text:
ኣብ ኢድካ ዘሎ ጸንቂቕካ ናይ ምጥቃም ዓቕሚMonday, 17 October 2016 09:54 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
“ኣብ ኢድካ ዘሎ ቀሊል” ዝብል ኣበሃህላ ኣብ ኤርትራዊ ልሙድ እዩ። እዚ ድማ “ናተይ እትብሎ ጸጋ ዘይምስትንዓቕ” ዝብል መልእኽቲ ዘመሓላልፍ እዩ። ናትካ ገዲፍካ ናብ ናይ ካለኦት ዓቕሚ ምምዕዳው ሓደገኛ ምዃኑ ንምስትብሃል ድማ “ካብ ሰብ ዝደሊ ከም ሳእኒ ይበሊ” ንብል ኢና። እዚ ኩሉ ተደሚሩ ዝምዕደና ኣብ ኢድካ ዘሎ ዓቕሚ ኣብ ክንዲ ተቖንጢጥካ ብውሕልነት ምጥቃም ናብ ኢድ ካለኦት ምምዕዳው ዘይቅቡል ምዃኑ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ዝኾነ ስጉምቲ ክትወስድ እንከለኻ ካብ ነብስኻ ምጅማር ሃናጺ ምዃኑ ዘመሓላልፎ መልእኽቲ’ውን ኣለዎ።
ኣብዚ ዘለናዮ ሃለዋት ኤርትራዊ ናይ ተቓውሞ ሓይሊ ኣብቲ ዝብህጎ ሸቶ ንምብጻሕ ዓቕሚ ከም ዝሓጽሮን ናይ ካለኦት ደገፍ ከም ዘድልዮን ዘማትእ ኣይኮነን። እዚ ናይ ዓቕሚ ውሱንነት ከጋጥመካ እንከሎ፡ ናይ ካለኦት ወገናት ደገፍ ምጽባይ ኣባና ኣብ ውሱን ዓቕሚ ዘለና ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ካለኦት ብዓቕሞም ዝንየቱ ወገናት እውን ዘረአ እዩ። ናይ ሓቢርካ ምዕባይን ምዕዋትን እምበር ናይ ድኽመት መለክዒ’ውን ኣይኮነን። ክትሕገዝ እንከለኻ ግና ከምቲ “ብዕራይሲ ዝበልዖ ሳዕሪ እምበር ዝጽበዮ ገደል ኣይርእን’ዩ” ዝበሃል ሃንደፍ ኢልካ ዝውሰድ ዘይኮነስ፡ ናይ ነዊሕ መጻኢ ግዜ ሳዕቤኑ ምስትውዓል ኣገዳሲ እዩ። ካብ ክልተ ጫፋት ማለት፡ በቲ ሓደ ወገን ብጉልባብ “ነብስኻ ምኽኣል” ገዛኻ ዓጺኻ በይንኻ ሙማት በቲ ካልእ ወገን ድማ ዝርካቡ ንናትካ ዓቕሚ ዋላ ውሱን ይኹን ዘንጊዕካ ኢድ ካለት ምጽባይ ከነወግዶም ዝግበና ሓደጋታት እዮም።
ናብቲ ኣንቂድናዮ ዘለና ዛዕባ ንመለስ፡ ሓገዝ ንምርካብ ጥራይ ዘይኮነ ዝኾነ ስጉምቲ ክንወስድ እንከለና ቅድሚ ኩሉ ካብ ዓቕምና ክንብገስ ናይ ግድን እዩ። ብመንጽር እዚ ናይ ተቓውሞና ቀንዲ ጸገም ካብ ደለይቲ ፍትሒ ወገናት ተቐባልነትን ሓገዝን ዘይምርካብ ኣይኮነን። እቲ ቀንዲ ጸገምናስ ኣብ ኢድና ዘሎ፡ ኩለመዳያዊ ዓቕሚ ጸንቂቕና ክንጥቀመሉ ዘይምኽኣልና እዩ። ንኣብነት ፍልልያትና ኣመሓዲርና ኣብቲ ዘሰማመዓና ብሓባር ተተይ ክንብል ዘኽእል ዓቕሚ የብልናን ማለት ኣይኮነን። ስለዚ ኣብዚ ጸገምና ነዚ ውሱን ዓቕምና ብግቡእ ከነዋድዶ ዘይምኽእልና እዩ። ነዚ መሰረታዊ ግቡእና’ዚ ክንትግብር እንተንኽእል ከኣ እቲ ንጽበዮ ገዚፍ ዓቕሚ ክንረኽቦ መቐለለልና። ዝርካቡ ዓቕምና ኣብ መዓላ ከነውዕልን ከነመሓድር ኣብ ዘይከኣልናሉ፡ ናይ ካለኦት ዓቕሚ ክንረክብ ኢና ማለት ግና ዘበት እዩ። ኣብዚ እዋንዚ በብኹርናዑ ንሓይልታት ደንበ ተቓውሞና ኣብ ዝምልከት “ ኣብ ሓደ ጽላል ተትጥርነፉስ ንዓኡ መሓገዝና ሕጂ ግና ንመነኹም ክንሕግዝ። ንሓደ ውድብ ወይ ሰልፊ ሓገዝን ኣፍልጦን ተለገስናስ ንበይኑ እንታይ እዩ ኣድማዕነቱ?” ብዝብል ዝስምዑ ድምጽታት ከኣ ኣብነት እዮም።
ከተግብር ዝኽእል ዓቕምን ኩነታትን ከየጥረኻ ጸጽቡቑ ምትምናይ መወዳእትኡ ሕልሚ እዩ። ኣብ ዝኾነ መድረኽ ብዛዕባ ዝኾነ ዛዕባ ክንውስን እንከለና ብዛዕባ ግብራውነት ናይቲ ውሳነና ክንጭነቕ ይግበኣና። ውሳነ ክውሰን እንከሎ ኣብ ግምት ክኣትዉ ካብ ዝግበኦም ረቛሕታት፡ እቲ ውሳነ ዝትግበረሉ ሃዋህው፡ ናይቲ ነቲ ውሳነ ከተግብር ዝግበኦ ኣካል ቅሩብነትን ዓቕምን ብኣብነት ዝጥቀሱ እዮም። ብዛዕባ ኣተገባብራኡ ዝኾነ ዓቕምን ግንዛበን ዘይብልካ ክንስኻ፡ ውሳነ ምውሳን ግና መደምደምታኡ “ብር ተበልካስ ሕልሚ” እዩ ዝኸውን። ምናልባት ኣተገባብረኦም ብዘይምግንዛብ ዝወሰንካዮም ውሳነታት ብሃቦ ተረከቦ ሳሕቲ ዝዕወትሉ ኣጋጣሚ ይፍጠር ይኸውን። እዚ ግና ውሕስነት ስለ ዘየብሉ ዝተባባዕ ኣካይዳ ኣይኮነን። ኣብ ኢድካ ኣብ ዘየለ ዓቕሚ ተኣማሚንካ ምትላምን ምውሳንን ከኣ ከምኡ ተመራጺ ኣይኮነን። ስለዚ ክንእምምን ክንውስንን እንከለና ምስ ናይ ምትግባር ዓቕምና ከነገናዝብ ግድን እዩ። ካብ ዘይትግበር ገዚፍ ትልምን ውሳነን፡ ውሱን ግና ዝትግበር ተመራጺ እዩ። “ሳእንኻ ማዕረ እግርኻ ከም ዝበሃል። እዚ ጉዳይ ኣብዚ ኣጋጣሚ ምስ ፖለቲካዊ ህይወት ነዛምዶ ኣለና እምበር፡ ንኹሉ ህይወትና ዝጸልው እዩ።
ዓቕሚ ብደረጃ ህያብ ዝምጠወልካ ዘይኮነ ብጻዕርኻ እተጥርዮ እዩ። ብትምህርቲ ኮነ ብተመኩሮ ክፍጠር ይኽእል። ዓቕሚ ምፍጣር ቀሊል ኣይኮነን። ዝያዳ ከቢድ ብደሆ ግና ዝፈጠርካዮ ዓቕሚ ኣብ መዓላ ከተውዕሎ ምብቃዕ እዩ። ኣብ ደንበ ተቓውሞና ኩሉ ኣብ መጻኢት ኤርትራ ፍትሒ፡ ሰላም፡ ደሞክራሲ፡ ልምዓትን ምኽባር ኩሉ መሰላትን ዝብህግ ናይዚ ናይ ለውጢ ደንበ ዓቕሚ ምዃኑ ናይ ግድን እዩ። ብመንጽር እዚ ዓቕሚ ደለይቲ ለውጢ ካብ ዓቕሚ ጉጅለ ህግደፍ ከም ዝዛይድ ብሩህ እዩ። እዚ ናይ ዓቕሚ ብልጫ ብናይ ኣብ ግብሪ ኣወዓዕላ ብልጫ እንተዘይተሰንዩ ግና ፋይዳ የብሉን። ብውሱን ግና ተበላሓቲ ኣተገባብራ ዘለዎ ዓቕሚ ክብለጽ ከኣ ውሁብ እዩ። ተበላሓቲ ኣፈጻጽማ ክንብል እንከለና፡ ከምዚ ናይ ህግደፍ እንዳፈራራሕካን “ኣነ ዝበልኩኻ ጥራይ ስማዕ” እንዳበልካን ዘይኮነስ፡ ኣብ ናይቶም ኣብ ለውጢ ዝረብሓኦም ተዋሳእቲ ድሌትን ቅሩብነትን ዝተሰረተ ዘተኣማምን ዓቕሚ ክትፈጥር ብምብቃዕ ዝህነጽ ዓቕሚ እዩ።
ንሓድሽ ብደሆ፡ ሓድሽ ኣገጣጥማFriday, 14 October 2016 20:21 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ኩሉ ነገር ኣብ ቀጻሊ ናይ ለውጢ ምንቅስቓስ መስርሕ እዩ ዝነብር። እቲ ለውጢ ኣውንታዊ ወይ ኣሉታዊ ክኸውን ይኽእል። ወዲ ሰብ ከኣ ምስዚ ቀጻሊ መስርሕ ክነብር ናይ ግድን እዩ። ምስቲ ዘይተርፍ መስርሕ፡ ኣብ ክንዲ ምስናይ ካብኡ ምትራፍ ወይ ምቕዳም ከኣ ናቱ ሳዕቤን ኣለዎ። ፖለቲካዊ ኩነታት እውን ከም ዝኾነ ተረኽቦ በዚ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ መስርሕ ዝግዛእ እዩ። ማለት ንጉዳያት ከም ድላይካ እትገብሮ ዘይኮነስ ምስ ኣካቢብዎ ዝርከብ ምዕባለታት ከተሳንዮ ናይ ግድን እዩ። ኣካቢብዎ ዝርከብ ምዕባለ ክበሃል እንከሎ ናይ ፈታዊ ኮነ ናይ ጸላኢ ጽልዋ ዘጠቓልል ሰፊሕ ኣምር እዩ።
እዚ ንሕና ከም ኤርትራዊ ናይ ተቓውሞ ሓይልታት ንርከቦ ዘለና ፖለቲካዊ መስርሕ ብቐጻሊ ብደሆታት ዝተመልአ እዩ። ምስኡ ኣሳኒኻ ምንባር ከኣ ነቲ ብደሆታት ዘመክት ኣገጣጥማ ምርካብ ናይ ድሌት ዘይኮነ ናይ ግድን እዩ። ብመሰረቱ እውን ኣብ መስርሕ ፖለቲካዊ ቃልሲ ምቕጻል ማለት በብግዜኡ ዘጋጥሙ ግድላትን ብድሆታትን ምፍታሕ ማለት እዩ። ብደሆታት ሓንሳብ ፈቲሕካዮም ንሓዋሩ ዘይምለሱ ዘይኮኑስ መልክዖምን ትሕዝተኦምን እንዳቐያየሩ ብዘይምቁራጽ ዝገሃዱ መናብርትና እዮም። ነፍሲ ወከፍ ብደሆ ከኣ ምስቲ ጠባዩን ባህሪኡን ሓድሽ ንዓኡ ዝምጥን ኣገጣጥማ ዘድልዮ እዩ። ንጉዳያት ብኸምዚ ዝተጠቕሰ ኣገባብ ክትሕዝ ምኽኣልን ዘይምኽኣልን ከኣ ብደረጃ ውድብ ኮነ ውልቂ ንዓቕምኻን ብቕዓትካን ዝፈታተን እዩ። ብህዝቢ ዝቐርቡ ናይ ለውጢ ጠለባት፡ ኣብ መወዳድርትኻ ውድባት ዝረአ ለውጥታት፡ ከምኡ’ውን ኣብቲ ኣንጻሩ ትቃለስ ጸላኢኻ ዝፍጠሩ ምዕብልናታት ብደሆታት ሓዚሎም ዝመጹ እዮም።
ኣብ ሓደ ውሱን መድረኽ ሓደ ብደሆ ንምግጣም ዝተጠቐምናሉ እሞ ኣብቲ እዋኑ ዘዕወተና ኣገባብ፡ ንሓዋሩ ኣዕዋቲ ኮይኑ ይነብር ማለት ኣይኮነን። ንኣብነት ኣብ ግዜ ናይ ዝሑል ውግእ ጉዳያት ንምውጋን ንጥቀመሉ ዝነበርና ናይ ሓቢርካ ምስራሕን ካልእ ጉዳያትን ኣተሓሕዛ ኣብዚ ናይ ሎሚ ናይ ዓለማውነት (globalization) መዋእል ከም ዘለዎ ከነስርሖ እንተ ፈቲና ክሰርሕ ኣይክእልን እዩ። ኣብቲ እዋንቲ ኩሉ ፍልልያት ብናይ ሰዓርን ተሰዓርን ኣገባብ እዩ ዝውዳእ ነይሩ። እዚ ብናትና ናይ ኤርትራውያን ተመኩሮ እነረጋግጾ እዩ። እቲ ኩሉ ግዜ ብሕርቃን እንዝክሮ ውግእ ሕድሕድ ምስክር ስለ ዝኾነ። ኣብዚ ሎሚ እዋን ግና ፍልልያት ኩልኻ ተዓዋቲ ብእትኾነሉ መንገዲ ናይ ምፍታሑ ዕድል ሰፊሕ እዩ። ስለዚ ናይቲ እዋንቲ ቀጥዒ (format) ኣተሓሕዛ ብደሆታት ሎሚ ክንጥቀመሉ እንተ ኢልና ድሕሪት ኢና ንተርፍ። ድሕሪት ምትራፍ ድማ ሓደጋ እዩ።
ቅድም ዝፈላልዩ ዝነበሩ ጉዳያት ኩነታት ምስ ተቐየረ ሎሚ ዘይፈላልዩ ክኾኑ ይኽእሉ። ሽዑ ዘሰማምዑ ዝነበሩ ከኣ ሎሚ ዘየሰማምዑ ናይ ምዃን ኣጋጣሚ ኣሎ። ኣብ ደንበ ተቓውሞና እዚ ጉዳይዚ ግቡእን ሓላፍነታውን ግንዛበ ዘይረኸበ ምዃኑ ንዕዘቦ ዘለና እዩ። ካብ ቀንዲ ጸገማትና ሓደ ንሱ ምዃኑ’ውን ዝከሓድ ኣይኮነን። ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚታት ዝረአ ዘሎ፡ ኣብ ክንዲ ንቕድሚት ንድሕሪት እንዳጠመትካ ዝፈላሊ ሕሉፍ ተመኩሮ ምፍሕታር ናይዚ መርኣያ እዩ። ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ካብዚ ንድሕሪት ምጥማት ወጺእና ንቕድሚት ተዘይኣቋሚትና፡ ንሓድሽ ብደሆታት ሓድሽ ኣተሓሕዛ ከነምጽእ ከም ዘይንኽል ብምርዳእ እዩ፡ ንተጻባኢ ድሕረባይታታት ጀብሃን ሻዕብያን ሰጊሩ፡ ብሓባር ንቕድሚት ንምምዕዳውን ንምስጓምን ዘኽእል ተባዕ ምርጫ ዝወሰደ። እዚ ስጉምቲ ብመትከል ደረጃ ቅኑዕን መተካእታ ዘየብሉን ምዃኑ ይኣምን። ምኽንያቱ መምስ ድሕረባይታና ንነብረለን ካብ ሓደ ንላዕሊ ኤርትራታት ስለ ዘይብልና። ነዚ ተመኩሮ ካለኦት ፖለቲካዊ ወገናት’ውን ክስዕብዎ እምነቱ እዩ። እዚ ስጉምቲ መርኣያ ወሳኒ ኣድላይነት ንሓድሽ ብደሆ ሓድሽ ኣገጣጥማ ምርካብ ከኣ እዩ። ዕዉት ዝኸውን ግና ስለ ዝተሓንጸጸ ዘይኮነስ፡ ንድሕሪት ዘይምለስ፡ ሓድገትን ተወፋይነትን ከሰንዮ እንከሎ እዩ።
ብዛዕባ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ፡ ብፍላይ ከኣ ብዛዕባ ድኽመቱ ክንዛረብ እንከለና ቅድሚት ዝስራዕ ብሓባር ክሰርሕ ዘይምኽኣሉ እዩ። እዚ ድኽመት ነቲ ተቓውሞ ብኻልኦት ዝንገሮ ዘይኮነስ፡ ነፍሲ ወከፍ ኣባሉ ውድብ ክምድር ኮነ ክጽሕፍ እንከሎ ዝተቐበሎ ሓቂ እዩ። ብኻልእ ኣዘራርባ እዚ ደንበ ተቓውሞ፡ ንሓደስቲ ብደሆታት ኣብ ክንዲ ብሓድሽ ኣገባብ ዝገጥሞም በቲ ዘይሰርሕ ዝኣረገን ብቕርሕንቲ ዝተላዕጠጠን ቀጥዕታት ክሕዞም ከም ዝጸንሐ ዘመልከት እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ካብ ድሑር ኣተሓሳስባ ወጺእና፡ ንናይ ውልቂ ኮነ እኩብ ሓሳባካ ናይ ምግላጽ መሰል ንቃለስ ኣለና እንዳበልና፡ ብመሰሎም ንዝተጠቕሙ ወገናት ኣብ ክንዲ ምትብባዕ ክንወቅስን ክንከስስን ህርድግ ንብል። እዚ ከኣ ካልእ ንሓድሽ ብደሆ ሓድሽ ኣገጣጥማ ከተቕርብ ናይ ዘይምብቃዕ ኣብነት እዩ። ሰደህኤ ሓደ እዋን ኣብ ብሩሰልስ ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ዝመሰሎ ሓሳብ ብምግላጹ ጥራይ፡ በቶም ንሱ ሓይሎም ንሳቶም ድማ ሓይሉ ክኾኑ ዝነበሮም ወገናት፡ ዘጋጠሞ ውግዘት ከም ኣብነት ክጥቀስ ዝከኣል እዩ። እዚ ጉዳይዚ ንመጻኢ ንሓድሽ ብደሆ ሓድሽ ኣጋጣጥማ ናይ ምርካብ ባህሊ ሰዊዱ መምሃሪ ክኸውን ከኣ ተስፋ ንገብር።
እቲ ንደልዮ ብኣበርክቶ ኩልናFriday, 07 October 2016 12:34 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ድሌት ሰባት ብዝርዝሩ ብዙሕን ዘየቋርጽን ምዃኑ ፍሉጥ እዩ። ሓደ ድሌት ክማላእ እንከሎ ካልእ ድሌት ይመጽእ ከምኡ ኢሉ እቲ መስርሕ ይቕጽል። እዚ ድሌታት ገሊኡ ኣብ ውልቃውነት ዝተደረተ ክኸውን እንከሎ ገሊኡ ድማ ናይ ሓባር ኮይኑ ብናይቶም ብዙሓት ውሁድ ጻዕሪ ዝረጋገጽ እዩ። ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚ ከም ዝረአ ኣብ መንጎ ናይ ሰባት ድሌትን ነቲ ድሌት ክተረጋግጽ ምብቃዕን ፍልልይ ይረአ እዩ። ድሌትካ ምስ ናይ ምትግባሩ ዓቕምኻ ከተመጣጥን ምብቃዕ ከኣ ውሕልነት ዝሓትት እዩ።
ኤርትራውያን ኣብ ታሪኾም በብግዜኡ ናይ ሓባር ድሌቶምን ባህጎምን ብናይ ሓባር ጻዕሮምን መስዋእትነቶምን ከማልኡ ጸኒሖም እዮም። ርግጽ እዩ ድሌትካ ምርግጋጽ ካብ ዓቕምኻ ንላዕሊ ክኸውን እንከሎ ናይ ካለኦት ሓገዝን ደገፍን ምሕታትን ምጻባይን ዝተለምደ እዩ። ቅድሚ ኩሉ እቲ ኣብ ኢድካ ዘሎ ዓቕሚ ምጥቃም ግና ወሳኒ እዩ። ምኽንያቱ እቲ ትጽበዮ ሓገዝ ኣብ ርእሲ እቲ ናትካ መመላእታ እምበር ንናትካ ኣበርክቶ ዝትክእ ኣይኮነን።
ህዝቢ ኤርትራ ናይ ናጽነት ድሌቱን ባህጉን ብክቡር ኣበርቶኡ ኣረጋጊጹ። ታሪኽና ከም ዝምስክሮ ናጻ ሃገርን ህዝብን ናይ ምዃን ድሌት ናይ መላእ ህዝቢ ኤርትራ’ዩ ነይሩ። ነዚ መሰረታዊ ድሌቱ ድማ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ብዘየፈላላይ፡ በብዓቕሙን ዘድመዓሉ መዳይን ብዓድን ብበረኻን ተወፍዩ ተዓዊቱ ከኣ። ብሓባር ናብ ቃልሲ ምውፋሩ ከኣ መሰረታዊ ናይ ምዕዋቱ ምስጢር ምዃኑ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ኤርትራ ጥራይ ኣብ ቅድሚ ሕብረተሰብ ዓለም እውን ከም ሓደ ንኡድ ተመኩሮ ዝተመዝገበ እዩ። ኣብ ግዜ ቃልሲ ምእንቲ ናጽነት ኤርትራ ኣዝዩ ውሱን’ኳ እንተኾነ፡ ናይ ወጻኢ ደለይቲ ናጽነት ደገፍ ኣይነበረን ማለት ኣይኮነን። እቲ ወሳኒ ናብ ዓወት ዘብጸሐ ግና ናይቲ ናጽነትን ሓርነትን ብሂጉ ናብ ቃልሲ ዝወፈረ ህዝቢ ኤርትራ ውፉይን ስሙርን ኣበርክቶ እዩ ነይሩ።
ድሌት ህዝቢ ሓደ ክማላእ እንከሎ ብኻልእ ዝትካእ እምበር ኣብ ሓደ ደረጃ ጠጠው ዝብል ኣይኮነን ኢልና ኣለና። ብመንጽር እዚ ድሌት ህዝቢ ኤርትራ’ውን ኣብ ምርግጋጽ ናጽነትን ልኡላውነትን ጥራይ ዝድረት ዘይኮነስ፡ ብፍትሓዊ ምምሕዳር፡ ሰላምን ልምዓትን ዝስነ ነይሩን እዩን። እነሆ ከኣ እቲ ድሕሪ ናጽነት ክረጋገጽን ዝያዳ ክደምቕን ዝነበሮ ብርሃን ብሰንኪ ህግደፍ ስለ ዝበኾረ ንምርግጋጹ ህዝባዊ ቃልሲ ቀጺሉ። ከምቲ ናጽነት ድሌት መላእ ህዝቢ ኤርትራ ነይሩ፡ ብጻዕርን ኣበርክቶን መላእ ህዝቢ ኤርትራ ተረጋጊጹን ዝበልናዮ፡ እዚ ነካይዶ ዘለና ናይ ፍትሕን ደሞክራስን ቃልሲ እውን ተመሳሳሊ ምናልባት እውን ዝያዳ ተሳትፎን ኣበርክቶን ህዝቢ ኤርትራ ዝሓትት እዩ። ውድባት ከኣ ናይ ምትሕብባርን ምምራሕን ግደ ኣለወን። ካብዚ ሓሊፉ ነብስኻ ኣግሊልካን ተጸጊዕካን ወይ ቆጢብካ እቲ ዕማም ውሱናት ኤርትራውያን ንዝሓቖፋ ውድባት ጥራይ ገዲፍካ ውጽኢት ምጽባይ ቅቡል ኣይኮነን።
ኣብዚ እዋንዚ ራህዋ፡ ቅሳነትን ሰላምን ዝደልዩ ኤርትራውያን፡ ኣብ ምርግጋጹ ግና ንገዛእ ርእሶም ኣርሒቖም ካብ ውሱናት ወገናት ዝጽበዩ ብዙሓት እዮም። ንገዛእ ርእሶም ኣካል ናይቶም ራህዋ ዝደልዩ ኤርትራውያን ገይሮም ክንሶም፡ ኣካል ናይቶም ብጻዕሮም ለውጢ ከምጽኡ ዝግበኦም ኣብ ምግባር ግና ኣይደፍሩን። እዚ ጥራይ ኣይኮነን። ዓቕሞም ሓቢኦምስ በቶም እታ ዝርካባ ዓቕሞምን ግዜኦምን ምእንቲ ፍትሕን ራህዋን ዘበርክቱ ወገናት ዝዋራዘዩ ምስማዕ እውን ዝተለምደ እዩ። “ኣብ ኤርትራ ዘሎ ናይ መከራን ጭቆናን ኩነታት ብራህዋ ክትካእ ካብ ድሌኹም ደኣ ተወዲብኩም ዘይትቃለሱ?” ዝብል ሕቶ ወትሩ ይቐርቦም እዩ።
እቲ ንዘይምስታፎም ዝህብዎ መልሲ፡ ኣብተን ውድባት ዘሎ በብዓይነቱ ድኽመታት ምምስማስ ምዃኑ ትዕዘብ። “እተን ውድባት ከምዚ ተዝኾናን ተዝገብራን መተሳተፍና” ዝብል ምኽንያታቶም’ውን ዝርዝሩ ነዊሕ እዩ። “ምቅላስ ማለትኮ ብልሙጽ መንገዲ ተጓዒዝካ ኣብ ዓወት ምብጻሕ ማለት ኣይክነን፡ እንተላይ ኣብቲ መስርሕ ቃልሲ ዘሎ ዕንቅፋታት እንዳ ጸረግካን ኣብ መንጎ ዕላማን ግደ ውልቀሰብን ዘሎ ፍልልይ ተረዲእካ እንዳ ተሓጋገዝካን እንዳተበራራኻን ዝኽፈል ዋጋ ዘጠቓልል እዩ። ስለዚ ኣብተን ውድባት ተሰሊፍኩም፡ ናይ ቃልሲ ስርዓትን ኣገባብን ተኸቲልኩም ከተዕርዩ ዘይትሳተፉ” ክትብሎም እንከለኻ፡ ንዘይምስላፎም ዘቕርብዎ ብቑዕ ምኽንያት ስለ ዘየብሎም የንዘልሕጡ። ዘይሩዘይሩ ድሌቶም ገዛ ክትሃንጽ ከይጸዓርካ ኣብ ዝሃነጹልካ ገዛ ክትነብር ከም ምድላይ መሲሉ ይረኣየካ። እቲ ኣዝዩ ዘገርም ከኣ ካብ ዘይምስታፍ ኣብ ቃልሲ ሓሊፎም፡ ዓቕሞም ንዘየወፍዩ ወገናት ከነኣእሱን ንወጻዒ ጉጅለ ህግደፍ ክንእዱን ዝመጣጠሩ ምዃኖም እዩ።
ስለዚ ኣብ ሓደ ጉዳይ ድሌት ምሕዳር መበገሲ እምበር ውጽኢት ኣይኮነን። “ኣብ ኤርትራ ዘሎ ወጽዓ ክውገድ ኣለዎ” ኢልካ ምእማን ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት ኮይኑ፡ ንምትግባሩ ዓቕምኻ ዝፈቕዶ ብምብርካት ተዘይተሰንዩ ግና “ኣቲ ዘሎ ኩነታት ከምዘለዎ ይቐጽል” ዝብል መልእኽቲ ካብ ምትሕልላፍ ፈሊኻ ዝረአ ኣይኮነን። ግዜ ምስሓለፈ ከኣ ዘጣዕስ እዩ። በዚ ኣጋጣሚ እቶም ራህዋ ኣብ መጻኢት ኤርትራ እንምነ ኣብቲ እዚ ንምግሃድ ዝግበር ዘሎ ቃልሲ ምስ ኩርኩሑ ኢድና ንሓውስ ንብል።
“ብህግደፍ ዘይተሰምዐ እምበር፡ ዘይተገብረ የለን።”Tuesday, 04 October 2016 20:27 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
“ብህግደፍ ዘይተሰምዐ እምበር፡ ዘይተገብረ ግፍዒ የለን”:: እዚ ኣበሃህላ በቲ ሐደ ወገን ንስፍሓትን ዕምቆትን በደል ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ፡ በቲካልእ ወገንድማንሓባኢባህሪናይቲጉጅለዘመልክትእዩ። ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ክፍጽሞ ዝጸነሐን ዘሎን በደላት ክሳብ ክንደይ ንምስሉ ኣብ ቅድሚ ሕብረተሰብ ዓለም ደዊንዎ ከም ዘሎ ይርደኦ እዩ። እንተኾነ ከምቲ “ኣመል ምስ መግነዝ” ዝበሃል ካብዚ ናይ በደልን ትምክሕትን ታኸይላ ወጺኡ ኣብ ናይ ፍትሒ ዓለም ክነብር ኣይከኣለን። ናይ ህልውና ጉዳይ ስለ ዝኾኖ ግና ሓቀኛ ምስሉ ሓቢኡ ክቐርብ ካብ ምፍታን ዓዲ ኣይወዓለን።
ሓደ ምምሕዳር ኣብ ቅድሚ ሕብረተሰብ ዓለም ተቐባልነት ክረክብን ዘይክረክብን ካብ ዝውስኑ ረቛሒታት እቲ ቀንድን መሰረታውን ህዝቡ ዘመሓድረሉ ኣገባብን ዝኽተሎ ስርዓትን እዩ። ድምጺ ህዝቡ ሰሚዑ ዘስተማቕርን ፍትሓዊ መስመር ዝኽተልን ምምሕዳር፡ ምስሉ ኣብ ቅድሚ ሕብረተሰብ ዓለም’ውን ሓሚቑ ኣይሓምቕን። ኣብ ልዕሊ ህዝቡ ጸሊምን ጨካንን በሰላ ዝፈጠረ ስርዓት ኣብ ቅድሚ ሕብረተሰብ ዓለም ጽቡቕ ምስሊ ክህልዎን ካብ ተነጽሎ ክድሕንን ግና ዘበት እዩ። እዚ ክበሃል እንከሎ፡ ሓደሓደ፡ ካብቲ ጉጅለ ረብሓ ዝደልዩ፡ ህዝባውነት ዘየብሉ ዝምድና ንምፍጣር ነቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዝፍጸሞ ገበናት ጓስዮም ግዚያዊ ዝምድና ክገብሩ ኣይረኣዩን ማለት ኣይኮነን። ንኣብነት ኣብዚ እዋንዚ ዝኾነ መንግስቲ ምስ ጉጅለ ህግደፍ ዝምድና ዝፈጠረ እንተተዓዚብና በዚ ኣቐዲሙ ዝተቓነየ ዘይርትዓዊ ኣገባብ ንጉዳይ ህዝቢ ግዳይ ዝገብር ምዃኑ ክንስሕቶ ኣይግበኣናን።
ኣብዚ ቀረባ መዓልታት፡ ኣቶ የማነ ገብረኣብ ዝመርሖ ልኡኽ ስርዓት ህግደፍ ካብ ኤውሮጳ ክሳብ ኒውዮርክ ሰላሕ ክብል ንዕዘብ ኣለና። ምስ ገለ መንግስታት ኣብ ዝገብሮ ርክብ ካብ ዘልዕሎም ጉዳያት ሓደ፡ ጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት እዩ። እተን ሃገራት ነዚ ናይ ስደተኛታት ዛዕባ ዘልዕላኦ ምስቲ ብጻዕቂ ስደተኛታት ዝገጥመን ዘሎ ሰፊሕ ዝርዝር ዘለዎ ጾር ኮንደኾን መስተርሆ ንረኽበሉ ካብ ዝብል እዩ። ጉጅለ ህግደፍ ብወገኑ ነዚ ዛዕባዚ ዘልዕሎ “ምምሕዳረይ ጠንቂ ስደት ኣይኮነን” ዝብል መልእኽቲ ከመሓላልፍን ካብ ክውንነት ክሃድምን ስለ ዝደለየ እዩ። ንእግረ መንገዱ ገለ ዓቐን ገንዘብ ብጉልባብ ምጥያስ ምሽማት’ውን ዝጽበዮ እዩ። እዚ ዛዕባ ናይተን ሃገራት ድኹም ጐኒ ተናኺፉ ዝምዝምዘሉ ልስሉስ ቦታ ምዃኑ ከኣ ይርዳእ እዩ። እተን ሃገራት ኣብ ቀረባ ስለ ዘለዋ ውሽጠን ብምሕደራ ህግደፍ ሕሩር እንዳሃለወ፡ ክሰምዓኒ ይኽእላ እየን ካብ ዝብል፡ ብዙሕ ግና ዘይትግበር መብጸዓ ከም ዝኣትወለን ከኣ ተኸታቲልና ኣለና። ግደ ሓቂ ንምዝራብ ግና እቲ ኣብ ኤርትራ ዝመርሕ ዘሎ ጉጅለ ህግደፍ ክሳብ ክንደይ ጠላምን ኣብ ዝወዓሎ ዘይሓድርን ምዃኑ ኣይኮነንዶ ብደረጃ መንግስቲ ብውልቀሰብ’ውን ዝብጻሕ ደርሆ ጻሕቲራ እትረኽቦ ናይ ኣደባባይ ምስጢር እዩ።
ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ናይ ብሓቂ ድዩ ናይ ሓሶት ካልእ ኮይኑ፡ እቲ ጉዳይ ምጽራይ ገበነኛታት ብዝምልከቶም ኣካላት ከም ገበነኛ ዝፍለጥን ንዲክታቶር ኢሳያስን ግፍዑን ክትክእ ውጥም ቅልቅል ዝብል ዘሎ ዝመስል፡ የማነ ገብረኣብ ኣብ ዋሽንግቶን ናይ ኤርትራውያን ኣኼባ ክገብርዩ ዝብል ምልክታ ቀሪቡ ነይሩ። ከምቲ “መርዓዊ ዘይሓዛስ ዓርኪ ይሕዛ” ዝበሃል ከኣ “ኣቐዲምኩም ሕቶታት ኣቕርቡ” ዝብሉ ኣሰለፍቲ ተዋፊሮም ነይሮም። እቲ ተቐላቒሉ ዝነበረ ሕቶታት ገሊኡ ምስ ግላዊ ረብሓ ዝተሓሓዝ ክሳብ “መሬት መስርሒ ገዛ መዓስ ኢኹም ትህቡና?” ዝብል ፈኲስ ሕቶ ዝርከቦ ነይሩ። እቲ ካልእ ሕቶታት እውን ከከም ሓታቲኡ ዝተፈላለየ ነይሩ። ብመሰረቱ ግና ኣብ ኤርትራ እቲ ጸገም ሕቶታት ናይ ምቕራብ ዘይኮነ፡ ሕቶታት ናይ ዘይምምላስ እዩ። ጉዳይ ሕቶ ተተላዒሉ ደኣ እታ ሃገር ንገዛእ ርእሳ ኣብ ትሕቲ ምልክት ሕቶን ቀራና መንገድን እንድያ ዘላ። ኣብ ኤርትራ ዘሎ ህዝብስ ኣእላፍ መላሲ ዝሰኣኑ ሕቶታት እንድዩ ዘለዎ። ብመሰረቱኽ ካብቲ ከበድቲ ገበናትን መርኣያ ሕማቕ ምምሕዳርን ህግደፍ ናይ ህዝቢ ሕቶታት ብግብሪ ዘይምምላስዶ ኣይኮነን።
ስለዚ ኣብዚ ከነስተውዕለሉ ዝግበኣና፡ ጉጅለ ህግደፍ ንምድህላል ተዘይኮይኑ ብኹሉ መምዘኒ፡ ብዓቕሚ ይኹን ብባህሪ ሕቶታት ክምልስ ኣይክእልን እዩ። ቅድም ኣብ ዝተወሰነ ግዜ ሕቶታት ኣቕሪብካ እቲ ጉጅለ ክምልሰልካ ምጽባይ ንቡር ነይሩ ክኸውን ይኽል። ሎሚ ግና ጉጅለ ህግደፍ ሕቶ ኣቕሪብካሉ መልሲ ክህበካ ምጽባይ፡ ምድህላልን ነብስኻ ምዕሻውን ጥራይ እዩ። ምናልባት ግና ዝሕተቶ ሕቶታት ምስ ሰምዐ ደሓር እንታይ ዓይነት መጠበሪ ወይ መህደሚ መልስታት ክስንዕ ዝመሃዞ ተንኮል ይኸውን።
ሓደ ዘገርም ጉዳይ ናይ ዋሽንግቶን ኣኼባ የማነ ገብረኣብ ምስራዙ ምስ ተገልጸ፡ “ስለምንታይ ከምኡ ይኸውን?” ኢሎም ዘጉባዕብዑ ኤርትራውያን ምጉቡዕበዖም እዩ። እዞም ኤርትራውያን እቲ ኣብ ኣሜሪካ መጺኡ ዘይምልሶ ሕቶታት ንምስማዕን ኣመሳሚሱ ገንዘቦም ንምዝማትን ዝወጠነ ግና ዘይሰለጦ መንግስቲ ህግደፍ፡ ኣብቲ ቀዳምነት ክህቦ ዝግባእ ኣጀንዳ፡ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ምዝራብን ምሕታትን ጥራይ ዘይኮነ፡ ዓው ኢልካ ናይ ምስዓልን ተኣሲርካ ኣብ መደቀሲኻ ናይ ምግልባጥን መሰል ከምዘየፍቅድከ ይፈልጡዶ። እቲ “ኣነ ርትዓዊ እየ” ዝብል ኤርትራዊ እምበኣር፡ ክሓቶ ዝግበኦ ሕቶ “ስለምንታይ ኣኼባ የማነ ገብረኣብ ኣብ ኣሚርሪካ ተኽልኪሉ?” ዘይኮነ “ስለምንታይ ህዝብና ኣብ ገዛእ ብቓልሱ ዘውሓሳ ሃገር ናጻ ሓሳብካ ናይ ምግላጽ መሰሉ ዘይተኽብረሉ?” ዝብል ተዝኸውን ክንደይኮን መምሓረሉ።
ዓቕምኻ ካብ ጻዕርኻ’ምበር ካብ ድኸመት ካለኦት ኣይኮነንThursday, 22 September 2016 18:30 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ዓቕሚ ወይ ብቕዓት ሰፊሕ ዝርዝራዊ ትርጉም ስለ ዘለዎ፡ “ከምዚ እዩ” ኢልካ ምሕጻሩ ቀሊል ኣይኮነን። ንዝተበገስካሉ ወይ ብካለኦት ዝተዋህበካ ዕማም ክትፍጽም ብቑዕ ምዃን ምባሉ ዝከኣል ይመስለና። ነዚ ዓቕሚ ንምጥራይ ኣብ መስርሕ ብናትካ ጻዕሪ ዝጥረ እዩ። እዚ ዓቕሚ ዝተዋህበካ ዕማም ትፍጽመሉ ጥራይ ዘይኮነ ኣብቲ መግለጺ ህይወትካ ዝኾነ ውድድር ክትስዕር ወይ ድማ ክትሰዓር ዝውስን መሳርሒ እዩ።
ሰባት ወይ ኣካላት ነዚ ዓቕሚ ወይ ብቕዓት ብናቶም ውሽጣዊ ጻዕሪ ከረጋግጽዎ ኣብ ዘይከኣልሉ ግዜ፡ ኣቋራጭ ብምፍጣር ናይ ካለኦት ድኹም ጐድኒ ብምምዝማዝ ወይ ብምጽላም ከረጋግጽዎ ይፍትኑ እዮም። እዚ ኣብ ሕድሕድ ውልቀሰባት ጥራይ ዘይኮነ ኣብ መንጎ ትካላት’ውን ዝረአ ምጥልላፍ እዩ። ኣብ ደንበ ተቓውሞና እውን ሳዕሪሮም ካብ ዘለዉ ዓንቀፍቲ ጸገማት ሓደ ምናልባት’ውን ቅድሚት ዝስራዕ ኮይኑ ዘሎ ሕዱር ሕማም እዩ ተተባህለ ምግናን ኣይኮነን። ከምቲ ግቡእ ኣብ ክንዲ ናይ ካልኦት ወገናት ድኽመት ኣጋኒንካ ወይ ዘየለ ምሂዝካ ምቕራብ፡ ዋላ ንኡስ ይኹን ኣውንታኦም ኣግዚፍካ ምንኣድ ንገዛእ ርእሱ ብቕዓት እዩ። እዚ ማለት ግና ክእረም ወይ ክውገድ ዝግበኦ ናይ ዝኾነ ኣካል ሕጽረት ምሕባእ ማለት ኣይኮነን። ነቲ ድኽመት ከተቕርቦ እንከለኻ ግና ብኸመይ ጌጋ ተብዝሕ ዘይኮነስ፡ ብኸመይ ድኽመት ተወግድ እንዳማዕደኻ ክኸውን ይግባእ።
ክትዓሞን ክትሰግሮን ዝግበኣካ ምትግባር ምስ ጸገመካ፡ ቅድሚ ኩሉ እቲ ጸገም ካባኻ ከይከውን ምስ ገዛእ ርእስኻ ምዝታይ ናይ ብቕዓት መምዘኒ እዩ። እቲ ጸገም ኣባኻ እንተረኺብካዮ ናብ ርሑቕ ከየመዓደኻ ከተእርሞ ምጽዓር። ንስኻ ተዘይክኢልካዮ ከኣ ክሕግዙኻ ዝኽእሉ ወገናትን ኣገባባትን ምንዳይ። እዚ ኩሉ ኣብ ዘይተኽእለሉ ድማ ኣብ ክንዲ ነቲ ዝተዋህበካ ዕማም ጅሆ ሒዝካ ትሕምሶ ብዝኽእልዎ ከም ዝስራሕ ምግባር እውን ናይ ብቕዓትን ምስትውዓልን መርኣያ እዩ። ካብዚ ሓሊፍካ ናትካ ሕዱር ድኽመት ንምሕባእ፡ ንኻልኦት ኣብ ዘይወዓልዎ ሓጥያት ግዳይ ምግባር ግጉይ እዩ። ንዓኻ እውን ብናይ ገዛእ ርእስኻ ጻዕሪ ካብ ድኽመትካ ከይትወጽእ ዝዓግት ስለ ዝኾነ፡ ዕዳኡ ናባኻ ዝምለስ እዩ። እቲ ንካለኦት ብምክፋእን ዘይምልከቶም ድኽመት ብምልጣፍን ዘድሕነካ መሲሉካ ግዳይ ዝገበርካዮ ኣካል ንግዜኡ ደኣ ይሻቐል እምበር ብግብሪ ክሰግሮ ይኽእል እዩ። ድሕሪኡ እቲ ናቱ ሕጽረት ናብ ካለኦት ብምልጣፍ ግዳይ ብምግባር ዓቕሚ ዘጥሪ ዝመስሎ ዝነበረ ኣካል ዝኸፍሎ ናይ ጣዕሳ ዕዳ ኣለዎ።
ኣብ ከምዚ ንሕና ነካይዶ ዘለና ናይ ለውጢ ቃልሲ፡ ኩልና ደለይቲ ለውጢ ክንስና ኣብ መንጎና ፍልልያት ክፍጠር ባህርያዊ እዩ። ነጸብራቕ ናይዚ ፍልልይ ድማ ኣብ ውሱን መድረኽ ኣብ ዝተፈላለዩ ዛዕባታት ምስሕሓባት ከጋጥም ይኽእል። ኣብዚ ነናትካ ሓቂ ጐሊሑ ከም ዝወጽእ ኣብ ምግባር ክትወዳደር ግድን እዩ። እቲ ውድድር ከኣ ናትካ መርተዖታት ኣብ ምጉላሕ እምበር ናይ መወዳድርትኻ ሕጽረት ምምዝማዝ ቅድሚት ክስራዕ ኣይግባእን። እዚ ሕጋውን ሰላማውን ውድድር ግቡእ መልክዑ ሒዙ እንተኸይዱ ካብ ፍልልይ ሓሊፉ ጽልኢ ከምጽእ ኣይክእልን እዩ። ነቲ ኣብ መሰረታዊ ዕማም ዘለካ መሰረታዊ መራኸቢ ድንድል ከኣ ኣየፍርሶን እዩ። እዚ ድንድል ክሳብ ዘይፈረሰ ድማ ናይ ግዜ ጉዳይ ደኣ ይኸውን እምበር ነቲ ክፈላልየካ ዝጸንሐ ዛዕባ እንተ ግዜ ወሲድካ ፈቲሕካዮ ወይ ድማ ይጽነሓልና ኢልካ ወጊንካዮ ምርኻብካ ዘይተርፍ እዩ። ምርሕሓቕን ምቅርራብን እውን ከምቲ ካልእ መስርሕ ኣብ ክብን ለጠቕን ዝምርኮስ ስለ ዝኾነ።
ናይ ሓባር ዕማም ስለ ዘለካ ርሒቕካ ምስ ዘይትርሕቆ ኣካል፡ ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ብዛዕባ ዝተወሰኑ ጉዳያት ዝተፈጥረ ፍልልይ ሰማይ ኣዕሪግካ፡ ከም ናይ ድኽመትካ መሸፈኒ ንምጥቃም፡ ደሓር ንምእራሙ ብዘጸግም ደረጃ ምጽራፍን ምጽልላምን ግና ኣብ ርእሲ ዘይብቕዓትካ ዘይብቕዓት ምድራብ ስለ ዝኾነ ዝምረጽ ኣይኮነን። ነቲ ሓቀኛ ክውንነት ናይቲ ንግዜኡ ዝጸላእካዮ ኣካል በቲ ንስኻ ዝደለኻዮ ጥራይ ክትቀርጾ ኣይከኣልን እዩ። ንስኻ ክትቅይሮ ዘይትኽእል ናቱ ተረድኦ ኣለዎ። ኣብ መወዳእታ ዝስዕር ከኣ እቲ ካብ ውሽጡ ዝምንጩ ኣረዳድእኡ’ምበር እቲ ብዘይዓቐኑ ኣስፊኻ ከተልብሶ እትደልዮ ናይ ሓሶት መግለጺ ኣይኮነን።
ኣብ ብዙሕ ኣጋጣምታት ከም ዝግለጽ ከምቲ ውልቀሰባት ይኹኑ ውድባት “ከምዚ ክኾኑለይ ይግበኦም” ዝብልዎ ንሳቶም እውን ብውልቅኻ ድዩ ከም ውድብ “ከምዚ ክኾነለይ ይግበኦ” ዝብልዎ ኣተሓሳስባ ከም ዘለዎም ምስትውዓል የድሊ። እዚ ክልተ ጫፋት ከካብቲ ዝሓዞ ከይለቐቐ ምውጣጥ እንተቐጺሉ እቲ ኣቐዲምና ክፈርስ ዘይግበኦ ዝበልናዮ ድንድል ክፈርስ ይኽእል እዩ። ነዚ ዝፈረሰ ድንድል ደሓር ዳግማይ ክትሃንጾ ከኣ ኣጸጋሚ’ዩ። ኣብ ክንድ’ቲ ናይ ጫፋት ምውጣጥ ኣብ “ቁሩብ ክቐርበካ’ሞ ንስኻ’ውን ቁሩብ ቅርበኒ ደሓር ኣብ ማእከላይ ቦታ ንራኸብ” ዝብል ኣተሓሳስባ እንተሒዝካ ግና መፍትሒ ክርከብን ናይ ሓባር ዓቕሚ ክጥረን ናይ ግድን እዩ። ምእንቲ እዚ ከኣ “ብርታዐኻ ካብ ጻዕርኻ’ምበር ካብ ድኸመት ካለኦት ዝርከብ ኣይኮነን።” ንብል ኣለና።
