text:
ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ሎሚ ንግሆ ኣብ ቤት ጸሎት ቅድስት ማርታ ኣብ ዘዕረግዎ መሥዋዕተ ቅዳሴ ‘ሓቀኛ ነቢይ ሕዝቢ ምስማዕ ምስ ኣበዮ ከልቅስ ዝኽእል እዩ፣ ቤተክርስትያንና ሎሚ ጥቅሚ ገዛእ ርእሶም ዘቀድሙን ናክልኦት ዘቈናጽቡን ምኒን እናበሉ ጸሓይ እትዓርቦምን ነቢያት ዘይኮነስ ንሓቂ ኣዳዕዲዖም ዝነግሩን ቀስቂሶም ቀሳቂሶም ንቅድሚት ንክትስጉም ዝኩርኩሑን ሓቀኛታት ነቢያት ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን የድልይዋ ኣለው’ እንክብሉ ኣብ ናይ ዕለቱ ቀዳማይ ንባብ ብዛዕባ ሰማዕትነት ቅዱስ እስጢፋኖስ ዘተኮረ ሰፊሕ ስብከት ኣቅሪቦም፣ እዚ ናይ ትንቢት ጸዋዕታ ናይ ኩልና ክርስትያን ዘበልና ምዃኑ ዝገለጹ ቅዱስነቶም ሎሚ እውን ከምቲ ኣብ ዘመነ ቅዱስ እስጢፋኖስ ናይ እግዚብሔር ምዃኑ ንዘመልክት መንነትና ንከነሐይል ኩልና ሓቀኛ ነቢያት ንኹን ኢሎም፣
ብላቲናዊ ሥርዓተ ኣምልኮ ግጽው ናይ ሎሚ ቀዳማይ ንባብ ብዛዕባ ሰማዕትነት ቅዱስ እስጢፋኖስ ዝገልጽ ኮይኑ እቲ ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሑ ዝተዛረቦ ምናዳ ‘ኣቱም ህልኸኛታት ዘይግዙራት ልብን ኣእዛንን ንስኻትኩም እውን ከምቶም ኣቦታትኩም ንመንፈስ ቅዱስ ወትሩ ትቃወምዎ ኣሎኹም፣ ኣየና እዩኸ ካብ ነቢያት ኣቦታትኩም ዘየሳደድዎ! ንሳቶም ነቶም ምጽኣት ወዮ ጻድቕ ኣቐዲሞም ዘበሰሩ ቐተልዎም፣ ንስኻትኩም እውን ሄዚ ኸሓድቱን ቀተልቱን ኮይንኩም ኣሎኹም። ንስኻትኩም ነቲ ሕጊ ብኢድ መላእኽቲ ተቐበልኩምዎ ግናኸ ኣይሓሎኹምዎን!’ (ግሓ 7.51-53) ብማለት ዝገንሖም ክጻወርዎ ስለዘይከኣሉ በእማን ወጊሮም ቀተልዎ፣ ንሱ ግና ከም መምህሩ ክርስቶስ ስለኦም ምሕረት እናለመነ ነፍሱ ናብ እግዚብሔር ኣማዕቈበ ክብሪ ወዲ እግዚብሔር እናረኣየ ከኣ ናይ መጨረሻ ምስክርነቱ ብሕይወቱ ሃበ፣
እዘን ኣብ ላዕሊ ዝሰማዕናየን ቃላት ከበድቲ እኳ እንተኾና እቲ ቀዳምይ ሰማዕት ናይ ቤተክርስትያን ንኩሉ ንሕዝብስ ይኹን ንዓበይቲ ዓድን ጸሓፍትን ብቀጥታ በደሎም ይነግሮም፣ ልቦም ተዓጽዩ ነሩ ክሰምዕዎ ኣይደለዩን ንታሪኽ ሕዝበ እስራኤል ከኣ ፈጺሞም ረሲዖሞ፣ ካብዚ ብቀጥታ ዝስዕብ ነቲ ዘይምቻኣካ ንምእላዩ ኢኻ ትቃለስ፣ ስለዝኾነ ከኣ ስለሓቂ ክትስደድ ናይ ግድን ይኸውን፣ ከምቲ ቀዳሞት ነቢያት ብኣቦታቶም ዝተሰዱኸስ ኣብዚ እውን ንቅዱስ እስጢፋኖስ ካብ ልቦም የውጽእዎ ምልክቱ ከኣ ካብታ ከተማ ንደገ ኣውጺኦም ብዳርባ እምኒ ይቀትልዎ፣ እዚ ኩነት እዚ ዳርጋ ሓባራዊ ኮይኑ ኣብ ቅድሚ ሓቂ ክልተ ነገር ጥራሕ እየን ዝግበራ ማለት እቲ ነቢይ ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሑ ዝዛረቦ ቃል ቀጥታ ልቢ ስለዝትንክፍ ወይ ልብኻ ከፊትካ ትቅበሎ ትድሕን ተድሕን ብግደኻ ነቢይ ትኸውን ወይውን እቲ ልቢ ከም እምኒ ይደርቅ ሕርቃንን ስደትን ይውላዕ፣ ሕይወት ሓደ ነቢይ ከኣ በዚ ይፍጸም፣
እቲ ኣብ ስደትን መከራን ዝርከብ ነቢይ ሕዝቡ ክሳብ ዝሰምዕዎ ይጭድር ይጭርሕ ይነብዕ እውን፣ ኮይኑ ግን እታ ብነቢያት ትንገር ሓቂ ኩርኳሕ ኰይና ድቃስ ስለ እትኸልኦም የግዲ የሳድድዎም እንክብሉ ምስ ገለጹ ናብ ገዛእ ርእስና ምልስ ኢልና ክነስተንትን ከኣ ከምዚ እናበሉ ይዕድሙ፣
‘ሎሚ ከም ሎሚ ንዓይ ሓደ ነጊይ ዓው ኢሉ ነቲ ሓቂ ክገልጽ እንከሎ ፈተና ክኾነኒ ዝኽእል እንታይ እዩ! ምናዳ ኸኣ እዚ ነቢይ እዚ ዘረባ ጥራሕ ዘይኮነ ነታ ሓቂ ምስ ገደፍዋ ስለ ሕዝቡ ዝበኪ ነቢይ ምስ ኮነኸ! ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ከምዚ ምስ ኣጓነፎ ‘እዛ ዝተጠምዘዘትን ዘማዊትን ወለዶ እዚኣ’ እንክብል በቲ ሓደ ወገን ንዝወሃባ ጸጋ ዘይፈለጠት ወለዶ እንኪገንሕ በቲ ሓደ ወገን ነቲ ዝተዋሃባ ጸጋ ሰኣን ምቅባል ናብ ጥፍዓት ተምርሕ ዝነበረት ኢየሩሳሌም ርእዩ ኣምሪሩ ከምዝበኸየላ ወንጌል ይነግረና፣ (ሉቃ 19.41) እቲ ዘጓንፈኒ ፈተነኸስ እዚ እዩ፣ ሓቀኛ ነቢይከስ ስለ ህዝቡ ክበኪ ዝኽእል ነቲ ክብሎ ዘለዎ ከኣ ዝኸበደ ይኽበድ ብቀጥታ ክብሎ ዝኽእል እዩ፣ ላንጋ ላንጋ ዘይኮነስ ብቀጥታ ነቲ ክበሃል ዘልዎ ዝብል እዩ።
እዚ ግን ወቀሳን ወይልኩም እናበልካ ምፍርራህን ዘይኮነ ሓደ ነቢይ መዓጹ ተስፋ ክኸፍት ክኽእል ኣለዎ፣
‘መዓጹ ክኸፍት ዝቈሰለ ሰራውር ከሕዊ ሕዝበ እግዚብሔር ንቅድሚት ንኽግስግስ ርክቡ ከጥዒ ኣለዎ፣ ኣብ ቤትጽሕፈት ኰፍ ኢልካ እዚ ጐደለ ነዚ መልእ ዝብል ዘይኮነ ናይ ተስፋ ሰብ እዩ ክኸውን ዘለዎ፣ ኣድላዪ ኣብ ዝኾነሉ ግዜ ምግናሕ ንመዓዝን ተስፋ ብምምልካት ከኣ ንመዓጹ ተስፋ ጋህ ኣቢሉ ክኸፍት ዝኽእል ክኸውን የድሊ፣ ሓቀኛ ነቢይ ሕይወቱ ኣብ ሓደጋ እንከላ ግቡኡ ዝፍጽም እዩ፣ ሎሚ ንቤተክርስትያና ዘድልይዋ ከኣ ከምዚኦም ዓይነት ነቢያት እዮም። ከመይ ቤተክርስትያን ትንቢት የድልያ እዩ፣ እዚኦም ነቢያት እዚኦም ወትሩ ብሰማዕትነት እዮም ዝሞቱ፣ ከምቲ ጸሓፊ ቀዳመይ ዘመን ቤተክርስትያን ዝብሎ ከኣ ‘ደም ሰማዕታት ዘርኢ ክርስትያን እዩ፣
ቤተክርስትያን ነቢያት የድልይዋ፣ ኣስፍሕ እንተበሊዮ ከኣ ንሕና ኩልና ነቢያት ክንከውን ትደሊ፣ እዚዶ ከምዚዶ እናበሉ ዝሓምዩ ኣይኮኑን ዘድልይዋ፣ ንከምዚ ዝበለ ክፈርድን ክሓምን ንዝነብር ሰብ ምንም ከሐጉሶ ኣይክእልን፣ እዚ ነቢይ ኣይኮነን ክኸውን እውን ኣይክእልን፣ ነቢይሲ ዝጽሊ ንሕዝቡን ንእግዚአብሔርን ዝምልከት ሕዝቢ ክበኪ እንከሎ ቃንዛኡ ዝስምዖ ስለሕዝቡን ምስ ሕዝቡን ክበኪ ዝኽእል ኮይኑ ግን እዚ ጥራይ ዘይኮነ ንሓቂ ክዛረብ ክሳብ ሕይወቱ ዝህብ ክኸውን ኣለዎ፣ ሓደራ እምበር ቤተክርስትያን ሰኣን ነቢያት ካብቲ ንቅድሚት ዘገስግሳ ኣገልግሎት ትንቢት ከይጐድላ እንክብሉ ስብከቶም ዛዘሙ፣
ወትሩ ኣብ ጐድኒ እቶም ዝተሓቱ ድኻታት ኩኑ! ር.ሊ.ጳ ንካሪታስ ሰበኻታት ዓዲ ጣልያን
ኣብ ሃገረ ጣልያን ዝርከባ ናይ ሰበኸታት ማሕበር ግብረሠናይ ወይ ካሪታስ ጉባኤ የካይዳ ኣለዋ፣ ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስን ናይ ሃገረ ጣልያን ፕረሲደንት ማታረላን መልእኽቲ ከምዝሰደዱሎም እንክምልከት ር.ሊ.ጳ ወትሩ ኣብ ጐድኒ ድኻታት ኮይኖም ክሕግዙ እንከዘኻኽሩ ፕረሲደንት ማታረላ ከኣ ክንዮ ግላዊ ድፍኢታት ሰጊሩ ንኩሉ ዘጠቃልል ሰብኣውነት ንምህናጽ ተጊህኩም ሥርሑ ኢሎምዎም፣
እዚ መበል 40 ሃገራዊ ጉባኤ ግብረሠናይ (ካሪታስ) ሰበኻታት ሃገረ ጣልያን ትማሊ ኣብ ኣባኖ ተርመ ዝበሃል ዞና ከተማ ፓዶቫ እዩ ጀሚሩ፣ እዚ ክሳብ ድሕሪ ጽባሕ ዕለት 19 ሚያዝያ ክካየድ ተወጢኑ ዘሎ ጉባኤ ልዕሊ 600 ዋናታት ጸሓፍትን 220 ሠራሕተኛታት ግብረሠናይ (ካሪታስ) ሰበኻታትን ይሳተፍዎ ኣለው፣ መሪሕ ቃል ናይቲ ጉባኤ ድማ ‘ሓንቲ ብኩሉ እትተሓበበርን ንኩሉ እትካፈልን ማሕበረሰብ ወትሩ መንእሰይ እያ’ ዝብል እዩ፣
ብስም ር.ሊ.ጳ ነታ መልእኽቲ ዝጸሓፉ ናይ ቅድስት መንበር ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ፕየትሮ ፓሮሊን እንኽኾኑ ይድረስታኣ ድማ ናብ ዋና ጸሓፊ ሃገራዊ ቤትጽሕፈት ግብረሠናይ (ካሪታስ) ሃገር ጣልያን ዝኾኑ ናይ ኣግሪጀንቶ ሊቀጳጳሳት ብፁዕ ካርዲናል ፍራንቸስኮ ሞንተነግሮ እዩ፣
ኣብቲ ተለግራም ቤተክርስትያን ሃገረ ጣልያን ሓቀኛ ፍረ ግብረሠናይን ምሕረትን ከምዝኾነ ምስ ገለጹ ነቶም ቀዳማይ ኣቦመንበር ናይ ሃገረጣልያን ካሪታስ ዝነበሩ ብፁዕ ኣቡነ ጆቫኒ ነርቮን ንዓሰርተታት ዓመታት ዋና ኣመሓዳሪ ንዝነበሩ ብፁዕ ኣቡነ ጁሰፐ ፓዚኒን ብምዝካር ‘እዞም ሰባት እዚኦም ብዘበርክትዎ ሓሳባቶምን ዝለዓለ ምስክርነት ሕይወትን ንቤተክርስትያን ሃገረ ጣልያን ሓቀኛ ፍረ ግብረሠናይን ምሕረትን ከም እትፈሪ ብምግባር ኣሃብቲሞምዋ’ ይብል፣
ሽሕኳ ሕመረት ናይዚ ጉባኤ መንእሰያት እንተኾኑ ቅዱስነቶም ግን ነቲ ዝሓለፈ ዕለት 19 ሕዳር 2017 ኣብ ዓለምለኸ ዕለተ ድኻታት ዝበልዎ ብምድጋም ‘ንመንግስተሰማይ ከም ፓስፖርት ዘገልግሉና ድኻታት እዮም’ ክብሉ ምስ ገለጹ ነቲ ሽዑ ዝጠቀስዎ 2ቆሮ 8.9 ‘ጸጋ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ትፈልጡዎ ኢኻትኩም፣ ንስኻትኩም በቲ ድኽነቱ ምእንቲ ክትህብትሙ ሃብታም ክንሱ ምእንታኻትኩም ክብል ደኸየ’ ዝብል ብምዝካር ከኣ ኣብ ድኻምነቶም ናይ ድሕነት ሓይሊ ከምዝርከብ ገሊጾም፣ ሽሕ’ኳ ኣብ ቅድሚ ዓለም ምንም እንተዘይብሎም መንገዲ መንግሥተሰማይ ዝኸፍቱልና እዞም ድኻታት እዚኦም እዮም፣ ስለዚ ንሕና ከም ቤተክርስትያን መጠን ክንግደሰሎም ክነገልግሎም ናይ ቅዱስ ወንጌል ግዴታ ኣሎና፣ ሃብትና ንሶም እዮም፣ ዝብላዕ እንጌራ ብምዕዳል ጥራይ ኣይኮነን ነዚ ምስክርነት እዚ እንህብ ከምቲ ጐይታ ዝገበሮ ምስኦም እንጌራ ብምቊራስ እውን እዩ፣ ከማኡውን ቃል ኣምላኽ ምሳኦም ብምክፋል፣ ንድኻታት ምፍቃር ማለት ተጻይ ድኽነት መንፈሳውስ ይኹን ንዋታዊ ድኽነት ምቅላስ እዩ እንክብሉ መልእኽቶም ዛዝሙ፣


c: text/html

text:
ዕጫ ኤርትራውያን ንደላዪ ሰላም ማሕበረ-ሰብ ዓለም ሰብኣዊ መቕዘፍቲ፡ ንህግደፍ ግን መዘናግዒ’ዩ።
ኣብ ዓለምና ኣብ ጥንቲ ይኹን ሎሚ ኣንጻር ህዝብታቶም ዝተሰለውፉ መራሕቲ ኣይነበሩን ኣይተራእዩን ክበሃል ኣይከኣልን። ኣንጻር ህዝብታቶም ደው ዝበሉ መራሕቲ ነይሮምን ኣለውን’ዮም። ካብ’ዞም ጥንታውያን ሓደ ንጉስ ነገስታት ኒሮ ዝበሃል ነበረ። ንጉስ ነግስታት ኒሮ ዝፋን ዝደፍኣሉ ዘመን ኣብ ግዜ ንግስነት ሮማ ነበረ። ንጉስ ነገስታት ኒሮ ጥዑይ ኣእምሮ ዘይተዓደለ ነበረ። ንሱ ብህዝቢ ሮማን ንሳ እትገዝኦም ዝነበረት ህዝብታትን ሓደ ኣዝዩ ዝፍለጠሉ ባህሪ ነይርዎ። ዝሓለፎ ቀበጥ በጥ በሃሊ’ዩ። እቲ ቀበጥ በጥ ከኣ ጥራሕ ረኣዩኒ ስምዑኒ ዘይኮነ፡ ጭካነ ዝመልኦ ኢ-ሰብኣዊ ኣረኣእያ ዝነበሮ ምዃኑ’ዩ። ኒሮ ብህይወት ደቂ-ሰባት ይዘናጋዕ ምንባሩ’ዩ።
ኣብ’ቲ ኣብ ሮማ ቼንትራል ተደኲኑ ዝርከብ ሰፊሕ ሜዳ ኮሊሴይም ግጥም ባራዩን ኣናብስን፡ ግጥም ጊሎትን ኣናብርን ዘኸትሎ ዝነበረ ደማዊ ሳዕቤን ክዕዘብ ተደጋጋሚ ኮይኑ ምስተሰላቸወ ካልእ ብልሓት’ዩ ምሂዙ። እቲ ዝመረጾ ብልሓት ከኣ ዝኸፈአ ኣረሜንነት’ዩ። ንጉስ ነገስታት ኒሮ ንሮማን ነበርታን ብሓዊ ከቃጽሎም ወሲኑ። ብተግባር ከኣ ፈጸሞ። እዚ ናይ ዊንታ ወይ ቃሕታ ተዋስኦ ዝመስል ውሳነ ኣብ ተግባር እናተፈጸመ እንከሎ ድማ፡ ኣብ በሪኽ ቦታ ወይ ናሓሲ ናይ ቤተ-መንግስቱ ወጺኡ፡ ኣብ ወርቂ መንበር ተኾድጩ ማስኒቆ ( ጨራ ዋጣ) ሒዙ ንሕንቁቕ ባህርያቱ ከም’ዚ ክብል ኣስቆንቆነ።
ንደዲ ሮማ ሕረሪ
መንፈሰይ ክህደስ ልበይ ክረዊ
ቃል-ቃል በሊ ምስ ነበርትኺ
እወ መንፈስይ ክሕደስ ናብ ሓሙኽሽቲ ተቐይርኪ ዖና ኩኒ …
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን እዚ ፍጻሜ’ዚ ኣብ ሓቀኛ ታሪኽ ዝተመርኮሰ ኮይኑ መቕዘፍቲ’ዩ። ንዕንወት፣ ምብስባስ፣ ምሕዛን፣ ምቑዛም፣ ሙማት ብልክዕ ገይሩ ዝገልጾ እዚ መቅዘፍቲ ዝብል ቃል’ዩ። ታሪኽ ከም ኣካዳሚያዊ ኣስተምህሮታቱ ብዛዕባ ሳይንስን ቴክኖሎጂን ጥራሕ ዘይኮነ፡ ብዛዕባ ኣብ በብመድረኹ ወይ ዘመኑ ዝኽሰቱ ዓመጻትን ግህሰታትን’ውን ገለ ናቱ ኣወንታዊ ታሪኽ ይገድፍ’ዩ። እንታይ ክብል ደልየ’የ ዓለምና ብናይ ንጉስ ነገስታት ኒሮ ቀበጥበጥ ወይ ዕብዳን ከም ዘይሓለፈላ፡ ካልኦት መራሕቲ ኢና በሃልቲ ናይ ፖለቲካ ዕቡዳት፡ ኣብ በበይኑ መዋእላት ከምዘተኣናገደት ንምዝካር’ዩ። ኣብ ዕድሜና ወይ ዕምርና ዘይከም ናይ ሎሚ ፖፖዶክ ወዱ ቤይቢ ዶክ (ሪፖብሊክ ሀይቲ)፣ ፖልፖት ካምቦዲያ፣ ዣን ቤዴል ቦካሳ (ሪፖብሊክ ማእከላይ ኣፍሪቃ) ከም ኣብነት ንምጥቃስ ይከኣል። እዚኣቶም ኩሎም ኣብ ቅድሚ ስቅያት ህዝብታቶም ብሓጎስ ዘይሞም፡ ዘሚሮም’ዮም። እወ ነቲ መቕዘፍቲ ቅቡል ብምግባር።
ሕጂ እቲ ንዓይ ዘዛርበኒ ዘሎስ፡ እዛ ኤርትራ ትበሃል ሃገረ፡ ኩለንተነኣ ናብ ናይ ሓደ ሰብ ውልቀ ንብረት ተቐይራ ምህላው’ዩ። እቲ ውልቀ ሰብ ከኣ ካብ’ቶም ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስክዎም ሕሱራት መራሕቲ ዘይፍለ ምዃኑ’ዩ። ክፋኣተ ግብሪ ተንኮሉ፡ ቀበጥ በጥ ምባሉ፡ ብህይወት ዜጋታት ምጥላዑ ካብ’ቶም ዝቐደሙ ናይ ባህሪ መሰልቱ ዝተፈልየ ይገብሮ። ኣብ ኤርትራ ንሱ ብዝተኸተሎን ዝኽተሎ ዘሎን መቕዘፍቲ ዜጋታት ምስሓቕ፡ ሳዕሪሩ ኣሎ። ኮሜዲ ናይ ምዝንጋዕ ምስሓቕ፡ ደስደስ ተውህቦ ዘለዎም ሰባት ዘቕርብዎ መዛናግዒ’ዩ። ህግደፍን ህግደፋውያንን ከኣ ብስቅያትን ሞትን ዜጋታቶም ይስሕቁ ይፍስሁ።
መዓስ ስለምንታይ፡ ብኸመይ ትዘናጋዕ ትስሕቕ ናቱ ባህላውን ሕጋውን ደረታት ኣለዎ። ኮሜዲ ኣብ እዋን ሓዘን ወይ መቕዘፍቲ ክቕርብ ብዝኾነ መዕቀኒ ክቡል ኣይኮነን። ኣብ እንዳ ህግደፍ ግን ካብ ሰብኣዊ ሕልና ዝፈለለ ኣረኣእያ ነጊሱ ስለ ዘሎ እቲ መቕዘፍትን ምዝንጋዕን ብማዕረ ክኸዱ ይረኣዩ። ንኣብነት እቲ ክብረት ሰብኣዊ መሰል ዝበሃል፡ ኣብ ልዕሊ ዝኾነ ሰብ ክንጸባረቕ ዘለዎ ሰብኣዊ ሓልዮት ተረሲዑስ፡ ኤርትራውያን ኣብ ምድረ በዳ ሰሃራ፣ ሲናይ፣ ባሕሪ ሜዲትራኒያን፣ ሊብያ፣ ኣካላቶም ክውሰድ፡ ከም ከብቲ ክሽየጡ፡ ክሞቱ እንከለው፡ ኣብ ክንዲ ዝሓዝን ብኣንጻሩ፡ ሙዚቃዊ ድራማ ወዲቡ ኣለው ዝበሃሉ ስነ-ጥበባውያን መዲቡ ስማውያን ሚኒስተራትን ጀነራላትን ኣሳቲፉ ኣብ ቦሎኛ ኢጣልያ ተሓንበለ ክብል’ዩ ተራእዩ። እዚ ካብ መስመር ሰብኣዊ ፍጥረትን ክብረትን ዝወጽአ’ዩ። ኣብ ሱዳን ሊብያ እስራኤል ዝርከቡ ኤርትራውያን ክዋረዱ እንከለው ሰሚዑ ከምዘይሰምዐ፡ ርእዩ ከምዘይረኣየ ክኸውን ምምራጹ መርኣያ ጸረ-ህዝብነቱ ፋሉልነቱ’ዩ። ካልእ ምኽንያት ወይ ስም ክወሃቦ ዝከኣል ኣይኮነን።
ዝገርም ነገር’ዩ ነቲ ኣብ ኤርትራውያን ዝተፈጸመ ዘስካሕክሕ ገበናዊ ተግባራት፡ ካብ በዓል ብጹእ ዎቅዱስ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንሲስኮስ ጀሚርካ ክሳብ ተመሃሮ ቀዳማይ ደረጃ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራትን ከተማታት ኤውሮጳ ንመሳኪን ግዳያት ኤርትራ ዘለዎም ሓዘን ገሊጾም። መሪር ሰብኣዊ ምድንጋጽ ኣርእዮም። ነቢዖም። ገለ ድማ ኣብ’ቲ ኩምራ ሬሳ ግዳያት ዘለዎ ቦታ ከይዶም ዕታር ዕንበባ ኣቐሚጦም። ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ካልኦት ተሰማዕነት ዘለዎም መንግስታትን ውዳቤታትን ቅድም ቀዳድም ንድሕነት ህይወት ስደተኛታት ደው ክብሉ ጸዊዖም። እቲ ኣብ ኤርትራውያን ዝፍጸም ኢ-ሰብኣዊ ተግባርን ዘጋጥም ጃምላዊ ህልቂትን ሓደ ክልተ ሰለስተ መዓልቲ ጥራሕ ዘይኮነ ቀጻሊ ክንሱ፡ ህግደፍ ብኡ መጠን ኣብ ልዕሊ ሰብኣዊ ክብረትን ዜግነታዊ ግዴታን ዘለዎ ሓላፍነት ንጎኒ ብምግዳፍ ብቐጻሊ ካብ መስመር ሰብኣውነት ዝረሓቐ ፖለቲካዊ ዕብዳኑ ብግህዶ ክገልጽ ጸኒሑ ኣሎ።
ወራሲ ባህሪ ናይ ንጉስ ነገስታት ኒሮ ዝኾነ ኤርትራዊ ማሕበራዊ መበቆል ዘለዎ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ጉኒ ክሙራ ሬሳ ግዳያት ዘለዎ ሃገር ከይዱ ምስዕሳዑ ከይኣክል፡ ነቲ ብማዕከናት ዜና ብዛዕባ ኣተሃላልዋ ኤርትራውያን ኣመልኪቱ ዝቃላሕ ዜና ሓሶት’ዩ ጸለመ’ዩ ዝብል መልሲ ክህበሉ ይስማዕ። ዝተጣሕሰ ሰብኣዊ መሰል የለን። ዝበጽሐ መቕዘፍቲ የለን ብዝብል ይከራኸረሉ። ብካልእ መልክዑ ከኣ፡ ያኢ ሆታን ዕልልታን ፖለቲካዊ ኣይዶሎጂ ኮይኑስ፡ ዘይምኹኑይ ምኽንያታት እናቕረበ፡ ነቲ መቕዘፍቲ ናይ ዜጋታት ብሳዕሳዒት ከፋንዎ ይረአ። ሓኪም ዝኣዘዘሉ መድሓኒት ኣከታቲሉ ከም ዝወስድ ሕሙም ነቲ ብሰንኩ ዘጋጠመ መቕዘፍቲ ብቐጻሊ ብጓይላን ዳንኬራን ይቕበሎን የፋንዎን ኣሎ።
ጠላም መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ከም ንጉስ ነገስታት ኒሮ ጭራ ዋጣ ድዩ ክራር ምልምማድ ኣየድሊዮን’ዩ። በቲ ዝመጽኣሉ ናይ ደም ታሪኹ ዝፍለጥ ጉዕዞ፡ ብኣምሳያኡ ዝቐረጾም ስነ-ጥበበኛታትን መጋበርያታትን ስለ ዘለውዎ ቃሉ እንተደለየ ብወግዒ እንተዘይደለየ ብታሕቲ ታሕቲ ክህብ ጸገም የብሉን። እቶም መጋበርያታቱ ኣብ ዙርያኡ ዘለው ስነ-ጥበበኛታትን ብዛዕባ ሞያዊ ጥብቅናን ምብትታንን ህልቂትን ኤርትራውያን ዝኾነ ተገዳስነት ኣይርእዩን። ንበረልና ንበር ጥራሕ ወደሳ ንውልቀ መላኺ።
ታሪኽ ፍሳሃዬ
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 04-12-2017

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ብዓል ነጻነት ንመን?? ብህዝቢ ዘይመረጾ ልኡኽ መላኺ እሞ ብግዝያዊ መንግስቲ ጥራይ 27 ዓመታት እትግዛእ ሃገር! ብህዝቢ ዘየጸደቐ በብዓይነቱ ኣዋጃት! ብህዝቢ ዘይወከሎም ሃሱሳት ሚኒስተራት! እትግዛእ ሃገር ብዓል ነጻነት ከተብዕል ንስሙ እምበር ሓቂ ኣይኮነን። እወ፣ ንኣእምሮ ህዝቢ እትሰልብ ማዕከን ተሌቪዥንን፣ ብ”ድምጺ ሓፋሽ፣ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ” ብግብሪ ግና ድምጺ ሓሶትን ፕርፓጋንዳን ባዶ 3...
ቅንጸላ እድሪስ መሓመድ ዓሊን፣ ቀንጸልቱ ማፍያዊ ጭፍራ ህግደፍን መርድእ ብዜና ኣይንገርን .. ባህልናን ያታናን’ውን ኣይኮነን፡፡ ሚስጢር ቀተልቲ ሰባት፡ ብሃበ ተረኸበ ኣይትድሕደሖን፡፡ እቲ ምንታይ’ሲ ሳዕቤናት ስለ ዘለዎ፡፡ ንሎሚ ግን፡ ንዘመናት ውሽጠይ ከጨንቐኒ ዝጸንሐን ድቃስ ዝኸልኣኒን ሚስጢር፡ ንባህልን ያታን ጥሒሰ ክገልጾ ተገዲደ ኣለኹ፡፡ ብትእዛዛት ቤ/ጽ ፕረሲዳንትን ወኪል ሃገራዊ ድሕነትን ዝምርሑ ቀተልቲ ሰባት...
by Henry Makow Ph.D.May 8, 2018 Netanyahu has convinced Trump that leaving the Iran deal protects Israel. But the U.S. walking out means that a full-on Israel-Iran war in Syria becomes far more likely. If all world leaders are Freemasons, we ask, “Is this...
ሞርጋን ጽቫንጊራ እቲ ንነዊሕ ዓመታት ንልኡኽ ጽዮናውያን ሮበርት ሞጋበ (ሰላዪ ሮበርት ሞጋበ ኣባል ውዲታውያን ማሕበር Jesuit እዩ።) ዝቃወም ዝነበረ ሓርበኛ ሃገራዊ እዩ ዝነበረ። ንሱ ኣቦመንበር ሰልፊ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ዚንባቨ (MDC) ኮይኑ፣ ንብዙሕ ዓመታት ብትብዓት ንሰልፉ ዘገልገለ ዚምባቨያዊ ሓርበኛ ነበረ። በቲ ዝተሰምዐ ወረ ብሃንደበታዊ ሕማም ኣብ ሆስፒታል ደቡብ ኣፍሪቃ ዓሪፉ እዩ ዝብሃል። እዚግን ፍዱሕ...
ብ2001 ዓ.ም.ፈ. ኣብ ኤርትራ፣ እቶም ነቲ ብሄርማን ኮሀን ኣብ ለንደን ዝተወሰነ ውዲታዊ ውሳኔ መሸጣ ኤርትራ ዝተቓወሙ 15 ገዳይም ሰበስልጣን ህ.ግ.ሓ.ኤ. ክእሰሩ ከለው፣ ብወገን ወያኔ ከኣ ነቲ ውዲት ኮሀን ዝተቋወሙ 15 ገዳይም ሰበ ስልጣን ተኣሲሮም። እቶም 15 ሰበስልጣን ወያኔ ግና ንስለላ መርበብ ሲኣይኤ ንኸገልግሉ ናይ ጣዕሳ ወረቐት ስለ ዝመልኡ፣ ነጻ ተፈሪዶም። ገሊኦም ንኣሜሪካ ተላኢኾም፣ ገሊኦም ከኣ ክሳብ...


text:
ህዝቢ ኤርትራን ሕጋውነቱን፡
23.06.16፡ ከምዝመስለኒ፡ እንሆ ኣብ ታሪኽና ካብ ዝተሰነደ ሎሚ’ውን ን5ይ ግዜ ናብ ውዱብ ሕቡራት ሃገራት ንቐርብ እነና። ህዝቢ ኤርትራ ብዝውንኖ ሓይልን ሕጋውነትን ዝተፈልጠ ምዃኑ እቶም ክብሉዎ ዘይደልዩ ከይተረፈ ይኣምኑሉ ኢዮም ። ሓያል ኢዩ፡ ምኽንያቱ ብዘይ ናጻነት ክነብር ስለዘይ
23.06.16፡
ከምዝመስለኒ፡ እንሆ ኣብ ታሪኽና ካብ ዝተሰነደ ሎሚ’ውን ን5ይ ግዜ ናብ ውዱብ ሕቡራት ሃገራት ንቐርብ እነና።
ህዝቢ ኤርትራ ብዝውንኖ ሓይልን ሕጋውነትን ዝተፈልጠ ምዃኑ እቶም ክብሉዎ ዘይደልዩ ከይተረፈ ይኣምኑሉ ኢዮም ። ሓያል ኢዩ፡ ምኽንያቱ ብዘይ ናጻነት ክነብር ስለዘይ ደሊ። ሕጋዊ ኢዩ፡ ምኽንያቱ ሕጋውነት መሰረት ናጽነ ትን ሰላምን ምዃኑ ስለዝፈልጥ። ብኣተረጓጉማ ህዝቢ ኤርትራ ሕጋውነት ማለት ሰብኣውነት ምዃኑ ይእመነ ሉ። ብመንጽሩ “ሰብኣውነት” እንተ ኢልና “ሕጋውነት” ንብል ኣለና ማለት ኢዩ። ብሓጺሩ ሰብ ኴንካ ብዘይ ሰ ብኣዊ ክብሪ ክንበር ከምዘይኽእል ኣጸቢቑ ስለዝፈልጥ ንኩሉ ህዝቢ ዘማእክል ንዋታውን መንፈሳውን ሕግታ ት ይውንን ህዝቢ ኤርትራ። ኩሉ ሰብ ድማ ትሕቲ ሕ ጊ ምዃኑ ይኣምነሉ። ማለት ማንም ዜጋ ትሕቲ ፈጣሪ ኡ ንልዕልና ሕጊ ይኣምንን ብኡ ይቕየድን።
ብሕጊ ንዝምእዘዝሲ ብሕጋውነት ክትከላኸሎ ይከኣል ። ሕጊ ጥሒሱ ንዝብድለካ ዓማጺኸ እንታይ ትገብሮ?
ነገር ሓይልን ድኽመትን ገዲፍና ህዝብና ዝኣምነሉ ኣፈ ታትሓ ግርጭት ኩሉ በደላት (ዓመጽ ከይተረፈ) ብቀ ዳምነት ብሕጋዊ መገዲ ክብዳህ ከምዘለዎ ኢዩ። ንሱ ምስዘይሰልጥ ካልእ ትሕጃ ዓይነት ቃልሲ (ከም ጎነጽ ዝኣመሰለ ዝተፈላለየ ብልሓታት) ምጥቃም ሃብታም ተሞኩሮና ንርእሱ ምስክር ኢዩ። ዋሕስ፡ ሽምግልና፡ ውሳነ ባይቶ፡ ፍርድን መቕጻዕትን ዝኣመሰለ ገለ ካብቲ ፍሉጥ ሕጋዊ መስርሕ ኣፈታትሓ ግርጭታትና ምዃኑ ንዝክር።
ኣብ ሰነድ ታሪኽ ህዝብና ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ናብ ሕጋዊ ቤት-ፍርዲ ዓለም ከምዝቐረበ’ውን ንዝክር። ንምጥቃሱ፦
1ይ፡ እቲ ኣብ እዋን ሓመሳታት ሃገርነትና ንምብርዓን መደብ ምቕሊ ምስተጠበበልና፡ ሃገርና ንምውሓስን ናጽነትና ንክጸ ድቀልናን ዝቐረበ ጥርዓን ነበረ። እንተኾነስ ሕቶና ከይተመለሰ ናብቲ ህዝብና ዘይደለዮ ምስ ኢቲዮጲያ ብፈደረሽን ክንቁ ረን ተገብረ። ከምቲ ንፈልጦ ውጽኢት ፈደረሽን ናብ ሰለስቲኡ መኣዝናት ማለት ናብ ሙሉእ ናጽነት፡ ሙሉእ ውህደትን ከምዘለዎ ብፈደረሽኑ ክረግእን ናብ ዝኽእለሉ ኩነት ከምርሕ ኣብ መስርሕ እንከሎ፡ ስርዓት ኢቲዮጲያ ዓለማዊ ሕጊ ጥ ሒሱ ብሓይሊ ስለዝለሓቐና ናብ ጎነጻዊ ኣገባብ ቃልሲ ከምዝተሰጋገርና ንዝክር።
2ይ፡ ሰውራ ኤርትራ ድሕሪ 30 ዓመታት ብረታዊ ቃልሲ ኣብ 1991 ዓወቱ ብሓይሉኳ እንተዓተረ ሕጋውነት ክህልዎ ም እንቲ፡ ብ1993 ምስ ሕ/ሃገራትን ገዛኢትና ነበርን ብዝተገብረ ስምምዕ ናጽነትና ብጉቡእ መስርሕ ረፈንዱም ከምዘውሓስ ና’ውን ንዝክር።
3ይ፡ ናጽነትሲ ተረኺቡ። እንተኾነስ ሃገርና ድሕሪ ናጽነታ ከምቲ ትምኒትና ክትኮነልና ኣይከኣለትን። ፕረሲደንት ሃገርና ኣቶ ኢሳይያስ ነዛ ሃገር ካብ ሕግን ሕጋውነትን ኮሊፉ ነቲ ክሳለጥ ዝነበሮ መስርሕ ሰላማዊ ምስግጋር ብምብርዓን ሃገር ና ብ ቀጻሊ ዘይሕጋዊ፡ ዘይኣድላይን ዘይዕዉትን ሓፈሻዊ ውግኣት ብምውላዕ ኣብ ዘየቛርጽ ሽኦል ደልሃመታዊ ኲናት ሸሚ ሙ ቁጠባና ከምዝባድም፡ ህዝብና ከምዝስደድ፡ ከምዝድኽድኽን ከምዝጸንትን ገይርና። እቲ ቀንዱ ንምጥቃስ ኣብ ግንቦ ት 1998 ምስ ኢቲዮጲያ ዝተገብረ ዶብ ዝጠንቁ ምስሕሓብ ኣይሕሱብ ናብ ኣዕናዊ ኲናት ከምዘምራሕና ንጠቅስ። ኲና ት ከም ውሑስ ጥበብ ህላወኡ ዝመረጸ መራሒና ምስ ኩሉን ከባቢና ብዝወልዖ ባርዕ ከምተለብለብና ብምስትውዓል፡ በላሕቲ ሓርበኛታትና ንኩሉ’ቲ ኣብ ውሽጥና ዝወረደ ጥልመት ውሒጦም፡ ኲናት ድው ክብልን ዓለም በደለኛ ክትፈል ጠልናን ዶባትና (ከም ምስ የመንን ኢቲዮጲያን) ከተርጋኣልናን ብማለት ኣቤቱታና ዘቕረብናሉ እዋን ምንባሩ ንዝክር።
4ይ፡ ሃገር ኣብ ዘይትወጾ ዘይዕዉት ዓዘቕቲ ኲናት ሸሚሙዋ ጥራይ ከይኣክል፡ በሰላ ድሕረ-ኲናት ቀሊል ኣይነበረን። በ ቲ ሓደ ጠንቂ ኲናት ካብ ሱሩ ክንዲ ምፍታሕ ተወንዚፉ ከምዝተርፍ ብምግባር ነቲ ካብ ሞትን ስደትን ዝተረፈ ተረካ ብ ሕድሪ መንእሰይ ብኲናት ኣሳቢቡ ኣብ ዘየቋርጽ ግዱድ ዕስክርና ሸሚሙ ዘርም-ዘርሞ ከምዝተርፍ ገይሩ፡ ኣብ ርእሲ ለውጢ ዘድመጹ መሳርሕቱ ዝወሰዶ ጃምላዊ ሕየራ ዝገደደ መገዲ ዕንወቱ ኣምርሐ። መገዲ ጸሊም ጥልመት ዝመረጸ መራሒ ንኩሉ ብሒም ዘዝበለ ዜጋ እናቀፈደን ቀተለን ፍጹም ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት ምስከፍኣና፡ ኣቤቱታና ንምቅራ ብ ዓሚ ከምዚ ሎሚ ማለት ዕለት 26 ሰነ 2015 ማዕጾ ውደብ ሕቡራት ሃገራት ከምዝዃሕዃሕና ንዝክር።
5ይ፡ ዓለም ካብቲ ብድሮኡ ዝረኸበቶ ሓበሬታ ሓርፋፍ ጸብጻብ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት ምስ ኣቕረበት፡ ምስቲ ቁጥዐን ኣቤቱታን ዜጋታት ኣብ ግምት ብምእታው ኮምሽን ምጽራይ ገበናት ስራሓታ ብዝጸፈፈ ንከተቕርብ ዕማማ ንሓደ ዓመት ተናዊሕላ ብምጽንሑ እነና ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ርእሲ ሓቅነት ናይቲ ኣብ ዝሓለፈ ዘቕረበቶ ብእልፊ ተወሰኽቲ ግናያት ክ ንድርዕን ጸብጻባ ከነድምቕን ሎሚ ዕለት 23 ሰነ 2016 ኣብ ኣፍደገ ቀጽሪ ውድብ ህቡራት ሃገራት ብምቕራብ፡ ኮሙሽን ዘቕረበቶ ኣዝዩ ውሑድ ጸብጻብ ናብ ዝምልከቶ ላዕለዋይ ኣካል ሓሊፉ ገበነኛታት ግቡእ ፍርዲ ክረኽቡ ንጠርዕ እነና።
ክቡራትን ክቡራንን፡
“ውሽጣዊ ጉዳይ ሃገርናኽ ናብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከነቕርቦ ጉቡእ ዲዩ? ዝብል ሕቶ ክለዓል ይኽእል ኢዩ። ንሕቶና ባዕልና ክንምልሶ እንከለና “እወ ይካኣል” ዝብል መልሲ ኢዩ ዘለና። ስለምንታይ?
ህዝቢ ኤርትራ ከም ማሕበርተኛ ሕቡራት ሃገራት መጠን፡ ብጥልመት መራሕትና ንዝተሓረመና ሰብኣዊ ክብሪ ክንረክብ ናይ ምጥራዕ ሕጋዊ መሰል ስለዘለና ክንጥቀመሉ ይግባእ። ኣብቲ ቻርተር ሕቡራት ሃገራት ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰል ከቢ ድ ገበን ብምዃኑ፡ ኣብ ርእሴና ዝፍጸም ዘሎ ድማ ግደፍ ንዓናስ ንከባቢና ዝለከመ ፋሉል ስርዓት ብምዃኑ ንጉዳይና ተ ደራቢ ርዝነት ይህቦ።
ኣብዚ ክለዓል ከምንሰምዖ መደናገሪ ሓሳባት ክመጽእ ይኽእል። ንኣብነት “ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ጉዳይ ሃገራት ብቀጥታ ኢዱ ከእቱ ኣይክእልን ኢዩ” ክባሃል ይከኣል ይኸውን። ቀንዲ ኣጋፋሪ ናይዚ ሓሳብ’ዚ’ውን ህግደፍ ከምዝኾነ ኣየማትእን። ግናስ ባይቶ ሰብኣዊ መሰል ጥሕሰትን ግህሰትን መሰላት ህዝቢ ከምተፈጸመ እንተኣረጋጊጹ፡ ብሞንጎኛታት ሳልሳይ ኣካል ይኹን ባዕሉ ብቐጥታ ምስ ተኸሳሲ መንግስቲ ተኸራኺሩ ብጥርዓናት ህዝቢ ክሕለቕ ግዴታ ኣለዎ። ብሓጺሩስ እቲ ዓገ ባት ከምተፈጸ ብዝጥቀመሉ ኣገባብ (ንኣብነት ኣብ ሃገር ኣትዩ ጭብጥታት ክእክብ) ከረጋግጽ እንተኽኢሉ ንኣፈታትሓኡ ንዕዑ ይምልከት። እንተ’ቲ ሓፋሽ ዘቕርቦ ጥርዓን’ሞ ኣባልነትና ዘፍቅዶ ሰብኣዊ መሰላት ስለዝተጋህሰ ክንጠርዕ ፍጹም ቅኑዕ ምዃኑ ኣየጠራጥርን።
መንግስቲ ህግደፍ ድሮ ብድርኺት ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ከምዘይቅየድ ክጉስጉስ ጀሚሩ ኣሎ። ኣብቲ ብናጽነት ናይ ል ኡላዊት ሃገር ዝተኸወለ ጓይላን ፋም-ጣጥን ድሮ ነቲ ደገፍ ሃገራት ዝረኸበ ከም ትግባረ ናይ 1997 ቅዋም፣ ምፍታሕ እ ሱራት ፖለቲካን ሃይማኖትን፣ ደረት ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ ናይ ዋንነት ናጽነትን ኩሉ ዝውሰኾን ምትግበር ዝብል ጠለብ ሓፋሽ፡ “ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ልኡላዊ ጉዳይ ሃገራት ክትኣቱ ኣይግቡእን” ኢሉ ክነጽግን ክዳረቕን ይስማዕ ኣሎ።
መቸም እቶም ከም በዓል መስከረም ኔትን ካልኦት ልሉያት ገተርቲ መጋረጃ ቀታሊናን ዝጣበቡዎ ከውልነት ርኢኹም ከ ይገረመኩም ኣይተረፈን። ንሳቶም ኢሳይያስ ንህዝብና ብኣካሉን ከም ኩሊቱን ካልእ ዛንጡይ-ማንጡዩ ፈታቲሑን ከምዝ ሸጠና እናረኣዩ፡ ቤት መንነት ምዃኑ ስለንፈልጥ ኣባይትና ብቡልዶዞር ከዓኑ እናረኣዩ ናብ UN ምጥራዕና ንሃገር ኣሕሊፍ ና ነረክባ ከምዘለና ኣምሲለም ክጉስጉስሉስ ኣይገርመኩምንዶ? እንተዘይገሪምኩም እቶም ተኸላኸልቲ፡ ሰብ ረብሓ ሽያጥ ኣካላትና ምዃኖም ስለዝፈለጥኩም ጥራይ ምስ ዝኸውን ይመስለኒ!!!
ክቡራትን ክቡራንን፡ እቲ ብጉልባብ ልኡላውነትን ረብሓ ሃገርን ዝቀየደና ዛርቲ ክድዓት ሎሚ ብዘየማትእ ስለዝተኸሽሐ ፡ ንሕና ህዝቢ ኤርትራ ድማ መሰልና ንምኽባር ህግደፋዊ ጋኔን ክሽረጥ’ኳ እንተለዎ፡ ካልእ ኣማራጺ ቅድሚ ምንዳይና እንሆ ከምማሕበርተኛታት መጠን ተጠቀምቲ ናይቲ ዝግባኣና ዓለማዊ መሰል ሰብኣውነት ንምዃን ድምጽና ናብ ዝምከ ከቶ ላዕለዋይ ኣካል ሓሊፉ ክስማዓልናን ገበነኛታት ክፍረዱልናን ዝዓኣላማኡ ቃልስና ብሰላማዊ መገዲ ነቕርቦ እነና።
ሓሙስ ዕለት 23.06.2016 ዓ.ም፡
ክብርን መጎስን ንሃገርናን ህዝብናን! ዘልኣለማዊ ዝኽሪ ንስዉኣትና፡
ዓወት ንሓፋሽ!
ተስፋሚካኤል ኣብራሃ (ወዲ ጥሮታ) ፍራንክፉርት።


