text:
ጠቕሙን ረብሐታቱን ፍጹም ዘየለሊ፣ ኩሉ ምስ አጥፍኤ ብጣዕሳ ዘእዊ’ስ፣ እንታይ ኮን ክንብሎ ኢና? “ታሪኽ ርእሱ ይደግም” ከም ዝብሃል፣ ናይ ዘመነ አንድነት ዝነበረ ፖለቲካ ሚዛን ምክፍፋልን ፍልልይን፣ እዚ ሕጂ ዘንጸባርቕ ዘሎ ብዝተፈላለየ ርእይቶ ዝዘቕበበ ክውንነት ኤርትራውያንን ተመሳሳሊ ባህርይ አለዎ። ጣልያን ካብ ኤርትራ ተሳዒሩ ምስ ወጸ፣ እንግሊዝ’ውን ንዕኡ ተኪኡ ምስ አተወ፣ ሃጸይ ሃይለስላሴ ነተን አብ ትሕቲ ጣልያን ዝነበራ ኤርትራን ሶማልያን ንዓይ ኢየን
Read more
መትከልን መትከላዉያንን። አብ መስርሕ ቃልሲ እቲ ወሳኒ ረቋሒ ናይ ዓወት ዕላማ ምኳኑ ርዱእ ይመስለኒ ነዚ ከምጭቡጥ ወሲድና ድማ ናብ ትግባሬኡን ተግበርቱን ከነተኩር ንግደድ። ዓማጽን ንዓመጽ ዝጻረሩ ባእታታትን አብ ዝገብርዎ ረጽሚ እቲ ህዝባዉን ዉልቃዉን ዝፈሊ ወይ ዘለሊ እቲ አብ ነፍሲ ወከፍ ስጉምቲ ዘርእይዎ ፍጻሜዩ ። ንፕሮፖጋንዳዊ ሃልኪ ዝግበር ንጎኒ አጸጊዕና ሓቀኛ ባህሪ ናይቲ ቃልስን ባህሪ ናይ ተግበርቱን ወይ መራሕቱን ንግሁድን
Read more
መግለጺ ህጹጽ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ውሓዲለ ሓርበኛ ህዝቢ ኤርትራ፡ ዝዀነ ሃገር፡ ኣብ ጎረቤቱ ካብ ዝፍጠር ኣሉታዊ ይኹን ኣወንታዊ ምዕባለታት ጽልዋ፡ ናጻ ክኸውን ኣይክእልን’ዩ። ስለዝዀነ፡ ኣብ ጎረቤት ሃገር፡ ኢትዮጵያ፡ ተፈጢሩ ዘሎ ኲናት ሓድሕድ ንዂሎም ጎረባብቱ፡ ኣውራ ከኣ ንሃገርና፡ ፈጢሩሉ ዘሎ ቅጽበታዊ ኣሉታዊ ጽልዋ ርኡይ ኰይኑ’ሎ። ኣብዘን ዝሓለፋ ክልተ ዓመታት፡ ኣብ መንጎ ፈደራላዊ መንግስቲን ክልል ትግራይን፡ ዝማዕበለ ምስሕሓብ፡ ሰላማዊን ዲሞክራሲያዊን ድሌት ብዘሰነዮ
Read more
تصريح صادر عن الإجتماع الطاريء للمجلس المركزي لتنظيم الوحدة من أجل التغيير الديمقراطي أيها الشعب الإرتري المناضل من المعروف والطبيعي أن أي دولة في هذا العالم تتأثر وتؤثر سلبًا أو إيجابًا من أي تطور يحدث في داخلها أو في جوارها، ولا يمكنها البتة، أن تسلم من انعكاسات ذلك. عليه فإن الحرب الداخلية التي اندلعت في الجارة إثيوبيا قد تركت ظلالها
Read more
ንሃገራዊ ህልውና ኤርትራ ዝጻባእን ዝጻረርን አካል እንተሎ፣ ሎሚ ንምሕዝነት ኢሳያስን አብይን ይደግፍ። ብ ተስፋይ ተኽለ ካብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ክቡራት ደቂ ሃገር አቦታትና ክምስሉስ “ገ እንዳበሉኻ’ዶ ትጋገ” ይብሉና ነበሩ። ብዛዕባ እዚ ዝካየድ ዘሎ ዘሕዝን ኲናት አብ መንጎ ፈደራል መንግስቲ አብይን ክልላዊ መንግስቲ ህዝቢ ትግራይን ጌና ይቕጽል አሎ። እዚ ውግእዚ ንኤርትራውያን ከይተረፈ አብ ሚዛንን ገምጋምን መርገጽን ከይተረፈ ፈላልዩዎም ይርከብ። አብ ትሕቲ
Read more
እንታይ እዩ ወሪዱና ?ሕሰብ ኣስተውዕል ተማራመር ተባራበር ሰላም ኩቡራት ተካታተልቲ ወይብ ሳይታት፡ሎሚ እነልዕሎ ኣርእስቲ ‘’ እንታይ እዩ ወሪዱና’’ ዝብል ክኸዉን ዝደረኸና ፣ እዚ እንርእዮ እንሰምዖን ዘሎና ሃዋሁው ዝነቐለ ኮይኑ ነቶም ብስቕታ ንልእላውነት ሃገር ንሓድነት ህዝብን፣ፍትሕን፣ዲሞክራስን፣ግዝኣተ-ሕግን ዝቃለሱ ሓርበኛታት፡ኣብ ቦቶኦም ኮንካ (empathize)ምስ እትሓስብ፡ እንታይ’ዩ ወሪድዎም ? እንታይ እዮም ኮይኖም ? ዝብሉ ዘለዉ ኮይኑ ይስማዓና። ነዚ ጹሑፍና እትኻታተሉ ኣሕዋት ፡ ፍትሓውያን፣ንልእላውነት ሃገርን ሓድነት
Read more
Statement of Eritrean Political Forces On the Current Developments in Ethiopia We, the allied Eritrean Political Forces (EPF) in forced exile, received with shock and consternation the Ethiopian media reports of armed flare up in mid-night of 3 to 4 November 2020 because of the internal misunderstandings that existed between Ethiopian political forces. We no doubt followed with deep concern
Read more
እዛ ሃገር አብ ሐደጋ ‘ላ ኤርትራዊ ብሓድነትካ ሎሚ አድሕና ብተስፋይ ተኽለ (ሳንዲያጎ ሰ.ኣ ) ቅድሚ አርባዕተ ዓመት አቢሉ፣ ዓለም ለኻዊ ሐይልታት ብፍላይ ከአ አሜሪካ እትመርሖ ምዕራባዊ ዓለም ጂኦ ፖለቲካዊ ጽልዋታቶምን ቁጽጽሮምን አብ ዞባ ቀርኒ አፍሪቃን ቀይሕ ባሕርን ንምብርታዕ፣ አበርቲዖም ድሕሪ ምንቅስቓስ፣ ነቲ ዕዮቲ ንምስላጥ ብመጀመርያ ክውሰድ ዘለዎ፣ አብ መንጎ መንግስታት ኢሳያስ ዝመርሐ ኤርትራን፣ ብኢህወደግ እትምራሕ ኢትዮጵያን ዘሎ ጎንጽን ፍልልያት ወጊድካ
Read more
واقع الحال الحقيقة الواضحة والمرة في الوقت ذاته، التي يجب الاعتراف بها، وواقع الحال يؤكدها من خلال الأحداث الجارية والحرب الدائرة بين التغراي والحكومة المركزية في أديس أبابا، وهذا الأمر يقودنا إلى التفكير إلى ما سيؤول إليه الأمر، وفق نتائج هذه الحرب، فهي دونما شك ستعيد رسم خارطة المنطقة في الحالتين، في حالة انتصار التغراي وتحقيقهم لأحلامهم في إقامة دولة
Read more
ደሃይሕሰብ ኣስተውዕል ተማራመር ተባራበርሰላም ኩቡራት ንፍትሒ ዝቃለስ ህዝብና፡ እዋኑ እዋን ተጠንቀቕ፣ጽዊዒትን፣ምሕጸንታን፣ኢና ንነብር ዘሎና። ህዝብና፡ ቀሲኑዝነብረሉ እዋን ዘይፈልጦ መዋእል ኮይኑ፡ነታ ድሕሪ ሳላሳ ዓመታት ዝወሰደ ብረታዊ ቃልሲን፣ኣሽሓት ደቁ ከፊሉ ዘምጽኣ መሬታዊናጽነት፡ኣብ ሓደጋ እትኣትወሉን፡ከምኡ’ቲ 1998 ጀሚሩ ኣብ ታሕሳስ 2000 ብነፍሲሄር ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ መለስዜናውን፣ብውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ኣልጀርስ ዝተፈረመ ውዕል መሰረት ጠጠው ዝበለ ኣምሳላዊ ዶባዊ ውግእ፡ክዝከርከሎ ኣብ ክልተ ዓመት ዘይኣክል፣ዕስራን ትሽዓተን ሽሕ
Read more
ዕብዳን መራሓቲ እዚ ሰሙን እዚ ክልተ ዓበይቲ ፍጻሜታት ክንዕዘብ በቂዕና ኣሎና ። ክልቲኡ እቲ ተረክቦታት ምስ ሰላምን ድሕንነት ደቂ ሰባት ዝምልከት ኮይኑ ፣ ሓደ ወገን ነታ ዲሞክራሲ እትብል ኣምር ኣንጺፉ ንነዊሕ እተጓዘ ህዝቢ ስለ ዘኮነ ፣ እቲ ዝተጓነፎ ጸገም ብቀሊል ክፍትሖ እንከሎ ፣ እቲ ሓደ ግን ኣንፈት ዲምክራሲ ስለ ዘይብሉ ኣብ ህዝብን ንብረትን ዕንወት ከሰዒብ ምዃኑ እናፈለጠ ኣብ ስልጣን
Read more
إفتتاحية من شيم نظام الهقدف التستر خلف الأحداث والقيام بأعمال قذرة! إعتاد نظام الهقدف منذ زمن طويل على تنفيذ جرائمه البشعة بحق الشعب الإرتري متخذاً من الأحداث الدولية الكبيرة ستاراً واقياً لجرائمه القذرة. عندما ينشغل العالم بهذه الأحداث الملفتة يقوم النظام الديكتاتوري بتنفيذ أجنداته الهدامة في غفلة المجتمع الدولي لإطالة حكمه وإشباعاً لجشعه السياسي. في منتصف التسعينات حاول النظام الديكتاتوري
Read more
بيان المجلس الوطني الارتري بشأن اندلاع الحرب في إقليم تجراي الإثيوبي تابعنا بكل أسف منذ صباح الرابع من نوفمبر 2020م ما ورد من بيانات رسمية وتصريحات في وسائل إعلام الحكومة الفيدرالية الإثيوبية والحكومات الإقليمية في كل من إقليمي تجراي وأمهرا تشير إلى اندلاع معارك في إقليم تجراي. ونحن في المجلس الوطني الإرتري للتغيير الديمقراطي نعبر عن أسفنا البالغ لاندلاع هذه
Read more
መግለጺ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ብዛዕባ ኣብ ትግራይ ተባሪዑ ዘሎ ኩናት ካብ ወጋሕታ 4 ሕዳር 2020 ማዕከናት ዜናታት ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን፣ ክልላዊ መንግስታት ትግራይን ኣምሓራን፡ ኣብ ትግራይ ኩናት ከም ዝተባረዐ ብወግዒ ዝሕብር በብወገኖም ዝሃብዎ መግለጺታት ተኸታቲልና። ህዝቢ ኢትዮጵያ ብሓደጋ ለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስን፣ ብሰፊሕ ዘመተ ኣንበጣን ኣብ ዝሳቐየሉ ዘሎ እዋን መርድእ ኩናት ምስማዕ ኣዝዩ ኣጒሃይን ኣሕዛንን’ዩ። ኣብ ኢትዮጵያ ክምዕብል
Read more
እከይ ተግባራት መላኺ ስርዓት ህግዲፍ፡ ኣብ ከውሊ ሓድሽ ኣህጉራዊ ፍጻሜታት መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዙ፡ንህርፋን ፖለቲካዊ ስልጣኑ ዘዕግብ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ እከይ በደላት ግፍዕን ዘካይደሉ ኣብ ከውሊ ሓድሽ ኣህጉራዊ ፍጻሜታት እዩ። ህዝቢ ኤርትራን። ህዝቢ ዓለምን ኣቓልቦ ኣብ ዝስሕብ ሓድሽ ኣህጉራዊ ፍጻሜታት ኣብ ዝተራእየሉ፡ መላኺ ስርዓት ኣድብዩ ብምጽናሕ እከይ ተግባራቱ ይፍጽምን ንረብሕእ ዕድመ ስልጣኑ ከኣ ይጥቀመሉ። መላኺ ስርዓት
Read more
መግለጺ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ብዛዕባ ህልዊ ኩነታት ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ (ፖሓኤ)፡ እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝጸንሐ ምስሕሓብ ካብ 3 ናብ 4 ሕዳር 2020 ኣብ ዘውግሕ ናብ ጎንጺ ከም ዝማዕበለ ብማዕከናት ዜና ኢትዮጵያ ምስ ተሓበረ ኣዝዩ ኣሕዚኑና። ብፍላይ ድሕሪ’ቲ ኣብ ትግራይ ዝተኻየደ ክልላዊ ምርጫ፡ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ኣብ ሕድሕዶም፡ እቲ ሓደ ነቲ ካልእ ከም ዘይፈልጦ ዝገልጽ ኣዋጃት ከውጽኡ
Read more
ህዝቢ ኤርትራ ሎሚ’ውን አስተውዕል!! ብተስፋይ ተኽለ ደበሳይ ሕ/መንግስታት አሜሪካ 11/02/2020 ክቡር ተቓላሳይ ህዝብና! ንብዙሕ ዘመናት አብ ገዛእ መሬትካ፣ ሰላምን ቅሳንነትን ስኢንካ፣ ብዝተፈላለዩ ባዕዳውያን ሐይልታት፣ ከምዝተሃሰኻን ከም ዝተደሃኽካን፣ ክሳብ ሎሚ ካብ ዝኽሪታትካ ዘይተኸወለ፣ እቲ ዘይሐወየ በሰላ ውግእን ኲናትን ስንብራትካ ባዕሉ ዝምስክሮ ኢዩ። ብፍላይ አብቲ ዝሐለፈ ናይ 30 ዓመታት ብረታዊ ተጋድሎኻ፣ ንኽትግምግሞ አዝዩ አሸጋሪ ዝኾነ፣ ሰብአዊ ሂወትን ጉልበትን፣ ጥሪትን ንብረትን፣ በቲ ጨካን
Read more
ቃል መሪር ሓዘን ብምኽንያት ዕርፍቲ ሃገራዊ ጋዜጠኛ ብርሃነ ወልደገብርኤል (ሱዳን ናው) ዓቢ ኤርትራዊ ጋዘጠኛን ሓርበኛ ተቓላስን ኣቶ ብርሃነ ወልደገብሪኤል ብዝሓደሮ ከቢድ ሕማም ብሰኑይ ዕለት 26/10/2020 ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልዩና። እቶ ብርሃነ ወልደገብሪኤል (ብብርሃነ ሱዳን ናው ዝፍለጥ) ምእንቲ ህዝቡን ሃገሩን ደኺመ ከይበለ ንነዊሕ ዓመታት ክቃለስ ዝጸንሐን፣ ሓደ ካብ’ቶም ዓቢ ኣስተዋጽኦ ዝገበሩን ሃገራውያን ሓርበኛታት ኢዩ። ሞት ከምዚ ዓይነት ውፉይን ሓላይ ህዝብን
Read more


c: text/html

text:
Radio Erena: 10 May 2017
ኤርትራን ግብጽን ኣብ ወትሃደራውን ጸጥታውን መዳይ ክትሓጋገዛ ይዝትያ ምህላወን ወትሃደራውያን ምንጭታት ይጠቕሱ።
ኣብ መንጎ’ዘን ክልተ ሃገራት ወትሃደራዊ ምትሕግጋዝ ንኽህሉ ይዝትያ ምህላወን ዝግለጽ ዘሎ፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን እማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብርኣብን ብ6 ግንቦት ኣብ ግብጺ ብምብጻሕ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጽኢ ግብጺ ሳምሕ ሾክሪን ካልኦት ሰበ ስልጣን እታ ሃገርን ድሕሪ ምዝርራቦም’ዩ።
ወከልቲ መንግስታት ኤርትራን ግብጽን ኣብዚ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ዘካየድዎ ርክብ፣ ግብጺ ኣብ ሓያሎ ጉዳያት ምስ ኤርታር ዘለዋ ምትእስሳር ከተዕቢ ከምእትደሊ ኣፈኛ ሚኒስተሪ ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ኣሕመድ ኣቡ ዛይድ ኣፍሊጡ።
ኣብ መንጎ ‘ዘን ክልተ ሃገራት ዛጊት ተኻይዱ ዘሎ ርክባትን ምትሕብባርን ኣዕጋቢ ምዃኑ’ውን እቲ ኣፈኛ ኣረጋጊጹ።
እንተኾነ፣ እዘን ክልተ ሃገራት ኣብ ወትሃደራዊ መዳይ ንምትሕግጋዝ ተበግሶ ወሲደን ከምዘለዋ ኣየነጸረን።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ብወገኑ፣ ኣብቲ ዞባ ንዝርአ ዘሎ ብድሆታት ንምግጣም ምትሕብባር ኣገዳሲ ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ግብጽን ኤርትራን ጽዑቕ ርክባት ዘካየዳ ዘለዋ፣ ግብጺ ምስ ሱዳንን ኢትዮጵያን ኣብ ምትፍናንን ኣብ እትርከበሉ እዋን’ዩ።
ሱዳንን ኢትዮጵያን ካብ ግብጺ ክመጽእ ንዝኽእል ተጻብኦታት ንምምካት ብሓባር ክሰርሓ እንከለዋ፣ ግብጺ ድማ ምስ ኤርትራ ትሰርሕ ከምዘላ ግሁድ ጌራቶ ኣላ ክብሉ ተንተንቲ ፖለቲካ የረድኡ።
ኤርትራ ምስ ግብጺ ጥቡቕ ዝምድና ምምስራታ፣ ካብ ኩለን ጎረባብታ ብተዛማዲ ዝሓሸ ዝምድና ምስ ዝሰንሓ ሱዳን ብኣሉታ ክጸልዎ ከምዝኽእል’ውን እቶም ተንተንቲ የመልክቱ።
ግብጺ ኣብ ኤርትራ ወትሃደራዊ መዓስከር ንምቛም መደብ ከምዘለዋ ሱዳን ትሪቡን ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ምግላጹ ኣይርሳዕን።
እንተኾነ መንግስቲ ግብጺ እቲ ብሱዳን ትሪቡን ዝቐረበ ዜና ሓሶት’ዩ ክብል ነጺግዎ’ዩ።
====================

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
20 ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብቲ ናብ እስራኤል ዘእቱ ሓጹር ተጋሪዶም ንሽዱሽተ መዓልታት ብዘይመግብን ማይን ከምዘለዉ ማዕከናት ዜና ሓቢረን።
እቶም ኤርትራውያን በረኻ ሲናይ ኣቋሪጾም ናብ ዶብ እስራኤል ኣብ ዘሎ 240 ኪሎሜተር ዝዝርጋሕ ሓጹር ድሕሪ ምጽግዖም፣ ወትሃደርታ እስራኤል ስለዝኸልከልዎም’ዮም ኣብቲ ናይ ሓጹር ቦታ ረዳኢ ስኢኖም ዘለዉ።
ብማይ ጽምእን ተሰኒፎም ዝርከቡ እቶም ሓደ ወዲ 14 ዓመት ቆልዓን ነፍሰ ጾርን ዝርከብዎም 20 ኤርትራውያን፣ ካብቶም ወትሃደራት ሓገዝ እኳ እንተሓተቱ፣ ኣብ ሓለዋ ዘለው ወትሃደራት እስራኤል ግና ብዘይካ ቁርብ ዝስተ ነገር ዝኾን ካልእ ፍታሕ ከምዘይገበሩሎም ጸብጻብ ታይምስ ኦፍ እስራኤል የመልክት።
ዘ ጋርድያን ናይ ዓዲ እንግሊዝ ብወገና ንምንጭታት እስራኤል ብምጥቃስ ኣብ ዘቕረበቶ ጸብጻብ፣ ነፍሰ ጾር ምዃና ዝተገልጸት ሓንቲ ካብቶም ኤርትራውያን፣ ብሰንኪ እቲ ኩነታት ምንጻል ጥንሲ ከምዘጋጠማ እንተኾነ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ዝኾነ ሓገዝ ከምዘይተገብረላ ኣፍሊጣ።
ነዚ ዝተዓዘቡ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ትካላት ግብረ ሰናይን፣ መንግስቲ እስራኤል ህይወት እቶም 20 ሰባት ንምድሓን ርህራሄ ክገብር ከምዝጸውዑ ዘ ጋርድያን ብተወሳኺ ኣመልኪታ።
ወትሃደራት እስራኤል፣ ኣብ ቅድሚ ዓይኖም ከምዚ ዓይነት ኩነታት ኣብ ሰለማውያን ሰባት ክበጽሕ እናተዓዘቡ ዘጽቐጡ፣ ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት እታ ሃገር ኤሊ የህሻይ፣ ንኣርሚ ሬድዮ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ካብ ሎሚ ንደሓር ዶባት እስራኤል ዝሰግሮ ስደተኛት የለን ድሕሪ ምባሉ’ዩ።
እቲ ሚኒስተት ብተወሳኺ፣ እዚ ሓጹርን ሓለዋ ዶባትን እንተዘይህልዉ፣ ናብ እስራኤል ዝመጹ ስደተኛታት በሽሓት ዘይኮኑ ብሚልዮናት ምበጽሑ ክብል’ውን ነዚ ኣብ ልዕሊ 20 ኤርትራውያን ኣጋጢሙ ዘሎ ኩነታት ኣቕሊሉ ርእይዎ ኣሎ።
እቶም ኣብ ዶብ እስራኤል ኣብ ሓጹር ተጋሪዶም ዘለዉ ኤርትራውያን፣ ኣብቲ ቦታ ብዘሎ ዋዕን ጽምእን ማይን ተሰኒፎም ስለዝርከቡ ናብ ዝኾነ ቦታ ክንቐሳቐሱ’ውን ዓቕሚ ከምዝሓጽሮ’ዩ ዝግለጽ ዘሎ።
ናብ ሲናይ ግብጺ ከይምለሱ’ውን፣ ምስቲ ኣብቲ ቦታ ዘሎ ሓደገኛ ናይ በዳዌንን ካልእን ፍጻሜታት ስለዘፍረሖም ኩነታቶም ሕማቕ ምህላዉ ትካላት ግብረ ሰናይ የመልክታ።


text:
ሕብረት ኣፍሪካ የካይዶ ብዘሎ ወፍሪ ሰራዊት መኸተ ጎይታ /LRA/ ይዳኸም ኣሎ።ብዘይእኹል ቀረባት ግን ንጆሴፍ ኮኒን ስዓብቱን ካብ ጥቕሚ ወፃኢ ንምግባርን ብሓይሊ ዘዕጠቕዎም ህፃውንቲ ወታደራት ነፃ ንምውፃእን ዓመታት ክወስድ እዩ።
ሰራዊት መኸተ ጎይታ /The Lord's Resistance Army/ ብኣህፅሮተ ቃል LRA ብዝብል ሽም ዝፍለጥ ጉጅለ ኣብ ሓደ እዋን ንናይ ገጠር ዓድታት ብምቅፃል፣ንህፃናት ብምጭዋይን ንኣሽሓት ሰባት ብምምዝባልን ይፍለጥ ነይሩ።ዕላምኡ ንመንግስቲ ፕሬዝዳንት ዩዎሪ ሙሶቮኒ ካብ ስልጣን ንምውራድ እዩ።
ካብ ኡጋንዳ፣ደቡብ ሱዳን፣ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ኮንጎን ሪፓብሊክ ማእኸላይ ኣፍሪካን ዝተዋፅኡ ወታደራት ዝሓቖፈ ብሕበረት ኣፍሪካ ሓደ ዞባዊ ግብረ ሓይሊ ድሕሪ ምጥያሹ ግን እቲ ደባይ ተዋጋኢ ከምዝተዳኸመ ሊውተናንት ጀነራል ሳሙኤል ካሩማ ይገልፁ።
‘’ንገሊኦም ብምቕታልን ብምራኽን ዓቕሞም ኣዳኺምናዮ ኣለና’’ ዝበሉ ንሶም ብምስዓብ ‘’ናይቲ ጉጅለ መሪሕነት ካልኣይ ሰብ ሓዊሱ ብዙሓት ላዕለዎት ኣዘዝቲ ተቐቲሎም እዮም።ገሊኦም ላዕለዎት ኣዘዝቲ እውን ከዲዖም ኣለው’’ኢሎም።
እቲ ግብረ ሓይሊ LRA ኣብዝንቀሳቐሰለን ኣርባዕተ ሃገራት ብርክት ዝበሉ መደብራት ኣለዎ።ሎሚ LRA ኣብ ሓሙሽተ ቀንዲ ጉጅለታት ከምዝተኸፈለ ይእመን።መብዛሕቲኡ ግዜ ኣብ ሪፓብሊክ ማእኸላይ ኣፍሪካን ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ኮነጎን ይንቀሳቐሱ።
ኣርባዕቲአን ሃገራት ብድምር 5,000 ወታደራት ንምውፃእ ቃል ኣትየን ነይረን።ኡጋንዳ 2,000 እተን ዝተረፋ ድማ ሕድ ሕደን 1,000 ወታደራት ንምውፃእ።ኣብ ሪፓብሊክ ማእኸላይ ኣፍሪካ ኣዛዚ ወታደራት ኡጋንዳ ኮሎኔል ማይክ ካባኞ ግን እዘን ሃገራት ከዋፅእኦ ቃል ዝኣተውኦ ኣየማልኣን ይብሉ።
ዛጊድ ኡጋንዳ 1,500፣ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊ ኮንጎ ካብ 100 ክሳብ 500፣ደቡብ ሱዳን ድማ ካብ 100 ክሳብ 200 ወታደራት ኣዋፊረን ኣለዋ ኢሎም።ሪፓብሊክ ማእኸላይ ኣፍሪካ ኣይልኣኸትን።
ቃለን ንምምላእ ዝኣገደን ኣብ ውሽጠን ብዘሎ ፖለቲካዊ ቅልውላው፣ግጭትን ህውከትን ከምኡ እውን ዋሕዲ በጀትን እዩ።
ናይ ኣየር ሓገዝን ስልጠናን ካብ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ናይ ኣፍሪካ ኮማንድ Africom ይረኽቡ።ሓይልታት ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ቀጥታዊ ስርሒት ኣይሳተፉን።
ሕብረት ኣፍሪካ ነቲ ግብሪ ሓይሊ ፍቓድ ሂቡዎ እምበር ናይ ገንዘብ ሓገዝ ኣየወፊይን።ኩሉ ነገር እተን ሃገራት ባዕለን የማልኣ።እቲ ግብሪ ሓይሊ ኣብዘን ዓበይቲ ሃገራት ብ2,000 ወታደራት ጥራሕ ከምዝንቀሳቐስ ጀነራል ካሩማ ይገልፁ።
LRA ኣብ ዝሓለፈ ነሓሰን መስከረምን ንዓሰርተታት ደቂ ኣንስትዮን ህፃናትን ፈቲሑ’ሎ።እቲ ጉጀል ይዳኸም ከምዘሎ ካሊእ መርኣያ።
እቲ ጉጅለ ካብ ደባይ ተዋጋኢነት ናብ ህድማ ኣትዩ’ሎ።
ግዚያዊ ኣዋሃዲ ማእኸል ስለያ ሻንበል ልዊስ ቻርለስ ወታደራት ሕብረት ኣፍሪካ ንኣዛዚ እቲ ጉጅለ ኮኒ ዋላ እንተቐተሉዎ እውን መወዳእታ LRA ኣይኸውንን ይብሉ።ተዋጋእቲ ኢዶም ክህቡ እዮም፤ገሊኦም ግን ኣብ ጫካ ዝተወልዱ ስለዝኾኑ ኣብኡ ክተርፉ እዮም ኢሎም።
LRA እናተዳኸመ እንተኾነ እውን ሕዚ እውን ካብ 300 ክሳብ 500 ዝግመቱ ተዋጋእቲ ኣለዎ።ምንጪ ገንዘቡ ኣብ ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክኮንጎ፣ካብ መሸጣ ስኒ ሓርማዝ።ብዙሕ ሰብ ኣብዝየነብረሉ ከባቢ ይንቀሳቐሱ።


text:
ሃንደበታዊ ዜና ሓዘን ጋዜጠኛን ፕሮፌሰርን ኣሮን ብርሃነ
ሓደ ካብ መስረትን ዋና ኣሰናዳእን ናይ መጀመርያ ነጻ ጋዜጣ ኤርትራ ፡ ጋዜጣ ሰቲት፡ ዝነበረ ጋዜጠኛን ፕሮፌሰርን ኣሮን ብርሃነ ብሃንደበታዊ ሕማም ብ 1 ግንቦት 2021 ኣብ ቶሮንቶ፡ ካናዳ ተሰዊኡ።
ድሕሪ ምዕጻው ብሕታውያን ጋዜጣታት ኤርትራን ጅምላዊ ማእሰርቲ ጋዜጠኛታትን ኣብ 2001 ንስክላ ካብ ማእሰርቲ ዘምለጠ ጋዜጠኛ ኣሮን፡ ካናዳ ምስ ኣተወ ንመሰል ምግላጽ ሓሳባትን መሰላት ደቂ ሰብ ብሓፈሻን ኣብ ምጥባቕ ኮነ ንዓመጻት ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ምቅላዕ ከይተሓለለ ኣበርክቶኡ ንምፍትሕን ሰላምን ክሳብ ዕለተ ዕረፍቱ ዝቐጸለ ሓደ ካብ ውፉያት ኤርትራውያን እዩ ነይሩ።
እቲ ኣብ ንኡስ ዕድሚኡ ሃንደበት ዘጋጠመ ዕረፍቲ ዘሰንበድ ኳ እንተኾነ፡ ፍቓድ ኣምላኽ ካብ ኮነ፡ ቴለቭዥን ኣሰና ንሓውና ኣሮን መንግስተ ሰማያት የዋርሶ፡ ንብዓልቲ ቤቱ ምልእተ ጸጋይን ሰለስተ ደቁን ምሉኣት ቤተሰብን ፈተውቱን ጽንዓት ይሃብ ትብል።
ዛጊት ዝርዝር ሓበሬታ ስነስርዓት ቀብሩ ኣብ ቀጻሊ ክሕበር ኳ እንተኾነ፡ ስነስርዓት ቀብሩን ዝኽሩን ወጻኢታት መሸፈኒ ክኸውን ኣዕሩኽቱ ዘበገሱዎ ናይ GoFundMe ሊንክ ኣብዚ ታሕቲ ተተሓሒዙ ኣሎ ።
GoFundMe: RIP Journalist-Professor Aaron Berhane (1969-2021)