ኩሉ ማዕረ ኣብ ቅድሚ ሕጊWednesday, 14 September 2016 21:53 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ኣብ ሕብረተሰብና ሓደ ሰብ “ዝባን ሕጊ” ኢልካ ኣንተ ገዚዝካዮ ካብታ ዘለዋ ክንቀሳቐስ ኣይክእልን እዩ። እዚ ናይ ሕጊ ሓያልነትን ቀያድነትን ካብ ዘርእዩ ብዙሓት ኣብነታት እዩ። ካብዚ ሓሊፉ” ንሺሕ ፈልጺ መእሰሪኡ ልሕጺ፡ ዳኛ ዘየብሉ ጉዳይ ጥፉእ፡ ማሕለኻ ዘየብሉ ጸባ ድፉእ ..” ዝብሉ ኣብነታዊ ኣዘራርባታት እውን መልእኽቶም ልዕልና ሕጊ ምንጽብራቕ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ፡ ግዚ ተተጣሒሱ፡ ዳኛ ተበዂሩን ማሕለኻ ተተፈቲሑን ዝስዕብ ጉድኣት ከኣ ሃሳዪ እዩ።
ሕጊ ንሓንሳብ የርውየካ ንሓንሳብ ድማ የገድደካ። ስለዚ ሕጊ ተመቀረካ ትልሕፎ ተመረረካ ከኣ ትተፍኦ ዘይኮነስ፡ እንተመረካ’ውን ጥዒምካ ትገድፎ ዘይኮነስ ተገዲድካ እትውሕጦ እዩ። ኩሉ ግዜ ሕጊ እንዳረገጸ ብዝጠዓሞን ዝኣምኖን ጥራይ ዝኸይድ ከኣ በይኑ ዝነብር እዩ። ምኽንያቱ ቀንዲ ተልእኮ ሕጊ በበይኑ ናይ ብዝሑነትን ሓሳብን ፍልልይ ዘለዎም ወገናት ንናይ ሓባር ህልውነኦም ጠሚሩ ዘኽይድ ናይ ምግዳድ ባህሪ ዘለዎ መሳርሒ ስለ ዝኾነ። ሕጊ ካብ ተፈጥሮኣዊ ጀሚርካ ክሳብ ሰብ ሰርሖ ብዙሕ ባህርያት ዘለዎ እዩ። ሕጊ ኣኽቢርካ ምኻድ ድሌትካ ዝግድብ ስለ ዝኾነ ምትግባሩ ቀሊል ኣይኮነን። ምእንቲ እዚ እዩ ከኣ ናይ ሕጊ ግዙእን ቅዩድን ክትከውን ዋጋ ከም ዘኽፍል ዝግለጽ።
ናይ ሕጊ ስፍሓትን ዕምቆትን ከከምቲ ዝግልገለሉ እኩብ ኣካል ዝፈላለ እዩ። ፖለቲካዊ ትካላት ዝመሓደርሉ ሕጊ ናቱ ስፍሓት ኣለዎ። በርገሳዊ ኮኑ ናይ ንግዲ ማሕበራት ዝምሓደርሉ ሕግታት’ውን ነናቶም ስፍሓትን ዕምቆትን ኣለዎም። ብባህሪ ደረጃ ግና ነቲ ዝተፈላለየ ድሌታት ኣዕጊስካ ኣብ ሓደ ማእከላይ ነጥቢ ናይ ምርግኡ ኣገዳዲ ተልእኮ ኣለዎም። ናይ ሓንቲ ሃገር ሕገ-መንግስቲ ኣብ በሪኽ ዝስራዕ ናይ ሕግታት ጐብለል እዩ። ብሳላ ዳንነት ናይዚ ሕጊ እየን ድማ ብኹሉ መለክዕታት ብዙሕነት ዘለወን ሃገራት ህዝበን ኣሳንየን ዘንብራ። ብፍላይ ኣብ ፖለቲካውን ምምሕዳራውን መዳይ ክንመጽእ እንከለና ሕጊ ኣገዳሲ ናይ ኩሉ ምዕባለታት መቆጻጸሪ ቀጥዒ እዩ። ብመንጽር እዚ መዕቀኒ እዚ ኢኻ ድማ ንሰባት ምእዙዝ ወይ ብኣንጻሩ ፍኑው ክትብሎም እትኽእል። ካብዚ ነቒልና ኢና ድማ ሕጊ ልዕሊ ሰባት እምበር ሰባት ብውልቂ ይኹን ብሓባር ልዕሊ ሕጊ ክስርዑ ኣይክእሉን እንብል። እዚ ክበሃል እንከሎ ግና ሰባት ብዛዕባ’ቲ ሕጊ ዝግድቦም ጉዳያት ክሓስቡ ኣይክእሉን ማለት ኣይኮነን። እቲ ዝትግብርዎ ግና እቲ ሕጊ ዝፈቕዶ ጥራይ እዩ።
ብኩራት ሕጊ ክሳብ ክንደይ ከም ዝሃሲ ዝያዳ ኩሉ ንዓና ንኤርትራውያን ብሩህ እዩ። ሃገርናን ህዝብናን ብሰንኪ ጉጅለ ህግደፍ ሕገ-መንግስቲ ኣብ ዘየብሉ ብምንባሮም ዝወርዶም ዘሎ ጉድኣት ስለ እንርዳኣ። ኣብ ኤርትራ ልዕልና ውልቀሰብ እምበር ልዕልና ሕጊ የለን። ኣብ ኤርትራ ዘሎ ጸገም ናይ ሕጊ ኣቀማምጣ ዘይኮነ ብመሰረቱ’ውን የለን። ኣብ ኤርትራ ዝቐትልን ዝምሕርን ባዕሉ ልዕሊ ሕጊ ገይሩ ዝሰኣለ ሰብ እምበር ሕጊ ኣይኮነን። ብመሰረቱ ማእከላይ ነጥቢ ናይዚ ነካይዶ ዘለና ቃልሲ ብግብሪ ኩሉ ትሕቲ ሕጊ ዝኾነሉ ስርዓት ንምምጻእ እዩ። ሕጊ ልዕሊ ሰባት ዝኾነሉ ስርዓት ክትክል ግና ቅድሚ ኩሉ ብንጹርን ብቐጻልን ንነብስኻ ትሕቲ ሕጊ ምዃንካ ከተእምን ናይ ግድን እዩ። ነዚ ክትበቅዕ ከኣ ካብ ውልቅኻ ጀሚርካ ክሳብቲ ከም መቃለሲ ዝመረጽካዮ መድረኽ ውሽጣዊ ቃልሲ ኣካይድካ ድሌትካን ስምዒትካን ክትገንሕ ምብቃዕ የድሊ። ሕጊ እንታይ ከም ዝብል ምርዳእን በቲ ትረደኦኻ ቅዩድ ምዃንን ከኣ ካልእ ጸገም እዩ። ብሓፈሻ ኣብዚ እዋንዚ ንዓለምና የናውጽዋ ካብ ዘለዉ ክስተታት ሓደ ሰባት ልዕሊ ሕጊ ክኾኑ ዝገብርዎ ፋሕተርተር እዩ።
ሕጊ ይንኣስ ይዕበ ብዙሓት ጉዳያት ስለ ዝድህስስ ከከም ባህሪ ናይቲ ዝትግበረሉ መድረኽ ዝርዝራት ኣለዎ። ንኣብነት ኣብ ጉዳይ ፖለቲካዊ ትካላት ክንመጽእ እንከለና፡ ሓደ ሰብ ሓደ ድምጺ፡ ውሑዳት ብውሳነ ብዙሓት ይምእዘዙ፡ ታሕትዎት ብውሳነ ላዕለዎት ይቕየዱ .. ዝብሉ ዓንቀጻት ወሰንቲ ናይ ቅዋም ኣዕኑድ እዮም። ኣብዚ እቶም ክምእዘዙ ይግበኦም ንብሎም ዘለና ታሕተዎት ወይ ውሑዳት ኣብቲ ዝምእዘዝሉ ዕጉባት ዘይምዃን ከጋጥም ይኽእል እዩ። ኣብ ጽላል እዞም ወሰንቲ ኣዕኑድ ክትነብር ዘይዕግበትካ ምውሓጥ ግድን እዩ። ኣብ ንከምኡ ዘብቅዕ መድረኽ ዘይዕግበትካ ምስ ምኽንያቱ ክትገልጽን ደገፍ ረኺብካ ኣብዘሓ ክትከውን ምጽዓርን ብሕጊ ዝተሓለወ መሰል እዩ። ሎሚ ደገፍ ብዙሓት ዘይረኸበ ሓሳብ ጽባሕ ናይ ብዙሓት ናይ ምዃኑ ዕድሉ ክፉት ስለ ዝኾነ ከኣ ቀጻሊ ቃልሲ ይሓትት። ኣብዚ ሓደ ክንጸር ዝግበኦ እቲ ናይ ውሑዳት ወይ ታሕተዎት ሓሳብ ካብቲ ናይ ብዙሓት ወይ ላዕለዎት ሓሳብ ዝያዳ ቅኑዕ ክኸውን ይኽእል እዩ። ናይ ሕጊ ደገፍ ክሳብ ዘይረኸበ ግና ዝስማዕ’ምበር ዝትግበር ክኸውን ከቶ ኣይክእልን እዩ።
በብናይ ገዛእ ርእስኻ ውሳነን ምርጫን ብሓባር ክትቃለስ እንከለኻ ኣቶም ተዋሳእቲ ብብዙሕ መዕቀንታት ዝተፈላለዩ ባህርያት ዝውክሉ እዮም። እቲ ብዙሕነት ኣብ እምነት፡ ጾታ፡ ዕድመ ተመኩሮ ወይ መጻኢ ራኢ ዘትከለ ክኸውን ይኽእል። ዝያዳ ድማ ኣብ ብቕዓት። ኣብዚ እቶም ዝያዳ ብቑዓት ዝጻወትዎ ግደ ጸብለል ዝብል ከም ዝኸውን ርዱእ እዩ። ጉዳያት ብሕጋዊ ዓይኒ ክምመ እንከሎ ግና ኣብ ቅድሚ ሕጊ ኩሉ ማዕረ እዩ።
ንቃልሲ ከም ኣካል መነባብሮኻ ምውሳድFriday, 09 September 2016 09:07 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ሰባት ኣብ ህይወቶም ብዙሕ መልከዓት ዘለዎ ዕማማት እዮም ዘሰላስሉ። ኣብ ኩሉ’ቲ ዕማማቶም ዕዉታት ዝኾኑ ከኣ እቶም ነቲ ዘለዎም ጸጋን ዓቕምን ናብቲ ዕማማቶም ብግቡእ ሰሊዖም ዝንቀሳቐሱ እዮም። ኣብዚ እዋንዚ ንሓደ ኤርትራዊ ኣብ ቅድሚኡ ካብ ዘለዉ ብዙሓት ዕማማት እቶም ቀንዲ መነባብሮኻ ምምራሕን፡ ምእንቲ ራህዋን ፍትሕን ኤርትራን ህዝባን ምቅላስን እዮም። እዞም ክልተ ዕማማት ነናቶም ዝርዝር ትሕዝቶ ከም ዘለዎም ፍሉጥ እዩ። ንኣብነት መነባብሮ ምምራሕ ክበሃል እንከሎ ዝርዝሩን ምትእስሳሩን ሰፊሕ እዩ።
እዞም ዓበይቲ ማሕበራውን ሃገራውን ዕማማት ነቲ ሓደ ገዲፍካ ነቲ ሓደ ብምሓዝ ኣይኮኑን ዝሳለጡ። ሓዲኡ ሒዝካ ነቲ ሓደ ጥራይ ምሓዝ፡ ኣብቲ ዝሓዝካዮ’ኳ ተድማዕካ ኣብቲ ሓደ ዝፈጥሮ ብኩራትን ሃጓፍን ሃሳዪ እዩ። ስለዚ ክልቲኦም ኣሳንዮም ዝኸድሉ ኩነታት ምጥጣሕ ናይ ግድን ይኸውን። ኣብዚ ከኣ እዩ እቲ ውሕልነትን ሓላፍነትን ዘድሊ። እቲ ኣብ መንጎኦም ዘሎ ሓፈሻዊ ምምጥጣን ሓንሳብ ምስ ተሳእለ ከም ዘለዎ ዝነብር ዘይኮነ ምስ ባዕላዊ ኩነታት ኮነ ግዳማዊ ሓጐጽጐጽ ወይ እውን ከባብያዊ ኩነታት እንዳተኸለሰ ዝቕጽል እዩ። ንእብነት ኣብ ግዜ ቃልሲ ምእንቲ ናጽነትን ልኡላውነት ኤርትራ ዝነበረን ሎሚ ምእንቲ ደሞክራስን ፍትሕን ዝካየድ ዘሎን ቃልሲ ነናቶም ኣሰራርዓን ኣተሓሕዛን ዘለዎም እዮም። ሎሚ በቲ ናይ ቀደም ናይ ተሳትፎ ኣብ ቃልሲ ኣተሓሕዛ ቀጥዒ ንኺድ እንተንብል ኣጸጋሚ መኾነ። ምስ እዚ ኩሉ ግና ቃልሲ ቀደም ይኹን ሎሚ፡ ቅሩብነት፡ ተወፋይነት፡ ህዝባዊ ወገናውነት፡ ሓልዮትን ኣብ ዝሓዝካዮ ቀጻልነትን ዝሓትት እዩ።
ኣብ ቃልሲ ኮነ ኣብ ምምራሕ መነባብሮ ዓቕምና ኣካዊንና ክልቲኡ ከነዕውት ክንጽዕር ኣለና ክንብል እንከለና፡ እቲ ዓቕሚ፡ ፍልጠት ተመኩሮን፡ ገንዘብን ካልእ ንብረትን ከምኡ’ውን ግዜ ዘጠቓልል ምዃኑ ግንዛበ የድሊ። እዚ ዓቕሚ’ዚ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ከም ዝፈላለ ፍሉጥ እዩ። ዕምቆት ትምህርቲ፡ ውህሉል ተመኩሮን ንዋታዊ ሃብትን ነቲ ፍልልይ ካብ ዘጉልሑ ረቛሕታት እዮም። ብፍላይ ኣብቲ ምእንቲ ህዝብን ሃገርን ብሓባር እነካይዶ ቃልሲ ከነድምዕ እንኽእል ብናይ ውሱናት ሰብ በሪኽ ጸጋን ዓቕምን ተሳትፎ ጥራይን ዘይኮነ፡ ካብ ዝለዓለ ክሳብ ዝተሓተ ናይ ኩሉ ኣብቲ ውጽኢት ረብሓ ዘለዎ ግዱስ ዓቕምታት ብሓባር ክዋሳእ እንተኽኢሉ ጥራይ እዩ። ንናይ ካልኦት ዓቕሚ ኣነኣኢስካ ”በይነይ” ኢልካ ምንያት ግና በይንኻ እዩ ዘትርፍ። ብሓባር ማለት በበይኑ ኩለመዳያዊ ባህርያት ምስ ዘለዎም ብዙሓት ኮይንካ ምቅላስ ማለት ስለ ዝኾነ፡ ካብቲ በይንኻ ኮይንካ መነባብሮኻ ንምስዓር ዝግበር ቃልሲ ዝኸበደ እዩ። ንብዙሕ ድሌታት፡ ትጽቢታትን ዓቕምታትን ከም ዘሳኒ ጌርካ ምውዳዱ ስለ ዘድሊ። እቲ ኣጀንዳ’ውን ቤተሰባዊ ዘይኮነስ ገዚፍን ሃገራውን ስለ ዝኾነ።
ኣብዚ ሎሚ ኣብ ቅድሚ ኩሉ ግዱስ ኤርትራዊ ተገቲሩ ዘሎ ህዝብን ሃገርን ናይ ምድሓንን ቀጻልነቶም ናይ ምዕቃብን ወሳኒ መድረኽ፡ ሓደን ናብ ቃልሲ ክስሕብ ሓደ ድማ ናቱ ምኽንያታት እንዳቕረበ ካብቲ ቃልሲ ክርሕቕ ምውጣጥ ዝውቱር እዩ። እቲ ናብዚ ቃልሲ ዝውጥጥ ዕላምኡን ድሌቱን ፍሉጥ ስለ ዝኾነ ብዛዕባኡ ምዝርዛር ኣድላይ ኣይመስለናን። እቲ ጸገም ናይ ኩልና፡ እቲ ዕማም ብኹልና፡ እቲ ውጽኢቱ ድማ ንረብሓ ኩልና፡ ኣብ ዝብል ዝጠቓለል እዩ። እቲ ናብቲ ካልእ ገጽ ዝሃድም ወገን ግና ምኽንያታቱ ብዙሕ እዩ። ኣብቲ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ትስፉው ዘይምዃን፡ ኣብቲ ውዱብ ቃልሲ ምስ ዘለዉ ወገናት ዘይምስናይ፡ ብዓብይኡ ድማ ንመነባብሮኻ ምቕዳም ካብቶም ዝረኣዩ ልሙዳት ምኽንያታት እዮም። እቲ ”ኤርትራ ጽቡቕ ስለ ዘላ ምእንቲ ለውጢ ቃልሲ ኣየድልን’ዩ” ዝብል ዕባራ ምኽንያት’ኳ ሎምስ ካብ ዕዳጋ ወጺኡ እዩ። እዞም ምኽንያታት ስለምንታይ ከም ምኽንያት መርሓቒ ካብ ቃልሲ ይቐርቡ’ኳ ተዘይተባህለ፡ ቅሩብነትን ሓልዮትን እንተሃልዩ ግና ክስገሩ ዘይክእሉ ኣይኮኑን። ምናዳ፡ ምናዳ “ነቲ ዘይከኣል ዝመስል ክኽእል እየ” ኢሉ ዘንቀደ ኒሕ እንተልዩ። ዝያዳ ኩሉ ከኣ ነቲ ዘለካ ካብ ጉልበትን ፍልጠትን ጀሚሩ ክሳብ ንዋትን ግዜን ዝምጠጥ ጸጋታትካ ብውሕሉል ኣገባብ ክትስለዖ ምብቃዕ የድሊ። እዚ ክበሃል እንከሎ ግና ካብቲ ትብህጎ፡ ኣዝዩ ጥጡሕ መነባብሮ፡ ካብቲ ዘገላብጥ ሰፊሕ ግዜ፡ ካብቲ “ከምዚ ጥራይ ክኸውን ነይርዎ” እትብሎ ውልቃዊ ስምዒት ቁሩብ ኣይውሰደካን’ዩ ማለት ኣይኮነን።
ሃገርን ህዝብን ብጸርፍን ቆይቅን ዘይኰነስ ብምድምማጽን ብፍልጠትን ኢዮም ዝድሕኑThursday, 08 September 2016 23:48 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ሰባት፡ ብፍላይ ድማ መራሕቲ፡ ብዛዕባ ነፍሶም ዘለዎም ገምጋም ሚዛናዊ ክኸውን ይግባእ። ናይ ሰባት ብቕዓታት ካብ ሰብ ናብ ሰብን፡ ካብ መዳይ ናብ መዳይን ይፈላለ ኢዩ። ዝዀነ ሰብ፡ ኣብ’ቲ እፈልጦ ኢየ ወይ እበቕዖ ኢየ ዝብሎ መዳይ እውን፡ ካብኡ ንታሕቲ፡ ማዕሪኡን ልዕሊኡን ብቕዓት ዘለዎም ሰባት ከምዘለዉ ክፈልጥን ክኣምንን ይግባእ። ሓደ ሓረስታይ፡ ሓደ መካኒክ፡ ሓደ ሓኪምን ሓደ ወተሃደርን እውን ኣብ ነናቶም መዳይ ካብ ሕድሕዶም ዝበላለጽሉ ኵነታት ከምዘሎ ንምርዳእ ዘጸግም ኣይመስለንን። ሕርሻ ከም ኣብነት እንተወሲድና፡ እቲ መካኒክ ወይ እቲ ሓኪም ማዕረ’ቲ ሓረስታይ ብቕዓት ወይ ፍልጠት ክህልዎ ኣይንጽበን ኢና። ንጥዕና ብዝምልከት ድማ፡ እቲ ሓረስታይን መካኒክን ማዕረ’ቲ ዶክተር ክዀኑ ኣይክእሉን ኢዮም። መኪና ምዕራይ እንተዀይኑ ከኣ፡ እቲ ሓረስታይን ሓኪምን ነቲ መካኒክ ኣይዳረግዎን ኢዮም። ስለ’ዚ፡ ኵሉ በብዝፈልጦ መዳይ ክዛረብን ብዛዕባ ዘይፈልጦም ነገራት ድማ ካብ ዝፈልጥዎም ሰባት ክሰምዕን ከሎ ኢዩ ነገራት ብምርድዳእን ብምድግጋፍን ክሰላሰሉ ዝኽእሉ።
ሰባት ንነብሶም ብግቡእ ክግምግሙ ዝኽእሉ ፍልጠት ምስ ዝቐስሙ ጥራሕ ኢዮም። ፍልጠት ግን ዘይነጽፍ ባሕሪ ስለዝዀነ፡ ፍልጠትካ ወይ ብቕዓትካ ደረት ዘለዎ ምዃኑ ወይ ድማ ሕጽረት ዘለካ ሰብ ምዃንካ ክትርዳእ ይግብኣካ። ስለዝዀነ ድማ፡ ዘይትፈልጦም ነገራት ንምፍላጥ ናይ ካልኦት ርእይቶ ምስማዕ/ምድማጽ ወይ መጽናዕቲ ምክያድ ወይ ከኣ ካልኦት ዘጽንዕዎ ነገራት ምንባብ የድልየካ። እዚ ምስ እትገብር ብቕዓትካ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናበረኸ ኢዩ ዝኸይድ። ፍልጠትካን ብቕዓትካ እናዓበየ ብዝኸደ መጠን ድማ ውሳኔኻ ካብ ቅኑዕ ንባብ ናይ ነገራት ዝተበገሰ ይኸውን። ክፈልጥን ክመሃርን ዝደሊ ሰብ ኵሉ ግዜ ሓታታይ ኢዩ ክኸውን ዘለዎ። ኵሉ እፈልጥ’የ በሃላይ እንተዀይኑ ግን፡ ስለዘይሓትትን ዘየዳምጽን ካብ ካልኦት ክመሃር ኣይክእልን ኢዩ።
ሓድሽ እንተደኣኰንካ ወይ ሓድሽ ነገር ክትገብር እንተደኣ ደሊኻ፡ ምቕሉል ክትከውን ይግብኣካ። ትፈልጦን ዘይትፈልጦን ነገራት ከምዘሎ ክትኣምንን ክትቕበልን የድልየካ። ከምኡ ምስ እትገብር፡ ካብ ካልኦት ሰባት ክትመሃር ትኽእል ኢኻ። ንዘላካ ፍልጠት፡ ፍልጠት ትውስኸሉ ማለት ኢዩ።
ንኣብነት ፕረሲደንት ኢሳያስ ኣፍወርቂ፡ ኤርትራ ናጻ ድሕሪ ምዃና ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ ውድብ ሓድነት ኣፍሪቃ ተኻፊሉ ኣብ ዝገበሮ መደረ፡ እንታይ ኢዩ ጸገምኩም ኢሉ ከይሓተተ፤ ንመራሕቲ ኣፍሪቃ ይኹን ንውድብ ሓድነት ኣፍሪቃ ብኣልማማ ዘዝነበሎም ነቐፌታ መዳርግቲ ኣይነበሮን። . . .ንብዙሕ ዓመታት መራሕቲ መንግስታት ኰይንኩም ዘፍረኽምዎ ዝዀነ ነገር የለን። . . .ውድብ ሓድነት ኣፍሪቃ፡ ዝፈትሖ ሽግር የለን . . .ወዘተ ክብል ኢዩ ኣቆናጺብዎም።
ፕረሲደንት ኢሳያስ፡ ሽዑ ሓድሽ ስለዝነበረ፡ ብዛዕባ መንግስትን ምምሕዳርን እኹል ፍልጠትን ተመኵሮን ኣይነበሮን። ምናልባት እውን፡ ህዝብን ሃገርን ምምሕዳር፡ ካብ’ቲ ናይ በረኻ ምሕደርኡ ብዙሕ ፍልልይ ዘለዎ ኰይኑ ኣይስምዖን ነይሩ ክኸውን ይኽእል ኢዩ። ኣብ ግብሪ ምስ መጸ ግን፡ ፕረሲደንት ኢሳያስ፡ ካብ 6 ሚልዮን ዘይበዝሕ ህዝቡ ከምሓድር ኣይከኣለን። ህዝቢ ኤርትራ ሎሚ፡ ኣደዳ ድንቍርና፡ ሕማም፡ ድኽነት፡ ስደት፡ ውግእን ወረ ውግእን ገይርዎ ይርከብ። ስርዓት ኢሳያስ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ዘውረዶ ጕድኣት ካብ’ቶም ሽዑ ዘቆናጸቦም መራሕቲ ኣፍሪቃ ኣብ ልዕሊ ህዝቦም ዘውረድዎ ጕድኣታት ዝበኣሰ እንተዘይኰይኑ ዝሓሸ ከምዘይኰነ ብግብሪ ኣመስኪርዎ ኢዩ። ዋላ’ቲ ኣብ’ቲ ናይ 1998 ውግእ ምስ ኢትዮጵያ፡ ዘጋጠሞ ስዕረትን ውርደትን ንነብሱን ንጸላእቱን ብግቡእ ክግምግም ካብ ዘይምኽኣሉ ዝነቅል ኢዩ ነይሩ። ናይ ምግምጋም ዓቕሙ ተመዛቢሉ ወይ ድማ ትዕቢቱ ሰማይ ዓሪጉ ነይሩ ተባሂሉ ጥራሕ ኢዩ ክግለጽ ዝከኣል።
ፕረሲደንት ኢሳያስ ኣፍወርቂ፡ ብዛዕባ ዝዀነ ይኹን ነገር እኹል ኣፍልጦ ዘለዎ መራሒ ኰይኑ ኢዩ ዝስምዖ። ስለ’ዚ ኢዩ’ውን፡ ኣብ ዝገብሮ ቃለ-መሓትት ይኹን ኣብ ዝገብሮም መደረታት፡ ከም መምህር ናይ ፖለቲካ፡ ቍጠባ፡ ፍልስፍና፡ ስነ-ልቦና፡ ሕክምና፡ ናይ ጠፈር ምርምር፡ ኢንጅኔር፡ . . .ወዘተ ኰይኑ ዝቐርብ። እቶም ኣብ’ዚ መዳያት’ዚ ክእለትን ፍልጠትን ዘለዎም ምሁራትን ሚኒስተራትን ድማ ጽን ኢሎም ዝሰምዑ ተምሃሮ ይዀኑ። ባህርያቱ ስለዝፈልጡ ከኣ፡ ክእርምዎ ይኹን ክሓትዎ ኣይፍትኑን ኢዮም። እዚ ድማ መሊሱ ነቲ ትዕቢቱ ከምዝዛይድ ይገብሮ። በዚ ኣነ’የ ዝፈልጠልካ ዝብል ሕማም’ዚ ዝልከፍ ዘሎ ኤርትራዊ ውሑድ ኣይኰነን።
ብኻልእ ሸነኽ ከኣ፡ ክኢላታትን ፈላጣትን ክነሶም ብኽቱር ምቅሉልነት ይኹን ብሸለልትነት ወይ ካልእ ምኽንያታት ነታ ዘላቶም ኣፍልጦ እውን ከንጸባርቕዋ ዘይክእሉ ሰባት ኣለዉ። ፍልጠቶም ወይ ብቕዓቶም ድሩት ምዃኑ ስለዝኣምኑ፡ ነብሶም ኣትሒቶም ይርእዩ። ንነብስኻ ካብ’ቲ ዝግብኣ ንላዕሊ ኣትሒትካ እንተደኣ ገምጊምካያ ድማ፡ ፍርሒ ተሐድር እሞ ነቲ እትኽእሎ እውን ኣብ ግብሪ ክትርጕም ናብ ዘይትኽእለሉ ደረጃ ትወድቕ። ብኻልእ ኣገላልጻ ከም ክኢላ ክትጻወቶ ዘሎካ ተራ ይበኵር ማለት ኢዩ። ብኽእለትካን ፍልጠትካን ክጥቀሙ ዘለዎም ኣካላት ድማ ከይተረብሑ ይተርፉ። ንዘለዎም ፍልጠት ምስ ህዝቦም ከይተኻፈልዎ ሓቝፎሞ ዝሓልፉ ምሁራትን ክኢላታትን ኤርትራውያን ውሑዳት ኣይኰኑን። ከም ኣብ ውሽጢ ዕትሮ እትበርህ ዘላ ሽምዓ ንኸባቢኦም ከየብርሁ ይሓልፉ ማለት ኢዩ።
ስለ’ዚ፡ መራሕቲ/ክኢላታት ሚዛናዊ ዝዀነ ገምጋም ብዛዕባ ነብሶም ክህልዎ፤ ኵሉ ክፈልጡ ከምዘይክእሉ ተረዲኦም፡ ናይ ካልኦት ርእይቶን ምኽርን ከድምጹን ብኣገዳስነት መጽናዕቲ ክኣምኑን ብሓደ ሸነኽ፤ ብኻልእ ሸነኽ ድማ ንዘላቶም ፍልጠት ወይ ብቕዓት ብዘይ ሰጋእ መጋእ ኣብ ረብሓ ህዝቦም ከውዕልዋ ክብገሱ ይግባእ። ናይ ህዝቡ ርእይቶ ዘይሰምዕ መንግስቲ፡ ንሽግራት ክፈትሕ ይኹን ንሃገሩ ንቕድሚት ከስጕም ፈጺሙ ኣይክእልን ኢዩ። ሽግራት ምስ ህዝብኻ ብምምኽኻርን ምድምማጽን ጥራሕ ኢዮም ዘላቒ መፍትሒታት ክረኽቡ ዝኽእሉ።
ናይ ደምበ ተቓውሞ ጸገም እውን ካብ’ዚ ዝተፈልየ ኣይኰነን። ነፍስወከፍ ውድብ ይኹን መራሒ፡ ንነብሱ ከም ኵሉ ዝፈልጥን ዝኽእልን ብምቕጻር፡ ካልእ ኵሉ ክሰምዖን ክስዕቦን ጥራሕ ይደሊ። ናይ ካልኦት ርእይቶን ድሌትን ከኽብርን ክሰምዕን ከምዘለዎ ኣብ ግምት ኣየእቱን። ገለ ድማ፡ ንተመኵሮታቶም ምግምጋምን መጽናዕቲ ምግባርን ከም ግዜ ምጥፋእ ገይሮም ይቖጽሮዎ። ኣብ ከም’ዚ ዝኣመሰለ ኵነታት፡ እቲ ሃዋህው ይጕድፍ እሞ ምድምማጽ ይኹን ምጽውዋር ይበኵር፤ ኣብ ህልኽ፡ ምጥምማትን ወጥርን ድማ ይእቶ። መፍትሒ ዘይርከቦ ዕንክሊል ኰይኑ ድማ ይቕጽል።
ፓልቶክ ሩማት፡ ከም ናይ ርእይቶታትን ሓሳባትን እንለዋወጠሎም መድረኻት ምዃን ተሪፎም፡ ናብ መታዀሲ ድፍዓት ወይ መዛግብቲ ኢዮም ተቐይሮም ዘለዉ። ገለገለ ሰባት ከኣ’ሞ ብዛዕባ ኤርትራ ኵሉ ዝፈልጡ፡ ናይ ዝዀነ ሽግር መፍትሒ ኣብ ኢዶም ከምዘሎ ኰይኑ ዝስምዖም፡ ዘምጻእካ ኣርእስቲ እንተምጻእካ ከየስተንፈሱ ኣድራጋ ዝትኵሱ ኣለዉ። ብዛዕባ ዝዀነ ይኹን ዝተላዕለ ኣርእስቲ 100% ርግጸኛታት ኰይኖም ይዛረቡ፡ ካብ ናቶም ፍልይ ዝበለ ርእይቶ ዘለዎም ክሰምዑ ድማ ኣይደልዩን። ኣብ ክንዲ ዝፈልጥዎን ተመኵሮኦምን ጥራሕ ዝገልጹ፡ ብዛዕባ ኤርትራ ይኹን ብዛዕባ ውድባት ዝፈልጥዎን ዘይፈልጥዎን ታሪኻት ሓዋዊሶም ከዘንትዉ ይስምዑ። ከምዚኣቶም ዝኣመሰሉ ሰባት እናበዝሑ ስለዝኸዱ ድማ፡ ሓቅን ሓሶትን ምፍልላይ ጸገም ኰይኑ ኣሎ። ኣብ ከም’ዚ ዝኣመሰለ ሃለዋት ምድምማጽን ምጽውዋርን ይበኵር፡ ኣብ ክንድኡ ድማ ጸርፍን ቆይቍን ይሰፍን፡ ሃገርን ህዝብን ድማ ንሓደጋ ብርሰት ይቃልዑ።
“እንካብ 61 ብሓደ መስከረምWednesday, 31 August 2016 08:58 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
“እንካብ 61 ብ ሓደ መስከረም ሰውራና ኣዊጁ ጸላኢ ክህረም”። እዚ ካብቲ ንምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዘበስርን ዘመጉስን ወርትግ ዘይሃስስ ናይ እዋኑ ምዑዝ መዝሙርን ጭረሖን ኤርትራውያን ሓርበኛታት እዩ። ኤርትራውያን ናጽነቶምን ልኡላውልነቶምን ክረጋገጸሎም ቅድሚ ወተሃደራዊ ዓመጽ ኣብ መጋባእያ ሕግን ፍትሕን መጒቶም እዮም። እንተኾነ እቶም ዳይኑ፡ ነናቶም ሃገራዊ ረብሓን ፖለቲካዊ ሕሳብን ዘቐድሙ ስለ ዝነበሩ ነዚ ፍትሓዊ ድምጺ ህዝቢ ኤርትራ ዝሰምዕ እዚኒ ሓያል ወሳኒ ኣካል ኣይረኽበን። ህዝቢ ኤርትራ እቲ ዝተጸበዮ ፍትሓዊ ውሳነ ኣበርዒኑ፡ ኣብ ክንድኡ ዝተዋህበ ውሳነ ንኤርትራ ግዳይ ሓያላት ዝገብር ምዃኑ ምስ ኣረጋገጸ ኣብ ቅድሚኡ ክልተ ምርጫታት ጥራይ ነይርዎ። ወይ ነቲ ዝተጠልመ መሰልካ በቲ ዝበለሐ ኣገባብ ቃልሲ ምርግጋጽ ወይ ድማ ንትኳቦ ናይቶም ረብሓኦ ዘቐድሙ ወገናት ምቕባል እሞ ኣብ ገዛእ መሬትካ ደኒንካ ምኻድ።
ከምቲ ብዙሓት ተመራመርቲ ዘረጋገጽዎ፡ ምርጫ ህዝቢ ኢርትራ ምውጋይ ኣብ ናጽነት ክኸውን ብዘይካ ናይ ገዛእቱ ናይ ዝኾነ ወገን ትጽቢት ኣይነበረን። ከምኡ ስለ ዝኾነ ድማ ናጽነቱ ብሂጉ፡ ኩሉ መሰላትን ራህዋን እተውሕስ ሃገር ኤርትራ ብቓልሱ ከረጋግጽ ነቒሉ። ውሳነኡ ከግህድ ድማ ኣብቲ ሽዑ እዋን ይከኣል እዩ ኢልካ ዘይግመት ዝመስል ዝነበረ፡ ክኽእል ኣብ ባሕቲ መስከረም 1961 ዕጥቃዊ ቃልሱ ኣበሲሩ። እቲ ሓያሎ ጉዳያት ኣብ ዘይጣጠሓሉ ብረታዊ ቃልሲ ብመሪሕነት ሓርበኛ ሓምድ እድሪስ ዓዋተ ዝተጀመረሉ ግዜ ምስዚ ሎሚ ንርከበሉ ዘለና እዋን ክወዳደር እንከሎ ፍልልያቱ ናይ ብርሃንን ጸልማት እዩ ነይሩ ምባሉ ምግናን ኣይኮነን። እዚ ናይ ሎሚ ብርሃን እቲ ናይ ሽዑ ድማ ጸልማት። እቶም ጸልማት ብቓልሲ ናብ ብርሃን ከም ዝቕየር ጽኑዕ እምነት ዝነበሮም ነቲ ጸልማት ደፊረምዎ። እነሆ ከኣ ናጻን ሉእላዊትን ኤርትራ ብዝብል ከፋል ብርሃን ተሳዒሩ ሳላ ጀጋኑ ፍትሕን ደሞክራስን ዝጐደሎ ልኡላዊ ክብሪ ረኺብና። ነቲ ዝጐደለ ክንምልእ ከኣ ጌና ኣብ መስመር ቃልሲ ኣለና።
እዚ ጅግንነት፡ ትብዓት፡ ተወፋይነት፡ ኩሉ ከኣልነትን ተስፋ ዘይምቑራጽን ዘብኩዖ ታሪኽ ዝኾነ ዘይፍሕቆ ታሪኻዊ ጅግንነት ኤርትራውያን እዩ። ኣብ ከም ባሕቲ መስከረም ዝኣመሰለ ኣጋጣሚ ከነበራብሮ ድማ ሓልፍነትና እዩ። እዚ ማለት ግና ኣብ ሎሚ ኮይናስ ኣብ ናይ ትማሊ ሚኒን ክንብል ክንነብር ኣለና ማለት ኣይኮነን። ሕሉፍ ታሪኽ ናቱ ክቡር መወከሲ ቦታ ኣለዎ። ንሕና ከኣ ንቕድሚት ናብ ህልውን መጻእን ራኢታት ከነመዓዱ ይግበኣና። ኣብቲ ናጻን ሉኡላዊትን ኤርትራ ናይ ምርግጋጽ 30 ዓመታት ዝወሰደ ምርብራብ ዝሓለፉ ኤርትራውያን ጀጋኑ ገዲፎምልና ዝሓለፉ ሕድሪ’ውን ንሱ እዩ።
እዞም ሎሚ ብናትና ድሌትን ቅሩብነትን ኣብ መስመር ቃልሲ ምእንቲ ምህናጽ ናጻን ደሞክራሲያዊትን ኤርትራ ተሰሊፍና ዘለና ኤርትራውያን ኣብ ቅድሜና ከቢድ ሓላፍነት ኣለና። እዚ እዋንዚ ነቲ ጀመርቲ ሰውራ ዝነበሮ ድኽመትን ሕጽረትን መዝሚዝና ንተወፋይነቶም ምንእኣስ ዘይኮነስ ሕድሮም ናይ ምቕጻል ሓላፍነት እዩ ኣብ ቅድሜና ተገቲሩ ዘሎ። ባሕቲ መስከረም ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ክንዝክር እንከለና፡ ዕላማና እቶም ናይ ሽዑ ጀጋኑ ነቲ ኣብ ቅድሚኦም ዝነበረ ደልሃመት ጋሊሆም ብርሃን ንምርኣይ ዝኸፈልዎ ዋጋ ምንኣድ ጥራይ ዘይኮነስ “ናትና ብጽሒትከ ብኸመይ ኢና ነረጋግጾ” ዝብል ሕቶ ምምላስ ክኽውን ምርጫ ዘይኮነስ ግደታ እዩ። ምኽንያቱ ልዕሊ ኩሉ ናይ ምስግጋር ትውልዳዊ ሓላፍነት ሰለ ዘለና። ንሕና ህልዋት ናይቶም ዝሓለፉ ጸጋታት ብኸመይ ከም እንጥቀመሉ ኣብ ምውሳን እምበር ናይ ቅድሚ 55 ዓመት ድኽመታት ኣጀማምራ ምምዝማዝ ክኸውን ኣየመልከዓልናን እዩ። እዚ ማለት ግና መስርሕ ቃልሲ ምርግጋጽ ናጽነት ኤርትራ ልሙጽን ጌጋ ዘይነበሮን ነይሩ ማለት ኣይኮነን። ካልእ ኩሉ ይትረፍ እሞ ስንብራት ውግእ ሕድሕድ ጓሲኻኣዮ ክትሓልፍ ዘይከኣል ናቲ መስርሕ ግናይ ምልከት እዩ። ሎሚ ግና ካብኡ ዝዓቢ መጻኢ ዓብይ ጉዳይ እዩ ዝጽበየና ዘሎ።
ሓደ ተረኽቦ ክትዝክር እንከለኻ ብሕሳብ እዩ። ባሕቲ መስከረም መበል 55 ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ እንዝክር እውን ብሃውሪ ኣይኮነን። ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተባህለ ዝሓለፈ ዘኪርካ ኣብ ናይ ቀደም ተዘክሮታት ንምንባር’ውን ኣይኮነን። የግዳስ ንመጻኢ እንታይ ይጽበየና ኣሎ ኢልካ ንምሕሳብ ከም ኣጋጣሚ ንምውሳዱ እዩ። እንታይ ክንገብር ከም ዝገባኣና ድማ እቲ ኣብ ሃገርና ኤርትራ ዘሎ ኩነታት’ዩ ዝመርሓና። ሃለዋት ሃገርናን ህዝብናን ብዙሕ ዘሕዝንን ዘገርምን ዝርዝር ዘለዎ ስለ ዝኾነ “ናይ ደልሃመት ግዜ” ኢልና ተሰመናዮ ንኹላትና ዘረዳድእና እዩ። ኣብዚ ታሪኻዊ ተዘክሮ ባሕቲ መስከረም ኮይና ከኣ ብዛዕባቲ ክሳብ ሕጂ ዘይተፈትሐ ግድል መዋጸኦ ነስተንትን።
ዝኽርን ክብርን ንሰማእታት ኤርትራ!
ባሕቲ መስከረም 2016
ኣገደስቲ ተመላላእቲ ፍጻመታትSunday, 28 August 2016 10:46 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ መፋርቕ ወርሒ ነሃሰ 2016 ክልተ ኣገደስትን ኣብ ሕድሕዱ ዝደጋገፍን ፍጻመታት ኣካይዱ። እዞም ኣብ ሃገረ-ጀርመን ከተማ ፍራንክፈርት ዝተኻየዱ ዓውደ መጽናዕትን ፈስቲቫልን ብፍላይ ነቲ ሰልፊ ጥራይ ዘይኮነ ብሓፈሻ ንደንበ ተቓውሞ ኤርትራ እውን ዝጸልዉ እዮም ነይሮም። እዚ ማለት ኩሉ ሓይልታት ተቓውሞ ዝተሳተፎም ነይሮም ማለት ዘይኮነ እቶም ኣብኡ ዝተላዕሉ ጉዳያት ብፍላይ ነቲ ሰልፊ ጥራይ ዝምልከቱ ዘይኮኑ ኣብ ደንበ ተቓውሞ ዘለዉ ሕጽረታት ዝዳህሰሱን ፍተሓት ዘቕረቡን ነይሮም ንምባል እዩ። ብፍላይ ከኣ ኣብ’ቲ ዓውደ መጽናዕቲ ዝተላዕለ ዓብይ ኣርእስቲ “ ምህናጽ ምትእምማን”፡ ኣብ ኩሉ ውድባት፡ ሰልፍታን ማሕበራትን ዕዙዝ ተደላይነት ዘለዎ ዛዕባ ከም ዝኾነ ንነብረሉ ዘለና ናይ ምንጽጻግ ሃለዋት ዝምስክሮ እዩ።
ኣብዚ ብሰዲህኤ ብዝተዳለወ ዓውደ መጽናዕቲ ጀሚሩ፡ ብኤርትራዊ ደሞክራሲያዊ ማሕበር ብምትሕብባር ምስ ጨናፍር ሰደህኤ ኣብ ኤውሮጳ ብዝተዳለወ ፈስቲቫል ዝተዛዘመ ፍጻመታት ብዙሓት ምሁራት ኣብ ክልቲኡ ፍጻመታት፡ ንኣገዳስነት ምህናጽ ምትእምማን ዘዕዝዙ መጽናዕታዊ ጽሑፋት ኣቕሪቦም። እዞም ምሁራት ዘቕረብዎም ጽሑፋት ዳህሳሶም ኣብ ሓደ ሰልፊ ዝተደረተ ዘይኮነስ ንብዓብይኡ ሃለዋት ህዝቢ ኤርትራን ጸገማት ደንበ ተቓውሞን ዝመዘነ ስለ ዝነበረ ኩሉ ዝምልከቶ ክሰርሓሉ ዝግባእ እዩ ዝብል እምነት ኣለና።ምእንቶኡ እዩ ከኣ ተዘርጊሑ ዘሎ። እቶም ኣቕረብቲ ኣብዚ እዋንዚ ካብ ሓደ ግዱስ ኤርትራዊ ምሁር ወይ ክኢላ ትጽቢት ዝግበረሉ ግቡእ ስለ ዝፈጸሙ፡ “ግቡኦም እዩ” ተባሂሉ ጥራይ ዝሕለፍ ዘይኮነስ ምስጋናን ንክቕጽልዎ ምትብባዕን እውን ዘድልዮ እዩ።
ብፍላይ ኣብቲ ዓውደ መጽናዕቲ ዝተዓደሙ ፖለቲካዊ ውድባት ምስቲ ዓዳሚ ሰልፊ ተመሳሳሊ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ ዝነበሮም ጥራይ ምስ ምንባሮም ርኢቶ ዝሃቡ ወገናት ነይሮም። “እንተደኣ ተመሳሳሊ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ ሃልይዎም ደኣ ምትእምማን ኣለዎም ማለትዶ ኣይኮነን” ዝብል ሓሳብ ካብቲ ዝቐረበ ርኢቶታት ነይሩ። ዘይምትእምማን ደረጃታቱ ደኣ ይፈላለየ’ምበር ምስ ብርኢቶ ዝመሳሰሉኻ ኮነ ዘይመሳስሉኻ ክህሉ ዝኽእል’ዩ። ምኽንያቱ ዘይምትእምማን ካብ ንእሽቶ ፍልልይ’ውን ዝብገስ ስለዝኾነ። ብርግጽ’ዚ ሓደ ዓይነት ሃገራዊ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ ምውናን ምልክት ምቅርራብ ወይ ምምስሳል ምዃኑ ዝከሓድ ኣይኮነን። እንተኾነ ሓደ ዓይነት መደብ ዕዮ ስለ ዘለካ ከም ርዱእ ምሉእብምሉእ ትተኣማመን ኢኻ ማለት ከምዘይኮነ ከኣ ተመኩሮና የርእየና ኣሎ። ብዘይካዚ ምትእምማን ሓንሳብ ምስ ተፈጥረ ስቕ ኢሉ ዝቕጽል ዘይኮነ መምስ ዘጋጥሙ ሓደስቲ ውሽጣውን ግዳማውን ምዕባለታትን ብድሆታትን እንዳተሓደሰን እንዳተሃነጸን ዝቕጽል እዩ። ስለዚ ኣብቶም ሓደ ዓይነት ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ ዘለዎም ሓይልታት እውን ኣብ ወረቐት ዝሰፍር ዘይኮነስ ብተግባር ዝሰርሕ ምቅርራብ ንምፍጣር ዘኽእል ምትእምማን ንምፍጣር ዝግበር ጻዕሪ ወርትግ ኣድላይ እዩ።
እዚ ማለት ግና ኣብቶም ኣብ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮኦም ፍልልይ ዘለዎም ወገናት እውን ኣብቲ ዝሰማማዓሉ ጉዳያት ሓቢሮም ንምስራሕ ዘኽእል ምትእምማን ምህናጽ ኣየድልን ማለት ኣይኮነን። ብመሰረቱ ኣብዚ መዳይዚ ፖሊሲ ሰልፊ ደምክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ምቅርራብ ጻዕሩ ምስ ውሱናት ወገናት ከይደረተ፡ ኩሉ ኤርትራዊ ናይ ለውጢ ሓይልታት ብሓባር ዝስለፍሉ መድረኽ ምፍጣር እዩ። እዚ ንዛረበሉ ዘለና ዓውደ መጽናዕቲ ዝተወደበሉን እቲ ኣርእስቱ ዝተመርጸሉን መሰረታዊ ምኽንያት እውን ነቲ ኩልና እንብህጎ ግና ድማ ክሳብ ሕጂ ዘይተግበርናዮ ኣብቲ ንረዳደኣሉ እንዋሰኣሉ ናይ ሓባር መድረኽ ንምርጓድን ባይታ ንምምድማድን እምበር፡ ንምትክኡ ከም ዘይኮነ ኣብቲ እዋኑ ተነጺሩ እዩ። ሕጂ እውን ንሱ እዩ።
ብመንጽር እቲ ከም ሓይልታት ተቓውሞ ኤርትራ ዝጽበየና ዘሎ ዕማማት፡ እዚ ብሰደህኤ ዝተሳለሰለ ፍጻመታት ውሱን ስለ ዝኾነ፡ ሰደህኤ ኩነታት እንተዘይደሪትዎ ክቕጽሎን ከስፍሖን እዩ። ካልኦት ወገናት እውን ከምዚ ዓይነት ሃናጺ ተበግሶ ክወስዱ ትስፉው እዩ። ብዓብይኡ ከኣ እቲ ኩነታት ዓውደ መጽናዕትን ፈስቲቫልን ብምውዳብ ከይተደረተ ብትግባር ብሓባር ዘስርሕ እሞ ድማ ኣብ ምትእምማን ዝተመስረተ ኩነታት ንክፍጠር ናይ ኩልና መጻኢ ጻዕሪ ምዃኑ ሰደህኤ ይኣምን። ክልቲኦም ፈጻመታት ክምዕርጉን ክዕወቱን ዝጸዓቱ ምሁራትን ክኢላታትን ጻዕሮም ክቕጽሉ የተባብዕ። ህልዊ ኩነታት ሃገርናን ህዝብናን ዘሻቕሎም ኤርትራውያን ምሁራትን ክኢላታትን እዚኣቶም ጥራይ ከምዘይኮኑ ስለ ዝኣምን ከኣ ካልኦት እውን ኣብዚ ህዝቢ ኤርትራ ዝጣረዓሉ ዘሎ እዋን፡ መንፈስ ምትእምማን ኣብ ምስራጽ ሓላፍነቶም ክፍጽሙ ይጽውዕ።


