text:
ህዝቢ ሓንቲ ሃገር ሃይማኖታዊ፡ መንግስታዊ ወይ ሃገራዊ በዓላት ክህልዎ ንቡር እዩ። ምኽንያቱ ብህዝቢ ዝኽበሩ በዓላት ምህላው ንባዕሉ ደቂ ሰባት መንፈሳዊ እምነታቶም ብነጻን ብዘይተጽዕኖን ክመርሑን ከማሓድሩን ንዘለዎም መሰል እዩ ዘረጋግጽ። መንፈሳዊ እምነት እንተሎ ድማ፡ ሞራላውን ስነ ልቦናውን ትብዓት ናይ ምውናን ተኽእሎ ኣብርእሲ ምህላዉ ፋሪሃ እውን ኣሎ፡ ሓሳባትካን ሕልምኻን ናይ ምርግጋጽ ስነ ምግባራዊ ትብዓት እውን ይፈጥር እዩ። በቲ ካልእ ገጹ በዓል ሓደ መለክዕን መግለጽን ታሪኽን ባህልን ናይ ሓደ ሕብረተ-ሰብ እዩ። ስለዚ ኣብ ሓንቲ ሃገር ናይ እምንቶን መንግስትን/ሃገርን በዓላት ክህሉ ኣገዳሲ ዝገብሮ እዚዩ። ገለ ካብዚ በዓላትዚ ከኣ ኣህጉራዊ ወይውን ዞናዊ በዓላት ክኸውን ከምዝኽእል ዝተፈልጠ እዩ።
ኣብ ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ብሕግን ስርዓትን ዘይማሓደራ፡ ኣብ ጭቆናን ምልክን ዝርከባ ሃገራት ግን፡ እቲ ዝጸንሐ ሃይማኖታዊ በዓላተን ከይተረፈ ብኢደ ወነናዊ ውሳኔታት እንዳተቐየረ ይሃስስ ብምህላዉን፡ ብባይቶ ኮነ ብህዝቢ ዝጸደቐ ሃገራዊ በዓላት እውን ስለዘይብለን ታሪኸናን ባህለናን ይብረዝ ምህላዉ ኩልና እንግንዘቦ ዘለና እዩ።
ስለዝኰነ ድማ’ዩ ሜዳና ውድባት ብዝወሰንኦ በዓላት ክሳብ ለይተ ሎሚ ዝምርሕ ዘሎ። ንኣብነት ኣብ ኤርትራ 20 ሰነ ካብ ጽባሕ ናጽነት ንዳሓር ከም መዓልቲ ሰማእታት ብሃገር ደረጃ ክትክበር ስለዝተገልጸ ዓመታዊት በዓል መዓልቲ ሰማእታት ኮይና ህዝቢ ኤርትራ በብደርጅኡ የኽብራን ይዝክራን። ቅድሚ ነጻነት ኤርትራ እንተኮነ እውን፣ መሪሕነት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰውራዊ ባይቶ ሓደ ናይ ሓባር መዓልቲ ሰማእታት ንኽህሉ ምስ መራሕቲ ኣብቲ እዋንቲ ዝነበራ ውድባት ሰፊሕ ናይ ምውኽኻስን ዝርርብን ፈተነ ኣካይዱ ግን ከኣ ኣይሰለጦን። እቲ ዝቐርብ ዝነበረ ምኽንያት ብዘይምዝርዛር፤ ንግዝያኡ ድልየት ናይ ነፍሲ ወከፍ መሪሕነት ውድብ ኣብ ሓደ ክመጽእ ስለዘይካኣለ ጥራሕ እዩ ኢልካ ክሕለፍ ተምራጺ እዩ። ይኹን እምበር መሪሕነት ተ.ሓ.ኤ. ሰውራዊ ባይቶ በቲ ዝረኸቦ መልስታት ክዕገት ስለዘይመረጸ፡ ኣብ ሻዱሻይ ስሩዕ ኣኼባኡ ንባሕቲ ታሕሳስ ህልቂት ህዝቢ ዖና ከም መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራውያን ክትብዕልን ክትዝከርን ብምውሳን፡ ካብ 1987 ጀሚራ ከተብዕሎ ምጽንሓ ዝዝከር እዩ። መሪሕነት ተሐኤ ሰውራዊ ባይቶ ነዚ ውሳኔዚ ክወስድ ከሎ ዝተመርኮሰሎም መበገሲትት ክንርኢ እንከለና፡
- ብመጀመርታ እቲ ዝምረጽ ናይ ሰማእታት መዓልቲ መግለጺ ኣብ ሓደ ወታሃደራዊ ስርሒት ብዝተኸፍለ መስዋእቲ ተጋደልቲ ጥራሕ ንኸይከውን፡
- እቲ ዝምረጽ መዓልቲ ሓደ ካብ መራሕቲ ውድባት ወይ መራሕቲ ሰውራ ዝተሰውእሉ ዕለት ዘንጸባርቕ ንኸይከውን
- ስዉኣት ኤርትራ ብረት ዝዓጠቁ ተጋደልቲ ጥራሕ ዘይኮኑስ ብሰራዊት መግዛእታዊ ሓይሊ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዝወርድ ዝነበረ ህልቂትን ሞትን እውን ዝኸበደ መስዋእቲ ስለዝኮነ ነዚ እውን ኣብ ግምት ዘእተወ ክኸውን ተምራጺ ሓሳብ ምንባሩ ክዝከር ይካኣል።
መሪሕነት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰውራዊ ባይቶ ነዞም ዝተጠቕሱ ነጥብታት ኣብቅድሚኡ ገይሩ እዩ ድማ ነዚ ውሳኔዚ ቅድሚ ምብጽሑ ዝካኣሎ መጽናዕቲ ገይሩ እዩ ናብ ውሳኔ ዝበጽሐ።
ነዚ ጭቡጥ ዝገብሮ፡ ብተጋዳላይ ከሊፋ ዑስማን ዝምራሕ ዝነበረ ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን ተሓኤ-ሰውራዊ ባይቶ፡ ንብጻይ ወልደማርያም ባህልቢ፡ ፍሳሃየ ዑቕባሚካኤልን ማሕሙድ ከራርን ዝተባህሉ ካድራት ናብ መደበር ስደተኛታት ሱዳን ኣዋፊሩ፡ ንብዙሓት ካብቲ ህልቂት ብህይወት ዝተረፉን/ዝተረፋን ግዳያት ናይቲ ህልቂት ኮይኖም ዝሰንከሉ/ዝሰንከላን ዜጋታት ረኺቡብጽሑፍን፡ ብስእልን፡ ብተንቀሳቓሲ ፊልምን ዝተሰነየ ሰፊሕ ቃለ-ማሕተታት ኣካይዱ ዝረኸቦ ታሪኻዊ ናይ ዓይኒ ምስክርነት ኣኪቡ እዩ ኣብ ውሳኔ ክበጽሕ ዝኻኣለ። ዓወት ናይ ሽዑ ወርሓዊ መጽሔት ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ ሕታም ቁጽሪ 29፡ ባሕቲ ታሕሳስ 1987 ተሓቲሙ ዝተዘርግሐ ድማ ነዚ ሓቕታትዚ እዩ ዘረጋግጽ። ብስም መዓልቲ ስዉኣት ኤርትራ ንመጀመርታ ዝባዓለት ታሪኻዊት ዕለት ድማ እያ።
ፈጻሚት ሽማግለ ተ.ሓ.ኤ ሰውራዊ ባይቶ ነዛ ዕለት’ዚኣ ክውስን ከሎ፡ ቅድሚ ህልቂት ዖና ኮነ ድሕሪኡ ዝተፈጸመ ግፍዕን ሞትን ህልቂትን ከምዝነበረ ኣጸቢቑ ይፈልጥ እዩ፡ ግን ንኹሉ መዓልቲ ሰማእታት ክትገብሮ ስለዘይካኣል፡ እዛ ኣረሜናዊ ህዝባዊ ህልቂት ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ህዝቢ ሕጻናትን ኣረገውትን በልማማ ዝቐዘፈት ግፍዓዊት ፍጻሜ፡ ንኩሎም ብግፍዒ ዝሓለፉን ዝወደቑን ሰማእታት ኤርትራ ክትገልጽ ስለእትኽእልን ብዝዀነ ኣካል ኣሉታዊ ትርጉማት ከተስምዕ ዘይትኽእል፣ ክሳብ‘ታ ዕለት‘ቲኣ ዝበዝሐ ሰላማዊ ህዝቢ ኣብ ሓደ መዓልቲ ብጨካን ስርዓት ሃይለስላሴ ዝሃለቐላ መዓልቲ እያ ብዝብል ሓላፍነታዊ መለክዒ እዩ ወሲዱ።
እዚ ውሳኔ‘ዚ ኣብ መዋእል ቃልሲ ስለ ዝዀነ፡ ወሳኒኡ ማለት ተ.ሓ.ኤ. ሰውራዊ ባይቶ ከተብዕሎ ዳኣ ትጽናሕ እምበር፡ ድሕሪ ናጽነት መዓልቲ ሰማእታት ኰይና ክትቅጽል ወይስ ካብኣ ዝሓሸ ምርጫን ዝያዳ ንሰማእታት ኤርትራ ዝገልጽን ኣማራጺታት ቀሪቡ ብህዝቢ ወይ’ውን ህዝቢ ብዝወከሎ ፓርላማ ክውሰን፡ ዲሞክራሲያዊ መሰል ህዝቢ ምዃኑ ግን መሪሕነት ሰውራዊ ባይቶ ኣቐዲሙ ዝኣመነሉን ዝተቐረበሉን ጉዳይ እዩ። ምኽንያቱ ሃገራዊ በዓል ብድልየት ሓደ ፖለቲካዊ ሓይሊ ክውሰን ከምዘይክእል ዝተፈልጠ እዩ። እዚ ማለት ግን፡ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኣባላተንን ሰዓብተን ዘኽብርዎን ዝዝክርዎን ውሽጣዊ በዓላት ክገብራ ኣይኽእላን እየን ማለት ከምዘይኮነ ርዱእ ክኸውን ይግባእ።
ካብ ናጽነት ንዳሓር ብሃገር ደርጃ ትብዕልን ትዝከርን ዘላ መዓልቲ ሰማእታት፡ በየናይ መዐቀኒ ተመሪጻ ንጹር መግለጺ ዘይተዋህበላ፡ ሓንቲ ካብተን ምስ ምምራጽ መራሕትናን፡ ሰንደቕ ዕላማናን ሓዊስካ ብዙሓት ብህዝቢ ወይ ህዝቢ ብዝመረጾ ፓርላማ ክውሰኑ ካብ ዝግብኦም ዝነበሩ ሓንቲ ክነሳ፡ ህዝቢ ድምጹ ከይሃበላን ዝተመርጸትሉ መጽናዕቲ ከይቀረበ ዝተኣወጀት ከምዝኮነት ኩሉ ዝፈልጦ እዩ። እዚ ማለት ግን፡ ነቲ ኣብ ክንዲ ህዝቢ ኮይኑ ኢደወነናዊ ውሳኔ ናይ’ዚ ዓማጺ ስርዓትን ድሒሩ ዝገርዘመ ብሓትን ሃርጋፍን ባህርያቱን ዘይሕጋውነት ንምግላጽ እንተዘይኮይኑ፡ ኣብ ዝኽሪ ጀጋኑ ሰማእታትና ዝኾነ ይኹን ተቓውሞ ስለ ዘሎኒ ከም ዘይኮነ ከነጽር እፈቱ። ምኽንያቱ ዝኽሪ ሰማእታት ኤርትራ ክልተ መዓልቲ ወይ ሓደ መዓልቲ ኣብ ዓመት ዘይኮነስ ወርትግ ክዝከሩን ክኸብሩን ዘለዎም እዩ። እዚ ግን ንይምሰልን ንስለምብዓልን ዝኽርን ዘይኮነስ ናብ ሓቂ ንስዉኣት ኣብትዝክረሉ ግዜ፡ ዘይተፈጸመ መብጻዓታት ህዝብና ንምዕዋት ኣለኹ እትብለሉን ደጊምካ ንቓልሲ እትዳለወሉን ክኸውን እዩ ዝግባእ። እንተቲ ብስርዓት ህግደፍ ብስም መዓልቲ ሰማእታት ተባሂሉ ዝግበር ናይ ጓይላን ናይ ትልሂትን መዓልቲ ስዉኣት እንተኮይኑ፡ ዝጎደለ ማሕፍድኡ ንምምላእን ንሳዓብቱ ንምድንጋርን እንተዘይኮይኑ፡ ስዉኣትናስ ብኻ ምተረፎም።
እዚ ሕጂ ንርከበሉ ዘሎና ሕሱም መዋእል ህይወትና እምበኣር፡ ውጽኢት ናይ‘ቲ ሽዑ ኢደ ወነናዊ ውሳኔታት ክጅምር ከሎ ህዝቢ ኣይፋሉን ከይበለ፡ ገለ ተታኺሱ ገለ ድማ ነርክበሉ ብዝብል ዝሓለፍናዮ ዝተመንዝዐ መሰልና ምዃኑ ዓንዴል እናጠዐመና ክንውሕጦ ዘሎና ሓቂ እዩ።
ብዛዕባ’ቶም ንዓና ክሕሸናን ክርህወናን ፍጡራት ደቂ-ሰባት ክነሶም ምእንታና ክብሉ ኣነ ክስዋእ ንስኻ ጽናሕ እናበሉ መማዝንቲ ዘይብሉ ታሪኽ ጅግንነት ብደሞም ጽሒፎም ሓደራ’ዛ ሃገር እናበሉ ከም ሽምዓ ዝመኸኹ ሰማእታትን፡ ኣብ እዋን መስዋእቶም ዝፈጸሙዎ ቅያን ይግለጽን ይዝከርን እኳ ይሃሉ’ምበር፡ ብሓፈሻኡ ግን እቲ ታሪኽ ብጭልፋ’ኳ ተላዒሉዎ ዝብል እምነት የብለይን።
ብዝኾነ ሰማእታትና ሕድሮም ተፈጺሙ ብዘይስክፍታ መታን ቀሲኖም ክድቅሱ፡ ናይ ቃልሲ መብጽዓና ከነሐድስን ኩሉ እንኽእሎ ክንገብር መድረኻዊ ሕቶ ንምምላስ ውዓል ሕደር ዘየድልዮ ጉዳይ’ዩ። ሎሚ ድሕሪ 26 ዓመታት ነጻነት ሰማታትና ኣብ እንዝክረሉ እዋን፡ መቓብሮም ዘለላ ወይኒ ኣንጠብጢቡ፡ ህዝቦም መሰሉ ተሓልዩን ከቢሩን ጸጊቡን ቀሲኑን ክነብር፡ ተረከብቲ ሕድሪ ተካእቲ ወለዶ ከኣ፡ ብትምህርቲ ማዕቢሎም ሃገሮም ኣብ ምህናጽ ሻማሻማ ዝብሉሉ እምበር፡ ተስፋ ቘሪጾም ክስደዱን መፍቶ ዘይሕጋውያን ነጋዶ ደቂሰባትን ግዳይ ባሕርን ሰሃራን ክዀኑ ኣይምተገብአን።እዚ ዝዀነሉ ምኽንያት ግን፡ ሕድሪ ሰማታትና ንዝጠለመ፡ ንፍረ ቃልስና ዝሰረቐ ኣረመናዊ ስርዓት ስለ ዘምለኽናን ንኽሻድን ዕድል ስለ ዝሃብናን‘ምበር፡ ካብ መጀመርታ ዓገብ እንተንብልስ ሰማታትና ምቐሰኑ መንእሰያትና ድማ ኣብ ማህጸን ወላዲት ሃገሮም ምሰሰኑ።
ብርግጽ ሰማእታት ምኽባር ማለት ሕድሮም ምፍጻም‘ እምበር ብስሞም ምምዳርን ብወርቃዊ ታሪኾም ተሓቢእካ ንፍሉይ ውልቃዊ ድልየታትካን ገበናዊ ናይ ጥፍኣት ፖሊሲኻ ንምትግባርን ኣይኰነን። ሰማታትና ምእንቲ ናጽነት ሃገርን ፍትሕን መሰልን መላእ ህዝብ ኤርትራ‘ምበር፡ ምእንቲ ፍሉይ ወገን ወይ ክፋል ሕብረተ-ሰብ ስለ ዘይተሰውኡ፡ ክብሮም ኣብ ልቢ ምሉእ ህዝቢ ኤርትራ ዝሰፈረ ብወርቃዊ ቀለም ጽሒፎም ዝሓለፉን ንውሉድ ወለዶ እንዀርዓሎም ጀጋኑ እዮም። ስለ ዝዀነ ድማ ሕድሮም ናይ ምትግባር ሓላፍነት ናይ ኩሉ ኤርትራዊ‘ምበር ንፍሉያት ወገናት ዝምልከት ኣይኰነን።
ከም‘ቲ ጽቡቕ ዝገበረ ጽቡቕ እንተዝፍደ ብዕራይ ዱቋ ምሰተየ ዝብሃል ምስላ ኣቦታት፡ ሓቅን ፍትሕን እንተ ዝህሉስ ልዕሊ ሰማእታትና ክኸብር፡ ልዕሊ ህርኩትን ጻዕረኛን ህዝብና ጻማ ጻዕሩን ዋጋ ተወፋይነቱን ክረክብ ዝግብኦ ሓደ‘ኳ ኣይምሃለወን። እንተዀነ፡ ብሰንክ‘ዚ ጠላም ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍን ደረቱ ዝሓለፈ ስቕታን ኣምልኮን፡ እንሆ ሎሚ ሃገርና ኣብ ኣፍደገ ጸድፊ፡ ህዝብና ድማ ኣብ ርእይዎን ሰሚዕዎን ዘይፈልጥ መዋእል ሕሰምን ባርነትን ተዋሒጡ ይነብር ኣሎ።
ሰማእታትና ብሓቂ ክኸብሩን ንሕና ድማ ብመስዋእቶም ክንሕበን ናይ ጸጋታትና ተጠቀምቲ እንኸውን እምበኣር፡ ነዚ ናይ ኩሉ መዳያዊ ምዕባለና ማሕንቖ ዀይኑ ዘሎ ዲክታቶር ኢሳያስ ኣብ ኢድ ህዝቢ ወዲቑ፡ ከም’ቲ ወዲ ኣኸዛ ኣብ መቓብር ስውእቲ ጓል ኣለም ተንበርኪኹ ንክሰግድ ዝተገብረ ትምህርታዊን ኣብነታውን ምርኢት፡ ኣብ መቓብር ሰማእታትና ከነስግዶ ምስ እንኸእል ጥራሕ’ዩ። እቶም መላኺ ስርዓት ህግደፍ ብዝፍጽሞ ዘሎ ኩሉ መዳያዊ ናይ ሕሰምን ጥፍኣትን ተግባራትን ካልኦት ዝተሓባኤ መንቀሊ ክህልዎም ዝኽእልን ንጀግንነታዊ መስዋእቲ ህዝብና ክሳብ ምኽሓድ በጺሖም ዘልዉ ዜጋታት እንተኾኑ እውን፡ ትርጉም መዋእትነት ሽዑ ክማሃሩ እዮም።
ነዚ ንምግባር ከኣ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ካብ ዝነበሮን ዘሎዎን ረማሲ ሕማም ጽልእን ቅርሕንትን ወጺኡ ብሓባር ናይ ዓወት መደብ ሓንጺጹ ክሰርሕ ምስ ዝብገስ ኢዩ። ካብዚ ወጻኢ ናይ ሰማእታትና ሓላይን ተሓላቕን ኢየ ዝብል እንተልዩ ንነብሱ ዘታልል ዘሎ ምዃኑ ክርዳእ እዋኑ ይመስለኒ። ምኽንያቱ ብዛዕብኦም ምምዳርን፡ ሕድሮም ንምዕዋት ምስራሕን ኣዝዩ ርሑቕ ፍልልይ ዘሎዎ ኣምር ስለ ዝዀነ።
ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ሃገርን ህዝብን ንምድሓን ዝጽውዕ ዘሎ ደወል ኣፈርክቡ ሰሚዑ ዘጽቅጥ፡ ዝኾነ ይኹን ምኽንያት የቕርብ ካብ ተሓታትነት ከምልጥ ከም ዘይክእል ክርዳእ ይግብኦ።
ስለ ዝዀነ ኩሎም ደለይቲ ለውጢ ትማሊ ኣበይ ነይሮም ብዘየገድስ፡ ካብ’ቲ ብከንቱ ዝጠፍአ ግዜና ተማሂርና ህዝብና ክንክሕስን ሃገርና ከነድሕንን፡ ናይ ሎምን ጽባሕን መደብ ፈሊናን ቀዳምነታት ሰሪዕናን ክንሰርሕ መታን ክንክእል፡ ብዙሕ ጊዜ ዝቐርብ ዝነበረን ኣብ‘ዚ ቀረባ ጊዜ’ውን ብሰ.ዲ.ህ.ኤ. ዝቐረበ ናይ ዘተ እማመ ወይውን ካብኡ ዝሓሸ እንተልዩ ኣቕሪብካ ምዝታይን ብዝተሰማማዕካሉ ውጽኢት ዘተ ተማእዚዝካ ምስራሕን ዝዕድም እዋናዊ ዕማም’ዩ፡፡
እዚ ድማ ነዚ ሕማም መንድዓት ህዝብና ዝኾነ ኣረሜናዊ ስርዓትን ቀቢሩዎ ዘሎ ማሕበራዊ ፈንጅታትን፡ ደምሲስካን ኣሊኻን፡ ኣብ ዑናታቱ ቅዋማውን ዲሞክራስያውን ስርዓተ ምሕደራ ኣውሒስካ ስልጣን ንዋንኡ ዝኾነ ህዝቢ ኣብ ምርካብ ዓቢ ዝላ ንቅድሚት ከረጋግጽ ዝኽእል መስርሕ እዩ። እዚ ምስ ዝፍጸም ከኣ’ዩ ህዝብና ጻምኡ ዝኽፈልን ፍረ ሰማእታቱ ዝሓፍስን ብመስዋእቶም ዝዀርዕን ዝሕበንን ንሰማእታቱ ድማ ቅሰኑን ክበሩን እናበለ ኣብ ዕለታዊ ጸሎቱ ክዝክሮም ዝኽእል።
ዓወት ንፍትሓዊ ቃልስና
ዘለዓለማዊ ዝኽርን ክብርን ንጀጋኑ ሰማእታትና
ውድቀትን ዕንወትን ንምልኪ፡
01 ታሕሳስ 2017


c: text/html

text:
ንምርባሕ ዓሳ ልዕሊ 22 መጠን ዋዒ ማይ ስለዝሰማመዖ ግድብ ተከዘ ድማ ጽቡቕ ተፈጥሮኣዊ ምህዳር ኮይኑ ተረኺቡ’ሎ፡፡ ዓሳ ልዑል ትሕዝቶ ሃናጺ ምግቢ ስለዘለዎ ህዝቢ ዓሳ ናይ ምምጋብ ባህሊ ከዕቢ ይግባእ ይብሉ ዶክተር ታደሰ፡፡
ልምዓት ዓሳ ብዘተኣማምን መንገዲ ንምክያድ Cage Culture ማለት ኣብ ልዕሊ ቃላይ ዝግበር ሕርሻ ዝሐሸ መይላ ኮይኑ ተረኺቡ’ሎ፡፡ መናእሰይ ቃላይ ልክዕ ከም መሬት ተሸንሺኑ ይዋሃቦም እሞ ብዘመናዊ መንገዲ ናብ ልምዓት ዓሳ ክወፍሩ ይግበር ኢሎም ዶክተር ታደሰ፡፡ ግድብ ተከዘ ስለዝተሃነፀ ድማ 16 ሽሕ ሄክታር መሬት እዩ ብማይ ተሸፊኑ ዘሎ፡፡
ኣብ ኢትዮጵያ ኩለመዳይ ዓውዲታት ልምዓት ብምክያድ ለውጢ ንምርካብ ብቴክኖሎጂ ዝተሓገዘ ልምዓት ዓሳ ምክያድ መናእሰይ ክወፍርሉ ዝግባእ ዘይተተንከፈ ዕቑር ሃፍቲ ምዃኑ ክፍለጥ ይግባእ ይብሉ እቶም ክኢላ፡፡
ብመሰረት ትካል ምግብን ሕርሻን ዓለም ብ2000 ዓ.ም ዘውጸኦ መረዳእታ 36 ሽሕ ሚሊዮን ሰባት ኣብ ልምዓት ዓሳ ወፊሮም ኣለዉ፡፡ 200 ሽሕ ሚሊዮን ሰባት ምግቢ ዓሳ ይጥቀሙ፡፡

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዝርከቡ ኢትዮጵያዊያን ናብ ሃገሮም ንምምላስ ዝነበረ ቁፅሪ በረራ ካብ ሽዱሽተ ናብ 12 ምስ ወሰኸ ቁፅሪ ናብ ሃገሮም ዝምለሱ ኢትዮጵያዊያን ይዓቢ’ሎ።
ክሳብ ሎማዕንቲ ንጉሆ 50 ሽሕ ኢትዮጵያዊያን ናብ ሃገሮም ኣትዮም ኣለው ዝበሉ ኣምባሳደር ዲና ኣስዒቦም ‘’ሕዚ’ውን ብዝተጠናኸረ ቀፂሉ’ሎ።ኣብ ዝሓፀረ እዋን ናብታ ሃገር ዝሰገሩ ክነውፅኦም ኢና ኢልና ተስፋ ንገብር’’ ኢሎም።
ቁፅሪ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዝርከቡ ኢትዮጵያዊያን ብንፁር ምፍላጥ ከምዘይክኣል ምስገለፁ ናብ 80 ሽሕ ክግመቱ ከምዝኽእሉ ኣምባሳደር ዲና ሓቢሮም።
ናብ ሃገሮም ዝተመልሱ ዜጋታት ናይ ምጥያሽ ስራሕ ትኹረት ተዋሂቡዎ እናተሰርሐ ከምዝኾነ መንግስቲ ኢትዮጵያ ምግላፁ ይዝከር።ክልላት እውን በጀት መዲበን ዝሰርሓሉን ዝንቀሳቐሳሉን ክብል እዩ ዝገለፆ ከም ፀብፃብ እስክንድር ፍሬው።
ብዝተኣሳሰረ ዜና ካብ ስዑዲ ዓረብ እናተመለሱ ዝርከቡ ኢትዮጵያዊያን ዝበፅሖም ግፍዒ ዘስካሕክሕ ሕዚ’ውን ኣብታ ሃገር ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ዜጋታት እዚ እዩ ዘይብሃል ግፍዒ ይፍፀሞም ኣሎ ኢሎም።ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዓለምለኸ መዕረፎ ነፈርቲ ቃሎም ዝሃቡ ተመልስቲ ኣብ መንገዲ ብደለልቲ ዝፍፀሞም፣ኣብ የመን ምስኣተው ከምኡ’ውን ኣብ ስዑዲ ምስ በፅሑ ዝበፅሖምን ክፍፀም ዝርኣይዎን ሕሱም መከራ መዘና የብሉን ኢሎም።


text:
ፓርቲ ሓድነት ንዲሞክራስን ፍትሕን ሰላማዊ ቃልሱ ዝያዳ ውፅኢታዊ ክኸውን ዝኽእለሉ ሜላታት ዘፅንዕ ኮሚቴ መስሪተ ኢሉ'ሎ።
ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ፓርቲ ሓድነት ዝሓለፈ ሰንበት ተአኪቡ ዘውፅኦ መግለፂ ከም ዝበሎ ገዛኢ ፓርቲ ኢህወደግ ካብ ጊዜ ናብ ጊዜ ብውልቀ መላኽነቱ ኣናደፍአሉ'ዩ፣ ዝተፈላለዩ አሰርቲን ዘፍርሁን መምርሕታትን ስሪትን እናውፅአ ንሕገ መንግስቲ ከይተገዝአ ብግልፂ ልዕሊ ሕጊ ይኸውን'ሎ ክብል'ውን ኸሲሱ'ሎ።
ብምኽንያት'ዚ ነገራት ልዕሊ ዓቅሚ ከም ዝኾነን ግን ብአዋጅ ክሳብ ዘይተኸልኸለ ፓርቲ ሓድነት ብሰላማዊ ቃልሱ ክሳብ መወዳእታ ከምዝደፍአሉ አረጋጊፁ።
ሃገራዊ ቤት ምኽሪ'ቲ ፓርቲ ኣብ ዘካየዶ አብቲ አኼብኡ ነቲ ኩነታት ዘገናዘበ ሰላማዊ ቃልሲ ብኸመይ ዝበሉ ሜላታት ክካየድ ከም ዘለዎ ዘፅንዕ ኮሜቴ ከም ዝሰየመን ኣባል አመራርሓ'ቲ ፓርቲ ዶ/ር ሃይሉ አርኣያ ገሊፆም።
ብተወሳኺ ዶ/ር ሃይሉ አርኣያ ን'ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ከም ዝበልዎ ብዛዕባ'ቶም ኣብ ትሕቲ ሓለዋ ሕጊ ዘለው አባሉ አቶ አንዱአለም አራጌ ተፈፂምዎም ዝተባህለ መውቃዕቲን ዘስዓበሎም ፀገም ጥዕናን ንሶምን ኣቦ መንበር'ቲ ፓርቲ ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳን አቶ አስራት ጣሰን ምስ ኮሚሽነር ኮሚሽን ሰብአዊ መሰላት ኢትዮጵያ ከም ዝተዘራረቡ'ውን ገሊፆም።
ሙሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
Date: Tuesday, 24 July 2018
Radio Erena: 24 July 2018
ወራሲ ዓራት ኣቡዳቢን ምክትል ላዕለዋይ ኣዛዚ ሰራዊትን ሸኽ መሓመድ ቢን ዛይድ ኣልናህያን ንፕረዚደንት ኤርትራ ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቂን ንቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድን ሸሊሙ።
እቲ ብ24 ሓምለ ዝተዋህበ፣ ኣብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝልዓለ ክብሪ ዘለዎ ሽልማት ዛይድ፣ ክልቲኦም መራሕቲ ንሰላም ዝወሰድዎ ተባዕ ተበግሶ ንምምጓስ ዝዓለመ ምዃኑ ተገሊጹ።
ይኹን'ምበር ወራስ ዓራት ሸኽ መሓመድ ቢን ዛይድ ኣል ናይህያን፣ ክልቲኦም መራሕቲ ናብ ዘተን ስምምዕ ሰላምን ክቐርቡ ከም መንጎኛ ኮይኑ ክሰርሕ ብምጽንሑ፣ እቲ ዝሃቦም ሽልማት መርኣያ ናይቲ ዝተዓወተሉ ዲፕሎማሲ ምዃኑ'ዩ ዝግልጽ ዘሎ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ኣብ ስዕዲ ዓረብ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ድሕሪ ምፍጻም'ዩ ነቲ ካብ ወራስ ዓራት ኣቡዳቢ ዝተዳለወሎም ሽልማት ንምቕባል ናብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣምሪሑ።
ኣመሪካ ብመንገዲ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኩሉ ቅድመ ኩነታት ብምውንዛፍ ናብ ዘተ ሰላም ክቐርቡ ክትደፍእ ምጽንሓ ኣቐዲሙ ክግለጽ ጸኒሑ'ዩ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ ባድመ ከይወጸ ዝኾነ ናብ ዘተ ከምዘይቀርብ ንልዕሊ 16 ዓመታት ክሕንግድ እኳ እንተጸንሐ፣ ኣብዚ እዋን'ዚ ግና ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ መሬት ኤርትራ ከይስሓበ ብሃንደበትን ብተብተብን ናብ ዝርርብን ዘተ ሰላምን'ዩ ክጎዩ ይርአ ከምዘሎ'ዮም ዲፕሎማሰኛታት ዝገልጹ።
እዚ ድማ ባህርያት ናይቲ ብሓደ ሰብ ዝምራሕ መንግስቲ ኤርትራ'ዩ ዝበሉ እቶም ዲፕሎማሰኛታት፣ ኣብ እዋን ኵናት ባድመ'ውን፣ ኣቐዲሙ ንዝነጸጎ እማመ ስምምዕ ኣመሪካን ርዋንዳን፣ ሰራዊት ኢትዮጵያ ንሓደ ሲሶ ክፋል ኤርትራ ድሕሪ ምቑጽጻሩ፣ ብዘይ ቅድመ ኩነት ሓድሽ ስምምዕ ከምዝኸተመ ኣዘኻኺሮም።
ሃገራዉ ባይቶ የብሉ ወከልቲ ህዝቢ፣ ብድሌት ናይ ሓደ መራሒ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያን ተኸቲሙ ዘሎ ስምምዕ፣ ንጻባሕ ዝውህልዎ ውሕስነት ኣጠራጣሪ'ዩ ክብሉ ሓያሎ ኤርትራውያን ትንታነታቶም ይህብሉ'ዮም።


text:
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብረኣብን ዝቘመ ላዕለዋይ ልኡኽ ኤርትራ፡ ብ5 ነሓሰ ኣብ ጅዳ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑዲዓረብ ዓድል ኣልጁቤር ተራኺቡ፡ ኣብ ምዕዛዝ ክልተኣዊ ዝምድና ብሓፈሻ፡ ኣብ ንግድን ወፍሪን ድማ ብፍላይ ዘተኰረ ዘተ ኣካዪዱ።
ኣብ’ቲ ርክብ፡ ክልቲኦም ወገናት፡ ኣብ ህልው ምዕባለታት ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ብቐንዱ ድማ መስርሕ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ሓሳብ ንሓሳብ ኣብ ዝተለዋወጡሉ፡ ሚኒስተር ዓድል ኣልጁቤር፡ ሃገሩ ነዚ መስርሕ’ዚ ንምድንፋዕ ኣበርክቶ ክትገብር ዘለዋ ድልውነት ኣረጋጊጹ።
ንዑደት ፕረዚደንት ፈደራላዊት ሪፓብሊክ ሶማል መሓመድ ዓብዱላሂ መሓመድ ኣብ ኤርትራ ብዝምልከት ኣብ ዝገበርዎ ዘተ ድማ፡ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝርአ ዘሎ ሓድሽ ምዕባለታት፡ ሪፓብሊክ ሶማል ብድሆታታት ክትሰግር ከምዝሕግዛ ጽኑዕ እምነቶም ገሊጾም።
ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ሚኒስተር ዑስማን ሳልሕ ንሚኒስተር ዓድል ኣልጁቤር ኣብ ኤርትራ ምብጻሕ ክፍጽም ንዘቕረበሉ ዕድመ፡ ሚኒስተር ዓድል ተቐቢልዎ።
ዑደት ላዕለዋይ ልኡኽ ኤርትራ ናብ ንግስነት ስዑዲ ዓረብ፡ መቐጸልታ ናይ’ቲ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ቅድሚ ክልተ ቕነ ናብታ ሃገር ዝገበሮ ናይ ስራሕ ምብጻሕ እዩ።