text:
ኣብ ክልል ኣምሓራ ዞባ ሰሜን ወሎ ከተማ ቆቦ ሎማ መናእሰይ ይ እ ሰሩ ምህላዎም ነበርቲ ገሊፆም።ብዝተፈጥረ ግጭት ህይወት ሰብ ዝጠፍአላ ከተማ ሎማ ዝተረጋግአት እንተመሰለት እውን ብርክት ዝበሉ ሓይልታት ፀጥታ ኣብታ ከተማ ከምዝርከቡ ነበርቲ ተዛሪቦም ኣለው።ኣማሓዳሪ ክልል ኣምሓራ ኣቶ ገዱ እንዳርጋቸው መንቀሊ ናይቲ ፀገም ኣብቲ ህዝቢ እናተዋህለለ ዝፀንሐ ቅሬታ ምዃኑ ብምግላፅ ህዝቢ ዘልዕሎም ፀገማት ናይ ብኣዴን ፀገም እዩ ኢሎም።
ኣብ ከተማ ወልዲያ ንዝተልዓለ ግጭት ስዒቡ ኣብ ከተማ ቆቦ ሰሉስ ዝጀመረ ተቓውሞ ኣብ መንጎ ነበርቲ እታ ከተማን ዕጡቓትን ዝለዓለ ግጭት ፈጢሩ።ክሳብ ሎሚ ብወገን መንግስቲ ህወይት ሰብ ምጥፍኡ እምበር ብቁፅሪ ዝተውሃበ መግለፂ የለን።ቪኦኤ ዘዘራረቦም ነበርቲ ግን ሸውዓተ ሰባት ከምዝሞቱ ገሊፆም ኣለው።
ካብዚ ብተወሳኺ ናይ መንግስቲ፣ናይ ውልቀሰባትን ሰብ ሃብትን ንብረት ብዝለዓለ ከምዝተባርዐ ገሊፆም ኣለው።
ናይ ሎሚ ውዕሎ ብዝምልከት ሽሙ ክግለፀሉ ዘይደሊ ነባሪ እታ ከተማ ብተነፃፅሪ ዝተረጋገት እንተመሰለት እውን ዕጡቓት መንግስቲ ብበዝሒ ከምዝርከቡ ይገልፅ።
“እቶም ዕጡቓት ንህዝቢ እናዓፈኑ ይወስዱ እዮም ዘለው።ምክልኻል ኣብ ጎደናታት ኣለው።ከባቢ ሰዓት ሸሞንተ ሓይልታት ምክልኻል ነቲ ህዝቢ ይወቅዑዎ ነይሮም።ናይ ንግዲ ትካላት፣ኣብያተ ትምህርቲ መንገዲ ተዓፂዮም እዮም ዘለው።”
ኣብ ከተማ ቆቦ ነባሪ ዝኾኑ ወዲ 80 ዓመት ሽማግለ እቲ ቅልውላው ዝተሓሳስብ እዩ ኢሎምዎ ኣለው።
“ኣዚዩ ዝተሓሳስብ እዩ።ዘንብዕን ዘሕዝንን እዩ።ንናይ ሃገርና መልክዕን ታሪኽን ዘጉድፍ እዩ።ወገኑ ኣብ ልዕሊ ወገኑ ዝፍፅሞ ዘሎ ተግባር ኣብ ወፃኢ እንሰምዖ ዜና ኣብ ባዕልትና ምርኣይና ዘሕዝን እዩ። ንሕና ኢትዮጵያዊያን እንልለ ንሓድሕድና ከይኮነስ ንናይ ወፃኢ ፀላኢ ብሓባር ኣሕፊርና ብምምላስ እዩ ነይሩ።”
ንሓድሕድና ብምንኻስን ደም ብምፍሳስን ምርኣይ ዘሕዝን እዩ ኢሎም ብምውሳኽ።
ምምሕዳር ክልል ኣምሓራ ኣቶ ገዱ እንዳርጋቸው ሎሚ ንናይ ክልል ኣምሓራ ቴሌቪዥን ኣብዝሃብዎ መግለፂ ህይወት ሰብ ምጥፍኡን ንብረት ምዕናውን ሓዘኖም ብምግላፅ እቲ ፀገም ናይ ብኣዴን እዩ ኢሎም ኣለው።
“ኣብቲ ህዝቢ ቅሬታን ብሶትን እናተዋህለሉ ፀኒሑ ብፍላይ ድማ ኣብ መንእሰይ ብርክት ዝበሉ ግዜ ሕቶታት ከይተመለሱ ብምፍትራፎም እናተዳደሩ ብምፅንሖምን እዚ ጉድኣት ወሪዱ’ሎ።እዞም ህዝቢ ዘልዕሎም ዘለው ፀገማት ብመሰረቱ ናይ ማንም ሽግራት ኣይኮኑ።ናይ ብኣዴን ኣመራርሓ ፀገማት እዮም።”
ኣብዚ ኣብ ስደት ዝነብር ናይ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ሲኖደስ ኣብ ዝለኣኾ መግለፂ ኣብ ጥምቀት ንዝተፈፀመ መቕተልቲ ብምውጋዝ ሓይልታት ፀጥታ ምቕታል ጠጠው ከብሉዎ ንፅውዕ ይብል።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ነባሪ ቆቦ ዝኾነ ቤት ንግዱን መንበሪ ገዝኡን በቲ ህውከት ከምዝነደዶን ካብ ከተማ ቆቦ ሃዲሙ ናብ ኣላማጣ ከምዝኣተወ ትማሊ ዝገለፀልና ገዛኢ ገብረየሱን ሎሚ ኣበይ ከምዘሎ ገሊፁ’ና’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ዓለም እቲ ዝዓበየ ዓንዲ ምትእስሳር ማሕበራዊ መሰረት ህዝቢ መንነት እዩ። ተማራማሪ ሳይንስ ፖለቲካ ጃፓናዊ ፍራንሲስ ፉኩያማ Contemporary Identity Politics and the Struggle for Recognition ኣብ ዝብል ብ2018 ዓ.ም ዘሐተሞ መፅሓፉ እንታይነት መንነት እንተብርህ ከም ዝስዕብ ይጠቅስ።
ዝኾነ ይኹን ብሄር ወይ ኣካል ብሄራዊ መንነት ዝኾነ ውልቀ ሰብ ብምኽንያት መንነቱ ክዋረድን ክብሪ ክስእንን ኣይፈቅድን። ወዲ ሰብ ኣብ ውልቃዊ መንነታዊ መሰረቱ ወይ ኣብ ሓባራዊ ጉጅለኣዊ መንነቱ ብኻልኦት ኣካላት ኣፍልጦ፣ ክብርን ተቐባልነትን እንትስእን ንህይወቱ ከይሰሰዐ ብመስዋእትነቱ መንነታዊ ክብሩ ንምሕላው ይቃለስ።
ቋንቋ መንነታዊ ኣምራትን መግለፅታትን ሓደ ሕብረተሰብ ኣዋዲዱ ትርጉም ሂቡ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ዘሰጋግር ማዕኸን ፍልጠት እዩ። ትግራዋይ እቶም ብራኸ ስልጣነታቱ ዘንፀባርቑ ከም ሓወልቲ ኣክሱም፣ ጥንታዊ ኣብያተ መንግስቲ፣ ካብ ከውሒ ተፈልፊሎም ዝተሰርሑ ገዳማት፣ ጥንታዊ መሳጊድን ካልኦት ቁሳዊ ሓድግታቱን መርኣዪታት መንፈሳዊ ምጥቀቱን ማሕበረሰባዊ ፍልጠቱን እዮም።
ትግራዋይ ካብ ስልጣነ ይሓ፣ ደኣማትን ኣኽሱምን ጀሚሩ ን5 ሽሕ ዓመታት ዝዘለቐ መንነታዊ ሓድነትን ምስረታ ሃገራዊነትን ዝወነነ ህዝቢ እዩ። ይኹን እምበር እቲ ብታሪኽ ምስ ዓለምለኻዊ ስርዓት ዝተፋለጥናሉ ትግራዋይ ስልጣነን ሃገራውነትን መንነታዊ ሓድነት ንዘይፈልጡ ካልኦት ህዝብታት ክነረድእ ዝኸድናዮም ኩሎም ስድርታት ኣብ ክንዲ ሞሳ ክሕደት እናገጠመና ክሳብ ሎሚ ኣብ ዕንክሊል ኣለና።
ልፍንታዊ ወረርቲ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ኣብ ዝኣወጅዎ ኲናት መስኖን መሳርዕን፣ ህድሞን ሰቐላን፣ ዕትሮን ጀሪካንን፣ ኬላ ጥዕናን ኣብያተ ትምህርትን እንተዕንው እቲ ቀንዲ ዕላመኦም ተጋሩ በቲ ዝበፀሐና ስነ-ልቦናዊ ሚዛን ዝፈታተን ግፍዕታት ክንምብርከኽን መንነትና ክንፍንፍንን ካብዘለዎም ድሌት ዝብገስ እዩ።
ነዚ መርኣዪ ዝኾነና ኣብ መላእ ትግራይ ቀዳምነት ሂቦም ዝሰርሑሉ ምዝማትን ምዕናውን ጥንታውያን ቁሳዊ ሓድግታት እዩ። ትግራይ ወናኒት ኩሎም ጥንታውያን እምነታት ኢትዮጵያ ብምዃና እዞም ወረርቲ ትግራይ እናሃለወት ስልጣነ፣ ሃይማኖታዊ ስርዓትን ሃገራውነትን ቀሪፅና ኢሎም ክዕበዩ ኣይኽእሉን።
ስለዚ እንተኽኢሎም ከምኒ እቲ ዳኒኤል ክብረት ዝበልዎ ኣብ ልዕሊ መቓብር ተጋሩ ክዕንድሩ እንተዘይኮይኑሎም ድማ ንትግራዋይ መንነቱ ዘይግደስ ልዙብ ብዘይመሪሕነት ዝተረፈ ዘዝመፀ ዝፃወተሉ ህዝቢ ክኸውን ዓሊሞም እዮም ወፊሮም። በዚ እውን ኣብ ሓድግታትን ስርዓተ ክብርን ትግራይ ከቢድ በሰላ ኣዕሪፎም እዮም።
ኣብ ቢሮ ባህልን ቱሪዝምን ትግራይ በዓል ሞያ ስነ ጥንቲ ኣይተ ጉዕሽ ፀሃየ “ኣብቶም እምነታት ኦርቶዶክስ፣ ካቶሊክን እስልምናን ኣብ ኢትዮጵያ እግሪ ክተኽሉ ዝገበሩ ደብረዳሞ፣ ካቴድራል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ዓዲግራትን መስጊድ ነጋሽን ንምዕናው ወረርቲ ዝኸድዎ ርሕቐት ኣብ ልዕሊ መንነት ትግራዋይነት ዘቕነዐ ወራር ምዃኑ ዘረድእ እዩ” ይብል።
ስርዓተ ምንኩስና ዝተጀመረሉን ካብ 5ይ ክፍለዘመን ጀሚሩ ኣብ ምስፍሕፋሕ እምነት ክርስትና ዘይትካእ እጃም ዘበርከተ ገዳም ደብረዳሞ ብሰራዊት ኤርትራ 28 ግዜ ብከቢድ ብረት ከምዝተደብደበ ዳህሳስ ቢሮ ባህልን ቱሪዝምን ትግራይ የረድእ።
በዓልሞያ ስነ-ጥንቲ እቲ ቢሮ ኣይተ ጉዕሽ ፀሃየ 3 ጥሪ 2013 ዓ.ም “28 መዳፍዕ እዮም ተወርዊሮም ናብቲ ገዳም። ካብዚኣቶም እቶም 10 ኣብቲ ግድሚ እቶም 18 ድማ ኣብቲ ዋና ቅርሲ ዘለዎ ቦታ ኣብቲ ዝባን እዮም ዓሊቦም” ኢሉ።
ብብርኪ ዓለም ካብ ዝፍለጡ ውሑዳት ብኣእዋም ኣዕምደ ገመል ዝተሰርሑ ብዩኔስኮ ፍሉይ ሓለዋን ክንክንን ክግበረሎም ይግባእ ካብ ዝተብሃሉ ፍሉይ ቅዲ ስነ ህንፃ ዝወነኑ ሓድግታት ሓደ ዝኾነ ገዳም ደብረዳሞ ናብ ዝባን እቲ ገዳም ዝተተኮሱ ከበድቲ ብረት ኣብ ልዕሊ ጥንታዊ ቅዲታት ኪነ-ህንፃ እቲ ገዳም ጉድኣት ኣብፂሖም እዮም።
ኣይተ ጉዕሽ ፀሃየ ወሲኹ “ሓደ ኣቦ ኣብ ውሽጢ መንበሪኦም እናፀለዩ እናሃለው ተቐቲሎም። ልዕሊ 10 ዝኾኑ ጥንታዊ ኪነ-ህንፃ ዝሓዙ መንበሪ መነኮሳት በቲ ከቢድ ብረት ዓንዮም እዮም” ዝብል ሰሳብ ኣስዒቡ።
ካብዚ ብተወሳኺ እውን ኣብቲ ገዳም ዝርከቡ ማይ ባሕራ ተባሂሎም ዝፍለጡ ብቅርፂ ሓወልቲ ኣኽሱም ካብ ዝተሰርሑ ማይ ዝዓቑረሎም ሸውዓተ ጎዳጉዲ እቶም ክልተ ብከቢድ ብረት ተወቒዖም። ካብ ኣኻውሕ ዝተፈልፈሉ ስለዝነበሩ እቲ ከቢድ ብረት እንትዓርፎም ሓደጋታት ምንቃዕን ምፍርፋርን ከምዝበፀሖም ዝገለፁ ኣይተ ጉዕሽ “ማይ ጥምቀት እንብሎ ጉድጓድን እቲ ማይ ቀጣን ዝበሃልን መድፍዕ ዓሊብዎም ማህሰይቲ በፂሕዎም ኣሎ በቲ ከቢድ ብረት” ብምባል ይገልጽ።
ኣብ ኪነ-ህንፃን ኣዕምድን እቲ ዋና ገዳም “እቲ ዝነበረ ናይ ምንቕናቕ ኩነታት እንታይ ዓይነት ጉድኣት ኣብፂሑ ዝብል ተወሳኺ ጥልቕ ዝበለ ሳይንሳዊ ምርምር” ከምዘድልዮ ዝሓበረ ኣይተ ጉዕሽ ፀሃየ፡ ሰሓባይ ተፈጥሮኣዊ ኣቀማምጣን ሃይማኖታዊ ጥንታውነትን ዘተኣሳሰረ ገዳም ደብረዳሞ “ሕላገት ስልጣነ ቀርኒ ኣፍሪካን ዓለምን ኣጠቓሊሉ ዝሓዘ ገዳም ብምዃኑ ነቶም ከቢድ ብረት ዝተኮሱሉ ሰራዊት ኤርትራ እውን ታሪኾም እዩ፤ እቲ ገዳም ኮነ ተባሂሉ ታሪኽ ትግራይ ንምህሳስ” ብተደጋጋሚ ተኹሲታት ከቢድ ብረት ከምዝተወቕዐ ተዛሪቡ።
ንጉስ ኣርማህ ፈላሞት ሰዓብቲ እምነት እስልምና ብምትእንጋድ ሃይማኖት ናይ ውልቀ ሃገር ናይ ሓባር ዝብል ኣምር ዴሞክራሲያውነት ብምትግባር መርኣያ ሃይማኖታዊ ምክእኣልን ምኽባር ሓሳባዊ ፍልልይን ተጋሩ ዝኾነ ጥንታዊ መስጊድ ነጋሽ እውን ብልፍንታዊ ወረርቲ ሰራዊት ኤርትራን ኢትዮጵያን ብኸቢድ ዓንዩ።
ካብ ኣፍሪካ ፈላማይ መስጊድ ነጋሽ ኣብ 615 ዓ.ም ካልኣይ ሄጅራ ዝተኻየደሉ ኣብ ምስፍሕፋሕ እምነት እስልምና ልዑል ቦታ ዝወሃቦ ጥንታዊ ማእኸል እምነት እስልምና ኣፍሪካውያን እዩ። “ኣብ ማዕርነት እምነታት ዝተደረኸ መነባብሮ ከዲሕን ነጋሽን ነቲ ሐዚ ፍልልይ መንግስትን እምነትን ከምኡ እውን ዴሞክራሲ ኢልና ንፅወዖ ኣምራት መርኣያ እዩ” ዝበለ ኣይተ ጉዕሽ ፀሃየ ነዚ ታሪኻውነት ንምህሳስ ወረርቲ ሓይልታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ነቲ መስጊድ ከምዘዕነውዎ ጠቒሱ።
ኣብ 7ይ ክፍለዘመን ዝተመስረተ መስጊድ ነጋሽ መቓብር ፈላሞት ናብ ትግራይ ዝመፁ ተኸተልቲ እምነት እስልምና ማለት እውን መቓብር ኣስሓባ ዝርከበሉ መስጊድ ብምዃኑ ኣብ እስልምና ኣፍሪካ ልዑል ሃይማኖታዊ ክብሪ ዝወሃቦ ቅዱስ ቦታ እዩ።
ብ16 ሕዳር 2013 ዓ.ም ግእዝ “እቲ ጥንታዊ መስጊድ ኣብ ጫፉ ቁባ ወይ ደሪሕ ተባሂሉ ዝፅዋዕ ላዕለዋይ ክፋል እቲ መስጊድ ብኣንፈት ተካ ተስፋይ ብዝመፀ ከቢድ ብረት ተወቒዑ እዩ ፈሪሱ ዘሎ” ብምባል ዝበፅሖ ዕንወት ኣይተ ጉዕሽ ይሕብር።
እቲ ፍራስ ናብ መቓብር ኣስሓባ ብምውዳቑ ድማ ኣብ ልዕሊ እቲ ጥንታዊ መቓብር ብምውዳቑ ጉድኣት ከምዘብፀሐሉ ዝገልፅ ሰነድ ዳህሳስ ቢሮ ባህልን ቱሪዝምን ትግራይ ስእልታት መንደቕን ምንፃፋትን እቲ መስጊድ ብሰራዊት ኤርትራ ከምዝተወሰደ የብርህ።
“እቲ ሓዱሽ መስጊድ ከዓ ኣብ ጫፉ ኮይኑ ሚናራ ኣብ ዝበሃል ናይቲ መስጊድ ክፋል እዩ ተወቒዑ። እቲ ብመንግስቲ ቱርኪ ዝስራሕ ዝነበረ ኣዳራሹን ክፍሊ መቑረፂ መጎብነይ ካርድን እውን ተወቒዑ” ክብል ኣይተ ጉዕሽ ኣብሪሁ።
ብተወሳኺ እቲ መስጊድ ማዕፆታቱ፣ መሳኹቱን ካልኦት ንዋቱን ኮነ ተባሂሉ ብሰራዊት ኤርትራን ኢትዮጵያን ብተደጋጋሚ ብዝተተኮሰ ከቢድ ብረት ዓንዮም።
እዚ ከይኣክል ብ18 ሕዳር 2013 ዓ.ም እቲ ካብ ከቢድ ብረት ዘምለጠ ንብረት መስጊድ ነጋሽ “ብሰራዊት ኤርትራ ተወሪሩ” ከምዝተወሰደ ኣብ ቢሮ ባህልን ቱሪዝምን ትግራይ በዓል ሞያ ስነ ጥንቲ ኣይተ ጉዕሽ ፀሃየ ኣረጋጊጹ። ሰራዊት ኤርትራ ትግራይን ትግራዋይነትን ንምብራስ ካብዘለዎ ሕሱር ዕላማ ብምብጋስ ማዕፆታት፣ ፍሪጅ፣ ምንፃፋትን ካልኦት ናውትን እቲ መስጊድ ብመካይን እናፀዓነ ወሲድዎ እዩ።
ኣብ መስጊድ ነጋሽ ዝተገበረ ደብዳብ ከቢድ ብረት እቲ ቦታ ትካል ሃይማኖት ምዃኑ እናተፈለጠ ኮነ ኢልካ ዝተፈፀመ ምዃኑ በቲ ኣብቲ መስጊድ ዝበፀሐ መጠን ዕንወትን ድሕሪ እቲ ደብዳብ ከቢድ ብረት ብሰራዊት ኤርትራ ምውራሩን ተሓሲብሉ ታሪኽ ትግራይ ንምጥፋእ ዝዓለመ ከምዝኾነ ኣይተ ጉዕሽ ሓቢሩ።
ብተወሳኺ እውን ኣብቲ ከባቢ ዝርከብ ቤተ ክርስትያን ኣማኑኤል ዒላማ እቲ ደብዳብ ከቢድ ብረት ምዃኑ ቅርስታት ትግራይ ብምዕናው ትግራይ ታሪኽን መንነትን ኣልባ ንምግባር ዘቕነዐ ወራር እዩ። እምነ ኩርናዕ ምስፍሕፋሕ ሃይማኖት ካቶሊክ ኢትዮጵያ ዝኾነ ካቴድራል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ዓዲ ግራት ብተመሳሳሊ መልክዑ ዒላማ ወረርቲ ሓይልታት ኮይኑ ጉድኣት በፂሕዎ እዩ። “እቲ ካቴድራል ቤተ እምነት ሓዊሱ መንበሪ ኣቦታት ተወቒዑ እዩ” ይብል ኣይተ ጉዕሽ።
ልዕሊኡ ድማ ኣብቲ ካቴድራል ዝነበሩ ተንቀሳቐስቲ ጥንታዊ ሓድግታት ከምዝተወረሩ ዳህሳስ ቢሮ ባህልን ቱሪዝምን ትግራይ የመላኽት። ካብኡ ሓሊፉ እውን ንሃይማኖታዊን ስብኣዊን ግልጋሎታት እቲ ካቴድራል ይጥቀሙለን ዝነበሩ 6 መካይን እውን ብወረርቲ ሰራዊት ኤርትራ ተወሲደን እየን።
ናብዛ ሃገር ዋና መእተዊ በሪ እምነትን ሃይማኖታዊ ስርዓትን ዝኾኑ መካነ እምነታት ኦርቶዶክስ፣ እስልምናን ካቶሊክን እቲ ታሪኾምን ቅርስነቶምን ታሪኽን ቅርስን ኩሉ ኢትዮጵያዊን ኣፍሪካዊን ኮይኑ ከብቅዕ በዚ ብርኪ ብወረርቲ ምዕናዎም ኣብ ልዕሊ ትግራዋይ መንነት ዘቕነዐ ወራር ንምዃኑ ግልፂ መምሀሪ እዩም።
ዳህሳስ ቢሮ ባህልን ቱሪዝምን ትግራይ ከምዘመላኽቶ ቤተ መንግስቲታት ንግስተ ሳባን ተኽኣ ማርያምን ከምኡ እውን መካነ መቓብር ሃፀይ ካሌብ፣ ሙዝየም ኣክሱምን ስነ-ኳዕቲ ቤተጊዮርጊስን ብሰራዊት ኤርትራ ብዝተገበረ ደብዳብን ንዕኡ ስዒቡ ንዝተፈጠረ ጉሕለት ቅርስታትን ምቅለዖም የረድእ።
በዓል ሞያ ዕቀባ ስነ-ህንፃ እቲ ቢሮ ኣይተ መኮነን ሓድጉ ኣብ ኣክሱም ኣብ ዘካየድዎ መፅናዕቲ “ነቲ ካብ ሓደ እምኒ ዝተፀረበ ብጥበብ ስነ-ህንፃ ኣኽሱማውያን ዝተሰረሐ መካነ መቓብር ሃፀይ ካሌብ ሰራዊት ኤርትራ ናብ ውሽጢ ኣትዮም ብከቢድ ብረትን ፈንጅን ብምውቃዕ ጉድኣት ኣብፂሖምሉ እዮም” ክብል ተዛሪቡ።
ውሽጣዊ ክፋል መካነ መቓብር ሃፀይ ካሌብ “እቶም ፅሩባት ኣእማን እቲ መካነ መቓብር ብከቢድ ብረትን ፈንጅን ተወቒዖም ተነፃፂሎም ነቒዖም ኣለው” ብምባል ኣብሪሁ። መብዛሕትኦም እቶም ኣብ ቅርስታት ዝበፅሑ ዕንወታት ኣብ ወርሒ ሕዳር ሰራዊት ኤርትራ ነቲ ከባቢ ተቖፃፂሩ ጅምላዊ ጨፍጫፍ ኣክሱምን ካልኦት ግፍዕታትን ኣብ ዝፈፀመሉ እዋንን ምዃኑ ዘመላኽት እቲ ሪፖርት ድሕሪ እቲ ኣብ ማእኸላት ቅርሲ ኣክሱም ዝተኻየደ ደብዳብ ከበድቲ ብረት ስርዓት ኣልቦነት ክነግስ ብምግባር ኮነ ተባሂሉ ሓድግታት ክጠፍኡን ክዓንውን ከምዝተገበረ የረድእ።
ነቶም ቅርስታት ከምመፅለሊን በሪን ኮይኖም ዘገልግሉ ሰገነት፣ ቆርቆሮን ማዕፆን ከይተረፈ ብሰራዊት ኤርትራ ምውሳዶምን ምዕናዎምን ዝገለጸ ኣይተ መኮነን ሓድጉ በዚ እውን እቶም ሓድግታት ተቓላዕቲ ብምዃኖም “ንኣብነት ኣብ ዘበነ ስልጣነ ኣክሱም ከም መለዋወጢ ኮይኖም የገልግሉ ኔሮም ኣብ ሙዝየም ኣክሱም ተዓቂቦም ዝነበሩ 24 ሳናቲም ተጉሒሎም እዮም” ክብል ሓቢሩ።
ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዝተኣወጀ ኲናት ፋሽሽታውያን ወረርቲ መንግስታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣብ ምዕናው ሓድግታት ኣክሱም ትሉም ብዝኾነ መንገዲ ዝሰርሑሉ ምኽንያት “ተጋሩ ከምመርኣያ ንወስዶ መንነታዊ ውርሲ ከይተርፍ ዓሊሞም ዝፈፀምዎ ኣካል ምፅናት ዘርኢ ተጋሩ እዩ” ኢሉ።
ብተወሳኺ ቤተ መንግስቲ ተኽኣ ማርያም ኣብ ውሽጢን ኣብ ደገን ብከቢድ ብረት ከምዝተወቐዐ ዘረድእ ሰነድ ቢሮ ባህልን ቱሪዝምን ትግራይ በዓል ሞያ ዕቀባ ስነ-ህንፃ ኣይተ መኮነን ሓድጉ እውን “ስነ-ኳዕቲ ተኽኣ ማርያም ከቢድ ብረት ኣብ ውሽጢ ቀፅሪ እቲ ሓድጊ ዓሪፉ እዩ። ስለዚ እንትዓርፍ ከሎ እቲ ነባር ቤተ-መንግስቲ ብነጥሪ እቲ ከቢድ ብረት ግድግድኡ ተኾዓዒቱ ነቒዑ ቆርቆርኡ እውን ተቐዲዱ እዩ” ክብል ኣብሪሁ።
ቀንዲ ዕላማ እቲ ምፅናት ዘርኢ እውን መንነታዊ ኣሰር ትግራዋይነት ምጥፋእ እዩ። ትግራይ ሎሚ እቲ ንዘመናት ዝዘለቐ ትግራዋይ ሃገራዊ መንነት ዳግም ብቕልፅማ ንምህናፅ ተአንፍት ኣላ። ተጋሩ ንድሕሪት ምልስ ኢልና መንነትና ኣሰራት መንነታዊ ክብርታትናን ብሳይንሳዊ ኣግባብ ብምፅናዕን ብምዕቃብን ስትራቴጂካውያን ፀላእትና ብዘላቕነት በዲህና ምስቲ ኣምር ዓለማዊ ስልጣነነትና ዝምጥን ንመንነታዊ ክብርታትና ዝሕብሕብ ስርዓት ብምህናፅ ኢና ወለዶና ነቐፅል።


text:
እቶም ትማሊ ዝተመለሱ ሰለማውያን ተጋሩ ካብ ኣብዓላ ብሓይሊ ተገፊፎም ናብ ሰመራ ተወሲዶም ኣብ ክልተ ማእከላት ተዳጒኖም ዝፀንሑ እዮም።
ኣብቲ መዳጎኒ ዝጸንሑ መራሒ ስድራ ሽማግለ፡ “ተዓፊንና ኢና መጺእና ነይርና”። “ጥኑሳት፣ ሓራሳት፣ ሽማግለታትን ኣካለ-ጎዶሎን ከይተረፉ ካብ ቤት ንብረትና ምስ ስድራና ኣውጺኦምና” ክብሉ ንቢቢሲ ገሊጾም።
ኣብቲ እዋን ቅርሺ ዘለዎ ቅርሹ ሓዲጉ፡ ገንዘብ ዘለዎ ገንዘቡ ሓዲጉ እዩ ተሓፊሱ ከምዝተወሰደ ይገልጹ።
ከምኡ እውን መብዛሕትኦም ሓረስቶት ከምዝኾኑን ጽቡቕ ኣታዊ ከምዝነበሮምን ክኾኑ ከለው ሕጂ ግን ኣእካሎምን ንብረቶምን ሙሉእ ብሙሉእ ከምዝተዘመተ ሓቢሮም።
ኣብቲ ዝጸንሑሉ መዳጎኒ ማእከል ልዕሊ 85 ሰለማውያን ተጋሩ ብሕማምን ጥሜትን ከምዝሞቱን ኣብቲ ከባቢ ከምዝተቐብሩን እውን ኣረጋጊጾም።
እንተኾነ እቶም ክሳብ ሕጂ ዝገዓዙ 240 ጥራይ ከምዝኾኑን ምስተመለሱ ኸ ውሕስነት ኣለዎም ዶ? ሙሉእ ንብረቶም ሃብቶም ኣብ ዝተዘመተሉ ብኸመይ መነባብሮኦም ከምዝደፍኡን ዝተፈለጠ ነገር የለን።
እቶም ልዕሊ 10 ሽሕ ሰለማውያን ተጋሩ፡ ካብታ መረበቶም ዝኾነት ከተማ ሸኸት ምሩኻት ተባሂሎም ተታሒዞም ቅድሚ 8 ወርሒ ዝተወሰዱ ከምዝኾኑ ይፍለጥ።


text:
1 እታ፡ ልያ ንያእቆብ ዝወለደትሉ ዲና ጓላ ኸኣ፡ ነዋልድ እታ ሃገር ክትርኢ ወጸት።
2 ሴኬም ወዲ ሓሞር፡ እቲ ሓዋዊ ጐይታ እታ ሃገር ድማ ረኣያ፡ ወሲድዋ ኸኣ ምስኣ ደቀሰ፡ ኣነወራውን።
3 ነፍሱ ድማ ምስ ዲና ጓል ያእቆብ ተጣበቐት፡ ነታ ጓል ፈተዋ፡ ነታ ጓልውን ብፍቕሪ ተዛረባ።
4 ሴኬም ድማ ነቦኡ ሓሞር፡ እዛ ጓል እዚኣ ሰበይተይ ክትከውን ኣምጽኣለይ፡ ኢሉ ተዛረቦ።
5 ያእቆብ ድማ ንጓሉ ዲና ኸም ዘርከሳ ሰምዔ፡ ደቁ ኸኣ ምስ ማሉ ኣብ መሮር ነበሩ እሞ፡ ያእቆብ ክሳዕ ዚኣትዉ ስቕ በለ።
6 ሓሞር ኣቦ ሴኬም ከኣ ምስኡ ኺዛረብ ናብ ያእቆብ ወጸ።
7 ደቂ ያእቆብ ድማ እዚ ምስ ሰምዑ፡ ካብ መሮር አተዉ። እቶም ሰባት ከኣ ምስ ጓል ያእቆብ ብምድቃሱ ኺግበር ዘይግባእ ኣብ እስራኤል ነውሪ ስለ ዝገበረ፡ ጕህዮም ኣዝዮም ተናደዱ።
8 ሓሞር ድማ፥ ነፍሲ ወደይ ሴኬም ምስ ጓልኩም ተጣቢቓ እያ እሞ፡ በጃኹም ሰበይቱ ኽትከውን ሀብዎ።
9 ምሳና ተዋሰቡ፡ ኣዋልድኩም ሀቡና፡ ንኣኻትኩምውን ኣዋልድና ውሰዱ፡
10 ምሳና ድማ ንበሩ። እንሃ እዛ ምድሪ ኣብ ቅድሜኹም አላ፡ ተቐሚጥኩም ንገዱላን ተረስተይዋን፡ ኢሉ ተዛረቦም።
11 ሴኬም ድማ ነቦኣን ነሕዋታን፥ ኣብ ቅድሚኹም ኰታ ምገስ እርከብ፡ ዝበልኩምኒ ኽህብ እየ።
12 ገዝምን ህያብን ኣዚኹም ኣብዚሕኩም ኣዝዙኒ። እታ ጓል ደኣ ሰበይተይ ክትከውን ሀቡኒ እምበር፡ ከም ዝበልኩምኒ እህብ፡ በሎም።
13 ደቂ ያእቆብ ከኣ፡ ንሓብቶም ዲና ስለ ዘነወራ፡ ንሴኬምን ነቦኡ ሓሞርን መሊሶም ብተንኰል ተዛረብዎም፡
14 በልዎም ድማ፡ ሓብትና ንዘይተገዝረ ሰብኣይ ክንህብ እዚ የነውረና እዩ እሞ፡ እዚ ነገርዚ ኽንገብር ኣይንኽእልን።
15 ተባዕታይ ዘበለ ዅሉ ብምግዛርኩም፡ ከማና እንተ ዀንኩም፡ በዚ ጥራይ ሕራይ ንብለኩም።
16 ሽዑ ኣዋልድና ንህበኩም፡ ኣዋልድኩም ከኣ ንወስድ፡ ምሳኻትኩም ድማ ንነብር፡ ሓደ ህዝቢውን ንኸውን።
17 ክትግዘሩ እንተ ዘይሰማዕኩምና ግና፡ ጓልና ሒዝና ንኸይድ።
18 ንሓሞርን ንሴኬም ወዲ ሓሞርን ከኣ እቲ ዘረባኦም ባህ ኣበሎም።
19 እቲ ጐበዝ ድማ ንጓል ያእቆብ ፈትይዋ ነበረ እሞ፡ እዚ ነገርዚ ንምግባር ኣይደንጐየን። ኣብ ቤት ኣቦኡ ኻብ ዘለዉ ዅሎም ከኣ ንሱ ይኸብር ነበረ።
20 ሓሞርን ወዱ ሴኬምን ናብ ደገ ኸተማኦም ከይዶም፡ ንሰብ እታ ኸተማኦም ከምዚ ኢሎም ተዛረብዎም፡
21 እዞም ሰባት እዚኦም ምሳና ሰብ ሰላም እዮም፡ እዛ ምድሪ ድማ እንሃ፡ ንኣታቶም እትኣክል ገፋሕ እያ እሞ፡ ኣብዛ ምድሪ ይቀመጡን ይንገዱላን። ኣዋልዶም ንኣና ኣንስቲ ንወስድ፡ ኣዋልድና ድማ ንኣታቶም ንሀቦም።
22 እዞም ሰባት እዚኣቶም ግና ምሳና ኪቕመጡ፡ ምሳና ሓደ ህዝቢ ኪዀኑ ድማ በዚ ጥራይ ሕራይ ይብሉና፡ ንሳቶም ግዙራት ከም ዝዀኑ፡ ኵሉ ተባዕታይና ኺግዘር።
23 ማሎምን ገንዘቦምን፡ ኵሉ እንስሳኦምንከ ናትናዶ ኣይኰነን፧ ሓንትስ ሕራይ ደኣ ንበሎም እምበር፡ ምሳና ኺነብሩ እዮም።
24 እቶም ብደገ ኸተማኡ ዝወጹ ዅላቶም ንሓሞርን ንወዱ ሴኬምን ሰምዕዎም እሞ፡ ብደገ ኸተማኡ ዝመጸ ዘበለ ዅሉ ተባዕታይ ተገዝረ።
25 ኰነ ኸኣ፡ ኣብ ሳልሰይቲ መዓልቲ ኪቕንዘዉ ኸለዉ፡ ክልተ ደቂ ያእቆብ፡ ስምኦንን ሌውን ኣሕዋት ዲና፡ ሰሴፎም ወሲዶም፡ ነታ ኸተማ ኸይሐሰበት ሓደጋ ወዲቖም፡ ተባዕታይ ዘበለ ዅሉ ቐተሉ።
26 ንሓሞርን ንወዱ ሴኬምን ብስሕለት ሴፍ ቀቲሎም፡ ንዲና ኻብ ቤት ሴኬም ሒዞምዋ ወጹ።
27 ደቂ ያእቆብ፡ ንሓብቶም ስለ ዘርከስዋ፡ ናብቶም ቅቱላት መጺኦም ነታ ኸተማ ዘመትዋ።
28 ኣባጊዖምን ኣሓኦምን ኣእዱጎምን ኣብ ከተማ ዝነበረን ኣብ መሮር ዝነበረን ድማ ወሰዱ።
29 ኵሉ ገንዘቦምን ኵሎም ሕጻውንቶምን ኣንስቶምን ማረኹ፡ ኣብ ቤት ንተረኽበ ዅሉ ድማ ዘመቱ።
30 ያእቆብ ከኣ ንስምኦንን ንሌውን፡ ኣብ መንጎ እዞም ኣብዛ ሃገር ዚነብሩ፡ ኣብ መንጎ ኸነኣናውያንን ፈረዛውያንን ንኽፉእ ጨና ብምግባርኩም ኣጨነቕኩምኒ። ኣነ ብቝጽሪ ሒደት እየ፡ ንሳቶም ከኣ ተኣኪቦም ይቐትሉኒ፡ ኣነን ቤተይን ድማ ንጠፍእ፡ በሎም።
31 ንሳቶም ከኣ፡ ኣብ ሓብትናዶ ደኣ ኸም ኣብ ኣመንዝራ ኺግበር እዩ፧ በሉ።
Result not found!
No valid results were found for your search. Try refining your search using the above form.
Search again using the above filed or click blow button to see Bible book name list...


text:
ቅዱስ ወንጌል
ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ዝማሃሮ ናይ ምስላ ትምህርቲ፡ ብዛዕባ ሓደ፣ ነቡኡ ግደ ርስቱ ክህቦ ዝሓተቶ ውሉድ ይምህረና። እቲ ወዲ ነቲ ገንዘብ ምስ ኣባኸኖን፣ ዝበልዖ ሲኢኑ ውን ምስ ተሸገረን ናብ ቤቱ ኣቡኡ ተመልሰ፣ ኣቦኡ ድማ ብሓጎስ ተቐበሎ ። ልክዕ ከምቲ እቲ ወዲ ካብ ኣቦኡ እተፈልየ፡ ንሕና እውን ብሰንኪ ሓጢኣትና ካብ እግዚኣብሄር ንፍለ ። ኣብ ህይወትካ ሓጢኣት ስለ ዝገበርካ ካብ ኣምላኽ ዝረሓቕካ ዀይኑዶ ይስምዓካ?
ንዓኻን ንዓይን ዝኸዉን ዓቢ ብስራት ኣሎ፣ ኣምላኽ ፍቕሪ ስለ ዝዀነ ናብኡ ንኽንምለስን ምስኡ ዝነበረና ርክብ ክመዓራረን መገዲ ፈጢሩልና ኣሎ። ኣብ ሮሜ 5:8 ከምዚ ይብል
“ግናኸ ንሕና ገና ሓጥኣን ከሎና፡ ክርስቶስ ኣብ ክንዳና ሞይቱ እዩ እሞ፡ ኣምላኽ እታ ፍቕሩ ንኣና በዚ የርኢ ኣሎ።”
ክርስቶስ ክሳብ፣ ከመይ ጌርና ሓጢኣት ምግባር ከም እነቋርጽ ወይ ብኸመይ ንፍቕሩ ብቁዓት ንኸዉን እንፈልጥ ኣይጽበየናን እዩ። ንሱ፣ ሓጢኣትና ወሲዱ ኣብ ክንዳ ብሙማቱ ዕዳና ኸፈለ ። ኣምላኽ ልክዕ ከምቲ ኣብቲ ምሳሌ ተጠቂሱ ዘሎ ኣቦ እዩ፡ ብሓጐስ ክቕበለካን ናይ ዘለኣለም ህይወት ውህበት ክህበካን ድሉው ኢዩ። እስኻ’ኸ ናብኡ ኽትምለስ ድሉው ዲኻ ?
ብጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣቢልካ ናብ ኣምላኽ ብዛዕባ ምምላስ፡ ምስ ሓደ ሰብ ክትዘራረብ ትደሊዶ ?
ብዛዕባ እዚ ዛንታ ዝያዳ ከተንብብን መጽሓፍ ቅዱስ ኽትረክብን ትደሊዶ ?
ኢየሱስ ከምዚ ኢሉ፣ “ መገድን ሓቅን ህይወትን ኣነ እየ። ብዘይ ብኣይ ሓደ እኳ ናብ ኣቦ ዚመጽእ የልቦን።” ዮሐንስ ወንጌል 14:6
ነዚ ኣካፍል


text:
ኣብ ናይ 27 ሚያዝያ ዜና ኣሰና ስርዓት ህግደፍ ብ21 ሚያዝያ፡ ማለት ሓሙስ ጽግቦ፡ ኩለን ኣብ ኣስመራ ዝርከባ ናይ ካቶሊክ ኣብያተ ክርስትያናት፡ ነቶም ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብጅምላ ዝሃለቑ ኣስታት 00 ንጹሃት ኤርትራውያን ጸሎተ ፍትሓት ድሕሪ ምግባረን፡ በዚ ዘይተሓጎሰ ስርዓት ህግደፍ፡ ንሰለስተ ላዕለዎት መንፈሳውያን መራሕቲ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ከምዝኣሰሩዎም ሓቢርናኩም ኔርና። ኣስማቶም ከኣ ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
ኣብ ናይ 27 ሚያዝያ ዜና ኣሰና ስርዓት ህግደፍ ብ21 ሚያዝያ፡ ማለት ሓሙስ ጽግቦ፡ ኩለን ኣብ ኣስመራ ዝርከባ ናይ ካቶሊክ ኣብያተ ክርስትያናት፡ ነቶም ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብጅምላ ዝሃለቑ ኣስታት 00 ንጹሃት ኤርትራውያን ጸሎተ ፍትሓት ድሕሪ ምግባረን፡ በዚ ዘይተሓጎሰ ስርዓት ህግደፍ፡ ንሰለስተ ላዕለዎት መንፈሳውያን መራሕቲ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ከምዝኣሰሩዎም ሓቢርናኩም ኔርና። ኣስማቶም ከኣ ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
ብ21 ሚያዝያ፡ ማለት ሓሙስ ጽግቦ፡ ኩለን ኣብ ኣስመራ ዝርከባ ናይ ካቶሊክ ኣብያተ ክርስትያናት፡ ነቶም ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብጅምላ ዝሃለቑ ኣስታት 400 ንጹሃት ኤርትራውያን ጸሎተ ፍትሓት ድሕሪ ምግባረን፡ በዚ
መንግስቲ ህግደፍ ኣብ 2005 መዓልቲ ናጽነት 24 ግንቦት ንተዋህዶ ሃይማኖት ብኣዋጅ ናይ መንግስቲ ተደናጋጺትን መሳርሒትን ምዃና ካብ ዝእውጅ ንደሓር፡ ኣብታ ቤተክርስትያን ማእለያ ዘይብሉ ዕንወት ይፍጽም ኣሎ።
እቶም ብ13 ሰነ ብህግደፍ ካብ ኣባይቶም ተለቒሞም ዝተኣስሩ ሽማግለታት ኣቦታት ሓሰን ኬክያን ዓብዱ ዮኑስን ድሕሪ ናይ ሓደ ወርሒ ማእሰርቲ ዝሓለፈ ሰሙን ከምዝተፈትሑ ምንጭታት ሓቢሮም።
ሰማንያታት ዝዕድሚኦም ፍሉጣት ሽማግለ ኣቦታት ሓሰን ኬክያን ዓብዱ ዮኑስን ትማሊ ቐዳም 13 ሰነ ብህግደፍ ካብ ኣባይቶም ተለቒሞም ከምዝተኣስሩ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ ካብ ዓዲ ገፊፉ ብ13 መካይን ናብ ከባቢ ሽዕብ ብምግዓዝ ኣብ ብርቱዕ ሙቐት ዘለዎ ቦታ ንኽልተ ሰሙን ዝኣሰሮም 270 ተቐማጦ ዓዲ ገብራይ ድሕሪ ሓያለ ምክልባት ከምዝተፈትሑ፡ ነቲ ኩነታት ብቐረባ ክካታተሎ ዝቐነየ ኣብ ጀርመን ዝምቕማጡ ተወላዲ ናይታ ዓዲ ምስ ኣሰና ኣብ ዘካየዶ ቃለመጠየቕ ሓቢሩ።
ምስቶም ዝሓለፈ ሳምንቲ ብምልካዊ ህግደፍ ዝተኣሰሩ ዓሰርተታት ኣባላት ራድዮ ባናን ሰራሕተኛታት መንግስትን ፡ ሰናይት ሃብቱን ይርግኣለም ፍስሃን ዝበሃላ መማህራን ደቀንስትዮ ከምዘለዋ ድሒሩ ዝመጽኣና ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ሊስ፡ ካብ ክልቲኦም ወገናት፡ ንኣድላዪ ሕቶ ወሲዶሞም፥ እቶም መንእሰያት ከምዝተለቐቑ ክፍለጥ ከሎ፡ ብዛዕባ እቶም
ደገፍቲ ወፍሪ ዘመተ ግን ዝበጽሓና ሓበሬታ የለን። ብድሕሪዚ ኹሉ፣ እቲ እኼባ ናይ ዘመተ ዕላምኡ ከይወቕዐ ፋሕ
በለ።


text:
እናኸሸነና፣ ምስ ስራሕን ባህሊን ንወሃሃድ
ምስ ዩ.ሚ You.Me
እንታይ ኢዩ?
You.Me ን ወረቀት ዘለዎም ስደተኛታት፣ኣብ ናይ ፈረንሳ ኣከሻሽና ፣ ን ስራሕን ትምህርቲን ክህብ እዕድመኩም
ን ፍልጠትኩም ናብ ክእለት ክንቅይሮ ኢና፣ናይ መላእ ኣከሳሽና፣ናብ ዘይርሳዕን ሞያዊ ጉዕዞ ከነሰጋግረልኩም ኢና።
ሞያኹም ንምምዕባል!
You.Me ን ነገራት ናብ ተጠልብቲን ሞያዊን ዝቕይር መደብ እዩ፣ ንሕና ን ባህላዊ ኣከሳስና ፈረንሳ ከነፍልጠኩም, ከምኡ እውን ብእኡ ዝመሓላለፍ ባህላዊ ነገር ነውርሰኩምን ፣ እዚ ኣብ መላእ ዓለም ዝተፈልጠ ፍልጠትና ድማ ከነስርጸልኩም ንኽእሊና።
ንመን ኢዩ ፧
ካብ 6 ክሳብ 24 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
35 - Ille-et-Vilaine
ካብ 6 ክሳብ 24 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
35 - Ille-et-Vilaine
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ዘዐውት ሞያ ንምቕሳም
ን ምውህሃድ ምስ ሕብረተሰብን ንምርካብ ሞያን ገንዘብን ብዘዐውት መገዲ፣ ምሳና ተጓዓዝዎ
ሓድሽ ነገር ከኣሉ
ኣብ ናይ ምኽሻን ዓለም ንምፍላጥን ፣ ኣብ መላእ ዓለም ዘስርሓኩም ኣከሻሽናን ከኣሉ
ን ስደተኛታት ናብ ናይ ሬስቶራንት ስራሕ ን ምስታፍ
ምሳና ምስ You.Me, ኮንትራት ንዝፈረሙ ስደተኛታት ፣ ነሰልጥንን ስራሕ ን ኽረኽቡ
ክሳብ መወዳእታ ነሳሊን ነሰኒን ፣
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
እንተደሊኹም ተመዝገቡ
ኢመይል contact@you-me.fr
ብምልኣኽ