text:
ዳግም ምጽአት (ሣልሳይ ክፋል) ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብዙኅ ጊዜ ኣብ ዝተመላለሰላን ዘዕረፈላን ቢታንያ፤ ካብ እምባ ደብረ ዘይት ከምዝዓረገ ዳግማይ ምምጽኡ ድማ ናብኣ ክኸውን እዩ። ኣብ እዋን ዕርገት ጐይታ፡ ቅዱሳን መላእኽቲ ንደቀ መዛሙርቱ ዝነገርዎም ጐይታ ዳግም ከምዝመጽእ እዩ። “ኣቱም ሰብ ገሊላ፡ ስለምንታይ ናብ ሰማይ እናጠመትኩም ደው ኢልኩም ዘሎኹም፧ እዚ ኻባኻትኩም ናብ...
ዕርገት ጐይታ ካብ ዕርገት ቅዱሳን ዝተፈለየ እዩ! (ካልኣይ ክፋል) ቅድሚ ዕርገት ጐይታ ይኹን ድኅሪኡ ናብ ሰማይ ዝዓረጉ፡ ዝተነጥቑ ወይውን ዝተሰወሩ ብዙኃን ቅዱሳን ከምዘለዉ ዝተፈልጠ እዩ። ይኹን ደኣ ከነስተውዕሎ ዝግባእና ዕርገት ጐይታ ካብ ዕርገት ቅዱሳን ሰባት ፈጺሙ ዝተፈልየ ምዃኑ እዩ። ምኽንያቱ ዕርገት ጐይታ ብዕላማ፡ ብሥልጣን፡ ብመብጽሒ መካነ ዕርገት፡ ኣፈጻጽምኡ ወዘተ ምስ...
ዕርገት መኣስ፡ ኣበይ፡ (ቀዳማይ ክፋል) መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ሙታን ተፈልዩ ድኅሪ ምትንሥኡ ንዕለቱ ናብ ሰማይ ኣይዓረገን። ብሥዕላዊ ኣገላልጽኡን ኣጸሓሕፋ ታሪኹን ዝልለ ወንጌላዊ ቅዱስ ሉቃስ ጐይታ ዝዓረገሉ ዕለት ቦታን ፍጻሜኡን ብንጹር ኣቐሚጡልና ኣሎ። ዕርገት ካብ ትንሣኤ ኣብ ፵ መዓልቲ፤ ደብረ ዕርገቱ ድማ ቢታንያ ምዃኑን ብዛዕባ ፍጻሜኡ ድማ መላእኽትን ሰባትን እናረኣይዎ፤...
ኣዜብ፦ እዋይ ከንቱ እዩ በጃኻ፣ ቦታ ቀይርና ኣይንዓግብ፣ ሰቲና ኣይንረዊ፣ በሊዕና ኣይንጸግብ መጀመርታ ኤዉሮጳ ጥራይ ንእቶ እዩ፣ ዝብል ኔሩ ሕልምና።ሕጂ ከኣ እንሀልካ… ብዙሕ ኣዕሊሉኒ ካብ ንምርዖ 3 ዓመት ምግባርና፣ ኢታሊ ኣነ ካብ ዚኣቱ ከኣ፣ ጽባሕ ሚካኤል ምዃኑ እርይ ቁጽር ኣቢሉ ፈሊጥዎ። ሃይለ፦ እንታይ ደኣ… ገጽኪ… ኣዚኺ ናፊቕክዮ ሓቀይ። ኣዜብ፦ ኣልግስ…...
በስም አብ ወወልድ ወንንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላኽ አሜን። ኦ ቅድስቲ ድንግል ነቢይ እግዚአብሔር ቅዱስ ኢሳይያስ ካብ ርሑቕ ጠሚቱ ፍሉይ ዝኾነ ክብርኺ ከኣ ፈሊጡ «ጽድቃ ከም ድሙቕ ብርሃን፥ ምድኃና ከኣ ከም ሃልሃልታ ፋና ማሕ ክሳዕ ዚብል ብዛዕባ እምባ ጽዮን ስቕ ኣይክብልን እየ።»ኢሉ ብልዑል ቃል ከም ዝተናገረልኪ ኢሳ.62፥1። ሕና’ውን እንሆ ዓቕምና ዝፈቕዶ፥...
-
መበል ፲፪ ጉባኤ ቤት ትምህርቲ ሰንበት ኣብ ጽርሃ ኣርያም ቅድስት ሥላሴ ዋሽንግቶን ዲሲ ክካየድ ምዃኑ ተሓቢሩ።
-
ዜና ዕረፍት ብፁዕ አቡነ ማርቆስ
-
ቤተክርስቲያን ቅዱስ ሚካኤል ኣብ ከተማ ሳንፍራንሲስኮ ካሊፎርንያ ተኸፊቱ
-
ዞባዊ ጉባኤ ቤት/ት/ሰንበት ምብራቕ ኣሜሪካ ተቓኒዑ
-
ጸብጻብ ዓመታዊ ግባኤ ሃገረ ስብከት ሕቡራት መንግስታት ኣሜርካን ካናዳን
-
ቤት-መቅደስ እግዚአብሔር- 1ይ ክፋል
-
ሓዋርያዊ ዑደት ልኡኻን ቅዱስ ሲኖዶስ ተዛዚሙ
-
ጉባኤ ሃገረ ስብከት ብዓወት ተዛዚሙ
-
ጻውዒት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ቫንኮቨር
-
ዑደትልኡኻን ቅዱስ ሲኖዶስ ናብ ኦክላንድ ካሊፎርንያ
ሕቶን መልስን
- ኦ ኣቦይ ዚገብርዎ ኣይፈልጡን እዮም እሞ ሕደገሎም። ሉቃ.23:34።
- ኤሎሄ ኤሎሄ ላማ ሰበቅታኒ (ኣምላኸይ ኣምላኸይ ንምንታይ ሓደግካኒ?)። ማቴ,27:46።
- ሎሚ ኣብ ገነት ምሳይ ከም እትኸውን ብሓቂ እብለካ ኣለኹ። ሉቃ.23:43።
- ኣቲ ሰበይቲ እንሆ ወድኺ፥እንሃ ኣዴኻ። ዮሓ.19:26-27።
- ጸማእኩ። ዮሓ.19:28።
- ተፈጸመ ። ዮሓ.19:30።
- ኦ ኣቦይ! ንነፍሰይ ኣብ ኢድካ ኣማዕቍባ ኣለኹ። ሉቃ.23:46።
እዞም ሸውዓተ ቃላተ መስቀል ነቶም ዚጠፍኡ ዕሽነት እዮም፥ ንዓና ነቶም እንድኅን ግና ኃይሊ ኣምላኽ እዮም። 1ይቆሮ.1:18። ሓደ’ውን፥ “ ክርስቶስ ኣብ ዕጽ ሕይወት መስቀል ተሰቂሉ ኣድኂኑና እትብል እምነትናን ቃል ትምህርትናን ነቶም ዚጠፍኡ ዘይኣምኑ ዕሽነት እዩ፥ንዓና ነቶም ዝደሓና ግና ሓይልና ክብርና እዩ።” 1ይቆሮ.1:21-23።
ጸሓይ ከይትኸይድ ኣዚዙ ጠጠው ዘበለ ኣቦ፥ ኣቦና ኢያሱ እዩ። እቲ ንጸሓይ ጠጠው ዘበለሉ ቦታ ከኣ  ይበሃል። ኢያ.10:12። ተመልከት።
ድኂሩ ኻልኦት ቅዱሳን፥ እኒ አቡነ ኣሮን፥ ቅዱስ ነኣኵቶ ለኣብ፡ አባ በርሶማ፡ አቡነ ዜና ማርቆስን ካልኦትን እውን ንጸሓይ ኣዚዞም እዮም ።
ናይ ጾም ኣዋጅ ጀማሪኡ ባዕሉ ልዑለ ባህሪይ እግዚአብሔር ኣምላኽና እዩ። እግዚአብሔር ኣምላኽ ብምስሉን መልክዑን ገይሩ ሰብ ምስ ፈጠረ ንዕኡ ንወዲ ሰብ ዝሃባን ዝኣወጃን ናይ መጀመርታ ሕጊ እያ፡፡ እዚውን እግዚአብሔር ኣምላኽ በታ ሻድሻይቲ መዓልቲ ካብ ኣርባዕተ ባህሪየ ሥጋን ካብ ሓሙሻይ ባህሪየ ነፍስን ወሲዱ ብሸውዓተ ባህሪያት ህያው እስትንፋስ ዘለዎ ሰብ ምስ ፈጠረ፥ ውሉድነት ሂቡ ቀዲሱ ኣኽቢሩ ኣብ ገነት ኤደን ኣቀመጦ። ኣብዚ ብኸምኡ ስቅ ኢሉ ኣይሓደጎን እንታይ ደኣ፡ሕጊ ሠርዓሉ።እቲ ሕጊ÷ “ ካብ ፍረ እቲ ኣብ ገነት ዘሎ ኦም ኩሉ ብላዕ፥ ካብ ፍረ እታ ጽቡቅን ክፉእን እተፍልጥ ኦም ግና፡ ካብኣ ዝበላዕካላ መዓልቲ ክትመውት ኢኻ እሞ ካብኣ ኣይትብላዕ። ” ትብል ነበረት። ዘፍ.2:16-17። እዛ ትእዛዝ ንግዜኡ ኣብ መንጎ ሰብን እግዚአብሔር ምልክት ነበረት። ንሱ ከኣ ናይ ፈጣርን ፍጡርን፥ ናይ ገዛእን ተገዛእን እተፍልጥ፥ንኣምላኹ ዝዝክረላ፥ ኣብ ልዕሊ’ዚ ድማ እታ ከይበልዓ ዝተነግረቶ ፍረ ኦም ካብቲ ካልእ ኣብ ገነት ዘሎ ኣእዋም ኩሉ ኣብ ብርኽ ዝበለ ልዑል ቦታ እያ ዝነበረት እሞ፥ በዚ’ውን ልዑል ንዝኾነ ባህረይን ክብረይን ኣይትመነ ክብሎ እዩ። ፍጻሜኡ ግና ካብ ኩሉ ፍረ እቲ ኣብ ገነት ዘሎ ብላዕ፥ ካብ ፍረ እታ ጽቡቅን ክፉእን እተፍልጥ ፍረ ኦም ግና ኣይትብላዕ ማለቱ፥ነፊግሉ ኣ ይኮነን፥ ንጾም ምእዋጁን ምስትምሃሩን ዘመልክት እዩ። ስለዚ ጾም ብባዕሉ ብናይ እግዚአብሔር ኣዋጅ ንደቂ ሰባት ዝተነግረትን ዝተሠርዐትን ናይ መጀመርታ ሕጊ እያ። ኣብቲ ዳሕራይ ዘመን ኣብ ሓድሽ ኪዳን፥ ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብፍቃዱን ብስምረት አብን መንፈስን ንዓና ንምድኃን ሰብ ኮይኑ ናብዛ ዓለም ምስ መጽአ’ውን መጀመርታ ዝሠርዓን ዝኣወጃን ሕጊ ንጾም እዩ ኔሩ። ከመይሲ ከምቲ መብልዕ ንኃጢኣት መገዲን መጀመርታን ዝኾነ ሓቀኛ ጾም ድማ ንጽድቂ ከሉ መጀመርታ መገዲ እዩ።
እወ፥ እግዚአብሔር ወልድ ቅድሚ ምፍጣር ዓለም ካብ ኣቦ ብዘይ ኣዶ ካብ ናይ ባህሪይ ኣብኡ ካብ እግዚአብሔር ኣብ ዝተወልዶ ልደት፥ ዳሕራይ ንዓና ንምድኃን ናብዛ ዓለም መጺኡ ድማ ካብ ኣደ ብዘይ ኣቦ ዘርኢ ምኽንያት ከይኮኖ ብግብረ መንፈስ ቅዱስ ካብታ ኩሉ ግዜ ድንግል ዝኾነት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ንዝተወልዶ ልደት፥ ክልተ ልደት ንኣምን።
እቲ ቀዳማይ ልደት መጀመርታን መወዳእታን የብሉን። ምኽንያቱ ብባህሪኡ ወልድ ስለዝኾነ። ስለዚ ካበይ ጀሚርና
ቀዳማይ ልደቱ ከነብዕል᎒ ከመይሲ ቀዳማይ ልደቱ ዝፈለጥና ብካልኣይ ልደት በቲ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ብዝተወልዶ ካልኣይ ልደት እዩ እምበር ቅድሚኡ ብሰብ ወገን ዝተፈልጠ ኣይነበረን።፥   ከምዝበሎ። እቲ ካልኣይ ልደቱ ግና መወዳእታ ደኣ ኣይሃልዎ እምበር በቲ ዘመን ዝቁጸረሉ ዝተወሃሃዶ ሥጋስ መጀመርታ ኔርዎ እዩ። ስለዝኾነ ብኻልኣይ ልደቱ ሓደ በዓል ነብዕል።
እግዚኣብሔር ወልድ ኣብቲ ዳሕራይ ዘመን ብዝተፈልየ ኣካሉ ናብዛ ዓለም መጺኡ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ ካብ ነፍሳ ነፍስ ወሲዱ ፍጹም ኣምላኽ ፍጹም ሰብ ኮነ። ኣቀዲሙ ክልተ ኣካል ክልተ ባህሪይ ዝነበረ፥እዚውን ቅድሚ ሰብ ምዃኑ ከሎ ኮይኑ ኣካለ መለኮት ኣካለ ሥጋ፥ ባህሪየ መለኮት ባህሪየ ሥጋ እዩ። እዚ ሰብ ድሕሪ ምዃኑ ብተዓቅቦ ሓደ ኣካል ሓደ ባህሪይ ኮነ፥ ክልተ ልደት እውን ኢልና ኔርና። እዚ’ውን እቲ ቀዳማውነቱ ከይለቀቀ፥ እቲውን ዳኅርነቱ ከይለቀቀ ብተዓቅቦ ሓደ ኮይኑ እዩ። ናይ ቅድስት ቤተ ክርስትያና እምነትን ትምህርትን÷ ኣምላኽ ሰብ ኮነ፥ሰብ ኣምላኽ ኮነ፥ ሓደ ኣካል ሓደ ባህሪይ ኮነ፥ ወልደ ኣብ ወልደ ማርያም ክልተ ልደቱ ብተዋህዶ ከበረ፥ ብተዋህዶ ንአብ ናይ ባህሪይ ወዱ ኮነ ዝብል ቅዱስ ምስክርነት እዩ። ምእንቲ’ዚ ቀዳማዊን ዳኅራዊን ልደት ብተዋህዶ ዝኸበረ ሓደ እዩ እሞ ሓደ ጌርና ነብዕሎ።
ኣብዚ ብዝኾነ መለክዒ ምብልላጽ የልቦን ሓደ እዩ። ከምቲ እግዚአብሔር ወልድ ብሥጋ ወዲ ኣዳም፡ ብመለኮቱ ወዲ ኣምላኽ ብምዃኑ፥ ነቲ ሓደ እንሰግደሉ ነቲ ሓደ ዘይንሰግደሉ ዘይኮነስ፡ ሓደ ስግደት እንሰግደሉ፥ እዚ ናይ ልደት ነገር እውን ተመሳሳሊ ከምኡ (ሃይ•ኣቦው ምዕ23:3)። ሓደ በዓል ስለዝገበርና እዚ ናይቲ ቀዳማይ እዚ ናይቲ ካልኣይ ልደት እዩ ኢልካ ዝፍለ ኣይኮነን። ከመይሲ ኣብ ነገረ ተዋህዶ ተፋልሶ ስለዘምጽእ። ንዓና ንምድኃን ሰብ ዝኾነ ወልደ እግዚኣብሔር፥ ኣካሉ፡ ባህሪኡ፡ ልደቱ ብተዋህዶ ሓደ እዩ። እወ እቲ “ ብሥጋ ሰብ ተገልጸ፥ ብመንፈስ ጸደቀ፥ ብመላእኽቲ ተራእየ፥ ኣብ መንጎ ኣሕዛብ ተሰብከ፥ ኣብ ዓለም ተኣመነ፥ ብኽብሪ ዓረገ። ”ዚብል ናይ እምነትና ምሥጢር ብርግጽ ዓቢዪ እዩ። 1ይጢሞ.3:16።
ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ኣብ ዓመት ዘለዋ ኩለን በዓላት ብድምር 33 ኢየን። ተኣምረ ማርያም ከምዝሕብሮ ዕለት ፳፩(21) ወርሓዊ በዓል ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ኢዩ። ኣብ ዓመት ዓሰርተ ክልተ ኣዋርሕ ኣለዋ። በብወርሑ ዕለት ፳፩(21) በዓለ ማርያም ይኽበር። ኣብዘን ፲፪(12) ወርሒ ፲፪(12) ወርሓዊ በዓላት ኣለዋ።
፯(7) ነሓሰ ዝተጸንሰትሉ
፲፮(16) ነሓሰ ፍልሰታ /ፍልሰተ ሥጋሃ። እዚ ካብ ፲፮-፳፩(16-21) ከም ትንሳኤ ወዳ የክብርዎ ኢሉ ይእዝዝ። (5 መዓልቲ)
፲(10) መስከረም በኣተ ሥዕላ
፮(6) ሕዳር ናብ ደብረ ቁስቋም ዝተወትሉ
፳፩(21) ሕዳር ዘካርያስ ዝተተኽለ ብርሃን ዝረኣየሉ (ኣብ ወርሓዊ ቁጹር ኢዩ)
፫(3) ታሕሣሥ ናብ ቤት መቕደስ ዝኣተወትሉ
፳፩(21)ን ፳፪(22) ታሕሣሥ ደቅስዮስ ኤጲስ ቆጶስ በዓል ዝገበረሉ ( 1 መዓልቲ)
፳፰(28) በዓለ ጌና
፳፱(29) ታሕሣሥ ንጎይታ ዝወለድትሉ
፳፩(21) ጥሪ ዕረፍታ (ኣብ ወርሓዊ ቁጹር ኢዩ)
፲፮(16) የካቲት ቃልኪዳን ዝተቐበለትሉ
፳፱(29) መጋቢት ንጎይታ ዝፀነሰትሉ
፩(1) ግንቦት ልደታ
፳፩(21) ግንቦት ደብረ ምጥማቅ (ካብ ፳፩-፳፭(21-25) ግንቦት) (4 መዓልቲ)
፰(8) ሰነ ወዳ ንድዉያት ፈውሲ ዝኸውን ካብ ከውሒ ማይ ዘፈልፈለሉ
፳(20) ሰነ ህንጸተ ቤታ
፳፩(21) ቅዳሴ ቤታ (ኣብ ወርሓዊ ቁጹር ኢዩ)


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ስምዖን ኣረጋዊ
ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ነፍስን ሥጋን ተዋሒዱ ምስ ተወልደ፡ ሕጊ መጽሓፋዊ ንምፍጻም ኣብ 40 መዓልቱ፡ መሥዋዕቲ ንምቕራብ ምስ ዮሴፍን ኣደኡ ድንግል ማርያምን ናብ ቤተ መቅደስ ኢየሩሳሌም ከደ። (ዘሌ. 12፡4-8, 14፡4-7 ሉቃ. 2፡22-24)
እንሆ ድማ ኣብዚ ቤተ መቅደስ’ዚ ኣምላኽ ካብ ድንግል ተወሊዱ፡ ናቱ ግብረ ምድኃን ብዓይነ ሥጋ ከይረኣየ ከምዘይመውት ተስፋ ዝተነግሮ ሓደ ጻድቅ ኣረጋዊ ሰብ ነበረ። ስሙ ‘ስምዖን’ ይበሃል። ‘ስምዖን’ ማለት ሰማዓኒ እግዚአብሔር ማለት’ዩ። ሓደ ካብቶም ልደት ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ንምርኣይ ዝምነዩ ዝነበሩ’ዩ። በዓል ኣቦና ኣብርሃም፡ ቅዱስ ዳዊት . . . ንልደት ጐይታ ብዓይነ ሕሊና ርእዮም ባህ በሎም እምበር ብዓይነ ሥጋ ንምርኣይ ዕድል ኣይረኸቡን፤ ብዓይነ ሥጋ ንምርኣይ ዝተዓደለ ስምዖን እዩ። ስምዖን ብመጻሕፍተ ብሉያት ዝተራቐቐ ጸሓፊ እዩ ነይሩ። ኣብቲ ዘመኑ 284 ቅ.ል.ክ. በጥሊሞስ ዝበሃል ንምድረ እስራኤል ከይተረፈ ብዙኅ ኣህጉር ዝገዝእ ዝነበረ ንጉሥ፡ ንዅሎም ናይ ፍልስፍናን ታሪኽን መጻሕፍቲ ናብ ቛንቛኡ (ጽርኢ) የተርጕሞም ነበረ። በዚ ተሓጕሱ ኸሎ ካብቶም መማኽርቱ ሥጋዊ ፍልጠትን መንፈሳዊ ጥበብን ዝኃዙ መጻሕፍተ ብሉያት ተሪፎምኻ ኣለዉ፡ ነዚኣቶም እንተ ትርጕሞም ብሉጽ ጥበብ ምረኸብካ ኔርካ’ ኢሎም ኣማኸርዎ።
ንጉሥ በጥሊሞስ ድማ ‘ነዞም መጻሕፍተ ብሉያት ምስ ምሥጢር መጻሕፍቲ ዘጠናቐቑን ካብ ዕብራይስጥ ናብ ጽርኢ ዝትርጕሙን ጻሓፍቲ ካብ እስራኤል ክሰድሉ ኣዘዘ። በቲ ዝኣዘዞ መሠረት 46 መጻሕፍተ ብሉያት ምስ 40 ሊቃናት (ጸሓፍቲ) ለኣኸሉ። ሓደ ካብዞም 70 ሊቃናት ድማ ስምዖን ነበረ። እዞም 70 ሊቃናት ንመጻሕፍቲ ተኻፊሎም ካብ ዕብራይስጢ ናብ ጽርኢ ክትርጕሙ ኸለዉ፡ ንስምዖን መጽሓፍ ትንቢት ኢሳይያስ በጺሕዎ ክትርጕም ከሎ፦ ‘ናሁ ድንግል ትጸንስ ወትወልድ ወልደ’ ዝብል ጥቕሲ ረኸበ’ሞ ‘ድንግል ብድንግልና ጸኒሳ ክትወልድ እያ’ ኢለ እንተጸሓፍኩ፡ መን ክኣምነኒ’ዩ ይትረፍ ንጉሥ ኣሕዛብሲ ንጉሥ እስራኤል እኳ ኣይቅበለንን’ዩ ብምባል ነቲ ‘ድንግል’ ዝብል ቃል ፍሒቑ፡ ‘ወለት ትጸንስ፡ ወለቶሙ ለእስራኤል ትጸንስ’ ኢሉ ጸሓፈ። ኣብ መንጎኡ ትኽስ በለ እሞ፡ መልኣኽ ነቲ ‘ወለት’ ዚብል ፍሒቑ ‘ድንግል’ ኢሉ ጸሓፈ። ከምዚ እናተለዋወጠ ክሳብ ሠለስተ ጊዜ ጸሓፈ። ኣብ ሣልሳይ ጊዜ ግና እቲ መልኣኽ ‘እዚ ተጠራጢርካሉ ዘሎኻ ትንቢት ተፈጺሙ ክሳዕ ብዓይንኻ እትርእዮ ኣይትመውትን ኢኻ’ ምስ በሎ ነቲ ጽሕፈቱ ጽሒፉ ወድአ። በቲ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ 40 መዓልቱ ናብ ቤተ መቅደስ ዝኣተወሉ እዋን ስምዖን ነቲ ትንቢት ልደት ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ተፈጺሙ ክሳዕ ዝርእዮ ነዊኅ እዋን ስለዝተጸበየ፡ ካብ እርጋን ዝተላዕለ ኣዕይንቱ ኣይርእን ነበረ። ብመንፈስ ቅዱስ ተጸናኒዑ ናብ ቤተ መቅደስ ከይዱ ካብ እግዝእትነ ማርያም ንጐይታ ተቐቢሉ ምስ ሓቘፎ ካብ እርግናኡ ተሓደሰ ፣ ‘ወቀነጸ ከመ ኃየል/ ከም ኢራብ ዘለለ’ ፤ ተስፋኡ ተፈጸመሉ፤ ንእግዚአብሔር እናኣመስገነ ድማ ‘ኣዕይንተይ ነቲ ኣብ ቅድሚ ኵሉ ሕዝቢ ዘዳለኻዮ ምድኃንካ ርእየናኦ እየን እሞ ንባርያኻ ብሰላም ኣፋንዎ’ ኢሉ ጸለየ። ኣብዚ ዓለም ዝነበሮ ኣስታት 500 ዓመት ናብራ ሥጋ ጸሊእዎ፡ ነታ ሓዳስ ሕይወት ገነት ናፊቑ ‘ይእዜ ሠዐሮ(ትስዕሮ) ለገብርከ በሰላም/ ኦ ጐይታ ደጊም ንባርያኻ ብሰላም ኣፋንዎ’ በለ።
ነቲ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ናብዚ ዓለም ዝመጽኣሉ ዕላማ ተገሊጽሉ፡ ንቅድስት ድንግል ማርያም፡- ‘እንሆ እዚ ሕፃን እዝ ንብዝኃት ካብ እስራኤል ምኽንያት ምውዳቖምን ምትንሣኦምን፡ ንዚውቀሱሉን ዚፋረድሉን ምልክት ኪኸውን ዝተመደበ እዩ። ንኣኺ ኸኣ ናይ ብዙኃት ሓሳብ ምእንቲ ኪገልጽ፡ ምስ ተሰቕለ ከምቲ ኵናት ንልቢ ዚወግእ ኃዘን ኪረኽበኪ እዩ።” በላ።
ስለዚ 8 የካቲት ‘በዓለ ስምዖን’ እናተባህለ ዝኽበር ሓደ ካብቶም ትሸዓተ ንኡሳን በዓላት ጐይታ ኾይኑ፣ ነቲ ጐይታ ኣብ 40 መዓልቱ ናብ ቤተ መቅደስ ዝኣተዎን፡ ስምዖን ኣረጋዊ ዝተፈጸመሉ ተስፋን ዝተዛረቦ ቓልን ንዝክረሉ ዕለት እዩ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር


text:
7ይ ምዕራፍ
ቅድሚ ብዛዕባ ባህርን ጠባይን ጅግንነትን መሳፍንቲ ትግራይ ምትንታንና፣ ኣቐዲምና ግና ባህርን እንታይነትን ህዝቢ ምደባሕሪ፣ ካብ መሳፍንቲ ትግራይ ብኸመይ ይፍለ? ዝብል ሕቶ ክንምልሽ ኢና።
ሓቂ መራር እያ፣ ግና እቲ ሓቂ ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
ካብ ኣፈ-ታሪኽን ካብ ብዙሓት ጸሓፍተ-ታሪኽን ዝረኸብንዮ መጎታዊን ዝእመንን መርትዖ እዩ። ብፍላይ ንባህርን ጠባይን፣ ጅግንነትን ህዝቢ ኤርትራ ከምዘለዎ ገሩ ስለዝገልጾ ክኣ ኢና መሪጽናዮ። እወ፣ ንሕና ድማ ኣብ ሕመሬት ህዝቢ ኤርትራ ስለዝተወለድናን ዝዓቤናን ብመጠኑ ንባይቶ ህዝቢ ኤርትራ ኣርኪብናሉ ኢና። ሓለገትን ወይ ምልክትን ህዝቢ ምድረ- ባሕሪ እንታይ ምዃኑ ድማ ንፈልጦ ኢና። ሎሚ ኮነ ሓምለሰነ ኮነ፣ ኮይኑ ድኣዩ እዞም ሎሚ ታሪኽ ኣቦሓጎታቶም መሳፍንቲ ትግራይ ዝደግሙ ዘለው ምጻእተኛን፣ ከደምቲ ባዕዳውያን ጭፍራ ህ.ግ.ደ.ፍ. ድኣ ምርካስ ዘይኮነስ ይጥፍኡዎ ኣሊዮም እምበር፣ ካብ ጥንቲ ጀሚሩስ እዚ ውርዙይ ባህልን፣ ጅግንነት መንነትን፣ ቅዱስ ሃይማኖትን ህዝቢ ምድረባሕሪ፣ ዝነበረ እዩ።
ብመጠኑ እምብኣር ብኸምዚ ዝስዕብ ከነብርህ ክንፍትን ኢና። እዚ ድማ ጃህራን ፈኸራን ዘይኮነስ፣እቲ ሓቂ ንሱ ስለዝኾነ። ንሱ ድማ እዩ እቲ ብሓፈሻ ብምዕራባውያን፣ ብፍላይ ድማ ብማሕበር ቫቲካን፣ ብጽዮናውያን፣ካብ ጥንቲ ጀሚሩ ዝተጸንዐ ጉዳይ እዩ፣እቲ ሎሚ ቀንዲ መኽንያት ህልቀት ህዝቢ ምድረባሕሪ ኮይኑ ዘሎ። እወ ንሕና ህዝቢ ምድረባሕሪ ካብ ኩሎም ህዝብታት ኣፍሪቃን ምዕራባዊን፣ ምብራቓዊን ደቡባዊን ሰሜናዊን ህዝብታት ዝተፈልየ፣ባህልን፣ሃይማኖትን ዘሎና ህዝቢ ስለዝኾና፣ ካብዚ ህልኻትን ቅንእን ተበጊሶም፣ ኣብዝተናውሐ ኣራባራብ፣ ብገርብ ብሓኽላ ገሮም እዮም፣ ካብ ርእስና ምውራድ ኣብዮም ዘለው።
ካብቶም ብዙሓት ጽሓፍቲ ታሪኽ ንህዝቢ ምድረ ባሕሪ ብኸምዚ ዝስዕብ ጌሮም ይምስክሩሉ። እቲ ዝጸገሞ ወይ ጽጉም ሰብ ዝዕቆበሉ፣ ዝጠመየ ሰብ ዝዕንገለሉ፣ ተቐባል ጋሻን፣ ገርሀኛን፣ ቂም ዘይሕዝን፣ ሩሕሩሕን፣ ከይተንኬኻዮ ድማ ዘይልዓልን፣ ዘይናቱን ዘይምሬቱን ዝይብሃግ ህዝቢ እዩ እንዳበሉ ይምስክሩ። እቲ ካብ ጥንቲ ጀሚሩ ብሃብትን ብባህሪያዊ ጸጋን ተዓዲሉ ዝነብረሉ ሃገር ምድረ ባሕሪ እዩ። ንጉስ ላሊበላ ኣውን፣ ንብዓልቲ ቤቱ ብቋንቋ ግእዝ ከምዚ በላ “ለእመ ይከውን ረሃብ ሁር ብሔረ ሓማሴን”ጥሜት እንተኾነ ኣብ መሬት ሓማሴን ኬድኩም ተዓቘቢ” ይብሃል። እዚ ካብ ጥንቲ ሓማሴን ዝብሃል ስም (ምድረ-ባሕሪ) ሎሚ ኤርትራ ምስ ትግራይ ሓዊስካ መላእ መሬት ኤርትራ፣ ቆላን ከበሳን ዘመልክት፣ ላዕላይን ታሕታይን ምድረ ባሕሪ ነጋሲ ዘጠቓልል እዩ ነይሩ። ትርጉሙ ድማ ብቋንቋ ዓረብኛ፣ ሳባውያን ምውቝ ሃገራዊ ፍቕሪ ዘለዎ ዓለት እዩ። ገለ ተመራመርቲ ሰባትውን ነዚ “ሓማሴን” ዝብል ቃል፣ “ሓንበሰ፣ መሓምበሲ ባሕሪ ዘለዎ ዓሌት” ኢሎም ዝትርጒሙዎ ኣለው።
እቲ ንዘመናት ብጀጋኑ ባሕረ ነገስታት ዝመሓደር ዝነበረ ህዝቢ ምድረባሕሪ ግና፣ብመሓመድ ግራኝን፣ብቱርካውያንን በቶም ወከልቲ ወራራት ቱርካውያንን፣ግብጻውያንን ኮይኖም መመሪሖሞም ዝወሩዎ ዝነበሩ፣ ከድዓት ደቂ ናይብ፣ደቂ ሕርጊጎ ዘይተዳኸመ፣ብፍላይ ብቀንኣትን ሓሳዳትን መሳፍንቲ ትግራይ፣ ብሃፈሻ ድማ ብደንቝር መሳፍንቲ ኣምሓራንዩ፣ ህዝበ ምድረባሕሪ ካብ 1735 ዓ.ም.ፈ. ክሳብ 1889 ዓ.ም.ፈ. ኣዝዩ ዝተዳኸመ። ይኹን እምበር ምስዚ ኩሉ ውረድ ደይብ፣ ህዝቢ ምድረ ባሕሪ ሓድነቱን ሓርነቱን ዓቂቡ ክሳብ ኮሎንያል ጣልያን ክነብር ጸኒሑ እዩ።
ሩፊሎ ፐርኒ ዝተባህለ ኢጣልያዊ ደራሲ፣ተርጉም መረብ ምላሽ፣ ኣብ ገጽ 76 ከምዝገልጾ፣ “እቶም ኣብ ምድረባሕሪ፣ ድሕሪ ባሕረ ነጋሲ ኢሳቕ ዘማሓድሩ ዝነበሩ ባሕረ ነገስታት፣ ንመሳፍንትን ነገስታትን ኢትዮጵያን ትግራይን ዘርዕድ ስልጣን እዩ ዝነበሮም“። ብፍላይ መሳፍንቲ ትግራይ፣ ክሳብ ወራር ኮሎንያል ጣልያን፣ ካብ ድሑር ቅንኢ ዝተላዕለ፣ ብጅግንነት ደቂ ምድረ ባሕርን፣ ብባህርያዊ ጸጋ ምድረ ባሕርን ክቱር ቅንኢ ስለዝነበሮም፣ ንህዝቢ ኤርትራ ደጋጊሞም ቅሳነትን ይኸልኡዎ ነበሩ።
እዞም ኣረሜን መሳፍንቲ ትግራይ፣ ወትሩ ግዜ ባዕዳዊ ውራር ክመጾም ከሎ፣ ኣውያቶም ኣብ ህዝቢ ምድረባሕሪ ስለ ዘመሓላልፉ፣ ህዝቢ ምድረ ብሓሪ ከይወዓለ ከይሓደረ እዩ ዝረድኦም ዝነበረ። ንሶም ግና ክጥዕሞም ከሎ ጥሪቱን ሃብቱን ክዘምቱ ኩሉ ግዜ እዮም ዝወርዎ ዝነበሩ። ብሓፈሻ ኣብ ኢትዮጵያ፣ ብፍላይ ከኣ ኣብ ትግራይ ሕጊ እንዳባ ዝብሃል የብሎምን። ህዝቢ ምድረባሕሪ ካብ 20 ክሳብ 30 ወለዶታቱ ክቖጽር ከሎ፣ ብዘይካቶም መሳፍንቲ፣ እቲ ህዝቢ ትግራይን ኢትዮጵያን ግና፣ ወለድኡ ክሳብ 3 ወለዶታት እኳ ክቖጽር ኣይክእልን እዩ።
ከምዚ ዝኾነሉ እቲ ቀንዲ መኽንያት ድማ፣እቲ ህዝቢ ብነጋውስን መሳፍንትን ይግዛእ ስለዝነበረ፣ እቲ “ክብረ ነገስት“ ወይ “ፍትሓ ነገስት“ ዝብሃል፣ነቶም መሳፍንትን ነገስታትን ዘገልግል ኮይኑ ጥራይ እዩ ዘገልግል ዝነበረ። እቲ “ክብረ ነገስት“ ወይ “ፍትሓ ነገስት“ልዕልና ነገስታትን መሳፍንትን ዘኽብር ሕጊ ጥራይ ክኸውን ከሎ፣ ኣብ ምድረባሕሪ ግና ሓራ ፍትሓዊን ዝኾነ ኣብ ኣውራጃታቱ ፈደራላዊ ትሕዝቶ ዘለዎ ሕገንዳባ ነይሩ እዩ። መሳፍንቲ ትግራይ ሃገርነት ዘይዓጅቦም፣ ዝምታን ሽፍትነትን ከም ሞያ ገሮም ዝወስዱ፣ ብፍትሓዊ ስርዓተ ሕጊ ዘይቅየዱ ፋሉላውያን ኣረሜን እዮም ነይሮም።
መተሓሳሰቢ፣ እዚ ብዛዕባ መሳፍንቲ ትግራይ ነቕርቦ ዘሎና ትንተና፣ ካብ ጽልእን ቅርሕንትን ተበጊስና ዘይኮናስ፣ ነቲ ካብ መጽሓፍቲ ታሪኽን፣ ካብ ኣፈ ታሪኽ ኣባሓጎታትናን ዝረኸብናዮ መርትዖ ዘለዎ መዘክር እምበር፣ ባዕልና ዝፈጠርናዮ ጽውጽዋይ ወይ ዛንታ ኣይኮነን። ምናልባት ገለ ተኻታተልቲ እዚ ትንተና እዚ፣ ካብ ጽልእን ቅርሕንትን ትግራዎት ተበጊስና ዘዳሎናዮ ገሮም ክርድኡዎ እንተድኣ ፈቲኖም “ኣይፋልኩምን ዓገብ ተመራመሩ ግዳ!!” ድኣ ንብሎም እምበር ኣብ መሰሎም ኣይንኣቱን ኢና።
እዚ ትንተናዚ ግና ብሓቂ ዝተፈጸመን ክውንን ምዃኑ፣ መጻሕፍተ ታሪኽ ምግንጻል ጥራይ እኹል እዩ። እዚ በጺሕናዮ ዘሎና ዘመነ ወያነን ህግደፍን፣ ዘመነ ድንቍርናን ሓሶት ስለዝኾነ፣ ካብቲ ደምበ ወያኔን ህግደፍን ወጺእና ክንመራመር እንተድኣ ፈቲና፣ ነቲ ሓቀኛ ታሪኽ ክንረኽቦ ንኽእል ኢና። ከነስምረሉ እንደሊ ሓደ መጎት እንተድኣ ሃልዩ ድማ፣ ንዝኾነ ይኹን ነገር ኣብ ትሪኻዊ ትንተና ተመርዂስና፣መጎታዊ መጽናዕትን ምርምርን ከነካይደሉ ምስንኽእል ጥራይ ኢና፣ነቲ ታሪኽ ብግቡእ ጠንቁን ሳዕቤኑን ክንፈልጦን ክንርድኦን እንኽእል እምበር፣ ብሓደ ውድብ ወይ ጉጂለ ንረብሑኡ ኢሉ ዝዝርግሖ ፖለቲካ ወይ ፕሮፓጋንዳ ስነሓሳብ ተኸቲልካ ኣይኮነን።
ካብ ኣምሆ ዘመን ጀሚርና፣ ኣብ መሰረታዊ መጽናዕትን ምርምርን ኣድሂብና ንጉዳይ ኤርትራ ብግቡእ ተረዲእና እንተንቃለስ ኔርና፣ ሎሚ እሞከኣ ድሕሪ ፍርቂ ዘመን ቃልሲ ኣብዚ ሎሚ ወዲቕናዮ ዘሎና ውድቀት ኣይምወደቕናን። ሓቂዶ ሓሶት? እወ፣ ሎሚውን ማይ ኣይሓለፎን፣ በዞም ክናናን ምናናን ህግደፍን ወያኔን ከይተደናገርና፣ኣብ ሓራ ዝኾነ ምርምርን መጽናዕትን ኣድሂብና፣ እንተድኣ ክንመራምር በቒዕና ጥራይ ኢና፣ ጸላእትና ክንፈልጥ እንበቅዕ። ንጸላእትና እንተድኣ ብመጽናዕትን ምርምርን ተሰኒና እለሊናዮም ድማ፣ ነዞም ሎሚ ዝላገጹልና ዘለው ሃዋርያት ባዕዳውያን ህግደፍን ወያኔን ብርግጽ ክንምክቶም ከምንኽእል ዘየጠራጥር እዩ። መኽንቱ ኩሉ ዝዕወት ሓይሊ፣ መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ሓቂ ተመርኲሱ ክቃለስ ከሎ ጥራይ እዩ።
“ብላታ” ሚካአል ስሑል ካብ 1735 ክሳብ 1780 ዓ.ም.ፈ. ትርጒም ብላታ = በል ኣታ) ማለትዩ።
ንመረዳእታ ሚካአል ስሑል ዝብሃል መስፍን፣ እቶም ንከተማ ዓድዋ ዝደኮኑዋን ዘማሓድሩዋውን ዝነበሩን፣ ራእሲ ዓንደሃይማኖት ዝብሃሉ ጅግና ብዓል ጸዓዘጋ፣ ንሚካኤል ስሑት “ብላታ” በል ኣታ ዝብል ሽመት ሂቦም፤ ኣብታ ባዕሎም ዝደኰኑዋ ከተማ ዓድዋ፣ ወኪሎም ኮይኑ ንከምሓድ ዝመርቑሉ፣ “ክንዲ ዘኾለስኩስ ኢደይ ተነኸስኩ“ ከምዝብሃል እዚ ሽፍታ እዚ ንራእሲ ዓንደሃይማኖት፣ ብቓጻ ቀንጺሉ፣ ባዕሉ ገዛኢ ትግራይን ምድረባሕርን ኮነ። ካብዚ እዩ እምብኣር እቲ ክሕደት መሳፍንቲ ትግራይ ዝጅምር። እዚ ነውራም ኣረሜንዚ፣ብርግጽ ካብ 1735 ክሳብ 1880 ዓ.ም.ፈ. ዝነበረ እዋን፣ ንህዝቢ ከበሳ ብፍላይ ንኣውራጃ ሰራየ፣ ካብቲ ዝነበሮ ጥንታዊ ውርዙይ ባህልን፣ ሕጊ ኣከለ ምልጋእን ሰራየ ከርክሶ ጀመረ። ነቲ ህዝቢ ድማ ብሕሱም ኣገዛዝኣ ገዝኦ። እዚ ጥራይ ኣይኮነን፣ እዚ ኣረሜንዚ፣ብሳላ ጸዓዘጋ ገዛኢ ዓድዋ ንክኸውን ተሸሙ ከብቅዕ፣ ኣረሜናዊ ዝኾነ ጭካኔን ጉርሕን ብምርኣይ፣ ነቶም ጎይቶቱ ዝነበሩ እሕዋት ደቂ ጸዓዘጋን ሃዘጋን፣ ነቲ ንቡር ጅግንነታዊ ውርሻታቶም ደፊሩ ኣነወሮ።
እዚ ኣረሜን መሳፍን ትግራይ እዚ፣ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ምድረ ባሕሪ፣ ሃብትን ጥሪትን ህዝቢ ብምዝማትን፣ ዓድታት ብምቅጻልን፣ ምብስባስን ዘይንቡር ዝኾነ ኣረሜናዊ ተግባራት ደጋጊሙ ንብዙሕ ዓመታት ይፍጽም ድሕሪ ምንባር። “ኢድ ጸናሒት ሸናሒት“ ከምዝብሃል ግና፣ ኣብ መወዳእታ ጥሪትን ንዋይን ዓድታት ምድረባሕሪ ዘሚቱ ንትግራይ እንዳተጓዕዘ ከሎ፣ ኣብ ምስያም ዝብሃል ወረዳ ሎጎጭዋ፣ ሎሚ ጽልማ ዝብሃል ዘሎ ቦታ ምስበጽሐ፣ በቶም ጅግና በሓርነጋሲ በዅሩ ዝምራሕ ዝነበረ ሰራዊት ምድረባሕሪ፣ ድሎ ከይትዕሎ ኢሎም ምስ ሰራዊቱ ደምሰሱዎ። ሽፍታ ሚካኤል ስሑል ከኣ ነውራም ታርኽ ሒዙ ንሓዋሩ ዓረበ።
ራእሲ ወልደስላሴ ጨለቖት ካብ 1780 ክሳብ 1816 ዓ.ም.ፈ. ድሕሪ ሞት ብላታ ሚካኤል ስሑል ትግራይ ኣብ ኢድ ብዙሓት መሳፍንቲ ወደቐት። ወልደስላሴ ጨለቖት ብዓል እንደርታ ከኣ ምስ ሹማምንቲ ዓጋመ ሓቢሩ ካብ 1780 ክሳብ 1816 ዓ.ም.ፈ. ራእሲ ኣቢሉ ላዕለዋይ ስልጣን ሓዘ። እዚ መስፍን እዚ ድማ፣ብዓቕሙ፣ብዝፈጠሮ ተንኮል ኣብ ምድረ ባሕሪ ቀጻሊ ደም ምፍሳስ ኣስዓበ። ብሰንኩ ድማ እቲ ኣባታዊ ሕጊ ምድረ ባሕሪ ረኸሰ። እዚ ራእሲ ወልደ- ስላሴ ጨለቖት፣ ኣቦ ደግያት ድምጹ ዝብሃል መስፍን ኮይኑ፣ ወዲ ራእሲ ኣርኣያ እዩ። እዚ ሰብዚ እምብኣር ኣኲኡ ንንጉስ የውሃንስ 4ይ ይኸውን ኣሎ ማለትዩ። ኣቦ ደግያት ደበብን ፊተውራ እንባየን ከኣ እዩ። ደግያት እንባየ ድማ ንሰገነይቲ ክወርር ምስ መጸ ብጅግና ደግያት ባህታ ሓጎስ ዝተቀንጸለ መስፍን ትግራይ እዩ። መዋእል ወልደስላሴ ጨለቖት ብ1816 ዓ.ም.ፈ. ምስ ኣብቀዐ፣ ብ1821 ዓ.ም.ፈ. ደግያት ሱባጋድስ ሹም ዓጋመ ወልዱ ዝብሃል ኣብ ትግራይ ካብ 1818 ክሳብ 1830 ዓ.ም.ፈ. ክገዝእ ጀመረ። ካብቶም ብዙሓት ሸፋቱ መሳፍንቲ ትግራይ፣ ደግያት ሱባጋድሥ ወዲ ሹም ዓጋመ ወልዱ ግና፣መስተውዓልን፣ሓያልን፣ ከምዝነበረ እዩ ዝንገረሉ። ብሩኖ ዝተባህለ ኢጣልያዊ ጽሓፊ ታሪኽ ከምዝትርኾ ግና፣ “እንዳ ሱባጋድሥ፣ ወትሩ ንሃብቲ ኣከለጒዛይ፣ ብዓይኒ ቅንኢ ምስ ጠመትዎ እዮም“ ይብል። ደቂ ዓጋመ ኣብ ትግራይ፣ጥንታዊ ስምን ዝናን ስለዝነበርም ግዲ ኮይኑ፣ ቀዳሞት ተጋሩ፣“ካብ ዓጋመ ዘይውለድ ኣይጭዋን“ ክብሉ ይስምዑ ነይሮም።
ዘይበትከላ ምድረባሕሪ፣ደግያት ውቤ ዝብሃል ኣረሜን ምስፍን ከኣ ኣብ ትግራይ ተላዕለ። “ኣነ እየ ብዓል ዓቢ ሓይለ ሥልጣን“ ኢሉ ከኣ መንከመይ በለ። ኣብቲ ዘመንቲ ከኣ ትግራይ ብሓያሎ መሳፍንቲ ትግዛእ ነበረት። ደግያት ሱባጋድሥ ምስ ደቁ፣ ደግያት ሓጎስን፣ ሜዳ-ደበብን፣ ደግያት ካሕሳይን፣ በቲ ሓደ ወገን ከኣ ደግያት ውቤን ራእሲ ማርየን ኮይኖም እዮም ዝገዝኡዋ ዝነበሩ። እዚኦም ድማ ኣብ ነንሓድሕዶም ተዋግኡ። ኣብቲ ኲናት ከኣ ደጊያት ማርየን፣ ደግያት ሓጎስን ክሞቱ ከለው፣ ደግያት ሱባጋድሥ ድማ ተማረኸ።
ደግያት ውቤ ዝብሃል ኣራዊት መስፍን ትግራይ ካብ 1830 ክሳብ 1855 ዓ.ም.ፈ.
ድሕሪ ስዕረት መሳፍንቲ ትግራይ፣ ኣረሜን ደግያት ውቤ ንምልእቲ ትግራይ ተቖጻጸራ።
ኣብ እዋን እንዳ ሱባጋድስ መሳፍንቲ ትግራይ ሓሓሊፎም ድኣ ንመሬት ኣከለጉዛይ እንዳ ወረሩ ዘዘሚቶም ይምለሱ ነበሩ እምበር፣ ንመላእ መሬት ምድረባሕሪ ክቆጻጸሩ ኣይከኣሉን። ጽሑፍቶ ህዝቢ ምድረ ባሕሪ ኮይኑ ከኣ፣ “ኣብ ርእሲ ሓናትስ ጽግዕ” ከምዝብሃል፣ህዝቢ ምድረ ባሕሪ፣ መዋእል ሽፍታ ሚካኤል ስሑል ኣሕሊፈ ኢሉ እፎይ ክብል ምስ ጀመረ፣ ድሕሪ ሞት ብላታ ሚካኤል ስሑል፣ ደግያት ውቤ ዝብሃል ኣራዊት መስፍን ትግራይ ተቐልቀለ።
እዚ ኣራዊት እዚ ድማ ንህዝቢ ምድረባሕሪ ካብ 1830 ክሳብ 1855 ዓ.ም.ፈ. ብባርባራዊ መግዛእቲ ቅሳነት ከልኦ። እዚ ኣራዊት ደግያት ውቤ እዚ ድማ ብዙሕ ግፍዕታት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ምድረ ባሕሪ ድሕሪ ምፍጻሙ፣ ብንጉስ ቴድሮስ ክልተ ኣዒንቱ ብመስፈ ነቚሩ ተቐንጸለ። በዚ ከኣ መዋእል ደግያት ውቤ ኣብቅዐ። ትግራይ ድማ ብድሕሪ ሞት ደግያት ውቤ ኣብ ኢድ ብዙሓት ሸፋቱ ወደቐት። ሩፊሎ ፐርኒ፣ ቪቶርዮ ሮንካሊ፣ትርጉም መረብ ምላሽ ኣብ ገጽ 80 ተወከሱ።


text:
The PFDJ government has caused very serious harms to Eritrea and Eritreans. It has eroded Eritrean nationalism and has weakened the Eritreans’ resolve and determination for freedom and development of their country.
መንእሰይ ኤርትራ፡ ከም ንቡር፡ መሪሕ ብድሆን ለውጥን ምንባሩ መግዛእትን ቃልስን ዝምስክረሉ ሕላገት ታሪኽ ኣለዎ። ኣቦታትና ኣቶ ወልደኣብ ወልደማርያምን ኣቶ ኢብራሂም ሱልጣንን ከምኡ ‘ውን ሓርበኛታት መሳትኦም፡ ደረጃ ንቕሓት ህዝብና ለጠቕ ኢሉ ኣብ ዝነበረሉ ኣርብዓታት፡ ኣርዑት መግዛእትን ውሽጣዊ ምክፍፋላትን በዲሆም ነቲ ሰንኮፍ ዝነበረ ሃገራውነት ኣብ ምድልዳል ዓቢ ተራ ክጻወቱ ኸለዉ መንእሰያት እዮም ነይሮም።
These days the news of the discovery of 70 bodies in the Libyan coast has been in circulation. What we know based on the information we got from compatriots still in Libya is that, among these discovered bodies, so far, there are four people from Eritrea or Ethiopia.
Dear silent majority, first, I would like to congratulate you that your human right is respected because you don’t live in Eritrea under the thumbs of PFDJ. You are free to worship any GOD you want.
ብ23 መጋቢት፡ ‘ ካብ መራሕቲ ሰራዊት ኤርትራ’ ብዝብል ብርዒ ስም ተጻሒፉ ዝተላእከልና፡ “መንግስቲ ህግደፍ ካህናትን ደናግልን ናብ ሳዋ ክወርዱ ዘመሓላለፎ ሓድሽ ትእዛዝ ብካቶሊካዊት ቤተ ክርስታያን ተነጺጉ” ዝትሕዝቶኡ፡ ኣብ ዓምዲ ደብዳበታት ዘውጻእናዮ መልኽቲ ተኸታተልትና፡ “ጳጳስ ናይ ካቶሊካዊ መንበረ ጵጵስና ኣስመራ፣ ኣቡነ መንግስተኣብ ተስፋማርያም፡ ብወግዒ ከም ዝነጸግዎ
ኣብ ግዜ ሓርነታዊ ቃልሲ ስለናጽነት ዝተወፈዩ ኣቦታትን ኣዴታትን ከምኡ ‘ውን ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ሃገራዊ ግቡኦም ዝፈጸሙ መንእሰያት ዝርከቡዎም ኣብ ሚላኖ ዝቕመጡ ኤርትራውያን ስደተኛታ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ናጽነት ጻማ ቓልሱ ከምዘይረኸበ ምስ ኣሰና ኣብ ዝገበሩዎ ሓባራዊ ዘተ ገሊጾም።
መራሒ ስርዓት ህግደፍ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብጽኑዕ ሓሚሙ ከምዘሎ ደጊሞም ግምርግጋጽ፡ ብሓደ ኢጣልያዊ ዶክተር ኣብ ኣስመራ ቀጻሊ ምክትታል ይግበረሉ ከምዘሎ ኣብ ኤርትራ ዝርከቡ ምንጭታትና ኣረጋጊጾም።
መራሒ ስርዓት ህግደፍ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብጽኑዕ ሓሚሙ ከምዘሎ ደጊሞም ግምርግጋጽ፡ ብሓደ ኢጣልያዊ ዶክተር ኣብ ኣስመራ ቀጻሊ ምክትታል ይግበረሉ ከምዘሎ ኣብ ኤርትራ ዝርከቡ ምንጭታትና ኣረጋጊጾም።
ሓለፍቲ ዞባታት፡ ሓለፍቲ ንኡሳን ዞባታት፡ ሓለፍቲ ጨናፍር፡ ኣባላት ማእከላይ ቤትጽሕፈት ህግደፍ፡ ከምኡ ‘ውን ‘ዓበይቲ ጸሓፍቲ’ ተባሂሎም ዝእመነሎም ኣባላት ዝርከቡዎም ካድረታት ህግደፍ ውሽጣዊ ተቓውሞ ንምዅላፍ ክግበር ዝኽእል ጽገናታት ንምዝታይ ካብ 28 መጋቢት ኣትሒዞም ኣብ ደንጎሎ ተኣኪቦም ከምዘለዉ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
Do you really own “your” home – The conspiracy behind the Housing Bonds in Asmara.
“ ክንብርኵት ከይንብርኵት ቅድም ቀዳድም ኣብ ማይ ዘለዎ ንብጻሕ”
ኤርትራዊ መንእሰይ ዝያዳ ኵሉ ክፋል ሕብረተሰብና ኣደራዕ ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ኣብ ነብሱ ዝጸሓየ ወለዶ ኢዩ፡፡ ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ነዚ ናጽነት ዝተረከበ ወለዶ ንምድሃኽን፡ ካቡኡ ሓሊፉ እውን “ እሺ” ኢሉ ዝንብርከኽ ሙኡዙዝ ግልያ ንምቕያር ፡ ሳዋ ዝበሃል ብቝዱስ ዕላማ ዝተለበጠ ተንኮል ኣሊሙ፡
ትማሊ ክልተ ንግዚኡ ስሞም ክንዕቅቦ ዝመረጽና ኣሕዋት ካብ እስራኤል ደዊሎም እዚ ዝስዕብ ሓበሬታ ሂቦምና።
Thank you brother Mohammad Juma for a fine article which laid the foundations of struggle against the dictator , but I would like to give my point of view about the demands which you laid out in your article,
ቅድሚ ክልተ ማዓልቲ፡ ሓደ ዓርከይ፡ ኣነ ኣብቲ ብመንእሰያት ኤርትራ ዝተዳለወ፡ ብዕለት 25. 03. 2011 ዓ.ም.ፈ.፡ ኣብ ጀነቫ (Geneva)፡ ኣብ ቅድሚ ቤት-ጽሕፈት ናይ UN ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፊ፡ ተኻፊለ ከምዝነበርኩ ዝፈልጠ፡ ኣብ ስልኪ ደዊሉ፡ እንታይ ዳኣ ኢና ንሰምዕን ነንብብን ዘለና …? ኢሉ ሓቲቱኒ።
ኣብ ሓደ ግዜን ንተመሳሳሊ ዕላማን ኣብ ዝተፈላለየ ሃገራት ዓለም ዝረከቡ ኤርትራውያን ሰለማዊ ሰልፊ ንከካይዱ ዝወጸ ዝተወሃሃደ መደብ ኣብ ኣውስትራልያ መልበርን’ውን ትማሊ ቀዳም ዕለት 26/3/2011 ብውዕዉዕ መንፈስ ተኻይዱ።
ኣታሃዳድና ቆቃሕ ዘይክእል ሲ ኣይሃዳናይን … ዝብል ምስላ ንከም ባዓል ኣይተ በረኸት ካሕሳይ ኣባል ኮምሽን ዋዕላ ኣዲስ ኣበባ ንዝጽሕፎ ዘሎ ብዛዕባ ኤርትራውያን ተቀማጦ ሸፊልድ ብስለት ዘይብሉ ፖለቲከኛ ኣብ ዘየድልዮ ቆሎ ጥጥቆ ዝኮነ ጽሑፋት ብመገዲ ማዕከናት ጀበርቲ.ኮም ፣ ኣሰና.ኮም፣ ተጎሩባን ኣስማሪኖ.ኮም ሓቂ ንከምስል የቃልሕ ኣሎ።
The UN refugee agency warned Tuesday that it has heard that a number of boats carrying more people fleeing from Libya are in distress on the Mediterranean Sea.
ካብ ሊብያ ናብ ዓዲ ጥልያን ክሰግሩ ቅድሚ ሰሙን ዝተበገሱ ዳርጋ ኩሎም ኤርትራውያን ምዃኖም ዝንገረሎም 335 ስደተኛታት ደሃይ ኣጥፊኦም ከምዘለዉ ገለ ቤተሰቦም ምስኣቶም ዝርከቡ ኤርትራውያን ምስናይ ከቢድ ጭንቀትን ስግኣትን ሓቢሮም።
ንኹሉኹም ኣብ ስደት እትርከቡ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን መንእሰያት ኤርትራ፡
ዝሓለፋ ክልተ ወራዋርሕ ካብ ቱኒዝያን ግብጽን ዝጀመረ ኣድማ ህዝቢ ኣንጻር ኦኣመጽቲ መራሕቲ ብፍላይ ከኣ ምልዕዓል ህዝቢ ሊብያ ኣንጻር ዕሉልን ጽሉልን ውልቀመላኺ ጋዳፊ ንውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ሕማም መንጾሮር ኮይኑዎ ከምዘሎ በቲ ንኽልተ ግዜ ንሕክምና ንቐጠር ዝተመላለሶ ከነረጋግጽ ንኽእል።
ስነፍልጠት ቀንዲ መንኮርኮር ቁጠባዊ ዕብዬትን ዓንዲ ማእከል ብቕዓት ሃገርን ምኻኑ ንኹሉ ቅቡል እዩ።
ስነፍልጠት ቀንዲ መንኮርኮር ቁጠባዊ ዕብዬትን ዓንዲ ማእከል ብቕዓት ሃገርን ምኻኑ ንኹሉ ቅቡል እዩ።
Click On This Link To See London Demonstration Pictures
ኣብ ጀኔቫ ስዊዘርላንድ፡ ኣብ ቅድሚ ኣብያተ ጽሕፈት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከምኡ ‘ውን ኣብ ለንደን ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ዝርከብ ፊት ኤምባሲ ስርዓት ህግደፍን ብዓይነቱ፡ ተሳታፍነቱን ናይ ተቓውሞ መንፈሱን ፍሉይ ዝኾነ ንውድቀት ዲክታተርያዊ ስርዓት ህግደፍ ዝጽውዕ ውዕዉዕ ዘላማዊ ሰልፊ ይካየድ ኣሎ።
Member states and European Commission will meet tomorrow to discuss fate of thousands of Africans who have fled Libya.
ሓድሓደ ግዜ ካብ ሳልሳይ ዓለም ናብተን ዝሰልጠና ምዕራባውያን ሃገራት ክትስደድ ከሎኻ፡ ከምዚ ካብ ዓለም ናብ ማርስ ወይ ጁፒተር እትገይሽ ዘሎኻ ኮይኑ ኢዩ ዚስመዓካ፡ ከመይሲ እቲ ኣብተን ምዕራባውያን ሃገራት ማዕቢሉ ዘሎ ንመሰላት ወድሰብ ዚምልከት ኣምራት ወይ መትከላት፡ ኣዚዩ ዘገርምን ዘደንጹን ብምዃኑ።
ኣብ ዝሓለፈ እዋን ነቶም ኣብ ሃገረ ግብጺ ሓደጋ ኣንጸላሊዎም፡ ናብ ኤርትራ ክምለሱ እውን ዝገደደ ከምዝጽበዮም ፈሊጦም ናብ ኢትዮጵያ ክምለሱ ዝጠለቡ ዜጋታትና ንምሕጋዝ ኩሉኹም ኤርትራውያን ካብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ሓገዝ ከምዝገበርኩም ይፍለጥ።
22 Mar 2011 !! መንግስቲ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ልክዕ ከም’ቲ ዕቡድ ዓርኩ ቓዛፊ ብፍርሒ ስለዝወሓጡን ዝረግጹዎን ዝዛረቡዎን ኣይፈልጡን: ወግዓዊ ብዘይኮነ ንህዝቢ ንምድንጋር መዓልታዊ ንርእዮ ዘለና’ዩ፡፡ ንሚኒስትሪ ምክልኻል ቀጠልያ መብራህቲ ወሊዑሎም ልቢ ዘለዎ ኩሉ ሓኒኹ: ንክብርን መሰል እምነትን ካህናትን ደናግልን ካቶሊካዊት ቤተ ክርስታያን ዝግህስ ሓድሽ ወተሃደራዊ ትእዛዝ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣመሓላሊፉ።
The four Eritreans were caught about 5am on Wednesday, March 16 after UK Border Agency officials conducted a search of an Italian registered freight lorry with a Romanian Driver trying to enter Britain from the French port of Calais.
ኩለን ሲቪካውያን ማሕበራት ሓደ ዓቢን ኣድማዕን ሰላማዊ ሰልፊ ንዕለት 18.04.2011 ኣብ ከተማ ፍራንክፈርት ሄሰን ክግበር መዲበን ኣለዋ።
By Tesfa-Alem Tekle
March 20, 2011 (ADDIS ABABA) – Ethiopia will increase its military spending to safeguard itself from its enemies, Prime Minister Meles Zenawi said Saturday, days after Addis Ababa threatened to take military action against neighboring Eritrea.
ጋንታ ኣመሪካ ምስቶም ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ሊብያ ዝካየድ ዘሎ ንሊብያ ዘዕኑን ነቲ ስልጡን ዓለም ዘሕዝንን ኲናት ሕድሕድ ኣብ ትሪፖሊ ተቐርቂሮም ዝርከቡ ስደተኛታት ኤርትራውያን ዘካይዶ ርክብ ይቕጽሎ ኣሎ።
ኣብ ሳንታ ሮዛ ዝወዓለ ኣኼባ ሽማግለ ንጉባኤ፡ ብጉዳይን ህዝብን ሃገርን ኤርትራን፡ ሃገራዊ ኮምሽን ዘካይዶ ዘሎ ንጥፈታትን ዘትዩ። ኣብ ውሽጢ ምምሕዳር ሽማግለኡ ዝርከብ ስርርዓት፡ ዘለዎ ሓላፍነቱን ዝዓሞ ስርሓትን በብሓደ ምስ ኣኼበኛ ብምልላይ፡ ነቲ ኣኼባ ከፊትዎ።
ሓንቲ ሽማግለ ህዝቢ ንሃገራዊ ጉባኤ – ስዊዝ፡ በቶም ካብ ከተማታት በርን ፡ ኒው-ሻተል፡ ሶሎቱን፡ ኣራው፡ ቮ(Vaud)፡ ጀነቭ፡ ባዝል፡ ዙሪክ፡ ሉዘርን፡ ሽዋይዝ፡ ሉጋኖን ፍሪቡርግን ዝመጹ፡ ኣብ ተቓዉሞ ደንበ ዘለዉ ኤርትራዉያን፡ ብ 27 ለካቲት 2011 ቖይማ። ኣብዚ ኣኼባ’ዚ፡ እቶም ዝበዝሑ ተሳተፍቲ መንእሰያት እዮም ነይሮም።
እዚ ሎሚ ጀሚሩ ዘሎ፡ ኣብ ሰሙን ሰለስተ ግዜ ማለት፡ ሰኑይ፡ ረቡዕን ዓርብን ብኣቋጻጽራ ኤርትራ ካብ ሰዓት 8፡00 ክሳብ ሰዓት 9፡00 ምሸት ዝፍኖ መደብ፡ ነታ ብፍላይ ናብ ኤርትራ ኣብ ሰሙን ክልተ ሳዕ ነናይ ፍርቂ ሰዓት መደብ ጥራይ ትፍኑ ዝነበረት ራድዮ ኣሰና፡ ካብ ጽበት ግዜ ብመጠኑ ከገላግላ እዩ።
እዚ ሳላ ምህዞ ኢንተርነትን እንግዶቱን ብናይ ሓበሬታ መዋእል ዝልለ ዘበናዊ መድረኽ፡ ነቶም ከም ብዓል ኢሳይያስ ዝኣመሰሉ ኣብ ዕብለላ ስልጣን ዝተመስረተ ድሑር መስፍናዊ ስርዓት ዝኽተሉ ምልካውያን፡ እዋኖም ከምዘይኮነ ደጋጊምና ገሊጽና ኢና።


text:
ፖሊስ ሰኔጋል ንመዓቀኒ ተወዳደርቲ ፕረዚደንት ልዕል ምባሉ ተኸቲሉ ብዝተላዕለ ተቓውሞ ንምብታን ዘንብዕ ጋዝ ምጥቓሞምን ንገለ ኣብ ተቓውሞ ዝተሳተፉ ምእሳኦም ተሓቢሩ።
ሓደ ዓመት ቅድሚ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ሰኔጋል መንግስቲ ህጹያት ተወዳደርቲ ናብቲ ምርጫ ንምእታው ዘድልዮም ቁጽሪ ፊርማ ክብ ምባሉ ይፍለጥ፥ ተቓወምቲ ወገናት ድማ ነዚ ስጉምቲ መንግስቲ ኮነ ኢሉ ንተቓወምቲ ንምድራትን ንምቁጽጻር ኢሉ ዘሕለፎ ውሳነ’ዩ ይብሉ።
ኣብቲ ትማሊ ኣብ ሓሙስ ኣብ ከተማ ዳካር ዝተኻየደ ተቓውሞ መራሕቲ ክልተ ተቓወምቲ ፓርቲታት ምእሳሮም ተፈሊጡ’ሎ።
ተቓወምቲ ትማሊ ሓሙስ ኣብ ኣፍደገ ፓርላማ እታ ሃገር ጎደናታት ብምዕጻው ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ዘካየዱ ክኾኑ ከለው ፖሊስ ድማ ነቲ ተቓውሞ ንምብታን ዘንብዕ ጋዝ ምጥቓሙ ተሓቢሩ።
ብተመሳሳሊ ኣብ ሴንት ሉዊስ: ቲስ ኣንድን ሜባካ ዝተባህለ ከባቢታት’ውን ተመሳሳሊ ተቓውሞ ተካይዱ ኔሩ።
ቀዳማይ ዙር ሃገራዊ ምርጫ ሰኔጋል የካቲት 24,2019 ክካየድ’ዩ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ሃገራዊ ባይቶ’ታ ሃገር ኣብ ትሕቲ ሓለዋ ፖሊስ ዝርከብ ኮይኑ ህጹያት ተወዳደርቲ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ሓደ ሚእታዊት ፊርማ ኮሚሽን ምርጫ ከተ አኻኽቡ ክብል ውሳነ ኣሕሊፉ’ሎ።


text:
‘ሰለብሪቲይ ኢቨንትስ ኣብ’ዚ ቀረባ ኣብ ኣዲሳበባ ዘሳለጦ ፈላማይ ኣኼባ ኢትዮጵያዊያንን ኤርትራዊያን ብቕድሚት ሳሓባይ ብድሕሪት ደፋኣይ ዘይብሉ፣ ኣብ ክንድኡ ኣብ ድለየት ሰላም ክልቲኦም ህዝቢታት ዝተመርኮሰ’ዩ’ ይብሉ ተሳተፍቲ መደብ ህዝቢ ምስ ህዝቢ።
‘እቲ ዝምድናታት ንጹር መታን ክኾን ንሕና ኤርትራዊያን ብዛዕባ ሰላምን ጽቡቕ ዝምድናን ክልቲኡ ህዝቢታት ንግደስ ብወለንታና ኣብ’ዚ ጉዳይ’ዚ ክንሳተፍ ፈቃደኛታት ዝኾና ሰባት ኢና’ ይብል ኣቶ ይስሃቅ ዮሴፍ ብተርኡ።
ኣቶ ሃፍቶም ብወገኑ ‘ኣብ’ዚ ቀረባ ኣብ ሆቴል ሓርነት ዝተካየደ ኣኼባ ወከልቲ ክልቲኦም ህዝቢታት ንዓለም ዘፍለጥናሉ ጊዜ’ዩ ነይሩ። ናይ ነዊሕ ጊዜ ተበግሶ’ምበር ናይ ኣፍ-ኣርክቡ ስራሕ ኣይኮነን’ በለ።
‘ቅኒት መዝሚር ሰላም ንክልቲኡ ህዝቢታት ኢትዮጵያን ኤርትራን፣ ስለስተ ምዕራፋት ዘለዎ፣ እቲ ቀዳማይ ኮንሰርት ሙዚቃን መድረኽ ምምይያጥን፣ ካልኣይ ትካል ሰላም ኢትዮጵያን ኤርትራን ቆይሙ እማመ ሰላም ክሳዕ ምድላው፣ እቲ ሳልሳይ ኣብ ሞንጎ ክልቲኦም መንግስታት ዘሎ ጸገም ተረዲእካ ፍታሕ ምስተረኸበ እቲ ዝምድናታት ናብ ንቡር ንክምለስ ምሰራሕ’ ዝብል’ዩ።