text:
ቦትስዋና ፕሬዝዳንት ዝነበሩ ፌስተስ ሞሃየ ውዕል ሰላም ደቡብ ሱዳን ኣብ ግብሪ ምውዓሉ ናይ ዝከታተል ኮሚሽን ኣቦመንበር ኮይኖም ስለዝተመዘዙ ዩናይትድ ስቴተስ ታሕጓሳ ገሊፃ።
ኣምባሳደር ስዩም መስፍን “መራሕቲ ኣባል ሃገራት ኢጋድ ድሕሪ ሰፊሕ ምኽክር ሓደ ካብቶም ኣዚዮም ዝተኸብሩ መራሕቲ ኣፍሪካ ዝኾኑ ናይ ቀደም ናይ ቦትስዋና ፕሬዝዳንት ክቡር ፌስተስ ሙሃየ ኣቦ መንበር እቲ ኮሚሽን ንክኾኑ መሪፆም ኣለው።” ኢሎም
ሚንስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ብወገኑ 'ሹመት ፕሬዝዳንት ፌስተስ ሙሃየ ከምዘሐጎሶ ብምግላፅ' እቶም ፕሬዝዳንት 'ንዓለምለኸ ኪኢላታት ብምምራሕ ስምምዕ ደቡብ ሱዳን ኣብ ግብሪ ምውዓሉን ዘይምውዓሉን ክከታተሉ እዮም' ይብል።
ዋና ኣደራዳሪ ሰላም ደቡብ ሱዳን ኣምባሳደር ስዩም መስፍን እውን ቀንዲ ፈርምቲ እቲ ሰነድ፣ዝምልከቶም ካልኦት ኣካላት፣ህዝቢ ደቡብ ሱዳንን ዓለምልኸ ማሕበረሰብን እቲ ኮምሽን ክመርሑ ንዝተመርፁ ፕሬዝዳንት ሴስተስ ዘድሊ ዘበለ ሓገዝ ንኽግበርሎም ፀዊዖም።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ሙራ ሓደ ሰብ ኣብ ናይ ባዕሉ ገዛ፡ ኣብ ኮምዶሚንዩም ወይ ኣፓርትማ ኪነብር ይኽእል። ኣብ ከተማ ሙራ 12,000 ሰባት ይነብሩ። 8000 ኣብ ነኣሽቱ ቁሸታት ይነብሩ። ኣብኡ ግሩም ዝኾነ ገጠራዊ መነበሪ ኣባይቲ ኣሎ።
እቲ ኮሙናዊ ትካል ክራይ ኣባይቲ
Morastrand AB ይብሃል። ኣብቲ ናቱ ወብሳይት ብዛዕባ ጥርሑ መንበሪ ኣባይቲ ሓበሬታ ኣሎ። ብሕታውያን ኣካረይቲ ኣባይቲውን ኣለዋ፤
Diös AB,
Bo bra ከምኡውን
Nils Skoglund AB.
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ሙራ ኮምዩን ካብ ኩሉ ክፍልታት ዓለም ዝመጸ እተፈላለየ ቋንቋታት ኣሎ፡ ንኣብነት ዓረብ፡ ትግርኛ፡ ፋርስ፡ ታይላንን ቱርክን።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ሙራ ኮምዩን ሃብታም ማሕበራዊ ናብራ ኣሎ። ናይ ስፖርት፡ ናይ መጽናዕቲ፡ ናይ ዘይመንግስታውን ባህላንውን ማሕበራት፡ እተፈላለየ ንጥፈታትን ተሳትፎነትን መራኸቢ ቦታታትን ኣለወን። ብዛዕባአን ነቲ
ናይ ሙራ ኮምዩን ደብተር ማሕበራት ተወከስ።
ሰፊሕን ጠርናፍን ማሕበራዊ ህይወት ንሙራ ክትምዕብልን ንተቐማጦ ድማ ምሽእቲ ንኽትከውንን ኣገዳሲ ረቛሒ እዩ። ስለዚ ከኣ እዩ ናይ ሙራ ኮምዩን ብእተፈላለየ መገዲ ንማሕበራዊ ህይወት ዚሕግዝ፡ ንኣብነት ብእተፈላለየ ፊናንስያዊ ሓገዝን ብእተደጎመ ቀረጽ ክራይን።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣገልግሎትን ድኳናትን
ኣብ ማእከል ሙራ፡ ቤትጽሕፈት ዕዮ፡ ኣገልግሎት ቤትጽሕፈት ምስ ኣብያተጽሕፈት መድህንን ቀረጽን፡ ባንክታት፡ መደበር ፖሊስ፡ ማሕበራዊ ቤትጽሕፈት ከምኡውን ካፈታትን ድኳናትን ከም ንኣብነት ሊድልን፡ ኢካን ሱፐርማርከት፡ ናይ ቀዪሕ መስቀል ሰከንድሃንድ ቡቲክ ኩፓን፡ ዘለወን ነኣሽቱ ጎደናታት ይርከብ።
ብምዕራብ ወገን፡ ናይ ኖረት ዕዳጋ ምስ ዊሊስን ኢካ ማክሲ ከምኡውን Dollar Store, Ö&B, Biltema, El-Giganten, Intersport, Jula, Mio ኣቕሑ ገዛ ወዘተ ይርከብ። ብሰሜን ናብ ኣልቭዳለን ዚወስድ ድማ Tuvan፡ ናይ ኣቅሑ ገዛ መሸጢ Jysk ከምኡውንEuropamöbler፡ናይ ሰከንድሃንድ ቡቲክ Återbruket. ይርከብ።
ባህሊ፡ ዕረፍቲ ግዜን መዘናግዕን
ኣብ ማእከል ሙራ፡ ቤትንባብ፡ ባህላዊ ኣደራሽን ሲነማን ኣሎ። ኣብኡ ናይ ቫሳሎፐትን ዞርን ቤተመዘክር ኣሎ። ካብ ሙራ ወጻኢ ኣብ ቁሸት ኑስናስ ናይ ኢደጥበብ ባህሊ ኣሎ፡
ኣብኡ ናይ ዳላ ናይ ፈረስ ቅርጺ ይስራሕ፡ ንሱ ከኣ ናይ ዳላርናን ሽወደንን ኣርማ ኮይኑ የገልግል። ኣብ ሙራ ኮምዩን
ሓያሎ ናይ ስፖርት መሳለጥያታትን መሐምበስን ኣሎ። ኣብኡ ናይ እግሪ ዙረት መገድን ካልእ ደጋዊ ንጥፈታትን ኣሎ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ሙራ ኮምዩን 17 ኮሙናውያንን 11 ብሕታውያንን ኣብያትትምህርቲ ህጻናት ከምኡውን ን1-5 ዝዕድመኦም 6 መውዓሊ ስድራቤት (ሓንቲ ብሕታዊት) ይርከብ። ኣብኡ ን6-13 ዝዕድመኦም መእለዪ ዚኸውን (ኣብ ቀውዓዊ ሰመሰተር እቲ ህጻን 13 ዓመት ምስ መልአ) 13 ናይ ዕረፍቲ ኣባይቲ ኣሎ። ብዛዕባ ነፍስወከፍ ቤትትምህርቲ ተወሳኺ ሓበሬታ ወይ ርክብ
ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ተመልከት።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣብ 13 ኣሃዱታት ተወጊነን ኣብ ኩሉ ቦታታት ናይቲ ኮምዩን ተኻፋፊለን ኣለዋ። ዝበዝሓ ኣብ ቁሸት እየን፡ ካብ 20 ክሳዕ 200 ተመሃሮ ድማ ኣለዉወን። ኣብታ ዓባይ ከተማ ግን እቲ ቍጽሪ ክሳዕ 600 ይድይብ።
ናይ ሙራ መባእታ ቤትትምህርቲ ንናይ ተመሃሮ ናይ ሽቶ ምውቃዕ ብዚምልከት ግሩም ውጽኢት የርኢ፡ ኣብዘን ዝሓለፋ ዓመታት ከኣ 93% ተምሃሮ ናብቲ ናይ ካልኣይ ደረጃ ሃገራዊ ፕሮግራም ብጽቡቕ ሓሊፎም። ብዛዕባ ኩለን ኣብያተትምህርቲ ናይቲ ኮምዩን፡
ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ኣንብብ።
ኣብ ሙራ
ሳንክት ሚካኤልስስኩላን ዚብሃል ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ኣሎ። ንሱ ናይ ሞያ ምድላውን ናይ ኮለጅ ስልጠናን ይህብ። ካብ ኩሉ ሃገር ሽወደን ተመሃሮ ዚስሕብ ናይ ስፖርት ትምህርቲውን ኣለዎ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብዚ ዚመጹ በጽሕታት ኣብቲ ሳንክት
ሚካኤልስስኩላን ፡ኮምቩክስ፡ ኤስኤፍኢን ሰርቩክስን ኪወስዱ ይኽእሉ። ምስ
DalaWux ብምትሕብባርውን ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ ዝዓለመ ምስ ማሕበረሰብ ምልላይ ዚብል ፕሮግራም ኣሎና። ካልእ ምርጫ ከኣ
ናይ ሙራ ህዝባዊ ኮለጅ ሸሪዮል Skeriol እዩ። ኣብኡ ንሓደስቲ መጻእቲ መሰረታዊ ትምህርቲ ሽወደንን ካልእ ኮርሳትን ስልጠናን ይውሃብ።
ኣብ ፋሉን/ቡርለንገ ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ ምሁራን ዚኸውን ፍሉይ ኮርሳት ዘለዎ
ዳላርና ኮለጅ ኣሎ። ብናይ Mora Högskolecentrum ፕሮግራም እውን ኣብ ሙራ እናተቐመጥካ ብርሑቕ ዚወሃብ ትምህርቲ ኣሎ።
Mora Högskolecentrum ምስ ሓያሎ ኮለጃትን ዩኒቨርሲታትን ይተሓባበር፡ እተፈላለየ ናይ ስልጠና ፕሮግራማትን ኮርሳትን ድማ የቕርብ።
ኣገልጎት ጥዕና
ናይ ሙራ ሓፈሻዊ ሆስፒታል ሓደ ካብተን ክልተ ናይቲ ወረዳ ሆስፒታላት እዩ። ኣብኡ እተፈላለየ ናይ ስፐሻሊስት ክንክንን ናይ ህጹጽ ረድኤትን ማእከል ጥዕናን ናይ ህጻናትን ኣደታትን ክሊኒካት፡ ህዝባዊ ሕክምና ስንን ፋርማስን ኣሎ። ኣብ ሙራ ሰንትሩምውን ህዝባዊ ሕክምና ስኒ፡ ፋርማሲ ከምውን ብሕታዊ ናይ ስኒ ሕክምና ክሊኒክ ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ክንረዳዳእ እንተ ደኣ ኴንና ተርጓማይ ኪህልወና ኣገዳሲ እዩ። እዚ ከኣ ምስ ቤትትምህርቲ፡ ሕክምና፡ ቤትጽሕፈት ዕዮ ወይ ካልእ ትካላትን ናይ ኮምዩን ሰበሰልጣን ኣብ እንራኸበሉ እዋን ይኸውን። ዝብዝሐ ናይ ትርጉም ኣገልግሎት ብተለፎን እዩ ዚካየድ። ምስ ተርጓማይ ቆጸራ ምግባር ድማ ናይቲ ትካል ወይ ውድብ ሓላፍነት እዩ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ሙራ ማእከል ነቝጣ ዳላርና እያ፡ ምስ ካልኦት ክፍልታት ሃገር ድማ ናይ መኪናን ኣውቶቡስን ባቡርን ነፈርትን ግሩም መራኸቢታት ኣለዋ።
Dalatrafik ነቲ ናይቲ ከባብን ዞባውን መስመራት ኣውቶቡስን ባቡርን የመሓድሮ። ኣብቲ ወብሳይት ብዛዕባ ናይ ኩሉ ገጠራትን ከተማታትን ሰሌዳ ሰዓታት ኣሎ።
ካብቲ ወረዳ ወጻኢ ዚወሃብ ኣገልግሎት ባቡር ብ
SJከምኡውን ብ
Tåg i Bergslagen. እዩ ዚካየድ። ሓያሎ ናይ ኣውቶቡስ ትካላት፡ ከም
Swebus ን
Masexpressenን ካብ ሙራ ናብ ስቶክሆልምን ካልኦት ዓበይቲ ከተማታትን ናይ ኣውቶቡስ ኣገልግሎት ይህባ። ኣብ ሙራ
Mora/Siljan መዓርፎ ነፈርቲ ይርከብ። ካብኡ ንኣርላንዳ ብኣየር መገዲ 50 ደቓይቕ እዩ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ሙራ እቲ ዝዓበየ ወሃብ ስራሕ ባዕሉ እቲ ናይ ሙራ ኮምዩንን (ኣስታት1800 ሰራሕተኛታት) ናይ ዳላርና ወረዳ ቤትምኽርን እዩ። እተን ሰለስተ ዓበይቲ ብሕታውያን ኢንዱስትሪ፡ ናይ ምስናዕ ኢንዱስትሪን ናይ ቱሪዝምን ናይ ንግድን እየን። ብዛዕባ ናይ ሙራ ቁጠባዊ ህይወት ኣብቲ
ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ኣንብብ። ንኣኻ ውልቃዊ ዋኒን ክትጅምር እትደሊ ዘሎኻ ብመገዲቲ ኮምዩን ደገፍን ሓገዝን ክትረክብ ትኽእል።
ኣብ ሙራ ብዙሓት ተቐማጦ ኣብ ካልእ ቦታታት ሰሪሖም ይምለሱ። ግሩም ናይ ጕዕዞ መስመራት ብምህላዉ፡ እቶም ኣብ ሙራ ዚቕመጡ ኣብዘን ከም ኣብነት ተጠቒሰን ዘለዋ ዚስዕባ ከተማታት እናሰርሑ ኣብ ሙራ ኪቕመጡ ይኽእሉ እዮም፤ ረትቪክ፡ ኡርሻ፡ ኣልቭዳለን፡ ለክሳንድ፡ ቡርለንገ፡ ፋሉን፡ ማሉንግ፡ ሳለንን ቫንስብሩን።


text:
ፍራንክፈርት 11 ሚያዝያ 2016
መስራቲ ጉባኤ ሃገራዊ ሽማግለ ኤርትራውያን ኣብ ጀርመን ብዓወት ተኻይዱ፡
መስራቲ ጉባኤ ሃገራዊ ሽማግለ ኤርትራውያን ኣብ ጀርመን፡ ድሕሪ ናይ ክልተ ዓመታት መርስሕ፡ ብቀዳም 9 ሚያዝያ 2016፡ ኣብ ከተማ ፍራንክፉርት ተቓኒዑ። ኣብ’ዚ ጉባኤ ካብ 27 ከተማታት ተወኪሎም ዝመጹ ወከልቲ ውዳቤታት፡ ፈጻሚ ጉዳያት ኤምባሲ ሃገረ ኤርትራ ኣቶ ዮውሃንስ ወልዱ፡ ሓለፍቲን ዲፕሎማትን ኣብ ሚስዮን ኤርትራ ኣብ ጀርመን፡ ከምኡ’ውን ዕዱማት ኣጋይሽ፡ መራሕቲ ሃይማኖትን ተሳቲፎም።
ጉባኤ ብዝኽረ ሰማእታት ድሕሪ ምኽፋቱ፡ ኣደ መንበር ኣሰናዲት ሽማግለ ወ/ት ሰምሃር ተኸስተ፡ ክልተ ዓመታት ዝወሰደ መስርሕ ምቛም ሃገራዊ ሽማግለ ብደረጃ ጀርመን ኣጠናቒቕና ኣብ’ዚ ምብጻሕና ዮሃና ክትብል ሓጎሳ ገሊጻ። እዚ መስርሕ’ዚ፡ ብሰፊሕ ጎስጓስ ሓለፍቲ ውዳበታትን ህዝብን ተበጊሱ፡ ሓንቲ ንድፊ ውድባዊ ሰነድን ቅርጽን ተቕርብ “ምኽራዊት ኣህዱ” ብምምዛዝ ተጻፊፉ፡ ዳግማይ ናብ ህዝባዊ ዘተን ጎስጓሳትን ተመሊሉ፡ መረዳእታ ተሃኒጹሉ፡ ብደረጃ ከባቢታት ሃገራዊ ሽማግለ ኤርትራውያን፡ ኣብ 27 ከተማታት ከምዝቐውም ድሕሪ ምግባር፡ ኣብ’ዚ ደረጃ ዝበጽሐ፡ መስርሕ ዕቱብ ጉዕዞ ምዃኑ ኣዘኻኺራ።
ፈጻሚ ግዳያት ኣቶ ዮውሃንስ ወልዱ ብወገኑ፡ ሰፊሕ ጎስጓስ ኣብ ኮማትናን ሓያል ጽምዶ ምስ ኮምናን ድሕሪ ምክያድ ኣብ’ዚ ደረጃ ምብቕዑ፡ ንኹሎም ኣበርክቶ ዚገበሩ ድሕሪ ምምጓስ፡ ዕዉት ጉባኤ ኪኸውን እምነቱ ገሊጹ። ካብ ህዝባውን ኮማውን ጉዳያት (ፍራንክፈር) ኣቶ ካሕሳይ ተወልደ፡ ኣገዳስነት እንኣትዎ ዘሎና መድረኽን ውዳበን ዝያዳ ኣተኩሮን ኣድማዒ ትሕዞን ከምዝሓትት ብምዝኽኻር፡ ጉባኤ ብሓያል ውሳነታት ከምዝወጽእ እምነቱ ገሊጹ።
ካብ’ቲ ርዝነት ዝሃበ ረቛሒ ኣብ ጉባኤ፡ ሱታፌ መራሕትን ወከልትን ሃይማኖታትና ኮይኑ፡ ንሓድነት ፍቕርን ኣመልኪቶም ማዕዳ ኣቕሪብም፡ ምርቓን ቡራኬን ለጊሶም።
ቀጺሉ፡ ንስትራተጂካዊ ኣገዳስነት ሃገራዊ ሽማግለ ኤርትራውያንን ተመኩሮ ሰሜን ኣሜርካን ኣመልኪቱ ኣስተምህሮ ንኸቕርብ ዶር ጊደዎን ኣባይ ኣስመሮም፡ መድረኽ ድሕሪ ምሓዝ፡ ብዕምቆት ስትራተጂካዊ ኣድላይነት፡ ዉሁድ፡ ኣድማዒ፡ ተመላላኢን ጥሙሓውን ውዳበን መደባትን ብዘርኢ ተንቲኑ። ሃገራዊ ሽማግለ ኤርትራውያን፡ ግሎባዊ ባህሪ ዘለዎ ምዃኑ ብምግላጽ፡ 6 ኣዕኑድ ሃገራዊ ቻርተርና ዝፍኖቱ፡ መንነት፡ ንቕሓት፣ ብቕዓትን ብምድላብ ንኮምን ሃገርን ብምልኣት ዘገልግል ሓይሊ ንምህናጽ ዘንቀደ ፍቱን ኣገባብና ምዃኑ ኣብሪሁ።
ተኸቲሉ ዚቐረበ መግለጽን ዘተን ኣብ ንንድፊ ውድባዊ ሰነድን ቅዋምን ሃገራዊ ሽማግለ ኤርትራውያን ኣብ ጀርመን ዘተኮረ ኢዩ። ኣቶ ተኽሉ ለባሲ ኣባል ኣሰናዳኢት ኮሚተ፡ ንመስርሕን ምቛም ሃገራዊ ሽማግለን፡ ቅርጽን ኣወዳድባን ንጥፈታትን ኣመልኪቱ መግለጺ ኣቕሪቡ፡ ብተጋባእቲ ኸኣ ዘተ ተኻይዱሉ።
ድሕሪ’ዚ ዝቐረበ መግለጺታት፡ ጉባኤ ሰለስተ ዝኣባላታ ሰክረታርያ መሪጹ። ሰክረታርያ፡ መስርሕ ጉባኤ ብምቕጻል፡ ብቐዳምነት፡ ጉባኤ ንዝቐረበ ንድፊ ሰነዳት ከጽድቕ ብምሕታት፡ ብሙሉእ ድምጺ ጸዲቑ። ብተመሳሳሊ፡ ስም ውዳበን ኣርማን ዘርኢ መኣዲ ዘተ ብምኽፋት ድሕሪ ሰፊሕ ክትዕ፡ ዝቐረበ እማመታት ቁቡል ኮይኑ!
ዝሰዓበ ኣጀንዳ ምርጫ ኣካያዲት ኣካል’ዩ ነይሩ። ኣባል ኣሰናዲት ኮሚተ ኣቶ ፍጹም ሳህለ፡ ንኣገባን ቅጥን ምርጫ ኣመልኪቱ መብርሂ ድሕሪ ምቕራብ፡ ጉባኤ ብቐጥታ ኣብ ሕጹያት ኣብ ምርቛሕ ሰጊሩ፡ 15 ሕጹያት ቀሪቦም፡ ብኣገባብ ስቱር ምሃብ ድምጺ፡ 9 ዝኣባላታ ኣካያዲት ኣካልን ሰለስተ ተቖጻጸርትን ተመሪጾም።
ኣብ’ዚ መስራቲ ጉባኤ፡ ህቡባን ስነጥበባውያን ሙዚቐኛታትን ተረኺቦም ወኒ ዝቕስቅስ ዜማታት ግጥምን ቃልሲ ኣቕሪቦም።
ዓወት ንሓፋሽ!
*************************
ውሳነታት መስራቲ ጉባኤ ሃገራዊ ሽማግለ ኤርትራውያን ጀርመን
መስራቲ ጉባኤ ሃገራዊ ሽማግለ ኤርትራውያን ጀርመን፡ ሎሚ 09 ሚያዝያ፡ ”ዉሁድ ውዳበ ንልምዓትን መኸተ”፡ ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ኣብ ከተማ ፍራንክፉርት ተኻይዱ። ኣብ’ዚ ጉባኤና፡ ፈጻሚ ጉዳያት ኤምባሲ ሃገረ ኤርትራ ኣቶ ዮውሃንስ ወልዶ፡ ኣቦ-መንበር ሃገራዊ ሽማግለ ኤርትራውያን ኣብ ሰሜን ኣሚሪካ ዶር ጊደዎን ኣባይ ኣስመሮም፡ መራሕቲ ሃይማኖት፡ ናይ ክብሪ ዕዱማት ዓበይቲ ዓዲ፡ ወከልቲ ማሕበራትን ተሳቲፍና። ጉባኤ ካብ 27 ሃገራዊ ሽማግለ ዘቖማ ከተማታት ብዝመጹ ወከልቲ ውዳበታት ተጋቢኡ።
ተጋባእቲ፡ ንኣሰናዳኢት ጉባኤን፡ ንምኽራዊት ኣሃዱን፡ ንሚሽን ሃገረ ኤርትራን ልዑል ምስጋና የቕርብ።
መስራቲ ጉባኤ፡
1. መስራቲ ጉባኤ ሃገራዊ ሽማግለ ኤርትራውያን ጀርመን ኣብ ድሮ ጽምብል ብሩራዊ ኢዮቤል ናጽነትና ምክያዱ ረዚን መብጽዓ ዘሰክም ምዃኑ ተረዲኡ!
2. ጉባኤ ሃገራዊ ሽማግለ ኤርትራውያን ጀርመን፡ ከም ሃገር ኣብ ኣገዳሲ መድረኽ-ምስጋር ካብ ምክልኻል ናብ ደረጃ ንጡፍ ተበግሶን መጥቓዕትን ኣብ ንብገሰሉ ዘሎና ህሞት ምክያዱ ፍሉይነት ኣስሚሩሉ።
3. ኣንጻር ኩሉ መሰናኽላት፡ ዚሙገስን ንሕበነሉን ሰረት ሃገርነትን ሃገራዊ ልምዓትን ኣንቢርና ምህልዋና ብምእማን፡ ነቲ ኣንጻር ኩሉ መሰናኽልን ብድሆታት ገጢሙ መኪቱ ንዝረትዐ ህዝቢ፡ መንግስትን ሓይልታት ምክልኻልን ሃገርና መጎሱ የቕርብ፡ ርሑስ ጽምብል ብሩራዊ ኢዮቤል ናጽነት ክብረት!
4. ታሪኻውያን ጸላእትና ኣንጻር ህላወና ከም ሃገርን ህዝብን ዘንቀዱ ምዃኖም፡ ልኡላውነትና ካብ ምሕካኽ ዚትሕት ዕላማ ከመይዝብሎም ብምርዳእ መኸትኡ ክሳብ ሙሉእ ዓወትን ራህዋን ብዝለዓለ ኪቃለስ ምዃኑ ኣረጋጊጹ!
5. ምቛም ሃገራዊ ሽማግለ ጀርመን፡ ንዓመትን ፈረቓን ብዝኸደ ኣሳታፊ ጎስጓሳት ዝሓለፈ፡ ህዝባዊ ንቕሓት ዝዓዘዘሉ፡ ወሳኒ ምስርሕን ፕሮጀክትን ምዃኑ ሞጉሱ የቕርብ።
6. ኣብ ዝቐረበሉ መግለጺታት ስትራተጂካዊ ኣገዳስነት ፕሮጀክት ሃገራዊ ሽማግለ ብዕምቆት ተረዲኡ፡ ብዝለዓለ ወተውፋይነት ኪሰርሓሉ መብጽዓ ኣሓዲሱ!
7. ሱታፌ ኣብ ሰውራ ቀንዲ ረቛሒ ዓወት ምዃኑ ዳግም ብምርግጋጽ፡ ሕጂ’ውን ሰፊሕ ሱታፌ ሓፋሽ ኣብ ኩሉ ኮማውን ሃገራውን ዕማማት ንምውሓስ ብዝለዓለ ክስርሓሉ፡ ንቕሓት ንምዕባይ መደባት ሓበሬታን ትምህርትን ኪብርኽ ወሲኑ!
8. ከም ኣካል ንጡፍ ተበግሶ፡ መኸተ ጥብቅናን ሕግን ኪብርኽ ከምዝግባእ ተሰማሚዑ፡
9. ኣብ መኸተ ሜድያ፡ ዓቅሚ ደሊብና ብዝሓየለ ኪስርሓሉ ወሲኑ!
10. ምህናጽ ስትራተጂካዊ ኪዳናት ኣብ ሰውራና ኣገዳሲ ኣበርክቶ ከምዝገበረ ብምዝካር፡ ሕጂ’ውን ብፕራግማቲካዊ ትሕዞ፡ ኣብ ረብሓ መኸተናንን ልምዓትናን ዚኸትት ዝምድናታት ንምዕባይ ኪንስርሓሉ ወሲኑ።
11. ጉባኤ ብዲሞክራስያዊ መስርሑ ብምቕጻል፡
1. ብምኽራዊት ኣሃዱ ዝቐረበ ንድፊ ውድባዊ ሰነድን ቅዋምን ኣጽዲቑ!
2. ንኽልተ ዓመት ተገልግል፡ 9 ዝኣባላታ መሪሕነት (ማእከላይ ኮሚተ)፡ መሪጹ!
3. በተመሳሳሊ 3 ዝኣባላታ ተቖጻጻሪት ሽማግለ መሪጹ!
4. እተን ዛጊት ብደረጃ ሃገር (ጨንፈር)፡ ቅርጺ ዘየቖማ ውዳበታትና ብደረጃ ህገር ውዳበ ከቑማ ኣብ ቀዳምነት ክስርሓሉ ወሲኑ!
ኣብ መደምደምታ ጉባኤ!
1. ወያነ ወሪሩ ሒዝዎ ካብ ዘሎ መሬትና ብዘይቅድመ ኩነት ኪለቅቕ፡ ቃልስና ብጽንዓት ከምዝቅጽል የረጋግጽ!
2. ተቓጢኑ ዘሎ ኢፍትሓዊ እገዳ ባይቶ-ጸጥታ ብምልኣት ንምፍሻል መኸትኡ ብዝሓየለ ክቅጽል ወሲኑ፡
3. መቐጸልታ ተጻባኢ ውጥን ዝኾነ፡ ውዲት ሰብኣዊ-መሰል (COI ን Special rapporteur)፡ ፍጹም ንምስዓር ብዝሓየለ ከምዘሰርሕ ዳግማይ ኣረጋጊጹ፡
ኣባል ምኽራዊት ኣሃዱ፡ ነፍሰሔር ዶር ኣማኑኤል ትኩእ፡ ኣብ ኩሉ ምድላዋት ሰነድ ሃገራዊ ሽማግለን ጎስጓስስ ህዝብን፡ ኩሉ ጥዕናዊ ጸገማቱ ተጻዊሪ ብልዑል ተወፋይነት ክሰርሕ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ኣብ ክፍላ 2015 ብሞት ተፈልዩና፡ ስለቲ እቲ ልዑል ኣበርክቶን ተወፋይነቱን መጎስና ነቕርብ። ዕረፍቲ ዘልኣለም ይሃቦ!
ሰማእታትና ብግብሪ ይደበሱ!
ወትሩ ዓወት ንሓፋሽ
09 ሚያዝያ 2016 – ፍራንክፉርት


text:
አብ ኢትዮጵያ ድርቂ ምስተኸሰተ ዕለታዊ ህጹጽ ረድኤት ኣብ ምቕራብ የተኩር ዝነበረ ኣሰራርሓ ናብ ዝተማልአ ናይ ሓደጋ ምኽልኻል ስራሕን ኣመራርሓ ምስግጋር ኣድላዩ ምዃኑ ቤት ምኽሪ ሚኒስትራት ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።
ቤት ምኽሪ ሚኒስትራት ኢትዮጵያ ኣብዚ ሰሙን'ዚ ኣብዘካየዶ ህጹጽ ኣኼባ ዝተዋደደ፣ኣብ ተሓታትነት ዝተመስረተን ዘይምእኹል ናይ ኣሰራርሓ ስርዓትን ብምዝርጋሕ ቅድሚ ሓደጋ፣ኣብ እዋን ሓደጋን ድሕሪ ሓደጋን ክውሰዱ ዘለዎም ስጉምትታት ኣብ እዋኑን ብዝተማልአን ምውሳድ ከምዘድሊ ኣፍሊጡ።
እቲ ትካል ዝምስረተሉ ዋና ምኽንያት ክበጽሕ ንዝኽእል ጉድኣት ኣብ ምጉዳልን ንዝምልከቶም ኣካላት ንምስታፍን ምዃኑ'ቲ ቤት-ምኽሪ ሓቢሩ።
እቲ ቤት ምኽሪ ከምዝገለጾ ክሳብ ሎሚ ዝነበረ ኣሰራርሓ ብዋናነት ሓደጋ ድርቂ ምስተፈጥረ ናይ ህጹጽ እዋን ረድኤት ብምቕራብ ህይወት ኣብ ምድሓን ዘተኮረ ነይሩ።እዚ ዝጸንሐ ኣሰራርሓ ናብ ዝተማልአ ናይ ሓደጋ ምኽልኻል ስርዓት ኣመራርሓ ምስግጋር እዋኑ ስለዝኾነ እዩ ይብል መግለጺ ቤት ምኽሪ ሚኒስትራት ኢትዮጵያ። እቲ ዝተመስረተ ትካል ብኮሚሽነር ዝምራሕ ምዃኑ'ውን ተፈሊጡ'ሎ።
ናይ በልጊ ዝናብ ብምጥፍኡን ኤል ኒኞ ብዘስዓቦ ድርቂ ምኽንያት ኣብ ኢትዮጵያ ህጹጽ ረድኤት ናይ ዘድልዮም ሰባት 8.2 ሚሊዮን በጺሑ’ሎ፤እዚ ኣሃዝ ክውስኽ ከምዝኽእል እውን ይግመት።


text:
ናይ ሓመድ ጽርግያ እንዳገርግስ – ማይምነ፡ ብምውህሃድ ሃገራውያን ኩባንያታትን ህዝባዊ ሰራዊትን ብደገፍ ማሽነሪ ይጽገን ኣሎ።
እዚ ቀንዲ መትኒ መጓዓዝያ ህዝቢ ንኡስ ዞባ ማይ-ምነ ዝኾነ – 41 ኪሎ ሜትር ዝንውሓቱ መስመር፡ ንነዊሕ ዓመታት ሓፈሻዊ ጽገና ከይተገብረሉ ብምጽንሑ፡ ኣብ ማሕበረ-ቊጠባዊ ንጥፈታቶም ማሕንቖ ኮይኑ ከምዝጸንሐ እዮም ነበርቲ ገሊጾም።
ነቲ ስራሕ ዝከታተል ዘሎ ኣቶ ተኽለ ተስፋሚካኤል፡ እቲ ዝተወጠነ መደብ ኣብ ግዜኡ ንኽሳለጥ እኹል ዓቕሚ-ሰብን ናውቲ ስራሕን ተዋፊሩ ከምዘሎ ብምሕባር፡ ኣብ ገለ ክፋል ናይ’ቲ መስመር ማይ-ክዖ ዝበዝሖ ኣጻድፍ ስለዘሎ፡ ዓበይትን ማእከሎትን ድንድላት ይህነጸሉ ከምዘሎ ገሊጹ። ጽበት፡ ትሪ ዓቐበትን ኩርባታትን ንዝጸንሖ ክፋል፡ ዝተመሓየሸ ቅየሳ ተገይሩሉ ይስራሕ ከምዘሎ እውን ወሲኹ።
ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ማይ-ምነ ኣቶ ፍረወንጌል ተኽለሃይማኖት፡ ጸገም መጓዓዝያ ሓደ ካብ ዓበይቲ ማሕበራዊ ሕቶታት ህዝቢ’ቲ ንኡስ ዞባ ኮይኑ ምጽንሑ ብምምልካት፡ እቲ ዝካየድ ዘሎ ስራሕ፡ ነቲ ጸገም ክፈትሖ ትጽቢቱ ገሊጹ።
ኣብ ሓውሲ ከተማ ማይ-ምነ ዝጸንሐ ጸገም ጸዓት ኤሌክትሪሲቲ ንምፍታሕ እውን፡ ሓዳስ ጀነሬተር ተተኺላ ናይ ሸሞንተ ሰዓታት ኣገልግሎት ትህብ ከምዘላ ዝሓበረ ኣቶ ፍረወንጌል፡ ኣብ’ቲ ከባቢ ዝርከባ ዓድታት ተጠቀምቲ ንምግባረን መደብ ከምዘሎ ኣረዲኡ።
ብተወሳኺ፡ ብምውህሃድ ህዝብን ምምሕዳርን፡ ኣብ ኣገልግሎት ዝጸንሐ ዕዳጋ ጥሪት ብመንደቕ ቀጽሪ ከምእተሰርሓሉ፡ መጸበዪ ነብሰ-ጾራትን ቤተ-ፈተነ ንቤት ትምህርቲን እውን ተሃኒጹ ኣገልግሎት ኣብ ምሃብ ከምዝርከብ ሓቢሩ።


text:
ኣብ ዝተፈላለዩ ክልላት ኢትዮጵያ ዝካየዱ ሰልፍታትን ሕቶታትን ግቡእ ምላሽ እንተዘይረኺቦም እታ ሃገር ናብ ውግእ ሓድሕድ ክትኣቱ ከምእትኽእል ፕረዚደንት ኢትዮጵያ ነበር ዶክተር ነጋሶ ጊዳዳ ኣጠንቂቖም።
ዶክተር ነጋሶ ኣብ ክልላት ኦሮምያን ኣምሓራን ዝለዓሉ ሕቶታት ሰልፍታትን ኣመልኪቶም ክዛረቡ እንከለው ህጹጽ መልሲ ከምዘድልዮም ገሊጾም።
ንሶም "ናተይ ፍርሂ ናብ ውግእ ሓድሕድ ክንኣቱን ኣብ ሞንጎ ህዝብታት ኣብ ሞንጎ መንግስትን ተቓወምትን ግጭት ክ ውላዕ ይኽእልዩ ኢለየ ዝሰግእ" ኢሎም።
ብሓይልታት ጸጥታ ይውሰድ ንዘሎ ስጉምቲ ከምዘሻቐሎም ዝጠቐሱ ዝተፈላለዩ መንግስታትን ተሓለቕቲ መሰላትን ገሊጾም እዮም።
ዶክተር ነጋሶ ጊዳዳውን ናይ ሓይሊ ስጉምቲ ኣሉታዊ ሳዕቤን ኣለዎ ኢሎም ኣለው። ኣብ ባሌ ሮባ ጎንደር ከምኡውን ኣብ ወለጋ ሓይልታት ጸጥታ ዝወሰድዎ ስጉምቲ "ኣዝዩ ዘሕዝን" ክብሉ ዶክተር ነጋሶ ገሊጾሞ።
እቶም ሰላማዊ ሰልፍታት ሰላማዊ ኣይነበሩን ዝብል መንግስቲ ኢትዮጵያ ብወገኑ: ሓይልታት ጸጥታ ዝተራጸሙ ምስ ዕጡቓት ወገናት ምዃኖም ይሕብሩ።
ጠንቂ እቲ ዝተኸስተ ተቓዎሞ ሓደ መንግስቲ ንሕገ መንግስቲ ይትግብሮ ብዘይምህላው ምዃኑ ገሊጾም።
ንሶም "ትግባረኡ ከምዝመስለኒ ብቕልጡፍ ክትግበር ይኽእልዩ። ሚድያታት ምንቅስቓስን ነጻነትን ፓርትታት ሲቪካዊ ማሕበራት ድሒሮም ዝተወሰኑ ኣዋጃት ንኣብነት ኣዋጅ ጸረ ግብረሽበራ ኣዋጅ ፓርቲታት ዳግም እንተተገምገሙ ምጥሓስ ሕገ መንግስቲ ማለት ኣይኮነን" ድማ ኢሎም።
ናይ ፈለማ ፕረዚደንት ፌደራላዊት ሪፑብሊክ ኢትዮጵያ ዝነበሩ ዶክተር ነጋሶ ጊዳዳ ሙሉእ ዕድመኦም ኣብ ፖለቲካ ዘሕለፉን ዝስምዖም ዝዛረቡን ፖለቲከኛ ምዃኖም ይፍለጥ ይብል ጸብጻብ እስክንድር ፍሬው።


text:
ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ክለብ ኤምቲኤን ኩበካ ዳኒኤል ተኽለሃይማኖት ሎሚ ኣብ ዝተኻየደ ሻድሻይ መድረኽ ቱር ዲ ፍራንስ ኣብ ናይ ዓቐብ ውድ ድር ቀዳማይ ኮይኑ ተዓዊቱ።
በዚ ድማ ዳንኤል ናይ ፈለማ ኣፍሪቃዊ ተቐዳዳሚ ብሽግለታ ኣብ ቱር ዲ ፍራንስ ኣብ ናይ ዓቐብ ውድ ድር ዝተዓወተ ኮይኑሎ። ቦኽሪ ሱታፌ ኣብ ውድ ድር ቱር ፍራንስ ሎም ዘመን ዘረጋገጸት ክለብ ኤምቲኤን ኩበካ ድማ በዚ ዳንኤል ዘመዝገቦ ዓወት ኣብ ክብ ዝበለ ደረጃ ክትስራዕ ክኢላ ኣላ።
ዳኒኤል: ኣብቲ ሻድሻይ መድረኽ ውድ ድር ቱር ዲ ፍራንስ: ሳልሳይ ርእሱ ምስ ፈረንሳዊ ፐርግ ኩመኒር ካብ ክለብ ዩሮፕ ካር ከምኡውን ምስ በልጅማዊ ከንት ቫን ቢልሰን ካብ ክለብ ኮፊደስ ኮይኖም ካብ ዓባይ መራሒት ጉጅለ ድሕሪ ምህዳም፡ ኣብ ዝተሰርዐ ሰለስተ ዛዛሚ መስመር ናይ ዓቐብ ው ድድራት ፈንጢሱ ብምውጻእዩ ናይቲ ዕለት ናይ ዓቐብ ተዓዋቲ ክኸውን ዝበቕዐ።
ዳንኤል በዚ ዘመዝገቦ ዓወት ጻዕዳ ዝምድራ ቀይሕ ነጠብጣብ ዘለዋ ማልያ ተዓዋቲ ዓቐብ ማለት Polka dot Jersey ካብ ተቐዳዳማይ ክለብ ካቱሻ ጆኣኪም ሮድሪገዝ መንዚዑሎ።


text:
ሓላፊ ሰብኣዊ ጉዳያት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ጀሚ ማክኮልድሪክ የመን እታ ዝዓበየ ሰብኣዊ ቅልውላው ዓለም ዝረከበላ ሃገር ምዃና ኣፍሊጡ።
ንሱ ነዚ ዘፍለጠ: ሎሚ ኣብ ሰንዓ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ ክኸውን እንከሎ፤ ኣብታ ሃገር ዝካየድ ዘሎ ኩናት ንናይ ጥዕና ቀረባት ኣብቲ ዝድለየሉ ቦታን ግዜን ክባጽሑ ከምዘየኽኣሎም ብምጥቃስ: እዚ ድማ ድኽነት ከስፋሕፍሕ ከምዝገበሮ ገሊጹ።
ሓላፊ ሰብኣዊ ጉዳያት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ጀሚ ማክኮልድሪክ ኣብዚ ግዜዚ ልዕሊ 20 ሚልዮን ኣብታ ሃገር ዝረከቡ ተጸበይቲ መሰረታዊ ኣገልግሎት ጥዕና ቀረብ ማይን መግብን ኮይኖም ምህላዎም ኣፍሊጡ። ንሱ ብተወሳኺ ኣብ የመን ዘሎ ኩናት ልዕሊ 10 ሽሕ ሲቪል ሕብረተሰብ ከምዝቐተለን ንካልኦት 3 ሚልዮን ድማ ካብ ቤት ንብረቶም ኣመዛቢሉ ንመላእ እታ ሃገር ኣብ ደንደስ ጥሜት ክትወድቕ ደሪኽዋ ምህላዉ ገሊጹ።
ቅድሚ ሒደት መዓልታት: ውድብ ጥዕና ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝዘርግሖ ስታቲስቲካዊ ሓበሬታ: ኣብ የመን ዝተኸስተ ሕማም ሸሮኽ ክልተ ሽሕ ሰብ ክቐትል እንከሎ ኣብ ካልኦት ኣስታት ፍርቂ ሚልዮን ዝግመቱ ድማ ከምዝተላብዐ ይሕብር።
ዳርጋ ፍርቂ ወሃብቲ ኣገልግሎት ጥዕና እታ ሃገር: እንተላይ እተን ብስዑድ ዓረብ ዝምራሕ ጥምረት ኣንጻር ተቓለስቲ ሑቲ ኣብ ዝካየድ ኲናት ዝተደብደባ ወሲኽካ : ኣብዚ ግዜዚ ካብ ስራሕ ወጻኢ ምዃነን እቲ ጸብጻብ ብተወሳኺ ጠቒሱ።


text:
ሎምዘበን ኣብ ዝበዝሕ ከባቢታት ክልል ትግራይ ዝናብ ኣዝዩ ደንጉዩ እዩ ምውቃዕ ጀሚሩ። ብፍላይ ዞባ ደቡብ ክሳብ ሓምለ 23 ሓደ ማዓልቲ ጥራሕ ማይ ከምዝረኸበ ተፈሊጡ’ሎ። ኣብቲ ዝተረፈ ከባቢታት ትግራይ ድማ ዝተቖራረፀን በረድን ነጎዳን ዝበዘሖን ዘየሐጉስ ማይ ወቒዑ’ሎ።
ኣብ ቢሮ ሕርሻን ልምዓት ገጠርን ኣታሓባባሪ ንኡስ ከይዲ ስራሕ ቅድመ መጠንቀቕታ ኣይተ ኣለም ቢሰጥ ኣብ ዞባ ደቡብ ራያ ዓዘቦን ኣላማጣን፣ ኣብ ደቡብ ምብራቕ እንደርታን ወጀራትን፣ ኣብ ምብራቕ ትግራይ ኣብ ጋንታ ኣፈሹም፣ ውሱን ከባቢታት ጉሎመኸዳን ኢሮብን፣ ኣብ ማእኸላይ ትግራይ ቆላ ተምቤን፣ ኣብ ሰሜናዊ ምዕራብ ታሕታይ ኣድያቦ፣ ኣብ ምዕራብ ድማ ቃፍታ ሑመራን ፀገዴን ብዋሕዲ ማይ ምሒር ዝተሃሰዩ እዮም ኢሎም።
ኮይኑ ግና ካብ ሓምለ 23 ንነዘ ዳርጋ ኣብ ኩሎም ከባቢታት እቲ ክልል ፅቡቕ ማይ ይወቅዕ ምህላው ተፈሊጡ’ሎ።
ኣብ ራያ ዓዘቦን ራያ ኣላማጣን እኹል ኣብ ልዕሊ ዘይምውቅዑ ወራር ሓሰኻ ባርኖስ እውን ኣጓኒፉ ምንባሩን ኣብ ዝሐዚ እዋን ኣብ ቁፅፅር ምውዓሉን እቲ ካብ ሓምለ 23 ንነዘ ዝወቐዐ ማይ ንምጥፋእ እቲ ሓሰኻ ልዑል ኣበርክቶ ከምዝገበረን ኣይተ ኣለም ገሊፆም።
ብመሰረት ግምት ሰብ ሞያ ኣብ ትግራይ ኣብ መወዳእታ ሓምለን ምሉእ ወርሒ ናሓሰን ሓያል ውሕጅ ዝሓወሰ ማይ ክወቅዕ እዩ ተባሂሉ ትፅቢት ይግበር።


