text:
ኣብ ዶብ ክልላት ኦሮምያን ሶማሊ ኢትዮጵያን ብዘጋጠመ ጎንጺ ሞትን መምዝባልን ኣጓኒፉ
ብሰንኪ ኣብ ምብራቕ ኢትዮጵያ ዘጋጠመ ሓድሕዳዊ ጎንጺ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ዜጋታት ካብ ክልል ሶማሊ ኢትዮጵያ ከምዝተመዛበሉ ተሓቢሩ።
ወሃቢ ቃል ክልላዊ መንግስቲ ኦሮምያ ኣይተ ኣዲሱ ኣረጋ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፡ ዝሓለፈ ሰሉስ ኣብ ምብራቕ ሃረርጌ 18 ሰባት ከምዝሞቱን ካብኦም እቶም 12 ሶማልያውያን፡ እቶም 6 ድማ ካብ ብሄረ ኦሮሞ ምዃኖም ገሊጾም።
እቲ ህውከትን ጎንፅን ዝተፈጥረ፣ ፍሉይ ሓይሊ ፖሊስ ክልል ሶማል፡ ኢትዮጵያ ንኣማሓዳሪ ወረዳ ግሩሱም ሓዊሱ ንኻልኦት 2 ሰራሕተኛታት ድሕሪ ምእሳሩ ከምዝኾነ እቶም ወሃቢ ቃል ወሲኾም ሓቢሮም።
''ብፍሉይ ሓይሊ ክልል ሶማሊ ኢትዮጵያ ኣብ ቀይዲ ዝወዓሉ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ኦሮምያ ተገሪፎም ስለዝሞቱ'ዩ ናብቲ ኣብ መንጎ ክልቲኦም ህዝብታት ኣጋጢሞ ዘሎ ጎንጺ ኣምሪሑ ዘሎ'' ዝበሉ
አይተ ኣዲሱ ኣብዚ ዓመጽ ኢድ ዘለዎም ሰባት ናብ ቤት ፍርዲ ናይ ምቕራብ ስራሕ'ውን ተጀሚሩ'ዩ ኢሎም።
''ኣብቲ ዝቐነየ ህውከትን ሓድሕዳዊ ምቅትታልን ፍሉይ ሓይሊ ክልል ሶማሊ ኢትዮጵያን ዕጡቓት ሃገረ ሶማሊያን ተሳቲፎም'' እዮም ዝበሉ ኣይተ ኣዲሱ ሓደ ዕጡቕ ሃገረ ሶማልያ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዝርከብ ገሊጾም።
ኣማኻሪ ፕሬዚደንት ክልል መንግስቲ ሶማሊ ኢትየጵያ ኣይተ መሓመድ ባይል ብወገኖም ሓይልታት ጸጥታ ክልላዊ መንግስቲ ኦሮምያ ንጹሃት ዜጋታት ሶማሌ ኢትዮጵያ ይቀትልን የጎሳቑልን ከምዘሎ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ ኣብሪሆም።
'ቀንዲ መበገሲ እቲ ህውከት'ውን ሓይልታት ጸጥታ ክልላዊ መንግስቲ ኦሮምያ ከምዝኾኑ'ዮም ኣይተ መሓመድ ወሲኾም ዝገለጹ።
ብሰንኪ እቲ ህውከት ካብ ክልቲኡ ክልላት ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ዜጋታት ተመዛቢሎም ኣብ ግዝያዊ መዕቆቢ ይርከቡ።
ካብ ጅግጅጋ ምስ ስደርኡ ተመዛቢሉ ዝመጸ ዓብዱልሓኪም መሓመድ ''መገዛእ ጎረባብተይ ኣንጻረይ ተላዒሎም፣ ፍሉይ ሓይሊ ክልል ሶማሊ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ኦሮሞቶት በደል ኣብጺሖም'' ብምባል ኩነታት ኣብ ጅግጅጋ ናይ ዘለዉ ተወለድቲ ኦሮሞ ከምዘተሓሳስቦ ስግኣቱ ገሊጹ።
ኣብ ርእሰ ከተማ ሶማሊ ላንድ ሃርጌሳ ዝርከቡ ተወለድቲ ኦሮም'ውን ብሰንኪ እቲ ህውከት ኣብ ዕላማ ኣትዮም ከምዘለዉ ኣብታ ከተማ ዝነብር ካልድ ኢማም ንቢቢሲ ገሊጹ።
ኣብ ክልል ሶማሊ ኢትዮጵያ ንዝርከቡ ተወለድቲ ኦሮሞ ብዘይ ገለ ጸገም ናብ ዓዶም ንኽኣትዉ ክልላዊ መንግስቲ ኦሮምያ ምስ መንግስቲ ፌደራል ተሓባቢሩ ይሰርሕ ከምዘሎ ወሃቢ ቃል ኣይተ ኣዲሱ ኣረጋ ሓቢሮም።


c: text/html

text:
ካብቲ ናይ መንግስቲ መጠንቀቕታ ብምብጋስ ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ስርዓት ህግደፍ ኣብ ሱዳን ዘካይዶ ንጥፈታት እንዳ ወሰኸ ይኸይድ ከምዘሎ ካብ ከሰላ ዝመጸና ሓበሬታ የረጋግጽ።
ክሉ ከም ዝፈልጦ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ወርሓት ሰነን ሓምለን ዝጅምሮ ብስም ፌስቲቫል ዝጽዋዕ ሆሆን ዳንኬራን ኣብ መላእ ዓለም እናዞረ ብሕልና ኣልቦ ዝኾኑ ስሱዓት ስነ-ጥበባውያን ተሰንዩ ወሰን ኢሉ ዝምታን ዝርፊያን ካብ ዝተሓሓዞ ዓመታት ኣቑጺሩ ኢዩ። መቐጸልታ ናቱ ክኣ እንሆ ሎሚ ዘመን ኣብ ዞባ ኤውሮጳ ብከተማ ሎንዶንዝመረ ዝምታ ከመይ ከም ዝነበረ ኣብቲ ውዕሎ ካብ ዝነበሩ ዜጋታት ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ጆባእ ንብለኩም። ጃንዳህግደፍ ኣቐዲሙ ዳምዳም ክብለሉ ዝቐነየ ፌስቲቫል ግዚኡ ኣኺሉ ካብ ዓርቢ ዕለት 03 ሓምለ ክሳብ 05 ሓምለ 2009 ዓ-ም ኣብ ዘሎ ጊዜ ከካይዶ ወጢኑ ብኡ መጠን ክኣ ዓርቢ ኣጋምሸት ሚሩ እኳ እንተተባህለ፡ ዝኣትወሎም ሰብ ብዘይ ምርካቦም፡ እቶም ዝርካቦም ምእንቲ ሕጻውንቲ ደቆም ክብሉ 25.00 ፓውንድ ከፊሎም ዝኣተዉ ወለዲ ቀንፈዞው ክብሉ ከም ዘምሰዩ ኣብ መወዳእታ ክኣ ብሰንኪ እኹል ሰብ ዘይምእታው ላህማም ምሸት ከም ዝሓደሩ እቶም ኣብቲ ሕድሮ ዝተረኸቡ ወሃብቲ ሓበሬታ ኣረጋጊጾም።ከም ቀደም ይመስለክን ውሕጅ ይወስደክን።
ብታሕሳስ 2/2007 ኣምባሳዶር ኤርትራ ኣቶ ኣሕፈሮም ንኣብ ኦታዋን ከባቢኣን ዝነብር ህዝቢ ኤርትራ ውግእ ክጅምር ኢዩ ዝብል ኣርእስቲ ሒዙ ህዝባዊ ኣኼባ ጸዊዑ።
ኣብዚ ኣኼባዚ ዝተሳተፉ ሰባት ምስኡ ደሚርካ ክሳብ 70 ኣቢሎም ይኾኑ።
ሓደ ካብ ቀንዲ ውድቀታት ስርዓት ህግደፍ፡ ጌጋታቱ ዘይቅበልን ምስ ግዜ ዘይምዕብልን ምዃኑ እዩ። ንፖሊሲታቱ ክዉንነት ነጺጉዎ ክንሱ፡ ‘ዋላ ትንፈር ጤል እያ’ ኢሉ ሜላታት ጥራይ እናቐያየረ ህልኽ ሓዊሱ ‘ዩ ከተግብሮ ዝፍትን።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ወታሃደራዊ መሪሕነት ሱዳንን ሕብረት ተቓወምቲን ኣብታ ሃገር ምርጫ ክሳብ ዝካየድ ዘሎ መሰጋገሪ እዋን ነታ ሃገር ዘመሓድር መሪሕነት ንምምቓል ኣብ ስምምዕ ምብጽሖም ተገሊጹ።
ክልቲኦም ወገናት ኣብ ዝሓለፈ ክልተ መዓልታት ኣብ ካርቱም ድሕሪ ዘካየድዎ ልዝብ “ኣብታ ሃገር ምርጫ ክሳብ ዝካየድ ንዝመጽእ ሰለስተ ዓመታት ክልቲኦም ወገናት በብተራ ንቤት ምኽሪ ሉአላዊነት ክመርሕዎ ምስምማዖም” መንጎኛ ሕብረት ኣፍሪቃ መሃመድ ሓሰን ለባት ሓቢሮም ።
ኣብ ሱዳን ንዝሓለፈ ኣዋርሕ ክካየድ ዝጸንሓ ተቓውሞታት ክመርሖ ዝጸንሓ ማሕበር ሰብ ሞያ ሱዳን ክልቲኦም ወገናት ኣብ ስምምዕ ምብጽሖም መግለጺ ሂቡ'ሎ።
እቲ 11 አባላት ዘለውዎ ቤት ምኽሪ ሉአላዊነት 5 ካብ ሲቪል: 5 ካብ ወታሃደራዊ መሪሕነት 1 ድማ ብክልቲኦም ወገናት ዝተመርጸ ሲቪል ክምራሕ ምስማምዖም'ውን ተገሊጹ'ሎ።
ክልቲኦም ወገናት ኣብ ዝሓለፈ ሰሙናት ዘጋጠመ ግጭት ብዝምልከት ምርመራ ክካየድ ተሰማሚዖም ኣለው ።
እተን ንኣዋርሕ ብናይ ተቓውሞ ሰልፊታት ክሕመሳ ዝጸንሓ ከተማታት ሱዳን'ውን ሎሚ ሓጎሶም ብዝገልጹ ዜጋታት ኣዕለቕሊቐን ውዒለን ኣለዋ።
ብዙሓት እውን ነዚ ስምምዕ መጀመርታ ናይ ሓድሸ ዘመን ክብሉ ገሊጾሞ ኣለው።


text:
Eritrea: ፐሮጀክት ዓርቢ ሓርነት - ኣብዚ ሰሙን ካብ ዝበጹሑና ዜናታት:
ኣብዚ ሰሙን ካብ ዝበጹሑና ዜናታት:
እቲ ዕሉል ተለኣኣኪ ክፍእ ኮይኑ ኣሽሓት ሰባት ከበሳብስ ዝጸንሔ ወዲ ከበደ (ሓላፊ ቤት ምእሰርቲ ዓዲ ኣቤቶ) ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣቲዩ። እዚ ብጭካኒኡ ዝልለ ንጽሃት ዜጋታትና ከበሳብስ ዝጸንሔ: ንሱ ዝርገቦም ገለ ገል ኣባላት እታ ቤት ማእሰርቲውን ኣብ ቀይዲ ኣቲዮም ኣለው። ዝሓለፈ ሰሙን መራሒ ጉጂለ ህግደፍ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ዑደት ናብ ዓዲ ኣቤቶ ጌሩ ከምዝነበረን ብሓላፍነት ክትሕተቱ ኢኩም ኢሉ ከም ዝኸደ ተወሳኪ ሓበሪታ ከምዘሎ ንሕብር። ኢሰያስ ካብ ሓላፍነት ንምሕዳም ዝጥቀመሉ ዝበለየ ሜላ ከምዝኾነ ኩላትና ንፈልጦ ጉዳይ እዩ።
ብተወሳኪ: ካብ ዓዲ ኣቤቶን ማይ ስርዋን ብእምነቶም ምኽንያት ተኣሲሮም ዝነበሩ ገለ ካብኣቶም ነጻ ከምዝወጹ ንሕብር። እቲ ቤት ማእሰርቲ ግን ከምዘይተዓጽወን እቶም ዝተፈትሑውን እምነቶም ከምዝኸሓዱን ዳግማይ ኣብ ናይ ፔንተኮስታል (ፔንጠ) እምነት ንዝግበር ምትእኽኻባት ንከይጽንበሩን ፈሪሞም ዝወጹ እዮም። እቶም ኣብ እምነትና ክንጸንዕ ኢና ዝበሉ ስጋብ ሕጂ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዘለው ንሕብር።
ጀነራል ፍሊፖስ ወልደየውሃንስ ተኣሲሩ ዝብል ክነረጋግጾ ከምይዘይከኣልናን የግዳስ ካብ መዓስከር ሳዋ ከይትንቀሳቀስ ዝብል ትእዛዝ ተዋሂብዋ ዝብል ዜና ከምዝመጸና ንሕብር። ጉዳይ ናይ ፍሊፖስ ንከታተሎ ከምዘለናን ሓዲሽ ሓበሪታ ምስመጸና ክንሕብር ኢና።
ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎትውን ኣብዝተፈላለየ ቦታትት ሕቶታት ናይ ምፍናዎም ከልዕሉ ከምዝጀመሩን እቲ ናህሪ ናብ ኩሉ ቦታትት ይላባዕ ከምዘሎን ብተወሳኪ ንሕብር። በዚ ተረኪቡ ዘሎ ናይ ሰላም ኩነታት ንሕናውን ሂወትና ክንመርሕ ኣፋንውና እንዳበሉ ሕቶታቶም የቅርቡ ኣለው። ነዚ ድማ ኩሉ ኤርትራዊ ክስዕቦ ዝግብኦ ጻዊዒት እዩ።
ካብ ሓደ ናይ ወጻኢዲፕሎማት ዝረኸብናዮ ሓበሪታ ክምዝእምቶ ኢሰያስ ምስ ተቃወምቲ ኤርትራ ናይ ሰላም መስርሕ ክጅምር እየ እንዳበለ ይቅሽሽ ከምዘሎ ተፈሊጡ ኣሎ። እዚ ናይ ሰላም መስርሕ ዘይኮነስ ናይ ምጽጋን ክኸውን ከምዝኽእል ኣባላት ዓርቢ ሓርነት ካብ ውሽጢ ዓዲ ሓቢሮም። ኣብዚ ሕጂ እዋን ገለ ገለ ሓለፍቲ ምእሳርን ምቅይያርን ብምክያድ ካብ ሓላፍነት ንምሕዳም ዝፍትን ዘሎ ከምዝመስልን ቃልስና ግን ንልዕልና ሕግን ሓገራዊ ልኡላዊነትን ክኸውን ከም ዘለዎ ነተሓሳስብ።
ብካልእ ሸነኽ ካብ ኢትዮጵያ ኣስታት 20 ዝኾኑ ኣውፈርቲ ንኣስመራ ኣቲ’ም ከምዘለው ሓዲሽ ሓበሪታ መጺኡና ኣሎ። እዞም ኣውፈርቲ ንኤርትራውያን ዝተነፍጎም ዕድላት ብዘይ ቅድመ ኩነት ኩወሃቦም ምኮኑ ይንገር ኣሎ። ኤርትራውያን ኣብዘይ ዓደም ከይዶም ከውፍሩን ከልምዑን ኣብ ገዛእ ዓዶም ከውፍሩ ብዘይምክኣሎም ኣዚዩ ዘሕዝን ፍጻሜ እዩ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣንፈት መጻኢና ናበይ ምኾኑ ንጹር ኣብዘይኮነ ህሞት: ኩልኻ ወዲ ሃገር ኣብ ሓደ ዓሲልካ ህዝብካን ሃገርካን ክተድሕን ንምሕጸን።
ፐሮጀክት ዓርቢ ሓርነት


text:
Radio Erena: 07 December 2020
ሕቡራት ሃገራት፣ ናብ ክልል ትግራይ ዝልእኮ ሰብኣዊ ሓገዛት ወደባት ኤርትራ ንኽጥቀም ኣብ ምዝርራብ ከምዘሎ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ንራድዮ ኤረና ሓቢሮም።
እቲ ኣህጉራዊ ትካል፣ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝበጽሖ ስምምዓት፣ ኣብ ትሕቲ ፈደራላዊ ሰራዊት ንዝርከብ ከባቢታት ትግራይ፣ ህጹጽ ናይ መግቢን ሕክምናን ሓገዛት ዝበጽሓሉ መንገድታት ኣብ ምዝታይ’ዩ ዝርከብ።
ኣቀዲሙ ሕቡራት ሃገራት ብዘቕረቦ ጻውዒት፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ናብቲ ክልል ህጹጽ ሓገዝ ክኣቱ ኣብ ስምምዕ ከምዝበጽሐ ዝዝከር’ዩ።
ይኹን’ምበር ብዛዕባ ኣተገባብርኡ ይኹን ዝጅምረሉ ዕለት ዝርዝራዊ ሓበሬታ የለን።
ራድዮ ኤረና ዝተወከሰቶ ዲፕሎማስያዊ ምንጪ ብዝሃቦ ሓበሬታ መሰረት ግና፣ ሓደ ካብቲ ከም ኣውራ ኣማራጺታት ተወሲዱ ዘሎ መንገዲ፣ ወደባት ኤርትራ’ዩ።
ብፍላይ ወደብ ባጽዕ፣ ናብቲ ፈደራላዊ ሰራዊት ኢትዮጵያ ተቖጻጺርዎ ዝርከብ ሰሜናዊ ክፋል ትግራይ፣ ረዲኤት ንምብጽጻሕ ዝመችአን ዝቐረበን ምዃኑ ዘዘኻኸረ እቲ ዲፕሎማሰኛ፣ ብዛዕባ ኣተገባብርኡ ኣብ መንጎ መንግስታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ከምኡ ድማ ሕቡራት ሃገራት ዝርርብ ከምዝጀመረ ጠቒሱ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ካብ 4 ሕዳር ኣትሒዙ ኣብ ክልል ትግራይ ድሕሪ ዝወልዖ ኵናት፣ ናይ ዝሞቱንዝ ቖሰሉን ሰባት ብዝሒ ክፍለጥ እኳ እንተዘይክኣለ፣ ልዕሊ 2 ሚልዮን ቆልዑ ዝርከብዎም፣ ነበርቲ እቲ ክልል ግና ህጹጽ ሓገዝ ከምዘድልዮም ተመልኪቱ ኣሎ።
ኣብ ልዕሊ’ዚ’ውን፣ ኣብ መዓስከራት ክልል ትግራይ ዝነበሩ ኣስታት 100 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት’ውን ካብቶም ቀንዲ ህጹጽ ሓገዝ ዘድልዮም ምዃኑ ሕቡራት ሃገራት ኣብ መግለጺኡ ኣስፊሩ ይርከብ።
==========


text:
ፈተና ደረጃቋንቋ ፈረንሳይ
ምስ ፕላት ፎሩም ላንጎስቲክ 34
እንታይ ኢዩ?
ፕላት ፎሩም ላንጎስቲክ 34 ፣ ስዴተኛታት ኢሮፓዋን ዘይኮኑ ምስ ኦፊ ናይ ምውህሃድ ብውሑድ ናይ 5 ዓመት (ሲር CIR) ዝፈረማ ፤፣ ብነጻ ፈተና ናይ ቃንቃ ፈረንሳይ ተቅርብ፣ ከምኡ`ውን ተወሳኺ ውልቃዊምኽሪ ትህብ ፣
ንመን ኢዩ ፧
2h ሰዓት
ዞባ\ ዴባርትሞ
34 - Hérault
2h ሰዓት
ዞባ\ ዴባርትሞ
34 - Hérault
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ናትካ\ኪ ደረጃ ቃንቃ ፈረንሳይ ብቃልን ብጽሕፈትን ምፍላጥ
ብመሰረት መወከሲ ናይ ሕብረተ ኢሮፓ ፣ ፈተና ናይ ክልተ ሰዓተ ቋንቋ ፈረንሳይ ንምፍላጥ ይሕገዝ፣፤
ሓደ ኮርስ ፎርማሲዮን ምዝዛም ምስ ናትካ\ኪ ኵነታት ዝከይድ መደብ
እዛ ፕላት ፎሩም ላንጎስቲክ - ስነ-ቋንቋ : ምስ ናትካ ደረጃ ዝከይድ :ድልየትካ ንምምላእ ሓደ ፎርማሲዮን ስልጠና ናይ ስነ-ቋንቋ ንምርካብ ሓገዝ ተብርክት
ሓበሬታት ምርካብ፣ ብዛዕባ ኮሩስ ስልጣነን ብዛዕባ ቋንቋ ፈረንሳይ፤፣
ሓበሬታት ብዛዕባቋንቋ ፈረንሳ ኣብ ዞባታት ህያብ ተቅርብ፣ ከምኡ`ውን ቴማ ብዛዕባ ምስ ስነ-ቃንቃ ዘተኣሳስር፣፤ ቋንቋ ኣልፋ ቤት ፣ ትምህርቲ ንስዴተኛታት ዲፕሎም ናይ ዘይግነት ንምሕታት ፣ ንምውሳኽ ደረጃታት ወይ ትምህርቲ ንምቅጻል ካልእን ……..
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ቆጸራ ሓዙ
ምስ ፕላት ፎሩም ናይ ላንጎስቲክ ስነ-ቃንቃ፣ ቆጸራ ንምሓዝ በዚ ዝስ ዕብ ቁጽሪ ተሌፎን ወይ ኣደረስ ኢመይል ቆጸራ ሓዙ\ዛ፤፣
መደውሊ ቁጽሪ ተሌፎን 04 67 83 59 82
- ርክብ መግበሪ ኢመይል ኣድረስ contact.pl34@adoc-conseil.fr
ዝኾነ ዓይነት ፍሉይ መምርሒ ትእዛዝ ኣገዳሲ ኣይኮነን
ቦታ ናይ መፈተኒ
: ኣብ ናትና መቀበሊ በዚ ዝስዕብ ኣድረስ ነእንግድ
* Montpellier ሞንፐሊየ : 121 rue d'Athènes - 34000 Montpellier
- Béziers በዚየ : 45b av de la Voie Domitienne - 35400 Béziers
ከም ኡውን ናብ ዝተፈላልዩ ኣቃውማታት ሕቶ እንተ ቀሪቡልና ክንቀሳቀስ ንኽእል ኢና፤፣


text:
ልዕሊ 65 ዓመት እንተ ኾንካ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 8 8 2018
ዕድሜኻ ልዕሊ 65 ዓመት እንተ ኾይኑን ደጊም ክትሰርሕ ዘይትደሊ ወይ ዘይትኽእል እንተ ኾንካን፡ ካብ ብዓል መዚ ጥሮታ ቍጠባዊ ሓገዝ ክትሓትት ትኽእል ኢካ። እዚ ጥሮታ ምውጻእ ይብሃል።
ቍጠባ ሓገዝ ካብ ብዓል መዚ ጥሮታ
ካብ ብዓል መዚ ጥሮታ ኣየናይ ዓይነት ቍጠባዊ ሓገዝ ከምትረክብ በዚ ዝስዕብ ዝተሞርኮሰ እዩ፡
- ኣብ ሽወደን ዝተቐመጥካሉ ንውሓት ግዜ። እዚ ዝተቐመጥካሉ ግዜ (bosättningstid) ይብሃል።
- ከም ስደተኛ መጠን መንበሪ ፍቓድ ተዋሂቡካ እንተ ኾይኑ።
- ኣብ ሽወደን ኣብ ዝነበርካሉ ግዜ፡ ካብ ስራሕ ዘእተኻዮ ገንዘብ እንተ ነይሩካ ኾይኑ።
ጥሮታ ክወሃበካ እንተ ኾይኑ፡ ንኽንደይ እዋን ኣብ ሽወደን ከም ዝተቐመጥካን ካብ ስራሕ ክንደይ ዝኣክል ገንዘብ ከም ዝረኸብካን እዩ ዝውስኖ።
ጥሮታ ክወሃበካ ዘይትኽእል እንተ ኾንካ
እቲ ትረኽቦ መጠን ጥሮታ ኣዚዩ ትሑት እንተ ኾይኑ ወይ ብጭራሽ ዝኾነ ጥሮታ ክትረክብ ዘይትኽእል እንተ ኾንካ፡ ካብ ብዓል መዚ ትሮታ ካልኦት ዓይነት ሓገዝ ክትርክብ መሰል ክህልወካ ይኽእል እዩ።
- ወሰክ ክራይ ገዛ
- ቍጠባዊ ሓገዝ ንኣረጋውያን
ካብ ብዓል መዚ ጥሮታ ብኸምዚ ኣገባብ ንቝጠባዊ ሓገዝ ተመልክት
ንጥሮታ ዝምልከት ኣብ ሓደ ፍሉይ ቅጥዒ ተመልክት።ንወሰኽ ክራይ ገዛን ቍጠባዊ ሓገዝ ኣረጋውያንን ዝምልከት ብኻልእ ቅጥዒ ተመልክት። ክልቲኦም እቶም ምልክታታ ናብ ብዓል መዚ ጥሮታ ብሓንሳብ ክተተእትዎም ኣሎካ።
ንጥሮታ ወሰኽ ክራይ ገዛን ቍጠባዊ ሓገዝ ኣረጋውያንን ንምምልካት እቲ ዝቐለለ ኣብ ናይ ብዓል መዚ ጥሮታ መርበብ ሓበሬታ እዩ።
መላግቦታት ናብ ካልኦት ገጻት ወይ መርበብ ሓበሬታታት
ብዓል መዚ ጥሮታ ነቲ ምልክታኻ ይምርምሮን ገለ ቍጠባዊ ሓገዝ ክወሃበካ ዝኽእል እንተ ኾይኑ ይውስንን። ድሕሪ ውሳነ ጥሮታኻ ምርካብካ ብዓል መዚ ጥሮታ ብዛዕባ ወሰኽ ክራይ ገዛን ቍጠባዊ ሓገዝ ኣረጋውያንን ክውስን እዩ። እቲ ሓገዝ ኣብ ካልእ ገዲፍካ ብመሰረት እቶትካን ናይ መንበሪ ወጻኢኻን እዩ ዝወሃብ።
ንቝጠባዊ ሓገዝ ኣረጋውያን ናይ ግድን ነፍስ ወከፍ ዓመት ከተመልክት ኣሎካ።
ቍጠባዊ ሓገዝ ኣረጋውያን ኣብ ሓደ እዋን እንተ ነውሓ ንዓሰርተ ክልተ ኣዋርሕ እዩ ክወሃበካ ዝኽእል። እዚ ንቝጠባዊ ሓገዝ ኣረጋውያብ ዓመት መጸ ከተመልክት ኣሎኻ ማለት እዩ። ንጥሮታን ወሰኽ ክራይ ገዛን ሓንሳብ ጥራይ ኢኻ ከተመልክት ዘድልየካ።
ጥሮታ ካብ ካልእ ሃገር
ብዓል መዚ ጥሮታ መሰል እንተ ኣሎካ ኾይኑ ካብ ካልኦት ሃገራት ኣብ ውሽጢ ኤውሮጳዊ ሕብረትን (EU) ሓደ ሓደ ምስ ሽወደን ውዕል ዘሎወን ሃገራትን ጥሮታ ክትሓትት ክሕግዙኻ እዮም። ኣበየኖት ሃገራት ከምዝተቐመጥካን ዝሰራሕካን ንብዓል መዚ ጥሮታ ሓብሮም።


text:
ሕዱር ሕማማት ዘለዎም ብሓፈሻ፡ ሕሙማት ሽኮርን ጸቕጢ ደምን ድማ ብፍላይ፡ ኣብ ርእሲ’ቲ ዝግበረሎም ሕክምናዊ ክንክን፡ ኣብ ኣመጋግባኦም ጥንቁቓት ክዀኑን ኣካላዊ ምንቅስቓስ ከዘውትሩን ከምዝግባእ፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ዝነጥፉ ሞያውያን ገሊጾም።
ሕዱር ሕማማት ዝሓዊ’ኳ እንተዘይኰነ፡ ግቡእ ክንክንን ባህሪያዊ ለውጢን ብምግባር ክስዕብ ካብ ዝኽእል ዘይተደልየ ሓልክታትን ሳዕቤናትን ምክልኻልን ምቊጽጻሩን ከምዝከኣል’ዮም፡ እቶም ሞያውያን ዝሕብሩ።
ካብ ክፍሊ ዘይተመሓላለፍቲ ሕማማት ሆስፒታል ከረን – ነርስ ልዋም ጸሃየ፡ ዝዀነ ዜጋ ብፍላይ ድማ ልዕሊ 40 ዓመት ዝዕድመኡ ስሩዕ ምክትታል ክገብር ኣገዳሲ ከምዝዀነ ብምጥቃስ፡ ሕማም ከምዘለካ ምስ ተረጋገጸ ግቡእ ሕክምናዊ ምክትታል ክግበርን ምኽሪ ሓካይም ኣብ ግብሪ ክውዕልን ኣዘኻኺራ።
ብደረጃ ዓለም፡ ጸቕጢ ደም ካብ ዘለዎም ግን ከኣ ግቡእ ሕክምናዊ ክትትል ዘይገብሩ 54 ሚእታዊት ናይ ርእሲ ወቕዒ፣ 47 ሚእታዊ ድማ ናይ ልቢ ወቕዒ ከጋጥሞም ከምዝኽእል መጽናዕትታት ከምዘነጽሩ ብምጥቃስ፡ ብቐንዱ ኣብ ኣመጋግባን ምንቅስቓስን ናይ ባህሪ ለውጢ ምምጻእ ኣገዳስነቱ ልዑል ምዃኑ ኣብሪሃ።
ብርቱዕ ሕማም ርእሲ፡ ዘይንቡር ህርመት ልቢ፡ ብርቱዕ ቃንዛ ክሳድን ካልእን ገለ ካብ ምልክታት ጸቕጢ ደም ክኸውን ከምዝኽእል ብምሕባር ድማ፡ እቲ ዝበለጸ ቀጻሊ መርመራታት ብምግባር ኩነታትካ ምፍላጥ ከምዝዀነ ኣስሚራትሉ።
ነርስ ተስፋይ ይሓይሽ ብግደኡ፡ ምብራኽ ኣፍልጦ ሕብረተሰብ ኣብ ሕማም ሽኮር ፡ ቁጽሪ ሕሙማት ኣብ ምጕዳል ኣበርክቶ ከምዘለዎ ብምብራህ፡ ሕማም ሽኮር ከምዘለዎ ዝተነግሮ ዜጋ፡ ነቲ ብነጻ ዝወሃብ ኣገልግሎት መርመራታትን መድሃኒትን ብዝግባእ ክጥቀመሉ ተላብዩ።
ዝበዝሑ ሕሙማት ንዝተኣዘዘሎም መድሃኒት ብግቡእ ከምዝወስዱ ጠቒሱ ድማ፡ እዚ ዘተባባብዕ ባህሪ ብግቡእ ኣመጋግባን ምንቅስቓስ ኣካላትን ክስነ ሞያዊ ምኽሩ ሂቡ።
ኣብ ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ዞባ ዓንሰባ – ሓላፊ ምቁጽጻርን ምክልኻልን ዘይተመሓላለፍቲ ሕማማት ኣቶ ሚካኤል ተኽላይ ድማ፡ ኣገልግሎት ሕክምና ብምስፋሕ፡ ንሕማማት ዘቃልዑ ልምድታት ብምቕያር፡ እኹል መድሃኒት ብምቕራብ፡ ከምኡ’ውን ብሉጽ ኣተኣላልያ ሕሙማት ብምርግጋጽን ስሩዕ ጐስጓሳት ብምክያድን ነቲ ሕማማት ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ንምውዓል ይስራሕ ከምዘሎ ኣረዲኡ።
እቶም ሞያውያን ኣብ መወዳእታ፡ ዝኾነ ዜጋ ኩነታቱ ብኣጋ ንምፍላጥ ሕክምናዊ ክትትል ክገብር፣ መድሃኒት ዝጀመረ ሕሙም ሽኮርያን ጸቕጢ ደምን ኣብ ትሕቲ ዝኾነ እዋን መድሃኒቱ ከየቋርጽ፣ ኣብ ስርዓት ኣመጋግባን ምንቅስቓስን ለውጢ ክገብር፣ ምስ ሓካይም ድማ ጥቡቕ ርክብ ክህልዎ መኺሮም።


