text:
ተወሳኺ ሓበሬታ ብዛዕባ ክንክን ጥዕና ናይ ምርካብ ዕድል
ሰብ ሞያ ጥዕና ዝርከቡሉ ዝርዝር ሓበሬታ ኣብ ታሕቲ ክትረኽቦ ትኽእል ኢኻ። ነቶም ናይ ርክብ ሓበሬታታት ብቴማ ክትጾምቆም ትኽእል ኢኻ።
Fiom
ናይ ዘይተሓሰበን ዘይተደለየን ጥንሲ ደገፍን ማዕዳን: ንናይ ኦንላይን ሓበሬታ፣ ነቲ መርበብ ሓበሬታ ተወከስ ወይከኣ ናብ Fiom ደውል።
088 126 49 00
Jellinek - ንወልፊ
ናይ ኣልኮል፣ ዕጸፋርስ ወይከኣ ወሲብ ወልፊ እንድሕር ሃልዩካ፣ ናይ ወልፊ ሕክምና ክትገብር ትኽእል ኢኻ። ብዛዕባ ሕክምና ወልፊ ኣብዚ ሓበሬታ፣ ደገፍን ኣድራሻታትን ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
Jouw GGD - ናይ ምምሕዳር ከተማኹም ህዝባዊ ጥዕና ኣገልግሎት
ትሕቲ 25 ዓመት ዝዕድሜኻ እንተኾንካሞ ብዛዕባ ጥዕና፣ ወሲባዊነት፣ ሰውነትካ፣ ስምዒታትካ፣ ኣልኮል ወይ ዕጸፋርስ ሕቶታት እንተለዉኻ ሕቶኻ ብኢሜይል ወይከኣ ብኦንላይን ቻት ክትሓትት ትኽእል ኢኻ።
Juridisch Loket (ናይ ሕጊ ደገፍ)
ብዛዕባ መሰላትካ ሕቶታት እንተለዉኻ፣ ካብ ዴስክ ደገፍ ሕጊ (juridisch loket) ናጻ (ናይ ተሌፎን) ማዕዳ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
Korrelatie
ብዛዕባ ውልቃዊ ኣርእስቲታት ማለት ብዛዕባ ርክባት፣ ስምዒታትካ ወይከኣ ወሲባውነት ክትዛረብ እንተደሊኻ፣ መንነትካ ሓቢእኻ ናብ Korrelatie ክትድውል፣ ብኦንላይን ክትገልጽ ወይድማ መልእኽቲ ክትልእኽ ትኽእል ኢኻ።
Man tot man
ናይ ግብረሰዶማውያን መርበብ ሓበሬታ። እቲ መርበብ ሓበሬታ ብዛዕባ ናይ ብግብረ-ስጋ ዝመሓላለፉ ረኽሲታትን ኤችኣይቪን ምርመራ ሓበሬታ የካፍለኩም።
Poz & Proud
ናይ ኤችኣይቪ ዘለዎም ግብረሰዶማውያን ትካል።
Sense.info
ትሕቲ 25 ዓመት ዝዕድሜኺ እንተኾንኪ፣ ብዛዕባ መከላኸሊ ጥንሲ፣ ወሲባዊነትን ብስጋዊ-ርክብ ዝመሓላለፉ ረኽስታትን ሕቶታት ን Sense ክትሓቲ ትኽእሊ ኢኺ። ብኢሜይል፣ ብተሌፎን፣ ብኦንላይን ወግዒ ወይከኣ ንናይ Sense ናይ ማዕዳ ሰዓታት ቆጸራ ብምሓዝን ከምኡ ክትገብሪ ትኽእሊ።
Siriz
መደብ ዘይተትሓዘሉ፣ ዘይተሓሰበሉን ዘይተደለየን ጥንሲ ኣብ ዘጋጥመሉ እዋን ዘድሊ ደገፍን ምርጫታትን። ናይ Siriz ስራሕ ዘይተወልደ ፍጥረት ዑደት ዕቤቱ ክቕጽልን ክውለድን መሰል ኣለዎ ኣብ ዝብል እምነት ዝተደረኸ እዩ።
Switchboard
መድረኽ ንለዝቢያናት፣ ግብረሰዶማውያን ኣወዳት፣ ድርብ-ጾታዊ ከምኡድማ ኣይጓል ኣይወዲ። ሕቶታት እንተለዉኻ፣ ብኢሜይል፣ ብኦንላይን ወግዒ ወይድማ ብተሌፎን ክትሓቶም ትኽእል ኢኻ።
Veilig Thuis ("ውሑስ ኣብ ገዛ")
Veilig Thuis (ውሑስ ኣብ ገዛ) ኣብ ገለ ዝምድና ወይከኣ ቤተሰብ ንዘጋጥም መጥቃዕቲ ዝምልከት ናጻ ሓበሬታን ማዕዳን ይህብ።
Veilig Thuis - ኣብ ቀጻሊ ክፍጸም ተኽእሎ ዘለዎ ምኽንሻብ ጓል-ኣነስተይቲ
ብዛዕባ ኣብ ቀጻሊ ክፍጸም ተኽእሎ ዘለዎ ምኽንሻብ ጓል-ኣነስተይቲ ዝወሃብ ማዕዳ
Pages


c: text/html

text:
Radio Erena: 09 December 2019
ቀጠርን ሱዳንን፣ ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ሓባራዊ ወትሃደራዊ ልምምድ ምክያደን ሚኒስትሪ ምክልኻል ቀጠር ኣፍሊጡ።
እቲ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ምብራቕ ሱዳን ዝተኻየደ ሓባራዊ ወትሃደራዊ ልምምድ ክልትኤን ሃገራት፣ ብዝሒ ዝተሳተፉ ወትሃደራትን ዓይነት ኣጽዋርን ብዝርዝር እኳ እንተዘይተገልጸ፣ ኣብ መንጎ ክልትኤን ሃገራት ምትእምማንን ወትሃደራዊ ምትሕግጋዝን ንምፍጣር ዝዓለም ምዃኑ ተሓቢሩ።
ኣብ መዛዘሚ’ቲ ሓባራዊ ወትሃደራዊ ልምምድ፣ ሰበ ስልጣን ቀጠርን ሱዳንን ተረኽቦም ኔሮም።
ቀጠር ከም መርኣያ ዕግበታ፣ ኣብቲ ምብራቕ ሱዳን፣ ከባቢ ሲንካት፣ ሕክምናዊ ማእከል መጽረዪ ኵሊት ክትሃጽ ምዃና ኣብቲ ኣጋጣሚ ተገሊጹ።
ቀጠር ምስ ሱዳን ዘለዋ ዝምድና ሓድሽ ከምዘይኮነ ዝሓበረ ኣማሓዳሪ ዞባ ምብራቕ ሱዳን፣ ሜጀር ጀነራል ሓፊዝ ኤል ታጅ፣ ብዙሓት ሃገራት ንሱዳን ኣብ ዝጠለማሉ እዋን፣ ቀጠር ግና ኣብ ጎኒ ህዝቢ ሱዳን ምጽንሓ ኣረጋጊጹ።
ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን፣ ሱዳን ምስ ቀጠር ዘለዋ ዝምድና ክትበትኽ ኣብ እዋን ስርዓት በሺር ጸቕጢ ይገብራ ምንባረን ዝዝከር’ዩ።
ይኹን’ምበር ስርዓት በሺር ኣብ ምንጎ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ዘሎ ምክፍፋል፣ ዘይሻራዊ መርገጺ’ዩ ጸኒሕዎ።
ካብ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ኣስታት 3 ቢልዮን ዶላር ሓገዝ መብጽዓ ተኣትዩሉ ዘሎ መሰጋገሪ መንግስቲ ሱዳን’ውን ዝምድንኡ ምስ ቀጠር ንምብታሕ ድፍኢት ይካየደሉ ከምዘሎ ተንተንቲ ይእምቱ።
እንተኾነ፣ እቲ ሓድሽ ዝቖመ መሰጋገሪ መንግስቲ’ውን፣ ኣብ ጉዳይ ዝምድና ምስ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ካብ ናይ ስርዓት በሺር ዝፍለ ፖሊሲ ከምዘይህልዎ፣ ኣካይድኡ እናነጸሮ ይመጽእ ኣሎ።
===================

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ቐረባ ብትእዛዝ ኮማንድ ፖስት ኣብ ከተማ ባህርዳር ተአሲሮም ዝነበሩ 19 ተጠርጠርቲ ሎሚ ረፍዲ ከምዝተፈትሑ ተፈሊጡ።
ቅድሚ ሒደት መዓልታት ንመሰል ህዝቢ ኣምሓራ ክንቃለስ ብምባል ውድብ ንምምስራት እንዳተንቀሳቀሱ ከለው ብፖሊስ ከምዝተአስሩዝተገልጸ እቶም እሱራት ኣብ ዩኒቨርሲቲ ባህርዳር ደሕንነት ቀላይ ጣና ዶ/ር ደሳለኝ ጫኔ ዝርኸብዎም ኾይኑ ሎሚ ካብቲ ተአሲሮም ዝቀነይሉ መደበር ፖሊስ ናብ ኮሚሽን ፖሊስ’ቲ ክልል ተጸዊዖም ወረቀት መንነቶም ኣመዝጊቦም ከምዝተፈትሑ ምንጭታት ገሊጾም።
ብካልእ ወገን ሰማይዊ ፓርቲ ሎሚ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ መደረ ሓድሽ ቀዳማይ ሚንስትር ተስፋ ክህብ ብተግባር ክትርጎም አለዎ፥ ኣብ ማእሰርቲ ዝርከቡ እሱራት ፖለቲካን ሕልናን ብምልኦም ክፍትሑን አዋጅ ህጹጽ እዋን ክለዓልን ጸዊዖም ኣለው።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ኣብ ቀረባ ደ ቆም ዝተቐተልዎም ወለዲ ብዛዕባ ሓድሽ ቀዳማይ ሚንስትር ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ መደረኦም ዝበልዎ ነቲ ዘጋጠመ ይቅሬታ ምሕታት ብዝምልከት ይቅሬታ ምሕታት ንበይኑ ዝደመየ ልቢ ኣየሕውን እቲ ይቅሬታ ተቐባልነት ዝህልዎ ነቲ ተግባር ዝፈጸሙ ሰባት ናብ ፍርዲ ምስ ዝቀርቡ እዮም ኢሎም።


text:
ምስልን ወጅህን ስደት፡ ክንደይ ካብ ህዝብና ብፍላይ ከኣ ክንደይ ካብ መንእሰያትና ብልክዕ ይፈልጥዎን ይርድእዎን? እቲ ኪኖ ምፍርራሕ ዘይከይድ ዝመስል ጸኒሕ ኣበሃህላ “ስደት ከቢድ’ዩ! ናብራ ስደት መሪር እዩ!” ካልእን፡ ላዕላይ-ላዕላዩ እናበዝሖ ዘድሊ ፍረ ከየምጽአ፡ በቲ ሓደ እዝኒ ተሰሚዑ፡ በቲ ካልእ እዝኒ ይትፋእ ስለዝህሉ’ዶ ይኸውን። ወይስ ረመጽ ስደት ክሳብ ኣካላተይ ዘይለብለበኒ፡ ቐዝሒ ንፋስ ስደት ሰውነተይ ክሳብ ዘይኣደንዘዘኒ ኣይሰምዕን! እዩ። ብጥቕሉሉ ግናይ በሰላ ስደት፡ ኣብ ኩለንትናይ ዝርአን ዝድህሰስን ማዳ ከይገደፈለይ፡ ኣይኣምንን! “ሕደጉ ኣይተተዓናቕፉኒ!” ብዝዓይነቱ ኣካይዳ መዓልታዊ ማእለያ ዘይብሉ ህዝቢ፡ ናብ መወዳእታኡ ዘይፍለጥ ስደት ይዳረግ ኣሎ። ህሉው ኩነታት ዓድን ሃገርን ዘይከሓድ ኮይኑ፡ ንዝርአ ዘሎ ዋሕዚ ስደተኛታት ነዳዲ ይውስኸሉ ምህላዉ ኣማታኢ ኣይገብሮን። የግዳስ እዚ ዝተጠቕሰ ምኽንያት ንበይኑ፡ እቲ ቐንድን እንኮን ረቛሒ ፍልሰት ኤርትራዊ ድዩ? ንዝብል ግን፡ ኣፍካ መሊእካ “ያ…ያእ ኣይፋሉን” ዘብል እዩ። እቲ ካብ ነዊሕ እዋን ብነንበይኑ መልክዕን ጥበብን፡ ኣብ ኣእምሮ ነፍሲወከፍ ሳልሳይ-ዓለማዊ ህዝቢ ዝተወቕረ፡ ኣወናዋንን ኣፍካ ማይ-ዘምልእን ገነት ዘምሰልስል ስእሊ ምዕራባዊ ስልጡን ዓለም፡ ብልክዕ ግደኡ ከምዝሰርሐ ዘተሓትት ኣይኮነን። ዋላ’ኳ ካብዚ ዝተባህለ መጻወድያ ምምላጥ ክብድ ዝበለ እንተኾነ፡ ባዕላትና’ውን ንነብስና ነግደዓ ከይንህሉ ስኽፍክፍ ይብለካ። ዘለኻዮ ኩነታት ክትቕይር ህርድግ ምባል ንቡር’ኳ እንተኾነ፡ በይናይ መልክዑ? ክኸውን ኣለዎ ግን ምላሽ ዘድልዮ መሰረታዊ ሕቶ ይኸውን። ናብዚ ዝተባህለ ምዕራባዊ ዓለም በጺሕና፡ ንእለቱ ዘይተኣደነ ሃብቲ ኣኻዕቢትና፡ ዘተሓሳስበናን ዘሻቕለናን ኩነታት ቤትና እንቕይር እናመሰለና፡ ብጠገለን ጥዕናን ዘይብሉ ኣካይዳ ክንጎይ ንርአ። እዚ ነቲ ናብኡ ንምብጻሕ ዘሎ ሕሱም ናብራ ስደት ኣብ ቦተኡ እናሃለወ ምዃኑ፡ ካልእ ዝከፍአ ገጽታ ናብራ ዓዲ-ጓና እዩ።
ቕድሚ ናብ ኢትዮጵያ ምስጋራ ዝጥቀስ ኣፍልጦ ስደት ዘይነበራ ኣዜብ፡ ብዘይካ እቲ መልክዑ እናቐያየረ ዝመጽእ ዝነበረ፡ ዝተቐናጀወ ወረን ምስልን ስደት፡ ‘ደሓር’ከ ናበይን እንታይ ክገብር’የ?’ ከይበለት ከምዝነቐለት ጎቦ-ጎቦ እናበለት ኣውኪኣትለይ’ያ። ኣባል 26 ዙሪያ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝኾነት መእሰይ ኣዜብ፡ ከም ኩሉ መከረኛ መንእሰይ ኤርትራ፡ 12 ክፍሊ ትምህርታ ንምውዳእን፡ ወትሃደራዊ ታዕሊም ንምውሳድን ናብ ሳዋ ወሪዳ፡ ከልበትበት ናብራ ተመሃራይን ውትህድርናን ዝቐመሰት እያ። ካብዚ ዝተባህለ ደስ ዘየብል ተመክሮ ሂወት ቦኲራ፡ ኣብ ቤታ ኮፍ ኢላ ስድራኣ ክትሕግዝ ትሕልን’ኳ እንተነበረት፡ ደሓር ክስዕብ ንዝኽእል ሰሓቦ-ጉተቶ ዘሸቑረሮም ወለዳ፡ ናብ ሳዋ ክትኸይድ ድፍኢት ከምዝገበሩላ ካብ ዕላላ ተረዲኡኒ። ኣዜብ ንፍዕቲ ተመሃሪት’ኳ እንተዘይነብረት፡ ድሕሪ ናብ ሳዋ ምውራዳስ ዝዓቕማ ‘ከጽንዕን ክዳሎን ፈቲነ’የ’ በሃሊት እያ። ሃገራዊ መልቐቂ ፈተና 12 ክፍሊ ወሲዳ፡ ዝኾነ ይኹን ነጥቢ ዘይምምጸኣ ብዙሕ’ኳ እንተዘይገረማ፡ ድሕሪ እዚ’ኸ ድኣ እንታይ’ዩ ዝኽወኖ? ዝዓይነቱ ሰንፈላል ሻቕሎት ግን፡ ኩሉ ሓሳባ ወኒኑ ተወስ ከምዘይትብል ገበራ። ቦኽሪ ገዛ ብምንባራ መነባብሮ’ታ ተፍቕራ ስድራቤታ ክትቅይርን፡ ኣብ መዓልታዊ ሂወት ገዝኣ ኢዳ ክትሕውስን ብዙሕ ላዕልን-ታሕትን ክትብል’ኳ እንተፈተነት፡ ኩሉ ዘዝፈተነቶ ብዘይ ፋትዳ ተሪፉ ክትርኢ ከላ፡ ዘይጽወር ጭንቒ ይፈጥረላ ምንባሩስ ብግሁድ’ያ ትዛረበሉ። “ከምዚ ኢልካ ደኣ ክሳብ መዓስ’ዩ?” እናበለት ንከባቢ ዓመት ዝኸውን ተመላለሰት።
ኣብ ሃገራዊ መልቐቂ ፈተና 12 ክፍሊ፡ ዝኾነ ይኹን ነጥቢ ዘይኣምጽኡ ተማሃሮ፡ ናብ ምድላው መምህራን(TTI ) ክስልጥኑ ንዝደልዩ፡ ዕድል ተኸፊቱ ምህላዉ ምስ ሰምዐት፡ ገለ መለሳ እንተኾና ከይደንጎየት ከምዝተመዝገበት፡ ትዛረብ ኣዜብ። ንውሑዳት ኣዋርሕ ዝኸደ ሓጸርቲ ስልጠናታት ድሕሪ ምውሳድ ናብ ኣብ ከባቢ ሰንዓፈ እትርከብ ዓዲ’ኮኾባይ ‘ ብስራሕ ምምህርና ተመደበት። ንቑሩብ ኣዋርሕ ኣብ ስራሕ ምምህርና ድሕሪ ምስላይ፡ እቲ ኩሉ ትሓስቦን ትምነዮን ዝነበረት ኣብ ቅድሚ ዓይና ፋሕ-ፋሕ ኢሉ ክበታተን እናተፈለጣ፡ ፍጹም ምጽዋር ሰኣነቶ። ኣብተን ኔራ-ኔራ ብዕረፍቲ ናብ ኣስመራ እትመጸለን እዋናት፡ ብመሓዙታን መማህርታን ዝዝረብ ዝነበረ፡ ኣንፈታት ጉዕዞ ስደትን ብልጫታቱን፡ ተስፋ ዝዘርኣላ ክትመስል ብተምሳጥን ብኣንክሮን ተሰምዖ ምንባራ፡ ኣብዚ ሕጂ ኮይና ብጣዕሳ ትዝክሮ። እቲ ንኽትሰምዖ ዘወናውን ዕድላት ስደትን ምቕያር መንባብሮን ስድራቤታ፡ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ዕንቅፋትን፡ ብጥጡሕ መገዲ ዝሕለፍ እናመሰላ፡ ከይተማትአት ብዘይ ውዓል-ሕደር ክትተሓሓዞ ተወሳወሰት። ተመዲባትሉ ዝነበረት ቦታ ስራሕ፡ ዶብ ንኽትሰግር ብዙሕ ኣሸጋሪ ብዘይ ምንባሩ፡ ንዝነበራ ሃሳስ ምስሊ ስደት፡ ነዳዲ ክውስኸሉ ግዜ ኣይወሰደን። ምስ ገለ መሳርሕታን ደቒ’ቲ ከባቢ መምህራን፡ ከም ዋዛ ዕላል እናኣምሰለት ከኣ፡ ዝኣክል ሓበሬታ እቲ ከባቢን ኩነታቱን ከተዋህልል ጀመረት። ነቲ ትሓስቦ ዝነበርት ጉዕዞ ንበይና ከምዘይትኸዶ ኣጥዕያ ትፈልጥ ዝነበረት ኣዜብ፡ መሰነይታን መኻይድን ዝኾና ሰብ ኣብ ምንዳይን ምጽናዕን ስርሐይ ኢላ ተተሓሓዘቶ። ብተደጋጋሚ ትሰምዖ ዝነበረት መሰረት ኣልቦ ዕላል መዛኑኣ ‘ካብ ዝተፈላለያ መዓስከራት ስደተኛታት፡ ብዙሓት ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ኣሜሪካ ይኸዱ ኣለዉ፡ መንግስቲ ካናዳ ስደተኛታት ብብዝሒ ይወስድ ኣሎ’ ካልእን ዝብል ወረ፡ ግዜ ከይበላዕኪ ንቐሊ-ንቐሊ ኣበላ። ‘ሓንትስ ኣብዚ ዝበሃል ዘሎ ሃገራት ይብጻሕ እምበር፡ ሰሪሔ’ዶ ንስድራይ ምዃን ከይስእን’የ’ በሃሊት እያ ዝነበረት መንእሰይ ኣዜብ። ከም ካብ ርሑቕ ብዝስማዕ መቓልሕ “ንዒ ጥራይ ተበገሲ” ዝመስል መጸዋዕታ ስደት፡ ድቓስ ከልኣ።
ድሕሪ ብዙሕ ምዩቕ ዝበዝሖ ምጥያቕን ምብህሃልን፡ ኣዜብ ምስ ካልአይቲ መሳርሕታ፡ ብሓንቲ ተመሃሪት ማእከላይ ደረጃ ዝኾነት ጓል-ዓዲ ተመሪሐን፡ ንከባቢ 2 ሰዓት ድሕሪ ምኻድ ዶብ ሰገራ። መገዲ ከምቲ ዝገመትኦ ኣሸጋሪ ብዘይምንባሩ፡ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ጸገም እየን ዝሰገራ፡ ዝግባእ ቅጥዒ ስደተኛታት ኣብ መቐበሊ ነቑጣ ሰደተኛታት እንዳባ-ጉና ድሕሪ ምምላእ፡ ናብ መዓስከር ስደተኛታት ‘ሕጻጽ’ ተመደባ። መጀመሪያ ናብ መዓስከር ምስ ኣተወት ኣዜብ፡ ኩነታትን መነባብሮን እቲ ቦታ ስለዝሓደሳ ብዙሕ ኣየስተውዓለትሉን። ወርሒ ዝኸውን ምስ ጸንሐት ግን፡ እቲ ኩሉ ትሰምዖ ዝነበረትን ኣሚና ዝመጻትሉን፡ ምስቲ ኣብ ባይታ ዝጸንሓ ዋላ ዘይቃዶ ብምዃኑ ምቕባሉ ሰኣነት። ወዮ ኣብ ዓዲ ትሰምዖ ዝነበረት፡ ብዘይ ወዓል-ሕደር ዝኽየድ መገሻ ምዕራብ፡ ባህግን ሰናይ ድሌትን ዘበገሶ ተራ ቤላ-ቤሎው ምዃኑ ኣጸቢቑ በርሀላ። ንዝወረራ ስምዒት ጣዕሳ፡ ብኸመይ መገዲ ክትምልሶ ከምዘለዋ እናሓርበታ፡ ናብ ዓዲ ክትምለስ ትንዕ-ትንዕ እትብለሉ እዋናት ከምዝነበረ፡ ክትክውል ከይፈተነት ነጊራትኒ’ያ። በየንን ብኸመይን? እዩ’ሞ። ከም ዝሃባ ንዝወሰደቶ ህዉኽ ስጉምቲ ስደት፡ ከም ዘለዎ ጎሲማ ንቕድሚት ጥራይ ክትጥምት ከም ዘለዋ፡ እቲ እንኮ ኣማራጺ ኮና። ናብራ መዓስከር ፍጹም ዝመረራን ዝኸበዳን ኣዜብ፡ ከምቲ ዝበዝሐ ስደተኛ ዝገብሮ፡ ናብ ከተማ ኣዲስ-ኣበባ ክትመጽእ ወሰነት፡ ድሕሪ ብዙሕ ሸንኮለልን፡ በጃኻ’ባ ግበረለይን! ናብ ኣዲስ-ኣበባ ኣተወት።
ኣዲስ-ኣበባ ምስ ኣተወት መነባብሮ ዝያዳ ኩነታት መዓስከር ክኸብድ ከምዝኽእል ገሚታ’ኳ እንተነበረት፡ ማዕረ ክንድኡ ይኸብድ ኢላ ብዘይምግማታ፡ ዕሽነት ዝተሓወሶ ገምጋም ከይከውን እናተስከፈት፡ ከም ዘለዎ ክትውሕጦ ተቐሰበት። ድሮ መበገሲ ስደታ ዝነበረ ምኽንያት ስድራ ምሕጋዝ ተሪፉ፡ ነዛ ንነብሳ ምሕጋዝ ኣብ ዘይትኽእለሉ ደረጃ ወደቐት፡ ብኣንጻሩ ካልእ ዘይተሓስበ ጽዕነት ወለዳን ኣዝማዳን ምዃና ብልክዕ ተሰምዓ። ካብ ክፍሊት ገዛ ክራይ ጀሚርካ ክሳብ እታ ዝደቐቐት ወጻኢ ክፍሊት ትክሲ ናይ ብሓቒ ፈተና ኮና፡፡ ናብራ ኣዲስ-ኣበባ እናኸበዳን ዘይሕሰብ እናኾነ ምስ መጸ፡ ኣዜብ ትዕበ-ትንኣስ ኣብ ዝኾነ ስራሕ ክትዋፈር ተገደደት። ንሰለስተ ኣዋርሕ ዝኸውን ከም ኣሳሳይት ኣብ ሓደ ካፈተርያ’ኳ እንተፈተነት፡ ዝወሃባ ዝነበረ ወርሃዊ ክፍሊት ምስ ርሕቀትን ጽዕነትን ስራሕ ዘይመጣጠን ብምንባሩ ኣቛረጸቶ። እንታይ እናሰርሐት ክትናበር ከምዘለዋ ብዙሕ እናሓሰበት ተዋጠረት። ዝጥቀስ ሞያ ብዘይምህላዉ ካልእ ገድሊ ኮና። ምስ ብዙሓት ዝተላለየቶም ስደተኛታት ድሕሪ ምዝርራብ ከኣ፡ ቡን እንዳ ኣፍለሐት ክትሳለ ከምእትኽእል፡ ካብ ብዙሓት መቕርባ ሓሳባት ምስ ቀረበላ፡ ዘይፍትኖ’ከ ብምባል ፈለጥታን መሓዙታን ገንዘብ ኣዋጺኦም ብዝገዝኡላ ናውቲ ቡን፡ ስራሕ ጀመረቶ። ዘይ ከምቲ ዝፈርሐቶን ዝገመተቶን፡ ደሓን እቶት እናረኸበት ብነብሳ ከም እትሓድር ኮነት። ብእትረኽቦ ዝነበረት ኣተባባዒ ርእይቶታት እንተሓገዘት፡ ስርሓ ብዕቱብ ሓዘቶ። መንእሰይ ኣዜብ ብኸምዚ ንዝሓለፈ ክልተ ዓመት ተሳለየት። ንድሕሪት ተመሊሳ ንዝነበራ ዘይጥዑይ ርድኢት ስደት ክትዝክሮ ከላ፡ ኣይ ሰሓቕ ኣይ ጓሂ ፍርቕርቕ እናበላ’ያ ብስእለ እእምሮ ትነግዶ።በዚ ሎሚ ግዜ ስደት ይትረፍ ካብ ነብስኻ ኣውጺኡ ከሕስበካ፡ ነዛ ንሩሕካ’ኳ ንጋዳ ኣብ ዝኾነሉ እዋን፡ ብሱል ኣፍልጦ ስደት ክህልወካን እንታይን ከመይን? ክገብር’የ ኢልካ ምሕሳብ ግድነት ይገብሮ።
ቦኽሪ ገዛ ‘ኣዜብ’
ምስልን ወጅህን ስደት፡ ክንደይ ካብ ህዝብና ብፍላይ ከኣ ክንደይ ካብ መንእሰያትና ብልክዕ ይፈልጥዎን ይርድእዎን? እቲ ኪኖ ምፍርራሕ ዘይከይድ ዝመስል ጸኒሕ ኣበሃህላ “ስደት ከቢድ’ዩ! ናብራ ስደት መሪር እዩ!” ካልእን፡ ላዕላይ-ላዕላዩ እናበዝሖ ዘድሊ ፍረ ከየምጽአ፡ በቲ ሓደ እዝኒ ተሰሚዑ፡ በቲ ካልእ እዝኒ ይትፋእ ስለዝህሉ’ዶ ይኸውን። ወይስ ረመጽ ስደት ክሳብ ኣካላተይ ዘይለብለበኒ፡ ቐዝሒ ንፋስ ስደት ሰውነተይ ክሳብ ዘይኣደንዘዘኒ ኣይሰምዕን! እዩ። ብጥቕሉሉ ግናይ በሰላ ስደት፡ ኣብ ኩለንትናይ ዝርአን ዝድህሰስን ማዳ ከይገደፈለይ፡ ኣይኣምንን! “ሕደጉ ኣይተተዓናቕፉኒ!” ብዝዓይነቱ ኣካይዳ መዓልታዊ ማእለያ ዘይብሉ ህዝቢ፡ ናብ መወዳእታኡ ዘይፍለጥ ስደት ይዳረግ ኣሎ። ህሉው ኩነታት ዓድን ሃገርን ዘይከሓድ ኮይኑ፡ ንዝርአ ዘሎ ዋሕዚ ስደተኛታት ነዳዲ ይውስኸሉ ምህላዉ ኣማታኢ ኣይገብሮን። የግዳስ እዚ ዝተጠቕሰ ምኽንያት ንበይኑ፡ እቲ ቐንድን እንኮን ረቛሒ ፍልሰት ኤርትራዊ ድዩ? ንዝብል ግን፡ ኣፍካ መሊእካ “ያ…ያእ ኣይፋሉን” ዘብል እዩ። እቲ ካብ ነዊሕ እዋን ብነንበይኑ መልክዕን ጥበብን፡ ኣብ ኣእምሮ ነፍሲወከፍ ሳልሳይ-ዓለማዊ ህዝቢ ዝተወቕረ፡ ኣወናዋንን ኣፍካ ማይ-ዘምልእን ገነት ዘምሰልስል ስእሊ ምዕራባዊ ስልጡን ዓለም፡ ብልክዕ ግደኡ ከምዝሰርሐ ዘተሓትት ኣይኮነን። ዋላ’ኳ ካብዚ ዝተባህለ መጻወድያ ምምላጥ ክብድ ዝበለ እንተኾነ፡ ባዕላትና’ውን ንነብስና ነግደዓ ከይንህሉ ስኽፍክፍ ይብለካ። ዘለኻዮ ኩነታት ክትቕይር ህርድግ ምባል ንቡር’ኳ እንተኾነ፡ በይናይ መልክዑ? ክኸውን ኣለዎ ግን ምላሽ ዘድልዮ መሰረታዊ ሕቶ ይኸውን። ናብዚ ዝተባህለ ምዕራባዊ ዓለም በጺሕና፡ ንእለቱ ዘይተኣደነ ሃብቲ ኣኻዕቢትና፡ ዘተሓሳስበናን ዘሻቕለናን ኩነታት ቤትና እንቕይር እናመሰለና፡ ብጠገለን ጥዕናን ዘይብሉ ኣካይዳ ክንጎይ ንርአ። እዚ ነቲ ናብኡ ንምብጻሕ ዘሎ ሕሱም ናብራ ስደት ኣብ ቦተኡ እናሃለወ ምዃኑ፡ ካልእ ዝከፍአ ገጽታ ናብራ ዓዲ-ጓና እዩ።


text:
Radio Erena: 20 April 2015
ኣብ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ሓላፊት ፖለቲካዊ ጉዳያት ዌንዲ ሸርማን ብዛዕባ ደሞክርሳዊ ኢትዮጵያ ኣመልኪታ ንዝሃበቶ ርእይቶ፣ ካብ ሓያሎ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ተቓውሞ ገጢሙዋ።
እታ ላዕለወይቲ በዓል ስልጣን ኣመሪካ፣ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ድሕሪ ምርኻባ ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፣ ኢትዮጵያ ናብ ዝሓሸ ደሞክራሲ ትግስግስ ምህላዋ ብምጥቓስ፣ ብዴሞክራስያዊ ኣገባብ ንዝምረጽ መንግስቲ ብጎነጽ ክኣልዩ ዝፍትን ዝኾነ ሓይሊ ድማ ኣመሪካ ከምእትቃወሞ’ያ ገሊጻ።
ንሳ ብፍላይ ነቲ ብዶክተር ብርሃኑን ነጋን ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝርከብ ኣቶ ኣንዳርጋቸው ጽጌን ዝምራሕ ተቓዋሚ ሓይሊ – ግንቦት ሸውዓተን ካልኦት ተቓወምቲ ውድባትን፣ ብዴሞክራስያዊ ኣገባብ ንዝተመርጸ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብጎነጽ ክኣልዩ ከይፍትኑ’ያ ኣጠንቂቓ።
ኣብ ኣመሪካ ዝመደበሩ ንደሞክራስን ሰብኣዊ ምሰላትን ዝጣበቕ ትካል ፍሪደም ሃውስ ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ደሞክራስዊ ከምዘየለን በንጻሩ ኣብታ ሃገር ዝፍጸም ዘሎ ከቢድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን ንኣመሪካ ከተሓሳስባ ከምዝግባእ ብምዝኽኻር፣ ሓላፊት ፖለቲካዊ ጉዳያት ኣብ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ እመሪካ ዌንዲ ሸርማን ንዝሃበቶ ርእይቶ ተቓዊምዎ።
ኣብ ስደት ዝርከቡ ተቓወምቲ መንግስቲ ኢትዮጵያን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን’ውን ንመግለጺ እታ በዓል ስልጣን ኣመሪካ ኮኒኖም።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ልዕሊ ‘ዲጋ ተሃድሶ’ መጥቃዕቲ ከካይዱ ወጢኖም ንዝበሎም 11 ኢትዮጵያን ኣብ ነፍሲ ወከፎም ካብ 12 ክሳብ 13 ዓመታት ክእሰሩ ከምዝወሰነ ካብታ ሃገር ዝተመሓላለፈ ዜና ኣመልኪቱ።
እቶም ሓሬና ኣብ ዝተባህለ ቦታ ብመንግስቲ ኤርትራ ወትሃደራዊ ስልጠና ከምዝወሰዱ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝኸሰሶም 11 ተወላዶ ደቡብ ኢትዮጵያን፣ ኣባላት ናይቲ ኣብ ጋምቤላ ዝንቀሳቐስ ተቓዋሚ ውድብ ምዃኖም’ዩ ጠቒሱ።
===============================


