፍታት እዮም።
ወላ እኳ ቋንቋ ትግረ ኣጸቢቐ ዘይመልኽ እንተኾንኩ፣ ነታ ብ “ስዒድ ሑየ ምስል መን ትሓድገኒ ህሌካ” ትብል ሙዚቃዊት ድራማ ክርእያን ክሰምዓን እንከለኹ ግና፣ ኣዒንተይ ብንብዓት እናተሓዝጽበ ፈጺመ ዘይቆጻጸሮ ተዝዝታ እናተሰምዓኒ እየ ዝከታተላ።
ብተመሳሳሊ፣ ደርፊ “ለሚንለሚነይ” “ይከኣሎ” ናይቲ ንወዲ ትዂል ኣማእኪሉ ዝድረፍ ደፍታት ከምኡ ውን ናይ ፊሒራ፣ “ሓሬና” ካልኦት ናይ ብዓል ወዲ ሸኽ፣ ስዒድ ዓብደላ፣ ዑቚባጋብር፣ ጓል ኣንከረን ካልኦትን ሰሚዑ ዝሕርን ኣብቲ ሽዑ እዋን፣ ሰሚዑ ዘስተንትንን ዝትክዝን ከኣ ሎሚ፣ እምበር ሰሚዑ ዝስዕስዕ ሰብ ኣይነበረን የሎን ድማ።
እዚ ነዛ ርእይቶ እኳ ዝጸሓፍ ሰብ ውን እንተኾነ ነዞም ደርፍታት እዚኦም ክሰምዕ እንከሎ፣ “ኔው በሎ” ኢሉ ከምዘየጥፍኦም እግምት። ነቶም ደረፍትን ነቲ ሰውራን፣ ተጠሊዖም ብተመልከተለይ ክጻረፉን ከናሽውን ዝውዕሉን እኳ፣ ነዞም ደርፍታት እዚኦም ክሰምዑ እንከለዉስ ኣዒንቶም ንብዓት ክቛጽርን ከስቆርቊርን ኣዒንተይ መስኪረን እየን። እዚ ከኣ ሓይሊ እቲ ስነ ጥበባዊ ስርሓት፣ ከይፈተኻ ኣብ ውሽጥኻ ከምዝእቱ ክዕዘብ ኣኽኢሉኒ እዩ።
እቶም ነዚ ስርሓት እዚ ዘፍረዩ ሰባት፣ ንባህልን ያትን ህዝቢ ኤርትራ ኣጸቢቖም ዝፈልጡ፣ ህርመት ሳዕስዒቱ እንታይ እዩ፣ ጻውዒት ኲናት ዝሃርመሉ ቅኒት ከመይ እዩ፣ ሓዘኑ ዝገልጸሉን ፍቕራዊ ዜማታቱን ፈላልዮምን ኣስተውዒሎምን ዝፈልጡ ሰባት እዮም። እቲ ሰውራዊ ቃልሲ ክዕወት ካብ ዝገብርዎ ሓደን ቀንድን ረቛሒታት ውን፣ ነቲ ዝፈለቐሉ ህዝቢ ብዂለንትናኡ ዝፈልጦን ከመይ ጌሩ ከምዝቐርቦ ዝፈልጥን ስለዝነበረ እዩ።
በዚ መንጽር ክንሪኦ እንከለና፣ ኣብዚ ሎሚ እዋን ብቛንቋ ትግርኛ ዝፈርዩ ዘለዉ ደርፍታት፣ ሓደን ቀንድን ጸገሞም፣ ህዝባውን ባህላውን ሰረት ዘይብሎም፣ ከም ቃንጥሻ ብራሕሲ ለይቲ ክራማት ፈሊቖም፣ ምስ መሪር ጻሓይ ቀትሪ ዝቕምስሉ ምዃኖም እዩ። ክንቀፉ ዘለዎም ከኣ፣ ብናቶም ጒድለት እምበር፣ በቶም ኣብ ጥቓኦም እኳ ዘይቀርቡ ታሪኻውያን ደርፍታት ብምምኽናይ ኣይኮነን።
ውልቃዊ ርእይቶን ካልእ ምስ ጸሓፊኡ ምርኻብን ተደልዩ? ኣብ ፈይስቡ Fikrey Yeman ኢልካ ምርካብ ይከላል።
ፍቕረይ የማን


text:
ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ንዝነብራ ደቀንስትዮ ዓፋር ናይ ባዕለን ዝኾነ መበቆላዊ ሜላ ተጢቒመን ንስድራቤተንን ንማሕበረሰበንን ከምዝመርሓ ሓደ ኣብ ዝሓለፈ ቕንያት ኣብ ኣስመራ ኣብ ዝተኻየደ ኣህጉራዊ መጽናዕቲ ካብ ዝቐረቡ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ገሊጹ።
ኣብቲ ኣህጉራዊ ዓውደ መጽናዕቲ ኻብ መንጎ ዝቐረቡ ልዕሊ 130 መጽናዕትታት ንርእሰ-ምኽኣል ደቀንስትዮ ዓፋር ዝምልከት ሓደ መጽናዕቲ ቐሪቡ ኔሩ።
ነቲ ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ንዝነብራ ደቀንስትዮ ዓፋር ዝምልከት መጽናዕቲ ዘቕረበት ወ/ሮ ደሃብ ሱሌማን “ ደቀንስትዮ ዓፋር ነቲ ሓያልን በዳህን ዝኾነ መነባብሮ ደቡባዊ ቐይሕ ባሕሪ ብኸመይ ይገጥምኦ ንዝብል`የ ከርኢ ፈቲነ “ ትብል።
ደቀንስትዮ ዓፋር ደቡባዊ ቐይሕ ባሕሪ ኤርትራ፡ ነቲ ናይ ባዕለን ዝኾነ መበቆላዊ ሜላ ተጢቒመን ንስድራቤተንን ንማሕበረሰበንን ኸምዝመርሓ ትገልጽ ወ/ሮ ደሃብ።
ንሳ ኣብ ገማግም ባሕሪ ዝርከቡ ኸም ጽፍሪ ዓሳ ዝበሉ ነገራት ተጠቒመን ንወጻኢ ሃገራት ኸይተረፈ ዝሽየጥ ጨናን ኻልእ ካብ ባሕሪ ዝርከብ ጠቓሚ ነገራትን ከምዝሰርሓ ብተወሳኺ ትገልጽ።
ነቲ መጽናዕቲ ዘቕረበት ወ/ሮ ደሃብ፡ “ነቲ ሕርካ ጠቒመን ኣብ ክንዲ ዝድርብይኦ፡ ናብ`ቲ ባሕሪ ኸምዝመልስኦ-እዚ ድማ እንደገና ፈርዩ ኻልእ ሕርካ ኣብቁሉ እንደገና ከምዝጥቀማሉ ንርኢ “ ድማ ትብል።


text:
Radio Erena: 10 September 2019
ሕቡራት ሃገራት፣ ኤርትራ ንእትርከበን ሸሞንተ ሃገራት፣ ናይ 75 ሚልዮን ዶላር ህጹጽ ምወላ ክገብር ምዃኑ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ።
ቤት ጽሕፈት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ምውህሃድ ሰብኣዊ ጉዳያት፣ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ፣ እተን ተረባሕቲ ናይዚ ህጹጽ ምወላ ዝኾና ሃገራት፣- ኤርትራ፣ ሱዳን፣ ማሊ፣ ቡርኪናፋሶ፣ ካሜሩን፣ ባንግላዲሽ፣ ኣፍጋንሲታንን ቬኔዙዌላን’የን።
እቲ ምወላ፣ ህይወት ኣብ ምድሓን ዘገድሱ መድሃኒታትን ክታበትን፣ ብጥሜትን ዓጸቦን ንዝተጠቕዑ ቆልዑ ዝውዕል መኣዛዊ መግብታትን፣ ኣብ ቀረባት ማይ ኣብ ዝኣመሰለ፣ ህጹጽ መደባት ክውዕል ምዃኑ እቲ መግለጺ ይጠቅስ።
ሕቡራት ሃገራት ኣቐዲሙ’ውን፣ ኣብ ቅልውላው ንዝርከባ ሃገራት ዓለም ዝውዕል ናይ 125 ሚልዮን ዶላር ህጹጽ ምወላ ሰሊዑ’ዩ።
እዘን ተጠቐምቲ ናይዚ ህጹጽ ምወላ ዝኾና ኤርትራ እትርከበን ሃገራት፣ ብሰንኪ ዘይብቑዕ ምሕደራ መንግስቲን ሰብ ኣምጽኦ ተፈጥሮኣዊ ሓደጋታትን፣ ንዝተፈላለየ ሰብኣዊ ቅልውላው ዝተቓልዓ’የን።


text:
ሰልፈኛታት ሱዳን ሎሚ ሶኑይ ነቲ ኣብ ኣፍደገ ዋና ቤት ጽሕፈት ሚንስትሪ ምክልኻል ዘካይድዎ ኮፍ ናይ ምባል ተቓውሞ ንምብታን ዝፈተኑ ወታሃደራዊ ሓይሊ ምዕጋቶም ተገሊጹ።
ወታሃደራት ብሰለስተ ወገናት እቲ ተቓውሞ ብምትእኽካብ ኣብቲ ከባቢ ዝነበሩ ኣእማንን ካልኦት ነገራትን ከልዕሉ ኣብ ዝፈተንሉ ሰልፈኛታት ኢድ ንኢድ ብምትሕሓዝ ምዕጋቶም ተሓቢሩ’ሎ።
ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰልፈኛታት “ናጽነት፡ናጽነት” “ሰውራ፡ሰውራ” ብምባል ጭርሖ ምስምዖም’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ኣቐዲሙ ማሕበር ሰብሞያ ሱዳን ዋላ’ኻ ተቓውሞ ንምብታን ፈተነ እንተተኻየደ እቲ ኮፍ ናይ ምባል ተቓውሞ ምጽውዖም ይግለጽ ኣሎ።
እቲ ኮፍ ናይ ምባል ኣድማ ነቲ ንዝሓለፈ ሰለስተ ኣዋርሕ ክካየድ ዝቐነየ ተቓውሞ ስዒቡ ካብ ሚያዝያ 6 ዝጀመረ ኮይኑ ንዋና ቤት ጽሕፈት ስለያን መንበሪ ፕረዚደንትን ዝሓወሰ’ዩ።
ዝሓለፈ ሓሙስ ወታሃደራዊ ሓይልታት’ታ ሃገር ንፕረዚደንት ዑመር ኣልበሽር ካብ መዝነቱ ምውራዱን ናይ መሰጋገሪ ወታሃደራዊ ባይቶ ብምምስራት ንዝመጽእ ክልተ ዓመታት ነታ ሃገር ከምዝመርሕ እንተፈለጡ ዜጋታት ግን ሲቪላዊ ምምሕዳር ናብ መዝነት ክሳብ ዝመጽእ ተቓውሞኦም ከምዝቕጽሉ ይገልጹ ኣለው።
መራሒ’ቲ መሰጋገሪ መንግስቲን ሚንስትር ምክልኻል ጀነራል ዓወድ ኢብነፍ ብቐዳም መዝነቶም ምልቃቆም ተፈሊጡ’ሎ።
እቲ ወታሃደራዊ ባይቶ ሎሚ ሶኑይ ሓድሽ ሓላፊ ስታፍን ምክትልን ከምዝምዝዝ ኣፍሊጡ’ሎ።


text:
ናይ ሎም-ዘበን ግጥም ኩዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ ኣብ ኢኻቶርያል ጊኒ ሎሚ ረቡዕ ቀፂሉ’ሎ።ኣታኣናጋዲት ሃገር ኢኻቶርያል ጊኒ ምስ ቡርኪናፋሶ 0 ን 0 ተፈላልያ።
ክልቲኤን ጋንታታት ሸቶ ክኾና ዝኽእላ ዕድላት ረኺበን ነይረን ግን ኣይተጠቀማሉን።ካልኣይ ናይ ሎሚ ግጥም ኣብ ሞንጎ ጋቦንን ኮንጎን ኮይኑ’ሎ።ኣብ’ዚ ሰዓት’ዚ ይቕፅል’ሎ።
ነዚ ምድብ’ዚ ጋቦን ብሰለስተ ነጥቢ ትመርሕ’ላ።ኢኻቶርያል ጊኒ ብክልተ ነጥቢ ካልአይቲ።ኮንጎን ቡርኪናፋሶን ሓሓደ ነጥቢ ሒዘን ሳልሳይን ራብዓይን።
እዚ ከም’ዚ’ሉ ከሎ፡ትማሊ ምስ ጊኒ ጋንትኡ ኣብ ዝተጋጠመትሉ እዋን ብጎሲጢት ንመወዳድርቱ ዝወቅዖን ብቀይሕ ካርዲ ካብ ሜዳ ዝተባረረን ተሰላፋይ ኣይቮሪኮስት ጀርቢኖ ኣብ ክልተ ግጥማት ንከይስለፍ ብኮንፈደረሽን ኩዕሶ ኣፍሪቃ ተቐፂዑ።
እዚ ማለት ጀርቪኖ ኣብ ግጥማት መፃረዪ ንጋንትኡ ኣየሕግዝን ማለት’ዩ። ናብ ግጥማት ኣውዲቅካ ምሕላፍ እንተበፂሓ ጥራሕ’ዩ ጀርቪኖ ንሃገሩ ከገልግል ዝኽእል።ዓብዪ ኪሳራ ንጋንታ ኣይቮሪኮስት።


text:
ናይ ሎሚ ዓመት 8 መጋቢት፡ ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቀንስትዮ፡ ኣብ ትሕቲ ፍልይ ዝበለ ዓለማዊ ሃዋህው ትዝከር ኣላ። ኣብ መወዳእታ 2019፡ ኣብ ውሱን ከባቢ ሃገረ ቻይና ዝተኸስተ ለበዳ ቫይረስ ኮቪድ-19፡ ኣብ ዓመተ 2020 ብፍጥነት ናብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ብምዝርጋሕ፡ ብዙሕ መቕዘፍቲን ቁጠባዊ ዕንወትን ምውራዱ ዝፍለጥ እዩ። ኣብ ዳርጋ ኩለን ሃገራት ዓለም፡ ኣብ ፖለቲካዊን ማሕበራዊን ዕማማት ዘስዓቦ ዝሕታለ ድማ ብቐሊል ዝርአ ኣይኮነን።
ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ እዋን ክታበት ምጅማሩ፡ ዘተስፉ ምዕባለ እኳ እንተኾነ፡ ምስ ተቐያያሪ ባህርያት ናይቲ ቫይረስን ክታበት ናብ ኩሉ ከባቢታት ዓለም ንምብጻሕ ዝሓቶ ግዜን ተኣሳሲሩ፡ ሕጂ እውን ዘለናዮ ግዜ፡ እቲ ስግኣት መሊኡ ዘይተቐንጠጠሉ፡ ጥንቃቐን ዕቱብነትን ዝሓትት እዋን እዩ።
ኣብ ከምዚ ዓይነት በዳሂ ኩነት፡ ህዝቢ ኤርትራ፡ ንድሕነት ቀዳምነት ብምሃብ፡ መምርሒታት መንግስቲን ሰብ ሞያ ጥዕናን ብንቕሓት እናተግበረ፡ ነቲ ዘጋጠመ ጸገም ብውሑድ ክሳራ ንምስጋር ልዑል ተራ ክጻወት ጸኒሑ ኣሎ። ከም ውጽኢቱ፡ እቲ ለበዳ ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ክሕጸር ምኽኣሉ ዓቢ ዓወት እዩ። ይኹን’ምበር፡ ኣብዚ ናይ መኸተ እዋን፡ እቶም ወሰንቲን ክውንዘፉ ዘይክእሉን ልምዓታዊ ስርሓት እንተዘይኮይኑ፡ ካልእ ብዙሕ ንጥፈታት ስለዝደሰከለ ጽልዋኡ ኣብ መነበባሮ ህዝቢ ብቐሊል ዝርአ ኣይነበረን። ኣብዚ ተጻዋርነት ዝሓትት ጽንኩር እዋን፡ ኤርትራውያን፡ ካብ ውሽጢ ሃገርን ወጻኢን፡ ማዕከን መኸተ ኮሮና ንምስሳን ኮነ ሓድሕድ ንምድግጋፍ ዘርኣይዎ ሰናይ ተበግሶ፡ ነቲ ክቡር ባህልን ክብርታትን ህዝቢ ኤርትራ ዘጉልሐ እዩ ነይሩ። ኣብዚ መኸተ’ዚ ከም ወትሩ ተራ ደቀንስትዮ ዕዙዝ ምንባሩ ድማ መስካሪ ዘድልዮ ኣይኮነን። ምኽንያቱ ኤርትራዊ ጓለንስተይቲ፡ ኣብ ዝኾነ ይኹን ኩነት፡ ወትሩ ረባሕታ መኸተ እያ።
ናይ ሎሚ ዓመት፡ ዕለተ-ዝኽሪ 8 መጋቢት፡ ዘይከም ካልእ እዋን፡ ምስዚ ዘሎ ሃዋህው ብዝሳነ ጽብብ ዝበለ መሰናድኦ ተዘኪራ ትውዕል ኣላ። እንተኾነ ቀንዲ ዕላማ ዝኽሪ 8 መጋቢት፡ ፌስታን ደስደስን ዘይኮነ፡ ኣብ ጉዳይ ምርግጋጽ ጾታዊ ማዕርነት ዘሎ ገስጋስ ብምግምጋም፡ ብልጫታት ብምዕቃብ፡ ድኻማት ብምፍዋስ፡ ክሳብ’ቲ ናይ መወዳእታ ሸቶ ምርግጋጽ ምሉእ ኣግእዞ፡ መብጽዓ ህዝቢን ሃገርን እናሻዕ ምሕዳስ እዩ።
ከምዝፍለጥ፡ ሓደ ካብ ቀንዲ መለክዒታት ስልጡን ሕብረተሰብ፡ ምዕሩይነት ዕድላትን መሰላትን እዩ። ምኽንያቱ ምዕሩይ ዕድላት ክፈጥር ዘይክኣለ ህዝቢ ወይ ሃገር፡ ቅልጡፍን ፍትሓዊን ምዕባለ ከረጋግጽ ተኽእሎ የብሉን። ኣብ ሕቶ ምዕሩይነት ከኣ፡ እቲ ብቐዳምነት ዝስራዕ፡ ጉዳይ ናይተን ፍርቂ ሕብረተሰብ ዝኾና ደቀንስትዮ እዩ። ማዕርነት ደቀንስትዮ እምበኣር፡ ኣብዚ ዘመን’ዚ፡ ጉዳይ ሰብኣዊ መስል ጥራይ ኣይኮነን። ሕቶ ምዕባለን ስልጣነን እውን እዩ።
ሓቂ’ዩ፡ ሳላ ቃልሲን መስዋእቲን ኤርትራውያን ደቀንስትዮ፡ ሕብረተሰብና ኣመለኻኽታኡ ብመሰረቱ ተቐይሩ እዩ። እዚ ዘኹርዕ ዓወት’ዚ፡ ብዝልዓለ ሱታፌ ደቀንስትዮ ኣብ ትምህርቲን ስራሕን ተደሪዑ፡ ሓደ ካብ ቀንዲ መርኣያታት ሃገራዊ ክብርናን ባህልናን ክኸውን እምበኣር፡ ከም ኣምር ደጋጊምካ ምዝኽኻሩን ምኹልዑን ኣገዳሲ ይኸውን። ኣብ ኩሉ ከባቢታት ሃገር ኣብ ከተማታት ይኹን ገጠራት ዝርከባ ደቀንስትዮና፡ ፍልጠትን ሞያን ሰኒቐን፡ ሱታፌአን 100% ምስ ኣሕዋተን ደቂ-ተባዕትዮ ኣብ ዝመዓራረየሉ ደረጃ ክበጽሓ፡ ሕጂ እውን እቲ ጻዕሪ ብዓጸፋ ክቕጽል የድሊ።
ከምዝፍለጥ፡ ራእይና ኩሎም ዜጋታት ኣብ ትሕቲ ጽላል ማሕበራዊ ፍትሒ ብማዕረ ዝሰርሑላን ዝረብሑላን ሃገር ምፍጣር እዩ። ነዚ ሸቶ’ዚ ብምልኣት ንምጭባጥ ከኣ፡ እቲ ዛጊት ዝተመዝገበ ገስጋስ፡ ዝተዀስኰስ ንቕሓትን ስልጡን ኣመለኻኽታን ብምዕቃብ፡ ኣብ ኩሉ ዓውድታት ትምህርቲን ስራሕን፡ ሱታፌ ደቀንስትዮ ብምዕዛዝን ብቕዓተን ክብ ብምባልን ኣድማዕነትና ከም ሃገርን ህዝቢን ከነዕርግ፡ ብኣጋጣሚ እዛ ክብርቲ ዕለት መብጽዓና ከነሐድስ ሃማደኤ ይጽውዕ።
ዘልኣለማዊ ዝኽሪ ንሰማእታት!
ዓወት ንሓፋሽ!
ሃገራዊ ማሕበር ደቀንስትዮ ኤርትራ
8 መጋቢት 2021


text:
እቲ ብዕለት 8 ሰነ 2017 ናብ መዓስከር ስደተኛታት እምጉርጉር ዝለሐመ ሕማም ሾሮኽ፡ ድሕሪ ናይ ማሕበራት ግብረሰናይ ብዙሕ ጻዕሪ ኣብ ትሕቲ ቁጹጽር ምእታው ኣብ ዝግለጸሉ ዘሎ እዋን፡ ኣብ መዓስከር ስደተኛታት እምሰገጣ 3፡ ኣብ ኮርኮራ ድማ 2 ሰባት በቲ ተላባዒ ሕማም ሂወቶም ከምዝሰኣኑ ወኪል ኣፍሪቃ ሞኒቶርስ ካብ ሱዳን ሓቢሩ።
ኣብ እምጉርጉር በቲ ሕማም ኣማኢት ሰባት ከምእተለኽፉ ካብኣቶም ድማ ህጻናት ዝርከብዎም 9 ስደተኛታት ከምዝሞቱ ይዝከር።
ብመሰረት ሓበሬታ ወኪል ኣፍሪቃ ሞኒቶርስ፡ ኣብ መዓስከር እምጉርጉር እቲ ሕማም ኣብ ትሕቲ ምሉእ ቊጽጽር ኣትዩ ምህላዉ ይግለጽ እኳ እንተሎ፡ ካብን ናብን እቲ መዓስከር ዝግበር ምንቅስቓስ ሰባት ክዕገት ስለዘይተገብረ ፡ እቲ ሕማም ኣብ ውሽጢን ከባቢታትን እቲ መዓስከር ዳግማይ ከይክሰት ተሰጊኡ ምህላዉ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
መንግስቲ ሱዳን ተርእዮታት እቲ ሕማም ኣብ እምጉርጉር ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ከምዝኣተወን ዝኾነ ነባሪ እቲ መዓስከር ንግዜኡ ካብ ቦታኡ ከየርሕቕን እኳ እንተኣዘዘ፡ ካብን ናብን እቲ መዓስከር ዝግበር ምንቅስቓስ ብዝተፈላለየ መልክዕ ይቕጽል ምህላው እዩ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
እቲ ተላባዒ ኣብ ከም ካርቱም፡ ዞባ ኒል ኣልዓብየድ፡ ከምኡ’ውን ኣጥባራ ይቀላቐል ብምህላውን መንግስቲ ሱዳን ድማ ነዚ ብዝምልከት ዝኾነ ወግዓዊ መግለጺ ዛጊት ብዘይምሃቡን ፡ ኣብ እምጉርጉር ተዓሚሙ ዝበሃል ዘሎ ዓወት ግዝያዊ ጥራይ ከይከውን እየን ዝተፈላለያ ኣብታ ሃገር ዝነጥፋ ሰብኣውያን ትካላት ስግኣተን ዝገልጻ ዘለዋ።
እዚ ከምዚሉ እንከሎ፡ እቲ ሕማም ኣብ መዓስከራት እምሰገጣን ኮርኮራን ሂወት 5 ስደተኛታት ድሕሪ ምውሳዱ፡ ሕዝቢ ናብ ማሕበራት ግብረሰናይ ብቕልጡፍ ስለዝሓበረ እቲ ሕማም ኣብ ትሕቲ ቊጽጽር ኣቲዩ ምህላው ወኪል ኣፍሪቃ ሞኒቶርስ ካብቲ ከባቢ ኣረጋጊጹ ኣሎ።
እምሰገጣን ኮርኮራን ናይ ቀደም መዓስከር ኤርትራዊያን ስደተኛታት ኮይነን፡ እቶም ስደተኛታት ብድልየቶም ሱዳንውያን ክኾኑ ስለዝመረጹ ሕጂ ከም ዓድታት ሱዳን ኢየን ዝቁጸራ።
ኣብ መዓስከራት ኤርትራዊያን ስደተኛታት ሸገራብን ወዲ ሸሪፈይን ግን ክሳብ ሕጂ ዝኮነ ምልክት ናይቲ ሕማም ከምዘየለ ተፈሊጡ ኣሎ። ብፍላይ ኣብ ሸገራብ ንጽሬት ዝምልከት ብዙሕ ስራሓት ከምዝካየድ፡ ኣብ እምጉርጉር ውን ሕጂ መደባት ጽረት ተታሒዙ ከምዝሎ ይግለጽ።