text:
ኣብ ደቡባዊ ኢጣልያ ሰራሕተኛታት ሕርሻ ንብዝበዝ ኣለና ክብሉ ብምቅዋም ሎሚ ረቡዕ ተቓውሞን ኣድማን ኣካይዶም።እቲ ተቓውሞም ኣድማን ዝተለዓለ 16 ሰራሕተኛታት ሕርሻ ዝኾኑ ስደተኛታት ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙናት ምሟቶም ስዒቡ እዩ።
እቶም ሰራሕተኛታት ኣብ ልዕሊኦም ይፍፀም ኣሎ ዝበሉዎም ስልታዊ ብዝበዛ ደው ክብል ይፅውዑ።‘’ሞት ኣብ ስራሕ ቦታ ይኣክል’’፣’’ድሕሪ ሎሚ ባርነት ይኣክል’’ ዝብሉ ጭርሖታት ብምሓዝ ፈቐዶ ጎደናታት ናይታ ሃገር ድምፆም ኣስሚዖም ኣለው።
እቶም ሰልፊ ዝካየዱ ዘለው ፎጊያ ኣብ ዝተብሃለ ከባቢ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብሰንኪ ዘጋጠሙ ክልተ ሓደጋታት ትራፊክ 16 ስደተኛታት ሰራሕተኛ ሕርሻ ብምሟቶም እዩ።ቅድሚ ክልተ መዓልታት 12 ስደተኛታት ኣብ መኪና ብፅቕጥቕጥ ተሳፊሮም ካብ ስራሕ ናብ ገዝኦም ይጉዓዙ ኣብዝነበርሉ እዋን ብዘጋጠመ ሓደጋ ሞይቶም።ኩሎም ግዳያት ስደተኛታት ሰሜን ኣፍሪቃ ምኳኖም’ውን ተፈሊጡ’ሎ።


text:
ናይ ደቡብ ሱዳን ምኽትል ፕሬዝዳንት ዝነበሩ ሪያክ ማቻር ካብታ ሃገር ወፂኦም ናብ ጎረቤት ዴሞክራሲያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ /DRC/ ከምዝሃደሙ ምናልባሽ እውን ሓሚሞ ክኾኑ ከምዝኽእሉ ዝበፅሐና ዜና ኣፍሊጡ።
ወሃቢ ቃል ሕቡራት መንግስታት ፍርሃን ሃቅ ሎማዕንቲ ሓሙስ ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብዎ ቃል ማቻር፣ብዓልቲ ቤቶምን ሒደት ሰባት ዝሓዘ ጉጅለን ዝሓለፈ ማዕልቲ ናብ ዴሞክራሲያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ኣትዮም ኣለው ኢሎም።ኣብ ዴሞክራሲያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ዝርከብ ተልእኾ ሕቡራት መንግስትታ ኣቐዲሙ ከምዝፈለጠ ተሓቢሩ’ሎ።እቲ ጉጅለ ካብ ዶብ ሪፓብሊ ኮንጎን ደቡብ ሱዳንን ናብ ውሽጢ ኮንጎ ንክኣቲ ንመንግስቲ ሕቶ ቀሪቡ እዩ።እቲ ቦታ ኣበይ ከምዝኾነ ግን ሕቡራት መንግስታት ዕላዊ ኣይገበረን።
‘’ንሪያክ ማቻር፣ብዓልቲ ቤቶምን ካልኦት 10 ሰባትን ብሰብኣዊ ምኽንያት ምስ ሰበስልጣን ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ኮንጎ ብምዃን ካብ DRC ናይ ምውፃእ ስርሒት ብተልእኾ ሕቡራት መንግስታት ይካየድ ከምዘሎ ከረጋግፀልኩም እደሊ’’ ክብሉ ሃቅ ንሪፓርተራት ገሊፆም።
ኣብ ደቡብ ሱዳን ዝርከብ ዓቃቢ ሰላም ሕቡራት መንግስታት ኣብዚ ስርሒት ጊደ ከምዘይነበሮ ወሲኾ ሓቢሮም።
ማቻር ሕክምና ዘድልዮም እንተኾይኑ ዝተሓተቱ ሃቅ’’ዘድልዮም ሕክምና ክንህቦ ፀኒሕና ኣለና ኢሎም።ኣብ DRC ልኡኽ ዓቃቢ ሰላም ንሪያክ ማቻር ክረኽቡዎም ከለው ሓሚሞም፣ቆሲሎም ወይ ድማ ክልቲኡ ኮይኖም ከምዝነበሩ ምንጭታት ንቪኦኤ ሓቢሮም ኣለው።
ሪያክ ማቻር ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ዋና ከተማ ጁባ ግጭት ካብ ዝልዓል ጀሚሩ ተሓቢኦም እዮም ፀኒሖም።


text:
ላዕሊ ተጠመተት ሰማይ ታሕቲ ተረኣየት ምድሪ ኮይንዎ ትሕዞን ትገብሮን እዩ ጨኒቕዋ። ጸዊዓ ማንም ክረድኣ ኣይክእልን እዩ። ንረዲኤት ደሊያ እውን ኣለኹልኪ ዝብላ ሰብ ማንም የለን። ንዓኣ ኩሉ ጸልማት እዩ። እታ ሞት ተኾነት እውን ከም ባህጋ ቐልጢፋ ኣይመጸትላን። ኣብ ሓዲግ ሞት ተንጠልጢላ ኸኣ እንትርፎ ምብካይ ካልኣ ኣማራጺ የብላን። ተስፋኣ ኩሉ ሓንቲ ከይተርፎ ተጸንቂቑ እዩ። ስለምንታይ እዚ ኹሉ ዝብል ሕቶ ኣብ ኣእምርኦ ተደቂኑ ካብቲ ዝነበራ ጭንቀት ንላዕሊ ኮይኑ ኣሳቒዋ እዩ።
ሰባት ክሳብ ክንድዚ ድዮም ጨካናት? እሶም ሲ ሰባት እኮ ፍጡራት ደቂ ኣዳም ፈጣሪ ኸኣ ንምንታይ ይጭክን? ኣነስ ፍጥርቱ ዶ ኣይኮንኩን? እናበለት መንፈሳን ልባን ብሓዘን ተሴሩ እዩ። ካብ ኩሉ ጾር ኮይንዎ መዓንጣ ኸብዳ ዘሕርራ ዘሎ ናይቲ ምስኣ ዘሎ ሕንጫል ቆልዓ እዩ። ናተይሲ ዝኾነ ምስ ኮነ ናይዚኸ? እንታይ ቅርስስቲ መዓልቲ ኮን እያ ማህጸነይ ነዚ ዉላድ ድቂ ዝሓዘትላ? እናበለት ንበይና ዓው ኢላ እያ ኣብቲ ምድረበዳ ተጉሮምርም።
እተን ንጉዕዞ ዝነበርኦም ስንቅን ማይን ኩለን ተወዲኣን እየን። ሕጂ ተርፋቶም ዘላ ስንቂ ግና ሓንቲ እያ ሞት። ኣብዚ እዋን እዚ ኣብዚ ምንም ክግበረሉ ዘይከኣል ሰዓት እንታይ ክገብር እየ? ናበይ ክኸይድ እየ? ነዚ ናተይ ናይ ማህጸነይ ፍረ ኸ ከመይ ኢለ ኣናጋዓረ እናተሳቐየ ስቕ ኢለ ክርእዮ? በቓ ሙማትና ዘይተረፈና ኣቐዲመ ባዕለይ ህይወተይ ዶ ኸጥፍእ? እናበለት እያ እታ ኣደ ምስ ገዛእ ርእሳ ትማጎት።
ኣብ መወዳእታ ግና ሓዳ ሓሳብ መጺላ። እወ በለት ሞት እዚ ቡሩኽ ወደይ ዘፍቀሮ ዉልደይ ከይርኢ ካብኡ ኣሪሒቐ ክኸይድ እይ ኢላ ወሰነት። ኣነ ይፈትወካ እየ የፍቅረካ እየ ኣብዚ ምድረበዳ ኣጻምእ ምንም ዘይብሉ ግና ምንም ክገብረካ ኣይክእልን እየ። እታ እንኮ ክገብራ ዝኽእል ስቓይካ ከይርኢ ጋዓርካ ከይሰምዕ ኣርሒቐ ምኻድ ጥራይ እዩ። ካብቲ ወዳ ሪሒቓ ኸኣ ሞቱ እናተጸበየት ዓው ኢላ ብጋዓር ትበኪ ነበረት። ናታ ነገር ኩሉ ተወዲኡ እዩ። ዓቕማ ዘፍቀዶ ዘበለ ኹል ኸኣ ጌራ እያ ግና ኣይተዓወተትን። ኣብዚ እዋን እዚ ሓይላ ሓንቲ እያ ንሳ ኸኣ ገዓር ብኽያት እዚ ኸማን ክሳብ እተን ዘለወኣ ሓይሊ ዝጽንቀቓ። እቲ ቖልዓ እውን ካብ ገዓር ኣይቃረጸን ኣብ ኣፋፊት ሞት ኮይኑ ትልኽ ይብል ኣሎ።
ኣብዚ ኸምዚ ናይ ጸልማትን ናይ ምረትን ሰዓት ግና ሓደ ተኣምር ተፈጥረ። ነዛ ኣደን ወድን ከኣ ኣብዚ ህሞት እዚ ዘድልዮም ዝነበረ ተኣምር ጥራይ እዩ። ኣብ ሰማይ እዚ ዝፋኑ ምድሪ ኸኣ መርገጺ እግሩ ዝኾነ ኣምላኽ ድምጺ እቲ ቆልዓ ሰመዓ። ካብ ሰማይ ከኣ ናይ ተስፋ ናይ ኣጆኺ ዝብል ናይ ምጽንናዕ ቃል መጸ። እዚ ንዓኣ ሕልሚ እዩ። ኣብ ዘይተጸበየቶ ሰዓት ኣብ ነገራታ ዘሞተሉ እዋን ኣለኹልኪ ዝብል ጉሩም ድምጺ። ልዕሊ ማንም ሰብ ኣብ ጎንኺ ክኸውን መጽየልኪ ኣለኹ። ሞት ዘይኮነስ ህይወት ክሰርዓልኪ መጽየ እኒኩ በላ። እቲ ናይ ፍቕሪ ኣምላኽ። መዓስ እዚ ጥራይ ነዚ ንሞት ትጽበዮ ዘለኺ ቆልዓ ዓቢ ክገብሮ እየ ስለዚ ተንስኢ ሕቖፍዮ ኣልዕልዮ ደግፍዮ በላ። ኣብቲ ምድረ በዳ ከኣ ኣምላኽ ሰማይ ዓይኒ ማይ ኣንተዓላ ካብኡ ቐዲሓ ኸኣ ኣስትየቶ። ሞት ከኣ ኣብኡ ኣብቲ ምድረበዳ ብዓወት ተሳዒራ ዝባና ሂባ ሃደመት። ስለዚ ብሩክ ሓወይ ብርክቲ ሓብተይ ኣበይ ኣለኪ ኩነታትኪ ጎይታ ግና ምሳኪ ኢዩ።
ከም ሙሴየ ኣብ ትጽቢት ዝነዋሓካ ትዕግስትካ ክትውድእ ዝቀረብካ:ኣብቲ ስበ ዘይርእየካ ዝርኢ ጎይታ ኣብቲ መከራኻ እዋን ኣለኹ ዝብ ኣምላኽ። እናታ ነገርካ ከቢዱ ኣምላኽ መዓስ ኮን እዩ ዝርእየኒ መዓስ ኮን እዩ ነገረይ ዝውዳኣለይ ትብል ሰብ እትጥመተሉን እትሕሰበሉ ሰዓት ርሑቕ ኣይኮነን እሞ ኣጆኻ። ዝጸልመተ እንተጸልመተ ዝመረረ እንተመረር ዝኸበደ እንተኸበደ እቲ ካብ ሰማይ ኣንቆልቂሉ ዝርኢ መድሓኒ የሱስ ክጥመተካ እዩ ሰዚ ተስፋኻ ኣብኡን ብኡኡን ይኹን።ነቲ ርሱዕ ዝዝክር ነቲ ዉዱቕ ዘተስእ ነቲ ሑዙን ዘጸናንዕ ነቲ ዱርብይ ዘልዕል ነቲ ነዳይ ዝሓሊ ኣምላኽ ኣሎ።እዚ ሎሚ ንሓልፎ ኹሉ እቲ ኣብ ሰማይ ኮይኑ ዝርኢ ኣምላኽ ምስ ረኣየና ከም ዘይነበረ ክንርስዕ ኢና። ሎሚ ዝኸበብና ደም ዘንባዓና ነገር ጽባዕ ኣብ ልዕሊኡ ደው ኢላና ክንዕልልን ክንሕጎስን ኢና ስለዚ ትውክልትና ኹሉ ኣብቲ ናይ ሰማይ ኣምላኽ ይኹን።


text:
ጸንዐ ካብ ዝብል ግእዛዊ ግሢ ዝተረኽበ እዩ። ትርጉሙ ኸኣ ምጽናዕ፡ ምኅያል፡ ምጽንካር፡ ምብርታዕ፡ ምትራር፡ ምጥንካር ወዘተ ዝብል ኮይኑ ከከም እቲ ኣተኣታትውኡን ኣጠቃቕምኡን ዝተፈላለየ ግና ተወራራሲ ትርጉም ይህብ። ብባህላዊ ኣገባብ’ውን ጽንዒ ብዘይካ እቲ ቀዲሙ ዝተጠቕሰ ትርጉም፡ ፍሉይ ዓይነት ሳዕሪ ንዝርከበሉ ስፍራ መጸውዒ ኮይኑ የገልግል እዩ። ሓሓንሳብ’ውን ነቲ ኣብዚ እዋን መስቀል ኣብ ርእሲ ንዝግበር ዝተጠምረ ሳዕሪ፡ ጽንዒ ኢልና ክንጽውዖ ንርከብ።
ኣብ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ዕለተ ሆሳዕና እንገብሮ ስየ፡ ከምኡውን ኣብ ዕለተ ቀዳም ስዑር ኣብ ርእስና እንኣስሮ ሰቲ ነናቱ መጽሓፍ ቅዱሳዊ መሠረትን ትርጉምን ከምዘለዎ ዝተፈልጠ እዩ። ሕጂ ግና ብፍሉይ ኣብዚ ሓጺር ጽሑፍ ንትምህርቲ ክኾነና፡ ምስቲ ዘሎናዮ እዋን መስቀልን እቲ ጽንዒ ተባሂሉ ተሰምዩ ዘሎ ቃልን ምሳሌያዊ ተዛምዶን ምትእስሳሩን ገለ ክንብል።
ኣብ እዋን መስቀል ኣብ ርእሲ ከም ኣኽሊል ዝእሰር ሳዕሪ ጽንዒ ተባሂሉ ክጽዋዕ ምስማዕ ልሙድ ነገር እዩ። ዓቢይ ንእሽቶይ፤ ሰብኣይ ሰበይቲ ከይፈለየ ኵሉ እኳ ዝገብሮ እንተኾነ’ውን ብፍላይ ግና ኣዋልድ ምስቲ ኣብዚ እዋን እዚ ዝበቝል እምባባታት ገልገለ መስቀል ብምጥማር ኣኽሊል ሰሪሐን ኣብ ርእሰን ክገብርኦ ይረአ፤ መልክዕ ድማ ይህብ እዩ።
ምትእስሳር በዓል መስቀልን እዚ ሳዕሪን ኸኣ ትርጉም እቲ ቃል ዘመንጨዎ እዩ። መስቀል ናይ ክርስቲያናት ጽንዓትን ኃይልን ምዃኑ ርጉጽ ነገር እዩ። ስለዚ ኸኣ ወትሩ “መስቀል ኃይልነ፡ መስቀል ጽንዕነ፡ መስቀል ቤዛነ፡ መስቀል መድኃኒተ ነፍስነ” ንብል። ብተምሳሉ ኸኣ ነቲ ኣብ ርእሲ ተጠሚሩን ተተቲዑን ዝግበር ሳዕሪ - ሳዕሪ ጽንዒ ኢልና ንጽውዖ። ጸናዕቲ ኢልና እንጽውዖ ብቐሊሉ ዘይርከብ፡ ክትበጽሖ’ውን ዘጸግም ጸዳፍን፤ ንኽትሕዅሮ ዘሸግርን ዘይጥዕምን ቦታ ማለት እዩ። እቲ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ጸዳፍ ቦታ ዝበቝል ሳዕሪ ኸኣ ጥሪት ብቐሊሉ ከርክቦኦ ስለ ዘይክእላ ሳዕሪ ጸናዕቲ ተባሂሉ ይጽዋዕ። ኣብ ጽኑዕ ዝሰፈረ፤ ንኽትበጽሖ’ውን ጽንዓት ዝሓትት ማለት እዩ።
እዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ሳዕሪ ዓቢይ ጥቕሚ ዝህበሉ ጊዜ ኣለዎ። እዋን ሓሲሙ ደርቅን ጥምየትን ኣብ ዝኾነሉ ጊዜ ወይውን እቲ ኵሉ ብቀሊሉ ክርከብን ክብላዕን ዝኽእል ተወዲኡ ጥሪት ዝብላዕ ምስ ሰኣና፡ ሰብ ጥሪቱ ከዕንግል ተጣቢቡ ናብቲ እንሰሳታት ክበጽሐኦ ዘይከኣላ ጸናዕቲ በጺሑ፡ ነቲ ተዓቂቡ ዝጸንሐ ሳዕሪ ዓጺዱ ቀለብ ከብቱ ይገብሮ። ካብዚ ብምብጋስ ከኣ እዮም ማሰኛታት ንገለ ሰባት ክውድሱ ከለዉ “ከም ሳዕሪ ጸናዕቲ ትኾኑና ንሕሱም መዓልቲ” እናበሉ ዝገጥሙ።
በዚ መሠረት ኸኣ ነቲ ኣብ ጽኑዕ ስፍራ ንዝርከብን፤ ንክትረኽቦ ጽንዓት ንዝሓትትን፤ ንጊዜ ጸገም ንዝኸውንን ሳዕሪ - ሳዕሪ ጸናዕቲ ተባሂሉ ምጽውዑ ናይ ጽንዓት ምሳሌ ኮይኑ ስለዝተረኽበ እዩ። መስቀል’ውን ናይ ክርስቲያናት ጽንዓት፤ ኣብ ኵሉ መከራኦምን ፈተናኦምን መጽንዒ ስለዝኾነ ነዚ ንምዝካር ኸኣ ኣዋልድ ኣብ ጊዜ መስቀል ብሳዕሪ ገይረን ኣኽሊል ድኅሪ ምስራሕ ኣብ ርእሰን ክገብርኦ ይረኣያ። መስቀል ጽንዕና፡ መስቀል ኣኽሊልና ንምባል እዩ።
ብሓደ ወገን ኸኣ በረኸተ መስቀል ንምርካብ ብሃይማኖትን ሰናይ ግብርን ጸኒዕካ ምንባር ከምዝግባእ ዘመልክት እዩ። ምኽንያቱ ጐይታ ክስቀል ዝመረጸሉ ስፍራ ኣብ ብርኽ ዝበለ ቀራንዮ ስለዝኾነ። እዚ ኸኣ ወትሩ መስቀል ቀራንዮ ናይ ቤተ ክርስቲያን መሠረት ስለዝኾነ፤ ቤተ ክርስቲያን ክትሥረት ከላ ብዝተኻእለ መጠን ኣብ ዝበረኸ እምባ እዩ። ምሳሌኡ ትርጉሙን ኸኣ ብዙኅ እዩ። ብሓደ ወገን ጐይታ ምሥጢራቱ ክፍጽምን ከርእይን ዝመረጾም ስፍራታት ኣብ እምባታትን ደብርታትን እዩ። ደብረ ሲና፡ ደብረ ዘይት፡ ደብረ ታቦር፡ ደብረ ቆሮንቶስ ወዘተ ምጥቓስ ይከኣል። ከምቲ ደብሪ ንምድያቡ ጻዕርን ጽንዓትን ዝሓትት ምሥጢር ንምርካብን በረኸቱ ንምስታፍን ጻዕሪን ተጋድሎን ከምዝሓትት ዘመልክት እዩ። ድኅሪ ኵሉ ጻዕሪ ኣብ ላዕሊ ምስ ደየብካ፡ ኵሉ ኣብ ትሕቴኻ ዘሎ ብቀሊሉ ክትርእዮ ከምእትኽእል፤ ብጽንዓት ኣብ ሃይማኖቱ ዝተጋደለ ኸኣ በረኸትን ጸጋን ምስ ረኸበ ኵሉ እቲ ዝሓለፎን ዝፍትኖን በቲ ሓደ፡ ነቲ ከቢድ ምሥጢራት ኵሉ በቲ ኻልእ ብቀሊሉ ክርድኦ ከምዝኽእል ዘመሳኽር እዩ። እዝን ከምዝን ዝኣመሰለ ምትእስሳር ከኣ ይርከቦ።
ስለዚ ባህልና ምስ ሃይማኖትና ዘለዎ ዝምድና ጥቡቕ ምዃኑ ፈሊጥና ምዕቃቡ ዝግባእ እዩ። ብተወሳኺውን ምስዚ ብምትሕሓዝ ኸኣ እዚ እዋን መስቀል ምድሪ ብዝተፈላለየ ሳዕርን እምባባታትን ዝኽደነሉን ዝውቅበሉን እዋን ስለዝኾነ፤ ነዚ ክፍለ ዓመት ብዝዘካኽር ኣገባብ በዓለ መስቀል፤ ብኸምዚ ሳዕርን እምበባን ደሚቑ ክረአ ንርእዮ። ምኽንያቱ እዋን ልምላመ ናብ ደረጃ ጽጌ (እምባባ) ከምዝበጸሐ ዘርእይ ስለዝኾነን በዓለ መስቀል ድማ ኣብዚ እዋን ጽጌ ከምዝኽበር ንምርዳእ እዩ።
እምበኣርከስ ንሕና በቲ ትሑት ዓቕምና፡ ነቲ ምሳሌ ዘለዎ ትውፊታዊ ምልክት ሳዕሪ ብኸምዚ ኣገባብ ከምዝኽበር ጠቒስና ኣሎና። ብወገንኩም ድማ እትፈልጥዎ ትምህርቲ እንተሎ ክትውስኽሉ ንላቦ።
በረኸትን ረድኤትን ቅዱስ መስቀሉ ምሳና ጸኒዑ ይንበር።
ቡሩኽ በዓለ መስቀል ይግበረልና።
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ።
ካብቶም ኣብ ኤርትራ ብዙኅ መንፈሳዊ ገድሊ ካብ ዝፈጸሙ ቅዱሳን እቶም ሓደ፡ ሎሚ ፫ መስከረም ዕረፍቶም እዩ። አቡነ አንበስ ኸኣ ይብሃሉ። ጥንታዊ ገዳም ዝነበረ ሎሚ ግና ናብ ደብሪ ተቐይሩ ዘሎ ብስሞም ዝጽዋዕ ቅዱስ ስፍራ ኸኣ ኣብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ሰንዓፈ ይርከብ። እቲ ቦታ ኸኣ ካብ ከተማ ሰንዓፈ ብወገን ደቡብ ኣብ ፲፭ ኪ.ሜ ርሒቑ ዝርከብ ኮይኑ እቲ ከባቢ ኸኣ ሰጣሕ ጐልጐል ዝዓብለሎ እዮ።
ክብረ በዓሎም ኸኣ ካብ ኵሉ ኵርንዓት ሃገር ዝመጹ ምእመናን ዝሳተፍዎ ኮይኑ ክብ ብዝበለ መንፈሳዊን ባህላዊን ኣገባብ ብድምቀት ይኽበር።
እዚ ደቡባዊ ክፋል ሃገርና ብዙኅ ጥንታዊን ታሪኻዊን ቅዱሳት መካናት ሓቝፉ ዝርከብ ከም ምዃኑ፡ ብዙኅ ክጽንዓን ኣጸቢቕና ክንፈልጦን ዝግባእ እዩ። ናታትኩም ምትሕብባር እንተደኣ ረኺብና ድማ ከም ፈቓደ እግዚአብሔር መዛግብት ታሪኽ እናፈተሽና በብእዋኑ ናባኹም ከነቕርብ ተስፋ ንገብር።
ንሎሚ ግና ምስ ሕጽረት ጊዜ ታሪኽ እዞም ሎሚ ዕረፍቶም ዝኾነ ቅዱስ ኣቦ ብሰፊሑ ከነቕርቦ እኳ እንተዘይከኣልና፡ ከም ፈቓደ እግዚአብሔር ካልእ ጊዜ ክንምለሶ ተስፋ ንገብር።
ሰላም ለአንበስ በፍኖተ ፃማ ወሥራሕ
ዘይፄዓን ዘልፈ ዲበ አንበሳ መፍርህ
ለዘይጸድቅ ብእሲ እስከ ይገብእ ፍትሕ
ማይ ኢያጥፍኦ ወርደተ ዝናም ብዙኅ
ለአሰረ ደሙ ቀይሕ ዘሀሎ በኰኵሕ።
በረኸቶምን ረድኤቶምን ምስ ኵላትና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን።
ኣብ ሰማያት እትነብር ኣቦና ሓጻር እኳ እንተዀነት ኵሉ እቲ ናይ ጸሎት መሰረታዊ ነገር ጠርኒፋ ትርከብ። እዛ ጸሎት እዚኣ ሽዱሽተ ሓሳባት ሒዛ ኣላ። እተን ሰለስተ ሓሳባት ብዛዕባ ክብሪ እግዚኣብሔር ይገልጻ። እተን ዝተረፋ ሰለስተ ከኣ ብዛዕባ ጥቅሚ ሰባት ይገልጻ፣
ሀ) ብዛዕባ ኽብሪ እግዚኣብሔር ስሙ ምቕዳስ። ምምጻእ መንግስቲ ኣምላኽ ምምናይ። ፍቓዱ ምልማን እየን፣
ለ) ብዛዕባ ጥቅሚ ሰባት ከኣ እንጌራ ዕለት ምርካብ። ይቅሬታ ምርካብ። ካብ ክፉእ ምድሓን ትዝርዝር እታ ጾሎት ኣብዚኣ ብውዳሴ ኣምላኽ ትድምደም፣ ግቡእ ጸሎት ወይ ጸሎትና ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ቅቡል ንኽኸውን።፣
1) ብስም ኣብን ወልድን መንፈስ ቅዱስን ብስም ቅድስት ሥላሴ ኣሚንና ክንጽሊ ይግባእ፣ ማቴ.28።19-20፣ 1ዮሓ.5።7-8፣ ቆሮ.13።13፣
2) ኢየሱስ ክርስቶስ ፍጹም ኣምላኽ ፍጹም ሰብ ምዃኑ ኣሚንና። ብስም ኢየሱስ ክርስቶስ ክንጽሊ ይግብኣና። ዮሓ.14።6-13፣
3) ከም ፍቓድ ኣምላኽ ክንጽሊ ይግብኣና፣ 1ዮሓ.5።14-15፣
4) እንጽልዮ ጸሎት ብሕብረት መንፈስ ቅዱስ ክኸውን ይግባእ። ይሁ.1።20፣
5) ብዘይንስሓ ጸሎት ቅቡል ስለዘይኮነ ሓጢኣት ከኣ ካብ ኣምላኽ ዝፈልየና ከልካሊ ናይ ጽልኢ መንደቕ ስለ ዝኾነ ንመንደቕ ኃጢኣት ብንስሓ ኣፍሪስና ክንጽሊ ይግብኣና፣ ኢስ.59።1-3፣ ኤፌ.2።14-16፣ መዝ.66።18-20፣ ማቴ.5።23-24፣
6) ንዝበደሉና ኵሎም ከም ዮሴፍ ከም ነብዪ ሙሴ ከም ቅዱስ እስጢፋኖስ ምሉእ ምሕረት፣ ይቅሬታ። ምሉእ ለውሃትን ድንጋጸን ክንገብረሎም ይግብኣና፣ ዘፍ.50።18-21፣ ዘጸ.32።32፣ ዘጸ.9።1-29፣ ግብ.7።6፣ ሉቃ.15።20- ይሁ.1።20-23፣
7) ኩሉ ግዜ ጸሎት ብዘይ ትህኪትን ምስልካይን ብዘይምቁራጽን ክኸዉን ይግባእ፣ ሉቃ.11።5-13፣ ምሳ.6።6-11፣ 10።26፣ 13።4፣ 15።19፣ 19።24፣ 22።13፣ 24።30-34፣ 26።13-16፣ ኣብ ጸሎት ኣብነትና ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስን። እቶም ኣሰር ኣሰሩ ዝሰዓቡ ቅዱሳንን እዮም፣ ጎይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ደቂ መዛሙርቲ ክመርጽ ከሎ ኣብ ከረን ደይቡ ኣብ ጸሎት ሓደረ፣ ሉቃ.6።12-13፣ ኣብ ግዜ ጥምቀቱ ምስ ተጠምቀ ጸለየ። ሉቃ.3።21-22፣ ቀቅድሚ ምትሓዙ ኣብ ደብረ ዘይት ይጽሊ ነበረ፣ እናጸለየ ከኣ ተታሕዘ፣ ሉቃ.22።39-46፣ ኣብ መንጎ ኣገልግሎቱ ናብ በሪኽ እናግለሰ ይጽሊ ነበረ፣ ሉቃ.5።15-16፣ ኣገልግሎቱ ወዲኡ ንህዝቢ ምስ ኣፋነወ ማቴ14።22-23፣ ቅድሚ ኣገልግሎት ምጅማሩ ኣንጊሁ ወጺኡ ስርሑ ብጸሎት ንምጅማር ኣብ ጽምዊ ቦታ ኸይዱ ይጽሊ ነበረ፣ ማር.1።35፣ ጸሎቱ ምስ ወድአ ኸኣ ኣገልግሎቱ ብስብከትን ብገቢረ ተኣምራትን ጀመረ፣ ማር.37።39፣
8) ከምቲ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብግብሪ ዝመሃረና ህዝቢ ኣምላኽ ኵሉ ግዜ ኣብ ኵሉ ቦታ ብኵሉ ኩነታት ኣብ ራህዋ ኮነ ኣብ ጸበባ ኣብ ጽጋብ ኮነ ኣብ ጥሜት ኣብ ሽመት ኮነ ኣብ ስዕረት ክጽልዩ ይግባእ። ፊል.4።6-7፣ ኤፌ.5።20፣ 2ቆሮ.11።24-29፣ ማቴ.6።25-34፣1ጴጥ.5።7፣
9) ኣገልጋሊ ኣምላኽ ምእንቲ ኵሉ ሰብ ማለት ምእንቲ ኣማኒ ምእንቲ ከሓዲ ምእንቲ ጻድቕ ምእንቲ ሓጥእ ምእንቲ ንጹሕ ምእንቲ ርኹስ ምእንቲ ጎይታ ምእንቲ ጊልያ ምእንቲ ሕሙማት ምእንቲ ጥዑያት ምእንቲ ድኻታት ምእንቲ ሃብታማት ምእንቲ መራሕቲ ሃይማኖት ምእንቲ መራሕቲ ሃገር ምእንቲ ኵሉ ክጽሊ ይግባእ፣ ቅድሚ ኵሉ ግን ምእንቲ ሕይወቱን ድሕነቱን ክጽሊ ይግባእ፣ ማቴ.16።24።26፣ ይሁ.1።20-25፣ 1ጢሞ.2።1-4፣ መዝ.72።1-4፣ ኢሳ.62።6-7፣ ኤር.29።7፣
10) ኣብ ዝኾነ ይዅን እዋን ወይ ግዜ ማለት ኵሉ ግዜ ክንጽሊ ይግባእ፣ 1ተሰ.5።17፣ ሮሜ12።12፣ 1ተሰ1.3 2።13፣ ሮሜ1።9-12፣ ኤፌ.6።18፣ ቈላ.1።3-4፣ 2ጢሞ.1።3-5፣
11) ኣብ ስርዓተ ቤተ ክርስቲያን (ከም ፍቓድ እግዚኣብሔር) ዝጸለዩ ጸሎታት።-
ሀ. በእንተ ኵሉ ግብር (ስለ ኵሉ ግብሪ) ፊል.4።6-7፣ ኤፌ.5።20፣
ለ, በእንተ ድዉያን (ስለ ሕሙማት)፣ ያዕ.5።13-16፣ 2ቆሮ.11።29፣
ሐ, በእንተ እለ ይነግዱ (ስለ ነጋዶ (ገያሾ)፣ ምሳ.3።6፣ ግብ.27።9-26፣
መ, በእንተ ዝናማት (ምእንቲ ዝናም)፣ 1ነገ.17።1-18፣ 1።45፣ ያዕ.5።17-20፣
ሠ, በእንተ ፍሬ ምድር (ምእንቲ ፍረ ምድሪ)፣ ዕብ.6።7-8፣ መዝ.107።33-34፣
ረ, በእንተ ማያተ ኣፍላግ (ምእንቲ ዓይኒ ማያት)፣ መዝ.107።33-34፣ ዘጸ.7።14፣
ሰ, በእንተ ንጉሥ (ምእንቲ ንጉሥ)፣ መዝ.72።1-4፣ 1ጠሜ.2።1-4፣ ኤር.29።7፣
ሸ, በእንተ እለኖሙ (ምእንቲ ዝደቀሱ (ዝሞቱ)) ዘዳ.33።6፣ 1ቆሮ.5።1-6፣ ሉቃ.16።27-28፣
ቀ, በእንተ ንኡሰ ክርስቲያን (ምእንቲ ሓደስቲ ኣመንቲ)፣ ሉቃ.12።32፣ ማቴ.18።6፣
በ, በእንተ ሰላም (ምእንቲ ሰላም)፣ ኤር.29።7፣ ኢሳ.48።18፣ ዮሓ.14።27፣
ተ, በእንተ እለ ያበውኡ (ምእንቲ መባእ ዘምጽኡ)፣ መዝ112።5-10፣ ማር.12።41-44፣ ሉቃ.21።1-4፣ ዮሓ.8።20፣ 2ቆሮ.8።12፣ 2ቆሮ.9።6-15፣
ቸ, ኣብ ጸሎተ ኪዳን። ጸሎተ ቡራኬ። ጸሎተ ንስሓ። ወዕቀቦሙ። በእንተ ቅድሳት። ፍትሓት ዘወልድ ዝሎ ጸሎት ከኣ ስለ ኩሉ ህዝቢ ዝጽለ ጸሎት እዩ፣
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ።
ኣብ ሃገር ጼዴንያ ሓንቲ ኅርይትን ሃብታምን ማርታ እትብሃል ሰበይቲ ነበረት። ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ ከም ኵሉ ዓለም ገንዘባ ከንቱን ጠፋእን ምዃኑ ሓሰበት’ሞ ንነፍሰይከ እንታይ ይጠቕመኒ፧ ! ከምቲ ወንጌል “ንሰብከ ኵሉ ዓለም ረቢሑ፡ ነፍሱ እንተ አጥፍኣ እንታይ ይጠቕሞ። ሰብ’ከ በጃ ነብሱ እንታይ ዘይምሃበ” (ማር ፰፥፴፮/8፥36) ድማ በለት። እዚ ነገር እዚ ሓሲባ ብገንዘባ ሰናይ ግብሪ ክትገብር ድማ ካብ ኵሉ ሰናይ ዝኾነ ነገር እንታይ ከም ዘሎ ተመልከተት፤ በታ ሰዓት እቲኣ ንአብርሃም ዓርኪ እግዚአብሔር፡ ጋሻ ንምቕባል ድልው ከምዝነበረን ንሥሉስ ቅዱስ ክቕበል ከም ዝበቕዐን፡ ሎጥ’ውን ብፍቕሩ ክልተ ሊቃነ መላእክት ኣብ ገዝኡ ከም ዝኃደሩ ዘከረት። (ዘፍ ፲፰፥፩-፭/18፥1-5 ፲፱፥፩/19፥1) ኃውቲ አልኣዛር ማርታ ነዳያን ከም ትቕበልን፡ ፍረ ናይዚ ድማ ንጐይታናን መድኃኒናን ፈጣሪናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብዚ ዓለም ኣብ ዝመላለሱሉ ዝነበረ እዋን ኣብ ቤታ ክትቕበሎ ከም ዝበቐዐት ዘከረት። (ሉቃ ፲፥፴፰/10፥38)
ናይዞም ሠለስተ ሰባት ሰናይ ግብሪ ካብ ልቢ ፈሊጣ ድማ ሰፊሕ ቦታ (ማኅደሪ) ኣጋይሽ ኣኅነጸት። ካብታ ዕለት እቲኣ ከምቲ ንጉሥ መርዓ ወዱ ጌሩ ዘብዕሎ ጌራ መኣዲ ምስራዕ ተተሓሓዘቶ፤ ንሳ ድማ ንርእሳ ሰማያዊ ሓሳብ ገበረት። ዕለት ዕለት ምቕባል ኣጋይሽ ኣብዝኀት፡ ነቶም ኣጋይሽ ኣብ ቤታ ምስ በልዑን ምስ ሰተዩን ኵሉ እንግዶት ምስ ረኸቡን፡ ነገረ መለኮትን ናይ ዝቐደሙን ኣቦታት ዜናን ትሓቶም ነበረት። ብኸምኡ ድማ ብዙኅ መንፈሳዊ ፍልጠት ተዋህልል ነበረት።
ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ፡ ኣጋይሽ ከም ልማዶም ኣብ ቤታ ኽሓድሩ ተኣከቡ። ንሳ ኸኣ ከም ኵሉ ዕለት ጥቕሚ ዘለዎ ሕቶ ሓተተቶም። ሽዑ ንሳቶም ኣብ ኢየሩሳሌም ናይታ ብክልተ ወገን ድንግል ዝኾነት ኣደ ኣምላኽ ቅድስት ድንግል ማርያም ሥዕሊ ዝሥዕሉ ከም ዘለዉ፡ በዛ ሥዕሊ እዚኣ’ውን ኵሉ ዝልምንዎ ከም ዝግበረሎምን፡ ካብቲ ኵሉ ዝከኣሎ ወዳ ለሚና ዝሰኣና ከም ዘየሎን ነገርዋ። ማርታ ነዚ ሰሚዓ ብፍቕሪ ኣዴና ቅድስት ድንግል ልባ ነደደት፤ ካብቶም ዝሥዕሉ ሠዓልቲ ናይ ድንግል ማርያም ሥዕሊ ገዚኡ ከምጽኣለይ ዝኽእል ገንዘብ ክህቦ እንዶ ናብ ኢየሩሳሌም ዝኸይድ እንተሎ በጃኹም ድለዩለይ እናበለት ብንብዓት ለመነቶም። ሓደ አባ ቴዎድሮስ ዝተባህለ መነኮስ ኣብ ኣደ ኣምላኽ ቅድስት ድንግል ማርያም ዘለዋ ፍቕሪ ርእዩ፡ “ኣነ ናብ ኢየሩሳሌም ክኸይድ እየ’ሞ ብገንዘበይ ገዚኣ ከምጽኣልኪ፤ ደኃር ናባኺ ምስ ተመለስኩ ናይ ዝገዛእክዋ ዋጋ ካባኺ እቕበል በላ”። ሽዑ እግሩ እናሰዓመት፡ ኣጥቢቓ ኣማኅፀነቶ።
ንጽባሒቱ ኣንጊሁ ተንሢኡ ናብ ኢየሩሳሌም ከደ። ኣብቲ ዝደልዮ ቦታ ምስ በጽሐ ከኣ ካብተን ቅዱሳት መካናት ተባሪኹ፡ ነቲ እታ ሰበይቲ ዝበለቶ ረሲዕዎ እናኸደ ከሎ፡ ንምንታይ እታ ሰበይቲ ዝበለትካ ረሲዕካ ዝብል ኅሊናዊ ቃል ሰሚዐ። በዚ ኸኣ ሰምቢዱ፡ ናብቲ ቤት መሸጣ ከይዱ ንምርኣያ ጽብቕቲ ሥዕሊ ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ረኺቡ ዓደጋ። ብንጹሕ ኣልባስ ጌሩ ድማ ጠቕለላ፡ እታ ሥዕሊ’ቲኣ ቅዱስ ሉቃስ ወንጌላዊ ከም ዝሠዓላ ይንገር። እቲ መነኮስ (አባ ቴዎድሮስ) ነታ ሥዕሊ ኣብ እንግድዓኡ ጌሩ መገዱ ናብ ሃገረ ጼዴንያ ኣምርሐ። ኣብ መገዲ እናኸደ ከሎ ኣንበሳ ክቐትሎ ደልዩ ኣናጓዘመ መጾ። እቲ መነኮስ ነቲ ኣንበሳ ግርማኡ ርእዩ ኣዝዩ ፈርሀ። ኣብ ፍርሃት ከሎ ድማ እታ ሥዕሊ ካብቲ ድምጺ ናይቲ ኣንበሳ ሸውዓተ ዕጽፊ ብዝኾነ ድምጺ ኣስምዓቶ። ብኡ ብኡ ኸኣ እቲ ኣንበሳ ከም ሓደ ፈረሰኛ ዝሃድኖ ዘሎ ብቕጽበት ሃደመ። ጸኒሖም’ውን ቅትለትን ምዝማትን ዝልማዶም ፈያት ምስ ረኸብዎ ድማ ከምቲ ናይ ቀዳማይ ተኣምር ከም ነጐዳ ድምፂ ተዳህየት። ካብ ፍርሃት ዝተላዕለ ኸኣ እዚ ድምፂ ካበይ ከም ዝኾነ ከይፈለጡ ሃደሙ።
እቲ መነኮስ ነዞም ዘገርሙ ተኣምራት ርእዩ ብልቡ ከምዚ ኢሉ ሓሰበ “ከምዚ ሕጂ ዝረኣኽዎ ክልተ ዓበይቲ ተኣምራት፡ ናብ ዓደይ ምድረ አግዓዚ ረዳኢት ክትኮነኒ ክወስዳ እየ” በለ። ንሱ ግና እታ ሥዕሊ ብፍቓዳ ከም ዝመጸትን ካብ መዓሙቕ ልቢ እታ ሰበይቲ (ማርታ) ዝተላዕለ ምስኣ ክትነብር ከም ዝኾነትን ኣይፈለጠን። ከም ካልኦት ኣቕሓ ካብ ነጋዶ ከም ዝሽየጥ ብዘይ ፍቓድ ብገንዘቡ ከም ዘምጽኣ መሲልዎ ነበረ። ከምዚ እናመኸረን እናሓሰበን ከሎ ኣብ ገምገም ባሕሪ በጽሐ። ብዙኃን መራኽብ ረኺቡ ድማ ነቶም ሰብ መራኽብ ናበይ ዓዲ ኢኹም እትኸዱ? ኢሉ ሓተቶም። ሓደ ካብቶም ሰብ መርከብ ንጼዴንያ ዝበሎ ኃዲጉ፡ ናብቲ ብኻልእ መገዲ ናብ ምድረ አግዓዚ እየ ዝኸይድ ዝበሎ በዓል መርከብ ደየበ። ኣብታ መርከብ ተሰቒሉ ኣብ ማእከል (ፍርቂ) ባሕሪ ምስ በጸሐ ድማ ብርቱዕ ንፋስ ተላዕለ። ብዘይ ድሌቱ ከኣ ናብ ናይ ጼዴንያ ዝበጽሕ ወደብ ወሰዶ። በዛ መገዲ እዚኣ ገይሩ ድማ ከይፈተወ ናብ ቤት ማርታ ብልቡ ከምዚ እናበለ ኣተወ “እታ ሥዕሊ ክገዝኣላ ዝተማኅፀነትኒ ሰበይቲ ኣነ ምዃነይ ኣበይ ከይትፈልጠኒ” በለ፤ ምስቶም ነጋዶ ተሓዊሱ ድማ ናብ ቤታ ኣተወ። ብሕቡእ ናብ ዓዱ ክኸይድ ብጊዜ ሠርክ ክወጽእ እንተበለ ከኣ ምውጻእ ሰኣነ። በዚ ከምዚ ከኣ ንሠለስተ መዓልትን ለይትን ፈቲኑ ምዃን ኣበዮ። ምኽንያቱ ማዕፆ ተኣምር ኣደ ኣምላኽ ቅድስት ድንግል ማርያም ኣብ ቅድሚኡ ስለዝተዓፅወ እዩ። ኣፍደገ ማዕፆ ነቶም ኣብ ቅድሚኡ ዝኣተዉን ዝወጹን ርኅው ነበረ። ኣንፈቱ’ውን ኣይተለወጠን።
ማርታ ኵሉ ጊዜ ነቶም ዝኃደሩ ኣጋይሽ ክሳብ ኣፍደገ ማዕጾ ምፍናው፡ ነቶም ንመገዶም ስንቂ ዘይብሎም ድማ ኣስኒቓ ምፍናው ልማድ ነበራ። ነዚ መነኮስ እዚ ክወጽእ እናደለየ ምውጻእ ግና ዘይክእል ኮይኑ ረኣየቶ። “ኦ አባ እንሆ ከምዝሓመመ ሰብ ኮይንካ እርእየካ ኣሎኹ ሎሚ ኅደር እሞ ጽባሕ ትኸይድ፤ ቤተይ ኣጋይሽ ንምቕባል ስሩዕ እዩ” በለቶ። ንሱ ድማ “ሕራይ” በላ። ንጽባሒቱ ክኸይድ እንተበለ ከም ናይ ቀደሙ ምኻድ ሰኣነ መሊሳ ከኣ ኣኅደረቶ። “ኦ አባ እንታይ እዩ ኣብ ልዕሌኻ ዘሎ ነገር?” በለቶ። አባ ቴዎድሮስ ኣፍ ከፊቱ ብሕፍረት ከምዚ በላ “ናብ ኢየሩሳሌም ክኸይድ ከለኹ ሥዕሊ ቅድስት ድንግል ማርያም ወላዲተ ኣምላኽ ከምጽኣልኪ ዘማኅፀንክኒ ኣነ ምዃነይ ኣይዘከርክንን ዲኺ?” በላ። ንሳ ድማ “ናብ’ዚ ቤት ዝኣትዉን ዝወጹን ብዙኃን እዮም ከመይ ገይረ ከለልየካ” በለቶ። ድኅሪ’ዚ ነታ ሥእሊ ካብ ዝገዝኣ ኣትኂዙ ክሳብ እታ ሰዓት እቲኣ ኵሉ ኣብ መገዲ ዝረኣዮ ተኣምራት ነገራ። እዚ ምስ ነገራ ነታ ሥእሊ ካብ ትሕቲ ሕቝፉኡ ኣውጺኡ እንሆ እዛ ኣደናቒት ዝኾነት ሥእሊ እንኪ ኢሉ ንማርታ ሃባ። እቲ ዘደንቕ ነገር፡ እታ ሥእሊ ሥጋ ዝለበሰት ትመስል ነበረት፤ ማለት ከምቶም ሰብ ጥበብ ምስ ፍቁር ወዳ ዝረኸብዋ እያ ትመስል። ማርታ እዚ ነገር እዚ ሰሚዓ ካብ ፍቕሪ ቅድስት ድንግል ማርያም ዝተላዕለ ኣብ ትሕቲ እግሪ ኣባ ቴዎድሮስ ሰገደት። ካብ ኣእዳዉ ነታ ሥዕሊ ተቐቢላ ከኣ ከም ንግሥቲ እሌኒ በቲ ናታ ዕልልታ ካብ ርሑቕን ቀረባን ኵሎም ክሳዕ ዝእከቡ ብሓጐስ ዕልል በለት። ቤት ሠሪሓ ድማ ብዓቢይ ክብሪ ኣቐመጠታ። ኵሉ ጊዜ ብየማናን ጸጋማን፡ መዓልትን ለይትን ዘይጠፍእ መብራህቲ ተብርሃላ ነበረት። ኣብ ቅድሚኣ ኮይና ትሰግድን “ሰላም ለኪ” እናበለት ክትድቅስ እኳ ካብኣ ኣይተፈልየትን። ሰብ ከይተንክፋ ኢላ ከኣ መጋረዲ ሓጺን ገበረት። ምእንቲ እቲ ቅብኢ (ርሃጽ) ካብታ ሥዕሊ ዝነጥብ ዝነበረ’ውን ኣብ ሓደ ምእንቲ ክእከብ ኣብ ትሕቲ እታ ሥዕሊ ጻሕሊ ገበረት።
እቲ መነኮሳ’ውን ክሳዕ ዕለተ ሞቱ ነታ ሥዕሊ ምስ ማርታ ኮይኑ ይሕልዋ ነበረ። ኣብ ኵሉ ዓለም ድማ እዛ ሥዕሊ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም፡ ካብ ኢየሩሳሌም ናብ ጼዴንያ ዓዲ ማርታ ኣብ ፲ መስከረም ከምዝበጽሐት ተሰምዐ። እቲ ሽዑ ዝነበረ ሊቀ ጳጳሳት ዜናኣ ምስ ሰምዐ ኤጲስ ቆጶሳትን ካህናትን ኵሉ ሕዝብን ኣኸቲሉ ናብኣ መጸ። ነታ ሥዕሊ ምስ ረኣይዋ ልክዕ ሥጋ ከም ዝለበሰት ኮይና ረኸብዋ። በዚ ኣምላኻዊ ሥራሕ ድማ ኣዝዮም ተገረሙ። ሽዑ ካብቲ ንብዓትን ርሃጽን እናቐድሑ ብዙኃን ብሕማም ተታኂዞም ዝነበሩ ሕሙማት ሓወዩ። ካልኦት’ውን ንበረኸት ወሰዱ፤ እቲ ቅብኢ ድማ ይመልእ እምበር ቀልጢፉ ኣይጐድልን ነበረ። ነዛ ሥዕሊ እዚኣ ናብ ካልእ ቦታ ከግዕዝዋ ምስ ደለዩ ድማ ኣብ ጼዴንያ ዓብይ ዕልቕልቕ ኮነ። ብዙኃት ሰባት’ውን ሞቱ። እዛ ሥዕሊ እዚኣ ክሳዕ ሕጂ’ውን ኣላ። ሊቃነ ጳጳሳት ነዛ ዕለት እዚኣ ከነኽብራ ግዘት ሰሪዖሙልና እዮም።
ጸሎታን በረኸታን፡ ምሕረት ፍቁር ወዳን ምስ ኵላትና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን አሜን።
ሰላም ለሥዕልኪ እንተ ሠዓላ በእዱ
ሉቃስ ጠቢብ እም ወንጌላውያን አሐዱ
አመተቀብዑ ማርያም እምሐፈ ሥዕልኪ ቅብዐ ናርዱ
በሕማም እኩይ እለ ደወዩ ወውኅዱ
ጽዑራነ ምድር ጥዕዩ ወጥቀ ፈድፈዱ
እዚኣ ዕለት እዚኣ ማለት ፲(10) መስከረም ካብተን 33 ዓበይቲ በዓላት ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ወላዲተ ኣምላኽ እያ።


