text:
Il blog di Gabriele Del Grande. Sei anni di viaggi nel Mediterraneo lungo i confini dell'Europa. Alla ricerca delle storie che fanno la storia. La storia che studieranno i nostri figli, quando nei testi di scuola si leggerà che negli anni duemila morirono a migliaia nei mari d'Italia e a migliaia vennero arrestati e deportati dalle nostre città. Mentre tutti fingevano di non vedere.
18 July 2009
ግዱድ ዕዮን ስቅያትን ኤርትራውያን ጥሩዛት ካብ ሊብያ
እቲ ሓቂ ካብ ግንቦት 2004 ይጅምር። ሓንቲ፡ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ተሳፈርቲ ዝጸዓነት ኣርጊት ናይ ምግፋፍ ዓሳ ጃልባ፡ ከባቢ 172 ተሳፈርቲ ሒዛ ናብ ላምፓዶዛ ነቂላ፡ ድሕሪ ገለ ጉዕዞ ግና መንገዳ ቀይራ ንገማግም ባሕሪ ሊብያ ገጻ ተመልሰት። ኣብ ጸግዒ ሓደ ከውሒ ምስ በጽሐት ከኣ ኩሉ ሰብ ናይ ከምልጠሉ ዝኽእል ኣንፈት ክሃድም ጀመረ፡ እንተኾነ ግዳ መብዛሕቲኦም ተተሒዞም ኣብ ምስራታ ተኣሲሮም። C. ከኣ ምስ ካልኦት ክልተ ኣዕርኹቱ ክሃድም ፈተነ፡ እንተኾነ ግን ዳግማይ ኣብ ደገ ናይቲ ካንቸሎ ተታሕዙ። ኣብ ናይ በይኖም ሸላታት ከኣ ንሰለስተ መዓልታት ብሓያል መግረፍቲ ተሳቀዩ። ድሕሪ ከባቢ ሓደ ወርሒ ምድጓኖም ከኣ ናብ ካልእ ኣብ ትሪፖሊ ዝርከብ መዳጎኒ መዓስከር ተሰጋገሩ። ሓደ ንግሆ ከኣ ፍሉያት ሓይልታት ወተሃደራት ናብቲ እሱር-ቤት መጽዮም። “ብርክት ዝበሉ ኤርትራውያን ከኣ ኣብ መካይን ክጽዕንዎም ጀሚሮም፡ እንታይ ይግበር ከም ዘሎ ካባና ክግምት ዝከኣለ ሰብ ኣይነበረን። ከም ቀደሞም ምስግጋር ናብ ካልእ ቦታ መሲሉና። እንተኾነ ግና ከምኡ ኣይነበረን። እታ መኪና ኣብ ውሽጢ ናይ ትሪፖሊ ወተሃደራዊ መዓርፎ-ነፈርቲ ጠጠው በለት፡ Air Libya Tibesti ከኣ ትጽበዮም ኔራ። ሓምለ 21, 2004’ዩ፡ ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓታት ኣብ ቅድሚ ትዕዝብቲ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ሊብያ ሰሰስተ ነፈርቲ ተበጊሰን፡ ብጠቅላላ ከኣ 109 ስደተኛታት ተጠሪዞም።
ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ከኣ ሰራዊት ይጽበዮም ኔይሩ። ብዙሕ ተብ-ተብ ተገይሩ፡ ፊስካ ተሃሪማ ከኣ ኣብ ወተሃደራውያን መካይን ተጻዒኖም ናብ ገማግም ቀይሕ-ባሕሪ ዝርከብ ገላዕሎ ተወሲዶም።እዚ እሱር-ቤት ኣይኮነን፡ ግና ግዱድ ዕዮ ዝካየደሉ መዳጎኒ መዓስከር። ካብ’ቲ ከተማ ወጺኻ ጽላል ክትረክብ ኣጸጋሚ’ዩ። እቲ መዓስከር ከኣ ብጽዑቃት ኣሻዃት ሓጹር ዝተኽበ’ዩ፡ ስለዚ ፈተነ ህድማ ፈጺሙ ኣይከኣልን። ኣብ ትሕቲ ጽኑዕ ሓለዋ ከኣ፡ ኩሉ ግዜ ንጎሆ ሰዓት 6ቅ.ቀ አሱራት ተሰሪዖም ናብ ናይ ስራሕ ቦታ፡ ናብ’ታ መርኣያ ምዕባለ’ዛ ሃገር ክትከውን ዝትሰፍወላ ገላዕሎ ሆቴል ይምርሹ። ገለ 100 ካብ ሊብያ ዝተጠረዙ፡ ካልኦት 200 ከኣ ቅድሚ ክልተ ዓመት ካብ ማልታ ዝተጠረዙ። ካልኦት ከኣ ካብ ውትህድርና ዝኮብለሉ ወይ ከኣ ብዘይ ፍቃድ ናብ ሱዳን ክሃድሙ ዝተታሕዙ ይርከብዎም። መዓልቲ በታ ናይ ንግሆ ፊስካ ሰዓት 5 ትጅምር፡ ሰዓት 6 ከኣ ናብ ስራሕ ትወፍር። ብጥራይ እግርኻ እንዳኸድካ፡ በቶም ወተሃደራት እንዳተገፋዕካን እንዳተሓለኻን፡ ብዘይ እኩል መግቢ፡ ኣብ’ቲ ዝወዓየ ምድረበዳ ኤርትራ፡ ሙቀት ክሳብ 45 ዲግሪ ዝበጽሓሉ ኣብቲ ህንጻ ይሰርሑ። ንምሳሕን ድራርን ባኒ ማይ ጌሮም ይበልዑ። C: Fን: Lን ከኣ ኣብ ከምዚ ኩነታት ንዓሰርተ ኣዋርሕ፡ ማለት ክሳብ ግንቦት 30 2005 ጸኒሖም። ብድሕሪ’ዚ ከኣ ናብ ወተሃደራዊ ታዕሊም ዊዓ ተወሲዶም፡ አዚ ካብ 1998 ኤርትራ ግዱድ ዕስክርናን ንሂወትካ ምሉእ ምግላጋልን ተካይደሉ ቦታ’ዩ። ኣብ መንጎ’ዚ ኩሉ ቤተሰቦም ክበጽሕዎም ኮነ፡ ዝኮነ ናይ ቴለፎነ ርክብ ክገብሩ ኣይተፈክደሎምን፡ ብዛዕባ ሃለዋቶም መን ተገዲስሎም።
እዚ ዛንታ እዚ ብካለእ ራብዓይ ናይ ዓይኒ ምስክር ተደጊፉ’ዩ። ንሱ ሓደ ካብቶም 232 ኤራውያን ስደተኛታት ካብ ማልታ ናብ ኤርትራ ኣብ መስከረም 2002 ዝተጠረዙ እሞ ኣብ 2005 ብ ኤልሳ ጭሮም ቃለ-መጠየቅ ዝተገብረሉ’ዩ። ናይ ዓይኒ ምስክር ነቶም ብጥምየት ብጽምእን ስእነት ሕክምናን ዝሞቱ እሱራት። “ኩሉ ሰብ ይፈልጥ’ዩ። ኣልኣዛር ገብረንጉስ ካብ ማልታ ኣብ 2002 ተጠሪዙ፡ ብጉድለት ሕክምና ሞይቱ፡ ንባናናን ኣራንሽን አንዳለመነ። ጽምእን ጥምየትን እቲ ዋዒን እኩላት ኣብ ዘይኮንሉ እዋን ከኣ እቶም እሱራት ናይ ግድን ይግረፉ” ብምባል ከኣ ይዛረብ’ቲ ስደተኛ።
ሳልሳይ ምንጪ ነዚ ዘራጉድ እውን ኣሎ። ኣብቲ ብ ሁማን ራይትስ ዋች፡ “ኣገልግሎን ንምሉእ ህይወት” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ዝወጸ ጸብጻብ፡ ሓደ ምሉእ ምዕራፍ ብዛዕባ ኣገባብ ግፍዒ የጠቃልል። ኤልክትሪኮ፡ ፌሮ፡ ጄሶ፡ ክሪስቶ፡ ጎማ። ናይ ቋንቋ ጣልያን ቃላት ኣብ ኣገባግ ምስቃይ ከኣ ገለ ካብ ግዜ ግዝኣት ኢጣልያ ዝተወርሰ ኣገባባት ክኸውን ይኽእል። እዚ ጸብታብ እዚ ብዛዕባ እቶም ካብ ሊብያ ኣብ 2004 ዝተጠረዙን፡ ብዛዕባ እቶም ኣብ 2002 ካብ ማልታ ዝተተረዙን’ውን የጠቃልል። ከም ኣገላልጻ ሁማን ራይትስ ዋች፡ ኣብ ኣዝዩ ጽኑዕ እሱርቤታት ደሴት ዳህላክ ከቢር፡ ኣብ ትሕቲ-መሬት ዝርከቡን ብዚንጎ ዝተሰርሑ ክፍልታት፡ ብጻዕቂ፡ ጥምየትን ሃሩርን ከም ዝተኣስሩ የረጋግጽ።
ዝበዝሑ ካብቶም 3000 ዝኮኑ ኣብ 2008 ኢጣልያ ዝኣተዉ ኤርትራውያን ዑቅባ ክወሃቦም ሓቲቶም፡ ኣብ ትሕቲ ዓለምለኻዊ ዑቅባ ከኣ መንበሪ ፍቃድ ተዋሂብዎም። ሕጆ’ውን እንተኾነ፡ ኢጣልያ ኣብ መሬታ ከይበጽሑ ከለዉ ክትክልክሎም’ያ ትጽዕር ዘላ። እቲ ዛንታ ገና ኣይጀመረን፡ በቶም ኣብ ዝሓለፈ ሓምለ 1, 2009 ናብ ሊብያ ዝተጠረዙ ይኹን ብዛዕባ እቶም ኣብ ምስራታ ካብ 2006 ኣትሒዞም ተኣሲሮም ዝርከቡ ከባቢ 700 ዝኾኑ ኤርትራውያን ወላ ሓደ ኣይተነግረን። እቲ ዛንታ ብC: Fን: Lን ጀሚሩ ኣሎ። እወ፡ ኣብ 2004 ብኢጣልያ ዝተወደበን ዝተመወለን ጥርዝያ፡ ኣብ ኣርባዕተ በረራታት ተጠሪዞም። እዚ ከኣ ብመሰረት ኢጣልያ ምስ ቃዛፊ ኣብ 2003 ዝገበርዎ ውዕል ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት’ዩ። እዚ ኣብ ኤውሮጳዊ ሕብረት ዝርከብ ጸብጻባት ዘረጋግጽዎ’ዩ። ሓደ ራብዓይ በረራ’ውን ኔሩ፡ እንተኾነ ኣብ መዓልቦኡ ኣይበጽሐን።ምኽንያቱ ከኣ መጭወይቲ ስለዘጋጠመ። ኣብ ነሓሰ 2004’ዩ ኔሩ፡ ገለ 84 ዝኾኑ ተሳፈርቲ ነታ ነፋሪት ብምቁጽጻር ኣብ ካርቱም ሱዳን ኣውሪዶምዋ፡ ኣብኡ ከኣ ብላዕለዋይ ተጸዋዒ ስደተኛታት ናይ ስደተኛ መሰል ረኪቦም። ዕድል ገይሮም ነቲ ዋርሳይ ይከኣሎ ዝተባህለ ወላ ሓደ ኣይበርከትሉን!


c: text/html

text:
+ በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን!!!
ጎይታናን መድሓኒናን ንሃዋርያት ክልእኾም እንከሎ ማቴ 10፡16-*እንሆ ከም ኣባጊዕ ኣብ ማእከል ተዃሉ እሰደኩም ኣሎኹ፡ለዋሃት ከም ርግቢ ጎርሓት ከም ተመን ኩኑ በሎም*። ጎይታናን መድሓኒናን ኣብዘን ሓጸርቲ ቃላት ብዙሕ ትምህርቲ ምሂሩና’ዩ፡ ንሎሚ ኽኣ እግዚኣብሔር ብዝፈቐዶ ቁሩብ መብርሂ ክንጽሕፍ፡ እግዚኣብሄር ይሓግዘና!!
ከም ኣባጊዕ ኣብ ማእከል ተዃሉ ፡- በጊዕ ለዋህ እዩ፡ ቶኽላ ኽኣ ጨካን፡ ንሃዋርያት ናብ ዓለም ክልእኮም እንከሎ ኸኣ ዓለም ከም ቶኽላ መሲልዋ። ቶኽላ ኣብ መንጎ ኣባጊዕ ክሃድን እንተ ደልዩ በጊዕ መሲሉ፡ ሳዕሪ ዝበልዕ እናመሰለ ይቐርበን፡ ሳዕሪ ዝበልዕ መሲሉወን ከይፈርሃ ሃዲአን ከለዋ ይሕወሰን፡ ምስደለዎ ኽኣ ሓንቲ ይወስድ’ሞ እተን ካሌኦት ፋሕ ይብላ፡ ዓለም ክኣ ግብራ ነዚ ስለትመስል ጎይታና ብቶኽላ መሲሉዋ (ክሳብ ተውድቐካ ንዓኻ መሲላ ትጽግዒካ’ሞ ብሕማቕ ኣዋድቓ ተውድቐካ)
መብዚሕትኡ ግዜ ኣብ ክሕደት ኣምላኽካ ፣ ኣብ ትዕቢት፣ ኣብ ሃብቲ ፣ ኣብ ስልጣን። በዚ ዝወድቑ ኽኣ ማእለያ የብልምን!!
ቶኽላ ንሃድን ክወጹ እንከለዉ ነታ ግዳይ እናተባራረዩ ኣድኪሞም ከምዘውድቕዋ ዓለምና ኽኣ ዜተፈላለየ ሽግራት እናምጽአት እቲ ወዲአ ኽትብል እቲ ሓደ አና’ስዓበት ፈጣሪኻ ክሳብ እትኽሕድ'ያ ትፈታትነካ ብኹለ እንተሰነፍካያ ኽኣ ንዓኻ ንምውዳቕ ዕረፍቲ የብላን! ክንፈሌጦ ዘለና ግን ዓለም ትብሃል ዘላ እቶም መሳርሒ ሰይጣን ዝኾኑ ደቂ ሰባት ምዃኖም’ዩ!!
ጎይታና ኽኣ ክፋእ ቶኽላ ክገልጽ እንከሎ ማቴ 7፡15 ካብ ነብያት ሓሶት ተጠንቀቑ ብውሽጦም ዚምንጥሉ ኽንሶምሲ ክዳን በኣባጊዕ ተኸዲኖም እዮም ዝመጽኹም ይብለና!! ቶኽላ ሕጺር ብዝበለ ዘይጸዓረሉ ዝበልዕ፡ ክሳብ ዜጥዕሞ ንኣኻ መሲሉ ዜጓዓዝ፡ኢልካ ኽትጠቕሶ ትኽእል። በጊዕ ኽኣ ጓስኣ ብዝመርሓ ትጓዓዝ፡ ንጓስኣ ዘይተሸግር፡ ካብ ድልየት ጓስኣ ወጺኣ በትሪ ጓስኣ እንተ ወረዳውን ዘይተማርር (ተመሊሳ ቦትኣ ትሕዝ’ምበር ክፍለ ክጠፍእ ዘይትብል)። ብዓቕሚ ደቂ ሰብ ክትግምቶ እንከለኻ ከቢድን ዘይውጻእን’ዩ!! ኣባጊዕ ኣብ ማእኸል ተዃሉ፧ ዘገርምዩ! ጎይታ ግን እታ መገዲ ኽኣ ሓቢርዎም ለውሃት ከም ርግቢ ጎርሓት ከም ተመን ኩኑ! ርግቢ ለዋህ’ያ፡ ኣብ ደቅሰብ እተውርዶ ጉድኣት ክኣ የለን፡ ርግቢ ዝወረደ እንተ ወረዳ ገዝኣ ሓዲጋ ኣይትኸይድን’ያ፡ ገዜኣ እናጸገነትያ ትነብር! ናትና ቤት ከኣ ቤተክርስትያና’ያ ጎይታና ኽኣ ብዜኾነ ኣጋጣሚታት ክንገድፋ ከም ዘይብልና ንኽሕብረናዩ ርግቢ ብምሳል ኣቕሪብዋ፡ ርግቢ ውሊዳ ካብ ኣፋ ብትህቦም ፍረ ከም’ተዕብይ ፣ መጀመርያ ንሃዋርያት መቐጸልታ ኽኣ ንኹሉ ክርስትያን ካብ ኣፉ ሂወት ዜህብ ቃላት ንኸነውጽእ’ዩ! ብምሳለ ኣቕሪቡሌና!!
ጎርሓት ከም ተመን ኩኑ፡ እዚ ኣበሃህላ ክትሰምዖ ከለኻ ተመን ከብሃል ከሎ ነብስኻ ከምገለ ይገብረካ፡ ክፉእ ምዃኑ ስለ ንፈልጦ፡ ካብ ክፉእውን ነቲ ጽቡቕ ጎኑ መርሚርካ ክትጥቀመሉ ጽቡቕ ሰለ ዝኾነ ጎይታ ጎርሓት ከም ተመን ኩኑ ኢሉና!! ተመን ማይ ኽሰቲ እንከሎ መርዙ ኣውጺኡ እዩ ዜሰቲ ንዒና ኽኣ ቃል ኣምላኽ ክትሰምዑ እንከለኹም ስጋሁ ወ ደምሁ ክትቅበሉ እንከለኹም ኣብ ሽጥኹም ዘሎ ቂምታ ከፋእ ኣንጺህኩም ተቐበሉ!
እንተ ዘይኮነ ከምቲ እቲ ተመን ምስቲ ዘዳለዎ መርዙ ማይ እንተ ሰተየ ንሞት ዜኾኖ ንዓኹምውን ንሂወት ኣይኮነኩምንዩ ማለቱ’ዩ!! ተመን ብጽሓይ (ብ ብርሃን) ይንቀሳቐስ፡ ንሕና ኽኣ ከምቲ ጎይታና ኣነ ብርሃን ዓለም’የ ከምዝበሎ ብጎይታና ጸኒዕና ክንመላለስ፡ ማለት ከምቲ እቶም ከፉኣት ግብሮም ከፉእ ሰለዝኾነ ግብሮም ንኸይፍለጥ ብሕቡእ ብጸላም ክገብርዎ እፈትዉ! እቶም ደቂ ብርሃን ግን ግብሮም ቅኑዕ ስለ ዝኾነ ብብርሃን’ዮም ዜገብርዎ ዝበለና ብብርሃን፡ ብቕንዕና፡ብፍቕሪ፡ ብሓድሕዳዊ ሓሌዮት ኮታ ኩሉ ጽቡቕ መገድና ጌርና ክንጕጓዝ ከምዝግብኣና ንኽምህረና ’ዩ። ተመን ጸላኢ (ሰብ) ምስዝረኽቦ ቀዲሙ መጸግዒ ሒዙ'ዩ ዝጽበ ጎይታና ኽኣ ጸላኢኹም ንኽትስዕርዎ መጸግዒ ይሃልኹም ይብለና፡ እግዙኣብሄር ክኣ ብዙሕ ጸላኢና ክንስዕረሉ እንኽእል መጸግዒ ሂቡናዩ! እታ ቐንዲ ኽኣ አዴና ድንግል ማርያም እያ! ሕጽር ብዝበለ ጽዮን ማለት መጸግዒ ማለት እዩ፡ ካብ ሰብ ክኣ እታ ኣምላኽና ዜሓረያ መዕረፊቱን መጸግዒቱን ኣዴና ድንግሌ ማርያም’ያ!! ጸግዒን ጽላልን የብዝሓልና ኣሜን!!
ተመን መጸግዒ ኣብዘይብሉ ምስ’ትረኽቦ ግን ርእሱ ይሓብእ’ሞ ጸላኢ ወቒዑ ርእሱ ከይረኸቦ ምስዝገድፎ ርእሱ ስለ ዘይተረኽበ ይትንስእ፡ ጎይታና ካብዚ ክምህረና እንከሎ ዝወረደ አንተ ወረደኩም ክርስትናኹም ኣሕሉፍኩም ኣይትሃቡ ማለቱ’ዩ! ሃዋርያ ጳውልስ ኣብ መልእኽቱ ርእሲ ሰበይቲ ሰብኣይ፡ርእሲ ሰብኣይ ክርስቶስ፡ ርእሲ ኽርስቶስ ኣምላኽ ይብለና፡ ስለዚ ርእስኹም ኣይትሃቡ ማለቱ ክርስትናኹም ኣይትሃቡ ማለቱ እዩ!!
ኩሉ ኣብ ቅድሜና ዜግበር ዘሎ ክርስትና ነምጥፋእ’ዩ፡ በቲ ዘጋጥም ፈተነታት ወዲቖም ዘለዉ ብዘሓትዮም፡ ድሕነት ይፍጠረሎም! እዚ ጽሑፍ እዚ ኽኣ እቶም ዘይወደቕና ንኸይንወድቕ እቶም ዚወደቑ ኽኣ ናብ ድሕነት ንኽምለሱ ይጽሓፍ አሎ’ሞ ነስተውዕል ካብዚ ንላዕሊ ትምህርቲ ምስ’ንደሊ ኽኣ ኣብ ቀረባና ዘለዉ ኣቦታት ንወከስ!
ክቡራን ህዝበ ክርስትያን እግዚኣብሄር ንሰብ ብመሌክዑ ክፈጥሮ እንከሎ ካብ ግብሪ ኣምላኽ ተማሂሩ እቲ ዝተመደበሉ ሃብቲ መንግስተሰማያት ክወርስ’ዩ ነይሩ፡ ሰብ ግን ናይርእሱ መንገዲ ስሰዘመረጸ ብእንስሳ ክሳብ ዝምሃር ደንቆሮ ኾነ።
ዘለናዮ ግዜ ምሉእ ኣገልግሎት ክትረኽበሉ’ትኽእል ስለዝኾነ ኣብ ኢንተርነት ወይ ካሌእ ሃይማኖታዊ ኣገልግሎት ዘሕልፋ ማዕከናት እና ሰማዕና ኣቦታት እናሓተትና ንጠቐመሉ፡ መኽንያቱ ኩሉ ብዛዕባ ሃይማኖት ዝዛረብ ሃይማኖታዊ ማለት ኣይኮነን ኩሉ ብፍሪኡ’ዩ ዝልለ!! ኣቦታትና ብዘዳልዉልና ትርጓሜ መጻሕፍቲ እናተጠቐምና ሚስጥር መንግስቲ ኣምላኽ ፈሊጥና በታ ጸባብ በገዲ እናተጓዓዝና ኣብቲ ጎይታና ዘዳለወልና መንግስተ ሰማያት ዘብጽሓና ፍረ ንግበር።
ወስብሓት ለእግዚኣብሔር ልዑል
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን!
ቁጽሪ 3 ምኩራብ የካቲት ፳፭ 2004/ 4 March 2012
ኣምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር ጾምና ይባርኸልና!ናይዚ ሰሙን ጽሑፍ ናይ ልቦና ምድላው ትብል እያ። ሠናይ ንባብ
ቤተ መቅደስ እግዚአብሔር ክንኣቱ ከለና ክንገብሮም ዘለና ምድላዋት
ሀ. ናይ ልቦና ምድላዋት
ናብ ቤተመቅደስ ንምኻድ ዝብገስ ሰብ ካብ ኩሉ ኣቀዲሙ ናይ ልቦና ምድላዋት ክገብር ይግብኦ። እዚ ከኣ ልቦናና ካብ ቂም በቀል፣ ክፍኣትን ተንኮልን፣ ካብ ዝሙት ካብ ካልእ ዝተፈላለየ ክፋእ ተግባራት ንጹህ ምግባርናን ዘይምግባርን ክንምምር ይግበኣና። ምኽንያቱ ንሕና ኣቀዲምና ንገዛእ ርእስና እንድሕር ዘይመርመርና ልብን ኩላሊትን ዝምርምር እግዚአብሔር ክምርምረናን ክንዕቀናን እዩ።  > መዝ.7፣9።
እግዚአብሔር ብሊቀ ነብያት ሙሴ ጌሩ ንሕዝበ እስራኤል ካብ ዝኣዘዞም ትእዛዛት ሓደ ናይ ልቦና ግርዛት እዩ። ናብኡ ኪመጹ ኣብ ቅድሚ ድንካኑ ክሰግዱ ምስ በደሎም ከይቀርቡ  > ኢሉዎም እዩ።  > ዘዳ.10-16። ዕልቦ ልብና ምግዛር ማለት፣ ልብና ምስባር፣ ካብ ቂም በቀል ነጻ ኮይና ፣ ካብ ኣምልኾ ጣኦት ምርሓቅ ብሓፈሻ፣ እግዚአብሔር ካብ ዘይፈትዎ ነገር ኩሉ ምፍላይን ምርሓቅን ማለት እዩ።
ቅዱስ ዳዊት ኣብ መዝሙሩ  > መዝ.50(51)፣ 17።ይብለና።
ክቡር ቅዱስ ዳዊት ኣብ መዝሙሩ ከምዝነገረና ብኣእዳውና እንሕዞ ጥዋፍን ሽምዓን፣ ናብ ቤተመቅደስ ካብ ነቅርቦ መባእን ስእለትን ኣቀዲሙ እግዚአብሔር ናትና ልቢ ከምዘድሊ ዘመልክት እዩ። ቅዱስ ጳውሎስ ኣብ መልእኽቱ  > ሮሜ.12፣2። ኢሉና'ዩ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ወንጌሉ  > ማቴ,5፣8። ስለዚ ሰብ ልቦንኡ ነጺሁን ጸኒዑን ብፈሪሃ እግዚአብሔር ንዝቀረበ ኩሉ ኣምላኽና እግዚአብሔር መሓሪ ስለዝዀነ ብምሕረቱ ይርእየና።
እግዚአብሔር ናይ ደቂ ሰባት ልቦና ናብኡ ዝምለሰሉ ዘመን ከምዝመጽእ ብነብዩ ኤርሚያስ ሓዲሩ ክገልጽ ከሎ ከምዚ ይብል። << እንሆ ምስ ቤት እስራኤልን ምስ ቤት ይሁዳን ሓድሽ ኪዳን ዝኣተወለን መዓልትታት ኪመጻ እየን ይብል እግዚአብሔር። ከምቲ ካብ ሃገር ምስሪ ብኢዶም ሒዘ ኸውጽኦም ከለኹ ምስ ኣቦታቶም ዝኣቶኽዎ ኪዳን ኣይኮነን። ኣነ ጐይትኦም ክነሰይሲ ንሳቶም ነቲ ኪዳን ኣፍረስዎ ይብል እግዚአብሔር። ድሕሪ እዘን መዓልትታት እዚኣተን ምስ ቤተ እስራኤል ዝተኣኽዎ ኺዳንሲ እዚ ደኣ እዩ፣ ሕገይ ኣብ ውሽጦም ክገብር ኣብ ልቦም ከኣ ክጽሕፍ ኣነ ኣምላኾም ክኽውን እየ፣ ንሳቶም ድማ ህዝበይ ኪዀኑ እዮም። ይብል እግዚአብሔር ኣነ ኣበሰኦም ይቕረ ኽብለሎም ሓጥያቶም ድማ ድሕርዚ ኣይክዝክርን እየ እሞ ካብ ንእሽቶኦም ክሳብ ዓብዪኦም ኵላቶም ኪፈልጡኒ እዮም፣ ስለዚ ነፍሲ ወከፍ ንብጻዩ ነፍሲ ወከፍውን ንሓዉ ንእግዚአብሔር ፍለጦ ኢሎም ድሕርዚ ንሓድሕዶም ኣይኪማሃሀሩን እዮም። ይብል እግዚ
አብሔር ። >> ኤር.31፣-31-34።።
ናይ ወዲ ሰብ ልቦና ናብ እግዚአብሔር እንድሕር ተመሊሱ ኣብ ላዕሊ ከምዝረኣናዮ ብዙሕ ክንገሮ'ውን ኣየድልን እዩ። ምኽንያቱ ዘይደንደነን ንንስሓ ዝተዳለወ ልቦና ስለዝሕዝ እዩ። ልቦናኡ ከኣ ብቃለ እግዚአብሔር ስለዝመልእ፣ ዘቀድሶ ቅዳሴ፣ ዝጽለዩ ጸሎት ጣዕሚ ይምስጥ። እግዚአብሔር ዝፈትዎ ህይወት'ውን ክመርሕ ይጅምር። ነብየ እግዚአብሔር ኤርምያስ ዝተዛረበሉ እዚ ዘመን ወዲ ሰብ ብፍጹም ልቦና ዝምለሰሉ ፣ ልቡ ንፈጣሪ ዘግዘኣሉ ዘመን ፣ ናይ ሓዲሽ ኪዳን ዘመን እዩ። ሓዲሽ ኪዳን ሰብ ብናይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ሥጋኣን ደምን ተሓቲሙ ናይ ፈጣሪ መሕደሪ ኮይኑ ከም ጥንቲ ከምእስራኤል ዘሥጋ ዝደንደነ ልቢ ዘይኮነ ብዝተሰብረ ልቢ ሒዙ ናብ እግዚአብሔርን ናብ ቤተምቅደሱን ዝቀርበሉ ዘመን እዩ።
ኣብዚ ዓመተ ምሕረት ዝተኣወጀሉን ሰብ ምስ ፈጣሪኡ ብዝተዓረቐሉ ዘመን፣ ልቦናና ካብ ዓመጻ ዘይተመለሰ ኩላትና ህዝበ ክርስቲያን ንእግዚአብሔር ንለምኖ። ልብና ናይ ሕግኻ መሕደሪ ንክኸውን ኣብቅዓና ንበሎ። ከምዚ እንተኢልና እሱ ዝኣተወልና ቃልኪዳን ይፍጽመልና'ዩ። ሓድሽ ልብን መንፈስን ከኣ ይህበና።  > ኢሉና'ዩ። ሕዝ.36፣25።
ልብና ብንስሓ መርሚርና ካብ ሓጥያት ተፈሊና እንድሕር ቀሪብና እግዚአብሔር ጸሎትና ይቅበለልና'ዩ፣ ብእነቅርቦ መባእውን ይሕጐስ። እግዚአብሔር ካብ መባእናን ስእለትናን ኣቀዲሙ ናይ ውሽጢ ልብና ቅንዕና እዩ ዝርኢ።  > ዘፍ.4፣4። ዝተባህለ ናይ ኣቤል ቅኑዕ ልቡን ደግነት መሥዋእቱን እዩ። እግዚአብሔር ቅድሚ መሥዋእቲ ንኣቤል እዩ ዝረኣየ። ኣብ ህይወትና'ውን ክንርእዩ ዝግበኣና መባእና ናብ ቤተመቅደስ እግዚአብሔር ቅድሚ ምቅራብና፣ እግዚአብሔር ንዓና ከምዝርኢ ብዝግባእ ተረዲእና ንገዛእ ርእስና ብንስሓ ክነዳሎ ይግበኣና።
ኣምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር በረከቱን ረዲኤቱን የብዝሓልና። ወላዲተ አምላክ ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ብኣማላድነታ ኣይትፈለየና።
ለ. ንጹህ ልብሲ (ክዳን ) ምልባስ ።
ይቕጽል……. ብሰላም የጽንሓና።
(For those who do not have Geez try this PDF link) BETE MEKDES EGZIABHER (2)
(For those who do not have Geez try this PDF link) BETE MEKDES EGZIABHER (2)
ወስብሐት ለእግዚአብሔር።
ወለወላዲቱ ድንግል።
ወለመስቀሉ ክቡር።