text:
Umeå
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 29 1 2021
ኣብቲ ወሓዚ ኣብ ወሽመጥ ቦተን ዚከዓወሉ ደልታ፡ ካብ ኡመኤልቨን ንሰሜን ምዕራብ፡ ኡመዮ ትርከብ። እዛ ከተማ እዚኣ ናይ ወረዳ ቨስተርቦትንን መቐመጢት ከተማ ኮይና ናይ ኖርላንድ ዓባይ ከተማ እያ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ129,231
ስፍሓት መሬት5,277 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Skellefteå 135 ኪሜ
- Sundsvall 264 ኪሜ
- Östersund 363 ኪሜ
እቲ ኮምዩን 120,000 ተቐማጦ ኣለዉዎ። እቲ ቍጽሪ ህዝቢ ብምኽንያት ግሩም ትምህርትን ነዊሕ ዝገበረ ቀጻሊ ምዕባለን እናወሰኸ ይኸይድ ኣሎ። ኣብታ ከተማ ብዙሓት ተመሃሮ ብምህላዎም ንኡመዮ ናይ ሽወደን 'ዝጎበዘት' ከተማ ይገብራ። ናይቲ ህዝቢ ማእከላይ ዕድመ 38 እዩ።
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ኡመዮ ገዛ ምርካብ ቀሊል ኣይኮነን፡ ከመይሲ ካብቲ ኣቕርቦት ገዛ፡ እቲ ጠለብ ይበዝሕ። ይኹንምበር እታ ከተማ ንቝጽሪ ተቐማጦ ኪውስኽ ዕላማ ኣለዋ፡ ስለዚ ብዙሕ ገዛውቲ እዩ ዚሰራሕ ዘሎ።
እቲ ኮሙናዊ ትካል ክራይ ኣባይቲ AB Bostaden ብዙሕ ዝካረ መንበሪ ኣባይቲ ኣለዎ። ኣብ ካልእ ቦታ ናይቲ ኮምዩንውን ኣለዎ፡ ከም ኣብ ሆልምሱንድን ኦቦላን ኤሽማርክን ሰቨርን። ኣብዘን እተጠቕሳ ከተማታት ናይ ምጽባይ ግዜ ሓጺር ስለ ዝኾነ፡ ገዛ ምርካብ ዝቐለለ እዩ። ገዛ ምድላይን ካብተን ናይቲ ከባቢ ኮምዩናት ምምልላስውን ካልእ ምርጫ እዩ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ብዘይካ ኖርዲካዊ ወይ እንግሊዛዊ ቋንቋ እቲ ብብዝሒ ዚዝረብ ቋንቋ፡ ዓረብ፡ ሶማሊ፡ ትግርኛ፡ ዳሪ ወዘተ እዩ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብኡ ብዙሓት ናይ ብሄርን ናይ ሃይማኖትን ማሕበራት ኣለዋ፡ ከምኡውን ኣብ ካልእ ንጥፈታት ዘተኮራን ናይ መጽናዕትን ማሕበራት ኣለዋ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
መብዛሕትኦም መንግስታውያን ትካላትን ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ከም ቤትጽፈት ዕዮ፡ ማሕበራዊ ቤትጽሕፈት፡ ቤትጽሕፈት መድህን፡ ቤትጽሕፈት ቀረጽን ናይ ኡመዮ ናይ ከተማ ቤትንባብን ኣብ ሰንትሩም እዮም ተኣኪቦም ዘለዉ።
ንንግድን ካልእን ብዚምልከት ኣብ ሰንትሩም ኣስታት 200 ቡቲክ፡ ብዙሓት ናይ ዕዳጋ ኣደራሻት፡ ኣብያተንባብ፡ ካፈታትን ባራትን ኣለዋ። ኣብቲ ውሽጢ ከተማ ናይ መዘናግዕን ባህልን ንጥፈታት ኣሎ፡ ከም ኖርላንድ ኦፐራ፡ ትያትራት፡ ሲነማታትን ኣብያተመዘክርን። ኣብ እተወሰነን ቀጻልን እዋናት ከኣ ኣብቲ ከተማ ፈስቲቫላትን ካልእ ንባህልን መዘናግዕን ዚምልከት ፍጻመታት ይካየድ።
ኣብቲ ከባቢ ከተማ ሓያሎ ዕዳጋታትን ሱፐርማርከትን ፍሉይ ቡቲካትን ኣሎ። በቲ ኮምዩን ዚመሓደር ረቱርቡቲክ ኣብ ዞና ዪሞናስ ይርከብ። ኣብኡ ዘገልገለ ኣቕሑ፡ ብሽግለታን ካልእን ይሽየጥ። ገለ ካብተን ናይ ሰከንድሃንድ ቡቲካት ንምጥቃስ፣ ሚሩርና፡ ቀዪሕ መስቀል፡ ናይ PMU/Pingstkyrkans ሰከንድሃንድ ድኳን።
ኣብ ኡመዮ ሰፊሕ ዓይነት ናይ ስፖርት መሳለጥያታት ኣሎ። ኣብዚ፡ ካብ ዓቢ ናይ ስፖርት ሰንተር ክሳዕ ነኣሽቱ ናይ ምንቅስቓስ መገድታት ኣሎ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ኣብ ትሕቲ idrott, motion och friluftsliv ብዛዕባ መሳለጥያታትን ቦታታትን ሓበሬታ ኣሎ። ኣብኡ ብዛዕባ ናይቲ ኮምዩን እተፈላለየ ዓይነታት ደጋዊ ምዝንጋዕን ዕረፍትን ብዝያዳ ክትፈልጥ ትኽእል።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ንክንክን ህጻናት ብዚምልከት እተፈላለያ ምርጫታት ኣሎ፡ ቅርጽታትን መፍትሔታትን።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ኡመዮ ኮምዩን 49 ኣብ ጀዮግራፍያዊ ከባቢታት እተኸፋፈላ ኮሙናውያን መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ፡ ከምኡውን እተፈላለየ ኣካይዳ ዘለወን ብሕታውያን ኣብያተትምህርቲ።
እታ ከተማ ኣርባዕተ ኮሙናውያንን ብዙሓት ብሕታውያንን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተትምህርቲ ኣሎዋ። ገለ ፍሉይ ዕላማታት ዘለወን ኣብያተትምህርቲውን ኣለዋ። እቲ ኮምዩን ምስቲ ኣብ ቨነስ ዘሎ ሊልያስስኩላን እውን ይተሓባበር እዩ። እዚ ኹሉ ነቲ ተምሃራይ ነቲ ዚደልዮ ዓይነት ትምህርቲ ኪመርጾ ብዙሕ ዕድላት ይህቦ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ኡመዮ ክልተ ዩኒቨርሲቲ ኣለዋ። ሓንቲ እታ ሸሞነት ኮለጃት ዝሓዘት ኡመዮ ዩኒቨርሲቲ እያ። ንወጻእተኛታ ምሁራን እትኸውን Korta vägen እተባህለት መፈጸሚት ትምህርቲውን ኣላ። ኡመዮ ዩኒቨርሲቲ ናይ ፖሊስ ስልጠናውን ኣለዎ። እታ ካልእ ዩኒቨርሲቲ ናይ ሽወደን ዩኒቨርሲቲ ሕርሻ እያ። ናይ ዱር ሓለውቲ ኣብኡ ይስልጥኑ።
ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ብዛዕባ ትምህርቲ ንዓበይቲ ብዛዕባ ኮምቩክስን ናይ ርሑቕ ትምህርትን YH-ስልጠናን ከምኡውን ናይ ተልመዴን ስልጠናን ወዘተን ሓበሬታ ኣሎ። ኣብ ትሕቲ Viva Komvux hemsida ከኣ ብዛዕባ ቋንቋ ሽወደን ንወጻእተኛታት፡ ኤስኤፍኢ፡ ኣሎ። ኣብቲ ከባቢ ብዙሓት ዘይኮና ህዝባዊ ኮለጃት ኣለዋ።
ብዛዕባ ትምህርቲ ኣባጽሕ ኣብዚ ዝስዕብ ኣንብብ፡
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ኡመዮ ኮምዩን ናይ ኖርላንድ ዩኒቨርሲታዊ ሆስፒታል ኣሎ፡ ከምኡውን ሓያሎ ማእከላት ጥዕናን ህዝባዊ ሕክምና ስንን።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ ሰበስልጣን ኣብ እትራኸበሉ ግዜ ተርጓማይ ኪህልወካ ተኽእሎ ኣሎ። ብዙሓት መንግስታዊ ትካላት ብእተፈላለየ ቋንቋ ዚገልጽ ሓበሬታ ኣለወን።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ ወጻእን ኣብቲ ዞባን ባዕሉ ኣብቲ ከተማን ግሩም ዝኾነ መራኸቢታት ኣሎ። ናይ ኡመዮ መዓርፎ ነፈርቲ ካብ ማእከል ኡመዮ ኣርባዕተ ኪሎመተር እዩ። ዝበዝሐ ናይ ተሽከርከርቲ ምንቅስቓስ ኣብ መንጎ ኡመዮን ስቶክሆልምን እዩ ዘሎ። ንሱ ከኣ መዓልታዊ እዩ። ግን ከኣ ናብ ካልእ ቦታታውን ምንቅስቓስ ኣሎ - ኣብ ውሽጥን ናብ ወጻኢ ሃገርን።
ንባቡር ብዚምልከት ንሰሜንን ንውሽጢ ሃገርን ዘንቀሳቕስ እቲ Norrtåg እተባህለ እዩ። ብፍላይ ግን ንደቡብ ብገማግም ባሕሪ ኖርላንድ እዩ ዚኸይድ። ናብ ኦርንሾልድስቪክን ሱንድስቫልን ዚኸይድ ካብኡውን ንስቶክሆልም ኪቕጽል ተኽእሎ ዘለዎ ቅልጡፍ ባቡር ኣሎ።
ኣብቲ ናይ ወረዳ ትራፊክ ንሓባራዊ ጕዕዞ tabussen.nu ኩሉ ንከባቢ ትራፊክን ዞባዊ ኣውቶቡሳንት ዚምልከት ሰሌዳ ሰዓታት ኣሎ። እቲ ናይ ኤውሮጳ E4 ከምኡውን E12 ብኡመዮ ይሓልፍ ካብኡ ድማ ምስቲ ናይ ፊንላንድ ቫሳ ብመሳጋሪ መርከብ ይራኸብ።
ህዝባዊ መጓዓዝያ ኣብዚ ኮሙን
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
እቶም ዓበይቲ ህዝባዊ ወሃብ ስራሕ ኣብዚ ኮሙን፡ ናይ ኡመዮ ኮምዩን፡ ናይ ቨስተርቦተን ወረዳ ቤት ምኽሪ ዞባ ቨስተርቦተንን ኡመዮ ዩኒቨርሲትን እዮም። ይኹምንበር ብምኽንያት እቲ ግሩም መራኸቢታት፡ ኣብተን ናይ ከባቢ ኮምዩናት፡ ከም ኦርንሾልድስቪክ፡ ቨነስን ቪንደልን፡ ስሪሕካ ክትምለስ ይከኣል እዩ።
ኣብ ኡመዮ ብዙሓት ነበርትን ሓደስትን ዋኒናት ኣለዋ። ዝዓቢ ዘሎ ሰክተራት ከም IT ተለኮሙኒከሽን፡ ትምህርቲ፡ ምርምርን ብሕታዊ ኣገልግሎትን እዩ።


text:
5 ነሓሰ ዕረፍቱ ለአቡነ ፍሊጶስ ኣንዳዴ ባሕር(ፋድል)
“ንጻድቅ ብስም ጻድቅ ዝቕበል ዓስቢ ጻድቕ ይረክብ” ማቴ. 10፡41
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ወለዲ ኣቡነ ፊልጶስ ኣቦኡ ይርድኣነ እግዚእን ኣደኡ መግደላዊት፡ ቅድሚ ንእኡ ምውላዶም፡ ውላድ ስኢኖም ንብዙኅ ዓመታት ብጸሎትን ጾምን ምስ ጸንሑ፡ ዝለመንካዮ ዘይከልእ ልዑል እግዚአብሔር፡ ንቅዱስ ገብርኤል ልኢኹ ከምዝወልዱ ኣበሠሮም። በዚ ኸኣ ኣብ 9ተ ጥቅምቲ 1319 ዓ.ም. ኣብ ኣንከረ ባርኳ ፍሉይ ስሙ ዓዲ ጐላጉል ከባቢ ኣክሱም ተወልደ። ድኅሪ 40 መዓልቲ ማለት 18 ኅዳር ኸኣ ክብረ ውልድነት ጸጋ ጥምቀት ንኽረክብ ናብ ቤተ ክርስቲያን ወሰድዎ። እቶም ካህናት ብጸጋ ዓበይቲ ስለዝነበሩ ከጥምቕዎ ከለዉ፡ እቲ ዕለት’ቲ በዓል ሓዋርያ ፊልጶስ ብምንባሩ ብስሙ ‘ፊልጶስ’ ኢሎም ሰመይዎ፣ ከምኡ’ውን “ጸጋ እግዚአብሔር ዝኃደሮ እዩ፡ ንብዙኃት ሰባት ከኣ ኣቦ ኪኸውን እዩ፡ ዝናኡ ኣብ ኵሉ ኪስማዕ እዩ” ብምባል ተነበይሉ።
ኣደኡ መግደላዊት “ከምቲ ሃና ንወዳ ሳሙኤል ከም መብጽዓኣ ንእግዚአብሔር ዝወፈየቶ፡ ኣነ ድማ ከምኡ ከም መብጽዓይ ንእግዚአብሔር ሂበዮ ኣለኹ” ኢላ ናብ ደብረ ጸራቢ ወሰደቶ እሞ ካብ ኣቡነ በኪሞስ ወዲ ኣቡነ ኤዎስጣቴዎስ ኣብ 12ተ ዓመት ዕድሚኡ መንኮሰ። ነቶም ኣብዚ ደብሪ ዝነበሩ መነኮሳት ብትግሃት እናኣገልገለ ብጾምን ጸሎትን ተጸሚዱ ይነብር ነበረ። ዓስቢ ትግሃቱን ጻዕሩን ድማ 81 መጻሕፍቲ (መጽሓፍ ቅዱስ) ካብ መምህር ፊደል ቈጺሩ ከይተማህረ ብምልኡ ተገልጸሉ። በዚ ምኽንያት’ዚ ድማ ‘ፋድል’ ዝብል ቅጽል ስም ተዋህቦ። ክሳዕ ሎሚ ድማ ኵሎም ደቂ ማኅበር ገዳም ደብረ ቢዘን ካብ ዝዓበየ ክሳዕ ዝነኣሰ “ወዲ ፋድል” እናተባህሉ ይጽውዑ ኣለዉ።
ብድኅር’ዚ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ምድረ ኣግዓዚ እናተዘዋወረ ንኣስታት 30 ዓመታት ኣስተምሃረ። ኣብ ዞባ ደቡብ፡ ዛይደኮሎም ኣብ ትኹል ዝተባህለ ዓዲ ብጽኑዕ ብሕትውና ድኅሪ ምቕማጡ፡ ምስ ኣቡነ መርቆሬዎስን ኣቡነ ኣብሳዲን ተራኸበ። ከምቲ ልቢ ኣምላኽ ቅዱስ ዳዊት “እንሆ ኣኅዋት ብሓደ ኪነብሩስ ክንደይ ሠናይን ጥዑምን እዩ” መዝ. 133፡1 ዝበሎ ብፍቕርን ጸሎትን ከም ሓደ ስድራ ነበሩ። ሓደ ጊዜ ኣብ ሮራ ዝተባህለ ቦታ ሠለስቲኦም ኣብ ጸሎት ተጸሚዶም፡ ትንቢታዊ ትምኒት ተመነዩ። ኣቡነ ፊልጶስ ድማ ብደቀ ኣንስትዮ ዘይገሃስ ገዳም ገዲሙ፡ ሥርዓተ ማኅበር ኣጽኒዑ ደቁ ግብሪ ጽድቂ ዝሠርሑሉ ገዳም ክወሃቦ ተመነየ። ከም ትምኒቱ ድማ ብመንፈስ ቅዱስ ዝተጸውዑ 16 ኣርድእቱ ኣኸቲሉ ናብ ደብረ ቢዘን ኣተወ። ኣስማት ናይ’ዞም ኣርድእቱ መነኮሳት ድማ፦
1. ኣባ ይባርከነ ክርስቶስ 2. ኣባ ገብረ ኄር 3. ኣባ እንድርያስ 4. ኣብ ታዴዎስ 5. ኣባ ዜና ጴጥሮስ 6. ኣባ ዮሓንስ ከማ 7. ኣባ ኤርምያስ 8. ኣባ ዮሓንስ 9. ኣባ ይስማዕ ጸሎተነ 10. ኣባ ይስሓቅ
11. ኣባ እንጦንስ 12. ኣባ ጳውሎስ 13. ኣባ ተንሥአ ክርስቶስ 14. ኣባ በርተሎሜዎስ 15. ኣባ ኢሳይያስ 16. ኣባ ማትያስ እዮም።
ኣቡነ ፊልጶስ ፋድል ናብዚ ገዳም ኣትዩ፡ ብመስቀል ገይሩ ብኣርባዕተ መኣዝን ምስ ባረኻ፡ ኣጋንንቲ ብልሳን ሰብ “ወይለና፡ ወይለና” በሉ። ብፍላይ እኳ ኣብ ኣራዊት ኃዲሩ ዝነበረ ርኹስ መንፈስ ብልዑል ድምፂ እናእወየ ተመታተረ። “እታ ህደርዋ” እትብሃል ከውሒ ክሳዕ ሎሚ ብምስሊ ዓቢይ ኣራዊት ገበል ዝመስል ዕጣቅ ዘለዋ “እምኒ ቅኑት” እናተባሃለት ትጽዋዕ ኣላ።
ቅዱስ ኣቦና ኣቡነ ፊልጶስ፡ ኣብ 42 ዓመት ዕድመኡ ኣብ ከባቢ 1361 ዓ.ም. ከም ገዳም ተኺሉ ማኅበር ሓድነት መሥረተ። ከምቲ ኣብ ቀዳሞት ዓመታት ዘመነ ክርስትና ብዙኃት ክርስቲያናት፡ ብሓድነት ንኺነብሩ ንብረቶምን ሃብቲ ጥሪቶምን ኂዞም ናብ ማኅበር ሓድነት ሓዋርያት ዝጽንበሩ ዝነበሩ (ግብ. 5፡1)፣ ብተመሳሳሊ ድማ ብዙኃት ድኅነት ነፍሲ ዝደለዩ ናብዚ ኣቦና ዘቖሞ ማኅበር ሓድነት እናተጸንበሩ ይምንኵሱ ነበሩ።
ኣቡነ ፊልጶስ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፡ ክሳዕ 900 ዝበጽሑ ናብዚ ማኅበር ተጸንቢሮም መንኵሶም እዮም። ኣቦና ኣቡነ ፊልጶስ ናይ መንፈስ ደቆም እናበዝኁ ምስ ከዱ ካብዚ ገዳም ወፃኢ ብዙኃት ኣብያተ ክርስቲያን ኣብ ደብሪ፡ ደሴት፡ ደንጐሎ . . . ተኺሉ እዩ። ‘ጸሎትን ሥራሕን’ ብዝብል መምርሒኡ’ውን ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ሥርሓት ሕርሻ ተቓኒዑ እዩ። ንኣብነት ከም በዓል ዴዳ፡ ዛላ ዓቢይ፡ ዛላ ኣዋልድ፡ ደሴት፡ ጎቦላሚን፡ ጸላም፡ ብኣብእ፡ ጊንዳዕ፡ . . . ወዘይመስሎ ዘለዉ ንጥፈታት ክሳዕ ሕጂ በዚ ገዳም እዚ ዝግልገሉ ዘለዉ እዮም።
ወትሩ ድማ ንደቁ፡ ምሉእ ዕድሚኦም ኣብ ጾምን ጸሎትን ክተግሁ፡ ብመሠረት ሕጊ ቀኖና ሲኖዶስ ንበዓላት ከኽብሩ ብፍላይ ኣብ በዓላተ እግዝእትነ ማርያም ስማ እናጸውዑን ውዳሴኣ እናደገሙን ክዝክርዋን ከምኡ’ውን ንቀዳመ ሰንበት በቲ መንፈሳዊ መንገዲ ከብዕልወንን ከኽብረውንን ይምዕዶም ነበረ።
ቅዱስ ኣቦና ኣቡነ ፊልጶስ ኣብዚ ገዳም ኮይኑ “ደቀይ ብምኽንያት ጥሜት ኮነ ጽምኢ ወይ’ውን ንኵናት ኣረማውያን ፈሪሖም ኮነ ብዝኾነ ሽግር ካብዚ ደብሪ ከይስደዱ፡ ንምርኮ ኸኣ ኣኅሊፍኻ ኸይትህቦም እልምነካ ኣሎኹ” ኢሉ ምስ ጸለየ፡ ንዝለመንካዮ ዘይከልእ እግዚአብሔር ኣምላኽ “ ዝለመንካዮን ዘይለመንካዮን ይኹነልኻ” ዝብል ቃል ኪዳን ተቐቢሉ እዩ። ከምኡ’ውን በቲ “ዝመሃርን ዝምህርን ኣይትኽልኣኒ” ዝበሎ መሠረት ከም ኣባ ይስሓቅ ዝመርሕዎ ጉባኤ ትምህርቲ ፈለገ ሕይወት ተመሥሪቱ ከም በዓል ኣቡነ ዮሓንስ ለጓሜ ደመና ከምኡ’ውን ኣቡነ ብፁዕ ኣምላክ ዝርከብዎም እናተማሃሩ ብዙኃት ፈርዮም እዮም።
ሕንፃ ቤተ ክርስቲያን ድኅሪ 9ተ ወርኂ ተሓኒፁ ምስ ተፈጸመ ብስም ቅድስት ድንግል ማርያም ታቦት ተቐሪጽሉ፡ ኣቡነ ፊልጶስ 21 ሰኔ ቅዳሴ ቤታ ባሪኹ ቀደሰ። ቤት መጻሕፍቲ ተተኺሉ’ውን ብዙኃት መጻሕፍተ ብራና ከም 81 (ሰማንያ ወአሐዱ)፡ መጽሓፈ ጸዳል፡ መዝሙረ ዳዊት ከምኡ’ውን ኣብ ካልእ ዘይርከብ ኣብቲ ጊዜ’ቲ ዝሥርሓሉ ዝነበረ መጽሓፍ ሕርግርግ ባሕረ ሓሳብ፡ ኣብዚ ገዳም ክሳዕ ሕጂ ተዓቂቦም ይርከቡ። ኣብዚ ገዳም ዘሎ ከም ፍሉይ ዝጥቀስ መጽሓፍ፡ መጽሓፈ ዝኽሪ እዩ። ‘መጽሓፈ ዝኽሪ’፦ እዚ ገዳም’ዚ ካብ ዝምሥረት ጀሚሩ ክሳዕ ሕጂ ዓሪፎም ኣብዚ ገዳም ዝተቐብሩ መነኮሳትን ኣርድእትን ኣስማቶምን ዕለተ ዕረፍቶምን ዝምዝገበሉ መጽሓፍ እዩ። በብዕለቱ ኣብ ጸሎተ ዕጣንን ፡ ስብሓታትን ጸሎተ ሰዓታትን ይዝከሩ።
ኣቦና ኣቡነ ፊልጶስ፡ ንክብሪ ቀዳሚት ሰንበት ብዙኅ ተቓሊሱ እዩ። ነቲ ጳጳስን ንጉሥን ‘ቀዳም ክትከበር የብላን’ ኢሎም ዝኣዘዝዎ፡ ተቓዊሙ ‘ቀዳም ከም ሰንበት ክትከብር ይግባእ’ ኢሉ ከም ኣቦሓጐኦም ኣቡነ ኤዎስጣቴዎስ ስለዝመስከረ፡ ብትእዛዝ ጳጳስን ንጉሥን ብቈርበት ተገኒዙ ኣብ ቀላይ ጠሓለ። ኣቡነ ፊልጶስ ግና ነቲ ባሕሪ ከም ሣዕሪ ኣቃጸሎ። ጳጳስን ንጉሥን በቲ ዝረኣይዎ ተኣምራት ተረቲዖም ቀዳም ከም ሰንበት ክትክበር ኣወጁ። ብድኅር’ዚ ዓወት’ዚ፡ ኣቡነ ፊልጶስ ወንጌል እናሰበኸ ናብ ገዳሙ ተመልሰ።
ገዳም ደብረ ቢዘን


text:
ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ንኤርትራ ብኹዑሶ ጥራይ ዘይኮነ፡ እንተላይ ብስጉምታ እያ ወኪላታ።
እታ ዝሓለፈ ቀዳም፡ 13 ታሕሳስ ኣብ ናይሮቢ፡ ኬንያ፡ ተሸሪባ ዝተረፈት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ካብቲ ኩሎም መንእሰያት ኤርትራ ብቐጻሊ ዝወስዱዎ ዘለዉ ስጉምቲ ዝተፈልየ ስጉምቲ ኣይወሰደትን። መሳቱ ኣባላት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ወግሐ ጸብሐ፡ ድብያታት ሓለዋ ዶብ ህግደፍ ዕጅብ ከይበሎም፡ ሓለዋ ዶብ በድራጋ እናተኮሱሎም፡ ናብ ኩሉ መኣዝናት፡ ንኢትዮጵያ፡ ንሱዳን፡ ንየመን ይጸሩ ኣለዉ። ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ከኣ፡ በዚ ዝወሰደቶ ስጉምቲ፡ ብኻልእ ኣዘራርባ “ቺቺሮ ብዘይ ቲፎዞ ፡ እንታይ ክገብሮ” እያ ትብል ዘላ።
ኣፈኛ ናይቲ ጠንቂ ዕንወት ጸጋን ሰብን ኤርትራ ኮይኑ ዘሎ ህግደፍ ፡ ግዝያዊ ሚኒስተር ዜና ህግደፍ ዓሊ ዓብዱ፡ “ነታ ደሓን ኩን” ዝበለቶ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ “እንኳዕ ደሓን ተመለስኪ” ክንብላ ኢና፡ ክብል ኣላጊጹ።
ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ኣብ ውድድር ኩዕሶ እግሪ ምብራቕን ማእከላይን ኣፍሪቃ ድሕሪ ምስታፋ ኣብ ናይሮቢ (ኬንያ) ተሸሪባ ከምዝተረፈት መርበብ ሓበሬታ ኣሰና ( demo.archive.assenna.com ) ትማሊ 13 ታሕሳስ ዘቃላሓቶ ዜና: ብቢቢሲ ን ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳን ሎሚ 14 ታሕሳስ ተረጋጊጹ።
ኣብ ዞባዊ ውድድር ኩዕሶ እግሪ ምብራቕን ማእከላይን ኣፍሪቃ Cecafa ክትጋጠም ዝቐነየት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ብምሉኣ፡ እንተላይ ቅያር ተጻወቲ (ሪዘርቫ) ኣብ ኬንያ ተበታቲና ከምዝተሸርበት፡ ምንጭታት ካብ ርእሰ ከተማ ኬንያ፡ ናይሮቢ ሓቢሮም።
ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ንሃገራዊት ጋንታ ኬንያ ‘ሃራምበ ስታርስ’ 1-0 ብምስዓር ተዓዊታ።


text:
ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ቅዱስ ሚካኤል ላይደን ኔዘርላንድስ
ዕለት 05 ጳጉሜን 2009ግእዝ 10 መስከረም 2017ፈረንጂ
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን
ናብ፦ ክ/ሰ/ጉ/ደ/ሰ/መድሃኔ ኣለም ኣምስተርዳም ጉዳይ፦ክብረ በዓል ቅዱስ ሚካኤል ብመጀመርያ መንፈሳዊ ሰላታና ነቕርበልኩም።ብምቕጻል ናይ ቅዱስ ሚካኤል ላይደን ዓመትዊ ክብረ በዓል ኣብ 09 ሕዳር 2010 ግእዝ 18 ሕዳር 2017 ፈረንጂ ክኽበር ተመዲቡ ኣሎ። ስለዚ ኣብቲ እንገብሮ በዓል ምሳና ሓቢርኩም ክትውዕሉ ብክብሪ እንዳ ዓደምና። ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ተመሳሳሊ ዕለት ንሕና ናይ ዓመታዊ ክብረ በዓል ኣብ ዘብዓልናሉ ናትኩም ውን ብምኽንያት ምምስራት ቤተክርስትያንኩም በዓል ስለዝነበረኩም ብምልኣት ምሳና ክትውዕሉ ኣጸጋሚ ከም ዝኾነ ርዱእ ኢዩ ኔሩ። ኣብዚ ናይ ሎሚ ዘበን እንገብሮ በዓል ግና ብምልኣት ምሳና ክትውዕሉ ኣቕዲምና ብትሕትና እንዳ ኣዘኻኸርና ኣብዚ ዝጠቐስናዮ ዕለት ምሳና ከይድረበኩም ኣብ ቕድሚኡ ወይ ውን ድሕሪኡ ዘሉ ግዝያት ክትምድብዎ ኣቐዲምና ብትሕትና ነዘኻኽረኩም። እግዚኣብሔር ቤተክርስትያና ይባርክ ሊቀ ኣእላፍ ቀሺ ፍስሃየ ቀሺ ገብረማርያም ኣ/ወ/ክ/ሰ/ጉባኤ ቤ/ክ/ቅ/ሚካኤል ላይደንን ከባቢኣን


text:
ብፀላእቲ ዝበረሱ ኣግራባትን ደንታትን ትግራይ ናብ ንቡር ንምምላስን ሓምለወይቲ ትግራይ ንምፍጣርን ሓደ ሰብ እንተወሓደ ሓንቲ ተኽሊ ክተከል ከምዝግባእ መራሕቲ ሃይማኖት ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ትግራይ ገሊፆም ፡፡
ካብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ትግራይ ዝመፁ መራሕቲ ሃይማኖት ኣብ ከተማ መቐለ ቤተ ክርስትያን ደብረ ገነት መድሃኒ ኣለም ተኸላ ፈልሲ ኣካይዶም ፡፡
ህዝቢ ትግራይ ወፍሪ ዕቀባ ማይን ሓመድን ብምክያድ ኣብ እዋን ክራማት በቢዓመቱ ዝዓረቑ ከባቢታት ብተኽሊ ብምሽፋን ኣብ ምክልኻል ለውጢ ኣየር ዓብይቲ ስራሕቲ ሰሪሑ እዩ ፡፡ ካብዚ ሓልፉ ድማ ዓለም ለኸ ኣፍልጦ ክረክብ ክእሉ እዩ፡፡
ይኹን እምበር እቲ ዓለም ለኸ ኣፍልጦ ረኽቡ ዝነበረ ሽፋን ደኒ ትግራይ ኣብዚ ሐዚ እዋን ብሰንኪ ወረርቲ ሓይልታት በሪሱ እዩ፡፡ ነቲ ዝበረሰ ሃብቲ ደኒ ናብ ንቡር ንምምላስ ድማ ካብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ትግራይ ዝመፁ መራሕቲ ሃይማኖት ትግራይ ኣብ ከተማ መቐለ ቤተ ክርስትያን ደብረ ገነት መድሃኔኣለም ተኸላ ፈልሲ ኣካይዶም ፡፡
ደቂ ሰባት ተኽሊ ከልምዑን ክተኽሉን ከምዝግባእ መፅሓፍ ቅዱሳዊ ትእዛዝ ተዋሂብዎ እዩ ዝበሉ እቶም ኣቦታት ሃይማኖት በዚ እውን ኩሉ ሕብረተሰብ ንኣሰር መራሕቲ ሃይማኖት ስዒቡ ሓምለወይቲ ትግራይ ንምፍጣር ሓደ ሰብ እንተውሓደ ሓንቲ ተኽሊ ክተክል ይግባእ ኢሎም፡፡
ተኽሊ ምትኻል መርአያ ፅንዓትን ዕብየትን ሓደ ሕብረተሰብ እዩ ዝበሉ ኣብቲ ስነ-ስርዓት ተኸላ ፈልሲ ዝተረኸቡ ኣምባሳደር ፀጋይ በርሀ ሐዚ እውን ኩሉ ክፋል ሕብረተሰብ ኣካል እቲ ዘካይዶ ዘሎ ቃልሱ ገይሩ ብፀላእቲ ዘበረሰ ደኒ ትግራይ ናብ ንቡር ንምምላስ ክረባረብ ይግባእ ኢሎም፡፡
ብበላይ ሽፈራው


text:
ኣብ ኣሜሪካ ዝመደብሩ ናይ ኦሮሞ ሚዲያ ኔትዎርክ/OMN/ ኣብ ኢትዮጵያ መራኸቢ ብዙሃን ንምጥያስ ዘኽእሎ ኩነታት ዘፅንዕ ጉጅለ ናብ ኢትዮጵያ ምልኣኹ ዋና ፈፃሚ ስራሕ ናይቲ ትካል ኣቶ ጀውሃር መሓመድ ገሊፁ።
ኣብ ልዕሊ እቲ ትካልን ኣካያዲ ስራሕ ኣቶ ጀውሃር፣ ተሌቪዥን ኢሳትን ኣመራርሓ ግንቦት ሸውዓተን ተመስሪቱ ዝነበረ ክሲ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተልዓለ ክኸውን ከሎ ሓፈሻዊ ናይ ሕግን ካልኦት ኣሰራርሓን ንምፅናዕ እቲ ጉጅለ ልኡኽ ናብ ኢትዮጵያ ምጉዓዙ ኣቶ ጀውሃር መሓመድ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊፁ።
“ካብዚ ካብ ሰሜን ኣሜሪካ ብምኽትል ዳይረክተር መሓመድ ኣብዶሽ ዝምራሕ ካልኦት ክልተ ኣባል መሪሕነት ዝርከብዎ ልኡኽ እዩ ተጓዒዙ።ካብ ካልኦት ስቱዲዮታት እውን ናይ ኤድቶሪያል ኣባላት ክካየዱ እዮም።”
ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ወፃኢ ዝርከቡ ሚዲያታት ናብ ሃገሮም ኣትዮም ክሰርሑ ዘቕረብዎ ፃውዒት ናይቲ ትካል ቦርድ ተኣኪቡ ግቡእ ምዃኑ ከምዝገለፀ ዝሓበረ ጀውሃር ዕንቅፋት ዝኾኑ ሕግታትን ኣሰራርሓታትን ንክልዓሉ ሓቲትና ኣብ ልዕሊ ትካሉን ባዕሉን ዝነበረ ክሲ ኣዋጅ ህፁፅ ግዜን ከምዝተልዓለ ሓቢሩ።ዝተረፉ ዕንቅፋታት እውን ንምፍታሕ ሰበስልጣን ይገልፁ ብምህላዎም ነቲ ጉጅለ ንምልኣኽ ከምዝወሰነ ወሲኹ ገሊፁ።
ንሱ ብተወሳኺ ይርአ ዘሎ ተስፋ ምጥቓም ኣገዳሲ እዩ ኢልና ስለዝኣመና እቶም ዕንቅፋት ዝኾኑ ሕግታት ክሳብ ዝልዓሉ ካብ ምፅባይ ሓደ ሓደ ቅድመ ኩነታት ንምስራሕ እቲ ጉጅለ መፅናዕትን ሰሪሑ ምስተመስለ ናብ ውሳነ ክንኸይድን ኢና ኢሉ።


text:
Radio Erena: 09 February 2016
ሓድሽ ላዕለዋይ ኮሚሽነር ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ፍሊፖ ግራንዲ፣ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኢትዮጵያ ተዓቝቦምሉ ናብ ዝርከብ መዓስከር በጺሑ።
እቲ ኮሚሽነር፣ ኣብቲ ሓደ ካብቲ ኤርትራውያን ተዓቕቦምሉ ዝርከብ መዓስከር ሕጻጽ ብ01ለካቲት 2016 ኣብ ዝበጽሓሉ፣ ምስ ኤርትራውያን ብምርኻብ ቀጥታው ዝርርብ ከምዘካየደ’ውን መርበብ ሓበሬታ ናይቲ ኮሚሽን ኣፍሊጡ።
እቶም ኤርትራውያን ኣብቲ ምስ ላዕለዋይ ኮሚሽነር ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት ዝገበርዎ ርክብ፣ “ኣብ መዓስከራት ኢትዮጵያ ኣብ ዝጸንሕሉ እዋን፣ UNHCR ናብ ሳልሳይ ሃገራት ናይ ምጥያስ ቅልጡፍ መስርሕ እንተዘተኣታቱ፣ ግዳያት መሸጣ ደቂ ሰብን ባሕርን ኣይምኾናን፣” ክብሉ ገሊጾምሉ።
ኾሚሽነር ግራንዲ ብወገኑ፣ ንኤርትራውያን ስደተኛታት ገጢምዎም ዘሎ መከራ ካብቲ ኣብ ካልኦት ሃገራት ካብ ዝረአ ዘሎ ግጭትን ምክልባትን ዝሃደሙ ስደተኛታት ዝፍለ ከምዘይኮነ ብምዝኽኻር፣ ኣብ መኦኣስከራት ኣብ ዝጸንሕሉ እዋን ናብ ሳልሳይ ሃገር ናይ ምጥያስ መስርሕ ንምቕላጣፍ UNHCR ዝከኣሎ ክጽዕር ምዃኑ ኣረዲኡ።
ብሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ተመሪጹ ኣብ 1 ጥሪ 2016 ዝልዓለ ጽፍሒ ዝተረከበ ኢጣልያዊ ዲፕሎማሰኛ፣ ፍሊፖ ግራንዲ ፣ ኮሚሽነር ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት ካብ ዝኸውን ወርሒ ከይመልአ ኤርትራውያን ተዓቝቦምሉ ናብ ዝርከብ መዓስከር ምምርሑ፣ ዋሕዚ ስደት ኤርትራውያን ሓደ ካብ ዓበይቲ ግሎባዊ ኣጀንዳታት ኮይኑ ከምዘሎ ዘነጽር’ዩ ክብሉ ሓያሎ ወገናት ይገልጽዎ።
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ክልልላት ትግራይን ዓፈርን ኣብ ዝርከብ ሓመሽተ መዓስከራት፣ ኣስታት 150 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት ተዓቝቦም ከምዘለው ጸብጻብ ሕቡራት ሃገራት የመልክት።
መብዛሕቶም እቶም ኣብ ክልል ትግራይ መዓስከር ሽመልባ ዝነበሩ ናብ ኣመሪካን ካልኦት ሃገራትን ናይ ምጥያስ ዕድል ክረኽቡ እንከለዉ፣ ኣብ መዓስከራት ማይ ዓይኒ፣ ዓዲ ሓሩሽን ሕጻጽን ናይ ዝርከቡ 10ታት ኣሽሓት ስደተኛታት መስርሕ ምጥያስ ግና ንሓያሎ ዓመታት ተደናጕዩ ይርከብ።
ብሰንኩ ድማ፣ ዝበዝሑ ካብቶም በብእዋኑ ናብ ኢትዮጵያ ዑቕባ ዝሓተቱ ኣስታት 150 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታ፣ ነቲ መዓስከራት ብምርሕራሕ ብመንገዲ ሱዳን፣ ሊብያን ማእከላይ ባሕርን ኣቢሎም ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ንምስጋር ከቢድ መከራ ይሓልፉ ክሓልፉ ይግደዱ ኣለዉ።
ስእሊ፣- UNHCR
===========================


text:
Radio Erena: 10 February 2015
ብዛዕባ ስደት ኤርትራውያን ብዝምልከት ምስ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ንምዝርራብን ናብ ኤርትራ ምብጻሕ ዝፈጸመ ሓደ ጉጅለ ልኡኽ መንግስቲ ስዊዘርላንድ፣ ኣብ ኤርትራ ብሰንኪ ዘሎ ኩነታት ኤርትራዉያን ሓተቲ ዑቕባ ናብ ኤርትራ ምምላስ ኣጸጋሚ ምዃኑ ገሊጹ።
እቲ ካብ ክፍልታት ስደተኛታትን ፍትሕን ዝተዋጽአ ልኡኽ መንግስቲ ስዊዘርላንድ ኣብ ኣስመራ ዑደት ብምክያድ ምስ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ክዘራረብ ዝተገደደሉ ምኽንያት፣ ስዊዘርላንድ ዑቕባ ንዝነጸገቶም ኤርትራውያን ናብ ዓዶም ክትመልስ ዝብል ሓሳብ ብሓያሎ ፖለቲከኛታት እታ ሃገር ስለዝተላዕለ’ዩ።
እቲ ልኡኽ ንጠንቒ ስደት ኤርትራንን ሓተቲ ዑቕባ ናብ ዓዶም እንተተመሊሶም ክገጥሞም ንዝኽእል ጸገማትን ድሕሪ ምጽናዕን ምስ ሓያሎ ሰበ ስልጣንን መንግስቲ ኤርትራን ድሕሪ ምዝርራብን’ዩ፣ መንግስቲ ስዊዘርላንድ ንኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ናብ ኤርትራ ናይ ምምላስ ሓሳቡ ቅኑዕ ከምዘይኮነ ዝገልጽ ዘሎ።
ኣብ ስዊዘርላንድ ብድምር ኣስታት 20 ሽሕ ኤርትራውያን ክህልዉ እንከለዉ፣ መንግስቲ እታ ሃገር ነቶም ዘቕረብዎ ሕቶ ፖለቲካዊ ዑቕባ ዝነጸጎም ኤርትራውያን ተወሳኺ መጽናዕቲ ክሳብ ዝካየድ ብዝብል ግዝያዊ መንበሪ ፍቓድ’ዩ ዝህቦም።
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ጥራይ ኣስታት 7 ሽሕ ኤርትራዉያን ኣብ ሲዊዘርላንድ ፖለቲካዊ ዑቕባ ከምዝሓተቱ ዝጠቕሳ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር’ውን፣ መንግስቲ ብዛዕባ’ዚ መግትኢ ተሳኢንሉ ዘሎ ዋሕዚ ኤርትራ ስደተኛታት ቅልጡፍ ስጉምቲ ክወስድ ሓያሎ ፖለቲከናታት ክጽውዑ ምጽንሖም ኣመልኪተን።
ሓደ ካብቲ ዋሕዚ ስደተኛታት ንምግታእ ዝቀረበ ሓሳባት ከኣ፣ ፖለቲካዊ ዑቕባ ዘይተዋህቦም ኤርትራውያን ናብ ዓዶም ምጥራዝ ዝብል’ዩ።
እንተኾነ እቲ ኣብ ኣስመራ ዑደት ኣካይዱ ዝተመልሰ ጉጅለ ልኡኽ መንግስቲ ስዊዘርላንድ፣ ንኤርትራውያን ናብ ዓዶም ምምላስ፣ ኣንጻ ሰብኣውነት’ዩ ክብል ደምዲሙ ኣሎ።
እቲ ብሓደ ካብ ላዕለዎት ሓለፍቲ ክፍሊ ፍትሒ ስዊዘርላንድ ዝተመርሐ ጉጅለ ልኡኽ መንግስቲ ስዊዘርላንድ ኣብቲ ኣብ ኣስመራ ዘካየዶ ንሳልስቲ ዝጸንሀ ዑደት፣ ዋሕዚ ስደት ንምግታእ ብመንግስቲ ኤርትራ ክውሰዱ ብዛዕባ ዝክእሉ መደባትን ዝህሉ ለውጥን ብምትኳር’ውን ምስ ሓያሎ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ከምዝተዘራረበ ኣፈኛ ክፍሊ ኢምግሬሽን ስዊዘርላንድ ገሊጹ።
ኣብቲ ኣብ መንጎ ልኡኽ መንግስቲ ስዊዘርላንድን ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራን ዝተኻየደ ርክባት፣ ኣምባሳደር ስዊዘርላንድ ኣብ ኤርትራ’ውን ተረኺቡ ምንባሩ ተፈሊጡ።
ኣቐዲሙ’ውን ሓደ ጉጅለ ልኡኽ መንግስቲ ዴንማርክ ንተመሳሳሊ ዕላማ ኣብ ኤርትራ ዑደት ብምክያድ ምስ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ምዝርራቡ ይዝከር።
================================================