text:
ምስ ኢትዮጵያ ዘራኽብ ዶባት ተኸፊቲ ማለት ዘቤታዊ ፖለቲካዊ ጸገም ኤርትራ ተፈቲሑ ማለት ኣይኮነን
- Details
- Created: Thursday, 04 October 2018 10:54
- Last Updated: Thursday, 04 October 2018 10:54
ኣብ ሓምሻይ ክፋል፡ ስለዚ ኣብ ደምበ ፈታዊ ዘለው ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን ኤርትራ ኣብ ከምዚ ዝበለ ሓደ ነቲ ካልእ ዘዕንቅፈሉ፡ ኣብ ሕምትኽትኽ ዝበለ ባሕሪ ፖለቲካዊ ድሕረት ተሸኺሎም’ዮም፡ ብተግባር ዘይስነ ንመሰረታዊ ናይ ስርዓት ለውጢ ንቃለስ ኣለና ዝብሉ። ድሕነት ህዝብን ሃገርን ቅድሚ ኩሉ ኢሎም ዝጭርሑ። ገዛእ ርእስኻ ካብ ፖለቲካዊ ድሕረት ከይነጻህካ፡ መንገዲ ሓቀኛ ህዝባዊ ፖለቲካዊ ለውጢ ከይሓዝካን ባህሊ ሓባራዊ ስራሕን ምክብባርን ከይወነንካን ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት ምዃድ ከምዘይከኣል ከኣ ኣተሃላልዋኦም ህያው መረጋገጺ’ዩ ምስ በለና ኢ


text:
ከምቲ ልሙድ በቢ ዓመቱ ብምኽንያት በዓለ ልደት ዘእግዚኣነ ሃገረ ቫቲካን ኣብ ዝርከብ ጳውሎስ ሻድሻይ ናይ ጉባኤ ኣዳራሽ ዝቐርብ ናይ ውሁድ ጥዑም ቅንይት ሙዚቃ ምርኢት ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ናይ ለምዘበን መበል 25 ምርእቲ ንዘቕርቡ ሙዚቀይናታት ኣብ ቀለመንጦስ ናይ ጉባኤ ኣድራሽ ተቐቢሎም መርሕ ቃል ከምዝለገሱ ልእኽቲ ጋዚጠይና ራዲዮ ቫቲካን ጋብርኤላ ቸራዞ ሓቢረን።
ናይዚ መበል 25ኛ ምርኢት ብድጋፍን ብሓላፍነን ናይ ካቶሊካዊ ስነ ትምህርቲ ዝከታተል ቅዱስ ማኅበር ዝተሰናደው ክኸውን እንከሎ፥ ቅዱስነቶም ኣብ ዝለገስዎ ቃል፥
ልደት ዘእግዚእነ ልባትና ዘጐሃህርን ዘይምግዳስ ዘርሕቕ በዓል እዩ
ኣቐዲሞም ንዅሎም ነቶም ናይቲ ምርኢት ኣሰናዳእትን ንዅሎም ሙዚቀይናታትን ተሳተፍቲ ማህሌታውያንን ዘለዎ ኣድናቖት ገሊጾም ብምምስጋን፡ ናይቲ ምርኢት እቶት ነቶም ኣብ ረፓሊካዊት ደሞክራሲያዊት ጐንጐን ኣርጀቲናን ዝርከቡ ድኻታትሕጻናት ንምድጋፍን ነቲ ናታቶም መሰረታውን ሕቶ ደገፍ ዝውዕል ምዃኑ ጠቒሶም፡ እዚ ንገዛእ ርእሱ በዓለ ልደት ትርጉሙ እንታይ ምዃኑ ዝግለጽ እዩ።
ከምእንፈልጦ በዓለ ልደት ፍሉዩ ቆላሕታ ዝግበርሉን ኣሳታፍን ንብጻይካ ናይ ዘይምግዳስ ዶባት ዘወግድን ቍሩር ልቢ ዘማሙቕን ነቲ ብቑዓት ስለ ዝኾንና ዘይኰነስ ብፍቓዱ ንዝጽገወና ጸጋ ክፉት ዝገብር እዩ። ምእንቲ’ዚ ሎሚ እውን ነቲ ናይ ልደት ህያብ ዝዀነ ሰላምን ሕውነትን ምስፋሕ እዚዩ ኣገዳሲ እዩ፡
ስነ ጥበብ ልብን ኣእምሮን ናብቲ እውነተይና ናይ በዓለ ልደት ትርጉም የርህው
ንበዓለ ልደት በቲ ክውክልዎ ዝኽእሉ እውነተይና ርእይቶን ስምዒትን ሕይወታዊ ምግባር የድሊ። ስለዚህ ድማ፥
ስነ ጥበብ ልብን ኣእምሮን ናብቲ እውነተይና ናይ በዓለ ልደት ትርጉም ዝኸፍት መዳርግቲ ዘይብሉ መጋበርያ እዩ። ናይ ስነ ጥበበይናታት ምህዞን ብልሓትን ብስነ ጥበባዊ ሙያኦም ኣቢሎም፡ ብሙዚቃን መዝሙርን እውን ኣቢሎም ናብቲ ናይ ሕልና ውሳጠ ናይ ምብጻሕ ብቕዓት ኣለዎም። ስነ ጥበብ ናብቲ ናይ ሕልና ውሳጠ ይኣትው።
ቢሎም ነቶም 180 ስብ ሙያ ሙዚቀይናታትን ማህሌታውያንን ዝለገስዎ ቃል፥
እቲ ናይ ስነ ጥበብ ምርኢት ሕያውነት ንምዝራአ ምቹእ ኣጋጣሚ ይዅነልና። ሓልዮትን ሕያውነትን ኣብዚ ዓመጽን ውግእን ዝረአየሉ እዋናዊ ዓለም ኣዚዩ ዝተረስዐ ቃልን ተግባርን እዩ፡ ስለዚህ ነቲ ካብ በዓቲ ቤተልሄም ዝምንጭው ሕያውነትን ሰላምን እንገዳን እንዘርአሉ ኣጋጣሚ ይኹነልና
ቢሎም ኣጠቓሊሎም ርሑስ በዓለ ልደት ድማ ንዅሎም ኣቕድም ኣቢሎም ተመንዮም ሓዋርያዊ ቡራኬ ሂቦም ከምእተፋነዉ ቸራዞ ኣመልኪተን።


text:
ሕቡራት መንግስታትን ዓለምለኸ ትካላት ረድኤትን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ኣብ ውሽጢ 60 ዓመታት እቲ ዝኸፍአ ብዝተብሃለ ናይ ድርቅ ቅልውላው ንዝሳቐዩ ሚሊዮናት ሰባት ረድኤት ንምቕራብ ልዕሊ ዓቕሞም ስለዝኾነን ሕፅረት ገንዘብ ስለዘጋጠሞምን ካብ ማሕበረ ሰብ ዓለም ተወሳኺ ሓገዝ ይፅውዑ ኣለው።
እቲ ኣብ ቀንርኒ ኣፍሪካ ኣጋጢሙ ዘሎ ቅልውላው ድርቂ ንኢትዮጵያ፡ማእኸላይን ደቡባውን ሱማሊያን ጅቡቲን እናጥቐዐን ይርከብ።ትካላት ረድኤት ከምዝበልኦ ግን እቲ ሓደጋ ኣብ ሱማሊያ ዝኸፍአ እዩ።ምትሓት ምህርቲ እኽሊ ምኽንያት ናህሪ ዋጋ ከምዝኾነ እተን ትካላት ይገልፃ ኣለዋ።ኣብ መንጎ መንግስትን ናዕበኛታት ኣል-ሸባብን ዝካየድ ቐፃሊ ዅናት’ውን ነቲ ሽግር ኣጋዲድዎ’ሎ።
ብመሰረት ፀብፃብ ሕቡራት መንግስታት ልዕሊ ሲሶ ህዝቢ ሱማሊያ ሰብኣዊ ሓገዝ የድልዮም።
ኣብ ቀረባ ኣል-ሸባብ ዓለምለኸ ትካላት ረድኤት ናብ ሱማሊያ ንኽምለሳ ዝዕድም መግለፂ ኣውፂኡ’ሎ።ትካል ስደተኛታት ሕቡራት መንግስታት ነቲ መግለፂ ብታሕጛስ ተቐቢሉዎ።እንትኾነ ግን ይብላ ወሃቢት ቃል ዩን.ኤች.ሲ.ኣር መሊሳ ፍለሚንግ ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃል ሰራሕተኛታት ቅድሚ ምምላሶም ናይ ደሕንነት መረጋገፂ ከምዝደልያ ኣፍሊጠን ኣለዋ።
ዓለም ለኸ ትካላት ንቶም ዝተጠቕዑ ሰባት ምግቢ፡ማይ፡መፅለልን ካልኦት መሰረታዊ ዝኾኑ ጠለባትን ንምምላእ ከቢድ ፃዕሪ እናገበሩ ከምዝኾኑ ይሕብሩ።
ፕሮግራም ምግቢ ዓለም ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ንዝርከቡ ሽዱሽተ ሚሊዮን ግዳያት ድርቂ እናመገበ ይርከብ።ወሃቢት ቃል እቲ ትካል ኤሚሊያ ካሴላ እቲ ቑፅሪ ናብ 10 ሚሊዮን ንኽዓቢ ትፅቢት ይግበር ይብላ።
ንሰን ብምቕፃል ኣብ ሱማሊያዊያን ስደተኛታት ብፍላይ መጠን ጉድለት ኣመጋግባ ዝለዓለ እዩበላ’ሞ ‘’ብፍላይ ድማ ዶባት ኣብ ዝሰግሩ ህፃውንቲ እቲ መጠን 45 ሚእታዊ ምዃኑ ንሕናን መሻርኽትናን ተዓዚብና ኢና።’’ኢለን።
ትካል ህፃናት ሕቡራት መንግስታት ዩኒሴፍ ልዕሊ ክልተ ሚሊዮን ህፃናት ቀርኒ ኣፍሪካ ብጉድለት ኣመጋግባ ስለዝሳቐዩ ህፁፅ ናይ ህይወት ኣድሕን ስጉምትታት ምውሳድ ከምዘድሊ ይፅውዕ።እቲ ትካል ብውሳኽ ፍርቂ ሚሊዮን ህፃውንቲ ኣብ ህይወቶም ዓብይ ሓደጋ ገጢሙዎም ከምዘሎ ይሕብር።


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ካብ ንውሕ ዝበለ ግዜ መርበብ ዓለምለኸ ጸሎት ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ብዝብል ስያሜ ብዝተፈላለየ ቋንቋታት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ከም ሓዋርያዊ ኣገልግሎቱ ገሩ ዝነጥፍ ኣብ ወርሒ ነሐሰ እውን ስለ ሥድራቤት ክጽለ ብቋንቋ እስፓኒሽ ንዘቅረብዎ ምሕጽንታ ብዝተፈላለየ ቋንቋ ተርጉሙ የቅርብ፣
ቅዱስነቶም ንሥድራቤት ከም መዝገብ ሃብቲ ዘመደ ኣዳም እንክገልጹ ነዚ ኣብ ሓደጋ ዘውርድ ኩነታት ይረኤ ስለዘሎ እዚ ኩነታት እዚ ከኣ ብዓንዲ ርእሱ ካብቲ ናብራ ስለዝጅምር ‘ናይ ዘሎናዮ ዘመን ረምታ ሕይወት ጽቅጠተ ኣእምሮ፡ ተጽዕኖ ሥራሕ፡ ከምኡ እውን ብተቅዋማት ዝቀርበልና ትሑት ግምት ንሓደጋ ክሰጥሓና ይኽእል’ እንክብሉ ንሥድራቤት ኣንጸላሊውዎ ዘሎ ሓደጋ ይገልጹ እሞ እኹል ፖሎቲካ ሥድራቤት ክግበር ይምሕጸኑ፣
እኹል ፖሎቲካ ሥድራቤት!
በብዓውዲ ኣብ ፖሎቲካስ ይኹን ኣብ ቁጠባ ብዛዕባ ሥድራቤት ብዙሕ ከምዝዝረብን እዚ ግን ኣኻሊ ስለዘይኮነ ጭቡጥ ውሳኔታትን ክውሰድን ኣብ ተግባር ክውዕልን ‘ብዛዕባ ኣድላይነት ሥድራቤታት ጥራይ ምዝራብ እኹል ኣይኮነን፣ ጭቡጥ መጋበሪ ክተደንፍዕ የድሊ ከምኡ እውን ቅርዑይ ናይ ሥድራቤት ሜላ ብምትእትታው ኣብ ኅብረተሰብ ዘበርክትዎ ግደ ምምዕባል የድሊ’ እንክብሉ ሓደራ ይብሉ እሞ! እቲ ቀንዲ ከኣ ጸሎት ስለዝኾነ ‘ብሓባር ኰና ኢየሱስ እተን ዓበይቲ ምርጫታት ቁጠባን ፖሎቲካን ንሥድራቤት ከም መዝገብ ሃብቲ ዘመደ ኣዳም ክከላኸሉሉ ጸጋ ክህቦም ንለምን’ ብማለት ተማሕጺኖም፣


text:
"ዉሽምነት ግብፂ ንኤርትራን፤ ፖለቲካ ምብራቕ ኣፍሪካን"
03/05/2010 "ዉሽምነት ግብፂ ንኤርትራን፤ ፖለቲካ ምብራቕ ኣፍሪካን"
(ተሓግ ሃገር ብዕራይ ሃገር የዉፅኦ!)
ተንታኒ፦ ካሕሳይ መሰለ ሳሙኤል @ ድወት
ኣብዚ ቅነ ሃገረ ግብፂ ሰራዊታ ኣብ ኤሪትራ ብምቕማጣ ሰዒቡ ቀልቢ ዓለምለኸ መራኽብቲ ቡዙሓት ሲሑቡ እዩ። እዚ ናይ ግበፂ ኣካይዳ ነቲ ከባቢ ኢሉ’ዉን ኣብ ቀረባ ርሕቐት ንዘላ ኢትዮጵያ ዘለዎ ሸዉሸዉታ ዘይንዓቕ ብሙኻኑ ኣብዚ ርእሰ ጉዳይዚ ኣመልኪቶም ሓደ ሓደ መሁራት ፖለቲካ ይዛረቡ።
ብፌደራሊዝም፤ዳይቨርስቲ ኤንድ ኮንፍሊክት ማኔጅመንት ካልኣይ ዲግሪኦም ዝሰረሑን ኣብ ደቡብ ስዳን ን4ተ ዓመታት ብኣማኻሪነት ማዕረግ ዘገልገሉ ኣይተ ካሕሳይ ገ/የሱስ ከም ዝበልዎ፤ ፖለቲከኛታት ሃገረ ግብፂ ኣብ ምዕራብ ሃገራት ዓለም ዝነበሮም ተሰማዕነት ቀኒሱ እዩ። ብተፀራሪ ድማ ናይ ኢ/ያ ፖለቲካዊ ተሰማዕነትን ኢኮኖሚያዊ ዕብየትን ለዉጥን፤ ንሃገራት ምዕራብን ምብራቕን ቀልቢ እናስሓበ እዩ። ስለዝኾነ ድማ ናይቲ ከባቢ ልዕልነት ፖለቲካ ብሃረርታ ስለዝደልይዎ ከምዚ ብምግባሮም ትፅቢት ዝግበር እዩ።
ኢ/ያ ግድብ ኣባይ ካብ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ሓሊፋ ንኣገልግሎት መስኖ ክትጥቀመሉ ከምትኽእል ዋላ እንተፈለጠት ሙሉእ ብሙሉእ መሬታ ብማይ ኣባይ ክተልምዕ ንእትኽእል ሃገረ ሱዳን ዓቢይ ትምህርቲ ኮይኑ እዩ። እዚ እዉን ንፖለቲከኛታት ሃገረ ግብፂ ዘይተፀበይዎ ኪሳራ ኣስዒቡሎም እዩ ዝበሉ ኣይተ ካሕሳይ፤ ርክብ ኢትዮ-ሱዳን እናተጠናኸረን እናሓየለን ምምፃኡ ካብ ምግንዛብ ብተወሳኺ ንናይ ፕሬዝደንት ኣልበሽር መንግስቲ ንምግልባጥ ግብፃዉያን ናብ ኤሪትራ ብምእታዉ ንተቓወምቲ መንግስቲ ሱዳን ምስልጣን ከም ዝጀመሩን እዮም ዝገልፁ።
ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ፤ ናይ ማእኸል ስትራተጂካዊ ርክብ ዳይሬክተር ሓጋዚ ፕሮፌሰር መረሳ ፀሃየ ዉን ተመሳሳሊ ሓሳብ እዩ ዘለዎም።
ግብፂ ኣብ መሰልጠኒ ወትሃደራት ኤርትራ ፍሉይ ሽም ሳዋ ከሳብ 30 ሸሕ ወትሃደራታ ኣብ ኤርትራ ክተስፍረ ድሌት ኣለዋ። ኣብ ኢ/ያን ሱዳንን ፅዕንቶ ብምሕዳር ሃገራዊ ጥቕማ ንምኽባር እናሰረሐት እያ። ካብዚ ብዝዘለለ ድማ ኣብ ልዕሊ ሱዳን መፈንቅለ መንግስቲ ንምክያድ እናፀዓረት እያ ክበሉ እዮም ምንቅስቓስ ግብፂ ዘረድኡ።
ካብዚ ብተወሳኺ ድማ ናይ ሃገራት ምዕራብ ኣፍሪካ ፖለቲካዊ ቀዉሲ ናብ ምብራቕ ኣፍሪካ እናተሰሓበ ሙኻኑ ብምጥቃስ፤ መንግስቲ ኤርትራ ናይ ወፃኢ ርክባቱ ምቁፅፃር ዘይኽእልን፤ ርክባቱ ድማ ምስ ዝዓምበረ ብሙኻኑ ኣብ ህንፀት ሃገር ሃገሩ ምስጓም ኣይክኣለን። ስለዝኾነ እዉን ህልዉናኡ ክሳብ ዘረጋገፀሉ ንካልኦት ድጋፍ ምሃብ ጥራሕ እንተይኮነስ ካልኦት ዓበይቲ ዝብሃሉ ዉሳነታት ክሳብ ምትሕላፍ ዝበፅሕ ስጉምቲ ከወስድ ይኽእል እዩ ክብሉ ይገልፁ።
ግብፂ እዉን እዚ ከም ፅቡቕ ኣጋጣሚ ተጠቒማ እናከሰረቶ ዘላ ልዕልነት ፖለቲካ ንምክሕሓስ እቲ ሃዋህው ክዘርግ ዝኽእል ስጉምቲ ምዉሳዳ ኣይቀርን፤ ሕዚ ዝረኣይ ምልክት እዉን ንዕኡ እዩ ዘመላኽት ይብሉ። ረዳት ፕሬፌሰር መረሳ ፀሃየ።
ኣብ ፖለቲካ ዓለም ዘለዉ ኣይተ ልደቱ ኣያሌው ብወገኖም፤ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ኣብ ሓደ ሓደ ከባቢታት ናይ ሓደሽቲ ሓይልታት ሚዛን ምንቅስቓሳት ዘልዐሉን ንሃገራት ምብራቕ ኣፍሪካ ቑሩባት ዘይኮና ሃገራት ብተወሳኪ ኣብቲ ከባቢ እናተመላጠጣ ሙኻነን ንኢ/ያ ስግኣት ከም ዘለዎ ይገልፁ። ግብፂ ሰራዊታ ኣብ ኤርትራ ምንባራ ኢ/ያ ንኤርትራ ናይ ቀረባ ዓምዲ ስለዝኾነት ዓብይ ስግኣት ኣለዎ ይብሉ።
‘‘ ግብፂ ናይ ርሑቑን ቀረባን ጥቕማ ብምርኣይን ብምምማይን ገፃ ናብ ኣፍሪካ መሊሳ ኣላ። ግብፃዉያን ኣብ ኢ/ያ ሰላም ንክይህሊ ንዘመናት ክፅዕሩ እዮም ነይሮም። እዚ ሕዚ’ዉን ኣጠናኺሮም እናቐፀልሉን እናሰረሕሉን ምንባሮምን ምህላዎምን ምንቅስቓሳቶም ባዕሉ ምስክር እዩ። ኣብ ግብፂ ዘሎ መንግስቲ ወትሃደራዊ መንግስቲ ስለዝኾነ፤ ባህሪ ወትሃደራዊ መንግስቲ ድማ ስምዒት ምትኹታኽን ምቕስቓስን ሰለዘኾነ ጉዳይ ግድብ ህዳሰ ኣባይ ነዚ እናተጠቐምሉ እዮም’’ ክብሉ ኣይተ ልደቱ ንናይ ግብፂ ምንቅስቓስ ኣመሊኪቶም ይገልፁ።
ኣብ መንጎ ግብፅን ሱዳንን ዝነበረ ርክብ ናይ ኣባይ፤ ናይ ንግዲ ልዉዉጥ) የጓሃህሮ ነይሩ። ሕዚ ግና ሱዳን ጥቕማ ንምኽብር ምስ ኢ/ያ ብዝገበረቶ ምትሕብባር ንግብፃዉያን ኣቖጢዑዎም እዩ።
በዚ ድማ ንሱዳን ንምንዳድ ሱዳን ኣብ ዘየላትሉ ምስ ኢ/ያ ኣብ ዙርያ ግድብ ህዳሰ ኣባይ ‘ንወራረድ’ ዝብል ሕቶ ኣቕሪባ እያ። ካብ ኢ/ያ ናይ ኣይክኣልን መልሲ ብምርካቦም ስዒቡ ናብ ኤርትራ ሰራዊቶም ብምእታዉ ንናይ ኤርትራ ወትሃደራትን ንናይ ኢ/ያ ተቓወምቲ ሓይልታትን ብምስልጣንን ብምዕጣቕን ኢ/ያ ንምብትታን እናሰርሑ እዮም ዝበሉ ድማ ኣይተ ካሕሳይ እዮም።
ፕሮፌሰር መረሳ ድማ፤ ናይ ኤርትራን ግብፅን ህዉከት ስልቲ ኣንፈቱ ንምቕያር መንግስቲ ተመጣጣኒ ስጉምቲ ኣካይዳ ምርኣይን ምስቲ ዘሎ ነባራዊ ኩነታት ዝኸይድ ስልቲ ኣመራርሓ ምክታል የድልዮ ብሃሊ እዮም።
መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ትሐቲ ቁፅፅር መንግስታት ዓረብ እዩ። ግብፂ ኣብ ኤርትራ ወሳኒ ቦታ እናትሓዘት እያ።ናብ ዓብይ ሀዳሰ ግድብ ኣባይ እዉን እናቐረበት እያ። ካልኦት ሓሶታትን ሸፈጣትን እዉን እናሰርሐት እየቃ ትርከብ። እዚ ኣብ ልዕሊ ሃገራዉን ሉኣላዉነትን ጥቕሚ ኢ/ያ ሓደጋ ዘስዕብ እዩ ክብሉ ዉን የጠንቅቑ።
‘‘ ኣብ ኢ/ያ ኣብ ሓደ ሓደ ከባቢታት ዝተልዓሉ ዕግርግራት ኩሎም መልዐሊኦም ብከባቢ ኤርትራ እዩ። ስለዝኾነ ድማ ብኤርትራን ብቐይሕ ባሕርን ዘለና ምልከታዊ ፖሊሲ ከም ብሓዱሽ ምትዕርራይ የድሊ።
ጉዳይ ኤርትራ ጉዳይ ወፃኢ እነተይኮነስ ጉዳይ ጓሮ ቤት ገይረካ ክርአን ናይ ግብፅን ናይ ካልኦት ሃገራት ምንቅስቓሳት ድማ ብዓይነ ቁራኛ ምክትታል የድሊ። ምስ ሃገራት ዓረብ ዘለና ኩለመደያዊ ርክብ ድማ ከም ብሓዱሽ ምግምጋምን ምክላስን የድሊ። ምስ ሱዳን ዘለና ምትሕብባር ምጥንኻር፤ ምስ ታሕተዎት ናይ ኣባይ ተፋሰስ ሃገራት ዘለና ርክብ እዉን ምምሕዛይ የድሊ። ኣብ ዉሽጢ ሃገር ዝልዓሉ ህዝባዉያን ፀገማት ድማ ብዉነን ብወነን ምፍታሕን ምእላይን ከምኡ ድማ ባዕልትና ንኹሉ ነገር ድልዋት ምግባር የድልየና እዩ ክበሉ ድማ ይመኽሩ።
ኣይተ ካሕሳይ ብወገኖም፤ ኣብ መንጎ ኢ/ያን ሱዳንን ዘሎ ሓበራዊ ጥቕሚ ብምሕሳብ ርክባትና ምጥንኻር፣ናይ ግብፅን ኤርትራን ርክብ ድማ ብዓይነ ሰለምታ ምክትታል፤ ኣብ ሱዳን ፖለቲካዊ ምርግግዕ ንክህሉ ምሕጋዝ፣ ምስ ሃገራት ዓረብ ዘሎ ርክብ ብሱዳን ገፅ ምሕያል ኣድላይ ከም ዝኾነ የረድኡ።
‘‘ደጋዊ ጥንካረና ዉሽጣዊ ትብዓትና ስለዝኾነ ዉሽጣዊ ሓድነትና ምሕያል፤ ኣብ ጓሮና ዝልዓሉ ፀገማት ምፍታሕ፤ ዓቕሚ መከላኸልያና ምዕባይ፤ ካብ ሱዳን ብተወሳኺ ኣብ ቀረባ ዘለዉ ጎራብትና ብኣዞ ምትሓዝን ርክባትና እናጠናከርና ምኻድ፤ ብከባቢ ቀይሕ ባሕሪ ናይ ባዕልትና ጥቕሚ ንምኽባር ምስራሕ፤ ምስ ሱዳን ዘለና ርክብ ናብ ቀጥታዊ ትግበራ ብምሽግጋር ፀላኢ እንተመፂኡ ብሓባር እስካብ ምኽልኻል ዝበፅሕ ስጉምቲ ንምዉሳድ ምድላው፤ ሃገርና ንምሕላው ዘኽእል ምስቲ ወቕታዊ ኩነታት ዝኸይድ መከላኸሊ ምህናፅ ዘኽእል ምድላው ምግባር የድሊ’’ ዝበሉ ድማ ኣይተ ልደቱ ኣያሌው እዮም።
ግብፂ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ዘለዋ ኢኮኖምያዉን ፖለቲካዉን ጥቕሚ ንምኽባር ቅድሚ ሕዚ ንናይ ደቡብ ሱዳን ተቓወምቲ ሓይልታት ደብዲባ እያ። ምስ ጎራብቲ ሃገራት ኢ/ያ ድማ ዲፕሎማስያዊ ርክባታ ንምጥንኻር እናሰረሐት ፀኒሓ እያ። ናይ ሕዚ ምንቅስቓስ እዉን ካቡኡ ዝቐፀለ ሙኻኑ እቶም ሙሁራት ይዛረቡ።
እቶም ሙሁራት ግብፂ ኣብ ኤርትራ ሰራዊታ ምንባራ ኣብ ኢ/ያን ሱዳንን ብቐጥታ ኮነ ብተዘዋዋሪ ጉደኣት ምብፀሑ ኣይቀርን ይብሉ። ብፍላይ ኤርትራ እትቆፃፀሮም ናይዛ ሃገር በረኻታት ኣሸበርቲ ምምልላሶም ኣየቀርን፤ ነቶም ኣብታ ሃገር ዘለዉ ኢ/ያዉያን ተቓወምቲ ብምዕጣቕ እዉን ነዛ ሃገር ክህዉኽን ሰላማ ክዘርጉን ምፍታኖም ዘይቀሪ እዩ። ስለዝኾነ እዚ ምንቅስቓስ ብናይ ቀረባ ርሕቐት ሰለምታዊ ዓይኒ ምክትታልን ኣድላይ ስጉምቲ ምዉሳድን ይግባእ ኢሎም ኣሎዉ።
እቲ ኩነታት ተሓግ ሃገር ብዕራይሃገር የዉፅኦ ክትብል የገድድ።