text:
ብ ተስፋ ኒውስ፡
ብመንግስቲ ኤርትራ እንዳተኸፈሎም ስለያዊ ስርሓት ነነዊሕ እዋን ፈጺሞም ናይ ዝተባህሉን፡ ጉዳዮም ኣብ ዕጹው ቤት ፍርዲ ክርአ ናይ ዝጸንሐ 5ተ ማእከሎትን ታሕተዎትን ወተሃደራዊ ኣባላት ኢትዮጲያ፡ ድሕሪ ምእሳር ዋና ጸሓፊ ናይ ግንቦት 7ተ ውድብ ዝነበረ ኣቶ ኣንዳርጋቸው ጽጌ፡ ብትእዛዝ መንግስቲ ጠጠው ክብል ከምዝተወሰነ፡ ኢሳት ንዝረኸቦ ሚስጥራዊ ሰነድ ምርኩዝ ብምግባር ትማሊ ኣብ ዘውጾ ሓበሬታ ገሊጹ።
እዚ ድሕሪ ስነስርዓት ቀብሪ ቀዳማይ ሚኒስተር ነበር ኣቶ መለስ ዜናዊ፡ ክልተ መዓልታት ድሒሩ ዝጀመረ መስርሕ ፍርዲ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ምስ ምትሓዝ ኣንዳርጋቸው ደው ክብል ዝተወሰነ፡ ነቲ ኣጋጣሚ ተጠቒምካ፡ ነቲ ንኤርትራ ንምኹናንን፡ ኣብ ምልክት ሕቶ ኣትዮም ንዝጸንሑ ኣባላት ተቓወምቲ ንምውንጃልን፡ ምስኡ ተታሓሒዙ ኣብዚ እዋን`ዚ ዝዳሎ ዘሎ ሰነዳትን ናይ ፊልም ዶኪመንተሪን ከም ጭብጢ ንኽቀርብ ተደልዩ ከምዝኾነን እቲ ምንጪ ይጠቕስ።
እቲ ኣብ ልዕሊ ፍቅሩ ኣበበ ሃይሌን፡ ተስፉ ኣባተ ኣባይነህን ዝተመስረተ ክሲ ዝሓዘ ሚስጥራዊ ሰነድ ከምዝሕብሮ፡ ኤርትራ ወትሃደራዊ ሚስጥራት ኣብ ምዕካብ፡ ኣብ ልዕሊ ታሕተዎትን ማእከሎትን ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጲያ ዘይነዓቕ ጽልዋ ኣሕዲራ ከምዘላን፡ ኣብ ልዕሊ ናይ ምክልኻልን ጸጥታዊ ትካላት ኢትዮጲያን፡ ኣዚዩ ሓያል ስለያዊ ስርሓት ከምእተካይድ ዘነጸረ ሰነድ`ዚ፡ ስለያዊ መርበብ ኤርትራ ካብ ኣዲስ ኣበባ ክሳብ ቦረናን ናይሮብን ከምዝዝርጋሕ ይገልጽ።
ኢትዮጲያ፡ ኣብ`ዚ ቀረባ እዋን ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ሓድሽ ኹናት ከተካይድ ኣብ ዝወጠነትሉ እዋን፡ ናይ ህዝቢ ርእይቶ ምእካብ ከምዝተኻየደን፡ እንተኾነ ህዝቢ ዳግም ምስ ኤርትራ ውግዕ ክገብር ፍጹም ድሌት ከምዘይብሉ፡ ናይ ብሔራዊ መረጃን ጸጥታን ሓላፊ ዝኾነ ኣቶ ጌታቸው ኣሰፋ፡ ኣብቲ ብለካቲት 2012 ን ኹሎም ኣባላት ደህንነት እታ ሃገር ኣብ ዝገበሮ ኣኼባ ከምዝገለጸ እቲ ሰነድ ይሕብር።
“ናይ ህዝቢ ርእይቶ ኣኪብና ኔርና፡ እንተኾነ ዘዋጽእ ኮይኑ ኣይተረኽበን” ክብል ኣቶ ጌታቸው ኣሰፋ ኣብቲ ኣኼባ ንዝተዛረቦ ኣብቲ ሰነድ ሰፊሩ ይርከብ።
መንግስቲ ኢትዮጲያ ምስ ኤርትራ ፊት-ን-ፊት ዳግማይ ኹናት ክገጥም ድሌት ከምዘይብሉ ዝሓበረ እዚ ሚስጥራዊ ሰነድ`ዚ፡ እንተኾነ ካብ ኤርትራ እንዳተበገሱ ኣብ ልዕሊ`ቲ ስርዓት መጥቓዕቲ ዘኻይዱ ንዘለዉ ዕጡቓት ተቓወምቲ ሓይልታት፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ነቲ ስርዓት ስግኣት እንዳኾኖዎ ከምዝመጹን፡ ብፍላይ ብከባቢ ሑመራ ንዝንቐሳቐሱ ዕጡቓት ኣብዚ ቀረባ እዋን መጥቓዕቲ ክወስደሎም ይዳሎ ከምዘሎን፡ ምርጫ ከየርከቦ እንከሎ ድማ ነቶም ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝርከቡ ተቓወምቲ ፓርቲታት ከዳኽሞም ኣንቂሉ ከምዘሎ እቲ ሰነድ ብተወሳኺ ይገልጽ።
እቲ ስርዓት ንዶር ያዕቆብ ሃይለማሪያም ብቀረባ የከታተሎ ከምዘሎን፡ ዝኾነ ምስኡ ርክብ ዘለዎ ድማ ርክቡ ጠጠው ከብሎ ከምዘለዎ`ውን ኣብቲ ሰነድ ተጠቒሱ ኣሎ።
እቶም ብኤርትራ ተወዲቦም ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጲያን ናይ ጸጥታ ትካላቱን ሰልያዊ ስርሓት ኣካይድኩም ተባሒሎም ዝተኸሱ 5ተ ክሱሳት ኣስማት ድማ፦
1) 50 ኣለቃ ፍቅሩ ኣበበ ሃይሌ
2) 50 ኣለቃ መሓመድ ዑመር መሓመድ
3) ተስፋው ኣባተ ኣባይነህ
4) 10 ኣለቃ ታመነ ተምትሜ
5) ዋና ሳጅን ዘርፉ መልካ ኣኢዮም።
ሓምሳ ኣለቃ ፍቅሩ ኣበበ ሃይሌ፡ ኣብ ሚኒስትሪ ምክልኻል ኢትዮጲያ፡ ኣብ ማእከላይ ዕዚ ሓላፊ ሬጅመንት ውዳበ ሓይሊ ሰብ ኮይኑ ይሰርሕ ዝነበረን፡ ካብ 2009 ጀሚሩ ብወንድወሰን ዝፍለጣ ኣባል ስለያ ኤርትራ ዝተኸትበን ስለያዊ ስርሓት ኣብ ውሽጢ ኢትዮጲያ ንኸኻይድ ዝተመልመለን፡ ኣብ ስርሑ ዝረኽቦ ዘበለ ኩሉ ዓይነት ሚስጥራዊ ሓበሬታ ብፍላይ ድማ ካብ ሽራሮ ክሳብ ሑመራ ኣብ ዝተዘርገሐን፡ ኣብ ትሕቲ ማእኸላይ ዕዚ ንዝርከቡ ክፍለ ሰራዊታት፡ ኣቕሞምን ውዳበ ሓይሊ ሰቦምን ሓንቲ ከየትረፈ እንዳኣረየ ናብ ናይሮቢ ብፖስጣን ብኻልዕ መራኸቢ መንገድታት ምስጢራዊ ሰነዳት ንኤርትራ ዝስድድን፡ ከከም ርዝነት እቲ ዝሰዶ ምስጢር ድማ፡ ደሓን ዝኾነ ገንዘብ ብባንክ ኣታዊ ይግበረሉ ከምዝነበረ እቲ ሰነድ ይጠቅስ።
ብምቕጻል፡ ንኣቶ ተስፋው ኣባተ ኣባይነህ ንዝምልከት፡ ኣብቲ ሚስጥራዊ ሰነድ ሰፊሩ ከምዘሎ፡ ኣቶ ተስፋው፡ ካብ 2000 ዓም ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ ሃገራዊ ድህነት ከም ምክትል ኣባልን ብናይ ምክትታል ኦፊሰር መዓርግ ክሳብ 2004 ክሰርሕ ዝጸንሐን፡ ድሒሩ ብ ወንድወሰን ሃይሉ ዝተብሓለ ኣባል ስለያ ኤርትራ ተኸቲቡ፡ ናብ ኬንያ ብምኻድ መደብ ስራሕ ተቐቢሉ ዝተመልሰን፡ ኣብ ስራሓ ኣብ ዘነበረሉ እዋንን ምስተፋነወን ከምኡውን ኣብ ኢዱ ዝርከብ ኩሉ ዓይነት ሚስጥራትን ንኤርትራን ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ንዘለዎ ናይ ኢትዮጲያ ተቓለስትን ይጠቕም ኢዩ ዝበሎ ሰነዳት እንዳጠርነፈ ናብ ኤርትራ ዝሰድድን፡ በቲ ዝተኣደገሉ ላፕቶፕ ኮምፕዩተርን ናይ ኢመይል ኣጋልግሎትን ብምጥቓም፡ ናይ ጸጥታ ሓበሬታን ብናይ ጸጥታ ኣባላት ምክትታል ዝግበረሎም ሰባት ስም ዝርዝር ምእካብን፡ ናይ ዝተፈላለየ ሚስጥራዊ ኣኼባታት ኣጀንዳን ትሕዝቶ ናይቲ ኣኼባን ሓንቲ ከየትረፈ ናብ ኣባላት ጸጥታ ኤርትራ የመሓላልፍ ከምዝነበረ፡ ኣብቲ ሰነድ ተጠቒሱ ይርከብ።
ናይቶም ዝተረፉ ክሱሳት ዝርዝር ሃጥያቶም`ውን ኣብቲ ሰነድ ብዝርዝር ተጠቒሱ ኣሎ።
እዚ ኣብነታዊ ሰነድ ዝሕብሮ ነገር እንተሎ፡ ሰላህታ ስለያዊ መርበብ ሻዕቢያ ክንድ ምንታይ ስቱርን ዝተሓላለኸ ከምዝኾነን፡ ኣብ ውሽጢ ሰራዊት ምክልኻል ወያነ ንዝግበር ዘበል ኩሉ ብደቒቕ ይካታተሎን ከምዘሎን፡ እዚ ድማ ነቲ ብወያኔን ኣሳሰይቱን ንዝግበር መዓልታዊ ውዲትን፡ ኣብ መስርሕ ንዝርከቡን ሽርሒታት ኣብ ምምካን ዓቢ ተራ ከምዝጻወትን፡ ዝገልጽ ኮይኑ፡ እዚ ድማ ነቲ ስርዓት ክሳብ ክንደይ ርዕሲ ሕማም ኮይኑዎ ከምዘሎን ዘረድእ ጽቡጥ ኣብነታዊ ሰነድ ኢዩ።
ንዝያዳ ዝርዝር ትንታነ ብዛእባ እቲ ሰነድ ብዝምልከት፡ ነዚ ዝስዕብ ናይ ኢሳት ጸብጻብ ተኸታተሉ።
ESAT News Analysis 27 August 2014, TPLF defense & Security Infiltrated
https://ethsat.com/video/esat-news-analysis-27-august-2014-ethiopian-deffence-security-infiltrated/
ዓወት ንሓፋሽ!!


text:
Category: Facebook Presentations
ታሪኽናን መንነትናን ብዘይምፍላጥና ግዳይ ንኸውን ዘለና ህዝቢ ኢና
ኣወንታዊ ኣድልዎ Positive Discrimination – ፖሊሲ ስኒታውያን ኣብ መጻኢት ኤርትራ ካብ ቃል ዶር. ሳልሕ ኑር ዝተራዕመ
ኣብ ኢትዮጵያ ዝተኻየደ ፈተነ ዕልዋ መንግስቲ ክልል ኣምሓራን ምስኡ ተኣሳሲሩ ምቕንጻል ዝተኻየደሉ ጀነራል ሰዓረ መኮንን
ደቂ ኣውራጃ ሓማሴን ስለምንታይ እዮም ክሳብ ሕጂ ስቪካዊ ማሕበር ኣብ ምምስራት ዘይተዓወቱ?
ካቶሊካዊት ቤተ-ክርስትያን ኤርትራ ኣብ ምዕናው፥ ልዕሊ 100 ቤት ትምህርታት ልዕሊ 30 መደበራት ጥዕናን ተሃጊረን ወይ ተዓሺገን
ጾምን ጸሎትን እኹል ኣይኮነን: ጎልያት ብዳዊት ከም ዝተሳዕረ ንዘክር
ንሊበራላዊ ዲሞክራስያዊ ስነ-ሓሳብ ከይሳዕረረንቃወሞ ምባል ኣይፋልካን Kabod Mo ካብ ኣመሪካ
ናይ እምነት መሰሉ ዘይትሓለወ “ኣነ ዓቃባዊ እየ በሃላይ Mussie – Kabod Mo ዝበሃል ኣብ ኣመሪካ (USA, Dallas) ዝነብር ንሊበራላዊ ዲሞክራስይዋዊ ስነ-ሓሳብ ነቲ ንመሰል LGBT ዝጉስጉስ ስለዝኾነ ከይሳዕረረ ክንቃወሞ ኣለና ምባሉ ንባዕሉ ግዳይ ከይሳዕረረ ምዃኑ ዝረስዖ ይመስል።
ሙሴ ኣባል Pentecostal Church ኮይኑ እዛ ቤተ ክርስትያን ካብተን ብስርዓት ህግደፍ ዘውጽኦ መምርሒ ከይሳዕረራ ክጠፍኣ ኣለወን ዝተባህላ እያ።


text:
Radio Erena: 18 March 2020
ሱዳን፣ ኣብ መንጎ ኢትዮዮጵያን ግብጽን፣ ብጉዳይ ኣጠቓቕማ ናይልን ኢትዮጵያ እትሃንጾ ዘላ ዲጋን እናተጎሃሃረ ዝመጽእ ዘሎ ምስሕሓብ ክትሽምግል ምዃና ምክትል ኣቦ መንበር ናይቲ ንሱዳን ዝመርሕ ዘሎ ሉኣላዊ ባይቶ ጀነራል ሓምዳን ዳጋሎ ገሊጹ።
ኣገልግሎት ዜና ግብጺ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ብዘቕረቦ ሓበሬታ መሰረት፣ ጀነራል ዳጋሎ፣ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ግብጽን ተፈጢሩ ንዘሎ ምርሕሓቓ ንምጽባቡ ሱዳን ክትሰርሕ ምዃና’ዩ ጠቒሱ።
ሱዳን ኣብ እዋን ስርዓት በሺር ንመርገጺ ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይ ናይልን ዲጋ ተሃድሶን ትድግፍ ምንባራ ዝፍለጥ’ዩ።
ይኹን’ምበር ድሕሪ ምእላይ ስርዓት በሺር ዝቖመ መሰጋግርሪ መንግስቲ ሱዳን፣ መርገጺኡ ናብ ግብጺ ዛዝዩ ድሕሪ ምጽናሕ፣ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ድማ ግብጺ ናብ ማሕበር ሃገራት ዓረብ ንዝቐረበቶ እማመ ተቓዊሙ።
ኢትዮጵያ ካብቲ ብምምሕዳር ትራምፕ ባንክ ዓለምን ተማእክሉ ዝካያድ ዝነበረ ዘተ ብሃንደበት ድሕሪ ምስሓባ፣ ግብጺ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ዲፕሎማስያዊ ጸቕጢ ንምግባር ናብ ማሕበር ሃገራት ዓረብን ሕብረት ኤውሮጳን’ያ ልኡኻታ ኣዋፊራ።
ንመርገጺ ማሕበር ሃገራት ዓረብ ኣብ ጉዳይ ባይል ንግብጽ ዝህልዎ ሓለፋ ዝተቓወመት ሱዳን ብወገና፣ እቲ ጉዳይ ብዘተን ምቕርራብን ንኽፍታሕ ዲፕሎማስያዊ ኣበርክቶ ክትገብር ምዃና’ያ ትእንፍት ዘላ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብምክትል ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ዝምራሕ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ልኡኽ ኢትዮጵያ ኣብ ሱዳን ብምብጻሕ፣ ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ ከምዝተመያየጠ ዝዝከር’ዩ።
===============


text:
ድምጺ ኣሰና ነቲ ‘ኤርትራ ብዓይኒ ህዝባ’ ኣብ ትሕቲ ዝብል ዓምዲ ብምኽንያት መበል 20 ዓመት ናጽነት ኤርትራ፡ ኩሉ መዳያዊ ኩነታት ሃገርና ንምግምጋም ዝጀመረቶ ሓባራዊ ዘተ ንቐዳም 21 ግንቦት ‘ውን ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ከተካይዶ ምዃና ንተቐማጦ ዋሺንግተን ዲሲን ከባቢኣን ትሕብር።
ድምጺ ኣሰና ብምኽንያት መበል 20 ዓመት ናጽነት ኤርትራ፡ ተመክሮ ሃገርና ኣብ ኩሉ መዳያት ንምግምጋም፡ ‘ኤርትራ ብዓይኒ ህዝባ’ ብዝብል ኣርእስቲ ንዝጀመረቶ ፍሉይ መደብ ሓባራዊ ዘተ ብምቕጻል፡ ጽባሕ ቀዳም 14 ግንቦት፡ ኣብ ኣትላንታ፡ ‘ናጽነት ሃይማኖት’ ኣብ ኤርትራ ኣብዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት እንታይ ይመስል ከምዝነበረ ክትድህስስ እያ።
ንዝኽሪ ናይቶም ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝሃለቑ 400 ንጹሃት ኤርትራውያን ዝተዳለወ መደብ ንቐዳም 23 ሚያዝያ ኣብ Handworth Park B21 ተዳልዩ ስለዘሎ ኩሉኹም ግዱሳት ኤርትራውያን ኣብቲ ቦታ ክትርከቡ ብትሕትና ነዘኻኽር። ዝካየደሉ ሰዓት ካብ ሰዓት 6፡00 -8፡00 ምሸት እዩ።
ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ኣብ መርበብ ኢንተርነት ገረገር ( Gereger) ሓባሪ ብዝብል ስም ዘውጽኦ፣ ኤሪ ቲቪ አብ ሃይደልበርግ ተጸፊዓ ዝብል ኣርእስቲ ብዛዕባ ደቂ ኣንስትዮ ተቐማጦ ሃይደልበርግ/ጀርመን ትንክፍ ኣቢሉ ከምዝነበረ ዝዝከር እዩ ፡ ኣነ ውን ምቕማጠይ ኣብዚ ኸባቢ ከም ምዃኑ መጠን ቁሩብ ወስ ከብል ኣፍቁዱለይ።
ምሓዙት ኣሰና ጨንፈር ዓዲ እነግሊዝ ኣሰና ሜድያ ፍውንዴሽን ንምሕጋዝ ቶሺባ ዝዓይነታ ላብቶብ ገዚኡ ክግበሮ ዝጸንሐ ሎቶሪ ንዕለት 30 ግነቦት 2010 ስዓት 6.00ድቀ ኣብ ከባቢ ሰቶክዌል ስቴሽን ክትወድቕ ወሲኑ ኣሎ. ኩሉኹም ትኬት ዝገዛእኩም ንመን በጽሓቶ ብዓል ዕድል ንምምስካር ኣብቲ ቦታ ክትርከቡ ብኽብሪ ንዕድም.


text:
አዚ ሓዲሽ ፕሮጀክት „Faire Integration“ ኣብ ትሕቲ IQ Netzwerk Hessen ኮይኑ ኣብ ጀርመን ንስደተኛታትን ንኤውሮጳውያን ዘይኮኑ ዜጋታትን ምኽሪ ብዛዕባ መሰሎም ኣብ መኣዲ ስራሕ ይልግስ። ደለይቲ ምኽሪ ከም ሰራሕተኛታት አንታይ መሰል ኣለዎም ከመይ ጌሮም‘ከ የተግብርዎ ወይ ድማ ይሓቱ ምኽሪ ይወሃቦም።
ብዙሓት ካብቶም ኣብዚ ሓጺር አዋን ናብ ጀርመን ዝተሰደዱን ወይ ድማ ስራሕ ንምድላይ ዝመጹን ሰባት፡ ኣብ ናይ ሞያ ትምህርቲ ወይ ድማ ኣብ ናይ ስራሕ መኣዲ ተዋፊሮም ይርከቡ። ከም ተሞክሮ ንካብ ምብራቕን ማአከላይን ኤውሮጳ ዝመጹ ሰባት ምኽሪ ዝህቡ ናይ ምኽሪ ማአከላት ንኣብነት DGB-Projekt „Faire Mobilität beim Europäischen Verein“፡ ሰራሕተኛታት ዘለዎም መሰል ክፈልጡ ኣዝዩ ኣገዳሲ ምዃኑ ይገልጹ። በዚ መንገዲ ብዝበለጸ ንርአሶም ካብ ኣሉታዊ ኣድልዎን ምዝመዛን ክከላኸሉ ይኸአሉ።
Faire Integration ብናይ ሓገዝ ፕሮግራም (IQ)“ ይትግበር፡ ብ DGB Bildungswerk ድማ ይድገፍ።
„Faire Integration“ ኣብ ኩለን 16 ዞባታት ናይ ጀርመን ናይ ምኽሪ ኣገልግሎት ይህብ። አዚ ሓድሽ ፕሮጀክት ኣብ ሄሰንን ባየርን ብመንገዲ ትካል ኤውሮጳዊ ማሕበር ሰራሕተኛ ስደተኛታት Europäischer Verein für Wanderarbeiterfragen ይትግበር።
አዚ ናይ ሓገዝ ፕሮግራም (IQ) ዕላምኡ ንናይ ወጻአተኛ ድሕረ-ባይታ ዘለዎም ሰባት ኣብ ናይ ስራሕ ዓለም ቀጻልነት ዘለዎ ምምሕያሽ ንምፍጣር አዩ። አዚ ፕሮግራም ብመንገዲ ፈደራላዊ ሚንስትሪ ዕዮን ሰብኣዊ ጉዳያትን ጀርመን (BMAS) ይምወል። ኣብ ምትግባሩ ድማ ብ ፈደራላዊ ሚንስትሪ ትምህርትን ምርምርን (BMBF) ፈደራላዊ ናይ ስራሕ ውሕስነት ትካልን (Bundesagentur für Arbeit) ይድገፍ።
ምዝርራብ ምስ ትደልዩ:
Ruth Abraha
አዚ ናይ ደገፍ ፕሮግራም „Integration durch Qualifizierung (IQ)“ ብመንገዲ ፈደራላዊ ሚንስትሪ ዕዮን ሰብኣዊ ጉዳያትን ይምወል።


text:
ሓደ ሰብ ከምዚ ኢሉ ኣሎ ሓቂ ከም ዑፍ እያ ክልተ ክንፊ ኣሎዋ "ጽሑፍ እዩ " " ከም እዉን ከምዚ ተጻሒፉ ኣሎ " ሓደ
ክንፊ ጥራይ እንተ ድኣ ሃሊዩካ ኩሉ ግዜ ኣብ ሓደ ዓንኬል ኢኻ እትዘውር ምናልባት ውን ክትጠፍእ ትክእል ግናኻ ክልተ
ክንፊ እንተ ሃሊዩካ ንቕድሚት ክትከይድ ትኽእል ኢኻ።ንዚኣ ትቕጽል ሕቶ ኣብ ግምት ንእቱ ስለ ምንታይ እዩ ክርስቶስ
ኢየሱስ ኣብ መስቀል ዝሞተ? እቲ ልሙድ መልሲ ናይዚ ሕቶ " ክርስቶስ ምእንቲ ሓጥያትና ሞይቱ" ዝብል እዩ "ከምቲ እቶም
ጽሑፋት ዚብልዎ፡ ክርስቶስ ምእንቲ ሓጢኣትና ሞተ( 1ቆሮ 15=3) ግናኸ እዚ መልሲ ፍርቂ
ናይቲ ሓቂ እዩ እቲ ሙሉእ ሓቂ ንምርካብ ካልእ ቃል ክንርኢ ኢና ከምዚ ውን ጽሑፍ እዩ "ድሕሪ ሕጂ እቶም ዘለዉ ነቲ
ምእንትኦም ዝሞተን ዝተንስኤን እምበር፡ ንርእሶም ምእንቲ ኸይነብሩ፡ ንሱ ኣብ ክንዲ ዅላቶም ሞተ " (2 ቆሮ 5=15) እዘን ክልተ ቃል ኣምላኻ ኣብ ሓደ ምስ
እንገብረን ክልተ ክንፊ ናይቲ ሓቂ ንረኽቦ።
ብዛዕባ ኣምላኻን መጽሓፍ ቅዱስን ጽብቕ መረዳእታ ምስ ሓዝና ሓጥያት ምቕታል ፥ዝሙት ፥ስርቂ ወ.ዘ.ተ ጥራይ ዘይሙዃኑ ክንፈልጥ ኢና ሓጥያት እምብኣር ንገዛእ ርእስኻ ጥራይ ምንባር ውን እዩ ። ንገዛእ ርእስና እንነብር እንተ ኾይና ብዘየገድስ ሕማቕ ተግባራትና ባህርያትናን ዋላ ኣብ ህይወትና እንተ ኣርሓቕና ገና ኣብ ሓጥያት ኢና ንነብር። ምናልባት ነቲ ሕማቕ ባህሪያትካ ከም ቁማር ፥ ምትካኽ ሽጋራ፥ዝሙት መሰተ ደው ኣቢልካዮ ትኸውን ኮይኑ ግን ካብቲ ሱር ኩሉ ሓጥያት ዝኾነ ንርእስኻ ምንባር ገና ኣይተነሳሕካን ግናኸ ሎሚ ብዙሓት ሰበኽቲ ኣሎዉ ኽትሰምዖ ደስ ዘብል ክሳብ ሕጂ ዲሕንካ ኢኻ ኢሎም ዝነግሩኻ! እዞም ሰበኽቲ ክሳብ ኣብ ጉባኤኦም ዝተረኸብካን ገንዘብ ውን ኣብ ናይ ሞባእ ከረጺት ዘቕመጥካ ሕጉሳት እዮም።
ሓደ ካብቲ ዝዓበየ ስህተት ሰይጣን ንኣመንቲ ዘስሕቶም በዚ እዩ "ሰብ ቀጻሊ ንገዛእ ርእሱ ጥራይ እናነበረ ምድሓኑ ውሕስ እዩ ኣብ መወዳእታ ህይወቱ ኽኣ ናብ ሰማይ ይኸይድ ዝብል ሓሳብ ክሓስቡ ብምግባር እዩ " ሰይጣን ንሰብ ባሪያ ናይ ሕማቕ ልምድታት ክገብሮ ከም ዘይክእል ምስ ርኣየ ኣብ ሓደ ነገር ጸግዒ ዘይብልካ ብምግባር ወይ ንቃል ኣምላኻ ወይ ውን ንሕብረት ግዜ ዘይብሉ ብምግባር ወይ ንጹህ ናይ ተሌዥን መደባት ናይ ምርኣይ ባሪያ ክገብሮ ይኽእል።ሰይጣን ዝደሊ ዘሎ ኣመንቲ ናይ ገዛእ ርእሶም ጥራይ ዝደሊዩ ፥ ናይ ርእሶም ምዝንጋዓት፥ ናይ ርእሶም መኽሰብን ረብሓን ፥ፍቃድ ርእሶም ጥራይ ዝገብሩ ወ.ዘ.ተ ሰይጣን ንሰብ ካብ ኣምላኻ ምእንቲ ከርሕቆ 101 መገድታት ኣሎዎ።
ከምዚ ስለ ዝኾነ እዩ እምብኣር ሓጥያት ስኽራን፥ ቁማር ፥ ዝሙት ፥ ምቕታል ጥራይ ከም ዘይኮነ ክንርዳእ ይግባእ። ንገዛእ ርኣስኻ ጥራይ ምንባር ሓጥያት ሙኳኑ ክንግንዘብ ኣሎና። ሓጥያት ማለት ንርእስኻ ባህ ዘብል ጥራይ ምስራሕ እዩ ናይ ርእስኻ ፍቓድ ምግባር ሓጥያት እዩ ። ካብዚ ሱር ንርእስኻ ምንባር እዩ ብዙሕ ፍረታት ሓጥያት ዝወጽእ ፥ክርስቶስ የሱስ ንርእስና ጥራይ ካብ ምንባር ሓራ ክገብረና እዩ ዝሞተ።
ዮውሃንስ መጥመቕ ከምዚ ኢሉ የሱስ ምስ መጸ እቲ ምሳር ኣብ ሱር እቲ ኦም ከቕምጦ እዩ ። እዚ ኽኣ እቲ ሱር ንገዛእ ርእስኻ ምንባር ፥ ናይ ገዛእ ርእስኻ ፍቓድ ጥራይ ክትገብር ምድላይ እዩ የሱስ ነቲ ምሳር ከቕምጠሉ ዝመጸ።
ንስሓ ማለት "ምምላስ " ማለት እዩ እዚ ኽኣ ንርእስና ምንባር ዝባና ንህብን ንኣምላኻ ጥራይ ንኽነብር ንውስን። እዚ ማለት ናይ ሙሉ ግዜ ኣገልጋሊ ትኸውን ማለት ኣይኮነን ኣይፋሉን፥ ኣምላኽ ኣብ ሞንጎ 1000 ኣመንቲ ሓደ ጥራይ ናይ ሙሉእ ግዜ ኣገልጋሊ ክኸውን ዝጽውዕ። ኣምላኽ ክኣ ካልኡት ደቁ ኣብ ዓለም ክሰርሑ ፥ናብርኦም ክመርሑ ፥ኮይኑ ግን ንኽብሪ ኣምላኽ ክነብሩ እምበር ንርእሶም ጥራይ ክነብሩ ኣይኮነን ዝደሊ።
ንስሓ እንታይ ማለት ሙኳኑ ኣብ (1ተሰሎንቄ 1=9) ተገሊጹ ኣሎ ንስኽኣ " ካብ ጣኦታት ናብ ኣምላኽምምላስ እዩ" ብዙሓት ኣመንቲ ተባሂሎም ዝጽውዑ ካብ ጣኦታት ናብ ኣምላኽ ኣይተመለሱን ፥ኣብ ሕንዲ ብዙሓት ኣብ ኣምላኽ ዘይኣምኑ ሰባት ንክርስቶስ ከም ኣምላኽ ክቕበልዎ ሕጉሳት እዮም፥ ግናኸ ምስቶም ዝነበርዎ ጣኦታት ዘምልኽዎም ዝነበሩ ንየሱስ ከም ተወሳኺ እዩ ፥ እዚ ንፈልጥ ኢና ከም ዘይክኣል ሓደ ክርስቶስ ዝተቐበለ ካልኡት ኣማላኽትን ጣኦታትን ክሓድግ ግድን ኣሎዎ "ስለዚ ሓደ እኳ ብክርስቶስ እንተ አልዩ፡ ንሱ ሓድሽ ፍጥረት እዩ እቲ ብሉይ ሐሊፉ እንሆ ኵሉ ሓድሽ ኮይኑ (2 ቆሮ 5=17) እዚ ማለት እቲ ኣረጊት ኣረኣእያ ፥ኣመል ሓሊፉ ማለት እዩ። ሕጂ እቲ ሓድሽ ሰብ ንገዛእ ርእሱ ምንባር ኣቋሪጹ እዩ ፥እቲ ንክርስቶስ ምምሳል ናይ መወዳእታ ሸቶ ኣይበጸሔን ግናኸ ሕጂ ካብ ንገዛእ ርእሱ ካብ ምንባር ተመሊሱ ፥ንክብሪ ኣምላኽ ምንባር የደሊ ኣሎ እዚ ጥራይ ክእ ሓቀኛ ንስሓ።
ቅድሚ ዘመናት ብኣና ጌይሩ ክሃንጻ ዝመደባ ቤተ ክርስትያን ክንሃንጽ እንተ ኮይና ካብ ንርእስና ምንባር ክንምለስ ኣሎና። ናይ ብሉይ ኪዳን ቤተ መቕደስ ኣብ ከረን ሞርያ እያ ተሃንጻ ኣብቲ ኣብርሃም ንኢሳቕ ንኣምላኽ ዝወፈየሉ ቦታ "ሰሎሞን ድማ ኣብ የሩሳሌም ኣብ ከረን ሞሪያ ኣብታ እግዚኣብሄር ነቦኡ ዳዊት እተራእየሉ ዳዊት ከኣ ኣዳልዩ ዝመደባ ቦታኣብ ዓውዲ ኦርናን እቲ ይቡሳዊ ቤት እግዚኣብሄር ኪሰርሕ ጀመረ" (2 ዜና 3=1)።
ኣብራሃም ኣብቲ ግዜ እቲ እንኮ ዝፈትዎ ወዱ እዩ ምሰኡ ተሪፉ ነይሩ ኣምላኽ ናይ ኣብራሃም ተወፋይነት ፈቲንዎ ኣብታ ምዓልቲ ወዱ ኢሳቕ ከም ጣኦት ኮይኑዎ እንተ ኾይኑ ንምርግጋጽ ክኣ ንኣብራሃም ነጊርዋ ከገልግሎ እንተ ኾይኑ ካብ ኩሉ ጣኦታት ክምለስ ከም ዘለዋ ። ስለዚ ኽኣ ኣብራሃም ንኢሳቕ ኣብ መስውኢ ዘቕመጦ ኣምላኽ ንኢሳቕ ኣይወሰዶን ምኽንያቱ ኣምላኽ ነቲ ተፈጥራዊ ዘይኮነ ምጥባቕ ምስ ኢሳቕ ወዱ ንቲ ምስ ኣምላኽ ከይመላላስ ዝኽልክሎ እዩ ፈሊዎ። ምሳና ውን ኣምላኽ ልክዕ ከምዚ ናይ ኣብራሃምን እዩ ኩሉ እቲ ብሉጽ ንብሎ ናትና ክንህቦ ኣሎና።
ናይቲ ሃብታም መንእሰይ መራሒ ክኣ እቲ ጉዳይ ገንዘብ እዩ ነይሩ ልክዕ ከምቲ ኣምላኽ ኣብራሃም ንኢሳቕ ክህብ ዝሓተቶ ነዚ ሃብታም መንእሰይ መራሒውን ገንዘብ ክህብ እዩ ሓቲትዎ ከምዚ እንፈልጦ እቲ መእሰይ ከምዚ እንተዝብል ነይሩ "እሺ ጎይታ እነሄልካ " ማለት ንቲ ገንዘብ ኣምላኽ ንገንዘቡ ክእክብ ምስ ነገሮ ነይሩ ልክዕ ከምቲ ንኣብራሃም ንኢሳቕ ክወስድ ዝነገሮ።ኮይኑ ግን መጀመሪያ ክንሓድግ ኣሎና ከመይ ኩሉ ከምዚ ክንብል ጸጋ ይሃልወና "ጎይታ ዝኾነ ይኹን ከም ኢሳቕ ኣብ ህይወተይ ዘሎ ኩሉ ንዓኻ ይህብ ፥ኣብ መስውኢ ኽኣ የቕምጦ ኣብ ህይወተይ ድሕሪ ሕጂ ጣኦታት ኣብ ሞንጎኻን ኣብ ሞንጎይን ክኾኑ ኣይደልን እየ ፥ ንርእሰይ ክነብር ኣይደልን እየ ንዓኻ ጥራይ ክነብር ይደሊ ኣሎኹ ፤ ንኽብሪ ኣምላኽ ክነብር ይደሊ ኣለኹ ህይወተይ ከባኽና ኣይደልን እየ" ።እዚ እቲ ዝበለጸ ዜና እዩ ኣብ ዓለም ፥ሕጂ ንድሌታትናን ፥ ክንበጽሖ እንደልዮ ሕልምታትን ደጊም ባሮት ኣይንኸውንን ኢና ፣ንህይወትና ዘባኻን ነገራት ድሌታት ደጊም የብልናን ግናኸ ብነጻ ንክብሪ ኣምላኻ ንክነብር ንኽእል ኢና ከም እዉን ዝጠቅም ህይወት ንነብር። ንገዛእ ርእስኻ ጥራይ ምንባር ኣብ ማእሰርትን መቑሕን ምንባር ማለት እዩ ። እቲ ጽብቕ ዜና ናይ ወንጌል የሱስ ዝኾነ መቑሕን ክሰብሮን ነጻ ክገብረካ ይኽእል እዩ ሎሚ።
ኣብ ዝሓለፈ ህይወትካ ጥቕሚ ኣብ ዘይብሉ ነገራት ክትስዕብ ግዜ ኣባኺንካ እንተ ኔርካ ብዛዕባዚ ሕጂ ሓንቲ ነገር ክትገብር ኣይትኽእልን ኢኻ ኮይኑ ግን ሎሚ እቲ ዝበለጸ ምዓልቲ እዩ ንቕድሚት ክትስጉም ትኽእል ኢኻ። ሕጂ ኣብ ቅድሜና ግዜ ስለ ዘሎ ንጎይታ ክንብሎ ዝግባእ "ጎይታ ነቲ ዝሓለፈ ዓመታተይ ህይወተይ ዋላ ሓንቲ ክገብር ኣይክእልን እየ፥ ግናኻ ሕጂ ዝተረፈ ዕድመይ ንዓኻ ጥራይ ጎይታ ክነብር ይደሊ ኣሎኹ ፥ህይወተይ መርምር ዝኾነ ጣኦት ኣብ ዝኾነ ቦታ የምልኽ እንተ ለኹ ካብ ነፍሲ ወከፍ ጣኦት ተመሊሰ ንዓኻ ከምልኽን ከገልግልን ይደሊ ኣሎኹ ፥ጎይታ የሱስ ይንሳሕ ኣሎኹ ብፍላይ ነቲ ዘይፈጦ ምምላኻ ጣኦት ካብ ንገዛእ ርእሰይ ጥራይ ምንባር " ጎይታ ንኹሉና ይሓገዘና።


