text:
ኣቦ መንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ሓው መንግስተኣብ ኣስመሮም ዝመርሖ፡ ኣባላት ማእከላይ ባይቶ፡ ሓው ኣሰፋው በርሀን ሓው ሃይለ ወልዱን፣ ከምኡ’ውን፡ ኣባል ዞባ ሽማግለ ኣውሮጳን ኣቦ መንበር ጨንፈር ዓባይ ብሪጣንያን፡ ሓው ጐይትኦም መብራህቱ ዝርከብዎ ልኡኽ ሰዲህኤ ብ22 ሚያዝያ 2018 ኣብ ከተማ ለንደን ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዱ።
ሓው ጐይትኦም መብራህቱ ናይ እንቋዕ ደሓን መጻእኩምን ናይ ምስጋናን መልእኽቲ ንዕዱማት ኣጋይሽ ድሕሪ ምትሕልላፍ መድረኽ ንኣቦ መንበር ሰልፊ ኣመሓላሊፍዎ።
ሓው መንግስተኣብ ኣስመሮም፡ ደጊሙ ንዕዱማት ኣጋይሽ ናይ ምስጋና መልእኽቲ ድሕሪ ምቕራብ፡ ኣኼበኛታት ንዝኽሪ ሰማእታት ብሓፈሻ፡ ንዝኽሪ ኣብ ቀረባ እዋን ዝተሰውአ፡ ኣባል ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ፡ ተጋዳላይ መሓመድ ኣሰሎ ድማ ብፍላይ ንሓደ ደቂቕ ደው ክብሉ ጸዊዑ።
ቀጺሉ፡ ካብ’ቲ ኣብ ዋዕላ ሃገራዊ ዘተ ኤርትራ ኣብ ለንደን ብሓው ዓብዱልረዛቕ ሙሳ ዝቐረበ ወረቐት ብምጥቃስ፡ ንሕና ብኸመይ ንምራሕ እምበር፡ መን ይመርሓና፤ ወይ ድማ መራሒና ራእይ እምበር፡ ውልቀሰብ፡ ጕጅለ፡ ቦታ…ወዘተ ክኸውን የብሉን ዝብል ሓሳብ ብምጥቃስ ኢዩ ጀሚርዎም። ካብ’ዚ ተበጊሱ ድማ፡ ራእይ ናይ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኤርትራ፡ ዕድመ ስልጣኑ ምንዋሕን ረብሓኡን ረብሓ ናይ’ቶም ውሑዳት መጋበርያታቱን ምሕላውን ጥራሕ ምዃኑ ሓቢሩ። ነዚ ንምርግጋጽ ዝጥቀመሎም ስልትታት ከኣ፡ ኣብ ህዝቢ ፍርሕን ዘይምትእምማንን ከምዝነግሱ ብምግባር ህዝቢ ብ”ሰላም” ይነብር ኣሎ ዝብል ናይ ሓሶት ፕርፖጋንዳ ምዝርጋሕን ምዃኑ ኣረዲኡ።
ራእይ ናይ’ቲ ሰፊሕ ህዝብን ደለይቲ ፍትሒ ዝዀኑ ተቓወምቲ ውድባቱን ግን፡ ሓቀኛ ሰላም፡ ፍትሒ፡ ብልጽግና ምርግጋጽን ሰብኣዊ መሰላት ዜጋታት ምኽባርን ኢዩ ኢሉ። እዚ ራእይ’ዚ ብምፍልላይ ዘይኰነ ብሓድነት፡ ብምንጽጻግ ዘይኰነ ብልዝብን ምቅርራብን፡ ብምፍርራሕ ዘይኰነ ብምትዕግጋብ ዝረጋገጽ ምዃኑ ከኣ ኣብሪሁ።
ኣስዒቡ፡ ተቓወምቲ ውድባት፡ ኵሎም ኣብ ዝሰማምዕሎም ነጥብታት ዝተመርኰሰ ሓባራዊ ዕዮ ክጅምሩ፡ ሓድነቶም ንምድልዳል፡ ኣብ ህዝባዊ፡ ዲፕሎማስያውን ዜናውን መዳይ ሓቢሮም ክዋስኡን ህጹጽ ኣድላዪነት ከምዘለዎ ኣስሚርሉ። ምስ’ዚ ብምዝማድ፡ እማመ ሰዲህኤ ንሓባራዊ ዕዮ ብዝርዝር ገሊጹ።
ሓው መንግስተኣብ ኣስመሮም ብምቕጻል፡ ብዘይ ተሳትፎ ናይ ህዝቢ ዝረጋገጽ ለውጢ ፈጺሙ ከምዘየለ ብምስማር፡ ህዝቢ ተጻባዪ ዘይኰነስ ሓቀኛ ናይ ለውጢ ተዋሳኢ ክኸውን ከምዘለዎ ኣገንዚቡ። ካብ’ዚ ብምብጋስ፡ ነቶም ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራትን ከተማታትን ዝካየዱ ዘለዉ ህዝባዊ ምጥርናፋትን ህዝባዊ ተበግሶታትን ሰዲህኤ ደጋፊኦም ምዃኑ ሓቢሩ።
ኣብ መወዳእታ፡ ነቲ ኣብ ሰዲህኤ ዘጋጠመ ምፍንጫል ኣመልኪቱ፡ መበገሲታቱ ድሕሪ ምብራህ፡ ንቓልሲ ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ብኣሉታ ዝጸሉ ተረኽቦ ምዃኑ ኣብሪሁ።
ሓው ኣሰፋው በርሀ፡ ኣባል ማእከላይ ባይቶን ምኽትል ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ውድባዊ ጕዳያትን ሰዲህኤ፡ ንሓያልን ድኹምን ጐድንታት ሰልፍናን ትካላቱን ናይ ምድህሳስን ናይ ምሕዳስን መስርሕ ሓንጺጹ ብዕቱብ ክሰርሓሉ ጀሚሩ ከምዘሎ ኣስፊሑ ገሊጹ።
ኤርትራውያን ምሁራት፡ ንፍልልያት ኣብ ምጽባብን ንዝፍጸሙ ጌጋታት ኣለልዮም ኣብ ምእራምን ግዲኦም ክጻወቱ ድማ ኣዘኻኺሩ።
ናይ ሕቶን ርእይቶን መድረኽ ምስ ተኸፍተ፡ ኣኼበኛታት ንዝርኣዮም ጕድለታት ተቓወምቲ ውድባት ብሓፈሻ፡ ንኣወንታውን ኣሉታውን ጐድንታት ናይ ሰዲህኤ ድማ ብፍላይ ዝምልከት ዘለዎም ስምዒታትን ተረድኦታትን ከይተሸቝረሩ ገሊጾም።
ኣባላት መሪሕነት ሰዲህኤ ድማ፡ ተሓጋጊዞም ንዝቐረበሎም ሕቶታት መሊሶምን ንክበርሁ ኣለዎም ዝበልዎም ጕዳያት ብግልጺ ብምቕራብን ኣኼባ ብምርድዳእን ምትዕግጋብን ተዛዚሙ።


c: text/html

text:
ማዕቀፍ ቴሌቭዥን ሳተላይት ተዳልዩ…
መቐለ ሚያዝያ 14/2009(ድወት) ኢትዮ-ሳት ዝተብሃለ ዝተዋደደ ሓበራዊ ማዕቀፍ ብሄራዊ ዝርግሐ ቴሌቭዥን ሳተላይት ተዳልዩ።
ኤጀንሲ መረብ ደሕንነት ኢንፎርሜሽን ኢትዮጵያ እቲ ፕሮጀክት ፈተነ ዝገበረ ኾይኑ ካብ 16ሚያዚያ 2009ዓ.ም ጀሚሩ ተግባራዊ ክኸውን’ዩ።
ዳይሬክተር እቲ ኤጀንሲ ሜጀር ጀነራል ተኽለብርሃን ወልደአረጋይ ከምዝገለፁዎ እቲ ዝተዳለወ ማዕቐፍ ኣብ ሃገርና ቴክኖሎጂ ስፔስ ሳይንስ ሉኣላውነት ንምሕላው ዘለዋ ድሌትን ኢንዳስትሪ ሚዲያ ንምግፋሕ ዘለዋ ምልዕዓልን ምግፋሕ ከምዝሕግዝ ሓቢሮም።
ኢትዮጵያ ፅሬቱ ዝሓለወ፣ ብዋጋ ተመጣጣኒ ዝኾነ ንዝኾነ ዓይነት ጂኦ- ፖለቲካዊ ፅልዋ ዘይቃላዕ ማዐቀፍ ሳተላይት ክህልዋ ዕላማ ዝገበረ’ዩ ኢሎም እቶም ዳይሬክተር።
ካብዚ ብዝሰገረ እቲ ዝተዳለወ ማዕቀፍ መዓርነት፣ ፍትሓውነትን ተበፃሕነትን መራኸብቲ ሓፋሽ ብምርግጋፅ ብመረዳእታ ዝማዕበለ ማሕበረሰብ ንምፍጣር ዝለዓለ ግደ ክህልዎ’ዩ ኢሎም።
ኢትዮጵያ ክሳብ ሐዚ ናይ ባዕላ ሳተላይት ስለዘይብላ ኣብ ሃገርና ዝነበሩ ካብ 15 ክሳብ 20 ዝበፅሑ ጣብያታተ ቴሌቭዥን ብውልቆም ሳተላይታት ዓረብ፣ ናይልን ገልፍን ክካረዩ ምፅንሖም ገሊፆም።
ተበፃሕነት እቲ ዝተዳለወ ማዕቀፍ ማእኸላይ ምብራቕ፣ ትሕቲ ሰሃራ ዘለዋ ሃገራትን ውሱናት ሃገራት ኣውሮፓን ዘካለለ ምዃኑ ኣመልኪቶም።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ናብ ማናማ በረራ ክጅምር እዩ…
መቐለ ሓምለ 09/2009(ድወት) መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ካብ ዝመፅእ ወርሒ ነሓሰ ጀሚሩ ናብ ዋና ከተማ ባህሬን ማናማ ሓዱሽ መስመር በረራ ክጅምር እዩ።
እቲ መንገዲ ኣየር ኣብቲ ዝጅምሮ ሓዱሽ መስመር በረራ ቦይንግ 737-800 NG ዝዓይነተን ኣውሮፕላናት ከምዝጥቐምን እቲ ዝካየድ በረራ ካብ ኣዲስ ኣበባ ናብ ማናማ ኣብ ሰሙን ሰለስተ መዓልትታት ከምዝኸውን ኣፍሊጡ።
ምጅማር እቲ በረራ ኣብ መንጐ ሃገራት ኣፍሪካን ወሽመጥ ዓረብን ዝተጀመረ ምንቅስቓስ ንግድን ቱሪዝምን ብዝበለፀ ዘቐላጥፍ ምዃኑ ድማ ተሓቢሩ።
መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ብደረጃ ዓለም ልዕሊ 95 ዓለምለኸ በረራ ዘለዉዎ እንትኸውን ኣብ ኣፍሪካ ድማ ኣብ 52 ከተማታት ብምብራር ብበዝሒ በረራ ኣብ ኣፍሪካ ካብዝርከቡ ዓለምለኸ በረራታት መንገዲ ኣየር ብቐዳምነት ዝስራዕ እዩ።
እቲ መንገዲ ኣየር ኣብ 2017ዓ.ም በዝሒ ዓለምለኸ በረርኡ ናብ 120 ንምዕባይ እናሰርሐ ምዃኑን ኣብቶም ዝሓለፉ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ጥራሕ ናብ ከተማታት ኦስሎ፣ ቓላይ ቪክቶሪያ ኣንታናናሪቮ፣ ሲንጋፖርን ቼንድን ሓደሽቲ በረራታት ከምዝጀመረን ተሓቢሩ።
መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ቅድሚ ኽልተ ኣዋርሕ ኣብ ደቡብ ኣፍሪካ ከተማ ጀሃንስበርግ ኣብዝተኻየደ መበል 26 ዓመታዊ ጉባኤ መንገዲ ኣየር ኣፍሪካ ብሉፅ ተሸላሚ 2017 መንገዲ ኣየር ተባሂሉ ብበዓል መዚ ኣቬየሽን ኣፍሪካ ምሽላሙ ዝዝከር እዩ።


text:
ካብ ዘመን ጥሪ - ለካቲት 2018 ቅጺ. 4 ቁ. 7
“ቁጭ ብዩ የሰቀልኩትን ቆሜ ማውረዱን ኣቃተኝ”(ሌ/ኰለኔል ፍሥሓ ደስታ)
ፖለቲካውን ብረታውን ቃልስና ዝፈጠሮ ኣሉታዊ ተመኵሮን፡ ዽሕሪ ነጻነት ምርካብናውን ዘኸተሎ ጨካን ፋሺሽታዊ መግዛእቲ ብወዲ ሃገር ክንግምግም እንከሎና መሰረታዊ ጠንቁ ህዝብና ዋና ቀላሳይ ናይ ሰውርኡ ክኸውን ስለ ዘይተገብረ’ዩ፣ ህዝባዊ ደሞክራሲያዊ ኣረኣእያ ወኒኑ ናይ መሪሕ ግደ ክጻወት ዝኽእል ሓያልን ብቑዕን ለባም መሪሕ ስለ ዝሰኣነ’ዩ። ንመዋእል ብመሪርን ነዊሕን ቃልሲ ዝላደየ ህዝቢ ፣ ሰፍ ዘይብል ሰብኣውን ንዋታውን ዋጋ ከፊሉ ዝረኸቦ ነጻነት ብፋሺሽታዊ ጉጅለ ህ.ግ.ደ.ፍን ተሓባበርቱን ተባሒቱ ፍትሕን ሰላምን ሓሪምዎ ዘስካሕክሕ ሂወት የሕልፍ ኣሎ ጥራይ ዘይኮነስ ናብ መንገዲ ጥፍኣትን ምብትታንን ከየምርሕ ኣዝዩ ዘስግእ እዩ።
ነዚ ኣብ ላዕሊ ኣስፊረዮ ዘለኹ ኣርእስቲ ከቐምጥ ከለኹ እቲ ኣብ መዋእል ፋሺሽታዊ ደርጊ ኣብ ኢትዮጵያ ዝተራእየ ኩነታት ምስቲ ኣብ ኤርትራ ህዝብና ዝሓለፎን ዘሕልፎ ዘሎ ተመክሮ ተመሳሳሊ ባህሪያት ኣለዎ ንምባል ዝኣመተ እዩ።
ፋሺሽታዊ ደርጊ ንወድዓዊ ኩነታት ኢትዮጵያ ማለት ነቲ ኣብ ዝለዓለ ጥርዙ በጺሑ ዝነበረ ብተማሃሮን ሰራሕተኛታትን ገባርን ገለ ሰብ ጽሩራን ዝተላዕለ ናይ ለውጢ ናዕቢ ጨውዩ ናብ ስልጣን ሓዅሩ፣ ኣብቲ እዋን’ቲ ወታሃደር ጥራይ’ዩ ጥርኑፍን ውዱብን ዝነበረ፣ እቶም ነዚ ናይ ለውጢ ቃልሲ ንነዊሕ እዋን መሪሖም ናብዚ ደረጃዚ ዘብጽሕዎ ጉጅለታት ከም በዓል ኢህኣፓን ፣ ምኤሶን ካልኦትን ፡ ጥርኑፋትን ሓያላትን ኰይኖም ስለ ዘይጸንሑ ነቲ ለውጢ ናብ ህዝባዊ ዋንነት ከሳጋግርዎ ኣይከኣሉን። ብተወሳኺ ኣብ ነንሕድሕዶም ኣብ ግርጭት ተጸሚዶም ነቲ ህዝባዊ ባህጊ ክምልሱ ኣይበቕዑን።
ፋሺሽታዊ ደርግ መብዛሕትኡ ብወታሃደራት ዝቘመ ኰይኑ ነዚ ሃጓፍ’ዚ ተጠቒሙ ስልጣን ምስ ሓዘ ጊዝያዊ መንግስቲ ኢሉ ብምእዋጅ “ኢትዮጵያ ትቕደም” ዝብል ጭርሖ ኣምሪሑ ስልጣን በሓተ፤
መፈውንታ ናይ ቅንጸላ መደቡ ጅምር ከየበለ 60 ኣባላት መስፍናዊ ስርዓት ሃይለስላስሴ ብጃምላ ኣብ ሓንቲ ለይቲ ረሺኑ ፣ ቅንይ ኢሉውን ንጀነራል ኣማን ዓንዶም ብምቕታል ዓለም ብፋሺሽታዊ ተግባራቱ ኣሰንበደ። ንስልጣነይ የስግኡኒ’ዮም ዝብሎም ባእታታት ጉጅለታት ምንቅስቓሳት ኩሎም ጸረ- ኣብዮት እናበለ ቅንጸላዊ ወፍሩ ቀጸሎ።
ነቲ ናይ ለውጢ መራሒ ዝዀነ ምሁርን ሰራሕተኛን ድማ ብስም “እድገት በሕብረት” (ብሓባር ንምዕባሌ) ዝብል መደብ “ዘመቻ”(ወፍሪ) ኣውጺኡ ፈቐዶ ክፍለ ሃገራት ፋሕ ኣበሎ። ፋሽሽታዊ መራሒ ደርግ ሻለቃ መንግስቱ ሃይለማርያም ስለያውን ጸጥታውን መሓውራቱ ኣደልዲሉ ብስም ሓድነት ኢትዮጵያ ብዙሓት ኢትዮጵያውያን ዜጋታት ኣጥፈኤ። መሰል ዜጋታትን ብሄራትን ጨፍሊቑ ፣ ንሕቶ ህዝቢ ኤርትራ ብሓይሊ ክድምስስ ወሰነ። ንምሉእ ህዝቢ ኢትዮጵያ ግዳይ ናይ ውግእን ጥፍኣትን ክኸውን ገበረ። ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራውን ብዙሕ ግፍዒ ፈጸመ።
ኣባላት ደርግን ተሓባበርቶምን ከምታ እናጣቕዑን እናምለኽዎን እኳ ኣብ ስልጣን እንተምጽእዎ ከውርድዎ ግን ኣይከኣሉን። ብኣንጻሩ ብህዝባዊ ደሞክራስያዊ ዓላማ ዝተዓጥቁ ጀጋኑ ህዝባዊ ሰራዊት ህ.ው.ሓ.ትን ኢህደንን ኦህደድን ካልኦትን ብዓቢኡ ከኣ ሰውራ ኤርትራን ተሳዒሩ ፋሺሽታዊ መራሒ ደርግ መንግስቱ ሃይለማርያም ሃገር ጠንጢኑ ሃደመ።
እምበኣርከስ እቲ ምስ ኩነታትና ከዛምዶ ዝደለኹ ኣመጻጻኣ ፋሺሽታዊ መራሒ ጉጅለ ህ.ግ.ደ.ፍ ኢሰያስ ኣፈወርቅን ተሓባበርቱን ኣብ ውሽጢ ሰውራናን ዽሕሪ ነጻነትናን ዝተኸተሎ ኣገባብ እዩ። ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣብ መዋእል ቃልሲ ብሕቶ ነጻነት ተኸዊሉ ብእዋኑ ስለያውን ጸጥታውን መሓውራቱ እናደልደለ ብምኻድ ናይ ውድብ ሂወት ተቛጻጺሩ ንጀጋኑ ዜጋታት ዝተፈላለዩ ኣስማት እናጠመቐ ብስዉር እናኣግለለ መጺኡ ፡ ንተጋደልትን ሓፋሽ ዉድባትን ኣብ ሕድሕዶም ምትእምማን ከይህሉ ጌሩ። እቶም ዝተረፉ መሪሕነትውን ምእዙዛት ናቱ ኰይኖም ከምዝኸዱ ብምግባር ገባርን ሓዳግን ናይ ዉድብ ኰይኑ ገቢሉ ሃገር ኣትዩ።
መሪሕነት ህዝባዊ ግንባርን ካድራቱን፡ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ካብ ነዊሕ እዋን ጀሚሩ ንውድብ ተቛጻጺሩ ስልጣኑ ዘውሕሰሉ መንገዲ እናተኸተለ ክኸይድ ከሎ ስቕታ ብምምራጾም ናቱ ስልጣን ኣብ ምጥጣሕ ዓቢ ኣበርክቶ ይገብሩ ኔሮም’ዮም። ሓደ ክቕንጸል ፡ ሓደ ክድስክል ወይ ካብ ስልጣኑ ክወርድ ፣ ገሊኡ ድማ ነብሱ ቀቲሉ እናተባህለ ክጠፍእ ከሎ፡ ክሳብ ኣብ ነብሶም ትመጾም ሪዒሞም ክኸዱ መሪጺም። በብሓደ ከኣ ኣርኪባቶም። ካብኣቶም ሓሊፉ ድማ እነሆ ድማ ህዝቢ ኤርትራ ብዓቢኡ ይፍደዮ ኣሎ።
ኢሰያስ ኣፈወርቂ ስልጣን ምስ ሓዘ ሓሸወየ ናይ ዉድባት ኣየድልን ኢሉና፤ ጽንሕ ኢሉ ምጽልጻል ተጋደልቲ ዝብል መደብ ብምምጻእ ብዙሓት ኣፋንዩ ፣ ንተማሃሮ ዩኒቨርስትን ካልኦትን ድማ ናይ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝብል መደብ ኣውጺኡ ናብ ወታሃደራዊ ታዕልም ኣውሪድዎም። እዚ ኩሉ ግን ንምልካዊ ስልጣኑ ከይፈልጥዎን ከይምክትዎን ስለ ዝሰግኤን ስልጣኑ ከጣጥሕ ስለዝደለየን ጥራይ እዩ እምበር ንህዝቢ ኤርትራ ሓልዩ ኣይኮነን ፣ ክጻብኡኒ’ዮም የስጉኡኒ’ዮም ኢሉ ንዝጥምቶም ኣካላት ድማ ቀልጢፉ ክውግኖም ስለዝደለየ እዩ።
ኣረሜናዊ ጉጅለ ስርዓት ህ.ግ.ደፍ. ነቶም ኣብ ቃልሲ ሰንኪሎም ዝኣተዉ ጀጋኑ ዜጋታትና ናብራ ክመሓየሸሎም ሰላማዊ ሰልፊ ስለዝገበሩ ናይ ቅንጸላ ስጉምቲ ወሲድሎም ከይኣክል ንሃገርና ምስ ጎረባብቲ ኣብ ኲናትን ህውከትን ጸሚድዋ፣ ነቶም ጀጋኑ ተባሂሎም ሰውራ መሪሖም ሃገር ዘረከቡ ህዝቢ ክብ ዝበለ ክብረትን ኣድናቖትን ዝሃቦም መራሕቲ ድማ ሕቶ ብምቕራቦም ዓፊኑ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዳጒንዎም። ደርጊ ከኣ ልክዕ ከምኣ እዩ ጌሩ።
ኣብዘን ልዕሊ ርብዒ ዘመን ዝዀና ናይ ነጻነት መዋእል ህዝብና ኣብ ታሪኹ ሪኢዎም ተሞኪርዎን ዘይፈልጥ ሕሱም መግዛእታዊ ጭቆና ብወዲ ሃገር በጺሕዎ ፣ ሃገር ናይ ሓደ ገባርን ሓዳግን ጨካን ፋሽሽቲ ውልቀ-ሰብ ኰይና ትኸይድ ከምዘላ ከኣ መላእ ህዝቢ ኤርትራን ዓለምን ዝዕዘቦ ዘሎ ሓቂ’ዩ።
ክቱር ስነ-ኣእምራዊ ኣምልኾ ተነቢርሉ ውሽጣዊ ባህሪያቱ ሓቢኡ ንጀጋኑ ተጋደልትን ሓፋሽ ዉድባትን ኣብ ዘይትግበር መብጻዓታት እናጠበረን እናታለለን ሃገር ዝኣተወ ጨካን መራሒ ሎሚ ብዘይካቶም ብረብሓን ድሕረትን ዝተገዝኡ ዜጋታት መብዛሕትኡ ህዝቢ ኤርትራ ሓቀኛ ባህርያቱ ፈሊጥዎ እዩ።
ዝዀነ ምልካዊ ስርዓት ዘመድ ወይ ብቐረባ ዝፈትዎን ዘኽብሮን ሕ/ሰብ፡ ብሄር፡ ሃይማኖት ፡ ዓሌት ወዘተ... የብሉን። እኳ ድኣ ነዚ ፍልልያት’ዚ እናጋጨወን እናናኸሰን ዕድመ ስልጣኑ ከናውሕ እዩ ዝደሊ። ንኹሉ ፖለቲካውን ማሕበራውን ቍጠባውን ትካላት ሃገር ኣብ ምሉእ ቍጽጽሩ ኣእትዩ ብስለያውን ጸጥታውን ወታሃደራውን መሓውራቱ ዝገዝእ ምልካዊ ስርዓት ኣሎ እንተተባሂሉ ህ.ግ.ደ.ፍ ህያው ኣብነት’ዩ።
እምበኣርከስ ባህርያት ደርግን ህ.ግ.ደ.ፍን ዕሉላት ፋሺሽታውያን መራሕቶምን ተማሳሳሊ’ዩ፤ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስክዎ ደርግ ብህዝባዊ ደሞክራሲያዊ ሓይሊ ተሳዒሩ። ህ.ግ.ደ.ፍን ጨካን መራሒኡ ኢሰያስ ኣፈወርቅን ግን ገና እረግጹና ኣለዉ። እቲ ሽግሩ ድማ ናይ ባዕልና ዉሽጣዊ ድኽመት’ዩ ፣ ካብቲ መሪርን ነዊሕን ኣሉታዊ ተሞክሮና ተማሂርና ህዝባዊ ደሞክራሲያዊ ራኢ ዝውንን ሓያልን ለባምን መሪሕ ስለ ዘየጥረና እዩ።
ኢሰያስ ኣፈወርቅን ጉጅልኡን ሎሚ ካብ ስልጣኖም ንምውራድ ኣሸጊሩና ጥራይ ዘይኮነስ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ናብ መንገዲ ጽንተትን ጥፍኣትን የምርሕዎ ምህላዎም ብተኸታታሊ ንዕዘቦ ዘሎና ሓቂ’ዩ።
ኣብዚ ፈታንን ወሳንን እዋን ስነ-ኣእምራዊ ብስለት ጌርና ፍልልያትና ንጎድኒ ገዲፍና በብፖለቲካዊ እምነታትና ኣብ ሓደ ጽላል ተጠርኒፍና ህዝብና ንምድሓን ቀዳምነት ንስራዕ፤ ነዚ ጨካን ጉጅለ ህ.ግ.ደ.ፍን ተሓባበርቱን ሓቢርና ክንኣሊ እንተ ዘይተበጊስና ግን ኣብ መንገዲ ጥፍኣትን ምብትናንን ሃገርን ህዝብን ተዘዋዋሪ ተራ ኣለና ጥራሕ ዘይኮነስ ብታሪኽ ተሓተትና ምዃንና ክንግንዘብ ይግባእ።
እዚ ሓላፍነት’ዚ ንተቓወምቲ ውድባትን ዝተወደቡ ደለይቲ ፍትሕን ጥራይ ዝምልከት ኣይኮነን። የግዳስ ንኹሉ ኤርትራዊ ዜጋ ብፍላይ ነቲ መብዛሕትኡ ኣጽቂጡ ተዓዛቢ ክኸውን ዝመረጸ እውን ዝብጸሖ እዩ። ስለዚ ብዘይውዓል ሕደር ጸረ ህግደፍ ንበገስ።
ታሪኻዊ ገበን ከይንፍጽም
ብሓድነትና ህዝብና ነድሕን
ንኹሎም ስውኣትና ክብርን ሞጎስን
ተስፋይ ክፍለ(ደላይ ፍትሒ)