text:
መዓልቲ ብሄር ብሄረሰብ ኣብ ከተማ ሳምረ
መቐለ ሕዳር 28/2010(ድወት) ሰራሕተኛታት መንግስቲ ወረዳ ሰሓርቲ ሳምረ ንመበል 12ተ ግዜ ይሳለጥ ዘሎ መዓልቲ ብሄር ብሄረሰባትን ህዝብታትን ኢትዮጵያ ብፓነል ዘተን ውድድር ሕቶን መልስን ኣብዒሎምዎ፡፡
ኣብቲ ፓነል ዘተ እንታይነት ስርዓት ፌደራልዚምን ሕገ-መንግስታዊ ስርዓት ዘተኮረ ዘተ ተሳሊጡ፡፡
ኣብቲ ፓነል ዘተ መመያየጢ ፅሑፍ ዘቕረቡ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ፍትሒ እታ ወረዳ ኣይተ ሃፍቶም ተኣምራት ፌደራላዊ ስርዓትን ሕገ-መንግስትናን ብዕምቖት ተረዳዲእናን ኣስተማቂርናን ነቲ ተጀሚሩ ዘሎ ልምዓት ናይ ሙቁፅፃር ሓላፍነት ኣለና ኢሎም፡፡
ብፍላይ እቲ ሓድሽ ወለዶ ኣቦታቱ ዝሃብዎ ሓደራታት ተቐቢሉ ኣብ ሞንጎ ብሄርን ብሄረሰባትን ዘሎ ምክእኣልን ሓድነትን ተጠናኪሩ ክኻይድ ድርብ ሓላፍነት ኣለዎ ክብሉ ገሊፆም፡፡
ኣብቲ ፓነል ዘተ ዝተረኸቡ ኣፈ-ጉባኤ ቤት ምኽሪ እታ ወረዳ ኣይተ ኣይነኩሉ ፀሃየ ብወገኖም እዚ በቢዓመቱ ምብዓል ሕብረ ብሄራውነትና ተኸሊዑ ክቅፅል ሓድነታት ክተጠናኽርን ዝሕግዝ ተግባር እዩ ምስበሉ ብፍላይ ኣብ ገለ ገለ ቦታታት ዝረኣዩ ዘለው ዘይምቅድዳውን ፀረ-ሰላም ሓይልታት ዝፈጥርዎ ዘለው ጎንፅታት ትዕግስቲ ተላቢስና ከከም ኣመፃፅኦም እናመከትናን እናኣለና ነቲ ተጀሚሩ ዘሎ ልምዓትን ዲሞክራስን ኣብ ዳርችኡ ክነብፅሖ ይግባእ ክብሉ ገሊፆም፡፡
ተሳተፍቲ ብወገኖም ዘርእን ብሄርን ትኩረት ጌሮም ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ዝረኣዩ ዘለው ጎንፅታት መንግስቲ ልዑል ጠመተ ሂቡ ክፈትሖም ይግባእ ምስበሉ ኣብ ምጥንካር ሕብረ ብሄራዊ ሓድነትና ካባና ዝድለ ኩሉ ክንገብር ኢና ክብሉ ገሊፆም፡፡
ነቲ በዓል ንምድማቅ ተባሂሎም ኣብ ዝቐረቡ ውድድር ሕቶን መልስን ተወዳደርቲ ንዝኾኑ 4ተ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ንሕድሕዶም ዝተዳለወሎም ሽልማት መፅሓፍ ሕገ-መንግስቲ ክወስዱ ከምዝተገበረ ተገሊፁ፡፡


text:
ኢህወዴግ ኣብ ኢትዮጵያ ዝረአ ዘሎ ጸገም ክፈትሕ ከምዘይኽእል ኣርእዩና’ዩ ክብሉ አቶ ልደቱ አያሌው ኣፍሊጦም።
እቲ ስርዓት ካብዚ ኹሉ ፖለቲካዊ ቅልውላው ዘይመሃር ምኳኑ ኣርእዩና’ዩ ዝበሉ አባል ቤት ምኽሪ ኢደፓ ዝኾኑ ኣቶ ልደቱ አያሌው ፓርቲኦም ንምፍራስ ምንቅስቃስ ተጀሚሩ’ሎ ብዛዕባ ዝብል ጸብጻብ ኣብ ዝሃብዎ መብርሂ’ዩ ፓርቲና እንተፈረሰ’ዃ ሓድሽ ፓርቲ መስሪትና ቃልስና ክንቅጽል ኢና ኢሎም።
ኣቶ ልደቱ አያሌውን ካልኦት አባላት ቤት ምኽሪ ኢደፓ ሎሚ ቅነ ዘካየድዎ አኼባ ነቲ ቅድም ክብል 12 ጥቅምቲ ዝተኻየደን ቦርድ ምርጫ ምልኣተ ጉባኤ ኣይነበሮን ዝብል ቅሬታ ዘቕረቦ ንምሽፋን ምዃኑ ገሊጾም።
እዚ ሎሚ ቅነ ዝተኻየደ አኼባ ክልተ ሲሶ አባላት ዝተረኽብሉን ፕረዚደንትን ምክትል ፕረዚደንት ሓዊሱ ኣርባዕተ አባላት ፈጻሚ ስራሕ ካብ ሓላፍነት ዝተሓትሉን ብኣባልትነት ቤት ምኽሪ ጥራይ ክውጽሉ ከምዝተወሰነ አቶ ልደቱ አያሌው ኣፍሊጦም።


text:
ባርዕ ሓዊ ንህንጻ ፓርላማ ካሜሮን ምዕናው ተገሊጹ።ጠንቂ’ቲ ባርዕ ሓዊ ዝምልከት ምርመራ ይኻየድ ምህላው’ውን ተገሊጹ። ነቲ ትማሊ ለይቲ ዝተላዕለ ባርዕ ሓዊ ንምጥፋእ ብኣማኢት ዝቑጸሩ አባላት መጥፋእቲ ሓዊ ኣብ ህንጻ ፓርላማ ካሜሮም ምውፋሮም’ውን ተገሊጹ።
ሓደ ካብ አባላት መጥፋእቲ ሓዊ ሱል ኑዱንዳት ከምዚ ይብል።
“ራብዓይ ደርቢ እቲ ህንጻ ምሉእ ንምሉእ ነዲዱ’ዩ ጸኒሑና ስለዚ ነቲ ክድሕን ዝኽእል ጥራይ ከነድሕን ተቓሊስና።”
ኣብ ሰዓታት ወጋሕታ ኣርባዕተ ደርብታት እቲ ህንጻ ምዕናዎም ተገሊጹ።
ወሃቢ ቃል መንግስቲ ካሜሮን ኢሳ ትስሮማ ጠንቂ እቲ ባርዕ ንምጽራይ ምርመራ ይካየድ ምህላው ሓቢሮም።
“ እቲ ባርዕ ሃንደበት እዩ ጀሚሩ። እቲ ሃገራዊ ባይቶ ኩሉ ጊዜ ልዑል ስልጠና ዘለዎም እሙናትን ውፉያት ኣባላት ኣብ ጽኑዕ ሃለዋ እዩ።” ድሕሪ ምባል “ እቲ ቅድሚ ክልተ መዓልታት ዝጀመረ አኼባ ፓርላማ እታ ሃገር ግን ክቅጽል እዩ” ኢሎም።
እንተኾነ ቀንዲ ተቓዋሚ ፓርቲ ኤስ ዲ ኤፍ ንኣኼባ ፓርላማ ከምዘተዓናቕፍ ድሕሪ ምግላጾም ድሕሪ ክልተ መዓልታት እቲ ባርዕ ምግጣሙ ሕቶታት ኣልዒሉ ኣሎ።
መንግስቲ ኣብ ጉዳይ እቲ ኣብ ክልተ ቋንቋ እንግሊዝ ተዛረብቲ ዝኾነ ዞባታት እታ ሃገር ንነዊሕ ዝጸንሓ ተቓውሞ መዓልቦ ክረኽብ 15 አባላት ፓርላማ ክሓቱ ምጽንሖም እውን ተፈሊጡ’ሎ።


text:
ሜሮን ተስፋዬ ትበሃል። ጓል 21 ዓመት መንእሰይ ኮይና ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ኣብ ክፍሊ እስፔሻል ኒድስ ወይ ፍሉይ ሓገዝ ዘድልዮም ሰባት ንምሕጋዝ ዘኽእል ትምህርቲ ተማሃሪት ሳልሳይ ዓመት እያ።
ሜሮን ኣቐዲማ ኣብዚ ዓውዲ ንኣስታት ሓደ ዓመት ኣብ ክልል ትግራይ ከም አማኻሪት ኮይና ዝሰርሓት ኮይና ኣብዚ ሕጂ እዋን ድማ ንዓይነ ስውራት ኣብ ኣብያተ መግቢ ዝገልገልሉ መምረጺ መግቢ (ሜኑ) ብብሬይል ብምጽሓፍ ፍሉይ ስራሕ ዝሰርሓት ኣብነታዊ መንእሰይ እያ።
ሜሮን ናብዚ ምህዞ ክትአትው እንታይ ደፋፊእዋ ብጠቕላላ ኣብቲ ትመሃሮ ዘላ ዓውዲ ክትመርጽ’ኸ እንታይ ደሪኽዋ ዝብል ዘቕረብኹላ ሕቶ ንድሕሪ ተመሊሳ ድሕረ ባይትኣ ብምግላጽ ትጅምር።
ኣብ ኤርትራ ከተማ ባጽዕ ዝተወለደት ክትኸውን ከላ ኣብ እዋን ወሊድ ብዘጋጠመ ጸገም ኣብ መሓውራ ቁሩብ ከምዝተጎድኣት ኣፋ’ውን ክትዛረብ ከላ ቁሩብ ከምዝሕዛ ትገልጽ።
ጓል ሓደ ዓመት ምስ ኮነት ናብ አባያ ናብ ኣኽሱም ብምኻድ ምስ ኣባያ ዝዓበየት ኽትኸውን ከላ ዘጋጠማ ናይ አካል ጉድኣት ከየጸገማ ብትምህርታ ዝለዓለ ደረጃ ብምምጻእ ክሳብ ዓስራይ ክፍሊ ምቅጻላ ትገልጽ። እንተኾነ ግን ድሕሪ ዓስራይ ክፍሊ ምብጽሓ ኣብ ቤት ትምህርታ ኮነ ኣብ ካልእ መዓልታዊ ንጥፈታታ ዝተፈላለዩ ብድሆታት ክገጥማ ከምዝጀመረ ትገልጽ።
ሜሮን ኣብ ኦሜጋ ኮሌጅ ብዓውዲ ፋርማሲ ከተጽንዕ ዝወጠነቶ መደብ ብሰንኪ ዘለዋ ናይ አካል ጉድኣት ክትመሃር ከምዘይትኽእል ምስ ተነገራ ኣብ ዝተፈላለየ አብያተ ጽሕፈት ብምካድ ጉዳያ ከተረድእ ካብ ወርሒ ጥቅምቲ ክሳብ መጋቢት ምሕላፉ ትገልጽ። ብድሕሪኡ ኣብ ዝቅጽል ዓመት ናብ ኣብ ዓድዋ ዘሎ ኮሌጅ ኣብ ክፍሊ ትምህርቲ ኣካውንቲንክ ክትመሃር ከምዝተመዝገበት ድሒራ ግን ናብ ዓውዲ ስፔሻል ኒድስ ብምቅያር ክትመሃር ከምዝጀመረት ተረድእ።
ኣብ ከባቢ ኣክሱም ንኣስታት ሓደ ዓመት ከም አማኻሪት ዝሰርሓት ሜሮን ካብ ናይ ዓድዋ ኮሌጅ ምስ ተመረቐት አዲስ አበባ ከይደ ብዲግሪ ትምህርተይ ክቕጽል አለኒ ብዝብል ተበግሶ ጉዕዞኣ ናብ አዲስ አበባ ከምዘምረሓት ትገልጽ።ሜሮን ብሓቦ ናብ አዲስ አበባ ክትኸይድ እንተወሰነት ካብ ቤተሰባ ጀሚሩ ግን ንመደባ ዝደገፈ ከምዘይነበረ ትሕብር።እንተኾነ ግን ንኩሉ ብድሆታት ገጢማ ኣብዚ ሕጂ እዋን ተማሃሪት ሳልሳይ ዓመት ክፍሊ ሶፔሻል ኒድስ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ክትኸውን በቒዓ።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ሜሮን ንዓይነ ስውራት ኣብ ኣብያተ መግቢ ዝምገብሉ ብብሬይል ዝተጻሕፈ መምረጺ መግቢ ወይ ሜዩ ከምዘዳለወት ትሕብር።
ሜሮን ብዛዕባ ምህዞኣን መጻኢ መደባታን’ውን ተረድእ።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኣምሓራ ካብ 2008 ዓ.ም ጀሚሩ ምስ ሕቶ መንነት ወልቃይት ብዝተኣሳሰረ ዝተኣስሩ ኣባላት ኮሚቴ፣ደገፍትን ምስ ተቓውሞ ተተሓሒዙ ዝተኣስሩን ሰባት ሎሚ ተፈቲሖም።
ኣቶ ኣታላይ ዛፌ፣ኣቶ ተሻገር ወልደሚካኤል፣ኣቶ ጌታቸው ኣደመ፣ኣቶ መብራህቱ ጌታሁንን ዝርከቡዎም ተፈቲሖም ኣለው።
ፈፃሚ ስራሕ ኢህወዴግ እሱራት ንክፍትሑ ብዝወሰኖ መሰረት ካብ ዝሓለፈ ሶኑይ ጀሚሩ መብዛሕትኦም ኣባላት ኮሚቴ ወልቃይት ይፍትሑ ኣለው።
ተጋዳላይ ህውሓት ዝነበሩን ስዒቡ ድማ ኣብ 2005 ዓ.ም ካብ ቅድሚ ምውፅኦም ኣባል ሰራዊት ምክልኻል ዝነበሩ ድሒሮም ኣባል ኣመራርሓ ኮሚቴ ወልቃይት ዝነበሩ ኮሎኔል ደመቀ ዘውዱ ብቕድሚ ትማሊ ሶኑይ ምፍትሖም ይፍለጥ።
ንሶም "ሕገ መንግስቲ ተኸቲልና ዘልዓልናዮ ሕቶ ምላሽ ስለዘይረኸበ ሕቶ ምቕራብና ክቕፅል እዩ’’ኢሎም ኣለው።መንግስቲ ለውጢ ዝደሊ እንተኾይኑ ናይ ምሁራን ሓሳብ ይስማዕ፤ቀዳማይ ሚንስትር ብምቕያር ጥራሕ ዝመፅእ ለውጢ የለን" ኢሎም ኣለው።


text:
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን! ደሓንዶ ሓዲርኩም!
ብዛዕባ ምሥጢረ ጥምቀት እንገብሮ ዘሎና ኣስተንትኖ ሎሚ ኣብቲ ቀንዲ ክፍሊ ማለት ብማይ እናኣጠመቅና ብስም ቅድስት ሥላሴ ኣብ እንገብሮ ሥርዓት ክነተኩር ኢና፣ ኣጥመቀ እንክብል ከምቲ ሓዲስ ትምህርተ ክርስቶስ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ኣብ ቊ.1239 ዘመልክቶ ‘እቲ ማይ-ጥምቀት ኣብ ልEሊU ብዚፍጸም ናይ ርደተ-መንፈስ ቅዱስ (ኤፒክሌሲስ) ጸሎት (ሽዑ ወይ ከኣ ኣብ ዋዜማ ፋሲካ ብዝተገብረ ሥርዓት) ዝተቐደሰ እዩ። እቶም በኣኡ ዚጥመቑ “ካብ ማይን ካብ መንፈስ ቅዱስን” ንኺውለዱ፤ ብወዱ ገቢሩ ኣብ ልዕል’ቲ ማይ፤ ኃይሊ-መንፈስ ቅዱስ ምእንቲ ከውርድ፤ ቤተክርስትያን ናብ እግዚኣብሔር ትምህለል።’ ይብል። ናይዚ ኣገባብዚ ትርጉም ከምቲ ቅዱስ ጳውሎስ ናብ ሮማውያን ዝጽሕፎ ‘ብክርስቶስ የሱስ እተጠመቕና ዘበልና ዂላትና ብሞቱ ኸም እተጠመቕናዶ ኣይትፈልጡን ኢኹም፧ እምብኣርሲ ኸምቲ ክርስቶስ ብኽብሪ ኣቦኡ ኻብ ምዉታት ዝተንስኤ፡ ከምኡ ኸኣ ንሕና ብሓዳስ ህይወት ምእንቲ ኽንመላለስ፡ ናብ ሞት ብጥምቀት ምስኡ ተቐበርና። ሞትና ንሞቱ መሲሉ ሕቡራቱ እንተ ዀንናስ፡ ከምኡ ኸኣ ብትንሳኤኡ ኽንሐብሮ ኢና።’ (6.3-6) ምሥጢረ ጥምቀትከስ ንትንሣኤ ንሓዲስ ሕይወት ኣብ ክርስቶስ በሪ ይኸፍተልና እምበር ንዓለማዊ ሕይወት ኣይኮነን።
መካነ ምጥማቅ ምስ ክርስቶስ ፋሲካ እነብዕለሉ እዩ፣ ከምቲ ቅዱስ ጳውሎስ ዝብሎ እቲ ኣረጊት ሰብ ምስቲ ኣደናጋሪ ስምዒታቱ ይቅበር (ኤፌ 4.22 ተመልከት) ከምኡ እውን እንደገና ቅዱስ ጳውሎስ ናብ ሰብ ቆሮንጦስ ኣብ ዝጸሓፋ ካልአይቲ መልእኽቱ ብጥምቀት ሃዲስ ፍጥረት ስለዝውለድን እቲ ናይ ጥንቲ ነገራት ፈጺሙ ስለዝሓለፈን ሓደስቲ ነገራት ስለዝውለዳን (5.17) ክብል የረጋግጸልና፣ ቅዱስ ቄርሎስ ዘኢየሩሳሌም ኣብ ዝደረሶ ትምህርተ ክርስቶስ እውን ነቶም ሓደስቲ ተጠመቅቲ ኣብ ማይ ጥምቀት ብሓዲስ ከምዝውለዱ ከምዚ ኢሉ ይገልጾ ‘ኣብ ሓደ ግዜ መትኩም ዳግም ከኣ ተወሊድኩም ሓንቲ መድሓኒት ዝኾነት ሁመት በቲ ሓደ ወገን መቃብር ብትኽክል ከኣ ማሕጸን ወላዲት ይኸውን` ይብል፣ ናይ ሓዲስ ሰብ ዳግመ ልደትከስ ነቲ ብሓጢኣት ኣቦና ኣዳም ዝተለኽፈ ኩሉ ናብ ሓመድ ክምለስ ግዲ ይብል፣ ንምጥማቃት ከኣ በዚ እዩ ከም መቃብርን ማሕጸን ኣደን እንምስሎ ከመይ በዚ ቀሊል ዝመስለና ምሥጢረ ጥምቀት ዝፍጸም ዓቢ ነገር ስለዝኾነ፣ ኣብ ቅዱስ ዮሓንስ ዘላተራነዘ ባዚሊካ ኣብ ምጥማቅ ዘሎ ጥንታዊ ጽሑፍ ክጠቅስ ደስ ይብለኒ፣ እዚ ጽሑፍዚ ንር.ሊ.ጳ ሲስቶ 3ይ ዝምልከት እንክኾን ‘ኣደና ዝኾነት ቤተክርስትያን ነቶም ብኣስተንፍሶ እግዚአብሔር ዝጸነሰቶም ደቃ ብድንግልና ብማይ ጥምቀት ትወልዶም፣ ካብዚ ምንጪ እዚ ዝተወለድኩም ዘበልኩም ንመንግሥተ ሰማያት ብተስፋ ተጸበዩ፣ ይብል፣ እዚ ብጣዕሚ ጽቡቅ እዩ እታ ዳግም ከምእንውለድ ትገብረና ማሕጸን ዝኾነት ቤተክርስትያን ብምሥጢረ ጥምቀት ኣደና ትኸውን፣
ወለድና እንተደኣ ንምድራዊ ሕይወት ወሊዶምና ቤተክርስትያን ከኣ ንዘለዓለማዊ ሕይወት ብጥምቀት ወሊዳትና፣ ብወዱ ኢየሱስ ኢየሱስ ድቂ እግዚአብሔር ኰና(ሮማ 8.15 ገላ 4.5-7)፣ ኣብ ርእሲ እዚ እቲ ‘ንስኻ እቲ ፍቁር ወደይ ኢኻ’ )ማቴ 3.17 ዝብል ናይ ሰማያዊ ኣቦና ድምጺ ካብ ማይን መንፈስ ቅዱስን ዳግም ከምዝተወለድና ይገልጸልና፣ እዚ ንእዝንና ዘይስማዕ ኣብ ልቢ ኣማኒ ግን ብጽቡቅ ዝስማዕ ድምጺ ሰማያዊ ኣቦና ወትሩ ዘሰንየናን ኣብ ምሉእ መዋዕል ሕይወትና ክንሰምዖ እንኽእልን ድምጺ እዩ፣ ኣብ ምሉእ መዋእል ሕይወትና ሰማያዊ ኣቦና ‘ንስኻ ፍትው ወደይ ኢኻ ንስኺ ፍትውቲ ጓለይ ኢኺ’ ይብለና፣ እግዚአብሔር ከም ኣቦ ብዙሕ የፍቅረና በይንና ክንከውን እውን ኣይሓድገናን፣ እዚ ከኣ ካብ ግዜ ጥምቀትና ኣትሒዙ እዩ ዝገብሮ፣ ከምብሓዲሽ ከምዝተወልዱ ደቂ እግዚአብሔር ኰና እንነብረሉ እዚ እዩ፣ ስለዝኾነ ከኣ ጥምቀት ኣይድገምን ከመይ ዘይድምሰስ ማሕተም ስለዝገብር፣ በዚ ከኣ ሕገቆነና 1272 ‘ሽሕኳ ሓጢኣት ናይ ድሕነት ፍረ ንምፍራይ ዘየኽእል እንተኾነ እዚ ማሕተም እዚ ብምንም ሓጢኣት ኣይድምሰስን’ ይብለና፣ ማሕተም ጥምቀት ብምንም ተኣምር ኣይሕከኽን፣ ኣብዚ ግን ገለኹም እወ ኣባቴ ኮይኑ ግን ሓደ ሰብ ካብቶም ዝሓሰሙ ገበርቲ እከይ ኮይን ሰባት ክቀትልን ዘይፍትሓዊ ተግባራት ክፍጽምን እንከሎ እዚ ማሕተም እዚ ክጠፍእ ኣይክእልንዶ ክብል ይኽእል፣ ኣይፋል እዩ እቲ መልሲ። ሽሕኳ ብዘሕፍር መንገዲ እቲ ነዚ ዝገብር ዳግም ዝተወለደ ውሉድ እግዚአብሔር ይኹን እምበር እቲ ማሕተም ኣይጠፍእን፣ ወላውን እቲ ውሉድ እግዚብሔር ተጻይ ውሉድነቱ ብምኻድ ክኽሕዶ እንተፈተነ እግዚአብሔር ግን ንደቁ ፈጺሙ ኣይሓድግን እዩ፣ ነዚ ተረዲእኩምዎዶ ኣሎኹም፣ እግዚብሔር ንደቁ ፈጺሙ ኣይሓድግን እዩ፣ ሃየስከ ነዚ ድገምዎ፣ እግዚብሔር ንውሉዱ ፈጺሙ ኣይሓድግን፣ እሺ እምበር ከምዚ ጽቡቅ እዩ፣
ብምሥጢረ ጥምቀት ምስ ክርስቶስ ምስ ተወሃሃዱ እቶም ዝተጠምቁ ‘ምስ በዂሪ ብዙሓት ኣሕዋት’ (ሮማ 8.29) ዝኾነ ክርስቶስ ሓደ ይኾኑ፣ ብሥራሕ መንፈስ ቅዱስ ከኣ ምሥጢረ ጥምቀት የንጽሕ ይቅድስ የጽድቅ በዚ ከኣ ንብዙሓት ምስ ክርስቶስ ሓደ ይገብሮም (1ቆሮ 6.11,12,13) ነዚ ከኣ ቅብዓት ሜሮን ይገልጾ፣ ከምቲ መምርሒ ሮማዊ ሥርዓተ ጥምቀት ሕጻናት ዘመልክቶ ከኣ እዚ ቅብዓተ ሜሮን ‘ንክህነታዊ መዓርግ ናይቲ ዝተጠምቀን መላእ ጉባኤ ሕዝበ እግዚብሔርን የመልክት፣ ስለዝኾነ ከኣ እቲ ኣጠማቂ ካህን ናይ ነፍሲወከፍ ተጠማቂ ርእሲ ብቅብኣ ሜሮን እናቀብኤ ‘እግዚብሔር ብሜሮን ድሕነት ይቅባዕካ ከመይ ኣብቲ ካህንን ንጉሥን ነቢይን ዝኾነ ክርስቶስ ኣቲኻ ንዘለዓለማዊ ሕይወት ናይ ሰውነቱ ዝኾነት ቤተክርስትያን ኣባል ክትከውን የብቅዕካ’ ይብል፣
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን! ጸዋዕታ ክርስትና ኩሉ እዚ እዩ፣ ኣብ ቅድስት ቤተክርስትያን ምስ ክርስቶስ ተዋሃሂድካ ምንባርን ነቲ ተልእኮ ክርስቶስ ንምፍጻም ኣብ ተወፋይነቱ ምስታፍን ኮይኑ ንዘለዓለም ዝኸውን ፍረ ንምፍራይ እዩ፣ ብመንፈስ ቅዱስ ተደፊእካ ኣብቲ ናይ ኢየሱስ ክርስቶስ ተግባር ካህንን ንጉስን ነቢይን ሕዝበ እግዚአብሔር ንምስታፍን ነቲ ንሱ ዘወፍዮ ተልእኮን ኣገልግሎትን ብሓላፍነት ንምፍጻምን እዩ፣ ኣብ ክህነታውን ትንቢታውን ኣገልግሎት ክርስቶስ ምስታፍ እንታይ ማለት እዩ እንተበልና ቅዱስ ጳውሎስ ናብ ሮማውያን ኣብ ዝጸሃፎ መልእኽቱ ‘እምብኣርሲ ኣሕዋተየ፡ ንስጋኹም ህያውን ቅዱስን ንኣምላኽ ባህ ዜብልን መስዋእቲ ጌርኩም ከተቕርብዎ፡ ብምሕረት ኣምላኽ ኣምዕደኩም ኣሎኹ፡ እዚ ማለት እቲ ናይ ኣእምሮ መንፈሳዊ ኣገልግሎትኩም እዩ። እቲ ሰናይን ባህ ዜብልን ምሉእን ፍቓድ ኣምላኽ እንታይ ምዃኑ ምእንቲ ኽትምርምሩስ፡ ብምሕዳስ ሓሳብኩም ተለወጡ እምበር፡ ነዛ ዓለም እዚኣ ኣይትምሰልዋ።ከምቲ ኣምላኽ ንነፍሲ ወከፍ ዝዓደሎ መስፈር እምነት ገይሩ ደኣ፡ ብዛዕባ ርእሱ ብልክዕ ይሕሰብ እምበር፡ ካብቲ ዚግብኦ ኣዕዚዙ ኸይሐስብሲ፡ ንነፍሲ ወከፍ ኣብ ማእከልኩም ዘሎ፡ በቲ እተዋህበኒ ጸጋ እብሎ ኣሎኹ።’ ብማለት ዝገልጾን ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ኣብ ብርሃነ ኣሕዛብ ቊ.12 ዘመልክቶ ብእምነትን ፍቅርን እናነበርካ ምስክርነት ብምሃብን ከምቲ መምህርና ክርስቶስ ክነገልግሎ እምበር ክንግልገል ከምዘይተፈጠርና ብምዝካር ንካልኦት ብምግልጋልን ክንምስክር ንኽእል፣ እግዚብሔር ይሃበለይ እንክብሉ ትምህርቶም ዛዘሙ፣


text:
(PLEASE READ WITH GEEZ UNICODE) ሰማይ ሰላም አሰናዳእቲ መጽሄት ደሃይ ትግራይ /መቐለ ካብ ጌታቸዉ ረዳ (ሳን ሆዘ -ካሊፎርንያ) (አሜሪካ) ኣብ ዓንዲ ደሃይኩም “ሓሜት መፍትሕ ጸገም ኣይኾንን” ኣብ ዝበል” ቦኽሪ ማዕዳኹም “ሚዛናዊ ዝኾነ ፐረስ ኣጣይሽካ ምሰራሕ እሞ-ድማ ኣብ ትገራይ ዘይሕሰብ’ዩ፤ እንተ ዝተርፈኩም ይሓይሽ አይትድከሙ። ብምባል ዝማዓዱኹም ማዓድቲ፤ እንትትምልሹሎም   በምባል ሸብሊልኩሞ። አንተ ዝተርፈኩም ይሓይሽ ኣይትድከሙ ምባሎም ጻማኹም ንምንሻዉ ዘይኮነስ ጩቡጥን ሚዛናዊን መረዳእታ ዘለዎም ማሕበራዊ፣ ባህላዊ፤ ፈትሓዊ፤ ፖለትካዊን ዝኾኑ ሀዘባዊ ማህደራት ዝሓዙ በሰላ ጥርዓን/በደላት ዋላ ንከተቐርቡ እንተትፈትዉ’ዉን፤ ክምቲ ንስኹም ኣብ ዓንዲኹም ዝጸሓፈኩሞ   ዘይኮነስ   ህዝቢ ከሰምዖን ክማያየጠሉን ሕለናዊ ፈርዲ ንከሀበሉ ኣይደልን/ ኣይፍቀደልኩምን እዩ፤ እቲ ናይቶም ሰባት ማዕዳ በግላጩ እንትትርጎም። እዚ ድማ ዘይካሓድ ጉሁዶ’ ዩ። ከም’ቲ ንሰኻትኩም ኣብ ዓንዲኹም ንሓገዝ ልሳናትኩም ዘቐረብኩሙልና ናይ መለስ ዜናዊ ምስላ   ትብሉዎም መራሕቲ ዉድብ ወያነ፤ ሰበ-ስልጣናት ግን፤- ከማኻትኩም ትማሊ አጋግዘ ዝተወለድና ዘይኮንናስ ምብዛሕትና ከምቶም ኣያታትኩም ዳርጋ ማዕረ ዕደመ ዝጎሰምና ስለዝኾንናን፤ገለ ጎዲፍ ናይቲ ገድሊ ስለንፈለጦን፤ ጭብጢ ዘለዎ ህዝባዊ መስቆርቁሮ/ በደል ክሲን አቤቱታን ግና ከሰምዑዎ ዛይደልዩ እዮም። ከመይ? ከመይ-ዝብል ለባም እንድዩ ዝባሃል፤ ኣብ ገድሊ በሪኽ ቦታ መሪሕነት ኮነ ኣብ ታሕተዋይ ብርኪ ኮይኖም አብ ክፍሊ ሓለዋ ወያነ/ 06/ ክፍሊ ጸጥታን ስራሕቲ ምርመራን ዝነበሩ ተጋደልቲን፤ ነበር ተጋደልቲን፤ ስብኣዊ ግህሰት ዝፈጸሙ፤ አለዉ። እወ’ ኣለዉ ዝብል መርገጽ እነተዳኣ ሃልዩና፤ ፍትሒ ምእላሸ ኣየንዉርን። ንኣረጋዉያን፤ ዓበይቲ ወለዲ/ ዝሸምገሉ ብህይወቶም እንተለዉ ‘ብሃልሃልታ/ነበለባል -ሓዊ” ብተጋደልቲ ወያነ ከም ሽዊት “ህንከቶ-ምሸላ” ተለበሊቦም፤ ገሊኦም’ዉን ብዱዉሎም /ብህይውቶም እንተለዉ ፤ንቁመት- “ዕጽፊ ማዕረ ቁመቶም” ፤ንጎኒ ድማ “መንቀራቑሮ ጸባብ-ጉድጛድ” መቓበሮም ክኹዑቱ ዘተገደዱ፤ ምስ ኳዓቱዎ ናብኡ ብህይወቶም ክኣተዉ ተገይሩ ብመጥለቐ/-መገለል ቁርማም እንጀራ እንዳተደርበየትሎም ኣብታ ጉድጛድ ብሓሰኻን ብዱዱቓን ዓዕጽምቶም ኖኺሉ ከም ንቑጽ ዱንኩል ፈርከሽ-ከሽ ኢሉ ብሾዃኺ ኣሞራ ስጋኦም እንዳተመንጨተ፤ የዒንቶም ተተኹቲኹ ኖቒሩም ዳር-ትርኢት ኣብ ልዕሊኦም ግፍዒ ተፈጺሙዎም ዘሞቱ ተጋሩ ወለዲናን ኣሓትናን፣ ኣኮታትናን ጎረባብትናን -2- መሓዙትናን መታዓቢቲናን በግፍዒ ብዘይገበኖም እንበለ-ፍርዲ ሂይወቶም ብስቅያት መርመራ ዝሓለፈት ፣ ካብቲ ሲኦል መርመራ ዘተረፉ ንታሪኽ፤ ንጋዝየጣ ጻሓፈቲን ዘገበቲን ንኽዕልሉዎ ከም ዕድል ዝተረፉ “ኣብየት፤ኣብየት- ዝብሉሉ ሀዘባዊ መጋባኣያ ተኽልኪሎም ፍትሒ ኣብ ምእላሽ ዝርከቡ ስድራ ቤታት ኣሻሓት ተጋሩ ወለዲን ኣሕዋትን ስለዘለዉ፤   ዘይኮነስ ሚዛን ዝሓዘ፤ ፍትሒ ክዋሃቦ ዝግባእ፤ ነዚኦም ፍትሒ ንክረኽቡ ዉ’ን፤ ከምታ ንደርጋዉያን ፉሉይ ቤት ፍርዲ ተመሰሪቱዎም ገበኖም ክጽጸ ዝተገብረ፤ ኣብ ትሕቲ ጽላል ዉድብ ወያነ ኰይኖም ገበን ዝፈጸሙ መሰል ተጋሩ ዘጋሃሱ ተጋደለቲ ወያነ፤ ፍርዲ ክጋልሆምን ክፍትሾምን ፤ዳሃአይ መፅሄት ንሀዝቢን ንሰበ ሰለጣናትን ሉኡኽቶኹም ክተበጽሑ ቃልኩም ካይታዓጽፉ ሕድረኹም ከይትርስዑ፤ እንዳበልኩ እታ ኣላ’ትብሉዋ ዘለኹም “ናጽነት- ፕረስ” ክንኣምንነልኩም ምእንታን፤ እስኪ በዚኣ ክንላለየኩም-ተላለዩና። እዚን ወዲዚን ዘስቆርቁረና ዘሎ ናይ ጉዱኣት ሰባት ጉዳያት በለካ ለኽዓካ ዛይኮነስ ካበቶም   ዝብሉ “በሰላ-በደል” ዘጥሬዩ ተጋሩ ካብ ኣንደበቶም ጩቡጥ ዝኾነ ገለ ካበቶም ኣያታትኩም ኣብልዕሊ ተጋሩ ዘዉረዱዎ ፍትሒ ዘይረኸበ “በሰላ” ግፍዒ ንህዝቢ ክነስምዕ’ዉን ቁሩባት ኢና። ተሓባበሩና ክንምሰክረልኩም። ሰላም ቀንዩ። ንመጽሄትኩም አሳልጦ ሩሑስ ንምነየልኩም ። “ሰማይ” ብዝብል ሽም ሓዲሽ ንክምስረት አብ ምሽብሻብ ዝርከብ -መጽሄት ሰማይ /ዌብ/ብሎግ። ጌታቸዉ ረዳ ሳንሆዘ-ካሊፎርኒያ- ኣሜሪካ/--/
Tuesday, March 11, 2008
4 comments:
-
-
Unable to understand. Can you translate it in English, at least brief summary?
Thanks
- March 16, 2008 at 12:19 PM
-
-
Getachew,
Ethiopia's existence without her son like you is questionable. So, please keep up the good work, and may God be with you.
By the way, have you noted your profile is empty?
- March 18, 2008 at 7:26 PM
-
-
GOOD JOB. Keep it up.
- March 26, 2008 at 4:09 AM
-
-
i can't understand what you are writing but i know you love your country. Keep the good job up.
- March 28, 2008 at 5:44 AM


