text:
፲፮ ለካቲት ፳፻፰ ዓ.ም ግዕዝ (24 ለካቲት 2016) ዓመታዊ ክብረ በዓል ርእሰ ኣድባራት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ደብረ ኪዳነ ምሕረት ኣሥመራ: ከምቲ ዝሓለፈ እዋናት ሎም ዓመት እውን ካብ ከተማታትን ገጠራትን ዝመጸ ብኣሽሓት ዝቁጸር ሕዝብን:ብፁዓን ካቶሊካውያን ጳጳሳት ኤርትራ: ብፁዕ ሊቀጳጳስ ኣቡነ መንግሥተኣብ ተስፋማርያም ዘመንበረ ኣሥመራ: ብፁዕ ኣቡነ ፍቕረማርያም ሓጎስ ጳጳስ ዘመንበረ ሰገነይቲ። ወኪል ብፁዕ ኣቡነ ኪዳነ የዕብዮ ኣባ ዑቕባጋብር ወልደጊዮርጊስ። ህየንተ ጳጳስ ዘመንበረ ባረንቱ ኣባ ሉቃስ ባርዛኖን ካልኦት ካብ ኩለን ሰበኻታትና ዝመጹ ብዙሓት ውሉደ ክህነትን ኣብ ዝተረኽብሉ ብዓቢይ ዓጀብን ድምቀትን ከቢሩ ዊዒሉ። ኣብዚ ክብረ በዓል ፕረሲደንት ወንጌላዊት-ሉተራዊት ቤተክርስቲያ፣ቀሺ ዮሴፍ ኣርኣያ፣ሓለፍቲ ሃይማኖታዊ ጉዳያት’ውን ተረኪቦም ነይሮም፣
ንምስንዳው በዓል ኪዳነ ምሕረት። ንታስዕቲ ጸሎት ምህለላን ኣስተምህሮታትን ኪወሃብ ከምዝቐነየ
ክምልከት ከሎ፡ ነተን ሾመንተ መዓልታት ኣብ ልዕሊእተን ኣብ ቅድስቲ መንበር ብምኽንያት ዓመተ
ምሕረት ተሓቲመን ዘለዋ ንምሕረት ኣምላኽ ዝርእያ መጻሕፍቲ ዝተኮረ ኣስተምህሮታት ማለት ዕቤት
ምሕረት ኣምላኽ ምስትምቓር ብብጹዕ ሊቀጳጳስ ኣቡነ መንግሥተኣብ፡ ምሕረት ኣምላኽ ኣብ
መዝሙር ዳዊት- ብኣባ ግርማይ ኣብርሃ (ሲታዊ)፡ ምሕረት ኣምላኽ ምስሌታት ወንጌል ብኣባ
እስቲፋኖስ ሕላፉ (ኮምቦኒ) መንፈሳውን ስጋውን ናይ ምሕረት ስራሕ ብኣባ ግርማጽዮን ነጋሢ (ልኡ
ካን) ምስጢረ ኑዛዜን ምሕረት ኣምላኽን ብኣባ ክፍለየሱስ ገ/ሥላሴ (ካፑቺኒ)፡ እኖና ኪዳነ ምሕረት
ኣደ ምሕረት ብኣባ ሰሎሞን መሓረና ካህን ሰበኻ፡ ኣርእስተ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ብዛዕባ ምሕረት
ኣምላኽ ብኣባ ወልደማርያም ዘርኣዮሓንስ (ልኡካን)፡ ቅዱሳንን ምሕረት ኣምላኽን ብኣባ ተስፋት
ተስፋማርያም (ካፑቺኒ) ሃናጺ ኣስተምህሮታት ተዋሂቡ። ብድሮ በዓል ከኣ ከካብ ቦታኡ ዝተኣኻኸቡ
ሊቃውንት ያሬዳውያን መዘምራንን፣ ገዳማውያንን፣ ዘደንቕን ንኪዳነ ምሕረት ዝበቅዕን ውዳሴን
ከወፍዩላ ኣምሰዩ፣ ገለ ካብቲ ዝቐረበ ቅኔታት፦
ማርያም ንግሥተ ዓለም እለ እም ህሩያን ሕዝብ ወእመ ህጻን ታኦስ፡
ኣስተርእየ ዓመተ ምሕረት በደብራ ዘርእስ፡
ዘምስለ ምሕረት ብዙሕ ምሕረተ ሥሉስ ቅዱስ፡
ወድንግልሂ ታንስሱ በምሕረት ሓሲስ፡
እምመርሕባ መርሕባ መቅደስ።
( መርጌታ ጥቀኄር)
ማርያም ርግበ ገሊላ ዘቀራንብትኪ ነጻሬ ኣዕይንት ውቃቤ፡
ሥዩማን ህየንተ እማንቱ ምስዋር ጉልባቤ፡
ለዘወልድኪ በልዮ ዘእንበለ ዘርኣ ሩኳቤ
እስመ ኣይቴ ሀሎ ቃልከ እምሕር ዘይቤ፡
ዘጸውዑ ስመኪ ነባቤ።
( መርጌታ ዘወንጌል)
ተባህለ በሃበ ኩሉ እንዘ እንዘ ማይ ይኅዪ ወከመ ይቀትል እም ዝንቱ፡
ለስሞዖን ኣምጣነ ሕይወቱ፡ ወለፎርዖን ሞቱ፡
ብሂለ ሙሴ ዓደወ ኤዎስታቴዎስ ውእቱ፡
ለየማነ ብርሃን ተልሚድ እመስጥመቱ፡
ወዓደወ መልክዓም ባሕቲቱ።
(መሪጌታ ዘወንጌል)
ቅኔ ሥላሴ
ለስምዖን ሓዳፌ ነፍስ እንተ ዮሓንስ ወኤልያስ፡
ኣስተዓጸቡ መቕድመ ጉርዔሁ ድምጸ ማኅሌቱ ጥዑም፡
ይዜምር እንዘ እንዘ ይብል ማርያም ተቅዋም፡
ሰኣሊተ ምሕረት ይእቲ ይእዜ ለሓጥኣነዝዓለም
ወለኩልነ ባርኪዮም
ግዜ በዓልኪ ንብል ማርያም ሰላም
እስመ ኣንቲ ለኩልነ እም። (መሪጌታ ዘወንጌል)
--
ክብር ይእቲ
መሃፒል ታኦስ ወረደ ሀበ ቀራንዮ ቀላይ፡
ነሲኣ ቀሱተ መሓለ ኣደም ነዳይ፡
ኣምጣነ ዝንቱ ሓጺብ በተሰቅሎ መስቀል ማይ፡
ጌጋየ ኣዳም ወሄዋን ሎግዮ እኑመ ይሁዳ ቅኑይ። ዝብል ምጥቃስ ይከኣል።
ብዘይካ’ዚ ጽባሒቱ’ውን ማህሌትን ቅኔን ከፍስሱ ሓዲሮም፣፣ ኣብቲ ሰፊሕ ቤተ ክርስቲያን ኪዳነ
ምሕረት ስፍሕ ብዝበለ ዙርያ ከቢቦም “ኪዳንኪ ኮነ ለሓጥኣን ቤዛነ”እናበሉ ክዝምሩን ክውድሱን
ክትርኢ ከኣ ክንደይ መሳጢ ከምዝነበረ ኪግመት ይከኣል፣፣ ቀጺሉ እቲ ዓንዲ ሕቖ ስርዓተ ኣምልኾ
ቤተክርስቲያን ዝኾነ መስዋዕተ ቅዳሴ ክጅመር ብብጹዓን ጳጳሳት ዝተመርሑ 50 ለባስያን ካህናት
ኣብ ቦታ መስዋዕቲ፣ መንበረ ታቦት ምስኮኑ መስዋዕተ ቅዳሴ ጀመረ፣፣ እቲ ከቐድስ ዝመጸ ሕዝቢ ነቲ
ርሒብ ምድርቤት ቤተ ክርስቲያን ኪዳነ ምሕረት ጻት ንጻት መሊኡ ፍርቁ ከኣ ኣብ ደገ ዝተሰርሐ
ዳስ ኮይኑ፡ ብትሑት መንፈስ ተሳተፎ፣፣ ድሕሪ ንባብ ቅዱስ ወንጌል ብፁዕ ሊቀጳጳስ ኣቡነ
መንግሥተኣብ ነቶም ካብ ኩለን ሰበኻታትን ማሕበራትን ነዚ ዓመት ምሕረት ብምስጢረ ንስሓን
ዕርቅን ኣስተምህሮታን ከገልግሉ፡ በቲ ብርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዝተዋህቦም ሓላፍነትን ተልእኮን
መሰረት ምስቶም ኣብ ዝሓለፈ ረቡዕ ቅድሚ ክልተ ቅነ፡ ብቅዱስ ኣቦና ዝተላእኩ 1142 ካህናት
ብምኻን ኣብ ሃገርና ብፍሉይ ዝተላእኩ ልኡካን ምሕረት 18 ካህናት ንተልእኮምን ኣገልግሎቶምን
ብምግላጽ ምስ ሕዝቢ በበሓድ ድሕሪ ኣላዮምዎም፡ ንነፍሲወከፎም ከኣ ሓደ ምልክት ተዋሂቡዎም።
ቅዳሴ ሰዓት 9፣00 ብዘብቅዐ ሕዝቢ በብደረጅኡን መዓርጉን ዕቤቱን ተሰሪዑ ብመቁጸርያን
እግዚኦታን መዛሙርን ንክብሪ ኪዳነ ምሕረት ሰፊሕ ዑደት ዓወደ፣፣ ተሳታፊ ሕዝብ መእለውያ
ኣይነበሮን፣ ኣገባብ ስርዓተ-ዑደት ድሕሪ ተዛዚሙ፡ ያሬዳዊ ዜማን ምሉእ ዓመት ምሕረት ምስ እኖና
ኪዳነ ምሕረት ዝብል ሓዲስ መዝሙር መንእሰያትን ምስ ቀረበ፡ እቲ ቃል ሊቀጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ
መንግሥተኣብ ተስፋማርያም ክሰምዕ ተጻቢቡ ዝነበረ ብዙሕ ሕዝቢ ንኣምልኾ ሓቀይና ኣምላኽን
ንዓመት ምሕረትን ዝምልከት ጥዑም ስብከት ሰኒቁ ጸሎቱን መብጽዓኡን ፈጺሙ ነናብ ቦትኡ
ተመልሰ፣
ስብከት ሊቀ ጳጳስ ብጹዕ ኣቡነ መንግስተኣብ፣ ‘ካብ ርሑቕን ቀረባን ንእኖና ኪዳነ ምሕረት ከተኽብሩ ዝነገድኩም፣ ብፁዕ ኣቡነ ፍቅረማርያም ሓጐስ ጳጳስ ዘመንበረ ሰገነይቲ፡ ክቡራን ካህናት ክቡራት ደናግል፡ ፍቁራን ምእመናን ክርስቶስ፣ ጉዳያት፣ ዓብይቲ ዓድን ኩልኹም ኣጋይሽን፣ ቅድሚ ኲሉ እንቋዕ እግዚኣብሔር ናብዚ ክቡር መዓልቲ እዚ ብደኃነ ሰላም ኣብጽሓና።
ከም እንፈልጦ ዓመታዊ ክብረ በዓል ኣዴና ኪዳነ ምሕረት ንኩልና ምንጪ ታሕጓስን ተስፋን እዩ። ዓመት መጸ ኣብዛ መዓልቲ እዚኣ፡ ኩሉ ካልእ ሓጀትና ይጽንሓልና ኢልና፡ ናብ ኣዴና መጺእና ክንጽልን ክንምህለልን ክንውድሳን ኣማልድልና ክንብላን ንተኣኻኸብ። እዛ መዓልቲ እዚኣ ኣብቲ ድሮ ጀሚርናዮ ዘሎና ኢዮቤል ዓመት ምሕረት ስለዝወዓለት ድማ ዝያዳ ትርጉም ኣለዋ። ኣዴታት “ኢየሱስ ዝወዳ ምሕረት ዝልማዳ ኣደየ ለምንልና ግዳ” እናበላ ክልምንኣ ሓዲረን። ያረዳውያን ሊቃውንቲ ከኣ “ኣንቲ ውእቱ ተስፋሁ ለኣዳም ኣመ ይሰደድ እምገነት”፥ ኣዳም ካብ ገነት ክስጐጒ ከሎ ሓንቲ ተስፋ ዝኾንክዮ ንስኺ ኢኺ እናበሉ ክውድስዋ ሓዲሮም።
እግዚኣብሔር ኣቦና“መሓርን ጸጋውን ኣምላኽ፥ ንዂራ ደንጓዪ፡በዓል ዓብይ ፍቕርን ሓቅን” (ዘፀ 34፡6)፣ “ምሕረቱ ከኣ ንዘለዓለም እዩ” (መዝ 136)። “እቲ ብምሕረት ሀብታም ዝኾነ ኣምላኽ” (ኤፈ 2:4) ፥“ብምኽሪ ርጉም ተመን ትእዛዙ ምስ ኣፍረስና፡ ካብታ ናይ ደስታ ገነት ናብ ጥፍኣት ወጻእና። ካብ ሕይወት ናብ ሞት፡ ካብ ሓርነት ናብ ባርነት፡ ኣብ ትሕቲ ኣርዑት ኃጢኣት ተገዛእና፣ ንሱ ግና ንፍጥረቱ ኣይኅደገናን፡ ሸለልውን ኣይበለናን፣ ከምቲ ዝበደልናዮ ኣይተቐየመናን። ብኃጢኣትና ፈጺምና ክንጠፍእ ከኣ ኣይኃደገናን፣ እኳ ደኣ ኣፍቀረናን መሓረናን ራኅርኃልናን፣ ካብ ኢድ እቲ ዚገዝኣናውን ኣናገፈና፣ ነቦኡ መልኣኽ ምኽሩን የማናይ ኢዱን ኃይሉን ጥበቡን ተበጃውን መድኃንን ዝኾነ ወዱ ለኣኸልና” (ቅዳሴ ዮሓንስ ኣፈወርቅ)፣ “ኣነ እግዚኣብሔር መሓርን ጸጋውን ኣምላኽ፣ ንኲራ ደንጓዪ፡ በዓል ዓብይ ፍቕርን ሓቅን፣ ክሳዕ ሽሕ ወለዶ ፍቕረይ ዝሕሉ፣ ዓመጽን ምፍራስ ሕግን ኃጢኣትን ይቕረ ዝብል” (ዘጸ 34፡6-7)። ብሓቂ ከኣ “እግዚኣብሔር ርኅሩኅን ቅኑዕን እዩ፣ ኣምላኽና መሓሪ እዩ። እንግዚኣብሔር ንገርህታት ይሕልዎም” (መዝ 116፡5-6) ዝብሉ ብዙኃት ጠቕስታት ኣብ መላእ ቅዱስ መጽሓፍን ኣብ ሥርዓተ ኣምልኾናን ንረክብ ኢና።
ናይዚ ሒዝናዮ ዘሎና ዓመት ምሕረት ጭርሖና “መሓርቲ ከም እግዚኣብሔር ኣቦ” ምዃኑ ኲልና ተገንዚብናዮ ክንከውን ተስፋ እገብር። ባዕሉ መድኃኒና ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ወንጌል ሉቃስ “ከምቲ ሰማያዊ ኣቦኹም ርኅሩኅ ዝኾነ ንስኻትኩም ከኣ ርኅሩኃት ኩኑ” (ሉቃ 6~36) ክትጽልዩ ከሎኹም ከኣ “ንሕና ንዝበደሉና ከምዝኃደግናሎም በድልና ኅደገልና” በሉ ከምዝበለና ብፍላይ ሎምዘመን መሓርቲ ርኅሩኃት፥ ከምቲ መሓርን ርኅሩኅን ፈጣሪናን መድኃኒናን ክንከውን ንዕደም ኣሎና። ከም ቃኤል ንኃውና ኣይንጨክነሉ ንኃውትና ኣይንጨክነላ። ቃኤል ንኣቤል ኃው ብቅንኢ ተደሪኹ ምስ ቀተሎ እግዚኣብሔር ኃውኻ ኣበይ ኣሎ? ዝብል ዕርፍቲ ኅሊና ዝኸልእ ሕቶ ሓተቶ። ቃኤል ከኣ ልቡ ተሪሩ ኅሊናኡ ዓዊሩ ስለዝነበረ “’ኣይፈልጥን፣ ኣነዶ ሓላው ኃወይ እየ’ ኢሉ መለሰ” (ዘፍ 4፡9) ። እዚ ሕቶ እዚ ንነፍስወከፍናውን ዕለት ዕለት እግዚኣብሔር ዘቕርበልና ሕቶ ምዃኑ ክንርስዕ የብልናን። መልስናኸ ከመይ ዝበለ ይኸውን? ከም ቃኤልዶ “ናይ ኃወይ እንታይ ገዲሹኒ” ኢልና ንምልስ፥ ወይስ መሓርቲ ከም እግዚኣብሔር ኣቦ ኮይንና ነኅዋትና ንድንግጸሎምን ንርኅርኃሎምን?። ብፍላይ ሎምዘምን ነቶም 14 ናይ ምሕረት ስራሓት ናትና ኢልና ክንዕጠቐሎም ዕዱማት ኢና። ምእንቲ እግዚኣብሔር ንኃውና ከነኽብር፡ ክንምሕር፡ ይቕረ ክንብል፡ ከነፍቅር ክንሕግዝ፡ ከነተባብዕ፡ ክንመክር፡ ፍትሒ ከነውጽኣሉ ትሑዛት ኢና። በዚ ምኽንያት እዩ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስውን “መሓርቲ ምሕረት ክረኽቡ እዮም እሞ ብፁዓን እዮም”(ማቴ 5፡7)ዝበለና።
ክቡራን ሕዝበ እግዚኣብሔር፡ ኣብዚ ጊዜና ኃውኻ ኣበይ ኣሎ ኢልካ ጥራይ ምሕታት እኹል ኣይኮነን። ኣምላኽካ መን ይበሃል? ኣምላኽካ ኣበይ ኣሎ? ዝብሉ ሕቶታትውን ኣዝዮም ኣገደስቲ እዮም። ኣምላኽና መን ምዃኑ ኣነጺርና እንተዘይፈለጥና፣ ነቲ መድኃኒና ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝገለጸልና እውነተይናን መሓርን ርኅሩኅን ኣምልኽ እንተዘይረኺብናዮ፣ ንኃውና ንኃውትና ከምቲ ዝግባእ ክንረኽቦምን ከነኽብሮምን ክንርኅርኃሎም ከጸግመና እዩ። ኣብ ጸገሞም ክንድንግጸሎም እንተበደሉናውን ክንምሕሮም ኣይንኽእልን ኢና። ነቲ ኣቦ እንተዘይፈሊጥናዮ ነቲ “መሓርቲ ከም እግዚኣብሔር ኣቦ” ዝብል መሪሕ መደብ ናይዚ ዓመት እዚውን ኣብ ግብሪ ከነውዕሎ ኣይንኽእልን ኢና። ስለዚ እዚ ኣምላኽካ ኣበይ ኣሎ? ዝብል ሕቶ ከገርመና የብሉን፥ ኣዝዩ እዋናዊ ሕቶ እዩ። ኣብ ብሉይ ኪዳን ንሕዝቢ እስራኤል ብእግዚኣብሔር ዝተዋህቦም ትእዛዝን ብመራሕቶም ቀጻሊ ዝድገመሎም ዝነበረ መምርሕታት እውን ነዚ መሠረታዊ ሕቶዚ ዝምልሱ እዮም። “ብዘይካይ ካልኦት ኣማልኽቲ ኣየሃልውኻ። ኣብ ላዕሊ ኣብ ሰማይ ካብ ዘለው፥ ኣብ ታሕቲ ኣብ ምድሪ ካብ ዘለው ምስልን ስእልን ኣይተግበር፥ ኣይትስገደሎምን ኣይተገልግሎምን”(ዘጸ 20፡2-5)። “ንእግዚኣብሔር ኣምላኽካ ስገድ ነኣኡ ድማ ኣምልኽ” (ዘዳ5፡6-9)። “ኦ እስራኤል ስማዕ! እግዚኣብሔር ኣምላኽና በይኑ ሓደ እግዚኣብሔር እዩ” (ዘዳ 6፡4) ።“ንእግዚኣብሔር ኣምላኽካ ብዂሉ ልብኻን ብዂሉ ነፍስኻን ብዂሉ ኃይልኻን ኣፍቅሮ (ዘዳ 6፡5) ። ሓድሓደ ጊዜ ብዛዕባ ኣምላኾም እቶም ጐረባብቶም ዝሓትዎም ዝነበሩ ሕቶውን ከምዝነበረ ንርዳእ። መዝሙር ዳዊት ቊ 115 ከምዝብሎ፡ ሕዝበ እግዚኣብሔር ኣብ ፍሉይ ጸገም ክርከቡ ከለው፡ወይ ከኣ ገለ ከቢድ ስዕረት ከጋጥሞም ከሎ፡ እቶም ጎረባብቶም ዓሌታት ኣበይ ደኣ ኣሎ እቲ ኃያል ትብልዎ ኣምላኽ እናበሉ የላግጹሎም ስለዝ ነበሩ፣ ሕዝቢ እስራኤል ከኣ “ስለምንታይ እዮም ኣሕዛብ ‘ኣበይ ደኣ ኣሎ ኣምላኽኩም’ ዚብሎና? እናበሉ ንርእሶም ይሓቱ’ሞ፡ ተመሊሶም ከኣ “ኣምላኽናስ ኣብ ሰማያት ኣሎ፥ ንሱ ንዝደለዮ ዂሉ ዚገብር ኣምላኽ እዩ” (መዝ 115፡2-3) እናበሉ እምነቶም የሓድሱ ነበሩ።
ሎሚውን ኣምላኽና ኣበይ ኣሎ? ከመይ ዝበለ ኣምላኽከ እዩ? ሓደ ኣምላኽ ጥራሕ ድዩ ዘሎና ወይ ዝተፈላለዩ ኣማልኽቲ ኣሎውና? ንዝብሉ ሕቶታት ምምላስ እምነትና ንምብርባር ክሕግዘና ይኽእል እዩ። እቲ “ብዘይካይ ካልኦት ኣማልኽቲ ኣየሃልውኻ” ዝብል ትእዛዝ እግዚኣብሔር ሎምውን ዓብይ ትርጉምን ትምህርትን ኣለዎ። ኣምላኽ ማለት ሃምኻን ቀልብኻን ማሪኹ ንኣኡ ጥራሕ ከምእትሓስብን ከምእተቐድምን ዝገብረካ ኃይሊ ማለት እዩ። እዚ ንልብና ዝቆጻጸር ኣምላኽ ግን እቲ ሓቀይናን መሓርን ርኅሩኅን እግዚኣብሔር ወይ ከኣ ሓደ ካብቶም ናይ ሓሶት ኣማልኽቲ ክኸውን ይኽእል። ገለስ ኣምላኽ ብጭራስ የልቦን ዝብሉውን ኣለው። ዳዊት ኣብ መዝሙሩ “ዓሻ ብልቡ ‘ኣምላኽ የልቦን’ ይብል፡ ኩላቶም ተበላሺዎም፡ ፍንፉን ግብሪ ይገብሩ፡ ሠናይ ዚገብር ሓደኳ የልቦን” (መዝ14፡1፥ 53፡1) ይብለና። ኢየሱስ መድኃኒና ግን “ብልዕን ምምራትን ኣብ ዘየበላሽዎ፡ ሰረቕቲ ኲዒቶም ኣብ ዘይሰርቅዎ ኣብ ሰማይ ሃብቲ ኣክቡ። ከመይ ሃብትኻ ኣብ ዘለዎ ልብኻ ኣብኡ ኣሎ” (ማቴ 6፡20-21)። ሃብትና ኣብ ዘለዎ ልብናውን ኣብኡ ኣሎ። ኣብቲ እውነተይናይ መሓሪ ኣምላኽ ዘይኣምን ሰብ፥ ፈሪሃ እግዚኣብሔር ዘይብሉ ሰብ፡ ንብጻዪ ከኽብር ወይ ከፍቅር ኣይኽእልን እዩ። ንኣይ ይጥዓመኒ ዝብል ስምዒት እዩ መምርሒ ሕይወቱን ተግባራቱን። ሎሚውን ብዝተፈላለየ ኃላፊ ህርፋን ሀብትን ስልጣንን ፍትወት ሥጋን ወይ ብጊዚያዊ ስቓይን ጸገምን ተታሊልና እግዚኣብሔር ዘየሎ ወይ ዝጸመመ መሲሉና ናብ ካልኦት ሓሰውቲ ኣምልኽቲ ንጐዪ ከይንህሉ ንርእስና ንሕተት። እዚ ከኣ ከምቲ ቅዱስ ጳውሎስ ንስበ ገላትያ ዝብሎም ናይ ሎሚ ሓደስቲ ኣማልኽቲ፡ ጥንቆላ፡ ጽልኢ፡ ባእሲ፡ ቊጥዓ፡ ገዛእ ርእስኻ ምፍታው፡ ብልሽውና፥ ምፍልላይ፡ መናፍቕነት፡ ቅንኣት ስኽራን፡ ጓይላ፥ (ገላ 5፡20ርአ) ወጻኢ ምኻድ፥ ፍቕሪ ገንዘብ ወዘተ– ክኾኑ ይኽእሉ። እዚኣቶም ከኣ ካብቲ ቅኑዕ ኣምልኾ የዘናብሉና፡ ነቲ ንፈልጦ ዝነበርና ሓቀይና ኣምላኽ ከምንርስዕ ይገብሩና። ንዓ ደኣ ኣብዚ ኢኻ ትሓዊ፣ ንዒ ደኣ ከምዚ እንተገበርኪ ኢኺ ዝሰልጠኪ፡ እናበሉ ዘታልሉና ሓሰውቲ ነቢያት እውን ከጋጥሙና ይኽእሉ እዮም። እንተኾነ ኣብ መጽሓፍ ነቢዪ ኤርሚያስ ባዕሉ ኣምላኽና “ኣነ እግዚኣብሔር ጐይታ ሠራዊት ኣምላኽ እስራኤል ኣሰምዓልኩም ኣሎኹ። በቶም ኣብ ማእከልኩም ዚነብሩ ነቢያትን ጠንቆልትን ኣይትታለሉ፣ ብሕልሞምውን ኣይትእመኑ። ንሳቶም ብስመይ ሓሶት እዮም ዚንበዩልኩም ዘለው። ኣነ ከኣ ኣይለኣኽኩዎምን” (ኤር 29፡8-9) እናበለ ንጹር ስምዕታ የሰምዓልና ኣሎ። ሙሴውን ንሕዝቢ እስራኤል፣ “መውደቕ ዛዕጐል፣ ወይ ብደመናን ብተመንን ዚጥንቊል ወይ ኣስማተይና፣ ወይ ብድግምት ዚጐድእ፣ መናፍስቲ ዚጽውዕ፣ ወይ ጠንቋሊ፣ ወይ ንምውታት ዚሓትት፣ ኣብ ማእከልኩም ኣይሃሉ። እዚ ነገርዚ ዚገብር ኲሉ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ፍንፉን እዩ” (ዘዳ 18፡10-12) ክብል ኣቐዲሙ ንሕዝቢ እስራኤል ዝሃቦም መጠንቀቕታ ንኣናውን ጠቓሚ እዩ። ስራሕ ኢድ ደቅሰብ ዝኾኑ ናይ ወርቅን ብሩርን ጣዖታት ኪንጸጉ ከምዝግብኦም ብምሉኡ ቅዱስ መጽሓፍ ደጋጊሙ የዘኻኽረና። መዝሙር ዳዊት 115“ጣዖታቶም ኢድ ሰብ ዝገበሮም ሥርሓት ብሩርን ወርቅን እዮም። ኣፍ ኣለዎም ግና ኣይዛረቡን እዮም፣ ኣዕይንቲ ኣልዎም ግና ኣይርእዩን፣ እዝኒ ኣለዎም ኣይሰምዑን፣ ኣፍንጫ ኣለዎም ኣየሸትቱን፣ ኢድ ከለዎም ኣይድህስሱን፣ እግሪ ከለዎም ኣይከዱን፣ ብጐረሮኦምም ድማ ገለ እኳ ኣየድምጹን፣ እቶም ዝገበርዎምን ኣብኦም ዝውከሉን ኲሎም ከምኣቶም ይኹኑ”: (መዝ 115፡4-5፣ ኢሳ 44፡9-20) እናበለ ዘየወላውል ትምህርቲ ይህበና። ንሕናውን ከይተፈለጠና ከይንዘናበል ንጠንቀቕ። መን እዩ ኣምላኸይ? ከመይ ኢለ እየ ዝረኽቦ? መልክዕ ኣምላኸይ ድምጺ ኣምላኸይ ከይጠፍኣኒ ከይርሕቀኒ እንታይ ክገብር ኣሎኒ? እናበልና ብፍርሃትን ብረዓድን ሕይወትና ንፈትሽ። “ኣቱም ኣምላኽ ኣማልኽቲ ንዝኾነ እግዚኣብሔር እተምልኹ ኲልኹም ኣመስግንዎ፥ ምሕረቱ ንዘለዓለም ይነብር እዩሞ መዝሙር ምስጋና ዘምሩሉ ከምኡውን ኣመስግንዎ” (ዳን 3፡68)።
መድኃኒና ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኮነ ተኸተልቱ ሓዋርያት ዝመሃሩናን ዘመሓላለፉልናን ሓቂ እንተሎ፡ እግዚኣብሔር ከኣል ኲሉ፡ ፈጣር ኲሉ፡ ርኅሩኅ፡ መፍቀር ሰብ፡ ንምሕረት ቅልጡፍ ንቊጥዓ ግን ደንጓዪ ዝብል ኣዩ። ኣብቶም ቀዳሞት ዘመናት ክርስትና ቅዱስ ዩስጢኖስ ሰማዕት ንሓደ ትሪፎን ዝበሃል ኣይሁዳዊ ሊቅ ብዛዕባቲ ኣብ እግዚኣብሔር ዝነበሮ ጽኑዕ ክርስትያናዊ እምነቱ ክምልሰሉ ከሎ ከምዚ ይብል፣ “ኦ ትሪፎን፣ ንሱ (እግዚኣብሔር) እቲ ንዓለም ዝፈጠረን ዝሠርዐን እንተዘይኮይኑ፣ ዓለም ካብ ዝጅምር ኣትሒዙ፣ ካልእ ኣምላኽ ፈጺሙ ኣይነበረን፣ ንዚመጽእውን ፈጺሙ ኣይክህሉን—እቲ ናትና ኣምላኽ ካብቲ ናትካ ዝተፈልየ እዩ ኢልና ኣይንሓስብን። ንሱ እቲ ነቦታትካ “ብኃያል ኢድን ብዝተዘርግሐ ቅልጽምን” ካብ ግብጺ ዘውጽእ ኣምላኽ እዩ። ካልእ ኣምላኽ ስለዘየልቦ፣ ኣብቲ ንስኻ እትኣምኖ፣ ኣብቲ ኣምላኽ ኣብርሃምን ይስሓቕን ያዕቆብን እንተዘይኮይኑ፣ ኣብ ገለ ካልእ ኣምላኽ ተስፋና ኣይነንብርን ኢና” (ቅዱስ ዩስጢኖስ፡ ተዋስኦ ምስ ትሪፎነ ኣይሁዳዊ 11፡1 ኣበው ግሪኽ 6፡497)። ንሕናውን ኣብዚ ዓመትዚ ምስ ኤርሚያ ነቢይ ኮይንና “ኦ እግዚኣብሔር ከማኻ ሓደ እኳ የልቦን፣ ንስኻ ዓብይ ኢኻ፡ ስምካ ድማ ብሥልጣን ዓብይ እዩ። ኣታ ንጉሥ ሕዝብታት፡ መን እዩ ዘየኽብረካ፡ ክትከብር ይግባኣካ እዩ፣ ከመይ ካብ ኲሎም ጠቢባን ሕዝብታትን ካብ ኲሎም መንግሥታቶምን ሓደ እኳ ከማኻ የልቦን” (ኤር 10፡6-7) እናበልና እምነትና ነሓድስ። ንእግዚኣብሔር ኣምላኽና ጥራሕ ነምልኽ፥ ነኣኡ ንብሕቱ ጥራሕ ነገልግል። ኢየሱስ ባዕሉ “ንክልተ ጐይቶት ኪግዛእ ዝኽእል ሓደ እኳ የልቦን፡ ከመይ ነቲ ሓደ ኪጸልእ ፡ ነቲ ሓደ ከፍቅር እዩ፣ ወይ ከኣ ነቲ ሓደ ከኽብር፡ ነቲ ሓደ ከሕስር እዩ። እምበኣር ንኣምላኽን ንገንዘብን ክትግዝኡ ኣይትኽእሉን ኢኹም” (ማቴ 6፡24) ከምዝበለ፡ ብዘይተኸፋፈለ ልቢ፥ ብዘይምውልዋል፥ ብዘይ ምጥርጣር ኣብቲ ሓደ ኣምላኽናን ፈጣሪናን መድኃኒናን ዘሎና እምነት ነደልድል። ብምሥጢረ ጥምቀት ሓደ ጊዜ ናይ ክርስቶስ ድሕሪ ኮይና፡ ንድሕሪት ምባል ክንገድፎ ኣሎና። ዝኣቶናዮ መብጽዓ ክንጠልም የብልናን። ካብቲ ሓደን እውነተይናን ኣምላኽና ዘዘናብለና ነገር ኲሉ ክንሓድጎን ክንፍንፍኖን የድሊ። ቅዱስ ጳውሎስ ንሰብ ኤፈሶን “እምበኣርከስ ንስኻትኩም ድኅሪ ደጊም ከምቲ ኣሕዛብ በቲ ከንቱ ዝኾነ ሓሳባት ዚነብሩ ዝነበሩ ከይትነብሩ ብጐይታ እነግረኩምን ኣሰምዓልኩምን ኣሎኹ። ንሳቶም ብሰሪ ትሪ ልቦምን ብሰሪ እቲ ኣብኣቶም ዘሎ ድንቊርናን ኣእምሮኦም ጸልሚቱ፡ ካብ ሕይወት ኣምላኽ ርሒቖም እዮም። ንሳቶም ደንዚዞም እዮም፥ ርኽሰት ዘበለ ንምግባር ስለዝሰሰዑ ከኣ ገዛእ ርእሶም ንዝርጋን ኣግዚኦም እዮም” (ኤፈ 4፦19)ከምዝበሎም ንኣናውን ሎሚ ይደግመልና ኣሎ።
ክቡር ሕዝበ እግዚኣብሔር፥ ኣቦና ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ፥ ኣብቲ ዓመት ምሕረት ንምእዋጅ ዝጸሓፍዎ ገጽ ምሕረት ኣምላኽ ዝኣርእስታ ዓዋዲት ሰነዶም፥ እኖና ማርያም ኣደ ወዲ ኣምላኽ ክትከውን ስለዝተሓርየት ካብ መጀመርያ ኣብ መንጎ ኣምላኽን ሰብን ታቦት ኪዳን ክትከውን ፍቕሪ ኣምላኽ ዘሰናደዋ ሕርይቲ ፍጥረት እያ። ልባ ምስ ኢየሱስ ወዳ ፍጹም ሓድነት ዘለዎ መለኮታዊ ምሕረት ዝመልኦ እዩ። እቲ ኣብ ኣፍደገ እንዳ ቅድስቲ ኤልሳቤጥ ኮይና ዝዘመረቶ መዝሙር ምስጋና ነቲ “ንውሉድ ወለዶ” (ሉቃ 1፡50)ዚመሓላለፍ ምሕረት ኣምላኽ ዝተወፈየ እዩ። ንሕናውን ኣብዚ ናይ ድንግል ማርያም ትንቢታዊ ቃላት እቱዋት ኢና። እዚ ነቲ ናይ መለኮታዊ ምሕረት ፍረ ከነስተማቕር ነቲ ናይ ቅዱስ ዓመት ድርኲኺት ማዕጾ ምሕረት ክንሰግር ከሎና ምንጪ ምጽንናዕን ኃይልን ክኾነና እዩ (ገጽ ምሕረት ኣምላኽ ቊ24 ርአ) ይብሉና። ነዚ ተዋሂቡና ዘሎ ኢዮቤል ዓመተ ምሕረት ምስ ኣዲና ኪዳነ ምሕረት ኮይንና እንተ ተጓዒዝናዮ ብዙኅ ጸጋን በረኸትን ከምእንረክብ ብጊዴና ከኣ መሓርቲ ከም እግዚኣብሔር ኣቦ ክንከውን ምእንቲ ክንክእል ካብቲ ፍቁር ወዳ መድኃኒና ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ለሚና ከምእተስልጠልና ርጉጻት ኢና። ንኣኣ እንተሒዝና ኣምላኽና መን ምዃኑ፡ መድኃኒና መን ምዃኑ ንምፍላጥ ኣይክጽግመናን እዩ። ንኣኣ እንተተኸቲልና ኪዳና ዘይውዳእ ስለዝኾነ ክንዕወት ኢና። ኣምላኽና መን ምዃኑ፥ ኣበይ ከምእንረኽቦውን ኣጸቢቕና ክንፈልጥ ኢና። ኣብ ኣብ መርዓ ቃና ዘገሊላውን ነቶም ኣጋፈርቲ “ንሱ ዚብለኩም ግበሩሞ” ክሰልጠኩም እዩ ብምባል እያ ክብሪ ክርስቶስ ወዳ ከምዝርእዩ ዝገበረት። ንኣናውን ነቲ ሓደ እውነተይና ኣምላኽና ብዘይ ምጥርጣር ከነምልኽን፡ ነቲ ሓደ ወዱ መድኃኒና ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶ ክንፈልጥን፡ ከነፍቅርን፡ ክንክተልን፡ ንሱ ዝኣዘዘና ኲሉ ክንፍጽምን ዘድልየና ጸጋ ከተማልደልና እያ። ምሉእ ዓመተ ምሕረት ምስ ኣዴና ኪዳነ ምሕረት! ንኲልና እዚ ኢዮቤል እዚ ዓመት ንስሓ፡ ዓመት ምሕረት፡ ዓመት ዕርቂ፡ ዓመት ፍትሒ ዓመት ፍቕርን ሰላምን ይግበረልና። ጸሎትናን ምህልላናን፡ ጾምናን ንግደትናን ምጽዋትናን ድኻምናን ተቐቢሉ ዘድልየና ጸጋታት የፍስሰልና። ነቶም ነዚ በዓል እዚ ዕውት ክኸውን ዝጸዓርኩምን ዝተለኣኽኩምን፡ ክቡር ቆሞስ ምስ ሓገዝትኹም ካህናትን ደናግልን ምእመናን፥ ከምኡውን ኣኽበርቲ ጸጥታ፥ ብልቢ እናመስገንኩ፥ ኪዳነ ምሕረት ባዕላ ጻማኦም ትርኣየሎም። ቡሩኽ ኣውደ ዓመት ንዂልና።