text:
መዘክር ኻይም ሺሞን፡ ኣፍሪቃውያን ክገዝእ ናብ ሊብያ ዝኸደ እስራኤላዊ!
ጸለምቲ ኣፍሪቃውያን ኣብ ሊብያ ብወግዒ ክሽየጡ ጀሚሮም ኣለዉ ምስ ሰማዕኩ’የ፡ ግዜ ከየባኸንኩ ናብ ሊብያ ክኸይድ ትኬት ዝቖረጽኩ። እቲ ንገለ ሰባት፡ ንማዕከናት ዜና፡ ንተጣበቕቲ መሰል ሰብ፡ ዘሰንበደ ዜና። ንዓይ ብዙሕ ኣየሰነበደንን። ምኽንያቱ፡ እቶም ኣብ ሊብያ ክካየዱ ጀሚሮም ዘለዉ ምሻጥ ጸለምቲ ኣፍሪቃውያን፡ በቲ ሓደ ኣብ ታሪኽ ንፈለማ እዋን ዝካየዱ ዘለዉ ብርቂ ተረክቦታት ኣይኮነን። በቲ ካልኣይ ድማ፡ ካብ’ቶም ኣብ ሲና ብበደዊን ክፋል ኣካላቶም ተጠቢሑ ዝተሸጠ ኣፍሪቃውያን፡ ናይ’ዞም ኣካሎም ከይተጠብሐን ከይተጨንደሐን ክሽየጡ ጀሜሮም ዘለዉ ስለ ዝሓይሽ። ኣነ ድማ፡ ካብ’ቶም ቅድሚ ሕጂ ምስ ተጠብሑን ኣካሎም ምስ ተኸፈተ ደም እናተጸየቕናን ነምጽኦም ዝነርና ዝሕሹ እንተኾይኖም ንምፍታን፡ ገለ ብኣጻብዕ ዝቑጸሩ ገዚአ ንምምጻእ’የ ከይደ።
ሓደ ግዜ፡ ካብ ተል ኣቪቭ ናብ ሲና ከይደ ነይረ። ምኽንያት መኽየዲየይ ድማ፡ ነቶም ኣብ’ቲ ግዜ’ቲ ክፋል ኣካላት ኣፍሪቃውያን ዝሸጡ ዝነበሩ በደዊን ረኺብካ፡ ንገለ ደርዘን ዝኾኑ ሕሙማትና፡ ክፋል ኣካላት ኣፍሪቃውያን ዓዲግካ ብምምጻእ ጥዕንኦም ናብ ንቡር ምምላስ ዝብል ዕላማ እዩ ነይርዎ። ገለ ካብ’ቶም ሸየጥቲ፡ ካብ’ዚ ዝኸዱ በደዊን ስለ ዝነበሩ ንምርድዳእ ጸገም ኣይነበረናን። ጸላእቲና ቋንቋና ሰሚዖም ዕዳጋና ከይዓጽዉልና መታን። ዕብራይስጥና ብእንግሊዝ ተኪእና ንረዳዳእ ነይርና። ኣብ’ቲ እዋን’ቲ ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ዝመጹ ዓደግቲ ስለ ዝነበሩ፡ ንኣይሁድ ኣይንሸይጥን ከይብሉ ስግኣት ነይሩና። ብፍላይ’ቶም ኣብ ተል ኣቪቭን ዝተፈላለየ ከባቢታት እስራኤልን ኮይኖም ዝጽበዩ ዝነበሩ ብዕድመ ዝደፍኡ ሕሙማትና፡ ትጽቢቶም ከም ሃፋ ክበንን ኣይተዋሕጠለይን። ስለ’ዚ ዕጽፊታት ከፊልና ኢና ዝደለናዮም ኣካላት ተጠቢሖም ክወሃቡና ንጽበ ነይርና። ሕጂ ግና ሊብያ ነጻ ዕዳጋ ሰባት ሳላ ዝኾነት ሰባት ከይተጠብሑን ከይተጨንድሑን ክንገዝኦም ክኢልና ኢና። ‘ድሕሪ ሕጂ ካብ ንዱባይ፡ ናብ ሊብያ ምዃድ ክበልጽ’ዩ’ ክብሉ ጀሚሮም ኣለዉ ገለ ነጋዶ። እዚ ዘደስት’ምበር ዘሰንብድ ኣይኮነን። ተጣበቕቲ መሰል ሰብን ፖለቲከኛታትን ገጾም ኣሳሲሮም እንተረኣናዮም፡ ሓቀኛ ስምዒቶም ኣይኮነን። ብናይ ኣፍሪቃዊ ጸገም ዘይረብሐን ዘይሸቀጠንዶ ኣሎ’ዩ? ንኣፍሪቃዊ ዘይዓደገ ሕብረተሰብ ከ ኣሎ ድዩ? ካብ’ቲ ኣብ ሃገራቶም ዘሎ ስርዓትን በዓል ጸጋን፡ ክሳብ’ቶም ዑቕባ ምስ ሓቲትዎም ተቐቢሎሞም ዘለዉ ናይ ምዕራብ ሃገራትን፡ ዘይርካ ዘይርካ፡ ምሻጥን ምዕዳግን እንደኣሉ። ከካብ ሃገራቶም ክሰደዱ ከለዉ፡ ንኣስገርቲ ሰባት፡ ነዛ ነብሲ’ዚኣ ብኽንደይ ተስግራ? ኢሎም ክወዓዓሉ ከለዉኮ፡ ግዚያዊ ምሻጥን ምልዋጥን እዩ ዝካየድ ነይሩ። እቲ ንኸስግሮም ዝተሰማመዖም ሰብ ይኹን ጉጅለ፡ እንተደለዩ ይሸጦም እንተደልዩ ብስምምዖም መሰረት ኣብ ዝደለይዎ የብጽሖም። እንተደልዩ የጥምዮም እንተደልዩ የጽግቦም፡ እንተደልዩ ይዕምጾም እንተደልዩ የኽብሮም። ኣብዛ ዓለም ምስ ተደጋገመ ጥራይ ንቡር ዝውሰድ ክንደይ ጽዩፍ ነገራት ኣሎ። እዚ ናይ ሊብያ ድማ ጽንሕ ኢሉ ክልመድን ናብ ቡዝሓት ሃገራት ብሰደድ ክለኣኽን ዘሎኒ ተስፋ ወሰን የብሉን።
ነፋሪት ትብገሰሉ ግዜ እናተቓረበ ስለ ዝኸደ፡ ኣብ ውሽጢ’ቲ ተርሚናል ክርከብ ነይሩኒ። ካብ ተል ኣቪቭ ዝወሰድኩዋ ታክሲ፡ ኣየፍሸለትንን፡ ካብ ትጽቢተይ ወጻኢ ብፍጥነት፡ ቤን ጊርዮን መዕርፎ ነፈርቲ ኣብጺሓትኒ። በቲ ገፊሕ መደርገሚ ሰተት ኢለ ድሕሪ ምእታው ናብ የማን ተዓጺፈ፡ ጸግዒ ናይ’ቲ ሸታሕትሖ መውረዲ ሒዘ ድማ ናብ’ቲ ቦርሳይን ነብሰይን ክርከበሉ ዝነበረኒ በጻሕኩ። ነቶም ናብ ብዙሕ ሃገራት ብምምልላሰይ ኣጸቢቖም ዝተላለዩኒ ሰራሕተኛታት ምዉቕ ሰላምታ እናለገስኩን ፍሽኽ እናበልኩን፡ እታ ወትሩ ምሳይ ዘንቀሳቕሳ ቦርሳይ ናብ’ቲ ናይ ሚዛን ቦታ ሰቐልኩዋ። ከም ወትሩ ይትረፍ ካብ ሚዛን ክትሓልፍስ ትሕቲ ሚዛን ስለ ዝኾነት፡ ዝኸፍለላ ገንዘብ ኣይነበረንን። ካብ’ዚ ብቐጥታ ናብ ሊብያ ምኻድ ስለ ዘይከኣል ቀዳማይ ጉዕዞይ ናብ ቱርኪ እዩ ነይሩ። ሕቶታትን ፈተሻን ወዲእና፡ ኣብ’ቲ ናብ ነፋሪት እትኣትወሉ ናይ መጠረሽታ ሃንገር ኮፍ ኢልና ከለና፡ ሓደ ኣፍሪቃዊ ስደተኛ ወረቐቱ ኣብ ኢዱ ዓትዒቱ ኮለል ክብል ረኣኹዎ። ብልበይ “ከማኻ ዝበሉ ሰባት ክዕድግ’የ ናብ ሊብያ ዝኸይድ ዘለኹ በልኩ። መንግስቲ እስራኤል ነዞም ኣብ’ዚ ዘለኹም ኣፍሪቃውያን ክንገዝኣኩምን ክንሸጠኩምን ከየፍቅደልና ኣብዩ’ምበር ክንደይ ምኸሰብና። ንስኹም ከኣ ኣብ ክንዲ ናብ ሊብያ ክትከዱ ገንዘብኩም ተባኽኑ፡ ኣብ’ዚ ኮይንኩም ዝደለናዮ ምገበርናልኩም። ንዓና ድማ ሓንሳብ ኩሊትኩም፡ ሓንሳብ ሳንብኡኩም፡ ጽንሕ ኢልና ድማ ልብኹም እናወሰድና ናብ ጥቕሚ ናይቶም ንህይወት ዝረብሑላ ዘለዉ ሰባት መውዓልናዮ።” በልኩ ብውሽጠይ። ብዛዕባኡ እናሓሰብኩ ከለኹ፡ ከምዛ ዝጸዋዕኩዎ ናባይ ትኽ ኢሉ ክመጽእ ረኣኹዎ። ናይ ትኬቱ ቁጽሪታት እናርኣየኒ ናይታ ነፋሪት ናይ ምብጋስ ሰዓት ከረጋግጸሉ ተወከሰኒ። ኣብ ትኽክለኛ ቦታን ሰዓትን ከም ዘሎ ነገርኩዎ። ብኣጋጣም’ውን ኣብ’ታ ኣነ ኮፍ ዝብላ ሰፈር ኮፍ ከም ዝብል ሓበርኩዎ። ምናልባት ደጊመ ኣብ ሲና እንተረኸብኩዎ ካብ ዝብል እምነት እየ፡ “ናበይ ትኸይድ ኣለኻ?” ሕቶ ኣስዓብኩሉ ክንድቲ ንዓይ ዝሓተትኒ ኣይከውንን ካብ ዝብል ሓሳብ። “ናብ ሩዋንዳ!” መለሰለይ ሓጎስን ሓዘንን ብዝተፈራረቐ ስምዒት። “እንታይ ኣሎ ኣብ ሩዋንዳ? እስራኤል ኣይምሓሸካን።?” “ንዓይስ ካብ ኣስራኤል ምውጻእ እዩ ዝሕሸኒ፡ ስድራቤተይ ግና ኣብ እስራኤል ክጸንሕዮም ዝመርጹ።” “ንምንታይ’ሞ ገዲፍካዮም ትኸይድ ኣለኻ?” ምስኡ ዝነብሩ መሲሉኒ’የ ሓቲተዮ። “ኖ ስድራይኮ ኣብ’ዚ የለዉን። ገሊኦም ኣብ ኤርትራ፡ ኣብ ገጠር፡ ኣብ ከተማ። ገሊኦም ኣብ ኢትዮዕያ ኣብ ሱዳንን ሊብያን እዮም ዘለዉ። ገንዘብ ንኽሰደሎም ድማ’ዮም ኣብ’ዚ ክጸንሕ ዝደልዩኒ። መንግስቲ እስራኤል ድማ ብኣጽዋር ምስ መንግስቲ ሩዋንዳ ተቐያየረኩም እየ፡ ስለ’ዚ ቃለይ ኣይተዕጽፉኒ ንዑ ኪዱ ስለ ዝበለ ክወጽእ መሪጸ። ካልእ ምኽንያት’ውን ኣሎኒ። እዚ ግና ኣይነግረካን’የ።” “ኣይ፡ ደሓን እቲ ዝነገርካኒ እኹል’ዩ። በልኩዎ።” ከምዚ ጌሩ ብግልጺ ዝዛረብ ኣፍሪቃዊ ጎኒፉኒ ኣይፍለጥን። ኣነ ድማ በቲ ጽሩይን ንጹህን ውሽጣዊ ኣካላቶም ጥራይ ስለ ዝፈልጦም ብህይወቶም ከለዉ ክንድዚ ዘስተውዑሉን ክንድዚ ዝነጽሁን ይመስለኒ ኣይነበረን። ነዚ ዘራጉደለይ ድማ ኣብ ሊብያ ዝረኸኩዎ ዕሸል ኣፍሪቃዊ ስደተኛ እዩ። ዛንታኡ ንምክትታል ክትስዕቡኒ ትኽእሉ ኢኹም።
ናይ በረራ ሰዓታት ተወዲኡ ድሕሪ ክልተ መዓልቲ’የ ሊብያ ኣትየ። ሓደ መዓልቲ ድሕሪ ምዕራፈይ ናብ’ቲ ዕሙር ንግዲ ሰባት ዝካየደሉ ጎደናታት ክበጽሕ ታክሲ ተሰቐለ። ኣብ ሊብያ ከይትሽየጥ ዘተኣማምነካ ሕብሪ ቆርበትካ ጥራይ’ዩ፡ ጻዕዳ እንተኾይንካ ትገዝእ’ምበር ኣይትሽየጥን። ጸሊም እንተኾይንካ ድማ ትሽየጥ’ምበር ኣይትገዝእን። ዝተሰቐልኩዋ ታክሲ ቡዝሕ ከይሰጎመት ክወርድ ምልክት ገበረትለይ። “እታ ትረኣየካ ዘላ ትካል፡ ካብኣ ጀሚርካ ቀጽል። ኩሉ ኣፍሪቃውያን ዝሽየጡሉ ገደና’ዩ” በለኒ። ናብ’ታ ዘመልከተልይ ትካል ኣምራሕኩ፡ ውሽጢ ምስ ኣተኹ፡ ኣብ ፊተይ ኣዝዮም ብዙሓት ጸለምቲ ኣፍሪቃውያን ረኣኹ። ነቶም ንመሸጣ ዝቐረብዎም ክጥምት ኣብ ዝጀመርኩሉ ግና፡ ነብሶም ዝዓበረን ኣብ ኣገልግሎት ኣእቲኻዮም ካብ ወርሒ ንላዕሊ ክሕክሙ ዘይክእሉን ኮይኖም ተሰምዑኒ። በዚ መሰረት ጥዕኑኡ ዝተሓለወ ውሽጣዊ ኣካላት ክህልዎም ይኽእልዶ ዝብል ስግኣት’ውን ሕእዲሩኒ ነይሩ።
ነዚ ጽሑፍ እናተነበበ ክትከታተልዎ እተደሊኹም፡ ኣብ’ዚ ናይ ራድዮ ኤረና ሊንክ ክትጥውቑ ትኽእሉ ኢኹም
“እስከ ነዚ ሒዝካዮ ዘለኻ ናብ’ዚ ኣቕርቦ” ንሓደ ኣብ ዕስራታት ዝርከብ፡ ኣብ ክሳዱ ገመድ ዝኣተዎ ጸሊም ሰብ ምስ ረኣኹ ናይ ምግዛእ ሽውሃተይ ክኽፈት ጀመረ። ነቲ ኣብ ክሳዱ ገመድ ዘእተወሉ ወዲ 17 ዓመት ዝግመት ሊብያዊ፡ ዋጋ ናይቲ ሒዝዎ ዝነበረ ኣፍሪቃዊ ምስ ሓተትኩዎ፡ ካብ ግምተይ ወጻኢ ክቡር ዋጋ ነገረኒ’ሞ። “ስለምንታይ ደኣ እዚ ካብ’ዞም ካልኦት ከቢሩ?” ብዝበልኩዎ። “እዚ ካብ’ዞም ሓደስ’ቲ’ዩ። ካብ ዓዱ ካብ ዝወጽእ ራብዓይ መዓልቱ እዩ ሒዙ ዘሎ” በቲ ዝነገረኒ መልሲ ኩነታት ጥዕና ናይ’ቲ ኣፍሪቃዊ ክግንዘቦ ኣይጸገመንን። በዓል ኩሊቱ፡ ልቡን ደሙን ኣብ ደሓን ደረጃ ከም ዝህሉ ገመትኩ። ግናኸ እቲ ዋጋስ ዝልከፍ ኣይነበረን።
“ክንደይ ይበጽሕ ናይ መጠረሽታ?” ሓተትኩዎ።
“ናይ ብሓቂ ዲኻ ክትገዝኦ ደሊኻ?” ተገልቢጡ ሓተተኒ።
“እወ” መለስኩሉ። ኩነታተይ ነጋዳይ ምዃነይ ስለ ዘይሓበሮ እናጎሃኹ።
“ኣነስ ነጋዳይ ኣይመሰልካንን፡ ካብዞም ጋዜጠኛታት ተጣበቕቲ፡ ኮታስ ካብ’ዞም መሰል ሰብ ይተሓሎ፡ ዋጋታት ኣይተውሕድዎ፡ ገለ ዝብሉ እኻ መሲልካኒ ጸኒሕካ”
“ወሪዱኒ እንታይ ስራሕ ስኢነ ደኣለይ ካብ’ዞም ዝጠቀስካዮም ለፍለፍቲን ለመንቲን ዝኾንኩ?” ኣብ ህይወተይ ካብ ዝጸልኦም ሰባትን ስራሓትን ስለ ዝጥቐሰለይ ከም ሓውሲ ሕርቕ ኢለ።
“ካብኦም እንተዘይኮይንካስ በል ፍርቂ ዋጋ ናይቲ ዝነገርኩኻ እዩ ዋጋኡ። ሓደራኻ ግና ቃለ መጠየቕ ክገብሩልካ ወይ መጽናዕቲ ክገብሩ እንተደልዮም እቲ ቀዳማይ ዋጋ ኢኻ ትነግሮም።” ኣትሪሩ ተላበወኒ።
ጸገም የብልካን ናቱስ፡ ብመሰረቱ ኣነን ንሶምን ኣይንፋቶን ኢና። ኣብ ሲና’ውን ክሓቱኒ ይመጹ ነይሮም’ዮም። ኣነ ግና ገጽ ዝበሃል ኣይህቦምን እየ ነይረ። ካባይ ዝኾነ ሓበረታን ንመጽናዕቲ ዝሕግዝ ሓሳባትን ኣይረኽቡን’ዮም።” ኣረጋገጽኩሉ።
እቶም ካልኦት ኣፍሪቃውያንከ ሸይጥካዮም ዲኻ ዋላስ ጌና? ብዛዕባቶም ቁሩብ ዕብርብር ዝበሉን ኣብ መዝርዓታት ነዊሕ ከም ዝተቐመጡ ዝፍለጡን መንእሰያት ሓተትኩዎ። “ኖ እዚኦምስ ናተይ ኣይኮኑን። ናይ’ቲ ዓቢ ሓወይ እዮም ኣጽንሓለይ እዩ ኢሉኒ። እንተደሊኻ ግና ምስ መጸ ክትሓቶ ትኽእል ኢኻ።”
“ከመይ ደኣ ንስኻ ሓደ ጥራይ ሒዝካ?” ኣግርሞተይ ኣብ ገጸይ እናተነበበ።
“እዞም ትርእዮም ዘለኻ፡ ኣቦይ ቅድሚ ሙማቱ ዘውረሰና’ዮም። ናተይ ካብ ናይ ሓወይ ዝበዝሑ ነይሮም። ግና በቢ ዕለቱ ይሸጦም ስለ ዝነበርኩ ዳርጋ እናተወድኡ ከይዶም። ሓወይ ኣብ ካልእ ናቱ ትካም መሸጣ ኣፍሪቃውያን ስለ ዘለዎ፡ ነዞም ብውርሻ ዝተዋህቦም ኣይተንከፎምን። ንዓይ ክሕልወሉ ሂቡኒ፡ ንሰሙን ሓደ ሰብ እናተኸፈልኩ እየ ዝሕልወሉ። ነቲ ሰብ ድማ ከከም ዝወዓሎ ዕዳጋ እናሸጥኩ ድራር ዕለተይ ይምእርር። ወይ ድማ ይእክቦምሞ፡ ብጅምላ ዝገዝኡ ኢምፖርት ኤክስፖርት ኣለዉ ናብኦም ይሸጦም። ከምዚ ከማኻ እንተመጺእኩም ድማ ንዘለዉ በቢ ሓደ የንጥሮም።
ኣስፊሑን ኣግፊሑን ስለ ዘረደኣኒ፡ ተወሳኺ ሕቶ ክሓቶ ኣይመረጽኩን። ዋጋ ናይ’ቲ ዝነገረኒ ከውጽእ ኢደይ ናብ ጁባይ ሰዲደ፡ ክንደይ ኢኻ’ሞ ኢልካኒ? ዘረባ ስለ ዘብዘሓለይ እቲ ዋጋ ኣይዘከርኩዎን። “ፍርቂ ናይቲ ዝነገርኩኻ።” ኦከይ! ዘኪረዮ። ነቲ ገንዘብ ፈቒደ ሃብኩዎ። ግናኸ ንሓደ ኣፍሪቃዊ ሒዘ ካብ ዝዘውር ክሳብ ዝምለስ ምስኡ ከጽንሓለይ ዝኽእል እንተኾይኑ ተወከስኩዎ። ዝድንጒ እንተኾይነ ፍርቂ ናይ’ቲ ዝገዛእኩዎ ከትርፈለይ ምዃኑ ኣጠንቀቐኒ። ኣነ ግና ኣብ ከባቢኡ ንዘለዉ ገዛዚአ ክመጽእ ምዃነይ ነጊረ፡ ፍርቂ ኣካላቱ ኣብ ምጉዳል ከም ዘይንበጽሕ ኣረጋጊአዮ ፍንትት በልኩ። ካልኦቶ ትካላት ኣብ ዘለውዎ ዶ ግዳ ኣይምሓበርካንን? ልምልም ኢለ ተወከስኩዎ። “ካብ’ዚ ወጺኻ ንየማን ንጸጋም ብድሕሪት ዳርጋ ብኹሉ መኣዝን ሊብያ ኣለዉኻ።” ግርም፡ የቐንየለይ። ኣመስጊነዮ ንሊብያ ብኹሉ መኣዝን ጠሚተ፡ ኣብ ኩሉ መኣዝን ኣነን ንዓይ ዝመስሉን ዓደግቲ ክገዝእዎም ዝጽበዩ ኣፍሪቃውያን ተራእዩኒ። ኣነስ ገለ ዕስራ ዝኾኑ ክወስደልኩም’የ ናይቶም ዕስራ ዕጫን ዕድልን ድማ ኣነ ፈሊጠዮ ኣለኹ። በልኩ ብልበይ። ናይቶም ካልኦት ዕድልከ እንታይ ይኹን? ከምዚ ከማይ ገባሪ ሰናይ ይረኽቡ ዶ ይኾኑ? ዘጨነቐኒ ሕቶ ነይሩ።
ካብ’ታ ዝነበርኩዋ ትካል፡ ካልኣይቲ ጎደና ጥራይ ርሒቑ፡ ሓደ ገፊሕ ትካል መሸጣ ኣፍሪቃውያን ጸንሓኒ። ኣብ ኣፍ ደገ ናይ’ቲ ትካል ሓደ ብዕድመ ድፍእ ዘበለ ሽማግለ ሰብኣይ ጸንሑኒ። ሰላምታ ድሕሪ ምልውዋጥ ናብ ውሽጢ’ቲ ትሕዝቶታቶም ክሰግር እናተቐረብኩ፡ ናይ ሮበርት ሙጋበ መደረ ሰማዕኩ። ብዛዕባ ክብሪን ሚዛንን ኣፍሪቃውያን እዩ ዝዛረብ ነይሩ። ኣነ ድማ ስልጣን ቅድሚ ምግዳፉ ኣፍሪቃውያን ክዕድግ ከም ዝኸድኩ ኣይፈለጠን ዶ ኾይኑ’ዩ በልኩ ብልበይ። ነቲ ኣብ ቅድመይ ዝጸንሓኒ ጎበዝ እናተኮርኩ ድሕሪ ምዕዛብ፡ ክንደይ ይበጽሑ በዓል’ዚ? ሕቶ ኣቕረብኩሎም።
“እዚኦም ካብ’ቶም ንባሕሪ መስገሪ ዝኸፍለሎም ስኢኖም ንመሸጣ ድሉዋት ዝኾኑ’ዮም። ምስ’ቲ ናይ ሱዳን ደሚርና ስለ እንሸጦም ዋጋኦም ክብር ክብሉኻ’ዮም። እዚኦም ኣለዉኻ ብቐጥታ ናብ ሊብያ ዝኣተዉ። ዕሙር ዕዳጋ ኣሎ ተባሂሎም ዝመጹ ሓደስቲ’ውን በዚ ኣለዉኻ። ዋጋኦም ድማ ርትዓዊ እዩ። ክንደይ ኢኻ ትደሊ?” ሓተተ’ቲ ሽማግለ። ኣነ ድማ ዋጋኦም ርትዓዊ እንተኾይኑስ ሓደ 20 ምደለኹ ነይረ።”
“ክንድዚኦም ዝኣኽሉ እንተደሊኻስ ክንሰማማዕ ኢና” ዕዳጋ ሰባት ዝሰልከዮ ይመስል። ግምተይ ከይወዳእኩ። “ሰልክዩና በጃኻ እዚ ዕዳጋ፡ ዕረፍቲ ደሊና። ኩሎም ደቀይ ነናቶም ትካል ገይሮም ናብ’ዚ ናተይ ቁሊሕ ምባል ኣብዮም። በጃኹም ንዑ ውሰዱለይ እንተበልኩዎም ድማ ልዕሊ ዋጋኦም መሳፈሪ ኣይንኸፍልን እናበሉ ኣብዮምኒ”
ኣበይ ድዮም ዝነብሩ? እቲ ዕላል ንዓይ ዝሓወሰ ስለ ዝነበረ ክሓቶም ደፈርኩ። “ካብ’ዚ ኣርባዓ ኪሎሜተር ርሒቖም ኣለዉ” መለሰ ሽማግለ፡ እወ ኣየዋጽኦምን’ዩ በልኩ ብልበይ። ርሕቀት ናይቲ ቦታ ብዝነገረኒ’ቲ ሰብኣይ። እሞ ደሓን ኣብ ዝመጽእ ብጅምላ ክገዝኣልካ ክፍትንየ። ክሳብ ሽዑ ሰላም የጽንሓና። ዋጋ እንተጎዲልካለይ ኢዩ ግና። ተወከስኩዎ።
“ጸገም የብሉን፡ ዋጋ ከጉድለልካ’የ ኣነ ነዚኦም ሸያይጠ ናብ መስጊደይ ክኸይድ ደልየ ኣለኹ። ይኣኽለኒ እዚ መሸጣ። ዋላ ትርፊ ዘለዎ ኣይኮነን። ቀለቦምን ሓለዋኦምን ጥራይ ይኣኽለካ። ቀልጢፍካ ናብ መዓላ ተውዕሎም እንተኾይንካ ግና ኩሎም ጥዑያት’ዮም ካብ ኩሉ ካንሰር ኤይድስ ኣይተንከፎምን። ካብ ኣካላቶም ዝጎደለ የብሉን። ኩሉ ሙሉእ’ዩ። ሓደ ብሓደ ፈቲሽካ ኢኻ ትወስዶ። ክንደይ ነጋዶ እዮም ዘለዉ ኣካላቶም ኣጉዲሎም ዝህቡ። ናተይ ግና ፈቲሽካ ውሰዶም ደሓር በዞም ዘይጠቕሙ ከይንቀያየም። ኣነ ዝኾነ ሰብ እናተቐየመለይ ናብ መስጊድ ክኣቱ ኣይደልን።” “ጸገም የለን፡ በዚታት ኣይንቃያየምን ኢና” ኣረጋገጽኩሉ።
ዋጋ ናይቶም ዝገዛእኩዎም ከፊለ። ብዛዕባ ዝመጽእ ግዜ ቆጸራ ሒዘ ናብ’ቲ ኣቐዲመ ዝገዛእኩዎ ሰብ ተመሊሰ፡ ንኹሎም ጠርኒፈዮም። ካብኡ ናብ’ቲ ዝሓዝኩዎ መሕደሪኦም ወሲደ ንጽባሒቱ ምስ እትብገስ ናይ ዓሳ መርከብ ከስቅሎም ድሉዋት ኮይኖም ክሓድሩ ነገርኩዎም። ብዝገበርኩሎም ሓገዝ ኣመና ስለ ዝተሓጎሱ ናበይ ክወስዶም’የ’ውን ኣይሓተቱንን። እንተወሓደ ኣብ ክንዲ ብዝኣረገት ጃልባ ማእከላይ ባሕሪ ዝሰግሩ። ብዓባይ ናይ ዓሳ መርከብ ምስ ዓሳ ተጻዒኖም ክኸዱ ምዃኖም ምስምዖም ጥራይ ተሓጒሶም ነይሮም። ገሊኦም ድማ፡ ነቲ ካብ ኣሰጋገርቶም ዝተሓተትዎ ገንዘብ ክኸፍሉ ይኽእሉ ከም ዘይነበሩ ድሕሪ ምግላጽ፡ ነዚ ኣነ ዝገበርኩሎም ሓገዝ ከም ዘይርስዕዎ ነጊሮምኒ። “ከም’ዚ ጌርካ ትዕድግ ካብ ኮንካ ደኣ፡ ከካብ ዓዲታትና ገንዘብና ከፊልና ካብ ንወጽእን፡ ደላሎ ድማ ዕጽፊታት ገንዘብ ካብ ዝሓቱናን፡ ጌና ካብ ሃገርና ከይተበገስና ከለና ብዝሓሰረ ዋጋ ምረኸብካና። ማለት’ሲ እዞም ኣብ ሊብያ ዘለዉኮ ካብ ብዙሓት ሃገራት ንዝመጻእና ኣፍሪቃውያን ብዝሓሰረ ዋጋ ገዚኦም’ዮም ንዓኹም ብኽቡር ዝሸጥልኩም ዘለዉ። ነናብ ሃገራትና ከይድካ ነቶም ናይ ፖለቲካ መራሕቲ እንተረኺብካዮም ብዘይቀረጽ ክትገዝእ መፍቀዱልካ ነይሮም ይብል ኣነ።” እቲ ዝነኣሰ ካብ ኩሎም እቲ ዝበልሐ ኮይኑ ረኸብኩዎ። ነዚስ ከይሸራረፍኩ ኣማኻሪየይ ክገብሮ ድማ መደብኩ። “ሕሰቦንዶ!” ነቲ ምስኡ ዝነበረ’ዩ ዝዛረቦ ነይሩ። “ነቶም ካብ ዓዲ ናብ ዓዲ ዘስግሩና ዝነበሩ ሰባት ዝሓተቱና ገንዘብን ነብስናን ንህቦም ነይርና። ኣብ ከም ሲና ዝበለ ቦታ ድማ፡ ገንዘብናን ክፋል ኣካላትናን ንህቦም ነይርና። ሕጂ ግና ከከም ዝጠዓሞም ይሸጡኻ ንስኻ ትኸፍሎ የብልካን። ኣብ ክንዲ ብዝኣረገ ጃልባ ድማ ብመራኽብ የስግሩኻ። ኣብ’ቲ ኤውሮጳ ድማ መን ኢኻ ዝብለካ የለን። ነዛ ተሳኢልና ኣብ facebook ስእሊታትና ምልጣፍ ጥራይ ኣይኽልኣና’ምበር። ድላዮም ይግበሩና።
ኣብ መጠረሽታ ናባይ እናጠመተ፡ “ብዛዕባ ዝቕጽል ጉዕዞኻ ንዓይ እንተካፊልካኒ፡ ናበይ ትኸይድ ምስ መን ትራኸብ ኩሉ ክሕብረካ’የ።” በለኒ። “ሕራይ” በልኩዎ። እታ ናብ ሃገራቶም ከይድካ ምዕዳግ ትብል ሓሳባት ጽብቕቲ ኮይና ስለ ዝተሰመዓትኒ ምስ ሓሳቡ ተሰማማዕኩ። ኣብ ዋጋ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ሓሳባት’ውን ስለ ዝሓገዘኒ ኣመና ኣድነቕኩዎ።
ኣብ ዝቕጽል ዕዳጋ የራኽበና መዝገብ ዝኽረይ፡ እንተሰሊጡኒ ካብ ሃገራቶም እንተዘይኮይኑ ግና ካብ ሊብያ ምድጋም ኣይተርፍን’ዩ።
መዘክር ኻይም ሺሞን፡ ትርጉም በሪሁ ብርሃነ ካብ ተል ኣቪቭ 22/11/2017
Categories: ዝተፈላለዩ ጽሑፋት


text:
15 ሰነ ብደረጃ ክልል ዝኽበር መዓልቲ ሰማእታት ይኽበር ኣሎ…
መቐለ ሰነ 11/2009(ድወት) 15 ሰነ ብደረጃ ክልል ዝኽበር መዓልቲ ሰማእታት ኣብ ወረዳ ራያ ዓዘቦ ብዝተፈላለዩ ምድላዋት ይኽበር ኣሎ።
ምኽትል ሓላፊት ርክብ ህዝብን መንግስትን እታ ወረዳ ወይዘሮ መሰሉ ኣሰፋ ከምዝሓበርኦ መዓልቲ ሰማእታት ንቕንያቱ ብምድላው ምርኢት ባዛርን ምትእስሳር ዕዳጋን ፍርያት ትካላት ንግዲ ደቀቕትን ኣናእሽቱን ምሕጋዝ ደቂ ኣንስትዮ ስድራ ስውኣትን እናተኻየደ እዩ።
ብዜካ’ዚ ኣብ ኣብያተ ትምህርቲ ምኹስኻስን ምስታይ ማይ ተኽልታት፣ ውድድር ስፖርትን ስነ ፅሑፍን እናተኻየደ ኾይኑ ኣብ ዕሸል ከተማታት እታ ወረዳ ድማ ብምርኢት ሰነዳዊ ፊልሚን ሰላማዊ ሰልፍን ንምኽባር ምድላዋት ይውገን ከምዘሎ ወይዘሮ መሰሉ ሓቢረን።
ብዜካ እዚ ኣብታ ወረዳ ቡሉፃት ሰራሕተኛታት መንግስትን መንቀሳቐሲ ትካላት ንግዲ ደቀቕትን ኣናእሽቱን መተባብዒ ሽልማት ዝረኽቡሉ መድረኽ ክካየድ ምዃኑ ንምፍላጥ ተኻኢሉ ኣሎ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን!
(Click for PDF)እዚ ድርሰት ኣብ ዝኾነ ግዜ ዝጽለ ክኸውን ከሎ ብፍላይ ኩነታት ኣብ ቤተክርስቲያና ኣገልግሎት ዝውዕል ካብ መስከረም 26 ስጋብ ሕዳር 5 ዘሎ ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ምስ ወዳ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንዝክረሉ ናይ ስደት ዘመን እዩ። ኣብዚ እዋን በብሰሙኑ ሰንበት ለይቲ ብሙሉእ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ምስ ወዳ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ናብ ግብጺ ምስዳዶም እንዳተዝክረ ዝግበር ጸሎት እዩ።
ኣብ ሃገርና ወርሓ መስከረምን ጥቅምትን ናይ ኣበባ ዕንበባ (ዘመነ ጽጌ) ወርሓት እዮም። እዚ እዋን ኣኽራናት ብዕንበባ ዝምዕርግሉ ንዓይንኻ ዝማርኹሉ እዋን እዩ። ኣብዚ ዘመን ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ  > ማቴ.6፣-28-33። ብምባል ዝተዛረቦ ቃል ብምዝካር ክንጭነቕ ዝግበኣና መንግስተ ሰማያት ንምእታው እምበር ኣብዚ ዓለም ብዘለዉ ነገራት ከምዘይኮነ ንዕንበባ መሮር ዘማዕረገ ኣምላኽ ብኣርኣያኡን ኣምሳሊኡን ዝፈጠረና፣ ንዓና ንናብራ ዘድልዩና መግብን ክዳንን ከምዘይከልኣና ንዝክረሉ እዋን እዩ።
ቅዱስ ዳዊት  > መዝ.102 (103)፣14-16። ኢሉ ከምዝተዛረቦ ናይ ሰብ ሕይወት ብሳዕሪ ይምሰል። ሳዕሪ ምስ ዓበየ ይዕንብብ ድኅሪኡ ነቒጹ ምስ ረገፈ እቲ ርጋፉ ብንፋስ ይውሰድ ዝነበረሉ ቦታ እኳ ስጋብ ዝጥፍእ ይኸውን። ሰብ ድሕሪ ምዕባዩ ብሕማም ብጸሓይ ይነቕጽ ብሞተ ንፋስ ከኣ ይወሰድ። ድሕሪኡ ናብ መቓብር ምስ ወረደ ዝነበሮ ቦታ ይርሳዕ። ስለዚ ዘመኔ ጽጌ ሰብ ዘመኑ ከም ዕንባባ ቀልጢፉ ዝረግፍ ምዃኑ ብምሕሳብ፣ እዚ ዘመን ከይኃለፎ ንእግዚአብሔር ደስ ዘብል ጽቡቅ ግብሪ ብመንፈሳዊ ሕይወቱ ኮነ ሥጋዊ እንዳገበረ ትንሣኤ ኅሊና ዝትንሥኣሉ እዋን እዩ።
ኣብ ዘመነ ጽጌ ቅዱስ ያሬድ ካብ ዝደረሶ ድጓ ብተወሳኺ ኣብ መበል 14ሚእቲ ክፍል ዘመን ካብ ዝነበሩ ቅዱስን አበው አባ ጽጌ ድንግል ምስዚ ዘመን ዝተኅኅዝ ድርሰት ደሪሱ እዩ። እዚ ድርሰት ብመልክዕ ግጥሚ ዝተደረሰ ኮይኑ ኣብ ሓሙሽተ መስመር ተኸፊሉ ብዝኁ ከኣ ስጋብ 150 ይኸውን። እዚ ድርሰት  > ብምባል ዝፍለጥ እዩ። ፍረ ካብ ዕንበባ ዕንበባ ካብ ፍረ ከምዝርከብ ኩሉ ማኅሌተጽጌ'ውን ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያምን ወዳ ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ብዕንበባን ፍረን እንዳመሰለ ዘረድእ ድርሰት እዩ። ንዓዓ ብዕንበባ ክምስል ከሎ ንወዳ ብፍረ፣ ንዓዓ ብፍረ ክምስል ከሎ ንወዳ ድማ ብዕንበባ እንዳመሰለ ይዛረብ።
ነብዩ ኢሳይያስ  > ኢሳ.11፡1። ካብ ዘርኢ እሰይ ትርከብ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ብበትሪ ክምስላ ከሎ፣ ካብኣ ዝተረኽበ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ድማ ብጽጌ እንዳመሰለ ብትንቢት ተዛሪቡ እዩ። አባ ጽጌ ድንንግል'ውን ድርሰቱ ካብዚ ኣንጻር ብምቅማር ኣብ ነፍሲ ወከፍ መልክዕ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያምን ወዳ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ብጽጌን ብፍረን እንዳመስለ ናይ እግዚአብሔር ድንቒ ሥራሕ ብምሥጢር፣ ብታሪኽ፣ ብጸሎትን ብዝኣመሰሉን መልክዕ ድንቅን ፍሉይን ምዕርጉን ብዝኾነ ኩነታት ኣውኂዱ ደሪስዎ እዩ።
ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ጣዕማን ፍቕራን ምስጋናኣን ኣዝዮም ዝናፍቁን ዝበዝኃሎምን ቅዱስ ኤፍሬምን ኣባ ህርያቆስን ውድሴኣን ቅዳሴን ከምዝተገለጸሎም፣ ንፍቕራ ኣዝዩ ዝብኅግ ዝነበረ አባ ጽጌ ድንግል'ውን ነዚ ማኅሌተ ጽጌ ንኽደርስ ኣብቒዓቶ'ያ። ኣብ ላዕሊ ከም ዝተገልጸ ማኅሌተ ጽጌ ብመልክዕ ኣደራርሳ ሥርዓት ዝተደርሰ ክኸወን ከሎ ነዚ ንምርኣይ ንኽጥዕም በዞም ዝስዕቡ ክፍልታት ከፋፊልና ብምቅራብ ከም እግዚአብሔር ፍቓድ ክንርእዮ ኢና።
1 ጸሎት
ጸሎት ክንብል ከለና ብዝተፈለየ መልክዕ ጸሎቱነቱ ንምርኣይ እምበር ሙሉእ ድርሰቱ ጸሎት እዩ። ካልኦትውን ከምኡ ታሪኽ፣ ተግሳጽ፣ ምሥጢር ተባኂሎም ምኽፋሎም ብዝበዝሐን ብዝጎልሐን ንምግላጽ እዩ እምበር ኩሉ ኣብ ኩሉ ኣሎ። ብምቅጻል ብጸሎቱነቶም ጎሊሖም ዘረኣዩ ውሽጢ ዝተወሰኑ ንርአ።
አንብርኒ ማርያም ውስተ ልብኪ ከመ ኅልቀት፣
ወከመ ማዕተብ ፁርኒ በመዝራዕትኪ ልዕልት፣
በእንተ ርስሐትየሰ ኢትመንንኒ ንግሥት፣
እስመ ወሀብኩ ንብረትየ ለፍቅርኪ ሞት፣
ዘአሠገርዎሙ ለሰማዕት በጽጌሁ ሕይወት፡፡
ወከመ ማዕተብ ፁርኒ በመዝራዕትኪ ልዕልት፣
በእንተ ርስሐትየሰ ኢትመንንኒ ንግሥት፣
እስመ ወሀብኩ ንብረትየ ለፍቅርኪ ሞት፣
ዘአሠገርዎሙ ለሰማዕት በጽጌሁ ሕይወት፡፡
ጠቢበ ሰለሞን  > መኃ.8-6። ይብል። እዚ ከኣ ናይ ምእመናን ናይ ክርስቶስን ሓድነት ዝገልጽ እዩ።  > ማለት ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ከም ማኅተም ኣብ ልብኺ ኣንብርኒ ብምባል ብኣደነትኪ ብኣማላድነትኪ ኣይትርስዕኒ ድኅሪ ምባሉ  > ይብል። እዚ ማለት ኣይትርስዕኒ ኣብ ልብኺ ኣንብርኒ ኢለ ዝልምነኪ ጽቡቕ ምግባር ስለዝኃለወኒ ኣይኮነን። ብምኽንያት ኽፋእ ተግባረይ ብኃጢኣተይን ሸለል ኣይትበልኒ፣ ንዓይ ንሓጥእ ወድኺ ኣይትርስዕኒ፣ ብምባል ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ብርኅሩኅ ልባ  > እንዳበለት ከተማልደና ክትልምነልና ዘዘኻኽር ጸሎት እዩ።
ሶበ አተቦ ለማይ በቅዳሴኪ እንዘ ይጼሊ፣
ረሰዮ ኅብስተ ጽጌ ሃይማኖት ሳሙኤል ዘሐቅለ ዋሊ፣
ምሕረተ ወፍትሐ ለተአምርኪ እኀሊ፣
ሥረዪ ኃጢአትየ ወዕፀብየ አቅልሊ፣
እስመ ኩሎ ገቢረ ማርያም ትክሊ፡፡
ረሰዮ ኅብስተ ጽጌ ሃይማኖት ሳሙኤል ዘሐቅለ ዋሊ፣
ምሕረተ ወፍትሐ ለተአምርኪ እኀሊ፣
ሥረዪ ኃጢአትየ ወዕፀብየ አቅልሊ፣
እስመ ኩሎ ገቢረ ማርያም ትክሊ፡፡
አባ ሳሙኤል ዘዋልድባ ቅዳሴ ማርያም እንዳደገሙ ማይ ብተኣምራተ እግዚአብሔር ኅብስት ይኾነሎም ኔሩ። በዚ ተኣምር ድኅሪ ምድናቖም  > ይብሉ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ማቴ.17-20።  > ብምባል ዝኣመነ ዝሰኣኖ ነገር ከምዘየለ ተዛሪቡ እዩ።
እዚ ከኣ ቅድስት ኤልሣቤጥ ብመንፈስ ቅዱስ ተመሊኣ  > ሉቃ.1፡4። ንዝአመኑ ኩሉ ዝከኣል ካብ ኮነ፣ ንኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ዝምኅጸን ኩሉ፣ ንኣምላኽና ዝወለደት መትኅተ ፈጣሪ መልዕልተ ፍጡራን፣ ካብ ፈጣሪ ንታሕቲ ካብ ፍጡራን ንላዕሊ ስለዝኾነት ንዓዓ ከኣ ዝሰኣና ነገር የለን። ነዚ እዩ ከኣ ንዓኺ ዝሰኣነኪ ነገር የለን ኃጢኣተይ ኣስተሥርይለይ፣ ዝኸበደኒ ኩሉ ኣቅልልለይ ብምባል ዝለመነ።
ተአምርኪ ማርያም ተሰብከ በኦሪት፣
አመ ተሰነዓውኪ ጳጦስ ምስለ መለኮት፣
ዘርእየኪ ሙሴ ሊቀ ነቢያት
ጸልልኒ በአዕፁቅኪ ሐመልማላዊት ዕፀት
ሦከ ኃጢአትየ ያውዒ ጽጌኪ እሳት፡፡
አመ ተሰነዓውኪ ጳጦስ ምስለ መለኮት፣
ዘርእየኪ ሙሴ ሊቀ ነቢያት
ጸልልኒ በአዕፁቅኪ ሐመልማላዊት ዕፀት
ሦከ ኃጢአትየ ያውዒ ጽጌኪ እሳት፡፡
ኣዴና ቅድስተ ቅዱስን ድንግል ማርያም፣  >
ሙሴ ኣብ ምድረ ሚድያን ኣብ ስደት ኣብ ዝነብረሉ እዋን ናይ ሓሙኡ የትሮ ኣባጊዕ ይጓሲ ኣብ ዝነብረሉ እዋን ከሎ ኣብ እምባ ሆሬብ ሓደ ድንቂ ራእይ ረኣየ። ቁጥቛጥ ከይተቓጸለት ረኣየ። ዘጻ፣3-3። እዚ ምሥጢር ናይ ተዋህዶ ምሳሌያዊ ራእይ እዩ። ሓመልማል ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱስን ድንግል ማርያም ምሳሌ ክኸውን ከሎ፣ ሓዊ ድማ ናይ መለኰት ምሳሌ እዩ። ናይ'ቲ ሓመልማሉ ርጥበት ነቲ ሓዊ ዘይምጥፉኡ ኣምላክ ሰብ ክኸውን ከሎ ካብ መለኰት ትሕት ከምዘይበለ ዝገልጽ ምሳሌ እዩ። ሓዊ ድማ ንሓመልማል ዘይምቕጻሉ መለኰት ካብ ኣዴና ቅድስተ ቅዱስን ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ ካብ ነፍሳ ነፍሲ ወሲዱ ኣብ ዝተዋህደሉ ጊዜ ጸዋሪተ መለኰት ምዃናን ከምዘጸንዐትን ከምዘየቓጸላ ንኸረድእ እዩ። ቅዱሳን መልኣኽቲ ብረዓድን ፍርሕን ምንቅጥቃጥን ዝሰግድሉ ኣምላኽ ንሳ ግና ኣብ ማኅጸና ጼራቶ።
ደራሲ አባ ጽጌ ድንግል እመቤታችን ንክርስቶስ ናይ ምውላዳ ተኣምር ንሳ ኣደ ኣምላኽ ምዃና ካብ ጥንቲ ጀሚሩ ዝንገር ዝነበረ ምዃኑ ድኅሪ ምዝካሩ ጸሎቱ «ጸልልኒ በአዕፁቅኪ ሐመልማላዊት ዕፀት ሦከ ኃጢአትየ ያውዒ ጽጌኪ እሳት» ብምባል የቕርብ። እዚ ማለት  > ማለቱ እዩ።
ቅዱስ ዳዊት  >መዝ.86 (87)፣7። ኢሉ ከምዝነግረና። ኣብ ጽላል ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ኣደነትን ኣማላድነትን ዝነብር ኩሉ፣ ካብ ወዳ መድኃኒ ዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ሥርየተ ኃጢያት ረኺቦም፣ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ በዚኂሎም ሕጉሳት ክይኖም ከምዝነብሩ ዝተነግረ ትንቢት ምፍጻሙ ዘረድእ እዩ።
2. 2 ታሪኽ
2.1
እስከ መነነቶ ሜልኮል ቅድመ ታቦተ ሕግ ከመ ዘፈነ፣
ንጉሠ እስራኤል ኪያኪ ዘጸገየ ስነ፣
ቅድመ ገጸ ሥዕልኪ ድንግል እዘፍን አነ፣
ዘይሜንን ተአምረኪ ወስብሐተኪ ቁርባነ፣
በአፈ መላእክት ወሰብእ ለይኩን ምኑነ፡፡
ቅድመ ገጸ ሥዕልኪ ድንግል እዘፍን አነ፣
ዘይሜንን ተአምረኪ ወስብሐተኪ ቁርባነ፣
በአፈ መላእክት ወሰብእ ለይኩን ምኑነ፡፡
ይቕጽል….. ብሰላም የጽንሓና።
ወስብሓት ለእግዚአብሔር፣
ወለወላዲቱ ድንግል፣
ወለመስቀሉ ክቡር።