text:
ሳልሳይን መዛዘምን ክፋል
ተጋዳላይ ስብሓት ነጋ
ክቡራት ኣንበብቲ፤ መዛዘሚ ክፋል ናይቲ መስራቲ ውድብ ህወሓትን ነባር መሪሕነትን ዝኾነ ብፃይ ስብሓት ነጋ ዝሃበና መብርሂ ይቐርብ ኣሎ፡፡ ብፃይ ስብሓት ኣብ ህሉው ሓደጋታት ስርዓትናን መፍትሒኦምን ዘድሀበ ሓሳባቱን ረዘንቲ መልእኽትታቱን ክተንብቡ ንዕድም፡፡
ወይን፡- ኣብዚ ሕዚ እዋን ጐድኒ ንጐድኒ ዝበፃሕናሉ ብርኪ ጥንካረ ዝረኣዩ ዓበይቲ ሓደጋታት ትምክሕትን ፀቢብነትን ምንስእራር ምንጪ እንታይ እዩ? መፍትሒኦም ኸ?
ተጋዳላይ ስብሓት፡- በብእዋኑ ሓደጋ ወይ ፈተናታት /Challenges/ ዝበሃሉ ነገራት ክመፁ ይኽእሉ እዮም።ህወሓት/ኢህወዴግ ግና እቲ ብቓልሶም ዘረጋገፅዎ ማዕርነትን ዴሞክራሲያዊ ሓድነትን ሒዞም እዮም ንፈተናታት ክስዕሩ ዝኽእሉ።ትምክሕትን ፀቢብነትን ሓደ ቀንዲ መርኣያ ክራይ ኣካብነት እዮም። ናይዚ ስርዓት እዚ ባህርያዊ ሓደጋታት ተባሂሎም ካብ ዝተቐመጡ ውሽጢ ከም ሓደ ዓብዪ ሓደጋ ዝተቐመጡ ፀቢብነትን ትምክሕትን እዮም።ስለዚ ከም ሓደጋ ዘይተነፀረ ኣሎዶ ኻልእ ክረአ ይኽእል ይኸውን።ነዚ ዝምልከት እንተሪኢናዮ ግን ፀቢብነትን ትምክሕትን ናይቲ ሕገ-መንግስቲ ሓደጋታት እዮም።ባህሪያዊ /inherent/ ናይ ውሽጢ ሓደጋታትና እዮም።መርኣያ ክራይ ኣካብነት እውን እዮም።ፀረ ሰላም፣ ፀረ ዴሞክራስን ፀረ ልምዓትን እዮም።እዚ ብንፁር ከም ሓደጋ ተቐሚጡ እዩ።ግን ሓደጋ ኢልና ከምዘቐመጥናዮም ንምፍትሖም ብምረት ትኹረትዶ ሂብናዮም እንተይልና ኣይሃብናዮምን።ፀቢብነትን ትምክሕትን ናይቲ ዘመኑ ‘ኦርጋኒክ’ ዘይኮነ ሙሁር /elite/ እዩ።‘ኦርጋኒክ’ ዘይኮነ ኢሊት ማለት ህዝባውነት ዘይብሉ ናይ ዝኾነ ይኹን ሙሁር /ናይ ኣካዳሚ ክኾን ይኽእል ቐሺ ክኾን ይኽእል/ ወዘተ ሓደጋኡ ብክራይ ኣካብነት ክግለፅ ከሎ ‘መን ከማኻ ንዓኻ ዝመስል የለን’ ዝብል እዩ።
‘ንዓኻ ዝመስል የለን’ ክብል ከሎ፣ “ካልእ ግን ካልእ እዩ” እዩ ዝብል።ከም ህዝቢ መጠን ኣይርእን።ብሄራዊ መንነት ዝበሃል ኣይንታዩን።ስለዚ ንኻልእ ምንሻው ህልም ዝበለ ፀረ-ዴክራሲ እዩ፣ ፀረ ሕገ-መንግስቲ እዩ።እዚ እናሃለወ ብምንም ዓይነት ልምዓት ዝበሃል፣ ሰላምን ብሰላም ምንባርን ዝበሃል፣ ዴሞክራሲ ዝበሃል ክመፅእ ኣይኽእልን።ስለዚ በቲ ሓደጋ ኢልና ዘቐመጥናዮ መጠን ክንሰርሕ ኣለና።ክሳብ ሕዚ ብኡ መጠን ኣይሰራሕናሉን።እዚ ክርአ ክኽእል ኣለዎ።“ንዓኻ ዝመስል የለን” ኢልካ ምስ ኣሀመምካዮ ከምድላይካ ኢኻ ጅብኡ ትጉርጉሮ ጥራሕ እንተይኮነስ መንነቱ ትድምስሶ።ብኣ እናሞጐስካ ኢኻ ጥራሕ ዝባኑ ተትርፎ። ንህዝቢ ከምድላይካ ክትገብሮ እንተኾይንካ ንዓኻ ዝመስል የለን” ክትብሎ ኣለካ።“ካልእ ንዓኻ ኣየርክብን” ኢልካ ነቲ ኻልእ ክተናሽዎ ኣለካ።ስለዚ ትምክሕቲ ይኹን ፀቢብነት ሓደጋነቶም ዝኸፍአ እዩ።“ንዓኻ ዝመስል የለን” እንተተባሂሉ ምንም ዓይነት ቋንቋ ክነእትወሉ ኣይንኽእልን።ልምዓታውነት፣ በዓል ሞያነት፣ ዴሞክራሲያውነት፣ መገልገላይነት ህዝቢ ዝበሃሉ ቋንቋታት ክቕበል ዝኽእል ኣይኮነን።እቲ ቐንዲ ተበዳሊ ከዓ እቲ “ንዓኻ ዝመስል የለን” ዝበልካዮ እዩ።ኣደንዚዝካዮ ስለዘለኻ።
ብባህሪኡ ህዝቢ ንህዝቢ ምንም ዘጋጩ የብሉን።ህዝቢ ንህዝቢ ንዓይ ዝመስል የለን እውን ኣይብልን።ህዝቢ ነፂልካ ከምድላይካ ንምግባር ዝግበር ጉያ ንማንም ኣይጠቅምን። ልዕሊ ኹሉ ነቲ ህዝቢ ንሓደጋ ምድርባይ እዩ።ኻልእ ክፃወተሉ ምግባር እዩ።ብሄር ብሄረሰባት ኢትዮጵያ ኩሎም ተበዲሎም እዮም።ናይቲ “ንዓኻ ዝመስል የለን” ዝብል ምርኮኛ ዝነበረ ህዝቢ ኣምሓራ እውን ብዱል እዩ።ንፈልጦ ኢና።ህዝቢ ፀቢብነት፣ ትምክሕቲ ዝበሃል ነገር የብሉን ኣብ ውሽጡ።ሰብ እዩ ዘሓምብጦን ዝሰልቦን።ስለዚ ህዝቢ ሰሊብካ ከምድልየትካ ንምግባር ኣብዝግበር ኩነታት ንህዝቢ ዴሞክራታይዝ ምግባር፣ ንህዝቢ ካብ ትምክሕትን ፀቢብነትን ንምንጋፍ ሓደ ቀንዲ ቃልሲ ክኸውን ዘለዎ እዩ።ክሳብ ሕዚ እንታይነቱ፣ ሓደጋኡ፣ ናይ መን ፖለቲካ ምዃኑ፣ ናይ መን ቋንቋ ምዃኑ፣ ብዝግባእ ኣይሰራሕናሉን።ስለዚ ንህዝቢ ፀቢብነት እንተኣሓንጊጥናዮ፣ ትምክሕቲ እንተኣሓንጊጥናዮ ዝኾነ እዩ እናመፀ ዝምንጭቶ።ምኽንያቱ ብ “ንዓኻ ዝመስል የለን” ዓይኑ ዓዊሩ፣ ደንዚዙን ገምቢ ኮይኑን ስለዘሎ።እዚ ሓደጋ ንዘመናት ዘድቀቐና እዩ፡፡ ሕዚ እውን ምሳና ኽነብር ብዝኾነ ይኹን ደረጃ ክንቅበል የብልናን።ስለዚ ዝኾነ ህዝቢ ካብዚ ነፃ እንተዘይወፂኡ ነፃ ኣይወፀን።ኣእምሮኡ ብዘይኮነ እንተተማሪኹ ተፀላኣይ እዩ፣ ተጠቃዓይን ተነፃላይን እዩ።ንባዕልኻ ከም ዝድላዩ ዝገብረካ ሬሳ ገይርካ ብነፃነት ምንባር ዝበሃል የለን።ስለዚ ፀቢብነትን ትምክሕትን ሓደጋና እዩ ኢልና ግን ዘይቆርመምናዮ፣ ከም መደብ እውን ሒዝና ባርዕ ዘየእተናሉ ሓደጋ ኮይኑ ኣሎ።ህዝቢ ካብዚ ናፃ እንተየውፃእናዮ እቲ ዝኣመትናዮ ሓደ ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያውን ማሕበራውን ማሕበረሰብ ክንፈጥር ኣይንኽእልን።ንህዝቢ ብትምክሕትን ፀቢብነትን ሬሳ ገይርካ፣ ጥምቢ ገይርካ ክስራሕ ዝኽእል ነገር ውሑድ እዩ።ንዕኡ ምስ ኣጥፋእኻ ኢኻ ተለዋጢ ስርዓት ኣብ ኩሉመዳይ ክትፈጥር ትኽእል።ስለዚ ግዜ ክወሃቦ ዘይብሉ ዓብዪ ሓደጋ ምዃኑ ተረዲእና ክንቃለሶ ኣለና።
ወይን፦ ምስ ሕቶ መንነት ተኣሳሲሩ ዝቀላቐል ዘሎ ዝንባለ (ኣብ ምዕራብ ትግራይ) ብታሪኽነቱ ኮነ ብመንፅር ኣፍቲ ቓልሲ እዋን ዝነበረ ኣመፃፅኣን ኣተኣላልያን፣ ከምኡ እውን በቲ ቅድም ኢሉ ዝተወሰደ ሕገ መንግስታዊ ናይ ኣከላልሳ መትከላት እንተርአ መበገሲን መደምደምታን ናይቲ ሕቶ ብኸመይ ምቕማጥ ይከኣል?
ተጋዳላይ ስብሓት፦ ኣብ ምዕራብ ትግራይ ዘሎ ኩነታት ኣነ ክልቲኦም ክምስክሩ ይኽእሉ እዮም። ዋላ ብኣዴን ዋላ ህወሓት ብፍላይ ኣብ ኣመራርሓ ዘለዉ። ብርግፅ ከም ሕቶ ስለዝተልዓለ እምበር ዘርዚረ ዝፈልጦ ነገር ብዙሕ ኣይኮነን። ናብ ታሪክ እንተኸይድና ርሑቅ እንተይከድና ህዝቢ ወልቃይት ህዝቢ ትግራይ ምዃኑ መርገፂ ናይ ህወሓት እዩ ነይሩ። መርገፂ ጥራሕ እንተይኮነ ናብ ናይ ቀረባ ታሪኽ እንተኸይድና ህዝቢ ወልቃይት ምስ ህወሓት ኮይኑ ተቓሊሱ እዩ። “ትግራዋይ እየ” ኢሉ። ንሕና ኢልናዮ ዘይኮነ ንሱ እውን ትግራዋይ እየ ኢሉ። ኢህኣፓ ናይ መጨረሻ ዕርበቶም፣ ኣፍቲ ምስ ህወሓት ዝገብርዎ ውግእ ኣብ ወልቃይት እዩ ነይሩ። ኢህኣፓ ምስ ህዝቢ ወልቃይት ኮይንና ኢና ስዒርናዮም። ኢህኣፓን ጅብሃን እውን ሓቢሮም ኣንፃር ህወሓት ኣብ ዘካየድዎ ውግእ (ኣብ መጉእ) ህዝቢ ወልቃይት ህወሓት ኮይኑ እዩ ተሰሊፉ። ምኽንያቱ ህዝቢ ከይሓዝካ ውግእ ክተካይድ ኣይትኽእልን። ስለዚ ህወሓት ነዞም ወግኣት ምስ ህዝቢ ወልቃይት ኮይኑ እዩ ስዒርዎም።
ደርጊ እውን ብጣዕሚ ዓበይቲ ውግኣት ከፊቱ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፣ ፀረ ደርግ ኣብ ዘካየድናዮም ዓበይቲ ውግኣት ህዝቢ ወልቃይት ‘ትግራዋይ እየ’ ኢሉ ምስ ህወሓት ተሰሊፉ እዩ ኣካይድዎ። ሓደ ዝነበረ ውግእ ኣብዚ ናይ ዳንሻ ኣውራኣ ወርቂ መዋፈርታትና ዝነበረ ደርጊ ቑሩብ እዩ ቐይርዎ እምበር ኣትይዎ እዩ ነይሩ። ህዝቢ ወልቃይት ነዚ እውን ፀኒዑ መኪቱዎ እዩ። ህወሓት ንህዝቢ ወልቃይት ሒዙ እዩ ንደርግ መሊሱዎን ደምሲሱዎን። ህዝቢ እንተይሓዝካ፣ ደጀን እንከየጥረኻ ኣይትዋጋእን። ስለዚ ህዝቢ ወልቃይት ‘ትግራዋይ ኢካ’ ኢልናዮ እንተይኮነ ‘ትግራዋይ እየ’ ኢሉ ምስ ህዝቢ ትግራይ ተሰሊፉ ተዋጊኡ እዩ። ምስ ህወሓት ተሰሊፉ እዩ። ስለዚ ናብ ርሑቕ ታሪክ እንተይከድና ኣብዚ ናይ ሓፂር ታሪኽ ናይ ፀረ-ደርግ ዝነበረ ህዝቢ ወልቃይት ትግራዋይ ምዃኑ ኣሚኑ ምስ ህወሓት ተሰሊፉ መኪቱ እዩ። ተዋጊኡ እዩ። ኣብኡ ዝተኻየዱ ውግኣት ከኣ ኩሎም ዕውታት እዮም ነይሮም። ህዝቢ ምግቢ እናቕረበ፣ ውጉእ እናልዐለ እዮም ተኻይዶም። ስለዚ ህዝቢ ወልቃይት ብዛዕባ ትግራዋይነቱ ሕቶ ነይሩዎ ኣይፈልጥን።
ንሕና ህወሓት ሓደ ጌጋ ገይርና ነይርና። ብዙሕ እንተይከድኩ ናይ ዓፋር ጉዳይ፣ ኣብ ትሕቲ ናይ ትግራይ ምምሕዳር ዝነበረ ናይ ዓፋር ቦታ ‘ትግራዋይ እዩ’ ኢልናዮ ነይርና። ኢልናዮ ቁሩብ ፀኒሕና። ግን ድማ ብመሪር ዓርሰ ነቐፌታ፣ ፅሑፋት ኣለዉ እዮም ሕዚ እውን፣ ምምሕዳር ተኸቲልና፣ ብሄረ ትግራይ ዘይኮነ ‘ትግራዋይ ኢኻ’ ኢልናዮ። ንኣብነት ባዳ ናይ ትግራይ ምምሕዳር እዩ ነይሩ። ሽዑ ዝገበርናዮ ነቐፌታ ብጣዕሚ ከቢድ ነይሩ። ኣብ ዶክመንትና ይርከብ እዩ። ተጋጊና ኢና ኢልና ምምሕዳር ተኸቲልና ምኽያድና ተጋጊና ኢልና ኣልዒልና። ሕዚ እዚ እንታይ እዩ እቶም ናይ ብሄር፣ ብሄረሰብ ዘብሉ ረቋሒታት መሰረት ገይርና ማለት እዩ። ኣብ ካልኦት ናይ ኢትዮዽያ ቦታታት እውን እንትኽለል እንተሎ፣ ቤንሻንጉል ሕዚ ወለጋ እዩ ነይሩ። ኦሮሞ እዩ ነይሩ። ካልኦት እውን ምሉእ ኢትዮዽያ እንተሪኢናዮ ዝነበረ ዶብ (ቦርደር) ምምሕዳራዊ እዩ ነይሩ እቲ መለክዒ። ንሱ ደሓር ክልላት ምኽላል ክመፅእ እንተሎ በቲ ናይ ብሄር ብሄረሰብ ረቋሒታት እዩ ተኸሊሉ። ምሉእ ኢትዮዽያ ማለት እዩ። ንሕና ናይ ብሄር ረቋሒታት ምልክት እንተይገበርና ናይ ዓፋር ቦታታት መሊስና። ብበሊሕ ዓርሰ ነቐፌታ። ሕዚ ምምሕዳር ተኸቲልካ ‘ብሄር ኢኻ’ ምባል ከመይ ኢሉ ከም ዝመፅእ ኣሸጋሪ እዩ። ናይ ብሄር ብሄረሰብ መለክዒታት ረቋሒ (Criterias) ኣለዉ ሓሙሽተ፣ ሽዱሽተ ዝኾኑ። ንሶም እዮም ዘተዓርቑ። ንሶም ኣተዓሪቖም እውን እዩ ናይ ወልቃይት ጉዳይ ምላሽ ረኺቡ ሓዲሩ ዝፀንሐ።
ዘይነበረ ሕቶ እዩ፡፡ ሕዚ ከምቲ ቅድም ኢለ ዝገለፅክዎ ብዛዕባ ናይ ወልቃይት ጉዳይ ሕቶ ከም ዘሎ ይሰምዕ እየ። እሞ ክልቲኦም ነባራት ውድባት፣ ኣብ ካልእ ናይ ኢትዮዽያ ከባብታት ዝተሞከረ ጉዳይ እዩ እዚ፣ እታ ናትና ናይ ዓፋር ዝነበረት ተሞክሮ ጥራይ ኣይኮንኩን ኣቐሚጠ። ካልኦት ምኽላላት እውን እቲ ናይ ብሄር፣ ብሄረሰባት ረቋሒ ምልክት መዐቀኒ ተገይሩ እዩ ተተግቢሩ።
ሕዚ እዚ ኣብ ወልቃይት ይኹን ኣብ ፀገዴ፣ ኣብ ግጮ እውን ይኹን ዋላ ዘርዚረ ዝፈልጦ እንተዘይኮንኩ እቱ ዝተዓርቐ ነቲ ዝተቐመጠ መዐቀንታት ክትግብሩ ይግባእ ዝብል እምነት እዩ ዘለኒ። ታሪክ ሓደ ነገር እዩ፤ ግን ድማ ዝተቐመጠ መዐቀኒ ኣሎ። ናይ ብሄር ብሄረሰባት መዐቀኒ። በቲ ሕገ- መንግስቲ ማእኸል ገይሩ ዝተቐመጠ መዐቀኒ እንታይ የባእስ እንታይ ኣየባእስን ዘርዚረ ኣይፈልጦን፣ ግን ቀደሙ በዚ መዐቀኒ ረቋሕታት ተኸሊሉ ዝነበረ ንምንታይ ናብ ሕቶ ይመፅእ ኣሎ ዝግምቶ ክህሉ እዩ። ግን ክልቲኦም ውድባት ሒዞምዎ ስለዘለዉ ክፈትሕዎ እዮም ዝብል እምነት እዩ ዘለኒ። ግዜ ክወስድ እውን ኣይምተገበአን።
ወይን፦ ስእነት ሰናይ ምምሕዳር፣ ፍትሒ፣ ምእካብ ክራይን ግዕዝይናን ሎሚ እውን ዓበይቲ ሓደጋታት እዚ ስርዓት ኮይኖም እንትቕፅሉ ይረኣዩ ኣለዉ። ውድብን መንግስትን ነዞም ሓደጋታት ንምፍታሕ ዝወስድዎም ስጉምትታት ኣለዉ። ብወገንካ እንታይ ውፅኢት የምፅእ ኣሎ ትብል ኣብዚ መዳይ ክግበር ኣለዎ ኢልካ እትሕብሮ እንታይ እዩ?
ተጋዳላይ ስብሓት፦ እዞም ጉድለታት ከም ዘለዉ 12 ዓመትና ገይርና ኣለና ካብ ንዛረብሎም። እዚኦም ከዓ ፀረ ልምዓት እዮም። ፀረ ሰላም እዮም፣ ፀረ ዴሞክራሲ እዮም። ሽሕን ምኢትን ግዘ ኢና ተዛሪብና ብዛዕባ እዞም ሓደጋታት። ሕዚ እውን በቲ ዘቀመጥናዮ ሓደጋነቶም ንኸዶ ‘ዶ ኣለና? እንተይልና ዝኽየድ ኣሎ፤ ገምጋማት ኣሎ፣ ህዝቢ እውን ምዝራብ ጀሚሩ ኣሎ፣ እዚ ዓብይ ፀጋ እዩ። እዚ ኮይኑ እቲ ዝግበር ዘሎ ናይ ምምሕያሽ ድዩ ጠቕሊልካ ናይ ምፍታሕ? ዝብል ግና ሕቶ ኣለኒ። ሕዚ ምምሕያሽ ዝበሃል ነገር ክኸውን የብሉን። መፍትሒ እዩ ክመፅእ ዘለዎ። መፍትሒ ንክመፅእ መንቀሊኡ ክፍለጥ ኣለዎ። መንቀሊኡ እንታይ እዩ? ፀረ ህዝብነት ኣለዎ ዶ? ፀረ እቲ ዝተሰርሐ ጂቲፒ ኣለዎ ዶ? ዝብል እቲ መንቀሊኡ ብደምቢ እንድሕር ዘይተቐሚጡ ናብ ምምሕያሽ እንተዘይኮይኑ ናብ መፍትሒ ንምኻድ የኽእልን። ስለዚ እዚኣቶም ፀረ ህዝብነት እዮም። ፀረ ዴሞክራሲ እዮም ፀረ ልምዓት እዮም። ህዝቢ ኢትዮዽያ ተቓሊሱ ዓብይ ሽም ረኺቡ እዩ። ግን እዚኦም ሒዝካ ይቕፀል ዶ? ዝብል ሕቶ በብደረጃኡ ክለዓል ክኽእል ኣለዎ። መለስ ኢሉ፣ ሃ/ማርያም እውን ኢሉ፣ “ህዝቢ ሒዝና ኢና ንፈትሖ” ዝብል ትኽክለኛ መትከል ተቐሚጡ እዩ።
ህዝቢ ሒዝና ማለት እንታይ ማለት እዩ? መን እዩ እቲ ህዝቢ?... ዝብል ህዝቢ ብጥቕሉሉ ኣሎ፤ ህዝቢ ከኣ በብዝምልከቶ ዝተወሰነ ኣሎ። በብስርሑ። ህዝቢ ነፂርካ፣ ነታ እትምልከቶ ስራሕ ፈሊኻን ወዲብካን መገልገላይን ተገልጋላይን ሒዝካ ብቕደም ሰዓብ መፍትሒ ምምፃእ ይጠልብ። ህዝቢ ኣፉ ኸፊቱ ኣሎ፣ ህዝቢ ይለዓዓል ኣሎ፣ ካልእ ከየሰልፎ ነሰልፎ፡፡ ስለዚ ዘዝምልከቶ ህዝቢ ኣሎ እዩ። ህዝቢ ብጥቕልሉ ኣይኮነን። ንሕድሕድ ስራሕን ዘርፍን ህዝቢ ክንፀር ክኽእል ኣለዎ። ንኣብነት ንሓይሊ መብራህቲ ህዝቢ ማለት እንታይ ማለት እዩ? እቲ ዝጥቀም ዘሎ እቲ ዝጉዳእ ዘሎ መን እዩ? ክንፀር ኣለዎ። ንፍትሒ፣ ንፀጥታ፣ ንኣገልግሎት ወሃቢ ትካል ወዘተ ብተመሳሳሊ። እቲ ዝተጠቐመን ዝተጐድአን ክፍለ ኣለዎ። እዚ ሒዝካ ክርአ ኣለዎ። እንትርአ ፈተና ኣሎ፣ ፀጋ እውን ኣሎ። ፀጋ እቲ ናይ ህዝቢ ምልዕዓል እዩ። ፈተና ከኣ ነቲ ዝተለዓዓለ ህዝቢ፣ ፀላኢ ወትሩ ግዘ ዕጡቕ ስለዝኾነ፣ ለይትን ቀትርን ስለዝሰርሕ ከየዕጥቆ ዝበለፀ ምስራሕ የድሊ። እንተዘንጊዕኻ ፀላኢ ክፏሓኽ እዩ። ስለዚ ህዝቢ ሒዝኻ ምሉእ መፍትሒ ምምፃእ የድሊ።
መን እዩ ህዝቢ? እንተተባሂሉ ከምቲ ዝገለፅኩዎ ነንስርሑ ናይ ባዕሉ ህዝቢ ኣለዎ። ኣፍቲ ሓደ ሽሕ ክኸውን ይኽእል። ኣፍቲ ኻልእ ክልተ ሚኢቲ ክኸውን ይኽእል፣ ነተን ስራሕቲ፣ ህዝቢ ሒዝካ ከመይ ኢለን ይኸዳ ነይረን፣ ምባል የድሊ። እዚ ዕላማኡ ሓዞ ትሰዶ ክኸውን የብሉን። ነቲ ስርዓት ንምፅራይ ግን ደፊርካ ክእቶ ኣለዎ። ነዚ ዘግብር ድፍረት ጅግንነት ከኣ ምውናን የድሊ። ምኽንያቱ እቲ ሕዚ ዘሎ ኩነታት ዓብይ ጅግና ዘድልዮ እዩ። ብጣዕሚ ብጣዕሚ ዓብይ ጅግና። ሕዚ ዝጥለብ ጀግንነት ከፍቲ ዝድለ ጠለብ ንላዕሊ እዩ። ተራ ጅግንነት እውን ኣይኮነን። ዓብይ ጅግንነት ዝሓትት ኩነታት እዩ ዘሎ። ህዝቢ ከምዚኣ ኢሉ ክስለፍ ተቐሪቡ እንተሎ ኻልእ ከየስልፎ። ምምሕያሽ እንተይኮነ መፍትሒ ዘምፅእን ስርዓት ዘስተኻኽልን ጅግንነት የድሊ። ምምሕያሽ ዕንወት ዘምፅእ ስለዝኾነ። ብንእሽተይ ሓዞ ትሰዶ ስርዓት ኣይስተኻኸልን። እዚ ክረአ ክኽእል ኣለዎ።
ደደቢት ወሪድና፣ በዚ ወሪድና፣ በዚ ወፂእና… ጅግንነት እዩ። ኣብ ታሪክ እዛ ሃገር እቲ ዝዓበየ ምዕራፍ እዩ ተሰሪሑ። ክትፈርስ እያ ነይራ እዛ ዓዲ እዚኣ። ኣብዚ ዝተፈፀመ ጅግንነት ዓብይ እዩ። ሕዚ ካፍቲ ናይ ሽዑ ዝነበረ ጀግንነት ንላዕሊ፣ ንላዕሊ፣ ንላዕሊ እዩ ጅግንነት ዝሓትት። ነብስኻ ምርኣይ የድሊ። እዚ ብርግፅ ኣብ መድረኽ ኮፍ ኢልካ እትመያየጠሉ እምበር ብቓለ መጠይቕ ዝውዳእ ኣይኮነን። ስለዝኾነ ግና ኣብ መስቀለኛ መንገዲ ከም ዘለና እየ ኣነ ዝግምት። ወይ ፀላኢ ክኸእዩ ወይ ንሕና ጠንኪርና ክንወፅእ ኢና።
ፀላኢ ነዚ ድኽመት ከይፈለጠ ከኣ ዓቕሚ ከጥሪ ኣይኽእልን። ዓቕሚ እተጥሪ ወይ ክተጥሪ ሑዂት ትብል ፈታዊ ክተሕጉስን ፀላኢ ክተሕርርን እዩ። ፈታዊ ክተሐጉስን ፈታዊ ክተስልፍን እንተለኻ ፀላኢ ክሓርር እዩ። ሕዚ ፀላኢ ንምሕራር ኣፉ ከፊቱ ዘሎ፣ ፈታዊ ንምሕጓስ ዘሎ ሰልፊ ብጣዕሚ ዓብይ ጀግንነት ዝሓትት እዩ። ክንድቲ ፀላኢ ለይትን ቀትርን ዝሓስቦ እቲ “ፈታዊ ህዝቢ እየ” ዝብል ለይትን ቀትርንዶ ይሓስብ ኣሎ? ወይስ ኣብ ናይ ባዕሉ ሕቱኽቱኽ እዩ ዘሎ? ኣብዚ እዩ እቲ ጅግንነት ዘድሊ። ‘ከምዚ እንተገይረ እዚኣ ትበፅሐኒ ትኸውን እያ’ ዝብል ዋላ ትብፃሐኒ ኢሉ እዩ ክስለፍ ዘለዎ፡፡ ‘ክስዋእ እየ’ ኢሉ ተሰዊኡ እንድዩ፤ ሕዚ ድማ ዓብይ ጀግንነት ዓብይ መስዋእትነት ይሓትት። እዚ ኣብ ዝሓትተሉ ኩነታት ኢና ዘለና።
እዚ ጅግንነት እዚ ድማ ምቕልጣፍ ዘድልዮ እዩ። ዕድል የምልጥ እዩ። ተሰላፋይ ህዝቢ እኒሀ ካልእ እንተየሰለፎ፣ ኣፉ ከፊቱ ዘሎ ፀላኢ፣ ናይ ውሽጢ ይኹን ናይ ደገ እንተየሰለፎ እንተሎ ምትዕርራይ የድሊ። ህወሓት/ኢህወዴግ ቆሪፁ ተሰሊፉ ዶ ኣሎ? ዝብል ሕቶ ኣለኒ። እቲ ቆራፅነት ክሳዕ ክንደይ እዩ? ምርኣይ ዘድልዮ እዩ እምበር ካብቲ ሕዚ ዘሎ ናይ ኢትዮዽያ ኩነታት ጅግንነት ዝዕድም ኩነታት፡፡ እዚ ንባዕሉ ዓብይ ኣጋጣሚ ኮይኑ፣ ክንጥቀመሉ ዝግበአና ዕድል ክኸውን ምተገበኦ። ናይ መወዳእታ መፍትሒ ንምምፃእ ከምልጥ ዘይብሉ ዕድል ምኾነ። እዚ ኣብ ናይ ባዕሉ መድረኻት ክርአ ዘለዎ ኮይኑ ግን ኣብ ቅድሚትና ዓብይ ፈተና ኣሎ፣ መሊእና እንተፈቲሕናዮ ድማ ዓብይ ዕድል እዩ ዝፅበየና። ስለዚ ኣብዚ ኩነታት እዚ “ዘይተዘርበ እምበር ዘይተገብረ የለን” ዝብል ኣበሃህላ ክመፅእ የብሉን። ብዘየዳግም መንገዲ ፀገማትና ክንፈትሕ ኣለና። እዚ ማለት ፀገም ኩሉሻዕ ኣይመፅእን ማለት ኣይኮነን። ግን ምሳና ዝነበሩ ፀገማት ሒዝና ክንቅፅል የብልናን።
ወይን፦ እቲ ብውሑዳት ዝተጀመረ ህዝባዊ ቃልሲ ዓብይ ዋጋ ተኸፊልዎ ተዓዊቱ መበል 25 ዓመት በዓል ዓወት ዒስራ ግንቦት ክነኽብር በቒዕና ኣለና ‘ሞ ነዚ ኣመልኪትካ እተመሓላልፎ መልእኽቲ ክንቅበል፤
ተጋዳላይ ስብሓት፦ ኣነ ኣብ መወዳእታ ከሕልፎ ዝደሊ ነቲ ዝተዓወተ ዕላማ ምቕፃል ሓደ ነገር እዩ። ህዝቢ እንድሕር ዘይዓጊቡ ክመፅእ ዝኽእል ሓደጋ ምግማት እውን ካልእ ጉዳይ እዩ። ስለዚ ኣብዚ ዝበፃሕናሉ እዋን ኮይንና ግን ድማ ንቐፃሊ ክወስደና ዝኽእል ኩነታት ክንፈጥር ይግበአና። ነቲ ክመፅእ ዝግበኦ ክመፅእ ክንገብር ክንክእል ኣለና። ነቲ ክመፅእ ዘይግበኦ ዓፂና ክመፅእ ዝግበኦ ክመፅእ እንድሕር ዘይገይርና ብመንፅር ህዝብን ሃገርን ክመፅእ ዘይግበኦ ክመፅእ ግድን እዩ። ኣይመፅእን እትብሎ ነገር የለን። ብክልሰ ሓሳብ ይኹን ብተግባር ኣብ ዓለም ዝተረጋገፀ እዩ። ኩሉ ግዘ ተዃሳሓይ እዩ። ስለዚ እቲ ክመፅእ ዝግበኦ ብስልጠትን ብፅፈትን ምምፃእ የድሊ። ረብሓ ህዝቢ ዘረጋግፅ፣ ዴሞክራሲያዊ ሓድነት ሃገር ዘረጋግፅ፣ ልምዓት ዘቀላጥፍ፣ ሰላም ዘረጋግፅ፣ ፍትሒ ዘይጐድለሉ፣ ንህዝቢ በቲ ዝግባእ ዘገልግል እንተመፂኡ ዘይተገመተ ነገር ክመፅእ ኣይኽእልን። ስለዚ እዚ ህዝቢ እዚ ንዓመታት ዝሳቐይ ዝነበረ ህዝቢ ከም ምዃኑ እቲ ክኸውን ወይ ክመፅእ ዝግበኦ ነገር ነዚ ህዝቢ እዚ ብዘይ ሓንቲ በሰር ይግበኦ እዩ ዝብል ፅኑዕ ህዝባዊ እምነት ክህልወና ዝግባእ ይመስለኒ።
ካልእ ጠቕላላ ናብ ዜሮ ክወርድ ዘለዎ እዚ ናይ ውሽጢ ምብልላዕ፣ ኣብ ክንዲ መትከል ነኺስካ ምቅልላስ ምጥቕቓምን ምጥቕቓንን ማእኸል ዝገበረ ሰልፊ ናይ ምብላዕ፣ ሰልፊ ናይ ምጥምማት ብዝኾነን ዘይኮነን ክፋእ ምድልላይ፣ እሞ ከዓ ካብ ህዝቢ ካብ ሃገር ተበጊስካ ዘይኮነ ካብ ጉጅላዊ ረብሓኻ እናተበገስካ ዘሎ ነገራት ተራእዩን ተሰሚዑን ዘይፈልጥ ምምንጫት እዚ ዓብይ መዳኸሚ እዩ። በታኒ እዩ። ክነወግዶ ኣለና፣ ግዘ እንተይሃብና። ናይ ውሽጥና ምብልላዕ ኣብ ደገ ንኹላትና ንዝበልዕ ፀላኢ ዝዕድም ስለዝኾነ ክንምክቶ ኣለና። ካሊእ፣ ዕግበት እዩ። ዕግበት እውን ሓደ ፀላኢ እዩ። ህዝቢ ዓሰርተ ስራሕ ሂቡካ፣ ሓሙሽቲአን ብፀረ ህዝብነት ወዲእኻ ነተን ሓሙሽቲአን እናድመቕካ ምንባር ዘሎ ይመስለኒ፤ ዕግበት ግን መጥፍኢ እዩ። ዝተሰርሐ ብኣግባቡ ክቕመጥ ኣለዎ ትኽክል እዩ። ህዝቢ እውን ይሪኦ እዩ ነቲ ዝተሰርሐ። እቲ ክስራሕ ዝግበኦ ዘይተሰርሐ ግና ትኹረት ሂብካ ንዕኡ ንህዝቢ ኣፍሊጥካ፣ ንኣባላት ኣፍሊጥካ፣ ነቶም ማሕበራት ኣፍሊጥካ ‘እዚ ኣይስራሕናን’ ተባሂሉ እዩ ክጐልህ ዘለዎ። ነቲ ዝተሰርሐ እውን ‘ካብዚ ዝፀረየን ዝበለፀን ምስራሕ ምኸኣልና’ እዩ ክበሃል ዘለዎ። ዕግበት ብዝኾነ መዐቀኒ ረብሓ የብሉን። እኳ ድኣስ ቀንዲ ፀላኢ እዩ። ኣብ ኩሉ መዳይ ተኣማኒ ዝበሃል፣ ህዝባዊ ዝበሃል ዝሓሸን ዝበዝሐን ውፅኢት ዘምፀአ ክኸውን ስለዘለዎ ዝተሰርሐ ስራሕ ምዕቃብ ከምዘሎ ኮይኑ ምዕጋብ ግና ከምፀላኢ ምርኣይ የድሊ።
ወይን፦ ግዘ ሰዊእኻ ንዝሃብካዮ ሰፊሕ መብርሂ ብሽም ኣንበብቲ የቐንየልና።
ተጋዳላይ ስብሓት፤ ኣነ እውን የመስግን።


