text:
ምክትል ሓላፊ ቢሮ ልምዓት ከተማን ንግድን ኢንዱስትሪን ኣይተ ዳንኤል መኮነን
“ ‘ግብሪ፤ ክፍፍል ሃፍቲ እዩ’ እንትበሃል እቲ ፀጋታት እዛ ሃገር ተጠቒሙ ሃፍቲ ዘዋህልል ዘሎ ኣካል ግብሪ ኣብ ዝኽፈለሉ እዋን መሰረተ ልምዓት ብምምላእ ኣብ ከይዲ ህንፀቱ ይኹን ምስ ተዛዘመ ንቲ ድኻ ሕብረተሰብ ዕድል ስራሕ ስለዝፈጥረሉን ምዕሩይ ግልጋሎት ስለ ዝህብን እዩ። ንኣብነት ኣስፋልት እንትስራሕ ነቲ ኣብ ታሕተዋይ ብርኪ መነባብሮ ዝርከብ ወገን ንግዚኡ ጉልበቱ ኣሕሲሩ ብምስራሕን ዕድል ስራሕ ብምርካብን መነባብሮኡ ክደፍእ ይገብሮ። ብቀፃላይ ድማ እቲ ዝህነፅ መንገዲ ኣስፋልት ካብን ናብን ህዝብታት ነንባዕሎም ስለዝራኸቡ ቁጠባ እታ ሃገር ኣብ ምዕባይ ኮነ መነባብሮ እቲ ሕብረተሰብ ኣብ ምልዋጥ ዝለዓለ ብፅሒት ይፃወት። ነዚ እውን እዩ ግብሪ ንኩሉ ሕብረተሰብ ዝጠቅም ክፍፍል ሃፍቲ እዩ ዝበሃል”። ክብሉ ምክትል ሓላፊ ቢሮ ልምዓት ከተማን ንግድን ኢንዳስትርን ክልልና ኣይተ ዳኒኤል መኮነን ኣብ ከተማ መቐለ 5 ጥቅምቲ ኣብ ዝተኻየደ መድረኽ ዝገለፁ።
ከምዚ ዝበለ ስርዓት ዘለዎ ክፍፍል ሃፍቲ ክህሉ ዝኽእል ግን ስወራ ግብሪ እንትውገድ እዩ። ስወራ ግብሪ ዝውገድ እውን ንሕድሕድ ምንቅስቓስ ንግዲ ቅብሊት እንትቁረፅ ምዃኑ ምርዳእ ከድሊ እዩ። ኣብዚ መብዛሕትኡ ነጋዳይ ስስዐ ብዝወለዶ ዘይግበኦ ነገር ክበልዕ ክብል ቅብሊት እንተይቆረፀ ናይማቱ ገንዘብ እንትሰርቅ ይርአ ኣሎ። እዚ ድማ ግልፂ ምጭብርባር ካብ ምዃን ሓሊፉ ካሊእ ትርጉም ኣይወሃቦን። ኣብዚ ኩሉ ክግንዘቦ ዘለዎ ንበይንኻ እናበላዕኻ ዘይንበር ምዃኑ እዩ። በይኑ ክህፍትምን ክዓብን ዝደሊ ሰብ እንታይ ከጋጥሞ ከምዝኽእል ምርድኡ ኣይኸበድን። ስለዚ ሕድሕድ ነጋዳይ ስርዓትን ሕግን ተኸቲልካ ምስራሕን ሓቢርካ ምዕባይን ከም ዘድሊ ኣሚኑ ስርዓት ከኽብር ኣለዎ።
ሕግን ስርዓት ተኸቲልካ ዘይምስራሕን ሓቢርካ ዘይምዕባይን ሓደጋ ኣለዎ ዝብል ሓሳብ ደወል ኣከብቲ ክራይ ምዃኑ ክስመረሉ ይግባእ። እቲ ምንታይ ስርዓት እናጠሓስካ ዝእከብ ሃፍቲ ኣብ መወዳእታኡ ለኻኺሙካ ከም ዝጠፍእ ካብ ነባራዊ ኩነታት ሃገርና ይኹን ዓለምና ዓብዪ ትምህርቲ ክንወስደሉ ይግባእ። ንኣብነት ሓደ በዓል ሃፍቲ ዘጣየሾ ትካል እቲ ሕብረተሰብ ከም ናቱ ትካል ገይሩ ብምርኣይ ከም ብሌን ዓይኑ ክሕብሕቦ ዝኽእል እቲ ትካል ብቐጥታን ተዘዋዋርን መንገዲ ረብሓታት እቲ ህዝቢ ዘረጋግፅ እንትኾን እዩ። እዚ እውን ብእዋኑ ዝግባእ ግብሪ እንትኸፍል ምዃኑ ምርዳእ የድሊ። እቲ ምንታይ ሕድሕድ በዓል ሃፍቲ ዝግባእ ግብሪ እንትኸፍል መንግስቲ ነቲ ዝኣከቦ እቶት ተጠቒሙ ኣብ መብራህቲ፣ ጥዕና፣ ትምህርቲ፣ ፓርክታት ኢንዳስትሪ ወዘተ ክሃንፅ በሪ ስለዝኸፍተሉ እዩ።
ስለዚ ሃገራዊ “ፀጋታት እናተጠቐመ ሃፍቲ ዘዋህልል ዘሎ ኣካል እቲ ክኸፍሎ ዝግባእ ግብሪ ብእዋኑ እንተኸፊሉ ንባዕሉ ይኹን ነቲ ህዝቢ ይረብሕ” እንትበሃል ብዘይምኽንያት ኣይኮነን። ንኣብነት መንግስትና ኢኮኖምያዊ ዓቕሙ ምድልዳል እንትጅምር ካብ ሃዲድ ባቡር ጀሚሩ ግዙፋት ፓርክታት ኢንዳስትሪ ክሃንፅ ጀሚሩ ኣሎ። ኣብዚ ሃዲድ ባቡር እንትስራሕ እቲ ድኻ ሕብረሰብ ኣብ ከይዲ ህንፀት ዕድል ስራሕ ዝፍጠረሉ ኮይኑ ምስ ተዛዘመ ድማ ካብ ሓደ ከተማ ናብቲ ካሊእ ንክበፅሕ ግዚኡን ገንዘቡን ይቑጥበሉ። ግዚኡን ገንዘቡን ይቕጡበሉ ጥራሕ እንተይኾነስ ብምኽንያት ስሉጥ መጓዓዝያ ምርካቡ መነባብርኡ ዘመሓይሸሉ ዕድል ሰፊሕ እዩ። እቲ ሃፍታም ግን ካብ ዓርሱ ሓሊፉ ንብረት እውን ንከጎዓዕዝ ይሕግዞ። ፓርክታት ኢንዳስትሪ እውን እንተኾነ ተመሳሳሊ ሓበራዊ ረብሓ እዩ ዘለዎም። እቲ ድኻ ኣብ ህንፀት ይኹን ምዝዛም እቲ ኢንዳስትሪ ስራሕ ንኽቑፀር እንትሕግዞ ነቲ ሃፍታም ግን ፋብሪካታት ኣተኣታትዩ ይኹን ብንግዳዊ ምንቅስቓስ ዝበለፀ ሃፍቲ ንከዋህልል እዩ ዝገብሮ። እዚ ድማ መንግስቲ በቲ ዝእከብ እቶት ዝውግኖ ብምዃኑ ህዝቢ ንዝኾነ ይኹን ትካል ዋንነት ተሰሚዕዎ ከም ብሌን ዓይኑ ክሕልዎ ይኽእል። ስለዝኾነ እውን “ሓበራዊ ተጠቃምነትን ሓበራዊ ዕብየትን እንድሕር ዘይሃልዩ ዝተፈጠረ ሃፍቲ እውን ክዓኑ ይኽእል እዩ” ዝብሉ ኣይተ ዳኒኤል።
ኣብ ክሊ እዚ ስርዓት ግብሪ ዘይምኽታል ዘስዕቦ ሓደጋ ከምቲ ዝተገለፀ እናሃለወ ልዕልነት ሕጊ ከንግስ ዝንቀሳቐስ ነጋዳይ ግን ብጣዕሚ ውሑድ ኮይኑ ንረኽቦ።ከምዚ ዓይነት ኣካይዳ ድማ ነቲ ህዝቢ ዝብድል ዘይልምዓታዊ ተግባር እዩ። ብፍላይ እቲ ትግራዋይ ንብርክት ዝበሉ ዓመታት ኣብዛ ብመስዋእቲ ዝተረኸበት ስርዓት፤ ስርዓት ምሕደራ ግብሪ ዘየኽበር እንተኾይኑ እቲ ሕሉፍ በደል ከይኣክል ሕዚ እውን ዓርሰ ብዓርሱ ክበዳደል ምግባር ስለዝኾነ ክሕሰበሉ ኣለዎ። ስለዝኾነ እውን እዩ ስወራ ግብሪ ፍፁም ክውገዝ ዘለዎ ተግባር እዩ እንብል ዘለና። ኣብዚ እቲ በዓል ሃፍቲ ስኣን ቅብሊት ምቁራፅ ግብሪ እናሰወረ ሕብረተሰቡ እንትጎድእ እቲ ፀገም ተመሊሱ ንዓርሱ ዝልብልቦ ምዃኑ ክፍለጥ ይግባእ። እቲ ሓደጋ ክሳብ ክንድኡ ስለዝኾነ እውን እዩ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ከተማ መቐለ ኣብ ስወራ ግብሪ ኢድ ዘለዎም ልዕሊ 200 ዝኾኑ ነጋዶ ከምቲ ልሙድ ኣብዚ ዓመት እውን መድረኽ ኣዳልዩ ምስኦም ክላዘብን ቅድሚ ስጉምቲ ምውሳዱ መጠንቀቕታ ክህብን ዝተገደደ።
እቲ ኣብ መቐለ ቅብሊት ብዘይ ምቑራፅ ዝግበር ስወራ ግብሪ እንትቕረፍ ንካልኦት ከተማታትን ወረዳታትን ክልልና እውን ናብ ስርዓት ዘእቱ ብምዃኑ መንግስቲ ክልልና ልዑል ትኹረት ሂቡ እዩ ዝሰርሐሉ ዘሎ። እቲ ምንታይ ነጋዶ መቐለ “ኣብ መርካቶ ዝርከቡ ነጋዶ ናብ ስርዓት ስለዘይኣተው እዮም ቅብሊት ዘይንቖርፅ ዘለና” ዝብሉ ዝነበሩ ሕዚ እቲ ምኽንያት ስስዐ ምዃኑ ባዕልቶም እውን እናኣመንሉ እዮም። ስለዝኾነ ነጋዶ መቐለ ቅብሊት ዘይቆርፁ እንተኾይኖም ነቶም ካልኦት ነጋዶ ክልልና ፈታኒ እዩ። መንግስቲ ነቲ ፀገም ብልዝብን ምምሃርን ክፈትሖ ስለዝደለየ እውን እዩ እቲ ሕጊ ንዘጥፈአ ይቀፃዕ እናበለ እናሃለወ “ካብ ምቕፃዕ ምምሃር ይቐድም” ኢሉ ካብ 2004 ዓ/ም ጀሚሩ ብስሩዕ ካብ ምምሃር ሓሊፉ ሰለስተ ግዜ ምስ ኣጠንቀቐ ምቑንጣጥ ጀሚሩ ዘሎ። እዚ እውን ነቲ ምኽርን ትዕግስትን መንግስቲ ፀማም እዝኒ ዝሃቡ (ኣይንሰምዕን ዝበሉ) 25 ዓበይቲ ነጋዶ ከተማ መቐለ ኣብ 2009 ዓ/ም ንሕድሕዶም 50000 ብር ቀፂዑ ኣሎ። ኣብዚ ዓመት እውን ዛጊድ ክልተ ነጋዶ ድሕሪ ተደጋጋሚ መጠንቀቕታ 50000 ብር ዝቐፀዐ ኮይኑ እቲ ብገበን መዳዩ ካብ 3 ክሳብ 5 ዓመት ተወሳኺ ቅፅዓት ዘውህብ ዝነበረ ግን ከምዝመሓሮም ሓላፊት ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ከተማ መቐለ ወ/ሮ ብርኽቲ ዘሪሁን የረድኣ።
ግብሪ ሰረት ዕብየት ሓንቲ ሃገር እዩ እንትበሃል ብዘይምኽንያት ኣይኮነን። እቲ ምስጢር ከምኡ ስለዝኾነ እውን እዩ ኣብ ዝዓበያ ሃገራት ዝእክበኦ እቶት ካብ 25 ክሳብ 45 ምኢታዊ ዓመታዊ ምህርተን ዝሽፈን ዘሎ። ኣብ ሃገርና ግን ኣተሓሳስባ ስለዝደሓርና ካብ 12 ነጥቢ 5 ክሳብ 14 ምኢታዊ እዩ ዝሽፈን። እዚ ክኾን ዝኸኣለ እውን እቲ ነጋዳይ ቅብሊት ብዘይምቁራፅ ግብሪ ኣብ ርእሲ ምስዋሩ ልውውጥ ዕዳጋ እንተየካየድካ ከም ዘካየድካ ኣምሲልካ ብተመላሽ ገንዘብ መንግስቲ ምዝራፍ እውን ስለዘሎ እዩ። ንኣብነት ኣብ ዝሓለፈ ዓመት በዚ መንገዲ 24 ሚልዮን ብር ገንዘብ መንግስቲ ክወስዱ ዝፈተኑ ሸሞንተ ነጋዶ ከተማ መቐለ ኣብ ቁፅፅር ሕጊ ውዒሎም ጉዳዮም ብቤት ፍርዲ እናተርኣየ ከምዝርከብ ዓቃቢ ሕጊ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ኣይተ ሓዱሽ ኣባዲ ይገልፁ።
እዚ ተግባር ኣካብነት ክራይ ካብ 100 ሽሕ ክሳብ 200 ሽሕ ብርን ካብ 7 ክሳብ 10 ዓመት ፅኑዕ ማእሰርትን ዘቕፅዕ ገበን እዩ። እቲ ካሊእ ክትግበር ዝፀንሐ ስወራ ግብሪ እውን ዝምልከቶ ኣካል ዘይፈቐዶን ዘይፈልጦን ባዕሎም ፓዳት እናሓተሙ ዝጥቀምሉ ሕትመት እዩ። ቀንዲ ተግባር እቲ ዘይሕጋዊ ሕትመት ድማ ተገልጋላይ ንመንግስቲ ዝኸፍሎ ግብሪ ሕጋዊ ኣምሲልካ ብምቕባል ንውልቀ ረብሓኻ ንምውዓል እዩ። እዚ ድማ ካብ 300 ሽሕ ክሳብ 500 ሽሕ ብርን ካብ ክልተ ክሳብ 5 ዓመት ፅኑዕ ማእሰርትን ዘቕዕፅ ምዃኑ ክፍለጥ ይግበኦ። ከምዚ ዓይነት ዘይሕጋዊ ተግባር ክፍፅም ዝፀንሐ ሓደ ነጋዳይ እውን ኣብ ቀይዲ ሕጊ ውዒሉ ጉዳዩ ኣብ ከይዲ ቤት ፍርዲ ከምዘሎ ኣይተ ሓዱሽ ገሊፆም ኣለው።
እዚ ከምዚ እናሃለወ ዘይሕጋዊ መሳርሒታት ሕትመት ሒዙ ዝተረኸበ ዝኾነ ይኹን ኣካል 200 ሽሕ ብርን ካብ 10 ክሳብ 15 ዓመት ፅኑዕ ማእሰርትን ዘቕፅዕ ኮይኑ በዚ ተግባር ክንቀሳቐስ ዝፀንሐ ሓደ ነጋዳይ እውን ኣብ ቀይዲ ሕጊ ውዒሉ ጉዳዩ ኣብ ከይዲ ሕጊ ምህላው ንምፍላጥ ክኢልና ኣለና። ኣብ ከተማ መቐለ ከምዚ ዝበለ ተግባራት ኣከብነት ክራይ ገንጊኑ ዝረኣየሉ ዋላ እኳ እንተኾነ መንግስቲ ካብ ዘለዎ ትዕግስቲ ግን ኣብ ውሱናት ነጋዶ መርኣዪ ዝኾነ ስጉምቲ ክወስዱ ጀሚሩ ምህላው ምርዳእ የድሊ። ኣብዚ መንግስቲ ስወራ ግብሪ ሓደጋ ስርዓት ምዃኑ ብምግንዛብ ሕብረተሰብ ንክፈልጥ እውን ተደጋገምቲ ፃዕርታት እናገበረ ከም ዝፀንሐ ይፍለጥ። መቐፀልታ ናቱ እውን እዩ ሰራሕተኛታት ቤት ፅሕፈት ከተማ መቐለ ምስ ነጋዶ ገፅ ንገፅ ተራኺቦም ክግምግሙ ፀኒሖም ዘለው።
ተሳታፊ እቲ መድረኽ ዝነበሩ ኣይተ ወ/ስላሰ ጎይቶኦም ዝተብሃሉ ኣብ ሱፐር ማርኬት ዝንቀሳቐሱ ወገን እቲ ዝቐረበ ገምጋማዊ ስልጠና ባይታ መሰረት ዝገበረ ዳህሳሳዊ ፅንዓት ስለዝኾነ ንባህርን ተግባርን ነጋዶ ከምዝገልፅ የረድኡ። ንሱ እውን ገሊኡ ቅብሊት ዝቖርፅ ገሊኡ ዘይቖርፅ ዝተረፈ ድማ ኣብ ምቑራፅ ቅብሊት ምሉእነት ዘይብሉ ነጋዳይ ከምዘሎ የረድኡ። ኣይተ ሓዱሽ ተኽሉ እውን እንተኾነ እቲ ዝቐረበ ገምጋም ልክዕ ኮይኑ ኣብ ምምዝጋብ ተወሳኺ እሴት ታክስ ኣብ መንግስቲ ሓላፍ ዘላፍ ብምህላው ነቲ ክፍተት ክፍጠር ምኽንያት ከምዝኾነ ይገልፁ። ካብኡ ሓሊፉ ንሓደ ዓይነት ስራሕ ንገሊኡ “ቫት” እናመዝገብካ ንገሊኡ ምግዳፍ ከምዘሎ የረድኡ። ወ/ሮ ኣረጋሽ መረሳ ኣብ መሳርሒ ህንፃ ዝንቀሳቐሳ ነጋዲት ብወገነን መብዛሕትኡ ነጋዳይ ቅብሊት ዘይቖርፅ በዝሒ ስራሕን ስስዐን ከምዝኾነ እየን ዝገልፃ። እቲ ክፍተት ኣብ ሰራሕተኛታት እውን ስለዝፍጠር ነቲ ሰራሕተኛ ስልጠና ዝወሃበሉ መንገዲ ንክመዓራረ የተሓሳስብ።
ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ክፍለ ከተማ ቀዳማይ ወያነ ኣይተ ኣማኑኤል መብራህቱ ነጋዳይ ማሕበረሰብ እቲ ፀገም ኣሚኑ ናብ ስርዓት እንተኣትዩ ዝጎሃሃር ዘሎ ልምዓትና ናህሩ ንክዕቅብ ከምዝሕግዝ እዮም ዝገልፁ። ልምዓትና ከይቀላጠፍ ግን ቅብሊት ብዘይምቁራፅ ዝግለፅ ስወራ ግብሪ ብሰፊሑ ይርአ ብምህላው ዕንቅፋት ከምዝኾነ ይሕብሩ። ናይዚ መርኣዪ ድማ ኣብታ ክፍለ ከተማ ሓደ ን3 ዓመት ዝኣክል “ኣይሸጥኩን” እናበለ ፀብፃብ ዘቕርብ ዝነበረ ኣብ ስሚንቶ ዝንቀሳቐስ ነጋይ ምንቅስቓስ ንግዱ ብዕምቆት እንትፍተሽ በብማዓልቱ 50 ኩንታል ክሸይጥ ከምዝፀንሐ ተረጋገፁ እዩ። ስለዝኾነ ስወራ ግብሪ ክሳብ ክንድኡ ዝኸፍአ ብምዃኑ ኣብዚ እዋን መንግስቲ ንግዳዊ ምንቅስቓስ ናብ ስርዓት ንክኣቱ ቆሪፁ ተላዒሉ ኣሎ። ብዛዕባ ቅብሊት ምቁርራፅ ዝብል ንሰራሕተኛታት ከምዘሰልጥኑ ዝሓበሩ ኣይተ ኣማኑኤል ብዛዕባ “ስራሕ በዚሑና ቅብሊት ኣይንቆርፅን” ዝብል ግን ሸፈጥ ምዃኑ እዮም ኣገንዚቦም። እዚ እውን እቲ ነጋዳይ ቅድሚ ገንዘብ ምቕባሉ ነቲ ተጠቃማይ ክንደይ ከምዝኸፍል ኣቐዲሙ ቅብሊት ክህብ ከምዘለዎ የተሓሳስቡ።
ሓላፊት ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ከተማ መቐለ ወ/ሮ ብርኽቲ ዘሪሁን ብወገነን ልዕልነት ሕጊ ክረጋገፅ ቅብሊት ምቑራፅ እንተይተሸራረፈ ንክፍፀም እየን ኣተሓሳሲበን። እቶም ስጉምቲ ዝተወሰደሎም ነጋዶ ሓደ ግዜ ክልተ ግዜ ወይ ቅብሊት ብዘይምቁራፆም ዝተቐፅዑ ዘይኮኑስ ዓመት ምሉእ ግብሪ ክስውሩ ዝፀንሑ ከምዝኾኑ እየን ዝገልፃ። “ቅብሊት ዘይቑረፅ ዘሎ ዝተቖፀሩ ሰራሕተኛታት ንኸትርፉ ስለዝደልዩ እዮም ዘይቁረፅ ዘሎ እምበር እቲ በዓል ሃፍቲ ኮነ ኢሉ ኣይኮነን። ስለዚ ሰራሕተኛ እውን መንግስቲ ይሕተተልና” ዝብል ሕቶ ኣግባብ ከምዘይኮነ እየን ዝገልፃ። ምኽንያቱ ነቲ ሰራሕተኛ ክቆፃፀር ዘለዎ እቲ በዓል ዋና ስለዝኾነ ኣብዚ ካብ ተሓታትነት ዘምልጥ ኣካል ስለዘየለ ተረዲኡ ባዕሉ ክቆፃፀር ከምዘለዎ እየን ዘገንዘባ።
ብድምር እቲ ነጋዳይ ሕብረተሰብ ብዝኸፍሎ ግብሪ ኣብ ህንፀት ህልውና ሃገር ሓደ ኩረት የቕበል ከምዘሎ ክሓስብ ኣለዎ። ላዕሊ ታሕቲ ኢሉ ዘዋህልሎ ሃፍቲ ብሰላም ክጥቀመሉን ድሕንነቱ ዘረጋግፀሉ መንግስቲ ድልዱል ሰራዊት ፀጥታ ክሃንፀሉ እንተኾይኑ ገንዘብ የድሊ። ገንዘብ ድማ ካብ ዝእከብ ግብሪ እዩ ዝርከብ። ካብዚ ሓሊፉ ምንቅስቓስ ንግዲ ዘቀላጥፉ መሰረተ ልምዓታት ክውገኑን ግልጋሎት ዝህቡ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ክቁፀሩን እንተኾይኖም ንስወራ ግብሪ ክፅየፍ ይግባእ። ብፍላይ ድማ እቲ በዓል ሃፍቲ ዘጣይሾም ትካላት እቲ ሕብረተሰብ ምንጪ ልምዓቱ ገይሩ ብምርኣይ ከም ብሌን ዓይኑ ክሕልዎም እንተኾይኑ ነቲ ህዝቢ ዝረብሕ ግብሪ እንትኽፈል እዩ እሞ ስስዐ ተመሊሱ ዝበልዖ ምዃኑ ኣሚኑ ነጋዳይ ንስወራ ግብሪ ክቃለስ ይግባእ ንብል።


c: text/html

text:
ምስ ኩለን ዘይመግስታውያን ናይ ተራድኦ ማሕብራትን ምስቲ ናይ ቤተ ክርስቲያን ኣገልግሎት ብሉጽን ቅኑዕን ተሓባብርን ዓለም ናይ ሕንጸት ኣገልግሎት ትእምርቲ ምስ ዝኾኑ ወከልቲ ቅድስቲ መንበር ወትሩ ብመንፈስ ሱታፌን ብምትሕብባርን ምዕያይ ዝበሉ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 13 ታሕሳስ 2017 ዓ.ም. እቲ ልሙድ ናይ ዕለተ ረቡዕ ሓፈሻዊ ኣስተምህሮ ትምህርተ ክርስቶስ ለጊሶም ምስ ኣብቅዑ ኣብ ጳውሎስ ሻድሻይ ናይ ጉባኤ ኣዳራሽ ነቶም ኣብ ሮማ ዓውደ ጉባኤ ዘካይዱ ንዘለዉ ትሕልንቲ ካቶሊካዊ መንፈሳውነት ዘለዎም ዘይመግስታውያን ናይ ተራድኦ ማሕበራት ወከልቲ ተቐቢሎም ኣብ ዝለገስዎ ምዕዳን ከምዝዀነ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ጃዳ ኣኵይሊኖ ሓቢረን።
እተን ትሕልንቲ ካቶሊካዊ መንፈሳውነት ዘለወን ዘይመንግስታውያን ማሕበራት ምእንቲ ምኽባር ክብሪ ሰብ ክቖማን ኣብ ምክልኻል ክብሪ ሰብ ክዓያን ቅዱስ ኣቦና ኣብ ዘስምዕዎ ቃል ገሊጾም፥
ናይ ወንጌል ብርሃን ናብ ኩሉ ብፍላይ ናብቲ ደጋዊ ክፍሊ ከተማታትን ህልውናን ዓለም ንምብጻሕን ናይ ሰብኣዊ ክብርን መሰልን ኣብ ምክልኻልን ንምሉእ ኵለንተናዊ ምዕባለ ሕዝብታትን ነፍሲ ወከፍ ሰብን ነቶም ኣብ ሕሱም ድኽነት ንዝርከቡ ኣሕዋትን ኣሓትን ብምሉእ ሰብኣዊ ስድራ ቤት ንዘለዎም ንዋታውን መንፈሳውን ጸገም ቀረባ ብምዃን ንእትፍጽምዎ ኣገልግሎት ዓቢይን ልባዊውን ኣድናቖት ኣሎኒ
ቢሎም ሓዋርያዊ ቡራኬ ሂቦም ከምእተፋነዉ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኣኵይሊኖ ኣፍሊጠን።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ካብ 1999 ዓ.ም ጀሚሮም ከም ቀዳማይ ሚንስትር ወይ ብመዝነት ፕረዚደንት ንሩስያ ክመርሑ ዝጸንሑ ቭላድሚር ፒቲን ንመበል ራብዓይ ጊዜ ፕረዚደንት ሩስያ ብምዃን ሎሚ ሶኑይ ቃለ መሓላ ፈጺሞም።
ኣብቲ ኣብ ቤተ መንግስቲ ክረምሊን ዝተኻየደ ስነ ስርዓት ቃለ መሓላ ቭላድሚር ፑቲን “ ንሕጂ ኮነ ንመጻኢ ዝከአል ኩሉ ንሩስያ ብምግባር ሓላፍነተይን ናይ ህይወተይ ዒላማ ጌረ’የ ዝሓስቦ” ኢሎም።
ብመሰረት ሕጊ መንግስቲ’ታ ሃገር ሓደ መራሒ ንክልተ ጊዜ ብተኸታታሊ ኣብ መሪሕነት ክጸንሕ ኣይክእልን ስለዚ ፕረዚደንት ፑቲን ኣብ ዝመጽእ ምርጫ’ታ ሃገር ክሳተፉ ኣይኽእሉን እዮም።
ቭላድሚር ፑቲን ኣብ ዝሓለፈ ጊዜ መሪሕነት ንክረምያ ካብ ዩክሬም ብምውሳድ ምስ ሩስያ ዝሓወሱ ኽኮኑ ከለው ኣብ ኹናት ሶርያ ድማ ንፕረዚደንት’ታ ሃገር ብምድጋፍ ሃገሮም ብወታሃደራዊ መዳይ ትሳተፍ ምህላዋ ይፍለጥ።
ኣብ ሩስያ ኣብ ወርሒ መጋቢት ኣብ ዝተኻየደ ሃገራዊ ምርጫ 77 ሚእታዊት ድምጺ ብምርካብ ዝተዓወቱ ክኮኑ ከለው ዓለምለኸ ተዓዘብቲ ግን ህዝቢ ዝሓይሽ ተወዳዳሪ ከምዘይረኸበን፡ እቲ ምርጫ ተጭበርቢሩ ክኸውን ከምዝኽእል ይገልጹ።
ስነ ስርዓት ቃለ መሓላ ፕረዚደንት ቭላድሚር ፑቲን ሎሚ ዝካየድ ዘሎ ክልተ መዓልታት ድሕሪ’ቲ ኣብ መላእ’ታ ሃገር ዝተኻየደ ተቓውሞ’ዩ።
መራሒ ተቓወምቲ ኣሌክሲ ናቪላናይን ኣብ ዝሓለፈ ቀዳም ኣብ ዝተኻየደ ተቓውሞ ምስ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ደገፍቱን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታው ዝፍለጥ ኮይኑ ኣብ ከተማ ሞስኮን ካልኦት 90 ከተማታት’ታ ሃገር ኣብ ዝተኻየደ ተቓውሞ ብዙሓት ምእሳሮም ይግለጽ።


text:
ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ኢራን ሃገሩ ኣብቲ ናይ 2015 ዓ.ም ስምምዕ ኑክልየር ዳግማይ ዘተ ከምዘይተኻይድ ኣፍሊጦም።
ኢራን ነዚ ዘፍለጠት ፕረ.ትራምፕ ኣሜሪካ ኣብቲ ስምምዕ ክትጸንሕ ወይ ክትወጽእ ውሳነኣ ቅድሚ ምፍላጣሓደ መዓልቲ’ዩ።
“ንምንጪ ጸጥታ ሃገርና ክነጸፍ ኣይነፈቅድን ኢና ብተወሳኺ ኣብቲ ብእምነት ዝተገብረናዮ ስምምዕ ኣይክንውስኽን: ዳግማይ ክንዛተ’ውን ፍቃደኛታት ኣይኮና” ክብሉ ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ጃቪድ ዛሪፍ ኣብ ዝዘርግሕዎ ናይ ቪድዮ መልእኽቲ ገሊጾም።
ፕረዚደንት ትራሞፕ ኣብቲ ስምምዕ ለውጢ እንተዘይተጌሩ ኣሜሪካ ካብቲ ስምምዕ ክትወጽእ ምዃና ክገልጹ ጸኒሖም’ዮም።
ዓሊ አክባር ቪያታሊ ኣብ ጉዳይ ፖሊሲ ወጻኢ ጉዳያት ኣማኻሪ አያቱላህ ኮመኒ ብወገኖም ፕረዚደንት ትራምፕ ካብቲ ኣቐዲሙ ዝተበጸሓ ስምምዕ እንተወጺኦም ሃገሮም’ውን በቲ ስምምዕ ከምዘይትቕየድ ኣፍሊጦም እዮም።
ንሶም ብተወሳኺ ኢራን ነቲ ኣቐዲሙ ዝተዳለወ ስምምዕ ብዘይ ቅድመ ኩነት ተቀቢላቶያ ኣብ ልዕሊኡ ንዝውሰኽ ኮነ ዳግማይ ዘተ ድማ ሃገሩ ከምዘይትቅበሎ ኣፍሊጦም ኣለው።
ነቲ ስምምዕ ዝፈረማ ሰለስተ ሃገራት ጀርመን: ፈረንሳን ብሪጣንያን ፕረዚደንት ትራምፕ ካብቲ ውዕል ከይወጹ ክምሕጸና ጸኒሓን እየን።
ቻይናን ሩስያ’ውን ነቲ ስምምዕ ኑክልየር ኢራን ምፍራመን ይፍለጥ።


text:
ትማሊ ሰንበት ኣብ ዝተዛዘመ መበል 26 ስሩዕ ጉባኤ መራሕቲ ሕብረት ኣፍሪካ ንዝተሳተፈ ጉጅለ ልኡኽ ዩናይትድ ስቴትስ ዝመርሓ ኣማሓዳሪት ዓለምለኸ ትካል ልምዓት ዩናይትድ ስቴትስ /USAID/ ጌል ስሚዝ ብዛዕባ እዚ ዘተሓሳስብ ጉዳይ ምስ ሰበስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ምዝርራበን ገሊጸን።
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝኣተዋሉ ፈላማይ መዓልቲ ምስ መንግስትን ገለ ተወልደቲ ኦሮሞን ምዝረራበን ዝገለጻ ሚስ ጌል ስሚዝ እቲ ዝተፈጸመ ስጉምቲ ዘተሓሳስብ ምዃኑ ገልጺ ገይርና ኣለና ኢለን።
‘እቲ ኩነታት ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር እንተድኣ ዘይውዒሉ እናኸፈአ ከምዝኸይድ እውን ገሊጺና ኣለና።ነቲ ኩነታት ብዕቱብ ምክትታልና ክቕጽል እዩ።ብዛዕባ ዝተወሃበ ግብረመልስን ፍታሕ ከይረኸበ እንተድኣ ቀጺሉ ከምጽኦ ብዛዕባ ዝኽእል ሽግር ካብ ዘዘራረብናዮም ሰባት ኣፍልጦ ምርካቡ ሰሚዕና ኣለና።እቲ ኻልኣይ ድማ ሰባት ብፍላይ ድማ መንእሰያት ንዘልዓልዎም ሕቶታት ምስማዕ ምኽኣል ዝለዓለ ክእለት ምዃኑን ንዘልዕሉዎም ሕቶታት ዝግባእ ምላሽ ንምሃብ ነቲ ጸገም ብዛዕባ ምርዳእ እውን ተዘራሪብና ኣለና።’
ኣብ ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ዩናይትድ ስቴትስ ምኽትል ሚኒስትር ጉዳያት ኣፍሪካ ሊንዳ ቶምስ ግሪንፊልድ ህይወት ሰብ ከይጠፍአ ምላሽ ንምሃብ ንፖሊሳት ብዛዕባ ዝውሃብ ስልጠና ምስ ሰበስልጣን ምዝርራበን ገሊጸን ኣለዋ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ምስ ዝተልዓለ ተቓውሞ ብዝተኣሳሰረ ኣብ ውሽጢ ሃገር ካብ መንጎ ዝንቀሳቐሱ ፖለቲካዊ ፓርቲታት ናይ ኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ ገለ ኣባልት ኣመራርሓ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ኣውዒሉ’ሎ።
ብኻልእ ወገን ኣቦ-መንበር ፈደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ መንግስቲ ጌግኡ እንተደአ ኣሚኑ ኾይኑ ኣብ ኦሮምያ ንዝተፈጥረ ገበን ተሓተትቲ ተፈልዮም ብገለልተኛ አካል ይቀጽዑ ክብል ሓቲቶም።
ጌጋ ምእማን ሓድሽ ናይ ኢህወዲግ ቅዲ’ዩ ክብሉ’ውን ዶ/ር መራራ ጉዲና ተዛሪቦም’ለው።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ ስደት ዝነብሩ ኢትዮጵያዊያን ተወላዶ ኦሮሞ ሎሚ ኣብ ፕሮቶርያ ኣብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት UNHCR ሰላማዊ ናይ ተቃውሞ ሰልፊ ኣካይዶም።
ዕላማ’ቶም ሰልፈኛታት መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ክልል ኦሮምያ ይፈጽም ኣሎ ዝበልዎ ቅትለት ማእሰርቲ ደው ክብል ምስ መንግስታት ጎረባብቲ ሃገራት ብምትሕብባር ንዝተሰደዱ ተወላዶ ኦሮሞ አገዲድካ ምምላስ ደው ከብል ንሕ/ሃ ሓቲቶም ኣለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
9ሽሕ ሄክታር መስኖ ክለምዕ እዩ- ራያ…
መቐለ ጥቅምቲ 02/2010(ድወት) ኣብ ወረዳ ኦፍላ ልዕሊ 9ሽሕ ሄክታር መሬት ብመስኖ ንምልማዕ ዘኽእል ቅድመ ምድላው ይውገን ኣሎ ኢሉ ቤት ፅሕፈት ልምዓት ሕርሻን ገጠርን ወረዳ ኦፍላ።
እቲ ቤት ፅሕፈት ኣብዚ ዓመት ነባር ብዝተፈላለዩ ቐወምቲ ተኽልታት ዝተሸፈነ ልዕሊ 4ሽሕ ሄክታር መሬት ሓዊሱ ልዕሊ 9ሽሕ ሄክታር መሬት ብመስኖ ንምልማዕ ዘኽእል ቅድመ ምድላው ይውገን ኣሎ።
ብመሰረት እዚ እቲ ዝተጠቐሰ ነባር ብዝተፈላለዩ ቐወምቲ ተኽልታት ዝተሸፈነ ሄክታር መሬት ካብ ምኹስኻስን ማይ ምስታይን ብዝሰገረ ሓድሽ ብመስኖ ክለምዕ ዝተነፀረ መሬት’ውን ንመስኖ ድልው ናይ ምግባር ስራሕቲ ይሳለጥ ኣሎ።
ከምኡ’ውን ንመስኖ ዝኾኑ ፈልስታት ካብ ምድላው ብተወሳኺ ኣብ ረብሓ ዝውዕሉ ዘበናዊ እታወታትን ቴክኖሎጅታትን ሕርሻን ማይን’ውን ይጥለቡ ከምዘለዉ እቲ ቤት ፅሕፈት ኣመልኪቱ።
እዚ ከምዚ እናሃለወ ፀረጋ ካናል ምምዕባል ፍልፍላት ማይን ኻልኦትን እናተሳለጠ ኾይኑ ውዳበታት ሓረስቶት ናይ ምጥንኻር ስራሕቱ’ውን ይሳለጥ ከምዘሎ ንምፍላጥ ተኻኢሉ ኣሎ።