text:
ብሳልሳዊ
ጭውያ ንውድብና ፡ ብዉሱናትን ወሰንቲን፡
ተቓላሳይን ተዓወታይን ህዝቢ ትግራይ ዒሕ ፍንፅሕ ኢሉ ብምውላድ ዘዕበያ ውድቡ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ/ ህወሓት ብወሰነዎት፣ ዉሱናትን ወሰንቲን ተጨውያቶ ፀኒሓያ፡፡ ዉሱናትን ወሰንቲን፣ ወሰነዎት ትግራይን ውድብ ትግራይ ህወሓትን ስለዝነበሩን ዝኾኑን፣ ስልጣን እዛ ውድብ ጨውዮም ብምብሓት፣ ንተጋዳላይ ትግራይ ብመራሕቱ ጀሚሮም በብመድረኹ ክብትንዎ ፀኒሖም፡፡
ብኡ ልክዕ፣ ህዝቢ ትግራይ ኣብዘዘለዎ ኮይኑ ንትግራዩን ገድሉን ንምሕጋዝ፣ ከም ንህቢ ብስጡም ተወዲቡን ተረዳዲኡን ተዓፃፃፍቲ ዓወታት ኣብ ምምዝጋብ ጀሚርዎ ንዝበረ ምርብራብ ክዝሕትል ጌሮም በቲኖሞ እዮም፡፡
ዉሱናትን ወሰንቲን፣ ንገድሊ ጠሊሞም ምብታን ምስጀመሩ፣ገድሊ ክቃወሞም ጀሚሩ፣ ህዝቢውን ክጠራጠሮም ናይ ግድን ኔሩ፡፡ ዝሃቀንዎ ንትግራዋይን ገድሉን ናይ ምብታን መስርሕ ንዝተቓወመ ይኹን ፣ ከቃወም ይኽእልዩ ንዝበልዎ ተጋዳላይ ኮነ ኣባልን ደጋፊን፣ እንዳከፋፈሉ ክግለልን፣ ኢሉውን ሓዲግሎም ክወፅእን ጌሮሞ እዮም፡፡
እዚ ስርሒት ጥፍኣትዚ/ ንበዝሕ ከምንረዳደአሉ/ ኣብ 1977 ዓ. ም ብግልፂ ከምዝተጀመረ ይእመን፡፡ ኣብቲ መዋእል ንሱ ኣብ ዓለም ጥንቅሊዒት ወዲቑ ምስሓቕ ጎሃሙም ፖለቲከኛታት ንዝነበረ ርእዮት ማርክሰ ሌኒንነት ናብ ትግራይ ጎቲትካ ብምምፃእ ክተተግብር ናይ ምፍታን ጩልጩል ፖለቲካዊነት፣ ካብ መስረትቲን ቀንዲን መሪሕነት እዛ ውድብ ንገሊኦም ብምብራር፣ ነቲ ዝተረፈ ብምፍርራሕን ካልእን ፣ ብመትከልን ኣሰራርሓን ትግብል ዝነበረት ውድብ ትግራይና ጨውዮም ፍፁም ወሰንቲ ኮይኖም፡፡
እቲ ዝበዝሕ ገርሂን ፍልጠት ዝንእሶን ተጋዳላይን ህዝቢን፣ ሃገር ኣማን ኣስተሪሑን ውድብ ዘምፀአቶ ኣይኸፍእን ኢሉን፣እቲ ገሊኡ አፈላላይ ሰፊሑ ውድቡ ከይትብተኖ ሰጊኡ ምስ ስኽፍትኡ ነገር ውሒጡ ብምቕፃሉ፣ ዉሱናትን ወሰንቲን ጫዲሮምሉ፡፡
ውሑዳትን በላሕቲን፣ ግዱሳትን ኣያታትን ኣባላት መሪሕነት ድማ፣ ዘይእዋናዊ ብምዃኑ ኣብ ዓለም ንዝተፈንፈነ ማርክሰ ሌኒንነት ፈንፊኖም ፣ ንትግራይናን ሃገርናን ውን ከምዘይጠቐምን ተፈቲኑ ምውዳቑ ዝተረጋገፀን መንገዲ ውደቀት ኣይንኸይድን ኢሎም ጥንኩር ተቓውሞ ብምቕራብ፣ ንሳቶም ምስተባረሩ ብውድብ ንዝተተግበረ ቅኑዕ መንገዲ ዓወት ነፂሮም ብምክተዖም ፣ ኣቐዲሞም መፃወድያ ጭውያ ዘርጊሖም ብዝነበሩ ዉሱናትን ወሰንቲን ተባሪሮም፡፡
ንበላሕቲን ብሉፃትን በቲኑ ዘባረረ፣ ንገለ ዓንደ ሒቝ እዚ ውድብ ዝኣሰረ፣ ንብዙሕ ዘግለለ ጉጅለ ጉርሒ፣ ንመን ከናሕሲ ተባሂሉ ኩሉ ክፈርሖሞ ከይቃወሞ፣ መሬት ዒሉ መቐመጫኻ ሓሉ ኮይና ብሕጭ ከይብሃል ብምግባር፣ ጉጅለ ጉርሒ ንውድብ ጨውዩዋ እዩ፡፡ ጉጅለ ዉሱናትን ወሰንቲን፣ ብዙሓት ገርሂታን ሓሻኽርን ኣዕሲሉ፣ ብዘይካ መንገዲ ማሌሊት ኩሉ መንገዲ ዕንወትዩ ኢሉ ከጭርሕን ከጨርሕን ከይሓፈረ፣ ኣብታ በታኒት 3 ዓመትኳ ዘይፀንሐት ግዘያዊት ፓርቲ ማሌሊት ዝኾነ ሕርኽራኽን ጥርጣረን ይህልዎ ይኸውን እዩ ዝተብሃለውን ብግልፂን ብስውርን ተገሊሉን ተቐፂዑንዩ፡፡
ነዚ በታኒ መስርሕ ጥፍኣት ዉሱናትን ወሰንቲን ዝተገንዘቡን ብኡ ዝተቐየሙን ብዙሓት ን ብቑዓትን ተጋደልቲ፣ ንመስረትታን መራሕታን ዝጠለመት ውድብ ድኣ ንመን ክትረብሕ ብምባል፣ በብመድረኹ ካብዛ ዝተጨወት ውድብ ገሊሶም፡፡ እዚ መንገዲ ብተና ኢሉ ኢሉ ምምሳንን ጠቕላላ ብተና ናይዛ ዉድብን ከየምፅእ ኢሎም ኣብክንዲ ምጭናቕን መፍትሒ ምንዳይን፣ ፅሬት ውድብዩ ብምባል ክጋደድ ይሰርሑ ኔሮም፡፡
ሓደ ተጋደላይ ብዝተጠለመ ን ብዝተገለለን ቁፅሪ ክቕየም እንተሎ፣ ምስኡ ብዙሕ ተጋዳላይን ህዝቢን ይዕዘብ፣ይቕየም፣ ተስፋ ይቖርፅን ንባዕሉ ካብዛ ውድብ የግልልን ከምዘሎ እናፈለጡውን ኣይስከፉን ጥራይ ከይኮነስ፣ የቀላጥፍዎን የጋድድዎን፣ ምኽንያቱ ዕላማ ጭውያኦም ምብታን ውድብ ስለዝኾነ፡፡
መቐፀልታን መጠናኸሪን ጭውያ ውድብና ፡1985 ዓ.ም ፣
ቁማር ባራ ፡ ጉልሓይ ተጋደልቲና፡፡
ደስታ ወፌስታ፡፡ ስርዓት ደርግ ከምዘይምለስ ንሓዋሩ ተደምሲሱ፡፡ ግፍዒታት ስርዓት ኣብዚ ሃገር ከምዘይድገሙ፡፡ ጥልመት፣ ምክሕሓድ፣ በለፅ፣ ዝየብሉ ስርዓት ተመስሪቱ፣ ሰብ ከከምሕሽክርንኡ ተይኮነስ ከከምዓቕሙ ተዋፊሩ ዋጋ ስረሑ ዝረኽበሉ ርህው ሃገር ክውንን፡፡ዙርያ መለሽን ብርሰትን ዝተኸፈለሉ መድረኽ ልምዓት ጎጕሙ፡፡ ሃገር፣ ባህጊ ህዝቢታት ዝሰመረሉ ሓድነት ጨቢጣ ኣብ ልምዓትን ዕብየትን ክትሕምበብ፡፡ ኳዕባ ተቓለስና ዘበለ ደስታ ወፌስታ፣ ፅባሕ ዓወት ብህወሓት/ኢህወደግ ዝተመርሐ መሪርን ነዊሕን፣ ግን ድማ ዕውት ብረታዊ ተጋድሎ ህዝቢታት ትግራይ/ኢት/ያ፡፡
ናብ ሰገነት ዓወት መሰስ ንዘበልዎ ተጋደልቱን ህዝቡን ምኽሓድን ምጥላምን ዘየሰክፎ ጉጅለ ዉሱናትን ወሰንቲን፣ እዛ ሰፈሕን ሃፍታምን ሃገር ሓንጎፋይ ኢላ ንዘተቐበለቶ ወርቂ ተጋዳላይ፣ ኣብ ክንዲ ነናብ ዝምጥኖ ዓውደ ስራሕ ዝውዝዕዎ፣ ቁማር ባራ ፣ ከምዘይፈልጥዎ፣ ከም ደቂ ዛግራ ፋሕ ብትን ክብል ተብ ተብ ኢሎም ተኸወል በልዎ፡፡ከርና ፀሊአሞ፡፡ ጉጅለ ጉርሒ ብመናፍስት ዓወት ከምዘምፅአ እምበር፣ ተጋዳላይ ነቶግቲ ረጊፁ፣ ተበላሒቱ፣ ሓዊ ባሩድ ጋሊሁ ናብ ቤተመንግስቲ ከምዘእተዎም ከይዛረብ፣ ኣፍልጦ ከይወሃቦ፣ድሕር በል ኢሎሞ፡፡
ጉጅለ ጉርሒ፡ ዉሱናትን ወሰንቲን ኣብ ቀፀልቲ መድረኻት ኣፃዊደሞ ንዝነበሩ ጉሕለት፣ተጋዳላይ ከይዕዘቦም፣ ነዚ ዲና ተጋዲልና ኣደብ ግበሩ ከይብሎም፣ ኢሉውን ከየወግዶም፣ ተበቲኑ ዕልምልሙ ክጠፍአሎም ሃፂፆም፡፡ ናይዚ ህዝባዊ ተጋዳላይና፣ ህዝባዊ ግንባር ኤርትራ ዝገበሮኳ ከይገበሩ፣ ንመሳፈሪ ዘይኣኽላ ታዕሪፋታት ሻሕ ኣቢሎም ሰጕጎሞ፡፡ ነቲ ዝተረፈ ድማ፣ እንተዘይተሓሽኪሩ ግዳይ እቲ ዝቐፀለ ሰፊሕ መስርሕ ምብራርን ምብታነን ከምዝኸውን በየንሉ፡ ተግበርዎውን፡፡
ብ1977 ዓ.ም ብግልፂን ሓይለ መልጢን ዝፈለምዎ ጭውያ ብዝያዳ ብምጥንኻር፣ ተጋዳላይ በቲኖም፣ ንህዝቢ ክኽፈት ዝግበኦ ልቦና ዓፅዮም፣ ወዮ ብርእዮት ማሌሊት ሸቃላይን ሓረስታይን ብፍላይ፣ ሓፋሽ ህዝቢ ድማ ብሓፈሻ ተጠቃማይ ዝኾነሉ ዱልዱል ስርዓት ንሃንፅ ዝተብሃለሉ/ በዘይካ መንገዲ ማሌሊት ኩሉ መንገዲ ዕንወት ዝተጨረሐሉ/ ማሕላ፣ ቁማር ባራ፣ ተበሊዑ፣ ፃዓዱ ርእሰማላዊያን ኢና፡ ማሌሊት እናበልኩም ኣይተትክሩና ተብሃለ፡፡ ነቲ ካብ መትከል ወፃኢ፣ ነጋውሱ ከሐጉስ ሓቂ ረጊፁ ልውስውስ ምባል ምልማድ ዝኣበዮ ተጋዳላይ፣ ደሪቖም ዝተረፉ ዝብል ለጠፍ ጀንጀንዎ ፡፡
ተምፅእዮሞ ትወስድዮ ዝኾነ ነገር፣ ማሌ ኣይግዚኡን ምስ ዝወደቐ ኣይንወድቕን ተተብሃሉ ኣቕቢፆም፣ ሓቂ ሒዙ ንዝሞገተ ነቝቶም ከምዘይኣፅደፉ፣ ብዘይምኽንያት ከምሰፍኢ ተገልቢጦም ኣይተትክሩና ክብሉ ኣይሓፈሩን፡፡ እወ፣ እታ ኣብዘይመውለዲኣ ዘዋለድዋ ማሌሊት ሰባት ንምብንቃር ዝተወልደት እምበር ተድሊ ከምዘይነበረት ጋሀዲኳ ተኾነ፡ ሽዑ ዝያዳ ኩልዕ በለን፣ ንኹሉ በርሀሉን፡፡
በላሕ ዝነበረት መሪሕ ውድብ ፣ ኣብ ኢድ ዓቕሚ ዝየብሎም፣ ሓሻኽርን ሓሶት መቀባበልቲን ኣውዲቖም፣ በዘይተቓውሞ ሽሞም ሰማይ ኣዕሪጎም ዝዳለዮም ክጉሕጉሑ/ጓሕጕሖምውን/ ንዓመታት ሰሪሖም፣ ውድብ የላን ኣቢሎም፣ ፀላእቲና ትግራይ ደኺማ ኢሎም ክንዕቕዋ፣ ክብድልዋ፣ ክጭፍጭፍዋ ጌሮም፡ዉሱናትን ወሰንቲን፡፡ነዚ ጭውያ ከርና ዝተረደአ ተጋዳላይን ህዝቢን ሓንቲ መዓልቲ ኣላ ውድብና ነምልሰላ ኢሉ ብዝተናውሐ ቃልሲ ውድቡ ከምልስ ሒኒን ምባል ቀፀለ፡፡ ህዝቢውን ውድብና ምለሱልና ክብል ተማሕፀነ፡፡ ብኡ ንብኡ ሰፍ ዘይብል መስዋእቲ ተኸፊልዎ ክመፅእ ዝግበኦ ዝነበረ ሙሉእ መድረኽ ልምዓት ከየድንፍዕ ኮሊፎሞ፡፡
ትግራይና ሓራ ምውፅኣ ኣሕቢንዎም፣ ኣብ መፃኢ ልምዓታ ምሁራዊ ኣበርክቶ ንምግባር ሃንደፍ ኢሎም ዓዶም ንዝኣተዉ ብሉፃት ምሁራንን ሰብ ተሞክሮን፣ በብገዘኡ ተስፋ ናቖረፁ ነናብ ዝነበርዎ ክምለሱ፣ ስውርን ግልፂን መስርሕ ጥፍኣት ተተኒጕ፣ ትግራይና ካብቶም ብሱላት ምሁራን ክትግለል ኣገዲዶማ፡፡ ብተመሳሳሊ ብርክት ዝበሉ ሰብ ሃብቲን ኣብ ወፃኢ ዝነብሩ ዜጋታትን ዓዲ ክነልምዕ ኢሎም ሃብቶም ኣኪቦም እንተመፁ፣ ብቀየድቲ ኣሰራራሓታትን ቀይናን ኣረኣኣያን ክእነፉን ተስፋ ቆሪፆም ክምለሱን ጌሮሞመዮም፣፣ ገሊኦምስኳ፣ ኣብ ካለኦት ክልላት ርእሰማሎም ኣዋፊሮም ይርከቡ፡፡ ኩላኹሉስ ሕራሮት፡፡
በጊዕ ፋሲካስያ ብበጊዕ ልደት ይስሕቕ
በጊዕ ፋሲካስያ ብበጊዕ ልደት ይስሕቕ ኮይኑ፣ ኣብቀፀልቲ መድረኻት ኣብ ልዕለኦምን ልዕሊ ውድቦምን ዝተፃወደ መሻግን ጥፍኣት ዉሱናትን ወሰንቲን ዘይተረደኡ ኣባላት ላዕለዋይ መሪሕነት ከይተረፉ፣ ኣብቲ ጥልመትን ምብታንን ተጋዳላይ ኢዶም ኣቆማጢዖም፣ እቲ መስርሕ ትኽክል ከምዝነበረ ጨሪሖምን ብፆቶም ረጊሖምን ሰጕጎም፡፡
ጉጅለ ጉርሒ ፣ ዉሱናትን ወሰንቲን ትግራይን ገድሉን ንዓመታት ዝሃነፀቶን ካብ ብሱል ጥረ ዝተረፈን፣ እሞ ድማ በዚ ግዘዚ ክፈረዩ ዘይትብሎ ፣ ካለኦት ኣዝዮም ዝቐንእሉ ብርቂ ተጋዳላይ ህወሓት እንትብትኑ፣ እቲ ካብ ጠባንን በለፀኛን ባህሪኡ ተላዒሉ፣ ወዒሉ ሓዲሩ ከይወረረና ኣይተርፍን ኢሎም ዝሓምዩዎ ውድብ ህ . ግ፣ ብኣካል ዝደኸሙ እናውፀአ፣ መዋስኽቲ ነባር ሰራዊቱ፣ ሃገራዊ ግልጋሎት ብዝብል መስርሑ ሓደሽቲ ሰራዊት የፍሪ ምነባሩ ነዞም ናትና ጠለምቲ ተሞክሮ ክኾኖም ኣይከኣለን፡፡ ምኽንያቱ ድኹማት ዝሕሽከሩላ ድኽምቲ ዓዲ ምፍጣር ኮነ ኢሎም ስለዝተተሓሓዝዎ፡፡ ጥንኩር ተስዒቦም ድኣ ፣ ክሓቶምንዶ፣ክካተዖምንደ፣ ግዘ ገደብ ስልጣን ከምዘድሊን ከምዝግባእን ክሙግቶምንዶ፣ ከርትዖምንዶ፡፡
ብዘሐዝን ኩነታት ተጋዳላይ ዝበተነ ጉጅለ ዉሱናትን ወሰንቲን ፣ ናብ መሪሕነት ብምዛር ትግራይ ብኩሉ ዓይነት ፍልጠትን ክእለትን ዘፍረየቶም ላዕለዎት መራሕቲ ፈላልዩ ክተፋነኑ ብምግባር፣ ዘየሕሽከር ይብንቀር ኮይና፣ ወዲ ገዛን ወዲ ወሰንን ብምፍጣር፣ ነናብ ዝምልከቶም ከይምደቡ፣ ነናብ ዘይምለከቶም ብምምዳብ፣ ልምዓታዊ መደባት ክርመሱ፣ ብኡ ኣቢልካ እቶም መራሕቲ ናይተን ትካላት ክርመሱን ፍሕሶ ከሪሩ፣ ብዓል ሳርትን መራሕተንን፣ ብዓል ፕሮጀክት ጎልጎል ራያን መራሕተንን፣ ወዘተ ተዓየኑ፡፡ ሆስፒታል ዓይደርን ሓወልቲ ሰማእታትን ብምስረሖም ጓሂ ብዝሰረቦ ጉጅ ዉሱናትን ወሰንቱን ነቐፌታዘነበ፡፡ ብኡን ክንድኡን ኣባላት ላዕለዎት መሪሕነት ዓይንን መንገፍን ኮይናቶም፣ ምክእኣል፣ ምርድዳእ፣ ምትሕግጋዝ ዝብሃሉ ሰናይ ተግባራት ኣብ መዝገበ ቃላት ጥራይ ክተርፉ ጌሮም፡፡
1993 ዓ. ም ጉልሓይ ላዕለዎት መሪሕነትና፡፡ዝኾነ ርእዮት ዝየብሉ፣ ግንከ ብፃይካ ኣውዲቕካ ንምሕላፍ፣ ወዮ እቲ ኣብ ልዕሊ ወገኑ በጊዕ ልደት ዝሰሓቐ በጊዕ ፋሲካ ግዘኡ በፂሓ ክብላዕ፣ኣላታን የብላን ክትዕ ሞትን ሕየትን ተናኺሱ ኣዳራሻት ሃግ በላ፡፡ መትከላት ቃልሲ ተጋህሱ፣ ዓንቀፃት ህንፃ ውድብና ተረገፁ፡፡እዛ እምባይ መን ይወርሳ ኮይና፣ ሎሚ ዘይተሓሽከረ፣ ዘለኣለሙ ተበንቀረ ኮይና፣ መትከልን ኣሰራራሓን ይከበር ዝበለ ምስ ነባራትን ዝሓሸ መካትዒ ዝሓዙን ዋናታት ገድሊ እንትንፃሕ፣ ግጅለ ጉርሒን ዉሱናትን ወሰንቲን ብብረት ዝተሰነየ ግዘያዊ ሰዓራይነቶም ኣረጋገፁ፡፡ ሰዓራይ አለልዩ ዝተፀገዐ የስ ሜን፣ ኔት ወርኩ ዝያዳ ኣለቛቝሙ ነናብ ዘይምለከቶ ቦታ ስልጣን ሕንክብ በለ፡፡ ጭውያ ውድብና፣ ንተጋዳላያ ብምብታን ጥራይ እንተይኮነስ፣ ንመራሕታውን ብደረዘኖም ብምብታንን ተኸታቲልካ ድከቶም ብምእታውን መጠን ኣልቦ ምጥልላም ሰማይ ከምዝዓርግ ብምግባር፣ ብህዝቢ፣ ብመሓዙት ዉድባትን ትካላት ዓለምን ዝተኾነነ ክሕደት ተራእየ፡፡
ከም ኣሉታዊ ውፅኢቱ ፣ ነዚ ኣሕፋሪን ነውራምን ምንጥል ስልጣንን ምጥልላምን ዝተቖጠዐ ተጋዳላይን ህዝቢን፣ ነቶም ፈጠርታ፣ ሃነፅታን ኣብቃዕታን ዝጠለመት ውድብ ንመን ክትኮን ብምባል፣ ኣብ ዙርያ ውድቡ ኮይኑ ይገብሮ ንዝነበረ ምዝራይ ሸለል ክብሎ ከኣለ፡፡ ገሊኦም ዝተጠለሙ ኣባላት ላዕለዎት መሪሕነት ድማ፣ ፓርቲ ብምምስራት ኮነ ምስ ፀላቲ እዛ ውድብን ህዝቢ ትግራይን ክሳብ ምስላፍ በፅሑ፡፡
መሓውራት ውድብን መንግስቲን ብድኹማት ተዳኺሞም፣ ዝበዝሕ ህዝቢ ብሓፈሻ፣ እቲ ዝሓሸ ዓቕሚ ፍልጠትን ቁጠባን ዘለዎ ትግራዋይ ናብ ነናይ ባዕሉ ዉራይ ብምድሃቡ ትግራን ዉድባን ዳርጋ ዝየለው ኮኑ፡፡ ጉጅለ ጉርሒ ዉሱናትን ወሰንቲን ግን፣ ልዕሊ ኩሉ ግዘ ተጠናኺርና ብምባል ሓጨጩ፡፡ምናልባሽ፣ እቲ ዋና ስረሖም ውድብ ኣዳኺሞም፣ ሃብቲ ናይዛ ዓዲ ምዝራፍ ስለዝኾነ፣ ነቲ ናይ ዘረፋ ዕማሞም ዝያዳ ኣመቻችዮም ስለዝተግበርዎ፣ ዝያዳ ምጥንኻሮም ክእውጁ ይኽእሉ እዮም፡፡ ነቲ ዝቃወም፣ ኣይትድከም ዝብል፣ ነቲ መጋበሪየኦም ኣይዞኻ ዝረፍ ዝብል መልእኽቲ ዘለዎ እዩ፡፡
እዞም ኣብ ዘረፋ ጥራይ ዘድሃቡ ባሊህ ዝብሎም ዘይነበሮም ዉሱናትን ወሰንቲን፣ መድረኻት ዝምርሕሎም መሪሕ ቃላት ምንፃር ኣብዩዎም ኣፍረስቲን ንክልልና ኣብ ትዕዝብቲ ዘእትውን ጭርሖታት እንዳሰቐሉ፣ ነደያን እዋናዊ መልእኽቲታ ኮይኖም ሓሊፎሞ እዮም፡፡
ኣፍረስትን ኣሕፈርቲን ጭርሖታት
መድረኽ ዉሱናትን ወሰንቲን
ኣብነት 1፣ ’’ ጋዜጣ ወይን ናይ መጀመርያን ናይ መወዳእታን በሄራዊ ልሳን እያ’’´ኢሎም ጭርሖ ክልጥፉ ኣይሓፈሩን፡፡ እሞ ድማ፣ ኣቦ መንበር ውድብ ተጋዳላይ መለስ ኢሉዎ ኢሎም ኣብ ጥቕሲ ምእታዎም እዩ፡፡ መአረምታ ዝተነገሮም እቲ ጌጋ ተረዲእዎም እንተብቅዕ፣ ክእርምዎ ኣይደፈሩን፡፡ ምኽንያቱ ካብቶም ልዕለ ዉሱናትን ወሰንቲን ዝኾነ በታኒ ዝገበሮ ስለዝኾነ ንዕኡ መአረምታ ምሃብ ከም ውርደት ስለዝቖፀርዎ፣ ነቲ ቀዳማይ ውርደት ቀፂሎምሉ፡፡ እቲ ንልዕሊ ክልተ ዓመታት ፈቐዶ ፅርግያ ተዘርጊሑ ዝነበረ መዋረዲ ዓዲ ጭርሖ ትኽክል ተኾይኑ፣ ወይን ድያ ክንዲ ዕድመ ህዝቢ ትግራይ ሚልዮናት ዓመታት ክትፀንሕ፣ ወይስ ህዝቢ ትግራይ እዩ ክንዲ ዕድመ ወይን ኣብ ዓሰርተታት ዓመታት ክጠፍእ፡፡ ንሓደ ላዕለዋይ ካድረ ኣረዲእና፣ ንምንታይ ምስ በልናዮ፣ ገለ መራሕቲናኮ ወይን ዘላለማዊት ጌሮም ዝቐፅሩ ኣለዉ እዮም ኢሉና፡፡ ንዕቐት ኣብ ልዕሊ ትግራይን ተጋሩን፣ ሕብረተሰብ ማዕባላይ ለዋጣይ ተለዋጣይ ክነሱ፣ ብብያነ ዉሱናትን ወሰንቲን ከይተለወጠ ዘላለም ክፅበ ጌሮም ይወስድዎ፡፡
ኣብነት 2፣ ብ2007 ዓ.ም ’’ ኣብዚ ዓመትዚ ኣብ ሰናይ ምምሕዳር ዝላ ክነመዝግብ ኢና’’ ኢሎም ጨርሑ፡፡ እቲ ጭርሖ ክሳብ 8ይ ወርሒ ሚያዝያ ይጭራሕ ኔሩ፡፡ ኣብ ሓደ ዓመት ኣብ ሰናይ ምምሕዳር ዝላ ምምዝጋ ኣይከኣን፡፡ ሰናይ ምምሕዳር ክሰፍን፣ እሞ ድማ ክዝለል፣ ድምር ብዙሓት እታወታት እዩሞ፣ ብሓደ ዓመት ኣይዝለልን፡፡ ብምኽንያት ምጉታትን ዓቀፍቀፍን ኔትዎርክ/ኮኔክሽን፣ ብምኽንያት ምቁራፅ ሓይሊ ኤሌክትሪክ፣ ክንደይ ስራሕ ኣብ ዝተአጓጎለሉ ዓዲ ከመይ ጌርካ ይዘለል፡፡ ናይቲ ተገልጋሊ እምበር፣ ኣገልክጋሊ ዘይመስሎ ሓሽከር ዉሱናትን ወሰንቲን ኮነ ኢሉ ዘተዓናቕፎ ከይሓውስናኳስ ወድዓዊ ዓንቀፍቀፋት ኣብ ግምት ከእትዉ ኣይካሉን፡፡ ከምቲ ዝፍለጥ ዝኾነ መንግስቲ ቃል ዝኣተዎ፣ ኣብ ዝተመፃብዖ ግዘ እንተዘይኣዐዊቱ ካብ ስልጣኑ ከምዝወርድ ፈሊጡ ተጠንቂቑ ይመፃባዕ፡፡ ዉሱናትን ወሰንቲን ግን፣ ዝበሉ እንተበሉ ንስልጣኖም ዝፃባእ ኩሉ ከምዝግለፍ ስለዘዋደዱ፣ ዝስከፍዎ ነገር የለን፡፡እዛ ሕልክስቲ ጭርሖኦም ንዝተወሃቦም መአረምታውን ኣይተቐበሉዋን፡፡ወያ ሰናይ ምምሕዳስንካ ሽምባያ 2007 ዓ.ም ሎሚ ዘበን ዝሓሸ ገምጋም ኣብዝበረቐሉ ዘመን ፈፂማ ከምዘይፀንሐት፡ ከምዝየላ ተረጋጊፁላ፡፡
ኣብነት 3 ፣ ኣብቲ ብዉሱናትን ወሰንቲን ተኣንጊዱ ብፅፅ ዘይተብሀለሉ ኣብ ልዕሊ ኣያ ዘይፀንሖ ህዝቢ ትግራይ ዝተፈነወ ጭፍጨጠፋ ጎንደር ምኽንያት ብምግባር ንዝተኻየደ ዋዕላ፣ ’’የትግራይና የኣማራ ህዝቦች የሰላም ኮንፈረንስ’’ ዝብል መሪሕ ቃል ተኻይዱ፡፡ ክልቲኦም ህዝቢታት መዓዝ ተፃሊኦም፣ ኣብ ልዕሊ ተጋሩ ኣብ ዝተኻየደ ክሕደትን ጭፍጨፋን ዝዝቲ፣ ወይውን ከምቲ ደሓር ኣብ ጎንደር ብመአረምታ ገሊኦም ሕዚ ናብ መሪሕነት ዝመፁ ዋናታት ውድብ ዝተስተኻኸለ፣ የህዝብ ለህዝብ ግኑኝነት ክብሃል ይግባእ ኔሩ፡፡ ኣብ ሞንጎ ህዝቢታት ኣማራን ኦሮሞን ንዝተገበረ ርክብ የህዝብ ለህዝብ ግኑኝነት ተባሂሉ፣ ኣብታ ናትና ግና፣ ብመሰረት እኒ ገዱ ዝደልዩዎ፣ የሰላም ኮንፈረንስ ተባሂሉ፡፡ ናይ ፍልጠት ነደያን ብዝኾኑ ናይ ሚድያ ሰባት ክትምራሕ ፀኒሓ እዛ በላሕ ትግራና ማለት እዞም ኣብነታት ዉሑዳት እዮም፡፡
ዉሱናትነ ወሰንቲን VS ፈጠርቲን ወየንቲን
ውድብና ካብ ጨወይታ
ናብ ዋናታታ፡፡
ኩሉ ተቓላሳይ ክጋደል እንተሎ፣ ሕልፊ ክረክብ እንተይኮነስ ሕልፊ ደኺሙን ተሰዊኡን ዓዲን ህዝባን ክሓልፈሎም አሚኑን ተበጅዩን እዩ፡፡ ኣብ ከይዲ ግን ብስረ ህዝቢ ትግራይ ፀላእቲ ተደምሲሶም በትረ ስልጣን ናብ ህዘቢ ከምትውዕል ዘስተብሀለ ጉጅለ ዉሑዳት ጎሪሑ፣ ስልጣን ዝብሕተሉ መንገዲ እናመቻቸወ መፀን አመቻቸወን፡፡ እዚ ጉጅለዚ፣ ኣብ መፈንጥራ ፅዩቕ መርበቡ ንዘይኣቱ ሓፋሽ በብመድረኹ እናዓለወ እንትመፅእ፣ ንጉርሑን በለፁን ዘስተብሀሉ ተጋደልቲ፣ ውድቦም ካብ ጭውያ ኣድሒኖም ናብ ህዝቢ ትግራያ ክመልሱ ’’ፈትሊ ሓቂ ትቐጥን እምኽበር፣ ኣይትብተኽን’’ኢሎም ንዓመታት ተጋዲሎም እዮም፡፡
ኮይኑ ድማ፣ ብምኽንያት ምትኽኻእ ዘግለሉዎም ላዕለዎት መራሕቲ ኣብ ውሽጢ መሓውራት ስልጣን ምስ ዝነበሩ ገለ ቅኑዓት ብምትሕብባር፣ ንነዊሕ ዓመታት ብዘካየድዎ ልዙብ፣ ሕጋዊን ሰላማዊን ገድላዊ ስርሒት ፣ ኣብ ውሽጢ እቲ ላዕለዋይ መሪሕነት ብዉሱናትን ወሰንቲን ዝግበር ዝነበረ ምልኪ ክበጣጥሱ ሰሪሖም፡፡
በቶም ፀብፃባት ሓሶት ዉሱናትን ወሰንቲን፣ ትግራይ ከምዝጠጠዐት፣ ከምዝለምዐት፣ ካብ ሃገራ ንላዕሊ ከምዝፀገበት ተጌሩ ዝጭደር ዝነበረ ብድዐ ተሰይሩ፣ ዝለምዑን ዝፀገቡን ውልቀ ዉሱናትነ ወሰንቲን እምበር ትግራይ ከምዘይኮነት ብጭቡጣት መርትዖታት ንምስናይ ክሳብ ናብ ህዝቢ ወሪዶም ከረጋግፁ ብዙሕ ደኺሞም፡ እቶም ብላግፂ ዉሱናትን ወሰንቲን ዘተቋጨጩ ፈጠርቲን ኣብቃዕቲን ወየንቲ ኣባላት ላዕለዎት መሪሕነት ነበር፡፡
መርበብ/ኔት ዎርክ ዉሱናትነ ወሰንቲን ወየንቲ ብቑዕ ምፅራይ ከይገብሩ፣ምስ ህዝቢ ክገብርዎ ንዘድለዩዎ ኣኼበኦም፣ ’’ መናውሒ ዕድመ ኣኼባ ክገብሩታ ደልዮም ኣለዉሞ፣ ልክዕ ልከዖም ንገርዎም’’ ዝብሃሉ ሓሻኽር ኣኼባ ከሰንድእሎም ይሕረዩ ከምዝነበሩ ተዘክሮ ትማሊ እዩ፣ ወዮ ድኣ እቶም ከተዓነቕፉ ዝተመደቡ ኣኼበተኛታትውን ኣደደኦም ረኺቦም ካብ ምቅላዕ ጉዳጉድ ዉሱናትን ወሰንቲን ዓዲ ኣይወዓሉን እምበር፡፡
እቲ ብሕሽክርንኡ፣ ብስራሕቲ ኣጥፋኢን ከፋፋሊን ምትእስሳሩ/ኔትዎርኩ/ ብቀዳማይ ደረጃ ዝስራዕ ጉጅለ መሪሕነት ማዕናት ዜና ትግራይ/ሚድያ ፣ ዝተጋነነ ሕሱር ፀብፃብ ሓሶት ልምዓት ብምቕራብ፣ ሕቶ ህዝቢ ትግራይ ብምዕፋን/ብሓያል ምፍርራሕ ዝተባረረ ጅግና ህዝቢ እምባስነይቲ/ ፣ ውድብን ህዝቢን፣ ተጋደላይን ህዝቢን ብምፍልላይ፣ ገፅታ ዓዲ ዝደየነ ፣ ወየንቲ ኣባላት መሪሕነት ውድብ ከድሕኑ ላዕሊ ታሕቲ ይብልሉ ኣብ ዝነበርሉ ግዘ፣ መናውሒ ዕድመ እናበለ ብሰፊሑ ይሕጭጭ ኔሩ፡፡ይገብርዎ ንዝነበሩ ፃዕሪን ፣ የመዝግብዎ ንዝነበሩ ውፅኢትን በቶም መገዛ ዘጣየሹዎን ማዕኸናት ዜና ከየመሓልፉ የዐንቅፍ ኔሩ፣ እቲ ተሓዚ ፅላል፣ መቀባበሊ ማይ፣ ዘራጊ ጭርኡን ንርካሽ ስልጣን ኣብዘይስርሑ ዝውዕልን ጉጅለ መሪሕነት ሚድያ ትግራይ፡፡ እዚ ጉጅለ መሪሕነት ሚድያዚ፣ ሕዚውን ነዚ ተስፋ ዘለዎ መስርሕ ምድሓን ውድብ ብምቅዋም፣ ካብ ስልጣን ወሪዶም ዘለው ኣባላት መሪሕነት ብዘይኣግባብ ብኔትዎርክዩ፣ ናብ ዝነበሮ ክምለስ ኣለዎ፣ብምባል ብሎገራቱ ኣሰሊፉ ይግዕር ኣሎ፡፡ነገር ጥቕሚ፣ ፀረ ዓዲን ህዝቢን የሰልፍ፡፡
እቶም ላዕለዎት ኣመራርሓ ነበር ወየንቲ፣ ሽልማትን የቐንየልናን ብዘምስል መሰናበቲ፣ ኣይትረብሹና ዓሪፍኩም ተቐመጡ ብዝመልእኽቱ ኣፍልጦታት ከርሕቑዎም ብዙሓት ፈተነታትኳ እንተተገበሩ፣ ኮነ ኢሎም ዝተላዕሉ ወየንቲ፣ ፈጠርቲን ኣብቃዕቲን ግን፣ውድብ ህወሓት ናይ ምድሓን ልኡኾም ብምቕፃል፣ ብመስርሕ አሰንዮም፣ ብብልሽውና ጉጅለ ጉርሒ ካብ ህዝባ ተነፂላ ሓንቲ ዓርቢ ተሪፋታ ትዕኮር ዝነበረት ውድብ፣ ትንፋሳ መሊሳ ንፋሰ ዲና ምቕናይ ክትረክብ ጌሮም፡፡
ጉጅለ በለፅ፣ጉጅለ ክሕደትን ጥልመትን፣ ዉሱሰናትን ወሰንቲን፣ ኣብ ፍፁም ምጥቕቓዕ፣ ምጥፍፋእ፣ ኣብ ፍፁም ውልቀ ጥቕሞም ጥሒሎም ዓዲ ጎዛዝዮም፣ ከም ኣዛብእ ብዘይ ምንም ንሕስያ ይበልዕዋን ንበላዒ ይህብዋን ከምዝነበሩ፣ ክለፋለፉ ኣኽኢሎም ወየንቲ መራሕቲ፡፡ዝኽየድ ነበረ መንገዲ ጥፍኣት ዘይበረሀሎም፣ ካለኦት ገርሂን ቅኑዓትን ብዙሓት ኣባላት መሪሕነትውን ሰጊ ተንኮልን ሸርሒን ተጋሊሁሎም፣ ናብ ዝሓሸን ጭቡጥ ተስፋ ዝሰነቐን ኣግባብ ቃልሲ ብምእታዎም እፎይታ ረኺቦም፡፡
ብመንገዲ ፍልሖ ዉሱናትን ወሰንቲን ዝምድነኦም ክሳብ ምሕርፋፍ ኣብፂሖም ዝነበሩ መሓዙት ዉድባትውን፣ በዚ ቃል ዓለም ዝየብሉ ዝመስል ገምጋምን ምንቕቓፍን መሪሕነት ውድብ ህወሓት ከምዝሕበኑን፣ ተቛፂሩ ዝፀንሐ መንገኛ ቂሞም ፈቲሖም፣ ንሳቶምውም ከምቀደሞም፣ ተሞክሮ መሓዘኦም ውድብ ህወሓት ስዒቦም መንገዲ ሕውየት ክምርሹ ተስፋ ይግበር፡፡
እምበኣር፡ ድሕሪ ዓሰርተታት ዓመታት፣ ውድብና ህወሓት ፣ ካብ ጨወይታ ናብ ዋናታታ ትምለሰሉ ኣንፈት ኣርእያ፡፡እዚ ግን ከምቲ ኣያ ቃልሲ፣ ነባር ተጋዳላይን ፈጣራይን ኣብቃዓይን ውድብ ወያናይ ስብሓት ነጋን፣ ንኡስን ንጡፍን ኣባል መሪሐነት ኣቦመንበር ውድብና ሀወሓት ዶር ደብረፅዮንን ኣብ ዝሃበዎም ቃለምልልሳት ዘመላኸትዎ ፣ ብልዑል ጥንቁቕ ቃልሲን ብቀፃሊ ዝግበር መስርሕ ምድሓን ውድብ እዩ፡፡
ህዝቢ ትግራይ ብፍላይ ይኹን ህዝቢ ኢት/ያ ብሓፈሻ፣ ነዞም ሕዚ ዝመርሕዎም ዘለዉ ውድባት ህወሓት ኢህወደግ ዝትክኡ ጥራይ እንተይኮነስ፣ ኣዐርዩ ብዝበለፀ ዝመርሑ ፓርቲታት ክሳብ ዘየጥረዩ፣ ነዚኦም ምድጋፍን ምብቃዕን፣ ምእንተ ሰላሞም ምእንተ ቀፃሊ ሓድነቶምን ዕብየቶምን ናይ ግድን ቀዳማይ ዕማሞ ኮይኑ ክቕፅል ዘለዎ ጥንቁቕ ሃገራዊ ተግባርዩ፡፡
ነዚ ተጀሚሩ ዘሎ ሰናይ ምድሓን ውድብ ከዐንቅፉ ኣብ መንገዲ ተፃዊዶም ዘለዉ መሻግናት፣
1/ ሚድያ ትግራይ፡ ጉጅለ መሪሕነት እዚ ሚድያዚ ብፖለቲካዊ ብቕዓቱ፣ ፍለጠቱን ክእለቱን ናብቲ ዝተጊንሖ ሰገነት ስልጣን ዝመፀ እንተይኮነስ፣ ብልዑል ሕሽክርንኡ/ ገሊኦም ቤተሰቦም ዘይፈትዉ ክንሶም ንቆልዑ ሰበስልጣን ኣበልገነት ክሕዙ ዝቀዳደሙ ከዳሞዮም/ ብዝምድናኡ ዝመፀ ስለዝኾነ፣ ቅኑዕ ገምጋም እንትመፅእ ካብ ዘይቦትኡ ከይለዓል ክብል ከዐንቅፍዩ ጥራ እንተይኮነ፣ ጀሚርዎወን ዘሎ እዩ፡፡ ብዘሰለፎም ሽሞም ዝሓብኡ ብሎገራቱ ኣቢሉ ይቃወም ኣሎ፣ ነቲ ልዕሊ ኩሉ ግዘ ዘሓሸ ገምጋምን ውፅኢቱን ዝህቦ ዘሎ ዳርጋ ዝየለ ሽፋን ሚድያውን ኣፍሊጡ እዩ፡፡ኣብ ውሽጢ እቶም ማዕኸናት ዜና ብዙሓትን ብቑዓትን ጋዜጠኛታትን ካለኦት ሰብ ሙያታትን ዘለዉ ኮይኖም፣ ሓቂ ዘስረሖም ሰኢኖም፣ ብፍልጠቶምን ክእለቶምን ከምፅእዎ ዝደልዩን ዝግባእን ዝሓሸ ለወጢ ከየመዝግቡ ብውሑዳት ሓሻኽር ሓለፍቲ ሚድያታት ተዓፊኖም ኢህ እናበሉ ዝነብሩ እዮም፡፡ነዚኦምውን ሓንቲ መዓልቲ ኣላ፡፡ ግንከ፣ ኣብ ልዕሊኦም ዘሎ ደናጉል ናይ ምልዓል ዕማም ብዋናነት ናይ ባዕሎም ስለዝኾነ፣መናእሰይ ጋዜጠኛታት ነዚ ሓዱሽ መስርሕ ውድብ ተጠቐምሉ፡፡
2/ ኣበየ እርከኑ ዘሎ ጉጅለ ሰበስልጣን፡ ገሊኡ ባዓል ስልጣን ካብቲ ብልሽውና ንፁህኳ እንተኾነ፣ ነቲ ጉጅለ መሪሕነት ሚድያ ዘምረሐ ብዓል ስልጣን ናብታ ስልጣን ዝተቖናጠጠ፣ በታ ዘይትግባእ መንገዲ ሕሽክርና ስለዝኾነ፣ ዓርሰነቐፌታ ጌሩ፣ ናብ ዝግባእ ቦትኡ ክምደብ ምዃኑ ስለዝግምት፣ እዛ ፅሬት እዚኣ ብዝኾነ መንገዲ ክትፍሽለሉ ስለዝደሊ፣ ከደናጕ፣ መንገዲ ከስሕት፣ ፊት ንፊተውን ከዐንቅፍ ከምዝኽእል ምልክታትውን ኣለዉ፡፡ ሕዚ ኣብ ኣብያተ ዕዮ ብምኽንያት ስብሰባ ህዝባዊ ግልጋሎት ዝህብ ሓላፊ ዉሱንዩ፡፡ ገለ ገሊኦምስ ብወከለቶም ስለዘፈርሙ፣ ስለ እናተብሃለ ይፍረም ከምዘሎ ወግዒ ትግራይና ኮይኑ ኣሎ፡፡
3/ ዕግበት እቲ ለውጢ ዘብሰረ ወያናይ ጉጅለ መሪሕነት፡ እቲ ነቲ ለውጢ ኣብ ምብሳር ተቓሊሱ ኣድማዒ ለውጢ ዘብሰረ ወያናይ መሪሕነት፣ በቲ ዛጊድ ኣመዝጊብዎ ዘሎ ለውጢ ዓጊቡ፣ ኣብ ላዕሊ ኣንጠልጢሉ ከየደናጉዮ፣ ወይውን ግበርዎ ቀፅሉዎ ብምባል ኣወንዚፍዎ ከይተርፍ ስግኣት ኣሎ፡፡
ስለዚ፣ አዚ ለውጢዚ ከም መድሕን ውድብ ህወሓት ተራእዩ ህዝቢ ተስፋ ጌርሉ ስለዘሎ፣ እቲ ካልእ ውድብ ንምፍጣር ኣብ ሃላእ መላእ ዝነበረ መእሰይን ህዝብን፣ ነዚ ተስፋዚ ከድግፍን ከሰድርን ቀዳምነት ብምሃብ ተሰሪዑ ስለዘሎ፣ ወያናይ መሪሕነት ዘፍረስካዮ ድፋዕ ዉሱናትን ወሰንቲን ከየንሳእርር፣ ናብ ዋናታታ ምምላስ ጀሚርካያ ዛለ ውድብካ ተመሊሶም ከይምንጥሉኻ ከየራጠጥካ ምቕራምካ ቀፅል፡፡
ተዋሳኺ ፍሉይ ጥንቃቐ ዘድልዮ ነጥቢ፣ ከምቲ ዝሓለፈ ተሞክሮ ዉሱናንት ወሰንቲን፣ ብስም ፅሬት እናተብሃለ ዜጋ ከይግለል፣ ኣብ ምትእምማን ዝተመስረተ፣ ካብ ኔት ዎርክ ዝነፀሀ ስራሕ ተሰሪሑ፣ ዝባረር ተይኮነስ፣ ኣብ ዘዝምልከቶ ቦታ ተመዲቡ ዝሰርሐሉ ኣግባብ ክፍጠር ምሕንፀታ ትግይና እዩ፡፡