text:
ክልተ ኣብ ክሊ 25 ዓመት ዝርከቡ መናእሰይ እዮም። ኣብ ግንባር ሆቴል ኣክሱም ዝርከባ እንዳቡናታት ኮፍ ኢሎም ብዛዕባ እቶም ዝህነፁ ዘለዉ መሰረተ ልምዓታት ነቲ ዜጋ ፈጢሮምዎ ዘለዉ ዕድልን ስለ መፃኢ ብሩህ ተስፋ እዛ ሃገርን የዋግዑ ነይሮም። ብፍላይ ድማ ብዛዕባ እቶም
ብሽም ኢንቨስትመንት ቦታ ተቐቢሎም እንተየልምዑ ቦታ ሓፂሮም ኮፍ ዝበሉን ኣብ ስራሕ ዘለዉን ትካላት ኣዕሚቖም የውግዑ ነይሮም። ኣብዚ ከይዲ ወግዖም እናሃለዉ እምበኣር እዩ ብዛዕባ እቲ ኣብ ጎድኒ ፋብሪካ ስሚንቶ መሰቦ ዝርከብ ብህንዳውያን ሰብ ሃፍቲ ዝተጣየሸ “ቬሎሲቲ” ዝበሃል ፋብሪካ ጨረቃ ጨርቂ ዘልዓሉ። እቲ ሓደ መንእሰይ “ቬሎሲቲ” እባ ንምንታይ እዩ እዚ ኩሉ ቦታ ሓፂሩ ሒዝዎ ዘሎ? እቲ ፋብሪካ ተሰሪሕዎ ዘሎን እቲ ዝሓፀሮን መሬት እንትርአ ሰማይን መሬትን እዩ፤ ኣይራኸብን። እንታይ ዝገበረ ሓረስታይ እዩ ካብ ሕርሽኡ ዘፈናቕልዎ ኢሉ ይሓትት። እቲ ካልኣይ ትቕብል ኣቢሉ “ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ብመራኸብቲ ሓፋሽ ክመሓላለፍ ከም ዝሰማዕኽዎ ቬሎሲቲ ብ250 ሚልዮን ዶላር መበገዲ ካፒታል ስራሕ ዝጀመረ ግዙፍ ትካል እዩ። ብርግፅ እቲ ዝሰርሖ ክልተ ሼድ ብድምሩ ኣብ 10,000 ካሬ ሜትር ወይ ድማ ሓደ ሄክታር ዝዓረፈ እዩ። ስለዚ ‘ኣብ ሓደ ሄክታር ንዝዓርፍ ሼድ ንምንታይ 11 ሄክታር ተዓደሎ’ ዝብል ሕቶ ክለዓል ይኽእል እዩ” እንትብሎ እቲ ሓደ መንእሰይ ትቕብል ኣቢሉ “እወ ኣነ እውን እኮ ንሱ እዩ ዝገርመኒ” ክብል መሊሱሉ። እቲ ካልኣይ መንእሰይ ግን “መንግስቲ ክንድኡ መሬት እንትህብ ነቲ ሕዚ ንሪኦ ዘለና ሼድ መስርሒ ጥራሕ ኣብ ግምት ኣእትዩ ኣይኮነን። እቲ ፋብሪካ እኮ ካብ ምፍራኽ ጡጥ ጀሚሩ ክሳብ ዓለባ ዘፍርን እቲ ዝፈረየ ዓለባ እውን ብዝተፈላለየ ቅዲ ኣሰፋፍያ ሰፍዩ ንወፃኢ ብምልኣኽ ሸርፊ ወፃኢ ዘምፅእን እዩ። ንቐፃሊ እውን እቶም ቁርፅራፅ ጨርቃ ጨርቂ ናብ ፍርናሽ ዝቕይር ፋብሪካን ከምኡ እውን ነቶም ዝዳለዉ ክዳውንቲ መዐሸጊ ዝኾን ካርቶንን ዘፍሪ ፋብሪካ ክኽፈት እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ነቲ ዝምዝገብ ዘሎ ስሉጥ ኢንቨስትመንት ሃገርና እታወት ዝኾን ሓፂን (ስቲል) ዘፍሪ ፋብሪካ ኣብ ውሽጢ ክኸፍት ትልሚ ኣለዎ” ኢሉ የብረሀሉ። እቲ ምኽንያት ከምኡ ምዃኑ ምስ ነገሮ እቲ ሓደ መንእሰይ አሀ ለካ ከምኡ እዩ ኣነ እማ ንሱ ስለዘይተረደኣኒ እዩ፣ ንምንታይ እዩ ተሓራሲ መሬት ዝባኽን ዘሎ ዝብሎ ዘለኹ ኢሉ ይምልሰሉ። እቲ ካልኣይ መንእሰይ ግን እቲ ሓቂ ከምኡ ስለዝኾነ ሕዚ ስራሕ ጀሚሩ ኣሎ። ብምባል ኣስዒቡ ድማ፣ ፋብሪካ ዓለባ ቬሎሲቲ እቶም ተወሰኽቲ ፋብሪካታት ሓዊሱ ህንፀቱ ምስ ዛዘመ ክሳብ 15000 ሰራሕተኛታት ክቆፅር ዝኽእል ግዙፍ ትካል ምዃኑ፣ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ከይዲ ህንፀቱ እናሃለወ 610 ሰራሕተኛታት ብምቁፃር በቢወርሑ 90 ሽሕ ቲሸርትን 33 ሽሕ ጅኒስን ምፍራይ ጀሚሩ ምንባሩ ተወሳኺ መብርሂ ሃቦ። ጉዳይ ዘየድሊ መሬት ሒዞም ዘየልምዑን ዝሓዝዎ መሬት ብኣግባቡ ኣልሚዖም ካብ ንባዕሎም ሓሊፉ ንህዝብን መንግስትን ተጠቀምቲ ዝገብሩ ኢንቨስተራት ወፃኢን ውሽጢ ዓድን ኣለሊኻ ብናይ ስራሕ ውፅኢቶም ክንቀፉን ክምስገኑን ከም ዝግባእ ብምሕባር ዘረብኡ ኸምበተ መንክር ካብ መቐለ


text:
ኤርትራ (ብጽርኢ ወይ ብግሪኽ) ስም ባሕሪ ኾይኑ ካብ ፖርት ስዒድ ክሳብ ባሕሪ ህንዲ ወይ ከኣ ካብ ወደብ ስዩስ ክሳብ ባብ ኤል መንደብ ዘሎ ባሕሪ እዩ።
ኣወሃህባ ስሙ:-
ቀይሕ ዕንባባ ባሕርን መሬትን ስለ ዝረኣየሉ ቀይሕ ሰበባ ዘንሳፍፈሉ ቀያሕቲ ዓሳታት ዝውለድሉ፣ ካብ መንጎ ጻዕዳን ጸሊምን ሕብሪ ዘለዎም ቅይሕ ዝበሉ ህዝብ ዝነብርዎ ቦታ ስለዝኾነ እዩ።
ነብይ ሙሴ፣ ብዛዕባ ቅዱስ መጽሓፍ ክጽሕፍ እንከሎ ‘ንቀይሕ ባሕሪ” ብቋንቋ ኢብራይስጢ “ያም ሱፍ” ኢሉ ሰመያ ።
ያም:- ባሕሪ ኪኸውን እንከሎ፣
ሱፍ:- ድማ ቀይሕ ማለት እዩ
ኣብ መበል 150 ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ሊቃናት ዝብሃሉ ንቅዱስ መጽሓፍ ካብ ኢብራይስጥ ናብ ግሪኽ ዝተርጎሙ ከኣ ንቀይሕ ባሕሪ “ታላስ ኤርትሮስ” ኢሎም ሰመይዎ።
ከምኡ’ወን ኣብ ሃገረ ግሪኽ “ኤርትራ” ዝብሃል ዓዲ ወይ ቁሸት ኣሎ፣ ትርጉሙ ድማ፣ ቀይሕ ባሕሪ፣ ቀይሕ ምድሪ ማለት እዩ።
እዚ ብዝተፈላለየ ጸሓፍቲ ሓማሴን፣ ምድሪ ባሕሪ ነጋሲ፣ ምድሪ ባሕሪ፣ ምድሪ ሓበሻ፣ ምድረ ኣግ ኣዝያን ..ወዘተ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዝነበረ መንግስቲ ጣልያን ወሪሩ ኣስመራ ድሕሪ ምሓዙ ብ3 ነሓሰ 1889 ብ ኣዋጅ ኤርትራ ኢሉ እቲ ዝነበረ ዝተፈላለየ ኣስማት መዓልቦ ገበረሉ።
ተወሳኺ ኣዕራብ ካብ ጥንቲ ንቀይሕ ባሕሪ ካብዚ ዘለዎ ጀሚሩ ክሳብ ዛንዚባር “ባሕሪ ኣልሓበሽ” ኢሎም ይሰምይው ነበሩ። ምኽንያቱ ወዲ ኤርትራ በቲ ዓብላሊ ኮይኑ ዝወጸ ሴማዊ ህዝቢ ስሙ ሓበሻ፣ ኣግ ኣዝያን፣ ሳባውያን ከም ዝነበረ ምርዳእ የድሊ ። ካብ ግዜ ነቢይ መሓመድ ንደሓር ግን እታ ኣልሓበሽ እትብል ስም “ኣላ-ኣሕመር” በልዋ። ምክንያቱ እዚ ህዝቢ’ዚ ማእከላይ ሕብሪ ስለዘለዎ ኣብ መንጎ ጸዓድን ጸለምትን ኣህዛብ ዝነበር ማለት ስለ ዝኾነ እዩ ይብሃል።
shewit (Thursday, 02 May 2013 19:05)
nice zeymsetu zmsta.
awet tesfay (Friday, 03 May 2013 14:02)
nice


text:
ኣብ ሚንስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ ተሓጋጋዚ ሚንስትር ኣብ ጉዳይ ዒራቕን ኢራንን ኣንድሪው ፒክ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ኢራን ዝኻየድ ዘሎ ተቓውሞ “ እዞም ተቓውሞታት ነቲ ኣሜሪካ ኣቐዲማ ትብሎ ዝነበረት ዘመላኽቱ እዮም። ቀንዲ ግዳያት መንግስቲ ኢራን ህዝቢ ኢራን እዮም። ነቲ ኩነታት ብቐረባ ንከታተሎ ኣለና። ደገፍና ንህዝቢ ኢራን ቀጻሊ’ዩ። ብዛዕባ’ዚ ድማ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ’ውን ንጹር መርገጺና ገሊጾም እዮም። ብተወሳኺ መንግስቲ ዜጋታት ዘለዎም መሰል ተቓውሞ ከኽብሩን ነቲ ሰላማዊ ተቓውሞ ጎነጻዊ ግብረ መልሲ ካብ ምሃብ ክቑጠቡ ንጽውዕ። ምክንያቱ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላት ሰባት እዮም ስለዚ ኽክበሩ ድማ ኣለዎም” ኢሎም።
ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ሎሚ ንግሆ ኣብ ዘውጽእዎ ናይ ትዊተር መልእኽቲ ህዝቢ ኢራን ነቲ ብልሽውን ጨካን መንግስቲ ኢራን ናይ ምግጣም ስጉምቲ’ዩ ዝወስድ ዘሎ ኢሎም። ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ኢራን ብወገንም “ ጥቕሚ ዘይብሎምን ንካልኦት ሃገራት ዝዘልፉ ናይ ትዊተር መልእኽቲ ዘጥፍእዎ ጊዜ ኣብ ጉዳይ ሃገሮም ኣተኹሮም ነቲ መዓልታዊ ዝፍጸም ቕትለት ሰባትን ጉዳይ መንበሪ ዘይብሎም ዜጋታት እታ ሃገር ኣብ ምፍታሕ እንተዘውዕልዎ ይግባእ” ክብሉ መልሲ ሂቦምሉ ኣለው።
መራሒ ኢራን መዓልታት እቲ ተቓውሞ ድሕሪ ምጅማሩ ሎሚ ጸላእቲ እታ ሃገር ብገንዘቦምን ኣጽዋርን ብፖሊሲን ነዚ ዘይምርግጋእ የጋድድድዎ ኣለው ኢሎም።
ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ቱርኪ ብወገኖም ብዛዕባ እቲ ዘጋጥም ዘሎ ጉድኣት ከምዘሻቐሎም ብምግላጽ ናይ ወጻኢ ሓይሊ ከይተኣታተወ እቲ ጉዳይ መዓልቦ ኽረኽብ ዘለዎም ተስፋ ገሊጾም።
ብመሰረት ሓበሬታ ቴሌቭዥን እታ ሃገር ቁጽሪ ዝሞቱ ናብ 20 ክብ ምባሉ ሓቢሮም ኣለው


text:
ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ትማሊ ሶሉስ ኣስታት 300 ስደተኛታት ካብ ሰለስተ ነአሽቱ ጀላቡ ምድሓኖም ሓቢሮም።
እታ ቀዳመይቲ ዝተረኽበት ጀልባ ምሉእ ንምሉእ ጥሒላ ከምዝነበረትን 16 ስደተኛታት ጥራይ ምድሓኖም፡ ካልኦት ኣስታት 50 ዝኾኑ ሃለዋቶም ዘይተፈልጠ ከምዘለው ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ወሲኾም ኣረዲኦም።
እቲ ናይ ህይወት ኣድሕን ስርሒት ካብ ከተማ ትሪፖሊ ብምብራቕ ወገን ኣብ ኣስታት 121 ኪ.ሜ ዝተኻየደ ምኳኑ’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ብመሰረት ሓበሬታ ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ጥራይ ኣስታት 3,116 ስደተኛታት ማእከላይ ባሕሪ ከቋርጹ ምሟቶም ይፍለጥ።
ሊብያ ድሕሪ ሞት ናይ ነዊሕ እዋን መራሒ መሓመድ ጋዳፊ ብሕጊ ኣልቦነት ምንቅስቃስ ዕጡቓት ሚሊሻ ክትሕመስ ዝጸንሓት ኮይኑ እዚ ድማ ነቶም ካብ ሃገራት ሰሜን ኣፍሪቃ ተበጊሶም ኣውሮጳ ንምብጻሕ ንሊብያ ከም መተሓላለፊ ዝጥቐምሉ ስደተኛታት ዕድል ዝህብ ምኳኑ ይፍለጥ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ክሳብ ሕጂ ኣስታት 800 ስደተኛታት ካብ ኢጣልያ ተበጊሶም ንጎቦታት ኣልፕስ ብምስጋር ፈረንሳ ዝበጽሑ ከምዘለው ኣብዚ ጎቦታት ወለንታዊ ስርሒት ኣብ ምንዳይ ኣፍሪቃዊያን ዝተዋፈሩ ዜጋታት ይገልጹ።
ነዚ 1,762 ብራኸ ዘለዎ ሓደገኛ 10 ኪ.ሜ ርሕቀትን ንምቁራጽ ብቑዕ ጫማ ከይሓዙ ከምዝጉዓዙ’ውን እቶም ወለንተኛታት ይሕብሩ። ስለዚ ድማ ኣብዚ ዝሑል ኩነታት ኣየር ነቲ ጉዕዞ ክፍጽሙ ዘይኸአሉ ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ናይ ምንዳይ ስራሕ ንምክያድ ኣብቲ ጎቦታት ከምዝተዋፈሩ ወሲኾም የረዱኡ።
ሓደ ካብቶም ወለኝተኛታት ሲሞኒ ቦብዮ ከምዚ ይብል።
“ ንዓና’ውን ኣጋጢሙ ይፈለጥ’ዩ። ኣብዚ ብዓሙቕ በረድ ዝተሸፈነ ቦታ ተሸኪልና ንቕድሚት ምስጓም ኣብ ዘይንኽእለሉ ደረጃ ዝበጻሕናሉ ጊዜ አሎ። ከምኡ ድማ እዞም ስደተኛታት ሓደ ጊዜ ይዝከረኒ ሓደ ስደተኛ ክልቲኡ ጫማታቱ ኣብ በረድ ብምሽካሉ ብዘይ ጫማ ብምጉዓዙ ኣእጋሩ ክነቕጽ ከምዝጀመረ ይዝከረኒ” ይብል።
እዚ ናይዚ ኣዋርሕ ዝሑል ኩነታት ድማ ነቲ ጉዕዞ ዝያዳ በዳሂ ከምዝገብሮ ብምግላጽ እቶም ተዓዊቶም ፈረንሳ ዝበጽሑ’ውን ብፖሊስ ፈረንሳ ከምዝተሓዙ ይገልጹ።


text:
ኣብ ምምላስካ ምስ ኣካይዳና ምስ ዘይትሰማማዕ
Om du inte samarbetar för att återvända – tigrinska
ኣብ ምምላስካ ምስ ኣካይዳና ምስ ዘትሰማማዕ፡ ወኪል ስደተኛታት ንናይ መዓልታዊ ገንዘባዊ ሓገዛትካ ንኸጉድል፡ ኣብ ትሕቲ ቀያዲ ምኽሪ ንኽትኣቱን ብዓቢኡ ውን ጉዕዞኻ ክሳዕ ዝውዳእ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ሕጊ ኣቲኻ ጉዳይካ ኣብ ፖሊስ ክሰጋገር ምሉእ መሰል ኣለዎ።
- አማርኛ (amhariska)
- العربية (arabiska)
- Azərbaycanca (azerbajdzjanska)
- ب ه سۆرانی (sorani)
- English (engelska)
- Español (spanska)
- پارسی (persiska)
- Français (franska)
- Bosanski, hrvatski, srpski (kroatiska)
- Հայերեն (armeniska)
- Kurmancî (kurmandji)
- MoHroл xэл (mongoliska)
- يه دری (dari)
- پښتو (pashto)
- Arlijan (romani arli)
- Pycckий (ryska)
- Af soomaali (somaliska)
- Shqip (albanska)
- Swedish (svenska)
- Oʻzbek (uzbekiska)
ቀያዲ ምኽሪ ማለት ኣብ ውሱን ቦታን ሰዓታትን ንኽትነብር ምፍራም ማለት እዩ።ንሱ ጥራይ ዘይኮነ ፓስፖትኻን ካልእ ንመንነትካ ዝሕብር ወረቓቕትኻ ውን ምርካኻ ምርካብ ማለት እዩ።
ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ሕጊ ምእታው ማለት ከኣ ብወኪል ስደተኛእታት ዝመሓደር ቤት ማእሰርቲ ኣቲኻ ክትእሰር ማለት እዩ።
ብዛዕባ ማእሰርትን ኣብ ትሕቲ ቀያዲ ምኽሪ ምእታው ብዙሕ ኣንብብ
ናይ ምምላስካ ፖሊስ ምሉእ ሓላፍነት ክወስዱ ይኽእሉ እዮም
ብሰንኪ ዘይምስምማዕካ ክትወጽእ እንተድኣ ዘይተኻኢሉ ፡ ወኪል ስደተኛታት ናብ ሕጊ ክትቀርብ ሓላፍነቱ ናብ ፖሊስ ከረክብ ይኽእል እዩ። ክትርከብ እንተደኣ ዘይክኢልካ፡ ፖሊስ ተጸናትዩ ክከታተለካን ሕጋዊ መጸዋዕታ ክገብረልካ መሰል ኣለዎ። ብተወሳኺ ውን ፖሊስ ካብ ሃገሩ ንኸውጽኣካ ሓይሊ ክጥቀም መሰል ኣለዎ።
ፖሊስ ናብ ትሕቲ ሕጊ ንኽትቀርብ ሓላፍነት ተዋሂብዎም እዩ፡ ምስ ምምላስካ ዝምልከት ሕቶታት ምስ ዝህልወካ ረኺብካ ከተዘራርቦም ይግባእ።
ዳግማይ ካብ ምእታው ክትክልከል ትኽእል ኢኻ
ክትተሓባበር እንተዘይክኢልካ፡ ወኪል ስደተኛታት ፋግማይ ካብ ምእታው ክኽልክለካ ውሳኔ ኵስን ይኽእል እዩ።እዚ ማለት ንሓሙሽተ ዓመታት ናብ ናይ ሸንገን ሃገራት፡ሩማኒያ ወይ ቡልጌሪያ ክትከይድ ኣይፍቀደልካን እዩ።ንውሓት እገዳ ዳግመ ምእታው ኣብ ናትካ ውሳኔ እዩ ዝምርኮስ።
ብዛዕባ እገዳ ዳግመ ምእታውን ከመይ ጌርካ ካብኡ ከም እተምልጥን ብዙሕ ኣንብብ


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
እዚ ኬዝ ቲም ኣብ ትሕቲ ኣውራ ከይዲ ስራሕ ምኽባር ሕጊ እቶን እንተለጀንስን ካብ 2004 ዓ.ም ጀሚሩ ዝተጣየሸ እንትኸውን ኪኢላታት ገበን ምርመራን ዓቀብቲ ሕግን ዝሓዘ እዩ።
ስልጣን ሓላፍነትን
ብመሰረት በዓል መዚ ንምጥያሽ ዝወፀ ኣዋጅ 210/2003 ዓንቀፅ 10 ከምኡ እውን ስልጣን ክፍፍል ዘርኢ መሰረታዊ ከይዲ ስራሕ ኣውራ ከይዲ ስራሕ ምኽባር ሕጊ እቶትን ኢንተለጀንስን እቲ ኬዘ ቲም እዞም ዝስዕቡ ስልጣንን ሓላፍነትን ኣለዎ፦
- ግብሪ ተንከፍ ሕግታት ኣርቒቑ ንዝምልከቶ ኣካል የቅርብ
- ኣብ ሕግታት ግብርን ካልኦት እቶት ተንከፍ ሕግታትን ብግብሪ ከፋሊ ይኹን ካሊእ ወገን ዝልዓሉ ሕቶታት ናይ ሕጊ መብርህን ምኽርን ብቅልጣፈን ፅፈትን ይህብ
- ግብሪ ዕድኡ ክኸፍል ናይ ዘይክኣለ ግብሪ ከፋሊ ሃፍቲ ተታሒዙ መኽፈሊ ግብሪ ዕዳ ንክኸውን ይገብር
- በዚ በዓል መዚ ዝእከቡ ግብርን ካልኦት እቶት መንግስትን እዚ ክልል ዝገዝኡ ሕግታት ጥሕሰት ገበን ንዝፍፅሙ ከፈልቲ ግብሪ ይምርምር፣ ይኸስስን ይከራኸርን
- ንበዓል መዚ ወኪሉ ናይ ፍትሃብሄር ጉዳያት ኣብ ግብሪ ይግባኣኒ ሰማዒ ጉባኤ ይኹን ኣብ ዝኾነ ደረጃ ቤት ፍርዲ ይከራኸር
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
We have 43 guests and no members online


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ዓፋር ሰባት እናተዓፈኑ ይእሰሩ ኣለው ይብል ዝበፅሐና ሓበሬታ ካብ ቤልጁም ዳይሬክተር ናይ ዓፋር ማእኸል ሓበሬታ ኣቶ ኣካዲር ኢብራሂም ብዛዕባ ምዕፋን እቶም ሰባት ከምዚ ይብሉ።
“ኣብኡ ዘሎ ኩነታት መዓልታዊ ይከታተሎ እየ።እቶም መናእሰይ ኣብኡ ዘካይድዎ ነገር ብኢሜይል ይኹን ብፎቶ ነቲ ምንቅስቓስ በብእዋኑ የፍልጡኒ እዮም።”
ኣቶ ኣካዲር ካብ ቤልጁም ብኢሜይል ኣብዝለኣኹዎ ፅሑፍ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ጀሚሩ ኣብ ክልል ዓፋር ዩኒቨርስቲ ሰመራ ዝተለዓለ ዓመፅ ናብ ካልኦት 32 ወረዳታት ከምዝተጋፍሐ ይሕብር።
ናይ ዩኒቨርስቲ ሰመራ ሓላፊ ውዳበ ሓይሊ ሰብ ኣቶ ሳሌህ ረሺድ ቅድሚ ሓሙሽተ ወርሒ ተዓፊኖም ከምዝተወስዱ፣ኣብዚ ሰዓት እዚ ኣበይ ከምዘለው ከምዘይፍለጥን መምህር ናይቲ ዪኒቨርስቲ ምዃኖም ዝገለፁን ሽሞም ክግለጽ ዘይደለዩን ተዛሪቦም ኣለው።
“ቅድሚ ሓሙሽተ ወርሒ ሓላፊ ውዳበ ሓይሊ ሰብ ዩኒቨርስቲ ሰመራ ዝነበሩ ኣቶ ራሺድ ሳሊሕ ኣብ መዓልቲ ብሄርን ብሄረሰባትን ንሕክምና ካብ ጅቡቲ ኣብ ዝተመለስሉ ተዓፊኖም ከምዝተወሰዱ እዩ ዘለና ሓበሬታ።ክሳብ ሕጂ ኣበይ ከምዝኣተው ኣይፍለጥን።”
መን ከምዝኣሰሮም ዝተሓተቱ እዞም መምህር ምዃኖም ዝገለፁ ሰብ ግምትና ህውሓት ናይ ዝመርሖ መንግስቲ ደሕንነትን ብኣብዴፓ ከምዝተሰወረ እዩ ዘለና ሓበሬታ ኢሎም።
እቲ መንእሰይ ዘልዕሎም ብዙሓት ሕቶታት ዝልዓሉ እንተኾኑ እውን ዝምልስ ኣካል የለን ኢሎም ብምውሳኽ።
ምስዚ ተቓውሞ ብዝተኣሳሰረ ሓደ ተማሃራይን ኣባል ፖሊስ ናይቲ ዩኒቨርስቲን ከምዝተኣሰሩ ካልኦት ሰራሕተኛታት መንግስቲ ድማ ካብ ፖሊስ ናይ ትድለዩ ኣለኹም ዝብል ትእዛዝ ዝበፅሖም ከምዘለው እዞም ሽሞም ክግለፀሎም ዘይደለዩ መምህር እየ ዝበሉ ንድምጺ ኣሜሪካ ክፍሊ ኣምሓርኛ ገሊፆም።
ካብ ሰበስልጣን እቲ ክልል መልሲ ንምርካብ ዝተገብረ ፃዕሪ ኣይሰለጠን።


text:
ዋና ፀሓፊ ሸውዓተ ግንቦት አቶ ኣንዳርጋቸው ፅጌ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር መንግስቲ ኢትዮዽያ ከምዝርከብ ተፈሊጡ።
ቴሌቭዥን ኢትዮዽያ ሎሚ ኣማስይኡ ኣብ ዝፈነዎ ዜና፣ኣቶ ኣንዳርጋቸው ፅጌ ንዝሓለፉ ሓሙሽተ ዓመታት ዝተፈላለየ መፀውዒ እናተጠቀሙ ኣብ ኤርትራ ዓሪዶም ከምዝፀንሑን፣ምስ ሻዕቢያን ካልእ ፀላኢ መንግስቲ ኢትዮዽያ ዝኾነት ሃገርን ተሓባቢሮም፣ፈጠርቲ ራዕዲ ብምውዳድን ብምዕላምን፣ንናይ ሃገር ሰላም ንምዝራግን ምዕባለ ንምትዕንቃፍን እናሰርሑ ፀኒሖም‘ዮም ይብል።
ኣብ መእተዊ‘ቲ ዜና፣ኣቶ ኣንዳርጋቸው ፅጌ፣ኣዝየ ደኺመ‘ለኹ፣ዕረፍቲ ጥራሕ‘ዩ ዘድልየኒ።ኣብ ልበይ ሓንቲ ፅልኣት ዝባሃል የብለይን ይብሉ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ምስ ሸውዓተ ግንቦትን ቴሌቭዥን ኢሳትን ይተሓባበሩ ነይሮም ዝተባሃሉ ካልኦት ሰባት‘ውን ብትእዛዝ ቤት ፍርዲ ከምዝተታሓዙ ቴሌቭዥን ኢትዮዽያ ኣፍሊጣ።
መንግስቲ ኢትዮዽያ ወሲኹ፣ዜግነት ካልእ ሃገር ምሓዝ፣ኣባል ፖለቲካዊ ፓርቲ ምኳን፣ጋዜጠኝነትን ካልእን ከውሊ ገይርካ ኣብ ግብረ ሸበራ ምስታፍ ብሕጊ ተሓታቲ ካብ ምኳን ኣየድሕንን ይብል።
\