text:
Radio Erena: 14 September 2016
ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ናብ ዓዶም እንተተመሊሶም ካብ መንግስቲ ኤርትራ ዝኾነ ጸገም ከምዘይበጽሖም፣ ናብታ ሃገር ዑደት ዘካየደ ወኪል ስዊዘርላንድ ኣረጋጊጹ ክብል ክፍሊ ኢምግሬሽን እስራኤል ዘቕረቦ ጸብጻብ ሓሶት ምዃኑ ተቃሊዑ።
ክፍሊ ኢምግሬሽን እስራኤል፣ ኣሩዝ ሸባ ንዝተባህለ ማዕከን ዜና ሃገሩ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ ዑቕባ ሓቲቶም ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝነብሩ ዘለዉ ኤርትራውያን ክልተ ካብ ሚእቲ ንኤምባሲታት ሃገሮም እንተከፊሎም ብዘይጸገም ናብ ዓዶም ከምዝምለሱ’ዩ ጠቒሱ።
ካብታ ሃገር ንልዕሊ 3 ወጺኡ ዝጸንሐ ኤርትራዊ ሓታቲ ዑቕባ’ውን ናብ ሃገሩ ክምለስ እንተደልዩ፣ ጉዳይ ሃገራዊ ኣገልግሎት ከምዘይምልከቶ’ዩ ዝሕብር።
ደቂንስትዮ ከኣ ካብ 27 ዓመት ዝዕድሚአን ንላዕሊ ወይ ከኣ ዝተመሮኣዋን ዝወለዳን ግዱድ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣይምልከተንን’ዩ ዝበለ ጸብጻብ እቲ ክፍሊ፣ ኣብ ኤርትራ ኣብዚ እዋን’ዚ’ን ብዙሓት ሃገራዊ ኣገልግሎት ክግበሩ ከምዘይግደዱ’ዩ ዘመልክት።
ዮናታን ያኮቮቪች ካብ ማእከል ፖሊሲ ክፍሊ ኢምግሬሽን እስራኤል ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ብወገኑ፣ ሃገራዊ ኤውሮጳ ንኤርትራውያን ናብ ዓዶም ምምላስ ጸገም ከምዘይብሉ ምድምዳመን ንዓና ጽbኡቕ’ዩ ክብል፣ ነቲ መንግስቲ እስራኤል ዘለዎ ኤርትራውያን ናይ ምስጓግ ድሌት’ዩ ኣንጸባሪቑ።
ይኹን’ምበር እዚ ብክፍሊ ኢምግሬሽን እስራኤል ዝተዋህበ ኣብ ማዕከን ዜና ኣሩጽ ሸባ ዝቀረበ ሓበሬታ፣ ብምሉኡ ሓቕነት የብሉን።
እቲ ክፍሊ፣ ብውሕዱ’ውን፣ ነቶም ዝበዝሑ ኤርትራውያን ስደተኛታትን ሓተቲ ዑቕባን ምስቲ መንግስቲ ምትእስሳር ከምዘይብሎምን፣ እዚ ካብ ሃገሮም ዘህደሞም ስርዓት ኣብ ስልጣን ክሳብ ዘሎ ከኣ ክምለሱ ከምዘይክእሉን ኣይጠቐሰን።
ክፍሊ ኢምግሬሽን እስራኤል፣ ወኪል ስዊዘርላንድ ናብ ኤርትራ ዑደት ድሕሪ ምክያዱ፣ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ናብ ዓዶም እንተተመሊሶም ዝኾነ ጸገም ከምዘይገጥሞም ኣረጋጊጹ ንዝበሎ ከኣ፣ ወኪል ስዊዘርላንድ ዝበጽሖ መደምደምታ በንጻሩ ምዃኑን፣ ኤርትራውያን ናብ ዓዶም ክኸዱ ዝጠለቡ ብውልቆም ናብ ኤርትራ ዝበጽሑ ሒደት ኣባላት የማናውያን ሰልፍታት ጥራይ ምዃኖም፣ ብዛዕባ’ዚ ካብ ስዊዘርላንድ ዝተወከስናዮም ወገናት ኣረጋጊጾም።
መንግስቲ እስራኤል፣ ኣብታ ሃገር ንዝርከቡ ኣሽሓት ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ናብ ዓዶም ክመልሶም ወይ ከኣ ናብ ሳልሰይቲ ሃገር ከሰጋገሮም ጻዕርታቱ ኣብ ዝቕጽለሉ ዘሎ እዋን፣ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እታ ሃገር በንጻሩ ናይ ግዜ ገደብ ካብ ዘይብሉ ግዱድ ሃገራዊ ኣገልግሎት ንዝሃደሙ ኤርትራውያን ፖለቲካዊ ዑቕባ ይግብኦም’ዩ ክብል፣ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዘሕለፎ ውሳኔ ንፖሊስ እስራኤል ከምዝተቓወመ ይዝከር።
=====================


text:
ምስጢረ ተክሊል
I. ትርጉም
ምስጢረ ተክሊሉ፡ መርዓትን መርዓውን ሓደ ናይ ምግባር ጸጋ ዘውህብን ሓድነቶም ዝባርኽን ቅዱስ ምስጢር እዩ። መውስቦ ሰብኣይን ሰበይትን፡ ከምቲ ናይ ክርስቶስን ቤተክርስቲያንን ዝኾነ ፍጹምን ቅዱስን ሓድነት ንኽህልዎ ዝቕድስ ምስጢር ድማ እዩ።
እዚ ምስጢር እዚ ኣዝዩ ኣገዳሲ ምስጢር እዩ። ኪንዮ እቶም ክልተ ተጻመድቲ፡ ስድራቤት፡ መንግስትን ቤተክርስቲያንን ዝሳተፍዎ ምስጢር ድማ እዩ። ስለዚ ድማ ኣቃሊልካ ዝርአን ከይሓሰብካን ከየለለኻን ብታህዋኽ ዝእቶ ምስጢር ድማ አይኮነን።
II. እቲ ምስጢር ዝተጀመረሉ
- ምስጢረ ተክሊል፡ እግዚአብሄር ባዕሉ፡ ኣብ ዘፍጥረት ዝጀመሮ ምስጢር ምዃኑ ዘጠራጥር የብሉን። “ኣምላኽ ድማ ብመልክዑ ሰብ ፈጠረ። ብመልክዕ ኣምላኽ ፈጠሮ። ተባዕታይን ኣንስተይትን ገይሩ ፈጠሮም። ኣምላኽ ከኣ ባረኾም። ኣምላኽ ድማ፡ ፍረዩን ተባዝሑን ንምድሪ ኸኣ ምልእዋን ምለኽዋን፡ ንዓሳ ባሕርን ነዕዋፍ ስማይን ኣብ ምድሪ ለመም ንዝብል ኩሉ እንስሳን ከኣ ግዝኡ፡ በሎም” (ዘፍ1: 27, 28)
መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ኣፈጣጥራ ሄዋን ብዝምልከት ክነግረና ከሎ ድማ፡ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ድማ ነታ ኻብ ሰብኣይ ዝወሰዳ መሰንገለ፡ ሰበይቲ ገይሩ፡ ሰርሓ እሞ ናብቲ ሰብኣይ ኣምጽኣ” ይብለና . (ዘፍ. 2: 22)
- ሓድሽ ኪዳን ክርስቶስ ነዚ ምስጢር እዚ ኣጽንዖ
- ኣብ መርዓ ቃና ዘገሊላ ብምርካብ (ዮሃ 2)
- ብስብከቱ፡ ነቶም ናብኡ መጺኦም ዝሓተትዎ ፈሪሳውያን ክምልሰሎም እንከሎ፡ ንሶም ክፍትንዎ ኢሎም ከምዚ ብምባል ሓተትዎ፡ “ፈሪሳውያን ድማ፡ ሰብኣይሲ ነታ ሰበይቱ ብዝዀነ ምኽንያት ኪፈትሓዶ ተፈቒድሉ እዩ፧ ኢሎም ኪፍትንዎ ናብኡ መጹ። መሊሱ በሎም፡ እቲ ካብ መጀመርታ ዝፈጠረ፡ ሰብኣይን ሰበይትን ገይሩ ፈጠሮም። ድማ፡ ምእንትዚ ሰብኣይ ነቦኡን ነዲኡን ይሐድግ፡ ምስ ሰበይቱ ኸኣ ይጣበቕ፡ ክልቲኦም ሓደ ስጋ ይዀኑ፡ ከም ዝበለዶ ኣየንበብኩምን፧ ደጊም ሓደ ስጋ እዮም እምበር፡ ክልተ ኣይኰኑን። ነቲ ኣምላኽ ዘጋጠሞስ፡ ሰብ ኣይፍለዮ።” (ማቴ. 19: 4-6)
- ገለ አቦታት ቤተክርስቲያን፡ ነዚ ምስጢር እዚ፡ ክርስቶስ ኣብተን ንደቀመዛሙርቱ ዝተራእየለንን ብዛዕባ መንግስቲ ኣምላኽ ዝነገረሎምን ኣርብዓ መዓልትታት እዩ መስሪትዎ ዝብል ርእይቶ ዝነበሮም ነበሩ፡ (ግብ 1: 3)
III. ዕላማታት መውስቦ
መውስቦ ሰለስተ ዕላማታት ኣለዎ
- ምዕቃብን ምብዛሕን ዘርኢ ወዲ ሰብ “ኣምላኽ ድማ ብመልክዑ ሰብ ፈጠረ። ብመልክዕ ኣምላኽ ፈጠሮ። ተባዕታይን ኣንስተይትን ገይሩ ፈጠሮም። ኣምላኽ ከኣ ባረኾም። ኣምላኽ ድማ፤ ፍረዩን ተባዝሑን ንምድሪ ከኣ ምልእዋን ምለኽዋን፡ ንዓሳ ባሕርን ነዕዋፍ ሰማይን ኣብ ምድሪ ለመም ንዚብል ኵሉ እንስሳን ከኣ ግዝኡ፡ በሎም።” (ዘፍ. 1: 27,28) ብዝሒ ዕቤት ህዝቢ ማለት ድማ ብዝሒ ዕቤት ቤተክርስቲያን ማለት እዩ።
- ኣብ ሞንጎ ሰብኣይን ሰበይትን ምትሕግጋዝ ንኽህሉ “እግዚኣብሄር ኣምላኽ ከኣ፡ ሰብኣይ በይኑ ኪኸውን ጽቡቕ ኣይኰነን፡ ንእኡ እትበቅዕ ደጋፊት ክገብረሉ እየ፡ በለ። (ዘፍ. 2: 18)
- ድሕሪ ምእታው ሓጢኣት ናብ ዓለምን ውድቀት ሰብን ግን ካልእ ዕላማ ድማ ተጋህደ፡ ንሱ ኸአ፡ ንወዲ ሰብ ካብ ዝሙት ንምክልኻል ድማ መውስቦ ተሰርዐ።
“ብዛዕባ እቲ ዝጸሐፍኩምለይ ግና ከምዚ እዩ፡ ሰብኣይ ኣብ ሰበይቲ እንተ ዘይቀረበ ጽቡቕ እዩ። ስለ ኻብ ምንዝርና ምርሓቕ ግና ነፍሲ ወከፍ ሰብኣይ ገዛእ ሰበይቱ ትሃልዎ፡ ነፍሲ ወከፍ ሰበይቲውን ገዛእ ሰብኣያ ይሃልዋ። ሰብኣይ ንሰበይቱ ዚግባኣ ይግበረላ፡ ከምኡውን ሰበይቲ ንሰብኣያ ትግበረሉ። ሰበይቲ፡ ሰብኣያ እምበር፡ ኣብ ገዛእ ስጋኣ ኣይትመልኽን እያ፡ ከምኡ ኸኣ ሰብኣይ፡ ሰበይቱ ደኣ እምበር፡ ኣብ ገዛእ ስጋኡ ኣይመልኽን እዩ። ንጸሎት ጊዜ ምእንቲ ኽትረኽቡ፡ ንጊዜኡ ብምስምማዕ ክልቴኹም እምበር፡ እቲ ሓደ ኻብቲ ሓደ ኣይፈለ። ብምኽንያት እቲ ንነፍስኹም ዘይምምላኽኩም ሰይጣን ምእንቲ ኸይፍትነኩም ከኣ፡ ከም ብሓድሽ ተራኸቡ። እዚ ግና ከም ፍቓድ እብል ኣሎኹ እምበር፡ ትእዛዝ ኣይኰነን። ኲሉ ሰብ ከምዚ ኸማይ ኪኸውን ምፈቶኹ ነይረ፡ ግናኸ እቲ ሓደ ኸምዚ እቲ ሓደውን ከምቲ ነፍሲ ወከፍ ካብ ኣምላኽ ናይ ጸጋ ወውህበቱ ኣለዎ። ንዘይተመርዓዉን ንሓያማትን ግና፡ ከምዚ ኸማይ እንተ ነበሩ፡ ጽቡቕ እዩ፡ እብል ኣሎኹ። ነፍሶም ኪመልኩ እንተ ዘይተኻእሎም ግና፡ ብፍትወት ካብ ምንዳድሲ ምምርዓው ይሐይሽ እሞ፡ ይመርዓዉ፡” (1 ቈረ. 7:1-9)
IV. እቲ ደጋዊ ምልክት
ኣብዚ ምስጢር እዚ ሰለስተ (ኣፍኣዊ) ደጋዊ ምልክታት ኣለው፡
- መርዓውን መርዓትን ኣብ ቅድሚ ቤተክርስቲያን ቀሪቦም ብፍታዎም ይምርዓዉ ከምዘለዉን ቃልኪዳኖም አኽቢሮም ድማ ብሓባር ክነብሩ ምዃኖምን ዝህብዎ ምስክርነት፡
- እግዚአብሄር ነቲ መውስቦ ንኽባርኾ ብምእማን፡ ካህንን ህዝብን ብሓባር ዘብጽሕዎ፡ ጸሎት ስርዓተ ተክሊል፡
- እቲ መርዓትን መርዓውን ዝቕብእዎ ዘይቲ ቅብኣት፡
V. እቲ ዘይርአ ጸጋ
ናይዚ ምስጢር እዚ ኣገልግሎት፦
- መውስቦ ንምቕዳስን፡ መንፈሳዊ ንምግባሩን፡ “መውስቦ ኣብ ኵሉ ኽቡር፡ እቲ መደቀስ ኣሚን ከኣ ዘይረኽስ ይኹን.” (ዕብ. 13: 4) “ፍቓድ ኣምላኽ እዚ እዩ፡ ቅድስናኹም። ካብ ምንዝርና ኽትርሕቁ እሞ፡ ከምቶም ንኣምላኽ ዘይፈልጡ ኣህዛብ ብፍትወት ትምኒት ዘይኰነስ፡ ነፍሲ ወከፍኩም ንሰበይቲ ኺዳኑ ብቕድስናን ክብርን ምሕላይ ኪፈልጥ፡ እዚ ፍቓድ ኣምላኽ እዩ።” (1 ተሰ. 4: 3,4)
- ሰብ፡ኣይን ሰበይትን፡ ከም ዝምድና ክርስቶስን ቤተክርስቲያኑ ኪዳኖም ኣጽኒዖም ምእንቲ ክነብሩ ንምትብባዕ “ደጊም ሓደ ስጋ እዮም እምበር፡ ክልተ ኣይኰኑን። ነቲ ኣምላኽ ዘጋጠሞስ፡ ሰብ ኣይፍለዮ።” (ማቴ. 19: 6)
- ሰብኣይን ሰበይትን ኣብ ሓድሕዶም እሙናት ኮይኖም ምእንቲ ክነብሩ
VI. ሓላፍነት ሰብኣይን ሰበይትን
- ቅድሚ መርዓ
- ኣብዚ ምስጢር እዚ ይኹን ኣብ ካልኦት ምስጢራት፡ ጸጋ ክርስቶስ ክርስቲያን ንዘይኮኑ ክወሃብ ስለዘይግባእ፡ እቶም ዝምርዓዉ፡ ክልቲኦም ክርስቲያን ክኾኑ ይግባእ።
- ክልቲኦም ኣባላት ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ክኾኑ ይግባእ። ሓዲኦም ኣባል እንተዘይጸኒሑ፡ ቅድም ኣባል ቤተክርስቲያን ክኸውን ይግብኦ።
- መውስቦ ዘኸልክል ስጋዊ ይኹን ካልእ መንፈሳዊ ዝኾነ ርክባት ክጸንሖም ኣይግባእን።
- ናይ ክልቲኦም ስምረት ዘለዎ፡ ማለት፡ ክልቲኦም ብወለንታን ብፍቓድን ክምርዓዉ ይግባእ። ናይ ወለዲ ድሌት ጥራይ እኹል ኣይኮነን። እቲ ካህን ነቶም ተጻመድቲ ብውልቅን ብቕሉዕ ኣገባብን ንሳ ንዕኡ ንሱ ድማ ንዓኣ ክምርዓዋ ድሌት ከምዘለዎም ክሓቶም ይግባእ።
- ኣብ መርዓ:- ተክሊል ሓደ ካብ ምስጢራት ቤተክርስቲያን ስለዝኾነ፡ እቲ ስርዓተ መውስቦ ኣብ ቤተክርስቲያን ክፍጸም ይግባእ። ነፍሲ ወከፍ መውስቦ ኣብ ቤተክርስቲያን ክፍጸም ከምዝግባእ፡ ካብ ቤተክርስቲያን ወጻ፡ኢ ዝፍጸም መውስቦ ድማ ግቡእ ከምዘይኮነ ንመእመናን ናይ ምምሃር ሓላፍነትን መዝነትን ናይ ቤተክህነት እዩ።
- ድሕሪ መርዓ:-
- ሰብኣይ ሓንቲ ጥራይ ሰበይቲ ክትህልዎ ይግባእ። ሰበይቲ ድማ ሓደ ሰብኣይ ጥራይ ክህልዋ ይግባእ። “መሊሱ በሎም፡ እቲ ካብ መጀመርታ ዝፈጠረ፡ ሰብኣይን ሰበይትን ገይሩ ፈጠሮም፡ ድማ፡ ምእንትዚ ሰብኣይ ነቦኡን ነዲኡን ይሐድግ፡ ምስ ሰበይቱ ኸኣ ይጣበቕ፡ ክልቲኦም ሓደ ስጋ ይዀኑ፡ ከም ዝበለዶ ኣየንበብኩምን፧ ደጊም ሓደ ስጋ እዮም እምበር፡ ክልተ ኣይኰኑን። ነቲ ኣምላኽ ዘጋጠሞስ፡ ሰብ ኣይፍለዮ።” (ማቴ. 19:4, 5)
- ሓዲኦም እንተሞይቱ ግን፡ እቲ ሓደ ክምርዖ ይኽእል እዩ፡ “ሰበይቲ እቲ ሰብኣይ ብህይወቱ ኽሳዕ ዘሎ ዘመን፡ እስርቲ እያ። ሰብኣይ እንተ ሞተ ግና፡ ብእግዚኣብሄር ጥራይ ደኣ ይኹን እምበር፡ ኣብ ዝደለየቶ ኽትምርዖ ሓራ እያ።” (1 ቆረ. 7:39)
- ብዝሙት እንተዘይኮይኑ ክፈላለዩ ኣይክእሉን፡ “ደጊም ሓደ ስጋ እዮም እምበር፡ ክልተ ኣይኰኑን። ነቲ ኣምላኽ ዘጋጠሞስ፡ ሰብ ኣይፍለዮ፡ ኣነ ግና፡ እቲ ንሰበይቱ ብዘይ ምኽንያት ዝሙት ዚፈትሓ ኻልእውን ዜእቱ ይዝሙ፡ እቲ ፍትሕቲ ዜእቱውን ይዝሙ፡ እብለኩም አሎኹ።” (ማቴ. 19: 6,9)
ስለዚ እምበአር ሰብኣይ ብዝሙት እንተዘይኮይኑ፡ ብኻልእ ምኽንያት ንሰበይቱ ክሓድግ ኣይተፈቕደሉን።
VII. ነዚ ምስጢር እዚ ክፍጽም ስልጣን ዘለዎ መን እዩ?
እዚ መሰል እዚ መዓርገ ክህነት ንዘለዎ ሰብ ጥራይ ተዋህበ። ጳጳሳት ከአ ምስጢረ ተክሊል ክፍጽሙ (ቃል ኪዳን ከእስሩ) ይኽእሉ እዮም።
ቀሺ ማርቆስ ዳውድ፡ ምስጢራተ ቤተክርስቲያን ዘኦርቶዶክስ
ቤት ማሕተም ትንሳኤ ዘጉባኤ ኣዲስ ኣበባ
ግንቦት1952


text:
ኣብ ክልል ኣምሓራ ዩኒቨርስቲ ደብረ ማርቆስ ብዝተፈጥረ ግጭት ሓደ ተምሃራይ ተቐቲሉ ካልኦት ሰልስተ ድሕሪ ምቑሳሎም ልዕሊ 150 ተምሃሮ ተወለድቲ ትግራይ ንህይወትና ንሰግእ ኢና ብዝብል ሎማዕንቲ ኣዲስ ኣበባ ምእታዎም ዘዘራረብናዮም ተምሃሮ ገሊፆም።
ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ናይቲ ዩንቨርስቲ ኣቶ ደሳለው ጌትነት ግን ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝኸዱ ተምሃሮ ሒደት ውሑዳት እዮም፣ንዕኦም ኣዘራሪቡ ዝመልሶም ስ ካብ ዝተፈላለዩ ኣካላት ዝተጣየሸ ኮሚቴ ድማ ናብ ኣዲስ ኣበባ ይጉዓዝ ኣሎ ኢሎም።
ዝሓለፈ ዓርቢ ጀሚሩ ኣብ ዩኒቨርስቲ ደብረ ማርቆስ ብዝተፈጥረ ወጥሪ ትምህርቲ ምሉእ ብምሉ ተቋሪፁ’ሎ።
በቲ ግጭት ክልተ ኣተሓባበርቲ ሕብረት ተምሃሮን ካልኦት ክልተ ተምሃሮን መውቃዕቲ ዝወረዶም ክኸውን ከሎ፡ ካብ መንጎኦም ሰዓረ ኣብርሃ ዝተባሃለ ሳልሳይ ዓመት ተምሃራይ ህይወቱ ሓሊፉ ኣብ ትግራይ ሽረ እንዳስላሰ ከባቢ ሰመማ ትማሊ ስርዓት ቀብሩ ተፈፂሙ’ል።
ኣብርሃ ገብረእግዛብሄር ዝተብሃለ ተምሃራይ ድማ ኣብ ሆስፒታል ባርዳር ይሕከም ኣሎ።ካልኦት ክልተ ክኣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ይሕከሙ ኣለው ብመሰረት ናይቲ ዩኒቨርስቲ ዳይረክተር ርክብ ህዝብን ኮሚኒኬሽንን ኣቶ ጌትነት ደሳለው።


text:
ኣብ ክልል ትግራይ ከተማ መቐለ ኣብ ዝተኻየደ ጉባኤ `ፈደራልሲት ፎረም` ተዓዲምና ግንክንሳተፍ ኣይመረጽናን ዝበሉ ሰለስተ ውድባት ነናቶም ምኽንያታት ኣቕሪቦም ኣለዉ። ብኻልእ ወገን ናብ`ቲ ጉባኤ ዘይተዓደመ ተቓዋሚ ውዱብ ዲሞክራሲያዊ ምትሕብባር ትግራይ : ሕወሓት ተሓላቒ ፈደራሊዝም ክኸውን ኣይክእልን`ዩ ይብል።
ኣብ ጉባኤ መቐለ፡ ተዓዲምና ግን ኣይተሳተፍናን ዝበሉ ሰለስተ ውድባት፡ግንባር ሓርነት ኦሮሞ (ኦነግ)፡ ብሄራዊ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን:ከምኡ`ውን ፈደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ`ዮም።
ፕረዚደንት ብሄራዊ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን፡ አቶ አብደራሕማን ማሕዲ፡ እንተተዓደምና`ውን ኣብ`ቲ ጉባኤ ኣይተሳተፍናን ይብል። ይኹን`ምበር ናትና ኣምሲሎም ጽሒፎም ኣብ ማሕበራዊ መዲያ ዝዘርግሕዎ ደብዳበ ናትና ኣይኮነን-ንኻልእ ግዜ ከምኡ ንኸይደግሙ ውዱቕ ጌርናዮ ኣለና ይብል፡-
“ናትና ኣምሲሎም ዝጸሓፍዎን ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ዝተበተነን ደብዳቤ፡ ናይ ሓሶት`ዩ። ንሕና ደብዳበ ኣይጸሓፍናን ይኹን`ምበር ሕወሓት ዓዲሙና ኔሩ`ዩ። ነቲ ዕድመ ስለዘይተቐበልናዮ ግን ኣይንሳተፍን ኢና ኢልና ነጊርናዮም ኢና” ድሕሪ ምባል ናብ ጉባኤ መቐለ ክንከይድ ኣይደለናን- ንኸደሉ ምኽንያት`ውን የለን ኢሉ።
“ምስ ሕወሓት ዝነበረና ታሪኽ ዝፍለጥ`ዩ። ብኣሸሓት ዝቑጸሩ ተቐቲሎምና ካልኦት ብዙሓት ንስቓይን ኸርተትን ተቓሊዖምና`ዮም። እንታይ ክንገብር ኢና ናብ መቐለ ንኸይድስለዚ እቲ ደብዳቤ ሓሶት`ዩ- መርገጽና ብዝፈልጡ ሰባት ኮነ ተባሂሉ ዝተጻሕፈ`ዩ። ጽባሕ`ውን ብተመሳሳሊ ዘይበልናዮ ከምዝበልናዮ ጌሮም ንኸይጽሕፉ ኢና ንነጽጎ ዘለና።"
ካልእ ኣብ ጉባኤ መቐለ ኣይተሳተፍኩን ዝበለ ውድብ ድማ ፈደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ`ዩ።ኣቦ-መንበር ኦፌኮ ዶ/ር መረራ ጉዲና፡-ካብ ጠቕሙ ጉድኣቱ ስለዝበዝሕ ኣይተሳተፍናን ይብል ።
“ዕድመ ተገይሩልና`ዩ። ናብ መቐለ ተጋቢዝና ኢና። ኣብ`ዚ ዙር`ዚ ግን ኣይተሳተፍናን።በዚ ዘሎ ኩነታት ነቲ ዘሎ ፍልልያት ንምስፋሕ ግዚኡ ኮይኑ ስለዘይተሰመዓና፡ከምኡ`ውን ካብ ጠቕሙ ጉድኣቱ ከምዝን ስለዝኽእል ክንሳተፍ ኣይመረጽናን። ስለዚ ኣብ`ቲ ጉባኤ ኣይተሳተፍናን- ጸብጻብ`ውን ኣይረኣናን” ።
ካልእ ሳልሳይ ናብ`ቲ ጉባኤ መቐለ ዕድመ ቀሪብሉ ግን ከም ዝነጸጎ ዝገልጽ-ግንባር ሓርነት ኦሮሞ-ኦነግ `ዩ፡
ሚካኤል ቦረንኣባል ፈጻሚ ስራሕ ኦነግ `ዩ። ኣብ ግዜ ሕወሓት ብዛዕባ ዝወረደና ጉድኣት ክሳብ ዘይተዘራረብና ኣብ ከምኡ ዓይነት ኣኼባ ክንርከብ ትኽክል ኣይኮነን ይብል።-
“ነቲ መጸዋዕታ ዘቕረቦ ሕወሓት ስለዝኾነ፡ ምስ ኦነግ ዘለዎ ርክብ ድማ፡ ኣብ 1992 ኦነግ ካብ ቻርተር ካብ ዝወጻሉ ግዜ ጀሚሩ ኣብ ኩናት ከምዝነበርና ይፍለጥ`ዩ። ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ከም ውድብ ከቢድ ጉድኣት ወሪዱና`ዩ። ህዝብና ከምኡ ጉድኣት በጺሕዎ`ዩ። ነዚ ኩሉ መጀመርያ ተሓታቲ ንኢህወደግ ዝመርሕ ዝነበረ ሕወሓት`ዩ። ስለዚ ኣብ`ቲ ጉዳይ ክሳብ ዘይተዘራረብና ኣብ`ቲ ኣኼባ ክንርከብ ቅኑዕ ኣይኮነን” ።
ኣብ ክልል ትግራይ ካብ ዝርከቡ ተቓወምቲ ውድባት፡ ዓረና ትግራይ፡ ደሞክራሲያዊ ምትሕብባር ትግራይ፡ ደሞክራሲያዊ ፓርቲ ዓሲንባን፡ ኣብ`ቲ ኣብ መቐለ ዝተኻየደ ጉባኤ ሓይልታት ፈደራሊስት ዝተባህለ መደረኽ ኣይተዓደሙን።
ኣብ`ቲ መድረኽ ዝተሓተቱ ምኽትል ፕረዚደንት ክልል ትግራይ ዶ/ር ደብረጽየን ገብረሚካኤል፡ ስለምንታይ ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ውድባት ፖለቲካ ዘይተዓደሙ ዝብል ሕቶ ቀሪብሉ ኔሩ። ሕገ-መንግስቲ ዘይቅበል ዝኾነ ውድብ ኣይዓደምናን ዝብል ምላሽ ድማ ሂቡ። ብዛዕባ`ዚ ንምኽትል ኣቦ-መንበር ደምክራሲያዊ ምትሕብባር ኣቶ ግደይ ዘራጽየን ሓቲትናዮ ኔርና፡
ህወሓት ዝህቦ ዘሎ ምኽንያት ካብ ጸረ-ደሞክራሲ ተፈጥሩኡ ዝብገስ ሓንካስ ምኽንያት`ዩ ዝብል ምላሽ ዝሃበ ኣቶ ግደይ ካብ መስረቲ ህወሓት ኣቶ ግደይ ዘርኣጽየን፡ ንሕና ናይ ኢትዮጵያ ኾነ ኽልል ትግራይ ፈደራላዊ ስርዓት ንቃወም ኣይኮናን፡ እኳ ደኣስ ነዚ ዘሎ ሕገ-መንግስቲ ተገዚእና ንንቀሳቐስ ዘለናን ንክሕሎ ንቃለስ ዘለናን ውድባት ኢና ኢሉ። “ ውሁድ ፓርቲ ምፍጣር ማለት ፈደራላዊ ስርዓት ምቅዋም ማለት ኣይኮነን። ህወሓት ግን ፈደራላዊ ስርዓት ቅድሚ ሎሚ ዘየኽበሮ ሎሚ ከኽብሮ እንተበለ ዘይጠባዩ እዩ።”
እቲ ኣብ`ዚ ሰሙን`ዚ ኣብ መቐለ ንክልተ መዓልታት ዝተኻየደ፡ `ምድሓን ሕገመንግስትን ሕብረ-ብሄራዊ ፈደራላዊ ስርዓትን` ብዝብል መሪሕ ሓሳብ ዝተኻየደ ጉባኤ፡ በዓል ሓሙሽተ ነጥቢ መርገጺ ብምውጻእ ተዛዚሙ`ሎ።