text:
In The Spotlight
ሰላም ኣምላኽ ምሳኽን ይኹን ኩላትክን ደቂ ኣንስትዮ ኣሕዋተይ፡ሎሚ ንዓኽን ዝጠቅም ማዕዳን ምኽርን ሒዘልክን ቀሪበ ኣለኹ እሞ ብገርህነትን ብክፉት ልብን ክትቅበላኒ ብፍቕሪ ክርስቶስ እሓተክን።ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ዘመን ካብቲ ኣዛራቢ
“ብኣምላኽ ተደሪኽና ብገርህነት ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ብክርስቶስ ኴንና ንዛረብ ኣሎና እምበር፡ ከምቶም ብዙሓት ንቓል ኣምላኽ ዚሓዋውሱ ኣይኰንናን።“(2ቆረ2,17)
=====
• እዚ ቃል እዚ ጳዉሎስ ኣብ ካልኣይ መልእኽቱ ንሰብ ቆረንቶስ ኣብ ዝጻሓፎ እዩ ዘሎ።
“ሒደት ማይ ብሑቕ ንብዘሎ እቲ ብሑቕ የብኵዖ እዩ።“(ገላ5,9) • እዛ ቃል ንምብራህ ናይ ግድን ምሉእ መልእኽቲ ሰብ ገላትያ ምንባብን ምርዳእን የድልየና እዩ።ምኽንያቱ እቲ መልእኽቲ ኣብ ኩነታት እቶም ተቐበልቲ ናይቲ መልእኽቲ ዝተመስረተ ስለ ዝኾነ።ብሕጽር ዝበለ
ኣብ ሂወት ክርስትና መከራ ዘይተርፍ እዩ። (ብሓው ዛክ ፑነን ዝተጽሓፈby zac poonen) ኣብ መጽሓፍ ዳንኤል ቃል ኣምላክ ከምዚ ይብለና፥"እቶም ጠቢባን
-
-
-
ናይ ጐይታና ናይ መድሓኒና የሱስ ክርስቶስ ሰላም ምስ ኩላህኩም ይኹን።
ብምቅጻል ከምዚ ኪንብል ንፈቱ፡ በታ ናይ ጥንትን ዘይትልወጥን ቅንዕቲ ሰማያዊት መገዲ ኪትመላለሱ እንተ ደሊኹም፣ ነቲ ምስ ኩሎም ቅዱስን ኬረስትየኩም ዝከኣሎ ጥዑይ ምህሮ ጸጋ ብግቡ ኪትመሃርዎ እንተዳኣ ደሊኹም፣ ነታ ካብዚ ኣብዛ ሕጂ ዘላ ምድሪ
-
ናይ ጐይታና ናይ መድሓኒና የሱስ ክርስቶስ ሰላም ምስ ኩላህኩም ይኹን።
ብምቅጻል ከምዚ ኪንብል ንፈቱ፡
በታ ናይ ጥንትን ዘይትልወጥን ቅንዕቲ ሰማያዊት መገዲ ኪትመላለሱ እንተ ደሊኹም፣ ነቲ ምስ ኩሎም ቅዱስን ኬረስትየኩም ዝከኣሎ ጥዑይ ምህሮ ጸጋ ብግቡ ኪትመሃርዎ እንተዳኣ ደሊኹም፣ ነታ ካብዚ ኣብዛ ሕጂ ዘላ
ኣብ ማቴ 6=13 ጎይታና የሱስ ከምዚ ኢልና ክንጽሊ ምሂሩና " ካብ ክፉእ ኣድሕነናን እምበር ናብ ፈተና ኣይትእትዎና" ሓቀኛ ቅድስና ውጺኢት ናይ ቃልሲ እዩ ፥ናብ ኣብ ኩርሲ ኢዱ ኣጣሚሩ ኮፍ ዝብልን፣ ኣብ ዓራት ኮይኑ ብናይ ሓሳባት ዕንባባ ናብ ሰማያት ዝኸይድ ክርስትያን ኣይመጽእን እዩ ቁዱሳት እንኸውን ምስ
ኣብ ያዕቆብ 1=12-15 ሃዋርያ ያዕቆብ ብዛዕባ ሓጥያትን ፈተናን ይዛረብ ፥ከምዚ ይብል ንሓጥያት ምስዓር እንተ ቐጺልካ ሓደ ምዓልቲ ካብ ኣምላኽ
ሰላም ኣምላኽ ምሳኽን ይኹን ኩላትክን ደቂ ኣንስትዮ ኣሕዋተይ፡ሎሚ ንዓኽን ዝጠቅም ማዕዳን ምኽርን ሒዘልክን ቀሪበ ኣለኹ እሞ ብገርህነትን ብክፉት ልብን ክትቅበላኒ ብፍቕሪ ክርስቶስ እሓተክን።ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ዘመን ካብቲ ኣዛራቢ
“ብኣምላኽ ተደሪኽና ብገርህነት ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ብክርስቶስ ኴንና ንዛረብ ኣሎና እምበር፡ ከምቶም ብዙሓት ንቓል ኣምላኽ ዚሓዋውሱ ኣይኰንናን።“(2ቆረ2,17)
=====
• እዚ ቃል እዚ ጳዉሎስ ኣብ ካልኣይ መልእኽቱ ንሰብ ቆረንቶስ ኣብ ዝጻሓፎ እዩ ዘሎ።
“ሒደት ማይ ብሑቕ ንብዘሎ እቲ ብሑቕ የብኵዖ እዩ።“(ገላ5,9) • እዛ ቃል ንምብራህ ናይ ግድን ምሉእ መልእኽቲ ሰብ ገላትያ ምንባብን ምርዳእን የድልየና እዩ።ምኽንያቱ እቲ መልእኽቲ ኣብ ኩነታት እቶም ተቐበልቲ ናይቲ መልእኽቲ ዝተመስረተ ስለ ዝኾነ።ብሕጽር ዝበለ
ኣብ ሂወት ክርስትና መከራ ዘይተርፍ እዩ። (ብሓው ዛክ ፑነን ዝተጽሓፈby zac poonen) ኣብ መጽሓፍ ዳንኤል ቃል ኣምላክ ከምዚ ይብለና፥"እቶም ጠቢባን
ረድዩ፡ ተለቪዥዮን፡ ጋዜጣ፡ መጽሔታት......ወዘተ ውሑስ ግብረ-ስጋ ተጠቐሙ ክብላ ኣብ ጸጽባሕ ኣዋጅ ነጋሪት ይድስቓ ኣለዋ። እቲ ውሕስ መንገዲ፡ ዝብሃል ዘሎ ኣብ ግዜ ግብረ-ስጋ ኮንዶም ምጥቃም እዩ። ስለዚ ኸኣ እየን፡ ኩለን እተን ማዕከናት ዜና፡ እዝግዮ መሓረና ኮንዶም ካብ ሰሪ መዓት ለበዳ HIV
ሻዱሻይ ክፋል (ሓፈሻዊ ምኽሪ ኣብ ልዕሊ ንጽህና) ወዲ ፍቕሪ ዝሕዞ ብዓይኒ እዩ ክበሃል እንከሎ፣ ኣዋልድ ዓይነን ጽብቕ ኣክዳድናን መልክዕን ክርኣይ የብሉን ማለት ከም ዘይኰነ ክንርዳኣእ ይግባእ። ስለዚ ሰብኡት ካብ ናይ እግሪ ካልሲ ጀሚሮም ክዳኖምን ኣካላቶምን ብንጽህና ክሕልውዎ ይግባእ። ጸግሮም
ኩራ (ካብ ዝሓለፈ ዝቐጸለ) ዕላልን ጸወታን ምኽርን ንምህናጽ መጻምድትኻ ኣብ መንጐ ሰብኣይን ሰበይትን ዝግበር ናይ ዝርርብ ወይ ኰምኒኬሽን ኣምር ብዝተፈላለየ መንገዲ ክግለጽ ይኽእል እዩ። ሰብ ሓዳር ብዘረባ፣ ብጸወታ፣ ብምክሪ ጌሮም ሓሳብ ንሓሳብ ብምልውዋጥ ስሚዒታቶም ክገላለጹ ይኽእሉ እዮም። ኩሉ ግና
ራብዓይ ክፋል ኩራ ኩራ ኣብ መንጐ ናይ ሓዳር መጻምድቲ ኣትዩ ንዘሎ ናይ ምዝርራብ ወይ ኰምኒኬሽን መስመር ካብ ዘበላሽዉ እቲ ቀንድን ዋና ምኽንያት እዩ። ኩራ ብሓጺሩ ክንገልጾ ከሎና እቲ ዝሓሰብናዮ ዓላማ ኣብ ግብሪ ስለ ዘይዋዓለ ኣብ ውሽጥና ዝስምዓና ናይ ሕነ ምፍዳይ ስሚዒት ኢልና ክንገልጾ ይከኣል እዩ።
ናይ ምዝርራብ ወይ ኰምኒኬሽን ጸገም ! ኣብ ሓደ ዙርያ ዝተኣከቡ ዓበይቲ ይኹኑ ንኣሽቱ ንሓድሕዶም ብሓሳብን ብቓልን ዘይምስምምዖም ሓደ ክፍታሕ ዘይክእል ሕንቅልቅሊተይ ይምሰለና እምበር ብጠበብቲ ናይ ስነ ፍልጠት ምሁራት ግና ሓደ ጸገም ከም ዘሎ ከስተብህሉሉ ጀሚሮም ኣለዉ። ናይዚ ጸገም ድማ ይብሉ
ናይ ሓደ ጊዜ ዕድል! ቃል አምላኽ ከም ዝሕብረና ናይ ሰብ ዕድመ አብዛ ምድሪ ሱሳ ወይ ሰበዓ ተበዝሐ ድማ ሰማንያ ምዃኑ እዩ ዝነግረና:: ናይ ሰብ ምድራዊ ዕድመ ዘመኑ ምስቲ አብቲ ሰመያዊ ናይ አምላኽ መንግሰቲ ዝነብሮ ዘመን ክወዳደረ እንከሎ ብፍጽም ክነጻጸር አይክእልን እዩ::ብሓጺሩ ጊዚያውን
እዚ ምህሮ እዚ ኣብ በጃነት ጎይታ የሱስ ዘሎ ሓሳባት ብዝርዝር በብኽፍሉ ዝቀርብ ኮይኑ ቀዳማይ ክፋሉ ካብ መጽሓፍ እዮብ መበገሲ ብምግባር ምስ
ናይ እምነት ቃል ትምህርቲ ብዘይምጥርጣር ዘይመጽሓፍ ቅዱሳዊ እዩ፥ ናይ ሓደ ሃይማኖት ወገን ኣይኮነን ወግዓዊ ማሕበር ውን የብሉን ። እዚ ምንቅስቓስ ኣብ ክንደኡ ግን ፍሉጣት ብዝኾኑ ፓስተራት ከም ኬነዝ ሃገን፥ቤን ሂን፥ ኬነዝ ኮፕላንድ ፥ፖልን ጃን ክሮች ፥ፍረድ ፕራይስን በዚኦም ብኣዚዩ ብዙሕ ዝተጸለወ
እቲ ቅዱስ መጽሓፍ እንታይ ይብል? ዘመናውያን መማህራንከ እንታይ ይብሉ? ንስኻ ኣንታ ሰማዒኸ ንመኖም ትሓሪ?
ኣብ መጋቢት 12, 2017, ኣብቲ ናይ ሰንበት ናይ ትምህርቲ ክፍለ ጊዜ ከም ዝገለጽኩዎ፡ እዞም ዘመናውያን መማህራን፡ብፍላይ ከኣ ''ምንቅስቃስ እምነት'' ኢና በሃልቲ፡ እቶም ኣምላኽ ኣብ ዘፍጥረት ምዕራፍ
እቶም ናይ ሓቂ ናይ ክርስቶስ ዓየይቲ ፍሉይ ምልክታት ኣለዎም።
⦁ ቀዳማይ) ነቲ ምሉእ ምኽሪ ኣምላኽ እዮም ዝምህሩ።
''ኲሉ ምኽሪ ኣምላኽ ነገርኩኹም እምበር፡ ዘትረፍኩልኩም የብለይን እሞ፡ ካብ ደም ኲልኻትኩም ንጹህ ምዃነይ ሎሚ መዓልቲ እምስክረልኩም ኣሎኹ።''/Acts 20:26-27/26 Therefore, I
ኣቀዲመ ሰላም ኣምላኽን ጸጋ መድሓኒና የሱስ ክርስቶስን ንኹላህኩም ቅዱሳን ይኹን ይብል!
ኣቅደም ኣቢለ ኣብ ትሕቲ እዛ ሕጂ ዘቅርባ ዘለኹ መልእኽቲ ፖስት ዝገበርኩዋ ናይ ''ኢትዮጵያ ውያን ወንጌላውያን ኣብያተክርስትያናት'' ንናይ ሓቂ ትምህርትን ንናይ ሓሶት ትምህርትን ንዘለዎም መርገጽ ኣብ ወርሒ መጋቢት22
‘ጸጋ ኣምላኽ ተገልጸ’ ኣሜን እንኳዕ ተገልጸ። እንተዘይኸዉንሲ ኣበይ ምሃለና? እቲ ብዘይ ሕጊ ተገሊጹ ንዘልኣለም ምድሓን ምኽንያት ዝኾነና ናይ ኣምላኽ ጽድቂ ንሱ ድማ ክርስቶስ እቲ ጸጋ ኣምላኽ ዝተባረኸ ይኹን። ሕጊ ብሙሴ ተዉሂቡ እዩ እሞ፥ ጸጋን ሓቅን ማለት እቲ ንምድሓንን ብሓዳስ ህይወት
Current Events
ቐዳማይ ክፋል! ኢቫን ቫሲሊየቪች ሞይሲየቭ (ብሕጽር ዝበለ ኣጸዋውዓ ወይ ሳጓ ድማ ቫንያ) ብ1952፣ ቮሎንቲሮቭካ ኣብ ዝተበሃለት ሓንቲ ቁሸት ናይ ግዝኣት ሞልዳቪያ (ኣብቲ እዋንቲ ኣካል ሕብረት ሶቭየት ዝነበረት) ካብ ኣመንቲ ስድራቤት ተወሊዱ። ኣብ ሕዳር 1970 ድማ ከም ኩሉ ዜጋ ሕብረት ሶቭየት፣ ናይ
ንዝኸበደ ዕዳይ ብሞትካ ኣርሒቕካዮ
ብፍቕርካ ንዓይ ምድሓንካ ገሊጽካዮ
ንድኹም እምነተይ ኣበርቲዕካ መሊስካዮ
ንዝሓመቐት ነፈሰይ ኣትንሲእካ ብተስፋ
ኣምላኽ እዩ እሙን ጓሳይ ገለ እኳ ኣይጐደለንን


text:
ሕርም ጋዳ በቼ
by Aziza Awate
November 26, 2018
አምዳራት/ድዋራት ዓድና፡ኣድብር፡ ዓነክል፡ መሓዛት ዎአሳሚሁ፡
ክልና ክምላ እንፍህሞ ላአድብር ዎላ ማሐዛት ዓድና አስማይ ጻብጥ ቱ። ለገለ አስማይ ማራ እት ላ ለወክድ ቅዱም ለጃራ ጋራት ለዳጋግም ምንማ ገብእ ለገለሁ ደአም እግል አትፋገዖት ዎ ህርከክ ምኑ ላትባጋሳ አስማይ ቱ። ካእሊ እት እብል, ቃዳም ድግም እብዕቦታት እብላ ትብል ድግም እግል አትፋጋዓኩም እፈተ። ዎአርስ ናይ እላ ድግም “ሕርም ጋዳ በቼ” እብላ ልብል ቱ።
“ሕርም ጋዳ በቼ” እት ምድር መንሳዕ እት ምድር ቤት ሼሐቃን ትትረከብ። እላ ሕርም እላ ሐተ ምና ማራ ላ ትወቃላያ ሕርሞታት ዓድና ታ። ብዙሕ ላትረፋዓት ዎላ ትወቃለት ሐምለት ግልብ ዎጻዳፍ ታ። ዎፈጊራ ዎ ደኒና ማራ ስዱድ ዎ ድቁብ ቱ: ሰበቡ ሀየ እላ ሕርም ላለዓርግ ዎ ላ ልትከረ ላባዝሕ ዶል እብ ጽኑዕ ጸፍር ገኖ እንደ ግሩም አታድሐና ዎ አዳም እንደ አትሐዳራ ልትከረያ በሀለት ቱ። እት ብዕዳት ውቁላት ሕርሞታት ዓድና እት ተዓርግ ዎ ትትከረ እግል መድሐኖ ላትትንፋዕ ቦም ላ ትጻብጦም እመን ዎ ዕጨይ ሀለው “ሕርም ጋዳ በቼ” ደአም ክምሰላ መንጻፍ መአስ አሐ እብ ሐሊብ ዎ ትልህያ ሒርጊጎ አጄኒት ላጻግብ ማራ ሐምል ብላቅ እበን ቱ። ወክድ ዝላም ከረም, ናይ- “ሕርም ጋዳ በቼ” ማይ ከዔ/ወሐይዝ ዲብ ጋድሞታት ዎ ዳርቆታት ዲብ ገርበት በት ሼሐቃን ልውሕዝ ።ከክምሰላ ሰብ ድግም ላደጉሞ “Legend talk” ሐተ ምዕል ዎሮ እናስ እግል እሲቱ ዮም መዓር እግል ልሸንክል ቱ ካ አስክ ላ ሕርም ታለይኒ በላ ከክልኢቶም ላላትሐዝዮም ንዋያት እንደ ረፍዓው አስክ ላ ሕግስላ ሕርም አሰረረሮው ዎ እታ ክም በጽሐው ላ እናስ እግላ ኢሲቱ ገድም ኣና እብ እሊ ጸፍር ገኖ እንደ ተአሰርኮ ታሐት እት ላ ቅርዳ እግል እትከረቱ ደአም ለእበን ሰበት ማራ ሐምል ዎለተንጃልሕት ማ ቱ እንቲ ዲብ ለዓል እንደ ገብአኪ መትከራዬ ዎ ፈጊርዬ ዕቃቢ ደአም አማነትኪ እግል እሊ ጸፍር ገኖ ምን እደኪ እግል ኢትጠሊቆ እንደ በላ ተዐልጠጣያ ካክምሰላ ጎማቶም ላእናስ እብላ ጸፍር እንዶ ተአሰራ ዎ እብ ሳዳዬት ኖሱ ዎ እሲቱ እንደ ዋዳ ማራ ታሐት ላ ሕርም ትካራ ። ተሐት ክምሰል ትከራ ዎላ አድዋራት ላ ዕጨይ ክምሰል ቃናፋላ ህማም ናይ ንህብ ዎ ሹማ ሰምዓ ዎእንደ ቅርብ በላ ለአካን ላ ንህብ ክምሰል ከፍታ ብዙሕ ዕለቅ ዎ ጎጎታት መዓር ራክባ ዎ ሸንከላ ዎ ሀውቱ መልኣ ዎ እት ደንጎባ እግል ላ እሲቱ ምና ቅርድ ላ ሕርም እንደ ተሃርሃራ እላ አና ገድም ትሰርገልኮ ዎ ንዋያቼ ምን ዕለቅ መዓር መልአኮ ከአዘ ገድም ፍርሒ ዎቅረዲ እንደ በላ ላ ዕላቅ ናይላ መዓር ክምሰል አርአያ ላእሲት ሀዬ ምን ሰበብ ብዙሕ ፈርሐት ላትባጋሳ መካይድ እግላ መድሐኖ ብእሳ ጋብእ ላዓላ ጸፍር ገኖ ተረግ እንደ አበለቶ “ገዳ በቼ” እንደ ትበ እብ ክልኤ እደሃ ነሐር ልባ ዛብጠት ልትበሀል ካልደገም። ከእት መከለሲ መስኪናይ ላ እናስ ምና ቅርድ ላ ሕርም ሰማ ኢፈግራ ዎላ እሲት ዛብጣይት ነሐራ ኢብእስ ዎኢ መዓር ገብአት ካ ተርፈት። ደኣም ድግም “ሕርም ገዳ በቼ” እግል ዘበናት ዎ እግል ውሉድ ዋልዴ ልትደገም ሃላ።


text:
ኬንያ ኣብታ ሃገር ንዝንቀሳቐሱ ኣስታት 500 ዘይመንግስታዊ ትካላት ዝሃበቶ ፍቓድ መንጢላቶም።ገሊኦም ምስ ሽብር ርክብ ኣለዎም ብዝብል ተኸሲሶም ኣለው።እቲ ውሳነ እስላማዊ ኣኸረርቲ ኣብ ልዕሊ እታ ሃገር ፈፂሞምዎም ዝተብሃሉ ተኸታተልቲ መጥቓዕትታት ስዒቡ ሓለዋ ፀጥታ ንምሕያል ኣብእትንቀሳቐሰሉ እዋን እዩ።
ንዘይመንግስታዊ ትካላት ኬንያ ዝቆፃፀር ቦርድ ኣብታ ሃገርን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካን ንሽብር ገንዘብ ብምሕጋዝን ኣብ ተግባራት ሽብር ብምስታፍን ን15 ዘይመንግስታዊ ትካላት ኸሲሱዎም ኣሎ።
ኣብ ናይሮቢ ንጋዜጠኛታት መግለፂ ዝሃቡ ፈፃሚ ዳይረክተር እቲ ቦርድ ፋዙል መሓመድ ካብቶም 500 ጉጅለታት ስቪል ማሕበረሰባት ናይ ገሊኦም ናይ ባንኪ ሒሳብ ተዓፂዩ’ሎ ኢሎም።ናይ ወፃእተኛታት ፍቓድ ስራሕ ተሓዲጎምን ገሊኦም ድማ ክኽሰሱ ይኽእሉን እዮም ኢሎም። ብምስዓብ ‘’እቲ ቦርድ ምስ ትካላት ፀጥታ ብምትሕብባር ነዞም ከባቢያውን ዓለምለኻውን ዘይመንግስታዊ ትካላት ምስ ተሓባበርቶምን መወልቶምን ፈሊዩዎም ኣሎ’’ኢሎም።
እቲ ቦርድ ከይንቀሳቐስ ዝተኣገደ ገንዘብ እተን ትካላት ኣብታ ሃገር ንክሰርሓ ፍቓድ ንዘለወን ዘይመንግስታዊ ትካልት ከከፋፍለን እዩ ኢሎም።
ኣብ ልዕሊ ፕሬዝዳንት ኬንያታን ምኽትል ፕሬዝዳንት ሩቶን ኽሲ ምስ ዝመስረተ ዓለምለኸ መጋባእያ ገበን ርክብ ኣለዎም ብዝብል ኣብቶም ዝሓለፉ ሒደት ኣዋርሕ ብዙሓት ዘይመንግስታዊ ትካላት ኣብ ትሕቲ ከቢድ ፅዕንቶ መንግስቲ ከምዝኣትው ተፈሊጡ’ሎ።
ዋና ዓቃቢ ሕጊ ዓለምለኸ መጋባእያ ገበን ብቑዕ መርትዖ ኣይረኸብኩን፣ኣገደስቲ ሰነዳት ንምርካብ እውን መንግስቲ ኬንያ ክተሓባበረኒ ኣይክኣለን ብዝብል ኣብ ልዕሊ ፕሬዝዳንት ኬንያት ጀሚሩዎ ዝነበረ ኽስታት ኣብ መጀመሪያ እዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ከምዘቋረፆ ይዝከር።


text:
ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ማይክ ፖምፒዮ ኣብ ሰለስተ ሃገራት ኣፍሪቃ ዘካይድዎ ዑደት ኣብ ቀዳመ ሰንበት ብሰኔጋል ክጅምሩ እዮም።እታ ናይ ምዕራብ ኣፍሪቃ ሃገር ኣብቲ ዓብዪ ዘይምርግጋእ የጋጥመሎ ዘሎ ዞባ ውሕስቲ ኮይና ቀፂላ’ላ።ፖምፒዮ ንናይታ ሃገር ውርሻታት ምርግጋእን ዲሞክራስን ክንእዱ ትፅቢት ይግበሩ።
ኣሜሪካን ምዕራብ ኣፍሪቃን ኣብ ንግዲ፣ኢሚግሬሽንን ዲሞክራስን ነዊሕ ዝፀንሐ ርክብ ከስተማቕራ ፀኒሐን እየን።ኣብ ፀጥታ ዘለወን ሽርክነት ድማ ቀንዲ ዛዕባ ኮይኑ ፀኒሑ’ሎ።
ብመሰረት ጉጅለ መፅናዕቲ ሚንስትሪ ምክልኻል ኣሜሪካ እስላማዊ ጥሩፍ ጉጅለታት ኣብ ሃገራት ሳሕል ኣፍሪቃ ዝፍፅምዎ መጥቓዕትታት ካብ 2016 ጀሚሩ ብዕፅፊ ወሲኹ’ሎ።
ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ምስዞም መጥቓዕታት ዝተኣሳሰር ሞት ከምዝወሰኸን ኣብ መንጎ ማሕበረሰባት ዝፍጠር ግጭት ወሲኹ’ሎ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ሰኔጋል ግን ኣብ ውሽጢ ግዝኣታ ሰላማ ዘውሓሰት ምዕራብ ኣፍሪቃዊት ሃገር ኮይና ቀፂላ’ላ።ብመሰረት ላዕለዋይ በዓልስልጣን ሚንስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ እታ ሃገር ኣብ ኣህጉር ኣፍሪቃ ኣብነታዊት ብምዃና ናእድኦም ክልግሱላ ትፅቢት ይግበር ።
ኣሜሪካ ወታሃደራታ ካብቲ ዞባ ክተውፅእ እያ ብዛዕባ ዝብል ፀብፃብ ነቐፌታ ኣስዒቡ’ሎ።
ኣብ ዋሽንግተን ናይ ዝመደብሩ ማእኸል ዊልሰን ዝተባህለ ናይ ወጻኢ ሃገራት ፖሊሲ ጉጅለ ክኢላታት አባል ዝኾነት ሃና ኣህኩዊቦ እቲ ዑደት ንመርገፂ ኣሜሪካ ከነፅር ተስፋ ኣለዎ ትብል።
“ኣብ ኣፍሪቃ ብዛዕባ ዘለው ወታሃደራት ምንካይ ብዝምልከት ዝተሓዋወሱ መልእኽትታት ተዋሂቦም።ብኻልእ ወገን ድማ ፖምፒዮ ጠመተ ጥምረት ፀረ ዳዕሽ ናብ ምዕራብ ኣፍሪቃን ሳሕልን ምዛሩ ዝተውሃበ መግለፂ ሓቢሮም ዝኸዱ መልእኽትታት ኣይኮኑን።”
ኣምባሳደር ኣሜሪካ ኣብ ሰኔጋልን ጊኒ ቢሳዎን ቱሊናቦ ሙሺንጊ ኣሜሪካ ንድሕነት ምዕራብ ኣፍሪቃ ዘለዋ ደገፍ ገሊፆም ኣለው።
ንሶም ወሲኾም ኣሜርካ ንናይ ሰኔጋል ተበግሶታት ፀጥታ ብዓሰርተታት ሚሊዮን ዶላር ዝቑጸር ናይ ገንዘብ ሓገዝ ከምዝሃበት ይግለፁ።
“ሓይልታት ፀጥታ ሰኔጋል ንሃገሮም ክከላኸሉ ጥራሕ ዘይኮነስ ንናይቲ ዞባ ሰላምን ምርግጋእን ኣበርኽቶ ክገብሩ ዘኽእሎም ብቕዓት ክህልዎም ኢና ንፍትን ዘለና።ኣብ ሳሕል ሃገራት ኣፍሪቃ ፅምዶ ኣሜሪካ ከምዝቕፅል እየ ከረጋግፅ ዝደሊ፤ኣብዚ ክንፀንሕ ኢና።”
ፖምፒዮ ኣብ ሰኔጋል ንግድን ኢንቨስትመንትን ንምስፋሕ ምስ መራሕቲ ማሕበረሰብ ንግዲ ክራኸቡ ትፅቢት ይግብር።
17 ለካቲት 2020 ኣብ ኣንጎላ፣ካብ 17 ክሳብ 19 ለካቲት 2020 ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ምብጻሕ ከካይዱ እዮም።


text:
ኣብ ጅቡቲ ምዕልቕላቕ ውሕጅ ምግጣሙ ተገሊጹ።መንግስቲ ጅቡቲን ሕቡራት ሃገራት ኣብታ ሃገር ኣብ ሓደ መዓልቲ ዝተራእየ ዓቐን ዝናብ ማዕረ’ቲ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመት ዝተራእየ ምኳኑ ይገልጹ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ኬንያን ሶማልን ሓዊሱ ሓያለ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ብርቱዕ ዝናብን ምዕልቅላቕ ውሕጅን የጋጥመን ምሕላው ይግለጽ ኣሎ።
ሎሚ ሓሙስ ዝወጸ ሓባራዊ መግለጺ መንግስቲ ጅቡቲን ሕቡራት ሃገራት ርብዒ ሚልዮን ሰባት በቲ ኣብታ ሃገር ዘጋጠመ ምዕልቕላቕ ምጽላዎም ይሕብር። ብተወሳኺ እቲ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ዝረአ ብርቱዕ ዝናብ ኣብ መወዳእታ’ዚ ወርሒ’ዚ ዳግማይ ከጋጥም ከምዝክእል የተንብሁ።
ጅቡቲ ብሰንኪ ለውጢ ክሊማ ዓለምን ምውሳኽ ትሕዝቶ ማያት ማያዊ ክፍሊ ዓለም ኣብ ኣስጋኢ ኩነታት ካብ ዝርከብ ሃገራት ሓንቲ ምኳና ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ። ኣብ ሶማል’ውን ኣብ ቀረባ መዓልታት ብርቱዕ ምዕልቕላቕ ውሕጅ ምግጣሙ ይፍለጥ።
ኣብ ኬንያ ኣብ ቀረባ መዓልታት ብዘጋጠመ ምዕልቕላቕ ውሕጅን ምንሽርታት መሬትን 120 ሰባት ምሟቶም መንግስቲ’ታ ሃገር ይሕብር።
ሰብ ሞያ ብወገኖም ሕክምና ብማይ ዝመሓላለፉ ሕማማት ብገፊሑ ከመሓላለፉ ይክእሉ’ዮም ክብሉ ዘለዎም ስግኣት ይገልጹ ኣለው።


text:
Radio Erena: 11 November 2019
ኣብ ሱዳን፣ ዞባታት ብሉ ናይልን ሰናርን፣ ካብ 2 መስከረም ኣትሒዙ332 ሰባት ብሕማም ሸሮኽ ከምዝተጠቕዑ ሚኒስትሪ ጥዕና እታ ሃገር ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ።
መግለጺ እቲ ሚኒስትሪ ከምዝሕብሮ፣ ዛጊት 8 ሰባት በቲ ሕማም ሞይቶም።
ውድብ ጥዕና ዓለም ብወገኑ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ከተማ ካርቱም ክልተ ሰባት ብሰንኪ እቲ ሕማም ህይወቶም ስኢኖም።
ኣስታት 8 ሚልዮን ነበርቲ ዘለዋ ከተማ ካርቱምን ከባቢኣን፣ ሕማም ሸሮኽ ጸጸኒሑ ይቀላቐላ ብምህላዉ፣ ናብ ከቢድ ለብዒ ከይሰግገር ኣሻቓሊ ጉዳይ ምዃኑ ወኪል ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ ሱዳን ዶ/ር ንዕማ ኣል ጋሰር ንማዕከናት ዜና እታ ሃገር ገሊጻ።
ንሳ፣ ኣብ ቁጠባዊ ቅልውላው እትርከብ ሱዳን፣ ከም ሸሮኽ ዝኣመሰለ ተላባዒ ሕማማትን ካልእ ባህርያዊ ሓደጋታትን ንምምካት፣ መንግስቲ ምስ ዘሎ ዝተፈላለየ ሕጽረታት በይኑ ዝኽእሎ ጉዳይ ከምዘይኮነ ኣገንዚባ።
ምስዚ ተተሓሕዚኡ፣ ኣብ ምክልኻልን ፍወሳን ሕማም ሸሮኽ፣ ንቅሓት ህዝቢ ኣብ ምስፍሕ ዝዓለመ 1700 ወለንተኛታት ኣብ መላእ ሱዳን ተዋፊሮም ከምዘለው ብተወሳኺ ሓቢራ።
ኣብ ዓመተ 2016፣ ብሰንኪ ምስፍሕፋሕ እዚ ሕማም፣ ኣብ ዶብ ኤርትራን ሱዳንን ብሕጋዊ መንገዲ ዝካየድ ዝነበረ ምስግጋር ሰብን ኣቑሑን ንዝተወሰነ እዋናት ደው ኢሉ ምንባሩ ኣይርሳዕን።
ኣብ ኣፍሪቃ ብተደጋጋሚ ከም ዝኽሰት ዝፍለጥ ሕማም ሸሮኽ ብሰንኪ ረሳሓ ማይ፣ ጽሬቱ ዘይሓለወ ኣከባብን ኣጠቓቕማ ዓይኒ ምድርን ዝስዕብ ሕማምዩ።
=======================