text:
ናይቲ ማሕበር ፕሬዝዳንት ዶ/ር ኣሕመድ ረጃ ከምዝሓበሩዎ ኤል-ኒኞ ዝተባህለ ለውጢ ክሊማ ብዝተፈጠሮ ደርቂ ዘሎ ሽግር ሰፊሕን ዓሚቕን እንተኾነ እውን ቅድሚ ኩሉ ተጠቃዕቲ ንዝኾኑ ንዝተወሰኑ ንምሕጋዝ ኣለሊዩ ከምዘሎ ሓቢሮም።
ንሶም ብተወሳኺ ከምዚ ኢሎም።
‘ሃናጺ መግቢ ክነቕርብ ኣለና ኢልና ዝወሰናዮ ን170 ሽሕ ህጻናት፣ኣዴታትን ደቂ ኣንስትዮን እዩ።ኣብ ሓጺር እዋን ብዝተገብረ ምንቅስቓስ ክሳብ ሎሚ ንኣስታት 11 ሽሕ ህጻናትን ደቂ ኣንስትዮን ሓጊዝና ኣለና።’
ብፍላይ ኣብ ክልላት ዓፋር፣ኣብ ሱማሊያ፣ኣብ ኦሮሚያ፣ኣምሓራን ትግራይን ከምዝሓገዙ ወሲኾም ሓቢሮም።ንሃናጺ መግቢ ዝኸውን ገንዘብ ካብ 150 ክሳብ 200 ሚሊዮን ብር ከምዝግመትን እዚ ገንዘብ እዚ ካብ ውሽጢ ሃገርን ኣጋር ትካላትን ንምርካብ ዝተተለመ እዩ ኢሎም።
ትኹረት ዝሃብሉ ሃናጺ መግቢ ንትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ህጻናትን፣ዘጥብዋ ኣዴታት፣ነፍሰጾራትን ምዃኖም ወሲኾም ሓቢሮም።
ብሞባይል ቴሌፎን ካብ ሰለስተ ክሳብ ሓምሳ ብር ሓገዝ ንምትእኽኻብ ዘኽእል ስርዓት ከምዝተርግሐን ትካላትን ውልቀሰባትን ንጻውዒት ሓገዝ ብምግባር ረድኤት ኣብ ምትእኽኻብ ከምዝርከቡን ዶ/ር ኣሕመድ ኣረዲኦም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ንመሓውር ክኢላታት ወረዳታትን ከተማታትን ዓቕሚ መዕበዪ ስልጠና ከም ዝሃበ ኣፍሊጡ።
ሓደሽቲ ኣዋጃት ኣታዊ ግብርን ምምሕዳርን ግብርን፣ ስርዓት ኣወሳስና ግብርን ኣተኣላልያ ቅሬታን ይግበአንን፣ ምሓዝ ሃፍትን ምምሕዳራዊ መቅፃዕትን መሰረት ብምግባር ንመሓውር ክኢላታት ኣተኣኻኽባ እቶትን ክትትልን፣ ንትምህርትን ስልጠናን ግልጋሎት ዓማዊልን ንፍሉይ ኦዲተራትን ኣብ ከተማ ኣክሱም ካብ ዕለት 13 ክሳብ 17/04/2009 በጀት ዓመት ዓቕሚ መዕበዪ ስልጠና ከም ዝሃበ ምኽትል ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣይተ ወ/ገብርኤል ኣፅብሃ ኣገንዚቦም።
ቑጠባዊ ዓቕሚ ኣታዊና ንምዕባይ ነዚ ዝምጥንን ዝድግፍን ስርዓት ምምሕዳር ግብርን ምጥንኻርን ምምሕያሽን ወሳኒ ብምዃኑ ብብርኪ ሃገር ዝተመሓየሹ ኣዋጅ ኣታዊ ግብርን ምምሕዳር ግብርን ኣብ ወርሒ ሓምለ 2008 በጀት ዓመት ፀዲቑ ናብ ተግባር ተኣትዩ እዩ። እዞም ሓደሽቲ ኣዋጃት ንንውሕ ዝበሉ ዓመታት ተበታቲኖም ዝፀንሑ ኣዋጃትን ደንብታትን ናብ ሓደ ብምውዳብ ግልፅነትን ተሓታትነትን ብምስፋን ምስ ዝበፃሕናዮ ቁጠባዊ ዕብየት ንምዝማድ እዚ ስልጠና ክፍተታትና እናፅበብና ዓቕምና እነጎልብተሉ ስሉጥን ቀፃልነት ዘለዎን ግልጋሎት ንምሃብ ዝሕግዝን ከፈልቲ ግብሪ ከከም ኣታዊኦም ክኸፍሉ ዝገብር ምኻኑ እቶም ምክትል ዋና ዳይሬክተር ገሊፆም።
ቐንዲ ዕላማታት ምምሕያሽ ኣታዊ ግብርን ምምሕዳር ግብርን ብተግባር ሪፎርምታት ግብሪ ኣብ ምፍፃም ዘፀግሙ ዝነበሩ ድንጋገታት ግልፅነት ንኽህልዎም ብዝተበታተነ መንገዲ ኣብ ስራሕ ዝፀንሑ ኣዋጃት ብምውህሃድ ብምምሕዳር ግብሪ ዝምርሑ ድንጋገታት ዓርሶም ክኢሎም ኣብ ጥቕሚ ክውዕሉ ብምግባር ኣብ ከፈልቲ ግብሪ ዝበፅሕ ዝነበረ ምንግልታዕ ብምውጋድ ፍትሓዊ ስርዓት ኣከፋፍላ ግብሪ ንምዝርጋሕ ዝዓለመ ሙያዊ ስልጠና እዩ።
ዜጋታት ሓንቲ ሃገር ዝኸፍልዎ ግብሪ ኣብ ድሌት ዝተመሰረተ እንተይኮነስ ኣታዊኦም መሰረት ዝገበረ ብሕጊ ተገዲዶም ንልምዓት ሃገሮም ዝኸፍልዎ ግቡእ ኮይኑ ማሕበራውን ቁጠባውን ፖለቲካውን ስራሕቲ ንምስላጥ ዝኽፈል እንትኸውን ሰራሕተኛታት ልምዓት እቶት ዓቕሞም እናዕበዩ ንኸፈልቲ ግብሪ ብዝገበርዎ ደገፍን ክትትልን ብዓርሰ ተበግሶ ምኽፋል ግብሪ መግለፂ ስልጥኑን ዜግነታዊ ጉቡእን እናኾነ ይመፅእ ከም ዘሎ ኣይተ ወ/ገብርኤል ኣፅብሃ ብተወሳኺ ግልፂ ገይሮም።
ተሳተፍቲ እቲ ስልጠና ኣይተ ሃ/ስላሴ ገ/ሂወትን ወ/ሮ ትርሓስ ገዛእን ብወገኖም ነባራትን ሓደሽትን ኣዋጃት ዘመሳስልዎምን ኣፈላላዮምን መሰረት ብምግባር ዝተውሃበ ስልጠና ዓቕምን ክእለትን ካብ ምዕባይ ብተወሳኺ ወረዳታትን ከተማታትን ተሞክሮታት ዝተለዋወጥናሉን ተሞክሮ ዝቐሰምናሉን እዩ ክብሉ ገሊፆም።
ብደጋፊ ከይዲ ስራሕ ርክብ ህዝቢ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣብ ኣፈፃፅማ መደባት 2008 በጀት ዓመት ዕዙዝ
ግደ ንዝነበሮም ሰራሕተኛታትን መዳርግቲ ኣካላትን መተባብዒ ሽልማት ሂቡ፤
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ በቢ ዓመቱ ካብ ወረዳታት፣ ከተማታትን ክፍለ ከተማታትን ስርዓት ምምሕዳር ግብርን ታክስን ብምትግባር፤ ኣብ ምርግጋፅ ዘላቂ ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ተመዝጊቦምን እናተመዝገቡን ዘለው ዓወታትን ጭቡጣት ለውጥታትን መሰረት ብምግባር ነዚ ኣብ ምትግባር ዕዙዝ ግደ ንዝነበሮም ሓገዝትን መዳርግቲ ኣካላትን ኣመራርሓን፣ ኣብያተ ፅሕፈትን ውልቀ ፈፀምትን በቢዓመቱ መድረኽ ሽልማት ብምድላው ንቡሉፃት ሃርበኛታት ልምዓት እናተባብዐን ኣፍልጦ እናሃበን ከም ዝመፀ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ወ/ሮ ምሕረት በየነ ኣገንዚበን።እዚ ናይ ሎሚዘበን መድረኽ ንክራይ ኣካብነት ብትረት ብምቅላስ ስርዓት ግብርን ታክስን ፍልፍል ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ክንገብሮ ኢና ብዝብል ቴማ ልምዓታውነት ብምስፋሕን ብምጉልባትን ቁጠባዊ ምዕባለ ክልልና ዘፈልፍሎ ኣታዊ ብምእካብ ዘላቒ ልምዓት ክልልና ንምቅልጣፍ ካብ ክልል ጀሚሩ ክሳብ መሓውር ወረዳታትን ከተማታትን ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት በቢ ዓመቱ ዝገበርናዮ ወያናይ ቃልሲ መደባትን ልምዓት እቶት ኣብ ምዕዋት ሓጋዚ ኮይኑ እዩ። በዓል መዚ ብዝተጠናኸረ መደባት ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ንምዕዋትን ህንፀት ልምዓት ሓይሊ ሰብ ንምጥንኻር ኣዋጃት፣ ደንብታትን መምርሕታትን ግብርን ታክስ ብዓርሰ ምምህሃር ኣቢሎም ዓቕሞምን ክእለቶምን ንምዕባይ ዝደጋገፉን መዓልታዊ ህንፀት ዘካይዱን ኮይኖም ፖለቲካዊ ዓቕሞም ብምዕባይ ናብ ሓበራዊ ኣተሓሳስባ ክእለትን ክምፁ ከም ዝኸኣሉ እተን ዋና ዳይሬክተር ገሊፀን።
ኣብቲ መድረክ ዝተረኸቡ ኣቦ ወንበር ውድብና ህወሓትን ርእሰ ምምሕዳር ክልልናን ክቡር ኣይተ ኣባይ ወልዱ ብወገኖም ሰራሕተኛታት በዓል መዚ ብውዳበኹም ተጠናኺርኩም እተሳልጥዎ ዘለኹም ስራሕቲ በቢ ደረጅኡ ዝርከብ መላእ ህዝብን ከፈልቲ ግብርን ዘሳተፈ ብምኻኑ መደባትኩም ክተዐውቱን ክተሳልጡን ምክኣልኩም ክትኾርዐሉ ዝግባእ ስራሕ እዩ ብምባል ሐዚ’ውን ኣብ ሃገርና ዘጋጥም ዘሎ ትምክሕትን ፀቢብነትን ብውዳበና ተጠናኺርና ክንሰርሐሉን ክንቃለሶን ይግባእ ክብሉ መልእክቶም ኣመሓላሊፎም።
ዕላማ እዚ ሐዚ ዝሳለጥ ዘሎ መድረኽ ድማ ሽልማት ሃርበኛታት ልምዓት ኣፍልጦ ብምሃብን መደባት ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ሃገርናን ክልልናን መሰረት ብምግባር ኣመዝጊብናዮም ዘለና ዓወታትን ምዕባለታትን ኣብ ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ርኡይ ምንቅስቓስን ፀብለልታን ንዝነበሮም ሰራሕተኛታት ምንቅስቓሶም ኣጠናኺሮም ንክቕፅሉ ዝሕግዝ እዩ። ካልኦት ድማ ካብዚ መድረኽ ሽልማት ተማሂሮም ዝጎድልዎም ኣሰራርሓታት፣ ክእለትን ዓቕምን ሪኦም ንቐፃሊ ኣብ መንጎ እዞም ኣካላት ወያናይ ንሕንሕን ሓቦን ብምፍጣር ብውፅኢት ስርሖም ተሸለምቲ ክኾኑ ዓሊሙ ዝተሳለጠ መድረኽ’ውን እዩ። ኣብ ከተማታት ዝርኣዩ ኣተሓሳስባን ተግባራትን ክራይ ኣካብነት ፖለቲካል ኢኮኖሚ ብልምዓታዊ ፖለቲካል ኢኮኖሚ ብምትካእ ሰናይ ምምሕዳርን ኣብ ምርግጋፅን ብቑዕ ምትሕብባር ዝገበሩ ኣብያተ ዕዮ፣ ብቑዕ ኣመራርሓ ዝሃቡ ዞባን መሓውራት ወረዳን ከተማን ብምሽላም መንግስቲ ንዝሓንፀፆም መደባት ልምዓት ኣብ ምዕዋት ርኡይ ፀብለልታ ንዝነበሮም ዕውታት ሓርበኛታት ልምዓት ውልቀ ፈፀምቲ ዓቕምታት ስቪል ሰርቫንት ኣፍልጦ ንምሃብ ዓሊሙ ዝካየድ ዘሎ መድረኽ እዩ።
መመዘኒ ረቛሕታት ተወዳደርቲ ኣካላት ልእኽትኦም መሰረት ዝገበረ ኮይኑ ብፍላይ ንኣብያተ ፅሕፈትን ውልቀ ፈፀምቲ ዓቕምታት ኣብ ቁልፊ መደብ ብቑዕ ማሕንቖታት ዘነፀረ፣ ትልሚ ብምድላው ፈፀምቲ ኣካላት ብብቕዓት ብምድላው ናብ ተግባር ክኣትው ዝገበረን ከም ውፅኢቱ ብድምር ኣብ ዓበይቲ ዝተትሓዙ መደባት ሽቶታት ልዕሊ 95 ሚኢታዊ ዝፈፀመን እዩ። ንዞባታት ድማ ብቐንዱ ካብ ምድላው ምዕራፍ ጀሚሩ ንሕድሕድ ወረዳን ከተማን ብቑዕ ናይ ደገፍን ክትትልን ስራሕቲ ብምፍፃም ናብ ዝተመጣጠነ ብርኪ ኣፈፃፅማ መደባት ክመፃ ብምግባር ከምኡ’ውን ኣብ ክረምታዊ መደባት ግብርን ታክስን ብቑዕ ምርድዳእ ብምፍጣር ውፅኢታዊ ስራሕ ክምዝገብ ዝገበሩ እዮም። ንመዳርግቲ ኣካላት፣ ደገፍትን መተሓባበርትን ኣካላት ንልኡኾም ማእኸል ዝገበረ መመዘኒ ረቛሕታት ብምድላውን ብምምዛንን 40.5 ሚኢታዊ ውልቀ ተሸለምቲ ደቂ ኣንስትዮ ዝርከባሉ ክሕረዩ ብምግባር ሽልማት ተበርኪቱሎም እዩ።
እቲ ሽልማት ንኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ብዝወፀ ረቛሒ መሰረት ብሰለስተ መንገዲ ዞባታት ብዝሃብዎ ነጥቢ፣ ብብርኪ በዓል መዚ ክልተ ግዜ ዝተኻየደ ሱፖርቪዥን ስርርዕን በብከይዲ ስርሑን ኬዝቲማትን ዓመት ምሉእ ዝተገበረ ድገፍን ክትትልን ንናይ ባዕሉ ዋጋ ብምሃብ ዝተፈፀመ እንትኸውን ኣብዚ ዓመት ዝተገበረ ኩለመደያዊ ምንቅስቓስ ምስ ናይ ክረምቲ መደባት ውፅኢት ብምትእስሳርን ኣብ ግምት ብምእታውን ዝተገበረ ስርርዕ እዩ።
ብብርኪ ክልል 6 ኣብያተ ዕዮን ኣካላት ሚድያን ዋንጫን ሰርቲፊኬትን፣ 4 ዞባታት ዋንጫን ሰርቲፊኬትን ምስ ሚኒ ላፕቶፕ፣ 8 ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ከተማታትን ክፍለ ከተማታትን ደረጃ ኣፈፃፅምኦም ማእኸል ዝገበረ ዋንጫን ሰርቲፊኬትን፣ 12 ገፀር ወረዳታት ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ደረጃ ኣፈፃፅምኦም ማእኸል ዝገበረ ዋንጫን ሰርቲፊኬትን፣ 30 ክለባት ግብሪ ንልምዓት ንመወከሲ ክኾኑ ዝኽእሉ መፃሕፍቲ፣ 20 ልምዓት ጉጅለ ደኣንትን ደቂ ኣንስትዮን ዋንጫን ተርቲፊኬትን፣ 10 ብሉፅ ኣፈፃፅማ ዝነበሮም ቤት ምኽሪ ንግድን ዘፈር ማሕበራትን ዋንጫን ሰርቲፊኬትን ዝተሽለሙ ኮይኖም 20 ሓለፍቲ ቤት ፅሕፈት ዝርከብዎም 202 ውልቀ ፈፀምቲ ዓቕምታት ድማ ኣብ ሰለስተ ደረጃ ማለት 50 ሰራሕተኛታት ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ንዝተቐመጡ 5‚000 ብር ምስ ሰርቲፊኬት፣ ን76 ኣብ ካልኣይ ደረጃ ዝተቐመጡ 4‚000 ብር ምስ ሰርቲፊኬትን ከምኡ’ውን ን76 ብሳልሳይ ደረጃ ዝተቐመጡ ድማ 3‚000 ብር ምስ ሰርቲፊኬትን ክሽለሙ ተገይሩ እዩ ክብላ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ወ/ሮ ምሕረት በየነ ብተወኺ ግልፂ ገይረን።
ብተዛማዲ ተሳተፍቲ ኣካላት ገምጋም ኣፈፃፅማ መደባት 2008 በጀት ዓመት ብዕምቆት ዘካየዱ እንትኾኑ ቀፃሊ መደባት 2009 በጀት ዓመት ብዝርዝር ብምዝታይን ርኢቶታት ብምሃብን ኣብ ሓበራዊ ምርድዳእ ዝተበፅሐ እንትኸውን ሐዚ ኣብ ሃገርና ዘጋጥም ዘሎ ትምክሕትን ፀቢብነትን ንምምካት ኣበርቲዖም ከም ዝሰርሑ ቃል ኣትዮም።
ብደጋፊ ከይዲ ስራሕ ርክብ ህዝቢ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣብ ደረጃ ሀን ለን ከፈልቲ ግብሪ ኣመልኪቱ ንሰራሕተኛታት ኣብ ኣፈፃፅማ መደባት መብርሂ ሂቡ።
ኣብ ቀዳማይ ሰሙን ነሓሰ 2008 ዓ/ም ኣብ ዝተኻየደ መድረኽ ኦሬንቴሽን መደብ ኣፈፃፅማ ደረጃ ሀንለን ከፈልቲ ግበሪ ብዝምልከት ንሓለፍትን ክኢላታትን ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳታት፣ ከተማታትን ዞባታትን ኣብ ዝተረኸብሉ ናይ ሕሉፍ ዓመት ገምጋም ኣፈፃፅማ ብሉፃት ተሞኩሮታት፣ ጥንካረታትን ድኽመታትን ብዝርዝር ቀሪቡ እዩ። ብፍላይ ምስ ኣፈፃፅማ ኦዲት ስትራተጂ ሒሳብ መዛግብቲ ዝተተሓሓዘ እተን ዝበዝሓ ወረዳታትን ከተማታትን ክልልና ልዕሊ 90 ምኢታዊ ኣፈፃፅማ እንትህልወን ከተማ ማይጨውን ክፍለ ከተማታት ቀዳማይ ወያነን ሰሜንን ድማ ኣብ ዓዲ 60 ምኢታዊ ከም ዝኾነ ብዝርዝር ቀሪቡ እዩ። እቶም ኦዲት ዘይተገበረሎም ሒሳብ መዛግብቲ ኣብ ቀፃሊ በጀት ዓመት ዘለና ሓይሊ ሰብን ግዜን ፀንቂቕና ብምጥቃም ናብ ዝተመጣጠነ ብርኪ ክነብፅሖ ከም ዝግባእ ላዕለዋይ ክኢላ ኣወሳስና ግብርን ክትትልን በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣይተ ሙሉብርሃን ሃ/ማርያም ገሊፆም።
ብተዛማዲ ብሉፅ ተሞክሮ ዞባ ደቡብ ትግራይ ኣብ ኣፈፃፅማ ከፈልቲ ግብሪ ደረጃ ሐ ነጋዶን መካረይትን ከም ተሞክሮ ኣብ ደረጃ ሀን ለን ብመፅር ምድላውን ምኽላስን ዘስርሕ ትልሚ፣ ኣብ ህንፀት ልምዓታዊ ሰራዊት ግብሪ ምስ ምድላው ፈፀምቲ ሓይልታት ዝተተሓሓዘ ኣብ ፍልጠት፣ ክእለትን ተወፋይነትን ዝመፀ ለውጢ፣ ኣብ ተግባር ምዕራፍ ድማ ተሳትፎ ህዝቢ ንምርግጋፅ ብልምዓት ጉጅለ፣ ድኣንትን ካልኦት ውዳበታትን ኣብ ፅንዓት፣ ውሳነን ምይይጥን ምኽፋል ፍትሓዊ ግብሪ ወሰንቲ ተግባራት ዝተሰርሑ ኮይኖም ሕድሕድ ተግባር ድማ ናይ ደገፍን ክትትልን መስርሕ ወፂሉ ከም ዞባ ብተመሳሳሊ ኣሰራርሓ ከም ዝተመርሐን ከም ተሞክሮ ኣብ ደረጃ ሀን ለን ክትግበር ከም ዝግባእን ኣማኻሪ ከተማታት ዞባ ደቡብ ትግራይ ኣይተ ኣስመላሽ ረዳ ኣቕሪቦም እዮም።
ኣብቲ ዝቐረበ መብርሂ መሰረት ብምግባር ድማ ካብ ተሳተፍቲ ኣካላት ምስ ሕፅረት ሓይሊ ሰብ ዝተተሓሓዘ፣ ብዙሕ ዓመታት ዘቑፀሩ ውዙፋት ሒሳብ መዛግብቲ፣ ኣብቶም ዝተጠቓለሉ ኦዲት ስትራተጂታት ዘለዎም ፅሬት እንታይ ከም ዝመስል፣ ዞባታት ንከይዲ ምኽፋል ግብርን ታክስን ከም ውድብን መንግስትን ኣመራርሓ ከዕርፍሉ ከም ዝግባእ ዝብሉን ካልኦትን ሕቶታት ርኢቶታትን ቀሪቦም እዮም። ነቶም ዝቐረቡ ሕቶታትን ርኢቶታትን መሰረት ብምግባር መጠቓለሊሓሳባትን ኣንፈት ኣፈፃፅምኡ ብዝተዋደደ ትልሚ ሓይሊ ሰብ ግዜን ብኣግባቡ ክንጥቀም ከም ዝግባእን ብምክትል ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣይተ ወ/ገብርኤል ኣፅብሃ መብራህርሂ ምስተውሃበ እቲ መድረኽ ብዓወት ተዛዚሙ እዩ።
ደጋፊ ከይዲ ስራሕ ርክብ ህዝቢ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣብ ዝተመሓየሹ ኣዋጅ ኣታዊ ግብርን ኣዋጅ ምምሕዳር ታክስን ኣመልኪቱ ስልጠና ሂቡ።
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ንከይዲ ስርዓት ምእካብ ግብርን ታክስን ሓገዝቲ ዝኾኑ ዝተፈላለዩ ኣዋጃት፣ ደንብታት፣ መምርሕታትን ሪፎርምታትን ኣውፂኡ ብተግባር እናፈፀመ ይርከብ። ምስዚ ሕዚ ዘሎ ህልዊ ኩነታት መሰረት ብምግባር ከም ሃገርን ክልልን ምስቲ ቁጠባዊ ዕብየት ዝጠዓዓም፣ ግልፅን ዝተወሃሃደን ኣሰራርሓ ኣብ ግብርን ታክስን ንክህሉ፣ ግብሪ ዘይክፈለሎም ዝነበሩ ኣታዊታት ፍትሓዊ ግብሪ ንክኽፈለሎም፣ ተመሳሳሊ ኣተረጓጉማ ሕግታትን ኣብ ካልኦትን ምሉእነት ንክህሉ ኣዋጅ ኣታዊ ግብርን ኣዋጅ ስርዓት ምምሕዳር ታክስን ኣመልኪቶም ዝተመሓየሹ ኮይኖም ኣዋጅ ኣታዊ ግብሪ ካብ ሓምለ 1/2008 ዓ/ም ጀሚሩ ኣብ ዝተረኸበ ኣታዊ ተግበራዊ ከም ዝኾኑ፣ እዚ ኣዋጅ ቅድሚ ምፅንዑ ንዝህሉ ግቡእ ግብርን ምምሕዳራዊ መቕፃዕትታትን ግን ብመሰረት ነባር ሕጊ ዝፍፀም ምዃኑ ሓለፍትን ክኢላታትን ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳታት፣ ከተማታትን ዞባታትን ኣብ ዝተረኸብሉ ስልጠና ዝሃቡ ዓቃቢ ሕጊ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣይተ ገ/መስቀል ሃይሉ ሓቢሮም።
ኣብቶም ዝተመሓየሹ ኣዋጃት ምስ ምጣነ ግብሪ ዝተተሓሓዘ ኣብ ተቖፀርቲ ሰራሕተኛታት ካብ ግብሪ ነፃ ዝኸውን ኣታዊ በቲ ነባር ኣዋጅ ክሳብ 150 ብር ዝብል ዝነበረ ሕዚ ድማ ክሳብ 600 ብር እንትኸውን እቲ ዝለዓለ ምጣነ 35 ምኢታዊ ድማ ልዕሊ 5,000 ብር ኣብ ዝኾነ ኣታዊ ዝብል ዝነበረ ሕዚ በቲ ዝተመሓየሸ ልዕሊ10,900 ብር ኮይኑ ኣሎ። ኣብ ነጋዶን መካረይትን ድማ በቲ ነባር ሕጊ ካብ ግብሪ ነፃ ዝኸውን ኣታዊኡ ክሳብ 1,800 ብር ዝብል ዝነበረ ሕዚ ክሳብ 7,200 ብር ዓመታዊ ኣታዊ ንዘለዎም እንትኸውን እቲ ዝለዓለ ምጣነ 35 ምኢታዊ ድማ በቲ ነባር ልዕሊ 60,000 ብር ዝነበረ ሕዚ በቲ ዝተመሓየሸ ድማ ልዕሊ 130,800 ብር ኮይኑ ኣሎ። ምስ ብርክታት ከፈልቲ ግብሪ ዝተተሓሓዘ ድማ ሕዚ በቲ ዝተመሓየሸ ኣዋጅ መሰረት ብርኪ ሀ ልዕሊ 1 ሚልዮን፣ ብርኪ ለ ካብ 500,000 ብር ክሳብ 1 ሚልዮን፣ ብርኪ ሐ ድማ ትሕቲ 500,000 ብር ዓመታዊ ኣታዊ ምንቅስቓስ ንዘለዎም ዝብል ኮይኑ በዚ ዝተመሓየሸ ድንጋገ መሰረት ንምፍፃም በዓል መዚ ዝተማልአ ምድላው ገይሩ ኣብ ሓደ ዓመት ውሽጢ ክሳብ ዘተግብሮ ብርኪ ግብሪ ከፈልቲ ዝምልከት ብመሰረት ድንጋገ ነባር ሕጊ ዝፍፀም ምዃኑ መሰጋገሪ ድንጋገ ተነፂርሉ እዩ። ከምኡ እውን ምስ ግብሪ ምሕባእ ዝተተሓሓዙ ድንጋገታት፣ ኣብ ተቐናሲ እርጋን፣ ዝኾነ ሰራሕተኛ ግብሪ ክኸፍል ከም ዝግባእ ዝብሉን ካልኦትን ሕግታት ኣብቲ ኣዋጅ ፀዲቖም እዮም። ምስ ኣዋጅ ስርዓት ምምሕዳር ግብሪ ዝተተሓሓዘ እውን ኣብ ምጥቃም ስርዓት ኤለክትሮኒክስ፣ መገደዲ ትርጉም ሕግታት፣ ዓይነታት ምግባጥ ታክስን ምስ ምምሕዳራዊ ቅፅዓታት ዝተተሓሓዙ ዝርዝር ወፂኦም ከም ዝተመሓየሹ ኣይተ ገ/መስቀል ሃይሉ ወሲኾም ሓቢሮም።
ኣብቲ ስልጠና ካብ ተሳተፍቲ ዝተፈላለዩ ሕቶታትን ርኢቶታትን ዝተልዓሉ ኮይኖም ከም ኣብነት ኣብ ኣፈፃፅማ እዞም ኣዋጃት ምስ ግዜ ተፈፃምነቱ ከመይ እዩ? ናይ ዝሓለፉ ዓመታት ሒሳብ መዛግብቲ ከመይ ይፍፀሙ?ኣብ መሳርሒ መመዝገቢ መሸጣ ዘሎ ክፍተታት ኣዋጅ ዘይወፀሉ? እዞም ቀሪቦም ዘለዉ ኣዋጃት ብዝርዝር ብደብዳቤ ክድገፍ ኣብ ምግባር ዘሎ ኩነታት እንታይ ዝተሓሰበ ነገር ኣሎ? ዝብሉ ሕቶታትን ተላዒሎም እዮም። ነዚኦም ሕቶታትን ርኢቶታትን መሰረት ብምግባር ድማ ኣብ መድረኽ ብዝተፈላለዩ ተሳተፍቲ ኣካላት መልስን መፍትሒ ሓሳባትን ምስተወሃበ እቶም ኣዋጃት ተገባራዊ ክኾኑ ከም ዝግባእ መጠቓለሊ ሓሳብን ርኢቶን ብምክትል ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣይተ ወ/ገብርኤል ኣፅብሃ ምስተወሃበ እቲ ስልጠና ብዝለዓል ዕግበት ተዛዚሙ ’ዩ።
ደጋፊ ከይዲ ስራሕ ርክብ ህዝቢ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ምኽፋል ግብሪ ደረጃ ሐ ነጋዶን መካረይትን 2008/9 በጀት ዓመት ዕዉት ኣፈፃፅማ ከም ዘመዝገበ ኣፍሊጡ።
ኣብ ምሉእ ወረዳታትን ከተማታትን ክልልና 1 ሓምለ 2008 ዓ/ም ብዕሊ ዝተበሰረ ምኽፋል ግብርን ታክስን ሙሉእ ሕብረተሰብ ዘሳተፈ ዓመታዊ በዓል ግብርን ታክስን ብሕብሽቲ፣ዕንበባ ፣ጓይላን ሳዕስዒትን ብድሙቕ ፅምብል ተኸቢሩ እዩ። ኣብቲ ከይዲ ምኽፋል ግብሪ ውድብን መንግስትን ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ መሪሕነት ዘዕረፈሉ ኮይኑ ክሳብ 30 ሓምለ ኣብ ዘሎ ናይ ብርኪ ሐ ነጋዶን መካረይትን መኽፋሊ ግብሪ እዋን ብክልል ደረጃ ብኮማንድ ፖስት እናተመርሐን እናተገምገመን ንወረዳታት፣ ከተማታትን ዞባታት 10 ግዜ ናይ ግብረ መልሲ ሰነድ ተዳልዩ ተዋሂቡ እዩ። ኣብዚ በጀት ዓመት ምኽፋል ግብሪ ናይ ዞባታት ኣመራርሓ ትኹረት ሂቦም ናይተን ወረዳታትን ከተማታትን ተሞክሮታት፣ ጥንካረታትን ድኽመታትን እናገምገሙ ክመርሕዎ ክኢሎም እዮም። ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳታት፣ ከተማታትን ዞባታትን ህዝቢ ዝተሳተፈሎም መድረኻት ኣካይዶም ህዝቢ ኣብ ፅንዓት፣ ውሳነን ምይይጥን ግብሪ ክሳተፍ ብምግባር ምስ ናይ ሕሉፍ ዓመት እንትነፃፀር ዝነኣሰ ቅሬታ፣ ፍትሓውን ተመጣጣንን ግብሪ ኣብ ምኽፋልን ኣወሃህባ ግልጋሎትን ዝሓሸ ለውጢ ከም ዝመፀን ኣብ በጀት ዓመት 2008 ከም ክልል 96 ምኢታዊ ኣፈፃፅማ ከም ዝተመዝገበን ኣብ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወናኒ ኣውራ ከይዲ ስራሕ ትምህርትን ስልጠናን ግልጋሎት ዓማዊልን ኣይተ በላይ ገ/ወልድ ሓቢሮም።
ኣብዚ በጀት ዓመት ከም ክልል ኣብ ዞባታት ዝነበረ ኣፈፃፅማ እንትርአ ኣብ 1ይ ደረጃ ዘለው ዞባ ደቡብ ትግራይ ኮይኖም ኣብ 7 መዓልቲ 100 ምኢታዊ እንትፍፅሙ፣ ብ2ይ ደረጃ ደቡብ ምብራቕ ኣብ 10 መዓልቲ 100 ምኢታዊ ከምኡ’ውን ኣብ 3ይ ደረጃ ዘለዉ ምብራቓዊ ዞባ እውን ኣብ 15 መዓልቲ 100 ምኢታዊ እንትፍፅሙ ሰሜን ምዕራብ እውን በቲ ዝተተሓዘ እዋን ፈፂሞም እዮም። ብተነፃፃሪ በቲ ዝተተሓሓዘ መኽፋሊ ግብሪ እዋን ዘይወድኣ ዞባታት ድማ ዞባ መቐለ 99 ምኢታዊ፣ ዞባ ማእኸል 91 ምኢታውን ዞባ ምዕራብ 82 ምኢታውን ኣፈፃፅማ እንትህልወን ምስ ናይ ሕሉፍ ዓመት እንትነፃፀር ግን ብመዳይ ኣወሃህባ ግልጋሎት ዝደኸመ ኣይኮነን። ብፍላይ ኣብ 2008 በጀት ዓመት ከም ክልል ዝተረኸቡ ጥንካረታትን ለውጥታትን እንትርአ እተን ዝበዝሓ ዞባታት፣ ከተማታትን ወረዳታትን ቅድሚ 30 ሓምለ ተመጣጣንን ፍትሓውን ግብሪ ከፊለን ምጥንቓቐን፣ ከም ዞባ ናብ ተመጣጣኒ ደረጃ ከም ዝበፀሓ፣ ኣብ ኩሉ ሕብረተሰብ ናይ ናተይነት ስምዒት ይዓቢ ከም ዘሎ፣ ምስ መዳርግቲ ኣካላት ሓቢርካ ኣብ ምዕማም ዘሎ ኩነታት ኣወንታዊ ብምዃኑ ቅሬታ ከም ዝቐነሰን ሰናይ ምምሕዳር ናብ’ቲ መንግስቲ፣ ውድብን ህዝብን ዝደልይዎ ዘለዉ ደረጃ እናተፀግዐ ይኸይድ ከም ዘሎ ኣይተ በላይ ገብረወልድ ወሲኾም ሓቢሮም።
ደጋፊ ከይዲ ስራሕ ርክብ ህዝቢ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ
More Articles...
Subcategories
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
በዝሒ ጎብነይቲ
We have 64 guests and no members online