text:
Radio Erena: 20 April 2020
ዚምባብዌ፣ ኣብ 18 ሚያዝያ ዝካየድ ዓመታዊ ጽምብል መዓልቲ ናጽነት፣ ሎሚ ዓመት ብሰንኪ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ከተእንግዶ ኣይከእለትን።
ህዝቢ ዚምባብዌ፣ እንጻር ብሪጣንያን ድሕሪ ዘካየዶ ፖለቲካዊን ዕጥቃውን ቃልሲ፣ ኣብ 18 ሚያዝያ 1980 ናጽነቱ ከምዝተጎናጸፈ ይዝከር።
ካብቲ እዋን’ዚ እቲ ኣትሒዙ ድማ ዜጋታት እታ ሃገር ባዴራታትን ስእሊ ናይ ቃልሲ መራሕትን እናንበልበሉ፣ ዓመታዊ ነታ ዕለት ይጽንብሉ።
ካብ ዝሓለፈ 10 ዓመታት ኣትሒዙ ግና፣ ኣብ እዋን ቃልሲ ንናጽነት ዝነበረ መብጽዓታትን ድሕሪ ናጽነት ብግብሪ ዝተረኽበ ፖለቲካውን ቁጠባውን ሓርነትን ዘይዛየምድ ዝኾኖ ሓድሽ ወለዶ ‘ታ ሃገር፣ ንጽምብል መዓልቲ ናጽነት ዚንባብዌ ብዙሕ ትርጉም ክህቦ ኣይጸንሐን።
ቃልሲ ንናጽነት ካብ ዝመሑ ዜጋታት እታ ሃገር ዝኾነ ሮበር ሙጋበ፣ ካብ እዋን ናጽነታ ክሳብ 2017፣ ን37 ዓመታት ንዚምባብዌ መሪሑዋ።
እቲ ፕረዝደንት ነበር፣ ብእርጋን ተሰኒፉ ክሳብ መበል 94 ዓመት ዕድሚኡ ኣብ ስልጣን እኳ እንተጸንሐ፣ ቅድኒ ሰለስተ ዓመታት ግና ብውሕሉል ወትሃደራዊ ዕልዋ ካብ ስልጣኑ ተኣልዩ፣ ብኣባላት ናይቲ ንሱ ዝመርሖ ሰልፊ ተተኪኡ።
ኣብዚ ሰለስተ ዓመታት ድሕሪ ሙጋበ’ውን እንተኾነ ኣብ ዚምባብዌ ዝመጸ ፖለቲካዊ ይኹን ቁጠባዊ ለውጥታት የለን።
ኣማኢት ኣሽሓት ዜጋታ እታ ሃገር ናብ ደቡብ ኣፍሪቃን ካልኦት ጎረባብቲ ሃገራትን እናተሰደዱ’ዮም ህይወቶምን ህይወት ስድራቤታቶም ዝኣልዩ።
ብቀዳም 18 ሚያዝያ ክጽንበል ዝተሓሰብ መበል 40 ዓመት ናጽነት ዚምባብዌ ድማ ብሰንኪ ኮረና ቫይረስ ደኣ ይሰረዝ ‘ምበር፣ እንተዝጽንበል’ውን ኣብቲ ሓድሽ ወለዶ ትርጉም ዘለዎ ከምዘይኮነ’ዮም ዝተፈላለዩ ወገናት እታ ሃገር መረዳእታኦም ዝህቡ።
=============


text:
ዜና ቫቲካን!
መቀጸልታ ናይቲ ንግሆ ኣብ ሰንበት ቃለ እግዚአብሔር ዘቅረብዎ ስብከት ብዚመስል ነቲ ኣብ ዕለቱ ዝቀረበ ቃለ ወንጌል ማር 1.14 መበገሲ ብምግባር ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ስብከቱ እንክጅምር ‘ተነስሑ መንግሥቲ እግዚአብሔር ቀረባ እያ’ ዝብላ ቃላት ነቲ ብዙሕ ትጽቢት ዝግበረሉ ዝነበረን ብዮሓንስ መጥምቅ ጸያሔ ፍኖት ዚኣክል ምስንዳእ ዝተገብረሉን ተልእኮ ኢየሱስ ድሮ ከምዝተጀመረ ዮሓንስ መጥምቅ ከኣ ተልእኮኡ ፈጺሙ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ምእታው ብኣኡ ኣቢሉ እውን ብሰማዕትነት ከምዝምስክር ዝገልጽ ክፍሊ ወንጌል ኣብርሆም።
ምጅማር ስብከት ኢየሱስከስ ይብሉ ቅዱስነቶም እቲ ግዜ ከምዝበጽሐን ድሮ መንግሥቲ ኣምላኽ ከኣ ኣብ ማእከል ደቂሰባት ኣብ ምድሪ ከምዝወረደት ኣባላታ ንምዃን ከኣ ንስሓ ብግዲ ከምዘድሊ ምሳኡ ብምትሕሓዝ ከኣ ብወንጌል ምእማን ግዲ ከምዝኾነ ሕጽር ብዝበላ ቃላት ምሉእ ተልእኮ ድሕነት ኢየሱስ ከምዝበጽሐ ገሊጾም። ኣብዘን ቃላት ኢየሱስ ምሉእ ተልእኮ ድሕነት ከምዘሎ እዚአን ከኣ ግዜ ድሕነት ድሮ ከምዝበጽሔ ምሳኡ ከኣ ንስሓን ለውጥን ከምዘድሊ የዘኻኽረና ኢሎም።
መዓልቲ ድሕነት በጺሐ!
ማርቆስ ወንጌላዊ ካብ ኩለን ወንጌላት ዝሓጸረ እኳ እንተኾነ ብጽፉፍ መንገዲ ዝገልጾ ግን እቲ ግዜ ከምዝበጽሐ እዩ። እዚ ግዜ እዚ ከኣ ብቋንቋ ደቂሰባት እቲ ጐይታ ካብ ውድቀት ኣቦና ኣዳም ጀሚሩ ዝሓንጸጾ መደብ ድሕነት ብእግዚአብሔር ዝተመደበ ታሪኽ ድሕነት ደቂሰባት ከምዝተፈጸመ ዘመልክት እዩ። ዘለዓለማዊ መደብ ድሕነት ደቂሰባት ግዜኡ ከምዝበጽሐ እሞ ብወገን እግዚአብሔር ዘድሊ ኩሉ ከምዝተፈጸመ ካብ ወገን ደቂሰባት ዝድለ ኣመን ኢልካ ብምቅባል ንስሓን ለውጢ ልብን ብምግባር ተኻፈልቲ ድሕነት ምዃን እዩ። እዚ ታሪኻዊ ግዜ እዚ እግዚአብሔር ወዱ ናብ ዓለም ብምልኣኽ መንግሥቱ ኣብ መንጎና ከምዝሰፍን ብምግባር ካብ ማንም ግዜ ንላዕሊ እግዚአብሔር ንዘመደ ኣዳም ቀረባኡ ዝኾነሉ መዓልቲ ድሕነት ከምዝበጽሐት የበስር። ካብ ዘመደ ኣዳም እትድለ ነዚ ድሕነት ተቀቢልካ ንስሓን ለውጢ ልብን ምግባር እዩ።
ድሕነትን ንስሓን!
ጥልቀትን ዕብየትን ምሥጢረ ድሕነት ዓብይ እኳ እንተኾነ ተመራሚርና እውን ክንበጽሖ ከቢድ እንተኾነ ሓንቲ ብርግጽ እንፈልጣ ግን ‘እዚ ድሕነት እዚ ነጻ ህያብ ፍቅሪ እግዚአብሔር ከምዝኾነ ነዚ ነጻ ህያብ እግዚአብሔር ከኣ ካብ ደቂ ሰባት ብምሉእ ነጻነት ዝወሃብ ናይ ምቅባል መልሲ ከምዘድሊ እዚ ከኣ ነቲ ንሱ ዘቅርቦ ጻውዒት ማለት ጻውዒት ንንስሓን ለውጥን ምቅባል እዩ። ብሓጺሩ ነቲ ድሕነት ኣሜን ኢልካ ምቅባልን ነቲ ንሱ ዘቅረቦ ጻውዒት ንስሓ ኣብ ግብሪ ምውዓልን የድሊ። እዚ ለውጢ ወይ ንስሓ ንብሎ ከኣ ኣተሓሳስባና ነቲ ዓለም ዘቅረብልና ኣተሓሳስባ ገዲፍና ናይ እግዚአብሔር ንክንስዕብ እዩ። ሓሳብ እግዚአብሔር ከኣ ሓሳብ ድሕነትን ሰላምን ንሠናይናን እዩ ኢሎም።
ቅዱስነቶም ናብ ኩነታት ኣፈጣጥራናን ሓጢኣትን ምልስ ይብሉ እሞ ‘ሓጢኣት ኣብ ዓለም ዘምጽኦ ጉዳይ እንተልዩ ተጻይ ገዛእ ርእስናን ተጻይ ብጾትናን ከም እንለዓል ብዓቢኡ ከኣ ተጻይ እግዚአብሔር ከም እንሽፍት እዩ። ነዚ ንምግባር ከኣ ዝኾነ ዓይነት ምጥፍፋእን ዓመጽን ንክጥቀም ድሕር ኣይበለን’። ጐይታ ካብዚ እዩ ኣላቂቁና ነዚ ውህበት እዚ ምቅባል ከኣ ወዓል ሕደር ዘይድልዮ እቲ ግዜ ሕጂ እዩ።
እነሆ መዓልቲ ድሕነት ሕጂ እያ!
እግዚአብሔር ንድሕነትን ንለውጥን ክዕድም እንከሎ ባዕልና እንገብሮ ወይ እንክእሎ ኰይኑ ኣይኮነን። ኢየሱስ መልእኽቱ ንጹር እዩ። ካባና ሠናይ ድላይን ምሉእ ቊርጺ ፍቃድ ዘለዎ ውሳኔን ጥራይ እዩ ዝደሊ እቲ ዝተረፈ ባዕሉ ከምዝገብሮ ነዚ ንክገብር ግን ካባና ዘድሊ ኣብ እግዚአብሔር ኣብ ጸጋኡን ምሉእ ብምሉእ ጽግዕተኛታት ምዃና ክስቊረና እዩ እቲ ጻውዒት ንስሓ። ናይ ዓለም ጉዳያትን ንብረትን ሃምናን ቀልብና ብምሉኡ ክቈጻጸር የብሉን ዝተመዛዘነ ኣመላኽታ ሃልዩና ንካልኦት ኣብ ምግልጋል ሃንጐፋይ ቢልካ ናይ ምቅባልን ኣብቲ ርክባትና ፍጽምና ንክህልወና ሓቀይና ለውጢ ከምዘድሊ ክንዝንግዕ የብልናን። ከመይ ይብሉ ቅዱስነቶም፣ ኩሉ ኣብዛ ምድሪ እዚኣ ብእንነብሮ እዩ ዝውሰን። ሕይወትና ሓጺር እዩ። ስለዚ ድሕነትና ኣብዚ ምድሪ እዚ እሞ ሓጺር ዕምሪ ሕይወትና ዝውሰን ካብ ኮነ ንስራሕ። ርግጽ እዩ ኩሉ ካብቲ መወዳእታ ዘይብሉ ፍቅሪ እግዚአብሔር ኢና እንቅበሎ እንተኾነ ንኣኡ ዘሎና ፍቅሪ እንገልጸሉ በዛ ሓጻር ዕምሪ ሕይወትና እዩ። ስለዚ ነፍሲ ወከፍ ሁመት ነፍሲወከፍ ኩነት ናብራና ኣብ ቅድሚ ኣዕይንቲ እግዚአብሔር ንኣኡን ንብጾትናን ንክነፍቅር ወሰንቲ እየን። በዛ ፍቅሪ እዚኣ ከኣ ኢና ዘለዓለማዊ ሕይወት እንወርስ ኢሎም።
ግዜን ዘመን ሕይወትናን!
ቅዱስነቶም ኣብ ኩነታት ሕይወትናን ናብራናን ግዜን ዘመን ሕይወትናን ምልስ ኢሎም ሕይወትና ክልተ ህርመት ግዜ ከምዝኽተል እዚአን ከኣ እታ ሓንቲ ክንዕቅና እንኽእል ብደቃይቅን ሰዓታትን ዕለታትን ኣዋርሕን ዓመታትን ክንቆጽሮ እንኽእል እቲ ሓደ ከኣ ብዘመናት ምዕብልናና ማለት ልደት ሕጻንነት ጒብዝና ብስለት ሽምግልና ሞት እናበልና ንዛረበሉ እዩ ኢሎም። ኣብዚ ክድግፈና ዝኽእል እምነት ኰይኑ ናይ ሕይወትና ነፍሲ ወከፍ ግዜን ዘመንን መንፈሳዊ ትርጉሙ ንክንረክብ ይድግፈና። እንተደኣ ነስተውዕል ኰና ከኣ እግዚአብሔር ኣብ ነፍሲወከፍ ደረጃ መንባብሮ ፍሉይ ጸዋዕታ የቅርበልና ብነጻነት እሺ ወይውን ኣይፋል ክንብሎ ከኣ ይጽብየና። ስለዚ ሓደራ ዝብለኩም ነፍሲወከፍና ኢየሱስ እናጸውዔ ብጥቃና ኪሓልፍ እንከሎ ከየስተውዓልናሉ ከይሓልፍ እዩ ኢሎም። ከመይ ጻዒት እግዚአብሔር ቀጻሊ እዩ።
እግዚአብሔር ወትሩ ምስ ጸውዔ እዩ!
ቅዱስነቶም ኣብ ፍጻሜ ኣስተምህሮኦም ነታ ብጸሎተ መልአከ እግዚአብሔር ክምሕጸንዋ ዝቀራረቡ እኖና ቅድስት ድንግል ማርያም ብምዝካርን ኣብነታ ንክንክተል እሞ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዘመን ሕይወትና ከም ናታ ንድምጺ እግዚአብሔር ሰሚዕና ክንክእልን ንጸዋዕታኡ ኣለሊና ክንምልሽን ክትድግፈና ልዕሊ ኩሉ ከኣ ካብ ዓለማዊ ኣተሓሳስባ ናብ ኣተሓሳስባ ፍቅርን ኣገልግሎትን ንክንልወጥ ትርድኣና እንክብሉ ምስ ተማህለሉ ጸሎተ መልአከ እግዚአብሔር ደጊሞም።


text:
ተቖጺርካ፡ ማለት ኣብ ትሕቲ ሰብ ምስራሕ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 10 10 2018
ስራሕ ምስ ተቖጸርካ፡ እቲ ምስቲ ወሃቢ ስራሕ ዘሎካ ናይ መሰልን ግዴታን መምርሒታት ክትፈልጦም ኣገዳሲ እዩ። እምበኣር እዚ ዝስዕብ፡ እቲ ምስ ተቖጸርካ ክትፈልጦ ዘለካ ነጥብታት እዩ።
መልክዓት ስራሕ
ክልተ ዓይነት መልክዓት ስራሕ ኣሎዉ:
- ደረት-ኣልቦ ስራሕ (tillsvidareanställning)
- ድሩት ስራሕ (tidsbegränsad anställning)
ደረት-ኣልቦ ስራሕ፡ ስሕት ኢሉ ቀዋሚ ስራሕ ተባሂሉ ይጽዋዕ'ዩ። እዚ ዓይነት ስራሕ'ዚ፡ ንግዚኡ ዝጸንሕ ወይ ምስ ግዜ ዝኸይድ ስራሕ እዩ። ዘብቅዓሉ ፍሉይ ዕለት የብሉን።
ድሩት ስራሕ፡ እዋናዊ ስራሕ (visstidsanställning) ተባሂሉ'ውን ይጽዋዕ'ዩ። ብሓፈሻ ግን ደረት ግዜ ዘሎዎ ስራሕ'ዩ።
ኣብነታት ካብ ዓይነታት ድሩት ስራሕ:-
ብዙሕ ዓይነታት ድሩታት ስራሓት ኣሎዉ።
ሓፈሻዊ ግዝያዊ ስራሕ
ሓፈሻዊ ግዝያዊ ስራሕ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ድሩት ግዜ ትሰርሕ ማለት እዩ። ወይ ከኣ ንሓደ ዕማም ንምውዳእ ተባሂሉ ኣብ ሓደ ፍሉይ ግዜ ትሰርሕ ማለት እዩ። ንኣብነት ናይ ሓደ ፍሉይ ፕሮጀክት ሰራሕተኛ ኴንካ ንዝተወሰነ ግዜ ትሰርሕ። ወይ ድማ እቲ ሓለቓ ይድውለልካ'ሞ ብሰዓታት ክትሰርሓሉ ይሓተካ። እዚ ሓድሓደ ግዜ ሰዓታዊ ስራሕ ይብሃል።
ቪካርያት ወይ ተካኢ
ከም ቪካርያት ወይ ተካኢ ኴንካ ክትሰርሕ እንከለኻ፡ ናይ ካልእ ሰብ ስራሕ ኢኻ እትዓምም ዘሎኻ። እዚ ማለት ድማ፡ ንኣብነት ሓደ ብናይ በዓልቲ ቤቱ ምሕራስ ዕረፍቲ ዝወሰደ ሰብ።
ተሞክሮኣዊ ወይ ናይ ፈተነ ስራሕ (Provanställning)
ዝበዝሕ ግዜ፡ ደረት-ኣልቦ ስራሕ ክወሃበካ እንከሎ፡ ብናይ ምኮራኣዊ ስራሕ ኢኻ እትጅምሮ። ምኮራኣዊ ስራሕ፡ ሓደ ወሃብ ስራሕ፡ ከም ሰራሕተኛ ክፍትነካ ኢሉ ዝጥቀመሉ ሓደ ኣገባብ'ዩ። እቲ ምኮራኣዊ ስራሕ፡ ጸኒሑ ናብ ቀዋሚ(ቀዋሚ ስራሕ ክብሃል እንከሎ ትጅምረሉ እምበር ትውድኣሉ ኣይፍሉጥን። ስራሕ ወዲእካ ኣለኻ እንተተባሂልካ ግን ስለምንታይ ዝብል ሕቶ ክምለሰልካ ኣለዎ።) ስራሕ ይቕየር። ምኮራኣዊ ስራሕ፡ ካብ ሽድሽተ ኣዋርሕ ንላዕሊ ክኸውን የብሉን። ኣቐዲሙ ግን ከብቅዕ ይኽእል'ዩ።
ኣብ ሓደ ስራሕ ንብዙሕ እዋን ከየልገስካ ከም ሓፈሻዊ ግዜኣዊ ሰራሕተኛ ኴንካ ምስ እትሰርሕ ብመሰረት ሕጊ ቀዋሚ ስራሕ ክውሃበካ መሰል ኣሎካ። ማለት ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ዓመታት፡ ናይ ክልተ ዓመት ቀጻሊ ድምር ስራሕ ምስ እትሰርሕ፡ ሽዑ ናብ ቀዋሚ ሰራሕተኛ ክትሰጋግር ትኽእል። እዚ ድማ 'ኢንላሳድ' ምዃን ይብሃል። እዚ፡ ካብቲ 'LAS' ዝብል ናይ ምክልኻል ሰራሕተኛታት ሕጊ ዝነቐለ ቃል እዩ።
ደሞዝ
ወርሓዊ ዝኽፈል ቀዋሚ ደሞዝ፡ ወርሓዊ ደሞዝ ይብሃል። ሰዓታዊ ደሞዝ ምስ ዝኸውን ግን ኣብ ሰዓት ንዝሰራሕካዮ ዕማም ኢኻ ትኽፈል።
ውዕል ስራሕ
ስራሕ ምስ ረኸብካ፡ ውዕል ስራሕ ወይ ኮንትራት ስራሕ ትፍርም። ኣብቲ ዝፍረም ውዕል ስራሕ፡ እዞም ዝስዕቡ ክህሉዉ ኣለዎም።
- ስምን መለለዪ ቁጽሪ መንነትን (ፐርሾንኑመር)
- ዕማምን መዝነት ስራሕን
- ስም ወሃቢ ስራሕን ቦታ ስራሕን
- ስራሕ እትጅምረሉ ዕለት
- እንታይ ዓይነት ስራሕ ምዃኑ
- ግዜ ስንብታ፡ (uppsägningstid) ማለት ካብ ስራሕ ግድን ከም እትሰናበት ካብ እትሕበረሉ መዓልቲ ክሳብ ስራሕ እተብቅዓሉ ዘሎ መዓልቲ።
- ቅድሚ ግብሪ ምኽፋልካ እትረኽቦ ደሞዝ
- ንኽንደይ እዋን ዝኽፈሎ ዕረፍቲ ዓመት መሰል ከም ዘሎካ
ሰዓታት ስራሕ
ኣብ ሓደ ቦታ ስራሕ፡ እቲ ልሙድ ግዜ ስራሕ 40 ሰዓታት ንሰሙን ክኸውን ኣለዎ። ኣብ ሰሙን 40 ሰዓታትምስ እትሰርሕ፡ ናይ ምሉእ ሰዓታት ስራሕ ይብሃል። ኣብ ካልእ ሰዓታት፡ ንኣብነት ለይቲ ምስ እትሰርሕ፡ እቲ ሰሙናዊ 40 ሰዓታት ክጎድል ይግባእ። ሓደ ሰብ ልዕሊ'ቲ 40 ሰዓታት ንሰሙን ምስ ዝሰርሕ፡ እዚ፡ 'ኦቨርቲድ' ወይ 'ኦቨርታይም' ይብሃል። ልዕሊ ግቡእ ሰዓታት ምስ እትሰርሕ ካሕሳ ይግብኣካ እዩ።
ሕጊ ዕረፍቲ ዓመት
ብመሰረት 'ሕጊ ዕረፍቲ'፡ ሓደ ሰብ፡ እንታይ ዓይነት ስራሕ ይሰርሕ፡ ብኸፊል ወይስ ምሉእ መዓልቲ ይሰርሕ ብዘየገድስ፡ ኩሉ ሰብ፡ እንተዋሓደ፡ ናይ 25 መዓልቲ ዕረፍቲ ዓመት ክወስድ ኣለዎ።" ዝብል ሕጊ ኣሎ። እዚ ግን ነቶም ብሰዓታት ዝሰርሑ ኣይምልከቶምን እዩ። ብሰዓታት ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት፡ ኣምሳያ ዕረፍቶም፡ 12 ሚእታዊ ናይ ምሉእ ደሞዞም(ቅድመ-ግብሪ) ከም ካሕሳ ናይ ዕረፍቲ ዓመት ይወስዱ።
ዝነበረኩም ናይ ስራሕ ግዜ፡ ዕረፍቲ ከይወሰድኩም ምስ ዝዛዘም፡ ኣብ ክንዲ ዕረፍትኹም፡ ገንዘብ ክውሃበኩም ይኽእል። እዚ ማለት ድማ፡ 12% ናይ ዓመታዊ ኣታዊኹም ይውሃበኩም ማለት'ዩ።
እናሰራሕካ እንከለኻ እንተ ሓሚምካ
ኣብ ስራሕ እንከለኻ እንተ ሓሚምካ፡ ኣብታ ዝሓመምካላ ፋልመይቲ መዓልቲ፡ ከም ዝሓመምካ ንወሃብ ስራሕ ሓብር። ኣብ'ተን ዝሓመምካለን ቀዳሞት 14 መዓልታት፡ ደሞዝ ሕማም (sjuklön) ዝኸፍለካ፡ ወሃብ ስራሕካ'ዩ። እታ ፋልመይቲ ዝሓመምካላ መዓልቲ 'ማዓልቲ-ብቕዓት (karensdag)' ትብሃል። እዚ ማለት፡ ናይታ ማዓልቲ'ቲኣ ደሞዝ ኣይትወስድን ማለት'ዩ። ካብታ ዝሓመምካላ ካልኣይቲ መዓልቲ ኣትሒዝካ 80 ሚእታዊ ናይ ደሞዝካ ትወስድ። ሓሚምካ ካብ ሸውዓተ መዓልቲ ንላዕሊ ካብ ስራሕ እንተ በዅርካ ካብ ሓኪም ምስክር ሕማም ከተምጽእ ኣለካ። ናይ ሓኪም ወረቐት እንድሕር ኣምጺእካ፡ ሕማምካ ቅቡል ኮይኑ ይቕጽል። እዚ ኸኣ ሕክምናዊ መወከሲ (medicinskt underlag) ይበሃል።