c: text/html

text:
1ድኅርዙይ ኢየሱስ ናብ ማዕዶ እታ ጥብርያዶስ እትብሃል ባሕሪ ገሊላ ኸደ። 2ብዙኃት ሕዝቢ ኸዓነቲ ኣብ ልዕሊ ሕሙማት ዝገበሮ ተኣምራት ርእዮም ተኸተልዎ። 3ኢየሱስ ድማ ናብ እምባ ደይቡ ምስ ደቀ መዛሙርቱ ኣብኡ ተቐመጠ። 4በዓል ኣይሁድ ፋሲካ ድማ ቐሪቡ ነበረ። 5ሽዑ ኢየሱስ ኣዒንቱ ኣልዒሉ ብዙኅ ሕዝቢ ናብኡ ኽመጽእ እንተሎ ርእዩ ንፊልጶስ ነዚኣቶም እነብልዖም እንጀራ ኻበይ ክንዕድግ ኢና? በሎ። 6እዙይ ዝበሎ ምእንቲ ኽፍትኖ እዩ እምበር ነቲ ኽገብሮ ዘለዎስ ባዕሉ ይፈልጦ ነበረ። 7ፊልጶስ ከዓ ናይ ክልተ ሚእቲ ዲናር እንጀራ ንነፍሲ ወከፎም እኳ ቈቊራስ ኣይበጽሖምን ኢሉ መለሰሉ። 8ሓደ ካብቶም ደቀ መዛሙርቱ እንድርያስ ኃው ስምዖን ጴጥሮስ 9 ኃሙሽተ ኅብስቲ ስገምን ክልተ ዓሣን ዘለዎ ሓደ መንእሰይ ኣብዙይ ኣሎ፤ እዚኣተን ግና ነዝ ኽንድዙይ ዝኣክል ሰብ እንታይ የኣኽላ? በሎ። 10ኢየሱስ ድማ ነቶም ሕዝቢ ኣቐምጥዎም በለ፤ ኣብቲ ቦታ ኸዓ ብዙኅ ሣዕሪ ነበረ። ሽዑ እቶም ሕዝቢ ተቐመጡ፤ ቊጽሮም ከዓ ኣስታት ኃሙሽተ ሽሕ ሰብኡት ነበሩ። 11ኢየሱስ ነተን ኅብስትታት ኣልዒሉ ኣመስጊኑ ነቶም ዝተቐመጡ ዓደሎም፤ ነቶም ዓሣታትውን ከምኡ ከከም ዝደልዩዎ ዓደሎም። 12በሊዖም ምስ ጸገቡ ድማ ንደቀ መዛሙርቱ ኻብኣተን ሓደኳ ኸይባኽን ነቲ ዝተረፈ ቝርስራስ ኣክብዎ በሎም። 13ስለዙይውን ኣከብዎ፤ ተረፍ እቶም ካብተን ኃሙሽተ ኅብስቲ ስገም ዝበልዑ ኸዓ ዓሠርተ ኽልተ መሶብ ቊርስራስ መልኡ። 14እቶም ሕዝቢ ኸዓ ነቲ ኢየሱስ ዝገበሮ ተኣምራት ርእዮም እዙይ ብሓቂ እቲ ናብ ዓለም ክመጽእ ዘለዎ ነቢይ እዩ! በሉ። 15ኢየሱስ ድማ ብኃይሊ ኂዞም ከንግሥዎ ይሓስቡ ኸም ዘለዉ ፈሊጡ መሊሱ በይኑ ናብ እምባ ኣግለሰ። 16ምስ መሰየ ድማ ደቀ መዛሙርቱ ናብ ባሕሪ ወረዱ። 17ኣብ ጃልባ ደይቦም ከዓ ናብቲ ሰገር ባሕሪ ናብ ቅፍርናሆም ኣቢሎም ከዱ፤ ጊዜኡ ጸልሚቱ ነበረ፤ ኢየሱስውን ናብኣቶም ገና ኣይመጸን ነበረ። 18ብርቱዕ ንፋስ ኣውሎ ስለ ዝነፈሰ እቲ ባሕሪ ይናወጽ ነበረ። 19ኃሙሽተ ወይ ሽዱሽተ ኪሎ ሜትር ኣቢሎም ምስ ከዱ ኢየሱስ ኣብ ልዕሊ ባሕሪ እናኸደ ናብታ ጃልባ ኽቐርብ እንተሎ ሪኦምዎ ፈርኁ። 20ንሱ ግና ኣነ እየ! ኣይትፍርኁ! በሎም። 21ሽዑ ናብታ ጃልባ ኸደይብዎ እናደለዩ እንተለዉ እታ ጃልባ ኸዓ ሽዑ ንሽዑ ናብቲ ዝኸድዎ ዝነበሩ ምድሪ በጽሐት። 22ንጽባሒቱ እቶም ኣብ ሰገር ባሕሪ ደው ኢሎም ዝነበሩ ሕዝቢ እንትርፊ ሓንቲ ጃልባ ኻልእ ኣብኡ ኸም ዘይነበረት ደቀ መዛሙርቱ ጥራሕ ንበይኖም ከም ዝኸዱ እምበር ኢየሱስ ምስ ደቀ መዛሙርቱ ናብታ ጃልባ ኸም ዘይደየበ ረአዩ። 23እንተኾነ ኻልኦት ጃላቡ ኻብ ጥብርያዶስ ናብ ጥቓ እታ ጐይታ ባሪኹ ኅብስቲ ዝበልዑ ላ ቦታ መጻ። 24ሽዑ እቶም ሕዝቢ ኢየሱስ ኮነ ወይ ደቀ መዛሙርቱ ኣብኡ ኸም ዘየለዉ ምስ ረአዩ ናብተን ጃላቡ ደይቦም ንኢየሱስ ክደልዩዎ ናብ ቅፍርናሆም መጹ። 25ኣብ ሰገር ባሕሪ ምስ ረኸብዎ ኸዓ መምህር! መኣዝ ደኣ ናብዙይ መጺእኻ? በልዎ። 26ኢየሱስ ድማ እትደልዩኒ ዘለኹም እንጀራ በሊዕኹም ስለ ዝጸገብኩም ኢኹም እምበር በቲ ዝረአኹምዎ ተኣምራት ከም ዘይኮነ እማን እማን እብለኩም ኣለኹ። 27እምበኣር ምእንቲ እቲ ኃላፊ ምግቢ ዘይኮነስ ምእንቲ እቲ ወዲ ሰብ ዝህበኩም ንዘለዓለማዊ ሕይወት ዝኸውን ምግቢ ጸዓሩ። ንሱ ሓቂ ኸም ዝኾነ እግዚኣብሔር ኣብ ብማኅተሙ ኃቲምዎ እዩሞ ኢሉ መለሰሎም። 28ስለዙይ ንሳቶም ፍቓድ እግዚኣብሔር ክንፍጽምስ እንታይ ንግበር? በልዎ። 29ኢየሱስ ድማ ፍቓድ እግዚኣብሔርስ በቲ ንሱ ዝለኣኾ ኽትኣምኑ እዩ በሎም። 30ሽዑ ንሳቶም ንሕና ርኢና ምእንቲ ብኣኻ ኽንኣምንስ እንታይ ምልክት ትገብር? እንታይከ ትሠርሕ? በልዎ። 31ከምቲ ኽበልዑ ኻብ ሰማይ እንጀራ ሃቦም› ዝብል ተጽሒፉ ዘሎ ኣቦታትና ኣብ በረኻ መና በልዑ በልዎ። 32ኢየሱስ ድማ ነቲ ናይ ሓቂ እንጀራ ኻብ ሰማይ ኣቦይ እዩ ዝሃበኩም እምበር ነቲ እንጀራ እቱይ ካብ ሰማይ ዝሃበኩም ሙሴ ኸም ዘይኮነስ እማን እማን እብለኩም ኣለኹ። 33እቲ ኻብ ሰማይ ዝወርድ ንዓለምውን ሕይወት ዝህብ ናይ እግዚኣብሔር እንጀራ እዩሞ በሎም። 34ሽዑ ንሳቶም ጐይታ! ነዝ እንጀራ እዙይ እንዶ ዂልሻዕ ሃበና? በልዎ። 35ኢየሱስ ድማ ኸምዙይ በሎም፦ ናይ ሕይወት እንጀራ ኣነ እየ፤ እቲ ናባይ ዝመጽእ ኣይጠምን፤ እቲ ብኣይ ዝኣምን ድማ ከቶ ኣይጸምእን እዩ። 36ግና ኸምቲ ዝበልኩኹም እዩ፤ ርኢኹምኒ ግና ኣይኣመንኩምንን። 37እቲ ኣብ ዝህበኒ ዂሉ ናባይ ክመጽእ እዩ፤ ነቲ ናባይ ዝመጽእ ኸዓ ንወፃኢ ኸቶ ኣየውፅኦን እየ። 38ኣነ ካብ ሰማይ ዝወረድኩ ፍቓድ እቲ ዝለኣኸኒ እምበር ፍቓደይ ምእንቲ ኽገብር ኣይኮንኩን። 39ካብቶም ንሱ ዝሃበኒ ዂሎም በታ ዳኅረወይቲ መዓልቲ ኸተሥኦም እየ እምበር ሓደኳ ኣይጠፍእን እዩ፤ እዙይ ድማ ፍቓድ እቲ ዝለኣኸኒ ኣቦይ እዩ። 40ንወልድ ርእዩ ብእኡ ዝኣምን ኲሉ ናይ ዘለዓለም ሕይወት ክረክብ ኣነውን በታ ዳኅረወይቲ መዓልቲ ኸተሥኦ እዙይ ፍቓድ ኣቦይ እዩ። 41ስለዙይ ድማ ኣይሁድ እቲ ኻብ ሰማይ ዝወረደ ናይ ሕይወት እንጀራ ኣነ እየ ስለ ዝበሎም ብእኡ ኣጕረምረሙ። 42 እዙይስ እቲ ኣቦኡን እኖኡን ንሕና እንፈልጦም ኢየሱስ ወዲ ዮሴፍዶ ኣይኮነን? ከመይ ኢሉ ደኣ ካብ ሰማይ ወሪደ› ይብል? በሉ። 43ኢየሱስ መሊሱ ኸምዙይ በሎም፦ ንስንሳትኩም ኣይተጕረምርሙ፤ 44እቲ ዝለኣኸኒ ኣብ ዝሰሓቦ እንተ ዘይኮይኑ ናባይ ክመጽእ ዝኽእል ሓደኳ የለን፤ ኣነ ድማ በታ ዳኅረወይቲ መዓልቲ ኸተሥኦ እየ። 45ኣብ መጻሕፍቲ ነቢያትውን ኲሎም ካብ እግዚኣብሔር ዝተምሃሩ ክኾኑ እዮም› ዝብል ጽሑፍ ኣሎ፤ እምበኣር እቲ ኻብ ኣብ ዝሰምዐን ዝተምሃረን ኲሉ ናባይ ይመጽእ። 46እንትርፊ እቲ ኻብ እግዚኣብሔር ዝኾነ ንኣብ ዝረአዮ ሓደኳ የለን፤ ንሱ እዩ ንኣብ ዝረአዮ። 47እቲ ብኣይ ዝኣምን ናይ ዘለዓለም ሕይወት ከም ዘለዎ እማን እማን እብለኩም ኣለኹ። 48ናይ ሕይወት እንጀራ ኣነ እየ። 49ኣቦታትኩም ኣብ ምድረ በዳ መና በልዑ እንተኾነ ግና ሞቱ። 50እቲ ኻብ ሰማይ ዝወረደ እንጀራ እዙይ እዩ፤ ካብኡ ዝበልዐ ድማ ኣይመውትን። 51እቲ ኻብ ሰማይ ዝወረደ ናይ ሕይወት እንጀራ ኣነ እየ፤ ካብዝ እንጀራ እዙይ ዝበልዕ ዂሉ ንዘለዓለም ክነብር እዩ፤ እዙይ ንዓለም ሕይወት ምእንቲ ክኸውን ኣነ ዝህቦ እንጀራ ሥጋይ እዩ። 52ሽዑ ኣይሁድ እዙይስ ሥጋኡ ኽንበልዕ ኸመይ ገይሩ ኽህበና ይኽእል? እናበሉ ንስንሳቶም ተኻትዑ ። 53ስለዙይ ድማ ኢየሱስ ከምዙይ በሎም፦ ሥጋ ወድ ሰብ እንተዘይበሊዕኹም ደሙውን እንተዘይሰቲኹምስ ናይ ዘለዓለም ሕይወት ከም ዘይብልኩም እማን እማን እብለኩም ኣለኹ። 54ሥጋይ ዝበልዕ ደመይውን ዝሰቲ ናይ ዘለዓለም ሕይወት ኣለዎ፤ ኣነውን በታ ዳኅረወይቲ መዓልቲ ኸተሥኦ እየ። 55ሥጋይ ኣማናዊ ምግቢ እዩ፤ ደመይውን ኣማናዊ መስተ እዩሞ። 56እቲ ሥጋይ ዝበልዕ ደመይውን ዝሰቲ ኣባይ ይነብር፤ ኣነውን ኣብኡ እነብር። 57እቲ ዝለኣኸኒ ኣብ ሕያው ከም ዝኾነ ኣነውን ብኣብ ሕያው ከም ዝኾንኩ፤ ከምኡ ኸዓ እቲ ሥጋይ ዝበልዕ ብኣይ ሕያው ኮይኑ ኽነብር እዩ። 58እቲ ኻብ ሰማይ ዝወረደ እንጀራ እዙይ እዩ፤ ከምቲ ኣቦታትኩም ዝበልዕዎ መና እሞ ዝሞቱ ኣይኮነን፤ ነዝ እንጀራ እዙይ ዝበልዕ ግና ንዘለዓለም ሕያው ኮይኑ ኽነብር እዩ። 59ኢየሱስ ነዝ ዂሉ ዝተዛረቦ ኣብ ቅፍርናሆም ኣብ ቤተ ጸሎት ኣይሁድ እናመሃረ እንተሎ እዩ። 60ብዙኃት ካብ ደቀ መዛሙርቱ ነዙይ ሰሚዖም እዝ ዘረባ እዙይስ ከቢድ እዩ፤ መን ክቕበሎ ይኽእል? በሉ። 61ኢየሱስ ድማ ደቀ መዛሙርቱ ብዛዕባዙይ ከም ዘጕረምረሙ ብመንፈሱ ፈሊጡ እዙይዶ የዕንቅፈኩም? 62ወዲ ሰብ ናብቲ ቐደም ዝነበሮ ኽዓርግ እንተሎ እንተ ትርእይዎ ደኣ እንታይ ምበልኩም? 63ሕያው ዝገብር መንፈስ እዩ፤ ሥጋ ግና ምንም ኣይጠቅምን። እዝ ኣነ ዝነገርኩኹም ቃል ከዓ መንፈስ እዩ፤ ሕይወትውን እዩ። 64ግና ካባኻትኩም ገሊኣቶም ዘይኣምኑ ኣለዉ፤ በሎም። ኢየሱስ እቶም ዘይኣምኑ ኣይንኦም ምዃኖም እቲ ዘትኅዞውን መን ምዃኑ ኻብ መጀመርታ ይፈልጥ ነበረሞ። 65ኣስዒቡ ኸዓ ስለዙይ ድማ እየ እቲ ኻብ ኣቦይ ዝተውሃቦ እንተ ዘይኮይኑስ ናባይ ክመጽእ ዝኽእል ሓደኳ የለን ዝበልኩኹም በሎም። 66በዝ ነገርዙይውን ካብ ሽዑ ጀሚሮም ብዙኃት ካብ ደቀ መዛሙርቱ ንድኅሪት ተመለሱ፤ ምስኡውን ኣይከዱን። 67ስለዙይ ኢየሱስ ነቶም ዓሠርተ ኽልተ ደቀ መዛሙርት ንስኻትኩምከ ኽትከዱዶ ትደልዩ ኢኹም? በሎም። 68ስምዖን ጴጥሮስ ከዓ ጐይታይ! ንስኻ ናይ ዘለዓለም ቃል ሕይወት ኣለካ፤ ናብ መን እሞ ኢና ኽንከይድ? 69ንሕናስ ንስኻ ክርስቶስ ወዲ ሕያው እግዚኣብሔር ምዃንካ ኣሚንናን ፈሊጥናን ኣለና፤ ኢሉ መለሰሉ። 70ኢየሱስ ድማ ንዓሠርተ ኽልቴኹም ዝኃሬኩኹምስ ኣነዶ ኣይኮንኩን? ሓደ ኻባኻትኩም ግና ዲያብሎስ እዩ ኢሉ መለሰሎም። 71እዙይ ዝበለ ድማ ብዛዕባ ይሁዳ ወዲ ስምዖን ኣስቆሮታዊ እዩ፤ ዘትኅዞ ንሱ እዩሞ፤ ንሱውን ካብቶም ዓሠርተ ኽልተ ሓደ ነበረ።
Copyright
Learn More