text:
ኣብ ኣካዳምያዊ ሃገራዊ መርመራ ዓሰርተው ክልተ ክፍሊ፡ ምሉእ ነጥቢ ዘምጽኡ ተማሃሮ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ርእሰ ኣድባራት ደብረ ጽዮን ቅድስት ማርያም መተባብዒ ሥልማትን ቡራኬን ተዋሂቦም!
ቀዳም 29 ሐምሌ 2009 ዓ.ም.፡ ብፁዓን ጳጳሳት፡ ኣባላት መንበረ ፓትርያርክ፡ ኣባላት ሰበኻ ጉባኤ ርእሰ ኣድባራት ደብረ ጽዮን ቅድስት ማርያም ቤተ ክርስቲያን፡ ኣካላት መንግሥቲ፡ መምህራን፡ ተማሃሮን ወለድን ኣብ ዝተረኽቡሉ፡- ነቶም ምሉእ ነጥቢ ዘምጽኡ ተማሃሮ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ደብረ ጽዮን ቅድስት ማርያም መተባብዒ ሥልማትን ቡራኬን ተዋሂቡ።
እቲ መደብ ብጸሎት ብፁዓን ጳጳሳት ምስ ተኸፍተ፥ ርእሰ መምህር ካልኣይ ደረጃ ርእሰ ኣድባራት ደብረ ጽዮን ቅድስት ማርያም መምህር ምሕረተኣብ ገብረመድኅን ብዛዕባ ገምጋም ውፅኢት ተማሃሮ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ደብረ ጽዮን ቅድስት ማርያም ኣብ 2017 ዓ.ም.ፈ. ሃገራዊ መርመራ ዓሰርተው ክልተ ክፍሊ፣ ኣገዳስነት ምትብባዕ ንልዑል ነጥቢ ዘምጽኡ ተማሃሮ ከምኡ ውን ንመጻኢ ክግበር ዘለዎ መደባት ዝርዝራዊ መግለጺ ኣቕሪቡ።
መምህር ምሕረተኣብ ኣብ መግለጺኡ፦ “ኣብዚ ናይ ሎሚ ዓመት ሃገራዊ መርመራ ዓሰርተው ክልተ ክፍሊ፡ 217 ተማሃሮ ናይዚ ቤት ትምህርቲ’ዚ ከምዝተፈተኑ፣ ካብዞም 217 ተማሃሮ ድማ 166 (76.5%)ተማሃሮ ንዲግሪ፣ 31 (14.3%) ተማሃሮ ንዲፕሎማ፡ 13 (6%) ተማሃሮ ድማ ንሰርቲፊኬት ብሓፈሻ 210 ተማሃሮ ማለት ልዕሊ 96% ከም ዝኃለፉ፣ ብተወሳኺ’ውን ካብቶም 166 ተማሃሮ ንዲግሪ ዝኃለፉ ልዕሊ 60% ካብ 3.0 ነጥቢ ንላዕሊ ከምዘምጽኡ፣ ካብዚኦም ድማ 30(13.8%) ተማሃሮ ምሉእ ነጥቢ (4.0) ብምምጻእ ብሃገር ደረጃ ብቀዳምነት ዘሥርዕ ዓወት ከምዘመዝገቡ ገሊጹ።
ቀጺሉ ብስም ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዞባ ማእከል ቃል ዘስምዐ ኃላፊ ምክትታል ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርቲ መምህር ዮሐንስ ሰሎሞን እዩ። መምህር ዮሐንስ ሰሎሞን ኣብ ዘስምዖ ቃል “ንተማሃሮን መምህራንን ወለድን ሕልምና ጋህዲ ዝገበረ ኵነታት ብምርኣይና እንቛዕ ሓጐሰና” ድኅሪ ምባል “እዛ ቤት ትምህርቲ እዚኣ ኣብ ዞባ ማእከል ካብ ዘለዋ ኣብያተ ትምህርቲ ጸብለል ዝበለት ኣብነታዊት ቤት ትምህርቲ እያ እሞ እዚ ዓወት እዚ ክዕቀብ ይግባእ” ኢሉ።
ወኪል ተማሃሮ ተማሃሪት ሲሞና ኣስገዶም ብወገና ኣብ ዘስምዓቶ ቃል፦ ብሥሉስ ኵርናዓዊ ጻዕሪ ማለት ብጻዕሪ ተማሃሮን መምህራንን ወለድን፡ ተማሃሮ ብዲስፕሊንን ኣካዳምያዊ ትምህርትን ብቑዓት ኮይኖም ኣብዚ ዓወት እዚ ከም ዝበጽሑ ድኅሪ ምግላጽ “ንርእሱ ተማሃሪ ናይዛ ቤት ትምህርቲ እዚኣ ምዃን ዓቢይ ኩርዓት እዩ ዝፈጥረልካ። እዚ ረኺብናዮ ዘሎና ዓወት ውዱእ ዓወት ዘይኮነስ ሌላ ንዓወት እዩ እሞ ንመጻኢ በዚ ኂዝናዮ ዘሎና ብቕዓት ሓበን ቤት ትምህርትና ኴይንና ንወለድናን መምህራናን ሃገርናን ክንክሕስ ቃል ንኣቱ” ብምባል ቃል ኣስሚዓ።
ቀጺሎም እቶም ምሉእ ነጥቢ ዘምጽኡ 30 ተምሃሮ ነቲ ዝተዳለወሎም መተባብዒ ሥልማት ካብ ኢድ ብፁዕ ኣቡነ ሉቃስ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስ ከምኡ’ውን ካብ ብፁዕ ኣቡነ ባስልዮስ ዋና ኣመኃዳሪ መንበረ ፓትርያርክ ተቐቢሎም።
ብድኅር’ዚ ብፁዕ ኣቡነ ሉቃስ ኣብ ዘስምዕዎ ናይ እንቛዕ ሓጐሰና መልእኽትን ኣባታዊ ምዕዳንን፦ “እዚ ዓወት እዚ ዝተረኽበ ብጸሎትን ትግሃትን እዩ። ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ክምህረና ከሎ፥ ‘ለምኑ ክወሃበኩም እዩ’ ከም ዝበለና ንስኻትኩም ድማ ነናብ መምሃሪ ክፍልኹም ኽትኣትው ከለኹም ጸሎት እናብጻሕኩምን እናተሳለምኩምን ትኣትው ስለ ዝነበርኩም ብጸጋ እግዚአብሔር፡ ብኣማላድነት ቅድስት ድንግል ማርያምን ብረድኤት ናይዚ ቅዱስ ቦታ እዝን ኣብዚ ዓወት እዚ በጺሕኩም ኣለኹም።
ከምኡ’ውን ናትኩም ትግሃትን፡ ናይ መምህራንኩም ጻዕርን፡ ናይ ወለድኹም ተገዳስነትን ነዚ ንምርኣይ ኣብቂዕኩም ኣሎ። ስለዚ ካብ ሕጂ እትልምንዎ ጥዕናን ዕድመን እዩ። ነቶም ከብዶም ኣጥምዮም ዝባኖም ኣዕሪቖም ዘምሃርኹም ወለድኹም ከተሐጕሱ፣ ነቶም ብዘይሕለል ጻዕሪ ዝደኸምልኩም መምህራንኩም ከተሐጕሱ፣ ነታ ኣብ ጐድና ስለ ዝተሰለፍኩም ዘዐወተትኩም ቤተ ክርስቲያንን ንዘምሃረኩም ሃገርን ከተገልግሉ እግዚአብሔር ይባርኽኩም” ብምባል ቃለ ምዕዳን ሂቦም።
ኣብ መወዳእታ በቲ ዝወፀ መደብ መሠረት፡ መዕፀዊ ጸሎት ከምኡ’ውን ዝክረ ሰማዕታት ምስ ተገብረ ብናይ ሥእሊ መደብ ተፈጺሙ።
ከምዝፍለጥ፡ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ደብረ ጽዮን ቅድስት ማርያም ልዕሊ 70 ዓመት ዝገበረት፡ ካብ ሙዓለ ሕፃናት ክሳብ ካልኣይ ደረጃ ብዲስፕሊንን ኣካዳምያዊ ትምህርትን ብቑዓት ተማሃሮ ተፍሪ ዘላ፡ ኣብ ቀጽሪ ርእሰ ኣድባራት ደብረ ጽዮን ቅድስት ማርያም ቤተ ክርስቲያን እትርከብ ቤተ ትምህርቲ እያ።


text:
ሱዳን፣ ብሰንኪ ዋሕዲ ናይ ወጻኢ ባጤራ 13 ኤምባሲታት ክትዓጹ'ያ
Radio Erena: 08 May 2018
መንግስቲ ሱዳን፣ ብሰንኪ ኣጋጢምዎ ዘሎ ዋሕዲ ናይ ወጻኢ ባጤራን ቁጠባዊ ቅልውላውን፣ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝርከብ 13 ኤምባሲታት ክዓጹ ከምዝወሰነ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ።
መግለጺ 'ቲ ሚኒስትሪ ብዘይካ'ዚ፣ ኣርባዕተ ቆንስልያታት'ውን ክዕጸዋ ምዃነን ጠቒሱ።
ኣብ ርእሲ'ዚ፣ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝርከባ ኤምባሲታትን ቆንስልያታትን፣ ብዝሒ ኣባላተን ክቕንሳ ተነጊሩወን ኣሎ።
ይኹን'ምበር እተን ዝዕጸዋ ኤምባሲታትን ቆንስልያታትን ኣበየኖት ሃገራት ከምዝርከባ ኣየነጸረን።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ነበር፣ ኢብራሂም ጋንዱር ካብ መዝነቱ ቅድሚ ምስጓጉ፣ ንፓርላማ እታ ሃገር ኣብ ዘስምዖ መደረ፣ ብሰንኪ ስእነት ናይ ወጻኢ ባጤራ፣ ኣምባሳደራት ዝርከብዎም ዲፕሎማሰኛታት ንልዕሊ ሸውዓተ ኣዋርሕ ደሞዝን ናይ ክራይ ገዛውትን ከምዘይተኸፍለ ምግላጹ ይዝከር።
ንሱ ብዘይካ'ዚ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ፣ ኣምባሳደራቱ ዝኸፍለሉ ገንዘብ ከምዘይብሉ'ውን ደምዲሙ።
ፕረዚደንት ሱዳን፣ ናብ ኤምባሲታት ዝቐንዐ ገንዘብ ናብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ክሰጋገር እኳ እንተወሰነ፣ ሃገራዊ ባንክ ግን እኹል ናይ ወጻኢ ባጤራ የለን ብዝብል፣ ነቲ ገንዘብ ከምዘየሰጋገሮ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ካብታ ሃገር ይሕብሩ።
====================


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ንዝተወሰነ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ሓደጋ ብትሪ ከምዝቃወሞ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ።
ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ መግለጺኡ: እቲ ኣዋጅ ንዘጠቓልሎ ገደብ መሰረታዊ ናጽነታት መሰል ምእካብን ሓሳባትካ ምግላጽን ተቓዊምዎ ኣሎ። ብመሰረት ሓበሬታ እቲ ካብ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ዝወጸ መግለጺ: ንጎነጽን ምጥፋእ ህይወትን ሻቕሎት መንግስቲ ከምዝካፈል ዝጠቐሰ ክኸውን እንከሎ፤ እቲ ናይዚ ፍታሕ ግን ዝዓበየ ናጽነት ምሃብ እንበር ናጽነት ምቕናስ ከምዘይኮነ ብተወሳኺ ኣብሪሁ።
ኢትዮጵያ ኣጋጢምዎ ዘሎ ብድሆታት ዲሞክራስያዊ ተሃድሶ: ቁጠባዊ ዕብየት ወይድማ ነባሪ ርግኣት ብኣሳታፊ ልዝብን ፖለቲካዊ መስርሕን ክፍታሕ ዝግብኦ ድኣ'ዩምበር ገደብ ብምትግባር ከምዘይኮነ እቲ ካብቲ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ዝወጸ መግለጺ ጠቒሱ።
ኣዋጅ ህጹጽ ሓደጋ ነቲ ኣብዚ ቐረባ ግዜ ዝተረኣየ ኣወንታዊ ስጉምታት ኣብ ጉዳይ ምህናጽ ፖለቲካዊ ሱታፌን ምፍታሕ እሱራትን ዘዳኽም'ዩ ክብል ድማ እቲ መግለጺ ኣፍሊጡ። ። ኢትዮጵያውያን ሓሳባቶም ብሰላማውን ናጻን ኣገባብ ከይገልጹ ገደብ ምግባር ድማ ድምጾም ከምዘይተሰምዐ ምልክት ዝህብ ሓባሪ መልእኽቲ'ዩ ኢሉ።
እቲ መግለጺ ኣብ መወዳእታ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዘመሓላለፎ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ሓደጋ ዳግማይ ክሓስበሉ "ብጽኑዕ ነተሓሳስብ” ከምኡ`ውን፡ ህይወትን ንብረትን ህዝቢ ንምሕላው ካልእ መንገዲ ከላልን፡ ንዘላቒ ደሞክራሲ መንገዲ ዝኸፍት ትርጉም ዘለዎ ፖለቲካዊ ተሳትፎን ልዝብን ከስፍሕን ነተሓሳስብ ክብል ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኢምባሲ ኣመሪካ መግለጺ ኣውጺኡ`ሎ።


text:
ኣብርሃ ተክሉ ኣብ ዩኒቨርስቲ ዓዲ ግራት መምህር እዩ፡፡ ብዛዕባ ተገይሩ ዘሎ ምምዕርራይ ፈፀምቲ ስራሕ ህወሓት ዘለዎ ርእይቶ እንትገልፅ፤- “ኣነ ዘለኒ ርእይቶ ካብቲ ጭቡጥ መበገሲ ሓይሊ ገይሩ ስለዝተወሰደ ብወሳናይ መልክዑ ፅቡቅ እዩ ዝብል ገምጋም ኣለኒ፡፡ ኣብዚ ዘየድልዩ ዝሞለቁ ክህልዉ እዮም፡ ኣለዉ ድማ እዮም፡፡ ብድምር ግን ኣብ ኣቦ መንበርን ምክትል ኣቦ መንበር ዝተገበረ ምትኽካእ ዝሓሸ እዩ፡፡” ሓድሽ ነገር የለን ኣብ ኮር ኣመራርሓ ዝነበሩ እዮም መፂኦም እቲ ፀገም ናይ ሓባር ኣይኮነን ንዝብል ርእይቶ ዘለዎ መብርሂ እንትህብ፤-“ኣብተን ጎሊሀን ዝወፃ ሕመቃት ስትራቴጂካዊ ኣመራርሓ ዘይምቅማጥ ፀረ ዲሞክራሲ ኔትወርክ ምጉጅጃል ዝብላ እየን። ኣብቲ ገማጋም ትርጉም ብዘለዎ መንገዲ ዘይምምርሖም ርእዮሞ እዮም፡፡ ኣብቲ ገምጋም ኣፈላላይ የብለይን፡፡ ብዝግባእ ዘይምምራሕ ኣብ ሕሩኽሩኽ ምውዓል እዩ፡፡ እቶም ተተካእቲ ድማ ግድን እዩ ካብኡ ክኾኑ ምኽንያቱ ንፈፃሚት ዝምረፅ ካብ ማእከላይ ኮሚቴ ስለዝኾነ ኣብኡ ኮይኖም ክግበር ዝግብኦ እዮም ገይሮም፡፡ከም ሓበሬታ ግን ሕዚ እውን ብዝሕ ዝበሉ ኣዲስ ኣበባ ዘለዉ እዮም ስለዚ እቶም ፈፀምቲ ኣብዚ ክኮኑ ኣለዎም፡፡ ኣብ ትግራይ ኮይኖም ክመርሑ ኣለዎም” ይብል፡፡
ድማ ብክልተ ምርኣይ ይከኣል ይብል፡፡ “ሓደ ናይቲ ገምጋም ኣካይዳ እዩ፡፡ እቲ ካልኣይ ንዕኡ ስዒቡ ዝመፅእ ነገር እዩ፡፡ ስለዚ እቲ ገምጋም ካብ ዝሓለፉ ብዓይነቱ ዝተፈለየ እዩ ብኡ ዓጊበ እየ፡፡ ንዕኡ ስዒቡ ዝመፅአ ምትክካእ ግን ንዓይ ዕግበት ኣይተሰመዐንን፡፡ ንማእከላይ ኮሚቴ ይገልፅ እዩ ዝተብሃለ ገምጋም ነቲ ስዒቡ ዝመፅእ ዝገልፅ ኣይነበረን፡፡ ምክንያቱ ነቲ መሪሕ ዝገልፅ ፀገም ኢልና ከነብቅዕ እቲ ስዒቡ ዝመፅአ ግን ኣብ ውሱናት ሰባት እዩ ተግባራዊ ተገይሩ፡፡ ስለዚ በዚ ኣይተሓጎስኩሉን፡፡ ኣብቲ ምትክካእ እውን ሓዱሽ ነቶም ዝነበሩ ፀገም ክኣሊ ዝክእል ንቅድሚት ክመርሕ ዝክእል ዝወስድ ኣመራርሓ እየ ክርኢ ትፅቢት ገይረ ነይረ፡፡ ካብ መናእሰይ ኮነ ደቂ ኣንስትዮ ንቅድሚት ዝወስድ ኣመራርሓ እየ ክርኢ ተፀበየ፡፡ ሓዱሽ ነገር ኣይረኣኩን፡፡ ኣብ ማእከላይ ኮሚቴ ተነፃፃሪ ዓቅሚ ኣለዎም ተባሂሎም እዮም ብጉባኤ ተመሪፆም ኣትዮም፡፡ ስለዚ ካብቶም ማእከላይ ኮሚቴ ናብ ቅድሚት ክመፅኡ ዝኽእሉ ነይሮም ኢለ ይኣምን” ይብል።


text:
‘ንስእነትን ሃብትን ለሚደዮ እየ፡ ንጽጋብ ንጥሜት ንራህዋ ንጭንቂ ንኵሉ ፈቲነዮ እየ። በቲ ኃይሊ ዝህበኒ ንኵሉ እኽእሎ እየ።’ ፊሊ 4.12-13)
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን! ደሓንዶ ሓዲርኩም! ብዛዕባ ምሥጢረ ጥምቀት ዝጀመርናዮ ኣስተንትኖ ከም ወትሩ ብብርሃን ቃል እግዚኣብሔር ክንቅጽል ኢና፣ ነቶም ንጥምቀት ዝሰናደው ዘብርሃሎምን ንእምነት ንክቅበሉ ዝደፋፍኦምን ወንጌል እዩ፣ ምሥጢረ ጥምቀት ፍልይ ብዝበለ መንገዲ ናይ እምነት ምሥጢር እውን ይበሃል፣ ሓዲስ ትምህርተ ክርስቶስ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ኣብ ቊ.1236 ከምዘመልክቶ ከኣ ‘ናይ ቃል-ኣምላኽ ንባባትን ስብከትን፣ ነቶም ተጠመቕቲ ኮነ፣ ነቲ ዝተኣከበ ሕዝቢ፤ በቲ ዝተገልጸ ሓቅታት-እምነት የብርሆም፤ ነቲ ካብ ጥምቀት ዘይንጸል ናይ እምነት ምላሽ የለዓEል፤ ብርግጽ’ውን ጥምቀት ናብ ናይ እምነት ሕይወት ዜEቱ ምሥጢራዊ ባብ ስለዝኾነ፤ ብፍሉይ መንገዲ “ምሥጢረ እምነት” ኪበሃል ዚከኣል እዩ።’ይብል፣ እምነት ከኣ ንገዛእ ርእስኻ ንኢየሱስ ጐይታ ምውፋይ ኮይኑ ነዚ ጐይታ እዚ ከምቲ ኣብ ወንጌል ዮሓንስ ተጠቂሱ ዘሎ ‘ፈልፋሊ ማይ ናይ ዘለዓለማዊ ሕይወት’ (4.14) ‘ብርሃን ዓለም’ (9.5) ‘ሕይወትን ትንሣኤን’ (11.25) ከምቲ ኣገባቡ ዘመልክቶ ከኣ ሎሚ እውን እንተኾነ እቶም ንጥምቀት ዝሰናደው ፈላሚ ሕይወት ክርስትና ስለዝጅምሩ ፈላሚ ምሥጢር እዩ፣ እቶም ንጥምቀት ዝሰናደው ንኢየሱስ ጽን ቢሎም ብምስማዕ ብትምህርቱን ብተግባራቱን ዝተዀስኰሱ ኮይኖም ናይታ ብርቱዕ መንፈሳዊ ጽምኢ ማይ ሕይወት ዝነበራ ሳምራዊት ሰበይቲ ወይውን ናይቲ ብዕውሩ ዝተወልደ ብርሃን ንምርኣይ ዝነበሮ ብርቱዕ ሃረርታ ወይውን ናይቲ ካብ መቃብር ድምጺ ኢየሱስ ሰሚዑ ዝተንሠኤ ኣልኣዛር ተመኲሮ የስተማቅሩ፣ ቃለ ወንጌል ከስ ነቲ ብእምነት ዝቅበሎ ክልውጥ ዝኽእል ሓይሊ ሒዙ እዩ ዝጐዓዝ፣ እዚ ሓይሊ እዚ ካብ ግዝኣት ጸላዔ ሠናያት መንዚዑ ንጐይታ ብታሕጓስን ብሓዲስ ሕይወትን ምግልጋል ክሳብ ዝመሃር ይሕግዞ፣
ኣብ ምጥማቃት በይንኻ ኣይክየድን እንታይ ደኣ ከምቲ ቅድሚ ጸሎት ምንጋፍን ብቅዱስ ዘይቲ ቅድሚ ጥምቀት ዝግበር ምቅባእን ዘሎ ሊጣንያ ዘኵሎሙ ቅዱሳን ዘመልክቶ ብናይ መላእ ቤተ ክርስትያን ጸሎት ተሰኒኻ እዩ ዚኽየድ፣ እዚ ምልክታት እዚ ካብ ጥንቲ ዘመልክትዎ እቲ ከም ደቂ እግዚብሔር ዝወሃበና ዳግመ ልደት ንምርግጋጽ ጸሎት ቤተክርስትያን ንመንገዲ ጥፍኣት ንምቍዋም ሓይሊ ብምሃብን ኣብ መንገዲ ሠናይ ዝኾነ ነገራት ብምስናይን ካብ ሥልጣን ሓጢኣት ወጺኡ ናብ ናይ መለኮታዊ ጸጋ መንግሥቲ ንምስጋር ይሕግዞ፣ ኣብዚ ጸሎት ቤተክርስትያን ንዓናን ስለኩሉ ዓለምን ዝቀርብ ኮይኑ ንሕና ከኣ ሰለካልኦት ንጽሊ፣ ምእንቲ ካልኦት ምጽላይ ብጣዕሚ ደስ ዘብል እዩ፣ ንሕና ንባዕልና ክንደይ ግዜ ጸሎት ብግዲ ኣብ ዘየድልየና ግዜ ሸለል ዘይበልና፣ ስለዚኸስ ምስ ቤተክርስትያን ሓቢርና ስለካልኦት ክንጽሊ ኣሎና፣ ‘ኦ ጐይታይ ምእንቲ እቶም ኣብ ግድነት ዝርከቡ ምእንቲ እቶም እምነት ዘይብሎም ወዘተ እልምነካ ኣሎኹ፣’ እናበልና ንጸሊ፣ ነዚ ኣይትረስዑ፡ ጸሎት ቤተክርስትያን ወትሩ ምስ ቀጸለ እዩ፣ ኮይኑ ግን ንሕና ኣብዚ መደብ ጸሎት ክንኣቱን ምእንቲ መላእ ሕዝበ እግዚኣብሔርን ግድነታት ዘለዎምን ጸሎትና ዘድልዮምን ሰባት ክንጽሊ ትሑዛት ኢና፣ ስለዚ ከምቲ ሕገ ቀኖና 1237 ዘመልክቶ ጉዕዞ ናይቶም ንኡሰ ክርስትያን ንብሎም ዓቅሚ ኣዳም በጺሖም ንጥምቀት ዝሰናደው እንክጥመቁ ተደጋጋሚ ናይ ምንጋፍ ጸሎታት ብካህን ንክድገም ይእዝዝ፣ ብካልእ ኣዘራርባ እዚ ካብ ሰይጣን ናይ ምንጋፍ ጸሎታት እዚ ካብ ኢየስ ክርስቶስ ምስኡ ጥቡቅ ርክብ ካብ ምግባር ዝዕንቅጽን ዝኾነ መንዔንቀፊ ኣልዩ ሓራ ንኽገብር እዩ፣ ከምቲ ሮማዊ መምርሒ ሥርዓት ምሥጢረ ጥምቀት ንሕጻናት ቊ.56 ዘመልክቶ ከኣ እቶም ዝጥመቁ ሕጻናት ምስ ዝኾኑ ካብ ናይ ኣቦና ኣዳም ሓጢኣት ኣናጊፉ ማሕደር መንፈስ ቅዱስ ንክኾኑ ዝቅድሶም ምሥጢር እዩ። ስለሕጻናት ጸልዩ፣ ጥዕና ነፍስን ሥጋን ምእንቲ ክህልዎም ስለኦም ጸልዩ፣ እዚ ንሕጻናት ንምክልኻል ካብ ዝግበር ተግባራት ሓደ እዩ፣ ብጸሎት ክንከላኸለሎም ኣሎና፣ ከምቲ ወንጌላት ዘረጋግጹልና ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ባዕሉ እውን መንግሥቲ እግዚብሔር ከምዝመጸት ንምግላጽ ንርኹሳት መናፍስቲ ይዋገኦምን ይሰጐምን ከምዝነበረ ንርዳእ (ማቴ 12.28) ኣብ ልዕሊቲ ጸላኤ ሠናያት ዘመዝገቦ ዓወት ንጐይትነ እግዚብሔር ቦታ ይሓድግ እዚ ከኣ ብታዕሚ ደስ ዘብልን ንሕይወት ዘተዓርቅን እዩ፣
ምሥጢረ ጥምቀት ናይ ጥንቆላ ሥራሕ ዘይኮነስ ትዕድልቲ መንፈስ ቅዱስ ኮይኑ ተጻይ ርኹሳት መንፋስቲ ንምቅላስን በቲ በቲ እግዚብሔር ወዱ ንሥልጣን ሰይጣን ንምድሳስን ንደቂ ሰባት ካብ ጸልማት ናብ ብርሃን ዘለዓለም ንምስግጋር ናብ ዓለም ከምዝለኣኾ ብምእማንን ይፍጸም፣ ሕይወት ክርስትና ወትሩ በቶም ካብ እግዚብሔርን ፍቃዱን ምሳኡ ሓደ ካብ ምዃንን ንምፍላይን እንደገና ናይ ዓለም ፍትወት ተገዛእቲ ንክንከውን ዝቃሰለሱና ፈተናታ መሊኣ ከምዘላ ተመኩሮና የስተምህረና፣ ኣብዚ ቃልሲ እዚ ጸኒዕና ተጻይ ናይቲ ቅዱስ ጴጥሮስ ከም ዝተኣስረ ኣምበሳ ክጥሕረኩም ይይጓዝም ኣሎ ዝብሎ ንጥፍኣትና ዝተዓጥቀ ዲያብሎስ ንምቅላስ ምሥጢረ ጥምቀት የሰናድወና ን ሓይሊ ይህበናን፣
ኣብ ሥርዓት ምሥጢረ ጥምቀት ጸሎት ምስ ተገብረ ነቲ ዝጥመቅ ቅድሚ ብማይ ምጥማቅናን ናብ ሓዲስ ሕይወት ቅድሚ ምውላዱን ኣብ ኣፍ ልቡ ብዘይቲ ጥምቀት እናቀባእና ንሰይጣንን ሓጢኣትን ንምኽሓደ ሓይሊ ንክረኽቡ ንልምን፣ ከምቲ ዘይቲ ኣብ ጅማውቲ ሰውነትና ብምእታው ጥቅሚ ዝህበና ወይውን ከምቲ ናይ ጥንቲ ተቃለስቲ ሰባት ቅድሚ ቅልስ ሓይሊ ንክኾኖምን ካብቲ መቃልስቶም ንከምልጡን ዘይቲ ዝቅብኡ ዝነበሩ እዩ፣ በዚ ተምሳሌት እዚ ከኣ ናይ ጥንቲ ክርስትያን ነቲ ንጥምቀት ዝሰናዶ ብቅዱስ ዘይቲ ይቀብእዎ ነሮም፣ እዚ ብጳጳስ ዝተባረኸ ዘይቲ ምልክት ድሕነት ኮይኑ ሓይሊ ናይቲ መድሓኒ ዝኾነ ክርስቶስ ተጻይ ክፍኣት ንምቅላስን ንምሽናፉን ሓይሊ ይህብ ይብል መምርሒ ጥምቀት ሕጻናት ቊ.105.።
ተጻይ ክፍኣት ምቅላስን ካብ ፈተናታቱን ማሕለኻታቱን ንክተምልጥ ምጽዓርን ኣድካሚ እዩ፣ ድሕሪ ሓደ ኣድካሚ ቅልስ ምስ ክፍኣት እንደገና ሓይሊ ክህልወካ እውን ከቢድ እዩ፣ እንተኾነ ሕይወት ክርስትያን ብምሉኡ ቃልስን ገድልን ምዃኑ ክንግዘብ የድሊ፣ ኣብ ርእሲ እዚ በይንና ከምዘይኮናውን ክንፈልጥ የድሊ፣ ከመይ ኣደና ቤተክርስትያን እቶም ብጥምቀት ዝወለደቶም ደቃ ብዘስድዕ ፈተናታት ጸላኤ ሰናያት ከይተሸነፉ በቲ ብትንሣኤ ክርስቶስ ዝተረኸበ ሓይሊ ከሸንፍዎ ወትሩ ምእንቲ ደቃ ትጽሊ፣ በቲ ንመስፍን እዚ ዓለምዚ ዝሰዓረ (ዮሓ 12.31)ካብ ሞት ዝተንሠኤ ክርስቶስ ጸኒዕና ምስ ቅዱስ ጳውሎስ ኰና `በቲ ኃይሊ ዝህበኒ ንኵሉ እኽእሎ እየ።’ (ፊሊ 4.13) ክንብል ንኽእል፣ ንሕና ኩልና ክንዕወት ንኽእል! ንኩሉ ክነሸንፍ ንኽእል ነዚ ግን ብሓይልና ዘይኮነ በቲ ካብ ኢየሱስ ዝመጸና ሓይሊ እዩ፣ ክብሉ ትምህርቶም ምስ ዛዘሙ፣ ነቲ ኣብዚ ወርሕዚ ኣብ ፓንሙንጀዮም ኣብ ኮርያ ዝካየድ ናይ ክልቲኤን ኮርያ ናይ ሰላም ዘተ ዕውት ንክኸውን ነዚ ጻውዒት እዚ ኣቅሪቦም፣
ዝመጽእ ዓርቢ ዕለት 27 ሚያዝያ ኣብ ፓንሙንጀዮም ውስጠ ኮርያዊ ዘተ ንከካይዱ መራሕቲ ክልቲኤን ኮርያ መራሔ መንግሥት ሙን ዣይን ምስ መራሔ መንግሥት ኪም ዮንግ ኣ ክራኸቡ መደብ ተታሒዙ ኣሎ፣ እዚ ርክብ እዚ ግሉጽነት ዘለዎ ዘተ ንምጅማርን ጭቡጥ ዝኾነ ጉዕዞ ዕርቅን ሕውነቶም እንደገና ንምርካብን ዝጐዓዙሉ በዚ ከኣ ኣብ ደሴት ኮርያን መላእ ዓለምን ሰላም ንከውሕሱ እዩ ዕላማኡ፣ ነቲ ንሰላም ብሕሱም ዝደልያ ዘሎ ሕዝቢ ኮርያ ግላዊ ጸሎተይ እንከረጋግጸሎም መላእ ቤተክርስትያን ከኣ ኣብ ጐንኹም ኣላ እብሎም፣ ቅድስት መንበር ነዚ ናይ ዝጅምር ዘሎ ናይ ሕዝቢ ኮርያ ርክብን ሕውነትን ኣብ ጐድኑ ከምዘላን ንዝኾነ ጠቃምን ልባውን ዝሓሸ መጻኢ ንምህናጽ ዝግበር ተበግሶ ትድግፍን ተተባብዕን፣ ነቶም ኣብዚ ጉዳይዚ ቀጥታዊ ናይ ፖሎቲካ ሓላፍነት ዘለዎም ከኣ ናይ ሰላም መጋበሪ ምእንቲ ክኾነ ትብዓት ክህልዎም እዕድም፣ ንናይ ኩልና ሠናይ ድማ ነዚ ዝግበር ጉዕዞ ብምትእምማን ክከታተልዎ ኣማሕጽን፣ እግዚብሔር ኣቦ ኩልናን ኣቦ ሰላምን ስለዝኾነ ስለሕዝቢ ኮርያ ኣብ ሰሜን ዘለው ይኹኑ ኣብ ደቡብ ዘለው ስለኦም ነቦና ኡልና ዝኾነ እግዚብሔር ኣቦና ኣብ ሰማያት እትነብር እናበልና ንለምኖ፣ ድሕሪ ቢሎም ኩሎም ብሓባር ስለ ሰላም ኮርያ ኣቦና ኣብ ሰማያት እትነብር ደጊሞም ብሓዋርያዊ ቡራኬ ተሰናበትዎም፣


text:
ምትእስሳር ደቂ-ኣንስትዮ ሰዲህኤ ጉጅለ ኤውሮጳ ኣብዝሓለፈ ሓሙስ ዕለት 08.12.2016 ኣኼባ ምክያዱ ዝበጻሓና ዜና ሓቢሩ። እቲ ኣኼባ ድሕሪ ጉባኤ ምትእስሳር ደቂ-ኣንስትዮ ሰልፊ፤ ንመጀመርታ ግዜ ዝግበር ዘሎ ምዃኑን፡ ኣብቲ ኣኼባ ናይ መጻኢ መደብ ስራሓተንን ንስሩዕ ርክክባተን ዝጠመተ ዕማማትን ኣዋሃሂደን ምውጽኤን ተረጋጊጹ።
ከምዝዝከር፣ ምትእስሳር ደቂ ኣንስትዮ ሰ.ዲ.ህ.ኤ፣ ብዕለት 30 ሓምለ 2016 እየን ቀዳማይ ጉባኤ ኣካይደን። ኣብቲ ጉባኤ ኣብ ዝተፋላለየ ኩርናዓት ዓለም ማለት፡ ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ፡ ኣመሪካ፡ ካናዳን፡ ኣውስትራልያን ዝርከባ ኣባላት ምትእስሳር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብቤት ጽሕፈት ምትእስሳር ደቂ ኣንስትዮ ተማእኪለን ብመራኸቢ ብዙሓን ዝተሳተፍኦ ጉባኤ ብዓወት ዛዚመን። ጉባኤ ብኣባል ፈጻሚት ሽማገለ ሓላፊት ቤት ጽሕፈት ደቂ ኣንስትዮ ወ/ት ኤርትራ ኣልኣዛር ተኸፊቱን ተመሪሑን እዩ ተካይዱ። ቀንዲ ሕመረትን ዕላማን ናይዚ ታሪኻዊ ጉባኤ እዚ ከኣ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራውያን ነብሰን ሰሪዔን ኩለንተናዊ ተሳታፍነተን ንምዕዛዝን ተራን ግደን ኤርትራውያን ኣብ ማሕበራዊ ፍትሕን ማዕርነትን ንምርግጋጽ ዘትኮረ ኮይኑ ቤት ጽሕፈት ምትእስሳር ደቂ ኣንስትዮ ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ከኣ ንምትግባሩ ከምዝቃለስ ኣስሚሩሉ። ኣብ ዝቀረበ ዛዕባታት ብዕምቆት ክትዕን ልዝብን ድሕሪ ምክያድ፡ መሪሕ መደብ ዕማማት ሓንጺጸን ሰሪዔንን ሓንቲ ንስራሓተን እተማእክል ሽማገለ ብዲሞራሲያዊ ኣገባብ መሪጸን ብዝክረ ሰማእታት ጉባኤ ምዝዛሙ እውን ዝፍለጥ እዩ።