text:
ኣብ ከተማ ባጽዕ፡ ኣፍልጦ ሕጊ ክብ ብምባል ምትሕብባር ነበርቲ ምስ ፖሊስ ንምድንፋዕ ዝዓለመ ኣኼባ ተኻዪዱ።
ኣዛዚ ካልኣይ መደበር ፖሊስ ከተማ ባጽዕ ተለንተ ዛይድ ተስፋዝጊ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ ብጽቡቕ ስነ-ምግባሩ ዝልለ ዜጋ መሰረቱ ኣብ ስድራ-ቤት ምዃኑ ጠቒሱ፡ እዚ ክዕቀብን ሓደ-ሓደ በከልቲ ተርእዮታት ብኣጋኡ ንምውጋድን፡ ምዕባይ ንቕሓት ኣብ ሕጊን ምትሕብባር ምስ ፖሊስን ኣገዳሲ ምዃኑ ኣስሚሩሉ።
ኩነታት ከባቢኻ ብጥብቂ ምክትታልን ውላድካ ዘርእዮ ምልውዋጥ ባህሪ ምሕላውን፡ ኣብ ምክልኻል ገበንን በደላትን ኣገዳሲ ተራ ከምዘለዎ ዝጠቐሰ ተለንተ ዛይድ፡ ብእዋኑ ናብ ፖሊስ ዝበጽሕ ሓበሬታ ኣብ ምግታእ ሳዕቤናት ዓቢ ተራ ከምዘለዎ ኣረዲኡ።ተሳተፍቲ፡ ዕላማታትን ተልእኾታትን ፖሊስ ንምዕዋት ምትሕብባሮም ከምዘዛይዱ ብምርግጋጽ፡ ለይታዊ ትልሂት ምክትታል ክግበረሉ፡ ፖሊስ ሓበሬታ ኣብ ዝመጾ እዋን ቅልጡፍ ግብረ-መልሲ ክህብ ዝብሉ ለበዋታት ኣቕሪቦም።
ኣመሓዳሪ ምምሕዳር ከባቢ ሰለስተ ኣቶ ዘርእሰናይ ጋይም፡ ምውሓስ ርግኣትን ጸጥታን ሕመረቱ ንቑሕ ህዝቢ ምዃኑ፡ ኩሎም ዝፍጸሙ በደላትን ገበናትን ድማ ካብ ዓይኒ ህዝቢ ክስወሩ ከምዘይክእሉ ብምሕባር፡ “እንታይ ገደሰኒ” ዝብል ኣተሓሳስባ ክውገድ ተላብዩ።


text:
ኩሎም ኣባላት ቤት ምኽሪ ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ንዘጋጠመ ናይ ምግቢ፡ናይ ስደተኛታትን ሰብኣዊ ቅልውላዋትን ንምፍታሕ ትኩርነቶም ንክቕፅል ሓደ ጉጅለ ኣባላት ቤት ምኽሪ ዩናይትድ ስቴትስ ፀዊዑ።
ነቲ ኮምቴ ካብዝመርሑ ሓደ ኣባል ቤት ምኽሪ ዩናይትድ ኣቴትስ ጄምስ ሚክጋቨርን ሕቡራት መንግስታት ኣብ ሱማሊያ ዓፀቦ ኣብቂዑ’ሎ ክብል ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ እንተኣወጀ’ውን ኣብቲ ዞባ ዘሎ ቅልውላው ሕዚ’ውን ኣይብቅዐን ኢሎም።
ከምውፅኢት ጥሙር ዅናትን ጥምየትን ገለ 2.5 ሚሊዮን ሱማሊያዊያን ኣለሻ ፀጥታን ምግብን ኣብ ውሽጢ ሱማሊያን ናብ ጎረባብቲ ሃገራትን ተሰዲዶም እዮም።
ሰራሕተኛ USAID ዝኾና ናንሲ ሊንቦርግዩ ዩናይትድ ስቴትስ ዓፀቦ ከጋጥም እዩ ንዝብል ቅድመ መጠንቀቕታ ህፁፅ ምላሽ ብምሃብ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ንናይ ዓለምለኸ ፃዕርታት ከምዝመርሐትን ነቲ ዞባ ልዕሊ 935 ሚሊዮን ዶላር ከምዝሓገዘትን ይገልፃ።
ከምዚ ድማ ይብላ ” ኣብ ውሽጢ 60 ዓመታት ካብዘጋጠሙ ድርቅታት እቲ ዝኸፈአ ደርቂ ኣብዝተኸሰተሉ እዋን ሓገዛት ብምውፋር ለውጢ ኣምፂእና ኢና።’’
ኣብ ቅድሚ ኣባላት ቤት ምኽሪ ቀሪቦም ምስክርነቶም ዝሃቡ ሊቦርግን ካልኦት ሰበስልጣን ምምሕዳር ኦባማን ነቲ ከባቢ ዝውሃብ ዘሎ ሓገዝ ቀፃሊ ንክኸውን ፀዊዕም ኣለው።እቲ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ኣጋጢሙ ዘሎ ናይ ስደተኛታት ቅልውላው ኣብ ዓለም እቲ ዝኸፍአ ኮይኑ ቀፂሉ’ሎ እውን ኢሎም።
ኣብ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ንኣፍሪካ ሓገዝ ዘናዲ ቤት ፅሕፈት ዳይረክተር ዝኾና ማርጋሪት ሚክለቪ ጎረባብቲ ሱማሊያ ዝኾና ሃገራት ንሱማሊያዊያን ስደተኛታት ምቕባለን ክቕፅላ ኣብ ምግባር ፈታኒ ምዃኑ ሓቢረን።


text:
(መዝ 118፡24)
1. ክርስቶስ ተንሥኣ እሙታን
2. በዓቢይ ኃይል ወሥልጣን
3. ኣሰሮ ለሰይጣን
4. ኣግኣዞ ለኣዳም
5. ሰላም
6. እምይእዜሰ ይኩን ፍሥሓ ወሰላም።
Easter Sunday Abba Awte Woldu, O.Cist.
ትንሣኤ መ.ኢ.ክ. ኣብ ልዕሊ ኃጢኣት ሞትን መሠረት ኃጢኣትን ሞትን ዝኾነ ሰይጣንን ንዝተዓወቶ ዓወት ብዓቢይ ታሕጓስን ኣድንቆትን ምስጋናን ነብዕለሉ ዝዓበየ ናይ ክርስትና በዓል ኢዩ።
ትንሣኤ፡- ብክርስቶስን ምስ ክርስቶስን ኣብ ክርስቶስን “ኦሞት ኣበይ ኣሎ ኃይልኺ” እናበልና ብምሥሩት እምነትን፡ ብጭቡጥ ተስፋን፡ ኣብ ልዕሊ ሞትን ምኽንያት ሞትን፡ ንምክሐሉ ዕለትን ተፍጻሜትን ኢዩ።
መሠረት ጽልእን ፍልልይን ዝኾነ ኃጢኣት ተሳዒሩ፡ ሰላምን ዕርቅን ራህዋን ዝተኣወጀልና፡ ካብ ባርነት ኃጢኣት ናብ ናጽነት ውሉድ ኣምላኽ ዝተሳገርናሉ፤ ከምቲ ሕዝበ እስራኤል ንባሕሪ ኤርትራ ተሳጊሮም ናጽነትን ራህዋን ቅሳነትን ዝረኸቡ፡ ብትንሣኤ ክርስቶስ ብዝረከብናዮ ዓወት፡ ካብ ሞት ናብ ሕይወት ተሰጊርና፡ ዓቢይ ሰላምን ዕርቅን፡ መንፈሳዊ ቅሳነትን ዝረኸብናሉ ኩነት ኢዩ።
ዓቢይ ሰላምን ዕርቅን ክኸውን ዝኸአለ፡-
ሓቂ ኣብ ልዕሊ ሓሶት
ሕይወት ኣብ ልዕሊ ሞት
ብርሃን ኣብ ልዕሊ ጸልማት
ጽድቂ ኣብ ልዕሊ ኃጢኣት
ሓዲስ ኣዳም ኣብ ልዕሊ ድያብሎስ ዓወት ስለዘመዝገቡ ኢዩ። (ዮሓ 16፡ 4 ርአ)
ዓቢይ ሓጐስ ዝኾነሉ ምክንያት ክርስቶስ ክሳብ ሞት ተአዛዚ ብምዃን፡-
ንምሥጢረ ፍቅሪ ኣምላክ ስለዝገለጸልና
ኃይሊ ፍቅሪ ኣምላኽ ኣብ ግብሪ ስለዝረኣና
ንልቢ ደቂ ሰባት ስለዝለወጠ
ሞት ተሳጊርካ ሕይወት ከምዘሎ ስለዝተረጋገጸልና
ሰማይን ምድርን መላእክትን ደቂ ሰባትን “ኣብ ሰማያት ክብሪ ንእግዚኣብሔር ኣብ ምድር ከዓ ንደላይ ደሓን ዘበለ ሰላም ይኹን” እናበልና ነመስግን ንሕጐስ።
እምነትናን ትንሣኤ ክርስቶስን
ትንሣኤ ክርስቶስ ኣኽሊል ክርስትናን መሠረት እምነትናን ኢዩ። ታሪኽ ሕይወት ክርስቶስ “ብሓሰውቲ ምስክራት ተኸሲሱ ብዘስካሕክሕ ሞት መይቱ።” ኣብ ብምባል ደምዲሙ እንተዝከውን፣ እምነት ፣ ሃይማኖት ፣ ክብሪ ኣምላኽ ዝበሃል ነገራት ጽውጽዋይ ኮይኑ ምተረፈ ኔሩ። ብትንሣኤ ክርስቶስ ኢና መለኮታዊ ባህሪ ክርስቶስ ዝተረጋገጸልና።
መ.ኢ.ክ ብርቱዕ ቃሉን ብመስተንክር ዝኾነ ተኣምራታቱን ሰማያውን ምድራውን ሓቅታት ክገልጽ ከሎ፡ ምእማን ንዝኣበዩ፡ ከም መጨረሻን ሰጋእ መጋእ ዘየብልን መረጋገጺ፡ መለኮታዊ ኵነቱ መቃባር ፈንቂሉ፡ ንሞት ሥዒሩ፡ ክትንሥእ ምዃኑ ከም ቈጸራ ይህቦም ነበረ።
1. ነዚ ቤተመቅደስ’ዚ ማለት ነቲ መኅደር መለኮት ኮይኑ ዘሎ ሰብአዊ ኵነቱ ኣፍርስዎ (=ቅተሉኒ) እሞ ብሠለስተ መዓልቲ ክሓንጾ (=ክትንሥእ) ኢየ፣ (ዮሓ2፡19)
2. ንኣኻትኩም ዝህቦ ምልክት እዚ ጥራሕ ኢዩ “ከምቲ ዮናስ ነቢይ፡ ኣብ ከርሢ ኣንበሪ፡ ሠለስተ መዓልቲን ሠለስተ ለይትን ዝገበረ፡ ወዲ ሰብ ከዓ ወዲ ሰብ ኣብ ውሽጢ ምድሪ ሠለስተ መዓልትን ሠለስተ ለየትን ኪገብር ኢዩ።” (ማቴ12፡40) ኢሉ ቈጸራ ትንሣኤኡ ሂቡዎም ነበረ። ሣልስቲ ኣቋጺርዎም ከምቲ ፍቃድ ኣምላኽን ትንቢት ቅዱሳት መጻሕፍቲን ንነፍሱ ምእንቲ ኵልና ብፍቃዱ ከም ኣወፋይን ተወፋይን ከም ሰዋዕን መስዋዕትን ከም ወሃብን ተቀባልን ኮይኑ ተሠወዓልና።
ከምቲዝበሎን በቲ ዝተቋጸሮን ድማ፡-
ሕይወት ብርእሱ ድኾነ ክርስቶስ፡ ብዕዳ ኃጢኣት፡ ብሞት ተኣስሩ ክተርፍ ስለዝከኣለ፡ መሬት ኣንቀጥቂጡ፡ መቃብር ፈንቂሉ፣ ተንሥአ። ናይዚ ሓቅነት፡ ኣውራ በቶም ጸላእቱን ቀተልቱን ኢዩ ተዓቂቡን ተመስኪሩን ተኣዊጁን ዝርከብ።
ክርስቶስ ምስ ሞተ፡ መቃብሩ ብዓቢይ እምኒ ተዓጺዩ፡ ብዕጡቃት ወተሃደራት ተሓሊዩ፡ ብማኅተም መንግሥቲ ተዓሺጉ ክሕሎ፡ ሊቃነ ካህናት ብዝሓተትዎ መሠረት፡ ገዛኢ ብዝሃቦ ፍቃድን ትእዛዝን ብጥብቂ ተሓሊዩ ኢዩ።
ንመለኮታዊ ኃይሊ መ.ኢ.ክ.፡ ይትረፍዶ እምኒ መቃብርን ኃይሊ ብረትን፡ እቲ ንዅልና ደቂ ኣዳም፡ ኣብ ትሕቲ ግዝአታን ቍጽጽራን ተምብረና ሞት’ውን ከይተረፈት፡ ክትገዝኦ ስለዘይከኣለት፤ መሬት ፈውሲ ሞት ንዝኾነ ክርስቶስ ውሒጣ ዝነበረት፡ ከምቲ ብትእዛዝ እግዚኣብሔር፡ ዓሣ ንዮናስ ነቢይ ብሕይወቱ ኣብ ስግር ባሕሪ ዝተፍኦ፡ ኣብ ሳልስቲ ስግር ሞት ክትተፍኦ ተረኽበት።
ብትንሣኤ ክርስቶስ
1. መለኮታዊ ርትዒ ኣብ ተግባር ተራኢዩ ምእንቲ ኣምላኽ ንርእሶም ዘትሕቱ ኣምላኽ ክብ ከብሎም ርቱዕ ኢዩ። “ንኃያላት ካብ ዙፋኖም ገምጠሎም ንትሑታት ከዓ ክብ ኣበሎም (ሉቃ 1፡52) ኢላ ብመሪሕነት መንፈስ ቅዱስ እኖና እግዚእትነ ማርያም ከምዝዘመረት፡ ክርስቶስ ብፍቅሪ ኣቡኡን ፍቃድ ኣቡኡ ጥራሕ ክፍጽም ብምድላየን ክሳብ ኣብ መስቀል ተንጠልጢልካ ምማት ንርእሱ ኣትሓተ (ፊል 2፡6-11 ርአ) በዚ ኣብ ልዑል ክብሪ ትንሣኤ ክለዓል ርቱዕ ነበረ።
2. እምነትና ጸኒዑ ክርስቶስ፡ ብኃይሊ መለኮቱ ንሞት ሥዒሩ ብምትንሣእ፡ ንኃጢኣትናን ድኻምነትናን ለቢሱ እዃ እንተተሰቅለን እንተሞተን፡ ብኃይሊ መለኮቱ ሕያው ኮይኑ፡ ኣብ የማን እግዚኣብሔር ኣብ ይነግሥ ኣሎ ሓዋርያ ጳውሎስ ክርስቶስ ዘይትንሥአ እንተኾይኑ ስብከትና ንእምነትናን ከንቱኢዩ /ምኾነ ይብለና። (1ቆሮ.14፡14) ክርስቶስ፡ ከም ኩሉ ሰቡ፡ ትሕቲ መቃብርን ትሕቲ ግዝአት ሞትን ዝተርፍ እንተዝኸውን፡ ደሙ ምእንታና ምፍሳሱ ዋጋ ኣይምሃለዎን፤ ምኽንያቱ፡ ብዕዳ ኃጢኣት ዝኾነት ሞት ዝእሠር እንተኾይኑ፡ ካብ ሞት ከድኅነና ኣይምኸኣለን። ሥጋኡ ትሕቲ መቃብር እንተዝብስብስ፡ ከመይ ገሩ ንኣና ካብ ምብስባስ ከድኅነና ምኸኣለ? ሎሚ ግን ንትንሣኤ ክርስቶስ ርኢና ብትንሣኤ ሙታን ንአምን።
3. ተስፋ ትንሣኤናኣብ ተግባራዊ ሐቅነትተመርኵሱ ርእስና ዝኾነ ክርስቶስ ስለዝተንሥአ፣ ሰውነቱ ዝኾና ኵልና ከምንትንሥእ ዘየጠራጥር ሓቂ ኢዩ። ድኅሪ ትንሣኤ ክርስቶስ፡ ክርስቶስ ኣብ ልዕሊ ሞት ሥልጣን ከምዘለዎ ብምርግጋጽ፡ ኣብ መጨረሻ፡ ካብ ትሕቲ መሬት ጸዊዑ ከምዘትንሥአናን፡ ንኣኡ ገጽ ንገጽ ከምንርእዮን፡ ብሓቅን ሕይወትን ትንሣኤን ዝኾነ ክርስቶስ ዝተረጋገጸ ተስፋ ኣሎና። (1ቆሮ. 19፡12) ትንሣኤ ክርስቶስ ርኢና ብርግጽ ከምንትንሥእ ንትስፎ። ኣብ ሓዲሽ ሕይወት ምስኡ ክንንቀሳቀስ ኢና። (ሮሜ. 6፡4)
4. ጕዳይ ድኅነትናኣብ ዕላማኡ በጺሑ ክርስቶስ፡ ሥጋና ዝለበሰን፡ ምእንታና ሓሳረ መከራ ጸጊቡ፡ ኣብ መስቀል፡ ኣብ ማእከል ክልተ ሰረቅቲ ተሰቂሉ ዝሞተን፡ ካብቲ ዝነበርናዮ ናይ መቅጻዕትን፡ ካብ ኣምላኽ ተፈሊኻ ኣብ ጸልማት ምንባርን፡ ምእንቲ ከድሕነና ኢሉ ኢዩ። ምእንቲ ሓጢኣትና ሞተ ምእንቲ ጽድቅና ከዓ ተንሥኤ (ሮሜ. 4፡25)
ካብ ትንሣኤ ክርስቶስ ንመሃሮ ትምህርትን ንለብሶ ኃይልን
1) ብሰንኪ ኃጢኣትና፡ ብመንፈስ መትና እንትለና፡ ብጣዕሳን ንሥሓን ክንትንሥእ ከምዘሎና ንመሃር። ካብ ግብሪ ጸልማት ዝኮነ ኃጢኣት፡ ናብ ብርሃን ጽድቂ ክንሳገር የስተምህረናን ይሕግዘናን። ቅ. ጳውሎስ “ኣታ ደቂስካ ዘሎኻ ተበራበር፡ ካብ ምውታት’ውን ተንሥእ፡ ክርስቶስ ከዓ ከብርሃልካ ኢዩ” (ኤፈ.5፡14) እናበለ ካብ ሞት ናብ ሕይወት ክንሰጋገር ይምዕደና።
ከምኡ ቅ.ዮሐንስ “ኣብቲ ቀዳማይ ትንሣኤ ዚሳተፉ፡ ብፁዓንን ቅዱሳንን ኢዮም። ናይ ኣምላኽን ናይ ክርስቶስን ካህናት ክኾኑ ምስ ክርስቶስ’ውን ክነግሡ ኢዮም። እቲ ካልእይ ሞት ኣብዚኣቶም ሥልጣን የብሉን “(ራዕ.20፡6)” እናበለ ሎሚ ምስ ዝተንሥአ ክርስቶስ፡ ሕያው ክርስቶሳዊ ናብራ ክነብር የተሓሳስበና።
2) ካብ ትንሣኤ ክርስቶስ፡ ካብ ኃጢኣትና ቀልጢፍና ክንትንሥእ ከምዝግበኣና ንመሃር። ክርስቶስ ብሣልሰይቲ መዓልቲ ዝተንሥአ፡ ንሕና ጊዜ ሞተይ የርክበሉ፤ እናበልና ብመንፈስ መትና ከይንነብር፡ ብዝቀልጠፈ ክንትንሥእ፡ ከምዝግበኣና ንከረደአና ቢሉ ኢዩ። ናብ እግዚኣብሔር ንምምላስ አይትደንጕ፡ ሎሚ ጽባሕ እናበልካ እውን ኣይነድኃርኅር........... “(ጥበብኢያሱ ወዲ ሲራኽ5፡7) ብጽኑዕ ሕማም መስተተሓዝና፡ ንድኅነትና ዝኸውን ንምሕሳብ ዕድል የብልናን። ኣብ ሓጢኣትና ብምጽናዕ፡ ካብቲ በረኸት ትንሣኤ ተፈሊና ከይንነብር ንጠንቀቅ።ንነውሕ ዓመታት ካብ ዝገዝአና ጐይታ ብቅልጡፍ ክንላቀቅ ከይጽገመና፡ ካብ ሕጂ ንአምላኽ ንገዛእ።
3) ካብ ትንሣኤ ክርስቶስ፡ ንመሠረት ሞት ዝኾነ ኃጢኣት ካብ ሕይወትና ኣወጊድና፡ ጽኑዕ ፍቃድ ገርና፡ ምስ ክርስቶስ ሕያው ሕይወት ክንጅምር ከምዝግበኣና ንመሃር። ከምቲ ሞት ኣብ ልዕሊ ክርስቶስ ሥልጣን ዘይብሉ፡ ኃጢኣት ኣብ ሕይወትና ሥልጣን ክህልዎ የብሉን። “ከመይ፡ እቲ ካብ ምውታት ዝተንሥኤ ክርስቶስ፡ መሊሱ ከምዘይመውት
ንፈልጥ ኢና፣ ደጊም ሞት ኣብ ልዕሊኡ ሥልጣን የብሉን”። (ሮሜ6፡9) ቀጺሉ፡ ንኣና ብዝምልክት፡ “ከምኡ ድማ ንስኻትኩም ኃጢኣት ከይትገብሩ ከምዝሞትኩም ብክርስቶስ ኢየሱስ ግና ንኣምላክ ሕያዋን ከምዝኾንኩም፡... ርእስኩም ንአምላኽ ወፍዩ እምበር ኣካለትኩም መሣርሒ ክፍአት ኪኸውን ንኃጢኣት ኣይትሃብዎ፡ ኣካላትኩምሲ መሳርሒ ጽድቂ ክኸውን ንአምላኽ ደኣ ወፍይዎ። (ሮሜ6፡ 11-13)።
4) ካብ ትንሣኤ ክርስቶስ፡ ኣብ ሓዲሽን ልዑልን ናብራ ትንሣኤ ኣቲና፡ ካብ ምክንያት መንፈሳዊ ሞትና ዝኾነ ሓራ ምውጻእ ንመሃር። ቅ.ጳውሎስ “እምበኣር ከምቲ ክርስቶስ፡ ብኽብሪ ኣቦ ካብ ምውታት ዝተንሥኤ፡ ከምኡ ከዓ ንሕና ንሓዳስ ሕይወት ምእንቲ ክነብር፡ ብጥምቀት ምስኡ ሞትናን ተቀበርናን “ይብል (ሮሜ 6፡4) እዚ ሓዲሽ ሕይወት’ዚ ንነፍስና ኣሐዲሱ ኣብ ናይ ዘለዓለማዊ ክብሪ ይመርሓና።
ኣብ ቅድሚ እዚ ሐቅታት ትንሣኤ ክርስቶስ
- ክርስቶስ ስለዝተንሥአ፡ ኵልና ኣብ ሞቱን ትንሣአኡን ዝተጠመቅና ዘበልና፡ ምስኡ መስቀልና ጸርና ምስኡ እንተሞትና፡ ምስኡ ከምንትንሥእ ርግጸኛታት ኢና።
- ድሕሪ ትንሣአ ክርስቶስ፡ ሕይወትና፡ ኣብ ክርስቶስ ዝተመሥረተ ዓወት ዝተስፋኡ ኮይኑ ክንጐዓዝ፡ ጸዋዕታ ክርስትያናዊ ኵነትና ኢዩ።
- ብሳላ ሞትን ትንሣአን ናይ መድሓኒና ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ሞት፡ ትርጉሙ ቀይሩ፡ ናብ ሕይወት ዝወስድ ኣፍደገ ኮይኑ ስለዘሎ፡ ንሞት ዘይኮነ ንሓጢኣት፡ ነቲ ንኽርስቶስ ዝኣክል ኣብ መስቀል ተንጠልጢሉ ክሳብ ሙማት ዘብጽሐ፡ ከንፈርሕ የድልየና።
- ንትንሣኣ ክርስቶስ ብሓቂ ከነስተማቅር፡ ነቲ ንልብናን ነእምሮናን ዝጸቅጥን ዝደፍንን እምኒ ሓጢኣት፡ ብንሥሓ ኣንኰራሪና ክንትንሥእ የድሊ።
- ዝተሐትመ መቃብር ዘየትርፎ፡ ሐለውቲ መቃብር (ዕጡቃት ወተሃደራት) ዘይቘጻጸርዎ፡ ዝተዓጽወ ማዕጾ ዘይክልክሎን፡ ነዚ ኵሉ ሥዒሩ ሰላም ዘበስር ኣምላኽ ኢና ነምልኽል።
-ሎሚ፡ ነፍስወከፍና፡ ሓጢኣትናን፡ እምቢነትናን፡ ጥልመትናን፡ ኣብ መቃብር ክርስቶስ ቀቢርና፡ ማሕላ ጥምቀት ኣሓዲስና ምስኡ ምትንሣእ ኢዩ ዕላማ ኣበዓዕላናን እምነትናን ኣብዚ ናይ ምርካብና ቀንዲ ምኽንያትን።
- ዓወት ኣብ ልዕሊ ሞት ተረኺቡ ኢልና ኽንዝክር ዘይኮነስ፡ ነቲ ዓወት እቲ ናትና ክንገብሮ ኢና ኣብዚ ንርከብ ዘሎና። ኣብዚ ሞት ብትንሣአ ኣብ ዝተዋሕጠሉ መዓልቲ፡ ካብ ሞት ሐጢኣት ክንትንሥእ ንሓጢኣትን ንሞትን ኢድና ከይንህብ፡ ቍርጺ ፍቃድና ነሓድሰሉ መዓልቲ፡ ብሞት ተገዛእቲ ከምዘይኮና ፈሊጥና፡ ኣተሓሳስባናን ተስፋናን ርግጽነትናን፡ ናብቲ ዝተንሥአ ክርስቶስ ጥራሕ ገርና ንካየድ።
- ተስፋና ነሓድስ፡ ደጊም ሞትን ሓጢኣትን ኣብ ልዕለይ ሥልጣን የብሉን፤ ንዝብል ርግጽነት ተዓጢቅና፡ ንክብሪ እግዚኣብሔርን ንድሕነት ነፍስናን፡ ብፍቅርን ብሠናይ ምግባርን፡ ነንሕድሕድና ንምትሕንናጽ ንተዓጠቅ።
- መንነትናን ክብርናን፡ ብሞትን ትንሣአን ናይ ክርስቶስ ተነጺሩልና ኢዩ። ኣምላኽ ዝኣክል፡ ምእንቲ ከድሕነና ክንድ’ዚ ዝአክል ውርድት ዝተቀበለልናስ፡ ክንደይ ክብርን ዕቤትን ዓዲሉ ዝፈጠረና ፍጡራት ምዃና የረጋግጽ። ክቡር ደም ክርስቶስ ዝዋጋኣ ነፍሲ ዘላትና ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ክብርን ሞገስን ዘሎና ፍጡራት ኢና።
ሎሚ መን ምዃና ብዘየገድስ፡ ሳላ ዓወት ክርስቶስ፡ ነቲ ክንኮኖ ዝግብአና ናይ ምዃን ዕድልና፡ ደሙ ኣፍሲሱ ብዘረኸበልና ዓወት፡ ተረጋጊጹ ስለዝኾነ፡ ኣብ ቅድሜና፡ ዘለዓለማውን፡ ዘይውዳእን፡ ምልኣት ፍቅሪ እግዚኣብሔር ዘንጸባርቅ ጐደና ሕይወት ተዘርጊሑልና ኣሎ።
ዝኸበርኩም ኣሕዋተይን ኣሓተይን
- ዝተንሥአ ክርስቶስ ሕይወትና ስለዝኾነ
- ሞት ኣብ ልዕሊ ሕይወት ሥልጣን የብሉን
- ጸልማት ኣብ ልዕሊ ብርሃን ግዝአቱ ኣብቂዑ ኢዩሞ ንተሓጐስ ንዘንር ነመስግኖ።
ታሕጓስና ምሉእን ነባርን ክኸውን ግዳ፡ ነቲ ዝተንስአ ክርስቶስ ክንለብሶ፡ መገዲናን ሐቅናን ሕይወትናን ከምዝኾነ ፈሊጥና፡ ምስኡ ክንጐዓዝ የድሊየና።
ነቲ ትንሣአ ክርስቶስ ዘምጻኣልና ሕይወት፡ ርስትና፡ ሃብትና፡ ምዃኑ ንገንዘብ፤ ብኡ ከዓ ንመራሕ።ርሑስ በዓል ትንሣአ ይግበረልና፡ ኵልና ክርስቶስ ብዘምጽአልና ሰላምን ደሓንን፡ ንምራሕን ንነብርን ይግበረና። ኣብ መወዳእታ ጕዕዞና ድማ ብርሃን ትንሣአ ለቢስና ተሳተፍቲ ክብሩ ይግበረና። ኣሜን።
ትንሣኤከ ለእለ ኣመንነ ብርሃነከ ፈኑ ዲቤነ።
ርሑስበዓልፋሲካይግበረልና።