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ሃገራትን ህዝብታትን
ናብ ብራዚል እተገብረ ምብጻሕ
ፈለማ ኣብ ብራዚል ዚቕመጡ ዝነበሩ ሰባት ሃደንትን ሓረስቶትን እዮም ነይሮም። ፖርቱጋላውያን ዳህሰስቲ፡ ናይ ሮማ ካቶሊክ ምስ ኣተኣታተዉ ድማ፡ ሓያሎ ኣብያተ ክርስትያናትን ኣብያተ ጸሎትን ተሃንጸ። ገሊኡ ህንጻታት ብወርቂ ብእተለበጠ ኣዕጻው ዘጌጸ እዩ ነይሩ።
ካብ መፋርቕ መበል 16 ዘመን ኣትሒዙ ኽሳዕ መፋርቕ መበል 19 ዘመን ኣብ ዝነበረ ዓመታት፡ መራኽብ ባሮት፡ ንኣስታት ኣርባዕተ ሚልዮን ኣፍሪቃውያን ኣብ ሕርሻ ንኺሰርሑ ናብ ብራዚል ኣግዒዘናኦም እየን። እዞም ባሮት እዚኦም ከኣ፡ ሃይማኖታዊ ጽምብላቶም ኣተኣታተዉ እሞ፡ ከም ማኩምባን ካንዶብላን ዝኣመሰላ ጕጅለታት ሃይማኖት ዚርከባአን፡ ሃይማኖታት ኣፍሮ ብራዚላውያን ማዕበላ። ኣፍሪቃውያን ኣብ ሙዚቃን ሳዕስዒትን ምግብን ብራዚል እውን ጽልዋ ገይሮም እዮም።
ኣብ ብራዚል ምስ ሩዝን ካብሎን ዚቐርብ ብስጋን ብጸሊም ባልዶንጋን ተሓዋዊሱ እተሰርሓ ፋዥዋደ እተባህለ ምስ ባህላዊ ምግቢ ፖርቱጋላውያን እተወሃሃደ ባህላዊ ጸብሒ ኣሎ። ኣብ መበል 19ን 20ን ዘመናት፡ ካብ ኤውሮጳን (ብፍላይ ካብ ጀርመንን ኢጣልያን ፖላንድን ስጳኛን) ጃፓንን ካልኦት ሃገራትን እተሰድዱ ብሚልዮናት ዚቝጸሩ ሰባት ምስ ህዝቢ ብራዚል ተጸምበሩ።
ሎሚ፡ ኣብ መላእ ብራዚል ልዕሊ 750,000 ዝዀኑ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኣብ ልዕሊ 11,000 ጉባኤታት የገልግሉ ኣለዉ። ልዕሊ 800,000 መጽናዕትታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ይመርሑ ኣለዉ። ሰላሳን ሓደን ዝዀኑ ጕጅለታት ህንጸት ምስቶም ኣብቲ ኸባቢ ዘለዉ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኰይኖም ኣብ ዓዓመት ካብ 250 ክሳዕ 300 ኣቢሉ ዚበጽሕ ኣዳራሻት መንግስቲ ኣምላኽ ይሃንጹን ይጽግኑን ኣለዉ። ካብ መጋቢት 2000 ንነጀው፡ 3,647 ኣዳራሻት መንግስቲ ኣምላኽ ተሃኒጹ ኣሎ።
ትፈልጥዶ፧
ፈለግ ኣማዞን ካብ ኵሉ ኣፍላጋት ዚበዝሕ ማይ የፍስስ፣ ንውሓቱ ብገምጋም 6,400 ኪ.ሜ. ይበጽሕ


text:
ሃ.ማ.ድ.አ ቶሮንቶን ከባቢኣን ኣብ ዘዳልውኦ ጽንብል መደብ ብዕለት 15-መጋቢት 2015 ብምክንያት እህጉራዊ ምዓልቲ ደቂኣንስትዮ ኣብ ከተማ ተሮንቶ ብፍናንን፡ ልዑል መንፈስን ተጸንቢሉን፡ ተዛሚሙ!!
ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ጽንብል፡ ብዝክሪ ሰማእታት ተከፊቱ፡ ካቡ ስዒባ ኣደ መምበር ሃ.ማ.ድ.ኤ ወ/ሮ ንጽህቲ ሃይለ መክፈቲ ከምዝስዕ ቃል ኣስሚዓ ፡ “ኣባላት ሃገራዊ ማሕበር ደቂኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ ከተማ ቶሮንቶን ከባቢኣን ብምሕያል ሱታፌአን ኣብ ሃገራዊ መደባትን ማዕርነታዊ ሱታፌአን ኣብ ኩሉ መዳያትን ንምርግጋጽን ንምዕዛዝን ድልዋት ምህላወን ኣረጋጊጻ። ስዒባ “ቁጠባዊ ዕቤት ደቂኣንስትዮ፡ ዋሕስ ሃገራዊ ልምዓት” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ኣብ ዝዓለመ - ንጅግንነትን ቅያን ኤርትራዊት ጓልኣንስተይቲ ዘንጸባርቕ ትሕዝቶ ዝሓዘለ ጽንብል 8 መጋቢት’ዩ። ኤርትራውያን ደቂኣንስትዮ ኣብ ታሪኽ ብረታዊ ተጋድሎ፡ ምውሓስ ናጽነትን ምርግጋጽ ቁጠባዊ ሕውየትን ዘካየድኦን ዝቕጽልኦ ዘለዋን ኣበርክቶ፡ ብዕዙዝ ተሳትፎ መንእሰያት ንምዂልዑን ንምድንፍዑን፡ ኣብ ምምልማል ተካእቲ ወለዶ ኣበርቲዐን ክሰርሓ ምዃነን ከምኡ’ውን ተመዝጊቡ ዘሎ ብቅያ ጅግንነትን ንምውራስን ንምዕቃብን ብዝለዓለ ከምዝዓያ ቃል ኣትየን ከምዘለዋውን ኣብሪሃ።
ስዒቡ ኣቶ ኣሕመድ ኢማን ሓ/ቆ/ጉዳያት በዚ ኣጋጣሚ ጽምብል 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቀንስትዩ ፡ ^ ቁጠባዊ ዕብየት ደቀንስትዮ፡ ዋሕስ ሃገራዊ ልምዓት^ ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ንኹለን ዓለምለኻዊ ደቀንስትዮ ብሓፈሻ፡ ንኤርትራውያን ደቀንስትዮ ድማ ብፍላይ ብስም ጠ/ቆንስል ሃገረ ኤርትራ ኣብ ካናዳ ዮሃና ዮሃን እብለን። ነዛ መዓልቲ ክውንቲ ዝገበሩ፡ ዝተፋላለየ ሓገዛት ዘበርከቱ ኩሎም ድማ ምስጋና ይብጻሓዮም።
ካብዝ ቀጺሉ ድማ ደቂኣንስትዮ ኤርትራ ንሃገራዊ ናጽነት: ሰብኣዊ ክብሪ፡ ንማዕርነትን ፍትሒን፡ ኣብ ጽላል ሃገራዊ ሰውራ ተጠርኒፈን ዓቢ ኣበርክቶ ዝገበራ ምዃነን ታሪኻዊ ሓቂ ኢዩ።
ኮሙኡውንቃልሲ ደቂኣንስትዩ፡ ንፍርቂ ሕብረተ ሰብ ኤርትራ ዝውክል ብምዃኑ፡ ብዘይ ናታተን ተሳታፍነት፡ ናጽነት ኤርትራ ክረጋገጽ ኣይምተኻእለን። ማዕርነት ብስራሕ ተኻፋልነት ጥራይ ስለ ዝረጋገጽ፡ ኤርትራውያን ደቂኣንስትዮ፡ ኣብ ኩሉ ጽላታት ብተወፋይነትን ንቕሓትን፡ ኣብ ዓውደ ውግእ^ውን ከይተረፈ ጅግንነታዊ ቅያን ዘመስከራ ኢየን ክብል ገሊጹ።
ብተወሳኪ ብርግጽ ኤርትራውያን ደቂኣንስትዮ ኣብ ወጻኢ፡ ጎኒ ንጎኒ ቃልሲ ኣሕዋተን ኣብ ኩሉ ንጥፈታት ስድራ ቤታት፡ ኣብ ግዜ ሓጎስ፡ ሓዘን፡ ኣብ ዝተፈላለየ ፡ሃገራዊ፡ ማሕበራውን ሃይማኖታውን በዓላት ብትግሃት ጉልበተንን ገንዘበንን ዘወፊያ፡ ሰረት ናይ ሓድነት ዝኾና፡ ሎሚ ከም ትማሊ ሞጎስ ይግብኤን: ሃማደኤ ካብቲ መዓልታዊ(daily routines) ኣሰራርሓ ናብ ካልእ መድረኽ ንምስግጋር፡ ዝተፈላለዮ ፕሮጀክታት ሃገራውን ሎካልን ዘድሃበ ፋንድ ክሓታ ከዳልዋ፡ መንእሰያት ደቂኣንስትዮ ድማ ክሳተፍኦ ኣገዳሲ ይኸውን። ሃማደኤ ንኹለን ኤርትራውያን ደቂኣንስትዮ ብምውዳብ፡ ኣብ ኩሉ ሃገራዊ በዓላትን፡ ኣብቲ ዓመታዊ ንግደታት፡ ፈስቲቫላት ወሳኒ ተራ ከም ዝጻወታ ብምእማን ብፍላይ ድማ ኣደታት፡ ክጥቀስ ይካኣልን፡ግድን ዘለዎን እዩ።
ኤርትራዊ ኣብ ዝሃለወ ሃሊዩ፡ ሓድነቱ እናኣደልደለ፡ ድልዱል ማህበረ ሰብ ክሃንጽ፡ ጥዑያት መንእሰያት ከፍሪ፡ ሽግራት መንእሰያት ከቃልል፡ባህልታትን ያታዊን ስልጠና ዝካየደሉ፡ ኣብ ዕብየት ዘለዎ ኣቦታትን ኣደታትን ዝዘናገዕሉ ባይታ ምፍጣር፡ ማሕበረ ኮማትና ብሃሱሳትን ካይድፈር፡ ካብዝኾነ ግዜ ንላዕሊ ኣድላይነት ማእከል ( Center) በርሁ ኣሎ፡ንኹሉ ኤርትራዊ ብሄር፡ ሃይማኖት፡ ከይፈለየ ከዋስእ ዝኽእል ናይ ባይታ ምንጻፍ፡ ግደታን ሓላፍነት ኣሎና፡ ነዚ ንምትግባር ከም ወትሩ ደቀንስትዮ ኤርትራያ ተቀማጦ ናይዚ ዞባና ሓያል ኣበርክቶ ክምዝገብራ ኣይንጣራጠርን፡ ኣብ መደምደምታ ክብሎ ዝደሊ፡ ቃልሲ ደቂኣንስትዮ፡ ቃልሲ ሕብረተስብ ስለ ዝኾነ፡ ቃልስና ኣብ ሸትኡ ክበጽሕ፡ማዕርነት ክረጋገጽ፡ ደቂተባዕትዮ ግደና ከነበርክት ይግባእ፡ ደጊመ ደጋጊመ ዮሃና ይብል።
ድሕሪ ቃል ናይ ኣደመንበር ንጽህቲ ሃይለን ፡ ሓ/ቆ/ጉዳያት ኣቶ ኣሕመድ ኢማን፡ ዝተፈላለይ ግጥምታት ብተሳተፍቲ ቀሪቡ፡ ስዒቡ ብሕድርን፡ ኣባላት ኮሚንቲን ከኣ ድራማታት፡ ንሰውራና ዘንጸባርቅ፡ ነዚ ቀጻሊ ተጻብኦታት ስድርዕምን ኮሙኡድማ፡ ጅሆ ከምዘይ ንትሓዝ፡ ስነኣእሙራዊ ኺናት ከምዘይ የሰናክለና፡ ወረስቲ ሕድሪ ስለዝኮና ሎሚ ከምትማል ብልዑል መንፈስ፡ ምራልን ክንምክት ከምዝኮና ዘርኢ ድራማ ተካይዱ፡ እዚ ከኣ ነዚ ጽንብል ኣዝዩ ኣዋሕሊልዎን፡ ኣመቂርዎን ፡ ድሕሪኡ ድማ ምሉእ ምሸት፡ መድብ ጋይላ ብህቡባት ሎኮል ባንድ ተካይዱ፡ ኣብዚ ጽንብል ኣብቶሮንኦቶ ዝተካየደ፡ ኤርትራውያን ካብ ኩለን ከተማታት ክባቢ ናይ እንቶርዮ ዞባ “ካብ ለንዶን፡ ክችነር፡ ሃምልቶንን፡ ቦርሊንግቶንን” ክምዝተካፈሉን ንገልጽ፡ እዚ ከኣ ልዑል ወኒ ነቲ ጽንብል ብሓያል ፍናንን፡ ሓጎስን ዝዓሰሎ ምሸት ገይርዎ፡ ብደስታ ከኣ ተዛዚሙ።
ተወሳኪ ሓበሬታ ብዛዕባ ዜጋታትና ኣብ ሰሜን ካናዳ ዝርከባ ከተማታት “ ካልገሪ፡ እድሙንቶን፡ ሳስከቱን፡ ቫንኩበርን፡ ወንፐግን” ብተመሳሳሊ ብልዑል መንፈስን፡ወንን ከምዝጸንበለ ከም እተካየደ ብዚ ኣጋጣሚ ክንገልጽ ንፈቱ።
ወትሩ ንዘልኣለም ክብርን ዝክርን ንወርቃውያን ስውኣትና!!
ዓወት ንሓፋሽ!!


text:
ትፈልጥዶ፧
ቤተ መቕደስ የሩሳሌም ድሕሪ 70 ድ.ክ. እንደገና ተሃኒጻ ድያ፧
የሱስ ብዛዕባ ቤተ መቕደስ የሆዋ፡ እምኒ ኣብ ልዕሊ እምኒ ተነቢሩ ኸይፈረሰ ኸቶ ኸም ዘይተርፍ ገለጸ። እዚ ትንቢት እዚ ኸኣ፡ ብ70 ድ.ክ. እቶም ብቲቶስ እተመርሑ ሰራዊት ሮሜ ንየሩሳሌም ምስ ኣዕነውዋ እዩ ተፈጺሙ። (ማቴ. 24:2) ድሕሪኡ፡ ሃጸይ ጁልያን ነታ ቤተ መቕደስ እንደገና ኺሃንጻ መደብ ኣውጽአ።
ጁልያን ናይ መወዳእታ ኣረማዊ ሃጸይ ሮሜ ተባሂሉ ይጽዋዕ እዩ። እዚ ወዲ ሓዉ ንቆስጣንጢኖስ ዓብዪ፡ “ትምህርቲ ክርስትና” ዚብልዎ ተማሂሩ እዩ። ብ361 ድ.ክ. ሃጸይ ምስ ተባህለ ግና፡ ንኣረማውነት ተቐቢሉ ነቲ እተማህሮ ትምህርቲ ዀነ ነቲ ኣብ ግዜኡ ዝነበረ ብልሹው ዓይነት ክርስትና ብጋህዲ ነጸጎ። መጻሕፍቲ ታሪኽ ከም “ከሓዲ” እዮም ዚጠቕስዎ።
ጁልያን ንክርስትና ጸልኦ። ሓደ ኻብቲ ምኽንያት ከኣ፡ ወዲ ሽዱሽተ ዓመት ከሎ፡ ተወከልቲ ክርስትና ንኣቦኡን ንኣዝማዱን ኪቐትልዎም ከለዉ ስለ ዝረኣየ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ብመሰረት ጸሓፍቲ ታሪኽ ቤተ ክርስትያን፡ ጁልያን የሱስ ናይ ሓሶት ነብዪ ኸም ዝነበረ መርትዖ ኪኸውን ኢሉ፡ ነቶም ኣይሁድ ነታ ቤተ መቕደስ ኪሃንጽዋ ኣተባቢዕዎም እዩ። *
ጁልያን ነታ ቤተ መቕደስ እንደ ገና ኺሃንጻ ኸም ዝመደበ ዜጠራጥር ኣይኰነን። ጸሓፍቲ ታሪኽ፡ ነቲ ዕዮ ህንጸት ብሓቂ ጀሚርዎ እንተ ዀይኑ፡ እንተ ጀሚርዎ ኸኣ ከም ዚቋረጽ ዝገበሮ እንታይ ምዃኑ ይካትዕሉ እዮም። ሓደ ርግጽ ዝዀነ ነገር ግና ኣሎ። ጁልያን ኣብ ስልጣን ድሕሪ ምድያቡ፡ ክልተ ዓመት ኣብ ዘይመልእ ግዜ ተቐቲሉ እዩ። እቲ ዕዮኡ ኸኣ ምስኡ ተቐብረ።
^ စာပိုဒ်၊ 5 የሱስ እታ ቤተ መቕደስ ከም እትዓኑ ደኣ እምበር፡ ፈጺማ ኸም ዘይትህነጽ ኣይተዛረበን። ከምቲ ዝበሎ ድማ ብ70 ድ.ክ. ዓንያ እያ።


text:
ግምቢ ዘብዐኛ ለካቲት 2013
ካብ ሙሴ እንመሃሮ ትምህርቲ
ብዛዕባ እቲ ሙሴ ዘርኣዮ ሰለስተ ጽቡቕ ባህርያትን ካብቲ ንሱ ዝገደፎ ኣብነት እንታይ ክንመሃር ከም እንኽእልን ርአ።
ሙሴ እንታዋይ እዩ ነይሩ፧
ክርስትያናትን ኣይሁድን ኣስላምን ነዚ እሙን ሰብኣይ እዚ፡ ኣዝዮም የኽብርዎ እዮም። ብዛዕባኡ እንታይ ትፈልጥ፧
ሙሴ—ናይ እምነት ሰብ
ሙሴ፡ ናብራኡ ኣብ መብጽዓታት ኣምላኽ ዘተኰረ ስለ ዝነበረ፡ ድልድልቲ እምነት ነበረቶ። ከምታ ናቱ ዝዓይነታ እምነት ብኸመይ ከተማዕብል ትኽእል፧
ሙሴ—ትሑት
ሓያሎ ሰባት ንትሕትና ከም ድኽመት እዮም ዚርእይዋ። ኣምላኽ ብዛዕባ ባህርይ እዚኣ እንታይ ርእይቶ ኣለዎ፧ ሙሴ ትሕትና ዘርኣየ ብኸመይ እዩ፧
ሙሴ—ፈቃር
ሙሴ ንኣምላኽን ንብጾቱ እስራኤላውያንን የፍቅሮም ነበረ። ካብቲ ዝገደፎ ኣብነት እንታይ ኽንመሃር ንኽእል፧
“ንሱ ኣምላኽ ህያዋን እዩ”
ኣምላኽ ብትንሳኤ ኣቢሉ ንሞት ኬጥፍኦ ይኽእል እዩ። እዚ መብጽዓ እዚ ኽሳዕ ክንደይ እዩ ርግጽ፧
“ንሓቂ ኽምርምራ እዮም ዚደልዩኒ ነይሮም”
ሉዊስ ኣሊፎንሶ ሚስዮናዊ ሞርሞን ኪኸውን ይደሊ ነበረ። መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ንሸቶኡን ንህይወቱን ዝቐየሮ ብኸመይ እዩ፧
ውሉድካ ስንኩል እንተ ዀይኑ
ኬጋጥመካ ዚኽእል ሰለስተ ብድሆታትን ኪሕግዘካ ዚኽእል መጽሓፍ ቅዱሳዊ ጥበብን ርአ።
“ወንጌል ይሁዳ” እንታይ እዩ፧
እቲ ንየሱስ ዝኸሓዶ ይሁዳ ድዩ ጽሒፍዎ፧ ነቲ ብዛዕባ ክርስትና ዘሎና ግንዛበ ኺጸልዎ ይግባእዶ፧
መልሲ ሕቶታት መጽሓፍ ቅዱስ
ንዅሉ ዝፈጠረ ኣምላኽ ካብ ኰነ፡ ንድያብሎስ እውን ንሱ ድዩ ፈጢርዎ፧ መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ከም ዚብል መርምር።


text:
1ጋፒንፃ ዑካኣና ሜታሳ ዎዴ ዬዓንዳሢ ዔሬ፤ 2ዓሲ ፔና ናሽካያ፥ ሚኢሼሮ ጎጋይቃያ፥ ሄርሺንታያ፥ ዖቶርቃያ፥ ጫሽኪንታያ፥ ሾዔ ዓሶም ዓይሢንቱዋያ ኮሺ ማዾና ዛላም ማሂ ማሉዋያ፥ ጌኤሹሞባኣ ዓሲ፥ 3ናሹሞባኣ ዓሲ፥ ዓሲና ዎላ ጊኢጋኒ ኮዑዋ ዓሲ፥ ዓሲ ዾንካያ፥ ፔና ዔሪ ዎይሡዋያ፥ ዓሲ ሚጪንቱዋያ፥ ኮሺ ማዔ ባኣዚ ቢያ ዒጻያ፥ 4ጉሙርቂንቱዋ ዓሲ፥ ዔኤቢ ዔሩዋዖ ሩኡራያ፥ ጉሪ ሆኦሊንታያ፥ ፆሲዳፓ ባሼ ፔም ኮሽካ ባኣዚ ናሽካያ ማዓንዳኔ። 5ፆሲ ጎኔ ካኣሽካያ ማላዖ ጎኔ ካኣዦኮ ዎልቆ ጉሙርቁዋያ ማዓንዳኔ፤ ዬያጉዴ ዓሶፓ ሃኬ። 6ዬያታ ዓሳ ዓሲኮ ማኣሪ ዔርቱዋ ጎይሢና ጌሊ ጌሊ ሚርጌ ጎሜ ማዻያ ሃሣ ዱማ ዱማ ፑርታ ሱኡኬና ናንጋ፥ ዓያና ላቤ ላኣሎ ዻቢሻ ዓሶኬ፤ 7ዬያጉዴ ላኣሎ ቢያ ዎዴ ዔርዞኔ፤ ጋዓንቴ ጎኑሞ ዔያታ ዔራኒ ማሊ ዳንዳዑዋያኬ። 8ዒያኔሴና ዒያምቤሬሴ ጎዖዞንሢ ሙሴ ዒፂ ማኬሢ ጎይፆ ዬንሢ ዓሳ ማሊፃ ዔያቶኮ ፑርቴያ ሃሣ ፆሲ ጉሙርቂፆ ዛሎና ዻቢንቴያ ማዔሢሮ ጎኑሞ ዔያታ ዒጺ ማካኔ። 9ዒያኔሴና ዒያምቤሬሴናኮ ዔኤያታ ፔጋዺ ዔርቴሢጉዲ ዬንሢ ዓሶኮዋ ዔኤያታ ዓሲ ቢያ ቤርታ ፔጋዺ ዔርታንዳሢሮ ዔያቶም ጊኢጋዓኬ። 10ኔኤኒ ጋዓንቴ ታኣኮ ዔርዚፆ፥ ታ ናንጌ ናንጎ፥ ታ ማላ ማሊፆ፥ ፆሲ ጉሙርቂጾ፥ ጊቢ ዳንዳዒፆ፥ ናሹሞና ዶዱሞና ዛጊ ኔ ዔሬኔ፤ 11ዬያጉዲ ሃሣ ዒፂንቲ ታ ዳውሲንቴ ዎዶና ታኣና ዎላ ሜታሢያ ኔ ዔኬኔ፤ ዓንፆኪያና ዒቆኒዮና ሊስፂራናይዳ ታና ሄሌ ባኮና ጊቢ ታ ዓኣሤ ዳውሲንቲፆ ኔ ዔራኔ፤ ጎዳ ጋዓንቴ ዬያ ቢያይዳፓ ታና ዻቂሼኔ። 12ዬሱስ ኪሪስቶሴ ጊንፆ ሃንታያ ማዒ ዓያና ናንጊ ናንጋኒ ኮዓዞንሢ ቢያ ዒፂንቲ ዳውሲንታኔ። 13ፑርቶ ዓሶና ጌሻ ዓሶና ጋዓንቴ ዓሲ ዻቢሺ ዻቢሺ ሃሣ ፔ ቶኦኮዋ ዻቢንቲ ዻቢንቲ ፑርቱሞይዳ ፑርቱሞ ቃሲ ቃሲ ዴንዳኔ። 14ኔኤኒ ጋዓንቴ ዋይዜሢና ሃሣ ዔሬ ጎኑሞና ዶዴ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ኔኤኒ ዬያ ዖ ጊዳፓ ዔሬቴያ ዔራሢሮኬ። 15ጌኤዦ ማፃኣፖ ናኣቶፓ ዓርቂ ኔ ዔሬኔ፤ ዬንሢ ጌኤዦ ማፃኣፖንሢ፡- ዬሱስ ኪሪስቶሴ ጉሙርቂፆና ጴዻ፥ ዻቂንታ ባንሢ ሄሊሳኒ ዳንዳዓ ዔራቶ ዓኣዞንሢኬ። 16ጌኤዦ ማፃኣፓ ቢያ ፆሲ ዓያና ማሊሴም ፃኣፒንቴያኬ፤ ዬይያ፡- ጎኑሞ ዔርዛኒ፥ ዻቢንቴ ዓሶ ዞራኒ፥ ዻቢንቶዋ ጊኢጊሻኒና ፒዜ ናንጊም ኮይሳ ማሊሢ ዒንጋኒ ማኣዳያኬ። 17ማኣዳ ጎይጻ፡- ፆሲ ዓሲ ኮሺ ማዾም ቢያ ጊዳያ ማዒ ጴዻንዳጉዲ ማሂፆናኬ።
Copyright
Learn More


text:
ንጹሃት ኴንና ኽንነብር ንኽእል ኢና
“ኣእዳውኩም ኣጽርዩ፣ . . . ልብኹም ኣንጽሁ።” —ያእ. 4:8።
1. ኣብ ዓለም ንቡር ኰይኑ ዘሎ እንታይ እዩ፧
እዛ እንነብረላ ዘለና ዓለም ኣዝያ ረኺሳ እያ ዘላ። ንኣብነት፡ ኣብ ሓያሎ ሃገራት፡ ግብረ ሰዶምን ካብ መርዓ ወጻኢ ዚግበር ጾታዊ ርክብን ከም ንቡር እዩ ዚርአ። እዚ ኣነባብራ እዚ ኣብ ረክላማትን ኣብ መዘናግዕን እውን ከይተረፈ ይቐርብ እዩ። (መዝ. 12:8) ርኽሰት ኣዝዩ ኣስፋሕፊሑ ብምህላዉ፡ ‘ንጹህ ኴንካ ኽትነብርሲ ብሓቂዶ ይከኣል እዩ፧’ ኢልካ ትሓትት ትኸውን። ግናኸ፡ ኣፍና መሊእና፡ ‘እወ፡ ክርስትያናት ብሓገዝ የሆዋ ንጹሃት ኰይኖም ኪነብሩ ይኽእሉ እዮም’ ኢልና ኢና እንምልስ።—1 ተሰሎንቄ 4:3-5 ኣንብብ።
2, 3. (ሀ) ንርኹስ ትምኒት ክንቃለሶ ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧ (ለ) ኣብዛ ዓንቀጽ እዚኣ እንታይ ኢና ኽንምርምር፧
2 ንጹሃት ኴንና ምእንቲ ኽንነብር ግና፡ ብቐዳምነት ርኹስ ትምኒት ከነወግድ ከም ዘሎና ክንግንዘብ ኣሎና። ልክዕ ከምቲ መህረሪ ዘለዎ ዓንቃሪቦ ንሓደ ዓሳ ዚስሕቦ፡ ብዕሉግ ሓሳባትን ርኹስ ትምኒትን እውን ብኡብኡ እንተ ዘይነጺግናዮ፡ ኪስሕበናን ኬስድዓናን ናብ ርኹስ ተግባራት ኪመርሓናን ይኽእል እዩ። ሓደ ኣገልጋሊ የሆዋ እውን ከይተረፈ፡ ኣብዚ ደረጃ እዚ እንተ በጺሑ፡ ኣጋጣሚ ኺረክብ ከሎ ትምኒቱ ንኺፍጽም ድሕር ኣይብልን እዩ። እወ፡ “ትምኒት . . . ንሓጢኣት ትወልዶ” እያ።—ያእቆብ 1:14, 15 ኣንብብ።
3 ሕማቕ ትምኒት ኣብ ልብና ኺጥጥዕ ስለ ዚኽእል፡ ብዛዕባ እቲ እንምነዮ ነገራት ኣዚና ኽንጥንቀቕ የድሊ። ርኹስ ትምኒት ሱር ቅድሚ ምስዳዱ እንተ ኣወጊድናዮ፡ ኣብ ርኹስ ተግባራት ካብ ምውዳቕን ነቲ መሪር ሳዕቤኑ ኻብ ምዕጻድን ክንስተር ከም እንኽእል ምፍላጥና ግና ብሓቂ ዜጸናንዕ እዩ። (ገላ. 5:16) ቀጺልና፡ ንርኹስ ትምኒት ክንቃለሶ ዚሕግዘና ሰለስተ ነገር እስከ ንምርምር፦ (1) ምስ የሆዋ ዘሎና ርክብ፡ (2) ኣብ ቃል ኣምላኽ ዘሎ ምኽሪ፡ (3) ካብ ብሱላት ክርስትያን ብጾትና እንረኽቦ ሓገዝ።
“ንኣምላኽ ቅረብዎ”
4. ንየሆዋ ኽንቀርቦ ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
4 መጽሓፍ ቅዱስ ነቶም ‘ንኣምላኽ ኪቐርብዎ’ ዚደልዩ ሰባት፡ “ኣእዳውኩም ኣጽርዩ፣ . . . ልብኹም ኣንጽሁ” ዚብል ንጹር መምርሒ እዩ ዚህቦም። (ያእ. 4:8) ነቲ ምስ የሆዋ ዘሎና ርክብ ኣኽቢርና ንርእዮ እንተ ዄንና፡ ብዅሉ መዳያት ህይወትና፡ እንተላይ ብሓሳባትና ኸነሐጕሶ ኽንጽዕር ኢና። ንጹህ ዘበለን ሕያውነት ዘበለን ዚንኣድ ዘበለን ንሓስብ እንተ ዄንና፡ ‘ንጹህ ልቢ’ ኺህልወና ኢና እንምነ። (መዝ. 24:3, 4፣ 51:6፣ ፊል. 4:8) የሆዋ፡ ዘይፍጹማት ምዃንና ኣብ ግምት የእቱ እዩ። ሕማቕ ትምኒት ክንምነ ኸም እንኽእል እውን ይፈልጥ እዩ። ይኹን እምበር፡ ሕማቕ ሓሳባት ምስ መጽኣና ኣብ ክንዲ እንነጽጎ፡ ሱር ኪሰድድ ንሓድጎ እንተ ዄንና፡ የሆዋ ኸም ዚጕሂ ንፈልጥ ኢና። (ዘፍ. 6:5, 6) ነዚ ኣርዚንና ምስ እንሓስበሉ፡ ንሓሳባትና ወትሩ ንጹህ ክንገብሮ ኽንቈርጽ ኢና።
5, 6. ርኹስ ትምኒት ንምውጋድ ኣብ እንገብሮ ቓልሲ፡ ጸሎት ብኸመይ ኪሕግዘና ይኽእል፧
5 ኣብ የሆዋ ምሉእ ብምሉእ ከም እንውከል እነረእየሉ ኣገዳሲ መገዲ፡ ብዛዕባ ርኹስ ነገራት ንኸይንሓስብ ኣብ እንገብሮ ቓልሲ ምእንቲ ኽንዕወት ናብኡ ብጸሎት ምቕራብ እዩ። ንየሆዋ ብጸሎት ምስ እንቐርቦ፡ ንሱ እውን ይቐርበና እዩ። መንፈስ ቅዱሱ ብልግሲ ይህበና፡ ብዛዕባ ርኹስ ነገራት ንኸይንሓስብን ንጹሃት ኴንና ንኽንነብርን ንዝገበርናዮ ቘራጽነት ከኣ የደልድለልና እዩ። ስለዚ፡ ብሓሳባት ልብና ኸነሐጕሶ ልባዊ ድሌት ከም ዘሎና ንኣምላኽ ነፍልጦ። (መዝ. 19:14) ናብ ሓጢኣት ኪመርሓና ዚኽእል “መገዲ ዓመጻ”—ዝዀነ ይኹን ሓማቕ ሓሳባት ወይ ዝንባለ—እንተ ኣልዩና ኺምርምረና ብትሕትና ንሓትቶ ዲና፧ (መዝ. 139:23, 24) ፈተና ኼጋጥመና ኸሎ ንጽህናና ንኽንሕሉ ምእንቲ ኺሕግዘና፡ ኣዘውቲርና ንልምኖ ዲና፧—ማቴ. 6:13።
6 ኣተዓባብያና ወይ ቀደም ዝነበረና ጠባይ፡ የሆዋ ንዚዅንኖ ልምድታት ከም እንፈቱ ገይሩና ኪኸውን ይኽእል እዩ። ኣብዚ ዅነታት እዚ እውን እንተ ዀነ፡ ወትሩ ብቕቡል መገዲ ምእንቲ ኸነገልግሎ፡ ኣድላዪ ለውጢ ኽንገብር ኪሕግዘና ይኽእል እዩ። ንጉስ ዳዊት ብዛዕባ እዚ ተገንዚቡ ነይሩ እዩ። ከመይሲ፡ ምስ ባትሴባ ዝሙት ድሕሪ ምፍጻሙ፡ ንየሆዋ፡ “ጽሩይ ልቢ ፍጠረለይ፡ ጽኑዕ መንፈስ ከኣ ኣብ ውሽጠይ ሐድስ” ብምባል ለመኖ። (መዝ. 51:10, 12) ብዛዕባ ርኹስ ነገራት ንኽንሓስብ ብርቱዕ ውሽጣዊ ድፍኢት እንተ ኣሎና እውን ከይተረፈ፡ የሆዋ ፍቓደኛ መንፈስ ኪህበና፡ ማለት ንኽንእዘዝ ድሌት ኬሕድረልና ይኽእል እዩ። ሕማቕ ትምኒት ሱር እኳ እንተ ሰደደ፡ ነቲ ንጹህ ሓሳባትና እውን እንተ ዓብለሎ፡ የሆዋ ግና ትእዛዛቱ ኽንሕሉን ኣብ ህይወትና ብእኡ ኽንመላለስን ምእንቲ ኽንክእል፡ ንስጕምትታትና ኼጽንዐን ወይ ኪመርሐን ይኽእል እዩ። እወ፡ ንሓሳባትና ኽንቈጻጸር ኪሕግዘና ይኽእል እዩ።—መዝ. 119:133።
“ገበርቲ ቓል ኩኑ”
7. ቃል ኣምላኽ ብዛዕባ ርኹስ ነገራት ከይንሓስብ ኬዕቝበና ዚኽእል ብኸመይ እዩ፧
7 የሆዋ በቲ ቓሉ ዝዀነ መጽሓፍ ቅዱስ ኣቢሉ ነቲ ሓገዙ ንምርካብ እነቕርቦ ጸሎት ኪምልሰልና ይኽእል እዩ። እታ ኣብ ቃል ኣምላኽ ዘላ ጥበብ፡ “ቅድሚ ዅሉ ንጽህቲ እያ።” (ያእ. 3:17) መጽሓፍ ቅዱስ መዓልቲ መዓልቲ ነንብብን ብዛዕባ እቲ ዘንበብናዮ ነስተንትንን እንተ ዄንና፡ ብዛዕባ ርኹስ ነገራት ንኸይንሓስብ ንሓሳባትና ኺሕልዎ ይኽእል እዩ። (መዝ. 19:7, 11፣ 119:9, 11) ብተወሳኺ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ርኹስ ነገራት ከይንምነ ኺሕግዘና ዚኽእል ኣብነታትን ንጹር ምኽርን ሒዙልና ኣሎ።
8, 9. (ሀ) ንሓደ ጐበዝ ናብ ምንዝር ዝመርሖ እንታይ እዩ ኪኸውን ዚኽእል፧ (ለ) ነቲ ኣብ ምሳሌ ምዕራፍ 7 ዘሎ መጠንቀቕታ፡ ኣብዚ ግዜና ምስ ምንታይ ከነመሳስሎ ንኽእል፧
8 ኣብ ምሳሌ 5:8፡ “መገድኻ ኻብኣ [ካብ ኣመንዝራ ሰበይቲ] ኣርሕቕ፡ ናብ ደገ ቤታ ኣይትቕረብ” ዚብል ምኽሪ ተዋሂቡና ኣሎ። ነዚ ምኽሪ እዚ ዕሽሽ ምባል ብዛዕባ ዜስዕቦ ሓደጋ ኣብ ምሳሌ ምዕራፍ 7 ተገሊጹ ኣሎ። እታ ምዕራፍ እቲኣ፡ ብዛዕባ ሓደ ኣብ ጥቓ ቤት ኣመንዝራ ሰበይቲ ኺዛወር ዝወጸ ጐበዝ ትገልጽ። ለይቲ ኪኸውን ቀሪቡ ነበረ። ኣብ ኵርናዕ ጐደና፡ ሓንቲ ሰበይቲ ናብኡ ቐረበት፣ ኣከዳድናኣ ኸኣ ሰብነታ ዜርኢ ነይሩ ኪኸውን ይኽእል እዩ። እታ ሰበይቲ ነቲ ጐበዝ ሓቘፈቶን ሰዓመቶን። እቲ ዜስድዕ ዘረባኣ ድማ ሓያል ትምኒት ኣለዓዓለሉ። ነቲ ትምኒት ኣየወገዶን፣ ሽዑ ምስኣ ጾታዊ ርክብ ፈጸመ። እቲ ጐበዝ ኣብ መጀመርታ ምንዝር ኪፍጽም ኢሉ ዝሃቀነ ኣይመስልን እዩ። ተመክሮ ዘይብሉን ዘየመዛዝንን እዩ ነይሩ። ጐዳኢ ሳዕቤን ከኣ ዓጸደ። ነቲ ሕማቕ ሳዕቤን ኣቐዲሙ ተረዲእዎ ነይሩ እንተ ዚኸውን፡ ካብታ ኣመንዝራ ምረሓቐ ነይሩ።—ምሳ. 7:6-27።
9 ንሕናኸ ሓድሓደ ግዜ ኸምቲ ጐበዝ፡ ሰኣን ምምዝዛን፡ ሕማቕ ትምኒት ኬለዓዕለልና ኣብ ዚኽእል ሓደገኛ ዅነታት ንወድቕ ዲና፧ ንኣብነት፡ ለይቲ ብገሊኡ መስመር ተለቪዥን ዚመሓላለፍ መደባት፡ ርኹስ ነገራት ዜርኢ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ስለዚ፡ እንታይ ከም ዘሎ ንምርኣይ ኢልካ መስመራት ተለቪዥን ምቅይያር ሓደገኛ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ወይ ከኣ ኣብ ኢንተርነት ብዘይ ዕላማ ንዝመጸ ሊንክ ምጥዋቕ፡ ወይ ስእለ ጽዩፍ ክንርኢ ናብ ዚዕድም ወይ ካልእ ርኹስ ዕድመታት ናብ ዜቕርብ ቻት ሩም ወይ ወብ ሳይታት ምእታው ሓደገኛ ኪኸውን ይኽእል እዩ። እዚ ኸምዚ ዝኣመሰለ ዅነታት፡ ሕማቕ ትምኒት ኬለዓዕለልናን ነቲ ንጹሃት ኴንና ንኽንነብር ዝገበርናዮ ቘራጽነት ኬዳኽሞን ይኽእል እዩ።
10. ምኵሻም ሓደገኛ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧ (ኣብ ገጽ 13 ዘላ ስእሊ ርአ።)
10 መጽሓፍ ቅዱስ ንዓና ዚሕግዘሉ ኻልእ መገዲ ኸኣ፡ ምስ ኣንጻር ጾታ ኣብ ዘሎና ርክብ ብኸመይ ክንመላለስ ከም ዘሎና ምኽሪ ብምሃብ እዩ። (1 ጢሞቴዎስ 5:2 ኣንብብ።) እዚ ምኽሪ እዚ፡ ምኵሻም ከነወግድ ከም ዘሎና ዚሕብር ምዃኑ ንጹር እዩ። ገሊኣቶም ከም ኣካላዊ ምልክታትን ኣጠማምታን ዝኣመሰለ ንኣንጻር ጾታ ፍቕርኻ እትገልጸሉ መገድታት ብኣካል ስለ ዘየተናኽፈካ፡ ጕድኣት ዘይብሉ ዀይኑ ይስምዖም። ግናኸ፡ ምኵሻም ርኹስ ሓሳባት ኬለዓዕልን ከቢድ ጾታዊ ርኽሰት ናብ ምፍጻም ኪመርሕን ይኽእል እዩ። ቅድሚ ሕጂ ተፈጺሙ እዩ፣ ብሕጂ እውን ኪፍጸም ይኽእል እዩ።
11. ዮሴፍ እንታይ ሰናይ ኣብነት እዩ ገዲፉልና፧
11 ዮሴፍ በዚ መዳይ እዚ ብጥበብ እዩ ተመላሊሱ። ሰበይቲ ጶጢፋር፡ ከተስድዖ ምስ ፈተነት፡ ዮሴፍ ንዅሉ ጻዕርታታ ነጸጎ። ንሳ ግና ኣይተሓለለትን። በብመዓልቱ ምስኣ ኺድቅስ ትዕድሞ ነበረት። (ዘፍ. 39:7, 8, 10) ብመሰረት ሓደ ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ምሁር፡ ሰበይቲ ጶጢፋር ንዮሴፍ፡ ብኻልእ ኣዘራርባ፡ “ቀዳማይ ስጕምቲ ኺወስድ ምእንቲ ኽትደፋፍኦ፡ ‘ንቝሩብ እዋን ንበይንና ንኹን’” እያ እትብሎ ነይራ። ዮሴፍ ግና፡ ነቲ ዜስድዕ እማመታታ ኼተባብዕ ወይ ኪጻወር ኣይደለየን። ምስኣ ኺኳሸም ብዘይምድላዩ ድማ፡ ኣብ ልቡ ዝዀነ ይኹን ሕማቕ ትምኒት፡ ሱር ከም ዘይሰድድ ገበረ። ምስኣ ጾታዊ ርክብ ንኺገብር ከተገድዶ ምስ ፈተነት ከኣ፡ ዮሴፍ ቈራጽ ስጕምቲ ወሰደ። “ክዳኑ ኣብ ኢዳ ሐደገላ፡ ሀዲሙ ኸኣ ንግዳም ወጸ።”—ዘፍ. 39:12።
12. ብዓይንና እንርእዮ ነገራት ንልብና ኺጸልዎ ኸም ዚኽእል ብኸመይ ንፈልጥ፧
12 መጽሓፍ ቅዱስ፡ ንልብና ናብ ሕማቕ ነገራት ምእንቲ ኸይመርሖ ንዓይንና ኽንሕልዎ ኸም ዘሎና እውን የጠንቅቐና እዩ። ዘዋሪት ዓይኒ፡ ሕማቕ ጾታዊ ትምኒት ከተለዓዕል ወይ ከተጐሃህር ትኽእል እያ። የሱስ፡ “ንሰበይቲ ብፍትወት ዚጥምታ ዅሉ፡ ብልቡ ድሮ ምስኣ ዘመወ” በለ። (ማቴ. 5:28) ንንጉስ ዳዊት እንታይ ከም ዘጋጠሞ ንዘክር። “ሓንቲ ሰበይቲ ማይ ክትሕጸብ ከላ፡ [ዳዊት] ኣብቲ ናሕሲ ዀይኑ ረአያ።” (2 ሳሙ. 11:2) ናብ ካልእ ግልጽ ኣይበለን፡ ንሓሳባቱ ኸኣ ኣይተቘጻጸሮን። ከምኡ ብዘይምግባሩ ድማ፡ ሰበይቲ ኻልእ ክነሳ፡ ተመነያ፡ ምስኣ ኸኣ ዝሙት ፈጸመ።
13. ‘ምስ ኣዒንትና ኺዳን ክንተኣታቶ’ ዘሎና ስለምንታይ ኢና፧ እዚኸ እንታይ የጠቓልል፧
13 ንርኹስ ሓሳባት ምእንቲ ኽንቃለሶ፡ ከምቲ እቲ እሙን ዝነበረ እዮብ ዝገበሮ፡ ‘ምስ ኣዒንትና ኺዳን ክንተኣታቶ’ ኣሎና። (እዮ. 31:1, 7, 9) ኣዒንትና ንኽንቈጻጸርን ንኻልእ ሰብ ብርኹስ ህርፋን ንኸይንጥምትን ቈራጽ ውሳነ ኽንገብር ኣሎና። ከምዚ ዓይነት ውሳነ እንተ ጌርና፡ ጾታዊ ስምዒት ዜለዓዕል ምስሊ ኣብ ኮምፕዩተር፡ ኣብ ረክላም፡ ኣብ መጽሔት፡ ወይ ኣብ ካልእ ነገራት እንተ ርኢና፡ ብኡብኡ ናብ ካልእ ክንጥምት ኢና።
14. ካብቲ ንጹሃት ኴንና ንኽንነብር እተዋህበና ምኽሪ ብኸመይ ኢና ኽንጥቀም እንኽእል፧
14 ካብቲ ኽሳዕ ሕጂ እተመያየጥናሉ ነጥብታት፡ ሕማቕ ትምኒት ንምውጋድ ኣብ እትገብሮ ቓልሲ ብዝያዳ ኽትዓይየሉ ዜድልየካ መዳያት ከም ዘሎ እንተ ኣስተብሂልካ፡ ቈራጽ ስጕምቲ ውሰድ። ነቲ ካብ ግጉይ ተግባራት ክትርሕቕን ንጹህ ኴንካ ኽትነብርን ኪሕግዘካ ዚኽእል ኣብ ቃል ኣምላኽ ዚርከብ ምኽሪ ብፍታው ዕየየሉ።—ያእቆብ 1:21-25 ኣንብብ።
‘ንሽማግለታት ይጸውዕ’
15. ርኹስ ትምኒት ከነወግድ እንተ ኣሸጊሩና፡ ሓገዝ ክንሓትት ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
15 ርኹስ ጾታዊ ትምኒት ከነውግድ እንተ ኣሸጊሩና፡ ንክርስትያን ብጾትና ቐሪብና ምስ እነዘራርቦም ኪሕግዙና ይኽእሉ እዮም። ከምዚ ዝኣመሰለ ብሕታዊ ጕዳያት ምስ ካልእ ሰብ ምምይያጥ ቀሊል ከይከውን ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፡ ሓደ ብሱል ክርስትያን ብለውሃት ንኺከታተለና ርእስና ምስ እነቕርብ፡ ንሕማቕ ትምኒት ንኸይነመሳምሰሉ ኺሕግዘካ ይኽእል እዩ። (ምሳ. 18:1፣ እብ. 3:12, 13) ንሓደ ብሱልን መንፈሳዊ ብቕዓት ዘለዎን ክርስትያን ብዛዕባ ድኻማትና ምስ እነዛርቦ፡ ዘየስተብሃልናሉ ኣገዳሲ መዳያት ንኸነቕልብ ኪሕግዘና ይኽእል እዩ። እዚ ኸኣ ኣብ ፍቕሪ የሆዋ ንኽንጸንዕ ኪሕግዘና ዚኽእል ኣድላዪ ለውጥታት ክንገብር ኪሕግዘና ይኽእል እዩ።
16, 17. (ሀ) ሽማግለታት ነቶም ርኹስ ትምኒት ኬወግዱ ዚቃለሱ ኣገልገልቲ ኣምላኽ ብኸመይ እዮም ኪሕግዝዎም ዚኽእሉ፧ ምሳሌ ሃብ። (ለ) እቶም ስእለ ጽዩፍ ዚርእዩ ዘበሉ፡ ቀልጢፎም ሓገዝ ኪደልዩ ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምታይ እዩ፧
16 ብፍላይ ክርስትያን ሽማግለታት ኪሕግዙና ብቕዓት ኣለዎም። (ያእቆብ 5:13-15 ኣንብብ።) ኣብ ብራዚል ዚነብር ሓደ መንእሰይ፡ ሕማቕ ትምኒት ኬወግድ ንዓመታት ዚኣክል ይቃለስ ነበረ። “ሓሳባተይ ንየሆዋ የጕህዮ ኸም ዝነበረ እፈልጥ ነይረ እየ፣ ግናኸ ብዛዕባ ስምዒተይ ንኻልኦት ኬካፍሎም ኣዝዩ የሕፍረኒ ነበረ” ኸኣ በለ። እቲ ዜሐጕስ ግና፡ ኣብ ጉባኤኡ ዘሎ ሓደ ሽማግለ ተበግሶ ወሲዱ ቐረቦ እሞ፡ ሓገዝ ኪረክብ ኣተባብዖ። እቲ መንእሰይ፡ “እቲ ሽማግለታት ዘርኣዩኒ ለውሃት ደንጽዩኒ እዩ፣ ካብቲ ዚግብኣኒ ንላዕሊ ዝያዳ ለውሃትን ምስትውዓልን ዘርኣዩኒ ዀይኑ እዩ ዚስምዓኒ። ንጸገማተይ ጽን ኢሎም ሰምዑኒ። መጽሓፍ ቅዱስ ተጠቒሞም ከኣ የሆዋ ኸም ዜፍቅረኒ ኣረጋገጹለይ፣ ምሳይ ድማ ጸለዩ። እዚ ኸኣ ነቲ ዝሃቡኒ ምኽሪ መጽሓፍ ቅዱስ ብቐሊሉ ክቕበሎ ሓጊዙኒ እዩ” በለ። ድሕሪ ገለ ዓመታት፡ ጽቡቕ መንፈሳዊ ዕቤት ምስ ገበረ ድማ፡ “ጾርና በይንና ኽንስከሞ ኣብ ክንዲ እንፍትን፡ ሓገዝ ክንደሊ ኽሳዕ ክንደይ ኣገዳሲ ምዃኑ ተገንዚበ እየ” በለ።
17 ርኹስ ትምኒት ንኸነሕድር ምኽንያት ዝዀነ፡ ስእለ ጽዩፍ ናይ ምርኣይ ርኹስ ልማድ እንተ ዀይኑ፡ ሓገዝ ኪውሃበና ኽንሓትት ኣገዳሲ እዩ። ሓገዝ ንምሕታት ብዝደንጐና መጠን፡ ‘ትምኒት ምስ ጠነሰት ንሓጢኣት ስለ እትወልዶ’ ብቐሊሉ ጾታዊ ርኽሰት ክንፍጽም ንኽእል ኢና። በዚ ኸምዚ ንኻልኦት ንጐድእ፡ ንስም የሆዋ ድማ ነጽርፍ። ሓያሎ ኣገልገልቲ ኣምላኽ፡ ንየሆዋ ኼሐጕስዎን ኣብ ክርስትያናዊት ጉባኤ ኺነብሩን ስለ ዚደልዩ፡ ፍቕራዊ ሓገዝ ኪቕበሉ ተደሪኾም እዮም።—ያእ. 1:15፣ መዝ. 141:5፣ እብ. 12:5, 6።
ንጹህ ኴንካ ንኽትነብር ቍረጽ
18. እንታይ ክትገብር ኢኻ ቘሪጽካ ዘለኻ፧
18 እዛ እንነብረላ ዘሎና ዓለም ብስነ ምግባር እናተበላሸወት ክትከይድ ከላ፡ የሆዋ፡ እቶም ውፉያት ኣገልገልቱ ሓሳባቶም ንጹህ ንምግባርን ነቲ ልዑል ስርዓታቱ ንምሕላውን ልባዊ ጻዕሪ ኺገብሩ ኺርኢ ከሎስ ኣየ ኽንደይ ኰን እዩ ዚሕበን! ሃየ እምበኣር፡ ነፍሲ ወከፍና ወትሩ ንየሆዋ ኽንቀርቦን ነቲ ብቓሉን ብክርስትያናዊት ጉባኤን ኣቢሉ ዚህበና መምርሒ ኽንቅበሎን ቈራጽነት ንግበር። ንጹሃት ኴንና ምንባርና፡ ሕጂ ዕግበትን ናይ ኣእምሮ ሰላምን ኬምጽኣልና እዩ። (መዝ. 119:5, 6) ኣብ መጻኢ ኸኣ፡ ሰይጣን ምስ ኣልገሰ፡ ካብቲ ርኹስ ጽላዋታቱ ናጻ ኣብ ዝዀነት ዓለም ንዘለኣለም ናይ ምንባር ፍሉይ መሰል ክንረክብ ኢና።