text:
መሪሕነትን አመራርሓን- Leadership, theory and practice
ክለሳ-ሓሳባውን ግብራውን ሓተታ
ብፍስሃ ናይር
መሪሕነት አብዚ ግዜዚ እቲ አገዳስን አድላይን አብ ኩሉ መዳያት ውዳቤ ናይ ሕይወትና ፣ ናይ ክሉ ሕይወትና ግላዊ ይኹን ማሕበራዊ፣ አብ ቁጠባውን፣ ፖሊቲካውን፣ ማሕበራውን፣ባህላውን ንስራሓትና ንምዕዋት አፍልጦን ትግባረን መሪሕነት አገዳሲ ኢዩ።
አብዚ ዝሓለፈ 15 ዓመታት ሕዝቢ ብዛዕባ ጽንሰ- ሓሳብ መርሕነት እንታይ ምዃኑን፣ ከመይ ገርካ ድማ ጥዑያት መራሕቲ ትምህዝ፣ከም ውልቀሰብ ድማ ጽፉፋት መራሕቲ ንክኾኑ፣ሓበረታን አፍልጦን ንክረኽቡ ይሓቱን ይጽዕሩን፣ ካብዚ ብምብጋስ ድማ ሎሚ እዚ ኣርአስቲ እዚ ነፍሱ ዝኸኣለ አካደምያዊ ዲሲፕሊን ኮይኑ ብትምህርትን፣ ከምኡ ድማ አብ ኩለን ቤት ንባብ ብዛዕባ ምምራሕን መርሕነትን መሃርን መኻርን መጻሕፍቲ ከተነብብን አፍልጦ ክትቀሰምን ትኽእል።
ብዙሓት ሰባት መሪሕነት ማለት ወልቃውን፣ ማሕበራውን ሙያውን ሒይወትካ ንምምሕያሽ እትወስዶ መንገዲ ኢዩ ኢሎም ይአምኑ። ኩባንያታት ኢንዱስትሪ ወይ ድማ ንግዶም መታን ክዕወት ብቁዓት መራሕቲ ይደልዩ፣ ነዚ ንምዕዋት ድማ ናይ ምምራሕ ስልጠና ንሰራሕተኛታቶም ይህቡ፣ በዚ ምኽንያት ሎሚ መርሕነት ብምሁራት ተመራመርቲ ዓቢይ ቆላሕታ ረኺቡ ብዙሕ መጽናዕትታት ይካየድን ተኻዪዱን አሎ።
ሎሚ አብተን አብ ምስልጣን ዝረከባ ሃገራት አፍሪቃ ብፍላይ አብ ፖሊቲካዊ ሒይወት ስኣን ብቁዓት መርሕነታት ሕዝብታት አፍሪቃ አብ ድኽነትን ድንቁርናን፣ አብ ናይ ሓድሕድ ኩናትን ብርሰትን ይሳቀ አሎ።
አብ ናይ ሎሚ ሓተታይ ብዛዕባ ኣገልጋሊ ኣመራርሓ/ Servant Leadership/ እንታይነቱን ሞደሉን ከመይ ይሰርሕን ክገልጽ ክፍትን ኢየ።
ኣቀዲመ እቲ ክሳብ ሕጂ ዝፍለጥ አርባዕተ ክፋላት አመራርሓ ክጠቅስ ቀጺለ ድማ አብቲ አገልጋሊ ኣመራርሓ አብ ዝብል ኣርእስቲ ከተኩር ኢየ።
1. Tranformational Leadership ናይ ለውጢ አመራርሓ
2. Authentic Leadership ናይ ትኽክል ኣመራርሓ
3. Servant Leadership ኣገልጋሊ ኣመራርሓ
4. Team Leadership ናይ ጋንታ ኣመራርሓ
ብዙሓት ተመራመርቲ ዕዉት ኣመራርሓ እንታይ ክኸውንን ከማልእን አለዎ ብዝብል ብዙሕ መጽናዕትታት ኣካዪዶምን የካይዱን አለዉ፣ አገልጋሊ ኣመራርሓ ካብቲ ዝመርሕ ባህርያትን ጠባያትን ዝተመርኰሰ ኢዩ፣ ኣገልገልቲ መራሕቲ ብጉዳያትን ጠለባትን ሰዓብቶም ዝግደሱን ዝሓልዩን ንዕብየቶም ዝግደሱን ምስ ዝኾኑ ኢዮም፣ ኣገልጋሊ መራሒ ስነ-ምግባር/ leadership Ethics/ ዝመልኦ ቀዳምነት ናይቲ ዘገልግሎ ማሕበርን፣ ህዝብን ዝህብ ምስ ዝኸውን ኢዩ ኣገልጋሊ መራሒ ዝበሃል።
ሕመረት ትርጉም ናይ ኣገልጋሊ ኣመራርሓ፣ከምቲ ብዙሓት ተመራመርቲ ዝኣምንዎ፣ካብቲ ናይ ውልቆም ጥቅሚ፣ ጥቅሚ ሰዓብቶምን፣ ምምሕያሾምን ዝግደሱ አብ ዝብል አምር ይምርኰሱ፣ሓያል ሞራላዊ ጠባይ ንሰዓብቶምን፣ ማሕብሮምን፣ተኻፈልቶምን የርእዩ፣አግልጋሊ ኣመራርሓ ብልምምድ ድኣ እምበር ብተውህቦ አይኮነን፣ ከምኡ ድማ ካብቲ ጠባይ ናይ ውልቀሰብ ዝምንጩ ኢዩ።
ታሪኻዊ መሰረታት አገልጋሊ ኣመራርሓ
Robert K.Greenleaf ዝበሃል አብ ጉዕዞ መጽናዕቱ ኢዩ ነዚ ኣገልጋሊ አመራርሓ ነዚ ስም እዚ ዝሃቦ፣አብዚ መጽናዕቲ ዚ ድማ ኢዩ ንክለሳ ሓሳባውን ተግባሩን ከመይ ከምዝኾነ አስፊሑ ይገልጽ። ሮበርት አብ ናይ አመሪካ ተለፎንን ተለግራፍን 40 ዓመት ሰሪሑ ፣ ጥሮታ ምስ ወጽኤ ድማ ናይ ዝተፈላለያ ትካላት ዝያዳ ንጡፋትን አገልገልትን ሕዝበን ክኾና ብከመይ ከመሓዳደራ አለወን ብዝብል፣ ብዛዕባ መዝነትን ሓላፍነትን ሰባት ከመይ ገሮም ክሰርሑን ክተሓባበሩን ይግባእ ብዝብል አምር ኢዩ ዝትንትን፣ ዕላማኡ ድማ ንምልካዊ አመራርሓ ንምውጋድ ኢዩ።
ነዚ ድማ መገሻ ምስራቅ ብዝብል ኣፍአዊ ታሪኽ ገሩ ይገልጾ፣ ሓደ ግዜ ሓንቲ ጋንታ መገሻ ብሓንሳብ ጀሚሮም አብቲ ዝደልይዎ ንክበጽሑ ድማ ሓደ መራሒ መረጹ፣ እዚ መራሒ ዚ ድማ ከም አገልጋሊ መራሒ፣ እቶም ገያሾ ብዘይ እዚ መራሒ አብቲ ክበጽሕዎ ዝደልዩ ቦታ ከበጽሑ አይከ ኣሉን፣ እዚ መራሒ እዚ ካብ ግላዊ ጥቅሙ ጥቅሚ እቶም ገያሾ ሰለዝግደስ ኢዩ ዝያዳ ተኣማንነት ዝረኸበ።
ባህርያት አገልጋሊ መራሒ
1. Listening Capacity-ናይ ምስማዕ ተኸሎ፣ አገልጋሊ መራሒ ንናይ ሰዓብቱ ርእይቶታትን ፣ሓሳባትን ዝሰምዕን ዝቅበልን ዘኽብርን ክኸውን አለዎ።
2. Empathy-ናይ ርሕራሄ ሕልና ፣ አገልጋሊ መራሒ ኩሉ ግዜ ናይ ሰዓብቱ አተሓሳስባን ስምዒታቶምን ክርዳእ ይጽዕር ነዚ ድማ ኩሉ ግዜ ብምርድዳእ ይፍጽሞ።
3. Healing – መሕወይ ተኽእሎ፣ አገልጋሊ መራሒ ብናይ ሰዓብቱ ድህነት ዝግደስን ንጸገማቶም አብ ምፍታሕ ዝጽዕርን ፣ እዚ ድማ እንተድኣ ሰዓብቱ ብኩሉ ኩነታቶም ዕጉባት ኮይኖም እቲ መራሒ እውን ሕጉስ ይኸውን።
4. Awareness– ናይ ግንዛቤ ተኽእሎ፣ አገልጋሊ መራሒ ንናይ ሰዓብቱ አካላውን፣ ማሕበራውን፣ ፖሊቲካውን አካባቢኦም ዝግንዘብ፣ እዚ ማለት ነፍሱን፣እቲ ሓደ አብ ካልኦት ተጽዕኖ ከሕድር ከምዝኽእል ክፈልጥ አለዎ። አገልጋሊን መራሒ ነፍሱ አብ ጐድኒ ገዲፏ ነት ኩነታት ብሰዓብቱ አራ ኣእያ ክርእዮ ክኽእል አለዎ ማለት ኢዩ።
5. Persuasion– ምዕጋብ፣ አገልጋሊ መራሒ ንጽርን ቀጻልን ምርድዳእ እናገበረ ንካልኦት ሓሳባቶም ንኽልውጡ ዝገበር ተኽእሎ ዘለዎ ኢዩ፣ እዚ ማለት ብዘይ ምግዳድ ብምርድዳእ ጥራሕ ክኸውን አለዎ።
6. Conceptualization- ጽንሰ-ሓሳባዊነት ማለት አገልጋሊ አመራርሓ በዓል ራእይን፣ ንጹር ዕላማታትን ፣ መአዝናትን ሃልይዎ ክንዲ ጸቢብ ሰእሊ አብቲ ዓቢይ ሰእሊ ህዝብን ሃገርን ዘድህብ ናይ ሕዝቡ ጸገማት አብ ምፍታሕ ዝጽዕር ምዃን ዝገልጽ አተሓሳስባ ኢዩ።
7. Foresight/ አርሒቁ ዝሓስብ፣ አገልጋሊ አመራርሓ ናይ መጻኢ ከመይ ወይ እንታይ ክመስል ከምዝኽእል ዓቅሚ አፍልጦኡ ዘጠቃለለ ኢዩ፣ እዚ ማለት አብ ዝሓለፈን ፣አብ ህልዊ ኩነታት ተመርኲሱ ናይ መጻኢ ኩነታት ክትንብህ ይኽእል። ገለ ተመራመርቲ አርሒቅካ ናይ ምሕሳብ ኣኽእሎ ስነ/ምግባራዊ መኣዝን ኢዩ ዘለዎ ይብሉ፣ ማለት መራሕቲ አብ ግዜኦም ብዝተርኽቡ ጉድለታት ተሓተቲ ይኾኑ።
8. Stewardship/ መጋቢ አመራርሓ፣ እዚ ማለት ብሕዝቢ ወይ አባላት ማሕበርካ ዝተዋህበካ እምነት ተቀቢልካ ምምራሕ ማለት ኢዩ፣ አገልጋሊ አመራርሓ በቲ ዝተዋህቦ ሓላፍነት ንሕዝባዊ ጉዳያት ብጥንቃቀ የመሓድር፣ብተወሳኺ ድማ ንናይ ሕዝቡ ጥቅምታት ብምቅዳም እምነት ሕዝቡ የህድር።
9. Commitment to the growth of people/ ንናይ ሕዝቡ ዕብየት ዝነጥፍ፣ አገልጋሊ አመራርሓ ንነፍስወክፍ አባል/ዚጋ በቲ ንሱ ወይ ንሳ ብዝበርከትዎ ዘይኮነስ ከም ውልቀ ተውህቦኦምን ተፈጥሮኦምን ማእከል ገርካ ኩሉ ዕድላት ናይ ናብራኦም ከመሓይሹሉን ከማዕብሉን ምኽፋት ዝ አመተ አፍልጦ ኢዩ.።
10. Building Community/ አብ ምሕናጽ ማህበረሰብ ዝነጥፍ፣ አገልጋሊ አመራርሓ ድሕነት ዕብየትን ህዝቡ ዝሓሊ፣ ናይ ሕዝቡ ሓባራዊ ጥቅምታትን ድልየታትን ዘማልእ፣ ናይ ምቅርራብን ሓድነትን ዝሕሉ፣ ኮይኑ ንናይ ነፍሰወከፍ መሰል ዝሕሉ ባህርይ ዝውንን ኢዩ።
እዚ ዓሰርተ መግለጽታት ናይ አገልጋሊ አመራርሓ ኮይኑ አብ ቀጻሊ
Tranformational Leadership ናይ ለውጢ አመራርሓ
Authentic Leadership፣ ናይ ትኽክል ኣመራርሓ
Team Leadership ናይ ጋንታ ኣመራርሓ
ከቅርብ ክፍትን ኢየ፣ ምስትውዓል ዝመልኦ ንባብ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=11412


text:
ሓደ ግዜ ሰይጣን ንኹሎም ናቱ ሰዓብቲ ኣኼባ ገበረሎም። እቲ ዛዕባ ድማ ብዛዕባ ማሕበር ክርስቶስ እዩ ኔሩ። ሰይጣን ነቶም ኣጋንንቲ ይብሎም፣ ነዞም ኣብዛ ምድሪ ኰይኖም ከም ዝግባእ ክንዓዪ ዝዓግቱና ዘለዉ ኣመንቲ ብኸመይ ክንዓግቶም ንኽእል? ዝብል ሕቶ ኣለዓለሎም። ኩሎም ድማ ነናቶም መልሲ ሃቡ። ካብቲ ዝሃብዎ ብዙሕ መልሲ ግና እቲ ኣድማዒ ኰይኑ ሰይጣን ዝረኸቦን ክሰርሕሉ ድማ ዝወሰኑን ግና ሓደ ነገር ነበረ። ንሱ ድማ ኣብ መንጐ ማሕበር ኣምላኽ ምፍልላይን ዘይምስምማዕን ምእታው ዝብል እዩ። እዚ ዕላማ ሰይጣን እዚ ብጉሁድ ኣብ ቃል ኣምላኽ ተጠቂሱ ኣሎ። ሰይጣን ኩሉሳዕ ኣብ መጐ ኣሕዋት ምፍልላይን ዝርግርግን ከእቱ እዩ ዝደሊ። ህዝቢ ኣምላኽ ሓደ ም ዝኸን ዝሰርሖ ስራሕ ስለ ዝፈልጥ ብዝከኣሎ መጠን ዘይምስምማዕ ከእቱ እዩ ዝጋደል። ኣብዚ ዘመን እዚ ነዚ ሜላ ተጠቂሙ እንታይ ዓይነት ዕዮ ይዓዪ ከም ዘሎ ምስክር ኢና።
ጐይታ የሱስ ክርስቶስ ኣብ መስቀል ሞይቱ ምስ ተንስኣ ኣብ ሰማይን ኣብ ምድርን ስልጣን ናቱ ምኻኑ ንደቂ መዛምርቱ ነጊርዎም። እዚ ስልጣን እዚ ድማ ንማሕበሩ ብምልኣት ከም ዘግዝኣ ቃል ኣምላኽ ይዛረብ “ኣምላኽ ንክርስቶስ ካብ ምዉታት ኣተንሲኡ፡ ኣብ የማኑ ኣብ ሰማያት ምስ ኣቐመጦ፡ ኣብታ እትመጽእውን እምበር፡ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ጥራይ ዘይኰነ፡ ኣብ ልዕሊ ዂሉ ሽመትን ስልጣንን ሓይልን ጐይትነትን ዚስመ ዘበለ ስምን ምስ ኣርአሶ፡ ነቲ ሕልፊ ዘለዎ ዓብዪ ሓይሊ ኣባና እንኣምን ዘሎና ኸም ስልጣን ሓይሉ ኣብ ክርስቶስ ዝገበሮ ግብሪ ንስኻትኩም እንታይ ምዃኑ ኽትፈልጥዎ፡ እጽልየልኩም ኣሎኹ። ንብዘሎ ኸኣ ኣብ ትሕቲ ኣእጋሩ ኣግዝኦ፡ ኣብ ልዕሊ ዂሉስ ርእሲ ምእንቲ ኪኸውን ድማ፡ ነታ ማሕበር ወፈዮ። ንሳ ኸኣ ስጋኡ ናይቲ ዂሉ ኣብ ኲሎም ዚመልእ ምልኣቱ እያ።” ኤፈሰን 1፣19-23 እዚ ንማሕበር ኣምላኽ ዝተዋህባ ስልጣን ክርስቶስ ኣብዛ ምድሪ ክውን ክኸውን ኣብ ማሕበር ኣምላኽ ስምረት ክህሉ ኣለዎ። ስልጣን ኣምላኽ ኣብቲ ፍጹም ኣንድነት ዘለዎ እዩ ዝግለጽ። ትሕዝቶ ማሕበር ኣምላኽ ክንዮ መዝሙርን ኣምልኾን ምዃኑ ክንፈልጥ ኣሎና።
ማሕበር ኣምላኽ ነታ ኣብ ሰማይ ዘላ ብጐይታ ብየሱስ ክርስቶስ ኣቢላ ድማ ኣብዛ ምድሪ ዝተገልጸት መንግስቲ ኣምላኽ እትውክል ኣካል እያ። ሎሚ ስራሕ እዛ መንግስቲ እዚኣ ብዝግባእ ከምቲ ዝድለ ክስራሕ ኣብ ውሽጣ እቲ ብመንፈስ ቁዱ ዝረኸበቶ ውህደት ክሰርሕ ኣለዎ። እታ ቐዳመይቲ ማሕበር ኣምላኽ ትልለየሉ ዝነበረት ኣርማ ሓድነት እዩ። እዚ ዝነበራ ሓድነት ከኣ ክሳብ እዚ እዋን እዚ ንወንጌል መንግስቲ ኣምላኽ ሓይሊ ኰይንዎ ይርከብ። መድሓኒ ዓለም ብሓድነትና እምበር ኣብ ቤት ኣምላኽ ብእንገብሮ ንጥፈታት ክትፈልጠኩም እያ ኣየበለናን። ሎሚ ሓቂ ንዝራብ ዓለም ትፈልጠና ብሓድነትና ዘይኰነስ በቲ እንገብሮ መንፈሳዊ ንጠፈታትን ካልእን እዩ።
እቲ ናይ ክርስቶስ ማሕበር ብጻዕርን ብጭንቅን ብመስዋትነትን እያ ህያው ኰይና። ንሕና ድማ ኣብዚ ኢና ተሃኒጽና ዘሎና። ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ዝጸለዮ ናይ ሓድነት ጸሎት እዚ እዩ “ብኣንድነት ፍጹማት ኪዀኑ፡ ዓለም ድማ ከምቲ ንኣይ ዝለኣኽካንን ዘፍቀርካንን፡ ከምኡ ንኣታቶምውን ከም ዘፍቀርካዮም ምእንቲ ኽትፈልጥሲ፡ ንሕና ሓደ ኸም ዝዀንና፡ -ኣነ ኣባታቶም ንስኻውን ኣባይ፡ -ሓደ ምእንቲ ኪዀኑ፡ ኣነ እቲ ዝሀብካኒ ኽብሪ ሀብክዎም።” እምብኣር ሓድነት ቤት ኣምላኽ ዝትንክፍ ዘበለ ንኽብሪ የሱስ ይጐድኣ ምህላዉ ምፍላጥ ከድልዮ እዩ። ሎሚ ሓድነት ቤት ኣምላኽና ዕቁብ ክኸውን ክሳብ ክንደይ ንጋደል? እዚ ኣብ ዘመና ዘሎ ንማሕበር ኣምላኽ ዝጐጃጅል መንፈስ ክሳብ ክንደይ ንጽየፎ? ፍርዲ እዚ ክሳብ ሰማይ ዓቢ ምኻኑ ኸኣ ክሳብ ክንደይይ ይስወጠና? ጽልዋና ኣብዚ እዋን ጽልዋ ሃዋርያ ኰይከውን ክንዲ ብዝሕና ምፍልላይና ዓብዩ። እታ ኣብ ዘመን ሃዋርያት ዝነበረት ማሕበር ብሓድነታ ትፍለጥ ኔራ እዛ ናይ ሎሚ ማሕበር ከ?
ሓድነት ንሕና ጺዒርና ወይ ተጋዲልና ነምጾ ነገር ኣይኰናን እንታይ ደኣ መድሓኒ ብደሙ ዘምጾ ነገር እዩ ነዚ ድማ እዩ ኣብ ኤፌሶን ክዛረብ ከሎ “ንሱ ነዞም ክልተስ ሓደ ዝገበረ ነቲ ኣብ መንጎ ዝነበረ ኸልካሊ ቐጽሪውን ዘፍረሰ፡ ሰላምና እዩ እሞ፡
ብርእሱ ዕርቂ እናገበረ፡ ካብዞም ክልተ ሓደ ሓድሽ ሰብ ምእንቲ ኺፈጥር፡ ነቲ ጽልኢ፡ ንሱ ኸኣ ሕጊ ትእዛዝ ብስርዓት፡ ብስጋኡ ስዒሩ፡ ብመስቀሉውን ነቲ ጽልኢ ብእኡ ቐቲሉ፡ ንኽልቲኦም ብሓደ ስጋ ምስ ኣምላኽ ኣተዐረቖም።
ንኽልቴና ብእኡ ብሓደ መንፈስ ናብ ኣቦ መእተዊ ስለ ዘሎና ኸኣ፡ ንኣኻትኩም ርሑቓት ዝነበርኩም መጺኡ ሰላም ኣበሰረኩም፡ ነቶም ቀረባ ዝነበሩውን ሰላም ኣበሰሮም። እምብኣርሲ ንስኻትኩም ኣብቲ የሱስ ክርስቶስ ባዕሉ እምኒ መኣዝኑ ዝዀነ መሰረት ነብያትን ሃዋርያትን እተነደቕኩም፡ ደጊም ደቂ ዓዶም ንቕዱሳንን ስድራ ቤቱ ንኣምላኽን ኢኹም እምበር፡ ኣጋይሽን መጻእተኛታትን ኣይኰንኩም። ኣብኡ ብዘሎ እቲ ህንጻ ብጐይታ ቅድስቲ ቤተ መቕደስ ምእንቲ ኪኸውን፡ እናተኣሳሰረ ይዐቢ እዩ። ንስኻትኩምውን ኣብኡ ማሕደር ኣምላኽ ብመንፈስ ክትኰኑ ሐቢርኩም ትህነጹ ኣሎኹም።” ኤፌ 2፣ 14-22 ነዚ ሓድነት እዚ ክንጋደል ኢና ንጽዋዕ ዘሎና።
ቃል ኣምላኽና ብዛዕባ እታ ቐዳመይቲ ማሕበር ክዛረብ ከሎ “እቶም ዝኣመኑ ዂላቶም ሓንቲ ልብን ሓንቲ ነፍስን ነበሩ፡ ብዂሉ ብርኪ ነበሩ እምበር፡ ሓደ እኳ ኻብ ገንዘቡ፡ እዚ ናተይ እዩ፡ ዚብል ኣይነበሮምን። ሃዋርያት ከኣ ብብዙሕ ሓይሊ ብዛዕባ ትንሳኤ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ይምስክሩ ነበሩ፡ ኣብ ኲሎም ከኣ ዓብዪ ጸጋ ነበረ።” እዚ ኣብ ራብዓይ ምዕራፍ ንረኽቦ። እምብኣር ካብዚ ቐጺልና እዛ ማሕበር እዚ ሓድነታ ጹኑዕ ሕብረታ ምሉእ ምግዝዛእ ድማ ኣምላኻዊ ስለ ዝነበር ኣብቲ እዋን ብስንኪ እዚ ዝነበረ ውጺት እንታይ ምኻኑ ክንርኢ ኢና።
1 ወንጌል መንግስቲ ኣምላኽ ብሓይሊ ይስበኽ ኔሩ
እታ ኣብ ሃዋርያትን ኣቦታት ንዝነበረት ኣካል ክርስቶስ ከም መንግስቲ ትንቀሳቐስ ስለ ዝነበረት ወንጌል ክርስቶስ ኣብ ሓጺር ግዜ ክሳብ ወሰን ምድሪ በጺሑ። ኣብ ኩሉ ሰብ ድማ ዕድል ነበሮም። ኣብ ጸጽባሕ ድማ ዝውሰኻ ነፍሳት ኔርንኦም።ኣብ ኲሉ ህዝቢ ኸኣ ዕድል ነበሮም። እግዚኣብሄር ድማ ዚድሕኑ ኣብ ጸጽባሕ ናብታ ማሕበር ይውስኽ ነበረ። ሎሚ ናብና ንምጻእ ወንጌል መንግስት ኣምላኽ ከም ዝግብእ ከይንሰብኽ ዝዓግተና ዘሎ ምፍልላይና ዶ ኣይኰነን? ሓይሊ ወንጌል ብመጠን ሓድነትና እዩ። ሓድነት ማሕበር ክርስቶስ ክንዮ መሰርተ እምነት ዝኸይድ ክንዮ ምምሕዳር ዝኸይድ ጉዳይ እዩ። ብዛዕባ ሓድነት ቤት ኣምላኽ ክንዛረብ ከሎና ብዛዕባ ርድኢትን ስነ መልኮት ዘይኰነስ ብዛዕባ እቲ ሓደ ክንከውን ኣብ መስቀል ዝሞተ የሱስ እዩ እምብኣር እዚ ዓይነት ኣምላኻዊ ሓሳብ ኣብ ልብና እንተ ነጊሱ ንምስፋሕ ወንጌል ድንጉያት ኣይክንከውንን ኢና።
እቲ ዝዓበየን ናይ መጨረሻ ሓደራ ኣምላኽ ንማሕበር ናይ ወንጌል ሓደራ እዩ፣ ኣዚ ዓቢ ስርሕ ከም ዝግባእ ክኸይድን ክውንጨፍን ግና ብግዲ ናይ መንፍስ ሕብረት ከድልየና እዩ። ብዘይ እዚ መንፈስ ሓድነት ጠሊ ወንጌል ኣብ ኩሉ ስፍራ ክዓልብ ኣይክእልን እዩ። ከም ሰብ ቆሮንጦስ ናተይ እባ ናይ ክስቶ እባ ምባል ንሰይጣን ኣፍደገ ንወንጌል ድማ መዕገቲ እዩ። ሰለዚ ወንጌል መንግስቲ ብስልጣን ክዓዪ ሕብረትና ነደልድል
2 ስራሕ ኣምላኽ ብተኣምራት ይጸንዕ ኔሩ
እታ ቐዳመይቲ ማሕበር ብሕበርት ስለ ዝነበረት ስራሕ ኣምላኽ ብዘደንቕ ተኣምራት ትርኢ ኔራ። ኣብ ዘመን ሃዋርያት ዝግበር ዝነበረ ስራሕ ኣምላኽ ኣሉ ዘይብሃሎ ምጥርጣር ዘይነበሮ እዩ ኔሩ። እቲ መድሓኒ ተስፋ ዝኣተወሎም ኩሉ ይኸውን ነበረ። ከምዚ ኣብዚ ዘመን እምነ ወይ ስለ ዘይኣመንካ እዩ ዝብሃል መጠበሪ ወይ መሸፋፈኒ ዝኸውን ዘረባ ኣይነበረን ክብሪ ኣምላኽ መዕገቲ ኣይነበሮን። እዚ ሓይሊ እዚ ሎሚ ኣይተለወጠን ይሰርሕ ኣሎ እዩ። ኣባና ግና ብሓቂ ክንዛረብሲ ከምቲ ዝድለ ድዩ? ተኣምራት ንሃዋይራት ዝስዕቦም እምበር ኣሰር ኣሰሩ ኣይከዱን ነበረኡ። ሎሚ እቲ ክብሪ ኣምላኽ ሰማይት ጨንዲሑ ብዘይከልካሊ ክሰርሕ ሓድነትና ነደልድል ናተይ ናትካ ምባል ንሕደግ? ናይ ኣምላኽ ስራሕ ኣብቲ እዋን እቲ ከምዚ ናይ ሎሚ ብመዋዓውዒ ንዑ ረኣዩና እናተባህለ ዝግበር ኣይነበረን ባዕሉ እቲ ስራሕ እዩ ሰባት ናብ መንግስቲ ኣምላኽ ዝጽውዕ ዝነበረ። ናብቲ መሰረት ሃዋርያትን ነብያትን እሞ ንመለሰ ብድሕሪኡ ክብሪ ኣምላኽ ክገሃድ እዩ። ሓቂ ንዛረብ ካብቲ መሰርት ሓድነት ዘንቢልና ኢና ዘሎና። ሓለፋ ስራሕ ኣምላኽ ስራሕና ክርኣ ንጋድል ኣሎና። ንሕብረት ዘይምግዳልና እንሆ ግሩም ዕዮ ኣምላኽ ከይንርኢ ዓጊቱና ኣሎ።
3 ሓጥእያትን ስራሕ ሰይጣንን ምድንጋርን ቦታ ኣይነበሮን
ኣብ ዘመን ሃዋርያት ከምዚ ኣብዚ ዘመን ዘሎ ሓጥእያት ስፍራ ኣይነበሮን። እኒ ሃናንያን ሰጲራን ብምድንጋር ክመጹ ከለዉ መንፈስ ኣምላኽ የቃልዖም ነሩ። ሰይጣን ብጥበራ ክመጽእ ከሎ ይቃላዕ ኔሩ። ኣታ ማሕበር ብሓደ ተጠሚራ ንሓጥኣያት ሓጥኣያት ንጽድቂ ጽድቂ ንምባል ኣይትፈርሕን ነበረት። ሎሚ ጸገምና ብጉጅል ስለ ንኣምን ንሓደ ወገን ከነሕጉስ ብምባል ካብ ሕብረት ንላዕሊ ኣብ ውልቃውነት ስለ ንድህብ እዩ። ኣብቲ ሓድነት ዘለዎ ኣብኡ ሰይጣን ስፍራ የብሉን። ኣብቲ ሰይጣን ዘይብሉ ድማ ኣብኡ ሓጥኣያትን ስርሑን የሎን። ሎሚ እታ ማሕበር ከመይ ኣላ? ንሃዋርያት ሓደ እኳ ደፊሩ ዝጽንበሮም ኣይነበረን ስለምንታይ ኣብ ውሽጢ ሓድነቶም መንፈስ ኣምላኽ ኣሎ።
ኣብቲ መንፈስ ኣምላኽ ዘለዎ ሓርነት ኣሎ። ሎሚ ነቶም እብ ወጻኢ ዘለዉ እሞ ንሕደጎም ንሕና ክሳብ ክንደይ ኢና ትብዓት ለቢስና ብሓርነት ንመላለስ ዘሎና። ኣብቲ ሓደትነት ዘለዎ ኣብኡ ክብሪ የሱስ ስለ ዘሎ ሓጥኣያትን ሰይጣንን ደው ክብሉ ኣይክእሉን ካብ ኰኑ ሎሚ እዚ ነገር እዚ ኣብና ከምቲ ዝድለ ዘይረኣ ዘሎ ኣነ ንስኻትኩምን ካብ ሓድነት ወጺና ኣሎና ማለት እዩ። ማሕበር ቖሮንጦስ ብሓጥኣያት ትቸማለቕ ዝነበረት እዚ ናይ ሓድነት መንፈስ ስለ ዘይነበረ እዩ። ምምፍልላይ ናድ ድፍረት እዩ ዝመርሓካ። ሰብ ቆሮንጦስ ብሰንኪ ሓድነት ዘይምንባሮም ጉዶም ኣብ ኣደባባይ ወጺኡ ሃዋርያ ጳውሎስ ኣንቱም ሓደ ለባም ዶ የብልኩምን እዩ እናበለ ክገንሖም ንርኢ። ሓድነት ኣብ ቤት ኣምላኽ እንተ ላሕሊሑ ውጺእቱ ኣብቲ ደጋዊ ዓለም ይረኣ። እቲ ፍረ ድማ መሪር ይኸውን። ኣምላኽ መንፈስ ሓድነት ይልኣኸልና።
4 ንዝተፈጥረ ጸገም መፍቲሒ ይርኮቦ ነበረ
ኣብ ግብሪ ሃዋራያት 6 ምዕራፍ ኣብ መንጐ እታ ናይ ክርስቶስ ማሕበር ሓደ ዝተፈጸመ ዘይምስምማዕ ኔሩ። እዚ ዘይምስምማዕ ድማ ኣብ መ`ንጐ እታ ማሕበር ምፍልላይን ባእስን ኣምጽኡ እዚ ጉዳይ እዚ ኣንፈቱ ከይሰሓተ ኣብታ ማሕበር ናይ ሓድነት መንፈስ ስለ ዝነበረ ብቐሊሉ ብጸሎትን ምኽርን ጌሮም ተፈቲሒ ብድሕሪኡ ዝተፈጥረ ባእሲ ኣይንርእን ኢና። ኣብቲ ሓድነት ዘለዋ ማሕበር ነገራት ናብ ዝይተደልዩ ኣንፈት ክኸዱ ከሎዉ ቐልጢፋ እያ መዕለቢ ትገብረሎም እምበር ኣብ ምፍልላይን ካልእን ኣይበጽሕን እዩ። ናብዚ ዘምን ንምጻእ ንዝተፈጥረ ጸገምን ሽግርን ክንዲ ምፍታሕ ካልእ ጉጅለ ንምምሳርት እዩ ዝቐልል። እዚ ኸኣ ዘሎና ተጻዋርነት ድኹም ምኻኑ እዩ ዘርኢ። ኣብ ውሽጢ ማሕበር ኣምላኽ ዘየሰማማዓካን ዘየረዳድኣካን ነገር ክርከብ ባህርያዊ እዩ ግና ክንዮ እዚ ሓሊፉ ናብ መፍቲሕ ንምብጻሕ ብሓድነት ምጥማር የድሊ፣
ካልእ ኣብ ምዕራፍ 15 ናይ ግብሪ ሃዋርያት እንተ ርኢና ኣብ መንጐ እታ ማሕበር ዝተፈጥረ ናይ መሰርተ እምነት ጸገም ኔሩ እቲ ኣዚዩ ዘገርም እዚ ጉዳይ ቀሊል ኣይነበረን ናብ ምፍንጫልን ምፍልላይን ከብጽሕ ዝኽእል ነገር እዩ ግና እታ ብሓድነት ዝተጠምረት ኣካል ክርስቶስ ነዚ ጉዳይ እዚ ብህድኡ መንፈስ ንዓናን ንመንፈስ ቁዱስ ተራኢናን እናበለት ኣብ መዕለቢ ኣብጺሓቶ። ካልእ እውን ብዙሕ ዝዓይነት ዘይምስምማዕ ክገጥማ ከሎ ቑልጡፍ ዝዀነ መፍትሒ ብምርካብ ነቲ ዝተዋህብቶ ዓቢ ዕማም ኣተክሮ ብምግባር ትኸይድ ኔራ። ፍረ ሓድነት እዚ እዩ። ሎሚ እዚ ዝዓይነቱ ናይ ምጽውዋርን ናይ ልቦና መንፈስ ኣብዛ ናይ ሎሚ ማሕበርሲ ክንድምንታይ ህያው እዩ?
5 ኣብ መንጐኦም ጹጉም ኣይነበረን ጾር ሓድሕዶም ይጸዋወሩ ነበሩ
ኣብ መንጐ እታ ቐዳመይቲ ማሕበር ዝነበሩ ምእመን ዝሽገር ሰብ ኣይነበረን እቲ ቓል ክነግረና ኸሎ “ኲላቶም መሬት ወይስ ኣባይቲ ዘለዎም ዘበለ ሸይጦም፡ ንዋጋ እቲ እተሸጠ የምጽእዎ ነበሩ እሞ፡ ኣብ ጥቓ እግሪ ሃዋርያት የንብርዎ፡ ንነፍሲ ወከፍ ከኣ ከከም ዜድልዮ ይመቕልዎ ነበሩ፡ ስለዚ ሓደ ሽጉር እኳ ኣይነበሮምን።” ኣብ መንጐ ማሕበር ኣምላኽ እቲ መንፈስ ቁዱስ ዝደልዮ ሓድነት ምስ ዝህሉ ጸሮ ሓድሕድካ ከም ዝግባእ ምጽውዋር ስለ ዝምዕብል ሓውኻ ወይ ሓፍትኻ ተሸጊሩ ክትርእዮ ኣይኰነልካን እዩ። ኣብዚ ከምዚ ግሩም ሕብረት ዘለዎ ሃዋህው ንዓይ ይጥዓመኒ ዝብል ኣምር ኣይሰርሕን እዩ። ኣተን ኣብቲ እዋን ዝነበራ ማሕበራት ካብ ጥልቂ ድኽነተን ንምሕጋዝ ድልዋት ነበራ። እቲ ሓሳብ ክርስቶስ ኣብተን ማሕበራት ጉሁድ እዩ ኔሩ።
ኣብዚ እዋን እዚ ኣብ መንጐና ዘለዉ ሽጉራት ብዙሓት እንተ ዀይኖም ዘሎና ሕብረትን ኣንድነትን ብፍጽምና ከመዘይኮነ መረጋገጺ እዩ። ኣየ ኣሕዋት ሓቢሮም ክነብሩ ክንደይ ሰናይን ጡዑምን እዩ ዝተባህለ ካብቲ ሓደ እዚ ናይ ምትሕግጋዝ መንፈስ ስለ ዘሎ እዩ። ማሕበር ኣምላኽ ኣብ ውሽጥን ኣብ ደገን ንዘለዉ ጹጉማት ብምሕጋዝ ክትፍለጥ ይግባእ። እዚ ክመጽእ ግና ሕብረትን ሓድነትን የድሊ። ካልእ እታ ማሕበር ኣብ መንጉኦ ገለ ጸገም ምስ ዝፍጠር ሓደ ነሓደ ከይተዋናጀለት ሓቢራ ትጽሊ ነበረት። ንኣብነት ኣብቲ ጴጥሮስ ዝተኣስረሉ ኣጋጣሚ እታ ማሕበር ስለ ጴጥሮስ ነቒሓ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ትቐርብ ነበረት። ሎሚ ኣብ ውሽጥና ብዝፍጠረ ጸገም ካብ ሓቢርና ክንጽሊ ሓቢርና ክንሓምን ክንወናጀልን ብዛዕባ እቲ ዝተፈጥረ ጸገም ከኣ ክንወቓቐስ ዶ ኣይቀለናን? እዚ ውጺት ዘሎና ሓድነት ጹኑዑ ዘይምኻኑ እዩ።
6 ንስልጣን ናይ ምግዛእ መንፈስ ኔሩ
ኣብታ ቐዳመይቲ ማሕበር ክርስቶስ ዝነበረ ካልእ ግሩም ዝዀነ ነገር ድማ ናይ ምግዝዛእ መስርሕ እዩ። ኣብ መንጐ እቶም መራሕትን ምእመንን ኣብ መንገ እቶ ሓላፍነትን መዝነትን ዝተዋህቦ ሰባት ንባዕሎም ኣነ ይዓቢ ንስኻ ትንእስ ከይተባህሉ ጉጅለ ከይፈለዩ ይገዛዝኡ ኔሮም። ኩሉ እቲ ኣገባብ መስርዕ ዝሓለወ እዩ ኔሩ። እዚ ስለ ዝዀነ እዩ ሃዋርያ ጳጥሮስ ኣብ መልእክቱ “ እምብኣርሲ ነቶም ኣብ ማእከልኩም ዘለዉ ሽማግሌታት፡ ኣነ መሸማግልቶም፡ ብስቓይ ክርስቶስ ድማ መስካሪ፡ ኣብቲ ደሓር ኪግለጽ ዘለዎ ኽብሪውን ተማቓሊ እየ እሞ፡ እምዕዶም ኣሎኹ፡ ነቲ ምሳኻትኩም ዘሎ መጓሰ ኣምላኽ ጓስይዎ፡ ብፍታው ከም ፍቓድ ኣምላኽ እምበር፡ ብግዲ ኣይኹን፡ ብታሕጓስ እምበር፡ ምእንቲ ኸንቱ ረብሓውን ኣይኹን፡ ነቲ መጓሰ ኣርኣያ እናዀንኩምዎ እምበር፡ ኣብተን ማሕበራት ከም ጐይተት ኣይትኸኑ። እቲ ሓለቓ ጓሶት ምስ ተገልጸ ድማ፡ ዘይጽምሉ ኣኽሊል ክብሪ ኽትቅበሉ ኢኹም። ብምባል እቲ ንሱ ዝሓለፎ ህይወት ይዛረብ። ዘይምግዝዛእ ምልክት ሓደ ዘይምኻን እዩ። መንግስቲ ትቐውም ድማ ብምግዝዛእ እያ። እወ ኣብቲ ሓድነት ዝዓብለሉ ኣብኡ ሓደ ነቲ ሓደ ስልጣን ትሕት ኢሉ ክግዛእ ናይግድን እዩ። ኣብ መንጐ እግዚኣብሄር ኣቦን አዱን ዝነበረ ምግዝዛእ እዚ እዩ። ኣብ ቤት ኣምላኽ ናይ ስልጣን ዕቤት ጽፍሒ ዘይኰነ ዘሎ ንስልጣን ናይ ምግዛእ መስርሕ እዩ። እዚ ኣብ ፍጹም ሕብረት ይገሃድ።
እምብኣር ኩብራት ሰማዕቲ ናይ ሓድነት ውጺኢት ክንዮ እዚ ዝረኣናዮ ነጥብታት እምብዛ ብዙሕ እዩ። ብፍላይ ግብር ሃዋርያት ከነጽንዕ ከሎና ማእለያ ዘይብሉ ፍረ ሓድነት ንርኢ። ሎሚ እዚ መንፈስ እዚ ኣባና ዘይሰርሓሉ ምኽንያት የሎን። መንፈስ ኣምላኽ ኣይተለወጠን ዝተለወጥና ንሕና ኢና። ስለዚ ወንጌል መንግቲ ኣምላኽ ከምቲ ዝግብኣ ክሕንበብን ክውንጨፍን። ስራሕ ኣምላኽ ብትኣምራትን ትእምርትን ክጸንዕ። ሓጥኣያትን ሰይጣንን ስፍራ ክስእኑ። ንዝፍጠር ጸገም ብኣግኡ ብዘይምፍንጫል መዕለቢ ክረክብ። ጸር ሓድሕድና ተጸኣዊርና ክንሓልፍ። ኣብ መንጐና ምግዝዛእ ክህሉ። ክሉ ሳዕ ኩሉ እዋን ንሓድነት ማሕበር ኣምላኽ ንጋደል። ንቤት መቕደስ ኣምላኽ ዘማሰነ ፍርዲ ከም ዘለዎ ፈሊጥና ካብ ንሓድነት ኣካል ክርስቶስ ዘጉድፍ ነገር ንተሓሎ።
ፍረ ሓድነት
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ህንድን ቻይናን ኣብ ጉዳይ ትሑት ዝብቕዓቱ ናውቲ መመርመሪ ቫይረስ ኮሮና 19 ኣብ ምስሕሓብ ኣትየን
ህንዲ ብቕዓቱ ዘየማልአ ናውቲ መመርመሪ ቫይረስ ኮሮና 19 ናይ ቻይና ብምሕሳማ፡ ኣብ ልዕሊ ቻይና ቁጥዐ ፈጢሩ። ኣምባሳደር ቻይና ኣብ ህንዲ ውሳነ ምሕሳም ህንዲ ንናውቲ መመርመሪ ቫይረስ ኮሮና 19 "ዘይፍትሓውን ዘይሓላፍነታውን" ክብል ኮኒንዎ ኣሎ።
መንግስታዊ በዓል ስልጣን ሕክምናዊ መርመራ ህንዲ፤ ንመኸተ ለበዳ ቫይረስ ኮሮና ኣብታ ሃገር ሓላፍነት ወሲዱ ዝሰርሕ ዘሎ በዓል መዚታ ሃገር ክኸውን እንከሎ: ኩሉቲ ማለት ብመገዲ ክልተ ትካላት ቻይና ተሺሚቱ ናብ ህንዲ ዝኣተወ መመርመሪ ቫይረስ ኮሮና 19: ብዘርእዮ ዘሎ ናይ ብቕዓት ምጉዳል ምልክታት ተሳሒቡ ናብ ቻይና ክምለስ መደብ ኣውጺኡ ይሰርሓሉ ምህላው ኣፍሊጡ።
ሰብ ሞያ ጥዕና ህንዲውን እንተኾኑ: ካብ ቻይና ንዝተዓደገን ኣብ ኢዶም ንዝርከብን ናውቲ መመርመሪ ቫይረስ ኮሮና ከይጥቀሙሉ መተሓሳሰቢ ከምዝቐረበሎም ብተወሳኺ ክፍለጥ ተኻኢሉ።
ኣቐዲሙ ሓደ ትካል ቻይና ንስጳኛ ዝሸጦ ብኣሽሓት ዝቑጸር ትሑት ዝብቕዓቱ መመርመሪ ቫይረስ ኮሮና ክመልሶ ከምዝተሰማምዐ ይዝከር። እቲ ቻይናዊ ትካል ነቲ ንስጳኛ ዝሸጦ ትሑት ዝብቕዓቱ መመርመሪ ቫይረስ ኮሮና ስሒቡ ብሓድሽ ክትክኦ ዝተሰማምዕ: ሰበ ስልጣን ጥዕና ስጳኛ ኣብ ጉዳይ ብቕዓት ናይቲ ካብ ቻይና ዝሸመትዎ ናውቲ መመርመሪ ቫይረስ ኮሮና ዘይዕግበቶም ድሕሪ ምግላጾም እዩ።