text:
ሓንቲ ኤርትራዊት ስደተኛ ብሓደ ናይ ገዛ ኣስራሒኣ ተዓሚጻ ኣብ ከቢድ ጭንቀት ትርከብ ኣላ ክብል እዩ ሓደ ብቀረባ ዝፈልጦ ሰብ ዘዕለለኒ ። ምስ ኩነታት ስርሐይ ዝዛመድ ዛዕባ ብምኻኑ ድማ ነቲ ጉዳይ ብዕቱብ ክከታተሎ መረጸኩ ፡ ነታ ዝተዓመጸት ኤርትራዊት ስደተኛ ብኣካል ክረኽባን ከዘራርባን ዝገበርክዎ ተደጋጋሚ ፈተነ ክሰልጠኒ ኣይከኣለን ። ክነዘራርባ ፍቃደኛ ዘይምንባራ ግና ገለ ሕቡእ ምኽንያት ከምዘሎ ገሚትና። ንብቀረባ ዝፈልጣ ሰብ ብቐጥታ ተወኪሰዮ። ባህሪን ሕፍረትን ዘምጸኦ ሽግራ ናብ ግዳም ከይወጽእ ኣዝያ እያ ትስከፍ ዘላ ዝብል ዘይቅቡልን ሕልናኻ ዘዕርብን ዘይዕግብ መልሲ ሃበኒ ። ንምኻኑ መንድዩ ክሓንኽ ነይርዎ ? ኣብ ቅድሚ ሕጊ ቀሪቡ’ኸ መን ድዩ ግቡእ መቅጻዕቱ ክወስድ ዝግበኦ? ኣብ የእምሮይ ብዝሑ ሕቶታት ተመላለሱኒ። ብፍላይ እታ ባህሪ ዘምጸኦ ሕፍረታ ከይቃላዕ ትብል ዘረባ እናሻዕ እንክደግማ ነታ ዝተዓመጸት ኤርትራዊት ጓል ሄዋን ክረኽባ ንሕልናይ ተወሳኺ ድፍኢት ኮይኑዎ።
ብዝኾነ ድሕሪ ንውሕ ዝበለ መዓልታታት ብሓገዝ ናይ ቀረባ ፈላጢኣ ብኣካል ክረኽባ ቀኒዑኒ። ዓርቢ ኣብ ሃገረ ሱዳን ብቅድስቲ መዓልቲ ስለእትፍለጥ ዳርጋ ዝበዝሑ ሱዳናውያን ዘዕርፉላ መዓልቲ እያ። ሰለዚ ድማ ንሕና እውን ዕለተ ቆጸራና ኣብዛ መዓልቲ ክኸውን ተረዳዳእና ተፈላለና። ዓርቢ ኣኺላ ኣርፊድ ኣቢለ ካብ ገዛ ናብ እንዳ እቲ ናይ ቀረባ ፈላጢኣ ነታ ዝተዓመጸት ጓል ሄዋን ኣምራሕኩ ። ብዝገበረለይ ፍሑሹው ኣቀባብላ እናመስገንኩ ድማ ዘለኒ ሰዓታት ኣመና ውሑድ ምስ ምኻኑ ናብ ጉዳይና ክንኣቱ ሓበርኩዎ ፡ ‘’ ሓራይ በል ከምጸኣ “ ብምባል ኣብታ ጸባብ ገዝኡ ገዲፉኒ ኸደ ። ድሕሪ ገለ ደቃይቅ ድማ ማእከላይ ተኽለ ሰውነት ፡ ቆማት ቁመና ትውንን ጓልኣንተይቲ ኣኸቲሉ ደበኽ በለኒ ። ‘’ ኣብዚ ኮፍ በሊ ሰናይት!‘’ ኮፍ ንኽትብል ምልክት ገበረላ።
ድሕሪ ናይ ገለ ካልኢታት ስቅታ ‘’በል እዚኣ እያ እታ ዝበልኩኻ ሰናይት ትበሃል።” የእዳወይ ንሰላምታ ሰዲደ ተላለኹዋ ። ብድሕሪኡ ንገለ ደቃይቅ ውልቃዊ ዛዕባታትና ድሕሪ ምዕላል ናብቲ ዘምጻኣኒ ጉዳይ ክኣቱ መሪጸ።
‘’ሕራይ ሰናይት በቲ ኣብ ልዕለኺ ዝወረደ ዓመጽ ብጣዕሚ እዩ ሕማቅ ተሰሚዑኒ። ኣዝዩ ኣነዋሪ ተግባር ምስ ምኻኑ ድማ ዓመጸኛ ውን ግቡእ መቅጻዕቱ ክቅበል ሰለ ዘለዎ፡ እስከ እቲ ፍጻሜ ከመይ ከምዝነበረ ኣዕልልኒ።” ብምባል ናብቲ ቀንዲ ዛዕባይ ኣተኹ።
‘’ስመይ እካ ከምቲ ዝበልኩኻ ርሻን ተኸስተ እየ ዝበሃል ፡ ኣብዚ ዓዲ ካብ ዝኣቱ 2 ዓመትን መንፈቅን ጌረ ለኹ ። ብደገ ዝኾነ ሓጋዚ ሰለ ዘይብለይ ድማ ዝኾነ ስራሕ ክሰርሕ ግድነት ኮይኑ ብመንገዲ ሓደ ወድ ዓድና ናብዚ ሕጂ ዝተዓመጽኩሉ መንበሪ ናይ ገዛ ስራሕ ረኺበ። ክብደት ናይ’ቲ ስራሕ ብዘየገድስ እቶም ዝሰርሓሎም ስድራ ምሳና ክትቅመጢን ኣብ መዓልቲ ዓርቢ ድማ ምስ ቤተ-ሰብኪ ከተዕርፍን ትኽእሊ ኢኺ ስለዝበሉኒ ብኡኡ ተሰማሚዐ ስራሐይ ጀሚረ። ስራሕ ምጽራይ ገዛን ካልእ መባእታዊ ከም ምሕጻብ ክዳውንቲ ፣ ኣቅሑት ኮምኡ ድማ ምስራሕ ጸብሕን ካልእን ክሰርሕ ኣብኡ የእቲኒ እቲ ሰራሕ ዳሓን ክብድ ዝበለ እዩ እቶም ገዛ ውን ምሳና ክትቅመጢ ትኽእሊ ኢኺ ማለት ሰሙናዊ ካብኡ ድማ ዓርቢ ዕረፍትኺ ኮይኑ ናብ ቤተሰብኪ ክትበጽሒ ትኽእሊ ኢኺ ኢሎምኒ ብኡ ተሰማሚዕና ድማ ስራሕ ጀመርኩ ። እቲ ስራሕ ኣመና ከቢድ እኳ እንተነበረ፡ ኣማርጺ ሰለ ዘይነበረኒ ተጸሚመ ክሰርሕ ግድነት ኮነኒ ። እቶም ገዛ 2 ደቂ ዝነበርዎም ኮይኖም እቲ ወዶም ወዲ 23 ዓመት ጋሎም ድማ ጋል 17 ትኸውን ። ብኸምዚ ምኽንያት ዓርቢ ኣብታ ዘላትኒ ዕረፍቲ ናብ ገለ ማሓዙተይ ውዒለ ንምሸቱ ድማ ናብቲ ገዛ ስርሐይ ይምለስ ።” ብምባል ዕላላ ቀጸለት ።
‘’በቃ ብኸምዚ ምስኦም ንንውሕ ዝበለ እዋን ተሳለኹ። እታ ወላዲቶም ህድእ ዝበለ ጠባይ ትውንን ብዙሕ ዘይትዛረብን ክትከውን ከላ እቲ ሰብኣይ ግን ንግሆ ወጽዩ ምሸት ሰለ ዝኣቱ ብዙሕ ኣይንራኸብን ኢና ። እቶም ደቆም ግን ብጣዕሚ ሕማቕ ጠባይ ዝውንኑ እዮም። ብፍላይ እቲ ወዲ ብዙሕ ግዜ እዩ ዝፈታትነኒ ነይሩ። ብፍላይ ኣብ ኽሽነ በይነይ ምስ ዝርእየኒ መጽዩ ኣብዚ ልዕለይ ደው ይብል ጸጉረይ ክሕዘኒ ይፍቲን ። በቲ ኩነታት ተሰኪፈ ነታ ሓፍቱ ብዙሕ እዋናት ሓቢረያ ደሓን’ዩ ውዑይ ሰለ ዝኾነ እዩ ሸለል በልዮ እንዳ በለት ኣይተገደሰትለይን። ነቶም ወለዱ ንኸይነግር ድማ ኣብታ ስድራ ዓቢ ሽግር ከየምጽእ ሰጊኤ።” ብምባል ገጻ የዕቲባ ዕላላ ቀጸለት።
“ብፍላይ ሓደ እዋን ነብሰይ ክሕጸብ ናብ ባኞ ምስ ኣተኹ ፈሊጡ ነቲ ማዓጾ ከፊትዎ። ኣነድማ ሰንቢደ ብሓይሊ ዓጸኹዎ ። ተሓጺበ ምስ ወዳእኩ ሰለምንታይ ኮምኡ ትገብር ኢለዮ ብኣሽታሕቃር እና ሰሓቀ ሰብ ዘለዎ ኣይመሰለንን ኢሉኒ። ብፍላጥ እዩ ኮምኡ ገይርዎ እንበር ኣብቲ ገዛ ባኞ ናይ ደቂ ኣንስትዮን ናይ ደቂ ተባዕትዮን በበይኑ እዩ ።
‘’ዝኾነ ካብ ኣባላት ስድርኡ ብፍላይ ድማ ንወለዱ ክትሕብሪ ዘይትፍቲኒ‘’ ? ኣብ መንጎ ዕላላ ሕቶ ኣስዓብኩላ ።
‘’እንድዒ በቃ ፍርሂ ድዩ ወይስ ገለ ኣይተረዳኣንን ከም ገለ ገይሩኒ ። ግን በቃ ብኸምኡ ቀጸልኩ ። ሓደ መዓልቲ ግን እታ ወላዲቱ ሎሚ ሓፍላ [ድግስ] ሰለ ዘለና ምሳና ትኸዲ’ዶ ወይስ ኣብዚ ገዛ ትጸንሕና ትብለኒ። ብዙሕ ናይ ምውጻእ ልምዲ ሰለ ዘይነበረኒ ግን ገዛ ክጸንሓኩም እየ ኢለያ ። ንምሸቱ ብምሉኦም ስድራቤት በታ ዓባይ ማኪነኦም ናብቲ መርዓ ኣበሉ ። ኣነ ድማ ኻንሸሎ ዓጻጽየ ናብታ ጸባብ ክፍለይ ኣበልኩ። ድቃስ ሰለዘይመጽኒ ድማ ምስ ሞባይለይ ክዘናጋዕ ኣምስየ ። ድሕሪ ገለ ስዓታት ማዕጾ ክኹሕኻሕ ሰማዕኩ ብድድ ኢለ እንታይ እዋን ደኣ ተመሊሶም ብምባል ግር ኢሉኒ ኸሎ ማዕጾ ከፈትኩ። ማኪና ኣብ ደገ ታዓሺጋ እቲ ወዶም ድማ በይኑ ኣብ ኣፍደገ ካንሸሎ ጸንሓኒ ፡ ማኪና ዘእትዋ መሲሉኒ ነቲ ዓቢ ማዕጾ ክኽፍተሉ ሸበድበድ ኣብ ዝበልኩሉ እዋን ንብረት ረሲዐ ኣለኹ ክምለስ እየ ኢሉኒ ነቲ ማዕጾ ዓቢ ንኸይከፍቶ ሓበረኒ ። ኣነ ውን ኮምኡ ሰለ ዝበለኒ ማዕጾ ምኽፋት ገዲፈ ናብ ክፍለይ ኣምራሕኩ። ንሱ ግና ከጸንሐ ብጃማ ናይ ለይቲ ቀይሩ ብምምጻእ ኣብ ልዕለይ ደው በለ። መልኣኽ ነብሰይ ግፍፍ ኢሉ ሃደመ። ኣተኲሩ ጠመተኒ። ነቲ ዝነበርኩሉ ክፍሊ ማዕጾኡ ስሒቡ ንውሽጢ ዓጸዎ ። መስዑድ!!! ዝኾነ ምስ ትገብር ኡይ ክብል እየ ንዋላዲትካ ድማ ክነግረልካ እየ ኪብሎ ከለኹ ዝኾነ መልሲ ከይሃበኒ ኣፈይ ዓቢሱ ዝኾነ ቃል ምስ ተውጽኢ በዛ ካራ ህይወትኪ ከሕልፈኪ እየ .………………ዝ…ን….ታ………። ‘’
የዕኒታ ንብዓት ቀጸረ እቲ ንኽትዓግቶ ትቃለሶ ዝነበረት ጀለምታ ናይ የዕንታ ግን ካናለኡ ዝተሰብረ ዲጋ እንክመስል ተፈርሸሔ ። ድሕሪ ናይ ገለ ደቃይቅ ዝንታን ንብዓታን ግን ናብ ዕላልና ንኽንምለስ ኣተባባዕኩዋ ።
‘’በቃ ከምዚዝብለካ እዩ ሓይሉ ተጠቂሙ ዝደለዮ ገሩ ። ብድሕሪኡ ንዓይ ኣብቲ ገዛ ገዲፍኒ ናብቲ ዝሓሰቦ ክፍጽም ዘመንገዎ መርዓ ተመሊሱ። ኣነ ግን በቃ እንዲዒ መሬት ኣፍ ኣውጺኣ ክትውጠኒ ጸልየ ንብሰይ ፈንፊነያ የዕነተይ ደም ክሳብ ዝሰርቡ ተነኽኒኸ ፊቅ ኢለ ። ድሕሪ ከባቢ 3 ሰዓታት ዝኸውን ድማ ማኪና ኣብ ደገ ኮይና ኪላክ ገብረት ማዕጾ ንክኸፍት ድማ ኣብራኸይ ወለል እንዳ በለኒ ገፈፍ ኢለ ተሳእኩ ። ማዕጾ ከፊተ እቶም ስድራ ምስ ኣተዉ ቀዲማ ዝረኣየትኒ ወላዲቶም ወ/ሮ መርየም እያ ሰንቢዳ ድማ እንታይ ኮንኪ ክትበኽዪ ጸኒሕኪ ክትብል ኣምሪራ ሓቲታትኒ ። ሓወይ ኣብ ኤርትራ ዘሎ መይቱ ምስ በልኩዋ ንሳ ውን ከቢድ ጓሂ ተሰሚዕዋ መስኪነይቲ ‘’ ያኣላህ‘’ እንዳ በለት ነቶም ስድራ በብሓደ ነገረቶም እቲ ገባሪ ኩፉእ ዝኾነ ወዳ ግን ከምዛ ዘይሰምዐ ንውሽጢ ከይዱ። ኣብ መደቀሲኡ ኮይኑ ማጋዜን የንብብ ነይሩ ። ብዝኾነ ኣነ ድሕሪ እቲ ፍጻመ እቲ ገዛ ሲኦል ኮይኑ ተሰሚዕኒ በቃ ዝነበረኒ ሕሳብ ወሲደ ክኸይድ ንወላዲቶም መርየም ሓቲተያ። ንኽጸንሕ ዋላ’ካ ኣጥቢቃ እንተ ለመነትኒ ኣይሰማዕኩዋን። ብኾምኡ ድማ ካብቲ ገዛ ወጽአ ምስ ሓንቲ መሓዛይ ክቕመጥ ጀመርኩ እንተ ኾነ ልዋም ለይቲ ዝሓደርኩሉ እዋናት ኣይዝከረንን። ለይቲ ቀጻሊ ይብህርር የህተፍትፍ ነዚ ዝተዓዘበት መሓዛይ ድማ ሓንቲ መዓልቲ ኮፍ ኣቢላ ደጊም ንሕና መሓዙት ዘይኮና የሕዋት ኢና ንስኺ ግን ገለ ዝሓባእክለይ ምስጢር ኣለኪ። ንሱ ድማ ዋላካ ክትሰትርለይ እንተፈተንኪ ለይቲ ለይቲ ቀጻሊ ትድርግሕዮ ኣለኺ ። ሰለዚ እንታይ እዩ ጸገምኪ ፡ ብምባል ቀጻሊ ክተሸግረኒ ጀመረት ። በቃ ምስ ኣሸገረቲኒ ግን ነቲ ጉዳይ ኣዕሊለያ። ብጣዕሚ ሰንቢዳ ነዚ ሽግር ሒዝኪ ኢኺ ስቕ ኢልኪ ዘለኺ ። ብሓቂ ሰነፍ ኢኺ። እዚ ደኣ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ክቐርብ ዘለዎ ሰብ እንድዩ ኢላትኒ። ብዝኾነ ኣነ ምስቲ መስዑድ ዝበለኒ ዘረባ ብጣዕሚ ፈርሐ ኣስቂጠ መዘዝ ውን ከይመጽኒ ብምባል እየ ኢለ ኣይነገርኩን በልኩዋ። መሓዛይ ድማ ደሓን ዋላ ሓንቲ ጸገም የብሉን ብምባል ንሓደ ንዓይን ንዓኣን ብቀረባ ዝፈልጥ ቤተሰበይ [እዚ ንዓይ ምስኣ ዘራኸበኒ ሰብ] ገዛ ጸዊዓ ኣነ ኣብ ዘለኹሉ ኩሉ የዕሊላቶ ብጣዕሚ ሰንቢዱ ። እዚ እዩ እቲ ጉድይ ይብለካ ።” ብምባል ነቲ ዘሕዝን ፍጻመ ዘርዚራትለይ። ነቲ ምስኣ ዘራኸበና ናይ መቕርባ ድማ ምሳና ኾይኑ ነቲ ዕላል ይካፈሎ ብምንባሩ ተወሳኺ መብርሂ ክረክብ ብምባል ተወከስክዎ ።
‘’ኣነ ኣብዚ ዓዲ ጋሻ እየ ዘለኹ። ኣብ ርእሲኡ ድማ ናይ ቋንቋ ሽግር ኣሎ ስለዚ ሓገዝ ናትካ ምደለና ነዚ ወዲ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ከነቅርቦ ‘’ ረድኤት ካባይ ሓተተ ። ኣነ ሓንቲ ነገር ክሕግዞም ከምዝኽእል ሓበርኩዎም ። ብዛዕባ ከምዚ ጉዳያት ብሰፍሐ ዝከታተል ሙታዕዊናት ኣልላጂኢን [ምትሕብባር ስደተኛታ] ዝበሃል ምስ UNHCR ብቐረባ ዝሰርሕ ሱዳናዊ ዘይመንግስታዊ ማሕበር ከም ዘሎ፡ ክሳብ ኣብ ቤት ፍርዲ ብናቱ ወጻኢታት ጠበቓታት ብምቁጻር ንስደተኛታት ጉዳያቶም ከም ዝጣበቀሎም፡ ናብዚ ማሕበር ድማ ንሰናይት ክወስዳ ከም ዝኽእል ኣብራህኩሎም ። ሰናይት ንሓሳበይ ዋላ እካ እንተ ደገፈቶ እቲ ኣብ ማዕሙቕ ከርሳ ዝኣተወ ፍርሂ ግን ነግ ፈረግ ከም ትብል ገበራ። ሰናይት ትርከበና ሰለስተና መዓልቲ ተቛጺርና ድማ ናብቲ ዘይምንግስታዊ ናይ ግብረሰናይ ማሕበር ኣበልና ። ኣባላት እቲ ማሕበር ብፍሑሹው መንገዲ ተቐቢሎም ጉዳያትና ክስምዑ ውን ተወከሱና ። ብዝኾነ ኣነ ምስ ሰናይት ኣላለዮም በዓልቲ ጉዳይ ንሳ ከም ምኻና መጠን ድማ ናዓና ደገ ንኽጸንሕ ሓበሩና ። እንተ ኾነ ናይ ቋንቋ ጸገም ከም ዘለዋ ክገልጸሎም ኣብ ዝፈተንኩሉ እዋን፡ ተርጎምቲ ከም ዘለዉዎምን ጉዳያ ድማ በቲ ትመልኮ ቋንቋ ንኽትዛረብ ሽግር ከም ዘይብሎም ሓቢሮም ደገ ንኽንጸንሕ ነጊሮሙኒ። ድሕሪ ገለ ደቓይቕ ግን ስመይ ጸዊዖም ንኽኣቱ ፈቐዱለይ። ኣብቲ ማሕበር ሓላፊት ጨንፈር ጉዳያት ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ተጽንዕ ሱዳናዊት ድማ እቲ ጉዳይ ክጽናዕ ከም ዝኾነን ምሉእ ናይቲ ዓማጺ ኣድራሻን ቁጽሪ ስልኪን ናይቲ ዝተዓመጸትሉ ገዛ ካብ ሰናይት ብምውሳድ ከምኡ ድማ ናታን ናተይን ቁጽሪ ስልኪ ወሲዳ ብቆጸራ ተፈላለና። እቲ ጉዳይ ድሮ መጽናዕቲ ተጀሚሩ መስዑድ [ንሰናይት ዝዓመጻ] ኣብ ፖሊስ ተጸዊዑ መርመራ ከምዝተኻየደሉ ድማ ፈሊጥና ኣለና ።
ነዚ ጒዳይ ብቐረባ እንዳ ተኸታተልኩ ከኣ ተወሳኺ ሓበሬታ ከስዕብ እየ።
ሓበሬታ፡ ንድሕነት ግዳይ ክንብል ኣብዚ ተጠቒምናሉ ዘላና ስም ናይ ብርዒ ስም እዩ።


text:
ሰራዊት ምልኪ ዋልታ ሃገር ኣይኮነን ክኸውን ድማ ኣይክእልን።
ብባዕዳዊ መግዛእቲ ድዩ ብዘቤታዊ መግዛእቲ፡ ሰብኣዊ መሰሉ ዝተጋህሰ፣ ልኡላዊ ስልጣኑ ዝተመንዘዐ፣ ቁጠባዊ ረብሓ ከይረክብ ዝተነፍገ ህዝቢ፡ መሰሉ ከረጋግጽ ክቃለስ ናይ ግድን’ዩ። እቲ ቃልሲ ሰላማውን ፖለቲካውን ክኸውን ይኽእል። ናይ ከተማ ዓመጽ ክኸውን ይኽእል። ዝተናወሐ ብረታዊ ቃልሲ ክኸውን ይኽእል። እዚ ዓይነትን ደረጃን ናይ’ቲ ግርጭት፡ ኣብ’ቲ ግርጭት ዝዋስኡ ሓይልታትን ንቕሓት ህዝብን ዝውስኖ’ዩ ዝኸውን። ንሕና ኤርትራውያን ካብ ግዜ ሞግዚትነት ምምሕዳር እንግሊዝ ኣብ ኣርባዓታት ዘመናዊ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ ከም ዝጀመርና ታሪኽ ይሕብር። ኣብ መድረኽ’ቲ ብውዲት ዝተሰርሐን ዝፈረሰን ፈደሬሽን ድማ ሰላማዊ ፖለቲካዊ ቃልሲ ኣካይድና። በዚ ኣቢልና ወነንቲ መሬትናን ሰብኣዊ ክብርናን ክንከውን ስለ ዘይከኣልናን ብሓይሊ ተንበርኪኽኩም ንበሩ ዝብል መግዛእቲ ስለ ዝገጠመናን ምስ ብዙሕ ጎደለታቱ ናብ ዝተናወሐ ብረታዊ ቃልሲ ኣቲና። ብወድዓዊ ተጽዕኖ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ብባዕላዊ ድኽመታትናን ድሑር ናይ መን ዓብለለ ላዕለዋይ ኢድ ሓዘ ውሽጣዊ ምትህልላኽን ምሉእ ህዝባዊ ደገፍ ዝነበሮ ህዝባዊ ቃልሲ 30 ዓመት ወሲዱ። ከቢድ ዋጋ ድማ ኣኽፊሉ። እቲ ዝተኸፍለ ዋጋ ኣብ መንጎ ፍትሓዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራን ባዕዳዊ መግዛእቲ ኢትዮጵያን ብዝነበረ ደማዊ ኲናት ጥራሕ ኣይኮነን። ኣብ መንጎ ፖለቲካዊ ውድባት ኤርትራ ዝነበረ ዘይመሰረታዊ ካልኣዊ ፍልልያት’ውን እምበር።
እዛ ናይ ሎሚ ልኡላዊት ሃገረ ኤርትራ በዚ መስርሕ’ያ ኣቢላ’ያ መጺኣ። መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ናይ ሎሚ ጉጅለ ህግደፍ፡ መግዛእታዊ ሰራዊት ኣብ ምልጋስ መሪሓዊ ተራ ነይርዎ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ዝኾነ ፖለቲካዊ ስነ-ሓሳባዊ ምኽንያታዊ ፍልልይ ዘይነበሮ፡ ኣብ መንጎ ክልተ ኣሕዋት ውድባት ጀብሃን ሻዕብያ ዝተኻየደ ደማዊ ኲናት ብዘስካሕክሕ ጭካነ ዛዚሙ፡ ኣብ ውሽጡ ኣብ በበይኑ ኣጋጣሚታት ንዝለዓሉ ዝነበሩ ደሞክራስያዊ ሕቶታት ብጭውያን ቅትለትን ኣዳኺሙ’ዩ ኣትዩ። ድሕሪ መሬታዊ ልኡላውነት ከኣ፡ ምስ ህዝቢ ታራኽቦን ሃገራዊ ተብሎን ዝነበረት ዕትብቲ በቲኹ። ጠቕሊሉ ናብ ዕሉል ደመኛ ጸላኢ ህዝብታት ኤርትራ ተሰጋጊሩ። ቀጻልነት ልኡላዊ ህዝብን ልኡላዊ መሬትን ኣብ ሓደጋ ኣእትዩ ዝርከብ፡ ብደም ንጹሃት ኤርትራውያን ዝተጨማለቐ ታሪኽ ዝሰነደ ገበናዊ ጉጅለ’ዩ።
እዚ ንህዝብን ሃገርን ኤርትራ ኣብ ፍጹም ሓደጋ ዘውደቐ መሪሕነታዊ ኣካል ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ናይ ሎሚ ጸረ-ህዝቢ መንግስታዊ ጉጅለ ህግደፍ፡ ካብ ክሳብ እዚ ኩሉ ኣብ ልዕሊ ንጹሃት ተጋደልቲ ኤርትራን ስቪል ዜጋታት ኤርትራን ኢ-ሰብኣዊ ጨካን ግፍዕታት ክፍጽም እንከሎ፡ በቶም እንተስ ብውዲ ወይ ብግዲ ኣብ ትሕቲኡ ዝነበሩ ተጋደልቲ ናይ ሎሚ ወተሃደራት ኣቢሉ’ዩ ዝትግብሮ ነይሩ። ፖለቲካዊ ባህሪ ናይ’ቲ ውድብ ከም ዘመልክቶ፡ ነቲ ውድብ ክሳብ ብደረጃ መሪሕነትን ኣባላት ሚስጢራዊት ሰልፍን ኮይኖም ዝተዋስእሉ ፈለጥቲ ውሽጢ ብመርተዖታት እናደገፉ ብዝህብዎ ዘለው ምስክርነትን ድማ፡ ኣብ ደሞክራስን ደሞክራስያዊ ኣረኣእያን ኣብ ክብርን ወሳንነት ህዝብን ዝተዛበዐ ኣረዳድኣ ዝነበሮ ምዃኑ’ዩ። እዚ ኣብ ምምራሕ ህዝብን ሃገርን መሰረታዊ መምዘኒ ዝኾነ ነጥብታት ብግቡእ ከጨበጠ፡ እቲ ዝተዛበዐ ኣረኣእያ ፈጺሙ ብህዝባውነት ከይተገርሐ፡ ብኣንጻሩ እኳ ደኣ ብዝረኸቦ ወተሃደራዊ ዓወታት ሰኺሩ ብቕልጽሙ እናስተንፈሰ ከም ፖለቲካዊ ሰራዊት ዘይኮነ፡ ከም ዝጸገበ ኣርሓ ፉፍ በል፡ እናበለ ዝንቁ ዝነበረ ሰራዊት’ዩ። ብሓጺሩ ትማሊ ብደሞክራስን ደሞክራስያዊ ትካላዊ ኣሰራርሓን ዘይኮነ፡ መሪሕነት ኢሉ እናበለ ናበይ ብከመይ ከይሓተተ ዝተባህሎ ጥራሕ ዝፍጽም ዝነበረ ሰራዊት’ዩ። ሎሚ ብተመሳሳሊ ናይ ገዛእ ርእሱ መሰል’ውን ከኽብር ዘይከኣለ ብሓደ ውድብ ዘይኮነ ብሓደ ሰብ ዝምራሕ ሰራዊት ኮይኑ’ዩ ዘገልግል ዘሎ።
ከም’ቲ ዘይብሉ ከለቅሕ ዘይኽእል፡ ሓርነታዊ መሰሉ ዘየኽበረ እኩብ በዓል ብረት ድማ፡ ፈሪሱ እንደገና ስርናይን ክርዳድን ተለልዩ ከይተሰርሐን ከም ዘለዎ፡ ናይ ህዝቢ ሰራዊት ክኸውን ልኡላውነት ህዝብን መሬትን ከኽብር ዝሕሰብ ኣይኮነን። ካብ መግዛእቲ ነጻ ዝወጽአት ሃገር ስለ ዝኾነት ሓለዋ የድሊያ። ኣብ’ዚ ፍልልይ የለን፡ ካብ መግዛእቲ ነጻ ዝወጸት ኮነ ዘይወጽአት ሃገር ሓለዋ የድሊያ። እቲ ሓላዊ ግን መን’ዩ? ብመሰረት ህዝባዊ ሃገራዊ ቅዋም ዝቖመ፡ ዝቖመሉ ዕላማን ተልእኾኡን ብልክዕ ዝፈልጥን ዘኽብርን ክኸውን ኣለዎ። “ቅዋም የለን። ዋላ ቅዋም ኣይሃሉ ግን እቲ ሰራዊት ዋልታ ሃገር’ዩ ማለት እንታይ ማለት’ዩ? ብመሰረት ህዝባዊ ሃገራዊ ቅዋም ዘይተመስረተ፡ ኣብ ውዑይን ዝሑል እቶ ኣብ ዝተባህሎ ክኣቱ ደኣምበር ንመሰሉ ንኽብሩ ዘይከላኸል ዋርዲያ ሓደ ሰብ ኮይኑ ኣብ ባርነት ዝነብር ዘሎ ሰራዊት፡ ዋልታ ህዝብን ሃገርን ክኸውን ብኸመይ? በየናይ መምዘኒ? ህዝቢ’ኮ ፖለቲካዊ ፍትሒ ደኣምበር፡ ፖለቲካዊ ጽድቂ ንምርካብ ኣይኮነን ዝቃለስ ዘሎ። ሃገር ብዘለዋ ሰራዊት’ያ ትግልገል ትሕሎ’ውን ተባሂሉ። እንታይ ዓይነት ሰራዊት? ህዝባዊ ሰራዊት እንተደኣ ኮይኑ ህዝቡ የኽብር ንልዕላውነቱ ይከላኸል። መሳርሒ ውልቀ መለኽትን ፋሽሽታውያንን ዝኾነ ሰራዊት ግን መጀመርያ ህዝቡ’ዩ ዝጭፍጭፍ። ህዝቡ ኣሕሲሩ ነቶም ውልቀ ሰባት’ዩ ዘኽብር። ኣብ ትሕቲ ህግደፍ ዝርከብ ሰራዊት’ኮ ናይ ብሓቂ ህዝባዊ ሰራዊት ኣይኮነን። ኣንጻር ረብሓን መሰል ህዝብታት ኤርትራ ዝሰርሕ ዘሎ ሰራዊት እኮ’ዩ። ሰባት ዝጨዊ፣ ዝኣስር፣ ዘሳቒ፣ ዝቐትል፣ ተኲሱ ዝቐትል ዘሎ’ኮ ካልእ ኣይኮነን ንሱ’ዩ። ኣብ ዶባት ዓስኪሩ ብተመልከተለይ ህይወት ሰብ ዝቐዝፍ ዘሎ’ኮ ካልእ ኣይኮነን ንሱ’ዩ።
ኣብ ውሽጢ’ዚ ዝሓለፈ ኣስታት 27 ዓመታት ከም ሰራዊት እንታይ ጽቡቕ ገይሩ? ንህዝብታት ኤርትራ ከም ህዝብታት ኮነ ንሃገረ ኤርትራ ከም ሃገር ብተግባር ጎዲእዋ ደኣምበር ብኣወንታ ክትስመ፡ ከይትድፈር ክትሕፈር ኣይገበረን። ሱዳን ከይድካ ተዋጋእ ተባሂሉ ተዋጊኡ። የመን ከይድካ ተዋጋእ ተባሂሉ ተዋጊኡ። ኣብ ጅቡቲ ከይድካ ተዋጋእ ተባሂሉ ተዋጊኡ። ኣብ ኢትዮጵያ ከይድካ ተዋጋእ ተባሂሉ ተዋጊኡ። ንውጉኣት ሓርነት ማይ ሓባር ጨፍጭፎም ተባሂሉ ጨፍጪፉ። ንተመሃሮ ኣስመራ ዩኒቨሪሲቲ ህረሞም ተባሂሉ ሃሪምዎም ኣሲርዎም። ኣባይቲ ኣዕኑ ተባሂሉ የዕኑ ኣሎ። ስለዚ ከኣ ከምኡ ብምግባሩ ክኹነን ‘ምበር ክምጎስ ኣይግባእን። ውሽጣዊ ስኒት ክልሕልሕ፡ ህዝብን ሃገርን ካብ ዞባውን ኣህጉራውይን መድረኻት ክንጸል ኣስተዋጽኦ ገይሩን ይገብር ኣሎን። ህዝቢ ዝነበሮ ክስእን ሃገሩ ከዲፉ ሃጽ ኢሉ ክስደድ ክዋረድ ናቱ እጃም ተጸዊቱ። ከም ተተኳሲ ዘለዎ ዕጡቕ ትካል ካብ ላዕሊ ንዝመጽኦ ንገዛእ ርእሱን ንህዝብን ዘይጠቅም ትእዛዝ ፊት ንፊት ተቓዊሙ ክዓጽፍ ግን ኣይተራእየን።
ልዕሊ 20 ዓመት ኣብ ረመጽ ረጊጹ ብዘይ ብቑዕ ደሞዝ፡ ሕክምናን ውሑስ ማሕበራዊ ህይወት ዝነብር ዘሎ ንምልኪ ኢዱ ዝሃበ ሰራዊት እኮ’ዩ። ብርግጽ ኩሉ ብገበን ዝሕተት ኣይኮነን። እቲ ዝበዝሐ ብውድዕነቱ ደጋፊ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ’ዩ ዝብል መጎት የኽይድ’ዩ። ከም ትካል ዋልታ ሃገር ገይርካ ህዝባዊ ሰላም፣ ህዝባዊ ደሞክራሲ፣ ህዝባዊ ልምዓት ከውሕስ ትጽቢት ክትገብረሉ ግን ፍጹም ካብ ሓቂ ዝረሓቐ’ዩ። ንህግደፍ ደው ኣቢልዎ ዘሎ’ኮ እዚ ጸረ-ህዝቢ ትካል’ዚእዩ። ስለዚ ክበሃል ዘለዎ ካብ ተራ ማሕበራዊ ምድንጋጽ ብዝደሓነ፡ ኣንታ ኣብ መሳርዕ ህግደፍ ዘለኻ ውጹዕ ወተሃደር ዘለኻዮ ደምበ ናትካ ኣይኮነን። ረብሓኻ ኣብ ናይ ስርዓት ለውጢ’ዩ። ኢሳያስ ዝመርሖ ዘሎ ጉጅለ ጸላኢኻ’ዩ። ብዝጥዕም ኣገባብ ነቲ ጉጅለ ንምድኻምን ንምውጋድን ተረባረብ። ቅድሚ ኩሉን ልዕሊ ኩሉን ብባርነት ትሰርሕ ዘለኻ ንስኻ ኢኻሞ ዘለኻዮ ትካል ከም ትካል ንምፍራስ ኩሉ ኣገባብ ተጠቒምካ ንመሰልካ ደው በል’ዩ ክኸውን ዘለዎ። ትካል ህግደፍ ኮይኑ ክሳብ ዝቐጸለን ትእዛዙ ክሳብ ዝፈጸምን ግን ሎሚ ይኹን ጽባሕ ዋልታ ህዝብን ሃገርን ኢልካ ክትጽበዮ ናይ ርእይቶ ምዝባዕ ‘ምበር ሓቀኛ ፖለቲካዊ ሚዛን ክኸውን ኣይክእልን።
ሃገር ኣብ ቅልውላው ከይትኣቱ ተድሕና ንስኻ ኢኻ ዋልታናን ክብረትናን ኢኻ ምባል ካብ ክውንነት ዝረሓቐ’ዩ። ህዝቢ ኤርትራ ሎሚ ኣብ ዓሚቅ ቅልውላው ከም ዝርከብ፡ ሰብ ይሽየጥ፡ ስድራ ቤታት ይጸንታ፡ ዓድታት ይባድማ ከም ዘለዋ ምዝንጋዕ ወይ ክትቅበል ዘይምድላዩ ዘስምዕ። ስለዚ ህልዊ ዕጡቕ ክፍልታት ህግደፍ ከም ትካል ንህዝቢ ኤርትራ ዘድሚ ደኣምበር፡ ንኽብረት ህዝቢ ኤርትራ ደው ዝበለ ኣይኮነን’ሞ ማሕበራዊ ምድንጋጽን ፖለቲካዊ ናይ ስርዓት ለውጥን እንተዘይተደዋወሰ፡ ተነጺሩ እንተተቐመጠ ጽቡቕ’ዩ። ምኽንያቱ ሰራዊት ምልኪ ኣብ ዝኾነ ሃገር ዋልታ ህዝቢ ኣይኮነን። ክኸውን ድማ ኣይክእልን’ዩ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 27-10-2017


text:
ኣብቲ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. መእሰያትን እምነትን ልልያ ጸዋዕታን ኣብ ዝብል ቅዉም ነገር ኣተኵይሩ ንኽካየድ ዝተጸውዔ ሲኖዶስ ኣንብሮ ርእየት ዝገበረ ናይ ኢጣሊያ ማሕበር ተሓድሶ ብመንፈስ ቅዱስ ኣባላት መንእሰያት ኣብ ፐሩጃ “ንዑ ረኣዩ …” (ዮሓ. 1.39) ዝብል ቃለ ወንጌል ብጥልቂ ንምስትንታን ንምርዳእ ዝድግፍ ናይ ሰለስተ መዓልቲ ዓውደ ጉባኤ ከካይዱ እዮም
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
እቲ ኣብ መንእሰያት ዘተኵረ ብቕዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ንኽካየድ ዝተጸውዐ ናይ መላእ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳት ሲኖዶስ ዘማዕደወ ካብ ዕለት 8 ክሳብ ዕለት 10 ነሓሰ 2018 ዓ.ም. ኣብ ኢጣሊያ ከተማ ፐሩጃ ናይ ምንቅስቓስ ተሓድሶ ብመንፈስ ቅዱስ ኣባላት መንእሰያት ዘካይድዎ ዓውደ ጉባኤ፥
ኣስተንትኖ እምነትካ
ቀንዲ ሸቶ፥ ነፍሲ ወከፍ ተጋባኢ መንእሰይ ሕይወቱን ምስ እምነትን እግዚኣብሔርን ብዛዕባ ጉዕዞኡን ከስተንትን ዝብል ምዃኑ ናይ ማሕበር ተሓድሶ ብመንፈስ ቅዱስ ኣባላት መንእሰያት ወሃቢ ቃል ኣንጀሎ ብራንካለኦነ ምስ ቫቲካን ኣገልግሎት ዜና ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ሓቢሮም፡ ናይቲ ዓውደ ጉባኤ መርሕ ቃል፡ መምህር ኣበይ ትነብር(ኣበይ እዩ ሰፈርካ)? (ዮሓ. 1,39) ዝብል ሕቶ ክኸውን እንከሎ ዕለት 13 ጥሪ 2017 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ብምኽንያት መበል 15 ፍልዩ ሓፈሻዊ ጉባኤ ናይ መላእ ብፁዓን ጳጳሳት ሲኖዶስ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ክካይድ ወሲኖም ንመእሰያት ብዛዕባ እዚ ሲኖዶስ ዘመሓላለፍዎ መልእኽት እውን ዓሚይቕ ኣስተንትኖ ከምዘካይድ ብራንካለኦነ ገሊጾም።
ቅዱስነቶም ንመንእሰያት ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ መንእሰይ ሓድሽን ብሉጽን ዓለም ኣብ ምሕናጽ ንዘለዎ ብቕዓት ምስጋናኦም ኣቕሪቦም፡ ኣይትፍርሑ ነቲ ተባዕ ምርጫ ሕሹኽ ንዝብለኩም መፈስ ቅዱስ ጽን በሉ ዝበልዎ ሓሳብ ብራንካለኦነ ጠቒሶም፡ ኣብቲ ተባዕ ምርጫ፥ መንእሰይ ዘሰንዮን ኣብ ልልያ ዝድግፎን የድልዮ፡ ብዙሓት ነቲ ሕይወትን ታሪኽን ፍሉዩ ትርጉም ዝህብ ኣኽብሮት ዕሴት ሕይወቶም ንኸወፍዩ ስንድዋት እያቶም፡ ኣብዚ ስንድውነት ጥበብ የድሊ እሞ ዘሰንዮም የድልዮም ዝብል ቅዱስ ኣቦና ዘመላኸትዎ ሓሳብ ዘቃልሕ ሰፊሕ ምይይጥ እውን ክካየድ ምዃኑ ኣፍሊጦም።
ቅርበት ቤተ ክርስቲያንን ቃል እትወትን
መንእሰይ ንቤተ ክርስቲያን እንታይ እዮ ዝሓታ? ምእመንና ቅርበት (ብጻይነትን) ኣቶም ርሑቕ ዘለዎ መንእሰይት ከኣ ኣሳታፊ ወይ ኣስታፍነት ኵነት ክህሉ ይሓትቱ፡ እዚ ሕቶ ንወለዲ እውን ዝምልከት እዩ፡ ካብ ዕለት 11 ክሳብ ዕለት 12 ነሓሰ 2018 ዓ.ም. ልዕሊ 30 ሺሕ ዝግመቱ መንእሰያት ናብ ሲንዶስ ብዝብል መርሕ ቃል ዝተሰነየ መንፈሳዊ ንግደት ኣብ ሮማ ከካይዱን ምስ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ክራኸቡን እዮም፡ ምስቲ ብክርስቶስ ዝተገልጸ ፍቕሪ ዝዀነ ወጅሂ እግዚኣብሔር ንምርኻብ ምስ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ቤተ ክርስቲያን ንቤተ ክርስትያንን ምጉዓዝ፡ እዚ ጉዕዞ ከኣ ናብ ውልቃዊ ሕይወት ውሽጥን ናብቲ ኣብ ከባቢና ዘሎ ሕይወት ዝምልከት እዩ ኢሎም።
ኣብቲ ናይ ፐሩጃ ዓውደ ጉባኤ መንእሰያት ኣባላት ምንቅስቓስ ተሓድሶ ብመንፈስ ቅዱስ፡ ናይ ኢጣሊያ ምንቅስቓስ ተሓድሶ ብመንፈስ ቅዱስ ኣቦ መንበር ስልቫቶረ ማርቲነዝን፡ ናይ ቲዮሎጊይ ሊቅን ደራስን ኣባ ልዊጂ ማኢያ ኤፒኮኮን ኣቦ መንበር ጉባኤ ኣባይቲ ስድራ ጂጂ ደ ፓሎን ተረኺቦም ኣስተምህሮ ከቕርቡ ምዃኖም ብራንካለኦነ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ኣፍሊጦም።


text:
ኣብ ጣልያን ናብ ዋንኦም ዘይበፅሑ ዕሹጋት ፖስታታት ኣብ ሓደ ጋራጅ ተረኺቦም
570 ኪሎ ግራም ክብደት ዘለዎም ዕሹጋት ፖስታታት ኣብ ናይ ሓደ ሰራሕተኛ ፖስታ ጋራዥ ብምርካቦም እቲ ውልቀ-ሰብ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ፖሊስ ውዒሉ።
ፖሊስ ጣልያን ንወዲ 56 ዓመት ሰራሕተኛ ፖስታ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዘውዓለ ካብ ሰባት ሓበሬታ ምስበፅሖ እዩ።
ነቶም ልዕሊ 40 ዝኾኑ ፖስታታት ዝተመልኡ ፕላስቲክ መዕሸግታት ዝረኸቡ ኣብ ሓደ ዝተፈላለዩ ዘገልግሉ ናውቲ ብምትእኽኻብ ናብ ካልእ ኣገልግሎት ዘውዕል ፋብሪካ ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት እዮም።
ደብዳበታት፣ ናይ ሕሳብ ወረቓቕትን መረዳእታታት ባንክን ዝተመልኡ እንትኾኑ ኣብ 2010 ክበፅሑ ዝነበሮም ምዃኖም ተረጋጊፁ።
ፖሊስ ጣልያን ከምዝሓበሮ ክሳብ ሕዚ ናብ ዋንኦም ከይበፅሑ ተሪፎም ብፖሊስ ካብ ዝተትሓዙ እቲ ሕዚ ዝተረኸበ ዝዓበየ ኮይኑ'ሎ።
እቶም ናብ ዋንኦም ከይበፅሑ ዓመታት ዘሕለፉ ፖስታት፡ ዋላ'ኳ ገሊኦም ግዜ እንተሓለፎም ናብ ዘዝምልከቶም ንምብፃሕ እዚ ፍፃመ ኣብ ዝተፈፀመላ ከተማ ቪሰንዛ (Vicenza) ዝርከብ ትካል ኣገልግሎት ፖስታ ቃል ኣትዩ'ዩ።


text:
ኢትዮጵያ ሓላፊ ፕሮግራም ረድኤት ብሪጣንያ ሃዋርድ ተይለር። እቲ ውሳነ ኣብ ጠለብን እታ ሃገር ኣብ ትገብሮ ዘላ ዓበይቲ ስዳሮታትን ዝተመርኮሰ`ዩ ኢሎም።
ናይ ኢትዮጵያ ቐዳማይ ሚንስተር መለስ ዜናዊ፡ ኤክኖሚ ሃገሮም ብ10 ሚእታዊ ይዓቢ`ሎ ይብሉ፡ ኣህጉራውያን ለገስቲ ግና ንኣደማምራ`ቲ ቑጽሪ ብዝምልከት ጥርጣረ ኣለዎም። ሃዋርድ ተይለር እቲ ቑጽሪ ዘካትዕ`ኳ እንተኾነ ዕብየት ከምዘሎ ግና ዘካትዕ ኣይኮነን ይብሉ።”ትኽክለኛነት`ቲ ዳታ ኣካታዒ`ዩ፡ ንሕና ንባዕልና ምስ መሻርኽትናን ምስ`ቲ መንግስትን ብዛዕባ ገለ ካብቲ ኣሃዝ ንዘራረበሉ ኢና”
ሃዋርድ ተይለር ብተወሳኺ፡ ድሕሪ ናይ 2005 ምርጫ፡ ንኢትዮጵያ ዝውሃብ ረድኤት ከምዝነከየ ርግጽ`ዩ፡ ኣብ ጸረ-መንግስቲ ሰልፈኛታት ዝተፈጸመ ቕትለት ንለገስቲ ሃገራት ኣተሓሳሲብዎም`ዩ ኢሎም።
ብኦክስፎርድ ዩኒቨርሲቲን ሕቡራት ሃገራትን ዝወጸ ዝርዝር ድኻ ሃገራት፡ ንኢትዮጵያ ድሕሪ ኒጀር ኻብ ዓለም ዝደኸየት ሃገር ኢሉ ሰሪዕዋ`ሎ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብመግቢ ርእስኻ ንምኽኣል ዝዓለመ ናይ ሓሙሽተ ዓመት ውጥን ኣውጺኡ ኸምዘሎ ይፍለጥ።


text:
ፕረዚደንት ኦባማ፣ኣብ‘ቲ ፍርቂ ሰዓት ዝወደአ ስነ-ስርዓት‘ዮም ንቃለ-መሓላ ፈፂሞም።ኣብ ፕረዚደንታዊ ቤት ፅሕፈት(ዋይት ሃውስ)።
ባዓልቲ ቤቶም ወ/ሮ ሚሸል፣ደቆም ማልያን ሳሻን ከምኡውን ሒደት ጋዜጠኛታት ተዓዘብቲ ኣብ ዝነበሩሉ ስነ-ስርዓት ዋና ዳኛ ፈዴራላዊ ቤት ፍርዲ ጆን ሮበርትስ፣ነቲ መሓላ መሪሖምዎ።
ብድሕሪ‘ቲ ስነ-ስርዓት፣ፕረዚደንት ኦባማ ንዳኛ ሮበርትስ ድሕሪ ምጭባጦም፣ንባዓልቲ-ቤቶምን ንደቆምን ስዒሞም፣ታሕጓሶም ገሊፆም።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ምክትል ፕረዚደንት ጆ ባይደን‘ውን ዳኛ ፈደራላዊ ቤት ፍርዲ ሶንያ ሶቶማየር ኣብ ዝመርሐኦ ስነ-ስርዓት ንቃለ-መሓላ ፈፂሞም‘ለው ትማሊ ሰንበት።
ፕረዚደንት በራክ ኦባማ ሎሚ ሶኒ ኣብ ቅድሚ ኣማኢት ኣሻሓት ተዓዘብቲ ቃለ-መሓላ ፈፂሞም’ለው።
ህዝቢ ናብ‘ቲ ኣደባባይ ካብ ኣጋወጋሕታ ጀሚሩ‘ዩ ምውሓዝ ጀሚሩ።ኣዝዩ ቆራር ንጉሆ‘ውን ነይሩ።ክሳብ ሸሞንተ ሚእቲ ሽሕ ህዝቢ ነቲ ኣደባባይ ዓብለቅለቅ ኣቢልዎ ነይሩ ዝብል ግምት ኣለዎም ሰበ-ስልጣን።
ፕረዚደንት ንካልኣይ ዘመን ስልጣኖም ዝቅበሉ ዘለው፣ተስፋ ጥርጣረን ሕውስዋስ ስምዒት ኣብ ህዝቢ ኣብ ዝፈጠሩሉ እዋን‘ዩ።
መራሕቲ‘ዛ ሃገር ፖለቲካዊ ኣረኣእየኦም ንጎኒ ገዲፎም ዕድል ስራሕ ኣብ ምፍጣርን ንፋይናንሳዊ ፀገማት‘ዛ ሃገር ኣብ ምፍታሕን ከተኩሩ ድልየት ኣሜሪካውያን‘ዩ።