text:
ምዕራፍ ዓሰርተው ሓደ
ብንቕሓት ተኸታተለን ተጸበየን
1, 2. ኤልያስ እንታይ ባህ ዘየብል ዕዮ እዩ ኣጋጢምዎ፧ ንሱን ኣከኣብን እተፈላለዩ ዝነበሩኸ ብኸመይ እዮም፧
ኤልያስ ምስቲ ኣብ ሰማይ ዚነብር ኣቦኡ ንበይኑ ዀይኑ ብጸሎት ኪራኸብ ሃረር ይብል ነበረ። እንተዀነ ግና፡ እቶም ኣብ ዙርያኡ ተኣኪቦም ዝነበሩ ሰባት፡ እዚ ናይ ሓቂ ነብዪ ኻብ ሰማይ ሓዊ ኼውርድ ስለ ዝረኣዩ ብዙሓት ካባታቶም ሞገሱ ኺረኽቡ ተሃንጥዮም ነበሩ። ኤልያስ ናብቲ ብርቱዕ ንፋስ ዘለዎ ኸረን ቀርሜሎስ ደይቡ ናብ የሆዋ ኣምላኽ ቅድሚ ምጽላዩ፡ ሓደ ባህ ዘየብል ዕዮ ኺዓዪ፡ ማለት ምስ ንጉስ ኣከኣብ ኪዘራረብ ነበሮ።
2 እዞም ክልተ ሰብኡት፡ ኣዝዮም እተፈላለዩ እዮም ነይሮም። እቲ ብሉጽ ክዳውንቲ ንጉስ ተኸዲኑ ዝነበረ ኣከኣብ፡ ስሱዕን መርገጽ ዘይብሉን ከሓድን እዩ ነይሩ። እቲ ነብያት ኣዘውቲሮም ዚኽደንዎ ኻብ ቈርበት እንስሳታት፡ ካብ ጸጕሪ ገመል፡ ወይ ካብ ጸጕሪ ጤል እተሰርሐ ኪኸውን ዚኽእል ተራ ባርኖስ ተኸዲኑ ዝነበረ ኤልያስ ግና፡ ብንጽህናን ብእምነትን ዚመላለስ ተባዕ ሰብኣይ እዩ ነይሩ። ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ድማ፡ ንባህርያት እዞም ክልተ ሰብኡት እዚኦም ብዝያዳ ዜጕልሕ ነገራት ተፈጺሙ እዩ።
3, 4. (ሀ) እታ መዓልቲ እቲኣ፡ ንኣከኣብን ንኣምለኽቲ በዓልን ሕማቕ መዓልቲ ዝነበረት ስለምንታይ እያ፧ (ለ) እንታይ ሕቶታት ኢና ኽንምርምር፧
3 እታ መዓልቲ እቲኣ፡ ንኣከኣብን ንኣምለኽቲ በዓልን ሕማቕ መዓልቲ እያ ነይራ። እቲ ኣከኣብን ሰበይቱ ንግስቲ ኢዛቤልን ዚሕለቑሉ፡ ኣብታ ብዓሰርተ ነገድ ዝቘመት መንግስቲ እስራኤል ዝነበረ ኣረማዊ ሃይማኖት ከቢድ ጽፍዒት ኣጋጢምዎ ነይሩ እዩ። በዓል ናይ ሓሶት ምዃኑ ተቓሊዑ ነይሩ እዩ። እቲ ህይወት ዘይብሉ ኣምላኽ ነቶም ዓበድበድ እናበሉን እናሳዕስዑን ደም ክሳዕ ዚፈስስ ንኣካላቶም እናተፍተፉን ዚልምንዎ ዝነበሩ ነብያቱ፡ ንእሽቶ ሓዊ ብምውላዕ እኳ መልሲ ኺህቦም ኣይከኣለን። ነቶም ሞት ዚግብኦም 450 ሰባት ኬድሕኖም ኣይከኣለን። ይኹን እምበር፡ እቲ ናይ ሓሶት ኣምላኽ ብኻልእ መገዲ እውን ተቓሊዑ እዩ፣ ናይ ሓሶት ምዃኑ ምሉእ ብምሉእ ዚቃልዓሉ ግዜ ድማ ይቃረብ ነበረ። ነብያት በዓል ንልዕሊ ሰለስተ ዓመት፡ ኣብታ ሃገር ዝነበረ ደርቂ ምእንቲ ኼብቅዕ ንኣምላኾም እኳ እንተ ለመኑ፡ በዓል እዚ ኺገብር ኣይከኣለን። የሆዋ ባዕሉ እቲ ደርቂ ኸም ዜብቅዕ ብምግባር ልዕልናኡ ዜርእየሉ ግዜ ግና ቀሪቡ ነበረ።—1 ነገ. 16:30–17:1፣ 18:1-40።
4 የሆዋ ኸምዚ ዝገበረ መዓስ እዩ፧ ክሳዕ ሽዑ ኤልያስ እንታይ እዩ ዚገብር ነይሩ፧ ካብዚ ናይ እምነት ሰብከ እንታይ ክንምሃር ንኽእል፧ ነቲ ተመዝጊቡ ዘሎ ጸብጻብ እስከ ንመርምሮ።—1 ነገስት 18:41-46 ኣንብብ።
ናይ ጸሎት ሰብ
5. ኤልያስ ንኣከኣብ እንታይ ኪገብር እዩ ነጊርዎ፧ ኣከኣብከ ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ኻብ ዘጋጠመ ነገራት ገለ ትምህርቲ ረኺቡ ድዩ፧
5 ኤልያስ ናብ ኣከኣብ ቀሪቡ፡ “ደሃይ ብርቱዕ ዝናም ኣሎ እሞ፡ ደዪብካ ብላዕን ስተን” በሎ። እቲ እኩይ ንጉስ ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ኻብ ዘጋጠመ ነገራት ገለ ትምህርቲ ረኺቡ ድዩ፧ እቲ ጸብጻብ ብንጹር ዘይገልጽ እኳ እንተ ዀነ፡ ከም እተነስሐን ምሕረት የሆዋ ንምርካብ እቲ ነብዪ ንኺሕግዞ ኸም ዝለመነን ዚገልጽ ቃላት ኣይንረክብን ኢና። የግዳስ፡ ኣከኣብ፡ “ኪበልዕን ኪሰትን ደየበ።” (1 ነገ. 18:41, 42) ኤልያስከ፧
6, 7. ኤልያስ ብዛዕባ እንታይ እዩ ጸልዩ፧ ስለምንታይከ፧
6 “ኤልያስ ድማ ናብ ርእሲ ቀርሜሎስ ደዪቡ፡ ገጹ ኣብ መንጎ ኣብራኹ ገይሩ ተዀርመየ።” ኣከኣብ ከብዱ ኺመልእ ምስ ከደ፡ ኤልያስ ናብቲ ኣብ ሰማይ ዚነብር ኣቦኡ ኺጽሊ ኣጋጣሚ ረኸበ። ነቲ ኣብዚ እተገልጸ ትሕትና ዜርኢ ኣካላዊ ኣቃውማ እሞ ኣስተብህለሉ፣ ኤልያስ ብርእሱ ናብ ምድሪ ፍግም ብምባል ንገጹ ኣብ መንጎ ኣብራኹ እዩ ገይሩ። እንታይ እዩ ዚገብር ነይሩ፧ ክንግምት ኣየድልየናን እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ያእቆብ 5:18 ኤልያስ እቲ ደርቂ ኼብቅዕ ከም ዝጸለየ ይነግረና። ነዚ ጸሎት እዚ ኣብ ርእሲ ኸረን ቀርሜሎስ ኰይኑ ኣቕሪብዎ ኪኸውን ይኽእል እዩ።
7 ኣቐድም ኣቢሉ የሆዋ፡ “ኣብ ገጽ ምድሪ ዝናም ከዝንም እየ” ኢሉ ነይሩ እዩ። (1 ነገ. 18:1) ስለዚ ኤልያስ፡ ልክዕ ከምቲ የሱስ ሓደ ሽሕ ዓመት ጸኒሑ ንሰዓብቱ ኺጽልዩ ዝመሃሮም፡ ፍቓድ የሆዋ ኺፍጸም እዩ ጸልዩ።—ማቴ. 6:9, 10
8. ኣብነት ኤልያስ ብዛዕባ ጸሎት እንታይ ይምህረና፧
8 ኣብነት ኤልያስ ብዛዕባ ጸሎት ብዙሕ እዩ ዚምህረና። ብቐዳምነት፡ ኤልያስ ፍቓድ ኣምላኽ ኪፍጸም እዩ ዚሓስብ ነይሩ። ክንጽሊ ኸለና፡ “ከም ፍቓዱ ጌርና እንልምኖ ዘበለ ይሰምዓና” ምዃኑ ንዘክር። (1 ዮሃ. 5:14) ስለዚ፡ ጸሎትና ምእንቲ ኺስማዕ ፍቓድ ኣምላኽ እንታይ ምዃኑ ኽንፈልጥ ኣሎና። ፍቓድ ኣምላኽ ምእንቲ ኽንፈልጥ ከኣ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ክፋል መዓልታዊ ህይወትና ኽንገብሮ የድሊ። ኤልያስ ኣብቶም ደቂ ዓዱ ዝወረደ ስቓይ ስለ ዝረኣየ፡ እቲ ደርቂ ኼብቅዕ ከም ዝደለየ እውን ፍሉጥ እዩ። የሆዋ ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ዝፈጸሞ ተኣምር ምስ ረኣየ፡ ልቡ ብምስጋና መሊኡ ኪኸውን ኣለዎ። ንሕና እውን ኣብ ጸሎትና ብዛዕባ ድሕንነት ካልኦት ክንጠቅስን ልባዊ ምስጋና ኸነቕርብን ኣሎና።—2 ቈረንቶስ 1:11፣ ፊልጲ 4:6 ኣንብብ።
እምንቶ ዘለዎን ብንቕሓት ዚከታተልን
9. ኤልያስ ንጊልያኡ እንታይ ኪገብር እዩ ነጊርዎ፧ እንታይ ክልተ ባህርያትከ ኢና ኽንምርምር፧
9 ኤልያስ፡ የሆዋ ነቲ ደርቂ መወዳእታ ኸም ዚገብረሉ ርግጸኛ እኳ እንተ ነበረ፡ መዓስ ከም ዚኸውን ግና ኣይፈልጥን እዩ ነይሩ። እዚ ኽሳዕ ዚኸውን ግና እቲ ነብዪ እንታይ ገበረ፧ እቲ ዛንታ እንታይ ከም ዚብል ኣስተብህል፦ “ንጊልያኡ ኸኣ፡ ‘በጃኻ፡ ደይብ እሞ፡ ናብ ባሕሪ ኣቢልካ ኣማዕዱ’ በሎ። ንሱ ድማ ደዪቡ ኣማዕደወ እሞ፡ ‘ገለ እኳ የልቦን’ በለ። ኤልያስ ከኣ ሸውዓተ ግዜ፡ ‘ተመለስ’ በሎ።” (1 ነገ. 18:43) ኣብነት ኤልያስ እንተ ወሓደ ኽልተ ነገራት ይምህረና። ቀዳማይ፡ እቲ ነብዪ ዝነበሮ እምንቶ ኣስተብህል። ካልኣይ፡ ብንቕሓት ይከታተል ምንባሩ ኣስተውዕል።
ኤልያስ፡ የሆዋ ስጕምቲ ኺወስድ ምዃኑ ዜርኢ ምልክት ኪረክብ ብሃንቀውታ ይደሊ ነበረ
10, 11. (ሀ) ኤልያስ በቲ የሆዋ ዘተስፈዎ ተስፋ ኸም ዚተኣማመን ዘርኣየ ብኸመይ እዩ፧ (ለ) ንሕናኸ ኸምኡ ዝኣመሰለ እምንቶ ኸነሕድር እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
10 ኤልያስ በቲ የሆዋ ዘተስፈዎ ተስፋ ይተኣማመን ስለ ዝነበረ፡ የሆዋ ስጕምቲ ኺወስድ ምዃኑ ዜርኢ ምልክት ኪረክብ ብሃንቀውታ ይደሊ ነበረ። ስለዚ፡ ንጊልያኡ ኣብ በሪኽ ቦታ ዀይኑ ዝናም ከም ዚመጽእ ዚሕብር ዝዀነ ይኹን ምልክት ኬማዓዱ ለኣኾ። እቲ ጊልያ ምስ ተመልሰ፡ “ገለ እኳ የልቦን” ብምባል ባህ ዘየብል ጸብጻብ ሃበ። እቲ ኣድማስ ብሩህ፡ እቲ ሰማይ ከኣ ደበና ዘይብሉ እዩ ነይሩ። ሓደ ፍልይ ዝበለ ነገር ኣስተውዒልካዶ፧ ኤልያስ ንንጉስ ኣከኣብ፡ “ደሃይ ብርቱዕ ዝናም ኣሎ” ኸም ዝበሎ ዘክር። ደበና ዘይረኣየ ኽነሱ ስለምንታይ እዩ ኸምኡ ዝበለ፧
11 ኤልያስ ብዛዕባ እቲ የሆዋ ዘተስፈዎ ተስፋ ይፈልጥ ነይሩ እዩ። ነብዪን ወኪልን የሆዋ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ኣምላኹ ነቲ ዝኣተዎ ቓል ከም ዚፍጽሞ ርግጸኛ እዩ ነይሩ። ኣዝዩ ኻብ ምትእምማኑ እተላዕለ ደሃይ ብርቱዕ ዝናም ከም ዝሰምዐ ገይሩ እዩ ተዛሪቡ። ነቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ሙሴ፡ “ነቲ ዘይርአስ ከም ዚርእዮ ዀይኑ ስለ ዝጸንዐ” ብምባል ዝህቦ መግለጺ ንዝክሮ ንኸውን። እሞኸ ኣምላኽ ንዓኻ ናይ ሓቂ ኰይኑዶ ይረኣየካ እዩ፧ ኣብኡን ኣብቲ ዘተስፈዎ ተስፋታትን ከምዚ ዓይነት እምነት ከነሕድር ዜኽእለና ብዙሕ ምኽንያታት ሂቡና ኣሎ።—እብ. 11:1, 27።
12. ኤልያስ ብንቕሓት ይከታተል ከም ዝነበረ ብኸመይ ኣርኣየ፧ ንእሽቶ ደበና ኸም ዘላ ምስ ተነግሮኸ እንታይ ምላሽ ሃበ፧
12 ቀጺሉ፡ ኤልያስ ክሳዕ ክንደይ ብንቕሓት ይከታተል ከም ዝነበረ ኣስተብህል። ነቲ ጊልያኡ ሓንሳእ ወይ ክልተ ሳዕ ዘይኰነስ፡ ሸውዓተ ሳዕ እዩ ልኢኽዎ! እቲ ጊልያ ብተደጋጋሚ ምምልላሱ ኣድኪምዎ ኪኸውን ዚኽእል እኳ እንተ ዀነ፡ ኤልያስ ግና ምልክት ኪርኢ ተሃንጥዩ ስለ ዝነበረ ተስፋ ኣይቈረጸን። ኣብ መወዳእታ፡ እቲ ጊልያ በታ ሻውዐይቲ ግዜ፡ “እንሃ፡ ክንዲ ኢድ ሰብ እትኸውን ንእሽቶ ደበና ኻብ ባሕሪ ትልዓል ኣላ” በለ። ነታ ኻብ ዓብዪ ባሕሪ እተላዕለት ንእሽቶ ደበና ዓቐና ብኢዱ ኼመልክት ከሎ ኣብ ኣእምሮኻ ኽትስእሎዶ ትኽእል፧ እቲ ጊልያ ኣይተመሰጠን ይኸውን። ንኤልያስ ግና እታ ደበና ኣገዳሲት እያ ነይራ። ነቲ ጊልያኡ ድማ፡ “ኬድካ ንኣከኣብ፡ ‘ዝናም ከይዓግተካስ፡ ሰረገላኻ ጽዒንካ ውረድ!’ በሎ” ዚብል ህጹጽ መምርሒ ሃቦ።—1 ነገ. 18:44።
13, 14. (ሀ) ብንቕሓት ብምክትታል ዝመጸ ንኤልያስ ብኸመይ ክንመስሎ ንኽእል፧ (ለ) ህጹጽ ስጕምቲ ኽንወስድ ዘሎና ስለምንታይ ኢና፧
13 ኣብዚ እውን ኤልያስ ሓያል ኣብነት እዩ ዚዀነና። ንሕና እውን ኣብቲ ኣምላኽ ዕላማኡ ኺፍጽም ቀሪቡሉ ዘሎ እዋን ኢና እንነብር ዘለና። ኤልያስ እቲ ደርቂ ኼብቅዕ ተጸብዩ እዩ፣ ሎሚ እውን ኣገልገልቲ ኣምላኽ፡ መወዳእታ እዚ ብልሹው ስርዓት ዓለም ኪርእዩ ይጽበዩ ኣለዉ። (1 ዮሃ. 2:17) የሆዋ ኣምላኽ ስጕምቲ ኽሳዕ ዚወስድ፡ ልክዕ ከም ኤልያስ ብንቕሓት ክንከታተል ኣሎና። እቲ ወዲ ኣምላኽ ዝዀነ የሱስ ንሰዓብቱ፡ “ጐይታኹም በየነይቲ መዓልቲ ኸም ዚመጽእ ኣይትፈልጡን ኢኹም እሞ፡ ንቕሑ” ዚብል ምኽሪ ሂብዎም እዩ። (ማቴ. 24:42) የሱስ መወዳእታ መዓስ ከም ዚመጽእ ሰዓብቱ ፈጺሞም ኣፋፍኖት ኣይህልዎምን ማለቱ ድዩ ነይሩ፧ ኣይፋሉን፡ መወዳእታ ቕድሚ ምምጻኡ ኣብ ዓለም ብዛዕባ ዜጋጥም ነገራት ተዛሪቡ እዩ። ነፍሲ ወከፍና እቲ “መደምደምታ እቲ ስርዓት” ከም ዝቐረበ ዚሕብር ምልክት ኪፍጸም ከሎ ኽንርእዮ ንኽእል ኢና።—ማቴዎስ 24:3-7 ኣንብብ።
ኤልያስ ሓንቲ ንእሽቶ ደበና ብርሑቕ ትለዓል ከም ዘላ ምፍላጡ ጥራይ፡ የሆዋ ስጕምቲ ኸም ዚወስድ ኣእሚንዎ እዩ። ንዓና እውን ምልክት ዳሕሮት መዓልትታት፡ ብህጹጽ ስጕምቲ ኽንወስድ ብቑዕ ምኽንያት ይዀነና እዩ
14 ነፍሲ ወከፍ ክፋል እቲ ትእምርቲ፡ ሓያልን ዜተኣማምንን መርትዖ እዩ ዚህብ። ከምዚ ዝኣመሰለ መርትዖ ንየሆዋ ኣብ እነቕርቦ ኣገልግሎት ህጹጽ ስጕምቲ ኽንወስድ ኪድርኸናዶ ኣይግባእን፧ ኤልያስ ሓንቲ ንእሽቶ ደበና ብርሑቕ ትለዓል ከም ዘላ ምፍላጡ ጥራይ፡ የሆዋ ስጕምቲ ኸም ዚወስድ ኣእሚንዎ እዩ። እሞኸ የሆዋ ነዚ እሙን ነብዪ ኣሕፊርዎዶ፧
የሆዋ እፎይታን በረኸትን ይህብ
15, 16. እንታይ ነገራት እዩ ብቕልጡፍ ዚፍጸም ነይሩ፧ ኤልያስከ ብዛዕባ ኣከኣብ እንታይ ተስፋ እዩ ገይሩ ኪኸውን ዚኽእል፧
15 እቲ ጸብጻብ ቀጺሉ፡ “ሽዑ፡ እቲ ሰማይ ብደበና ጸልመተ፡ ንፋስ ከኣ ነፈሰ፡ ብርቱዕ ዝናም እውን ኰነ፣ ኣከኣብ ድማ ኣብ ሰረገላኡ ደዪቡ፡ ናብ ይዝርኤል ከደ” ይብል። (1 ነገ. 18:45) ነገራት ብናህሪ ኺፍጸም ጀመረ። ጊልያ ኤልያስ ንመልእኽቲ እቲ ነብዪ ናብ ኣከኣብ ኬብጽሕ ምስ ከደ፡ እታ ንእሽቶ ዝነበረት ደበና እናሰፍሐት ብምኻድ ነቲ ሰማይ ሸፈነቶን ኣጸልመተቶን። ሓያል ንፋስ ከኣ ነፈሰ። ኣብ መወዳእታ፡ ድሕሪ ሰለስተ ዓመትን መንፈቕን፡ ኣብ ምድሪ እስራኤል ዝናም ዘነመ። እቲ ደሪቑ ዝነበረ መሬት ነቲ ዝናም ሰተዮ። እቲ ዝናም እናበርትዐ ምስ ከደ፡ ርባ ቂሶን መሊኡ ኺውሕዝ ጀመረ፡ ንደም እቶም እተቐትሉ ነብያት በዓል ሒዝዎ ኸም ዝኸደ እውን ዜጠራጥር ኣይኰነን። ነቶም ዘይእዙዛት ዝነበሩ እስራኤላውያን እውን ነቲ ሕማቕ ኣሰር ኣምልኾ በዓል ካብታ ሃገር ሓጺቦም ኬወግድዎ ኣጋጣሚ ተኸፍተሎም።
16 ኤልያስ ከምኡ ኺገብሩ ተስፋ ገይሩ ኪኸውን ኣለዎ። ብዛዕባ ኣከኣብ እውን ነቲ ዚፍጸም ዝነበረ ዜደንቕ ነገራት ምስ ረኣየ እንታይ ምላሽ ከም ዚህብ ይሓስብ ነይሩ ኪኸውን ይኽእል እዩ። እሞኸ ኣከኣብ ተነሲሑ ኻብዚ ብልሹው ኣምልኾ በዓል ተመሊሱዶ፧ ኣብታ መዓልቲ እተፈጸመ ነገራት ከምዚ ዓይነት ለውጥታት ኪገብር ብቑዕ ምኽንያት ኣንቢሩሉ ነይሩ እዩ። ኣብታ ህሞት እቲኣ ኣከኣብ እንታይ ይሓስብ ከም ዝነበረ ኽንፈልጥ ኣይንኽእልን ኢና። እቲ ጸብጻብ ብዛዕባ እቲ ንጉስ፡ “ኣብ ሰረገላኡ ደዪቡ፡ ናብ ይዝርኤል ከደ” ይብለና። ገለ ነገር ተማሂሩዶ ይኸውን፧ መገዱ ኪቕይር ወሲኑዶ፧ ጸኒሑ እተፈጸመ ነገራት ፈጺሙ ኸምኡ ኸም ዘይገበረ ዚሕብር እዩ። እቲ ንኣከኣብ ኰነ ንኤልያስ ዘጋጠሞም ኵነታት ግና ኣብዚ ኣየብቅዐን።
17, 18. (ሀ) ኤልያስ በታ ናብ ይዝርኤል እትወስድ መገዲ ኪኸይድ ከሎ እንታይ እዩ ኣጋጢምዎ፧ (ለ) ኤልያስ ካብ ቀርሜሎስ ተበጊሱ ናብ ይዝርኤል እናጐየየ ምኻዱ ዜደንቕ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧ (እግረ ጽሑፍ እውን ርአ።)
17 እቲ ነብዪ የሆዋ በቲ ኣከኣብ ዝኸደሉ መገዲ ኺጐዓዝ ጀመረ። በቲ ነዊሕን ብደበና ዝጸልመተን ብዝናም ዝጨቀወን መገዲ ድማ እዩ ኺጐዓዝ። ይኹን እምበር፡ ቀጺሉ ሓደ ዘይተለምደ ነገር ኣጋጠመ።
18 “ኢድ የሆዋ ግና ኣብ ልዕሊ ኤልያስ ኰነት፣ ክዳኑ ናብ ሕቘኡ ሰብሲቡ ኸኣ፡ ክሳብ ይዝርኤል ቀቅድሚ ኣከኣብ ጐየየ።” (1 ነገ. 18:46) “ኢድ የሆዋ” ብልዕለ ባህርያዊ መገዲ ኣብ ልዕሊ ኤልያስ ከም ዝዓየየት ንጹር እዩ። ይዝርኤል 30 ኪሎ ሜተር ዚኸውን ርሒቓ እያ እትርከብ ነይራ፣ ኤልያስ ከኣ መንእሰይ ኣይነበረን። * እቲ ነብዪ ኣእጋሩ ኸም ልቡ ምእንቲ ኼንቀሳቕስ፡ ነቲ ገፈፍ ዚብል ክዳኑ ኣብ ምሕዅልቱ ብምእሳር ኪዕጠቕ ከሎ፡ ከምኡ እውን በቲ ብዝናም ዝጨቀወ መገዲ ብናህሪ እናጐየየ ነታ ሰረገላ ንጉስ ኬርክባን ቀዲምዋ ኺሓልፍን ከሎ እሞ ኣብ ኣእምሮኻ ስኣሎ።
19. (ሀ) እቲ ኤልያስ ካብ የሆዋ ዝረኸቦ ብርታዐን ሓቦን ነየናይ ትንቢታት እዩ ዜዘኻኽረና፧ (ለ) ኤልያስ ናብ ይዝርኤል ኪጐዪ ኸሎ፡ እንታይ እዩ ዚፈልጥ ነይሩ፧
19 እዝስ ንኤልያስ ከመይ ዝበለ በረኸት ኰን እዩ! ካብቲ ኣብ ንእስነቱ ዝነበሮ ኺበልጽ ዚኽእል ብርታዐን ሓይልን ሓቦን ምስ ተሰምዖ፡ ኣዝዩ ተሓጒሱ ኪኸውን ኣለዎ። እዚ ኸኣ ብዛዕባ እቲ እሙናት ሰባት ኣብታ እትመጽእ ምድራዊት ገነት፡ ፍጹም ጥዕናን ሓይልን ከም ዚህልዎም ዚገልጽ ትንቢታት ኬዘኻኽረና ይኽእል እዩ። (ኢሳይያስ 35:6 ኣንብብ፣ ሉቃ. 23:43) ኤልያስ በቲ ዝጨቀወ ነዊሕ መገዲ ኺጐዪ ኸሎ፡ ስምረት እቲ በይኑ ናይ ሓቂ ኣምላኽ ዝዀነ የሆዋ ኣቦኡ ኸም ዝረኸበ ብርግጽ ይፈልጥ ነይሩ እዩ።
20. በረኸት የሆዋ ንምርካብ እንታይ ክንገብር ንኽእል፧
20 የሆዋ ኺባርኸና ሃረር ይብል እዩ። በረኸቱ ንምርካብ ድማ ዚከኣለና ዅሉ ኽንገብር ኣሎና። ልክዕ ከም ኤልያስ፡ ነቲ የሆዋ ኣብዚ ሓደገኛን ህጹጽን እዋን ስጕምቲ ኺወስድ ምዃኑ ዜርኢ ሓያል መርትዖታት፡ ብንቕሓትን ብጥንቃቐን ክንከታተል ኣሎና። ልክዕ ከም ኤልያስ፡ ኣብቲ “ኣምላኽ ሓቂ” ዝዀነ የሆዋ ዘተስፈዎ ተስፋታት ምሉእ እምንቶ ኸነሕድር እኹል ምኽንያት ኣሎና።—መዝ. 31:5
^ ሕ.ጽ. 18 ድሕርዚ ነዊሕ ከይጸንሐ፡ የሆዋ ንኤልያስ፡ ነቲ ጸኒሑ “እቲ ኣብ ኣእዳው ኤልያስ ማይ ዜፍስስ ዝነበረ” ተባሂሉ እተጸውዐ ኤልሳእ ኬሰልጥኖ ሓላፍነት ሃቦ። (2 ነገ. 3:11) ኤልሳእ ነቲ ብዕድመ ደፊኡ ዝነበረ ኤልያስ ግብራዊ ብዝዀነ መገዲ ንምሕጋዝ፡ ከም ጊልያ ዀይኑ ይዓዪ ነበረ።