c: text/html

text:
ዜና ሕይወት ኣባ መብራህቱ ተስፋጊዮርጊስ ብ፲፪ ግንቦት ፲፱፻፴፱ 20/05/1947 አብ ሙሻ ተወልዱ
ትምህርቲ መባእታ፡ ባምቢ 1-2 ክፍሊ ኣብ ሙሻ ፈለሙ ማእከላይ ፡ ከረን ቅ.ዮሴፍ ዘላሳል 3-6 ክፍሊ ካልኣይ ደረጃ፡ 7-8 አብ ከረን ገዳም ዘርኣክህነት አብ ዘርአክህነት አሥመራ ካልኣይ ደረጃን ትምህርተ ፍልስፍና ምስ ተማህሩ። ንሮማ ኣብ ቅ.ቶማስ ኡኒቨርሲታ ናይ BA ን MA ን ደረጃ ምስ ወድኡ ኣብ ኣሥመራ ብምምላስ ብ29.12.1979 መዓርገ ክህነት ድሕሪ ምቅባል፡ ንሮማ ተመሊሶም ናይ PHD መደበ ትምህሮትም ዛዚሞም ናዓዶም ተመሊሶም፡ ኣብዘን ዝስዕባ ዓድታት ሓዋርያዊ ኣገልግሎት ፈጸሙ፡ ደረቍ -ሓቢንመንተል - ሽናራ - እንደገና ሓቢንመንተል ብተወሳኺ ካብ 1997 ክሳብ 2010 ኣብ ኣሥመራ ዝርከብ ተቅዋመ ፍልስፍናን ተሎጊያን ኣስተምሃሩ፡ ምሳኡ ኣባል ኣማኸርቲ ኤጳርቅና ብምዃንን፡ ኣብ መንፈሳዊ ቤት ፍርዲ ዘኤጳርቅናታት ከረን ወባርንቱ ከም ተራዳኢ ፈራዲ ኮይኖም ክሳብ 2010 ኣገልገሉ።
ሕማሞ እናኸበዶም ብዝመጽኦ ከኣ ኣብ ኦስፐዳለ S. Raffaele del Monte Tabor ዘድሊ ሕክምና ተመላሊሶም ፈጸሙ፡ እንተኾነ ሕማም ዘይሓዊ ምዃኑ ምስ ተነግሮም፡ ብእምነትን ጽንዓትን ንዘጋጠሞም ከቢድ ሥቃይ እናተጻወሩ፡ ሓንቲ መዓልቲ ከየጉረምረሙ ጸንሑ፡ ኣብ 23 ሚያዝያ 2017 (፲፮ ሚያዝያ ፳፻፱) ናብ ሰኑይ ዘውግሕ ከኣ ብሰላም ዓረፉ።
ሥነ ሥርዓት ቀብሮም ብዙሓት ውሉደ ክህነትን ምእመናን ኣብ ዝርከቡሉ ኣብ መካነ መቃብር መጋርሕ ብሰላም ዓረፉ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣብ ምዕራባዊ ዞባ መኸተን ልምዓትን፡ ኣብ 2017 ብውህደት ህዝቢ፡ ሰራዊት፡ ኩባንያታት ህንጻ ሰገንን ብድሆን፡ ማእከል ስልጠና ሓይልታት ምክልኻል፡ ኮርፖረሽን ዘራእትን ጥሪትን፡ ምምሕዳር ዞባን ካልኦት ኣካላትን ንዝተሰላሰለ ስርሓት ዝገምገመን ኣብ መደባት ስራሕ 2018 ዝዘተየን ኣኼባ፡ ብ4 ጥሪ ኣብ ከተማ ባረንቱ ተቓኒዑ።
ብመሰረት ዝቐረበ ጸብጻብ፡ ብሓፈሻ ልዕሊ 165 ሽሕ ጉልበት ዝተሳተፎን ብገንዘብ ኣስታት 49 ሚልዮን ናቕፋ ዝተተመነን – ምህናጽን ምጽጋንን ዲጋታት፡ ራህያታት፡ ዒላታት፡ ቢንቶታት፡ ጽርግያታት፡ ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎት፡ ፕሮጀክታት ቀረብ ማይን ካልእን ዘጠቓልል ስራሓት ከምእተሰላሰለ በሪሁ።
ኣወሃሃዲ ምዕራባዊ ዞባ መኸተን ልምዓትን ብሪጋደር ጀነራል ተኽለ ክፍላይ፡ ሕጽረታትን ብድሆታትን ብውሽጣዊ ዓቕሚ ናይ ምፍታሕ ባይታ ዘንጽፍ ዕዉት ስራሕ ከም እተተግበረ ብምምልካት፡ ተቐሲሙ ብዘሎ ሃብታም ተመኲሮ፡ ኣብ መጻኢ ዝውጠኑ ዓበይቲ ፕሮጀክታት ብዝቐለለን ዝሓሸን ኣገባባት ክሰላሰሉ ምዃኖም ሓቢሩ።
ኣብ’ዚ ኣቲናዮ ዘሎና ሓድሽ ዓመት፡ ምምሕዳራት – ብፍላይ ኣብ መለሳ መሬት፡ ምእራም ጥሕሰት ሕጊ፡ ምጽጋንን ምምሕያሽን ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎት፡ ምግራብን ምሕያል ሕዛእትታትን፡ ከምኡ’ውን ኣብ ምምዕባል እቶታውነት ሕርሻ ዝያዳ ኣተኲሮ ሂበን ክሰርሓ ብምዝኽኻር፡ ኩሉ ልምዓታዊ መደባት ተጠሚሩ ብኣድማዕነት ንኽትግበር፡ ዝምልከቶም ኣካላት ኣበርክቶኦም ከምዘዕዝዙ እምነቱ ገሊጹ።
ምዕራባዊ ዞባ መኸተን ልምዓትን፡ ነቲ ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ ዝካየድ ኩሉ- መዳያዊ – ሕርሻዊ፡ ትሕተ-ቅርጻዊ፡ ማሕበራውን ፖለቲካውን ንጥፈታት የወሃህድ።


text:
መተሓባበሪ ንኡስ ከይዲ ስራሕ ኤክስቴንሽን ሕርሻ ኣይተ መብራህቱ ፀጋይ
ንስራሕቲ ልምዓት ማረት ኣብ ዝተፈላለዩ ሕታማት ጋዜጣና እናገለፅና መፂእና ኢና። ገና እውን ብዛዕባ ማረት ብዙሕ ክንብል ኢና። ምኽንያቱ ኩለመዳይ ስራሕቲ ልምዓት ማረት ተጠናኺሮም ቀፂሎም እዮም ዘለዉ። ካብቶም እተሳልጦም ዓበይቲ ንጥፈታት ሓደ “ግራድ” ብዝበሃል ከይዲ ስራሕ ኣቢላ እትዓሞ ልምዓት ገፀርን ሕርሻን ይጥቀስ። ኣብ ትሕቲ ከይዲ ስራሕ “ግራድ” ክልተ ንኡሳን ከይድታት ስራሕ ኣለዉ። ንሳቶም እውን ንኡሳን ከይድታት ስራሕ ልምዓት ሃፍቲ ተፈጥሮን ኤክስቴንሽን ሕርሻን እዮም። እቶም ሕዚ እንድህስሶም ንጥፈታት እምበኣር፣ ኣብ ንኡስ ከይዲ ስራሕ ኤክስተንሽን ሕርሻ ዝተፈፀሙ እዮም። እምበኣር ከስ ኤክስቴንሽን ሕርሻ ማረት ምሰ ዝዓሞም ሓፈሻዊ ሓቅታት ተላለዩ። እቶም ሓቅታት ካብ ሰነዳት ማረትን መተሓባበሪ ንኡስ ከይዲ ስራሕ ኤክስተንሽን ሕርሻ ኣይተ መብራህቱ ፀጋይን ዝረኸብናዮም እዮም።
ልምዓት ፍረምረ
ልምዓት ፍረምረ ክልል ትግራይ ናብ ዝሓሸ ብርኪ ክመፅእ ዝኸኣለ ንጡፍ ተሳትፎ ማረት ስለዝተሓወሶ እዩ። ቅድም ክብል መንግስቲ ንልምዓት መስኖ ዝውዕሉ ፈልስታት ፍረምረ ካብ ላዕለዋይ ተፋሰስ ኣዋሽ እዩ ዘምፅእ ነይሩ። እዚ ድማ ግዘን ጉልበትን ዝወስድ ካብ ምዃኑ ሓሊፉ ንመጓዓዚ ዝምደብ ዝነበረ ገንዘብ እውን ብዙሕ እዩ ነይሩ። ምስ ተኽልታትን ዝራእትን ዝተትሓሓዙ ሕማማት እውን ይኣትው ነይሮም። ነዚ ዝተገንዘበት ማረት ነቲ ፀገም ብዘላቕነት ንምፍታሕ ኣብ ትግራይ ኣብ ዘጣየሸቶም ጣብያታት ፈልሲ ክተዳቕሎን ክተፍርዮን ጀሚራ። ኣብዚ ሕዚ እዋን ብብርኪ ትግራይ፣ ነፍሲ ወከፎም ብማእኸላይ ኣብ ሓደ ዙር 16 ሽሕ እግሪ ፍረምረ ዘልምዑ ሽዱሽተ ጣብያታት ፈልሲ ፍረምረ ማረት እንትህልዉ ካልኦት ሓሙሽተ ጣብያታት ፈልሲ ድማ መናእሰይ ተወዲቦም ከልምዑ ገይራ እያ። ንቐፃሊ ድማ ጠለብ ፍረምረ እናወሰኸ ይኸይድ ስለዘሎ ጣብያ ፈልሲ ፍረምረ ናብ ውልቀ ሰባት እውን ንምትእትታው ተሓሲቡ ኣሎ።
ጠለብን ልምዓትን ፍረምረ ኣብ ፅቡቕ ብርኪ ከም ዘሎ ንምርግጋፅ ካብ ጥሪ 2008 ዓ/ም ክሳብ ሕዚ ኣብ ዘሎ ሓደ ዓመት ዝተሰርሐ ንጥፈት ምርኣይ ይከኣል። ንኣብነት 93 ሽሕን 232 ዝተዳቐሉን ዘይተዳቐሉን ፍረምረ 720 ደቂ ኣንስትዮ ንዝርከብኦም 2,951 ሓረስቶት ተዓዲሉ እዩ። ብድምር እዞም ፈልስታት ኣብ 235 ሄክታር መሬት ብመስኖ ክለምዑ ክኢሎም እዮም።
ማረት ምሩፃት ዓሌት ፍረምረ እናተኣታተወትን እናስፋሕፈሐትን ኣብ ሓረስቶት ብዝፈጠረቶ ግንዛበ ክሳብ ሰፋሕቲ “ክላስተራት” ፍረምረ ክፍጠሩ ክኢሎም ኣለዉ። ኣብነት ኣብ ወረዳ ቆላ ተምቤን ዝርከባ ክላስተራት ልምዓት መስኖ ገለበዳ፣ ገፅኪ ምለስለይ፣ ዓዲሓ፣ ኣብ ወረዳ ወረዒለኸ ዝርከብ ክላስተር ዕዳጋ ሓሙስ ከምኡ ድማ ኣብ ወረዳ መረብለኸ ዝርከብ ክላስተር መስኖ ሓመዶ ይጥቀሱ።
ካብዚ ብተወሳኺ ደቂ ኣንስትዮን ኣብ ትሑት ቁጠባ ዝርከቡ ሓረስቶትን ተረባሕቲ ንምግባር እውን ምሩፃት ዓሌታት ዝራእቲ ኣሕምልትን ቅመማ ቅመምን ተከፋፍል እያ። ሽጉርቲ፣ ቆስጣ፣ ሰላጣ፣ ጥቕልል ጎመን፣ ጉዕ በርበረ ወዘተ ብሰፊሑ ትሰርሐሎም እዮም። ንኣብነት ካብ ወርሒ ጥሪ 2008 ዓ.ም ክሳብ ወርሒ ጥሪ 2009 ዓ/ም ኣብ ዝነበረ ሓደ ዓመት ጥራሕ ሸሞንተ ኩንታል ምሩፅ ዝራእቲ ኣሕምልቲ 1,459 ደቂ ኣንስትዮ ንዝርከብኦም 5,166 ተጠቀምቲ ተኸፋፊሉ እዩ። እቶም ሓረስቶት ድማ ነቲ ዝተዓደልዎ ምሩፅ ዘርኢ ኣብ 687 ሄክታር መሬት ከልምዕዎ ክኢሎም። እዚ ንተባዕተዮን ኣንስትዮን ተጠቀምቲ ዝገብር ኮይኑ ደቂ ኣንስትዮ ጥራሕ ዝጥቀማሉ ልምዓት ኣሕምልቲ ገደና እውን ኣሎ።
እቲ ደቂ ኣንስትዮ ጥራሕ ዝጥቀማሉ ልምዓት ኣሕምልቲ ገደና ኣብ ኣዐርዩ ግድድ ዝበለ ድኽነት ንዝርከባ ደቂ ኣንስትዮ ዝጠመተ እዩ። ኣብ ድሕሪ ቤተን ኣብ ዝርከብ ገደና(ክርዓት) ብቐሊሉ ኣሕምልቲ እናልምዓ ኣመጋግባ (ስነ መዓዛ) ስድራ ቤተን ከመሓይሻን ካብቲ ዘልምዕኦ ቆስጣ፣ ሰላጣ፣ ኮሚደረ፣ ሽጉርቲ ወዘተ ተረፍ ምግበን እናሸጣ ብዝተወሰነ መልክዑ መሰረታዊ ድሌታተን ንኸማላኣሉ ተባሂሉ ዝስርሐሉ እዩ። እዚ ቅድሚ ሸውዓተ ዓመት ኣብ ወረዳታት ጉለመኸዳን ውቕሮ ክልተ ኣውላዕሎን ብዝተወሰና ደቂ ኣንስትዮ ዝተጀመረ ኮይኑ ሕዚ ናብ 13 ወረዳታት ትግራይ ተጋፊሑ 2612 ደቂ ኣንስትዮ ተጠቀምቲ ይኾናሉ ኣለዋ።
ምልማዕ ጐቦታት
ክልል ትግራይ ብምኽንያት መልክኣ ምድራዊ ኣቀማምጣኣ ውሱን ተሓራሲ መሬት እዩ ዘለዋ። ዝበዝሕ ክፋላ ጎቦታትን ኣኽራናትን ኮይኑ ንሱ ድማ ናብ ረብሓ እንተይተቐየረ ዝፀንሐ እዩ። ካብ ቀረባ እዋን ኣትሒዙ ግና ብመልክዕ መቐሎ ጎቦ ተሓራሲ መሬት ዘይብሎም መናእሰይ ተጠቀምቲ ዝገብር ስራሕ ተጀሚሩ ኣሎ። ስለ ዝኾነ ብስራሕቲ መደባዊ ዛላ ተጠቃምነት መናእሰይ ንምርግጋፅ ዓብዪ ቆላሕታ ተዋሂብዎ እናተሰርሐሉ ዝርከብ መማረፂ ፍልፍል እቶት እዩ። ማረት እውን ህዝባዊ ምንቕናቕ ብምፍጣርን ዝተፈላለየ ቴክኖሎጅታት ብምትእትታውን መናእሰይ ብልምዓት ንህቢ፣ ልምዓት መስኖን እንስሳት ኣህጢርካ ምሻጥን ኣቢሎም ንኽጥቀምሉ ፃዕሪ እናገበረት ትርከብ። በዚ ድማ መሬት ዘይብሎም መናእሰይ ብመቐሎ ጎቦ መሬት ወኒኖም ኣብ ልምዓት ኣሕምልቲ፣ ፍረምረን ኣብ ልምዓት ሃፍቲ እንስሳን ክነጥፉ ጀሚሮም ኣለዉ። ማረት ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ጥራሕ ኣብ 12 ወረዳታት ትግራይ 1,047 ሄክታር ዝኣክል መሬት ብዝተፈላለዩ ቀወምቲ ተኽልታት ፍረምረ ክሽፈኑ ገይራ እያ።
ልምዓት ሃፍቲ እንስሳት
ማረት ብንኡስ ከይዲ ስራሕ ኤክስቴንሽን ሕርሻ ኣቢላ እትሰርሖ ካሊእ ንጥፈት ድማ ልምዓት ሃፍቲ እንስሳት እዩ። ልምዓት ሃፍቲ እንስሳት ማረት ካብ ምምሕያሽ ቀለብ እዩ ዝጅምር። ማረት ኣብ ውሽጢ ዓዲ ዝቦቕሉን ካብ ወፃኢ ዝተኣታተዉን ዓሌታት ዝራእቲ ቀለብ እንስሳት እናተኣታተወት ሓረስቶት እንስሳቶም ብፅቡቕ ክቕልቡ ኣብ ምግባር ፅቡቕ ትነጥፍ እያ። ንኣብነት ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ምሩፃት ዓሌታት ቀለብ እንስሳት ኣብ 116 ሄክታር ተዘሪኦም ኣብ ጥቕሚ ውዒሎም እዮም።
ካሊእ ምስ ሃፍቲ እንስሳት ተተሓሒዙ ክግለፅ ዝግበኦ ቀረብ ማይ እዩ። እንስሳት ማይ ንምርካብ ርሑቕ ቦታ ኣብ ዝጓዓዙሉን ስእነት ማይ ኣብ ዘለሉን ከባቢ እያ እዚ እትሰርሖ። ንኣብነት ኣብ ውሽጢ ዝሓለፈ ሓደ ዓመት 16 ዓበይቲ ዒላታትን 13 መስተዩ ጋልባታትን ተሰሪሖም እዮም። ከምዚ ዓይነት ንመስተ ማይ እንስሳት ዝውዕል ማይ ካብ ዝሓለፉ ትሽዓተ ዓመታት ጀሚሩ ብማእኸላይ ኣብ ዓመት 15 ዓበይቲ ዒላታት እናሰርሐት መፂኣ እያ። እዚ ድማ ኣብ ልምዓት እንስሳት ዓብዪ ግደ ተፃዊቱ እዩ። ከም ኣብነት ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣጋጢሙ ብዝነበረ ድርቂ ኣብ እኒ ወረዳታት ቆላ ተምቤን፣ ጣንቋ ኣበርገለ፣ ወርዒለኸ፣ ጉለ መኸዳ ወዘተ ብድምር ኣብ ከባቢ 12 ወረዳታት ትግራይ እንስሳት ከይጉድኣ ዓብዪ ደገፍ ገይሩ እዩ።
ምስ ልምዓት ሃፍቲ እንስሳት ኣተሓሒዝና ኣብዚ እንገልፆ ካሊእ ንጥፈት ድማ ልምዓት ንህቢ እዩ። ትግራይ ኣብ ልምዓት ንህቢ ዝሓሸ ስራሕ ክትሰርሕ ካብ ዝጀመረትሉ ቅድሚ 10 ዓመት ኣትሒዙ ተሳትፎ ማረት ዓብዪ ብፅሒት ይሕዝ። ኣብ ልምዓት ንህቢ ተመኩሮን ፍልጦን ዘለዎም ሰብ ሞያ ብምቑፃር ኣብ ሕብረተሰብ ዘመናዊ ፍልጦ ንክህሉን ክስፋሕፋሕን ገይራ እያ። ኣብ ዝሓለፈ ሓደ ዓመት ጥራሕ 700 ዘመናዊ ቆፎ ን202 ተጠቀምቲ መናእሰይ ሓረስቶት ዝዓደለት ኮይና ዝህሉ ፀገም ዕዳጋ ንምፍታሕ ኣብ ኣርባዕተ ማሕበራት ክውደቡ ገይራቶም እያ። ምስ ልምዓት ንህቢ ተተሓሒዙ ዝተሰርሐ ካሊእ ስራሕ ድማ እቶም ኣናህብ ዝሰትይሎም ባንክታት ማይ ምስራሕ እዩ። ኣናህብ ማይ ንምስታይን ቀለብ ንምእላሽን ናብ ርሑቕ ቦታ ክጓዓዙ ክብሉ ዘፍርይሉ ዝነበረ እዋን የባኽኑ እዮም። እቲ ማረት እትሰርሖ ቀረብ መስተ ማይ ፀገም ኣናህብ እውን ንምቕራፍ ዝዓለመ እዩ። ብመሰረት እዚ ኣብ ውሽጢ ዝሓለፈ ዓመት ኣናህብ ዝስትዩሎም 219 ዒላታት ተሰሪሖም እዮም። ካብዚ ብተወሳኺ ልምዓት ንህቢ ኣብ ዝሳለጠሎም ከባብታት ከም ግርብያ፣ ተበብ ወዘተ ዝበሉ ንቐለብ ኣናህብ ዝውዕሉ 36 ሽሕን 300 ተኽልታት ተተኺሎም እዮም።
ልምዓት ደርሁ
ልምዓት ደርሁ ኣብ ምውህላል ሃፍቲ ስድራቤት ፅቡቕ ግደ ዝፃወት ፓኬጅ እዩ። እተን ዝዕደላ ደርሁ ኣብ በብወረዱኡ ተወዲቦም ጫቋቑቲ ካብ ዘፍርዩ መናእሰይ ዝዕደጋ እየን። ንኣብነት ኣብ ዝሓለፈ ዓመት 25,173 ጫቋቑቲ ደርሁ 832 ደቂ ኣንስትዮ ንዝርከብኦም 1,039 ሓረስቶት ተዓዲለን እየን። እተን ዝዕደላ ጨቛቑቲ 45 መዓልቲ ዝገበራ ኮይነን ከምኡ ዝተገተበረሉ ምኽንያት ግቡእ ክታበት ዝወሰዳን ድሕንነተን ዝተሓለወ ንክኾናን ስለ ዝተደለየ እዩ። ብድምር ኣብቶም ልዕል ክብል እናተገለፁ ዝመፅኡ ንጥፈታት ንኡስ ከይዲ ስራሕ ኤክስተንሽን ሕርሻ ድማ ኣብ ጠቕላላ ተጠቀምቲ እተን 53 ነጥቢ ሸሞንተ ምኢታዊ ደቂ ኣንስትዮ እየን።
እዚኣቶምን ካልኦትን ንጥፈታት ብጥቡቕ መሪሕነትን ክትትልን ይፍፀሙ። ኣብ ሕድሕድ ማረት ዘላትለን ወረዳታት ንሕድሕድ ዘፈራት ልምዓት ኤክስቴንሽን ሕርሻ ዝከታተሉን ዘፈፅሙን ሰብ ሞያ ክህልዉ ተገይሩ እዩ። ካብዚ ብተወሳኺ እቶም ስራሕቲ ካብ ትልሚ ክሳብ ፍፃመ ምስ ኣብ ወረዳን ጣብያን ዘለዉ ዝምልከቶም ኣብያተ ፅሕፈት፣ ኣመራርሓን ሰብ ሞያን መንግስቲ ብምርድዳእ ይፍፀሙ። እምበኣርከስ እቶም ቀንዲ ሓቅታት ንኡስ ከይዲ ስራሕ ኤክስተንሽን ሕርሻ ማረት ነዚኣቶም ይመስሉ። እዚኣቶም ማረት ዘይትነጥፈሎም ዘፈራት ልምዓት ከም ዘየለዉ ኣፀቢቕና ክንርዳእ ዝገብሩ እዮም።
ነዞም ልዕል ክብሉ ከም ኣብነት ዝተገለፁ ሓዊሱ ይሳለጡ ንዘለዉ ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ልምዓት መስኖን ሃፍቲ እንስሳትን ዕንቅፋት ክኸውን ዝኽእል ጉዳይ ግና ኣሎ። ንሱ እውን ቀሊል ዘይኮነ ስእነት ዕዳጋ እዩ። ስለ ዝኾነ ሓረስቶት ረብሓ ልምዓት መስኖን ሃፍቲ እንስሳትን ተረዲእዎም ዘፍረይዎ ፍርያት ግቡእ ዕዳጋ እንተዘይረኺቡ ከቢድ ኪሳራ ስለ ዝኾነ ዘሎ ክፍተት ዕዳጋ ክምላእ እዩ ዘለዎ። ኣብዚ እውን ገሊፅናዮ ክንሓልፍ ስለ ዘለና እምበር፣ ክፍተት ዕዳጋ ብድምር ከም መንግስቲ ክስርሐሉ ዝግባእ ዓብዪ ዋኒን እዩ።
ንሓረስቶት እንህቦ ካሊእ ሓሳብ እውን ኣሎ። ንሱ እውን እቶም ብኤክስተሽን ሕርሻ ማረት ክጥቀሙ ዝሕቆፉ ሓረስቶት ነዞም ዕድላት ብዝግባእ ክጥቀሙሎም ኣለዎም። እንተ ማረት ኣብ ገጠራት ትግራይ እትገብሮም ዘላ፣ ኣብ ምቕናስ ድኽነት ዓብዪ ብፅሒት ዘለዎም ንጥፈታት ምውህላል ሃፍትን ምርግጋፅ ውሕስና ምግብን ኣጠናኺራ ትቐፅለሉ ንብል።