text:
ጂምናስቲክ ብውልቂ ይኹን ብጉጅለ ኣብ ውድድር ዊንተር ኦሎምፒክ ሜዳሊያታት ዘርክብ ዓይነት ስፖርት እዩ።ሎሚ ድማ ንፈለማ ግዜ Figure Skating ብዝብል ሽም ዝፍለጥ ናይ በረድ ምንሽሕታት ውድድር እውን መዳሊያ ዘርክብ ስፖርት ኮይኑ’ሎ።
ኣብዚ ዓይነት ስፖርት 10 ሃገራት ጥራሕ እየ ዝሳተፋ።ሕድ ሕድ ጋንታ ሓደ ወዲ ተባዕታይ፣ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ፣ሓደ ፅምዲ ከምኡ’ውን ሰብኣይን ሰበይትን ዝሓቖፈ ሓደ ናይ በረድ ዳንስ ዝሓቖፈ እዩ።
ትማሊ ሓሙስ ፀሊም ባሕሪ ኣብ ዝርክበ ናይ ሶሺ ኦሎምፒክ ፓርክ ኣብ ዝተኻየደ ውድድር ፊገር ስኬትን ናይ ውልቂ ውድድር ኣብ 2006 ኣ/ፈ ናይ ቱሪን ኦሎምፒክ ወርቂ፣ኣብ ሶልቲ ሌክ ሲቲ ኣብ 2002 ኣ/ፈ ኣብ ቫንኮቨር ድማ ኣብ 2010 ኣ/ፈ ኣብ ክልቲኡ ብሩር ዝረኸበ ሩሲያዊ የቩገኒ ፕላይ-ሺሺንኮ ድሕሪ እቲ ውድድር ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃቦ ሪኢቶ ብዘርኣዮ ምንቅስቓስ ሕጉስ እየ ኢሉ።
ኣብ መዋእሉ ንራብዓይ ግዜ ኣብ ኦሎምፒክ ከምዝተሳተፈን 12 መጥባሕትታት ከምዝተገበረሉን ወሲኹ ሓቢሩ።
ዝረኸቦ ውፅኢት ኣብ ካልኣይ ደርጃ ክስራዕ ገይርዎ’ሎ።ጃፓናዊ ዩዙሩ ሃንዩ ቀዳማይ እንትኸውን ካናዳዊ ፓትሪክ ቻን ሳልሳይ ኮይሙ’ሎ።።ንዩናይትድ ስቴትስ ወኪሉ ዝተሳተፈ ጀረሚ ኣቦት ኣብቲ ምንሽሕታት ብምውዳቑ ሻብዓይ ደረጃ ሒዙ’ሎ።
ናብቲ መኽፈቲ ስነስርዓት እንትንምለስ ናይ ሶሺ ውድድር ብወግዒ ኣብዝተጀመረሉ ኣብ ፊሽት ናይ ኦሎምፒክ ስታድዮም ኣሽሓት ሰባት ተኻፊሎም።
ናይ ሩሲያ ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲንን ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስታት ባን ኩሙንን ሓዊሱ ርእሰ ብሄራትን መራሕትን ዓለም ኣብቲ ስነስርዓት ተረኺቦም ኣለው።
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማን ገለ መራሕቲ ሕብረት ኣውሮፓን ኣብቲ ስነስርዓት ኣይተኻፈሉን።ሩሲያ ኣንፃር ግብረሰዶማዊያን ብዘውፅአቶ ሕጊ ኣደዳ ነቐፌታ ኮይና እያ።
ክፍፀም ዝኽእል መጥቓዕቲ ሽበራ ንምክልኻል ሎማዕንቲ ዓርቢ ኣብቲ መንደር ኦሎምፒክ ፅኑዕ ሓለዋ ፀጥታ ተጠናኺሩ’ሎ።
ፕሬዝዳንት ዓለምለኸ ኮሚቴ ኦሎምፒክ ቶማስ ባች ሎማዕንቲ ዓርቢ ኣብዝሃብዎ ሪኢቶዎ ግን ውድድር ሶሺ ዝተፈለየ ስግኣት ፀጥታ ከምዘለዎ ምቕማጥ ሚዛናዊ ኣይኮነን ኢሎም።
ኣብ ውድድራት ኦሎምፒክ ስድኒ፣ኣቴንስንከተማ Salt Lakeን ሓዊሱ ቅድሚ ሎሚ ኣብ ካልኦት ናይ ኦሎምፒክ ውድድራት እውን ስግኣታት ከምዝነበረ ገሊፆም ባች።
ሰበስልጣን ሩሲያ ንሓለዋ ፀጥታ ውድድር ሶሺ ኦሎምፒክ ናብ ክልተ ቢሊዮን ዶላር ዝግመት ገንዘብ ከምዘፍሰሱ ተፈሊጡ’ሎ።ተንተንቲ ኣብ ልዕሊ ናይ ባቡር ጣቢያታት ሓዊሱ ኣብ ካልኦት ዒላማታት መጥቓዕትታት ሽበራ ክፍፀም ይኽእል እዩ ክብሉ የጠንቅቑ።
ብኻሊእ ዜና ኣብ መንጎ ዩናይትድ ስቴትስን ሩሲያን ብዘሎ ምስሕሓብ ንግዲ ኣሜሪካዊያን ኣቲሌታት ዝፈትዉዎ ርግኦ ክረኽቡ ኣይክኣሉን።ኣብ ኒው ዮርክ ዝመደብሩ ኮሃኒ ዝተብሃለ ናይ ግሪክ ርግኦ ፍልዩ ስፖንሰር ጋንታ ዩናይትድ ስቴትስ እዩ።
ሩሲያ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ምንስቴር ሕርሻ ኣድላዩ ናይ ጉምሩክ ወረቐት ምስክር ብዘይምቕራቡ ክኣቲ ኣይኽእልን ኢላ’ላ።


text:
September 5, 2022
ሓዳስ ኤርትራ
ናይ ሎሚ ዓመት ባሕቲ መስከረም፡ መበል 61 ዓመት ‘ምጅማር ዕጥቃዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ንናጽነት’ እንዝክረላ ዕለት እያ። በዚ ኣጋጣሚ፡ ነዛ ዕዝዝቲ ዕለት ኣብ መዝገብ ታሪኽ ቅያታት ናይ ዘስፈሩዋ ሓርበኛታት ሓምድ እድሪስ ዓዋተን ብጾቱን ጅግንነት ወስ ክንብል ግድነት እዩ። መምህር ነጸረኣብ ኣዛዚ ካብ ዝተፈላለየ ሰነዳት ኣኪቡ ካብ ዘዳለዎ ሰፊሕ ጽሑፍ – ዝተወሰነ ክፋሉ (ንኣጀማምራ ዕጥቃዊ ቃልሲ ዝምልከት መዳዩ) ከነቕርቦ ኢና። ኤርትራ – ካብ ፖለቲካዊ ናብ ብረታዊ ቃልሲ ኤርትራ ካብ ግንቦት 1941 ክሳብ ታሕሳስ 1950፡ ሕልኽላኽ ብዝመልኦ ፖለቲካዊ ቃልሲ ድሕሪ ምሕላፋ፡ ኣብ መጨረሽታ – ኣንጻር ናይ’ቲ ኣብ ባይታ ዝነበረ ሓቂ ብጽልዋን ተጽዕኖን ሓያላን ሃገራት ብፈደረሽን ከም እትቑረን እዩ ተገይሩ። ብ2 ታሕሳስ 1950 ዝተጋብአ ሕቡራት ሃገራት፡ ብውሳነ 390 A/5 ናጽነት ይኹን ሕብረት ዝተመነዩ ኤርትራውያን ዘይተጸበይዎ – ንረብሓ ሓያላን ሃገራትን ኢትዮጵያን ዘገልግል ፈደረሽን ወሲኑ።


text:
“ከምቲ ስጋ ሓደ ኽነሱስ፡ ብዙሕ ኣካላት ዘለዎ፡ ብዘሎ እቲ ኣካላት ስጋ ኸኣ፡ ብዙሕ ክነሱስ፡ ሓደ ስጋ ዝዀነ፡ ክርስቶስ ከኣ ከምኡ እዩ።”(1ቈረ 12.12)
ቀደም ንእሽቶ እንከለኹ ኣብ ኣስመራ ወትሃደራት ብጋንጽላ ክወርዱ ከለዉ እርኢ ኔረ። ገሊኦም ካብታ ሄሊኮፕተር ድሕሪ ምዝላሎም እታ ጋንጽላ ምዝርጋሕ ትኣብዮም እያ ግዲ ቀልጢፍካ ጋንጽላኦም ተዘርጊሓ ኣይትርእያን። “ወደቐ... ወደቐ...” ድማ ትብል። ብግቡእ ዘይተጠምረት ጋንጽላ እንተ ኣጋጢማትካ መቸም መወዳእታኻ ኣይጽብቕን እዩ። ርግጸኛ እየ ጋንጻላኦም ብግቡእ ብዘይ ምጥማሩ ህይወቶም ዝሓለፈ ኣይስኣኑን እዮም።
ቻርለስ ፕላም ኣብ ሓይሊ ባሕሪ ኣሜሪካ ኣብራሪ ነፋሪት እዩ ኔሩ። ኣብ ናይ ቬትናም ውግእ ነፋሪቱ ብጸረ ነፋሪት ምስ ተሃርመት ጋንጽላኡ ዘርጊሑ ብምውራድ ንህይወቱ ኣድሓና። እንተኾነ ግና ብቬትናማውያን ተማረኸ፡ ንሽዱሽተ ዓመት ድማ ተኣስረ። ድሕሪ ምፍታሑ ሓደ መዓልቲ ምስ በዓልቲ ቤቱ ኣብ ሓደ ቤት ብልዒ ኮፍ ኢሎም እንከለዉ ሓደ ሰብኣይ መጺኡ “ንስኻ ፕላም እንዲኻ? ኣብ ናይ ቬትናም ውግእ ነፋሪትካ ተወቒዓ ብጋንጽላ ዝወረድካ?” በሎ። ፕላም ብምግራም “ከመይ ከመይ ኢልካ ድኣ እዚ ኹሉ ፈለጥካ?” ክብል ሓተቶ። እቲ ሰብኣይ ድማ ትቕብል ኣቢሉ “ንጋንጽላኻ ኣነ እየ ጠሚረያ። ተስፋ እገብር ጽቡቕ ጌራ ሰሪሓትልካ ክትኸውን።” በሎ። ፕላም ድማ “ዝጠመርካያ ጋንጽላ እንተ ዘይትሰርሕ ሕጂ ኣብዚ ኣይምሃለኹን።” ኢሉ መለሰሉ። ኣበርክቶ ናይ’ዚ ሰብኣይ ኣብ ህይወቱ ክሳብ ክንደይ ዓቢ ምንባሩ ድማ ከሕስቦ ጀመረ። ኣብ ሓይሊ ኣየር መብዛሕትኡ እዋን ጋንጽላ በቶም ኣብረርቲ ወይ ዘለልቲ ኣይኮነን ዝጥመር። ስርሖም ምጥማር ጋንጽላ ዝኾኑ ኣባላት ኣለዉ። ሓደጋ ኣጋጢሙካ ኣብ ምዝላል ምስ በጻሕካ ጋንጽላኻ ብግቡእ ምጥማራን ዘይምጥማራን ንድሕነነት ህይወትካ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ።
እብዚ እዋን እዚ ፕላም ጸሓፍን መዳርን(public speaker)እዩ። ኩሉ ጊዜ መደረ ኣብ ዘቕርበሉ እዋን ነቶም ሰማዕቱ “መን እዩ ንጋንጽላኹም ዝጠምረልኩም?” ኢሉ እዩ ዝሓቶም። እዚ ድማ መን እዩ ኣብ ጊዜ ፈተናኹም ብዓወት እትወጽኡሉ ሜላ ዝህበኩም? መን እዩ ብዛዕባኹም ሓለዋ ዝወጽእ? መን እዩ ንይወትኩም ዝጸልዋ? መን እዩ ደጋፊኹም? መን እዩ ዘዕጥቐኩም? ማለቱ እዩ።
ኣነ ንህይወተይ ምልስ ኢለ ክርእያ እንከለኹ፡ ወለደይን ዓቢ ሓወይን ዘንበሩለይ መሰረት ናይዚ ዘለኽዎ ዓይነት ህይወት ብደንቢ እዩ ዝርኣየኒ። ካብኡ ብተወሳኺ ድማ ሓያሎ የዕሩኽተይ ኣለዉ ኣብ ዙርያይ ብምዃኖም ብኣወንታዊ እናጸለዉ ብዝተፈላለየ መንገዲ ንጋንጽላ ህይወተይ ዝጠመሩለይ። ገለ የዒንተይ ብምኽፋት፡ ገለ ብምትብባዕ፡ ገለ ዓቢ ነገር ክሓስብ ብምግባር፡ ገለ ኣባይ ብምትእምማኖም፡ ገለ ድማ ዘቕንእ ኣርኣያ ምብዃኖም ንህይወተይ ኣዕጢቖማ እዮም። ብዘይ ብእኦም ኣብዚ ኣይምበጻሕኩን ኔረ፡ በይነይ ክበጽሖ ዘይክእል ደረጃ እዩ።
ኣብዚ እዋን እዚ ኣብ ዓለምና ሓያሎ ናይ ህይወት ጋንጽላ ዝጥመረሉ መገድታት ኣሎ። ማለት ህይወት ብዙሓት ብዝተፈላለየ መገዲ እዩ ዝምራሕ፡ ዝዕጠቕን ዝጽሎን። ናይ ገሊኡ ጋንጽላ ኣጠማምራ ግና ኣብ ሓደጋ እዩ ዘውድቕ። መን እዩ ንጋንጽላና ዝጠምሮ፡ ከመይ ጌርና ኢናኸ ናይ ካልኦት ጋንጽላ ንጠምር ከነስተብህል ኣሎና። ቃል ኣምላኽ ኩላትና ዝተፈላለየ ክፍሊ ኣካላት ናይ ሓደ ስጋ ምዃንና ይነግረና። ህላወ ሓደ ኣካል ድማ ነቲ ኻልእ ኣካል ኣገዳሲ እዩ። ከምቲ ጋንጽላ ዝጠምሩ ኣብ ህይወት እቶም ኣብረርቲ ዓቢ ተራ ዘለዎ፣ ህይወት ካልኦት ኣብ ህይወትና፡ ህይወትና ድማ ኣብ ህይወት ካልኦት ከምኡ እዩ። ስለዚ ቅድሚ ሕጂ ይኹን ኣብዚ ሕጂ እዋን በዓል መን እዮም ናይ ህይወትካ ጋንጽላ ዝጠምሩልካ? ብዛዕባኦም ንኣምላኽ ተመስግንዶ? ብተመሳሳሊ ድማ ንስኻኸ ናይ መን ጋንጽላ ኢኻ ትጠምር? ብኸመይ ኣገባብ ኢኻኸ ትጠምሮ? ካልኦት ብኸመይ እዮም ብኣኻ ዝጽለዉ? ክሳብ ክንደይከ ንኣገልግሎት ካልኦት ድልው ኢኻ? ኣካል ሓድሕድ ስለ ዝኾንና ነዞም ሕቶታት ነድህበሎም።
ንኣምላኽ ስለቶም ኣብ ህይወትና ኣምጺኡ ኣወንታዊ ጽልዋ ዝገብሩልናን ዝድግፉናን ሰባት እናኣመስገንና ንርእስና ድማ ንኻልኦት ደገፍን ቅኑዕ ኣርኣያን ክንከውን ይግብኣና። ነዚ ክንገብር ድማ ኣብ ኣምላኽ ንወከል።


text:
ካብ መንበሪ ኣባይቲ ክሳብ ግድብ ዓብዪ ህዳሴ ኢትዮዽያ ካብ ፅርግያታት ክሳብ መንገዲ ባቡር፣ቅድሚ ሎሚ ተራእዩ ብዘይፈልጥ መንገዲ መስርሕ ህንፀት ይካየዱ‘ለው ኣብ ኢትዮዽያ።እዚ ዝተጀመረ ከይዲ ከምዘየቋርፅ‘ዩ ዝገልፅ መንግስቲ ኢትዮዽያ።ኣብ‘ዚ ቀረባ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝተሳለጠ ኣኼባ ኮንስትራክሽን ልምዓት ከተማን ኣባይቲን መደረ ዘስምዑ ላዕለዋይ መንግስታዊ ባዓል-ስልጣን ነዚ ኣባሃህላ‘ዚ ዘጠናኸረ‘ዩ።
እቶም ምንስትር ኣቶ መኩርያ ሃይለ ኣብ ዘረበኦም፣ህንፀት ኣባይቲ ነብሱ ኪኢሉ ሰፊሕ ዕድል ስራሕ ይፈጥር ከምዘሎን ተጠናኺሩ ከምዝቅፅልን ንቪኦኤ ጠቂሶም።
ኣብ ኣዲሳበባ ህንፀት ኣባይቲ ጥራሕ ኣይኮነን ዝካየድ ዘሎ።ንዝተፈላለዩ ኣገልግሎት ዝውዕሉ ህንፃታት፣ሆቴላት፣ፅርግያታት፣መንገዲ ባቡርን ካልኦትን ኣብ ሙሉእ‘ታ ከተማ ይሳለጡ‘ለው።አርነስት ኤንድ ያንግ ናይ ዝተባሃለ ትኻል ምኽሪ ሓላፊ ጨንፈር ኢትዮዽያ ኣቶ ወንድሜነህ ንጋቱ፣ህንፀት መሰረተ-ልምዓት ዓንዲ ሕቆ ምዕባለ ሓንቲ ሃገር‘ዩ፣ትሕተ-ቅርፂ ዘይሃነፀት ሃገር ኣብ ቁጠባዊ ምዕባለ ምዕይ ክትብል ኣይትኽእልን ኢሎም።ኣብ ሙሉእ ኢትዮዽያ ዝራኣይ ዘሎ ስራሕቲ ህንፀት ጉድኣት የብሉን፣ኣዎንታዊ‘ዩ ይብሉ ኣቶ ዘመዴነህ።
ኢትዮዽያ ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ትምዕብል ዘላ ሃገር‘ያ።ኣብ መሰረተ ልምዓት ብሰፊሕ ክትዋፈር ኣለዋ።ድሕሪ ሒደት ዓመታት ግና፣ካብ ኢድ መንግስቲ ወፂኡ ውልቀ ዘፈት ክዋፈሩሉ‘ዮም፣ወይካኣ ኣገዳሲ ኣይክኸውንን ኢሎም።


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ቀንዲ ስብከት ሰባኬ ቤተ ር.ሊ.ጳ ተጻይ ግብዝነት ኮይኑ እዚ ከኣ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ደጋጊሙ ዝወገዞ ኮይኑ ነዚ ንምፍዋስ ከኣ ዕለት ዕለት ክንዲ ገጽ ሰብ ሃሰስ ምባል ገጽ እግዚአብሔር ምድላይን ንኣኡ ኣብ ቀዳማይ ቦታ ብምቅማጥ ክንዲ ምስሊ ገዛእ ርእስኻ ተቀድም ንእግዚአብሔር ብምቅዳም እዩ ኢሎም።
ስብከቶም ከኣ ብመልክዕ ሕቶ ‘ንእግዚአብሔር ንምርኣይ ዝሕግዝ ኩነታት ኣየናይ ኮን ይኸውን!` ይጅምሩ። ነዚ ዚምልሽ ከኣ እታ ከም መኽፈቲ ሱባኤ ሎምዘመን ዝመረጽዋ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቅስናያ መንገዲ ብፅዕና ኮይና ‘እቶም ንፁሓን ልቢ ብፁዓን እዮም ከመይ ንእግዚአብሔር ኪርእይዎ እዮም’ (ማቴ 5.8) ትብል ቃል ወንጌል ከምእትምልሻ ገሊጾም።
ንጽሕና ንጾታ እንክትምልከት!
ንጽሕና ትብል ቃል ንብዙሕ ነገራት ስለእትምልከት ሰባኬ ቤተ ር.ሊ.ጳ ክልተ ብምምራጽ ናይ ኣተና ቅንዕና ማለት ናይ ኣተሓሳስባ ንጽሕናን ናይ ባህርያት ንጽሕናን ይጠቅሱ። ናይዘን ክልተ ንጽሕናታት እዚኤን ተጻረርቲ ጠባያት ናይታ ቀዳመይቲ ግብዝና እንክኸውን ናይታ ካልአይቲ ከኣ ጾታዊ ምዝመዛ ምዃነን የመልክቱ። ምዝመዛ ጾታ ዘይስሩዕ ኣገባብ ምዃኑ ከምዚ ክብሉ ይገልጹ።
ተጻይ ንጽሕና ዝግበር ሓጢኣት ገጽ እግዚአብሔር ከምዘይትርኢ ይገብር። ምናልባት ከም ገለ ትርኢ እንተመሰለካ እውን ዘይንሱ ኢኻ ትርኢ። ከምዚ ብምግባር ከኣ ክንዲ ምሕዝነት ምስ ዓርኪ ወይውን ዝድግፈካን ዝከላኸለልካን እትገብር ምስቲ ኣንጻርካን ንከዕንወካ ዝቃለስን ምስቲ ቀንዲ ጸላኢ ትገብር። ስለምንታይ ኢልና እንተሓተትና ሥጋ ዝለበሰ ሰብ ኩለንትናኡ ብሥጋዊ ምንዮት ዝተለኽፈ ስለዝኾነ ተጻይ ናይ መጨረሻ ትእዛዝት እግዚአብሔር ዘይንብረቱን ዘይሰበይቱን ክምነ ይነብር። ኣብ ከምዚ ዝበለ ኩነት ከኣ እግዚአብሔር ነዚ ሰብ እዚ ከም ሓደ መንገዱ ዚዕንቅጽ `ከምዚ ክትገብር ኣሎካ` ‘ከምዚ ክትገብር የብልካን’ ዝብል ጥራይ ኮይኑ ይስምዖ። ሓጢኣትከስ ኣብ ልቢ ደቂሰባት ጸማም ቂምታ ተጻይ እግዚአብሔር ከምዘሕድር ይገብር እንተተኻእሎስ እግዚአብሔር ዝበሃል ጨሪሹ ክህሉ እውን ኣይደልን ኢሎም።
ንጽሕና ከም ቅንዕና ሓሳባት!
ሽሕ’ኳ ክልቲኡ ጸገማት ከም ደቂሰብ መጠን ዝፈታተኖም እንተኾነ እቲ ቀንዲ ጸገም ውሉደ ክህነትሲ እታ ካልአይቲ ንጽሕና ናይ ልቢ ንጽሕና ናይ ኣተሓሳስባ ቅንዕና ኣብ ኩሉ ምስኣን እዩ ኢሎም ስለዝገመቱ ምናዳ ኣብዚ ግዜ ጸጋን ተጋድሎን ዝኾነ ዘመነ ጾመ አርባዓ ነቲ ከም መባእታ ጾም ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ወንጌለ ማቴዎስ ‘ክትምጽውት እንከሎኻ ብሰብ ምእንቲ ኪኸብሩ እቶም ግቡዛት ኣብ ምዅራባትን መገድታትን ከምዚገብርዎ ኣብ ቅድሜኻ መለኸት ኣይትንፋሕ . . . ክትጽልዩ እንከሎኹም ድማ ከምቶም ብሰብ ምእንቲ ኺረኣዩ ኣብ ምዅራባትን ኣብ ቀራና መገድታትን ቆይሞም ኪጽልዩ ዚፈትው ግብዛት ኣይትኹኑ’ (6.2-5) ቢሉ ኣበርቲዑ ዝገንሓና ግብዝነት ክነወግድ የድሊ ኢሎም። እዚ ሓጢኣት ግብዝነት ንኩሉ ዘሚቱ ዘሎ ኮይኑ እቲ ዘገርም ከኣ ናይ ሕልና መርመራ ክንገብር ዕለት ዕለት ኣብ እንቃለሰሉ ኣብዚ ከይተረፈ ሰሊኹ ብምእታው ክጽይቅ ምርካቡ እዩ። ኣብዚ እቲ ቀንዲ ጸገም ቀልጢፍካ ዘይምልላዩን ዘይምስትውዓልን እዩ። እምበር ክትዕወትሉ ዚከኣል ቀልጢፍካ ከተለልዮ ምስ እትኽእልን ወጊድ ምስ እትብሎን እዩ። ኣብዚ ኩልና ክነስተውዕለሉ ዘሎና ነፍሲወከፍና ክልተ ሕይወት ከምዘሎና እዩ። ፈቲና ጸሊእና ሓንቲ ሓቀኛን ሓንቲ ናይ ሓሳባትና ሕይወትን ሒዝና ኢና ንነብር። እዚ ከኣ እቲ ንሕና ብሓቂ እንነብሮ ሓቀኛ ኩነትናን ካልኦት ብዛዕባ ዚሓስብዎ ናይ ሓሳባት ሕይወትን ኣሎና። ሕጂ እቲ ጸገም ይብሉ ሰባኬ ወንጌል ክንዲ ኣብቲ ቀንዲ ነተኩር ኣብቲ ካልኦት ብዛዕባ ዚሓስብዎ ካልኣይ መንነትና ክንብሎ እንኽእል ነተኩር እሞ ነቲ ካልኦት ዘጽድቅዎ ሓሳባዊ መንነት ወይ ሕይወት ክንሃንጽ ሒዅ ንብል። ኣብዚ ግን ሓቂ የለን ከመይ ኣብ ግብዝነት ኩሉ ግዜ ሓሶትን ክልተ ክልተን ኣሎ።
ኣብ ግብዝነት ኩሉ ግዜ ሓሶትን ክልተ ክልተ ምዃንን ኣሎ!
ሰባኬ ቤተ ር.ሊ.ጳ ነዛ ካብ ጥንቲ ኣትሒዛ ሰባት ተሳቂ ዘላ ግብዝነት ቀንዲ ሕማማ ተዋስኦ ኮይኑ ከም ኣብ መድረኽ ተዋስኦ ዘሎኻ ዘይኮንካዮ ኰንካ ክትርኤ ሒዅ ስለትብል ብቀንዱ ሓሶት ኮይኑ ነቲ ዝቀደመ ሓሶት ክትሕሉ ከኣ ዝዓበየ ሓሶት እናወሰኽካ ይንበር። ኮይኑ ግን እቲ ብደገ ዝረኤን ካልእ ኣብ ውሽጢ ዘሎን ካልእ ምስ ኮነ ዘይምስምማዕ ክረኤ ግድን እዩ። ልክዕ ከምቲ ሓደ ኣብ ምርኢት ትያትር ነቲ ዝውክሎ ገጸ ባህርይ ክኸውን ዝቃለሶ ወይውን እቲ ዝዛረቦን ዘርእዮ ምንቅስቃስን ክጋጮ እንከሎ ጸገም ዝፍጠር ናይ ግብዝነት ኣብ ናብራና ዘስዕቦ እውን ሓሶትን ጸገም ድርብ መንነትን እዩ።
ግብዝነትከስ ነቲ ሓቀኛ ሕይወትካ ከም ኣብ መድረኽ ትዋሳእ ዘሎኻ ኰንካ ነቲ ዝዕዘበካ ምርኣይ እዩ። ሓደ ማስከራ ወይውን ካልእ ዘምስል መሸፈን ገጽ ገርካ ምንባር እዩ። እቲ ጸገም ግን ኣብ መንጎ እቲ ሓቀኛ መንነትን እቲ ክትኮኖ እትጽዕር ትውክልትን ዓቢ ፍልልይ ኣሎ። እቲ ሓቀኛ መንነት ኣካል ዘሎዎ ገጸባህርይ ዘለዎ እንክኸውን እቲ ተዋሳኢ ግን ናይ ካልእ ገጽ እዩ ከም ማስኬራ ተጐልቢቡ ዘሎ። ኣብዚ ንኩሉ ኣብ መንጎ ሓቀኛ ኣካልን ወኪልን ዘሎ ፍልልይ ምዝርዛር ይከኣል። እቲ ዝዓበየ ግን እቲ ሓቀኛ ኣካል ንዝሓስቦን ሕልናኡ ዝብሎን እንኪናገር እቲ ወኪል ግን ድሮ ዝተሰናደወ ነገር እዩ ዝደግም ኢሎም።
ግብዝነት ካብ ንእግዚአብሔር ንወዲ ሰብ የቀድም!
ሰባኬ ቤተ ር.ሊ.ጳ ኣብ ህልዊ ኩነታትና ምልስ ይብሉ እሞ ነቲ ብባህልና ‘ቊሪ ናበይ ደሊኻ ናብ ክዱናት ዕሩቃትከ እዚኦምሲ ትሑዛት’ እንብሎ ብዝመሳሰል መንገዲ ውሉደ ክህነት ዘመንና ዘየስተውዓሉሉ መጠን ክቅደሱ ዚጽዕሩሉ መጠኑ ከኣ ፈተና ሠይጣን ከምዝብርትዕ እዩ። መንፈሳዊ ነገራት ዝነኣድሉን ሕይወት ክሕደስ ገድሊ ኣብ ዘለዎ ዝበርተዔ ፈተና ኣሎ።
ኣብ ዓለም ግብዝነት ከኣ ሓሶትን ክልተ ክልተ ምዃንን ጥራይ ዘይኮነ ንእግዚኣአብሔር ረሲዕካ ቀዳምነት ንሰብ ሂብካ ንእግዚአብሔር ኣብ ካልኣይ ደረጃ ምውራድ ቀዳምነት ንፍጡራትን ህቡብነትን ብምሃብ ንእግዚኣአብሔር ረሲዕካ ክትንኣድን ልዕሊ ካልኦትን ክትከውን ብምጽዓር ናይ ፍቅሪ ሥራሕ እውን ክጐድል ይርከብ ምስ በሉ እሞኸ ደኣ ፈውሲ ግብዝነት እንታይ ኮን ይኸውን ኢሎም ይሓቱ።
ግብዝና ብምንታይ ይፍወስ!
ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝጸልኦን ዝውግዞን እንተልዩ ብቀዳምነት ግብዝነት እዩ። ርግጽ እዩ ኣብ መነባብሮና ዝሓሽና ኰና ክንረኤ ንካልኦት ደስ ክነብል ንጽዕር። ኮይኑ ግን እቲ ቀንዲ ኣብ ቅንዕና ኣተሓሳስባና እዩ ዘሎ። ኣተሓሳስብና ቅኑዕን ጥዑይን እንተኾይኑ ስምዒታትና ክንቈጻጸሮምን ሓቁ ክነግሮምን ኣይጽግመናን እዩ። ስለዚ ዕለት ዕለት ነዚ ክንዝክር የድሊ። እንተደኣ ግብዝና ወላውን ነቲ ዘይትገብሮ ጽቡቅ ነገር ከምእትገብሮ ተመሳሲልካ ናይ ምጒዓዝ ባህርይ እንተለዎ ቀንዲ መድሃኒት ናይዚ ማዕረ እቲ ረኣዩኒ ረኣዩኒ ክትሕባእ ምጽዓር ከምኡ እውን ነቲ እትገብሮ ሠናይ ነገር እቲ ንሕቡእ ነገራት ርእዩን ሰሚዑን ዓስቢ ዝኸፍል እግዚአብሔር ጥራይ ብዝፈልጦ ብሕቡእ መንገዲ ክትገብሮ ምጽዓር እዩ።
ኢየሱስ ነዚ ብሕቡእ ጽቡቅ ነገር ምግባር እንከስምረሉ ‘ብሕቡእ ጸልዩ፡ መባእ እንከተቅርብ ብሕቡእ ግበሮ ሽዑ እቲ ብሕቡእ ዚርኢ ኣቦኻ ኪፈድየካ እዩ’ ይብል። ነዚ ግን ንኩሉ ነገር ብሥውር ክትገብር ከም ሕጊ ክትሕዞ ኣይኮነን ከመይ ምስዚ ኣተሓሒዙ ‘ኸምኡ ከኣ ነቲ ሠናይ ግብርኹም ርእዮም ኣብ ሰማያት ንዘሎ ኣቦኹም ምእንቲ ኬኽብርዎ ብርሃንኩም ኣብ ቅድሚ ሰብ የንጸባርቅ’ (ማቴ 5,16) ስለዝብል። በዚኸስ መኣስ ኢኻ ካልኦት ዝርእዎ ሠናይ ነገር ትገብር መኣስከ ንስኻን ሰማያዊ ኣቦኻን ትፈልጥዎ ስቱር ሠናይ ነገርር ትገብር ምፍላይ የድሊ።
የዋህ ዓይኒ ክህልወካ የድሊ ከመይ እግዚአብሔር የውሃት እዩ!
ንግብዝና እንዋጋኣሉ ካልእ መንገዲ እውን ከምዘሎ ሰባኬ ቤተ ር.ሊ.ጳ ይሕብሩ። የዋህ ምዃን ዕሽነት ኣይኮነን ወይውን ንረኣዩለይ ስምዑለይ ብደገ ደገ ጥራይ ዝግበር ኣይኮነን። የዋህነት ወይውን ገርህነት ብሓቂ እናነበርካ ከምታ ዘሎኻዮ ኰንካ ናይ ካልኦት ነገር ብዙሕ ከይተገደስካሉ ነቲ ንካልኦት እትገብሮ ሠናይ ነገር እውን ከየካበድካን ዕጻይ ምጻይ ከይበልካን ግርህ ኢልካ ዝግበርን ዝንበርን እዩ። ጸጋ የዋህነት ለውሃትን ገርህነትን ኣልቢሱ ንእግዚኣአብሔር ከምእትመስል ይገብረካ። እግዚአብሔር ብኩሉ ፍጹም ምሉእ ኮይኑ ንውስኸሉ የብልናን ነጒድለሉ እውን የብልናን። እታ ንኣኡ እተምስለና የዋህነት እውን ብለውሃትን ገርህነትን ተኸቢባ ትውስኸላ የብልካ ተጒድለላ። እዛ መንገዲ እዚኣ ምስ እንኽተል ምስ ዳዊት መዘምር ኰና ‘ጐይታየ፣ ንስኻ መርመርካኒ ፈለጥካኒውን። ንምቕማጠይን ምትንሳኤይን ትፈልጦ፣ ንሓሳበይ ካብ ርሑቕ ተስተውዕሎ። ጐይታየ፣ ሓንቲ ቓል ኣብ መልሓሰይ ከየላስ፣ እንሆ፣ ኵሉ ትፈልጥ ኢኻ እሞ፣ ምኻደይን ምድቃሰይን ትምርምር፣ ንብዘሎ መገደይውን ኣጸቢቕካ ትፈልጦ ኢኻ።’ (139)ክንብል ንኽእል።
ኣብ መወዳእታ ሰባኬ ር.ሊ.ጳ ከም መድሃኒት ናይ ግብዝና ዘቅረብዋ መዝሙረ ዳዊት 139 ኮይና እዛ መዝሙር እዚኣ ከም ራጂ ትምርምረና እሞ ናብ ቀልብና ትመልሰና ከምኡ እውን እቲ መዛዘሚ ናይዛ ጸሎት እዚኣ ‘ዎ ኣምላኽ፣ መርምረኒ፣ ልበይ ከኣ ፍለጥ፣ ፈትነኒ፣ ሓሳበይውን ፍለጥ። መገዲ ዓመጻ እንተ አልዩኒ፣ ርኤ፣ ኣብቲ ናይ ዘለአለም መገዲ ምርሓኒ።’ ብማለት ብኡ ንብኡ ካብ ወድቀትና ክንትሥእ ክትሕግዘና እያ እንክብሉ ስብከቶም ዛዘሙ።