text:
ወየ ወየ ኣፋኒዉኒ ኢሉ ሐርበኛ ብርሃነ
ዓው ኢሉ ዝመከተ ፍትሒ ምስ ተሳእነ
ትም ኣልብልን ነዓይ ይጥዓመኒ ኢለ ኣነ’’
ኣባል ግንባር ኮይኑ ተቓሊሱ ክሳብ ነጻነት
እንቢ ዝበለ ንናይ ጉጅለ ህግደፍ ባርነት
ጭርሖኡ ፍትሒ ይንገስ ንመሰ ንሐርነት
እዚዩ መግለጺ ትብዓት ኤርትራውነት’’
ብርሃነ ንመንእሰያት ክንዲ ኣቦ ኣደ
ኣንፈቶም ከይስሕቱ እንዳ መዓደ
ፍትሒ ከረኣየ ዓዲ ኹልና ዝኸደ
እንዳቦ ገዛ ጎቦ መርድእ ብርሃነ ሰሚዕኩምዶ
ሐርበኛ ብርሃነ ንስኻ ውን ኣፋንዉኒ ኢልካ ዶ
ወደቦይ ወልደግብሪኤል ሐቦኛ ብዓል ሐቦ ከድካዶ
ኣሰር ሐርበኛ ግርማይ ኪዳነ ቪሊፖ ሲዒብካዶ’’
ንሰልማዊ ሰልፊ ኣብ ኣውሮጳ ብምቅብባል
ኣብ ፖሎኛ ተቓውሞ ንናይ ህግደፍ ጽንብል
ምሳኻ ጥዑም ነሩ ኣብ ባይታ ደቂስካ ዕላል
ብርሃነ ዓራትካ ገዲፍካ ፍትሒ ይንገስ ምባል’’
ብወየ ወየ ከነፋንዎ ካብ ሩሑቕ ቀረባ
ፈለማ ሌላና ኣብ ሰላማዊ ሰልፊ ጀነቫ
ብርሃነ ዝበልካኒ ተለፎነይ ክበካ ናትካ ሃባ
ኣይርስዖንየ ሐላፍነት ዝመልኦ ናትካ ዘረባ’’
ሰብ ዶ ይነብር ታሪኽ እንበር
ዓገብ ዘዝበለ ኣብ ስደት ይቕበር
ዓዲ ጀጋኑ ሕጊ ኣልቦ ኮይና ሃገር’’
እንቢ ዝበለ ንምሕደራ ፋሽሽቲ ጉጅለ ህግደፍ
ሐርበኛ ወደቦይ ወልደገብሪኤል ብሰላም ዕረፍ
ብርሃነ ወየ እንዳበልኩ ክፋነወካ ታሪኽዩ ዝግደፍ’’
ብሽም ሐርበኛታትን ዋዕሮታትን’’ንመዋቲ መንግስተ ሰማይ ይዋርሶ’’ንስድራቤቱን ፈውቱን ጽንዓት ጠሊ ይግደፈልኩም’’ ዘለኣለማዊ ክብር ንጀጋኑ ሐርበኛታት’’ገጣሚ በርሀ ዑቅባዝጊ ካብ ሃገር ጀርመን።


text:
ኣብ ከባቢታት ከተማ መቐለ ውግእ ከምዝቐፀለን ሰራዊቶም ከምዝተዓወተን ወሃቢ ቃል ሓይልታት ትግራይ ተዛሪቦም።ኣብ ከባቢታት ከተማ መቐለ ከቢድ ኵናት ይካየድ ከምዘሎን ኣብ ልዕሊ ወራሪ ሓይሊ ኢሎም ዝፀውዕዎ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኪሳራ ምውራዱን ወሃቢ ቃል ሓልታት ትግራይ ገብረ ገብረፃዲቕ ሎማዕንቲ ንቴሌቪዥን ትግራይ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ገሊፆም።
ካብ ከተማ መቐለ ውፅእ ኢሉ ኣብ ሩባ ሰገንን ዶንጎላትን ንዝመፀ ሓይሊ ‘’ሓይልታትና ንድሕሪት ከምዝመለሶን ኣብቶም ዝሓለፉ ሰለስተ ማዕልታት ግጥማት ን11 ታንክታት ኣቃፂሉን’’ ኣሎ ኢሎም።
ናይ ኢትዮጵያ ሓይልታት ምክልኻል ተዳኺሙ ኣሎ ዝበሉ ንሶም ዝዋግአና ዘሎ ሰራዊት ኤርትራ እዩ ኢሎም።
እቲ ንሶም ዝበሉዎ ዓወትን ኵናትን ብኻሊእ ኣካል ኣይተረጋገፀን።እንተኾነ ግን ናይ ኢትዮጵያ ፌደራል ፖሊስ ኮሚሽን ፍሉይ ኮማንዶን ናይ ገበን ምርመራን ጉጅለ ከተማ መቐለ ምእታው ንኮሚሽን ፖልስ ዝተጠቐሰ ፋና ብሮድካስቲንግ ገሊፁ ኣሎ።
ብኻሊእ ዜና ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ ኣብ ዝቆፃፀሮም ከባቢታት ትግራይ ናይ ቴሌኮሚኒኬሽን ኣገልግሎት ምሃብ ዘኽእሉ መሰረተ ልምዓታት ናይ ምፅጋን ፃዕርታት ይግበር ከምዘሎ ናይ ኢትዮቴሌኮም ዋና ፈፃሚት ስራሕ ፍረህይወት ታምህሩ ገሊፀን።
‘’ኣብ ዳንሻ፣ሕመራ፣ኣብ ሸራሮን ማይፀብርን ከምኡ እውን ኣብ ማይ ካድራ ብኽፋል ሰሪሑ ኣሎ’’ኢለን።ኣብ ኣላማጣ ምሉእ ብምሉእ ምስራሕ ብምጅማሩ ባንክታትን ካልኦት ዓማዊልናን ኣገልግሎት ክረኽቡ ኣኽኢልናዮም ኣለና እውን ኢለን።
ብቐፃልነት እውን ሰራሕተኛታተን ኣብ ኩሉ ኣንፈት ተዋፊሮም ዝተበተኹ መስመራት ንምፅጋን ይንቀሳቐሱ ኣለው ኣገልግሎት ንምሃብ ድማ ስሩዕ ቀረብ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ክህሊ ስለዘለዎን ምስ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ኣብ ምስራሕ ንርከብ ኣለና ኢለን።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ።


text:
ጭብጢ
መባእታን ማእከላይ ደረጃን ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ
ንንኣሽቱ መንእሰያት ኣስታት 16 ዓመት ምስ ኮኑ እዮም መባእታን ማእከላይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ዝውድኡ። መባእታን ማእከላይን ደረጃ ቤት ትምህርቲ ጥራሕ ንዝወድኡ ንዕኦም ዝኸውን ብዙሕ ስራሕ የለን፣ መብዛሕትኦም ዳርጋ ኩሎም ከኣ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ክቕጽሉ ይመርጹ።
ብጀካ መንግስታዊ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርታት ብዝሕ ዝበላ ብሕታውያን ኣለዋ። ኣብ ብሕታዊ ቤት ትምህርታት ስድራቤት መምሃሪ ገንዘብ ይኸፍሉ እዮም። ይኹን ደኣእእምበር ርእሰ-ብጽሒት ጥራሕ እዮም ዝኸፍሉ፣ እቲ ዝተረፈ ዋጋ መምሃሪ ከኣ መንግስቲ ይኸፍሎ።
ሎሚ ኣብ ሕብረተሰብና ዝበዘሐ ሞያታትን ስራሕን ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ወይ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ይሓትት እዩ። ንድሕንነታዊ ሕብረተሰብ ውን ኣገዳሲ እዩ ብዝተኻእለ መጠን ዝበዝሑ ትምህርቲ ክመሃሩ። ብኸምዚ ዓይነት መገዲ ከኣ ፍርያትና ንዕቅብን ሓድሽ ስራሕ ንፈጥርን።ብዘይ ልዑል ደረጃ ትምህርቲ ዘይብሉ ህዝቢ ድሕንነታዊ ሕብረተሰብናን ረብሓታቱን ክንዕቅቦ ከጸግመና እዩ።
ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ነጻ እዩ።
ተማሃሮ ኣብ ቤት ትምህርቲ መጻሕፍቲ ይልቅሑ እዮም፣ መጽሓፊ ናውትን ከምኡታትን ግን ባዕሎም ክገዝኡዎ ኣለዎም።


text:
ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ፡ ንምስሕሓብ ወሰን ባሕሪ ሶማልን ኬንያን ኣመልኪቱ ዝሃቦ ብይን፡ ሶማያ ብሓጎስ ተቐቢላቶ። እቲ 100, 000 ስ.ኪሎ ሜተር ስፍሓት ዘለዎ ኣብ ህንዳዊ ውቅያኖስ ዝርከብ ክልል ማይ መብዛሕቲኡ ንሶማል ዝተዋህበ ኽኸውን ከለዎ፡ ኬንያ ግን ኣይተቐበለቶን።
ድሕሪ`ቲ ብይን ዝተዛረበ ፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ፈርማጆ፡ ሃገሩ ነቲ ኣህጉራዊ ሕጊ ከምተኽብር ኣፍሊጡ`ሎ።
“ ኬንያ ንልዕልና ሕጊ ክተኽብርን፡ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራትን ህዝብታትን ምህዝነት ንምድልዳል ነቲ ብይን ከም ጽቡቕ ኣጋጣሚ ክትጥቀመሉን ሶማልያውያን ተስፋ ይገብሩ “ ኢሉ ።
ክልቲአን ሃገራት ካብ 2014 ጀሚረን ብዛዕባ`ቲ ዘዋስነን ባሕሪ ክስሓሓባ ጸኒሐን`የን። ድሕሪ 7 ዓመት ግን፡ ፕረዚደንት ኣህጉራዊ መጋባእያ `ዋን ዶኖጉ`፡ ከምዚ ዝስዕብ ክብል ብይኑ ሂቡ፡
"እዚ ቤትፍርዲ ካብ ማእከል ቀጥታ መስመር ቢ-29 ናብቲ ሓፈሻዊ ኣንፈት ወሰን ባሕሪ ምስ ታሕታዋይ መስመር ተራኺቡ ከም ዝምልከት ጌሩ ወሲኑ`ሎ::"
ከንያ ግን በቲ ብይን ከምዘይትቕየድ ኣፍሊጣ`ላ። ፕረሲደንት ኡሁሩ ከንያታ እቲ ቤት ፍርዲ ኣብቲ ጉዳይ ስልጣን የብሉን ክብል ነቒፍዎ`ሎ። እኳ ድኣ ንምሕዝነት ክልቲአን ሃገራት ዝጎድእ`ዩ ኢሉ ከንያታ።
ኬንያ ኣቐዲሙ ዝተገብረ ሓባራዊ ስምምዕ ኣሎ ትብል፡ እቲ ቤት ፍርዲ ግን ኬንያ ዝፈረመቶ ስምምዕ እቲ ጉዳይ ኣብ ምስሕሓብ ከምዘሎ ዝሕብር`ዩ ይብል። ሕጂ ኩሎም ደያኑ`ቲ ፍርዲ ፡ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዝተገብረ ስምምዕ ከምዘየለ`ዮም ወሲኖም። እቲ ቤት ፍርዲ ሕጂ፡ ንሰሜን ገጹ ቁሩብ ምትዕርራይ ብምግባር ዳርጋ ብምልኡ ነቲ ዘሰሓሕብ ባሕሪ ናብ ሶማል ጌርዎ`ሎ።
እቲ ኣብ "ዘ-ሀግ" ዝመደበሩ ቤት ፍርዲ ብኻልእ ወገን፡ ነቲ ሶማል ዘቕረበቶ፡ ኬንያ ኣብቲ ቦታ ኤኮኖሚያዊ ምንቅስቓሳት ጌራ`ያ`ሞ ካሕሳ ይውሃበኒ ዝብል ሕቶ ኣይተቐበሎን።
ሕጂ እቲ ዞባ ከም ግብረ፡ሽበራ ንዝበለ ጸገማት ኣብ ዝተቓላዓሉ ኩነታት፡ ክልቲአን ሃገራት በኸመይ ነቲ ኩነታት ይሕዝኦ፡ ብሕጂ ዝርኣይ`ዩ ዝኸውን ይብል ።
((ሞሃምመድ ዩሱፍ፣ ፎር ቭዖዓ ኘውስ፣ ኛኢሮቢ))


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 30 ታሕሳስ 2018 ዓ.ም. ፍርቂ መዓልቲ ዕለተ ሰንበት ጸሎተ መልኣከ እግዚኣብሔር ቅድሚ ምዕራጐም ብላቲን ስርዓተ ኣምልዀ ዓመታዊ በዓል ናዝራዊት ቅድስቲ ስድራ ቤት ምዃኑ ኣዘኻኺሮም፡ እቲ ኣብ ማርያምን ዮሴፍን ኢየሱስን ኣብቲ ብርቱዕ ፍቅርን ኣመኔታ ኣብ እግዚኣብሔርን ዝጸንዔ ስድራ ቤታዊ ተመክሮኦም ኣማእኪሎም ነቶም ልዕሊ 50 ሺሕ ዝግመቱ ካብ ውሽጥን ወጻእን ንዝመጹ መንፈሳውያን ናጋዶ ኣብ ዝለገስዎ ኣስተንትኖ፥
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ቅዱስነቶም ምእመናን ኣብ ምድናቕን ጭንቀትን ኣብ ዝብሉ ክልተ ቃላት ከተኵሩ ናይ ዕለቱ ወንጌል ሉቃስ ምዕ. 2 ካብ ፍቕዲ 41 ክሳብ 52 ኣሞርኰይዞም ከተሓሳስቡ እነከለዉ፥ ናዝራዊት ቅድስቲ ስድራ ቤት ንበዓለ ፋሲካ ናብ ኢየሩሳሌም ተጓዒዛ ኣብ ምምላስ እንከላ ኢየሱስ ካብኣ ተፈልዮ ኣብ ኢየሩሳሌም ተሪፉ ስለ ዝነበረ፡ ማርያምን ዮሴፍን ኢየሱስ ምስኦም ከዘየለ ምስ ፈለጡ፡ ኣብ ኣዝማዶምን ዝፈልጥዎምን ከኣ ይደልይዎ፥
ኢየሱስ ዘይብሉ ሕይወት
ኣብ ምምላሶም ማርያምን ዮሴፍን ውላዶም ኢየሱስ ምስኦም ከምዘይነበረ የስተውዕሉ፡ ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ ንኽደልይዎ ላዕልን ታሕትን ይብሉን ፍርሒ እውን ይሓድሮም፡ ኣብ ቤተ መቕደስ ኣብ ማእከል መምሃራን ተቐሚጡ ኣናሰመዖምን ኣናሓተቶምን ረኸብዎ፡ ቅዱስነቶም፥ ማርያምን ዮሴፍን እቲ ብጸጋን ብጥበብን ብዕድመ ኣብ ማእከሎም ዝዓብይ ዝነበረ ወዶም ኩነቱ ኵሉ ኣብ ልቦም ዓቒቦም ዘርእይዎ ዝነበሩ ውላዶም ምስኦም ከምዘይነረበር ምስ ፈለጡ ዝሓደሮም ጭንቀት ዓቢይ ምንባሩ ገሊጾም፡
ኣብተን ኢየሱስ ካብኦም ዝጠፈኣለን ሰለስተ መዓልታት ዝፈጠረሎም ጭንቀት፡ ናትና ጭንቀት እዩ እውን ክኸውን ዘለዎ፡ ካብኡ ምስ እንርሕቕን ኣርሒቕና ምስ እንነብርን፡ ንኣስታት ሰለስተ መዓልታት ብዘይ ኢየሱስ፡ ብዘይ ጸሎትን ወንጌል ብዘይ ምንባብን ናቱ ህላዌን መጸናንዒ ዕርከነቱን ኣባና ከምዘየድልየና ቆጺርና ክንበብር እንከሎና ካብኡ ተፈሊና ምስ እንነብር ክንነብሮ ዝግብኣና ባህርይ ክኸውን ኣለዎ፡ ንኢየሱስ ዘይዝክረሉ ብዙሕ መዓልታት እነብር፡ እዚ ብሓቂ ዘሰንብድን ኣዚዩ ዝመረረ ኩነት እዩ፡ ኣብ ሕይወትና እዚ ከጋጥመና እንከሎ ክስምዓና ዝግብኣና ኵነት እዩ ክኸውን ኣለዎ።
ማርያምን ዮሴፍን ይደልይዎ እሞ ኰነ ድማ፡ “ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ ኣብ ቤተ መቕደስ ኣብ ማእከል መምህራን ተቐሚጡ እናሰምዖምን እናሐተቶምን ረኸብዎ” ነፍሲ ወከፍ ምእመን ብተመሳሳሊ መገዲ ነቲ መለኰታዊ መምህር ኣብ ቤት እግዚኣብሔር ክራኸቦ ዝከኣል እዩ፡ ኣብ መስዋዕተ ቅዳሴ ኣብ ሱታፌ ቅዱስ ቁርባን ናይ ክርስቶ ህልውና ህያው ተመክሮ ንገብር። ንሱ ይዛረበና ጉዕዞናን መገድታትና ዝኹልዕ ቃሉ ይልግሰልና፡ ነቲ ዝዀነ ይኹን ዕለታዊ ጸገማትና ከንገጥም ዘኽእለና ሓይሊ እንረኽበሉ ስጋሁ ወደሙ ይጽግወና።
ምድናቕ ናብ ዓለም ርሁዋት ይገብረና
ብዝተፈላለየ ምኽንያት ነቶም ብዙሓት ስድራ ቤት ሰላምን ውህደትን ስንይትን ዝረሓቆም ናይ ናዝራዊት ቅድስቲ ስድራ ቤተ ኣብነት ንሱ ኸኣ እቲ ምድናቕ ኣብቲ ኢየሱስ ኣብ ዝጠፍኣሉ ዘሰንብድ እዋን ዝነበረቶ፡ እቲ ምድናቕን ኣግራሞትን ዝብል ኩነት ናይ ታሪኽን ናይ ሕይወት ኩነት ኩሉ ብመሰረት ናይ ገዛእ ርእሲ መምዘንታን ኣገባባትን ብምዕቃን ከይሁሉ ምግባር ምፍታን ስኒትን ውህደን ካብ ስድራ ቤት የርሕቕ፥
ምድናቕ ማለት ገዛእ ርእስኻ ንኻልኦት ምኽፋት ማለት እዩ፡ ናይ ካልኦት ኣመክንዮ ምርዳእ ማለት እዩ፡ እዚ ጠባይ’ዚ ኣገዳሲ እዩ፡ ምስ ካልኦት ዘለካ ርክብ ብተዋጋይነትን ንዝተቛረጸ ንምሕዋይ ናይ ምድናቕ ጠባይ ክህልወካ ኣድላዪ እዩ፡ ኣብ መንጐ ስድራ ቤት ንዝፍጠር ቍስሊ ንምፍዋስ እውን ኣዚዩ ዘድልይ ጠባይ እዩ፡
ኣነ እየ ቅኑዕ ምኽንያት ዘሎኒ ንዝብል ኣመለኻኽታ ትሑት ግምት ንኽህልወናን ማዕጾናን ንኻልኦት ምዕጻው ንኸነቋርጽ ምድናቕ ኣባና ክህሉ ኣዚዩ ወሳኒ እዩ፡ ኣብ ካልኦት ሰባት ዘሎ ዘገርምን ዘደንቕን ኩነት ምስትውዓል፡ ብፍላይ እቲ ዓቢይ ሃብቲ ዝዀነ ክዕቀብን ክትከላኸሎን ዝግብኣካ ናይ ስድራ ቤት ስኒትን ሓድነትን ንምዕቃብ ኣገዳሲ እዩ።
ቢሎም ነቶም ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ኣብ ጸሎት መልኣከ እግዚኣብሔር ብውልቅን ብማሕበረሰብን ተሓቝይፎም ንኽሳተፉ ዝተረኽቡ ሰላታኦም ከቕርቡ እንከለዉ፡ ካብ ዝተፈላየ ከባቢ ኢጣሊያ ንዝመጹ ናይ ማሕበር ካህናት ደቂ መርሰደን ኣግልገልትን፡ ንቪላባተ ማሕበር ስካውትን ናይ ኮዲኘ ተመሃሮ ትምህርተ ክርስቶስ ንምስጢረ መሮንን ካብ ሰበኻ በርጋሞ ንዝመጹ መእመናንን ንዅሎም ካብ ውሽጥን ወጻእን ንዝመጹ መነሳውያን ነጋዶ ሰላምታኦም ኣቕሪቦም ጸሎተ መልኣከ እግዚኣብሔር መሪሖም ምስ ኵሎም መንፈሳያን ነጋዶ ብሁባሬ ኣዕሪጐም ሓዋርያዊ ቡራኼ ሂቦም።


text:
ፕሬዝዳንት ግብፂ ኮይኖም ዝተዓወቱ መሓመድ ሞርሲ ንኹሉ ዝሓቁፍ ዝበልዎ መንግስቲ ምጥያሽ ጀሚሮም።መሓመድ ሞርሲ ብዴሞክራሲያዊ ኣገባብ ዝተመረፁ ፈላማይ ስቪል ፕሬዝዳትን ክኾኑ እዮም።ብዙሓት ምኽትል ፕሬዝዳንታት ከምዝህልዎም’ውን ቃል ኣትዮም ኣለው።
እቶም እስላማዊ ፕሬዝዳንት ኣብ ቅድሚኦም ከበድቲ ፈተናታት ይፅብዩዎም።ኣብታ ሃገር ዝበፅሐ ስብራት ምሕዋይ ሓዊሱ ማለት እዩ።
ወታደራዊ ቤት ምኽሪ እታ ሃገር ንቑልፊ ስልጣን እቶም ፕሬዝዳንት ዝምንጥል ኣዋጅ ዝሓለፈ ሰሙን ምስኣውፅአ ብእስላማዊ ሕውነት ንዝዕብለል ፓርላማ ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና መጀመሪያ ወርሒ በቲኑዎ።እስላማዊ ሕውነት ነቲ ስጉምቲ ኣይተቐብሎን።
እቲ ንነዊሕ ተፀቒጡ ዝፀንሐ እስላማዊ ጉጅለ ኣብቲ ንልዕሊ ዝሓለፉ 60 ዓመታት ዝፀንሐ ማእኸል ፖለቲካዊ ተዋስኦ እታ ሃገር ሓዱሽ ግደ ጀሚሩ’ሎ።
መሓመድ ሞሪስ ነታ ሃገር ትማሊ መደረ ኣስሚዖም ኣለው።ዓለም እውን ነዚ ርእይቶኣ ትህበሉ ኣላ።
ምሉእ ፀብፃብ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
እንግሊዛዊ ተቐዳዳማይ ኣፍሪቃዊት ክለብ ዳይመንሽን ዳታ ዝኾነ ማርክ ካቨንዲሽ ኣብ ናይ ሎም ዘበን መበል 103 ቱር ዲ ፍራንስ ኣርባዕተ ናይ መድረኽ ዓወታት ድሕሪ ምሕፋስ ውድድሩ ከምዘቋረጸ ትማሊ ተገሊጹ።
እዚ ዝተገልጸ ብመገዲ ክለብ ዳይመንሽን ዳታ ክኸውን እንከሎ: ቀንዲ ምኽንያት ምቁራጽ ማርክ ካቨንዲሽ ካብ ውድድር ዙር ፈረንሳ: ኣብ ዝቕጽል ውድድር ኦሎምፒክስ ንምስታፍ ከምዝኾነ ድማ ተሓቢሩ።
እቲ ሓበሬታ ከምዘመልክቶ: ካቨንዲሽ ኣብ ቱር ዲ ፍራንስ በዚ ዘለዎ ኩነታት እንተቐጺሉ: ኣብ ሪዮ ኣብ ዝካየድ ውድድር ኦሎምፒክስ ብጥዕናዊ ምኽንያት ክጎናደብ ከምዝኽእል'ዩ ብተወሳኺ ተገሊጹ።
ማርክ ካቨንዲሽ ሓደ ካብ ህቡባት ተቐዳደምቲ ቅጽበታዊ ውድ ድር ማለት ቮላቺስታ ኮይኑ ነዚ ውድ ድር ቱር ዲ ፍራንስ ኣብ ክለብ ዳይመንሽን ዳታ ኣብዚ ቐረባ ግዜ ዝተጸንበረ ኣርሓ እታ ክለብ ኮይኑ ዝቐነየ እዩ።
ክሳብ ሕጂ ማዕረ ካቨንዲሽ ኣርባዕተ መድረኽ ኣብዚ ዝካየድ ዘሎ ዙር ፈረንሳ ዝተዓወተ የለን። እዚ ድማ ካቨንዲሽ ብቕዓቱ ፍሉይ ክገብሮ ክኢሉ ኣሎ። ንሱ ነዚ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሓለፈ ቕንያት ኣብ ዝገበሮ ቃለ መሕትት ኩሉቲ ናይ መድረኽ ዓወታቱ ብናይ ሓባር ሓገዝ ኣባላት ክለቡ ምዃኑ ሓቢሩ ምንባሩ ይዝከር።
ቪድዮ መድረኽ 14 ዙር ፈረንሳ


text:
ዓቢይ ህዳሴ ግድብ ኢትዮጵያ ዝመጽእ ዓመት ሓይሊ ኤለክትሪክ ከመንጩ ከምዝጅምር ሚንስተር መስኖን ሓይሊ ኤለክትሪክን'ታ ሃገር ዶ/ር ስለሺ በቀለ ኣፍሊጦም። እቲ ግድብ ኣብዚ ዓመት`ዚ ንክሕዞ ተተሊሙ ዝነበረ ማይ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙን ከምዝሓዞ ድማ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብዎ ቃለ-መጠይቕ ሓቢሮም።
ብመሰረት መግለጺ ሚንስትር ማይ መስኖን ሓይሊ ኤለክትሪክን ዶ/ር ስለሺ በቀለ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ክመልእ ጀሚሩ። ድሮ`ውን ናይዚ ዓመት`ዚ ማይ ሒዙ'ሎ። ጽቡቕ ከረምቲ ስለዝነበረ`ውን ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙን እቲ ነቲ ነዚ ዓመት ዝተምደበሉ ማይ ክሕዝ ክኢሉ። በዚ ጀሚሪዎ ዘሎ ምምላእ ማይ እንተቀጺሉ ድማ ካብ ንዓመታ 2013 ብ ኣቆጻጽራ ግእዝ፡ ኢትዮጵያ ካብ ህዳሴ ግድብ ሓይሊ ኤለክትሪክ ክተመንጩ ክትጅምር`ያ።
"ንታሕቲ ዝሓልፍ ማይ ምሉን ንምሉእ ከየቋረጽና፡ እቲ ማይ እናሕለፍና፡ ነገር ግን ሕጂ ክረምቲ ብምዃኑ ናብቲ መዋህለሊ ዝኣቱ ማይ ልዑል ብምዃኑ፥ ካብቲ ዝወጽእ ንላዕሊ ስለዝበዝሐ እናተዋህለለ ከይዱ፡ ኣብ ውሽጢ 15 መዓልታት ክመልእ ክኢሉ:መሊኡ'ውን ክፈስስ ጀሚሩ'ሎ።"
ሚንስተር ዶ/ር ስለሺ በቀለ ምስ ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መጠይቕ፥ ብኣቦ-መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ ፕረዚደንት ሲሪል ራማፖሳ ዝተመርሐ ኣብ መንጎ መራሕቲ ኢትዮጵያ ሱዳንን ግብጽን ዝተኻየደ ናይ ቪድዮ ኣኼባ ዕውት ምንባሩ ገሊጹ`ሎ። ኣተሓሒዙ ኣብ ቴክኒካውን ሕጋውን ጉዳያት ዝላዘቡ ሰብ-ሞያ ሰለስቲአን ሃገራት፥ ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰሙን ወይ ካብኡ ብዙሕ ኣብ ዘይረሓቐ ግዜ ከምዝራኸቡን ኣብቶም ዝተረፉ ነጥብታት ንምስምማዕ ንክሰርሑን እቶም መራሕቲ መምርሒ ምሃቦም ገሊጹ።
"ንኣብነት ኣብ ኣመላልኣ ማይ ኣብ ሓጺር ግዜ ብኹሉ ደረጃ ዝግበር ምምላእ ማይ እንደገና ሓጺር ምይይጥ ተገይርሉ ክዛዘም ኣብ ልዕሊኡ ስምምዕ ክብጻሕን ዝብል ቀዳማይ ኣካይዳ ኮይኑ፡ካልኣይ ድማ ነባሪ ዝኾነ ንመጻኢ ኣጠቓቕማ ማይን ናይቲ ማይ ክፍፍልን ብዝምልከት ድማ ካልኦት ኣማራጺ መንገድታት ክርኣዩ ዝብል ድማ ካልኣይ ውሳነ እዚ ድማ ኣብ ቀጻሊ ኣብ ዝግበር ልዝባት ክፍትሑ ዝብሉ'ዮም።"
ሚንስተር ስለሺ ብተወሳኺ፥ ግድብ ህዳሴ ነዚ ዓመት ክሕዞ ተተሊምሉ ዝነበረ ማይ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙናት ምሓዙን ካብቲ ግድብ ሓሊፉ ክፈስስ ምጅማሩ፥ ከምኡ`ውን እቲ ማይ ናይ ምምላእ ስራሕ ወግዓዊ ከም ዝተገብረ ሓቢሩ`ሎ።
ግብጺ ኣብ ፈለግ ኒል ዝጸንሓ ናይ ተጠቃምነት መሰል ብዝምልከት ሒዛቶ ዝጸንሐት`ሞ ዛጊት ዓቢይ ብድሆ ስምምዕ ኮይኑ ዝጸንሐ መትከላ ለውጢ ጌራ ድያ ንዝብል ሕቶ ዝምልስ ሚንስተር ማይ መስኖን ኤለክትሪክን ኢትዮጵያ ከምዚ ይብል፥"ሰላማዊ ፍታሕ ዝርከብ ኩሉ ዘድልዮ ናይ ልምዓት ጉዳይ ብግቡእ ተገንዚቡ፡ ሚዛናዊ ብዝኾነ ደረጃ ልምዓት ክህሉ ኸሎ'ዩ'ምበር፡ ሓደ ዜሮ፡ እቲ ኻልእ ድማ ምሉእ ዝጠቀመሉ ኣካይዳ ከምዘየዋጽእ ግልጺ'ዩ።"
ንዓመታ 2013 ኣቆጻጽራ ኢትዮጵያ፡ ክልተ ተርባይናትን ጀነረይተራትን ከምዝትከሉ ዝገልጽ ዶ/ር ስለሺ ድሕሪኡ ፈተነ ተገይሩ ናብ ኤለክትሪክ ምምንጫው ከምዝእቶ ኣፍሊጡ'ሎ። ጎኒ ንጎኒ ድማ ናይ 'ቶም 11 ተርባይናት ናይ ሓጺን ምትካል ስራሕ ክስራሕ'ዩ፡ ድሕሪኡ ናብ ካልኣይ ዓመት ማይ ምምላእ ብምስጋር ኣብ መወዳእታ ናብ ምምንጫው ሓይሊ ኤለክትሪክ ክንሓልፍ ኢና ኢሉ'ሎ። ኣብቲ ትማሊ ብመራሕቲ ግብጺ ሱዳንን ኢትዮጵያን ዝተኻየደ ልዝብ ፥ ዝምልከተንን ኣብቲ ስምምዕ ንምሕጋዝን ብርክት ዝበላ ሃገራት ኣፍሪቃ ተሳቲፈን ኔረን።