text:
ቅዱስ ኣቦናር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ናብቲ ካብ ዕለት 10 ክሳብ ዕለት 23 ሐምለ 2018 ዓ.ም. ኣብታ ክፍሊ እኩባት ደሲታት ኣንቲለ ዝዀነት ደሴት ማርቲኒካ መንእሰይ ኣባይቲ ስድራ ካሪቢያን ዝልወጥ ኣዩ ብዝብል ኣርእስቲ ተመሪሑ ናብ ዝካየድ ዘሎ ናይ መላእ ካሪቢያን ሃገራት መዓልቲ መእንሰይ ምኽንያት ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
“ፍቕሪ ጠሪሹ ዘይንጽቀቕ ናይ ገዛእ ርእሱ ሓይሊ ዘለዎ እዩ፡ ኣብ ናይ ምልዋጥ ስድራ ቤት ካሪቢያን ውጥናትኩም ጽባሕ ብግቡእ ንምግጣም ዝሓለፈ ከይረሳዕኹም ህልው ኩነት ኣሳዅዑ” ዝብል ቃላት ብኣጽንዖት ዘመላኸተ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኺ ቅዱስ ኣቦና ናብቲ ኣብ ደሴት ማርቲኒካ እንከመሓላፉ፡ እቲ ብናይ ኣንቲለ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ኣብ ትሕቲ መንእሰይ ስድራ ቤት ካሪቢያን ይለውጡ ዝብል ኣርእስቲ ተመሪሑ ካብ ዕለት 10 ሐምለ ክሳብ ዕለት 23 ሓምለ 2018 ዓ.ም. ዝተዳለወ ናይ ካሪቢያን መዓልቲ መንእሰያት፡ ኣብታ Amoris Laetita - ናይ ፍቕሪ ሓሴት ዘርእሰታ ዓዋዲት መልእኽቲ ቅዱስ ኣቦና ሰፊሕ ኣስተንትኖ ዘካይድ ምዃኑ ተሓቢሩ።
ቡሶላ ታሪኽን መበቆል ሕሉፍን
ቅዱስ ኣቦና ኣብቲ ዕለት 15 ሓምለ 2018 ዓ.ም. ናብቲ ናይ ካሪቢያን መዓልቲ መንእሰያት ዘመሓላለፍዎ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ፥ ስድራ ቤት ንምልዋጥን ንምሕዳስን ንመጻኢ ዝኣመተ ህልው ኩነታት ስድራ ቤት ምስትውዓል ከምዘድልን ብፍላይ ከኣ ኣብታ ናይ ፍቕሪ ሓሴት ሓዋርያዊ ምዕዳን ሕመረት ዝዀነ ኣብ ምዕራፍ ኣባዕተ፥ ንቕድሚት ዘሰጉም መርሓ ፍኖት ብዝብል ኣርእስቲ ዘንበርዎ ስልጣናዊ ኣስተምህሮ እናሓሰቡ፡ ወትሩ ነቲ መበቆል ዝዀነ ሕሉፍ ብዘይምዝንጋዕ ኣብ ሕልፉን መጻእን ዘንሳልል መእኽቶም፡ “ወትሩ ንድሕሪት ቍሊሕ በሉ፡ ኣባሓጐታትን ዓባይን ወለድን ተመልከቱ፡ ምስኦም ዘትዩን ምኸሩን፡ በዚ ኣገባብ’ዚ ጥራሕ እዩ እቲ ናይ ምልዋጥ ብቕዓት ዘለዎ ለዋጢ ጉልበት ኣብ ተግባ ንምውዓል ዝከኣል።
ፍቕሪ ጠሪሹ ዘይጽንቐቕ እዩ
ቅዱስ ኣቦና ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቶም ኵሉ ብሓባር ፍቕሪ ናይ ገዛእ ርእሱ ዝዀነ ውሳጣዊ ሓይሊ ኣለዎ ኣብ ዝብል እማነ ርግጸይናነት ገይሩ፡ ክዓዪ ሓደራ ቢሎም፡ ነቶም መንእሰያት፥ መንእሰይ ወለዶ መንእሰይ ዲዅም ወይ ዝኣረገ መንእሰይ፡ ዝብል ሕቶ ነቶም ተጋባእያን መዓልቲ መንእሰያት ካሪቢያን ሕቶ ኣቕሪቦም፡ ነቲ እዋናዊ ብድሆ ንምስናፍ ናይ ኵሉ መንእሰይ ሕቶ ኣገዳሲ እዩ፡ ምስ በሉ፡ ነቶም ኣእዳዎም ኣጣሚሮም ንዘለዉ እናሓሰቡ፡ እጅጌኦም ዓጺፎም ጻዕራማት ኵኑ ሓደራ ቢሎም ዘመሓላለፍዎ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ ዛዚሞም።


text:
ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ኣፍሪቃ ተበጊሶም ብሊብያ ኣቋሪጾም ናብ ኣውሮጳ ዝጉዓዙ ዝነበሩ ስደተኛታት፡ ጉዕዞኦም ብሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ተዓናቒፉ ኣብ መዳጎኒ ማእከል ስደተኛታት ከተማ ትሪፖሊ ክጸንሑ ዝተገደዱ፡ ኣብ መዳጎኒ ማእከል ስደተኛታት እታ ሃገር ዘሎ ኩነታት ኣጸጋሚ ምኳኑ ይገልጹ።
ኣብ ዋና ከተማ ሊብያ ትሪፖሊ ዝርከብ ጣሪቕ ኣል ሰካ ዝተባህለ መዳጎኒ ማእከል ኣስታት ሓደ ሽሕ ስደተኛታት አለው፡ ኣብዚ መዳጎኒ ማእከል ዘለው ስደተኛታት ከም መደቀሲ ዝአመሰለ መሰረታዊ ማህበራዊ ኣገልግሎት ከምዘይረኽቡ ይግለጽ።
ብተወሳኺ ሰበ ስልጣን ሊብያ ምስ ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ብምትሕብባር ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰሙን ብኣማኢት ዝቑጸሩ ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ይመልሱ።
እዚ ስደተኛታት ብወለንትኦም ናብ ሃገሮም ዝምለስሉ ፕሮግራም ስደተኛታት ብነፋሪት ናብ ሃገሮም ክምለሱ የፍቕድ እንተኾነ ገለ ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ክምለሱ ኣይደልዩን።
ሱዳናዊ ስደተኛ ኢብራሂም ሓደ ካብቶም ናብ ሃገሮም ክምለሱ ዘይደልዩ ኮይኑ ምክንያቱ ድማ ከምዚ ክብል የረድእ።
“ኣብዚ ቦታ ክልተ ወርሒ ጌረ አለኹ። ኣነ ሕቡራት ሃገራት ዕድል ሂቡኒ ናብ ካልእ ሃገር ክጣየስ እየ ዝደልይ። ናብ ሃገረይ ክምለስ ኣይደልይን ምክንያቱ ኣብ ሃገረይ ቀጻሊ ግጭትን ኩናትን አሎ፡ ኣብኡ ክነብር ኣይደልይን። ኩሎም ስድራይ ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ኣብ ሱዳን እዮም ዘለው።”
ሕብረት ኣውሮጳን ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ምስ ሰበ ስልጣን ሊብያ ብምትሕብባር ነቶም ስደተኛታት ሓገዝ የበርኽቱ አለው፡ እንተኾነ ሰበ ስልጣን ሊብያ እቶም ስደተኛታት ተዓቑቦምሉ ዘለው መዳጎኒ ማእከላት ንቁጽሪ ሒዞሞ ዘለው ስደተኛታት ክሕዙ ኣይኽእሉን እዮም ይብሉ።
ሓላፊ ሓደ መዳጎኒ ማእከል ስደተኛታት ዝኾነ ሁስኒ ኣቡ ኣያና ብወገኑ ”ገለ ካብቲ ኣብዚ ቦታ ዘጋጥም ጸገም እዞም ስደተኛታት ኤምባሲ ሃገራቶም ምሳና ክዘራረቡ ፍቓደኛ ምስ ዘይኾኑ መግቢ ናይ ምሕሳም ተቓውሞ ይገብሩ። ኣብ ገለ እዋን እዞም ኤምባሲታት ድሕሪ ነዊሕ እዋን እዮም መልሲ ዝህቡ ስለዚ እዚ ሓደ ካብቲ ዘጋጥመና ጸገም እዩ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ናይ ኣገልግሎት ሕክምና ጸገም የብልናን ምክንያቱ ገለ ሓካይምን ኣምቡላንስን አለና” ይብል።
ኣብ መንጎ ሃገራት ሕብረት ኣውሮጳን ሃገራት ኣፍሪቃን ዋሕዚ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ንምግታእን ኣብ ስደተኛታት ዝበጽሕ ዓመጽ ንምጉዳልን ዝብል ስምምዕ እንተተበጽሓ ክሳብ ሕጂ ዝተዓወተ ኣይመስልን ክብል ሕቡራት ሃገራት ዝሓለፈ ሰሙን ምፍላጡ ይዝከር።


text:
ኤርትራ ነቲ እታ ሃገር ብሜላዊ ሰፊሕን ከበድትን መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ዝኸሰሰ ፀብፃብ ብሕቡራት መንግስታት ዝተመዘ ኮሚሽን መርማር ሰብኣዊ መሰላት ፖሎቲካዊ ተበግሶ ዘለዎ''ዩ ክትብል ነፂጋቶ።
ቤት ዕዩ ጉዳያት ወፃኢ ኤርትራ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ እቲ ፀብፃብ "ፈፂሙ መሰረት ዘይብሉን ጭብጢ ኣልቦን'ዩ" ኢሉ'ሎ።
እቲ ኽስታት መቀፀልታ'ቲ ኣብታ ሃገር ንዝተገብረ ፖሎቲካዊ ኢኮኖሚያዊን ማሕበራዊን እንኮላይ ኣብ መዳያት ሰብእዊ መሰላት ምዕባለ ዘነኣኣሰ ፖሎቲካዊ ተበግሶ ዘለዎ ወፍሪ'ዩ ክብል እቲ መግለፂ ሚኒስትሪ ወፃኢ ኤርትራ አፍሉጡ'ሎ።
ሰለስተ ኣባላት ዝሓዘ ብሕቡራት መንግስታት ዝተመዘ ኮሚሽን መርማር ሰብኣዊ መሰላት፤ ኣብ ኤርትራ ቀንዲ ፈፀምቲ መግሃስቲ ሰብእዊ መሰላት ፕረዚደንት ኢስያስ ኣፈወርቂ ወሲኹ ፓርቲኦም ሰራዊት ኤርትራ ሚኒስተራት ዜና ፍትሒን መከላኸልን'ዮ ኢሉ'ሎ ኣብ ፀብፃቡ።
ሙሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ ኣብ ታሕቲ ንዘሎ ምልክት ድምፂ ጠውቁ።


text:
ኣብ ልዕሊ ኣቦ መንበር 7 ግንቦት ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ፣ ኣካያዲ ስራሕ ኦሮሞ ሚድያ ኔትዎርክ ጀውሃር መሓመድን ቴለቭዥን ኢሳትን ኦሮሞ ሚድያ ኔትዎርክን ዝተታሓዘ መስርሕ ክሲ ተቛሪጹ።
7 ግንቦትን ኦሮሞ ሚድያ ኔትዎርክን’ውን ግብረ መልሲ ሂቦም ኣለው። ጽቡቕ ዜና’ዩ ይብሉ።
ምክትል ዓቃቢ ሕጊ ኢትዮጵያ ኣቶ ተስፋይ ኣለምነው ሎሚ ምሸት ንቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ‘መስርሕ ክሲ’ዞም ዝተጠቕሱ ውልቀ-ሰባትን ትካላትን ምቁራጹ ኣረጋጊጾም’ ኣለው።
ወሃቢ ቃል 7 ግንቦት ኣቶ ነኣምን ዘለቀ ‘ልዑል ታሕጓስን ተስፋን ዝሃበና’ዩ ኢልና ኢና ንኣምን’ እንተኾነ ቅድሚ ሎሚ ዝተኸሰሱን ዝተኣሰሩን ኣባላትና ኣለው። ኣብ ልዕሊኦም ዝተታሓዘ ክሲታት ከምዝቋረጽ፣ ሕጊ ጸረ ግብረ-ሽበራን ካልኦት ዓፈንቲ ሕጊታት ክስረዙ’ዮም ኢልና ተስፋ ንገብር’ ኢሎም።
ኣካያዲ ስራሕ ኦሮሞ ሚድያ ኔትዎርክ ኣቶ ጀውሃር መሓመድ ብወገኑ ‘ኣብ ክንዲ ብጉልበት ብልዝብ፣ ኣብ ክንዲ ብጉስጢት ምዝርራብ እዩ ዝሕሸና ኢሎም ዝኣምኑ ውልቀ-ሰባት ናብ መሪሕነስ ሳላ ዝመጹ እዩ እዚ ነገር’ዚ ክዕወት ኪኢሉ’ በለ።።
ኩሎም ብገበን ሽብርን ኣብ ዘይተረኸቡሉን’ዮም ተኸሲሶም ነይሮም።


text:
ምምሕዳር ኦባማ ምስ ትሕቲ ሳሃራ ሃገራት ኣፍሪቃ ንዝፀንሐ ፍሉይ ርክብ ንግዲ ንክናዋሕ ከምዝድግፍን፣ቤት ምኽሪ ኣሜሪካ ነቲ ውዕል ንግዲ ንከናውሖ ከምዝሰርሕን ሓላፊት ጉዳያት ኣፍሪቃ ጆኒ ካርሰን ኣፍሊጦም።
ኣፍሪቃ ኣብ‘ዚ ሰሙን‘ዚ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ኣብ ዝተካየዱ ዝተፈላለዩ መድረኻት ቀንዲ መዘራረቢ ኮይና‘ላ።ንመሓውራዊ ምዕባለ ኣፍሪቃ ዝመኸረ ኣኼባ ሽዱሽተ ሚእቲ ሰበ-ስልጣን፣ሰብ-ሃብቲን ሲቪላዊ ማሕበራትን‘ውን ኣብ’ዚ ሰሙን‘ዚ ተሳሊጡ‘ሎ።
ሚስተር ጆኒ ካርሰን ኣብ‘ቲ እዋን ከምዝገለፅዎ፣ኣፍሪቃ ልዕሊ ኣውሮዻን ኣሜሪካን ሎም-ዘበን ካብ ሓሙሽተ ክሳብ ሽዱሽተ ሚእታዊ ቁጠባዊ ዕብየት ክተምዝግብ‘ያ ዝብል ትፅቢት ኣሎ ኢሎም።
ባንኪ ልምዓት ኣፍሪቃ፣ልዕሊ ቢልዮን ህዝቢ ኣፍሪቃ ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ እቶቱ ዝውሰኸሉ ኩነታት ስለይጋሃድ ዘሎ፣ንሰደዳት ኣሜሪካ ክሓብል‘ዩ ይብል።
ጆኒ ካርሰን ብወገኖም፣ኣፍሪቃ ዘለዋ ዕቁር ዓቅሚ ምዕባለ፣ብትሑት ቀረብ ኤሌክትሪክን ዘይተማሓየሸ መሓውራዊ ቅርፅን ክተዓናቀፍ ከምዝኽእል ይገልፁ።
”ኣብ መላእ ኣፍሪቃ፣ክፍሊት ኣገልግሎት ኤሌክትሪክ ተመጣጣኒ ዘይምኻኑ ሓደ ካብ ሞንጎ ዕንቅፋት ምዕባለ ኮይኑ‘ሎ።ንኣብነት ብበዝሒ ህዝባ ቀዲማ ትስራዕ ናይጀርያ ዘለዋ ሓይሊ ኤሌክትሪክ፣ካብ ምምሕዳር ከተማ ሲንጋፖር ዝታሓተ‘ዩ” ኢሎም።
ኣብ ኣፍሪቃ ኤሌክትሪክ ንምምንጫው ዝተፈፀሙ ፃዕሪታት ዘተባብዕ ኣይኮነነ ኢሎም ይገልፅዎ ሚስተር ጆኒ ካርሰን።ኢንዱስትሪ ነዳዲ ናይጀርያ ኣተሓሕዛ ኣይፀበቀን፣ከም ጋና ዝበላ ነዳዲ ዘለወን ሃገራት‘ውን እንተኾና ንኣንፈት ምዕባለአን ክንፅራ ይግባእ ኢሎም ንሶም።
“ሓደ ከም‘ቲ ኣብ ናይጀርያ ዘጓነፈ ጥፍኣት ከባቢ፣ብኽነትን ስርቅን ነዳዲ፣ ምስ ነበርቲ ገለ ከባቢታት ጎንፂን ጉሕለት ኣታዊ መኽሰብ ነዳዲ፣ወይካኣ ከም‘ቲ ኣብ ኖርዌይ ዝራኣይ ማለት‘ዩ፣ኣብ ዘፈር ትምህርቲ፣ክንክን ጥዕና፣ ምፍጣር ዕድላት ስራሕ፣ቁጠባዊ ምዕባለን ፖለቲካዊ ህድኣትን ከስዕብ ይኽእል‘ዩ” ኢሎም ንሶም።
ውዕል ምዕባለን ዕድላትን ኣፍሪቃ (ኣግዋ) ኢሎም ጆኒ ካርሰን፣ኣሜሪካ ምስ ኣፍሪቃ ንዘለዋ ቁጠባዊ ምትእስሳር ዓንዲ-ሕቆ‘ዩ።ምምሕዳር ኦባማ ድማ፣እቲ ድሕሪ ሰለስተ ዓመታት ዘብቅዕ ዕድመ ኣግዋ ንክናዋሕ ድልየቱ‘ዩ። ምንዋሕ ዕድመ ኣግዋ ግና ኣብ ኢድ ኮንግረስ ኣሜሪካ‘ዩ ዘሎ፥
“ዕድመ ኣግዋ ንክናዋሕ መእንታን፣ምምሕዳር ኦባማ ምስ ኮንግረስ ይሰርሕ‘ሎ።እቲ ውዕል ዝህልዎ ትሕዝቶ ንክመሓየሽ ድማ፣ኣባላት ሲቮላዊ ማሕበረ-ሰብ እጃሙ ከውፊ ኣለዎ”ባሃላይ’ዮም ንሶም።
ቅድሚ 12 ዓመት ዝፀደቀ ሕጊ ስምምዓት ንግዲ ኣሜሪካን ኣፍሪቃን ኣግዋ፣ኣርባዓ ሃገራት ኣፍሪቃ ንገለ ፍርያተን ናብ ዕዳጋታት ኣሜሪካ ብዘይቀረፅ ንከእትዋ ዝፈቅድ ምኻኑ ይፍለጥ።
ብመሰረት ፀብፃባት ምንስቴር ንግዲ ኣሜሪካ፣ዩ-ስ ናብ ኣፍሪቃ ትሰዶም ፍርያት ዓሚ ናብ 21 ቢልዮን ዶላር ከምዝበፅሐ ይሕብር።ኣሜሪካ ካብ ኣፍሪቃ ትቅበሎ ሰደድ ግና ናብ 72 ቢልዮን ዶላር ክብ ኢሉ‘ሎ።ቴስዓ ሚእታዊ ሰደድ ኣፍሪቃ ናብ ኣሜሪካ ካብ ነዳዲ ዝርከብ‘ዩ።ኣብ‘ዚ እዋን ግና ኢንዱትሪ ዓለባን ካልኦት ፍርያት ንክጠናኸሩ መተባብዒ ይዋሃብ‘ሎ።


text:
ሕጂ'ውን ቃልሲ ዘድልዮ ክሽቦ ደቀኣንስትዮ
ዓለማዊ ኣህጉራዊ መዓልቲ ኣንጻር ምኽንሻብ ደቀንስትዮ ግዱሳት ዜጋታት፡ ተጣበቕትን ተኸላኸልትን መሰላት ደቀንስትዮ ማሕበራት፡ ምሁራት ደቀንስትዮ፡ ፖለቲከኛታት፡ ኮታ ኩሎም ንምኽንሻብ ደቀንስትዮ ዝከላኸሉን ዝጣበቑን ወገናት ዓቕሞም ዘበርክቱላ እያ።
ኣብ ገሊኡ እውን እተን ብሰንኪ ምኽንሻብ ዝተፈላለየ ጥዕናዊ ወጽዓታት ዘጋጠመን ደቀንስትዮ ኣብ ቅድሚ መሰልተን ኮነ ክሰምዑን ክርድኡን ዘለዎም ዓበይቲ ዓድን ሽማግለታትን ቀሪበን ተመኩሮአን የቕርባ።
ንኣብነት፡ ካብ 2006-2018 ዘገልገላ መበል 24ይቲ ፕረሲደንት ላይበርያ፡ እኳድኣ ቀዳመይቲ፡ ብግቡእ ዝተመርጻ ኣፍሪቃዊት መራሒት-መንግስቲ ጓል'ንስተይቲ አለን ጆንሶን ሰርሊፍ፡ ዝሓለፈ ወርሒ፡ ድሮቲ ሓላፍነት-መንግስቲ ዘረከባሉ እዋን ክልከላ-ክንሸባ ኣዊጀን።
ብዕድመአን ኮነ ብስልጣነን፡ እሞ ከኣ ከም ኣደን ጓለንስተይትን መጠን ነቲ ጉዳይ ቀልጢፈን ክሕለቓሉን ክትግብሮአን ይግባእ ነይሩ ዝበሉ ላይበርያውያን፡ "ክሳብ ሕጂ ድኣ ኣበይ ነይረን?" ዝብል ሕቶ የቕሩብለን።
ምኽንያቱ፡ ላይበራውያን ደቀ'ንስትዮ ኣብ ልዕሊ ማዳም-ፕረሲደንት ከም ክልካለ-ክንሸባ ዘኣመሰሉ ለውጥታት ከተኣታትዋ ትጽቢት ስለዝነበረን እዩ ብምድንጓየን ቅሬተአን ዝገለጻ። ን12 ዓመታት ዝኣክል ኣብ ስልጣን ጸኒሐን ከብቅዓ ኣብ ድሮ ምኻደን እውጅ ኣቢለን ዝዕዘራ ስለምንታይ ብምባል ብዙሓት ኣይተሓጎሱን።
ኣብ ኤርትራ ምኽንሻብ ጓለንስተይቲ ክልኩል እዩ። ኣብቲ ዓሚ ኣብ ንኡሳን ዞባታት ኣስማጥን ሃበሮን ዝተኻየደ በዓል ምዝኽኻር ተቓውሞ ንምኽንሻብ ደቀንስትዮ፡ ሓላፊት ዩኒሴፍ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ ሚስ ራንያ ዛኪ፡ ኤርትራ ብእተካይዶ ዘላ ልዑል ጻዕርን ኣብነታዊ ስራሕን ምኽንሻብ ደቂ-ኣንስትዮ ምሉእ ብምሉእ ከተወግድ ልዑል ተኽእሎ ምህላዉ ገሊጻ ነይራ።
ንናጽነት ቃለሲ ኤርትራ ዝቃለስ ዝነበረ ውድብ ህዝባዊ ግንባር ከም ፕረዚደንት ላይበርያ ነበር አለን ጆንሶን ሰርሊፍ ክሽቦ ደቀንስትዮ ንምዕጋት ኣይተደናጎየን።
ኣብ እዋን ሓርነታዊ ተጋድሎ ከይተረፈ፡ ኣብ ብዙሕ ሓራን፡ ሓውሲ-ሓራን ከባቢታት ኤርትራ ምኽንሻብ ደቀንስትዮ ቀልጢፉ እዩ ኣጊዱዎ።
ብሰንኪ እቲ ብህዝብን ግዱሳትን ዝተገብረ ጎስጓስን ጻዕርን ከምቲ ልእኽቲ ሕቡራት መንግስታት ኣብ ኤርትራ ዝበለቶ፡ ሳላ ሓያል ውህደት ህዝብን ኣካላት መንግስትን ማሕበራትን፡ ኤርትራ ክሽቦ ደቀንስትዮ ምሉእ ብምሉኡ ንምውጋድ ኣይክሽግራን እዩ።
ይኹን እምበር እቲ ብልጫታትን ዓወትን ኣብ ቦትኡ እኳ እንተሎ ኣብቲ ብዙሕ ሓበሬታ ዘይበጽሖ ርሑቕ ገጠራት ይኹን ኣብ ሓደ ሓደ ክፋል ሕብረተሰብ ምኽንሻብ ብስቱር ክህሉ ከምዝኽእል ይግመት።
ኤርትራውያን ምሁራት ደቀንስትዮ ዶር ኣስያ ዓብደልቃድር ካብ ኬንያ፡ ከምኡ እውን ነርስ ከዲጃ ዓሊ ካብ ለንደን፡ ምኽንሻብ ኣብ ደቀንስትዮ ኣካላውን ስነአእሙሮኣውን ጥዕና ስለዘስዕብ ፈጺሙ ክውገድን መላእ ሕብረተሰብ ክቃለሶን ኣለዎ ብምባል ንውጋዱ ረጊጸን ካብ ዝንቀሳቐሳ ዜጋታት እየን።
መራሒት ደቀ'ስትዮ ምንቅስቓስ-ሰላም፡ ላይበርያዊት ወ/ሮ ለይማ ግቦዊ፡ ምስ ፕረሲደንት አለን ጆንሶን ሰርሊፍ ሓቢረን ብ2011 እቲ ዝለዓለ ናይ ሰላም ብልጫ-ኖብል ተቐቢለን።
ንሰን ንቢቢ.ሲ. ከም ዘውክእኦ፡ "ፕረሲደንት ሰርሊፍ ንደቀ'ንስትዮ ብዘርኢ ኣጀንዳ ኣይሰተራናን" ይብላ። ይዅን'ምበር፡ ፕረሲደንት ሰርሊፍ፡ እቲ ተጻዒኑወን ዝነበረ ጕዳይ ክንሸባ፡ ስልጣን ኣብ ምርካበን እውን እንተኸነ ተቢዐን ዉሳኔ ብምሕላፍ ክሽቦ ደው ክብል ኣዘዛ።
እቲ ዉሳኔ ንትሕቲ 18 ዕድሚኤን ዝምልከት ኰይኑ ካብ ጐነጽ'ውን ዝከላኸለንን ምዃኑ ተገሊጹ።
ፕረሲደንት ሰርሊፍ "ኣብ መስርሕ ዘሎዉ ሕግታት ላይበርያ ብዘይ ክልከላ-ክንሸባ ኣይምሉኣትን'ዮም" ከምዝበላ ፈነወ ቤት ጽሕፈት መንግስቲ ይሕብር። ናይ ላይበርያ ናይ ጾታ-ሚኒስተር ወ/ሮ ጁልያ ዳንከን ከኣ "እዚ ዉሳኔ'ዜ ዓቢ ዉርሻ'ዩ" ክብላ ሞጊሰንኦ። ብሓጺሩ፡ ነቲ ዉሳኔ፡ ደገፍተን ከመጕስዎ፡ ተጻረርተን ድማ "ክሳብ ሕጂ ድኣ ኣበይ ነይረን" ከምዝብሉ ገይሩዎም ኣሎ።
ንምዃኑ ጕዳይ ክንሸባ ዞባና ከመይ ይመስል?
ብሕጊ ክልኩል፡ ብሕክምናዊ ጠመተ ከቶ ኣድላይነት ዘይብሉ ክነሱ ምኽንሻብ ደቀ'ንስትዮ ኣብ ብዙሕ ክፋላት ኣፍሪቃ ይቕጽል ኣሎ። ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ'ውን ኣዝዩ ግኑን'ዩ፡ እንኮላይ ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን።
ምኽንሻብ ደቀ'ንስትዮ ኣብ ኢትዮጵያ ካብ 2004፡ ኣብ ኤርትራ ኸኣ ካብ 2007 ብሕጊ ክልኩል'ዩ።
ዶረ ኣስያ ዓብደልቃድር፡ ምኽንሻብ ንደቂ'ንስትዮ ዝጎድእ፡ ንሰብኣዊ ክብረተንን መሰለንን ዝግህስ፣ ነባሪ በሰላ ዝገድፍ ዘይስነፍልጠታውን ሓደገኛን ብምዃኑ ፈጺሙ ክተርፍ ኣለዎ ትብል።
ኣብዚ እዋን እዚ ንሓደ ገባሪ ሰናይ ትካል ጀርመን ወኪላ ኣብ ዕቤትን ምዕባለን ደቀንስትዮ ኣብ ዘድሃበ ንጥፈታት ኣብ ሶማሊ ላንድ ትሰርሕ ዘላ ዶረ ኣስያ እቲ ናይ ማስተር መጽናዕታ ኣብ ምኽንሻብ ደቀንስትዮ ኣብ ኤርትራ ዝተሞርኮሰ ብምኻኑ ክሽቦ ፈጺሙ ክውገድ ከምዘለዎ እያ ደጋጊማ እትሕብር።
ነርስ ከዲጃ ዓሊ እውን፡ ብፍላይ እቲ ገሊኡ ዓይነት ክሽቦ ኣዚዩ ሃሳይ ብምዃኑ፡ ንደቀንስትዮ ኣብ ግዜ ወሊድ ዓቢ ጸገም ከምዝፈጥረለን ብምሕባር፡ ባህልን እምነትን ኣብ ምኽንሻብ ደቀንስትዮ ናይ ገዛእ ርእሱ ፅልዋን ጸቕጥን ስለዘለዎ ንምውጋዱ ኩሉ ኣባል ሕብረተሰብ ክተሓባበር ትጽውዕ።
ምኽንሻብ ጓለንስተይቲ ከም ክቱር ምድማይ፡ ናይ ምሻን ጸገማት፡ ረኽሲ፡ ዘይጸጋይነት፡ ጸገማት ሕርሲ ከምዘስዕብ ብመጽናዕትን ብምስክርነት ግዳያትን ተረጋጊጹ እዩ።
ብተወሳኺ፡ እተን ዘይተማህራ ከንሸብቲ ዝጥቀማሉ ከም ላማ፡ ካራ፡ በሊሕ ጥርሙዝን መቐዝን መሰልቲ መሳርሒ ጽሬቶምን ውሕስነቶምን ኣዚዩ ኣሰካፊ እዩ።
መንግስትታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ጠቕላሊ ቍጽሪ ክንሸባ ደቂ'ንስትዮ ካብቲ ዝነበሮ መጠን ምውራዱ ይነግራ እየን ይኹን'ምበር ነቲ ድሑር ልምዲ ካብ ሕጊ ተኸዊሉ ከም ዝዝውተር ርዱእ እዩ።
ምዝውታር ጌና ድሕር ዘይበሉ ብዙሓት'ዮም።
ምኽንሻብ ደቀንስትዮ ብሕጊ ክልኩል ካብ ኰነ ንምንታይ እዩ ደኣ ዜጋታት ክሳብ ሎሚ ተሓቢኦም ንደቆም ዘኸንሽቡ? እቲ ኣዋጅ ስለ ዘይሰምዕዎ ድዩ? ኣዋጅ ስለ ዘይዓጅቦም ድዩ? መቕርብኦም ሸለል ስለ ዝብልዎም ድዩ?
ጐራባብትን ኣዝማድን መራሕቲ ሃይማኖትን ምስ ከሸብትን ኣኸንሸብትን ስለ ዝመሻጠሩ ድዮ? ሓካይም ከም ዘይረኣዩ ስለ ዝዀኑ ድዩ? ወይ ኢደ-ሕጊ ስለ ዝሓጸረ?
ዝብል ሕቶታት ንኹሉ ሕብረተሰብ ዘተሓሳስቦ እዩ። ኣብዚ ጉዳይ እዚ ርእይቶአን ዝሃባ ዶክተር ኣስያን ከዲጃ ዓሊን ከኣ፡ ድላዩ ይኹን እቲ ምኽንያት ጓለንስተይቲ፡ ውላድ፡ ኣደ፡ ሓፍቲ፡ ስለዝኾነት ብስቓያ ዝሕጎስ ብወጽዓኣ ዝረክእ፡ ሓውን ኣቦን ክህሉ የብሉን በሃልቲ እየን።
ክሽቦ ደቀንስትዮ፡ ስነ-ፍልጠታውያን ዓለም ብተደጋጋሚ መብርሂ ዝሃብሉ፡ ኣንጻሩ ዝጐስጐስሉ፡ መንግስታት ሕግታት ዝኣወጃሉ ድሑር ባህሊ እዩ - ክተርፍ ጥራሕ እዩ ዘለዎ።


text:
ማሕበረ-ኮማት ኤርትራውያን ነበርቲ ከተማ...
ማሕበረ-ኮማት ኤርትራውያን ነበርቲ ከተማ ለንደን፡ ደቆም ብባህልን ክብርታትን ሕብረተሰቦም ክህነጹ ብዝሓየለ ከምዝሰርሑ ኣረጋጊጾም፣
ማሕበረ-ኮማት ኤርትራውያን ነበርቲ ከተማ ለንደን – ዓባይ ብሪጣንያ፡ ጥርናፈኦም ብምሕያል ንደቆም ብባህልን ክብርታትን ሕብረተሰቦም ንምዂስኳስ ኣበርቲዖም ከምዝሰርሑ ገሊጾም፣
ንሳቶም ነዚ ዘረጋገጹ፡ ብመሰረት’ቲ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ዓባይ-ብሪጣንያ ቅድሚ ክልተ ዓመታት ዝጀመሮ ኣብ ምጥርናፍ መንእሰያትን ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ ንቈልዑን ዘተኰረ መደብ፡ ብ22 ታሕሳስ ኣብ ዘካየድዎ ጽንብል’ዩ፣ Read more
ዕቱብን ልክዕን ገምጋም ምግባር፡ ጽፉፍን...
ዕቱብን ልክዕን ገምጋም ምግባር፡ ጽፉፍን ግብራውን ውጥናት ክትቅይስ ስለዝሕግዝ፡ ኣገዳስነቱ ዕዙዝ ምዃኑ ተገሊጹ፣
ኣብዚ ናብ ሓድሽ ዓመት እንሰጋገረሉ ዘለና ናይ ገምጋምን ውጥንን ዕለታት፡ ጽላት ብጽላት ዝተተግበረ ዕዮታትን ዘረጋገጾ ዕብየትን ብዝምልከት ዕቱብን ልክዕን ገምጋም ምግባር፡ ንመጻኢ ጉዕዞ ሓይልን ድርኺትን ዝፈጥር ተመኲሮ ብምቕሳም፡ ጽፉፍን ግብራውን ውጥናት ክትቅይስ ዘኽእል ብምዃኑ፡ ኣገዳስነቱ እምብዛ ዕዙዝ ከምዝኾነ ሰሙናዊ ሓተታ ገሊጹ፣
እቲ “ጽፉፍ ውጥን – ንለውጢን ቀጻሊ ዕብየትን” ብዝብል ኣርእስቲ ዝተዳለወ ሓተታ፡ “ህዝቢ ኤርትራ፡ ሳላ’ቲ ዘዂርዕ ናይ ዓያይነትን ርእሰ-ምርኰሳን ባህሉ፡ ዓመት መጸ ኣብ ዝበረኸ ኣርከን እናሓዀረ፡ ናብ ኣጸደ ራህዋን ቀጻሊ ዕብየትን እናቐረበ’ዩ ዝኸይድ ዘሎ” ድሕሪ ምባል፡ እቲ ዛጊት ተፈጺሙ ዘሎ ልምዓታዊ ቅያታት፡ ንዝያዳ ስራሕ ወኒ ዜስንቕ ተወሳኺ ረቛሒ ከምዝኾነ ኣብሪሁ፣
ምስጢር ምዕባለ፡ ንስራሕ ዝተዓደለ ኣእምሮን ኣእዳውን እምበር ካልእ ከምዘይኮነ ዘመልከተ’ቲ ሰሙናዊ ሓተታ፡ የግዳስ – ሕልናን ተበግሶን ውጽኢት ክህልዎ ዝጠልቦም ኣገደስቲ ረቛሒታት ከምዘለዉ፡ እቲ ጭቡጥ ለውጢን ምዕባለን ዘረጋግጽ ኣድማዒ ስራሕ፡ እቲ ኣብ ጽፉፍ ውጥንን ሜላታት ትግባረን ዝምርኰስ ከምዝኾነ ኣነጺሩ፣ Read more
ኤርትራውያን ነበርቲ እስራኤል፡ ንዜጋታት...
ኤርትራውያን ነበርቲ እስራኤል፡ ንዜጋታት ተራሕዩ ኣብ ዘሎ ዕድላት ወፍሪ ክሳተፉ ድልውነቶም ኣረጋጊጾም፣
ኤርትራውያን ነበርቲ እስራኤል፡ ውዳቤኦምን ጥርናፈኦምን ብምሕያል መኸተኦም ኣንጻር ተጻብኦታት ንምድንፋዕን ንዜጋታት ተራሕዩ ኣብ ዘሎ ዕድላት ወፍሪ ክሳተፉን ድልዋት ምህላዎም፡ ብ21 ታሕሳስ ኣብ ዘካየድዎ ሰሚናር ኣረጋጊጾም፣
ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ሃገረ እስራኤል ኣቶ ተስፋማርያም ተኸስተ፡ ብዛዕባ ህልው ኩነታት ሃገር፡ መኸተ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ዝርከብ ህዝቢ ኤርትራ፡ ከምኡ’ውን ብህዝብን መንግስትን ዝሰላሰል ዘሎ ልምዓታዊ መደባትን ተራ ዜጋታትን ኣመልኪቱ፡ ንተሳትፍቲ ሰፊሕ መግለጺ ኣቕሪቡ፣
ኣስዒቡ ኣምባሳደር ተስፋማርያም፡ ዜጋታት ነቲ ኣብ ሃገሮም ተፈጢሩ ዘሎ ንወፍሪ ዝዕድም ዕድላትን ምቹእ ሃዋህውን ብግቡእ ክምዝምዝዎ ብምዝኽኻር፡ ኣብ እስራኤል ዝነብሩ ኤርትራውያን ብውልቂ ይኹን ብጉጅለ ነቲ ዕድል ተጠቒሞም፡ ንነብሶምን ንሃገሮምን ከርብሑ ኣተባቢዑ፣
ምስጢር ዓወትን ርግኣትን ኤርትራ ሓድነት ህዝባ ምዃኑ ዝጠቐሱ ተሳተፍቲ፡ ነዚ ሓድነት ብምዕቃብን ብምድንፋዕን፡ ኣብ ዝሕንጸጹ መደባት ልምዓት ተሳትፎኦም ከምዘዕዝዙ ኣረጋጊጾም፣
****** ኣ.ዜ.ኤ ******
ኣብ ዞባ ደቡብ፡ ጽላት ሕርሻ ንምድንፋዕ ብ104...
ኣብ ዞባ ደቡብ፡ ጽላት ሕርሻ ንምድንፋዕ ብ104 ሚልዮን ናቕፋ ዝተፈላለዩ ልምዓታዊ መደባት ከምእተሰላሰሉ ተገሊጹ፣
ኣብ ዞባ ደቡብ ጽላት ሕርሻ ንምድንፋዕ ኣብ 2013 ብ104 ሚልዮን ናቕፋ ዝተፈላለዩ ልምዓታዊ መደባት ከምእተሰላሰሉ፡ ጨንፈር ሚኒስትሪ ሕርሻ’ቲ ዞባ ኣብ ዘካየዶ ዓመታዊ ግውምጋም ገሊጹ፣
ኣብ’ቲ ብ20 ታሕሳስ ዝተኻየደ ገምጋም፡ ሓላፊ ጨንፈር ሚኒስተር ሕርሻ ዞባ ደቡብ ዶክተር ዑቕባዝጊ ክፍለ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ። ኣብ 2013 – ምውዳድ ነጠብጣባዊ መስኖ፡ ምህናጽ መእለዪ ወሓይዝ። ምምድማድ መሬት። ምፍዋስ ማይኮዖታት። ምግራብን ምስፋሕ ሓምላይ መግቢ እንስሳን ዘጠቓለለ ዓበይቲ መደባት ሕርሻዊ ልምዓት ከምእተሳለጠ ብምሕባር። ብሰንኪ ዝነበረ ድኹም ክራማት ግን ከም’ቲ ትጽቢት ዝተገብረሉ ምህርቲ ክርከብ ከምዘይተኻእለ ኣብሪሁ፣ Read more