text:
ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ናይ ላይበሪያ ፕሬዝዳንት ንዝነብ ቻርለስ ተይለር ኣብ እዋን ዅናት ሕድ ሕድ ሲየራ ሊዮን ንኣሰቃቒ ገበናት ዅናትን ኣብ ልዕሊ ሰብኣውነት ንዝተፈፀሙ ገበናት ዅናትን ብምሕጋዝ ገበነኛ ኢሉዎም።ተይለር ንዝቐረብዎም ክስታት ገበን ኣይወዓልኩሉን ኢሎም ኣለው።ይግባይ ናይ ምባል መሰሎም’ውን ዝተሓለወ እዩ ተባሂሉ’ሎ።
ፀሊም ሱፍ ተኸዲኖም ኣብ ገፆም ሓዘን ይንበብ።ናይ ቀደም ናይ ላይበሪያ ፕሬዝዳንት ቻርለስ ተይለር።ፕሬዝዳንት እቲ ቤት ፍርዲ ዝኾኑ ሪቻርድ ሉሲክ ብሕቡራት መንግስታት ኣቢሉ ኣብ ዘሄግ ዝተጣየሸ ፍሉይ ቤት ፍርዲ ውሳነ ከንብቡ እንተለው ተይለር ፂን ኢሎም ይሰምዑ ነይሮም።
ንዓንቀፅ 6.1 እቲ ሕጊ ብምጥሓስ ገበናት ንኽፍፀሙ ብምሕጋዝን ብምድጋፍን ኣብ ወርሒ ታሕሳስ 1998 ኣብ ኮኖን ማከኒን /ኣብ ሲየራ ሊዮን ማለት እዩ/ ዝተፈነው መጥቓዕትታት ንኽፈፀሙ ብምትላም፡ካብ ወርሒ ታሕሳስ 1998 ክሳብ ወርሒ ለካቲት 1999 ንዝተኻየደ ንከተማ ፍሪታውን ናይ ምውራርን ካብታ ከተማ ናይ ምንስሓብን ገበናት ገበነኛ ምዃንኩም እቲ መጋባእያ ብሓደ ድምፂ ወሲኑ’ሎ ኢሎም እቶም ዳኛ።
ነቲ ኽልተ ሰዓታት ዝወድአ ንባብ ውሳነ ዳኛ ዓለም እውን ብቐረባ ተኸታትቲላቶ’ላ።ብዙሓት ሲየራ ሊዮናዊያንን ላይበሪያዊያንን እውን ብሬድዮን ተለቪዥንን ተኸታቲሎምዎ።
ወሃቢት ቃል ህይውማን ራይትስ ዎች ጀራልዲን ማቲዮሊ ዘይትነር ታሪኻዊ ኣጋጣሚ እዩ ክብላ በቲ ውሳነ ምዕጋበን ይገልፃ።
ተይለር ኣብ ልዕሊኦም ንዝቐረቡ ክስታት ኣይፈፀምኩን ኢሎም።እቲ ናይ ዘ ሄግ ቤት ፍርዲ ብዓቃቢ ሕግን ተኸላኻሊ ጠበቓን ንዝቐርብ ናይ ቃል ክርክር ከምኡ’ውን ተይለር ነቲ ቤት ፍርዲ ክህብዎ ዝደልዩ ሪኢቶ እንተሃሊዩ ንምስማዕ ንዝቕፅል 16 ግንቦት ቆፀሮ ሒዙ’ሎ።እቲ ፍርዲ ግን ን30 ግንቦት ኣ/ፈ ክውሃብ ተወሲኑ’ሎ።ተይለር ምስተፈረዶም ኣብ ብሪታኒያ ክእሰሩ ትፅቢት ይግበር።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን!
እንቋዕ ናብ ጾመ ፍልሰታ ብሰላም ኣብጸሓና!
ካብ ዕለት ሶሉስ ነሓሰ 1-2004 (7-2012) ጀሚሩ ኣብ ክልተ ሱባኤ ኮይኑ። ኣብ ነሓሰ 16 ኪዳነምሕረት ብቅዳሴ ይዛዘም።
ብሩኽ ምጅማር ጾመ ፍልሰታ ይግበረልና።
ሰላም ለፍልሰተ ሥጋኪ ውስተ ልበ ሰብእ ዘኢተሀለየ
እንዘ ትትአጸፊ ጸጋ ወትለብሲ ዕበየ ማርያም ሥጋኪ
ዘተመሰለ ባሕርየ ተኃፍረ ሞት አኮኑ ሶበ ነጸረ ወርእየ
እንዘ በደመና ብሩህ የዐርግ ሰማየ።
ሰላም ለፍልሰተ ሥጋኪ እግዚአብሔር ዘባረካ ወአልዓለክብራ
እምፍልሰተ ሄኖክ ወልደ ባረካ ማርያም ፍሥሕት ወብርህት እምነ ዋካ
በእንቲአኪ ይገብሩ ወስተ ሰማያት ታዕካ ነገደ መላእክት ኣእላፍ ሱባዔ ፋሲካ።
መልክአ ፍልሰታ ለማርያም
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን!
ነገረ ማርያም ኣብ ነገረ ድኅነት
ቅድስቲ ቤተክርስቲያና ንምንታይ ብዛዕባ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ዘወትር ተምህር ብምባል ሓደ ሓደ የውሃት ሰባት ግር ይብሎም እዮም። እዞም የውሃት ሰባት ቅድስቲ ቤተክርስቲያና ብዛዕባ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ምምሃራ ብዛዕባ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ከየተምህር ጌርዋ እዩ ይብሉውን እዮም። ቅድስት ቤተክርስቲያና ግና ብዛዕባ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ኣምሂራ ማለት ብዛዕባ ጎይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ እያ ትሰብኽን ተምህርን ዘላ። ምኽንያቱ ኣደን ወድን ስለዘይፈላለዩ። ካልኣይ ብዛዕባ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ተምህር ንዕዓ ካብ ዘለዋ ፍሉይ ፍቕሪ፣ ክብራ ስለዝርድኣ ፣ቃልኪዳና ማዕረ ክንደይ ከምተኽብርን መትሕተ ፈጣሪ መልእልተ ፍጡራን ስለዝኾነትን፣ እግዚአብሔር ስለዘኽበራን እዩ። እግዚአብሔር ዘኽበሮ ማንም ከትሕቶ ወይ ከሕስሮ ስለዝይክእል። ነዚ እዩ ከኣ ሊቃውንቲ ኣቦታትና ብናይ ብነገረ መለኮት ትምህርቲ ጥንቁቃትን ብጸጋ እግዚአብሔር ብመንፈስ ቅዱስ ተቓኒዮም ስለዘምህሩን ዝጽሕፉን ንኹሉ ነገራት ምሥጢሩ ገሊጾም ተንቲኖም ይነግሩና እዮም። ንኹሉ ሕቶ'ውን ብግቡእ መልሲ የረዱኡና።
ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ካብ ወዳ ተፈልያ ኣይትፈልጥን እያ ። ኩሉ ግዜ ኣደን ወድን ኣይፈላለዩን እዮም። ከምቲ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ንወዳ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ጽንስቱ ኣትሒዛ ስጋብ ሥቅለቱ ካብ እግሩ ዘይተፍለየት ኣብ ነገረ ድኅነት ከኣ ወላዲተ አምላክ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ኣላ።
ኣብ ቅዳሴና ፣ ኣብ ናይ ዘወትር ጸሎትና ፣ ኣብ መዝሙርና ኣብ ሥርዓትና ኣብ ትውፊትና ኣብ ኣለባብሳና ከይተረፈ ናይ ነገረ ድኅነት ትምህርቲ ዘይብሉ የለን። ሰባት ዕረፍተ ዘመኖን በጺሑ ናብ መቓብር ግብኣተ መሬት ከነፋንዎ ከለና ንገብሮ ጸሎተ ፍትሓት ነቲ ምእመን ክርስቲያን ዝግበር ናይ ጸሎት ነሥርዓት ኩሉ ንነገረ ድኅነት ይሰብክ እዩ።
ቅድስቲ ቤተክርስቲያና ነገረ ማርያም ዘወትር ተምህሮ ምስ ነገረ ድኅነት ዝተተሓሓዘ ዓሚቅ ምሥጢር ስለ ዘለዎ እዩ። ንነገረ ድኅነት ንኽንመሃርን ንኽርዳእን ንኽንኣምንን ነገረ ማርያም መሠረትን መቅድምን እዩ። ብዘይ ነገረ ማርያም ነገረ ድኅነት ፣ ብዘይ መሰረት ቤት (ገዛ) ማለት እዩ። እስከ ነዚ ምስክር ዝኾነና ቅሩብ ኣብነታት ንርአ፡
ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም
1. ናይ ሄዋን ካሕሳ'ያ
ሀ. ኣዴና ሄዋን ምክንያተ ስኅተት (ጌጋ) ፣ ምክንያተ ሞት ብምዃና ፍዳ መርገም በጺሕዋ ኔሩ። ዘብልዓትና ፍረ ሞት ዘምጽእን ካብ ገነት ዘውጽእ ብምዃኑ ኩሉ ወለዶ እንዳወቀሳ ይነብር ኔሩ።
ዳግማዊ ሄዋን ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ግና ምኽንያተ ድኅነት ኰይና። ዝሃበትና ፍረ ሞት ዘምጽእ ዘይኰነ ተበሊዑ ተስትዩ ናይ ዘልዓለም ሂወት ዘውህብ እዩ። ዮሓ.6፣36። ኩሉ ወለዶ ንሄዋን ይወቅሳ ኔሩ። ንኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ግና ኩሉ ወለዶ የመስግናን ይውድሳን። ሉቃ.1፣48። ሶርያዊ ቅዱስ ኤፍሬም ኣብ ናይ ሓሙስ ውዳሴ ማርያም  > ኢሉ እዩ። እዚ ከኣ ዝኾነ ብ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም እዩ። ነቲ ኩሉ ዝኽእል ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ስለ ዝወለደትልና።
ለ. ሄዋን ብዲያብሎስ ተማኺራ ንሓጥያት ጸኒሳ። ንሞት ወሊዳ። ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ግና ብሊቐ መልኣኽቲ ቅዱስ ገብርኤል ብሥራት ንሂወት ጸኒሳ ንትንሣኤ ወሊዳ። ሉቃ.1፣28-38። ብሰበይቲ ዝመጸ ሞት ብሰበይቲ ተሳዒሩ።  > ዘበላ እዚ እዩ። እዚ ድንቂ ምሥጢር እንተዘይተረዲኡና እንተዘይኣሚናን ሄዋን ምኽሓሳን። ናይ ደቂ ኣንስትዮ ክብረን ምምላሱ ብምንታይ ተረዲእና ከመይስ ክንኣምን ንኽእል?
ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም
2 .ናይ ኣዳም ካሕሳ'ያ
ሀ. ኣዳም ዝተወልደ ካብ ሕቱም ምድሪ እዩ። ምድሪ ቅድሚ ኣዳም ኰነ ድሕሪ ኣዳም ካልእ ውላድ የብላን። ንኣዳም ክርከብ ዝገብረቶ ብጥበበ መንፈስ ቅዱስ በፈቃደ ሥላሴ እዩ እምበር ዘርኢ ኣየድለያን። በዚ ግሩም ድንቂ ምሥጢር ዝተረኽበ ኣዳም ግና ሞት ኣብ ገዛእ ርእሱ ስለዘምጽአ ወዲቁ። ጐይታና ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ናብዚ ዓለም ዝመጽሉ ሓደን ቀንድን ምኽንያት ንቤዛ ኣዳም ንቤዛ ዓለም፣ ንካሕሳ ዓለም እዩ። እዚ ከኣ ኣብ መዋእለ ሥጋዌ ብዝሠርሖ ሥራህ ኩሉ ገሊጽዎ እዩ።
ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተወልደ ብዘይ ዘርእ ብእሲ ፣ ብግብረ መንፈስ ቅዱስ ብኅቱም ድንግልና ካብ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም እዩ። ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ድንግልና እንተዘይተቀበልና ናይ መጀመርያ ኣዳም ካብቲ ዳሕረዋይ ኣዳም ይበልጽ እዩ ከብለና እዩ፣ (ሎቱ ስብሐት)። እቲ ዝነኣሰ ድማ ነቲ ዝበለጸ ከመይ ከድሕኖ ይኽእል። እዚ ከኣ ኪኸወን ዘይክእል እዩ። ቅድስቲ ቤተክርስቲያና ግና ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ኅቱም ምድሪ ተወሊዱ ዝወደቀ ኣዳም ከተንሥኦ ምእንቲ እንበለ ዘርኢ ብእሲ (ብዘይ ናይ ወዲ ተባዕተይ ዘርኢ) ካብ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ተወሊዱ። ኢላ ተምህርን ትኣምንን። ምድሪ ቅድሚ ኣዳም ኰነ ድሕሪ ኣዳም ካልእ ውላድ ከምዘይረኸበት ኩሉ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም'ውን ቅድሚ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኮነ ድሕሪኡ ወትረ ድንግል እያ ። በዚ ከኣ ዘልዓለማዊ ድንግል ትበሃል። ልበ ኣምላክ ቅዱስ ዳዊት ነዚ ብምሳሌ ከረድእ ከሎ  > መዝ.84-10-11 ። ሓቂ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። ዮሓ.14፣7። ሓቂ ዝበቆለላ ምድሪ ድማ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም እያ። ጽድቅን ሰላም ዝተሰማምዑ ብልደት ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ።
ለ. ኣዳም ዝተረኽበ መርገም ካብ ዘይብላ ምድሪ እዩ። ምድሪ መርገም ዘምጽአት ብወዳ ብኣዳም በደል እዩ። ንኣምላኽ ዝወለደት ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም በደል መርገም( ጥንተ አብሶ) ዘይበጽሓ ንጽህትን ቅድስትን እያ። ኣቀዲማ በደል ጥንተ ኣብሶ ኔርዋ እዩ እንተ ኢልና ካብ ዳሕራይ ምድሪ እታ ናይ መጀመርታ ዝቀደመት ምድሪ ትበልጽ እያ ከብለና እዩ። እዚ እንተዀይኑ ከኣ ኣዳም፣ ኣዳም ተቤጁ፣ ተኻሒሱ ናብ ክብሩ ተመሊሱ ምባል ኣይንኽእልን ኢና። ምኽንያቱ እቲ ዝነኣሰ ነቲ ዝበለጸ ከኽብሮ ስለዘይክእል። ስለዚ ቅድስቲ ቤተክርስቲያና ንኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ናይ ኣዳም ሓጥያት (ጥንተ አብሶ) ዘይብላ ንጽህቲ ምዃና ተምህሮ ርቱዕ ምዃኑ በዚ ይፍለጥ። እምነትና ከምቶም ካልኦት ዝጋራጮ ኣይኮነን። ናይ ካልኦት ግና ዝዛረብዎም ዝጽሕፍዎን ነንሓድሕዱ ዝጋራጮ እዩ።
ሓደ ሓደ የውሃት ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም  > ይብሉ። ከምዚ እንተኢልና'ሞ ናይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ምማት፣ ንደቂ ሰባት ምድኃኑ ከንቱ እዩ ከብለና እዩ። ብሥራተ መልአክ ቅዱስ ገብርኤል ካብ ዝቀደም ሓጥያት (ጥንተ አብሶ) ነጻ ዘውጽእ ኔሩ እንተዝኸውን ኣብ ብሉይ ኪዳን በዓል ብእሲተ ማኖኣ መሳ. 13፣1-24። ኣብ ሓዲሽ ኪዳን'ውን በዓል ዘካርያስ ሉቃ.1፣13- 20። ብብሥራተ ቅዱስ ገብርኤል ወዲ ረኺቦም እዮም። ስለዚ ከመኡ እንተዀይኑ ካብዚ ኣርዑት ባርነት ነጻ ምስ ወጹ ኔሮም። ብኻልእ መገዲ ብናይ መልኣክ ብሥራት ካብ ናይ ጥንተ ኣብሶ ሓጥያት ነጻ ዝውጻእ ኔሩ እንተዝኸውን እልፍ ኣእላፋት መልኣኽቲ ተላኢኾም ንኣዳምን ዘርኡን ምስ ኣድሓኑ ኔሮም። ናይ ቅዱስ ገብርኤል ብሥራት ካብ ጥንት ኣብሶ ነጻ ዘውጽእ እንተዀይኑ ምስ ናይ ኣምላኽና ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ሞት ሓደ እዩ ከብለና እዩ (ሎቱ ስብሐት) ። ቅድስቲ ሓዋርያዊት ቤተክርስቲያና ግና ከምዚ ኣይትብልን ፣ኣይተምህርን። ምኽንያቱ እዚ ኣብ ላዕሊ ከምዝረኣናዮ ዓቢ ናይ ሃይማኖት ህጸጽ ስለዝኾነ። ድኅነት ዝረከብና ብ ኣማልኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ።
ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም
3. ናይ ህያዋን ኣደ'ያ
ኣዳም ንሰበይቱ ሄዋን ኣደ ህያዋን ኢሉ ስም ኣውጺኡላ ኔሩ። ሄዋን ማለት ናይ ህያዋን ኣደ ማለት እዩ። ዘፍ.3፣20። ግና ኣዴና ሄዋን ናይ ህያውን ኣደ ኣይነበረትን። እሳን ደቃን ናይ ሞት ግዙኣት ስለዝነበሩ። ኣርዑት መግዛእቲ ኣብ ልዕሊኦም እዩ ኔሩ።  > ከምዝብል ቅዱስ ጳውሎስ ኣብ ሮሜ.5፣19። እሞ ድኣ ናይ ህያዋን ኣደ መን እያ?
ወዲ ሰብ ብጥፍኣቱ ኣደን ኣቦን ሲኢኑ እዩ። ኣቦና ኣዳምን ኣዴና ሄዋንን ካብ ገነት ተባረሩ። ንዓና ቤዛ ዋልታ፣ ኣብ ክንዲ ዝዀኑና ንዕዖኦ'ውን እዚ ኹሉ ኣድለዮም። በዚ ምኽንያት ጐይታን መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ክንዲ ኣዳም መከራ ክቅበል ካብ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ተወሊዱ። ደቂ ተባዕትዮ ንሕና ጥራሕ ተኻሒስና ናይ ሄዋን ነገርከ ከመይ ክኸውን እዩ ከሙኡ ኢሉ ድዩ ክተርፍ ከይብሃል ንኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም መሪጹን ቀዲሱን ኣዳልዩ'ዋ። ኣቦን ኣደን ዝሰኣነ ዘርኢ ወዲ ሰብ ኣቦ ረኸበ።  > ከምዝበል ቅዱስ ጳውሎስ  > በሉ ዝተባሃልና እዚ ክብሪ ስለ ዝተመለሰልና እዩ። ሮሜ.8፣15። ብዛዕባ ሄዋን ድማ ናይ ህያዋን ኣደ ክትኰነና ምእንቲ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ተዋሂባትና። ወዲ ሰብ ንገነትን ኣዲኡን ዝሰኣነ ብሓደ ግዜ እዩ። ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ብጸሎትና ብዝሓት፣ ብቅድስናና ብቕዓት ዝረኸብናያ ኣደ ኣይኮነትን፣ እንታይ ድኣ ስለተድልየና ዝተዋህበትና ኣደ እያ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ መልዕልተ መስቀል ኰይኑ ነቲ ዝፈትዎ ወዲ መዝሙር ቅዱስ ዮሓንስ  > ኢሉ ዝሀበና እያ። ዮሓ.19-19። ነብየ እግዚአብሔር ቅዱስ ዳዊት'ውን ኣቐዲሙ  > ኢሉ ተዛሪቡ እዩ። መዝ.86፣5።
ኣማናዊት ሄዋን ( እመ ሕያዋን) ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም እያ። ወዳ ንሞት ሲዒሩ ንሕና ደቁ ንሞት ንሥዕረሉ ሥልጣን ከምዝሃበና፣ እሳ'ውን ንሞት ሲዒራቶ እያ እሞ ከምቲ እምነትና ከኣ ንምስክር ። እዚ ስለዝኾነ እዩ ወዲ ሰብ ናብ ናይ ጥንተ ክብሩ ተመሊሱ ፍጹም ድኅነት ረኺቡ ንብል፣
ስለዚ በዚኦም ካብ ብዙሕ ብውሑድ ኣብነት ነገረ ማርያም ኣብ ነገረ ድኅነት ማዕረ ክንደይ መሠረት ከምዝዀነ ክንርዳእ ንኽእል ኢና። ነገረ ማርያም ብግቡእ ዘይተረድአ ንነገረ ድኅነት ኰነ ነገረ መለኮት ጠንቂቁ ምርዳእ ኣይከኣሎን እዩ። ሓደ እምኒ ካብቲ መሠረት እንድሕር ወጺኡ እቲ ገዛ ኩሉ ከምዝነቃነቕ፣ ኣብ ነገረ ማርያም ሓንቲ ጌጋ ምስ እንሕውስ ኣብ ነገረ መለኮት ትምህርትና ኰነ እምነትና ዝተጋገየ ይኸውን። ብዘይ ንጽህቲ ሃይማኖት ድማ ንጽህና ኣይርከብ እዩ።
ቅድስቲ ቤተክርስቲያና ነገረ ማርያም ኣዘውቲራ ብቀጻሊ ተምህር ብዘይ ጥርጥርን ብዘይ ነቀፋ እትኣምኖ ናይ ድኅነት መሠረት ምዃኑ ብዝግባእ ስለዝተረድአት እያ። ኣብ ቅዱሳን ኣሣእልና፣ ኣብ ጸሎትና፣ መጽሓፍትና፣ ኣብ ዝማሬና፣ ሥርዓትናን ትውፊትናን ብዛዕባ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ዝለዓሉ ነዚ እዩ።
ዝተረፈ ኣጋእዝተ ዓለም ሥላሴ ይግለጹልና። ኣሜን!
እግዚአብሔር ኣምላኽና ጾምና ብሰላም ኣጀሚሩ ብሰላም የፈጽመና። ካብ በረከት ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም የካፍለና። ኣሜን!
ናይ እግዚአብሔር ምሕረትን ሣህልን ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ኣማላድነት ናይ ቅዱሳን ሰማእታት ተራዳኢነት ኣይፈለየና።
(For those who do not have Geez, please visit this link) FILSETA LE MARIAM
ወስብሓት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን።
ጸሎት
ብመንጽር ብኂል አበው፡ 8ይክፋል
6. ምንባዕ (ምብካይ)
(Click for PDF)ቅዱስ ሙሴ ጸሊም፡ ብዝከኣለና ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ተደፊእና ምሕረቱ ብንዓት ንለምን። ምኽንያቱ እቶም ዝበኽዩ ምጽንናዕ ክረኽቡ እዮም ስለዝብል።
ቅዱስ መቓርዮስ፡ ዝናብ ምስ ሃረመ፡ ምድሪ ፍሪኣ ትህብ። ደቂ ሰባት ድማ በዚ ደስ እናበሎም ይሕጐሱ። ከምኡ’ውን ንብዓት ዓይኒ ንልቢ የረሕሶ፡ ፍሪኡ ሰናይ መንፈሳዊ ፍረ ኮይኑ፡ ነፍስን ስጋን ደስታ ዝረኽቡሉ ድማ እዩ። ስለዚ ጽባሕ ብዘይጠቅም ኩሉ ኣካልና ከይነደደ ከሎ ሎሚ ንብዓት ዓይንና ኣይንብቀቕ። ከምዚ ምስ በለ መሪር ብኽያት በኸየ እቲ ዝሰምዖ ዝነበረ ህዝቢ ድማ ምስኡ በኸየ። ነቲ ቅዱስ ኣቦ ኣብ ጸሎቱ ንኽዝክሮም ድማ ተማሕጸኑዎ።
ቅዱሳን ኣበው፡ “ቅድሚ ዓይንናን ኩሉ ኣካልናን ብሓዊ ምንዳዱ፡ ኣብ ዓለም ከሎና ብንብዓት ልብና ክንሓጽብ እዩ ዝግበኣና።”
ንሓደ ቅዱስ ኣቦ ዝሓተተ መንእሰይ፡ “ከመይ ገይረ እየ ክነብዕ ዝኽእል፤” መልሲ፡ “ሓጢኣትናን ክፉእ ምግባርናን ዝጽበየና ዘሎ ሞትን ክንዝክር እንተክኢልና ክንበኪ ንኽእል ኢና።”
ቅሳን ኣበው፡ “ከምቲ ጽላሎትና ኣብ ዝኸድናዮ ምሳና ዝኸይድ፡ ከምኡ’ውን  > (መዝ 6፡6) ዝበለ፡ ኣብ ዝኸድናዮ ንብዓት ምሳና ክህሉ ኣለዎ።
ቅዱሳን ኣበው፡ “ቅዱሳት መጻሕፍቲ ምንባብ ዘይዘውትር ብዘይንብዓት ዝጽሊ ሰብ፡ ዝጠዓስ ልቢ ክህልዎ ኣይክእልን።”
ቅዱስ ማርቆስ ይስሓቕ፡ “እናነብዐ ዝጽሊ ሰብ፡ ንንጉስ ገጽ ንገጽ ረኺቡ፡ ዓቢ ህያብ ዝሃቦ ዘሎ ይመስል።”
“ድሕነት ምእንቲ ክረክብ እንታይ ክገብር፤” ኢሉ ንሓደ ቅዱስ ኣቦ ዝሓተተ መንእሰይ፡ “ቀጻሊ ክትበኪ ይግበኣካ።” ኢሉ መለሰሉ።
ሓደ ባሕታዊ ኣቦ ሓጢኣቱ ዘኪሩ ቀጻሊ ይበኪ ነበረ። ክበኪ ከሎ ድማ ጎረቤቱ ይሰምዖ ነበረ። እቲ ባሕታዊ ኣቦ ምብካይ ክኣብዮ ከሎ፡ “ኣንታ መታለሊ ንምንታይ ዘይትበኪ፤ ንምንታይ’ከ ዘይተልቅስ፤ ብፍታውካ እንተዘይነባዕካ፡ ከይፈተኻ ክትበኪ ኢኻ” እናበለ ንነፍሱ የዋርዳ ነበረ። ጽኑዕ ገመድ ገይሩ ንኽበኪ ንነፍሱ ይሀርማ ነበረ። እቲ ጎረቤቱ ተገሪሙ እዚ ስቓይ ቅኑዕ ምዃኑ ንኽግለጸሉ ንኣምላኽ ለመነ። ኣብ መንጐ ቅዱሳን ሰማእታት ደው ኢሉ ድማ ተገልጸሉ። “ምእንቲ ክርስቶስ ነፍሱ ዘዋርድ እዚ እዩ ዓስቡ” ዝብል ድምጺ ድማ ሰመዐ።
ማርቆስ ኤፍፌም፡ “ኣብ ሰማያዊ ህይወት መድሃኒት ብገንዘብ ክሽየጥ ኣየፍቀድን እዩ። ዋግኡ ብደቂ ሰባት ኣይትመንን እዩ። ካብ ዘገርም ግን ንኹሉ ሰብ ብንብዓት ዝወሃብ እዩ።
ቅዱስ ለንጊኖስ፡ “ንብዓት ንሰባት ጥምቀት ብዘይሓጢኣት ማለት እዩ።”
ኣርድእት ቅዱስ ለንጊኖስ፡ ኣብ ጸሎቱን ትምህርቱን ፍሉይ ትሕትና ነበሮ ይብሉ ንቅዱስ ለንጊኖስ። ሓደ እዋን ተማሃራዩ፡ “ሰብ እናበኸየ ንኣምላኽ ከገልግል ሕጊ ድዩ፤” መልሲ፡ “እወ ዝወደይ፡ ሕጊ እዩ። ግና ንብኽያት ኣይኮነን ተፈጢሩ። እናበኸየ ክሕጐስን ክፍሳህን ንኣምላኹ ልቡ ኣንጺሁ፡ ከም መላእክት ሓጢኣት ከይሰረሐ ከገልግል እዩ። ካብ ሓጢኣት ንኽነጽህ እዩ ዝበክን ዝጉህን። ሓጢኣት እንተዘይነብር ነይሩ ምብካይ ኣይመድለየን።”
ህይወቱ ኣብ ጀርዲን ምክንኻን ዘሕልፎ ዝነበረ ሓደ መንእሰይ ነበረ። ንኽድሕን ብዙሕ ዝጋደል ዝነበረ ሓደ ጎረቤት ድማ ነበሮ። ሓደ እዋን እቲ ጀርዲነር፡ ናብ ሓደ ቦታ ክበጽሕ ምስ ደለየ፡ “በጃኻ ዝሓወይ ኣብዚ ቀረባ በጺሐ ክሳብ ዝምለስ፡ ነዚ ጀርዲነይ ሓልወለይ፤” ይብሎ። እቲ ጎረቤት ድማ፡ “ዓቕመይ ብዝፈቐዶ ከይተሃከኹ ክሕልወልካ እየ” ኢሉ ኣፋነዎ። እቲ ጥንቁቕ መንእሰይ ንነፍሱ ከምዚ ኢሉ መኸራ፡ “ሎሚ እየ ንጀርዲነይ ብብሕትውና ዝከናኸኖ። ቆኖና ሰሪዑ ካብ ምሸት ክሳዕ ንግሆ ከይደኸመ ይሰግድን ይምህለልን ይበክን ነበረ። ከምዚ እናበለ ድማ ቅድስት ሰንበት ኣርከበቶ። ንምሸቱ እቲ ካልኣዩ ምስ ተመልሰ፡ ጀርዲኑ ቅንፍዝ ክጻወቱሉ ከምዝወዓሉ ተመልከተ። እናጎሃየ ድማ ከምዚ በለ፡ “ኣምላኽ ምሕረቱ የብዝሓልካ ዝሓወይ። እንተስ ንጀርዲነይሲ ዝተረፎ የብሉን ቃዲሩ (ተበላሽዩ)” በሎ። ትቅብል ኣቢሉ እቲ ጎረቤቱ፡ “ይርደኣኒ፡ ግና ኣብ ኣምላኽ ተስፋ ኣሎኒ፡ ካልኣይ ግዜ ድማ ክልምልም እዩ”። “ንኺድ በል ማይ ነስቲዮ” ። “ደሓን ንስኻ ንግሆ ኣስቲዮ፡ ኣነ ድማ ምሽት ከስትዮ እየ።” ከምዚ ክብል መለሰሉ፡ “ዝሓወይ፡ ኣምላኽ እንተዘይረዲኡናስ ነዛ ዓመት እዚኣ ማይ ኣይክህልወናን እዩ” ። ትቕብል ኣቢሉ እቲ ካልኣዩ፡ “ብሓቂ፡ ዓይኒ ማያት ናይ ጀርዲን እንተነጺፉስ ድሕነት ኣይክህልወናን እዩ።” ነዚ ክብል ከሎ ድማ ዓይኒ ማያት ናይ ንብዓት ማለቱ እዩ። እቲ ንህይወቱ ድሕነት ዝኣወጀላ ጥንቁቕ መንእሰይ፡ እዋን ሞቱ ምስ ቀረበ፡ ነቲ ጀርዲነር ጎረቤቱ፡ “ዝኾነ ብሕማመይ ከይፈልጥ ስተረኒ። ንሎሚ ከኣ ምሳይ ጽናሕ። እንተዐሪፈ ከኣ፡ ንሬሳይ ኣብ በረኻ ደርቢዮ። ገለ መዐንገሊ ዝጠመዩ ኣሞራን ኣራዊትን እንተኾንኩ። ክቕበር ኣይግበኣንን እዩ። ምኽንያቱ ኣብ ቅድሚ ኣምላኸይ ብዙሕ ሓጢኣት ስለዝሰራሕኩ።” እና በኸየ እቲ ጀርዲነር ድማ “ሕራይ” በሎ። እቲ ዝናዘዝ ዝነበረ ድማ፡ “ቃል ኪዳን እተወለይ ነቲ ኩሉ ዝበልኩኻ ገለ ከይየትረፍካ ክትፍጽመለይ፡ ኣነ ድማ ንሰናይካ ሓደ ነገር ክገብር እየ” ። ከምቲ ዝተባህሎ ድማ ገበረ። ኣብ ሳልሳይ መዓልቱ እቲ ዝገሸ መንእሰይ ነቲ ጀርዲነር ተራእዮ፡ ከምዚ ድማ በሎ፡ “ከምቲ ንዓይ ኣምላኽ ዝመሓረኒ፡ ንዓኻ ምሕረቱ የብዝሓልካ። ሬሳይ ብዘይምቕባሩ ድሒነ። ኣምላኽ ድማ ከምዚ በለኒ፡ በቲ ዘርኣኻዮ ትሕትና ምስ ቅዱስ ኣንጦንዮስ ኲንካ ኣለኻ በለኒ። ምሕረት ድማ ለሚነልካ ኣለኹ። ግና ነዚ ሒዝካዮ ዘሎኻ ጀርዲን ገዲፍካ ነቲ ካልኣይ ጀርዲንካ ሓልዎ። ምሳኻ ኣብ ዝነበርኩሉ ግዜ ብዙሕ ነቢዐ ነቲ ዝጽበየና ዝነበረ እሳት ከኣ ከም ዝጠፍእ ገበርኩዎ። ስለዚ ነቲ ዝሓሸ ተኸናኸኖ እምበር ኣብ ዘይየርብሕ ግዜኻ ኣይተጥፍእ።”
ክልተ ኣሕዋት ቆኖንኦም ክፍጽሙ ከለው፡ ማለት ኣብ ጸሎት ክቖሙ ከለው፡ እቲ ሓደ ብክቱር ብኽያት ከንብቦ ዝግባእ መዝሙር ይርስዕ ነበረ። እቲ ካልኣዩ፡ “ኣብ ግዜ ጸሎት ንምንታይ ዘይትነቅሕ፤ ኢሉ ይዛረቦ ነበረ። እዚ ከኣ ድቃስ’ዶ ኾን ይስዕሮ ኣሎ፡ ኢሉ ኣብ ዝሓስበሉ ዝነበረ እዩ ዝሓተቶ። እቲ ሓቂ ግና ከምኡ ኣይኮነን። ከምልስ ከሎ፡ “ፍቑር ሓወይ፡ ጸልየለይ፡ ንጸሎት ክቐውም ከሎኹ፡ አብ ቅድሚ እቲ ፈራዲ ከም ዝቖውም ዘለኹ ኮይኑ ይረኣየኒ። ሃለዋተይ ድማ የጥፍእ። ምቛመይ ናይ ገበነኛ እዩ፡ ኩሉ ነፍሰይ ክርእያ ከሎ ከምዚ ክብለኒ ይሰምዖ፡ “ኣይሓጣእካን ዲኻ፤ ኣፈይ ብገለ ‘ኳ ክምልስ ኣይክእልን።” ። እቲ ካልኣዩ ድማ፡ “ክትበኪ እናረኣኹኻስ ንምንታይ ክበኪ ዘይክእል፤ ገና ነፍሰይ ኣብ ምትላል ስለዘላ እያ” እናበለ ንነፍሱ ከዋርዳ ይጅመር። ኣምላኽ ሰማይ ድማ ምስባር ልቡ ርእዩ ትሕትና ሓው ሃቦ።
ቅዱሳን ኣበው ዝበሉዎ፡ ኣብ ብሕትውንኡ ብዙሕ ዝጽዕርን ጸጋ ትዕግስቲ ዝነበሮን ቅዱስ ኣባ ቱደሪ ምስ ከድና፡ ብዛዕባ ሓደ መነኮሴ ኣዕለለና። እቲ መነኮሴ ናይ ንብዓት ጸጋ ነበሮ። ሓደ እዋን ብሓሳቡ ሕማቕ ምስ ሓሰበ፡ ብኽያቱ ጠጠው ከብል ኣይከኣለን። ብዝሒ ንብዓቱ ምስ ረኣየ፡ ንነፍሱ ከምዚ እናበለ ገሰጻ፡ ዕለተ ሞተይ ዘይምቕራቡ እዩ ዘመልክት። ነዚ ክዝክር ከሎ መሊሱ ይበኪ ነበረ። በዚ ብዙሕ ተማሂርና፡ ብዛዕባ ምንባዕ ሓተትናዮ፡
“ኣቦና፡ ንምንታይ እዩ ሓደ እዋን ንብዓት ይመጻና ካልእ እዋን ድማ ንብዓት ዘይመጻና፤”
መልሲ፡ “ንብዓት ከም ዝናብ እዩ። ባሕታዊ ድማ ከም ሓረስታይ እዩ። ሓረስታይሲ ክረምቲ ከይሓልፎ ይጥንቀቕ። ብሓቂ ብሓቂ እብለኩም፡ ሓንቲ መዓልቲ ዝናብ ዘለዋ ካብ ምሉእ ዓመት ብዘይዝናብ ትበልጽ። ስለሲ ዝናብ ምስ ንርኢ ብዝተኻእለ መጠን ስለንዕቅቦ፡ መዓስ ብኽያት ክመጻና ይኽእል ኢልና ክንጽበ ዘይኮነስ ብስቡር ልቢ ንእግዚኣብሔር ክንቐርቦ ይግባእ።” ደጊምና ድማ፡
“ንብዓት እንተመጻና ብኸመይ ክንዕቅቦ ንኽእል፤” ኢልና ሓተትናዮ።
መልሲ፡ “ንብዓት ኣብ ሰዓት፡ መዓልቲ፡ ወይ ዓመት፡ ይምጻእካ፡ ቅድሚ ዝኾነ ይኹን ነገር ግን፡ ሰባት ክትንዕቕ ኣይግበኣካን። ወይ ንውራይ ከብድኻ ክትጎዪ የብልካን። ንብዓትካ ቀጽል፡ ጸሎት ምስ ንባብ ቅዱሳን ጽሑፍቲ ወስኸሉ። ምኽንያቱ ኣብ ግዜ ሓዝንካ ኢኻ ነቲ ዝጐድኣካ ነገራት ተለሊ።” ነዚ ኣመልኪቱ ድማ ሓደ ዛንታ ነገረና፡
ሓደ መነኮሴ እዩ፡ ኣብቲ ዝጽልየሉ ዝነበረ ቦታ ኮፍ ኢሉ ዘንቢል ይሰርሕ ኣብ ዝነበረሉ፡ ንብዓቱ ከም ወሓዚ ማይ ይፈስስ ነበረ። ክሰርሕ ኢሉ ምስ ዝፍትን፡ ንብዓት ይመጾ። ከንብብ’ውን ከምኡ ይገብሮ። መጽሓፍ ቅዱስ ክሕዝ ከሎ ንብዓት ይስዕሮ። ንመጽሓፍ ቅዱስ ክሓድግ ከሎ ድማ ንብዓት የቋርጽ። ቅዱሳን ኣቦታት ሓቆም እዮም እናበለ፡ “ሓዘንሲ ንሰብ ብሓቂ እንታይ ከም ዝጠቕሞ ዘፍልጦ ዓቢ መምህር እዩ” ።
7. ኣብ እዋን ጸገም ረድኤት ኣምላኽ ምሕታት።
ቅዱሳን ኣበው ዝበሉዎ፡ ኣብ እዋን ጸገም ጸሊኻ ንኣምላኽ ረድኤቱ ምድላይ ኣገዳሲ እዩ። ምኽንያቱ ኣምላኽ ከምዚ ይብል፡  > (ሉቃ 18፡7) ።
8. ምንሳሕ
ቅዱስ ኣንጦንዮስ ዝበሎ፡ “እቲ ዝበለጸ ነገር ሓጢኣትና ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ምንሳሕ እዩ። ስለዚ ዝገበርናዮ ሓጢኣት ክንሓብእ የብልናን።”
9. ሰማያዊ ህያብ ምድላይ
ቅዱሳን ኣበው፡ “ልብኻን ኣእምሮኻን ኣብቲ ሰማያዊ ውርሻ ይኹን። ድሕነት ረኺብካ ወራሲ ክትከውን ኢኻ።”
ማር ይስሓቕ ካብ ዝበሎ፡
+ ግዝያዊ ነገራት ኣይትድለ፡ ብኡ ኣቢልካ ንኣምላኽ ከተሕስሮ ስለዝኾንካ። ሰማያዊ ጸጋታት ክህበካ ንኣምላኽ ለምኖ፡ ንሱ ድማ ጸጋታቱ ኣብ ልዕሌኻ ከፍስስ እዩ። ሰሎሞን ንኣምላኽ ጥበብ ክወሃቦ ለመኖ፡ ኣምላኽ ድማ ነዚ ትሕትና ርእዩ፡ ቱሩፋት ወሰኸሉ፡ ሃብትን ክብረትን ሰላምን ኣፍሰሰሉ። እስራኤል ንሽም እግዚኣብሔር ምምስጋን ስለዝሓደጉ ብውራይ ከብዶም ስለዝተገደሱ፡ ኣብ ምድሪ ግብጺ ስጋ ከም ድላይና ንበልዕ ነበርና ኢሎም ውን ስለዘማረሩ፡ ኩራ እግዚኣብሔር ኣብ ልዕሊኦም ነደደ። እቲ ስጋ ኣብ ኩሩምቶም ከሎ ድማ ብርቱዕ መቕዘፍቲ ወረዶም። (ዘኁ. 11) ።
+ ንኽብሪ ኣምላኽ ዘይየሕስር ነገራት ለምን። ካብቲ ሰማያዊ ህያብ ምድራዊ ነገራት ኣይትሕተት። ምኽንያቱ ቅዱስ ቃሉ፡  > (ማቴ 6፡33) ኢሉ ስለዝምዕደና።
+ ሰማያዊ ነገራት ዝደሊ ነቲ ምድራዊ ነገራት ኣይናቱን እዩ።
+ ኣምላኽ ቀልጢፉ ዝሰምዖን ደስ ካብ ዘብሎ ነገራት፡ ሰብ ብውድቀቱ ዝልምኖ ምሕረት እዩ።
ቅዱስ ሙሴ ጸሊም ድማ፡ ናፍቖት ሰማያዊ ህይወት ኣብ ልብኻ ምእንቲ ክህሉ ንሰማያዊ ክብሪ ጸውዕ።
ድሕሪ ጸሎት
1. ናይ ጸሎት መልሲ
ብሰላም የጽንሓና . . . .
ወስብሓት ለ እግዚአብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር! አሜን


text:
ሃኮሰኤን ማሕበር ኣስራሕቲ ኤርትራን፡ ኣብ ሓባራዊ ውዕላት፡ ምቕሉል ዕዮን ማሕበራዊ ዘተን ዘተኰረ ዓውደ-ዘተ ኣካዪዶም፣
ብሃገራዊ ኮንፈደረሽን ሰራሕተኛታት ኤርትራን ማሕበር ኣስራሕቲ ኤርትራን ዝተወደበ፡ ኣብ ሓባራዊ ውዕላት፡ ምቕሉል ዕዮን ማሕበራዊ ዘተን ዘተኰረ ዓውደ-ዘተ፡ ብ9ን 10ን መስከረም ኣብ ኣዳራሽ ሃኮሰኤ – ኣስመራ ተኻዪዱ።
ኣብ መኽፈቲ ናይ’ቲ ካብ ኣህጉራዊ ውድብ ዕዮ ብዝመጹ ክኢላታት ዝተኻየደን ኣባላት ሃኮሰኤ፡ ማሕበር ኣስራሕቲ ኤርትራን ሚኒስትሪ ዕዮን ሰብኣዊ ድሕነትን ዝተሳተፍዎን ዓውደ-ዘተ። ምኽትል ዋና ጸሓፊ ሃኮሰኤ ኣቶ ጸጋይ ሞጎስ ኣብ ዘስመዖ ቃል። ኣቐዲሞም ዝተፈላለዩ ዕዉታት ስሉሳዊ ዓውድታት ዘተ ከምእተኻየዱ ብምጥቃስ። ንክልቲኡ ወገናት ማለት ንሃኮሰኤን ማሕበር ኣስራሕቲ ኤርትራን ዘሳተፈ ዓውደ-ዘተ ክካየድ ግን ናይ መጀመርያ ምዃኑ ኣብሪሁ፣
ኣስዒቡ ኣቶ ጸጋይ። እቲ ዓውደ-ዘተ ኣብ ምሕያል ዝምድና ክልቲኡ ወገናት ኣድማዒ ኣበርክቶ ከምዝህልዎ ጽኑዕ እምነቱ ገሊጹ፣
ኣቦ-መንበር ማሕበር ኣስራሕቲ ኤርትራ ኣቶ የማነ ተስፋይ ብግደኡ። ሓባራዊ ውዕል ሰራሕተኛታትን ኣስራሕትን ኣብ ኤርትራ ሓድሽ ከምዘይኮነ። እንተኾነ ግን ምስ ቁጠባዊ ኩነታትን ማሕበራዊ ኣቃውማን ተቐያያሪ ብምዃኑ ቀጻሊ ዘተ ብምክያድ ሓባራዊ ረብሓኦም ዘውሕሱሉን ሓሳባትን ተመኵሮታትን ዝለዋወጡሉን ባይታ ምፍጣር ኣገዳስነቱ ልዑል ምዃኑ ኣስሚሩሉ።
ኣብ ካይሮ ካብ ዝርከብ ቤት-ጽሕፈት ኣህጉራዊ ሕጊ ዕዮ ዝመጹ ክኢላታት ሚስተር መሓመድ ጥራበልሲን ኤሪክ ኦችስሊንን ብወገኖም፡ ኣብ ኤርትራ ከምዚ ዓይነት ዓውደ-ዘተ ምክያድ ቅድሚ 5 ዓመት ከምዝጀመርዎ ብምጥቃስ፡ ዕላማኡ – ኣብ መንጎ ሰራሕተኛታትን ኣስራሕትን ጥዑይ ዝምድና ንምፍጣር ከምዝኾነን ነቲ ናይ ስራሕ ምትሕግጋዝ ከዕብይዎ ቅሩባት ምህላዎምን ገሊጾም፣
****** ኣ.ዜ.ኤ ******


text:
Tigrinya
Share on: WhatsApp
Share on: WhatsApp
Share on: WhatsApp
ኦክስፋም ዝተባህለ ናይ ግብረ ሰናይ ውድብ ንግዳይት ምንቅጥቃጥ ምሬት ናይ ሀይቲ ንኽረድኡ ኣብ 2011 ኣብ ዝኣተውሉ እዋን፣ ሓለፍትን ሰራሕተኛታትን ኣብ ዝምዉና እንከላይ ምስ ትሕቲ ዕድመ ኣዋልድ ተጸሚዶም ከምዝነበሩ ተቃሊዑ። ብተወሳኺ እዚ ከምዚ ዓይነትን ካልእ ዓመጻትን ኣብ ኦክስፋም ጥራይ ዘይኮነ፣ ኣብ ብዙሓት ናይ ግብረ ሰናይ ውድባት ብሰፊሕ የጋጥም ከምዃኑ ተሓቢሩ። ኣብዚ ኣሸሓት ዝቐዘፍን፣ ሚልዮናት […]
ኩሉ ሰብ ክብረቱ ኣብ ሃገሩ ምዃኑ ኩሉ ዝኣምነሉ ሓቒ እዩ። ብፍላይ ግን “ንስነጥበባዊ ኣብ ሃገሩ እዩ ክብረቱ” ዝብል ዘረባ ዋላ እቶም ንስደት ዘምርሑ ስነጥበባውያን ንዝሓለፍዎ ጽቡቕ ግዝያት እንዳዘከሩ ዝብልዎ ዘረባ እዩ። ስነጥበባዊ ቖርጫጭ ካብቶም ህቡባትን ብስርሖም ዝድነቁን ቀልጢፎም ዝማዕበሉን መንእሰያት ሓድ እዩ። ብኩሉ መለኺዒታት እንከላይ ብኣታዊን ጽቡቕ ባይታ ረኺቡ ንነዊሕ […]
መለኣኽቲ ናይ “ሰላም ቅኒት” ኣብ ረድዮ ድምጺ ኣመሪካን (VOA) ዘይቀረበ ጭብጥን ሰራዉር ናይ ሓበሬታን መጽናዕትን ማእከል 01 ታሕሳስ 2017 ሰብ ‘ቅኒት መዝሙር ሰላም ንህዝቢታት ኢትዮጵያን ኤርትራን’ ኣብዚ ከይተበገሰ ዝተቓለዐን ዝተነጸገን ናይ ቅንዕና ዘይብሉ ተበግሶ፣ ብዘይ ገለ ሕፍረት ዘይምስሉ ክህብዎን ናይ ሰላም መላእኽቲ ኮይኖም ክቐርቡን ኣብ ቃለ መሕተት ምስ ድምጺ ኣመሪካ (VOA) ብዕለት ሕዳር 29 ዝገበርዎ […]