text:
ምዕራፍ ሸውዓተ
እቶም እተፍቅሮም ምዉታት ዘለዎም ናይ ሓቂ ተስፋ
ትንሳኤ ብሓቂ ኸም ዚፍጸም ብኸመይ ንፈልጥ፧
የሆዋ ንምዉታት ብዛዕባ ምትንሳእ እንታይ ስምዒት ኣለዎ፧
መን እዮም ኪትንስኡ፧
1-3. ከመይ ዝበለ ጸላኢ እዩ ንዅላትና ዚስዕበና ዘሎ፧ ነቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዚምህሮ ምምርማርና እፎይታ ዜምጽኣልናኸ ስለምንታይ እዩ፧
ካብ ሓደ ሕሱም ጸላኢ ትሃድም ከም ዘለኻ ጌርካ እሞ ሕሰብ። ካባኻ ኣጸቢቑ ዚብርትዕን ዚቕልጥፍን እዩ። ንገለ ኻብ ፈተውትኻ ኪቐትሎም ስለ ዝረኣኻዮ ኸም ዘይምሕረካ ትፈልጥ ኢኻ። ካብኡ ኸተምልጥ ዝገበርካ እኳ እንተ ገበርካ፡ የርክበካ እዩ ዘሎ። ተስፋ ዚብሃል የብልካን። ብሃንደበት ግና ሓደ መድሓኒ ኣብ ጐድንኻ መጸ። ካብቲ ጸላኢኻ ኣጸቢቑ ዚብርትዕ እዩ፣ ኪሕግዘካ እውን መብጽዓ ኣትዩልካ እዩ። ነዚ ምስ ረኣኻስ ክሳዕ ክንደይ ኰን ኢኻ እፎይ እትብል!
2 ከምዚ ዓይነት ጸላኢ ይስዕበካ ኣሎ ኺብሃል ይከኣል እዩ። ኵላትና ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ዅነታት ኢና ዘለና። ቀቅድሚ እዚኣ ኣብ ዘላ ምዕራፍ ከም ዝረኣናዮ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ንሞት ጸላኢ ኢሉ እዩ ዚጽውዖ። ዋላ ሓደ ኻባና ኻብኡ ኼምልጥን ንዕኡ ተቓሊሱ ኼሰንፎን ዚኽእል የልቦን። መብዛሕትና እዚ ጸላኢ እዚ ህይወት እነፍቅሮም ሰባት ኬጥፍእ ርኢናዮ ኢና። የሆዋ ግና ካብ ሞት ኣጸቢቑ ዚሕይል እዩ። ነዚ ጸላኢ እዚ ኺስዕሮ ኸም ዚኽእል ብግብሪ ዘርኣየ ፈቃር መድሓኒ እዩ። ንሞት ሓንሳእን ንሓዋሩን ከም ዜጥፍኦ እውን ኣተስፍዩ ኣሎ። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “እቲ ዚሰዓር ናይ መወዳእታ ጸላኢ እውን ሞት እዩ” ኢሉ ይምህር። (1 ቈረንቶስ 15:26) እዝስ ከመይ ዝበለ ብስራት ኰን እዩ!
3 እዚ ጸላኢ እዚ ንእንፈልጦም ሰባት ምስ ቀተለ፡ ብኸመይ ከም እንትንከፍ እስከ ንርአ። ነዚ ምዝካርና ነቲ ምዉታት እንደገና ብህይወት ኪነብሩ ምዃኖም የሆዋ ዘተስፈዎ ዜሐጕስ ተስፋ ኸነማስወሉ ኺሕግዘና እዩ። (ኢሳይያስ 26:19) እወ፡ እንደገና ህያዋን ኪዀኑ እዮም። እዚ ድማ ተስፋ ትንሳኤ ይብሃል።
እተፍቅሮ ሰብ ምስ ዚመውት
4. (ሀ) የሱስ ሓደ ዜፍቅሮ ሰብ ምስ ሞተ እተሰምዖ ስምዒት ብዛዕባ ስምዒታት የሆዋ ዚምህረና ስለምንታይ እዩ፧ (ለ) የሱስ እንታይ ፍሉይ ምሕዝነት እዩ ዘማዕበለ፧
4 እተፍቅሮ ሰብ ሞይቱካዶ ይፈልጥ፧ እቲ ሽዑ ዚስምዓካ ጓህን ሓዘንን ተስፋ ምቝራጽን እትጻወሮ ኣይመስለካን እዩ። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ግዜ ምጽንናዕ ንምርካብ ንቓል ኣምላኽ ክንውከሶ ኣሎና። (2 ቈረንቶስ 1:3, 4 ኣንብብ።) መጽሓፍ ቅዱስ፡ የሆዋን የሱስን ብዛዕባ ሞት እንታይ ስምዒት ከም ዘለዎም የረድኣና እዩ። እቲ ምሉእ ብምሉእ ናይ ኣቦኡ ነጸብራቕ ዝዀነ የሱስ፡ ሰብካ ኺሞተካ ኸሎ ዚስምዓካ ሓዘን ይፈልጦ እዩ። (ዮሃንስ 14:9) ኣብ የሩሳሌም ኣብ ዝነበረሉ እዋን፡ ነቶም ኣብታ ኣብ ቀረባ እትርከብ ቢታንያ እትብሃል ዓዲ ዚነብሩ ዝነበሩ ኣልኣዛርን ማርያምን ማርታን ይበጽሖም ነበረ። ዚቐርብዎ ፈተውቱ ድማ ኰኑ። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “የሱስ ድማ ንማርታን ንሓብታን ንኣልኣዛርን የፍቅሮም ነበረ” ይብለና። (ዮሃንስ 11:5) ኣብታ ቕድሚ እዚኣ ዘላ ምዕራፍ ከም ዝረኣናዮ፡ ኣልኣዛር ሞተ።
5, 6. (ሀ) የሱስ ምስቶም ዚሓዝኑ ዝነበሩ ስድራ ቤትን ፈተውትን ኣልኣዛር ኣብ ዝነበረሉ እዋን እንታይ ገበረ፧ (ለ) የሱስ ምሕዛኑ ንዓና ዜተባብዓና ብኸመይ እዩ፧
5 የሱስ ፈታዊኡ ምስ ሞቶ እንታይ ተሰምዖ፧ ኣዝማድን ፈተውትን ኣልኣዛር ኪሓዝኑ ኸለዉ ምሳታቶም ከም ዝሓዘነ እቲ ጸብጻብ ይነግረና። ምስ ረኣዮም ውሽጡ ተተንከፈ። “ብውሽጡ እህህ በለ፡ ተረበሸ ኸኣ።” እቲ ጸብጻብ ቀጺሉ፡ “የሱስ ነብዐ” ይብለና። (ዮሃንስ 11:33, 35) የሱስ ምሕዛኑ ተስፋ ኸም ዘይተራእዮ ድዩ ዚሕብር፧ ኣይፋሉን። አረ፡ ሓደ ዜደንቕ ነገር ከም ዚፍጸምሲ ይፈልጥ እውን ነይሩ እዩ። (ዮሃንስ 11:3, 4) እንተዀነ ግና፡ ሞት ዘምጽኦ ሓዘንን ጓህን ተሰምዖ።
6 ብሓደ መገዲ የሱስ ምሕዛኑ የተባብዓና እዩ። የሱስን የሆዋ ኣቦኡን ሞት ከም ዚጸልኡ እዩ ዚምህረና። የሆዋ ኣምላኽ ግና ነዚ ጸላኢ ኺቃለሶን ኪስዕሮን ይኽእል እዩ። ኣምላኽ ንየሱስ እንታይ ኪገብር ከም ዘኽኣሎ እስከ ንርአ።
“ኣልኣዛር፡ ንዓ ውጻእ”
7, 8. ንኣልኣዛር ዘጋጠሞ ነገር ብዓይኒ ሰብ ተስፋ ዘይብሉ ዚመስል ዝነበረ ስለምንታይ እዩ፧ የሱስ ግና እንታይ እዩ ዝገበረ፧
7 ኣልኣዛር ኣብ በዓቲ እዩ ተቐቢሩ ነይሩ፣ የሱስ ከኣ ነቲ ንመእተዊኡ ዓጽይዎ ዝነበረ እምኒ ኼልዕልዎ ኣዘዞም። ኣልኣዛር ካብ ዚመውት ራብዕቲ ገይሩ ብምንባሩ እሞ ስጋኡ ኺምሽምሽ ብምጅማሩ፡ ማርታ ነዚ ሓሳብ እዚ ተቓወመት። (ዮሃንስ 11:39) ብዓይኒ ሰብ እሞ እንታይ ተስፋ እዩ ነይርዎ፧
8 እቲ እምኒ ተላዕለ፡ የሱስ ድማ “ኣልኣዛር፡ ንዓ ውጻእ” ኢሉ ብዓብዪ ድምጺ ጨደረ። ድሕሪኡኸ እንታይ ኰነ፧ ‘እቲ ሞይቱ ዝነበረ ኸኣ ወጸ።’ (ዮሃንስ 11:43, 44) እቶም ኣብኡ ዝነበሩ ሰባት እተሰምዖም ሓጐስ ክትግምቶዶ ትኽእል፧ ኣሕዋቱ፡ ኣዝማዱ፡ ፈተውቱ፡ ወይ ጐረባብቱ፡ ኣልኣዛር ሞይቱ ምንባሩ ይፈልጡ ነይሮም እዮም። እንተዀነ ግና፡ እዚ ሞይቱ ዝነበረ ፍቑር ሰብኣይ እንደገና ኣብ መንጎኦም ደው በለ። እዚ ንምእማን እውን ዜጸግም እዩ። ብዘይጥርጥር ብዙሓት ተሓጒሶም ንኣልኣዛር ሓቚፎምዎ ኪዀኑ ኣለዎም። እዝስ ኣብ ልዕሊ ሞት እተረኽበ ኸመይ ዝበለ ዓብዪ ዓወት ኰን እዩ!
9, 10. (ሀ) የሱስ ምንጪ እቲ ንኣልኣዛር ንምትንሳእ ዝረኸቦ ሓይሊ ብኸመይ እዩ ዝገለጸ፧ (ለ) ነቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ብዛዕባ ትንሳኤ ዚገልጽ ጸብጻባት ምንባብ ዘምጽኦ ገለ ጥቕምታት እንታይ እዩ፧
9 የሱስ ነዚ ዜደንቕ ተኣምር እዚ ብርእሱ ኸም ዝፈጸሞ ገይሩ ኣየቕረቦን። ንኣልኣዛር ቀቅድሚ ምጽዋዑ ኣብ ዝጸለዮ ጸሎት፡ የሆዋ ምንጪ ትንሳኤ ምዃኑ ንጹር ገይርዎ እዩ። (ዮሃንስ 11:41, 42 ኣንብብ።) የሆዋ ንሓይሉ በዚ መገዲ እዚ እተጠቕመሉ ኣብቲ ግዜ እቲ ጥራይ ኣይነበረን። ትንሳኤ ኣልኣዛር ካብቲ ኣብ ቃል ኣምላኽ ተመዝጊቡ ዚርከብ ትሽዓተ ተኣምር ሓደ ጥራይ እዩ። * ነዚ ጸብጻባት እዚ ምንባብን ምጽናዕን ዜሐጕስ እዩ። እቶም ዝተንስኡ ንኣሽቱን ዓበይትን፡ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን፡ ካብ እስራኤላውያንን ካብ ኣህዛብን ብምንባሮም፡ ኣምላኽ ከም ዘየዳሉ ይምህረና። ኣብዚ ጸብጻባት እዚ ኸመይ ዝበለ ሓጐስ ኰን እዩ ተገሊጹ ዘሎ! ንኣብነት፡ የሱስ ንሓንቲ ጓል ካብ ሞት ምስ ኣተንስኣ፡ ወለዳ “ብታሕጓስ ፍንጭሕ በሉ።” (ማርቆስ 5:42) እወ፡ የሆዋ ፈጺሞም ዘይርስዕዎ ዜሐጕስ ነገር እዩ ገይሩሎም።
10 ልክዕ እዩ፡ እቶም የሱስ ዘተንስኦም ሰባት ጸኒሖም እንደገና ሞይቶም እዮም። ከምዚ ኺብሃል ከሎ ግና ነዚኣቶም ምትንሳኡ ኸንቱ እዩ ነይሩ ማለት ድዩ፧ ኣይፋሉን። እዚ ጸብጻባት መጽሓፍ ቅዱስ እዚ ኣገዳሲ ሓቅታት የረጋግጸልና፣ ተስፋ እውን ይህበና።
ካብ ጸብጻባት ትንሳኤ ትምህርቲ ምውሳድ
11. እቲ ብዛዕባ ትንሳኤ ኣልኣዛር ዚገልጽ ጸብጻብ፡ ነቲ ኣብ መክብብ 9:5 ዚርከብ ሓቂ ዜረጋግጸልና ብኸመይ እዩ፧
11 መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ምዉታት ግና ገለ እኳ ኣይፈልጡን እዮም” ኢሉ እዩ ዚምህር። (መክብብ 9:5) ህያዋን ኣይኰኑን፣ ዋላ ሓንቲ እውን ኣይፍለጦምን እዩ። ብዛዕባ ኣልኣዛር ዚገልጽ ጸብጻብ ነዚ እዩ ዜረጋግጽ። ኣልኣዛር ምስ ተንስአ ንሰባት ብዛዕባ ሰማይ ገሊጹሎም ድዩ፧ ወይስ ብዛዕባ ዜቃጽል ሲኦል ዜስካሕክሕ ዛንታ ብምንጋር ኣፈራሪህዎም ድዩ፧ ኣይፋሉን። ኣልኣዛር ከምዚ ዝኣመሰለ ዘረባ ኸም እተዛረበ ዚሕብር ነገር ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ የልቦን። ኣብቲ ሞይቱ ዝነበረሉ ኣርባዕተ መዓልቲ፡ ‘ገለ እኳ ኣይፈልጥን’ ነበረ። ብሓጺሩ ኸም ዝደቀሰ እዩ ዀይኑ ነይሩ።—ዮሃንስ 11:11።
12. ትንሳኤ ኣልኣዛር ብሓቂ ኸም እተፈጸመ ብኸመይ ኢና ርግጸኛታት ክንከውን እንኽእል፧
12 እቲ ብዛዕባ ኣልኣዛር ዚገልጽ ጸብጻብ፡ ትንሳኤ ጽውጽዋይ ዘይኰነስ ክዉን ምዃኑ እውን ይምህረና። የሱስ ንኣልኣዛር ብዙሓት መሰኻኽር ኣብ እተረኽቡሉ እዩ ኣተንሲእዎ። እቶም ንየሱስ ዚጸልእዎ መራሕቲ ሃይማኖት እውን እንተ ዀኑ፡ ነቲ ተኣምር ኣይከሓድዎን። ኣብ ክንዳኡስ፡ “እዚ ሰብኣይ እዚ [የሱስ] ብዙሕ ትእምርትታት ይገብር ኣሎ እሞ፡ እንታይ ንግበር፧” በሉ። (ዮሃንስ 11:47) ሓያሎ ሰባት ነቲ ዝተንስአ ሰብኣይ ኪርእይዎ ይኸዱ ነበሩ። በዚ ምኽንያት እዚ ኸኣ ሓያሎ ብየሱስ ኣመኑ። የሱስ ካብ ኣምላኽ ከም እተላእከ ዜርኢ ህያው መርትዖ ኣብ ኣልኣዛር ረኣዩ። እዚ መርትዖ እዚ ኣዝዩ ሓያል ብምንባሩ ገሊኦም ተሪር ዝልቦም መራሕቲ ሃይማኖት ኣይሁድ ንየሱስ ጥራይ ዘይኰነስ፡ እንተላይ ንኣልኣዛር ኪቐትልዎ ተማኸሩ።—ዮሃንስ 11:53፣ 12:9-11።
13. የሆዋ ንምዉታት ኬተንስኦም ከም ዚኽእል ክንኣምን እንታይ መሰረት ኣሎና፧
13 ትንሳኤ ኽትቅበሎ ዜጸግምን ዘይከውንን ነገር ድዩ፧ ኣይፋሉን፣ ከመይሲ፡ የሱስ ሓደ መዓልቲ “ኣብ መቓብር ዘለዉ ዅላቶም” ከም ዚትንስኡ ምሂሩ እዩ። (ዮሃንስ 5:28) የሆዋ ፈጣሪ ዅሉ ህይወት እዩ። እሞ ደኣ እንደገና ህይወት ኪፈጥር ከም ዚኽእል ምእማንሲ የጸግም ድዩ፧ ልክዕ እዩ፡ እዚ ኣብቲ የሆዋ ዘለዎ ናይ ምዝካር ክእለት እዩ ዚምርኰስ። ንዝሞቱ ፍቑራትና ኺዝክሮም ይኽእል ድዩ፧ ኣብ ዩኒቨርስ ማእለያ ዘይብሎም ብትሪልዮናት ዚቝጸሩ ኸዋኽብቲ ኣለዉ፣ ኣምላኽ ግና ንነፍሲ ወከፎም ሰስሞም ሂብዎም ኣሎ! (ኢሳይያስ 40:26) ስለዚ፡ የሆዋ ኣምላኽ ሞይቶም ንዘለዉ እነፍቅሮም ሰባት ብዝርዝር ኪዝክሮም ይኽእል እዩ፣ እንደገና ህያዋን ኪገብሮም እውን ድሉው እዩ።
14, 15. ከምቲ እዮብ ገሊጽዎ ዘሎ የሆዋ ንምዉታት ብዛዕባ ምትንሳእ ዘለዎ ስምዒት እንታይ እዩ፧
14 እንተዀነ ግና፡ የሆዋ ንምዉታት ብዛዕባ ምትንሳእ ዘለዎ ስምዒት እንታይ እዩ፧ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኬተንስኦም ሃረር ከም ዚብል እዩ ዚምህረና። እቲ እሙን ዝነበረ እዮብ፡ “ሰብ እንተ ሞይቱ፡ መሊሱዶ ህያው ኪኸውን ይኽእል እዩ፧” ኢሉ ሓተተ። ኣብዚ እዮብ ነቲ ኣምላኽ ንዕኡ ዚዝክሮ እዋን ክሳዕ ዚኣክል ኣብ መቓብር ብዛዕባ ምጽባይ እዩ ዚዛረብ ነይሩ። ንየሆዋ ኸኣ፡ “ክትጽውዕ፡ ኣነ እውን ክምልሰልካ እየ። ንተግባር ኣእዳውካ ኽትናፍቕ ኢኻ” በሎ።—እዮብ 14:13-15።
15 ሕስብ እሞ ኣብሎ! የሆዋ ንምዉታት ኬተንስኦም ይናፍቕ እዩ። ከምዚ ዚስምዖ ምዃኑ ምፍላጥካስ ንልብኻ ደይኰነን ዜሐጕሶ፧ ኣብቲ ዚመጽእ ትንሳኤ መን እዮም ኪትንስኡ፧ ኣበይከ እዮም ኪትንስኡ፧
“ኣብ መቓብር ዘለዉ ዅላቶም”
16. ምዉታት ኣብ ከመይ ዝኣመሰለ ዅነታት እዮም ኪትንስኡ፧
16 ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ጸብጻባት ትንሳኤ፡ ብዛዕባ እቲ ዚመጽእ ትንሳኤ ብዙሕ እዩ ዚምህረና። እቶም ኣቐዲሞም ኣብዛ ምድሪ እዚኣ ዝተንስኡ ሰባት፡ ምስ ዜፍቅርዎም ሰባት ተራኺቦም እዮም። ኣብ መጻኢ ዚህሉ ትንሳኤ እውን ተመሳሳሊ ዀይኑ፡ ብዝበለጸ መገዲ ኺፍጸም እዩ። ኣብ ምዕራፍ 3 ኸም እተምሃርናዮ፡ ኣምላኽ ምልእቲ ምድሪ ገነት ክትከውን ዚብል ዕላማ እዩ ዘለዎ። ስለዚ፡ ምዉታት ኣብ ውግእን ዓመጻን ሕማምን ዝመልኣ ዓለም ኪነብሩ ኣይኰኑን ዚትንስኡ። ኣብዛ ምድሪ እዚኣ ብሰላምን ብሓጐስን ኪነብሩ ኣጋጣሚ ኪኽፈተሎም እዩ።
17. ትንሳኤ ኽሳዕ ክንደይ እዩ ሰፊሕ ኪኸውን፧
17 መን እዮም ዚትንስኡ፧ የሱስ፡ “ኣብ መቓብር ዘለዉ ዅላቶም ድምጹ [ድምጺ የሱስ] ዚሰምዑላ ሰዓት ትመጽእ ኣላ . . . ኺወጹ [ድማ] እዮም” በለ። (ዮሃንስ 5:28, 29) ብተመሳሳሊ፡ ራእይ 20:13፡ “ባሕሪ ኸኣ ነቶም ኣብኣ ዘለዉ ምዉታት ሃበት፣ ሞትን መቓብርን እውን ኣባታቶም ዘለዉ ምዉታት ሃቡ” ትብል። (ኣብታ “ሲኦልን ሃደስን እንታይ እዩ፧ ዘርእስታ መመላእታ ጽሑፍ ተወከስ።) መቓብር ብሓፈሻ ጥራዩ ኪኸውን እዩ። ኵሎም እቶም ብቢልዮናት ዚቝጸሩ ኣብኡ ዘለዉ ሰባት እንደገና ህያዋን ኪዀኑ እዮም። ሃዋርያ ጳውሎስ፡ “ንጻድቃንን ንሓጥኣንን ትንሳኤ ኪኸውን” ምዃኑ ተዛረበ። (ግብሪ ሃዋርያት 24:15) እዚ እንታይ ማለት እዩ፧
18. ካብቶም ዚትንስኡ “ጻድቃን” መነመን ይርከብዎም፧ እዚ ተስፋ እዚ ንዓኻ ብብሕቲ ብኸመይ ኪጸልወካ ይኽእል፧
18 እቶም “ጻድቃን” ተባሂሎም ዘለዉ፡ እቶም የሱስ ኣብ ምድሪ ቕድሚ ምምጻኡ ዝነበሩ መብዛሕትኦም ታሪኾም ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተጻሒፉ እንረኽቦ ሰባት እዮም። ካብዚኣቶም እኒ ኖህ፡ ኣብርሃም፡ ሳራ፡ ሙሴ፡ ሩት፡ ኣስቴር፡ ከምኡ እውን ካልኦት ትዝክር ትኸውን። ገለ ኻብዞም ናይ እምነት ሰብኡትን ኣንስትን እዚኦም ኣብ እብራውያን ምዕራፍ 11 ተዘርዚሮም ኣለዉ። እቶም “ጻድቃን” ተባሂሎም ዘለዉ ነዞም ኣብዚ ግዜና ዝሞቱ ኣገልገልቲ የሆዋ እውን የጠቓልሉ እዮም። ሳላ ተስፋ ትንሳኤ፡ ካብ ፍርሂ ሞት ሓራ ኽንከውን ንኽእል ኢና።—እብራውያን 2:15።
19. “ሓጥኣን” መን እዮም፧ የሆዋኸ እንታይ ኣጋጣሚ እዩ ብሕያውነት ዚህቦም፧
19 ኵሎም እቶም ብዛዕባ የሆዋ ብዘይምፍላጦም፡ ዘየገልገልዎ ወይ ዘይተኣዘዝዎኸ፧ እዞም ብቢልዮናት ዚቝጸሩ “ሓጥኣን” እዚኦም ኣይኪርስዑን እዮም። ንሳቶም እውን ኪትንስኡ፡ ብዛዕባ እቲ ናይ ሓቂ ኣምላኽን ንዕኡ ብኸመይ ከም ዜገልግልዎን ኪምሃሩ ኸኣ ግዜ ኺውሃቦም እዩ። ኣብ ውሽጢ ሽሕ ዓመት፡ ምዉታት ኪትንስኡን ምስቶም ኣብ ምድሪ ዚርከቡ ንየሆዋ ዜገልግሉ እሙናት ሰባት ኪሓብሩ ኣጋጣሚ ኺውሃቦምን እዩ። ኣዝዩ ዜደንቕ እዋን እዩ ኪኸውን። መጽሓፍ ቅዱስ ነዚ እዋን እዚ መዓልቲ ፍርዲ ኢሉ ይጽውዖ። *
20. ገሃነም እንታይ እዩ፧ መንከ እዮም ኣብኡ ዚኣትዉ፧
20 እዚ ግና ኵሎም ኣብ ምድሪ ዚነብሩ ዝነበሩ ሰባት ኪትንስኡ እዮም ማለት ድዩ፧ ኣይፋሉን። መጽሓፍ ቅዱስ ገሊኦም ምዉታት ኣብ “ገሃነም” ከም ዘለዉ ይገልጽ እዩ። (ሉቃስ 12:5) እቲ ገሃነም ዚብል ቃል፡ ካብቲ ኣብ ወጻኢ ጥንታዊት የሩሳሌም ዚርከብ ዝነበረ ጐሓፍ ዚድርበየሉ ቦታ እዩ ተወሲዱ። ኣብቲ ቦታ እቲ ሬሳን ጐሓፍን ይነድድ ነበረ። እቶም ሬሳኦም ኣብቲ ቦታ እቲ ዚድርበ ምዉታት፡ ቀብሪ ኺግበረሎም ኰነ ትንሳኤ ኺረኽቡ ብቕዓት ዘይብሎም ጌርካ እዮም በቶም ኣይሁድ ዚረኣዩ ነይሮም። ስለዚ፡ ገሃነም ናይ ዘለኣለም ጥፍኣት ዜመልክት ጽቡቕ ምሳሌ እዩ። የሱስ ንህያዋንን ንምዉታትን ኣብ ምፍራድ ግደ ዚህልዎ እኳ እንተዀነ፡ እቲ ናይ መወዳእታ ዳኛ ግና የሆዋ እዩ። (ግብሪ ሃዋርያት 10:42) ነቶም እኩያትን ዘይልወጡን ብምዃኖም እተፈርዱ ኸቶ ኣይኬተንስኦምን እዩ።
ሰማያዊ ትንሳኤ
21, 22. (ሀ) እንታይ ካልእ ዓይነት ትንሳኤ እዩ ዘሎ፧ (ለ) ንመጀመርታ ግዜ ናብ መንፈሳዊ ህይወት ዝተንስአ መን እዩ፧
21 መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ኻልእ ዓይነት ትንሳኤ እውን ይገልጽ እዩ። እዚ ድማ ገሊኦም ሰባት፡ መንፈሳውያን ፍጡራት ብምዃን ኣብ ሰማይ ዚረኽብዎ ትንሳኤ እዩ። ካብዚ ዓይነት ትንሳኤ እዚ ሓደ ኣብነት ጥራይ እዩ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተመዝጊቡ ዚርከብ፣ እዚ ኸኣ ትንሳኤ የሱስ ክርስቶስ እዩ።
22 የሱስ ምስ ሞተ፡ የሆዋ ነቲ እሙን ወዱ ኣብ መቓብር ኣይሓደጎን። (መዝሙር 16:10፣ ግብሪ ሃዋርያት 13:34, 35) ኣምላኽ ንየሱስ ኣተንስኦ፣ ሰብ ኰይኑ ግና ኣይኰነን ተንሲኡ። ሃዋርያ ጳውሎስ ብዛዕባ ክርስቶስ፡ “ብስጋ ሞይቱ፡ ብመንፈስ ግና ህያው ኰይኑ” በለ። (1 ጴጥሮስ 3:18) እዚ ብሓቂ ዓብዪ ተኣምር እዩ ነይሩ። የሱስ ሓያል መንፈሳዊ ፍጡር ኰይኑ እዩ እንደገና ህያው ኰይኑ። (1 ቈረንቶስ 15:3-6 ኣንብብ።) ከምዚ ዓይነት ክብሪ ዝመልኦ ትንሳኤ ብምርካብ፡ ናይ መጀመርታ እኳ እንተ ነበረ፡ ናይ መወዳእታ ግና ኣይነበረን።—ዮሃንስ 3:13።
23, 24. እቶም “ሒደት መጓሰ” ተባሂሎም ዘለዉ መን እዮም፧ ቍጽሮምከ ኽንደይ እዩ፧
23 የሱስ ድሕሪ ሓጺር እዋን ናብ ሰማይ ከም ዚምለስ ይፈልጥ ብምንባሩ፡ ነቶም እሙናት ሰዓብቱ ኣብኡ ‘ቦታ ኼዳልወሎም’ ምዃኑ ነገሮም። (ዮሃንስ 14:2) ነቶም ናብ ሰማይ ዚትንስኡ፡ “ሒደት መጓሰ” ኢሉ ጸውዖም። (ሉቃስ 12:32) እዞም ብተዛማዲ ሒደት ጕጅለ እሙናት ክርስትያናት እዚኦም ቍጽሮም ክንደይ እዩ፧ ብመሰረት ራእይ 14:1 ሃዋርያ ዮሃንስ፡ “እንሆ ድማ፡ እቲ ገንሸል [የሱስ ክርስቶስ] ኣብ ከረን ጽዮን ደው ኢሉ፡ ስሙን ስም ኣቦኡን ኣብ ግምባሮም እተጻሕፎም 144,000 እውን ምስኡ ረኣኹ” በለ።
24 እዞም እሙናት ሃዋርያት የሱስ ዚርከብዎም 144,000 ክርስትያናት፡ ናብ ሰማያዊ ህይወት እዮም ተንሲኦም። ትንሳኤኦም መዓስ እዩ ዚፍጸም፧ ሃዋርያ ጳውሎስ እዚ ኣብቲ ክርስቶስ ኣብዚ ዚህልወሉ እዋን ከም ዚፍጸም ጸሓፈ። (1 ቈረንቶስ 15:23) ኣብ ምዕራፍ 9 ምስ በጻሕካ ኸም እትርእዮ፡ ሕጂ ኣብቲ ግዜ እቲ ኢና እንነብር ዘሎና። ስለዚ፡ እቶም ኣብዚ ግዜና ዚሞቱ ሒደት ተረፍ 144,000 ብቕጽበት እዮም ናብ ሰማያዊ ህይወት ዚትንስኡ። (1 ቈረንቶስ 15:51-55) ይኹን እምበር፡ መብዛሕትኦም ደቂ ሰብ ኣብ መጻኢ ኣብ ገነታዊት ምድሪ ናይ ምትንሳእ ተስፋ እዩ ዘለዎም።
25. ኣብ እትቕጽል ምዕራፍ እንታይ እዩ ኺግለጽ፧
25 እወ፡ የሆዋ ብሓቂ ነቲ ጸላኢና ዝዀነ ሞት ኪስዕሮ እዩ፣ ንሓዋሩ እውን ኬጥፍኦ እዩ! (ኢሳይያስ 25:8 ኣንብብ።) እንተዀነ ግና፡ ‘እቶም ናብ ሰማይ ዚትንስኡ ኣብኡ እንታይ ኪገብሩ እዮም፧’ ኢልካ ትሓስብ ትህሉ ትኸውን። ክፍሊ እታ እተደንቕ ሰማያዊት መንግስቲ ኣምላኽ ኪዀኑ እዮም። ብዛዕባ እታ መንግስቲ እቲኣ ኣብ እትቕጽል ምዕራፍ ዝያዳ ኽንምሃር ኢና።
^ ሕ.ጽ. 9 እቲ ዝተረፈ ጸብጻባት ኣብ 1 ነገስት 17:17-24፣ 2 ነገስት 4:32-37፣ 13:20, 21፣ ማቴዎስ 28:5-7፣ ሉቃስ 7:11-17፣ 8:40-56፣ ግብሪ ሃዋርያት 9:36-42፣ 20:7-12 ይርከብ።
^ ሕ.ጽ. 19 ብዛዕባ መዓልቲ ፍርድን ነቲ ፍርዲ መሰረት ዚኸውን ነገራትን ዝያዳ ሓበሬታ እንተ ደሊኻ፡ ኣብታ “መዓልቲ ፍርዲ እንታይ እያ፧” ዘርእስታ መመላእታ ጽሑፍ ተወከስ።


text:
ተነዲፉ ድዩ፧
ኣብ እግሪ ኢሰስ ሊፍሆፐር ዚርከብ ኣስናን
ንሓድሕዱ ዚገጣጠም ሰናን መንኰርኰር ንነዊሕ እዋን፡ ደቂ ሰብ ብምስትውዓሎም ዝመሃዝዎ ነገር ከም ዝዀነ ጌርካ እዩ ዚሕሰብ ነይሩ። እዚ ኣረኣእያ እዚ ግና፡ ጌጋ ምዃኑ ተረጋጊጹ ኣሎ። ንሓድሕዱ ዚገጣጠም ኣስናን፡ ኣብ እግሪ እቲ ንኹብኩብታ ዚመስል ኢሰስ ሊፍሆፐር ዚብሃል ውልዶ ፍጥረት ተረኺቡ እዩ፣ እዚ ሓሸራ እዚ፡ ኣብ ኤውሮጳ ኣብ ኵሉ ስፍራ ኣታኽልቲ ይርከብ እዩ። *
እዚ ውልዶ ሓሸራ እዚ፡ ኣብ ውሽጢ ሓንቲ ኻልኢት፡ 3.9 ሜተር ኪነጥር ይኽእል እዩ፣ እዚ ኸኣ ኣብ ኣካሉ ኻብ ሓይሊ ስሕበት ኣስታት 400 ሳዕ ንላዕሊ ጸቕጢ ብምግባር እዩ ዚነጥር ማለት እዩ። ብቕጽበት ድማ ካብ ዓይኒ ኺጠፍእ ይኽእል እዩ። እቲ ሓሸራ ብኸምዚ ዓይነት ፍጥነት ኪነጥር እንተ ዀይኑ፡ ክልቲአን እተን ዳሕረዎት ኣእጋሩ ኣብ ሓደ እዋንን ብተመሳሳሊ ሓይልን ኪጥቀመለን ኣለዎ ማለት እዩ። ብልክዕ ከምኡ ኺገብር ዚኽእል ስለምንታይ እዩ፧
ነዚ ዚስዕብ ሕሰበሉ፦ ተመራመርቲ ስነ ፍልጠት፡ ኣብ ዳሕረዎት ኣእጋር እቲ ሓሸራ ኣብ ሸነኽ ታሕቲ፡ ንሓድሕዱ ዚገጣጠም ኣስናን ረኺቦም እዮም። እቲ ሓሸራ ኺነጥር ከሎ፡ እቲ ኣስናን፡ ክልቲአን ኣእጋር እቲ ሓሸራ ብማዕረ ኸም ዚነጥራ ይገብር። ከምኡ እንተ ዘይከውን፡ እቲ ሓሸራ ናብ ዝዀነ ይኹን ኣንፈት ብምንጣር ኣብ ኣየር ሕምብሊል ምበለ ነይሩ።
ዓበይቲ ፍጥረታት ኪነጥሩ ኸለዉ፡ ኣእጋሮም ብማዕረ ምእንቲ ኻብ መሬት ኪልዓል፡ ኣብ ስርዓተ መትኖም እዮም ዚምርኰሱ። ስርዓተ መትኒ እቲ ሊፍሆፐር ዚብሃል ውልዶ ሓሸራ ግና፡ ኣዝዩ ደንጓዪ እዩ። በዚ ምኽንያት እዚ ድማ እዩ ንሓድሕዱ ዚገጣጠም ኣስናን ዘለዎ። ግሪጎሪ ሱተን ዝስሙ ደራስን ተመራማርን፡ “ንሓድሕዱ ዚገጣጠም ሰናን መንኰርኰር፡ ደቂ ሰብ ኣብ ዝነደፍዎ ማሽናት ዚርአ ነገር ጌርና ኢና እንሓስቦ” በለ። ከምኡ ብዛዕባ ዝዀነሉ ምኽንያት ኪገልጽ ከሎ ድማ፡ “[ኣብ ካልእ] ኣጸቢቕና ስለ ዘይደለና እዩ” በለ።
እንታይ ይመስለካ፧ ኣብ እግሪ ኢሰስ ሊፍሆፐር ዚርከብ ንሓድሕዱ ዚገጣጠም ኣስናን፡ ብፍልቀት ድዩ መጺኡ፡ ወይስ ተነዲፉ እዩ፧
^ ሕ.ጽ. 3 እቲ ሓሸራ ኣብ ምሉእ ኣካላዊ ዕቤት ምስ በጽሐ፡ ነቲ ናይ ቀደም ኣካሉ ገፊፉ ስለ ዚድርብዮ፡ እቲ ኣብ እግሩ ዘሎ ንሓድሕዱ ዚገጣጠም ኣስናን እውን ተቐሪፉ ይወድቕ እዩ።