text:
Radio Erena: 20 April 2020
ኣብ ኤርትራ፣ ኣብ ጽዑቕ ሕክምናዊ ክንክን ንዝኣትዉ ሰባት ዘገልግላ 11 መተንፈሲ ማሺናት (Ventilators) ከምዘለዋ፣ ኣብ ሆስፒታል ኦሮታ፣ ክፍሊ መጥባሕቲ ነርስ ዝነበረ መንእሰይ ንሬድዮ ኤረና ሓቢሩ።
እቲ ስሙ ክጥቐስ ዘይደለየ መንእሰይ፣ ኣቐዲመን ኣርባዕተ ጥራይ እኳ እንተነበረ፣ ሃገራዊ መወከሲ ሆስፒታል ኦሮታ ብሓገዝ መንግስቲ ቻይና ዳግም ድሕሪ ምሕዳሱን ተወሳኺ ህንጻታት ድሕሪ ምህናጹን፣ ሽዱሽተ ናይ መተንፈሲ ማሺናት ወይ Ventilators ከምዝተወሰኾ ኣዘኻኺሩ። ሓንቲ ድማ ዝተበላሸወትን ኣብ ጽገና ዝነበረትን’ያ።
ሓንቲ ማሺን ልዕሊ 10 ሽሕ ዶላር’ዩ ዋግኣ ዝበለ እቲ ነርስ፣ ብዝሒ ሃለዋቶም ዘጥፍኡ ወይ ድማ ኣብ ጽዑቕ ክንክን ዝኣትዉ ሰባት ኣብ ዘይህልወሉ እዋን፣ ኣድላይነት ዘይብለን እኳ እንተኾነ፣ ኣብ ከምዚ ናይ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ግና ኣዝዩ ኣገዳሲ ናዊቲ ሕኽምና ምዃኑ ኣስሚርሉ።
እዚ መሳርሒ’ዚ፣ ኣብ ሓያሎ ሃገራት ኣፍሪቃ ብቐሊሉ ዝርከብ ከምዘይኮነ’ዩ ምስዚ ናይ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ተተሓሒዙ ዝግለጽ ዘሎ።
ሓሙሽተ ምክትላት ፕረዚደንት ኣብ ዘለዋ ደቡብ ሱዳን ንኣብነት፣ ኣርባዕተ መተንፈሲ ማሺናት ወይ Ventilators ጥራይ ከምዘለዋ’ዩ ዝግለጽ።
ሓንቲ ካብተን ዝወሓደ Ventilators ዘለወን ሃገራት ዓለም’ያ እናተባህለት እትግለጽ ዘላ ሃገር ድማ ማእከላይ ሪፖብሊክ ኣፍሪቃ ኮይና 3 ጥራይ ትውንን።
ሃገራት ዓለም፣ ነዚ ኣብ ሃለዋቶም ንዘጥፍኡን ኣብ ጽዑቕ ክንክን ንዝኣትዉን ሰባት ኣገዳሲ ዝኾነ ናይ መስተንፈሲ መሳርሒ ካብ ቻይና ንምሽማት ኣብ ምሽማው’የን ዝርከባ።
እተን በዚ ለበዳ ብኸቢድ ዝተሃስያ ሃገራት ኤውሮጳ፣ ዝጸንሐን ኣሽሓት Ventilators ናብ ልዕሊ 10 ሽሕ ከደይብኦ’የን ዝርኣያ ዘለዋ።
ስእሊ፣- ሰነዳት ኢንተርነት
===================


text:
ሓንቲ ድያና ትበሃል ጓል ናብ እንዳ መሓዛኣ ንምብጻሕ ኸደት እሞ ካብዝ ሓስበቶ ንላዕሊ ኣምሰየት፣ ናብ ገዝኣ ኸኣ ንበይና ተበገሰት፣ በይና ንምኻድ እምብዛ ዘፍርሕ ነገር የብላን እቲ ትቕመጦ ሰፈር ቡዙሕ ሰብ የብሉን ገዝኣ ኸኣ እምብዛ ሩሑቕ ኣይኮነን፣ ቁርቡ ሽግለታኣ ዘዊራ ምስ ተጓዕዘት ግና ድይና ኣምላኽ ክሕልዋን ብሰላም ናብ ቤታ ከብጽሓን ጸለየት፣
ኣብ ሓደ ኣንጎል ብሓጺር መንገዲ ናብ ገዝኣ ዘብጽሓ ምስ በጸሓት ብእኡ ኣቃሪጻ ናብ ቤታ ኽትከይድ ወሰነት፣ ኣብ ፍርቂ ምስ በጽሐት ግና ሓደ ሰብኣይ ደው ኢሉ ይጽበያ ከም ዘሎ ኣስተውዓለት፣ እዚ ምስ ረኣይት ግና ብውሽጣ እምብዛ ተረበሸት እሞ ንኣምላኽ ክሕልዋ ደጋጊማ ጸለየት፣ ብቕጽብት ድማ ኣብ ልዕሊኣ ሓለዋን ሰላም ኣምላኽን ክስምዓ ጀመረ፣ ሓደ ሰብ ከኣ ምስኣ ብጐና ዘሎ ኰይኑ ተሰምዓ፣ ኣብቲ መጨረሻ ኣንግሎ ምስ በጽሓት ከኣ ነቲ ሰብኣይ ሓሊፋ ናብ ገዝኣ ብሰላም ኣተወት፣
ንጽባሒቱ ኸኣ ኣብ ጋዜጣ ኣብቲ ንሳ ዝሓለፈትሉ መንገዲ ንሳ ቅድሚ ብእኡ ምሕላፋ ቅድሚ 20 ደቃይቕ ሓንቲ ጓል ብሓደ ሰብኣይ ከም ዝተዓመጸት ኣንበበት፣ በዚ ፍጻሜ ኣዚያ ተግረመትን ሰንበደትን፣ ነዚ ምስ ኣንበበት ከኣ ኣዚያ ተነኽኒኻ ክትበኪ ጀመረት፣ ንኣምላኽ ከኣ ስለቲ ግሩም ሓለውኡ እምብዛ ኣመስገነቶ፣
ናብ መደብር ፖሊስ ክትከይድ ከኣ ወሰነት፣ ነቲ ሰብኣይ ከም ትፈልጦ ኸኣ ኣዚያ ርግጸኛ ዀነት ታሪኻ ኩሉ ኸኣ ዘርዚራ ነገረቶም፣ እቲ ፖሊስ ከኣ ፍቓድኛ እንተ ኾይና ነቲ ሰብ ካብቶም ተሰሪዕም ዘለዉ ሰባት ፈልያ ከተውጾ ሓበራ፣ ንሳ ኸኣ ፍቓደኛ ዀነት፣ ነቲ ትማሊ ምሸት ኣብ መንገዲ ደው ኢሉ ዝተጸበያ ሰብኣይ ድማ ኣለለየቶ፣ እዚ ድማ እዩ በለቶም፣ እቲ ሰብኣይ ከኣ ኣዚዩ ሰንበደን ብሕፍረት ተዋሕጠን፣
እቲ ፖሊስ ብትብዓታ እምብዛ ኣመስገና ምናልባት እንታይ ክግበረላ ከም እትደሊ ኸኣ ሓተታ፣ ዲያና ኸኣ እንተ ኣፍቂዶምላ ነቲ ሰብኣይ ስለምንታይ ከም ዘይዓመጻ ክሓቱላ ነገረቶም፣ እቲ ፖሊስ ከኣ ስለምንታይ ንድያና ኸኣ ከም ዘይዓመጻ ሓተቶ፣ እቲ ሰብኣይ ከኣ ከምዚ ክብል መለሰ “ምኽንያቱ በይና ኣይኮነትን ኔራ ክልተ ነዋሕቲ ሰብኡት ብየማናን ብጸጋማን ኰይኖም ምስኣ ይኸዱ ኔሮም፣”
ዘገርም እዩ እምን ኣይትእምነ ንስኻ ኣነ ኩላትና በይንና ኣይኮናን፣ እቶም ንኣምላኽ ኣሚኖም ሓለውኡ ኸኣ ዝጽበዩን ዝኣምኑን ሰባት ጽላል ኣምላኽ ኣብ ልዕሊኦም ምስ ኣጸለሎም እዩ፣ ስለዚ ካብ ኩሉ ኩፍኡ ክትሕሎ ትደሊ ዶ ንኣምላኽ ሓላዊኻ ክኸውን ኣፍቅደሉ፣
ዘገርም ሓለዋ ኣምላኽ
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ዜጋታት ኤርትራ ብዝተፈላለየ ምግሃሳት ሰብኣዊ መሰላት ብቀጻሊ ይሳቐዩ’ለው ክብላ ገሊጸን።
ኤርትራ ብወገና እቲ ሓድሽ ጸብጻብ’ተን ፍልይቲ ራፖርተር ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ዝገበረቶ ሓያለ ዑደትን አንጻር ኤርትራ ፍሉይ አጀንዳ ካብ ዘለዎም አብ ዝረከበቶ ሓበሬታ ዝተመርኮሰ’ዩ ክትብል መሊሳ’ላ።
ፍልይቲ ራፖርተር ንሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ሺላ ኪትሩት ኣብቲ ሓድሽ ንቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ዘቕረብኦ ጸብጻብ ዜጋታት ኤርትራ ብቀጻሊ ብዘይ ምክንያት ማእሰርቲ፡ መሰል ምብጻሕ እሱራት ኮነ ግዱድ ሓለዋት ምጥፋእ ባርነት ዝምጥን ሃገራዊ ኣገልግሎት ይሳቀዩ ኣለው ኢለን።
ንሰን ክሳብ’ዛ ዕለት መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ብኮሚሽን መርማሪ ክንዲ ገበናት ጸረ ሰብ ኣዊነት ከምዝኸውን ዝተገልጸ ቀጻሊ ምግሃሳት ሰብኣዊ መሰላት ደው ንምባል ጻዕሪ ከም ዘይገበረ ክገልጽ ከለኹ እጉሂ ክብላ’ውን ተዛሪበን።
ኤርትራ ንምክባር ንሰብኣዊ መሰላት ተባዕ ስጉምቲ ክትወስደሉ ዝግባእ ጊዜ ካብ ዝግብኦ ሓሊፉ’ዩ ዝበላ ሺላ ኩትሩት እቲ መንግስቲ ካብ ዝአተዎ ቃል’ውን ዋላ ሓደ ኣይፈጸመን ኢለን።
ሰበ ስልጣን ካብ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ዓመታት ክብልዎ ዝጸንሓ ጣቛ መደረ ሰጊሮም ክኸዱ ጸዊዓን።
መንግስቲ ኤርትራ ብመሰረት ውዕላት ሰብኣዊ መሰላት ግዴትኡ ክፍጸም አለዋ ክብላ’ውን ሺላ ኪትሩት ኣብ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ዘቕረብኦ ሪፖርት ተዛሪበን።
ኣብቲ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ምላሽ መንግስቶም ዝሃቡ ናይ ኤርትራ አምባሳደር ተስፋ ሚካኤል ገራህቱ እዚ ናይ ሺላ ኪትሩት ሓድሽ ጸብጻብ ከምቶም ዝሓለፉ ሓያለ ናብ ኢትዮጵያ ዝገበረቶ ዑደትን አንጻር ኤርትራ ጎዳኢ አጀንዳ ካብ ዘለዎምን መሰረት ዝገበረ’ዩ ኢሎም። ክዝኸር ዘለዎ ኸአ ኢትዮጵያ ኣንጻር ኤርትራ ናይ ውግእ መርገጺ ዘለዋ ጥራይ ዘይኾነስ ኣብ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ተቃውሞ ልዕሊ 800 ሰላማዊያን ሰባት ዝቐተለን ካልኦት 26 ሽሕ ዝአሰረትን ኣብ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ትርኸብ ሃገር’ያ ኢሎም።


text:
ናፊቖም ኢለ ወይ ጸሚዩዎም ኢለ እደርፍ ኔረ`ምበር ጸሚዩኒ ኣይፈልጥን`ዩ ዝበለ ካሕሳይ በርሀ፡ ሎሚ ግን ናፊቐ ኢለ እደርፍ ኣለኹ ይብል። ብምቕጻል ምስ ጽምዋን ናፍቖትን ምስተራጸምኩ ቀልጢፉ ናብ ህዝቢ ክበጽሓለይ ደልየ ኢሉ።
ኣስዒቡ “ክህብትም ኣይደልን`የ ምኽንያቱ ኣብ ፍቕሪ ክነብር ስለዝደሊ፡ እንዳመቻኣካን እንዳጠዓመካን እንተኸይዱ ሓጎልካ እናሰብሐ ስለዝኸይድ ኣይትምህዝን ኢኻ ማለት`ዩ” ይብል።
እቲ ሲዲ ምውጻእ ሓደ መስርሕ`ዩ ምኽንያቱ ወላ ተጸሊኡካ ኸሎ ትፍትን ኢኻ፡ እታ ቀንዲ ነዛ ሲዲ`ዚኣ ከውጽእ ዘበገሰኒ ግና ሓበረታ ንምሃብ`ዩ፡ ምስቲ ብጉዳይ ጥዕናይ ሰብ ተሻቒልዎ ዝነበረ፡ ኣለኹ ኣብደሓን ኩነታት ኣለኹ ንምባል`ውን`ዩ በለ ካሕሳይ በርሀ። ኣተሓሒዙ “ድሕሪ ዕዉት ኦፐረሽን ምግባረይ ሕጂ ሳላ ጸሎት ደቀይን ጸሎት ኩሎም ፈተውተይን ጥዕናይ ጽቡቕ ኣለኹ” ክብለ ኣፍሊጡ። ምስ ተወልደ ወልደገብሬል ዝገበሮ ዕላል ንብምልኡ ንምስማዕ ኣብቲ ምልክት ድምጺ ጠውቑ.


text:
ኣብ ሂወት ክርስትና መከራ ዘይተርፍ እዩ። (ብሓው ዛክ ፑነን ዝተጽሓፈby zac poonen) ኣብ መጽሓፍ ዳንኤል ቃል ኣምላክ ከምዚ ይብለና፥"እቶም ጠቢባን ህዝቢ ኸኣ ንብዙሓት ኪምህሩ እዮም፣ ግናኸ ንቕሩብ ጊዜ ብሰይፍን ብሃልሃልታ ብምርኮን ብበዝባዝን ኪወድቁ እዮም። ( ዳንኤል 11=33) ኣብ መወዳእታ ግዜ ናይ እግዚኣብሄር ሰባት መጥቃዕቲ ከም ዝወርዶም ከም ዝእሰሩን፥ከም ዝቕተሉን ቃል ኣምላኻ ይነግረና ሓቀኛ ኣገልገልቲ ኣምላኽ ኩሉ ግዜ መከራ ይረኽብ እዮም።
ያዕቆብ ብሄሮድስ ተቐቲሉ እዩ(ግብ 12=2) መልኣኽ መጺዩ ኣየናጎፎን :ኣቤል ተቐቲሉ እዩ: ነብሲ ወከፍ ናይ ቡሉይ ኪዳን ነቢይ ብመከራ እዩ ሓሊፉ "ካብ ነብያትከ ኣቦታትኩም ዘይሰጐጒዎ መን እዩ ነቶም ብዛዕባ ምምጻእ እቲ ጻድቕ ኣቐዲሞም ዘበሰሩ ድማ ቐተልዎም ሕጂው ንስኻትኩም ኣሕሊፍኩም ወሃብቱን ቀተልቱን ኮንኩም (ግብ 7=52)። ዮውሃንስ መጥመቕ ተሰይፉ እዩ፥ጎይታና የሱስውን ተሰቒሉ እዩ፤ እስቲፋኖስ ብዳርባ እምኒ ተቐቲሉ እዩ፥ጳውሎስ ተስይፉ እዩ ፥ታሪኽ ከም ዝነግረና ጴጥሮስውን ኣብ መወዳእታ ተሰቒሉ እዩ፥ ዝኾነ መልኣኽ ከድሕኖም ኣይመጸን፥ክሳብ እንፈልጦ ክሎም ሃዋርያት ብዘይካ ዮውሃንስ ኩሎም ተቐቲሎም እዮም።
መጽሓፍ ቁዱስ ቅድሚ የሱስ ምምጽኡ ብንጹር ቤትክርስትያን በቲ ዓቢ መከራ ከም እትሓልፍ ይነግረና፥ቡዙሓት ብሉጻት ናይ ኣምላክ ቁዱሳን ኣብዚ ናይ ዓቢ መከራ ግዜ ክቕተሉ እዮም "ምስቶም ቅዱሳት ውግእ ኪገብርን ኪስዕሮምን ከኣ ተዋህቦ። ኣብ ልዕሊ ዅላቶም ዓሌታትን ህዝብን ቋንቋታትን ኣህዛብን ድማ ምልኪ ተዋህቦ" (ራኢ 13=7)።ኣብዚ ዘመንዚ እውን ኣብ ኮምኒስት ሃገራት ገለ ናይ ጎይታ ቡሉጻት ቁዱሳን ተቐቲሎም እዮም።
መደብ እግዚኣብሄር ንነብሲ ወከፍ ሰብ ዝተፈላለየ እዩ፥ግናኸ ሓደ ነገር ርጉጽ እዩ ኣብዛ ምድሪ ንኣምላኻ ክብሪ ምሃብ ጥራይ እንተ ኾይኑ ድሌታትካ ከም ፍቓዱ ክትመላለስ እንተ ኾይኑ ሓሳብካ እቲ ጎይታ ኣባኻ ክዓዮ ዝመደበ ከይወዳእካ ኣይትመውትን ኢኻ።
እቶም መንፈሳዊ ምርዳእ ዘለዎም ኣብዚ ናይ መወዳእታ ምዓልታት ሚንስትሪ ዕዮ ጎይታ ክህልወም እዩ፥ "እቶም ጠቢባን ህዝቢ ኸኣ ንብዙሓት ኪምህሩ እዮም፣ ........"(ዳን 11=33) ።
በቲ ሓደ ወገን ድማ ኣብዚ መወዳእታ ግዜ "እግዚኣብሄር ዚጸልኤን ሹድሽተ ነገር ኣየን ኤረ ነፍሱ እምብዛ እትፍንፍነንሲ ሾብዓተ እየን ትዕቢተኛ ዓይኒ ሓሳዊት መልሓስ ንጹህ ደም ዜፍስሳ ኣእዳው እኩይ ምኽሪ እትፍሕስ ልቢ፡ እኩይ ነገር ናብ ዘበለ ዚቕልጥፋ ኣእጋር ሓሶት ዚዛረብ ሓሳዊ ምስክር፡ ኣብ መንጎ ኣሕዋት ባእሲ ዚዘርእ። ወደየ፡ ንትእዛዝ ኣቦኻ ሐልዎ፡ ንሕጊ ወላዲትካ ኸኣ ኣይትሕደጎ" (ምሳ 6=16-19) ንሕና ንኸምዚኦም ዝበሉ ሰባት ኣይንብኣስን ኢና፥ምስ ሰይጣን ጥራይ እዩ ቅልስና ፥ንቶም ተቋወምትና ንእግዚኣብሄር ጥራይ ንሕደገሉ ንሱ ንቲ ጉዳይ ኪሕዞ እዩ።
ቅድሚ ብዙሕ ዓመታት ብዝኾነ ጉዳይ ምስ ሰብ ከይብኣስ ወሲነ እየ በዚ ውሳኔይ ተጣዒሰ ኣፈልጥን፥ ዝኾነ ሰብ ምሳይ ክብኣስ እንተመጺኡ ስቕ ይብል ወይ ድማ ተንሰኤ ይኸይድ።ሰባት ብደብዳቤ እንተ ኸሲሶምኒ መልሲ ኣህቦምን እየ፥ነኸምዚኦም ሰባት ምምላስ ፍጹም ግዜ ምብኻን እዩ፥ ምሕረት ጥራይ ይገብረሎም በይኖም ጥራይ ይሓድጎም፥ኣተኩረይ ኩሉ ዓቕምታተይ ምስ ስይጣን ንምቅላስ እዩ፥ኣምላኻ ንቶም ወኪላት ከሰስቲ ባዕሉ ንቲ ጉዳይ ክምዝሕዞ ተገንዚበዮ እየ፥ ሕነ ምፍዳይ ናይ ኣምላኻ ጥራይ እዩ። (ሮሜ12=19)።
ኣብ መጽሓፍ ዳንኤል ቃል ኣምላክ ብዙሓት ኣብዚ ናይ መከራ ግዜ ግቡዛት ከም ዝኾኑ የነግረና "ምስ ወደቑ ኸኣ ብቕሩብ ረድኤት ኪርድኡ እዮም፣ ግናኸ ብዙሓት ብግብዝና ኺሐብርዎም እዮም" (ዳን 11=34) ቡዙሓት ኣብ ማዕከል ቤተክርስትያን ከም ብሙሉእ ልቦም ንጎይታ ከም ዘፍቅርዎ ይዋስኡ፥ቡዙሕ ርእሶም ከም ዝፈርዱን፥ ፥ብዛዕባ መስቀል ምልዓል ቡዙህ ወ.ዘ.ተ ይዛረቡ፥ ግናኸ ኣብ ማእከል ዓለማውያን የዕሩኽቶም ፥ዘይተለወጡ ኣዝማዶም ናይ ሰብ ክብሪ ይደልዩ ብእኦም ተቐባልነት ኪረኽቡ ድማ ይሰርሑን ይዛረቡን።
ቡዙሓት ኣመንቲ ኣሎዉ ሱር ናይ ምረት ዘለዎም ንኻልኡት ኣብ ቤተክርስትያን እዉን ዘርክሱ(እብ12=13)፥ ግናኸ ኣምላኻ ንኽሎም ይዕገሶም ኣሎ በዚ ምኽንያት እዩ ክሳብ ሕጂ ኣብ ቤተክርስትያን ዘለዉ እንተ ዘይተነሲሖም ኣብ ሙዱብ ግዜ ክቃልዑ እዮም፣በዚ ድማ ክወድቁ እዮም ከምቶም ቅድምኤም ዝወደቑ።
ኣምላኻ እንተድኣ ፈሊጥናዮ ኣብ ፍቕሪ ክንስረትን ድማ ደው ክንብል ኢና "ክርስቶስ ኣብ ልብኹም ብእምነት ምእንቲ ኺሐድር ኣብ ፍቕሪ ሱር ሰዲድኩምን ተሰሪትኩምን" (ኤፌ3=17) ኣብ ቤትክርስትያንውን እቲ መሰረት ከመኡ፥ካልኦት እንተ ጸልኡና፥ እንጠለሙና፥ካብ ገዛ እውን እንተውጹና ምሕረት ክንገብረሎም ኢና ከንፍቅሮም ካልእ ዕድል እተረኸቡ ከነግልግሎም ኢና።ዕድላት ከርከብ ከሎ ክንጭብጦን ክንባርኾም ኢና፥ዝኾነ እንተኾነ ክፉኣት ክግብራን ኣይክእልን እዩ። ናይ ሓደ ሰብ ክፉእ ባህሪ ክፉኣት ዚገብረና እንተድኣ ኾይኑ ከምቲ ሰብ ኣገልጋሊ ሰይጣን ኮይና ኣለና ማለት እዩ።
ኣብ መወዳእታ ምዓልታት እቶም ኣርሒቖም ዝሓስቡ ከይተረፈ ከም ዝወድቁ ቃል ኣምላክ ይዛረብ "እዝስ በቲ ምዱብ ጊዜ እዩ ዚኸውን እሞ፣ ካብቶም ጠቢባን ሓያሎ ኽሳዕ ዘመን መወዳእታ ምእንቲ ኪዅልዖምን ኬጽርዮምን ኬጻዕድዎምንሲ፣ ኪወድቁ እዮም" (ዳን 11=35) ፥ነገር ግን ርእሶም እንተ ኣትሓቱ፥ርእሶም እተፈረዱ በዚ ተስፋ ኣሎዎም ክኹሉዑ፥ ክጸርዩ፥ ክጽዕድዉ ይኽእሉ እዮም።እቶም ንርእሶም ዘይፈርዱ ኣብ ኢድ ሰይጣን ክወድቁ እዮም ዋላኳ ኣብ ሓደ እዋን ኣርሒቆም ዝሓስቡን፥ መገዲ እግዛብሄር ዝፈልጡ እንተነበሩ።
ሎሚ ምዓልቲ ጸጋ እዩ እቶም ዝንስሑ፥ ርእሶም ዝፈርዱ፥ናብ ዝልዓለ መፈሳዊ ብራኸ ክበጽሑ እዮም፥ግናኸ ብመገዲ ብርሃንን ብቕንዕና ክንመላለስ ኣሎና፥እቲ ምኹላዕን ምጽዕዳውን ክሳብ መወዳእታ ግዜ ክቕጽል እዩ "...... ካብቶም ጠቢባን ሓያሎ ኽሳዕ ዘመን መወዳእታ ምእንቲ ኪዅልዖምን ኬጽርዮምን ኬጻዕድዎምንሲ፣ ኪወድቁ እዮም" (ዳን 11=35) እምብኣር ኣምላኻ ንመደቡ ንዓና ናብ ምስሊ ክርስቶስ እናለወጠ ክፍጽሞ ይኽእል እዩ፥ስለዚ ኣብዚ ናይ ምድሪ ሂወትና ቀሊል ግዜ ክህልወና ትጽቢት ክህልወና የብሉን ጎይታን የሱስ ክሳብ ዝመጽእ፥ኣብ ዓለም ቀጻሊ መከራ ኣሎና።
ትርጉም ዮሴፍ ደስታ
Translated by Yosief Desta
ኣብ ሂወት ክርስትና መከራ ዘይተርፍ እዩ !
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
Radio Erena: 04 September 2018
ኣብ ሶማል ከተማ ሞቓድሾ ኣብ መኪና ብዝተጻወደ ነታጒ፣ ብውሑዱ ሽዱሽተ ሰባት ከምዝተቐትሉ፣ ካብታ ከተማ ዝተፈነወ ዜና ኣመልኪቱ።
እቲ ብሰምበት 2 መስከረም ዝተኻየደ መጥቃዕቲ፣ ኣብ ምምሕዳር ከተማ ኣኼባ ንዘካዪዱ ዝነበሩ ሰበስልጣናት መንግስቲ ንምቕታል ዝዓለመ’ኳ እንተነበረ፣ ኣብ ሓለዋ ዝነበሩ ኣባላት ጸጥታ፣ ነታ ነታጒ ጽዒና ዝነበረት ማኪና ደው ከብሉዋ ኣብ ዝፍትንሉ ዝነበሩ እዋን ብምፍንጃሩ፣ ነቲ ናይ ሞት ሓደጋ ከቕሎ ከምዝኸኣለ ፖሊስ’ታ ከተማ ሓቢሩ።
እንተኾነ ብሰንኪ’ቲ ነትጒ፣ ኣብ ጥቓ’ቲ ቤት ጽሕፈት ዝነበረ ህንጻ ቤት ትምህርቲ ብምድርማሱ፣ መብዛሕትኦም ተመሃሮ ዝርከብዎም ብውሑዱ 14 ሰባት ብኸቢድ ቆሲሎም ከምዘለዉ ተገሊጹ።
ጥሩፍ ጉጅለ ኣልሸባብ ሓላፍነት ናይቲ መጥቃዕቲ ወሲዱ ኣሎ።
ኣፈኛ’ቲ ጉጅለ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ‘ኣብ ኣኼባ ንዝነበሩ ሰበስልጣናት ንምጥቃዕ ዘካየድናዮ ስርሒት፣ ዕዉት ኔሩ፣ 10 ካብኣቶም ከኣ ቀቲልና’ ኢሉ።
እንተኾነ ኣዛዚ ፖሊስ ካፕቴን መሓመድ ሑሴን፣ እቲ መጥቃዕቲ ሰለስተ ኣባላት ጸጥታን፣ ሰለስተ ሰላማውያን ሰባት ደኣ ቀቲሉ እምበር ኣብ ዕላምኡ ከይበጽሐ ፈሺሉ’ዩ፣ ክብል ንኣልጀዚራ ቃሉ ሂቡ።
ጉጅለ ኣልሸባብ ዘካዪዶ ናይ ሽበራ መጥቃዕታት ዝግ ኣቢሉዎ ብምጽንሑ፣ ከተማ ሞቓድሾ ተዛማዲ ሰላም ረኺባ’ያ ጸኒሓ።


text:
This language is currently in review and will be available soon!
እዚ ፕሮጀክት እዚ ዝተቐረፀን ዝምራሕን ብዶክተር ሮሚና ኢስትራቲ እዩ። ዶ/ር ሮሚና ኢስትራቲ ንዝሓለፉ 10 ዓመታት ህዝቢ ማእኸልዝገበረ ሃይማኖታዊን ባህላዊን ጉዳያት ኣብ ምምዕባል ዝሰርሐትን መግዛእታዊ ዘይኮነ ተመራማሪትን ተሟጓቲትን እያ።
ዶክተር ሮሚና ነቲ መፅናዕቲ ንምምራሕ፣ ንምስራፅ ስራሕቲ ፍልጠት ምልውዋጥ ውፅኢታውን እምነትን መሰረት ዝገበረ ርክብ መሳርሕቲ ኣካላት ተሓባበርትን ማሕበረሰባት ሓላፊነት ኣለዋ። ዶ/ርኢስትራቲ ነዚ መሀንጠዋይ ዝኾነ ፕሮጀክትኣብ ኣብ ምምራሕን ኣብ ምትግባርን፣ወ/ሮ እስተላ ፓፓያኒ ድማ ብትርፊ ሰዓተን ፕሮጀክት ማናጀር ብምዃን ይሕግዝኣ።
እዚ ፕሮጀክት ኣብ ሓባራዊ ምክብባርን ምትሕብባርን መሰረት ገይሩ ንሓደሽትን ነባራትን መሳርሕቱ ዝሓቖፈ እንትኸውን ካብኣቶም ድማ፡-
ኣክሱም ዩኒቨርሲቲ፣ ኣክሱም፣ ኢትዮዽያ
ቅዱስ ፍሬምናጦስ ኣባ ሰላማ ቲኦሎጂካል ኮሌጅ፣ መቐለ፣ኢትዮዽያ
ማሕበር ሰብ ሞያ ሕጊ ደቂ ኣንስትዮ ኢ ዳብልዩ ኤል ኤ፣ ኣዲስ ኣበባ፣ ኢትዮዽያ
ዳይቨርሲቲ ሪሶርስ ኢንተርናሽናል (Diversity Resource International – DRI)፣ ብራይተን፣ ዓባይ ብሪጣንያ
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን፣ አዲስ አበባ፣ ኢትዮዽያ
እምርታ – EMIRTA Research, Training and Development Centre፣ ኢትዮጵያ
ብሪስቶልን ሸፊልድን ዩኒቨርሲቲ፣ ዓባይ ብሪጣንያ – እዚ ፕሮጀክት ኣብ ዩኬይ መሰረት ዝገበረ እንትኸውን ብክልተ ሓገዝቲ ተመራመርቲ ብፕሮፌሰር ፓርቪን ዓሊኣብ ዩኒቨርሲቲ ሸፈልድ ዓባይ ብሪጣንያ ብፕሮፌሰር ጄኔ ፌዴር ኣብ ዩኒቨርሲቲ ብሪስቶል፣ ዓባይ ብሪጣንያ
እዚ ፕሮጀክት ብተወሳኪ ብክልተ ናይ ደገ ኣሰልጠንቲ ይድገፍ፤ ዓላምኡ ድማ ነቲ ስልጠና ምቅልጣፍን ነቲ ፒአይ ምሕጋዝን ብሞያዊ ምዕባለ ምሕጋዝን እዩ። ንሳቶም ድማ፡-
እዚ ፕሮጀክት ብተወሳኺ ዓርሶም ብዝኸአሉ ተመራመርቲ፣ ነገረ መለኮት ሙሁራትን ካልኦት ሰብ ሞያታትን ይሕገዝ። ካብኣቶም ድማ፡-
አቶ ኤልያስ ገ/ስላሴ ኣብ ቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ ናይ ቲኦሎጂ ሙሩቕ ኣዲስ ኣበባ፣ ኢትዮዽያ ተምሃሪ ማስተር ኦፍ ቲኦሎጂ ኣብ ኣጎራ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ፤ ኣዲስ ኣበባ፤ ኢትዮዽያ
ወ/ሮ ሰላማዊት ረታ አብ ቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ ምርቕቲ፤ ተምሃት ማስተር ኦፍ ቲኦሎጂ አብ አጎራ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ፤ አዲስ አበባ፤ ኢትዮዽያ
ወ/ሮ ሊያ ደስታ ማስተር ፤ ማእኸልካብ ማእኸል ውሕስነት ምግቢ /Food Security Centre፤ ኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ፤ ኣዲስ ኣበባ ኢትዮዽያ
አቶ ይሄይስ ዮሃንስ ፣ ሙሩቕ ብ ቲኦሎጂ ኣብ ቅዱስ ፍሬምናጦስ ኣባ ሰላማ ቲኦሎጂካል ኮሌጅ፣ መቐለ፣ኢትዮዽያ
አቶ ሄኖክ ሃይሉ ኣየለ ፣ ዲያኮቆንን ኣማኻሪ ስነ-ኣእምሮን ፣ ኮለጅ ስነ-ፍልጠት ጥዕና ክፍሊ ሳይክያትሪ (ጥቁር ኣንበሳ ሆስፒታል) ፤ ኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ ፤ ኣዲስ ኣበባ ኢትዮዽያ
ወ/ሮ ቤዛ ብርሃኑ ፣ ኤል. ኤል. /LLB/ ኣብ ሓድነት ዩኒቨርሲቲ ዝተመረቐት ፣ ጠበቓን ኣማኻሪት ሕጊን ፤ ኣዲስ ኣበባ ኢትዮዽያ
ዶ/ር ኃይለ ገዛኢ ፣ መምህር ትግርኛ ኣብ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ፤ ኣዲስ ኣበባ፣ ኢትዮዽያ
አቶ ፍሪሰንበት ጂ. የ. ኣድሓኖም፣ Bsc ብ Computer Engineering, Data Analyst፣ MTh ተማሪ ኣብ ኣጎራ ዩኒቨርሲቲ፣ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ (Virtual)
ወ/ሮ የሺሃረግ ኣበበ፣ ካብ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ እተመረቐት ብ ፖለቲካዊ ስነ ፍልጠትን ኣህጉራዊ ርክባትን ፣ ጋዜጠኛን ተመራማሪትን ፤ ኣዲስ ኣበባ ኢትዮዽያ
ወ/ሮ ፀገነት ኃይለመቅያል፣ BA ብ Organizational Leadership, Minor in Business Administration & Certificate in Communication ፤ ካብ ዩኒቨርሲቲ ሲንሲናቲ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፤ ኣዲስ ኣበባ ኢትዮዽያ
ነዞም ዝስዕቡ ናይ ቴክኒክ መሳርሕቲ ክነመስግን ንደሊ፡-
አቶ ደቪድ ፖትሮል ኣኣብ ፒክ ዲዛይን ኤጀንሲ፣ ዩኬይ ነዚ ሐዚ ዘሎ ዌብሳይት ብምስርሖም /ክረኽቦም ዝደሊ https://peak.agency/
አቶ ዳንኤል ደስታ ሕሉፍ ኣብ ዲዲኤን ማስታወቂያ ስራሕ ኢትዮዽያ ነዚ ዘርኢ መለለይ እዚ ፕሮጀክት ብምስርሖም /ክረኽቦም ዝደሊ d2dproduct@gmail.com)
ወ/ሮ ራቸል ዳንካን ኣብ ዳንካን ምርግጋፅ ንባብ ዩኬይ ነዚ ሕትመት ፕሮጀክት ኣብ ኦንላይን ንክንበብ ብምሕጋዞም /ክረኽቦም ዝደሊ duncanproofreading.com)
እዚ አኣማኻሪ ቦርዲ ኣብ ዓመት ክልተ ጊዜ ዝእከብ እንትኸውን ነቲ ናይ ስራሕ ቡድንን ነቲ ፒአይን ምኽርን ኣንፈትን ይህብ። ከምኡ’ድማ ኣብ ዝተሰርሑ ስራሕትን ዝተገበሩ መፅናዕትታትን ምስ መዳርግቲ ኣካላት ብምኳን ክንደየናይ ለውጢ ከምዘምፀእ ግምገማ የካይድ፤ እቶም ቦርድ አባላት ካብ ዝተፈላለዩ ዘርፊታት ስራሕ ሰብ ሞያታት ዜጋታትን ካብ ናይ እምነት ትውፊትን ዝተወደቡ ይኾኑ። እቲ ፕሮጀክት ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት እናተስፋሕፈሐ እንትኸይድ ሓደሽቲ ኣባላት ቦርድ ክውሰኹ ይኽእሉ እዮም። እቶም ሐዚ ዘለዉ ናይ ቦርድ ኣባላት ነዞም ዝስዕቡ እዮም።
ፕሮፌሰር ናንሲ ናሶን-ክላርክ
ፕሮፌሰር ኢመርሺያ ፣ ሶሲዮሎጂ ዲፓርትመንት ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኒው ብራንስ ዊክ ዋና ተፀዋዕን ተመራማርን ሬቭ ፕሮግራም ካናዳ።
ወ/ሮ ማንዲ ማርሻል፦ ናይ ፍትሒ ስነ-ፆታ ዳይሬክተር ኣንግሊካን ኮሚኔን ኦፊስ ሓጋዚት መስራቲትን ናይ ቀደም ሓጋዚት ደይሬክተርን ኣብ ቻሪቲ ሪስቶርድ ለንደን፣ ዓባይ ብሪጣንያ
ወ/ሮ ሁዳ ጃዋድ፦ ናይ እምነትን ማሕበረሰብን ፕሮግራም ማናጀር፣ ብሓባር ጠጠው ምባል፣ ናይ ደቂ ኣንስትዮ መጥቃዕቲ ጠጠው መበሊ ሕብረት ለንደን፣ ዓባይ ብሪጣንያ
ወ/ሮ ሳፋ ዓሊ፦ ናይ ሰብ ሞያታት መሰልጠኒት በዓልቲ ሞያ ሰነ-ልቦና ምክሪ ስኩል ኦፍ ኢንቫይሮመንት ፣ ኢጁካሽን ኤንድ ዲፓርትመንት፣ ኣብ ማንቻስተር ዩኒቨርሲቲ፣ ዓባይ ብሪጣንያ
አቶ መሓሙድ አሻል፦ ኣብ ሃይማኖታዊ ፅንዓት ሕፁይ ዶክተር ላንካስተር ዩኒቨርሲቲ፣ ዓባይ ብሪጣንያ
ዶ/ር ያአ አሳረ፦ ዳይቨርሲቲ ሪሶርስ ኢንተርናሽናል/DRI/ ዳይሬክተር ብራይተን፣ ዓባይ ብሪጣንያ
ወ/ሮ ፌቨን ኣርኣያ፦ ዘይመንግስታዊ ጥመረት አክተርስ /NSAC/ መተሓባበሪት ፕሮግራም ኣዲስ ኣበባ፣ ኢትዮዽያ
አቶ ናሆም ኪሮስ፦ ረዳት መምህርን መፅናዕትን ኦሮታ ኮሌጅ ኦፍ መዲሲን ኤንድ ሄልዝ ሳይንስ፣ ዲፓርትመንት ኦፍ ኮሚኒቲ መዲሲን፣ ኣስመራ ኤርትራ
ዶ/ር ክርስቲን አኡነ፦ ላዕለዋይ ተመራማሪት ኣብ ናይ እምነት፣ ሰላምን ማሕበራዊ ርክባትን ኣብ ኮንቨንትሪ ዩኒቨርሲቲ ከምኡ እውን መራሒት እምነትን ሰላማዊ ርክብን መፅናዕቲ ቡድን ኮንቨንትሪ፣ ዓባይ ብሪጣንያ
አቶ ፍሪዘር በንቲ፦ ኣካያዲ ኮሚተ ማሕበር ምሩቓት ስነ-ሃይማኖት ኢኦቲሲ፣ ተማሃራይ ማስተርስ ብፍልስፍና ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ፣ ኣዲስ ኣበባ፣ ኢትዮዽያ
አቶ ሑሉፍ ወልደስላሴ ካሕሳይ፦ ኣብ ማእኸል ሰላምን ልምዓትን (PDC) ሲኒየር ፕሮግራም ማናጀር ፣ ቅድሚ እዚ ቤት ምኽሪ ናይ ኢትዮጵያ ሃይማኖት ትካላት (IRCE)ምኽትል ዋና ፀሓፊ ዝነበሩ፣ ኣዲስ ኣበባ ኢትዮዽያ
ወ/ሮ ወሰን ክፍሌ፦ ኣካያዲ ስራሕ ዕቤትን ሽርክነትን ፕሮግራም፣ ኣብ ፎርዋርድ፣ ዓባይ ብሪጣንያ