text:
ብሕሱር ዋጋ ምግዛእ፣
ምስ ድኳን ናይ ሕሱር ክዳውንቲ መሸጣ (ምትሕግጋዝ)፣
እንታይ ኢዩ?
ሓደስቲን ሰብ ዝተጠቕመሎም ወይ ናይ ሓራጅ ክዳውንቲ፣ ከምኡ እውን ዝተፈላለዩ ነገራት ጠቐምቲ ነገራት፣ ከም ኡውን ኣብ ገለ ድንኳውንትና ፍሉይ መስርዕ ወይ ኣቑሑት ዝድርደረሉ ፍሉይ ቦታ፣ ባህላውያን ኣቑሑትን እንሸጠሎም እዋናት ከምዘሎና ክንሕብረኩም ንፈቱ።
ንመን ኢዩ ፧
ዞባ\ ዴባርትሞ
21 - Côte-d'Or
ዞባ\ ዴባርትሞ
21 - Côte-d'Or
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ብቑጽሮም ኣዝዮም ብዙሓት ዝኾኑ ንመሸጣ ዝተዳለዉ ኣቑሑት ኣለዉና።
ዝተፈለልየ ዓቐንን ዓይነትን ዘለዎ ክዳውንቲ ኣለውና፣ ናውቲ ናይ ገዛ ከይተረፈ ከምዘለዉና ክንሕብረኩም ንፈቱ።
ብሕሱር ዋጋ
ዋጋታት ቀረብና: ሕሱርን :ንምትሕብባር ዝዓለመን ንኹሉ ሰብ ብማዕረ ዝብጽሖን ኩሉ ደላዪ ሰብ ማለት ዓዳጊ ክገዝእ ከምዝኽእል ምዃኑ ከይሓበርናኩም ክንሓልፍ ኣይንደልን።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ኣብተን ድኳናት ንረኸብ ወይ ናብኡ ንኺድ
ናይ ስራሕ ሰዓታትና ዝተፈላለየ እዩ። ኣብዛ ኣብ ታሕቲ ዘላ ስነ ካርታ ካብ ዝርከባ ድንኳናትና ኣብ ሓንቲኤን ንምኻድ፣ ኣብታ ቤት ጽሕፈትና ከምዘለዋ እተርእይ ቀያሕ ምልክት ብምጥዋቕ ፣ እታ እትሕሸኩም ብምሕራይን ብምምራጽን፣ ብቐጥታ ናብታ ባህ እትብለኩምን እትቐርበኩምን ድኳን ክትድውሉ ክትከዱን፣ ኬድኩም ድማ እቲ ዝደለኹሞ ነገር ክትገዝኡ ከምእትኽእሉን ክንሕብረኩም ንፈቱ።


text:
ካብ መላእ ዓለም ዝተኣኻከቡ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኣመንቲ ክርስትና የሱስ ክርስቶስ ንዝተሰቐለሉ መዓልቲ ዓርቢ ስቕለት ሎሚ ኣብ ከተማ የሩሳሌም ዘኪሮም።እቶም ኣመንቲ ብዕንጨይቲ ዝተሰርሓ መስቀል ምሽካም ኣብቲ “ጎደና ሓዘን” ዝፍለጥ ጎደናታት ጥንታዊት ከተማ የሩሳሌም ብምጉዓዝ ንመዓልቲ ዓርቢ ስቅለት ዘኪሮም ኣለው።
ሓደ ካብቶም ተሳተፍቲ’ዚ ክብረ በዓል ካብ ክፍለ ግዝኣት ሚነሶታ-ኣሜሪካ ዝመጸ ፍራንክ ካድወል “ኣብዚ ጎደና ክጉዓዝ ከለኹ ንስጉምቲታት የሱስ ክርስቶስ ከም ምኽታል’ዩ ዝስምዓኒ ፍሉይ ሃይማኖታዊ ስምዒት’ዩ፡ ጽቡቕ ስምዒት’ዩ” ክብል ተመክርኡ ይገልጽ።
ወታሃደራትን ፖሊስ እስራኤልን ነቲ ጉዕዞ እቶም ኣመንቲ ዘሰነይዎ እንተኾነ እቲ ኩነታት ህዱእ ምንባሩ ወኪል ድምጺ ኣሜሪካ ካብቲ ቦታ ይሕብር።
ናይ ሎሚ ዓመት ዓርቢ ስቕለት ምስ ኣይሁዳዊያን ካብ ናይ ባርነት ግብጺ ዝወጸሉ መዓልቲ ተደሪቡ ብምውዓሉ ብዙሓት እስራኤላዊያን ናብ ከተማ የሩሳሌም ክውሕዙ ተራእዮም’ዮም።
ሓደ ካብኦም ኤዲ ስተርን “ እዚ በዓል’ዚ ናይ ስድራቤተይ በዓል’ዩ። ንህላወ እስራኤልን ንታሪኽ ኣይሁዳዊያን ኣብ እስራኤልን ዝገልጽ በዓል’ዩ” ይብል።
እዞም ሃይማኖታዊን ባህላዊን በዓላታት ኣብ ከተማ የሩሳሌም ኣብ ዝዝከረሉ ሎሚ ዓርቢ ኣመንቲ እስልምና ፍልስጤማዊያን ድማ ኣብ መስጊድ ኣል ኣሳቕ ናይ ዓርቢ ጸሎት ምክያዶም ድማ ነዚ መዓልቲ ፍሉይ ጌርዎ’ሎ።


text:
ኣብ ኣሜሪካ ሚኒሶታ ዝርከብ ስታር ኪ ሄርንግ ፋውንዴሽን ዝተባህለ ትካል ምስ ዩኒቨርስቲ መቐለ ምትሕብባር ብሓልዮትን ተገዳስነትን ዶክተር ጠዓመ እምባየ ናብ መቐለ ብምምፃእ ንምስማዕ ዝተስኣኖምን ፀገም ዘለዎምን ነበርቲ ንክልተ መዓልታት ነጻ ናይ ሕክምና ኣገልግሎት ሂቡ፡፡
ዶክተር ጠዓመ እምባይ እዚ ሰናይ ስራሕ እዚ ኣብ ኢትዮጵያ ን7ይ ግዜ ኣብ ትግራይ ደማ ን3ይ ግዘ ዝካየድ ዘሎ ምኳኑ ይፍለጥ፡፡ ኣብ ትግራይ ጥራይ ኣብ ቀዳማይን ካልኣይ ዙር ብኣሻሓት ዝቁፀሩ ወገናት ከምዝሓገዘ ይሕብሩ ፡፡ ዶክተር ጠዓመ ንከምዚ ዓይነት ሕክምና ናብ ኣሜሪካ ከይድካ ንምሕካም ንሓደ ሰብ ክሳብ 6000 ዶላር ከምዘድልይ ኣብ ልዕሊ ምሕባሮም ነዚ ዓቅሚ ዘይብሉ ሕብረተሰብ ከምዚ ዓይነት ሓገዝ ክረክብ ምግባር ሕልናዊ ዕረፍቲ ይህበካ እዩ ፡፡
“ሃገርና ሃፍታ ህዝባ እዩ፡፡ ስለዚ እዚ ህዝቢ እዚ እንድሕር ክሰምዕ ዘይክኢሉ ክመሃር ምክኣል የፀግሞ ኣብ ዝብፃሕ ክበፅሕ ኣይክእልን ስለዚ ክሰምዕ ገይርካ ኣብ ትምህርቲ ነጢፉ ንባዕሎን ንሃገሩን ክክውን ምግባር እዩ እቲ ቀንዲ ዕላማና’ዩ።”
ኣብዚ ዓርብን ቀዳምን ዝተካየደ ሕክምና ን1209 ሰባት ተዋሂቡ፡ 1101 ክሰምዑ እንትክእሉ እቶም ዝተረፉ ክሰምዑ ኣይከኣሉን ክብል ዶ/ር ጠዓመ ወሲኹ አረዲኡ።
ካልኣይ ክፋል'ዚ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Radio Erena: 10 December 2018
ፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ዓብዱላ ፋርማጆ፣ ምስ መንግስቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ምስጢራዊ ስምምዓት ምክያዱ፣ ኣባላት ባይቶ እታ ሃገር ካብ ስልጣኑ ክእለ ዝጽውዕ እማመ ብሰንበት 9 ታሕሳስ ኣቕሪቦም።
ማዕከናት ዜና ሶማል ብዘቕርብኦ ዘለዋ ሓበሬታ መሰረት፣ እቶም 92 ኣባላት ባይቶ፣ ኣብ ዘቕረብዎ እማመ፣ እቲ ፕረዚድነት ንሃገራዊ ባይቶ ከይተወከሰን ንህዝቢ እኹል ሓበሬታ ከይሃበን ምስ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝከተሞ ስምምዓት፣ ንቅዋም እታ ሃገር ዝጥሕስ’ዩ ብዝብል’ዮም እቲ ፕረዚደንት ካብ ስልጣኑ ክእለ ዝጽውዑ ዘለዉ።
ፕረዚደንት ፋርማጆ፣ ቅዋም ካብ ዝፈቕደሉ ስልጣን ንላዕሊ ተመጢጡ፣ ንሕግታትን ስርዓትን ፈደራሊዝም ሶማል’ውን ትሒሱ ኣሎ ክብል እቲ በቶም ኣባላት ባይቶ ዝቐረበ እማመ ብተወሳኺ ይወቕስ።
ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ሶማል፣ ብዛዕባ’ዚ ብኣባላት ባይቶ ቀሪቡ ዘሎ እማመ ዝኾነ መግለጺ ኣይሃበሉን።
እንተኾነ፣ ነቲ ፕረዚደንት ካብ ስልጣኑ ክእለ ዝጽውዕ እማመ ካብ ኣባላት ፓርላማ ዝተረከበ ኣፈኛ ፓርላማ ሶማል መሓመድ ሙርሳል፣ ዓብዲራሒም፣ ኣብ ስሩዕ ኣኼባ ፓርላማ እታ ሃገር ከልዕሎ ትጽቢት ኣሎ።
ፓርላማ ሶማል፣ 275 ኣባላት ዘለዎ ኮይኑ፣ ንፕረዚደንት ካብ ስልጣኑ ክኣልዩ ዓብላሊ ድምጺ ክርከብ ኣለዎ።
ፕረዚደንት ሶማል፣ ምስ መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝርዝራቱ ንህዝቢ ብጽኑር ዘይተገልጸ፣ “ስሉሳዊ ስምምዕ ሰላም” ዝተሰምየ ርክባት ምክያዱ ዝዝከር’ዩ።
==================


text:
መራሒ ተቃዋሚ ፓርቲ ፈደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ ዶ/ር መረራ ጉዲና ኢህወዴግ ስራሕ ሃገራዊ ምርድዳእ ብምሉእ ልቡ ክፍጸምን ምስ ሓይልታት ተቓውሞ ብምዃን ንኢትዮጵያ እንደገና ሓድሽ ዘመን ንክጅመር ጸዊዖም።
ትማሊ ካብ ቤት ማእሰርቲ ምስ ወጹ ብህዝቢ ዝተገብረሎም ናይ ሓጎስ ኣቀባብላ ሓድሽ መንፈስ ቃልሲ ኣሕዲሩለይ ምባሎም’ውን ተገሊጹ’ሎ።
ትማሊ ዝተፈትሑ ዶ/ር መረራ ጉዲና ሎሚ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብዎ ቃለ መጠይቕ ኢትዮጵያ ሓድሽ ምዕራፍ ሓድሽ ዘመን ክትጅምር ኣለዎ ኢሎም። ዶ/ር መረራ መራሕቲ ኣርባዕተ ውድባት ኢህወዴግ ብዛዕባ ሃገራዊ ምርድዳእ ዝሃብዎ ቃልን ጠቕላሊ ዓቃብ ሕግ’ታ ሃገር ዝሃብዎ መግለጺን ዝሰማማዕ ኣይመስሉን ድሕሪ ምባል ኢህወዴግ ክገብሮ ዝደልይ ምርድዳእ ዘጸግም’ዩ ኢሎም፡ ኣስዒቦም ክልተ ልቢ ኾንኻ ንድሕሪኡ እናጠመተ ዝኸይድ ይመስል’ውን ኢሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ከባቢታትን ኢትዮጵያ ተወለድቲ ትግራይ ብበዝሒ ይእሰሩን ናይ ንግዲ ትካሎም እውን ይዕሸጉ ከምዘለውን ኣባል መሪሕነት ተቓዋሚ ፓርቲ ሳልሳይ ወያነን ገለ ነበርቲ ኣዲስ ኣበባን ንቪኦኤ ገሊፆም።እናተሓፈሱ ናብይ ይውሰዱ ከምዘለው ኣይንፈልጥን ኢሉ ኣብ ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ሓላፊ ጉዳያት ወፃኢን ርክብ ፖለቲካዊ ውድባትን ኣቶ ሃይሉ ከበደ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ልዕሊ ደርዘን ጋዜጠኛታት ከምዝተኣሰሩ ንጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ዓለምለኸ ትካል CPJ ገሊፁ።
ብዛዕባ ማእሰርቲ ተወለድቲ ትግራይን እቶም ጋዜጠኛታትን ሓበሬታ ከምዘለዎ ናይ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት ኮሚሽን ኣፍሊጡ ኣሎ።
ቪኦኤ ካብ ፌደራል ፖሊስ ሓበሬታ ንምርካብ ዝገበሮ ፃዕሪ ኣይሰለጠን ይኹን እምበር ምክትል ከንቲባ ኣዲስ ኣበባ ኣዳነች ኣቤቤ ዝርዝር ጉዳይ ከየልዐሉ ኣሸባሪ ኢለን ንዝፅውዕኦ ህወሓት ዝድግፉ ምህላዎም ብግላፅ ነዚኦም ተሓተቲ ንምግባር የድሊ እዩ ኢለን።
ሽሙን ስርሑን ክግለፀሉ ዘይደለየ ነባራይ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ከተማ መቐለ ብሓይልታት ትግራይ ካብ ትትሓዝጀሚሩ ሰፊሕ ማእሰርትን ምዕፃው ብተጋሩ ዝውነኑ ኣብያተ ንግዲን ከምዘሎ ሓቢሩ።
ምስ ኣዕርኽቱ እናተጉዓዘ ከሎ ብፖሊስ ተታሒዙ ተኣሲሩ ከምዝነብረን ፀኒሑ ከምዝተፈትሐን ዝገለፀ ካሊእ ነባራይ ኣዲስ ኣበባ ካልኦት ግን ዛጊድ ከምዘይተፈትሑን ኣበይ ከምዘለውን ከምዘይፈልጥን ዝገለፀን እቲ ማእሰርቲ ሎሚ እውን ከምዝቐፀለን ሓቢሩ።
ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዝነብሩ ተወለድቲ ትግራይን ሰራሕተኛታት ሚዲያን ሓዊሱ ምስ ህወሓት ርክብ ኣለኩም ብዝብል ተጠርጢሮም ዝተኣስሩ ሰባት ምህላዎም ቅድሚ ማዕልታት መግለፂ ዘውፅአ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ነቲ ኩነታት ይከታተሎም ከምዘሎ ገሊፁ ኣሎ።ኣብ ልዕሊ ነበርቲ ብመንነት ብምፍላይ ንጥርጣረን ኣድልዎን ዘቃልዕ ተግባር ከይኸውን ዘለዎ ስግኣት እቲ ኮሚሽን ገሊፁ ኣሎ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ እንተወሓደ ን15 ሰራሕተኛታት 2 ነፃ ሚዲያታት ምእሳሮም CPJ ዝተብሃለ ንጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ዓለምለኸ ትካል ኣብዚ ቅኒያት ኣፍሊጡ ኣሉ።
CPJ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ኣብ ቀረባ ዝተኣሰሩ ኩሎም ጋዜጠኛታትን ሰራሕተኛታት ሚዲያን ብዘይውዓል ሕደር ክፈትሑን ንኣባላት ፕረስ ምንክልባት ጠጠው ምባሉ ከረጋግፁን ፀዊዑ ኣሎ።
ፖሊስ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንዝርከብ ቤት ፅሕፈት ኣውሎ ሚዲያ ብምውራር እንተወሓደ ን12 ሰራሕተኛታትኣሲሮም ክብል ንፀብፃባት ዜና ብምጥቓስ፣ንጠበቓ ናይቶም ጋዜጠኛታት ታደለ ገብረመድህንንንገለ ኣባላት ስድራ እሱራትን ብምዝርራብ ከምዝተረድአ CPJ ሓቢሩ።
ካብዚ ብተወሳኺ ሰራሕተኛትት ኢትዮጵ ፎረም ዝኾኑ ጋዜጠኛ ኣበበ ባዩን ኣማሓዳሪ ናይቲ ብዩቱብ ዝፍኖ ሚዲያ ያየሰው ሽመልስን ኣብ ቁፅፅር ውዒሎም ኣለው።
ቪኦኤ ዘዘራረቦም ገለ ኣባላት ስድራ እሱራት ጋዜጠኛታትን ሰራሕተኛታት ሚዲያን ካብ ዝእሰሩ ሰሙን እንተገበሩ እውን ናብ ቤት ፍርዲ ከምዘይቀረቡ ገሊፆም።ተፈቲሖም ተባሂሉ እንተተነገሮም እውን ክሳብ እዚ ቃለ ምልልስ ዝካየድ ዘለውሉ ኩነታት ከምዘይፈልጡ ኣምሪሮም ይገልፁ።


text:
ደምዳሚ መግለጺ ህጹጽ ኣኼባ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ
ኦ! ህዝብን ሃገራዊ ሓይልታት ተቓውሞ ኤርትራን!
ብሰንኪ’ቲ ኣብ ኤርትራ ዝርከብ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ዝኽተሎ ዘሎ ኣዕናዊ ፖሊስታት፡ ህልዊ ኩነታት ኤርትራ እናበኣሰ፡ ጸጥታውን ቁጠባውን ማሕበራውን ቅልውላው ህዝብና እናዛየደ፡ ኣብ ዝስጉመሉ ዘሎ እዋን፡ ህዝብና ኣብ መስርሕ ብረታዊ ቃልሲ ንሃገራዊ ነጻነት ዘረጋገጾ ዓበይቲ ሃገራዊ መክስባት ብምብሕጓጉ፡ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ናብ ኣዝዩ ሓደገኛ ዝኾነ ውድቀት ከምርሑ ከም ዝገበረ፡ ህጹጽ ኣኼባ ኤሃባደለ ኣጽንዖት ሂቡ ተመልከተ።
ህጹጽ ኣኼባ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ “ንኩሉ ዕንቕፋታት ሰጊርና ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ከነዓውት ኢና!!” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ጭርሖ፡ ካብ ልዑል ሃገራውን ገድላውን መንፈስ ብምብጋስ፡ ሓድነት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንምዕቓብ፡ ካብ 15 ክሳብ 20 ታሕሳስ 2014 ብኣቦ-መንበር ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ዝተጸውዐ ህጹጽ ኣኼባ ኣሰላሲሉ። ኣባላት ሃገራዊ ባይቶን መሪሕነቱን ነዚ ህጹጽ ጻውዒት’ዚ ብምኽባር ክውን ምግባሮም፡ ንዝሰፈሐ ጽላልና ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ካብ ኣቲዪዎ ዘሎ ደውታ ወጺኡ ክምዕብልን ንቅድሚት ክስጉምን ዘለዎም ሓልዮት ብሓደ ሸነኽ፡ መሰረታዊ ባሕጊ ህዝብና ንዝኾነ ደሞክራስያዊ ለውጢ ክውን ንምግባር ድማ ብካልእ ሸነኽ፡ ዝነቅል ዓሚቕ ድሌትን ረዚን ሓላፍነትን ምዃኑ ኣኼበኛ ኣስሚሩሉ። ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ድሕሪ ምርግጋጽ ሃገራዊ ነጻነትና፡ ኣብ ታሪኽ ሓባራዊ ገድላዊ ዕዮና ሓድሽ ምዕራፍ ዝኸፈተ፡ ኣብ 1ይ ሃገራዊ ጉባኤ ዝተመስረተ ንፖሎቲካዊ ሓይልታት፣ በርጌሳዊ ማሕበራትን ኣገዳስቲ ባእታታትን ዝጥርንፍ ሰፊሕ ጽላል ምዃኑ ብምስውዓል፡ ኣኼባ ኣብ መስርሕ ደንበ ተቓውሞ ትጽቢት ዝግበረሉ ዝላ ንምርግጋጽን ገድላዊ ተርኡ ንምዕዛዝን፡ ኩሎም ኣካላቱን መሪሕነቱን ብክብ ዝበለ ሓላፍነት ክዓዩ ደጊሙ ኣስሚሩሉ።
ኣብ ክሊ’ዚ ህጹጽ ኣኼባ፡ 2ይ ሃገራዊ ጉባኤ ኣብ ግዜኡ ከይሰላሰል ዝዕንቕፉ ብድሆታት ብዝምልከት፡ ሓላፍነትን ግልጽነትን ዝመልኦ ክትዓት ብምክያድ ወድዓዊ ገምጋም ብድሕሪ ምግባር፡ ነቲ ዛጊት ኣብ ክሊ ዱሩትነቱ ዝተረኽበ መኽሰባት ብምዕቓብ፡ ካብቲ ኣብ መስርሕ ዘጋጠመ ሕጽረታት ትምህርቲ ብምውሳድ፡ ንጉዕዞ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንቅድሚት ንምስጓም ዘክእልዎ፡ እስትራቴጂያዊ መደባት ሓንጺጹ፡፡ በዚ መሰረት ድማ 2ይ ሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋት፡ መድረኻዊ ዕማም ሲኢሉ፡ ነዚ ሓላፍነት ዝስከም ሓድሽ መሪሕነታዊ ኣካላት ንምምዛዝ፡ መሪሕነት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ፤ ኣባላት ፈጻሚት ቤት ጽሕፈትን ኣቦ-መንበር ኣሰናዳኢት ሽማግለን ካብ ሓላፍነቶም ብገዛእ ድሌቶም ንምስሓብ ዘቅረብዎ ጠለብ ብሙሉእ ድምጺ ኣጽዲቕዎ። ህጹጽ ኣኼባ ሃ/ባይቶ፡ ነዚ ኣብ ታሪኽ ተቓውሞ ዝተራእየ ዓቢ ኣብነታዊ ዝላ’ዚ ኣተባቢዑ ኣብ ዝሓለፈ መድረኽ ንኣውንታዊ ተራ መሪሕነት ባይቶን ፈጻሚት ቤት ጽሕፈትን ናእድኡ ገሊጹ።
ኦ! ሓፋሽ ህዝብና፡ ሃገራዊ ሓይልታቱን ፈተውቱን
ህጹጽ ኣኼባ ኣብ ዝተፈላለየ መዳይ፡ ብፍላይ’ውን ኣብ ውሽጢ ሃገር ብኩሉ መሳለጥያታት እናማዕበለ ዝመጽእ ዘሎ ጭቡጥ ዝኾነ ተቓውሞታት ህዝብና ብዓቢይ ተገዳስነት ተመልኪቱ፡፡ መርገጺ 4 ጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ኤርትራ ንግፍዓዊ ተግባራት ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ምንጻጎም፤ 6 ኣድባራት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስትያን ኤርትራ ስርዓት ህግደፍን መጋበርያታቱን ዝገብርዎ እዲ ምትእትታው ብምንጻግ፡ ዘርኣይዎ ውግዘት፤ መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ውሽጥን ኣብ ደገን ዘርእይዎ ዘለዉ ተቓውሞታት ኣመልኪቱ፡ ህጹጽ ኣኼባ ኤሃባደለ ሞጎሱን ደገፉን ገሊጹ፡፡ እዚ ስርዓት ህግደፍ ዝፍጽሞ ዘሎ ኢሰብኣዊ ተግባራትን ግፍዕታትን፡ ብኩሎም ሃይማኖታውን ማሕበራውን ክፍልታት ህዝቢ ኤርትራ ይንጸግ ምህላዉ ዘረጋግጽ ተርእዮ ኮይኑ፡ ውድቐት’ቲ ስርዓት ከም ዝተቓረበ ዘርእይ ምልክታት’ዩ፡፡
ኩሉም ደለይቲ ደሞክራሲያዊ ለውጢ ዝኾኑ ክፍልታት ሕብረተሰብና ብሓፈሻ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ድማ ብፍላይ ኣብ ጎኒ ደሞራሲያዊ ቃልስና ተሰሊፎም፡ ጸረ’ቲ ገባቲ ስርዓት ኣብ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ፡ ብዝተወደበ መልክዕ እጃሞም ከበርክቱ ጻውዒቱ ኣቕሪቡ። ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ስደትን መደበራትን ዘካይዶ ዘሎ ዘይሕለል ቃልስታት ናእድኡ ብድሕሪ ምቕራብ፡ ብዝበለጸ ተጋድልኡ ክብ ብምባል፡ ኣብ ጉኒ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ተሰሊፉ፡ ንምቕልጣፍ 2ይ ሃገራዊ ጉባኤ ዕዙዝ ተርኡ ከበርክት ጸዊዑ።
ህጹጽ ኣኼባ፡ ንህልዊ ኩነታት ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ዝተፈላለየ ክፍለ-ዓለማት ዝርከቡ ኣመልኪቱ፡ ዓቢ ቆላሕታ ጌሩ ገምጊሙ። ኩሎም ኣብ’ዚ ጉዳይ’ዚ ዝምልከቶ ኣህጉራዊ ኣካላትን ትካላትን ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ድማ ሕብረት ኣውሮጳ ምሉእ ሕጋውን ሰብኣውን መሰላት ስደተኛታት ብምሕላው፡ ጉቡእ ሓላፍነታዊ ተርኦም ክጻወቱ ጻውዒቱ ኣቕሪቡ። ኩሎም ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ኤርትራውያን ዜጋታት፡ ውልቀ-ሰባት፡ ጉጅለታትን በርጌሳዊ ማሕበራትን ሂወት ሓደስቲ ስደተኛታት ሕጋዊ ውሕሰነት ክረኽብ ሓገዛቶም ከበርክትሎም ተማህጸኑ። ብሰንኪ ፖሊስታት ስርዓት ኢሳይያስን ስዓብቱን መላእ ኤርትራ ናብ ዓባይ ቤት ማእሰርቲ ዜጋታታ ተቐይራ፡ ብውጽኢቱ’ውን ኩሉ ሰብኣዊ ትጽቢታቶም ምስ መኸነ፡ ውሕሰነት ሂወቶም ንምርግጋጽ ናብ ስደት ዘምርሑ ዘለዉ መንእሰያት ዘጋጥሞም ዘሎ ዕለታዊ ሕሰም ሕልና ዘድሚ ሰብኣዊ ገበን ምዃኑ መዚኑ፡፡ ህጹጽ ኣኼባ ንኩሎም ኣብ መሸጣ ኣካላት ደቂ-ሰባት ዝተዋፈሩ ደላሎን ብሳዕቤኑ መንእሰያት ኤርትራ ዘጋጥሞም ዘሎ ኢ-ሰብኣዊ ግህሰታትን ብትሪ ኮኒኑ።
ብካልእ መዳይ ድማ ህጹጽ ኣኼባ ኣብ ኤርትራ ንዝፍጸም ዘሎ ኩሉ መዳያዊ ግህሰታት ተጻሪ ሽማግለ /Inquire Commission/ ክምስረት ብባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ሰነ 2014 ንዝተመሓላለፈ ውሳኔ ናእድኡ ገሊጹ። ኩሎም ፖሎቲካዊ ሓይልታትን በርጌሳዊ ማሕበራትን ኤርትራ፡ ንፖሊስታት ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ንምቕላዕ፡ ምስዚ ሽማግለ’ዚ ምሉእ ምትሕብባር ክገብሩ ጻውዒቱ ኣቕሪቡ። ከምኡ’ውን ኣብዛ ሎሚ ንዲክታቶያውን ሽበራውን ተግባራት፡ ግህሰታት-ሰብኣዊ መሰላት ብምጽያፍ፡ ኣብ ነጻነት፡ ደሞክራሲ፡ ሰላምን ምኽባር ሰብኣዊ መሰላትን ትግስግስ ዘላ ዓለም፡ ኤርትራን ህዝባን ተወሳኺ ኣውንታዊ ተራ ዝጻወቱ ክሳብ ዝኾኑ፡ መላእ ኣብ ኣህጉራውን ዞባውን መጋብኣታት ዝርከቡ መንግስታትን ሰልፍታትን ንደሞክራስያዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ክድግፉ ጽዊዑ። ብተወሳኺ’ውን ኩሎም ሰብኣዊ ሕልና ዘለዎም ንምልክን ግብረ-ሽባራዊ ተግባራትን ሰብኣዊ ግህሰታትን ብምንፋግ፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ስርዓት ህግደፍ ዝርከቡ ኣሱራት ዘሕልፍዎ ዘለው ብርቱዕ ሕሰም ክግደሱ ተላብዩ።
ኣብ መወዳእታ፡ ህጹጽ ኣኼባ ሓላፍነት መድረኻዊ ዕማማት ምድላው 2ይ ሃገራዊ ጉባኤ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝስከም ሓድሽ መሪሕነት መዚዙ፡፡ ብርክት ዝበሉ ኣገደስቲ ፖሎቲካዊ ውሳኔታትን ለበዋታትን ኣማሓላሊፉ፡፡ ብተመሳሳሊ ንኣሰናዳኢት ሽማግለ ብሓድሽ መልክዕ ክትውደብ ወሲኑ። ኩሎም ኣባላት ሃገራዊ ባይቶ ስርሓቶም ኣብ ዝተፈላለየ ገድላዊ መዳያት ከጽፍፉን ብሓላፍነታዊ መንፈስ ክዋስኡን ድማ ኣዘካኺሩ። ህዝብን መንግስትን ኢትዮጵያ ንደሞክራስያዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝገብርዎ ዘለዉ ምድግጋፍን ንኤርትራውያን ስደተኛታት ተቐቢሎም ብምእንጋዶምን ምስጋንኡ ኣመሓላለሊፉ።
ዓወት ንደሞክራስያዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ!!
ውድቀትን ሞትን ንዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ!!
ዝኽርን ክብርን ንጀጋኑ ሰማእታትና
ህጹጽ ኣኼባ
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ
20 ታሕሳስ 2014
Short URL: https://english.farajat.net/?p=9146


text:
ፍቕሪን ኲናትን
ማሞ ኣፈታ ወታሃደር ኢትዮጵያ ኰይኑ ኣብ እዋን ስርዓት ደርግ ኣብቲ ኣብ ኤርትራ ዝነበረ ኲናት ተሳቲፉ። ኣብ ኲናት ተማሪኹ፣ ኣይጸንሐን ኣባል ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ብምዃን ቃልሱ ክቕጽል ወሲኑ። ኣብቲ ቃልሲ ምስ ተጋዳሊት ህይወት ተስፋይ ተራኺቦምን ተፋቒሮምን። ነቲ ዝነበረ ኵሉ መሰናኽላት ሰጊሮም ሓዳር መስሪቶም፣ ሕጂ ምስ ደቆም ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ይቕመጡ ኣለዉ። ንርክቦም፡ ፍቕሮምን ካልእ ምስኡ ዝተኣሳሰር ጉዳያትን ኣጋይሽ ድምጺ ኣመሪካ ኰይኖም ኣለዉ።
ኢፒሶዳት
-
ጥቅምቲ 06, 2022
ንጽጉማት ኣብ ምሕጋዝ ዝነጥፉ መንእሰያት ከተማ መቐለ
-
-
ጥቅምቲ 03, 2022
'መስመር ጽዕነት ዓበይቲ መካይን ኣመሪካ ይበራበር'ሎ' መስራቲ ሊሎ ትራንስፖርት
-
መስከረም 30, 2022
ሕ/ሃ ካብ ሊብያ ብምብጋስ ዝካየዱ ዘይሕጋዊ ስደት ዝምልከት መርመራ ንሓደ ዓመት ክናዋሕ ወሲኑ
-
መስከረም 29, 2022
ኤርትራውያን ስደተኛታት መዓስከር ዳባት ጉዳዮም ኣቓልቦ ክወሃቦ ይጽውዑ
-
መስከረም 29, 2022
መበገሲ ሕማም ዓበቕን ሜላ መከላኸሊታቱን


text:
Mjölby
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 16 7 2020
ኣብታ እትሰፍሕ ዘላን ኣብ ታሪኽ ሱር ዘለዋን ኮምዩን ኢኻ መጺእካ፡ ግን ከኣ ኣዒንታ ናብ መጻኢ እየን ዚጥምታ። ኣብዚ፡ 26,000 ተቐማጦ ኣለዉ፡ ቍጽሪ ህዝቢ ድማ ይውስኽ ኣሎ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ27,758
ስፍሓት መሬት557 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Linköping 35 ኪሜ
- Norrköping 73 ኪሜ
- Stockholm 230 ኪሜ
ኣባና ናይ ገጠርን ንእሽቶ ከተማን ጸጋታት ኣሎ፡ ከመይሲ ብፐንደልቶግ ክሳብ ሊንሾፒንግ 20 ደቓይቕ እዩ ዚወስድ፡ ናብ ኖርሾፒንግ ድማ 45 ደቓይቕ።ንሕና ሰለስተ ከተማታት ኣሎና፤ ምዮልቢ፡ ኸኒገን ማንቶርፕን። ምዮልቢ ዝዓበየት እያ። እቲ ኣብ ከባቢና ዘሎ ኦስትዮታስላተን ህይወት ዝመልኦ ገጠር እዩ። ጥቓ ተፈጥሮ ምዃን ንደጋዊ ህይወት ዕድላት ይህቦ።
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ምዮልቢ እቲ ዝዓበየ ትካል ክራይ ኣባይቲ ቡስታድስቡላገት እዩ። ንሱ ኣስታት2,500 ኣፓርትማን ልዕሊ 250 ናይ ንግዲ ኣባይትን ኣለዎ። ገዛ ንምርካብ ተራ ክትሕዝ እንተ ደሊኻ ወይ ድማ ብዛዕባ ጥርሑ ገዛ ሓበሬታ እንተ ደሊኻ ብመገዲ ናይቲ ቡስታድስቡላገት ወብሳይት ክትገብሮ ትኽእል።
ገዛ ዘካርዩ ኣካረይቲውን ኣለዉ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ዝርዝር ኣካረይቲ ኣሎ። እቲ ናይ ምውህሃድ ቤትጽሕፈት ንሓደስቲ መጻእቲ ስደተኛታት ገዛ ንኺረኽቡ ይሕግዞም።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ምዮልቢ ኮምዩን ንነዊሕ ግዜ ናይ ስደተኛታት መቐበሊ ስለ ዝነበራ ኣብኡ ብዙሓት እተፈላለየ ቋንቋ ዚዛረቡ ብሔራት ኣለዉ። ገለ ካብኣታቶም ንምጥቃስ፣ ዓረብ፡ ሶማሊ፡ ኦሮሞ፡ ፈረንሳ፡ ዳሪ ወዘተ..
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ደብተር ማሕበራት ብዛዕባ ኩለን ማሕበራት ሓበሬታ ኣሎ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ምዮልቢ ኩሉ ዳርጋ ቀረባ እዩ። ኣብኡ ቤትንባብ፡ ቤትጽሕፈት ዕዮን ማሕበራዊ ቤትጽሕፈትን ኣሎ። ኣብኡ ግሮሰሪታት፡ እንዳ ክዳውንቲ፡ እንዳ ሳእኒን ኣቕሑ ገዛውትን ኣሎ። ዘገልገለ ኣቕሑ ገዛን ክዳንን ኣቕሑ ክሽነን ወዘተ. ዚሸጣ ናይ ሰከንድሃንድ ድኳናትውን ኣለዋ።
ኣብቲ ኮምዩን ናይ ጽባሕ ሙዚቀኛታትን ተለሃይትን ተዋንያንን ዚፈርዩሉ ናይ ባህሊ ቤትትምህርቲ ኣሎ። ኣብ ምዮልቢ ግሩም መሐምበስን መዘናግዕን ህንጻታት ኣሎ - ሉንድቢ መሐምበሲ። መጋለቢ፡ 18-ናይ ጎልፍ ሜዳታት፡ ኣደራሽ በረድ፡ ኣደራሽ ስፖርትን ካልእን ድማ ኣሎ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብቲ ኮምዩን ኮሙናዊ ኣብያተትምህርቲ ህጻናትን መውዓሊ ስድራቤትን ኣሎ። ኣብ ናይ ትምህርቲ ዕድመ ዝበጽሑ ህጻናት፡ ማለት 6-12 ዓመት፡ ቅድምን ድሕርን ትምህርቲ ኣብቲ ናይ ዕረፍቲ ቤት ኪህልዉ ይኽእሉ። ብኣካላውን ስነኣእምሮኣውን ወይ ካልእ ምኽንያት ኣብ ምዕባለኦም ፍሉይ ክንክን ዚደልዩ ህጻናት ነቲ ድሌቶም ዚጠልቦ ረድኤት ኪረኽቡ እዮም። ንተወሳኺ ሓበሬታ ኣብቲ ናይ ዓቕሚ ኣሃዱ (resursenhetens) ወብሳይት ኣንብብ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ምዮልቢ ኮምዩን ሓያሎ መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ። ብዛዕባአን ብተወሳኺ ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ኣንብብ። ንካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ብዚምልከት ኣብ ምዮልቢ ኮምዩን ክልተ ኣለዋ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ብዛዕባተን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተትምህርትን ሃገራዊ ናይ ስፖርት ቤትትምህርቲ/ናይ መኻይን ስፖርትን ከተንብብ ትኽእል።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ምዮልቢ ናይ ዓበይቲ ትምህርቲ ዕድላት ኣሎ። ንተወሳኺ ሓበሬታ ንናይ ምዮልቢ ትምህርቲ ንዓበይቲ ተወከስ። እቲ ዝቐረበ ዩኒቨርሲቲ ኣብ ሊንሾፒንግ ኣሎ። ኣብኡ ብዙሓት ተመሃሮ እናተመላለሱ ይምሃሩ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ምዮልቢ ማእከል ጥዕና፡ ፋርማሲን ሕክምና ስንን ኣሎ። ኣብ ሓደገኛ ሕማምን ወይ መጕዳእትን ግዜ ንሞታላ ሆስፒታል ወይ ድማ ነቲ ናይ ሊንሾፒንግ ዩኒቨርሲታዊ ሆስፒታል ተወከስ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ቋንቋ ሽወደን ዘይትዛረብን ዘይትርዳእን ምስ እትኸውን፡ ምስ ኩሉ ትካላዊ፡ ኮሙናዊ ወይ ሕክምናዊ ትካል ኣብ እትገብሮ ርክባት ናይ ትርጉም ሓገዝ ኪግበረልካ መሰል ኣሎካ። ነዚ ኣቐዲምካ ቆጸራ ምሓዝ የድሊ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ካብ ምዮልቢ ብመገዲ Östgötapendeln ከምኡውን SJ ጽቡቕ ናይ መስመራት መራኸቢታት ኣሎ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ምዮልቢ ዚርከባ ዓበይቲ ወሃብቲ ስራሕ እዘን ዚስዕባ እየን፤ Toyota IndustriesEurope AB፡ Väderstad-verken AB፡ ሞልቢ ኮምዩን።