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ብጉባኤ ሊቃውንት ኤርትራ ተጸኒዑ፣ ብቅዱስ ሲኖዶስ ተራእዩ ንዝተነጸረ ኣስተምህሮ ቤተ ክርስቲያን ኣብ “ነገረ ጥንተ አብሶን ጥምቀተ ክርስትናን”
ካብ ጥንቲ ጀሚሩ ኣብ ትምህርተ ሃይማኖት ኮነ ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያን ክርክራት ኣብ ዝለዓለሉን ስምምዕ ኣብ ዘይርከበሉን እዋን ቅዱሳን ኣቦታትና ዓበይቲ ጉባኤታት ሠሪዖም፡ ሊቃውንት ኣጋቢኦም፣ ካብ ጐይታ ዝተረኽበ ኣብ መሠረት ነቢያትን ሓዋርያትን ዝተሓንፀ ርቱዕ ኣስተምህሮ ቤተ ክርስቲያን እናነጸሩን እናስፍሑን፣ ሓድነት ቤተ ክርስቲያን እናጽንዑ ነታ ሓንሳብ ንቅዱሳን ዝተዋህበት አሐቲ ሃይማኖት ብተጋድሎ ኣጽኒሖምልና እዮም።
ሓደ ኣብዚ እዋን’ዚ ንጻሬ ክሕተተሉ ዝጸንሐ ኸኣ ነገረ ጥንተ አብሶን ተዛማዲ ኣስተምህሮታትን ዝምልከት እዩ።
ጉባኤ ሊቃውንት ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ድማ መጻሕፍተ ብሉያትን ሓዲሳትን ከምኡ’ውን መጻሕፍተ ሊቃውንት ንዝብልዎ ብምምርማር፣ ንኣስተምህሮ ኣኃት ኦርየንታል ኣብያተ ክርስቲያን ብምጽናዕ፡ ነቶም ኣብዚ ዘሎናዮ ክፍለ ዘመን ዝተጻሕፉ መጻሕፍቲ ትኅዝቶኦምን ምንጪታቶምን ብምምልካት፡ ልዕሊ ኵሉ ድማ ነቲ ካብ ጥንቲ ዝጸንሑ ሊቃውንት ሃገርናን፣ ኣብ ሃገርና ዝጸንሐ ኣስተምህሮን ጊዜ ሂቡ ዓበይቲ ጉባኤያት እናካየደ ሰፊሕ መጽናዕትን ምርምርን ገይሩ። ድኅሪ’ዚ ሰፊሕ መጽናዕትን ምርምርን ብዝኂ ጉባኤያትን ድማ ነቲ ንጹርን ርቱዕን ኣስተምህሮ ቤተ ክርስቲያን ኣነጺሩ።
ሕፅር ብዝበለ ኣገላልጻ፦
1. ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ጥንተ አብሶ ከምዘይኃለፋን ከምዘይተንከፋን፣
2. ሓንሳብ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ማየ ዮርዳኖስ ብጥምቀቱ ከምኡ’ውን ኣብ ቀራንዮ ብስቕለቱ ምስ ደምሰሶ ጥንተ አብሶ ከምዘይመኃላለፍ፡
3. ኣብ ጸሎተ ሃይማኖት ‘ወነአምን በአሐቲ ጥምቀት ለሥርየተ ኃጢአት’ ዝብል ዓንቀጽ ርቱዕ ትምህርተ ሃይማኖትና ኮይኑ፣ ጥምቀት ንሕፃናት ብንጹሓቶም ውልድነት ሥላሴ እተውህብ፡ ንንኡሰ ክርስቲያን ድማ ካብ ኃጢኣቶም ኣንጺሓ ኃይሊ እትህብ ምሥጢር ምዃና ተነጺሩ።
እዚ ዝተጠቕሰ ካብቲ ሰፊሕ ብጉባኤ ሊቃውንት ተዳልዩ፣ ብቅዱስ ሲኖዶስ ተራእዩ ንዝተነጸረ ኣስተምህሮ ቤተ ክርስቲያን እዩ።
እምበኣር እዚ ዐንቀጸ ትምህርተ ሃይማኖት ንጹርን ርቱዕን ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ስለዝኾነ ሊቃውንትን መምህራን ሰባክያነ ወንጌልን ንሕዝበ ክርስቲያን ኣስፊሖምን ኣምሊኦምን ክምህሩ ይግባእ።
መዘክር፦ ምስዚ ንባብ’ዚ ብጉባኤ ሊቃውንት ኤርትራ ተዳልዩ፣ ብቅዱስ ሲኖዶስ ተራእዩ ንዝተነጸረ ኣስተምህሮ ቤተ ክርስቲያን ኣብ “ነገረ ጥንተ አብሶን ጥምቀተ ክርስትናን” ተተኃኂዙ ኣሎ።


text:
ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ንሓበሬታ ሰብ ሞያ ኣብ ጉዳይ ሰብኣዊ ቀውሲ የመን ክሰምዕ ምዃኑ ተገሊጹ።
እዚ ሓበሬታ’ዚ ዝስማዕ ዘሎ ሩስያ ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝሓለፈ ውሳነ ድሕሪ ምእጋታ’ዩ። እቲ ውሳነ ኢራን ኣብ ልዕሊኣ ዝተነብረ እገዳ ምትሕልላፍ ኣጽዋር ንተቓወምቲ ሑቲ ክትቆጻጽር ኣይክኣለትን ብዝብል እዩ። እንተኾነ ሩስያ ኣብቲ ቤት ምኽሪ ብዘለዋ ዓብላሊ ድምጺ ነቲ ውሳነ አጊታቶ’ላ። ቦልቭያ ንውሳነ ሩስያ ክትድግፍ ኸላ ቻይናን ካርዛኪስታንን ድማ ድምጺ ካብ ምሃብ ተዓቒበን።
ስለዚ ድማ እቲ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ነቲ ብሩስያ ዝሓለፈ ውሳነ ነቲ ኣብ ልዕሊ የመን ዝጸንሓ እገዳ ንሓደ ዓመት ክቕጽልን ነቲ ኩነታት ዝከታተል ጉጅለ ሰብሞያ ስርሑ ከሓድስን ዝብል ከምተቐበሎ ኣፍሊጡ’ሎ።
ልዑኽ ኣሜሪካ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኬሊ ኩሪ እዚ ውሳነ ሩስያ፡ ኢራን ኣብ ዘይምርግጋእ እቲ ዞባ ተካይዶ ጻዕርታት ዘጋድድ እዩ ኢሎም።
እቲ ጉጅለ ሰብ ሞያ ኣብ ቀረባ ዘካየዶ ምክትታል ምትግባር እገዳ መሰረት ዝገበረ ጸብጻብ ፡ ኢራን ንተቓወምቲ ሑቲ ዝመሓላለፍ ኣጽዋር ደው ከተብሎ ከምዘይከአለት ሓቢሩ’ሎ።
ብተወሳኺ ብስዑዲ ዝምራሕ ሓይልታት ጥምረት’ውን ናብታ ሃገር ዝኣተው ሰብ ኣዊ ሓገዝ ከምዝተዓናቐፉን ገለ ካብቲ ዘካየድዎ ደብዳብ ነፈርቲ’ውን ንዓለምለኸ ሰብኣዊ ሕግታት ዝጥሕስ ምኳኑ ገሊጾም ኣለው።


text:
ዩኒቨርሲቲ መቐለ ካብተን ድሕሪ ውድቀት ውልቀ መላኺ ስርዓት ደርግ ቅድሚት ዝተጣየሻ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ሓደ እዩ። ብምዃኑ እውን ካብቶም ኣብ ሃገርና ቀዳማይ ወለዶ ተባሂሎም ዝፅውዑ ዩኒቨርስቲታት ንቕድሚት ይመፅእ። ስለዝኾነ እዚ ዩኒቨርሲቲ ካብ እዋን ናብ እዋን ኩለመዳያዊ ዕብየት እናመዝገበ ይርከብ። ንኣብነት በብዓመቱ ተቐቢሉ ዘሰልጥኖም ተምሃሮ እንተወሲድና ብ1984 ዓ/ም ብደረጃ ኮሌጅ ምስተጣየሸ 152 ሰልጠንቲ ጥራሕ እዩ ተቐቢሉ ምምሃር ጀሚሩ። ይኹን እምበር ስትራቴጂክ ትልሚ ነዊሕ እዋን ብምውፃእ ብዝገበሮ ዘይተሓለለ ፃዕሪ ካብ 1991 ዓ.ም ጀሚሩ ናብ ደረጃ ዩኒቨርሲቲ ዓብዩ። ኣብዚ ሐዚ እዋን ድማ ቁፅሪ ብሓደ ግዘ ዘሰልጥኖም ተምሃሮ ልዕሊ 30 ሽሕ በፂሑ ኣሎ። በዚ ድማ እቲ ካብ እዋን ናብ እዋን እናወሰኸ ዝኸይድ ዘሎ ቁፅሪ ተምሃራይ ከተኣናግዱ ዝኽእሉ ‘’ካምፓሳት’’ ሸሞንተ በፂሑ ይርከብ።
ብዘፈር ትምህርቲ ‘’ቢዝነስ ኣድምኒስትሬሽን’’ ኣብ ዓዲ ሓቂ ጀሚሩ ኣብዚ ሐዚ እዋን ብልዕሊ 100 ዘፈራት ትምህርቲ ስልጠና እናሃበ ምዃኑ ይፍለጥ። በዚ እውን ናብቲ ዩኒቨርሲቲ ዝኣትዉ ተምሃሮ በብዓመቱ ብዝደለይዎ ዓይነት ትምህርቲ ሰልጢኖም እናተመረቑ እዮም። ብድምር እቲ ዩኒቨርሲቲ ካብ ዝጣየሽ ክሳብ ሐዚ ልዕሊ 80 ሽሕ ተምሃሮ ኣመሪቑ ኣሎ። ነዚ ከይዲ ምምሃር ምስትምሃር ዘሳልጡ ሰራሕተኛታት ዝተማልኡ ምዃኖም ድማ እቲ ኻልእ እወንታዊ ምንቅስቓሱ እዩ። ንኣብነት ልዕሊ 6000 ዝኾኑ ሰራሕተኛታት ኣብቲ ዩኒቨርሲቲ ኣለዉ። ብሓፈሻ ድማ ልዕሊ 100 ሽሕ ዝኾን ማሕበረሰብ ምስቲ ዩኒቨርሲቲ ቀጥታዊ ርክብ ኣለዎ።
ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ዝተጣየሽሉ ቀንዲ ዕላማ ምምሃር ምስትምሃር፣ ምርምርን ማሕበረሰባዊ ኣገልግሎት ምሃብን እዮም። ዩኒቨርሲቲ መቐለ እውን ነዞም ሰለስተ ዓንድታት ትኹረት ሂቡ እናነጠፈ ይርከብ። ኣብ ክልላት ትግራይ፣ ዓፋር፣ ኣምሓራን ካልኦት ከባብታትን ኣብ ምርምርን ግልጋሎትን ብምንቅስቓስ ንሕብረተሰብ ዝረብሑ ስራሕቲ ብምዕማም ካብኡ ዝድለ ኩሉ እናበርከተ እዩ። ብፍላይ ዳርጋ ኣብ ኩለን ዞባታት ትግራይ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓውድታት ምርምር ብምክያድ ማሕበረ ቁጠባዊ ምዕባለ እቲ ሕብረተሰብ ኣብ ምምሕያሽ ልዑል ግደ እናበርከተ ዝርከብ ትካል እዩ። ስለዚ እቲ ማሕበረሰብ ዩኒቨርሲቲ ማለት ተምሃሮ፣ ሰራሕተኛታት፣ በዝሒ ካምፓሳትን ዝካየዱ ምርምራትን ኣብ ግምት ብምእታው ናይ ባዕሉ ማሕበረሰብ ሬድዮ ንምጥያሽ ኣድላይ ኮይኑ ከምዝረኸቦ ‘’ዳይሮክቶሬት ኮሚኒኬሽን’’ እቲ ዩኒቨርሲቲ ኣይተ የማነ ዘርኣይ ይገልፁ። እቲ ዝጣየሽ ማሕበረሰባዊ ሬድዮ ኣብ ውሽጢ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ጥራሕ ዝተሓፀረ ኣይኸውንን። ካብኡ ሓሊፉ እውን ንህዝቢ እቲ ከባቢ ልዑል ረብሓ ከምዝህልዎ ስለዝተኣመነሉ ዩኒቨርሲቲ መቐለ መድረኽ ብምድላው ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ዘተ ኣካይዱ ነይሩ። ብምዃኑ እውን ማሕበረሰብ ተኮር ዝኾነ ሬድዮ ስለዝጣየሽ ኣብቲ ዝተኻየደ ጉባኤ ዓበይቲ ዓዲ፣ መራሕቲ ሃይማኖት፣ ማሕበራት፣ መንግስታውን ዘይመንግስታውን ትካላት፣ መምህራን፣ ተምሃሮ፣ ተወከልቲ ዝተፈላለያ ማዕኸናት መራኸብቲ ሓፋሽን ካልአትን ተሳቲፎም እዮም። ካብዞም ዝተፈላለዩ ክፋላት ሕብረተሰብ ድማ ነቲ ስራሕ ከጠናኽሩ ዝኽእሉ ጠቐምቲ እታዎታት ከርከብ ክኢሉ እዩ።
ብመሰረት እዚ እቲ ናብቲ ጉባኤ ዝተፀወዐ ጉባኤተኛ ክልተ ዓይነት ኣመራርሓ ክመርፅ ክኢሉ እዩ። ኣከብትን ምክትላትን ሓፈሻዊ ጉባኤ ከምኡ እውን ኣባላት ቦርድ ተመሪፆም እዮም። እቶም ኣከብትን ምክትላትን እቲ ሓፈሻዊ ጉባኤ ካብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ወፃኢ ክምረፁ እንትግበር ኣባላት ቦርድ ድማ ካብ ዩኒቨርሲቲ መቐለን ካብቲ ሕብረተሰብን ተመሪፆም ኣለዉ።
ዩኒቨርሺቲ መቐለ ማሕበረሰባዊ ሬድዮ ንምኽፋት ትልሚ ካብ ዝሕዝ ክልተ ዓመቱ እንትኾን ቀስ ብቐስ ኣድለይቲ ቅድመ ምድላዋት እናወገነ ፀኒሑ እዩ። ስለዚ ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት እታ ሬድዮ ንምጥያሽ ናይ ምድላው ምዕራፋት እዮም ነይሮም። እቲ ናይ ምድላው ምዕራፍ እንታይነትን ኣሰራርሓን ማሕበረሰባዊ ሬድዮ ዝምልከት ግንዛበ ዝተጨበጠሉ፣ ኮሚቴ ዝተጣየሸሉን ተመክሮ ዝተቐሰመሉን እዋን እዩ ነይሩ። በዚ እውን እቲ ሬድዮ ማሕበረሰብ ንኽትከል ዝተጣየሸ ኮሚቴ ሬድዮ ማሕበረሰብ ኣብ ዘጣየሻ ዩኒቨርሲቲታት ኣዲስ ኣበባን ጅማን ብኣካል ብምኻድ ተመክሮ ቀሲሙ ንኽምለስ ተገይሩ እዩ።
ካብዚ ብተወሳኺ ብሕጋዊ መስርሕ ምእንታን ክኸይድ ናብ በዓል መዚ ብሮድካስቲንግ ኢትዮጵያ ብምኻድ ኣድለይቲ ዝበሃሉ ነገራት ብምምላእ ፕሮፖዛል ናይ ምድላው ስራሕቲ እናሳለጠ መፂኡ። ብምዃኑ እውን እቲ ዩኒቨርሲቲ ሬድዮ ማሕበረሰብ ንምጥያሽ ዘኽእልዎ ጉዳያት ቴክኒክን ሕግን ዛጊድ እናማልአ ፀኒሑ እዩ። ብመሰረት እዚ መሓውራት እቲ ትካል ብምስራሕ እቲ ሕጋዊ ጉዳያት ዝተወደኣ ኮይኑ እቲ ትካል ዝመሓደረሉ ረቂቕ ‘’ኢዲቶርያል ፖሊሲ’’ እውን ተዳልዩ ኣሎ። እቲ ዝተዳለወ ትካላዊ መሓውርን ረቂቕ ኢዲቶርያል ፖሊስን ድማ በቲ ሓፈሻዊ ጉባኤ ክፀድቕ ክኢሉ እዩ።
ኣይተ የማነ ከምዘረድእዎ፣ እቲ ዩኒቨርሲቲ ዛጊድ ብዝገበሮም ምንቅስቓሳት እታ ሬድዮ ስራሓ ክትጅምር ናብ እትኽእለሉ ብርኪ በፂሓ ኣላ። ድሕሪ ሐዚ ዝተርፍ ስራሕ ምጅማር ጥራሕ እዩ። እቲ ቦርድ ብመሰረት ሓፈሻዊ ጉባኤ ዝህቦ ኣንፈት ናብ ስራሕ ክኣቱ ይግበር። ካብኡ ድማ ኣብ ቀፃሊ ብመሰረት እቲ ተቐሚጡ ዘሎ ትካላዊ መሓውር ዝምልከቶም ሰብ ሞያ ብምቑፃር ካብ ወርሒ ሕዳር 2010 ዓ/ም ኣትሒዙ ስሩዕ ስራሕ ክጅምር ተሓሲቡ ኣሎ።
ኣብቲ ዩኒቨርሲቲ ክፍሊ ትምህርቲ ጋዜጠኝነት ስለዘሎ ኣብ ምቅላል እቲ ስራሕ ናይ ባዕሉ እጃም ክህልዎ እዩ። ብምዃኑ እውን ብሓደ ወገን ነቶም ሞያ ጋዜጠኝነት ዝመሃሩ ተምሃሮ እቲ ዩኒቨርሲቲ ተግባራዊ ትምህርቲ ንክረኽቡ ዓብዪ ኣስተዋፅኦ ኣለዎ። እቲ ዩኒቨርስቲ ካብቶም ዝሓለፉ ኣርባዕተ ዓመታት ኣትሒዙ ኣብ ካልኦት ሬድዮታት ግዘ ኣየር ተኻርዮም እናሰርሑ ስለዝመፁ እኹል ተሞክሮ እናጥረየ ስለዝመፀ ዕዉት ስራሕ ከምዝሰርሕ ተኣሚንሉ ኣሎ።
እቲ ዝጣየሽ ሬድዮ ማሕበረሰብ ጋዜጠኛታት ጥራሕ ዝሳተፍሉ ኣይኮነን። ኣብ ውሽጢ ዩኒቨርሲቲ ይኹን ካብኡ ወፃእ ዘለዉ ምሁራት ሕጊ፣ ቴክኖሎጂ፣ ሕክምና፣ ሕርሻ፣ ሳይንስን ካልኦትን ብሰፊሑ ክሳተፉ ብምግባር ኣብ ከይዲ ምምሃር ምስትምሃር፣ ምርምርን ማሕበረሰባዊ ግልጋሎትን ኣስተዋፅኦ ንክህልዎ ዘኽእል እዩ ክኸውን። ስለዚ ብርክት ዝበሉ ምሁራን ንክሳተፉ ብምግባር ካብተን ካልኦት ሚድያታት ፍልይ ዝበለ ከምዝኾን ካብቲ ኮንፈረንስ ዝተገለፀ ሓበሬታ ንምርዳእ ክኢልና ኢና። ስለዝኾነ ብሉፅ ተመክሮን ፅቡቕ ኣተሓሳስባን ዘለዎም ሰባት በዚ ማሕበረሰባዊ ሬድዮ ኣቢሎም ስርሖም ንከቕርቡ እቲ ቅድመ ምድላው ተዛዚሙ ይርከብ። ብኣውርኡ ድማ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ማእኸል ፍልጠትን ምርምርን ስለዝኾነ ኣብቲ ከባቢ ዝነብር ህዝቢ ፍልጠት ንክረክብ እታ ሬድዮ ዓብዪ ረብሓ ኣለዋ። ብተወሳኺ ማሕበረሰብ ከተማ መቐለን ከባቢኡን ኣብ ጉዳያት ሰብኣዊ መሰል፣ ማዕርነት ደቂ ሰባት፣ ሃይማኖት፣ ብሄር፣ ብሄረሰባትን ህዝብታትን፣ ህንፀት ስርዓት ዴሞክራሲ፣ ሕገመንግስትን ካልኦትን ዝህልዎ ግንዘበ ኣብ ምጉልባት ልዑል ግደ ኣለዎ።
ብሕጊ በዓል መዚ ብሮድካስት ኢትዮጵያ ሓደ ሬድዮ ማሕበረሰብ ኣብ ሰሙን እንተነኣሰ 14 ሰዓት የድልዮ። እዚ ድማ ኣብ መዓልቲ እንተወሓደ ክልተ ሰዓት የድሊ ኣሎ ማለት እዩ። ዩኒቨርሲቲ መቐለ ግን ካብኡ ንላዕሊ ግዘ ኣየር ንክጥቀም ብምትላም ሕብረተሰብ ንምግልጋል እናተንቀሳቐሰ ከምዝርከብ ኣይተ የማነ ዘርኣይ የረድኡ።
ፈነውኡ ድማ ንግዚኡ ብቋንቋታት አምሓርኛን ትግርኛን ዝጅምር ኮይኑ ድሓር እቲ ሬድዮ እናተጠናኸረ እንትኸይድ ከከም ኣድላይነቱ ግእዝ፣ እንግሊዝኛን ካልኦት ቋንቋታትን ክጥቀም እዩ። እቲ ዝጣየሽ ሬድዮ ጣብያ ኣብ 40 ኪሎ ሜትር “ራድየስ” ዝርከብ ሕብረተሰብ ተጠቀምቲ ዝገብር እዩ። ብምዃኑ እውን ክሳብ ከተማታት ውቕሮ፣ ዓዲጉደም፣ ደጉዓተምቤን፣ ሰሓርቲ ሳምረን ካልኦት ካብ ከተማ መቐለ ኣብ ክሊ 40 ኪሎሜትር ዝርከባ ከባብታትን ዝሽፍን ይኸውን። ቀንዲ ትኹረትን ትሕዝቶታትን እቲ ሬድዮ ድማ ዩኒቨርሲቲ መቐለን ሕብረተሰብ እቲ ከባብን ኮይኑ ዓበይቲ ዝበሃሉ ክልላዊ፣ ሀገራውን ዓለም ለኻውን ዛዕባታት እውን ዝቐርበሉ እዩ።
እቲ ሬድዮ ክልተ ዓበይቲ ትኹረታት ክህልውዎ እዮም። እቲ ቀዳማይ ኣብ ፅሬት ትምህርቲ ዘድሃበ ኮይኑ መናእሰይ ብፍልጠት ሳይንስን ቴክኖሎጅን ዝተሃነፁ ንምግባር ብዝርደኦም ኣገባብ ትኹረት ብምሃብ ዝስራሕ ይኸውን። በዚ እውን መናእሰይ ኣብ ዘፈር ሳይንስ ዘለዎም ፍልጠትን ድሌትን ንክውስኹ ብምግባር ኣብ ፅሬት ትምህርቲ ናይ ባዕሉ እወንታዊ ግደ ከብርክት ዝለዓለ ግምት ተዋሂቡዎ ኣሎ። እቲ ተምሃራይ ይኹን ከባቢ ማሕበረሰብ ምኽንያታዊ ዝኾነ መጎት ንከካይድ ብምግባር ሳይንስ ናብቲ ሕብረተሰብ ይኹን ናብቲ ተምሃራይ ንምስራፅ ዝዓለመ እዩ።
እቲ ኻሊእ ድማ ኣብ ህንፀት ስነ-ምግባርን ባህርን መናእሰይ ዘድሃቡ መደባት ዝዳለወሉ ሬድዮ እዩ ክኸውን። ስለዚ እዘን ዓንዲ ሓሳባት ማእኸል ብምግባር ብደረጃ ክልል፣ ሃገርን ዓለምን ዘለዉ ተሞክሮታት ብምቕማር፣ ከምኡ እውን ኣብቲ ዩኒቨርሲቲ ዝካየዱ ሓደሽቲ ውፅኢታት ምርምር ብምቕራብ ተምሃሮ እቲ ዩኒቨርስቲ ይኹኑ ካብቲ ዩኒቨርሲቲ ወፃእ ዝርከብ ማሕበረሰብ ኣብ ሳይንስ ዘለዎ ግንዛበ ክዓቢ ዘኽእል እዩ።
ኣብዚ ሐዚ እዋን መዐወንቲ እፃት ዓበይቲ ስግኣት ዓለምናን ሃገርናን ኮይኖም ኣለዉ። መብዛሕትኡ ተጠቃማይ እፅ ድማ እቲ ፅባሕ ዓዲ ዝርከብ መንእሰይ ወለዶ እዩ። ብምዃኑ እውን ኣብዚ ሐዚ እዋን በዞም እፃት ኣካላውን ስነ-ኣእምሮኣውን ፀገማት ዝበፅሖም ዘሎ መናእሰይ ብቐሊሉ ዝርአ ኣይኮነን። ነዚ ሓቂ ኣብ ግምት ብምእታው እታ ሬድዮ ኣብ ህንፀት ስነ-ምግባርን ባህርን መናእሰይ ብፍላይ ካብ መዐወንቲ እፃትን ወልፊታትን ናፃን ጥዕንኡ ዝተሓለወን ወለዶ ንክህሉ ትኹረት ሂባ ክትንቀሳቐስ እያ። በዚ እውን ኩለመዳያዊ ጥዕንኡ ዝተሓለወ፣ መልመዓይ፣ ምዕቡል ባህሊ ስራሕ ዝወነነ፣ ሃገራዊ ፍቕሪ ዝተዓጠቐ፣ ሃገራዊ ሓላፍነት ዝስምዖን ስነ-ምግባሩ ዝተሓለወን ናይ ፅባሕ ተረካቢ ወለዶ ንክህሉ ዘኽእሉ መደባት ብዝተፈላለዩ መንገድታት ዝቐርቡሉ ሬድዮ እዩ።
በቲ ካልእ ወገን ከምቲ ዝፍለጥ ኣብዚ ሐዚ እዋን መንግስቲ ንዘፈር ትምህርቲ ሳይንስን ቴክኖሎጅን ልዑል ቆላሕታ ዝህብ ፖሊሲ ብምሕንፃፅ ተግባራዊ እናኾነ ይርከብ። በዚ እውን ካብቶም ናብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ዝኣትዉ ተምሃሮ እቶም 70 ምኢታዊ ናብ ክፍሊ ትምህርቲ ሳይንስን ቴክኖሎጅን ይኣትዉ። እቶም 30 ምኢታዊ ድማ ናብ ዘፈር ትምህርቲ ማሕበረሰብ ኣትዮም ንክመሃሩ ዘግብር መምርሒ ብምውፃእ ተግባራዊ እናኾነ ይርከብ። እዚ እውን ካብቶም ዝሓለፉ 15 ዓመታት ኣትሒዙ በዚ ሓዱሽ ኣሰራርሓ ስለዝተኸየደ ስሉጥ ልምዓት ኣብ ምርግጋፅ ናይ ባዕሉ እጃም ኣበርኪቱ እዩ። ስለዚ ኣብዛ ትጣየሽ ሓዳሽ ሬድዮ እውን ትምህርቲ ሳይንስን ቴክኖሎጅን ኣብ ምርግጋፅ ዕብየት ሓንቲ ሃገር ዝህልዎ ረብሓ ብዕምቆት ክድህሰስ እዩ። ብተወሳኺ መንግስቲ ነዚ ዘፈር ንምንታይ ትኹረት ይህቦ ከምዘሎ ሰብ ሞያን ተመራመርትን ትንተናታት ብምቕራብ ተደላይነት እቶም ዓይነታት ትምህርቲ ክብ ንክብል ትኹረት ክወሃቦ እዩ።
ብድምር ዩኒቨርሲቲ መቐለ ካብ ግዘ ናብ ግዘ ቁፅሪ ተምሃሮን ስፍሓት እቲ ዩኒቨርሲቲን እናወሰኸ ይኸይድ ኣሎ። ኣብቲ ከባቢ ዝርከብ ማሕበረሰብ እውን ብቀጥታ ይኹን ብተዘዋዋሪ ምስቲ ዩኒቨርሲቲ ርክብ ኣለዎ። ብምዃኑ እውን ንማሕበረሰብ ዩኒቨርሲቲ ይኹን ንናይቲ ከባቢ ህዝቢ ዘገልግል ሬድዮ ንምጥያሽ ምድላዋቱ ዛዚሙ ኣሎ። በዚ እውን እቲ መንእሰይ ኣብ ሳይንስን ቴክኖሎጅን፣ ምርምርን መፅናዕትን ዘለዎ ግንዛበ ብምጉልባት ኣብ ምርግጋፅ ፅሬት ትምህርቲ ልዑል ኣበርክቶ ከምዝህልዎ ጥርጥር የብሉን። ከምኡ እውን ማሕበረሰብ ሬድዮ ዪኒቨርስቲ መቐለ ብስነ-ምግባር ዝተሃነፀን ሃገራዊ ሓላፍነት ዝለምዖ፣ ንሓቂ ጠጠው ዝብልን ምኽንያታውን ወለዶ ኣብ ምህናፅ ልዑል ኣስተዋፅኦ ስለዝህልዎ እዚ ተጀሚሩ ዘሎ ምንቅስቓስ ኣብ መፈፀምታ ንክበፅሕ ዝምልከቶም ኣካላት ክረባረቡ ይግባእ። ስለዚ ሰፊሕን ዓሚቕን ረብሓ ዘለዎ ማሕበረሰባዊ ሬድዮ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ይቀላጠፍ።