text:
ፕረዚደንት ጃኮፕ ዙማ ብናይ ሕጊ አማኸርቶም አቢሎም ምውጻእ ክስታት ብልሽውና ምምሕዳሮም ዝሓዘ ሪፖርት ደው ክብል ከካይድዎ ዝጸንሑ ምልክታ ከምዘቋረጽዎ ምግላጾም ንብዙሓት አገሪሞም ኣለው።
እቲ ሪፖርት ብናይ ህዝቢ ተኸራኻሪ ነበር ቱሉ ማዶንሰላ ዝተዳለወ ኽኸውን ኸሎ እቲ ሪፖርት ፕረዝደንት ዙማ በዓል ጸጋ ስድራ ጉብፓ ነቲ ስድራን ንግዶም ዝጠቕሙ ሚኒስትራት ኣብ ካቢነ’ታ ሃገር ክሸይም አፍቂዶም ዝብል ክስታት ይርኸብዎ።
ትማሊ ሶሉስ ኣብ ዝወዓለ መጋባእያ አማኸርቲ ሕጊ ፕረዝደንት ዙማ ኣብቲ ጉዳይ ጣልቃ ኽኣትው ንዝሓተቱ አርባዕተ ተቓወምቲ ፓርቲታት ብጽኑዕ ተቓዊሞም እንተኾነ እቲ ቤት ፍርዲ እቶም ፓርቲታት ክሳተፉ ዘፍቅድ ውሳኔ አሕሊፉ።
ብምቕጻል ሎሚ ረቡዕ ፕረዝደንት ዙማ ንወግዓዊ ምውጻእ እቲ ሪፖርት ዘነበሮም ተቓውሞ ምቁራጾም ገሊጾም እዚ ድማ ኣብቶም ተቓወምቲ ፓርትታት ተወሳኺ ሓጎስ ፈጢሩ’ሎ።
መራሒ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን ዝተባህለ ፓርቲ ምምሲ ማይሜን ብዛዕባ እቲ ህልው ኩነታት ከምዚ ይብሉ።
“ሕጂ ነቲ ንፕረዝደንት ዙማ ተሓታቲ ዝገብር መስርሕ ክንቕጽል ኢና። ከም ህዝቢ እዛ ሃገር ወሳኒ ተግባር ንወስደሉ ጊዜ ሕጂ እዩ።”
እዚ ውሳኔ ፕረዝደንት ዙማ ንብዙሓት ደገፍቲ ተቓወምቲ ፓርትታት ዘሓጎሰ ኽኸውን ኸሎ ብዙሓት’ውን ሓጎሶም ናብ ጎደናታት ከተማ ፕሪቶርያ ብምውጻእ ገሊጾም እዮም።
ሓንቲ ኣብ ጎደናታት ተቓውምኦም ዘስምዑ ካብ ዝነበሩ ቫን ቪክ ፕረዝደንት ዙማ ኾነ ፈጻሚ ኮሚቴ እቲ አብ ስልጣን ዘሎ ፓርቲ ኤኤንሲ ካብ ስልጣኖም ክእለዩ ከምትደልይ ትገልጽ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ እቲ ቤት ፍርዲ ቤት ጽሕፈት ተኸላኻሊ ህዝቢ ነቲ ሪፖርት ሎሚ ረቡዕ ንህዝቢ ብወግዒ ከፍልጥ ወሲኑ’ሎ።
ብዙሓት ዜጋታት እታ ሃገር ንትሕዝቶ እቲ ሪፖርት ክርእዩ ተሓንጥዮም አለው። ገለ ካብ ላዕለዎት ሰበስልጣን እታ ሃገር ስድራ ቤት ጉብታ ንዕኦም ዝጠቕም ውሳኔ እንተሕሊፎም ኣብ ኻቢነ እታ ሃገር መናብር ከምዘዳልውሎም ገሊጾምሎም ምንባሮም ይሕብሩ’ለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
Radio Erena: 03 March 2021
ኣብ ወደብ ዓሰብ ካብ ዝነበራ መዓስከር ትስሕብ ከምዘላ እትግለጽ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ተወሰኽቲ ወትሃደራውያን መኮንናት ናብ ደሴት ሰኮትራ ናይ የመን ተዋፍር ምህላዋ ተፈሊጡ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ኣቒዲማ፣ ናብ ሚሊሻታት ዝቐንዐ ተተኮስትን ካልእ ሓገዝን ዝጸዓነት መርከብ፣ ናብታ ደሴት ከምዘጸገዐት ብትዊተር ዝገለጸ ሚኒስተር ዜና የመን ሙክታር ኣል ራቢ፣ ወትሃደራውያን መኮንናታ ተዋፍር ከምዘላ ኣረጋጊጹ።
ኢማራት፣ ናብታ ንህንዳዊ ውቅያኖስን ቀይሕ ባሕርን እተራኸብ ስትራቴጅያዊት ደሴት ሰኮትራ ናይ የመን፣ ኣጽዋርን ወትሃደራውያን መኮንናትን ተዋፍር ዘላ፣ ኣብታ ደሴት ወጥሪ እናዓረገ ኣብ ዝመጽኣሉ ዘሎ እዋን ምዃኑ እቲ ሚኒስተር ኣገንዚቡ።
ይኹን’ምበር እቲ ይዓርግ ኣሎ ዝበሎ ወጥሪ ኣየነጸረን።
ብሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝድገፉን ኣብ ኤርትራ ከምዝሰልጠኑን ዝንገረሎም ሚሊሻታት ደቡብ የመን፣ ንዓደንን ደሴት ሰኮትራን ዘጠቓለለ፣ ርእሰ ምምሕዳር ኣዊጆም ምንባሮም ይዝከር።
እንተኾነ፣ ኣብ ሪያድ ኣብ ስደት ዝርከብ መንግስቲ የመን፣ ብመንጎኝነት ስዑዲ ዓረብ፣ ምስቶም ሚሊሻታት ናይ ልፍንቲ መንግስቲ ከቕውም ብምስምማዑ፣ ንየመን ናብ ክልተ ካብ ምግማዕ ከድሕን ከምዝኸኣለ ተንተንቲ ይገልጹ።
ይኹን’ምበር ከተማ ሰንዓ እትርከቦ ንዝበዝሐ ክፋል የመን ተቖጻጺሩ ዝርከብ ሑቲ ዘይብሉ ስምምዕ፣ ኣብ የመን ሰላም ከረጋግእ ከምዘይክእል እቶም ተንተንቲ የረድኡ።
ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን፣ ካብ 2015 ኣትሒዘን ኣንጻር የመን ዝኸፈትኦ ኵናት፣ ሰለማዊ ህዝቢ ካብ ምህላቕን ምምዝባልን ሓሊፉ ዘምጽኦ ወትሃደራዊ ይኹን ፖለቲካዊ ለውጢ ኣይተራእየን።
=====================


text:
ሃገራት ናይ ኤርትራ ኤምባሲታተን ይዓጽዋ/ኤሮጳዊ ሕብረት 122 ሚልዮን ናብ ህዝቢ ዝቐንዐ’ዩ ይብል/ኣትለታት ኤርትራ ካብ ጆርዳን ነርወይ ሰጊሮም ዑቕባ ይሓቱ
ብሰንኪ ‘ቲ ስርዓት ህግደፍ ዝኽተሎ ዘሎ ተጻባኢ ስጉምትታን ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን፡ ኣብ ኤርትራ ብደረጃ ኣምባሳደራት ኤምባሲታት ከፊተን ክዓያ ዝጸንሓ ሃገራት ኤምባሲታተን ክዓጽዋ፡ ገሊአን ናብ ቆንስላዊ ቤት ጽሕፈት ጥራይ ክሓጽሮኦ፡ ገለ ድማ ብተንቀሳቓስቲ ኣምባሳደር ቆንስላዊ ቤት-ጽሕፈተን ከስርሓ መደብ ሒዘን ከም ዘለዋ ንዲፕሎማስያዊ ምንቅስቓሳት ናይቲ ከባቢ ቅርበት ዘለዎም ምንጭታትና ሓቢሮም።
ብሰንኪ ‘ቲ ስርዓት ህግደፍ ዝኽተሎ ዘሎ ተጻባኢ ስጉምትታን ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን፡ ኣብ ኤርትራ ብደረጃ ኣምባሳደራት ኤምባሲታት ከፊተን ክዓያ ዝጸንሓ ሃገራት ኤምባሲታተን ክዓጽዋ፡ ገሊአን ናብ ቆንስላዊ ቤት ጽሕፈት ጥራይ ክሓጽሮኦ፡ ገለ ድማ ብተንቀሳቓስቲ ኣምባሳደር ቆንስላዊ ቤት-ጽሕፈተን ከስርሓ መደብ ሒዘን ከም ዘለዋ ንዲፕሎማስያዊ ምንቅስቓሳት ናይቲ ከባቢ ቅርበት ዘለዎም ምንጭታትና ሓቢሮም።


text:
ቃል ኣሕታሚ
ሎሚ ኣብ ዕዮ ሕትመት ሳሕቲ፡ ኣብ ዕቑዳት ወይ’ውን ወለዶታት ዘጓንፍ ፍሉይ ዕድል በጺሑናስ፡ ሓደ መበቈላዊ ዕዮ ቕንየት ነሕትም ኣሎና። እዚ ኣብ ኢድ ኣንበብቲና ዝበጽሕ ዘሎ ‘ህያው ደብሪ’፡ ብዅሉ መስፈሪታት ስነጽሑፍ ግጥሚ፡ ልዕሊ ንቡር ብቕዓትን ብልጸትን ዘሎዎ ብርቂ መጽሓፍ ግጥምታት ኰይኑ ረኺብናዮ። በዚ ኸኣ፡ ‘ህያው ደብሪ’፡ ኣብ ስነጽሑፍ ኤርትራ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ግጥሚ ትግርኛ፡ ሓድሽ ምዕራፍ ከርሑ ዝኽእል ፈዋናይ መጽሓፍ እዩ ኽንብል ንደፍር። እዚ ገምጋም’ዚ፡ ዘይተጻመወሉ ውዳሴን ብግቡእ ከይሓሰብናሉን ሚዛኑ ከይተገንዘብናን ንማለቱ ኸም ላቔባ ዘረባ እንብሎን ዘይኰነስ፡ ኣስተውዒልናን ኣርጢብናን እንህቦ ዘለና ዕቱብ ገምጋም’ዩ። እዚ ገምጋም’ዚ፡ ብዘለዎ ኸም ደምዳሚ ኽውሰድ ስለ ዘይክእልን ስለ ዘይግባእን ግን፡ ኣብዚ ቓል’ዚ፡ ዋላ ብኣዝዩ ዝተጸምቈ ንድፋዊ ኣቀራርባ ይኹን፡ ብመንጽር ጥበባዊ ህየሳ መረዳእታና ኸነቕርብን ምዅኑይ ክንገብሮን ኣድላዪ ይመስለና።
ብቕዓትን ነባርነትን ጥበባዊ ስርሓት ብቐዳምነት ብመበቈላውነቱን ስነጸባቔኣዊ ኽብሩን ስለ ዝውሰን፡ ብመጀመርታ፡ ‘ህያው ደብሪ’ መበቈላዊን ስነጽባቔኣዊ ኽብሪ ዘሎዎን ስራሕ ድዩ ኢልና ኽንሓትት ግቡእ’ዩ። ኣብ ግጥሚ፡ መበቈላውነትን ስነጽባቔኣዊ ዕዘትን፡ ከም ኣብ ኵሉ ጥበባዊ ዓውድታትን ናይ ግጥሚ ፍሉይ ባህርያትን ተሓላላኽነቱን ተደሚርዎን፡ ሓደን ዘየሻሙን ትርጉምን መረዳእታን ስለ ዘይብሉ፡ ብሰሪ ባዕላውነቱን ኣከራኻርነቱን ዝተፈላለየን ተጋራጫውን ኣተራጓጕማታት ዝፍልፍል እዩ። ‘ህያው ደብሪ’ ኻብዚ ዝተፈልየ ዕጫ ኽህልዎ ስለ ዘይክእል፡ እነቕርቦ ኣፈናዊ ርእይቶ ናይ ኣሕታሚኡ ጥራይ ምዃኑ ብኣጋኡ ኸነመልክት ግቡእ’ዩ።
ብማሕለፊያ ጥበባዊ እልመት ወቂቡን ማዕሪጉን፡ ስነጽባቔኣዊ ጥልቀትን ብራኼን ዘጥረየ ስምዒትን ሓሳባትን ቋንቋን እቲ ሰለስተ ቐንዲ ኣዕኑድ ግጥሚ ስለ ዝዀነ፡ ንግጥምታት ‘ህያው ደብሪ’ ብመነጽር’ዚ ሰለስተ ኣዕኑድ’ዚ ህየሳዊ ገምጋም ክግበረሉ የድሊ።
ከምቲ ሓደ ስሙይ ገጣማይ ዝበሎ፡ ግጥሚ ዝውክሎ ሓሳባት ዝረኸበ ስምዒት፡ ዝገልጾ ቓላት ዝረኸበ ሓሳባት’ዩ። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ግጥሚ ነቲ ኻብ ሰብኣዊ ሃለዋት ዘይፍለ፡ ዘየዕርፍን ፍታሕ ዘይርከቦን ናይ ሰብኣዊ ህይወት መፋጥርቲ ዝዀነ ሻቕሎትን ጭንቀትን ብቐጻሊ ዘንቅሎ ድንግርግር ዝበለን ዝተፈራረቐን ተጋራጫውን ህዉጽ ስምዒታት ዝነጸረ መግለጺ ብምርካብ ናይ ምዕጋሱን ግዝያዊ ርግኣት ናይ ምርካብን ጥበባዊ ህቀና፡ መፈጸምታ ዘይብሉን ንባዕሉ ትርጉም ዘኸውንን ህቀና’ዩ። ግጥምታት ‘ህያው ደብሪ’፡ ብስፍሓትን ዕምቈትን ዝውክሎን ዝገልጾን ሕብረ-ስምዒታት፤ ድፍንቕ፡ ፍቕሪ፡ ጓሂ፡ ፍስሃ፡ ጣዕሳ፡ ጭንቀት፡ ኣስቆንቍኖ፡ ቃንዛ፡ . . . ኣዝዩ ዝተመረቐ’ዩ። እቲ ዘውክኦ ስምዒታት ብብዝሑ ጥራይ ዘይኰነ፤ ብኣገላልጻኡ ውዕዉዕ፡ ዓሚቝ፡ ትኩር፡ ሓያል፣ ብትርጉማት ብዝተሰገደ ኣዝዩ ጽዑቕ ኣቀራርባኡ ከኣ ብዙሕ ዝቐጸላታቱን ዝሕብሩን ብምዃኑ ብርቂን መበቈላዊን እዩ። ኣብዚ ግጥምታት’ዚ ተጸሪሑ ዘሎ ስምዒታት፡ ካብ ብምድግጋም ዝላሸወን ዝላደየን ቋንቋ ርሒቑ፡ ብዝበቕዖ ውቁብን ብሉጽን ዘስተንክር ቋንቋ ብምግላጹ፡ ህይወትን ድምቀትን ረኺቡ’ሎ። ከም ዝበሃል፡ ግጥሚ ካብ ዝመጠቐ ፍስሃን ካብ ዝዓሞቐ ጓሂን ስለ ዝውለድ፡ ግጥምታት ‘ህያው ደብሪ’ ክልተኡ ጫፋት ናይ ሰብኣዊ ስምዒታትን ኣብ መንጎኡ ዝርከብ በበይኑ ሕብረ-ስምዒታትን ሓቚፉ፡ ንኣድማሳዊ ሰብኣዊ ተመኵሮን ንፍሉይ ኤርትራዊ ግልጸቱን ምውካሉ ተወሳኺ መርኣያ ሓቀኛነቱን ስነጽባቔኣዊ ክብሩን እዩ። ብሓጺሩ፡ ኣብ ብዙሓት ግጥምታት ‘ህያው ደብሪ’፡ ስምዒታት ካብ ዓባስ ምዃንን ድንግርግርን ወጺኡ፡ ኣፍ ከፊቱ ብቖንጆን ብሉጽን ቋንቋ ምዝራቡ፡ ንመንፈስ ኣንበብቲ ዘርክእ፡ ንኣድማስ ስነጽሑፍ ግጥሚ ኤርትራ ዘርሕብን ዘበርኽን እዩ ኽንብል ንኽእል።
ደራሲ ‘ህያው ደብሪ’ ተቐናያይ ተስፋማርያም ወልደማርያም፡ ኣብቲ ነዊሕ ስደቱ ብሒቱ ኣብ ዝነበረሉ ዓመታት፡ ከም ባሕታዊ ንስምዒታት ኣብ ሰብሪ ብግጥምታቱ ብምጽራሕ፡ ኣፍ ኣውጺኡ ኸም ዝዛረብ፡ ከም ዘፍቅር፡ ከም ዝደፋነቕ፡ ከም ዘዝይም ክገብሮ ኸሎ፣ ማዕረ-ማዕረኡ ንግጥምታቱ ካብ ዓሚቝ ኣስተንትኖ ህይወት፡ ታሪኽን ባህልን ብዝነቅል ሓሳባት’ውን ዘዊሕዎ’ዩ። ግጥምታቱ ምስ መሰረታዊን ዘይፍታሕን ግድላትን ሸኸምን ሰብኣዊ ህይወት፤ ፍቕሪ፡ ቅንዕና፡ ሓቂነት፡ ደግነት፡ ሞት፡ ስስዐ፡ ጽልኢ፡ ቅንኢ፡ ጭካነ፡ ዓመጽ፡ ኲናት፡ ሰላም፡ ፈተ-ፊት ገጢሙ ብመገዱ ትርጉምን ዕላማን ዝእልሽን ዘልኣለማዊ ሰብኣዊ ሻቕሎታት ዝገልጽን ጥበባዊ ፈጠራ’ዩ። ካብ ናይ ዕለታዊ ናብራን ዋኒንን ንምሕሳብ ዕድል ዘይህብ ሃልከትከት ኣውጺኡ ኸኣ፡ ዋላ ንገለ ህሞት ብዛዕባ ሕሉፍናን መጻኢናን ብጥልቀት ክንሓስብን ኣነባብራና ኽንመዝንን ይድርኽ። እዚ ግጥሚታት’ዚ፡ በቲ ብርኩትን ቈርቋሪን ፍልስፍናዊ ኣስተንትኖኡ፡ ነቲ ብዘይ ሕቶ ከም ፍጹምን ውዱእን እንወስዶ እምነታትን ኣረኣእያታትን ልምድታትን ብምምርማርን ብምቅላዕን ካብ ሃሜናዊ ድቃስ ከም ብወቕዒ የበራብር።
ካብ ፍልስፍናዊ ትንተና ብዝተፈልየ ጥበባዊ ፈጠራውነትን፡ ነቲ ብርትዓዊ ኣስተማኻንዮ ዘይብጻሕ ትርጉምን ዕላማን ሰባዊ ህይወትን ሕልፈትን፡ ንሕግታት ስነመጐት ብዝሰገረ ሓይሊ ቕጀላ ኽድህስሶን ናብ ናይ ሓቅነትን ጽባቔን ድንቅነትን ሚሳላዊ ዅነት ክበጽሕን ይመጣጠር። በዚ ኸኣ ካብ ክዉን ዓለም ኣውጺኡ፡ ብሜታፊሲካዊ ኣስተንትኖ ናይ ኪንዮ – ሰገራውነት (transcendence) ኵነት ንምትንካይ ይፍትን። ዘይተመርመረ ህይወት ክንበር ኣይበቅዕን’ዩ ኸም ዝበሃል፡ ብልዑል መትከላትን ክብርታትን ራእይን ዝምእዘን ሞራላዊ ህይወት ንምምራሕ ኣብ ዝግበር ቀጻሊ ጥምጥም ንዘጓንፍ ናይ ሞራላዊ ህይወትን ምርጫታትን ተጋራጫውነትን ስግንጥራትን ብጥልቀት ይምርምር። ብሓጺሩ፡ ‘ህያው ደብሪ’፡ ሓቅነትን ቍንጅናን ዘጣመረ፡ ብቐጻላታት ትርጉም ዝተደርደረ፡ ምስ ወከፍ ምግንጻል ቀጸላ ሓዲስ ትርጉም ዘኸስት፡ ዕምቈት ትርጉሙ ብቐሊሉ ዘይብጻሕ፡ ስለዚ ድማ ናብ ወለዶታት ክሰግር ዝኽእል ነባሪ ስራሕ ክኸውን ዝኽእል ወሓለ መጽሓፍ’ዩ።
ንመንነት፡ ሓርበኛነት፡ ፍቕሪ ህዝቢን ባህሊን ያታን መሬትን ዝገልጽ ሓሳባትን ስምዒታትን ኣዝዩ ዝደመቐ መዳይ ‘ህያው ደብሪ’ እዩ። ‘ህያው ደብሪ’ ኣብ ታሪኽን ባህልን ንዝተሰረተ መንነት ብመንጽር ብድሆታት ዘመናውነትን ዝጸሮ ናይ ባህላዊ ስራዝነት ሓደጋን ብዕምቈት ብዝፍትሽ፡ ዘጠንቅቕ፡ ዝግዝት፡ ዘኸሽሕ ግጥምታት ምእኩት’ዩ። ብዝጠረፈ መግለጺኡ ኸም ዓቃባውነት ክግለጽ ብዝኽእል ሮማንሲያዊ ንድሕሪት ጠማቲን ንዝሓለፈ ያታዊ መዋእል ከም ሚሳላዊ ብዘድንቕን ዝናፍቕን ኣጠማምታን ቃናን፡ ንያታታትናን ትውፊታትናን ናብ ምምላኽ ብዝገማገም ውዕውዕ መንፈስን ደረት ዘይብሉ ውቁብ ክላሲካዊ ቛንቋን፡ የድንቖ፡ የሞጕሶ፡ ዕቃቤኡን ህያውነቱን ይጠልብ። በቲ ኻልእ መዳይ ግን፡ ነቲ ዝሓለፈ መዋእልን ባህሉን ወግዕታቱን ዘሎዎ ልዑል ኣኽብሮትን ኣድናቆትን ከይሓደገ፡ ኣብኡ ዝተሰረተ ናይ ገስጋሲ ለውጥን ወደባት ዘመናውነትን ባህግን ዕላማን ብምንጽብራቕ ነቲ ዓቃባዊ ዝምባሌ ብንቕሓት ብምግራሕ፡ ኣብ መንጎ ዝሓለፈን መጻኢን ናይ ዘሎ ዝተጠናነገን ተጋራጫዊን መጐታዊ ምትእትታው ዓሚቝ ግንዛቤ የንጸባርቕ። ምኽንያቱ፡ ኣብ ‘ህያው ደብሪ’ ኽልተ ዝተጠምረ ዝምባሌታት ክንፈሊ ንኽእል፤ ብሓደ ወገን፡ ኣብቲ ያታዊ ባህልን ሕብረተሰብን ንዘሎ ጐታቲ፡ ሓላኺ፡ ግዜኡ ዝሓለፎ፡ ከም ኣባታውነትን ጽቕጠት ደቀንስትዮን ዝኣመሰለ ድሕሪት ኣትራፊ ባእታታት ብዘይ ንሕሰያ ዝነቅፍን ዝዅንንን፡ ያዕ ክበሃል ዝጽውዕን ናይ ምንጻግን ምውጋድን ዝምባሌ፣ በቲ ኻልእ ድማ፡ ነቲ ሃናጽን ኣሰጓምን ናይ ኮማዊ ሓልዮት፡ ርእሰ-ምሉእነት፡ ርእስኻ ዘይምድናን፡ ዘይተምበርካኽነት፡ ኒሕን ሓቦን፡ ማዕረ ኻልኦት ሕብረተሰባት ምዃንካ ምእማንን ናይ ምዃን ቈራጽ ሕልናን ክብርታት፡ ትውፊታት፡ ውርሻታት፡ ወግዕታት ብምሉእ ሓይሊ ዝጣበቕን ዝሕለቕን ናይ ምዕቃብን ምድንፋዕን ምምዕባልን ሃናጺን ኣፍራዪን ዝምባሌ።
ኣብዚ መጽሓፍ’ዚ፡ ህዝቢ፡ ሰውራ ኤርትራን ቅያዊ ተጋድሎኡን፡ ንተጋራጫውነትን ግርምቢጣትን ወዝባዊ ባህርን ታሪኻዊ መስርሓት ብዘይግንዘብ ሓደ ጐድናዊን ጥምዓዊን ኣጠማምታ ዘይኰነ፡ ኣብ ዓሚቝ ታሪኻዊ መረዳእታ ብዝተመስረተ ውርጹጽ ጥበብ ተገሊጹ ኣሎ። ኣብታ ናይዚ መጽሓፍ’ዚ ኣርእስቲ ዝዀነት ‘ህያው ደብሪ’ ንኣብነት፡ ገድሊ ኤርትራ ብኸምዚ ዝስዕብ መበቈላዊን ተምሳሌኣዊን ቋንቋ ተገሊጹ’ሎ፤
ናይ መእመናን፡ ዓንገልቱ
ናይ’ታ መሬት፡ ታቦቱ
ውርደታዊ ቕዝፈተ-ስቓይ፡ ምስ ከበዶ
እዚታት’ዩ፡ ኪቐትል-ኪቕተል፤ ዝገደዶ!
…
ካን!
ብደምኪ ባሪኽኪዮ፥ ቀቢእኪዮ፤ ነዚ ዓመጻዊ ናዕቢ፧ ገድሊ ሓፋሽ’ንዲ’ዩ፤ ገድሊ ህዝቢ!
’ዝጊ-ኣፍለጠኪ!
ገድለ-ሕልና’ስ እንዲ’ዩ፤ ገድለ-ቐስቢ!!
…
ዝመረሮ ኣዳም!
ዝነደረት ገዳም!
ቃልሲና፤ እዚ በላዕ-ሰብ፥ እዚ ደማዊ!
እካ፤ ህዝባዊ!!
መነኰስ’ኳ ዝዀነሉ፤ ተበጃዊ።
ኣብ ሓያለ ግጥምታቱ፡ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ድኽነትን ድሕሪት-ተረፍነትን ብጻዕሩ ወጺኡ፡ ምስ ካልኦት ዝሰልጠኑ ሕብረተሰባት ክዳረግ ዝኽእል፡ ናይ ምድራግን ናይ ምዃንን ሓሰኻ ዘለዎ ህዝቢ፡ ጭዋን ስልጡንን ባህሊ ዘሎዎ፡ ዘመናዊነት ብለቓሕ በሰሮ ኽልቃሕ ዘይኰነ፡ ብጻዕሩን ፍልጠቱን ከማዕብል ዘኽእል ብቑዕ ህዝቢ ምዃኑ ብዘስተንክርን ኣቝሪን ቋንቋ ገሊጽዎ ኣሎ። ኣብታ፡ ‘ዑደት፡ ውሁብ’ዩ፤ ምሕኳር’ዩ ወሳኒ’ ዘርእስታ ግጥሙ ኸምዚ ይብል፤
ንጭርኣዊ፥ ወግዓዊ ማዕርነት ጥራይ__ ከም ሕማማ-ደዌ ብምፍንፋን__
ካብ ደንበ ናይ ተንቀላወጥቲ፥ ናይ ተመጽወትቲ፥ ናይ በእንተኦም-ዚመጸ ደቕሎም__ ብዓመታት-ብርሃን ብምግላል፡ ባዕልኺ__
ብጻዕሪኺ፥ ብተበላሓትነትኪ፥ ንተጸማምነትኪ፤
ናብ ክበብ ናይ
ንምሸቱ፡ ብቛንቋ ናይ ዓወት__ንዅለን ናይ እኖ-ልሳናትኪ ንወለዶታት ኪትዝምሪ፤ ፰
ኣብ ሰብኣዊ ሃለዋት፡ ቋንቋ ሕመረት’ዩ። ንሰብ ሰብ ዝገበሮ ቛንቋ-ባህሊ እዩ። ሕብረተሰብ ብቛንቋ ባህሊ ይፈጥርን የማዕብልን። መሰረት ኵሉ ሰብኣዊ ፍልጠትን ስነጽሑፍን ቋንቋ’ዩ። ከምቲ ተቐናያይ ተስፋማርያም ዝጸሓፎ፡ ቃል “ዘፍጥረት’ኳ ዝመሰሰ፡ ዘኣዘዘ’’ ስለ ዝዀነ፡ መሰረት ኵሉ ስልጣኔታትን ፍልስፍናታትን ሃይማኖታትን እዩ። ሰብ ብቛንቋ ነብሱ የለሊ፡ ንሱነቱ ይገልጽ፡ ንቕሓት ነብሱ የረጋግጽ። በዚ መሰረታዊ ምኽንያታት’ምበኣር፡ ነቲ ኣካል ባህሪ ዝዀነ ሰብ፡ ካብ ባህሪ ዝፈልዮ ነብሰ-ንቕሓት ስለ ዝፈጥረሉን፡ ንዅሉ ባህርያዊ ተርእዮታትን ሰብኣዊ ዅነትን ናይ ምርቋሕን ምስማይን፡ ናይ ምፍላጥን ምርዳእን ስልጣን ስለ ዝህቦን፡ ቋንቋ እቲ ዝበርትዐ ሰብ ዝውንኖ ሓይሊ እዩ።
ግጥሚ ልሉይ ቅዲ፡ ረምታን ሳምራን ብምጥቃም፡ ስምዒታትን ሓሳባትን ሕሉፍ ድምቀትን ጥልቀትን ዝረኽበሉ ብልዑል ጽባቔ ዝምዕርገሉ፡ ተራ ቛንቋ ዘይኰነስ ብስነጽባቔኣዊ መልክዕ ዝተኣልመ ቛንቋ ስለ ዝዀነ፡ ኣገዳሲ ጥበብ’ዩ። ሓደ ካብ’ቶም ኣብ ፍልማዊ ሕብረተሰብ ምስ ሳዕስዒትን ደርፊን ተኣሳሲሩ ዝማዕበለ ዝጠንተወ ኣድማሳዊ ጥበብ ምዃኑ ድማ መርኣያ መሰረታውነቱን ኣገዳስነቱን’ዩ።
ግጥምታት ተስፋማርያም ብርሕበትን ርቀትን ቋንቋኡ ኣዝዩ ጽግው ምዃኑ ፍሉይ መለለዪኡ እዩ። ግጥሚ ቓላት ብቝርጥውን ሳምራኣዊን ጥበብ፡ ደሃያትን መልእኽትን ብስነጽባቔኣዊ እልመት ብምውቃብ፡ ብመሳጥን ብርቅን ቋንቋ ዝስራሕ ስነጽሑፍ ብምዃኑ፡ ገጣማይ ብቐዳምነት ነሃባይ ቋንቋ እዩ። ምኽንያቱ፡ ቋንቋ ብግጥሚ እዩ ዝሓልም፡ ዝቕጅል፡ ዝጕሂ፡ ዝፍሳህ፡ ዘንሳፍፍ፡ ዝሰሪን ናብ ሃሴታዊ ዓለም ዘቐልቅልን። ስለዚ፡ ተስፋማርያም ንቛንቋ ትግርኛ ኣብሊጹ ስለ ዘፍቅሮን ዘኽብሮን፡ ኣብቲ ቛንቋ ልዑል ውሕልነትን ብቕዓትን ስለ ዘሎዎን፡ ልቢ ዝመልእ እጹብ-ድንቂ ግጥምታት ደሪሱ’ሎ።
ናይ ግጥምታት ‘ህያው ደብሪ’ ስነጽባቔኣዊ ብልጸትን ጥልቀት ቋንቋኡን ብሰለስተ መዳያት ክግለጽ ይክኣል፤
ቀዳማይ፣ ተቓናያይ ብቛንቋ ሽሕር ዝሰርሕ ኣስማተኛ እዩ ተባሂሉ ይግለጽ’ዩ። ተስፋማርያም ከኣ ብቕኔታቱ ንኣንበብቱ ዘዐንዝዝ ስራይ ይሰርሕ’ዩ። ሓድሽን መበቈላዊን ኣተኣላልማ ቛንቋ ፍሉይነት ግጥምታቱ’ዩ። በዚ ኸኣ ግሩም ግጥምታቱ ንኣንበብቱ ይምስጥን ናብ ሃሴት የእቱን።
ካልኣይ፣ ቋንቋ ቕኔ ሓባሪ፡ ገላጺ ዘይኰነ፡ ብቐንዱ ቕጀላዊ እዩ። ብጥበብ ቅጀላ ረቂቕ ዓለም ፈጢሩ፡ ኣንበብቲ ብዕምቈት ከም ዝስምዖም፡ ብዓይኒ-ሕልና ኸም ዝርእይዎን ዝህውስዎን፡ ብመንፈስ ከም ዝሳተፍዎን ዝምኰርዎን ንምግባር ይህቅን። ናይ ተስፋማርያም ልዕሊ ንቡር ናይ ቅጀላ ዓቕሚ ኣብ ግጥምታቱ ብዕዘት ተጋሂዱ’ሎ። ተስፋማርያም ኣብ ‘ህያው ደብሪ’፡ ኣንበብቲ ናብ በበይኑን
ተጋራጫውን ሰብኣዊ ዅነት ኣእትዩ ብጥልቀት ከም ዝምኰርዎ ዝገብር ቅጀላዊ ዓለም ክፈጥር በቒዑ’ሎ ምባል፡ ንሓደ ተቓናያይ ክወሃቦ ዝኽእል ዘለዓለ ሞጐስ’ዩ።
ሳልሳይ፣ ሓደ መፍለዪ ናይ ማሕለፊያ ግጥሚ፡ ኣብ ኣንበብቲ ዝፈጥሮ ግራመ እዩ። ብሉጽ ግጥሚ ናብ ናይ ቍልዕነት ግራመ ዝመልሰና፡ ንህይወትን ኣድማስ ብዓቢኡን ብሓድሽ ዓይኒ ንመጀመርታ ግዜ ከም እንርእዮ ብምግባር ዘስደምመናን ዘስተንክረናን፡ ብኣግርሞት ከም እንሓትት ዝገብረናን እዩ። ኣብ ግጥምታት ተስፋማርያም ኣፍ ዘኽፍት ኣግርሞት ሳሕቲ ዘጓንፍ ዘይምዃኑ ሓደ መርኣያ ልዑል ስነጽባቔኣዊ ደረጃኡ’ዩ።
ግጥምታት ‘ህያው ደብሪ’ ንቛንቋ ትግርኛ ምእንቲ ኽበቕዖ፡ ክብ ብዝበለ ዓቕሚ ኣብ ዘይረዊ ህቀና ናይ ዝተጸምደ ሕሉፍ ተውህቦን ጽሞናን ናይ ዝተዓደሎ ጥበበኛ ፍረ እዩ። ግጥሚ ተመስሪቡ ሓቒቕ ዝጸረየ ቛንቋ’ዩ ኸም ዝበሃል፡ እዚ ግጥምታት’ዚ ፍረ ዓሚቝ ኣስተንትኖን ነብሰ-ፍተሻን ኰይኑ፡ ከከም ኵነታቱ ብቓንዛ እንሓንሳብ’ውን ብሓጐስ እናነጠበ ዝተዋህለለ ቓላት ዝወለዶ እዩ።
ኣብ ታሪኽ ሃገራዊ ተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ መስዋእቲ ጕሉሕን ዓብላሊን ቦታ ስለ ዘሎዎ፡ ንመስዋእቲ ንምግላጽ ዝህቅን ሓያለ ጥበባዊ ፈተነታት ተገይሩ እዩ። ተስፋማርያም ንመስዋእቲ ንምግላጽ ዝገበሮ ፈተነ ግን፡ ተራን ድግማዊን ዘይኰነስ፡ ሓለፋ ዘሎዎን ብፍሉይነቱን መርእዩነቱን ድሙቕን እዩ። ኣብ ‘ናይ ግዜና ገንሸላት’ ከምዚ ይብል፤
ኣይንደዋውሶም፥ ኣይነህስሶም።
ናበይ’ቢልካ ኺድብተሩ፤ ብጃምላዊ፥ ኵሉ-ጠቓሊላ፧ ሸዊት ውልቀ-ህይወት እንዲ’ያ፤ ምሕቒ-’ላ! ጭልቅዕ-ትንፋስ እኮ ኢያ፤ ምሕዊ-’ላ!
ጻልጣ ነገር’ያ’ምበር፤ ጭፍልቕ፥ ጭፍልቒ-’ላ!!
‘ህያው ደብሪ’ ዘርሕዎ ሓድሽ ተኽእሎ ቛንቋ ኽጽንበል፡ ኣውራ ኸኣ ብዕምቈት ክድህሰስን ርሒብ ክህሎቱ ኽጕሕጓሕን፡ ንሓድሽ ፈጠራታት መበገሲን ደራኽን ክኸውን ኣለዎ። ምኽንያቱ፡ እዚ ግሩም ግጥምታት’ዚ፡ ንልሙድ ቋንቋ ዘወቅብ፡ ብጥበባዊ ኣዘወታትራ ደረት ትርጉም ንቡር ቃላት ዘመቅርን ዘዕምቝን፡ ካብቲ ሰፊሕ ማህደረ-ቓላቱ ሓያለ ዝተረስዑ ቓላት ብምዝውታር ትሕዝቶኡ ዘሰሰነ፡ ከምዚ ንፋልማዩ ዝድመጽ ዘሎ ብዘምስል ሓዲስነት ንትግርኛ ስለ ዘናግሮ ሓድሽ ደረት-ትርኢት ከፊቱ ኣሎ።
‘ህያው ደብሪ’ ኣልዒልዎ ዘሎ ኣርእስትታት መርመም’ዩ። ኣርእስትታቱ ንባዕሉ ኽምርመርን ክጽሓፈሉን ዝኽእል ኣገዳሲ ኣርእስቲ’ዩ። ኣርእስትታቱ ብብዝሕን ሸፈነን እምብዛ ሰፊሕ ምዃኑ ሓደ ኻብ ፍሉይነቱ እዩ። ‘ህያው ደብሪ’
ልዕሊ 150 ቅንየታት ሓቚፉ’ሎ። እዚ ግጥምታት’ዚ፡ ብፍቕዲ ጥራይ ዘይኰነ፡ ብቕድታቱን ብትሕዝቶኡን’ውን ሃብታም’ዩ። ናይ ያታዊን ዘመናዊን ግጥሚ፡ ልቂ ጽሑፋዊ ግጥሚን (Prose Poetry) ብሒደት መስመራት ዝቐውም ጃፓናዊ ሃይኩን ቅድታት ናብ ትግርኛ ብናቱ መገዲ ብምርዓም ሓቚፉ ኣሎ። ኣውራ ግን፡ ዓይነት ኣርእስትታቱ፡ ኣቍሪ ትዕዝብትታቱ፡ ውቁብ ቋንቋኡ፡ ፍልስፍናዊ ኣስተንትኖኡ፡ ጥልቀት ሓሳባቱን ስምዒታቱን በበይኑ ንባባት ህይወትን ናይ ‘ህያው ደብሪ’ ብርቂ መለለዪ እዩ።
ተስፋማርያም ብህይወት ከሎ ኣብ መንጎ ውሑዳት መቕርቡ ጥራይ’ዩ ከም ገጣማይ ዝፍለጥ ነይሩ። ምግጥም እንተ ወሓደ ኣብ መጀመርታ 1970’ታት ኣብ ዩኒቪርስቲ ኣስመራ እኳ እንተ ጀመሮን፡ ኣብ ተሓኤ ሓላፊ ክፍሊ ዜና እንከሎ ብምሕታም ገለ ግጥምታት እንተ ቐጸሎን፡ ኣውራ ኣብ ነዊሕ ስደቱ እዩ ኸም ጸውዓ ህይወቱ ወሲዱ ዝተጸምደሉ። ካብ ቃልሲ ምስ ካልኦት ሰባት መደረ፡ ካብ ቃልሲ ምስ ገዛእ-ነብስኻ ድማ ግጥሚ ይፍጠር ከም ዝበሃል፡ ተስፋማርያም ኣብቲ ብሑት ናይ ስደት ህይወቱ፡ ምስ ነብሱ፡ ምስ ባህሉን ቋንቋኡን፡ እምነታቱን ሓሳባቱን፡ ኮታ ኵለንተናኡ እናተቓለሰ ሓቀኛ ግጥምታት ፈጢሩ። ስነጽባቔኣዊ ዕዘትን መበቈላውነትን ግጥምታት ተስፋማርያም ግን፡ እቲ ውሩይ ግሪኻዊ ጽዋ ብዛዕባ ስነጥበባዊ ፈጠራውነት ከም ዝብሎ፡ ካብ ሕሹኽ እትብሎ ሙዛ (muse) ዝመጸ፡ ካብ ውሽጡ፡ ካብ መዓሙቕ ንሱነቱን እንታይነቱን ዝተፈጥረ ጥራይ ኣይኰነን። ግጥሚ ውልቃዊ ጥራይ ዘይኰነ፡ ብቐንዱ ብባህልን ቋንቋን ዝቐውም ማሕበራዊ ብምዃኑ፡ ብሉጽ ተቓናያይ ድማ ኣብ ባህሉን ያታኡን ትውፊታቱን ዝተሰረተን ኣብቲ ባይታ’ቲ ኣዕሚቝ ሱር ሰዲዱ ዝበቘለን ናብ ምዕንባብ ዝበጽሐን ህያው ክኸውን ስለ ዘለዎ፡ ተስፋማርያም ሚሒር ፍቕሪ ባህሊን ያታን ምስ ልዑል ፍልጠትን ልቦናን ዘወሃሃደ ብምንባሩ፡ ህያው ገጣማይ (Organic Poet) ክኸውን በቒዑ’ዩ።
ተስፋማርያም ንቛንቋ ትግርኛ ኽሳብ ክንደይ ከም ዘፍቅሮን ዘኽብሮን፡ ስለዚ ድማ ከም ዝጽዕተሉን፡ ንሓንቲ ቓል፡ ንሓንቲ ነጸላ-ሰረዝ ከይተረፈ ዝህቦ ዕዙዝ ክብሪ መርኣያኡ እዩ። ጌጋ ሓንቲ ቓል፡ ዋላ ሓንቲ ፊደል’ውን ትዅን ዘሕምሞን ዘይጻወሮን እዩ። ስለዚ ድማ፡ ክብሪ ቛንቋ፡ ክብሪ ቓላትን ሓረጋትን ስለ ዝግንዘብ፡ ወከፍ ቃል ከም ኣልማዝ ስለ ዝፈቕዳ፡ ከም ደባቢ-ቓል (word-monger)፡ ፈታው-ሓረግ፡ ፈቖዶኡ ቓላት ኣይዘሩን እዩ። በዚ ድማ፡ ዝተጸልጸለ ቍርጡው ቋንቋ ግጥሚ፡ ቍጠባ ቓላት ዘየማስኖ፡ ብሳምራ ዘዝይምን ብኣተንብሆታት ዘወሽጥን ብቕጀላታት ዝህወስን ዝስእልን ምዕሩግ ጥበባዊ መልክዕ ግጥሚ፡ ነዚ ወናም ተቓናያይን ሓሳባይን፡ ከም ወሓለ ኣንጠረኛ ተኣኒኑ ብዝኣልሞ ሒደት ቃላት ዝፈጥሮ ቕንየታት የምሕረሉ እዩ። ግጥሚ መካይድቲ ኽብሪ ቓላት ዝተሰወጦ ጥበበኛ ስለ ዝዀነ፡ ተስፋማርያም ኣብ ግጥምታቱ፡ ብሒደት ቃላት
ሓቅነትን ጽባቔን ዘጣመረ፡ ንዓሚቚ ሓሳባትን ስምዒትን ዘዳረግ ምጡቕ መግለጺ ገይርሉን፡ እጽብ-ድንቂ ናይ ቅጀላ ዓለም ፈጢሩን ኣሎ።
ተስፋማርያም ብቛንቋኡን ባህሉን ንዝመጾ ሕድገት የብሉን። ነቶም ግዳያት ነብሰ-ምትሓት ኰይኖም ንገዛእ ቋንቋኦምን ባህሎምን ጐዶሎ’ዩ እናበሉ ዘቈናጽቡን ማዕረ ነብሶም ዘዋርድዎን፡ ብዘይ ምሕረት ይነቅፍ፣ ይኽሽሕን ባዶነቶም የርእን። ኣብ ሓንቲ ግጥሙ፡ ንሓደ ምስ ንሱነቱ ጸገም ዘሎዎ፡ ብዝተለቅሖ ዘመናውነት ዝዓበደ ጥቕመ-ፈሊጥ ምሁር፡ “መሕጸብ-እግራ ኣይትብቅዕን ንነጸላ-ሰረዝ’’ ብምባል ዘባጨወሉ፡ ዓይነታዊ ኣብነት እዩ።
ናይ ቋንቋን ስነጽሑፍን ደሚቕ መረዳእታኡ እተንጸባርቕ ‘ወዲ-ዕባራ ስነ- ጽሑፋዊ ማህደር’ ኣብ ዘርእስታ ግጥሙ ኸምዚ ይብል፤
ትምህር-ውዒለ-እሕደር
ንልሳነይ እዓብዮ ዲ’የ፧
ወይ፡ ብኣንጻሩ፡ ቋንቋይ ይንእሰኒ ዲ’ዩ፧
እስከ፡ ንነብሰይ ክጥይቓ፤ ቅድሚ-ዚኣገረ!
…
ለከ፡ ወዲ-ዕባራ፥ ቈንጻብ፥ ድኻ ስነ-ጽሑፋዊ ማህደር ብምዃነይ እዩ እዚ ዘመን-ኣምጸኦ ነብሰ-ኣሕሳሪነተይ__
ናብ ውሽጢ-ውሽጠይ ብምስላዅ፤
ዘይግዳዱ፡ ዚሰረጸ!
እዚ ሓዲግ፥ መንካዕ ዕጫይ፡ ካብ-’ዝጊ’ስ__ መሰጋገሪ እንዲ’ዩ፡ ደኣ!
ኣበ’ያሎ፡ ንናቱ (ኪዕቅብ፥ ከዐንብብ) ከሰጋግሪ-’ሉ፤
ብዕቱብ ኒሕ፥ ብምዕቱብ ቅንኣት፡ ዚቘረጸ፧ ብናይ እንዳማቱ ተራጒዱ፡ ብዘጋየጸ__
ኣይ ብዘይ መረርቲ መንነተ-ባህላዊ ቓልሲታት ከም ሓሰኻ-ዕነ፤
ልምሉም ስዩምታ፡ ዚመረጸ፧!
ከምቲ ተመራማራይ ቅኔ ሄኖክ ተስፋብሩኽ ኣብ መወዳእታ ናይዚ መጽሓፍ ቀሪቡ ኣብ ዘሎ ትንተናኡ ዝበሎ፡ ‘ህያው ደብሪ’ ፍረ “ዕምረ-ምሉእ ኣስተንትኖ ህይወት’’ እዩ። ቅንየታቱ ብትዅረትን ጥልቀት ዘሎዎን ኣስተብህሎ በበይኑ ተመኵሮታት ሰብኣዊ ህይወት ንምግላጽን ምርዳእን ብዝጸመደ ንባባት ህይወት ዝመልአ ስለ ዝዀነ፡ ብስለትን ሓዲስነትን ድሙቕ ግልጸቱ’ዩ። ምኽንያቱ፡ ተስፋማርያም ንዕዮ ስነጽሑፍ ናብ ምምላኽ ብዝገማገም ደረጃ ኣመና ስለ ዘኽብሮ፡ ንቛንቋን ጽሑፍን ከም መለኮታዊ ውህብቶ ስለ ዝርእዮ፡ ብፍጹማዊ
ትጽቢት ዝኣተዎ ዕዮ’ዩ። ስለዚ ኣብ ቅኔታቱ፡ ከም ኣብ ልቂጽሑፋዊ (Prose) ስርሓቱ፡ ናይ ፍጹምነት (perfection) ድርኺቱ ጕሉሕ እዩ። ተስፋማርያም ኣብዚ ኽልተ-ሰለስተ መጻሕፍቲ ክኸውን ዝበቅዕ ቅንየታቱ፡ ብቐሊሉ ንኸይረዊ ኣንቂዱ ስለ እተበገሰ፡ ኣብ ቅድሚኡ ብቐጻሊ ዝብርኽ ልዑል ደረጃታት ስለ ዘንበረ፡ ቅኔታቱ ብዓመታት፡ አረ ዕቑዳት ብዝወሰደ መስርሕ እናተመጻረየ ቓል ብቓል ዝተሃንጸ እዩ። በዚ ኸኣ፡ ካብ ሕልናዊ ድንዛዘ ዘበራብር፡ ንነብሰ-ፍተሻ ዝድረኽን ዝዅርኵሕን፡ ጥምዓዊን ቅዳሕን ኣነባብራ ህይወት ዘጋልጽን ዝነጽግን፡ ሓቅነትን ጽባቔን ዘርእን ዘመኵርን ቅኔታት ኰይኑ ኣሎ።
ተስፋማርያም ነቲ ንዓስርተታት ዓመታት ንበይኑ ሓብሒቡ ኣዕዂኹ ዘዕበዮ ኣብ ‘ህያው ደብሪ’ ተኣኪቡ ዘሎ ቕኔታት ተሓቲሙ ኽርኢ ብዘይ ምኽኣሉ’ኳ ቕር እንተ በለና፡ እዚ መጽሓፍ’ዚ ነባሪ ባህላዊ ሓድጉ እዩ።
ንሄኖክተስፋብሩኽ፡ንቕኔታትተስፋማርያምኣዕሚቑብምምርማርዝትንትን፡ ነብሱ ዝኽኣለ መጽሓፍ ክኸውን ዝኽእል ምሁራዊ ትንተና ብምብርካቱን ን’ህያው ደብሪ’ ኣብ ምርታዕ ብምስታፉን ንዝገበሮ ዓቢ ኣበርክቶ ነመስግን። ንኤፍረም ሃብተጽዮን ከኣ፡ ን‘ህያው ደብሪ’ ኣብ ምርታዕን ምክትታልን ንኣስታት ትሽዓተ ዓመት ብዝገበሮ ኣድካሚን ትዕግስቲ ዝሓትትን ምያ ነመስግን። ድሕሪ ዕረፍቲ ተስፋማርያም ነቲ ኣብ ኣመሪካ ዝሓደጎ ሓደ ቕዳሕ ‘ህያው ደብሪ’ ብምስዳድ ክሕተም ንዘፍቀዳልና ጓሉ ያስሚን ተስፋማርያምን ኣደኣ ኤልሳ መስፍንን፡ ከምኡ’ውን ደቁ ፋይቶም ተስፋማርያምን ሪም ተስፋማርያምን ፍሉይ ምስጋናና ይብጽሓዮም።
ተቐናያይ ተስፋማርያም ብ‘ህያው ደብሪ’ ኣብ ስነጽሑፍ ግጥሚ ኤርትራ በሪኽ ሓድሽ ጥበባዊ ደረጃ ኣንቢሩ ኣሎ። ምሕታም ‘ህያው ደብሪ’ ኣብ ስነጽሑፍና ሓድሽ ምዕራፍ ዘመልክት፡ ንመጻእቲ ኤርትራውያን ደረስቲ ኣርኣያ ክኸውን ዝኽእል ኣገዳሲ ደረት-ዝፈሊ ኽስተት እዩ።
ኣሕተምቲ ሕድሪ ጥሪ 2019
ኣስመራ