text:
ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ዘካይድኦ ዘለዋ ውግእ ጠጠው ኣቢለን ኣብ መንጉአን ዘሎ ኣፍላላይ እንድሕር ዘይፈቲሐን ማዕቐብ ከምዝገብረለን ኣጠንቂቑ።
እቲ ውሳነ ብምሉእ ድምፂ ኣባላት ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት እዩ ሓሊፉ።ኣብ ክልቲአን ሱዳናት ዓብዪ ናይ ነዳዲ ረብሓ ዘለዋ ቻይናን ሩሲያን ኣቐዲም ኣቢለን ኣብቲ ማዕቐብ ዘለወን ተኣቅቦ ገሊፀን ነይረን።ኣብ መወዳእታ ግን ነቲ ውሳነ ደጊፈንኦ።
እቲ ውሳነ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ንዘሕለፎ ውሳነ ዝድግፍ እዩ።
ክልቲኦም ወገናት ደብዳብ ነፈርቲ ሓዊሱ ኩሎም ተፃብኦታት ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓታት ጠጠው ኣቢሎም ዘሰሓሕቡዎም ጉዳያት ንምፍታሕ ብሕብረት ኣፍሪካ ዝምራሕ ዝርርብ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙናት ንኽክካየድ ይፅውዕ፡እቲ ውሳነ።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣምባሳደር ቻይና ሊ ባዶንግ ትማሊ ረቡዕ ከምዝገለፅዎ ቤጂንግ ኣብ መንጎ ጁባን ካርቱምን ካብ ቀረባ እዋን ጀሚሩ እናኸፍአ ዝኸይድ ዘሎ ርክብ ኣዝዩ ከምዝሻቐላ ብምግላፅ ክልቲኦም ወገናት ናብ ድርድር ንኽምለሱ ፀዊዖም።
ነቲ ውሳነ ዘርቀቐት ዩናይትድ ስቴትስ መርገፂ ኩሎም ምዕራባዊያን ኣባል እቲ ቤት ምኽሪ ኣንፀባሪቓ።እቲ ብ15 ኣባላት እቲ ቤት ምኽሪ ዝፀደቐ ውሳነ ንናይ ሕብረት ኣፍሪካ እማመ ሰላም ዝድግፍ እዩ ትብል ኣሜሪካ።
ኣምባሳደር ሱዛን ራይስ ክልቲአን ሱዳናት ኣብ ጫፍ ዅናት ከምዝርከባን ህይወት ክልተ ሚሊዮን ሰባት ናብ ዝበለዐ ዝሓለፈ ግጭት ናይ ምምላስ ዕድል ከምዘለወንን ኣጠንቂቐን።
ዩናይትድ ስቴትስ ክልቲኦም ወገናት ብሙሉኡን ብዘይ ውዓል ሕደርን ቶኽሲ ጠጠው ንኸብሉን ንኹሎም ባእታታትን ውሳነ ቤት ምኽሪ ሰላምን ፀጥታን ሕብረት ኣፍሪካን ንኸተግብሩ ትፅውዕ ምስ በላ ኣምባሳደ ራይስ ኣስዒበን ከምዚ ኢለን። ‘’ሓዲኦም ወይ ድማ ክልቲኦም ነዚ እንተ ድኣ ዘይፈፂሞም እዚ ቤት ምኽሪ’ዚ ስጉምቲ ንምውሳድን ማዕቐብ ንምንባርን ኩሉሻዕ ድልዊ እዩ።’’
ኣብቲ ናይ ትማሊ ረቡዕ ኣኼባ ምንስቴር ጉዳያት ካብኔት ደቡብ ሱዳን ደንግ ኣሎር ጁባ ምስ ናይቲ ቤት ምኽሪ ውሳነ ክትትሓባበር እያ ኢሎም።ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣምባሳደር ሱዳን ዳፋ ዓላ ኤልሓጅ ዓሊ ዑስማን ዕርቂ ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ክልቲአን ሃገራት ዘለው ዘይተፈትሑ ጉዳያት ከምዝፈትሕን እቲ ጉዳይ ካብ ኢድ ኣፍሪካዊያን ንኸይወፅእን ዘለዎም እምነት ገሊፆም።


text:
ሕቡራት ሃገራት ፕረዚደንት ዩክሬን ዘለነስኪ ነቲ ኣብ ሃገሩ ዘሎ መደበር ሓይሊ ኑክሌር ውሕስነት ክገብረሉ ጸዊዑ።
ኣህጉራዊ ትካል ኣቶሚክ ኢነርጂ ናብቲ ሓይሊ ኑክሌር ክበጽሕ ዕንቅፋት ክፍጠረሉ የብሉን ዝበለ ፕረዚደንት ቮሎድምር ዘለንስኪ፡ ሩስያ ብዘይቅድመ ኩነት ክተፍቅደሉ ኣለዋ ኢሉ።
ፕረዚደንት ቮሎድምር ዘለንስኪ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ትካል ኣቶሚክ ኤነርጂ ከምኡ ክገብር ዘይክእል እንተኾይኑ ግን ነቲ ሰነድ ኑክሌራዊ ጨረርን ድሕነትን ናብ ጎሓፍ ከምዘእትውዎ፡ ምኽንያቱ ድማ ሩስያ ድሮ ነቲ ኣህጉራዊ ሕጊ ትጥሕሶ ብምህላዋ ክብል ገሊጹ።
ኣቐድም ኣቢሉ ዘለስንኪ ኣብ ምዕራባዊት ከተማ ልቪቭ ምስ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንተኒ ጉተረዝን ፕረዚደንት ቱርኪ ረሲፕ ጠይብ ኤርዶዋንን ተራኺቡ ኔሩ።
ጉተረዝ እቲ መደበር ሓይሊ ኑክሌር ካብ ወተሃደራዊ ህላወ ናጻ ክኸውን ጸዊዑ`ሎ። ዘለስንኪ ብወገኑ እቲ ምስ መራሒ ቱርኪ ዝገበሮ ርክብ ዕዉት ምንባሩ ጠቒሱ`ሎ።
ሩስያ ብወገና፡ ሓይልታት ዩክሬን ነቲ መደበር ኑክሌር ክሃርምዎ መዲቦም ኔሮም`ዮም ክትብል ንዩክሬን ትወቅስ። ክልቲአን ሃገራት ነቲ መደበር ዒላማ ጌረን ዝብል ክሲ ይነጽግኦ።


text:
ንሓደ ስደተኛ ቅኑዕ ምኽሪ ዝተሰነየ ሓገዝ ብኻልእ ዘራርባ ምወላ ወይ ኣባሊግነት ዝተሓወሶ ምስላይ ወይ ምርሒት ምህብ፣
ምስ ናይ ትምህርቲ መደባት ወይ ፕሮግራማት፣
እንታይ ኢዩ?
እንተደኣ ንሓደ ስደተኛ ንኸተ አንግዱ ወይ ንኽትቅበልዎ መርሓባ ብምባል ቅሩባት ዲኹም፣ ብወለንተኝት፣ኣብቲ ንስደተኛ ናይ ምውህሃድ መስርሕ ንምቅላል ክትሕግዙ ፍቓደኛታት እንተደኣ ኾይንኩም፣ ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት ንኽሕግዘኩም ድሉው እዮም።
እዚ ፍሉይ ናይ ምትሕግጋዝ መደብ፣ ንስደተኛ ዝዓለመ ኾይኑ፣ ኣብ መዓልታዊ ህይወት ናይ ትምህርቱ ምሕጋዝን ኣብ ምምሃር ዝዓለመን እዩ።
ብዙሓት ተግባራት ፣ናይ ኣባሊጋዊ ን ሓገዝ ን ብፍላይ ንኣሽቱ ንመንእሰያትን፣ ሓደሽቲ መጻእቲን ምስ ሓድሽ ስደተኛታት ኣብ ምልልላይ ምስ ሓድሽ ኣሰራርዓን ቋንቋን ኣብ ምምላኽ ንምሕጋዝን እዩ። ኣብ ምምሃር ኮድ፣ ኣብ ናይ ትምህርቲ ኣብ ፣ ብቕልጡፍ ምምትሕግጋዝ፣ እዚ እዋን ናይ፣ ምምውህሃድ ይሕግዞ።
i
ክፍለጥ ዝግበኦ ኣዝዩ ኣገዳሲ ነገር፣ እዚ መደብ እዚ ስራሕ ናይ እዞም ተሓጋገዝቲ ማሕበራዊ ጉዳያት ማለት ኣሲ ስታንት ሶሻል ቦታ ዝትክእ ኣይኮነን፣ እቲ ዕላማ እምበኣር ነቲ ዝሕገዝ ስደተኛ፣ ኣብ ቋንቋ ምምላኽን ኣብ ትምህርቱን ክስጉም ምግባርን፣ ኣብ ምምስራትን ምምዕባልን ጽቡቕ ርክባት፣ ዓቢ ተራ ምጽዋት ብሓፈሻ ኣብ ሂወቱ ክረኽቦም ዝግበኦም ሓለፋታት ምሃቡን፣ ሓለፋ ናይ ምሃብን ፣ ምሕጋዝን ዘጠቓለለ መደብ እዩ።።
ንመን ኢዩ ፧
ዕለት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጻኽም\ሉ\ላ ወይ ዝኣተኽም\ሉ\ላ
ዕለት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጻኽም\ሉ\ላ ወይ ዝኣተኽም\ሉ\ላ
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ንሓደ ስደተኛታ ቋንቋ ፈረንሳ ክመልኽ ክኽእል ምሕጋዝ።
ብስሩዕ፣ ምስ እቲ መዋሊ ስደተኛ ዝኾነ ሰብ፣ ምክትታልን ኣብ ምምዕባል ቋንቋ ፈረንሳ ምምዕባል፣ኣብ መዓልታዊ ናብራ
ዝውዕል ፣ ከም ኡ ድማ ንተኸታታሊ ግዜ ዝቕጽል ናይ ቃላት ዝርርብ ብምግባር ኣብ ምምዕባል ክእለትን ኣዘራርባ ፈረንሳ ርእሰ ተ ኣማንነት ብምሕዳር ንምስጓም ስምሕጋዝ ዝዓለመ መደብ እዩ።
ምስ ባህልን ልምድን ኣነባብራን ሃገረ ፈረንሳ ንኽወሃሃድ ምሕጋዝ።
ነቲ ስደተኛ ምስ ናብራ ፈረንሳ ኣብ ምውህሃዱ ቀሊል ዕድል ንምሃብን ምሕጋዝን።
ኣብ ናይ ሃገረ ፈረንሳ ስርዓተ ትምህርቲ ዘለካ ፍልጠት ወይ ኣፍልጦ ናብ ካልኦት ምምሕልላፍ።
እዚ ንሓደ ስደተኛ ናይ ምሕጋዝ መደብ እምበ ኣር ብፍሉይ ዝምልከቶም ኣካላት ብፍላይ ህጻናትን ማለት ትሕቲ ዕድመ ዝኾኑ ቆልዑትን ገና ኣብ በጽሒ ዘይበጽሑ መንእሰያትንዝምልከት ኮይኑ፣
ናይ ትምህርቲ ሂወቶም ምምስራትን ኣብ ትምህርቲ ዓለም ንኽዕወቱ ምሕጋዞምን ምስላዮምን ካብ ስርዓተ ትምህርቲ ሃገረ ፈረንሳይ ክረኽብዎ ዝግበ ኦም መሰላትን ፍልጠትን ብግቡእ ከምዝርድ ኦም ምሕጋዝን ዝዓለመ መደብ እዩ።
ንሓድሽ ባህሊ ምልላይን ናትካ ባህሊ ድማ ንኻል ኦት ምፍላጥን፣
ኣብ እዚ መደብ እዚ ብምስታፍኩም ከም ሓገዝቲመጠን ፣ካብ እቶም ሓደሽቲ መጻእቲን ስደተኛታት (ታሪኽ ሙዚቃ ምኽሻንን ባህሊን ) ከምኡ እውን ናይ ካልእ ህዝቢ ቋንቋን፣ ናይ ምልላይ ዕድል ክህልወኩም ዝሕግዝ እዩ።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
እንተደኣ ዘገድሰኩም ኮይኑ፣ ኣብ ጥቓኹም ዘለዉ ኣካላት ተወከሱ፣
ኣብ እንታይ ዝኣመሰለ መደብ ክትሳተፉ ከም እትኽእሉ ንምምይያጥ፣ነዚ ዝምልሳ ኣካላት ኣብቲ እትነብሩሉ ከባቢ ኣድራሻታቶም ንምርካብ ኣብዚ ዝርከብዎ ቤት ጽሕፈታት ዝሕብር መሐበሪ ስነ ካርታተወከሱ።
ብድሕርዚ እቲ ዝቐርበኩምን ዝሰማማዓኩምን ቦታን መደብን ምስ መረጽኩምን ረኸብኩምን ኣብ ኡ ብምውካስ ወይ ብምጥዋቕ ምሳታቶም ክትራኽቡን ናብቲ መደብ ናይ ምጽምባር ኩነታት ከተጣጥሑ ከምትኽእሉ ክንሕብረኩም ንፈቱ።


text:
“ዘበንያ ግርንቢጥስ: ማይ ንዓቐብ”2022-08-25 20:02:59 Written by EPDP Information Office Published in EPDP Editorial Read 461 times
- font size decrease font size increase font size
ርእሰ ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ህዝቢ ኤርትራ ኣብቲ ዝሓለፈ ናይ መግዛእቲ ዘበናት ብዝተፈላለዩ ወገናት ክጥለም ዝጸንሐ ህዝቢ እዩ። ካብ ገዛእቱ ዝሓሸ ከጋጥሞ ስለ ዘይተጸበየ፡ እቲ ኣብ መዋእል መግዛእቲ በብመድረኹ ዘጓንፎ ዝነበረ ጥልመታትን ክሕደታትን ኣይተሓደሶን። ብኣንጻሩ ኣብ ክንዲ ሓንጐፋይ ኢሉ ተቐቢልዎን ተለማሚድዎን ተንበርኪኹ ዝነብር ከከም መድረኹ በብዝጥዕሞ ኣገባብ ክቃለሶ ከም ዝጸንሐ ታሪኹ ይምስክረሉ። እቲ ዘገርም ከኣ ድሕሪ መሪርን ነዊሕን ቃልሲ መግዛእቲ ምስዓሩ እውን ካብ ትጽቢቱ ወጻኢ ካብ ግዜ መንግዛእቲ ብዘይፍለ፡ ካብ መቑሕ ጠላማት ዘይምውጽኡ እዩ።
ድሕሪ ናጽነት ብፍላይ ኣብቲ ናይ መጀመርያ ዓመታት ኣንጻር ህግደፍ ዝነበረ ተቓውሞ ኣብ ውሱን ኩርናዕ ዝተደረተ ምንባሩ ዝዝከር እዩ። እዚ ሎሚ ዓለም ብዓለማ ኣጀንደኣ ገይራቶ ዘላ ናይቲ ተቓውሞ ምኽንያት እውን ክንድቲ ዝድለ ኣብቲ ናይቲ ተቓውሞ ቀንዲ በዓል ቤት ህዝቢ ኤርትራ ዝነበሮ ግንዛበን ተረድኦን ኣይነበሮን ። ጉጅለ ህግደፍ ግን ጥልመቱ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ስለ ዝፈልጥ፡ ብዛዕባቲ ቀንዲ ጠንቂ ናይቲ ተቓውሞ፡ መን ከም ዝቃወሞን ስለምንታይ ከም ዝቃወሞን ይፈልጥ ነይሩ። እቲ ተቓውሞ ከይሳዕረረን ኣብዚ ሎሚ በጺሕዎ ዘሎ ብራኸ ንከይበጽሕን ሓቢኡ ከምክኖ ዘይዕዉት ፈተነታት’ውን ኣካይዱ። ብዛዕባቲ ተቓውሞ ኣፍልጦን ግደን ኣለዎም ንዝበሎም ኣዝዮም ብዙሓት ኤርትራውያን፡ ብሰላሕታ፡ ናይ ምቕንጻሉ፡ ፡ ምጭዋዩን ምእሳሩን ምስጢር ከኣ ነዚ ተቓውሞ ንሓዋሩ ናይ ምጥፋእ መደቡ መርኣያ ምንባሩ ፍሉጥ እዩ። ብግብሪ ግና ኣይተዓወተን። እዚ ሎሚ ምስ ኩሉ ድኽመታቱ ዝሓቑኖ ዘሎ ስፍሓትን ምኽንያታትን ሓይሊ ተቓውሞ ኤርትራ ከኣ፡ ጉጅለ ህግደፍ ንተቓውሞ ብዕሸሉ ሓቢእካ ናይ ምሕቃቕ መደቡ ከምዘይተዓወተ መስካሪ እዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ኣብቲ ናይ መጀመርያ ዓመታት ድሕሪ ናጽነት፡ ብዝተፈላለዩ ስቱር ኣገባባት፡ ንምምሕዳር ህግደፍ ዝቃወሙ ዝተወደቡ ኤርትራዊ ኣካላት ኣለዉ ክሰምዕ እንከሎ፡ “ሎሚ ድሕሪ ናጽነትከ ደኣ እንታይ ደልዮም እዮም ዝቃወሙ? እታ ንደልያ ዝነበርና ናጽነት ረኺብናያ ኢና” ዝብለሉ ኩነታት ከም ዝነበረ ዝዝከር እዩ። ነቲ ህግደፍ ንኹሉቲ ደሓር ግዜኡ ሓልዩ ዝተጋህደ ሓጥያቱን ጥልመቱን ንምሕባእ፡ ንዝተሳዕረ ስርዓት ደርግ እንዳላገበ “ዕሸል ሃገር እንዲና ንመርሕ ዘለና፡ ባዶ ሳጹን ገንዘብ እንዲና ተረኪብና፡ ህዝቢ ካብቲ ዝነበሮ ኣይነወሐን እሞ ይተዓገሰና” ክብሎ እንከሎ ምስ ኩሉ ጥርጠራኡ፡ ሓቂ መሲልዎ ዝኣመኖ ውሑድ ኣይነበረን። ህዝቢ ኤርትራ እምነት ከሕድር እንከሎ፡ ንህግደፍ ብዛዓብቲ ዝስዕርር ዝነበረ ጥልመቱ ከምዘይተረደኦ ይመስሎ ይነብር። ህዝቢ ኤርትራ ግና “ኤርትራዊ ኮይኑስ ኣብ ልዕሊ ብመስዋእቱ ሃገር ዘውሓሰ ህዝቢ ቃሉ ዓጺፉ ዝጠልም ኣይህሉን ግዲ” ካብ ዝብል ሓቦ እንተዘይኮይኑ፡ ነቲ ድሕሪ ናጽነት ክጐናጸፎ ዝነበሮ ሓርነት ዘንጊዕዎ ነይሩ ማለት ኣይኮነን። ክዕገሶ ዝግበኦ ግዜ ተዓጊሱ ውጽኢት ምስ ሰኣነሉ ግና ንሕገመንግስታዊ ስርዓት ፡ ንዲሞክራስያዊ ምምሕዳርን መሪሕነትን፡ ንብዙሕነታዊ ኣተሓሳስባን ኣወዳድባን፡ ንሰላማውን ልምዓታውን ሃዋህው፡ ተወዲቡ ክቃለስ ወሲኑ ግብራዊ ምንቅስቓስ ከኣ ኣርእዩ።
ህግደፍ ድሕሪ ናጽነት፡ ብሓፈሻ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ህዝባን ብፍላይ ከኣ ኣብ ልዕሊቲ መንእሰይ ወለዶ ዘርኣዮ ጥልመት፡ ኣብ ዝምድና መንግስትን ዜጋታቱን ብፍሉይ ዝርአ ኣሉታዊ ተመኩሮ እዩ። ካብዚ ኩነታት ብምንቃል ንኤርትራ “ኣፍሪቃዊት ሰሜን ኮርያ” ዝበልዋ ወገናት ምንባሮም ዝዝከር እዩ። እንተኾነ ኩነታት ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ህግደፍ ካብ ኮርያ’ውን ዝገደደ እዩ። ምኽንያቱ ኤርትራ ንቕድሚት ዘይምስጓማ ዘይኮነ፡ ኣብ ግዜ መግዛእቲ ዝነበራ ደረጃ ኣብ ዘይትዕቅበሉ ደረጃ ወዲቓ ዘላ ሃገር ብምዃና። ተመኩሮ ግዱድን መጀመርታኡ እንተዘይኮይኑ መወዳእታኡ ዘይፍለጥን ውትህድርና ናይቲ ጉጅለ ጥልመት ካብ ዝተገልጸሎም ተግባራት እዩ። ጉጅለ ህግደፍ ነቲ ክሳብ ሎሚ፡ ኣብታ ብገዛእ መስዋእቱ ዘውሓሳ ሃገሩ ኩሉ ሓርነታቱን መሰላቱን ዝነፈጎ ህዝብን፡ ንስልጣኑ ክብል ብዕድሉ ዝተጻወተሉ መንእሰይ ኤርትራን ይቕረታ ሓቲቱ፡ መጻኢ ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ ዘመሓደሩዋን ብናጻ ድሌቶም ዓቕሞምን ዝሃንጹዋን ሃገር መንገዲ ክኸፍተሎም መተገበኦ። ብኣንጻሩ ግና ስለምንታይ ንመግዛእታዊ ኣርዑተይ ነቐፍኩምን ተቓወምኩምን ብዝብል ብደዐን ምጉብዕባዕን፡ ከምቲ “ዘበንያ ግርንቢጥስ ማይ ንዓቐብ” ዝበሃል፡ ይቕረታ ሕተቱኒ በሃላይ ኮይኑ ዘሎ።
ኣብዚ እዋንዚ ነቶም ሃገሮም ጸሊኦም ዘይኮኑ፡ ብሰንኪ ወጽዓኡ ዝተሰዱ መንእሰያት፡ ደድሕሪኦም እናኸደን ንሕግታት ናይተን ዝነብሩለን ሃገራት እናጠሓሰን፡ “ናይ ጣዕሳ ቀጥዒ እናመላእኩም፡ እሞ ድማ ብዶላራት ኣሰኒኹም፡ ይቕረታ ሕተቱኒ” ይብሎም ኣሎ። እዚ ምስቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዘለዎ ሕዱር ንዕቀት ካብ ህግደፍ ክትሰምዖ ዘገርም እምበር፡ ሎሚ ከም ዝጀመረ ዝውሰድ ኣይኮነን። ናይቶም ንዓመጸኛ ንዕቀቱ ተቐቢሎምን ቃሉ ኣሚኖምን ቀጥዕታቱ ክመልኡን ናይ ፈስቲቫል ዳሳቱ ኣማዕረግትን ዝኾኑ ዘለዉ መንእሰያት ተግባር ዘሕፍር እዩ። ንስቓይ ህዝቢ ኤርትራ ዘንጊዕካ፡ ምስ ጥልመት ናይቲ ጉጅለ ተመሳሲልካ፡ ኣብ ኤምባሲታቱ ተንበርኪኽካ ናይ ጣዕሳ ቀጥዒ ብምምላእ ጥራይ ዝግለጽ ኣይኮነን። ከምቲ “ባዕላ መምጽኢት ደርፊ፡ ባዕላ መጥፍኢት ደርፊ” ዝበሃል፡ ትማሊ “ተቓወምቲ ህግደፍ ኢና” ክብሉ ጸኒሖም፡ ሎሚ ግና “ምስ መንግስትና” ንዝብሉ ወገናት “ትማልን እንታይ ወሰደኩም ሎሚኸ እንታይ መለሰኩም?” ንዝብል ሕቶ መልሶም እንታይ ኮን ይኸውን? ሓደ ስጉምቲ ናብቲ ጉጅለ ምጽጋዕ ብክንድኡ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ምርሓቕ ምዃኑኸ ይርደኦምዶ ይኸውን?
ህግደፍ ቀልቢ ናይቶም ኣብ ቀረባ ዝጸንሑ ዝበሎም ንምስላብ፡ ነቲ ብዘይተጸበዮ ብራኸ ተቓውሞታት ዝሕቆን ዘሎ ፈስቲቫላቱ፡ መእከቢ ዘይሕጋዊ ኣታዊ፡ መስበኺ ልኡላውነትን መንዝሒ ናይ ጽልኢ መርዝን ክጥቀመሉ ተዓዚብና። ጸረ-ልኡላውነት ኤርትራ ዝበሎም ኣካላት እውን ዘርዚሩ። ካልእ ናይዚ ፈስቲቫላቱ ዕላማ ካብ ዘቤታዊ ተሓታተነት ንምህዳም ናብ ደገ ምምዕዳው’ዩ። ግደ ሓቂ ግና ዝያዳኡ ብጉዳይ ልኡላውነት ዘሽካዕለለ ናይ ውሽጢ ኮነ ናይ ግዳም ሓይሊ የለን። እንተልዩ’ውን ንሱ ብዝኸፈቶ ኣፍደገ ዝኣቱ እዩ። ስለዚ ኣብ ጐኒ’ዚ ጉጅለ ምስላፍ መሳርሒኡ ካብ ምዃኑ ሓሊፉ ካልእ ትርጉም የብሉን።
ብዙሓት ብሰንኪ ህግደፍ ውልቃዊ ክብሮምን ልኡላውነት ሃገሮምን ንድሕሪት ተመሊሱ ኣጀንዳ ከም ዝኾነ ዝርድኡ ክንሶም፡ ምስኡ ኮይና “ልኡላውነት ከነኽብር ኢና ቀሪብናዮ” ክብሉ ምስማዕ ዘየገርም ኣይኮነን። ልኡላውነት ህዝቢ ምስ ዝግህስ ወገን ተሰሊፍካ ልኡላውነት ሃገር ናይ ምዕቃብ ሓሸውየ ከኣ እዚ እዩ። ነቲ ይቕረታ ክሓተካ ዝነበሮ፡ “ይቕረ በለለይ” ክትብሎ ጉንብሕ ጥልዕ ምባል ከኣ “ዘበንያ ግርቢጥስ ማይ ንዓቐብ” ዘብል እዩ።


text:
ኮሚቴ ስለያ ሰኔት ዩናይትድ ስቴትስ እታ ሃገር ኣንፃር ሽበራ እትካይዶ ኲናት ንምፍሻል CIA ዝተጠቐመሎምን ብዙሕ ትፅቢት ዝተገበረሉን ኣሰሓሓቢን ኣገባባት ምርመራ ትማሊ ሰሉስ ወግዓዊ ከይኮ’ሎ።እቲ ኣስታት 500 ፅሟቕ መጠቓለሊ ገፃት ዝሓዘ ስነድ ኣብ ልዕሊ ዩናይትድ ስቴትስ ካሊእ ሽበራዊ መጥቓዕቲ ንክይፍፀም ዝከላኸል ካብ ጥርጡራት ኣሸበርቲ ሓበሬታ ንምርካብ ብማይ እስትንፋስ ምኽላእን ካልኦት ከበድቲ ስጉምትታት ምርመራን ምፍፃሞም ይዝርዝር።
ኣብ ልዕሊ ዩናይትድ ስቴትስ 11 መስከረም 2001 ኣ/ፈ ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ስዒቡ ነዊሕ ትፅቢት ዝተገበረሉ ፀብፃብ ኣገባባት ምርመራ ኣገባባት CIA ብዝርዝር ሒዙ’ሎ።
ኣብ ሰኔት ዩናይትድ ስቴትስ ኣባል ዴሞክራሲያዊ ፓርትን ኣዶመንበር ኮሚቴ ስለያ ስኔትን ዝኾና ዳያን ፈይንስታይን ማእኸላይ ስለያ ኣሜሪካ CIA ካብ ዝገባእ ንላዕሊ ከይዲ እዩ ይብላ። ወፂኡ ዘሎ ፀብፃብ CIA ኣብ ወፃኢ ሃገር እንተወሓደ 119 ሰባት ከምዝነበሩዎን ኣብ ገሊኡ መስቀይቲ ዘብሉ ኣስገዳድ ኣገባባት ምርመራ ምጥቃሙን ዝገልፅ እዩ ኢለን።
‘’ታሪኽ ኣብ ልዕሌና ፍርዲ ክህብ እዩ’’ ዝበላ ፌይንስተይን ኣስዒበን ‘’CIA ካብ ዝዛረበሎም ግን ድማ ዘየርአየና ውፅኢት ስለያ ወፃኢ ኣስገዳድ ኣገባባት ምርመራ ኣገዳሲ ሓበሬታ ንምራክብ ኣይሓገዙን’’ኢለን።
40 ሚሊዮን ዶላር ወፃኢ ዝተገብረሉን ንሓሙሽተ ዓመታት ዝተኻየደን መስርሕ ምፅራይ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ቅድሚ ኣዋርሕ ዝበልዎ ዘረጋግፅ እዩ።’’ንገሊኦም ጥርጡራት ኣሳቒናዮም ኢና’’ኢሎም ነይሮም።
CIA ኣብፖላንድን ሩማኒያን ከምዝኣመሰላ ናይ ወፃኢ ሃገራት ኣብ ዝነበሩ ሕቡኣት ኣብያተ ማእሰርቲ ዳርጋ ኣብ ውሽጢ ማይ ከም ምጥላቕ ዝቑፀር ብማይ ምትንፋስ ምሕፃር ኣገባባት ይፍፅም ምንባሩ ንዋይት ሃውስን ህዝብን ኣዐሽዩ ብዝብል ይኽሰስ።እቲ ፀብፃብ ናይ ባሕቲ መስከረም መጥቓዕቲ ቀንዲ ኣፈፃሚ ዝነበረ ኻሊድ ሸኽ መሓመድ 183 ግዜ ብማይ ምትንፋስ ክሓፅሮ ከምዝተገብረ ይገልፅ።
መርመርቲ CIA ንእሱራት ኣብ ፀቢብ ገዛ ምእሳር፣ንኣማእቲ ስዓታት ድቃስ ምኽላእን ሓበሬታ እንተድኣ ዘይሂቦም ስድኦም ጉድኣት ከምዝበፅሖም ምፍርራሕን ካብኡ ሓሊፉ ድማ ኣብ ልዕሊ ሓደ ሰብ ፆታዊ ዓመፅ ንኽፍፀም ገይሮም ኣለው።
CIA ጌጋ ምስርሑ ኣሚኑ’ሎ።እንተኾነ ዳይረክተር CIA ጆን ብረናን እቲ ኣገባብ ምርመራ ኣብ ልዕሊ ዩናይትድ ስቴትስ ክፍፀሙ ዝኽእሉ ሽበራዊ መጥቓዕትታት ኣፍሺሎም እዮም ይብሉ።ዩናይትድ ስቴትስ ንመራሒ ኣል-ቃይዳ ኦሳማ ቢን ላዲን ክትረኽቦ እውን ሓጊዙ እዩ ኢሎም እቶም ዳይረክተር ብምውሳኽ።እቲ ናይ ሰኔት ፀብፃብ ግን ምስዚ ኣበሃህላ ኣይሰማማዕን።
ሪፓብሊካዊ ሰኔተር ጆን ሚኬይን ንምውፃእ እቲ ፀብፃብ ካብ ዝደገፉ ሒደት ኣባላት ፕርቶም ሓደ እዮም።ኣብ ሓደ እዋን ኣብ ቬትናም ንሓሙሽ ዓተታትን ፈርቓን ናይ ኲናት እሱርን ግዳይ መስቀይቲን ዝነበሩ ሚኬይን 6,000 ገፅ ናይ ዝሓዘ ዘነድ እቲ መጠቓለሊ 500 ገፅ ዘለዎ ምውፅኡ ደገፎም ገሊፆም ኣለው።


text:
ኣብ ትግራይ ተደጋጋሚ ደብዳባት ኣየርን ድሮንን ዘካይድ ዘሎ ስርዓት ኣብዪ ኣሕመድ ዝሓለፈ ሰለስተ መዓልቲ ኣብ ከተማ መቐለ ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ሰባት ደብዳብ ድሮን ኣካይዱ እዩ።
ነበርቲ ከተማ መቐለ እቲ ዝተኻየደ ደብዳብ ኣብ መንበሪ ገዛውቲ ሰላማውያን ሰባት ዘቕነዐ ብምዃኑ መቐፀልታ ትልሚ ምፅናት ዘርኢ ተጋሩ ከምዝኾነ ሓቢሮም።
ፋሽስታዊ ጉጅለ ኣብዪ ኣሕመድ ምስ ገባቲ ሓይሊ ኣመራርሓ ክልል ኣምሓራ ብምውዳድ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝፈፀምዎን ዝፍፅምዎ ዘለውን ምፅናት ዘርኢ ከምኡ እውን ኣብ ካልኦት ህዝብታት ዘብፅሕዎ ዘለው ግፍዕን ስቓይን ታሪኽ ይቕረ ዘይብሎ ከምዝኾነ ቢሮ ርክብ ህዝብን መንግስትን ትግራይ ኣብ መግለፂኡ ጠቒሱ።
ዓለምለኻዊ ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ፍትሒን ተሓታትነትን ምፅናት ዘርኢን ገበን ኲናትን ንምርግጋፅ ስርዓት ኣብዪ ኣሕመድን መሻርኽቱን ናብ ሕጊ ዝቐርብሉ መስርሕ ንምፍጣር ግቡኡ ክፍፅም ከምዝግባእ ቢሮ ርክብ ህዝብን መንግስትን ትግራይ ገሊፁ።
ብኣንፈታት ሰሜንን ደቡብን ዝርከቡ ኩሎም ወረርቲ ሓይልታት ብመንግስቲ ትግራይ ዝምራሕ ሰራዊት ትግራይ ብተፈጥሯዊን ሰብ-ሰራሕን ፀገማት ዘይብዳህ ህዝቢ ትግራይ ኢድን ጓንትን ብምዃን ወረርቲ ሓይልታት ይሕምሽሽ ምህላው ኣብሪሁ።
ጉጅለ ኣብዪ ኣሕመድ ህዝቢ ኣደናጊሩ ብምምራሕ ካብ ሞትን መቑሰልትን ካብ ብሱል ጥረ ዝተረፉ ዕሱባት ሰራዊቱ ኣኸቲሉ ንህልቀት ህዝብታት ይሰርሕ ከምዘሎ ዝሓበረ እቲ መግለፂ ህዝቢ ኢትዮጵያ ደቁ ናብ ዘይምልከቶ ኲናት ክሰድድ ከምዘይብሉ ምዒዱ።
ኣብ ዝሓለፉ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ኣብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ኣብ ዝተኻየዱ ዓውደ-ውግኣት ብዝበፀሖ ስዕረት ከንሳእርር ናብ ዘይኽእለሉ ብርኪ ዝወረደ ፋሽስታዊ ሓይሊ ኣብ ትግራይ ከምኡ እውን ንከተማ ደሴ ሓዊሱ ኣብ ኣምሓራን ዓፋርን ደብዳባት ኣየርን ድሮንን ብምክያድ ሰላማውያን ሰባት ይጭፍጭፍ ብምህላው ህዝቢ ኢትዮጵያ ይኣክል ክብሎ ከምዝግባእ እቲ ቢሮ ሓቢሩ።
እዚ ጅምላዊ ደብዳብ ጉጅለ ኣብዪ ኣሕመድ ፀረ-ኩሎም ህዝብታት ኢትዮጵያ ከምዝኾነ ዝጠቐሰ እቲ መግለፂ ሉኣላውነት ሃገር ንግዳማዊ ሓይልታት ኣሕሊፉ ብምሃብ ረብሓ ሃገር ዝሸጠ ብምዃኑ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣንፃር እዚ ፋሽስታዊ ጉጅለ ክለዓል ፀዊዑ።
ህዝቢ ትግራይ ኩለመዳይ ዓቕምታቱ ብምውዳድ ምፅናት ዘርኢ ዝበየነሉ ስርዓት ንምድምሳስ ሰራዊት ትግራይ ምስ ሰራዊት ናፅነት ኦሮሞ ብሓባር ኣብ መዛዘሚ ምዕራፍ ቃልሲ ከምዝርከብ ቢሮ ርክብ ህዝብን መንግስትን ትግራይ ኣፍሊጡ።
ከምኡ እውን ህዝቢ ኢትዮጵያ ምስ ህዝባዊ ቃልሲ ብምውጋን ኣብ ኣፍ ሞት ዝርከብ ፋሽስታዊ ጉጅለ ኣብዪ ኣሕመድ ንምሕምሻሽ ኣካል እቲ ቃልሲ ኮይኖም ንምርግጋፅ ፍትሕን ተሓታትነትን እጃሞም ከበርክቱ ፀዊዑ።


text:
ቁጽሪ ኣብ መዳጎኒ ማእከል ሊብያ ዝርከቡ ስደተኛታት ምጉዳሉ ሓደ ላዕለዋይ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ሊብያ ትማሊ ሶኑይ ንኣገልግሎት ዜና AFP ገሊጹ።
ሓላፊ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ዝከታተል ክፍሊ ዝኾኑ ጀነራል መሓመድ በሽር ቁጽሪ ኣብ መዳጎኒ ማእከል ስደተኛታት ዝጸንሑ ስደተኛታት ካብ 27,000 ናብ 5,200 ምጉዳሉ ሓቢሮም ።
ንሶም ብተወሳኺ ካብ ወርሒ ግንቦት 2017 ጀሚሩ 20 ካብተን ኣብታ ሃገር ዘለዋ 53 መዳጎኒ ማእከል ስደተኛታት ከምተዓጸዋ ገሊጾም።
ጀነራል መሓመድ በሽር እዚ ለውጢ ዝተረኽበ ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ነቶም ስደተኛታት ናብ ሃገራቶም ንምጥያስ ብዘካየዶ ጻዕርታት ምዃኑ ሓቢሮም።
ድሕሪ ኣብ መደበር ቴሌቭዥን CNN ዝቐረበ ጸብጻብ ኣብ ጉዳይ መሸጣ ስደተኛታት ከም ጊልያ ገለ ሃገራት’ውን ዜጋታተን ካብ መዳጎኒ ማእከል ከምዘጣየሳ ሓቢሮም።
ጀነራል መሓመድ ብተወሳኺ ኣብታ ሃገር ተሪፎም ዘለው ስደተኛታት መብዛሕትኦም ካብ ሃገራት ኤርትራ: ኢትዮጵያን ሶማልን ምዃኖም ንሶም ድማ ብናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ኣፍልጦ ዝረኸቡን ናብ ሳልሳይ ሃገር ክጣየሱ ዝጽበዩ ዘለው ምዃኖም ገሊጾም።
ብመሰረት ሓበሬታ ሕቡራት ሃገራት ኣስታት 48,000 ዝተመዝገቡ ስደተኛታት ኣብ ሊብያ ከምዘለውን ካብኣቶም ካብ 5,000 ክሳብ ፲10,000 ዝኾኑ ኣብዚ ዓመተ 2018 ናብ ሳልሳይ ሃገር ክጣየሱ ከምዝኾኑ ተገሊጹ።
ብዙሓት ካብቶም ስደተኛታት ኣብ መዳጎኒ ማእከል ስደተኛታት ሊብያ ዘሎ ኩነታት ዘይ ሰብኣዊ ምዃኑ ክገልጹ ከለው ጀነራል መሓመድ በሽር’ውን ነዚ ይሰማምዕሉ እዮም: መንግስቲ ነቲ ኩነታት ንምምሕያሽ ይሰርሕ ከምዘሎ’ውን ይገልጹ።