text:
ኣብ ታሪኽ ዓለም ወዲ ሰብ ከይዱ ከይዱ ወይ ናይ ምንባር ወይ ድማ ናይ ምቕጻል ተስፋ ክህልዎ ንቡር እዩ፡፡ ተስፋ ማለት ብሓጺሩ ኣብ ኣማዕዲኻ ትሪኦ ጽባሕ ክነብር እየ ኢልካ ብእምነት ወይ ብምእማን ኣብ ሎሚ ኮይካ ዝተፈላለየ ውጥን ምሕንጻጽ ማለት’ዩ፡፡ ተስፋ ኣብ ውልቃዊ ትምኒትን ባህግታትን ጥራይ ዝምርኮስ ውጥን ዘይኮነ፡ ኣብ ሎሚ ኮይንካ ንጽባሕ ዘንብር ጥዕና፡ ሞራል፡ ፍናንን ምስ ዝህልወካ ጥራይ እትሓስቦ ክውንነት’ዩ፡፡ ተስፋ ኣብ ውልቃዊ ናብራ ደቂ ሰባት ጥራይ ዝንጸባረቕ ናይ ህይወት ኩነት ዘይኮነ፡ ከም ጉጅለ፡ ውዳቤን ሃገርን’ውን ብጥርኑፍ ዝውጠን፡ ናይ ዘይንፈልጦ ጽባሕ ውህሉል ትልሚ እዩ፡፡ ካብቲ ብጠላማት ህግደፋውያን ተማሪሩ፡ ንኣጻምእ በረኻታት ሳህራ ሰጊሩ፡ ኣብዛ ካልኢት እዚኣ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ተደርቢዩ፡ ብሓገዝ ኣምላኻ ናብ ኤውሮጳ ክበጽሕ እየ ኢሉ ዝሓስብ ሓደ ኣማኒ ዜጋ ጀሚሩ ክሳብ ብሰንኪ ሽርሒታት ህግደፍን ሰንኮፍ ኣተኣላልያን ፍናኑ ኣትሒቱ ካብ ሓርነታዊ ቃልሲ ዝረሓቐ ኤርትራዊ ዜጋ ኩሉ፡ ኣብ ትሕቲ ፈጣሪ ብተስፋ ዝነብር ወዲ ኣዳም ‘ዩ፡፡ ኣብዛ ዓንኬል ዘለው ደቂ ሰባት ብሓፈሻ፡ ንስውኣቶም ዘይረስዑ ኣብ ቅዱስ ዕላማ ዝርከቡ ሰብ ተስፋ ንሓርነት ‘ዮም፡፡
ብካልእ ወገን ንዓና ንኤርትራውያን፡ እቲ ሕድሪ ሰማእታት ጠሊሙ፡ ስቓይ ወገኑ ዘይስቆሮ፡ ሰብ ይኹን ጉጅለ ድማ፡ ተስፋ ዘይብሉ ምስ ነብሱን ምስ ህዝቡ ከብድን ሕቖን ዝኾነ፡ ንጹግ ዘይወዲኣዳም ‘ዩ፡፡ ነዞም ብመልኣከ ሞት ተኸቢቦም ናይ ኣፍ ሞት ሃተፍተፍ ዝብሉ ሰባት፡ ከም ትሕቲ ህልዋት ልዕሊ ምውታት ተስፋ ዝረሓቖም ሰባት ገይርና ንግደፎም፡፡ ሕጂ’ውን እታ መልሓሶም ባዕላ ሚሒር ከም ፈትሊ ቀጢና ትዛረቦ ስኢና ሰማዒ ዘይብሉ ሃተፍተፍ ትብል ኣላ፡፡ ስለዚ ክቡራት ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን በዞም ተቋመርቲ ከይተሃመልና ንኺድ ደኣ ናብ ሓርነትን ናብ ስምረትን፡፡
እቲ ካብ ቕዱስ ዕላማ ተበጊሱ፡ ንህዝቢ ኣብ ጎኑ ኣዕሲሉ፡ ትማል መሬታዊ ናጽነት ዘበሰረ ህዝባዊ ግንባር፡ እቲ ኣብ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ቸቸ ዝበለ ህግደፍ ባዕሉ መሲልዎም፡ ዝተገርሁ ዜጋታት ሓዲግና እቶም ብፍላጥ ምስ ህግደፍ ወጊኖም፡ ስቓይ ህዝብና ዕሽሽ ኢሎም ዘለው፡ ሰብ ረብሓ ኣዳኸርቲ ግን ጽባሕ ተሓተቲ ስለዝኾኑ፡ ኣብ ዘዘለናዮ ኮይና ብኣግኡ ንፍለዮም፡፡ ሓፋሽ “ይንቃሕ ፡ይወደብ ይተዓጠቕ” ተባሂሉ ኣብ ዓራርብ (ሳሕል) ዝተዳለወ ጽሑፋት ኣብ “ቅዳድ ባኮ ጸባ ሳልሳይ ዓለም” ተሓንጢጡ ናብ ተጋደልትን ህዝብን ይፍኖ ከምዘይነበረ፡ ሕጂ ብሉጽ ቴክኖሎጂ ተፈጢሩ ክንሱ፡ ነቲ ንህዝቡ ከንቅሕን ከበራብርን ንዝተበገሰ ዜጋ፡ “ናይ ፌስቡክ ተቓለስቲ” ብምባል ክሰምዩ ያኢ! ህርድግ ምባሎም ሃየንታ ዘይብሎም ሰባት ምኻኖም የምስክሩ ኣለው፡፡ ዕድመ ነዚ ብሉጽ ዘመን እንሆ ግዜ ተለዊጡ፡ ህዝቢ ብሉጽ ሜላታት ተጠቒሙ፡ ጉድን ኣበር ጉድን ጣልማያት ህግደፋውያን፡ ኣብ ጀጅብኡ ይበጽሖ ኣሎ፡፡ ደጊም ኣብ ዓለም ኮይንካ ሓንቲ ጸሓይ እንዳተጸለኻ፡ ካብ ዓለም ትሕበኣሉ መድረኽ የለን፡፡ ስለ’ዚ ኩላትና ይጠቅም እንብሎን ንፈልጦ ዘበለን ዘዝወዓልናሉን፡ ምእንቲ ፍትሕን ርትዕን ኢልና ሕጂ ውን ነቲ ውጽዕ ህዝቢ ክነፍልጦ ኢና፡፡ ኣንቱም ጽንቃቕ ተስፋ ዝረሓቐኩም ኢሳይያሳውያን ከኣ፡ ከምቲ ለባማት ዝብልዎ “ብዘመነ ውቤ ዝጸመመስ ውቤ እንዳበለ ሞተ” እዩ እሞ ከም ልማድኩም “ንኺድ ጥራይ…! ተምጽዎ የብልኩምን…ሓለንጊ ሰውራ…” እንዳበልኩም እታ መቑሕ ፍትሒ ናብ ኢድኩም ክንወድያ ኢና… ሕጂ ‘ውን ግዜ ለኩሉ!
ዝኸበርኩም ተኸታተልቲ!!
መርኣያ ሸበድበድ ዝኾኑ ቅጥዕታት ኣብዚ ቅንያት ዳግማይ ተዳሊዮም ናብ ኣሃዱታት ክዝርግሑ ተዳሊዮም ኣለው፡፡ እዞም ቅጥዕታት ንዓመታት ኣባላት ሓ/ምክልኻል ብተስፋ ክጸንሑ “ገለ ዶ ይገብሩልና ይኾኑ?” ኢሎም ክሓስቡ ዝተዳለው’ዮም፡፡ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት “ገንዘብ ክወሃበኩም እዩ ዝጥዕመኩም ባንኪ ምረጹ፡ ሓምሳ ሺሕ ናቕፋ ክወሃበኩም እዩ” እንዳተብሃሉ ማእለያ ዘይብሉ ቅጥዕታት መሊኦም ክሰዱ ተገይሩ’ዩ፡፡
ከምቲ ልሙድ ሕጂ ውን ኣብ “ሓዱሽ ዓመት ብሓላፍነት፡ ብማዕርግ፡ ብግድምና፡ ብትምህርቲ ብዝተገብረ ሚዛን መሰረት ዝለዓለ ወሰኽ ደሞዝ ክግበረልኩም እዩ” ዝብል መናውዒ ዕምሪ ስልጣን ብገለ ሓለፍትን ብ03 ን ክፍኖ ተገይሩ ኣሎ፡፡ ገለ ካብቶም ናብ ሓ/ም ክወርዱ ዝተዳለው ቅጥዕታት እነሆ፡፡ ብዛዕባ ዕሱማን ጠዊላ ዝምልከት ጽሑፍ ምስ ፈነውኩ ቀጺሉ ንሚ/ሪ ምክልኻልን ጎባልል ወትሃደራውያን ሓለፍትን ዝምልከት ሓበሬታ ብተኸታታሊ ምፍናው ክጅምር ምኻነይ እሕብር፡፡
By: SACTTISM


text:
ተባዕ ቃልሲ ንኣውራ ጸላኢና
ህዝቢ ኤርትራ ባዕዳውያን ተጻባእቲ ሓይልታት ናተበራረዩ ኣብ ገዛእ መሬቱ መጽዮም ዳር ትርኢት ኣርእዮሞ’ዮም፡፡ መግዛእቲ ርእስኻ ከተቕንዕ ዘይገብረካ፡ ካብ ማሕበረሰብ ዓለም ተፈንፊንካን ተናዒቕካን ክትነብር ዝድርኸካ ክፋእ ሕሰም’ዩ፡፡ እዚ ክፉእ ሕሰም እምበኣር እንተድኣ ብትብዓት ተቓሊስካዮ ከምዘይነበረ ክትገብሮ ይከኣል’ዩ፡፡ ስለዝኾነ’ዉን’ዩ ህዝቢ ኤርትራ እምብለይ ንመግዛእቲ ብምባል ንተበራረይቲ ባዕዳውያን ገዛእቲ ተቓሊሱ ካብ ሪሙ ክቡሕግጎም ዝኸኣለ፡፡
እምበኣርከስ ህዝቢ ኤርትራ ተባዕ ተቓላሳይ ምዃኑ ብግብሪ ኣመስኪሩ ትብዓቱ ኣብ ታሪኽ ከቲቡ’ዩ፡፡ እዚ ክቡር ታሪኽ ኣብ ቦትኡ ኮይኑ ግን ክንጀሃረሉን ክንሰኽረሉን ዘይኮነስ ካልእ ታሪኻዊ መኽሰብ ክንድልበሉ መወከሲ’ዩ ክኾነና ዝግባእ፡፡ ካብኡ ሓሊፉ’ዉን ሞሳ ጀጋኑናን ስውኣትናን ሕድሮም ንዝክረሉን ሃገራዊ ራእይ ንኸስበሉን ክኸውን ግቡእ ስነሞገታዊ’ዩ፡፡ እዚ ሎሚ ፈንቅል ተባሂሉ ዝኽበር ዝኽረ ጀጋኑና እምበኣር ስለ’ቲ ንህዝቢ ዝተገብረ መስዋእቲ ዘኪርና ክብርናን ሃገራዊ ረብሓናን ነማዕብለሉ ዝኽሪ ድኣ’በር ከምቲ ህግደፍ ዝሽቅጠሉ ናይ ሸቐጥ ፖለቲካ ኣይኮነን፡፡ ንህዝቢ ዝተኸፍለ ክቡር ዋጋ’ዩ፡፡ ብዝኾነ ሎሚ’ዉን ኣብ ገዛእ መሬትና ብገዛእ ናትና ንብሎ መንግስቲ ካብ ባዕዳውያን ተጻባእቲ ብዝበኣሰ መገዱ ህግደፍ ብዝበሃል ጸላኢ መሪር መግዛእቲ ዳዕኒኑና ኣሎ፡፡ ሕጂ’ዉን ንዕቀት ደሪዑ እነሆ ገበኑ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ብብዙሕ ጉዳያት ይቕጽለሉ ኣሎ፡፡
ብኩሉ ሙሉ ዝኸሰረ ህግደፍ ብህዝቢ’ዉን ከሲሩ’ዩ፡፡ ህዝበይ ዝብሎ የብሉን፡ ህዝቢ’ዉን ጸሊእዎስ ፎእ ህግደፍ ብምባል ገገዲፍዎ ይወጽእ ኣሎ፡፡ ኣብዚ ሓደ ክጥቀስ ዝግብኦ ጉዳይ እንተሎ፡ ካብ ሃገር ምውጻእ ከምቲ ኩልና ኤርትራውያን ንብሎ ግዚያዊ መፍትሒ ክኸውን ይኽእል’ዩ፡፡ ብርግጽ’ዉን ከምኡ’ዩ፡፡ እቲ ዘላቒ ፍታሕ ድኣ እንታይ’ዩ? መዓስ’ዩ ዝፍጸም? ብከመይ ከ’ዩ ክፍጸም ዝድለ ዘሎ? ዝብሉ ወሰንቲ ሕቶታት ግን ኣይተመለሱን፡፡ ንቃለስ ፡ሓድነትና ነደልድል ዝብሉ ቃላት ሓቂ’ኳ እንተኾኑ ኣብ ግብሪ ክሽረፉ ግን ኣይረኣዩን ዘለዉ፡፡ ብዝገርም መልክዑ ኣብ ደገ ምስ ተሰደድና ብርክት ዝበሉ ቃልሲ ዝሕላገቶም ተቓውሞታት ኣስሚዕና ብርክት ንዝበሉ ኣተሓሳስባታት ህግደፍ ስዒርና ወጺእና ኢና፡፡ እዚ ክምስገን ዝግብኦ’ዩ፡፡
ይኹን’ምበር እኹል ግን ኣይኮነን፡፡ ገለ ሃገራት ስደተኛታት ንኸይቅበላ ዘገድደን ኩነታት ከጋጥም ከሎ ኣብ ገዛእ ሃገረን ኮይንና ብተቓውሞ ዝምከተሉ ሰልፊ ብተደጋጋሚ ይረአ’ዩ፡፡ እዚ ምናልባት ትብዓት ሃልዩና ጌርናዮ ክንከውን ንኽእል ኢና፡፡ ከምኡ ዝበለ ሓድነትን ድልዱሉነትን ኣገዳሲ’ዩ፡፡ ብዝያዳ ግን እዚ ከምዚ ዝበለ ትርናዐ ናብቲ ኣውራ ጸላኢና እንተውዒልናዮ፡ ኣብ ስደት ኮይንና ነማርረሉን ምዩቕ ንብለሉን ዕድል ኣይክህሉን’ዩ፡፡ እስራኤል ከም ኣብነት ሓንቲ ድኣ ነልዕል ኣለና’ምበር ካልኦት ሃገራት ከምኡ ዝበለ ተግባር ከምዘይፍጽማ እንታይ ዘተኣማምን ነገር ኣሎ? ብርግጽ ህሉዉ ኩነታት ተረዲኤን ኣብ ጎንና ክኾና እቲ ግቡእ መገዲ’ዩ፡፡ ከምኡ ዝገብራ ሃገራት’ዉን መሊኤን’የን፡፡ ይኹን’ምበር ከምቲ ኣቐዲምና ስደት ዘላቒ ፍታሕ ኣይኮነን ዝበልናዮ፡ ብልክዕ ተረዲእና ናብቲ ዘላቒ ፍታሕ ኢና ሓይልና ክንድርዕ ዘለና፡፡ ህግደፍ ንዝተባህለ ጉጅለ ግብራዊ ቃልሲ ኣካይድና ምስዓር፡፡ ሽዑ’ዩ ከም ድላይና ንነብር፡፡ ሽዑ’ዩ ስደተኛታት ዝብል ሽምና ንቕይሮ፡፡ ስለዚ እታ ዘላትና ኣማራጺት ኩሉ ተቓውሞታትናን ቃልስናን ህግደፍ ንምእላይ ይኹን ፡ ተባዕ ቃልሲ ንኣውራ ጸላኢና ህግደፍ’ዩ ክኸውን ዘለዎ፡፡
ሕመረት ልምዓትና ኣብ ዳራ ዓወትና!
ኤዲቶሪያል ቦርድ ወጋሕታ ሳሊና
10 የካቲት 2018


text:
ሜ/ጀ ኣበበ ተ/ሃይማኖት (ጀቤ)
ዶ/ር ጉዕሽ ብርሃነ
ኣቶ ሙሉጌታ ኣረጋዊ
ውራይና፦ ካብ ድሕረ ባይታኻ ዶ ክንጅምር? ተመሃራይ ኮይንካ እውን ተኣሲርካ ምንባርካ ስለ ዝሰማዕኹ ንሳ እውን ትምልእ ክነብላ ኢለ እየ ድሕረ ባይታኻ ዝብለካ ዘለኹ?
ኣቶ ሙሉጌታ ኣረጋዊ፦ መቐለ ተወሊደ ዓብየ። ኣብ መቐለ እውን ተማሂረ። ናብ ኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርስቲ ኣትየ ፊሎዞፊ ዲፓርትመንት ይመሃር ነይረ። ራብዓይ ዓመት ምስ በፃሕኹ ደርጊ ኣሲሩኒ። ካብ 1976 ክሳብ ኢህወደግ ሃገር ዝሕዝ 1983 ዓ/ም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ነይረ።
ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ሓፋሽ መሠረት ዝገበረ ትዕዝብቲ
ገብረ ሥላሴ ኣርኣያ
ነሓሰ 2009 ዓ/ም
- 1. መእተዊ
እዚ ጽሑፍ እዚ ብዛዕባ እቲ ካብ ዝሓለፈ ዓመት ኣቢሉ ኣብ ሞንጎ ተሳተፍቲ ማሕበራዊ ሚዲያ ዝነጥፉ ተጋሩን ”ብሄረ ትግርኛ” ኤርትራዊያን ኣዚዩ ሰሓቢን ኣገዳሲን ናኾነ ዝኸይድ ዘሎ ’’ብሄረ ኣግኣዚያን’’ ዝምልከት እዩ።
ፕሮፌሰር ኣማረ ኣስገዶም
ዓሚ በዚ እዋን ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ክልል ኣምሓራ ብፍላይ ኣብ ጎንደርን ከባቢኡን ዝነብሩ ተጋሩ፡ ተጋሩ ብምዃኖም ጥራሕ በደል በፂሕዎም ምንባሩ ዝዝከር እዩ። ብርክት ዝበሉ ተቐቲሎም፣ ንብረቶም ተወሪሱ፣ ገዝኦም ተቓፂሉ፣ ብዘስደምም መልክዑ ተበሳቢሶም፣ ልዕሊ 11 ሽሕ ተፈናቒሎም ወዘተ። እዙይ እንትኸውን መንግስቲ እቲ ኽልል (ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ) ኮፍ ኢሉ እነረኣየ እዩ፤ በቢብርኩ ዘለዉ ኣካላት ፀፅታ ክልል ኣምሓራ ንቲ ነገር ጠጠው ከብልዎ እናተገበኦም፤ ጠጠው ከብሉስ ይትረፍ የጋድዱን የተሓባብሩን ምንባሮም ህዝቢ ምስክር እዩ።
ብ ጌታቸው ኣረጋዊ
ሐዚ ዝኒሀ ኩነታት ዓድና እንትንርኦ ጠመተ ዝደሊ ነገር እዩ። ከም ሃገር ይኹን ከም ትግራይ ብትኹረት ክረኣዩ ዝግበኦም ነገራት እንዳበዝሑ እዮም። ብርግፅ ኣብ ሓደ ሕብረተሰብ ዋላ ውልቀ ሰብ ከይዲ ለውጢ ግድን ዘይተርፍ ስለ ዝኾነ ንቲ ዝህሉ ለውጢ ዝኸውን ነገር እናሐሰብካ ምኻድ ዘይተርፍ እዩ።
ሓደ ሰብ ካብ ህፃንነቱ ጀሚሩ እናዐበየ እንትኸድ በቢ ግዚኡ ዘድልይዎ ነገራት እናተለወጡ ስለ ዝኸዱ ንታ ዘላቶ ብርኪ ዕድመ ዝኸውን
ምስንዳእ፡ ገላዲዎስ ኣርኣያ (ዶ/ር)
ትርጉም፡ ኣቤል ጉዕሽ
እዚ ፅሑፍ እዚ ንህልው ዝተሓላለኸን ዝተወሳሰበን ኩነታት ፖለቲካ ኢትዮጵያን ዲያስፖራኣን ተበፃሒ ይገብር። እዚ ንምግባር ድማ ሓደሓደ ስነ ሓሳባውያን ሓተታታት እናልዓልካ ንፁርነት ንዝሓረሞ ፖለቲካ ኢትዮጵያን ዲያፖራኣን እናልዐለ ሕማቕ ባህሊ ፖለተካ ዓድና ናብ ዕርቀ ሰላምን ነባር ሃፍታም ሃገር በቆል ባህሊ ፖለቲካን ዝቕየረሉ መንገድታት እውን ይሕብር። ካብኡ ሓሊፉ እውን እቲ ኣብ ዲያስፖራ ዘሎ ፖለቲካ ዝተዘረገ ንክኸውን ዝገበረ ምኽንያትን እቲ ዝርጋን እቲ ናብ ገለ ተቓወምቲ ውድባት ውሽጢ ዓዲ ክኣትው ዝኸኣለሉ መንገድን እውን ንምርኣይ ተፈቲኑ ኣሎ።
ዶ/ር ፍፁም በቀለ
ዶ/ር ፍፁም በቀለ ኣብ ሃገርና ካብ ዘለው ሰብ ሞያ ሕክምና ዓይኒ ኣብ ቅድሚት ዝስራዕ ስሙይ በዓል ሞያ እዩ። ብደረጃ እንትርአ ካብዛ ሃገር እቲ ዝለዓለ ናይ ውልቀ ሕክምና ማእኸል ዝውንን እዩ ዶ/ር ፍፁም። ኣብ ከማ መቐለ ዝርከብ ፍፁም ብርሃን ማእኸል ሕክምና ዓይኒ በዓል ዋና እዩ ዶ/ር ፍፁም። ምስ ሕክምናን ሕማማትን ዓይኒ ብዝተኣሳረ ከምኡ እውን ብሓፈሽኡ ዘለዎ ህይወት ተሞኩሮ ኣካፊሉና ኣሎ እሞ ስናይ ንባብ ይኹነልኩም።
ውራይና፦ ኣተዓባብያኻን ብቖልዓኻ ዝነበረካ ናይ ኣመሃህራ ኩነታት፣ ገና ትምህርቲ ክትጅምር ከለኻ ዝነበረካ ዝንባለ እሰቲ ኣውገዐና?
ብጀ. ፃድቃንን ጀ. ኣበበን(ጀቤ)
ሰደቓ ትሕዝቶ
መእተዊ፡-
1. ልምዓት፣ ዲሞክራሲን ሰላምን
2. ፖለቲካዊ ኩነታት
3. ልምዓትናን ህልውናን አብ ሐደጋ ኣሎ
4. ትግራይና ከመይ ነሰጉማ?
ሀ. ብቐዳምነት ንውሽጥና ንርአ
፩. ብቁዕ ዝተወደበ ፖለቲካዊ ኣመራርሓ ክህልወና ንቃለስ
፪. ጠንካራ መንግስቲ ትግራይ ክህልወና ንቃለስ
፫. አብ ገፊሕ ፅንዓት ዝተመስረተ ናይ ማሕበረ ኢኮኖሚያዊ ልምዓት ስትራቴጂ ተሓንፂፁ ንተግባራውነቱ ንረባረብ
፬. እቲ ሓዱሽ ወለዶ ብዝተደራጀወን ዝቐልጠፈን መንገዲ ስልጣንን ሓላፊነትን ክረክብ ንረባረብ
ለ. ካብ ሕሉፍ ወያነና ንመሃር
ሐ. ምስ ኢትዮጵያውያን አሕዋትና ንገስግስ
ኩነታትዓድናን አንፈት ቀፃሊ ጉዕዞናን
እቲ ህልው ኩነታት ዓድና ቀልብኻ ሂብካ ጠመተ ክትገብረሉ ዝሓትት ኮይኑ ስለ ዘሎ፤ ኩሉ ዝምልከቶ ኣካል ቀልቢ ገይሩ ብዛዕባ ኩነታት ዓዱ እናዘተየ እዩ ምባል ይከኣል። ኩሉ ትግራዋይ ኣብ ዝሃለወ ይሃሉ ንቲ ዘሎ ከይዲ ተገዲሹ ዝተከታተሉለን እንታይ ንግበር ኢሉ ዝማየጠሉን (ብዝተበተነ) ኩነታት እዩ ዝኒሀ።
ጉዕሽ ወዲ ኣንከረ
እንተዘይንፅሕፍ ክንደይ ደስ ምበሎም። እንተዘይንዛረብ’ውን ደስ ምበሎም። እታ ዘላ ከምዘላ ክትቅፅል ደስ ይብላቶም። ዘረባን ፅሑፍን ከም ጦር ዝፈርሑ ሰበስልጣን ተፈጢሮም። እንተተዛሪብናን አንተፅሒፍናን፤ ነታ መጎድእ ቁስሊ ዝኾነት ሰልጣኖም ግራጭ ከምእንሰደላ ስለዝፈርሑ፤ ሰብ ስቕ ንኽብል ዝሃቡ ሂቦም ይጥብርዎ። ዘመነ ዕዝምዝም፤ ዘመነ ድንዛዘ፤ ዘመነ ኣፍ ኣፍ ልጓም ክምስርቱ ዘይፈንቀልዎ ጉዕር የለን። ንሕና ግን ሰብ ደቂ ሰብ ኢና’ሞ ከይፀሓፍናን ከይተዛረብናን ክንድቅስ ዘበት ኣይንኽእልን። ሓደ ክስጉም ብርኩ ሒዙ እቲ ሓደ ድማ ክቕይድ ምራን ቀደም ሒዙ ኣብ ቀራና መንገዲ ዝተፋጠጡሉ ዘመን። መን ከምዝስዕር ጊዜ ሓያል ዳይና ክፈርድ እዩ። ስለዚ ክንፅሕፍ ኢና።
ብጌታቸው ኣረጋዊ
ግእዝ፣ ብሄረ ኣግኣዝያን፣ ትግራይ-ትግርኚ፣ ኣግኣዝያዊነት፣ ማሕበር ኣሕዋት ኣግኣዝያን፣ ኣግኣዝያን ሪፐብሊክ/ሃገራዊ ግንባር ኣግኣዝያን ወዘተ
ክሳብ ቀረባ እዋናት (ብፍላይ ኣብ ዓድና) ማሕበራዊ ሚድያ ከም ቁምነገር ገይርካ ዝውሰድ ኣይነበረን። ብፍላይ ከዓ እኒ ፌስቡክ ስቕ ኢልካ ናት ተራ ወረን ጠራዕራዕን ገይርካ ዝረኣየሉ እዩ ነይሩ። ሐዚ ግን ዋላ እኳ መሊእኻ እትምሕለሉ ፅሩይን ሓላፍነት ዝወሰደሉን መድረኽ ተዘይ ተበሃለ፣ ቁምነገር ዘለዎም ከበድቲ ዛዕባታት ኣልዒሉ ኣብ ሕብረተሰብ መዘራረቡ ኣብ ምግባር ግን ተርኡ ልዑል የኸውን ኣሎ። ብፍላይ መንኣሰይ ትግራይ እዚ ዓውዲ ብደንቢ ዝጥቀምሉ ዘለው ይመስሉ። ስለዚ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ዝለዓሉ ጉዳያት ከም ቁምነገር ወሲድካ ክዝተየሎም ዘለዎ እዩ ናብ ዝብል መደምደምታ ምብፃሕ ይከኣል።
ኢንጅነር ሃፍታይ ኣባዲ (ዋና ኣካያዲ ስራሕ ትግራይ
ባዮቴክኖለጂ ማእኸል)


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ፀገም መፍትሒኡ ዝበለፀ ነፃነት ምሃብ እምበር ምድራት ኣይኮነን ክብሉ ኣብ ኢትዮጵያ ዑደት ይገብሩ ዘለው ናይ ኣሜሪካ ሚንስትር ወፃኢ ጉዳያት ሬክስ ቲለርሰን ገሊጾም።ናይ ህፁፅ እዋን ኣዋጅ ናይ ምእካብን ሓስብ ብነፃነት ናይ ምግላፅን መሰላት ዝድርት ስለዝኾነ ብቕልጡፍ ምልዓል ኣድላዪ ምዃኑ እዩ ሓቢሮም።ኢትዮጵያዊያን ሓሳቦም ብሰላማዊ ኣገባብ ጥራሕ ክገልፁ ከምዘለዎምን መንግስቲ እውን ነዚ ከምዝፈቅድን ዘለዎም ተስፋ ገሊፆም።
ኣብ ኣፍሪቃ ዑደት ዝፍጽሙ ዘለው ፈላማይ በዓል ስልጣን ምምሕዳር ዶናልድ ትራምፕ ዝኾኑ ሚንስትር ወፃኢ ጉዳያት ሬክስ ቲለርሰን ምስ ሚንስትር ወፃኢ ጉዳያት ኢትዮጵያ ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁ ድሕሪ ምርኻቦም ኣብ ዝሃብዎ ሓባራዊ መግለፂ ከምዚ ኢሎም።
“ናይ ህውከት ክስተታትን ምጥፍእ ህይወትን ዘተሓሳስብ ምዃኑ ብወገን መንግስቲ ዝተገልፀ ንቕብሎን ንርድኦን እዩ።መልሱ ግን ነቲ ህዝቢ ዝበለፀ ነፃነት ምሃብ እምበር ንዕኡ ምድራት ከምዘይኮነ ብኣፅንኦት ንኣምን።”
ኣሜሪካ እቲ ኩነታት ከምዝተሓሳስባ እውን ገሊፆም ኣለው።
“ብመንፅር ሕዚ ዝተፈጥረ ፀገም መንግስቲ ካልእ ናይ ህፁፅ ኣዋጅ እዋን ምውጽኡ ንኣሜሪካ ከምዝተሓሳስባ ገሊፃ’ላ።ምኽንያቱ ናይ ምእካብን ብነፃነት ሓሳብ ምግላፅ ኣብ ዝኣመሰሉ መሰላትን ይድርት እዩ።”
ሓይልታት ፀጥታ ሕግን ስርዓት ከኽብሩ ከለው ስርዓት ተኸቲሎም ክኸውን ከምዘለዎን ኣፀጋሚ ዝኾነ ኣብ ቅድሚኦም ከምዝፅበዮምን ስርዓት ናይ ምኽባር ኩነታት ዝፍትን እዩ ኢሎም።
ናይ ህፁጽ እዋን ኣዋጅ ብዝከኣል ብቕልጡፍ ክልዓል ኣድላዩ እዩ ዝበሉ ክብሉ’ውን ገሊፆም ኣለው።
“ዝተኣወጀ ኣዋጅ ህፁፅ ግዜ ብዝተኽኣለ ብቕልጡፍ ክልዓል ኣገዳሲ እዩ።ከምኡ ክኸውን እውን ተስፋ ንገብር።ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝነበሩ ብርክት ዝበሉ ሰባት ብምፍታሕ ዝተወስዱ ዝተፈላለዩ ስጉምትታት ተተባቢዕና ኢና።ኣድላዩ ስጉምቲ እዩ።ግን ዜጋታት ኢትዮጵያ እውን ህውከት ብዘይትሓወሶ ኣገባብ ናይ ምንቅስቓስ ሓላፍነት ኣለዎም።መንግስቲ እውን ሰላማዊ ብዝኾነ ኣገባብ ከምዝፈቅድ ተስፋ ንገብር።”
መንግስቲ ኢትዮጵያ ንጋዜጠኛታትን ፖለቲካዊ መራሕትን ሓዊሱ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ እሱራት ካብ ምፍታሕ ብተወሳኺ ሓሳብ ናይ ምግላፅ ፖለቲካዊ ነፃነት ንምፍቃድ ተወሳኺ ስጉምታት ንክውሰዱ እውን ነተባብዕ ኢና ኢሎም።
ሚንስትር ቲለርሰን ንኣጠቓላሊ ስግግር ኣወንታዊ እዩ ኢሎሞ ኣለው።
“ኣብ ኢትዮጵያ ይካየድ ዘሎ ስግግር እውን ንርዳእ ኢና።ኣብ ድልየት ዝተመስረተ ፈላማይ ዝኾነ ናይ ስልጣን ስግግር’ዩ።ኣነ ነዚ ገና ዘሎ ዲሞክራሲ ኣወንታዊ ምልከት ገይረ እየ ዝሪእዮ።ሰላማዊ ዝኾነ ስግግር ስልጣን’ዩ።”
ሚንስትር ሬክስ ቲለርስን ካብ ዶ/ር ወርቅነህ ገበይሁ ብተወሳኺ ምስ ኣቦ ወንበር ኮሚሽነር ሕብረት ኣፍሪካ ሙሳ ፋቂ እውን ተራኺቦም ኣለው።ስልጣኖም ይለቁ ምስ ዘለው ቀዳማይ ሚንስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ እውን ተራኺቦም ኣለው።


text:
ኣባል ስታፍ ሎጀስቲክስ ሚኒስትሪ ምክልኻል ገዲም ተጋዳላይ ያሲን ዓብደልባሪ መሓመድ (ወዲ-ባሪ)፡ ብሕማም ኣብ መበል 84 ዓመት ዕድመኡ፡ ብ13 ግንቦት 2018 ተሰዊኡ።
ኣብ 1975 ናብ መሳርዕ ህዝባዊ ሓይልታት ዝተጸንበረ ተጋዳላይ ያሲን፡ ክሳብ ዕለተ ናጽነት ኣብ ተዋጋኢ ሰራዊትን ዝተፈላለያ ክፍልታትን፡ ድሕሪ ናጽነት ድማ ኣብ ሚኒስትሪታትን ትካል ወተሃደራዊ ስፌትን ተመዲቡ፡ ንሃገሩን ህዝቡን ብተወፋይነት ዘገልገለ ሓርበኛ እዩ።
ስዉእ ገዲም ተጋዳላይ ያሲን፡ በዓል ሓዳርን ኣቦ ትሽዓተ ደቂን እዩ። ስነ-ስርዓት ቀብሩ ድማ፡ ትማሊ 14 ግንቦት ሰዓት 4፡00 ድሕሪ-ቐትሪ ኣብ መካነ-መቓብር ሓርበኛታት ኣስመራ ተፈጺሙ።
ስታፍ ሎጀስቲክስ ሚኒስትሪ ምክልኻል፡ ብመስዋእቲ ገዲም ተጋዳላይ ያሲን ዓብደልባሪ ዝተሰመዖ መሪር ሓዘን እናገለጸ፡ ንስድራቤቱ፡ መቓልስቱን መሳርሕቱን “ጽንዓት ይሃብኩም” ይብል።


text:
tehadso.org ብካቶሊካዊ ውህበታዊ ምንቅስቃስ ተሓድሶ፡ሥርዓት ግእዝ ሰሜን ኣሜሪካ ብመጋበሪ ብዙኃን ዝፍኖ ሕይወት ዚህብ ቃል ኣምላኽ ብምብሳር ንክርሰቶስ ህልው ንምግባርን፡ ኣብ ሕይወት ውልቀስባትን ስድራ ቤታትን መንፈሳዊ ናብራ ናይ ብዙኃት ሰብ ሠናይ ድላይ ኣሕዋትን ኣሓትን ለውጢ ምምጻእ ዝዕላማኡ፡ ገጽ-መርበብ ኰይኑ፡ ኣብ ናይ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ትምህርትን መምርሕን ዝተመሥረተ ትምህርቲ፡ ብጽሑፍን ብድምጽን ብግቡእ እናተዳለወ ዚዝርጋሓሉ፡ ብተወፋይነት ኣባላት ካቶሊካዊ ምንቅስቃስ ውህበታዊ ተሓድሶን፡ ብትግሃትን ምትሕብባርን ናይ ካህናትን ድናግልን እናተኻየደ ንኽብሪ እግዚኣብሔርን ንድኅነት ነፍሳትን ዝተወፈየ ኣገልግሎት መቃልሒ እዩ።
ኲልና ብትግሃትን ብክፉት ልብን ኣብኡ ንዝወሃበና መንፈሳዊ ጽሑፋት ብምንባብን፡ ብድምጺ ተቀሪጹ ኣብኡ ንዝለአኸና ትምህርትታት ድማ ሰሚዕና ኣብ ግብሪ ብምውዓል ንሕደስን ንቅደስን ይግበረና። ኣሜን።
Abba Awte Weldu