text:
ተኽልታት ቅድሚ ኣሽሓት ዓመታት ኣብ ትሕቲ መሬት በስቢሶምን ተብላዕሊዖምን ናብ "ድፍድፍ" ዘይቲ ብምቕያር ሕዚ ህዝቢ ዓለም ንቁጠባዊ ረብሕኡ ይጠቕምዎ ኣለዉ፡፡ እንተ ሎሚ ዕድመ ንሳይንስን ቴክኖሎጅን ነዳዲ ንምርካብ ኣሽሓት ዓመታት ምፅባይ ኣየድልን፡፡ ሕድሕድ ተኽሊ ናብ ነዳዲ ክቕየር ከምዝኽእል መፅናዕትታት እናመላኸቱ እዮም፡፡ ኣብ ሃገርና እኳ ሓተላ ቃንጫ ሽኮር ናብ ኢታኖል ብምቕያር ኣብ ምድሓን ሸርፊ ወፃኢ ብፅሒቱ እናተዋፅአ እዩ፡፡ ጉልዕን ጃትሮፋን እውን ኣብ ረብሓ ንምውዓል ምንቅስቓስ ይግበር ኣሎ፡፡
ካሊእ ፀጋታት ተኽልታት እንተሪእና ድማ ነቲ ስግኣት ዓለምና ዝኾነ ብኽለት ከባቢ ኣየር እውን ይፈትሑ እዮም፡፡ ተኽልታት መጠን ዝተቓፀለ ኣየር /ካርቦን ዳይ ኦክሳይድ/ ተጠቒሞም ንፁህ ኣየር ብምልጋስ ቁልፊ መፍትሒ ዋዒ ዓለምና እዮም፡፡ ስለዝኾ ሃገራት ዓለም ፖሊሲታተን ብሓምለዋይ ቁጠባ ክቓንያ ይግደዳ ኣለዋ፡፡ ኢትዮጵያ ካብ ቀረባ ዓመታት በዚ ዝተገለፀ ሓሳብ ተጠቃሲት ኣብነት እያ፡፡


text:
እቲ ዝጠፍአ ብረት 67 ኮይኑ ካብ ኣባላት ዕቑር ሰራዊትን ኣባላት ፖሊስን ዞባ ማእከልን ዞባ ደቡብን ኢዩ ጠፊኡ። እቲ ጸብጻብ ናብ ሃገራዊ ድሕነት ምስ በጽሐ ክፍሊ ጸጥታ ኣብ ብዙሕ ከባቢታት ምዕጻው ብሎኮታት ዘጠቓልል ኣዚዩ ሰፊሕ ተፍቲሽ ከምዘካየደ ተፈሊጡ።
ብዘይካ እዚ ሃገራዊ ድሕነት ምጥፋእ ናይቲ 67 ብረታት ኣብ ውሽጢ ሃገር ብዘለዉ ባእታታት ምንቅስቓስ ዴሞክራስያዊ ለውጢ ዝተገበረ ስርሒት ኪኸውን ይኽእልዩ ብዝብል ስግኣት ኣብ ዝተፈላለዩ መንግስታዊ ኣብያተ ጽሕፈት ዝግበር ሓለዋ ኪጸንዕ ኣዚዙ ምህላዉ ተፈሊጡ።
ብዘይካ እዚ ሃገራዊ ድሕነትን እዚ ተወርዋሪ ኣሃዱታትን ሲቪላዊ ስለያ ተባሂሎም ዝፍለጡ ብምውፋር በጻሕቲ መሲሎም ብዛዕባ ኩነታት ብረት ኣብ ስድራቤታት ዘጣይቑ ቃርማታት ኣዋፊሩ ምህላዉ ተሓቢሩ።
ነዚ ምጥፋእ ብረት ስዒቡ ኩሎም ብረት ሒዞም ዘለዉ ዜጋታት ንኩነታት ዝተዋህቦም ብረት ዝምልከት በብእዋኑ ንናይ ቀረባ ሓለፍቶም ጸብጻብ ክህቡ ብእዚ ዕቑር ሰራዊትን ሃገራዊ ድሕነትን ሓድሽ መምርሒ ተመሓላሊፉ ምህላዉ ተገሊጹ።
ምስዚ ብዝተኣሳሰር ዜና እዚ ጠፊኡ ዘሎ ብረት ኣብ ኣብያተማእሰርቲ ከይሰሉኽ እሞ እሱራት ስርሒት ከየካይዱ ብዝብል ስግኣት ብፍላይ ኣብያተ ማእሰርቲ ዓዲ ኣበይቶ፡ ማይስርዋን ካርሸሊን ጽኑዕ ሓለዋ ክካየድ ጀሚሩ ምህላዉ ተሓቢሩ።
ብኻልእ ወገን ሃገራዊ ድሕነት ክፍሊ ስለያ ውሽጢ ኣብ ልዕሊ ካብ ስራሕ ቦኺሮም ዘለዉ ሓለፍቲ ዘካይዶ ምክትታል ኣዛይድዎ ምህላዉ ተፈሊጡ። በዚ መሰረት ብፍላይ ኣብ ልዕሊ ኣዘዝቲ ሰራዊት ዝነበሩ ከምኡ እውን ኣምባሳደራት ዝነበሩ ዝካየዱ ምክትታል ኣዚዮም ጽዒቖም ምህላዎም ተሓቢሩ።


text:
ብዙሓት ሰባት ኣብ ኤርትራ ንዘሎ ኩነታት ብም’ግ’ን’ዛብ ኣብ እዋን ደርጊ ይሓይሽ ነይሩ፡ ካብ ግዜ መግዛእቲ ንላዕሊ ሎሚ ሓሲሙ ወዘተ ክብሉ ይስምዑ ኢዮም። ገለ ሰባት እውን ናጽነት እዚ ተኾይኑ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ትርጉም ኣይነበሮን ወይ ውን ኪካየድ ኣይነበሮን ይብሉ ኣለዉ።
እዞም በሃልቲ ዝዝንግዕዎ ዘለዉ ሓቂ እቲ ኣብዚ እዋን እዚ ንእዋን ባርነት ዘዘክር ዘሎ ሽግር፡ ምስ ምምጻእ ናጽነት ዝተኣሳሰረ ዘይሙኻኑ ኢዩ። እቲ ሽግር ኣብቲ ትርጉም ናጽነት ኪብረዝ ዝገበረ ሓይሊ ኢዩ። እቲ ሽግር ኣብቲ ንኤርትራ ዘመሓድር ዘሎ ቁንጣሮ ጉጅለ ኢዩ።
ናጽነትን መግዛእትን ክልተ ተማዓደውቲ ህይወት ኢዮም። ናጽነትን መግዛእትን እቲ ሓደ ግልባጥ ናይቲ ካልእ ኢዮም። ናጽነትን መግዛእትን ይትረፍ ዘመሳስልን ዘወዳድርን ፡ ዘቀራርብን ዘነጻጽር ነገር ውን ክህልዎም ኣይግባእን። ዝመሳሰሉን ዝወዳደሩን እቶም ደርግ ብዝብል ስም ዝገዝኡ ዝነበሩን እዞም ህግደፍ ብዝብል ስም ዝገዝኡ ዘለዉን ዓመጽቲ ሰብ እንክሔራ ጥራይ ኢዮም።ስለዝኾነ እቲ ልክዕ ኣገላልጻ ንናጽነት ናብ ምስሊ መግዛእቲ ዝቐየረ ጉጅለ እምበር መግዛእቲ መተካእታ ናፍነት ኢዩ ዝብል ሓሳብ ኪኸውን ኣይግባእን።
ንናጽነት ምስ መግዛእቲ ዘነጻጽር ዝኾነ ሓይሊ ይኹን ውልቀሰብ ምጉቱ ኣብ ስሚዒታዊ ትንታነ ዝተሞርከሰ ኢዩ። ንናጽነትን ምስ ባርነትን ምውድዳር ንሰማእታት ሙግዳእ ኢዩ። ናጽነት ትርጉም እንተዘይነብሮ ሰባት ንገድሊ ኣይምወፈሩን። ናጽነት ክትህሉ ስለዝነበራ ኢዮም ህላወኦም ሰዊኦም ናጽነት ዘምጸኡ። ናጽነትን ስለዝተረጋገጸ ድማ ኤርትራ ኣብ ዓለም ናጻን ሉዓላዊትን ሃገር ኮይና።
ልክዕ ኢዩ እቲ ካልእ ገጽ ናይ ናጽነት ኮይኑ ክስዕብ ዝነበሮ ሓርነት ደቂ ኤርትራ ጌና ኣይተረጋገጸን። እቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ጉጅለ፡ ሓርነት ሰባት ንውልቃዊ ስልጣኑ፡ ንናይ ምግባት ባህሩ ስለዝጻረር ንህዝቢ ብዘይሓርነት ጨፍሊቑ ሒዝዎ ኣሎ።
እዚ ይኹን ግን እቶም ዝመሳሰሉ እቶም ፈጸምቲ ዓመጽ ጥራይ ኢዮም። ናጽነት ከይረጋገጽ ንህዝቢ ኤርትራ ዘሳቐየ መግዛእታት ደርግን ሃይለስላሰን፡ ምስቲ ናጽነት ዘምጸኦ ሓርነት ከይረጋገጽ ንህዝቢ ኤርትራ ዘሳቒ ዘሎ ጉጅለ ለብዘመን ኢዮም ዝወዳደሩ እምበር እታ ንመግዛእቲ ዝተከአት ናጽነት ምስ መግዛእቲ ዘነጻጽር የብላን።
እወ ህዝቢ ኤርትራ ሕጂ እውን ስደት ሓሳረ መከራ፤ ማእስርቲ፡ መግረፍቲ፡ ፍርሂን ራእድን፡ ሰለይቲን ሃሱሳትን ኣብ ብዙሕ መዳይ ነቲ ናይ መግዛእቲ ደርጊ ዘዘኻኽር ህይወት የሕልፍ ኣሎ። ይኹን ግን በዚ መዳይ ዝመሳሰሉ እቶም ናይ ግዜ መግዛእትን ናይ ግዜ ናጽነትን ዓመጽቲ ኢዮም። እቶም ዝወዳደሩ ድማ እቶም ንሓርነትን ናጽነትን ኤርትራ ክጭፍልቑ ዝሃቀኑ ደርጋውያንን ህግደፍን ኢዮም። ፍልልያቶም ኣብ መንቀሊኦም ጥራይ ኢዩ። ደርጊ ናጽነት ኤርትራ ከይረጋገጽ ሰባት ይኣስር፡ ይቐትል፡ ህዝቢ ብኣልማማ ይቐዝፍ ነይሩ። እዚ ህግደፍ ኢሉ ዝገዝእ ዘሎ ጉጅለ ድማዕምሪ ንስልጣኑ ክብል ህዝቢ ብኣሽሓት ይኣስር፡ ይቐትል ኣሎ።
ገለ ሰባት ንምእማኑ ዘጸግም ሽግራት ምስኣጋጥሞም ኣብ ገለ መዳያት ህይወት ካብዚ እዋን ናጽነት ኣብ ግዜ ደርጊ ይሓይሽ ነይሩ ክብሉ ከለዉ ድማ እቲ ኣብ መንጎ ሃገርን ጉጅለን ዘሎ መስመር ኣነጺሮም ክርእይዎ ይኽእሉ ስለዘየለዉ ኢዩ።
ደርግ ይትረፍ ንሲቪላዊ ህዝቢ ነቶም ዝማረኾም ተጋደልቲ እውን ከይተረፈ ጠበቓ ክህልዎም ይገብር ነይሩ። ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚታት ናብ ፍርዲ ኪቐርቡ ዝገበረሉ እዋን ኣሎ፡ እዚ ኣብ ስርዓት ዘሎ ጉጅለ ይትረፍ ጠበቓ ኪገብር ንዝተኣስሩ ኣዝማድኩም ስለምንታይ ሓቲትኩሙሎም ኢሉ ነቶም ዝተረፉ ቤተሰብ ዝኣስር ኢዩ ስለዚ ድማ ካብ ናጽነት ግዜ ደርግ ይሓይሽ ይብሉ።
እቲ ክፍለጥ ዘለዎ ግን እዚ ኣብ ስልጣን ዘሎ ጉጅለ ህግደፍ ሰባት ብዘይፍርዲን ሕጊን ዝኣስርን ዝቕንጽልን ዘሎ፡ ናጽነት ስለዝመጸ ኣይኮነን፡ ብኣንጻሩ እኳ ደኣ እቲ ዝተጨበጠ ናጽነት መታን ጉዕዙኡ ኪኹለፍ ስለዚ ድማ ሓርነት መታን ከየረጋግጽ ኢሉ ኢዩ።
እቶም ንናጽነት ዝወደቑ ጀጋኑ ብቐንዱ ናጽነት ሃገርን ህዝብን ስለዝተመንዘዐ ከምሳዕቤኑ ድማ ህዝቢ ስለዝተኣስረ፡ ስለዝተቐተለ፡ ኢዮም ንበረኻ ወፊሮም። ህዝቦም ኣብ ክንዲ ብርሃን ጸልማት ስለዝተዋህበ፡ ኣብ ዓዱ ብሰላም ክነብር ስለዘይከኣለ ኢዮም ነቲ መግዛእቲ ዘምጸኦ ስቓይ ከብቅዑ ወፊሮም። ወፊሮም ድማ ናጽነት ኣረጋጊጾም።
እታ ብርሃን ከተምጽእ ዘምጸእዋ ናጽነት ግን ንብርሃን ብጸልማት ብዝልውጡ ጉጅለ ተመንዚዓ። ጸጋታት ሃገር ናብ ውልቃዊ ሕሳባቶምን ናይ ስድራቤቶም ባንክታትን ዘእትዉ ብልሽዋት፡ ንሕድሪ ናይቶም ዝተሰውኡ ሰባት ረጊጾም ይነብሩ ኣለዉ። ኣብ ልዕሊ መቓብር ሰማእታት ሕድሮም ኣብ ክንዲ ዝሃንጹ ናይ ውልቆም ሃብቲን ዝናን ይሃንጹ ኣለዉ።
ስለዚ እቲ ገበን ኣብ ናጽነትን ነቶም ናጽነትን ዘምጽኡን ዘይኮነ፡ ኣብቶም ንሕድርታት ናጽነትን ነቶም ናጽነት ዘምጽኡ ጀጋኑን ዝጠለሙ ከደዓት ኢዩ። ህዝቢ ኤርትራ ካብ ቅትለት መግዛእቲ ኢትዮጲያ ተገላጊሉ ብሰላምን ቅሳነትን ክነብር ኢዮም ሓሊፎም። የግዳስ እቶም ዝጠለምዎ ጉጅለ ንደቂ እቶም ዝተሰውኡ ብጾቶም ከይተረፈ ዝቐትል ዝኣስር ዘሳድድ ስርዓት ተኺሎም።
እወ እዞም ሰብ ዘበን ኣብ ገለ ካብ ተግባራቶም ካብ ደርግ ዝገደዱ ኣረመን ኮይኖም ኣለዉ፡ ከምኡ ስለዝገበሩ ግን ነቲ ናጽነት ዘምጸአ ጅግናን ነቶም ናጽነት ዘምጽኡ ጀጋኑን ንሓምየሉ ምኽንያት የሎን። ናጽነት ከም ስሙ ነጻ ሙኻን፡ ብርሃን ምዕዳል፡ ብዘይ ቀይዲን ዓመጽን ሹቕሮራን ምንባር ኢዩ። ህዝቢ ሓራ እንተኾይኑ ስልጣኖም ዘይወሓስ ዝመስሎም ዓመጽቲ ግን ምስ ናይ ደርጊ ዝወዳደር ግፍዕን ስቓይን ከውርዱሉ ይረኣዩ ኣለዉ።
ከምኡ ብምግባሮም ግን ንናጽነት ዘይኮነስ ነቶም ንሕድሪ ናጽነት ዝጠለሙ ኢና ንምውጋዶም ክንጽዕርን ዝግባእ። ነቶም ዝጭፍልቑካ ዘለው ገዲፍካስ ነቶም ካብ ጭፍለቓ ሓራ ክትወጽእ ናጽነት ዘምጽኡልካ ከተማርር ምውዓል ህድማ ኢዩ፡ ህድማ ካብቲ ንተግባር ዝጽውዕ ናይ ሕልና ጻውዒት።


text:
መልሲ ንተ.ተ (ተናኻሲ ተመን)
ብኪዳን ክብሮም ዘምህረት
ሰላም መስከረም
ብመጀመርያ ንጕዳይ ሃገርናን ንመነባብሮ ህዝብናን ብዝምልከት ብዘይምስልካይ ትገብሩዎ ዘለኹም ጻዕሪ አመስግን።
ንቃለመጠይቕ ክቡር ፕረሲደንት እሰያስ ምኽንያት ብምግባር ገለ ደቂ ሃገር ንዝሃቡዎ ንቐፈታ ደገፍቲ መንግስቲኸ እንታይ ትብሉ ኢልኩም ምሕታትኩም ጽቡቕ እዩ። ንጌጋ ደገፍ ኣየድልዮን እዩ። ኤርትራዊ መንግስቲ ይሕመቕ ይጸብቕ ናይ ኵሉ ህዝቢ ኤርትራ መንግስቲ እዩ።
ክቡር ፕረሲደንት ኢሳያስ መንግስቲ ክሳብ ሎሚ ብዙሕ ቍምነገር ኣይሰርሔን መንገድታት ተበላሽዩ ፋብሪካታትን ትካላት ጽዓትን ዓንዩ ህዝቢ ተሰዲዱ ኣደታት ንደቀን መደቀሲ ከኒና ሂበን ብሕቡእ ደቀን የህድማ ኣለዋ ክብል ብግልጺ ኣሚኑሉን ተዛሪቡሉን እዩ። ህዝቢ ኣብ ሕማቕ ኵነታት ከም ዝበጽሔ ከኣ ካብዚ ዝዓቢ ጭብጢ የልቦን። ነዚ ክቡር ፕረሲደንት ኢሰያስ ባዕሉ ዝኣመኖ ሕማቕ ኵነታት ሃገርናን ህዝብናን ዝኽሕዱ ንብርሰት ሃገርናን ንጽንተት ህዝብናን ዝምነዩ እንተልዮም ግን ጸላእቲ ህዝቢ አርትራ ጥራሕ እዮም። ንመንግስቲ ክትፈትዎ ኮነ ክትጸልኦ ዘሎን ዝነበረን እዩ። ሃገርካን ህዝብኻን ኣብ ዘይምህላው ገጹ እናኸደ ጽቡቕ ኣሎ ክትብል ግን ዝኾነ ሕልና ዘይቅበሎ ክሕደት እዩ።
እዞም ኣብ ዓዲ ፍትሕን መሰልን እናነበሩ ኣስማቶም ሓቢኦም ነቲ ኣብ ህዝብና ኣጋጢሙ ዘሎ ኣሕዛኒ ኵነታት ከይገደሶም ብሂወት ህዝቢ ኤርትራ ዝወራዘዩን ንሃለዋትን ኵነታትን ህዝብና ንህልኽን ንመወዳደርን ክገብሩዎ ዝደሉዩ ግን ብዘይካ እዝግሔር ምሕረት የውርደሎም ካልእ ንብሎም የብልናን። ተ.ተ ዝብል ስም ናይ መንዩ ተናኻሳይ ተመን ማለትዶ ይኸውን ? እቶም ሓለይቲ ሃገርን ህዝብን መሲሎም ዘይኮነ ነገር ዝሓናጥጡ ካብ ሓልዮት ሃገርን ህዝብን ዝነቐለን ኣብ ሓቂ ዝተመርኮሰን ንህዝብና ዘርብሕ ቍምነገር ዘለዎ ሓቀኛ ርእይቶ እንተዘቕርቡ ዝበለጸ እዩ። ብስራሕን ብልዝብን እምበር ብፈኸራን ብትምክሕትን ጥራሕ ትህነጽ ወይ ትምዕብል ሃገር የላን። ትምክሕትን ጃህራን ፈኸራን ኣብ ምንታይ ኣውዲቑና ከም ዘሎ ማንም ኣእምሮ ዘለዎ ሰብ ዝዕዘቦ ዘሎ ሓቂ እዩ። ተ.ተ. ሓቀኛ መልስና ካብ ዝጽበ ነቲ ክቡር ፕረሲደንት ኢሳያስ ኣፍወርቂ ዝሃቦ ንህዝቢ ኤርትራ ተስፋ ዘቝረጸ ነቲ ሕልንኡ ዓሪቡዎ ዘሎ ህዝቢ እንደገና መሊሱ ዘቕብጽ ቃለመጠይቑ እንደገና ክሰምዖ ንላበዎ።


text:
Published: 13 April 2017
ዘይሓምም ሓመመ፣ ዘይተሓዝ ተሰቕለ፣ ዘይመውት ሞተ።
ፍቕረይ ደሪኽዎ!
ኣየ ፍቕሪ!
ነቲ ዘይሓምም ሕማሙ ነዘንቱ፣ ነቲ ዘይመውት ሞቱ ነዘንቱ፣ በታ ምስ ደቂ መዛምርቱ ዝተቐመጠላ ለይቲ፣ ብፍቓድ ኣቡኡን ብፍቓድ ገዛእ ርእሱን ነፍሱ ንሞት ወፈየ።
ነቲ ኹሉ ዝሕዝ ሓዝዎ፡
ነቲ ገዛኢ ኹሉ ኣሰርዎ፡ ነቲ ሕያው ወዲ ኣምላኽ ኣሰርዎ፡
ንሳቶም ብቑጥዓ ጎተትዎ
ንሱ ግና ብፍቕሪ ሰዓቦም፡ ከምቲ ኣብ ቅድሚ መቐዝቱ ዘይዛረብ ሕያዋይ በጊዕ ደድሕሪኦም እናሰዓበ ከደ
ነቲ ሊቃነ መላእኽቲ ብፍርህን ብራዕድን ዝቖሙሉ ኣብ መጋባእያ ኣቖምዎ
ነቲ ሓዳግ-ሓጢኣት ሓጥእ በልዎ
ነቲ ንመኳንንቲ ዝፈርድ ፈረድዎ
ነቲ ንሱራፌል ዘውዲ ኣኽሊል ዝደፍኣሎም፣ ኣኽሊል እሾኽ ደፍእሉ
ነቲ ንኪሩቤል ግርማ ዘልብሶም፣ ንላግጺ ቀይሕ ግምጃ ኣልበስዎ
ነቲ ኪሩቤል በኽናፍ ሓዊ ተሸፊኖም ዝኽወልሉ፣ ንዕኡ እኩይ ባርያ ኢዱ ኣትሪሩ ገጹ ጸፍዖ።
ነቲ ሰራዊት መላእኽቲ ብዓቢይ ስንባድ ዝሰግድሉ፣ እናሽኻዕለሉ ኣብ ቅድሚኡ ተምበርከኹ።
ኣየ! ከመዚ ዝበለ ትሕትና ከመይ ዝብለ ትሕትና እዩ፣ ከምዚ ዝበለ ትዕግስቲኸ ከመይ ዝበለ ትዕግስቲ እዩ።
ከምዚ ዝበለ ዓቕሊኸ ከመይ ዝበለ ዓቕሊ እዩ።
ኣየ! ከምዚ ዝበለ ሕያውነትከ ከመይ ዝበለ ሕያውነት እዩ፡
ኣየ ፍቅሪ! ክንድዚ ዝኣክል ንሰብ ምፍቃር!
ንወዲ ኣምላኽ ካብ መንበሩ ፍቅሪ ሰሓቦ፡ ክሳብ ሞት ከኣ ኣብጽሖ።
ነቲ ኣበሳ ዘይብሉ ከም ኣበሰኛ ሰቐልዎ። ነቲ ሕይወት ዝፈጠረ ምስ ገበነኛታት ቆጸርዎ።
ኣየ እተን ንኣዳም ዘፈጠራ ኣእዳው ብሽካር ኣብ መስቀል ተሸንከራ።
ኣየ! እተን ኣብ ገነት ዝተመላለሳ ኣእጋር ብመስማር ኣብ መስቀል ተሰመራ።
ኣየ! እቲ ንኣዳም መንፈስ ህይወት ኡፍ ዝበለሉ ኣፍ ምስ ሓሞት ዝተሓወሰ መጺጽ [ነገር] ሰተየ።
ኣየ! ናይ ወላዲ መከራኡ ኪዛረብ ዚኽእል፡ ኣየናይ ልሳን፡ ኣየናይ ከንፈር፡ ኣየናይ ኣፍ እዩ።
ናይ ፍቁር ወልድ መከራ ኪንገር ከሎ፡ ልቢ ይኽፈል፡ ሕልና ይዓረብ፡
ነፍሲ ትርዕድ፡ ስጋ ይደክም።
ዘይመውት ሞተ፡ ንሞት ክስዕሮ ሞተ፡
ንምውታት ከሕውዮም ሞተ።
ምንጪ: ቅዳሴ ዮሓንስ ኣፈወርቅ (347-407 A.D)
Source: Liturgy of St John Chrysostom (Golden mouth) Page 2.