text:
ትንታነ ዜና 10-05-2018
ስደት ኤርትራውያን ካብ መሰረቱ ክንድህስሶ ምስ እንፍትን ዝያዳ ምስ ምምጻእ መግዛእቲ ኢትዮጵያ’ዩ ዝተኣሳሰር፡፡ ካብ መፋርቕ ሱሳታት፡ ገድሊ ኤርትራ እንዳሓየለ ኣብ ዝመጻሉ እዋን፡ ስርዓት ሃጸይ ሃይለስላሴ ሕነሕነ ናይ ምሕያል ሰውራ፡ ኣብ ምዕራባዊ ቆላታት ኤርትራ ንዝርከባ ዓድታት ብኣልማማ የቃጽልን ንህዝቢ ድማ ይሓርድን ይርሽንን ምስ ምንባሩ ተተሓሒዙ፡ ካብዚ ባርባራዊ ግፍዕታት ከምልጥ ዘንቀደ ህዝቢ ድማ እንከይፈተወ ናብ ሱዳን ተሰዲዱ’ዩ፡፡
ድሕሪ ዓመተ 1975 ድማ ፋሽሽታዊ ስርዓት ደርግ ኣብ ስልጣን ምስ መጸ ካብቲ ናይ ሃጸይ ሃይለስላሴ ዝገደደ ባርባራዊ ግፍዕታት ኣብ ኩሉ ቦታታት ኤርትራ የካይድ ስለዝነበረ፡ ኣብዛሓ መንእሰይ ዝርከቦ ህዝቢ፡ ናብ ሜዳ ኤርትራ እናወረደ ናብ ሰውርኡ ክስለፍ እንከሎ፡ ገለ መንእሰያትን ብብዝሒ ድማ ዓበይትን ብመገዲ ሱዳን ናብ ስደት ኣምሪሖም’ዮም፡ ከም መግለጺ ሰነዳት ታሪኽ ስደት ኤርትራውያን ኣብ ዘመነ ባዕዲ፡፡
ኣብ ዘበነ ባዕዳውያን መግዛእቲ፡ ሕሰም ኣደራዕ ከርተትን ስደትን ከም ውሁብ ክውሰድ ንቡር’ዩ እቲ ምንታይ’ሲ፡ ባዕዳዊ ጸላኢ ካብ ሰባት ንላዕሊ ባሕርን መሬትን ስለዝብህግ፡፡ ነዚ’ዩ ድማ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣዝዩ ኣህላኽን ጽንኩርን ገድሊ ብምክያድ ሓርነቱ ብመገዲ ሰውራዊ ቃልሲ ዝዓጸዎ፡፡
ህዝቢ ኤርትራ ሎሚ ባዕዳውያን ገዛእቲ ጸራሪጉ፡ ናጽነቱ ኣውሒሱ ባንዴርኡ ኣብ ዘንበልበለሉ እዋን ድኣ ስለምንታይ፡ ዝያዳ ካልእ እዋን ናብ ስደት የምርሕ ኣሎ፡ ጠንቁ ፖለቲካዊ ዓፈና፡ ቁጠባዊ ጥፍሽና ሕድሕድ ኵናት ወይስ ብሰንኪ ጎዳኢ ባህሪያዊ ሓደጋ?
ሰላም ኣብ ርሑቑን ቀረባን በረኻን ዓድን ኮንኹም፡ ብመገዲ ማእኸላይ ማዕበል 918 M.H ብኤፍኤማት፡ 100.1— 99.2 ፡ ብናይል ሳት ፍሪኮንሲ 12562 ሲምቦል ሬት ፡27500፡ ፓላራይዜሽን፡ Vertical ፡ ኤፍኢሲ 5/6 ብመገዲ መርበብ ሓበሬታ፡ ሳሊና ዶት ኮም፡ ሓድሽ ረድዮ ወጋሕታ . netን ከምኡ’ዉን ብቀጥታዊ ፈነወ ኢንተርኔት live streamingን ፈነወ ማ/ሰባዊት ሬድዮ ወጋሕታ ሳሊና ከፊትኹም ኣብ ምክትታል እትርከቡ ኩቡራት ሰማዕትና ከመይ ቀኒኹም፡ ኣብ ናይ ሎሚዓንቲ ትሕዝቶ ትንታነ ዜናና ከምቲ ኣብ መእተዊ ከነነጽሮ ዝፈተናዮ፡ ኣብ ዋሕዚ ስደት ኤርትራውያን ዘድሃበ’ዩ ክኸውን ሻሎም ምክትታል፡፡
ከምቲ ኣብ መእተዊ ክንገልጾ ዝፈተና፡ ጠንቂ ስደት ኤርትራውያን እንታይ’ዩ፡ ጠንቂ ዋሕዚ ስደት ኤርትራውያን ናብ ጎረባብቲ፡ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ገደብ ኣልቦ ግዱድ ወተሃደራዊ ዕስክርናን፡ ከቢድ ጃምላዊ ግህሰት መሰላትን ምዃኑ ኣይኾነን’ዶ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ማሕበረሰብ ዓለም’ዉን ኣዳዕዲዑ ዝዛረበሉ ከም ክሪስታል ዝነጽሀ ሓቂ’ዩ ይብሉ ገለ ተጣባቕቲ መሰላት ዓለምና፡፡
እንተኾነ እቲ ብዘይ ልዕልና ሕጊ፡ ንህዝብን ሃገርን ብሓይሊ ብረት ዝገዝእ ዘሎ ስርዓት ህግደፍ ግና፡ ጉዳይ ስደት ኤርትራውያን ከም ኣብ ካልኦት ሃገራት ዝረአ ናይ ቁጠባን ፖለቲካን ጸገም ዘይኮነስ፡ ዓቕሚ ሰብ ኤርትራ ንምድኻም ተባሂሉ ኣሜሪካ ዝሃንደሰቶ ውዲት’ዩ ክብል’ዩ ዝገልጽ፡፡
ድምጺ ሰላምን ዲሞክራስን ኤርትራ ግና ንኣውራ ጠንቂ ዋሕዚ ስደት ኤርትራውያን ኣመልኪታ ኣብ ዝዘርጋሓቶ ጽሑፍ ’’እዚ ሕጂ ኣብ ኤርትራ ኣጋጢሙ ዘሎ ቅልውላው ስደት፡ ውጽኢት ናይቲ ኣብ እንግዳዕ ውጹዕ ሕብረተሰብ ተጻዒኑ ቸቸይ ዝብል ዘሎ ጸረ ህዝብን ጸረ- ዲሞክራሲን ዝኾነ ፍጹም መላኺ ስርዓት ህግደፍ ዝወለዶ ፖለቲካዊ ጸገም ምዃኑ’ዩ ዘስምርሉ፡፡
መንእሰይ ወለዶ፡ ህግደፍ ኣአብ ዝወልዖ ዘይፍትሓዊ ውግኣት ኣትዩ ግዳይ ምስ ኾነ ህይወቱን ህይወት ስድራ ቤቱን ኣብ ሓደጋ ወዲቑ እናሃለወ ብጊላነት ከገልግል ምስ ተፈሪደን፡ ብዝዋዓሎን ዘይዋዓሉን በደላት ንኣደዳ መግረፍቲ መስቐይትን ማእሰርትን ምስ ተዳረገን’ዩ ንዘላ እንኮ ኣማራጺ ስደት እናተጠቐመ ናብ ጎረባብቲ ዝስደድ ምህላዉ ዝሕበር፡፡
ሎሚ ኣብዛሓ ኤርትራዊ ዜጋ ማለት ተማሃራይ ቀሲኑ ክማሃር ሓረስታይ ተረጋጊኡ መሬቱ ክሓርስ፡ ነጋዳይ ብናጽነት ነጊዱ ህይወቱ ክመርሕ ወተሃደር ግቡኡ ፈጺሙ ብክብሪ ክጣየስ ዘኽእሉ ምቹእ ኩነታት ኣብ ዘየለወሉ ወቕቲ፡ ቅሱን ማሕበረቁጠባውን ፖለቲካውን ህይወት ክመርሕ ዘይካኣለ ብኣሚኢት ኣሸሓት ዝቑጸር ዜጋ ንመጻወዲያ ህግደፍ ፈንጢሱ ከም ሕሱም ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ተሰዲዱ ገና’ዉን ይስደድን ኣሎ፡፡
ስርዓት ህግደፍ፡ ሰብኣዊ መሰላት ዜጋታትና ነውሕስ ኣለና፡ ብሰንኪ ዘካየድናዮ ወሰኽ ደሞዝ ዋሕዚ ስደት ዜጋታት ኣመና ጎዲሉ’ዩ፡ ህዝብና ኣብ መዳይ ጥዕና ትምህርትን ዝርገሐ ጽሩይ ዝስተ ማይን ዝረኽቦ ዘሎ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኣዝዩ ውጽኢታዊ’ዩ…… ወዘተ እናበለ ወትሩ ኣብ መስኮት ቴሌቪዥንን፡ መድረኻት ዓለምን ይገልጽ’ኳ እንተሃለወ፡ እቲ ዝሃቦ መግለጺ ግና ምስቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ወድዓዊ ኩነታት ዝጋራጮ ምዃኑ’ዩ ተንተንቲ ፖለቲካ ዞባና ዘነጽሩ፡፡
ሎሚ ኣብ ኤርትራ ክንዮ’ቲ ዝወርድ ዘሎ፡ ወተሃደራውን ፖለቲካውን ዓፈና፡ ህዝቢ ብማሕበረ ቁጠባዊ ጥፍሽና ተገዲዑ፡ ነዛ ተመሲሑ ዘይድረረላ እዋን ተበጺሑ ምህላዉ ፡ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ምስ 6ተ ርእሱን ጥሪቱን ሒዙ ናብ ኢትዮጵያ ዝተሰደ ወዲ 50 ዓመት ኣቦ ይገልጽ፡፡
እዚ ኣብ ዓዳዊ ሚልሻ ተወዚዑ፡ 2ተ ናብራ ክኣልይ ከምዝጸገሞ ዝገለጸ ኣቶ በርሀ ኪዳነ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት፡ ክራማት ስሕው ምስ ምንባሩ ስዒቡ ሓያል ደርቂ ስለዘጋጠመን፡ መንግስቲ’ዉን ግቡእ ቆላሕታ ክገብረሉ ስለዘይተራኣየን፡ ቅድሚ ናብ ዓጸቦ ምስግጋሩ ህይወቱን ህይወት ስድርኡን ከድሕን ብምባል’ዩ ናብ ስደት ኣምሪሑ፡፡
ኣብዚ ዝሓለፉ 7ተ መዓልታት ጥራሕ፡ ገዛ ዓጺዮም ጥሪቶምን ሙሉእ ስድርኦምን ሒዞም ስደት ናይ ዝወሓዙ ኣሃዱ ስድራታት ቁጽሪ 10 በጺሑ ምህላዉ፡ ሓበሬታ ምንጭታትና የነጽር፡፡
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ፡ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙን ጥራይ ልዕሊ 1 ሽሕ ኤርትራውያን፡ ኣብ ዶባት ንዝተጻወደሎም ፖሊሲ ተኩስካ ቅተልን፡ ጸረ ሰብ ነተጕትን እናጣሓሓሱ ብኩሉ ግንባራት ሃገር ኣቢሎም ናብ ኢትዮጵያ ብምእታው ፖለቲካዊ ዕቑባ ሓቲቶም ኣለዉ፡፡
ካብዞም 1048 ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ 7 መራሕቲ ጉጅለ ዓዳዊ ምልሻ፡ 3 መራሕቲ ጋንታን 2 መራሕቲ ሓይልን ዝርከብዎም 186 ወተሃደራት ክኾኑ ከለዉ፡ ገደብ ኣልቦ ወተሃደራዊ ዕስክርና ናጻ ምዝመዛ ጉልበት፡ ዘይፍትሓዊ ደሞዝ ሰራዊት፡ ኣድልዎ፡ ምእጋድ ዓመታዊ ዕረፍትን ሕክምናን ከምኡ’ዉን ኣብ ልዕሊ ስድርኦም ዝወርድ ዘሎ ጾር መንብሮን ድማ ኣውራ ጠንቂ ስደቶም ከምዝኾኑ’ዮም ዘነጽሩ፡፡
329 ደቂኣንስትዮ ድማ፡ ኣብ ልዕሊኤን ይወርድ ብዘሎ ድርብ ዓፈና ተማሪርን 538 ትሕቲ ዕድመ ውላዳተን ሒዘን ከም ሃገረን ናብ ስደት ከምርሓ ከለዋ፡ 256 ህጻናት ድማ ብሰንኪ ኣብ ኣብዛሓ ክፋል ሃገር ኣንጸላልዩ ንዘሎ ሓደጋ ደርቂ ክጻወርዎ ስለዘይከኣሉ፡ ብዘይ ኣላይን ናባይን ኣሰር ዓበይቲ ኣሓቶምን ኣሓቶምን ስዒቦም ኢትዮጵያ ኣትዮም ኣለዉ፡፡
ብጀካ’ዚኦም’ዉን፡ ኣብ ዝተፈላለያ ኮሌጃት ተመሪቖም፡ ኣብ ዘይኣምኑሉ ዓውዲ ስራሕ ፡ ተወዚዖም፡ ብዘይዓስቢ ረሃጾምን ፍልጠቶምን ክምዝመዙ ዝጸንሑ 35 ሰብ ሞያ ኤርትራውያን፡ ንስርዓት ህግደፍ ራሕሪሖም ተሰዲዶም ኣለዉ፡፡
ብፍላይ ፡ ኣብ ዘይብቕዓቶም፡ ከም መምሃራን ኮይኖም ተመዲቦም ዝሰርሑ ዝነበሩ ዜጋታት፡ ኣብ መስርሕ ምምሃር ምስትምሃር ዝነበሮምም ግደ ኣዝዩ ትሕቱ ብምንባሩ፡ እቲ ዝርካቡ ኣብ ዓንዴል ትምህርቲ ዝወፈረ ተማሃራይ ግዳይ ኣልቦ ሳይንሳዊ ፍልጠት ይኸውን ከምዘሎ ኣስሚረሙሉ፡፡
ኣብ መወዳእታ እቶም ዜጋታት፡ ስደት ግዚያዊ ደኣምበር ዘላቒ መፍትሒ ከምዘይኾነ ደሕሪ ምዝኽኻር፡ ተመንዚዑ ዘሎ ኩለንትናዊ መሰላትናን ሃገራዊ ሓርነትናን ኣብ ዝሓጸረ ጨቢጥና፡ ዓዲ ክንምለስ እንተኾይና፡ ሕጂ’ዉን፡ ዳግማይ ብረታዊ ቃልሲ ኣካይድና፡ ነቲ ጠንቂ ስደትና ዝኸውን ዘሎ ኣካል ካብታ ብሓይሉ ዝተወጠሓ መንበረ ስልጣን ምውጋድ ጥራሕ’ዩ ክብሉ ኣተሓሳሲቦም፡


text:
መዝሙር: ተንሥአ ወአንሥአ ኩሎ ሙታነ. "ተንሢኡ ንኹሎም ሙታን አተንስኦም ካብ ኩሉ ሞቝሕ ማእሰርቶም ከአ ፈትሖም፥ ብዓቢይ ሓይልን ስልጣንን ንነፍሳት ጻድቃን ነጻ ገበረን፥ ንአልአዛር ተንሥእ በሎ ነቲ ዕዉር ከአ ብቃሉ ፈወሶ፥ ትንሣኤኡ አብ ሰንበት አብ ሳልሳይ መዓልቲ ገበሮ፥ ተንሢኡ ንኹሎም ሙታን አተንሥኦም፥ ተንሢኡ ንምቝሓት ፈትሖም”።
ንባባት፡ ቆላ 3፡1-11፥ 1ዮሓ 3:1-10፥ ግ.ሓ. 4:8-12፥ ዮሓ. 10:1-18 ምስባክ፡ አንሰ ሰከብኩ ወነምኩ። ወተንሣእኩ እስመ እግዚአብሔር አንሥአኒ፥ እይፈርህ እም አእላፍ አሕዛብ። “ተገምሰስኩን ደቀስኩን፥ እግዚአብሔር ሰለ ዘተንሥአኒ ተንሣእኩ፥ ካብ አላፋት አሕዛብ አይፈርህን እየ” መዝ. 3፡5~6።
አብዚ ናይ ሎሚ ሰንበት ክልተ ነገራት ዘኪርና አሎና፡ አብ መላእ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ብፍላይ አብ ላቲናዊ ስርዓት ዝኽተሉ “ሰንበት ኄር ኖላዊ” ወይ “ሰንበት ጸዋዕታ” ተባሂሉ ዝዝከር ሰንበት ኢና እነብዕል ዘሎና በዚ አጋጣሚ ቤተ ክርስትያን ምእንቲ ጸዋዕታ ብፍሉይ እነስተንትነሉን እንጽልየሉን ክኸውን ትነገረና። ምእንቲ እቶም አብ አገልግሎት ዘለዉን ከምኡ ንመንእሰያትና አብ አገልግሎት አምላኽ ክወፍሩ ነቲ አምላኽ ሕሹኽ ዝብሎም ክሰምዑ ክንሕግዞም ትላበወና።
፬ይ ሰንበት ዘትንሣኤ ስለ ዝኾነ ብፍሉይ ምስጢር ትንሣኤ ዘኪርና ክንርከብ እሞ መንፈስ ትንሣኤ ለቢስና አብ አምላኽ ዘሎና እምነትን ፍቕርን እንገልጸሉ ፍሉይ ሰንበት እዩ።
ሕዝቅኤል 34፡1-31 ዘሎ እንተ አንበብና ናይ ሎሚ ወንጌል ክንርዳእ ይሕግዘና። ሕዝቅኤል ነበይ ብዘመኑ ዝነበሩ ጓሶት ህዝቢ (ነገስታት) ካብ መገዲ አምላኽ ወጺኦም ንህዝቢ ይጭቍኑ ስለ ዝነበሩ አብቲ አምላኽ ዝደልዮ ክምለሱ ይነግሮም ከምኡ ዋና ጓሳ ንሱ ከምዝኾነ ገሊጹ ይነግሮም፥እተን መጓሰ እውን አብ መንጎ ንሰን ዝገብርኦ ኩሉ ጽቡቕ እንተ ዘይኮነ ከም ዝፍረዳ ይነግረን። ነቶም መራሕቲ ህዝቢ “ንዝሓመቓ አይተኸናኸንክምወንን፥ ንዝሓመማ አይፈውስኩምወንን፥ ንዝጠፍአ አይደሌኹምወንን” እናበለ ነቶም ጓሶት ተልእክኦም ዘንጊዖም ዘለዉ ይነግሮም። “ጓሳ ስለ ዘይነበረን ፋሕ በላ ንኹሎም አራዊት መሮር ከአ ብልዒ ኾና. . . . አብ ኹሉ ተባረራ. . . ፋሕ በላ” ይብል። “እቶም ጓሶት ንርእሶም ጓሰዩ እምበር ነባግዐይ አይጓሰይወንን” አብ ጥቕምን ረብሓን ርእሶም ጥራሕ አተኲሮም ንዝነበሩ ጓሶት ከመልክት እንከሎ። ናይ ኩሉ ዋና አምላኽ ከምዝኾነ ክነግሮም ኢሉ ኸአ “ነተን አባግዐይ አነ ባዕለይ ክደልየንን ክአልየንን እየ” “ካብቲ ፋሕ ኢለናሉ ዝነበራ ዅሉ ቦታ ኽኣኻኽበን እየ፥ ካብ ዓዲ ጓና ኸምጽአን እየ፥ አብ ሓደ ክእክበን ናብ ሃገረን ድማ ኽመልሰን እየ”። “ነተን ዝጠፍአ ኽደልየን ነተን ዝተባረራ ኽመልሰን፥ ንዝተሰብራ ኽዘነን፥ ንዝሓመማ ኽፍውሰን እየ” እናበለ አምላኽ ኩሉ ጊዜ ንህዝቡ ከም ዝጓሲ ይነግር።
ዮውሓንስ ወንጌላዊ ነዚ መሰረት ገሩ እቲ ሓቀኛ ጓሳ ኢየሱስ ባዕሉ ከምዝኾነ ይነግር። ወንጌል አብቲ ጓሳን ምስ መጓሰኡ ዘለውን ርክብ የተኵር። እቲ ሕያዋይ ጓሳ ናብተን አባግዑ ዝመጽእ እሞ ዘላልይኦ እዩ። እቲ ጓሳ ነባግዑ ስለ ዝፈልጠን በስማትን ይጽውዐን ንሰን ከአ ብድምጹ ይፈልጣኦ። ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ነዚ ከስተንትኑ እንከለዉ “እቲ ጓሳ ከምተን አባግዕ ክሽትት አልኦ” ሰረቕቲ ዘመድቲ ከምኡ ጓኖት ነተን አባግዕ ከጠፋፍእወን አይክእሉን እዮም። አብዚ ኢየሱስ ነቶም መራሕቲ ሃይማኖት ፈሪሳውያን እዩ ዘመልክት ነሩ፥ ንሳቶም ነቲ ህዝቢ የጋግይዎ ነሮም፥ ሎሚ እውን ንኹሎም ጓሶት ህዝቢ እዚ መልክዕ ከይለብሱ መጠንቀቕታ እዩ።
ኢየሱስ አፍደገና እዩ።
ኢየሱስ ገሊጹ “እቲ አፍደገ አነ እየ ብአይ ዚአቱ ኪድኅን እዩ፥ ክአቱን ክወፍርን እዩ መጓሰዪውን ኪረክብእዩ” ይብለና። አብ ጊዜ ኢየሱስ ጓሳ አብ አፍደገ ደምበ አባግዑ እዩ ዝድቅስ ነሩ። እተን አባግዕ አብ ውሽጢ ደምበ ሓንቲ አፍደገ አብ ዘላታ እየን ዝድቅሳ እቲ ጓሳ ኸአ አብቲ አፍደገ ይድቅስ ስለ ዝፈልጣኦ አይስንብዳን እየን ካልእ እንተ ኾነ ግን ይፈርሓ። አብተን አባግዕ ዝአቱ በቲ ጓሳ ዘልኦ ክሓልፍ አልኦ። ኢየሱስ አነ አፍደገ ክብለና እንከሎ ኩሉ ብአኡ ክንረኽቦ ከምዘሎና ክገልጽ ኢሉ እዩ። ድሕነት ብኢየሱስ ጥራሕ እዩ ዝርከብ። ኩሉ አብዚ ወንጌል ተባሂሉ ዘሎ ብዛዕባ ኢየሱስ እዩ፥ ብርግጽ ብአምሳል እዩ ዝንገር ዘሎ ብርግጽ ንሱ ጥራሕ እዩ እቲ ሓቀኛ መራሒና። ንሱ መራሒና እዩ መሪሕነቱ ኸአ አብ ፍቕርን ሓልዮትን ዝተመስረተ እዩ። መሪሕነቱ አብ ህዝቡ ዋሕስን ሓልዮትን ፍቕርን የሕድረለን።
ድምጺ ኢየሱስ ሰሚዕካ ምኽአል።
ድምጺ ጓሳና ዝኾነ ኢየሱስ ክንሰምዖ ክነለልዮ ድላዩ እዩ። ካብ ኩሉ እንሰምዖ ድምጽታት ብፍሉይ ክነስተውዕለሉ ዝግባእ ድምጺ ናይ ኢየሱስ እዩ። አብዚ ዓለም ዝተፈላለየ ድምጽታት እዩ ዝስማዕ ዘሎ። ድምጺ ጽልኢ፥ ቅርሕንቲ፥ ውግእ፥ ግፍዕን ዓመጽን፥ ሓሳዊ ድምጺ፥ መታለሊ ድምጺ. . . . ይስማዕ እዩ። አዳምን ሕዋንን ድምጺ ፈጣሪኦም ሓዲጎም ድምጺ አቦ ሓሶት ዝኾነ ሰይጣን ምስ ሰምዑ ኩሉ ተቐይርዎም። ንሕና እውን ድምጺ አምላኽ ድለት አምላኽ ሓዲግና ካልእ ድምጺ ምስ ሰማዕና ኩሉ ክፍአት ንገብር። ሎሚ አነ ድምጺ መን እየ ዝሰምዕ ዘሎኩ ክንብል አሎና። አብ አምላኽ ቅርብ እንተ በለና ድምጹ ካብ ኩሉ ካልእ ድምጽታት ፈሊና ክንሰምዖ ንኽእል ኢና። ንመንፈስ ቅዱስ ክንልምኖ አሎና አምላኽ ክዛረብ እንከሎ ሰሚዕና ክንክእል ምእንቲ፥ አምላኽ ብዝተፈላለይ ድምጺ ክንሰምዖ ኢሉ ይዛረበና አሎ እሞ ሰሚዕና ክንክእል። ንድምጺ አምላኽ ንመልእኽቲ አምላኽ ክነለሊ ፍሉይ ጸሎት የድልየና፥ እንታይ ይብለኒ አሎ? ካባይ እንታይ ይደሊ አሎ ኢልና ክንሓትት አሎና።
ንአምላኽ ምስማዕ ሓደ ነገር እዩ፥ ከምኡ ንድምጺ አምላኽ ምኽትል ከአ ካልእ እዩ። ንአምላኽ ንቓሉ ከይተኸተልና ክንሰምዖ ንኽእል ኢና። ሓደ ካብቲ ሎሚ ንክርስትና አጸጊምዎ ዘሎ አብ ሰንበት ብዙሓት ይመጽኡ ቃል አምላኽ እውን ይሰምዑ ቅዳሴ ምስተወድአ ኩሎም ነንገዝኦም ይኸዱ ከከምቲ ዝደለይዎ ሕይወቶም ይመርሑ “ሕይወተይ ባዕለይ ከምቲ ዝደለኽዎ እየ ዝመርሖ” እናበልና ግላዊ ሕይወት አብ ድለትና ጥራሕ ዝተመስረተ ሕይወት ንመርሕ እንተ ኾነ አምላኽ ዝደልዮ ብድላዩ ክንምራሕ እዩ ዝደልየና። አብ ቅድሚ አምላኽ ከምድላየይ ዝብሃል የለን። ድምጺ አምላኽ ሰሚዕናን አለሊናን ንኽአል እሞ ሽዑ ቅሱን ሕይወት ክንመርሕ ኢና።
“እተን አባግዕ ጓስኤን በስማተን ክጽውዐን እንከሎ ይሰምዓኦ” አምላኽ አብ አገልግሎቱ አብ ስርሑ ክንወፍር ብዝተፈላለየ መገዲ ጸዊዕና አሎ። ብግልን ብሓበራን ዝተጸዋዕና ሰባት ኢና። መጸኣውዕታና ክንሕድስ ከምቲ ዝተዋህበና ኮና ክንርከብ መብጽዓና ክንሕድስ ንሕተት አሎና። እከለ ወደይ እከሊት ጓለይ ብፍሉይ ነዚ ነገር ክትገብር/ሪ ሓርየኪ እየ እሞ ተለአኸኒ ተለአኽኒ ኢሉና እዩ። እሞ መልእኽቲ አምላኽ ነብጽሕ ዘሎና አብ መገዲ ዘንጊዕና ካልእ አድሂብና ከይንህሉ ምርአይ የድልየና አሎ። ዘንጋዕቲ ጠለምቲ ስለ ዝኾና ኩሉ ጊዜ መዘኻኸሪ የድልየና እዩ። አበይ ገጸይ እጉዓዝ አሎኹ እቲ አምላኽ ዝሃበኒ ሕርየተይ ከምቲ ንሱ ዝደልዮዶ እሕልዎ አሎኹ ወይስ ከምኡ ከምኡ ገረ ሒዘዮ አሎኹ ኢልና ምስ ሕልናና ምስ ሕይወትና ክንዛረብ አሎና። እዚ እዋን ናይ ምሕዋይ፥ ናይ ምስማዕ፥ ናይ ምምሃር፥ አብ ፍቕሪ ተመስሪትካ ናይ ምክፋል፥ ናይ ምሕዳስን ብኹሉ በሲልካ ዕብየት ናይ ምርአይ እዋን እዩ።
አብ ዘይደንበና አይንእቶ።
አምላኽ ካብ መጀመርያ ምስኡ ክነብር እዩ ፈጢሩና። ካብ አምላኽ ብምፍላዮም ቀዳሞት ወለድና ሞት አምጺኦምልና። አብዘይናትና ክንከይድ ከሎና ሞት እዩ ዕጫና። አብ ታሪክ ደቂ ሰብ እዚ ሓንሳብ ዝአተወ ካብ ገዛኻ ወጺእካ አብ ዓዲ ጓና ምኻድ ዝደጋገም ናይ ደግሲ ሕማም እዩ። ካብታ ምውቕቲ ገዛና ዝኾነት ቤተ ክርስትያን ወጺኦም አብ ካልእ ዘይደንቢኦም ዝአትዉ ናይ ዘመና ፋሽን እዩ እንተበልና ጌጋ አይመስለን። ንኢየሱስ ክንፈልጦ ምስኡ ክነብር አብ ትሕቲኡ ክነብር እዩ ዝደልየና። ዝነፈሰ ንፋስ ክጸልወና የብሉን፥ ዝተሰምዐ ድምጺ ክንሰምዕ አይግብአናን ንድምጺ ክርስቶስ ምስ ዝኾነ ካልእ ከይነደናግሮ ምጥንቃቕ የድልየና። “ዘይስንኻን ዘይ ባህርኻን ዘይናትካ ምዃን እናተገልጸ እዩ ዝመጽእ” እሞ ዘይናትና ከይንለብስ አብዘይ ናትና ከይንአቱ ናትና አለሊና ንኽአል። ዝተባረረት በግዕ አብ ብጾታ ምስ ተመልሰት ጥራሕ እያ እትቐስን ስለዚ ንሕና እውን ምስቲ ምንጭና ዝኾነ ክርስቶስ ክነብር እንከሎና እሞ ብቤተ ክርስትያኑ ንዝብለና ንሓቀኛ እምነትን ትምህርትን ክንሰምዕ እንከሎና ጥራሕ ኢና እንቐስን።
መለልዪ ጉስነትና ምስ ኢየሱስ ዘሎና ርክብ እዩ መለክዒኡ።
ዝኾነ መራሒ አብ ክርስትናዊ እምነትና ማለት ጳጳሳት፥ ካህናት፥መነኮሳት/ን ከምኡ ምእምነናን ሓቀኛ መንነትና ምስ ኢየሱስ መድኃኒና ዘሎና ርክብ እዩ መለክዒኡ። ኢየሱስ እቲ እንኮ ማዕጾ ምዃኑ ክነለሊ አሎና። ምስ ኢየሱስ ቀጻሊ ርክብ ክህልወና ይግባእ። ኩላትና ልኡኻት አምላኽ ኢና ንድላይ አምላኽ ከምቲ አምላኽ ዝደልዮ ክነብጽሕን ክነግርን ዝተለአኽና ስለ ዝኾና ዓቢ ምስትውዓልን ምሕሳብን የድልየና። ከምኡ አብ መንጎና ሓቀኛ ዝኾነ ርክብ ክህልወና ይግባእ። ሓደ መጓሰ አምላኽ ምዃና ክንዝንግዖ ዘይግብአና ጉዳይ እዩ። ንሓውና ንሓፍትና እና ጸላእና ንአምላኽ ነፍቅር ክንብል ስለ ዘይንኽእል። አብ ኩሉ አብነትና እምብአር ባዕሉ ኢየሱስ እዩ።
ተሰዊዕካ ምኽአል፡
ሓደ ካብቲ መለልይ ሓቀኛ ጓሳ ምእንቲ አባግዑ ክስዋእ እንከሎ እዩ። ኢየሱስ ጓሳና ነዚ ብግብሪ አብ ሕይወቱ ምእንታና በጃ ምስ ሓለፈ ገሊጹልና። ኩሉ አብ ክርስቶስ ዝአምን አብ መስዋዕቲ ርእሱ ክአቱ እንከሎ እዩ ሓቀኛ እምነትን ጉስነቱን ዝገልጽ። ምእንቲ ድሕነት ርእስና ምእንቲ ሓቂ ምእንቲ ድሕነት አሕዋትና መስዋዕቲ እንተ አድለየ እውን ክንከፍል ትሑዛት ኢና። እሙናት መጓሰ ኮና ሕይወትና ክንመርሕ እምብአር ትዕግስቲ፥ ትሕትና፥ ሕድገት፥ አብ መዓልታዊ ሕይወትና ክነርኢ አሎና።
አብ ግራት አምላኽ ጓሶት ኮና ክነገልግል ኩልና ዝተሓረና ኢና፥ እሙናትን ምእንቲ መጓሰኦም በጃ ዝሃልፉ ክንከውን ቃል ዝአቶና ኢና ስለዚ ሎሚ በዚ ብሩኽ ሰንበት እምነትና ክነሓድስ እሞ ምስ ክርስቶስ ሓደ ልብን መንፈስ ኮና ክንርከብ። ነቶም ብፍሉይ አብ ጉስነት መጓሰ አምላኽ ክዓዩ ወፊሮም ዘለዉ ዕዉታት ክኾኑ ብጸሎትን ብኹሉ ክንሕግዞም ትሑዛት ኢና። ሎሚ ዓለምና ጓሶት ውሒዶም ዝልአኹ ውሒዶም አብ ዘለውዎ እዋን ፍሉይ ጸሎት ምእንት ሰባኻውን ገዳማውን ጸዋዕታ ክንጽሊ ቤተ ክርስትያና ትምሕጸነና አላ ስለዚ ንዋና መጓሰ ዝኾነ ኢየሱስ ጓሳና ንለምኖ።
ተጓሲኻ ምኽአል ጸጋ እዩ ሎሚ ዝባረር በዚሑ ዝርሕቕ ዘግሮምርም ከምኡ ብድፍረት ንልኡኻት አምላኽ ዘዋርድ በዚሑ ይርአ አሎ፥ ንጓሳኻ ምፍራድን ምጽላእን ጥራሕ ዘይኮነ አነኸ ከመይ እየ ብሕልናዶ ሕይወተይ እመርሕ አሎኹ ኢልና ምስ ሕልናና ክንዛረብ ክንክእል አሎና። ንኻልኦት ምፍራድን ብዛዕባ ካልኦት ምዝራብ ናይ እዋና ፋሽን እዩ ስለዚ ንኹሉ ቀይርና አብ ደንበና ንመለስ። አብ ሓደ ደምበ ዝድቅሳ መጓሰ ሓደ ጠባይ እዩ ዘልአን ደንበና ሓንቲ ቤተ ክርስትያን ገርና ሓደ መልክዕን መንፈስን ንልበስ።
ሎሚ አብ ምሉእ ዓለም ንአገልግሎት አምላኽ ዝወፍር ተሳኢኑ ጓሶት ነፍሳት ጎዲሎም ብዙሕ አብያተ ክርስትያናት ይዕጾ ወይ ከአ ብምእመናን ድሩት አገልግሎት እናተገብረሉ ይካየድ አሎ ስለዚ ብዚ አጋጣሚ አምላኽ እሙናት ጓሶት ንህዝቡ ክሰድድ ፍሉይ ጸሎት ክነዕርግ ይግብአና። ነቲ ዋና ግራት አብ ግራቱ እሙናት ሰራሕተኛታት ክሰድድ ንለምኖ። ካልአይ ንደቅና ንኪዳናዊ ሕይወት ጥራሕ ዘይኮነ ንምንኩስናዊ ሕይወት ከምኡ ንክህነታዊ ሕይወት ከምዝፈልጡ ክንገብሮም ሓላፍነትና እዩ። ካህናት ደናግል ደቂ ካልኦት ጥራሕ ዘይኮነ ደቅና እውን ካህናት ደናግል ክኾኑ ክነግሮም ይግባእ። አገልግሎት አምላኽ ካብ ኩልና እዩ ዝድለ ዘሎ። በዚ ብሩኽ ሰንበት እምብአር ምእንቲ ጸዋዕታ ፍሉይ ጸሎት እናገበርና ግላዊ ጸዋዕታና እውን ክንርኢ የድሊ።
ኦ ኢየሱስ ጓሳና ሎሚ እውን ሓልወና ጠበቓና ኹን ጠፊእና ተባሪርና እንተሎ እንምለሰሉ ጸጋ ዓድለና ናትካ ክንከውን አብ ቤትና ክንምለስ ድላይና እዩ እሞ ሓግዘና ንበሎ። በዚ ብሩኽ ሰንበት ኩልና መዝሙር 23 እናደገምና ምስ አምላኽ ዘሎና ዝምድና ዘኪርና ብኹሉ ኃጢአትና ተነሲሕና ሓደ መጓሰ ንኹን። ነዚ የብቅዓና አምላኽ።
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን!
ማኅሌተ ጽጌ ምንጩን ትርጉሙን መልእኽቱን፣
ናይ መወዳእታ ክፋል
ምሥጢር
(Click for PDF)ኣብዚ ኣርእስቲ ንርእዮ ኣብ ብሉይን ሓዲሽ ኪዳንን ዝተነግረ እንዳማሳሣጠረ፣ ብብዙሕ ምሳሌን ትንቢትን ዝንገር ዝነበረ ናይ ኣምላኽ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ምውላድ ትንቢት ምስ ፍጻሜኡ እንዳዛመደ ዝነግር እዩ።
1 ዘብኪ ተባረኩ ወተቀደሱ አሕዛብ
ትእምርተ ግዝረቱ ወዘርዑ ለአብርሃም አብ
ጽጌ ድንግልናኪ በግዕ ለቤዛ ይስሐቅ ውሁብ
ማርያም ዕፀ ሳቤቅ ወምሥራቅ ዘያዕቆብ
ወላዲቱ ለሥርግው (ለሥግው) ኮከብ።
>
እግዚአብሔር ንኣብርሃም ካብ ሃገሩን ወገኑን ተፈልዩ ንሱ ናብ ዘርእዮ ሃገር ክኸይድ ምስ ኣዘዞ።  > ዘፍ.12-3። ኢሉ ቃልኪዳን ኣትዩሉ። ካብ ኣህዛብ ዝፍለየሉ ንእግዚአብሔር ዘምልኽ ምዃኑ ዝፍለጠሉ ምልክት ግዝረት ከኣ ሂብዎ። ከምዚ ክብል  > ዘፍ.17፣-9-11። << ኣህዛብ ኩሎም ብኣኻ ክባረኹ እዮም። ዝብል ተስፋ ብይስሓቅ ኣይተፈጸመን። ምኽንያቱ ኣብ ልዕሊ ደቂሰባት ዝነበረ ርግማን (መርገም) ብይስሓቅ ክውገድን ክድምሰስን ስለዘይክእል፣ ብይስሓቅ መሥዋእቲ ዓለም ክትድኅን ስለዘይትክእል እዩ። ነዚ እዩ ከኣ ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ናብዛ ዓለም መጺኡ በጃ ኮይኑ ኣብ መልዕልተ መስቀል ኣብ ቀራንዮ ዝሞተልና ። ስለዚ እቲ ብዘርእኻ ኩሎም ኣህዛብ ክባረኹ እዮም ተባሂሉ ንኣብርሃም ዝተነግሮ ናይ ተስፋ ቃል ዝተፈጸመ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ብድንግልና ተወሊዱ ሰብ ምስ ኮነ እዩ። ኣምላኽ ክዋሃዶ ዝኽእል ንጹህ ሥጋን ነፍስን ሒዛ ዝተረኽበት ንኣብርሃም ዝተነግሮ ተስፋ፣ ፍጻሜ ዝረኸበ ብኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም እዩ።
ንኣብርሃም ዝተዋህበ ግዝረት ናይ ጥምቀት ምሳሌ እዩ። ኣብቲ እዋን ዝኣመነን ዘይኣመነን ዝፍለይ ብግዝረት ከምዝነበረ ኩሉ ሎሚ ድማ ኣብ መንጎ ህዝበ እግዚአብሔርን ኣህዛብን መፍለይ ምልክት ጥምቀት እዩ። ካብ ኣህዛብ ዝፈልየናን ደቂ እግዚአሔርን ወረስቱ መንግሥቱ ዝገብረናን፣ ጥምቀት ተጠመቑ ዝበለናን ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝረኸብናዮ ካብ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ስለ ዝተወልደ እዩ።
ነዚ እዩ  > ዝበሎ ደራሲ አባ ጽጌ ድንግል ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ሰብ ዝኾነ ካብ ዘርኢ ኣብርሃም እዩ። እብ.2-16። ንጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝወለደት
ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም'ውን ካብ ዘርኢ ኣብርሃም ምዃና ወንጌላዊ ማቴዎስ ኣብ ምዕራፍ ሓደ ብዝግባእ ኣረዲኡና እዩ። ንኣብርሃም ዝተዋህቦ ተስፋ ብጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ በጃነት ኣማናዊ ምዃኑ የረድኣና።
ጽጌ ድንግልናኪ በግዕ ለቤዛ ይስሐቅ ወሁብ ማርያም ፅፀ ሳቤቅ ወምስራቅ ዘያዕቆብ ወላዲቱ ለሥርግው ኮከብ
ይስሓቅ ንመሥዋእቲ ኣብ ዝቀረበሉ እዋን ካብ ሞት ዘድኃነቶ በጊዕ ካብዚ መጺኡ ከይተባህለ ኣብ ድኅሪት ቀርኑ ብዕፀ ሳቤቅ (ሓረግ) ተታሒዙ ተረኺቡ እዩ። ዘፍ.22-13። ኣብርሃም ነቲ በጊዕ ሠዊኡ ንዝተኣስረ ይስሓቅ ፈቲሕዎ። ይስሓቅ ናይ ዓለም ምሳሌ ክኸውን ከሎ እቲ በጊዕ ከኣ ናይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ምሳሌ እዩ። እቲ በጊዕ እተታሕዘሉ ዕፀ ሳቤቅ (ሓረግ) ድማ ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ምሳሌ እዩ። እቲ በጊዕ ኣብ ዕፀ ሳቤቅ (ሓረግ) ተታሒዙ ከምዝተረኽበ፣ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ሰብ ዝኾነ ካብ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም እዩ። እቲ በጊዕ ቤዛ ኮይኑ ንይስሓቅ ካብ ሞት ከምዘድኃኖ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ከኣ ስለ ናይዛ ዓለም ሓጥያት ሞይቱ ነዛ ዓለም በጃ ኮይንዋ እዩ። ዮሓ.3፣16-17።
ደራሲ ናይ ምሳሌ ምፍጻሙ ድሕሪ ምርዳእ  > ይብል። በለዓም  > ኢሉ ትንቢት ከም ዝተዛረበሉ ኮኾብ ዝወለደት ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ምዃና ዘረድእ እዩ። ዘሁ.24-17። ኢሳ.27፣9። 59፣20። ሮሜ.11፣26።
2. «ሰመዩኪ ነቢያት እለርእዩ ኅቡአተ፣
ገነተ ጽጌ ዕፁተ ወልኅተ ምሥራቅ ኅትምተ፣
እግዚአብሔር ወሀበ እንዘ ይብል ለቤተ ዳዊት ትእምርተ
ከመ ትፀንሲ ድንግል ወትወልዲ ሕይወተ
ኢሳይያስኒ ነገረ ክሡተ፡፡»
ገነተ ጽጌ ዕፁተ ወልኅተ ምሥራቅ ኅትምተ፣
እግዚአብሔር ወሀበ እንዘ ይብል ለቤተ ዳዊት ትእምርተ
ከመ ትፀንሲ ድንግል ወትወልዲ ሕይወተ
ኢሳይያስኒ ነገረ ክሡተ፡፡»
ትርጉም
>
ነቲ ርሑቅ ኣቅሪቦም ንዝመጽእ ዝኸውን ብትንቢት መነጽር ኣቅሪቦም ዝረኣዩ ሥውር ምሥጢር ዝተገልጸሎም ነብያት  > እንዳበሉ ጸዊዖሙኺ።
ሰሎሞን ኣብ መኃልየ  > መኃ.4፣12። ይብላ። በዚ ከኣ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም
ሀ. ዝተዓጽወ (ዝተሸጐረ) ገነት
ለ. ዕጽው ዔላ ሕቱም ዓይኒ ማይ ። ተመሲላ፣ ንምንታይ?
ሀ. ዝተዓጽወ (ዝተሸጐረ) ገነት
ኣብ ውሽጣ ኣታኽልቲ ክህሉ ከሎ ግና ናብታ ቦታ ክበጽሕ ዝኽእል ግና የለን ተዓጽያ እያ። ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ብንጽህናን ብድንግናን ዘልዓለማዊ ንጽህትን ድንግልን ስለዝኾነት፣ ካብኣ ዝተወልደ ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ጥራሕ እዩ።
ናይ ኣታኽልቲ ቦታ ዘርኢ ከይተዘርኦ ወይ ከኣ ከይተተኽለን ምክንኻን ከይተገብሮን ክፈሪ ኣይክእልን እዩ። እዚኣ ገነት ዋላ ሓደ ዘይኣተዋ ዝተዓጽወት ክትክውን ከላ ተኽሊ ግና ኣለዋ። ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ብድንግልናን ብንጽህናን ዝጸንዐት ስለዝኾነት እንበለ ዘርእ ንጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ወሊዳቶ እያ።
ለ. ዕጽው ዔላ ሕቱም ዓይኒ ማይ
ዓይኒ ዒላ ዝተሓትመ ኪኸወን ከሎ ግና ማይ ኣለዎ። ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ብድንግልና ዝጸንዐት ክትከወን ከላ፣ ኣደ ኰይና ከኣ ንጐይታን መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ወሊዳ እያ። ሕዝቅኤል << ወርኢኩ ኅኃተ በምስራቅ፣ ኅቱም በዐቢይ መንክር ማኅተም አልቦ ዘቦአ ዘእንበለ እግዚእ ኃያላን ቦአ ውስቴታ ወወጽአ…..፣ ናብ ምብራቕ እትርኢ ወጻኢት ደገ መቕደስ መለሰኒ፣ ዕጽውቲ
ከኣ እያ። እግዚአብሔር ድማ በለኒ ፣ እዛ ደገ እዚኣ ዕጽውቲ ትኹን ኣይተከፈት ሰብውን ኣይእተዋ። እግዚአብሔር ኣምላኽ እስራኤል ኣትዩላ እዩ እሞ ስለዚ ብዕጽውታ ትንበር። ሕዝ.44፣-1-3።
እግዚአብሔር ኣምላኽ እስራኤል ኣትዩላ እዩ እሞ፣ ምባሉ። ካብ ሰለስተ ኣካላት ሓደ ኣካል እግዚአብሔር ወልድ ካብ ሥጋኣ ሥጋ ካብ ነፍሳ ነፍሲ ወሲዱ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ካብኣ ተጸኒሱ ተወሊዱ እዩ።
ነብየ እግዚአብሔር ሕዝቅኤል ዝረኣዮ ትንቢት ብንባብ ትርጉሙ ተወሲዱ ቤተመቅደስ እዩ ከይብኃል ቤተ መቅደስ ዝስራሕ ሕዝቢ ኣምልኾት ክፍጽመሉ ስለዝኾነ ድኅሪ ምስርሑ ንምንታይ ይዕጾ።  > ከምዝብለ ዘጻ.25-8።
ባዕሉ ነብየ ህዝቅኤልውን ብዛዕባ ቤተመቅደስ ኣብ ዝተዛረበሉ ቦታ  > ሕዝ.46፣12። ሰሎሞንን ሕዝቅኤልን ፡፡ ብትንቢትን ተምሳሌት ዝተዛረቡላ ወላዲተ ኣምላኽ ድንግል ማርያም ምዃናን ድሕሪ ምዝካሮም፣ ነብያት ጥራሕ ዘይኮኑ እግዚአብሔር'ውን ምልክት ምኃቡ ከምዚ ክብል ይገልጾ።  > ነብዩ ኢሳይያስ  > ኢሳ.7።.13-14። ብማለት እግዚአብሔር ንሰብ ይቅረ ኢሉ፣ ንዝሃቦ ተስፋ ናይ ምፍጻሙ ምልክት ብድንግልና ምውላድ ምዃኑ ተዛሪቡ። መልአከ እግዚአብሔር ንጓሶት ናይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ልደት ብሥራት ድኅሪ ምንጋሩ ከይዶም ከምዝረኽብዎ ምስ ለኣኾም  > ኔሩ ዝበሎም። ሉቃ.2፣12። ሰብአ ሰገልውን  >ማቴ.2፣11። ናይ ድኅነትና ምልክት፣ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ብድንግልና ምውላዱን ንዓለም ምግላጹን እዩ።
ንሕና'ውን ከም ሰብአ ሰገል ሓቐና ክርስቶስ ንረኽቦ ምስ ኣዲኡ ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም እዩ። ናይ ሓቐኛ ሃይማኖት ምልክት'ውን ስለዝኾነት ። ንጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ብድንግልና ወሊዳ ፣ ኣብ ስደቱ፣ ኣብ መዋዕለ ትምህርቱ ፣ ኣብ ሥቅለቱ ፣ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ንሓዋርያት ክዕድል ከሎ ኣብ ኩሉ ምስኡ ኔራ፣ ፈጺማ'ውን ኣይተፈለየቶን። ስለዚ ንሕና'ውን ረቂቅ ምሥጢር ርእዮም ነብያት ብዝተፈላለየ ስያሜ ከምዘመስገንዋ ከነመስግና ይግበኣና። በዚ ከኣ ንሕና ኢና ንጥቀም ። እሳ እሞ ኩሉ ግዜ ዝተመስገነት እያ።
3. አርምሞትኪ ማርያም ኃለፈ እምአንክሮ
እስከ ንሬኢ ሕዝብኪ ለተአምርኪ ግብሮ
ገነትኪ ትፅጊ ሰላመ ወተፋቅሮ
ዕለ ያማስኑ ለዓፀደ ወይንነ ወፍሮ
ቈናጽለ ንዑሳነ አፍጥኒ አሥግሮ።
እስከ ንሬኢ ሕዝብኪ ለተአምርኪ ግብሮ
ገነትኪ ትፅጊ ሰላመ ወተፋቅሮ
ዕለ ያማስኑ ለዓፀደ ወይንነ ወፍሮ
ቈናጽለ ንዑሳነ አፍጥኒ አሥግሮ።
ትርጉም
>
ወንጌላዊ ቅዱስ ሉቃስ  > ሉቃ.2፣51። ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ኣርምሞ ብጣዕሚ ዘድንቅ ምዃኑ ገሊጹ'ዩ። ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ማንም ፍጡር ዘይሰምዖ ብሥራተ መልኣኽ ዝሰምዔት፣ ንማንም ዘይተገበረ ብድንግልና ፀኒሳ ምውላዳ ዝተዓደለት፣ ንማህጸና ዓለም ጌሩ ትሽዓተ ወርሕን ሓሙሽተ መዓልቲ ክምስገነላ፣ ናይ መላእኽቲ ቅዳሴ እንዳሰሞዐት፣ ንፈጣሪኣ ዝወለደት ካብ ኩሉ ፍጥረት ሰብን ካብ ሱራፌኤልን ኩሩቤልን ዝበልጽ ክብርን ጸጋን ዝተዓደለት ኮይና ከላ፣ እሳ ግና ኣብዚ ዓለም ክትነበር ከላ ኩሉ ነገር ኣብ ልባ ካብ ምግባር እንተዘይኮይኑ እዚ ረኣኹ እዚ ሰማዕኩ ኣይበለትን። ሄዋን ዕጸ በለስ ምብላዕን ጸጋኣ ክትስእን ዝገበራ ንዓዓን ንኣዳምን ዝተነግረ ምሥጢር ኣውጺኣ ንዲያብሎስ ብምንጋራ እያ። ኣዴን ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ግን ኩሉ ነገር ኣብ ልባ መዝገብ ጌራ ብምሓዛ ዝተመስገነት ኮይና። ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም መዝገበ ምሥጢር ናይ ኣምላኽና እያ።
ካብ ወዳ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኮነ ካብ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ዝተመሃርናዮ ኣርምሞ እዩ። ንጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ጲላጦስን ሊቃነ ካህናትን ካበይ ኢኻ መጺእካ? መን'ኻ? ትምህርትኻስ እንታይ እዩ? ኢሎም ክሓትዎ ከለዉ። ትም እዩ ዝበለ እምበር ዋላ ሓንቲ ኣይመለሰሎም። ክንሠቅለካ ሥልጣን ኣለና ምስ በልዎ እዩ ጥራሕ ዝመለሰሎም። ንሕና'ውን ካብ ኣቦና ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስን ካብ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ዝረኣናዮ ኣብነት ክንዝክርን ክንርእን ኣብ ልብና ቀሪጽና ኩሉ ግዜ ክንመሃረሎም ይግበኣና። ዮሓ.19፣9። ማቴ.27፣14።
ደራሲ ኣባ ጽጌድንግል ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ኣርምሞ ድሕሪ ምድናቁ ጠቢበ ሰሎሞን  >. ከምዝበለ ናይ ወይኒ ቦታ ዝተባህለ ናይ ሕጊ መሓለዊ ልብና ከበላሹዎ ናብዝን ናብትን ዝብሉ ብወኻሩ ዝተመሰሉ መናፍቃንን ኣጓንንትን ከተዐግሰልናን ከተጥፈኣልናን ናብኣ ክንጽልይ ከም ዝግበኣና ድኅሪ ምግላጽ።
«ትመስል እምኪ ማርያም ዕለተ ሣልስተ ወራብዕተ ዘወለደት ጽጌ ወፀሐየ ዓለም ብርህተ ካዕበ ትመስል ሳብእተ ዕለተ እስመ ፈረየት ኪያኪ ተአምረ ግዕዛን ሰንበተ ላዕለ በሰማይ ወምድር ዘኮንኪ ዕረፍተ፡፡»
>
እግዚአብሔር ኣብ ዕለት ሰሉስ ( ኣብ ሳልሳይ መዓልቲ) ንዕጽዋት ፈጢሩ። ዘፍ.1-1-13። እዚኦም ዕጽዋት ጽጌያት ( ዕንበባታት) ካብ ጽጌያት ድማ ፍረ ይርከብ። ቅድስት ሃና ጽጌያት ብዝተፈጠርሉ ዕለት ሰሉስ፣ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ድማ ብጽጌ፣ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ድማ ካብ ጽጌ ዝተረኽበ ፍረ መሲልዎም። ኣብ ራብዓይቲ መዓልቲ ( ብዕለት ረቡዕ ጸሓይን ወርሕን ከዋክብትን ፈጠረ። ንቅድስት ሃና ብዕለት ረቡዕ ክምስላ፣ ከሎ ንኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ብጸሓይ መሲልዋ። ብሻብዓይቲ መዓልቲ (ሰንበት) ንኩሉ ሰብ ኩሉ ዕረፍቲ ክኸውንን ንኣብነትን እግዚአብሔር ካብ ኩሉ ሥርሑ ኣዕሪፉ ተባሂሉ ። ኣብዚ ዕለት ሰብ ኩሉ ካብ ሥጋዊ ድኻምን ላዕልን ታሕትን ዓሪፉ ንፈጣሪኡ እንዳመስገነ ይውዕል። ብኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ኩሉ ሰብ ካብ መከራ ሥጋን ነፍስን ዓሪፉ ተግባረ ነፍሲ እንዳሰርሐ ንፈጣሪኡ  > እንዳበለ ከመስግን ይውዕል።
4. «በላዕሌኪ ወበዮርዳኖስ ወበታቦር ሥልሰ ጊዜያተ
ዘአልቦ ተውሳከ ወአልቦ ሕፀተ
ለውሉደ ሰብእ ያርኢ ዘሥላሴሁ ገጻተ
ጽጌኪ ድንግል ተአምሪሁ ከሠተ
ወበጸዳሉ አብርሀ ጽልመተ»
ትርጉም
>
እግዚአብሔር ሓደነቱን ሠለስትነቱን ብግልጺ ዘርኣየና ኣብ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያምን ኣብ ባሕረ ዮርዳኖስን ደብረታቦርን እዩ።
ሀ. መልኣከ እግዚአብሔር ቅዱስ ገብርኤል ንኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ከበስራ ከሎ ከምዚ ኢልዋ  > ሉቃ.1-35።
መንፈስ እግዚአብሔር ኢሉ ንእግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስ ። ናይ ልዑል ኅይሊ ኢሉ ንእግዚአብሔር ወልድ ፣ ልዑል ኢሉ ንእግዚአብሔር አብ ብምጥቃስ ሠለስትነት ኣረዲኡ።
ለ. ኣብ ሩባ ዮርዳኖስ  > ኢሉ። ማቴ.3፣16-17። ወልድ ክጥመቅ ከሎ፣ አብ ኣብ ደመና ኮይኑ ወደይ እንዳበለ ክምስክር መንፈስ ቅዱስ ድማ ብኣምሳል ርግቢ ክወርድ ብሓደ ግዜ ብሓንሳብ ተራእዮም እዮም። ሓደ እሱ እዩ ብዝተፈላለየ ስም ተጸዊዑ ከይብሉ ብሓደ ግዜ ሰለስቲኦም ብናይ ገዛእ ርእሶም መግለጺ ወልድ ብተዋህዶ ሥጋ ፣አብ ብደመና፣ መንፈስ ቅዱስ ብርግቢ ተገሊጾም።
ሐ. ኣብ ደብረ ታቦር እግዚአብሔር አብ ብደመና ኮይኑ  > ብምባል ተዛሪቡ እዩ። ማቴ.17፣1-9።
5. «ዕፀ ደንጐላ ዘቆላ ወአኮ ዘደደክ
ዘጸገይኪ ጽጌ በማዕከለ አይሁድ አስዋክ
ተአምረ ድኂን ማርያም ዘልማድኪ ምሒክ
መሐክኒ ለምእመንኪ እምፃዕረ ኩነኔ ድሩክ
ተአምኖትየ ብኪ ኢይኩን በበክ፡፡»
>
ኣብ መኃልየ መጽሓፈ ሰሎሞን  > ይብል። መኃ.2፣2።
ናይ ቆላ ሹሻን ዋላ እሾኽ እንተኸበብዋ ካብ ምፍራይን ምዕንባብን ንድሕሪት ኣይትብልን እያ። ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም'ውን ብዙሕ ተኣምራት እንዳረኣዩ ዘይኣምኑ ኩሉ ግዜ ምልክት ዝደልዩ ምግባር ክፋእ ዝኾኑ ኣይሁድ ኣብ መንጎም ኮይና ብሃይማኖት ምዕንባብን ፍረ ትሩፋት ካብ ምሥራሕ ኣይከልከላን። ደራሲ አባ ጽጌ ድንግል'ውን ናይ ሰሎሞን ናይ ትንቢት ቃል ምፍጻሙ ከረድእ ከሎ ፣ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ኣብ መንጎ ኣይሁድ ንፍረ ንክርስቶስ ወሊዳ ብምባል ይገልጾ። ናይ'ዚ ትንቢት ፍጻሜ ድሕሪ ምርድኡ «መሐክኒ ለምዕመንኪ እምፃዕረ ኩነኔ ድሩክ ተአምኖትየ ብኪ ኢይኩን በበክ» ይብል። እዚ ማለት  > ብምባል ጸሎቱ የቅርብ።
ስጋብ ሕጂ ካብ ብዙሕ ብውሑዱ ዝረኣናዮ እዩ። ናይ ማኅሌተ ጽጌ ድርሰት ብጣዕሚ ብምሥጢርን ብኃይለ ቃል ዝተዓጀበ ፍሉይን ጣዕሙ ከኣ ዘይጽገብ ብምዃኑ ኩሉ ግዜ ከንብቦን ክንጽልዮን ይግበኣና።
ኣምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር እዚ ናቱ ዝኾነ ጸጋ ኩላትና ናብኡ ቀሪብና ክንፈልጦን ማኅሌተ ጽጌ ብምጽላይን ማኅሌት ብምቋም ምሕረቱ በዚሑልና ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም በረከትን ረዴአትን ንኽንረክብ የብቐዓና።
ነዚ ከኣ ወላዲተ ኣምላክ ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ብበረከታን ረዲአታን ኣይትፈለየና።
ወስብሓት ለእግዚ አብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
ኣብ ናይጀሪያ ግዝኣት በኑኤ ኣብ ዝርከብ ቁሽት ምባሎም ኣብ እትርከብ ቤተ ክርስቲያን ዝዓርግ ዝነበር መዋዕተ ቅዳሴ ኣብ ንኽዛዘም ቅድሚ ቁርብ ደቓይቕ ዕጡቓት ሰባት ብዘውረድው መጥቓዕቲ 16 ምእመናንን ክልተ ካህናት ኣባ ጆሰፍ ጎርን ኣባ ፈሊክስ ትዮላሃ ዝበሃሉ ከምእተቐትሉ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ጃዳ ኣኵይሊኖ ካብቲ ሰበኻ ዝወጸ ምንጪ ዜና ጠቒሰን ካብ ዘመሓላለፈኦ ዝርዝር ዜን ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
እቲ ጉጅለ ዕጡቓት ሓይሊ ኣብ ልዕሊ ናይ ሰበኻ ማኩርዲ ቁምስና ቅዱስ ኢግናዚዮ ዝወረደ መጥቃዕቲ ስዒቡ ብዝተፈጥረ ዕግርግር ኣባይትን ንብረትን እውን ክመዝባደመን ዝገለጻ ልእኽቲ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ኣኵይሊኖ ኣስዒበን፡ ናይ ናይጀሪያ ርእሰ ብሔር ሙሃማዱ ቡሃሪ ነቲ ዝተፈጸመ ናይ መጥቃዕቲ ሓደጋ ኰኒኖም ከምዚ ዓይነት ጸረ ሰብኣዊ መጥቓዕቲ መንግስቶም ናይ ዜጋታት ጸጥታን ሰላምን ንምውሓስ ዘካይዶ ጻዕሪ ከሐይል ዝድርዀ ምዃኑን እንክግለጹ፡ ናይ ማኩርዲ ሰበኻ ኣብ ዘመሓላለፎ ናይ ሓዘን መግለጺ መልእኽቲ ንዝተቐትሉ እግዚኣብሔር ኣብ መንስቲ ክቕበሎም ተማሕጺኖም ናይ ሕዝቢ ጸጥታን ድሕነትን ኣብ ምርግጋጽ መግንስቲ ዝኽተሎ ዘሎ ኣሰራርሓ ከበርትዕ እውን ጻውዒት ከምዘቕረቡ ኣፍሊጠን፡ ኣብቲ ከባቢ ሃብቲ ማይን ናይ ሕርሻ መሬትን ንምውናን ተደጋጋሚ ሕድ ሕዳዊ ግጭት ከምዝኽሰትን ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ተሟጓቲ ዘይመንግስታዊ ማሕበር እውብ ብወገኑ ካብ 2010 ዓ.ም. ንነጀው ሃብቲ ማይን ናይ ሕርሻ መሬትን ንምውናን ዝፍጠር ግጭት ክብ እናበለ ይመጽእ ምህላዉ ይሕብር ኢለን።