text:
- Startsida
- Kommun och politik
- Ny i kommunen
- ሕደሽቲ መጻእተኛታት ኣብ ሉማ ኮሙን
- ኣውቶቡስ፡ ባቡርን ነፋሪትን
ኣውቶቡስ፡ ባቡርን ነፋሪትን
ከም ሓድሽ መጻኢ ናብ ሽወደን ይኹን ናብዚ ምምሕዳር ከባቢ፡ ስኮነትራፊክ ኣብ ሙሉእ ስኮነ ኣውቶቡሳትን ባቡራትን ከም ዘለዎም ክትፈልጥ ጽቡቅ`ዩ። እቲ ዝበልጸ ኣገባብ መሳፈሪኻ ትኸፍለሉ ብካርዲ ሬስካሳ ጆጆ`ዩ።
ክፍሊት
ኣብ ኣውቶቡሳትን ባቡርን ብጥረ ገንዘብ ክትከፍል ኣይካኣል`ዩ። ካርዲ ዮጆ ሬስካሳ ኩሉ ግዜ 10 ሚእታዊ ሙግዳል ዋጋ ኣለዎ። ኣብ ወብሳይት ስኮነትራፊክ፡ ኣውቶማት ቲኬት ኣብ መዋፈሪታት፡ ኣብ ትካል ኣገልግሎት ዓማዊል ስኮነትራፊክን ገዚኦም ዝሸጡ ትካላትን ካርድኻ ገንዘብ ክትጽዕና ትኽእል። እታ ካርዲ ኣብ ስኮነትራፊክ ወብሳይት፡ ትካል ኣገልግሎት ዓማዊል ስኮነትራፊክ፡ ገዚኦም ዝሸጡ ትካላትን ወኪላትን ክትገዝኣ ትኽእል።
ምስ ኣውቶቡስ ዝጓዓዝ እንተ ኾንካ ዮጆ ካርድኻ ኣብ ግዜ ምስፋር ክትቀም ትኽእል ኢኻ፡ እንድሕር ምስ ባቡር ኮንካ ትጓዓዝ ግን ትኬትካ ኣቐዲምካ ክትገዝኦ ኣለካ። ንኣብነት ትኬት ባቡር በቲ ንቡር ባንክ ካርድኻ ወይ ብዮጆ ካርድኻ ጌርካ ኣብቲ እንዳ ባቡር ዝርከብ ኣውቶማት ትኬት ክትዕድግ ትኽእል ኢኻ።
ንኣብነት ኣብ ሉማ ኮሙን ዮጆ ካርድኻ ኣብዚ ክትገዝኣን ክትዕድጋን ትኽእል ኢኻ።
- Coop Lomma, Vegagatan 3, Lomma
- Ica Supermarket, Vikingavägen 1, Bjärred
ኣውቶቡሳት ኣብ ምምሕዳር ከባቢ ሉማ
ካብ ሎማ ኮሙንን ናብኡ ሓሙሽተ ዝተፈላለያ መጕዓዝያ መስመር ይርከባ:
- 132 ሎድሾፒንገ – ብጀርረድ – ሎማ – ማልሞ፣ ከምኡውን ኦምቨንት።
- 133 ማልሞ – ኣልናርፕ – ሎማ፣ ከምኡውን ኦምቨንት።
- 134 ሎድሾፒንገ – ብጀረድ – ማልሞ፣ ከምኡውን ኦምቨንት።
- 137 ብጀረድ – ሉንድ፣ ከምኡውን ኦምቨንት።
- 139 ሎማ – ሉንድ፣ ከምኡውን ኦምቨንት።
ሰደቓ ግዜ ኣብ ትካላ ኣገልግሎት ዓማዊል ስኮነትራፊክ ወይ ኣብ ወብሳይት ስኮነትራፊክ ወይ ኣፕ ክትረኽቦ ትኽእል።
Skånetrafiken
ቴሌፎን: 0771-77 77 77
Sidansvarig: Felicia Mellgren
Senast uppdaterad: 2017-12-14


text:
ናይ ሕቡራት መንግስታት ትካል ስደተኛታት(UNHCR) ካብ ዝሓለፈ ሕዳር ጀሚሩ ኣብ ዘካየዶ ስርሒት ልዕሊ 1,000 ስደተኛታት ካብ ሊቢያ ምጥያሱ ገሊፁ።ንካልኦት ብኣማኢት ዝቑጸሩ እውን ከምዝወፅእን ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ሊቢያ ኢሰብኣዊ ብዝኾነ ተታሒዞም ንዝርከቡን ዘላቒ ፍታሕ ንምምፃእ ይሰርሕ ምህላውን ገሊፁ’ሎ።
ሰበስልጣን ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ንደቂ ኣንስትዮን ቆልዑን ከምኡ እውን ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ዝርከቡ ናዳዪ ዘይብሎም ትሕተ ዕደመ ቆልዑ ንምውፃእ ክሰርሑ ፀኒሖም ኣለው።ኣብ ኢጣልያ ኣቐባሊ ቃል እቲ ትካል ካርሎታ ሳሚ ካብታ ሃገር ክወፁ ምግባር ካብ ናዕብን በደልን ወፂኢኻ ሓድሽ ህይወተስፋን ዕድልን ምንባር ማለት እዩ ኢለን።
“ኣብ ሕማቕን ኣዚዩ ኣፀጋሚን ኩነታት ንዘለው ካብታ ሃገር ምውፃእ መፍትሒ እዩ።ህይወት ናይ ምድሓን ፍታሕ እዩ።”
መብዛሕቲኦም ኤርትራዊያን፣ደቡብ ሱዳናዊያንን ሶማሊያዊያንን እዮም።ኣብ ኣዚዩ ኣፀጋሚ ዝርከቡ ስደተኛታት ካብታ ሃገር ክወፁ ምስ ሰበስልጣን ሊቢያ ኣብ ስምምዕ ተበፂሑ’ሎ።
ኣብ መጀምሪያ እዚ ሒዝናዮ ዘለና ናይ ኣውሮፓዊያን ዓመት ልዕሊ 8,000 ሰባት ብምሕረት ዘይብሎም ኣስገርቲ ደቂ ሰባት ኣቢሎም ብባሕሪ ናብ ኣውሮጳ ንምእታው ከምዝተጉዓዙ ሰበስልጣን ሕቡራት ሃገራት ገሊፆም ኣለው።
“ክንገብሮ ዘለና እዞም ሰባት እዚኣቶም እናኸዱ ኣብ ኢድ እዞም ነጋዶ ደቂ ሰባት ከይወድቑን ህይወቶም ኣብ ሓደጋ ከይእትውን ክንከላኸል ኣለና።”
ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኣገልግሎት ምርመራ ጥዕና፣መግብን ኽዳንን የቕርብ።እቶም ስደተኛታት ኣብ ኢጣልያ ናብ ዝርከቡ መቐበሊ ማእኸላት ይውሰዱ።ስዒቡ ናይ ዕቑባ ሕቶ፣ስልጠናን ይረኽቡ።ሃገራት ኣውሮጳ ተመሳሳሊ ሓገዝ ክገብራ ይፅውዓ።
ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኣብዚ ዓመት እንተወሓደ ካልኦት 1,000 ሰባት ካብ ሊብያ ንምውፃእ ተስፋ ኣለዎ ዝበላ ወሃቢት ቃል እቲ ትካል፤ርግፀኛ ክኾና ግን ኣይክኣላን።ሃገራት ኣውሮጳ ተወሰኽቲ ሓተቲ ዑቑባ ንምውሳድ ድሉዋት ኣይኮናን ይብላ።


text:
ሓርበኛ ብርሃነ ተስፋማርያም፡
ቅድሚ 39 ዓመት ኢትዮጵያ ዝቐተለቶ በዓል ኪዳነይ።
ኣብዛ ተካል ማዓልቲ ትራኣየኒ። ኣነ ክበኪ፡ ንስኻ ግን ጸኒዕካ ኢደይ ሒዝካኒ።
ክሓተካ ደልየ፡ ብርሂን ክኸዱ ድዮም? ቆልዑት እዋን ምሳሕ ቀሪቡ ክብለካ ዕድል ስኢነ።
ኢደይ ሒዝካኒ ጸቒጥካ ደጋጊምካ፡ ኣጆኺ ኢልካኒ።
ምብዋ!! ሎሞ ብሰላም ተሲእና። እዚ ከይበልና ገዛና ተወሪራ። ክንደይ’ከ ይበዝሑ!
ጸዋዓዮም እቶም ተጋደልትና ብርሂን፡ ጸዋዓዮም እባ! ክብለካ ምደለኹ፡ ግን ወሲዶምኻ።
ሓደ ዓፋኝ ሹጉጡ ኣብ ድሕሪ ክሳድካ፡ ክልተ ጦርሰራዊት ካላሺኖም ኣብ ጎድንኻ ። ድምብርጽ ኢሉካ ድዩ ብርሃነ ተስፋማርያም ንብዓት ቁጽርጽር ዝበለካ፡ ጓልና ከም ገለ ኢላ ኣብ ጥቓኻ በጺሓ ሓደ ጦርሰራዊት ተሰኪሙ ምስ ደርበያ ኢዩ።
“ቆልዑት ከይርስዑኒ ፍቕረይ፡ ካብ ሕጂ ናዓኺ እያ ትኸፍኣኪ” ኢልካኒ። “ዓለም ኣይክትርሳዓካን ኢያ” ኢለካ፡ ፍሽኽ ኢልካ። እቲ ዓፋኝ ኣብ ድሕረኻ ኮይኑ ሹጉጡ የዐሚሩ፡ “ ዝም በል (ሱቕ በል)” በለካ። ሕጂ’ውን ጭራፍ ፍርሒ ኣየርኣኻን። ዕድል ረኺብካ እታ ቴለፎን ቁጽሪ ሓቢርካኒ። እንዳ ወሰዱኻ ንጋንታኻ ሓሲብካ ኣድሒንካ። ሎሚ ደቆምን ደቂ ደቆምን ሓቊፎም ሳላኻ። ሳላ ጽንዓትካ። ሳላ ፍቕርኻ ነዛ ኤርትራና። ትራኣየኒ ኣብዛ ጸልማት ዓለም። ኣካይዳኻ፡ ፍሽኽታኻ፡ ሕቑፎኻ፡ ሙቁር፡ ከንፈርካ ኩሉ ናፊቐ። ናትካ ጽንዓት ናፊቐ።
ኣብ መርዓ ጓልና ክትስዕስዕ ተራኢኻኒ። ንብርሂን ንእሽቶይ ምስ ሓዉ መጽሓፍ ከተንብበሎም ትራኣየኒ።
ከመይ ኢያ እታ ምስጢር፡ ዕረፍቲ ክንህበካ ብርሂን ናተይ? ምስጢር ኮይናትኒ እንዳ ሃደመትኒ።
ኢደይ ሒዝካ ኣጆኺ ኢልካኒ። ተጋደልቲ ኣብ ገዛና መጺኦም፡ የሕዋትና እዮም ኢልካኒ፡ ተጋደልቲ ኤርትራ ንበሎም ኢልካ ሚሂርካኒ። ሎሚ እታ ዝሰለምካዮም ስም መሪጾም “ሓርበኛታት ኤርትራ” ኢሎም ይጽዉዑ። ሓደራኹም ሓዚሎም። ኩሉ ኣጣማሚርካ ብመስዋእትኻ።
ሓበን ኣውሪስካና። ትሕትና ሚሂርካና። ዝገደፍካልና ውርሲ ናይ ቢሻ ወርቅን ዘይትን ክኸፍሎ ዘይክእል ንዘልኣለም። ብርሂን ንስኻን ስዉኣትናን ልብና ደቢስኩም።
ናብራና ይራኣየኒ። ናይ ብሓቂ ኣሐንቂቕካኒ፡ ብሓቂ ናፊቐ! “ኣነን ንስኺን ብፍቕሪ ምሃብ ከምኡ እውን ንድኽነት ካብ ኤርትራ ክነጥፍእ ንዋዳደር፡” ኢልካኒ።
ይፍትን ኣለኹ፡ ብርሃነ ተስፋማርያም ግን መራሒየይ ወሲዶሙለይ። ንዓኻ ርእየ ኣይተንበርከኽኩን፡ ክደክም ከለኹ ቆልዑትናን ህዝብናን ኣጆኺ ይብሉኒ። “ ኤርትራውያን በይንና ኣይኮንናን” ኢልካኒ፡ ሓቅኻ!! ” ኣይምረርኩም ክሓልፍ ኢዩ” ኢልካና ሓቅኻ!! ብሓንሳብ ጠጠው ኢልና ንሰግሮ ኣለና። ሕልምና ይራኣየኒ፡ ሓዋዊሰዮ ኩሉ ሙሉ።
ኣሪግና ብኢደይ ሒዝካኒ ክትመርሓኒ ትራኣየኒ። ዓሮምሮም እንዳበልኩን ደቅናን ደቂ ደቅናን ገዛና መጺኦም ጣዓሞት ክበልዑን ይራኣየኒ።
ኣምላኽ ዲዩ ተቓጺጹኒ፡ መንጢሉኒ ብርሂን??
ትራኣየኒ ኣብ ወጋሕታ ሕልሚ፡ ኣብ ጽምዋ ገዛይ። እዛ ሂወት ትጓዓዝ፡ ኣነን ንስኻን ግን ኣብኣ ጠጠው ኢልና ኣብታ July 15, 1978! ሕልሚ ጥዑም፡ ውርስኻ ሙቁር። 39 ዓመታት ኮይኑ፡ ንዓይን ንዓኻን ግን ትማሊ ይመስለና። ሓድነትና ምስክር ነጻነትና ኢልካኒ።
ነቶም ዝተመልሱና ሓርበኛታት እፎይታ ኮይንካዮም፡ መሪሕካዮም ሓሊኻዮም።
ብርሂን፡ ድሕሪ ናጽነትና ኣብ መቓብር ኮሎኔል ዘነበ ከይደ ናብ ኣዲስ ኣበባ። ንሻምበል ሰለሙን ደልየ ናብ ኣለምበቃኝ ቤትማእሰርቲ ከይደ።
ዘነበ ሞይቱ፡ ኣብ መቓብሩ ከይደ ስኢለ ጡፍ ኢለዮ፡ ክንደይ ጡፍ ዘይበለካ።
ሰለሙን ተጸሊሉ ብደርጊ ተኣሲሩ ፈቐዶ ቤተክርስትያናት ኣዲስ ኣበባ ኮለል ይብል ኢሎሙኒ። ደሊናዮ ስኢንናዮ።
ጸላኢ ኣዕጽምትኻ ሰይሩ፡ ትንፋስካ ሓኒቑ፡ ግን ተተሪኹ ዘይጽንቀቕ እዩ ታሪኽካ።
ሓደ ካብቶም መራሕትና “እንተ ትረኽቢዮም እንታይ ምገበርኪ?” ኢሉ ሓቲቱኒ። “ኣነ ኳዓቱ ምበልኩዎም፡ ብርሂን ግን ቤትፍርዲ ኣቕርብዮም ምበለኒ፡” ኢለዮ።
ኣብዛ ኣብ ልበይ ዝፈጠርኩዋ ዓለም፡ መሰለይ ጌረያ ንዘልኣለም ከንብረካ። ኣብ መወዳእታ ዘይብሉ ግዜ መለክዒ ዝተሳእኖ ፍቕሪ ናተይ ኢለካ። ንዓኻ ረኺበ ከሲበ።
እንታይ እሞ! ትራኣየኒ ወግሐት ዓረበት!!
ከምኡ እውን በዛ ጽሕፍቲ:-
ንመንግስቲ ኤርትራና ናዓኻን ንኹሎም ስዉኣትናን ንኹሉ ህዝቢ ኤርትራ ሕነን ክብረትን ሓልዩ፡ ንኢትዮጵያ ኣብ ናይ ዓለም ቤትፍርዲ ጸዊዑ፡ ኣብ ሕጊ ዓለም ኣቕሪቡ፡ ደርግ ዝገደፎ ፋይላት ከረክብ፡ ንሕና እውን ስድራ ስዉኣት ኾይና ክንምስክር፡ መስኪርና ቅሳነት ክንረክብን ሓዘንና ክንዓጹን።
ነተን ከማይ ዝኣመሰላ ኣብ ቅድሚ ዓይነን ቃል-ኪዳነን ዝተመንጠላን ነተን ኣዴታትና ካብ ሕቅፎአን ደቀን ዝተወስዱወንን፡ ነቶም ኣቦታትና እንዳራኣዩ ደቆም ዝረሸኑሎም፡ ንሕበር! ይብል ኣሎኹ። ግዜ ነዊሑ። ኢትዮጵያ ግብራ ትእመን። ሓላፍነታ ነፍልጣ፡ ስዉኣትና ቅሳነት ይርከቡ።
መንግስቲ ኤርትራ ወኪላትና፡ ፋይላት ስዉኣትና ሓቚፋ፡ ”ህዝቢ ኤርትራ ንዑናይ” ትበለና። ንሕና ድማ ስእሊ ናይ ስዉኣትናን ደቅናን ደቂ-ደቅናን ሒዝና ንበገስ። ግዜ ነዊሑ። መስጣ ክይኾነና።
ኣነ ብስመይን ብስም ደቀይ፡ ንፕረሲደንት ኢሳይያስ ደጋጊመ ጽሒፈ ሓቲተ። መልሲ ኣይረኸብኩን። ሕጂ እውን እንተዋሓደ ቅዳሕ (ኮፒ) ፋይል ማእሰርቲን ቅትለትን ባዓል ቤተይ ብርሃነ ተስፋማሪያም ይሓትት ኣሎኹ። መንግስቲ ኤርትራ ክውክለኒ ካብዘይደለየ ግን፡ ሕልናይ ተወኪለ ንኢትዮጵያ ቤትፍርዲ ዓለም ከቕርባ መሰለይን መሰል ደቅናን ስለዝኾነ፡ ይሓትት ኣሎኹ።
መስጣ ከይኮነና፡ ናትካ (ክቡር በዓል-ኪዳነይ)ን ናይ ኩሎም ስዉኣትናን ኣውያት። ትም ናትና ናይ ኢትዮጵያ ዓወት ኣይንግበሮ፡ ዓቢ ብድሆ ከይኮና ነዛ ኤርትራና።
ካብ ቃል ኪዳንካ Kiki Tzeggai (ፍቕረይ ዝበልካኒ)
15 July 2017 – USA
* * * * * * * *
”መልእኽቲ ብርሃነ ናብ ኪኪ” Credit to the singer Abrehet Berhane (ብ’ድምጻዊት ኣብርሀት ብርሃነ).


text:
ሓጺር ሓበሬታ ምስረታ መአረምታ
ማሕበር ረዲትን ምዕባለን ኤርትራ ናይ ግብረ ሰናይ ማሕበር ብኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያን ብነጻ ድልየቶም ዝተመስረተ ኮይኑ፥ ንዝኾነ ይኹን ጽልእን ፍልልይን ድሑር ሕብረተሰባዊ ኣታሓሳስባ ኣብ ደቂ ሰባት ብሓፈሻ፥ ብፍላይ ድማ ኣብቲ ብዓቢ ጭቆና ተፋላልዩ ዝናጻጸግ
ማሕበር ረዲትን ምዕባለን ኤርትራ ናይ ግብረ ሰናይ ማሕበር ብኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያን ብነጻ ድልየቶም ዝተመስረተ ኮይኑ፥ ንዝኾነ ይኹን ጽልእን ፍልልይን ድሑር ሕብረተሰባዊ ኣታሓሳስባ ኣብ ደቂ ሰባት ብሓፈሻ፥ ብፍላይ ድማ ኣብቲ ብዓቢ ጭቆና ተፋላልዩ ዝናጻጸግ ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ መኪቶም ዝሰዓሩ እዩ ተመስሪቱ።
ነዚ ማሕበር ብዓላማ ክንምስርቶ ምስ ተሳማማዕና ኣብ ቅድሜና ተገቲሮም ዝጽበዩና ብዙሓት መስቀላዊ ሕቶታት ስለ ዝነበሩ፡ ዝተነጸረ መልሲ ከም ዝደልዩ ርኢና፡ እቶም ሕቶታት ከምዚ ይመስሉ ነይሮም፡ ኣበይ፥ ከመይ ንመን መዓስ፥
- ንመን? ንስደትኛታት ኤርትራውያን!!
- ኣበይ? ኣብ ዝሃልዉ ይሃልዉ!!
- ብኸመይ? ሓገዝ ምሕታት፡ ካብ ለገስቲ ገበርቲ ሰናይ ማሕበራት፡ ለገስቲ ውልቀ ሰባትን መስረትን ፈተውቲ ህዝቢ ኤርትራን!!
- መዓስ? ገንዘብ ኣብ ዝተኣከበሉ ብዘይ ውዓል ሕደር!!
ነዚ ምስ መለሽና ማሕበር ረዲኤትን ምዕባለን ኤርትራ (ማረምኤ) ዝብል ሰይምናያ
ከምቲ ናይ ማሕበርና ዓንዲ ሕጊ ዘጽደቖ ብጽንዓት ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ብዘይ ዝኾነ ዓይነት ኣፋላላይ ጠጠው ከም ንብልን ዓቕምና ብዘፍቕዶ ከም ንላኣኽን
ተሳማሚዕና።
ብጽቡቕ ኣጋጣሚ መስረቲ ማረምኤ ካብ ኩሎም ሕብረተሰብ ኤርትራን ሃይማኖታት ኤርትራን ክኾኑ ከለዉ፡ ኮነ ኢልካ ብጥበብ ዝተገብረ ዘይኮነስ ደለይቲ ፍትሒ ወይ ሓደ ኣታሓሳስባ ዘለዎም ባእታታት ብሓድሽ ምህዞ ንዝጋጥም ማሕበረሰባዊ ጸገማት መፍትሒ ንምንዳይ ኣብ ዉሱን ግዜ ክራኸቡ ግድን ስለ ዝኾነ እዩ።
ኣቐዲምና ዝተረዳእናዮን ዝገመትናዮን ነገር፡ ማለት ዝጽበየና ዘሎ ናይ ውሽጥን ደገን ዓቢ ብድሆታት ቀሊል ከም ዘይከውንን፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ናይ ስደተኛታት ካምፕን ካብኡ ወጻእን።
እቲ ዝጋጠመና ብድሆታት ኣብ ስራሕና ብሓቂ ካብ ዝተጸበናዮ ንላዕሊ ኮይኑ ረኺብናዮ፥ ምኽንያቱ ህዝብና ብኣውራጃ፡ ብሃይማኖት፡ ብፖለቲካ፡ ክሳብ ብዓዲ ተፋላልዩ ንኽትዕገሶን ክትገጥሞን ዘጸግም ኩነታት ክሳብ ክንደይ እቲ ገባቲ ስርዓት ንሕብረተሰብና ክሳባ ኣብ ኣሓትን ፡ኣሕዋትን፡ ሰበይትን ፡ሰብኣይን ምትእምማን ኣጥፊኦም ጸኒሖሙና።
ናብ ውሽጢ ህዝብና ንምእታው ዓቢ ጸገም ነይሩና ካብ ክቱር ፍርሒ ክረኽቡና ኣይደልዩን ኔይሮም ፡ ስእልን ቪድዮን ንምልዓል ጠርሹ ኣይካኣልን ነይሩ፡ ካብ ካሜራ ይሃድሙን ገጾም ይሽፉንን ኔሮም፥ ምኽንያቱ ስእሎም ናብ ጸላኢ ኣሕሊፍና ነስረክቦ ይመስሎም ነይሩ፡ ክሳብ ክንድዚ ተዳሂሎምን ርዒዶምን እዮም ነይሮም።
ብፍላይ ኣብተን ቀዳሞት 4—5 ዓመታት ትሕዝቶ ማረምኤ ብጣዕሚ ትሑትን ዉሱንን ስለ ዝነበረ ናብ ኩለን ናይ ስደተኛታት ቦታታት ክንበጽሕ ንኽእል ስለ ዘይነበርና ተወሳኺ ጸገም ካብ ስደተኛታት የጋጥሙና ነይሮም እዮም።
እዚ ጸገም እዚ ገና ዉንዙፍ ዘይተፈትሐ ዘሎ ስለ ዝኾነ ኩሉ ግዜ ረዲኤት ዓቢ ተደላይ ረቛሒ እዩ። ምኽንያቱ ብምኽንያት ብልሹው ምሕደራ ህዝቢ ኤርትራ ዓዱ ጠንጢኑ ካብ 200—-300 ሰደተኛ መዓልታዊ ንኢትዮጵያ ጥራይ ይኣቱ ምህላዉ እዋናዊ ጸብጻብ ናይ ስደተኛታት ተውከልቲ ሕቡራት መንግስታት ይሕብር።
እቶም ብድሆታት ከምዚ ዝሰዕብ ኔሮም!!!
- ምኽንያት፡ ዝዕደል ረዲኤት ሕጽረት ስለ ዘሎ!!
- “ ኣባና እምነት ስለ ዘየንበሩ!!
- ‘’ ኣብ ውሽጦም ምትእምማን ዘይምንባሩ!!
- ‘’ ጉጉይ ሓበሬታ ብዛዕባ ማረምኤ ካብ ዝተፋላለዩ ኤርትራውያን ወገናት!!
- ‘’ ነቲ ነዊሕ ኢድ ህግድፍ ዝብል መፋራርሒ ዘይምስዓሮምን ምድሃሎምን!!
- ‘’ ኣብቲ መጀመርታ ናብ ስደተኛታት ምብጻሕ ፍቓድ ምርካብ ብቅቡል ጸጥታዊ ምኽንያት ቀሊል ዘይምንባሩ፡ ምኽንያቱ ስደተኛታት ተመሲሎም ሰለይቲ ይኣትዉ ምንባሮም።
እዞም ብድሆታት ብሓጺር ግዜ ንምሽናፎም ቀሊል ኣይነበረን፡ ነዊሕ ዓመታት ወሲድልና። ብደረጃ ውልቀ ሰባትን፡ ዉሱን ቁጽርን፡ ናይ መላእ ስደተኛታትን ሰፊሕ ኣስቶምሁሮን ምኽርን ሰሚናራትን ብምሃብ ናይ ስደተኛታት ተቐባልነትን እምነትን ከሲብና።
ንሓፋሽ ሓቂ እንተ ነጊርካዮን እሞ ኣብ ቅድሚኡ ብተግባር ኣርኢኻዮን ይስዕበካ እዩ።
ነቲ ኩውንነት ብምርዳእ ማረምኤ ክሳብ ናይ ተቐባልነትን ምርድዳእን ምትእምማንን ምትሕብባርን ኣብ ሞንጎ ማረምኤን ስደተኛታትን ጥጡሕ ሃዋሁው ዝፍጠር ማለት፡ ንሕና ንዕኦም ኣብ መዓልታዊ ጸገሞም ብዓቕምና ክንረድእ ዝመጻእና ምዃና ነረደኦም ኣባላት ማረምኤ ዝናኣድ ትዕግስትን ተጸማምነትን ንዓመታት ከይሰልከዩ ኣርእዮም።
እዞም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቐሱ ጸገማት ብሓያል ተሳትፎን ሽርክነትን ማረምኤን፡ ኣራን፡ ዩኤንን፡ ሎሚ ኣብ ስደትኛታት ካምፕ ዘሰክፉ ጸገማት ኣይኮኑን። ብዝምድናዊ ኣዛራርባ ኣምላኽ ይመስገን ዝነበሮም ዘይመሰረታዊ ፍልልያት ፈቲሖም እቲ ጸገም ታሪኽ ኮይኑ እዩ።
ዝተፋላለዩ ስደተኛታት እዮም ዘሉዉ፥ ንሶም ከኣ፡ ማሕበር ስንኩላን፡ ኣረጋውያን፡ ደቀኣንስትዮ፡ መንእሰያት፡ ኣብ ውሽጦም ድማ ማሕበር ናይ ኣእምሮ ሕሙማት፡ ሽኮርያ፡ ኤችኣቪ ይርከብዎም።
ማረምኤ ዓቕሙ ብዘፍቅዶ ይሕግዞም እዩ።
ክቡራንን ክቡራትን፥ ኩሉኹም ፍጡራት ብሓፈሻ፥ ብፍላይ ድማ ደለይቲ ፍትሒ ዝኾንኩም ኤርትራውያን፥ ከምቲ ኩልና ንፈልጦ ህዝብናን ሃገርናን ኣብ ልዕሊ ከቢድ ጭቆናን ቃራና መንገድን ንርከብ።
ስለዚ ሕጂ ቅድሚ ዳሕራይ ሎሚ ቅድሚ ጽባሕ ህዝብና ካብዚ ሓደገኛ ደመና ኣብ ርእስና ዝዝንቢ ዘሎ ንምድሓን ግዜ ክህልወና ይኽእል እዩ፥
ነዚ ንምዕዋት ሓንቲ መንገዲ ድማ ካብ ናይ ትማሊ ጌጋታት ተማሂርናን ተጣዒስናን ሓይልና ኣስሚርና ንቕድሚት ብምጥማት ናይ ሓባር ጸላኢና ምስዓር እዩ።
ክቡራንን ክቡራትን!! ታሪኻዊ ምስረታ ማረምኤ ብሓጺር ከላልየኩም ፈቲነ፡ ኣብ ሕሉፍ እንታይ ኣዐዊትናን፡ ናይ 2018 መደባትናን ክገልጸልኩም ኣፍቅዱለይ።
- ኣብዚ ዝሓለፉ ዓመታት ኣብ 4 ናይ ስደተኛታት ካምፕታት ኣብ ሰምየን ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ትግራይ በጺሕናን ዝተፋላለዩ ኣቑሑት ዓዲልናን።
ንኣብነት፡ ውሽጢ ስረ ንሰበይቲ ንሰብኣይ፡ ሳእኒ ንሰበይቲ ሰብእይ፡ ከዘራን፡ ክራንች፡ዘይቲ ርእሲ፡ ክሬም፡፡ መመሸጥ፡ ሳምና ናይ ነብሲ፡ ኣጃክስ፡ ኦሞ፡ ናይ ሆስፒታል ዓራት፡ኣንሶላ፡ ክዳውንቲ፡ ናይ ስፖርት ጫማ፡ ቁምጣ፡ ማልያ፡ መጻሕፍቲ ፡ርሳስ፡ ቢሮ፡ ብራሽ ናይ ስኒ ምስ ኮልገት፡ እዚ ድማ ብማዕረ ብተሳትፎ ኣራን ዩኤን እዩ ተዓዲሉ።
ሓደ ካብቲ መምርሒ ማረምኤ ምዕባለን ነብስኻ ምኽኣልን ስለ ዝኾነ ነብሶም ንኽኽእሉ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ደጋጊምና ንማሕበራቶም መማዕበሊ ዝኸውን ኣበርኪታናሎም ኢና። ንእሽቱ ንግዲ ጌሮም ይምዕብሉ ምህላዎም ሓቢሮም።
- ብተወሳኺ መደባትና ንምስፋሕ ማለት ካብ ረዲኤት ናብ ምዕባለ ንምስግጋር ዝተፋላለዩ መሓዙትን ተሻረኽትን ክንፈጥር ክኢልና ኢና።
ናይ ቀረባን ርሑቕን ዓላማ ማረምኤ ኣብ ረዲኤት ጥራይ ዝውሰን ዘይኮነስ ቀንዲ መጻኢ መዳባት መንእሰያት ብኸመይ ናብሮኦም ክመርሑን ተጸበይቲ ረዲኤት ከይኮኑን ብዝተፋላለየ ሞያ በብደረጀኦም ክስልጡኑን ክመሃሩን ምግባር ውን እዩ።
ኣብ ርእሲ ነካይዶም ናይ ረዲኤት ስራሓት ማረምኤ ኣብ ክኒንን ቅኒቶን ጽሩይ ማይን፡ መባኣታዊ ቤት ትምህርትን፡ ከነስርሕ በቒዕና ኢና ኣምላኻ ይመስገን ክሳብ ሕጂ ልዕሊ 120 ተማሃሮ ክጽሕፉን ከንብቡን በቒዖም፡ እዮም።
ኣዚ ናይ ጹሩይ ማይን ኣብ ዓዶም ቤት ትምህርቲ ምህላዎም ኣብ ታሪኾም መጀመርታ እዩ።
እቶም ተሻረኽትን ደገፍትን!!
1 ’ከም ማርዮን ስፕሪንገር ጀርመናዊት ሰበይቲ ኣብ 2015 ንሰለስተ ወርሒ ኣብ ስደተኛታት ቦታ ናይ ዓይኒ ሕክምና ሰብ ሞያ ቆጺርና ንልዕሊ 1300 ስደተኛታት ኣብ 4 ናይ ስደተኛታት ካምፕ ማይ ዓይኒ፡ ዓዲ ሓርሽ፡ ሽመልባ፡ ሕንጻጽ፡ ብዓወት ኣካይድና።
2 ,ስታር ፎር አ ስታር ኣመሪካውያን ናይ ስኒ ሓካይም ኣብ 2015, 2017, እዞም ዉፉያት ሓካይምን ሓገዝቶምን ምስ ኩሉ መሳርያታቶምን ኣድላይ ዘበለ መድሃኒትን ሒዞም ኣብ 2015 ልዕሊ 600 ሕሙማት ኣብ 5 መዓልቲ ኣብ 2017 ድማ ልዕሊ 540 ኣብ 5 መዓልቲ ዕዉት ስራሓት ኣካይድና።
3, ኣደ ኬር ዝባሃላ ናይ ደቀንስትዮ ማሕበር ኣብ ኣመሪካ ኣብ 2016 ናይ ገንዘብ ሓገዝን ሓጺበን ዝጥቀማሉ ፍሉይ ሞዴስን ነሕዋተን ማሕበር ደቂ ኣንስቶዮ ማይ ዓይንን ዓዲ ሓርሽን ሓጊዘን ማረምኤ ድማ ብሽመን ኣበርኪቱ ቪደዮ ኣብ ዩ ቱብ 2016 ተመልከቱ።
4 ፒስ ኤንድ ራይትስ ዝባሃሉ መሃንድሳት ካብ ዝተፋላለየ ዓልየትን ሃይማኖትን ካብኣቶም ሓደ ኤርትራዊ መሃንድስ ዳኒኤል ብርሃነ ንብጾቱ የእሚኑ ናይ ገንዘብ ሓገዝን ነቲ ናይ ሆስፒታል ዓራውቲ መጽዓንን ብምኽፋል ኣብ 2012—13—14 ብርክት ዝበለ ረዲኤት ስለ ዝሓገዙ እቲ ዓራት ኣብ 3 ስደተኛታት ቦታ ተመዲቡ ይሰርሕ ኣሎ።
5 ’ዩናይተድ 4 ኤርትራ ብጣዕሚ ብጽፈት ዝተወደቡ ምሁራት መናእሰይ መሃንድሳት ሓካይም ዝተፋላለየ ሞያ ዘለዎም ኮይኖም ማሕበሮም ካብ ዝጅምር ኣትሒዙ ብዘይ ምቁራጽ ብሓሳብ ብተክኒክ ብገንዘብ ክድግፉ ጸኒሖም፡ እሞ መብዛሕትኦም ተማህሮ ክነሶም ካብ 2012–2017 ማረምኤ ኣብ ሕጽረት ምዕዳል ክወድቕ ከሎ እዩ ረዲአቶም ዘርክብ።
6፣’ስመር ሩም ቁጽሪ 1 ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ብፍላይ ኣብ 2016—17 ዓቢ ኣገዳሲ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ካብ ኣባላቶምን ደለይቲ ፍትሕን ኩልና ብሓባር ነቶም ዝግብኦም ህዝቢ ክኒንን ቅኒቶን ጹሩይ ማይ ንምብርካት ልዑል ግደ ተጻዊቶም እዮም። ብተግባር ድማ ኣብዚ ስራሕ እዚ ኣካላት ማረምኤ ምዃኖም ኣርእዮም እዮም።
- ራዲዮ ኣሰና ክቡር ተጋዳላይ ኣማኒኤል እያሱ ምስ ተረባሕቲ ካብ ሎንዶን ቃል ማሕተት ኣብ እዋኑ እንዳ ኣግበረ ንኹሉ ኣብ ዓለም ዝርከብ ህዝብና ብምቅላሕ ዓቢ ግደ ዝተጻወተ ጥራይ ዘይኮነስ ኣካል ናይ ረዲኤት ኮይኑ ናይ ማረምኤ ህዝባዊ ኣገልግሎትን ህዝብና ዘሕልፎ ዘሎ ከርፋሕ ናብራ ስደትን ብምቅላሕ ንሓያለ ደለይቲ ፍትሒ ኣባራቢሩ ምንጪ ሓገዝ ክርከብ ኣኽኢሉን እዩ። ከም ኣብነት ደቂ ክኒን ኣብ እስራኤል ዝርከቡ።
8.ኣብ 2014 ስርክስ ትግራይን ማረምኤን ብምውህሃድ ብዓይነቱ ንመጀመርታ ግዜ ዝኾነ 9 ፍሉጣት ኣርቲስት ኢትዮጵያንን 9 ፍሉጣት ኣርቲስት ኤርትራውያንን ወዲቡ፡ ኣብ ትሕቲ ክልተ ሃገር ሓደ ህዝቢ ሓደ ባህሊ ሓደ ቋንቋ ዝብል ጭርሖ ሰፊሕ መደብ ብምድላው ኣብ ማይ ዓይንን ዓዲ ሓርሽን ንስደተኛታት መዓስከር ዕዉት ምርኢት ኣካይድና፡ እቲ መደብ ቀጺሉ ኣብ መቐለ ኣብ ኣኹሱም ሆተል ብ50 ብር መእተዊ ሓገዝ ንስደተኛታት ወጋሕ ትበል ለይቲ ተኻይዱ። እቲ መልእኽቲ ንኽልቲኡ ህዝብታት ዘሳኒ ትሕዝቶ ኔሩዎ። ነዚ ኣዝዩ ክቡር መድብ 75% ካብ ሓደ ሃብታም ኢትዮጵያዊ ክኽፈል ከሎ 25% ድማ ካብ ኣራ እዩ ተኸፊሉ። እቶም ኣርቲስትን እቲ ኣዳራሽን ብነጻ እዮም ንማረምኤ ተበጂዮሞ። ።
በዚ ጽቡቕ ኣጋጣሚ ማረምኤ ንኹሎም ኣባላትን መሻርኽትን መሓዙትን ደገፍትን ብእኩብ ወይ ብውልቀ ንማረምኤ ዘወፈኹሞ ሓገዝ ካብ ዜሮ ተበጊሳ ኣብዚ ደረጃ ክትበጽሕ ዝኻኣለት ልባዊ ምስጋና ንቕርብ። ብዘይ ናታትኩም ኩሉ ሸነኻዊ ሓገዝን ምትብባዕን እዚ ዓወታትን ስራሓትን ክዉን ክኸውን ኣይምኻኣለን።
ናይ ማረምኤ 2018 ፕሮጀክት!!!
ማረምኤ ኣብ 2018 ንዝወጠናዮ ሰፊሕ መደብ፡ ህዝብና ንምርዳእ ብምድግጋፍ ደለይቲ ናጽነትን፡ሰላምን፥ ፍትሕን ፡ ደሞክራስን፥ ሕጂውን ከምቲ ልሙድ ከነዐውቶ ዓቢ ተስፋ ኣሎና።
ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስናዮ ማረምኤ ካብ ዜሮ ክንምስርቶ ከሎና እምነት ኣምላኽ ሒዝና ነዚ ቅዱስ ህዝባዊ ዓላማ ስራሓት ብናታትኩም ሓገዝ ንምዕዋቱ እዩ።
ክሳብ ሕጂ ብዙሕ ዕዉት ስራሓት ከም ዘካየድና ኣብ ላዕሊ ጠቒስና ኢና፡ እዚ ዓወታት እዚ ብተሳትፎ ዘይመንግስታዊ ገበርቲ ሰናይ ማሕበራትን፥ ብንጹህ ሕልናን ድሌትን ለገስቲ ውልቀ ሰባትን፥ በቶም ዉፉያትን፡ ጹኑዓትን፡ ኣባላቱን ናይ ቀረባ ፈተውቱን እዩ ተዓዊቱ።
እዞም ኣብ ታሕቲ ተዘርዚሮም ዘለዉ መደባት ብፍቓድ ኣምላኽ ኣብ 2018 ከነዐውቶም ኣብ ቅድሜና ተገቲሮም ይጽበዩና ኣለዉ።
- መብዛሕትና ከም ንዝክሮ ኣብ ናይ ዝሓለፈ ፕሮጀክትና ብዛዕባ ንስንኩላን ዝተወፈየ ዊልቸር ብሰንኪ ሕጽረት ናይ መጎዓዚ ገንዘብ ክላእኽ ኣይከኣለን ንዕኡ ዝኸውን ክሳብ 3000$ የድሊ።
- ነተን ዝተጠቐሳ መባእታዊ ቤት ትምህርቲ ኣብ ክኒን፡ ቅኒቶን፡ ንመማህራን ደሞዝ፡ መስረታዊ ቀዳማይ ረዲኤት ሕክምና፥ ንተማሃሮ ዩኒፎርም፡ ንተወሳኺ መምህር፥ ምኽንያቱ ክሳብ ሕጂ ካብ መውዓሊ ሕጻንት ክሳብ 2ይ ክፍሊ ጥራይ ስለ ዝኾነ ክሳብ 5ይ ክፍሊ ኣብ ዓዶም ክማሃሩ፥ ምኽንያቱ ደቂ 8—9 ዓመት ቆልዑ ዶብ ሰጊሮም ናይ 4 ሰዓታት ክኸዱ ክምለሱ ከቢድን ሓደገኛን ስለ ዝኾነ ነዚ ንምዕዋት ብግምት 5000$
- ኣብ ማይ ዓይንን ዓዲ ሓርሽን ኣብ ልዕሊ ቶም ዝነበሩ ማሕበራት ናይ ስንኩላትን፥ ሽማግለታትን፥ ደቀ ኣንስትዮን፥ ተወሰኽቲ 3 ማሕበራት ማለት፥ ሀ። ናይ ሽኮር ሕሙማት፥ ለ፥ ናይ ኣእምሮ ሕሙማት ሐ፣ ናይ ኤች ኣይቪ ሕሙማት ነዚኦም ፍሉይ ክንክን ክግበረሎም መጀመሪ ዝኸውን ብግምት 6000$ ።
- ከምቲ ኣብ ስመር ሩም 1 ንለውጢ ኣብ 15 ታሕሳስ 2017 ዝጠቐስናዮ ሕክምና ዓይኒ ነቲ ናይ ድኻታት ድኻ ኮይኑ ዘሎ ምስኪን ህዝቢ ኤርትራ ቀንዲ ተደላይ ስለ ዝኾነ ብጻይ ሃብተጽዮን1974 ኣብ ስመር ሩም 1 ሓላፍነት ናይ ህዝቡ ወሲዱ 2200 መነጸር ኣኪቡ ስለ ዘሎ ንመጓዓዝን ሰብ ሞያ መቑጸርን ብግምት 1500$።
- ከምቲ ኣብ ዝተፋላለየ መራኸቢ ብዙሃን ዝኣወጅናዮ ህዝብና ኩሉ ዓይነት ረዲኤት ሕክምና ስለ ዘድልዮ፥ እቶም ዉፉያትን ጹኑዓትን ናይ ስኒ ሓካይም ኣካላት ማረምኤ ንሕዳር 2018 እቲ ልሙድ ኣብ ህዝብና ዘካይድዎ ሕክምና ንምስልሳል ይመጹ ስለ ኣለዉ። እዚ ብጣዕሚ ክቡር ወጻኢ 100% ብስታር ፎር አ ስታር እዩ ዝምወን ብግምት 50,000$ ኣቢሉ ይውድእ። ንመራሒት እዚ ፕሮጀክት ክብርቲ ጓልና ዶ/ ኣስቴር ርስቶም ገብረሚካኤልን ንኹሎም መሳርሕታን ልባዊ ምስጋና ይብጻሓዮም።
ክቡራንን ክቡራትን፥ ፍጡራት ደቂ ሰባት ብሓፈሻ፥ ብፍላይ ድማ ንኹሎም ብጾትን፥ ኣዕሩኽን፥ ኣሓትን፥ ኣሕዋትን፥ ኩሎም ደቅናን፥ ከምቲ ናይ ትግርኛ ምስላ ኣቦታትና ዝብሎ 50 ለሚን ንሓደ ሰከሙ ን 50 ግና ፈውሶም ወይ (ጌጾም) ስለ ዝኾነ ማሕበር ረዲኤትን ምዕባለን ኤርትራ (ማረምኤ) ብትሑት ሕላና ናባኻትኩም እንዳ ኣማሕጸና ህዝብና ካብ ዝሓልፎ ዘሎ መሪር ናይ እዋኑ ቃንዛ፥ ማለት ክሳብ ዘላቒ ፍታሕ ዝርከብ ካብቲ ጨካን ወንጀለኛ ስርዓት ክሃድሙ ኣብ ሽግር ይወድቁ ስለ ዘለዉ ግዝያዊ ረዲእት ክንገብረሎም ደጊምና ብትሕትና ነማሕጽን።
ብግምትና ናይ 2018 ዝወጥናዮም መድባት ንመጀመሪ ዝኾነና ባጀት ክሳብ 15,500 $ ኮይኑ ብዘይ ናይ ስታር ፎር አ ስታር ናይ ስኒ ፕሮጀክት እዩ።
እዚ ንምዕዋት ኩልና ብሓደ ጸኒዕና ብሓቦን፡ ሰናይ ድሌትን፡ ብልብን፡ 1$ ንመዓልቲ እንተ ወፊና ጽኑዕ እምነት ኣሎኒ ብቐሊሉ ክንገብሮ ከም ንኽእል።
እንተ ሰሚርና ሓያላት ኢና ኣብ ህዝብናን ሃገርናን ድማ ለውጢ ከነምጽእ ንኽእል ኢና።
እንተ ተፋላሊና ግና ድኹማት ኢና ድኹዒ ጸላኢና ድማ ንኸውን።
ማሕበርኩም ማረምኤ ካብ ህዝቢ ናብ ህዝቢ ንኹሉ ግዜ ዘገልግል ማሕበር እዩ።
ማረምኤ ንኹሎም ብንጹህ ልቢ ክሳብ ሕጂ ዝደገፉ ክቡር ልባዊ ምስጋና ይብጻሓዮም ንመጻኢ ቀጻሊ ደገፎም ከይፍለየና ደጊምና እንዳማሕጸና ንሓደስቲ ብንጹህ ሕላና ክልግሱ ድማ ብትሕትና ንማሕጽን።
ማረምኤ ንመንግስትን ህዝብን ኢትዮጵያ ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ድማ ንህዝብን መንግስትን ክልል ትግራይ ብትዕግስትን ጽሮትን ንዝገበሩልናን ቀጻሊ ዝገብሩልናን ዘለዉ ኩሉ ዓይነት ሕውነታዊ ምትሕብባር ልባዊ ምስጋና ነቕርብ።
ካብ ኩሎም ኣማሓደርትን ኣባላትን ማረምኤ
ብጻይኩም ካሕሳይ እሕደጎ
Our full Address:
Eritrean Relief & Development Association e.V. Postfach 2306
76011 Karlsruhe, Gemany
Internet: www.Relief-Eritrea.Org
Email: Administration@Relief-Eritrea.org
Bank: Soarkasse Karlsruhe Ettlingen
IBAN: DE08 66050 0101 0108 1032 27
SWIFT- BIC; KARSDEXXX