text:
Menu
ዘኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ መድሃኔ ኣለም ቤ/ክ ማኀበረ ማርያም እስራኤል
፲፩/11 ግንቦት ዕረፍቱ ለቅዱስ ያሬድ
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!
እዚ ዕለት እዚ እቲ ኣምሳል ሱራፌል ዝኾነ ቅዱስ ያሬድ ማህሌታይ ዝዓረፈሉ ዕለት እዩ። ቅዱስ ያሬድ ካብ ኣብኡአብድዩ /ይስሐቅ/ ካብ ኣዲኡ ክርስቲና /ታውክልያ/ ኣብ ኣኽሱም ተወልደ። እዚ ቅዱስ ኣቦ እዚ ካብ ወገን ኣባ ጌዴዎን እዩ። ኣብኡ ወዲ 7ተ ዓመት እንከሎ ስለዝመተ ከኣ ኣዲኡ ናብ ኣባ ጌዴዎን ወሰደቶ። ኣባ ጌዴዎን’ውንንቅዱስ ያሬድ ናይ ሃይማኖት ትምህርቲ ክምህርዎ ጀመሩ። እንተኾነ ቅዱስ ያሬድ ነቲ ዝዋሃቦ ዝነበረ ትምህርቲ ክቕበሎ ይኹን ከጽንዖ ኣይከኣለን። ኣባ ጌዴዎን ድሕሪ ብዙሕ ግዜ የጽንዖ ይኸውን ብምባል ከይተሓለሉ ንብዙሕ ዘመን ምሃርዎ እንተኾነ ቅዱስ ያሬድ ከጽንዖ ኣይከኣለን። ካብ ግዜታት ሓደ መዓልቲ ኣባ ጌዴዎን “ንክንድዚ ዝኣክል ዘመን ተማሂሩስ ምጽናዕ ኣብዩ” ኢሎም ሓሪቆም ንቅዱስ ያሬድ ክሳብ ዝሕምሞ ሃረምዎ። ቅዱስ ያረድ ድማ በቲ ዝተሃርሞ ኮርዩ ኣብ ሓደ ጫካ በረኻ ከይዱ ኣብ ትሕቲ ሓንቲ ገረብ ከፍ በለ። ኣብ ትሕቲ እታ ኦም ኣጽሊሉ እንከሎ ድማ ሓደ ጻጸናብታ ገረብ ይድይብ እሞ ኣብ ፍርቂ ምስ ብጽሐ ከኣ ይወድቕ፡ መሊሱ ይድይብ ይወድቕ፡ ከምዚ እና በለ ንነዊሕ አዋን እናደየበ እናወደቐ ጸኒሑ፡ኣብ መወዳእታ ግና ተስፋ ከይቆረጸ ብዝገበሮ ተደጋጋሚ ፈተነታት፡ ተዓዊቱ ናብ ጫፍ እታ ገረብ ሓኾረ። ሽዑ ቅዱስ ያሬድ ትግሃትን ተስፋ ዘይብቑራጽን ናይ’ቲ ጻጸ፡ ብተዳጋጋሚ ዝገበሮ ፈተነ ናብ ዓወት ከምዝበጽሐ ርእዩ፡ ናብ መምህሩ፡ ኣባ ጊዴዎን ከይዱ “ኣባ በዲለኩም እየ ይቕረ ግበሩለይ” በሎም። ንሶምውን ብሓጎስ ተቐበልዎ። ብድሕሪ እዚ ቅዱስ ያሬድ ብብርቱዕ ብኽያትን ጸሎትን ናብ እግዚኣብሔር ለመነ እሞ እግዚኣብሔር ከኣ ጸሎቱ ሰሚዑ ንትምህርቱ ገለጸሉ፡ ኣብ ኣዝዩ ሓጺር ግዜ ናይ ብሉይን ሓድሽን መጻሕፍቲ ተማሂሩ ብዓወት ፈጺሙ፡ መዓረገ ዲቁና ተሸይሙ ንእግዚኣብሔር ከገልግል ጀመረ። እግዚኣብሔር ድማ ኣዝዩ ፈተዎ እሞ ካብ ገነት ኤዶም ሰለስተ ኣዕዋፍ ልኢኹ ብናይ ሰብ ኣንደበት ከምዝዛረብኦ ብምግባር ምስኣተን ሒዘንኦ ናብ ሰማያዊት ኢየሩሳሌም ከዳ። ኣብኡ ድማ እቶም 24 ካህናተሰማይ ዘመስግንዎ ማህሌታት ተማህረ። ብድሕሪ እዚ ካብታሰማያዊት ኢዮሩሳሌም ናብ መሬት(ኣብ ኣክሱም ዝነበረት ቤተክርስቲያን) ብሰለስተ ሰዓት ኣተወ። ብዓቢ ድምጺ ድማ “ሃሌ ሉያ ለኣብ፡ ሃሌ ሉያ ለወልድ፡ ሃሌሉያ ለመንፈስ” እናበለ ከምስግን ውዓለ። ንድምጹ ዝሰምዑ ካብ ንጉስ ጀሚሮም ኩሎም ናብኡ መጽኡ እሞ ምሉእ መዓልቲ ክሰምዕዎ ወዓሉ። ብድሕሪ እዚ ካብ ዓመት ናብ ዓመት በብክፍለ ዘመኑ ፡ ብክረምትን ሓጋይን፡ ብቀውዕን ብጸደይን፡ ብኣጽዋማትን በዓላትን፡ ብሰንበታት፡ ብናይመላእክቲ በዓላትን፡ ብነቢያትን ሃዋርያትን ጸድቃንን ሰማእታትን ደናግልን በዓል ዝኸውን ገይሩ ኣብ ሰለስተ (3) ከፊሉ ዜማ ኣውጽአ። ንሳቶም ከኣ ግዕዝ፡ ዕዝል፡ ኣራራይ እዮም።ናይደቂ ሰባት ዘረባ፡ ናይ ኣዕዋፍ ድምጺ፡ ናይ ኣራዊት ድምጺ ካብዚ ሰለስተ ዜማ እዚ ኣይወጽእን እዩ።
ሓደ ግዜ ቅዱስ ያሬድ ኣብ ትሕቲ ንጉስ ገብረመስቀል ደው ኢሉ እናዘመረ እንከሎ እቲ ንጉስ ከኣ ብተመስጦ ንዜማኡ ይሰምዖ ነበረእሞ እታ ሒዝዋ ዝነበረ ካብ ሓጺን ዘተሰርሐት ዘንጉ ኣብ እግሪ ቅዱስ ያረድ ኣተወት። ካብ እግሩ ድማ ደምን ማይን ፈሰሰ። እንተኾነ ቅዱስ ያሬድ ማህሌቱ ክሳብ ዝፍጽም ኣይተሰምዖን።
እቲ ንጉስ ኣዝዩ ደንገጸ ነቲ ዘንጊ ካብ እግሪ ቅዱስ ያረድ ነቒሉ ከኣ ንቅዱስ ያሬድ ኣብ ክንዲ እዚ ዝፈሰሰ ደምካ ዝደለኻዮ ኣዝዘኒ ክህበካ እየ በሎ። ቅዱስ ያሬድ ድማ “ዝደለኽዎ ከምዘይትኽልክለኒ ቃል እተወለይ” ኢሉ ዝደለዮ ንኸይክልክሎ ኣምሓሎ። ከምዚ ድማ በሎ “ክምንኩስ ክኸይድ ሕደገኒ” በሉ። ነዚ ዝሰምዐ ንጉስ ኣዝዩሓዘነ፡ እንተኾነ ማሕልኡ ከይጠልም ይኺድ ሓደጎ።ብድሕሪ እዚ ቅዱስ ያሬድ ናብ ውሽጢ ቤተክርስቲያን ኣብ ፊት ታቦተጽዮን ደው ኢሉ እና ኣመስገነ እነከሎ ካብ መሬት ሓደ እመት ዝኣክል ልዕል ልዕል በለ። ናብ ገዳም ብምኻድ ድማ ብኣዝዩ ብርቱዕ ጾምን ጸሎትን ተወሲኑ የነብር ነበረ። ክርምዚ ኢሉ ብርቱዕ ተጋድሎን እናተጋደለ ድማ ብዕለት ፲፩/11 ግንቦት ብሰላም ዓረፈ። ክሳብ ሎሚ ከኣ ዝተቐበረሉ ቦታ ኣበይ ምዃኑ ኣይፍለጥን እዩ።
ጸሎትን በረከትን ናይ ቅዱስ ያሬድ ምስ ኩላትና ህዝበ ክርስቲያን ይኹን ኣሜን!!!
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!
ምንጪ ስንክሳር ፡ ግንቦት 11/፲፩
Share this:
TwitterFacebook34
Related
ስብከት
ኒቆዲሞስ
In “ስብከት”
ነገረ ቅዱሳን
May 19, 2014Leave a reply
« Previous
Next »
Leave a Reply
Your email address will not be published. Required fields are marked *
Name *
Email *
Website
Comment
Notify me of new comments via email.
Recent Posts
፳፮/26 ሓምለ ዕረፍቱ ለኣቡነ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን/26th july the death of st.Aba Selama Kesatiebrhan August 2, 2014
፳፭/25 ዕረፍቱ ለሓዋርያ ይሁዳ July 2, 2014
፲፯/17 ዕለተ ዝክሩ ለኣባገሪማ/ 17th June The Commemoration Day of Aba Gerima June 24, 2014
፳፭/25 ግንቦት ዕረፍታ ለቅድስት ሰሎሜ June 2, 2014
ዕርገት እግዚእነ ወመድኃኒነ ኢየሱስ ክርስቶ (ቀዳማይ ክፋል) May 28, 2014
ዓውደ ኣዋርኅ
MAY 2014
M T W T F S S
« Apr Jun »
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31
Archives
August 2014
July 2014
June 2014
May 2014
April 2014
March 2014
February 2014
January 2014
December 2013
November 2013
October 2013
September 2013
August 2013
July 2013
June 2013
May 2013
April 2013
March 2013
February 2013
January 2013
Categories
ስብከት
ትምህርቲ ሃይማኖት
ነገረ ማርያም
ነገረ ቅዱሳን
ነገረ ክርስቶስ
ኪነ-ጥበብ
Uncategorized
View Full Site
Blog at WordPress.com.
Now Available! Download WordPress for Android


text:
Menu
ዘኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ መድሃኔ ኣለም ቤ/ክ ማኀበረ ማርያም እስራኤል
ነገረ ቅዱሳን
ነገረ ቅዱሳን.
ጥቅምቲ ፳፭- ዕረፍቱ ለአባ ቡላ/ኣቢብ/
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣኃዱ ኣምላኽ ኣሜን።
ቡላ ማለት ናይ ሃይማኖት ፍረ ማለት ኢዩ። ኣቦኦም ኣብርሃም ኣዲኦም ከኣ ሐሪክ ይበሃሉ። ሃገሮም ኣብ ሮም ኮይኑ ሉፊ ዝበሃል ቦታ ኢዩ። ኣብርሃምን ሐሪክን ውላድ ብምስኣኖም ይሓዝኑን ይጭነቑን ነበሩ። እንሆ ካብ መዓልታት ሓደ መዓልቲ ቅዱስ መልኣኽ ተገሊጹ ብሕልሚ ዝበሰለ ፍረ ክህቦም ከሎ ተራእዮም። በዚ ግዜ እዚ ከኣ ኣባ ቡላ ተጠንሱ። ኣባ ቡላ ኣብ ዝተወልድሉ ግዜ ኣብ ደግኦም ሓደ ዓቢ ገረብ በቖለ ኣብ ቆጽሉ ከኣ “ቡላ ገብሩ ለእግዚኣብሔር ወቅድሱ ለኣምለከ ያዕቆብ ዘይሐድር ውስተ ጽዮን” ዝብል ጽሑፍ ብሮማይስጥ ቋንቋ ተጻሒፉ ተረኽበ። በቲ ዝረኣይዎ ነገር እና ተደነቑ ዓመት ዝኣክል ከየጠመቕዎም ስቕ በሉ። ብድሕሪ’ዚ ቅድስት ድንግል ማርያም ነቲ ኣብቲ ግዜቲ ሊቀ ጳጳስ ዝነበረ ኣልብስትርዮስ ዝተባህለ ሊቀ ጳጳስ ተገሊጻ ነቲ ህጻን ከጠምቖ ከም ዘለዎ ነገረቶ። ንሱ ከኣ ነቲ ህጻን ተቐቢሉ ኣጠመቖ። እንሆ ክጥመቕ ከሎ ከኣ ” ኣኃዱ ኣብ ቅዱስ ኣኃዱ ወልድ ቅዱስ ኣኃዱ ውእቱ መንፈስ ቅዱስ ” ኢሎም ኣመስገኑ። ቡላ ኢሉ ከኣ ሰመዮ። ኣቡኡን ኣዲኡን ነቲ ኣቐዲሞም ዝረኣይዎ ” ቡላ ገብሩ ለእግዚኣብሔር ,,,,” ዝብል ጽሑፍ ከይነገርዎ ከለዉ ” ቡላ” ኢሉ ምስማዮ ኣዝዩ ገረሞም።
ብድሕሪ’ዚ ኣብርሃምን ሐሪክን ብ፲፯/17 ሕዳር ካብዚ ዓለም ብሞት ተፈለይዎም።እንሆ ከኣ ወዲ ዓሰርተ ዓመት ከለዉ “ሃይማኖትኩም ክሓዱ ንጣዖት ስገዱ” ዝብል ዓላዊ ንጉስ ተንሥአ። ኣብዚ ናይ ህጻንነት ዕድመ ከለው ናብቲ ንጉስ ከይዶም ብዛዕባ እቲ ክፉእ ግብሩ ተዛረብዎ፡ ንኣማልኽቱ ድማ ረገሙ። ኣብ ንኡስ ዕድምኦም እዚ ዘረባ እዚ ምዝራቦም እና ተገረመ ብሽንካር ሸንኪሩ፡ ብበላሕቲ ነገራት እና ገበሩ ንኣካላቶም ከሳቕይዎም፡ ኣእዳዎምን ኣእጋሮምን ከኣ ብሴፍ ክቖርጽዎም ትእዛዝ ኣመሓላለፈ። እቶም ልኡዃት እና ኣሳቐዩ ናብቲ ወሰን መገዲ ናይቲ ዓዲ ኣውጽእዎም እቲ ንረድኤት ቅልጡፍ ዝኾነ መልኣከ ምሕረት ቅዱስ ሚካኤል ግና ብዘንጊ ዝመስል ገይሩ ተንከፎም እሞ ካብቲ ጸበባ እቲ ኣናገፎም ብዘይ ዝኾነ ቁስሊ ከኣ ልክዕ ከም ጥዑይ ሰብ ኮይኖም ጠጠው በሉ። ብድሕሪ’ዚ ናብ ካልእ ዓላዊ ንጉስ ከይዶም ንዕኡን ንኣምልኽቱን ጸረፉ። ብ፲፰/18 ሚያዝያ ብሴፍ ገይሩ ክሳዶም ከም ዝምተሩ ገበረ። ሕጂ’ውን ቅዱስ ሚካኤል ኣተንሲኡ ናብ በረኻ ወሲዱ ብትእምርተ መስቀል ገይሩ ልብሲ ምንኩስና ኣልበሶም ኣስኬማ ከኣ ደፍኣሎም። ብድሕሪ’ዚ ኣብ ልዕሊ ንቑጽ ኦም እና ደየቡ ይጽልዩን ናይ ክርስቶስ ስቅያትን ሞትን እና ዘከሩ ከኣ ካብ ልዕሊ እቲ ገረብ ተወርዊሮም ናብ መሬት ይወድቁን ነበሩ። እዚ ዝገበሩ ናይ ክርስቶስ ስቅያትን ሞትን ኣዝዩ ብርቱዕ ከም ምዃኑ፡ በቲ ዝገብርዎ ዝነበሩ ተጋድሎ ንመከርኡ ንምዝካር ኢዩ። ከምዚ ኢሎም ንነዊሕ ግዜ ቀጸሉ።
ካብ መዓልታት ሓደ መዓልቲ ከም ልማዶም ካብቲ ገረብ ተወርዊሮም ክወድቁ ከለዉ ሰይጣን ኣብኡ ጸንሖ እሞ ቀተሎም።ጎይታ ንኣርባዕተ ባህርያተ ሥጋ ምስ ሰለስተ ግብራተ ነፍስ ኣወሃሂዱ ካብ ሞት ኣተንስኦም “እምይእዜሰ ኢይኩን ስምከ ቡላ ኣላ ይኩን አቢብ እስመ አበ ብዙኃን ትከውን—-ካብ ሎሚ ናይ ብዙሓት ኣቦ ክትከውን ኢኻ ስምካ ከኣ ቡላ ዘይኮነ ኣቢብ ይኹን” በሎም። ኣቢብ ማለት ኣቦ ብዙኃን ማለት ኢዩ። ኣብ ልቦም ዝነበረ ናይ ክርስቶስ ፍቕሪ ካብ ዕለት ናብ ዕለት እና ዛየደ ከደ። ዝነበሮም ናይ ተጋድሎ ሕይወት ብዝለዓለ መልክዑ ወሰኸ። ናይ ክርስቶስ ስቅያቱን ሞትን እና ዘከሩ ገጾም ይጸፍዑ፡ ንስጋኦም የሳቕዩ፡ ፯፻/700 ግዜ ንመዓልቲ ድማ ዝባኖም ይገርፉን ይሃርሙን ነበሩ። ክርስቶስ ኣምላኽና ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ምውላዱን መከራ መስቀሉን እና ዘከሩ ከኣ ንኣርባዓን ክልተን ዓመት ማይን መግብን ከይሰተዩን ከይበልዑን ፡ ንሱሳን ሸውዓተን ዓመት ድማ ከይደቀሱ ተቐመጡ። ንዓመትን ሸውዓተ ወርሕን ብርእሶም ተተኺሎም፡ ዝነብሮም ሓይሎም ክሳዕ ዝውዳእን ናብ ሞት ክሳዕ ዝቃረቡን ጸለዩ።
ሓደ መዓልቲ ኣብ ቅድሚኦም ሴፍ ተኺሎም እና ጸለዩ ከለዉ ናይ ክርስቶስ ስቅያት ኣብ ዝዘከርሉ እዋን ካብቲ ዝነበርዎ ንቕድሚት ገጾም ተወርዊሮም ወደቑ እሞ፡ በቲ ሴፍ ተወጊኦም ሞቱ። በዚ ሰዓት’ዚ ቅድስት ድንግል ማርያም ቅዱሳን መላእኽቲ ኣኸቲላ መጺኣ “ሰላም ለከ ኦ ፍቁርየ ኣቢብ” ኢላ ንረሲኦም ተንከፈቶ። “ሰላም ለኪ ኦ ንግሥተ ሰማያት ወምድር” ኢሉም ከኣ መለሱ። ብድሕሪ’ዚ ካብ ሞት ተንስኡ ጥዑይ ሰብ ኮይኖም ከኣ ጠጠው በሉ። ብድሕሪ’ዚ ዕለተ ዕረፍቶም ምስ ኣኸለ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብናትካ ተስፋ ዝኣመነ ቃል ኪዳንካ ዝተማሕጸነ፡ ቤተ ክርስቲያንካ ዝሃነጸ፡ ብስምካ ንድኻታት ዝመጽወተ ኩሉ ክሳዕ ዓሰርተ ትውልዲ ክምሕረልካ ኢየ ክብል ቃል ኪዳን ኣተወሎም። በዚ ዕለት ድማ ዓረፉ እንሆ ከኣ ብስብሐተ መላእክትን በቃለ ኣቅርንት ኣዕረጎም።
ጸሎትን በረኸትን ናይ ኣባ ቡላ/ኣቢብ ምስ ኩላትና ይኹን። ኣሜን!!!
ወስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን።
Share this:
TwitterFacebook23
Related
ነገረ ቅዱሳን
ነገረ ቅዱሳን
In “ነገረ ክርስቶስ”
ነገረ ቅዱሳን
In “ነገረ ክርስቶስ”
November 4, 2013Leave a reply
« Previous
Next »
Leave a Reply
Your email address will not be published. Required fields are marked *
Name *
Email *
Website
Comment
Notify me of new comments via email.
Recent Posts
፳፮/26 ሓምለ ዕረፍቱ ለኣቡነ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን/26th july the death of st.Aba Selama Kesatiebrhan August 2, 2014
፳፭/25 ዕረፍቱ ለሓዋርያ ይሁዳ July 2, 2014
፲፯/17 ዕለተ ዝክሩ ለኣባገሪማ/ 17th June The Commemoration Day of Aba Gerima June 24, 2014
፳፭/25 ግንቦት ዕረፍታ ለቅድስት ሰሎሜ June 2, 2014
ዕርገት እግዚእነ ወመድኃኒነ ኢየሱስ ክርስቶ (ቀዳማይ ክፋል) May 28, 2014
ዓውደ ኣዋርኅ
NOVEMBER 2013
M T W T F S S
« Oct Dec »
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30
Archives
August 2014
July 2014
June 2014
May 2014
April 2014
March 2014
February 2014
January 2014
December 2013
November 2013
October 2013
September 2013
August 2013
July 2013
June 2013
May 2013
April 2013
March 2013
February 2013
January 2013
Categories
ስብከት
ትምህርቲ ሃይማኖት
ነገረ ማርያም
ነገረ ቅዱሳን
ነገረ ክርስቶስ
ኪነ-ጥበብ
Uncategorized
View Full Site
Blog at WordPress.com.
Now Available! Download WordPress for Android


text:
ነቲ ኣብ ዋና ከተማ ኤርትራ ኣስመራ ፍሉይ ቦታ ኣኽርያ ብ31 ጥቅምቲ 2017 ኣብ ቤት ትምህርቲ ኣልዲያእ ኣልእስላምያ ብጨካን ጉጅለ ህግደፍ ዝተፈጽመ በደልን ግህሰትን ንምቅዋም ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፊ ንምድጋፍ ብ7 ሕዳር 2017 ኣብ ኔዘርላንድ ዝርከቡ ኤርትራውያን ኣስላምን ክርስትያንን ብሓባር ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
ኣብዚ ልዕሊ ሓሙሽተ ሚእቲ ኤርትራውያን ዝተሳተፍዎ ሰላማዊ ሰልፊ፡ ተሳተፍቲ ኣብ ቅድሚ ቤት ጽሕፈት ወጻኢ ጉዳያት ኔዘርላንድስ ዝተፈላለየ ጭረሖታት ኣቃሊሖም፡ ነቲ ሰልፊ ዘንጸባርቕ ጽሑፍ ኣቕሪቦም። ከም መልሲ ነቲ ዝቕረበ መዘክር ከኣ እቲ ጉዳይ ካብ ዝምልከቶም ኣካላት “ዓወት ንምነየልኩም” ዝብል ቅልጡፍ ናይ ደገፍ መልሲ ረኺቡ። ድሕሪ’ዚ እቲ ሰልፊ ናብ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብቲ ሃገር ኣምሪሑ፡ ኣብ ቅድሚ እቲ ኤምባሲ ኮይኑ፡ “ውድቀት ንዲክታቶርያዊ ሰርዓት፥ ሕጊ ይንገስ፥ መሰል ሃይማኖት ይከበር፥ ሰራዊት ምክልኻል ኣብ ጎድኒ ውጹዕ ህዝብኻ ደው በል፡ ህዝብኻ ክጭፍጨፍ ሱቕ ኢልካ ኣይትተዓዘብ፡ እሱራት ይፈትሑ ብፍላይ ከኣ ኣቦና ሓጂ ሙሳን እቶም ኣብ ሰላማዊ ሰልፊ ዝተታሓዙን ይፈትሑ፥ ሓድነትና ይደልድል” ዝብሉ ጭረሖታት ኣስሚዑ። ቀጺሉ ከኣ እቲ ኤርትራዊ ሰልፊ ናብ ፓርላማ ኔዘርላንድስ ተጓዒዙ ነቲ ጭረሖታት ዳግማይ ኣቃሊሕዎ።
እዚ ሰላማዊ ሰልፊ እዚ ብሓቂ ንሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ዝገልጽ፡ ኣመንቲ እስልምናን ክርስትናን ዝውከልን ናይ ሓባር ድምጾም ብሓባር ዘቃልሕሉን ነይሩ።