text:
ምኒስተር ፍትሒ፡ ፎዚያ ሃሺም “ተመሓይሹ ዝቐረበ” ዝበለቶ ንድፊ ሲቪላውን ገበናውን ሕጋጋት፡ ፈጻሚ ኣካል ህግደፍ ኣኼባ ቅድሚ ምክያዱ፡ መመሓየሺ ርእይቶታት መታን ከቕርቡሉ ብዝብል ምኽንያት ናብ ሚኒስተራትን ላዕለዎት ሓለፍቲ ህግደፍን ብዲስክ ልኢኻቶ ከምዘላ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ካቢኔ ሚኒስተራት ኤርትራ ኣብ’ቲ ብመንገዲ ፕረዚደንት ኢሰያስ ዝተጸውዐ ህጹጽ ኣኼባ ንምስታፍ ብ12 ታሕሳስ ምስ ኣመሓደርቲ ዞባታትን ኣዘዝቲ ስሪሒታትን ከም ልማዱ ዕጹው ኣኼባ ኣካይዱ።
ካቢነ ሚኒስተራትን ኣመሓደርቲ ዞባታትን ኣዘዝቲ ስሪሒት ዞባታትን ሎሚ ንግሆ ዕለት 12/12/2008 ብፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣብ ተጸዊዑ ኣብ ባጽዕ ኣብ ዘካየዶ ህጹጽ ኣኼባ ፡ ነቲ ኣብ ኤርትራ ዝቕጽል ዘሎ ተቓውሞ ሓይልታት ምክልኻል ኣንጻር ምሕደራ መንግስቲ ከም ቀንዲ ዛዕባ ክዛረበሉ ከምዝወዓለ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።


text:
ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት፣ ብፍላይ ድማ ኣብ ምዕራብ ኦሮምያ ዝንቀሳቐስ ዕጡቕ ግንባር ሓርነት ኦሮሞ (ኦነግ)፣ ምስቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ፖለቲካዊ መሪሕነት ዝነበሮም ርክብ ከምዝበተኸ ኣፍሊጡ።
እቲ ግንባር ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ፖለቲካዊ መሪሕነት ንሰራዊት ኦነግ ክእዝዞ ከምዘይክእልን፣ ድሕሪ ደጊም’ውን ርክብ ከምዘይብሉን፣ ካብ መወዳእታ ወርሒ መጋቢት ኣትሒዙ’ውን ካብቲ ውድብ ከምዝተፈንጨለን ኣረጋጊጹ።
ምስቲ ሰራዊት ዝነበረ ርክብ ከምዝተቛረጸ ዘረጋገጸ ሓላፊ ህዝባዊ ርክባት ናይቲ ግንበር ኣቶ ቶሌራ ኣዳባ፣ “ድሕሪ ሕጂ ኦነግ ናትና ሰራዊት’ዩ ክንብል ኣይንኽእልን።” ከምዝበለ ዘ ሪፖርተር ካብ ኣዲስ ኣበባ ኣመልኪቱ።
ድሕሪ’ቲ ኣብ መንጎ ፕረዚደንት ኢሳይያስን መንግስቲ ኢትዮጵያን ዝተበጽሐ ምስጢራዊ ውዕላት፣ ኣብ ኤርትራ ዝነበሩ ኣስታት 1500 ዕጡቓት ኦነግ ናብ ኢትዮጵያ ከምዝተፋነው ይፍለጥ።
እንተኾነ፣ እቲ ኣብ ኣስመራ ተበጺሑ ዝተባህለ ስምምዓት፣ ኣብ ግብሪ ክውዕል ብዘይምኽእሉ፣ እቲ ኣብ ምዕራብ ወለጋ ዝጸንሐ ሓይሊ፣ ዕጥቁ ከይፈትሐ ኣይፈትሐን።
ንኦነግ፣ ብሓይሊ ዕጥቁ ከፍትሕ ዘይክኣለ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ብመንጎኝነት ዓበይቲ ዓድን መራሕቲ ሃይማኖትን ድሕሪ ዝተኻየደ ዳግማይ ስምምዕ፣ ንኣስታት 800 ዝኾነ ኣባላት እቲ ግንባር ፣ ኣብ ምዕራብ ወለጋ ብረቶም ከምዘውረዱ ይግለጽ።
እንተኾነ ሕጂ’ውን እቲ መንግስቲ፣ ውዕላቱ ኣየኽበረን ብዝብል፣ ዝተረፉ ዕጡቓት ኦነግ፣ ምስቶም ኣዲስ ኣበባ ዝርከቡ ፖለቲካዊ መሪሕነቱ ርክባቱ ብምብታኽ፣ ዕጥቃዊ ቃልሱ ክቕጽል ወሲኑ ኣሎ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ነቲ ካብ ኣስመራ ድሕሪ ምምላሱ፣ ሓላጺ ጸጥታ ምምሕዳር ክልል ኦሮምያ ዝሸሞ ብርጋዴር ጀነራል ከማል ገልቹ፣ ዝሓለፈ ሰሙን ካብ መንዝነቱ’ዩ።
ልዕሊ ሓደ ሚእቲ ዝኾኑ ወትሃደራት ኢትዮጵያ መሪሑ ናብ ኤርትራ ዝሰለመ ጀነራል ከማል ገልቹ፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝጸንሓሉ 13 ዓመታት፣ ሓደ ክፋል ዕጡቕ ኦሮሞ ብምምራሕ፣ ኣንጻረ መንግስቲ ኢትዮጵያ ክቃለጽ ምጽንሑ ይፍለጥ።
ካብ ኣስመራ ድሕሪ ምምላሱ፣ ሓላፍነት ተረኪቡ ዝጸንሐ እቲ ጀነራል፣ ኣብ ውሽጢ ሒደት ኣዋርሕ ምስጓጉ፣ “መንግስቲ ኢትዮጵያ ንፖለቲካዊ መኽሰብ ተጠቒሙለይ” ዝብል ስምዒታት ኣሕዲሩ ከምዘሎ ምንጭታት ዜና ካብታ ሃገር ይጠቕሱ።
ስእሊ፣- ኣርካይቭስ ኢንተርነት


text:
ናይ ስራሕ መርከቢ፡ ስልጠና ብነጻ ዝወሃብ ፡ ኣዝዩ ዝጥለብ ስልጠና።
ካብ ዓርቢ ጥሪ 22,2021 ጀሚሩ ብዙም/ZOOM 7:00pm to 9:00pm
ዓርቢ ዓርቢ ንሰለስተ ሰሙን ዝወሃብ ስልጠና።
ናይ ዙም ኣድራሻ Meeting ID: 914 9825 7152
ነዚኣ https://zoom.us/s/91498257152 ዙም መእተዊት ጠውቑ
ፍናን ኣብ ዝሓለፋ ኣዋርሕ ዕዉት ናይ ስራሕ መርከቢ ዓውደ-ትምህርቲ ኣዳልያ ስልጠና ሂባ ኔራ። እዚ ከየምልጠና ሃየ ድኣ ተመዝጊብና ነዚ ዕድል ንጠቐመሉ። እዚ መደብ ብትግርኛ ብእንግሊዝን ዝካየድ ኮይኑ፡ ስራሕ ትደልዩ ዘለኹም ኣሕዋትን ኣሓትን ፍናን ብኽብሪ ትዕድመኩም።
እዚ ኣብ ሰሰለስተ ሰሙን ዝወሃብ ስልጠና ፡ ብኸመይ ሲቪኹም ተዳልዉ፡ ደብዳቤ ትጽሕፉ፡ ናይ ስራሕ ምልክታታት ብኸመይ ኣነጺርኩም ትግንዘብዎምን … ካልኦት ኣገደስቲ ዛዕባታትን ዘካተተ ስልጠና እዩ።
ሓፍትና ራሄል ምስ ተሓጋገዝታ ፡ ሲቪና የዐሪና፡ ዕድል ናይ ስራሕ ምርካብና ብኸመይ ነዕዝዝ ዝብል ትምህርቲ ኣዳልያ ስለዘላ ተመዝገቡ ፡ እዚ ስልጠና ዓርቢ ፡ ዓርቢ ኣብ ሰለስተ ሰሙናት ስለዝከናወን ብእዋኑ ተመዝገቡ። 2


text:
ትእዛዝ ቤት ፍርዲ ከይሓዝካ ሰብ ኣብ ትግራይ ኣይእሰርን ዝብል ኣባሃህላ ሓላፊ ቢሮ‘ቲ ክልል ጌጋ‘ዩ፣ኣብ ቤት ምኽሪ ትግራይ ዝነበረ ኣቶ ይግዛው ዝባሃል ውልቀ-ሰብ፣ብብልሽውና ተባሂሉ ተኣሲሩ ከሎ‘ዩ ኦዲት ዝተገብረ። መርተዖታት ኣኪብካ ምእሳር ኣብ ትግራይ ዘይተለምደ ነገር‘ዩ ይብሉ ኣቶ ብርሃኑ በርሀ።
ቶርቸር(ኣሲርካ ምስቃይ) ኣብ ትግራይ ኣሎ ዝበሉ ምክትል ኣቦ-መንበር ዓረና ትግራይ ኣቶ ብርሃኑ፣ሰባት ሰላማዊ ሰልፊ ክነካይድ ኢና ኢሎም ስለሓተተቱ ስለዝተቃወሙ ተኣሲሮም‘ዮም።ኣብ ትግራይ ሰላማዊ ሰልፊ ዝተከልከለሎም ከባቢታት‘ውን ምጥቃስ ይካኣል‘ዩ ኢሎም።
'ፍትሒ ካብ ትግራይ ጠፊኣ'ያ' ዝብል ገምጋም ኣለዎም ባዓል ስልጣን ዓረና ትግራይ
ናፅነት ንክዓስል ሚድያታት ትግራይ ካብ ኢድ ገዛኢ ፓርቲ ንክወፃ'ውን ይሓቱ
ትእዛዝ ቤት ፍርዲ ከይሓዝካ ሰብ ኣብ ትግራይ ኣይእሰርን ዝብል ኣባሃህላ ሓላፊ ቢሮ‘ቲ ክልል ጌጋ‘ዩ፣ኣብ ቤት ምኽሪ ትግራይ ዝነበረ ኣቶ ይግዛው ዝባሃል ውልቀ-ሰብ፣ብብልሽውና ተባሂሉ ተኣሲሩ ከሎ‘ዩ ኦዲት ዝተገብረ። መርተዖታት ኣኪብካ ምእሳር ኣብ ትግራይ ዘይተለምደ ነገር‘ዩ ይብሉ ኣቶ ብርሃኑ በርሀ።


text:
ኣብ ናይሮቢ ሶማሊያዊያን ብበዝሒ ናይ ዝነብሩላ ክፋል ከተማ ኢስትለይ ነበርቲ፡ከምዚ ናይ ሎሚ ዓመት ዝበለእስላማዊ በዓል ኣኽብሪና ኣይንፈልጥን ኢሎም።መንግስቲ ሰባት ካብን ናብን እቲ ከባቢ ምእታው ይኹን ምውፃእ ንተወሳኺ ክለተ ሰሙን ድሕሪምኽልካሉ ዒድ ኣል-ፈጢርኣብዕፁውኮይኖም የኽብሩ ኣብዘለውሉ እዮም ነዚ ዝብሉ ዘለው።
ኣብ ኢስትለይ ሹቓት ተዓፂዮም፣ኣብ ጎደናታት እውን ሰብ ዝብሃል ዳርጋ ኣይርኣይን።ብሰንኪ ለበዳ ኮሮናቫይረስ ዝተኣወጀ ትእዛዝ ንመንፈስ ኣከባብራ ብዓል ኣዳኺሙዎ እዩ።
ምስ ቤተሰቡ ኮይኑ ኣብ ገዝኡ የኽብር ዘሎ መሓመድ ዖስማን ‘’ኣብ ውሽጢ ገዛ ኣለና፤ናብ ዕዳጋ ክንኸይድ ኣይንኽእልን፤ሓይልታት ፀጥታ ፈቖድኡ ስለዘለውኣቑሑት ክንገዝእ ኣይክኣልናን’’ ይብል። ‘’ናይሎሚ ዒድ ካብቲ ናይ ቅድሚ ሎሚ ዝተፈለየ እዩ፤ቅድሚ ሎሚ ዝነበረ ናይ ሰባት ምትእኽኻብንምርኻብን የለን’’ በለ ብምውሳኽ።
ወናኒ መደብር መሸጢ ክዳውንቲ ዓብዲሻኩር ጋራድ ኣብ እዋን እቲ ብዓል ሽቑ እንተኸፈተ እውን ምስ ሰባት ክራኸብ ኣይክኣለን።‘’ሰባት ብሓባር ዘየኽብርሉ፣ነንሕድሕዶም ዝፈራርሕሉ፣ብኢድ ዘይጨባበጥሉ፣ናብ ገዛውቶም ዘይገባብዝሉ ብዓል ዒድ ኣብ ህይወተይ ሪአ ኣፈልጥን’’ ኢሉ ዓብዲሻኩር።
ሰበስልጣን ኬኒያ ኣብ ኢስትለይ ኣብ ሓንቲ ማዕልቲ በቲቫይረስ ዝተለኸፉ ሓደሽቲ 29 ሰባት ድሕሪምርካቦም 6 ግንቦት 2020 ኣፈ ነቲ ከባቢ ዓፅዮምዎ።እቶም ሰበስልጣን ሕክምናን ምግቢን ናብቲከባቢ ክኣትውን ክወፅእን ፈቒዶም እዮም።
ምስፍሕፋሕ ናይቲ ቫይረስ ንምክልኻል ኬኒያ ምትእኽኻባት ኣጊዳ እያ።ሃይማኖታዊ መራሒ ሸኽመሓመድ ሻኩል ሰባት ይሞቱ ስለዘለው ካብቲ ሕማም ንምክልኻል ነቲ መልእኽቲ ኣኽቢድና ክንሪኦኣለና ይብሉ። ’’ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ለበዳ ኣብዝተልዓለሉ እዋን ከምዚ ዝበለ ተግባር ክፍፀም ከምዝተገበረብዙሓት ኣስተምህሮታት ነብዪ መሓመድ ስለዝምህረና፤ ምስ እስላማዊ ኣመለኻኽታ ዝሳነ እዩ’’ኢሎም ሸኽ ሻኩል።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ሰበስልጣን ኬኒያ እቲ ናይ ምንቅስቓስ እገዳ ንኻሊእ ክልተ ሰሙናት ኣናዊሖምዎ እዮም።ወሃቢ ቃል መንግስቲ ኬኒያ ሳይረስ ኦጉና እቲ ስትራተጂ ምስፍሕፋሕ ናይቲ ቫይረስ ንምቁፅፃር እዩይብል።
ኣብ ኢስትለይ ዝተነብረ እገዳ 6 ሰነ 2020 ኣ/ፈ ከብቅዕትፅቢት ይግበር።


text:
እዚ ብድምጺ ኣሜሪካ ክፍሊ ሶማል ዝተረኸብ ፀብፃብ ከምዝሓበሮ ኬንያ ካብ ሰነ 2015 ዓ.ም ጀሚራ ኣብ ሶማል ዞባ ጌዶ እንስሳት ብምርባሕ ኣብ ልዕሊ ዝናበሩ ማሕበረሰባት ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ደብዳብ ነፈርቲ ምፍፃማ ይገልፅ።እቲ ፀብፃብ ብተወሳኺ ሰራሕተኛታት ኣገልግሎት ሓለዋ እንስሳ-ዘገዳም ኬንያ ብሃበ ተረኽበ ንሰባት ይኣስሩን ይቐትሉን ይብል ።
እቲ ፀብፃብ ንኢትዮጵያ ብዝምልከት ከምዝገለፆ ‘ልዩ ፖሊስ’ ብዝብል ሽም ዝፍለጥ ሓይሊ ኣብ ዶብ ሶማልን ኢትዮጵያን ኣብ ልዕሊ ዝሰፈሩ ሰበኽ ሳግም ህዝቢ ካብ መነባብርኦም ከምዝመዛበሉን ፆታዊ ዓመፅ ከምዝፈፀሙን ይግለፅ።
ወሃቢ ቃል ሚኒስትር ሓይልታት ምክልኻል ኬንያ ኮሎኔል ጆሴፍ ኦዎት ኬንያ ተጥቅዕ ዘላ ንዒላማታት አል-ሸባብ እያ ክብሉ ነቲ ክስታት ነፂጎምዎ ኣለው።ካብ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ርእይቶ ንምርካብ ዝተገብረ ፈተነ ኣይሰለጠን፤ይኹን እምበር ናይ ኢትዮጵያ ክልል ሶማል ፕረዝዳንት ዓብዲ መሓሙድ ዑመር ቅድም ክብል ኣብ ዝሃብዎ መልሲ ነቶም ክስታት ነፂጎምዎ እዮም።


text:
ጉጅለ ፈጠራ ራዕዲ ኣል-ሸባብ ኣብ ሞቃዲሾ ብጠንቂ ዝፈነዎ መጥቃዕቲ ኣጥፊእካ ምጥፋእ ብርክት ዝበሉ ሰባት ሞይቶምን ቆሲሎምን። እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፣ኣል-ሸባብ ሎሚ’ውን ዞባዊ ስግኣት ስለዝኾነ ንምድምሳሱ ዞባዊ ስትራተጂ ከምዘድሊ ቀ/ሚ ነበር ገሊፆም።
ብጠንቂ እቲ ኣል-ሸባብ ኣብ ቀንዲ ቤት ፅሕፈት ምንስቴር ትምህርቲ ዝፈነዎ መጥቃዕቲ 15 ሰባት ከምዝተቀትሉን 20 ካልኦት ከምዝቆሰሉን ጠቀሰ።
እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፣ሓይልታት ሕብረት ኣፍሪቃን ሰራዊት ሶማልያን ድሕሪ’ቲ መጥቃዕቲ ነቲ ህንፃ ከምዝተቖፃፀርዎ መሰኻኽር ገሊፆም።
ኣብ እዋን መጥቃዕቲ ኣል-ሸባብ ኣብ ውሽጢ’ቲ ህንፃ ዝነበረ ሓደ ምስክር ንቪኦኤ ክዛረብ ከሎ “ዕጡቃት ኣል-ሸባብ ቅድም ብመኪና ዝተፃዕነ ቦምባታት ምስ’ቲ ህንፃ ከምዘላተሙን ተኹሲ ከምዝሳዓበን” ሓቢሩ።
እቲ ህንፃ ንምኒስቴር ትምህርቲ፣ፔትሮልየምን ተፈጥሮኣዊ ጋዝን ዝሓቆፈ እዩ።ዝተጎድአ መንግስታዊ ባዓል-ስልጣን ግና የለን። ሓላፊ ኣገልግሎት ሆስፒታል ሞቃዲሾ ዶ/ር ዓድቡልቃድር ዓብዱልራሕማን፣ብርክት ዝበሉ ዝተወግኡን ዝተቐትሉን ሪኢና ይብሉ።
ዕጡቃት ኣል-ሸባብ ን1ይን 2ይን ደርቢ’ቲ ህንፃ ተቆፃፂሮም ነይሮም።ድሕሪ ፅዑቅ ተኹሲ ግና ሰራዊት ሶማልያን ዓቃቢ-ሰላምን ደፊኦም ኣውፂኦሞም። ኣብ ውሽጢ’ቲ ህንፃ ሬሳ 4 ኣባላት ኣል-ሸባብ ከምዝራኣዩ’ውን እቲ ዜና ይሕብር።ካልኦት ምንጭታት ግና 8 ሬሳታት ይብሉ።
ብዝተኣሳሰረ ዜና “ስግኣት ኣል-ሸባብ ነቲ ዞባ ርኡይ ስለዝኾነ ንምግጣሙ ዞባዊ ስትራተጂ ከምዝድሊ” ቀ/ሚ ሶማልያ ዝነበሩ ዓብዲወሊ ኣሕመድ ገሊፆም።
ትማሊ ኣብ ስቱድዮ ቪኦኤ ቀሪቦም ቃለ-ምልልስ ዘካየዱ ሚስተር ዓብዲወሊ “ኣል-ሸባብ መራሕቱ ከሲሩ፣ናይ ምጥቃዕ ተኽእልኡ መሽሚሹ፣ ገንዘባዊ ምንጭታቱ ተፀንቂቁ፣ግን ሎሚ’ውን ስግኣት ምስኮነ’ዩ፣ስለዚ ንምድምሳሱ ዝያዳ ክስራሕ ኣለዎ” ኢሎም።


text:
ሰራዊት ኢትዮዽያን ኤርትራን ተላቲሞም፣ብውሑድ ሓደ ሽሕ ሰራዊት ክልቲኤን ሃገራት ከምዝተወግኡን ድምፂ ተኹሲ ከምዝሰምዑን ሓደ ምስክር ገሊፆም።ብካልእ ዜና፣እቲ ካብ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ይዝረበሉ ዘሎ ግጭት ኢትዮዽያን ኤርትራን ሓቅነት ዘይብሉ ምኻኑ ኣማሓዳሪ ታሕታይ ኣድያቦ ካብ ባድመ ገሊፆም።
ኣብ ሰሜናዊ ምዕራብ ኢትዮዽያ ሰራዊት ኢትዮዽያን ኤርትራን ተዋጊኦም ኣስታት ሽሕ ወትሃደራት ከምዝቆሰሉ ብዓይነይ ሪኤ ዝበሉ ሰብ ገሊፆም።
መንነቶም ክግለፀሎም ዘይደለዩን ኣብ ስራሕ ህንፃ‘ዩ ዝዋፈር ዝበሉ እቶም ምስክር ”ኣብ ሕክምና ዝኣተው ልዕሊ ሽሕ ዝኾኑ ኣለው።ናይና ጥራሕ ዘይኮኑስ ወትሃደራት ሻዕቢያ‘ውን‘ዮም ይሕከሙ ዘለው” ኢሎም።
ብዝተኣሳሰረ ዜና፣ሰራዊት ኢትዮዽያ ሕነ’ቶም ኣብ ወርቂ ንምእራይ ተዋፊሮም ዝነበሩን ናብ ኤርትራ ተሓፊሶም ዝተባሃሉን ኢትዮዽያዊያን፣ኣብ መዓልቲ ናፅነት ኤርትራ፣ዶብ ሰጊሩ ኣብ ምዕራባዊ ግንባር ከባቢ ባድመ፣ መጥቃዕቲ ከምዝፈፀመ፣ንምንጭታት ምንስቴር ምክልኻል ኢትዮዽያ ዝጠቀሰት ሓንቲ ጋዜጣ ገሊፃ።
መሳርሕትና ሄኖክ ሰማግዝሄር ዘዘራረቦም ኣባል ኣመራርሓ መድረክ ኣቶ ገብሩ ኣስራት፣ብዛዕባ‘ቲ ምስ ሻዕቢያ ዝተካየደ ውግእ ፅፁይ ሓበሬታ የብልናን።ሓደ ሓደ ሰባት ግና፣ኣብ‘ቲ ከባቢ ድምፂ ተኲሲን ውግእን ይስማዕ ከምዝነበረን፣ዝተቀትሉን ዝተማረኹን ከምዘለው ድማ ካብ ሚድያታት ፈሊጥና‘ለና ኢሎም።
መንግስቲ ኢትዮዽያ ብዛዕባ‘ቲ መጥቃዕቲ ዝሃቦ ወግዓዊ መግለፂ ዛጊድ የለን።ምንስትር ዜና ኤርትራ ኣቶ ዓሊ ዓብዱ፣ብዛዕባ‘ቲ ዜና ተሓቲቶም ’ዝህቦ ሪኢቶ የብለይን’ ኢሎም።
ሰራዊት ኢትዮጵያን ኤርትራን ተዋጊኦም'ዶ? ዝብል ሕቶ ኣሳሓሓቢ ኮይኑ
'ክሳብ ሽሕ ጉድኣት ብዓይነይ ሪኤ'፣'ተኹሲ ዝባሃል የለን' ዝብሉ ሪኢቶታት'ውን ኣለው
ሰራዊት ኢትዮዽያን ኤርትራን ተላቲሞም፣ብውሑድ ሓደ ሽሕ ሰራዊት ክልቲኤን ሃገራት ከምዝተወግኡን ድምፂ ተኹሲ ከምዝሰምዑን ሓደ ምስክር ገሊፆም።ብካልእ ዜና፣እቲ ካብ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ይዝረበሉ ዘሎ ግጭት ኢትዮዽያን ኤርትራን ሓቅነት ዘይብሉ ምኻኑ ኣማሓዳሪ ታሕታይ ኣድያቦ ካብ ባድመ ገሊፆም።


text:
ምጽባይ – ምቕራብ ንብረትን ምድላውን
ኣብ እዋን ሕርስኺ ናይ ደገፍ ሰብ ክህልወኪ ጽቡቕ ሓሳብ’ዩ። እዚ መብዛሕትኡ ግዜ መጻምዲ እዩ፡ ግን ወላዲ/ት፡ መሓዛ ወይ ክልተ ሰባት ክኾኑ ይኽእሉ። ከም ናይ ደገፍ ሰብ መጠን፡ ኣብኡ ብምህላውካ ጥራይ ኣዚኻ ኣገዳሲ ኢኻ። ኣብ እዋን’ቲ ሕርሲ ብብዙሕ መንገድታት ክትሕግዝ ትኽእል።
ብዛዕባ እቲ ሕርሲ ዘለዉኺ ባህግታትን ትጽቢታትን ሕሰቢ። ውሕስነት ንኽስምዓኪ ብውልቅኺ እንታይ ከምትደልዪ’ውን ኣብ ግምት ኣእትዊ። ምናልባት ቁሩብ ሙዚቃ፡ ማሳጅ/ምድራዝ ወይ ገለ ምሉእ ንምሉእ ዝተፈልየ ነገር። ገለ ጽሑፋት ጽሃፊ ምስታ መሕረሲት ከኣ ተዘራረቢ። ናይ ግዜ-ሕርሲ ደብዳበ ግድን ኣይኮነን፡ ግን ንገዛእ ርእስኺ ስነ-ኣእምሮኣዊ ምድላው ንምግባር ጽቡቕ መንገዲ ክኸውን ይኽእል።
ሓደ ኣገዳሲ ነገር
ምሳኺ ብቑዕ ዓይነት መለለዪ መንነት ክህልወኪ ከድልየኪ እዩ።
ክህልወኪ ጽቡቕ ዝኾነ ነገር
ኣብ እዋን ሕማም ሕርሲ ንተወሳኺ ጸዓት ዝጠቅም ፍሩታ ወይ ጠዓሞታት ምብላዕ ጽቡቕ ሓሳብ ክኸውን ይኽእል። ኣብ ክፍሊ መወልዳን ኣብ ትጸንሕሉ እዋን፡ ገለ ሸበጥ፡ ልስሉስ ክዳውንቲ፡ ናይ መጥበዊ ረጂ ከምኡ ድማ ናይ መመላኽዒ ሳንጣ ምስ ናይ ንጽህና ናውቲ ክህልዉኺ ኩሉግዜ ጽቡቕ’ዩ። ከምኡ ድማ ናይ ተሌፎንኪ ቻርጀርን ጽሒፍኪ እንተኾይንኪ ከኣ ናይ ግዜ-ሕርሲ ደብዳበኽን ኣይትረስዒ።
ነቲ/ታ ቆልዓ
ንህጻንኪ፡ እዚ ዝበለጸ ነገር ብዝተኻእለ መጠን ብዙሕ እዋን ምሳኺ ቆርበት ንቖርበት ብምትንኻፍ ክተንብርዮ/ያ እዩ። ነዚ ምኽንያት፡ ገለ ቦዲታት፡ ስረታት፡ ፒጃማታትን ካልስታትን ምናልባት እኹላት እዮም። እቲ ወቕቲ ብዘየገድስ ንእሽቶ ቆብዕ፡ ኮቦርታን ናብ ገዛ ክትምለሲ ከለኺ ዛሕሊ እንተኾይኑ ዘድልየኪ ምሉእ ልብስን ክህልወኪ’ውን ጽቡቕ’ዩ።
ኣብዚ ጽቡቕ ምኽሪ እንሆ፥ ንሳንጣኺ ኣቐዲምኪ ጠርንፍዮ ኣብ ገዛ ድሉው ከምዝኸን ከኣ ግበርዮ! ንብዙሓት፡ እዚ ናይ ውሕስነት ስምዒት ይፈጥረለን ሓደ ዘሻቕል ነገር ነኪኺ ኣለኺ ማለት ከኣ ክኸውን ይኽእል።
ንህጻን ንምጒዓዝ ዝኸውን ዝወሓሰ መንገዲ ዓራት ህጻን (ናይ ህጻን ናይ ማኪና መንበር) እዩ። ብመሰረት ስዊድናዊ ሕጊ፡ ክሎም ካብ 135 ሴ.ሜ ዝሓጽሩ ቆልዑ ኣብ ማኪና ኣብ ዝጒዓዝሉ እዋን ኣብ ገለ መልክዕ ዘለዎ ናይ ውሕስነት መንበር ኮፍ ክብሉ ኣለዎም። እንተድኣ ናይ ገዛእ ርእስኺ ዓራት ህጻን ክትገዝኢ ዘይደሊኺ፡ ክትካረይሎም ትኽእሊ ብዙሓት ቦታታት ኣለዉ።
ብዙሓት ሰባት ማኪንኦም ይወስዱ። ኣብ ከምዚ ኲነት፡ ኣብ እዋን ጥንስኺ ናብቲ ሆስፒታል ሓደ ግዜ ወይ ክልተ ግዜ ክትበጽሒ ጽቡቕ ሓሳብ ክኸውን ይኽእል፡ ምእንቲ ክፍሊ መወልዳን ኣበይ ምዃኑን ንማኪናኺ ኣበይ ክትዕሽግያ ከምትኽእልን ክትፈልጢ።
ሕርሲ መብዛሕትኡ ግዜ ምስ ጉያ ማራቶን ይነጻጸር’ዩ። ዓቢ ጻዕሪ ይሓትት’ዩ ነዚ ምኽንያት ከኣ፡ ኣቐዲምኪ መኣዛታት ዘለዎምን ዝተፈላለዩን ምግቢ ከምኡ ድማ ቀስ ኢሎም ዝቃጸሉ ካርቦሃይድረይት ክትወስዲ ኣለኪ።
ካብቲ ናይ ሕርሲ ዕለት ምሕላፍ ዘጒሂ፡ ዘጨንቕ፡ ከምኡ’ውን ዘፍርሕ ክኸውን ይኽእል። እቶም ዝስዕቡ መዓልታት መብዛሕትኡ ግዜ ዘልኣለም ኮይኖም ክስምዑኺ ይኽእሉ፡ ግን እዚ ልሙድን ምሉእ ንምሉእ ንቡርን’ዩ። ንክተዕርፍን ነቶም ዘዘናግዑኺ ነገራት ንምግባርን ነቲ ዕድል ተጠቐምሉ ምኽንያቱ ኣብ ቀረባ ግዜ ሓድሽ ምዕራፍ ኣብ ህይወትኪ ክጅምር’ዩ።
ወለዲ ንምዃን ዝዳለዉ ዘለዉ ኣብ ፍቕራዊ ዝምድና ዘለዉ ሰባት ኣብቲ እዋን ዝተፈላለዩ ትዂረታትን ትጽቢታትን ክህልውዎም ይኽእሉ። ሓደ ልሙድ ተርእዮ እታ ነፍሰ-ጾር ጓለንስተይቲ ኣተኲሮኣ መብዛሕትኡ ኣብቲ ጥንስን ሕርስን ይኸውን፡ እቲ መጻምዲ ከኣ ዝያዳ ብዛዕባ ድሒሩ ምስ ቆልዑ ዝህሉ ህይወት ዝያዳ ይሓስብ። ኣብ ኣእምሮኹም ዘሎ ዝያዳ ነገር እንታይ እዩ ብዘየገድስ፡ ንሓሳባትኩም ናባኹም ቀረባ ንዝኾነ ሰብ ክተካፍሉ ጽቡቕ ሓሳብ’ዩ። እንተድኣ መጻምዲ ኣለኪ ኾይኑ፡ ንሓድሕድኩም ክትዘራረቡን ብሓባር ከም ጒጅለ ኾይንኩም ክትዳለዉ ክትፍትኑን ኣገዳሲ እዩ።
ንኽሎም ወለዲ ንምዃን ዝዳለዉ ዘለዉ ሰባት
- ኣብ እዋን’ቲ ጥንሲ ብኸመይ ትጽለዉ ኣለኹም፧
- ብዛዕባ እንታይ ትጭነቑ ኣለኹም፧
- መዓልታዊ ህይወት በቲ/ታ ቆልዓ ብኸመይ ክጽሎ እዩ ኢልኩም ትሓስቡ፧
- ናይ ቆልዓ እንታይ ተመኩሮታት ኣለውኹም፧
- ካብ ቆልዓኹም እንታይ ተመኩሮታትን ክትወስዱ ትደልዩ ከምኡ ድማ እንታይ ክትህብዎ/ዋ ትደልዩ፧
- እንታይ ዓይነት ወላዲት ክትኮኒ ትደልዪ፧
- ኣገዳሲ ነገር እንታይ እዩ፧
- እንታይ ክተመሓላልፊ ትደልዪ ከምኡ ድማ እንታይ ክተመሓላልፊ ኣይትደልይን፧
ነቶም ኣብ ፍቕራዊ ዝምድና ዘለዉ ሰባት
- ፍቕርኻ ብኸመይ ተርኢ ከምኡ ድማ ንመጻምድትኻ ብኸመይ ኣገዳሲት ኮይና ከምዝስምዓ ክትገብራ ትኽእል፧
- እቲ/ታ ህጻን ኣብ ዝመጻሉ እዋን እቲ ናይ መጻምዲ ዝምድናኹም ብኸመይ መንገድታት ዝቕየር ይመስለኩም፧
- ሕጅም እቲ/ታ ህጻን ምስመጸን ብኸመይ ንሓድሕድኩም ክትተሓጋገዙ ትኽእሉ፧
እቲ ሰብነት ድሮ ተዳልዩ እዩ
ምድላዋት ምግባር ንምትብባዕ ናይ ውህስነትን ድሕነትን ስምዒት ቅድሚ ሕርሲ ጽቡቕ’ዩ። ግን ግዴታታት የለዉን። ፕሮፊላክሲስ ወሲድኪ ዲኺ ወይ ፍጹም ናይ ወሊድ ሳንጣ ጠርኒፍኪ ብዘየገድስ ሰብነትኪ ክቆጻጸሮ እዩ።