text:
ስራሕ ምርካብ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 24 6 2020
ስራሕ፡ ብብዙሕ ዝተፈላለዩ ኣገባባት ክትደሊ ትኽእል ኢኻ።
- ኣብ ናይ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ መርበብ ሓበሬታ ዝርከብ መወዓውዒ ክፉት ናይ ስራሕ ቦታ (Platsbanken) ክትበጽሕን ብመንገዲ መወዓውዒ ናይ ክፉት ናይ ስራሕ ቦታ ስራሕ ክትደልን ትኽእል ኢኻ።
- ምስ ትካል ምምልማል ሰራሕተኛታት ርክብ ክትገብር ትኽእል ኢኻ። ሓደ ትካል ምምልማል ሰራሕተኛታት ንዝተፈላለያ ትካላት ሰራሕተኛታት የካሪ።
- ምስ ትካል ምቝጻር ሰራሕተኛታት ርክብ ክትገብር ትኽእል ኢኻ። ሓደ ትካል ምቝጻር ሰራሕተኛታት፡ ሓድሽ ሰራሕተኛ ክቘጽራ ንዝደልያ ትካላት ሰብ ይረኽበለን።
- ኣብ ጋዜጣታት ወይ ኣብ ኢንተርነት ንዝወጽእ ምልክታ መልሲ ክትህበሉ ትኽእል።
- ምስ ሓደ ወሃብ ስራሕ ርክብ ክትገብር ትኽእል።
- ንትፈልጦም ሰባት ክትሓትት ትኽእል።
ሞያታት ኣብ ሽወደን
ኣየናይ ሞያ ከም ዝሰማምዓካ ወይ እቲ ናትካ ሞያ ኣብ ሽወደን እንታይ ኣገዳስነት ከም ዘለዎ ርግጸኛ እንተ ዘይኴንካ፡ ካብ ኣገልግሎት ሂታ ይርከን (Hitta yrken) ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ሂታ ይርከን (Hitta yrken) ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ዘማዕበልዎ ሓደ ኣሃዛዊ መሳርሒ እዩ።
ኣብ ኣገልግሎት ሂታ ይርከን (Hitta yrken) ብዛዕባ እዚ ዝስዕብ ሓበሬታ ኣሎ፤
- ትርጕም ናይ ዝተፈላለዩ ሞያታት
- ኣብ ውሽጢ ሓደ ፍሉይ ሞያ፡ ስራሕ ናይ ምርካብ ዘሎ ዕድል ክሳብ ክንደይ ዓቢይ ምኳኑ።
- ኣብ ውሽጢ ዝተፈላለዩ ሞያታት ስራሕ ንምርካብ ኣየናይ ትምህርትን ተሞኩሮን ክህልወካ ከም ዘለዎ።
ንመብዛሕትኦም እቶም ሞያታት ዝገልጹ ፊልምታት እውን ኣሎዉ።
ሂታ ይርከን (Hitta yrken) ናብ ብዙሓት ዝተፈላለዩ ቋንቋታት ብቕጽበት ናይ መተርጐሚ መሳርሒ ኣለዎ።


text:
Radio Erena: 10 February 2019
ሕብረት ኤውሮጳ፣ ንወደባት ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ዘራኽብ መስመራት ጽርጊያ ንምጽጋን ናይ 20 ሚልዮን ዩሮ ሓገዝ ሰሊዑ።
ኮሚሽነር ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝን ምዕባለን ሕብረት ኤውሮጳ ነቨን ሚሚምካ ኣብ ኤርትራ ድሕሪ ዘካየዶ ምብጻሕ እዩ፣ እቲ ሕብረት ብራስለስ ካብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈቱ ነዚ መግለጺ ኣውጺኡ።
እቲ መግለጺ፣ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንዝህሉ ንግዳዊ ምልውዋጥን ምንቅስቓስ ሰብን ኣሳልጦ ንምግባር፣ እቲ መስመራት ክጽገን ኣገዳሲ ስለዝኾነ፣ ሕብረት ኤውሮጳ ናይ 20 ሚልዮን ዩሮ ንመንግስቲ ኤርትራ ሓገዝ ክገብር ከምዝወሰነ የፍልጥ።
ኮሚሽነር ሚሚካ ብወገኑ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ንስምምዕ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘለና ደገፍ ኣቐዲምና ምግላጽና ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ነዚ ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዝተኸተመ ሰላም ንምድልዳል፣ ንጡፍ ኣገልግሎት ዝህብ መስመራት ክዝርጋሕ ኣገዳሲ ስለዝኾነ’ዩ ነዚ ሓገዝ ክንህብ ተደሪኽና ኢሉ።
ብመሰረት መግለጺ’ቲ ኮሚሽነር፣ እዚ ንመንግስቲ ኤርትራ ተለጊሱ ዘሎ ገንዘባዊ ሓገዝ፣ ብመንገዲ ማዕከን ረዲኤት ሕብረት ኤውሮጳ ንኣፍሪቃ ኣቢሉ ብቤት ጽሕፈት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከምዝመሓደር የፍልጥ።
እዚ ንወደባት ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ዘራኽብ መስመራት ጽርጊያ ናይ ምሕዳስ ገንዘባዊ ሓገዝ፣ ናይ መጀመሪያ እብረ ኮይኑ፣ ኣብ ውሽጢ’ዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ናብ ዝለዓለ ደረጃታት ሓገዝ ክብ ክብል ምዃኑ ሕብረት ኤውሮጳ የመልክት።
እዚ ገንዘባዊ ሓገዝ ንመንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሓባራዊ ጽምዶ ንዘተ ኣእቲኻ፣ ኣብ ኤርትራ ምምሕያሽ ሰብኣዊ መሰላት፣ ከምኡ’ውን ቁጠባዊን ፖለቲካዊን ለውጥታት ንምትእትታው ናይ መጀመሪያ ደረጃ’ዩ፣ ክብል ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ የመልክት።
======================


text:
Radio Erena: 26 September 2019
ስድራቤት ፕረዚደንት ሳልቫ ኪር ኣብ ሓያሎ ባንክታትን ትካላት ነዳዲን ወነንቲ ብርኪ ብምዃን ገንዘብ ህዝቢ ይዘምቱ ኣለዉ፣ ተባሂሉ ንዝቐረበ ክሲ መንግስቲ እታ ሃገር ነጺጉዎ።
ኣፈኛ ፕረዚደንት ማይክል ማኩይ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ እቲ ብብሕታዊ ትካል ዝቐረበ ጸብጻብ፣ ኮነ ኢልካ ንፕረዚደንት ሳልቫ ኪርን ስድራቤቱን ንምጽላም ዝተወጠነ ሽርሒ’ዩ ክብል ነጺጉዎ።
ብውሩይ ኣመሪካዊ ተዋሳኢ ፊልም ጆርጅ ክሉኒ ዝተመስተረተ ‘ሰንትሪ’ ዝተባህለ ትካል ኣብ ዘቕረቦ 64 ገጻት ዘጠቓለለ መጽናዕታዊ ጽሑፍ፣ ብቻይናን ማሌዥያን ኣብ ዝውነና ትካላት ነዳዲ፣ ባንክታት፣ መንገዲ ኣየር፣ ትካላት ሸርፊ ወጻኢ፣ ዝኣመሰላ ሓያሎ ናይ ንግዲ ማእከላት ስድራቤት እቲ ፕረዚደንት ወነንቲ ብርኪ ብምዃን ንሃብቲ እታ ሃገር ይምዝምዙዎ ኣለዉ ክብል ይኸስስ።
እቲ ጽሑፍ ብተወሳኺ፣ ትካላት ነዳዲ ቻይና ብመንግስቲ ንዝድገፉ ምልሻታት ኣጽዋር ብምዕጣቕ፣ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ህዝቢ ዘይተኣደነ ግፍዕታት ከምዝወርድ ጌረን እየን ብምባል ድሕሪ ምኽሳስ፣ ገለ ዓድታት ብሓዊ ከምዝቃጸላ ከምዝገበሩ እውን ይጠቅስ።
ህዝቢ ካብ መነባብሮኡ ተመዛቢሉ ብጥሜት ኣብ ዝሳቐየሉ ዘሎ እዋን፣ በዓልቲ ቤት ፕረዚደንት ሳልቫ ኪርን ክልተ ደቃን ብሚልዮናት ዶላራት ዝግመት ኣታዊታት ብምኽዕባት ብህይወት ኣሽሓት ዜጋታት ይጻወቱ ኣለዉ ክብል እዩ እቲ ዘይመንግስታዊ ትካል ዝኸስስ።
ወሃብ ቃል መንግስቲ ደቡብ ሱዳን፣ እቲ ትካል ብናይ ወጻኢ ሓይልታት ተመዊሉ ንምስሊ ፕረዚደንት ሳልቫ ኪር ንምድዋን ይሰርሕ ኣሎ ክብል እዩ ምላሽ ዝህብ።


text:
ኣብ ሓደ ሰሚርና ኢና ዝበሉ "መንእሰያት ኤርትራ ንለውጢ ቤይ ኤርያን ስምረት መንእሰያት ኤርትራ ንለውጢ ሰሜን አሜሪካን" ዝተባህላ ማሕበራት ምስ "መንእሰያት ህግደፍ" ኣብ ሓደ ዘሰማምዕ መርገፂ ንምብፃሕ ብአና ወገን ቅሩባት ኢና ክብሉ ገሊፆም።
እዘን ክልተ ማሕበራት መንእሰያት ኣብ ኤርትራ ዲሞክራስን ልዑላዊነት ሕጊን ክረጋገፅ ክሰርሓ ፀኒሔን'የን ዝበሉ ናይቲ ሓድሽ ጥርናፈ ጊዝያዊ አቦ መንበርን ምኽትልን ኮይኖም ከምዘለዉ ዝገለፁ መንእሰያት ዳንኤል ተኽላይን ሰሎሞን ገብረየሱስን ኣብ ኤርትራ ለውጢ ንኽመፅእ ክግበር አለዎ ዝበልዎ ሰለስተ ነጥብታት ዘርዚሮም'ለው።
አስዒቦም "እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ መንግስቲ ክፅገነሉ ኣብ ዘይኽእለሉ ብርኪ ስለዝበፅሐ ስልጣኑ ኸረክብ ጥራይ'ዩ ዘለዎ" ይብሉ።
መፃኢ ዕላማና'ውን ይብሉ ክልቲኦም አጋይሽ ነቲ ስቅ ኢሉ ዝዕዘብ ዘሎ ኣብዝሓ መንእሰይ ንምሕቃፍ'ዩ ኢሎም።
ቀዳማይ ክፍሊ ኣብ ዝሓለፈ ሰሉስ ቀሪቡዩ፣ ሎሚ ኸአ 2ይ ክፍሊ ቀሪቡ'ሎ።
ሙሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
1 ኣምላኽ ከኣ ንኖህን ነቶም ምስኡ ኣብ መርከብ ዝነበሩ ዅሎም ኣራዊትን ኵሉ እንስሳን ዘከረ። ኣምላኽ ድማ ኣብ ምድሪ ንፋስ ኣንፈሰ፡ እቲ ማይ ከኣ ጐደለ።
2 ናይቲ መዓሙቝ ዓይኒ ማያትን መሳዅቲ ሰማይን ተዐብሰ። ሰርቢውን ካብ ሰማይ ጸሓየ።
3 እቲ ማይ ድማ ኻብ ምድሪ እናተመልሰ ኸደ። ኣብ መወዳእታ ሚእትን ሓምሳን መዓልቲ ኸኣ እቲ ማይ ጐደለ።
4 ብሳብዓይቲ ወርሒ፡ ካብታ ወርሒ ድማ ኣብ መበል ዓሰርተው ሾብዓተ መዓልቲ፡ እታ መርከብ ኣብ ኣኽራን ኣራራት ዐረፈት።
5 እቲ ማይ ከኣ ክሳዕ ዓስረይቲ ወርሒ እናጐደለ ኸደ። ኣብ ዓስረይቲ ወርሒ፡ ካብታ ወርሒ ድማ በታ ቐዳመይቲ መዓልቲ፡ ርእሲ እቲ ኣኽራን ተራእየ።
6 ኰነ ኸኣ፡ ኣብ መወዳእታ ኣርብዓ መዓልቲ ኖህ ነቲ ኣብ መርከብ ዝሰርሖ መስኰት ከፈቶ።
7 ኳዅ ድማ ሰደደ፡ ንሱ ከኣ ማይ ካብ ምድሪ ኽሳዕ ዚነጽፍ፡ ንየው ነጀው ይማላለስ ነበረ።
8 ድሕርዚ ድማ ማይ ካብ ልዕሊ ገጽ ምድሪ ጐዲሉ እንተ ዀነ ኺርኢ፡ ካብቲ ዘለዎ ርግቢ ሰደደ።
9 ኣብ ልዕሊ ገጽ ኵላ ምድሪ ማይ ስለ ዝነበረ ግና፡ እታ ርግቢ እግራ እተዕርፈላ ኣይረኸበትን እሞ፡ ናብኡ ናብ መርከብ ተመልሰቶ። ኢዱ ዘርጊሑ ወሰዳ፡ ናብኡ ኸኣ ናብ መርከብ ኣእተዋ።
10 ገና ኻልእ ሾብዓተ መዓልቲ ጸኒሑ ድማ፡ ነታ ርግቢ መሊሱ ኻብ መርከብ ሰደዳ።
11 እታ ርግቢ ኣጋ ምሸት ተመልሰቶ፡ እንሆ ኸኣ ልሙዕ ቈጽሊ ኣውልዕ ኣብ ኣፋ ሒዛ ነበረት። ሽዑ ኖህ ማይ ካብ ምድሪ ኸም ዝነጸፈ ፈለጠ።
12 ገና ኻልእ ሾብዓተ መዓልቲ ጸኒሑ ድማ ነታ ርግቢ ሰደዳ። ድሕሪ ደጊም ናብኡ ኣይተመልሰትን።
13 ኰነ ኸኣ፡ ኣብ መበል ሹድሽተ ሚእትን ሓደን ዓመቱ ንኖህ፡ ኣብ ቀዳመይቲ ወርሒ ካብታ ወርሒ ድማ ኣብ ቀዳመይቲ መዓልቲ፡ እቲ ማይ ካብ ምድሪ ነጸፈ። ሽዑ ኖህ ናሕሲ መርከብ ቀሊዑ ረአየ፡ እንሆ ኸኣ ገጽ እታ ምድሪ ነቒጻ ነበረት።
14 ኣብ ካልኣይቲ ወርሒ፡ ካብታ ወርሒ ድማ ኣብ መበል ዕስራን ሾብዓተን መዓልቲ እታ ምድሪ ነቐጸት።
15 ኣምላኽ ድማ ንኖህ ከምዚ ኢሉ ተዛረቦ፡
16 ንስኻን ሰበይትኻን ደቅኻን፡ ኣንስቲ ደቅኻ ኸኣ ምሳኻ፡ ካብ መርከብ ውጹ።
17 ምሳኻ ዘሎ ዅሉ ህያው ካብ ስጋ ዘበለ፡ ኣዕዋፍን እንስሳን ኣብ ምድሪ ለመም ዚብል ለመምታን ኣብ ምድሪ ኺስስኑ፡ ምሳኻ ኣውጽኣዮም፡ ኣብ ምድሪ ድማ ይፋረዩን ይባዝሑን።
18 ሽዑ ኖህ፡ ደቁን ሰበይቱን ኣንስቲ ደቁን ከኣ ምስኡ ወጹ።
19 ኵሉ ኣራዊትን ኵሉ ለመምታን ኵለን ኣዕዋፍን ኣብ ምድሪ ዚዋሳወስ ዘበለ ዅሉን ድማ በብዓሌቶም ካብ መርከብ ወጹ።
20 ኖህ ድማ ንእግዚኣብሄር መሰውኢ ሰርሔ፡ ካብ ንጹህ እንስሳ ዘበለን ካብ ኵለን ንጹሃት ኣዕዋፍን ወሲዱ ኸኣ ዚሓርር መስዋእቲ ኣብ መሰውኢ ኣዕረገ።
21 እግዚኣብሄር ድማ እዚ ጥዑም መኣዛ ኣጭነወ፡ እግዚኣብሄር ከኣ ብልቡ፡ ሕሊና ልቢ ሰብ ካብ ንእስነቱ ጀሚሩ ኽፉእ እዩ እሞ፡ ድሕሪ ደጊም ብሰሪ ሰብ ንምድሪ መሊሰ ኣይረግማን። ድሕሪ ደጊምሲ ኸምቲ ዝገበርክዎ፡ ህያው ንዘበለ ዅሉ መሊሰ ኣይክወቅዕን እየ።
22 ምድሪ ኽሳዕ ዘላ፡ ዘርእን ዓጺድን፡ ዛሕልን ዋዕን፡ ሓጋይን ክረምትን፡ መዓልትን ለይትን ኣየቋርጽን እዩ፡ በለ።
Result not found!
No valid results were found for your search. Try refining your search using the above form.
Search again using the above filed or click blow button to see Bible book name list...


text:
ምስጋና፡ ብፍሩይ ኣርእስቲ፡ ቀጺሉ፡ ብሃንደበት ሞት እነፍቅራ ጓልና እከሊት ዘቃበርኩምና፡ ኣብ ገዛና ብምምልላስ፡ ካብ ውሽጥን ወጻእን ብስልክን ፋክስን ዘጸናናዕኩምና፡ ሐሰም ኣይትርከቡ የቐንየልና እናበልና ምስጋናና ነቕርብ። ወለዳ እቶ አከሌን ወ/ሮ እከሊትን ምስ ምሉእ ስድራቤት። ስእሊ መዋቲት። ትሕት ኢሉ ድማ፡ ብሞት እነፍቅሮ ኣቦና እከሌ ... ኢሉ ብምጅማር ብተመሳሳሊ መገዲ ናይ ምስጋና ጽሑፍ ስእሊ መዋቲ። ይቕጽል ሳልሳይ፡ ራብዓይ ... ኣብታ ሒዘያ ዝነበርኩ ጋዜጣ ናይ ሽዱሽተ ሰባት ምስጋና ኣንቢበ። ስእሎም ደጋጊመ ረኣኽዎ። ዕድመ ጸጊቡ ክበሃል ዝኽእል ኣይነበረን። ከብደይ በልዓኒ። ዘይፈልጦም ክነሰይ ልበይ ብሓዘን መልአ። ናይዞም ሰባት ምንባር ኣብዛ ዓለም ኣብቂዑ ማለት ድዩ፧ ኢለ ንርእሰይ ሓተትኩ። ብሓደ እዋን ከምዛ ከማና ጣዕምን ምረትን ናይዛ ዓለም ይቋደሱ ኔይሮም። ሕጂ ግና ካብቲ መኣዲ ተንሲኦም። ብሓደ እዋን ከምዚ ከማና ክኾንዎ ዝደልዩዎን ክበጽሕዎ ዝምነዩዎን መደባት ሓንጺጾም ኣብ ሽቶ ንምብጻሕ ይጓዓዙ ነይሮም ሕጂ ግና ጉዕዞኦም ኣቋሪጾም። ካልእ መኣድን መገድን ተቀሪቡሎም’ዶ ይኸውን፧ መሕትት ሒዘ ኣብ ዘለዉዎ ቦታ ብምኻድ ሕቶታት እንተዝሓቶም ከመይ ደስ ምበለኒ። ከም እኒ እንታይ መዲብኩም ኔርኩም፧ ኣበይ በጺሕኩም፧ ኣየናይ የጣዕሰኩም፧ ኣየናይ የሐጉሰኩም፧ ካልኣይ ዕድል እንተዝወሃበኩም እንታይ ምገበርኩም፧... ዝኣመሰሉ ሕቶታት። መልሶም ብዙሕ ምጠቐመና ነይሩ። ኩሉ መደበይ ወዲኤ፡ ኣብ ናይ ምድሪ ጉዕዞይ ክበጽሖ ዝሓሰብኩ ኩሉ በጺሔዮ እየ ዝብለኒ ዝረክብ ኣይመስለንን። ምናልባት ቅኑዕ መደብ ኣውጺአ ነይረ፡ ግን ተቛሪጹ ዝብለኒ ኣይምሰኣንኩን።
ሓደ ዓርከይ ኣቦኡ ብዙሕ መደባት ከምዝነበሮምን መደቦም ከይፈጸሙ ብሓደጋ ከምዝሞቱን ዘዕለለኒ ትዝ ይብለኒ። መብዛሕትኡ ናይ ደቅሰብ ዕጻ። እወ ብዙሓት እዮም ትምህርቲ ክመሃሩ እናሓሰቡ ሞት ዝቕድሞም። ንግዲ ጀሚሮም ክሓልፈሎም እናተመነዩ ሞት ዝቕድሞም። ክምርዓዉ እናሓሰቡ ሞት ዝቕድሞም። ኮታስ ብዙሕ መደባት ሓንጺጾም ከብቅዑ ከይፈጸምዎ ዝሓልፉ ሰባት ማእለያ የብሎምን። ደጊመ ነቶም ኣብ ጋዜጣ ዘለዉ ሰባት ጠሚተዮም። ኣጣምታይ እንታይ ትብልዎ ነገር ኣለኩም ዝዓይነቱ እዩ ነይሩ። መልሲ የለን። ሕጂውን ልበይ ሓዘን መሊኡ እዩ ዘሎ። ንምንታይ ሓዘን ይስምዓኒ ከምዘሎ ክሓስብ ጀመርኩ። ሓሳባተይ ዝተፈላለየ ሕቶታት ኣውሓዘ። ሞትን ናይ ሓዘን ስምዒትን ብዝምልከት። ኣብ መወዳእታ ድማ ናብ ሓንቲ መጠቓለሊት ሕቶ በጻሕኩ። ሰብሲ ንምንታይ ክመውት ዘይደሊ፧ ዓባይ ሕቶ። ሞት ዘይሓልፈና ክነሱስ ብኽፉት ኢድ ዘይንቕበሎ ንምንታይ እዩ፧ ወረ ገሊኡስ ክመውት ጥራይ ዘይኮነስ ብዛዕባ ሞትውን ክዛረብ ኣይደልን እዩ። ግን ስለምንታይ፧ ከምዚዶ ይከውን ምኽንያቱ፡ ወይስ ከምዚ እንዳበልኩ ኣብ ናይ ሓሳብ ባሕሪ ክሕንብስ ጀመርኩ። ቀዚፍካ ቀዚፍካ ዘይውዳእ ባሕሪ። ብድሕርዚ ጠቢብ ንጉስ ሰሎሞን ዝበሎ ሓደ ነገር ትዝ በለኒ። መጽሓፍ ቅዱስ ሃሰስ ኢለ ገናጸልኩ። እታ ዝደለኽዋ ውን ረኸብክዋ።
“...ሰብ ነቲ ኣምላኽ ካብ መጀመርታ ክሳዕ መወዳእታ ዝገበሮ ግብሪ ምስትውዓል እኳ ስኢኑ ክነሱስ ኣምላኽ ንዘልኣለማውነት ኣብ ልቢ ሰብ ኣንበሮ።” (መክብብ 3.11) እታ ትኽክል መልሲ ናይ ሕቶይ ድማ ረኺበያ። ሰብሲ ክመውት ዘይደልየሉ ምኽንያት ኣብ ልቡ ዝተቐመጠ ዘልኣለማውነት ስለዘሎ እዩ። ማለት ንዘልኣለም ናይ ምንባር ክቱር ባህጊ። ናይ ምብላዕ ክቱር ድሌት ንዘለዎ ሰብ ኣብ ቅድሚኡ ዝቀረበ መግቢ እንተኣሕደግካዮ ዘይሓዝነሉ ምኽንያት እንታይ ኣሎ፧ ኣምላኽ ድማ ንዘልኣለማውነት ኣብ ልቢ ሰብ ካብ ኣንበረ ሰብ ሞት ዘይጸልኣሉ ምኽንያት እንታይ ኣሎ፧ ወረግ ብጻይናውን ንዘልኣለም ክነብር እምበር ክሞተና ኣይንደልን ኢና። ነዚ ክቱር ድሌት ከዕግቡ እዮም ድማ ተመራመርቲ ዕድመ ወዲ ሰብ ዝነውሓሉ መገዲ ኣብ ምምርማር ዝርከቡ። መጀመርያውን እኮ ሰብ ንዘልኣለም ክነብር እዩ ተፈጢሩ። ሕጂኸ እቲ ኣብ ልቢ ሰብ ዝተቐመጠ ድሌት ጥራይ ድዩ ዘሎ ወይስ ንዘልኣለም ምንባር ዝበሃልውን ኣሎ እዩ፧ ዝብል ቀጺሉ ዝስዕብ ሕቶ እዩ። ክልቲኡ ኣሎ። እቲ ንሞት ከይንቅበሎ ዝገብረና ድሌት ኣሎ። ንዘልኣለም ምንባር ድማ ኣሎ። ምኽንያቱ ሞት፡ ናብቲ ንዘልኣለም ናብ እንነብረሉ ዝውስን ፍርዲ፡ ዘብጽሓና መሰጋገሪ ድልድል እንበር መፈጸምታ ወዲ ሰብ ኣይኮነን። ከመይሲ ንሰብ ሓንሳእ ሞት ድሕሪኡውን ፍርዲ ተሰሪዑሉ ኣሎ። (እብ9.27) ዝተሰርዐ ነገር እዩ። መጀመርታ ሞት ዳሕራይ ፍርዲ። ከምቶም ዝሞቱ ሰባት ንሕና ብህይወት ዘሎናውን ንሞተሉ መዓልቲ ኣሎ። ሎሚ ይኹን ጽባሕ ብዘየገድስ። ድሕሪ ምሟትና ድማ ፍርዲ ተዳልዩልና ኣሎ። ነፍስወከፍ ሰብ ብመሰረት ኣብዛ ምድሪ ዝኸዶ ኣካይዳ ብኣምላኽ ክፍረድ እዩ። ብድሕሪኡ እዩ ድማ ኣብቲ ዝተወሰነልና ቦታ ንዘልኣለም ምንባር ንጅምር። እዚ ድሕሪ ሞት ተዳልዩ ዘሎ ፍርድን ስዒቡ ዝመጽእ ዘልኣለማውነትን እዩ ድማ ጠቢብ ንጉስ ሰለሞን፡ “ወዲ ሰብ ምስትውዓል ዝሰኣኖ ግብሪ ኣምላኽ” ዝበሎ። ይኹን እምበር እቲ ዘልኣለማውነት ወይ ባህጊ ናይ ዘይሙማት፡ ኣምላኽ ካብ ልቢ ሰብ ኣይሰወሮን። ገለ ብእኡ ተደሪኽና ነቲ ምስትውዓል ዝሰኣንናዮ ስራሕ ኣምላኽ እንተ’ስተውዓልና ኢሉዶኾን ይኸውን ነዚ ዝይነፈገልና፧ ንሱ እዩ ድማ ንወድሰብ ዘድልዮ፡ ነቲ ተሰዊርዎ ዘሎ ነገር ምስትውዓል።
ተመሊሰ ነቶም ኣብ ጋዜጣ ዘለዉ ሰባት ርኣኽዎም “ነዚ ስራሕ ኣምላኽ ተረዲኦም ዝሰዓቡ ክንደዮም ይኾኑ፧” ኢለ ንርእሰይ ሓተትኩ። ነዚ እንተ ተረዲኦም እኳ ሕሰም ኣይረኸቡን። ነቲ ድልድይ ብዓወት እዮም ሰጊሮሞ፡ ናብ ናይ ዘልኣለም ህይወት። ዕዱላት ድም ይበሃሉ። ነፍስወከፍ ብህይወት ዘሎና ደኣ ከምዚኦም ዕዱላት ክንከውን ነቲ ኣምላኽ ካብ መጀመርታ ክሳዕ መወዳእታ ዝሰርዖ ሕጊ ዘይነስተውዕል፧ ሞትን ፍርድን ከም ዝተሰርዓልና ዘይንርዳእ እሞ ካብቲ ዝመጽእ ዘይሓልፈና ፍርዲ ክንሕሎን ምስቶም ዕዱላት ክንከውንን ነቲ ዝሓለፈ ጌጋና ተረዲእና ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ብምቕራብ “ዎ ኣምላኽ ምሕረት ግበረለይ!” ኢልና ዘይንንሳሕ፧ ንመጻኢ ህይወትና ድማ ብምሉእ ልብና ንመገዱ ክንስዕብ ቃል ዘይንኣቱ፧ ብምሉእ ልብና መገዱ እንተመሪጽና ንሱ ባዕሉ ነቲ ዘይንኽእሎ እናኣኽኣለ ብምሕረቱ ክጓስየናን ክሕብሕበናን እሙን እዩ። እቲ ዘድሊ ብምሉእ ልቢ ምውሳን እዩ። እግዚኣብሄር እኮ በቲ ኣባታዊ ፍቕሩ ከምዚ እዩ ዝብለና፡ “ወደየ ልብኻ ሃበኒ ኣዒንትኻ ድማ ብመገደይ ደስ ይበለን” ምሳ 23.27... እስኪ ምላሽ ንሃበሉ።


text:
ትማሊ አብ ካይሮ-ግብጺ ዝተአከቡ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን ሊግ ዓረብ ፡ መንግስቲ ኢራን ድሕሪ መቕተልቲ ሃይማኖታዊ መራሒ ሽዓት አብ ስዑዲ ዓረብ፡ አብ ልዕሊ አብ ኢራን ዝርከብ ኤምባሲ ስዑዲ ንዝተኻየደ ናይ ተቃውሞ መጥቓዕቲ ክኸላኸሉ ዘይምኻሎም’ውን ይነቕፍ።
ሰበ-ስልጣን ስዑዲ ጠንቂ’ቲ ጎነጻዊ ተቃውሞ ኣናዓቢ ቋንቋ ሰበ-ስልጣን ኢራን’ዩ ብምባል ይኸሱ ብሰንኪ’ዚ ስዑዲ ምስ ኢራን ዝነበረ ዲፕሎማሲያዊ ዝምድና በቲኻ። መሻርክቲ ስዑዲ ዝኾነ ሃገራት ንስዑዲ ብምክታል ዝምድነአን ምስ ኢራን ከቋርጻ ከለዋ ካልኦት ድማ አምባሳደራተን ካብ ኢራን አውጺአን’የን።
ጸሓፊ ዓረብ ሊግን ነቢል ኣል ዓረቢ ብዛዕባ’ቲ ትማሊ ዝተካየደ ኣኬባ’ቲ ሊግ ከምዚ ኢሎም።‘ እዚ ናይ ሎሚ ኣኼባ ንስዑዲ ዘለና ደገፍ ዳግም ንምርግጋጽን ነቲ አብ ልዕሊ ኤምባሲ ስዑዲ አብ ቴህራንን አብ ቆንስል’ታ ሃገር አብ ማሽዳድ ዝተካየደ መጥቃዕቲን ንምኩናን’ዩ።’
ሕቡራት ሃገራት ብወገኑ እዚ ተፈጢሩ ዘሎ ዲፕሎማሲያዊ ምጉርፋጥ ነቲ ዝተጀመረ መስርሕ ሰላም ሶርያ ከምዘይዕንቕፍ ንምርግጋጽ ፍሉይ ልዑኽ ናብ ኢራን ልዒኹ’ሎ። አብቲ ሓሙሽተ ዓመታት ዘቁጸረ ግጭት ሶርያ ኢራን ቀንዲ መሻርኽቲ ፕረዝደንት ባሽድ አል-አሰድ ምኳና ይፍለጥ።
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
መዓልቲ ነጻ ፕረስን ዝኽሪ ጋዜጠኛ ዳዊት ኢሳቕን፡
3 ግንቦት 2018
ሎሚ ዕለት ኣብ ኩሉ ኵርናዓት ዓለም መዓልቲ ነጻ ፕረስ ዝኸበረሉ’ዩ። ኣብ’ዚ ምስ ነጻ ፕረስ ምትእስሳር ዘለዎም ይኹኑ ተጣበቕቲ ነጻ ፕረስን ዝተፈላልዩ ማሕበራትን ኣሕጉራዊ ትካላት ዘኽብርዎ ዕለት’ዩ። ነጻ ፕረስ ብዘይ ስግኣትን ፍርሓትን፡ ብዘይተጽዕኖን ዕብለላን ጋዜጠኛታት ይኹኑ ውልቀ ሰባት ሓሳባቶም ዝገልጽሉ ዝጣበቐን ዝከላኸል እዩ።
ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ዝተኻይደ ዝኽሪ መዓልቲ ነጻ ፕረስ ብኣህጉራዊ ትካል ብዩኔስኮ ዝተዳለወ ተሸላሚ ኤርትራዊ ጋዜጠኛ ዳዊት ኢሳቕ ከም ዝነበረ ብምዝካር፡ ሎሚ ዓመት ከኣ ኣብ ጋና ኣክራ ዝካየድ መዓልቲ ነጻ ፕረስ ግብጻዊ ጋዜጠኛ ብዩኔስኮ ዝተዳለወ ሽልማት ከም ዝወሃብ ተፈሊጡ ኣሎ።
ኣብ ሃገር ጋና ከተማ ኣኽራ ዝካየድ ዝኽሪን ክብርን መዓልቲ ነጻ ፕረስ ሓደ ፍልይ ዝበለ ንኤርትራ ዝምልከት ተዳልዩ ዘሎ፡ እዚ ከኣ እታ ዳዊት ኢሳቕ ዝደረሳ ”ተስፋ” ትብል መጽሓፍ ብቋንቋ ፈረንሳን እንግሊዝኛን ተተርጕማ ተሓቲማ ቀሪባ ኣላ። ብድሕሪ’ዛ ”ተስፋ” ትብል መጽሓፍ ምስ ኤርትራ ዝተተሓሓዘ፡ ንባዕሉ ምስ ጋዜጠኛ ዳዊት ኢሳቕ ዘለዎ ኩነታትን ሃለዋትን ጥራሕ ዘይኮነ፡ ሃለዋት መሳርሕቱን መሓዙቱን ጋዜጠኛታት ኤርትራ፡ ህዝቢ ኤርትራ ዝገልጽ ተርኽቦ ታሪኽ ከም ዘሎ ይግለጽ።
ብተወሳኺ ሎሚ ብኣጋጣሚ መዓልቲ ነጻ ፕረስ ሽወደናውያን ብጉዳይ ኤርትራው ጋዜጠኛ ዳዊት ኢሳቕ ተላዒሉ ክትዕን ዘተን ጽሑፋት ኣብ መዲያ ብምዝርጋሕ ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ዝቀንዐ ነቐፈታ ኣቅሪቦም። ከምኡው’ን መንግስቲ ሽወደን ንባዕሉ ኣብ’ቲ ንዳዊትን መሓዝቱን ተኸሲሶም ተኣሲረምሉ ዘለዉ ጉዳይ ኣብ ቤት ፍርዲ ንኽቀረብ ምሕታት ኣኻሊ ኣይኮነን፡ እንታይ ደኣ ነቲ ብመላኺ ስርዓት ኤርትራ ካብ ኣብ ወጻኢ ዘለዉ ኤርትራውያን ዝእከብ 2% መጠን ዘይብሉ ገንዘብ ጠጠው ክብል እኩል ጻዕሪ ዘይምክያድ ብዝብል ወቐሳ ቀሪቡ። ጋዜጠኛታት ኣብ ሽወደን ነቲ ካብ ስደተኛታት ኤርትራውያን ዝእከብ ገንዘብ ኣመልኪቶም፡ ዘስዕቦ ዘሎ ሽግራት ብምጥቃስ፡ ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ብሕድሪ ንዝተቀበሎ ገንዘብ ህዝቢ ኣብ ጸታውን ስለያውን ትካላቱ ከም ዘዋፍሮ ዝገለጹ፡ ስጉምቲ ክውሰደሉን ጠጠው ክብልን ዘለዎ ጉዳይ’ዩ ይብሉ።
እዚ ኣብ መራኸቢ ብዙሓት ጋዜጣታትን ሬድዮ ሽወደን ዝተመሓላልፈ መዓልቲ ነጻ ፕረስ ንኤርትራ ከም ኣወራ ጸረ ነጻ ኣተሓሳስባ ዝዀነ ስርዓት ነጊሱላ ዘሎ ሃገር ምኳና ምግላጾም ንኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ኣብ ዘካይድዎ ዘለዎ ቃልሲ ምልክት ሓደ ኣህጉራዊ ደገፍ ምዃኑ’ዩ። በቲ ሓደ ወገን ከኣ ንምልካዊ ስርዓት ህግድፍን ሰዓብቱን ፖለቲካውን ዲፕሎማስያውን ፍሽለትን ጽፍዒትን’ዩ። ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ 10 መስመር ፈነወ ሬድዮን ቲቪን ከፊቱ ብዛዓብ መራኸቢ ከም ዘሎ እንተገዓረ ዝኣምኖ ዝቅበሎን ከም ዘየለን፡ ባዕሉ ኣንዳዕዲዑ ዝፈልጦን ዝርድኦን’ዩ።
ኣብ ዝሓለፈ ርእሰ ዓንቐጽ ሰዲህኤ እቲ ብገደብ ኣልቦ ማሕበር ጋዜጠኛታት ዝወጸ ጸብጻብ ፕረስ 2017 ኤርትራ ካብ’ተን ፈጺመን ነጻ ፕረስ ዘይብለንን ዘይተፍቅድን ሃገር ምዃና ብጸብጻብ ተገሊጹ ነይሩ። ስርዓት ህግዲፍ ክሳብ ዘሎ ከኣ ደለይቲ ፍትሒ ብትሪ ክንቃለሶ ዘሎና ሓደ ካብ መደባት ሓርነታዊ ቃልሲ ህዝቢ’ዩ።
መዓልቲ ነጻ ፕረስ
3 ግንቦት 2018
ሰዲህኤ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=11007


text:
ናይ ግብፂ ናይ ስግግር ቀዳማይ ምንስቴር ኮይኖም ዝተሸሙ ሃዚም ኤል-ቤብላዊ ሓድሽ መንግስቲ ንምምስራት ሎማዕንቲ ረቡዕ ምስ ፍሉጣት ፖለቲከኛታት ተራኺቦም።እስላማዊያንን ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ዝተብሃለ ውድብን ግን ሕገ መንግስቲ ንምምሕያሽ ሓዊሱ ዴሞክራሲ ዳግም ንኽትከል ንዝቐረበ ውጥን ተቓዊሞምዎ።
ወሃቢ ቃል ናይ ስግግር ፕሬዝዳንት ኣድሊ ማንሱር እስላማዊ ሕውነትን ናይ ፍትሒ ፓርትን ከምኡ’ውን ሳላፊ ኑር ፓርቲ ኣብቲ ሓድሽ መንግስቲ ስልጣን ክቐርበሎም እዩ ኢሎም።
ላዕለዋይ መራሒ እስልማዊ ሕውነት መሓመድ ከማል ጉጅልኦም ኣብቲ ሓድሽ መንግስቲ ከምዘይሳተፍ ገሊፆም።ወሃቢ ቃል እቲ ጉጅለ ገሃድ ኤ-ሃዳድ እውን ምትእምማን የለን ኢሎም።’’ፕሬዝዳንታዊ ይኹን ፓርላመንታዊ ምርጫ መዓስ ከምዝካየድ ቑርፅ ዝበለ ዕለት ኣየፍለጡን።ዝኾነ ይኹን ሰብ ድሕሪ ሕዚ ከመይ ገይሩ እዩ ክኣምኖም?’’
ካሊእ ላዕለዋይ ፖለቲከኛ እስላማዊ ሕውነት ኢሳም ኤል-ኢሪያን ዝተባረሩ ፕሬዝዳንት መሓመድ ሞርሲ ናብ ስልጣኖም ንኽምለሱ ሓቲቶም።
ሓድሽ ዝተሸሙ ዋና ዓቃቢ ሕጊ ሒሻም ባራካት ላዕለዋይ መራሒ እስላማዊ ሕውነት መሓመድ ባዲ፣ኢሳም ኤል-ኤሪያንን መሓመድ ባልታጊን ንኽእሰሩ ትእዛዝ ሂቦም።ዝሓለፈ ሰኒ ኣብ ከተማ ካይሮ ምስ ዝተኻየደ ቶኽሲ ብዝተኣሳሰረ ን260 ደገፍቲ እስልማዊ ሕውነት ንሕቶ ከምዝኣሰርዎም ሰበስልጣን ገሊፆም።
ምስ ምጅማር ፆም ረመዳን መብዛሕቲኦም ደገፍቲ ካይሮ ካብ ዝርከብ ሮውባ ኣዳዊያ መስጊድ ወፂኦም ኣለው።ሕዚ’ውን እንተኾነ ግን ካብ ሓደ ሽሕ ዝውሕዱ ሰልፈኛታት ኣብ ካይሮ ኣደባብይ ታሕሪር ይርከቡ።
ስዑዲ ዓረብን ዓረብ ኢሚሬትን ሰንከልከል ይብል ንዘሎ ቁጠባ ግብፂ ንምሕጋዝ ሸሞንተ ቢሊዮን ዶላር ንምሕጋዝ ቃል ኣትየን።ሪያድ ኣብታ ሃገር ዘሎ ሕፅረት ነዳዲ ንምቅላል’ውን ላምባ ክህብ እየ ኢላ’ላ።