text:
Published: 23 August 2017
ብካህን ተክለ-ማርያም ምርካ-ጽዮን, ጀርመን, 7ይ - ክፋል
ጉዕዞ ሕይወተይ ብኸምዚ ይቕጽል ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፥ ዝተማልአ ጥዕና ግና ኣይነበረንን። ማለት ከቢድ ናይ ጸቕጢ-ደም ሕማም ስለ-ዝነበረኒ፥ ቅሳነት ነይሩኒ ክብል ዝኽእል ሰብ ኣይነበርኩን። እቲ ዓቐነይ 200/100 ዝበጽሕ’ዩ ነይሩ። ስለዚ ድማ ሓደ ግዜ ኣብ ዓራተይ ኮይነ “-ኣታ ጎይታይ በጃኻ ካብዚ ሕማም’ዚ ገላግለኒ ኢለ-” ጸለኹ። ብእኡ ቀጺለ ምስ-ደቀስኩ ድማ፥ ነዚ ዝስዕብ ሕልሚ ኣብ ድቃሰይ ኮይነ ክሓልም ከኣልኩ። ማለት ሐደ ዝኾነ ነገር፥ ገጸይ ትንክፍ ዘብለኒ ዘሎ ኮይኑ ተሰማዓኒ። ከም ሓውሲ ስምባድ ብር ኢለ ብምትንሣእ ድማ፥ ቀልጢፈ መብራህቲ ኣብራህኩ። እንተኾነ ኣብቲ ክፍሊ ዝኾነ ነገር ዝረኣኹዎ ኣይነበረንን። ቀጺለ ድማ ኣብ ድቃሰይ ኣቶኹ። ልበይ ኣውዲቐ ድማ በጥ ኢለ ደቀስኩ።
ክብርን ምስጋናን ንዕኡ ንኣምላኽና ይኹን። ኣብ ድቃሰይ ኮይነ ከኣ፥ ነዚ ራእይ’ዚ ረኣኹ። ማለት ኣነ ጽቡቕ ምንጻፍ ኣብ ዝተነጽፎ ክፍሊ ከም-ዘሎኹ ኮይኑ ተሰምዓኒ። ኣብቲ ቅድመይ ድማ ሓደ ምንጪ፥ ወይ ዝፍልፍል ዓይኒ- ማይ ረአኹ። ኣብቲ ሽዕኡ እዋን ኣነ ናይ ለይቲ ክዳን ተኸዲነ፥ ብዘይ ጫማ ከም-ዝነበርኩ ኮይኑ ይስመዓኒ። እቲ ዝነበርኩዎ ቦታ ድማ፥ እዝስ ቤተ-ክርስቲያን ክኸውን ኣለዎ ኢለ ሓሰብኩ። እሞ ቤተ-ክርስቲያን እንተኾይኑ ደኣ፥ ከመይ ኣቢለ ጫማ ዘይብለይ ኮይነ ክመጽእ እኽእል-? ብምባል፥ በቲ ኩነታት ምግራመይ ቀጸልኩ።
ቅድሚ ሎሚ መቸስ፥ ከምዚ ዝበለ ፈልፋሊ ዓይኒ-ማይ ርእየ ኣይፈልጥን። እዚ ምግራም’ዚ ከይወዳእኩ ከለኹ ድማ፥ ሓደ ሰብኣይ ናብቲ ዝነበርኩዎ ክፍሊ ከፊቱ ብምእታው፥ ኣብ ቅድመይ ደው ኢሉ ገጽ ገጸይ እናጠመትኒ፥ ሰውነተይ ብዘይቲ ገይሩ ክቐብኣኒ ጀመረ። ኣነ ግና ዋላ ሓንቲ ምንቅስቓስ ኣይገበርኩን። ንሱ እንተኾነ’ውን ዋላ ሓንቲ ክብል ኣይሰማዕኩዎን። ወዲኡ ክኸይድ ከሎ ግና፥ ኣነ’ውን ንዕኡ ተኸቲለ’የ ዝኸድኩ። ድሕሪኡ ድማ ዓሠርተ-ክልተ ዝኾኑ ካህናት፥ ይዝምሩ ኣብ ዝነበሩሉ ቦታ በጻሕና። ንሳቶም ጥዋፋት ኣብሪሆም’ዮም ዝዝምሩ ዝነበሩ። እቲ ዓይነት ዜማ’ቲ ግና፥ ኣነ ሰሚዐዮ ዝፈልጥ ዜማ ኣይነበረን። ኣነ ድማ ስቕ ኢለ መንገደይ ቀጸልኩ። ንሳቶም ከኣ እግሪ እግረይ ስዒቦሙኒ መጹ። ኣብ ሓደ ክቢ ጠረጴዛ ዝመስል፥ ዑደት ድሕሪ ምግባር፥ ወጺአ ከድኩ።
ካብ ድቃሰይ ምስ-ተበራበርኩ ድማ፥ እቲ ዝረኣኹዎ ራእይ እንታይ ከም-ዝኾነ ክርድኦ ኣይከኣልኩን። እቲ ዘይቲ ኮነ እቲ ዝነበረ ኩሉ ነገር፥ ምንም ክርድኦ ዝኸኣልኩ ነገር ኣይነበረንን። ንኹሉ ነገር ግና ምስ ሳሚያ ክራኸብ ስለ-ዝተሃወኽኩ፥ ናብ ቤት-ትምህርትና’የ በሪረ ዝኸድኩ። ኣብ ቤት-ትምህርቲ በጺሐ፥ ንሳሚያ እቲ ዝኾነ ኩሉ ምስ ኣዘንተኹላ “- እሞ ኣብቲ ዝፈስስ ዝነበረ ፈልፋሊ-ማይ ኣቲኺዶ-?” ኢላ’ያ ሳሚያ ዝሓተተትኒ። ኣነ ድማ “-ኣይኣተኹን ግን ኣትየ እንተ-ዝነብርዶ እንታይ’ዩ-?” ኢለ ብምግራም መሊሰላ። ንሳ ድማ ብምቕጻል “-እቲ ማይ ናይ ጥምቀት ምልክት’ዩ። ክትጥመቒ ከሎኺ ጥራይ ኢኺ ኣብኡ ትኣትዊ-” ብምባል ድማ ኣረዲኣትኒ።
ቀጺላ ሳሚያ ብዛዕባ ምሥጢረ-ጥምቀት’ያ ገሊጻትለይ። ኣነ ድማ “-ኣታ ጎይታይ ! “-እቲ ክኸዶ ዘሎኒ መንገዲ ባዕልኻ ምርሓኒ-” ክብል ጸለኹ። ከምዚ ኢላ ድማ ሳሚያ ምስ ካህን ተዘራሪባ ቈጸራ ክትሕዘለይ ተሰማሚዕና። ቀጺለ ድማ ኣብ ቤት-ጽሕፈተይ ምስ ሞፌድ ተራኺበ። ርእይ ምስ ኣበለኒ ድማ “-እስከ ክሳብ ክንድ’ዚ ሕጉስቲ ክትኮኒ ዘኽኣለኪ ምኽንያት ግለጽለይ-” ብምባል እቲ ዕላል ጀመሮ። ኣነ ድማ እቲ ዝኾነ ኩሉ ነገር ብዝርዝር ነጊረዮ። ሕጉስ ኢሉ ናባይ ኣቢሉ እናጠመተ ከኣ “-ጎይታይ ምስጋና ይብጻሕካ-!! ትማልን ሎምን ንዘልዓለምን ከም-ዘይትልወጥ እፈልጥ’የ። ክብርን ምስጋናን ንዓኻ ይኹን ። እምበኣር ንስኺ ድማ እግዚኣብሔር ነቲ ቅዱስ-ስሙ ክትምስክሪ መሪጹኪ’ዩ። ከም-ዘድኅነክን ከም-ዝሕልወክን ድማ እኣምን’የ። እቲ ብኣኺ ኣቢሉ ዝጀመሮ ሥራሕ ከኣ፥ ክፍጽሞ እዩ ንዘለዓለም ድማ ዝተመስገነ ይኹን-” ብምባል፥ ነዚ ክብሪ’ዚ ብቕዕቲ ኮይነ ክርከብ መኺሩኒ።
ብድሕሪ’ዚ እቲ ዝተለምደ ናይ ደም መርመራ ክገብር፥ ናብ ሓኪመይ’የ ዘምራሕኩ። ንሱ ድማ ማለት እቲ ሓኪም ከመይ ይስመዓኒ ከምዘሎ ክፈልጥ ሓቲቱኒ። ከምቲ ቅድሚ ሕጂ ሂቡኒ ዝነበረ ምኽሪ፥ ብዙሕ እዋን ኣብ ዓራት ብምድቃስ፥ ዕረፍቲ ይገብር ምህላወይን ዘይምህላወይን ‘ዩ ክፈልጥ ደልዩ። ኣነ ድማ “-ፈጺመ ከምኡ ኣይገበርኩን-” ዝብል መልሲ’የ ሂበ። ንሱ ድማ ምስ ብዙሕ ምግራም “-ቀልጢፍኪ ክትሞቲዶ ትደልዪ ኣሎኺ ኢኺ-? በለኒ። ኣነ ድማ “-ፈጺመ ክመውት ኣይደልን’የ-” ዝብል መልሲ’የ ዝሃብኩ።
ብምቕጻል ድማ ኣነ “-ስለምንታይ’ሞ ቅድም መርመራ ዘይንገብር-” ኢለዮ። በቲ ዘቕረብኩሉ ሓሳብ ተሰማሚዑ ከኣ፥ ከምቲ ዝተለምደ መርመራኡ ኣካየደ። እንተኾነ ናይ ደም ብዝሒ ዝበሃል ምልክት ኣባይ ክረክብ ኣይከኣለን። እቲ ኩነታት ምርድኡ ስለ-ዝሰኣነ ድማ፥ እቲ መርመራ ዝገብረሉ ዝነበረ መሣርያ ተበላሽዩ ከይከውን ብምጥርጣር፥ ካልእ መሣርያ ክቕይር ተገደደ። እቲ ውጽኢቱ ግና፥ ካብቲ ቀዳማይ ዝተፈልየ ኣይነበረን። ብምግራም ድማ ዓይኑ ኣፍጥጥ ኣቢሉ ጠመተኒ። እወ እቲ ኩሉ ዝኽእል ኣምላኽ ዳህሲሱ ስለ-ዝፈወሰኒ፥ ናይ ሓኪም ሓገዝ ዘድልየኒ ኣይነበረን። እወ እቲ ቅዱስ ስሙ ንዘለዓለም ዝተባረኸ ይኹን-!!
በዚ ኩነታት’ዚ ድማ፥ እቲ ግዜ እናሓለፈ ከደ። ኣብ ትሕቲ ጽላል መድኃኔ-ዓለም ብምዃነይ ድማ፥ ካብ መጠን ዝሓለፈ ሓጎስ’ዩ ዝስመዓኒ ዝነበረ። ይኹን እምበር ብዛዕባ ኢየሱስ-ክርስቶስን መጽሓፍ-ቅዱስን ክፈልጥ ዝነበረኒ ድሌት ብዙሕ’ዩ። ነቲ ኩሉ ኣጨኒቑ ሒዙኒ ዝነበረ ጉዳይ፥ ሓደ መወዳእታ ክገብረሉ ነይሩኒ። ብዝኾነ ሓደ ግዜ ሳሚያ ናባይ ማለት ናብ ቤት-ጽሕፈተይ መጺኣ፥ ሓደ ካህን ከዘራርቡኒ ከም-ዝደልዩ ነጊራትኒ። እቲ ጉዳይ ስለ-ዝገረመኒ ድማ “-ኣብ ቤተ-ክርስቲያን ዲና ክንራኸብ-? -ኢለ ተወኪሰያ። ሳሚያ ግና የለን ኣብ ገዛና’ዩ። ከመይሲ ኣቦይ ተጸሊኡዎ ስለዘሎ፥ ንዕኡ ክጽልዩሉ ኢሎም’ዮም ክመጹ። ንስኺ’ውን በጻሒት ኮንኪ ክትመጺ’ሞ፥ በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ምስቶም ካህን ትራኸቢ ኢላትኒ። እሞ ንመዓስ’ዩ ኢለ ሓቲተያ። ሰንበት ድሕሪ ቅዳሴ’ዩ ምስ በለትኒ፥ ኣዚየ ተሓጕሰ።
ጽባሕ እምበኣር ነቶም ካህን ክረኽቦም’የ ኢለ’ውን ተሓጐስኩ። ምስ ካህናት ብበበይኑ ኣጋጣሚ ክራኽብ ምጽንሐይ ዝፍለጥ’ዩ። እዚ ናይ ጽባሕ ርክበይ ግና፥ ፈጺሙ ዝተፈልየ እዩ። ብፍቓድ እግዚኣብሔር ዝተፈለኹ ሰብ ክኸውን ስለ-ዝኸኣልኩ፥ ኣብቲ ድሮ ርክብና ቀልጢፈ’የ ዝደቀስኩ። ኣብ ሕልመይ ድማ፥ ሓደ ሰብ ኣብ በረኻ ዝርከብ ሓደ ገዳም ክበጽሕ ኢሉ ክዕድመኒ ከሎ ረአኹ። እዚ ዝተባህለ ገዳም ኣብ ከባቢኡ፥ ብጀካ ሕጻ ምንም ዝርአ ነገር ኣይነበረን። እቲ ገዳም ሓደ ዓቢይ ማዕጾ ኣለዎ። ኣብቲ ኣፍደገ ሠለስተ ኵናት ወይ ቀስቲ ይርኣዩ። እቲ ማእከላይ ኵናት ግና፥ ካብተን ክልተ ዝሰፍሐ እዩ። ኣብኡ ድማ መስቀል ተንጠልጢሉሉ ነይሩ።
ኣነ ኣብቲ ማዕጾ ምስ-ተጸጋዕኩ፥ ሓደ ጸሊም ክዳን ዝተኸድነ ሰብ፥ ነቲ ማዕጾ ከፊቱዎ። እቲ ሰብኣይ ዝተጠልፈ መስቀል ዘለዎ ኣብ ርእሱ ጉልባብ ዝገበረ እዩ። ነቲ ማዕጾ ሓሊፍካ ንውሽጢ ምስ ከድካ፥ ኣብ ወሰኑ ገረብ ዝተተኽሎ ቀጢን መንገዲ ኣሎ። ኣብ መወዳእታ እቲ መንገዲ ድማ፥ ሓንቲ ሓዳስ ቤተ-ክርስቲያን ትርከብ። ካብኡ ቀጺሉ ከኣ ኣብ እርጋን ኣቢሉ ዝኸደ ሓደ ካልእ ቤተ-ክርስቲያን ይርአ ። ንሕና ድማ ኣብቲ ናይ ቀደም ጥንታዊ ቤተ-ክርስቲያን ኣቲና። ኣብኡ ብኽብሪ ኣዕጽምቶም ዝዓረፉ ቅዱሳን፥ ኣብ ድቃስ ዘለዉ መሲሎም ክርኣዩ ከለዉ፥ ብጣዕሚ ዘደንቕ ትርኢት’ዩ ነይሩ። እዚ ሕልሚ’ዚ ድሕሪ ምርኣየይ፥ ንግሆ ክትንሥእ ከለኹ ዝነበረኒ ፍስሓን ሰላምን፥ እዚ ኢለ ክገልጾ ኣይክእልን።
ብዝኾነ ከምቲ ብድሮኡ ተሰማሚዕናዮ ዝሓደርና፥ ንጽባሒቱ ኣንጊሀ ናብ እንዳ-ሳሚያ ከይደ። ምናልባት ደኾን ከም መእተዊ ዘረባ እንተኾነና፥ ነቶም ካህን ብዛዕባ’ቲ ኣብ ሕልመይ ዝረኣኹዎ ገዳም ከዕልሎም ኢለ’ውን ሓሰብኩ። ብዝኾነ እቶም ካህን ሰዓቶም ሓልዮምን ቈጸርኦም ኣኽቢሮምን ምስ መጹ። ኣነ’ውን ኢዶም ተሳሊመ ተቐቢለዮም። ብምቕጻል ድማ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ዝረኣኹዎ ራእይ፥ ሽዕኡ ይርእዮ ከም-ዘሎኹ ኮይነ፥ ብስምዒት’ውን ተደፊአ ብዝርዝር ነጊረዮም። ዳርጋ ብተስጦ ርሒቐ ከይደ ዝነበርኩ ኮይኑ’ዩ ዝስመዓኒ።
ብዛዕባ’ቲ ኣብ መጨረሽታ ለይቲ ዝረኣኹዎ ገዳም፥ ምስ-ኣዘንተኹሎም ድማ፥ እቲ ገዳም ገዳም-ባራሞስ’ዩ ዝመስል። ኣብዚ ቀረባ እዋን ክትርእይዮ ኢኺ ኢሎሙኒ። “-ምናልባት ፍቓደኛ እንተደኣ ኮንኪ ኣነ ኣሰንየኪ ክኸይድ እኽእል’የ-” ምስ በሉኒ “- ኣነ ብዓቢይ ሃረርታ ነዚ’ሞ ምንም ዘጠራጥር የብሉን። ናብኡ ክኸይድ ፍቓደኛ እየ-” ዝብል መልሲ ክህብ ዘጥፍኦ ግዜ ኣይነበረንን። “-እምበኣር ኣነ ኣብ ዝመጽእ ዘሎ ሰሉስ፥ ናብቲ ገዳም ከይደ ሓሙስ ክምለስ’የ። ስለዚ ክልቴኽን ምስ ሳሚያ ናባይ ምጻ’ሞ፥ ከም ፍቓድ እግዚኣብሔር ተተሓሒዝና ክንከይድ ኢና-” ኢሎሙና። ከም ኣጋጣሚ እቲ ኣፓርታማይ፥ ካብ ቤት እቶም ካህን መንገዲ 5-ደቒቕ ርሕቀት ስለ-ዝነበረ፥ እዚ’ውን እግዚኣብሔር ፈሊጡ ዝገበሮ’ዩ ብምባል፥ ከም ጽቡቕ ኣጋጣሚ ክጥቀመሉ ከም-ዝኽእል ተረደኣኒ።
ካብዚ ብምቕጻል እቶም ካህን፥ ብዛዕባ ምስጢረ-ሥጋዌ፥ ማለት እቲ ናይ ኣምላኽን ሰብን ምዃን ምስጢር፥ መሃሩንን ኣረድኡንን። ብድሕሪ’ዚ ኣነ ድማ “-ክቡር ኣቦይ-! ብዛዕባ’ዚ ምስጢር’ዚ ንዓይ ንምርዳእ ብዙሕ ከድክመኩም ኣይደልን እየ። ከመይሲ ኣነ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ፥ ኣብ ዝኾነ ግምት ዘይኣቱ ምናምን’ኳ እንተኾንኩ፥ እቲ ሕያዋይ ኣምላኽ ስለ-ዝፈቐደለይ ግና፥ እቲ ተኣምራታዊ ዝኾነ ናይ ኣምላክነቱ ምስጢር፥ ዓቕመይ ዝፈቐዶ በብግዚኡ ክርኢ ጸኒሐ እየ።ብሓጺሩ ብቋንቋ ደቂ-ሰብ ክግለጽ ዘይከኣል ምስጢር፥ ኣነ ብዓይነይ ክርኢ ዕድል ረኺበ እየ።ስለዚ ኣነ ንእግዚኣብሔር ዘሎኒ ፍቕሪ፥ ኩሉ ሰብ እንተ-ዝርድኣለይ ክንደይ ደስ ምበለኒ። ሓደ መዓልቲ ድማ ነቲ ብራእይ ዝረኣኹዎ ሰማያዊ ምስጢር፥ ብትኽክል ዝገልጹ ቃላት ክረክብ ተስፋ እገብር-” ብምባል ተዛሪበ።
እቲ ምስቶም ካህን ዝነበረኒ ግዜ፥ ብጠቕላላ ሓሙሽተ ሰዓታት ዝወሰደ’ዩ ነይሩ። እቲ ርክብና ኣዚዩ ኣገዳሲ ስለ-ዝነበረ፥ እቲ ግዜ ምንውሑ ክፍለጠኒ ኣይከኣለን። እግዚኣብሔር ምሳና ስለ-ዝነበረ ከኣ፥ ምንም ድኻም ከይተሰመዓናን ከይተማኖናን ክንፋኖ ክኢልና። ብድሕሪ’ዚ ንገዛይ ክምለስ ከለኹ። ከመይ ገይረ’የ ካብ ቤተ-ሰበይ ክፍለ ዝኽእል-? ደቀይ እንተ-ሓተቱኒስ እንታይ እየ ክብሎም-? ዝብል ሓሳብ እናውረድኩን እናደየብኩን’የ ዝጐዓዝ ዝነበርኩ። ብዝኾነ ምስቶም ካህን ብዘሎኒ ቈጸራ፥ ምእንቲ ዝቐረበ ክኾነለይ፥ ሰኑይ ኣብቲ ሓዲሽ ኣፓርታማይ ክሓድር’የ መዲበ’ዮ። ስለዚ ድማ ምድላው ክገብር ነይሩኒ።
ይኹን እምበር ካብ ደቀይ ተፈላልየ ክሓድር፥ ቀሊል ኮይኑ ኣይረኸብኩዎን። ብዝተፈልየ እቲ ወደይ ኣብ ኤይን-ሻምስ ዝተባህለ ዩኒቬርሲቲ፥ ተማሃሪ ከም ምዃኑ መጠን። ድሕሪ ቁሩብ ዕለታት ናይ ኢንጅነሪንግ ፋካልቲ፥ ናይ መወዳእታ ፈተና ክገብር ስለ-ዝኾነ፥ ክፍለዮ ዝከኣል ኣይነበረን። ከመይሲ ክሳብ ሕጂ ኣብ ዝነበረ ጉዕዞ ትምህርቱ፥ ከይተፈለኹዎ ምስኡ’የ ነይረ። ስለዚ ንውሽጠይ ዝፍትን ኣሸጋሪ ነገር’ዩ ገጢሙኒ።ንምዃኑ እዚ ፈተና’ዚ ብኸመይ’የ ክሰግሮ-? ወደይ በዅሪ ውላደይ ከም ምዃኑ መጠን፥ ወዲ 23-ዓመት እዩ። እታ ምንኣሱ ኃውቱ 22 ክትገብር ከላ፥ እታ ሕሳስ-ልደ ድማ 20-ዓመት ምዃና’ያ። ኣብ ምሉእ ዘመን ሕይወተይ ተፈልየዮም ዝሓድር ዘሎኹ ከኣ፥ እዚ ናይ መጀመርታ ስለ-ዝኾነ፥ እዚ ውሳኔ’ዚ ንዓይ ቀሊል ኣይነበረን።
ርግጽ’ዩ ኣነን ኣቦኦምን ኣብ ቅድሚ ሕጊ ፍቱሓት ኢና ኔርና። ማለት ኣብ 1982 ዓ/ም ብሕጊ ተፈላሊና ኢና። ንደቅና ክንብል ግና ኣብ ሓደ ቤት ከም ሓደ ስድራ ንነብር ኔርና። ስለዚ ንዓታቶም ክብል ክሳብ ክንድ’ቲ ዝኣክል ዋጋ ዝኸፈልኩ ክነሰይ፥ ኣብዚ ሕጂ ዘሎ ሰዓት ከመይ ኣቢለ’የ ተፈልየዮም ክሓድር-? ንሳቶም እንተኾኑ’ውን ዝህቦም ምኽንያት ኣሚኖም፥ ክገድፉኒ ይኽእሉ’ዮም ንምባል ዘተኣማምን ኣይነበረን። ጥራይ እግዚኣብሔር ባዕሉ ይርደኣኒ። ብዝኾነ ንደቀይ ጽባሕ ነጊረዮም፥ ናብቲ ዝተባህለ ሓዲሽ ኣፓርታማ ክግዕዝ ከም-ዘሎኒ ወሰንኩ።
ከምዚ’ለ ገዛ ምስ-በጻሕኩ ድማ፥ ደቀይን ኣቦኦምን ኩሎም ገዛ በጺሖም ጸንሑኒ። ከም ኣጋጣሚ ድማ ኣቦኦም ኣብ ተለቪዢን ኣድህቦኡ ገይሩ ስለ-ዝነበረ፥ ንበይኖም ንደቀይ ብዛዕባ’ቲ ናብቲ ካልእ ቤትና፥ ማለት ኣፓርታማ ከይደ ክግዕዝ ምድላየይ፥ ድምፀይ ኣትሕት ኣቢለ ክነግሮም ክኢለ። ዝብሉኒ ክሰምዕ’ውን እጽበ ነይረ’የ። እቲ ዝገርም ግና ኩሎም ሱቕ’ዮም ዝበሉ። ዓይኒ ዓይነይ ጥራይ እጥምቱኒ ነይሮም። ርግጽ’ዩ በቲ ሃንደበታዊ ውሳኔ ክሰናበዱ ከም-ዝኽእሉ ርዱእ’ዩ። ካልእ ኣማራጺ ግና ኣይነበረንን። እዚ ዝገብሮ ዘሎኹ’ውን፥ ንዓኻትኩም ሸለል ኢለ ክርእየኩም ስለ-ዝደለኹ ኣይኮነን ብምባል፥ ከረጋግኦም ፈተንኩ።
ብድሕሪ’ዚ ናብ መደቀሲ ክፍለይ ብምእታው፥ ዘድልየኒ ኣቑሑት ኣብ ምጥርናፍ ኣተኹ። እዚ ድማ ምስ ደቀይ ኣብ ነዊሕ ዘረባን ክርክርን ንኸይኣቱ ሓገዘኒ። ማለት ብሥራሕ ተጸሚደ ከሎኹ፥ ንኽዛረቡኒ እቲ ኩነታት ይፈቕደሎም ኣይነበረን። ምስ ደቀይ ኣብ ዘይምትሕጉጓስ ከየብጸሓኒ ዝነበረኒ ስክፍታ ድማ ተቓለለይ። ርድኢት ደቀይ ኣብ ጽቡቕ ምህላዉ ድማ፥ ኣዚየ ሕጉስቲ ኮይነ ንኣምላኸይ’ውን ኣመስገንኩ። ንጽባሒቱ ኣንጊሄ ካብ ምድቃሰይ ብምትንሣእ ድማ፥ ንቤት-ትምህርቲ ከይደ ካብቶም ኣብኡ ዘለዉ ሠራሕተኛታት፥ ናይ ጽዕነት መኪና ኣምጺኦም ኣቑሑተይ ከም-ዘግዕዙለይ ገበርኩ።
መቸም ዝገርም’ዩ፥ ናብ ሓዳራ ከም-እትኸይድ ሓዳስ መርዓት’የ መሲለ። ከም ሓቂ እንተደኣ ኮይኑ ኣነ’ውን ሓዳስ-መርዓት’የ። ከመይሲ ምስቲ ዝፈትዎ ጎይታ ክነብር ዝኸይድ መርዓት’የ ነይረ። እቲ ስምዒት’ቲ ንዓይ፥ ካብ ዝኾነ ካልእ ዓይነት ፍቕሪ ንላዕሊ’ዩ ነይሩ። ብዝተረፈ ነገራት ኩሎም ከም ሓሳበይን መደበይን’ዮም ከይዶሙለይ። በዚ ድማ ነቲ ኩሉ ዘይሰኣኖ ኣምላኸይ ኣመስገንኩ። እቲ ኣፓርታማ-ቤተይ ጽብብ ዝበለ እንተ ነበረ’ውን፥ ንዓይ ግና ካብ ቤተ-መንግሥቲ ንላዕሊ ገፊሕን ሰፊሕን ኮይኑ’ዩ ዝተሰመዓኒ።
ከምዚ ክብል’ውን ጸለኹ “- ኣታ ሕያው ኣምላኽ-! ክሳብ ክንደይ ከም-እትፍቅረና ብዝፈለጥና መጠን፥ ምሳኻ ክንራኸብ ዘሎና ናፍቖት፥ ብቓላት ተዛሪብና ክንገልጾ ካብ ንኽእል ንላዕሊ ኮይኑ’ዩ ዝርከብ። ንዓኻ ዘሎና ፍቕርስ ክንደይ’ኳ ብዙሕ’ዩ። ኣነ ብውልቂ ድማ ንክብርኻ እዝምርን አመስግንን ኣለኹ። ንዓኻ ንኽፈልጥን ጓልካ ንክኸውንን ስለ-ዝጸዋዕካኒ ከኣ፥ ንዓኻ ንጎይታይ ዘሎኒ ምስጋና ወሰን የብሉን-” ብምባል፥ ኣምላኸይ ኣመስገንኩ። ነቲ ሓዲሽ ቤተይ ንምስትንባር ድማ፥ ሓኾትኮት ክብል ሓደርኩ። ምስ ወግሐ ድማ ናብቲ ቈጸራይ ኣምራሕኩ። እቶም ካህን ቀዲሞሙና ስለ-ዝመጹ ክጽበዩኒ ጸኒሖም። ሳሚያ’ውን መጺኣትና ሠለስቴና ተተሓሒዝና፥ ብመንገዲ ካይሮ/እስክንድርያ ኣቢልና ጉዕዞና ቀጸለ። እቲ ዘገርም ድማ ልክዕ ኣብቲ ገዳም ምስ-በጻሕና፥ እቲ ኣብ ሕልመይ ዝረኣኹዎ ግልጺ ኮይኑ ኣብኡ ክርእዮ ከኣልኩ። ልክዕ ብልክዕ ድማ ንሱ’ዩ ነይሩ።
እቲ ዓቢይ ማዕጾ-ሓጺን፥ እቲ ኣግራብ፥ እቲ ብድሕሪኡ ዝርከብ ነዊሕ-መንገዲ፥ እቲ ሓዲሽን ጥንታውን ቤተ-ክርስቲያናት፥ብዘየጋጊ መንገዲ ከምቲ ኣብ ራእይ ዝረኣኹዎ ኮይኑ’የ ረኺበዮ። ከምዚ ኢልና ድማ ናብቲ ቤተ-ክርስቲያን ብምእታው፥ ናይቲ ቅዳሴ ተሳተፍቲ ክንከውን ክኢልና። እዚ ከኣ እቲ ኣነ ኣብ ምሉእ ዘመን-ሕይወተይ ዝተሳተፍኩዎ ቅዳሴ ነበረ። መቸም ኣነ ነቲ ቅዳሴ ክርድኦ ዝኽእል ኣይነበርኩን። ግዳስ እቲ ውሽጠይ ግና፥ ብሓጎስ ክምላእ ይስምዓኒ ነይሩ። እቲ ዝበሃል ዝነበረ ክፈልጦን ክርድኦን ሃረር ምባለይ ኣይተረፈን። ድሌተይ ዝተረድኡ ክመስሉ ሓደ ካህን መጺኦም ድማ፥ “ኤል-ኮላጊ” ዝተባህለ ናይ ቅዱስ-ባስልዮስን ቅዱስ-ጎርጎርዮስን፥ መዝሙርን ጸሎትን ዘጠቓለለ መጽሓፍ-ቅዳሴ ሂቦሙኒ። ከይጠየቕኩ ባዕሉ ኣምላኸይ ስለ-ዝለኣኸለይ ድማ ኣመስገንኩዎ።(ማቴ.6/7-8)
እቲ ቅዳሴ እናተኻየደ ከሎ ግና፥ ንዓይ ብሃንደበት ሓደ ዉዑይ ደም ይሽትተኒ ነበረ። እዚ ጣዕሚ ዝነበሮ መዓዛ’ዚ፥ ካበይ ይመጽእ ከምዘሎ ንምፍላጥ የማነ ጸጋም ቁሊሕ ምባል ኣብዛሕኩ። እቶም ካህን ኩነታተይ ስለ-ዘስተብሃሉሉ፥ ኩነታተይ ክፈልጡ መጺኦም ሓቲቶሙኒ። ኣነ ድማ “-ብዘይ ምቁራጽ ናይ ዉዑይ ደም ሽታ ይመጸኒ ኣሎ። ካበይ ይመጽእ ከምዘሎ ንምፍላጥ’የ ተሸጊረ-” ብምባል’ውን ኣረዲኤዮም። ብድሕሪ’ዚ እቶም ካህን፥ ደሓን እዝስ ድሕሪ ቅዳሴ ክንመሃሮ ኢና ኢሎሙኒ። ኣብ ጥቓ ምውዳእ እቲ ቅዳሴ ድማ፥ እቶም ኣብቲ ቅዳሴ ተሳተፍቲ ዝነበሩ ኩሎም፥ ኣብቶም ዝቐደሱ ካህን እናኸዱ፥ ሓደ ዝኾነ ነገር ክቕበሉ ረኣኹ። ኣነ ጥራይ’የ ናብኦም ከይደ ክቕበል ዘይከኣልኩ።
ብድሕሪ’ዚ ድማ ኣነ ነቶም ካህን፥ “-ክርድኦ ዘይከኣልኩ ነገር ኣሎ። እቶም ሰባት እንታይ’ዮም ዝቕበሉ ዘለዉ-? ኣነ’ውን ከምኣቶም ክቕበል እደሊ’የ-” በልኩዎም። ንሶም እቶም ካህን ድማ “-ኩሉ ነገር ደሓር ከረድኣኪ’የ። እቲ ሕጂ ንቕበሎ ዘሎና ግና ቅዱስ-ቁርባን እዩ። እቲ ሕብስቲ ሥጋ ክርስቶስ ክኸውን ከሎ፥ እቲ ወይኒ ድማ ደሙ እዩ። እግዚኣብሔር ስለ-ዘፍቀረኪ ድማ፥ እቲ ምስጢር ሕዋሳትኪ ብምሽታት ድሮ በጺሑዎ ኣሎ-” ብምባል ኣረድኡኒ። ኣነ ድማ “- እወ እዚ ናይ ጎይታና ቅዱስ-ሥጋን ደምን ምዃኑ እኣምን’የ-” ዝብል መልሲ ሃብኩዎም።
ኣነ ግና ናይቲ መኣዲ ቅዱስ-ቁርባን ተሳታፊት ክኸውን ኣዚየ ተሃንጠኹ። ቅድም ክጥመቕ ከም-ዘሎኒ ግና ኣይሰሓትኩዎን። ስለዚ ነቶም ካህን “-ንከይጥመቕ እንታይ ዝኽልክለኒ ኣሎ በልኩዎም-? -” ንሶም ድማ ግዲ የለን በብደረጅኡ ክትበጽሕዮ ኢኺ ኢሎሙኒ። ርግጽ ድማ’ዩ ብትዕግስቲ ክጽበ ነይሩኒ። ስለዚ’ውን እቶም ካህን፥ ኣብ ምሉእ ርድኢት ከብጽሓኒ ዝኽእል፥ መጽሓፍ-ቅዱስን መጽሓፍ-ጸሎትን ሂቦም፥ ከመይ ክጽሊ ከም-ዝግበኣኒ ምሂሮሙኒ። ኣነ ድማ እቲ ቅዳሴ ብቃለይ ከጽንዖ ብማለት፥ ኣብ ካሴት ዝተመልአ ቅዳሴ ገዛእኩ።
ከምዚ ኢለ ድማ እቲ ናብቲ ቅዱስ ገዳም ዝገበርኩዎ ጉዕዞ ፈጺመ፥ ናብ ቤተይ ተመለስኩ። በዚ ድማ እቲ ንዓይን ንቤተ-ክርስቲያንን ፈላልዩና ዝነበረ መንደቕ ክፈርስ ተሰምዓኒ። እቲ ቤት-ትምህርትና’ውን ንዕረፍቲ ዝዕጸወሉ ግዜ በጺሑ ስለ-ዝነበረ፥ ጽቡቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ’ዩ ዝተሰመዓኒ። ከመይሲ ቤተ-ክርስቲያን ክመላለስ ዝኣክል ግዜ ክረክብ የኽእለኒ ስለ-ዝነበረ። በቲ እቶም ካህን ዝመሃሩኒ’ውን፥ መጽሓፍ-ቅዱስ ከንብብን ክጽልይን ዝኣክል ግዜ ነይሩኒ። ሓዲስ-ኪዳን ብፍላይ ንምርድኡ ዝጽግም ኮይኑ ኣይረኸብኩዎን። ናይቲ መኣዲ ቅዱስ-ቁርባን ተሳታፊት ክኸውን ብዘይ ምኽኣለይ ግና፥ ከደቅሰኒ ኣይከኣለን። ስለዚ ቀልጢፈ ኣብኡ ምእንቲ ክበጽሕ ኣበርቲዐ ጸለኹ።
ኩሉ ምጥማተይ ናብ ክርስቶስ ስለ-ዝገበርኩ፥ ናይ ደቀይ ነገር ሸለል እናበልኩዎ ከድኩ። ማለት ተገዳስነተይ ከም-ቀደሙ ኣይነበረን። ርግጽ’ዩ እናኸድኩ እበጽሖም’የ። ልበይን ቀልበይን ግና ናብኡ ናብ ክርስቶስ’ዩ ከይዱ። ብዝኾነ ንወደይ እቲ ኣብ ዩኒቬርሲቲ ዝነበሮ ፈተና፥ ከመይ ከም ዝነበረ ሓቲተዮ። ንሱ ድማ ኣብቲ ፈተና ጽቡቕ ከም-ዘይነበረ፥ ጽቡቕ ውጽኢት ክረክብ’የ ዝብል ተስፋ ከም-ዘይብሉ’ውን ነጊሩኒ። እዚ መርድእ’ዚ ከኣ ክጻወሮ ዝኽእል ስለ-ዘይነበርኩ፥ ከም ሓደ ከቢድ ሓደጋ ገይረ ረኣኹዎ። ብቕጽበት ከኣ ጓህን ሓዘንን ተሰመዓኒ። ወደይ ፈተንኡ ቅድሚ ምውድኡ፥ ካብ ገዛ ክወጽእ ዝወሰድኩዎ ውሳኔ ከኣ ኣጣዓሰኒ። እቲ ጓህን ጣዕሳን ኣብ ከብደይ ኣትዩ ድማ፥ ብጣዕሚ ሳቐየኒ።
ናብቶም ካህን ብምኻድ ድማ፥ እቲ ኣብ ወደይ ዘጋጠመ ነገር ኩሉ ነገርኩዎም። ንሶም ድማ ንኽረጋጋእ መኸሩኒ። ጸሎት’ውን ጸለዩለይ። ብድሕሪ’ዚ ምስ ጓሎምን ሕጹይ ጓሎምን፥ ናብቲ ገዳም ምስኣቶም ክኸይድ ዓደሙኒ። በዚ መሠረት’ዚ ድማ ናብቲ ገዳም ንኻልኣይ ግዜይ ከድኩ። ስለዚ’ውን እቶም ካህን ፓትርያርክ-ቄርሎስ ይጽልዩሉ ኣብ ዝነበሩ፥ ናብ ሓደ በዓቲ ጸሎተ-ሠርክ ክንጽሊ ኢሎም ወሰዱና። እቲ በዓቲ ኣዚዩ ጸቢብ ካብ ምዃኑ ዝተላዕለ፥ ክልተ ሰብ ስለ-ዘይሕዝ፥ ኣነ ንበይነይ ንውሽጢ ናብቲ በዓቲ ኣተኹ። ኣብኡ ኮይነ ድማ እግዚኣብሔር ነቲ ወደይ ዝገበሮ ፈተና፥ ናብ ዓወት ክልውጦ ኣበርቲዐ ጸለኹ። እቲ ኣብ ስእሊ ፓትርያርክ-ቄርሎስ ዝነበረ ኣዕይንቶም ድማ፥ ከም ዝንቀሳቐስ ኮይኑ ይርኣየኒ ነበረ። ምናልባት ደኾን ናይቲ ብብዝሒ ዝነብዖ ዝነበርኩ ይኸውን ኢለ’ውን ሓሰብኩ።
ኣብዚ በዓቲ’ዚ ንነዊሕ ሰዓታት፥ ኣብ ዓሚቝ ናይ ተምስጦ ጸሎት ኣትየ ይርከብ ኣብ ዝነበርኩሉ ሰዓት። ብድሕረይ ዝኾነ ነገር ክጸዓነኒ ተሰመዓኒ። ገለ ኢድ’ውን ኣብ ልዕለይ ተዚርጊሑ ዘሎ ኮይኑ ተሰምዓኒ። በዚ ድማ ንውሽጠይ ኣትዩ ኣዕጽምተይ ዝሰናጥቖ ዘሎ መሰለኒ። ምስ ጓል’ቶም ካህን ንደገ ምስ-ወጻእና ድማ፥ በስመ-ኣብ፥ ወወልድ፥ ወመንፈስ-ቅዱስ ብምባል፥ ገጸይ ኣማዕተብኩ። ብኸምዚ ድማ ካብቲ በዓቲ ወጻእና። መቸም ምርድኡ ዘይከኣል ከቢድ ነገር’ዩ ኮይኑኒ። ከመይሲ ኣብቲ ውሽጢ ኣነን ጓል’ቶም ካህን ምስ ሕጹያን ኢና ዝነበርና። እታ ዝዳህሰሰትና ኢድ ግና፥ ናይ ፓትርያርክ-ቄርሎስ ክትከውን ትኽእል ኢለ’የ ገሚተ። ከመይሲ እግዚኣብሔር ኣብኦም ሓዲሩ፥ ብዙሕ ተኣምራት ከም-ዝገብር ክዝረብ ይስማዕ’ዩ።
ኣነ ግና በቲ ኣብቲ በዓቲ ዘጋጠመኒ ተኣምራት ስለ-ዝፈራህኩ፥ ንካይሮ ክንምለስ’የ ነቶም ካህን ሓቲቶዮም። ከምዚ ኢልና ድማ፥ ናብቲ ቅዱስ-ገዳም ዝገበርናዮ ምብጻሕ ፈጺምና፥ ንጽባሒቱ ንግሆ ንካይሮ ተመሊስና። ፓትርያርክ-ቄርሎስ ብኢዶም ከም-ዝሓቘፉኒ ኮይኑ እናተሰመዓኒ’’የ ቤተይ ዝተመለስኩ። እቲ ሽዕኡ ኣብቲ በዓቲ ኣብ ልዕለይ ዝተፈጸመ ተኣምር፥ ምንም እንተኾነ ክርስዖ ኣይክእልን እየ። በዚ ኩነት’ዚ ውዒለ ድማ ኣማስያይ ግምስስ ኢለ ደቀስኩ። እቲ ዝወዓልኩዎ ኩሉ ድኻም ስለ-ዝገበረለይ ግዲ ኮይኑ፥ ድቃስ ንክወስደኒ ግዜ ኣይወሰደለይን። ኣብ ድቃሰይ ከሎኹ ድማ ከምዚ ዝስዕብ ሕልሚ ረኣኹ። ማለት ኣብቲ ቤት-ጽሕፈተይ ዘሎኹ ኮይኑ’ዩ ዝስመዓኒ። እቲ ወደይ ሕፃን ቈልዓ ኮይኑ ናባይ ኣቢሉ ጐዩ እናመጸ፥ ብሓጎስ ተመሊኡ “-ኣደየ-! ተጠሚቐ እኮ እየ-” ይብለኒ ነበረ። ኣነ ድማ ካብ ብዝሒ ምሕጓሰይ ዝተላዕለ፥ ዓይነይ ብንብዓት ተመሊኡ “-እዚ ደኣ ከመይ ኢሉ ክኸውን ይኽእል-? ፈጺሙ ክኸውን ዝኽእል ነገር ኣይኮነን-” ኢለዮ። ንሱ ድማ መመሊሱ “-ኣደየ-! እዚ ፍረ ጸሎትኪ’ዩ-” ይብለኒ ነበረ። ኣነ ከኣ ንብዓተይ ክኽልከለለይ ስለ-ዘይከኣለ፥ ኣብዚሐ ይበኪ ነበርኩ። ንሱ ድማ ኣብተን ቃላት ገለ ለውጢ ከይገበረ፥ ንሳተን መመሊሱ ይደጋግመለይ ነበረ። ምስ ተበራበርኩ እንተረኣኹዎ ብርግጽ ብዙሕ ንብዓት ከም-ዝነባዕኩ፥ ክዳውንተይ ንምእማኑ ብዘጸግም ብንብዓት ጠልቅዩ ጸንሓኒ። በቲ ዝረኣኹዎ ሕልሚ ግን ምግራመይ ኣይተረፈን።
ይ ቕ ጽ ል
4. “ካብ ምስልምና ናብ ክርስትና”- 4ይ-ክፋል
3. “ካብ ምስልምና ናብ ክርስትና”- 3ይ-ክፋል
2. “ካብ ምስልምና ናብ ክርስትና”- 2ይ-ክፋል
1. “ካብ ምስልምና ናብ ክርስትና”-1ይ-ክፋል