text:
“ዘይቀበረት: ዘይቀበጸት ነብሲ
ኣይትድቕስ ኣይተማሲ
ምህሙን ተስፋ’ያ ‘ተቋሲ”
ተደጋጊሙ ከምዝግለጽን ዝርአን፣ ሓደ ካብ ዕማማት ግጥሚን ገጠምትን ንሂወት ሕብረተ ሰባትን ኣጋጣሚታቱን ዝድህስስ፣ ካብ ዳህሳሱ ነቒሉ ብዝተፈላለየ መልክዓትን መንጽራትን ጠሚቱ፣ ትዕዝብቱ፣ ተምሳጡ፣ መግናሕቱ፣ እህህታኡ፣ ሓጎሱ፣ መጠንቀቕታኡ ብቕኔ ዘቕርብ እዩ።
ንምስሊ ቀዳማይን ካልኣይን ኲናት ዓለም ብዝተፈላለየ መልክዓቱ ከንጸባርቑ ዝተጻሕፉ ግጥምታት ናይ ዝተፈላለዩ ናይ እዋኑ ገጠምቲ፣ ንሂወት ኣብ ትሕቲ ዲክታተርያዊ ስርዓታት ብብዙሕ ሸነኹ ዘርእዩ፣ ግጥምታት ሶርያዊ ኒዛር ቓባኒ፣ ፍልስጤማዊ ማሕሙድ ደርዊሽ፣ ዒራቓዊ ኣሕመድ መጣር፣ ብርክት ዝበሉ ኢራናውያን ቱኒዝያውያን ገጠምቲ ወዘተ፣ ካብቶም ነዚ ዝብሎ ዘለኹ ከራጒዱለይ ዝኽእሉ ግጥምታቶም ዝነበብኲሎም እዮም።
ኣብዚ ህዝቢ ኤርትራ መሪር ሂወት ዘሕልፈሉ ዘሎ እዋን ገጠምቲ ትግርኛ ይዂኑ ካልኦት ኤርትራውያን ገጠምቲ ኸ ብኸመይ የንጸባርቕዎ ኣለዉ፧ ኣዝዮም ብዙሓት መንእሰያትን ሒደት ዓበይትን ገጠምቲ ትግርኛ ግጥማታቶም ዝነበብኲሎም ኮይኖም፣ ንሎሚ ሒደት ካብቶም ብዙሓት እዋናዊ ኲነታት ኤርትራውያን ብውሕልነት ዝቐነዩን ዝሰነዱን ግጥምታት ክፍትሽ ክፍትን እየ።
ነቲ ብሰንኪ ኲናትን ምስኡ ተኣሳሲሩ ዝሰዓበ፣ ምምዝባላት፣ ስደትን ቅልውላውን ኤርትራውያን ስድራቤታት ንምንጽብራቕ፣ ብሓደ ኣካል ናይቲ ፍጻመ ዝዀነ ቀዳማይ ኣካል ኣዘንታዊ እናተመርሐት፣ ኣስተንትኖኣን እህህታን እተርኢ ግጥሚ ተስፊት ኣብርሃም “ኣብ ዳግማይ ስደት” እንተተመልከትና፣ ኣብ ቀዳማይ ማይቤታ ከምዚ ዝብል ንረክብ።
“ዓደይ
ዓደ’ቦይ
ዓደ’ደይ
ኵናት ኔሩ ቀደም
ህይወት ዝፈቱ: ሰታዪ ደም።
ቆልዓ ኔረ ሽዑ
ግን ከኣ: ቆልዓ እረሩ
እረሩ… እረሩ…
ናብራ ገዛና
ኣብ እንግድዓ ኣደይ ብምንባሩ
ኣቦ ኣይነበረን ገድሊ ወጺኡ
(ኣይተመልሰን ከማን ንሞት ሓርዩ)”
እዚ ኣዘንታዊ ኣብ ህጻንነቱ ዘጓነፈ ኲናት፣ ምስሊ ስድራቤቶም እዩ ዝገልጽ ፈለማ። ኣብ ዝሰዓበ ማይቤት ብሰንኪ እቲ ዂናት ዓዶም ፋሕፋሕ ከምዝኣተዋን፣ ንሱን ስድራኡን ውን ፋሕፋሕ ኢሎም ኣዲኡ ናብ ሓደ ሸነኽ ንሱ ናብ ካልእ ሸነኽ ከም ዝኸዱ ይነግረና። በብዝኸድዎ ከይተራኸቡ ኣብ ሂወት ስደቶም ዓመታት ከምዝሓለፈን ክምልሱን ክራኸቡን ተስፋ እናገበሩ፣ ካልእ ዳግማይ ስደት ከምዝተወልደን ካብቲ ዝነበርዎ ውን ኣርሒቖም ምስዳዶምን ይዛረብ። ግዜ ፍታሕ ኣምጺኡ ብዘመናዊ ቴክኖሎጂ ሰብ ብቐሊል ደሃይ ዝገባበረሉ እዋን ምብጽሑን፣ ንዕኡ ተጠቒሞም “ዝረኣየ ዓይኑ ይብራህ” ዝብል ምልክታ ዘርጊሖም ዳግማይ ምስ ኣዲኡ ከምዝተራኸቡን፣ ድሕሪ ምርኻቦም ዝነበረ ናይ ናፍቖት ዕላላትን እናነገረ ከኣ ይዛዝም።
እዛ ግጥሚ ኣብ ዝዀነ ዶብ ናይ ኤርትራ ኣብ ዝተደኰና ዓድታት ዝርከቡ ስድራቤታት ክትውክል ትኽእል ኮይና፣ ነቲ ኣብ እዋን ንናጽነት ኣብ ዝነበረ ኲናትን ምምዝባላትን በታ ቀዳማይቲ ማይ ቤት ኣቢላ ገሊጻቶ ትርከብ። ድሕሪ ናጽነት ውን ቀልጢፎም ዘይምርኻቦምን፣ እቲ ጠንቂ ከኣ ካልእ ኲናትን ምምዝባልን ዝፈጠሮ ዳግማይ ስደት ምዃኑን ገሊጻ፣ “ስደት ስደት ወሊዱ/ሕሰም ዳግም ነጊዱ” ብምባል ከካብቲ ዝነበርዎ ውን ናብ ዝረሓቐ ስደት ምኻዶም የውክእ። ካብ ኢትዮጵያ፣ ካብ ሱዳን፣ ስዑዲ ዓረብ ወዘተ ካብተን ንኤርትራ ቀረባ ዝዀናን ኣብ እዋን እቲ ናይ ቅድም ስደት ብዙሕ ብብዝሒ ኤርትራዊ ዝተሰደደለንን ሃገራት ግና ክትስእል ይከኣል። ናብዚ ሎሚ ብብዝሒ ኤርትራዊ ተሰዲድዎ ዘሎ ሃገራት ምዕራብ ምኻዶም ምግማት ውን ኣየጽግምን ብመሰረት እዛ ግጥሚ።
እዚ ሎሚ፣ ኣብ ፈይስቡክን ካልእ ማሕበራዊ ሜድያን ስእልታት እናዘርጋሕካ ዝግበር ዘሎ፣ ተፍትሽ ናይ ዝተጣፍኡ ስድራቤታት ከምዘራኸቦም ከኣ፣ “ዝረኣየ ዓይኑ ‘ብራህ”/ቀሊል ምዝርጋሑ/ኣብ ኲሉ ኲርናዕ ምብጽሑ:/(ድሓን ይእቶ: ርኽበታዊ ምህዞ ኣራኺቡና)” ኢሉ ከመይ ከምዝተራኸቡ የርእየና።
ብሰንኪ ሕድሕድ ሃለዋት ዘይምህላው ዝሓለፍዎ መሪር ናፍቖትን ሻቕሎትን ዝመልአ እዋን፣
” “ዘይቀበረት: ዘይቀበጸት ነብሲ
ኣይትድቕስ ኣይተማሲ
ምህሙን ተስፋ’ያ ‘ተቋሲ
ልዕሊ ክልተ ዕቊድ
ዘይርጡብ ድሃይ ክዓጽድ
ኣሕሊፈዮ!” “
ኣብ እትብል ማይቤት ብድምጺ ኣዲኡ ኣቢሉ ክነግረና እንከሎ፣ ዝፍጠር ኣቐንዛዊ ስምዒት፣ እዞም ሕጂ ውን ሃለዋቶም ጠፊኡ ዘሎ ኤርትራውያን ስድራቤታቶም ዘሕልፍዎ ዘለዉ፣ “ምህሙን ተስፋ” ዝሓዘለ ድቃስ ዘይብሉ ሂወትን ቃንዝኡን የርእየና።
ብዙሓት ኤርትራውያን ስድራቤታት ዘለወን ምስሊ ከኣ ኣብዘን ዝስዕባ መስመራት፣ ኣብ ውሽጢ ኣዲኡ ዘሎ ስንብራት እንታይ ከምዝመስል ይነግረና።
“ዝዕበጥ እምበር ዘይበሊ፡
ዛንታ ኲናትን ስደትን ዝፈጠሮ
ሕብረ-ብዙሕ ምስሊ።”
እዛ ብሓደ መሪሕ ጠባይ እትስነ ኣዘንታዊት ግጥሚ ታሪኽ ጥራይ ዘይኰነ ሂወት ዝለብሱ ገጸባህርያት ውን ሓቚፋ ዘላ፣ ኣብዚ ዝሓለፈን ገና ዝቕጽል ዘሎን ልዕሊ 40 ዓመታት ኣብ ኤርትራውያን ስድራቤታት ዘጋጥም ኲነታት ዘሎ እተርኢ፣ ብመንገዲ ዛንታ ሓንቲ ስድራ ንብዙሓት ስድራቤታት ሰነዶም እትኸውን ግጥሚ እያ።
ንዝያዳ ምስትምቓር እንሀት እዛ ግጥሚ
ኣብ ዳግማይ ስደት
ዓደይ
ዓደ’ቦይ
ዓደ’ደይ
ኵናት ኔሩ ቀደም
ህይወት ዝፈቱ: ሰታዪ ደም።
ቆልዓ ኔረ ሽዑ
ግን ከኣ: ቆልዓ እረሩ
እረሩ… እረሩ…
ናብራ ገዛና
ኣብ እንግድዓ ኣደይ ብምንባሩ
ኣቦ ኣይነበረን ገድሊ ወጺኡ
(ኣይተመልሰን ከማን ንሞት ሓርዩ)
ኣብቲ ግዜ ሽዑ
ኣብ ዓድና: ኵናት ተኣጒዱ፡
ሰብ ሃዲሙ
ዓዲ ባዲሙ
ኣነ ንቕድመይ ብዝመርሓኒ እግረይ
ኣደይ ንቕድሚኣ ምስ ሓወይ ምስ ሓፍተይ
ፋሕ-ፋሕ…! ኢልና ተጣፊእና
ርብዒ ዘመን ሓሊፉ ተፈላሊና
ከይተራኸብና
ኣነ ዘኽቲመ: ተሸኲለ ዓቢየ
ኣደይ ተሳቕያ ሳዕሪ ሳጽያ
ኣሕሊፍናዮ…!
ስደት፡ ስደት ወሊዱ
ሕሰም ዳግም ነጊዱ
ግዜ ግዳ: ፍታሕ ለጊሱ
“ዝረኣየ ዓይኑ ‘ብራህ”
ቀሊል ምዝርጋሑ
ኣብ ኲሉ ኲርናዕ ምብጽሑ:
(ድሓን ይእቶ: ርኽበታዊ ምህዞ ኣራኺቡና)
ኣብቲ ናይ ምርኻብና ህሞት
ርሱዕ ናፍቖት: ብፍቕራዊ ዕምቆት
ዝፈጠሮ ስምዒት
እንድዒ…!
ብምንታይ ክልክዖ ብኸመይ ክቕምሮ
ሓጎስ ውሽጠይ: ደረት ኣልቦ
ኪንዮ ጽንፊ ‘ናቃልሖ
ተሓጒሰ ተፈሲሀ…
ይርኢ ኣለኹ: ድምጺ ኣደይ እሰምዕ
ስሓቕን ንብዓትን የጉስዕ
ናይ ናፍቖት ስሓቕ
ናይ ሓጎስ ንብዓት: ‘ናቐደመ
የበስረኒ’ሎ ኣብ ዉሽጠይ ‘ናዘየመ።
(ዝኽሪ ሕሱም፡ ደበስ ጥዑም)
ድሕሪ’ቲ ህሞት
ድሕሪ’ቲ ስዕመት
ነቲ ዘሕለፈቶ ደብዛዝ ህይወት
ተካል ሃለዋት
የዕሊላትኒ ንብዓት እናዛረየት
ሓጎስ እናካፈየት:
“ዘይቀበረት: ዘይቀበጸት ነብሲ
ኣይትድቕስ ኣይተማሲ
ምህሙን ተስፋ’ያ ‘ተቋሲ
ልዕሊ ክልተ ዕቊድ
ዘይርጡብ ድሃይ ክዓጽድ
ኣሕሊፈዮ!”
እናበለት ጸውያትኒ ‘ዛ ኣደይ…
ኣነ ድማ: ሓሓሲበ ከስተንትኖ
ሓይሊ ፍቕሪ ወላዲ: ወሊድካ ፈትኖ
ኣብቲ ምፍልላይ ከብዲ ትሕቖኖ
ሕቖ ትስበሮ
ኣብ ቦታኣ ኣትየ ብሂገ ክሰፍሮ።
(ኣይተኽኣለን እምበር:)
ኣብ ውሽጣ’ሎ ዝኽሪ ዝህርህራ
ንዓመታት ዝደወነ ሕብራ፡
ኣብ ውሽጠይ ኣሎ ሕሱም ዝኽሪ
ዝዕበጥ እምበር ዘይበሊ፡
ዛንታ ኲናትን ስደትን ዝፈጠሮ
ሕብረ-ብዙሕ ምስሊ።
***
ተስፊት ኣብርሃም
መጋቢት 2016
ፍቕረይ የማን


text:
ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ፕረዝዳንታዊ ምስግጋር ምምሕዳራዊ ክፍተት ከይፍጠር የረጋግፅ ይብሉ ፕሮፌሰር ስቲፌን ዋይነ ካብ ዩኒቨርስቲ ጆርጅታውን።
ኣብቲ ዓመት ፕረዝዳንት ኮይኑ ዝምረፅ ካብታ ፈላመይቲ መዓልቲ ጀሚሩ ከመሓድር ድልዊ ንኽኸውን ዝሕግዝ ዘሎ "ማእኸል ፕረዝዳንታዊ ምስግጋር’’ ዝተባህለ ትካል እዩ።
ኣብዚ ማእኸል ምስግጋር ዝሰርሑ ጉጅለታት ሓበሬታ ይእክቡ፣ነቲ ሓድሽ ምምሕዳር ኣባላት ካብነን ፖለቲካዊ ሽመትን የዳልው።
መስርሕ ምስግጋር ኣብ እዋን ወፍሪ ብዝነበረ ምስሕሓብን ቅርሕንትን ነፃ ክኸውን ተገይሩ ዝተሓንፀፀ እዩ ይብሉ ስቲፈን ዋይን። ንሶም ብተወሳኺ ኩሎም መንግስታዊ ትካላትን መሓራትን ከምቲ ንቡር ክቕፅሉ ኣለዎም ይብሉ።
ቤት ምኽሪ ኣሜሪካ ንፕረዝዳንታዊ ምስግጋር ብዝምልከት ኣብ 1963 ዓ.ም ኣብ እዋን ፕሬዝዳንት ጆን ኤፍ ከኔዲ ሕጊ ኣፅዲቑ።እንተኾነ ምስ ቅንፀላ ኬነዲን ምርካብ ስልጣን ሊንደን ጆንሰንን፣ስዒቡ ኣብዝተኻየደ ምርጫ ብምዕዋቶም እቲ ሕጊ ንፈለማ ግዜ ኣብ ግብሪ ዝውዓለ ሪቻርድ ኒክሰን ፕረዝዳንት ኮይኖም ምስተመርፁ ኣብ 1968 ዓ.ም እዩ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
Borgholm
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 7 7 2020
ናይ ቦርይሆልም ኮሙን ኣብታ ጽብቕቲ ደሴት ኦላንድ ትርከብ። ናብዚ ካብ ቀንዲ መሬት ብመንገዲ ድልድል ኦላንድ (Ölandsbron) ጌርካ ትመጽእ። ኦላንድ ዘደንቕ ተፈጥሮ ኣለዋ፣ ከምኡ’ውን ካብተን ኣብ ሽወደን ብብዝሒ ጽሓይ ትበርሃሉ ሰዓታት ዘለወን ቦታታት ሓንቲ እያ። ቦርይሆልም፡ ሾፒንቪክን ሎትቶርፕን እተን ዝዓበያ ከተማታት ኣብዚ ኮሙን እየን።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ10,877
ስፍሓት መሬት3,659 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Kalmar 40 ኪሜ
- Karlskrona 126 ኪሜ
- Norrköping 280 ኪሜ
ናብ ኦላንድ ንተፈጥሮ፡ ባህሊን ነቲ ናትና ደስ ዘብል መሓምበሲ ገማግም ባሕርን ክድሰትሉ ብዙሓት ቱሪስት ይመጹ።
ኣብዚ ብዛዕባ እዚ ዝስዕብ ብዝያዳ ከተንብብ ትኽእል፡
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ቦሪሆልም፡ ብምምሕዳር ናይቲ ከተማ እትውነን ትካል ክራይ-ኣባይቲ የላን። ስለዝኾነ ከኣ፡ ኣብቲ ከባቢ ገዛ-ክራይ ብዝምልከት፡ በተን ግላውያን ትካላ ይመሓደር።
-
ናይ ሓበሬታ ካርታ
ኣብቲ ካርታ እንታይ ኪረኣይ ከም እትደሊ ምረጽ
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ቦርይሆልም ዝዝረቡ፡ ካልእ ገዲፍካ ዓረብኛ፡ ኩርማንጂ፡ ፐርስኛ/ዳሪ፡ ትግርኛ ወዘተ እዮም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ቦሪሆልም ኣስታት 200 ዝኾና ማሕበራት ምትእኽኻባትን ይርከባ። ኣብቲ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ዝርከብ መዝገብ-ማሕበራት፡ ብምእታው ዝርዝር ናይዘን ማሕበራት ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብታ ቀንዲ ከተማ ዝኾነት ቦርይሆልም፣ ንኣብነት ቤት መድሃኒት፡ ቤት ንባብ፡ ባንክታት፡ መግቢ ዝሸጣ ድኳናት ፡ እንዳ-ቀምቃማይ፡ ድኳናት ዘገልገለ-ንብረት፡ ከምኡ'ውን ንኣብነት ክዳውንቲ፡ ራድዮ/ቲቪ፡ ዕምባባታት፡ ኣቍሑ-ገዛን መሳለጥያታት ኤለትሪክን ንብረት ገዛን ዝሸታ ድኳናት (ቸርቸርቲ) ኣለዋ።። ኣብ ቦርይሆልም መሐንበሲ ኣዳራሽ፡ ኣዳራሽ ስፖርታዊ ንጥፈታት፡ ሜዳ-ኩዕሶን ዝተፈላለየ ናይ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ማእከላትን እውን ኣሎ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብታ ቀንዲ ከተማ ቦርይሆልምን ኣብተን መብዛሕትኣን ናእሽቱ ከተማታትን መውዓሊ ህጻናት ኣሎ። ኣብ ቦርይሆልም ክፉት መውዓሊ ህጻናት እውን ኣሎ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
መባእታዊ ኣብያተ ትምህርቲ ኣብ ብዙሓት ከተማታት ናይዛ ኮሙን ኣሎ።
ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ኣብ ካልማር ኣሎ፣ ናብኡ ናይዚ ኮሙን ተምሃሮ መዓልታዊ ክጕዓዙ ተኽእሎ ኣሎ።
ዕድላት ትምህርቲ
ጅይማናስየፎርቡንደት ነቲ ኣብ ቦርይሆልም ናይ ኦላንድ ማእከል ትምህርቲ ዘሎ ኮምቩክስ (ትምህርቲ ኣባጽሕ) ፍሉይ ትምህርቲ ኣባጽሕን ትምህርቲ ሽወደንኛ ንወጻእተኛታትን (sfi) ይውድብ።
ኣብዚ ቤት ትምህርቲ እዞም ዝስዕቡ ትምህርትታት እውን ኣለዉ፤
- ክንክንን ሓልዮትን
- ክሽነን ቤት መግብን
- ኣብ ምፍራይ ጸባ ኣላይ እንስሳ (ተልመዴን)
- ኣላይ ቈልዑ/ተሓጋጋዚ ተምሃራይ
ኣገልጎት ጥዕና
ማእከል ጥዕና ኣብ ቦርይሆልምን ሎቶርፕን ኣሎ። ኣብ ቦርይሆልም ናይ ቈልዑን ኣዴታትን ክሊንክ እውን ኣሎ። ኣብ ቦርይሆልም ልክዕ ከምቲ ብዙሓት ናይ ግሊ ክሊኒካት ክንክን ስኒ ዘለዋ፡ ህዝባዊ ክንክን ስኒ እውን ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ መንግስታዊ ትካላት ኣብ ዝግበር ርኽክባት ተርጓሚ ክቍጸረልኩም ይኽእል።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ናብ ብዙሓት ከተማታት ናይዚ ኮሙን ዝውስዳ ኣውቶቡሳት ትሰጋገረሉ ናይ ኣውቶቡስ መሰጋገሪ እውን ኣሎ። ሰሌዳ ግዜን ተወሳኺ ሓበሬታን ኣብ ናይ ካልማር ዞባዊ ትራፊክ (Kalmar länstrafiks) መርበብ ሓበሬታ ኣሎ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ዝዓበየ ወሃቢ-ስራሕ ኣብዚ ከባቢ፡ ምምሕዳር ከተማ ቦሪስሆልም እዩ። መብዛሕትኡ ናይ ስራሕ-ዕድላት ከኣ፡ ኣብ ጽላት ክንክንን ምሕብሓብን ይርከብ። ኣብዚ ምምሕዳር ከተማ'ዚ፡ ኣብ ሕርሻን ቱሪስምን ዝነጥፋ፡ ብርክት ዝበላ ነኣሽቱ ትካላት ኣለዋ። ቀንዲ ምንጪ ስራሕ ኣብዚ ቦታ ጽላት ቱሪስም እዩ። እዘን ኣብ ቱሪስም ዝነጥፋ ትካላት፡ ኣብ እዋን ክራማት፡ ብዙሓት ሰባት ስራሕ ይቆጽራ። እዘን ትካላት እዚኣተን፡ ሆቴላት፡ ኣብያተ-መግብሪ ከምኡ ውን ናይ ካሞኢን ትካላት ክኾና ይኽእላ።


text:
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ መርገጺ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ከምዘይቅየር ኣፍሊጡ።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ነዚ ዘፍለጠ፣ ፓርላማ እታ ሃገር ብሓደ ጥሪ ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፣ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ምስ ኣልጀዚራ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ ክሳብ ናብ ኣስመራ ከይዱ ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ክዘራረብ ከምዝደሊ ምግላጹ፣ ናይ ፖሊስ ምቅይያር ኣሎ ድዩ ንዝብል ሕቶ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ’ዩ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ነቲ ብኣባላት ፓርላማ እታ ሃገር ዝቐረበሉ ሕቶታት ኣብ ዝመለሰሉ እዋን፣ እቲ ሓሙሽተ ነጥብታት ዝሓቆፈ ቅድሚ ሸሞንተ ዓመታት ዝተነድፈ መርገጺ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ከምዘይቅየር ኣረጋጊጹ።
ፕረዚደንት ኤርትራ ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብወገኑ ኣብቲ ምስ ማዕከናት መንግስቲ ኤርትራ ዘካየዶ ሰፊሕ ቃለ መጠይቕ፣ ብዛዕባ እዚ ናይ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብ ኣልጀዚራ ዝሃቦ ሓበሬታ ብዝምልከት ንዝቐረበሉ ሕቶ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፣ ምንጩን ዕላምኡን ካበይ ምዃኑ ስለእንፈልጥ፣ ኣብቲ ዘዳለውዎ ድራማ ኣይንዋሳእን ክብል፣ ነቲ ሓሳብ ነጺግዎ’ዩ።
ኮሚሽን ዶብ ዝሃቦ ውሳኔ፣ ኢትዮጵያ ካብቲ ናይ ኤርትራ ምዃኑ ዝተረጋገጸ ባድመ ዝርከቦ ከባቢታት ንኽትስሕብ ሓሙሽተ ነጥባታት ዘለዎ ቅድመ ኩነት ብምቕራባ ክሳብ እዚ እዋን እዚ ናብ ትግባረ ክሰጋገር ኣይከኣለን።
ሓደ ካብቲ ሓሙሽተ ነጥበታት ድማ፣ ካብቲ ናይ ኤርትራ ምዃኑ ዝተረጋገጸ ክፋል መሬት ቅድሚ ምስሓባ፣ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ቀጥታዉ ዝርርብ ክካየድ’ያ ትሓትት ዘላ።
መንግስቲ ኤርትራ ድማ በንጻሩ፣ ኢትዮጵያ ካብ ሉኣላዊ መሬት ኤርትራ ሰራዊታ ከይስሓበትን ውሳኔ ኮሚሽን ዶብ ኣብ ባይታ ከይተተግበረን ምስ ኢትዮጵያ ዝኾነ ዓይነይ ዝርርብ ከምዘይህሉ ደጋጊሙ ይገልጽ።