text:
By Viviana Amanuel February 19, 2012
ሙላ ነስረዲን ዓመተ ልደት ኣፍቓሪቱ ንምብዓል፣ ኣብ ቤት ኣፍቓሪቱ ድሕሪ ምውዓል ኣብታ ኩሉ ግዜ ምስ ኣዕሩኽቱ ሻሂ ዝሰትየላ ቤት ወግዒ ከደ። “ኣነ ጅግና’የ” ኢሉ ድማ ን ኣዕሩኽቱ ተጀሃረሎም። ኣዕሩኽቱ ነገራቱ ደንጽይዎም፣ “እንታይ ተረኺቡ ደኣ ኣብ ሎሚ በጺሕካ’ ጅግና ኾይንካ” በልዎ።
“ካብ ዝገርመኹም ሎሚ መዓልቲ ዕለተ ልደት ኣፍቓሪተይ’ዩ። ዕለተ ልደታ ንምብዓል ድማ ምስ ኣፍቓሪተይ እየ ውዒለ። ኣፍቓሪተይ፣” ህያብ ሒዝካለይ እንተደኣ መጺእካ’ ክሕነቕ፣” ኢላትኒ። ኣነ ግን ከምታ እትፈልጡኒ ዘሎኒ የብለይን። ንዓመተ ልደታ ዝኸውን ህያብ ድማ ከይሓዝኩላ ከይደ፣ ክንዲ ዝኾነ፣ ህይወታ ካብ ሞት ከትርፋ ክኢለ፣ በዚ ምኽንያት ድማ’ ኣነ ጅግና ክስመ ኣይክእልን’ዶ?” ኢሉ ተመሊሱ ን ኣዕሩኽቱ ሓተቶም።
ፍቕሪ ቃንዛ’ዩ። እትምንታይ’ሲ ምፍጣር ምሉእ ደስታ ስለዝኾነ፣ ፍቕሪ ቃንዛ’ዩ። እትምንታይ’ሲ ናይ ባህሪ ለውጢ ስለዝኾነ። ፍቕሪ እሳት’ዩ። ከምኡ ስለዝኾነ ድማ ‘ዩም ሰባት ንቃንዛ ፍቕሪ ተጻዊሮም ህይወቶም ክመርሑ ዝሽገሩ።
ቃንዛ ፍቕሪ ከይትጻወር ክትብል ዝገደደ ትሳቐ። ኣብ ፍቕሪ ምስቓይ ፣ ከምቲ ካልእ ቓንዛታት ኣይኮነን። ከምቲ ናይ መትኒ ስቓይ ንጡፍ ይገብረካ፣ ኣብቲ ዝለዓለ ደረጃ ድማ የሳግር።
ሕሰብዎ’ሞ
መን ኣሎ ብዘይ ፍቕሪ ንዓለም ዝሰዓረ፣ ገዛእ ርእሱ መሊኹ ዘድሓነ? ብዘይ ፍቕሪ ኩለንተናኻ ዕጽው ስለዝኾነ፣ ብዛዕባ ነብስኻ ጥራይ ኢኻ እትፈልጥ፣ ኣቲ ብዛዕባ ገዛእ ርእስኻ እትፍልጦ እንተኾነ ወን’ ድሩት እዩ። ክንዲ ዝኾነ፣ እንተ ደኣ ብዛዕባ ነብስኻ መስረታዊ ኣፍልጦ ዘይብልካ ከመይ ቢልካ’ዩ’ሞ ጥልቕ ብዝበለ ንካልኦት ክትፈልጦም? ደስታ’ኸ ከመይ ቢሉ’ዩ ኣብ ዙርያኻ ክዓስል?
ንስኻ መስትያት ካልኦት፣ ካልኦት ድማ መስትያትካ ክሳብ ዝኾኑ ዝምድና ነጸብራቕ’ዩ። ብሓደ ልዑል ዝደረጃኡ ፍቕሪ ዝተመስረተ ዝምድና ልክዕ ከምቲ ንስኻ ኪኾነልካ እትደልዮ፣ ብመንጽሩ እንተዘይኾንካ ግን ሳዕቤኑ ይኸፍእ።
ኣእምሮኻ ስግኣት ስለዘይፈቱ ተቐባልነት ትስእን። መን ምዃንካ ብመጠኑ ካብ ካልኦት ስለ እትግንዘብ ነዚ ክትቕበል ድሉው ሙዃን’ዩ እቲ ዋና ነገር። ድልውነት እንተዘይሃልዩ፣ ነቶም ከፊላዊ ብዛዕባ ገዛእ ርእስካ ዝነግሩኻ ክትቀርቦምን ክትቅበሎምን ኣይትፈቱን፣ ግሉጽነት’ወን የጽል ኣካ፣ ከም ሳዕቤኑ ድማ ጽቡቕ ህይወት፣ ዕብየት ካባኻ ይሃድማ። ምንባር ድማ ብድሆ ይኾነካ።
ፍቕሪ ልክዕ ከምቲ ክፉት ሰማይ‘ዩ። ስግኣት እንተዘይብልካ ኣብኡ ተንሳፍፍ። ኣብ ዓለም ህይወትካ ብሓጎስ ከተሕልፎ እንተደኣ ደሊኻ ምስ ሓቐኛታት ኣዕሩኽ ቅረብ። ኣብዚ’ወን ብኸመይ ክወን ከም እትገብሮ ክትፈልጦ ዝግባእ’ ቅድም ቀዳድም፣ ነብሰ ኩርዓትካ ምውጋድ እዩ።
ህይወት ልክዕ ከምቲ ህጻን ካብ ማህጸን ኣዲኡ ድሕሪ ምውጻኡ ዝህልዎ ስምዒት ድማ ክስምዓካ’ዩ ወይ ወን ከምታ ፋልማያ ኣብ ናይ በረራ ልምምድ ዘላ ዑፍ ዝህልዋ ስምዒት ክስምዓካ’ዩ። ንፍቕሪ (ቓንዛኡ) ትፈርሕ ኾይንካ ግን ነቲ መንገዲ ዕብየት ጣዕሙን ምብታኽ እዩ። እዚ ፈትሊ እተደኣ ተበቲኹ ድማ ከም ኣብ ዕጽው ቤት እሞ ድማ ሰላም ዘይብሉ ምንባር’ዩ። ሽግርካ ክትፈትሕ ፍቕሪ ኣብ ውሽጥኻ ከተንግስ ኣሎኻ።
ሰኣን ምጻር ቃንዛ ፍቕሪ’ ክንደይ ድዮም ነብሰ ቕትለት ዝፍጽሙ (ኣዲኦም ትቁጸሮም) እንተደኣ ቃንዛ ፍቕሪ ተጻዊርካ ህይወትካ ትርጉም ይህልዎ። ነታ ጽባሕ እትበርቕ ጸሓይ ድማ’ ቀዲምካ ኣብ ውሽጥኻ ተብርቓ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን!
ጾመ ሓዋርያት
በቂዔ እየ ዝበሃል መዓስ እዩ፤
ኣብ ሓደ ገዳም ዝነብሩ መንኰሰ ኣቦ እዮም። ምስቲ ናይቲ ገዳም አበምኔት ብዛዕባ መንፈሳዊ ህይወቶም እንዳዕለሉ ከለዉ ነቶም አበምኔት ከምዚ በልዎም  > እቶም አበምኔት'ውን  > ብምባል መለሱሉ።
ካልእ ግዜ'ውን ቲ'መንኰሰ ናብቶም አበምኔት ከይዱ  > ኢልዎም። እቶም ኣቦ ከኣ  > ኢሎም ኣፋነውዎ። እቲ መንኰሰ'ውን ናብ በዓቱ ብምምላስ ኣበርቲዑ ይጽልን ይጸውምን ይሰግድን ነበረ።
እቲ መንኰሰ ንሳልሳይ ግዜ ዝረኣዮ ራእይ ከምዚ ኢሉ ነቶም አበምኔት ነገሮም  > ኢልዎም፣ እሶም'ውን  > ብምባል ነገርዎ።
ካብታ ዕለት ጀሚሩ ንነብሱ እንዳወቀሰ ብትግሃት ኣብርቲዑ ጸሎትን ጾምን ቀጸሎ ።
ክርስቲያናዊ ህይወት ምድራዊ ድሌታትና ገቲኢና፣ ፈተና ጸላኢ ሠናይት ዲያብሎስ ብምቅዋም ንሰማያዊ መንግሥቲ ንወርሰሉ ምሥጢር ብምዃኑ ፈተናኡ'ውን ብኡ መጠን ክብድ ይብል እዩ። ብዙሓት ሰባት ቃል እግዚአብሔር ምምሃር ክጅምሩ ናይ ገዛእርእሶም ሓጥያት ብምሕሳብ ብሓዘንን ብብኽያትን ኣብ ክንዲ ናብ ንስሓ ዝቀርቡ ናይ ካልኦት በደል ኪቆጽሩ ይጅምሩ።
ናቶም ገዲፎም ብዛዕባ ካልኦት ኪዛረቡ ይጅምሩ። እሱ ከምዚ ጌሩ። እሳ ከምዚ ጌራ ምባል የብዝሑ። ኣንፈቶም ኣብ ክርስቲያናዊ ህይወቶም ኣብ ክንዲ ዝኸውን ናብ ካልእ ስለዝኸውን እቲ ክድኅንሉ ዝግባእ ወርቓዊ ናይ ንስሓ ግዜኦም ከይተጠቀምሉ ብኸንቱ የሕልፍዎ። መጽሓፍ ቅዱስ ግና 1ይጢሞ.4። 7  > ይብለና።
እቲ መንኩሴ ብዝተገለጸሉ ራእይ ንምድኅኑ ዝተጠቀመ ናቱ ናይ ገዛእርእሱ ሓጥያት ምስ ረኣየ ምዃኑ ካብቲ ታሪኹ ሪኢና ኢና።
ንሕናስ ዝረኣየና ናይ መን ሓጥያት እዩ? ናትና ወይስ ናይ ካልእ?
ወስብሓት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!
(For those who do not have Geez, please visit this link) BEKIE EYE ZIBIL MEAS EYU


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ
ኣሜን!!!
ንስሓ
ብመንጽር ብሂል ኣበው፡ 3ይ ክፋል
3. መዓስ’ዩ ሰብ ንምሕረት ዝበቅዕ፤
+ ኣባ ኣሞጽ ከምዚ በለ፡
“ኣብ ንስሓ ኣርባዕተ ወሰንቲ ነጥብታት ኣለዋ። ንሳተን ከኣ፡ ንሓጢኣት ፈንፊንካ ካብ ምድጋሙ ምቑጣብ፡ (ልባዊ ጣዕሳ)፡ ሓጢኣት ብጻይካ ምሕዳግ፡ ካብ ማሕበር ሓጥኣን ምግላስ፡ ትሑት ልቢ ምውራስን እየን።”
+ ቅዱስ ማክሲሞስ ድማ፡
“ሥርየት ሓጢኣት ከመይ ከም ዝኾውነ ንኃንጐልካ ኣይትረብሾ። ዘይኅሶ ቃሉ ከምዚ ይብል፡  > (ማቴ 7፡15) ። ስለዚ ኃንጎልና ብዝገበርናዮ ሓጢኣት እንተተረቢሹ፡ ናብ ጎደና ምሕረት ክንስጕም ኣይንኽእልን ኢና። ንንስሓ ዝበቅዕ ፍረ’ውን ኣይንገብርን። ፍረ ንስሓ ነፍሲ ብዘይስምዒት ክትምራሕ ከላ እዩ። ሰምዒት ዘይብሉ ማለት ድማ ሓጢኣትና ክድምሰስ ኣይክእልን እዩ ኢልና ክንጭነቕ ከሎና እዩ። ልብና ዝስበረሉ ምኽንያት ምስዝፍጠር ናብ ንጽህቲ ንስሓ ንእቶ። ካብ ጸልማት ዝመልኦ ስቓይ ወጺና፡ ናብ ብርሃን ምሕረት ክንኣቱ ኢና።”
ሕቶ፡ “ሓንቲ ነፍሲ፡ ኣምላኽ ምሕረት ከም ዝኣወጀላ ብኸመይ ትፈልጥ፤”
መልሲ፡ “መልክዓ ኣብ መስትያት እዚ ቃል’ዚ ምስ እትርኢ፡ “ንግብሪ ጸልማትን ዘይምእዛዝን ነፍሰይ ጸለኣቶ፡ ንመንግስትኻ ግና ኣፍቐርክዎ”፡ ከምኡ’ውን “ስለ’ቲ ኩሉ ምሕረትካን ሳህልኻን የመስግነካ” ። ስለዚ፡ ምስጢር ንስሓ፡ ቅኑዕ ዝኾነ ፍርዲ እግዚአብሔር ዝረኣየሉ እዩ። እዚ ከኣ ኩሎም ቅዱሳን ኣቦታት ዝተዓዘብዎን፡ ንሕና’ውን መዓልታዊ እንርእዮ ዘሎና ምሉእ ዝኾነ ምሕረት እዩ። ንሓጥኣንን ጻድቃንን ጸሓይ የብርቕ፡ ካብ ሰማይ ዝናብ እና ኣዝነበ፡ ካብ ምድሪ ፍረ እናብቆለ ይንከባኸበናን ይሕልወናን ኣሎ።”
ሕቶ፡ “ሰብ ንሥርየት ሓጢኣት ድልው ከም ዝኾነ መዓስ ይፈልጥ፤”
መልሲ፡ “ፍጹም ንሓጢኣት ካብ ልቡ ምስ ኣውጽአ፡ ኣንጻር ሓጢኣት ዝኾነ ግብሪ ምስ ሰረሐ፡ ቅድም ብዝርአ ቀጺሉ’ውን ብዘይርአ (ትሩፋትካ ብሕቡእ ክትገብር ከሎኻ፡ ንኣብነት ይገብር ኣለኹ ከይበልካ፡ ብስውር ንዝተወጸዐ ምሕጋዝ፡ ንዘኽታማትን መበለታትን ምርዳእ የጠቃልል።) ። ከምዚ ዝኣመሰለ ሰብ ንምሕረት እግዚአብሔር ዝተዳለወ እዩ። ኣብ ልቡ ብዝወሃቦ ምስክርነት ድማ ከምቲ ፍቑር እግዚእ ዝበሎ፡  > (1 ዮሓ 3፡20) ።
+ ኣባ ዘይኑን ክሓቱዎ ከለው፡ “ንዝኾነ ሓጢኣት ምሕረት ይርከቦ’ዶ፤”
እዞም ቅዱስ ኣቦ ከምዚ ክብሉ መለሱ፡ “ማዕረ እቲ ዝኣበሶ ኣበሳ ምስ ተናሰሐ ምሕረት ክረክብ እዩ።”
እቲ ሓታቲ ዓቢ ሓጢኣት ከም ዝሓጠአ ይፈልጥ ስለዝነበረ፡ ከምዚ ክብል ተዛረበ፡ “ካብ ዘገርም ግን ነዚ ናተይ ሓጢኣት ምሕረት ይርከቦ’ዶ ይኸውን፤”
መልሲ፡ “ክንዲ’ቲ ዝሓጣእካዮ እንተተናሳሕካ ምሕረት ክትረክብ ኢኻ ኢለካ ነይረ፡ ሕጂ’ውን ዝወደይ፡ ከይሓፈርካ፡ ዝኾነ ከይሓባእካ፡ ዝገበርካዮ ሓጢኣት ንገረኒ። ምኽንያቱ ሓጢኣቱ ዝሓብእ ቁስሉ ከም ዝሓብእ እዩ። ካብ ሓጢኣትካ ክትነጽህ እንተ ደኣ ደሊኻ ከይሓባእካ ተዛረብ።”
እቲ መንእሰይ ድማ፡ “ኣቦ! ዓለማዊ ኣብ ዝነበርኩሉ ግዜ ምስ ወላዲተይ ዝደቀስኩ ሰብ እየ።”
እቲ ቅዱስ ኣቦ፡ “ብሓቂ ዝወደይ ነውሪ ገበርካ ግና፡ ክንዲ እቲ ዝሓጣእካዮ እንተ ተናሳሕካ ርግጸኛ እየ ኣምላኽ ብምሕረቱ ከም ዝበጽሓካ።”
እቲ መንእሰይ፡ “እንታይ ክገብር፤” ክብል ሓተቶ።
እቶም ቅዱስ ኣቦ፡ ናብ ገዳም ወሲዶም ዝነቐጸት ገረብ ኣርኣይውዎ። ከምዚ ድማ በልዎ፡ “ንበይንኻ ክትኮነሉ እትኽእል ቦታ ኪድ፡ ኣብኡ ብጾመ ጸሎት ንቓሕ፡ ኣብ እትጾሞን እትጽልዮን ሸለል ከይትበል። ድሕሪ ዓመት ድማ ናብዚ ቦታ’ዚ ተመለስ። እዛ እትርእያ ዘሎኻ ንቕጽቲ ገረብ ፍረ እንተ ኣውጸአት፡ ኣምላኽ ምሕረቱ ከም ዝሰደደልካ ፍለጥ።”
ናብ ዝተሓበሮ ስፍራ ከይዱ ከምቲ ቅዱስ ኣቦ ዝኣዘዞ ድማ ገበረ። ድሕሪ ዓመት ምስ ተመልሰ እታ ገረብ ብንቕጽታ ጸነሓቶ። ነቶም ቅዱስ ኣቦ ድማ ነገሩዎ።
ቅዱስ ዘይኑን ድማ ከምዚ በለ፡ “ንስሓኻ ምሉእ ከም ዘይኮነ ፍለጥ። እዛ ዓመት ከይሰልከኻ ነፍስኻ መርምር።”
ድሕሪ ሓደ ዓመት’ውን ምስ ተመልሰ እታ ገረብ ከም ዝነበረታ ጸንሓቶ።
ሓጂ’ውን እቶም ቅዱስ ኣቦ፡ “ገና፡ እዛ ዓመት’ውን ሓሳባትካ ኣንጽህ፡ ኣበርቲዕካ ጸሊ። ኣብ ጸሎትካ ድማ ንቁሕ ኩን።”
ኣብታ ሳልሰይቲ ዓመት ምስ ተመልሰ ግና፡ እታ ገረብ ለሚዓ፡ ፍሪኣ’ውን ሂባ ጸንሓቶ። ነቶም ቅዱስ ኣቦ ምስ ነገሮም፡ “እንሆ ቄናን ዝነበረ ልብኻ ቀኒዑ፡ ካብ ሓጢኣትካ ድማ ነጺህካ ኣሎኻ። ስለዚ ደጊም ኣይትኣብስ፡ ነቲ ምሉእ ምሕረት እግዚአብሔር ድማ፡ ብምስጋና ኣኽብሮ።” ኢሎም ኣተባበዕዎ።
ኣብ ሓጢኣት ምንዝርና ዝወደቐ ካህን ቁስጠንጢንያ።
ኣብ ቁስጠንጢንያ ዝነብር ዝነበረ ቀሲስ፡ ድያብሎስ ኣታሊልዎ ኣብ ናይ ምንዝርና ሓጢኣት ክወድቅ ክኢሉ። ድሕሪ ክልተ መዓልቲ፡ ብዝገበሮ ክሓስብ ጀመረ፡ ዕለተ ሞቱ ድማ ተራእዮ፡ መዓልቲ ፍርዲ ድማ ዘከረ። ሽዑ፡ እናበኸየ፡ “ርኽሰት ዝመላእኩ፡ እቲ ዝገበርኩዎ ኽፉእን ረሳሕን ግብሪ ምሕረት ክረክብ እንታይ ክገብር እየ፤” በለ።
ሓደ ካብ መዓልታት ድማ ብኅልንኡ፡ ናብ ከረን ክድይብ እሞ ሓጢኣቱ ነቶም ቅዱሳን ኣበው ክናዘዝ ወሰነ። ኣብ’ቲ ከረን ምስ በጸሐ፡ ንሓደ ቅዱስ ኣቦ ረኺቡ ዝገበሮ ኩሉ ሓጢኣቱን ምንዝርንኡን ነገሮ። እቶም ቅዱስ ኣቦ፡ “ኣብዚ ሕማቕ ሓማም ምስ ወደቕካ፡ ኣብ ዝነበርካዮ ስልጣን ክትጸንሕ ትግምት ነይርካ ዲኻ፤” እወ ክብል ድማ መለሰሉ።
እቶም ቅዱስ ኣቦ፡ “ስማዕ ዝወደይ፡ ዝኾነ ካህን ኣብዚ ክፉእ ስቓይ እንተወደቐ ካብ ክህነቱ ይወርድ፡ ንጹህ ንስሓ ድማ ይኣቱ። ኣብ ናይ ምንዝርና ሓጢኣት ዝወደቐ እሞ ስልጣነ ክህነት ዘቋመት ግን፡ ፈውሲ ክረክብ ኣይክእልን እዩ።”
“ኣቦ፡ እሞ ንዓይ ዝኸውን ንስሓ ኣይርከብን ማለት ድዩ፤ እቶም ቅዱስ ኣቦ፡ “ዝወደይ፡ ኣነ መን ኮይነ እየ እሞ ክፈርደካ፤ ንነፍሰይ ከምዚ ናትካ ክበኽየላ ኣይከኣልኩን።” ኢሉ ኃዲጉዎ ከደ።
መንገዱ እናቀጸለ ድማ ኣባ ጴጥሮስ ኣጓነፎ። ሓዚኑ፡ ርእሱ ኣድኒኑ ምስ ረኣዮ፡ ምኽንያት ሓዘኑ ሓተቶ። ዘጓነፎ ኩሉ ድማ ነገሮ። እቶም ዝረኸቦም ኣቦ ድማ ተስፋ ከም ዘቊረጽዎ ሓበሮ። ቅዱስ ጴጥሮስ ሰራሕ መንክራት ድማ፡ “ከም ዝርደኣኒ ንምሕረት እግዚአብሔር ዝስዕር ሓጢኣት የልቦን። ብዛዕባ ጕዳይካ ክንዘራረብ ድማ፡ ናብ’ታ ናተይ በዓቲ ንኺድ፡ ኣምላኽ ባዕሉ ክመርሓና እዩ” ኢሉ ናብቲ ዝጽልየሉ ዝነበረ ስፍራ ወሰዶ። ኣብቲ ቦታ ምስ በጽሑ ኩሉ ነገሮ። እቲ ቅዱስ ኣቦ፡ “ልክዕ ንቀሲስ ምንዝርና ከቢድ ነገር እዩ። ምስኡ ዝኸይድ ድማ ኣይኮነን። ኣብ ዝኾነን ዝተፈጸመን ነገር ግን ንገብሮ የለን። ካብ ሎሚ ንድሓር፡ ካብ ክህነትካ ኣግሊስካ ክሳዕ ፍጹም ትነጽሕ ንስሓ ክትኣቱ ኢኻ። ጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ናይ ዘልኣለም ካህን ምስቶም ዝተናስሑ ንስሓኻ ክቅበልልካ ክጽልየልካ እየ።”
እዚ ዝሰመዐ ቀሲስ ድማ፡ ፍግም ኢሉ ሰጊዱ ከምዚ በለ፡ “ኣምላኽ ናባኻ ስለዝመረሓኒ በጃኻ! ምሳኻ ክኸውን ፍቐደለይ፤” ንብዓቱን ዝተሰብረ ልቡን ተዓዚቡ፡ “ምሳይ ክትከውን እንተ ደሊኻ ኣነ ኣይክርሕቐካን እየ።  > (ዮሓ 6፡37) ከም ዝበለ፡ ቃል ኣምላኽ ከምኡ ይኹንካ” በሎ። ቃል ኣምላኽ መሃሮ፡ ብድሕሪኡ መንኰሶ ናይ ባሕታውያን ልብሲ ኣልበሶ። ምሕረት እግዚአብሔር እናለመነ ድማ ብፍጹም ትሕትና ምስኡ ይነብር ነበረ። ድሕሪ ነዊሕ ግዜ፡ ንበይኑ ናብ’ታ ኣብ ትሕቲኡ ዝነበረት ክፍሊ ንክኸይድ ሓተቶ። ኣውንታዊ መልሲ ምስ ረኸበ፡ ንበይኑ ኮነ። ጸላኢ ሰናያት ድማ ብተስፋ ምቊራጽ ፈተኖ። ሰንሰለት ኣብ ክሳዱ ኣሲሩ ነቲ ካልኣይ ጫፍ ሰንሰለት ኣብ መንደቕ ብምስማር ኣብ መንደቕ ጠልጠል በለ። ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ እቶም ቅዱስ ኣቦ ደሃዩ ክፈልጡ ኣብ ዝመጹሉ ግዜ፡ ካብ’ቲ ተንጠልጢሉዎ ዝነበረ ንኸየውርድዎ፡ ኣብኡ ከመውት ንክሓድግዎ ተላበዎም። እቶም ቅዱስ ኣቦ ግና፡ ገነሖን ከምኡ ክብል ከም ዘይግባእን ነገሮ። ፈቲሑ ድማ ኣውረዶ። ምስ ወረደ ጸሎት ጸለየ፡ እና ጸለየ ከሎ ድማ ነፍሱ ዐረፈት። ካብ ናይ ተስፋ ምቊራጽ ፈተና የድሕነና።
+ ክልተ ኣሓው ኣብ ምንዝርና ሓጢኣት ወደቑ። ኣብ ዓለም ምስ ደቀንስትዮ መንዘሩ። ድሕሪ ቅሩብ ግና ነገሮም ተረዲኡዎም ተጣዒሶም ነንሕድሕዶም ከምዚ ተበሃሃሉ፡ “ስራሕ መላእክት ሓዲግናስ ኣብዚ ርኽስተ’ዚ ኣቲና እንታይ’ዩ ረብሓና፤ ገሃነም እሳት ክኸውን ቦታና፤ ናብ እግዚአብሔር ደኣ ንመለስ። ናብ ኣዒንቲ እግዚኣብሔር ካህናት ከይዶም፡ ኣምላኽ ክርህርሃሎም ምሕረት’ውን ክህቦም፡ ክጽልዩ፡ ንዓለም’ውን ክመስሉ ከምዘይብሎም ተነግሮም፡ ቀኖና ድማ ተሰርዓሎም። ንዓመት ዝኣክል ኣምላኽ ክርሕርሓሎም ኣብ ጾምን ጸሎትን የሕልፍዎ ነበሩ። ቁራስ ሓብስትን ማይን ብማዕረ ይወሃቦም ነበረ። ቀኖና ምስ ወድኡ፡ ኣብ ገጽ እቶም መናእሰይ ፍሉይ ነገር ተራእየ። እቲ ሓደ ገጹ ጻዕድዩ ኣካሉ ክማስን ከሎ እቲ ካልኣይ ግና ትርኢቱ ከይጐደለ ጽቡቕ ወጸ። እቲ ነገር ንካህናት ከይገረሞም ኣይተረፈን። ምኽንያቱ እቲ ዝምገብዎ ዝነበሩ ሓደ እዩ ነይሩ።
ነቲ ኣካሉ ዝማሰነ ሓተትዎ፡ “እዚ ኹሉ እዋን እንታይ ከመይ ትገብር ነበርካ፤ መልሲ፡ “ኩሉ ዝገብሮ ዝነበርኩ ሓጢኣትን እቲ ተዳልዩለይ ዘሎ መቕጻዕትን ይረኣየኒ ስለዝረኣየኒ ዝነበረ፡ ኣምሪረ ይነብዕ ነበርኩ።። ከምዚ እትርእይዎ ዘለኹም ድማ ስጋይ ምስ ዓጽመይ ተላገበ።”
እቲ ካልኣይ ከኣ፡ “እዚ ኹሉ እዋን ንስኻ’ኸ እንታይ ይስምዓካ ነበረ፤”
መልሱ፡ “ካብ ርኽስት ዓለምን ምንዝርነኣን ከናገፍ ስለዝፈቐደለይ ኣምላኽ የመስግኖ ነበርኩ። ዳግም ናይ መላእክት ስራሕ ክሰርሕ ጸጋ ስለዝሃበኒ ድማ ይሕጎስ ነበርኩ። ቅዱሳን ኣበው ካህናት፡ “ብሓቂ ብሓቂ ንስሓ ክልቲኦም ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ቅቡል እዩ፡” በሉ።
+ ቅዱስ ኣባ ኣንጦንዮስ ሓደ መንእሰይ ሓተቶ፡ “ምሕረት ኣምላኽ ክረክብ እንታይ ክገብር ኣሎኒ፤” መልሲ ቅዱስ ኣንጦንዮስ፡ “ናብ ዝኸድካ ኺድ ንኣምላኽ ኣብ ቅድሚ ዓይንኻ ግበሮ። ኣብ እትገብሮ ኩሉ ምርኩስካ ቃል ኣምላኽ ይኹን። ኣብ ኮፍ ዝበልካሉ ቀልጢፍካ ኣይትተንስእ። ነዚአን ኣጽንዓየን ምሕረት እግዚአብሔር ክትረክብ ኢኻ።”
ከመይ ገይረ ክናሳሕ፤
ይቅጽል . . . ንብርሃን ጥምቀቱ ብሰላም የብጽሓና።
ወስብሓት ለእግዚአብሔር፣
ወለወላዲቱ ድንግል፣
ወለመስቀሉ ክቡር።


text:
65.5ሚሊዮን ሰባት ዓለም ተመዛቢሎም፤ ውድብ ሕቡራት መንግስታት
መቐለ ሰነ 12/2009(ድወት) ኣብ ዓለም ቑፅሪ ዝተሰደዱ፣ ዕቑባ ዝሓተቱ ወይ ድማ ኣብ ውሽጢ ሃገሮም ዝተመዛበሉ ሰባት 65.5ሚሊዮን ከምዝበፅሐ ኤጀንሲ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት መንግስታት ኣፍሊጡ።
እዚ ኣብ 2016ዓ.ም.ፈረንጂ ዝተመዝገበ ቑፅሪ ኣብ 2015ዓ.ም.ፈረንጂ ካብ ዝነበሮ ብ300ሽሕ ከምዝወሰኸ ሓቢሩ።
እዚ ቑፅሪ ኢሎም ላዕለዋይ ኮሚሽነር ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት መንግስታት ፍሊፖ ግራንዲ ዓለም ሰላም ምፍጣር ከምዘይኽኣለት ዘመላኽት’ዩ።
ነዊሕ ዓመታት ዝፀንሕ ኵናት ምርኣይ፣ ሓደሽቲ ጎንፅታት ምውላዕ፣ ሰባት ብበዝሒ ክመዛበሉ ምኽንያት ይኾኑ ምህላዮም ንኢ ኣለና ዝበሉ እቶም ኮሚሽነር ውፅኢት ሰላም ንምፍጣር ዝተፀገምናሎም ከምዝኾኑ ክዝንጋዕ የብሉን ኢሎም።
ልዕሊ 84ሚኢታዊ ዝተመዛበሉ ሰባት ኣብ ማእኸላይ እቶት ዘለወንን ድኻታትን ሃገራት ከምዝነብሩ ድማ ሓቢሮም ኮሚሽነር ግራንዲ።
ኣብቲ ዝሓለፈ ዓመት ብዝተፈላለየ ምኽንያት ቑፅሪ ዝተመዛበሉ ሰባት 65.6ሚሊዮን ዝበፅሐ ኾይኑ እዚ አብ ብሪታኒያ ካብ ዝነብር ህዝቢ ንላዕሊ ከምዝኾነ ሓበሬታ ኤጀንሲ ስደተኛታት የመልክት።
ካብዚ እቶም ልዕሊ 22ሚሊዮን ስደተኛታት እንትኾኑ ልዕሊ 40ሚሊዮን ኣብ ውሽጢ ሃገሮም ዝተመዘዛበሉ ካልኦት 2.8ሚሊዮን ድማ ዕቑባ ዝሓቱ ከምዝኾኑ የመልክት።
5.5ሚሊዮን ካብ ሶርያ፣ 2.5ሚሊዮን ካብ ኣፍጋኒስታን፣ 1.4ሚሊዮን ድማ ካብ ደቡብ ሱዳን ኣብ ሃገሮም ብዘሉ ኵናትን ጎንፅን ዝተመዛበሉ ሰባት’ዮም።
ሃገራት ቱርኪ፣ ፓኪስታን፣ ሊባኖስ፣ ኢራን፣ ኡጋንዳን ኢትዮጵያን ነቶም ስደተኛታት ዕቑባ ዝሃባ ሃገራት ከምዝኾና ኤጀንሲ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት መንግስታት አብ ዘውፅኦ ፀብፃብ ኣመልኪቱ ኣሎ።


text:
''ህሉው ኩነታት ንምምካት-ምውዳን መደባት ከነካይድ ኢና''፣ ህግደፍ
ብግዳማውን ውሽጣውን ጸቕጥታት ኣብ ወጥሪ ዝርከብ መንስቲ ኤርትራ ዘቖመ ህግደፍ፣ ህሉው ኩነታት ንምምካት-ምውዳን መደባት ከነካይድ ኢና ዝብል ጎስጓስ የካይድ ምህላዉ ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ተቓውሞን ጽልዋን ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ኤርትራውያን ብፍላይ ድማ መንእሰያት እናዓበየ ይመጽእ ብምህላዉ፣ ህግደፍ ነዚ ንምምካት ከም መቐጸልታ ናይቲ ብመንእሰያት ህግደፍ ዝፍለጡ ደገፍቲ ምዅስኳስ፣ ኣብ ውሽጢ ዓዲ’ውን ነቶም ኣብ ትሕቲ ሃማመተኤ ዝተሓቝፉ ‘ሕመረት’ ዝተሰምዩ መንእሰያት ምሕያልን ምትብባዕን ክድፍኣሉ ምዃኑ ምስ ጸልውቲ’ዮም ዝበሎም መንእሰያት ብስቱር ኣብ ዘካይዶ ዘሎ ኣኼባታት ይግለጽ ኣሎ።
ብተኸታታሊ ኣብ ናቕፋ፣ ሳዋ፣ ማይ ሓባርን ካልእ ቦታታትን ናይ ካድር ትምህርቲ ዝቐሰሙ ኣሽሓት መንእሰያት ከምቲ ዝድለ ፍረ ክርከቦም ስለዘይክኣለ፣ እቲ ናይ እሙናትን ውፉያትን ካድራት ንምምልማል ረብሓ ዝተተሓሓዘ ካልእ ኣገባብ ክትኣታቶ’ውን ሓሳብ ምቕራቡ እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ የነጽር።
በዚ ተወጢኑ ዘሎ ሓድሽ ኣገባብ ምምልማል ካድራት፣ ካብ መንእሰያት ህግደፍ ማለት ኣብ ወጻኢ ካብ ዝነብሩ YPFDJ፣ ሕመረት ናይ ሃማመተኤን ከምኡ ድማ ካብ ሚኒስትሪታት ዝተዋጽኡ እሙናት ዝተባህሉ መንእሰያት፣ ብስም ‘መተባብዒ’ ፍሉይ ደሞዝ ክግበረሎም’ዩ እቲ ዝቐረብ ዘሎ ሓሳብ።
በቲ ህግደፍ ሓንጺጽዎ ዘሎ መደብ፣ እዞም ብፍሉይ ደሞዝን ሓለፋታትን ክምልመሉ ዝብሃሉ ዘለዉ መንሰያት፣ ፣ ህግደፍ ቅዋም ብምትግባር ስልጣን ናብ መንእሰያት ንምስግጋር ይሰርሕ ከምዘሎን ኣብ መዛንኦም ጽልዋ ንምፍጣርን ክጕስጉሱ’ዮም።
ነዚ ዳግም ብኻልእ መልክዕ ክውደብ ዝድለ ዘሎ ናይ መእሰያት ህግደፍ -YPFDJ፣ ሕመረትን ካድርን ጥርናፈ ብሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያ ህግደፍ ኣቶ የማነ ገብርኣብን ሓላፊ ህግደፍ ዞባ ማእከል ነበረ ኣቶ ዮሱፍ ሳይቕን ስሙ ንግዚኡ ዘይተፈልጠ ሓደ በዓል ስልጣን ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራን ከመርሕዎ ምዃኖም እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ ብተወሳኺ የረድእ።


text:
ዜና ኤርትራ
ባይቶ ቤጃ፣ ካብ ዝኸተሞ ውዕል ስምምዕ ክስሕብ'ዩ
ብመንጎኝነት መግስቲ ኤርትራ ኣብ 2006 ምስ ፕረዚደንት ኣልበሽር ስምምዕ ሰላም ዝኸተመ ኣካል ምንቕስቓስ ምብራቕ ሱዳን ዝኾነ ባይቶ ቤጃ፣ ካብቲ ስምምዕ ክስሕብ ምዃኑ ይግለጽ ኣሎ።
መንግስቲ እስራኤል 14 ኤርትራውያን ናብ ኤርትራ መሊሱ
መንግስቲ እስራኤል ኣብ ነገቭ፣ ቤት ማእሰርቲ ሳሃሮኒም ዝጸንሑ 14 ኤርትራውያን ትማሊ ሰንበት ናብ ኤርትራ ከምዝመለሶም ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ሓቢረን።
እቶም ኤርትራውያን ድሕሪ ናይ ሓደ ዓመት ማእሰርቲ ብድሌቶም ናብ ኤርትራ ክምለሱ ከምዝሓተቱ’ዩ መንግስቲ እስራኤል ዝገልጽ።
ኤርትራ ንመንግስታት ካርቱምን ጁባን ክትሽምግል ሓቲታ
መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ጉዳይ እቲ ንመንግስታት ካርቱምን ጁባን ዘሰሓሕብ ዘሎ ነጥብታት ክሽምግል ከምዝደሊ ገሊጹ።
እዚ ዝተገልጸ፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ዝመርሖ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ጁባ ዑደት ብምክያድ ምስ ፕረዚደንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫኪር ሚያርዲትን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኒሕያል ደንግ ኒሕያልን ተራኺቡ ድሕሪ ምዝርራቡ’ዩ።
ኤርትራዊ ብርሃነ መብራህቱ፣ ሸሞንተ ወርሒ ክእሰር ተፈሪዱ
ካብ ፈረንሳን ካብን ናብን ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳ ስደተኛታት ከሰጋገር ጸኒሑ ተባሂሉ ዝተጠርጠረ ኤርትራዊ መንእሰይ ብርሃነ መብራህቱ፣ ሸሞንተ ወርሒ ክእሰር ቤት ፍርዲ ወሲኑ።
ሱዳን ሓድሽ ሕጊ መንበሪ ፍቓድ ኣውጺኣ
ሱዳን ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዘይበሎም ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ነናብ ዓዶም ክትሰጎም ምዃና ኣፍሊጣ።
ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ሱዳን ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ፣ ኩሎም እቶም ኣብ ሱዳን ዝነብሩ ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት ክሳብ ዝተወሰነ እዋን ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ እንተዘይሒዞም፣ ነናብ ዓዶም ክስጎጉ’ዮም።