text:
11.ንኣብ ዉሽጥ ኤርትራ ዘሎ ናይ ተጻይ ምንቅስቃሳትን ንጥፈታት ተጻይነት ህዝቢ ኣንጻር እቲ ዘሎ ምልካዊ ስርዓት ብዝምልከት፡
ተፈጥራዉን ማሕበራዉን መጎት ከምዘራጋግጾ ዝኾነ ነገር ብክልተ ዝተፈላለዩ ኣንጻራት ዝቆመ እዩ። ኣሉታ እንተሎ ኣዉንታ ኣሎ፡ ጸልማት እንተሎ ብርሃን ኣሎ፡ ሓጺር እንተሎ ነዊሕ ኣሎ…ወ.ዘ.ተ ስለዚ ፖሎቲካዊ ስልጣን ዝጨበጠ ጉጂለ እንተሎ እዉን ብኣንጻሩይ ካብኡ ዝሓሸ ወይ ዝሓመቀ፡ ንጡፍ ወይ ልኡም፡ ዉድብ ወይ ዘይዉድብ፡ ብዕስለ ወይ ብተናጸል ተቃዋማይ ክህሉ ባህርያዉን ማሕበራዉን ሕጊታት እዩ። ኣብ ደገን ጎሮባብቲ ሃገራትን ዝዓረዱን ዝተወደቡን ዝንቃሳቀሱን ሓደስትን ጸኒሓዉያን ፖሎቲካዊ ጉጅለታት ንግዚኡ ኣወንዚፍና ኣብ ከርስን ማዓናጡን መሳጋገሪ መንግስት ኤርትራ (ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ) ን ኣብ ዉሽጥ ኤርትራ ኮይኖም ዝቃለሱ ዘለዉ ባእታታት ክንድህስስ ክንፍትን ኢና። ከምቲ ኣብ መእተዊ እዚ ንኡስ ዛዕባ እዚ ዝጣሕመስናዮ ፈቲና ጸሊኢና ንተግባራት፡ ፖሊሲታት መሳጋገሪ መንግስት ኤርትራ (ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ) ዝቃወሙ ኣብ ዉሽጥ ክህልዉ ናይ ግድን ካብኮነ፡ እንታይ ይመስሉ፡ ብከመይ መገድታት ይቃለሱ፡ ሓይሎምን ኣድማዕኖቶምን፡ ዘጋጥሞም መሰናኽላት፡…ወ.ዘ.ተ ምዝርዛሩ እኹል ስእሊ ክህብ ይኽእል እዩ ዝብል ግምታት ኣሎና። እቲ ኣብ ዉሽጥ መዓናጡ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ዝኸይድ ዘሎ ናይ ተጻይ ንጥፈታት ብዝተፈላለዩ ጉጂለታትን መልክዓትን ዝካየድ እኳ እንተኾነ፡ ንምርድኡ መታን ክጥዕመና ብኣርባዕተ ጉጂለታት ጠሚርና ክንርእዮ ክንፍትን ኢና። ነዞም ኣርባዕተ ጉጂለታት ዘራኽቦምን ዝፈላልዮምን ሮቓሒታት እኳ እንተሃለወ፡ ኩሎም ንመሰረታዊ ወይ ጥማዓዊ ለዉጢታት ዝቃለሱ ምኻኖም ግን ኣብ ምልክት ሕቶ ዝኣቱ ጉዳይ ኣይኮነን።
1. ቀዳማይ ጉጅለ ኣካላት ወይ ላዕለዎት ማእኮሎትን ታሕተወትን ሰብ-መዝታትን ወትሃደራዉን ጸጥታዉን ሞኮንናትን ኣብ ቬርገሳዊ ኣገልግሎት ዝህባ ሚኒስትሪታት ዘገልግሉ ሰራሕተኛታት መሳጋገሪ መንግስት ኤርትራ (ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ) ኮይኖም፡ በቲ ስርዓት ዝካየድ ዘሎ ፖሊሲታት፡ ኣጋባብ ኣማሓዳድራ…ወ.ዘ.ተ ቁኑዕ ኣይኮነን፡ ህዝብናን ንሕናን ነዚ ኣይኮናን ተቃሊስና ዝብሉ፡ ብዘለዎም ጽፍሕታትን መስመራት ርክብን እቲ ስርዓት ኣጋባብ ኣካይድኡ ክቕይር ዝጠልቡ እዮም።ኣብ ሕጋዊ ኣኼባታቶም ድማ ነቲ ዘሎ ምረት ህዝቢ ኣልዒሎም ዝዝትዩን ምምሕያሻት ክግበር ዝጠልቡ እዮም። ኣብዚ ጉጂለ እዚ ንመሰረታዉን ጥምዓዉን ለዉጥታት ዝሕልኑን ዝቃለሱን ኣለዉዎ።
2. ካልኣይ ጉጂለ ህዝብን ኣካላት ህዝቢ ዝኾኑ ቬርገሳዊ ዜጋታት እዮም። እዚኣቶም ሕቶ መሬት፡ ሕቶ ጤሳ፡ ሕቶ ምጣኔሃብታዊ ሓርጎጽጎጻት፡ ሕቶ ናህሪ ዕዳጋታት፡ ሕቶ ጥዕና፡ ሕቶ ማሕበራዊ ምጣኔሃብታዊ ፍትሒ፡ ሕቶ ሕግን ስነስርዓትን ፍርድን፡ ሕቶ ስሓን ጥዕናን፡ ሕቶ ከባብያዊ ምሕደራ፡ ሕቶ ዘራእትን ማሕረስን…ወ.ዘ.ተ እንዳልዓሉ ንፖሊሲታት መሳጋገሪ መንግስት ኤርትራ (ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ) ዝቃወሙ እዮም። ኣጋባብ ኣቃዉምኦም ንሓንሳብ ብተናጸል፡ ንሓንሳብ ብደረጃ ቀበሌ ወይ ምምሕዳር፡ ንሓንሳብ ብደረጃ ዓዲ ወይ ዞባ ተቃዉምኦም ዘርእዩን ዝቃወሙን እዮም። ንመምሪሒታትን ፖሊሲታትን መንግስት ወትሩ ክጥሕሱን ክቃወሙን ድማ ይራኣዩ። እዚ ጉጂለ እዚ ዳርጋ ብሙሉኡ ንመሰረታዊ ለዉጢ ዝሕልንን ዝቃለስን እዩ።
3. ሳልሳይ ጉጂለ ተማሃሮን ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎትን እዮም። ብዲሞግራፊካዊ ብዝሖም ዝበዝሑን ኣብ መንጎ 13-30 ዕድሜ ዝርከቡ ስለዝኾኑ፡ ብዘለዎም ጸጋታት ዕድሜ ንእስነትን መንእሰይነትን መሰረታዊ ለዉጢ ዝሃርፉን ዝቕበሉን ኮይኖም ንፖሊሲታት ትምህርትን መወዳእታ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎት መሳጋገሪ መንግስት ኤርትራ (ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ) ብትሪ ዝቃወሙ እዮም’። ንተቃዉምኦም ድማ ቀጻሊ ብዝተፈላለየ ኣጋባባት ዝገልጽዎ እኳ እንተኾኑ፡ ብዝላዓለ ግን 11 ክፍሊ ምስ በጽሑ መታን ንሳዋ ካይከዱ ትምህርት ምቁራጽ፡ ኣብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ምስተመደቡ ዝተመደቡሉ ስራሓቶም ሓዲጎም ምሕካልን ብትግሃት ዘይምስራሕን፡ ሃገሮም ሓዲጎም ምስዳድ እዩ።እዚ ጉጂለ እዚ ዳርጋ ብሙሉኡ ካብ ዘለዎ ጸጋታት ዕድሜ ንእስነትን መንእሰይነትን ዝነቅል ንመሰረታዊ ለዉጢ ዝሕልንን ዝቃለስን እዩ።
4. ራብዓይ ጉጂለ ዳርጋ ሓንፈጽ ጉጂለ እዩ ክባሃል ይክኣል። ምኽንያቱ ንኣቀዲሞም ዝተሮቑሑ ጉጂለታት ብሓባር ወይ ብተናጸል ዘዕቆበ ኮይኑ የግዳስ ዉዳቤኡን ዝርጛሔኡን ምንቕስቃሳቱን ኣዝዮ ልኡም ተቃዉሞ {passive-resistance}ዝኾነ እዩ። እዚ ጉጂለ እዚ ሕብረ-ብሔራዉን ሕብረ-እምነታዉን…ወ.ዘ.ተ ገሊኡ ድማ ንሓደ እምነት፡ ኣዉራጃ፡ ኤኒክ-ጉጂለ ዝወከለ ኮይኑ፡ ክትግበር ዝደልዮ ፖሎቲካዊ መደብ ዕዮታታት ኣብ ግምታት ሓንጎሉ ዘቀመጠ እዩ። ምትእስሳራት ምሳ ኣብ ደገ ተሓዚኤን ዝነብራ ዘለዋ ተቃወምቲ ፖሎቲካዉያን ዉድባት ወይ ተራን ኣገደስት ዜጋታት ምትእስሳራት ዘለዎም እዉን እዮም። ገሊኦም ዲሞክራስያዉያንን ዕልማናዉያን፡ ገሊኦም ሃይመናታዉያን፡ ገሊኦም ኣዉራጃዉያን፡ ገሊኦም ቅዋማዉያን…ወ.ዘ.ተ ኣብ ዝተፈላለዩ ንኡሳን ጉጂለታት ዝተፋናጨሉ እዮም። ዘይስሓት ግን ኣብዚ ጉጂለ እዚ ንመሰረታዉን ጥምዓዉን ለዉጥታት ዝሕልኑን ዝቃለሱን ዘለዉዎም እዮም።
ኣብ ዉሽጥ ኤርትራ ዘሎ ናይ ተጻይ ምንቅስቃሳትን ንጥፈታት ተጻይነት ህዝቢ ኣንጻር እቲ ዘሎ ምልካዊ ስርዓት ብዝምልከት ኩነታቱ ከምዚ ኣብ ላዕሊ ዝጣሕመስናዮ ካብ ኮነ፡ ዛጊት ዘይተጠምረን ፋሕፋሕ ዝበለ ካብ ምኻኑ ዝነቐለ ተቃዉምኡ ኣዝዩ ልኡምን ዘይ ኣድማዕን ምኻኑ ንምግንዛቡ ዘጸግም ኣይኮነን። ንጥርናፊኡ ዝበታትኖ ዘሎ እዚ ዝስዕብ ኣብ ባይታ ዘሎ ኩነታት እዩ፡-
ቀዳማይ፡ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ንሓርበኝነትን ሃገራዊ ወንን መንፈስን ብሓያል ናዕታ ስለዝሃሮም፡ ኣብ ዜጋታት ዉልቓዉነት፡ ቕጭታን እንታይ-ገደሽንነት ክዕንብብ ምኽኣሉ እዩ።
ካልኣይ፡ ሓያል-ጸቕጢ ዝኾኖ ጸጥታዊ መሳርዕ ናይቲ ስርዓትን ከፋፋሊ ሜላታቱኡን እዩ።
ሳልሳይ፡ ካብ ኣብ ደገ ይኹን ኣብ ዉሽጥ ዝነብር ህዝብና ኣካላዊ፡ ነገራዉን መንፈሳዊ ደገፌታ ዘይምርካቡ እዩ።
ራብዓይ፡ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ፡ ንኩሎም ኣብ ትሕቲኡ ኮይኖም ዘገልግሉ ዘለዉ ላዕሎዎትን ማእኮሎት ወትሃደራዉን ቬርገሳዊ ሰበ-ስልጣን፡ ከከም ኣገልግሎቶምን ከከም ሙእዙዙኖቶም ዓስብታትን ሓለፋታት ይገብረሎም ኣሎ። ንገሊኦም ክሰርሑሉን ክጾርዎ ዘይክእሉ ወትሃደራዊ መዓርግ መኽፈሊ ዶሞዝ ዝኾኖም ሂብዎም ኣሎ። ንገሊኦም ኣብ ሲቪላዊ ኣገልግሎት ዝህባ ሚኒስትራት ክሰርሕሉ ዘይኽእሉ ሰፍ ዘይብል መዝነት ኣሰኪምዎም ኣሎ። ንገሊኦም ብናጻ ቀረጽ መካይን ከምዝእትዉን ከምዝዉኑኑን ገይርዎም ኣሎ። ንገሊኦም ዉልቃዊ ትካላት ከምዝዉኑኑ ገይርዎም ኣሎ። ሕጂ ድማ ሕሉፍ ሓሊፉ ናይ መንግስት ንብረት ዝነበረ ናይ ከተማ ኣባይት ን ብሰገን ኩባንያ ህንጻ ዝተሃንጸ ሓድሽ መንበሪ-ኣባይት በብደረጅኦም ከም ዉልቃዊ-ንብረቶም መንበሪ ኣባይት ከምዝዉኑኑ ይገብር ኣሎ። ዕላምኡ ድማ ቀዳማይ ብዕዳን ብረብሓን ከምዝሙቑሑ ንምግባሮም እዩ። ካልኣይ ኣብ ፍጹም ዉድድርን ምትፍናን ንምእታዎም ዝተሓብለ-ቶንኮል እዩ። ብሓቂ ድማ ንግዚኡ ይሰርሓሉ ኣሎ። ብስሞም ዝተጻሕፈ ሊብረቶ መንበሪ ኣባይትን ኣባይቲ ስለዝተዓደሉ። ሰፍ ዘይብል መዓርግን መዝነትን ተዋሂቦም ድሓን ዝኾነ ዶሞዝን ሞራላዊ ክብሪታት ስለዝወነኑ፡ ቀረጽ ዘይተቀርጻ መካይን ተወጢሖም ስለዝዘወሩ…ወ.ዘ.ተ ሕማቕ እንዳርኣዩ ከምዘይርኣዩ፡ ሕማቕ ኣንዳሰምዑ ከምዘይሰምዑ፡ ክቃለሱ ዝግብኦም ከንሶም ሕልንኦም ዝሸጡ፡ ህዝቦምን መጋድልቶም ተሰንድዮም እንዳርኣዩ ብጎቦ-ዓይኖም ጠሚቶም ከምዘይራኣዩ ዝሓልፉ….ወ.ዘ.ተ ዉሑዳት ኣይኮኑን። እዞም ኣዝዩ ንኡስ ረብሓታት ሕጂ ዝጥብሮም ዘሎ ጥቡራት ዜጋታት ትማሊ ቅድሚ 18 ዓመታት ኣብ ጉዕዞ ሃገራዊ ቃልሲ ንናጽነት ከምኡ ኣይነበሩን። ናይዞም ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ሙኩራት ዜጋታት ኣብ መጻወድያ-ጥበራ ናይቲ ርእሰ-ስርዓት ምእታዎም፡ ነቲ ኣብ ዉሽጥ ኤርትራ ዘሎ ናይ ተጻይ ምንቅስቃሳ ከምቲ ዝድለ ካይሱጉም ሓሊኹ-ኮሊፍዎ ዘሎ ቀንዲ ሮቓሒ እዩ።
መሳጋገሪ መንግስት ኤርትራ (ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ) ከም ፖሎቲካዊ ምጣኔሃብታዊ ማሕበራዊ ስርርዕ እንዳወደቀን ደገፌታ ካብ ህዝብን ማሕበረሰብ ዓለምን እንዳበተኸ ኣብ ዝኸደሉ እዋናት፡ እቲ ኣብ ዉሽጥ ዝርከብ ተቃዉሞ ኣብ ክንዲ እንዳተጠርነፈን እንዳተሰርዔን ዝኸይድ መመሊሱ እንዳተፈተገን እንዳተፈናጨለን ይኸይድ ከምዘሎ ካየስመርናሉ ክንሓልፍ ኣይንደልን። እዚ ድማ ዉጽኢት ናይ ኩሉ ኣብ ትሕቲ ምልካዊ ስርዓት እትማሓደር ዝነበረት ሃገርን ህዝብን ዝርኤ ተርእዮ እዩ። ከምኡ ስለዝኾነ ድማ እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ክዉንነት ነቲ ጥርኑፉን ዑጡቕን ዝኾነ ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራ ንክቃወምን ፖሎቲካዉን ምምሕዳራዉን ህጉፈት ክመልእ ዝዕድም ስለዝኾነ ተበግሶታት ብሓይልታት ምክልኻል ኣብዚ እዋናት እዚ ይዉላዕ ኣሎ፡ ነዚ ተበግሶታት እዚ ምስሓሉን ቁርጡዉን ዉዱቡን ኣድማዕን መታን ክከዉን ኑጹር መልክዓትን ዕላማን ምትሓዙ ከቢድ ስራሕ ከድሊ እዩ።
ነቲ ኣብ ዉሽጥ ኤርትራ ኮይኑ ዝቃለስ ዘሎ ወገናት ህዝብና ከም ህዝብን ሃገርን መጠን፡ ምስቲ ታሪኽ ኣፋጣጥርኡን ኣቓዉምኡ ዝነቅል ቡዝሓዉነት ዝተታሓሐዘን፡ ከምተደራቢ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ፖሎቲካዊ ዕምሩ ንምንዋሕ ፈላልዩ ዝገዝኦ፡ ንክፋላለ ዝድሩኹ ሮቛሒታት እኳ እንተሃለዉ፡ እዚ ግን ሙሉእ ብሙሉእ ንኣታሓሳስብኡን ምንቅስቃሱን ዝገዝኦን ዝሞቕሖን ኣይኮነን። ካብቲ ዉሽጣዊ ኩነታት ብዝያዳ ዝገዝኦ ዘሎ እቲ ጂኦ-ፖሎቲካዊ ኩነታት እዩ። ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ጎሮባብቲ ሃገራትን ዝካየድ ዘሎ ዘይርጉእ ኩነታት፡ ንኤርትራ ዘመልከተ ፖሎቲካዉን ወትሃደራዉን ሽርሕታትን ስግኣታት ኣብ ኣታሓሳስብኡን ስጉምታቱን ስለዘንጻላልዎ፡ ሓደ ዓይነት ጭቖናን ሕሰምን መከራን እንከሎዎም፡ ኣብ ኣታሓሳስባን ኣጋባብ ኣታሓሕዝኡን ግን ንጹራት ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ኩሎም ለዉጢ ዝደልዩ እኳ እንተኾኑ፡ ገሊኦም ነቲ ለዉጢ ብዘይ ገለ ናይ ሃገራዊ ጸጥታ ስትራተጂ ሓደጋታት ከምጽዎ ይደልዩ። ገሊኦም ድማ ኣብቲ ሓሳብ ዝራዓሙ ኮይኖም፡ ዝግበር ክንገብር ኣሎና። ንከጋጥም ዝኽእል ሓደጋታት ድማ ዝዉሕደሉ ዉሑሉል ጥንቓቄ ክንገብሮሉ ይግባእ ብሃልቲ እዮም።
ነዚ ኣብ ኣታሓሳስባን ኣጋባብ ኣታሓሕዝኡን ፍልልያት ዝፈጠረሉ፡ ነቲ ኣብ ዉሽጥ ዘሎ ናይ ተጻይ ወገናት ክልተ መሰረታዉያን ዉድዓዉያን ነገራት እየን።
1.ጉዳይ ዶብ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ንይግባይ ዘይብሉ ዓለምለኻዊ ቤት ፍርዲ ተኸይዱ ናይ መጨረስታን ክትግበር ዘለዎ ቀያድን ወሳኒ ፍርዲ ሂብሉ ከንሱ፡ ማሕበረሰብ ዓለም ጸቕጥታት ካብ ምግባር ነቲ ንምትግባሩ ዝሕንግድ ዘሎ ስርዓት ኢትዮጵያ ምቑጣቦም እዩ። እንታይ ኮን እዮም ዝደልዩ ዘለዉ ንዝብል ሕቶ ንጹሩን ጭቡጡን መልሲ ስለዘይተረኽበሉ እዩ።
2. ምስታ ቀዳመይትን ቀንዲ ነጥብን እትታኣሳሰር ኮይና፡ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ወግሔ-ጸብሔ ኣብ መራኸቢ ቡዙሓኑ ዝዛረበሉ “”ኣመሪካ ምስ ኢትዮጵያ ኮይኖም ንልዕላዉነት ኤርትራ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ከእትዉዎ ይፍትኑ”” ኣለዉ። ማሕበረሰብ-ዓለም ዘሪና ባዕሉ ዘጽደቆ ሕግን ፍርድ ንኸይትግበር ኣጽቒጡ! ዝብል ዘረባን፡ ብተዳጋጋሚ ብሚኒስተር ጉዳይ ወጻኢ ኤርትራ ዝጻሓፍ ንማሕበረሰብ ዓለም ተቃዉሞታትን መግለጽን ዝዉሃብ ቀጻሊ ብሪድዮ ቴለቪዝን ስለዝዝርጋሕ፡ ኣብ ህዝቢ ይኹን ኣብ ሰራዊት ዓቢ ጽልዋ ናይ ምጥርጣር ሓዲጉ እዩ። እቲ ተጋሂዱ ዘሎ ምጥርጣራት ካብ ባዶሽ ዝነቐለ ኣይኮነን ኣብ ዞናናን ብኢትዮጵያ ምትሕብባር ዓበይ ብሪጣንያን ኣመሪካን ኣብ ሶማልያ ዝካየድ ዘሎ እዩ። ነዚ ንምፍላጥ ድማ ነዘን ዝስዕባ ቪድዮታት ብምጥዋቕ ክትሰምዖን ክትርእዮን ይክኣል እዩ። http://video.google.com/videoplay?docid=-6975382872394175181:http://video.google.com/videosearch?q=WARLORD+NEXT+DOOR&hl=en&emb=0# : ርጉጽ እዩ ናይዚ ምጥራጣራት ንረብሓ (benefit of the doubt) ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.,ፍ ወይ ህዝቢ ኤርትራ ክኸዉን ካይኸዉን ኩሉ ተዛማዲ እዩ። ፍጹም ረብሓ ናይ ሓደ ወገን ክኸዉን ኣይክእልን እዩ። ኣብዚ እቲ ሚስጢር ማዕረ ክንደይ እቲ ናይ ዶብ ሕቶ ን ግርጭታት ምስ ስርዓት ወያኔ ዉሽጣዊ ስርሓትና ካይነካይድ ሓሊኹ ሒዝና ከምዘሎ ከገንዝበና ይክኣል።
ስለዚ እቲ ከም ቀንዲ ፈላላይ ኮይኑ ዘሎ ኣብ ኣታሓሳስባን ኣጋባብ ኣታሓሕዝኡ መሰረታዊ ነጥቢ ናይ ሃገራዊ ጸጥታ ስትራተጂ (national security strategy) ሕቶ እዩ። ኩሉ ወገናት እዉን ዝሳማማዓሉ ነጥቢ እዩ። ጸጥታን ምርግጋእን ናይ ሃገርን ህዝብን ልዕሊ ዝኾነ ነገር ሰሪዑ ይጥምትን የዕለብጥን ከምዘሎ ሩኡይ እዩ። ብዘይካ ብምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ዝግበረሉ ጸቕጥታትን ጭቖናን ብምዕራብ ብደቡብን ምብራቕን መኣዝናት ኤርትራ ካብ ስግረ-ዶብ ዝነቀለ ዝትፋኣሉ ዘሎ በርቕን ነጎዳን እዉን ይርእዮን ይሰምዖን ስለዘሎ ኣብ ጸጥታዊ ወጥርታት ከምዘሎ ፍሉጥ እዩ። ሩጉጽ እዩ ሓደ ናይ ለዉጢ ሓይሊ ኣብ ቅድሚኡ ቡዙሓት ሓደጋታት ተገቲሮም ከምዝራእይዎን ከምዝብድህዎን ብኡ እዉን ክፍተን ምኻኑ ፍሉጥ እዩ። ካይትሓልም መታን ተባሂሉ ካይ ደቀስካ ስለዘይሕደር ግን ክኽየድ ዝግብኦ ኪደት ክኽየድ፡ ስለዝተረድየ ዝተራዕመን ዘይኮነስ እቲ ህሉዉ ኩነታት ስለዘገድደካን ዝገዝኣካን ክኽየድ ምኻኑ ግድነታዊ እዩ። ንኽክየድ ክራጋገጹ ዝግብኦም መሰረታዉያን ሮቛሒታት ኣለዉ። ንዓታቶም ንምምልኦም ቁልጡፉን ጽዕጹዑን ጻዕርታትን ቃልስታት ከድሊ እዩ።
መደምደምታ፡-
ዘረባ እንተበዝሔ ዳስ ናይ ዝገፍሔ ዋጋ ስለዘይብሉ መዛዘሚ ዛዕባና ክንገብረሉ ኢና። ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ዘይገበሮ ገበንን ኣበሳታትን የለን፡ ዘይተነግረ ግን ቡዙሕ እዩ። ቡዙሕ ጉዳያት ኣለዉ ንደገ ኣዉጺእካ ምብታኖም ነቲ ሃገርን ህዝብን ኣብ ክንዲ ዘርብሕዎ ንጊዚኡ ክጎድእዋ ስለዝኽእሉ ንግዚኡ ክሳብ ንምጽዋዮም ጊዝያቶም ዝኣክል ተጸሚምና ሓሊፍናዮም ኣሎና። ኣቀዲምና ከነንጽሮ እንደሊ ቁምነገር ኣሎ፡ ንሱ ድማ ነቲ ህዝቢ ኤርትራ ተቃሊሱ ዝተዓወተሉ ዓበይት ስትራተጂካዊ ሕቶታት ከም መንቀሊና ወሲድና ንዝቦኸረ ንምቕጻልን ንምዕዋትን ጥራይ ኢና ክንቃለስ እንደሊ። ኣብ ተ.ሓ.ኤ ስለዘይነበርና ንታሪኽ ተ.ሓ.ኤ ከም ዘይታሪኽና ኣይንርእዮን ኢና፡ ኣብ ህ.ግ.ሓ.ኤ ስለ ዘይነበርና ድማ፡ ነቲ ታሪኽ ክጎስን ንኩሉ ሕማቁ ጽቡቁ ኣብ ሓደ ጎድፍ ክጉሕፍ ዝፍትን እዉን ኣይክንሕሽሸሉን ኢና። ሕማቁ ጽቡቑ ኤርትራዊ ታሪኽና እዩ፡ ሕማቁን ጽቡቑን ተዳማሚሩ ዉጽኢቱ ንሃገራዊ ናጽነትን ምልካዊ ፖሎቲካዊ ስርዓት ኣብጺሕና እዩ። ስለዚ ከም ህ.ግ.ሓ.ኤ ወይ ከም ተ.ሓ.ኤ ዄይና ኣይኮናን ንሓስብን ንቃለስን፡ ከም ኤርትራዉያን ዄይና ኢና ንሓስብን ንቃለስን። ንሕና መወከሲታት ንታሪኽና ከድልየና እንኮሎ ስሕት ኢልና ንድሕሪት ክሳድና ጠምዚዝና ንጥምት ኢና፡ መብዛሕትኡ ጊዝያት ግን ንቅድሚት ጠመቲ ኢና። እዚ ሕጂ እነካይዶ ዘሎና ማሕበራዊ ሰዉራ መቐጸልታ ናይቲ ህዝቢ ኤርትራ ዝተዓወተሎም ዓበይቲ ስትራተጂካዊ ሕቶታትን ሕቶ ህዝብ ዘማእኸለን እዮ። ንመዛኻኸሪ መታን ክኸዉን ክንጠቕሶም ዝግብኣና ሓቕታትን ሕጋዉያን ሃገራዉያን ሰነዳትን ኣለዉ። ንሳተን ድማ እዘን ዝስዕባ እየን፡-
1. ኤርትራ ናጻን ልዕላዊት ሃገር እያ።
2. ኤርትራ ብቕዋማዊ ፓርላማ ዝጸደቀ የግዳስ ኣብ ተግባር ዘይዉዓለ ሃገራዊ ቅዋም ኣለዋ።
3. ኤርትራ ዝተነድፈን ዝጸደቀን ሕጊ ምስረታ ፖሎቲካዊ ዉድባትን ምንቕስቃሳትን ኣለዋ።
4. ኤርትራ ዝተነድፈን ዝጸደቐን ሕጊ ምርጫታት ዘለዋ ሃገር እያ።
5. ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ምልካዊ ፖሎቲካዊ ስርርዕ እዩ።
6. ኣብ ኤርትራ ቦኺሩ ዘሎ ቡኽረት ግዝኣተ ሕጊን ማሕበራዊ ፍትሕን እዩ።
ኣብዚ ኣብ ላዕሊ ዝጠቀስናዮም ክዉንነትን ሕጋዊን ሃገራዉን ሰነዳት ድኽመታትን ነቓዓትን ክህልዎ ይኽእል እዩ። ብርግጽ ድማ ድኽመታትን ነቓዓትን ዘለዎ እዩ። ድኽመታቱን ነቓዓቱን ምምዕራይ ወይ ምቕያር ዘድልዮ ድማ ብዝቐዉም ሃገራዊ ባይቶ ኤርትራ ምምዕራይ ክግበረሉ ከምዝኽእል ከምርዱኡ ወሲድና። ብቀዳምነት ነቲ ዘሎ ምልካዊ ስርርዕ ብቅዋማዊ ህዝባዊን ዲሞክራስያዉን ስርርዕ ክቕየር ምቕላስ እዩ። ዘሎ ፖሎቲካዊ ስርዓት ንሃገራዊ ቅዋም ከተግብር ሕራይ ዝብል እዉን እንተኾይኑ፡ ካብ ዘይቅዋማዊ ፖሎቲካዊ ስርዓት ንቕዋማዊ ስርዓት ይቕየር ስለዘሎ ከም መሰረታዊ ለዉጢ ንምርኣዩ ኣየሰክፈናን እዩ። የግዳስ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ ኣዝዩ ዓሚቕ ገበናትን መስፈሪ ዘይርከቦ በደላት ስለዝተሸመ ብወለንታነት ንቕዋም ምትግባር ዝዉዕሎ ኣይመስለናን እዩ። ነልዕሎ ኣግእዞታት ህዝባዊ ሕጋዉን ርትዓዉን መቀጸልታ ናይ ዝሓለፉ ቃልስታትና መታን ክኸዉን፡ ሕጋዊ ሕቶታት ከነልዕል ይግብኣና። እቲ ህዝባዉን ሕጋዉን ኣግእዞ ካብቲ ኣብ ፖሎቲካዊ ባይታ ኤርትራ ዘሎ ቡኽሮትን ዓይነት ፖሎቲካዊ ስርዓት ዝነቐለ ምስ ዝኸዉን ብህዝብን ማሕበረሰብ-ዓለምን ተቐባልነት ስለዝህልዎ ወትሩ ማዕባልን ተዓዋቲ እዩ።
ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ቅዋም ወይ ግዝኣተ-ሕጊ ከተግብር ድሉዉ ስለዘይኮነ፡ ኣዝዩ ከቢድ ዝተወደበ ህዝባዊ ፖሎቲካዊ ጸቕጢ ክግበር ኣለዎ። ነዚ ኣብ ግብሪ ንምዉዓል መጀመርታ ዝተነጸረ ዕላማታትን መትከላትን ክህሉዉ ኣለዎም፡ ነዚ ዝተነጸረ መትከላትን ዕላማታትን ዝጸዉር ጸዋሪ ዓንድ መሓዉርን፡ ነቲ መሓዉር ከም ቀንዲ ሱር ደም ኮይኑ ዝምግብ መትንታት ኣብ ህዝቢ ዝተስረተ ዉደባዉን ኣካላዉን ቕርጻ ክህሉ ኣለዎ። እቲ ዝቀዉም ናይ ህዝቢ ምንቕስቓስ ካብ ህዝብ ዝነቕልን ብህዝቢ ዝምወልን ንረብሓ ህዝብ ዝሰርሕ እንተኾይኑ፡ ዳርጋ ተቀዲሑ ዘይነጽፍ ናይ ለዉጢ ሃዋርያት እዩ። ሓያል ኣካላዉን ፖሎቲካዉን ጸቕጥታት መታን ክግበር ድማ፡ ዉድብ ቀቢርካ ካልእ ዉድብ ምዕባይ! ሰልፊ ቀቢርካ ካልእ ሰልፊ ምዕንጋል ዘይኮነ ሓድሽ ገጽታ፡ ዕምቆት፡ ዝርጋሔ፡ ዕላማ፡ ራእይ፡…ወ.ዘ.ተ ዘለዎ ናይ ህዝቢ ምንቕስቓስ እዩ ዘድሊ ዘሎ። ኣብ ዉሽጥ ከስዕን ማዓናጡ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ን ኣብ ዉሽጥ ኤርትራ ተጸፍዩ ዝንዓዓብ ዘሎ ናይ ተጻይ ሉኡም ምንቕስቓሳት፡ ከምቲ ዝድለ ካይስጉምን ካይዓብን ደሪትዎ ዝጸንሐ ቀንዲ ሮቓሒታት ኣቀዲምና ገሊጽናዮ ኢና። ነዚ ኣብ ዉሽጥ ሃገር ዘሎ ናይ ቃልሲ ተበግሶታት ንምብርባሩን ንምሕያሉን፡ ብደገ ሓያል ናይ ህዝቢ ምንቕስቃስ ፈጢርካ ንዉሽጢ ከምዝዞርቕን ከም ለበዳ–ሓዊ ድማ ከምዝላባዕ ምግባሩ ከድሊ እዩ። ናይ ዉሽጥን ናይ ደገን ከም መርፍእን ፈትልን ተዋሲቦም ብሓባር ከምዝሰርሑ ምግባር ከም ቀንዲ ዕላማ ተወሲዱ ክስራሓሉ እዚ መድረኽ ዝጠልበና ዘሎ ሕቶ እዩ። ኩሉ ኤርትራዊ ይፈልጥ እዩ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ዉሽጣዊ ዓቕምታቱ ምስተጸንቐቀ ዝምድናታቱ ምስ ኣብ ዉሽጥ ዝነብር ህዝብና ምስተባታተኸ፡ ኣቅልብኡ ናብቲ ኣብ ግዳም ዝነብር ህዝብና እዩ ተጠምዚዙ። ስለዚ እዚ ኣብ ግዳም ዝነብር ህዝብና ኣዝዩ ዓቢ ግደ ከምዘለዎ የመልክተና። ካብዚ ክዉንነት ብምንቃል፡ ኣብ ኤርትራዊ ማሕበራዊ ጸጋታት ዝተሞርኮሰ ለዉጥን፡ ብኤርትራዉያን ጥራይ ዝዉስን ፖሎቲካዊ ለዉጢ ክራጋገጽ እንተተደልዩ፡ ሙሉእ ተሳትፎ ህዝቢ ክራጋገጽ ኣለዎ። ሙሉእ ተሳትፎ ህዝቢ ክራጋገጽ ድማ እቲ ምንቕስቓስ ካብ ህዝቢ ዝነቕልን ንረብሓ ህዝቢ ዘዉሕስን ምስዝኸዉን እዩ። ኣብ ፖሎቲካዊ ድሕረ ባይታ ኤርትራ ጥዑይ ሓሳብ ንህዝብን ሃገርን ክመርሕ ዝኽእል ኣይኮኖን ተሳኢኑ። ጥዑያት ፖሎቲከኛታት ንሃገሮምን ንህዝቦምን ከገልግሉ ዝደልዩ ኣይኮነን ተሳኢኖም፡ ምሁራትን ለባማትን ኣይኮነን ተሳኢኖም እንታይድኣ ሓደ ጽንዑ ናይ ህዝቢ ወይ መሰረታት ምንቕስቓስ (Grass-root movement) ተበግሶ እዩ ተሳኢኑ ዘሎ። እቲ ክቃለስን ረብሓታቱ ክካላኸልን ከሰስን ዝኽእል ኣዝዩ ዝበዝሓ ኣካላት ሕብረተሰብ ኤርትራ፡ ገሊኡ ተገዲዱ ኣገልጋሊ ምልካዉያን፡ ገሊኡ ኣገልጋሊ ኣርካናት ኩናት፡ ገሊኡ ላንጋላንጋ፡ ገሊኡ ኣብ ዉልቓዊ ሂወቱ ምስሳን፡ ገሊኡ ኣፉን ኢዱን ኣኪቡ ብምጽቓጥ፡ ገሊኡ ብሃይማኖት፡ ብብሔርን ኣዉራጃን ብምምቕቃል…ወ.ዘ.ተ ከም መእሰሪ ማእዶ ዘይብሉ መኾስተር ተባታቲኑ ስለዘሎ፡ ነዚ ኩነታት እዚ ዝቕይር ሓድሽ ቅዲ ቃልሲ እዩ ዘድሊ ዘሎ። ቅድሚ ነቲ ሕብረተሰብ ብመሰረታዊ ሶጋሚ ኣታሓሳስባ ክትቕይሮ ምፍታን ድማ፡ መጀመርታ ናይ ገዛእ ርእስኻ ኣታሓሳስባ ምቕያር ከድሊ ምኻኑ ተፈሊጡ ክስራሓሉ ኣለዎ። ስግር እዚ ዘሎ ኩነታትን ስግር እዚ ዘሎ ስርዓትን ብግምታትናን ኣታሓሳስባናብ ክንሓስብ እንተዘይበቂዕና፡ ኣብ ክንዲ ፈታሕቲ ጸገም ንሕና እዉን ክንፍታሕ ዘሎና ጸገም ኢና።
ወድሓንኩም!!!!!!!!!!
ዓወት ንህዝቢ ኤርትራን ዲሞክራስያዉያን ባታታቱ!
ዘላኣላማዊ ዝኽሪን ክብርን ንስዉኣትና!
ዓወት ንሓፋሽ!
18/10/2008 ዓ.ም.ፈ.