text:
‘ንጸሎት ንቕሑ’
“ለብሙ፡ ንጸሎት እውን ንቕሑ።”—1 ጴጥ. 4:7።
1, 2. (ሀ) ‘ንጸሎት ንቑሓት’ ክንከውን ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧ (ለ) ንጸሎት ብዚምልከት ንገዛእ ርእስና እንታይ ኢልና ኢና ኽንሓትታ ዘሎና፧
ለይቲ ዚሕሉ ዝነበረ ሰብ፡ “ቅድሚ ወጋሕታ ኣብ ዘሎ እዋን ነቒሕካ ምሕላው ኣዝዩ ኣጸጋሚ እዩ” በለ። ለይቲ ነቒሖም ዚሕልዉ ሰባት፡ ምስዚ ሓሳብ እዚ ይሰማምዑ እዮም። ሎሚ ዘለዉ ክርስትያናት፡ ኣብቲ እኩይ ስርዓት ሰይጣን ኣብ ድቕድቕ ጸልማት ዚርከበሉ እዋን ስለ ዘለዉ፡ ተመሳሳሊ ጸገማት የጋጥሞም እዩ። (ሮሜ 13:12) ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ እዋን ብመንፈሳዊ መዳይ ክንድቅስሲ ኽሳዕ ክንደይ ሓደገኛ ዀን እዩ! ስለዚ፡ ‘ክንልብምን’ ነቲ ‘ንጸሎት ንቕሑ’ ዚብል ቅዱስ ጽሑፋዊ ማዕዳ ኸነቕልበሉን ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ።—1 ጴጥ. 4:7።
2 ነዚ ዘለናሉ እዋን ኣብ ግምት ብምእታው፡ ንገዛእ ርእስና ኸምዚ ዚስዕብ ኢልና ኽንሓትታ ጥበባዊ እዩ፦ ‘ንጸሎት ንቑሕ ድየ፧ ኵሉ ዓይነት ጸሎት ድየ ዝጽሊ፧ ኣዘውቲረ ድየ ዝጽሊ፧ ክጽሊ ኸለኹ፡ ኣብቲ ንዓይ ዜድልየኒ ወይ ኣብቲ ኣነ ዝደልዮ ነገራት ጥራይ ድየ ዘተኵር፡ ወይስ ምእንቲ ኻልኦት እውን እጽሊ እየ፧ ጸሎት ንድሕነተይ ክሳዕ ክንደይ እዩ ዜገድስ፧’
ብዅሉ ጸሎት ትግሁ
3. እንታይ ዓይነት ጸሎት ክትጠቅስ ትኽእል፧
3 ሃዋርያ ጳውሎስ ኣብታ ናብ ሰብ ኤፌሶን ዝለኣኻ መልእኽቱ፡ ብዛዕባ ‘ዅሉ ጸሎት’ ጠቒሱ ነበረ። (ኤፌ. 6:18) ክንጽሊ ኸለና፡ ዜድልየና ነገራት ምእንቲ ኼማልኣልናን ንዜጋጥመና ዕንቅፋት ምእንቲ ኽንሰግሮን ንየሆዋ ንልምኖ ኢና። እቲ ‘ጸሎት ዚሰምዕ’ እውን ብፍቕሪ ተደሪኹ ንልመናና ይሰምዖ እዩ። (መዝ. 65:2) ይኹን እምበር፡ ኣብ ካልእ ዓይነት ጸሎት እውን ከነተኵር ኣሎና። እዚ ኸኣ፡ ውዳሰን ምስጋናን ምህለላን የጠቓልል።
4. ብጸሎትና ኣቢልና ንየሆዋ ብተደጋጋሚ ኽንውድሶ ዘሎና ስለምንታይ ኢና፧
4 እቲ ናብ የሆዋ እነቕርቦ ጸሎት፡ ውዳሰ ኼጠቓልል ዚግብኣሉ እተፈላለየ ምኽንያት ኣሎ። ንኣብነት፡ ብዛዕባ ‘ግብርታት ሓይልን’ ‘ብዝሒ ዕቤትን’ የሆዋ ኽንሓስብ ከለና፡ ንኸነመስግኖ ወይ ንኽንውድሶ ንድረኽ ኢና። (መዝሙር 150:1-6 ኣንብብ።) እተን ኣብ መዝሙር 150 ዚርከባ ሽዱሽተ ፍቕድታት፡ 11 ሳዕ፡ ንየሆዋ ኸነመስግኖ ወይ ክንውድሶ የተባብዓና እየን። ሓደ ኻብቶም ጸሓፍቲ መጽሓፍ መዝሙር እውን እንተ ዀነ፡ ንኣምላኽ ብዝነበሮ ዓሚቝ ኣኽብሮት ተደሪኹ፡ “ስለ ጽድቂ ፍርድኻ ኣብ መዓልቲ ሾብዓተ ሳዕ ኤመስግነካ አሎኹ” ኢሉ ዘመረ። (መዝ. 119:164) እወ፡ የሆዋ ውዳሰና ዚግብኦ ኣምላኽ እዩ። ስለዚ፡ ብጸሎት ኣቢልና “ኣብ መዓልቲ ሾብዓተ ሳዕ፡” ማለት ብተደጋጋሚ ኽንውድሶዶ ኣይግብኣናን፧
5. ኣብ ጸሎትና እነቕርቦ ምስጋና፡ ዕቝባ ኪዀነና ዚኽእል ብኸመይ እዩ፧
5 ምስጋና እውን ካልእ ኣገዳሲ ዓይነት ጸሎት እዩ። ጳውሎስ ነቶም ኣብ ፊልጲ ዝነበሩ ክርስትያናት፡ “ብዛዕባ ዅሉ ነገር ደኣ ልማኖኹም ብጸሎትን ብምህለላን ምስ ምስጋና ኣብ ኣምላኽ ይፈለጥ እምበር፡ ብዛዕባ ገለ እኳ ኣይትጨነቑ” ኢሉ መዓዶም። (ፊል. 4:6) ብጸሎት ኣቢልና ንየሆዋ ኻብ ልብና ምምስጋንና፡ ዕቝባ ኪዀነና ይኽእል እዩ። ከመይሲ፡ ኣብዚ ብ“ዘየመስግኑ” ሰባት እተኸበብናሉ ዳሕሮት መዓልትታት ኢና እንነብር ዘለና። (2 ጢሞ. 3:1, 2) ኣብዛ ዓለምና፡ ዘይምምስጋን ኣስፋሕፊሑ እዩ ዘሎ። ንሕና እውን እንተ ዘይተጠንቂቕና፡ እቲ መንፈስ ብቐሊሉ ኺጸልወና ይኽእል እዩ። ብጸሎት ኣቢልና ምስጋናና ንኣምላኽ ንገልጽ እንተ ዄንና፡ ዕግበት ከም ዚስምዓና ኺገብር እዩ፣ ‘መጕረምረምትን ህይወቶም ዜማርሩን’ ንኸይንኸውን እውን ኬዕቍበና እዩ። (ይሁ. 16) ብዘይካዚ፡ ርእስታት ስድራ ቤት ምስ ስድራ ቤቶም ኰይኖም ኪጽልዩ ኸለዉ ዜመስግኑ እንተ ዀይኖም፡ ኣንስቶምን ደቆምን መማሰውቲ ንኪዀኑ ኺተባብዑ ይኽእሉ እዮም።
6, 7. ምህለላ እንታይ እዩ፧ ብዛዕባ እንታይ ኢና ናብ የሆዋ ኽንምህለል እንኽእል፧
6 ምህለላ ኺብሃል ከሎ፡ ብዓሚቝ ስምዒት ዚቐርብ ልባዊ ጸሎት ማለት እዩ። ብዛዕባ እንታይ ኢና ናብ የሆዋ ኽንምህለል እንኽእል፧ መስጐጕቲ ወይ ከኣ ንህይወትና ዜስግእ ሕማም ኬጋጥመና ኸሎ፡ ከምኡ ኽንገብር ንኽእል ኢና። ኣብ ከምዚ ዝበለ እዋናት ምእንቲ ኺሕግዘና ናብ ኣምላኽ እነቕርቦ ጸሎት፡ ምህለላ እዩ። ኰይኑ ግና፡ ኣብቲ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ እዋናት ጥራይ ዲና ናብ የሆዋ ኽንምህለል እንኽእል፧
7 ነታ የሱስ ኣብነት ክትኰነና ኢሉ ዝሃበና ጸሎት እስከ ኸም ኣብነት ንውሰድ፣ የሱስ ኣብታ ጸሎት፡ ብዛዕባ ስም ኣምላኽን መንግስቲ ኣምላኽን ፍቓድ ኣምላኽን ጠቒሱ ነይሩ እዩ። (ማቴዎስ 6:9, 10 ኣንብብ።) እዛ ዓለም ኣብ እከይ ተኣሊኻ እያ ዘላ፣ ሰብኣውያን መንግስትታት ድማ ነቲ ንዜጋታተን ዜድሊ መሰረታዊ ነገራት ኬማልኣ ኣይከኣላን። ብርግጽ እምበኣር፡ ስም ሰማያዊ ኣቦና ኪቕደስን መንግስቱ መጺኣ ንኣገዛዝኣ ሰይጣን ካብ ምድሪ ኸተጥፍኦን ክንጽሊ ኣሎና። ብዘይካዚ፡ ፍቓድ ኣምላኽ ከምቲ ኣብ ሰማይ፡ ከምኡ ድማ ኣብ ምድሪ ምእንቲ ኪኸውን፡ ንየሆዋ እንምህለለሉ እዋን እዩ። ስለዚ፡ ተጊህና ዅሉ ዓይነት ጸሎት ብምጽላይ፡ ንቑሓት ንኹን።
ኣዘውቲርኩም “ጸልዩ”
8, 9. ንጴጥሮስን ነቶም ካልኦት ኣብ ስፍራ ኣታኽልቲ ጌተሴማኔ ዝነበሩ ደቀ መዛሙርትን፡ ብምድቃሶም ክንነቕፎም ዘይብልና ስለምንታይ ኢና፧
8 ሃዋርያ ጴጥሮስ ንክርስትያናት ‘ንጸሎት ኪነቕሑ’ እኳ እንተ ኣተባብዖም፡ ንሱ ንባዕሉ እንተ ወሓደ ኣብ ክልተ እዋናት ከምኡ ኣይገበረን። ንሱ ሓደ ኻብቶም የሱስ ኣብ ስፍራ ኣታኽልቲ ጌተሴማኔ ኺጽሊ ኸሎ ዝደቀሱ ደቀ መዛሙርቲ እዩ ነይሩ። ዋላ እኳ የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ ‘ኺነቕሑን ኪጽልዩን’ ብተደጋጋሚ እንተ ነገሮም፡ ንሳቶም ግና ከምኡ ኣይገበሩን።—ማቴዎስ 26:40-45 ኣንብብ።
9 ይኹን እምበር፡ ንጴጥሮስን ነቶም ካልኦት ሃዋርያትን ብምድቃሶም ኣብ ክንዲ እንወቕሶም፡ ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ዘሕለፍዎ ነገራት ነቲ ድኹም ስጋኦም ጸልይዎ ኪኸውን ከም ዚኽእል ክንዝክር ኣሎና። ንፋስጋ ዚኸውን ነገራት ኬዳልዉ እዮም ውዒሎም፣ ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ምሸት ከኣ ፋስጋ ኣብዓሉ። ድሕሪኡ የሱስ፡ ዝኽሪ ሞቱ ብኸመይ ኪብዓል ከም ዘለዎ ንምርኣይ፡ ድራር ጐይታ ኣቘመ። (1 ቈረ. 11:23-25) “መዝሙር ውዳሰ ምስ ዘመሩ ድማ፡ ናብ ደብረ ዘይቲ ወጹ፣” በቲ ጸቢብ ጐደናታት የሩሳሌም ገይሮም ከኣ ንእተወሰነ ርሕቀት ተጓዕዙ። (ማቴ. 26:30, 36) ሽዑ ፍርቂ ለይቲ ሓሊፉ ነይሩ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ኣብ ስፍራ ኣታኽልቲ ጌተሴማኔ ኔርና እንተ ንኸውን፡ ንሕና እውን ምናልባት ምደቀስና። የሱስ ግና ነቶም ደኺሞም ዝነበሩ ሃዋርያት ኣብ ክንዲ ዚነቕፎም፡ ብፍቕሪ ተደሪኹ፡ “መንፈስሲ ህንጡይ እዩ፡ ስጋ ግና ድኹም እዩ” በለ።
10, 11. (ሀ) ጴጥሮስ ካብቲ ኣብ ስፍራ ኣታኽልቲ ጌተሴማኔ ዘጋጠሞ ነገራት እንታይ እዩ ተማሂሩ፧ (ለ) ካብ ተመክሮ ጴጥሮስ እንታይ ክትመሃር ትኽእል፧
10 ጴጥሮስ ካብቲ ኣብ ስፍራ ኣታኽልቲ ጌተሴማኔ ዘጋጠሞ ነገራት፡ ንቑሕ ብዛዕባ ምዃን ብዜሕዝን መገዲ እዩ ተማሂሩ። የሱስ ኣቐድም ኣቢሉ፡ “በዛ ለይቲ እዚኣ፡ ኵላትኩም ብሰረይ ክትዕንቀፉ ኢኹም” ኢሉ ነበረ። ኣብቲ እዋን እቲ፡ ጴጥሮስ፡ “ኵላቶም እኳ ብሰርኻ እንተ ተዓንቀፉ፡ ኣነስ ከቶ ኣይክዕንቀፍን እየ” በለ። የሱስ ድማ፡ ጴጥሮስ ሰለስተ ሳዕ ከም ዚኽሕዶ ተዛረበ። ጴጥሮስ ግና ኣፉ መሊኡ፡ “ምሳኻ ኽመውት እኳ እንተ ኣሎኒ፡ ከቶ ኣይክኽሕደካን እየ” ኢሉ መለሰ። (ማቴ. 26:31-35) ይኹን እምበር፡ ጴጥሮስ፡ ከምቲ የሱስ ኣቐዲሙ ዝበሎ ተዓንቂፉ እዩ። ንየሱስ ንሳልሳይ ምስ ከሓዶ፡ ጌጋኡ ተፈሊጥዎ “ኣምሪሩ በኸየ።”—ሉቃ. 22:60-62።
11 ጴጥሮስ ካብቲ ዘሕለፎ ተመክሮ ተማሂሩ እዩ፣ ነቲ ዝነበሮ ኣብ ገዛእ ርእስኻ ናይ ምውካል ዝንባለ እውን ኣሰኒፍዎ እዩ። ሓደ ኻብቲ ኸምኡ ንኺገብር ዝሓገዞ፡ ጸሎት ኪኸውን ኣለዎ። እቲ ‘ንጸሎት ንቕሑ’ ዚብል ምኽሪ ኻብ ጴጥሮስ ዝመጸ ምዃኑ እውን ኣቓልቦ ኺግበረሉ ዚግባእ እዩ። እሞኸ ነቲ መንፈስ ኣምላኽ ዝነፈሶ ምኽሪ ነቕልበሉዶ ኣለና፧ ኣዘውቲርና ‘ንጽልን’ ኣብ የሆዋ ኸም እንውከል ነርእንዶ ኣለና፧ (መዝ. 85:8) ነቲ ሃዋርያ ጳውሎስ፡ “እቲ ደው ኢሉ ዘሎ ዚመስሎ፡ ከይወድቕ ይጠንቀቕ” ብምባል ዝሃቦ ማዕዳ እውን ኣብ ልብና ኸነሕድሮ ኣሎና።—1 ቈረ. 10:12።
ጸሎት ነህምያ ምላሽ ረኺቡ
12. ነህምያ ሰናይ ኣብነት ዚዀነና ብኸመይ እዩ፧
12 ነቲ ኣብ መበል ሓምሻይ ዘመን ቅ.ክ. ንኣርታሕሻስታ ንጉስ ፋርስ ኣሰላፊኡ ዝነበረ ነህምያ እስከ ኸም ኣብነት ንውሰድ። ካብ ልቢ ብምጽላይ ዝመጸ፡ ነህምያ ሰናይ ኣብነት ኪዀነና ይኽእል እዩ። ንሱ፡ ሕማቕ ኵነታት እቶም ኣብ የሩሳሌም ዝነበሩ ኣይሁድ ኣመና ስለ ዘተሓሳሰቦ፡ ንሓያሎ መዓልትታት ‘ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ይጸውምን ይጽልን ነበረ።’ (ነህ. 1:4) ኣርታሕሻስታ ንነህምያ፡ ስለምንታይ ገጹ ኸም ዝጐሃየ ምስ ሓተቶ፡ ኣብታ ህሞት እቲኣ ‘ነህምያ ናብ ኣምላኽ ሰማይ ጸለየ።’ (ነህ. 2:2-4) እሞኸ ውጽኢቱ እንታይ ኰነ፧ የሆዋ ንነህምያ ጸሎቱ መለሰሉ፣ ንህዝቡ ዚጠቅም ውሳነ ኸም ዚውሰን ከኣ ገበረ። (ነህ. 2:5, 6) እዚ ፍጻመ እዚ ንእምነት ነህምያ ኣደልዲልዋ ኪኸውን ኣለዎ።
13, 14. እምነትና ንኸነደልድልን ነቲ ሰይጣን ተስፋ ንኬቝርጸና ዚገብሮ ጻዕሪ ንኽንጻረሮን እንታይ ክንገብር ኣሎና፧
13 ከም ነህምያ ኣዘውቲርና ምጽላይና፡ እምነትና ንኽትድልድል ኪሕግዘና ይኽእል እዩ። ሰይጣን ንሕስያ ስለ ዘይብሉ፡ መብዛሕትኡ እዋን ክንደክም ከለና እዩ ዜጥቅዓና። ንኣብነት፡ ምስ ሕማም ወይ ምስ ጭንቀት ንቃለስ እንተ ኣሊና፡ ኣምላኽ ነቲ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ኣብ ኣገልግሎት እነሕልፎ ግዜ ኣብ ግምት ከም ዘየእትዎ ዀይኑ ኺስምዓና ይኽእል እዩ። ገሌና ምናልባት ብምኽንያት ሕሉፍ ህይወትና ንጭነቕ ንኸውን። ሰይጣን ድማ ነዚ ጭንቀትና ተጠቒሙ፡ ዘይንረብሕ ኰይኑ ኸም ዚስምዓና ኺገብር ይጽዕር እዩ። መብዛሕትኡ እዋን መጥቃዕትታቱ፡ ንስምዒትና ብምምዝማዝ ንእምነትና ምድኻም እዩ። ይኹን እምበር፡ ‘ንጸሎት ንቑሓት’ እንተ ዄንና፡ እምነትና ድልድልቲ ኽትከውን እያ። እወ፡ ‘እቲ ዓብዪ ዋልታ እምነትና፡ ነቲ ሃልሃል ዚብል ፍላጻታት እቲ እኩይ ንኸነጥፍኦ’ ኺሕግዘና ይኽእል እዩ።—ኤፌ. 6:16።
14 ‘ንጸሎት ንቑሓት’ እንተ ዄንና፡ ንእምነትና ዚፍትን ሃንደበታዊ ፈተና ኼጋጥመና ኸሎ፡ እቲ ፈተና ድቦላ ኣይኪዀነናን እዩ፣ ኣይክንለማለምን ድማ ኢና። ፈተናታት ኬጋጥመና ኸሎ፡ ነቲ ነህምያ ዝሓደጎ ሰናይ ኣብነት ብምዝካር፡ ብኡብኡ ናብ የሆዋ ንጸሊ። ከመይሲ፡ ብዘይ ሓገዝ የሆዋ፡ ንዜጋጥመና ፈተናታት ክንዋጽኣሉን እምነትና ኽትፍተን ከላ ኽንጸንዕን ኣይንኽእልን ኢና።
ምእንቲ ኻልኦት ጸልዩ
15. ምእንቲ ኻልኦት ብዛዕባ ምጽላይ፡ ንገዛእ ርእስና እንታይ ኢልና ኢና ኽንሓትታ ዘሎና፧
15 የሱስ፡ እምነት ጴጥሮስ ንኸይትጠፍእ፡ ምእንታኡ ተማህለለ። (ሉቃ. 22:32) ኣብ ቀዳማይ ዘመን ዝነበረ ኤጳፍራስ ዝስሙ እሙን ክርስትያን፡ ነቲ የሱስ ዝሓደጎ ሰናይ ኣብነት ብምቕዳሕ፡ ምእንቲ እቶም ኣብ ቈሎሴ ዝነበሩ ኣሕዋቱ ብጸሎት ይጋደል ነበረ። ጳውሎስ ንሰብ ቈሎሴ፡ “ኣብ መወዳእታ ምሉኣትን ንዅሉ ፍቓድ ኣምላኽ ኣጸቢቕኩም እትኣምኑሉን ኴንኩም ክትቈሙ፡ ኵሉ ሳዕ ብጸሎቱ ይጋደለልኩም ኣሎ” ኢሉ ጸሓፈሎም። (ቈሎ. 4:12) ንገዛእ ርእስና ኸምዚ ዚስዕብ ኢልና ኽንሓትታ ኣሎና፦ ‘ምእንቲ እቶም ኣብ መላእ ዓለም ዘለዉ ኣሕዋተይ እጽሊ ድየ፧ ብዛዕባ እቶም ባህርያዊ ሓደጋ ዘጋጠሞም ኣሕዋተይ ክንደይ ሳዕ እየ ዝጽሊ፧ ብዛዕባ እቶም ኣብ ውድብ የሆዋ ኸቢድ ሓላፍነት ዘለዎም ኣሕዋት ካብ ዝጽሊ ኽንደይ ገይረ ኣለኹ፧ ኣብዚ ቐረባ እዋን፡ ብዛዕባ እቶም ጸገማት ዜጋጥሞም ዘሎ ኣብ ጉባኤና ዘለዉ ውልቀ ሰባት ጸልየዶ፧’
16. ምእንቲ ኻልኦት እነቕርቦ ጸሎት ኣገዳሲ ድዩ፧ ግለጽ።
16 ምእንቲ ኻልኦት ኢልና ናብ የሆዋ ኣምላኽ እነቕርቦ ጸሎት፡ ብሓቂ ኺሕግዞም ይኽእል እዩ። (2 ቈረንቶስ 1:11 ኣንብብ።) የሆዋ፡ ሓያሎ ኻብ ኣምለኽቱ ብተደጋጋሚ ስለ ዝጸለዩ ጥራይ ስጕምቲ ናይ ምውሳድ ግዴታ እኳ እንተ ዘይብሉ፡ ንተገዳስነቶምን ንሻቕሎቶምን ኣብ ግምት የእትዎን ንጸሎቶም ይምልሶን እዩ። ስለዚ፡ ነቲ ምእንቲ ኻልኦት ንኽንጽሊ እተዋህበና ፍሉይ መሰልን ሓላፍነትን ኣርዚንና ኽንርእዮ ኣሎና። ልክዕ ከም ኤጳፍራስ፡ ምእንቲ ኻልኦት ብጸሎት ብምግዳል፡ ንክርስትያን ኣሕዋትናን ኣሓትናን ካብ ልቢ ኸም እነፍቅሮምን ከም እንግደሰሎምን ከነርኢ ኣሎና። ከምኡ እንተ ጌርና፡ ሓጐስና ኺውስኽ እዩ፣ ከመይሲ፡ “ካብ ምቕባል፡ ምሃብ የሐጕስ።”—ግብ. 20:35።
‘ድሕነትና ቐሪቡ’
17, 18. ‘ንጸሎት ንቑሓት’ ምዃን ኪሕግዘና ዚኽእል ብኸመይ እዩ፧
17 ጳውሎስ፡ “ለይቲ ሓለፈት፣ መዓልቲ እውን ቀረበት” ኢሉ ቐቅድሚ ምጽሓፉ፡ “ድሕነትና ኻብቲ ዝኣመንናሉ ግዜስ ሕጂ ይቐርብ እሞ፡ ድሮ ኻብ ድቃስ እትበራበሩላ ሰዓት ከም ዝኣኸለት፡ እዋኑ ስለ እትፈልጥዎ” በለ። (ሮሜ 13:11, 12) እታ ኣምላኽ እተመባጽዓ ሓዳስ ዓለም ቀሪባ እያ፣ ድሕነትና ድማ ካብቲ እንሓስቦ ንላዕሊ ቐሪቡ እዩ። ብመንፈሳዊ መዳይ ፈጺምና ኽንድቅስ የብልናን፣ እቲ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ዚርከብ ኣቓልቦ ዚስሕብ ነገራት፡ ነቲ ናብ የሆዋ እንጽልየሉ ግዜ ኸይሰርቆ እውን ክንጥንቀቕ ኣሎና። እወ፡ ‘ንጸሎት ንቑሓት ንኹን።’ ከምኡ ምግባር፡ ንመዓልቲ የሆዋ እናተጸበና፡ ‘ቅዱስ ኣነባብራ ንኺህልወናን ኣብ ግብርታት ኣምላኻዊ ተወፋይነት ንኽንካፈልን’ ኪሕግዘና ይኽእል እዩ። (2 ጴጥ. 3:11, 12) በዚ ኸምዚ፡ ኣነባብራና ብመንፈሳዊ መዳይ ንቑሓት ምዃንናን መወዳእታ እዚ እኩይ ስርዓት እዚ ኸም ዝቐረበን ዜርኢ ኪኸውን እዩ። ስለዚ፡ ‘ከየቋረጽና ንጸሊ።’ (1 ተሰ. 5:17) ብዘይካዚ፡ ንበይንና ዄንና እንጽልየሉ ብሕት ዝበለ ቦታ ብምምራጽ፡ ኣርኣያ የሱስ ንስዓብ። ብብሕትና ንውሕ ዝበለ ጸሎት ንጽሊ እንተ ዄንና፡ ናብ የሆዋ ብዝያዳ ኽንቀርብ ኢና። (ያእ. 4:7, 8) እዚ ኸኣ ብዙሕ በረኸት ኬምጽኣልና እዩ።
18 ቅዱሳት ጽሑፋት፡ “ክርስቶስ ኣብ ምድሪ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፡ ብብርቱዕ ኣውያትን ንብዓትን ናብቲ ኻብ ሞት ኬድሕኖ ዚኽእል፡ ምህለላን ልማኖን ኣቕረበ፣ ንኣምላኽ ብምፍራሁ ኸኣ ተሰምዐ” ይብል እዩ። (እብ. 5:7) የሱስ ምህለላን ልማኖን ስለ ዘቕረበ፡ ክሳዕ እታ ምድራዊ ህይወቱ እተዛዘመትላ እዋን፡ ንኣምላኽ ዝነበሮ ተኣማንነት ሓልዩ እዩ። ከም ውጽኢቱ ኸኣ፡ የሆዋ ነዚ ዚፈትዎ ወዱ ኻብ ሞት ኣድሒንዎን ኣብ ሰማይ ዘይትመውት ህይወት ብምሃብ ባሪኽዎን እዩ። ንሕና እውን፡ ኣብ መጻኢ ዝዀነ ይኹን ፈተና የጋጥመና ብዘየገድስ፡ ነቲ ሰማያዊ ኣቦና እሙናት ክንከውን ንኽእል ኢና። እወ፡ ‘ንጸሎት ንቑሓት’ እንተ ዄንና፡ ዓስቢ ናይ ዘለኣለም ህይወት ክንረክብ ኢና።


text:
ምዕራፍ 81
ምስ ኣቦ ሓደ ኽነሱ፡ ኣምላኽ ኣይኰነን
“ኣነን ኣቦን ሓደ ኢና”
የሱስ፡ እቲ ንርእሱ ኣምላኽ ገይሩ ተባሂሉ ዝቐረበሉ ኽሲ ጌጋ ምዃኑ ገለጸ
የሱስ በዓል ወፈያ (ወይ ሓኑካ) ናብ የሩሳሌም ከይዱ ነበረ። እዚ በዓል እዚ ንዝኽሪ ዳግመ ወፈያ እታ ቤተ መቕደስ ዚብዓል እዩ ነይሩ። ቅድሚኡ ሓደ ዘመን ይገብር፡ ኣንቲቆስ ኢጲፋነስ ንጉስ ሶርያ ኣብ ልዕሊ እቲ ዓብዪ መሰውኢ ቤተ መቕደስ ኣምላኽ፡ ካልእ መሰውኢ ሰርሐ። ደቂ ሓደ ኣይሁዳዊ ኻህን ድማ ጸኒሖም ንየሩሳሌም ሓዝዋ፡ ነታ ቤተ መቕደስ እውን ዳግም ንየሆዋ ወፈይዋ። ካብ ሽዑ ኣትሒዙ፡ ብ25 ከስለው፡—እታ መፋርቕ ሕዳርን መፋርቕ ታሕሳስን እትሽፍን ወርሒ፡—ዓመታዊ በዓል ይብዓል ነበረ።
እዋኑ ቘራሪ ወቕቲ እዩ ነይሩ። የሱስ ድማ ኣብ ቤተ መቕደስ ኣብ ገበላ ሰሎሞን ይኸይድ ነበረ። ሽዑ፡ ኣይሁድ ከበብዎ እሞ፡ “ክሳዕ መዓስ ኢኻ ሰንፈላል ክትገብረና፧ ንስኻ ክርስቶስ እንተ ዄንካ፡ ብግልጺ ንገረና” በልዎ። (ዮሃንስ 10:22-24) የሱስከ እንታይ ኢሉ መለሰሎም፧ “ነጊረኩምሲ፡ ኣይትኣምኑን ኢኹም” ኢሉ መለሰሎም። ከምቲ ነታ ኣብ ዒላ ዝረኸባ ሳምራዊት ሰበይቲ ዝነገራ ገይሩ ክርስቶስ ምዃኑ ብቐጥታ ኣይነገሮምን። (ዮሃንስ 4:25, 26) “ኣብርሃም ከይተወልደ፡ ኣነ ኣለኹ” ብምባል ግና መንነቱ ገሊጹሎም እዩ።—ዮሃንስ 8:58።
የሱስ፡ ንሱ ክርስቶስ ከም ዝዀነ፡ ነቲ ግብርታቱ ምስቲ ክርስቶስ ኪፍጽሞ ምዃኑ ብትንቢት እተነግረ ነገር ብምንጽጻር ሰባት ባዕላቶም ኣብ ውሳነ ኺበጽሑ እዩ ዝደሊ ነይሩ። በዚ ምኽንያት እዚ ኸኣ እዩ ኣብ ካልእ ግዜ ንደቀ መዛሙርቱ ንሱ መሲሕ ምዃኑ ንሓደ እኳ ኸይነግሩ ዝኣዘዞም። ነቶም ተጻባእቲ ዝዀኑ ኣይሁድ ግና፡ “እቲ ብስም ኣቦይ ዝገብሮ ዘለኹ ግብርታት ብዛዕባይ ይምስክር እዩ። ንስኻትኩም ግና . . . ኣይትኣምኑን ኢኹም” በሎም።—ዮሃንስ 10:25, 26።
ስለምንታይ እዮም የሱስ ንሱ ክርስቶስ ምዃኑ ዘይኣመኑ፧ የሱስ ከምዚ በለ፦ “ንስኻትኩም ግና፡ ካብተን ኣባጊዐይ ስለ ዘይኰንኩም፡ ኣይትኣምኑን ኢኹም። ኣባጊዐይ ድምጸይ ይሰምዓ፡ ኣነ ኸኣ እፈልጠን፡ ንሳተን እውን ይስዕባኒ እየን። ኣነ ኸኣ ናይ ዘለኣለም ህይወት እህበን፡ ንዘለኣለም ድማ ከቶ ኣይኪጠፍኣን እየን፣ ካብ ኢደይ ዚምንዝዐን እውን የልቦን። እቲ ኣቦይ ዝሃበኒ፡ ካብ ኵሉ ይዓቢ እዩ።” የሱስ ቀጺሉ፡ “ኣነን ኣቦን ሓደ ኢና” ብምባል ነቲ ንሱ ምስ ኣቦኡ ዘለዎ ጥብቂ ርክብ ነገሮም። (ዮሃንስ 10:26-30) የሱስ ኣብ ምድሪ፡ ኣቦኡ ኸኣ ኣብ ሰማይ ብምንባሩ፡ ቃል ብቓሉ ንሱን ኣቦኡን ሓደ እዮም ማለቱ ኪኸውን ኣይክእልን እዩ። ኣብ ክንዳኡስ፡ ሓደ ዝዕላማኦምን ሓድነት ዘለዎምን ምዃኑ እዩ ዚገልጽ ነይሩ።
ቃላት የሱስ ንኣይሁድ ብዙሕ ስለ ዘቘጥዖም፡ ኪቐትልዎ ኣእማን ኣልዓሉ። እዚ ግና ንየሱስ ኣየፍርሆን። የግዳስ፡ “ካብ ኣቦይ ብዙሕ ሰናይ ግብርታት ኣርእየኩም እየ። ስለ ኣየኖት ግብርታት ኢኹም ብዳርባ እምኒ ኽትቀትሉኒ፧” በሎም። ንሳቶም ድማ፡ “ስለ እተጻረፍካ፡ . . . ርእስኻ ኣምላኽ ስለ ዝገበርካ እምበር፡ ስለቲ ሰናይ ግብርኻስ ኣይኰንናን ብዳርባ እምኒ እንቐትለካ” ኢሎም መለሱሉ። (ዮሃንስ 10:31-33) የሱስ ‘ኣምላኽ እየ’ ኢሉ ዘይፈልጥ ክነሱ፡ ከምኡ ኢሎም ዝኸሰስዎ ስለምንታይ እዮም፧
ኣይሁድ ከምኡ ዝበልዎ፡ የሱስ እቲ ንሳቶም ናይ ኣምላኽ ጥራይ ኢሎም ዚኣምኑሉ ስልጣናት ከም ዘለዎ ብምዝራቡ እዩ። ንኣብነት፡ ብዛዕባ እተን “ኣባጊዕ” ኪዛረብ ከሎ “ናይ ዘለኣለም ህይወት እህበን” ኢሉ እዩ፣ እዚ ኸኣ ሰብ ኪገብሮ ዘይክእል ነገር እዩ። (ዮሃንስ 10:28) እንተዀነ ግና፡ እቶም ኣይሁድ ነቲ የሱስ ካብ ኣቦኡ ስልጣን ከም እተዋህቦ ብግህዶ ዝነገሮም ነገር ዕሽሽ ኢሎምዎ ነይሮም እዮም።
እቲ ኽሶም ጌጋ ምዃኑ መርትዖ ንምቕራብ፡ የሱስ ከምዚ ኢሉ ሓተቶም፦ “ኣብ ሕግኹም፡ [ኣብ መዝሙር 82:6] ‘ኣነ፡ “ኣማልኽቲ ኢኹም” ኢለ’ ዚብል ጽሑፍዶ የልቦን፧ ነቶም ኣንጻሮም ቃል ኣምላኽ ዝመጾም፡ ‘ኣማልኽቲ’ ኻብ ዚብሎም፡ . . . ንዓይ፡ ኣቦ ንዝቐደሰኒ፡ ናብ ዓለም እውን ንዝለኣኸኒ ደኣ፡ ‘ወዲ ኣምላኽ እየ’ ስለ ዝበልኩዶ፡ ‘ትጻረፍ ኣለኻ’ ትብሉኒ ኣለኹም፧”—ዮሃንስ 10:34-36።
እወ፡ ቅዱሳት ጽሑፋት ነቶም ዘይቅኑዓት ሰብኣውያን ፈራዶ እኳ “ኣማልኽቲ” ኢሉ ይጽውዖም እዩ። እሞ ደኣ የሱስ “ወዲ ኣምላኽ እየ” ብምባሉስ ኣይሁድ ከመይ ገይሮም በዳሊ ይገብርዎ፧ ቀጺሉ ሓደ ኼእምኖም ዚግባእ ነገር ጠቐሰ፦ “ግብርታት ኣቦይ እገብር እንተ ዘየለኹ፡ ኣይትእመኑኒ። እገብር እንተ ኣለኹ ግና፡ ኣቦ ምሳይ ሓድነት ከም ዘለዎን ኣነ ምስ ኣቦ ሓድነት ከም ዘሎንን ምእንቲ ኽትፈልጡን ክትግንዘቡንሲ፡ ንዓይ እኳ እንተ ዘይኣመንኩምኒ፡ ነቲ ግብርታት እመንዎ።”—ዮሃንስ 10:37, 38።
ሽዑ፡ ኣይሁድ ንየሱስ ኪሕዝዎ ፈተኑ፡ ንሱ ግና ኣምለጠ። ካብ የሩሳሌም ወጺኡ ናብታ ቕድሚ ኣርባዕተ ዓመት ኣቢሉ ዮሃንስ ዜጥምቐላ ዝነበረ ስግር ፈለግ ዮርዳኖስ እትርከብ ቦታ ኸደ። እዛ ቦታ እዚኣ ኻብቲ ደቡባዊ ጫፍ ባሕሪ ገሊላ ብዙሕ ዘይትርሕቕ ነይራ ኽትከውን ኣለዋ።
ብዙሓት ድማ ናብ የሱስ መጺኦም፡ “ዮሃንስ ሓንቲ ትእምርቲ እኳ ኣይገበረን፣ እቲ ዮሃንስ ብዛዕባ እዚ እተዛረቦ ዅሉ ግና፡ ሓቂ እዩ” በሉ። (ዮሃንስ 10:41) በዚ ኸምዚ፡ ብዙሓት ኣይሁድ ብየሱስ ኣመኑ።
ብዝያዳ ፍለጥ
ብዛዕባ ኣቦን ወድን መንፈስ ቅዱስን ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ሓቂ
ብዙሓት ሰባት፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ስላሴ ኸም ዚምህር ይኣምኑ እዮም። እዝስ ሓቂ ድዩ፧