text:
ኣሜሪካ ኣብ እየሩሳሌም ኤምባሲ ብምኽፋታ ብዙሓት ፍልስጤማውያን ሞይቶም
ሰብመዚ ፍልስጤም፡ ወተሃደራት እስራኤል ብውሑዱ 52 ፍልስጤማውያን ከምዝቐተሉን 2,400 ከምዝቖሰሉን ሓቢሮም።
እዚ ኣብ 2014 ካብ ዝነበረ ኲናት ጋዛ እቲ ዝኸፍአ መዓልቲ ዓመፅ ከምዝኾነ ይግለፅ።
እቲ ዓመፅ ዝተልዓለ ኣሜሪካ ኤምባሲኣ ኣብ እስራኤል ምስከፈተት'ዩ።
ንሶም ከምዝብልዎ፡ እስራኤል ንምሉእ ከተማ እየሩሳሌም ከተመሓድር ኣሜሪካ ብቕሉዕ እናደገፈት'ያ። ፍልስጤማውያን ድማ ምብራቓዊ ክፋል እታ ከተማ ናቶም ከምዝኾነ ይገልፁ።
ፕረዚደንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ ብቪድዮ ኣብ ዘሕለፍዎ መልእኽቲ፡ እስራኤል ርእሰ ከተማይ ንዝበለታ ከተማ ኣፍልጦ ከይተውሃበ ምፅንሑ ብምዝኽኻር፡ ሕዚ ግን ኣፍልጦ ምሃብ ኣገዳሲ ከምዝኾነ ተዛሪቦም።
ተቓውሞኦም ዝገልፁ ፍልስጤማውያ፡ እምንን ዝረኸብዎ ነገራትን ክድብርዩ ከለው፡ ሰራዊት እስራኤል ድማ 'ስናይፐር' (ተሓቢኦም ዝትኩሱ) እናተጠቐመ'ዩ።
ብሃማስ ዝምራሕ ሚንስትሪ ጥዕና ከምዘፍለጦ፡ ካብቶም ሎሚ ሰኑይ ዝተቐተሉ ሰባት ህፃናት ይርከብዎም።
ብወገን እስራኤል ዝተውሃበ መግለፂ፡ እቲ ዓመፅ ንዶብ እታ ሃገር ጥሒስካ ብምእታው ኣብ'ቲ ከባቢ ንዝነብሩ እስራኤላውያን ምህሳይ ዝዓለመ ከምዝኾነ የመልክት።
ሰራዊት እስራኤል፡ 40,000 ፍልስጤማውያን ኣብ'ቲ ዓመፅ ከምዝተዋፈሩ ሓቢሩ።
ኣብ ጥቓ ራፋ ኣብ ዝርከብ ሓፁር፡ ተቐፃፃሊ ነታጒ ንምቕባር ዝፈተኑ ሰለስተ ሰባት ከምዝቐተለ'ውን ወሲኹ ኣፍሊጡ።
ብፍልስጤማውያን ዝተወገዘ ስጉምቲ
እዚ ናይ ኣሜሪካ ተበግሶ ብመንግስቲ እስራኤል ክውደስ ከሎ፡ ብፍልስጤማውያን ግና ዝተወገዘ ስጉምቲ`ዩ፡ ኣንጻሩ ተቓውሞ ንምስማዕ ድማ ይተኣኻኸቡ ኣለው።
ላዕለዎት ሰበስልጣን ኣሜሪካ ኣብቲ ናይ ሰኑይ ጽምብል ክካፈሉ ኢዮም፡ እንተላይ ጓል ፕሬዚደንት ዶናልድ ትራምፕ - ኢቫንካ ምስ ብዓል ቤታ ጃሬድ ኩሽነር።
ናይ ፕሬዚደንት ዶናላድ ትራምፕ ነቲ ኤምባሲ ካብ ቴልኣቪቭ ናብ ዮሩሳሌም ናይ ምግዓዝ ውሳነ ንፍልስጤማውያን፡ ብፍላይ ነቶም ምብራቕ ዮሩሳሌም ከም መጻኢ ርእሰ ከተማ መንግስቲ ፍልስጤም ዝሓስብዋ፡ ኣነዲርዎም ኢዩ።
እስራኤል ንምብራቕ እዮሩሳሌም ኣብቲ ናይ 1967 ናይ ማእከላይ ምብራቕ ኲናት ኢያ ተቖጻጺራታ። ነታ ከተማ ከም ``ዘልኣለማዊትን ዝየትምቀልን`` ከተምኣ ኢያ ትቖጽራ።
ፕሬዚደንት ትራምፕ ዓሚ ነታ ከተማ ከም ናይ እስራኤል ርእሰ ከተማ ምፍላጥ፡ ነቲ ኣሜሪካ ንዓሰርተታት ዓመታት ትኽተሎ ዝነበረት ናይ ሻራ-ኣልቦ መርገጺ ኣፍሪስዎ፡ ከምሳዕቤኑ ድማ ንኣሜሪካ ምስ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ኣብ ዘይምርድዳእ የእትይዋ።
እንታይ`ዩ ክጽንበል፡ ብዓል መን`ከ ኢዮም ክካፈሉ?
ካብ ሰኑይ ጀሚራ፡ ሓንቲ ጊዝያዊት ንእሽቶ ኤምባሲ ኣብታ ኣብ ዮሩሳሌም ትርከብ ቤት ጽሕፈት ቆንስል ኣሜሪካ ስርሓ ክትጅምር ኢያ።
ዝዓበየ ቦታ ምስተረኽበ ድማ እቲ ዝተረፈ ክፋል ናይቲ ኣብ ቴልኣቪቭ ዝርከብ ኤምባሲ ናብ ዮሩሳሌም ክግዕዝ ኢዩ።
ምስ ናይ እስራኤል መበል 70 ዓመት ጽምብል ናጽነት ንኽቃዶ ኢዩ ድማ እቲ ጽምብል ምኽፋት እቲ ኤምባሲ ዝተቐላጠፈ።
ፕሬዚደንት ትራምፕ ነቶም ብሰኑይ ኣብቲ ጽምብል ዝካፈሉ ሰበ ስልጣናት ብቪድዮ መደረ ክስምዖም ኢዩ።
ብጀካ ኢቫንካ ትራምፕን ብዓል ቤታ ጃሬድ ኩሽነርን፡ ክልቲኦም ላዕለዎት ኣማኸርቲ ዋይት ሃውስ [ቤተ መንግስቲ ኣሜሪካ]፡ ናይ ኣሜሪካ ፋይናንስ ምኒስተር ስቲቨን ሙኑቺንን ምክትል ምኒስተር ወጻኢ ጉዳያት ጆን ሱልቭያን ኣብቲ ጽምብል ክካፈሉ ኢዮም።
ሕብረት ኤውሮጳ ምኽፋት ናይቲ ኤምባሲ ኣትሪሮም ኢዮም ተቓዊሞሞ። ስለዝኾነ ድማ መብዛሕትኦም ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ኣምባሳደራት ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ ኣብቲ ጽምብል ዘይካፈሉ።
እንተኾነ ካልኦት ናይ ወጻኢ ዲፕሎማት ከም ወከልቲ ሃገራት - ሃንጋሪ ሩማንያን ሪፑብሊክ ቼክን፡ ነቲ ናይ ሕብረት ኤውሮጳ መርገጺ ዝተቓወሙ፡ ኣብቲ ጽምብል ክካፈሉ ኢዮም ይብሃል።
ናይ ጓቴማላን ፓራጓይን ፕሬዚደንታት ኣብቲ ጽምብል ክካፈሉ ኢዮም ይብሃል። ክልቲኤን ሃገራት ድሕሪ ናይ ፕሬዚደንት ትራምፕ መግለጺ ኤምባሲታተን ካብ ቴልኣቪቭ ናብ ዮሩሳሌም ከግዕዛ ዝወሰና ሃገራት ኣየን።
ናይ እስራኤልን ፍልስጤማውያን መልሰ-ተግባር`ከ ከመይ ነይሩ?
ቀዳማይ ምኒስተር ኣስራኤል ቤንጃሚን ኔቴኛሁ ኩለን ሃገራት ንኣሜሪካ ብምስዓብ ኤምባሴታተን ናብ ዮሩሳሌም ከግዕዛ ጸዊዑ።
ፕሬዚደንት ምምሕዳር ፍልስጤም ማሕሙድ ዓባስ ድማ ኣቲ ናይ ትራምፕ ውሳነ ``ናይዚ መዋእል ጽፍዒት ኢዩ`` ኢልዎ።
ብሰኑይ፡ ኣሽሓት ፍልስጤማውያን ኣብቲ ንእስራኤልን ጋዛን ዝፈላሊ ሓጹር ብምትእኽኻብ ተቓውምኦም ከስምዑ ኢዮም።
ናይቲ ኤምባሲ ናብ ዮሩሳሌም ምግዓዝ፡ ኣብ ጋዛ ዝተፈጥረ ውጥረት የዕብይዎ።
ካብ ወርሒ መጋቢት ንድሓር ጥራይ ልዕሊ 40 ፍልስጤማውያን ተቓወምቲ ኣብቲ ናይ ሓባር ዶብ ተቐቲሎም።
ናይ ሕቡራት ሃገራት ናይ ሰብኣዊ መሰል ሓላፊ፡ ዘይድ ራዓድ ኣል-ሑሴን ኣስራኤል ``ኣመና ሓይሊ`` ብምጥቃማ ከሲሱ።
በንጻሩ ኣስራኤል ህዝባ ካብቶም ኣብቲ ዶባት መጥቃዕቲ ክፍጽሙ ዝፍትኑ ዝነበሩ ንምክልኻል ሕጋዊ ስጉምቲ ከምዝወሰደት ኢያ ትገልጽ።
ስለምንታይ`ዩ እቲ ናይ ኣሜሪካ ተበግሶ ኣካታዒ ዝኾነ?
ናይ ዮሩሳሌም ማሕበራዊ ቦታ ኣብ ዓለም ሕመረት ናይቲ ኣብ መንጎ እስራኤልን-ፍልስጤምን ዘሎ ጎንጺ ኢዩ።
ናይ እስራኤል ልዑላውነት ዮሩሳሌም ብኣህጉራዊ ማሕበረ-ሰብ ተቐባልነት የብሉን፡ በመሰረት ናይ 1993 ናይ እስራአኤል-ፍልስጤማውያን ናይ ሰላም ስምምዕ፡ ኣብቲ ዝቕጽል ናይ ሰላም ዝርርብ ክውሰን ኢዮም ተሰማሚዕም ነይሮም።
ካብ 1967 ዓመተ ፈረንጂ ንድሓር ጥራይ እስራኤል ኣብ ምብራቕ ዮሩሳሌም ኣብ ደርዘናት ናይ ሰፈራ ቦታታት ንልዕሊ 200,000 ኣይሁዳውያን ዘዕቁብ ገዛዊቲ ዝሃነጸት።
እዚ ናይ እስራኤል ስጉምቲ ድማ ብኣህጉራዊ ሕግታት ከም ዘይሕጋዊ ዝውሰድ፡ ዋላ`ኳ እስራኤል ነቲ ውሳነ እንተተቓወመቶ።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 45 guests and no members online
- Details
- Written by ሓጎስ ብርሃነ ካብ ሆላንድ
- Published: 13 February 2018
ምርቓ ኣብ ማሕበራዊ ጉዳያት ‘ምበር ኣብ ፖለቲካስ ምቓረት የብሉን።
ማሕበራዊ ጉዳያት ሓደ ክፋል ምናልባት’ውን ዝዓዘዘ ካብ ዕለታዊ ህይወትና ዝሕዝ ክፍሊ’ዩ። ጥዕናና ባህልና ሃይማኖትና ከኣ ኣብ’ዚ ዓውዲ’ዚ ዮም ዝሕቆፉ። ኣብ ዝተፈላለዩ ሕብረተ-ሰባት ምስናቶም ድሕረ ባይታን ምዕባለን ዝኸይድ ወይ ዝግለጽ ገዛኢ ዝኾነ ኣወንታዊ ባህልታት ኣሎ። ንኣብነት ኣብ ኤርትራ ኣብ ኩለን ብሄራትን ብሄረ-ሰባትን ኤርትራ፡ ብዕድመ ንዝሸምገሉ፡ ብሕማም ንዝደኸሙ፡ ሓብሓቢ ስኢኖም ንዝዘኽተሙ ብሓሳብ፣ ብጉልበት፣ ብገንዘብ፣ ብዓይነት ከክንዲ ዝዓቕምኻ ምሕጋዝ ከም ንቡር ዝተወስደ ካብ ሃብታም ክብርታትና’ዩ። ንመራሕቲ ሃይማኖት፡ ብዕድመ ንዝዓብዩኻ፡ ንወለዲ ፍልጠት ማለት መማህራን ምኽሮም ክትሰምዕ፡ መንገዲ ቀዳምነት ንዓታቶም ከተሕልፍ፡ ተሲእካ ኮፍ ከትብሎም፡ ማይ ከተሕጽቦም ኮታ ክትእምዘዞም ዘደንቕ ዘይኮነ ልሙድ ተግባር’ዩ። ካብ’ዚ ኩሉ ኣወንታዊ ተግባራት ትረኽቦ መኽሰብ ድማ ምርቓ’ዩ። ምርቓ ኣብ ባህልናና ሃይማኖትናን ብዘለዎ ክቡር ቦታ ሕልናዊ ዕግበት ይበካ፡ ዝያዳ ጽቡቕ፡ ምስጉን ስራሕ ክትሰርሕ ድማ የተባብዓኻ። ክልተ መንእሰያት ብቃል ኪዳን ክጻመዱ እንከለው ብተመሳሳሊ መጻኢ ዕድሎም ስኒት ዘለዎ ማሕበራዊ ህይወት ክኾነሎም፡ ፈረይትን ጸገይትን ክኾኑ ብምምናይ ብቤተ-ሰብ ብመራሕቲ ሃይማኖት ይምረቑ …ወዘተ። እዚ ሓደ ካብ ክዕቀብ ዘለዎ ኣወንታዊ ባህላውን ማሕበራውን ክብርታትና’ዩ።
ምርቓ ኣብ ዓውዲ ፖለቲካን ብፖለቲካዊ ውድባት ክስረሓሉ ግን ልሙድ ኣይኮነን። ቦትኡ ኣይኮነን። ምቓረት ድማ የብሉን። ኣብ ባህላውን ማሕበራውን መዳያት ምርቓ ንጽቡቕ ተግባር ዝወሃብ ሞሳን፡ መግለጺ ሰናይ ትምኒት’ዩ። ፖለቲካዊ ውድባት፡ ብግልጺ ብሓልፍነት ብንቕሓት ክብልዎ ዘለዎም ግን ብኣንጻሩ’ዩ። ናይ ብሓቂ ህዝባውነት፣ ናይ ብሓቂ ደሞክራስያውነት፣ ናይ ብሓቂ ሕጋውነት ወኒኖም፡ ክብሪ፡ መሰልን ረብሓን ብዙሓትን ውጹዓት ማእከል ገይሮም፡ መሰረታዊ ፖለቲካዊ ለውጢ ከምጽኡ ዝቃለሱ ውድባት፡ ካብ ናይ እከለ ናተይ ዕላማ ወይ መደብ-ዕዮ ንህዝቢ ይጠቅም፡ ናይ እከለ ሃገራዊ ሰላም፣ ደሞክራሲ፣ ፍትሒ፣ ልምዓት ዘረጋግጽ ኣይኮነን። ብኣንጻሩ ንውሑዳት ዝጠቅም፡ ንብዙሓት ዘግልል ዘጋፍዕ፡ ንኲናትን ድኽነትን ዝዕድም ኣረኣእያ’ዩ። ትምክሕታዊ’ዩ። ጸቢብ’ዩ። ተበላጺ’ዩ ዝብል ሓይሊ ሓሳብ ዝሰረቱ፡ እሩም ደርባዊ ፍሕፍሕ ክካየድ ወይ ኣስተምሃሮ ክወሃብ’ዩ ትጽቢት ዝግበር። ክኾነልና ንምነ ወይ ክኸነልኩም ንምነ ዘይኮነ፡ ኣብ ዝሓዝካዮ ፖለቲካዊ ስነ-ሓሳባዊ ኣማራጺ፡ ዝሓንጸጽካዮ ስትራተጂ፡ ፖሊሲ፡ ግብራዊ መምርሒታትካን ባህሊ ስራሕካን ተኣማሚንካ፡ ከምዝን ከምዝን ክንገብር ኢና ስለዚ ህዝቢ ፖለቲካዊ መደብ-ዕዮና ኣንቢብካ ኣጽኒዕካ ሰዓበና ዝብል መልእኽቲ’ዩ ክመሓላለፍ ዘለዎ።
ነዚ ሓሳብ’ዚ ከልዕል መበገሲ ዝኾነኒ፡ ካብ ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት፡ ኣብ ጉባኤ ናይ ውድባት ዝተኸታተልክዎ፡ ፖለቲካዊ ትሕዝቶኡ ዝደኸመ ሓፈሻውነት ዝዓብለሎ ዝስማዕ ምምጉጓስ፡ ብልቢ ሰናይን ዓወትን ዘይተደሊ እናሃለኻ ዕውት ጉባኤ ክኾነልኩም ንምነ ዝብል፡ ናይ መብዛሕቲኦም ካብ ዓሰርተ መስመር ዘይበዝሕ ምርቓ ‘ምበር ፖለቲካዊ መግለጺ ናይ ሓደ ውድብ ኢልካ ክትወስዶ ዘየድፍ፡ አረ ዘሕፍር መልእኽቲ’ዩ። ኣብ ፖለቲካዊ ውድባት ጉባኤ ዝለዓለ መድረኽ ’ዩ። ሕጋውነት ዘይለበስካ እንተጸኒሕካ ሕጋውነት ትለብሰሉ፡ ሕጋውነት ለቢስካ ኣብ ዕላማታትና ንጽሩነት ይጎድለካ ብጣሕመሽመሽ ትኸይድ እንተጸኒሕካ ተስተኻኽለሉ፣ ዓቕሚ ዝሰኣኑ ወይ ስነ-ምግባር ዝጎደሎም፡ ከምኡ’ውን ሞትን ካልእ ምኽንያትን ንዝተፈልዩ ኣመራርሓ ትትከኣሉ፣ ኣብ ኣሰላልፋ ሓይልታት ፍሉይ ሚዛናት ተንብረሉ፡ ምስ መን ብስትራተጂካዊ ዕላማ ሓቢርካ ክትሰርሕ ከም ዘለካ፡ ምስ መን’ከ ብስልታዊ ግዝያዊ ዕላማ ክትዛማድ ከም ዘለካ ተነጽረሉ ዝዓበየ ሕጋዊ መድረኽ’ዩ።
ስለዚ ሓደ ፖለቲካዊ ውድብ ጉባኤ ንምግባር ክውስን እንከሎ፡ ነዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ዘይስገር ረቛሒታት ኣብ ጸብጻብ ዘእተወ ክኸውን ኣለዎ። ኣብ ጉባኤኡ ኣብ መኽፈቲ ተረኺቦም ናይ ደገፍ መግለጺ ክህቡ ዝዕደሙ ይኹኑ ብምሉእ ዝሳተፉ መሓዙት ፖለቲካዊ ውድባት ብተመሳሳሊ፡ ዝዕደምሉ ዘለው ምኽንያት ጸበል ጠዓሙልና ወይ መርቑልና ዘይኮነ፡ እቲ ጉባኤ ዝገብር ዘሎ ውድብ ንዘለውዎ ኣወንታዊ ጎኒ ብምትብባዕ፡ ንዘለውዎ ሕጽረታት ከኣ ንምእራም ዝሕግዞ ሓሳባት፡ ከምኡ’ውን ኣብዝን ኣብዝን ዝጸንሓኩም መርገጻት እንተደኣ ኣስተኻኺልኩም ብዝለዓለ ወይ ብዝተሓተ መሰማምዒ ነጥብታት ምሳኹም ሓቢርና ክንሰርሕ ድልዋት ኢና ዝብል ንጹር መልእኽቲ ዝመሓላለፈሉ’ዩ ክኸውን ዝግባእ።
ኣነ ብቐጥታን ብተዘዋዋርን ኣብ ዝተኸታትልክዎ ጉባኤ ናይ ብዙሓት ፖለቲካዊ ውድባትና ከም ዝተዓዘብክዎ ግን፡ እቲ ጉባኤ ዝገብር ዘሎ ውድብ ብዘይካ መሪሕነት ኣብ ምምራጽ፡ ኣብ ፖለቲካዊ መደብ-ዕዮ ሕገ-ህንጻኡ፣ ክኽተሎ ዘለዎ ስትራተጂን ስልትን፣ ካብ’ዚ ተበጊሱ ኣብ ኣሰላልፋ ሓይልታት ፈታዊ ጸላኢ ተወላዋሊ ወይ ማእከል ሰፋሪ ዝብል ዝተነጸረ ፖለቲካዊ ሚዛናት ዘንብረሉ ኮይኑ ኣይረኸብክዎን። ብመብዛሕቲአን ፖለቲካዊ ውድባት ዝቐርብ ናይ ደገፍ መግለጺ ድማ፡ ነቲ መድረኽ ዝምጥን ግዜ ወሲድካ ዝተደኽመሉን ረዚን ፖለቲካዊ መልእኽቲ ዝሓዘለን ዘይኮነ፡ ስለዝተዓደምካ ኣይመጻእካን ወይ ገለ ኣይበልካን ከይትበሃል ኢልካ ዝበሃል ንፖለቲካዊ መትከላዊ ዝምድናን ምትእስሳርን ዝጽውዕ ዘይኮነ፡ ማሕበራዊ ዝምድና ንምሕላው ዝመስል ሓፈሻዊ ዝኾነ ኣቀራርባ ዘለዎ መልእኽቲ ኮይኑ’የ ረኺበዮ።
ብናተይ ገምጋም መለለዪ ፖለቲካዊ ውድባት ፖለቲካዊ መትከላት’ዩ ክኸውን ዝግባእ። ዝምድና ክምስረት እንተኾይኑ’ውን ካብኡ ካብ’ቲ መትከላት ክብገስ ኣለዎ። ድሕነት ህዝብን ሃገርን ቅድሚ ኩሉ እናጨራሕካ፡ ንዕኡ ዘገልግል ፖለቲካዊ መርገጽን ግብራዊ ንጥፈታትን እንተዘይብልካ ግን ብላሽ’ዩ። ናብ ጉባኤ ዝቐርብ ናይ ደገፍ መግለጺታት ዕውት ጉባኤ ክኾነልኩም ንምነ፡ ኣብ ምንታይ ዝተሰረተ ከይተነጸረ ምሳኹም ሓቢርና ክንሰርሕ ድልዋት ምዃና ንገልጸልኩም ዝብል ንመሰረታዊ ደርባዊ ባህሪኻን ናይ’ቲ ውድብን ኣብ ግምት ዘየእተወ ሰናይ ድሌት፡ ከምኡ’ውን እቲ ጉባኤ ዝገበረ ውድብ ኣብ ፖለቲካዊ ውሳኔታቱን ደምዳሚ መግለጺኡን ጉባኤና ምስ ኩሎም መሓዙት ውድባት ሓቢሩ ክሰርሕ ወሲኑ ዝብል ሓፈሻዊ መልእኽቲ ምምሕልላፍ ዝተለምደ ኮይኑ ኣሎ። ኣብ ተግባር ግን የለን። ኣብ ተግባር ዘይትርጎመሉ ምኽንያት ድማ ናይ መትከል ንጹርነትን ልባዊ ድልውነትን ስለዘየለ’ዩ። እቲ ዓዳማይ ኮነ ተዓዳማይ ኣብ ፖለቲካዊ መዳያት ክበሃሃሉ ብልቢ ክደጋግፉ ኣሚኖም ዘይኮነ ቃልዓለማዊ ዓዳምን ተዓዳምን ኮይኖም ስለዝራኸቡ፡ ትሕዝቶ ናይ’ቲ መልእኽቲ ጸበል ጠዓሙልና ወይ መርቑልና ክመስል ባህሪያዊ’ዩ። ምርቓ ግን ኣብ ማሕበራዊ ጉዳያት ‘ምበር ኣብ ፖለቲካስ ምቓረት የብሉን’ሞ ፖለቲካዊ ውድባትና እንተዝእረማሉ ዝብል መልእኽቲ ንምምሕልላፍ ‘የ።
ሓጎስ ብርሃነ ካብ ሆላንድ
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 07-02-2018
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዓዲ ግራት ብውሕዱ 14 እሱራት ሞይቶም
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ኣብ ዓዲ ግራት ዝርከብ ቤት ማእሰርቲ ብምፍራሱ ብውሕዱ 14 እሱራት ከምዝሞቱን 35 ድማ ብኸቢድ ቆሲሎም ኣብ ሆስፒታል ተዓቝቦም ከምዘለዉን ዘ ሪፖርተር ኣረጋጊጹ።
ሓድ-ሓደ ከባቢታት ኣስመራ ፍታሕ ዝስተ ማይ ረኺቡ
ኣብ ኣስመራ ንኣስታት ሓደ ዓመት ኣጋጢሙ ዝጸንሐ ጸገም ዝስተ ማይ፣ ኣብ ሓደ ሓደ ከባቢታት ፍታሕ ከምዝተረኽቦ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብ ኣስመራ ኣረጋጊጾም።
እቲ ብመስመራት ሻምብቖ ነናብ ገዛ ዝኣቱ ዝነበረ ማይ፣ ካብ ዘቛርጽ ኣዋርሕ ድሕሪ ምቝጽሩ፣ ዝስተ ማይ ብቦጣት ንምብጻሕ ዝተኻየደ ፈተነታት’ውን ህዝቢ ከከላብት’ዩ ጸኒሑ።
እቲ ኣውራ ብማይ ተጸጊሙ ዝጸንሐ ከባቢታት ኣስመራ ብፍላይ ከባቢ መደሽቶ ኣኽርያ፣ ገዛ ከኒሻ፣ ገለ ክፋል ማይ ጭሆት፣ ድሕሪ ኣስታት ሓደ ዓመት ንመጀርያ እዋኑ ኣብዚ ዝሓለፈ ሰሙን ብሻምብቖታት ማይ ክረክብ ምኽኣሉ’ውን ተፈሊጡ።
'ኤርትራ ንተበግሶ ሰላም ቀ.ኣፍሪቃ ክድግፍ ኣለዋ'፣ ኬንያ
መንግስቲ ኤርትራ ናብ ኢጋድ ዳግም ቅድሚ ምጽንባሩ፣ ንተበግሶ ሰላም እቲ ዞባ ክድግፍ መንግስቲ ኬንያ ጸዊዑ።
መንግስቲ ኬንያ ነዚ ዝጸውዐ፣ ኣብ ኬንያ ዝርከብ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣቶ በየነ ርእሶም ካብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ዝተላእከ ደብዳበ ናብ ፕረዚደንት ምዋይ ኪባኪ ኣብ ዘብጽሓሉ እዋን’ዩ።
261 ስደተኛታት ሃገራት ኣፍሪቃ ካብ ምጥሓል ድሒኖም
ሓለዋ ገማግም ባሕሪ ኢጣልያ 261 ስደተኛታት ሃገራት ኣፍሪቃ ዝጸዓና ክልተ ጃልባ ካብ ምጥሓል ኣድሒኖም።
ሊብያ ሄራልድ ዝተባህለ ጋዜጣ ብዘቕረበቶ ጸብጻብ፣ እቶም ኣብ ክልተ ንእሽቱ ጃልቡ ዝነበሩ ስደተኛታት፣ ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ድሕሪ ምብጋሶም ሕእደጋ ከጋጥሞ ኣብ ዝጀመረሉ፣ ሒዞማ ብዝነበሩ ናይ ሳትላይት ቴሌፎን ኣብ ኢጣልያ ንዝርከብ ኤርትራዊ ብምድዋል ሓገዝ ከምዝሓተቱን እቲ ኤርትራዊ ናብ ሓለዋ ገማግም ባሕሪ ኢጣልያ ብዘመሕእላለፎ ቅልጡፍ ሓበሬታ’ዩ ክድሕኑ ክኢሎም።
መ.ኤርትራ ናይ መዘናግዒ ቪላታት ይሃንጽ
ኣብ ኤርትራ መነባብሮ ህዝቢ ካብ ዕለት ናብ ዕለት ባይታ እናዝሐ ኣብ ዝመጸሉ ዘሎ እዋን፣ ዕላምኡ ንጹር ዘይኮነ ኣብ ዳህላክ ዝህንጸ ዘሎ ውቁብ ናይ መዘናግዒ ቪላታት ናብ ምዝዛም ገጹ ከምዝተቓረበ ተገሊጹ።


text:
ቃለ-ሞሳ፡ ገዲም ስነ-ጥበብኛ መምህር ኣልኣሚን ዓብደልለጢፍ ማሕሙድ መምህር ኣልኣሚን ዓብደል ለጢፍ፡ ኣብ ኤርትራዊ ስነ ጥበብ፡ ሓደ ካብቶም ከፋቲ በሪ ተራ ዜነበሮምን ኣቦ ዛማን ግጥምን ተውለ ክልተ ኤርትራዊ ቋንቋታት እዩ ነይሩ።ኣብ ጒዕዝ ስነ-ጥበቡ ፈጥራውነቱ ከይደኸመ፡ ጣዕሚ ጐሮሩኡ ከይጐደለ፡ ክሳብ ዕለተ መስዋእቱ ዕዘዜ ስነ-ጥበባዊ ስርሓት ዜሃነጸ መምህር ኣልኣሚን፡ ብ12 ታሕሳስ፡ 1939 ካብ ኣቡኡ ዓብደል ለጢፍ ማሕሙድን ኣዲኡ ራየት እድሪስን ኣብ ጊንዳዕ ተወልደ። ኣቡኡ ኣብ ኣስመራ ሓኪም ስለዜ ነበረ ወዲ ክልተ ዓመት እንከሎ ኣብ ኣስመራ መጸ። ኣብ ኣስመራ ክሳብ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቱ ምስ ዚመ፡ ናይ ምምህርና ስልጠና ብምውሳድ፡ ብ1962 ኣብ ቤት ትምህርቲ ጃልያ መምህር ኰይኑ ተቈጽረ።
ብንእሽቶኡ፡ ዜንባለ ደርፊ ዜሓደሮ ኣልኣሚን፡ ኣብ ረብዓት ማለት – ያታዊ ጥርናፈ መንእሰያት ደርፍታት ወድ-ኣሚርን ካልኦትን ክደግም ጀመረ። ኣብ መወዳእታ 1950ታት ድማ ምስቲ ፍሉጥ ኣብ ምዕባለ ሙዙቃ ኢትዮጵያ ሉሉይ ተራ ዜተጻወተ፡ ኤርትራዊ ሙዙቀኛ ኣቦበከር ኣሸክሕ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብትግረን ትግርኛን ደርፍታት ክደግም ጀመረ። ኣልኣሚን ከም ነፍሱ ዜኸኣለ ደራፋይ ኣብ መድረኽ ዜተቐልቐለ፡ ካብ ኣዲስ ኣበባ ተመሊሱ ኣብ መወዳእታ 1962፡ ኣብ ማሕበር ትያትር ኣስመረ (ማትኣ) ምስ ተጸንበረ እዩ። ኣብ ማትኣ ከኣ መምህር ኣልኣሚን ኣብ ምዕባለ መናዊ ደርፊ ትግረ መራሒ ተራ ዜሓ ሰነ-ጥበብኛ ክኸውን በቕዐ። ስነ-ጥበባዊ ኣበርክቶኡ ግን ኣብ ትግረ ጥራሕ ዜተደረተ ኣይነበረን።
ብርቂ ስነ-ጠበባዊ መለለዩ መምህር ኣልኣሚን ከኣ ብትግረን ትግርኛን ዓቢ ደራፋይ ምዃኑ እዩ። ደርፍታቱ ስዉር ሃገራዊ መልእኽቲ ዜሓለ ብምንባሩ ስምዒት ብዘሓት መንእሰያት ቀሰቀሰ። ኣብ ማትኣ ኣንጻር ስስዐን ተበላጽነትን ክደርፍ ከሎ፣ “ሰብ ንኽብዱ ጥራይ ኣይኰነን ዜነብር ክሓስብ ኣለዎ ክግምት ክዜክር” እትብል ደርፉ ትዜከረና። ወላድ ከረን ወአስመራ ርኤኩማ ምን ገብእ እት ማይ ራ ሰላም ቦላ እግልዬ ፋጥና ዚህራ፣ ክብል ከሎ ድማ፣ ነታ ኣብ በረኻ ከርተት ትብል ዜነበረት ሰንድቕ ዕላማ ምዃኑ ሰማዕቱ ኣይሳሕትዎን። “ዓባይ ኣባ ሻውል ሎሚ ክደርፈላ – ከይፈረሰት ከላ ጨሪሳ ብዅላ ምስታ ንእስነት -እታ ዜዓበኹላ – ዓባይ ኣባ ሻውል ናይ ስልጣነ ጩራ፡ እናበለ ክደርፍ እንከሎ፡ ንቅርስን ዕቃበን፡ ምዕባለን ስልጣኔን ሓሲቡ ምዃኑ መን ይስሕቶ። ስነ-ጠበባዊ ፍርያት ማትኣ እናሓየለ ኣብ ዜኸደሉ እዋን፡ መምህር ኣልኣሚን ብኽልተኡ ቋንቋታት ኣዜዩ ጸላዊ ደርፍታት ምድራፍ ቀጸሎ።
ብፍላይ ከኣ፡ ንባንዴራ ኤረትራ ዜተገጠመት ጸብሒ ጾም፡ ደቂ ጐረቤትና መታን ከቃልሉ – ጸብሒ ጾም ይብሉኺ መኣዚ ይብሉ እዙ ግን ብኽያት እዩ ኣይትገደስሉ፣ ይብል እሞ፣ ብትግራይት ከኣ፣ ጸላም ታ እድንያ ምን በዲር ሰርና ጥዑም በሌዕ ወሰርና መሪር ሰርና ለብስ ድርዕቶ ወሰርና ሓሪር ሰርና ልትዕብ ወልትጀረስ ሓዙ ነቢር ሰርና እብ ግሳዩ በሌዕ ምን ኢጸቢር እም እዬ እብ ዙደቼ አዙም ለሓይስ ወነቢር። እናበለ እዩ ምረት መግዚእቲ ዜገለጸ። እዙ ብክልተአን ቋንቋታ እናበራረየ ዜደርፎ ዜነበረ ደርፍታት ኣብ ህዜቢ ልዑል ጽልዋ ስለዜ ሕደረ፡ ገዚእቲ ቀጻሊ ይጠማመትዎ ስለዜ ነበሩ ከም ካልኦት ኣባላት ማትኣ ብዘሕ ግዛ ተኣሲሩ እዩ። ይዅን እምበር፡ በዙ ከይተሰናኸለ፡ ደርፍታቱ ቀጸለ።
መምህር ኣልኣሚን ሃገራዊ ኣበርክቶኡ ኣብ ስነ-ጥበብ ጥራይ ዜተሓጽረ ኣይነበረን። ኣብ 1960ታት እብ ሓረካ፡ ድሕሪ ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ድማ ኣብ ተሓኤ ተወዲቡ፡ ሃገራዊ ግብኡ ኣብርኪቱ እዩ። ድሕሪ ማትኣ፡ ምስ ጒጅለ “ከዋኽብቲ መርሓባ” ብምጥርናፍ እቲ ካብ ነንሕድሕዱ ዜበላለጽ ፍቕራዊ፡ ማሕበራዊን ኣሃገራውን ደርፍታቱ ብልዑል ወኒ ቐጸሎ። ናይ ጸላእቲ ተጻብኦታት እናሓየለ ምስ ከደ፡ ኣብ መወዳእ 1974 ክስደድ ተገደደ። ኣብ ስደት እቲ ኣብ ኣስመራ ከም ልቡ ክደርፎ ይከኣለ ደርፍታቱ ናጻ ዀይኑ ቀጸሎ። መምህር ኣልኣሚን ዚራ ዛምታቱ ከይነጸፈ፡ ፈጠራ ግጥምታቱ ከይደኸመ፡ ስርሓቱ ነቲ ኣብ ስደት፡ ሜዳን ውሽጢ ጸላኢን ዜነበረ ህዜቢ የራኽብን ይጠምርን ነበረ።
ኣብ መፋርቕ 1980ታት ኣብ ጅዳ – ስዑዲ ዓረብ፡ ዜነበሩ ኤርትራውያን ስነ_ጥበበኛታት ከም ጸደይ ኤርትራዊ ስነ-ጠበብ ክግለጽ ዜኽእል፡ ዓቢ ባህላዊ ምንቅስቓስ ኣበጊሶም ነበሩ። ኣብዙ ኣልኣሚን፡ ሉሉይ ተራ ነበሮ። ኣብዙ እዋን እዙ ኣልኣሚን ከም በዓል ይማ፡ ጀልምታ ዜኣመሰላ ህቡባት ደርፍታቱ ብምድራፍ ዓቢ ተራ ተጻወተ። ምስ ኣብ ጅዳ ዜነበሩ ገዳይም ኤርትራውያን ስነ-ጠበበኛታት ከኣ ኣብ ኤርትራዊ ፈስቲቫል ቦሎንኛ 1987 ተሳተፈ። ኣብ 1988፡ ካብ ስዑድያ ናብ ኣሜሪካ ኣምርሐ።
ምስ ኤርትራዊ ማሕበረ-ኮማትን ህዜባዊ ግንባርን ብምትሕብባር ድማ፡ ዜተፈላለየ ምርኢታት እናካየደ ህዜቢ ኣብ ምንቃሕን ምውዳብን ልዑል ተራኡ ኣበርከተ። ክሳብ ዕለተ ናጽነት ድማ ኣብ ኣሜሪካ ብምጽናሕ፡ ኣብ 1994 ጥቕሊሉ ናብ ሃገሩ ተመልሰ። ብ1996፡ ኣብ ጉጅለ ባህሊ “ሓደ ባህግና” ብምስታፍ ምስ ካልኦት በሃራት ብጾቱ፡ ኣብ ዜተፈላለየ ክፈለ-ዓለማት ዑደት ብምግባር ንባህላዊ ትንሳእ ኤርትራ ብብቕዓትን ተወፋየነትን ኣበርከተ። ኣብ 1998፡ ኣብ ባህላዊ ጉዳያት ህግደፍ ከቲቱ፡ ብሞያኡ ኣንጻር ወራር ወያነ መከተ። ኣብቲ እዋን እቲ ጥራይ ኣስታት 10 ሃገራዊ ደርፍታት ደረፈ።
ብፍላይ፡ እታ ንግፍዒ ወያነ ኣብ ልዕሊ ዜተሰጉ ኤርትራውያን እትገልጽ፡ “ላም ቀርና ኣይከብዳን” እትብል፡ ከምኡ ‘ውን እታ፣ ሎሚ ከም ትማሚ ሃገር ሰብ ኣለዋ ኣባይ ዜከላኸል ክብራ ዜሕልዋ ንሃገር ምስያፍ ባጃ ማሕላ ርስቲ ያታና ይዅን ዜወራርስ ሃብቲ፣ ጽቦራ ክም ጥብ እምኩም ጽቦራ ታመት ህሌት ኣምዕሉ እት ስሩጊት ለጆራ ዜብላ ደርፍታቱ ንመኸተ ዜህቢ ዜደርዓ፡ ነበርቲ ዀይነን ኣብ ልብታትና ዜሰፈራ ደርፍታት እየን። መምህር ኣልኣሚን ብብቕዓት፡ ብኽልተ ኤርትራዊ ቋንቋታት – ትግራይትን ትግርኛን ኣዜዩ ብዘሕ ደርፍታት ዜደረፈ፡ ንውሉድ ወለዶ ዜሰጋገር፡ ቅርሲ ዜገደፈ ዓቢ ኤርትራዊ ስነ-ጥበበኛ እዩ።
መምህር ኣልኣሚን ኣብዙ ይሓጺር ዕድመኡ ዓቢ ቁም-ነገር ስለዜ ገበረ፡ ሓድጉ ነባሪ እዩ። ደርፍታቱ ካብ ውሉድ ናብ ወለዶ እናተከረን እናተየመን ዜነብር ሃገራዊ ሓወልቲ እዩ፡ ብሂወት ከሎ፡ እቲ ዜፈተዎ ህዜቡ፡ ፍቕሩ ለጊሱሉ እዩ። ሎሚ፡ ክነፋንዎ ከለና ድማ፡ ብጓሂ ይኰነስ፡ ደደርፍታቱ ብውሽጥና እናየምና ክነፋንዎ ምሕረሉን ምሕረልናን ምዃኑ ናይ ኣጋጣሚ ኣይኰነን። ባህላዊ ጉዳያት ህግደፍ ብመስዋእቲ ገዲም ስነ-ጠበበኛ መምህር ኣልኣሚን ዓብደልለጢፍ መሪር ሓን እናተሰምዖ ንስድራ ቤቱን ፈተውቱን ጽንዓት ይሃብኩም ይብል። ዓወት ንሓፋሽ! ልኣለማዊ ዜኽሪ ንስውኣትና 8 ነሓሰ 2017 – ኣስመራ ብስነጥበባዊ መሓመድ ስዒድ ዑስማን ዜቐረበ


text:
ዑደት እስማዒል ዑመር ጊሌ ርክብ ኢትዮ-ጁቡቲ ናብ ዝለዓለ ብርኪ ዘሰጋግር እዩ…
መቐለ መጋቢት 10/2009(ድወት) ፕረዝደንት ጁቡቲ እስማዒል ዑመር ጊሌ ኣብ ኢትዮጵያ ዘካየድዎ ዑደት ስራሕ ርክብ ኽልቲኤን ሃገራት ናብ ዝለዓለ ብርኪ ዘሰጋግር ክብሉ ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ዶክተር ወርቅነህ ገበየሁ ገሊፆም።
ኣብ ኢትዮጵያ ዕላዊ ዑደት ስራሕ ሰለስተ መዓልትታት ከካይዱ ዝቐነዩ ፕረዝደንት ጁቡቲ እስማዒል ዑመር ጊሌ ትማሊ ናብ ሃገሮም ተመሊሶም።
ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ዶክተር ወርቅነህ ገበየሁ ከምዝገለፅዎ ዑደት ፕረዝደንት ጁቡቲ እስማዒል ዑሙር ጊሌ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ቑጠባ፣ ማሕበራዊን ፖለቲካዊን ዓውድታት እናተጠናኸረ ዝኸይድ ዘሎ ርክብ ኢትዮ-ጁቡቲ ናብ ዝለዓለ ብርኪ ንምስግጋር ልዑል ግዘ ዘለዎ እዩ።
ንዘመናት ዝፀንሓ ርክብ ኽልቲኤን ሃገራት ሐዚ’ውን ተጠናኺሩ ምቕፃሉ ጥንካርኡ ዘርኢ’ዩ ዝበሉ ዶክተር ወርቅነህ ምትእስሳር ኽልቲኤን ሃገራት ረብሓ ህዝብን ሃገርን ዘተኣሳሰረ ምዃኑ ድማ ገሊፆም።
ርክብ ኽልቲኤን ሃገራት ኣብዚ ብርኪ ክበፅሕ ፕረዝደንት ጁቡቲ እስማዒል ዑመር ጊሌ ዘበርከትዎ ግደ ልዑል ምዃኑ ድማ ዶክተር ወርቅነህ ገሊፆም።
ልዕሊ 90ሚኢታዊ ኣታዊን ወፃኢን ምህርቲ ኢትዮጵያ ብወደብ ጁቡቲ ዝካየድ እንትኸውን እዚ ድማ ምሕዝነታዊ ርክብ እተን ሃገራት ዘርኢ እዩ።
ኢትዮጵያ ምስ ጁቡቲ ጥራሕ እንተይኮነስ ምስ ኻልኦት ሃገራት ቐርኒ ኣፍሪካ ዘለዋ ርክብ ንምጥንኻር ልዑል ድልየት ከምዘለዋ ድማ እቶም ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣመልኪቶም።
በዚ ድማ ኢትዮጵያ ንውህደትን ምትእስሳርን ኣፍሪካን ዓለምን ልዑል ግደ ትፍፅም ከምዘላ ግልፂ ጌሮም።