text:
ንኣምላኽ ቅረቦ
‘ንሕጻናት ገለጽካዮ’
ብዛዕባ መንነትን ባህርያትን ፍቓድን ኣምላኽ እቲ ሓቂ ኽትፈልጥ ትደሊዶ፧ ኣብቲ ቓል ኣምላኽ ዝዀነ መጽሓፍ ቅዱስ፡ የሆዋ ኣምላኽ ብዛዕባ ገዛእ ርእሱ እቲ ሓቂ ገሊጹልና ኣሎ። ኰይኑ ግና፡ ንመጽሓፍ ቅዱስ ኣንቢቡ ነቲ ሓቂ ምሉእ ብምሉእ ኪርድኦ ዚኽእል ኵሉ ሰብ ኣይኰነን። ስለምንታይ፧ ንኸምዚ ዝበለ መንፈሳዊ ሓቂ ኽትርድኦ ምኽኣል፡ ፍሉይ መሰል ስለ ዝዀነ እዩ፣ ነቲ ፍሉይ መሰል ኪቕበሎ ዚኽእል ከኣ ኵሉ ሰብ ኣይኰነን። የሱስ ብዛዕባ እዚ እንታይ ከም ዝበለ እስከ ንርአ።—ማቴዎስ 11:25 ኣንብብ።
እታ ጥቕሲ መጽሓፍ ቅዱስ፡ “በታ ግዜ እቲኣ፡ የሱስ ከምዚ ኢሉ መለሰ” ኢላ እያ እትጅምር። ስለዚ፡ እቲ የሱስ ኣስዒቡ እተዛረቦ ነገራት፡ ነቲ ኣቐዲሙ ዘጋጠመ ፍጻመታት ዚኸውን ምላሽ እዩ ነይሩ። የሱስ ነቶም ብዙሕ ግብርታት ሓይሊ ርእዮም ክነሶም ዘይኣመኑ ተቐማጦ ሰለስተ ኸተማታት ገሊላ እዩ ዚነቕፎም ነይሩ። (ማቴዎስ 11:20-24) ‘ንተኣምራት የሱስ ርእዩ ነቲ ንሱ ዚምህሮ ዝነበረ ሓቅታት ዘይቅበሎ እሞ መን ኣሎ፧’ ኢልካ ትሓትት ትኸውን። እቶም ህዝቢ ዘይኣመኑ፡ ብምኽንያት ትሪ ልቦም እዩ ነይሩ።—ማቴዎስ 13:10-15።
የሱስ፡ ነቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ መንፈሳዊ ሓቂ ኽንፈልጦ እንተ ደሊና፡ ክልተ ነገራት ከም ዜድሊ ይፈልጥ ነበረ። እዚ ኸኣ፡ ሓገዝ ኣምላኽን ቅኑዕ ዝንባለ ልብን እዩ። የሱስ፡ “ኦ ኣቦይ፡ ጐይታ ሰማይን ምድርን፡ ነዚ ነገራት እዚ ኻብ ጥበበኛታትን ኣስተውዓልትን ስለ ዝሓባእካዮ፡ ንሕጻናት ከኣ ስለ ዝገለጽካዮ፡ ብግህዶ እውድሰካ ኣለኹ” በለ። ነቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ መንፈሳዊ ሓቂ ምርዳእ ፍሉይ መሰል ዝዀነ ስለምንታይ ምዃኑ ተረዲኡካዶ፧ እቲ “ጐይታ ሰማይን ምድርን” ዝዀነ የሆዋ፡ ብዛዕባ ሓቂ ንመን ከም ዚገልጸሉ ናይ ምውሳን መሰል ኣለዎ። ኰይኑ ግና፡ ብዛዕባ ሓቂ ኺገልጽ ከሎ ኣድልዎ ኣይገብርን እዩ። ንገሊኦም ሰባት ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ሓቂ ዚገልጸሎም ንገሊኣቶም ከኣ ዘይገልጸሎም ኣብ ምንታይ ተመስሪቱ እዩ፧
የሆዋ ንዕቡያት ዘይኰነስ፡ ንትሑታት እዩ ሞገሱ ዚህቦም። (ያእቆብ 4:6) ንሓቂ ኻብ “ጥበበኛታትን ኣስተውዓልትን፡” ማለት ካብቶም ብዓለም ከም ጥበበኛታትን ምሁራትን ጌርካ ዚርኣዩ፡ ብትዕቢትን ብርእሰ ተኣማንነትን ተደሪኾም ድማ ሓገዝ ከም ዘየድልዮም ኰይኑ ዚስምዖም ሰባት ይሓብኣ እዩ። (1 ቈረንቶስ 1:19-21) ብኣንጻሩ ግና፡ “ንሕጻናት፡” ማለት ነቶም ብቕኑዕ ልቢ ናብኡ ዚቐርቡን ከም ናይ ሕጻን ዓይነት ትሕትና ዜርእዩን ሰባት ብዛዕባ ሓቂ ይገልጸሎም እዩ። (ማቴዎስ 18:1-4፣ 1 ቈረንቶስ 1:26-28) ነቲ ወዲ ኣምላኽ ዝነበረ የሱስ፡ ከምቶም ኣብ ላዕሊ እተጠቕሱ ዓይነት ሰባት ኣጋጢሞምዎ ይፈልጡ እዮም። ብዙሓት ዝለዓለ ትምህርቲ እተማህሩ ዕቡያት መራሕቲ ሃይማኖት፡ ንመልእኽቲ የሱስ ኣይተረድእዎን፣ እቶም ትሑታት ዝነበሩ ገፈፍቲ ዓሳ ግና ተረድእዎ። (ማቴዎስ 4:18-22፣ 23:1-5፣ ግብሪ ሃዋርያት 4:13) ብዘይካዚ፡ ብሓቂ ትሑታት ዝነበሩ ሃብታማትን ምሁራትን ሰባት፡ ሰዓብቲ የሱስ ኰይኖም እዮም።—ሉቃስ 19:1, 2, 8፣ ግብሪ ሃዋርያት 22:1-3።
ሕጂ ናብቲ ኣብ መእተዊ ዝጠቐስናዮ ሕቶ እስከ ንመለስ፣ ብዛዕባ ኣምላኽ እቲ ሓቂ ኽትፈልጥ ትደሊዶ፧ ትደሊ እንተ ዄንካ፡ ኣምላኽ ነቶም ብዓለም ከም ጥበበኛታት ጌርካ ዚርኣዩ ሰባት ከም ዘይመርጾም ምፍላጥካ፡ ኬጸናንዓካ ይኽእል እዩ። ከመይሲ፡ ኣምላኽ ነቶም ብጥበበኛታት እዛ ዓለም እዚኣ ዚነዓቑ ሰባት እዩ ዚመርጾም። ንቓል ኣምላኽ ብቕኑዕ ዝንባለ እንተ ኣጽኒዕካዮ፡ ካብ መንጎ እቶም የሆዋ ኽቡር ውህበት ዚህቦም፡ ማለት ብዛዕባኡ እቲ ሓቂ ንኺርድኡ ዚሕግዞም ሰባት ክትከውን ኢኻ። ነቲ ሓቂ እቲ ምርዳእካ፡ ሎሚ ንህይወትካ ትርጕም ዘለዎ ኺገብሮ እዩ፣ ናብቲ ኣብታ ድሕሪ ሓጺር እዋን እትመጽእ ኣምላኽ እተመባጽዓ ጽድቃዊት ሓዳስ ዓለም ዚህሉ “ናይ ሓቂ ህይወት” ከኣ ኪመርሓካ እዩ። *—1 ጢሞቴዎስ 6:12, 19፣ 2 ጴጥሮስ 3:13።
ንጥሪ ዚኸውን ንባብ መጽሓፍ ቅዱስ
^ စာပိုဒ်၊ 7 ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ ብዛዕባ ኣምላኽን ብዛዕባ ዕላማኡን እቲ ሓቂ ንኽትፈልጥ ተሓጒሶም ኪሕግዙኻ ይኽእሉ እዮም። በታ መጽሓፍ ቅዱስ ብሓቂ እንታይ እዩ ዚምህር፧ ዘርእስታ መጽሓፍ ገይሮም፡ ብናጻ መጽሓፍ ቅዱስ ንኸተጽንዕ ኪሕግዙኻ ይኽእሉ እዮም።


text:
ዝኸበርኩም እንዳ ምስንዳእ ጋዜጣ ወይን ፈለማ ኣብ ፅባቐ እታ ጋዜጣ እትገብርዎ ዘለኹም ፃዕሪ ዘለኒ ናእዳ ክገልፅ እፈቱ፡፡ ብምቕፃል ኣብ ዝነብረሉ ከባቢ ዝተዓዘብክዎ ብዛዕባ ኣብ ረብሓ ዘይወዓላ ንብረት ህዝብን መንግስትን ኣልዒለ ሓደ ነገር ክብል፡፡
እዛ ሃገር ዓውዲ ልምዓት ምእንታን ክትኸውን ፈቖዶ ሽንጥሮ ዝወደቑ ደቂ ህዝቢ ማእለያ የብሎምን፡፡ እዚ ክቡር መስዋእቲ ክዕምብብን ክፈርን ብምኽኣሉ ድማ ልምዓት ኣብ ምርግጋፅ ሰፋሕቲ ስራሕቲ ተሰሪሖም እዮም፡፡ ብፍላይ ቅልጡፍ ተጠቃምነት ህዝቢ ንምርግጋፅ ዝድህሰስን ዝጭበጥን ለውጢ ይምዝገብ ከም ዘሎ ግልፂ እዩ፡፡ ኮይኑ ግና በብከባቢኡ ዝድለ መሰረተ ልምዓት ንምቅልጣፍ ተባሂሉ ዝዕደግን ብሓገዝ ዝርከብን ንብረት ኣብ ጥቕሚ እንተይወዓለ ኣደዳ ፀሓይን ንፋስን ኮይኑ እናመኸነ ይርከብ፡፡
ንኣብነት ኣብ ከተማ ሽረ እንዳስላስ ዝርከብ ቤት ፅሕፈት ከተማ ልምዓትን ንግድን ኢንዳስትርን ቅድም ኢሉ ኣብ ዝነበርኦ ሰለስተ ትራክተራት ተወሳኺ ብ2005 ዓ/ም ኣርባዕተ ሓደሽቲ ትራክተራት ብሓገዝ ባንኪ ዓለም ዝረኸበን ኣለዋ፡፡ እዚአን ብቐጥታ ንቤት መዘጋጃ እታ ከተማ ዘረከበን እንትኸውን እቲ ቤት መዘጋጃ ክሳብ ሎሚ ሓንቲ ጥራሕ ኣብ ስራሕ ኣዋፊሩ ኣሎ፡፡ ብሓፈሻ ካብተን ሸውዓተ እተን ክልተ ኣብ ማይ ግልጋሎትን ሕርሻ ኮሌጅን ግልጋሎት እናሃባ ዝርከባ እየን፡፡ እተን ዝተረፋ ሓሙሽተ ግና ባሊህ ባሃሊ ዘይብለን ተደርብየን ይርከባ፡፡ ኣብቲ ከተማ ኣብ ዘሎ ስራሕቲ ፅሬት፣ ዘመናዊ መሕረዲ ስጋን ካልኦትን ክሰርሓ እናተገበአን ክሳብ ሐዚ ምንም ግልጋሎት ዘይብለን ብንፋስን ፀሓይን ተባላሽየን ይርከባ፡፡ ሕብረተሰብ እቲ ከባቢ እውን እንተኾነ ንምንታይ ኣብ ጥቕሚ ዘይወዓላ እንተበለ ዝሰምዖ ኣካል ኣይረኸበን፡፡
ስለዚ ንብረት መንግስትን ህዝብን ናብ ዝተዓለመሉ ዕላማ ብእዋኑ ኣብ ጥቕሚ እንትውዕል እዩ ፀገም ሕብረተሰብ ዝፍታሕ እሞ እዘን ካብ ኣገልግሎት ወፃኢ መኺነን ዘለዋ ንብረት መንግስትን ህዝብን ሐዚ እውን ዝምልከቶ ኣካል ኣብ ግልጋሎት ከውዕለን ይግባእ ክብል እደሊ፡፡
ካብ ከተማ ሽረ
ሃይላይ መረሳ
ቀይዲ በተኽ ገናሕቲ ባጃጅ ከተማ መቐለ
ገናሕቲ ባጃጅ ከተማ መቐለ ሕጊ ትራፊክ ብተደጋጋሚ እንትጥሕሱ ንዕዘብ፡፡ ነዚ ስርዓት ንምትሓዝ ድማ ኣብ ወርሒ መጋቢት 2008 ዓ/ም ሕግን ደንብን ተኸቲሎም ክሰርሑ ምእንታን ዝጐዓዝሉ መስመር ዝሕብር “ታፔላ” ከውፅኡ ኣሰራርሓ ወፂኡሎም እዩ፡፡ ነቲ ሕጊ ተኸቲሎም ክሰርሑ ፍቓደኛታት ስለዘይነበሩ ድማ ንዝተወሰኑ መዓልትታት ግልጋሎት መጓዓዝያ ካብ ምሃብ ጠጠው ኢሎም ከም ዝነበሩ ይፍለጥ፡፡ ይኹን እምበር መስተውዓላይን ዓቕላምን ህዝቢ መቐለ ውሕሉል ኣመራርሓ መንግስቲ ተረዲኡ ካልኦት ኣማራፅታት መጓዓዝያ ምጥቃም ምስ ጀመረ ቁፅሪ ሓደ ዝጉዱኡ ባዕሎም ምዃኖም ሓሲቦም ናብ ስራሕ ኣቲዮም እዮም፡፡
እንተኾነ ግና “ኣመለኛስያ ኣብ ቃላይ ኣትዩ ይርህፅ” ከም ዝባሃል ሓደ ሓደ ወነንቲ ባጃጅ ካሊእ ሕማቕ ተግባር እንትፍፅሙ ይረአዩ ኣለዉ፡፡ እዚ እውን ኣመል ምትላል ብምሓዝ ቦታ ተቓያይሮም ጠጠው ብምባል፣ ኩንትራት ጥራሕ ዝሰርሑ ሰብ ባጃጅ ውሑዳት ኣይኮኑን፡፡ ንሱ እውን ውሻጣ ውሽጢ ተሓቢኦም ብምውዓል ሰዓት ምስ ኣሕለፉ ከካብ ዝተሓብኡሉ ወፂኦም ይፅዕኑ፡፡ ኣብ ቀትሪ እውን ተበታቲኖም ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ እታ ከተማ እንትዋናጨፉ፣ ክሳፈር ዝደሊ ተገልጋላይ እንትሓቶም ብዘይካ ኩንትራት ፍቓደኛታት ከም ዘይኮኑ እዮም ዝዛረቡ፡፡ ነዛ ሸፈጥ ፖሊስ ትራፊክ ከተማ መቐለ ኣይፈልጣን ዝብል እምነት ኣይብለይን፡፡
እምነተይ ብኣብነት ከደግፎ ኣብ ነባር መነሃርያ “ዓዲሹም-ድሑን” ዝብል ታፔላ ገይሮም “ኣይመስመርናን ብኩንትራት እንተኾይንኩም እምበር” እንትብሉ እዚ ጉዳይ ካብ ትራፊክ ዝሕብኦ ኣይኮነን፡፡ ኣብ ኣደባባይ ሓውዜን ከባቢ “ዲ ኤች ቤት ቁርሲ “ሆስፒታል መቐለ” ዝብል ታፔላ ዝገበራ ልዕሊ 30 ባጃጃት ኣብ ሓደ እዋን ንኩንትራት ጥራሕ ጠጠው እንትብላ እውን ይፍለጥ እዩ፡፡ ብኣንፃሩ ኣደባባይ ሓውዜን ናብ ኣንፈት ሰሜን ሕልፍ ኢልካ ኣብ ከባቢ ምምሕዳር ከተማ መቐለ ከዓ ኩሉ ግዘ ተሰሊፉ ታክሲ ዝፅበ ሰብ ትረክብ፡፡
ስለዚ ህዝባዊ ውክልና ሒዙ ጠጠው ዝበለ ቤት ፅሕፈት መንገድን ትራንስፖርትን ከተማ መቐለ ቐይዲ በተኽ ዝኾነ ኣካይዳ ገናሕቲ ባጃጅ ኣብ ምቁፅፃር ከመይ ይሰርሕ አሎ? ካብ ሕግን መምርሕን ወፃኢ “ከም ድሌትና ክንኸውን ኢና” ብምባል ዝሕንግዱ ገለ ገናሕቲ ባጃጅ ኣደብ ዘትሕዝ ኣሰራርሓ ክኽተል እዩ ዝግባእ፡፡ እንተ ህዝቢ ከተማ መቐለ ግና ሐዚ እውን ኣብ ጎድኒ ውድብን መንግስትን ጠጠው ብምባል ሕጋዊ ግልጋሎት ብሕጋውያን ሰብ ሃፍቲ ክፅበ እዩ፡፡
ኣስረስ ኣረሩ/ጫሕማይ/
ካብ ክፍለ ከተማ ቀዳማይ ወያነ መቐለ


text:
ሃገራዊት ሽማግለ ዓባይ ብርጣንያ ኣኼብኣ ኣቃኒዓ፡ኣብቲ ብ ሰምበት 30 ሕዳር 2014 ኣብ ከተማ ለንደን ዝተቓንዓ ኣኼባ : ካብ ከተማታት ሸፌልድ, ሊድስ, ኮቨንትሪ,በርሚንግሃም, ማንችስተር, ለስተር, ኒውካስተል, ናቲንግሃም, ከምኡወን ካብ ኣርባዕተ ዞባታት ከተማ ለንደን ዝመጹ ኣቦ ወምበራት ማሕበረኮማትን, መንእሰያትን,መንእሰያት ህግደፍ, ሃ.ማ.ደ.ኤን ኣብ ዝተረኽብሉ ኣብ መኽፈቲ እቲ ኣኼባ: ኣቦወንበር ሃገራዊት ሽማግለ ኣቶ ኣሕመድ መሓመድ ማሕሙድ ንዕላማን ኣገዳስነትን እቲ ኣኼባ መግለጺ ድሕሪ ምሃቡ ክቡር ኣምባሳደር ሃገረ ኤርትራ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያን ኣየርላንድን ኣቶ እስቲፎናስ ሃብተማርያም ኣብ ዘስምዖ ቃል ንህሉው ሓፈሻዊ ኩነታት ኤርትራ ኣብ ፖለቲካውን ቁጠባውን ጉዳያት ኣመልኪቱ ሰፊሕ መግለጺ ሂቡ።
ኩቡር ኣምባሳደር እስቲፎናስ ሃብተማርያምብፍላይ ንጉዳይ መንእሰትን ስደትንከምኡውን ሃገራዊ ኣገልግሎትን ኣመልኪቱ ሰፊሕ መግለጺ ድሕሪ ምሃቡ: ፖሊሲ መንግስቲ ኤርትራ ኣብሃይማኖታዊ ጉዳያት ንጹር ሙዃኑን ብነጻከምዝንቀሳቀሳ ድሕሪምብርሁ ኣብ ቁጠባኣመልኪቱ ድማ እቶታውነት ሕርሻ ናይ ዓመተ 2014:ብሓፈሻ ጽቡቕ ምህርቲ ክርከቦ ሙዃኑ ገሊጹ፡ብተመሳሳሊ ኣብ ወፍሪ ዕደና ካብ 14-15 ዝኾናኩባንያታት ዕደና ይሳተፋ ከምዘለዋ ኣረዲኡ።
ብፍላይ ኣምባሳደር እስቲፎናስ ብጸላእትንመጋበርያታቶምን ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝፍጸም ዘሎመዓልታዊ ጸለመ ማእለያ ከምዘይቡሉን ፈጸምቱንኣሰሰይቱን ናይ ግዜ ሕቶ እምበር ካብ ታሓታትነትከምልጡ ከምዘይኮኑ ኣስሚሩሉ: ብዛዕባ መሰል ድቂ ሰባት ብፍልይቲ መርማሪት ሕቡራት ሃገራት ሸይላ ኪቲሩት፡ ናብ ቤት መኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ዘቕረበቶ ጸብጻብ፡ መስትያት ናይ`ቲ ብኣመሪካ ክህንደስን፡ ብኢትዮጵያ ላዕልን ታሕትን ክበሃለሉ ዝጸንሐ፡ መቐጸልታ ናይቲ “ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝካየድ ፖሊቲካዊ ተዋስኦ `ዩ”ኢሉ::
ብዛዕባ ስደት መንእሰያትን ንዝምልከት እቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝቐርብ ዘሎ መሰረተ ኣልቦ ዝኾነ ክስታት፡ንፖለቲካዊ ሃልክን ናይ ሜድያ ዋዕዋዕታ ሓቅነትን ከምዘይብሉ በንጻሩ ግን: ኣስታት 800.000 ኢትዮጳያዊያን ኣብ ዓመተ 2013 ጥራይ ብዘይ ሕጋዊ መገዲ ሃገሮም ራሕሪሖም ከምዝኸዱ; ብሓፈሻ ኣብ ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት 1.6 ሚልዮን ኢትዮጳያዊያን መንእሰያት ካብ ሃገሮም ከምዝተሰዱ ጸብጻባት ከም ዘረዲኡ ገሊጹ::
መእሰያት ኤርትራ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ሱታፌኦም ኣብ ህንጸትን ምክልኻል ሃገርን መዘና ኣልቦ ክብሪ ደኣምበር ጊላነት ኣይኮነን ብምባል ኩቡር ኣምባሳደር:መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ብርዱእ ምኽንያት ተናዊሑ ዝጸንሐ ሃገራዊ ኣገልግሎት ናብቲ ኑቡር ኽምለስ ምዃኑ ገሊጹ።
ብድሕሪ‘ዚ ጸብጻብ ሃገርዊት ሽማግለ መጻኢ መደባትን ብኣቶ መሓሪ እስቲፍኖስ ጸሓፊ ሃገራዊት ሽማግለ ዓባይ ብርጣንያ ቀሪቡ፡ብተሳተፍቲ ድማ ተዘቲሉ።
ኣብ መዛዘሚ እቲ ኣኼባ ሃላፊ ህዝባዊ ጉዳያት ኣቶ ሙሉብርሃን በርሀ: ቤትጽሕፈት ኢምባሲ ንምዕዋት መደባት ሃገራዊት ሽማግለ ክሰርሕ ሙዃኑን ብወገን ቤትጽሕፈት ዝጸንሑ ጉድለታትን ሕጽረታትን ኣብ ምምዕርራይ ከም ዝሰርሕ ብምግላጽ ንሃገራዊት ሽማግለ ኣብ ዕማማታ ዓወት ተተምንዩ።