text:
ናይ ሞት ይጽናሕ፡ ናይ ሕልፈት ይበኸ!
ናይ ሞት ይጽናሕ፡ ናይ ሕልፈት ይበኸ!
ረድኢ መሓሪ /ኣለና/
30 ሚያዝያ 2015
1ይ ክፋል
ብድሕሪ ስርሒት ተርግእ ቢሻ፡ መመርገጺኻ ኣፍልጥ ኢዩ ኮይኑ ቀንዩ። ከምዚ ዝኣመሰለ ፍጻሜ ምምጽኡ’ውን ሻነ’ዩ። ቅድሚ ሕጂ ከኣ ብዛዕባ እቲ ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ ዝተበየነ ኣህጉራዊ እገዳ፡ ኣብ ደምበ ተቓውሞ ኣለና ካብ ዝብሉ ኤርትራውያን ብዙሕ ፈያር ርእይቶታት ሰሚዕና ኢና። “… ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ እገዳ ክግበር የብሉን! ብእገዳ ህዝብና ክህሰ’ዩ” ኢሎም ተማጒቶም ኢዮም። ነቲ መራሒ ህግደፍ ኣብ ተለቪዥን ቀሪቡ፣ “…ኣብዚ ሃገር እኽሊ ምሻጥ ክልኩል ኢዩ። ብሑቕ’ውን ካብ ቦታ ናብ ቦታ ክንቀሳቐስ የብሉን።” ኢሉ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዝኣወጆ ግሁድ እገዳ ረሲዖሞ ያኢ።
ያኣኽዋንና! እዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣጋጣሚታት ኣይጸላእናዮን። ምኽንያቱ ነዊሕ ጉዕዞ ከይከድና እንከለና፡ ብኣግኡ ነናትና ኣረኣእያታት ምንጻሩ ግሩም ስለዝኾነ። ህዝቢ ኤርትራ ካብ ህግደፍ ዝረኸቦ ሓደ ረብሓ ኣሎ።፡ እቲ ሃራሚ፡ ኣሳሪን ረሻኒን ተዛራባይ ትግርኛ ብምዃኑ ጥራይ። እቲ ፍልልይ ካብ ቤት ማእሰርቲ ማርያም ግንቢ ኣስመራ፣ ናብ ሰፈር ኣዛብእ ዒራዒሮ ምቕያሩ ጥራይ ኢዩ። ስለዚ መግዛእቲ ጨካን ኢሳይያስ ካብ ዘበነ ሃይለ ስላሴን ግዝኣት ደርግን ብምንታይ ኢዩ ዝፍለ? እዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣዝዩ ሓደገኛ፡ ነዛ ሃገር ከኣ ናብ ሃው ዝበለ ጸድፊ ዝኸተታ ስርዓት፡ ኣብ ዘሕምሞ መትኒ እንተተሃርመ ስለምንታይ ኢዮም ሰባት ሕግብግብ ኢሎም።
ኣብ ዓበይቲ ሃገራዊ ጉዳያት ዘለና ኣረኣእያ’ውን ካብዚ ንኣሽቱ ተርእዮ ኢዩ ዝብገስ። ብድሕሪ ፍጻሜ ተርግእ ቢሻ፡ ቅልጽም ህግደፍ እናተዘብጠን ጎማ ኢሳይያስ መስማር ከም ዝኣተዎ እናነፈሰን፡ “ምትእትታው ኢድ ወያነ” ብዝብል ምኽንያት ናይ ደገፍቲን ተቓወምቲን ሓባራዊ ቁዘማ ክንሰምዕ ቀኒና ኢና።
ሰባት ነናቶም ኣረኣእያ ክህልዎም ሰናይ ኢዩ። ክንድዝኾነ ከኣ፡ እዚ ናተይ ናጻ ርእይቶ ምዃኑ ከብርህ እደሊ። እቶም ቢሻ ትካል ህግደፍ ክህረም የብሉን ዝብሉ ዝነበሩ ድማ፡ ሕጂ ንኢሳይያስ ናብ እንዳ ጎሚስታ ወሲዶም የንፍሕዎ።
ኣብ ልዕሊ ሃገርና ኤርትራ ቀጥታዊ ይኹን ብኢድ ኣዙር ወራር ናይ ዝኾነት ሃገር ኩኑን ኢዩ። ብዛዕባ ጉዳይናን ህሉው ዛዕባናን ክንዛረብ እንተኾይንና ግን፡ ንኢሳይያስ ዘህጥርን ዘጉስዕን ዘሎ ወርቂ ቢሻ ኢዩ። ስለዚ ንሱን ስርዓቱን ንሓዋሩ ክብንቆሱ፡ እቲ ዘጉስዖም ዘሎ ትካላት እውን ብዘይ ንሕስያ ክዓኑ ይግባእ። ኢሳይያስ ብድጋፍ ህዝቢ ኤርትራ ኣይኮነን ክሳብ ሎሚ ጸኒሑ። ካብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ኣቐዲሙ ኣኻዕቢትዎ ብዝነበረ ሕቡእ ዶላራት፡ ብ2% ካብ ዜጋታት ዝኣከቦ ገንዘብን ኣብ መወዳእታ ድማ ወርቂ ስለዝረኸበን ጥራይ ኢዩ ብሂወቱን ኣብ ስልጣንን ዘሎ።
ወርቂ እንተዘይረክብ፡ ወይ እቲ እንዳ ወርቂ ዝኾነ እንተሊ /ጉድጓድ/ ብኣግኡ እንተዝህረም፣ ጥፍኣት ህዝቢ ኤርትራ ክሳብ ክንድዚ ኣምበይምኾነን። ስርዓት ህግደፍ ስለዝሃጠረ፡ መንእሰያትና ግዳይ ሲናይን ባሕሪን ምዃኖም ጥራይ ከይኣክል፡ ሎሚ ድማ ግዳይ ግብረ ሽበራውያን ኣይሲስ /ISIS/ ኮይኖም ክሳውዶም ተሓሪዶም ኣለዉ። ጅምላዊ ሞትን መቕዘፍትን 300-400 ኤርትራውያን’ውን ከም ልሙድ ፍጻሜ እናኾነ ይኸይድ ኣሎ። ኢሳይያስ ኣብ 1973 ዓ.ም. ተኣልዩ ነይሩ እንተዝኸውን፡ ኣብቲ ተጋደልቲ ዝገበርዎ ናይ 1993 ኣድማ ተቐፊዱ እንተዝነብር፣ ወይ ኣብ 2001 እቲ ዝጀመረ ህዝባዊ ነውጺ ገሊፍዎ እንተዝኸውን፣ ወይ’ውን ኣብ 2013 ብስርሒት ፎርቶ መኸተ ጅግና ወዲ ዓሊ እንተዝኽምበል ነይሩ፤ ሎሚ ኣብ ከመይ ዝበለ ደረጃ’ኮን ምሃሎና? ኢልና ንሕሰብ። ኢሳይያስ ክእለ እንተተደልዩ፡ እቲ ኣብ ሰራውር ደሙ ዝተተኽለ ኢንፍዩዥን ክብተኽ ጥራይ ኢዩ ዘለዎ። ንሱ ከኣ ኢንፍዩዥን ወርቂ ቢሻ ኢዩ።
ናይ ሞት ይጽናሕ፡ ናይ ሕልፈት ይበኸ ከም ዝበሃል፡ ትማሊ ቢሻ ተሃሪሙ ኢልካ ምቑዛም’ምበኣር ጣቋ ዘለዎ ዘረባ ኣይኮነን። ትካላት ኢሳይያስ ክህረም የብሉን ምባል፡ ብካልእ ኣዘራርባ፣ ኢሳይያስ ኣብ ስልጣን ይጽናሕ ከም ማለት እየ ዝቖጽሮ። ዝገርመኒ ኣረኣእያታት እውን ኣሎ፣ “…ኢሳይያስ ሎሚ እንተተኣልዩ፡ እዛ ሃገር እዚኣ ከም ሶማል ክትበታተን ኢያ። ስለዚ ከም ሃገር ጠሚሩዋ ዘሎ ንሱ ጥራይ ስለዝኾነ ክጸንሕ ይሓይሽ” ዝብሉ ወግዓውያን ተቓወምቲ ምህላዎም ኢዩ። ነቲ ‘ንከይንሰማማዕ ተሰማሚዕና’ ዝበልዎ ኣቦና ወልደኣብ ወልደማርያም፡ ኣዘኻኺሩኒ።
እዚ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝግበር ዘሎ ሕቡእ ጉስጢ፡ ዘዘለካ ቁስሊ ምጉዳእ ወይ ምጉጥጣይ ይበሃል። ሰባብ ስርዓት ህግደፍ ናብ ኢትዮጵያ ዝገብሮ ዝነበረን ዘሎን ግሁድ ምዕግርጋርን ጉስጢን ከም ቅዱስ ተግባራት፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ግብረ መልሲ ምሃባ ግን ዘይቅዱስ ተግባር ኢዩ ምባል፣ ፍትሓዊ መርገጺ ኣይኮነን። ፍትሒ መታን ክንረክብሲ፡ ኣብ ዝኾነ ሃገራዊን ኣህጉራዊን ጉዳያት ፍትሓውያን ምዃን፣ ወይ ፍትሓዊ መርገጺ ምውሳድ የድልየና ኣሎ። ኢሳይያስ ንከይህረም ዘሎካ ሕቡእ ኣጀንዳ ኣወንዚፍካ፡ “ምትእትታው ወያነ” ብዝብል ምስምስ፡ ልዕሊ ሃገራውያን ሃገራዊ ክትከውን ምድላይ ግን ኣይግድን።
ብቅንያቱ፡ ኣሸበሸብ ቢሻ ተደብዲባ ኢሎም ‘ኣይትሓዙና’ ክብሉ ዝተሰምዑ ኣብ ደምበ ተቓውሞ ዝርከቡ ዜጋታት ምርኣይ፣ ንመደንጾ ኢዩ ኮይኑኒ። ናይ ሞት ይጽናሕ፡ ናይ ሕልፈት ይበኸ ዝተባህለ ከኣ፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ተርእዮ ምስ ተረኽበ ኢዩ። ኣብ ሕብረተሰብና ሞት ከቢድ ክነሱ፡ ልዕሊ ሕልፈት ስለዘይቆጽሮ ኢዩ ‘ናይ ሕልፈት ይበኸ’ ዝብል መረዳእታ ዝመርጽ።
ሎሚ ኤርትራ እዛ ምድረ ሰማእታት ኣቐዲማ ሞይታስ ምግናዝ ኢዩ ተሪፉዋ ዘሎ። ብዛዕባ ሞታ ምጸንሐ’ሞ ብዛዕባ ሕልፈታ ክብከ ምተገብአ። ‘ንስኽን ዝሞትክን ዓሚ ሰነ፡ ኣነ ዝሰማዕኩ ሎሚ ቅነ’ ከም ዝበሎ ጥፉእ መላቐሲ፡ ኤርትራ ምስ ኢሳይያስ ምስ ተላፈነት ሞይታ ክነሳ፡ ዘይፈለጡ ነይሮምሲ፡ ብድሕሪ ስርሒት ቢሻ ኣልቂሶምላ።
ብልክዕ ንኤርትራ ክብከያ እንተኾይኑ፡ ኢሳይያስ ኣብ ብ1998 ዓ.ም. ኣብ ቅርዓት ባድመ ብደም መንእሰያት ጸወታ ክጅምር እንከሎ ኢዩ። ብሰበብ ዝወልዖ ኲናት ባድመ እውን፡ ኤርትራ ልዕሊ 44 ሽሕ መንእሰያት ከሲራ ኢያ። ኢሳይያስ፡ ንደም ኤርትራውያን ከም ደመ-ከልቢ ስለዝቆጾሮ፡ ኣብ ኲናት 1998-2000 ዓ.ም. “…ኣስታት 19 ሽሕ ተሰዊኦምና” ክብል ኣላጊጹ ኢዩ። ንኤርትራ ሽዑ’ውን ክብከየላ ነይሩዎ። ሽዑ ኣብ ጋዜጣ ‘ሓዳስ ኤርትራ’ ኣንስቲ ስዉኣትን ደቀንን ብዛዕባ ውርሻ ዝርኢ ምልክታ ንከይወጽእ ብወግዒ ደው ኢሉ ነይሩ ኢዩ። ምኽንያቱ እቲ ኣብ መመዓልቲ ክወጽእ ዝጀመረ ምልክታታት፡ ንብዝሒ ስዉኣት ባድመ ከየቃልዕ ስለዝተባህለ። ንህዝቢ ኤርትራ ሽዑ’ውን “…ወድነይ!” ብምባል ክብከየሉ ምተገብአ።
ኢሳይያስ፡ መዓስ ኢዩ ውጹእ ውልቀ-ምልካዊ ምዃን ኣግሂዱዎ፡ ብትኽክል ዕለትን ወርሒን’ኳ እንተዘይተገልጸ፣ ካብ ሜዳ ገቢሉ ንናጽነት ከም ዝኣተወ ግን ምንም ጥርጥር የለን። ነዛ ሓላል መሬት፡ ሽዑ’ውን ክብከየላ ምተገብአ።
ሞት ክናና ንኢሳይያስ!


text:
ወሃቢ-ቃል ብልጽግና ፓርቲ ኣቶ ኣወል ኣብዲ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃቦ ቃለ-መጠይቕ፡ “ ናብ`ዚ ደረጃ`ዚ ብምብጻሕና ንኹሎም ኣባላትናን ንምሉእ ህዝቢ ኢትዮጵያን እንቋዕ ኣሓጎሰና” ኢሉ። ብልጽግና ፓርቲ ንኽምስረት ዘይድግፉ ሓይልታት ክምለሱ`ዮም ኢልና ኢና ንጽበ ዝበለ ኣቶ ኣብዲ፡ ዝቕጽል ጉባኤ ክሳብ ዝካየድ እቲ ኣብ ኢህወደግ ዘሎ ቤት ምኽሪ ኣብ ብልጽግና ፓርቲ`ውን ነዛ ሃገር ምምሕዳሩ ክቕጽል`ዩ ኢሉ።
ሕወሓት ኣብ ኣደባባይ ንምምስራት ብልጽግና ፓርቲ ስለ ዝተቓወመ ጉዳይ ሕወሓት እንታይ ክኸውን`ዩ ዝብል ሕቶ ዝቐረበሉ ኣቶ ኣወል፡ “ እቲ ኣጀንዳ ካብ መፈለምትኡ ብሓባር ኮይና ስለዝጀመርናዮ፡ ሕጂ`ውን ምስ ኣባላትና ተመኻኺርና ወሲና ክንመጽእ ኢና ኢሎም`ዮም ኸይዶም`ምበር ብደገ ከምዝዝረብ ብወግዒ ወጺእና ኢና ኣይበሉን “ ኢሉ።
ኣተሓሒዙ፡ “ ብናትና እምነት በቲ ዝተዋህቦም ናይ ግዜ ደረት ወሲኖም ክመጹ`ዮም ዝብል ግምት`ዩ ዘለና” ኢሉ ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ብልጽግና ፓርቲ ኣቶ ኣወል ኣብዲ። ኣይንምለስን ኢሎም እንተወሲኖም ኣብ መንግስቲ ዘለዉ ሚንስትራትን ሰበ-ስልጣንን ኣባላት ሕወሓት ዕጭኦም እንታይ`ዩ ክኸውን ንዝብል ሕቶ ክምልስ ከሎ ድማ፡ ብገዛኢ ፓርትን ብመንግስትን ሽዕኡ ዝውሰን`ዩ ዝኸውን፡ ኣብ`ዚ ሰዓት`ዚ ግን ብእኡ ደረጃ ተዘሪብሉ ዝተቐመጠ ነገር የለን ኢሉ።


text:
ኣብ ዴንማርክ ደለይቲን ሓተቲን ዑቑባ ዝኾኑ ኤርትራውያን ኣንፃር'ቲ ኣብ ቐረባ አገልግሎት ኢሚግረሽን ዴንማርክ ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብምኻድ መበገሲ ስደት ኤርትራውያን ብዝምልከት ኣካይደዮ ዝበሎ መፅናዕታዊ ፀብፃብ ብምቕዋም ኣብ ቐፅሪ ፓርላማ'ታ ሃገር ተቓውሞ ሰልፊ ኣካይዶም።
መንግስቲ ዴንማርክ ኣብ ቀረባ ንዝተራእየ ብዝሒ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ሃገሩ ከምኡ'ውን ኣብ ኤውሮጳ ስለ ዘሰንበዶ ሓደ ተልእኾ ኣናዳይ ሓቂ ናብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብምልኣኽ መበገሲ'ቲ ዋሕዚ ስደተኛታት ብምፅናዕ ሓደ ፀብፃብ ምውፂኡ ይፍለጥ ።
እዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብዝምልከት ቤት-ዕዮ አገልግሎት ኢሚግሬሽን ዴንማርክን - ዘውፅኦ ፀብፃብ ኣብ ውሽጢ ዴንማርክን ደገን ንዘለው ኤርትራውያን የዘራርብ'ሎ። ጉጅለታት ተሓለቅቲ መሰላት'ውን ይቃወምዎ'ለው።
ሎሚ ዝተኻየደ ተቓውሞ ሰልፊ ብዝምልከት ሙሉእ ፀብፃቡ ንምስማዕ ኣብ ታሕቲ ንዘሎ ምልክት ድምፂ ጠውቁ።


text:
Radio Erena: 04 April 2020
33 ዓመት ዝዕድሚኡ ሱዳናዊ ስደተኛ፣ ሎሚ ቀዳም 04 ሚያዝያ፣ ኣብ ደቡባዊ ፈረንሳ ብዘካየዶ ናይ ካራ መጥቃዕቲ ክልተ ሰባት ክቐትል እንከሎ ብውሕዱ 7 ሰባት ድማ ኣቝሲሉ።
ሰለስተ ካብቶም ዝቖሰሉ ከቢድ ጉድኣት በጺሕዎም ኣብ ኣፍ ሞት ከምዝርከቡ ፖሊስ ፈረንሳ ሓቢሩ።
ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ፈረንሳ ብዝሃቦ መግለጺ መሰረት፣ እቲ ካብ ጥሪ 2017 ኣትሒዙ ኣብ ፈረንሳ ዑቕባ ተዋሂብዎ ክነብር ዝጸንሐ ሱዳናዊ፣ ድሮም ኣብ ዝተባህለ ዞባ ደቡባዊ ፈረንሳ እትርከብ፣ ሮማ ሱር ኢሰር ኣብ ዝተባህለት ንእሽቶ ከተማ፣ ኣብ ኣፍደገ መሸጣ ሕብስቲ ተሰሪዖም ኣብ ልዕሊ ዝነበሩ ሰባት’ዩ ብሃንደበት “ኣላህ ዎ ኣክበር” እናበለ ናይ ካራ መጥቃዕቲ ኣካይዱ።
ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት ፈረንሳ፣ ክሪስቶፍ ካስትነር ናብታ መጥቓዕቲ ዝተኻየደሉ ከተማ ድሕሪ በጺሑ።
ፕረዚደንት ኢማኑኤል ማክሮን ብወገኑ፣ ኣብዚ በዳሂ ናይ ለበዳ ኮረና ቫይረስ እዋን ከምዚ ዓይነት መጥቓዕቲ ምፍጻሙ ከምዘሕዘኖ ብምጥቃስ ንግዳያት ጽንዓት ይሃብኩም ኢሉ።
ኣብ ፈረንሳ ብሰንኪ ምስፍሕፋሕ ሕማም ኮረና ቫይረስ፣ ብዘይካ ንሸመተ መግቢን መድሃኒትን ካልእ ዘየድሊ ምንቕስቓስ ብጽኑዕ ተኣጊድሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ባኒ ይኹን ካልእ መግብታት ንምሽማት፣ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ክልተ ሜትሮ ተረሓሒቑ ክስርዕ ከምዘለዎ ተኣዊጁ ይርከብ።
እቲ ሱዳናዊ ስደተኛ ድማ ከምዚ ተረሓሒቖም ተሰሪዖም ኣብ ልዕሊ ዝነበሩ ሰለማውያን ሰባት መጥቓዕቲ ድሕሪ ምክያዱ ብኡ ንብኡ’ዩ ተታሒዙ።
ምስቲ ሱዳናዊ ርክብ ክህልዎም ዝኽእል ክልተ ሰባት’ውን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም ኣለዉ።
ፈረንሳ ምስ ውሸባ ናይ ኮረና ቫይረስ ተተሓሒዙ ኣስታት 160 ሽሕ ኣባላት ፖሊስን ሰራዊትን ኣዋፊራ ከምዘላ ይፍለጥ።
==================


text:
ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ናይ ፈለማ ስነ ስርዓት ሃገራዊ ዝኽሪ መጥቓዕቲ ግብረ ሽበራ 11 መስከረም ኣብ ኒው ዮርክን ዋሽንግተንን መሪሖም።
ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ንዝኽሪ መበል 16 ዓመት ኣብ ልዕሊ ኣሜሪካ ዝተኻየደ መጥቓዕቲ ግብረ ሽበራ ዝተኻየደ ስነ ስርዓት ሎሚ ንግሆ ኣብ ቤተ መንግስቲ ዋይት ሃውስ ብናይ ሕልና ጸሎት ዘኪሮም።
ኣብ ከተማ ኒው ዮርክ እውን ድሕሪ ናይ ሕልና ፀሎት ኣሽማት ናይቶም ግዳያት ተነቢቡ።
ፕረዝደንት ትራምፕ ሓደ ካብቶም ናይ ግብረ ሽበራዊያን ዒላማ ዝነበረን ብዙሓት ሰባት ዝተቐትለሉን ቤት ጽሕፈት ሚንስትር ምኽልኻል ኣሜሪካ (ፔንታጎን) ኣብ ዝተኻየደ ስነ ስርዓት ተኻፊሎም ኣለው።
በቲ መጥቓዕቲ ይኹን ኣብ ስርሒት ህይወት ኣድሕን ንዝሞቱ ክብሪ ንምሃብን ንምዝኻርን ኣብ ዘሕለፍዎ መልእኽቲ እቲ ፍጻሜ አሰቃቂ ብምኳኑ ዝዝኸር እንተኾነ ሃገርና ብዝበለጸ ክትሕይል ጌሩ እዩ ኢሎም።
“ኣብታ ዕለት ዓለም ጥራይ ዘይኾነት ንሕና'ውን ተለዊጥና። ዕምቆት ሰይጣናዊ ተግባር ክንርእይ ዝገበረና እዩ ነይሩ። ኣብታ ናይ ጸልማት ሰዓት ቃልና ዘሐደስናሉ እዋን'ውን ነይሩ። ፍልልያትና ከም ናይቲ እዋን ንኢሶም፡ ሓድነትና ኸአ ከምኡ ጸኒዑ ኣይፈልጥን እዩ። ደው ኢልና ዘለና ናይ መስዋእቲ ቦታ ሓውልቲ ሃገርዊ ሓድነትናን ጽንዓትና እዩ።"
ኣብ ፔንታጎን ጥራሕ 125 ኣብቲ ህንፃ ዝነበሩ፣59 ድማ ኣብ ውሽጢ እታ ነፋሪት ብድምር 184 ሰባት ተቐቲሎም።
ምኽትል ፕረዝደንት ማይክ ፔንስ ካልኣይቲ ዝተጨውየት ነፋሪት ናብ ዝተሓምሸሸትሉ ሻንክስቪል ፔንስልቫኒያ ተጓዒዞም ኣለው።
ጨወይቲ ናይታ ነፋሪት ንካልእ መጥቓዕቲ ናብ ዋሽንግተንይምርሹ ከምዘለው ዝተረድኡ ተሳፈርቲ እታ ነፋሪት ንምቁፅፃር ኣብ ዝፈተንሉ እዋን እቶም ጨውይቲ ኢዶም ካብ ዝህቡ ነታ ነፋሪት ከምዝሓምሽሹዋ ይእመን።
ኣብ ኣርባዕቲአን ዝተጨውያ ነፈርቲ ተሳፊሮም ዝነበሩ ኩሎም 11 መስከረም 2001 ዓ.ም ህይወቶም ስኢኖም።ኣብ ከተማ ኒው ዮርክ ጥራሕ ኣስታት 3,000 ሰባት ተቐቲሎም።


text:
Radio Erena: 27 July 2016
ላዕለዎት ወትሃደራውያን ሰበ ስልጣን ሱዳንን ስዑዲ ዓረብን ኣብ ህሉው ወትሃደራውያን ጸጥታውን ኩነታት ዘተኮረ ዘተ ኣካይዶም።
ብጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ሱዳን ሌተናት ጀነራል ዒማድ ኣል ዲን ሙስጠፋ ዓዳዊ ዝምራሕ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ልኡኽ ሱዳን ኣብ ስዑዲ ዓረብ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ብምፍጻም፣ ምስ ስዑዳዊ መዘንኡ ሌተናት ጀነራል ዓብዱራሕማን ቢን ሳልሕ ኣል ቡንያ ኣብ ዝተራኸበሉ እዋን’ዩ እቲ ዘተ ተኻይዱ።
ላዕለዋይ ወትሃደራዊ በዓል ስልጣን ሱዳን ብዛዕባ ህሉው ወትሃደራዊ ኩነታትን ጸጥታን ንምዝታይ ናብ ስዑዲ ዓረብ ዘምርሐ ንግስነት ስዑዲ ዓረብ ብዘቕረበቶ ዕድመ መሰረት ምዃኑ መንግስቲ ሱዳን ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ሓቢሩ።
ሱዳን ኣብ ጎኒ ስዑዲ ዓረብ ብምስላፍ ኣስታት ሓደ ሽሕ ሰራዊታ ናብ የመን ኣዋፊራ ከምዘላ ዝፍለጥ’ዩ።
ብዘይካ’ዚውን ስዕዲ ዓረብን ሱዳንን ኣብ ወትሃደራዊ መዳይ ንምትሕግጋዝ፣ ኣብዘን ዝሓለፋ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ሓያሎ ስምምዓት ከምዝኸተማ በብእዋኑ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
ስዑዲ ዓረብ ብዘይካ’ዚ ኣብ ወትሃደራዊ መዳይ እትገብሮ ዘላ ምትሕግጋዝ፣ ካብ ሱዳን ን99 ዓመታት ዝጸንሕ ሰፊሕ ናይ ሕርሻ መሬት ብኽራይ ንምውናኑ’ውን ስምምዕ ከምዝኸተመት ኣይርሳዕን።
እቲ ስዑዲ ዓረብ ን99 ዓመታት ክትውንኖ ተሰማሚዓትሉ ዘላ ሰፊሕ መሬት ምብራቕ ሱዳን፣ ንኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዘዳውብ ከባቢታት ምዃኑ’ዩ ዝንገረሉ።
ኣብ ካልእ ናይ ሱዳን ዜና፣ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ብዛዕባ ምዕባለታት መስርሕ ሰላም ሃገሩ ብዝምልከት ናብ ኣሚር ቀጠር ሸኽ ታሚም ቢን ሓማድ ኣልታኒ ደብዳቤ ልኢኹ።
ነቲ ደብዳቤ ብ22 ሓምለ ናብ ኣሚር ቀጠር ዘብጽሐ፣ ጠቕላሊ ሚኒስተር ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ጀነራል ጣሃ ዑስማን ሓሰን’ዩ።
ኣሚር ቀጠር ምስ ፕረዚደንት ቻድ እድሪስ ደቢ ብሓባር፣ ኣብ ዞባ ዳርፉር ክበጽሑ መደብ ተታሒዝሎም እኳ እንተነበረ፣ ዑደት እዞም መራሕቲ ናብቲ ዞባ ብዘይተፈልጠ ምኽንያት ተሰሪዙ’ዩ።
እቲ ዝሓለፈ ሰሙን ተመዲቡ ዝነበረ ምብጻሕ ኣሚር ቀጠርን ፕረዚደንት ቻድን ናብ ሰሜናዊ ዳርፉር፣ ናብ ካልእ እዋን ከምዝተሰጋገረ ርእሰ ምምሕዳር ሰሜናዊ ዳርፉር፣ ጠንቒ ምስግጋር እቲ ዑደት ኣይገለጸን።
ሱዳን ትሪቡን ብዘቕረቦ ጸብጻብ መሰረት ግና፣ ዑደት እዞም መራሕቲ ናብ ዳርፉር ብሰንኪ ሃንደበታዊ ምብጻሕ ፕረዚደንት ፍልስጤም ማሕሙድ ዓባስ ዝተተሓሓዘ ክኸውን ከምዝኽእል ይእምት።
===============================


text:
Radio Erena: 05 March 2021
ኣቦ መንበር ሉኣላዊ ባይቶ ሱዳን፣ ጀነራል ዓብደልፈታሕ ኣል ቡርሃን ኣብ ጁባን ካምፓላን ምብጻሕ ኣካይዱ
ጀነራል ዓብደልፈታሕ፣ ብረቡዕ 03 መጋቢት ናብ ኡጋንዳ ዑደት ብምክያድ ምስ ፕረዚደንት ሙሴቬኒ ድሕሪ ምዝርራብ’ዩ ናብ ጁባ ኣመሪሑ።
ንሱ ኣብቲ ምስ ፕረዚደንታት ኡጋንዳን ደቡብ ሱዳንን ዘካየዶ ዘተ፣ ምስ ኢትዮጵያ ተፈጢሩ ብዛዕባ ዘሎ ዶባዊ ምስሕሓብን ሃገሩ ኣብ ጉዳይ ኣጠቓቕማ ናይል ሒዛቶ ዘላ ፖሊስታትን ብዝምልከት ከምዝተመያየጠ ማዕከናት ዜና ሓቢረን።
ደቡብ ሱዳን፣ ብዛዕባ’ቲ ንሱዳንን ኢትዮጵያን ዘሰሓሕብ ዘሎ ጉዳይ ብዝምልከት ንመራሕቲ ክልቲኤን ሃገራት ንምቕርራብ ዝወሰደቶ ተበግሶ፣ ኢትዮጵያ ብዘቕረበቶ ቅድመ ኩነት ክዕወት ከምዘይክኣለ’ዩ ዝንገረሉ።
ፕረዚደንት ኤርትራ፣ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዘቕረቦ ናይ ሽምግልና ተበግሶ’ውን ብወገን ሱዳን ተቐባልነት ኣይረኸበን።
ኣብዚ ኣብ መንጎ ሱዳንን ኢትዮጵያን ተፈጢሩ ዘሎ ግጭት፣ ጸግዒ ሱዳን ምሓዙ ዝንገረሉ ፕረዚደንት ግብጺ፣ ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲ’ውን ኣብ ተመሳሳሊ ጉዳይ ንምዝታይ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ናብ ካርቱም ምብጻሕ ከካይድ ምዃኑ ተፈሊጡ ኣሎ።
ሱዳን፣ ኣብ ትሕቲ ኢትዮጵያ ንዝርከብ ‘ግዝኣተይ’ ንዝበለቶ ናይ መወዳእታ ቦታ ንምቁጽጻር መጥቃዕቲ ትቕጽል ምህላዋ’ዩ ዝግለጽ።
መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ሎሚ 05 መጋቢት ናብ ጁባ ከምዝኣተዉ፣ ብመርበባት ዜና ግብጺ ዝተፈነወ ሓበሬታ ዛጊት ክረጋገጽ ኣይከኣለን።
ራድዮ ኤረና፣ ብዛዕባ ምብጻሕ መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ናብ ጁባ ኣመልኪታ ንዝቐረበቶ ዜና፣ ይቕሬታ ብምሕታት መአረምታ ጌራትሉ ኣላ።
================


text:
እዚ ሕቶ ከቢድ እዩ ክትምልሶ።
ሰባት ዝተፈላለየ መንገዲ ስለዝጥቀሙ።
ዝተፈላለዩ ሰባት ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ዝተፈላለየ ኣገባብ ይጥቀሙ።
ምስ ክዳንካ ሴክስ ክትገብር ትኽእል ኢኻ።
ኣብ ልዕሊ ክዳውንትኹም እንከለኹም ክትተናኸፉ ትኽእሉ ኢኹም።
እቲ ስረ ምናልባሽ ትፈትሖ።
ምናልባሽ እቲ ክዳን ንላዕሊ ከተደይቦ ትኽእል።
ወይ ውን ነሓድሕድኩም ክዳውንትኹም ከተውጽእዎ ትኽእሉ ኢኹም።
መጀመርያ ላዕለዋይ ክዳን ደሓር ስረ።
ወይ በንጻሩ።
ወይ መጀመርያ ትደራረዙ እሞ ደሓር ክዳውንትኹም ተውጽእዎ።
በብሪጋ ናብ ባኞ ብምኻድ ክዳውንትኹም ከተውጽእዎ ትኽእሉ።
ሰብ በብናቱ ደስ ዝብሎ ኣሎ።
ክልቴኹም ትሰማምዕሉ ክኸውን ጥራይ ኣለዎ።
ድሌታትኩም ክትፈልጥዎን ክትግንዘብዎን ኣገዳሲ እዩ።
ስለዚ ኣብዚ እዋን እንታይ ከም ትደልዩ ምፍላጥ ኣለኩም።
ነሓድሕድኩም ተዛረቡ እንታይ ከም ትደልዩ።
ክዳውንቲ ከተውጽእ እንተዘይደሊኻ
ክትነግራ ጥራይ እዩ ዘድልየካ።