text:
ሳዋ እንታይ ኣፍረየት? (ሳልሳይ ክፋል)
ሳዋን ጠንቅታት ሳዋን -
ብኹሉ መዳያት ሕብረተሰብ ኣብ ቁጠባ ይኹን ኣብ ማሕበራዉን ስነ-ኣእምራዉን መዳያት ሳዕቤን ሳዋ ብዓይንና ንርእዮ ብእዝንና ንሰምዖ መብዛሕትና ዉን ብተመክሮ ንፈልጦ ስለዝኾነ፣ ዉጥን ሳዋ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዘውረዶ ኣደራዕ ኣዘንቲኻን ጺሒፍካን ዝዉዳእ እኳ እንተ ዘይኮነ፣ ገለ ካብ ሳዕቤናት ሳዋ ኣሕጽር ኣቢለ ወስ ከብል ክፍትን ኢየ።
ዕላል፣-
"ሓደ ኣባል ጉዱድ ዕስክርና ካብ ኣስመራ ናብ ከረን ብኣውቶቡስ እንዳ ተጓዕዘ እንከሎ፣ ኣብ ብሎኮ ከረን ማለት ዓዲ ኣበይቶ ደው ኣቢሎም መንቀሳቀሲ ርእዮም ከይኣክል ካብኣውቶቡስ ኣውሪዶም ፣ኣበይ ጸኒሕካ ናበይ ኢኻ ትኸይድ ዘሎኻ ፣ ስለምንታይ ብዝብሉ ዘይምኽኑይ ሕቶታት የዋጥርዎ። ንስኻ ትብል እቲ ዝኸዶ ዘሎ ምስጢራዊ …ወርቂ ዝሕፈሶ ቦታ ይኸዉን እምበር ማዕረ ክንድ’ዚ ምፍርራሕን ምፍታሽን ዳኣ ኣብ ምንትምንታይ? ብዝኾነ ድሕሪ ቡዙሕ ምፍርራሕን ምክልባትን ተገላጊሉ ናብ ኣውቶቡስ ተመሊሱ ኣብመንበሩ ኮፍ ምስበለ፣ የማን ጸጋም ቁሊሕ ቁሊሕ ኢሉ ፣ ምስወደአ ነቶም ኣብ ጥቕኡ ዝነበሩ ብዕድመ ዕብይ ዝበሉ ኣቦ "ኣቦ ግዝኣት ቱርኪ እዩ መሪርና እኮ !” ክብል ምረቱ ገለጸሎም"። እቶም ሰብኣይ ካኣ ግልብጥ ኢሎም "ኣንታ ቆልዓ ዘይትፈልጦ እስከ ኣይትዛረብ፣ ዎሪድዎ ቱርኪ መንቀሳቀሲ'ዶ ይሓትት ነይሩ'ዩ" ኢሎም ግዝኣት ጉጅለ ህግደፍ ካብ ግዝኣት ቱርኪ ከም ዝገድድ ደርጉሑሉ" ይብለኩም።
ኣብዛ ሕጊ ኣልቦነትን ሽፍትነትን ዝነገሳ ብጉጅለ ህግደፍ እትውነን ዘላ ሃገር፣ ዋላ ዉን እቲ ንሃገር ዘገልግል ዘሎ እንዳመሰሎ፣ ዋርድያ ስልጣኖም ክኸውን ተገዲዱ ዘሎ ውጹዕ ዜጋ፣ በቶም ከምኡ ኣብ ሳዋ ዝተዓለሙ፣ ብMP ዝፍለጡ ኣረሜናውያን ኣተገበርቲ ትእዛዝ ናይ ጉጅለ ህግደፍ፣ ኣብ ኬላታት መዘናግዒ ቦታታት ምስ ኣሕዋቱን ፈተውቱን ኣብ ዝእከበሉ ግዜን ኣጋጣሚታትን፣ ተጸጋዕ መደናገሪ ኮብላሊ ሓሳዊ እዚ ወረቐት ኣይናትካንዩ ስናዕ’ዩን ካልእን እንዳበሉ ኢዮም ዘፈራርሑዎን ዘጋፍዑዎን።
ምስኪን መንእሰይ ሳዋ፣ ነተን ዝተዋህበን ዉሑዳት ናይ ዕረፍቲ መዓልታት ኣብ ክንዲ ምስቶም ንነዊሕ ግዜ ዝተፈልዮም ወለዱ ኣሕዋቱን ኣሓቱን፣ ናይ ሩሑቅን ቀረባን ኣዕሩኽቱን ኣዝማዱን ዘሕልፈን፣ ክሳብ ክጻረ ኢዩ ተባሂሉ ኣብ እስሩቤት ከምዘሕልፈን ዝግበረሉ እዋናት ዉን ኣሎ’ኮ።ክዛወር ተሸቅሪሩ ኣብ ገዝኡ ኮፍ እንተበለ ውን ካብ ሃንደበታዊ ስክፍታ ግፋን ወረ ግፋን ኣየምልጥን'ዩ። ስለምንታይ ግን ከምዚ ይኸውን? ስለምንታይ ኢዮም ኣባላት ጉዱድ ዕስክርና እዚ ኩሉ ኣደራዕ እናሕለፉ ብሓባር ሆጭ ኢሎም ዘይእድሙ? እቲ ኣሲሩ ሒዝዎም ዘሎ ሰንሰለት ኣብ ሓንጎሎም ድዩ ዋላስ ኣብ ኣካሎም'ዩ ዘሎ?ብዛዕባ ጉቡኡ እንበር ብዛዕባ መሰሉን ስለዘይፈልጥ ዶኾን ይኸውን?
ብዛዕባ “ጉቡኡ ጥራይ ኣፍልጡኡ ኣብታ “ ጉቡእካ ግበር” ትብል ሓረግ ጥራይ ተሓጺሩ ነቲ ኩሉ ዘጋጥሞ ዘይጽወር በደላት ክጻወር ንኹሉ ከም ቅቡል ክወስዶ ስለ ዝተማህረ'ዶ፣ ብበትሪ ሓጺን ርዒዱ ስለዝረዓመ? ስለምንታይ'ዩ ውዱብ ወተሃደራዊ እምቢታ ዘይረአ? እቲ ጸገም እንታይ’ዩ?
ኣብዚ ናይ ሎሚ ጽሑፈይ እቲ ጸገም ኣበይ ከምዘሎ ብሓባር ክንሪኦ እስከ ንፈትን።ንኺድ በሉ...ብዛዕባ ገለገለ ዘይሃሰሱ ስምብራት ሕጽበተ ኣእምሮ ኤርትራውያን ከዕልለኩም ፦
ሓደ እዋን’ዩ ሓደ ኣብ ኣገልጋሊ ጉጅለ ህግደፍ ዝነበረ ሰብ ካብ ዘጋጠሞ'ዩ፣ ዝነበሮ ቦታ ኣብ ዓሰብ ኮይኑ፣ ካብ ዓሰብ ኣብ ክልተ ዓመቱ ዝረኸበን ናይ ዕረፍቲ መዓልታት ወሲዱ፣ ናብ ኣስመራ ድሕሪ ምምጹኡ ስድራቤቱ ረኺቡ፣ ካብኡ ንነዊሕ ግዜ ዘይረኸቦ ንጉጅለ ህግደፍ ከገልግል ዝተገደደ ኣብ ተሰነይ ዝነበረ ሓዉ ንኽረክብ ስለዝደለየ፣ ካብ ኣስመራ ተበጊሱ ናብ ተሰነይ እንዳ ተጋዕዘ፣ እታ ዝጓዓዘላ ዝነበረ ኣውቶቡስ፣ ኣብ ኣቁርደት ምስ በጸሐት፣ ኣብ ሓደ ኬላ፣ ንስግረዶብ ሓሲብካ ኢኻ ናብዚ ከባቢ መጺእካ፣ ንሱዳን ክትሃድም ስለ ዝሓሰብካ'ዩ ተባሂሉ፣ ብዘይ ጭብጢ ብጥርጣረ ጥራይ ንሰለስተ ዓመታት ኣብ እስርቤት ከምዝዳጎን ተገብረ። ተኣሲሩ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ስራሕ ጥንቆላ ዝተዋደሩ ክመስሉ ርግጸኛታት ኮይኖም፣ "ትሓስቦ ንፈልጦ ኢና፣ ጥራይ መን ኢዩ ከስግረካ ሓሲቡ ተላፋለፍ"፣ ስለምንታይ ኢኻ ክትከድዕ ወሲንካ እናበሉ፥ ብሕቶ ኣጨኒቖም ብበትሪ ደሲቖም፣ ከይፈተወ ኣብ ዘይሓሶቦን ኣብ ዘይወዓሎን ጉዳይ፣ "እወ ስግረ ዶብ ሓሲበ" ኢሉ ክሳዕ ዝኣምን ቀጥቂጦም ንሰለስተ ዓመት ኣብ ጉድጓድ ዳጊኖም ነብሰ ምትእምማን ስጋዕ ዘጥፍእ ኣብ ሓንጎሉ ሰፊሮም ኣለዉ።
ዝኸበርኩም ፍትሓውያን ሕስብ እሞ ኣብልዎ፣ ናይቲ ሰብ ጌጋስ እንታይ ኢዩ? ብፍላይ እዞም ኣብ ሙዕቡል ዓለም ትቅመጡ ሰባት፣ ሓደ ዜጋ እንትርፎ እሺ ኢሉ ምሸፋቱ ምግልጋሉ ካልእ ምንም ገበን ዘይብሉ ክነሱ፣ ኣብ ጉዕዞ ናይ መገሻ፣ ስግረ ዶብ ሓሲብካ ፣ ተባሂሉ ክእሰርን ክጭፍጭፍን ሕስብ እሞ ኣብልዎ ዝገርም ኢዩ። ኣብ ውሽጢ እታ የገልግላ ኣሎኹ (ይጠቅማ ኣሎኹ) ኢሉ ዝሓስበላ ዝነበረት ሃገሩ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ስለ ዝተንቀሳቀሰ ጥራይ ንሰለስተ ዓመታት ከምገበነኛ ተቆጺሩ ተኣሲሩሩን ተደኪሩን። ድሕሪ ተሃድሶ ( ማእሰርትን መግረፍትን ምሕዳስ’ዩ ብቋንቋ ጉጅለ ህግደፍ ) መንፈሱ ሴሮም ኣሰናቢዶም ፣ድሕሪ ሕጂ ኣይደግምን’ዩ ፈጊዱ ኢዩ ዝብል ግምት ወሲዶም ካብ እሱርቤት ኣሰናቢቶም ናብ ኣሃዱኡ ኣረኪቦሞ።
እዚ ሰብ ግን ብድሕሪኡ ከም ቀደሙ ንሃገር የገልግል ኣለኹ ኢሉ ክሓስብስ ይኽእል’ዶ? ናይ መጀመርያ ከይኣክል ብድሕሪኡ'ኸ ንካልኣይ ክደናገር ይኽእል’ዶ? ተገዲዱ ንምልኪ ዘገልገሎ ከይኣክል ዱላን እስርቤትን ተወሲኽዎስ፣ መግዝእቲ ከቢድዎ ራሕሪሕዎም ኣብ ዝሓለፈ ቅሩብ ዓመታት ሃዲሙ ስግረዶብ ተሳጊሩ ኣብ ኤውሮጳ በጺሑ ኣሎ።
መብዛሕቱኡ ካብቲ ብጉልባብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ንእስነቱ ዝተመንዘዐ፣ ናብ ስግረዶብ ዘምረሐ መንእሰይ ተመሳሳሊ ስቅያት’ኳ ኣሕሊፉ እንተኾነ፣ ናይዚ ዘዕልለኩም ዘለኹ ሰብ ግን ሓሲብካ ተባሂሉ፣ ኣብ ሓንጎል ሰብ ዘሎ ዘንብቡ ክመስሉ፣ ሰለስተ ዓመት ብዘይፍርዲ ዳጕኖም ብዘይ ወዓሎ ስጋዕ ዝለፋለፍ ምቕጥቃጥ ግን፣ ብዓይኒ ህግደፋውያን፣ መንእሰይ ኤርትራ ማለት ንዐኦም ከገልግል ከም ዝተሰርሐ ንብረት ስለ ዝጥምትዎን ዝሓስብዎን ጥራይ ኢዩ ክኸዉን ዝኽእል።
ኮይኑ ግን ካብቲ ኩፉእ ዝገብሩኻ ኩፉእ ዝምህሩኻ ዝተባህለ ውን ብዘይ ምኽንያት ኣይኮነን፣ እዚ ሰብ ብዘይ ወዓሎ ምእሳሩን ምቕጥቃጡን ከይኣክል፣ መንፈሱ ስለዝተሰብረ፣ ስጋዕ ሕጂ ኣብ ቓልሲ ኣንጻሮም ክጽንበር ኣይተብዐን።
ካብቲ ዝገርም ዘጋጠሞ የዕሊልኒ ስለ ዝፈልጥ፣ እዚ ሰብ ወጽዓ ህዝቢ ኤርትራ ብግቡእ ዝፈልጥ ዘለሊ ሰብ ኢዩ ኢለ ስለ ዝሓሰብኩ፣ ወጽዑኡ ዝፈልጥ ሰብ’ዩ ኢለ ኣብግምት ስለ ዘእተኽዎ ፣ንመሰሉን መሰል ዉጹዕ ህዝቡን ደው ክብል ክቃለስ ከተባብዖ ኣብ ዝፈተንኩሉ ግዜ ዝሃበኒ መልሲ ከየሰንበደኒ ኣይተረፈን።
ኣብዚ ስዊዘርላንድ ብደለይቲ ፍትሒ ዝግበር ኣኼባ ክሳተፍ ምስ ዓደምኩዎ፣ "ትም በል ንስኹምስ ትም ኢልኩም ኢኹም” ሰብ ንሃገሩ ከገልግል ኣለዎ፥ህግደፍ ገጥ ኣቢሉ እዩ ሒዝዋ ዘሎ ነዛ ሃገር፣ እንተ ዘይንእሰርን ዘይንቅጻዕን ከም ድላይና ምተንቃሰቀስና፣ ብዙሓት ካኣ በዚ ምኽንያት ንስግረዶብ ሙቹእ ኣጋጣሚታት ምረኸቡ፣ ኣነ ዝተኣሰርኩ ምእሳርን ምግፋፍን ከምዘሎ ከምዛ ዘይፈልጥ ንሓወይ ክሪኢ ባዕለይ ንተሰነይ ብምጉዓዘይ ኢዩ" ክብል ነቲ ኣብ ልዕሊኡ ዝወረደ ግህሰት ከመኽንየሉ ፈተነ። ዝሃደምኩ ካኣ ነብሰይ ፈትየ እንበር ገለገለ ምሳይ ዝነበሩ እኮ ክሳዕ ሎም ኣብኡ ኣለዉ። ንመን ኢኹም ብሓሶት ከተታልሉዎን ክትሰብኩዎን ትሓስቡ"፣ ክብል መለሰለይ።
ነብሰይ ፈትየ ዝበሎስ ሓቁ ኢዩ።ነብስኻ ምፍታው ንቡር ኢዩ፣ኩልና ነብስና ስለንፈቱ ክንግዛእ ስለ ዘይንደሊ እንዲና እቲ ዓዲ ገዲፍናዮ ወጺኢና ዘለና፣ ዘይንቡር ግና ነቶም ሰኣን ዓቅምን ኣጋጣምን ገና ብትሑት ደሞዝን ብኣስገዳድን ዝግዙኡ ዘለዉ ነብሶም ዘይፈትዉ ኢልካ ምሕሳቦም እዩ። ዘይንቡር ግና ንዱላን ምሕዩርን ከምቁቡል ምሕሳብ ኢዩ። እቲ ዘይንቡር ግና እቶም ኣብ ገዛእ ሃገሮም ከም ካልኣይ ዜጋ ዝቁጸሩ ሰኣን ዓቅምን ኣጋጣምን እምበር፣ ነታ ዝሃደምካላ ሃገር ክገድፉዋ ነብሶም ሓራ ከዉጹኡ ከምዘይጸሉኡ ርዱእ ነገር ኢዩ።ከመይ’ሲ ዕድሙኡ ሙሉእ ኣብ ባርነትን ራዕድን ሹቕረራን ከባኽን ዝመርጽ ሰብ የለን።
ህግደፍ ርእስኻ እንተ ተኻሪዎ ግን ብቐሊል ኣይልቅቕ ኢዩ። ፓፓጋሎ ኮይኖም ዝተረፉ ንሃገር የገልግሉ ኣለዉ ኢሎም ፕሮጋንዳ ህግደፍ ዝደግሙ ከምዚ ዓርከይ ኣለው።ንሕና ሰብ ኣብ ቓልሲ ብርዲኢትን ንቅሓትን ብድልየቱ ወሲኑ ክሳተፍ እምበር፣ ኣታሊልናን ኣቀባጢርናን ነምጸኦ ኣካል የልቦን።መን ንመን ኢዩ እሞ ክልምኖ?መን ንመን ከቀባጥረሉ? መን'ዶ ኣቀባጢሩልናን ለሚኑናን ኢዩ? ንመሰልካን መሰል ዉጹዕ ህዝብኻን ግደኻ ከተበርክት ርዲኢት እንበር ልማኖን ቅብጥሮትን ኣየድልድን ኢዩ።የግዳስ ብኣስገዳድ ምቅላስ ዝለመደ፣ ብግበር ኣይትግበር ትእዛዝ ዝደንዘዘ፣ ብስነ ኣእምራዊ ኲናት ዝተኣስረ ኣእምሮ ብዘይካ ተገዲዱን ተኣዚዙን፣ ብርድኢት ወሲኑ ኣብ ቁዱስ ዕላማ ክጽንበር ከቢድ ኢዩ።ንሕና ግን ጻህያይ ኣተሓሳስባ ጉጅለ ህግደፍ ካብ ነብሲ ወከፍ ርእሲ ኤርትራዊ ተጻህዩ ስጋዕ ዝጓሓፍ ጻዕርና ክቅጽል እዩ።
ሓርነትና ናይግድን’ዩ።
ራብዓይ ክፋል ይቅጽል
ኣማኑኤል ስዮም


text:
ኣልጀሪያ ቑጠበኣ ክተነቓቕሕ ተዳልያ…
መቐለ ጥቅምቲ 09/2010(ድወት) መንግስቲ ኣልጀሪያ ኣብታ ሃገር ርኡይ ቑጠባዊ ለውጢ ንምምዝጋብ 40ቢልዮን ዶላር ንምምዳብ ከምዝወሰነ ኣፍሊጡ።
ቐዳማይ ሚኒስቴር ኣልጀሪያ ኣሕመድ ኦያህያ መንግስቲ እታ ሃገር ኣብ 2018 ክምድቦ ዝሓሰበ 40ቢልዮን ዶላር ካብ 2017 ብዓሰርተ ቢልዮን ከምዝበልፅ ገሊፆም።
እቶም ቐዳማይ ሚኒስቴር ኣብ መኽፈቲ መደረ ፎረም ሰራሕተኛታት ኣልጀሪያ ከምዝበልዎ እዚ በጀት ዓውደ ሕርሻ ሓዊሱ ፍርያታት ውሽጢ ዓዲ ንምትብባዕ ዝዓለመ እዩ።
ብተወሳኺ እውን መንግስቲ እታ ሃገር ኣብ ዓበይቲ ኢንቨስትመንታት ፈንድ ከምዝገብርን ንኹሎም ዓይነታት ኢንቨስትመንት ብትሑት ወለድ ልቓሕ ከምዝህብን ገሊፆም።
እዚ ከምዚ እናሃለወ መንግስቲ እታ ሃገር ካብ ወፃኢ ዘእትዎም ፍርያታት መጠኖም ብምንካይ ዕዳጋ ውሽጢ ዓዲ ንምዕባይ ከምዝዓለመ ሓቢሩ።
ኢንቨስተራት እታ ዓዲ እውን ብወገኖም ኣብ ዓውዲ ሕርሻን ማኒፋክቸሪንግን እታ ሃገር ኢንቨስት ብምግባር ኣስተዋፀኦኦም ከበርክቱ ከምዝግባእ ኣተሓሳሲቦም።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ብፍላይ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ብሓይልታት ጸጥታ ዝፍጸም ዘሎ ቕትለት ደው ክብል መጸዋዕታ ዘቕረቡ ፖለቲካዊ ተቓወምቲ ኢትዮጵያ፡ ዘላቒ ፍታሕ ብሃገራዊ ስምምዕን መሰጋገሪ መንግስትን`ምበር ብኣዋጅ ህጹጽ እዋን ኣይመጽእን`ዩ ኢሎም።
ብኻልእ ወገን ኣብ ዝበዝሓ ከተማታት ኦሮሚያን ኣብ ዙርያ ኣዲስ ኣበባን ዝርከባ ኣብያተ-ንግዲ፡ ንኣዋጅ ህጹጽ እዋን ንምቅዋም ከምዝተዓጸዋ ኣጃንስ ፍራንስ ፕረስ ብስእሊ ኣደጊፉ ጸብጺቡ`ሎ።
ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረቦም ነበርቲ ሻሸመኔ፡ መኢሶንን ነጆን ድማ፡ ኣብያተ-ንግዲ ዕጽዋት ምዃኖምን ብሓይልታት ጸጥታ ንክኽፈቱ ከምዝግደዱን ተዛሪቦም ኣለዉ።
ንህጹጽ ኣዋጅ እዋን ሓደጋ ንምትግባር ዝቖመ ኮማንድ ፖስት፡ ዕላምኡ ኣብ`ታ ሃገር ንዝተፈጥረ ዘይምርግጋእን ህውከትን ደው ኣቢሉ ናብ ዝነበሮ ንምምላስ`ዩ ይብል።
መሰጋገሪ መንግስቲ ንኽምስረት ዝቐርቡ ዘለዉ ሕቶታት ብዝምልከት፡ ኣብ ስልጣን ዘሎ መንግስቲ ብድልየት ህዝቢ ዝተመርጸ ስለዝኾነ፡ ከምኡ ዝበለ ሕቶ ተቐባልነት ከምዘይብሉ ምፍላጡ ይዝከር።
ብኻልእ ዜና፡ ትማሊ ኣብ ዞባ-ጉራጌ ከተማ ወልቂጤ፡ ስራሕ ጠጠው ናይ ምባል ኣድማን ካብ ገዛኻ ናይ ዘይምውጻእ ኣድማን ከምዝነበረ ነበርቲ ንቪኦኤ ሓቢሮም። ሕቶ ልምዓት ብምልዓሎም ብዝተፈጥረ ህውከት ንምትዕራቕ ብዓበይቲ ዓዲ ዝተመዘዙ መንእሰያት፡ ዝእሰሩን ዝስደዱን ኮይኖም ይብሉ እቶም ነበርቲ።
ብዛዕባ ፓርላማ ኢትዮጵያ ዝተኸተሎ ኣገባብ ኣጸዳድቓ ህጹጽ ኣዋጅ ርእይትኦም ዝሃቡ ክልተ ሰብ-ሞያ ሕጊ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፡ ነቲ ዝተገብረ ናይ ቁጽሪ ጌጋ ኣሪሙ ከቕርቦ ዝግባእ ባዕሉ እቲ ፓርላማ`ምበር፡ ሓደ ሓላፊ ኮምንኬሽን`የ ዝብል ወልቀሰብ ኣብ ቤት-ጽሕፈቱ ኮፍ ኢሉ ቁጽሪ ድምጺ ፓርላም ከተዓራሪ ኣይክእልን`ዩ፡ ስለዚ እቲ ኣዋጅ ሕጋውነት የብሉን ኢሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል፡


text:
ኣብዚ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ታሪኽ ኤርትራ: ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቒ ነዛ ከቢድ ዋጋ ዝተኸፍላ ሃገር ብዘይ ቅዋምን ህዝባዊ-ምርጫን ባይቶን፡ ምስ ውሑዳት ተማእዘዝቱ ዝተፈላለዩ ውዲታት እንዳተጠቕመ ቐስ-ብቐስ ዲክታተርያዊ ስርዓት ኣማዕቢሉ፡ ሃገርና ከም ብሕታዊት ጥሪቱ እንዳ ኣማሐደረ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ከኣ ናብ ርእይዎ ዘይፈልጥ ሕሱም ናይ ራዕዲ መነባብሮ ጅሆ ሒዙዎ ይርከብ።
ድሕሪ’ቲ ኣብ ሃገርን ህዝብን ከቢድ ኣሉታዊ ስምብራት ዝገደፈ፡ ነዊሕን መሪርን ዕጥቃዊ ቃልሲ ንናጽነትን ፍትሕን፡ ህዝቢ ኤርትራ ገና ቁስሉ ከይሓወየን ንተንኮላት ዲክታተር ኢሳይስ ኣፈወርቒ ከየስተባሃለሎምን እንከሎን፡ መርኣያ ትምክሕታዊ ብህርያቱ፡ እቶም ብኣጋ ብሕግን ልቦናን ክእለዩ ዝኽእሉ ዝነበሩ ጉዳያት ኣሳቢቡ፡ ምስ ኩለን ጎረባብቲ ሃገራት ውግኣት ኣካይዱ፡ እዚ ከኣ፡ ሓልዮት ሃገርን ህዝቢን ከምዘይብሉ ዘርኣየ ፍጻሜ እዩ፡ ብፍላይ ግን እቲ ምስ ኢትዮጵያ ዝተኻየደ ደማዊ-ውግእን ኣብ ኣተኣላልይኡ ኣቶ ኢሳይስ ኣፈወርቒ ዘርኣዮ ዘይሓልፍነታዊ ኣመራርሓን፡ ሃገርን ህዝብን ኣብ ዝዓሞቐ ጥፋት ናይ ኣሽሐት ደቒ-ህዝቢ ሂወትን ንዋትን ሞራላዊ ዕንወትን ኣኸቲሉ እዩ።
ዲክታተር ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ካብዚ ረዚን ሕጋዊ ተሓታትነት ንምህዳምን ከምኡ’ውን ምልኩ ንምድልዳል ተጠቐመሎም ውዲታት ገለ ካብቶም ቀንዲ ረቓሒታት፡ መጀመርያ ተወሪርና እናበለ ህዝቢ ብጋህዲ ከታልል ጀመረ። ቐጺሉ ከኣ፡ ሕቶ ትግባረ ቅዋምን ህዝባዊ-ምርጫን ምስ ምሕንጻጽ ቦርደር ዘይዛመዱ ተርእዮታት ክንሶም፡ ንዲፕሎማስያዊ ሃልኪ ዝኸውን እውን ዝርርብ ተሐሪሙ፡ ቦርደርና ከይተሓንጸጸ ከምኡ’ውን ወያነ መሬትና ሒዞሞ ከለዉ፡ ትግባረ ቅዋም ይኹን ህዝባዊ-ምርጫ ቀዳምነት የብሉን ብዝብል ውዲት ህዝቢ ሃገሩ ከየጥፈእ ዝነበሮ ስግኣት መዝሚዙ ንዓመታት ከታልል ቀጸለ።
ኣብ ኤርትራ ዘሎ ዲክታተርያዊ ስርዓት ቁጠባ-ሃገር ብብልሹው ምሕደርኡ ረሚሱ፡ ህዝቢ ናብ ሕሱም ድኽነት ኣቓሊዑ፡ ንባህርያዊ ጸጋታት-ሃገር ማዕድናታን ሃብቲ-ባሕራን ክራይ ወደባታን ካልኦት ንብረት ህዝቢ ብዘይተሓታትነት፡ ኣታዊታቶም ኣቶ ኢሳይስን ዉሑዳት መሻርኽቱን ጥራይ ዝፈልጥዎም ኮይኑ፡ ናብ ውልቓዊ ረብሖኦምን፡ መናውሒ ምልክን ይጥቐምሉ ኣለዉ፡ ኣብ ክንዲ መነባብሮ ህዝቢ ንምምሕያሽ ስርሐት ምፍጣርን ከምኡ’ውን ምህናጽ ህዝባዊ ኣገልግሎታት፡ ንጹሃት ዜጋታት ብዘይ መስርሕ ክስን ፍርድን ዝሕየርሉ ቤት ማእሰርትታት ይህነጽ፡ ከምኡውን ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን መሐውር ስለይኡ ዘርጊሑ፡ ብልዑል ደሞዝ ዝሰርሑ ሃሱሳት ብምውፋር፡ ህዝቢ ተውዲቡ ሐቢሩ ንለውጢ ንኸይቓለስ፡ ብትሕቲ ሃገራዊ ኣጀንዳታት ከፋፊሉ ኣብ ሕድሕዱ ንኸይትኣማመን ሐያል ወጻኢታት ሰሊዑ ይሰርሕ።
ዲክታተር ኢሳያስ ኣፈወርቒ በቶም መሳርሒ ስልጣኑ ዝኾኑ ማዕከናት ዜናታቱ ኣቢሉ፡ በብእዋኑ ዘካይዶም ዲፕሎማስያዊ ስነ-ምግባር ዝጎደሎም ቃለ-መጠይቓቱ፡ ንነብሱ ከም ፍጹም ቅኑዕን ሐቐኛን ፈሊጠ-ኩሉ ኮይኑ፡ ንካልኦት መርሕቲ ሃገራት ከቆናጽብን ክውንጅልን ብፍላይ ከኣ ንመራሕቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ መራሒ ሃገር ክትሰምዖ ዘሕፍር ወያነ እናበለ ክዝልፍ ድሕሪ ምጽንሑ፡ ዲሒሩ ክኣ፡ ንሳቶም እዃ እንታይ ዓቕሚ ሃልይዎም ከደምቲ ልኡኻት ናይቶም ካብ ድሮ ጸላእቲ ናጽነት ኤርትራ ዝኾኑ መንግስቲ ኣሜሪካ መሳርሒ እዮም፡ ብምባል ነቲ ውጽኢት ኣዕነውቲ ፖሊሲታቱ ዘኸተሎም፡ ፖሊቲካውን ማሕበረ-ቑጠባውን ውድቕታት ሃገር እንተላይ ምጽናት-ስደት መእሰያት ኤርትራ ከይተረፈ፡ ገበናቱ ክኽውል፡ ኣሜሪካ ሰብኣዊ ዓቕምና ከዳኽሙ ዝገብርዎ ዘለዉ ሽርሕታት እዩ ክብል፡ ብዘይሕንከት ክኸስስን ሐላፍነት ንኻልኦት ከሰክምን፡ ንህዝቢ ዘየሎ ዝዓበየ ጸላኢ ፈጢሩ ከርዕዶ መናውሒ ስልጣኑ ክጥቀመሉ ጸኒሑ።
ኣብዛ ዝሐለፈት ናይ ጥቅምቲ 7 2017 ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቒ ዘካየዳ ቓለ-መጠይቑ ግን፡ እቲ ልሙድ መደናገሪ ኣዘራርባ ከም ወትሩ ኮይኑ፡ ግን ካብቲ ንነዊሕ ዓመታት ክጥቀመሎም ዝጸንሐ ሊዒሎም ተጠቕሶም ዘለዉ ውዲታት መናውሒ ስልጣኑ፡ ገለ ሐድሽ ሜላታት ክህንድስ ዝደሊ ዘሎ ይመስል። ብሰሪ ጎነጻዊ ባህርያቱ “ዞባዊ ሃዋኺ ስርዓት” ማለት Regional Spoiler ዝብል ቅጽል ስም ተዋሂቡዎ፡ ንነዊሕ ዓመታት ካብቲ ዞባን ዓለምን ተነጺሉ ዘሎ ስርዓት፡ ከምኡ’ውን ውጽኢት ፖሊሲታቱ ዘኸተሎ ውድቐት ሃገርን ስቓይ ህዝብን፡ ከም ሽርሒት መንግስቲ ኣሜሪካን ተላኣኽቶም ኢትዮጵያን ኢሉ ንነዊሕ እዋን ክኸስስ ድሕሪ ምጽንሑ፡ ናይ ሰላምን ምትሕግጋዝን ቛንቓ ዘይፈልጥ መራሒ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ግን ኣብቲ ቓለ-መጠይቑ ብዘይ ሕንከትን፡ ከምዚ ዝስዕብ ክብል ተሰሚዑ፡ ብመጀመርያ ነቶም ንነዊሕ ኣዋን ናይ ግዳም ተጻባእትና እንዳበለ ብሐሶት ክኸሶም ዝጸንሐ ሃገራት ከየልዓለ፡ ብኣንጻሩ፡ ወረጅ ክመስል፡ ዲሒርና ከይንህሉ ኣብ መበል 21 ዘመን ምህላውና ድሕሪ ምዝኽኻሩ፡ ምስ ኩሎም ጎረባብትና እንተላይ ኢትዮጵያ ንተሓጋገዘሉ ባይታ ክህልወና ኣድላይ ምኻኑ ኣተምብሀ፡ ቐጺሉ፡ ተዓዘብቲ ጥራይ ክንከው ከምዘይብልና፡ ከምኡ’ውን ንካልኦት ምኽሳስ ጥራይ ዘዋጸእ ኣይኮነን ክብል፡ መስተንክር ሐረጋት ኣውከኣ።
ምስዚ ብልሐተኛ ኣዘራርባ ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝኸይድ ካልእ ፍጻሜ ከኣ፡ ኣቐድም ኣቢሉ ምስ ኣብ ሶማል ዝርከቡ ኣልሸባብ ርክብ ኣለዎ ተቢሂሉ፡ ገና ብወግዒ ዘይተላዕለ እገዳ ተበይንሉን ከምሳዕቤኑ እውን ምስ መንግስቲ ሶማል ጥዑይ ዝምድና ዘይጸንሖ ዲክታተር ኢሳያስ፡ ነቲ ብጥቅምቲ 14 2017 ኣብ መቓድሾ ዘጋጠመ ግብረ-ሽበራዊ መጥቓዕቲ ኣመልኪቱ፡ ነቲ ንኣልሸባብ ንምጥፋእን ከምኡውን ምርግጋእ ሶማል ዝግበር ቃልሲ ከም ዝድግፎ ዝገልጽ ደብዳቤ ናብ ፕረዚደንት ሶማል ሊኢኹ። ንኣቶ ኢሳያስ ጉድይ ኤርትራ፡ ንህዝባ ኣይምልከቶን እዩ፡ ንውልቓዊ ስልጣኑ ብዘርብሕ ምስ ድላዩ ንህዝቢ የባእሶን ይዓርቆን።
እዞም ሊዒሎም ተጠቒሶም ዘለዉ ክውንነታት፡ ኣቶ ኢሳያስ ስልጣኑ ንምንዋሕ ሐድሽ ውዲት የናዲ ምህላዉ ዝእምቱ እዮም፡ ናይ’ዚ ምኽንያት ክኣ ምናልባት፡ ከምቲ ኣብ ዜና መድርኽ-ንሃገራዊ-ዘተ ወጺኡ ዘሎ፡ ማለት መንግስቲ ኣሜሪካ ምምሕዳር ትራምፕ ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ኤርትራ ወተሃደራዊ መዓስከር ክምስርት፡ ከምኡ ኣሜሪካ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ምምልካት ዶብ ተጽዕኖ ክትገብር ዝብል ኣብ ዘተ ምህላዎም ዝተታሐሐዘ ክኽውን ይኽእል እዩ፡ ኣቶ ኢሳያስ ኩሉ ጊዜ ካብ ረብሓ ሃገርን ህዝብን ረብሓ ስልጣኑ ስለዝዓጦ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ብህዝቢ ኤርትራ ኣዝዩ ተጸሊኡን ካብ ዓለም እውን ተነጺሉ ስለ ዘሎ፡ ገለ ሐድሽ መታለሊ ሜላ ኣብ ምህንዳስ ዘሎ ይመስል፡ ድሕሪ ማይ ናብ ብዓቲ እዩ ነገሩ፡ ኣብ ናይ ዝሐለፈ ጥቅምቲ ቓለ-መጠይቑ ዘውክኦም ጨለ ዘረባታት፡ ነቶም ንነዊሕ ወያነን ኣሜሪካን እዮም ጸላእትኹም እናበለ ከደናግሮምን ዝጸንሐ ደገፍቱ፡ ስነ-ኣእምራዊ ጽልዋ ምድላውት ንምግባር ይመስል ።
እቲ ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ይኹን ኣብ ዓለም ብሕግን ሰላምን ምንባር፡ ከምኡ’ውን ምሕንጻጽ ቦርደር ብደለይቲ ፍትሒ ክድገፉ ዝጸንሑ መትከላት እዮም፡ ብቕንዱ ግን ቓልሲ ደለይቲ ፍትሒ ኣብ ዘቤታዊ ምሕደራ ሃገርና መሰረታዊ ለውጢ፡ ካብ ግዝኣተ-ውልቐ-መላኽነት ናብ ግዝኣተ-ሕግን ፍትሕን ምስግጋር እዩ። ኣብ ቃልሲ ንፍትሓዊ ስርዓት ኣብ ኤርትራ ገለ ካብቶም ክጋጥሙ ዝጸንሑ ብድሆታት፡ በቲ ሐደ ሸነኽ እቲ ዲክታተር ካብ ውሽጢ ህዝቢ ዝቦቐለ ስለዝኾነ፡ እቲ ህዝቢ ናተይ እዩ ዝብል እምነት ኣሕዲሩ ስለ ዝጸንሐ ነቲ መላኺ ብኣጋ ኸለልዮ ኣይከኣለን፡ በቲ ካልእ ሸነኽ ከኣ እቲ ዲክታተር ንክብርታትን ስነ-ኣእምራዊ ኣቃውማ ህዝብን ኣጸቢቑ ስለ ዝፍልጦ ንውዲታት ራዕድን ምትላልን ምቹእ ሃዋሁ ፈጢሩሉ እዩ
ኣብዚ እዋን’ዚ ግን፡ ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ ነዊሕ ምጽማም፡ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላቱን ክብርታቱን ደረት ስለ ዝሰገረ፡ ፍርሂ በቲኹ ቓልሱ እንዳ ኣሐየለ ይመጽእ ኣሎ፡ ናይዚ ጭቡጥ መርኣያ ከኣ፡ እዚ ብዕለት ጥቕምቲ 31 2017 ብኣቦ ሐጂ ሙሳ መሓመድ ኑር ዝተወስደ ተባዕ ስጉምቲ፡ ከምኡውን ተመሃሮ ኣልዲ’ያእ ኣልእስላምያ፡ ዘካየድዎ ህዝባዊ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ማእከል ከተማ ኣስመራ፡ ራዕዲ ዝበተኸ ፍናን ደለይቲ ፍትሒ ዘበረኸን ፍጻሜ ኮይኑ፡ ኣብ ቓልሲ ንፍትሐዊ ስርዓት ሐደ ኣብነታዊ ዓቢ ስጉምቲ ንቕድሚት እዩ። እቲ ስርዓት ከም ኣመሉ ሃይማኖታዊ መልከዕ ከትሕዞ እኻ እንተፈተነ ንተንኮለኛ ፈላላይ ውዲታት ዲክታተር፡ ህዝቢ ነቒሑሉ ምኻኑ ዘመልክት፡ እዚ ነቲ ተባዕ ፍጻሜ ንምድጋፍ ኣብ ወጻኢ መላእ ዓለም ዝካየድ ዘሎ ሰላማዊ ሰልፍታት፡ ብዓይነቱን ብዝሒ ተሳተፍቱን ካብ ናይ ቅድም ፍሉይ ብሓቒ ምስሊ ህዝቢ ኤርትራ ዘርኢ፡ ኩሉ ኣካል ሕብረተ ሰብና ዝካፈሎ ዘሎ ምኻኑ፡ ህዝብና ብሐቒ ንፈላላይ ውዲታት ሜላ ዲክታተር ኢሳያስ ኣፈወርቒ ክሳብ ክንድይ ነቒሑሉ ከምዘሎ ዘርኢ ዓቢ ምስክር እዩ።
ተኽኣ ጸጋይ
በርክሊ ካሊፎርንያ ሕ/መ/ኣ
ሕዳር 17 2017
ውዲታት መናውሒ ስልጣን ዲክታተር ኢሳያስ ኣፈወርቒ! ኣብዚ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ታሪኽ ኤርትራStandard
ኣብዚ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ታሪኽ ኤርትራ: ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቒ ነዛ ከቢድ ዋጋ ዝተኸፍላ ሃገር ብዘይ ቅዋምን ህዝባዊ-ምርጫን ባይቶን፡ ምስ ውሑዳት ተማእዘዝቱ ዝተፈላለዩ ውዲታት እንዳተጠቕመ ቐስ-ብቐስ ዲክታተርያዊ ስርዓት ኣማዕቢሉ፡ ሃገርና ከም ብሕታዊት ጥሪቱ እንዳ ኣማሐደረ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ከኣ ናብ ርእይዎ ዘይፈልጥ ሕሱም ናይ ራዕዲ መነባብሮ ጅሆ ሒዙዎ ይርከብ።