text:
ምሕሳብ ገበን እንተኾይኑ፡ ሰብ ኮንካ ምፍጣር ዝበኣሰን ይቕረ ዘይበሃሎን ገበን ክኸውን ኣሎዎ። እቲ ምንታይ ኩሉ ኣብ ዙርያና እንዕዘቦን ምክንዋን ናብራ እንጥቀመሉ ነገራት’ውን ከይተረፈ ውጽኢት ሓሳባት ስለዝኾነ። ብዘይ ወረቐት ምንቕስቓስ፡ ንበይንኻ ምሕሳብ ዘይፍቐዶ ቦታን ሃገርን ኣሎ እንተተባህለስ፡ ኪኖ ምድንጻውን ምድናቕን ሓሊፉ እንታይ መግለጺ ከይወሃቦ አሉ፡ የግዳስ ”ንምንታይ ግን እዚ ኩሉ?” ኢልካ ንነብስኻ ካብ ምሕታት ከምዘይተምልጥ ይገብረካ። እገለ ስግረ ዶብ ሓሲብካ ተባሂሉ ተኣሲሩ፡ እገሊት ስግረ ዶብ ሓሲብኪ ተባሂላ ተሓቢሳ፡ ወቕታዊ ዕላል መቕርብ-መሃዙት’ኳ እንተነበረ፡ ምሒር ዝተጋነነ እናመሰለኒ፡ ሓያለይ እዋን ከም ተራ ቤላ-ቤሎው እሓልፎ ነበርኩ፡ ኣቃጫጭ ብዝመልኦ ኣስተንትኖ ”ዋእ! ግደፉና እስከ ሱቅ በሉ፡ እንታይ እዩ’ከ? ሓሲብካ እናበልካ ማእሰርቲ” እብል። እንታይ ትሓስብ ምህላውካ ይትረፍ ኣብ ርሑቕ ቦታ ንዘሎ ሰብ፡ ኣብ ጥቓኻ ዘሎ’ውን ክፈልጦ ዘይክእል ነገር ኮይኑ፡ ብገዛእ ልሳንካ ዘውጻእካዮ ቓል፡ ኣብ እዝኒ ሰማዒ ወዲቑስ፡ ብዝግባእ እንተተርⶓሙ’ኳ ንጋዳ። እንተ ናይ ሕጂ ግን ልቢ እተሓስቦን ኣእምሮ ዘሰላስሎን ነገራት ከምዘለዎ ኣቐምጥ ኣቢሉ ዘርኢ ወይ ዝነግርን መሳርሒ ዝወነኑ ክመስሉ፡ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ምጥርጣር ”ከምዚ እባ ኸምቲ ሓሲብካ ኢኻ’ሞ፡ ናብ ማሕቡስካ” ተባሂልካ ክትዳጎን፡ “ከመይ ከመይ ድዩ እዚ ነገር?” የብለካ። ኣብቲ መጀመሪያ ስማዕ እዚ ነገር፡ ብኸምዚ ኣቐድም ኣቢለ ዝተናኸፍክዎ ጌረ ነዛ ንውልቐይ፡ ሰብ ኣብ ዘይብሉ ቦታ ኮይነ ከእምና እፍትን ነበርኩ። ምኽንያት ንበይነይ ምዃነይ ”ኦይ ኣታ ሓቖም’ኳ ይኾኑ!” ዝብል ኣዝዩ ሃሳስ ጥርጣረ ስለዘሕደርኩ እየ። ምስ ግዜ ግን ወዮ ብዓይኒ ጥርጣረን፡ ሳሕቲ’ውን ከም ሓሶት ዝቖጽሮ ዝነበርኩ ጉዳይ ምስናይ ሙሉእ ህልውናኡ ”በል ሕጂ እመን” እቲ መማህርትኻን ዓርክኻን ቴድሮስ፡ ሓሲብካ ተባሂሉ፡ ኣብ ዓዶ-ኣበይቶ ተኣሲሩ ኣሎ ምስ በሉኒ ግን፡ ከም ሓደ ኽንዲ-ኻላእ ዝኸውን ፍጡር ጉንዲ እዝነይ ዘላተመኒ ኮይኑ እናተሰመዓኒ፡ ካብቲ ዝነበረኒ ምጥርጣር ንእለቱ ተበራቢረ ውነይ ፈለጥኩ።
ኣነን ቴድሮስን ካብ ኣንፋለጥ ልዕሊ 10 ዓመት ኣሕሊፉ ነበረ፡ ኣብ ሓደ ቤት-ትምህርቲ ብስራሕ ምስ ተራኸብና ክሳብ ግዜ ስደቱ ኣይተፈላለናን። ንስርሑ ዝግባእ ክብሪ ዝህብ መንእሰይ ብምንባሩ፡ ተደፈን ዝብሎ ኣይነበረን። ዝምነዮ ዝነበረ ዓውደ ትምህርቲ ብዘይምጽንዑ ኩሉ ግዜ ቒር ካብ ዘብሎ ኮይኑ፡ ኣብ ትምህርቲ ዝነበሮ መርገጺ ልዕሊ ማንም ካብ ኣነ ዝቐረብኩዎም ፍሉይ የብሎ። ተዋፊሩሉ ዝነበረ ዓውደ ምምህርና ዘይወሓጠሉ’ኳ እንተነበረ፡ “እንታይ ገበሩ እዞም ተማሃሮ?” እናበለ ነዊሕ ከምዝተሳለየ ኣጥዕየ እፈልጥ እየ። ድሕሪ ግዜ ግን ዘለቕ-ወለቕ እናበለ ካብ ናብ ስራሕ ዝመላለስ፡ ኣቡኡ ዘፍለጠ ስራሕ ፈቲሑ ኮፍ ክብል ወሰነ። ምዩቕ እናበለ ምንባር ከም ንቡር ወሲዱ ከኣ ን2 ዓመት ተሳለየ። ኣብ ዝተራኸብናሉ ግዜ ብዛዕባ ትምህርቲ ከይተዛረበ ምሕላፍ ዘይኮነሉ ቴድሮስ፡ ኣብ ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠት Peace and conflict resolution ከጽንዕ ከምዝምነ ኣብ ነንበይኑ ኣጋጣሚታት አተንብሃለይ ነበረ። ምስ ዝነበረ ኩነታት ዓዲ እናኣዛመድና፡ ዝጥቀስ ለውጢ ዘምጽእ እናመሰለና፡ ሕልሚ ዝመስል ጥዑም እዋን ነሕልፍ ነበርና። እንተ ብዛዕባ ስግረ ዶብ ወላ ሓንቲ መዓልቲ’ውን ትኹን ክዛረብ ሰሚዐዮ ዘይፈልጥ ቴድሮስ፡ ኣበይን? መዓስን? ተኸታቲሎም ደኣ እዮም፡ ስግረ ዶብ ሓሲብካ ኢኻ ኢሎም ዝኣሰርዎ። እኳ ካብ ማእከል ከተማ ርሕቕ ዝበለ ቦታ ከይከውን፡ ወይ ኣብ ካልኦት ከተማታት ኤርትራ ረኺቦሞ እንተዝኾኑስ፡ እንደለ ምኾነ፡ እናኸድካ ኢና ሒዝናካ ተባሂሉ፡ ሓንኳል ምኽንያት ተዋሂብዎ ምተኣስረ። ኣብ ማእከል ከተማ እናሃለካ፡ ሓሲብካ ተባሂልካ ክትእሰር ግን፡ እንዳበልኩ ንበይነይ ኣብ ሓሸውየ ዝመስል ሓሳባት ኣተኹ። ወዮ ደኣ ንቡርን ሕግን ዘየለ ኮይኑ እምበር ”በሉ እስከ ናበየናይ ሃገር ክኸይድ እየ’ኸ ክሰግር ሓሲበ?” ኢልካ ምተሓተተ’ሞ፡ እቲ ብድሕሪኡ ክስዕብ ዝኽእል መልሲ፡ ኣፍካ ማይ ዘምዑግ ከምዝኸውን ኣየጠራጥርን። እቲ ኣይተረኽበ፥ እቲ፡ እንዶ’ሞ ኾነ። ቴድሮስ ከም ዝሃቦ፡ ብዘይ ፈልጦን ዘይሓሰቦን ጉዳይ፡ ንኽንድዚ እዩ እዚ ገበንካ ዘፍርደካ ከይተባህለ ናብ ዓዲ-ኣቤይቶ ተዳጎነ።
ኣብተን ስሕት ኢለ ክበጽሓሉ ዝተበገስኩለን እዋናት፡ ምርኣይ ካብ ዘይፍቐዶም እሱራት ብምዃኑ፡ ብዘይካ ቀንጠ-መንጢ ምልኣኽ፡ ምርኻብ ዘይከኣል ብምንባሩ ካልእ ዝኸፍአን ዝበኣሰን ኣተሓሕዛ፡ ኣብ ርእሲ እቲ ሓሲብካ ዝበሃል ኣምር እዩ። ብኸምዚ ንከባቢ 2 ዓመት መመላእታ ብዘይካ”ክትከይድ ሓሲባክ ኢኻ፡ እመን!” ዝዓይነቱ ማህረምቲ ዝበዝሖ መርመራ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ምስናይ ምፍርራሑን ምጉብዕባዑን ነጻ ተለቒቑ፡ ናብ ምዱብ ሰራዊት ተመደበ። ብድሕሪ ምፍትሑ “ዋእ! እንታይ’ሞ ክንብል ኢና?” እናበለ ክስሕቕ ከሎ፡ ነገረ ጥዕና ዘይኮነ ሰሓቕ፥ ክቱር ጓህን ሕርቓንን ዘንቀሎ ምዃኑ የፍልጥ ነበረ። በቲ እዋን’ቲ እንታይ-እንታይ ይሓስብ ምንባሩ ኣረጋጊጸ’ኳ እንተዘይፈለጥኩ፡ ንምግማት ግን ዝኣክል ናጽነት ነበረኒ። ሓሲብካ ተባሂሉ ንዝተኣስረ ሰብ፡ ውዒሉ-ሓዲሩ፡ ከም ዝሓስብ ኢኻ ትደፋፍኦን ተዘኻኽሮን ዘለኻ። ቴድሮስ ዓርከይ ካብቲ ዝጠርጥርኩዎ ከይወጸ፡ ዝረኽበ ይርከበኒ ክወጽእ እየ ብዘስምዕ ዕላላት ኣብዘሓለይ። ሓልዮትን ስክፍታን እንዳ ሓወስኩ” ይሓይሽ ኢልካዮ?” እብሎ’ሞ “እንታይ ደኣ’ሞ፡ ኣይ ኣዘኪሮሙኒ እንድዮም” እብለኒ እናሰሓቐ፡ ብውሽጠይ ሕማቕ ኣየጓንፍካ፡ እምበር ሓቅኻ ኢኻ እብል። ብኸምዚ ሰንፈላል ዝመልኦ ናብራ፡ ንዓመትን መንፍቕን ኣብ ውትህድርና ምስ ተሳለየ፡ ሓሳብ ልቡ ፈጺሙ ናብ ሱዳን ሰገረ። ብዘይ ስራሕ ናብራ ስደት ከቢድ ምዃኑ ኣጸቢቑ ዝፈለጠ ቴድሮስ፡ ከይተደናጎየ ናብ ስራሕ ምምህርና ተመሊሱ፡ ሂወት ስደት ተተሓሓዞ። ዝጠቅም ትርፊ ክፍሊት’ኳ እንተዘይነበሮ፡ ርእሱ ክኢሉ ካብ ማንም ከይተጸበየ ከምዘካይዶን፡ ናበይን? እንታይን? ሓሲብካ ከይተባህለ ብሰላም ሰሪሑ ገዝኡ ይኣቱ ምህላዉ፡ ዝያዳ ኩሉ ርግኣት ከምዝፈጥረሉን፡ ኣብቲ ኣብ ነዊሕ እዋን ብኢንተርነት እንራኸበሉ ዝነበርና እነግረኒ ነበረ።
ሱዳን እቲ ናይ መጨረሽታ ረጊኡ ክቕመጠሉ ዝኽእል ዓዲ ብዘይምንባሩ፡ ግዜን ኩነታትን እናኣጽነዐ፡ ናብ ካልእ ሃገር ክሳግም ምዃኑ ጎቦ-ጎቦ እናበለ ይነግረኒ ብምንባሩ፡ ደቡብ-ኣፍሪቃ ኣትዩ ምስ ሰማዕኩ ብዙሕ ኣይተገረምኩን፡ እንታይ ኮን ክገብር እዩ? እናበልኩ ካብ ምሕሳብ ግን ዓዲ ውዒለ ኣይፈልጥን። ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ናብቲ ሃገር ዝኣተወ ዓርኩ፡ ናይ ገዛእ ርእሱ ትካል ከፊቱ ብምጽንሑ፡ ቴድሮስ ነዊሕ ከይተኸላበተ፡ ምስኡ ተጸጊዑ ሂወት ደቡብ ኣፍሪቃ ፈለሞ። ብዓቕሙ ኣብ ትካል እንዳ ዓርኩ እናሰርሐ ን3 ዓመት ምስ ጸንሐ፡ ዓዲ ክቕይር ብምሕሳብ ዝሓሸ መንገዲ ሃሰው ኣብ ምባል ኣተወ፡ ሓደ ድሕሪ’ቲ ካልእ እናፈተነ ከኣ ብተስፋ ተጓዓዘ። ካብ ኣፉ እሰምዖ ከምዝነበርኩ፡ ኣብ ገለ እዋናት ፍጹም ተስፋ ቕሪጹ ዝገብሮ እጠፍኦ ምንባሩን ከይሓብአ አዘንትወለይ ነበረ። ብማእሰርቲ “ሓሲብካ” ዝጀመረ ከርተት ዝመልኦ ናብራ ስደት ቴድሮስ፡ 6 ዓመት ምስ በልዐ፡ ናብቲ ብዕላል ጥራይ ጽቡቕ ምዃኑ ዝንገረሉን፡ ግን ከኣ ቴድሮስ ኣማሪሩ ዘይጸግበሉ ሃገረ ካናዳ ኣተወ። ዝምነዮ ዝነበረ ምቕጻል ትምህርቲ፡ ብስራሕን ክብደት መነባብሮን እቲ ሃገር፡ ኣዝዩ ዘይከኣል ከምዝገብሮ መረረ እናሓወሰ ክነግረኒ ከሎ፡ ምግናን ዝተሓወሶ እናመሰለኒ አቃጭጨሉ ነበርኩ። ዘይክማህ ድሌትን ባህግን ዝነበሮ ቴድሮስ ናብራ ስደት ኣሰኒፍዎ፡ ኢዱ ክህብ ወላ ሓንቲ መዓልቲ’ውን ትኹን ዘይምግማተይ፡ ሂወት ዓዲ-ጓና ማዕረ ክንደይ ፈታንን ከቢድን ምዃኑ ደንጉዩ በርሀለይ። ሓላፍነት ስድራን ሓዳርን እናተበራረዩ ካልእ ከምዘይሓስብ ከም ዝገበርዎ፡ ከም ዋዛ ኣምሲሉ ክነግረኒ ከሎ፡ ቅንኢ ብዝተሓወሶ መንፈስ እሕጎሰሉ። ካልእ እናሓሰቡ፡ ሓሲብካ ኢሎም ኣብ ዘይሓሰብካዮ ዘእትዉ እናዘከርኩ ከኣ ንድሕሪት ተመለስኩ።


text:
እቲ ማእኸል ኣብ ካልኦት ኣብያተ መጻሕፍቲ ብዙሕ ዘይተለመደ ብርሃን ዓይኖም ንዝሰኣኑ ወገናት እውን ኣገልግሎት ብዝህብ መልክዑ ከምዝተሃነፀ ኣቦ መንበር እቲ ማሕበር መምህር ኣብርሃ ኣባይ ንድምፂ ኣሜሪካ ገሊፆም።
እቲ ኣብ ኣሜሪካ፣ካናዳን ኣውስትራልያ ዝርከቡ ተወለድቲ ራያ ዘጣየሽዎ ማሕበር ካብ ኣባላቱን ደገፍቱን ብዝተዋህለለ ገንዘብን ናውትን ዝተሃነፀ ማእኸል ብርክት ዝበሉ መምሀሪ መጻሕፍትን ኮምፒውተራትን ከምዝተማልእሉ መግለፂ መምህር ኣብርሃ ይሕብር።
መምህር ኣብርሃ ኣባይ ምረቓ እቲ ማእኸል ሎሚ ቕነ ምስ በዓል ጥምቀት ተደሪቡ ብርክት ዝበሉ ኣጋይሽ ኣብ ዝተረኸብሉ ከምዝተኻየደን ኣብቲ እዋን ዝተፈጠረ ውዑይ ምንቅስቓስ ንዝያዳ ስራሕ ከምዘበራብርን ልዑል እምነት ኣለኒ ኢሎም ።
እቶም ኣቦ መንበር ነቲ ቤተ መጻሕፍትን ማእኸል ሓበሬታን ኣብ ምህናፅ ኣባላት እቲ ማሕበር ንዘርአይዎ ዘይሕለል ፃዕሪ ልዑል ምስጋና ኣቕሪቦም ።
"ማሕበር ረድኤትን ልምዓትን ራያ" ብናይ ኣውሮፓዊያን ኣቆፃፅራ ኣብ 2004 ኣብ ኣሜሪካ ዝተጣየሸን ንመኸሰብ ዘይሰርሕን ምግባረ ሰናይ ማሕበር ምዃኑ እቶም ኣቦ መንበር ገሊፆም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣላን፡ ዓለማዊ ዜጋ
ኣላን መስፍን ካብ ኤርትውያን ስድራ-ቤት እኳ እንተተወልደ ንነብሱ ከም ዓለማዊ (ግሎባል) ዜጋ እዩ ዝርእያ። ደቂ ሰባት ዝሰርሑዎም ዶባት ኣርተፊሻል እዮም፡ ኣብዛ ምድሪ ኩላትና ብፍቕርን ሕውነትን ተኸባቢርና ክንነበር እዩ ዝምነ።
ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ኣዋርሕ፡ ኣላን ንሃገራት ኤውሮጳ፡ ኤስያን ኣውትራልያን ንምብጻሕ ኣብ ጉዕዞ እዩ ዘሎ። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ንሃገረ ጃፓን ኣትዩ፡ካብ ደቡባዊ ጫፍ ሳታ ሚሳኪ፡ ናብ ሰሜናዊ ጫፍ ሶያ ሚሳኪ ጃፓን ክስንጥቕ ብእግሩ ይጓዓዝ ኣሎ።
እቲ ጕዕዞ ኣስታት ሽድሽተ ኣዋርሕ ከምዝወስደሉ ይግምት። ጃፓን መበል 25 ካብ ዝበጽሐን ሃገራት እያ።
ኣላን፡ ንወለደይ "ነቦይ 'ክሳዕ ክንድዚ ዝርሕቀቱ ጕዕዞ ንምንታይ ኣድለየ' ከም ዚብሉ ገይረዮም ከም ዘሎኹ ኣይጠፍኣንን'ዩ። ኣነ ግን፡ ገና ብሕጂ ብዙሕ እዩ ዝጽበየኒ ዘሎ" ይብል ካልእ ብዙሕ ተወሳኺ መደባት ጉዕዞ ከምዘለዎ ብምዝካር።
ሓደ እዋን፡ ኣብ በረኻታት ጃፓን ብዕራርቦ እናተጓዕዘ ተዅላ ኣጓኒፉዎ፤ እቲ ተኹላ ኣይቀረቦን - ግን ሕኒን ኢሉዎ። ብድምጹ ምስ ሃደዶ ኣላን ካብቲ መገዲ ክእለ ደርገፍገፍ ኢሉ መገዲ ቐይሩ።
ድሓር ግን ኣተሓሳሲቡዎ - ምህዳም ማለት ነገር ምጽዋዕ እዩ ኢሉ ሓሲቡ። ሃገረ ጃፓን ተዅላ ዀነ ድቢ ዘሎዎ ሃገር'ዩ።
"እቲ ተዅላ ዝበልኩዎ እንስሳ ምናልባት ከልቢ-በረኻ'ውን ክኸውን ይኽእል'ዩ፡ ግን እንቋዕ ደኣ ኣይለከመኒ እምበር ሕኒንታኡስ ዘፍርሕ እዩ ነይሩ" ብምባል ወላዲኡ ብድሕነቱ ከምዝስከፍ ይዛረብ።
ኣብ ቻይና፡ ኣበየ ዝተንቃሳቐስካሉ ቦታ ኣብ ኖቕጣ-ፖሊስ፡ ፓስፖርት፡ ቪዛን መዕረፊ ቦታ ከም ዘሎካ ዝሕብር በብዓይነቱ (ቅዳሕን ኣሪጂናልን) መርትዖታት ሒዝካ ምምዝጋብን ቅዳሕ ሰነዳት ምርካብን ግድን ስለዝኾነ ኣብ ኩሉ ዝጓዓዞ ቦታ ስክፍታ ነይሩኒ።
ኣብ ሻንጋይ ምስ በጻሕኩ ግን፡ ዓቢ ከተማ ግዲ ዀይኑ፡ እቲ ዅሉ ዘትዕብ ቁጽጽር ረሲዑዎ። ኣብ ሻንጋይ ምስ ብዝሒ ህዝብን ዕቤት እታ ከተማን ዝዳረግ ናይ ኢንተርነት አገልግሎት ግን ኣይረኸበን።
ኣላን ንምኽንያት ጉዕዞኡን መገሽኡን ከምዚ ክብል ኣዘንትዩልና ኣሎ'ሞ እስከ ዕላማ ጉዕዞኡ ካብ ኣፉ ንርከቦ።
ዕላማ ጕዕዞኡ
ዕላማ ጕዕዞይ ንብዙሓት ሃገራት ክበጽሕን ባህሎም ከኣ ንከስተማቕሮም'ዩ፣ ምናዳ እቶም ቅድሚ ሕጂ ዘይተላለኹዎም።
ብዛዕባ እቶም ካብ ክሊ ኤውሮጳ ወጻኢ ዝርከቡ ሃገራት ዝነበረኒ ኣፍልጦ ኣዝዩ ዉሑድ ብምዃኑ ዘሕንኽ'ዩ። ሕጂ ግን ኣብ ሓንቲ ሓዳስ ሃገር ክበጽሕን ክንዮኣ ክርኢ ክጅምርን ሓደ ይኸውን ኣሎ።
ርግጽ'ዩ ንመጀመርያ ግዜ ናብ ሓንቲ ሃገር ክበጽሕ ዝስምዓኒ ዉዕዉዕ ስምዒት ሓያል'ዩ፣ ብዑደተኛታት ዝብጽሑ ቦታታት፡ ምግቢ፡ ባህልን ልምድንናይቲ ከባቢ፡ ማረኽቲ'ዮም።
ናይ ከምኦም ነገራት ህርፋን ስለ ዘሎኒ'ዩ ኣብ ርሑቕን ነዊሕን መገሻ ዝርከብ። ካልእ ዜገድሰኒ ነገር'ውን ኣሎ - ርክባት ደቂ ሰባት።
ደቂ ሓንቲ ፕላኔት ክነስና ኣገባብ ኣተሓሳስባናን ኣፈታትሕ ሽግራትና ዝተፈላልዩ'ዮም፡ ብቀረባ ንክዕዘቦም'ውን ደስ ይብለኒ።
ኣብ ዓለምና ዘሎኒ ጠመተ ምናልባሽ ካብ ጠመተ ሓፋሽ ፍልይ ይብል ይኸውን፡ ግናኸ ካብ ሓድሕድና ክንመሃሮ ዘሎና ነገራት ብዙሕ ምዃኑ ይርድኣኒ። ብቀጻሊ ክምሃር እደሊ፡ ኣብዚ ሓጺር ህይወተይ ንነብሰይ ኣብ ዝተፈላለዩ ኵነታት ከሳትፋ እመርጽ።
ጃፓን
ብዛዕባ ሃገር ጃፓን እኹል ኣፍልጦ ዘሎኒ ይመስለኒ ነይሩ - ካብ ተራ ሰብ ንላዕሊ። ሓወይ ናብ ጃፓን ካብ ዚግዕዝ እንሆ ድሮ ዓሰርተ ዓመቱ ዀይኑ - ብኡ ገይሩ ኸኣ ኣብኡ ተሪፉ። ብበዓልቲ ቤቱን ስድርኣን ኣቢለ ኸኣ ምስቲ ሃገር ብግቡእ ክፋለጥ ጀመርኩ።
ክንዮ እቶም ታሪኻውያን ቤተመቕደሳቶም፡ ክንዮ ኣብ'ቶም ካርዮኪ ባራት ዘሎ ዋዕዋዕ፡ ካልእ ሸነኻት እቲ ህዝቢ ምስትብሃል - ዓቃል ባህሪኦም፡ መሃዚ ዓቕሞም፡ ዲሲፕሊኖም - መስተንክር'ዩ።
ሻኲ (በይዝ-ቦል) ክጻወቱ ምርኣዮም'ውን ኣዝዩ መሳጢ'ዩ። ንሓደ ነገር ከማሕይሹ፡ ክስልሙ፡ ደጊሞም ንክምህዙ ዝተፈጥሩ ሰባትኰይኖም'ዮም ዝስምዑኒ።
ካብ ድገኛነቶም፡ ሕያውነቶም፡ ልግስናኦም ሰጊረም'ሞ ብምንታይ ክዛረብ? ምናዳ ኣብዚ ናይ ብሕቲ ጕዕዞይ ዀይነ ብብልጫታቶም ዝሓስቦንዘስተንትኖምን ነገራት ብዙሓት'ዮም።
ሰባት ፍሽኽ ክብሉኒ፡ ሰጊዶም ሰላምትኦም ከቕርቡ እርኢ። ኣብ ጸምጸም መገዲ ሓገዝ እንተ ዀነኒ ኢሎም ዝስተ ይህቡኒ፡ ቈላዑ ኢዶም የወዛዉዙለይ፡ ብእንግሊዘኛ ኸኣ ከዛርቡኒ ይፍትኑ።
መቸም ኣብ ጃፓን ብዙሓት ወጻእተኛታት ኣይርኣዩን'ዮም - እዚ ኸኣ ልክዕከም ኣብ ገጠራት ቦዝንያ፡ ህንዲ፡ ላኦስ ኰኑ ካልኦት ሃገራት - ጸለምቲ ሰባት ዳርጋ የለውን - ኤርትራውያን'ውን ክንደየናይ ከይርከቡ!!!
እምበኣርከስ ኣብዚ ኣብ ዘሎኹሉ እዋን ቋንቋ ጃፓን ንኽምሃር ዝቕስቡኒ ምኽንያታት ንሶም'ዮም - ብልጫታቶም።
ምስ ቋንቋ ዘተኣሳስረኒ ነገር ኣሎ - ህንጡይነት ይዅን ህርኩትና ኣይርድኣንን'ዩ። ሓዲሽ ቋንቋ ክምሃር ግን ብሓቂ ደስ'ዩ ዝብለኒ፡ ጥቕሙ'ውን ርዱእ'ዩ። ምስቶም ኣብ መገደይ ዜጋንፉኒ ቈላዑ ሓድ ሓደ ሰላምታ ክንለዋወጥ ክንደይ ጥዑም'ዩ!
ኣስተንትኖ
ሓንቲ ረጊጸያ ክሓልፍ ዘይክእል ነገር ኣላ ... ቋንቋ ትግርኛ ጌና ኣይተመሃርኩዎን። ትግርኛ ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ሚልዮናት ሰባት ዝጥቀምሉ ቋንቋ ክነሱ! ቋንቋ ወለደይ ክነሱ - ገና ኣይከኣልኩዎን።
ግን ቁሩብ እሰምዕ እየ። ስድራይ እንግሊዘኛ እናምሃሩ'ዮም ኣዕብዮሙኒ ... ምኽንያት ነይሩዎም... እቲ ቋንቋና ኣበይ ከይከደና ብማለት ይኾኑ። ኣብ መጻኢ እዋን ግን ትግርኛ ንኽምሃር መደብ ኣሎኒ።
እሞ ሕጂ ድኣ እዚ ስነ-ሰባዊ መጽናዕቲ ደቂ-ሰብ ኣበይ ከብጽሓኒ'ዩ? ኣየናይ'ዩ ቀንዲ ባህለይ? መንነተይ? ስድራይ ኤርትራውያን ስለ ዝዀኑ ኣነኤርትራዊ ክኽውን ማለት'ድዩ?
ጀርመን ድየ - ኣብኡ ስለ ዝተወለድኩ? እንግሊዛዊ ድየ - ኣብኡ ስለ ዝዓበኹ? ኣብቲ ዝሰርሓሉ ሃገር - እስጳኛ - ንኽንደይ ዓመታት ክነብር ኣሎኒ ናይቲ ሃገር መንነት ክለብስ? ነዚ ክቢ'ዚ'ሞ ከመይ ገይረ እየ ተርቢዐ ዘስተኻኽሎ?
ንነብሰይ ምስ ሃገራውነት ኰነ ፍቕሪ-ሃገር ከተኣሳስራ ኣይክእልን'የ፡ ኣይስቈረንን ስለ ዝዀነ። እቲ መንገዲ'ቲ እንተ ድኣ ስዒበዮ ኸኣ ናበይ ከም ዘምርሕኣይጠፍኣንን'ዩ - ናብ ንሕናን ንስኻትኩምን።
ብምንጪ ሰረትና ኰነ መንነትና ክንኰርዕን ክንሕበንን ነውሪ ኣይኰነን - ከም ሓቁ፡ ዝዀነ ሰብ ብመበቈሉ ክዀርዕ'ምበር ክሓፍር ኣይግባእን!
ኣነ ከም ዝመስለኒ ግን፡ ኣብ ክሊ-ቀደም ብምእታው፡ ጅግንነት ናይ'ቶም ዝሓለፉ ከም ናትና ጌርና ይብጻሓኒ እናበልና ክንነብር - ኣብቲ ቦታ ስለዝተወለድካ፡ ኣብ ሓደ ጅግንነት ዝተፈጸመሉ እዋን ስለ ዝነበርካ ከም ናትካ ጌርካ 'ሆ' ምባል ነብስኻ ምትዕሽሻው'ዩ ወይ ከኣ ኣብ ዘየድሊ ምፍጣጥ'ዩዜምርሕ ኢለ እየ ዝኣምን።
በቲ ኻልእ ሸነኸይ ከኣ ንነብሰይ ዉላድ-ዓለም'የ ኢለ ክጽውዓ የሸግረኒ። ዉላድ-ዓለም ዚብል መግለጺ ምስ ካልኦት ሰባት ተደናጋጽነት ይፈጥር'ዩ፡ሱር ዝሰደደ መንነት/ስምዒት ግን ኣብ ዉሽጠይ ኣይፈጥረለይን።
ዉላድ-ዓለም ኢለ ንነብሰይ ከጠምቕ ከም ሓደ ሰበኽ ሳግም ዝዀንኩ ይስምዓኒ -ልክዕ ከም ሓደ ኰብላሊ፡ ዘንት-እለት ኣብ ድልያ ዝነብር። ስለዚ ከመይ ኢለ'የ'ሞ ዉላድ-ዓለም'የ ክብል!!!
ስለዚ ኣነ መን ምዃነይ ስም ከውጽእ ኣየፍቅድን! ሰባት "ካባይ ኢኻ?" ኢሎም ክሓቱኒ እንከለዉ ሰገጥ'የ ዝብል። ዋላ'ኳ ልዕል ኢለ ኤርትራዊ'የ እበል፡ እቲ መልሲ ምስ ኵነታተይ'ዩ ዚኸይድ - ምስ ኤርትራዊ ዉርሻይ፡ ጀርመናዊ ትውልደይ፡ እንግሊዛዊ ኣተዓባብያይ።
ኣብ ዝኸድኩዎ ቦታ ሓዲስ መንነት እናወሰኽክሉ'የ ዝኸይድ - እስጳኛዊ ሞያዊ ተሞኵሮታተይ፡ ጃፓናዊ ርዕመተይ ።
ኣነ ኣብ ዝተሓዋወሱ ባህልታት'የ በቚለ - ኣብ ህይወተይ በብዓይነቶም ተመኵሮታት ተራ ተጻዊቶም'ዮም። ቐጥታዊ ተሞኵሮ ኤርትራ - ናይ'ቲ ሃገርባዕሉ - የብለይን (እንትርፎ ተሞኵሮ ወለደይ)።
ከምቲ ወለደይ ዝስምዖም ኣነ ክኸፍሎ ዝግብኣኒ ኤርትራዊ ዕዳ የብለይን። መንነት ስድራይ ምሉእ-ብምሉእ ክወርሶ ኣይክእልን - 'ናይ ሓቂ ኤርትራዊ ዉላድ ዲና ወሊድና?' ከም ዚብሉ እገብሮም ይኸውን፣ ከምዚክብል ከሎኹ ግን እቲ ኤርትራዊ መንነት ዝግብኦ ክብሪ ኣይህቦን ኣሎኹ ማለት ኣይኰነን።
ንኽውድኣልኩም፡ ካብ'ዚ ነዊሕ ናይ ጃፓን ጕዕዞ እግሪ እንሆ ሰለስተ ወርሒ ኣልዒለሉ - 1,700 ኪ.ሜ. እየ ኸይደ - ልዕሊ 400 ሰዓታት'የ ተጓዒዘ።
ሕጂ ኣብ ሙራካሚ ሲቲ - ኣብ ኒጋታ ዝበሃል ዞባ በጺሐ ኣሎኹ፣ ኣብ ቅድመይ 1,300 ኪ.ሜ. ይጽበየኒ ኣሎ። ብዙሕ ክሓስብን ከስተንትንን ዕድል ኣሎኒ ማለት'ዩ።
ኣላን መስፍን ንግዝይኡ ዕላሉ ይዛዝም፤ ኣብ መጻኢ፡ ኣብ ዝተረፈ ጉዕዞኡ ዘጋጠሞ፡ ዝረኣዮ፡ ዝሓለፎ፡ ተመኩሮታት ከካፍለና ክንሓቶ ኢና መልሲ ከምዘይነፍገና ከኣ ልዑል እምነት ኣሎና እሞ ኣብ ዝቕጽል የራኽበና።