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 13 ፍርቂ መዓልቲ ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ካብ ውሽጥን ወጻእን ዝመጹ መእመን ነጋዶ ብሓባር ጸሎት ንገስተ ሰማይ ኣዕሪጎም ስም ኣብቆዑ ነቲ ኣብ ሃገረ ኢንዶነዢያ ኣብ ከተማ ሱራባያ ዝተፈጸመ ጸረ ክርስቲያን ዝሓቀነ ግብረ ሽበራዊ መጥቓዕቲ ጠቒሶም፡ ንማሕበረ ሰብ ክርስቲያንን ሕዝብን ኢንዶነዢያ ቅርበቶም ገሊጾም፡ ስለ እቶም ናይ ሞት ሓገጋ ዘጋጠሞም ከምዝጸለዩ ልእኽቲ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ በነደታ ካፐሊ ሓቢረን።
ቅዱስ ኣቦና ንሃገረ ኢንዶነዢያ እናሓሰቡ ዓመጽ ክውገድ ጻውዒት ኣቕሪቦም ነቶም ናይ ሞት ሓደጋ ነዘጋጠሞም እግዚኣብሔር ኣብ መንግስቱ ክቕበሎም ማህሰይቲ ንዝወረዶም ከኣ ቅልጡፍ ምፍዋስ ተመንዮም፥
ዝተፈቐርኩም ኣሕዋተይ ኣሓተይን፡ በቲ ኣብ ከተማ ሱራባያ ኣብ ዝርከቡ ናይ ማሕበረ ክርስቲያን ናይ ስግደትን ኣምልዀን ስፍራታት ዝተፈጸመ መጥቓዕቲ እናሓሰብኩ ንሕዝብን ንማሕበረ ክርስቲያን ሃገርን ኢንዶነዢያን ቅርበተይን አረጋግጽ፡ ስለ እቶም ናይ ሞት ሓደጋ ዘጋጠሞምን ስለ ኣባይቲ ስድራኦምን ጸሎተይ የዕርግ፡ ብሓባር ከምዚ ዓይነት ግብረ ዓመጽ ክውገድን ኩሉ ኣብ ልቡ ጽልእን ዓመጽን ቦታ ከይሃይበ ንዕርቅን ሕውነትን ክቕንዕ ብሓባር ጸሎት ልመናን ናብ እግዚኣብሔር ነቕርብ፡
ከምዝበሉ ዝሓበራ ልእኽቲ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ካፐሊ ኣስዒበን፥
እስላማዊ ሃገር እተሰምየ ሓይሊ ግብረ ኣሸበርቲ ናይቲ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ተሓታቲ እየ ይብል
ነቲ ኣብ ኢንዶነዢያ ዝተፈጸመ ጸረ ኣቢያተ ክርስቲያንን ማሕበረ ክርስቲያንን መጥቓዕቲ ወጣጥንን ፈጻምን ኣነ እየ እንክብል እስላማዊ ሃገር ቢሉ ገዛእ ርእሱ ዝሰመየ ሓይሊ ኣሸበርቲ ከምዘፍለጠን፡ ናይ ሃገረ ኢንዶነዢያ ርእሰ ብሔር ጆኮ ዊዶዶ ነቲ ዝተፈጸመ ግብረ ሽበራዊ መጥቓዕቲ ኰኒኖም፡ ተሓተቲ ተለልዮም ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትዮም ግብኡ ፍርዲ ንኽረክቡ ሓይሊ ጸጥታ ዘካይዶ ምርመራ ቅልጡፍ ክኸውን ኣተሓሳሲቦም፡ ተሓተቲ ንግብኡ ፍርዲ ዝብል ቃል ብትረት ከምዘስምዑ ኣፍሊጠን።
ካብቶም ለኪምካ ምጥፋእ ግብረ ሸብራዊ መጥቓቲ ፈጸምቲ ሓንቲ ኣደ ምስ ክልተ ደቃ ከም ዝርከብዎም ናይቲ ከባቢ ሓይሊ ጸጥታ ዝሃቦ ምንጪ ዜና ዝጠቐሳ ልእኽቲ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ፥ ካለኤይቲ ጓለንስተይቲ እውን ከምእተሳተፈተን ሓደ ላምብሬታ ዝተወጠሐ እውን ናብ ናይ ሓንቲ ቤተ ክርስቲያን ቅርዓት ብምእታው ለኪምካ ናይ ምጥፋእ መጥቃዕቲ ከምዝፍጸመን እቲ ለኪምካ ናይ ምፍጥፋእ ግብረ ሸብራ መጥቓዕቲ ኣባላት ሓንቲ ስድራ ቤት ዝተፈጸመ ከምዝመስል ናይቲ ከባቢ ሓይሊ ጸጥታ ዝሃብዎ መግለጺ ጠቒሰን ይሕብራ።


text:
ናይ ደቓይቕ ኣጀንዳ ሰሙናት ካብ ኣዛረበና፡ ናይ መዓልታት ኣጀንዳ ዓመታት ካብ ኣሳሓሓበና፡ ኣብ መወዳእትኡ ከይተሰማማዕና ብቖጸራ ካብ ተፈላለና፡ እንታዩ ብልሓቱ - እንታዩ ወሪዱና?
ፍትሓውን ደሞክራሲያውን ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ግዜን ቦታን ደረት የብሉን።
ጭቖና ክሳብ ዘሎ ቃልሲ ጸረ ጭቆና ክህሉ ናይ ግድን እዩ። ቃልሲ ንፍትሕን ደሞክራስን ከኣ መጀመርታ እምበር መወዳእታ የብሉን። ይትረፍዶ ኣብ ከም ሃገርና ኤርትራ ዝበለ ጨና ፍትሕን ደሞክራስን ኣብ ዝጠፍኣሉ ኩነታትሲ ይትረፍ ኣብቶም ንኣማእታት ዓመታት መስርሕ ፍትሓውነትን ደሞክራሲያውነትን ኣታኣታቲና ኢና ዝብሉ ሃገራት እውን እንተኾነ ፍትሕን ደሞክራስን ክዓሙቕን ክሰፍሕን ንምግባር ቃልሲ ኣየዕርፍን
ስምረትና ዓወትና - ፍልልይና ጥፍኣትና!!
ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ተዛሪቡ ዘስምዕ ሰሪሑ ዘድምዕ መሪሕ ውድብ ክንሃንጽ ኢና ዝብል ጭረሖ ሒዙ ኣብ ቀንዲ ዋኒን ህዝቢ ኤርትራ ክውዕል ይቃለስ ኣሎ። በብእዋኑ ዝምዕብል መደባት እናውጸአ ድማ ፖለቲካዊ ወፍርታቱ የጠናኽር ኣሎ።
ሓዳስ ዓመተ-2017፡ ንብሩህ መጻኢ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ!
ሓዳስዓመተ-2017፡ ንብሩህ መጻኢ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ!
መዓልታት፣ ኣዋርሕን ዓማውትን፡ ባህርያዊ ሕጊ ኮይንዎም ንባዕሎም ክብሉ’ዮም ዝመጹ። መዓልቲ ንመዓልቲ፤ ወርሒ’ውን ንወርሒ፡ ዓመት ከኣ ንዓመት እናወለዳ፡ ሓድሕድ እናተተኻኽኣ ከኣ ይሓልፋ። እነሆ ከኣ ሎሚ- 01 ጥሪ 2017፡ ነታ ዳግም ዘይንረኽባ ዝሓለፈት ዓመተ-2016 ተኪኣ ኣሃዱ ኢላ ትጅምር ኣላ።
12 ሓምለ መዓልቲ ጭፍጨፋ ኣካለ ስንኩላን ማይሓባር፡ ፋሽስታዊ ዝብኢ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣንጊሁ ዝነቀወላ ዕለት’ያ!
ካብ ርእሰ-ፋሽስቲ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ብዝተዋህበ ቀጥታዊ መምርሒ፡ ነቶም ህያው ሓወልቲ ሓርነታዊ ቃልሲ ህዝብና ዝኾኑ ሓርበኛታት፡ ነታ ዝተረፈት ፍርቂ ኣካሎም፡ ብናይ ጠያይቲ ኣድራጋ ዝተጨፍጨፉላ ጸላም ዕለት። እዚ ኣረሜናዊ ፍጻመ’ዚ ከኣ፡ ወግዓዊ ናጽነት ኤርትራ ቀዳማይ ዓመቱ ኣብ ዝበሓተሉ ረፍዲ ዝተፈጸመ’ዩ።
ዘመን መጽሔት ካልኣይቲ ሕታም
"ዘመን”፡ ወግዓዊ ልሳን ኤስደለ'ያ፡፡
ህዝብታት ህዝብታት ኤርትራ፡ ንሓርነቶም ኣብ ዘካይድዎ ዘለዉ ዘይሕለል ቃልሲ፡ ናይ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ኣረኣእያ ነጋሪት ኮይና ተገልግል፡፡ “ዘመን”፡ ድሑርን ኣረጊትን ኣተሓሳስባ ስዒርና፡ ንሎምን ጽባሕን ዘገልግለና ስልጡን ህዝባዊ ኣረኣእያ ንክዕንብብ፡ ቀንዲ ናይ ቃልሲ መሳርሒ’ያ።
ብመልክዕ PDF ኣብዚ ዳውሎንድ ክትገብርዋ ትኽእሉ::
ህዝቢ ኤርትራ = ተዛሪቡ ዘስምዕ - ሰሪሑ ዘድምዕ፡ ብቑዕ መሪሕ ውድብ ይሓትት ኣሎ = ኣለኹ ንበሎ!
ህዝቢ ኤርትራ = ተዛሪቡ ዘስምዕ - ሰሪሑ ዘድምዕ፡
ብቑዕ መሪሕ ውድብ ይሓትት ኣሎ = ኣለኹ ንበሎ!
ህዝቢ ኤርትራ፡ መጻኢ ዕድል ናይ ሃገሩ ባዕሉ ንክውስንን ንናጽነቱን ዝኸፈሎ ዋጋ ከቢድ’ዩ። ክትጸውዮ ዘጸግም መስተንክራዊ ጅግንነትን፡ ኩሉ-መዳያዊ መስዋእትነትን ከፊሉ፤ ሰውርኡ ዝሓተቶ ዘበለ ኩሉ ዋጋ።


text:
እቲ ናይ እዋንና ዓቢይ ስግኣት ግርጭት ስልጣነ ዘይኰነስ ድንቁርናን ኣኽራርነትን ዘንቅሎ ምስሕሓብ እዩ፡ ስለዚህ ሕድ ሕዳዊ ምቅርራብን ምፍልላጥን የድሊ ነዚ ዝበሉ ኣብ ሱዕዲ ዓረብ ንሓዋርያዊ መገሻ ዘካይዱ ዘለዉ ምስ ናይ ዓለም ሓቆፍ እስላማዊ ማሕበር ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ ሸኽ ሙሓማድ ኣብዱል ካሪም ኣል ዒሳ ዝተራኸቡ ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ዘተ ዘነቓቕሕ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ብፁዕ ካርዲናል ዣን ልዊስ ታውራን ምዃኖም ሎ ሶርቫቶረ ሮማን እተሰምየ ናይ ቅድስቲ መንበር ዕለታዊ ጋዜጣ ኣብ ናይ ትማሊ ሕትመቱ ኣፍሊጡ።
ኣብ ከንያ ርእሰ ከተማ ናይሮቢ ሓዋርያዊ ምብጻሕ ዘካየደ ናይ ቫቲካን ልኡካን ዝመርሑ ብዋና ጸሓፊኦም ኮምቦናዊ ካህን የኔታ ሚገል ኣንገል አዩሶ ጉይክሶትን ምስ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ዘተ ዘነቓቕሕ ጳጳሳዊ ቤት ምክሪ ጉዳይ ርክብ ምስ ሃይማኖ ምስልምና ሓላፊ የኔታ ካለድ ኣካሸሕን ተሰንዮም ካብ ዝሓለፈ ዓርቢ ዕለት 13 ሚያዝያ 2018 ዓ.ም. ኣብ ሪያድ ንሓርያዊ መገሻ ዝርከቡ ብናይታ ከተማ ምኽትል ኣመሓዳርን ዓለም ሓቆፍ እስላማዊ ማሕበር ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ ልዑል ሞሓመድ ቢን አብዱራሕማን ቢን ኣብዱልዓዚዝ ኣቀባብላ ዝተገበረሎም ምስ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ዘተ ዘነቓቕሕ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ብፁዕ ካርዲናል ታዉራን ሪያድ ኣብ ዝርከብ ናይ ቅድስቲ መንበር ሓዋርያዊ ልኡኽ ሕንጻ ኣብታ ሃገር ብዝተፈላለያ ስራሕ ተዋፊሮም ምስ ዝርከቡ ማሕበረ ክርስቲያን ተራኺቦም ናይ ቅዱስ ኣቦና ምጽንናዕ እምነት ኣቕሪቦም ኣብ እምነት ከምዘበራትዑ ሎ ሶርቫቶረ ሮማኖ ገሊጹ።
መንፈሳውነት እንገዳ ሕውነት የነቓቕሕ ምቅዋም ቅድመ ፍርዲ የተኣታትው
ብፁዕ ካርዲናል ታዉራን ምስ ናይ ዓለም ሓቆፍ እስላማዊ ማሕበር ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ ኣብ ዘካየድዎ ርክብ ዕለት 21 መስከረም 2017 ዓ.ም. ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ ሸኽ ሙሓማድ ኣብዱል ካሪም ኣል ዒሳ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ምስ ቅዱስ ኣቦናን ከምኡ እውን ምስ ዝተፈላለያ ሃማኖታት ናይ ሓባር ዘተ ቤት ምኽርን ዘካየድዎ ርክብ ዘኪሮም፡ ኣብ ቅድስቲ መሬትን ሮማን ካልኦት ሃገራትን ዘሎ ናይ ኣምልኾን ስግደት ቅዱሳት ቦታታት እናሓሰቡ ቅዱሳት ስፍራ ንኹሉ ሰብኣዊ ፍጡር ክፉት እዩ፡ ንኣማንን ኢኣማንን ንካልኦት ሃይማኖታት ሰዓብቲ ርህው ማዕጾ ዘለወን ቅዱሳት ኣባይቲ ኩሉ እያተን። ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝርከባ ኣባይቲ እስላም እውን ንበጻሕቲ ክፉታት ምዃነን ዘኪሮም፡ እዚ ርክብ’ዚ ሕውነት የነቓቕሕ ሕድ ሕዳዊ ቅድመ ፍርድ የጥፍእ ከምዝበሉ ዝሓበረ ናይ ቅድስቲ መንበር ዕለታዊ ጋዜጣ ኣስዒቡ፥ ሃይማኖት ኣብ ሰብኣዊ ፍጥረት ውሳጤ ዘሎ ክቡር ሃብቲ እዩ። ምእንቲ’ዚ ብዙሓት እምነቶም ሕይወትን ክዕቅቡን ክከናኸኑን፡ ዝተፈላለያ ሃማኖታት ሰዓብቲ ዝፍጽምዎ ኑዛዜ እምነት ክሳብ ሰማዕትነት ዘብጽሖም ምዃኑ ከምዝገለጹ ኣፍሊጡ።
ብፁዕ ካርዲናል ታውራን፥ ዛዕባ ኣኽራርነት
ኣብ ኵለን ዝተፈላለያ ሃይማኖታት መኽረርትን ጸንፈይናታትን ከምዘለዉን ብዙሓት ቀናእተይና እምነት ምዃኖም እወታዊ ክነሱ ብቐሊሉ ብጸንፈይናነትን ኣኽራርነትን እናተሳሕቡ ነቲ ካብ ጥበብን ጽኑዕ ምስትውዓል ሃይማኖት ዝነቅል መንፈስ ቀናእተይናነት መጋበሪያ ኣኽራርነት ናብ ምዃን ከድህብ ምርኣይ የሕዝን። እምነቶም ክቕይሩ ብዝወርዶም ጸቕጢ ምኽንያት ነቲ ቀናእተይና እምነቶም ምዃን ናብ ኣኽራርነት ብምቕያር ዝፍጸም ዘይምቅብባልን ዘይምክብባርን ተግባር ክውገድ ኣተሓሳሲቦም፡ እትስዕቦ እምነት ኪሒድካ ሃይማኖትካ ክትቕይር ትሕተት እተዘይሰዳዕካ ትቕተል፡ ብዙሓት እዚ ሓደጋ’ዚ የጋጥሞም ኣሎ፡ ብስም እግዚኣብሔር ዝፍጸም መቕተልቲ ኣሸባርነትን ንገዛእ ርእሱ ጸረ እግዚኣብሔርን ሃይማኖትን እዩ ቢሎም፡ እቶም ብስም ሃይማኖት ጸረ እግዚኣብሔር ተግባራት ዝፍጽሙ እግዚኣብሔር ልቦም ክትንክፎ ስሌኦም ንጸልይ ከምዝበሉ ሎ ሶርቫቶረ ሮማኖ ኣመልኪቱ።
ናይ ሓባር ንጹር መምርሒ ንሕንጸት ናይ ስግደትን ኣምልኾን ስፍራ
ብፁዕ ካርዲናል ታውራን ኣብቲ ርክብ፡ ሃይማኖት በነጻነት ዝቐርብ እምበር ጸቕጢ ኣይኰነን፡ ስለዚህ ብነጻ ድላይካ ብእሽታ ክትቕበሎን ወይ ክትነጽጐን ውልቃዊ ምርጫ እዩ፡ ኣብዚ ሓሳብ’ዚ ክርስትያንን እስላምን ብዘይ ቅድመ ኩነት ክሰማምዑ ይግባእ። እዚ ኸኣ ናይ ስግደትን ኣምልዀን ስፍራ ንምሕናጽ ናይ ሓባር መምርሒ ክኸውን ኣለዉ፡ ኵለን ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ብማዕረ ክረአያን ኣብ ዝኣትዋሉ ሃገር ዜጋዊ መሰል ክህልወን ኣለዎ። ፍርሒ ኣብ ጽልእ ሃይማኖት ምስልምና ድዩ ጽልእ ኣብ ልዕሊ ክርስትና ክህሉ ዝገብር ኣሰራርሓ ክውገድ ኣለዎ፡ ስለዚህ ናይ ዝተፈላለያ ሃማኖታት መራሕቲ፡ ሃይማኖት ነገልግሎት ፖለቲካዊ ርእየት ከይውዕል ክከላኸሉ ከምዘለዎምን፡ ኣሸባርነት ዓቢይ ስግኣት እዩ፡ ከምዚ ብምዃኑ ካብ ዝተፈላለያ ሃይማኖት ይምጻእ ኵለን ሃይማኖታትን መራሕቲ ሃይማኖታትን ክኹነን እምበር ምኽንያታዊ ንምግባር ምፍታን ጌጋ እዩ፡ ኣሸባርነት ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ሰላማዊ ናይ ሓባር ናብራ ይሕወኽ፡ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ሰላማዊ ናይ ሓባር ናብራ ዝከኣል ጥራሕ ዘይኰነስ ሰላማዊ ናይ ሓባር ናብራ ንገዛእ ርእሱ መለለዪ ኵለን ሃይማኖታት ምዃኑ ምምስካር የድሊ ከምዝበሉ ሎ ሶርቫቶረ ሮማኖ ኣመልኪቱ።
እቲ ዝፈጠረና እግዚኣብሔር ናይ ሓድነት እምበር ናይ ምግምማዕን ተጻባእነትን ምኽንያት ኣይንግበሮ
ህብረ ሃይማኖት ናይ ገዛእ ርእስኻ ሃይማኖት ከተዑምቕን ከተስተንትን ክትርዳእን ምኽንያት እዩ ዝኸውን፡ ስለምንታይ እውነተይና ዘተ ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ካብ ኑዛዜ እምነት እዩ ዝነቕል። ኵለን ሃይማኖታት ሓደ ዓይነት እያተን ምባል ጌጋ እዩ፡ ይዅን ደኣ እምበር ኩሎም ኣመንቲ እቶም እግዚኣብሔር ዝደልዩ ሰብ ጽቡቕ ድላይን ኩሉ ሰብኣዊ ፍጥረ ብሰብኣዊ ክብርን መሰልን ማዕረ እዩ። ስለዚህ ዝዀነ ይዅን ሰብ ዝመረጾ ሃይማኖት ክስዕብ ናጻ እዩ፡ እቲ ዝፈጠረና እግዚኣብሔር ናይ ሓድነት እምበር ናይ ምግምማዕን ጽልእን ምኽንያት ክኸውን የብሉን ከምዝበሉ ሎ ሶርቫቶረ ሮማኖ ኣብ ናይ ዕለት 17 ሚይዝያ 2018 ዓ.ም. ሕትመቱ የመልክት።


text:
ግብጽን ኡጋንዳን ኣብ ጸሓያዊ ጸዓትን ካልእ ምትሕግጋዝን ስምምዕ ይኽትማ
Radio Erena: 10 May 2018
ግብጺ ንኡጋንዳ፣ 4 ሚገዋት ዘመንጩ ጸሓያዊ ጸዓት ንክትሃንጸላ ስምምዕ ከምዝኸተማ ማዕከናት ዜና ኡጋንዳ ሓቢረን።
እዚ ዝተሓበረ፣ ፕረዚደንት ኡጋንዳ ዩዌሩ ሙሰቬኒ፣ ኣብ ካይሮ ናይ ሰለስተ መዓልታት ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ንምፍጻም ብ8 ግንቦት ናብ ካይሮ ድሕሪ ምእታዉ ምስ ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደል ፈታሕ ኣል ሲሲ ተራኺቡ ኣብ ዝተዘራረበሉ ኣጋጣሚ'ዩ።
ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ብዘቕርብኦ ዘለዋ ጸብጻባት፣ መራሕቲ ኡጋንዳን ግብጽን፣ ብዘይካ'ቲ ኣብ ጸዓት፣ ንግድን ወፍርን ዘተኮረ ሓያሎ ስምምዓት ምኽታሞም፣ ኣብ ኣውራ'ቲ ዘራኸቦም ነጥብታት ዋሓዚ ናይልን ኣጠቓቕምኡን ኣብ ዝብል ኣጀንዳ ተዘራሪቦም’ዮም።
ግብጺ፣ ነቲ ብዋዕላ ኢንተበ ዝተሰምየ ስምምዕ ናይል ዘዋስነን ሃገራት ዳግመ ግምት ክግበረሉን ንዓኣ ብዘርብሓ መንገዲ ከምሓድሽ ክኽለስን ከምእትደሊ'ዩ ዝግለጽ።
ኢትዮጵያ እትሃንጾ ዘላ ዲጋ ንግብጺ ሻቕሎት ፈጢሩላ ከምዘሎ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ንምህናጽ እቲ ዲጋ ንዝድግፋ ሃገራት ዞባ ናይል ኣንጻሩ ደው ክብላ ንምሕባለን ሓያሎ ዲፕሎማስያዊ ጻዕሪ ተካይድ ምህላዋ ተንተንቲ የረድኡ።
ግብጺ፣ ምስ ሱዳን፣ ኡጋንዳ፣ ደቡብ ሱዳንን ርዋንዳን ከተካይዶ ዝጸንሐት ጽዑቕ ዲፕሎማሲ፣ ትደልዮ ዕላማ ንምህራም ከምዘየኽኣላ ዝገለጹ እቶም ተንተንቲ፣ ንፕረዚደንት ኡጋንዳ ናብ ካይሮ ምዕዳማ'ውን ኣካል ናይዚ ክኸውን ከምዝኽእል ይጠቕሱ።
ሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ብወገኑ፣ ናብ ኩለን'ተን ምስ ናይል ምትእስሳር ዘለወን ጎረባብቲ ሃገራት ዘካይዶ ዘሎ ዑደት ብምቕጻል ኣብ ዝመጽእ ቅንያት ናብ ካምፓላ ከምርሕ ትጽቢት ኣሎ።
=======================


text:
መንግስቲ ንተበፃሕነት ዝርግሐ መንገዲ ብዝሃቦ ፍሉይ ቆላሕታ ዝድህሰስን ዝጭበጥን ለውጢ ዋላ እኳ እንተኣመዝገበ፣ ሕዚ እውን ህዝብና ፅሬቱ ዝሓለወ መንገዲ ንኽማለአሉ ሕቶ ካብ ምልዓል ዓዲ ኣይወዓለን። ምኽንያቱ እቶም ብብርኪ ፀፀር ዝተሰርሑ መንገድታት ኣብ ፅሬት ይኹን ኣብ ሰለጤን ቁጠባዊ ምንቅስቓስ ሓደ ሕብረተሰብ ኣሉታዊ ፅልዋ ምሕዳሮም ስለዘይተርፍ። ብመሰረት እዚ እዩ እምበኣር ህዝቢ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ዝተዘርገሐ ፀፀር መንገድታት ናብ ኣስፋልቲ ንኽዓብይሉ ሕቶታት ዘልዕል ዘሎ። ትሕዝቶ እዚ ፅሑፍ እውን ንብርክት ዝበሉ ዓመታት “መንገዲ ኣስፋልቲ ይሰርሐልና” ዝብል ሕቶ ዘልዕሉ ካብ ዝነበሩ ነበርቲ ዝተፈላለዩ ከባብታት ናይ ነበርቲ ወረዳ ሰሓርቲ ሳምረ ክንድህስስ ኢና።
ወረዳ ሰሓርቲ ሳምረ ካብ ዘበነ ሃፀይ ሃ/ስላሴ ጀሚሩ ምስ ከተማ መቐለ ዘራኽብ ፀፀር መንገዲ ተሰሪሑሉ እዩ። ህዝቢ ሰሓርቲ ሳምረ እውን በዚ መንገዲ ኣቢሉ ምስ ከተማ መቐለ ከምኡ እውን ምስ ካልኦት ከባብታት ዘለዎ ቁጠባው፣ ማሕበራውን ፖለቲካውን ርክብ እናጠናኸረ ፀኒሑ እዩ። ልዕሊ 99 ምኢታዊ ሸቐጣቱ ዘእትወሉን ዘውፅአሉን እዉን ምስ መቐለ ብዝራኽብ መንገዲ ኣቢሉ እዩ።
ይኹን እምበር እቲ መንገዲ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ዋላ እኳ ፅገና እንተተገበረሉ ኣስፋልቲ ብዘይምዃኑ ግን ኣብ ዕለታዊ ምንቅስቓስ ነበርቲ እታ ወረዳ ፅዕንቶ እናሕደረሎም መፂኡ እዩ። ካብዚ ብምብጋስ ህዝቢ እታ ወረዳ ንብርክት ዝበሉ ዓመታት ንመንግስቲ ሕቶ “ይሰረሐልና” እናልዐሉ ክመፁ ገይርዎም እዩ። ዋላ እኳ ብነበርቲ እታ ከባቢ ብተደጋጋሚ ሕቶ “ኣስፋልቲ ይሰረሐልና” ይልዓል እምበር ምስ ዓቕሚ መንግስቲ ተታሒዙ እንተይተመለሰሎም ፀኒሑ። ስለዝኾነ እውን ካብ ሕቶ ልምዓት ሓሊፉ ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር እታ ወረዳ ናብ ምዃን ኣምሪሑ እዩ።
ነባር ተጋዳላይ መሰለ ኣዳነ ነባሪ ወረዳ ሰሓርቲ ሳምረ እዩ። መንእሰያት ትግራይ ወታደራዊ ስርዓት ደርግን ወራር ሻዕብያን ንምምካት ኣብ ዝገብርዎ ተጋድሎ ንሱ እውን ፃውዒት ዓዲ ኣኽቢሩ ተኳሺሑ። እዋን ግልጋሎቱ ወዲኡ ብኽብሪ ናብ መረበቱ ምስ ተመለሰ ድኽነት ንምጥፋእ ኣብ ዝግበር ዘሎ ቃልሲ እውን ናብርኡ ንምሽናፍ ኣብ 2000 ዓ/ም ኣብ ከተማ ሳምረ ቤት ብልዒ ከፊቱ ኣብቶም ዝሓለፉ ትሽዓተ ዓመታት ንጡፍ ምንቅስቓስ ንግዲ እናገበረ ይርከብ። ከተማ መቐለ ምስ ከተማ ሰቖጣ ዘራክብ መንገዲ ብማእኸል ከተማ ሳምረ ሰንጢቑ ስለዝሓልፍ ንግዳማዊ ምንቅስቓስ እታ ከተማ ውዕውዕ ንክኸውን ዕዙዝ ግደ ኣለዎ። ይኹን እምበር እቲ ፀፀር መንገዲ ብዘይ ፅገና ንብርክት ዝበሉ ዓመታት ስለ ዘገልገለ ብፍላይ ኣብ እዋን ክረምቲ ከም ድሌትካ ንምንቅስቓስ ኣዝዩ ኣፀጋሚ ኮይኑ ፀኒሑ እዩ። ንኣብነት ኣብ ዝሐለፈ እዋን ክረምቲ ካብቲ ከባቢ ዝፈስስ ውሑጅ ብልዕሊ እቲ መንገዲ ይፈስስ ስለዝነበረ ሓደ ዓብዪ ድልድል ተሸርሺሩ ስለዝፈረሰ ካብን ናብን (መቐለ-ሳምረ-ፊናርዋ- ሰቖጣ )ዝግበር ዝነበረ ጉዕዞ ንከባቢ ሓደ ወርሒ ዝኣክል ተቛሪፁ ከምዝነበረ እሞ ብፍላይ ንምትእጉጓል ስራሕቲ ወትሩ ከምዝሳጥሑ ነጊሩና።
ብመሰረት እዚ ድማ ካብ መቐለ ናብ ሳምረ ንምኻድ ብዓድጉደም ዜርካ ዝኽየደሉ ነዊሕ ጉዕዞ ከም መማረፂ ይዉሰድ ነይሩ። እቲ መንገዲ ንሱ (ካብ ዓድጉዶም ናብ ሳምረ ዝወስድ) ብጣዕሚ ፀቢብን ኣፀጋሚ ኣቀማምጣ መሬት ዝነበሮን ስለዝኾነ ብጣዕሚ ኣፀጋሚ ኩነታት ከም ዘሕለፈ እዩ ተጋዳላይ መሰለ ዝዛረብ። ንሱ ጥራሕ ዘይኮነስ ካብ መቐለ ናብ ሰቖጣ ብየጭላ -ሃገረ ሰላም ኣቢልካ ይኽየድ ስለዝነበረ ኣብ “ዕለታዊ ምንቅስቓስ ንግድና ፅዕንቶ ከሕድረልና ገይሩ እዩ” እዉን ይብል። በዙይ ምኽንያት እውን ኣብቶም ዝሓለፉ መድረኻት ሰናይ ምምሕዳር ነባራይ ከተማ ሳምረን ከባቢኣን ኣምሪሩ ካብ ዘልዐሎም ሕቶታት ሓደ ኮይኑ ፀኒሑ እዩ።
ህዝቢ ሰሓርቲ ሳምረ ከምቶም ካልኦት ህዝብታት ትግራይ ብረት ኣልዒሉ ዝተቓለሰን መንገዲ ዝመርሐን ህዝቢ እዩ። ነዚ ተቓላሳይ ህዝቢ መንገዲ እውን ክንእስ ተዘይኮይኑ ኣይበዝሖን ። ይኹን እምበር ብሕፅረት በጀት መንገዲ ኣስፋልት ከይተሰርሐሉ ፀኒሑ እዩ። ሕዚ ግን መንግስቲ ካብ ዘለዎ ኣታዊ ኣዋዲዱ፣ ነዚ ዓመታት ዘቑፀረ ሕቶ አስፋልት መንገዲ መቐለ-ሳምረ-ፊናርዋ እናሰርሐ ይርከብ።
እቲ ፕሮጀክት መንገዲ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት እዩ ጨረታ ወፂኡሉ። ፕሮጀክት ኢንተርፕራይዝ ኮንስትራክሽን ምክልኻል ሃገር ዝሰዓረ እንትኾን፣ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መስከረም ጀሚሩ ስራሕቲ ቅድመ ምድላዋት ወጊኑ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ጥሪ 2009 ዓ/ም ስራሕቲ ፀረጋ ብዕሊ ከም ዝጀመረ ሓላፊ ቢሮ ኮንስትራክሽን፣ መንገድን መጓዓዝያን ክልል ትግራይ ኣይተ ተስፋይ ኪሮስ ይገልፁ። እቲ “ፕሮጀክት መንገዲ መቐለ-ሳምረ-ፊናርዋ” ዝብል ስያመ እንትኾን ምስ ፕሮጀክት መንገዲ “ኣግበ-የጭላ-ሰቖጣ” ኣብ ፊናርዋ ዝራኽብ መንገዲ እዩ። ሓፈሻዊ ንውሓቱ ድማ 94 ኪሎ ሜትሮ ይበፅሕ። እቲ ፕሮጀክት ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ዓመትን ፈረቓን ዝውዳእ ኮይኑ ብፌደራል በዓል መዚ መንገድታት ዝሽፈን ብር ሓደ ነጥቢ ሓሙሽተ ቢልዮን በጀት ድማ ተታሒዝሉ ይርከብ።
ንከባቢ 15 ዓመታት መኪና ብምግናሕ ኣብ እዋን ሓጋይ ብደሮና፣ ኣብ እዋን ክረምቲ እውን ብጭቃን ብውሕጅን ኣብ በረኻ እናሓደረ ሓሳረ መከረኡ ይበልዕ ከምዝነበረ ገናሒ መኪና መንሱር ብርሃኑ ይዛረብ። እዚ መንገዲ እንትስራሕ ከም በዓል መንሱር ብርሃኑ ዝኣመሰሉ ገናሕቲ መካይን ወይ እውን ተጓዓዝቲ ህዝቢ ሳምረ ጥራሕ ኣይኮኑን ዝርብሑ። እኳ ደኣስ እቲ ኣስፋልት መንገዲ ሒዝዎ ዝመፅእ ረብሓ ኩለ መዳይ እዩ። ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተገለፀ እቲ መንገዲ ምስ ከተማ ሰቖጣ እውን ዘራኽብ ስለዝኾነ ካብኡ ሓሊፉ መቐለ ምስ ከተማታት ላሊበላን ባህርዳርን ዘራኽብ እውን ብምዃኑ ህዝቢ ትግራይ ምስ ህዝብታት ክልል ኣምሓራ ዝራኸብሉ መንገዲ እውን እዩ።
እቲ መንገዲ ካብ ሓዱሽ መናሃርያ (ላጪ) ስለዝብገስ እታ ብፅበት መንገዲ ትጨናነቕ ዘላን “ቀለበት መንገዲ” ዘይብላን ከተማ መቐለ እውን ሓዱሽ ገፅታ ዝፈጥረላ ከም ዝኾነ እዮም ኣይተ ተስፋይ ኪሮስ ዝገልፁ። እቲ ምንታይ እዚ መንገዲ ኣስፋልት ኣብ ውሽጢ ከተማ መቐለ ጥራሕ ከባቢ 21 ኪሎ ሜትሮ ስለ ዝሽፍን እንትኸውን 50 ሜትሮ ወርዲ ከምዘለዎን ወሰና ወሰን እቲ መንገዲ እውን ሓምለዋይ ከባቢ ክህልዎ ተገይሩ ስለዝስራሕ ኣብ ፅባቐ ከተማ መቐለ ፍሉይ ድምቀት ከምዝህባ ትፅቢት ይግበረሉ።
ብሓፈሻ መንገዲ እንትህሉ ዝርግሐ ሓይሊ መብራህቲ ይቀላጠፍ፣ ቀረብ ፅሩይ ዝስተ ማይ ክተማልእ ትኽእል፣ ብምኽንያት ሕርሲ ህይወት ኣደ ንኸይሓልፍ ክሳብ ኣፃድፍ ገፀር እትውንጨፍ ኣምቡላስ ብግዚኣ ክተርክብ ስለ ዝገብር ረብሓኡ ኩለመዳይ እዩ። ካብዚ ብተወሳኺ መሰሰኒ ፍርያት ሕርሻ ዝኾኑ ዘመናዊ ድኹዒታት ናብ ኢድ ሓረስታይ ኣብ እዋኑ ክበፅሕ ስለዝገብር እዚ መንገዲ “መእተዊ ሰረት ኩሎም መሰረተ ልምዓት እዩ ” እንተበልናዮ ይገልፆ እዩ።
ነዙይ ብምእማን እውን መንግስቲ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ መሰረተ ልምዓት መንገዲ ዝምድቦ በጀት እናዓበየ ኣብ ተበፃሕነትን ፅሬት ዝርገሐ መንገዲ ትኹረት ሂቡ እናሰርሐ ይርከብ። ህዝቢ ወረዳ ሰሓርቲ ሳምረ ሕፅረት በጀት መንግስቲ ኣብ ግምት እናእተወ ሕቶኡ ብዴሞክራሲያዊ መንገዲ ክሓትት ከምዝፀንሐ ይፍለጥ ። ይኹን እምበር ኣብ ዓዘቕቲ ድሕረት ዝፀንሐት ዓዲ ኣብ ሓደ ፀሓይ ሕቶ መሰረተ ልምዓታት ክማላእ ስለዘይኽእል ብዝሓዞ ትልሚ መሰረት ሕዚ እናወገነላ ይርከብ። ንህዝቢ እታ ወረዳ እንኳዕ ደስ በለካ እናበልና ግዜ ክሓፅርን ክነውሕን ይኽእል እምበር ትግራይና “ብፅርግያ ዓይኒ ዓራት ክንገብራ ኢና ” ኢሉ ዝጨረሐ ውድብን መንግስትን ንኩለን ከባብታት ከምዘባፅሐለን ምግንዛብ የድሊ።