text: ብሰንኪ ኮሮና ቫይረስ ስድራቤታዊ ምጥርናፍ ናብ ዝተሓተ ደረጅኡ ወሪዱ ኣብ ዝርከበላ ሲንጋፖር፡ መንግስቲ ስድራቤታት ሓደስቲ ህጻናት ክወልዱ ዘተባብዕ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ከም ዝህብ ይግለጽ ኣሎ። ኣብ ሲንጋፖር ኮሮና ቫይረስ ብዘስዓቦ ቁጠባዊ ጸቕጥን ስእነት ስራሕን፡ ስድራቤታት ሓደስቲ ህጻናት ክሓቚፋ ኣብ ወጥሪ ከም ዝርከባ እዩ ዝግለጽ ዘሎ። ሲንጋፖር፡ ትሑት መጠን ወሊድ ካብ ዘለወን ሃገራት ዓለምና ብቐዳምነት እትጥቀስ ሃገር እያ። መንግስቲ’ታ ሃገር መጠን ብዝሒ ህዝባ ንምዕባይ ኣብ ውሽጢ’ዚ ዝሓለፈ ዓሰርተ ዓመታት ሓያሎ ወሰንቲ መደባት ክሕንጽጽ ምጽንሑ ይንገር። ምስ ጎረባብታ ዝኾና ሃገራት ኢንዶኒዥያን ፍሊፒንስን ብምንጽጻር፡ ለበዳ ኮሮና ቫይረስ ኣብታ ሃገር ንዝጸንሐ መጠን ወሊድ ብዝሓየለ መልክዑ ክጸልዎ ይርአ ከምዘሎ ድማ፡ ምስ’ቲ ከባቢ ቅርበት ዘለዎም ወገናት የመልክቱ። “ኮቪድ-19 ንሓያሎ ስድራቤታት ሲንጋፖር ስድራቤታዊ መደባተን ከደስክልኦ ኣገዲዱወን ከም ዘሎ ሓያሎ ብመጽናዕቲ ዝተደገፉጸብጻባት ይበጽሑና ኣለዉ” ይብል ምክትል ቀዳማይ ሚኒስተር’ታ ሃገር ሄንግ ስዊ ኪት። ነዚ ንምትብባዕ መንግስቲ ገዚፍ ገንዘባዊ መተባብዒ ሰሊዑ ከም ዘሎ ዘመልከተ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስተር ሄንግ፡ መጠን ናይቲ ገንዘብን ብኸመይ ኣገባብ ከም ዝወሃብን ዝምልክት ዝርዝር መግለጺ ክወሃብ ምዃኑ ኣመልኪቱ። ኣብ ሲንጋፖር ኣብዚ ግዜ’ዚ ሓደስቲ ህጻናት ንዝወለዱ ስድራቤታት ክሳብ 10 ሽሕ ዶላር መተባብዒ ክወሃብ ምጽንሑ ይንገር። ክሳብ 2018 ኣብ ዝነበሩ ዝሓለፉ ሸሞንተ ዓመታት፡ ሲንጋፖር ኣዝዩ ኣሰካፊ መጠን ወሊድ ከም ዘመዝገበት ጸብጻባት’ታ ሃገር ይሕብሩ። ብመሰረት’ቲ ሓበሬታ ኣብ ውሽጢ ሸሞንተ ዓመታት ዝተመዝገበ መጠን ወሊድ ካብ ሓንቲ ኣደ 1.14 ህጻን ነይሩ። ሓያሎ ሃገራት ኤስያ ብሰንኪ ለብዒ ኮሮና ቫይረስ መጠን ወሊድ ክትሕት ይርአ ከም ዘሎ ይንገር። ኣብ ፈለማ ኣዋርሕ ናይዚ ዓመት፡ ኣብ ውሽጢ’ዚ ዝሓለፉ 70 ዓመታት ኣብ ቻይና ዝተሓተ መጠን ወሊድ ክምዝገብ ክኢሉ እዩ።


text:
ሬማ ማርቫን ( Rhema Marvanne) ካብ ኣቦኣ ተቶን ማርቫንን ( Teton Marvanne) ካብ ኣዲኣ ወንዲ ማርቫን ( Wendi Marvanne ) ኣብ መሰከረም 15 2002 ዐ/ም ተወልደት ። ሬማ ኣብ ዳላስ ተክሳስ ትሪኒቲ ሆስፒታል እያ ተወሊዳ ። ክትውለድ ከላ ክብደት ኣካላታ ብኣዝዩ ውሑድ ሚዛን ማለት 1.86 ኪሎ ግራም ስለዝተወልደት ኣብ ሆስፒታል ንሰለስተ ሰሙን ከም ክትጸንሕ ኮነ። ሬማ ንኣቦ ሚስተር ተቶን ኣብ ገዝኦም ዝዐበየ ሞጆ (Mojo) ንዝበሀል ከልባን ከም ትፈትዎም ትዛረብ፡፡ ኣብ Plano TX ዝርከብ Branch church ዝተባህለ ቤተክርስትያን ድማ ንኣምልኾ ይሳተፉ። ሬማ ጓል 7 ዐመት ከላ ንየሱስ ከም ግሊ መድሐኒኣ ጌራ ብምቕባላ ኣብ ጥቅምቲ 18; 2009 ተጠምቀት።
ሬማ ክትዝምር ዝጀመረት ካብ እታ ክትዛረብ ዝኸኣለትላ ማለት ኣፍ ዝኸፈተትላ ግዜ ጀሚራ እያ። ቅድሚ ሰለስተ ዐመት 2010 ዐ/ም ቦኽሪ መዝሙራ " ግሩም ጸጋ" (Amazing grace) ንሕትመት ኣብቀዔት። ነዊሕ ከይጸንሔት ኣብ ኢንተርነት ዐለም መዛሙራ ኣዝዩ ህቡብን ተፈታዊን ኮነ። ሬማ እዚ ናይ መዝሙር ክእለትን ንምዝማር ድሌትን ምልዕዐልን ዝረኸበቶ ካብ ኣዲኣ ሜዲ ሞርቫን እዩ። ኣደ ሬማ ማለት ሜዲ ሞርቫን ብዝጋጠማ ሕማም ካንሰር ሕዳር 8 2008 ካብ እዛ ዐለም ብሞት ተፈልየት።
{youtube}dTvStBw4_kw{/youtube}
ሬማ ነታ ብሞት ዝተፈልየታ ኣዝያ ተፍቅራ ኣዲኣ ኣሰር ብምሓዝ ካብ እቲ ዘለዋ ክቱር ናይ መዝሙር ባህጊን ኣደኣዊ ፍቕርን ተደሪኻ ከም ዘማሪትን ኣገልጋሊት ኣምላኽን ብሙኻን ኣብ ብዙሕ ኣብያተ ክርስትያን፡ ሆስፒታላትን ግብረሰናይ ትካላት ዘካይድኦ ፍሉይ መደባትን እንዳተረኽበት ብሕጉስ ልቢ ብመዝሙር ተገልግል።
ሬማ ማርቨን በቲ ዘለዋ ግሩም ክእለት መዝሙር ኣብ ኣብ እቲ ፍሉይ ስነጥበባዊ ክእለት ንዘለዎም ህጻውንቲ ዝቀርቡሉ ማውሪ ፖልቪች (Maury Morvich) ኣብ ሰነ 16 2010 ብምስታፍ ኣብ International news supreme ብማስተር ቲቪ ኣብ 44 ሀገራት ብ 60 ዝተፈላለዩ ቋንቋታት ዝዝርጋሕ ግሎባል ሳተላይት ብቀጥታ እቲ ኣብ ናሽቪል ዘሕተመቶ መዛሙር ኣኣብ ሽዱሽተ ናይ ሰዐታት ፍልልይ ዘለዎ ዞናታት እንዳተቕያየረ ክትዝምር ከላ ተራእየት።
ሬማ እተን ክልቲኤን ኣልቡማት ኣብ Nashville እያ ኣሕቲማቶ። መዝሙራ ኣብ ናይ ኢንተርነት ( itunes, Amazon.com; ) መደበር ሙዝሙር መሸጢ ድሕረ ገጽን ኣብ እቲ ናታ ዕላዊ ወብሳይት ብብዙሕ ተጠላነት ረኺቡ ኣሎ። "Prayer" ዝብል ኣርእስቲ ኣልቡም ምስ እቶም ኣዝዮም ህቡባት ዝኾኑ ሙዚቀኛንታት ዝኾኑ ተሪ ዋይትን (Terry White ) ናሽቪል ስይምፎኒ (Nashville Symphony ) ብምትሕብባር ንሕትመት ኣብቂዐ እያ ። ነዊሕ ከይጸንሐት ድማ ናይ Christmas ኣልቡም ALL Seasons ዝብል ኣርእስቲ ዝሐዘት ብምስራሕ ጽብቕቲ ኣልቡም ንሰማዕቲ ዘርግሔት።
ሬማ ብዙሕ ሚልዮን ዝትመን ዋጋ ዘለዋ Machine Gun Preacher ዘርእስታ ፊልም ኣብ 2011 ዐመት ምህረት ዝተሰርሐት ፊልም ከም ተዋሳኢት ኮይና ሰሪሐ እያ።
ኣብ ኢንተርነት ዝፈነወቶ መዝሙር ልዕሊ 16 ሚልዮን ተመልከትቲ ወይ ሰማዕቲ ብምርካባ ኣብ እተን ዐበይቲ ናይ ተለቪጅን ትካላት ከም እኒ ABC'S 20/20, Fox News, CBS, TBN, Daystar ቀሪባ ክትዝምር ኣፍደገ ከፊቱላ እዩ።
ሬማ ኣብ ግዜ ዕረፍታ ምስ መሐዙታ ብምጽዋት፡ ኣብ ደገ ሰፈራ ብምጽዋትን ፊልምታት ብምርኣይ ከም እተሕልፎ ትዛረብ።
ንሬማ በቐረባ ዝፈልጥዋ ክገልጽዋ ከለዉ ከምዚ ርብሉ፡ " ሬማ ኣዝዩ ጽቡቕ ዝኾነ ልብን መንፈስን ኣለዋ። ጥዕምቲ ሰብ ፡ ለባምን ርሕርሕቲን ክትከውን ከላ ልዕሊ ኹሉ ግና ጽሩይ ልቢ ኣለዋ " ክብሉ ይገልጽዋ ፡፡
ሬማ ንብዙሐት ሰባት ብዝተፈላለየ ብሕማም፡ ብካንሰርን ካልእ ናብራዊ ጸገማትን ናይ ህይወት ፈተናታት ዝሐልፉ ኩሎም ንተስፋን ምጽንንናዕን ኣብነታዊት ህጻን ኮይና እያ፡፡ ሬማ ኣዲኣ ገና ህጻን ከላ ብሞት ካብኣ ምፍላያ ክየሰንበዳን ተስፋ ከየቑረጻን እኳ ድኣ ኣዝያ ክትብርትዕን ምልእቲ ሰብ ኮይና ክትመላለስን ከላ ኢኻ ትዕዘብ።
ሬማ ግዳይ ናይ ካንሰር ትኹን እምበር ኣብ ህይወታ ኣሉታዊ ጽልዋ ከይገበረላ ኩሉ ዝገጠማ ብድሆታት ስዒራ ዝሐለፈት እያ። ሬማ፡ ኣብ ህይወት ወድ ሰብ ተስፋን ጹቡቕነት ከምዘሎን እተርኢ ኣብነታዊት ህጻን እያ። ክትዝምር ከላ ዝሰምዐ ኩሉ ኣምላኽ ብርግጽ ብህጻውንቲ ከምዝዛረብ ህያው ምስክር እያ ። እቲ ጥዑም ዝኾነ ድምጻ ብሐቂ ልቢ ሰባት ዝትንክፍ እዩ።
ታሪኽ ህይወት ወንዲ "
ወንዲ ማርቨን ኣደ ሬማ ማርቨን እያ ። ወንዲ ( ካልኣይ ስማ Mercy ትብሀል ) ነታ ቦኽሪ ውላዳ ዝኾነት ሬማ ማርቨን ካብ ልባ ተፍቅራ ነበረት።
ወንዲ፡ ሬማ ጓል ሰለስተ ዐመት ከላ እያ ሕማም ካንሰር ከም ዘለዋ ብሐካይም ዝተነግራ። ንሰለስተ ዐመታት ብሕክማን ክትርዳእ ድሕሪ ምጻናሕ ኣብ ነሐሰ 11 ; 2008 ናብ ጎይታ ከደት። ሬማ ብዛዕባ ኣዲኣ ዘለዋ ተዘክሮታት ክትገልጽ ከላ ሕጉስ ተዘክሮታት ከምዝነበራ እያ ትገልጽ። ይኹን ድኣ ብዛዕባ ኣዲኣ ዘለዋ ተዘክርታት እቲ ነዲኣ ብምስናይ ኣብ ሆስፒታል ዘሕለፈቶን ናይ ኣዲኣ ኣብ ሆስፒታል ዝግበረላ ዝነብረ ምእላይን መጥባሕታዊ ሕክምናን እቲ ሕሱም ቃንዛን ስቃይን ናይ ኣዲኣን እዩ።
ወንዲ ማርቨን ንኣምላኽ ኣዝያ እተፍቅር ብርትዕቲ ኣማኒትን እያ ኔራ። በቲ ዝሐለፈቶ ስቃይ ኣብ ኣምላኽ ከተማርር ወይ ንኣምላኽ ሕቶ ከተቕርብ ኣይትስማዕን። ብሕማም ካንሰር እንዳተሳቐየት ክነስ ንካል ኦት ተጸናንዕ ሰብ ነበረት። ብዛዕባ ወንዲ ዝምልከት ቪድዮ ኣብ እዚ ወብሳይት ኣቲኹም ምምልካት ይከኣል፡፡ www.jchouseofmercy.org
ወንዲ ማርቨን ቅድሚ ምዕራፋ ዝነበራኣ ሒደት ኣዋርሕ ፡ በቶም ኣዝያ እተፍቅሮም ቤተሰባ ክቡር በዐል ቤታ ሚስተር ተቶንን እታ ፍትወቲ ውላዳ ዝኾነት ሬማን ካብኣ ከይተፈልዩ እቲ ዘድሊ ምእላይን ሐገዝን ገይሮምሉ እዮም ። ሬማ፡ ኣዲኣ ክሳብ እስትፋስ ህይወታ ትሐልፍ ( ብሕልፊ እተን መወዳእታ ክልተ ሰሙናት) ነፍሲ ወከፍ ሰዐት ከይተፈልየታ ምስኣ ትውዕልን ትሐድርን ነበረት።
ወንዲ ኣብ ህይወታ እዚ ገይረ ወይ በዚ ተዐዊተ ኢልኪ ትዛረበሉ ነገር እንታይ ኣሎ ተባሂላ ምስ ተሐተተት ብሐጺር ቃል መልሳ እዚ ዝስዕብ ነበረ፡ " ሬማ "
ብቐጻሊ ኣብ መጨረሻ ክትዛረብዮ ትደልይ ወይ ክትብልዮ ትደልይ ቃል እንታይ እዩ፧ ተባሂላ ምስ ተሐተተት ከምዚ ክትብል መልሲ ሀበት። " ህይወተይ ባዕሉ ስለዝዛረብ፡ ኣነ ዝብሎ የብለይን !"
ወንዲ ዐባይ ናይ ኣምላኽ ሰበይቲ እያ ዝነበረት። ሎሚ ኣብ ሑቕፊ እቲ እተፍቅሮ ኣምላኽ ኣላ። ሐንቲ ንወንዲ ብቐረባ ትፈልጣ ሰብ ብዛዕባ ወንዲ ክትዛረብ ከላ ከምዚ ትብል;" ወንዲ ኣብ ሑቕፊ ኣምላኽ ተሀሉ እምበር ኣብ ዕረፍቲ ጥራይ ኣይኮነት ዘላ፡ ንኹሎም ትፈልጦም ኣዝማዳን መሐዙታን ምሕረትን ጸጋን ክበዝሐሎም ም እንትኦም ትጽሊ ከም ዘላ እዩ ዝርድኣኒ። "
ህጻን ዘማሪት ሬማ ማርቫን
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ብመሰረት ሓበሬታ ሰበ ስልጣን ጣልያን እቶም ክልተ ጥርጡራት ሰንበት ካብ ማእኸላይ ባሕሪ ምስ ዝደሓኑ 252 ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ምኳኖም ሓቢሮም።
ኣብቲ ናይ ህይወት አድሕን ስርሒት ክልተ ሬሳታት ምርኻቡን እቲ ስርሒት ሓንቲ ካብተን ተጻዒኖሙለን ዝነበረ ጀላቡ ክጥሕል ምስ ጀመረት ሓለዋ ባሕሪ ጣልያን ሓገዝ ምሃቡ ሰበ ስልጣን እታ ሃገር ወሲኾም የረድኡ።
ናይ ዓይኒ መሰኻክር ንጥርጡራት ወዲ 33 ዓመት ጋምቢያዊን 23 ዓመት ሰኔጋላዊ ከምዘለለይዎም’ውን ተገሊጹ’ሎ።
ብተወሳኺ ኣብ ዓመተ 2017 ጥራይ አስታት 40 ዘይሕጋዊያን አስገርቲ ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታዎም ፖሊስ ጣልያን ገሊጹ።
እዚ ከምዚ’ሉ ኸሎ ኣብ ዝሓለፈ ሰንበት 34 ስደተኛታትን ፍልሰተኛታት ጽዒና ትጉዓዝ ዝነበረት ጀልባ ሓዊ ምንዳዳ ህይወት አድሕን ትካላት ፖርቱጋልን ስፔንን ገሊጾም።
ሓይሊ ኣየር ፖርቱጋል እታ ጀልባ ሓዊ ክትቃጸል ዝነበረ ተኽእሎ ትሑት ምንባሩ ይገልጹ።