text:
ርእይቶን ምሕጽንታን ንኣሰናን ንኹሎም ደላይቲ ፍትሕን፥
ነቲ ዕድሜኡ ሙሉእ ብጽንዓትን ሓቦን ንፍትሕን መሰልን ዝተቓለሰን ገና ዝቃለስ ዘሎን ክቡር ሓርበኛን ህቡብ ጋዜጠኛን ሓው ኣማኑኤል እያሱ፡ 'ጽናዕ! ኣጆኻ! ኣብ ቃልሲ ክትደፍእን ክትድፋእን ዝነበረን ዘሎን'ዩ!' ብምባል፡ ተስፋ ኣይትቑረጽ ክንብሎ መስሓቕ'ዩ ኪኸውን። ከመይሲ፡ ነቲ ዓመታዊ ኣዝመራ ይኹን ኣይኹን ብዘየገድስ፡ ወትሩ
አብ ዕለት 22 ለካቲት 2015 ደለይቲ ፍትሒ ነበርቲ ዓዲ እንግሊዝ አንጻር አምባሳደር ስርዓት ህግደፍ ዓዉት ሰላማዊ ሰልፊ አካይዶም። አምባሳደር ስርዓት ህግደፍ አብ ከተማ ሸፊልድ አኼባ ኽገብር ምኻኑ ቅድሚ ክልተ መዓልቲ ናይቲ አኼባ ተፈሊጡ። ነበርቲ ሸፊልድ ንስለፍትሒ፤ ንስለህዝቢ ብሓባር ድምጽና ነስምዕ ዝብል ጸዋዒት ምስ አመሓላለፉ ኩለን
'ታይ ግዱ ህግደፍ መንደፍ፣ እንተኾነሉ ሰብ ይነድፍ፣ እንተሰኣነ ገንዘብ የግድፍ
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፣ ነቲ ንኤርትራ ሃገረ ዕስክርና ብምግባር፣ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ሰጥ ልበጥ ኣቢሉ ብወተሃደራዊ ሕጊ ንምቍጽጻሩ ኣብ ጽባሕ ናጽነት ዝሓንጸጾ ሜላ፣ ንኹሉ መንእሰይ ኤርትራ ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣስገዲዱ ዓስከር ብምግባር ብዓንተብኡ እዩ ጀሚሩዎ። ንመንእሰይ "ኣልዚበዮ
እኳ ተስፋ
ፍሥሓየ መብራህቱ © copyright 2003
ክንዲ ንፋዕ
ክንዲ ተስፋ
ክንዲ ኣጽንዕ
ክንዲ ተስፋ
ክንዲ ‘ገናዕ
ክንዲ ተስፋ
ቀትሪ ኣውያት
ለይቲ ግፋ
ሰስሒብካ ናብ “ዓጌፋ”
ዒም ዝበለ ብማሕጎፋ
ኤርትራናስ ‘ንታይ ለኸፋ
ዘይርከባ እኳ ተስፋ።
እምበይተይ ኤረ
ብዛዕባኺ ‘ንታይ ይውረ
ጸጽቡቕኪ ምስተቐብረ
‘ቲ ሠናይኪ ተባረረ
በረኸትኪ ኔው ሰፈረ
‘ተን ጥሪትኪ ኮይነን ዓረ
ቅቡጽ ተስፋ ዘይዕረ
‘ቲ ግናይኪ ዓለም ዞረ
ወሊድኪ’ምበሪ
በዓል ሰሪ
እከይ ግብሪ
ሠራሕ ነውሪ
ጸፋር እግሪ
ተዓንቃፋይ
ተነቃፋይ።
ፈሊጥኪዶ
ብሰንኩዩ ‘ቲ መርገምኪ
ዝሓሰመ ‘ቲ
[gview file="http://demo.archive.assenna.com/wp-content/uploads/2015/02/MEADI-ZETE-MARCH.pdf"]
[gview file="http://demo.archive.assenna.com/wp-content/uploads/2015/02/ኣባላት-ስቪላዊ-ስለያ-ህግደፍ-ይቀልዑ፣-2ይ-ክፋል.pdf"]
ጽልኢ ኣይነጎሃህር
(ቀዳማይ ክፋል)
ብመጀመርታ ንኹሎም ኣንበብቲ ሰላም ክብል ኣፍቅዱለይ። ሰላም ልባዊ ትምኒተይ እዩ። ድሕሪ ሰላም ኩሉ ይመጽእ። ሰላም ኣብዘለወሉ ቅሳነት ይነግስ፡ ጸጋ ይመጽእ። ንቡር ናብራ ይህሉ፡ ምትሕስሳብ ምትሕልላይ ይህሉ፡ ኮታስ እቲ ጽቡቕ ዝበሃል ኩሉ ተፈጻምነት ይህልዎ ብዓቢኡ ከኣ ፍቅርን ሕውነትን ግቡእ ቦትኦም ይሕዙ። ኩሉ ኣብ ፍቕሪ
ጸጒረይ ክምሸጥ!
"ኣንታ ነዚ ዲኻ ተበጂኻ!? መልሰለይ'ባ!?"
ብዓይነይ ዘጓነፈኒ ፍጻመ፡ ናይ መወዳእታ ክፋል፥
"እዋይ! ኣቲ መዓረይ ንዒ'ስከ በዚኣ ኮፍ በሊ? እንታይ እየ ዝሰምዕ ዘለኹ ጓለይ!? ፈቐዶ ገዛውቲ ደድሕሪ ልቺ ክትኮሊ ውዒልኪ!? እስክሉ?" ብምባል፡ ዋና ገዛ ሓደ ክልተ ቢጎዲኒ ፈቲሓ ንገለ ክፋል ጸጉሪ ርእሰይ ትንክፍ ትንክፍ ኣበለቶ'ሞ፡
"እዋይ! ቀሪብኪ እንዲኺ
ሱቅ ጡዑም እንታይ ገደሰኒ (ብደብረ)
ኣንፈት ፖለቲካ ሃገርና ባህርያትናን ኣይርደኣካን እዩ። ደይምሕሳቡ ይሓይሽ ‘ምበር ሕውስውስ ‘ዩ ድብለካ። ብዙሕ ናይ ፖለቲካ ፈላጥ ኣይኮንኩን ግን ከኣ ይርደኣኒ ‘ዩ በሃላይ ‘የ። በዚ መዳይ ንነፍሰይ ምስ ካልኦት (ንኣብነት ምስ ስድራይ) ዘለኒ ኣረኣእያ ክመዝና ከለኹ ኣብ ክልተ ጫፋት ኢና ንምደብ። ንሶም
ዑዉር፡ ይመሰለለይ ተዓሊም
(ብደብረ)
ኣብ 1999፡ ምስ 'ቲ ውግእ ኤርትራን ኢትዮጵያ ዝተኣሳሰረ፡ ዕድሜና ንሃገራዊ ኣገልግሎት ዘይምልከተና፡ሊዕሊ ኣርብዓ ክሳብ ሓምሳ ዓመት ዝኾንና፡ ኣባላት ዑቁር ሰራዊት ተባሂልና ንሳዋ ወሪድና ነይርና። ኣብ ሳዋ ንኽልተ ወርሒ ዝኣክል ብወተሃደራዊ ሳይንስ ተዓሊምና። ሽዑኡ ዝተዓለምና ብቕዓት እንተዘይነበረናውን ምስቲ ዝነበረ ኹነታት፡ ስሚዒትን ሃገራውነትን ነቲ ተዓሊም ብልቢ ዝተቐበልናዮ (ሕሙማት
ስርዓት ኢሳያስ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ’ዩ
ውልቀ መላኺ ኢሳያስን ኮራኩሩን፡ ወትሩ ዝምድርዎን ህዝብና ንምድንጋር ዘቅርብዎ ብመዓር ዝተለበጠ መርዝን ብዘየገድስ፡ ንሳቶም ጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ ምዃኖም ኣረሜናውን ኣዕናውን ተግባራቶም ብግብሪ የረጋግጾ ኣሎ፡፡
ኢሳያስን ደቂ መዛሙርትን፡ ጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ ምዃኖም ብዙሕ መርትዖታት ክቐርብ ዝኸእል’ዃ እንተኾነ፡ ነቶም “ኣይፋል ስርዓት ኢሳያስ ንጹህ ከም
Chris Cotter ዝተባህለ ሓደ ግዱስ ኣመሪካውን ጉጅሊኡን ብዛዕባ ጠንቂ ዋሕዚ ስደት ኤርትራውያን ኣብ ጉዕዞ ስደት ዘጋጥሞም ዘሎ መከራን ንዓለም ንምብራህ The Eritrean Exodus ብዝብል ኣርእስቲ ናይ ፊልም ፕሮጀክት ንምስላጥ ዘካየዱዎ ምወላ ናይ ምርካብ ጎስጓስ፣ ልዕሊ እቲ ወጢኖሞ ዝነበሩ ናይ 30 ሽሕ ዶላር ታርጌት ብምውጻእ ተዓዊቱ።
ንሳቶም ነታ
ቅድሚ 10 መዓልታት ኣቢሉ ብምድጺ ኣሰና ተቓሊሑ ከምዝነበረ፣ ነቲ መራሕቲ ተዋህዶ ኦርቶዶክስ ብህግደፍ ኣብ ወጻኢ ጎስጓስ ክገበሩ ዝተዋህቦም ትእዛዝ፣ ኣብ ግዜ ጾም ኣርብዓ ጸሎት ደኣ ንገበር እምበር ንወጻኢ ኣይንገይሽን ብምባል ቅሬታኦም ኣስሚዖም ኳ እንተነበሩ ብመሰረት 'ቲ ብቤትጽሕፈት ህግደፍ ተዋህቦም ተሪር ትእዛዝ ብ 19 ለካቲት ፍራንክፈርት
ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ኤርትራ ኣብ መበል 94 ዓመተን ዝዓረፋ፣ ኣዴና ጽገረዳ ብላታ ሃይሉ፣ ወላዲቱ ነቲ ብ 2001 ብምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ብዘይፍርዲ ምስ ተኣስረ ዛጊት ሃለዋቱ ዘይፍለጥ ሚኒስተር ሃይለ ወልደትንሳኤ (ድሩዕ) ሎሚ ሰንበት 22 ለካቲት ኣብ ከተማ ለንደን ዓዲ እንግሊዝ ጸሎተ ፍትሓት ተገይሩለን።
ኣብቲ ጸሎተ ፍትሓትን ደበስን
ኣዕዋፍ ዒላዒሮ ብረራ መርድእ ንገራ
ኣደ ጅግና ኣደ ድሩዕ ሓሊፋ በላ
ጸበባ መግዛእቲ ዘየሰነፋ
ኣርዑት ባዕዲ ክሳዳ ዘይዓጸፋ
ኣደይ ጽገ ኣብቂዓ ኪዳና ኣጽኒዓ::
ሽኮ እግሩ ወዳ ክዘልል
ድርፎ ርእሲ ዓዲ ክኾልል
እናተራእያ ዝሓለፈ ኣብ ልዕሊ ጸላኢ ክድብል
ብተስፋ ከተማዕዱ ኣዒንታ ቆሊዓ
ሰሃሮ ኣሕሊፋ ነብሳ ተበሊዓ
ኣደ ጅግና ተዋሪዳ ክልተሳብ ተራእያ
ተጠሊማ መብጽዓ ኣብ ቤታ ተጨውያ::
ብሩህ ወጅሃ
ባህግና
ፍሥሐየ መብራህቱ
ሰላም ተባሂልና ብሰልም ክንነብር
ሓምሊ ተደሪርና ቀሲንና ክንነብር
መሲልና ኣምሲልና ከም ግቡር ከምንቡር
ወሊድና ዘሚድና ክንሓዝል ክንሕንግር
ነቶ ዝዓረፉ ብኽብሪ ክንቀብር
ምርቓ ቀሲምና ታሪኾን ክንዝክር
ሰላም’ዩ ባህግና ምስ ዓለም ዚጽንብር።
ሰላም ጸሚእናያ ከም ማይ ምደረ በዳ
ዘይክፉል ከፊልና ኣቲና ኣብ ዕዳ
ወኒንናያ ኢልና እምብዛ ክንንእዳ
ዘሕድራ ስኢና ክትእሪ ኣንቂዳ
ቅሳነት በነነት ኣቋራጭ መንገዳ
ንስደተይ በለት ሰኣን
[gview file="http://demo.archive.assenna.com/wp-content/uploads/2015/02/Koboron-Egrin.pdf"]
[gview file="http://demo.archive.assenna.com/wp-content/uploads/2015/02/godefa_esat.pdf"]
መስከረም (መሽረፈት) ኔትን ራድዮ ኤረናን ኣብ ሓደ ማኣዲ
ኣሰና ኣብ ጉዳይ'ቲ ብ1997 ዓም ዝጸደቐ ሃገራዊ ቅዋምን ኣብቲ ካብ ኤችቢሲ ልሒኹ ዝወጽአ ውልቀ መላኺ መራሒ ኢሰያስ ወይ ልኡኻቱ ኣብ ናይታ ባንክ ናይ ስዊዝ ጨንፈር ዝኸዘኑዎ ምዃኑ ዝእመነሉ 700 ሚልዮን ዶላር ዝኣክል ገንዘብ ዘጋለጸ ሓበሬታ ኢያ ተጸሚዳ ቀንያ።
"ኣብ ስደት ዝርከባ ሓደ ሓደ ናይ ኤርትራውያን መርበባት ኣቐዲመን ኣብ ዝዘርግሖ ግጉይ ሓበሬታ፣ ክልተ ደቁን ሓንቲ ሓብቱን ናብ ኢትዮጵያ ክሰግሩን ካብ ኣባላት ሰራዊት ሓለዋ ዶባት ኤርትራ ብዝተተኮሰሎም ጥይት ተቀቲሎም ዝብል ወረ ከምዝተዘርግሐ ዝሓበረ ክብሮም፣ ነዚ ሓቕነት ዘይብሉ ዘይተጻረየ ሓበሬታ መን ከምዝሃቦም'ውን ዝኾነ ኣፍልጦ ከምዘይነበሮ ጠቒሱ።"
"ታሪኽ ህዝባዊ ግንባር: ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ'ዩ" - መርገም’ዶ ምርቓ ?
ሎም ቅነ "ታሪኽ ህዝባዊ ግንባር ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ'ዩ" ዝብል መሰደመም ካባና ካብ ወገን ደለይቲ ፍትሒ ሰሚዕና:: ብላዕሊ ላዕሊ ንዝርእይ እዚ ብህሎ: መርገም ድዩ ምርቓ ግር ከብሎ ይኽእል ይኸውን:: ህግ ማለት እቲ ኤርትራ ኣብ 1991 ካብ መግዛእቲ
ዝሓለፈ ቀዳም 15 ለካቲት ብሕማም ምኽንያት ዝዓረፈ ሜጀር ጀነራል ኣሕመድ ዑመር ካካይ፣ ብ 21 ጥሪ 2013 ኣብ ፎርቶ ምንቅስቓስ ኣባላት ምክልኻል ካብ ዝተኻየደሉ እዋን ኣትሒዙ ንኽልተ ዓመታት ናይ ገዛ ሕዩር ኮይኑ ከምዝጸንሐ መርበብ ሓበሬታ ዓዋተ ሓቢራ።
እቲ ሓበሬታ፣ ሜጀር ጀነራል ኣሕመድ ዑመር ካካይ፣ ስዉእ ወዲ ዓልን
ኣብ ትውልዲ ሃገሮም ብዘሎ ስርዓት ተገፊዕና ኢሎም ብዘቕረቡዎ ሕቶ ዑቕባ መሰረት ኣብ ካናዳ ናይ ዑቕባ መሰል ተዋሂቦም ዝነበሩ ስደተኛታት፣ ዓዲ በጺሖም ብምምላሶም ረኺቦሞ ዝጸንሑ ሕጋዊ ነባርነት መንግስቲ ካናዳ ከሕድጎም ጻዕርታት የካይድ ከምዘሎ መርበብ ሓበሬታ Metro Canada ብ 17 ለካቲት ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ ኣገንዚቡ።
ምስቲ ብ 2012
ፍረሰላም ሙሴ!
ኣንታ ንኡስ ፍጥረት ፍረ ናይ ናጽነት
ጅግና ወዲ ጅግና ብዓል ድርብ ሓሞት
ካብ ጉድጓድ ወጺእካ ስዒርካያ ንሞት
'ዕጡቕ'የ' ምባልካ ንወፍሪ ሓርነት
ልበይ *ተሸኒሁ ኰሪዐልካ ብኡነት! *ደስ ኢሉዎ
ብርግጽ ኰሪዑ ደስ ኢሉዎ ልበይ
'ክቃለስ'የ' ምባልካ ነዚ ውጹዕ ህዝበይ
ብልሕኻን ትብዓትካን ወኒኑዎ ቀልበይ
ናይ ደስታን ሓበንን ዛሪዩ ንብዓተይ
ንኣኻ ምውላዳ እዛ ዋዕሮ ሓብተይ
ምስጋና ይኹና ጎይታ
ጸጒረይ ክምሸጥ!
"ኣንታ ነዚ ዲኻ ተበጂኻ!? መልሰለይ'ባ!?"
ብዓይነይ ዘጓነፈኒ ፍጻመ፡ 2ይ ክፋል፥
"ሃለው መን ክብል? ኣቤት ሽኮሪና፡ ወዲእኪ? እዋእ! ኢሂ!? ኣብኡ ከኣ ወሲዶማ!? በቃ በሊ ነዞም ሒዘዮም ዘለኹ ዓማዊል ኣብዛ ማይ ተመናይ ኣብጽሕ ኣቢለዮም ቀልጢፈ ክመጸኪ'የ፡ ቻው። መጻእኩ፡ መጻእኩ" ብምባል ታክሲስታ፡ ሽክና ርእሱ እናነቕነቐ ክግረም ዝረኣዮ ሓደ ተሳፋራይ፡
"ደሓን
ወልቀ መላኺ ኢሳያስን ስዓብቱን፤ ሎሚ መዓልቲ ኣብ ጸሎት ተባሂሎ ዝፍለጥ ከባቢ ኣስመራ ዝርከብ መንበሪ ኣባይቲ ከምዝዓነወ ተፈሊጡ። እቲ ወናኒ መሬቱ ዝኾነ ህዝቢ ከባቢ ኣስመራ፤ ንዝተዓደሎ ጤሳ በብዝጥዕሞ መገዲ ፈርቂ በጽሒቱ ሸይጡ፤ ነቲ ፍርቂ በምስራሕ ዝሰርሖ ኣባይቲ ከምዝኾነ ይፍለጥ። ካብዘን ዝሓለፋ ወሱናት ኣዋርሕ ጀሚሩ ግን፤ እዚ
እዚ ኣብ ስዊዘርላንድ ኣብ ምስጢራዊ ሕሳብ HSBC ባንክ ተቐሚጡ ዝጸንሐ ሕጂ ተቐሊዑ ዘሎ ኣስታት 700 ሚልዮን ዶላር ዝበጽሕ ገንዘብ፣ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ካብ ኤርትራ ዘህደሞ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ጸጋ ምዃኑ ህዝቢ ክፈልጦ ከምዝግባእ፣ ሓላፊ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር (Treasury) ኮይኑ ኣብ ኤርትራ ዘገልገለ ኣቶ ክብሮም ዳፍላ ምስ
[gview file="http://demo.archive.assenna.com/wp-content/uploads/2015/02/freselam-1.pdf"]
ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ጥፉእ
ተቖጠብ ኣይትዛረብ ኩፉእ
Tesfamariam Wel.
16/02/2015 Oslo Norway
ገንዘብካ ተጋሒጡ ህዝብኻ ተባሪሩ
ህዝቢ ብጥሙዩ ኣብ ስዊዝ ተዓቍሩ
ኣለውን ዘይተነግረ ኣብ ጪና ተሃጊሩ
ደጋፍ ህግደፍ ጸልሚቱኳሎ ምስጢሩ
ቅበጽ ህግደፋዊ ተስፋ የብልካን
ፍልሖ ኣትዩካ ብኸመይ ክትድሕን
ክንፊ ዘይብሉ ቁርዲድን ኣንበጣን
ዘይምሕሩ ባልዕ ኦሮሞን ደምህትን
ግደፍ ከይትጠዓስ ሕሰብ ኣጸቢቕካ
ኣይተቃልሎ ስማዕ ማዕዳ ኣሕዋትካ
ሃገር ናይ ኩልናያ ኣይኮነትን ናትካ
ተፍቅራ
ካላእ፣ የሃልዎ
በሓቂ ፣ዲየ ኣለኹ ካላእ የሃልዎ።
ናጽነት ክዝመት እንዳ ራአኽዎ፣
ባርነት ጠጥዑ ዘይተጸብኽዎ፣
ህዝብና ክነብዕ ውሉዱ ዘክሩ።
ኣውያቱ በዓውታ ከስምዕ ኣምርሩ፣
ዝፈትው ገንሸል ትማሊ ከፍሉ፣
እንታይ፣ የዓብስ፣ ቅያ፣ ትማሊ፣ እንተተዘክሩ፣
ኣሎንዶቲ ቁስሊ መዓስ ከ ቀምሩሩ፣
ትማሊ እንዳ በልካ ኣብ ትማሊ ምምባር፣
ከምኡ ኣይ ነበረን ክምከት ግንባር፣
ዋጋ ኢዩ ሓትቱ ናጽነት ምትግባር፣
ሎሚ ክግለጹ
[gview file="http://demo.archive.assenna.com/wp-content/uploads/2015/02/ketri.pdf"]
ኣምባሳደር ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ዓዲ ጥልያን፣ ፍስሃጼን ጴጥሮስ "ገንዘብ ጥራይ ሓግዙና እምበር ዋሕዚ ስደት ኣብ ምዕጋት ምሉእ ምትሕብባር ክንገብረልኩም ኢና" ክብል፣ ነቶም ብብዝሒ ኤርትራውያን ስደተኛታት ሃገራቶም ኣዕለቕሊቐን ብምህላወን ተሻቒሎም ዘለዉ ሰበስልጣን ሕብረት ኤውሮጳ ክሽሕጦም ፈቲኑ።
askanews ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ ካብ ዓዲ ጥልያን ብዝዘርግሖ ዜና መሰረት፣ እቲ
ኣብ ጉባኤ ካብ ዝተኣከቡ ጳጳሳት ሓደ ስሞም ዝዓቀብናዮም፥ “ንሕና እዚ ኩሉ ጸገምን ፈተናን ዝበጽሓና ዘሎ፥ ቤተ ክርስትያን ኣብ ክልተ ተመቐላ ዘላ ኣብ ሓደ ንምጥርናፋ፥ እታ እንኮ ፍታሕ ምስ ኣቡነ እንጦንዮስ ተዓሪቕና፥ እቲ ወጊዞምና ዘለዉ ውግዘት ኣልዒሎም ኣብ ንቡር ቦታኦም መሊስና፥ ኣገልግሎትና ምቕጻል እዩ። ሕጂ ምኽንያት
ብጉዳይ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ዝቖመት መርማሪት ኮሚሽን ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ዘካየደቶ ዑደት ብዓወት ተዛዚሙ
ለንደን (04.02.2015)፡ ልዕሊ 100 ዝኾኑ ኤርትራውያን ተቐማጦ ዓባይ ብሪጣንያ ነታ ካብ 23 ክሳብ 31 ጥሪ ኣብ ዓባይ ብሪጣያ ናይ መርመራ ዑደት ዘካየደት ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት መርማሪት ኮሚሽን ኩነታት ሰብኣዊ
06 ለካቲት 2015
ውዑይ ዜና ካብ ስዑዲ ዓረብ፣
ትማሊ 05 ለካቲት 2015 ዓ/ም ትሸዓተ (9ተ) ወታደራት ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ ስርዓት ህግደፍ ራሕሪሖም ናብ ጎረቤት ሃገር ዝኾነት ስዑዲ ዓረብ ማለት! ምምሕዳር ጀዛን ዑቕባ ከም ዝሓተቱ ካብ ስዑዲ ዓረብ ዝመጹና እሙናት ምንጭታት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ - ሕድሪ
[gview file="http://demo.archive.assenna.com/wp-content/uploads/2015/02/Vegas_opening.pdf"]
ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ
ሓጺር ጸብጻብ ውዕሎ 3ይ መዓልቲ
ውዕሎ ሳልሳይ መዓልቲ የካቲት 3, 2015
ኣብ ኤርትራ ከጋጥሙ ዝኽእሉ ሰናርዮታት፣
ረቡዕ የካቲት 3, 2015 ሰሚናር ኤስደለ፣ ትማሊ ዘይደምደሞ ናይ ከጋጥሙ ዝኽእሉ ሰናርዮታት ዝብል ኣርእስቲ ተመሊሱ ዘትይሎም
1ይ. ንኢሰያስ ኣልዩ ገለ ዘይመሰረታዊ ለውጥታት ቀይሩ እቲ ስርዓት ከምዘለዎ ምቕጻል
2ይ. ከምብዙሕነትና ደረጃ
አብ መጀመርያ ሰሙን ወርሒ ጥሪ 2015 አብ ዞባ ጋሽ ባርካ፣ ከተማ ባረንቱ፣ ንሓለፍቲ ዞባን ንኡስ ዞባን ብኣልአሚን መሓመድ ስዒድን ብዘምህረት የውሃንስን ተኻይዱ። ኣብዚ ኣኼባ 'ዚ ናይ 14 ን/ዞባታትን ሓለፍቲ ዞባ ጋሽ ባርካን ተሳቲፎም።
ሕመረት ናይቲ ብኣልኣሚን ዝተመርሐ ኣኼባ፣ ብዛዕባ መደባት ከምኡ 'ውን ጎስጓስ ኣብ ህዝቢ ንምክያድን ዘኽእል ናይ ስራሕ መምርሒ
ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ብዛዕባ እቲ ዝጸደቐ ቅዋም ኤርትራ ዝህቦ መደረታትን ዝውጥኖ ውዲታትን ብዘየገድስ፣ ህዝቢ ኤርትራ፣ ነቲ ብ1997 ዝጸደቐ 'ሞ ኢሳይያስ ብዝተፈላለዩ ምስምሳት ከይትግበር ዓንቂጹዎ ድሕሪ ምጽናሕ ሕጂ "ሞይቱ እዩ" ዝብሎ ዘሎ ቅዋም ኤርትራ ከም ሕጋዊ ሰነዱ ኣሚኑ ንምትግባሩ ክጽዕር ከምዝግባእ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ዝርከቡ ሰለስተ