text:
ናይ ዮርዳኖስ ናይ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ዘተ ዘጽንዕ ተቕዋምን ምስ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ዘተ ዘነቓቕሕ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ብሓባር ካብ ዕለት 9 ክሳብ ዕለት 10 ግንቦት 2018 ዓ.ም. ኣብ ዮርዳኖስ ርእሰ ከተማ ኣማን ዛዕባ ክብሪ ሰብኣዊ ሕይወት ሰፊሕ ምይይጥ ከምዘካየዱ ልኡኽ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ሮቢን ጎመዝ ሓቢሮም።
ቫቲካንን እቲ ናይ ዮርዳኖስ ዛዕባ ናይ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ፍሉይ መጽናዕቲ ዘካይድ ተቕዋም ብሓባር ድሕሪ እቲ ኣብ ክብሪ ሰብኣዊ ሕይወት፡ ብፍላይ ናይ ስደተይናታትን ተመዛበልንት ብዝተፈላለዩ ሓደስቲ ጊልያነት ናይ ዝተጥቕዑን ዜጋታት ሕይወት ዘተኰረ ሓምሻይ ናይ ሓባር ዘተ ኣተኵሮኡ ሃይማኖታትን ክብሪ ሕይወትን፡ ርእየት ክርስትናን ሃይማኖት ምስልምናን ዝብል ከምዝነበረ ዝሓብሩ ልኡኽ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ሮቢን ጐመዝ ኣስዒቦም፥ ኣብ ፍጻሜ እቲ ናይ ሓባር ዘተ፡ ተጋባእያን ብሓደ ድምጺ
ሕይወት ጸጋ እግዚኣብሔር ንኹሎም ኣባላት ሰብኣዊ ስድራ ቤት እዩ፡ ስለዚህ ሕይወት ካብ ምጽናስ ክሳብ ባሕርያዊ ሞት ክኽበርን ክዕቀብን ኣለዎ፡ ሰብእ ፍጥረት ኣብ ናይ እግዚኣብሔር ግብረ ፈጣሪነት ሱታፌ ዘለዎን ክብሪ ዝተጸገወን መሰልን ክቡእን ዘለዎ ብምዃኑ፡ ብዅሉ መጋበርያ ንዝተኸብረ ሕይወት ብቑዕ ከምዝዀነን ክኽበርን ክፍቀርን ከፍቅርን ክድገፍ እለዎ
ዝብል ኣምር ኣጽኒዕም ኣብቲ ናይ ሓባር ሰነድ ከምዘስመሩሉ ገሊጾም፡
ስድተይናታትን ተመዛበልትን እቶም ብዝተፈላለዩ ናይ ገበን ጉጅለታት ንሓደስቲ ጊልያነት ዝተቓልዑ ፍሉይ ቆላሕታ ተገይሩሎም፡ ሕይወቶምን ክብሮምን ናይ ስቃይ ስነ ሰብኣዊ ጉድኑ ግምት ብምሃብ ክኽበረሎምን ካብቲ ዝወደቕሉ ናይ ስቓይ ሕይወት ክላቐቑ ናይ ኵሉ ሓላፍነት እዩ ከምዝበለን፡ ኣብ መወዳእታ ነቲ ዘሎ ኣሉታዊ ጐድኒ ሕብረተሰብ ዓለም ግምት ብምሃብ መንእሰይ ወለዶ ፍጥረትን ተፈጥሮን ክብሪ ሕይወትን ኣብ ምኽባር ክሕነጽ ይግባእ ዝብል ሓሳብ ኣብ ናይቲ ጉባኤ ናይ ፍጻሜ ሰነድ ከምእተመልከተ ኣፍሊጦም።


text:
ኣብ ቅድስቲ መሬት ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን መደበይና ብፁዓን ጳጳሳት ናይ እስራኤል ሓይሊ ምክልኻል ኣብ ልዕሊ ጋዛ ዝፍጽሞ ዘሎ መጥቓዕቲ ኰኒኖም መንግስቲ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ እስራኤል ልኡከ መንግስት ካብ ተል ኣቪቭ ናብ ኢየሩሳሌም ክግዕዝ ምግባሩ ነቒፎን እዚ ውሳኔ ርእሰ ብሔር ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ነቲ ናይቲ ከባቢ ከይዲ ሰላም ዘተዓናቕፍ ምዃኑ ኣጽኒዖም ብምግላጽ ይኹን ደኣ እምበር ኢየሩሳሌም ናይ እስራኤልን ሃገረ ፍልስጥኤምን ርእሰ ከተማ ንኸይትኸውን ዝኽልክል ምንም ነገር ክህሉ ከምዘይክእል እምነትና እዩ ከምዝበሉ ፊደስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ሓቢሩ።
ፍልስጥኤማውያን ነቲ ናይ ሕቡራት ምንግስታት ኣመሪካ ውሳኔ ብምቅዋም ኣብ ዘካየድዎ ናይ ተቓውሞ ሰላማዊ ሰልፊ ብብዙሓት ዓሰርተታት ዝቑጸር ብሞት ኣስታት ሰለስተ ሺሕ ዝግመቱ ንማሕሰይቲ ሓደጋ ከምእተቓልዑን ሓይሊ ምክልኻል እስራኤል ንሞት ዝዳርግ መሳርሒ ብምጥቓሙ ስዒቡ ዘጋጠመ ሓደጋ ሞትን ማህሰይትን ምዃን መደበይና ብፁዓን ጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ እስራኤል ኣብ ዘውጽእዎ መግለጺ ኣመልኪቶም፡ ከይህሉ ምግባር ዝከኣል ናይ ሞትን ማህሰይትን ሓደጋ እዩ ቢሎም፡ ናይ እስራኤል ሓይሊ ምክልኻል ዝወሰዶ ስጉምቲ ከምእተቓወሙ ፊደስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣፍሊጡ።
ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ርእሰ ብሔር መቐመጢ ልኡከ መንግስቶም ካብ ተል ኣቪቭ ናብ ኢየሩሳሌም ከግዕዝ ምግባሮም ንናይቲ ከባቢ ከይዲ ሰላም ዘተዓናቕፍ ከምዝዀነ ናይ ላቲን ግሪክ መልኪታን ኣርመንን ማሮናውን ከለዳውን ሲሮ ካቶሊካውን ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ እስራኤል መደበይና ብፁዓን ጳጳሳትን ኣብ ቅድስቲ መሬት ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ንብረትን ቅዱሳት ስፍራን ዓቃቢ ብሓባር ኣብ ዘውጽእዎ መገልጺ ሓቢሮም፡ ኢየሩሳሌም ክፍቲ ከተማ ነህዛብ ዝብል ናይ ቅድስቲ መንበር ኣመለኻኽታ ብምቅላሕ ኢየሩሳሌም ንእስራኤልን ንፍልስጥኤምን ርእሰ ከተማ ካብ ምዃን ዝዕንቅጽ ምንም ነገር ክህሉ ኣይክእልን ከምዝበሉ ፊደስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣፍሊጡ።
ዕለት 18 ግንቦት 2018 ዓ.ም. ናይ ኢየሩሳሌም ናይ ላቲን ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ሓዋርያዊ መስተናብር ፓትሪያርክ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ፒየርባቲስታ ፒዛባላ ኣብ ቅድስቲ መሬት ዝርከቡ ካቶሊካውያን ካህናትን ደናግልን ገዳማውያንን ተመሃሮ ዘርአ ክህነትን ምእመናንን ሰብ ጽቡቕ ድላይን ምእንቲ ሰላም ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ኣብ ዝግበር ጸሎት ክሓብሩ ዕለት 15 ግንቦት ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ጻውዒት ከምዘቕረቡ ዝሓበረ ፊደስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣስዒቡ፥ ፍልስጥኤማውያን ካብ ዕለት 30 መጋቢት 2018 ዓ.ም. ኣትሒዞም ኣብቲ ጋዛን እስራኤልን ኣብ ዘዳብው ከባቢ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ካብ ዝጀመርሉ ዕለት ንነጀው ናይ እስራኤል ሓይሊ ምክልኻል ብዝወሰድዎ ስጉምቲ ብውሑዱ 110 ዝግመቱ ናይ ሞት ካልኦት ልዕሊ 3 ሺሕ ዝግመቱ ናይ ማህሰይቲ ሓደጋ ከምዝወረዶም የመልክት።


c: application/atom+xml

text:
ባተሪ ካብ ዝምሃዝ ዶሮ ልዕሊ ሚእቲ ዓመት ኰይኑ ኣሎ። ኣብ መዓልታዊ ናብራ ወድሰብ ድማ ዓቢ ግደ ከምዝጻወት ዘይስሓት ሓቂ እዩ። እዚ ክሙር ወይ ዕቑር ጽዓት ካብ መስመር ሓይሊ ኤሌክትሪክ ነጻ ብምኻን ካብ ሓደ ቦታ ናብ ሓደ ቦታ እንዳተንቀሳቐስና ክንጥቀመሉ ይሕግዙና። እንተዀነ ኣቲ ኣወንታዊን ጠቓምን ጐድኑ ጥራሕ ምዕዛብ ኣይግባእን። ባተሪ ጐሓፍ ኣብ ባህርያትን ፍጥረትን ዘምጽኦ ሳዕቤናት ብጥንቃቐ ክንርድኦ ይግባእ። ንባተሪ ንምስራሕ ወድሰብ ዝጥቀመሎም ተፈለለዩ ኣካላት ወይ ነገራት ገሊኦም መርዛማትን ጐዳእቲ ንጥዕና ሰብን ኣንስሳን ምኻኖም ማንም ተጠቓሚ ባተሪ ክፈልጥን ክርዳእን ኣለዎ። ስለዚ ዝተጠቐምናሎም ወይ ዝኣረጉ ባተሪስ ኣበይ ይጐሓፍን ብኸመይ ንዕቅቦምን ዝብሉ ሕቶታት ብጣዕሚ ኣገደስቲ ኰይኖም ንረኽቦም።
ብሰንኪ ምዕባለ ኣምጽኦም ኤሌክሮኒካዊ ኣቑሑት (ከም ሞባይል፣ ኤመፐ3፣ ራድዮ፣ ናይ ኢድ መብራህቲ ዝኣምሰሉ) ተራ ባተሪ ኣብ ዕልሊ ናብራ ወድሰብ ኣብዚ መዋእል ዘለናዮ ንዓበየ ይኸይድ ኣሎ። ኣብ ዓመት ድማ ብምልዮናት ዝቕጽሩ ተፈላለዩ ዓይነት ባተሪስ ኣብ ዕደጋ ከምዝወርዱ ብተፈላለዩ ኣካላትን ናይ ጉምሩክ ኣባላትን ይሕበር። ኣንተዀነ እቶም ዝኣረጉኸ ኣብይ ይዓልቡን ይድርበዩን ይግሓፉን? ብዛዕብኡዶ ሓሲብና ንፈልጥ? ኣይመስለንን? ብዘይካ ኣብ ገለ ፍሉያት ክፍሊ ዓለማት ከም ኣብ ኤሮጳ ብዛዕባ ምዕቃብ ዝኣረጉ ባቴሪ ብዙሕ ዝግደስ ኣካል የለን ክብሃል ይክኣል። ከም ጸገምን በካልን ድማ ኣይርኤን።
መብርሂ፥
ባተሪ ዕቁብ ወይ ዕቑር ጽዓት ኤሌክትሪክ እዩ። ከምኡ ስለዝዀነ ድማ ክልተ ርእሲ ክህልዎ ከሎ ንሳቶም ድማ ነጋቲቭን (kathode) ፖዘቲቭን (aniode) ተባሂሎም ይጽውዑ። ክልተ ዓይነት ባተሪውን ኣሎዉ። ንሳቶም፣
- ንቑጻት ባተሪ ማለት ሓደ ጊዜ ተመሊኦም ዝመቱ ወይ ዝጐሓፉ
- ጽዓቶም ምስዝጽንቀቕ ደጋጊምካ ትመልኦም „ተመላእቲ ባተሪ“ ማለት ሓያሎ ግዜ ብሓይሊ ኤሌክትሪክ ዝምልኡ (ክሳብ ልዕሊ1000 ጊዜ ዝምልኡ ባተሪ ኣብዚ እዋን ኣሎዉ) ግን ምስ ብዝሒ ደጊምካ ምምልኦም ዓቕሚ ዝዕቅብዎ ጽዓት ኣናነከየ ዝዀይድ።
ታሪኽ ባተሪ፥
ታሪኽ ባተሪ ኣብ 18 ክፍለ-ዘመን (1789) እዩ ዝጅምር። ሓደ እጣልያዊ ናይ ኣካላት ተመራማሪ ፕሮፈሰር Luigi Galvani ውዑይ ዝተጠብሔ ናይ እንቅርዖብ ሰለፍ ብኣስራዚ ብምትሓዝ ኣብ ሓደ ሓጽር ኣንጠልጠሎ እሞ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ድማ ኣቲ ሰለፍ እንቅርዖብ ከንፈርፍር ተዓዘበ። ብትዕዝብቱ ድማ ኣቲ ናይ እንቅርዖብ ሰለፍ ጽዓት ኤሌክትሪክ ዓቂቡ ኣሎ ኢሉ ገመተን ኣመነን። ኰይኑ ግን እዚ ትዕዝብትን እምነትን ቅኑዕ ከምዘይኰነ ሓደ Alessandro Volta ዝተባህለ Phsysist ድሕሪ ቅሩብ ዓመታት ኣረጋገጸ። እቲ ቅኑዕ ኣገላልጻ ድማ ኣቶም ክልተ ኣስላፍ እንቅርዖብ ብሐደ ግዜ ክልተ ዝተፈላለዩ ሜታላት ምስዝተንከፉ ኣቲ ጽዓት ኤሌክትሪክ ከምዝተፈጥረን ብሓጺሩ ካብቶም ሜታላት (metals) ክዝምፈልፈለን ወይ ከምዝተወልደን እዩ።
ኣብዚ እዋን ኣዚ ድማ ዝተፈላለዩ ሜታላት ወይ ኣካላት ነገር ብምውሳብ ዝበርከተ ጽዓት ክርከብ ተኻኢሉ ከምዘሎ ይፍለጥ። ብሰንኪ ናይ ባህርያት ብCO2ን ጣቓ ጋዝን (fine dust) ብከላ ድማ ዝተፈላለያ ተመራመርቲ ኣካላትን ኢንዱስትሪታት ብባተሪ ዝሰርሓ ማካይን ኣብ ምስርሕን ምፍታንን ይርከባ። ዓቕምን ሓይልን ባተሪ ድማ ክብ ኣናበለ ይኸይድ ኣሎ። ስለዚ ጽዓት ባተሪ ንኤሌክትሮኒክ ኣቕሑት ንምንቅስቓስን ህይወት ንምሃብን ጥርሕ ዘይኰነስ ንመካይንን ተሽከርከርትን ከንቀሳቕስ ይጅምር ኣሎ። ብፍላይ ድማ ነተን ኣብ ውሽጢ ከተማታት ዝንቀሳቐሳ ማካይን (ብዝያዳ ከም ኣውቶብስ) ብባተሪ ምንቅስቓስ ዓቢ ናይ ጥዕና ኣወንታዊ ሓገዝ ይህብ። ብፍላይ ትኪ ናይ ዲዝልን በንዚንን ማካይን (fine dust) ናይ ሳንቡእ ሕማማት ከምዘስዕብን ካብኡ ሓሊፉውን ናይ መንቀሊ ሕማም መንሽሮ ክኸውን ከምዝኽእል ብተመራመርቲ ይሕበር።
ኣብዚ ክጥቀስ ዝግብኦ ኣብ ስሳታታ መጀመርያ ስብዓታትን ብባተሪ ዝንቀሳቐሳ ናይ ከተማ ጽርየት መካይን ኣብ ከተማታት ኤርትራ ከምዝነበራ ይዝከር እዩ። ኣብቲ እዋን እቲ ዝነበሩ ባተሪ ከበድቲ፤ ውሑድ ዓቐን ጽዓት ዝዕቅቡን ንባህርያት ድማ በከልቲ ነይሮም እዩ ክብሃል ዝከኣል፤ ምንምእኳ ብጭቡጥ ካብ ምንታይ ከምተሰርሑ ሓበሬታ የለን። ኣበይከ ይህሉ ኣቲ መቓብሮም? ማያትዶ በኪሎም ይዀኑስ ዋላስ ብግቡእ ተጓሒፎም ይዀኑ ዝብሉ ሕቶታት ብጣዕሚ ኣገደስቲ እዮም? እንተዀነ እቲ ሕቶ ንተመራመርቲ ባህርያት ንመጻኢ ወዚፍና ንግድፎ።
ሎሚ ሓያላትን ዘመናውያንን ባተሪ ንምስራሕ ገለ ኣብ ግምት ክኣትዉ ዘለዎም ነጥብታት፣
- ክብ ዝበለ ጽዓት ዝዕቅቡ ክዀኑ ኣሎም (high capacity batteries)
- ኣብ ሓጺር እዋን ብደጊም ክምልኡ ክኽእሉ ኣለዎም (fast chargable)
- ክብደቶምን ግዝፎምን ክንእስን ምጡን ክኸውን ኣሎም (light weight and small size)
- ብቐሊል ዝባርዑን ናይ ሓዊ ሓደጋ ዘስዕቡ ክዀኑ የብሎምን (ንኣብነት ንማኪና ዘንቀሳቕሱ ባተሪ ኣብ እዋን ሓደጋ ማኪና ክትኰሱ ወይ ባርዕ ክስዕቡ የብሎምን) (non explosive and not easly flammable)
- ንባህርያት ዝብክሉን ዝምርዙን ክዀኑ የብሎምን (heavy metal pollution – emission)፣ ኣብ ግዜ ምግሓፎም ድማ ብቐሊሉ ትሕዝትኦም ክፈላለን ንቐጻሊ ደጊምካ ንኻልኦት ነገራት ከተፍርየሎም ዘኽእሉ ክዀኑ ይግባእ (recycling)።
ዓይነት ባተረስ።
መብዛሕቶም ኣቶም ኣብ መዓልታዊ ናብራና ኣንጥቀመሎም ንኡሳት ባተሪስ ዝተፈላለየ ዕብየትን ክብደትን ይሃልዎም እምበር ኣሰራርሕኦም ሓደ ዓይነት ኰይኑ ምጡን ቁመት ዘለዎም እዮም።
ከምእውን ንኣሽቱ ናይ መልጎም-መሰል ዓቐን ዘለዎም ባተሪን ኣሎዉ። መብዛሕትኡ ግዜ ድማ ኣብ ናይ ኢድ ስዓት፤ ኣብ ንእሽቱ መጻወቲ ኤለክትሮኒክ ኣቑሑት፣ ኣብ ዝውልዑ ጫማታትን ዝኣምሰሉ ኣቕሑት ተሰኲዖም ንራኽቦም።
ካብኡ ሓሊፉ ድማ ኣብ ኢዱስትሪ ወገን ኣንተጠሚትና ዓበይትን ዓቢ ዓቐን ጽዓት ዘለዎም ተመላእቲ ባተሪ ንረክብ። እዚኣቶም ኣብ ሌፕ-ቶብስ፣ ሮቦትን ማካይንን ዝኣምሰሉ ተንቀሳቐስቲ ነገራት ንረኽቦም።
ደረቕ ባተሪስ (እንደገና ዘይምልኡ፣ non-chargeable batteries) ኣብ ዕዳጋ ንረኽቦም።
Alkaline battery
Zinc–air battery
Lithium cells- Button cell
Alkali-Mangan Button Cells
ብተደጋጋሚ ዝምልኡ ባተሪን (rechargeable batteries)
Nickel-Metallhydrid-(NiMH-)
nickel-cadmium battery
Lithium Ionen/polymere (ዘመናዊ ተመላእቲ ባተሪ)
- ብተኻእለ መጠን ብተደጋገሚ ግዜ ክምላእ ዝኽእል ባተሪ ክንገዝእን ክንጥቀምን የድሊ (rechageable)
- እቲ ንገዝኦ ባተሪ እንታይ ዓይነት ምኻኑን ጠንቂ ንባህርያትን ሰብን ከምይዘይኰነ ቅድሚ ምግዛእና ምፍላጥ የድሊ።መብዛሕቱ ግዜ እቶም ሕሱራት ባተሪ መርዛማት ቀመማት (avoide lead, mercury, cadmium ወዘተ) ዝሓዘሉ ምኻኖም ክበርህ ይከኣል። ጥዕና ድማ ካብ ክሉ ከምዝኸብርን ዝዓብን ክፍለጥ ይግባእ።
- ድሕሪ ምጥቃምና ድማ እቲ ዝኣረገ ባተሪ ምስ ጉሓፍ ክሽነ ክንድርብዮም ከምይዘይብልና ክንፈልጥ ይግባእ። ኣብ ፍሉይ መንግስታዊ መዓቀቢ ቦታ ወይ ፍሉይ ቦታ ምጉሓፍ ኣረጊት ባተሪ ክነርክቦ ይግባእ። ተመሊሱ ዝሃስየናን ባህርያት ዝብክልን ምኻኑ ምርዳእ። ኣብ ፈቐድኡ ባተሪስ ምድርባይን ምጉሓፍን ቀሊልን ዋጋ ዘድልዮ እዩ እንተዀነ ድሕሩ ዝመጽእ ኣሉታዊ ሳዕቤናቱ ንጥዕናን ንባህርያትን ዓቢ እዩ።
- ኣብ ማያትን ከባቢ ማያትን ካብ ምግሓፎም ክንቁጠብ ይግባእ። እቶም ቀንዲ ከም ናይ መንሽሮ ዝኣምሰሉ ንህይወት ጐዳእቲ ሕማማት ካብ ጉሓፍ ባተሪስ ክምዝመጹ ምፍላጥ ይግባእ።
- ንባህርያት በከልትን ንጥዕና ደቂ-ሰባት ሃሰይቲ ባተሪስ ብሕጊ ቕጽጽር ክግበረሎም ምጽዓር። ካብ ደገ ከይኣትዉ ድማ እገዳ ክግበረሎም ንዝምልከቶ ኣካል ምምሕጻን።


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ኣመሪካ ምስ ኤርትራ ቁጠባዊ ኮነ ወትሃደራዊ ዝምድና ከምዘይብላ ኣፍሊጣ
Radio Erena : 01 April 2015
ኣመሪካ ምስ ኤርትራ ወትሃደራዊ ኮነ ቁጠባዊ ዝምድና ከምዘይብላ ኣፍሊጣ።
ክልቲኤን ሃገራት ኤምባሲታት ዘለወን እኳ እንተኾነ፣ ካብ ክልቲኤን ወገን ዝተመዙ ኣምባሳደራት ከምዘየለዉ ግና ሓቢራ።
ኣመሪካ ነዚ ዝሓበረት፣ ብመንገዲ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣቢላ ብ27 መጋቢት ኣብ ዘውጽኣቶ መግለጺ ኮይኑ፣ ምስ ኤርትራ ካብ 1993 ኣትሒዙ ዝተመስረተ ዝምድና እኳ እንተነበራ፣ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ግና እቲ ዝምድና ከንቆልቁል ምጽንሑ ኣረዲኣ።
እቲ ናይ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ መግለጺ ብተወሳኺ፣ መንግስቲ ኤርትራ ካብ ኣመሪካ ዝኾነ ሓገዝ ክቕበል ከምዘይደሊ ብምግላጹ'ውን፣ ኣመሪካ ንኤርትራ እትህቦ ዝኾነ ሓገዝ ከምዘየለ ኣረጋጊጹ።
"ዕደና ቢሻ ድሕሪ ጽገና ናብ ንቡር ንጥፈታቱ ተመሊሱ።" ኩባንያ ኔቭሰን
Radio Erena: 31 March 2015
ኩባንያ ዕደና ኔቭሰን፣ ነቲ ኣብ ቢሻ፣ ብሰንኪ ቴክኒክን ብ20 መጋቢት ዘጋጠመ መጥቃዕትን ተበላሽዩ ዝነበረ ኣቑሑ ብምዕጽጋን፣ ንቡር ናይ ዕደና ንጥፈታቱ ክቕጽል ከምዝኸኣለ ኣፍሊጡ።
እቲ ኣብ ካናዳ ዝመደበሩ ኩባንያ ዓደና ኔቭሰን ትማሊ 30 መጋቢት ኣብ ዝዘርግሖ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ እቲ ኩባንያ ንቡር ንጥፈታቱ ክቕጽል ዝኸኣለ ካብ 26 መጋቢት ኣትሒዙ'ዩ።
ኣብ እስራኤል፣ ወዲ ኣርባዕተ ወርሒ ኤርትራዊ ሕጻን ብሰንኪ ምዕብዓብ ሞይቱ
Radio Erena: 31 March 2015
ኣብ እስራኤል ኣብ ዝርከብ ናይ ስደተኛታት መውዓል ህጻናት ሓደ ወዲ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ህጻን ሰኣን ግቡእ ኣተሓሕዛ ሞይቱ።
እቲ ብሰንኪ ሕጽረት ትንፋስ ተዓብዒቡ ሃለዋቱ ዘጥፍአ ህጻን፣ ናብ ሆስፒታል እኳ እንተተወስደ፣ ድሮ ህይወቱ ሓሊፋ 'ያ ጸኒሓ።
ኣብቲ ሻብርያ ኣብ ዝተብሃለ ኣብ ደቡብ እስራኤል ዝርከብ ናይ ስደተኛታት መውዓል ህጻናት፣ ኣብ ውሽጢ'ዚ ወርሒ ብተመሳሳሊ ምኽንያት ናይ ዝሞቱ ህጻናትቁጽሪ ሓሙሽተ በጺሑ ኣሎ።
“ፕረዚደንት የመን ነበረ ናብ ኤርትራ ክሃድም ይኽእል’ዩ።” ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ
Radio Erena: 30 March 2015
ፕረዚደንት የመን ነበረ ዓሊ ዓብደላ ሳልሕ ናብ ኤርትራ ክሃድም ይኽእል'ዩ ክብል ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ሪያድ ያሲን ምስ ሲኤንኤን ቋንቋ ዓረብ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መጠይቕ ገሊጹ።
እቲ ሚኒስተር፣ ጎኒ ጎኒ'ቲ ኣብ ግብጺ፣ ሸርም ሼኽ ዝተኻየደ ኣኼባ ማሕበር ሃገራት ዓረብ ምስ ሲ.ኤን.ኤን ቋንቋ ዓረብ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ፣ ፕረዚደንት ነበረ ዓሊ ዓብደላ ሳልሕ ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ ሰንዓ ከምዘሎ ብምርግጋጽ ንሱን ሓያሎ ካልኦትን ናብ ኤርትራ ክሃድሙ ተኽእሎ ከምዘሎ'ዩ ኣመልኪቱ።
ኤርትራ እትርከበን 19 ሃገራት፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝካየድ መበል 18 ዋዕላ ኮሜሳ ክሳተፋ'የን
Radio Erena: 30 March 2015
ኤርትራ እትርከበን 19 ሃገራት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝካየድ መበል 18 ዋዕላ ኮሜሳ ክሳተፋ'የን።
ኣብቲ ሎሚ ዝካየድ መበል 18 ዋዕላ ሓባራዊ ዕዳጋ ምብራቕን ደቡባውን ኣፍሪቃ (ኮሜሳ) ንምስታፍ ሓያሎ መራሕቲን ላዕለዎት ሰበ ስልጣንን ኣባላት ሃገራት ናብ ኣዲስ ኣበባ ክኣትዉ እንከለዉ፣ ኤርትራ ድማ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብዝመደበሩ ኣምባሳደር መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣቶ ኣርኣያ ደስታ ክትውከል'ያ።
ንሃገራት ምብራቕን ደቡብን ኣፍሪቃ ኣብ ሓባራዊ ዕዳጋ ንምሓቛፈን ኣብ 1994 ዝተመሰረተ ኮሜሳ፣ ኣብዚ ናይ ሎሚ ዓመት ዋዕሉኡ፣ ኣብ እዋናዊ ብድሆታት ቁጠባን ዕዳጋን ከተኩር'ዩ።