text:
Tigrinja
ክሊኒክ መንእሰያት
ክሊኒክ መንእሰያት ቫለንቱና ነቶም ካብ 12 ዓመት ክሳብ 23 ዓመት ዕድመ እትበጽሑ መንእሰያት ዚሰርሕ'ዩ። ንግቡእ ሰክረተስ (ስትረት) ነኽብር: ኣባና ዚግበር ምብጻሕ ከኣ ካብ ክፍሊት ናጻ'ዩ።
ኣብ ክሊኒክ መንእሰያት:
- ብዛዕባ ዝምድናታት: ብዛዕባ ርእሰ-ክብሪ: ብዛዕባ ቅዛነት: ብዛዕባ ጭንቀት: ብዛዕባ ጸቕጢ: ብዛዕባ ርእስኻ ምጕዳእ: ብዛዕባ ጸገማት ክብሪ: ብዛዕባ ዓመጽ ወይ ብዛዕባ ጥዕና ምስኣን ምዝራብ
- ኣብ ጸገማት ሕማማት ወሲብ ሓገዝ ምርካብ
- ብዛዕባ መከላኸሊ ጥንሲ ምዝታይን ሓገዝ ምርካብን
- ንኣካል: ንጥንሲ: ንሕማማት ወሲብ ብዝምልከት ምሕታት: ኣባና'አን ክትምርመሩ ቅምሶ (ፕሩቭ) ክትህቡ ትኽእሉ።
- ኮንዶምን ህጹጽ ከኒና መከላኸሊ ጥንስን ንምምጻእ
እዞም ኣብዚ ንሰርሕ: መሕረስቲ: ተሓጋገዝቲ (ኩራቶረር): ስነ-ኣእምሮኛ: ሓኪም ደቀንስትዮን ሓኪም ደቂ-ተባዕትዮን ኢና።
ድሮፕ-ኢን (ብዘይ ቈጸራ ዚግበር ምብጻሕ)
ብዘይ ቈጸራ ኣብ ዚግበር ምብጻሕ (ድሮፕ-ኢን) ሰዓት 14-18 ሕማማት ወሲብ ከይህልወኩም ክትምርመሩ: ምርመራ ጥንሲ ንምርማር: ቅድሚ ሕጂ ኣባና መጺእኩም ትፈልጡ እንተ ኔርኩም እሞ ዓይነት ከኒና ክትቅይሩ እንተ ዘይደሊኹም: ሓድሽ ወረቐት መውጽኢ ከኒናታት መከላኸሊ ጥንሲ ንምውሳድ
ንዝተረፉ ጕዳያት/ሕቶታት ቈጸራ ሓዙ።
ቈጸራ ምሓዝ
ብስልኪ ቈጸራ ክትሕዙ እንተ ደሊኹም ብቝጽሪ ስልኪ 073-558 11 00 ክትድውሉ ትኽእሉ ኢኻም። ክንምልሽ እንተ ዘይኪኢልና ስምኩምን ቍጽሪ ስልኩኹምን ግደፉልና'ሞ ክንድውለልኩም ኢና።
ስምኩምን ቍጽሪ ስልክኹምን ጽሒፍኩም ብኤስኤምኤስ (SMS) ምስዳድ'ውን ትኽእሉ ኢኹም።
መሕረስቲ: ተሓጋገዝቲ (ኩራቶር) ከምኡ'ውን ሓካይም ስነ-ኣእምሮ: ንምርካብ ብኢንተርነት Mina vårdkontakter. ብቐጥታ ቈጸራ ምሓዝ ይከኣል'ዩ።
ክፉታት ሰዓታት ስራሕ
ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ብቈጸራ ዚግበሩ ምብጻሓት።
ክፉት ሰዓት ምሸት ረቡዕ ሰዓት 20.00 ብቈጸራ ዚግበሩ ምብጻሓት።
ብዘይ ቈጸራ (ድሮፕ-ኢን):- ረቡዕ ሰዓት 14.00-18.00.
ሓኪም ሕማማት ወሲብ/ሓኪም ደቂ ተባዕትዮ
ሕቶታት እንተሎኩም ወይ ኣብ ብልዕትኹም ወይ ኣብ ፍረ-ነብስኹም ጸገም እንተሎኩም ኪሕግዘኩም ይኽእል። ሓኪም ሕማማት ወሲብ ዚበዝሕ እዋን: ሓደ ረቡዕ እንዳጸቐጠ ናብ ክሊኒክ መንእሰያት ይመጽእ። ሰዓት 16–18. ሓኪም ከም ትረኽብዎ ንምርግጋጽ ቈጸራ እንተሓዝኩም ይሓይሽ።
ምስክርነት-ሆቤተ (HBT-certifiering)
ክሊኒክ መንእሰያት ኣብ ቫለንቱና ምስክርነት-ሆቤተ (HBT-certifierad) ዘሎዎ ንጥፈት'ዩ። እዚ ማለት ከኣ: ኣብ መሰላት ሆሞሰክሽዋላት: ባይሰክሽዋላትን ስግረ-ሰባትን (transpersoner) ዚምልከቱ ጕዳያት: ንኣኽብሮት ዘሎዎ ኣቀባብላን ንሰራሕተኛታት ከኣ ጽቡቕ ናይ ስራሕ ሃዋህው ኣብ ምፍጣር ከም ዕላማ ብምሓዝ: ብስትራተጂካዊ ኣገባብ ይሰርሕ ማለት'ዩ። ብዛዕባ ምስክርነት-ሆቤተ ተወሳኺ ሓበሬታ ንምርካብ: ኣብ ኣብ መርበብ ኢንተርነት ኣር.ኤፍ.ኤስ.ኤል (RFSL) ተመልከቱ።
ነቶም ልዕሊ 23 ዓመት ዝዕድመኹም
ንመከላኸሊ ጥንሲ ዚምልከት ምኽሪ: ምርመራ ሕማማት ወሲብ ከምኡ'ውን ንሕቶታት ወሲብ ዚምልከቱ ምኽርታት ንምርካብ ናብ ዘተኣማምን ወሲብ ምጹ።


text:
Radio Erena: 15 May 2015
ኣኽርያ ‘ምበር ናፊቐዮ!
ኣዛን-ተርሒም መስጊድ ሶማል ካብ ዘይሰምዕ እኮ ሽዱሽተ ዓመተይ ተቓሪቡ። ደወል-ቅዳሴ ቤተክርስትያን ቅዱስ ገብርኤል ከኣ’ሞ ሬሳ ወላዲተይ ካብ ዘፋነኽሉ 3 መጋቢት 2008 ረፋድ ሰዓት 10 ምስ ተፋነኽዎ’የ። እንዳገብሪኤል ፊደል ዝቖጸርክሉ ቤት ትምህርተይ’ዩ። እግሪ ዘትከለኒ ሪጋ ሶማልን ሜዳ እንዳ ድርየን ትርኢቱ ውሪግሪግ ይብለኒ ኣሎ። ኣንታ ግዲ ክርስዖ ኢለ። ዘዕበየኒ ከይርስዕ ይኽደነኒ።
ብድኽነትን ፍቕርን ሓለፋ ክንበር ከምዝከኣል ዝተማሃርክሉ ቤት ትምህርተይ’ዩ ኣኽርያ። መበቆልን ትውልድን ዘጻርዩ እንክገጥሙኒ፣ ዜግነተይ ኣኽርያ’ዩ እናበልኩ ገጽ ዝኸልኣሉ እዋና ሒደት ኣይኮነን።
ኣኽርያ ሃይማኖት፣ መበቆል፣ ዘርኢ፣ ዓዲ፣ ትውልዲ…ወዘተ ዝብሉ ሓረጋት ኣይመሃረትንን። ድኻኣን ሃብታማን ብማዕረ’ዩ ዝነብራ። ፍቕሪ ሰብን እንስሳን ኣብ ኣኽርያ’የ ተማሂረዮ። ከተማ ፓሪስ፣ ፍቕሪ ኮራኩር ዘገድሶም መሊኦማ’ዮም። ግና ኣይ ከም ኣኽርያን ዝብል ምጉት’ዩ ዘሎኒ። ሰብ ዘለዎ ዘበለ ኩሉ ነቲ ዘፍቕሮ እንተሃበ’ዩ ዝያዳ ዘፍቕር። ኣኽርያ ከኣ ቁራስ ቕጫን እንጌራ ምስ ኣኻልብን ደማሙን ተማቒሉ ዝነብር ህዝቢ’የ ዝፈልጠላ። ብዛዕባ ኣኽርያ እልፊ ኣእላፍ ክገልጹ ዝኽእሉ ብዙሓት’ዮም። ኣኽርያ ቦታ ድኽነትን ፍቕርን፣ ቦታ ጸወታን ባእስን፣ ቦታ ጅግንነትን መስዋእትን፣ ቦታ መሻይኽን ካህናትን፣ ቦታ ምሁራትን ጸሓፍትን፣ ቦታ መማህራንን ሰብ ጥበብን ስለዝኾነ። ብዛዕባ ኣኽርያ እንተልዒለ ብዙሕ’የ ዘውግዕ። ኣብ እግሪ ኣይፍል ታወር ኣኽርያ ናፊቐ ዝነባዕክሉ ድሮ ሓድሽ ዓመት’ውን ኣሎ። መበገሲ ጽሑፈይ ግና ኣኽርያ ስለዘይኮነ ናብ ኣውራ ኣርእስተይ’ደኣ ከብለኩ።
ኣብ ሽወደን፣ ከተማ ማልሞ’ዩ። ብመንገዲ ደንማርክ ከተማ ኮፐንሃገን ናብ ፓሪስ ክምለስ ባቡር እናተጸበኹ’የ። ብማዕዶ ዝተኣከቡ መንእሰያት ብዝርኣኹ ቛንቋ ትግርኛ ክዛረቡ ጸንሑኒ’ሞ ክሳብ ባቡር እትመጻኒ ምስኣቶም ከዕልል ብምሕሳብ ሰላምታ ተለዋዊጢ ክጽንበሮም ወሰንኩ።
ከባቢ ሰዓት ኣርባዕተ ናይ ምሸት ኣቢሉ’ዩ። ቅሩብ ኣልኮላዊ መስተ ዝጠዓሙ መሰሉኒ። ዕላሎም ብዛዕባ ብሓባር ዝፈልጥዎም ሰባት ነበረ።
“ንሱ ደኣ ካብ ሓማሴን’ዩ።”
“ኣይኮነን ሓማሴን እንዳ’ዲኡ’ዩ። እምበር ዓደ’ቡኡ ሲ ቅናፍና’ዩ። እታ ወሊዱላ ዘሎ’ያ ጓል ኣከለጉዛይ። ከባቢ ሰርሓ’ዩ ዓዳ። ጓል ሽመዛና’ያ….።”
ዕላላቶም ዓድን መበቆልን ኣብ ምጽራይ ዘድሃበ ምንባሩ ኣይሰሓትኩዎን። ኣብ ስደት ንብዙሓት ኤርትራውያን ጸልዩ ዘሎ ጉዳይ’ዩ። ብዓድን መበቆልን ምሕባን ሕማቕ ነገረ የብሉን። ጽልእን ቅርሕንትን ንምቱኽቷኽ ክሳብ ዘይኮነ።
“ሰላም ከመይ ውዒልኩም? እዛ ባቡር ሰዓት ክንደይ ድያ ትመጽእ?”
ንመላለዩ ዝተጠቐምክሉ ደኣ ነበረ’ምበር ሰዓት ባቡርን ነፋሪትን ከይጽናዕኩ ዝብገስ ሓድሽ ገያሻይ ኣይኮንኩን።
ሰላምታ ተለዋወጥና። ከም ንቡር ካበይ ከምዝመጻእኩን ናበይ ይኸይድ ከምዘለኹን ተወከሱኒ። መኣዝን ጉዕዞይ ሓቢረ ድማ ነታ 21 ደቓይቕ ተሪፉዋ ዝነበረ ባቡር ምጽባይ ቀጸልና።
እንደገና ናብ ዘቋረጽዎ ኣርእስቲ ተመልሱ። ብስቕታ ከዳምጾም ወሲነ። ናብቲ ዕላል ክጽንብረኒ ዝደለየ ሓደ ካብኣቶም፣-
“ይቕሬታ ነበሲ ካበይ ቦታ ኢኻ፣ ኣብ ኤርትራ ኣበይ ኔርካ?” ሓተተ።
መኣዝን ሕቶኡ ኣይሰሓትክዎን። እታ ናይ ብዙሕ እዋን መልሰይ ከኣ “ኣኽርያ” ደጊመ’ያ። ንሱ’ውን ደሓን ይእቶ መኣዝን መልሰይ ግዲ ተረዲእዎ ደጊሙ ኣይሓተተንን።
እቲ ቀደም፣ ኣበይ’ዩ ገዛውትኻ ዝብሃል ሕቶ ዝውቱር’ዩ ዝነበረ። ደቀስመራ እንተኮይኖም ኣኽርያ ፣ ማይ ተመናይ፣ ማይ ኣባሻውል፣.. ዕዳጋ ዓርቢ….ወዘተ ይምልሱ፣ ካብ ካልእ ከተማታት እንተኮይኖም ድማ ወዲ ባጽዕ፣ ወዲ ከረን፣ ወዲ ዓዲ ቀይሕ፣ ወዲ ተሰነይ…ወዘት። ካብ ዓድታት ዝመጹ ከኣ ከምኡ ዓድታት እናጠቀሱ …….ዝዓበይሉን ዝተወልድሉን ቦታ ይጽውዑ። ኣበ’ዩ ገዛውትኻ ወይ ከኣ ካበይ ኢኻ ምሕታት ናብ ክፋእ ዘንቀደ ሕቶ ኣይነበረን እቲ ቀደም እዋን።
ኣባል ሓሙሻይ ዙርያ ኮይነ ኣብ ዝተዓለምክሉ እዋን እዞም ዝጠቀስክዎም ከተማታትን ዓድታትን መላለዩ ሓድሕድና’ዮም ዝነበሩ። ካብ በስማቶም ንላዕሊ ወዲ ባጽዕ፣ ወዲ ከረን፣ ወዲ ዓዲቀይሕ፣ ብሌናይ፣ ዓሳውርታ ብዝብሉ ሳጓታት ዝዝክሮም ብዙሓት’ዮም። ካብዚ ዝሓለፈ ንጽልእን ምፍልላይን ዘንቀደ ትውልዲ ዓድን መበቆልን ምሕታት ክሰምዕ ግና ቦኽሪ እዝነይ ኣብ ስደት’ዩ። ሓደ ካብ ምልክታት ሕማም ስደት ከኣ’የ ዝብሎ። ስደት ሲንድሮም።
ኣብ ኢንተርነት፣ ፌስቡክ ፓልቶክን ትዊተር ዓድታት እናልዓሉ፣ መበቆልን መፈላለይን ነገራት ክጽሕትሩ ዝውዕሉን ዝሓድሩን ምህላዎም ኣስተብሂልኩም ትህልዉ ኢኹም። ተበግሶኦም ታሪኻዊ መጽናዕቲ ንምክያድ እንተዝነብር ማሕረ ምኾነ። ዕላማ መልእኽቶም መታሕትን ከበሳን፣ ሓመሴን ኣከለጉዛይን ሰራየን፣ ትግራይ ትግርኚን ንምራጽም ዘንቀደ ክመስል ስለዝመረጹ፣ ቅዱስ ዕላማ ኣለዎም ንምባል ኣየድፍርን።
ታሪኽን መበቆን ሓደ ሕብረተሰብ ንምጽራይ፣ ንኻልእ ሕብረተሰብ ምዝላፍን ምቁንጻብን ወይ ከኣ ነቲ ሓደ ምንኣድ ነቲ ካልእ ከኣ ምንሻው ዘድልየሉ ምኽንያት እንታይ ኮን ይኸውን። ኣበሳ ሕብረተሰብ ከጻሪ ዘንቀደ ውርጹጽ ኣበሳ ዘይብሉ ሰብ ከ ይህሉ ዶ ይመስለኩም?
ሓደ እዋን ንባረንቱ ኣብ ዝጓዓዘሉ ዝነበርኩ እዋን፣ ከባቢ ሃብረንቓቓ ብዝበጻሕና፣ ኣብ ሕብረተሰብ ኤርትራ ደቒቕ መጽናዕቲ የካይድ ከምዘሎ ኮይኑ ዝስምዖ መሳርሕተይ ነበረ’ሞ፣
“እቲ ቀደም እኮ ካብ ሃብረንቓቓ ክሳብ ሰረጀቓ ናይ ብሌን’ዩ ዝነበረ” በለኒ።
ንመጽናዕቱ ብምምስሳል ስም ይኸዶ ከይህሉ እናፈራህኩ፣
“እሞ ዓድታት ቀብሪ ደሓርን ቀብሪ በያን ናይ ክልል ሶማል ከኣ ናይ ትግርኛ’ዩ ዝነበረ ማለት’ዩ” መለስክሉ።
ስማት ዓድታት ንመበቆል ህዝብታት ይውክል ዶ ኣይውክልን ርእሱ ዝኸኣለ መጽናዕቲ’ዩ።
መሳርሕተይ ግና ንመበቆልን ታሪኽን ህዝብታት ቤጃን ቤጋምድርን፣ ኣገውን ብሌንን ላስታን እንደርታን፣ ኣኽሱምን ሳባን፣ ኣዱሊስን በለው-ከለው…ወዘተ እናልዓለ መሊሰ ክሳብ ዝድንቁር ሕውስውስ ኣበለለይ።
ኣብ ገላ ካብ ዕላላቱ ከም ቁጥዕ እናበለ’ዩ። ንመበቖል ገለ ህዝብታት ክሳብ ምዝላፍ ይመጣጠር። ክትዕና መዛዘሚ ክንረኽበሉ ከምዘይኮና ተረዲኡኒ ኣሎ። ንግዜኡ ሰማዒ ጥራይ ክኸውን መሪጸ። ክልተ ኣፈን ሓንቲ እዝንን ናይ ዘለዎ ሰብ ፍልስፍና ሓዘል ጽውጽዋይ ከኣ ዘኪረ።
ፈጣሪ ንሰብ ዝዓደሎ ኣካላት በብጽምዲ ክነሱ፣ እተን ብዘይጽምዲ ዝተዓደላና ግና ኣዝየን ሓደገኛታት’የን። ሓንቲ ርእሲ፣ ሓንቲ ልቢ፣ ሓደ ከብዲ፣ ሓንቲ መልሓሰን ሓደ መትሎን ወይ ሓንቲ ርሕምን። ካብዘን ኩለን ዝያዳ ሓደገኛ ክትከውን እትኽእል ተዛሪባ ዘይትርብርብ ጸሪፋ ከኣ ዘይትዓግብ መልሓስ’ያ በሃላይ’የ። ሰብ ክልተ ኣፍ እንተዝነብሮ፣ ኣድራጋ ክጻረፍን ኣድራጋ ክበልዕን ነዛ ዓለም ዝያዳ’ዚ ዘላቶ መሕስኣ። በዛ ሓንቲ ኣፍና እኳ ክንድዚ ካብ ተጻረፍና’ሲ ክልተ እንተዝህልወና ደኣ ሕሰብዎ እንዶ? ሰብ’ሲ እንኳዕ ደኣ ክልተ ኣፍ ኣይሃለዎ፣ ዋላ’ኳ ኣፍ ካብ ምልኣት ልቢ ትዛረብ እንተኾነት። ልቢ’ውን ሓንቲ ምዃና ኣይትዘንግዑ። ክልተ ልብን ክልተ ኣፍን እንተዝህልወና’ሞ፣ ኣብ ሓደ እዋን ጥዑምን ጨዋምን ማይ ከምእተፈልፍል ዔላ ዶ ምኾንና? እዝግዮ…!
ካብ ማልሞ ናይ ሽወደን ናብ ርእሰ ከተማ ደንማርክ ዝኾነት ኮፐንሃገን ዘሳግር ኣስታት ሸሞንተ ኪሎሜተር ዝንውሓቱ ባሕሪ ዝሰንጠቀ ድልድል ብመስኮት ባቡር እናተዓዘብኩ’የ። ኣብ ኤውሮጳ ብዓይነቱ ናይ መጀመርያ’ዩ። ነበርቲ እተን ጎረባብቲ ከተማታት ኦራሰንድስብሩን ‘ዮም ዝብልዎ። ነታ ኣብ ሽወደን ብዕብየታ ብሳልሳይ ደረጃ እትስራዕ ከተማ ማልሞ፣ ምስ ርእሰ ከተማ ደንማርክ ዝኾነት ኮፐንሃገን ከምእትራኸብ ብምግባሩ፣ ንማልሞ ቁሸት ኣምሲሉዋ ክብሉ’ውን ይጨርቁ’ዮም። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰዓት ብዝመላለሳ ባቡር፣ ኣውቶቡሳትን መካይንን ኮፐንሃገንን ማልሞን ኣብ ሓንቲ ሃገር ዝርከባ ተቐራረብቲ ከተማታት’የን ዝመስላ። እቲ ሓቂ ግና ኦራሰንድስብሩን ዘራኸበን ክልተ ጎረባብቲ ሃገራት’የን። ስሙ ምሓዙ’ውን ስለዝኸበደኒ ድልድል መረብ ክብሎ’የ መረጺ። መረብ ናይ ኤውሮጳ። ካብ ጽቡቕ ምንዮት ዝነቐለ’ዩ። መረብ ንመጀመርያ እዋነይ ዝርኣኽዎ ናይ መወዳእታ ምሩዃት ኵናት ኤርትራን ኢትዮጵያን ክለዋወጡ’ዩ።
ድሕሪ’ዚ እዋን’ዚ ድልድል መረብ ሰብ ካብ ዘይመላለሶ 15 ዓመቱ ኮይኑ ኣሎ። ንህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ከቐራረብ ዝተሃንጸ ድልድል፣ ብሰሪ ተጻረፍቲ መረሓሓቒ ክኸውን ምዕዛበይ ኣመና’ዩ ዘጉህየኒ። ካብ ዓዲዃላ ናብ ራማ ብመረብ ንምስጋር ኣስታት ሓደ ሰዓት ዝወስድ ጉዕዞ፣ ብስግረ ዶብ 18 ሰዓታት’ዩ ወሲዱለይ።
‘ስግር መረብ ስለእትውለድ ብዛዕባ መረብ ምላሽ ዘማጉት የብልካን’ ዝወቕስዎም ነበሩ ንኣቶ ወልድኣብ ወልደማርያም። ካብ ናይጀርያ ጀዓሊን ናይ የመን ጀበሊን ዝመበቆሎም ብዛዕባ መረብ ምላሽ ካብ መጎቱ፣ ስግር መረብ ዝተወልደ ደኣ ክንደየናይ ዘየማጉቶ’ መለሱ ኣቶ ወልድኣብ። እቲ እዋን’ቲ እንኳዕ እኳ ኢንተርነት ኣይነበረ። ተጻረፍቲ ብፌይስቡክ፣ ቲውተርን ፓልቶክን ቶግ ምተብሃሉ። ንምልልስ ኣቶ ወልድኣብን ተጻረፍቶምን፣ ናይ ዘመና ተጻረፍቲ ከየኮማስዕዎ ኣይተረፉን። ዝያዳ እኳ ደኣ ውርዝይናን ጭውነትን ብዝጎደሎ። መረብ ዝያዳ ከቀራርቦ ንዝኽእል ጎረባብቲ ህዝቢ ከረሓሕቁ፣ እንተኾነሎም’ውን ከናቑቱ ውዒሎም ዝሓድሩ ተጻረፍቲ ብዙሓት’ዮም።
ብመሬት ዘይራኸባ ዴንማርክን ሽወደንን ሳላዚ ካብ ዝህነጽ 15 ዓመቱ ዘቑጸረ ድልድል ኦራሰንድስብሩን ክቐራረባ እንከለዋ፣ ቅድሚ ሚእቲ ዓመት ኣቢሉ ብዝተሃንጸ መረብ ዝተቐራረባ ጎረባብቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ክረሓሓቓ ንዕዘብ ኣሎና። ነገረ’ያ ኣጋጣሚ ከኣ፣ መረብ ኤውሮጳ ዝተኸፍተሉ፣ መረብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዝተዓጽወሉ ምዃኑ ከይገረመኒ ኣይተረፈን።
ወሓዚ ላ ሴን ናይ ፈረንሳ ናብ ኣትላንቲክ ኣብ ዝፈሰሉ ናይ መወዳእታ ጉዕዞኡ፣ ንወደብ – ለ ሃርቭ ካብ ማእከል እታ ሃገር ከምዝፍለ ስለዝገበሮ፣ ነዚ ብዝሓጸረ መንገዲ ንምርኻቡ ፈረንሳውያን ዘመናዊ ተንጠልጣሊ ድንድል ምህናጾም ሰብ ኣዛሪቦም’ዮም። ድልድል ኖርማንዲ ብዝባኑ እናክትጕዓዝ ዝስምዓካ ምንቅስቃስ እኳ እንተዘይሃለወ ብግብሪ ግና ምስ ማዕበል ናይቲ ዝፈስስ ወሓዚ ሓይሎ ሜትሮታት ንየማንን ጸጋምን’ዩ ዝወዛወዝ። ፖትሩጋላውያን’ውን ምስቲ ኣብ ኣመሪካ፣ ሳንፍራንሲስኮ ዝርከብ ጎልደን ጌት ብሪጅ ዝመሳሰል ድልድል ሃኒጾም፣ ነታ ብባሕሪ ኣብ ክልተ ዝተኸፍለተ ከተማ ሊዝበን ከምእትራኸብ ጌሮም ኣማዕሮጎማ’ዮም። ነበርቲ’ዛ ጥንታዊ ከተማ ሊዝብዋ’ዮም ዝብልዋ። ኣብ ናይ ፈለማ ጉዕዞይ ናይ ቕብጥሮት ስማ’ዩ መሲሉኑ። ከምዚ እኳ ንሕና ንከተማ ኣስመራ፣ ኣስማሪኖ…እንብላ ማለት’ዩ።
ድልድላት ኖርማንዲን ሊዝብዋን፣ ዘመናውን ንተዓዛቢ መሳጥን’ዩ። ቁጠባዊ ኣገዳስነቱ’ውን ኣመና ዕዙዝ። ክንድቲ መረብ ንከባቢታት እንዳገርስን ራማን ንምምሕዳር ንኡስ ዞባ ዓድዃላን ወረዳ መረብ ለኸን ክህልዎ ዝኽእል ባህላውን መበቆላዊ ምትእስሳር ዘገድስ ግና ኣይመስለንን።
ድልድል መረብ ከም ኦራሰንድስብሩን ሓለፍኡን ክኸውን ምምናየይ ከኣ ምስ ዕሽነት ኣይትጸብጽቡለይ። መረብ ዋላ’ኳ ዘመናዊ ድልድል እንተዘይኮነ፣ ታሪኻዊ’ዩ ግን።
ኣብ ኵናት ኤርትራን ኢትዮጵያን ክልቲኦም መንግስታት ንድልድል መረብ ንምፍራስ ስጉምቲ ዘይምውሳዶም ተስፋ ዘሎ ኮይኑ ይስምዓኒ። ኣርእስተይ፣ ብዝጸረፍናዮ መስፈር ከይንጽረፍሲ ኣይንጻረፍ ስለዝኾነ፣ ነዞም ጎረባብቲ መንግስታት በዚ እንተመጎስክዎም ኣይትሓዙለይ።
ነገረ’ያ ጸርፊ መንግስታት ካብ ተላዕለ፣ መራሒ ቬኔዙዌላ ነበር ኡጎ ቻቨዝ ንፕረዚደንት ኣመሪካ ነበር ጆርጅ ቡሽ ኣብ ገዛእ ዓዱ ኣብ ቅድሚ እኩባት መራሕቲ ሃገራት ‘ዲያብሎስ’ ክብል ዝጸረፈሉ ኣጋጣሚ ትዝክርዎ ዶ? ኣተኩሮ ማዕከናት ዜና ዓለም ስሒቡ ኔሩ’ዩ። እቲ እዋን’ቲ ዓለም ሲ እንኳዕ ንጸርፍታት መንግስታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘይትሰምዖ ኮነት ዝበልክሉ ኣጋጣሚ’ዩ።
ካብ መንግስታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ጸርፊ ከም ኣይሂ ዝናብ ዝወርደሉ ዝነበረ እዋን፣ ብዝያዳ ዝዝክራ ‘ከዳሚ’ያ። ንበሃልታ ተመሊሳ ዘጽረፈት ጸርፊ’ያ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዝዳሎ ናይ ኢትዮጵያ ዜና ክትደጋገም ስለዝተወሰነ፣ እዝኒ ሰማዕቲ ዝኾኸየት ነበረት። ዝኸዓቡዋ ከኣ እቶም ዝበዝሑ’ዮም ዝብል ግምት ኣሎኒ። 150 ቃላት ኣብ ዝነበራ ዜና፣ እተን 50 ዝኾና ‘ከዳሚ ስርዓት ወያነ’ ዝብላ ምንባረን ሓንቲ ፍጻሜ እዝክር።
ክኢላታት፣ ዜና ቅጽላትን ኣጋንኖን እንተዘይበዝሖ ብፍላይ ከኣ ጸርፊ እንተዘይሃልዎ’ዩ ዝምረጽ ክብሉ ካብ ሞያን ስነ ምግባር ጋዜጠኝነትን ዝተበገሰ ርእይቶ ሃቡ። ሰማዒ ኣይረኸቡን። ‘ጸርፊ ሓበሬታ ኣይኮነን። ፍልጠት የብሉን። ጥበብ’ውን ኣይኮነን’ ደጋገሙ። ካብ ጌግኡ ዝጠዓስ’ሞ ዝምለስ ግና ተሳኢኑ። ዝያዳ ዝተጻረፈ ዝሓየለ ጋዜጠኛ ክሳብ ዝቑጽረሉ መድረኽ ተበጺሑ። ካብ ኩሉ ዝበኣሰ ከኣ፣ መንግስቲ ኤርትራ ተጻሪፉ ካብ ዘውረዶ ጉድኣት ንላዕሊ ንገዛእ ዜጋታቱ ዝመሃሮም ጸርፊ ብኢሱ። እንሆ ኸኣ ሎሚ፣ ሓያሎ ካብኣቶም ኣብ ኢንተርነት፣ ፌስቡክ፣ ትዊተርን ፓልቶክን ክጻረፉ ይውዕሉን ይሓድሩን ኣለዉ። ዝያዳ ዝተጻረፈ ዝያዳ ዝተቓወመ ክሳብ ዝመስል፣ ጸርፊ ብኮናትል ይራገፍ ኣሎ።
ገለ ገሊኣቶም ንፕረዚደንት ኢሳይያስን ነቲ ንሱ ዝመርሖ መንግስትን ጸሪፎም’ውን ስለዘይጸገብዎ፣ ‘በጃኻትኩም ኣጻርፉና፣ ጸርፊ ዘይተጻረፈ ካባና ይፈለ’ ክሳብ ምባል ዝበጽሑ’ውን ረኺበ ኣለኹ። ዲክታቶር፣ መላኺ፣ ጨቛኒ፣ ክናና፣ ወዲ መድህን በራድ፣ ዲያብሎስ…..ወዘተ..ወዘተ ዝኣመሰሉ ቅጽላትን ጸርፍታትን ገና እኹላት ስለዘይኮኑ፣ ሓድሽ ጸርፍን ቅጽላትን ዝመሃዘ ከም ጥበበይና ዝቑጸረሉ ግዜ ኣርኪቡና ኣሎ። ሓድሽ ሓበሬታ ምንዳይ ደኣ’ምብር ወግሐ ጸብሐ ሓድሽ ጸርፊ ምምሃዝሲ ዝዓብሶ የብሉን። ዘምጽኦ ለውጢ’ውን የልቦን በሃላይ’የ።
ጸርፊ ናብ ኩሉ መኣዝን’ዩ። ጸርፊ ንመንግስታት፣ ጸርፊ ንውልቀሰባት፣ ጸርፊ ንዘርኢ ሰብ፣ ጸርፊ ንህዝብታት፣ ጸርፊ ንመበቆል፣ ጸርፊ ንሃይማኖት፣ ጸርፊ ንብሄራት፣ ጸርፊ ንቋንቋታት፣ ….ኮታ መወዳእታ የብሉን። ኢንተርነት፣ ብፍላይ ከኣ ፌስቡክን ፓልቶክን ኣብ ዝኣትወሉ እዋን፣ በራሪ ጸርፍታትን ስኬጆታትን ከይረኽበኒ’የ ዝሰግእ። ኣውራ ዘስግእኑ ግና እቶም ህዝቢ ብህዝቡ፣ ሕብረተሰብ ብሕብረተሰቡ ንምጽራፍ ትብዓት ዝረኸቡ ውልቀሰባት’ዮም። ብሓቂ ተበዓት’ዮም። መበቆልን ዘርእን ህዝብታትን ሕብረተሰብን ንምጽራይ ካብ ዝብገሱ እሞ ህዝብታትን ሕብረተሰባትን ንምዝላፍን ቅድሚ ምትብዖም፣ ገዛእ ዘርእናን ዘርኢ ደቅናን ንምጽራይ ተቢዖም እንተዘትብዑና ኣመና መድነቕክዎም። ሳላ ምዕባለ፣ ዘርእኻን ዘርኢ ደቕኻን ንምጽራይ ሎሚ ሳልስቲ ዘይወስድ መርመራ DNA ምግባር ጥራ’ዩ።
ሕሉፍ የማናዊ መርገጺ ዘለዎ ፖለቲከኛ ፈረንሳ’ዩ። ኣብዚ እዋን’ዚ ወዲ 87 ዓመት ኮይኑ ዝርከብ ዦን ማሪ ለ ፐን፣ ንዝመርሖ ሕሉፍ የማናዊ ሰልፊ፣ ሃገራዊ ግንባር፣ ብሰንኪ እርጋን ከመሓድሮ ብዘይምኽኣሉ ንቦኽሪ ጓሉ ማሪን ለ ፐን ኣረኪቡ፣ ናይ ክብሪ ስም ጥራይ’ዩ ሒዙ ዘሎ። እዞም ዓሌት፣ መበቆልን ዘርእን እናጻረዩ ብምጽራፍ ዝልለዩ ስድራ ፈረንሳ ብጥቕልሉ ብ ‘እንዳ ለ ፐን’ዮም ዝፍለጡ። ክብሪ ፈረንሳ ክምለስ እንተኾይኑ ሕብረተሰብ ፈረንሳ ፈሪሱ ዳግም ክህነጽ ኣለዎ’ዩ መርገጺኦም። ምትሕንፋጽ ጸሊም፣ ዓረብ ኣይሁድ፣ ጂፕሲን ካልእ ዓሌታትን ንሕብረተሰብ ፈረንሳ ጸይቕዎ’ዩ’ሞ ክፈርስ ኣለዎ በሃልቲ ከኣ’ዮም። ከተፍርስ ቀሊል’ዩ። ዝኸበደ ክትሃንጽ’ዩ። እንዳ ለፐን ግና ብዓሌት፣ ሃይማኖት፣ መበቆልን ዘርእን እናጠቓቐሱ ንሕብረተሰብ ፈረንሳ ከፍርስዎ ዘይፍንቅልዎ እምኒ የለን። ህዝቢ ፈረንሳ ሳላ ዝሓለፎ ሰውራታት ኣብ ኤውሮጳ ዝሓሸ ናይ ምጽዋር ተሞክሮ ዘጥረየ ህዝቢ’ዩ ዝብሃል። እንዳ ለ ፐን ግና ተኸኣኢልካን ተጸዋዊርካን ምንባር ዝብሃል የለን፣ ዘርእን መበቆልን ዓሌትን ምስ ዝጻረ’ዩ’ያ እቲ ዝብህጉዋ ፈረንሳ ህላዌኣ ክረጋገጽ ዝኽእል በሃልቲ’ዮም።
ኣብ ሓደ ሙዉቕ ክረምቲ፣ ንእሽቶ ጓሎም ንእንዳ ለ ፐን፣ ከም ወዝቢ ምልኩዕ ጎበዝ ኣጋጣማ’ሞ ኣይ ሳልይስቲ ኣይ ራብዕቲ ብኡ ንብኡ ድቂ ሓዘት። ንእንዳ ለ ፐን መንጸሮር ኮነ። ተጓይዮም ዓሌት፣ ዘርእን መበቆልን ጓሎም ዘጥነሰ ጎበዝ ኣጻረዩ። ወዮ ጎበዝ ካብ ዝምክሕሉ ዘርእን ዓሌትን ፈረንሳ ዘይምዃኑ ጥራይ ከይኣክል፣ ኣቐዲሙው’ን ካብ ክልተ ጎራዙ ብዘይ መርዓን ንቡርን ኣቦ ክልተ ቆልዑ ምዃኑ ፈለጡ። ረኺሱ’ዩ፣ መሽሚሹ’ዩ፣ ጠቕሊሉ ከይፈረሰ ኣይክህነጽን’ዩ ክብልዎ ንዝጸንሑ ሕብረተሰብ ፈረንሳ ዝያድኡ ዝረኸሱ ኮይኖም ከኣ ተሰምዖም። ጓሎም ዘጥነሰ ጎበዝ ውሉደይ ኢሉ ከይሓትት፣ እቲ ቆልዓ ድማ ብስም ኣቡኡ ዘይኮነ ብስም እንዳ ለ ፐን ክጽዋዕ ዛጊት ምስጢሩ ዘይተነግረ ስምምዕ ጌሮም ከኣ ብምስጢር ሓዝዎ።
እዚ ናይ ሓያሎ ዓመታት ምስጢር ዝተኸሽሐ፣ ኣቦ ቆልዓ ብሰንኪ ካንሰር ቅድሚ ሞቱ ሎሚ ዓመት ኣብ ወርሒ ለካቲት ኣብ ዝዘርግሓ መጽሓፍ ነበረ። ናይ ነገር ኣጋጣሚ ድማ እዚ ጓሎም ንእንዳ ለ ፐን ኣጥኒሱ፣ ስም ወዱ ድማ ብስም እንዳ ለ ፐን ክጽዋዕ ዝተሰማማዓሉ ምስጢር ንዓመታት ዓቝሩ ዝጸንሐ ፈረንሳዊ፣ ካብ 2009 ክሳብ’ቲ ብጽኑዕ ሓሚሙ ካብ ስራሕ ዓለም ዝተፋነወሉ 2012 ኣብ ኤርትራ ዝተመደበ ኣምባሳደር ሪፖብሊክ ፈረንሳ ነበረ።
ኣምባሳደር ሮዠ ኦክ ቅድሚ ሞቱ ኣብ ዘዳለዋ ንታሪኽ ህወይቱ ኣብ እተዘንቱ መጽሓፍ፣ ንእንዳ ለ ፐን ካልእ መርድእ’ውን ገደፈሎም’ዩ። ምስቲ ዝፍንፍንዎ ዓሌት ኣይሁድ ጥቡቕ ምትእስሳር ከምዝነበሮን ኣባል ስለያ እስራኤል ምባሩን ዘቃልዕ መርድእ።
ናይ እንዳ ለ ፐን ፍጻሜ፣ ‘ሕማቕ ዘንቀደ ዘርኢ፣ ዓሌትን መበቆልን ናይ ምጽራይን ምቱኽቷኽ ተበግሶ ንዘለዎም ተጻረፍቲ፣ ቅድም ቀዳድም ዘርእን ዓሌትን ገዛእ ርእሶምን ደቆምን የጻርዩ’ሞ፣ ህዝቢ ብህዝቡ ሕብረተሰብ ብሕብረተሰቡ ንምጻርፍ ትብዓት ክረኽቡ’ ንምባል ኣኽኢልዎም’ዩ ንሓያሎ ኣንጻር የማናውያን ሰልፍታት ዝቆሙ ፖለቲከኛታት።
ዘርኢ፣ መበቆልን ዓሌትን ንምጽራይ እንተተበጊስና እምበኣር ሓደራኹም! እንተስ ኣባና እንተስ ኣብ ደቅና መበቆል ስግር መረብ ጥራይ ዘይኮነ መረብ ዘየራኽቦ፣ ስግር ባሕርን ውቅያኖስን መበቆል ርሑቕ ምብራቕ ኤስያ’ውን ክጸንሓና ስለዝኽእል ቅድመ ምድላዋት ንግበር።
እቲ ዝሓሸ እኳ ብዝጸረፍናዮ መስፈር መታን ከይንጽረፍ ሲ እንተዘይተጻረፍና’ዩ በሃላይ’የ።
ዘዋሪት ብርዐይ ዊን ዝበላ ኣርእስቲ ሃሰው ኢላ ኣብ ካልእ ኣጋጣሚ ክሳብ እንራኸብ ደሓን ቀንዩ።
ዕባይ ኣኽርያ ካብ ፓሪስ
15 ግንቦት 2015
=============================