text:
ኣላይኻ ኣብቲ ሓባራዊ መንበሪ ገዛ ክከናኸኑኻ ኣለዎም።
እዚ ማለት ኣብ ደገ ከተማሲ ኣይትኽእልን ኢኻ ማለት እዩ።
መጀመርያ ከምዚ ክብሉኻ ትኽክል እዩ:
ምሸት ኣብ ሰዓትካ ክትምለስ ኣለካ።
ምስ የዕሩኽትኻ ክትድሰት ግን መሰልካ እዩ።
ሓደ ሓደ እዋን እውን ግዜ ከይትግንዘብ ትኽእል ኢኻ።
ካብቲ ስምምዕ ወጻኢ እውን ዶንጊኻ ገዛኻ ክትኣቱው ትኽእል ኢኻ።
ስለዚ እቶም ኣለይትኻ ትርር እንተበሉ ግጉይ ኣይኮነን።
ሓደ ሓደ እዋን ከይፈተኻ ዶንጊኻ ክትመጽእ ትኽእል ኢኻ።
ንኣብነት ኣውቶቡስ ስለ ዝዶንጎየት።
ወይ ቆጸራኻ ቁሩብ ስለ ዝተመጠጠ።
ከምዚ እንተ ኮይኑ ክትግጻዕ ትኽክል ኣይኮነን።
ኣለይትኻ ከምዚታት ከይከውን ክግንዘቡ ኣለዎም።
ናይ ገዛ መሓዩር እንተ ኮይንካ ምናልባሽ ቅኑዕ ኣይኮነን።
እንተ ደኣ ብዘይግቡእ ተበዲልካ ሃገዝ ከተምጽእ ትኽእል ኢኻ።
ንኣብነት ምስ ሞግዚኻ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ክትዘራረብ ትኽእል ኢኻ።
ኩሎም ህጻናትን መናእሰያትን ኣብ ጀርመን ናይ ነጻ ግዜ፡ ጸወታን ደስታን መሰል ኣለዎም።
ንስኻ እውን ልክዕ ከምቶም ካልኦት እዚ መሰላት ኣለካ።
ኣለይትኻ እውን እዚ መሰላት ክግንዘብዎ ኣለዎም።
ይኹን ደኣምበር ንዓኻ እውን ግቡእ ክንክን ክገብሩልካ ኣለዎም።
ስለዚ ሓደ ሓደ ግዜ ቆጸራታት ይግበረልካ።
ምናልባት ብዛዕባ ወረቐት መንበሪኻ ዝምልከት ናብ ቤት ጽሕፈት ክትከይድ ኣለካ።
ኣብዚ ዓዲ ንኽትቅመጥ ማለት እዩ።
ወይ ምስ ሞግዚትካ ክትዘራረብ ይህልወካ።
መታን እንታይ ክትሕዘካ ከም ዘለዋ ክትፈልጥ።
ወይ ዝኾነ ዶክመንት የድልየካ ይኸውን
መታን መንቀሳቐሲ ክትረክብ።
ገለ ቆጸራታት ከተኽብሮም ይግባእ ምኽንያቱ ብዘይ ወለዲ ስለ ኣብዚ ሃገር ትቕመጥ።
ስለዚ እዚ ቆጸራታት ኣለይትኻ ንበይኖም ከሳልጥዎ ኣይክእሉን እዮም።
እዞም ቆጸራታት ብዙሓት ኮይኖም ተሰሚዖሙኻ፧
ምስቶም ኣለይትኻ ብዛዕባ እዚ ነገር ክትዘራረብ ትኽእል ኢኻ።
ወይ ድማ ሞግዚትካ ሕተታ።
ኣብ ጀርመን ንበይንኺ ኢኺ ዘለኺ።
ነዊሕ ናይ ስደት መንገዲ እውን ኣሕሊፍኪ ኢኺ።
ብርግጽ እውን ዘይምቹእን ኣሸጋርን እዩ ነይሩ።
ብዙሕ ኣጨናቒ ነገራት እውን ኣሕሊፍኪ ኢኺ።
ገና እኽልቲ ሰብ ኣይኮንክን ዘለኺ።
ሓገዝን ደገፍን ክግበረልኪ መሰል ኣለኪ።
ብተወሳኺ ድማ: ንኽትስምዒ መሰል ኣለኪ።
እዚ ማለት፡ ሰባት ክሰምዑኺ ኣገዳሲ እዩ።
ብዛዕባ እዚ ኩነታት ክትገልጺ እውን ኣገዳሲ እዩ።
እዚ ሓደ ካብቲ ናይ ውድብ ሑብራት ሃገራት መሰል ህጻናት እውን እዩ።
እዚ ማለት: እቶም ዝኣልዩኺ ሰባት ይሰምዑኺ ማለት ኣዩ።
እቲ ጠለባትኪ እውን የገድሶም እዩ።
ኣብዚ ሃገር ጽቡቕን ውሕስነትን ክስመዓኪ ድማ ይሕግዙኺ።
እዚ እንተ ዘይገይሮም ግን ዝኾነ ነገር ጌጋ ኣሎ ማለት እዩ።
ሓገዝ ከድልየኪ እዩ።
ናብ ትኣምንዮ ዓቢ ሰብ ክትከዲ ትኽእሊ ኢኺ።
ዳርጋ ኣብ ኩለን ኣህጉር ዓለም እዚ ናይ UN-መሰል ደቂሰባት ኣሎ።
ንሱ ከም ዝብሎ: ኩሉ ሰብ ክቡርን ኣገዳስን ብማዕረ ይርእን።
እተን ሃገራት ድማ ከምቲ ግቡእ ንኽሉ ሰብ ብሓደ መልክዕ ክርእይኦ ይግባእ።
እዚ መሰል ደቂ ሰባት እንኮላይ ንህጻናትን ትሕተ-ዕድመን ይምልከት።
ይኹን ደኣምበር ህጻናት ዝያዳ መሰላት እውን የድልዮም እዩ።
ንዚ ዝምልከት ውዕል መሰል ህጻናት ኣሎ።
ኩሎም ህጻናት ብጽቡቕ ክዓብዩ መሰል ኣለዎም።
ኩሎም ህጻናት ብውሕስ ክዓብዩ ኣለዎም።
ኩሎም ህጻናት ክተባብዑ ይግባእ።
ርእይተኦም ኣገዳሲ ስለ ዝኾነ ኩሉ ግዜ ክስምዑ ይግባእ።
እዚኦም ድማ እቶም መሰላት ህጻናት እዮም።
እዞም መሰላት ህጻናት ዳርጋ ኣብ ኩለን ኣህጉር ዓለም የገልግሉ።
እዞም መሰላት ድማ ህጻናት ካብ ዝውለዱ ኣትሒዞም ክሳብ 18 ዕድመ ዝገብሩ የገልግሉ።
ዓበይቲ ድማ ነዞም መሰል ህጻናት ኣብ ተግባር ንኽውዕሉ ሓላፍነት ይወስዱ።
ኣብ ጀርመን እውን መሰል ህጻናት ኣገደስቲ መሰላት እዮም።
ኣዋልድን ኣወዳትን ከኣ ሓደ መሰል ኣለዎም።
ኩሉ ሰብ ኣብ ጀርመን ድማ መሰል ህጻናት ክሕሉ ይቕየድ።
ከም ትሕተ-ዕድመ መጠን እንታይ መሰል ኣለካ/ ኣለኪ?
ባዛዕባ እዚ ኣብ ካልእ እዋን ክንገልጾ ኢና።
እዚ ናይ ትሕተ ዕድመ ሕጊ መናእሰያትን ህጻናትን ካብ ሓደጋ ዝከላኸል ሕጊ እዩ።
ብፍላይ ድማ ኣብ ግዳም ዝምልከት እዩ። እዚ ማለት ካብ ገዛኻ ምስ ትወጽእ።
ዓበይቲ መናእሰያትን ህጻናትን ሓደ ሓደ ነገራት ከይገብሩ ይኽልክሉ እዮም።
እንተ ዘይከልኪሎም ድማ መቅጻዕቲ ክወርዶም ይኽእል እዩ።
እቲ ሕጊ ህጻናትን መናእሰያት ትሕተ ዕድመን ፈላለዩ ይርኢ።
እንታይ እዩ ንዓኻ ዘይፍቀድ?
ካብ ሰዓት 23 ንንዮው ኣብ ባራት ከተምሲ ኣይፍቀደልካን እዩ።
ገንዘብ ክትበልዓሉ ትኽእል ናይ ቁማር ጸወታታት ክትጻወት ኣይፍቀደካን እዩ።
መስተ ክትሰትን ሽጋራ ከተትክኽን ኣይፍቀደካን እዩ።
ዝኾነ ፊልም “ንዕድሜኻ ዘይምልከት” ክትገዝእን ክትካረን ኣይፍቀድን እዩ።
ንዝኾነ ፊልም ናይ ዕድመ ገደብ ክረኣዮ ዝኽእል ኣለዎ።
ኣብቲ መኽደኒ ካሴት ከኣ ተለጢፍዎ ይርከብ።
እዚ ሕግታት ንናይ መጻወቲ ጌይም ናይ ኮምፕዩተር ከምኡ ‘ውን ናይ ሞባይል ገይም እውን ይምልከት።
ብዛዕባ እዚ ዝያዳ ክትፈልጥ እንተደሊኻ ኣብዚ ተወከስ፡
https://www.rosenheim.de/fileadmin/Dateien/Jugendamt/Jugendschutztabelle_01.pdf
ንዓበይቲ: እዚ ሕጊ ብዝተፈላለዩ ቋንቋታት ብዚ ኣብታሕቲ ዘሎ ጌርኩም ንትሕተ ዕድመ ክትእዝዝሎም ትኽእሉ፡
http://www.drei-w-verlag.de/shop/shop/juschg-tabelle-in-6-sprachen.html
ምስ ስድራቤትኪ ብዛዕባ እዚ ክትዛራረብሉ ክትፍትኒ ትኽእሊ ኢኺ።
ምኽንያቱ፡ ባዕልኺ ዝኾነ ነገር ክትገብሪ መሰል ኣለኪ ብሕጊ።
ሕጊ ትሕተ-ዕድመ ዝበሃል ነገር ኣሎ።
እዚ መሰል እዚ ንኹሎም ህጻናትን መናእሰያትን ኣብ መላእ ዓለም ዝምልከት እዩ።
ሰለስተ ካብዚ ሕግታት ንወለድኺ ክትሕብርዮም ትኽእሊ ኢኺ።
መሰልኪ ክሕለወልኪ ምሉእ መሰል ኣለኪ!
እዚ ማለት: ንስኺ እውን ልክዕ ከም ሓውኺ ብማዕረ ክትረኣዩ ኣለኩም።
ኣብ እዋን ዕረፍትኺ ክትዛወርን ከተዕርፍን መሰል ኣለኪ!
እዚ ማለት: ኣብ ዕረፍቲ እዋን እንታይ ትገብሪ ባዕልኺ ክትውስኒ ትኽእሊ ኢኺ።
ናይ ውልቃዊ ብሑትነት መሰል እውን ኣለኪ!
እዚ ማለት: ንበይንኺ ግዜ ክህልወኪ ይግባእ፡ ዋላ እውን ምስ መሓዙትኪ።
ምናልባሽ ወለድኺ ኣይክሰምዑኽን ይኾኑ።
ምናልባሽ እውን ምስኦም ደፊርኪ ክትዛረቢ ይኸብደኪ ይኸውን።
ናብ ኣማኸርቲ ኣተዓባብያ ህጻናት ክትከዲ ትኽእሊ ኢኺ።
ጸገማት እንተ ኣለዲ ከኣ ኣብኡ ንብሕትኺ ምኽሪ ክግበረልኪ ይከኣል እዩ።
ኣብቲ ቦታ ድማ እቲ ኣማኻሪ ምሳኽን ምስ ወለድኽን ክዛረብ ይኽእል እዩ።
ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ኣማኸርቲ ትካላት ኣብዚ ትረኽቢ:
http://www.bke.de/?SID=00F-6B8-FCB-4F5
ኣብዚ መርበብ ኣድራሻኺ ምስ ትህቢ ኣብ ጥቃኺ ዘለው ቤት ጽሕፈታት ክትረኽቢ ትኽእሊ ኢኺ።
እዚ ሓቂ ኣይኮነን።
ካብ ሕዳር 2016 ጀሚሩ ሓዲሽ ሕጊ እውን ወጺኡ ኣሎ።
ምናልባት ዓርክኻ ብዛዕባ እዚ ኣይፈለጠን ከይከውን።
ኣብ ሕጊ ሰፊሩ ዘሎ እምበኣር፡
ሰብ “ብዓይኒ ስጋዊ ርክብ” ንኻልእ ሰብ ብዘይ ድሌት ኣብ ሰውነቱ ክሕዝ ኣይፍቀድን እዩ።
“ብዓይኒ ስጋዊ ርክብ” ክበሃል ከሎ፡
እቲ ምትንካፍ ምስ ስጋዊ ርክብ ዝተሓሓዝ ዓይነት እንተ ኮይኑ።
እቲ ምትንካፍ ኣብ ናይ ስጋዊ ርክብ ቦታታት እንተ ኮይኑ።
ንኣብነት ኣብ መዓኮር፡ ኣብ ኣጥባት፡ ወይ ውን ኣብ መንጎ ሰለፍ።
እዚ “ምድፋር ብስጋዊ ርክብ” ወይ „sexuelle Belästigung“ ተባሂሉ ይጽዋዕ።
ኩሉ ሰብ ባዕሉ እዩ ዝውስን ብኸመይ ክትንከፍ ከም ዝደሊ።
ኩሉ ሰብ ድማ ባዕሉ እዩ ዝውስን ኣበይ ክትንከፍ ከም ዝደሊ።
እዚ ድማ “ናይ ስጋዊ ርክብ ርእሰ-ውሳኔ” ወይ „sexuelle Selbst-Bestimmung“ ተባሂሉ ይጽዋዕ።
እዚ መሰል ንኹሉ ወድ-ሰብ እዩ።
ዝኾነ ሰብ ነዚ ዝጥሕስ ድማ ክቕጻዕ ግድን እዩ።
ነሕዋትካ ምሕላው ከቢድን ዓቢ ሓላፍነትን እዩ።
ንኣሕዋትካ እውን ኣይምቹእን እዩ።
ንዓኻ እውን ሂወትካ ኮነ መዓልትኻ ከም ድላይካ ከተስተማቕሮ ኣይትኽእልን ኢኻ።
ክብረት ወለዲ ኣብ ብዙሓት ስድራቤት ኣገዳሲ እዩ።
ንዓኻን ንስድራቤትካን ክብረት እንታይ ማለት ምዃኑ ሕሰብ።
ብፍላይ ንዓኻ እንታይ ትርጉም ኣለዎ፧
ሓፍትኻ ምስ ሓደ ወዲ እንተ ወጺኣ እንታይ ትገብር፧
ሕማቕ ኮይኑ፡ ብሰንኪ ከምዚታት ንውላዶም ዘጋፍዑ ስድራቤት ኣለዉ።
ክሃርምወን ከለዉ ድማ ንኽብረት ስድራቤት እዮም ዝብሉ።
ክብረት ግን ብግፍዕን ማህረምትን ክትካእ ኣይክእልን እዩ።
ካልኦት መናእሰያት ከምዚ ዘኣመሰለ ናይ ክብረት ዕዮ ምውሳድ ዝኣበዩ ኣለው።
“ክብረት ነዓይ፡ ንነጻነት ሓፍተይ ክቃለስ ከለኹ እየ” ዝብሉ እውን ኣለዉ።
ብኸምዚ እውን ክብረት ክርእ ይከኣል እዩ።
ምናልባት ንዓኻ ክትሓስበሉ እውን ይጽግመካ ይኸውን።
ምናልባት ሓገዝ ካብ ካልኦት መናእሰያት የድልየካ ይኸውን።
ምስ ፍሉይ ኣረኣእያ ዘለዎም መናእሰያት ብዛዕባ ክብረት ክትዛረብ ትኽእል ኢኻ።
ምናልባት ይሕጉዝኻ ይኾኑ ክብረት እንታይ ምዃኑ ንዓኻ ንኽትውስን።
ኣብዚ ኣድራሻ ኣለካ፡
www.heroes-net.de (ኣብ ብዙሓት ዓበይቲ ከተማታት)
http://www.aufbruch-neukoelln.de/
እዚ ጉዳይ ንዓኺ ከቢድ ከይኮነ ኣይተርፍን እዩ።
ስለዚ እዚ ዝስዕብ ክትፈልጢ ኣገዳሲ እዩ፡
ክብረት ሰብ ኣብ ዝተፈላለዩ ባህልታት ዝተፈላለየ መዕቀኒ ኣለዎ።
ኣብ ጀርመን ንኣብነት ክብረት ዘቐንስ ነገር:
ሕጊ ወይ ስርዓት ዘይተኽብር ምስ ትኸውን
ህጻናት ወይ ደቀንስትዮ ዝወቅዕን ዝጋሰስን
ክብረት ምህላው ማለት ድማ፡ ንዝተሸገረ ሰብ ምሕጋዝን ምትሕብባርን እውን ማለት እዩ።
ኣብ ካልእ ባህልታት ድማ ክብረት ብኻልእ መዳይ ይትመን:
ኣብ ገሊኡ ባህሊ ክብረት ማለት፡ ጓል ክሳብ ሓዳር ትገብር ብድንግላ ክትጸንሕ ከላ እዩ።
ወይ ድማ ጓል ኮነ ወዲ ተባዕታይ ስድራቤታ ዘምጽኡላ ወይ ዘምጽኡሉ ሰብ ክምርዖ ከሎ ማለት እዩ።
እዚ ውሳኔታት ባዕልኺ ክትውስንዮ ኣለኪ።
ናይ ውልቅኺ መሰል እዩ እዚ!
ዋላሓደ ሰብ መሰልኪ ክግህዘኪ ኣይክእልን እዩ።
ስድራቤትኪ ካልእ ርእይቶ እንተለዎም ወይ ጸቕጢ ዝገብሩልኪ እንተ ኮይኖም ሓገዝ ክትረኽቢ ትኽእሊ ኢኺ።
ብሰንኪ ምፍራስ ድንግልናኺ ስድራቤትኪ ጸቕጢ ክገብሩ ግቡእ ኣይኮነን ኣብዚ ሃገር።
ሓገዝ ትረኽብሉ ኣድራሻ:
http://www.scheherazade-hilft.de/
http://www.imma.de/einrichtungen/fachstelle-zwangsheirat/kontakt.html
https://profamilia.sextra.de/pages/sextra/beratung/onlineberatung/fragen/
http://www.fpz-berlin.de/
ብዙሕ ነገር ኣብዚ ሃገር ፍልይ ይብል።
ኣዋልድን ኣንስትን ምስ ኣወዳትን ኣሰብኡትን ሓደ ዓይነት መሰል ኣለወን።
እዚ መሰል እዚ ንኹለን ኣዋልድን ኣንስትን ኣብ ጀርመን ዝነብራ ይምልከት።
ን ደቀንስትዮ እዚ መሰላት ክትፈልጥኦ ኣገዳሲ እዩ።
ትፈልጥዮ ዲኺ እዚ መሰላት፧
ቁሩብ ኣብነታት፡
ክትመሃርን ቤት ትምህርቲ ክትከድን መሰኪ እዩ።
ዝደለኽዮ ዓይነት ስራሕ ክትሰርሒ ትኽእሊ ኢኺ።
ዕድመኺ ምስ ዝኣክል ውን ንበይንኺ ክትገሺ ትኽእሊ ኢኺ።
ንነብስኺ ዝበቅዕ ትብልዮ ባዕልኺ ኢኺ ትውስኒ።
ክትምርዓዊ ወይ ከይትምርዓዊ ባዕልኺ ኢኺ ትውስኒ።
ዓርኪ ክትሕዚ ወይ መሓዛ ክትሕዚ ትኽእሊ ኢኺ።
ደስ ዝበለኪ ዓይነት ኣከዳድና ክትክደኒ ትኽእሊ ኢኺ።
ምስ ደስ ዝበለኪ ሰብ ክትወጺ ትኽእሊ ኢኺ።
ንኹሎም ኣወዳትን ሰብኡትን ውን ሕግታት ክትፈልጡ ኣገዳሲ እዩ።
ነቶም ሕግታት ውን ከተኽብርዎም ይግባእ።
ኣብዚ ኣድራሻ ድማ ብዛዕብኡ ዝተፈላለዩ ሓበሬታ ትረኽቡ።
ናይ ሓበሬታ ጽሑፋት ብዝተፈላለዩ ቋንቋታት ኣሎ። (ብ ኣልባንያ፡ ዓረብ፡ ቦዝንያ፡ እንግሊዝ፡ ፋርሲ፡ ዳሪ፡ ፈረንሰኛ፡ ሰርብያ፡ ሶማል፡ ከምኡ ውን ካልኦት ሓደስቲ ቋንቋታት ክጽንበረኦ እየን)
http://wie-kann-ich-helfen.info/geh-deinen-weg-deine-rechte-als-frau-in-deutschland-infoflyer-fuer-weibliche-fluechtlinge/3063
እቲ ጽሑፍ ኩሉ ንበብዎ።
መሰላት ደቀንስትዮ ኣብዚ ሃገር ክትፈልጦ ኣገዳሲ እዩ ነዓኻ።


text:
ሰላም ኣምላኽ ምሳኽን ይኹን ኩላትክን ደቂ ኣንስትዮ ኣሕዋተይ፡ሎሚ ንዓኽን ዝጠቅም ማዕዳን ምኽርን ሒዘልክን ቀሪበ ኣለኹ እሞ ብገርህነትን ብክፉት ልብን ክትቅበላኒ ብፍቕሪ ክርስቶስ እሓተክን።ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ዘመን ካብቲ ኣዛራቢ ኮይኑ ዘሎ ጉዳይ፡ኣከዳድና ደቂ ኣንስትዮ እዪ።
ንቓል ኣምላኽ ዚሓዋውሱ
“ብኣምላኽ ተደሪኽና ብገርህነት ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ብክርስቶስ ኴንና ንዛረብ ኣሎና እምበር፡ ከምቶም ብዙሓት ንቓል ኣምላኽ ዚሓዋውሱ ኣይኰንናን።“(2ቆረ2,17)
=====
• እዚ ቃል እዚ ጳዉሎስ ኣብ ካልኣይ መልእኽቱ ንሰብ ቆረንቶስ ኣብ ዝጻሓፎ እዩ ዘሎ።
ኣብ ሂወት ክርስትና መከራ ዘይተርፍ እዩ !
ኣብ ሂወት ክርስትና መከራ ዘይተርፍ እዩ። (ብሓው ዛክ ፑነን ዝተጽሓፈby zac poonen) ኣብ መጽሓፍ ዳንኤል ቃል ኣምላክ ከምዚ ይብለና፥"እቶም ጠቢባን
ሰለስተ ሓደገኛታት ሓጥያት
1. ርኽሰት
ርኽስተ ብመንገዲ ዓይንና፥ ኣእዛናን ናብ ልብና ይኣቱ። እዚ ዘይኑጹህ ነገራት ካብ ልብና ብዝተፈላለዩ ክፍሊ ኣካላትና ንግዳም ይግለጽ። ቀዳምነት ግን ብመልሓስናን፥ ዓይንና እዩ።ስለዚ ዝኾነ ሰብ ንጹህ ሂወት ክህልዎ እቲ ዝሰምዖን ዝርኦን ክጥንቀቐሉ ኣሎዎ።ጎይታና የሱስ ንርኽሰት ኣዚዩ እዩ ዝጸልኦ
ሒደት ማይ ብሑቕ
“ሒደት ማይ ብሑቕ ንብዘሎ እቲ ብሑቕ የብኵዖ እዩ።“(ገላ5,9) • እዛ ቃል ንምብራህ ናይ ግድን ምሉእ መልእኽቲ ሰብ ገላትያ ምንባብን ምርዳእን የድልየና እዩ።ምኽንያቱ እቲ መልእኽቲ ኣብ ኩነታት እቶም ተቐበልቲ ናይቲ መልእኽቲ ዝተመስረተ ስለ ዝኾነ።ብሕጽር ዝበለ
ንስሓ እምበር ሳዕስዒት ኣይድልን
ዎ ኩቡር ህዝቢ ኤርትራ ሃገር እናዳጠፍኣት ሰብ እንዳ ተቐዝፈ ጸልማት እንዳዓዘዘ ጓይላ ዳንኬራ ሳዕስዒት ኣይድልን እዩ። ኡይ እዩ ዘድሊ ከም ሰብ ነነዌ ከሊ ተኸዲንካ ንኣምላኽ ሰማይ ርድኣና እዩ ዘድሊ። ኣሕዋትና ኣብ ምድረበዳ ሊብያን ባሕሪ ሜድትርንያን ዝተቐዝፉ ቖጻሪኦም ይቕጸሮ። ኣብ በረኻ ሲናይ ኩሊቶም እናተሸጠ
ኣረኣእያኩም ብዛዕባ እቲ መስቐል?
ከምቲ ልሙድ መደብ ናይ ሰንበት ሒደት መዝሙር ምዝማሮም፣ እቲ ናይታ ቤተክርስትያን ጓሳ ማሕበር ተሲኡ ስብከቱ ቅድሚ ምቕራብ ንሓደ ኣብታ ምሸት ተዓዲሙ ዝመጸ ጓሻ ኣላለዮም። እቲ ጓሳ ማሕበር ነቲ ጉባኤ እዚ ሰብ እዚ ኣዚዩ ዘፍቅሮ ዓርኩ ምዃኑ ብዛዕባ ገዛእ ርእሱ ባዕሉ ከላልን ሰላምታ ከቕርብን ነቲ ጉባኤ ዝኸውን


text:
Radio Erena: 10 February 2016
መንግስቲ ኤርትራ፣ ድሕሪ ምቕያር ናቕፋ ካብ ባንክ ገንዘብ ንዘውጽኡ ኤርትራውያን ናብ ሓሙሽተ ሽሕ ናቕፋ ጥራይ ኣውሪድዎ ኣብ ዘለወሉ እዋን፣ ካብ ወጻኢ ሃገራት ንዝመጹ ግና ክሳብ 25 ሽሕ ናቕፋ ከውጽኡ ከምዝፈቐደ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
እቲ መንግስቲ፣ ፍኑይ ምንቕስቓስ ንምቁጽጻር ኣብ ዝገበሮ ናይ ባጤራ ምቕያር መስርሕ፣ ህዝቢ ናብ ባንክታት ካብ ዘረከቦ ብዝሒ ገንዘብ 10 ናቕፋ ጥራይ ከምዝቕየረሉን፣ እቲ ዝተረፈ ግና ኣብ ባንክ ክተሓዝ ምዃኑን እኳ እንተነበረ ኣብ ግብሪ ግና 5 ሽሕ ናቕፋ ጥራይ ከውጽእ’ዩ ፈቒዱ።
ንውራይን ካልእ ኣጋጣሚታትን ካብ 10 ሽሕ ናቕፋ ንላዕሊ ንዘድልዮም ከኣ ብምምሕዳርን ምሰኻኽርን ብምርግጋጽ፣ ካብ ባንክ ከአጽኡ ከምዝኽእሉ ድሕሪ ምሕባሩ ይፍለጥ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ከኣ እቲ መንግስቲ፣ ካብ ወጻኢ ንመመጹ ዜጋታት ክሳብ 25 ሽሕ ናቕፋ ከውጽኡ ከምዝፈቐደ’ዩ ዝንገር ዘሎ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ መንጎ’ቲ ተሸካሚ ኩሉ ጸገማት ኮይኑ ዘሎ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ዝነብር ህዝብን ካብ ወጺኢ ሃገራት ንዝመጹ ደገፍቱን ከምዚ ዓይነት ዓየንት ኣፈላላይ ምግባሩ ከኣ ኣብ ህዝቢ ናይ ቁጠዐ ስምዒታት ፈጢሩ ምህላዉ ነዚ ሓበሬታ’ዚ ዝልኣኹ ምንጭታት ኣረዲኦም።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ደገፍቱ ናብ ኤርትራ ኣብ ዝኣትውሉ እዋን፣ ናይ ነዳዲ ጋዝን፣ መሻርፍን ካልእን ሓለፋታት ከምዝገብረሎም ዝፍለጥ’ዩ።
ድሕሪ ምቕያር ባጤራ ናቕፋ፣ መንንግስቲ ንዝበዝሐ ናይ ወረቐት ባጤራ ከንቀሳቐስ ኣብ ባንክታት ሒዝዎም ብምህላዉ ኣብ ዕዳጋ ርኡይ ዋሕዲ ዝንቀሳቐስ ባጤራ ኣጋጢሙ ምህላዉ ብተደጋጋሚ እዋን ክጥቐስ ጸኒሑ’ዩ።
ከም ውጽኢቱ ከኣ፣ ኣብ ምዕዳግን ምሻጥን ምዝንባዕ ስለዝተራእየ፣ ዋጋታት መሰረታውያን ሃለኽቲ ነገራት ኣብ ዕዳጋ ካብቲ ቅድሚ ክልተ ወርሒ ዝነበሮ ብኣስታት ፍርቂ ጎዲሉ ይርከብ።
ብጸሊም ዕዳጋ ካብ ወጻኢ ሃገራት ዝግበር ዝነበረ ሓዋላ ናይ ወጻኢ ሸርፊ’ውን ብተመሳሳሊ ብኣስታት ፍርቂ ጎዲሉ ኣሎ።
ምስዚ ዋሕዲ ባጤራ ናቕፋ ኣብ ዕዳጋ ተኣሳሲሩ፣ ኣብ መንጎ ኣካረይቲን ተኻረይትን ናይ ኣከፋፋል ምስሕሓብ ይርአ ከምዘሎ ዝሓበሩ ካልኦት ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ከኣ፣ ክፍሊት ካብ ብቀጥታ ናብ ኣካረቲ ዝኽፈል ብመንገዲ ባንክታት ወይ ከኣ ምምሕዳራት ንምግባሩ ፈተነታት ይካየድ ከምዘሎ ጠቒሶም።
ደረቱ ዝሓለፎ ናህሪ ዋጋታት ክራይ ኣባይቲ ሓደ ካብቲ ዝዓበየ ማሕበረ ቁጠባዊ ጸገማት ህዝቢ ምዃኑ እናሻዕ ዝግለጽ’ዩ።
==========================


text:
Radio Erena: 05 May 2019
ኣብ ከተማ ኣስመራ ን24 ግንቦት መጸምበሊን ምሕዳስ ጽርጊያታትን ብዝብል ምኽንያት ወግዓዊ ዘይኮነ ምእካብ ገንዘብ ከምዝተጀመረ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ብፍላይ ኣብ ከባቢታት ቲራቮሎ፣ ቤት መኻእን ኣባሻውልን ዝርከባ ኣባላት ህግደፍ፣ ገዛ ገዛ እንዳኣተዋ፣ ህዝቢ ክሳብ 150 ናቕፋ ከዋጽእ የስገድዳ ከምዘለዋ ምንጭታትና የመልክቱ።
እተን ተዋፊረን ዘለዋ ደቀንስትዮ ኣባላት ህግደፍ ብዘይቅብሊትን ወግዓዊ ሰነድን ገንዘብ ይእክባ ብምህላወን ተሓታትነት ዘይብሉ ኣብ ርእሲ ምዃኑ ብወለንታ ዘይኮነ ምፍርራህ ዝተሓወሶ ብምዃኑ ኣብ ህዝቢ ጸቕጢ ፈጢሩ ምህላዉ ይግለጽ።
ኣቐድም ኣቢሉ ንበዓላት ተባሂሉ ካብ ውልቀሰባትን ትካላትን ዝተኣከበ ገንዘብ ተጣፋፊኡ ምንባሩ ብሰፊሑ ዝዝረበሉን፣ ኣብ መጽሔት ህዝብን ፖሊስን ተቓሊሑ ምንባሩን ዝዝከር’ዩ።
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ኣስመራ ኣብ ዝተኻየደ ህዝባዊ ኣኼባ ነዚ ካብ ህዝቢ ዝዋጻእ ገንዘብ ብዝምልከት ሕቶ ቀሪቡሉ ሮሞዳን ኣውልያይ፣ ብዛዕባ ዝዋጻእ ገንዘብ ዝፈልጦ ከምዘይብሉ ምግላጹ ኣቐዲሙ ተሓቢሩ’ዩ።


text:
Radio Erena: 21 June 2020
ኣብ ኤርትራ ተቐዪዶም ዝጸንሑ ሰለስተ ቱርካውያን ሃንደስቲ ባሕሪ፣ ናጻ ወጺኦም ክብል ማዕከን ሓበሬታ ኣናዶሉ ገሊጹ።
እቲ ኣገልግሎት ዜና ኣብ ናይ 20 ሰነ ሕታሙ ኣብ ዘስፈሮ ሓበሬታ፣ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ቱርኪ ከካዪዶ ብዝጸንሐ ጻዕርታት፣ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ስምምዕ ድሕሪ ምብጽሑ፣ እቶም ዜጋታቱ ናጻ ክወጹ ከምዝኸኣሉ ኣፍሊጡ።
ኣቐዲሙ ብዝወጸ ሓበሬታ መሰረት፣ እቶም ሰለስተ ሃንደስቲ ባሕሪ ኣብ መስከረም 2017 እዮም ዓለም ንሙዛር ተበጊሶም። ብሰንኪ ለበዳ ኮሮና ቫይረስ መትረብ ስወጽ ድሕሪ ምዕጻዉ ግና ናብ ቀይሕ ባሕሪ ክምለሱ ብምግዳዶም እዮም ብሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ ተታሒዞም።
በዓልቲ ቤቱ ንሓደ ካብቶም ባሕረኛታት፣ ብቴሌፎን ከምዝረኸበቶን፣ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣብ ዝነበሩሉ እዋን ከኣ ብመንግስቲ ኤርትራ ዝወረዶም ዝኾነ ጉድኣት ከምዘየለ ምሕባራ፣ ኣገልግሎት ዜና ኣናዶሉ የመልክት።
እቶም ሰለስተ ቱርካውያን ሃንደስቲ ባሕሪ፣ ኣብዚ ሳልስቲ ናብ ጂቡቲ ክበጽሑ ትጽቢት ይግበረሎም።


text:
ብዕለት 14 ግንቦት 2011 ኣብ ከተማ ኦስሎ፡ ኖርወይ፡ ሓድሽን ነጻን ማሕበረሰብ ኤርትራውያን ተመስሪቱ።
ኣብ ኖርወይ፡ ማሕበረሰብ ኤርትራውያን ክምስረት መጀመርያኡ ኣይኮነን። ናይ ሎሚ 25 ዓመት፡ በቶም ውሑዳት ኣብ ኦስሎን ከባቢኣን ዝቕመጡ ዝነበሩ ኤርትራውያን ተመስሪቱ ኔሩ ኢዩ።
ስርዓት ህግደፍ ብምኽንያት 24 ግንቦት ካብ ካብ ነፍሲ ወከፍ ስድራ 300 ናቕፋ፡ ካብ ሰብ ትካል ድማ 500 ናቕፋ ክዋጻእ ዘገድድ መምርሒ ኣውጺኡ ድሮ ክሰርሓሉ ጀሚሩ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ ብምኽንያት 24 ግንቦት ካብ ካብ ነፍሲ ወከፍ ስድራ 300 ናቕፋ፡ ካብ ሰብ ትካል ድማ 500 ናቕፋ ክዋጻእ ዘገድድ መምርሒ ኣውጺኡ ድሮ ክሰርሓሉ ጀሚሩ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣቶ ኣምሃ ዶመኒኮ ኣባል ሽማግለ ሃገራዊ ዋዕላ ዝመርሖ ኣብ ስቶክሆልም ብዕለት 22 ግንቦት 2010 ድሕሪ ቐትሪ ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዱ። ቅድሚ ኣብ’ዚ ናይ ዕለት 22 ግንቦት 2010 ዝተኻየደ ኣኼባ ህጽር ዝበለ ጸብጻብ ምቕራበይ ገገለ ናይ ዝሓለፈ ተመክሮታት ክጠቕስ እፈቱ።
እቲ ብሲቭካዊ ማሕበር ኤርትራውያን ላስቬጋስ ዝተዳለወ ጽምብል መበል 19 ዓመት ዕለተ ነጻነት ሃገርና ብረቡዕ 26 ግንቦት 2010 አብ ኢታልያን አሜሪካን ክላብ ብዓቢ ድምቐት ተጸምቢሉ ሓዲሩ።
ዓመታዊ ብዓል ማርያም ደዓሪት ቀዳም ዕለት 22 ግንቦት 2010ዓም ኣብ ከተማ ጀኔቭ ስዊስ ክንገድ ስለ ዝኾነ ንኹልኽን/ም ብኽብሪ ንዕድም።
ኣብ ጀርመን ከተማ ከለን ከባቢኣን ዝርከቡ ማሕበረኮም ኤርትራውያን፡ ንታሪኻዊት ዕለት ናጽነት 24 ግንቦት መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ ብድምቀት ንምብዓል ምሽብሻብ ንገብር ኣለና።
ግንቦት 24ን፡ ናይ መጀመርያ ብስራትኪስ ጥዑም ኔሩ ኩሉ ኣኽቢሩኪ
ድሓር ግን ኣይግድን መልክዕኪ ቀይርኪ።
ኣብቲ ካብ ኣባላት ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳንን ቤርገሳውያን ማሕበራትን ብዝተዋጽኡ ዜጋታት ዝቖመት ኣዋሃሃዲት ሽማግለ ተወዲቡ ትማሊ 24 ግንቦት ክሳብ ፍርቂ ለይቲ ዝተኻየደ ጽምብል፡ ብርክት ዝበሉ ኣባላት ተቓወምቲ ውድባትን በርጌሳውያን ማሕበራትን ከምኡውን ገዳይም ተጋደልቲ ዓበይቲ ዓድን ምሁራንን ተረኺቦም።
24 ግንቦት 1991 ንህዝቢ አርትራ ዓቢ ሃገራዊ በዓል እዩ። እወ ናይ ሓደ ዘበን መሪር መግዛእቲ ባዕዳዋውያን ሓይልታት፡ ብኽቡር መስዋቲ ቡሉጻት ዜôጋታት ዕዉት ስለ ዝኾነ።
1.ትርጉም ነጻነት (Independence) ብዘይ ዝኮነ ሓርነታት(Liberty and freedom) ደቒ ሰባት ባዶሽ እዩ። እዚ ክብሃል ከሎ ግን ኤርትራ ልዑላውነታ ዘረጋገጸት ሃገር እያ። ኣብ ኤርትራ መግዛእቲ (Colony) የለን እንታይደኣ ጭው ዝብለ ምልኺ- ሕገ-ኣልቦ ዝኮነ ስርዓት ኣጋጢሙና ናይ ታሪኽ ሓደጋ ወዲቑና ኣሎ። እንተኮነ ግን በዚ ተስፋ ከይቖረጽና ከም'ቲ ብዘይተሓለለ ቓልሲ ህዝቢ ኤርትራ ነጻነት ዝተረጋገጸ ሓርነታት ደቒ ሰባት ወይ'ውን ዲሞክራሲያዊ ቕዋማዊ መንግስቲ ዝተረጋገጸላ ግዝኣተ ሕጊ ዝሰፈና፤ ኩሉ ኤርትራዊ ናተይ፤ ሃገረይ ኢሉ ዝምክሓላ ኤርትራ ትነግሰሉ ክትመጽእ ምኳና ምልክትን ተስፋን እትህበና ዕለት ምኳና እያ። ኣብ'ዚ መዓልቲ እዚ ተስፉ ዝህቡ ግጥምታት ክግጠሙ። ተስፉ ዝህቡ ደርፍታት ክሕተሙ፤ ተስፉ ዝህቡ ማሰታት ክፍነዉ እላቦ። ኣብ'ዚ መዓልቲ እዚኣ ጓይላ ጌርካ ሰልሶ ከይበልካ ገዲፍካዮ ኬድካ ድሓር ማለት ኣብ ግዜ ምልኡነት ነጻነት ክንብሎ ኢና እትብለሉ ባህሊ ክጥረ እላቦ።
ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝመደበሮም፡ 13 ተቓወምቲ ውድባት፡ ሲቪካውያን ማሕበራትን ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ምቕያር ዝኣምኑን ዝቃለሱን ግዱሳት ኤርትራውያንን ን24 ግንቦት መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ ንፈለማ ግዜ ኩሎም ብሓባር ኣብ ሓደ ኣዳራሽ ብምርኻብ ብፍልይ ዝበለ ድምቀት ጸምቢሎማ።
ህዝብና መግቢ-ኸብዲ የብሉን፡ መንግስቲ ህግደፍ ከ መግበ-ሕልና ኣለዎ ዶ?