text:
ብጃምላዊ መቕዘፍቲ ዜጋታቱ ዘይሓዝንን ዜናዊ መርድእ ዝነፍግን ጉጅለ ህግደፍ ብልኡላዊ መሬት ይግደስ’የ ክብል ኣየምሕረሉን ክብሉ ገለ ወሃብቲ ርእይቶ ኣፍሊጦም።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ገለ ዝተገፈፉ፡ ገለ ብዘይጭቡጥ ምኽንያት ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ተዳጒኖም ክሳቐዩ ዝጸንሑ ኣባላት ሰራዊት ዝኾኑ ዜጋታት፡ ኣብ መስመር ኣስመራ ባጽዕ ብዝጋጠመ ምግምጣል መኪና፡ ልዕሊ 40 ሰባት ከም ዝተቐዝፉ፡ ልዕሊኦም ከኣ ብከቢድን ፈኲስክን ከም ዝተጎድኡን ዝገለጹ እቶም ወሃብቲ ርእይቶ፡ በዚ ዘይስንብድን ብወግዒ መግለጺ ሓዘን ዘየውጽእን መንግስቲ መንግስቲ ኢልካ ክትገልጾ ኣጸጋሚ’ዩ ኢሎም።
ባዕሉ ካብ ቤቶም ወሲዱ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ዘንቀሳቕሶም ዝነበረ ግዳያት፡ ክልተ ሰለስተ መስመር ዝኸውን ዜና መግለጺ ሓዘን ክንፈጎም ዘይንቡር’ዩ። ከም’ዚ ዝበለ ጃምላዊ መቕዘፍቲ ብመንጽር ምረቱ ብወግዒ ገሊጹ መዓልቲ ሓዘን ክእውጀሉ ዝግባእ ክንሱ፡ ምንም ከምዘየጋጠመ ፈሊጡ ከምዘፈለጠ ብስቕታ ክሓልፎ ምምራጹ ዘተሓሳስብ ኢሉ’ውን ዘቖጥዕ’ዩ ኢሎም።
ገለ ካብ’ቶም ኣብ እዋን ስነ-ስርዓት ቀብሪ ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑር ብጃምላ ዝተኣስሩ ህጻነት ከም ዝተፈትሑ ረድዮ ኤረና ኣፍሊጣ።
ስነ-ስርዓት ቀብሪ ናይ’ቶም መንግስቲ ህግደፍ ኣብ ሃይማኖታዊ ትምህርቲ ንዝገበሮ ጣልቃ ምእታው ብወግዒ ብምቅዋሞም ዝተዳጎኑ’ሞ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝዓረፉ ወዲ 93 ዓመት ኣቦና ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑር ኣብ ዝፈጸመሉ ዝነበረ፡ ብትካል ጸጥታ ጸረ-ህዝቢ ጉጅለ ህግደፋ ብጃምላ ካብ ዝተኣስሩ ልዕሊ 200 ዝኾኑ ህጻናት ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ከም ዝተፈትሑ ረድዮ ኤረና ብ18 ሚያዝያ 2018 ጸብጺባ።
እዞም ግዳይ ዝኾኑ ብዕድመን ብልቦናን ዘይበሰሉ መሳኪን ህጻናት፡ ተማሃሮ ቤት ትምህርቲ ዲያእ ኣልእስላሚያ ከም ዝኾኑ፡ ብ3 መጋቢት 2018 ሓመድ ድበ ኣቦና ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑር ተፈጺሙ፡ ቀባራይ ናብ ዝመጽኦ መልሲ ክገብር እንከሎ፡ ዘይምልከቶም ክንሱ መንቀሳቐሲ ወረቐት ተሓቲቶም ስለ ዘይነበሮም ከርእዩ ብዘይምኽኣሎም፡ ምኽንያት ብምግባር ብጃምላ ተወሲዶም ኣብ ዓላን ከባቢኣን ኣብ ዝርከብ ቤት ማእሰርቲ ከቢድ ምርመራ ክግበረሎም ምጽንሑን ኣረጋጊጻ፡፡
ድሕሪ ብዙሕ ጽቓይ እዚኦም ይፈትሑ ደኣምበር፡ ካብ’ቶም ሽዑ ዝተወስዱ ዛጊት ዘይተፈትሑ ብርክት ዝበሉ ወገናት ምህላዎምን ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ብካልእ ዜና፡ ሃገራዊ ባይቶ ፈረንሳ ብ16 ሚያዝያ 2018 ኣብ ጉዳይ ኣብ ሃገሩ ዝርከቡ ስደተኛታት ኣመልኪቱ ኣብ ዝተዳለወ ረቂቕ ሕጊ ከምዝተመያየጠ፡ ሕቶ ፖለቲካዊ ዕቑባ ዘቕረቡ ስደተኛታት ተቐቢልናኩም ኣለና ወይ ኣይንቕበልን ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ኣዋርሕ መልሲ ክወሃቦም፡ ተቐባልነት ዘየረኸቡ ናብ ሃገሮም ክባራሩ ዝብል ከም ዝርከቦን ረድዮ ኤረና ብ18 ሚያዝያ 2018 ኣብ ዘቃልሓቶ ዜና ኣረዲኣ።
መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት እስራኤል፡ ሳህሮኒም ኣብ ዝተባህለ ቦታ ተዳጒኖም ብግዴታ ናብ ርዋንዳ ወይ ኡጋንዳ ክንጥረዝ ኢና ኣብ ዝብል ዓሚቕ ስግኣት ዝጸንሑ፡ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ዝኾኑ ልዕሊ 200 ስደተኛታት፡ ብመሰረት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እታ ሃገር ዝሃቦ ውሳነ ከም ዝተፈትሑ ብ15 ሚያዝያ 2018 ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ኣረጋጊጹ።
ይኹን ግን መንግስቲ እስራኤል ብግዱሳት ዜጋታቱ ከይተረፈ ንዝቐርበሉ ዘሎ ዓግብ ዝብል ምሕጽንታ ክብደት ከይሃበ፡ ናይ ቁጠባ ስደተኛታት’ዮም ንዝብሎም ኣፍሪቃውያን ናብ ሩዋንዳን ኡጋንዳን ክጥራዞም ዝሓዞ መደብ ይደፍኣሉ ከም ዘሎ፡ ምንጭታት ኣረዲኦም።
መንግስታት ሩዋንዳን ኡጋንዳን ብምስጢር ናይ ምቕባል ኣንፈት እናኣርኣዩ፡ ብወግዒ ኣይንቅበልን ዓይነት ዘይብሩህ መልሲ ክህቡ ምጽናሖም ዝጠቐሱ ምንጭታት ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ ካብ’ዚ ቀረባ ግን መንግስቲ ኡጋንዳ ካብ’ቶም ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ስደተኛታት ከም መፈለምታ 500 ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ክቕበል ከም ዝተሰማመዐ ምግላጹን ሓቢሮም።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 20-04-2018


text:
ኣብ መንጎ ህዝቢን ናይ መንግስቲ ትካላትን ከም ባንኪታት ኢንሹራንስን ዘሎ ምትእምማንን ዘይምትእምማን፥ ሳዕበን ናይ ምትእምማን ዘለዎ ረብሓን ናይ ዘይምትእምማን ዘስዕቦ ጉድኣትን ፍልልዩ ንርኤ። (ብ በርሀ በራኺ 28-01-18)
ባንኪን ናይ ባንኪ ጥቕሚን እንታይ ማለት ምዃኑ ንምፍላጥ ኣብ ድግሽነሪ ምግንጻል ዘይድልዮ ጉዳይ’ዩ። ባንኪ ማለት እሙን ገዛ ናይ ህዝቢን መንግስቲን ፖሊስን ቤት ፍርዲን ከምኡ ውን ክሳብ ናይ ዓለም ሕጊ ዋሕስነት ዘለዎ ገዛ ማለት እዩ።
ኣብ ኩሉ ዓለም ድማ ኣሎ። እዚ’ንታይ ማለት’ዩ፥ ገለ ሰባት ኣለና ኣብ ባንኪ ጥረ ገንዘብ ጥራሕ ከምዝቕመጦ ገይርና ንኣምን። ባንኪ ግን ገንዘብ ጥራሕ ኣይኮነን ዝቕመጦ ወይ ዘቐምጥ ዝዕቅብ ዝሰትር፥ ኩሉ ድሕሪ ባንኪ ውን ወይ ማዕረ ባንኪ ዘሎ ሓደ ዓቢ ዋሕስነት ዘለዎ ሰታሪን ተካኢን (ከሓሲ) ናይ ኩሉ ብሰንኪ ባህርያዊን ብሰብን ዝመጽእ ኣብ ልዕሊ ቅኑዕ ሰብን ንብረትን ንዝመጽዕ ናይ ምዕናውን ምኽሳርን ሳዕበን ዝኽሕስን ዝትክእን ትካል እዩ።
እዞም 2 ዓበይቲ ንህዝቢ ንመንግስቲን ንካፒታልን ዘወሃህዱን ዝጠምሩን ዋሕስነት ዘለዎም ትካላት’ዮም። ንብረትካ ኣብ ገዛኻ፥ ኣብ ገዛ ቤተ-ሰብ፥ ኣዕሩኽትኻን ብሕድሪ እተቐምጦ፥ ኣብ ግዜ ባህርያዊ (ሓዊ) ይኹን ሰብ ብዘምጽኦ ሓደጋ (ስርቂ) ነቲ ብሓደራ ኣቐምጠለይ ዝበልካዮ ሰብ፥ ስረኻ ብኽሳድካ ኣውጽኣያ ኣይትብሎን ኢኻ ነሱ ውን ናይቲ ዘጋጠመ ሓደጋ ግዳይ ስለ ዝኾነ።
ባንኪ ግን ዝኾነ ንብረት ወርቂን ይኹን ካልእ ክቡራት ነገራት ቫልዩ ዘለዎም ብገንዘብ ተተሚኖም ተመሊሶም ዘይርከቡ ንኣብነት ከም ዶኩመንትን ስእልታትን ስልማትን ናይቀደምን ክቡራትን ቀጻሊ ዘይትወድየን ከም ስዓታት ክሳብ ክዳውንቲ ብሽም ቀዳማይ ዋንና ኣብ ባንኪ ከተቐምጦ ከለኻ ብድሕረኻ ነስኻ በጋጣም ብሓደጋ ብዘይ ለበዋ እንተሞትካ መንዩ ናትካ ተካኢን ወራሲን ውን ምስቲ ንብረት ብጽሑፍ ኣብ ባንክ ተቐምጥ።
ቅዳሕ ድማ ናብ ገዛኻን ካብ ገዛኻ ሓሊፉ ውን ኣብ ሓደ ዓቢ ናይ ምስ መንግስቲ ምትእስሳር ዘለዎ ሓደ ዓቢ ናይ ኖታዮ ቤት ጽሕፈት ቅዳሕ ተቐምጥ። እዚ ነቲ ነስኻ ነሱ ነሳ ነሳቶም ጥራሕ’ዮም ዝውክሉኒ ዝወርሱኒ እትብሎም ሰባት ኣስማቶም ምስኡ ተቐምጥ። እዚ ንብረት’ዚ ብዋሕስነት ናይ መንግስቲን ክሳብ ናይ ማሕበረሰብ ዓለም (UN) ዋሕስነትን ዘለዎ ይኸውን። ብሂወትካ ከለኻ ውን ኣብ ዘድልየካ እዋን ትርእዮን (ቸክ ትገብሮ) ትጥቀመሉን።
እሞ ክቡራት ኤርትራውያን ንማዕጾን መፍትሕን ዋላ ኣላርም ዘለዎ ገዛናን መኪናናን ገዛ ጎረበትናን ኣይንእመን። ነዚኦም ኣሚንና ዋላ ንሓንቲ ቀዳመ ሰንበት ክገይሽ ስለ ዝኾንኩ ኢልና ንክቡር ንብረትና ክዕቀበልናን ክጸንሓናን ኢልና ኣብ ኣርማድዮ ዓጺና ማዕጾ ገዛና ረጒጥና ኣይንግሽ ኣይንውጻእ ኣይንዙር።
ሰረቕቲ ኣብ ገዛ ነጋዶ ሃበትምን ኣርቲስቲን ዝኾኑ ሰባትን ጥራሕ ኣይኮኑን ሃሰስ ዝብሉ፥ ሰረቕቲ ካብቲ ናትካ ዝሕይል እንተልጀንት ዝኾነ ናይ መካይን ይኹን ናይ ገዛውቲ መፋትሕ ኣለዎም። ካብ ሰረቕቲ ዝሕይል ካልእ ውን ኣሎ፥ ናይ ሓዊ ባርዕ (ምቅጻል) ካብ ገዛኻ ዝነቅል ይኹን ካብ ገዛ ጎሬበትካን። ኩሉ ግዜ ግን እታ ገዛኻ ንባዕላ ብሓዊ ህሙኽ ክትብል ከላ ኢንሹራንስ ኣእቲኻያ እንተጸኒሕካ ኣይትኸስርን ኢኻ። ወርቂን ክቡራት ደኩመንትን ስእልታትን ኣይምለሱን’ዮም ኣብቲ ናይ ኢንሹራንስ ፖሊሲ ውን የለዉን እትዋት ኣይኮኑን። እዚኦም ኣብ ባንኪ ምስ ዝቕመጡ ጥራሕ’ዮም ጋራንትድ ዝኾኑ (ዋሕስነት ዘለዎም)።
ባንኪ ከመይ ገይርካ ከምዝስረቕ ውን ኩሉ ብልሓት ኣለዎም ኣብ ባንኪ ኣትዮም ክሰርቁ ከለዉ ግን ነቲ ክቡር ነገር ብገንዘብ ዘይትመን ከም ስእልታትን ዶኩመንትን ኣይወስዱን’ዮም። ከም ጥረ ገንዘብን ወርቂን’ዮም ዝወስዱ ካብ ባንኪ ንኽወስዱ ግን እቲ ዕድል ብሕልፊ ኣብ ሃገርና 0.001 ሓንቲ ሽሓዊት እያ’ታ ከተጋጥም ትኽእል ኢልካ እትግምታ ነሳውን 8 ጎድኒ ዘለዎ ዋሕስነት ኣለዋ።
እዞም ገንዘብኩም ክቡር ንብረትኩም ኣብ ባንኪ ኣይተቐምጡ ዝብሉ እቶም ብሰረቕቲ ተኸፊሎም ናይ ስረቕቲ ኣድቨርታይዝ ዘወዓዉዑ (ረክላም) ዝገብሩ እዮም። ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ኣብ መጀመርታ 90ዓታት ኣብ ኤርትራ ወያነ ዘዋፈሮም ኣብ ቁጠባ ህዝቢ ዓቢ ክሳራ ኣእትዮም እዮም።
መንግስቲ ካብ ዘይብሉ ንስድራ ስዉኣትን ንስኩላንን ንመጣየሲን ኢሉ ዝሃቦም ገንዘብ ድሮ መንግስቲ ናይ ደበስን መጣየሲን ክህብ’ዩ ምስ ተሰምዐ’ዮ ኣዕናዊ ፕሮፓጋንድታት ክነዝሑ ጀሚሮም።
ኣብ ፍቕዶ ኣንዳ መስተን እንዳ ኣውቶቡሳትን ኣብ ዕዳጋታትን ገንዘብ ኣብ ባንኪ ኣይተቐምጡ ጽባሕ መንግስቲ ኣይህበኩን’ዩ፥ ውለድ ውን የብሉን እንዳበሉ ናብ ኩሉ ህዝቢ ብወረወረ ከምዝባጻሕ ገይሮም ምስኡ ኣስዕብ ኣቢሎም ድማ እትዮጵያ ሎሚ ኣብ ባንኮም ገንዘብ ኣንተ ኣቐሚጥካ ካብ 15 ክሳብ 20% (ዕስራ ካብ ሚእቲ) ውለድ ይህቡኻ (ይሓስቡልካ) ኢሎም ኹሎም’ቶም ካብ መንግስቲ መጣየሲ ድዩ ናይ ደበስ ዝተቐበሉ ብመንገዲ’ቶም ደላሎ ኣቢሎም ንኢትዮጵያ ኣስጊሮሞ።
እዚ ገንዘብ’ዚ ክሳብ ሎሚ ከምዘይተረኽበን ከምዘይተመልሰን ናይ ኩልና ተዘክሮ’ዩ።ነዛ ጽሕፍቲ’ዚኣ ከዳሉን ክጽሕፍን ዝወገደድኒ ኣብረድዮ ህዝቢን ፖሊስን ርክባት ናይ ዳኒኤል ተቐዳዳማይን ተዓዋታይን ንብረት ካብ ገዝኡ ክሳብ 8000,00 ኤውሮን 360 ናይ ደቡብ ኣፍርቃ ራንድን ካልእ ዝተፈላለየ ሽልማትን ናይ ካልኦት ሰባትን ካብ መንበሪ ገዝኦም ከምዝተሰርቁ ምስ ሰማዕኩ’የ ስለምንታይ ክንድዚ ገንዘብን ወርቂታትን ኣብ ገዛ? ካብ ዝብል ሕቶን ምግራምን ተላዒለ’የ’ሞ ነዚ ዘንበብና ናብ ኩሉ ምእንቲ ክባጻሕ ሸር ካብ ምግባር ኣይንትሃመል።
ንባዕልና ውን ንጠቐመሉ። ባንክታት ውን ንህዝቢ ቀጻሊ ኣብ ባንኪ ዝተቐመጠ፥ ናይ ደገ ይኹን ናይ ውሽጢ ሃገር ባጠራ ኣብ ዘድልዮም ግዜ ብዝደለይዎ እዋን ብዝደለይዎ ኣገባብን ንኣብነት ዕድጊ ክገብሩ ድዮም ቤተሰብ ምብጻሕ ንደገ ክገሹ ክጀለዉ ክረኽብዎ ድዩ ብካሽ ወይስ ኣብቲ ዝኸድሉ ሃገር ዘሎ ባንኪ ድዩ ትራንስፈር ክግበረሎም ወይ ኢንተርናሽዮናል ቸክ ክወሃቦም ከምዝኾነ ባንክታት ሓበሬታን ዋሕስነትን ክህባ ክኽእላ’ለወን።
ናይ ሃገርና ባንክታት ኢንሹራንስን ናይ ኣድቨርታይዝ (ንህዝቢ ቀጻሊ ሓበሬታ ናይ ምሃብ ድኽመት ኣለወን። ትካል ኢንሹራንስ ድማ ምእንቲ ተኣመንቲ ክኾና ከምቲ ኣብቲ ናተን ፖሊሲ ዘሎ ውዕላት ኣብ ግዜ ሓደጋን ካሕሳን ክኸውን ከሎ ከምቲ ኣብቲ ውዕል ዘሎ ከምዘይ ገብራን ከምዘይ ክሕሳን ምስኡን ኣብ ክንደይ ኮለልን ከምዘብጽሓ’የን ዝሕመያ ዘለዋ።
ሰብ ታክሲ ንኣብነት ሓደ በዓል ታክሲ ሓደጋ ከጋጥም ከሎ መኪናኡ ታክሱ ክትዕረ ሰሙን ካብ ስራሕ ጠጠው እንተ ኢላ በቲ ንመዓልቲ ዘእትዎ ዝነበረ ተሓሲቡ ናይሰሙን ጠጠው ዝበሎ፥ እቲ ዝሃረሞ ሰብ ብናቱ ኢንሹራንስ መንገዲ ክኽሕሶ ከምዘለዎ እንተዝግበር። ኣብዚ ሰብታክሲ ድማ ንመዓልቲ ክንደይከምዝእትዉ ይሓብኡ’ዮም እንድዩ ዝበሃል ኣብዚ ውን ምእንቲ ኣብ ግዜ ሓደ ክረብሑ ኢሎም ንእቶቶም ኣይምሓብኡን ብቕንዕና ንኽሰርሑ ምሓገዞም ዝብል እምነት ኣሎ።
ገዛ ዝውንን ሰብ ድማ ገዝኡ ኢንሹራንስ ንኸእቱ ብድልየት ዘይኮነስ ብምግዳድ እንተዝኸውን። ኣነ ጥንቁቕ’የ ንዓይ ናይ ሓዊ ባርዕል ኣየጋጥመንን’ዩ ትብል ትኸውን ጎረበትካ ኸ ሓዊ’ኮ ካብ ገዛኻ ጥራሕ ኣይኮነን ዝጅምር ካብ ገዛ ጎረቤት ካን ክመጽእ እኽእል’ዩ ብ በርቂ ዝመጽእ ሓዊን ዕንወትን ውን ኣሎ። እሞ መንግስቲ ማሕበር ኢንሑራንሲን ንወነንቲ ገዛ ገዛውቶም ኢንሹራንስ ንኸእቱ እንተዘድድዎም ክንደይ ህዝቢ ኣብ ንብረቱን ኣብ ሂወቱን ኣብ ትሕቲ ረቢ/ኣምላኽ ናይ ዋሕስነት ዋሕስነት እንዳተሰምኦ ምነበረ ሓደጋ ከጋጥም ከሎ ድማ ካሕሳ ከምዘሎ ፈሊጡ ካብ ክቱር ጓሂ ነብሱ ኣይምሃሰየን።
ዓወት ንሓፋሽ!!


text:
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ቅድሚ ናጽነት ዝነበረ ፖለቲካዊ ኣሰላልፋ ኤርትራውያን በቲ ሓደ ወገን ናይ ግዳም ገዛእቲ በቲ ካልእ ወገን ድማ ኤርትራውያን ተገዛእቲ ነይሩ። እዚ ኣሰላልፋ ፍጹም ተጻራሪ እቲ ቃልሲ ከኣ ኣብ መንጎ ገዛእን ንመግዛእቲ ስዒሩ ንናጽነት ዝብህግን ነይሩ። እዚ ንጹር ኣሰላልፋን ቀዳማይ ምዕራፍ ሸቶኡ ዘመዝገበን ህዝብና ከም ታሪኹ ዓቂብዎ ዘሎን ስለ ዝኾነ፡ ኣብዚ ሎሚ ኮይና ብዙሕ ከነዘንትወሉ ኣድላይ ኣይኮነን። ሎሚ ዘሎ ኣሰላልፋ ግና ካብቲ ናይ ሽዑ ብመንጽር እቶም ተሰለፍቲ ዝተፈልየ እዩ። እቲ ዝፈላሊ ዘሎ መሰረታዊ ሕቶ እውን ከምኡ ዝተፈልየ እዩ። ኣብ መሰረታዊ ትሕዝቶኡ ግና ዘይሩዘይሩ ኣብ መንጎ መሰል ዝነፍግን ንመሰሉ ዝሓትትን ዘሎ ወጥሪ ስለ ዝኾነ ተመሳሳልነት ኣለዎ።
ሎሚ እቶም ኣብ ክልቲኡ ተጻራሪ መስመራት ተፋጢጦም ዘለዉ ወገናት ኩሎም ኤርትራውያን እዮም። በቲ ሓደ ወገን ወጻዒ ህግደፍ በቲ ካልእ ድማ ተወጻዒ ህዝቢ ኤርትራ። ዕምቆት ናይቲ ፍልልይ ኣብ ክሊ ናጻ ሃገር ኤርትራ፡ ናይ ኩሉ መሰላት ምንፋግን ኩሉ መሰላት ክረጋገጸልካ ምሕታትን እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ናጻ ሃገሩ ኩሉ መሰላቱን ልዕልናኡን ክረጋገጸሉ ይሓትትን ሕቶኡ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ይቃለስን ኣሎ። ብኣንጻሩ ጉጅለ ህግደፍ ንኹሉ ናይ ህዝቢ መሰላት ሓግሒጉ ብምኽሓድ ኣብ ትሕቲ ዘየገላብጥ “ዝበልኩኻ ጥራሕ ግበር” ክገዝእ ህርድግ ይብል ኣሎ። ነዚ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ዝጥቀሞ ሜላታትን ዝፍጽሞ በደላትን፡ ብዙሕ ኣብ ርእሲ ምዃኑ ህዝቢ ኤርትራ’ውን ስለ ዝፈልጦ ኣብ ምዝርዛሩ ምእታውብዙሕኣድላይነትየብሉን።
ብሰሪ ስርዓት ህግደፍ ዝኽተሎ ፍጹም ጨቋኒ ኣገባብ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ገዛእ ሃገሩ ተወዲቡ “ከምዚ እየ ዝደሊ” ክብል ኣይከኣለን። እዚ ዘይምኽኣሉ ከኣ መባእታዊ ውጽኢት መላኺ ባህሪ ህግደፍ እዩ። ምስ እዚ ኩሉ ጭካነ ህግደፍ ግና ወጽዓ ክሳብ ዝሃለወ፡ ኣንጻርቲ ወጽዓ ዝስለፍ ኣካል ክህሉ ባህርያዊ ስለ ዝኾነ እነሆ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ምቅዋም ዓዲ ኣይወዓለን። ክሳብ ዝዕወት ከኣ ክቕጽል’ዩ። ኣበይ ኮይኑ ይቃወም? ድማ መልሱ ንሓታቲ ንጹር እዩ። ኣብ ኩሉ እቲ ጉጅለ ዘይውንኖን ዘይቆጻጸሮን ከባቢ። ካብ ኤርትራ ወጻኢ ተወዲበን ዝቃለሳ ዘለዋ ውድባት፡ ሰልፍታትን ማሕበራትን ከኣ ናይዚ ኣብነት እየን። ህዝቢ ኤርትራ እንዳሓሰቦን ክዛረበሉ እንዳደለየን መድረኽ ስለ ዝሰኣነ ዘየልዕሎ ዛዕባታት ከኣ በዘን ዝተጠቕሳ ውዳበታት ይንጸባረቕ ኣሎ። ስለዚ ተቓወምቲ ውዳበታታ ኤርትራ፡ እቲ ዘጋጥመን ድኽመትን ሕጽረትን ገዲፍካ፡ ምርጫአን ምስ ህዝቢ ኤርትራ እምበር ምስ ህግደፍ ከምዘይኮነ ንጹር እዩ።
ኣብዚ እዋንዚ ምስቲ ፖለቲካዊ ቃልሲ ኣብ ኤርትራ እንዳሓየለ ምምጻኡን ውድቀት ህግደፍ ዘይተርፍ ምዃኑ መመሊሱ ምዕኳኹን፡ ናይ ኣሰላልፋ ሓላፍዘላፍ ይረአ እዩ። ብዙሓት ናይ ህግደፍ ወገን ዝነበሩ ምስ ህዝቦም ምዃን መሪጾም ናብ መስርዕ ተቓውሞ ዝመጹ ኣለዉ። ኣዝዮም ውሑዳት ንፖለቲካዊ ሃለዋት ሃገርና ብግቡእ መዚኖም ንነዊሕ ዓመታት “ጸረ-ህዝቢ” ዝብሉን ኣንጻሩ ዝቃለሱን ዝነበሩ፡ ሕጂኸ “ምስ ህዝቢዶ ምስ ህግደፍ?” ኣብ ምውሳን ዕጻይምጻጻይ ክብሉ ይንጸባረቕ ኣሎ። ገለገለ በጃ ህዝቢ ተመሲሎም ወጽዓ ህግደፍ ዘቃልዑ ዝነበሩ ትካላት ቃናኦም ቀይሮም ተበጀውቲ ናይቲ ጉጅለ ክኾኑ ዝደናደንሉ ኩነታት እውን ንዕዘብ ኣለና። እቲ ኣዝዩ ዘገርም ድማ ንህግደፍ ምንኣድ ጥራይ ዘይኮነ ንደንበ ተቓውሞ ካብ ምንቃፍ ሓሊፎም ክሳብ “ተቓውሞ ዝበሃል ኣየድልን’ዩ የለን ከኣ” ዝብሉን ነቲ ሜዳ ብዘይተወዳዳሪ ህግደፍ በይኑ ክዕንድረሉ ከረከብዎ ዝህቅኑን ወገናት’ውን ንዕዘብ ምህላውና’ዩ። እንተኾነ እዚ ብዙሕ ዘሰሓሕብ ኣይኮነን። ወጽዓ ክሳብ ዝሃለወ ኣንጻር ወጽዓ ዝስለፍ ተቓውሞ ክህልው መጎታዊ ስለ ዝኾነ። ምናልባት ግና ከምዚ ኣብ ደንበ ተቓውሞና ዘጋጥም እቶም ናይ ተቓውሞ ተዋሳእቲ ኣብ ዝተወሰነ መድረኽ ግዝያዊ ምድኻም ከርእዩ ይኽእሉ። ናይዚኦም ምድኻም ግና “ተቓውሞ የለን ወይ ኣየድልን” ናብ ዝብል መደምደምታ ክወስድ ኣይክእልን እዩ። ኣብ ኤርትራ ተቓውሞ ዝዕድም ወጽዓ የለን በሃልቲ እንተኾይኖም ግና መንገዶም ዘተዓዛዝብ እዩ ክኸውን። ህዝቢ ኤርትራ ድማ ጽባሕ ናይ ለውጢ ጸሓይ ምስ በረቐት ባዕሉ ክኽዕቦም’ዩ።
ኣብ ኤርትራ ዝገዝእ ዘሎ ጉጅለ፡ ክሳብ ክንደይ ጨካን፡ ዘይፍትሓዊ፡ ኢደወነናዊ፡ ብውልቃዊ ብደዐ ዝዝወር፡ ዝተነጸለን ኩሉ መሰረታዊ መሰላት ዝግህስን ምዃኑ ክርዳእ ንዝደሊ ብሩህ’ዩ። ህዝቢ ኤርትራ ኮነ ሕብረተሰብ ዓለም ልቢ ዝልቦም ከም መንግስቲ ከም ዝፈልጥዎ ዘዳዲ ኣይኮነን። ካብዚ ናይ ክሳድ ንላዕሊ ሚዛን ነቒሎም፡ ገለ መንግስታት ተወከልቶም ናብ ኣስመራ እንተለኣኹ፡ ወይ ንገለ ሓለፍቲ ናይቲ ጉጅለ፡ ንኤርትራ ከም ሃገር ንዘይምግላላ፡ ናብ ገለ ዞባዊ ወይ ዓለም-ለኻዊ መድረኻት እንተዓደምዎም’ሞ ኣብኡ እንተመደሩ፡ ነዚ ከም ናይ ህግደፍ ምሕያል ወይ ተቐባልነት ምርካብ ምልክት ዝርእይዎ እንተልዮም ግጉያት እዮም።
ኣብ ኤርትራ ተቓውሞ ዘይህሉን ርእሱ ኣቕኒዑን ህዝባዊ ተቐባልነት ኣጥርዩ ዘመሓድር መንግስቲ ዝህሉን፡ ወጽዓ ክውገድ እንከሎ ጥራይ ምዃኑ ህግደፍ’ውን ባዕሉ ይስሕቶ እዩ ዝብል እምነት የብልናን። እንተኾነ ህግደፍ ኣብ ድነ ጭቆና ተሓቢኡ ጥራይ እዩ ክነብር ዝደሊ። እዚ ናይ ወጽዓ ድነ ከይቅላዕ ክሳብ ውድቀቱ ትልኽ ክብል ከኣ ናይ ግድን እዩ። ኣብዚ መን ይዕወት ዝውሰን ከኣ፡ ብጽንዓት ህዝቢ ኤርትራን ናይቶም ካብ ወገን ህግደፍ ወገን ህዝብና መሪጽና ንቃለስ ዘለናን እዩ።