text:
ኣብዚ እዋን”ዚ ህዝቢ ኤርትራ ዘሕልፎ ዘሎ ስግኣትን ጸገምን ከምዚ ኢልካ ክትገልጾ ዘስደምም እዩ። ናይ”ዚ ጸገም ቀንዲ ጠንቂ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ምዃኑ ዘዳዲ ኣይኮነን። ናይዚ ጸገም መፍትሒ ኣብ ምምጻእ ሓላፍነትን ረብሓን ዘለና ወገናት ብዙሓት ኢና። ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ውድባትን ማሕበራትን ከምኡ ከኣ ናይቲ ወጽዓ ተሰካሚ ህዝቢ ኤርትራ እቶም ቀንዲ ጸገማት ኣብ ምጽብጻብ ዘይኮነ ፍታሕ ኣብ ምምጻእ ሓላፍነት ክንወስድ ዝግበኣና ኢና። ዝያዳ ኩሉ ድማ ናይ ኤርትራዊ መንእሰይ ወለዶ ትውልዳዊ ሓላፍነት ኣዝዩ ዕዙዝ እዩ።
እቲ ወጽዓ መሊኡ ካብ ዝፈስስ ነዊሕ ግዜ ኮይኑ እዩ። ማዕረ ዕድመ ስልጣን ጉጅለ ህግደፍዩ ምባሉ’ውን ይከኣል። ኣብዚ እዋን”ዚ እቲ ኣብ ኣመዛዝና እንታይነት ጉጅለ ህግደፍን በደላቱን ዝነበረ ሓላፍዘላፍ ተወጊዱ “ኣብ ኤርትራ ክቱር ወጽዓ ኣሎ። እዚ ወጽዓ ከኣ ህዝቢ ብዘሳትፍ መንገዲ ክፍታሕ ኣለዎ። ነዚ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ከኣ ክንቃለስ ይግበኣና” ዝብል ሓሳብ ናይ ሓባር መረዳድኢና ካብ ዝኸውን ነዊሕ ግዜ ኮይኑ እዩ። ኣብ”ዚ እዋን”ዚ ብዙሓት ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ሰልፍታትን ውድባትን፡ ማሕበራትን ካለኦት ናይ ሓባር መድረኻትን ምህላወን ከኣ ናይዚ ግንዛበ መርኣያ እዩ። እዚ ናይ ሓባር መረዳእታ ኣብ ሕልና ናይቲ ዘይተወደበ ኤርትራዊ እውን ዘሎ እዩ።
ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ደንበ ተቓውሞና በብግዜኡ ብዙሓት ኣኼባታት፡ ሰሚናራት፡ ዓውደ መጽናዕትታት፡ መግለጽታትን መጸዋዕታታትን ምዕዛብ ዝተለምደ እዩ። ዜና ጉባአታትን ኣዋጃትን እውን ከምኡ ልሙድን ብዙሕን ኮይኑ ኣሎ። እቲ ኣብዞም መድረኻት ዝንጸባራቕ ድሌትን ትጽቢትን ከኣ ሚእቲ ካብ ሚእቲ’ኳ እንተዘይተባህለ ኣዝዩ ዝመሳሰል እዩ። እዚ ናይ ሓሳባት ምምስሳል ኣብ ዝንጸባረቐሉ ዛዕባታት ብሓባር ተጓዒዝና ኣንጻር ወጽዓ ከነድምዕ ዘይምብቃዕና ከኣ ንኣተሃላልዋና ዘገርም ይገብሮ። እሞ ከኣ እቲ መዋጸኦ ብሓባር እምበር በበይንና ብእንኸዶ መንገዲ ከምዘይኮነ እንዳተረደኣናን እናዘምርናሉን። “መዓስ?” ክበሃል እንከሎ ግና ብዘይካ ንመጻኢ ምምልካትን ምውንዛፍን ንሎሚ ኣይንጥቀመሉን ዘለና። “ግዜ እንከለካ ግዜ ኣይትጸበ” ንዝብል ብሂል ግቡእ ትርጉም ብዘይምሃብ ከኣ ብዙሓት ዕድላትን ኣጋጣምታትን ኣሕሊፍና ኢና። እዚ ናይ ክሳብ ሕጂ ኣካይዳና ዘየሕጉስ ኮይኑ፡ ሕጂ እውን በቲ ዝሓለፈ ክንጠዓስ ዘይኮነ ንመጻኢ ከነማዕዱን ኣብ ክንዲ ጽባሕ ሎሚ ክንጅምርን ናይ ግድን እዩ።
ናይዚ ብሓባር ክንሰርሕ እንዳተገበኣና ብሓባር ዘይምውፋርና ምኽንያታት ከከም መዛኒኡ ብዙሕን በበይኑን ከም ዝኸውን ፍሉጥ እዩ። ግና ድማ ኩልና እንረዳድኣሎም ፍሩያት ምኽንያታት’ውን ኣለዉ። ማእከላይ መዕቀኒና ሰባት ዘይኮኑስ ራኢኦም ክኸው ከም ዝግበኦ ዘይምቕባል፡ ኣብ ክንዲ ንብሩህ መጻኢ ምምዕዳው ኣብ ዝሓለፈ ዘቀሓሕር ጉዳያት ምድሃብ፡ ንብዙሕነታዊ ፍልልያት ኣብ ክንዲ ኣኽቢርካ እተመሓድሮም መበኣሲ ሜዳ ክትገብሮም ምህቃን፡ ንህዝብን ንፖለቲካዊ ትካልን ዝምልከቱ ጉዳያት ፈላሊኻ ዘይምርዳእ፡ ኣብ ክንዲ ከካብ ሳንዱቕካ ወጺእካ ጉዳይ ሃገርን ህዝብን ልዕሊ ኩሉ ምስራዕ ንጸቢብ ድሌት ከተበርኽ ምፍታን ካብቶም ፍሩያት ጸገማትና እዮም ዝብል እምነት ኣለና። እቲ ኣብዚ ዝዝንጋዕ ዘሎ መሰረታዊ ጉዳይ፡ ኤርትራን ህዝባን ከየድሓንካ፡ እቲ በሪኹ ክረኣየልካ እትደልዮ፡ ብሄር፡ ሃይማኖት፡ ቋንቋ፡ ከባብን ካልእ ንኡስ ናይ መንነት መለለይን ክዕወትስ ይትረፍ ክህሉ እውን ኣጸጋሚ ምዃኑ እዩ።
ብዛዕባ ህዝብን ሃገርን ክትሓስብ እንከለኻ ብዛዕባ ቋንቋኻ፡ ብሄርካ፡ እምነትካ … ወዘተ ኣይትሓሰብን ኣይትግደስን ማለት ኣይኮነን። ብዛዕባዚ ብዙሕነታት”ዚ እትሓስቦ ግና ነቲ ቀንድን መሰረታውን ጉዳይ ሃገርን ህዝብን ብዘዘንግዕ ወይ ብዝዕብልል ኣገባብ ክኸውን ኣይግባእን ንምባል እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ኣበይን መዓስን ኣየናይ ዛዕባ ቅድሚት ይስራዕ ምስትብሃል ከኣ ካልእ ኣገዳሲ ጉዳይ እዩ። ንኣብነት ኣብዚ ቀዳማይ ምዕራፍ ቃልሲ ምውጋድ ጉጅለ ህግደፍ ነካይደሉ ዘለና መድረኽ፡ ቅድሚት ክስርዑ ዝግበኦምን ከይተዘንግዑ ዝተሓዙን ጉዳያት ምልላይ ኣገዳስን ውሕሉልን ኣካይዳ እዩ። ብዘይካዚ ኣብ ውሱን ሰልፋዊ፡ ውድባውን ማሕበራውን መድረኻትን ኣብ ናይ ሓባር ሰፊሕ ጽላላትን ክንዋሳእ እንከለና ክንሕዞም ብዛዕባ ዝግበኣና ጉዳያት ብግቡእ ምስትብሃል ካልእ ውሕልነት እዩ። ልዕሊ ኩሉ ከኣ ወትሩ ጀማሪ ምዃን ዘይኮነ፡ ኣቐዲምካ ኣብ ሕጋውን ወግዓውን መድረኻት ዝሓዝካዮ ኣቕጣጫ ምዕቃብን ምምእዛዝን ኣብ ርእሲኡ እንዳመላእካ ምጉዓዝን ካልእ ኣገዳሲ ጉዳይ እዩ። ነንዝሓለፈ ተመኩሮ ጥዕዩን ሕሙሙን ሓሓጢጥካ ምድርባይ ግና ንቕድሚት ዘሰጉም ኣይኮነን።
ኣብ ከምዚ ዘለናዮ ኣጸጋሚ መድረኽን ኣተሃላልዋን ፍታሕ ኣብ ዝናደየሉ “እዚ ናተይ እዩ” እትብሎ ሓሳብ ሒዝካ ምቕራብ ኣገዳሲ ጥራይ ዘይኮነ ናይ ግድን እዩ። ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) በቲ ሓደ ወገን እማመ ዘተ ንሕባራዊ ስራሕ ፖለቲካዊ ውድባት ኤርትራ፡ በቲ ካልእ ወገን ከኣ መደብ ምሕዳስ ሰልፊ ተሊሙ ዝንቀሳቐስ ዘሎ ከኣ ካብዚ ኣገዳስነዚ ብንቃል እዩ። እዞም መደባትን ንቕሎታትን ግና ብዘይቅርቡነት መሓዙ ውድባትን ግዱሳት ኤርትራውያን በሃግቲ ለውጥን ራህዋን ኣብ ውጽኢት ክበጽሑ ኣይክእሉን እዮም። ስለዚ ሰዲህኤ ከምቲ “ግዜ እንከለካ ግዜ ኣይትጸበ” ዝበሃል ኣብ ክንዲ ብዘባኽናዮ ግዜ ምስትንታንን ተመዓዳዲኻ ምርእኣይን በቲ ኣብ ኢድና ዘሎ ዕድልን ግዜን ክንጥቀም ከም ወትሩ መጸዋዕታኡ የቕርብ።


text:
ፕሮጀክት Skills2Work፡ ቅልጡፍ መስርሕ ምርግጋጽ ሓቅነት ናይ ወግዓውያንን ዘይወግዓውያንን ሞያታትን ሞያዊ ብቕዓታትን ብምሕያል፡ ውህደት ዕዳጋ ዕዮ ናይ ዕቑባት ስደተኛታት* ኣብ ምስሳን ዝዓለመ እዩ።እዚ ድማ ኣብ መዳይ ዓቕሚ ምቕባል ሰራሕተኛታት ኰነ ዓቕሚ ናይ ዝምልከቶም ትካላት መዚ፡ ኣካላት መንጎኝነትን ኣስራሕትን ደገፍ ብምግባር፡ ከምኡ’ውን ንመስርሕ ምርካብ ተቐባልነት ናይ ሞያታትን ሞያውያን ወረቓቕትን ናይ ስደተኛታት ብዝምልከት ቀረብ ሓበሬታ ብምውሓስ ዝትግበር እዩ።
*ትርጉሙ ንጹርን ዘይተሓላለኸን ምእንቲ ክኸውን፡ “ዕቑባት ስደተኛታት” ዝብል ኣምር፡ ኣብ’ዛ ነቝጣ መርበብ ሓበሬታ እዚኣ፡ ንኹላቶም ተጠቀምቲ መሰል ዓለም-ለኻዊ ውሕስነት (እንተላይ ነቶም ብመሰረት ስምምዕ ጀኔቫ ውሕስነት ዝረኸቡ ሰባትን ዕቑባት ቤተ-ሰቦምን) ዝምልከት እዩ።
ተወሳኺ ሓበሬታ ኣንብቡ
Stories from Refugees and their Employers
Hear the stories of Ali, Alisat, Dany and Ilnaz who fled from their countries of origin, and have successfully found employment in Europe.
Succes Stories
Find the Skills2Work success stories booklet with stories from migrants and employers here.
ኣብ’ተን 9 ንጡፋት ተሳተፍቲ ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት ንዝርከቡ ዕድላት ብዝምልከት ተወሳኺ ሓበሬታ ንምርካብ፡ ናብ’ዚ ገጽ እዚ ብምእታውን ኣብ ልዕሊ ስም ናይ’ታ ዝምልከታ ሃገር ብምጥዋቕን ዘሎ ልጡፍ ሓበሬታ ኣንብቡ።ተወሳኺ ሓበሬታ ኣንብቡ
Skills2Work በተን ኣብ 9 ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት ተዘርጊሐን ዝርከባ ኣብያተ-ጽሕፈት ዓለም-ለኻዊ ውድብ ስደተኛታትን መሻርኽተንን ዝትግበር ፕሮጀክት እዩ።ተወሳኺ ሓበሬታ ኣንብቡ
ውልቃዊ ዛንታታት ናይ ዕቑባትን ዘይዕቑባትን ስደተኛታት ዝሓዘ ሚድያዊ መድረኽን ዘመተን – ብድሆ ኣንጻር እቶም ናብ ስደተኛታት ዝቐንዑ ስእላውያን ኣተሓሳስባታት፡ ሕብረተ-ሰባውያን ቃላት ጽልኢን ፖለቲካውያን ክትዓትን።ተወሳኺ ሓበሬታ ኣንብቡ


text:
ብጃምላዊ መቕዘፍቲ ዜጋታቱ ዘይሓዝንን ዜናዊ መርድእ ዝነፍግን ጉጅለ ህግደፍ.............
- Details
- Created: Friday, 20 April 2018 11:14
- Last Updated: Friday, 20 April 2018 11:14
ብጃምላዊ መቕዘፍቲ ዜጋታቱ ዘይሓዝንን ዜናዊ መርድእ ዝነፍግን ጉጅለ ህግደፍብልኡላዊ መሬት ይግደስ ’የ ክብል ኣየምሕረሉን ክብሉ ገለ ወሃብቲ ርእይቶ ኣፍሊጦም።ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ገለ ዝተገፈፉ፡ ገለ ብዘይጭቡጥ ምኽንያት ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ተዳጒኖም ክሳቐዩዝጸንሑ ኣባላት ሰራዊት ዝኾኑ ዜጋታት፡ ኣብ መስመር ኣስመራ ባጽዕ ብዝጋጠመ ምግምጣል መኪና፡ ልዕሊ40 ሰባት ከም ዝተቐዝፉ፡ ልዕሊኦም ከኣ ብከቢድን ፈኲስክን ከም ዝተጎድኡን ዝገለጹ እቶም ወሃብቲ ርእይቶ፡
በዚ ዘይስንብድን ብወግዒ መግለጺ ሓዘን ዘየውጽእን መንግስቲ መንግስቲ ኢልካ ክትገልጾ ኣጸጋሚ’ዩኢሎም።


text:
ዝኽሪ ስዉእ ሃገራዊ መራሒ ዶር. ሃብተ ተስፋማርያም፣ ኣብ ከተማ ሎንዶን – ዓባይ ብሪጣንያ
ብምኽንያት መስዋእቲ ኣብነታዊ መራሒና ኣቦ መንበር ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራን፣ ተጋዳላይ ዶር. ሃብተ ተስፋማርያም፣ ጨንፈር ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ከተማ ሎንደን፣ ናይ ዝኽሪ መዓልቲ ንሰንበት ዕለት 26/02/2017 አዳሊዩ ምህላዉ ብምሕባር፣ ኩሉ ሃገራዊ ኣብዚ መዓልቲ’ዚ ብምስታፍ፣ ንጅግንነቱን ተራኡን
ብምኽንያት መስዋእቲ ኣብነታዊ መራሒና ኣቦ መንበር ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራን፣ ተጋዳላይ ዶር. ሃብተ ተስፋማርያም፣ ጨንፈር ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ከተማ ሎንደን፣ ናይ ዝኽሪ መዓልቲ ንሰንበት ዕለት
26/02/2017 አዳሊዩ ምህላዉ ብምሕባር፣ ኩሉ ሃገራዊ ኣብዚ መዓልቲ’ዚ ብምስታፍ፣ ንጅግንነቱን ተራኡን ኣብ ታሪኽ ተጋድሎ ህዝብና ንምግላጽን ፣ ንስለ ንናጽነትን ፍትሕን ህዝብና ክሳብ እታ ናይ መወዳእታ ዕለተ
መስዋእቱ፣ ዘበርከቶም ኣስተዋጽኦታት ፣ ምሳና ሓቢርኩም ተዘክሮታትኩም ክትገልጹ ብኽብሪ ንዕደም።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 80 guests and no members online
- Details
- Written by ስዒዳ ሳልሕ ኣዲስ-ኣበባ
- Published: 17 June 2015
ትብጻሕ ናብ ኣዳለውቲ መጽሔት ህዝባዊ ደሞክራሲ ዓምዲ ኣንበብቲ፡ ንተካይድዎ ዘለኹም ቃልሲ ኣሳልጦን ዓወትን እምነየልኩም።
እዛ ዝስደልኩም ዘለኹ ሓጻር ጽሕፍቲ ኣብ ዓምድኹም ከተስፍሩለይ ከኣ ሓደራ እብል።
ዝኸበርኩም ኣሕዋት፡ ንሕማቕ ድዩ ንጹቡቕ፡ ብሕጋዊ ድዩ ብዘይሕጋዊ ኣገባብ፡ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ስልጣን ዝተቐጻጸረ ሓይሊ፡ ኣብ’ቲ ዝመርሖ ሕብረተ-ሰብ ናቱ እምነት ናቱ ኣረኣእያ ክጸሉ ተጽዕኖ ክፈጥር ከም ዝኽእል ዘካትዕ ኣይኮነን። ስለምታይ’ሲ፡ ፖለቲካዊ፣ ቁጠባዊ፣ ምምሕዳዊ፣ ማሕበራዊ፣ ባህላዊ ጉዳያት ብናቱ ፖሊስ ስለዝቐርጾን ነቲ ኣብ ትሕቲኡ ዝነብር ህዝቢ ድማ ብኡ ክመሓደር ክነባበር ስለዘገድዶን ዝፈጥሮ ተጽዕኖ ኣቃሊልካ ዝረአ ኣይኮነን። ብፍላይ እቲ ሓድሽ ወለዶ፡ ነቲ ብሸነኽ መንግስቲ ዝበሃልን ዝግበርን ቀስብቐስ እናለመዶ፡ ነቲ ኣቐዲሙ ዝነበረ ኣወንታዊ ክብርታት ድማ እናህሰሶ እናገደፎ ክኸይድ ግድን ይኸውን።ኣብ’ዚ ግደ ሚዲያን ስነ-ጥበብን ዝለዓለ’ዩ። ንኣብነት፡ እቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ መንግስቲ፡ ደሞክራስያዊ ተፈጥሮ እንተሃልይዎ፡ ናይ ሰላም ናይ ሓድነት ሓባራዊ ተጠቃምነት ፖሊሲ ዝኽተል፡ ንስሩት ኣወንታዊ ክብርታት ናይ’ቲ ሕብረተ-ሰብ ብግቡእ ዘኽብር እንተደኣ ኮይኑ፡ ዜጋታት ኣወንታ ደኣምበር ኣሉታ ኣይመሃሩን። ብኣንጻሩ፡ ተሓታትነት ዘይብሉ፡ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ እናተወራረሰ ዝመጸ ኣወንታዊ ባህላዊ ውርሻታት ናይ’ቲ ህዝቢ ዘየኽብር፡ ከም ቃሕታኡ ዝሃልል፡ ደስ ዝበሎ ብቕልጽሙ ድዩ ብስርቂ ዝወስድ፡ በዚ ጽዩፍ ተግባር’ዚ ከኣ ዘይስከፍ ዘይሓፍር ምስ ዝኸውን እቲ ኣብ ትሕቲ ምሕደራኡ ዝዓቢ መንእሰይ፡ ብኣሉታ ምጽላው ኣይተርፍን።
ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ህዝቢ ንዘለው ኣወንታዊ ባህልታት ካብ ቃላት ዝሓለፈ ብተግባር ሰሪሕሉ ኣይፈልጥን። ብኣንጻሩ እኳ ደኣ ናቱ ናይ በይኑ ቅኑዕን ገስጋስን ባህሊ ከም ዘለዎ፡ እቲ ናይ ሕብረተ-ሰብ እምነት፡ ባህሊ፡ ስነ-ምግባር ግን ከም ድሑር ዘይማዕበለ እናበለ’ዩ ዘቆናጽቦ ኔሩ። መሪሕነት ህግደፍ ባህሊ ምክብባር ኣብሪሱ፡ ባህሊ ምንዕዓቕ ኣንጊሱ። ባህሊ ግሉጽነት ተሓታትነት ኣህጒጉ፡ ባህሊ ምድንጋር፡ ቀይዲ በተኽነት ዘሪኡ። ንሓሶት፡ ስርቂ፡ ምትላል፡ ንካልኦት ሰባት ወይ ህዝብታት ምንዓቕ ምቁንጻብ ዝጽየፍ ዝኹንን ስሩት ኣወንታዊ ባህሊ ሃሪሙ፡ ሓሲኻ፡ ሰሪቕካ፡ ኣደናጊርካ ትድረረሉ ማሕፉዳኻ ትመልኣሉ፡ ኣፍ ልብኻ ነፊሕካ ንከማኻ ሰባት ተቆናጽበሉ ዘይነበረ ባህልን ስነ-ምግባርን ኣተኣታትዩ።
ሎሚ ብዙሓት ወለዲ፡ ስነ-ምግባር ትማልን ሎሚን እናነጻጸሩ፡ ብዘዕባ ካልኦት ዘይኮነ፡ ብዛዕባ ደቆም ክዛረቡ እንከለው ኣዝዮም ይሓዝኑ። ኣብ ብዙሓት መንእሰያት ባህሊ ሓሶት፣ ስርቂ፣ ምድንጋር፣ ንዓይ ይጥዓመኒ፣ ኣነ እፈልጥ፣ ጽዩፍ ተግባራት ሳዕሪሩ። መንገዲ በለጽ ዘየሕፍር መግለጺ ስልጣነ ተወሲዱ። ቃል ኪዳን ላሕሊሑ፡ ነዚ ዘተባብዕ ደኣምበር ያዕ ዝብል ኣካል ተሳኢኑ። እዚ ክቡር ህዝቢ፡ ክቡር ባህሉ ይሃስስ ይጠፍኣ ኣሎ። እዚ ነውራም ባህሊ’ዚ ኣብ ውሽጢ’ዚ ርብዒ ዘመን ከም ለበዳ ሕማም ዝተላበዐ’ዩ። ዋንኡ ከኣ እዚ ብግዕዝይና ዝጠስጠሰ ስርዓት’ዩ ኢሎም ከማርሩ ይስምዑ። ሓቆም’ዮም። መንግስቲ ህግደፍ መንእሰይ ኣብ ምብልሻው ተዓዊቱ’ዩ ዝብል እምነት ኣለኒ። ከም’ቲ መግዛእቲ እንግሊዝ ህዝቢ ምስ ህዝቢ፡ ሓደ ዓሊት ምስ’ቲ ካልእ ዓሌት፡ ከምኡ’ውን ሃይማኖት ምስ ሃይማኖት ዝጠራጠርሉ ስኒት ዝስእንሉ ባይታ ገዲፉ ብምኻዱ ውዲት እንግሊዝ እናተባህለ ዝዝረበሉ፡ ህግደፍ ድማ ንሱ ምስ ተወገደ’ውን፡ ብቐሊል ክፍወስ ዘይክእል ሕማም ደሓር ዝኾነ ኩለ-መዳያዊ ብልሽውና ኣተኣታትዩ ኣሎ። ስለዚ፡ ኩሉ ግዱስ ዜጋ ነዚ ጉዳይ ብደረጃ ናይ ጽባሕ ሓደጋኡ ብትኹረት ክጥምቶን ካብ ሕጂ መፍትሒ ከናድየሉን ኣለዎ እብል።
ስዒዳ ሳልሕ ኣዲስ-ኣበባ
ካብ ወገዓዊት ልሳን ደግሓኤ መጽሔት ህዝባዊ ደሞክራሲ መጋቢት 2015 ዝተወስደ
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 17-06-20
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ዕለት 5 ለካቲት 2018 ዓ.ም. ኣብ ቅድስቲ መንበር ንወግዓዊ ምብጻሕ ንዝኣተዉ ናይ ቱርኪ ርእሰ ብሔር ራጃብ ጥዪፕ ኤርዶጋን ተቐቢሎም ከምዘዘራረቡ ካብ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ዝወጸ መግለጺ ኣፍሊጡ።
ቅዱስ ኣቦና ኣብ ሓዋርያዊ መንበሮም ምስ ዝተቐበልዎም ናይ ቱርክ ርእሰ ብሔር ኤርዶጋን ብዛዕባ ክሌኣዊ ርክብ ቅድስቲ መንበርን ቱርክን ካቶሊካውያን ማሕበረሰብ ኣብ ቱርክን እንገዳ ስደተይናታትን ምስ ጸኣት ስድተይናታትን ተመዛበልትን ተተሓሒዙ ዝመጽእ ብድሆ ኣብ ምግጣም ዘሎ ኩነት ዘማእከለ ዘተ ከምእተኻየደ ዝሓበረ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊማሕተምን መግለጺ ኣስዒቡ ኣብቲ 55 ደቓይቕ ስወሰደ ክሌኣዊ ርክብ ብዛዕባ ህልው ክኩነታት ማእከላይ ምብራቕን ብፍላይ ብዛዕባ ኢየሩሳሌም ኣብ ዝምልከትን ሰላም ኣብ መላእ ማእከላይ ምብራቕ ምንቕቓሕን እዚ ኽኣ ብናይ ሰላም ባህልን ምክብባርን ኣብ ምኽባር ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ኣብ ዓለም ሕጋውነት ብምስፋሕ ዝፍጸም ክኸውን ዝብሉ ነጥብታት ከምእተሰመረሉ ኣፍሊጡ።


text:
መንበሪ-ገዛ
ኣስታት ፍርቂ ናይ ተቐማጦ ቮራ ኮምዩን፡ ኣብተን ምስቲ ዞባ ዝጥርነፋ ንኡሳን ዓድታት ይቕመጡ። ቮራ ንትሽዓተ ንኡሳን ዓድታት ዝሓቁፍ ኮይኑ ንሳተን ከኣ፡ ቨዱም፡ ክቨኑም፡ ስቱራ-ለቨነ፡ ትሮቫድ፡ ኣረንቱርፕ፡ ሀሎስ፡ ኢመንቱንጋን ዩንግን ይበሃላ። ኣብ ቮራ ኮምዩን ክራይ ኣባይቲ ምስ ካልእ ቦታታት ክወዳደር እንከሎ፡ ሕሱር እዩ ክበሃል ይከኣል። ብምምሕዳር ከተማ ቮራን፡ ብግሊ ዝውነንን ብርክት ዝበለ ክራይ ኣባይቲ ይርከብ
ኣማራጺታት መንበሪ-ኣባይቲ ብዝምልከት ኣብ
መርበብ ሓበሬታ ቮራ ኮምዩን ኣቲኹም ክትርእዩ ትኽእሉ። ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ቮራ ኮምዩን፡ ዝተፈላለየ ቋንቋታት ዝዛረቡ ነብሮ ኣለዉ። ገለ ንምጥቃስ፡ ዓረብ። ዳሪ፡ ፋርሲ፡ ሶማለኛ፡ ትግርኛን ኢንግሊዘኛን ዝዛረቡ ነባሮ ይርበከቡ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ቮራ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ሕብረተ-ሰብኣዊ መዳያት ዝነጥፋ ኣስታት 400 ማሕበራት ኣለዋ። ስለዝኾነ ከኣ ህወት ኣብ ቮራ ብንጡፍ ምንቕስቓስ ማሕበራት’ዩ ዝልለ። እዘን ማሕበራት እዚኣተን ካብ ዝነጥፋሉ መዳያት፡ ስፖርት፡ ባህላዊ ጉዳያት፡ እንስሳታት፡ ተፈጥሮ፡ ፖለቲካን ትምህርትን የጠቓልል። ብዜካ’ዚ ብርክት ዝበላ ሃይማኖታዊ ምትእኽኻባት፡ ንኣብነት ማሕበር ኣባላት ሽወደናዊ ቤተ-ክርስትያን፡ ቤተ-ክርስትያን ፒንግስቲን ምስዮናዊ ቤተ-ክርስትያንን ይርከባ። ዝርዝር ናይዘን ማሕበራት ኣብዚ ዝስዕብ
ሓበሬታ ብዛዕባ ክተማ ቮራ ብምእታው ክትረኽብዎ ትኽእሉ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ቮራ ከም ከተማ ንእሽቶይ እኳ እንተኾነ፡ ብዉዕዉዕ ምንቕስቓስን፡ ስሉጥ ውልቃዊ ኣገልግሎታትን ይልለ። እቲ ከተማ ብቲካትን፡ ኣብያተ-መግቢ፡ ካልእን ዝማዕረገ እዩ። ኣብ ቮራ ክዳውንቲ፡ ኣቍሑ፡ ኣስእን፡ መጋረጃታት፡ መጻወት ቆልዑን ካልእን ዝኣመሰለ ነገራት ዝሽየጠሉ ናይ ሓራጅ ድኳናት ይርከብ። ብዜካ’ዚ ኣብ ቮራ፡ ቤት-ንባብ፡ ሲነማ፡ ማእከል-ትያትር፡ መሐንበሲ፡ ስፖርታዊ ማእከላት፡ ቤት-መግቢ፡ እንዳ ሻሂ ድኳናት መዓልታዊ ሃለኽቲ ብብዝሒ ይርከብ። በዓል-መዚ ማሕበራዊ-ጉዳያት፡ ሕክምና ስኒ፡ ማእከል ጥዕና። ፋርማሲ ኣብያተ-ዕዮ መንግስታት ከም ማዕከን ማሕበራዊ ውሕስነት ወይ ፎርሸክሪንካሳን ቤት-ጽሕፈት ዕዮ ወይ ኣርበትስፎርመድሊንገን ውን ይርከብ። ኣብ ነኣሽቱ ዓዲታት ናይቲ ወረዳ ውን ድኳናት ኣስቤዛ፡ ኑቕጣ ፖስታን ፋርማስን ውን ይርከብ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ክፍሊ ክንክን ቆልዑ፡ ካብ 1 ክሳብ 5 ዓመት ዝዕድሚኦም ቆልዑ ዝምልከት መውዓሊ ህጻናትን ካልእ ትምህርታዊ መደባትን የስተኣናግድ። መዘናግዒ ማእከል ህጻናት ነቶም ካብ 6 ክሳብ 12 ዓመት ዘሎ ዕድሚኦም ዝምልከት እዩ። ንውላድኩም መውዓሊ ቦታ ክወሃቦ ክትሓቱ እንከለኹም፡ ዓይነይ ናይቲ መውዓሊ ወይ ትምርህቲ ናይ ምምራጽ መሰል ኣለኩም። ብዜካ’ዚ፡ ቦታዊ ምርጫ ውን ክትበግሩ ትኽእሉ ኢኹም።
ኣብቲ ዝመረጽኩሞ መውዓሊ ህጻናት ቦታ ክንረኽበልኩም ምስ ዘይንኽእል፡ ኣብ ቀጻሊ ዝኾነ ቦታ ምስ ዝርከብ ቅድምያ ከም ዝወሃበኩም ይግበር። ነቶም ካብ 3 ክሳብ 5 ዓመት ዝዕድሚኦም ህጻናት 3 ሰዓታት ኣብ መዓልቲ ወይ 15 ሰዓታት ኣብ ሰሙን ነጻ ናይ መውዓሊ ህጻነት ኣገልግሎት ይግበረሎም። ንክንክንን ትምህርትን ህጻናት ብዝምልከት ቮራ ኮምዩን ካብቲ ነቲ ብመንግስቲ ዝወሃቦ ንትምህርቲ ህጻናት ዝምልከት ሓገዝ ኩሉ ኣብ መዓላ የውዖሎ። በዚ ኸኣ ነባሮ ብዙሕ ንትምህርቲ ደቆም ክኸፍልዎ ዝግባእ ሓያለይ ገንዘብ ካብ ምኽፋል ይገላገሉ። ነዊሕ ጉዕዞ ትምርህቲ ከኣ፡ ኣብ መውዓሊ-ህጻናት ወይ ኣዚለ እዩ ዝጅምር። ነዚ ብዝምልከት ተወሳኺ ዝርዝራት ኣብ
መርበብ ሓበሬታ ቮራ ኮምዩን ብምእታው ክትረኽብዎ ትኽእሉ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
መባእታዊ ኣብያተ-ትምህርታት ዞባ ቮራ፡ ኣብ ቮራ፡ ቨዱም፡ ክቨኑም፡ ስቱራ ለቨነ፡ ላርቭ፡ ትሮቫድ። ኣረንቶርፕ፡ ዩንግን ኦኑምን ይርከባ። ኣብ ቮራ ኮምዩን ናይ ካልኣይ ደረጃ ቤት-ትምርህቲ ኣሎ። ተወሳኺ ዝርዝር ኣብ
መርበብ ሓበሬታ ቮራ ኮምዩን ክትረቡ ትኽእሉ።
ዕድላት ትምህርቲ
ህዝባዊ ቤት-ትምህርቲ ላዕለዋይ ደረጃ (ፎልክሆግስኩላ) ዝተፈላላዩ ናይ ትምርህቲ ዓድላትን ኮንፈረንሳትን የዳሉ። ንትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስትን ትምርህቲ ኣባጽሕን ብዝምልከት፡ ቮራ ኮምዩን ምስቲ ኣብ ሊንሾፒን ዝርከብ ዩኒቨርሲቲ ይተሓባበር። ተወሳኺ ዝርዝር ኣብ
መርበብ ሓበሬታ ሊንሾፒንግ ዩኒቨርስቲ ብምእታው ክርከብ ይኽእል። ኣብ ከባቢ ቮራ ካብ ዝርከባ ዝቐረባ ዩኒቨርስታት እታ ኣብ ከተማ ትሩልሄታን እትርከብ
ምዕራባዊ ዩኒቨርስቲ ትሩልሃታን ከምኡ ውን ኣብ ኾቭደ ዝርከብ
ዩኒቨርሲቲ ኾቭደን እየን።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ቮራ፡ ጥዕናዊ ማእከላትን፡ ሕክምና ኣዴታትን ቆልዑን ይርከብ። ንተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ ማእከል ጥዕናዊ ሓበሬታ ማለት
ናርሀልሳን
ኣቲኹም ክትረኽብዎ ትኽእሉ።
ክፍሊ
ማሕበራዊ
ኣገልግሎት
ከምኡ ውን
ክፍሊ
ቁጠባዊ
ድጋፍ
ውን ኣብ ቮራ ኣሎ። ኣብ ቮራ ኮምዩን ብመንግስቲ ዝውነን
ህዝባዊ
ሕክምና
ስኒ
ከምኡ ውን ናይ ግሊ ሕክምናታት ስኒ ይርከብ። ንህጹጽ ሕክምና ብቐረባ ኣብ ከተማ ሊንሾፒን ይርከብ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ኩሎም ሓደስቲ ስደተኛታት ምስ መንግስታዊ ትካላት ኣብ ዝገብርዎ ርክብ ንኣብነት ምስ ክፍሊ ምውህሃድ ኣብ ህብረተ-ሰብ ወይ ውን ምስ ክፍሊ ማሕበራዊ ጉዳያት፡ ተርጓሚ ከምዝቍጸረሎም ይግበር።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኩሎም ነባሮ ቮራ ናብ ካልኦት ከተማታት ብምኻድ ክሰርሑን ክመሃሩን ምእንቲ ስሉጥ ናይ መጎዓዝያ ዕድላት ክህሉ ኣዝዩ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ቮራ ኮምዩን
9
መስመራት
መጎዓዝያ
ኣውቶቡሳትን 2
መስመራት
መጎዓዝያ
ባቡራትን ይርከብ። ኣብዚ ዝስዕብ ጥብቖታት ብምጥዋቕ ንሞጎዓዝያ ዝምልከት ተወሳኺ ሓበሬታ ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ሃገራዊ
መስመር
ባቡራት
ሽወደን
መስመር
ባቡራት
ምዕራብ
ሽወደን
ዞባዊ
መስመር
ባቡራት
ሓባራዊ
ዞባዊ
መስመር
ትራፊክ
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ቮራ ዝተፈላለየ ፋብሪካታት ይርከብ። ኣብዚ ፋብሪካታት'ዚ፡ ካም ኣየርኮንዲሽን፡ ህንጻዊ መሳለጥያታት፡ ሞተረ-ጃላቡ፡ ኮስመቲክስ፡ ጎማ መኪና፡ ኣቍሑ ክሽነን ኣቍሑ መደቀሲ ክፍሊ መሳለጥያታት መጎዓዝያን ወዘተን የጠቓልል። ዝዓበያ ፋብሪካታት
ኣብዚ
ዝስዕብ
ብምጥዋቕ ክትርእይወን ትኽእሉ።
ዝዓበየ ክፋል መሬት ቮራ ሕርሻዊ መሬት ኮይኑ፡ ንመብዛሕትኦም ነባሮ እቲ ከተማ ከኣ፡ ኣብ ማሕረስን መፍረ እንስሳን ከትኵሩ ጌሩዎም እዩ። ሽቐጥ ንብረት ብዝያዳ ኣብ መንጎ ነኣሽቱ ትካላት ዝተሓዝአ እዩ። ንንግዳዊ ጽላት፡ ንስራሕን፡ ትካል ምኽፋትን ዝምልከት ተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ
መርበብ ሓበሬታ ኮምዩን ክትረኽብዎ ትኽእሉ።