text:
Radio Erena: 25 October 2020
ኢትዮጵያ ብዛዕባ’ቲ ፕረዚደንት ትራምፕ ንዲጋ ተሓድሶ ብዝምልከት ኣብዚ ዝሓለፈ ሳልስቲ ዝሃቦ ቃል ወግዓዊ መብርሂ ሓቲታ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ገዱ ኣንዳርጋቸው ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንዝርከብ ኣምባሳደር ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ዘቕረቦ ሕቶ፣ ብዛዕባ’ቲ ‘ጻውዒት ኲናት ኣብ መንጎ ግብጽን ኢትዮጵያን’ ኢሉ ዝጠቐሶ ጉዳይ መብርሂ ክወሃቦ ዝጠልብ እዩ።
ፕረዚደንት ትራምፕ ንምምስራት ዝምድና እስራኤልን ሱዳንን ብዝምልከት ምስ መራሕቲ ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ዝገበሮ ናይ ቴሌፎን ዝርርብ፣ ምህናጽ ዲጋ ተሓድሶ ንግብጺ ሓደገኛ ስለዝኾነ ከተዕንዎ ከምዘለዋ ምግላጹ፣ ካብ ሓያሎ ወገናት ነቐፌታ ክወርዶ ጸኒሑ’ሎ።
ሕብረት ኤውሮጳ፣ ‘ጉዳይ ዲጋ ተሓድሶ ብቐጥታ ዝምልከተን ኢትዮጵያ፣ ሱዳንን ግብጽን ብዘተ ክፈትሖኦ ምትብባዕ ደኣምበር፣ ወጥሪ ከምዝዓርግ ምግባር እዋኑ ኣይኮነን ክብል ብመንገዲ ወጻኢ ዝምድናታቱ ኣቢሉ ገሊጹ።
ኣብቲ ናይ ቴሌፎን ርክብ፣ ‘’ቅድሚ ሕጂ ኢለ’የ፣ ሕጂ’ውን ብንጹር ይብል ኣለኹ፣ ግብጺ ብዛዕባ’ዚ ዲጋ ገለ ክትገብር ኣለዋ’’ ክብል ፕረዚደንት ትራምፕ ድሕሪ ምዝራቡ፣ ካብ ወገን ሱዳን ዝተዋህበ ምላሽ፣ እቲ ምስሕሓብ ብምሕዝነታዊ መንገዲ ምፍትሑ፣ ኣገዳሲ ከምዝኾነ ዝጠቅስ እዩ ኔሩ።
ፕ.ትራምፕ፣ ‘ኢትዮጵያ ነቲ ዘቕረብኩዎ እማመ ምንጻጋ ዓቢ ጌጋ እያ ፈጺማ፣ ክሳብ ትቕበሎ ከኣ ሓገዝ ዝበሃል ኣይክትርእን እያ’ ምባሉ ሓያሎ ኢትዮጵያውያን ኣብ ዝተፈላለየ መራኸቢ ብዙሓን ቁጠዐኦም ይገልጹ ኣለዉ።
ካብ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዝወጸ ወግዓዊ መግለጺ ብወገኑ፣ ምስሕሓብ ዲጋ ተሓድሶ ሰላማዊ ፍታሕ ንምርካብ ጻዕርታት ክቕጽል ምዃኑ ድሕሪ ምግላጽ፣ እታ ሃገር ልኡላውነታ ኣብ ምክልኻል ከኣ ማዕረ-ማዕሪኡ ድልውቲ ከምዘላ ይገልጽ።
ነዚ ፕረዚደንት ትራምፕ ዝሃቦ ቃል፣ ከም ኣብ መንጎ ክልተ ሃገራት ኲናት ምእዋጅ ዝረኣዩዎ ዲፕሎማስያውያን ሓይልታት፣ ኣብ መንጎ ግብጺ፣ ሱዳንን ኢትዮጵያን ብመንጎኝነት ሕብረት ኣፍሪቃ ዝካየድ ዘተ ዝያዳ ድፍኢት ክግበረሉ ጸዊዖም።
============


text:
ጥምቀት እንታይ ይአልየልና
አብ’ዛ ትምህርቲ እቲ ዝመሃር ዕላማ ጥምቀት ክጅምር ትጽቢት ይግበረሉ
መብርሂ
- ኮንኩፓይሰንስ ካብ ናይ ላቲን ስም concupiscentia, ቅጽል concupiscere ዝመጸ ኮይኑ ብርቱዕ ሃረርታ ማለት ኢዩ። አብ ካቶሊካዊ ሰነ መለኮት ኮንኩፓይሰንስ ከም ታሕተዋይ ሽውሃት (ድሌት) ተጻራሪ ናይ ሓሳብ ኮይኑ ይረአ። ንክርስትያን ኮንኩፓይሰነስ ሰባት ንሰጋዊ ድሌት ዘለዎም ምስኦም ዝፍጠር ሃረርታ፡ ዝምባለ፡ ወይ አንፈት ዘሰምዕ ኮይኑ ምስ’ቲ ነቲ ካብ ሕጊ ወጻኢ ክትገብር ምድላይ ይተሓሓዝ።
መወክሲታት ካብ መጽሓፍ ቅዱስ
- ዮሓ 3፡5 ኢየሱስ ድማ ከምዚ ኢሉ መለሰ፦ ”ብሓቁ ብሓቁ እብለካ አለኹ፡ ሰብ ካብ ማይን ካብ መንፈስ ቅዱሰን እንተ ዘይተወልደ፡ ናብ መንግሥቲ አምላኽ ክአቱ ዝኽእል ከቶ የልቦም።
መወክሲታት ካብ መዝገበ ሃይማኖት
- 388 መደብ ግልጸት በብደረጃኡ እናሰጎመ ብዝኸደሉ መጠን፡ ሃለዋት ኃጢአት ከአ እናበርሀ መጺኡ። ናይ ብሉይ ኪዳን ህዝበ-እግዚአብሔር ነቲ ዘሕዝን ሰብአዊ ኩነታት ብመንፅር’ቲ አብ ኦሪት ዘፍጥረት ዝተዘንተወ ውድቀት ብመጠኑ ኪርድእዎ’ኳ እንተፈተኑ፡ ብመንፅር ናይ ኢየሱስ ክርስቶስ ሞትን ትንሣኤን ጥራሕ ክግለጽ ንዝኽእል ናይ’ዚ ዛንታ’ዚ ጥልቂ ምሥጢር ግን ክርስቶስ ምንጪ-ጸጋ ምዃኑ ክንፈልጥ የድልየና። መፈስ ቅዱስ ጰራቕሊጦስ በቲ ዝተንሰአ ክርስቶስ ተላኢኹ፡ ንዓለም መድኃኒኣ ክገልጸላ ከምኡ’ውን ”ብዛዕባ ኃጢአት….ክረትዓ” መጽአ።
- 389 እዚ ኃጢአት-አዳም ዝበሃል አካል ትምህርተ-እምነትና፡ ኢየሱስ ናይ ኩሎም ሰባት መድኃኒ ምዃኑ፡ ኩሎም ድኀነት ከምዘድልዮም፡ ብክርስቶስ ከአ ድኅነት ንኹሉ ከም ዝተዓደለ ንዝነግር ብሥራት ካልእ ገጹ ኢዩ። ንምስጢረ ክርስቶስ ሸለል ብምባል ጥራሕ ንናይ ኃጢአት-አዳም ግልጸት ክንተናኽፍ ከምንኽእል፡ እታ ኅልና-ክርስቶስ ዝጨበጠት ቤተክርስትያን አጸቢቓ እትርድአ ጉዳይ ኢዩ።
- 1261 አብ’ቲ ም እንታ’አቶም እትፍጽሞ ሥርዓተ ቀብሪ ከም እትገብሮ፡ ነቶም ከይተጠምቁ ዝሞቱ ሕጻባት ብዝርኢ፡ ቤተክርስትያን ናብ ምሕረት አምላኽ ጥራሕ ኢያ ከተማዕቁሩቦም፡ እትርከብ። ብሓቂ’ውን ኩሎም ሰባት ክድኅኑ ናይ ዝብ ህግ አምላኽ፡ እታ ዘልዓለማዊት (ዓባይ) ምሕረቱ ከምኡ’ውን ”ንሕፃናይ ናባይ ኪመጽኡ ሕደግዎም፡ አይትኸልክልዎም። ንኽብል ዝደረኾ፡ ኢየሱስ ንሕፃናት ዝነበሮ ርኅራኄኡን፡ አፍቅሮቱን፡ እዚኹሉ እምበአር ከይተጥመቑ ዝሞቱ ሕፃናት፡ ዝድኅኑሉ መንገዲ ከምዘሎ ንኽንትስፎ የኽእለና። አብ’ዚ ኩሉ እቲ ህጹጽ ኮይኑ ዝርከብ ግን፡ ንኡሳን ሕፃናት ብጸጋ ምሥጢረ ጥምቀት ናብ ክርስቶስ ንኪመጽኡ ከይኽልከሉ ዚብል ናይ ቤተክርስትያን ጽኑዕ ለበዋን፡ ረዚን መጸዋዕታን እዩ።


text:
ሞት ምስ ዘጋጥም
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 22 10 2018
ሓደ ብዕድመ ዝደፍአ ዘመድ ኣብ ገዛ ምስ ሞተ ነቶም ሰራሕተኛታት ክንክን ጥዕና ምውካስ ይግባእ። ሓድሓደ ግዜ ንሳቶም ነቲ ሬሳ ብማኪና ናብ ሆስፒታል ይወስዱዎ፡ ኣብኡ ኸኣ እቲ ሓኪም ናይ ሞት ምስክርነት ይህብ። ፍሉይ ለበዋ ምስ ዝህሉዎ፡ ንኣብነት ኣብ ሃይማኖት እተሞርኮሰ፡ ምስ'ቶም ናይቲ ሆስፒታል ሰራሕተኛታት ምዝርራብ ይሓይሽ።
ስእሊ፡ ጀንይ ጐውሊትስ፡ ዮነር
ሽዑ ኣዝማድ ምስ ቀሺ: ፓስቶር: ራቢን ወይ ኢማም ወይ ናይ ካልእ እምነት ወኪል ርክብ ይገብሩ። ምስ'ቶም ተወከልቲ ማሕበር ኮይኖም ድማ ከከም ኣገባብ እተፈላለየ እምነታት ንቐብሪ ምድላዋት ይገብሩ። ምስ'ቶም ኣብ ርክባትን ኣብ ተግባራዊ ሓገዛትን ዝተሓባበሩኻ ምምሕዳር መካነ- መቓብርን (kyrkogårdsförvaltningen) ምስ ቤት ጽሕፈት ቀብርን (begravningsbyrå) ምዝራብ'ውን ጽቡቕ ክኸውን ይኽእል'ዩ።
ግብኣተ-መሬት
ኣብ ሽወደን ሰብ ሞይቱ ክቕበር ከሎ: ኣዝማድን ፈተውትን ኣብ ቀብሪ ምዉት ይርከቡ እዮም። እቲ ስነ ስርዓት ቀብሪ ብኸመይ ክካየድ ከም ዘለዎ ብምዉት ዝቐረበ ለበዋ እንተነይሩ፡ ንዕኡ ምትግባር ልሙድ እዩ። ምዉት ኑዛዜ ዝጸሓፈ ወይ'ውን ኣቐዲሙ ብኸምዚ ክቕበር እደሊ ዝበለ ክኸውን ይኽእል'ዩ። ኣንፈት-እምነት መሰረት ዝገብር ዝተፈላለየ ኣገባብ ቀብሪ ኣሎ።
ኣብ ሽወደን ዝበዝሕ እዋን፡ እቲ ስርዓት ቀብሪ ኣብ ቤተ ክርስትያን ወይ ካፐል ይካየድ። ሽወደናዊት ቤተክርስትያን (Svenska kyrkan) ብዘይካ ኣብ'ተን ብኮምዩን ዝካየዳ ስቶክሆልምን ትራኖስን፡ ሃይማኖት ናይ'ቶም ምዉታን ብዘየገድስ: ኣብ ልዕሊ መካነ መቓብራት ሓላፍነት ትስከም።
ኣዝማድ ነቲ ናይቲ ኮምዩን ናይ ቀብሪ ወኪል ይውከሱዎ። ንሳቶም ብምምሕዳር ዞባ ተመዚዞም ነቲ ናይቲ ዝሞተ ለበዋን ናይ'ቶም ኣዝማድ ድሌትን ኣብ ግብሪ የውዕሉ። ንሳቶም ነቶም ኣባላት ሽወደናዊት ቤትክርስትያን ዘይኮኑ በቲ ናታቶም መገዲ ከም ዝቕበሩ ይገብሩ። ነዚኣቶም ንምርካብ እቶም ኣዝማድ ነቲ ኮምዩን፡ ነቲ ዞባዊ ምምሕዳር ወይ ነቲ ናይቲ ዝሞተ ሃይማኖታዊ ሰበኻ ክውከሱዎ ይግባእ።
ግድን ቀብሪ ከተዳሉ ኣለካ ዝብሉ መምርሒታት የሎዉን። ሬሳ ኣብ ሬሳ ሳጹን ግድን ክኣቱ'ለዎ ዝብሉ መምርሒታት ግን ኣለዉ። ምንዳድ-ሬሳ (Kremering) በየናይ ኣገባብ ክትግበር ከም ዘለዎን: ሓመዅሽቲ ኣብ መሬት ብኸመይ ክኣቱ ከም ዘለዎን ዝእዝዙ መምርሒታት'ውን ኣለዉ። ንደተ-ሬሳ ማለት: እቲ ምዉት ሰብ ምስ ሬሳ ሳጹን ኣብ መንደዲ እቶን ይኣቱ ማለት'ዩ። ኣብቲ እቶን ሬሳን ሳጹን ሬሳን ሓሙዅሽቲ ክሳብ ዝኾኑ ብሓደ ይነዱ። ኣብ ሓንቲ ንእሽቶ ዕትሮ ድማ ይእከብ፡ ኣብቲ መቓብር ከኣ ይቕበር። እቲ ሓመዅሽቲ ኣብቲ መካነ መቓብር፡ ኣብ ፍሉይ ቦታ (minneslund)'ውን ክዝሮ ይኽእል'ዩ። ነቲ ሓመዅሽቲ ኣብ ባሕሪ ክዘርዎ ዝደሊ: ካብ ዞባዊ ምምሕዳር (länsstyrelsen) ግድን ፍቓድ ክረክብ ኣለዎ።
እቲ ሬሳ ኣብ ወጻኢ ሃገር ንኽቕበር ድሌት እንተሎ፡ ነቲ ሬሳ ናብ ወጻኢ ንምስዳድ ክፍሊት ዘሎዎ ኣገልግሎት ዝህብ 'ቤት ጽሕፈት ቀብሪ' ዝብሃል ትካል ኣሎ።
ኣብ ሽወደን ኣብ መንጎ ሞትን ቀብርን ዘሎ ግዜ ብልምዲ ክልተ ሰሙን እዩ። እቶም ኣዝማድ ምስ ዝድልዩ እቲ ሬሳ ቀልጢፉ ክቕበር ይኽእል እዩ። ብሕጊ ሽወደን ግን እቲ ምዉት እንተ ደንጎየ ድሕሪ ሞት ኣብ ሓደ ወርሒ ክቕበር ወይ ክነድድ ኣለዎ።
ኣብ ሽወደን ክፉት ቃሬዛ ልሙድ ኣይኮነን፡ ግን ከኣ ዝኽልክል ሕጊ'ውን የልቦን።
ኣብ ሽወደን ናይ ቀብሪ ግብሪ ይኽፈል እዩ። እቲ ክፍሊት ነቲ ቦታን ነቲ ቤትጸሎትን ንምጥቃም መሰል ይህብ። እቲ ክፍሊት ነቲ ካብ ገዛ ናብ መቓብር ዚግበር ናይቲ ቃሬዛ ናይ ጕዕዞ መሰል እውን የጠቓልል እዩ።
ኣብ ሽወደን 83% ናይ'ቶም ዝሞቱ ስነ ስርዓት ቀብሪ ኣብ ቤተ ክርስትያን እዩ ዝካየድ። ኣብኡ፡ ካህን ቅዳሴ የስምዕ። ቅዳሴ ክግበረልካ ኣባል ሽወደናዊት ቤተ ክርስትያን ክትከውን ኣለካ። ኣባል ምስ እትኸውን፡ እቲ ናይ ቀብሪ ስነ ስርዓት፡ ክፍሊት የብሉን። ቤተ ክርስትያናዊ ስነ ስርዓት ቀብሪ፡ ኣብ ናጻ ቤተ ክርስትያን፡ ኣብ ናይ ካቶሊክ ወይ ተዋህዶ ኣብያተ ክርስትያን'ውን ይካየድ እዩ።
ሲቪላዊ ቀብሪ ካብ ሃይማኖት ናጻ እዩ። ስለዚ፡ ኣብ ቤተ ክርስትያን ኣይካየድን። እዚ፡ ኣብ ሓደ ቤት ጸሎት ኣብ ጃርዲን ወይ ኣብ ክፉት ናይ ተፈጥሮ ቦታ ይካየድ። እቲ ስነ ስርዓት፡ በቲ ሲቪላዊ ናይ ቀብሪ ወኪል ይካየድ።


text:
ናይ ር.ሊ.ጳ. ቤተ ምጽዋት ሓላፊ ብፁዕ ካርዲናል ኮናርድ ካራዦውስኪ ኣብቲ ብሉጽ ዓለም እተሰምየ ካቶሊካዊ ምንቅስቓስ ንዝተዓቖቡ ስደተይናታት ምብጻሕ ኣካዶም ናይ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ቡራኬን ቅርበትን ሰላምታን ኣቕሪቦም።
ስምንዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ብባሕረ መዲትራኒያን ብንሽተይ ጀልባ ብምቑራጽ ናብ ኢጣሊያ ንምእታዊ ዝፍትኑ ዝነበሩ ኣብ ጉዕዞ ባሕሪ ንሓደጋ ተቓሊዖም ዝነበሩ ዲቾቲ ብእተሰምየት ናይ ኢጣሊያ ባሕሪ ሓሊይሊ መርከብ ካብ ሞት ሓደጋ ዝደሓኑን ኣብ ከባቢ ሮካ ዲ ፓፓ ኣብ ዝርከብ ኣብ ካቶሊካዊ ምንቅስቓስ ብሉጽ ዓለም መእለዪ ስደተይናታት ንዝተዓቖቡ ናይ ር.ሊ.ጳ. ቤተ ምጽዋት ሓላፊ ብፁዕ ካርዲናል ኮናርድ ካራዠውስኪ እቶም ስደተይናታት ናብ ዝተፈላለያ ቁምስናታት ናብ ዘዳለዋሎም መእንገዲ ዕለት 6 መስከረም 2018 ዓ.ም. ቅድሚ ምንቃሎም ዕለት 5 መስከረም ብካሪታስ ብና ዝጽዋዕ ናይ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ማሕበር ረድኤት ጨንፈር ኢጣሊያ ኣመሓዳሪ የኔታ ፍራንቸስኮ ሶዱ ተሰንዮም ምብጻሕ ኣካይዶም።
ብፁዕነቶም ምስቶም 340 ስደተይናታትን ምስቶም ዝከናኸንዎም 40 ወለንተይናታትን ብሓባር ናይ ምሳሕ መኣዲ ተቛዲሶም ነቶም ስደተይናታት ናይ ቅዱስ ኣቦና ምስሊ ገጸ በረክት ኣቕሪቦም ክልተ ስደተይናታት ሕጻናት ሶሪያ ባዕሎም ዝሰኣልዎ ቅብእን ሓንቲ ናይ ሃይማኖት ምስልምና ሰዓቢት ስደተይና ባዕላ ዝሰኣለቶ ምስሊ ቅድስቲ ድንግል ማርያም ብብፁዕ ካርዲናል ካራዦውስኪ ኣቢላ ንቕዱስ ኣቦና ገጸ በረከት ከምዘቕረባ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።


text:
እቲ ሪፖርት፣ፖለቲካዊን ማሕበራዊን ኩነታት ኩለን ሃገራት ከምዝፈላለ ይጠቅስ።እንተኾነ፣ዜጋታት፣ንክብሪ፣ቁጠባዊ ዕድላትን ኣብ ጉዳይ ሃገሮም ብፅሒት ንክህልዎም ዘለዎም ድልየት ዓብዪ ከምዝኾነ ይሕብር።
ንኣብነት ኢትዮዽያ ይብል እቲ ሪፖርት፣ሕጊ ፀረ-ፈጠራ-ራዕዲ ንጋዜጠኛታት ንምኽሳስ ከምዝትጥቀመሉ፣ጋዜጠኛ ውብሸት ታየ፣ርእዮት ኣለሙን እስክንድር ነጋን፣ነቲ ሕጊ ጥሒሶም ተባሂሎም ከምዝተኣሰሩ ይጠቅስ።ሽዱሽተ ካልኦት ጋዜጠኛታት ድማ ኣብ ዘይተረኽብሉ ገበነኛ ከምዝተባሃሉ ብሓፈሽ 31 ሰባት ተቃወምቲን ፖለቲከኛታትን ከምዝተኣሰሩ‘ውን እቲ ሪፖርት ገሊፁ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ምንስትር ወፃኢ ኣሜሪካ ብዛዕባ ኤርትራ ዘውፀኦ ሪፖርት፣ብሓይልታት ፀጥታ ዝፍፀም ዘይሕጋዊ ቅትለት፣መግረፍቲ፣ኣሰቃቂ ኩነታት ኣብያተ-ማእሰርቲን ሞት ዘስዕብ ንእሱራት ምስ ሰብ ንከይራኸቡ ምግባርን ከምዝራኣይ ገሊፁ።
ንመንግስቲ ኣስመራ ንሲቪላዊ ናፅነት ከቢድ ደረት ኣንቢሩ፣ንናፅነት ምዝራብ፣ሚድያን ሃይማኖትን ደሪቱ ኢሉ ይከስስ ሪፖርት ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ምንስትር ወፃኢ ኣሜሪካ።
ኢትዮዽያ ሎሚ‘ውን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ቀንዲ መሻርኽቲ ኣሜሪካ’ያ። ብዘይካ‘ዚ፣ኣሜሪካ እታ ዝዓበየት ንኢትዮዽያ ደገፍ ትልግሰላ ሃገር‘ውን‘ያ። ዓመታዊ ኣስታት ሓደ ቢልዮን ዶላር ንኢትዮዽያ ትልግሰላ።


text:
ፕረዚደንት ጆ ባይደን ምስ በዓልቲ ቤቶም ጂል ባይደን ንኢትዮጵያውያንን ኤርትራውያንን ብምኽንያት በዓል ሓድሽ-ዓመትን ቅዱስ ዮሃንስን ሰናይ ምንየቶም ገሊጾም።
ፕረዚደንት ባይደን ኣብቲ ብጽሑፍ ዝዘርግሑዎ ናይ ሰናይ ምንዮት መልእኽቲ፡ ዜጋታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ንማሕበረሰብ ኣመሪካ ኣብ ምህብታም ዘለዎም ወሳኒ ተራ ድሕሪ ምጥቃስ፡ ዝሓለፈ ዓመት ግን ኣብ ከቢድ እዋን ከም ዘሕለፉ ጠቒሶም። እቶም ፕረዚደንት ከቢድ ኢሎም ዝጠቐሱዎ ለበዳ ኮቪድን ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ኲናት’ዩ።
ኣመሪካ ምስ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘለዋ ልዑል ምትእስሳር ዝጠቐሱ ፕረዚደንት ባይደን፡ ኣብ ዜጋታት ዝወርድ ዘሎ መጥቃዕቲ ይከታተሉ ምህላዎምን ንምዕጋቱ ክጽዕሩ ምዃኖምን ወሲኾም ገሊጾም። ኪንዮ ዘሎ ወጥሪ ናብ ሰላምን ዕርቂን ክንከይድ ንትስፎ ዝበሉ እቶም ፕረዚደንት፡ ንህዝብታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ሕጕስ ቅነ በዓላት ክዀነሎምን ንመላእ ዓለም ሰላም ዝሰፈኖ ወቕቲ ክኸውንን ምንየቶም ገሊጾም።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ምድላዋት ሓድሽ ዓመት ግዝእ: ኣብ ኢትዮጵያ ብዝተፈላለየ ኣገባብት ይጽንበል ከም ዘሎ ወኪላትና ካብ ኣዲስ-ኣበባ፡ ሃዋስ፡ ባህርዳርን ኣዋሳን ኣብ ዝለኣኹዎ ጸብጻብ ገሊጾም።
ብመሰረት'ቲ ጸብጻባት፡ ኣብ ኢትዮጵያ ኩነታት ዕዳጋ ብዝምልከት ኣብ ድሮ በዓል ፡ ዋጋ ሓደ ደርሆ ብማእከላይ ዋጋ 500 ብር ተሸይጡ`ሎ። ከምኡውን ዋጋ ከብቲ፣ በጊዕ፣ ጤልንን ካልኦት ንበዓል ዘድልዩ ኣቑሑት መጠነኛ ወሰኽ ከምዘርኣየ ሸመቲ ገሊጾም ኣለው።
ካብ ሃዋሳ ብመሰረት ዝረኸብናዮ ሓበሬታ’ውን ዋጋ ዕዳጋ ኣብ እዋን በዓል ከምዝናሃረ ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረቦም ሰባት ገሊጾም ኣለው።
ነበርቲ ኣምቦ ብወገኖም ሃዋሁ በዓል ዘሕጉስ እዩ፣ እንተኾነ ዕዳጋ ግና ከቢሩ ኣሎ ከምዝበሉ ተፈሊጡ`ሎ።
ብተወሳኺ፣ ኣብ ማእከል ኢግዚብሽን አዲስ አበባ ኣብ ዝተዳለወ ባዛር (ምርኢት ፍርያት)፣ ድሙቕ ኩነተ ዕዳጋ ይራኣይ ኣሎ። ብርክት ዝበሉ ሸመቲ’ውን ነቲ ስፍራ ይሪኡ ከምዘለው ዝመጸና ዜና ሓቢሩ።


text:
ኩላቶም ኣብቲ ምምሕዳር ዘለዉ ከምዚ ዚስዕብ ኪገብሩ ይጽውዑ ኣለዉ፥
ብእተኻእለ መጠን ምስቶም ምሳታቶም ዚቕመጡ ሰባት እንተ ዘይኮይኑ ምስ ካልእ ዝኾነ ዓይነት ኣካላዊ ምትንኻፍ ከይገብሩ ይምከሩ። ከምዚ ኪብሃል ከሎ ኣብ በዓላትን ጽምብላትን ዘይምስታፍን ባዕልኻ ዘይምድላውን ማለት እዩ። ከምኡውን ካብቶም ብዘይ ምትንኻፍ ወይ ምርሕሓቕ ኪዳየዱ ዘይክእሉ ንጥፈታት ምቝጣብ የድሊ፥ ንኣብነት ከም ብምትንኻፍ ዚካይድ ስፖርት ወይ ድማ ናይ ጥዕናን ስነጽባቐን ክንክን፡ ማለት ሕክምናዊ ምኽንያት ዘይብሎም ምስ ዚኾኑ።
ናብ ሽፉናት ቦታታት ከም ዱካናትን ዕዳጋታትን ኣብያተመዘክርን ኣብያተንባብን መሐምበስን ጂምን ካብ ምኻድ ተቖጠብ። ከም ናብ ጥረመግቢ ዝሸየጠሎም ቦታታትን ፋርማሲን ዚካየዱ ኣድለይቲ ምብጻሕ ግን ክልኩላት ኣይኮኑን ።
ከም ኣብ ኮንሰርትን ጽምብላትን ልምምድ ስፖርትን ግጥማትን ውድድራትን ዝኣመሰሉ ንጥፈታት ኣይትሳተፍ። እዚ ግን ነቶም ኣብ 2005ንን ድሕሪኡን እተወልዱ ናይ ስፖርት ልምምድ ዚገብሩ መንእሰያት ኣይምልከቶምን።
ኣድላዪ ርሕቀት ዘይብሉ ርክባት ከም ሕክምና ወይ ሕክምናዊ መርመራ ኣብዚ ክልከላ'ዚ ኣይኣቱን። እቶም ናይ ኮቪድ-19 ዚመስል ምልክታት ዘለዎም ሰባት ካብ ካልኦት ሰባት ኪረሓሓቑ ይግባእ።
ዘየድሊ መገሻ ኣይትግበር። ኣብ መገሻ ምስ ሓደስቲ ሰባት ስለ እትራኸብ፡ ነቲ ምስፍሕፋሕ ለበዳ ይውስኸሉ እዩ። ግን እዚ መምርሕ'ዚ ነቲ ናብ ስራሕ ወይ ትምህርቲ ወይ ሞያ ወይ ንሕክምና ዚግበር ጕዕዞ ኣይምልከቶን።
ጥብቂ መምርሒ ንናይ ስራሕ ቦታታትን ዋኒናትን
ምእንቲ ነፍስወከፍ ሰብ ነቲ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ ዞባዊ ህዝባዊ መምርሒ ምኽታል ኪኽእል፡ ትካላትን ወሃብቲ ስራሕን ስጉምቲ ኪወስዱ ይግባእ። ከምዚ ኪብሃል ከሎ፡ ነቶም ሰራሕተኛታት ኣብ ገዛውቶም ኮይኖም ኪሰርሑ ኪውከሱዎም፡ ኣብ ገዛ ኮንካ ንምስራሕ ዘድሊ ተወሳኺ ሃዋህው ኪፈጥሩ፡ ናይ ስራሕ ጕዕዞን ኮንፈረንስን ካልእ ኣካላዊ ኣኼባታትን ድማ ንግዜኡ ከም ዚመሓላለፍ ኪገብሩ ማለት እዩ። ካልኦት ስራሓት ወይ ዋኒናት ነቲ ብሓደ ግዜ ዚግበር ምብጻሕ ከጕድላኦን ነቲ ናይ ምኽፋት ሰዓታት ከማሓይሻኦን፡ ዲጂታላዊ ኣማራጺ ከተኣታትዋ ይኽእላ እየን።