text:
ኢትዮጵያ ስሉጥ ልምዓት ብምምዝጋብን ድኽነት ምንካይን መርኣያ እያ…
መቐለ ሕዳር 28/2010(ድወት) ኢትዮጵያ ኣብ ምንካይ ድኽነትን ምምዝጋብ ቕልጡፍ ዕቤትን መርኣያ ኮይና ኣላ ኢሉ ፕሮግራም ልምዓት ውድብ ሕቡራት መንግስታት።
ፕሮግራም ልምዓት ውድብ ሕቡራት መንግስታት /UNDP/ ዘካየዶ ሓዱሽ መፅናዕቲ ከምዘመላኽት ኢትዮጵያ ቕልጡፍ ቑጠባዊ ዕቤት ብምምዝጋብን ድኽነት ኣብ ምንካይን ፍትሓዊ ተጠቓምነት ዜጋታት ኣብ ምርግጋዕን መርኣያ ሃገር ኮይና ኣላ።
እቲ ትካል ኣብ ትሕቲ ሳሃራ ኣፍሪካ ኣብ ዝርከባ ሃገራት ዝረኣ ዘሎ መጠን ኢ-ፍትሓውነት ዕላዊ ጌሩ ኣሎ።
ብምዃኑ ደቡብ ኣፍሪካ፣ ቦትስዋና፣ ናሚብያ፣ ዛምብያ፣ ሪፐብሊክ ማእኸላይ ኣፍሪካ፣ ኮሞሮስን ሌሴቶን ኢ-ፍትሓውነት ብዝለዓለ መልክዑ ይረኣየለን ዘለዋ ሃገራት እየን ኢሉ ኣሎ።
ቡርኪናፋሶ፣ ማሊ፣ ኒጀር፣ ቡሩንድን ጊኒን ድማ ፍትሓዊ ኽፍፍል ሃፍቲ ዝረኣየለን ብቐዳምነት ዝፅራሓ ሃገራት እየን ኢሉ ኣሎ።
ፕሮግራም ልምዓት ውድብ ሕቡራት መንግስታት ዘውፅኢ ሓዱሽ መፅናዕቲ ዕላዊ ኣብዝገበረሉ እዋን ኢትዮጵያ ስሉጥ ቑጠባዊ ዕቤት ብምምዝጋብ መጠን ድኽነት ብዝለዓለ መልክዑ ብምንካይን ፍትሓዊ ተጠቓምት ኣብ ምርግጋፅን ብኣብነት ትፅራሕ ሃገር ኢሉዋ ኣሎ።


text:
ኣደነትን ብድሆታቱን ኣብ ሰደት
ብመሰረት ጸብጻብ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ፡ ኣብ 2017 ኣብ መላእ ዓለም ኣስታት 65 ሚልዮን ኣህዛብ ካብ ሃገሮም ተመዛቢሎም ዑቁባ ከምዝሓተቱ ይፍለጥ።
መብዛሕትአን ደቂ ኣንስትዮ ክኾና ከለዋ፡ ሓንቲ ካብ ዓሰርተ ድማ ነብሰ-ጾር ከምዝኾነት እቲ ጸብጻብ የነጽር።
ስደተኛታት ደቂ ኣንስትዮ፡ ብሰንኪ ስእነት ሕክምናን፡ ብዘጋጥመን ግፍዒን፡ ጾታዊ ዓመጽን፡ ዘይተደልየ ጥንሲን ኣብ ሓደጋ ብውዳቕ ኣደራዕ ተሰኪመን ይነብራ።
ኣብ ልዕሊ እቲ ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ዘጋጥም ዘርዕድ ጸገማት ፡ ዘየተኣማምን ውሕስነት መነባብሮን፡ ጉድለት መሰረታዊ ነገራት ፡ ጉድለት ጽሩይ ማይን መግብን፡ ትሑት ቐረብ መደበር ጥዕናን ተወሲኽዎ ስደተኛታት ኣዴታት ንደቀን ንምምጋብን ምኽዳንን ነታ ስድራ ጠሚረን ኣብ ምሓዝን ብርቱዕ ቃልሲ የሕልፋ።
እዚ ኩሉ ዓደን ገዲፈን ናብቲ ዝምደብኦ ዓዲ ዝብጽሓ ስደተኛታት ደቂ ኣንስትዮ፡ ናይ ትምህርትን ስራሕን ዕድል ዝረኽባ ኣዝየን ውሑዳት ኢየን። ምኽንያቱ ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ ብሰንኪ ሕጽረት ቋንቋን ብቑዕ ሰነዳትን፡ ከምኡ'ውን ምስቲ ሓድሽ ባህሊ ስለዘይውሃሃዳ ስራሕ ንምርካብ ኣዝየን ይሽገራ።
ኣደ ኣብ ጥዑይ ስድራ ቤትን ሕብረተ ሰብን ኣብ ምምስራት ዝዓበየ ተራ ትጻወት። ጥዑይ ስድራቤት ክትመርሕ ፡ ንኣደ ጥዑይ ባይታ ክፍጠረላ ኣለዎ። ካብቶም ንኣደ ጥዑይ ሕብረተሰብ ከይትምስርት ዝዕንቕጹ ሓደ ናብራ ኣብ ስደት ኢዩ።
ኣብ ከተማ ናይሮቢ እተቕመጥ ሓንቲ ወላዲት ንብድሆታት ኣደነትነ ስደትን " ኣብ ስደት ልዕሊ ኣብ ሰብኣይ ሓላፍነት ናይ ቆልዑ ኣብ ዝባን ኣዴታት'ዩ ዝዛይድ" ክትብል ትገልፆ።
"ንኣደ ኣይኮነን ህጻን ኮይንካ ዋላ ክንዲ ሰብ ኣኺልካ ፡ ሓዳርካ ፈሊኻ'ዉን ዝናፈቕን ዘድልን'ዩ" ትብል።
ብዙሓት ኣዴታት ኣብ ስደት ፡ ንደቐን ከምህራ ፡ ኣብ ዝብጻሕ ከብጽሓ ፡ ነብሰን ኣሕሲመን ፡ ዘይምሱል መሲለን ከም ዝሓልፈኦ ብምሕባር "ኣደ ንደቓ ህያብ ናይ እግዝኣቢሄር'ያ" ክትብል ትገልፅ።
ኣደ ነቲ ብዝተፈላለይ ምኽንያት ዝሰዓበ ምፍልላይ ስድራ ቤት ኣደራዕ ትስከም። ንኣብነት ኣሰብኡተን ብሞት ወይ'ውን ብቦታ ምስ ዝፍለይወን፡ ኣብ ዝሃለዋ ሃልየን ተሰከምቲ ሓልፍነት ስለዝኾናን፡ ካብ ዓቅመን ንላዕሊ ስለዝኾነን ኣደዳ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ስንክልና ይኾና።
መብዛሕትኦም ስደተኛታት ፡ ዓዶም ዝገድፉሉ ተመሳሳሊ ምኽንያታት ኣለዎም። ካብኣቶም ከኣ ውግእ፡ ምፍልላይን ምፍንቓልን ስድራ ቤት፡ ንዝተበተኑ ክትእክብ ምጽዓርን ካልኦትን ክንጠቅስ ይክኣል። እዚኣቶም ንኣደ ጥዑይ ስድራ ቤትን ሕብረተ ሰብን ከይትምስርት ብኣሉታ ይጸልውዋ።
ኣደ ኣብ ስደት ነቲ ዝተባሕጎገ ስድራ ቤት ኣብ ምስትኽኻልን፡ ምስ ሓድሽ ሕብረተሰብ ክትወሃሃድ ኣብ ምጽዓርን፤ ማሕበራዊ፣ ባህላውን ፖለቲካውን፡ ኣንጻር ተነጽሎ ምስራሕን፡ ምስ ሓድሽ ቛንቛ ክትለማመድን፡ ከምኡ'ውን ቁጠባውን ውህደት ኣብ ምርግጋጽን ዘይተኣደነ ጻዕርታት ተካይድ።
ካልእ ኣብ ስደት ደቃ ተዕቢ ዘላ ዘዛራረብናያ ወላዲት "ኣብ ስደት ክትነብር እንከለኻ ፡ ስደተኛ ጥራይ ምኻንካ ጥራይ ዘይኮን ፡ ስታተስ ናትካ'ውን ወሳኒ'ዩ ፡ ስደትኛ እንተኾንካ ብቐሊሉ ስራሕ ክትረክብ ኣይትኽእልን ኢኻ ፡ ወላዲት ካብ ረዲኤት ጥራይ ተጸብያ ደቓ ከተዕቢ ኣዘዩ ከቢደ'ዩ" ድሕሪ ምባል
" ቆለዓ ሕከምና፣ መግቢን ትምህርቲን የድልዮ ፡ ኣብ ስደት ኮይነ ካብ ዝርኣኽዎ ዓቢ ብድሆ ክኣ ትምህርትን ሕክምናን'ዩ" ክትብል ትገልፅ። ስራሕ ምስ ዘይምህላው ፡ ክፈሊት ናይ ትምህርትን ሕክምናን ካብቶም ኣሽገርቲ ምኻኖም'ውን ትዛረብ።
ብሰንኪ ስደት ብዙሐት ኣደታት ግዳያት ናይ ዓመጽን ኣደዳ ተነጽሎን ኮይነን ይርከባ። ከም ኣእምሮኣውን ኣካላውን ጸገማት ጥዕናን፡ ድኽነት፡ ጭንቀትን ጽምዋን፡ ሽግር ጠባያት መዕበያ ደቀን የጋጥመን።
ነዚ ሐዊስካ ኣደታት ደቀን ምስዘይጥዑያት ሰባት ከይራኸቡ'ሞ፡ ኣብ ዘይተደልየ ጉዳኢ ወልፍታት ከም ኣልኮላዊ መስተን ሽጋራን ዝኣመሰሉ ነገራት ከይወድቁ ኣብ ዘይውዳእ ሻቕሎት ይነብራ።
ኣብ ባህሊ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ቆልዓ ክዓቢ እንከሎ ካብ ስድራ ቤቱን ጎረባብቱን እምነት፡ ክብሪ ከምኡ'ውን ልምዲ ስራሕን ካልኦትን ይወርስ። ቀዳመይቲ ቤት ትምህርቲ ናይ ቆልዓ ከኣ ስድራ ቤት ኢያ።
ኣካል ናይታ ስድራ ቤት በብወገኖም ነቲ ቆልዓ ሞራልን ስነ-ምግባር እናመሃሩ'ዮም ዘዕብይዎ። እዚ ኩሉ ዝወሃቦም ትምህርቲ ፡ እቲ ቆልዓ ምእንቲ ጥዑይ ኣካል ናይታ ስድራ ቤት ኮይኑ ነብሱን ንስድራ ቤቱን ክኣሊ ኢዩ።
ኣብ ኣፍሪቃ ስድራ ክንብል እንከሎና ኣቦን ኣደን ጥራሕ ዘጠቃለለ ዘይኮነስ፡ ብምሉኡ ማይ-ቤት፡ ኣቦን ኣደን፡ ኣበሓጎታት፡ ኣሞታት፡ ኣኮታት፡ ኣዝማድና፡ ጎረባብትና፡ የጠቃልል። እዞም ዝጠቀስናዮም ከኣ ኣብ ምዕባይን ምኹስኳስን ነናቶም ኣበርክቶን ጽልዋን ኣለዎም።
ኮይኑ ግን ስደት ንስድራ ቤት መቓቒሉ፡ ኣደን ኣቦን ብወገኖም ተሰዲዶም፡ ቆልዑት ካብ ስድራ ቤቶም ተፈልዮም፡ መዕበያን፡ ፍቕርን ኩሰካሰን ከይረኸቡ ይዓብዩ። ወይ'ከኣ ኣደ በይና ኣብ ናይ ቆልዑ ስነ-ምዕበያ ክተሳተፍ ተግደድ።


text:
ኣብ ሓደ ሕብረተሰብ ብዘይካ ግዝኣተ-ሕግን ደሞክራስን ምዕባሌ ዘይሕሰብ ኢዩ። ብዘይካ ህላውየ ብዝሓ-ሰልፊን(multi-party system) ምርጫን ድማ ደሞክራሲ ኣሎ ክበሃል ኣይክኣልን። ደሞክራሲ ባሓደ ለይቲ ዝፍጠር ኣይኮነን። ብናይ ነዊሕ ህዝባዊ ተሳትፎ ዝህነጽ መስርሕ ኢዩ።
ተበግሶይ ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዘለው ስርዓታት ንምንጽጻር ኣይኮነን። ጨርሾም ብዓይነት ዘይመሳሰሉ ስርዓታት ምዃኖም ብሩህ ኢዩ። ስርዓት ህግደፍ ከምቲ ቅድሚ ሕጂ ተደጋጊሙ ዝተነግረን ዝተጻሕፈን፤ ንህዝቢ ኤርትራ ብድኽነት ቆሪኑ፤ ካብ ዕለታዊ መነባብሮኡ ሓሊፉ ንለውጢ ከም ዘይሓስብ ጌርዎ ኢዩ። ካብዚ ወጺኡ ተቓውሞ ምስ ዘርኢ፤ እታ ተጋጥሞ ዕድል ወይ ማእሰርቲ ወይ ከኣ መቕተልቲ ኢያ። እዚ ብባዕዳውያን ገዛእቲ ዘይተራእየ ጭቆና ኢዩ። ህዝቢ ኤርትራ ብጥሜትን ብፍርሕን ኢዩ አእምሮኡ ተኣሲሩ ዘሎ። በዚ ምኽንያት’ዚ ኢዩ ዕድል ዝረኸበ ሃገሩ ራሕሪሑ ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ዝውሕዝ ዘሎ።ኢትዮጵያ ሎሚ ካብ ኤርትራ ዝመጹ ስደተኛታት ተዋሒጣ ካብ ዓቕማ ንላዕሊ ይኸውን ኣሎ። ኣብቲ ዶባት ወተሃደራት ሓለውቲ እንተዘይህልው’ሞ ኣብዚ ግዜ’ዚ ህዝቢ ኤርትራ ብሙሉኡ ተጓሕጕሑ ንኢትዮጵያ መኣተወ ነይሩ ማለት ኢዩ።
ዘገርም ኢዩ! ሎሚ ኣብ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ብዝሐ-ሰልፊ(multi-party system) ስርዓት ክዝረብ እንከሎ፤ ኣብ ኤርትራ ዝዝረብ ብዛዕባ ኣስካሕካሒ ቤት-ማእሰርቲ ዒራ-ዒሮ ኢዩ። ኣብ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ምርጫ ክዝረብ እንከሎ፤ ኣብ ኤርትራ ብዛዕባ ብሕቡራት ሃገራት ዝወረደ ማዕቀብ ኢዩ ዝዝረብ። ኣብ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ናይ ተወዳደርቲ ሰልፍታት ክትዕ ክረአ እንከሎ፤ ኣብ ኤርትራ ብዛዕባ እታ እተመንወት ለውጢ ዘይበላ ኵናት ጎቦታት ሳሕል ኢዩ ዝረአ። ኣብ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ብዝሒ ዩኒቨርስቲታት ክዝረብ እንከሎ፤ ኣብ ኤርትራ ብዛዕባ ማዓስከር ሳዋን ግፋ መንእሰያትን ይዝረብ። ኣብ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ዕብየት ቁጠባ ሃገር ክዝረብ እንከሎ፤ ኣብ ኤርትራ ብዛዕባ ሲኣኤ(CIA)ን ጸረ ምዕራባውያን ሃገራት ፕሮፓጋንዳ ይዝረብ። ኣብ ተለቪዠን ኢትዮጵያ ብዛዕባ ክትዓት ፓርላማ ክረኤ እንከሎ፤ ኣብ ቲቪ-ኤረ ጓይላን ዳንከይራን ይረኤ። በየናይ መንገዲ ንቕድሚት ክስጎም?
ስርዓት ኢሳያስ፤ ሓንቲ ሰንቲ ሜተር ንቕድሚት ምስጓም ዝተሳእኖ፤ ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ዝካየድ ዘሎ ዲሞክራስያዊ ምዕባሌታት ከቋሽሽን ከናሹን ይረኤ።ኣብ ሱዳን ዝተኻየደ ምርጫ ብመራኸቢ ብዙሓን ኣብ ሃገሩ ከይረኤ ከልኪሉ። ስለ ዝሕፍሮ ኢዩ ይመስለኒ። ካብ ህዝቢ ግን ክሕባእ ኣይኽእልን ኢዩ።ኣብ ኢትዮጵያ ንዝግበር ምርጫሞ፤ ከምቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ስራሐ ኢሉ ኢዩ ንኸዳናቕፎ ተዓጢቑ ዘሎ። ከምቲ ቀዳማይ ሚኒሰተር መለስ ዜናዊ ዝበሎ፤ “ ኢሳያስ ከም ሓደ መራሒ ጐረበት ሃገር ዘይኮነስ ከም ሓደ ኣካል ናይ ኢትዮጵያ ተቓዋሚ ኢዩ ዝዋሳእ።” ክብሎ ሓቂ ኢዩ። ኢትዮጵያ ኣርባዕተ ግዜ ምርጫ ከተካይ እንከላ፤ኣቶ ኢሳያስ ግን ን19 ዓመታት ብዘይምርጫ ገዚኡ። ምናልባሽ ከምቲ ኣብ ቃለ መሕተት ኣልጀዚራ ከምዝበሎ ኩለን ሃገራት “ ቅኑዕ ምርጫታት” ምስ ገበራ፡ አሞ ድሕሪ 40 ዓመታት ኣብ ኤርትራ ምርጫ ይግበር ይኸውን። ዋእ! ኢሳያስ’ከ ስጋብ ሽዑ ይጸንሕ ድዩ? እዚ ካሊእ ሕቶ ኢዩ።ስርዓት ኢሳያስ ንህዘቢ ኤርትራ ምጭቋኑ ጥራይ ኣይኮነ ዝኽሰስ፡ ኢሳያስ ናይ ሙሉእ ቀርኒ ኣፍሪቃ ገበነኛ ኢዩ። ኣብቲ ጎረባብቲ ኢዱ ዘየእተወለን ሃገራት የለዋን። እቲ ዘገርም! እዚ ሰብ’ዚ ብዛዕባ ሃገሩ ተሓቲቱ ኣብ ክንዲ ናቱ ዝምልስ ብዛዕባ ናይ ካልኦት ምጥቃሱ ኢዩ። ኣብ ኤርትራ ጥሜት ኣሎ እንተ በልዎ፤ ኣብ ካይሮ ባኒ የለን ይብል። እዚ ኣበሃህላ’ዚ ናይ ጥዕና ኣይኮነን።
ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ምርጫ፤ ህዝቢ ኤርትራ ብኸመይ ይሪኦ? እቲ ውጽኢት ናይ’ዚ ምርጫ’ዚ ከ ከመይ ክጸልዎ ኢዩ? እዚ ኣገዳሲ ሕቶ ኰይኑ ይስማዓኒ።
ብመሰረቱ፤ ኣየናይ ሰልፊ ይዕወት ብዘየገድስ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ዝተረጋገኤ ምዕቡል ደሞክራሲ ክትከል፡ ናይ ህዝቢ ኤርትራ መኽሰብ ኢዩ። ቅድም-ቅድም ህዝቢ ኢትዮጵያ ሓው ስለ ዝኾነ ጽቡቕ ንኽነብር ይምነየሉ። ብተወሳኺ 80 ሚል ዮን ዝኣክል ህዝቢ ጐረበቱ ብቑጠባዊ ይኹን ፖለቲካዊ መዳያት ክዓቢ እንከሎ መኽሰብ ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ።
ካሊእ ብመንጽር ሃገራዊ ጠቕሚ ኣብ ውሽጢ እቲ ዝካየድ ዘሎ ምርጫ ኣቲና ክንትንትን እንተዀይኑ፡ ስርዓት ህግደፍ ነቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሰልፊ፣ ኢህወደግ ከም ጸላኢ ይሪኦ። ህዝቢ ኤርትራ ግን ኣጸቢቑ ይፈልጥ ኢዩ፤ እዚ ሰልፊ’ዚ ሕቶ ህዝቢ ኤርትራ ኣሚኑ ልዕላውነት ሃገረ ኤርትራ ከም ዘኽበረ። ኣብ ገለ ተቓወምቲ(ተወዳደርቲ) ሰልፍታት ኢትዮጵያ ግን ዕቃቤታትን ስግኣትን ኣለዎ። ገና ኣብ ስልጣን ከይመጹ “ ኢትዮጵያ ሕጋዊ ወደብ ክህልዋ ኣለዎ” ማለት ኣብ ናይ ክልቲኡ ኣህዛብ ዝምድና ዘየስግእ ኣይኮነን። ብስምምዕን በፍቶትን ንዝግበር ናይ ወደባት ምጥቃም፡ መናልባሽ ካብ ንኢትዮጵያ ብዝያዳ ንኤርትራ ይጠቅም ይኸውን እብል ኣነ። እቲ ቀንዲ ሽግር ግን ስርዓት ህግደፍ ጥራይ ኢዩ። ሽሕኳ ኣብ ውሽጢ እቲ ዝካየድ ዘሎ ምርጫ ኣትየ እዚን አቲይን እንተ ዘይበልኩ፤ ብሓፈሽኡ ብጣዕሚ ጽቡቚ ኢዩ ዝካየድ ዘሎ። ርግጽ ሓድ ሓደ ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ኢትዮጵያውያን ኣሕዋትን ኣሓትን በቲ ዝገዝእ ዘሎ ስርዓት ሕጉሳት ከም ዘይኾኑ ንካታዕን ንመያየጥን ኢና። ሚኢይቲ-ብሚኢይቲ ጽቡቚ ኢዩ፡ ጌጋ የሎን እኳ እንተዘይበልና፡ ምስቶም ዝሓለፉ ስርዓታት ብምነጽጻር፡ “ኣቱም ሰባት እዚ ንስኻቱም ረኺብኩምዎ ዘሎኹም ሓደ ርብዒ ናቱ ህዝቢ ኤርትራ እንተ ዝረኽቦስ ክንደይ’ኮን ጽቡቚ ምዀነ” ንበሎም።
ኤርትራ ሎሚ ናይ ምዕባሌ ጭራ ናይ ጭቆና ርእሲ ኰይናላ። ኣብዛ ሃገር’ዚኣ ኣብ ቤት-አማእሰርቲ ዝመውትን ክሃድም ኣብ ፈቖዶ ዶባት ዝርሸንን ህዝቢ ይበዝሕ ኣሎ። ስርዓት ህግደፍ ካብ ዓለም ተነጺሉ፡ ብዓለም-ለኻዊ ሕጊ ተቐይዱ የዕለብጥ ኣሎ። ተቓወምቲ ሓይልታት ኤርትራ እንታይ ክገብር ኣለዎ?
ከይጠቐስክዋ ክሓልፍ ዘይደሊ ነዚ ጸረ-ህዝቢ ዝኾነ ስርዓት እተድሚዮ ሓንትን እንኮን መሳርያ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ኢያ። ነቲ ተኸሲቱ ዘሎ ውሽጣውን ዞባውን ምቹእ ኩነታት ተጠቒምና፡ ነዚ ዋዕላ’ዚ ከነዐውቶ ኣሎና። ነዚ ዋዕላ’ዚ ንምክያድ ዘይተማልኡ ሓድ-ሓደ ነገራት ክህልዉ ይኽአሉ ኢዮም። ኣይ ኮነን ኣባና ንመጀመርያ ግዜ ዝግበር ዘሎ ዋዕላስ ኣብ ተመክሮ ዘለወን ሃገራት እውን ጉድለት ክህሉ ንቡር ኢዩ። ጉድለታትን ሽግራትን ዝፍታሕ ህዝቢ ኣማእኪልካ ምስ እትመያየጥን እትረዳዳእን ኢዩ። ሓደ ዋዕላ ድማ ዓላማኡ ነዚ ኢዩ። ንዓይ ከም ውልቀሰብ ኤርትራውን ከም ኣባል በርገሳዊ ማሕበርን፡ እዚ ዋዕላዚ የገድሰኒ ኢዩ። ስለዚ ለበዋይ ንሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ዘሕለፍዎ ውሳኔ ቀይሮም ናብዚ ህዝባዊ ዋዕላ’ዚ ንኽኣትዉ ኢዩ። ሽግር ዝፍታሕ ኣብ ህዝቢ ዝሳተፎ ዋዕላ ብምስታፍ ኢዩ። ካብኡ ብምርሓቕ ኣይኮነን። ኣቱም ኣብ ክንዲ ንምቅርራብን ንልዝብን፡ ነቲ ዘሎ ግርጭት ንብብላሕ እትጽሕፉ እንተ ተቖጠብኩም ይሓሽ። እዚ ተግባራት’ዚ ንስርዓት ህግደፍ እንተዘይኮይኑ ንህዝብና ኮቶ ኣይክጠቕሞን ኢዩ።
ኣብ መጨረሻ፡ እዚ ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ሃገራዊ ምርጫ ንሓው ዝኾነ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዕውት ኪዀነሉ ብልቢ እምነ።
Comment: fitiwi@planet.nl