text:
እቲ መደብ ድሕነት ወይ መገዲ ድሕነት እንታይ እዩ?
ሕቶ፡ እቲ መደብ ድሕነት ወይ መገዲ ድሕነት እንታይ እዩ?
መልሲ፡ ጥምየትዶ ኣሎካ? ኣካላዊ ጥምየት ዘይኮነስ፡ ናይ ገለ ካልእ ነገር ኣብ ህይወትካ ጥምየትዶ ኣሎካ? ፈጺሙ ዝዓግብ ዘይመስል ኣብ ውሽጥኻ ዝስመዓካ ገለ ነገርዶ ኣሎ? ከምኡ እንተድኣ ኾይኑ፡ እቲ መገዲ ኢየሱስ እዩ! ኢየሱስ ከምዚ ይብል፡ “ናይ ሕይወት እንጌራ ኣነ እየ፥ እቲ ናባይ ዚመጽእ ኣይኪጠምን፥ እቲ ብኣይ ዚኣምን ድማ ከቶ ኣይኪጸምእን እዩ” (ዮሓ. 6፡35)።
ተደናጊርካዶ ኢኻ? ምንባርካ ኣንፈት ወይከኣ ትርጉም ፈጺምካ ዘይትረኽበሉ ኮይኑዶ ይስመዓካ? ገለ ሰብ መብራህትኻ ዘጥፋኣልካሞ እቲ መወልዒ መብራህቲ ክትረኽቦ ዘይትኽእል ኮይኑዶ ይስመዓካ? ከምኡ እንተድኣ ኾይኑ፡ እቲ መገዲ ኢየሱስ እዩ! ኢየሱስ “ኣነ ንዓለም ብርሃኑ እየ፥ እቲ ዚስዕበኒ ከኣ ብርሃን ህይወት ኪረክብ እምበር ብጸልማት ኣይኪኸይድን እዩ” (ዮሓ. 8፡12) ብምባል የበስር።
ኣብ ህይወት ውሕስነት ዘይብልካ ኮይኑዶ ይስመዓካ? ብዙሓት ኣፍደገታት ፈቲንካ እንተኮነ ምስ ከፈትካዮም ጥርሖምን ትርጉም ዘይብሎምን ኮይኖምዶ ጸኒሖምኻ? ኣፍደገ ቅኑዕ ህይወት ትደሊዶ ኣሎኻ? ከምኡ እንተድኣ ኾይኑ፡ እቲ መገዲ ኢየሱስ እዩ! ኢየሱስ “እቲ ኣፍደገ ኣነ እየ፥ ብኣይ ዚኣቱ ኪድኅን እዩ፥ ኪኣቱን ኪወፍርን እዩ፥ መጓሰዪውን ኪረክብ እዩ” (ዮሓ. 10፡9) ይብል።
ካልኦት ሰባት ኩሉሳዕዶ ይክሕዱኻ? ዝምድናታትካ ዘይዓሞቕትን ጥርሖምንዶ እዮም? ኩሉሰብ ክብለጸልካ ዝደሊ ኮይኑዶ ይመስለካ? ከምኡ እንተድኣ ኾይኑ፡ እቲ መገዲ ኢየሱስ እዩ! ኢየሱስ ከምዚ ይብል፡ “ሕያዋይ ጓሳ ኣነ እየ፥ እቲ ሕያዋይ ጓሳ ሕይወቱ በጃ ኣባጊዑ ኣኅሊፉ ይህብ” (ዮሓ. 10፡11, 14)።
ድሕሪ እዛ ህይወት እንታይ ኮን ይህሉ ኢልካዶ ትሓስብ? ህይወትካ ንስለ በስበስትን ዝምርቱን ነገራት ጥራይ ክትነብርዶ ሰልኪዩካ? ኣብ ገለ እዋናት ህይወት ትርጉም ምህላዋዶ ትጥራጠር? ምስ ሞትካ ብሕይወት ክትነብርዶ ትደሊ? ከምኡ እንተደኣ ኾይኑ፡ እቲ መገዲ ኢየሱስ እዩ! ኢየሱስ ከምዚ ኢሉ የበስር፡ “ትንሳኤን ሕይወትን ኣነ እየ እቲ ብኣይ ዚኣምንሲ እንተ ሞት እኳ ብሕይወት ኪነብር እዩ። እቲ ብኣይ ዚኣምን ሕያው ዘበለ ኩሉ ንዘለዓለም ኣይኪመውትን እዩ” (ዮሓ. 11፡ 25-26)።
እቲ መገዲ ግና እንታይ እዩ? እቲ ሓቂ እንታይ እዩ? ኢየሱስ ከምዚ ኢሉ ይምልስ “መገዲን ሓቅን ሕይወትን ኣነ እየ፥ ብዘይ ብኣይ ሓደ እኳ ናብ ኣቦ ዚመጽእ የልቦን” (ዮሓ. 14፡6)።
እቲ ዝስመዓካ ዘሎ ጥምየት መንፈሳዊ ጥምየት እዩ፡ ብክስርስቶስ ጥራይ እዩ ድማ ዝዓግብ። ነቲ ጸልማት ዝቕንጥጦ ድማ ኢየሱስ ጥራይ እዩ። ናብቲ ኣዕጋቢ ህይወት ዝወስድ ኣፍገደ ኢየሱስ እዩ። እቲ ክትደልዮ ዝጸናሕካ ዓርክን ጓሳን እምበኣር ኢየሱስ እዩ። ኣብዛ ዓለምን ብድሕሪኣን ኢየሱስ ህይወት እዩ። እቲ መገዲ ድሕነት ኣምበኣር ኢየሱስ እዩ!
ጥምየት ዝስመዓካ ዘሎ፡ ኣብ ጸልማት ዝጠፋእካ ኮይኑውን ዝስመዓካ ዘሎ፡ ትርጉም ሀይወትውን እትስእነሉ ዘሎኻ ምኽኒያት እምበኣር ካብ ኣምላኽ ብምፍላይካ እዩ። ኩላትና ከም ዝሓጣእናሞ ካብ ኣምላኽ ድማ ከምዝረሓቕና ቅዱስ መጽሓፍ ይምህረና (መክ. 7፡20, ሮማ, 3፡23)። ኣብ ልብኻ ባዶሽ ዝስመዓካ ዘሎ፡ ኣምላኽ ኣብ ህይወትካ ስለ ዘየለ እዩ። ብሰሪ ሓቲኣትና ካብዚ ዝምድና ርሒቕና ኢና። ካብኡ ብዝገደደ ድማ፡ ሓጢኣትና ንዝንተ-ዕለት ኣብዛ ህይወትን ብድሕሪኣን ካብ ኣምላኽ ከርሕቑና እዮም (ሮማ. 6፡23, ዮሓ. 3፡36)።
ነዚ ጸጋም ግና ከምይ ኢልና ኢና እንፈትሖ? ኢየሱስ እዩ እቲ መገዲ! ኢየሱስ ንሓጢኣትና ኣብ ርእሱ ብምስካም (2ቆሮ. 5፡21) በጃና እቲ መቕጻዕቲ ተቐጺዑ፡ ሞተ (ሮማ. 5፡8)። ግናኸ ዓወቱ ኣብ ልዕሊ ሓጢኣትን ሞትን ብምምስካር፡ ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ ካብ ምውታት ተንስአ (ሮማ. 6፡4-5)። ግናኸ ንሱ ንምንታይ እዩ ከምዚ ዝገበረ? ነዚ ሕቶ ኢየሱስ ባዕሉ መሊስዎ፡ “ሰብ ካብቲ ኣብ ክንዲ ኣዕሩኹ ንሕይወቱ በጃ ኣኅሊፉ ዚህቦ ዚዓቢ ፍቕሪ የብሉን” (ዮሓ. 15፡13)። ኢየሱስ ምእንቲ ንሕና ክንነብር እዩ ዝሞተ። ሞቱ ዋጋ ሓጢኣትና ዝተኸፍለ ምዃኑ ኣሚንና፡ ኩሉ እምነትና ኣብ ኢየሱስ እንተደኣ ኣንቢርና፡ ኩሎም ሓቲኣትና ክሕደጉልናን ተሓጺቦም ክድምሰሱን እዮም። ብድሕሪኡ ድማ መንፈሳዊ ጥምየትና ክዕንገልን ክዓግብን እዩ። መብራህቲ ክውልዑ እዮም። ዘዕግብ ህይወት ድማ ክንመርሕ ኢና። እቲ ሓቀኛን ብሉጽ ዓርክን ሕያዋይ ጓሳን ክንፈልጦ ኢና። ምስ ሞትና ድማ ህይወት [ዝተንስአትእሞ ኣብ መንግስተ-ሰማያት ንዘለዓለም ምስ ኢየሱስ እትነብር ህይወት] ከምዘላትና ድማ ክንፈልጥ ኢና!
“በቲ ሓደ ወዱ ዝኣመነ ዘበለ ኩሉ ናይ ዘለዓለም ሕይወት ምእንቲ ኪረክብ እምበር ከይጠፍእሲ፥ ኣምላኽ ንወዱ በጃ ክሳብ ዚህብ ክሳዕ ክንድዚ ንዓለም ኣፍቀራ” (ዮሓ. 3፡16)።
ኣብዚ ብዘምበብኩሞዶ ኢኹም ብዛዕባ ክርስቶስ ውሳኔ ዝወሰድኩም? ከምኡ እንተኾይኑ፡ ብኽብረትኩም ስዒቡ ኣብ ዘሎ “ሎሚ መዓልቲ ንክርስቶስ ተቐቢለ።” ዝብለ ክሊክ ግበሩ/ጠውቑ
English
እቲ መደብ ድሕነት ወይ መገዲ ድሕነት እንታይ እዩ?


text:
ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ነቲ መራሕቲ ክልቲኤን ሃገራት፣ናይ ኲናት ሓደጋ ኣንፀላልዩ‘ሎ ክሳብ ምባል ዘብፀሐ ውጥረት ዘህድእ ውዕል ፀጥታ ፈሪመን።
ኣብ‘ቲ ትማሊ ምሸት ብታሕዋኽ ዝተፈፀመ ስነ-ስርዓት፣ሰበ-ስልጣን ፀጥታ ክልቲኦም ወገናት ነቲ ሸምጋላይ ታቦ እምቤኪ ”ዘይቀያዲ” ዝበልዎ ውዕል ከቲሞም‘ለው።
ሚስተር ታቦ እምበኪ “ዝተፈላለዩ መርሃት ሒዙ‘ሎ እቲ ውዕል።ረብሕኡ ርክብ ክልቲኤን ሃገራት ወረራ ንከይፍፀምን ምትሕግጋዝ ንክህሉን ባይታ ዘንፅፍ‘ዩ” ኢሎም።
እቲ ናይ ትማሊ ውዕል ዝተኣስረ፣እቲ ብሞንጎኛነት ሕብረት ኣፍሪቃ ነቲ ናብ ዳርጋ ምብራዕ ተፀጊዑ ዝነበረ ውጥረት ንምህዳእ ዓሊሙ ንሓደ ሰሙን ዝተካየደ መስርሕ‘ዩ።
ጠንቂ‘ቲ ውጥረት መቀሎ መኽሰብ ነዳዲ-ዘይቲ‘ዩ።ነዳዲ ዘይቲ ንክልቲኤን ሃገራት ኣዝዩ ኣገዳሲ ምንጪ ገንዘብ ኮይኑ‘ሎ።
ደቡብ ሱዳን ኣብ‘ዚ ቀረባ ክትንፀል ከላ ንሰለስተ ሲሶ ብፅሒት ፀጋ ናይ ነዳዲ ሒዛ‘ያ ተነፂላ።እንተኾነ እቲ ሸምበቆ ነዳዲ ብሱዳን ኣቢሉ‘ዩ ዝሓልፍ።
ውጥረት ኣብ ዝሓየለሉ እዋን፣ክልቲኤን ሃገራት ሰራዊት ኣብ ከባቢ ዶብ ከምዘስፈራ‘ውን ይዝረብ።
ሸምጋሊ‘ቲ ልዝብ ፕረዚደንት ታቦ እምቤኪ፣እቲ ውዕል ምስሕሓብ ናብ ኲናት ቅድሚ ምንሃሮም ንምቁፅፃር ሓጋዚ‘ዩ ይብሉ።ክልቲኦም ወገናት፣ ነንሕድ-ሕዶም ዝጠራጠሩ እንተኾይኖም እንታይ ይገበር? ንዝብል ሕቶ ዝመለሰ‘ዩ ኢሎም ሚስተር እምቤኪ።
ንሶም ንቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ ሪኢቶ፣እቲ ውዕል ንቤት ዕዮታት ጉዳያት ወፃኢ፣ምክልኻልን ጉዳያት ውሽጢ ሃገርን ዝሓቆፈ ምኻኑ‘ውን ጠቂሶም።
ልኡኻት ኣውሮዻን ኣሜሪካን‘ውን ነቲ መስርሕ ብትኩርነት ይከታተልዎ እዮም ቀንዮም።ፍሉይ ልኡኽ ፕረዚደንት በራክ ኦባማ ዝኾኑ ፕሪንስተን ለይማን፣ጉዳይ መቀሎ ነዳዲ-ዘይቲ ፍታሕ ዝረኽበሉ ኣገባብ ኣብ ዝመክር መድረኽ ክርከቡ ናብ ኣዲስ ኣበባ ክብገሱ‘ዮም።እቲ ኣኼባ ፅባሕ ሰሉስ‘ዩ ዝጅምር።


text:
ፕሬዝዳንት ግብፂ ኮይኖም ዝተዓወቱ መሓመድ ሞርሲ ንኹሉ ዝሓቁፍ ዝበልዎ መንግስቲ ምጥያሽ ጀሚሮም።መሓመድ ሞርሲ ብዴሞክራሲያዊ ኣገባብ ዝተመረፁ ፈላማይ ስቪል ፕሬዝዳትን ክኾኑ እዮም።ብዙሓት ምኽትል ፕሬዝዳንታት ከምዝህልዎም’ውን ቃል ኣትዮም ኣለው።
እቶም እስላማዊ ፕሬዝዳንት ኣብ ቅድሚኦም ከበድቲ ፈተናታት ይፅብዩዎም።ኣብታ ሃገር ዝበፅሐ ስብራት ምሕዋይ ሓዊሱ ማለት እዩ።
ወታደራዊ ቤት ምኽሪ እታ ሃገር ንቑልፊ ስልጣን እቶም ፕሬዝዳንት ዝምንጥል ኣዋጅ ዝሓለፈ ሰሙን ምስኣውፅአ ብእስላማዊ ሕውነት ንዝዕብለል ፓርላማ ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና መጀመሪያ ወርሒ በቲኑዎ።እስላማዊ ሕውነት ነቲ ስጉምቲ ኣይተቐብሎን።
እቲ ንነዊሕ ተፀቒጡ ዝፀንሐ እስላማዊ ጉጅለ ኣብቲ ንልዕሊ ዝሓለፉ 60 ዓመታት ዝፀንሐ ማእኸል ፖለቲካዊ ተዋስኦ እታ ሃገር ሓዱሽ ግደ ጀሚሩ’ሎ።
መሓመድ ሞሪስ ነታ ሃገር ትማሊ መደረ ኣስሚዖም ኣለው።ዓለም እውን ነዚ ርእይቶኣ ትህበሉ ኣላ።
ምሉእ ፀብፃብ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
ማእኸላይ ኮሚቴ ውድብ ዓረና ትግራይ ኣብ ዝሓለፈ ቀዳመ ሰንበት ኣብ ኣኼባ ተፀሚዱ’ዩ ነይሩ፡፡
ዕላማ እቲ ኣኼባ እቲ ውድብ ኣብ ዘጋጠሞ ውሽጣዊ ፀገም ንምዝታይ ምንባሩ ተነጊሩ’ሎ፡፡ ኣይተ ገብሩ ኣስራት ሕግን ስርዓትን እቲ ውድብ ዝጣሓሱ 3 ኣባላት ማእከላይ ኮሚቴ ዝወሰዱዎ ስጉምትታት ንምዕራይ ዘተ ከምዝተኻየደን ሰለስቲኦም ካብ ማእከላይ ኮሚቴነት ክእገዱ ከምዝተገበረን ይገልፁ፡፡
እቶም ሰባት ተናሲሖም ጌገኦም እንተኣርኒቦም ናብቲ ዝነበርዎ ንኽምለሱ ዕድል ተዋሂብዎም ከምዘሎ ዝገለጹ ኣቶ ገብሩ፡ ኣባላት እቲ ውድብ ኮይኖም ክቕፅሉ ግና ከምዘይተኸልኡ ሓቢሮም።
ሓደ ካብቶም ዝተኣገዱ መምህር ገብረኣረጋይ ኣስናቀ ምላሽ ክህቡ ተሓቲቶም መግለፂ ካብ ምሃብ ተቖጢብና`ለና ይብሉ።
ብኻልእ ወገን ኣይተ ገብሩ ኣስራት ኣብ መረፃ 2002 ዓረና ትግራይ ካብ ህዝቢ ንዝረኸቦ ድምፂ ብሽም ውድቦም ምስጋና ኣቕሪቦም፡፡
ኣይተ ገብሩ ለምዘበን መረፃ ኣይተኻየደን ዝብል ውልቃዊ እምነቶም ምዃኑ ድማ ገሊፆም እዮም፡፡
ግርማይ ገብሩ ንኣቦ ወንበር እቲ ውድብ ንኣይተ ገብሩ ኣስራት ሓቲቱ ዝረኸቦ ሓበሬታ ንምስማዕ ኣብቲ ምልክት ድምጺ ጠውቑ፡፡


text:
ኣብ ውሽጢ ሱምሊያ ንሹድሽተ ኣዋርሕ ተጨውያ ተታሒዛ ዝነበረት ሓንቲ ኢንግሊዛዊት ጛልኣንስተይቲ ንጨወይተን ገንዘብ ምስተኸፈለ ሎማዕንቲ ረቡዕ ተፈቲሐን።
ዕጡቓት ሱማሊያዊያን 56 ዓመት ንዝዕድሚኣ ጁዲ ተቡት ዝሓለፈ ወርሒ መስከረም ኣብ ጥቓ ዶብ ሱማሊያ ካብ ዝርከብ ሓደ ናይ ኬንያ ናይ ወሰን ባሕሪ መዘናግዒ እየን ተጨውየን።
ብዓልቲ ቤተን ዴቪድ ንዘይምጭዋይ ብምክልኻሉ ከምዝተቐተለ ፖሊስ ኬንያ ይገልፅ።ንሰን ግን እቶም ጨወይቲ ብፈጣን ጀልባ ኣቢሎም ከምዝወሰዱወንን ኣብ ማእኸላይ ሱማሊያ ተታሒዘን ከምዝፀንሓን ይእመን።
ፀብፃብት መራኸቢ ብዙሃን ከምዝሓበርዎ ሱማሊያዊያን ኸተርቲ ባሕሪ ገንዘብ ምስተኸፈሎም ንከባቢያዊ ሰበስልጣን ሎማዕንቲ ረቡዕ ኣረኪቦምወን።
ወሃቢ ቃል መሰጋገሪ መንግስቲ ሱማሊያ ኦማር ዑስማን ቀዳማይ ምንስቴር ሱማሊያ ተቡት ንኽፍትሓ ኣብ ልዕሊ ከባቢያዊ ጉጅለታት ድፍኢት ንምሕዳር ፈቲኖም ነይሮም ይብሉ።እንተኾነ ግን መሰጋገሪ መንግስቲ ሱምሊያ ብዘለዎ ውሱን ፖለቲካዊ ዓቕሚ ብዙሕ ክሰርሕ ትፅቢት ኣይግበረሉን ይብሉ።ስለዝኾነ ድማ ይብሉ ብምቕፃል ማሕበረሰብ ዓለም ትካላቶም ኣብ ምህናፅ ክሕግዞም ፀዊዖም።
ሓንቲ ፈረንሳዊት ኣካለ ሰንኩል እውን ተቡት ምስተጨወየት ሽዑ ንሽዑ ብሱማሊያዊያን ዕጡቓት ተጨዊያ ኣብ ሱምሊያ ተታሒዛ እናሃለወት ድማ ህይወታ ሓሊፉ።
ሱማሊያዊያን ጨወይቲ ንኽልተ ስፔይንዊያም ሰራሕተኛታት ረድኤት ኣብ ሰሜናዊ ኬንያ ካብ ዝርከብ መዕቖቢ ስደተኛታት ዳዳብ ጨዊዮም ዛጊድ ሒዞምዎ ይርከቡ።


text:
ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ከባቢ ሃገረ ደሞክራሲያዊትረፓብሊክ ኮንጐ ዝፍነው ዘሎ ሕድ ሕዳዊ መጥቃዕቲ ይቕጽል ኣሎ፡ ኣብታ ሃገር ሓይሊ ምክልኻን ናይ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ዓቃቢ ሰላም እውን እንተሎ ዝሓለፈ ቀዳም ዕለት 22 መስከረም 2018 ዓ.ም. ኣብ በኒ 14 ሰባትን ኣርባዕተ ኣባላት ሓይሊ ምክልኻል ንሞት ዝዳረገን ብኣማኢት ዝቑጸሩ ንማህሰይቲ ሓደጋ ዘቃልዔ ግጭት ከምዝነበረ ክንገር እንከሎ፡ ናይ ቡተምቦ በኒ ጳጳስ ጻውዒት ሰላም ኣቕሪቦም እቲ ከባቢ ሓድሽ ሕመረት ሕማም ኤቦላ ክኸውን ከምዝኽእል ዘለዎም ስግኣት ገሊጾም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣብ ደሞክራሲያዊት ረፓብሊክ ኰንጐ ዳግም ምርግጋእ ክረጋገጽ ሓይሊ ምክልኻልን ናይ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ዓቃቢ ሰላም ብርቱዕ ጻዕሪ ከካይዱን ኣብ ልዕሊ እቲ ኣብ 2014 ዓ.ም. ንልዕሊ 1,500 ዝቑጸሩን ንሞት ሓደጋ ዘቃልዔን ልዕሊ 800 ዝግመቱ እውን ከምዝጨወየን ዝንገረሉ ዕጡቓት ሓይሊ ዝፍንውዎ ዘለዉ መጠነ ሰፊሕ ናይ ግብረ መልሲ መጥቃዕቲ ክግምግሙን ናይ ቡተምቦን በኒ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ሲኩሉ ፓሉኩ ዕለት 22 ቀዳም 2018 ዓ.ም. ኣብ ከተማ በኒ ድሕሪ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ንጽባሒቱ ኣብ ዘቕረብዎ ጻውዒት ከምዝሓተቱ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ክትገልጾ ዘጸግም ዓመጽ
ብፁዕ ኣቡነ ፓሉኩ ምስ ቫቲካን ኔውስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ብስልኪ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፡ እቲ ኤይዲፍ ወይ ካልኦት ዘይፍሉጣት ዝበሃሉ ክትገልጾ ዘይከኣል ዓመጽ የስፍሑ ከምዘለዉን ልዕሊ 1 ሺሕ ዝግመቱ ከም እተቐትሉን ብዙሓት ማህሰይቲ ከምዘጓነፎም ካልኦት ብዙሓት እውን ከምእተመዛበሉ ገሊጾም።
ስግኣት ሕማም ኤቦላ
ኣብቲ ከባቢ ዝርኣይ ዘሎ ዓመጽ ከቢድ ምዃኑ ዝሓበሩ ብፁዕ ኣቡነ ፓሉኩ፥ እቲ ከባቢ ሓድሽ ሕመረት ሕማም ኤቦላ ከይከውን ዓቢይ ስግኣት ኣሎ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ነሓሰ 2018 ዓ.ም. ካብ በኒ 45 ኪሎ ሜትር ርሒቓ ኣብ ኣትርከብ ከተማ ማንጂና ሕማም ኤቦላ ከማተራእየ ገሊጾም፡ ተህዋስ ሕማም ኤቦላ ከይሰፍሕ መንግስቲ ዘካየዶ ዘሎ ጻዕሪ ዝነበረ ስግኣት ከምዘጥፍኤ ሓቢሮም፡ እቲ ዓቢይ ጸገም ናይ ሕዝቢ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ምንቅስቓስ እዩ እንክብሉ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ዛዚሞም።


text:
ኤርትራዊት ጓልኣንስተይቲ። ብልጽግቲ ኤርትራ...
ኤርትራዊት ጓልኣንስተይቲ። ብልጽግቲ ኤርትራ ንምርግጋጽ ከም ወትሩ
ድልውቲ ከምዘላ። ሃማደኤ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ኣረጋጊጹ፣
ኤርትራዊት ጓልኣንስተይቲ። ጕዕዞ ምርግጋጽ ብልጽግቲን ማሕበራዊ ፍትሒ ዝሰፈናን ኤርትራ ኣብ ምዕራፉ ንምብጻሕ። ብዝለዓለ ደረጃ እጃማ ንምብርካት ድልውቲ ከምዘላ። ሃገራዊ ማሕበር ደቂኣንስትዮ ኤርትራ ብምኽንያት 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂኣንስትዮ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ኣነጺሩ፣
እቲ ማሕበር ኣብ መግለጺኡ። ህዝቢ ኤርትራ ናጽነት ኣብ ምምጻእን ልኡላውነት ኣብ ምርግጋጽን ረዚን ዋጋ ከምዝኸፈለ፤ ኣብ’ዚ ታሪኻዊ ቃልሲን መኸተን’ዚ ድማ ኤርትራዊት ጓልኣንስተይቲ ወሳኒ ተራ ከምእተጻወተት ብምንጻር። ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ተበዪኑ ዘሎ ዘይፍትሓዊ እገዳ ንምምካት ድልውነቱ ኣረጋጊጹ፣ Read more
12 ዓመታዊ ዋዕላ ላዕለዋይ ባይቶ ስፖርት ኣፍሪቃ፣...
12 ዓመታዊ ዋዕላ ላዕለዋይ ባይቶ ስፖርት ኣፍሪቃ፣ ካብ 14
ክሳብ 17 መጋቢት ኣብ ኣስመራ ክቃናዕ’ዩ።
ዓመታዊ ዋዕላ ላዕለዋይ ባይቶ ስፖርት ኣፍሪቃ፣ ካብ 14 ክሳብ 17 መጋቢት ኣብ ኣስመራ ክቃናዕ ምዃኑ፣ ኮሚሽነር ስፖርት ኤርትራ ሜጀር ጀነራል ሮሞዳን ዑስማን ኣውልያይ ገሊጹ።
ሜጀር ጀነራል ሮሞዳን ኣብ መግለጺኡ፣ ኣብ’ዚ ንሰለስተ መዓልታት ዝቕጽል ዋዕላ፣ ካብ 54 ሃገራት ኣፍሪቃ ዝተዋጽኡ ሚኒስተራት፣ ናይ ክብሪ ዕዱማት፣ ከምኡ’ውን ኮሚሽነራት ዝርከብዎም 186 ሰባት ክሳተፉ ትጽቢት ከምዝግበር ኣረዲኡ። Read more


text:
ወግዓዊ ጽንብል መበል 23 ዓመት ናጽነት ብልዑል...
ወግዓዊ ጽንብል መበል 23 ዓመት ናጽነት ብልዑል ማዕርግ ተባዒሉ
ወግዓዊ ጽንብል መበል 23 ዓመት ናጽነት፡ ብደረጃ ሃገር ኣብ ስታድዩም ኣስመራ ኣብ ዝተኻየደ፡ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን መንግስትን ግንባርን፡ ብምኽትል ፕረዚደንት ኣሰይድ ኢብራሂም ገንዱር ዝተመርሐን ኣመሓደርቲ ዞባታት ቀይሕ ባሕሪን ከሰላን ዝርከብዎን ልኡኽ መንግስቲ ሪፓብሊክ ሱዳን፡ ኣምባሳደራት፡ ዲፕሎማሰኛታትን ካብ ውሽጥን ወጻእን ዝመጹ ብኣሽሓት ዝቚጸሩ ዜጋታትን ኣብ ዝተረኽቡሉ ስነ-ስርዓት ብልዑል ማዕርግ ተባዒሉ። PDF
“ምድላዋት ጽንብል ዝኽሪ ፈስቲቫል ቦሎኛ ኣብ...
“ምድላዋት ጽንብል ዝኽሪ ፈስቲቫል ቦሎኛ ኣብ ምጽፋፍ
ይርከብ” ኣምባሳደር ዘመደ
Read the fill PDF here
ሚኒስተር ኣሚና ኑርሕሴንን ፈደራላዊ ሚኒስተር...
ሚኒስተር ኣሚና ኑርሕሴንን ፈደራላዊ ሚኒስተር ጥዕና ሱዳንን፡ ኣብ ምድንፋዕ
ክልተኣዊ ሽርክነታዊ ምትሕግጋዝ ዘተኰረ ርክብ ኣካዪዶም
ሚኒስተር ጥዕና ኣሚና ኑርሕሴንን ኣብ ኤርትራ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ዘካይድ ዘሎ ፈደራላዊ ሚኒስተር ጥዕና ሪፓብሊክ ሱዳን ኣሰይድ በሓር እድሪስ ኣቡግርዳን፡ ብ3 ግንቦት ኣብ ሰዓታት ቅድሚ-ቐትሪ፡ ኣብ ምድንፋዕ ክልተኣዊ ሽርክነታዊ ምትሕግጋዝ ዘተኰረ ዘተ ኣካዪዶም። PDF
ሃኮሰኤ ከካይዶ ንዝጸንሐ ገስጋስ ልምዓት...
ሃኮሰኤ ከካይዶ ንዝጸንሐ ገስጋስ ልምዓት ብዝለዓለ ናህሪ
ከምዝቕጽሎ ብኣጋጣሚ 1 ግንቦት ሓቢሩ
Read the full PDF here


text:
- መእተዊ
- | ስራሕን ትምህርትን
- | መባእታ ቤት ትምህርቲ
- | ቤት ትምህርቲ መባእታ ንስንኩላን
ቤት ትምህርቲ መባእታ ንስንኩላን
ቕልዑ ናይ ምምዕባል ጸገም ዘለዎም ነቲ ናይ ንቡር ቤት ትምህርቲ ክወስድዎ ዘይ ከኣሉ ዝወሃብ ትምህርቲ እዩ። ስለዚ ድማ ቖልዑ ናብዚ ቤት ትምህርቲ ዝኸዱ።
ሓደ ተማሃራይ ቕድሚ ኣብ ቤት ትምህርቲ መባእታ ስንኩላን ምጅማሩ መጽናዕቲ ዝግበረሉ።
ኣብ ቤት ትምህርቲ ኣማኽርቲ ይርከቡ ንስኻ ውን ከም ወላዲ ምኽርካ ክትህብ ኣለካ ቕድቢ ውላድካ ኣብ ቤት ትምህርቲ ስንኩላን ምጅማሩ።
ኣብ ሰደርሃምን ምምሕዳር ቤት ትምህርቲ ስንኩላን ኣብ ስተንበርጋስኩላን ኣብ ዩስነ ይርከብ።
ኣብ ቤት ትምህርቲ ስተንበርጋ መባእታ ቤት ትምህርቲ ስንኩላንን ቤት ትምህርቲ መባእታን ብሓደ ናይ ንትፈታት ቦታ ተካፊሎም ይጥቐምሉ ከም ምስኣል፡ ንጥፈታት ናይ ገዛ፡ ስፖርት፡ ምስናዕን መመገብን ብሓደ ይጥቖምሎም። ኣብ ክልቲኡ ዝሰርሑ ኣባላት ውን ኣለውዎም።
ኣብዚ ኣንብቡ ብ ትግርኛ ብዛዕባ ቤት ትምህርቲ መባእታ ንስንኩላን። (pdf, 474.7 kB)
ተወሳኺ ሌንካር


text:
ኣብ ናይ ሚግራኹንስቨርከት (ቤትጽሕፈት ስደተኛታት)
መርበብ ኢንተርነት ንቖልዑን መንእሰያትን ዘርእስቱ ጽቡቕ መርበብ ኢንተርነት ይርከብ
ሰብ ከዛርበኩም ትደልዩ እንተዄንኩም፡ ብቚጽሪ ተሌፎን 116 111 ገይርኩም ናብ BRIS ክትድውሉ ትኽእሉ ኢኹም ብናጻ ኮይኑ፡ ስምኩም ክትነግሩ ድማ ኣይትግደዱን ኢኹም።
ስእሊ፥ ብColourbox
መሰል ቆልዑ ኣብ ማሕበረሰብ – BRIS
ምስ ዓበይቲ ኪዛረቡ ዚደልዩ ቆልዑ ናብ BRIS (መሰል ቆልዑ ኣብ ማሕበረሰብ) ኪድውሉ ይኽእሉ። BRIS ነቶም ዝጭነቑ ወይ ጸገም ዘለዎም ቆልዑ ዚሕግዝ ውድብ እዩ። ናብ BRIS ምድዋል ናጻ እዩ። ዝኾነ ቆልዓ ናብ BRIS ተለፎን116 111 ደዊሉ ምስ ሓደ ዓቢ ሰብ ድላዩ ኪዛረብ ይኽእል። ክፍሊት የብሉን። ተለፎንካ BRIS ኪቕበሎ ከሎ እቲ ቍጽርኻ ኣይረአን እዩ። ኣብቲ ናይ ተለፎን ናይ ክፍሊት ሒሳብውን ኣይኣቱን። ኣብቲ ናይቲ ገጽ የማናይ ሸነኽ፡ ናብ BRIS ዚመርሕ መራኸቢ ክትረክብ ትኽእል።
ውዑል ቆልዑ
ኣብ ዳርጋ ኩለን ሃገራት ንቖልዑን ንመንእሰያትን ዚሕሉ ሕግታት ወይ መምርሒታት ኣሎ። ኣብ ሃገር ሽወደን ዚርከቡ ቖልዑ ወይ መንእሰያት ብናይ ኣህጉራውን ሃገራውን ሕግታት መሰሎም ይሕሎ።
ሃገር ሽወደን ነቲ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ናይ ቆልዑ ውዑል ፈሪማትሉ እያ። ውዑል ማለት ብዙሓት ሃገራት እተሰማምዓሉ መምርሒ እዩ። ኣብቲ ውዑል ቆልዑ፡ ንናይ ቆልዑ ሰብኣዊ መሰላት ዚሕሉ ሕግታት ኣሎ።
ኣድራሻ-ኢንተርነት ምስ ሓበሬታ፡ ምኽርን ደገፍን
ቴራፈም
ኡኒዞን
Kvinnofridslinjen (መስመር ተሌፎን ሰላም ደቀኣንስትዮ)
ሕቶ ሰብኡት
1000 ተኽእሎታት
ትራንስ ማሕበር ኢ ፒ ኢ ኤስ
ሮክስ፡ ሃገራዊ ማሕበር ተረኛታት ንኣገልግሎት ኣንስትን ኣዋልድን ኣብ ሽወደን
ሬዳ ባርነን ናይ ሓገዝ ቴለፎን
ናተይ ምኽርን ደገፍን
መሰል ሕጻናት ኣብ ሕብረሰብ BRIS
Yuomo (ዩሞ) - ብዝተፈላለዩ ቋንቋታት ኣገልግሎት ዚህብ ክሊኒክ ኣብ ኢንተርነት
ሶማያ (Somaya) ክፉት መስመር ደቀንስትዮን ኣዋልድን
ሃገራዊ ማሕበር ንጾታዊ ሓበሬታ
ሃገራዊ ማሕበር ጾታዊ-ማዕርነት
ኮል ፖ ሶስ


text:
Author Benjamin Fulford – 2018-07-23 Source: These days, reading The New York Times and other Khazarian mafia corporate propaganda is like reading Pravda just before the fall of the Soviet Union. Nobody believes their lies. Yet even they are being forced to...
ንሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ ጀኔቫ – 31 ነሓሰ 2018 ድሕሪ ሰለፋ እንታይ ተረፋ! ምፍልላይና ንረብሓና ዘይኮነስ ንረብሓ ጸላእትና ጥራይ እዩሞ፣ ንመንነትና ንመክት! ሃገራዊ ጻዋዒት ንኹሉ ወዲ ሃገር ኤርትራዊ! ምእንቲ ድሕነት ልዑላውነት ሃገር ብሓደ ደው ንበል! እቶም ብሰንኪ ህግደፍ ክሳብ ሎሚ ተሃሞልና፣ ተፋላሊና ዝጸናሕና ኤርትራውያን ቅድሚ ኲሉ ሕጂ ንደመር! ድ...
ሽማገሌታት ሕጸ ኢሰያስን እቢ ኣሕመድን ትብጻሕኩም ሕጸ ክልተ ሕጹያት። ሓዲሽ ፍቕሪ ውዕል ቃል ኪዳን ኣብ ቅድሚ ዓርኪ ርእስታት ድሕሪ ቃልኪዳን ወኻዕካዕን ቺንቺ!1 ሓማውቲ ...
ብሞት ዘይኮነስ በቲ ብሕጂ ዝመጽእ ሕልፈታት ብኸዩ! በሉ እምብኣር፣ ሕጂ ከኣ እቲ ንማእለያ ዘይብሎም ደቂ ሃገር ኣብ ምእከል ካርቱምን ከሰላን ዘቐንጽል ዝነበረ ሓለቓ ቀንጸልቲ፣ ሰመረ ርእሶም ኢምባሲ ኢሰያስ ኮይኑ እዲስ ኣበባ ተሸሙ!እስከ ነዛ ብኣምሓሪኛ ቋንቋ ቀሪባ ዘላ ቪድዮ፣ መራሒ ሃዲሙ፣ ከም ሓኽሊ ድማ፣ በላይ ዘለቀ ግና ንሃገሩ ዓንጻር ኮሎንያል ጣልያን መኪቱ ለቢሙ። ድሕሪ ስዕረት ኮሎንያል ጣልያን ግና፣ እቲ...
ዘይወግሕ መሲሉዋስ ኣብ ቦኽራ ትጽሕጽሕ! ፖለቲካ ተደመሮ ኣብ ተመቕሎ እንክቕየር ከሎ። በዚ ኣብዚ እዋንዚ”ተደሚርና ኢና”! “ሓደ ኮንና ኢና”! ፍቅር ያሸንፋል! እንዳበልካ ዝግዓር ዘሎ ሓዲሽ ጭርሖ ክንብህር ዘይኮነስ፣ ንድሕነትናን ንመንነትና ክንብል፣ እቶም ክልተ ተዛረብቲ ትግሪኛ ኾኑ ትግራዎትን ኤርትራውያንንሓቢርና ንኽንምክት ዘተባብዓና ጭርሖ እዩሞ፣ ሓደራ ብጽላለ ኢሰያስን ልኡኽ...