text:
ህዝብና ብሰንኪ ኣብ ሊብያ ዘጋጠመ ደረት ኣልቦ ቅዝፈት ኣሕዋትናን ኣሓትናን ኣብ መሪር ሓዘን ይርከብ። ሞት ናይዞም ኣስታት 400 ኤርትራውያን ዕሸላት ንኹሉ ሕልና ዘለዎ ኤርትራውን ንማሕበረሰብ ዓለምን ኣስካሕኪሕዎን ኣንቀጥቂትዎን እዩ። እህህ ኢልና ኣምሪርና ሓዚና እኳ እንተኾንና እቲ ጓሂ ግና ክወጽኣልና ኣይከኣለን።
ዓሚ ከምዚ ሎሚ ሕር ሕራይ ጌርና ጸፊዕናዮ ሸውዓተ ሸይጣን ስጋብ ዝረኣዮ። ንመን? ንመን ደኣ ነቲ ብጎረባብቲ ሃገራት፡ ብው.ሓ.ኣ.፡ ብው.ሕ.ሃ. ብምዕራባውያን ሃገራት፡ ብሃገራት ዓረብ ኮታ ነቲ ዓለም ብዓለማ ትጸልኦ ስርዓት ህግደፍ እምበር ንመን ደኣ።
ከቦሮ ህ.ግ.ደ.ፍ፡ ብሓዳስ ከቦሮ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ተተኪኣ። ናብቲ ገፊሕ ዳስ ዘተን ምርድዳእን ዋዕላን፡ ገጻ እትመርሕ ከቦሮ መንእሰይ፡ “ንዑ ኩሉኹም ኣሕዋት ኤርትራውያን፡ በዚ’ዩ መንገዱ ሰዓቡኒ ተጸንበሩ ተዛተዩ!” ክትብል ኣምስያ።
ብዕለት 10/16/2010 ኣብ ኦክላንድ ብኣባላት ሃገራዊት ኮሚሽን ዝተኻየደ ህዝባዊ ኣኼባ፡ 25 ዝኣባላት ቦርድ ከም ከምእተመርጸ ይዝከር። እዚ ቦርድ እዚ፡ ሽማግለ ንጉባኤ- በይ ኤርያ ኦክላንድ ዝብል መጸዋዕታ ተዋሂብዎ፡ ብዕለት10/24/10 ተኣኪቡ ነብሱ ክሰርዕ ውዒሉ።
ክቡራትን ክቡራንን ነበርቲ በይ-ኤያን ከባቢኡን ብመጀመርያ ዕዙዝ ሃገራዊ ሰላምታና ነመሓላልፍ።
ክቡራትን ክቡራንን ነበርቲ በይ-ኤያን ከባቢኡን ብመጀመርያ ዕዙዝ ሃገራዊ ሰላምታና ነመሓላልፍ። ኣስዒብና ነዚ ዝስዕብ ኣገዳሲ ህዝባዊ ጸዋዒትና ኣኽቢርኩም ኣብ ኦክላንድ በይ-ኤርያ በዚ ኣብ ታሕቲ ተጠቂሱ ዘሎ ኣድራሻን ዕለትን ኣብ ዝግበር ህዝባዊ ኣኼባ ንክትርከቡ ብኽብሪ ንጽውዕ።
ኣብ ኦኩላንድ ካሊፈርነያ ንምዕዋት መስርሕ ዋዕላ ንዲመኩራስያዊ ለውጢ ብዕለት 5/6/2010 ተኻይዱ ኣብዚ ኣኬባዚ ብግዳይ ህዝብን ሃገርን ዝሕለቁ ተሳተፍቲ ኣኼባ ሃናጺ ንዋዕላ ዘዕውት ሓሳብን ምኽርን ለበዋን ሒዞም ናብ ኣኼባ ተሳቲፎም ኣኼባ መስርሕ ናይ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ መኽፈቲ ዝኽረ ሰማእታት ናይ ሕልና ጾሎት ተከፊቱ።
ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞራስያዊ ለውጢ ዓወት እምበር ካልእ ዘይሕፈሶ፡ ወሳኒ እምነ-መሰረት ደሞክርሳዊት ኤርትራ እዩ፡ ካብ ዝብል እምነትን ዕግበትን ተበጊስና እነሆና ኣብ ኦክላንድን ከባቢኣን እንነብር ጉዱሳት ኤርትራዉያን ነዚ ህዝባዊ ኣኼባ ንዕድም።
ኹቡራት ኣንበብቲ ኣርእስቲ ናይዛ ስነ-ጽሑፍ ከም እተንብብዎ፡ ነዚ አብ’ዚ እንነብረሉ ከባቢ በይ ኤርያ (Bay Area) ብፍላይ ከአ ሳን-ሆዘ (San Jose) ካብ ዝሓለፈ ሓያለ ዓመታት ኣትሒዙ ዝተፈጸመን ዝፍጸም ዘሎን ንጥፈታት ሓበሬታ ንመሃብ ተባሂሉ እተጻሕፈ እዩ። እንተ ኾነ ግን እሞ ኣብ ሳን-ሆዘ እትፈጸመ ፍጻመ ነዓና ዘገድሰና አይኮነን ብምባል ሸለል ኢልኩም ጎሲኹሞ ከይትሓልፉ ሓደራ ንብለኩም፡ ምኽንያቱ እዚ ዓይነት ፍጻመ ብዘይ ምግናን ሎሚ ኣብ ኩለን እተን ኤርትራዊ ዝቕመጠለን ከተማታት ኤውሮጳ ኮነ ኣሜሪካ ዝፍጸም ዘሎ ኩውንነት ስለ ዝኾነ ኢዩ።
እዚ ንድምጽና ድምጺ ውጽዓት ዝኾነት ድምጺ ኣሰና ኣጋጢሙዋ ዘሎ ፋይናንሳዊ ጸገም ንኽፍታሕ ብዓቕምና ኣበርክቶና ከነወፊ የዕሩኽቲ ኣሰና ተዳሊና ንርከብ። ነዚ ቁዱስ ሃገራዊ ዕላማ ሸትኡ ንኽወቅዕ ኩሉኹም ፈተውቲ ሀገርን ህዝብን ኤርትራ እጃምኩም ከተወፍዩን ንኣሰና ናብ ንቡር ሂወታ ኣብ ምምላስ ተራኹም ንኽትጻወቱ ንሕና የዕሩኽቲ ኣሰና ብኽብሪ ንዕድመኩም።
እቲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ እዋን ሓጎስ ኮነ ሽግር ብሓድነትን ምትሕብባርን ክነብር ጽኑዕ እምነት ዘለዎ ማሕበር ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ፡ ከም መርኣያ ናይዚ ሰናይ ትምኒት ‘ዚ ንሓድሽ ዓመት 2010 ኩሉና ኤርትራውያን ብሓባር ክንጽምብሎ ምእንቲ ሁቡባት ሙዚቀኛታትን ድምጻውያንን ብምዳም ዓቢ ለይታዊ ትልሂት ንድሮ ሓድሽ ዓመት ኣዳልዩ ‘ሎ።
እቲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ እዋን ሓጎስ ኮነ ሽግር ብሓድነትን ምትሕብባርን ክነብር ጽኑዕ እምነት ዘለዎ ማሕበር ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ፡ ከም መርኣያ ናይዚ ሰናይ ትምኒት ‘ዚ ንሓድሽ ዓመት 2010 ኩሉና ኤርትራውያን ብሓባር ክንጽምብሎ ምእንቲ ሁቡባት ሙዚቀኛታትን ድምጻውያንን ብምዳም ዓቢ ለይታዊ ትልሂት ንድሮ ሓድሽ ዓመት ኣዳልዩ ‘ሎ።
መራኸቢ ብዙሃን የልምዕ መራከቢ ብዙሃን ድማ የጥፍእ። ክንዲ ዝኾነ መራኸቢ ብዙሃን ሚዛናዊን ሓቀኛን ኪኸውን ይግባእ።እንተኾነ ብዙሓት ቴክኖሎጂ ብዝፈጠሮ ምዕባለ ተጠቒሞም ሕሱር ፕሮፖጋንዳ የካይዱ። ካብ ኩሉ ዘስደመም ድማ ብኣፎም ጸፍ ዝብሉ ወይ ብኻልኦት ዝወራዘዩ ምዃኖም ኢዩ።ገለ ዉሑድ ካብቲ ብዙሕ ከም ኣብነት ክጠቅስ።
ሰፊሕ ፈስቲቫል ብምኽንያት ምጅማር ብረታዊ ቓልሲ ህዝቢ ኤርትራ ባሕቲ መስከረም ኣብ በይ ኤርያ፡ ከተማ ኦክላንድ፡ ካሊፈርነያ፡ ሕቡራት ሃገራት ኣመሪካ (U.S.A)


text:
ስነፍልጠት ቀንዲ መንኮርኮር ቁጠባዊ ዕብዬትን ዓንዲ ማእከል ብቕዓት ሃገርን ምኻኑ ንኹሉ ቅቡል እዩ።
ስነፍልጠት ቀንዲ መንኮርኮር ቁጠባዊ ዕብዬትን ዓንዲ ማእከል ብቕዓት ሃገርን ምኻኑ ንኹሉ ቅቡል እዩ።
ላዕለዋይ ዲፕሎማት ኣመሪካ ኣብ ጉዳያት ኣፍሪቃ ኮይኑ ብፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ዝተመዘ ጆኒ ካርሰን ምስ ሮይተርስ ኣብ ዝገበሮ ቃለመጠየቕ፡ ኤርትራ ምስ ኣመሪካ ዘለዋ ዝምድና ከተማሓይሽ ትደሊ እንተደኣ ኮይና ነቲ ኣብ ሶማልያ ትገብሮ ዘላ ኣሉታዊ ምትእትታው ደው ከተብሎ ኣተሓሳሲቡ።
ብኣቦ መንበር ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ተጋዳላይ ተወልደ ገብረስላሴን ኣባል ፈጻሚት ቤት ጽሕፈትን ናይ ወጻኢ ዝምድናታት ሽማግለን ተጋዳላይ ኑር መሓመድ እድሪስ ዘካይድዎ ዘለው ናይ ሰሜን ኣመሪካ ዑደት ብምቅጻል ጥቅምቲ 18 ኣብ ከተማ ኣትላንታ ሰፊሕ ህዝባዊ ኣኬባ ኣካይዶም።ኣብዚ ኣኼባ’ዚ ትኹረት ዝተዋህቦም ናይ ምይይጥ ነጥብታት (ዛዕባታት) ብሓጺሩ ከምዚ ዝስዕቡ ነበሩ።


text:
ተወላዲ ክፍለ ሃገር ፑሊያ ክሳብ ዕለት 15 ጥቅምቲ 2020 ዓ.ም. ናይ ሰበኻ ኣልባኖ ጳጳስን ናይ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ መማክርት ጉባኤ ዋና ጸሓፍን ክይኖም ዘገልግሉ ዘለዉ ብጹዕ ኣቡነ ሰመራሮ ብርእሰ ሊቃነ ጳጳሳ ፍራንቸስኮ ናይ ቅድስና ጉዳይ ዝሓልይ ቅዱስ ማሕበር ህየንተ ንኽኾኑ ከምእተሰምዩ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ብጹዕ ኣቡነ ማርቸሎ ሰመራሮ ናይ ኣልባኖ ጳጳስ ኮይኖም ኣብ ምግልጋል ዝርከቡ ነቶም ናይ ቅድስና ጉዳይ ዝሓልይ ቅዱስ ማሕበር ህየንተ ኮይኖን ንዝገልግሉ ዝነበሩ ዕለት 24 መስከረም 2020 ዓ.ም. ብፍቓዶም ካብ ሓላፍነቶም ንኽለቁ ሕቶ ኣቕሪቦምን ብይኹንታ ር.ሊ.ጳ. ንዝተሰናበቱ ካርዲናል ጆቫኒ ኣንጀሎ በቺዩ ንኽትክኡ ናይቲ ቅዱስ ማሕበር ህየንተ እንክብሉ ከምዝሰመይዎም ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ሓቢሩ።
ብጹዕ ኣቡነ ማርቸሎ ሰመራሮ 73 ዓመት ዝዕድመኦምን ኣብ ኢጣሊያ ዞባ ፑሊያ ከተማ ለቸ ዝተወልዱን ኣብ 1971 ዓ.ም. ማዕርገ ክህነት ዝተቐበሉን ኣብ 1998 ዓ.ም. ብዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ናይ ኦሪያ ጳጳስ ዝተሰምዩ ምንባሮም ዘዘኻኸረ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣስዒቡ፡ ካብ ዕለት 1 ጥቅምቲ 2004 ዓ.ም. ናይ ኣልባኖ ጳጳስን ንኽኾኑ ከምእተቐየሩን፡ ኣብ ፑሊያ ጳጳዊ ቤት ትምህርቲ ዘርኣ ክህነት ዝተሓንጹን ኣብ ሮማ ግዳመ ግዝኣት ሃገረ ቫቲካን ኣብ ዝርከብ ጳጳሳዊ ላተራነንሰ መንበረ ጥበብ ብቲዮሎጊያ ሊቕነት ኣመስኪሮም ኣብ ፑሊያ ጳጳሳዊ ተቛም ቲዮሎጊያ፡ ናይ ስነ ሃምነናዊ ቲዮሎጊያ መምህርን ቀጺሎም እውን ኣብ ጳጳሳዊ ላተራነንሰ መንበረ ጥበብ ናይ ስነ ኤቅለሲያ መምህር ኮይኖም ዘገልገሉ ዝተፈላለየ ናይ ቲዮሎጊያን ጥበባውያን መጻሕፍት ዝደረሱ ከምዝኾኑ የዘኻኽር።


text:
ኣብ ናይ 27 ሚያዝያ ዜና ኣሰና ስርዓት ህግደፍ ብ21 ሚያዝያ፡ ማለት ሓሙስ ጽግቦ፡ ኩለን ኣብ ኣስመራ ዝርከባ ናይ ካቶሊክ ኣብያተ ክርስትያናት፡ ነቶም ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብጅምላ ዝሃለቑ ኣስታት 00 ንጹሃት ኤርትራውያን ጸሎተ ፍትሓት ድሕሪ ምግባረን፡ በዚ ዘይተሓጎሰ ስርዓት ህግደፍ፡ ንሰለስተ ላዕለዎት መንፈሳውያን መራሕቲ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ከምዝኣሰሩዎም ሓቢርናኩም ኔርና። ኣስማቶም ከኣ ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
ኣብ ናይ 27 ሚያዝያ ዜና ኣሰና ስርዓት ህግደፍ ብ21 ሚያዝያ፡ ማለት ሓሙስ ጽግቦ፡ ኩለን ኣብ ኣስመራ ዝርከባ ናይ ካቶሊክ ኣብያተ ክርስትያናት፡ ነቶም ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብጅምላ ዝሃለቑ ኣስታት 00 ንጹሃት ኤርትራውያን ጸሎተ ፍትሓት ድሕሪ ምግባረን፡ በዚ ዘይተሓጎሰ ስርዓት ህግደፍ፡ ንሰለስተ ላዕለዎት መንፈሳውያን መራሕቲ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ከምዝኣሰሩዎም ሓቢርናኩም ኔርና። ኣስማቶም ከኣ ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
ሓለፍቲ ዞባታት፡ ሓለፍቲ ንኡሳን ዞባታት፡ ሓለፍቲ ጨናፍር፡ ኣባላት ማእከላይ ቤትጽሕፈት ህግደፍ፡ ከምኡ ‘ውን ‘ዓበይቲ ጸሓፍቲ’ ተባሂሎም ዝእመነሎም ኣባላት ዝርከቡዎም ካድረታት ህግደፍ ውሽጣዊ ተቓውሞ ንምዅላፍ ክግበር ዝኽእል ጽገናታት ንምዝታይ ካብ 28 መጋቢት ኣትሒዞም ኣብ ደንጎሎ ተኣኪቦም ከምዘለዉ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ኣታሃዳድና ቆቃሕ ዘይክእል ሲ ኣይሃዳናይን … ዝብል ምስላ ንከም ባዓል ኣይተ በረኸት ካሕሳይ ኣባል ኮምሽን ዋዕላ ኣዲስ ኣበባ ንዝጽሕፎ ዘሎ ብዛዕባ ኤርትራውያን ተቀማጦ ሸፊልድ ብስለት ዘይብሉ ፖለቲከኛ ኣብ ዘየድልዮ ቆሎ ጥጥቆ ዝኮነ ጽሑፋት ብመገዲ ማዕከናት ጀበርቲ.ኮም ፣ ኣሰና.ኮም፣ ተጎሩባን ኣስማሪኖ.ኮም ሓቂ ንከምስል የቃልሕ ኣሎ።
ኣሰና፡ መበል 20 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ምኽንያት ብምግባር፡ እዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ድሕረ- ናጽነት እንታይ ይመስል ከምዝነበረ በብዓውዱ ብሓባራዊ ዘተ ንምድህሳስ መደብ ኣውጺኣ ኣላ።
ክቡራት ተኸታተልቲ ድምጺ ኣሰና፡ ብፍላይ ድማ ካብ ኤርትራ፡ ቀርኒ ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ብራድዮ እሰምዑዋ ተኸታተልቲ።
ነቲ ሓደ ግዱስን ተባዕን ኤርትራዊ ተጋዳላይ ‘ኣለና’ ብዝብል ናይ ብርዒ ስም፡ “ ትልሚ፡ ንዘርኢ ክርዳድ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ፡ ብተኸታታሊ ዘቕርቦ ዘሎ ጽሑፍ፡ ብዓረብን ብእንግሊዝኛን ተተርጕሙ ክቐርብ ብዙሓት ተኸታተልትና ርእይቶ የቕርቡልና ኣለዉ።
ኣልበርት ሽፐር ብሰለስተ መጋቢት 1905 ኣብ ማንሃይም፡ ጀርመን፡ ካብ’ቶም ዓበይቲ ዓዲ ‘ሰብ ቀዳማዊ መሰል’ (Großbürger) ማንሃይም ተወልደ። ኣብ’ቶም ዝበለጹ ቤት ትምህርታት ጀርመን ከኣ ስነህንጻ ተማህረ።
ኣልበርት ሽፐር ብሰለስተ መጋቢት 1905 ኣብ ማንሃይም፡ ጀርመን፡ ካብ’ቶም ዓበይቲ ዓዲ ‘ሰብ ቀዳማዊ መሰል’ (Großbürger) ማንሃይም ተወልደ። ኣብ’ቶም ዝበለጹ ቤት ትምህርታት ጀርመን ከኣ ስነህንጻ ተማህረ።
ልኡኽ ቶሮንቶ ናብ ሃገራዊ ዋዕላ፡ ድሕሪ ናብ ቶሮንቶ ምምላስ፡ ኮሚቴ ቶሮንቶ ብዛዕባ ውጽኢታት ሃገራዊ ዋዕላ መብርሂታት ክህብን ዘተታት ከካይድን ስለዝኾነ ከምኡ’ውን ናይ መጻኢ ዕማማት ክቕይስ መደብ ስለዘለዎን ኩሉኹም ኤርትራውያን ናብዚ መኣዲ ዘተ ብኽብሪ ትዕደሙ ኣለኹም።
ድምጺ ኣሰና ኣብቲ ኣብ ፈለማ ናይዚ ወርሒ ‘ዚ (ነሓሰ 2010) ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ተረኺባ ዘካየደቶ ሓባራዊ ዘተን ቃለመጠየቓትን …
ድምጺ ኣሰና ኣብቲ ኣብ ፈለማ ናይዚ ወርሒ ‘ዚ (ነሓሰ 2010) ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ተረኺባ ዘካየደቶ ሓባራዊ ዘተን ቃለመጠየቓትን …
ዘተ ብዛዕባ ምርጫ ኢትዮጵያ ኣብ ድምጺ ኣመሪካ
ሓድሽ ሓበሬታ ብዛዕባ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ኦስሎ ኖርወይ
ብስርዓት ህግደፍ ወለንታዊ ኣገልግሎቶም ኣቋሪጾም ካብ ኤርትራ ክወጹ ተኣዚዞም ዘለዉ፡ ኣባላት ‘ሓካይም ንሰላም’ Physicians For Peace ጥራይ ዘይኮኑ፡ ካብ ጆርጅ ዋሺንግተን ዩኒቨርሲቲ (George Washington University) ተላኢኾም ተመሳሳሊ ኣገልግሎት ክህቡ ዝጸንሑ ኣባላት ቤትምህርቲ ድሕረ ምረቓ (Post Graduate School for Paediatrics and Surgery) ‘ውን ከምዘለዉዎም ካብ ኣስመራ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ኣረጋጊጹ።
ብስርዓት ህግደፍ ወለንታዊ ኣገልግሎቶም ኣቋሪጾም ካብ ኤርትራ ክወጹ ተኣዚዞም ዘለዉ፡ ኣባላት ‘ሓካይም ንሰላም’ Physicians For Peace ጥራይ ዘይኮኑ፡ ካብ ጆርጅ ዋሺንግተን ዩኒቨርሲቲ (George Washington University) ተላኢኾም ተመሳሳሊ ኣገልግሎት ክህቡ ዝጸንሑ ኣባላት ቤትምህርቲ ድሕረ ምረቓ (Post Graduate School for Paediatrics and Surgery) ‘ውን ከምዘለዉዎም ካብ ኣስመራ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ኣረጋጊጹ።
እቲ ንሰሉስ ዕለት 13 ሚያዝያ ብተቓወምቲ ውድባትን ሲቪካዊ ማሕበራትን ኣብ ኦስሎ ኖርወይ ክግበር ተመዲቡ ዝጸንሐ ሰላማዊ ሰልፊ፡ ናብ ካልእ ግዜ ከነመሓላልፎ ከም ዝወሰንና ክንሕብረኩም ንፈቱ፡፡
ህዝብና ካብ ታሪኽ ተጋድሎ ጸረ-ባዕዳዊ መግዛእቲ ኣትሒዙ ክሳብ መስርሕ ነጻን ልዑላዊትን ሃገር ምርግጋጽ ይኹን ድሕርኡ ናብ ከባቢ 19 ዓመታት ኣብ ትሕቲ ጸረ-ህዝቢ ዝዀነ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ወዲቑ ሓሳረ-መከርኡ ረኺቡ’ሎ፡፡
ባይቶ ጸጥታ፡ ኣብ ልዕሊ ሰበስልጣን ስርዓት ህግደፍ፡ ብሰንኪ ዝገብርዎ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ኣጽዋርን ምሕጋዝ ጥሩፋት እስላማዊ ግብረ-ሽበራን፡ ምጥሓስ መምርሕን ሕግን ባይቶ ጸጥታን፡ ካልእን ብዝብል እገዳ ከምዝተገበረሎም ዝዝከር’ዩ።ስርዓት ህግደፍ ግን ዓለም ኣብ መሰረት ዘይብሉ ክሲ ተመርኲሳ ፍትሓዊ ዘይኮነ እገዳ በይናትላ ክብል ንህዝቢ ናይ ምትላል ዘመተ ኣብ ረድዮን ተለቪዥንን ጀሚሩ’ሎ።
ካብ ዝሓለፈ ቅንያት ኣትሒዙ “ ዶባት ኤርትራን እትዮጵያን ንምሕንጻጽ ኣብ ባይታ ግብራዊ ንጥፈታት ተጀሚሩ ‘ሎ፡ ምእንቲ ‘ዚ ኢትዮጵያ ሰራዊታ ካብ ዶባት ስሒባ፡ ሰራዊት ኤርትራ ‘ውን ናብ ባረንቱ ተሳሒቡ ‘ሎ ፡ ካርታ ዝስእላ ነፈርቲ ኣብ ዶባት ይዝንብያ ኣለዋ፡ ጸረነፈርቲ ከይትኩሰለን ‘ውን ንሓይልታት ምክልኻል መምርሒ ተዋሂቡ፡ ደጊም ሲ ዶባት ክሕንጸጽ ‘ዩ” እናተባህለ ኣብ ኣስመራ ታሕቲ ታሕቲ ተላቢዑ ዘሎ ወረ፡ ስርዓት ህግደፍ ምእንቲ ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ሃልኪ፡ ኮነ ኢሉ ህዝቢ ንምድንጋር ዝዘርግሖ ናይ ሓሶት ወረ ምዃኑ ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብ ዝሓለፈ ሓሙስ ዕለት 22/10/2009 ብሰበስልጣን ሉኡኻት ኖርወይ፣ ብሽል ቦንደቪክ መራሒ መንግስቲ ነበርን ብፕረፈሶር ሸቲልን ዝተባህሉ አብቲ ዓቢ ጋዘጣ ናይ ኖርወይ አፍቶን ፖስቶን ዝተባለ:
ክቡራት ተኸታተልቲ ኣሰና፡ እቲ ብሓሶት ክናበር ዝደሊ ሓቂ ምጽዋር ዝሰኣነ ስርዓት ህግደፍ ናይ ሳይበር ሃሱሳትን ዕሱባትን ብምውፋር ንመርበብ ሓበሬታኹም demo.archive.assenna.com ካብ ገጽ ኢንተርነት ክሓክኽ ቀጻሊ መጥቃዕትታት ከካይድ ድቃስ ስኢኑ ከምዘሎ ምልክታቱ ድሮ ከተስተብህሉሉ ቀኒኹም ኳ እንተለኹም፡ ደጊምና ነረጋግጸልኩም። እዚ ጸጸኒሑ ዘጋጥመና ዘሎ ምቍራጽ ኣገልግሎት ተክኒካዊ ጸገም ዘይኮነ ተጻብኦ ህግደፍ እዩ። ኩሉ ሃሱሳዊ ንጥፈታቱ ድማ ብሰነድን ጭብጥን ተታሒዙ ኣሎ።
1.ትርጉም ነጻነት (Independence) ብዘይ ዝኮነ ሓርነታት(Liberty and freedom) ደቒ ሰባት ባዶሽ እዩ። እዚ ክብሃል ከሎ ግን ኤርትራ ልዑላውነታ ዘረጋገጸት ሃገር እያ። ኣብ ኤርትራ መግዛእቲ (Colony) የለን እንታይደኣ ጭው ዝብለ ምልኺ- ሕገ-ኣልቦ ዝኮነ ስርዓት ኣጋጢሙና ናይ ታሪኽ ሓደጋ ወዲቑና ኣሎ። እንተኮነ ግን በዚ ተስፋ ከይቖረጽና ከም'ቲ ብዘይተሓለለ ቓልሲ ህዝቢ ኤርትራ ነጻነት ዝተረጋገጸ ሓርነታት ደቒ ሰባት ወይ'ውን ዲሞክራሲያዊ ቕዋማዊ መንግስቲ ዝተረጋገጸላ ግዝኣተ ሕጊ ዝሰፈና፤ ኩሉ ኤርትራዊ ናተይ፤ ሃገረይ ኢሉ ዝምክሓላ ኤርትራ ትነግሰሉ ክትመጽእ ምኳና ምልክትን ተስፋን እትህበና ዕለት ምኳና እያ። ኣብ'ዚ መዓልቲ እዚ ተስፉ ዝህቡ ግጥምታት ክግጠሙ። ተስፉ ዝህቡ ደርፍታት ክሕተሙ፤ ተስፉ ዝህቡ ማሰታት ክፍነዉ እላቦ። ኣብ'ዚ መዓልቲ እዚኣ ጓይላ ጌርካ ሰልሶ ከይበልካ ገዲፍካዮ ኬድካ ድሓር ማለት ኣብ ግዜ ምልኡነት ነጻነት ክንብሎ ኢና እትብለሉ ባህሊ ክጥረ እላቦ።
መሰል ሕቶ ዑቕባ ብኣህጉራውን ዘቤታውን ሕግታት ‘ዩ ዝመሓደር። በዞም ሕግታት እዚኣቶም ዝተሰማምዑ መንግስታት ከኣ፡ መምዘኒታት ዑቕባ ንዘማልኡ ሰባት ድሕነቶም ክሕልዉሎም ግዴታ ኣለዎም። መሰል ሕቶ ዑቕባ ኣካል ዘቤታዊ ሕጊ ዓባይ-ብሪጣንያ እዩ።
መሰል ሕቶ ዑቕባ ብኣህጉራውን ዘቤታውን ሕግታት ‘ዩ ዝመሓደር። በዞም ሕግታት እዚኣቶም ዝተሰማምዑ መንግስታት ከኣ፡ መምዘኒታት ዑቕባ ንዘማልኡ ሰባት ድሕነቶም ክሕልዉሎም ግዴታ ኣለዎም። መሰል ሕቶ ዑቕባ ኣካል ዘቤታዊ ሕጊ ዓባይ-ብሪጣንያ እዩ።
‘ፕረዚደንት’ ኢሳይያስ ብ19 መጋቢት ምስ ልኡኽ መንግስቲ ሊብያ ኣብ ኣስመራ ኣብ ዝገበሩዎ ርክብ፡ ህግደፍን ሰውራ ሊብያን ‘ዲሞክራሲ ኣብ ኣፍሪቃ’ ዝቴማኡ ኣህጉራዊ ዋዕላ ኣብ ኣስመራ ከካይዱ ብዛዕባ ኣዋዲዶሞ ዘለዉ ውጥን ከምዝተዘራረቡ መርበብ ሓበሬታ ናይቲ ስርዓት ገሊጻ።
ኢሰያስ፡ ካብቶም ምሩጽ ጮማ ዝቕልቦም ኣስታት 20 ደማሙኡ፡ ነቲ ዝያዳ ኩሎም ኣብ ኣእጋሩ ሕልኽልኽ ኣብ ሑቕፉኡ ድማ ሕስይስይ ዝብል ዝፈትዎ ድሙኡ “ዓሊ’’ ኢሉ ከምዝጽወዖ ትፈልጡዶ፧
ካብ 11 ዝተፈላለያ ክፍላተ ሰራዊት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ተሓርዩ ዝተዋጽአ ብ”ኮሚቴ ድሕነት ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራ” ዝፍለጥ ብመኮንናት ዝምራሕ ኮሚቴ፡ ነቲ ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራ ኣቕሪቡዎ ዘሎ ተቓውሞን መሰረታዊ ጠለባትን ብዝተወደበ መልክዕ ምስ ላዕለዎት ልኡኻት ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ከምዝዘተየሉ ምንጭታትና ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።
ሎሚ ዝወዓለ ኣኼባ ካቢነ ሚኒስተራትን ኣመሓደርቲ ዞባታትን ኣዘዝቲ ሲሪሒታትን ብኸምቲ ዝጀመሮ ንቡር ኣካይዳ ክቕጽል ከም ዘይከኣለ ምንጭታት ሓቢሮም።
ካቢነ ሚኒስተራትን ኣመሓደርቲ ዞባታትን ኣዘዝቲ ስሪሒት ዞባታትን ሎሚ ንግሆ ዕለት 12/12/2008 ብፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣብ ተጸዊዑ ኣብ ባጽዕ ኣብ ዘካየዶ ህጹጽ ኣኼባ ፡ ነቲ ኣብ ኤርትራ ዝቕጽል ዘሎ ተቓውሞ ሓይልታት ምክልኻል ኣንጻር ምሕደራ መንግስቲ ከም ቀንዲ ዛዕባ ክዛረበሉ ከምዝወዓለ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ቓለመጠየቕ ኣምባሳደር መሓመድ ኑር ምስ ቴለቭዥን ደሃይ ኤርትራ ብዛዕባ ‘ጉጅለ 15’
መንእሰይ ኻልድ ዓብዱ : ኣብ ሽወደን ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ከም ኣማኻሪ ስደተኛታት ኮይኑ ዝሰርሕን: ንኣስታት 2 ዓመታት ከም ኣባል ናይ ብደረጃ ሃገር ስዊድን ዝቖመ NTG ASYL ዝተባህለ : ብናይ ሽወደን ሚኒስተር ኢሚግረሽን ዝነበረት ኣኒታ ግራዲን ናይ ዝምራሕ reference group ኣባል ብምኻን ዘገልገለን: ከምኡውን መስራቲ ኣብ ሽወደን ብ 2003 ናይ ዝቖመ ማሕበር ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ :ጋሻ ናይ ,,Eritrean room for strong and united opposition“ ኮይኑ ከምሲ ዓዲምናዮ አሎና።
“ሰሚዕካ ኣለኻ፡ ቅድም ኣብ እዋን ብረታዊ ቓልሲ ሓለፍትና ዝነበሩ ኤርትራ ናጽነታ ምስ ረኸበት ኣይኮነን ኤርትራዊ ሰብ ኤርትራዊ ገረብ ‘ውን ጸባ ክሰቲ ‘ዩ ኢሎም ይጉስጉሱና ነይሮም። ሕጂ ድማ እንሀልካ ኤርትራዊ ሰብን ኤርትራዊ ገረብን ኣይኮነን ጸባ ክሰቲ ብሓባር ይቝረጽ ኣሎ”
ቃል ምስክርነት መንግስትኣብ ግርማይ ብምሉኡ ንምንባብ ኣብዚ ጠውቑ
ሳልሳይ ክፋል ቪድዮ ቃል ምስክርነት መንግስትኣብ ግርማይ ንምርኣይ ኣብዚ ጠውቑ
ሳልሳይ ጉባኤ ሰደኤ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሓምለ 2008 ኣብ ሃገር ጀርመን ኪካየድ ምዃኑ ንኹሉ ብኩነታት ሰደኤ ክግደስ ዝጸንሔ ዜጋ ክንሕብር ንፈቱ።
ብወገነይ፡ መበገሲ ናይ’ዚ ጽሑፍ’ዚ እቲ ኣብ ቀረባ እዋን ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ጕባኤ ናይ ኪዳን፡ ክርስትያን ክዕብሉሉና ይደልዩ ኣለዉ ብዝብል ምፍርራሕ፡ ናይ እስላማውያን ውድባት ደገፍ ረኺቡ፡ ንውድቡ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ንምስራዕ ከይኰነ ኣይተርፍን ዝብል ግምት ኣሎኒ። እዚ ግምት ጥራሕ ኢዩ። ነፍስወከፍኩም ድሕር’ዚ ሓተታ’ዚ ምንባብ ከም ናተይ ይኹን ካብ ናተይ ዝተፈልየ ግምታት ክህልወኩም ከምዝኽእል ኣይስሕቶን ኢየ።
እታ ናይ ኤርትራ መርከብ “ደንደን” ኣብ ማያት ማንጋሎር ኣብ ዝጠሓለትሉ እዋን "ዘይብቑዕነት ሓለዋ ባሕሪ ናይቲ ቦታ ከምዝተራእየ፡ እቶም ባሕረኛታት ብሓገዝ ገፈፍቲ ዓሳ ናይቲ ከባቢ ከምዝደሓኑ፡ ነቲ ሓደጋ ዝረኣየ ኣሽሓት ህዝቢ ይምስክር" ይብል መርበብ ሓበሬታ ማንጋሎርያን። ቪድዮ ንምርኣይ ኣብ'ዚ ጠውቑ ።/ ስእላዊ መግለጺ ናይ’ቲ ኩነታት ንምርኣይ ኣብ’ዚ