text:
ቀዳማይ ክፋል
እዚ ቃለ-መጠይቕ ኣብ ግንቦት 2017 ምስ ሓንቲ ኤርትራዊት ሓታቲት ዑቕባ ኣብ ካምፓላ፡ ዩጋንዳ ዝተገብረ እዩ። ንድሕነታ ራህዋ ዝብል ናይ ብርዒ ስም ሂበያ ኣለኹ። ካብ ኤርትራ ክትስደድ ከላ ትሕቲ ዕድመ እያ ነይራ። ትሕዝቶ ቃለ-መጠይቕ ይስዕብ።
ህድማ ካብ ኤርትራ
አብ 1995 አብ ባርንቱ ተወልደ ኣብኡ ከኣ ዓብየ:: ንስደት ዝወጽእኩሉ ብዕለት 20/7/2011 እዩ። ካብ ባረንቱ ከባቢ ስዓት 6፡00 ናይ ምሽት ተበጊሰ። ብመሐመድ አድም ዝባሃል አስጋራይ ተመሪሕና ሐሙሽተ ሰባት ተበገስና- ክልተ አዋልድ፡ ሰለስተ አወዳት። ጉዕዞና ብፎርቶ ሳዋ ገይርና ኢና ፈሊምናዮ። ብምቕጻል ድሕርሪ ነዊሕ ጉዕዞ ብሩባ-ሩባ፡ ጎቦታትን፡ ስንጭሮታትን ገይርና፡ ማለት ድሕሪ ሽድሽተ መዓልቲ ጉዕዞ ብዕለት 27/7/2011 ዶብ ኤርትራ -ሱዳን ሰጊርና። አእጋርና ማይ ሚዕጉ ብቚስሊ ምኻድ ክሳብ ንስእን ኢና ተጓዒዝና። ጥሜትን ጽመኢ ማይን ነይሩና ።
መጭወይቲ ኣብ ሱዳን
ብድሕሪ’ዚ ድማ ሱዳን አቲና ክንብል ከለና ዘይሐሰብናዮ አጋጢሙና። አብ መገዲ መኪና ናይ ራሽይዳ ምስ መጸትና እቶም አወዳት ሃድሞም። እቶም ራሻይዳ ንዓና ነተን ደቂ አንስትዮ ጨውዮም ወሲዶምና። ድሕሪ ናይ ሰለስተ ስዓት ፍጥነት ዝተሐወሶ ጒዕዞ፡ ናብ’ ኣብ ምድረ በዳ ዝርከብ መንበረኦም በጻሕና። አብ ሐደ አግነት ድማ ዓጸዉና። ንክትወጹ ናይ ግድን ገንዘብ ክትከፍሉ ኣለኩም ብምባል ከኣ ኣጨነቑና።
“አነ ገንዘብ የብለይን ምክንያቱ ወለደይ ድኻታት እዮም። አደይ ምውቲ እያ፣ አቦይ ድማ ብዙሕ ስራሕ የብሉን።” ብምባል ንኽለቁኒ ለመንኩዎም። ግን ንልመናይ ግዲ ኣይሃቡዎን። “ናይ ግድን ደውሊ” ኢሎም ስለዘገደዱኒ ናብ አቦይ ደዊለ ሓባርኩዎ። ካብቲ ዝፈራሕኩዎ አይወጽእኩን፣ አቦይ ክነግሮን፡ ሃለዋቱ ኣጥፊኡ ክወድቕን ሐንቲ ኮነ። ብጣዕሚ ሓዘንኩ። ንብዓት ንንብዓት ኮንኩ። ብዝወሰድኩዎ ስጒምቲ ብጣዕሚ ተጣዓስኩ፡ ክልተ ጊዜ ሞት ኮይኑ ከኣ ተሰማዓኒ። ኣቦይ ኣብ ሆስፒታል ተዓቚበ። ድሕሪ ክልተ መዓልቲ ይኸውን ከኣ “ደውሊ፡ ገንዘብ ኣምጽኢ” ብምባል ከትርሩለይ ጀመሩ። ኣነ ከኣ ደጊመ “ሰልዲ ዝሕውል የብለይን በልኩዎም።” እንተ ኾነ ባዕላቶም ናብ ስድራይ ደወሉ። “ኣቦኺ ኣብ ሕክምና ኣትዩ ይብሉኒ አለዉ።” እሉ ከኣ ነግርኒ እቲ ራሽይዳ። ብጣዕሚ ከኣ ሰንበድኩ።
“ሓጋዚ የብለይን እለ ምሽ ነጊረካ።” እለ መልሽኩሉ።
“እሞ ደሐን ናብ ካልኦት ክንሽጠኪ ኢና።” እሎም ድማ ኣፋራሩሑኒ። ብጣዕሚ ድማ ፈራሕኩ። ንሓደ ወዲ ባርንቱ፡ መተዓብተይ
“ጅሆ ተታሒዛ” ኢሎም ስድራቤቱ ምስ ነገርዎ፡ ካብ ካርቱም ደዉሉ ነቲ ራሽይዳ ረኸቦ። “ሐጋዚ የብላን፡ ግን ቊርብ ኣጒድለላ፡ አነ ድማ 10፣ 000 (ዓሰርተ ሸሕ ናቕፋ) ክሰደልካ።” እሉ ዋጋ ዕዳጋ ገበረ። በዚ ዋጋ እዚ ስለዝተሳማምዑ ከኣ ዓሰርተ ሽሕ (10,000) ናቕፋ ሰደደሉ ። ገንዘብ ድሕሪ ምቕባሉ ካብ ኣብ ገዛ ምዕጻው ክድሕን ክኢለ፡ ግን ክለቁኒ አይደለዩን። ንፋስ አዱንያ [ዓለም] ክረክብ ግን ክኢለ። ቊሩብ ቋንቋ ዓረብ ምዝራብ ይፈታትን ብምንባረይ ድማ ክሕግዘኒ ክኢሉ። ምስተን አንስቶም ከኣ ኮፍ ኢለ ከዕልል ጀመርኩ። ብኸምዚ ኩነታት ብምቕጻል፡ ኣነባብርአን ኮነ፡ ኣካዳድንአን (ኣከዳድና ዕባያ) ወላ ኣጠቓቕማ ቋንቋእን ክዕዘብን ከጽንዕን ክኢለ።
ብድሕሪ’ዚ ብጣዕሚ ክኣምኑኒ ክኢሎም። ድሕሪ ወርሒ ይኸውን ድማ እቲ ወዲ ባረንቱ መታዓቢተይ ናብ’ቲ ራሽይዳ፡ (ናብ ኣሕመዳይ) ደውሉ “ዘይትሰዳ” እሉ ተማሕጸኖ። እቲ ራሽይዳ ከኣ “ገንዘብ ክፈለላ ክንሰዳ” ብምባል መለሰሉ። እቲ መተዓቢተይ ሰንበደን፡ ተባሳጨወን ተስፋ ቆረጸን። ኣነ ከኣ ክሳብ ሽዑ ተስፋ ይገብር ነይረ ነጻ ንኽለቁኒ። ምኽንያቱ ይለቁኒ ይኾኑ ዝብል እምነት እዩ ነይሩኒ። ብፍላይ እዚ ምስ ኮነ ብጣዕሚ እዩ ተሰሚዑኒ።


text:
ዝነቕዐ ብርጭቆ ተመሊሱ ክሓውየሉ ብዝኽእል መንገዲ ተማሂዙ።
20/04/2010 ብርጭቆ እንትነቅዕ መስትያት እንትስበር ምቅያር እምበር መሊሱ ኣብ ረብሓ ንኽውዕል እንሕክመሉ ኮነ እነሕድሰሉ ዝኾነ ይኹን ሜላ ኣይነበረን።
ጃፓናዊ ተማራማሪ ግን ብኣጋጣሚ ብምንካእ ደጊሙ ክሓዊ ዝኽእል ብርጭቆ ኣማዕቢለ ይብለና ኣሎ።
እዚ ሓዱሽ ምህዞ ኣብ መስትያት መካይን ፣ ንስራሕቲ ህንፃ ዝውዕሉ መስትያታት ፣ ኣብ ኮፍ መበሊ ዓይኒ ምድሪ ኾነ ኣብ ካልኦት ብዙሕ ማይ ንምትሓዝ እንትቀመሎም ብርጭቆ ታንከራት ተግባራዊ ንምግባር ከም ዝሰርሕ ድማ ምሁር ኬሚስትሪ ዩኒቨርስቲ ቶክዮ ዝኾነ ተመራማሪ ዩ ያንግስዋ ገሊፁ ኣሎ።
ዩ ያንግስዋ እዚ ሓድሽ ምህዝኡ ኣብተን እናተሰበራ ዘፀግማና ዘለዋ ስማርት ስልክታት ስክሪነን እንትስበር ብኢድ ተንኪፍካ ክሓውያሉ ማለት ውን ናብ ንቡር ክምለሳሉ ዝኽእላ ዕድል ክቐሎ ከም ዝኽእል ብኹርዓት ይዛረብ። እዚ ድማ ናይ ኣማኢት ሚልዮናት ሰባት ፀገም ክፈትሕ ዝኽእል ዕድል እዩ ተባሂሉ ኣሎ።
ያንግስዋ እቲ ዘማዕበሎ ስማርት ብርጭቆ ማለት ውን በዓሉ ዝሕከም ዝተሰበረ መስትያት ነቒዑ ናብ ንቡር ንኽምለስ 30 ካሊኢታት ከም ዝወስደሉ እዩ ገሊፁ ዘሎ። ያንግስዋ ወሲኹ እንትገልፅ ሓደ ግዘ ዝዓደግናዮ መስትያት መኪና ኮነ መስትያት ህንፃና እንተወሓደ ክሳብ 20 ዓመታት ከገልግለና ይኽእል እዩ ኢሉ ኣሎ።
ፍልፍል cgtn.com


text:
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ካብ ሓደ ቦታ ተበጊስካ ኣብ ሓደ ቦታ ንምብጻሕ ጉዕዞ ትጅምር እሞ፡ እቲ ጉዕዞ ነዊሕ፡ ዕንቅፋታት ዝበዘሖን ብሓባር ዝኽየድን ክኸውን ይኽእል። ኣብቲ መስርሕ ጌና ኣብቲ ዝመደብካዮ ከይበጻሕካ፡ ጉዕዞ ይጽግመካ ወይ ኣብ ቀራና መንገዲ ትበጽሕ እሞ እቲ ቅኑዕ መንገዲ ክትረክብ ትግደድ። ኣብዚ ኩነታት ከኣ “ሕጂኸ ናበይ?” ዝብል ሕቶ ትሓትት እሞ መልሲ ክትረክብ ድማ ናይ ግድን ይኸውን። ናይዚ ሕቶዚ ቅኑዕ መልሲ ከይረኸብካ፡ ናብቲ ዝተበገስካሉ፡ ክትበጽሕ ስለ ዘይትኽእል።
ብሓፈሻ ኩልና ኤርትራውያን ብፍላይ ድማ ደንበ ተቓውሞና ዘለናሉ ሃለዋት ምስዚ ዝመሳሰል እዩ። ቅድሚ ሕጂ በቲ ዝድለ ቅልጣፈ ንቕድሚት ንስጉም ከም ዘየለና ብምርዳእ ብዙሕ ግዜ “ሕጂኸ ናበይ?” ዝብል ሕቶ ከነልዕል ጸኒሕና ኢና። እንተኾነ እዚ ሕቶዚ ብግቡእ አለሊና ነቲ ኣማዕዲና እንርእዮ ዘሎና ንህዝብናን ሃገርናን ናብ ራህዋን ሰላምን ዝወስድ መንገዲ ብግቡእ ስለ ዘይከድናዮ፡ ነዚ ሕቶ መመሊስና ክንሓቶ ናይ ግድን እዩ። ቅድሚ ሕጂ ነዚ ሕቶ ክንምልስ ኣይፈተናን ማለት ኣይኮነን። እንተኾነ መልስታትና ኣድማዕትን ቀጸልትን ኣይነበሩን።
ንሕና ውድባት በብመንገድና ብዘካየድናዮ ገምጋም ከም ዝተረዳእናዮ፡ ህዝብና ኣብ ዝረኸቦ ኣጋጣሚ ከንጸባርቖ ከም ዝጸንሐ፡ በብኹርንዑ ዝስምዑ ናይ ህዝብናን ሃገርናን ደለይቲ ጽቡቕ ርኢቶታት ከም ዝጠቕስዎ፡ ኣብ ቅድሜና ዘሎ ቀንዲ ክንሰግሮ ዘይከኣልና መሰረታዊ ብደሆ ብሓባር ከሰልፈና ዝኽእል መድረኽ ክንፈጥር ዘይምብቃዕና እዩ። ብውሱን ውደባዊ ዓቕሚ ጥራይ ኣብቲ እንደልዮ ሸቶ ክንበጽሕ ከምዘይንኽእል ከኣ ብሩህ እዩ። ብሓባር ክንሰርሕ ምኽኣልን ዘይምኽኣልን ንምዕዋትን ዘይምዕዋትን ወሳኒ ዝኸውን ከኣ ብመንጽር እዚ እዩ። ነቲ ናይ ሓባር መድረኽ ዝምግብ እቲ ውድባዊ ጻዕርታትት ዓቕምታትን ምዃኑ ግና ዘይከሓድ እዩ።
ክሳብ ሕጂ ብንጹር ዝረኣየና ነዚ ኣገዳስን ወሳንን ምዃኑ እንዳተረዳእና ከነዕውቶ ዘይከኣልና ዘተኣማምን ናይ ሓባር መድረኽ ከይንፈጥር ዕንቅፋት ኮይኑና ዘሎ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ዛዕባታት ዘለና ናይ ኣተሓሳስባ ብዝሕነት ፍልልይ እዩ። እዚ ናይ ኣተሓሳስባ ብዙሕነት፡ ናይ ውደባ ብዙሕነት ካብ ተቐበልና ክንጽበዮ ዝነበረናን ዘለናን እዩ። እዚ ከኣ ኣባና ዝተጀመረ ዘይኮነ ኣብ ዝኾነ ናይ ውደባ ብዙሕነት ዝቕበል ፖለቲካዊ ህይወት ዝተራእየን ንመጻኢ’ውን ዝረአን እዩ። ብሰንኪ ናይ ኣተሓሳስባ ብዙሕነት፡ ናይ ሓባር መድረኽ ክንፈጥር ዘይምኽኣልና እምበኣር ዘየዛርብን ቅቡልን ጌርና ክንወስዶ ዘይግበኣና እዩ። ምኽንያቱ ንናይ ኣተሓሳስባ ብዙሕነቶም ኣመሓዲሮም ናይ ሓባር መድረኽ ፈጢሮም ኣብ ቃልሲ ዝተዓወቱን ሃገር ዝመርሑን ወገናት ብዙሑት ብምዃኖም። ብመሰረቱ እውን እዚ ንርከበሉ ዘለና መዋእል ናይ ብዙሕነት ስለ ዝኾነ። ስለዚ ኢና ከኣ ሕጂ እውን ካብዚ ዘለናዮ ዘይንቡር ናይ ደውታ ኩነታት ንምውጻእ “ሕጂኸ ናበይ?” ኢልና ክንሓትት እንግደድ።
ብመንጽር እዚ ኩነታትና ክምዘን እንከሎ፡ እቲ ጸገም ብቐንዱ ኣባና ዘሎ በዓል ቤታዊ ድኽመት እዩ። እዚ ብዓብይኡ ኣብ ፍልልያዊ ሓድነት ንዘለና ግንዛበን ናይ ምትግባሩ ትብዓትናን ዝፈታተን እዩ። እዚ ክንብል እንከለና ግና ከምቲ ውሽጣዊ ደኣ ወሳኒ ኣይከውንን እምበር፡ ዓንቃጺ ተጻብኦ ናይቲ ንምውጋዱ ንቃለስ ዘለና ጉጅለ ህግደፍ እውን ዘንጊዕናዮ ኣይኮናን። ኣብዚ ኣተሓሕዛ ብዙሕነት ክሳብ ዘየድማዕና ከኣ ኣብቲ ካልእ ዝጽበየና ህዝብን ሃገርን ብመትከል ደሞክራሲ ናይ ምምራሕ ሓላፍነት ከነድምዕ ዘለና ዕድል ጸቢብ እዩ። መጻኢት ኤርትራ እውን ብመትክል ብዙሕነታዊ ሓድነት እያ ክትምራሕ እምበር ብዙሑነትናስ ህያው ኮይኑ ክቕጽል እዩ።
ብሓፈሻ ኩሉ ዝተወደበ ይኹን ዘይተወደበ ደላይ ራህዋ ኤርትራዊ፡ ብፍላይ ከኣ ፖለቲካዊ ውድባት ካብዚ ኣለሊናዮ ዘለና ኣብ ናይ ሓባር መድረኽ ክትሰርሕ ናይ ዘይምኽኣል ጸገም ንምውጻእ ካብ ምሕሳብ ዓዲ ከምዘይንውዕል ፍሉጥ እዩ። እቲ ጸገም እምበኣር ነዚ ተበታቲኑ ዘሎ ሓልዮትን ስኽፍታን ኣብ ሓደ ብሱል ናይ ሓባር መኣዲ ከነምጸኦ ዘይምኽኣልና እዩ። ነዚ ከይነዕውት ካብ ዘየኽኣሉና ብዙሓት፡ ስስዐ ብኣብነት ዝጥቀስ እዩ። ስስዐ ምስ ነገራዊ ውነና ጥራይ ኣይኮነን ዝተኣሳሰር። እቲ ዝኸፈአ ገጹ ብናይ ኣተሓሳስባ ስስዐ ዝግለጽ እዩ። ካብቲ ኣብ ነገራዊ ህርፋን “ኩሉ ነዓይ” ምባል ብዝገደደ፡ ብ“ናተይ ሓሳብ ጥራይ ተቐባልነት ክረክብ ኣለዎ” ዝግለጽ ስስዐ ንሳቐ ምህላውና ብሩህ እዩ። ግድን እዩ ናብ ናይ ሓባር መድረኽ ክትቀርብ እንከለኻ ብዛዕባ ኩሉ ዝዝረበሉ ጉዳያት “ብርኢቶይ እዚ እዩ እቲ ቅኑዕ” ኢልካ ትኣምነሉ መመከቲ ኣተሓሳስባ ሒዝካ ምቕራብ ግድን እዩ። ናይ ካለኦት ተጸባይ ጥራይ ከይትኸውን። እምነትካ ውዱእ ኮይኑ ዝስረሓሉ ግና ብናይቶም ናይ ሓባር መድረኽ መዋስእትኻ ተቐባልነት ክረክብ እንከሎ እዩ። ብካለኦት ወገናት ዝቐርብ እሞ ካብ ናትካ ዝሓይሽ ምዃኑ ናይ ዝተኣምነሉ ሓሳብ ምእዙዝ ምዃን ከኣ ናይ ትብዓት እምበር ናይ ተንበርካኽነት መርኣያ ኣይኮነን። ስለዚ ናይዚ እዋንዚ ናይ “ሕጂኸ ናበይ?” መልስና “ነቲ ናይ ምቅርራብን ብሓባር ምስራሕን ፈተነታት ኣበራቢርናን ፍልልያትና ኣመሓዲርናን ንቅድሚት” ዝብል ክኸውን ይግበኦ።


text:
August 13, 2016 marks the 19th anniversary of the introduction of Asmarino.
We would like you to enjoy this video dedicated to all listeners. This video is a pause in grateful recognition of your contribution. Your demands, challenges, feedback improved us vigorously in the changing need of the world.
ኣፍሪቃዊት ሰሜን ኮርያ ዝኾነት፡ ኤርትራ ኣብ መዳይ ሓበሬታ ብዘለዋ ምስጢራውነትን፡ ዜሮ ተጻዋርነት ብዘለዎ ሳንሱርን ትፍለጥ። መርኣያ ናይዚ እንኮ መደበር ቴሌቭዥን ኤሪ ቲቪ፡ ሓንቲ ከም ሓሙስ መደበር ሬድዮ ድምጺ ሓፋሽን በይናዊት ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራን ትውንን። እዘን ሓደ ትሕዝቶ ዘለወን ማዕከናት ብመንግስቲ ይውነና። ኩለን ድማ ንሓደ ውልቀመላኺ እናገልገላ ድምጺ ህዝቢ ኣብ ምዕፋን መሳርሒ ኮይነን ዓቢ ተራ ይጻወታ።
ኤርትራ ብመሰረቱ ህላወ ናይ ብሕቲ ጋዜጣታት ከም ነውሪ ዝተኣወጀላ ሃገር'ያ። ብዘይካ ሓሳብካ ምግላጽ ካልእ ገበን ዘይብሎም ጋዜጠኛታት ብዘይ ፍርዲ ንልዕሊ 14 ዓመታት ኣብ ትሕቲ ማሕዩር ይርከቡ።ኣብ ተርታ መስርዕ ነጻ- ፕረስ ዓለም፡ድማ ኣብ መወዳእታ ትስራዕ። ሓበሬታ መሰል ደቂ ሰባት'ዩ።ብፍላይ ድማ ኣብዚ ዘለናዮ 21 ክፍለ ዘመን። ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ሃገራት ግን ህዝበን ካብ ዘይሻራዊ ሓበሬታ ክርሕቕ ምእንቲ ኣበርቲዐን ይሰርሓ። ንናይ ባዕለን ስነ-ሓሳብ ጥራይ ዝሰብኽ ማዕከን ዜናታት ሃኒጸን ዜጋታተን ኣብ ምድንቋርን፡ ብግጉይ ሓበሬታ ሓንጎሎም ኣብ ምሕጻብን ድማ ይነጥፋ።
ሎሚ ኣብ ኩሉ ኩርንዓት ዓለም ዝተፈጸመ ፍጻመ ብመንገዲ ማሕበረ-ሰባዊ መራኸቢታት ብዙሃን ኣብ ውሽጢ ሒደት ካልኢታት ንህዝቢ ዓለም ይባጻሕ።ህዝቢ ኤርትራ ግን ንልሳን ስርዓት ህግደፍ ጥራይ ክሰምዕ ተፈሪዱዎ ይርከብ።ብዘይካ ማዕከናት ዜና መንግስቲ ካልእ ኩሉ ከንቱን ሓሶትን ምዃኑ ድማ ብተደጋጋሚ ይሕበሮን ይስበኾን።
ናጻ ናይ ምምዝዛንን፡ናይ ምፍራድን ናይ ምውሳንን መሰሉ ድማ ተሓዲጉ ይርከብ። ካብዚ ዘሰክፍ ክውንነት ተበጊሳ ክኣ ማዕከን ሓበሬታ ኣዝማሪኖ ካብ ቅድሚ 19 ዓመታት ኣትሒዛ ብመልክዕ ድሕረገጽን ሬድዮን ንህዝቢ ሓበሬታ ክትህብ ጸኒሓን ኣላን። ኣዝማሪኖ በቲ ንላለ ወይ ቻት ፎሩም ዝብሃል ዓምዳ ንብዙሓት ምንጪ መራኸቢን መኣዲ ሕውነትን ልዝብን ክትፈጥር ዝበቕዐት ፈላሚት ማዕከን ተቓውሞ ህግደፍ እያ።
ኣዝማሪኖ ኣብ 2004 ኣብ ዓዲ ኣበይቶ ዝተፈጸመ ጃምላዊ ቅትለት መንእሰያትን፡ ንብዓትን ኣውያትን ህዝብና ካብ ውሽጢ ሃገር ካብ እተቃልሕ ጀሚሩ ክሳብ ለይተ ሎሚ ን19 ዓመታት ብዙሕ መሰናኽላት ሓሊፋ ሓንሳብ እናተዓንቀፈት፡ ሓንሳብ እናተንስአት ከይሰልከየትን ከይረብረበትን ትስጉም ዘላ ማዕከን ዜና'ያ። ኣዝማሪኖ ንኹሉ፡ኤርትራዊ ሓሳቡ ክገልጽ ማዕጾኣ፡ብምኽፋታ ኣዝዩ ልዑል ኣበርክቶን፡ክብሪን ዘለዎም ዜጋታትና ብመንገዲ ኣዝማሪኖ ልዑል እጃም ኣበርኪቶም'ዮም። ኮኾብ ስነጥበብ ሃገርና ነፍስሄር ድምጻዊ ኣብርሃም ኣፍወርቂ፡ንጉስ ግጥምን ወግዕን ኤርትራ ዶክተር ርእሶም ሃይለን ካብኣቶም'ዮም። ገለ'ዉን ቁጠባዊ ሓገዝ ብምግባር ንምድንፋዕ ደንበ ኣዝማሪኖ ዘይንዓቕ ተራ ተጻዊቶምን ይጻወቱን ኣለዉ።ደንበ ኣዝማሪኖ ናይ ብዙሓት ደቂ ሃገር ዓቕሚ፡ፈሲሱዋ ኩሉ በብዝኽእሎ ፡ገለ ብጉልበት ገለ ብፍልጠትን ክእለትን ሰንሰለት ብምዃን ብጥምረት ዝተሳተፈላ ማዕከን ዜና'ያ ።
ኣዝማሪኖ ኣብዚ ናይ 19 ዓመታት ጉዕዞኣ ዘጋጠምዋ መሰናኽላት ልሳን ጭቁናት ካብ ምዃን ኣይዓንቀፍዋን።ኣዝማሪኖ ግዴታን ዕላማን ኣለዋ።እዝኒ ጥራይ ዘይኮነ ልሳን ህዝቢ ኤርትራ ንምዃን'ያ ተበጊሳ።እንሆ ድማ ሎሚ 19 ዓመታት መሊኣ። እንተኾነ ግን ህዝብና ሕጂ'ዉን ጽጹይ ሓበሬታ ናይ ምርካብ ሰብኣዊ መሰሉ ምሉእ ብምሉእ ኣይረኸበን። እዚ ድማ ኣዝማሪኖ ከይተሓለለት ልሳን ህዝቢ ክትከውን ሓላፍነት የሰክማ። ኮይኑ ግን እዚ ሓላፍነት እዚ ኣዝማሪኖ በይና ክትስከሞ ትኽእል፡ኣይኮነን።ስለዚ ኩሉ ዜጋ ሃገራዊ ግዴትኡ ምዃኑ ተረዲኡ እጃሙ፡ከበርክት በዚ ኣጋጣሚ'ዚ ትጽውዕ።
ኣዝማሪኖ ሕነዚ ኹሉ፡ዕፈናን ጭቆናን ክትፈዲ ምዃና ዘየወላውል'ዩ ። እቲ ሕነ ኽኣ ህዝባ ኣንቂሓ, ለውጢ ኣውሒሳ ናብቲ ካልእ ምዕራፍ ንምስግጋር'ዩ።ፍረ ናይዚ ድማ ሰላም ክኸውን'ዩ ። ሽዑ ተምሃራይ ናብ ምህሩኡን ናብ ራኢኡን ፡ ሓረስታይ ናብ ነዊቱን ናብ ሸዊቱን ፡ ነጋዳይ ድማ ናብ ዋኒኑን ናብ ንግዱን ቀሲኑ ዝወፍረሉን ዘቋምተሉን ክኸውን'ዩ።


text:
ፕረዚደንት ርእሰ ምምሕዳር ፑንትላንድ ናብ ሕ/ኢ ዓረብ በጺሑ
Radio Erena: 02 May 2018
ፕረዚደንት ርእሰ ምምሕዳር ፑንትላንድ ዓብድወሊ መሓመድ ዓሊ ኣብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ናይ ኣርባዕተ መዓልታት ምብጻሕ ፈጺሙ።
ንሱ ኣብታ ሃገር ኣብ ዝጸንሐሉ፣ ዱባይ ኣብ ወደብ ቦሳሶ ክትገብሮ እትኽእል ወፍርን ካልእ ዕድላትን ከምዝተዘራረበ ተሓቢሩ።
እቲ ፕረዚደንት ናይታ ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ሶማል እትርከብ ርእሰ ምምሕዳር ናብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝበጽሐ፣ እታ ዓረባዊት ሃገር ንሉኣላውተን ሶማል ትግህስ ኣላ ብዝብል ፈደራላዊ መንግስቲ ሶማል ናብ ባይቶ ጸጥታ ጥርዓን ኣቕሪብሉ ኣብ ዘሎ እዋን'ዩ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣቐዲማ ምስታ ብተመሳሳሊ መንግስቲ ካብ ሶማል ብምንጻል ርእሰ ምምሕዳር ዝኣወጀት ሶማሊላንድ፣ ወደብ በርበራ ንምምሕዳሩ ስምምዕ ከምዝኸተመ ዝዝከር'ዩ።
መንግስቲ ሶማል፣ ምስ ቀጠር ዘለዎ ዝምድና ብዘይምብታኹ ጸቕጢ ክትገብረሉ ዝጸንሐት ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ወደብ በርበራ ንምምሕዳር ኣህጉራዊ ተፈላጥነት ምስ ዘይብሉ ርእሰ ምምሕዳር ስምምዕ ምኽታማ፣ ናብ ባይቶ ጸጥታ ብምኽሳሱ ተወሳኺ ፍሕፍሐ ፈጢሩ'ዩ ጸኒሑ።
ኣብ ርእሲ'ዚ፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ 10 ሚልዮን ዶላር ዝግመት ገንዘብ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ ሶማል ንምእታው ኣብ ዝፈተነትሉ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ሞቛድሾ ከምዝተታሕዘ ይዝከር።
እዚ ኩሉ ተደማሚሩ፣ ዝምድና ሶማልን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ድሕሪ ምሽሕካሩ፣ እታ ዓረባዊት ሃገር፣ ንሶማል እትገብሮ ዝነበረት ወትሃደራውን ሰብኣውን ሓገዛት ኣደስኪላ ትርከብ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ቀይሕ ባሕርን እትፍጽሞ ዘላ ወትሃደራውን ቁጠባውን ምስፍሕፋሕ፣ ነቲ ዞባ ብዝበኣሰ የተፋንን ምህላዉ ተንተንቲ ፖለቲካ የረድኡ።
======================


text:
ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ኣብ መዳይ ጥዕና – ኣብ ምርግጋጽ ሸቶታት ምዕባለ ዘተባብዕ ገስጋስ ይምዝገብ ከምዘሎ፡ ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ናይ’ቲ ዞባ ብ29ን 30ን ጥሪ ኣብ ከተማ ባጽዕ ኣብ ዘካየዶ ገምጋም ተገሊጹ።
ኣብ ምርግጋጽ ምዕሩይ ዝርጋሐ ትካላት ጥዕናን ኣቕርቦት መሰረታዊ ኣገልግሎት ጥዕናን ተገይሩ ዘሎ ወፍሪ፡ ኣብ ምቊጽጻርን ምግታእን ሕማማትን ምውሓስ ጥዕና ዜጋታትን ዓቢ ኣስተዋጽኦ ከምዝገበረ ዝጠቐሰ ጸብጻብ ናይ’ቲ ጨንፈር፡ ንዝለዓለ ውጽኢት እቲ ጻዕሪታት ቀጻሊ ምዃኑ ይሕብር።
ሓላፊ ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ኣብ’ቲ ዞባ ዶ/ር ዮውሃንስ ተኸስተ፡ ኣብ ህዝቢ ዝካየድ ጐስጓሳትን ኣስተምህሮታትን – ናይ ባህሪ ለውጢ ኣብ ምምጻእ ተራኡ ውጽኢታዊ ከምዘሎ ብምምልካት፡ ንዝያዳ ኣድማዕነት ስራሕ ምምዕዳው ኣቓልቦ ክወሃቦ ከምዝግባእ ኣገንዚቡ።
ኣብ ህንጸት ዝጸንሐት ትካል ጥዕና ዒላ- ባቡ – ንኡስ ዞባ ኣዶብሓ ኣብ ምዝዛም ከምዝበጸሐት ዝሓበረ ዶክተር ዮውሃንስ፡ ንንኡሳን ዞባታት ባዳን ናቕፋን ሓደስቲ ኣምቡላንሳት ከምእተዓደላ፡ ዋሕዲ ክኢላዊ ዓቕሚ-ሰብ እውን በብእዋኑ ይማላእ ከምዘሎ ገሊጹ።
ሚኒስተር ጥዕና ኣሚና ኑርሕሴን፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ኣብ ኩሉ መዳያት ጥዕና ዝተመዝገበ ዓወታት – ሳላ ንጡፍ ተሳትፎ ህዝብን መሻርኽትን ምዃኑ ጠቒሳ፡ ኣብ’ዚ ዓመት’ዚ እውን ጥዕናዊ ኣስተምህሮታት ብዝሓየለ ክድፋኣሉ፡ ምህናጽ ትሕተ- ቅርጺ፡ ምምዕባል ዓቕሚ-ሰብ፡ ምምላእ ናውቲን መድሃኒትን ዓቢ ቈላሕታ ክወሃቦ ምዃኑ ሓቢራ። ሰብ ሞያ ጥዕና ውፉይ ጻዕሮም ከዕዝዙ ድማ ተላብያ።


text:
ኣብቲ ናብ ምኒስትሪ ወጻኢ ጉዳይ ጀርመንን ማሕበራዊ ደሞክራሲያዊ ሰልፍን ዝለኣኾ ናይ ምሕዝነት መልእኽቲ፡ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ንምክትል ቻንስለርን ናይ ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስተርነት ሓላፍነት ሒዞም ዘለዉ ዚግማር ገብሪልን ንኣቶ ማርቲን ሽሉዝ ናይ ቅድም ፕረሲደንት ፓርላማ ሕብረት ኤውሮጳን ኣብ ናይ 2017 ናይ ቻንስለር ምርጫ ሕጹይ ማደሰ ኮይኖም ቀሪቦም ንዘለዉን ኣብ ዝለኣኾ መልእኽቲ ልባዊ ዓወት ተመንዩ።
ሰዲህኤ ኣብዚ ብ10 ለካቲት 2017 ዝሰደዶ መልእኽቲ ናብቶም ሓድሽ ጀርመናዊ ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳይ፡ ብኣኦም ኣቢሉ ድማ ናብ ፈደራላዊ መንግስቲ ጀርመን፣ ንጉዳይ ኤርትራ ግቡእ ኣቓልቦ ክገብርሉን ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኣሻቓሊ ፖለቲካውን ሰብኣውን ጸገማት ክፍታሕ ክሕግዙ ምሕጽንታኡ ኣቕሪቡ።
ምስዚ ኣተሓሒዙ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ነቲ ኣጋጣሚ ተጠቒሙ፡ ንኣቶሽሉዝ ሰናይ ትምኒቱ ጠቒሱ ብዙሓት ኤርትራ ዝመበቆሎም ጀርመናውያን መሓዙት ማሰደ ከምቲ ልሙድ ምስ ኣቶሽሉዝ ክስለፉ ዘለዎ ተስፋ ገሊጹ።
ከምኡ እውን እቲ መዘክር ክልቲኦም ኣቶዚግማ ገብሪኤልን ክቡር ማርቲን ሽሉዝን ነቶም ኣቐዲሞም ናብ ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስትሪን ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ማሰደ ዝተለእኩ ብዙሓት መዘክራት ከቕልብሎምን ኣብቶም ጉዳያት ንለውጢ ይቃለሱ ንዘለዉ ኤርትራውያን ደሞክራሳውያን ሓይልታት ዘሕይሉ ስጉምታት ክወስዱን ኣዘኻኺሩ።


text:
ቀዳማይ ሚንስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ ካብ መዝነቶም ክለቑ ሕቶ ድሕሪ ምቕራቦም ዝተዓወጀ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ኢትዮጵያ ብምቕዋም ኣብ ዋና ከተማ እታ ሃገርን ክልል ኦሮምያን ዝርከቡ ኣብያተ ንግዲ ካብ ሶኑይ ጀሚሮም ኣገልግሎት ደው ናይ ምባል ኣድማ ምክያዶም ይግለጽ ኣሎ።
ኣብ ከተማ አዲስ አበባን ገለ ከባቢታት ክልል ኦሮምያ ጎደናታትን ኣብያተ ንግዲ ተዓጽዮም ቀንዮም ኣለው።
ካብ ከተማ አዲስ አበባ ናብ ካልኦት ክልላት ዝወስዱ ጎደናታት ደው ዝበሉ ዓበይቲ መካይን ይረአዩ፡ መራሕቲ እዘን መካይን ነቲ ስራሕ ደው ናይ ምባል ኣድማ ነጺጎም ስራሕ እንተጀሚሮም ብተቓወምቲ መጉዳእቲ ከይበጽሖም ከምዝፈርሑ ሓደ ካብኣቶም ንኣሶሴይትድ ፕረስ ኣገልግሎት ዜና ሓቢሩ።
ብመሰረት እቲ የካቲት 16 ዝጸደቐ አዋጅ ህጹጽ እዋን ኢትዮጵያ ምዕጻው ጎደናታት ኮነ ኣብያተ ንግዲ ክልኩል እዩ።
ንውጽኢት ድምጺ ምጽዳቕ እቲ ኣዋጅ ዝተዋህበ ኣሃዝ ብወሃቢ ቃል እቲ ፓርላማ ድሕሪ ምቅያሩ ተቓወምቲ ንሕጋዊነት ምጽዳቕ እቲ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ከምዝጠራጠሩ ይገልጹ ኣለው።
ኣቐዲሙ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ክልላት ኦሮምያን ኣምሓራን ዝተላዕለ ተቓውሞ ስዒቡ ብዝተአወጀ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ካብ ጥቅምቲ 2016 ጀሚሩ ክሳብ ነሓሰ 2017 ምጽንሓ ይፍለጥ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ንትግባረ እቲ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ዝኸታተል ኮማንድ ፖስት ግን ሰባት መዓልታዊ ንቡር ህይወቶም ክቕጽሉን ጻውዒት ኣቕሪቡ።
ብተወሳኺ ሚንስተር ምክልኻልን ጸሓፊ ኮማንድ ፖስት ሲራጅ ፈጌሳ ሎሚ ንመሓውራት ዜና ውሽጢ ሃገር ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ዝበዝሑ ካብቶም ጎደናታት ከምዝተኸፍቱን ናብ ምዕራባዊ ክልል ኦሮምያ ዝወስዱ ክልተ ጎደናታት ጥራይ ከምዝተረፉን ገሊጾም ኣለው።