text:
“እዚ ንመዘከርታይ ግበርዎ”
“ኣመስጊኑ፡ [ነቲ ቕጫ] ቈሪሱ ‘እዚ ምእንታኹም ዚውሃብ ስጋይ ማለት እዩ። እዚ ንመዘከርታይ ግበርዎ’ በለ።”—1 ቈረ. 11:24።፡
1, 2. ሃዋርያት ብዛዕባ እቲ ናብ የሩሳሌም ዚግበር ጕዕዞ ዚጅምረሉ እዋን እንታይ ኢሎም እዮም ሓሲቦም ኪዀኑ ዚኽእሉ፧
‘ደበና ስለ ዘይነበረ፡ ሓዳስ ወርሒ ተራእያ እያ። ትማሊ ምሸት፡ ኣብ የሩሳሌም ዘለዉ ሓለውቲ፡ ነታ ወርሒ ርእዮምዋ ኪዀኑ ኣለዎም። ዋዕላ ኣይሁድ እዚ ምስ ፈለጡ፡ ሓዳስ ወርሒ፡ ማለት ወርሒ ኒሳን ከም ዝጀመረት ኣበሰሩ። ድሕሪኡ፡ እቲ ብስራት ብምልክታት ሓዊ ወይ ብልኡኻት ስለ እተዘርግሐ፡ ንሕና እውን ክንሰምዖ ኸኣልና። የሱስ ቅድሚ ፋስጋ ናብ የሩሳሌም ኪበጽሕ ከም ዚደሊ ፍሉጥ እዩ።’
2 ገለ ኻብቶም ምስ የሱስ ኣብ ፔራ (ስግር ዮርዳኖስ) ዝነበሩ ሃዋርያት ከምዚ ኣብ ላዕሊ እተገልጸ ኢሎም ሓሲቦም ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም። ኣብቲ ግዜ እቲ፡ የሱስ ንመወዳእታ ግዜ ናብ የሩሳሌም ኪጐዓዝ ተበጊሱ ነበረ። (ማቴ. 19:1፣ 20:17, 29፣ ማር. 10:1, 32, 46) ብኣቈጻጽራ ኣይሁድ፡ ቀዳመይቲ መዓልቲ ወርሒ ኒሳን መዓስ ከም እትጅምር ምስ ተፈልጠ፡ ድሕሪኡ 13 መዓልቲ ጸኒሑ ፋስጋ ይብዓል ነበረ። እዚ ኸኣ ብ14 ኒሳን፡ ጸሓይ ድሕሪ ምዕራባ እዩ ዚውዕል።
3. ክርስትያናት ብዛዕባ እታ ፋስጋ እትውዕለላ ዕለት ዚግደሱ ስለምንታይ እዮም፧
3 እታ ምስ ዕለት ፋስጋ ሕደ ዝዀነት፡ ዕለት ድራር ጐይታ፡ ኣብ 14 ሚያዝያ 2014፡ ጸሓይ ድሕሪ ምዕራባ እያ እትውዕል። እዛ ዕለት እዚኣ፡ ንናይ ሓቂ ክርስትያናትን ንተገደስቲ ሰባትን ፍልይቲ መዓልቲ እያ። ስለምንታይ፧ ምኽንያቱ ኣብ 1 ቈረንቶስ 11:23-25፡ “የሱስ በታ ኣሕሊፍካ ዚውሃበላ ለይቲ፡ እንጌራ ኣልዓለ፣ ኣመስጊኑ፡ ቈሪሱ፡ ‘እዚ ምእንታኹም ዚውሃብ ስጋይ ማለት እዩ። እዚ ንመዘከርታይ ግበርዎ’ በለ። ብዛዕባ እታ ጽዋእ እውን . . . ከምኡ ገበረ” ተባሂሉ ኣሎ።
4. (ሀ) ብዛዕባ በዓል ዝኽሪ እንታይ ሕቶታት እዩ ኺለዓል ዚኽእል፧ (ለ) ዕለት በዓል ዝኽሪ ኣብ ዓዓመት ዚውሰን ብኸመይ እዩ፧ ( “በዓል ዝኽሪ 2014” ዘርእስታ ሳጹን ርአ።)
4 ኣብታ የሱስ ንሰዓብቱ ኣብ ዓዓመት ኬብዕልዋ ዝነገሮም ሓንቲ በዓል ክትርከብ ከም እትደሊ ፍሉጥ እዩ። ኣቐዲምካ ንርእስኻ ኸምዚ ዚስዕብ ኢልካ ሕተታ፦ ‘ነታ ምሸት እቲኣ ብኸመይ እየ ኽዳለወላ ዘሎኒ፧ እንታይ ፍሉይ ነገራት እዩ ዚቐርብ፧ ኣብቲ በዓል እቲ፡ ከመይ ዝበለ ስርዓት እዩ ዚህሉ፧ እቲ በዓል እትን እቲ ሽዑ ዚቐርብ ነገራትን ንዓይ እንታይ ትርጕም እዩ ኼመሓላልፈለይ ዘለዎ፧’
ቅጫን ወይንን
5. የሱስ ኣብቲ ንመወዳእታ ግዜ ምስ ሃዋርያቱ ዀይኑ ዘብዓሎ ፋስጋ፡ እንታይ ምድላዋት እዩ ገይሩ፧
5 የሱስ ንሃዋርያት ፋስጋ ዜብዕሉላ ኽፍሊ ኼዳልዉሉ ኺነግሮም ከሎ፡ እተጋነነ መጸባበቒ ኺግበር ከም ዘለዎ ኣይጠቐሰን፣ ኣብ ክንዳኡስ፡ ምሽእትን ጽርይትን ነቶም ዕዱማት ዚኣክል ስፍሓት ዘለዋን ክፍሊ እዩ ደልዩ ነይሩ ኪኸውን ዚኽእል። (ማርቆስ 14:12-16 ኣንብብ።) ሃዋርያት፡ ዘይበዅዐ ቕጫን ቀይሕ ወይንን ዝኣመሰለ ነቲ በዓል ዚኸውን ነገራት ኬዳልዉ ኸም ዘለዎም ይፈልጡ ነበሩ። የሱስ ፋስጋ ኣብዒሉ ምስ ወድአ፡ ኣብቲ ቕጫን ወይንን ኣተኰረ።
6. (ሀ) የሱስ፡ ፋስጋ ምስ ተበልዐ፡ ብዛዕባ እቲ ቕጫ እንታይ እዩ ዝበለ፧ (ለ) ኣብ በዓል ዝኽሪ እንታይ ዓይነት ቅጫ እዩ ዚቐርብ፧
6 ሃዋርያ ማቴዎስ ኣብቲ በዓል እቲ ስለ ዝነበረ፡ “የሱስ እንጌራ ኣልዓለ፣ ባሪኹ፡ ቈሪሱ፡ ንደቀ መዛሙርቱ እናሃበ ድማ፡ “ውሰዱ፡ ብልዑ። እዚ ስጋይ ማለት እዩ’ በሎም” ኢሉ ጸሓፈ። (ማቴ. 26:26) እቲ “ቕጫ፡” ከምቲ ኣብ በዓል ፋስጋ ዚግበር ዝነበረ፡ ዘይበዅዔ እንጌራ እዩ ነይሩ። (ዘጸ. 12:8፣ ዘዳ. 16:3) መባዅዕቲ ወይ ከም ጨው ዝኣመሰለ መማቕርቲ ብዘይብሉ ሓርጭ ስርናይን ማይን ከኣ እዩ ዚዳሎ ነይሩ። ስለ ዘይበዅዐ ድማ ፈዀዅ ኣይብልን ነበረ። ገለ ሕዋስ ዘይብሉን ንቝጽን ብቐሊሉ ዚስበርን ነበረ። ሎሚ ሽማግለታት ጉባኤ፡ ቅድሚ በዓል ዝኽሪ፡ ንሓደ ኻብቶም ኣስፋሕቲ ብሓርጭ ስርናይን ብማይን ገይሩ ብዘይቲ ኣብ እተለኽየ ባዴላ ወይ መቕሎ ቕጫ ኺስንክት ኪሓትትዎ ይኽእሉ እዮም። (ሓርጭ ስርናይ ኪርከብ እንተ ዘይተኻኢሉ፡ ብሓርጭ ሩዝ፡ ስገም፡ ዕፉን ወይ ብኻልእ ተመሳሳሊ ዓይነት እኽሊ ጌርካ ኺስንከት ይከኣል እዩ።) ወይ ከኣ ቡቕሊ፡ እንቃቕሖ፡ ወይ ሽጕርቲ ዘይብሉ ዓይነት ቅጫ ኣይሁድ ክትጥቀም ይከኣል እዩ።
7. የሱስ ብዛዕባ እንታይ ዓይነት ወይኒ እዩ እተዛረበ፧ ሎሚኸ፡ ኣብ ድራር ጐይታ እንታይ ዓይነት ወይኒ እዩ ኪቐርብ ዚከኣል፧
7 ማቴዎስ ቀጺሉ ኸም ዝገለጾ፡ “[የሱስ] ጽዋእ ኣልዒሉ እውን፡ ኣመስጊኑ፡ ከምዚ እናበለ ሃቦም፦ ‘ኵላትኩም ካብዚ ስተዩ።’” (ማቴ. 26:27, 28) እቲ የሱስ ኣብ ኢዱ ዝሓዞ ጽዋእ፡ ጽዋእ ቀይሕ ወይኒ እዩ ነይሩ። (ዓጺድ ወይኒ ኻብ ዝሓልፍ ነዊሕ ገይሩ ስለ ዝነበረ፡ እቲ ወይኒ፡ ሓድሽ ጽማቝ ወይኒ ኪኸውን ኣይክእልን እዩ ነይሩ።) ሽሕ እኳ ወይኒ፡ ክፍሊ እቲ ኣብ ግብጺ እተገብረ ናይ መጀመርታ በዓል ፋስጋ እንተ ዘይነበረ፡ የሱስ ኣብ ፋስጋ ወይኒ ስለ ዝቐረበ፡ ኣይተቓወመን። ሕሉፍ ሓሊፉ እኳ ደኣ፡ ንገለ ኽፋል እቲ ወይኒ ኣብ ድራር ጐይታ ተጠቒሙሉ እዩ። ስለዚ፡ ክርስትያናት ኣብ ድራር ጐይታ ወይኒ ኸም ዚቐርብ ይገብሩ እዮም። ንዋጋ ደም የሱስ ከነደልድሎ ወይ ክንውስኸሉ ስለ ዘየድሊ፡ እቲ ኣብ ድራር ጐይታ እንጥቀመሉ ወይኒ፡ ብብራንዲ ወይ ብቐመማት ዝተረረ ዓይነት ወይኒ ኣይኰነን። ሕዋስ ዘይብሉ ቐይሕ ወይኒ ኪቐርብ ኣለዎ። እዚ ኣብ ቤት ኪዳሎ፡ ወይ ከኣ ከም ቦዦሌ፡ በርጋንዲ፡ ወይ ኪያንቲ ዝኣመሰለ ወይኒ ኺዕደግ ይከኣል እዩ።
ትርጕም ቅጫን ወይንን
8. ክርስትያናት ብዛዕባ እቲ ቕጫን ወይንን ሒዝዎ ዘሎ ትርጕም ዚግደሱ ስለምንታይ እዮም፧
8 ሃዋርያ ጳውሎስ፡ ሃዋርያት ጥራይ ዘይኰኑስ፡ ኵሎም ክርስትያናት እውን ድራር ጐይታ ኼብዕሉ ኸም ዘለዎም ኣነጺሩ ገሊጹ እዩ። ነቶም ኣብ ቈረንቶስ ዝነበሩ ክርስትያን ብጾቱ፡ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈሎም፦ “እቲ ናባኻትኩም ዘመሓላለፍክዎ፡ ካብ ጐይታ ተቐቢለ እየ፦ ጐይታና የሱስ . . . እንጌራ ኣልዓለ፣ ኣመስጊኑ፡ ቈሪሱ፡ ‘እዚ ምእንታኹም ዚውሃብ ስጋይ ማለት እዩ። እዚ ንመዘከርታይ ግበርዎ’ በለ።” (1 ቈረ. 11:23, 24) በዚ መሰረት እዚ፡ ክሳዕ እዚ ግዜና ዘለዉ ክርስትያናት፡ ነዚ ፍሉይ በዓል እዚ፡ ኣብ ዓዓመት እዮም ዜብዕልዎ፣ ብዛዕባ እቲ ቕጫን ወይንን ሒዝዎ ዘሎ ትርጕም ድማ ይግደሱ እዮም።
9. ገሊኣቶም ብዛዕባ እቲ የሱስ እተጠቐመሉ ቕጫ፡ እንታይ ግጉይ ርእይቶ እዩ ዘለዎም፧
9 ገሊኦም ምእመናን፡ የሱስ፡ ቃል ብቓሉ፡ ‘እዚ ስጋይ እዩ’ ኸም ዝበለ ብምጥቃስ፡ እቲ ቕጫ፡ ብተኣምራዊ መገዲ ናብ ስጋ የሱስ ከም እተቐየረ እዮም ዚኣምኑ። እዚ ግና፡ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ እዩ። * ስጋ ወይ ኣካል የሱስ ኣብ ቅድሚ እቶም እሙናት ሃዋርያት እዩ ነይሩ፣ እቲ ቘሪሶም ዝበልዕዎ ዘይበዅዐ ቕጫ እውን ኣብ ቅድሚኦም እዩ ነይሩ። ስለዚ፡ የሱስ ከምቲ ብዙሕ ሳዕ ኣብ ካልእ እዋናት እውን ዚብሎ ዝነበረ፡ ኣብዚ እውን ብምሳልያዊ መገዲ ይዛረብ ከም ዝነበረ ንጹር እዩ።—ዮሃ. 2:19-21፣ 4:13, 14፣ 10:7፣ 15:1።
10. እቲ ኣብ ድራር ጐይታ ዚቐርብ ቅጫ እንታይ እዩ ዜመልክት፧
10 እቲ ሃዋርያት ኪርእይዎን ኪማቐልዎን ዚኽእሉ ዚነበሩ ቕጫ፡ ንስጋ የሱስ እዩ ዜመልክት ነይሩ። ኣየናይ ስጋ፧ ሓደ እዋን፡ ኣገልገልቲ ኣምላኽ፡ የሱስ ነቲ ቕጫ ቘሪሱ ስለ ዝሰበሮ፡ ዓጽሚ የሱስ ግና ስለ ዘይተሰብረ፡ እቲ ቕጫ፡ ን“ሰብነት ክርስቶስ፡” ማለት ንጉባኤ ቕቡኣት ክርስትያናት ከም ዜመልክት ኰይኑ ይስምዖም ነበረ። (ኤፌ. 4:12፣ ሮሜ 12:4, 5፣ 1 ቈረ. 10:16, 17፣ 12:27) ድሕሪ ገለ ግዜ ግና፡ ብመሰረት ቅዱሳት ጽሑፋት፡ እቲ ቕጫ ነቲ ንየሱስ እተዳለወሉ ምድራዊ ሰብነቱ ወይ ስጋኡ ኸም ዜመልክት ተገንዘቡ። የሱስ፡ ‘ብስጋ መከራ ጸጊቡ፡’ ተሰቒሉ እውን እዩ። ስለዚ፡ ኣብ ድራር ጐይታ፡ እቲ ቕጫ ነቲ ‘ንሓጢኣትና ዝጾረ’ ሰብነት የሱስ እዩ ዜመልክት።—1 ጴጥ. 2:21-24፣ 4:1፣ ዮሃ. 19:33-36፣ እብ. 10:5-7።
11, 12. (ሀ) የሱስ ብዛዕባ እቲ ወይኒ እንታይ እዩ ዝበለ፧ (ለ) እቲ ኣብ ድራር ጐይታ ዚቐርብ ወይኒ ንምንታይ እዩ ዜመልክት፧
11 እዚ ትርጕም እዚ ነቲ የሱስ ቀጺሉ ብዛዕባ እቲ ወይኒ ከምዚ ዚስዕብ ብምባል እተዛረቦ ሓሳባት ንኽንርድኦ ይሕግዘና፦ “ብዛዕባ እታ ጽዋእ እውን ድሕሪ ድራር፡ ‘እዛ ጽዋእ እዚኣ፡ ብደመይ ዚግበር ሓድሽ ኪዳን ማለት እያ። ብእትሰትይዋ መጠን፡ እዚ ንመዘከርታይ ግበርዎ’ ብምባል ከምኡ ገበረ።” (1 ቈረ. 11:25) እዛ ጥቕሲ እዚኣ፡ ኣብ ሓያሎ ትርጕማት መጽሓፍ ቅዱስ፡ ምስ ትርጕም 1956 ብዚመሳሰል ቃላት፡ ቃል ብቓሉ፡ “እዛ ጽዋእ እዚኣ ብደመይ ሓድሽ ኪዳን እያ” ብዚብል ተተርጒማ ኣላ። እታ የሱስ ዝሓዛ ጽዋእሲ ሓድሽ ኪዳን ማለት ድያ ነይራ፧ ኣይፋላን። እታ “ጽዋእ” እትብል ቃል፡ ነቲ ኣብ ውሽጣ ሒዛቶ ዘላ ነገር፡ ማለት ነቲ ወይኒ እያ እተመልክት። የሱስ፡ እቲ ወይኒ ንደሙ ኸም ዜመልክት እዩ ገሊጹ።
12 እቲ ኣብ ወንጌል ማርቆስ ተመዝጊቡ ዘሎ ቓላት የሱስ፡ “እዚ ምእንቲ ብዙሓት ዚፈስስ ናተይ ‘ደም ኪዳን’ ማለት እዩ” ይብል። (ማር. 14:24) እወ፡ ደም የሱስ “ምእንቲ ብዙሓት ንሕድገት ሓጢኣት ዚፈስስ” ደም እዩ ነይሩ። (ማቴ. 26:28) ስለዚ እምበር፡ እቲ ቐይሕ ወይኒ፡ ንደም የሱስ እዩ ዜመልክት። በቲ ደም እቲ ኣቢሉ በጃ ስለ እተኸፍለልና ኸኣ፡ ‘ኣበሳና ኺሕደገልና’ ይኽእል እዩ።—ኤፌሶን 1:7 ኣንብብ።
ሞት ክርስቶስ ምዝካር
13. ዓመታዊ በዓል ዝኽሪ ሞት ክርስቶስ ብኸመይ ከም ዚብዓል ግለጽ፧
13 ምስ ናይ የሆዋ መሰኻኽር በዓል ዝኽሪ እተብዕል ንመጀመርታ ግዜኻ እንተ ዀይኑ፡ እንታይ ኢኻ ኽትጽበ እትኽእል፧ እቲ መአከቢ ዅሎም ተኣከብቲ ባህ ኢልዎም ኪእከቡሉ ዚኽእሉ፡ ማራኽን ጽፉፍን ቦታ እዩ። ነቲ ቦታ ዜማዕርግ ዕምባባታት ኪህሉ ዚኽእል እኳ እንተ ዀነ፡ እተጋነነ መጻበበቒ የለን፣ ኣብ ፓርቲ ኸም ዚግበር እውን ኣይኰነን። ሓደ ብቑዕ ሽማግለ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ እቲ በዓል እንታይ ከም ዚብል ብንጹርን ኣኽብሮት ብዘለዎ መገድን ኪገልጽ እዩ። ንዅሎም ተኣከብቲ ድማ ነቲ ክርስቶስ ዝገበረልና ነገር ንኼማስዉሉ ኺሕግዞም እዩ። ክርስቶስ፡ ንኽንነብር ኢሉ፡ ብሞቱ በጃ ኸፊሉልና እዩ። (ሮሜ 5:8-10 ኣንብብ።) እቲ ተዛራባይ፡ ብዛዕባ እቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተመዝጊቡ ዘሎ ንክርስትያናት እተዳለወሎም ክልተ ተስፋታት ኪገልጽ እዩ።
14. ኣብ ድራር ጐይታ ብዛዕባ እንታይ ተስፋታት እዩ ዚግለጽ፧
14 ሓደ ኻብቲ ተስፋ፡ ኣብ ሰማይ ምስ ክርስቶስ ኴንካ ምግዛእ እዩ። እዚ ተስፋ እዚ ዘለዎም ሰዓብቲ ክርስቶስ፡ ብተዛማዲ ሒደት ኪዀኑ ኸለዉ፡ እቶም እሙናት ሃዋርያት እውን ይርከብዎም። (ሉቃ. 12:32፣ 22:19, 20፣ ራእ. 14:1) እቲ ኻልኣይ ተስፋ ድማ፡ ኣብዚ ግዜና ዘለዉ ንኣምላኽ ብተኣማንነት ዜገልግልዎ መብዛሕትኦም ክርስትያናት ዘለዎም ተስፋ እዩ። እዞም ሰባት እዚኦም፡ ኣብታ ገነት እትኸውን ምድሪ ንዘለኣለም ናይ ምንባር ተስፋ ኣለዎም። ሽዑ፡ እቲ ክርስትያናት ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዞም ኪጽልይዎ ዚጸንሑ ነገር ኪፍጸም እዩ። እወ፡ ፍቓድ ኣምላኽ ከምቲ ኣብ ሰማይ፡ ከምኡ ድማ ኣብ ምድሪ ኪኸውን እዩ። (ማቴ. 6:10) ቅዱሳት ጽሑፋት ብዛዕባ እቲ ክርስትያናት ንዘለኣለም ዚሕጐሱሉ ዜደንቕ ኵነታት ዚገልጽ ባህ ዜብል ሓሳባት ይህበና እዩ።—ኢሳ. 11:6-9፣ 35:5, 6፣ 65:21-23።
15, 16. ኣብ ድራር ጐይታ እቲ ቕጫ እንታይ እዩ ዚግበር፧
15 እቲ ተዛራባይ መደረኡ ናብ ምድምዳም ገጹ ኪቐርብ ከሎ፡ ልክዕ ከምቲ የሱስ ንሃዋርያቱ ኺገብርዎ ዝነገሮም ነገር ከም ዚፍጸም ይሕብር። ከምቲ ኣብ ላዕሊ እተገልጸ ድማ፡ ዘይበዅዐ ቕጫን ቀይሕ ወይንን ይቐርብ። እዚ ኣብ ጥቓ እቲ ተዛራባይ ኣብ ዚርከብ ሰደቓ ኪቕመጥ ይኽእል እዩ። እቲ ተዛራባይ፡ የሱስ ነዚ በዓል እዚ ኬቕውም ከሎ እንታይ ከም ዝበለን ከም ዝገበረን ካብ መጽሓፍ ቅዱስ የብርህ። ንኣብነት፡ ኣብ ወንጌል ማቴዎስ፡ “የሱስ እንጌራ ኣልዓለ፣ ባሪኹ፡ ቈሪሱ፡ ንደቀ መዛሙርቱ እናሃበ ድማ፡ ‘ውሰዱ፡ ብልዑ። እዚ ስጋይ ማለት እዩ’ በሎም” ዚብል ጸብጻብ ተመዝጊቡ ኣሎ። (ማቴ. 26:26) የሱስ ነቲ ዘይበዅዐ ቕጫ ቘሪሱ፡ ነቶም ኣብ የማነ ጸጋሙ ዝነበሩ ሃዋርያቱ ኣዞረሎም። ኣብቲ ብ14 ሚያዝያ ዚግበር ኣኼባ እውን ዘይበዅዐ ቕጫ ተቘራሪሱ፡ ኣብ ቢያትታት ተቐሚጡ ኽትርኢ ኢኻ።
16 እቲ ቕጫ ኣብ ውሽጢ ሓጺር ግዜ ናብ ኵሎም ተኣከብቲ ምእንቲ ኺዘውር፡ እኹል ብያትታት ኪቕረብ እዩ። ሽዑ፡ ሰፊሕ ጽምብል ኣይኪግበርን እዩ። ሓጺር ጸሎት ምስ ተገብረ፡ እቲ ብያትታት ከከም ከባቢኡ ተቐባልነት ብዘለዎ ስርዓት እዩ ዚዘውር። ልክዕ ከምቲ ብ2013 ኣብ እተገብረ በዓል ዝኽሪ ዘጋጠመ፡ ኣብ መብዛሕትአን ጉባኤታት ካብቲ ዚዘውር ቅጫ ዚወስዱ ተኣከብቲ ኣዝዮም ሒደት እዮም። አረ ኣብ ገሊአን ጉባኤታትሲ ሓደ እኳ ዚወስድ የለን።
17. ኣብ ድራር ጐይታ፡ እቲ የሱስ ብዛዕባ ወይኒ ዝሃቦ መምርሒ ብኸመይ እዩ ዚትግበር።
17 ድሕርዚ፡ እቲ ማቴዎስ ቀጺሉ ዝገለጾ ነገር ኪዕየየሉ እዩ። ከምዚ ዚብል፦ “[የሱስ] ጽዋእ ኣልዒሉ እውን፡ ኣመስጊኑ፡ ከምዚ እናበለ ሃቦም፦ ‘ኵላትኩም ካብዚ ስተዩ፣ እዚ ምእንቲ ብዙሓት ንሕድገት ሓጢኣት ዚፈስስ ናተይ “ደም ኪዳን” ማለት እዩ።’” (ማቴ. 26:27, 28) ልክዕ ከምቲ ቕጫ ቐቅድሚ ምዛሩ ዚግበር፡ ኣብዚ እውን፡ ኣቐዲምካ ጸሎት ይግበር እሞ፡ እቲ ቐይሕ ወይኒ ዝሓዘ ‘ጽዋኣት’ ናብ ኵሎም እቶም ተኣከብቲ ይዘውር።
18. ካብቲ ቕጫን ወይንን ዚወስዱ ኣዝዮም ሒደት እውን እንተ ዀኑ፡ ወይ እውን ዋላ ሓደ ዚወስድ እውን እንተ ዘየለ፡ ኣብ በዓል ዝኽሪ ምምጻእ ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
18 የሱስ ካብቲ ቕጫን ወይንን ዚወስዱ እቶም ኣብ ሰማያዊት መንግስቱ ምስኡ ዝገዝኡ ሰባት ጥራይ ምዃኖም ስለ ዝሓበረ፡ እቲ ቕጫን ወይንን ኪዘውር ከሎ፡ መብዛሕትኦም ተኣከብቲ ኻብኡ ኣይወስዱን እዮም። (ሉቃስ 22:28-30 ኣንብብ፣ 2 ጢሞ. 4:18) ይኹን እምበር፡ እቶም ዘይወስዱ እውን እንተ ዀነ፡ ኣብ ድራር ጐይታ ምምጻኦም ኣገዳሲ እዩ። ኣብቲ በዓል ምምጻኦም ንመስዋእቲ የሱስ ኣኽቢሮም ከም ዚርእይዎ እዩ ዚሕብር። ኣብቲ ግዜ እቲ፡ ብዛዕባ እቲ ብመስዋእታዊ በጃ የሱስ ኪረኽብዎ ዚኽእሉ በረኸታት ኬስተንትኑ ይኽእሉ እዮም። እዚኣቶም፡ ኣብ መንጎ እቶም “ካብቲ ብርቱዕ ጸበባ ዝወጹ፡” “ብዙሓት ህዝቢ” ዀይኖም ኪድሕኑ ተስፋ ኣለዎም። ብዛዕባ እዞም ኣገልገልቲ ኣምላኽ እዚኦም፡ “ነቲ ወለል ዚብል ክዳውንቶም ከኣ ብደም እቲ ገንሸል ሓጺቦም ኣጻዕድዮምዎ እዮም” ተባሂሉ ኣሎ።—ራእ. 7:9, 14-17።
19. ካብ ድራር ጐይታ ንኽትጥቀም እንታይ ምድላዋት ኢኻ ኽትገብር እትኽእል፧
19 ኣብ መላእ ዓለም ዚርከቡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ነዚ ፍሉይ ኣጋጣሚ እዚ ይዳለዉሉ ኣለዉ። ሰሙናት ኣቐዲምና፡ ብእተኻእለ መጠን ንብዙሓት ሰባት፡ ናብቲ በዓል ንኺመጹ ኽንዕድሞም ኢና። ብዘይካዚ፡ መብዛሕትና፡ ቀቅድሚ እቲ በዓል ኣብ ዘለዋ መዓልትታት፡ ብዛዕባ እቲ ቐቅድሚ እቲ ብ33 ድ.ክ. ዝወዓለ ድራር ጐይታ ኣብ ዘሎ መዓልትታት የሱስ ዝገበሮን እተፈጸመ ነገራትን ዚገልጽ ጸብጻብ መጽሓፍ ቅዱስ ከነንብብ ኢና። ኣብቲ በዓል ንኽንርከብ ድማ ኣቐዲምና ብሕታዊ ጕዳያትና ኸነተዓራሪ ኢና። ኣጋይሽ ምእንቲ ኽንቅበልን ኣብ ብምሉኡ እቲ መደብ ምእንቲ ኽንካፈልን፡ መኽፈቲ መዝሙርን ጸሎትን ቅድሚ ምጅማሩ ኽንመጽእ ዝሓሸ እዩ። ኵላትና፡ ኣባላት ጉባኤን ኣጋይሽን፡ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ኪግለጽ ከሎ፡ መጽሓፍ ቅዱሳና ገንጺልና ምስ እንከታተል ብሓቂ ኽንጥቀም ኢና። ብዝያዳ ድማ፡ ኣብ በዓል ዝኽሪ ምእካብና፡ ንመስዋእቲ የሱስ ልባዊ ሞሳ ኸም ዘሎናን ነቲ፡ “እዚ ንመዘከርታይ ግበርዎ” ብምባል ዝሃበና ትእዛዝ ከም እነኽብሮን ዜርኢ እዩ።—1 ቈረ. 11:24።
^ ሕ.ጽ. 9 ሃይንሪኽ መየር ዚብሃል ጀርመናዊ ምሁር፡ ‘“ኣብቲ ግዜ እቲ ስጋ የሱስ ስለ ዘይተመቕለ (ብህይወት ስለ ዝነበረ)” ሃዋርያት ቃል ብቓሉ ስጋ የሱስ ከም ዚበልዑን ደሙ ኸም ዚሰትዩን ገይሮም ከም ዘይሓሰቡ’ ገለጸ። ኣስዒቡ እውን፡ ‘የሱስ ብዛዕባ እቲ ቕጫን ወይንን ንምብራህ “ቅልል ዝበለ ቓላት” ከም እተጠቕመን ንሃዋርያቱ ብጌጋ ኺርድእዎ ኸም ዘይደለዮምን’ ገለጸ።


text:
1ዓካሪ ኪሪስቶሴና ዎላ ሃይባፓ ዒንሢ ዔቄሢሮ ኪሪስቶሴ ዴዒ ዓኣ ፆሲኮ ሚዛቆ ዛላ፥ ቦንቺንቴ ቤዛ፥ ሎ ጫሪንጮይዳ ዓኣ ባኮ ዶዲ ኮዑዋቴ። 2ቢያ ዎዴ ሎ ጫሪንጫ ዓኣ ባኮ ማላንዳኣፓዓቴም ሃይካ ሳዓ ዓኣ ባኮ ዛሎ ማሊፖቴ። 3ዓይጎሮ ጌዔቴ ሃይቂ ዱማዾያጉዲ ሃያ ዓጮ ፑርቶ ባካፓ ዒንሢ ዱማዼኔ፤ ዒንሢኮ ሼምፓሢያ ኪሪስቶሴና ዎላ ፆሲ ኮይላ ዓኣሺንቲ ዓኣኔ። 4ዒንሢኮ ሼምፓሢ ማዔ፥ ኪሪስቶሴ ሙኪ ጴዻ ዎዶና ዒንሢያ ዒዛና ዎላ ጴዻንዳኔ፤ ሃሣ ዒዛና ዎላ ዒንሢ ቦንቺንታንዳኔ። 5ዬያሮ ዒንሢዳ ዓኣ ዒንሢኮ ሳዖ ፑርቶ ማዾ ሱኡኮ ቢያ ዓያኖና ዎዹዋቴ፤ ዬንሢያ፦ ማቾ ሃሣ ዓኒ ማዒባኣያና ላሂሢ፥ ዒኢሳ ማዾ ማዺሢ፥ ማቾ ሃሣ ዓኒ ማዒባኣያና ላሃኒ ኮዒ ሱኡካዺሢ፥ ፆሲፓ ሜሌ ካኣሺ ካኣሽኪሢ ጉዴያ ማዔ ፔም ማዓ ባኣዚሮ ጎጋይቂሢንታኬ። 6ዬንሢ ባኮንሢ ዛሎና ፆሲም ዓይሢንቲጾ ዒጻ ዓሶ ዑጾይዳ ፆሲ ጎሪንታንዳኔ። 7ዒንሢያ ሃያኮ ቤርታ ዬንሢ ባኮ ማዺ ናንጋያኬ። 8ሃሢ ጋዓንቴ ጎሪንቲ፥ ዻጋ፥ ዓሲ ዒፂሢ፥ ዾንኮ፤ ዬንሢ ቢያ ሃሹዋቴ፤ ሃሣ ቦርሲሳ ጌኤሲያ ጌስቲፖቴ። 9ሚናኣ ዓሢ ዒዛኮ ማዾና ዎላ ዒንሢ ጉሲ ሃሼሢሮ ዎሊና ሉኡዙሞ ባኣዚ ጌስቲፖቴ። 10ሃሢ ዓኪ ዓሲ ዒንሢ ማዔኔ፤ ዬይ ዓኪ ማዔ ዑጻ ዒዛ ኮሺ ዒንሢ ዔራንዳጉዲ ማዤ ፆዛሢ ቢያ ኬሊ ፔና ማላንዳጉዲ ዒ ዓካሳሢኬ። 11ያዒ ማዒፆና ዓይሁዴ ማዒባኣሢና ዓይሁዴ ማዔሢና፥ ዓቲንቶ ቤርቶ ቲቂንቴሢና ቲቂንቲባኣሢና፥ ጊሪኬ ሙኡጮ ዔሩዋ ዓሶና ቦዖጉዲ ማዔ ዓሶና፥ ካራሚና ካራሚ ማዒባኣያና ጌይንቲ ዓሲ ባኣካ ዱሙሞ ባኣያ ማዔኔ። ኪሪስቶሴ ጋዓንቴ ቢያሢኬ፤ ቢያሢምኬ፤ 12ዓካሪ ዒንሢ ፆሲም ዱማዼያና ዶኦሪንቴያ ሃሣ ናሽኪንታያ ማዔ ጎይፆና ሚጪንቲሢ፥ ዓሲም ኮሺ ማዾ፥ ሼሌዑሞ፥ ኮሹሞ፥ ጊቢ ዳንዳዒሢንታ ሚርጌና ዓኣያ ማዑዋቴ። 13ዒንሢ ዎሊም ማሊ፥ ፔቴይ ባጋሢም ዻቤ ባኣዚ ዓኣቶ ኪሪስቶሴ ዒንሢኮ ጎሞ ዓቶም ጌዔሢጉዲ ዒንሢያ ዎሊም ዓቶም ጎዑዋቴ። 14ዬያ ቢያሢኮ ዑሣ ቢያሢ ፔቴይዳ ማሃ፥ ናሹሞ ዓኣያ ማዑዋቴ። 15ፔቴ ዑፆኮ ዱማ ዱማ ቤዞ ማዒ ዒንሢ ዔኤሊንቴሢ ዬያ ኮሹሞም ማዔሢሮ ኪሪስቶሴ ኮሹማ ዒንሢ ዒና ካኣታዾንጎ፤ ፆሲ ጋላታያ ማዑዋቴ። 16ኪሪስቶሴ ቃኣላ ዒንሢኮ ዒና ሚርጌና ዓኣያ ማዖንጎ፤ ዒንሢዳፓ ፔቴይ ባጋሢ ዔራቶ ቢያና ዔርዞንጎ፥ ዞሮንጎ፤ ፆሲም ዓይናዺሢና ፆሲ ቦንቺሲሢና ሃሣ ፆሲ ጋላቲ ጋላቲ ዓይናዹዋቴ። 17ፆሲ፥ ዓዳሢ፡ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ሱንፆና ጋላቲ ጋላቲ ዻንጋና ጌስቶ ባኣዚያ ማዖም ዒንሢ ማዻ ባኮዋ ቢያ ጎዳ ዬሱሴ ሱንፆና ማዹዋቴ። 18ዒንሢ ላኣሎ ናኣታ! ዒንሢ ጎዳ ዬሱሴሮ ማዔ ጎይፆና ሃሣ ዓይሢንቲሢ ኮይሳያታሢሮ ዒንሢ ዓኒንሢም ዓይሢንቱዋቴ። 19ዒንሢ ዓቲንቃ! ዒንሢኮ ላኣሎ ናሽኩዋቴ፤ ዔያቶም ፑርታያ ማዒፖቴ። 20ናይዮቴ! ቢያ ባኣዚና ዒንሢ ሾዔ ዓሶም ዓይሢንቱዋቴ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ዬያ ጎዳ ናሽካ ባኣዚታሢሮኬ። 21ዒንሢ ናኣቶ ሾዔ ዓሳ! ናኣታ ዒንሢኮ ፑርቱሞም ማሉዋጉዲ ጎሪ ዔያቶም ካራ ባይዚፖቴ። 22ዒንሢ ዓሶም ዓይሌ ማዒ ማዻ ዓሳ! ሳዖይዳ ዒንሢ ዎይሣ ዓሶም ቢያ ባኣዚና ዓይሢንቱዋቴ፤ ዬያ ዒንሢ ዓይሢንታሢ፡- ዓሲ ዎዛሳኒና ዓሲ ቤርቲም ጴዺሢሮ ማዒባኣንቴ ጎዳ ዬሱሴ ዒጊጪሢና ጌኤሺ ዒናፓ ማዖንጎ። 23ዒንሢ ማዻ ባኮ ቢያ ዓሲምቱዋንቴ ጎዳ ዬሱስ ኪሪስቶሴም ማዻያ ማሂ ዶዲ ዎዛና ማዹዋቴ። 24ጎዳ ዒንሢ ማዼ ዛሎሮ ዒንሢም ዒንጋንዳ ባኣዚ ዓኣሢ ዒንሢ ዔራኔ፤ ዒንሢ ማዻሢ ጎዳ ኪሪስቶሴምኬ። 25ፑርታ ማዻሢ፡- ፑርቶ ማዾ ዛሎ ሜቶ ዔካንዳኔ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ፆሲ ዓሲ ዱማሲ ዛጉዋኣሢሮኬ።
Copyright
Learn More


text:
ቃለ መጠይቕ | ሃንስ ክሪስቲያን ኮትላር
ሓደ ኽኢላ ባዮተክኖሎጂ ብዛዕባ እምነቱ ዝገለጾ
ብ1978 ዶክተር ሃንስ ክሪስቲያን ኮትላር ኣብ ሆስፒታል ራድየም ኖርወይ ንመንሽሮን ንስርዓተ ምክልኻል ሕማምን ዚምልከት ናይ መጀመርታ ስነ ፍልጠታዊ ምርምር ኣካየደ። ኣብቲ እዋን እቲ ድማ፡ ብዛዕባ መበቈል ህይወት ኪግደስ ጀመረ። ንቕሑ! ብዛዕባ እቲ ዝገበሮ ምርምርን ብዛዕባ ሃይማኖታዊ እምነቱን ሓቲታቶ ኣላ።
ብዛዕባ መበቈልን ትርጕምን ህይወት ከም እትግደስ ዝገበረካ እንታይ እዩ፧
ኣቦይ ካቶሊክ እዩ ነይሩ፣ ኣደይ ከኣ ፕሮተስታንት እያ ነይራ። ይኹን እምበር፡ ወለደይ ብዛዕባ ሃይማኖት ብዙሕ ተገዳስነት ኣይነበሮምን። ኣነ ግና ኰተቴ ኸለኹ፡ ብዛዕባ ትርጕም ህይወት ክሓስብ ጀሚረ፣ ብዛዕባ ቡድህናን ሂንዱነትን እስልምናን ዚገልጽ መጻሕፍቲ ድማ ኣንቢበ እየ። ሕሉፍ ሓሊፈ እውን፡ ብዛዕባ ሓቂ ምእንቲ ኺነግረኒ ንኣምላኽ ሓቲተዮ እየ።
1970ታት ዓውዲ ሞለኲላዊ ስነ ህይወት ንቕድሚት ዝገስገሰሉ እዋን ስለ ዝነበረ፡ ብዛዕባ መበቈል ህይወት ዚሕብሮ ነገር እንተ ኣልዩ ኽሓስብ ጀመርኩ። እቲ ኣብ ውሽጢ ህያዋን ዋህዮታት ዚካየድ መስርሕ ኣዝዩ የደንቐኒ ስለ ዝነበረ ድማ፡ ባዮተክኖሎጂ ኸጽንዕ መሪጸ። መብዛሕትኦም ዚምህሩኒ ዝነበሩ ፕሮፌሰራት፡ ህይወት ብባህርያዊ መስርሕ እናማዕበለት ከም ዝመጸት እዮም ዚዛረቡ ነይሮም፣ ኣነ እውን ነቲ ንሳቶም ዚብልዎ እኣምነሉ ነይረ።
ብዛዕባ መጽሓፍ ቅዱስ ክትግደስ ዝጀመርካ ስለምንታይ ኢኻ፧
ክልተ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ናብ ቤትና መጹ። ፍሽሑዋት እኳ እንተ ነበሩ፡ ኣነ ግና ተገዳስነት ከም ዘይብለይ ብምንጋር ተጸዊገ መለስኩሎም። ከምኡ ኽገብር ከለኹ፡ ሰበይተይ ትሰምዓኒ ነይራ። “ከምኡ ኢልካ ኽትምልሰሎም ኣይነበረካን። ብዛዕባ ትርጕም ህይወት ኵሉ ሳዕ እንዲኻ እትግደስ” በለትኒ። ሓቃ እያ ነይራ። እቲ ዝገበርክዎ ስለ ዘሕፈረኒ ድማ፡ ነቶም ናይ የሆዋ መሰኻኽር እናጐየኹ ሰዓብክዎም። ክንዘራረብ ከለና፡ መጽሓፍ ቅዱስ ምስ ስነ ፍልጠት ይሳነ እንተ ዀይኑ ኽፈልጥ ከም ዝደሊ ነገርክዎም።
እሞኸ እንታይ ኢሎም መሊሶምልካ፧
መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ምንጪ እቲ ኣብ ዩኒቨርስ ዘሎ ጸዓት እንታይ ከም ዚብል ኣርእዮምኒ። እታ ዘንበቡለይ ጥቕሲ፡ “ኣዒንትኹም ናብ ላዕሊ ቋሕ ኣቢልኩም ርአዩ፡ ነዚ ዝፈጠሮ መን እዩ፧ . . . ካብ ዕቤት ምልኩን ካብ ብርትዔ ሓይሉን እተላዕለ ሓደ እኳ ኣይተርፍን” ትብል። * እዚ ድማ ኣዝዩ ኣገረመኒ። ኣብ ርእሲኡ ኸኣ፡ ዩኒቨርስ ብስርዓት ኪጓዓዝ ዝኸኣለ፡ ምንጩ ኣስተውዓሊ ፈጣሪ ስለ ዝዀነ ምዃኑ ዚገልጽ ሓሳብ ርትዓዊ ዀይኑ ተሰምዓኒ።
ብዛዕባ ፍልቀት ዝነበረካ ኣረኣእያ ተቐዪሩዶ፧
ቀስ ብቐስ፡ ሓያሎ ኽልሰ ሓሳብ ፍልቀት፡ ጽኑዕ ስነ ፍልጠታዊ መርትዖ ኸም ዘይብሉ ተገንዚበ እየ። ክልሰ ሓሳብ ፍልቀት፡ ከም ስርዓተ ምክልኻል ሕማም ዝኣመሰለ ኣብ ውሽጢ ህያዋን ነገራት ዚርከብ ዜደንቕ ንድፊ፡ ብርእሱ ኸም ዝመጸ ንምግላጽ ተባሂሉ እተማህዘ ጽውጽዋይ እዩ። ንስርዓተ ምክልኻል ሕማም ብዝያዳ ምስ ኣጽናዕክዎ፡ ክሳዕ ክንደይ ሕልኽልኽ ዝበለን ውጽኢታውን ምዃኑ ተረዲአ እየ። በዚ ኸምዚ፡ ብምኽንያት እቲ ዝገበርክዎ ምርምር፡ ህይወት ብሓደ ኣስተውዓሊ ፈጣሪ ኸም እተፈጥረት ክድምድም ክኢለ።
ብምኽንያት እቲ ዝገበርክዎ ምርምር፡ ህይወት ብሓደ ኣስተውዓሊ ፈጣሪ ኸም እተፈጥረት ክድምድም ክኢለ
ብዛዕባ እቲ ኣብ ተፈጥሮ ዘሎ ንድፊ ዚገልጽ መርትዖ ኽትህበና ትኽእልዶ፧
ስርዓተ ምክልኻል ሕማም፡ ካብ ከም እኒ ባክተርያን ቫይረስን ዝኣመሰሉ እተፈላለዩ ዓይነት ደቀቕቲ ተህዋስያን ኪከላኸለልና ዚኽእል፡ ዜደንቕ ቅርጽን መስርሕን ዘለዎ ስርዓት እዩ። መስርሕ ስርዓተ ምክልኻል ሕማም፡ ኣብ ክልተ ንሓድሕዱ ዚደጋገፍ ስርዓት እዩ ዚምደብ። እቲ ቐዳማይ፡ ኣብ ውሽጢ እተወሰነ ሰዓታት፡ ነቶም ናብ ሰብነት ዝኣተዉ ደቀቕቲ ተህዋስያን ንምጥቃዕ ይዳሎ። እቲ ኻልኣይ ግና፡ ምላሽ ንምሃብ ነዊሕ መዓልትታት እዩ ዚወስድ፣ ይኹን እምበር፡ ልክዕ ከምቲ ዕላማኡ ብልክዕ ዚወቅዕ ፍላጻ ስለ ዝዀነ፡ ብዘይ ዋላ ሓንቲ ጌጋ ነቶም ደቀቕቲ ተህዋስያን የጥቅዖም። ብዘይካዚ፡ እቲ ኻልኣይ ስርዓት፡ ልዑል ናይ ምዝካር ክእለት ስለ ዘለዎ፡ ሓደ ደቂቕ ተህዋስ ድሕሪ ዓመታት ተመሊሱ እንተ መጺኡ፡ ብቕልጡፍ እዩ ስጕምቲ ዚወስደሉ። ብምሉኡ እቲ ስርዓት ብዜደንቕ መገዲ ስለ ዚዓዪ፡ መብዛሕትኡ እዋን፡ ደቀቕቲ ተህዋስያን ናብ ሰብነትና ኸም ዝኣተዉን እቲ ስርዓትና ብውጽኢታዊ መገዲ ኸም እተኸላኸለልናን ኣይንፈልጥን ኢና። ስርዓተ ምክልኻል ሕማም፡ ካብ ግዳም ንዚመጹ ደቀቕቲ ተህዋስያንን ነቶም ንሰብነትና ዜቝሙ ብኣማእታት ዚቝጸሩ ዋህዮታትን ፈልዩ ዚፈልጠሉ መገዲ እውን ዜደንቕ እዩ።
ደቂቕ ተህዋስ ናብ ኣካላትና ኺኣቱ ኸሎ እንታይ ከም ዜጋጥም እስከ ንገረና።
ደቀቕቲ ተህዋስያን፡ ብኣፍና፡ ብምግብና፡ ብጾታዊ ኣካላትና፡ ወይ ከኣ ብቘርበትና ኺኣትዉ ይኽእሉ እዮም። ስርዓተ ምክልኻል ሕማም፡ ደቀቕቲ ተህዋስያን ከም ዝኣተዉ እንተ ፈሊጡ፡ ነቶም ነዚ ዕላማ እዚ ተባሂሎም ብጥንቃቐ እተነድፉ ብዙሓት ፕሮቲን፡ ተኸታታሊ ስጕምቲ ንኺወስዱ የነቓቕሖም። ኣብዚ ስጕምቲ እዚ ዚካፈል ነፍሲ ወከፍ ክፋል፡ ነቲ ቐጺሉ ዘሎ ኽፋል የነቓቕሖ እዩ፣ እዚ ኸኣ፡ ነቲ መስርሕ ምክልኻል ዝያዳ ሓይሊ ይውስኸሉ። እቲ መስርሕ ኣዝዩ ዜደንቕ እዩ።
ብዛዕባ ስነ ፍልጠት ዘሎካ ምርዳእ፡ ነታ ኣብ ኣምላኽ ዘላትካ እምነት ኣደልዲልዋ እዩ ማለት ድዩ፧
እወ። ስርዓተ ምክልኻል ሕማም ዘለዎ ሓይልን እተሓላለኸ መስርሕን፡ ጥበበኛን ፈቃርን ፈጣሪ ኸም ዘሎ ዜርኢ እዩ። ስነ ፍልጠት ነታ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዘላትኒ እምነት እውን ኣደልዲልዋ እዩ። ንኣብነት፡ ምሳሌ 17:22፡ “ሕጉስ ልቢ ጽቡቕ መድሃኒት እዩ” ትብል። ተመራመርቲ ድማ፡ ኵነታት ኣእምሮና ንስርዓተ ምክልኻል ሕማም ኪጸልዎ ኸም ዚኽእል ፈሊጦም እዮም። ንኣብነት፡ ውጥረት ነቲ ኣብ ሰብነትና ዘሎ ስርዓተ ምክልኻል ሕማም ኬዳኽሞ ይኽእል እዩ።
ብዙሓት እትፈልጦም ሰባት፡ ኣብ ኣምላኽ ዘይኣምኑ ስለምንታይ እዮም፧
እተፈላለየ ምኽንያት ኪህልዎም ይኽእል እዩ። ገሊኣቶም ልክዕ ከማይ፡ ነቲ እተማህርዎ ነገራት ስለ እተቐበልዎ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ምናልባት ንፍልቀት ዚድግፍ ቅኑዕ ስነ ፍልጠት ከም ዘሎ ገይሮም ይሓስቡ ይዀኑ። ገሊኣቶም ከኣ፡ ብዛዕባ መበቈል ህይወት ብዙሕ ኣይግደሱን እዮም። እዚ ግና ዜሕዝን እዩ። ዝያዳ ሕቶታት ኪሓትቱ ዘለዎም እዩ ዚመስለኒ።
ስለምንታይ ኢኻ ናይ የሆዋ ምስክር ኴንካ፧
ተቐበልቲ ጋሻ ምዃኖምን ኣብቲ ዝሓሸ መጻኢ ኸም ዚህሉ ዚገልጽ ፈጣሪ ዝሃቦ መብጽዓ ምእማኖምን እዩ ስሒቡኒ። * እዛ እምነት እዚኣ ኸኣ፡ ኣብ ጽውጽዋይን ግምትን ዘይኰነትስ፡ ኣብ ምርምርን ኣብ ዜእምን መርትዖን እተመርኰሰት እያ። *