text:
መደምደምታ ዘይብሉ ጉዳይ የለን’ሞ፣ እዚ መበል 20 ክፋል ጽሑፍ’ዚ መደምደምታ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’ ክኸውን ኢዩ። ምስ እዋናዊ ኩነታት ሃገርናን ከባቢናን ጉያ ኣብ ዘድልየሉ ዘሎ ወሳኒ ናይ ለውጢ ግዜ፣ ዝቕጽሉ ጽሑፋት ኣለና፦ “ዋዜማ፣ ዘመነ- ቅብጸት ኢሳይያስ!” ብዝብል ኣርእስቲ ክትክኡ ኢዮም።
ሰላም ኣብ ዘዘለኹሞ ክቡራት ደቂ ኤርትራ! ብፍላይ ድማ ብምኽንያት 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቀንስትዮ፣ ንኹለን ኤርትራውያን ደቀንስትዮና ናይ ቃልሲን ጽንዓትን ሰላምታ ይብጻሕክን።
“ኣነ ቲፋኖስ፣ ንሱ ድጉል መንካዕ”
በታ እንምነያን እንቃለሰላን ዘለና ኣዝያ ጥዕምቲ ቃል ክፍልም። ሰላም! ክቡራት ተኸታተልቲ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። ናትና ግብረ-መልሲ ዝጽበ ሰናይ ዘመን ይመጽእ ኣሎ’ሞ ቆጽሊ ሰተሰምሃር ክንንስንስ፣ ክንሕበን ከም ቀደምና ክንተሓዋወስ…ቆፎና ክንመልእ መዓርና ክንብርብርን ለጋዕና ክንሓልብን ቀሪብና ኢና!
ከምቲ ንቡር፣ ብሰላምታ እየ ክጅምር። ሰላም ንክቡራንን ክቡራትን ተኸታተልቲ ጽሑፋት ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። ብድሕሪ ክፋል 16 ንኣቶ ዓብደላ ኣደም ብዝምልከት፣ ኣብ ቅትለት ስዒድ ሳልሕ ከም ዘይወዓለ ዝጸሓፍኩዎ መአረምታ፤ ብዙሓት ዜጋታት ቅዱስ ርእይቶኦም ጽሒፎሙለይ ኢዮም። እቲ ዘይጋገ እቲ ዘይሰርሕ ሰብ ጥራይ ኢዩ ዝብል ርእይቶ ከኣ ኣሎኒ።
ሰላም ክቡራት ተኸታተልቲ ጽሑፍ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። ብድሕሪ ክፋል መበል 15 ናይዚ ጽሑፍ፣ ንክፋል መበል 16 ብዓቢ ሃንቀውታ ክትጽበዩ ከም ዝጸናሕኩም ይስደደለይ ካብ ዝነበረ መልእኽቲታት ተገንዚበ።
ሰላም ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን ተኸታተልቲ። ሰላም ኣአንገድቲ ሃገራውያን ወብ ሳይታት ንጽሑፋት ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’።
ሰላም ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን ተኸታተልቲ። ሰላም ኣአንገድቲ ሃገራውያን ወብ ሳይታት ንጽሑፋት ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’።
ኣብ ባህሊ ብሄረ ትግርኛ፣ እቶም ጨጓራት ዳናጉ ዓርኪ ሕልፎት ብድርብ ኮቦሮ ንሸውዓተ ጎረቤት ክንቕንቑ ምስ ሓደሩ፤ ኣብ ኣጋ ወጋሕታ ድኻም ይስምዖም ኢዩ።
“…ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ካርቱም ሱዳን ዝነበረ ዓብደላ ኣደም፣ ህዝቢን መንግስቲን ኤርትራ ዘሰከምዎ ሓላፍነት ክሒዱ ሃዲሙ ኣሎ።” ኣብ ኣጋ መወዳእታ ዓመተ-2002 ብረድዮ ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ ዝተቓልሐ ዜና ኢዩ ዝነበረ።
ኣለና ኣብ ኩሉ ኤርትራዊ መንፈስ ዘለዎ ከባቢታት ዓለም። ኣለና ኣብ ዱሮ ዕሰሌ ኤርትራ! ኣለና ኣብ ዱሮ “ገዓት ሓምሊ ውጻእ ገዓት ጠስሚ እቶ” ኣብ ዝበሃለሉ ቅነ ጽንዓትን ጋማን!
ሰላም ክቡራት ተኸታተልቲ፤ ኣለና! ክሳብ እታ ኣብ መቓብር ኢሳይያስ እትቦቅል ተኽሊ ሰላምን ዲሞክራሲን እንርኢ…ክሳብ ምስ ገበነኛታትን ድርብ ገጻት ህግደፍን ኣብ ቅሉዕ መጋባእያ ቤት ፍርዲ እንራኸብን ድማ ክንህሉ ኢና። እቲ ምንታይ ሎሚ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ድርኩኺት ዓወት፤ ኢሳይያስን ቃፍላይ ህግደፍን ከኣ ናብ ኣፈፌት መቓብር ስለዘለዉ። ሎሚ መርድእ ኢሳይያስ ንክንሰምዕ ለይቲን መዓልቲን ኣእዛንና ኮኲዕና ጽን ንክንብል ደወልን ሃገራዊ ነጋሪትን ይሃርም ኣሎ። ሎሚ ኢሳይያስ ኣይኮነን ምውዳቕ ኣብዩ ዘሎ፤ እንታይ ደኣ ንሕና ኢና ብሰንኪ እቶም ህግደፍ ዘዋፈሮም ሳተላይታት ከም ኣሳትያ ኣኽላባት ኮይኑ ድምጽና።
ኣለና፤ ንዝተቐብረን ዝተረስዐን ታሪኽ ጀጋኑ ኤርትራውያን ምንጋር’ምበር ክንዮኡ ዝመጣጠር ዕላማ የብልናን። ኣለና ኤርትራዊ ትንሳኤ ኢዩ! ኣለና ኣብ ውሽጢ ኤርትራን ኣብ ወጻኢ ሃገራትን! ኣለና ብጋህዲን ብስዉርን።
ህዝቢ ኤርትራ ብሰንኪ ጨፍጫፊ ስታሊናዊ ሜላ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ንበይኑ ኣብ ውሻጠ ገዝኡ’ምበር ኣብ ጽርግያ ኮይኑ ዓው ኢሉ ንክዛረብ ኣይተዓደለን።
ብ 1991 ጋማ ናጽነት ክትኣስር፣ ኣኽሊል ሓርነት ክትጉምጎም ዝተጸበናያ ኤርትራ፣ ብሰንኪ ሕዱር ሕማም ውልቀ-መላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ን20 ዓመታት ክርዳድ ፈርያ። ህዝቢ ኤርትራ ንዕስራ ዓመታት ብከንቱ መብጽዓታት ንከንባሁቕ ተገዲዱ።
ኣብዘን ውሑዳት መዓልታት፣ ኣብ ሙሉእ ዓለም ካብ ዘለዉ ኤርትራውያን፣ ከምኡ’ውን ካብ ኢትዮጵያውያን ኣሕዋት ብዙሕ መልእኽቲ ተቐቢለ።
ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንነዊሕ ዓመታት ኣንጻር ኤርትራውያን ቀጭ-ሕርሙ ኣነጻጺሩ፣ ጎበዝ ሃገር ዝወድአ ሕሱም ሰብ ኢዩ።
ኣብ ሓሙሻይ ክፋል ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ ኣትየዮ ብዝነበርኩ መብጽዓ፣ ቅንጸላ ተጋዳላይ ኢብራሂም ዓፋ ብዓቕመይ ክትርኽ እየ።
እዛ ሓሙሸይቲ ክፋል ናብ መርበብ ኢንተርነት ክሳብ ዝሰደላ ዝነበርኩ ሰዓት፣ ካብ ሙሉእ ዓለም እንኮላይ ካብ ውሽጢ ኤርትራ ብዙሕ ናይ መተባብዒ ጽሑፋት ተቐቢለ።
ሕቡእ ታሪኽ ውልቀ-መላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ምጅማሩ’ምበር ኣብዚ ግዜ’ዚ ምውድኡ ዝከኣል ኣይኮነን። እቶም ክሳብ ሎሚ ሰሚዕናዮም ዘለና ጉዳያቱ ከኣ ካብ ግምጃ እከይ ተግባራቱ ሓደ ዕሽር ጥራይ ኢዮም፣ ትሽዓተ ዕስሪት (9/10) ድማ ተሪፎሙና ኣለዉ እንተተባህለ ምግናን ኣይኮነን።
ኢሳይያስ ንዝገበቶ በትረ-ስልጣን ብሰላማዊ መንገዲ ናብ ረብሓ ህዝቢ ኤርትራ ክንቅይሮ ኢና ኢልካ ምሕሳብ፤ ድግምጋም ዕሽነት ኤርትራውያን ጥራይ ኢዩ።
ስርናይ ዝተተለመት ጽግኢ፣ ስርናይ ኢያ እትፈሪ። ክርዳድ ዝተተለመት ቃድራ ድማ ከም ትልማ ክርዳድ። እነሆ’ምበኣር ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ቅድሚ 40 ዓመታት ብዝተለሞ ዘርኢ ክርዳድ ንሕና ኤርትራውያን ክርዳድ ፈሪና።
ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኢንተርነት ሎሚ ንመጀመርያ ግዜ እጽሕፍ ኣለኹ። ነቲ ብግዱሳት ዜጋታት ኤርትራ ወትሩ ዝጸሓፍ ዝነበረ ሃገራዊ ትሕዝቶ ዝነበሮን ዘለዎን ጽሑፋት ግን ከየንበብኩዎ ኣይሓለፍኩን። ሎሚ ካብ ምንጋጋ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዘምለጥኩሉ ግዜ ከም ህዝበይ ዝከኣለኒ ኣበርክቶ ንክገብር ድማ እጅገይ ሰብሲበ ኣለኹ።


text:
ቀዳማይ ዓመት መዝነት ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ምኽንያት ብምግባር ትማሊ ሶሉስ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝተኻየደ ስነስርዓት ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ መደረ ኣስሚዖም ኣለው።
ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ስልጣን ዝሓዝሉ ቀዳማይ ዓመት ምኽንያት ብምግባር ኣብ ኣዳራሽ ሚሊኒየም ኣብዝተኻየደ ስነስርዓት ዝተፈላለዩ ክፋላት ማሕበረሰባትን ፍሉጣት ሰባትን ዝተዓደምሉ ነይሩ።
ኣብቲ ስነስርዓት ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ኣብቲ ኣዳራሽ ንዝተኣከበ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ መላእ ኢትዮጵያን ኣብ ዙሪያ ዓለምን ንዝርከቡ ኢትዮጵያዊያን ኣመስጊኖም።
“ኣብዚ ዓመት እዚ ኣብ ዝኸድኩዎ ኩሉ ከባቢ መላእ ህዝቢ ኢትዮጵያ ብፍቕሪን ብታሕጓስን ኣብ ጎንኻ ኣለና ኢልኩም ዝድገፍኩምኒ ከምኡ እውን 16 ሰነ ዝተፃወደለይ ናይ ሞት እንግዶት ተሻሚኹም ኣብ ክንዳይ ዝሞትኩም፣ዝቖሰልኩምን ዝደመኹምን ….ኢትዮጵያን ኢትዮጵያዊያን ብዘይካ ኣነ ምንባር ትኽእሉ ኢኹም።ኣነ ግን ብዘይ ብኣካኹም ዋጋ የብለይን።”
ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ መዝነት ተቀቢሎም ቃለ ምሓላ ካብ ዝፍፅሙ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያዊያነትን ብዝምልከት ኣብ ዘስምዕዎም መደረታት ተቐባልነት ካብ ዝረከቡሎም ሓደ ጉዳይ እዩ።ኣብዚ ናይ ሎሚ መደርኦም እውን ኢትዮጵያዊነት ብዝምልከት ከምዚ ኢሎም።
“ዘቢሉ ዝነበረ ኢትዮጵያዊነት ነቕንዓዮ ዝብል ፕሮጀክት ሓቢርና ክንጅምር ከለና ኢትዮጵያዊነት ታክቲክ ወይም ቴክኒክ ክኸውን ኣይኽእልን።ኢትዮጵያዊነት ዘይቆራረፅ ሻሕሻሕታ፣ዘይስበር ከውሒ፣ዝነበረን ንዝነብርን ዓሚቕ ምስጢር ምዃኑ ብምግንዛብ እውን እዩ።”
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዝለዓለ ናይ ለውጢ ስራሓት ከምዝተሰርሑ ብምግላፅ እቲ ለውጢ ከም ጋሻ ውሕጅ ሃንደበት ዝመፀ ዘይኮነ ብዙሓት ዝሞትሉ፣ዝተገረፉሉ፣ዝተኣሰርሉ፣ዝተሰደዱሉ ናይ ሓባር ቓልሲ እምበር ናይ ውሑዳት ሰባት ውፅኢት ኣይኮነን ኢሎም።
ቁጠባ እታ ሃገር ብዝምልከት ኣብተን ዝሓለፋ ሸውዓተ ኣዋርሕ ኣብ ሓደ ሚእቲ ዓመት ዘይተርኣየ ቁጠባዊ ዓወት ምርካቦም ምስ ዝተረኽበ ሸርፊ ወፃኢ ብምትእስሳር ከምዚ ኢሎም።
“ኣብቶም ዝሓለፉ ሸውዓተ ኣዋርሕ ጥራሕ ብኢንቨስትመንት፣ብልቓሕ፣ብረድኤት፣ብረሚታንስን/ወይ ኣብ ወፃኢ ዝርከቡ ዜጋታት ናብ ዓዲ ዝልእኹዎ ገንዘብ/ ብኣገልግሎትን 13 ቢሊዮን ዶላር ናብ ኢትዮጵያ ምእታው ክኢልና ኢና።”
ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣብ መደርኦም ናይ ዝሓለፈ ዓወት ብምዝራብ ጥራሕ ከይኮነስ ሓደሽቲ ዓወታት ብምምዝጋብ ንኢትዮጵያዊያን ዳግም ዘኹርዕ ስራሕ ከምዝሰርሑ ቃል ኣትዮም ኣለው።ኣብ ዝቕፅል ዓመት ንኣፍሪቃ ኣብነት ዝኾነ ምርጫ ክነካይድ ኢና ኢሎም።
“ዝመጽእ ዓመት ብመሰረት ቦርድ ምርጫ ዝካየድ ምርጫ ፍፁም ነፃን ዲሞክራሲያውን ብምግባር ዳግም ንኣፍሪቃ ሓድሽ ተመክሮ ንምሃብ ኣብነት እንኾነሉ ከምዝኸውን ዝለዓለ ተስፋይ ኢትዮጵያዊያን እውን በዚ መንፈስ ትፅቢት ክገብሩ ድልየተይ እዩ።”
ቀጺሎም ቀ/ሚ ኣብይ ዘጉደልናዮ እንተሃሊዩ ብትሕትና ንኢትዮጵያዊያን ይቕሬታ እሓትት ኣለኹ እውን ኢሎም።
“ኣባይ ተስፋ ገይርኹም፣ክፍፅሞ እዩ ኢልኩም ዝሓሰብኩምዎ ግን ኸኣ ዝጎደለ ነገር እንተሃልዩ ድልየት ካብዘይምህላውን ዕሽሽ ካብ ምባልን ዘይኮነስ ምናልባሽ እውን ካብ ምንኣስ ፍልጠትን ናይ ኩነታት ዘይምጥዕዓምን እተዘይኮይኑ ኩሉ ግዜይ ብተኣማንነት ዘገልገልኩኹም ምዃኑ በዚ ኣጋጣሚ እዚ ክገልፀልኩም እደልይ። “
ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ እቲ ዝሓለፈ ዓመት ናይ ፈተና ዓመት ምንባሩ እውን ሓቢሮም።ኣብ ክልላት ትግራይን ኣምሓራን ዘሎ ወጥሪ፣ኣብ ምዕራብ ጉጂን ጌዶንን ከምኡ እውን ኣብ ክልላት ሶማሊያን ኦሮሚያን ዘሎ ግጭትን ምስሕሓብን ብምጥቓስ ፃውዒት ሰላም ኣቕሪቦም ኣለው።ዓባይ ኢትዮጵያ ናይ ምፍጣር ስራሕ ካብ ነፍሲ ወከፍ ዜጋ እምበር ካብ ሓደ ቀዳማይ ሚንስትር ትፅቢት ዝግበር ኣይኮነን ኢሎም።


text:
ትማሊ ቀዳም 11 ታሕሳስ 2010 ድሙቅ ሰላማዊ ሰልፊ ተኻይዱ። ኣብ‘ዚ ሰላማዊ ሰልፊ’ዚ ካብ ዝተፋላለየ ከም ፍራንክፎርት፣ ስቱትጋርት፣ ካስል፣ ማንሃይም፣ ካርልስሩሀ፣ ከለን፣ ወዘተ…. ዝኣመሰላ ከተማታት ጀርመን ዝመጹ ኤርትራውያን ተኻፊሎም።
ንቀዳም 11 ታሕሳስ 2010 ብምኽንያት መበል 60 ዓመታት ኣዋጅ ምኽባር ሰብኣዊ መሰል፡ ሰላማዊ ሰልፊ ክግበር ቆጺርና ኣሎና።
ብተበግሶ ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ ጀርመን ዝተዳለወ በዓል ዝኽሪ 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ብዕለት 06.03.2010 ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት ተኻይዱ። እቲ በዓል ብርክት ዝበለ ብዝሒ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮን ደቂ-ተባዕትዮን ዝተሳተፍዎ፡ ከምኡውን ኣርየስ ላቲኖስ ዝተባህለት ባህላዊት ጉጅለ ላቲን ኣመሪካ ማሓዛ ማሕበር ተበግሶ ዝተሳተፍዎ በዓል’ዩ ነይሩ።
ንቐዳም ዕለት 12.07.2008 ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት ኪፍጸም ዝተመደበ ካብ መላእ ሃገር ጀርመን ብዝመጹ ውልቀ
ሰባትን ኣባላት ኩለን ኤርትራውያን ተቓወምቲ ውድባትን ኤርትራዊ ሲቪላዊ ማሕበራትን ዚሳተፍዎ ሰላማዊ ሰልፊ ኪኸውን
እዩ።


text:
ፅዋዕ ዓለም ብራዚል 2014 ሎሚ ረቡዕ ክልተ ግጥማት ኣተኣናጊዱ‘ሎ። ምሕላፈን ንከረጋግፃ ዝተፃወታ ኣርባዕተ ጋንታታት ኣርጀንቲና፣ናይጀርያ፣ ቦስንያ-ሄርዘጎቭንያን ኢራንን‘የን።
ብመሰረት‘ዚ፣ኣርጀንቲና ብልዮኔል ሜስይ ክልተ ሸቶታት ኣቁፅራ፣ እንደገና ናይ ተኸላኻላይ ኣርጀንቲና እግሪ ተላቲማ ሳልሰይቲ ሸቶ ብዕድል ኣቁፂራ። ካብ’ቲ ምድብ ቀዳመይቲ ኮይና ሓሊፋ‘ላ።
ጋንታ ናይጀርያ ብቁፅሪ ሸውዓተ ኣሕመድ ሙሳ ክልተ ሸቶታት ኣቁፂራ ሰለስተ ንክልተ ተሳዒራ ናብ ቀፃላይ ምዕራፍ ሓሊፋ‘ላ።ፈረንሳይ ክትከውን‘ያ ቀፃሊት መጋጥምታ።
ሓደ ተሰላፊኣ ብቀይሕ ካርድ ዝተባረራን ብዓሰርተ ሰባት ንክትፃወት ዝተገደደትን ኢኮዶር ምስ ፈረንሳይ ዜሮ ንዜሮ ተፈላልያ፣ሆንዱራስ ብስዊዘርላንድ ሰለስተ ንዜሮ ተሳዒራ።እዚ ማለት ፈረንሳ ቀዳማይ፣ስዊዘርላንድ ካልኣይ ኮይነን ሓሊፈን‘ለዋ።
ፅባሕ ኣሜሪካ ምስ ጀርመን፣ፖርቹጋል ምስ ጋና፣ደቡብ ኮርያ ምስ ቤልጀም፣ኣልጀርያ ምስ ሩስያ‘ዩ።