text:
ንቡር ዝፈልጥ ውላድ ረኺባ
ብሰላም ክትነብር ኣብ ዓዳ
‘ላም ሓዊ ወሊዳ
ከይትልሕሶ ኣንደዳ’
ከይትጉሕፎ ውላዳ
‘እንተ ተመሰለለይ!’ ኢላ ሃዲማ ተሰዲዳ
ንሓዊ ዝኾነ ውላዳ
ገዲፋ ዓዳ
ግን ተሳጠሐት ንዝገደደ ሓደጋ
ኮነት ግዳይ ባሕሪ ምድረ-በዳ
ዘርከበ ዘሳድዳ
ዘሸክማ ዘይነበራ ዕዳ
ክፈሊ! ሓውሊ! ዝብል ሓኒቑ ብኽሳዳ
የብለይን! ዘይፈልጥ ቡዳ
ካብ ኣካላ ቅንጣብ ጓሕጊሑ ዝሰዳ
ናብ ካልእ ኣካላ ዝጉሕጉሕ ይሰዳ
ስለዚ ትምህለል’ያ ዘላ ‘ወላድ ትፍረድ!’
እናበለት
ማይ
ምሩጽ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ምስ መራሒት ታይዋን ብቴለፎን ብምዝርራብ፣ ነቲ ኣመሪካን ታይዋንን ወግዓዊ ዝምድና ኣብ ዘቋረጻሉ 1979 ዓመተ ምህረት ዝጸደቐ ፖሊሲ ኣመሪካ ከምዝጠሓሰ ማከናት ዜና ኣመሪካ ገሊጸን።
ቻይና፣ ታይዋን ኣካላ ምዃና ንምርግጋጽ ኣብ 1979 ‘ሓንቲ ቻይና’ ዝብል ኣምር ድሕሪ ምትእትታዋ እያ፣ ኣመሪካ ነቲ ናይ
ብዙሕ ሰብ ኣብ ኣሰና ዶት ኮም (assenna.com) ብዕለት ሕዳር 25, 2016 “ ስርዓት ህግደፍ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ዝሰኣኖ (2%) ክልተ ሚእታዊት ፥ ካብ ቤተክርስቲያን ተዋህዶ (15%) ዓሰርተ ሓሙሽተ ሚእታዊት ገይሩ ከእትዎ ምዃኑ ብመጋበርያታቱ ኣቢሉ ትእዛዝ ሂቡ “ ብዝብለ ኣርእስቲ ብዝሑፈን ደምጸን ዝተሰነየ ብዛዕባ ብካድረታት ህግደፍ ዝተለኣኹ ዘምርሕዎ ናይ
ብ ኣወልኼር ዓ/ሓፊዝ
ከተማ ሓለብ ሓንቲ ካብተን ጥንታውያን ከተማ ደቂ ሰብ`ያ። ደቂ ሰብ እናረኣዩ እናሰምዑ ከኣ ትዓኑ`ላ። ንረብሓ መን`ዩ ?ንረብሓ መን`ዩ ዝብል ዛዕባ ይጽናሓልና`ሞ፤ ድሕሪ`ዚ ንርእዮ ዘሎና ህልቀት፤ ዝውሕዝ ዘሎ ደም፤ ጽባሕ ኣብ መሰረት ናይ`ዚ ዑና` ዚ ዝህነጽ ኣእምሮን ኣተሕሳስባን ከመይ ክኸውን`ዩ ኢልና ንግምት ?! እቲ
ኣቦ መንበር ደገፍቲ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ስታቫንገር ኣቦ መንበር ተኽለ ፈዳይ፡ ኣብ ዝሓለፈ ረቡዕ ዕለት 23.11.16 ኣብ ስታቫንገር ኣብ ዝወዓለ መጋባእያ ምሉእ ብምሉእ ተሳዒሩ።
መበገሲ ናይቲ ጕዳይ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ስታቫንገር፡ ብድሆ (Biddho) ብዝብል ስም ዝተጠመቐ ናይ ጓይላ ጕጅለ ህግደፍ ኣብ ዝነበረ መደብ ሙዚቃን ዳንኬራን
ክልተ ኤርትራውያን ስነ-ጥበበኛታት ብሓደጋ ተሰዊኦም
ከም ኩሉ ኤርትራዊ መንእሰይ ስደት ናይ መወዳእታ ኣማራጺ ወሲዶም ኣብ’ዚ ቀረባ እዋን ዶብ ቆሪጾም ናብ ጎረቤት ኢትዮጵያ ዝኣተው ድምጻዊ መርሃዊ ስብሃት-ለኣብን ደራስን ተዋሳእን ዮናስ ዮውሃንስን (ኪኮ) ናብ ኣዲስ ኣበባ ንምእታው እናተጓዓዙ ብዘጋጠሞም ዘስካሕክሕ ናይ መኪና ሓደጋ ካብ’ዛ ዓለም ብሞት ተፈልዮም ኣለዉ።
ሓደ ካብቶም ንኤትራ ኣገልግሎት ዝህቡ ዝነበሩ ቀንዲ መጓዓዝያ ነፈርቲ መንገዲ ኣየር ቀጠር፣ ካብ ፈለማ ወርሒ ታሕሳስ ኣትሒዙ፣ ካብ ደውሓ ናብ ኣስመራ ዘካይዶ ዝነበረ ስሩዕ በረራ፣ “ስርሒታዊ ምኽንያታት” ዝብል ዘይንጹር ሓፈሻዊ ምኽንያት ብምሃብ ከቋርጾ ምዃኑ ሓቢሩ።
እቲ 4 ታሕሳስ በረራኡ ደው ከምዘብል ዝገለጸ መንገዲ ኣየር ቀጠር፣ ቅድሚ
ኣብቲ ብ23 ሕዳር ኣብ ማላቦ፣ ኤኳተርያል ጊኒ ዝተኻየደ 4ይ ኣኼባ ኣፍሪቃን ዓረብን ዝተሳተፈ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ዑስማን ሳልሕ፣ ነቲ ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት ተገዲዶም ናይ ዝተዓስከሩ ኣምኢት ኣሽሓት ኤርትራውያን ነጻ ጉልበት ዘባኸነ፣ ማእለያ ዘይብሎም መንእሰያት ብዘይልቦም ናብ ስደት ዘንፈጸ ‘ብዋርሳይ ይከኣሎ’ ዝፍለጥ ፍሹል
ሎሚ ዘበን ኣብ ኤርትራ ዝምስገን ክራማት ስለዝነበረ፣ ኣብቲ ካብ መጀመርያ ናይዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ሕዳር ኣትሒዙ ክሳብ ፈለማ ወርሒ ናይቲ ዝመጽእ ዓመት 2017 ኣብ ዘሎ ቀውዒ ጽቡቕ ምህርቲ እኽሊ ክሕፈስ ትጽቢት ከምዝግበረሉ ውድብ መግብን ሕርሻን ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝዝዘርግሖ ኣማቲ ዜና ሓቢሩ።
ብመሰረት ሓበሬታ ናይቲ ኣብ
ትዝ ኢልካኒ
ሕዳር 27/2016
ረድኢ ክፍለ (ባሻይ)
ትዝ ኢለካኒ ኣላህ ዎ! ኣክበር
ፍቓዱ ኰይኑ’ምበር ጅግና ’ዶታ ’ቕበር
ረስሚ ተኸዲንካ ብዓል ፎርማ
ዕማ እንተገበርካ ብዓል ግርማ
ንፈተውቲ ቍርኣን ተንብበሎም
ንጸላእቲ ብብረት ትሃድኖም
ደርሆ ነቆ ጥንቲ ዝኸተተ
ምስ ጀጋኑ ምስ ማሕበር ሸውዓተ
ካብቶም ጀጋኑና ሓደ-ሓደ
ንኽቃለስ ኢሉ ዝተወልደ
ትዝ ኢልካኒ……
መን’ዩ ሶይራ ’ሉካ ክቡር ኣቦ?
ሓቂ ኮይኑ ሳጓ ዝሓሰቦ
እምበር እምባ ኣርሒቑ ዝጥምት
ኣልቦ
ስም ተውላጠ ስም - ቅጽል ዘማእከለ
ካብ ሕጊ ሰዋሱው - “ግስ” ዝፈንቀለ
ብርኺ ካብን ናብን - ዓዲ ዘውዕለ
ብርሃን ዝጎደሎ - ኣዒንቲ ዕንጕለ
ብጽላሉ ዝምካሕ - ቃንጥሻ እጕለ
ግስ መስተጻመር - ኣንጊሆም ምስ ወጹ
ብቓልኣጋኖ - ዝነብር ኣጊጹ
ሓንቲ ከይሓዘ - እግሪ ከም ኣረነ
ሰኣን ሚእቲ ይብል - ከም ዓራጃጂነ
ንፋስ ስግር ባሕሪ -
ስርዓት ህግደፍ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ዝሰኣኖ (2%) ክልተ ሚእታዊት ፥ ካብ ቤተክርስቲያን ተዋህዶ (15%) ዓሰርተ ሓሙሽተ ሚእታዊት ገይሩ ከእትዎ ምዃኑ ብመጋበርያታቱ ኣቢሉ ትእዛዝ ሂቡ።
ስርዓት ህግደፍ ነቶም ኣብ ቤተክርስትያን ተዋህዶ ቀንዲ መሳርሒ ገይሩ ኣቐሚጥዎም ዘሎ ከም ግርማይ ዘርኣይ ዝኣመሰሉ ሃሱሳቱ ኣሰንዩ ንኣባ ሉቃስን ኣባ ባስልዮስን ዝተባህሉ
ኣብ ትሕቲ ግዝኣት ህግደፍ፡ ሕጊ፡ ቅዋምን ግሉጽነትን ስለዘየለ፡ ኤርትራውያን ፍትሕን መሰልን ክረኽቡ ትጽቢት ክገብሩ ኣይክእሉን’ዮም። ስርዓት ህግደፍ፡ ህዝቢ ኤርትራ ህይወቱ ክመርሕን ዕድላቱ ክውስንን ኣእምሮን ልቦናን ከምዘይብሉ ገይሩ ስለዝወስዶ፡ “ኣነ ዝበልኩኻ ጥራሕ ግበር” ብምባል’ዩ ንመዓልታዊ ምንቅስቃሱ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሩ ሓኒቁ ዝሕዝን ዝሕምትልን ብልሓታትን ተንኮላትን ብምምሃዝ ሰብኣዊ
ኩነታት ግብጽን ቱኒዜይን፥
ግብጽን ቱኒዜያን ካብተን ዜማዕበሊ ሃገራት ኣፍሪቃ ኢየን። ቅዴሚ ህዜባዊ ናዕቢ ምጅማረን ብመንገዱ ሕቡራት ሃገራት
( UN ) ኣብ ዜተገብረ መጽናዕቲ ካብ 135 ሃገራት ቱኒዜያ ሳደሸይቲ ክትወጽእ እንከሊ ግብጺ ከኣ መበል 14 ወጸት ።
እዙ ናይ ወዱ ሰብ ዕብየት መሇክዑ ( Human Development Index ) ተባሂለ
ኣብዚ ወርሒዚ ሕዳር 2016፡ ዝተኻየደ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ሕ/መ/ኣሜሪካ፡ ናይ ተወዳደርቲ ፖለቲካዊ ክትዕ ካብ ልዙብ ናይ ሃገር እትምርሓሉ ፖለቲካዊ ፍልስፍናን፡ ስነ-ሐሳባትን፡ ፖሊሲታትን ዝርሐቐ ዘይንቡርን ኣሰካፍን እዩ ኔሩ። ወ/ሮ ሂለሪ ክሊንተን ኣብ ሓፈሻዊ ሃገርዊ ደረጃ ማለት፡ ኣብ ፖፕላር ምርጫ ብኽልተ ሚልዮን ቐዲመን ክንሰን፡ እቲ ቑጽሪ ግን ኣብ
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፣ ታሪፍ ነዳዲ ከምዝጎደለ ዘናፈሶ ወረ፣ ለውጢ ይገብር ከምዘሎ ኣምሲሉ ንህዝቢ ኤርትራን ዓለምን ንምድንጋር ዝመሃዞ ናይ ሓሶት ፕሮፖጋንዳ ምዃኑ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
እዚ ከይኣክል ሰበስልጣን ስርዓት ኢሳይያስ፣ ነቲ ለውጢ ሓቂ ከምስሉ፣ ኣብዚ መሰረት ዘይብሉ ምጕዳል ታሪፍ ተመርኵሶም ኣውቶቡሳትን ታክሲታትን ዋጋ ከጕድሉ ዘመሓላለፉዎ ትእዛዝ
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ሰሜናዊ ባሕሪ ዘፍረዮ ጫት ውራየይ ኢሉ ናብ ጅቡትን የመንን ይሸይጥ ከምዘሎ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ኣብዚ ጽዩፍ ንግድ ብቐጥታ ተዋፊሮም ዘለዉ ሰበስልጣን ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፣ መልኣከ ተኽለማርያም (ወዲ ፊቶውራሪ)፣ ሓላፊ ሓይሊ ባሕሪ ሑመድ ካሪካረ፣ ከምኡ ድማ፣ ፍጹም ገብሪሂወት (ወዲ መምህር) ምዃኖም
ምኪኤል ስባህቱ ዝተባህለ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ክተማ ለንደን ዝነበር ኤርትራዊ ኢንጂነር፣ መስርሕ ምዝርጋሕ ኤለትሪክ ኣብ መናድቕ ህንጻታት ዘቃልል መሳርሒ ከምዝመሃዘ ኣብ ፋይናንሻል ታይምስ ዝወጸ ዓንቀጽ ሓቢሩ።
እቲ ኣብ 1990 ናብ ዓዲ እንግሊዝ ድሕሪ ምስዳዱ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ብተክኒካል ኢንጂኔሪን ዝተመረቐ ምኪኤል ልዕሊ 40 ሽሕ ኣታዊኡ ኣብቲ ፕሮጀክት
መላኽነት ወይ Dictatorship እንታይ'ዩ?
ቕድሚ መላኽነት ወይ Dictatorship እንታይ'ዩ? ንዝብል ሕቶ ዝርዝራዊ መልሲ ምሃብ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ወይ democratic system ኣንታይ ከምዝኾነ አሕጽር አቢልካ ምርአይ አገዳሲ ይኸውን። ዲሞክራስያዊ ስርዓት ወይ democratic system ካልእ ጫፍ ወይ አንጻር ናይ መላኽነት ወይ Dictatorial system ኮይኑ፡ ህዝቢ ማእከል ጌሩ፡ አብ ሕገ
ብ ኣወልኼር ዓ/ሕፊዝ
”ናይ ዝተወለድካላ ስድራ፤ናይ ዝብጻሓካ ቦታን ህዝብን ባህልን ቋንቋን፡ ናይ ትኣምኖ ሃይማኖት፤ ናይ ዝተማሃርካላ ቤት ትምህርቲ፡ ናይ ትድግፋ ጋንታ ኩዑሶ
ሎሚ ዘበን ኣብ ኤርትራ ጽቡቕ ክራማት ብምንባሩ ድሓን ናይ እኽሊ ፍርያት ኳ እንተተርኽበ፣ ምልካዊ ስርዓት ኢሳያስ ብዘዘውትሮ ዘሎ ቀጻሊ ግፋን ምቍጽጻር ዓያዪ ጉልበትን ነቲ እኽሊ ኣብ ምዕጻዱን ምእታዉን እኹል ጉልበት ብዘይምህላዉ ህዝቢ ተሸጊሩ ዓቕሉ ጸቢቡዎ ከምዝርከብ ምንጭታት ሓቢሮም::
እቲ ዝፈረየ እኽሊ ከይባኽን ካብ ኣሃዱታቶም ሞሊቖም ስድርኦም
ሓንቲ ከቢድ ሕማም ካንሰር ዝነበራ ስማ ዘትገለጸ ጓል 14 ዓመት እንግሊዛዊት ቆልዓ፣ መድሃኒት ኣብ ዝተረኽበሉ ግዜ ናብ ዳግማይ ህይወት ክትምለስ መታን ሬሳኣ ኣብ ክንዲ ዝቕበር ኣብ ፍሉይ ምዝሓሊ ደስኪሉ ክጸንሕ ኣብ ቤትፍርዲ ተኸራኺራ ድሕሪ ምዕዋታ፣ ከምዚ ዝበለቶ ድሌታ ተማሊኡላ ኣካላታ ኣብ ኣመሪካ ኣብ ፍሉይ ቦታ
ነዛ ሓጻር መልእቲ ክጽሕፍ ዝቐሰበኒ ምክንያት ብዕለት 06/11/2016 ኣብ ዕላል-የዕሩኽ (paltalk) ሕድሪ ጀጋኑናን ስመር-I (Smerrr1 - and Hidi Jeganuna ) ኣሳለጥቲ ዓለምለካዊ ተበጉሶ ሓይሊ ዕማም ዘቕረቡዎ ኣስተምህሮን ሓበሬታን ዝሃብዎ ብትሕዝትኡን ኣቀራርቡኡን ›ኣዝዩ ልብካ ዝመስጥ፣ ተስፍ ዝህብ እዩ እሞ ኔሩ ክንስዕቦን ክንድግፎም ሎሚ ጽባሕ ዘይባሃሎ ጉዳይ ኾይኑ
ዕጥቂ ስነ-ጥበበኛታት፡ 16.11.16፡
“ድምጻዊ መንእሰይ ሮቤል ሚካኤል፡ ንስኻስ ቆንጆኻ ከተናዲ ጥራይ ብኣምሓርኛን ትግርኛን ብምድራፍካ ክንድኡ ካብተባህለ፡ ብዛዕባ ነቶም ዘይእንታይና ኣምሓሩ ሓቚፉ ዘሎ መራሒና ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ከድኣ እንታይኮን ክበሃል ምተኻእለ?”
ኣቐዲመ ከምኣቦን ዜጋን መጠን ልዕሊ’ቲ ንህዝብኻን መሳቱኻን ዝሃብካና ልዑል ሰላምታ፡ ናተይ ደሪዐ ከምቖካ እፈቱ። ኣስዒበ ንብ ዛዕባ ኣብ
ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ዶብ ፈረንሳ ካሌስ ዝነበሩ ኤርትራውያንን ኣፍጋኒስታናውያንን ቆልዑ ናብ ዓዲ እንግሊዝ ኣትዮም ዑቕባ ከይረኽቡ ዝቕይድ ቅጥዒ ብምውጽኡ ብኣባላት ፓርላማ ዓዲ እንግሊዝ ብትሪ ከምዝነቐፉዎ ዘ ጋርድያን ሓቢሩ።
እቲ ስደተኛታት ከም መሰጋገሪ ዝጥቀሙሉ ዝነበሩ ከተማ ካሌስ ናይ ፈረንሳ ድሕሪ ምዕጻዉ ዝወጽአ ሓድሽ ቅጥዒ፣
ካብ ማእከላይ ባሕሪ ናብ ዓዲ ጥልያን ክሰግሩ ኣብታ ዝነበሩዎ ጃልባ ሞይቶም ዝተረኽቡ ኣርባዕተ ኤርትራውያን ግዳያት ብቕድሚ ትማሊ ሰሉስ 15 ሕዳር ኣብ ሲሲልያ ስነስርዓት ቀብሪ ከም ዝተኻየደሎም ኣብ ካታንያ ዝነበር መንነቶም ኣብ ምጽራይ ዝተሓባበረ ሓደ ግዱስ ኤርትራዊ ኣቶ ኣብርሃ ምስ ድምጺ ኣሰና ኣብ ዝገበሮ ዝርርብ ኣረጋጊጹ።
እቶም
እቲ ክብ ዝበለ ዓለም ለኻዊ ተሰማዕነት ዘለዎ ማዕከን ዜና ቢቢሲ ኣብዚ ዝመጽእ ዓመት 2017 ትግርኛ ብዝርከቦም 11 ቋንቋታት ኣገልግሎት ፈነወ ብምጅማር ሚልዮናት ኣህዛብ ክበጽሕ መዲቡ ከምዘሎ ትማሊ ረቡዕ 16 ሕዳር ምግላጹ ሮይተርስ ሓቢሩ።
እቶም ክውሰኹ መደብ ተታሒዙሎም ዘለዉ ቋንቋታት፣ ኣብ ኢትዮጵያ ብዝይዳ ዝዝረቡ ኣፋን ኦሮሞን ኣምሓርኛን፣
ወርሒ 10/ 1973
ናይ 1973 ዝነበር ምንቅስቓስ
ብከምዚ ኣገባብ ይጅምር*
በራኺ ፈንቅል
ጸጋይ ቀሺ
ኣድሓኖም
ኢሰያስ ተወልደብርሃን
ኮይኖም ንኢሰያስ ኣፈወርቂ ከምዚ ይብልዎ፡- እዚ ኵሉ ኩነታት ኣምጺእዎ ዘሎ ሰለሙን ወልደማርያም ኢዩ። ምኽንያቱ ካብ ቀደም ጅሚሩ ዝገብሮ ዝነበረ ናይ ኣውራጃ ምንቅስቓስ ሕጂ’ውን ጀሚርዎ ኣሎ። ስለዚ ንህ ዘሎና ኩሉ ክንፍድሖ ኢና።
ዝኸበርካ ሰራዊት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፡
እዚ ዘካፍለካ ዘለኹ ሕውነታዊ ምኽርን ምሕጽንታን፡ ዕድመን ጾታን ዘይፈሊ ኣውያት፡ ማእሰርትን ስደትን ህዝብና ለይትን መዓልትን ክስምዖ ይመረኒ፡ የሕስበኒ፡ ህላወ ኤርትራ የጠራጥረኒ ስለዘሎ፡ ህዝብኻን ሃገርካን ካብ ጥፍኣት ንምድሓን ንመጻኢ ወለዶ ዘኹርዕ ስጉምቲ ክትወስድ ንምዝኽኻር’ዩ። ከምእትዝክሮ፡ ኣብ ግንቦት 1991፡ እታ ህዝቢ ኤርትራ ንነዊሕ
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፣ እቲ ምስ ግብረሽበራዊ ጉጅለ ኣልቓዒዳ ምትእስሳር ዘለዎ ሶማላዊ ዕጡቕ ጉጅለ ኣልሸባብ ኣስጋእነቱ ገና ከምዘይተወገደ ብምጥቃስ፣ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ሶማልያን ንሓያለ ዓመታት ኣጽኒዑዎ ዝጸንሐ እገዳ ኣጽዋር ከምዘናውሖ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዘውጽኦ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣገንዚቡ።
እቲ 15 ቀወምትን ግዝያውያንን ኣባላት ሃገራት
ዓባይ ብሪጣንያ ጸጥታ ናይቲ መራኽብ ንግድን ነዳድን ዓለም ብጻዕቂ ዝመሓላልፋሉ ኣብ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ፣ ኣብ መንጎ ኤርትራን የመንን ዝርከብ መጻብቦ ባብ ኤለምንደብ ንምቍጽጻር ነታ ዝማዕበለት ናይ ውግእ መርከባ ብሰላሕታ ኣዋፊራታ ምህላዋ oilprice.com ዝተባለ መርበብ ዜና ንጋዜጣ The Times ናይ ዓዲ እንግሊዝ ብምጥቃስ ሓቢሩ።
ምዋፍር ናይታ HMS
ቅድሚ ትማሊ 8 ሕዳር ኣብ ዝተኻየደ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ኣመሪካ ፣ እቲ ኣብ መስርሕ ምርጫ ኣንጻር ሰደተኛታትን ውሑዳን ጉጅለታትን ደቀንስትዮን ዝቐንዐ ዘይውርዙይ ጎስጓሳት ብምክያድ ኣብ ሚልዮናት ኣመሪካውያን ስግኣትን ቂምታን ዘሕደረ ቢልዮነር ኣውፋሪ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ሂላሪ ክሊንተን ተዓዊቱ ካብ ትጽቢት ብዙሓት ኣመሪካውያን ወጻኢ መበል 45
ንጉያ ብጉያ ትቕድሞ
ንቖሎ ስገም - ዓሚካ ትግስሞ
ንጽቡቕ ከይደቀስካ ትሓልሞ
ንመደብ ስራሕ - ኣቐዲምካ ትኣልሞ
ውጽኢቱ ክትሓፍሶ ክተለምልሞ
ባኺኑ ከይተርፍ - ውጽኢት ጻዕርኻ
ተጋየይ ኣስተውዕል - የማን ጸጋምካ
ንዓል ገበል ጎብየ - ከቲሮም ከይበልዑኻ
ተጠንቀቕ መርምሮ - ጉዕዞ መገድኻ።
ብእግርኻ ይረግጹ - ብጫማኻ ይኸዱ
ንልሳንካ ጨውዮም - ብዛዕባኻ የኻዕድዱ
መንነትካ ዘንጊዖም - ብምልሓሶም ይዓብዱ
ንስኻ ክትርህጽ
ኣመሪካ ገና ጎብለል ዓለምና ከም ምህላዋ መጠን፣ እቲ ጽባሕ 8 ሕዳር 2016 ዝካየድ ፕረዚደንታዊ ምርጫኣ ዓለም-ለኻዊ ኣቓልቦ ክስሕብ ባህርያዊ እዩ።
ኣብ ከምዚ ኩነታት ዝዓጀበኒ ሓደ ነገር እንተሃልዩ፣ ህዝቢ ኣመሪካ ጽባሕ ንሂላሪ ክሊንተን ወይ ዶናልድ ትራምፕ ከም ፕረዚደንት ንምምራጽ ድምጹ ክህብ ተዋዲዱሉ ኣብ ዘለወሉ ናይ ዜሮ ሰዓት፣
ኣልኣዛር ብርሃነ ዝተባህለ፣ ኣብ ሊብያ መስቀል ዘለዎ ማዕተብ ገይሩ ክኸይድ ከሎ ብ ኣይሰስ ተታሒዙ ን ሰለስተ ዓመታት ዝተሳቐየ ወዲ 20 ዓመት ኤርትራዊ መንእሰይ ስደተኛ፣ በቲ ሓደገኛ ጉዕዞ ማእከላይ ባሕሪ ናብ ዓዲ ጥልያን ሰጊሩ ኣብ ካግሊ-ያሪ (Cagliari) ዝበሃል ከተማ ብኣጠራጣሪ ኩነታት ድሕሪ ምማቱ፣ 5 ህዋሳቱ ብኡንብኡ
እንፈትዎ ኣቦናን ሓውናን ገዲም ተጋዳላይ ተሓኤ፡ ገብረሚካኤል ኪዳነ (ጻዕዱ): ብዝሓደሮ ሕማም ትማሊ ሰንበት 11/06/2016 ኣብ ኢንድያናፖሊስ ዓሪፉ።
ናይ ሐዛንን ቀብርን ስነ ስርዓት ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
ሓዘን ።
ሰሉስ ረቡዕ ሓሙስ 11/8-11/2016
5-9 ድቀ: ዓርቢ 2-10 ድቀ
ደብረገነት ኪዳነ-ምህረት ኦርቶዶክስያዊት ቤተ-ክርስትያን
230 W. Morris St.
Indianapolis, IN46225
ፍትሓት፡
ቀዳም 11/12/2016 ካብ ሰዓት 1-3 ድቀ
ደብረገነት
በሃር ኤርትራዊ ኣትሌት ግርማይ ገብረስላሰ፣ ሎሚ ሰንበት 6 ሕዳር ኣብ ኒውዮርክ ኣብ ዝተኻየደ ውድድር ማራቶን ዓወት ጨቢጡ።
ወዲ 20 ዓመት ግርማይ ገብረስላሰ ኣብ ክልተ ሰዓትን ሸውዓተ ደቒቕን ሓምሳን ሓደን ካልኢትን (02:07:51) ውድድሩ ብምዝዛም እዩ፣ ብድሕሪኡ ዝነበረ ኬንያዊ ተወዳዳሪ ሉቃስ ሮቲች ብልዕሊ ሓደ ደቒቕ ቀዲሙ እዩ ተዓዊቱ።
ሽሕ`ኳ ናጽነት ሃገርና ኤርትራ ብኸቢድ መስዋእቲ ጀጋኑ ዝተረኸበ እንተኾነ፡ ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ ፥ ህዝቢ ኤርትራ ሎሚ ናይ ዝሓሸ ህይወት ሕልሙ ክግህደሉ ኣይከኣለን። ሎሚ በዚ ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ እንዳኸፍአን እንዳገደደን ዝኸይድ ዘሎ ኲነታት ሃገርና ዘይሓዝንን ዘይጒህን ኤርትራዊ ምስ ዝህሉ ሕልና ዘይብሉ ጥራይ ክኸውን ኣለዎ ።
ካብዚ
ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝመዘዞ ተኸታታሊ ጉጅለ እገዳ፣ ብ ሓገዝ ወጻኢ ኣብ ኤርትራ ሓድሽ ወተሃደራዊ መደበርን ወደብን ምስርሑ ይኹን፣ ህላወ ናይ ወጻኢ ኣጽዋርን መሳለጥያታትን፣ ነቲ ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተበየነ እገዳ ዝጥሕስ ምዃኑ ትማሊ ዓርቢ ኣብ ዝዘርግሖ ጸብጻብ ኣገንዚቡ።
ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ብውሑዱ 240
ስርዓት ህግደፍ፡ ነቲ ብህዝቢ ኤርትራ መሰሉ ክረጋገጸሉ ዘልዕሎ ግሁድን ዘይግሁዱን ተቃውሞን መረረን፡ “ኣብ ዝበጽሖ የብሉን” ኢሉ ስለዝንዕቆን ብጭካነ ይምልሰሉ ስለዘሎን፡ ይዕበ ይንኣስ ፍጻሜ ህግደፍ ወትሩ እዉጅ ኣይኮነን። ብኣንጻሩ፡ ካብ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ክሳብ ክንደይ ተነጺሉ ከምዘሎ ዝግንዘቦ’ኳ እንተኾነ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፍጽሞ ዘሎ ምግሃስ ሰብኣዊ


text:
Date: Tuesday, 06 February 2018
ሰለስተ መንእሰያት ኩነታት ረስንን ጠሊን ናይ ሕርሻ ቦታ እናተኸታተለት ባዕላ ማይ ተስትን ሓበሬታ ናብ ሞባይል ተለፎን እተመሓላልፍ መሳርሒት ምሂዞም።
ኣብ ኤርትራ ኮለጅ ሕርሻ ሓመልማሎ፡ ተማሃሮ ሓሙሻይ ዓመት ምህንድስና ሕርሻ ዝኾኑ ሰለስተ መንእሰያት፡ ኣብ ሓደ ናይ ሕርሻ ቦታ ንዘሎ ጠሊን ረስንን ናይ ሓመድን ኣየርን እናተኸታተለት ነቲ ተኽሊ ዘድልዮ ዓቐን ማይ ኣብ ዘድልዮ ግዜ እተስቲ መቆጻጸሪት መሳርሒት ምሂዞም።
እዞም ሳምሶን ተ/ሃይማኖት፡ ሳምሶን መልኣከን ሳይሞን ገ/ሂወትን ዝተባሃሉ ተማሃሮ ዝመሃዝዋ ውጽኢት ናይ ዝተፈላለዩ ዓውድታት ምህንድስና ዝኾነት መቆጻጸሪት፡ኣብቲ ናይ ሕርሻ ቦታ ዝኾነ ጸገም ምስ ዝፍጠር ናብ ሞባይል ቅልጡፍ ናይ ጽሑፍ መልእኽቲ ብምስዳድ ሓበሬታ ተመሓላልፍ።
እዛ መቆጻጸሪት ብኤሌክትሪክን ብናይ ጸሓይ ጸዓትን ስለትሰርሕ ኣብ ዝኾነ ቦታ ክትጥቀመላ ከምዝከኣል እዞም መሃዝታ ይዛራቡ።
Cologne NRW Germany - Celebration of the 27 Anniversary of the ERITREAN INDEPENDENCE DAY by Eritrean in NRW 26 May 2018
Eritrean in Karlsruhe Germany celebrating the 27th Anniversary of Eritrean Independence Day on the 26th May 2018


text:
ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ሬክስ ቲለርሰን ምስ ሰሜን ኮሪያ ብዛዕባ ዝግበር ዝርርብ ብዘሎ መደብ ናይ ኣፍሪቃ መገሽኦም ብሓደ መዓልቲ ብምሕፃር ፅባሕ ሶሉስ ናብ ዋሽንግተን ከምዝምለሱ ተፈሊጡ።
ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ሬክስ ቲለርሰን ብምኽንያት ጉዳይ ሰሜን ኮሪያ ሓዊሱ ህፁፅ መደባት ናይ ኣፍሪቃ መገሽኦም ብምሕፃር ክምለሱ እዮም።
"ብምኽንያት ህፁፅ ናይ ስራሕ መደብ ኣብ ቻድን ናይጀሪያን ዝነበሮም ወግዓዊ ርክባት ምስወድኡ ሓደ መዓልቲ ኣቐዲሞም ናብ ኣሜሪካ ክምለሱ እዮም’’ ክብሉ ተሓባባሪ ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ስቲቭ ጎልስተይን ሎሚ ሶኑይ ገሊጾም።
ፕረዚደንት ትራምፕ ምስ መራሒ ሰሜን ኮሪያ ኪም ዮንግ-ኡን ገፅ ንገፅ ክራኸቡ ንዝቐረበሎም ዕድመ ምቕባሎም ዝገለፁ ቲለርሰ ኣብ ኣፍሪቃ ከለው እዩ።
ቲለርሰን ሎሚ ሶኑይ ኣብ ዋና ከተማ ኒ’ጃሚና ቻድ ምስ ፕረዚደንት ኢድሪስ ደብይ ድሕሪ ምዝርራቦም ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ዝሓለፈ ጥቅምቲ ኣብ ልዕሊ ናይ ቻድ ፕረዚደንት ዘንበሩዎ ናይ ጉዕዞ እገዳ ኣሜሪካ ኣብ ቀረባ ክተልዕሎ ትኸውን እያ ኢሎም።መንግስቲ ቻድ ቁፅፅር ፓስፖርትን ምልውዋጥ ሓበሬታን ኣመሓይሹ ኣሎ እውን ኢሎም ኣለው።
ንሶም ብምቅጻል ምስ ፕረዚደንት ናይጀሪያ ሙሓማዱ ቡሓሪ ንምዝታይ ናብ ዋና ከተማ ናይጀሪያ ኣቡጃ ኣምሪሖም።
ቲለርሰን ጥዕንኦም ጽቡቕ ስለዘይተሰምዖም ዝሓለፈ ቀዳም ኣብ ኬንያ ከሳልጥዎ ሒዞምዎ ዝነበሩ መደባት ሰሪዞም።ሎሞ ሶኑይ ግን ኩነታት ጥዕንኦም ከምዝሓሾምን ኣብ ጉዳይ ኮሪያ፣ቐረፅን ባጀት ቤት ፅሕፈቶም ብዝምልከት ንኮንግረስ ቃል ምስክርነት ንምሃብን ፅባሕ ሰሉስ ንግሆ ዋሽንግተን ክኣትው እዮም ክብሉ ምክትሎም ስቲቭ ጎልድስተይን ሓቢሮም።
ቲለርሰን ቅድሚ 20 ዓመታት ብኣል-ቃይዳ ዝተፈፀመ ናይ ቦምብ መጥቓዕቲ ንዝተቐትሉ ንምዝካር ናይሮቢ ኣብ ዝርከብ ኤምባሲ ኣሜሪካ ትማሊ ሰንበት ሕቋፍ ዕምበባ ኣንቢሮም።
“ከም እትፈልጡዎ ኣብ 1998 ግብረ ሽበራዊያን ኣብ ናይሮቢ ንዝርከብ ኤምባሲ ኣሜሪካ ብምጥቓዕ ቅስሚ ህዝቢ ኬንያን ኣሜሪካን ክሰብሩ መሲሉዎም ነይሩ።ተጋጊዮም።ድሕሪ 20 ዓመታት ህይወቶም ንዝጠፍአን ንዝቖሰሉን ንምዝካር ኣብዚ ተራኺብና ኣለና።”
ቲለርሰን ዝሓለፈ ዓርቢ ምስ ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ ድሕሪ ምርኻቦም ኣብ መንጎ ኬንያታን መራሒ ተቓዋሞ ራይላ ኦዲንጋን ዝተገብረ ፖለቲካዊ ዕርቂ ‘’ንናይ ኬንያ ዓሌታውን ፖለቲካዊን ምክፋል ዘወገድ እዩ ክብሉ ንኢዶም ኣለው።


text:
ክትጸንሕ እንተ ተፈቒዱልካ
Om du får stanna – tigrinska
ንስኻ ዑቕባ ንምርካብ ኣመልኪትካ፡ እሞ መቐመጢ ፍቓድ ዝረኸብካ ሰብ፤ ኣብ ሽወደን ንምቕማጥን ንምስራሕን መሰል ኣሎካ።
- አማርኛ (amhariska)
- العربية (arabiska)
- Azərbaycanca (azerbajdzjanska)
- ب ه سۆرانی (sorani)
- English (engelska)
- Español (spanska)
- پارسی (persiska)
- Français (franska)
- Bosanski, hrvatski, srpski (kroatiska)
- Հայերեն (armeniska)
- Kurmancî (kurmandji)
- MoHroл xэл (mongoliska)
- يه دری (dari)
- پښتو (pashto)
- Arlijan (romani arli)
- Pycckий (ryska)
- Af soomaali (somaliska)
- Shqip (albanska)
- Swedish (svenska)
- Oʻzbek (uzbekiska)
ኣብዞም ዚስዕቡ ገጻት፡ ንዓኻ ዑቕባ ንምርካብ ኣመኪትካ፡ ኣብ ሽወደን መቐመጢ ፍቓድ ዝተቐበልካ፤ ዝተዳለወ ሓበሬታ ክትረክብ ኢኻ። (ገለ ካብቶም ገጻት ብኹሉ ቋንቋታት ተተርጒሞም ኣይክትረኽቦምን ኢኻ)።
ከም ስደተኛ መጠን መቐመጢ ፍቓድ እንተ ተዋሂቡካ፡ እቲ ፍቓድካ ን3 ዓመት የገልግል።
ብዛዕባ ንስደተኛ ዚወሃብ መቐመጢ ፍቓድ፡ ኣብዚ ኣቲኻ ብዝበለጸ ኣንብብ
ከም ኣማርጺ ዑቝባ ዘድልዮ ሰብ መጠን መቐመጢ ፍቓድ ተዋሂቡካ፡ እቲ ፍቓድካ ን13 ኣዋርሕ የገልግል።
ብዛዕባ ከም ኣማራጺ ዑቝባ ዘድልዮ ሰብ ዚወሃብ መቐመጢ ፍቓድ፡ ኣብዚ ኣቲኻ ብዝበለጸ ኣንብብ
ቀዋሚ መቐመጢ ፍቓድ ምስ ዝወሃበካ፤ እቲ ፍቓድካ ኣብ ሽወደን ክሳብ ዝተቐመጥካሉ ጊዜ ዘገልግል ይኸውን።
ብዛዕባ ቀዋሚ መቐመጢ ፍቓድ፡ ኣብዚ ኣቲኻ ብዝበለጸ ኣንብብ
እቲ ከም ስደተኛ ዚብል ደረጃ ተቖጺርካ፡ ቀዋሚ መቐመጢ ፍቓድ ወይ ብጊዜ ዝተደረተ መቐመጢ ፍቓድ ዝረኸብካ ሰብ፤ ንስድራቤታዊ ዳግመ ምትእኽኻብ መሰል ኣሎካ። ከም ኣማራጺ ዑቕባ ዘድልዮ ሰብ ደረጃ ተቖጺርካ፤ ብጊዜ ዝተደረተ መቐመጢ ፍቓድ ዝረኸብካ ምስ ትኸውን፡ ንስድራቤታዊ ዳግመ ምትእኽኻብ መሰል ክህልወካ ዚኽእል፡ ኣብ ኣዝዩ ፍሉይ ኩነታት ጥራይ እዩ።
ብዛዕባ ምስ ስድራቤትካ ንምትእኽኻብ ዘሎካ ዕድል፡ ኣብዚ ብዝበለጸ ኣንብብ።
ናይ ሃገርካ ፓስፖርት ክትረክብ ዕድል ዘይብልካ ምስ ትኸውን፤ ፓስፖርት ካብ ሚግራሾንስቨርከት ንምርካብ፡ ክተመልክት ትኽእል ኢኻ።
ብዛዕባ ”ፓስፖርት ባዕዳውያን” (främlingspass) ኣብዚ ብዝበለጸ ኣንብብ።
ብዛዕባ ጊዚያዊ ”ፓስፖርት ባዕዳውያን” (provisoriskt främlingspass) ኣብዚ ብዝበለጸ ኣንብብ
ብዛዕባ ”መጋየሺ ሰነድ” (resedokument) ኣብዚ ብዝበለጸ ኣንብብ።
እቲ ብጊዜ ዝተደረተ መቐመጢ ፍቓድካ ምስ ተወድአ፤ ኣብ ሽወደን ንምጽናሕ ድማ ምስ ትደሊ፤ ናይ መናውሒ ምልክታ ክተቕርብ ይግብኣካ።
ብዛዕባ መን መቐመጢ ፍቓዱ ከናውሓሉ ከም ዚኽእል፡ ኣብዚ ብዝበለጸ ኣንብብ
ብጊዜ ዝተደረተ መቐመጢ ፍቓድ ተዋሂቡካ፤ ስራሕ ሰሪሕካ ወይ ኣብ ሽወደን ብዘሎካ ኩባንያ ጌርካ፤ ነፍስኻ ክትናቢ ምስ ትኽእል፤ ቀዋሚ ፍቓድ ንምርካብ፡ ክተመልክት ትኽእል ኢኻ።
ብዛዕባ ቀዋሚ መቐመጢ ፍቓድ ዘሎዉ ጠለባት፡ ነፍስኻ ባዕልኻ ስለ ትናቢ፤ ከመይ ጌርካ ንቀዋሚ መቐመጢ ፍቓድ ከም ተመልክት፡ ኣብዚ ብዝበልጸ ኣንብብ