text:
ምልክታት ናይ ጾታዊ-ሕማማት
ጾታዊ -ሕማማት ከም ልሙድ ምልክታት ዝየርእዩን እዮም። ስለዚ ድማ፡ ጾታዊ-ሕማም ከም ዘሎካ ከይተስተብህለሉ ትኽእል ኢኻ። ገለ ጾታዊ-ሕማማት፤ ክትሸይን ከሎኻ ከንድደካ፤ ገለ ፈሳሲ ነገር ክወጸካ፡ ኣብ ሽልሖኻ penisen ወይ ኣብ ምጥሪ snippan ውን፤ ናይ ዕንፍሩር ቁስሊ ክወጸካ ይኽእል እዩ።
በዞም ዚስዕቡ ኣገባባት፡ ጾታዊ ሕማም ክለግበካ ይኽእል ’ዩ
ጾታዊ-ሕማማት ብዙሕ ጊዜ ዝተሓላለፍ፡ ገለ ካብዞም ኣብ ታሕቲ ተጠቒሶም ዘሎዉ ክፍሊ-ኣካላት፤ ነንሕድሕዶም ምስ ዝተናኸዩ እዩ።
- ምጥሪ
- ውሽጣዊ ከናፍር-ምጥሪ
- መሃንቱስ
- ጫፍ ናይ ሽልሖ
- ኣፍ
ጾታዊ-ሕማማት ክለግበካ ዚኽእል ውን፤ ደም ወይ ካብ ምጥሪ ዚወጽእ ፈሳሲ ወይ ሽግሪ ምስ ገለ ካብ ’ዞም ዝተጠቕሱ ኣካላት ምስ ዚራኸብ እዩ።
ጾታዊ-ሕማም ንኽለግበካ እቲ ዝዓበየ ሓደጋ፤ በቲ ኣብ ውሽጢ ምጥሪን ወይ ኣብ ውሽጢ መሃንቱስን ብዚኣቱ ዚግበር ጾታዊ ርክባት እዩ።
ጾታዊ-ሕማማት፡ ብኻልእ ኣገባብ ክለግበካ ዚኽእል፤ ሽልሖ ምስ ትጠቡ፤ ምስ ትሰዕዓም ወይ ንምጥሪ ብኣፍካ ወይ ብመልሓስካ ምስ ተልምጽ እዩ።
በዚ ዚስዕብ ጾታዊ-ሕማም ኣይለግበካን እዩ
ጾታዊ-ሕማማት፡ በዞም ዚስዕቡ ኣገባባት ብፍጹም ክለግበካ ኣይክእል ’ዩ፡-
- ንሓደ ሰብ ምስ ትሓቝፎ ወይ ምስ ትስዕሞ
- ንሓደ ሰብ ኣብ ኢዱ ምስ ትሕዞ
- ሓደ ሽቓቕ ወይ ሓንቲ ሽጓማኖ ክልቴኹም እንተ ተጠቐምኩም
- ካብ ናይ ካልእ ሰብ ብርጭቆ ምስ ትሰቲ
ብንፋስ ዝተሓላለፍ ዝኸነ ዓይነት ጾታዊ-ሕማም የልቦን።
”ሴጋ” (ጾታዊ ባዕለ-ርውየት) ምብግባርካ፤ ጾታዊ-ሕማም ኣይሕዘካን እዩ።
ካብ ጾታዊ ሕማማት ተሓሎ
በዚ ዚስዕብ ኣገባብ፤ ሓደጋታት ጾታዊ-ሕማማት ክትንኪ ትኽእል ኢኻ፡-
- ምስ ሰብ ጾታዊ ርክብ ክትገብር ከሎኻ፤ ኮንዶም ወይ ”ፈሚዶን” ተጠቐም/ሚ።
- እቲ ኮንዶም ወይ ”ፈሚዶን” ጾታዊ ርክብ ጌርኩም ክሳዕ ትውድኡ ኣይተልግስዎ።
- ኣብ ክልቲኡ፡ ማለት ኣብ ምጥሪን ኣብ መሃንቱስን እንተ ተጋቢርኩም፤ ኮንዶም ቀይሩ።
- ኣብ ኣፍኪ ንዝኣተወ ሽግሪ ቡጭ በልዮ።
- ጾታዊ-ኣካላትኩም ብኢድኩም ጥራይ ብምድርራዝ፤ ጾታዊ ባህታ ከም ትረኽቡ ግበሩ።
ምርመራ ግበር
ምስ ገለ ሰብ ብዘይ መከላኸሊ ጾታዊ-ርክብ ጌርካ እንተ ዄንካ፤ ኬድካ ምርመራ ግበር። እቲ ምርመራ፡ ኣብ መቐበል-መንእሰያት (ungdomsmottagning) ሓደ ናይ ጥዕና-ማእከል (vårdcentral) ወይ ውን ኣብ ናይ ቆርበትን መቐበሊ ጾታዊ-ኣካልትን (hud- och könsmottagning) ኬድካ ክትገብሮ ትኽእል ኢኻ። ንመብዛሕትኦም ጾታዊ-ሕማማት ዚግበር ምርመራ፤ ብነጻ ዚወሃብ እዩ።
ዋላኳ ዝዀነ ምልክት ናይ ሕማም እንተ ዘይተሰምዓካ ወይ ውን እቲ ዝገብርከኣዮ ጾታዊ-ርክብ ነዊሕ ጊዜ ዝገበረ ይኹን ብዘየገድስ፤ ኬድካ ምርመራራ ግበር።
እቲ ልሙድ ናይ ምርመራ ኣገባብ፤ ሽንቲ ወይ ደም ምግዳፍ እዩ። ካብ ክሳድካ፡ ካብ ውሽጢ ብልዕቲ፤ ካብ መገዲ-ሽንቲ ወይ ካብ መሃንቱስካ ብዚውሰድ ምርመራ ውን፤ ክግበር ይክኣል እዩ።
ገለ ካብቶም ሕማማት፤ ናብ ካልኦት ከይተመሓላልፍ ኣዝዩ ኣገዳሲ ’ዩ
ብዛዕባ ፍሉያት ተላገብቲ-ሕማማት ዚምልከት፤ ሓደ ዝወጸ ሕጊ ኣሎ። እቲ ሕጊ ከም ዚብሎ፤ ገለ ካብቶም ሕማማት ሒዞምኻ ንኸይህሉዉኻ፤ ምርመራ ምግባር ይግብኣካ ’ዩ ዚብል ’ዩ። ”ክላሚድያ”፡ ”ፍንጣጣ”፡ ”ሂቭ”፤ ሰለሰተ ኣብነታት ካብቶም ከምኡ ዓይነት ጾታዊ-ሕማማት እዮም። ነዞም ዝተጠቕሱ ጾታዊ-ሕማማት ምርመራ ምግባር፤ ብነጻ እዩ።
ንስኻ ከምዞም ዓይነት ጾታዊ-ሕማማት ’ዚኦም ዘሎዉኻ፤ ምስ መነመን ጾታዊ ርክብ ጌርካ ከም ዝነበርካ፤ ንናይ ሕክምና ሰራሕተኛታት ክትሕብር ይግብኣካ። እቶም ሰራሕተኛታት፤ ድማ ምስቶም ሰባት ተራኺቦም፤ ንሳቶም ውን ምርመራ ክገብሩ ከም ዘድልዮም ክነግሩዎም ኢዮም።
እቲ ንስኻ ነቶም ሰራሕተኛታት ሕክምና እትነግሮም ሓበሬታ፤ ብምስጢር ዝተሓዝ እዩ። እቶም ብዛዕብኦም ዝተዛረብካ ሰባት፤ ንስኻ መን ምዃንካ ኣይክፈልጡን እዮም።
በዚ ኣገባብ ‘ዚ፡ ካብ ጾታዊ-ሕማምካ ክትናገፍ ትኽእል ኢኻ
ናይቲ ዝተገብረልካ ምርመራ መልሲ ብድሕሪ ምርካብካ፤ ነቲ ዘሎካ ሕማም ዘሕዊ መድሃኒት ክወሃበካ እዩ።
”ሂቭ” እንተ ደኣ ኣልዩካ፤ ነቲ ተሪፉ ዘሎ ዕድሜኻ ብምሉኡ፤ መድሃኒት ክትወስድ ከድልየካ እዩ። እቲ ዚወሃበካ መድሃኒት ብነጻ እዩ።
ኣብ UMO.se ብዝበለጸ ብዛዕባ ጾታዊ-ሕማማት ብሽወደን ምንባብ ትኽእል ኢኻ።