text:
“ብጐይታ ዂሉ ሳዕ ተሐጐሱ፡ ደጊመ፡ ተሐጐሱ፡ እብል ኣሎኹ” ፊሊ 4፡4
ኣብ ቀዳማይ መልእኽቲ ተሰሎንቈ 5፣16-19 ‘ኩሉሳዕ ተሓጐሱ’ ኢላ ትጅምር። ስለዚ ኩሉሳዕ ክትሕጐስ ትእዛዝ ኣምላኽ እዩ። ከመይ ገይረ እየ ግና ዝሕጎስ፧ ሓጐስ ብቐሊሉ ዝመጽእ ድዩ፧ ተሓጐስ ስለዝበልካኒ ጥራይ ክሕጐስ ይኽእል ድየ፧ ምስጢር ሓጐስ ካበይ እዩ ዝመጽእ፧ ብዙሕ ጸገማት፣ ዘጕሂ ነገራትን ጉዳያትን ከሎኒ፣ ከመይ ኢለ ኽሕጐስ ትጽበየኒ፧ ጽቡቕ ሕቶታት! እቲ ምስጢር ሓጐስ ኣብ ምፍላጥን ምርዳእን ከኣልነት እግዚኣብሄር እዩ ዝምርኮስ። እግዚኣብሄር ኣብ ቃሉ ክዛረብ ከሎ ‘… እዛ መዓልቲ እዚኣ ንጐይታና እተቐደሰት እያ እሞ፡ ሓጎስ እግዚኣብሄር ሓይልኹም እዩ እሞ፡ ኣይትጉሀዩ…’ ነህ8፣10። ስለዚ ሓጐስ እግዚኣብሄር (ብእግዚኣብሄር ምሕጓስ) ሓይሊ ይህብ እዩ። ሰባት ግና፣ ካብቲ እግዚኣቢሄር ዝገበረሎም ሰናይ ነገር፣ ነቲ ሰይጣንን ከባቢኦምን ኣብ ሓሳቦም ዘምጽእሎም ዘሎ ሕማቕ ነገርን፣ ነቲ ኣብ ከባቢኦም ዘሎ ኩነታትን ኣዕብዮም ስለ ዝርእይዎ እዮም፣ ክሕጐሱ ዘይክእሉ። ሕጂ እስከ ሕሰብ፣ ክሳብ እዛ ግዜ እዚኣ ብህይወት ምህላውካ/ኪ፣ ጥዑይ ሰብ ምዃንካ/ኪ፣ ሰሪሕካ ምእታውካ፣ ትበልዖ ምርካብካ፣ ልዕሊ ኹሉ ከኣ (ብጐይታ የሱስ ዝኣመንካ እንተ ኰንካ) ዉሉድ ኣምላኽ ፣ወራሲ መንግስቲ ኣምላኽ ምዃንካ፣ ህይወት ኣምላኽ ምህላውካ፣ እቲ ተምልኾ ኣምላኽ ከኣ ኩሉ ዝኽእልን ንኹነታትክ/ኪ ከኣ ክቕይሮ ዝኽእል ምዃኑን፣ ክትሕጐስዶ ምኽንያት የብልካ/ኪን እዩ፧ በዚ ኩሉ ከኣ ንእግዚኣብሄር ከነመስግኖዶ ኣይግብኣናን እዩ፧ ሰይጣን ግና እዚ ጐዲሉካ’ እዚ ከኣ የብልካን፣ ንመጻኢ ውሕስነት የብልካን፣ ካልእን እናበለ ካብ ሓጐስ ኣምላኽን ምስጋናን ከየዝብለና ንጠንቐቕን ንንቃሕን። ስለዚ እዩ ቃል እግዚኣብሄር ‘ኩሉሳዕ ተሓጐሱ’ ዝብለና። ደጊሙ ከኣ ‘ብጐይታ ዂሉ ሳዕ ተሐጐሱ፡ ደጊመ፡ ተሐጐሱ፡ እብል ኣሎኹ። እቲ ለውሃትኩም ኣብ ኲሉ ሰብ ይፈለጥ፡ እግዚኣብሄር ቀረባ እዩ። ድሌትኩም ዘበለስ ብጸሎትን ልማኖን ምስናይ ምስጋና ኣብ ኣምላኽ ይፈለጥ እምበር፡ ብገለ እኳ ኣይትጨነቑ። እቲ ኻብ ኲሉ ኣእምሮ ዚበልጽ ሰላም ኣምላኽ ድማ ንልብኹምን ሓሳብኩምን ብክርስቶስ የሱስ ኪሕልዎ እዩ’ ፊሊጲ4፣4-7 ። ኣብዚ ከም ነንብቦ፣ ቃል ኣምላኽ ነቲ ክውንነት ናይ መዓልታዊ ህይወትና፣ ማለት ዘጨንቑ ጉዳያትን ነገራትን ሓሳባትን ክህልውና ከም ዝኽእሉ ኣይክሕዶን እዩ፣ እንታይ ደኣ እዚ ኣብ ቦትኡ ከሎ፣ ብኻልእ ካብኡ ዝዓቢ ሓቂ ገይሩ እዩ ነቲ ናይ ህይውትና ክውነንት ዝስዕሮ። እዚ ማለት እግዚኣብሄር ከምዚ እዩ ዝብል ዘሎ፣ “ይፈልጥ እየ ብዙሕ ዝሕንኰለኩምን ዘጨንቐኩምን ጉድያት ከም ዘለዉ፣ እንተኾነ ግና ኣነ ኩሉ ስለዝኽእልን ንነገራትኩም ከኣ ናብ ሰናይ ክልውጦ ክእለት ስለዘለኒ፣ ብኣይ ጥራይ ተሓገሱ እሞ፣ ሽዑ ነቲ ዘየሕጕሰኩም ከኣ ንዓይ ሓብሩኒ፣ ኣነ ከኣ መጀመርታ በቲ ነእምሮኹም ዝሓልፎ ሰላም ከመልኣኩም እየ፣ ድሕሪኡ ከኣ ኩሉ ዘጨንቐኩም ኣልየ፣ ድሌትኩም ብሰናይ ነገር ከጽግብ እየ። መጅመርታ ግና ንከኣልነተይ ብምእማን ዘሕጉስ ነገር እኳ ዘይብልኩም ከለኹም፣ ብኣይ ጥራይ ተሓገሱ።”
ድሓር ከኣ ኣምላኽ ብኹሉንትናና ስለዝግደስ፣ ዘይምሕጓስ ሕማም ከም ዘምጽእ ኣቐዲሙ ስለዝፈለጠ (ሕጂ ብስነፍልጠት ጭንቀት ጠንቂ ብዙሓት ሕማማት ምዃኑ ተፈሊጡ ኣሎ)፣ ተሓጐሱ ክብለና ከሎ መታን ኣብ ህይወትና ምሉእ ጥዕና ክህለወና ኢሉ እዩ። ሓጐስ እግዚኣብሄር ሓይልኹም እዩ ማለት ከኣ፣ ኣብ ጥዕና ዘለዎ ግደ ቀሊል ከም ዘይከነን፣ ኣብ መዓልታዊ ህይወትናውን ዕውታት ክንከውን ኣዚዩ ሓጋዚ ምዃኑን ክንዝንግዖ ኣይግብኣናን እዩ፣። ‘ሕጉስ ልቢ ንገጽ የብርሆ፡ ልቢ እንተ ጐሀየ ግና መንፈስ ይስበር’ ምሳሌ 15፣13፣ ስለዝኾነ ከኣ ጓሂ ከም ፍቓድ ኣምላኽ እንተ ዘይኰይኑ፣ ጭንቀት ንህይውትናን ጥዕናናን ጐዳኢ እዩ። ዝጒሂ ኩሉ ግዜ ንሕማም ጸቕጢ፣ ለምጺ ከስዐ (ጋስትራይት፣ እስተሞኮ)፣ ሕማም ልቢ፣ ሕማም ኣእምሮ፣ ጸቕጢ ደም፣ ብዝሒ ደም … ወዘተ ዝኣመሰሉ ሕማማት ቅሉዕ እዩ። እቲ ሕጉስ ልቢ ዘለዎ ሰብ ግና፣ ኩሉ ግዜ ገጹ ብሩህ፣ ወናኒ ምሉእ ጥዕና እዩ። እምበኣርከስ እግዚኣብሄር ብስጋን ብመንፈስን ስለዝግደሰልና እዩ፣ ኩሉሳዕ ክንሕጐስ ዝደልየና። ከመይሲ ምስ ዘይንሕጐስን ንጒህን፣ ስጋዊ ሕማም ጥራይ ዘይኮነስ መንፈሳዊ ሕማምውን ንሓምም ኢና። ‘ልቢ እንተ ጐሀየ ግና መንፈስ ይስበር’ ምሳሌ 15፣13 ። እቲ ስቡር መንፈስ ከኣ ንእግዚኣብሄር ከመስግኖ ኣይክእን እዩ። መዓስ እዚ ጥራይ፣ ‘ሰብ እንተ ሐመመስ፡ መንፈሱ ይድግፎ። ንተሰብረ መንፈስ ግና መን ከበርትዖ ይኽእል፧’ ምሳሌ18፣14 መስበርቲ መንፈስ እምበኣር ዝበርትዐ መስበርቲ እዩ። ካብ ስጋዊ ሕማምውን ይገድድ። እንተ ሓመምካስ መንፈስካ እኳ ኣብ ኣምላኽ እምነት ብምግባር ትብርትዕ፣ መንፈስካ እንተ ተሰብረ ግና ሰጋኻ ሓገዝ ኣልቦ እዩ፣ ክድግፈካ ዓቕሚ የብሉን። ኩሉሳዕ ብእግዚኣብሄር ምሕጓስ እምበኣር ንስጋናን መንፈስናን ጥዕና ኣብ ምሕላው ሓጋዚ እዩ።
ከምዚ እንተ ኰይኑ፣ ንእግዚኣብሄር ምምስጋንውን ክቐለልና እዩ። እግዚኣብሄር ከኣ ብምስጋና እዩ ዝኸብር፣ ‘መስዋእቲ ምስጋና ዚስውኣለይ የኽብረኒ፣ ነቲ ብመገዱ ዚጥንቀቕ ከኣ ምድሓን ኣምላኽ ከርእዮ እየ’ መዝ 50፣23 ‘ኣታ ብማህሌት (ማህሌት ምስጋና ማለት እዩ) እስራኤል እትነብር፣ ንስኻ ቅዱስ ኢኻ’ መዝ22፣3 ‘ኣምላኽ ኣብ ይሁዳ (ይሁዳ ከኣ ምስጋና እዩ ትርጉሙ) ፍሉጥ እዩ፡ ስሙ ኣብ እስራኤል ዓብዪ እዩ’ መዝ 76፣1 ። እዚ ኩሉ ናይ ሓጐስ መግለጺ ዘምጻእናዮ ብኸመይ ናብ ምስጋና ንኣቱ ንምግላጽ እዩ፣ ኩሉ ግዜ ዝተሓጐሰ ጥራይ እዩ ከመስግን ዝኽእል ‘ኣብ ማእከልኩምዶ ሓሳረ መከራ ዚጸግብ ኣሎ፧ ይጸሊ። ሕጉስዶ ኣሎ፧ ይዘምር’ ያዕ 5፣13፣ ስለዚ ሕጉስ ጥራይ እዩ ክዝምር (ከመስግን) ዝኽእል።
እዚ ኹሉ ጥቕምታት ሓጐስ ምስ ፈለጥና፣ ልብና ብመን ይሕጐስ ምምርማር ግዜኡ ኰይኑ ይመስለኒ። ክልተ ነገራት ግና ክንፈልጥ ይደሊ ኣለኹ፣ ንሳተን ከኣ ኩሉ ሳዕ ብጐይታ ምሕጓስ ትእዛዝ ምዃኑን፣ ምግባሩ ከኣ ብዙሕ ዓስቢ ከም ዘለዎን።
ስለዚ ሓጎስ ስሩዕን ጥዑይን ህይወት ኣብ ምምራሕ ኣገዳሲ ግደ ኣለዎ። ሎሚ መዓልቲ ኣብ ታይምስ ኦፍ ኢንድያ (times of India) ትብሃል መርበብ ሓበሬታ ብዛዕባ ጭንቀትን ጽቕትን ኣብ ዘተፈላለየ ሃገራት ዝተገብረ መጽናዕቲ ዘርጊሓ ኣላ። እቲ ቀንዲ ውጽኢት ናይቶም ዝተፈላለዩ መጽናዕትታት ከኣ፣ ጸቕጥን ጭንቀትን ኣብ ሓንጎል ወዲ ሰብ ኣሉታዊ ጽልዋ ከም ዘለዎምን፣ ሕልፍ ኢሉ ድማ ንግዝፊን ዕብየትን ሓንጎል ወዲ ሰብ ከም ዘጒድሎ ይዛረቡ። ኣብ ደቀንስትዮ ከኣ ቀልጢፈን ናብ መኖፖዝ (menopause) ከም ዝኣትዋ ከም ዝገበረን ተፈሊጡ ኣሎ። ስለዚ፣ የሕዋት፣ ኣምላኽ ብኣይ ተሓጐሱ ክብል ከሎ፣ ንስለ ትእዛዝ ኣይኮነን ዝብለና፣ እንታይ ደኣ ብኩነታትና ስለዝግደስን ጥዑይ ዝኾነ ህይወት ክንመርሕ ስለዝደልየናን እዩ።
Posted by:
Agape
Apr 01, 2013
0 Comments
967 Views


text:
ፓርላማ ሕብረት ኤውሮጳ፡ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ኦሮምያ ኢትዮጵያን መጠኑ ዝሓለፈ ሓይልን መግሃስትን ተጠቂማ ብዝብል ብኸቢድ ዝኹንን ናይ ውሳነ ንድፊ ሎሚ ኣፅድቂዎ።
እቲ ውሳነ ብተወሳኺ ነቲ ኩነታት ኣጽኒዑ ጸብጻብ ዘቕርብ ናይ ሕቡራት ሃገራት ፍሉይ ራፖርተር ሰብኣዊ መሰላት ናብታ ሃገር ንክበጽሕ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ክዕድም ይጸውዕ። እቲ ንድፊ ውሳነ ደገፍ ኣብዝሓ ኣባላት’ቲ ፓርላማ ከም ዝረኸበ ኣባል’ቲ ፓርላማ ዝኾና ኣና ጎመዝ ንቪኦኤ ገሊጸን።
ንዝሓለፈ ክልተ ኣዋርሕ ኣብ ክልል ኦሮምያ ምስ ምስፋሕ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ተተሓሒዙ ዝተላዕለ ህዝባዊ ተቓውሞን፡ ሓይልታት ጸጥታ ብውሕዱ 140 ሰባት ምቕታሎምን ብዙሓት ምቑሳሎምን ይጠቅስ'ቲ መግለጺ ዝፀደቀ ንድፈ-ሓሳብ ሕብረት ኤውሮጳ።
እዚ ዳሕራዋይ ምንቅስቓስ ነቲ ኣብ 2014፡ ፈደራል ፖሊስ ናብ መብዛሕቲኦም ሰላማውያን ዝነበሩ ሰልፈኛታት ተኹሲ ከፊቶም ብኣሰርተታት ዝቁጸሩ ቀቲሎም ካልኦት ብኣማኢት ዝቁጸሩ ተማሃሮ ዝኣሰርሉ ደማዊ ፍጻመ ዘቃልሕ`ዩ ዝበለ ንድፈ-ውሳነ፡ ዝጸደቀ ብደገፍ ዝበዝሓ ኣባላት’ቲ ፓርላማ ምኻኑ ኣባል’ቲ ፓርላማ ኣና ጎመዝ ንቪኦኤ ገሊፀን ። ኣና ጎመዝ ካብ መንጎ’ቶም ሸሞንተ ዓበይቲ ፓርትታትን ጉጅለታትን ህዝቢ ኤውሮጳ ሸውዓቲኦም ከምዝደገፍዎ ገሊፀን።
ንሰን ብተወሳኺ“እዚ ብፓርላማ ሕብረት ኣውሮጳ ዝጸደቀ ዓብይ ንድፈ ውሳነ ብጉጅለይ ጥራይ አይኮነን ተደጊፉ። ብሽውዓተ ቀንዲ ዓበይቲ ፖሎቲካዊ ጉጅለታት ፓርላማ ሕብረት ኤውሮጳ’ዩ ተደጊፉ” ኢለን።
እቲ ብፓርላማ ሕብረት ኤውሮጳ ዝጸደቀ ንድፊ 15 ነጥብታት ዝሓዘ መጸዋዕታ፡ ጎንጻዊ ስጉምቲ፡ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት፡ ፖለቲካዊ ምፍርራሕን ምህዳንን ደው ክብል፡ ሓሳቦም ብናጻ ስለዝገለጹ ጥራሕ ተኣሲሮም ዘለዉ ተማሃሮ፡ሓረስቶት. ጋዜጠኛታት፡ ብሎገራትን ካልኦትን ብቕልጡፍ ክፍትሑ፡ ኣብ ቅትለት ሰልፈኛታት ናጻ መርመራ ክግበርን፡ ተሓተቲ ደረጃ ስልጣኖም ብዘየገድስ ናብ ፍርዲ ክቐርቡን ይጽውዕ።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ቀንዲ ምክንያት ዛጊት ኣብ መንጎ ህዝብታት ዝተፈጥሩ ጎንጽታት ድኽመት አካላት ምምሕዳር መንግስቲ’ዩ ክብል ሶሻል ዲሞክራቲክ ፓርቲ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።
እቲ ፓርቲ ኣብ ዞባ ምዕራብ ጎጂ ኣብ መንጎ ተወላዶ ኦሮሞን ጌዶን ዝተፈጥረ ጎንጺ ብምጥቃስ’ዩ ነዚ ዝበለ በቲ ጎንጺ ልዕሊ 30 ሽሕ ሰባት ከምዝተመዛበሉ’ውን ኣፍሊጡ’ሎ።
ብኻልእ ወገን ከአ ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉምዝ ብሰንኪ ጎንጺ 527 ስድራ ቤታት ተመዛቢሎም። ኣብ ከተማ ህርዳር ኣብ ልመና ተዋፊሮም ከምዘለው ወከልቶም ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጾም።
ኣብ ዩኒቨርሲቲ ሃዋሳ ብሰንኪ እምነትና በደል ተፈጺሙና ክብሉ ኣብ ሓደ ቤት ክርስትያን ተዓቑቦም ዝጸንሑ ተማሃሮ’ቲ ዩኒቨርሲቲ ሎሚ ናብ ቀጽሪ ዩኒቨርሲቲኦም ከምዝኣተው ተገሊጹ’ሎ።
ኣብ ቀረባ ኣብ ዞባ ምዕራብ ጉጂ ኣብ ዝርከብ ወረዳታት ኣብ መንጎ ዝነብሩ ተወላዶ ኦሮሞን ጌድኦን ዝተፈጥረ ጎንጺ መሰረት ብምግባር ናይ ኢትዮጵያ ሶሻል ዲሞክራቲክ ፓርቲ ኢስዴኦ ኣብ ዝዘርግሖ ጽሑፍ ከባብያዊ ጎንጽታት ህዝብታት ንከይፈጥሩ ኣቀዲምካ ምክልካል ቀዳማይ ተግባር መንግስቲ ክኸውን ይግባእ ክብል ተላብዩ።


text:
“ኣፍና ምእንቲ ከይሽትት ምስ ተመገብና ብማይ ክንጉጽጉጾ ኣለና።” ክብሉ ክኢላታት ይዛረቡ’ዮም። ክንምገብ እንከለና፣ ነቲ እንምገቦ ዘለና ዘተርክስን ዘዳቕቕን ምራቕ ናብ ኣፍና ይመጽእ’ዩ። እዚ ምራቕ’ዚ እንተወሒዱ ሓደ ካብ ጠንቅታት ምሽታት ኣፍ ክኸውን ከም ዝኽእል ክኢላታት ይገልጹ።
ኣፍና፣ ምስ መግቢ ብዝኣትውን ካብ ካልኦት ክፍሊ ኣካላትና ብዝመጹን ባክተርያ ኩሉ ግዜ ምስ መልአ’ዩ። እዞም ባክተርያ’ዚኣም.ሕምቕ ሽታ ዘለዎ ጋዛት ስለ ዘመንጭዉ (ዝተፍኡ) ኣፍና ይሽትት።
ካብ ድቃስ ምስ ተበራበርን ካብ.ግዜ ቀትሪ ዝያዳ ኣፍና.ሕማቕ ሽታ ይህልዎ። እዚ ዝኾነሉ፣ ኣብ እዋን ለይቲ መግቢ ንበልዕ ብዘይምህላውና፣ እቲ ናብ ኣፍና ዝመጽእ ምራቕ ስለዘይህሉ ወይ’ወን ስለ ዝውሕድ፣ እቶም ሕማቕ ሽታ ዝፈጥሩ ባክተርያ ኪራብሑ ምቹእ ባይታ ይረኽቡ። ዝበዝሑ ባክተርያ ኣብ ኣፍና ምህላው ድማ ነቲ ናይ ሽታ ጸገም ዝያዳ የጋድዶ።
ኣልኮላዊ መስተ፣ ጥሜት፣ ብዙሕ ምዝራብ፣ መዕበስቲ ኣፍንጫ፣ ብ ኣፍ.ምስትንፋስ፣ ዕድመ (እርጋን) ከምኡ’ወን ብዙሕ ምንቕስቓስ፣ ኣብ ኣፍና ንዝህሉ ምራቕ ከም ዝጎድልስለዝገብሩ ከም ጠንቅታት ምሽታት ኣፍ ይቑጸሩ።
እንምገቦም ዓይነታት መግቢ ኣብ ምሽታት ኣፍ ልዑል ተራ ኣለዎም። ከም ኣብነት.ጻዕዳ ሽጉርቲ ልዑል ትሕዝቶ ሳልፈር ስለ ዘለዎ፣ እቲ ናብ ደምተቐይሩ ናብ ሳንቡእ ዝበጽሕ ሳልፈር ከነስተንፍስ እንከለና ንኣፍና ሕማቕ ሽታይገብረሉ።
ኣብ.ገፊሕ መዓንጣ ዝፍጠር ምቕጻል መግቢ፣ ፍሉይ ሽታ ይፈጥር’ዩ። ሓደ ካብቶም ናይ ስርዓተ.ምሕቓቕ መግቢ ዝኾነ ‘ ኢንዛይም ‘ ድማ.ነቲ ዝሽትት ዝተዳቐቐ መግቢ ሽታ ናብ ዘይብሉ ጠቓሚ ነገር ይቕይሮ። እዚ ኢንዛይም’ዚ ዘይብሎም ሰባት እቲ ጸገማት ከጋጥሞም ይኽእል’ዩ ዝተፈላለዩ ሕማማት ኣስናን ግርጻንን’ወን ኣፍና ከም ዝሽትት ይገብሩ’ዮም።
ደቀንስትዮ ወርሓዊ ጽገሬዳ ኣብ ዝመጸን እዋን ኣፈን ዘይንቡር ሽታ ኪህልዎ ይኽእል’ዩ። እዚ ብምኽንያት ምቅይያር ‘ሆርሞናት ‘ ስብነት’ዩ ዝፍጠር።
ዝኾነ ኾይኑ፣.ኣፍና ባዕላትና ብእንፈጥሮ ጸገማት ከምዚ ዓይነት ጸገማት ከማዕብል ካብ ከኣለ፣ ብዝግባእ ተኸናኺና ክንሕዞ፣ ድሕሪ መግቢ ክንጉጽጉጾን ኣስናና’ ቀጻሊ ክንምውጾን ኣገዳሲ’ዩ። ነቶም.ብምኽንያት ዕድመ፣ ጉድለት ‘ኢንዛይ፣ ምቅይያር ‘ሆርሞን” ዘጋጥሙ ምሽታት ኣፍ ግን ምስ ባህሪ ዝተኣሳሰሩ ስለዝኾኑ፣ ነብሰ ጽልኣት ወይ ካልእ ማሕበራዊ ጸገማት ከይፈጥሩልና ምእንቲ ብዙሕ ግት ዘይብሃብ እቲ ዝሓሸ ኣማራጺ’ዩ።
ምንጪ፣. “ሪደርስ ዳጀስት”


text:
ኣብ ዓለምና ዘይተኣደነ ፍልልያትን ሽግራትን ከም ዘሎ ንማንም ስዉር ኣይኮነን። ምኽንያቱ ኣብ ዝካየድ ምንቅስቓሳት ናይ ግድን እዩ ምፍሕፋሕ ክህሉ። እዚ ምፍሕፋሕ እወንታዊ ወይ ኣሉታዊ ክወልድ ድማ ባህሪያዊ እዩ። ይኹን እምበር ነቲ ኣሉታውን እውንታውን ፈላሊና ዘርበሓናን ዘየርበሓናን ኣብ ምጥማት ስስዕቲ ስለ እነቕድም ኣብ ግርጭትን ፍልልያትን ንኣቱ።
ንፍልልያት ዝፈጥር ሽግራት ክህሉ ናይ ግድን እዩ። እቲ ፍልልያት እቲ ግና ኣብ ምንታይ ዝተመርኰሰ እዩ፡ ነቲ ፍልልያት ክወልድ እንክሎ ምጽናዕ ድማ ኣገዳሲ እዩ። ምኽንያቱ ሽግር ኣሎ ኢልካ ጥራሕ ፍልልያት ንምግፋሕ ክትጥቀመሉ ግን ካብ ፍትወት ነፍስን ኣነነትን ዝነቅል ፖለቲካዊ በለጽ እውን እዩ ክኸውን። ኣብዚ ክንግንዘቦ ዝግበኣና ነቲ ካብቲ ሽግራት ዝፍጠር ፍልልያት ኣብ ረብሓ ዝተመርኮሰ ዲዩ ወይ ኣብ መትከል፥ ኣብ ውሽጢ እዚ እቲ ፍልልያት ኣብ መንጎ ውልቀ ሰባት ዲዩ ወይ ኣብ ናይ ኣፈጻጽማ ስራሓት ፈሊኻ ምንጻር እውን ዝያዳ ኩሉ ተደላይነት ኣለዎ። ኣፈጻጽማ መዓልታዊ ስረሓት ምስቲ መትከል ከተጽንዖን ወልቂ ረብሓኻ ከተቐድምን ምዃንካ ርዱእ እዩ።
ደቂ ሰባት ኣብ ክንዲ ብፍንው ብሓደ ዝነብርሉን ዘሰማምዕሉን ሕግታት ክሕንጽጹ ኣድላይነት ኣለዎ። ብዘይጠማሪ ሕጊ ምኻድ ግን ደቂሰባት ኣብ ነንሓድሕዶም ንዘቀራርቦም ይኹን ንዝየራኽቦም ፍልልያት መዕለቢ ክገብሩ ብጣዕሚ ክሽገሩ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ኣብ እዚ ዘይበሃል ምትፍናንን ግርጭታትን እዮም ክጥሕሉ። ከም’ዚ ክርከብ እንከሎ ድማ እቲ ምዕብልና ንድሕሪት ተጐቲቱ ናተይ ጥራሕ ስምዑ፥ ኣነ ዝበልክኹም ግበሩ ዝብል ናይ ምብሓት መንፈስ ይስዕርር። ናይ ምብሓት መንፈስ ክስዕርር እንከሎ ድማ እቲ ክክፉኡ ንካልኦት እንዳለጠፍካ፥ ንስኻ ንጹህ መሲልካ ምርኣይ ይስዕብ። ክሳብ ነቲ ጭቡጥ ስነ-ፍልጠታዊ ዝኾነ ኣምር እውን ብግልባጡ ክትጥቀመሉ ትህቅን። ኣብ ከምዚ ኩነታት ከኣ እቲ ዲሲፕሊን ይጠፍእ እሞ ነቲ ብሓባር ከናብረካ ዝኽእል መትከል ዓነውነው ተብሎ። ውጽኢት ናይዚ ከኣ ቅድም ምርሕሓቕ ድሕሪ ምርሕሓቕ ከኣ ጽልኢ ድሒሩ ድማ ምጽልላምን ንሓድሕድካ ምትህርራምን የስዕብ።
ደቂሰባት ብባህሪኦም ዝፈላለዩሉን ዝሰማምዕሉን ጉዳያት ክህሉ ናይ ርዱእ እዩ። ገሊኡ ክጭክን፥ ከንበርክኽ፥ ክመልኽ፥ ኣነ ጥራይ እየ ቅኑዕ ... ወዘተ ይብል ። ገሊኡ ከኣ ክሰማማዕ፥ ክረዳዳድእ፥ ንሰናይ ዘበለ ክፍትሽን ካብ ትምክሕትን ኣነነትን ርሒቑ ነቲ ጌጋኡ ዝእርምን ብሓባር ናይ ምንባር ወጸዓ ደቂሰባት ወጽዕኡ ምዃኑ ዝኣምንን ኣብ ዝብሉ ባህሪያት ወይ ክፈላለዩ ወይ ከኣ ክመሳሰሉ ይኽእሉ። ብውሽጥኻ ብሓባር ንምንባርን ንኣምር ድሞክራሲ ንምትግባርን እንዳነጸግካ፥ ምስ ካልኦት ኰንካ ንኹሉ ዘርብሕ ክትስርሕ ይኹን ሽግራት ወይ ፍልልያት ኣብ ዝረኣዩሉ ብስልጡን ኣገባብ ፍታሕ ክተናዲ ማለት ዘበት እዩ። እንታይደኣ ኣብ ክንድኡ ምርሕሓቕ ንከዓሙቕ ዝዕድም ዘይምስልኻ ሒዝካ ነቲ ገፈል መፈል ኣብ ካልኦት ክትነግፎ ናብ ምጽላምን ሽምጠጣን ገጽካ ተድህብ። ኣብ ከምዚ ህሞት ከኣ እቲ ምፍራስ እምበር ምህናጽ ዝብል ሓሳብ ካብ ኣእምሮ ደቂሰብ ስለ ዝሕከኽ ነቲ ፍልልይ ዝፈትሕ ሓሳብ ኣብ ምቕራብ ኣይዕወቱን።
ስለዚ እቲ ኣብ ደቂ ሰባት ክርከብ ዝኽእል ፍልልያት ከም ውሁብ ተወሲዱ፥ ነቲ ፍልልያት ናይ ምምእካሉን ኣካሉ ናይ ምዃንን ብሓደ ተጣሚሩ ዝኸይድ እዩ። በቲ ፍልልያት ከይተገዛእካ ነቲ ንኹሉ ዘርብሕ ሕልና ምሓዝን ምትግባርን ቅድመ ተደላይነት ኣለዎ። ከመይሲ ንሱ እዩ ሓደ ካብቲ ኣካላት ናይቲ ፍታሕ።


text:
ዓንቀጻት ሳክቲዝም
-
ዝኽረ 21 ጥሪ ስርሒት ፎርቶ
ሎሚ ኣብ ድሮ 5ይ ዓመት ስርሒት ፎርቶ፡ ኣባጓይላ ጥፍኣትና፡ ኢሳይያስ ኣፍወርቂ፡ ካልኣይ ክፋል ቃለ መጠይቕ ከካይድ ይሸባሸብ ኣሎ፡፡ ኣብ ናይ…Read More »
-
እዋናዊ ዛዕባ
ኣብ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶታት ኣመልኪተ፡ ብተኸታታሊ ክፍንወልኩም ዝጸናሕኹ ሓበሬታ፡ ኣብ ቀረባ ከምዘቕጽሎ እንዳሓበርኩ፡ ንሎሚ ኣብ እዋናዊ ወጥርታት ስርዓት ህግደፍን መንግስቲ ሱዳንን…Read More »
-
ሃሱሳት ኢምባሲታትን ፡ ምትእትታው ኣብ 2ቲአን ሱዳንን – 6ይ ክፋል
ዝኸበርኩም ተኸታተልቲ! ፈለማ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብፍላይ ከኣ ንደለይቲ ፍትሒ፡ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ደጊመ፡ እንቋዕ ንሓድሽ ዓመት 2018 ኣብጸሓና! ኣብጸሓኩም!…Read More »
-
ጭውያታት ፡ ዘይሕጋዊ ንግዲን ምስግጋር ደቂ ሰባትን ፡ ናብ ሃገረ ሱዳን
ብመስዋእቲ ተጋዳላይ ሓምድ ሕምድ ዝዛዘምኩዎ 4ይ ክፋል ጽሑፍ ኣንቢብኩም: ሃናጺ ሪእይቶታት ዝሃብኩምኒ ወገናት እንዳመስገንኩ: ንሎሚ ከኣ ብዛዕባ ኣብ ሱዳን ዝተኻየዱ…Read More »
-
ቅንጸላታትን ጭውያታትን ሃገረ ሱዳን – 4ይ ክፋል
ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ዝነበረ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ፡ ናብ ዲፕሎማሲያዊ ምትፍናን ኣብ ዝዛወሉ ህግደፋዊ መድረኽ፡ ኣብ ሓበራዊ ረብሓ ዝተደረኸ ህዱእ ምሕዝነት ዝፈጥር…Read More »
-
ሰነዳት ግበረሽበራ – ወ – ጥሩፍነት 3ይ ክፋል
ዝኸበርኩም ተኸታተልቲ! ንዲፕሎማሲያዊ ጽምዶታት ጉጅለ ኢሳይያስ ኣመልኪተ፡ ኣብ ዘዳለኹዎ 2ይ ክፋል ጽሑፍ፡ ንሓገዝ ተቓወምቲ ጉጅለታት ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ ደ/ሱዳን፡ ጁቡቲን ዝምልከት…Read More »
-
ሉኡላዊነት ሃገር ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘውረደ ፡ ደረት ኣልቦ ጉጅለ
2ይ ክፋል ስርዓት ህግደፍ፡ ንተቓወምቲ ጉጅለታት ቀርኒ ኣፍሪቃ ወኪሉ፡ ካብ ወትሃደራዊ ስልጠናታት ጀሚሩ ክሳብ ምልዛብ፡ ምስ “ሓባራዊ ረብሓ” ዘለወን ሃገራት…Read More »
-
ሉኡላዊነት ሃገር ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘውረደ ፡ ደረት ኣልቦ ጉጅለ
part one ቅድሚ ክልተ ዓሰርተ ዓመታት ኣቢሉ፡ ምስ ሃሞናን ቀልብናን እንከለና፡ ምስ`ዞም ታሪኽ ሃገርን ሃገራዊነትን ዘመራስሑ ሒደት ማሕዮታት፡ ከም ሎም…Read More »
-
(ሰነዳት ዕደና ወርቂ ዛራ)
ካልኣይ ክፋል ኣብ ቀዳማይ ክፋል ጽሑፈይ፡ ብዛዕባ ቁጠባዊ ፖሊሲታት ስርዓት ህግደፍን፡ ንርብዒ ክፍለ ዘመን ዘስዓቦ ዕንወትን፡ ዝምልከት ጽሑፍ ፈኒየልኩም ነይረ፡፡…Read More »
-
ተስፋ ሚሊዮናት ዝመጸዉ ቢሊዮነራት
ክቡራት ተኸታተልቲ! ከም መቐጸልታ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓውድታት ክፍንወልኩም ዝሓሰብኩዎም ጽሑፋት፡ ካብ ሎሚ ጀሚረ ድማ፡ ንቑጠባ ሃገርን መዓላ ጸጋታትናን ዝምልከቱ፡ ብዝተፈላለዩ…Read More »


text:
በዓል ልደት ኣውሮጳዊያን ፍልስጤማዊያን ኣብ ዘመሓድርዋ ከተማ ቤትልሔም ብዝሑል መንፈስ ተኸቢሩ ውዒሉ። እንተኾነ እቲ በዓል ናይ ኣሜሪካ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ እየሩሳሌም ርእሰ ከተማ እስራኤል ምዃና ኣፍልጦ ምሃቦም ስዒቡ ብዝተፈጥረ አኻታዒ ኩነታት ተጎልቢቡ’ዩ ምሕላፉ'ውን ተሓቢሩ።
ፍልስጤማዊያን ስካውት ኣብታ ጥንታዊት ቤት ክርስትያን ውጽእ ዝበለ ቦታ ትማሊ ስንበት ጸወታ ኩዕሶ እግሪ ምኽያዶምን ኣብታ የሱስ ክርስቶስ ዝተወልደላ ከተማ ቤትልሄም’ውን በዓል ልደት ክርስቶስ ምኽባሩ እንተኾነ ብሰንኪ እቲ ተፈጢሩ ዘሎ ኩነታት ፍልስጤማዊያንን በጻሕቲ ሃገርን ናብቲ ቦታ ከይኸዱ ተጌሩ’ዩ።
ምስዚ ብዝተሓሓዝ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ሮማ ካቶሊክ ፍራንሰስ ንውሳኔ ኣሜሪካ ዘለዎም ተቓውሞ ብምግላጽ ንኹሉ ዝሓቆፍ መልእኽቲ በዓል ካብ ቫቲካን ኣብ ድሮ’ቲ በዓል ልደት ኣመሓላሊፎም።
ብካልእ ዜና ጓቲሟላ ኤምባሲኣ ናብ ከተማ እየሩሳሌም ከምትግዕዝ ኣፍሊጣ። ፕረዚደንት ትራምፕ ንከተማ እየሩሳሌም ከም ዋና ከተማ እስራኤል ኣፍልጦ ምሃቦምን ኤምባሲ ሃገሮም ናብ ከተማ እየሩሳሌም ንምግዓዝ ከምዝወሰኑ ምፍላጦምን ንውሳኔ ኣሜሪካ ዝሰዓበት እንኮ ሃገር ጓቲማላ ምኳና ተፈሊጡ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።