text:
ክቡራንን ክቡራትን ደቂ ኤርትራ! ትማል ዓቢ እምባ ኤርትራውያን ፈሪሱ!!! ሞት 325 ዜጋታትና ሰሚዕና። እዚ ረዚን ሃገራዊ ሓዘን ኣብ ውሽጥና ኮይኑ ኣብ ዝሰራሰረሉ ግዜ፣ ዝርንዝሕ ነቢዕና።
ሎም መዓልቲ መጋቢት 11 2011፡ ዓለምለኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ ካልኣይ ዓመታዊ ጉባኤኡ ኣብ ትሕቲ “ንቕሎ ንሓድሽ ሓርነት” ዝብል ቴማ ኣብ ከተማ ላስ ቬጋስ ብክብ ዝበለ ድምቀት ተኸፊቱ።
ክቡራት ተኸታተልቲ ኣሰና: ክቡር ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ መለስ ዜናዊ፡ ምስ ኣሰናዳኢ ኣሰና ኣማኑኤል ኢያሱ ትማሊ ዓርቢ 25 ለካቲት ዝገበሮ ሰፊሕ ቃለመጠየቕ ብራድዮን ኦንላይን ቲቪን ብተኻታታሊ ከነቕርበልኩም ምዃና እናሓበርና ምክትታልኩም ንዕድም።
መንእሰይ ከይኮነ ዝዓበየ ሰብ የልቦን። ገለ ግን ኣለዉ ስድራኦም ብንእስነቶም ሓላፍነት የሰክሙዎም እሞ፡ ንእስነት ከይረኣዩ ዚዓብዩ። ኩሉ ጸጽሕፍቶኡ ኣለዎ።
30/11/2010 ብዙሕ ሰብ ነዛ ኣርእስቲ እዚኣ ክርኢ እንከሎ ኤርትራን ምድረበዳ ሲናይን እንታይ ኣራኸቦም ዝብል ሕቶ ከልዕል ይኽእል።
1) በዓልቲ ቤቱ ንፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ወ/ሮ ሳባ ሃይሉ ናብ ኣይቮሪ ኮስት ምስጢራዊ መገሻ ገይራ ከም ዝቐነየት ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም። እታ ምስ በዓል ቤታ ይኹን ንውልቃ ቅድሚ ሎሚ ንወጻኢ ክትገይሽ ዘይተራእየት ወ/ሮ ሳባ፣ ናብ ኣይቨሪኮስት ዑደት ምግባራ ዘገርም ተርእዮ ምንባሩ ተዓዘብቲ ይገልጹ።
ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኢንተርነት ሎሚ ንመጀመርያ ግዜ እጽሕፍ ኣለኹ። ነቲ ብግዱሳት ዜጋታት ኤርትራ ወትሩ ዝጸሓፍ ዝነበረ ሃገራዊ ትሕዝቶ ዝነበሮን ዘለዎን ጽሑፋት ግን ከየንበብኩዎ ኣይሓለፍኩን። ሎሚ ካብ ምንጋጋ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዘምለጥኩሉ ግዜ ከም ህዝበይ ዝከኣለኒ ኣበርክቶ ንክገብር ድማ እጅገይ ሰብሲበ ኣለኹ።
ኣብ’ዚ ናይ ሓሶት ለቖታ ዝብል ድርሰት ከስፍሮ ዝደለኹ መልእክቲ፡ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ክልተ ሰለስተ ወርሒታት ኣብ መርበብ ሓብሬታ ክጻሓፍ ዝጸንሐ፡ ጸይቕን፡ በታንን፡ ዘራጊ ሓድነት ዘይሓላፍነታዊ ዝዀነ ቢሂላት ብምጽራር ንምግላጽ እዩ።
ሃገራዊ ዋዕላ ብገደብ ግዜ ድዩስ ወይ ብዕላማ’ዩ ዝፍረድ፡ ገምጋምና ኣብ ግዜ ድዩስ ወይ ኣብ ትሕዝቶ ሃገራዊ ዋዕላን ኣገባብቱን ይኹን ሕጋውነቱ’ዩ ከዛርበና ዝግባእ፡ ንዝብል ኣብ ሰለተ ከፊለ ሓሳበይ ከስፍር እፈቱ።
ኣካያዲ ባንክ አርትራ ነበርን፡ ገዲም ተጋዳላይን፡ ናይ ስነ ቁጠባ ምሁርን፡ ኣቶ ተኪኤ በየነ ሓደ ካብቶም ኣብ ሃገርና ዝፈረዩ ቀለም-ጸገብ ባእታታት ሕብረተሰብና ኮይኑ፡ ካብ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ዓመታት ኣትሒዙ፡ ምኽንያቱ ብዘይተፈልጠ፡ ብትእዛዝ መራሒ ህግደፍ ኣቶ ኢሳያስ ካብ ስራሕ ደስኪሉ ይርከብ። ኣቶ ተኪአ፡ ቅድሚ ኣርባዕተ ወርሒ ኣቢሉ ካብ ሪቕ ሕፍንቲ ዘርእስታ መጽሓፍ ከምዝደረሰን፡ ብዛዕባ ሕትመታን ኣዘራጋግሓኣን ዝምልከት፡ ከኣ ኣብ ቲቢ ኤረ ከምዝተቓልሐን ይዝከር፡፡
ማሕበር ጥርናፈ ኤርትራውያን ንዲሞክራስን ፍትሕን ኣብ ቅዋሙ ንዘስፈሮ መደብ መሰረት ብምግባር ሎሚ ዕለት 24/1/2010 ዓ.ም.ፈ. ኣብ ከተማ የተቦሪ ኩሎም ግዱሳት ኤርትራውያን ኣባላቱ ኣብ ዝተኣከቡሉ ኣዳራሽ ቀዳማይ መስራቲ ጉባኤኡ ኣካይዱ።
ኤርትራዊ-ኣመሪካዊ ኣትለት መብራህቱ ክፍለዝጊ ሎሚ ሰንበት ሓደ ሕዳር 2009 ኣብ ኒውዮርክ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ማራቶን ቅድድም ቀዳማይ ኮይኑ ብምዕዋት ተሸሊሙ።
ተስፋን ቅብጸትን ገጽ ንገጽ
ወዲ ሰብ: ተስፋ ከይረኸበ ህይወቱ ንምቕያር ዘድልዮ ኒሕን ጻዕርን ከመንጩ ኣይክእልን እዩ። ጻዕሩን ትግሃቱን: ሽግሩ ዝፈትሕ መጻኢኡ ዝቕይር ምስ ዝኸውን ጥራይ ‘ዩ ዝዕጠቐሉ። ይኹንምበር፡ ነቶም ኣብ ጉዕዞኡ ዘጋጥሙዎ ለጠቕ ዝበሉ ህሞታትን ፍጻሜታትን ወትሩ ዕሽሽ እናበለ: ብግርህናን ብጕርሕን ካብ ክዉንነት ርሒቑ እናተዛነየ ዝሓልፍ እንተኾይኑ ‘ውን: ብሕልማዊ-ተስፋ ናይ ምስቓይ ሓደጋ ኣለዎ። ንኤርትራውያን ካብ ዘጋጠመና ሓደጋታት ሓደ ኸኣ: እዚ ስነኣእሙራዊ ቀውሲ ‘ዚ እዩ።
ተስፋን ቅብጸትን ገጽ ንገጽ:
ማሕበር ኤርትራዉያን መንእሰያት ንለውጢ(ኤመለ) ብውሑዳት በጻብዕቲ ዝቑጸሩ መንእሰያት እዩ ዓሚ ከምዚ ሕጂ ተመስሪቱ። ነዚ ማሕበር ዝመስረትና ሰባት ኩልና ራእይ ኔሩና ። ራእይና ከም ናይ ህግደፋውያን ኤርትራ ናብ ሲንጋፖር ምቕያር ዘይኮነስ ራእይ ብቕዋም ትምሓደር ኤርትራ። ጫማኻ ማዕረ እግርኻ ከምዝብልዎ እቲ ራእይኻዉን ጠገለ ዘለዎ ክኸዉን ይግባእ።
ኣፍሪቃዊ መበቆል ዘለዎ ንደሞክራስያዊ ሰልፊ ወኪሉ ዝተወዳደረ ባራክ ኦባማ፡ ኣብ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ኣመሪካ 2008 ቀዳማይ ጸሊም-ኣመሪካዊ ፕረዚደንት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኮይኑ ብምምራጽ ታሪኻዊ ዓወት ኣመዝጊቡ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኮይኑ ንዓባይ ብሪጣንያ ን10 ዓመት ዝመርሐ፡ ቶኒ ብሌየር፡ ኣብ መንግስቱ ከም ቻንሰለር ን10 ዓመት ንዘገልገለ ጎርደን ብራውን ሎሚ ፍርቂ መዓልቲ፡ 27 ሰነ ስልጣኑ ብወለንታ ኣረኪቡዎ።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ታኅሣሥ – 30፡2017
ሉቃ.2:36-40
አብዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ፡ ከም ስምዖን ሃና እታ ብዕድመ ዝደፍአትን መበለት ኮይና ሕይወታ ምሉእ አብ አግልግሎት ቤት መቕደስ ዘሕለፈቶን ንክርስቶስ ሕጻን ትርኽቦን ትርእዮን፡ በዚ ኸአ ልባ ብሓጎስ ይመልእሞ ተመስግን። ካብዚ ርክብ ናይ ክርስቶስን ሕጻንን ሃናን ዓቢ ትምህርቲ እንመሃሮ፡ ሃና እቲ ሓጎሳ ንርእሳ ጥራይ አይሓዘቶን፡ ብዛዕብኡ ንኹሎም ነቶም ምድኃን ኢዮሩሳሌም ዝጽበዮ ክተካፍሎም ተረኽበት። ንስኻ ንስኺከ አብ ጸሎት፡ አብ አገልግሎት ንኽርስቶስ ምስ እትረኽቦ ነሕዋትካ/ኺ ክተካፍሎ/ዮዶ ትርከብ/ቢ? ዝኸንበርኩም አኃዋት አኃት አብዚ ስምዖንን ሃናን ነቶም ሎሚ ብትሕትናን እምነትን ንኽርስቶስ ጎይታ ዝስዕቡ አብ ቤተክርስቲያናትና ብትግሃት ዘገልግሉን አኃዋንት አኃትን ይውክሉ።
እግዚአብሔር ነዚ አገልግሎት እዚ ከም ምዑዝ ሽታ ይቕበሎ። እግዚአብሔር ሎሚውን እንተኾነ አብ ሕይወትና ክንቅበሎ እንደገና አብ ልቢ ነፍሲ ወከፍ ሓዋሪያኡ ክውለድ ይደሊ። ንሕና ከም ሃና ብጸሎትን ጾምን ተአዝዞን ንአገልግሎት አምላክ ክንተግህን ክንሰርሕ ይግበአና። አብዚ ዕውታት ንኽንከውን ግና ናይዚ ዓለም ነገራት ገዲፍና ናይ ሰማይ ነገራት ክንሓስብ ክንጅምር አለና። አብዚ ናይ ሎሚ ቀዳማይ ንባብ ዮሓንስ ከምዚ እንዳበለ ይምሕጸን፦ ንዓለም ወይስ ነቲ አብ ዓለም ዘሎ አይትፍተው። ሓደ እካ ንዓለም እንተ ፈተዋ ፍቕሪ አቦ አብኡ የብሉን። ከመይ ኩሉ እቲ አብ ዓለም ዘሎ፥ ፍትወት ሥጋን ክፋእ ትምኒት ዓይንን ብሃብትኻ ዕቡይ ምኻንን፥ ካብ ዓለም እዩ እምበር ካብ አቦ አይኮነን። ዓለምን እቲ ኹሉ ፍትወታን ኃላፋይ እዩ፡፤ እቲ ፍቓድ አምላኽ ዚገቢር ግና ንዘለዓለም ይነብር።1ዮሓ.2:15-17
ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን እግዚአብሔር ሎሚ አብነት እዞም ቁዱሳት አቦታት አዴታት ተኸቲልና ክነገልግሎ፡ ምድራዊ ሕይወትና ፍቃድ እግዚአሔር እናፈጸምና ብቅድስና ክንሓልፎ፡ አብ መጨረሻ ዓስቢ እቲ ቁዱስ ጉዑዞና እግዚአብሔር አምላኽና ዘለዓለማዊ ሕይወት የተስፍወና አሎሞ ንተዓጠቅ። እግዚአብሔር ሓይሉን ጥበቡን ይሃበና። አሜን!
አባ ሓጎስ ተስፋግቢር


text:
እዚ ኃጢኣት’ዚ ናይ መልሓስ ኃጢኣት፡ ናይ ልሳን ኃጢኣት፡ ናይ ኣፍ ኃጢኣት፡ ናይ ከንፈር ኃጢኣት፡ ናይ ቃል ኃጢኣት ይበሃል። ብዙኃት ሰባት ብምስተውዓልን ብዘይምስተውዓልን ኣብ መዓልቲ ብመልሓሶም ብዙኅ ኃጢኣት ይገብሩ። ግና ብምዝርራብ ዝፍጸም ከም ኃጢኣት ስለ ዘይቈጽርዎ ከይተጨነቕሉን ንስሓ ከይኣተውሉን ይኃልፉ።
ቅዱሳት መጻሕፍቲ፡ ሳዕቤን ናይ መልሓስ ኃጢኣት ብምጥቃስ ክንጥንቀቕ ይምዕዱና። ናይ መልሓስ ኃጢኣት ብዙኅ በረኸት ዘትርፍ፣ ሰብ ኣብ ጽቡቅ ዘመን ከይበጽሕ ዝኽልክል ኃጢኣት ምዃኑ ክቡር ዳዊት ኣብ መዝሙሩ ክገልጽ ከሎ፦ “ሕይወቱ ዝፈቱ፡ ጽቡቕ መዓልታት ክርኢ ዝደሊ ሰብ መን ኣሎ፧ መልሓስካ ካብ እከይ ከናፍርካ እውን ካብ ምዝራብ ጥልመት ሓሉ።” ይብል። (መዝ. 34፡12) ከምኡ’ውን ጥበበኛ ሰሎሞን መልሓስካ ብምግታእ ዝርከብ ድኅነት ከረድእ ከሎ፦ “ ኣፉን መልሓሱን ዝሕሉ ነፍሱ ካብ መከራ ይሕሉ” ይብል። (ምሳ. 21፡23) ብኣንጻሩ ግና እቶም መልሓሶም ዘይገትኡ “ተጻረፍቲ ወይ ሰረቕቲ ስሱዓት መንግሥቲ ኣምላኽ ኣይወርሱን እዮም።” (1ይ ቆሮ. 6፡10)
ስለዚ ሕይወትን ሞትን ኣብ ኢድ መልሓስ እየን። (ሲራ. 18፡21) እዚ ኸኣ ብኣፍ ዝወፅእ ኣብ ልቢ ዝተሓስበ ስለዝኾነ እዩ። (ማቴ. 15፡18-20) ሰብ ብበትሪ እንተተሃሪሙ፡ ብኵናት እንተተወጊኡ ምስ ጊዜ ቍስሉ ይሓዊ እዩ፣ ብመልሓስ ዝተወግኦ ግና ዘይጠፍእ በሰላ ኮይኑ ‘እዚ ዝበለኒ!’ እናበለ ይነብር።
ምእንት’ዚ ድማ “. . . ወኢይፃእ ዐቢይ ነገር እምአፉክሙ. . ./ ካብ ኣፍኩም ከቢድ ዘረባ ኣይውፃእ” ይብል። (1ይ ሳሙ. 2፡3) ከምኡ’ውን ሓዋርያ ጳውሎስ ኣብ መልእክተ ኤፌሶን፥ “ እቲ ንሰማዕቱ ንበረኸት ዝኸውን፡ ከከም ዘድልዮም ከኣ ክሓንፅ ዝኽእል ሠናይ ዘረባ ደኣ ተዛረቡ እምበር ዘይጠቅም ዘረባስ ካብ ኣፍኩም ኣይውፃእ” ይብል። (ኤፌ. 4፡29)
ሰብ፡ ንእግዚአብሔር ዝግዝኣሉ ሥርዓተ ኣምልኾኡ ፍጹም ዝኸውን ልሳኑ ምስ ዝገትእ ጥራሕ እዩ። ድላይካ እናተዛረብካ ንእግዚአብሔር የሥምሮን የገልግሎን እየ ምባል ከንቱን ሓሶትን ምዃኑ ሓዋርያ ያዕቆብ ክገልጽ ከሎ፡ “እቲ መልሓሱ ከይገትአ ንእግዚአብሔር የምልኽ እየ ዝብል ንርእሱ ይጥብር ኣሎ እምበር ኣምልኾኡስ ከንቱ እዩ።” ይብል። (ያዕ. 1፡26)
ነቢየ እግዚአብሔር ዳዊት’ውን “ብመልሓሰይ ከይስሕት ኣፈይ ክሕሉ እየ” (መዝ. 39፡1) ብምባል ካብ ስሕተት ንምሕላው ልሳኑ ክቈጻጸር ምዃኑ ይነግር። “ኣየ ኣፈይ ሓላዊ እንተዝህልዎ! መልሓሰይ ከኣ ማኅተም ጥበብ እንተዝህልዎ! ካብ ውድቀት ምደኃንኩ ነይረ ብገዛእ መልሓሰይ’ውን ኣይምጠፋእኩን ነይረ” (ሲራ. 22፡27) ብምባል ልሳን ናብ ውድቀትን ሞትን ከምዘብጽሕ ይገልጽ።
ካብዚ ዝተላዕለ ቅዱሳን ኣቦታትን ኣደታትን ልሳኖም ንምግታእ ብዙኅ ተጋዲሎም እዮም። ቅዱስ ዳዊት “ካብ ስቕታይ ዝተላዕለ ከም ዓባስ ኮንኩ” ከም ዝበለ፡ ብተጊሃ ጸሎት ክሳብ ንኸይዛረቡ ዝተፈላለየ ጥበብ ይጥቀሙ ነበሩ። ንምሳሌ፦ ኣባ ኣጋቶን ዝተጋደሎ ንኣና ትምህርቲ እዩ። ኣባ ኣጋቶን ብልሳኑ ኃጢኣት ንከይፍጽም እኳ እንተወሰነ ኣይከኣለን።
ብድኅር’ዚ ንሠላሳ ዓመት ኣብ ኣፉ ጸጸር ኮሊሱ ነበረ። ቃለ እግዚአብሔር ከንብብን ክምህርን፣ ኣብ ጸሎተ ቅዳሴ ተሰጥዎ ክቕበልን ክቘርብን፣ ምግቢ ክምገብን ማይ ክሰትን ከሎ ጥራሕ ካብ ኣፉ የውፅኦ ነበረ። ብኣፉ ክፉእ ንኸይዛረብ ሠላሳ (30) ዓመት ብኸምዚ ምግዳሉ ርእዩ፡ ብዘይ ጸጸር ልሳኑ ናይ ምግታእ ጸጋ ሃቦ።
ኣብዚ ዘሎናዮ ጊዜ ግና ቃለ እግዚአብሔር ሠሠናዩ ክንዲ እንዛረብ ዋዛ ፈዛዛ (ቀልዲ) እነውሪ፡ እንሓሚ፡ እንጻረፍ፡ ከክፉኡ እንናገር ውኁዳት ኣይኮናን። ልሳንና ኣብ ኵሉ ቦታ ክንገትእ ዝግባእ እኳ እንተኾነ ብፍላይ ኣብ ቅዱስ ቦታ ቤተ ክርስቲያን ክንጥንቀቕ ይግባእ። ከምኡ’ውን ብኵሉ ጊዜ ክንገትእ ዝግባእ እኳ እንተኾነ ብፍላይ ከኣ ኣብ እዋን ጾም ክንሕሎ ይግባእ። ነዚ ከረድእ ሊቅ ቅዱስ ያሬድ ኣብ ዝደረሶ ‘ጾመ ድጓ’ ዝበሃል ናይ ዜማ መጽሓፉ “ይጹም ዐይን፡ ይጹም ልሳን፡ ዕዝንኒ ይጹም እምሰሚዐ ኅሱም በተፋቅሮ”/ ብፍቕሪ ዓይኒ ይጹም፡ ልሳን ይጹም ዕዝኒ’ውን ካብ ክፉእ ምስማዕ ይጹም” ይብል። (ዘወረደ ዘሠሉስ ፮ቱ ሰዓት)
ኣብ እዋን ጾም፡ ኣብ ርእሲ ጥሙይ ከብዲን ጽሙእ ጎሮሮን ዝተገትአ ልሳን ክህልወና ይግባእ። ምኽንያቱ ልሳን ዝተፈጥረት ንእግዚኣብሔር ምግልጋልን ምምስጋንን ከምኡ’ውን ኣብ መነባብሮ ምስ ሰባት እናተሰማምዐት እምበር ኃጢኣት ክትፍጽም ኣይኮነን።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር፡ አሜን!


text:
“ለብዕን ኵለንተናዊ ሕውነትን” ብዝብል ኣርእስቲ ጳጳሳዊ ናይ ህይወት ተቕዋም ዘውጸኦ ሰነድ ማእከል ዝገበረ ናይ ላቲን ኣመርካን ካራይቢን ብጹዓን ጳሳት ቤት ምኽርን ኵለንተናዊ ምሉእ ሰብኣዊ ዕብየት ኣገልግሎት ዝሓልይ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ዘሳተፈ ብመረብታዊ ውሕዘት ዝተደገፈ ዓውደ ጉባኤ ከምእተኻየደን ብዛዕባ እዚ ዓውደ ጉባኤ ኣመልኪቶም ጳጳሳዊ ናይ ስነ ሕይወት ተቕዋም ኣቦ መንበር ብጹዕ ኣቡነ ፓሊያ ምስ ዜና ቫቲካን ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፥ ኣገልግሎት ክንክን ጥዕና ከም ፍሉይ ዕድል ንውሑዳት ጥራሕ ዘይኮን፡ ብዅሉ ተበጻሒ ክኸውን ኣለዎ፡ እዚ ኸኣ እቲ ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ ንምብዳህ ዝግበር ዘሎ ድልያ ናይ ክትባት መድሓኒት ዝፍትኖ ጉዳይ ከምዝኸውን ርግጽ እዩ ኢሎም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ለብዕን ኵለንተናዊ ሕውነትን ብዝብል ኣርእስቲ ጳጳሳዊ ናይ ስነ ህይወት ተቛም ዘሰናደዎ ሰነድ ኣማእኪሉ ዝተኻየደ መረብታዊ ዓውደ ጉባኤ ብሰፊሕ ዛዕባ ኮቪድ - 19 ዝዘተየ ክኸውን እንከሎ፡ “ጸገም ጥዕናን ቅልውላው ክንክን ጥዕናን ኮቪድ - 19ን ናይ ሓባር ረብሓን ዝብሉ ነጥብታት ብምድህሳስ ሰብኣዊ ሕይወት ምድሓንን ጥዕና ናይ ሓባር ረብሓን እዩ ዝብል ሓሳብ ናይ ላቲን ኣመሪካ ካራይቢን ብጹዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ብኣጽንዖት ከምዘመላኸተ ልኡኽ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ዳቪደ ዲዮኒሲ ሓቢሮም።
ኣረጋውያን ክፍሊ ሕብረተሰብ
ጳጳሳዊ ናይ ስነ ሕይወት ተቕዋም ኣቦ መንበር ብጹዕ ኣቡነ ቪንቸንዞ ፓሊያ፥ ናይቲ ብኣኦም ዝምራሕ ጳጳሳዊ ተቕዋም ንጥፈታቱ ብሰፊሕ ኣብሪሆምን እዚ ተቕዋም’ዚ ዕለት 30 መጋቢት 2020 ዓ.ም. “ለብዕን ኵለንታዊ ሕውነትን” ብዝብል ኣርእስቲ ዘቕረቦ ሰነድ ወግዓዊ ከምዝገበሮን ኣብ ቀረባ እዋን እውን “ሰብኣዊ ማሕበረሰብ ኣብ እዋን ለብዒ፥ ኣስተንትኖ ብዛዕባ ዳግም ውልደት ሕይወት” ብዝብል ኣርእስቲ ቀጻሊ ሰነድ ወግዓዊ ከምዝገብር እውን ምስ ዜና ቫቲካን ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ሓቢሮም፡ ብዛዕባ እቶም በቲ ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ ኣዚዮም ዝጥቕዑ ዘለዉ ኣረጋውያን ክፍሊ ሕብረተሰብ ዘማእከለ ኣስተንትኖ ዝተነብሮ ሰነድ እውን የሰናድው ኣሎ፡ ከምቲ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝበልዎ፥ ኣብ ናይ ዘመን ለውጢ ዘይኮነ ኣብ ናይ ለውጢ ዘመን ኢና” እንርከብ ኢሎም።
ኣቐዲምካ ምክልኻልን ምርመራን ፍወሳን
ንብጹዕ ኣቡነ ፓሊያ እቲ ናይ ዕለት 30 መጋቢት 2020 ዓ.ም. ሰነድ፥ ብቐዳምነት ኣቐዲምካ ናይ ምክልኻል ዕድልን መርመራን ፍወሳን ኵላዊ ኣኽእሎ ክኸውን ዝብል እዚ ኽኣ ኣቐዲምካ ምክልኻልን መርመራን ፍወሳን ናይ ውሑዳት ዕድልን ሓለፋን ከይከውን ዝብልን ኣብ ካልኣይን መደምደምታን ክፋሉ ድማ ዛዕባ ሓላፍነት ናይ ስነ ምርምር ድልያ ትርጉሙ ዝሕብርን እዩ፡ ማለት ስነ ምርምራዊ ድልያ ኵለንተናውን ናይ ስነ ምርምር ድልያ ናጽነትን ምኽባርን ኤኮኖሚያዊ መኽሰብን ዝምልከት ተዛማዲ ሕቶ ብዕምቆት ዝምልከትን በዚ ኣገባብ’ዚ ዓለም ሓቆፍ ሓልዮ ጥዕና ናይ መላእ ኣብ ናይ ሓባር ቤትና ዝነብር ሰብኣዊ ፍጥረትን መላእ ፍጥረትን ጥዕና ዝሓልይ ብምዃኑ በዚ መሰረት’ዚ ሕዳሴ ክግበረሉ ዘመላኽት እውን እዩ ኢሎም።
ምትሕብባርን ጭቡጥ ጸረ ለብዒ ምላሽን
ኣብቲ ብመርበባዊ ውሕዘት ዝተኻየደ ዓውደ ኣኼባ ናይ ስነ ማሕበረሰብ ሊቅ ጃኒ ቶኞኒ፥ ነቲ ተኸሲቱ ዘሎ ልብዒ መልሲ ኣብ ምሃብ ዘሎ ምፍንጭል መንግስታትን ናይ ስነ ምርምር ሊቃውንትን ሓኻይምን ኣማእኪሎም ሰፊሕ ትንተና ከምዘቕረቡን ነዚ ምፍንጫል’ዚን ሳዕቤኑን ብቑዕ መልሲ ንምሃብ ዝግበር ጻዕሪ ከምዘንውሖ ከመላኽቱ እንከለዉ፡ ናይቲ ብካሪታስ ዝጸውዕ ናይ ኩላዊት ቤተ ክርስቲያን ማሕበር ግብረ ሰናይ ጨንፈር ኣብ ኮሎምቢያ ሓላፊ ብጹዕ ኣቡነ ሄክቶር ፋቢያ ሄናኦ ብወገኖም ዛዕባ እቲ ዝረአይ ቅልውላው ማሓድሮን እዚ ኣብ ጉዳይ ጥዕና ዘለዎ ሳዕቤንን ኣማእኪሎም ትንተና ከምዘቕረበን መክሲካዊ ጳጳስ ብጹዕ ኣቡነ ኣልፎንሶ ሚራንዳ፥ ኣብቲ እቲ ለብዒ ዘስዓቦ ዘሎ ስእነት ስራሕን ማሕበራዊ ቅልውላውን ተስፋ ምዝራእን ጭቡጥ መልሲ ንምቕራብ መሰረታዊ ምዃኑ ዘብርህ መደረ ከምዘስምዑን ዝሓበሩ ብጹዕ ኣቡነ ፓሊያ ኣስዒቦም ብጽዕ ኣቡነ ኤልኪን ኣልቫረዝ እውን ብወገኖም ኣብ ኮሎምቢያ መንግስትን ተቕዋማቱን ንናይ ሕዝቢ መሰረታዊ ድላይ መልሲ ኣብ ምሃብ ዘርእዮ ምፍልላይ ኣማእኪሎም ሰፊሕ ትነተና ከምዘቕረቡን ኣብ ምወዳእታ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ላቲን ኣመሪካ ነቲ ዝርኣይ ዘሎ ቅልውላው ብቑዕ መልሲ ንምሃብ ብቕዓት ዘለዋ ክትከውንን መልሲ ኣብ ምሃብ ክትድግፍን ተስፋን ምትሕብባርን ክትዘርእ ከምዘለዋ እዚ ናብ ናይ ፍቕርን ምትሕብባርን ሕውነትን ስልጣነ ዘሰንይ ምዃኑ ብጹዕ ኣቡነ ፓሊያ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ከምዘመላኸቱ ሓቢሮም ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ዛዚሞም።