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
ስርዓት ምሕደራ ግብሪ ንምጥንኻር ሙያዊ ዓቕሚ ክኢላታት ምዕባይ ወሳኒ ምዃኑ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣፍሊጡ
መደባትና ብብቕዓት እናፈፀምና ብህንፀት ልምዓታዊ ሰራዊት ልእኽቶ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ንምዕዋት ንጀመርቲ ክኢላታትን ሓለፍቲ ቤት ፅሕፈትን ኣብ ዙርያ ሪፎርምታት ግብርን ታክስን መሰረት ብምግባር ብተግባርን ብክልስ ሓሳብን ሙያዊ ዓቕምን ክእለትን መዕበዪ መባእታዊ ትምህርትን ስልጠናን ከም ዝተውሃበ ኣብ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ መተሓባበሪ ኬዝቲም ትምህርትን ስልጠናን ኣይተ ኣፈወርቂ ተካ ኣገንዚቦም።
እቲ ዝተውሃበ መባእታዊ ስልጠና ኣዋጃት፣ ደንብታትን መምርሕታትን ግብሪ ማእኸል ዝገበረ ኮይኑ ብዋናነት ድማ ደንብን መትከላትን ሰራሕተኛታት በዓል መዚ ልምዓት እቶት፣ ኣደላልዋ ትልሚ እቶት፣ ኣድላይነትን መትከላት ኣወሳስና ግብሪ፣ ስርዓት ኣፈፃፅማ ቫት ኦዲት ስትራተጂ፣ መምርሒ ኣፈፃፅማ መዓልታዊ ኣታዊ ከፈልቲ ግብርን ህንፀት ልምዓታዊ ሰራዊትን ማእኸል ብምግባር ካብ 52 ወረዳታትን ከተማታትን ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ንዝተውፃእፅኡ ልዕሊ 160 ጀመርቲ ክኢላታትን ሓለፍቲ ቤት ፅሕፈትን ስልጠና ዝተውሃበ ኮይኑ እዚ ዓቕምን ክእለትን መመሓየሺ ስልጠና ዋና ዕላምኡ ስርዓት ግብሪ ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር ካብ ምዃን ድሒኑ ፍልፍል ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ንኽኸውን ዝሕግዝ ስልጠና ከም ዝኾነ ኣይተ ኣፈወርቂ ተካ ብተወሳኺ ገሊፆም።
ኣብ መዛዘሚ እቲ ስልጠና ዝተረኸቡ ተወካሊ ኣውራ ከይዲ ስራሕ ኣመራርሓ ስራሕን ልምዓት ሓይሊ ሰብን ኣይተ ፊልሞና ዳዊት ብወገኖም ዝተዋደደን ዝተኣሳሰረን ልምዓታዊ ሰራዊት ግብሪ ብምህናፅ ኣተሓሳስባን ተግባራትን ክራይ ኣካብነት ብልዕልነት ልምዓታዊ ፖለቲካል ኢኮኖሚ ብምቕያር ዝጠንከረ ልምዓታዊ ሰራዊት እቶት ምፍጣር መማረፂ ዘይብሉ ጉዳይ እዩ ክብሉ ኣተሓሳሲቦም።
እዚ ተዋሂቡ ዘሎ ሞያዊ ስልጠና ኣብ ኣተሃናንፃ ሓይሊ ሰብና ዝበለፀ ለውጥን ምዕባለን ንምምፃእ ሪፎርምታት ምሕደራ ግብሪ ብዝበለፀ ንምጥንኻር ኣዋጃት፣ ደንብታት መምርሕታት ግብሪ ንምትግባር ብመደጋገፊ ኔትዎርክ፣ ብዓርሰ ምምህሃርን መዓልታዊ ልውውጥ ሓበሬታን ኣቢሎም ዝያዳ ከጎልቡትዎ ብምሕባር ብብርኪ ክልል በዓል መዚ’ውን ቐፃልነት ዘለዎ ሙያዊ ደገፍን ክትትልን ዳህሳስን ከም ዝካየድ ኣይተ ፊልሞና ዳዊት ብተወሳኺ ኣፍሊጦም።
እዚ ልምዓታዊ ሰራዊት ግብርን ታክስን ንምፍጣር ተጀሚሩ ዘሎ ውሁድ ኣሰራርሓ ተጠናኺሩ ንኽቕፅልን ኣብ ኣወሃህባ ግልጋሎት ሓለሓሊፉ ዝርኣዩ ክፍተታት ንምውጋድን ምስ ሓገዝትን መዳርግቲ ኣካላትን፣ ውዳበታትን ሓፋሽ ማሕበራትን ነባራይ ሕብረተሰብን ተዋዲድካ ምሰራሕ ከም ዘድሊ ዝተሓበረ እንትኸውን ኣብቲ መድረኽ ካብ ሰልጠንቲ ዝተፈላለዩ ሕቶታትን ርኢቶታትን ተላዒሎም ብዝምልከቶም ኣካላት እኹል መብርሂ ተዋሂብዎም ኣብ ሓበራዊ ምርድዳእ ተበፂሑ እዩ።
ተሳተፍቲ እቲ ሞያዊ ስልጠና ኣብ እነካይዶ መዓልታዊ ፅንዓት መላእ ሕ/ሰብ ብምስታፍ ምሕደራ ግብሪ ሚዛናዊ፣ ግልፅን ፍትሓውን ክንገብሮ ኢና፣ ራእይ ክቡር መራሒና መለስን ኩሎም ሰማእታትናን ተሓንጊጥና፣ መንፈስ መገልገላይነት ተላቢስና ሌጋስታት መለስ ኣኽቢርና ሪፎርምታት ግብርን ታክስን ብዝግባእ ኣፅኒዕና፣ ዘመናዊ ስርዓት ግብርን ታክስን ብምህናፅ ግብሪ ፍልፍል ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ክንገብሮ ኢና ዝብሉን ካልኦትን በዓል ዓሰርተ ነጥቢ መግለፂ ቅዋም ብምውፃእ እቲ ስልጠና ብዓወት ተዛዚሙ።
ብደጋፊ ከይዲ ስራሕ ርክብ ህዝቢ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ሙያዊ ዓቅሚ ክኢላታት ንምዕባይ
ዝሕግዝ ስልጠና ከም ዝሃበ ኣፍሊጡ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ንመሓውር ሰራሕተኛታትን ወረዳታትን ከተማታትን ኣውራ ከይዲ ስራሕ ምኽባር ሕጊ እቶትን ኢንተለጀንስን ኬዝቲም ማዕኸን መረዳእታን ኩለመደያዊ ዓቕምን ክእለትን ዝወነነ ልምዓታዊ ሰራዊት እቶት ንምፍጣር ዝሕግዝ ግንዛበ መዕበዪ ትምህርትን ስልጠናን ከም ዝተውሃበ ምኽትል ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣይተ ወ/ገብርኤል ኣፅብሃ ኣገንዚቦም።
ካብ መሓውር ወረዳታትን ከተማታትን ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ዝተውፃእፅኡ ክኢላታት ኬዝቲም ማዕኸን መረዳእታ ኣብ ኣወሃህባ ብኣሰር ኣፃብዕቲ ዝተደገፈ መለለዪ ቁፅሪ ከፈልቲ ነጋዶ፣ ሕብረት ሽርክና ማሕበር፣ ሰራሕተኛታት መንግስትን ውልቀን፣ ዘርፊ ንግዲ፣ ቫት ሰርቲፍኬትን ዝተበላሸወ መለለዪ ቁፅሪ ከፈልቲ ግብሪ ቲን ብኸመይ ከም ዝወሃብን ዝቕነስን ከምኡ’ውን ብኸመይ ከም ዝስተኻኸልን ዝፀደቀ መምርሒ መዓልታዊ መፅናዕትን መሰረት ዝገበረ ስልጠና ተዋሂቦም እዮም።ዕላማ እቲ ስልጠና ድማ ኣብ እኹል ፍልጠት ዝተደረኸ ብኣሰር ኣፃብዕቲ ዝተደገፈ መለለዪ ቑፅሪ ከፈልቲ ግብሪ TIN ቫትን ብምሃብ ዘመናዊ ምሕደራ ግብርን ታክስን ኣብ 33 ግልጋሎት መውሃቢ ማእኸላት ሲግታስ ኣብ ከተማታት፣ ክፍለ ከተማታትን ወረዳታትን ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት እናተውሃበ ከም ዝርከብ ኣብቲ ስልጠና ተሓቢሩ እዩ።
ብተዛማዲ ንመሓውር ሰራሕተኛታት ኣውራ ከይዲ ስራሕ ምኽባር ሕጊ እቶትን ኢንተለጀንስን ሙያዊ ክፍተትን ዓቕምን ዝመልእ ብዛዕባ ፖሊሲ ገበን ፍትሒ ሃገርና፣ህንፀት ሪፎርምታት ግብርን ታክስን፣ሓፈሻዊ ፅንሰ ሓሳብ ምጭብርባርን ምስዋርን ግብርን መምርሒ ኦዲት ስትራተጅን ዝብሉ ሓሳባት ዘካተተ ዓቕሚ መዕበዪ ትምህርትን ስልጠናን ብምሃብ ኣብ መንጎ እቶም ሰልጠንቲ ዘሎ ብሉፅ ተሞክሮታትን ክፍተታትን ንምፅባብ ብጉጅለ ክመያየጡ ተገይሩ እዩ።
ተሳተፍቲ እቲ መያዊ ስልጠና ኣብ እነካይዶ መዓልታዊ ፅንዓት መላእ ሕ/ሰብ ብምስታፍ ምሕደራ ግብሪ ግልፅን ፍትሓውን ክንገብሮ ኢና፣ኣብ ገዛ መካረይትን ገዛ መሸጣን ዘሎ ናይ ግብሪ ምሕባእ ኣተሓሳስባ ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ ውድባውን መንግስታውን መሓውር ብምጥቃም ክንሰርሐሉ ኢና ዝብሉ በዓል ሽዱሽተ ነጥቢ መግለፂ ቅዋም ብምውፃእ እቲ ስልጠና ብዓወት ተዛዚሙ።
ብምትሕብባር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ትግራይን ቢሮ ርክብ ህዝብን መንግስትን ኣብ ፖሊስን ስትራተጅን ግብሪ ዘድሃበ ሓበራዊ ዘተ ተኻይዱ
ኣብ ዘፈር እቶት ኩለመደያዊ ለውጥን ምዕባለን ንኽመፅእ ምስ ማሕበረሰብ ንግድን መላእ ሕ/ሰብን ተዋዲድካ ምስራሕ ኣገዳሲ ብምዃኑ ብምትሕብባር በዓል መዚ ልምዓት እቶትን ቢሮ ርክብ ህዝብን መንግስትን ትግራይ ኣብ ፖሊስን ስትራተጅን ግብሪ ዘድሃበ ሓበራዊ ዘተ እንተካይድበዓል መዚ ልምዓት እቶት ትግራይ ካብ ዝተውሃቦ ሓላፍነት እቲ ቐንዲ ፍትሓውን ግልፅን ብዝኾነ መንገዲ ግብሪ ክውስንን ክእክብን ከምኡ’ውን ንልምዓታውያን ሰብ ሃፍቲ ምችው ኩነታት ብምፍጣር ኣተሓሳስባን ተግባራትን ክራይ ኣካብነት ብምድኻም ምስ ኩሉ ተጠቃሚ ሕ/ሰብ፣ ማሕበረሰብ ንግድን ብቐረባ ግልጋሎት ብምሃብን ብምድጋፍን ይስርሓሉ ከም ዘሎ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ኣገንዚቦም።
ኣብ ምሕደራ ግብርን ታክስን እወንታዊ ለውጥን ምዕባለን ክመፅእ ዝኽእል ውዳበታት ህዝቢ ኣሳቲፍካ ብምስራሕ እንትኸውን ኣብቲ ሓበራዊ ዘተ ኣፈ ጉባኤታት ቤት ፅሕፈት ቤት ምኽሪ ከተማታት፣ ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ከተማታት፣ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮን መናእሰይን ፣ተወከልቲ ቤት ምኽሪ ንግድን ዘፈር ማሕበራትን ርክባት ህዝብን ሚድያታትን ክሳተፉ ብምግባር ኣብቲ መድረኽ ምስ ምሕደራ ግብሪ ተዛመድቲ ዝኾኑ ዝተፈላለዩ ጠቐምቲ ሓሳባትን ርኢቶታትን ዝተለዓሉ ኮይኖም ብዝምልከቶም ኣካላት መብርሂ ብምቕራብ ኣብ ሓበራዊ ምርድዳእ ተበፂሑ እዩ።
ብተዛማዲ ስርዓት ምምሕዳር ግብርን ታክስን ዋኒን ኩሉ ሕ/ሰብ ንኽኸውን ምስ ርክባት ህዝብን ሚድያታትን፣ ውዳበታትን ሓፋሽ ማሕበራትን ከፈልቲ ግብርን ብቐረባ ግልጋሎት ብምሃብን ብምድጋፍን ከም ዝስርሐሉ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ብተወሳኺ ግልፂ ገይረን።
ብደጋፊ ከይዲ ስራሕ ርክብ ህዝቢ
መምርሒ ኦዲት ስትራተጂ መህነፂ ስርዓት ግብርን ታክስን ምዃኑ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣፍሊጡ
ብምትሕብባር በዓል መዚ ልምዓት እቶትን ቤት ምኽሪ ንግድን ዘፈር ማሕበራትን ክልል ትግራይ ኣብ ዙርያ ኣተኣኻኽባ እቶት መንግስትን መምርሒ ኣፈፃፅማ ኦዲት ስራተጅን ካብ ዓበይትን ዕሸላት ከተማታትን ምስ ዝተውፃእፅኡ ልዕሊ 150 ኣመራርሓ ቤት ምኽሪ ንግድን ዘፈር ማሕበራትን ሓበራዊ ዘተ ተኻይዱ፡፡
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ምስ ቤት ምኽሪ ንግድን ዘፈር ማሕበራትን ትግራይ ኣብ ግንዛበ መዕበይ ትምህርትን ስልጠናን ካልኦት ሓበራዊ ጉዳያትን ሓቢርካ ንምስራሕ ዘኽእል ሰነድ ሓበራዊ ስምምዕነት ፈሪሙ ብዛዕባ እቶትን ግብርን ካልኦት ዋኒናትን መበገሲ ብምግባር ልምዓታውን ዲሞክራሲያውን መንግስትን ማሕበረሰብ ንግድን ኣብ ዘራኽቡ ኣሰራርሓታት እናሰርሐ ከም ዝመፀ ኣብ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወናኒ ኣውራ ከይዲ ስራሕ ትምህርትን ስልጠናን ግልጋሎት ዓማዊልን ኣይተ በላይ ገ/ወልድ ኣገንዚቦም፡፡
ኣብዚ ሓበራዊ መድረኽ እውን መምርሒ ኣፈፃፅማ ኦዲት ስትራተጂ መህነፂ ስርዓት ግብርን ታክስን ካብ ምዃን ሓሊፉ ብብርኪ ክልልና ዝሓሹ ሞዴላት ከፈልቲ ግብሪ ንምፍላይ ንምጥንኻርን ኣብ ኣወሳስናን ኣተኣኻኽባን ግብሪ፣ ኣተሓሕዛ ሒሳብ መዝገብን ካልኦት ተዛመድቲ ስራሕትን ንምፍፃም ዘኽእል መምርሒ ሜላ ስርዓት ኦዲት ግብሪ ኣብ ኣርባዕተ መዐቀኒታት ተኸፋፊሉ ቀሊል ኦዲት፣ውሱን ኦዲት፣ሙሉእን ፍሉይን ኦዲት ብምባል ብተግባር ይስርሐሉ ከም ዘሎ እቶም ወናኒ ከይዲ ስራሕ ኣፍሊጦም፡፡
ካብ ዝቐረቡ ሒሳብ መዛግብቲ ብቀሊል ኦዲት 50 ሚኢታዊ፣ ውሱን ኦዲት 35 ሚኢታዊ፣ሙሉእ ኦዲት 14 ሚኢታዊ እንትኸውን ሓደ ሚኢታዊ ድማ ካብቶም ኣብ ሙሉእ ኦዲት ካብ ዝግበር ምርመራ ብተወሳኺ ኣድላይ ምስክርነት ሰብን ቴክኒካዊ ምርመራን ዝግበረሉ እዩ፡፡
ከይዲ ምፍላይ ኦዲት ስትራተጂ ካብቶም መዐቀኒ ነጥቢታት ብዋናነት ሪፎርምታት ግብርን ታክስን ሒሳብ መዝገብ ምሓዝ፣ መሳርሒ መመዝገቢ መሸጣ ምትእትታውን ቫት ንምምዝጋብን ዘርኣዮ ቅሩብነት፣ ምስ ኣጠቓቕማ ቅብሊት ተተሓሒዙ ብደረሰኝ ዝገዝእን ዝሸይጥን ምህላዉ፣ በቢ ወርሑ ቫት፣ተርን ኦቨር ታክስን ስራሕ ግብርን በቢ እዋኑን ብፅሬትን ዘቕርብን ካልኦት ተዛመድቲ መዐቀኒታትን ካብ 100 ተዓቂኑ ካብ ኣርባዕቲኦም መዐቀኒታት ኦዲት ስትራተጂ ብምቕማጥ ብቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳታትን ከተማታትን፣ ኣመራርሓ ውድብን መንግስትን ተወከልቲ ቤት ምኽሪ ንግድን ዘፈር ማሕበራትን ርኢቶ ክህብሉን ከፅድቕን ብምግባር ኣብ ህዝቢ ዝሪኦም ቦታታት እናተለጠፈ ከም ዝርከብ ኣይተ በላይ ገ/ወልድ ብተወሳኺ ኣገንዚቦም፡፡
ኣብቲ ሓበራዊ መድረኽ ኦዲት ሒሳብ መዝገብ ይዘናጋዕ ኣሎ፣ ንኸፈልቲ ግብሪ ዝቐርባ መሳርሒ መመዝገቢ መሸጣ ፅሬት የብለንን ብቀሊሉ እየን ዝበላሸዋ፣ ኣብ ከተማታት ዘይሕጋውያን ነጋዶ ይበራኸቱ ኣለዉ፣ ስግግር ካፒታል ነጋዳይ እንተዝመሓየሽ፣ኔትዎርክ ሲስተምኩም ድኹም እዩ፣ ኣብ ስራሕቲ ምዕባይ ግንዛበ ብቀፃልነት ክትሰርሕሉ ኣለኩም ዝበሉ ዝተፈላለዩ ሕቶታትን ርኢቶታትን ተላዒሎም ብዝምልከቶም ኣካላት እኹል መብርሂ ተዋሂብዎም ኣብ ሓበራዊ ምርድዳእ ተበፂሑ እዩ፡፡
እቶም ኣመራርሓ ቤት ምኽሪን ዘፈር ማሕበራትን ንቐፃሊ እውን ምምሕዳር ግብርን ታክስን ፍልፍል ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ንክኸውን ምስ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ብምዃን ኣበርቲዖም ከም ዝሰርሑ ቃል ኣትዮም፡፡
ብደጋፊ ከይዲ ስራሕ ርክብ ህዝቢ
ልምዓታውያን ከፈልቲ ግብሪ ንምፍጣር ኣበርቲዑ ይሰርሕ ከም ዘሎ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ታሕታይ ኣድያቦ ኣፍሊጡ፡፡
ስርዓት ኦዲት ስትራተጂ ኣካብነት ክራይ ብምድኻም ብልምዓታዊ መንገዲ ብዓርሰ ተበግሶ ግብሪ ንዝኸፍሉ ነጋዶ ዘበረታትዕ ዋዕላ መምርሒ ሜላ ስርዓት ኦዲት ከም ዘሳለጠ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ታሕታይ ኣድያቦ ኣፍሊጡ፡፡
እዚ ዋዕላ ኦዲት ስትራተጂ ኣብ ስርዓት ምምሕዳር ግብርን ታክስን፣ኣወሳስናን ኣተኣኽኽባን ግብሪ፣ኣተሓሕዛ ሒሳብ መዝገብን ካልኦትን ተዛመድቲ ስራሕትን ግንዛበ መዕበዪ ትምህርትን ስልጠናን ረኺቦም ኣታዊኦም ብትኽክል ብምፍላጥን ብምኽፋልን ዝሓሹ ከፈልቲ ግብሪ ብብርኪ ወረዳና ንምፍጣር ዝዓለመ እዩ ክብላ ሓላፊት ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ታ/ኣድያቦ ወ/ሮ ምዕራፍ ተ/ሃይማኖት ገሊፀን፡፡
ከፈልቲ ግብሪ ንዘቕረብዎ ሒሳብ መዛግብቲ ንምፍላይን ኦዲት ንምግባርን ዝሕግዙ ኣርባዕተ መዐቀኒታት ኦዲት ስትራተጂ ዘለዉ ኮይኖም እቲ ኸፋሊ ግብሪ ካብኡ ዝድለ ግብርን ታክስን ብመሰረት ኣታዊኡ ብትኽክል ኣብ ምፍላጥን ምኽፋልን ብዝተነፀሩ መዐቀኒታት መሰረት ብንፅፅር ተመዚኑ ዝሓሸ እምነት ዝተገበረሉ ኮይኑ ደጋፊ ሰነድን ካሊእ ተወሳኺ መረዳእታን ምፍታሽ እንተየድለየ ኣብቲ ዝቐረበ ሒሳብ መዝገብ ውሱን መረጋገፂ ኦዲት ብምክያድ ኣፈላላይ እንትህሉ መስተኻኸሊ ግብሪ ዝውሰነሉ ሜላ ቀሊል ኦዲት ኮይኑ ውሱን ኦዲት ድማ በቶም ዝተነፀሩ መዐቀኒታት ፀገም ኣለዎ ተባሂሉ ኣብ ዝተገመተ ሓደ ወይ ክልተ ክፋል ኣብ መሸጣ፣ ዕድጊት፣ ምምሕዳራዊ ወፃኢ ወይ ድማ ኣብ ኢንቨንተሪ ካልኦትን ዝተረኸበ መረዳእታ ኦዲት ብምግባር ዝተረኸበ ኣፈላላይ እንትህልው ብምስትኽኻል ግብሪ ዝውሰነሉ ሜላ ኦዲት እዩ፡፡
ሙሉእ ኦዲት ድማ ኣብ ዝቐረበ ሒሳብ መዝገብ ክብድ ዝበለ ፀገም እንትህልዎ ደገፍቲ ሰነዳትን ካልኦት ኣድለይቲ ዝኾኑ መረዳእታታትን ሓበሬታታትን ብምትእኽኻብ ኩለመዳያውን ጥልቀትን ዘለዎ ሙሉእ ምርመራ ብምክያድ ትኽክለኛ ተኸፋሊ ግብሪ ንምውሳን እንጥቀመሉ ኣሰራርሓ ኮይኑ ፍሉይ ኦዲት‘ውን ኣብ ምኽባር ሕግታት ግብርን ታክስን ክፍእ ዝበለ ጥሕሰት ዝተፈፀመ ምዃኑ እንትጥርጠር ኣብ ሜላ ሙሉእ ኦዲት ካብ ዝግበር ምርመራ ብተወሳኺ ናይ ሰብ ምስክርነትን ኣድላይ ቴክኒክ ምርመራን ብምክያድ ግቡእ ግብርን ታክስን ንምእካብ እንጥቀመሉ ሜላ ኦዲት እዩ ክብላ ወ/ሮ ምዕራፍ ተ/ሃይማኖት ብተወሳኺ ኣገንዚበን፡፡
ኣብቲ መድረኽ ዝተረኸቡ ምክትል ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣይተ ወ/ገብርኤል ኣፅብሃ ብወገኖም ምሕደራ ግብርን ታክስን ፍልፍል ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ንኽኸውን ኣብ ስራሕቲ ምዕባይ ግንዛበን ምጥንኻር ዘመናዊ ህንፀት ስርዓት መረዳእታን ብዕቱብ ክንሰርሕ ይግባእ ክብሉ ኣተሓሳሲቦም፡፡
ኣብ መዛዘሚ እቲ ዋዕላ ድማ ንሞዴላት ከፈልቲ ግብሪ፣ ንቤት ምኽሪ ንግድን ዘፈር ማሕበራትን፣ ንሓገዝትን መዳርግቲ ኣካላትን መተባብዒ ሽልማት ተበርኪቱሎም እዩ።
ብደጋፊ ከይዲ ስራሕ ርክብ ህዝቢ
More Articles...
Subcategories
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
በዝሒ ጎብነይቲ
We have 65 guests and no members online


text:
ቅዱስ ኣቦና ኣብ ፍልዩ ናይ ምሕረት ዓመት እዋን ዕለት 19 ሕዳር ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ድኻታት ተባሂሉ ክሕሰብ ብዝሃብዎ ውሳኔ መሰረት ዕለት 19 ሕዳር 2017 ዓ.ም. ዓለም ሓቆፍ ቀዳማይ መዓልቲ ድኻታት ተሓሲቡ ከምዝወዓለ ክንገር እንከሎ፡ ቅዱስ ኣቦና ብዝተፈላለዩ ናይ ግብረ ሰናይ ማሕበራት ቤተ ክርስቲያንን ማሕበራት ወለንተይናታን ዝተሰንዩ ካብ ኢጣሊያን ወጻእን ዝተዋጽኡ ኣርባዕተ ሺሕ ድኻታት ዘሳተፈ መስዋዕተ ቅዳሴ ኣብ ባዚሊካ ቅዱስ ጴጥሮስ ከምዘዕረጉን ድሕሪ ፍጻሜ መስዋዕተ ቅዳሴ ኣብ ጳውሎስ ሻድሻይ ናይ ጉባኤ ኣዳራሽ 1.500 ድኻታት ምስ ቅዱስ ኣቦና ናይ ምሳሕ መዓዲ ከምእተቛደሱን እቶም ዝተረፉ ድማ ሮማ ኣብ ዝርከቡ መንፈሳዊ ማሕበራት ኣብ ዝቐረበሎም ናይ ምሳሕ ዕድመ ከምእተሳተፉ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኤማኑኤላ ካምፓኒለ ሓቢረን።
ቅዱስነቶም መስዋዕተ ቅዳሴ ኣዕሪጐም ኣብ ናይ ዕለቱ ምንባብ
ምጽሓፈ ምሳሌ ምዕ. 31፡ 10-13፤ 19-20፤30-31
ቀዳመይቲ መልእኽቲ ጳውሎስ ናብ ሰብ ተሰሎንቄ ምዕ. 5፡ 1-6
ማቴዎስ ወንጌል ምዕ. 25፡ 14-30
ኣሞርኵይዞም ኣብ ዝለገስዎ ስብከት፥ እቲ ዘስግእን ዓቢይ ሓደጋን ንኣና ልክዕ ከምቲ ኣብ ማቴዎስ ወንጌል ተመልኪቱ ዘሎ ከምቲ ሓደ መክሊት ዝተቐበለ ኽፉእ ሃካይ ኣገልጋሊ ምዃን እዩ፡ ክፉእ ዘምግባር ንበይኑ እኹል ኣይኰነን፡ እግዚኣብሔር ትኬት ኣሎካን ዘይብልካን ተቖጻጻሪ ዘይኰነስ ሃብቱ ንኸውርስን መክሊት ክዕድልን ንደቁ ዝደልይ ኣቦ እዩ እግዚኣብሔር ስለ ፍቕሪ ገዛእ ርእሱ ንሓደጋ ዘቃልዕ ምእንቲ ካልኦት ሕይወቱ ኣብ ሰብኣዊ ኩነት ዝእትው፡ ኩሉ ከም ዝነበሮ ኵይኑ ክተርፍ ዘይሓድግ ኣቦ እዩ። እቲ ቅኑዕ ዝዀነ ሸልል ምባል ገዛእ ርእስኻ ምቕራብ እዩ፡ እቲ ናተይን ናኣይን ትብሎ ምሕዳግ እዩ፡
ንድኻታት ምዝንጋዕ ዘይተገዳስነትን ሸልል ምባልን እዩ ዘስምዕ። ማለት ንሓው ኣብ እተድልየሉ እዋን ሕቖኻ ምሃብ፡ ነቲ ናይቲ ኣብ ሕሱም ድኽነት ዝርከብ ድላይ ሕቖኻ ምሃብ። ቅዱስ ኣቦና ናይ ዕለቱ ዝተነበ ወንጌል ተወኪሶም ኢየሱስ እቲ ንሓደ ካብዞም ዝነኣሱ ኣሕዋተይ ዝገበርኩምዎ ንኣይ ከምዝገበርኩምዎ ብሓቂ እብለኩም ኣሎዅ (ማቴ. 25፤40) ዝበሎ ጠቒሶም፡ ከመይ ገይርና ኢና ብግብሪ ንእግዚኣብሔር ባህ ዘብሉ ኰይንና እንርከብ? ዝብል ሕቶ ድማ ኣልዒሎ፡ እቶም ዝዓረቑን ሕሙምን እሱራትን ድኻታትን ንበይኖም ዝተሓድጉን ዝተረስዑን ከም ውዳቕ ዝሕሰቡን፡ ዝነኣሱን ግና ብኣኡ ብሉጻትን ምሩጻቱን እያቶም። ኣብ ገጽ ኣዚኣቶም ኣሕዋት ወጅሂ ኢየሱስ ንምርኣይ ኣኽእሎት ይሃልወና። ዋላ’ኳ ብምረትን ሕሰምን ድኽነትን ስቓይን ከናፍሮም ዝተጣብቀ ንምዝራብ ዝተሳእኖም ኰይኖም እውን እንተተራእዩ፡ “እዚ ስጋይ እዩ” (ማቴ.26፥ 26) ዝብል ቃል ኢየሱስ ኣብ ከናፍሮም ነስተውዕል።
ሸለል ምባልን ዘይተገዳስነትን ናብ ድኻታትን ናይ ጐይታ ስቑይ ኣካል ናብ ዝዀኑ ብዝዝርጉሕን ንምድጋፎም ብዘምርሑ ገበርቲ ሰናይ ኣእዳው ኣቢልና ነብል። ኣብ ድኻታት ዘሎ ድኻምነት ሓይሊ ድሕነት እዩ። ናብ መንግስተ ሰማይ ዘእትው ናይ ይሕለፍ ሰነድ ንሳቶም እያቶም (ፓስፖርት) ስሌኦም ምዕያይን ምጥባቕን ንኣና ወንጌላዊ ግቡእነትና እዩ። ንሳቶም እውነተይና ሃብትና እያቶም። ስለዚህ እቲ ወንጌላዊ ግዴታና እንጌራ ብምሃብ ዘይኰነስ ምስኣም እቲ ንሳቶም ቀዳሞት ተቐበልቲ ዝዀንዎ ናይ ቃል እንጌራ ብሓባር ብምክፋል እዩ። ድኻ ምፍቃር ማለት ኣንጻር እቲ ኩሉ መንፈሳውን ንዋታውን ድኽነት ምቛምን ምቅላስን ማለት እዩ።
እቲ ዘገድስ እግዚኣብሔርን ብጻይካን ምፍቃር እዩ፡ ካልእ ኩሉ ሓላፋይ እዩ። ኣብ ሕይወተይ እቲ ኣዚዩ ኣገዳሲ ዝዀነ ነገር እንታይ እዩ? ዝብል ሕቶ ቅዱስ ኣቦና ዝለገስዎ ስብከት ኣብ ምዝዛሞሞም ኣልዒሎም፡ ዝያዳ (ካብ ዘድሊ ንላዕሊ) ምንዳይ ዘይኰነስ ናይ ካልኦት ሰናይ ነናድይ ስለምታይ ከምዚ ምስ እንገብር ዝጐድለና ነገር ኣይክህልውን እዩ (ሓደ’ኳ ዝጐድለና ነገር ኣይክህልውን እዩ)፡ ከምዝብሉ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ካምፓኒለ ሓቢረን።


text:
እቶም ቀፂልና እነቕርቦም ወለዲ ንዓለም ዝመነኑ፣ ናብራ ስጋ ንዒቖም ንነፍሶም ዝነብሩ እዞም ካብ ዓለማዊ ህይወት ወፂኦም ኣብ መንፈሳዊ ህይወት ዝነብሩ ክልተ ኣቦታት ንዖኦም ዘፅድቖም መንገዲ ሃይማኖት ጥራሕ ሒዞም “በቲ ዘለናዮ ህይወት
ተወሳኺ የንብቡ...
ቀንዲ ምኽንያት አፈላላይ ዝዓበያን ኣብ ምዕባይ ዘለዋን ሃገራት ቴክኖሎጂ ናይ ምምሃር፣ ምጥቃምን ምምሃዝን ዓቕመን ብምፍልላዩ ከምዝኾነ ብዙሓት ዝስማዕምዕሉ ሓቂ እዩ። ኣብ ሃገርና ዝረአ ዘሎ ዝተባባዕ ቁጠባዊ ዕብየት እውን ንድሕሪት ምልስ ኢልና ቅድሚ 100 ዓመት ዝነበረ ታሪኽ ትምህርቲ ሃገርና እንትንዝክር እቲ ስርዓተ ትምህርቲ ኣብ ዝርገሐ፣ ፍትሓውነትን ፅርየትን መሰረታዊ ፀገማት ዝነበርዎ እዩ። ብቀጥታን ምምሕያሽ ከይተገበረሉን ካብ ኣውሮፓ ተቐዲሑ
ተወሳኺ የንብቡ...
ቀዳማይ ክፋል እስራኤላውያን ኣብ ምድሪ ኣውሮፓ ግፍዕን በደልን ምስ በዝሖም ካብተን ተበታቲኖም ዝነብሩለን ዝነበሩ ሃገራት ለቒቖም ኣብ ከባቢ መወዳእታ 1940 ዓ/ም ናብታ ሕዚ እስራኤል ኢሎም ዝነብሩላ ዘለዉ ሃገር እንትመፁ ምድሪ እስራኤል ኣብ
ዕማምና ኣይንዘንግዕ!
ዘይሓለፍናዮ ፈተና
ባህግናን ተግባርናን ሓደ ይኹን!
ቀንዲ ምኽንያት አፈላላይ ዝዓበያን ኣብ ምዕባይ ዘለዋን ሃገራት ቴክኖሎጂ ናይ ምምሃር፣ ምጥቃምን ምምሃዝን ዓቕመን ብምፍልላዩ ከምዝኾነ ብዙሓት ዝስማዕምዕሉ ሓቂ እዩ። ኣብ ሃገርና ዝረአ ዘሎ ዝተባባዕ ቁጠባዊ ዕብየት እውንተወሳኺ የንብቡ...
ንድሕሪት ምልስ ኢልና ቅድሚ 100 ዓመት ዝነበረ ታሪኽ ትምህርቲ ሃገርና እንትንዝክር እቲ ስርዓተ ትምህርቲ ኣብ ዝርገሐ፣ ፍትሓውነትን ፅርየትን መሰረታዊ ፀገማት ዝነበርዎ እዩ። ብቀጥታን ምምሕያሽ ከይተገበረሉን ካብ ኣውሮፓ ተቐዲሑ
ተወሳኺ የንብቡ...
ቀዳማይ ክፋል እስራኤላውያን ኣብ ምድሪ ኣውሮፓ ግፍዕን በደልን ምስ በዝሖም ካብተን ተበታቲኖም ዝነብሩለን ዝነበሩ ሃገራት ለቒቖም ኣብ ከባቢ መወዳእታ 1940 ዓ/ም ናብታ ሕዚ እስራኤል ኢሎም ዝነብሩላ ዘለዉ ሃገር እንትመፁ ምድሪ እስራኤል ኣብ
ቀዳማይ ክፋል
እስራኤላውያን ኣብ ምድሪ ኣውሮፓ ግፍዕን በደልን ምስ በዝሖም ካብተን ተበታቲኖም ዝነብሩለን ዝነበሩ ሃገራት ለቒቖም ኣብ ከባቢ መወዳእታ 1940 ዓ/ም ናብታ ሕዚ እስራኤል ኢሎም ዝነብሩላ ዘለዉ ሃገር እንትመፁ ምድሪ እስራኤል ኣብተወሳኺ የንብቡ...
ብሰብ ሞያ ጥዕና “An apple a day keeps the doctor away” ዝብል ክብሪ ተዋሂቡዎ እዩ። እዚ ማለት ሓደ ሰብ አብ መዓልቲ ሓንቲ ተኽሊ ኣፕል እንተበሊዑ ኩሉሻዕ ጥዕንኡ ሕልው እዩ። ኣፕል ምስ ዘይምገቡ ሰባት እንትነፃፀር ሓሚሙ ናብ ትካላትተወሳኺ የንብቡ...
ኣብ ዕለት 17 ሮቡዕ 2010 ዓ/ም ነይሩ ብርክት ዝበላ ወሃብቲ ግልጋሎት ትካላት እንዳቡን ከተማ መቐለ “ተዓሺጉ” ዝብል ፅሑፍ ተለጢፉለን ዓማዊለን ከየተኣናገዳ ዝወዓላ። ኣብዚ ዕለት እዚ ኣነ ምስ ሓደ መሳርሕተይ ንኣጋምሸቱ ካብ እንሰርሓሉ ቤት
ተወሳኺ የንብቡ...
ኣካዳሚ ቋንቋታት ትግራይ ኣብ ኣጠቓቕማ ቋንቋታት ትግራይ ዝራኣዩ ሓላፍ ዘላፋት ብሳይንሳዊ መንገዲ መፅናዕትን ምርምርን ኣካይዱ መፍትሒ ንምሃብ ዓሊሙ ኣብ ወርሒ ሰነ 2008 ዓ/ም ዝተጣየሸ ትካል እዩ። እቲ ትካል ካብ ዝጣየሽ ጀሚሩ ኣብ ኣብ ትግራይ ንነዊሕ ዘመናት ሕብረተሰብ እናሳቐዩ ካብ ዝፀንሑን ሐዚ እውን ብሰፊሑ ዝርኣዩ ዓይነታት ሕማም ሓደ ሕማም ሕፈስ (ጎይተር) እዩ። እዚ ዓይነት ሕማም ንምንካይ ኮነ መሊኡ ንክጠፍእ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ትግራይ ኣብ ዝሓለፉ ክልተ
ሰብ ፀጋ ኢና እሞ ፀጋታትና ንዓቅብ!
መንቀሊኡን ፈውሱን ኣብ ኢድና ዝኾነ ሕማም!
ኣካዳሚ ቋንቋታት ትግራይ ኣብ ኣጠቓቕማ ቋንቋታት ትግራይ ዝራኣዩ ሓላፍ ዘላፋት ብሳይንሳዊ መንገዲ መፅናዕትን ምርምርን ኣካይዱ መፍትሒ ንምሃብ ዓሊሙ ኣብ ወርሒ ሰነ 2008 ዓ/ም ዝተጣየሸ ትካል እዩ። እቲ ትካል ካብ ዝጣየሽ ጀሚሩ ኣብተወሳኺ የንብቡ...
ኣብ ትግራይ ንነዊሕ ዘመናት ሕብረተሰብ እናሳቐዩ ካብ ዝፀንሑን ሐዚ እውን ብሰፊሑ ዝርኣዩ ዓይነታት ሕማም ሓደ ሕማም ሕፈስ (ጎይተር) እዩ። እዚ ዓይነት ሕማም ንምንካይ ኮነ መሊኡ ንክጠፍእ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ትግራይ ኣብ ዝሓለፉ ክልተተወሳኺ የንብቡ...


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 64 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 09 April 2018
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብነታዊ ሰላማዊ ምስግጋር ስልጣን ተገይሩ።
ትካል ጸጥታ ህግደፍ መርዓውቲ ዝርከብዎም 32 ኣመንቲ ጴንጠቖስጣል ከም ዝኣሰረ ተገሊጹ።
ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
ንጽጉማት ዝውዕል ገንዘባዊ ደገፍ ንምትእኽኻብ ኣብ ኣሜሪካ ዕዶት ዝገብር ዘሎ ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎ፡ ብህዝቢ ጽቡቕ ኣቀባብላ ይግበረሉ ኣሎ።
ንጽጉማት ዝውዕል ገንዘባዊ ደገፍ ንምትእኽኻብ
ኣብ ኣሜሪካ ዕዶት ዝገብር ዘሎ ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎ፡ ብህዝቢ ጽቡቕ ኣቀባብላ ይግበረሉ ኣሎ።
ብሰንኪ ጸረ-ህዝቢ ጉጅለ ህግደፍ ዝኽተሎ ዘሎ ኣዕናዊ ፖሊሲ፡ ማሕበራዊ ህይወቶም ተናጊዑ፡ ገለ ካብ ሃገሮም ወጺኦም ዝተሰዱ፡ ገለ ካብ ማይ ቤቶም ብምፍንቓፍል፡ ኣብ ከቢድ ጸገም ንዝወደቑ ኤርትራውያን ደገፍ ዝውዕል ገንዘባዊ ሓገዝ ንምትእኽኻብ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ መጋቢት 2018 ጀሚሩ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ዞባታት ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ዕዶት ዝገብር ዘሎ ኣባል ቦርድ ማሕበር ረድአትን ምዕባለን ኤርትራ ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎ ተልእኾኡ ብጽቡቕ የሰላስል ከም ዘሎ ምንጭታት ካብ’ቲ ቦታ ሓቢሮም።
ኣብ ኤውሮጳ ሃገረ ጀርመን ዝነብር ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎ፡ ካብ ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ጀሚሩ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝርከብ መዓስከር ስደተኛታት ንዝተዓቑቡ ምንጪ ቁጠባዊ እቶት ንዘይብሎም ከም ኣዴታት፣ ህጻናት፣ ሽማግለታት፣ ውጉኣት ሓርነት ዝርከብዎም ኣካላዊ ጸገም ዘለዎም ስደተኛታት፡ ከምኡ’ውን ነበርቲ ዓድታት ክኒን ቅኒቶ ንዘለዎም ሓባራዊ ማሕበራዊ ጸገማት ንምቅላል ብዘይዕረፍቲ ዝነጥፍ ዘሎ ግዱስ ኤርትራዊ፡ ኣብ ኣሜሪካ ዝነብሩ ግዱሳት ኤርትራውያንን ኣዕሩኽ ኤርትራውያንን ጽቡቕ ከም ዝተቐበልዎ፡ ዑደቱ ናብ ዝተፈላለዩ ዞባታት ቀጻሊ ምዃኑን እቲ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ኣረጋጊጹ።
ትካል ጸጥታ ህግደፍ መርዓውቲ ዝርከብዎም 32 ኣመንቲ ጴንጠቖስጣል ከም ዝኣሰረ ተገሊጹ።
ንሓለዋ ስልጣን ሓደ ሰብ ክበሃል፡ ጸረ- ናይ እምነት ነጻነት ድግድጊት ተዓጢቑ ዝነጥፍ ዘሎ ትካል ጸጥታ ህግደፍ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መጋቢት 2018 ብሕቡእ ጸሎት ክትገብሩ ሓሲብኩም ዝብል ምኽንያት ብምቕራብ ካብ ንእዲ ሕጽነቶም ብጃምላ ወሲዱ ከም ዝኣሰሮም ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኤርትራውያን ዝተዘርገሐ ዜና ኣረዲኡ።
ምንጪ ሓበሬታኡ ዎርልድ ዎች ሞኒተር ንዝተባህለ ትካል ዝገበረ እቲ ዜና፡ ገለ ካብ’ቶም ካብ ንእዲ ሕጽኖት ዝተወስዱ ዜጋታት ኣብ’ቲ ብጭካነ ኣመሓደርቱን ብስእነት ማሕበራዊ ቀረባቱን ብዙሓት ዝሰክሕሉን ህይወት ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ድማ ብተመልከተለይ ዝተቐዝፈሉ ቤት ማእሰርቲ ዓዲ ኣቤቶ ከም ዝተወስዱን ኣመልኪቱ።
ኣባላት ባይቶ ኣመሪካ፡ መንግስቲ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ንዝኽተሎ ዘሎ ፖሊሲ ኣመልኪቶም ናብ ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ደብዳቤ ከም ዝሰደዱ ተፈሊጡ።
ኣብ እስራኤልን ዮርዳኖስን ዑደት ክገብሩ ዝቐነዩ ኣባላት ኮንግሬስ ኣሜሪካ፡ መንግስቲ እስራኤል ኣብ ኣተሓሕዛ ኣብ ሃገሩ ዝርከቡ ዝበዝሑ ኤርትራውያን ምዃኖም ዝተነግረሎም ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ብሓፈሻ፡ እቶም ኣብ ኣብ ሳህሮኒም ቀይድዎም ዘሎ ድማ ብፍላይ ክፈትሖም ናብ ቀዳመይ ሚኒስተር እታ ሃገር፡ ቤኒያሚን ናታንያሁ ደብዳቤ ከም ዝጸሓፉ ረድዮ ኤርትራ ብ1 ሚያዝያ 2018 ጸብጺባ።
ኣባላት ኮንግረስ ኣሜሪካ ብዛዕባ ኣተሓሓዛ እቶም ስደተኛታት ዝኣክል ሓበሬታ ምስ ረኸቡን፡ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እስራኤል ድማ ነቲ መንግስቲ ዘውጸኦ ኣገዲድካ ናይ ምጥራዝ መደብ ዝገትእ ዘመሓላለፎ ውሳነ ምስተመልከቱን መንግስቲ ናታንያሁ ነቲ ሕጋዊ ውሳነ ሰጊሩ ስደተኛታት ክኣስር ቅኑዕ ኣይኮነን ከም ዝበሉን ኣረዲኡ።
ምስዚ ብዝተኣሳሰረ ካልእ ዜና፡ መንግስቲ እስራኤል ብዝተፈላለዩ ወገናት ክቐርበሉ ብዝጸንሐ ምሕጽንታን ኩነኔን ኣባላት ባይቶ ኣሜሪካ ከኣ ብዝጸሓፍሉ ዓገብ ዝብል ደብዳቤን፡ ኣስታት 16 ሽሕ ዝኾኑ ስደተኛታት ናብ ኣስማተን ዘይተገልጸ ሃገራት ምዕራብ ንምስግጋር ኣብ ስምምዕ በጺሑ ምህላው ብ2 ሚያዝያ 2018 ፍንጪ ከም ዝሃበ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ጸብጺበን።
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብነታዊ ሰላማዊ ምስግጋር ስልጣን ተገይሩ።
ኢትዮጵያ ኣስታት ካብ ቅድሚ 3 ዓመት ጀሚራ፡ ብዝተፈላለዩ ናይ መሰል ሕቶታትን ኣንፈቱ ዘይፍለጥ ናዕብን ክትናወጽ ምጽናሓ፣ መንግስቲ ነቲ ኣብ ልዕሊ ህይወት ንብረትን ዝበጽሕ ዝነበረ ዕንወትን ሞትን በቲ ንቡር ኣገባብ ክገትኦ ብዘይምኽኣሉ፡ ክልተ ግዜ ናይ ህጹጽ ግዜ ኣዋጅ ከም ዘውጸአ፣ ኣብ መንጎ ኣባል ውድባት ኢህወደግ ዝተፈጥረ ካብ ባህሊ ናይ’ቲ ግንባር ውጽእ ዝበለ ዘይምቅብባልን ምጥርጣርን፣ ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ኣቶ ሃይለ ማርያም ደሳለኝ ብሰናይ ፍቓዶም ስልጣኖም ከረክቡ ምሕታቶም ተደኣማሚሩ፡ ኢትዮጵያ ናበይ ዝብል ተፈጢሩ ዝጸንሐ ሻቕሎ ብ2 ሚያዝያ 2018 ብዝተገብረ ወግዓዊ ኣብነታዊ ሰላማዊ ምስግጋር ስልጣን እፎይታ ከም ዝረኸበ ይግለጽ ኣሎ።
ገዛኢ ሰልፊ ኢህወደግ ኣብ ውሽጡ ብዘካየዶ ነዊሕ መዓልታት ዝወሰደ ገምጋምን ነቐፌታን እቲ ሓደጋ ዘንጸላልዎ ዝነበረ ሻቕሎት መልክዕ እናሓዘ ከም ዝመጽአ፡ ኣቦ-መንበር ኢህወደግን ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያን ኮይኖም ን6 ዓመት ዘገልገሉ ኣቶ ሃ/ማርያም ደሳለኝ፡ ኣቦ-መንበር ናይ ኦሮሞ ህዝቢ ደሞክራስያዊ ውድብን ኣቦ-መንበር ኢህወደግን ኮይኖም ኣብዚ ቐረባ ብዝተመርጹ፡ ዝተፈላለየ ናይ ትምህርትን ስራሕን ተመክሮ ከም ዘለዎ ዝተነግረሉ ወዲ 42 ዓመት ዶ/ር ዓቢይ ኣሕመድ ዓሊ፡ ኣብ ቅድሚ ብህጹጽ ዝተጸወዐ ሃገራዊ ባይቶ ብድሙቕ ስነ-ስርዓት ኣረኪቦም።
ብመሰረት ሕገ-መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ኣብ ሕጋዊ ምርጫ ዝበዝሐ ድምጺ ዝረኸበ ሰልፊ ሕጹይ ቀዳማይ ሚኒስተር የቅርብ ዝብል ዓንቀጽ፡ ኢህወደግ ብዘይ ዝኾነ ተወዳድሪ ሰልፊ፡ 180 ኣባላት ዘለውዎ ቤት ምኽሪ ናይ’ቲ ግንባር ተኣኪቡ፡ ኣብ ውሽጢ ኣባላቱ ብዝገበሮ ምስጢራዊ ደሞክራስያዊ ምርጫ፡ ዶ/ር ዓቢይ ኣሕመድ ብ108 ድምጺ ኣቦ-መንበር ኢህወደግ ከም ዝኾኑን ሃገራዊ ባይቶ ኢትዮጵያ ድማ ሕጊ ተኸቲሉ፡ ንኣቶ ሃ/ማርያም ደሳለኝ ኣሰናቢቱ፡ ንዶ/ር ዓቢይ ኣሕመድ ብቀዳማይ ሚኒስተርነት ከም ዝተቐበለን ብወግዒ ኣፍሊጡ።
ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ።
ንግስነት ቀጠር ምስ ሱዳን ዝጸንሖ ዝምድና እናሓየለ ይመጽእ ከም ዘሎ፡ ከም መግለጺ ናይ’ዚ ድማ ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ናይ ሱዳን ስዋኪን ኣብ ዝተባህለ ቦታ ሓድሽ ወደብ ንምስራሕ ምስ መንግስቲ ሱዳን ብዝተበጽሐ ስምምዕ መሰረት 4 ቢሊዮን ዶላር መዲቡ ብተግባር ስራሕ ንምጅማር መደባት የጻፍፍ ምህላውን ካብ ሱዳን ዝተረኽበ ሓበሬታ የረጋግጽ።
እዚ 4 ቢሊዮን ዶላር ዝተመደበሉ ሓድሽ ወደብ ኣብ ዞባ ቀይሕ ባሕሪ ዝዓበየ ወደብ ክኸውን ትጽቢት ከም ዝግበረሉ፡ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ዓመት ህንጸቱ ተዛዚሙ ስራሕ ክጅምር ውጥን ወጺእሉ ከም ዘሎን ኣብ ቁጠባ ሃገረ ሱዳን ናቱ ኣወንታዊ ኣስተዋጽኦ ክገብር’ዩ ዝብል ልዑል ግምታት ከም ዘሎን ምንጭታትና ሓቢሮም።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 04-04-2018
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.