text:
ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኤርትራውያን ንምድንፋዕ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ዓመታዊ ጸብጻብ 2017
መእተዊ፦
ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኤርትራውያን ነቲ – ካብ ህዝቢ ብህዝቢ ንህዝቢ – ዝብል መሰረታዊ ኣገባብ ምርኩስ ብምግባር፣ ነቲ ዘበገሶ መስርሕ ካብ ህዝቢ ብህዝቢ ንምግባሩ፣ ኣብ መፈለምታ ብመንገዲ ጋዜጣዊ መግለጺ ጎስጓስ ብምክያድ፣ ከተምቲ ህጹጽ መጸዋዕታ ካብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ኣኪቡ። ኣብ ድሮ መዓልቲ ነጻነት ኤርትራ 23 ግንቦት 2016 ፣ ንህዝቢን ሃገርን ካብ ኣትይዎ ዘሎ ሕሱም ምልካዊ መግዛእቲ ንምድሓን ኩሉ ኤርትራዊ ደላይ ፍትሒ ዝሳተፈሉን ዝውንኖን መንገዲ ንምጥጣሕ ዝዓለመ ልዕሊ 200 ኤርትራውያን ዝኸተሙሉ – ህጹጽ መጸዋዕታ ናብ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያን – ኣቕረበ። ብኡ ንብኡ፣ ካብ እቶም ከተምቲን ደገፍትን ናይዚ ተብግሶ ሓይሊ ዕማም ቆይሙ፣ ብዕቱብ ዘተን ምርድዳእን፣ ዝተማለአ – መደበ-ትግባረ – ብምሕንጻጽ ኣብ ናይ ምልዕዓልን ጎስጓስን ስራሕ ኣተወ።
ስሙ ከም ዝሕብሮ፣ መጸዋዕታ ዓ.ተ. ፣ ነቲ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ዝተበገሰ – ህዝባዊ ምንቅስቓስ ኤርትራውያን ንምድንፋዕን፣ ኣብ ኩሉ ኤርትራውያን ዝርከብዎ ከተማታትን/ኣከባቢታትን – ህዝባዊ ባይቶ ምቛም እዩ። እቲ ዝቐውም ኣከባቢያዊ ባይቶ መሰረትን ምንጪን ናይ እቲ ብዞባን ብዓለምለኸን ዝቐውም – ህዝባዊ ባይቶ ኤርትራውያን ይኸውን። ካብ ዓለምለኻዊ ህዝባዊ ባይቶ ዝምረጽ ዓለምለኻዊ መሪሕነት፣ ምስ ኩሎም እቶም ኣብ ቃልሲ ዝርከቡ ውድባትን ማሕበራትን ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝርከቡ ናይ ለውጢ ኣካላትን፣ ንመላእ ደለይቲ ፍትሒ ዘስመረ ፣ ህዝቢ ዝቕልሶን ዝውንኖን – ዓቢ ናይ ዓወት ስትራተጂ ይትግብር። ቀንዲ ተልእኾኡ ብስሙር ድምጺን ስሙር ቅልጽምን ምልኪ ብምልጋስ ሃገርን ህዝብን ምድሓንን ፣ ናብ ቅዋማዊ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ምስግጋርን እዩ።
ዓ.ተ. ንኩሎም እቶም ምእንቲ ፍትሕን ሓርነትን ዝካየዱ ዘለዉ ጻዕርታት ናይ ውድባትን፣ ማሕበራትን ብምኽባር፣ ኣብ ምቛም ህዝባዊ ባይቶታት፣ ደገፎም ከበርክቱን ከተባብዑን ፣ ናብ ኩሎም ኣድራሻኦም ዝተረኽበ ፖለቲካዊ ውድባት – ሰፊሕ ደብዳበ ልኢኹ። ነቶም ኣድራሻኦም ክረኽቦም ዘይከኣለ ውድባትን ትካላታን ንምብጻሕ፣ ቅሉዕ ደብዳበ ብመንገዲ መራኸቢ ብዙሓን ብሰለስተ ቋንቋታት (ትግርኛ፣ዓረብኛ፣ እንግሊዝኛ) ዘርጊሑ። ኣብ ዘካየዶ ህዝባዊ ሰሚናራትን ኣኼባታትን ካብ ተሳተፍቲ ዝቐረበ ዝተፈላለየ ሕቶታት ምርኩስ ብምግባር፣ ተደጋጊሞም ዝሕተቱ ሕቶታታ ንምብራህ ዘኽእል ሰነድ ናብ ህዝቢ ዘረጊሑ።
ንጥፈታት ዓለምለኻዊ ተበግሶ 2017፦
መሰረታዊ ሰነዳት ዓ.ተ.፦ ህጹጽ መጸውዕታ፣ መደበ-ትግባረ፣ካልኦትን ኣገደስቲ ሰነዳትን ብምዝርጋሕ ዝተጀመረ ንጥፈታታት ምጉስጓስን ምልዕዓልን፣ ኣብ 2017 እዚ ዝስዕብ ንጥፈታት ኣካይዱ፦
- ሓይሊ ዕማም ዓ.ተ. ስሩዕ ሰሙናዊ ኣኼባታት ብምክያድ፣ ነቲ ኣብ ጎስጓስን ውደባን ኣብ ኣከባቢታት ዝካየድ ንጥፈታቱ ኣወሃሂዱ።
- ብመንገዲ ማሕበራዊ ሚድያ፣ ተደጋጋሚ ናይ ህዝቢ ሰሚናራት ተኻይዱ። ኣብ ናይ ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ናይ ዘተ-ማዕከናት ብዙሓት ዝተሳተፍዎ፣ ንነዊሕ ሰዓታት ዝተኻየደ ሰሚናራት፣ ተልእኾ ዓ.ተ. ብምብራህ ንኹሉ ዝቐርበሉ ሕቶታት ናይ ህዝቢ መሊሱ።
- ናይ ዝተኻየዱ ህዝባዊ ሰሚናራት ዩትዩብ ቪድዮታት ተቐሪጹ ብመንገዲ ስኒትናን ኣሰናን ተዘረጊሑ።
- ብመንገዲ ናይ ሬድዮ ቃለ መሕትት፣ ኣብ ሬድዮ ኣሰናን፣ ሬድዮ ኤረና፣ ድምጺ ኤርትራ፣ ቲቪ ቴምፖ ኣፍሪክ – ሰፋሕቲ መግለጺታትን መብርሂታትን ተዋሂቡን ተቓሊሑን።
- ኣብ ድሮ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ፣ ናይ ደገፍ መልእኽቲን መጸዋዕታን ተዘርጊሑ።
- ተኸታታሊ ኣኼባታት ናይ ከተምቲን ደገፍትን ዓ.ተ. ኣብ ናይ ዓ.ተ. ፓልቶክ ገዛ ተኻይዱ።
- ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ህዝባዊ ሰሚናራት ተኻይዱ። ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ፣ ፊላደልፍያ፣ ኢንድያናፖሊስ ወዘተ ህዝባዊ ሰሚናራት ተኻይዱ።
- ኣኼባታት ናይ ከተምቲን ደገፍትን ዓ.ተ. ኣብ ናይ ዓ.ተ. ፓልቶክ ገዛ ተኻይዱ።
- ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታትን ሰሜን ኣመሪካ ዝርከባ ህዝባዊ ትካላት ርክባት ተኻይዱ።
- ምስ ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ ዓባይ ብሪጣንያ፣ ተደጋጋሚ ኣኼባታት ብምክያድ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንምድንፋዕ ተመኩሮታትን ሓሳባትን ተወሃሂቡን ፣ ብኣድማዒ መንገዲ ተሓባቢሩ ክሰርሕ ተሰማሚዑ።
- ኣብ ወርሒ ሓምለ 2017 ኣብ ናይ ቶሮንቶ ካናዳ ፈስቲቫል፣ ልኡኽ ዓ.ተ. ብምስታፍ፣ ኣብ ዝተኻየደ፣ ናይ ግሩፕ ዘተ ተሳቲፉን፣ ብጽሑፍ ናይ ደገፍ መልእኽቱ እቕሪቡ።
- ኣብ ከተማ ዮቶቦሪ ሽወደን፣ ኣብ ናይ ደለይቲ ፍትሒ ሰሚናራትን ኣኼባታትን ናይ ዓ.ተ. መጸዋዕታን፣ መደብ-ትግባረን ሰፊሕ መብርሂ ተዋሂቡ።
- ኣብ ወርሒ ሓምለ 2017 ኣብ ጀርመን ኣብ ዝተኻየደ – ሃገራዊ ዘተ ኤርትራውያን ብሰለስተ ኣባላት ሓይሊ ዕማማ ዝቖመ ልኡኽ ዓ.ተ. ተሳቲፉ። ኣብ እቲ ዝተኻየደ ናይ ዘተ መድረኻት ተሳቲፉን፣ መልእኽቲ ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኣቕሪቡ።
- ብመድረኽ ንሃገራዊ ዘተ ዝተዳለወ፣ ኣብ ጀርመን ፍራንክፈርት ዝተኻየደ ኮንፈረንስ ብዝተገብረሉ ዕደመ መሰረት፣ ናይ ዓለምለኻዊ ተብግሶ ልኡኽ ኣብ እቲ ኮንፈረንስ ብምስታፍ፣ ተልእኾን መደብ-ትግባረን ዓለምለኻዊ ተብግሶ ኣብሪሁን፣ ንተሳተፍቲ ኣካላት ህዝቢ ዝማእከሉ ካብ ታሕቲ ንላዕሊ ዝኣመተ ህዝባዊ ባይቶታት ኣብ ምቛም ክተሓባባሩ ጸዊዑ።
- ናይ ጎስጓስ ስራሓት ናብ ናይ ውደባን ምቛም ኣከባቢያዊ ባይቶታት ንምስግጋር ዝዓለመ፣ ፍሉይ መጸዋዕታ ኣቕሪቡ። እቲ መጸዋዕታ – ህዝባዊ ባይቶታት ንምቛም ዝካየድ ንጥፈታት – ኣብ መወዳእታ 2017 ኣብ ሓደ ደረጃ፣ ንኽበጽሕ ዝምሕጸንን ዘተባብዕን መጸዋዕታ እዩ። ኣብ ክሊ እቲ መጸዋዕታ፣ ጽዑቕ ጎስጋስ ኣካይዱ።
- ኣብ መወዳእታ ናይ 2017 ኣብ መጀመርታ 2018፣ ናይ ኩሉ ስራሓቱን ንጥፈታቱን ገምጋም ኣካይዱ። እቲ ገምጋም ንድኹምን ሓያልን ጎድንታቱ ፣ ዕድላቱን መሰናኽላቱን/ዕንቅፋታትን ብዕቱብ ገምጊሙ። ብመሰረት እቲ ገምጋም ናይ 2018 ናይ ስራሕ መደብን ስትራተጂን ስኢሉ።
ብመሰረት መደብ-ትግባረ ስራሓት ዓ.ተ. ክልተ ገጻት፦ 1) ናይ ምጉስጓስን ምልዕዓልን 2) ውደባ እዩ
ከምቲ ኣብ ላዕሊ ተዘረዚሩ ዘሎ፣ ዓ.ተ. ነቲ ቀዳማይ ገጽ ዝተፈላለየ መንግድታት ማለት ማሕበራዊ ሚድያ፣ ናይ ሬድዮን ቲቪን ቃለ መሕትት፣ ህዝባዊ ሰሚናራት፣ ናይ ድምጺን ስእሊን (ቪድዮ)፣ ብሰለስተ ቋንቋታት (ዓረብኛ፣ ትግርኛን እንግሊዝን) ዝተዳለዉ ጽሑፋትን ብምጥቃም ዓሚምዎ። ከም ውጺኢቱ፦
- ነቲ ኣብ ዝተፈላለየ ኩርናዓት ዓለም ዝተበገሰ ህዝባዊ ምንቅስቓስ፣ ናብ ክብ ዝበለ ብርኪ ንኽድይብን፣ ካብ ታሕቲ ንላዕሊ ዝኣመተ፣ ካብ ህዝቢ ብህዝቢ ዝቖመ ኣከባባያዊ/ዞባዊ/ ኣህጉራዊ ህዝባዊ ባይቶታት ብምቛም – ንህዝቢ ዘገልግል – መዝነትን ቅቡልነትን ዘለዎ – ዓለምለኻዊ መሪሕነት ንምምራጽ ዝተኻየደ ሰፊሕ ጎስጓስ ዓለምለኻዊ ተብግሶ መልእኽቱ ናብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ከብጽሕ ክኢሉ።
- ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻትን ክፍለዓለማትን ዝተኻየዱ ሰሚናራትን ኣጋጣሚታትን ብዙሓት ደለይቲ ፍትሒ ተሳቲፎሞ።
- ኣብ ምውቕ ናይ ልዝብን ምርድዳእን መድረኻት ዝቐረቡ ሕቶታትን ምሉእ መብርሂ ተዋሁቡዎም። ነቲ ናይ ኣፈርክቡን ናይ ጽንተትን ሓደጋታት ዘንጸላልዎ ዘሎ – ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ንምድሓን – ናይ ስሙር ህዝባዊ ቃልሲ ህጹጽ ስጉምቲ ምዃኑን፣ ኩሉ እቲ ካብ ቃልሲ ቦኺሩ ዝርከብ ኤርትራዊ ደላይ ፍትሒ ብኣድማዒ መንገዲ ንኽሳተፍ መንገዲ ዝኸፍት ምዃኑ ብዙሓት ዝሰማማዓሉ ጉዳይ እዩ። ኣብ ሓሳብ ምስምማዕ ጽብቕ እዩ። ይኹን እምበር፣ ካብ ናይ ሓባር ተረድኦን ዕግበትን ናብ ናይ ሓባር ተበግሶን ተግባርን ንምስጋጋሩ ብዙሕ ጻዕርታት ይሓትት።
ካልኣይ ገጽ – ውደባ – ምቛም ህዝባዊ ባይቶ፦
ኣብ ኩሉ ኤርትራዊ ብብዝሒ ዝርከበሉ ከተማታት/ኣከባቢታት ንኹሎም ደላይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ብዘይ ኣፈላላይ ናይ ሃይማኖት፣ ጾታ፣ ብሄር፣ ወገን ወዘተ ህዝባዊ ባይቶ ብምቛም ብወከልቲ ኣከባቢያዊ ባይቶታት፣ ዞባዊን ኣህጉራውን ህዝባዊ ባይቶ ምቛም እዩ። ኣብዚ ክበርህ ዘለዎ ኣገዳሲ ነጥቢ፣ ዓ.ተ. ኣሳላጢ ናይ እቲ ዝቐውም ባይቶታት እምበር፣ ንነብሱ ኣይኮነን ዝውድብ ዘሎ። እቲ ዝቐውም ህዝባዊ ባይቶ፣ ናይ ዓለምለኻዊ ተበግሶ ጨንፈር ኣይኮነን። ነጻነቱ ዝተሓለወ ካብ ታሕቲ ንላዕሊ ዝኣመተ፣ ምሉእ ብምሉእ ህዝቢ ናይ እቲ ኣከባቢ ዝውንኖን ዝቆጻጸሮን ህዝባዊ ትካል እዩ። ኣብ መወዳእታ 2013 መጀመርታ 2014፣ ድሕሪ ሓደጋ ላምፓዱሳ ኣብ ብርክት ዝበለ ከተማታትን ሃገራትን ህዝባዊ ውደባታት ተጀሚሩ። ይኹን እምበር፣ ኣብ ክንዲ እናሰሰነን እንሓየለን ዝኸይድ፣ ኣብ ምዝሕታልን ምድቃስን ስለዝኣተወ እዩ ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኣብ ናይ ምጉስጓስን ምብርባርን ዕማም ተጸሚዱ።
ኣብ ሓጺር ዕድሚኡ ኣብ ዘካየዶ ናይ ጎስጓስን ምልዕዓልን ስራሓት፣ ዓለምለኻዊ ተብግሶ ኤርትራውያ ሰፊሕ ተመኩሮ ኣዋህሊሉ ኣሎ። ናይ ዝሓለፈ ዓመት ንጥፈታቱ ዕቱብ ገምጋም ብምግባር፣ ድኹም ጎድንታቱ ኣለልዩ ብምውጋድ ፣ ሓያል ጎድንታቱ ከጎልብትን፣ ንዘጋጥምዎ መሰናኽላት ብኣድማዒ ኣገባባት ብምግጣም፣ ንዘለውዎ ዕድላት ክጥቀምን ዓመተ 2018 ዕውት ናይ ምስላጥ ስራሓቱ ከሰላስል ተቐሪቡ ኣሎ።
ነዚ ዓቢ ዕማማ ንምዕዋት ካብ ናይ ሓባር ተረድኦ ዝውለድ ሓባራዊ ራኢ ብምህናጽ፣ ኣብ ከከባቢና ድልዱል ህዝባዊ ባይቶ ንምቛም – ብድሆ ናይ ኩሎም ተቓልስቲ ንፍትሒ እዩ። ኣብ እዚ ክጥቀስ ዘለዎ ኣገዳሲ ነጥቢ፣ ሰፊሕን ብዙሕን ኤርትራዊ ደላይ ፍትሒ እናሃለወ፣ ከምቲ ዝግበኦ – ስሙር ተቓላሲ ንፍትሒ ዘይምህላው እዩ። ካብ ባህግን ድልየትን ናብ ተግባራዊ ተሳትፎ ዘሰጋግር፣ ምሉእ ህዝባዊ ውነናን ምቁጽጻርን ዘለዎ ኣገባብ ኣብ ኢድና እናሃለወ፣ ኣብ ገገዛና ምቕንዛው ፋይዳ የብሉን። እቲ ፍታሕ፣ ኢደይ ኢድካ ኢልና – ኣከባብያዊ ህዝባዊ ባይቶና ብምቛም ብወከልትና ዞባዊን ኣህጉራውን ህዝባዊ ባይቶን ዓለምለኻዊ መሪሕነትናን ንምረጽ።
ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኤርትራውያን፣ እዚ ኣገባብ እዚ ስሉጥን ኣድማዕን ኣገባብ እዩ ዝብል ጽኑዕ እምነት እለዎ። ካብዚ ዝበልጽ ጭቡጥን ስሉጥን መንገዲ ኣሎ እንተድኣ ኮይኑ፣ ብዘይ ውዓል ሕደር ኣብ ክፉት ህዝባዊ ዘተ ክቐርብ የተባብዕ። በዚ ኣጋጣሚ፣ ኩሉም ፖለቲካዊ ይኹን ህዝባዊ ሲቪክ ትካላት ናይ ንጥፈታቶም ጸብጻብ ናብ ህዝቢ ከቕርቡ ይምሕጸን። ምስ ኩሎም – ካብ ህዝቢ ብህዝቢ ንህዝቢ – ዝኣምኑ ኣካላትን ትካላትን ማሕበራትን ኣብ ክፉት ልዝብ ብምእታው ህዝባዊ ባይቶ/ትካላት ብምህናጽ ህዝባዊ ተሓታትነት ዘለዎ ዓለመለኻዊ መሪሕነት ንምቛም ድጊሙ ደጋጊሙ- ህጹጽ መጸዋዕታ የቕርብ።
በዚ ዝስዕብ ኢመይል ርኸቡና gieegm@googlegroups.com ወይ ኣብዚ አብ ቀረባ መዓልታት ዝዝርጋሕ ወብሳይት ንገዱና www.erigiegm.com (coming soon).
ፍትሕን ሓርነትን ንህዝቢ ኤርትራ
ህዝባዊ ባይቶታት ይዓምብቡ
ውድቀት ንጋኔናዊ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ
05 ሚያዝያ 2018
Short URL: http://english.farajat.net/?p=10975


text:
ኣህጉራዊ ዜና
ኢትዮጵያ ንመርበብ ሓበሬታ ኣልጀዚራ ዓጺያቶ
ኢትዮጵያ ንመርበብ ሓበሬታ ኣልጀዚራ ከምዝዓጸወቶ፣ እቲ ኣብ ቛጠር ዝመደበሩ ማዕከን ዜና ኣልጀዚራ ኣፍሊጡ።
እቲ ኣብ ዶሓ ዝመደበሩ መራኸቢ ብዙሃን ኣልጀዚራ፣ ኣብ ዘቕረቦ ሓበሬታ፣ ሰበ ስልጣን ኢትዮጵያ ብዛዕባ ምዕፋን መርበብ ሓበሬታ ኣልጀዚራ ኣመልኪቶም መብርሂ ንምሃብ እኳ እንተነጸግዎ፣ ካብ ናይ ጉግልን ካልእን ብዝኣተከበ ሓበሬታ ግና ቁጽሪ ናይቶም ንመርበብ ሓበሬታ ዝከታተሉ ሰባት ካብ ግዜ ካብ ብ10ታት ኣሽሓት ወሪዱ ከምዘሎ ኣገንዚቡ።
ኢትዮጵያ ንመግለጺ በዓል ስልጣን ስዑዲ ዓረብ ነጺጋቶ
ኢትዮጵያ ንእትሃንጾ ዘላ ሓጽቢ ብዝምልከት ብላዕለዋይ በዓል ስልጣን ስዑዲ ዓረብ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተዋህበ መግለጺ፣ ከምዘይትቕበሎ ኣፍሊጣ።
ኣብ ኢትዮጵያ ሓደ ኣውስትርያዊ ተቐቲሉ
ኣብ ኢትዮጵያ ከባቢ ባህር ዳር ኣብ ልዕሊ ኤውሮጳውያን በጻሕቲ ሃገራት ብዝተፈጸመ መጥቓዕቲ ሓደ ኣውስትርያዊ ከምዝተቐትለ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኦስትርያ ኣፍሊጡ።
ኣዲስ ኣበባ ኣብ ጽኑዕ ሓለዋ
ሰንበት 27 ጥሪ ኣብ ዝጅምር ኣኼባ መራሕቲ ሃገራት ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ጽኑዕ ሓለዋ ከምዘላ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ዛጊት ተረጋጊጹ ብዘሎ ሓበሬታ ኣስታት 40 ዝኾኑ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብዚ ዓመታዊ ዝካየድ ዋዕላ እቲ ሕብረት ክሳተፉ ምዃኑ ክረጋገጽ እንከሎ፣ ምምስራት 50 ዓመት ሕብረት ኣፍሪቃ’ውን ጎኑ ጎኑ ክጽምብሉ’ዮም።
ኣብ ዳርፉር ሰለስተ ወትሃደራት ኢትዮጵያ ተቐቲሎም
ሓደ ኣባል ናይቲ ኣብ ዳርፉር ተዋፊሩ ካብ ዝርከብ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ኢትዮጵያ፣ ኣብ ልዕሊ ብጾቱ ብዝኸፈቶ ቶዅሲ ሰለስተ ወትሃደራት ኢትዮጵያ ከምዝቐተለ ሬድዮ ዳባንጋ ሓቢራ።
እታ ሬድዮ ንዝምልከቶም ሰበ ስልጣን ብምጥቃስ ኣብ ዘቕረበቶ ጸብጻብ፣ እታ ኢትዮጵያዊ ዓቃብ ሰላም ንሰለስተ ካብ ብጾቱ ድሕሪ ምቕታል ገዛእ ነብሱ’ውን ብጥይት ከምዝቐተለ ኣረጋጊጻ።
ኮሚሽነር ናይቲ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ተዋፊርሉ ዝርከብ ዞባ ሙክጃር ኣብ ዝሃቦ መብርሂ ድማ እቲ ቅትለት ኣብ ናይ መዘናግዒ ክፍሊ ናይቲ መዓስከር’ዩ ተፈጺሙ።
ኣቐዲሙ ኣብ መንጎ እቶም ኢትዮጵያውያን ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ሓያል ክትዓትን ምትህልላኽን ከምዝእተወልዐ ዝሓበሩ ናይ ዓይኒ መሰኻክር፣ ሓደ ካብኣቶም ካብቲ ናይ መዘናግዒ ክፍሊ ወጺኡ ብምኻድ ድሕሪ ገለ ደቓይቕ ብረት ዓጢቑ ብምምጻእ ሃንደበታዊ ቶዅሲ ከምዝኸፈተ ኣረዲኦም።


text:
ኣብ ሓበራዊ መዐደሊ ማይ ዝጥቀሙ ነበርቲ ከተማ እንትጮ
ብዛዕባ ማይ ክነልዕል ከለና ኣብ ዓለም ዝነብሩ ህይወታውያን ክነልዕል ግድን ይኸውን። ምኽንያቱ ኣብ ዓለም ዝነብሩ ኩሎም ፍጡራን ብዘይካ ማይ ህልውነኦም ስለዘይሕሰብ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ማይ ብኣግባቡ እንተተጠቒምናሉ ኣብ ዕብየት ሓንቲ ሃገር ኮነ ምምካት ድኽነት ቁልፊ ግደ አለዎ። ስለዝኾነ መንግስቲ ጉዳይ ቀረብ ፅሩይ ዝስተ ማይ ብመጠንን ፅሬትን ንምምላእ ዝሃቦ ትኹረት ልዑል ብምዃኑ ብብርኪ ሃገር ኮነ ክልል ካብ እዋን ናብ እዋን ለውጥታት እናተመዝገቡ እዮም። ይኹን እምበር በብእዋኑ ምስ ዝምዝገቡ ዘለዉ ለውጥታት ተኣሳሲሩ ቀረብ ፅሩይ ዝስተ ማይ ተጠላብነቱ እናዛየደ ይመፅእ ብምህላዉ ብትኹረት ምስራሕ ዝሓትት ኮይኑ ንረኽቦ። ናብ ዞባ ማእኸል ትግራይ ወረዳ ኣሕፈሮም ከተማ እንትጮ ተጓዒዝና ኣብ ቀረብ ፅሩይ ዝስተ ማይ ዝገበርናዮ ዳህሳስ ምስዚ ሓቂ ስለዝዛመድ ከም ዝስዕብ ቀሪቡ ኣሎ፡፡
ኣብታ ከተማ ዝነብር ሕብረተሰብ ፅሩይ መስተ ማይ ንምጥቃም ዝሐሸ ግንዛበ ሒዙ ናይ ባዕሉ ቆፃሪ ማይ ንምእታው ድሌት ዘሕደረ ካብ 1986 ዓ/ም ጀሚሩ እዩ። ኣብቲ እዋን ዓቕሚ ሕብረተሰብ ትሑት ስለዝነበረ ብተግባር ናይ ባዕሎም ቆፃሪ ኣእትዮም ዝጥቀሙ ነበርቲ እታ ከተማ ብኣፃብዕቲ ዝቑፀሩ እዮም ነይሮም። ስለዝኾነ መብዛሕቲኡ ህዝቢ ማይ ንምርካብ ሓደ ስዓት ብእግሪ ተጓዒዙ ካብ ማይ ሰውሕን እንዳመድሃኔኣለምን ዝበሃሉ ሩባታት እዩ ዝጥቀም ነይሩ። በዚ ድማ ሕብረተሰብ ግዚኡን ጉልበቱን ካብ ምብኻን ብተወሳኺ ንማይ ወለድ ሕማማት እናተቓለዐ ፀኒሑ እዩ። ብፍላይ ንደቂ ኣንስትዮ ኣብ ዕለታዊ ምንቅስቓሰን ከቢድ ፅልዋ እናፈጠረለን ከም ዝፀንሐ ኣካያዲ ስራሕ ቤት ፅሕፈት ግልጋሎት መስተ ማይ እታ ከተማ ኣይተ ጌታቸው ገብረሚካኤል ይዛረቡ።
ከም ሃገር ኮነ ክልል ኣብ ከተማታት ፅሩይ መስተ ማይ ንምምላእ ብዝተወሃቦ ዝለዓለ ቆላሕታ ከተማ እንትጮ ተረባሕቲ ካብ ዝኾና ከተማታት ትግራይ ሓንቲ እናኾነት፣ ፅሩይ መስተ ማይ እታ ከተማ ካብ እዋን ናብ እዋን ለውጥታት ከርኢ ጀሚሩ። እንተኾነ ግና በዝሒ ህዝቢ እታ ከተማ ብምውሳኹ፣ ብኡ ልክዕ ድማ ሕብረተሰብ ፅሩይ መስተ ማይ ናይ ምጥቃም ድልየቱ እናዓበየ መፂኡ። ብምኽንያት እዚ፣ ግልጋሎት ክህባ ዝኽእላ ትካላት ማይ ምህናፅ ኣድላይ ስለዝነበረ ሰለስተ ዓሞቕቲ ጎዳጉዲ ብህዝብን መንግስትን ተዃዒተን። ቤት ፅሕፈት ግልጋሎት ማይ እታ ከተማ እውን መንግስቲ ዘነፀሮ ኣንፈት ተጠቃምነት ህዝቢ ንምርግጋፅ ካብ 2007 ዓ/ም ጀሚሩ ሕብረተሰብ ብዘይወለድ በቢወርሑ ዝኽፈል ልቓሕ ወሲዱ ቆፃሪት ከእትው ዘኽእል አሰራርሓ ዘርጊሑ እዩ። በዚ ድማ እቲ ሕብረተሰብ ቆፃሪ ኣእቲኻ ናይ ምጥቃም ድልየቱ ክዓቢ ክኢሉ። ንኣብነት ኣብታ ከተማ ካብ ዝነብር 27 ሽሕ ህዝቢ (6,000 መራሕቲ ስድራ) እቶም 2,800 መራሕቲ ስድራ ናይ ባዕሎም ቆፃሪ ማይ ወኒኖም ኣለዉ። እቶም ዝተረፉ 3,200 መራሕቲ ስድራ ድማ ኣብታ ከተማ ካብ ዝርከባ 20 ሓበራዊ መዐደልታት ማይ ዝጥቀም እዩ።
እዚ ከም ዘሎ ኮይኑ እታ ከተማ ካብ እዋን ናብ እዋን እናተለወጠት፣ በዝሒ ህዝብን ስራሕቲ ህንፃን እናወሰኹ ዝኸድሉ ኩነታት ብምህላዉ ኣብ 2007/2008 ዓ/ም እውን ኣብታ ከተማ ሕፅረት ቀረብ መስተ ማይ ተፈጢሩ ነይሩ። ስለዚ ቢሮ ሃፍቲ ማይ ክልል ትግራይ ነቲ ፀገም ብምግንዛብ ኣብ 2009 ዓ/ም ሸሞንተ ነጥቢ ኣርባዕተ ሚልዮን ብር በጀት ብምምዳብ ሓንቲ ጉድጓድ ኲዒቱ ንምምሕዳር እታ ከተማ ኣረኪቡ እዩ። እዚ ድማ ሽፋን ፅሩይ መስተ ማይ እታ ከተማ ካብ ዝነበሮ 27 ምኢታዊ ናብ 58 ነጥቢ ሓሙሽተ ምኢታዊ ክብ ብምባል ነቲ ዝነበረ ፀገም ብውሱን መልክዑ ዝፈትሐ እኳ እንተኾነ ብመንፅር ለውጢ እታ ከተማን ኣብ ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ˝ትራንስፎርሜሽን”ን ነታ ከተማ ዝተቐመጠ መዐቀንን ግና እኹል ኣይኮነን። እኹል ዘይምዃኑ ጥራሕ እውን እንተይኮነ ኣቀማምጣ ገፀ ምድሪ እታ ከተማ ንኳዕቲ ማይ ኣፀጋሚ ስለዝኾነ ፀገም ቀረብ ዝስተ ማይ ብዘላቕነት ንምፍታሕ ግድብ ዝህነፀሉ ኩነታት ክህሉ ንቢሮ ሃፍቲ ማይ ክልል ትግራይ ሕቶ የቕርቡ ምህላዎም እቶም ኣካያዲ ስራሕ ይሕብሩ።
ኣብ ኩሎም ዝግበሩ ስራሕቲ ዝርገሐ መስተ ማይ፣ ሕብረተሰብ እታ ከተማ ብፅሒቱ እናበርከተ ይርከብ። ንኣብነት ኣብታ ከተማ ይህነፅ ናብ ዘሎ ሆስፒታል መስመር ማይ ንምዝርጋሕ 800 ሜትሮ ብጉልበቱ ብምኹዓት ልዕሊ 8,000 ብር ዝግመት ገንዘብ ከድሕን ክኢሉ እዩ።ከምኡ እውን ኣብታ ከተማ ዝርከባ ሓበራዊ መዐደሊ ትካላት ማይ ህዝቢ ብመንፈስ ናተይነት እናሓለወን ዘድሊ ፅገና እናገበረለንን ይርከብ፡፡
ኣብ ዙርያ ምምላእ ፅሩይ ዝስተ ማይ ኣመልኪትና ዘዘራረብናዮም ነበርቲ ከተማ እንትጮ ኣብ ቀረብ ፅሩይ መስተ ማይ ዋላ እኳ ኣብታ ከተማ ካብ እዋን ናብ እዋን ምምሕያሻት እንተሃለዉ ሐዚ እውን ግና ሕፅረት ከምዘሎ እዮም ኣረጋጊፀሙልና።ነባሪ ከተማ እንትጮ ጣብያ ባዶ ሓደ ሓጂ መሓመድ ያሲን፣ ቅድም እንትብል ማይ ንምርካብ ሓደ ስዓት ብእግሪ ተጓዒዝካ ካብ ሩባታት ፅርየቱ ዘይሓለወ ማይ ዝስተየሉ ኩነታት ምንባሩ ይዝክሩ።እዚ እውን ኣብ ጥዕና ሕብረተሰብ ብፍላይ ድማ ኣብ ደቂ ኣንስትዮ፣ ህፃናትን ተምሃሮን ኣሉታዊ ፅልዋ እናዕረፈ ፀኒሑ እዩ።እዚ ንምፍታሕ ቢሮ ሃፍቲ ማይ ጎዳጉዲ ማይ ስለዝሃነፀ እቲ ዝነበረ ፀገም ብወሳናይ መልክዑ ተፈቲሑ ህዝቢ ኣብ ቀረብኡ ፅሩይ ዝስተ ማይ እናረኸበ ዋላ እኳ እንተኾነ ተናፃፃሪ ዕብየት እታ ከተማ ዝፈጠሮ ግና ሐዚ እውን ሕፅረት ማይ ስለዘሎ ቐፃሊ ትኹረት ክግበረሉ ከም ዝግባእ ርእይቶኦም ሂቦም፡፡
መንግስቲ ካብ እዋን ናብ እዋን ዝርገሐ ማይ ሃገርና ብዝሐሸ ፅርየትን መጠንን ናብ ኩሉ ዜጋ ንምብፃሕ ዝተቐመጠ ሸቶ ንምዕዋት ትኹረት ሂቡ እናሰርሐ እኳ እንተሃለወ ምስቲ ኣብ ሃገርና ኮነ ክልልና ዘሎ ቅልጡፍ ልምዓትን ዕብየትን ተኣሳሲሩ ቀረብ ፅሩይ ዝስተ ማይን ድልየት ሕብረተሰብን በቲ ዝድለ መንገዲ ገና ኣይተመጣጠነን። እዚ ፀገም ንምፍታሕ ድማ ንመንግስቲ ጥራሕ ዝግደፍ እንተይኮነስ ውልቀ ሰብ ሃፍትን ዘይመንግስታዊ ትካላትን ኣብ ጎድኒ መንግስቲ ኮይኖም ኢዶም ሓዊሶም ክሰርሕሉ ዝግባእ እዩ። እዚ ኮይኑ እቲ ሕብረተሰብ እውን ጉዳይ ማይ ጉዳይ ውሕስናን ህልውናን ምዃኑ ተገንዚቡ ዝተረኸበት ማይ ግቡእ ኣጠቓቕማ ክገብር መልእኽትና ነመሓላልፍ።