text:
ኣብ ናይ ፍትሒ ዓለም ፍርዲ ብኸምኡ እንክጥለም
ኣይኮነንዶ ክሕሰብ አይከኣልንው’ን ክሕለም
ንከታሪ ቀታሊ ሰብ ዝሰድድ ብነጻ
ነቲ ንጹህ ዝፈርድ ዘይገበረ ዓመጻ።
እቲ ብኽፉእ ግብሩ ብሰብ ዝተኻዕበ
ብእከይ ዝፍለጥ ሃገር ዘዛረበ
ብዙሓት ብምቕታል ሰብ ዘረብረበ
ምስቲ እንዳዞረ ጽቡቕ ዝገበረ
ሂወት ብዙሓት ካብ ዕረ ዘመቀረ
አብ መጋባእያ ፍርዲ ደው ኢሉ ማዕረ ማዕረ
በርባን ነጻ ተባሂሉ ገለ ከምዘይገበረ።
ፍትሒ ተረጊጹ ኢለ ክጣበቕ ክማጎት
ሰማያዊ ምስጢር ተገልጸለይ ብሃንደበት
በርባን ምኻኑ ናትና ናይ ሓጥኣን ኣብነት።
ለካ የሱስ ካብ ሰማያት ዝመጸ ተጋይሹ
ምእንቲ በደል ደቂ ሰባት’ዩ ብመከራ ተሓምሽሹ
ኣበሳ ወለዶታት ናብኡ ይሕለፍ ሓዲግዎ
ጽዋእ ዓስቢ ሓጢኣት ብዙሓት ባዕሉ ጨሊጥዎ።
ንሕና ብሂወት ክንነብር ሞትና ወሲዱ
ንኽንጸድቕ ተፈሪዱ፡ ንኽንከብር ተዋሪዱ
እሞ ይበልጽ ምስኡ ምስምማዕ፡ ኣብ መንገዱ ምጽናዕ
ካብ ደሓር ብበደልና ንዘልኣለም ባዕልና ንቕጻዕ።
ማር 15:7 "ምስቶም ጋሮ ዝገበሩ ኣብቲ ጋሮውን ነፍሲ ዝቐተለ፡ በርባን ዚብሃል ተኣሲሩ ነበረ።"
ማር 15:11 "እቶም ሊቃውንቲ ኻህናት ግና ነቶም ህዝቢ፡ ንበርባን ኪፈትሓሎም ኪልምኑ ኣዕገርገርዎም።"
ማር 15:15 "ጲላጦስ ድማ፡ ፍቓድ እቶም ህዝቢ ኺገብር ስለ ዝፈተወ፡ ንበርባን ፈትሓሎም። ንየሱስ ከኣ ኪስቀል ገሪፉ ሃቦም።"


text:
ኣብ እስራኤል ዝነብሩ ተመሃሮ ዩኒቨርሲቲ፡ መማህራን፡ ተጋደልቲ ነበርን ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎትን ዝርከቡዎም ኤርትራውያን መንእሰያት፡ ብቐዳም 23 ሚያዝያ ምስ ድምጺ ኣሰና ኣብ ዝገበሩዎ ሓባራዊ ዘተ፡ እቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ከም እሱር፡ ኣብ ስደት ከኣ ከም ጅሆ እናተታሕዘ ኣብ ታሪኽ ኤርትራ ዋላ ኣብ ግዜ መግዛእቲ ከይተረፈ ተሰሚዑ ዘይፈልጥ ስቅያትን ግፍዕን ዘሕልፍ ዘሎ መንእሰይ ኤርትራ፡ መዓታቱ ኣብቂዑ፡ ከም ንቡር ጸዋሪ ስድራቤትን ሕብረተሰቡን ክኸውን መታን ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ካብ ስልጣን ተጸሪጉ ኣብ ኤርትራ ሓዱሽ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ክትከል ከምዘለዎ ብዘየወላውን ገሊጾም።
ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት እስራኤል ዝነብሩ ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ንጹሃት ኤርትራውያን ዝወረደ ናይ 325 ህልቂት ብሓደ ኮይኖም ክሓዝኑሉን ብቐጥታ ንዝተተንከፉ ቤተሰብ ንምጽንናዕን ብዝገበሩዎ መደብ መሰረት፡ ልዕሊ 5 ሽሕ ህዝቢ ሎሚ ንጉሆ 9 ሚያዝያ ኣብ ቴልኣቪቭ ተኣኪቡ ብጸሎተ ፍትሓት መራሕቲ ሃይማኖት ዝተመርሐ ናይ ሓዘን ስነስርዓት ከምዘካየደ ቅድሚ ሒደት ደቓይቕ፡ እቲ ፍጻሜ እናተኻየደ ብቐጥታ ዝደወልናሎም ተሳተፍቲ ናይቲ ስነስርዓት ገሊጾም።
ትማሊ ክልተ ንግዚኡ ስሞም ክንዕቅቦ ዝመረጽና ኣሕዋት ካብ እስራኤል ደዊሎም እዚ ዝስዕብ ሓበሬታ ሂቦምና።
ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ስደተኛታት ኤርትራውያን ሞትን ጥይትን ህግደፍ ተሳጊሮም ምድረ በዳ ሳሃራ ሰጊሮም፡ ዝፈትውዎምን ዘፍቅርዎምን ኣሕዋቶምን ኣሓቶምን ኣብ በረኻ ሲና ንኣሞራ ብሰንኪ ህግደፍ ወፍዮም ኣብ እስራኤል ዕቑባ ዝሓተቱ መንእሰያት ማእለያ የብሎምን።
ኣምባሳደር ተስፋማርያም ተኸስተ /ወዲ-ባሻይ/ በቲ ጽቡቕካ ክንጅምር።
ኣብ ኣስመራ ዓቢኻ። ኣብ 1970ታት ክትመሃር ንኤውሮጳ ደንማርክ ከይድካ። ኤውሮጳ ውሑዳት ኤርትርውያን ዝርከቡሉ ግዜ ኢይ ነይሩ ። ኣብ ደንማርክ ከም ኣባል ማሕበር ኤርትርውያን ንናጽነት ኣብ ኤውሮጳ /ኤ.ና.ኤ/ ከምዝነበርካ ትዛረበሉ ነይርካ።ገለ ኣካየድቲ ማሕበር ተማሃሮ ከምዝሕብርዎ፡ ኣባል ከምዘይነበርካ ይገልጹ።
ብመሰረት’ቲ ሓበሬታ፡ ገለ ተሓባበርቲ ኤርትራውያን ዝርከቡዎም ዘይሕጋውያን መሰጋገርቲ ራሻይዳ፡ ብውሑድ ገንዘብ ናብ እስራኤል ከነስግረኩም ኢሎም ብምትላል ካብ ሱዳን ድሕሪ ምብጋስ ኣብ ምድረበዳ ሓውሲ ደሴት ሲናይ ምስ በጽሑ ኣዝዩ ዝተዓጻጸፈ ገንዘብ ክኸፍሉ ብማረምትን ማእሰርትን ሓዊ ምንዳድን የገድዱዎም ኣለዉ። እዞም ሞቶም ዝብሃሉ ዘለዉ ሰለስተ መንእሰያት ከኣ ግዳያት ናይ ከምዚ ዝኣመሰለ ግፍዒ እዮም።
ብመሰረት ሓበሬታ ማዕከናት ዜና እስራኤል፡ ሰበስልጣን ‘ታ ሃገር፡ እቲ ብ ’ሪቮሉሺናሪ ጋርድ’ ዝብል መጸውዒ ዝፍለጥ ሰራዊት እስላማዊ ሪፓብሊክ ኢራን፡ ኣብ ገማግም ቀይሕባሕሪ ኤርትራ ወተሃደራዊ መደበር ንምምስራት ልኡኹ ናብ ኤርትራ ከምዝሰደደ ብምጥቃስ፡ ኢራን ኣብታ ንነዊሕ እዋን መሓዛ እስራኤል ኮይና ዝጸንሐት ኤርትራ፡ ወተሃደራዊ ህላወ ክትምስርት ጀሚራ ምህላዋ ከምዝገለጹ ተፈሊጡ።
ኣምባሳደር እስራኤል ኣብ ኢትዮጵያ፡ ኦደድ በን-ሃይም “ኤርትራ ንመስርሕ ሰላም ቀርኒ ኣፍሪቃ ከተበርዕን ትፍትን፡ ዑቕባ ግብረሽበራውያን ጉጅለታት ኮይና ‘ውን ትርከብ ‘ላ” ብምባል ከምዝኸሰሰ፡ World War 4 Report ዝተባህለ መርበብ ሓቢሩ።
ፖሊስ ግብጺ፡ ሓንቲ ጓል 37 ኤርትራዊት ኣደ ጓል 8ን 10 ኣዋልድ ደኣ ሒዛ ካብ ግብጺ ናብ እስራኤል ክትሰግር ከላ ኣብ ዶብ ብጥይት ቶኪሶም ከምዝቐተሉዋ ብቐዳም 16 ለካቲት ሮይተርስ ካብ እሽማዒልያ፡ ግብጺ ኣብ ዘመሓላለፎ ጸብጻብ ሓቢሩ።
ኣብ ምስሪ ዝርከቡ ኤርትራውያን: ምስሪ ናብ እስራኤል ክሰግሩ ዝሓዘቶም 12 ኤርትራውያን ናብ ኤርትራ በስገዳድ ብምምላሳ ቁጠዐኦም ብምግላጽ፡ ኣህጉራውያንን ሃገራውያንን ማሕበራት ተጣበቕቲ መሰላት ንጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ምስሪ ዕቱብ ኣቓልቦ ክገብሩሉ ጸዊዖም።


text: እቲ ንነዊሕ ዘመናት ክጽበዮ ዝጸንሐ ህዝቢ ዓለም(ብፍላይ እኳ ኣይሁድ)ብመንገዲ መልኣክ ገብርኤል ኣደ እቲ መሲህ ክትከውን ካብ ማእከል ብዙሐት ኣዋልድ ዝተሓረየትን ድንግልን ማርያም እቲ "...ክትጠንሲ ወዲ ከኣ ክትወልዲ ኢኺ ስሙውን የሱስ ክትሰምይዮ ኢኺ.."ሉቃ:1:31 ዝብል ብስራት ምስ ሰምዐት ኣሰምበዳን ኣስደመማን። ከምዚ ብምባል እውን ብሕቶ መልክዕ ተደነቀት "...እዚኽ ሰብኣይ ከይፈለጥኩስ ከመይ ኢሉ ከኽውን እዩ..." እቲ ኣበሳራይ መልኣኽ'ውን ከምዚ ብምባል መለሰላ "...መንፈስ ቅዱስ ክወርደኪ ሓይሊ እቲ ልዑል እውን ከጽልለኪ እዩ..."ሉቃ:1:34-35 እቲ ዘረባ ማለት ቆልዓ ብዘይ ርክብ ሰብኣይ ዘይሕሰብ እዩ። ኣብ ታሪክ እውን ኣይተርኣየን ልዕሊ ሕጊ ተፈጥሮውን እዩ። ግና ሕቶ ማርያም ነቲ ብዛዕባ ዝሰምዓቶ ቃል ከም እተጠራጠረቶ ውይውን ከም ዝነጸገቶ ኣየስምዕን እዩ። ዋላኳ ከመይ ይኽውን ምሉእ ርድኢት እንተዘይተረድእት ነቲ ዝበላ ቃል ኣሚናቶን ተቀቢላቶን ”...እኔኹ ኣነ ባርያ እግዚኣብሄር ከምቲ ዘረባኻ ይኹነለይ በለት...”። እቲ ክርሳዕ ዘይብሉ ኣብቲ ተኣምራት ዝጠፍኣሉ መለኮታዊ ራእይ ንኣማኢት ዓመታት ዘይተገለጸሉ ክሳዕ እቲ መልኣኽ ንካህን ዘካርያስ ዝተገለጸሉ እዋን ድማ ንሓደ ካብ ደቂ ሰባት መልኣክ ኣምላኽ ዘይተርኣየሉ እዋን እታ ድንግል ዝኾነት ሰብ ብዘይ ምጥርጣር ነቲ ብኣምላኽ ዝተውሓባ ሕርየት ተቀበሎቶ። እቲ ንደቂ ሰባት ክሳብ ሕጂ ምስጢር ዝኾነ ምውላድ ጐይታናን መድሓኒናን የሱስ ክርስቶስን ካብ ድንግል እቲ ዅሉ ዝኽእል ኣምላኽ ድማ ሰብ ኾይኑ(ፍጹም ሰብ)ምምጽኡ ብመንገዲ “ተሰጉዎ”(incarnation)ኣምላኽ ብኣርኣያ ሰብ ምግላጹ እቲ ካብ ዘልኣለም ዝሰርዖ ምድሓን ኣምላኽ ንደቂ ሰባት በዛ መዓልቲ ኣበሰሮ። ዘሕጉስ ብስራት ካብ ኣርያም እቲ ጽላሎት ዝተኣለየሉ እቲ ሓድሽ ኪዳን ድማ ኣብ ክውንነት ዝተርኣየሉ መዓልቲ ሓጎስ ንደቂ ሰባት! ስብሃት ንኣምላኽ!


text:
ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ናይ መንግስቲ ኣካላት ብዘይኮኑ ዝተፈፀሙ ገበናት ከም መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ከምዘይወስዶም ናይቲ ትካም መፅናዕቲ ዘካይዱ ኣቶ ፍስሃ ተክሌ ገሊፆም።ኣቶ ፍስሃ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብዝሃብዎ መግለፂ ብናይታ ሃገር ሕጊ ዝርኣዩገበናት እምበር ናይ ሰብኣዊ መሰላት መግሃስቲ ኣይኮኑን ኢሎም።መንግስቲ ንዞም ገበናት እዚኦም ደው ናይ ምባል ሓላፍነት ከምዘለዎ ኣተሓሳሲቦም።ዝተኣሰርሉ ዘይፍለጥንኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ዝወዓሉን ድሕንነቶም ዘይፍለጥ ወልቀሰባት እውን መንግስቲ ጉዳዮም ዕላዊ ክገብር ሓቲቶም።
ኣብ ዓለምለኸ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት \ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል\ንጉዳያት ቀርኒ ኣፍሪካ ዝከታተሉ ኣቶ ፍስሃ ተክሌ ድሕሪ ቅትለት ድምፃዊሃጫሉ ሁንዴሳ ኣብ ኣዲስ ኣበባ፥ኣብ ሃረርጌን ዝተፈላለዩ ከባቢታት ኦሮሚያን ብዝተፈጥሩ ግጭታት ስዒቡ መንግስቲ ስጉምታት ምውሳዱ ሓቢሮም።
5,000 ሰባት ኣብ ቁፅፅር ምውዓሎም ብመግለፂ ድሕሪ ምሕባሩ ሕዚ ግንእቲ ኣሃዝ 7,000 ምብፅሑ ሓበሬታ ከምዘለዎም ገሊፆም::እቶም ዝተኣሰሩሰባት ዝተትሓዝሉ ኣገባብ ብዝምልከት ክለግልፁ ከለው ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዓበይቲ መራሕቲ ፖለቲካዊ ፓርትታት ናይ ኦነግ፣ናይ ባልደራስ፣ናይ ኦሮሞ ፈዴራሊስት ኮንግረስ ሓዊሱ ከምዘለው ሓቢሮም። ጀዋር መሓመድ፣ በቀለ ገርባ፣እስክንድር ነጋ ዝኣመሰሉ ሓዊሱ ጋዜጠኛታት ተኣሲሮም ኣለው ኢሎም።‘’እዞም ሰባት እዚኦም ዝተትሓዝሉ ኣገባብ መብዛሕቲኦም ቤት ፍርዲ ዘይምቕራብ፣ምስ ድርኦም ዘይምርኻብኣሎ፣ንጠበቓታቶም ንምርካብ ዝተፀገሙ ከምዘለው እዩ።ዝተወሰኑ ድማ ብፖሊስ ተቐጥቂጥና ኢሎም ንቤት ፍርዲ ይኹን ንጠበቓታቶም ተዛሪቦም ኣለው’’ኢሎም ብምስዓብ።እስክንድር ነጋ ክትሓዝ ከሎ ይኹን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ብኣባላት ፖሊስ ፌደራል ከምዝተቐጥቀጠ ንቤት ምፍርዲ ምግላፁ ሓቢሮም።
ሸምሰዲን ጠሃ ዝተብሃለ ኣብ ዝተኣሰረሉ እዋን ከምዝተቐጥቀጠን ዝቐጥቀጦ ፖሊስ ንቤት ፍርዲ ከምዘርኣየን ሓቢሮም።ኣበይ ከምዝተኣሰሩዘይፍለጡ ሰባት እውን ከምዘለው ብኣብነት ብምድጋፍ ሓቢሮም ኣለው። ገለ ሰባት ድማ ክሳብ ዝሓለፈ ቀዳም ኣበይ ከምዝተኣሰሩ ዘይፍለጡ ኣለው ምስበሉ ‘’ንኣብነት ናይ ኦሮሞ ነፃነት ግንባር ላዕለዋይ ኣመራርሓ ዝኾኑ ዶክተር ሽጉጥ ገለቴ፣ከኔሳ ኣያናን ካልኦትን ኣበይ ከምዝተኣሰሩ ኣይፍለጥን፤ዝተወሰኑ ናይ ወፃኢ ዜግነት ዘለዎም ናይ ኮንስላር ኣገልግሎት ናይ ምርካብ መሰል ኣለዎም።ኤምባሲኦም እውን ክረኽቦም ይግባእ።እዚ ከምዘይተረጋገፀሎም ኢና ፈሊጥና።ስለዚ ዝተደራረቡ መግሃስቲ መሰላት ከምዘሎ እዩ ዘርኢ’’ ኢሎም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ቀረባ ኣብዘውፅኦ መግለፂ ኣምንሰቲ ኢንተርናሽናል ኣብ ባይታ ዘሎ ኩነታት ኣብ ግምት ዘየእተወ መግለፂ ምውፅኡ ንዘቕረቦ ክሲ መልሲ ክህብሉ ዝተሓተቱ ኣቶ ፍስሃ ዝቐረበ ጥቕሉል ክሲ ስለዝኾነ መልሲ ንምሃብ ከምዝፅገሙ ብምሕባር ዝቐርብ ፀብፃብ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ብዝርዝር መፅናዕቲ ዝሓልፍን ኣብ ካእሎት ሃገራት ዓለም እውን ዝስርሓሉን እዩ ኢሎም።
‘’ኣብ ካልኦት ሃጋራት ይኹን ኣብ ኢትዮጵያ ዝወፅእ ፀብፃብ ብመስርሕ መፅናዕቲ ዝሓለፈ እዩ።ምእካብ መረዳእታ፣ምርግጋፅ መረዳእታ፣ንቶም መግሃስቲ መሰላት ምፍላይ ዝኣመሰሉ ዝተፈላለዩ ደረጃታት ኣለው።ኣምነስቲ ኢንተርናሽና ዝፍለጠሎም ብርቱዓት ናይ መፅናዕቲ መረጋገፂ መስርሓት ኣለዎ’’ ክብሉ ገሊፆም።
ልዕሊ ኩሉ ድማ ናይ ሰብኣዊ መሰል ሕግታት መሰረት ገይሩ ዝተሰርሐ እዩ ኢሎም።ገበን ናይ ምክልኻል ሓላፍነት ናይ መንግስቲ እዩዝበሉ ንሶም ገበን ክፍፀም ከሎ መንግስቲ እንተተኸላኺሉ መግሃቲ ሰብኣዊ ኣይብሃልን ገበን ናይ ምክልኻል ሓላፍነት ስለዘለዎ መንግስቲ ሪኡ ከምዘይርኣየ እንተኾይኑ ግን ናይ መንግስቲ መግሃስቲ መሰላት ይኸውን ኣሎ ኢሎም።
ኣምነስቲ ናይ ባዕሉ መፅናዕቲ የካይድ ከምዘሎ ሓቢሮም።ብዕምቆት ክስራሕ ዘለዎ መፅናዕቲ ብምዃኑ እንታይ ከምዝተፈፀመን ኣብዚናይ መንግስቲ ኣኽበሪ ሕጊ ታራ እንታይ ከምዝነበረን ብሰፊሑ ይምርምሮ ከምዘሎ ሓቢሮም።
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣባላት ማእኸላይ ኮሚቴ ህወሓት ብፌደራል መንግስቲ ተኣሲሮም ከምዘርከቡ ኣብ ዝሓለፈ ምፅብፅባና ይዝከር።


text:
ትመክሮ—ትመክሮ—እንተዘይሰሚዑ ድማ ተሽከርክሮ*1እቲ ቀደም ግዜ ንብለኩም፡ ኣብ ቤት ትምህርቲ ሰውራ ሓደ ዑስማን ጠራር ዝበሃል ከም ኣቦ*2 ተሸይሙ ብቅንዕና የገልግል ነበረ። ዑስማን ጠራር ወዲ ወቒሮ ኮይኑ ኣብ ባጽዕ እዩ ዓብዩ። ቀይሕ፡ ቀጢን፡ በዓል ማእከላይ ቁመትን ልስሉስ ጸጒርን ኮይኑ፡ ትግርኝኡ ጸያፍ ግን ጥዑም ነበረ። ኣዝዩ ለዋህን ተጻዋታይን እውን ነይሩ። መዓት ሕካያታት ናይ ባጽዕን ናይ ገድልን ነይርዎ። ድሕሪ […]
Category: Our Stories
ቅሰኑ ሰማእታትና
“ህዝቢ ኤርትራ ኣንጻር ኲናት እዩ” ዝብል ፈቀድኡ ክልጠፍን መግለጺታት ክግበረሉን እርኢ ኣለኹ።ኣቱም ሰባት፡ ኤርትራ ኲናት ኣይኣወጀትን። ኣብዚ ኣብ ኢትዮጵያ ዝካይድድ ዘሎ ረጽሚ እውን ቀጥታዊት ተዋሳኢት ኣይኮነትን። እኳ ደኣ ንልዕሊ ዕስራ ዓመታት ግዳይ ናይ’ዚ ኲናት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ስሒቡ ዘሎ ጃንዳ ኮይና ጸኒሓ። ስለ’ዚ፡ “ኣብ መንጎ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ወያነን ዝካየድ ዘሎ ኲናት ንቃወም” ደኣ […]
ብዛዕባ ቤት ትምህርቲ ሰውራ-3ይ ክፋል
ማሕሙድ ሳልሕ ኣብ ዝሓለፉ ክልተ ክፋላት፡ ብዛዕባ ኣመሰራርታ ቤት ትምህርቲ ሰውራ ዝምልከት፡ ዝኽረይ ክድህስሶ ፈቲነ። ነባባይ ንኣመሰራርታ ቤት ትምህርቲ ሰውራ ኣብ ግዚኡን ቦትኡን ኣእትዩ መታን ክርእዮ፡ ምስ ውልቀ-ታሪኸይ ኣተኣሳሲረ ይሕግዝ ዝበልክዎ ስእሊ ከቐምጥ ፈቲነ። ኣብዚ ሳልሳይ ክፋል ኣብቲ ቀንዲ ነገር ድቕድቕ ክብል እየ። እታ ከም ኣካታዒት ኮይና ቀሪባ ዘላ ነጥቢ፡ “ ህዝባዊ ግንባር ብዛዕባ ቤት […]
ብዛዕባ ቤት ትምህርቲ ሰውራ፡ ካልኣይ ክፋል
ሳልሳይ ሓይሊ ፊተውራሪ ወተሃደራዊ ታዕሊም ወዲኣ ኮለላ ክትገብር ቀንያ። ኣብ ህዝባዊ ሓይልታት ሳልሳይ ኮርስ ፊተውራሪ ስለዝነበርና ኢና ሳልሳይ ሓይሊ ንበሃል ነይርና እምበር ብመሰረቱ ብኣርባዕተ ጋንታታት ዝቖመት ሓንቲ ሓይሊ ኢና ነይርና። ብኣልጌን ኣቢልና እማህሚመት (ማይህመት) ኣቲና ነቶም ኣብኡ ዝዕለሙ ዝነበሩ መዛሙርን ተዋስኦታትን ኣርኢና። ኮርስና ብዙሓት ከዋኽብቲ ወሊዳ እያ። ስነጥበበኛ ስዉእ ዑቕባጋብር ገ/ትንሳኤ፡ ሙሉጌታ በይን (ወዲ ዛግር)፡ […]
ብዛዕባ ቤት ትምህርቲ ሰውራቀዳማይ ክፋል
ኣብዘን ዝሓለፋ ሳምንታት፡ ተመሃሮ ቤት-ትምህርቲ ሰውራ ነበር፡ ብዛዕባ ዕላማታትን ጉዕዞን ቤት ትምህርቲ ሰውራ፡ ተመክሮኦምን ጠብላሕተኦምን ገምጋሞምን ከቕርቡ ጸኒሖም። ከም ዝመስለኒ፡ ነዚ ዘተታት ዘተባበዓትን ዘበጋገሰት ኣጋጣሚት፡ እታ ጊደዎን መሓሪን ዮሴፍ ፍስሃየን ኣብ ቲቪ ኣሰና ዝገበርዋ ቃለ-መሕትት እያ። ርኢቶታተይን ነቐፈታይን ንኽልቲኦም ብውልቂ ሂበ እየ። እቲ ዘተ ክቕጽል እውን ኣተባቢዐዮም። ምኽንያቱ፡ ተመክሮና ባዕልና እንተዘየካፈልናዮ ካልኦት ሰባት ባህ ከም […]
Cultural Week of 1987, EPLF, Arareb.
ዶኩመንትስ
http://www.woyengazeta.org/index.php/en/politics/28-tegadlo/711-2015-07-24-13-12-12 ካልኣይን ናይ መወዳእታን ክፋል ድሕሪ ሳልሳይ ጉባኤ ኢህወደግ ዝቐፀሉ መጥቃዕትታት ኣንፃር ደርግ ተኸታተልቲ እዮም ነይሮም። ሰፊሕ ተሳትፎ ህዝቢ ተጠናኺሩ ዝቐፀለሎምን ጀግንነት ተጋደልቲ ኢህወደግ ደሚቑ ዝተርኣየሎምን መጥቃዕትታት፡- ወፍርታት ቴድሮስ ክሳብ ቢሉስማ ወልቂጡማ ወፍሪ ቴድሮስ ኣብ ሚያዝያ 1983 ዓም ዝተኻየደ ኮይኑ ካብ ደብረታቦር ተበጊሱ 603 ኮር ደርግ ብምድምሳስ ጎጃምን ጎንደርን ነፃ ንምውፃእ ዝዓለመ እዩ። እቲ ኮር […]


text:
Radio Erena: 17 March 2015
ሓያሎ ኣባላት ናይቲ ኣብ ኤርትራ ዝመደበሩ ግንባር ሓርነት ኦርሞ፣ ኣብ ኣፋምቦ ኣብ ዝርከብ ቤት ማእሰርቲ ተቀይዶም ምህላዎም ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣረጋጊጾም።
እቶም ቁጽሮም ብልክዕ ክፍለጥ ዘይተኻእለ ኣባላት ኦነግ፣ ካብቲ ምግምማዕ ኣጋጢምዎ ኣብ ከቢድ ቅልውላው ዝርከብ ናይ ኢትዮጵያ ተቓዋሚ ሓይሊ ክወጹን ብረቶም ከረክቡን ብተደጋጋሚ እዋን ክሓቱ ዝጸንሑ’ዮም።
ግንብራ ሓርነት ኦሮሞ፣ ድሕቲ ኣብ 2005/2006 ዘጋጠሞ ምግምማዕ፣ እቲ ኣባላት ሰራዊት ኢትዮጵያ ነበረ ዝተዓብለለ ገለ ክፋል ኦነግ ምስቲ መንግስቲ ኤርትራ ብምትሕብባር ካብ ውሽጢ ኤርትራ ብረታዊ ቃልሱ ክቕጽል ክውስን እንከሎ፣ እቲ ፖለቲካዊን ዲፕሎማስያውን ሓይሊ ዝወነነ ኣብ ወጻኢ ዝመደበሩ ካልእ ወገን ድማ ካብቲ ናይ ኤርትራ ክፍለ ከምዝወሰነ ዝዝከር’ዩ።
እቲ ብብርጋዴር ጀነራል ከማል ገልቹ ዝምራሕ ኣብ ኤርትራ ዝመደበሩ ክፋል ኦነግ፣ ኣብ ዝተፈላለዩ ወትሃደራውን ፖለቲካውን ውሳኔታት ምስ መንግስቲ ኤርትራ ክሰማማዕ ብዘይምኽኣሉ፣ ተደጋጋሚ እዋን ሓያሎ ካብ ኣባላቱ ክእሰሩ ምጽንሖም ዝፍለጥ’ዩ።
ኣዝዮም ብዙሓት ኣባላት እቲ ኣብ ኤርትራ ዝመደበሩ ኦነግ’ውን ናብ ዝተፈላለየ ተልእኾታት ምስ ተዋፈሩ ብመንገዲ ኬንያ ኣቢሎም ከምዝጠፍኡ’ዩ ዝንገር።
እቲ ኣብ ኤርትራ ዝመደበሩ ኦነግ፣ ካብቲ ወጻኢ ምስ ዝመደበሩ ብዋና ጸሓፊ ናይቲ ግንባር ዳዊድ ኢብሳ ዝምራሕ ኦነግ ድሕሪ ምፍላዩ፣ ምስ ግንቦት ሸውዓተን ኣርበኞች ግንባር ዝተባህሉ ተቓውምቲ ውድባት ኣምሓራ ንምጽናብር ተደጋጋሚ እዋን ድፍኢታት ክግበረሉ እኳ እንተጸንሐ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ኣይተዓወተን።
ብፍላይ መብዛሕቶም ሓለፍቲ ናይቲ ብኣርበኞች ግንባር ዝፍለጥ ካብ ብሄረ ኣምሓራ ዝተኣኻኻቡ ተቓወምቲ ኢትዮጵያ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ክሳነዩ ብዘይምክኣሎም ኣብ ቀይዲ ስለዝኣተዉ ድሕሪ ምእታዎ፣ ንኦነግ ዓቢ ስኽፍታ ኮይኑ’ዩ ጸኒሑ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ ዝልዓለ ኣተኩሮ መንግስቲ ኤርትራ ናብ ደሞክራስያዊ ምንቕስቓስ ህዝቢ ትግራይ (ደምህት) ዛዝይሉ ኣብ ዘሎ ግዜ፣ ብዙሓት ኣባላትን መራሕትን ኦነግ ተቓውሞታቶም ክገልጹ ምጽንሖም’ዩ ዘመልክት ዝተላእከልና ሓበሬታ።
ብሰንኩ ድማ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ርክብ መስሪትኩምን ናብ ኢትዮጵያ ክትሃድሙ ሓሲብኩምን ብዝብል ክስታት ቁጽሮም ዘይተፈልጠ ኣባላት ኦነግ ኣብ ኣፋምቦ ተኣሲሮም ይርከቡ።
ገለ ካብዞም ኣብ ኣፋምቦ ተኣሲሮም ዝርከቡ ኣባላት ኦነግ ኣብቲ ቤት ማእሰርቲ ንልዕሊ ክልተ ዓመት ዝጸንሑ ምዃኖም’ውን እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ ይጠቕስ።
================================


text:
Radio Erena: 25 June 2018
ፕረዚደንት እታ ሃገር ኢማኑዌል ማክሮን፣ ስደተኛታት ምቕባል ኣብ ልዕሊ ዝኣብያ ዘለዋ ሃገራት ኤውሮጳ ናይ ቁጠባ እገዳ ክትግበር ጸዊዑ።
እቲ ፕረዚደንት ነዚ ዝጸውዐ፣ ኢጣልያ፣ ኣስታት 200 ስደተኛታት ዝጸዓነት መርከብ ናብ ገማግም ባሕራ ከይትጽጋዕ ከልኪላትሉ ኣብ ዘላ እዋን’ዩ።
እታ ናይ ንግዲ መርከብ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣብ ሓደጋ ዝወደቑ ስደተኛታት ድሕሪ ምድሓና፣ ናብ ደቡባዊ ሲቺልያ ክትጽጋዕ እኳ እንተሓተተ መንግስቲ ኢጣልያ ፍቓድ ከምዝኸልከላ’ዩ ዝግለጽ ዘሎ።
ኢጣልያ፣ ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት’ውን ናብ ገማግም ባሕራ ከይጽግዑ ዝሰጎቶም ልዕሊ 60 ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት፣ ናብ ስጳኛ ከምዝተሰጋገሩ ይዝከር።
ንመብዛሕቶም እቶም ስደተኛታት ፈረንሳ ክትቕበሎም ምዃና ኣብ ዝግለጸሉ ዘሎ ግዜ፣ ፕረዚደንት ማክሮን ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ዋሕዚ ስደተኛታት ጎዲሉ እኳ እንተሎ፣ ከም ኢጣልያ ዝኣመሰላ ሃገራት ግና ንፖለቲካ ይጥቐማሉ ኣለዋ ክብል ነቒፉ።
ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያትን ምክትል ቀዳማይ ሚኒስተርን ኢጣልያ ማትዮ ሳልቫኒ ብወገኑ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፣ ንፕረዚደንት ማክሮን “ዕቡይ” ክብል ድሕሪ ምዝላፉ፣ ፈረንሳ ንኻልኦት ሃገራት ኣብ ክንዲ ምጥቃዕ፣ ኣብ ዶብ ኢጣልያ ተዓጊቶም ንዘለዉ ስደተኛታት ዶባታ ብምኽፋት ግብራዊ ስግሙቲ ከተርኢ ጸዊዑ።
ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳ ከም ናይ ኢጣልያ ጾር ስደተናታት ኣይተሰከማን ዝበለ መንግስቲ ኢጣልያ፣ ኣብዚ ዝሓለፈ ኣርባዕተ ዓመታት 650 ሽሕ ስደተኛታት ናብ ገማግም ባሕሩ ከምዘተጸግዑ ብምጥቃስ፣ ካብዚኣቶም እቶም 430 ሽሕ ዑቕባ ከምዝሓተቱን ነቶም 170 ሽሕ ከኣ ዑቅባ ካምዝሃቦምን’ዩ ዝገልጽ።
እዚ መስርሕ ምቕባል ስደተኛታት 5.8 ቢልዮን ዶላር ከምዘባኸነላ እትገልጽ ኢጣልያ፣ ካብ ዓቕሙ ንላዕሊ ምዃኑ የማርር።
እንተኾነ፣ እዚ ሕጂ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሕሉፍ የማናዊ መንግስቲ፣ ንኩነታት ስደተኛታት ምቲ ዝኽተሎ ፖለቲካ ብምትእስሳር ጥራይ ይገልጾ ምህላዉ ፈረንሳ ትወቕስ።
ፈረንሳን ኢጣልያን ብጉዳይ ስደተኛታት ተሰሓሒበናሉ ኣብ ዘለዋ እዋን፣ ጀርመንን ስጳኛን ዝርከብኦ፣ ፍሉይ ዋዕላ ሕብረት ኤውሮጳ ክካየድ ምዃኑ ይግለጽ ኣሎ።
ፕረዚደንት ፈርንሳ ብጉዳይ ስደተኛታት ብዝምልከት ምስ ሰበ ስልጣን ኢጣልያ ጸርፊ ዝተሓወሶ ምምልላስ ከካይድ እዚ ንኻልኣይ እዋኑ’ዩ።
======================


text:
Pajala
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 14 1 2021
ኣብዚ፡ ሂወትካ ኣብ ጥቓ ተፈጥሮ ክትነብሮ ዕድል፡ ብዙሕ ቀረብ ናይ ናጻ ግዜ ንጥፈታት ኣብ ባህልን ስፖርት ኣሎ። ብዙሓት ብቁዓት መማህራንን ሒደት ተመሃሮ ዘለውዎ ክፍልታትን ዘለዎ ኣዚዩ ጽቡቕ ቤት ትምህርትን መውዓሊ ህጻናትን ኣለና።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ6,082
ስፍሓት መሬት8,051 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Gällivare 146 ኪሜ
- Rovaniemi 157 ኪሜ
- Luleå 215 ኪሜ
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ፓያላ ኣብ ኩሉ ዙርያ ናይዚ ኮሙን ክግዛእ ዝኽእል መሬት ኣሎ። ካብ ኮሙንን ካብ ውልቃውያን ወነንቲ መሬትን። ኣብ መብዛሕትኣን ገጠራትና ድማ ኣብ ጥቓ ገማግም ፈለግ ናይ ምህናጽ ተኽእሎ ኣሎ።
ኣብዚ ኮሙን ክልተ ዓበይቲ ትካላይ ኣካረይቲ ኣባይቲ ኣለዉ። እቲ ኮሙናላዊ ፓያላቡስቴደርን ብብሕቲ ዝውነን ቶርነሄምን ከምኡ'ውን ብዙሓት ብሕታውያን ኣካረይቲ ኣባይቲ ኣለዉ። ከምኡ'ውን ኣብ ኣብቲ ቀንዲ ከተማ ኮንደሚንዩም ናይ ምግዛእ ተኽእሎ ኣሎ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ፓያላ ኮሙን ንቋንቋታት ፊንላንድኛን መኤንክየሊን ዝዛረቡ ነበርታ እቲ ቋንቋ ኣብ ህዝባውን መንግስታውን ጕዳያት ወዘተክጥቀምሉ መሰል ትህብ ኮሙን እያ (förvaltningskommun)። ይኹን'ምበር እዛ ኮሙን መድብለ-ባህላዊት እያ። እንተ ኣድልዩ ድማ ቀረብ ናይ ኣስተርጐምቲ ብዝተፈላለየ ቋንቋታት ኣሎ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ'ዚ ከተማ'ዚ፡ ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ዝነጥፋ ብርክት ዝበላ ማሕበራት ይርከባ። ንኣብነት፡ ማሕበራት ስፖርታዊ-ንጥፈታት፡ ባህላዊ ማሕበራት፡ ኣብያተ-ክርስትያናት ምትእሳሳራተንን። ኣብቲ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ዝርከብ መዝገብ-ማሕበራት ብምእታው ምስ ዝምባሌታትኩም ዝሳነያ ማሕበራት ክትደልዩ ትኽእሉ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ማእከል ከተማ ኣብያተ መግቢ፡ ግሮሰሪን ዱኳናትን ኣሎ። ኣብዚ ሓንቲ ቤት ንባብ ከምኡ'ውን ሓደ ቤት ጽሕፈት ናይ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ኣሎ።
ኣብ መብዛሕትኣን ገጠራት ቤት ንባብ፡ ናይ ምግቢ ዱኳናት፡ ዕድላት ናይ ነዳዲ ምምላእን ወኪል ቤት መድሃኒትን ስይስተምቡላገትን (መሸጣ ኣልኮላዊ መስተ) ኣሎ።
ዱኳን ካልኣይ ኢድ ዝጥዓመ ኩፓን ብቀይሕ መስቀል እዩ ዝካየድ። ኣብኡ ክትገዝኦ ትኽእል ክዳውንቲ፡ ኣቁሑት ገዛን ናውቲ ክሽነን ኣሎ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብዚ ኮሙን ኣብ ኵለን ገጠራትና ብዙሓት ኮሙናላውያን መውዓሊ ህጻናት ኣለዋ። ውሑዳት ናይ ቈልዑ ጕጅለታት ኣለዉና፡ ብዙሕ ድማ ናብ ተፈጥሮ ንወጽእ ኢና። እቶም ቈልዑ ሓሙሽተ ዓመት ምስ መልኡ ምሕንባስ ይምሃሩ እዮም።
ብጀክኡ ቤተ ክርስትያን ክልተ ግዜ ኣብ ሰሙን ንጥፈታት ክፉት መውዓሊ ህጻናት የዳልዉ እዮም።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ኵለን እተን ገጠራትና መባእታዊ ቤት ትምህርቲ ኣለና፡ ኣብተን ዝዓበያ ሹዱሽተ ገጠራትና ድማ ክሳብ ታሻዓይ ክፍሊ ኣለና። ከምኡ'ውን ኣብቲ ቀንዲ ከተማ ናይ ካልኣይ ደረጃ ብዙሕ ዝተፈላለየ ክልሰ-ሓሳባውን ተግባራውን ትምህርትታት ናይ ምምሃር ዕድል ኣሎ። እዚ ኮሙን ቀረብ ናይ መደባት ትምህርቲ ንምስፍሑምስ ዬሊቫረን ዮክሞክን ይተሓባበር እዩ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብቲ ቀንዲ ከተማ ኣብ ኩንስካፕስስመድያን ናይ ቋንቋ ሽወደንኛ ንወጻእተኛታት (SFI)ቀረብ ኣሎ። ኣብኡ ብመንገዲ ናይ ላፕላንድ ሌርሰንተር ኣብ ዩኒቨርሲቲ ብርሑቕ ክትምሃር እውን ትኽእል ኢኻ። ኣብ ብዙሕ ዝተፈላለየ ናይ ሞያ ዓውዲን ብመንገዲ ናይ ላኦላንድ ሌርሰንተር ኣብ ዩኒቨርሲቲን ብርሑቕ ክትምሃር ትኽእል ኢኻ።
ከምኡ'ውን ሌርሰንተር ንዕዳጋ ስራሕ ድልተይ ዝሰማማዕ ዘድህቡ ትምህርትታት ንምድላው ብቐረባ ይሰርሕ እዩ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብቲ ቀንዲ ከተማ ሓደ ማእከል ክንክን ጥዕናን ሓደ ክሊኒክ መንእሰያትን ኣሎ። ከምኡ'ውን ሓደ ናይ ህጹጽ ኵነት ክሊኒክን ህዝባዊ ክንክን ስኒን ኣሎ። ኣብ መብዛሕትኣን እተን ገጠራት ናይ ኣከባቢ ኣለይቲ ሕሙማት ኣለዋ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ኣስተርጓሚ ኣብ ዘድልየሉ ብቝጽሪ ተለፎን 0978-120 00 ምስ ኮሙን ርክብ ግበር።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ ፓያላ፡ መዓልታዊ መስመር ናብ ሉለዮ ከምኡ'ውን ኣብ ከክልተ ሰሙን ናብ ታሊን ንምብራር ዕድል ዝህብ መዕርፎ ነፈርቲ ፓያላ ኣሎ። ብዝተረፈ ጽቡቕ መራኸቢ ብኣውቶቡስ ኣሎ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ናይ ፓያላ ኮሙን እቲ ዝዓበየ ወሃብ ስራሕ ኣብዚ ኮሙን እዩ። ድሕሪኡ ዞባ ኖርቦተን ይስራዕ። ኣድላይነት ናይ ጉልበት ሰብ ኣብ ኣገልግሎት ጥዕና ብዙሕ እዩ ዘሎ፡ እንዳ በዝሓ ድማ ክኸይድ እዩ። ትካል ከተካይድ ትደሊ ዲኻ? ፓያላ ኡትቨክሊንግ ኣበ (PUAB) (Pajala utveckling AB (PUAB)) ንኽትጅምር ነቲ ትካል ከተካይድን ከለኻ፡ ክሕገዛ ተባሂሉ ኣብዚ ኣሎ።


text:
ማሕበር ልምዓት ወጀራት ዕስራ ዓዲ ኣብቲ ወረዳ ንዘለዉ ማሕበረ ቁጠባዊ ፀገማት ንምፍታሕ ኣብ ፃዕሪ ከምዝርከብ ኣፍሊጡ።
ዛጊድ ኣብ ዘካየዶም 2 ዓለምለኻዊ መድረኽ መተኣኻኸቢ እቶት ልዕሊ 35 ሚልየን ቅርሺ ከምዝተረኸበ እውን ገሊፁ'ሎ።
ኣቦ ወምበር መድረኽ መተኣኸቢ እቶት እቲ ማሕበር ዶክተር ሓጐስ ኣብርሃ ንድምፂ ኣመሪካ ኣብ ዝሃብዎ ሓፂር መግለፂ ዛጊድ ኣብ ከተማታት ኣዲስ ኣበባን መቐለን ዘካየዶ መድረኻት መተኣኻኸቢ እቶት ዝተባባዕ ውፅኢት ከምዝተረኸበ ገሊፆም።
በቲ ዝእከብ ዘሎ ገንዘብ ኣብቲ ቃልሲ ቀዳማይ ወያነ ዝተወለዐሉ ማእኸል ወጀራት ማለት እውን ዓዲ ቀይሕ ሓደ ደረጅኡ ዝሓለወ ቤት ትምህርቲ ንምህናፅ፣ከምኡ እውን ኣብቲ ወረዳ ስእነት ፅሩይ ዝስተ ማይ ንምቅላል፣ ካብ ጣብያ ናብ ጣብያ ዘራኽብ መንገድን ትካላት ጥዕናን ንምስራሕ ተተሊሙ'ሎ።
እቲ ሳልሳይ መድረኽ መተኣኻኸቢ እቶት ኣብ ውሽጢ ጳጉሜን ኣብ ከተማ ዓዲ ቀይሕ ክካየድ እዩ ኢሎም ዶክተር ሓጐስ።
እቲ ማሕበር ቅድሚ 10 ዓመት ከም ዝተመስረተን ኣብ ዝተፈላለዩ ውራያት ልምዓት ክሳተፍ ምፅንሑን ተፈሊጡ'ሎ።


text:
March 4, 2022
ኣልማዛዊ እዮቤልዩ
ዝኽሪ ቀዳሞት ዓመታት ሓርነታዊ ቃልሲ
መምህር ነጸረኣብ ኣዛዚ
ኤርትራ ካብ ግንቦት 1941 ክሳብ ታሕሳስ 1950 ብሕልኽላኽ ዝመልኦ ፖለቲካዊ ቃልሲ ድሕሪ ምሕላፋ ኣብ መጨረሽታ ኣንጻር ናይ’ቲ ኣብ ባይታ ዝነበረ ሓቂ ብጽልዋን ተጽዕኖን ሓያላን ሃገራት ብፈደረሽን ምስ ኢትዮጵያ ከም ትቑረን ተገብረ። ብ2 ታሕሳስ 1950 ዝተኣከበ መጋባእያ ሕቡራት ሃገራት፡ ብውሳነ 390 A/5 ናጽነት ይኹን ሕብረት ዝተመነዩ ኤርትራውያን ዘይተጸበዩዎ ንረብሓ ሓያላን ሃገራትን ኢትዮጵያን ዘገልግል ፈደረሽን ወሲኑ። ኣብቲ ግዜ’ቲ ወኪል ጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ዝነበረ ጆን ፎስተር ዳላስ፡ ከምዚ ክብል ብዛዕባ’ቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝተፈጸመ ዓመጽ ተኣሚኑ፦
“ብዓይኒ ፍትሒ ርእይቶ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ግምት ክኣቱ ይግባእ ነይሩ። እንተኾነ ግን፤ ስትራተጂያዊ ረብሓና ኣብ ቀይሕ ባሕሪን ማእከላይ ምብራቕን ዓለማዊ ሰላምን ጸጥታን፣ እታ ሃገር ምስታ መሓዛና ኢትዮጵያ ክትቊረን ግድን ገይሩዎ ኣሎ።”
ፈደረሽን ከም ኣምር ኣብ መንጎ ክልተ ወይ’ውን ካብ ክልተ ንላዕሊ ሃገራት ብድሌት ዝፍጠር ሕብረት ኮይኑ፡ ተጻመድቲ ኣብ ዘቑምኦ ላዕለዋይ ኣካል፡


text:
ሰልፊ ዴሞክራት ኣሜሪካ ትማሊ ኣብ ዝተኻየደ ምርጫ ኮንግረስ 219 ብ 193 ዝኾነ ውጽኢት ዓወት ዝቐንዖም ክኸውን እንከሎ: ሰልፊ ሪፖብሊካውያን ድማ ኣብ ምርጫ መናብር ሰነት 51ብ 45 ዝኾነ ውጽኢት ተዓዊቶም ኣለው።
ብመሰረት ትማሊ ኣብ ዝተኻየደ ምርጫ ዝተረኽበ ውጽኢት ናይ ብ'ሚድ ተርም' ዝፍለጥ ኣብ ነፍስ ወከፍ ክልተ ዓመት ዝካየድ ምርጫ ኣሜሪካ እቲ ብሰልፊ ሪፖብሊካውያን ተዓብሊሉ ዝነበረ መናብር ኮንግረስ ናብ ሰልፊ ደሞክራትስ ዝተመሓላለፈ ክኸውን እንከሎ: መናብር ሰነት ግን ሕጂውን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ሰልፊ ሪፖብሊካውያን ኮይኑ ክቕጽል እዩ።
ምስዚ ኣብ ዝተኣሳሰር ዜና ኣብ ክፍለ ግዝኣት ኮሎራዶ ንመንበር ኮንግረስ ዝተወዳደረ ኣባል ሰልፊ ደሞክራት ብጆ ንጉሰ ዝፍለጥ ኤርትራዊ ኣሜሪካዊ ዮሴፍ ንጉሰ ኣብታ ክፍለ ግዝኣት ተዓዊቱ ኣሎ። ዓወት ጆ ንጉሰ ንክፍለ ግዝኣት ኮሎራዶ ናይ ፈለማ ጸሊም ኣብ ምርጫ መንበር ኮንግረስ ብምዕዋት ፍሉይ ገይርዎ ይርከብ።
ብተመሳሳሊ ካብ ክፍለ ግዝኣት ሚኖሶታ ኢልሃን ዑመር ዝተባህለት ሶማላዊት ኣመሪካዊት ከምኡውን ካብ ክፍለ ግዝኣት ሚሺጋን ፍልስጤማዊት ኣመሪካዊት ረሺዳ ጠይብ ብተመሳሳሊ ኣብ ምርጫ መናብር ኮንግረስ ናይ ፈለማ ደቂኣንስትዮ ኣመንቲ ምስልምና ኮይነን ተዓዊተን ኣለዋ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ወጋሕታ ምሕረታኣብ ዝተባህለት ጓል 15 ግዳይ ካብ ማሕዩር ሲናይ ነጻ ወጺኣ።
ብበደዊን ሲናይ ጅሆ ተታሒዛ ዝነበረት፣ ኣብ ዝሓለፈ ሳምንቲ ምስኣ ተሓይሮም ዝነበሩ 5 ግዳያት ከምልጡ ኸለዉ ብዘይምዕዋታ ብሓለውታ ተታሒዛ ዝቐነየት ወጋሕታ ምሕረታኣብ ዝተባህለት ጓል 15 ዓመት ኤርትራዊት ትሕቲ ዕድመ፣ ሸኽ መሓመድ ዝተባህለ በደዊን ገባር-ሰናይ ምስቶም ሒዞማ
ብበደዊን ሲናይ ጅሆ ተታሒዛ ዝነበረት፣ ኣብ ዝሓለፈ ሳምንቲ ምስኣ ተሓይሮም ዝነበሩ 5 ግዳያት ከምልጡ ኸለዉ ብዘይምዕዋታ ብሓለውታ ተታሒዛ ዝቐነየት ወጋሕታ ምሕረታኣብ ዝተባህለት ጓል 15 ዓመት ኤርትራዊት ትሕቲ ዕድመ፣ ሸኽ መሓመድ ዝተባህለ በደዊን ገባር-ሰናይ ምስቶም ሒዞማ ዝጸንሑ በደዊን ብዝገበሩዎ ምርድዳእ ነጻ ወጺኣ ከምዘላ ተፈሊጡ።
ኣብ ዝሓለፈ ዜና ከምዝጠቐስናዮ፣ ኣብቲ እዋን’ቲ ካብ ምሕዩር በደዊን ናብ እስራኤል ገጹ ዘቕንዐ ኣድሓኖም ዓንደብርሃን ዝተባህለ ወዲ 19 ዓመት መንእሰይ ግን ሃለዋቱ ዛጊት ኣይተፈልጠን።


text:
ዝተዘንግዑ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ጅቡቲ2022-08-14 10:52:19 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና Published in EPDP News Read 605 times
- font size decrease font size increase font size
ስእሊ ቢቢሲ
ኣብ ሃገር ጅቡቲ ዓሊዓዳ ኣብ ዝበሃል መደበር ዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብሕጽረት መቑነንን ካልእ መሰረታዊ ቀረባትን ኣብ ዝለዓለ ጸገም ከም ዝርከቡ ምግላጾም ማዕከን ዜና ቢቢሲ ሓቢራ። ንድሕንነቱ ክብል ሓቀኛ ስሙ ክግለጽ ዘይደለየ፡ ኣብቲ መደበር ዝነብር ኤርትራዊ ከም ዝገለጾ፡ ኣብቲ መደበር ካብ 2011 ጀሚሩም ክሳብ ሎሚ ዘለዉ፡ 10 ዝኾና ደቂ ኣንስቶ ዝርከበኦም 250 ኤርትራውያን ስደተኛታት ምዃኖም ሓቢሩ።
ቅድሚ ሕጂ ኣብ ጅቡቲ ኣስታት ሓደ ሺሕ ስደተኛታት ከም ዝነበሩ ብዝተፈላለዩ ማዕከናት ዜና ክግለጽኳ እንተጸንሐ፡ ብዙሓት ካብኣቶም፡ ብሱዳንን ብኻልእ ኣቕጣጫታትን ኣቢሎም ክሳብ ኤውሮጳ ዝበጽሑ ከም ዘለዉ ኣብቲ ዜና ተገሊጹ።
እቲ ንቢቢሲ ብዛዕባ ሃለዋት እቲ መደበር ኣብ ጅቡቲ ዝሓበረ፡ ስደተኛ ከም ዝገለጾ፡ መብዛሕትኦም ካብቶም ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ካብ ዓሰብ ናብ ጅቡቲ ዝሰገሩ ወተሃደራት ዝነበሩ እዮም። ብሰንክቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ጅቡትን ዘሎ ዝምድና መንግስቲ ጅቡቲ ነቶም ኤርትራውያን ከምዘይግደሰሎም ድማ ጠቒ። ካብዞም ስደተኛታት ወተሃደራት ብምንባሮም ብጅቡቲ ተጠርጢሮም ንዓመታት ተኣሲሮም ምስተፈትሑ ናብቲ መደበር ዝኣተዉ ከም ዝርከብዎም እውን ተሓቢሩ።
ኣብ ጅቡቲ ዝርከቡ ሶማላውያን ስደተኛታት ምስ ህዝቢ ጅቡቲ ናይ ቋንቋን ባህልን ምቅርራብ ስለ ዘለዎም፡ ካብ ኤርትራውያን ዝሓሸ መነባብሮ ኣለዎም። ብመንጽር ትካላት ሰብኣዊ መሰል እውን ዝያዳ ናብቶም ሶማላውያን ስለ ዘዳልዋ፡ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ልዕሊ 300 ሶማላውያን ናብ ካናዳ ክኸዱ እንከለዉ፡ ምስኣቶም ናይ ምኻድ ዕድል ዝረኸበ ኤርትራዊ ሓደ ጥራይ ምዃኑ ካብቶም ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝተረኽበ ሓበሬታ የረድእ።
ቢቢሲ፡ ነዚ ብኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ጅቡቲ ዝቐረበ ሓበሬታ ብዝምልክት ርኢቶ ንምርካብ ናብ ላዕለዋይ ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ሓቲቱ፡ ካብቲ ኮሚሽን ዝዀነ ምላሽ ዘይምዘይረሐበ ጠቒሱ።
ኣብዚ እዋንዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ዘዘለዉዎ መደበራት ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ኢትዮጵያ ኣለምዋጭ ኣብ ዝበሃል ሓድሽ መደበር ከባቢ ዳባት-ጐንደር፡ ኩነታት ክራማት ተወሲኽዎ ኣብ ኣዝዩ ሓደገኛ ኩነታት ከም ዝርከቡ ብብዙሓት ማዕከናት ዝቐርቡ ዘለዉ ጸብጻባት ይሕብሩ።


text:
ንኤርትራን ኢትዮጵያን ዘራኽቡ ጽርግያታት ቅድሚ ክልተ ሰሙን ብወግዒ ድሕሪ ምኽፋቶም፡ኣብ መንጎ ክልቲኡ ህዝብታት ዝግበር ናይ ህዝቢ ንህዝቢ ርክብን ናይ ንግዲ ምልውዋጥን ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ እናዓዘዘን እናሓየለን ይመጽእ ኣሎ።መርኣያ ናይ’ዚ ከኣ መዓልታዊ ብኣማኢት ዝቑጸራ ህዝብን ኣቕሑትን ዘመላልሳ ዓበይትን ነኣሽቱን ከምኡው’ን ናይ ገዛ ተሽከርከርቲ ካብን ናብን ኤርትራ-ትግራይ ክኣትዋን ክወጽኣን ይረኣያ’ለዋ።ህዝብታት ክልቲኣን ሃገራት’ውን ዓድን ቤተሰብን ንምርኣይ፡ንምዝዋርን ብጻዕቂ ክንቀሳቐሱ ምርኣይ ልሙድ ተርእዮታት ኮይኑ’ሎ። ኣብ ንግዳዊ ንጥፋታት ዝተዋፈሩ ነጋዶ’ውን ዝተፈላለዩ ንመግቢ ዘገልግሉ ሃለኽቲ ነገራት፡ንህንጻን ካልእን ዘገልግሉ ጥረ ነገራት፡ናይ ኤለክትሮኒክስ ናይ ንጽህና ኣቕሑን ንህዝቢ ብምቕራብ ነቲ ንግዳዊ ንጥፈታት ናብ ዝለዓለ ደረጃ ኣብ ምብጻሕ፡ቀረብ ኣብ ምርግጋጽን ዕዳጋ ኣብ ምርግጋእን ኣስተዋጽኦ ይገብሩ ኣለዉ።
እዚ ናይ ንግዲ ምልውዋጥ ኣብ ምፍጣር ሽቕለት ወይ ስራሕ ዘይነዓቕ ኣበርክቶ ኣለዎ።ብኣንጻሩ እዚ ንግዳዊ ንጥፈታት ብናይ ክልቲኡ መንግስታት ዘይተማእከለ ብምዃኑ፡ዘይምምጥጣን ሸርፊ ባጤራ ዝፈጠሮ ኣሉታዊ ተጽዕኖ፡ ነጋዶ ካብ ሽያጥ ናይ’ቲ ንብረት ዝረኸብዎ ናቕፋ ወይ ብር ዝቕይሩሉ ቦታን ወግዓዊ ኣስራርሓን ብዘይ ምህላዉ ነቲ ባጤራ ሒዞም ናብ ሃገሮም ክኸዱ ወይ ከኣ ብንብረት ቀይሮሞ ክወስድዎ ይረኣዩ ብምህላዎም፡ ኣብ ልዕሊ’ቲ ንብረት(ኣቕሑ) ዝመጻሉ ቦታ ዝነብር ህዝቢ ናይ ዋጋ ናህሪ ኣብ ርእሲ ምፍጣሩ ንዘይሕጋዊ ንግዲ’ውን በሪ ዝኸፍት ኣካይዳ ከይከውን ዝተፈላለዩ ሰባት ስክፍትኦም ክገልጹ ይስምዑ ኣለዉ ።
ነዚ ንምርግጋጽ ኣብ ኣስመራ መናሃርያ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ቦታ ኣብ ዝተኸፍተ ግዚያዊ ናይ ዕዳጋ ቦታ ተረኺበ ንናይ ክልቲኣን ሃገራት ነጋዶ ብዛዕባ’ዚ ሓድሽ ዝተጀመረ ንግዳዊ ንጥፈታት ኣዘራሪብናዮም ኣለና።


text:
ልክዕ ከም ቀደምኪ ኩኒ።
ንሳ ምስ ከምኣ ጾታ ዘለዋ ሰብ እያ ፍቕሪ ሒዝዋ።
ምስ ናትኪ ኣንጻር ዝኾነ ሰብ ፍቕሪ ምስ ዝሕዘኪ “heterosexuell” ትበሃሊ።
ምስ ከም ናትኪ ጾታ ዘለዋ ሰብ ምስ ተፍቅሪ ከኣ “homosexuell” ትበሃሊ።
ጓል ምስ ጓል እንተ ኮይኑ “lesbisch” ይበሃላ።
ወዲ ምስ ወዲ ድማ “schwul” ይበሃሉ።
ስሚዒቱ ባዕሉ ክመርጽ ዝኽእል ሰብ ዋላ ሓደ የለን።
ገሊኦም ሰባት ስሚዒቶም እንዳ ተቐየረ ይመጽእ።
ደሓር ሓንሳብ homosexuell ይኾኑ ሓንሳብ ድማ heterosexuell ይኾኑ። እዚኦም ድማ “bisexuell” ይበሃሉ።
እዚ እውን ንቡር እዩ።
ኣዚ ዝተፈላለየ ዓይነት ዝምድና ኣብ ኩለን ሃገራት እዩ ዘሎ።
ሕማቕ ኮይኑ ግን እዚ ተግባር ኣብ ኩለን ሃገራት ኣይኮነን ፍቑድ።
ንቡዝሓት ደቀንስትዮ ኮነ ንቡዝሓት ደቂ ተባዕትዮ homosexuell እንተ ኮይኑም ኣዝዩ ከቢድ እዩ።
ስለዚ መሓዛኺ እንተ ኮምኡ ኢላ ክትነግረኪ ከላ ቀሊል ኣይነበረን ንዓኣ።
ቁሩብ ድፍረት እውን የድሊ እዩ።
እዚ ዘርእየካ ነገር ግን፡ መሓዛኺ ብጣዕሚ ከም ትኣምነኪ እዩ።
ምናልባት ኣይርደኣክን ይኸውን ስለምንታይ ንሳ ንጓል ኣፍቂራ።
ክትርድእዮ እውን የብልክን።
ኣገዳሲ ነገር ግን፡ እታ መሓዛኺ ጠባያ ወላሓንቲ ኣይተቐየረን።
ምናልባት ምሳኺ እውን ፍቕሪ ከይሕዛ ፈሪሕኪ ትኾኒ።
መብዝሕትኡ ግዜ ግን ኮምኡ ኣየጋጥምን እዩ።
ከም ቀደምክን መሓዙት ክትኮና ትኽእላ ኢኽን።
ጽን ኢልኪ ክትሰምዕያ ኣለኪ ከምኡ ‘ውን ክትጻወቲ ትኽእሊ ኢኺ።
መሓዛኺ ድማ ኩሉ ግዜ ማሓዛኺ ክትከውን ትስፉዋት ኢና።
ትፍቶ መሓዛ ክትህልወካ ኩሉ ግዜ ጽቡቕ እዩ።


text:
ፖለቲካ ኤርትራ መበገሲኡን መደምደምታኡን ጠፊኡ ኣሎ። ብካልእ ኣዘራርባ መንገዲ ዓወትን ጥፍኣትን ወይ ህዝባውን ጸረ-ህዝብን ኣረኣእያታት ተደዋዊሱ ብዙሓት ንምፍላዩ ኣብ ዝተጸገምሉ ኩነታት ንርከብ ኣለና። ካብ መግለጺ ዝርገተ ፖለቲካ ኤርትራ ሓደ፡ ካብ ሚዛናዊ ተረድኦ ዘይብገስ ማለት፡ ንመን ሃሪሙ ንመን ከም ዘድሕን ኣበይ ከ የዕርፍ ዘይፍለጥ፡ ብይበሃል ኣሎ ይኸዱ ኣለው፡ ተለኪሙ ዝስዕብ ንሪኦን ንሰምዖን ዘለና ናይ ጣሕመሽመሽ ጉዕዞ’ዩ። ሰብኣውን ፖለቲካውን ሓልፍነት ብዝጎደሎ ኣገባብ፡ ብህንጡይነት ብኣጉል ጃህራ ኣብ ኣፍካ ዝመጽኣልካ ንዝሃረመ ይህረም ከም ዘለዎ ምድርጓሕ። ናይ ውልቀ ሰብ፣ ውድብ፣ ብሄር፣ ሃይማኖት፣ ስም ከየጥፍእ፡ ክብሪ ከይዳፋእ፡ ሕጊ ከይጥሕስ ዝብል ሓላፍነታዊ ስኽፍታ ብዘይብሉ ንበል ጥራሕ ንኺድ ጥራሕ። እንታይ ትብል ሓሳብ ከይተጸርበ፡ ናበይ ትኸይድ ናብ ዓወት ዘብጽሕ ኣንፈተ ፖለቲካ ከይተነጸረ፡ ብሓሳብ ከይተዋሰብካ ብኣካል ኣብ ሓደ ኣዳራሽ ምስተኣከብካ ሓደ ኢና። ካብ ኣዳራሽ ምስ ወጻእካ ብምዕቡል ስነ-ሓሳብ ዘይኮነ፡ ብፖለቲካዊ ድሕረት ምጽልላም ከም ቁም-ነገር ተታሒዙ ይስራሓሉ ኣሎ።
ሰባት ንስለ መንነት፡ ድሕነትን ክብረትን ህዝቦም ንነዊሕ ዓመታት ከይሰልከዩ ንዝኸፈልዎን ዝኸፍልዎ ዘለውን ኩሉ ሽነኻዊ መስዋእቲ፡ ግቡእ ኣፍልጦን ክብርን ዘይህብ ደምሳሲ ፍርዲ ምሃብ ልሙድ እናኾነ ይኸይድ ኣሎ። ካብ ቅድሚኡ ዝነበረ ወለዶ ኣወንታን ኣሉታን ኣጻርዩ፡ ነቲ ዝጠቅም ዘይወስድ፡ ክብሪ ንዝግበኦ ዘየኽብር ኣተሓሳስባ፡ መዓልቲ ይንዋሕ ይሕጸር መንገዲ ምጥፋእ መንነት’ዩ። ኣብ ብሄረ ትግርኛ “ንዝገበረልካ ግበረሉ ወይ ንገረሉ” ዝብል ረዚን መልእኽቲ ዝሓቖፈ ምስላ ኣሎ። እዚ ምስላ’ዚ ምሉእ ንምሉእ ሓቂ’ዩ። ጽቡቕ ንዝገበረልካ እንተኽኢልካ ክትገብረሉ፡ ኣይከኣልካን ክትነግረሉ ኣለካ። ብፍላይ ስለ ድሕነትን ክብረትን ህዝቢ ፍልጠቶም፣ ጉልበቶም፣ ገንዘቦም፣ ጥሪቶም፣ ንዝወፈዩ፤ ዕድመ ንእስነቶም ንዘብለዩ፣ ንዝረሃጹ፣ ደሞም ንዝኸዓው፣ ኣካሎም ንዝኸፈሉ፣ ህይወቶም ንዝገበሩ፣ ደቆም ሞባእ ንዝኸፈሉ፡ ከከም ኩነታቱን ከም ቃሕ ዝበለካን ‘ምበር፡ ብቑም-ነገሩ ብንቅሓት፡ ብሕግን ብተግባርን ክግበረሎም ወይ ክንገረሎም ኣይረአን ኣይስማዕን። ከምኡ ዘይኮነሉ ምኽንያት ድማ፡ እቲ ገለ ኮነ ኢሉ ሓቂ ክኽሕድ ስለ ዝደሊ’ዩ። ገሊኡ ኸኣ፡ ብላኼማ ካብ ዘይፍልጠትን ጉድለት ፖለቲካዊ ኣገንዝቦን ዝነቅል’ዩ።
ብፍላጥ ሓቂ ከዛብዑ ኢሎም’ውን ክቐብሩ ብመደብ ካብ ዝሰርሑ ሓደን ቀንድን ብወልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝምራሕ ጸረ-ህዝቢ ጉጅለ ህግደፍ’ዩ። ኢሳያስን ናይ ገዛእ ርእሶም ፖለቲካዊ መንነትን ናይ ሓሳብ ነጻነትን ዘይብሎም ዓጀብቱ ሚኒስተራትን ጀነራላትን ኣብ መድረኽ ወጺኦም “ዓወት ንሓፋሽ” ኢሎም’ዮም ዝጭርሑ። ብሓሳብ ኮነ ብተግባር ግን ጸረ-ሓፋሽ ‘ምበር መሰል ሓፋሽ ኣየኽብሩን። ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራዊ በዓላት ኮነ መቓብር ሓርበኛታት ተረኺቦም “ ክብርን ዝኽርን ንስውኣትና”’ዮም ዝብሉ። ብሓሳብ ኮነ ብተግባር ሕድሪ ስውኣት ከኽብሩን ብተግባር ክትርጉሙን ኣይረኣዩን።
ዓወት ንሓፋሽ ማለት ህዝባዊ ልኡላውነት ክረጋገጽ’ዩ ማለት’ዩ። ዝኽርን ክብርን ንስውኣትና ማለት ድማ፡ ክሳብ ብመስዋእቲ ዘርክበኩም ሕድርኹም ኣይጠልምን። ዝወደቕክምሉ ዕላማ ኣብ ፍጻሜ ከብጸሖየ። ብውልቀ ዝናን ረብሓን ኣይጨማለቕን። ህዝቢ ኣይብድልን ንህዝቢ ጫማ ኮነ ከገልግል’የ። ፍቓድን ውሳኔን ህዝቢ ኣኽቢረ ብቅንዕናን ብትግሃትን ክሰርሕ’የ ማለት’ዩ፡ ፖለቲካዊ መልእኽቱ። ብተግባር ዝኸውን ዘሎ ግን ኣንጻር’ቲ ተደጋጊሙ ዝስማዕ ጭርሖ’ዩ። ንህዝቢ ኣድኪኻ፡ ከፋፊልካ፡ ኣርዒድካ ምግዛእ፡ ብስም ስውኣት፡ ደቂ-ስውኣትን ወለዲ ስውኣትን ውልቃውን ጉጅላውን ሃብቲ ምኽዕባት፡ ብዘይረሃጽካሉ ገንዘብ ምስ ቀረባ ስድራ ቤትካ ካብ ልክዕ ዝሓለፈ ናይ ምቾት ህይወት ምንባር’ዩ። ደቂ-ስውኣት ሓቀኛ መበገሲኡ ኣብዘይፈልጥዎን ዘይፍትሓውን ኲናት ኣትዮም ከንቱ ሞት ክሞቱ፡ ሓድጊ ዘይብሎም ክጸንቱ’ዩ ዝግበር ዘሎ። ንውጉኣት ሓርነት ግቡእ ክብርንን ክንክንን ዘይምግባር፡ ጸላኢ ብዝሃረምሉ ብረት ዝተረፈ ኣካሎም ክስእኑ ምግባር ምቕታል፡ ህዝቢ ከም ህዝቢ ሰላም ሓርቢትዎ ብኲናትን ወረ ኲናትን ኣብ ሻቕሎትን ሸለብ ገለብን ክነብር፡ ብምሉእ ዓቕሙ ክረባረብ’ዩ ጸኒሑን ገና’ውን ዝቕጽል ዘሎን። እዚ ክሕደት ብፍልጠት’ዩ።
መብዛሕቲኦም ከም ዜጋታት ከም መንእሰያት ብሓሳብ ኮነ ብተግባር፡ መሬት ከይመሰየ፡ ውልቀ መላኺ ናይ ጥፍኣት መሓውሩ ከይዘርገሐ፡ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ኣንፈጥና ኣንፈቱ ጠፊእዎ ከይተጠናነገ ቀልጢፎም ክነቕሑ፡ ብሓሳብ ፈታውን ጸላእን ኣለልዮም ክዋስእሉ ዝነበሮም ግዜ ኣይተጠቕምሉን። ብጸቢብ ሃገራዊ ስምዒት ዓዊሮም መንገድና መንገዲ ኢሳያስን ህግደፍ’ዮም ክብሉ ጸኒሖም። ሎሚ ግልብጥ ኢሎም ሚዛን ርእይቶኦም ንምሕላው’ኳ ጉድለት ከየልዓሉን ይቕሬታ ከይሓተቱን፣ ኣብ ልዕሊ’ቶም ብዓቕሞም ብተግባር ክዋስኡ ዝጸንሑን ዘለውን ገዳይምብ ተቓለስቲ ውድባት ክወራዘዩ ምስ ማዕ፡ ፖለቲካ ኤርትራ ባይታ ከምዘይሓዘ ተንሳፋፊ ምዃኑ’ዩ ዘርኢ። ኣብ ቅንዲ ልባዊ ምስገና፡ ከይትርብርቡ ንሕና ክንጎየ ንሳትኩም መንገዲ ኣርእዩና ምኽሪ ሃቡና፡ ያኢ ናይ ምቅላስ መሰል ወሃብትን ከላእትን ኮይኖም ክቕርቡ ምስማዕ የሕዝን። እቲ ዝገርም ከም መንእሰያት ሓድሽ ህዝባዊ ኣረኣእያ ሒዞም ንመሰረታዊ ለውጢ ክቃለሱ ዛጊት ኣይበቕዑን። ብልሳኖም ኣንጻር ኢሳያስን ጉጅለኡን ኢና ይብሉ፡፡ ብባህሪ ግን ካብ ናብ ደምበ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ፡ ናብ ደምበ ጸላኢ ወይ ህግደፍ ከም ዝቐርቡ ትዕዘብ። ንኣብነት ጸላኢ ንተቓወምቲ ፖለቲካዊ ውድባት፡ ትሕቲ ሃገራውያን፣ ወያነ፣ ዓጋመ እናበለ’ዩ ብሓሶት ከጸልመን ካብ ህዝቢ ክንጽለን ዝፍትን። ገለ ካብ’ቶም ብስመ መንእሰያት ዝተኣኻኸቡ ወገናት ነቲ ጸላኢ ዝጥቀመሉ ሕሱር ቃላት ከም ዘለዎ ወሲዶም’ዮም ዝሰርሕሉ። ንገዳይም ተጋደልትን ነባራት ውድባትን ብዓይኒ ጥርጠራ ክሪኡ፡ ጸለሎ ክለኽዩ ከቆናጽቡ ሕፍር ሕንኽ ኣይብሉን። ነባራት ፖለቲካዊ ውድባት ቀልጢፈን ንህግደፍ ኣልየን ሃገር ከደን ፖለቲካዊ ለውጢ ከምጸኣ ኣይከኣላን። ብፍቕዲ በዚሐን ንመን ከም እንድግፍ ጠፊኡና። መራሕተን ኣሪጎም’ዮም። ስለዚ ንሕና ከም መንእሰያት ብናትና ናይ መንእሰይ ስነ-ሓሳብ ( ኣብ ዓለም ናይ መንእሰይ ስነ-ሓሳብ ዝበሃል ፖለቲካ የለን) ተወዲብና ክንቃለስ ኣለና። ክጽንበራና የብለንን። ብዝብል ክግበር ዝጸንሐን ዝቕጽል ዘሎን ጎስጓሳት፡ ክሕደት ብዘይፍልጠት’ዩ። ብፍላጥ ይበሃል ብዘይ ኣፍልጦ ግን ኩሉ ክብሪ ንዝግበኦ ክብሪ ዘይህብ ድሑርን ኣዕናውን ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባ’ዩ።
ብፍላጥ ጥልመት የዋጽኣኒ ኢሉ ንዝመረጸ ብውልቀ መላኺ ኢሳያስ ዝምራሕ ጸረ-ህዝቢ ጉጅለ ህግደፍ፡ ብዘካ ተቓሊስካ ምውጋድ ከም’ዚ እንተትብል እንተትገብር ዝብል ምሕጽንታን ምኽርን ምሃብ ግዜኻን ጉልበትካን ምብኻን’ዩ። ደመኛ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ ስለ ዝኾነ ብህዝባዊ ቃልሲ ጥራሕ’ዩ ክውገድ ኣለዎ። እተቲ ካብ ዘይፍልጠጥ ብመንገዲ ክሕደት ዝኸይድ ዘሎ ወገን ግን፡ ከይሰልከኻ ብልዙብ ኣቀራርባ ኣይፋልካን ኣይፋልኩምን መንገዲ ትጋገዩ ኣለኹም፡ ሕማቕ ታሪኽ ትሰርሑ ኣለኹም፡ ዝብል ምኽሪ ምልጋስ ክስገር ዘይብሉ ዋኒን ለባማት ክኸውን ይግባእ። ኣብ’ዚ ብንጹር ክፍለጥ ዘለዎ ዜጋታት ዝመስሎም ርእይቶ ክሕዙ ኣብ ምልክት ሕቶ ዘይኣቱ መሰል’ዩ። ንዘይትኣምነሉ ፖለቲካዊ ርእይቶ ብእሩምን ሓላፍነታውን ኣገባብ ምቅዋም’ውን መሰል’ዩ። ኣብ ሓጺር ግዜ ንህግደፍ ስለ ዘይኣለይዎ ኢልካ ምዂናን ግን መበገሲኡ ፖለቲካዊ ድኽነትን ክሕደትን ምዃኑ ምግንዛብን ምእራምን ኣገዳሲ’ዩ።
ካብ ዛራ ማና
06-10-2020