text:
ከምቲ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ ዝተገልጸ ኣብዚ እዋን እዚ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዝሓለፉ ናይ ትሕተ መግዛእቲ ዘመኑ ምስ ዝረኣዮም ዓዛብን መከራን ዝመሳሰሉ፤ ከቢድ ስቓይ የሕልፍ ኣሎ።
እዚ ሕጂ ኣብቲ ኣብ ወጻኢ ይኹን ውሽጢ ሃገር ዝነብር ኣካላት ሕብረተሰብ እንርእዮ ዘሎና ብዙሕነት ሓሳባትን መስመራትን ዘይጸውር ኣተሓሳስባን ባህርን፤ ካብቲ ካብ ንቕሉኡ ሜዳ ኤርትራ ክልተ ውድባት ኣይጸውርን ኢዩ ኢሉ ኣብ ልዕሊ ናይ ሓሳብ ፍልልያት ውግእ ዝኣወጀ ባህሪ መንግስቲ ኤርትራ ዝነቅል ኢዩ። ኮይኑ ድማ ሕጂ ኣብ መዓልታዊ ህይወትና ዝንጸባረቕ ዘሎ ባህሪ ናይ ዘይምጽውዋር፤ ካብቲ ንፍልልያት ሓሳባት ይኹን መተካእታ ርእይቶ ዘይሰምዕ፥ ዝተፈለየ ሓሳብን መስመርን ንዘርኣዩ ዝኣስርን ዝቐትልን፤ ናይ መንግስቲ ኤርትራ ስርዓተ ኣሰራርሓ ተበጊሱ ናብ ገለ ክፋል ሕብረተሰብ ዝሰረጸ ባህሊ ዝተወርሰ ኢዩ።
ብዛዕባ ሃገራዊ ጉዳያት ዝካትዑን ብኣኽብሮት ሓሳባቶም ዘፍስሱን ፓርላማ ርእዩ ዘይፈልጥ፥ ብኣንጻሩ ዓመት ዓመት ኣብ ተለቪዥን ቀሪቡ፤ ዝጻረፍ፤ ዝዝልፍ፤ ዘነኣእስ ፕረዚደንት እንዳሰምዐ ዝዓበየ መንእሰይ፤ ጸርፊ ከም ናይ ሓይሊ መርኣያ እንተወሰዶ፤ከምኡ ስለዝተፈጥረ ዘይኮነስ፥ ብሰንኪ እቲ ዘመሓድሮ ዘሎ ስርዓት ዘስረጸሉ ባህሪ ኢዩ።
ኣብ ኣተሓሕዛ ጉዳያት ዝተፈለየ ርእይቶ ዝነበሮም ስንኩላን፤ ሓሳቦም ስለዝገለጹ ጥራይ ከምዝተረሸኑ እንዳሰምዐ ዝዓበየ፥ ኣብ 2001 ኣካይዳና ግጉይ ኣሎ ነመሓይሾ ዝበሉ ክቕፈዱን ክስወሩን ዝረኣየ፤መንእሰይ ኣብ ባህርያቱ ዝገድፎ ስንብራት ክህሉ ባህርያዊ ኢዩ።
እቲ መንእሰይ ንባዕሉ ብዘይድልየቱ በቶም ምእዛዝ ጥራይ ዝፈልጡ መኮንናት ዝተኸትከተ፥ ኣብ መወዳእታ ዘይብሉ ኣገልግሎት ዝተገፈፈ ስለዝኾነ መንፈሱ ዝተዳህለ፥ ግበር ከይበልዎ ዘይገብር፥ ተስእ ከይበልዎ ዘይትስእ ካብታ ዘንበርዎ ቦታ ክለዓል ክሳብ ዘይሓተትዎ ዘይለዓል ሰብ ኪኸውን ዘይክእለሉ ምኽንያት የለን። ሓደ መዓልቲ ውን ርእይቱኡን ሓሳቡን ተሓቲቱ ዘይፈልጥ ህዝቢ፥ ሰባት ከከም ዘእምን ሓይሊ ሓሳባቶም ዘይኮነስ ከከም ዘለዎም ሓይሊ ኢዮም ዝነብሩ ናብ ዝብል ግጉይ መደምደምታ ሓንጎሉ እንተራዓመ፥ ወይ ውን ሕብረተሰባት ብናይ ሓይሊ ስነመጎት ጥራይ ክናበሩ ከምዝግብእ ጌሩ እንተወሰዶም፥ እቲ በደል ናይቲ ንኸምኡ ዝፈረዶ ስርዓት ኢዩ።
ሳዕቤን ናይዚ ናይ ካልኦት ሓሳባት ዘየአንገደ ግዝኣት 25 ዓመታት ኢዩ ድማ፤ ሎሚ ብዙሕነት ሓሳባት ዘአንግድ፥ ፍልልያቱ ብልቦና ዝመያየጥ፥ እንተዘይተሰማሚዑ ድማ ብስልጡን መንገዲ ፍልልያቱ ጸይሩ ኣብቶም ዘሰማምዕዎ ጉዳያት ብሓባር እንዳሰርሐ ናይ ምንባር ዓቕሚ ዘለዎ ሰብ ዳርጋ ዘየሎ እንዳኾነ ዝመጽእ ዘሎ።
ንምስምዑ ዘቐይፍ ጸርፊ፥ ሓሳባት ዘየአንግድ ኣብ ሰብነት ሰባት ዘተኩር ዘለፋን ቅንጸላ ኣስማትን፥ ብቐሊሉ ዝደፍርን ዝድፈርን ኣዘራርባን ኣጸሓሕፋን፥ እምበርከ ንሱ እቲ ናይ ቀደም ህዝቢ ኤርትራ ዲዩ ዘብል ፉኽሰት ትሕዝቶን ዘረባን፤ ዘስካሕክሕ ቃላትን ሓረጋትን፥ ዝናኸስ ጨውን ላዛን ዘይብሉ ዋዛታት ወዘተ ሎሚ ንኹሉ ሰብ ኣጉሂዩ ዘሎ ተርኢዮ ኢዩ።
ካልእ ተመሳሳሊ ተርእዮ ንሰባት ተሃዊኻ ምፍራድ፥ ባዕልኻ ብዛዕባ ካልኦት ውሳነ ምሃብ፤ ንሓቕነትን ተሓታትነትን ግምት ዘይምሃብ፥ ዝረኸብካያ ንእሽቶ ሓይሊ ተጠቒምካ ብልዕልና ሕጊ ዘይኮነስ በቲ ዝደለኻዮ መንገዲ ነታ ሓይሊ ምጥቃም ዝኣመሰሉ ባህርያት ፤ብሰንኪ እቲ ከምኡ ዝመሃረን ዝገብርን ዘሎ ናይ 26 ዓመታት ምሕደራ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ህዝቢ ክሰርጹ ይረኣዩ ኣለዉ።
እዚ ዓይነት ባህልን ባህርን ብሰንኪ ኣብ ልዕልና ሕጊ፤ ኣብ ፍርዲ፤ ኣብ ፍትሒ ዘይብሉ ሃዋህዉ ምዕባይ ዝረአ ተርኢዮ ኢዩ። መንግስቲ ኤርትራ ሰራቒ እንተይልዎ ሰራቒ ዝእወጅ፥ መንግስቲ ኤርትራ ከዳዕ እንተይልዎ ከዳዕ ዝእወጅ፤ ናይ ጥብቅና፥ ሕጋዊ መስርሕ፥ ክልተ ወገን ሰሚዕካ ፍርዲ ናይ ምሃብ ባህሊ ኣብ ዘይብሉ ሃዋህው ዝዓበየ ወለዶ፤ ከምዚ ሽግር ከጋጥሞ ባህርያዊ ኢዩ።
ኣብ ዝሓለፉ 25 ዓመት ዝዓበዩ መንእሰያት፤ መባእታዊ መሰል ምክልኻል ነብሲ፥ ንጹህ ክሳብ ብሕጊ ገበኘኛ ሙኻንካ ዝረጋገጽ፥ ከሳሲን ተኸሳስን፥ ጠበቓን ኣኽባር ሕግን፥ ምጉትን መርተዖን ዝበሃል ኣምራት ከይሰምዑ ኢዮም ዓብዮም። እዚ ወለዶ መራሕ ጋንታኡ ዝበሎ ብዘይ ዝኾነ ምንፋይ ከምዘለዎ ኪቕበል፥ መራሒ ሃገር ዝበሎ ከም መጽሓፍ ቅዱስ ክኣምን፥ ድምጺ ሓፋሽ ዝበለቶ ከም ዘለዎ ክውሕጦ ከምዝግባእ እንዳተነገረን እንዳተስገደደን ዝዓበየ ወለዶ ኢዩ። ብኡ መጠን ድማ ንመሰላቱ ናይ ምጥባቕ፥ ሓሳባቱ ናይ ምግላጽ ዓቕሙ ዝተደረተ ኪኸውን ዘይከኣል ኣይኮነን።
ሓደ ናብ ሃገረ ጀርመን ዝኣተወ መንእሰይ፤ ካብቲ ኩሉ ኣብ ኤውሮጳ ዘሎ ምዕባለታት ንላዕሊ በታ ወረቐት መንቀሳቐሲ ዝሓተካ ዘየለ ሙኻኑ ዝያዳ ምምሳጡ ይዕለል። እዚ ሓቂ ዝእምቶ ነገር እንተሎ እዚ ክበሃል ዝጸንሐ ብኩራት ሓርነትን ሞግባእቲ ፍርህን ናብ መንእሰያትና ክሳብ ክንደይ ሰሪጹ ምጽንሑ ኢዩ። ሳዕበናቱ ውን ደድሕሪ እቲ መንእሰይ ምምጽኡ ኣይተረፈን። ክንዲዝኾነ ሎሚ ሓደ ዜጋ ሓንቲ ንእሽቶ ወብሳይት ይኹን ማሕበራዊ መራኸቢ እንተከፊቱ፥ ልክዕ ከምቲ ክዓቢ ከሎ ዝረኣዮ ባህርያት መራኸቢ ብዙሃን መንግስቲ ኤርትራ፤ ብጸርፊ ክጅምር፥ ዝብሎ ዘሎ ሓቅነቱ ናይ ምርግጋጽ ሓላፍነት ከይተገደሰ ኣብ ኣፉ ዝመጻሉ ክዛረብ፥ ይረአ።
ናይ መራኸቢ ብዙሃን ስነምግባር፥ ሕግታት ኣንጻር ጸለመ፤ ጽልእን ወገናውነትን ዘየፍቅድ ሕግታት ማዕከናት ዜና ከይተገንዘቡ፤ ኣብታ ንእሽቶ ዝረኸብዋ ናይ ወብሳይት ‘ሓይሊ’ ኮይኖም ሰባት ክውንጅሉ፥ ክፈርዱ፥ ነታ ዝርካባ ዓቕሚ ወብሳይት ብወገናውነት፤ ኣውራጃን ሃይማኖትን ክጥቀሙላ ፤ እረ ገሊኦምሲ ብስም ብሄር ዝጽዋዕ ወብሳይታት ምኽፋት ዝረኣዩሉ ዘሎ ምኽንያት ድማ ሳዕቤን ናይዚ ሓድጊ ኢዩ።
ብሕጊ ዝሰርሕ፤ ብዙሕነት ዘለዎ፤ ብሕግታት ፕረስ ዝግለጽ ሳዕቤናት ምጽላምን ፍርዲ ምሃብን ዝፈልጥ፥ ብሓሶት ዜና ምፍናውን መርተዖ ናይ ዘይምቕራብን ሳዕቤን ዝርዳእ ዓቕሚ ስለዘየሎ፤ ከምኡ ምግባር ድማ ባህሊ ጌሩ ስለዘስረጾ፥ከምቲ ክዓቢ ከሎ ዝረኣዮ ልምድታት ማዕከናት ዜና ብምዝውታር መንገዲ ዕንወት ይኽተል።ከምኡ ስለዝኾነ ኢዩ ድማ ብዙሃት ወገናት ኣብ መንጎ እቲ መንግስቲን ተቓወምትን ፍልልያት ዝስእንሉ እዋን ዝርከብ።
እዞም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቐሱ ነጥብታት ከም ኣብነት ደኣ ተዘኪሮም እምበር፥ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ ድማ ኣብ ልዕሊ እዚ ሓድሽ ወለዶ ዝረኣዩ ዘለዉ ሳዕቤናት ሓድጊ ባህርያት መንግስቲ ኤርትራ ብዙሓት ኢዮም። ጸርፊ ሓደ ካብቶም ኣዚዩ ዘሰክፍ ግን ከኣ ልሙድ ዝኸውን ዘሎ ባህሊ ኢዩ። ንሙቕራብ እትምነየለንን እትምነየሎምን ሰባት ከይተረፉ፤ ኣእዛንካ ዝኹርኩሕ ጸርፊ ክስንዝሩ ክትሰምዕ ከሎኻ ኣዚዩ ዘሕዝን ኢዩ። ምክብባር ዝበሃል ጠፊኡ፤ ሰባት ዝዛረቡሉ ዘለዉ ቀንዲ ሓሳብ ገዲፎም ክዘናጠሉ ምርኣይ፤ ሳዕቤን ናይቲ ኣብ ሓሳባት ተዛሪቡ ዘይፈልጥ፤ ብሓሳባትን ምጉትን ክረትዖምን ከእምኖምን ንዘይከኣለ ሰባት ብመንገዲ ቅትለት ባህርያት ከካፍእ ናይ ዝውዕል መንግስቲ ኤርትራ ኣሰራርሓ ኢዩ። እቲ ዘገርም ብርክት ዝበሉ ሰባት፤ ጸርፊ ኣብ ሕብረተሰብና ገኒኑ ኣሎ ኢሎም ክእረሙ ይብገሱ እሞ፤ እቲ ናይ ለበዋ መልእኽቶም ንባዕሉ ብጸርፍን ዘለፋን ዘይተሰነየ ንምግባሩ ይጻገሙ።
ጉዳያት ሓቅነቶም ምጽራይ፥ ብጭብጢን መርተዖን ምድጋፍ፤ ብጌጋ ሓቤሬታ እንተሂብካ ድማ ምእራም ዝበሃል ኣብ ባህርያት ናይ እዚ ዘሎ ወለዶ ብዙሕ ኣይረኣየን። ምኽንያቱ ሓድጊ ናይ መንግስቲ ኤርትራ፤ ሓታቲ ዘይብልካ ዝደለኻዮ ምዝራብ፥ ጭብጢ ዘይብልካ ብዘይተሓታትነት ምውንጃል፥ 03 ብዝበሃል ሽቦ ኣልቦ ፈነወ መሰረት ዘይብሉ ወረ ምዝርጋሕ፥ ሓደ ካብቶም ሓድግታት ናይቲ መንግስቲ ኤርትራ ዘተኣታተዎም ባህርታት ኢዮም።
ንኽሎም እዞም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሱ ጠንቂ ዝኾኑ ባህርያት ዝብድህ ሓደ ሕቶ ግን ኣሎ። ንሱ ድማ ከምዚ ዝስዕብ ኢዩ። ሕራይ እቲ ጠንቂ ዝኾነ መንግስት ኤርትራስ ሕማቕ ምሂርዎም፤ እዞም ኣብ ወጻኢ ዝቕመጡ ዘለዉ ኸ፤ ኣብ ወጻኢ ኣብ ምዕቡል ሃገር እንዳተቐመጡ፤ ኣብ ፓርላማታት ናይተን ዝነብሩለን ሃገራት ሰባት ብስልጡን ኣገባብ ናይ ሓሳባት ምልውዋጥ ክገብሩ እንዳረኣዩ፥ ክብረት ወዲ ሰብ እንታይ ሙኻኑ በቲ ንባዕሎም ተዋሂብዎም ዘሎ ክብረት እንዳስተማቐሩ፥ መራኸቢ ብዙሃን ሞያዊ ስነምግባር ሓልየን ዘረጋገጸኦን ጭብጥን ጥራይ ክዛረባ ከምኡ እንተዘይገይረን ድማ ተቐባልነትን ክወድቕን ክሕተታን እንዳረኣዩ፤ እቲ ዘለዉዎ ኣከባቢን ህይወትን ኣይምህሮምን ዲዮ ዝብል ሕቶ ክለዓል ባህርያዊ ኢዩ።
ኣብ መበል 21 ክፍለዘመን ኮንካ ንኽትሰምዖ ዘነውር ጸርፊ፥ ኣብ ዘመነ እምኒ ውን ዘይነበረ ብሃውሪ ናይ ምዝራብ ልምዲ፥ ዘረባ ክልተ ወገን ከይሰምዐ ምስ ውሕጅ ዝጉተት ስምዒታዊ መርገጺታት ወዘተ ክጠፍእ፤ ወይ ውን ብዉሑዱ ኪጎድል ህዝቢ ክመክር ይግባእ። ምኽንያቱ በዚ ዘለዎ መንገዲ ተቐጺሉ፤ ካብዚ ሕጂ ዘሳቕየና ዘሎ ማእሰርትን ስደትን ብዘይንእስ፥ ንሓዋሩ ንቐጻልነት ጥዑይ ኤርትራዊ ሃገራዊ ስነኣእምሮ ኣብ ሓደጋ ዘእቱ ተርኢዮ እዩ። ብሓጺር ኣበሃህላ፤ ንስልጣነን ባህላዊ ሓርነትን እንተዘይጽዒርና፥ መንግስቲ ኤርትራ ብኣካሉ እንተኸደ፤ ረቂቕ ነውርታቱ ምስ ጁጅ ማጁጁ ምሳና እንዳነበረ፤ ብስጋ እምበር ብመንፈስ ሓራ ዘይኮነ ሕብረተሰብ ክገብረና ኢዩ።


text:
ኣብ ሃገርና ኮነ ክልልና ቅድሚ 1984 ዓ.ም ኣብ ዝነበሩ ዓመታት ማይ ልዕሊ ምድርን ከርሰ ምድርን ብኣግባቡ ንምምሕዳር ዘኽእል ስርዓትን ግንዛበ ሓረስቶትን ኣይነበረን። እዚ ዝወለዶ ሰፊሕ ሃፍቲ ማይ ዘለዎም ከባብታት ሃገርና ከይተረፈ ንሕፅረት ማይ እናተቓልዑ ጭራ ከፍቲ ተኸቲሎም ካብ ቦታ ናብ ቦታ ብምዝውዋር ድሑር ዝኾነ ናብራ ክመርሑ ፀኒሖም እዮም። እቲ ዓመት ሓሊኻ ሓደ ግዘ ዝርከብ ዝናብ እንተኾነ እውን ሓደ እዋን እናበዝሐ፣ ካልእ ግዘ እናወሓደን ኣብ ዘይእዋኑ እናዘነበን ዘስዕቦ ዝነበረ ኣሉታዊ ፅልዋ ንዝለዐለ ብርሰት ኣቃሊዕዎም። ብሳላ ልምዓታውን ዴሞክራስያውን መስመርና ግና ዝነጠበት ማይ ኣብ ረብሓ ሓረስቶት ንምውዓል ዘኽእሉ ኣንፈታት ተቐሪፆም ተግባራዊ እናኾኑ እዮም። ካብዚ ሓሊፉ ሓረስቶት ባንክታት ማይ ወኒኖም ተረባሕቲ ዝኾንሉ ኣንፈት እውን ተነፂሩ ተግባራዊ ካብ ዝኸውን ልዕሊ ሓሙሽተ ዓመት ኣቑፅሩ ኣሎ። በዚ ኣቢሎም ብዝረኸብዎ ረብሓ ብርክት ዝበሉ ሓረስቶት ክልልና ካብ ኣማራፅታት ማይ ዝርከብ ሽሻይ እናሓፈሱ ሰብ ሃፍቲ ይኾኑ ኣለዉ። ትሕዝቶ ፅሑፍና እውን ነዚ መሰረት ገይሩ ምንቅስቓስ ሓረስቶት ወረዳ ናዕዴር ዓዴት ክድህስስ እዩ።
ኣብ ዞባ ማእኸል ትግራይ ካብ ዝርከባ ትሽዓተ ገፀር ወረዳታት፣ ወረዳ ናዕዴር ዓዴት ሓንቲ ኮይና 96 ሽሕ ትርብዒት ሜትሮ ስፍሓት መሬት ኣለዋ። ካብ ጠቕላላ ስፍሓት መሬት እታ ወረዳ እቲ 14 ሽሕን 531 ሄክታር ዝሕረስ መሬት ኮይኑ እዚ እውን ብመሰረት ኣብ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን “ትራንስፎርሜሽንን” ዝተትሓዘን ሐዚ እውን ዝቕፅል ዘሎን 50 ምኢታዊ ተሓራሲ መሬት ብመስኖ ናይ ምልማዕ ክልላዊ ኣንፈት ዛጊድ ዝተሰርሑ ስራሕቲ ሰፋሕቲ እዮም። ብፍላይ ካብ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ጀሚሩ ኣብ ለውጢ ሓረስታይ መደላድል ስግግር ዕብየት ክኾኑ ዝኽእሉ ብበጀት መንግስቲ፣ ጉልበት ሕብረተሰብን ትካላት ገበርቲ ሰናይን ˝ስትራክቸራት” ማይ እናተሰርሑ መፂኦም እዮም። በዞም ፍልፍላት ክሳብ መወዳእታ 2007 ዓ.ም ከም ወረዳ ካብ ዝተሃነፁ ኣማራፅታት ማይ 1150 ውልቀ ዒላ፣ 230 ሓባር ዒላ፣ 28 ዳይቨርሽናትን 217 ቸክዳማትን ብኣብነት ምቕማጥ ይከኣል። ብተወሳኺ 1,779 ባህላዊ ጠለፋ፣ 22 ፍልፍል ምጉልባት ከምኡ እውን 409 ሞተራት ማይ ብሓረስታይ ክውነኑ ክኢሎም እዮም። በዞም ኣማራፅታት ማይ 6,032 ሄክታር መሬት እታ ወረዳ ብመስኖ ክለምዕ ዘኽእል ዓቕሚ ከምዝተፈጠረ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ሃፍቲ ማይ፣ ማዓድንን ኢነርጅን እታ ወረዳ ኣይተ ብርሃኑ ከበደው ይገልፁ።
ኣብታ ወረዳ ኣብ ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን እውን ምውናን ኣማራፅታት ማይ ንምጥንኻር ትልሚ ተታሒዙ ይስራሕ ኣሎ። ብመሰረት እዚ ኣብ 2008 ዓ.ም 1,109 ሄክታር መሬት ሓዱሽ ብመስኖ ክለምዕ ዝኽእል ዓቕሚ ተፈጢሩ እዩ። ኣብዚ ዝተኣታተዋ ኣማራፅታት ማይ እንትርአ ድማ 85 ውልቀ ዒላ፣ 37 ሓባር ዒላ፣ ትሸዓተ ዳይቨርሽናት(ጠለፋ)፣ 16 ቸክዳማት፣ 180 ባህላዊ ጠለፋታትን 18 ሞተራት ማይን ኣብ ረብሓ ክውዕላ ክኢለን እየን። ካብዚ ዝብገስ እውን ክሳብ መወዳእታ 2008 ዓ.ም ክለምዕ ዝግብኦ 7,141 ሄክታር መሬት ምሉእ ብምሉእ ብመስኖ ክለምዕ ክኢሉ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ካብ 2000 ዓ.ም ጀሚሩ ንልምዓት መስኖ ዝወሃብ ጠመተ እናዓበየ እዩ መፂኡ። ብኡ ልክዕ ድማ፣ ልምዓት መስኖ ዝሐሸ ኣማራፂ መፍረያይነት የዕቢ ዝብል ኣተሓሳስባ ኣብቲ ሓረስታይ እናተፈጠረ ምምፅኡ ኣተሓባባሪ ከይዲ ስራሕ ልምዓት መስኖ ወረዳ ናዕዴር ዓዴት ኣይተ ብርሃነ ሓጎስ የገንዝቡ።
ከምዚ ዝበለ ኣተሓሳስባ ካብ እዋን ናብ እዋን እናማዕበለ ብምምፅኡ ድማ ኣብታ ወረዳ ካብ ዝርከቡ 29 ሽሕን 207 መራሕቲ ስድራ እቶም 23 ሽሕን 252 መሬት ዘለዎም እንትኾኑ ካብዚኣቶም 5,482 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከብኦም 19 ሽሕን 498 መራሕቲ ስድራ ዝተፈላለዩ ኣማራፅታት ማይ ዝወነኑ እዮም። እዚኦም ዝወነንዎ በዝሒ ኣማራፅታት ፈላሊኻ እንትርአ እውን ዓሰርተ ሽሕን ትሸዓተን መራሕቲ ስድራ ሓደ ኣማራፂ ማይ፣ 5,692 ክልተ ኣማራፅታት ማይ፣ 3,796 መራሕቲ ስድራ ድማ ወነንቲ ሰለስተን ልዕሊኡን ኣማራፅታት ማይ ምዃኖም ኣይተ ብርሃነ ሓጎስ የረድኡ።
ጉጅለ ልምዓት ማዕበል ካብተን ኣብ ወረዳ ናዕዴር ዓዴት ጣብያ ዓደቀ በቕሊ ዝርከባ ጉጅለታት ልምዓት ሓረስቶት፣ ሓንቲ እያ። እታ ውዳበ ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ እትርከቦም 11 መናእሰይ ኣብ ክልተ ኔትዎርክ ሒዛ ኣብ 2002 ዓ/ም ተጣይሻ። ኩሎም ኣባላት ቅድሚ 2002 ዓ/ም ዝተዋፈርሉ ዓውደ ስራሕ ኮነ ዝሕረስ መሬት ኣይነበሮምን። ናብረኦም ንምምሕያሽ ተዓሊሙ ኣብ 2002 ዓ/ም ብመስኖ ክለምዕ ዝኽእል ሓደ ሄክታር መሬት ተዋሂብዎም። በዚ እውን ኩሎም ኣባላት እታ ጉጀለ፣ ናብ ዝተጠናኸረ ስራሕቲ ልምዓት መስኖ ከም ዝኣተዉ ኣቦ ወምበር እታ ጉጅለ ልምዓት መንእሰይ ገብረመድህን ክፍላይ ይገልፅ።
እቶም መናእሰይ ብሓንቲ ሞተር ማይን ጠለፋን ተጠቒሞም ኣብ ዝተወሃቦም ሓደ ሄክታር መሬት ተኽሊ ቡን፣ ማንጎን ሙዝን ዝመሳሰሉ ተኽልታት ተኺሎም እናልምዑ ይርከቡ። ብዘይካ እዚ ምህርቲ መስኖ ንምስሳን ዝሕግዙ ዘመናውን ባህላውን ድኹዒ እውን ይጠልቡን ይጥቀሙን እዮም። ስራሕቶም ኣመልኪቶም እውን ኣብ ሳልስቲ ሓደ ግዘ ብኔትዎርክ፣ ኣብ ሰሙን ሓደ ግዘ ድማ ብጉጅለ ልምዓት ይገማገሙ፣ ይሰራርዑ፣ ተመክሮ ይለዋወጡ። ብኸምዚ ዝተዋደደ ስራሕ እናሰርሑ ስለዝመፁ 786 ቀወምቲ ተኽልታት ወኒኖም ኣለዉ። እቶም ኣባላት ካብ ዝረኸብዎ ኣታዊ መነባብሮኦም ምምሕያሽ እምበር ዛጊድ ዝዓቖርዎ ገንዘብ ግን የለን። ስለዝኾነ እዚ ትኽክል ከምዘይኮነ ብዝግባእ ገምጊሞም ኣብ 2009 ዓ/ም ወፃእታቶም ሸፊኖም 50 ሽሕ ብር ትርፊ ኣታዊ ክዓቑሩ ትልሚ ሒዞም ከምዘለዉ ኣቦ መንበር እታ ጉጅለ ልምዓት የረድእ።
ብድምር ምውናን ኣማራፅታት ማይ ኣብ ስግግር እቶት ሓረስቶት ክልልና እወንታዊ ውፅኢት እናመዝገበ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ሓረስቶት ኮነ መናእሰይ ኣማራፅታት ማይ ተጠቒምካ ˝ኣብ ዘላትካ ውስንቲ መሬት ብልምዓት መስኖ ምህፍታም ይከኣል እዩ” ዝብል ኣተሓሳስባ ሒዙ ባንኪ ማይ ናይ ምህናፅ ባህሉ እናዐበየ መፂኡ። ነዚ ኣንፈት ዝትግብር ኣተሓሳስባ ወኒና ዝሐሸ ምንቅስቓስ ጀሚራ ዘላ ጉጅለ ልምዓት ማዕበል እውን ዝጀመረቶ ስራሕ ኣጠናኺራ ናብ ለውጢ ክትሰጋገር ዝበለፀ ፃዕሪ ክትገብር ኣለዋ። ካልኦት መናእሰይ ክልልና እውን ኣብ ዓድኻ ሰሪሕኻ ምልዋጥ ከም ዝከኣል ብምእማን ካብዚ ተመክሮ ወሲዶም ኣብ ልምዓት መስኖ ተዋፊሮም ተረባሕቲ ክኾኑ ይግባእ ንብል።


text:
ሓመድ ስዒድ ናውድ ኣብ ዳሕራዋይ 50`ታትን 60`ታትን ፡ ሰፊሕ ኣፍልጦ ዓለምን ኣህዛብን ዝነበሮን ካብ ጸቢብ ኣተሓሳስባ ዝረሓቐን ከምዝነበረ ክልተ ኣብ ዝተፈላለየ ፖሊቲካዊ ኣተሓሳስባ ዝርከቡ ኤርትራውያን ይሰማምዑ
ሓመድ ስዒድ ናውድ ኣብ ዳሕራዋይ 50`ታትን 60`ታትን ፡ ሰፊሕ ኣፍልጦ ዓለምን ኣህዛብን ዝነበሮን ካብ ጸቢብ ኣተሓሳስባ ዝረሓቐን ከምዝነበረ ክልተ ኣብ ዝተፈላለየ ፖሊቲካዊ ኣተሓሳስባ ዝርከቡ ኤርትራውያን ይሰማምዑ
ኣብ ደንቨር ኮሎራዶ ዝነብር ኢብራሂም እድሪስ፡ ብዛዕባ ናውድ ክዛረብ ኸሎ፡ ካብ 1955 ክሳብ 1958 ካብ ፖርት ሱዳን ናብ ኤርትራ እናተመላለሰ፡ ንሓድነትን ድልየትን ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ምቅላሱ ኣብ 1958 ሓራካ(ማሕበር 7ተ) ከምዝመስረተ ይጠቅስ።
ናውድ ዝመስረቶ ማሕበር `ሓረከት ታሕሪር ኤርትርያ` ማለት ምንቅስቓስ ሓርነት ኤርትራ ዝብል`ምበር ማሕበር 7ተ ዝብል ከምዘይነበረ ዝገልጽ ኣብ ሳክራመንቶ ካሊፎርንያ ዝነብር ሳልሕ ቓዲ ጁሃር ብወገኑ፡ እቲ ማሕበር 7ተ ዝብል ኣጸዋውዓ ክመጽእ ዝጀመረ፡ እታ ማሕበር ካብ ሃድን ሓይልታት ጸጥታ ኢትዮጵያ ንምኽዋል ብቢሾውዓተ ተወዲባ ትንቀሳቐስ ስለዝነበረት ኢዩ ይብል።
ከምዚኦም ዝበሉ ቐዳሞት መራሕቲ በብሓደ ኣብ ዝሓልፍሉ እዋን፡ እዚ ሕጂ ዘሎ ወለዶ ብግቡእ`ዶ ኸምዝፈልጦም ይግበር ኣሎ ንዝብል ሕቶ ክምልሱ ኸለዉ፡ ኣቶ ኢብራሂም እድሪስ፡ ብዛዕባ ናውድ እንተኾይኑ ክሳብ ሎሚ ልዕሊ 14 መጻሕፍቲ ብምጽሓፍ ሃገራዊ ኣበርክቶኡ እናፈጸመ ዝጸንሐን፡ ስነ-ስርዓት ቀብሩ ድማ፡ ብተሳትፎ ፕረዚደንት፡ ሙፍቲ ኤርትራን ህዝቢ ኤርትራን ብልዑል ክብሪ ዝተፋነወን`ዩ ይብል። ኣቶ ሳልሕ ቓዲ ግን በዚ ኣይሰማማዕን። ኣብ ስነ-ስርዓት ቀብሩ ጠጠው ምባል ዘይኮነስ፡ ንዝሓለፈ 20 ዓመታት ኣብ ውሽጢ ኤርትራ እናነበረ ኸሎ፡ ክንደይ ዝኸውን ህዝቢ ኤርትራ ብዛዕብኡ ይፈልጥ ክብል ይሓትት።
ንምሉእ ቃለ-መጠይቕ ኣቶ ኢብራሂምን ኣቶ ሳልሕን ኣብ`ቲ ላዕላዋይ-የማን ዘሎ ምልክት ድምጺ ብምጥዋቕ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሃገረ ስብከት ኤውሮጳ ኣብ መሪሕነት ካብ ዝመጽእ ኣትሒዙ ዝርጋሐ ዘለዎ ሓዋርያዊ ኣገልግሎት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሃገራት ኤውሮጳ ዝርከባ ኣብያተ ክርስቲያንን ማኅበራትን ከም ዝህሉ ንምግባር ኣብዕቱዑ ክሰርሓሉ ካብ ዝጅምር ድሮ ዓሠርተ ወርሒ ኣቑጺሩ ኣሎ።
ዝርጋሐ ኣብያተ ክርስቲያን ኣብ ኤውሮጳ ልዕሊ 60 ኣብያተ ክርስቲያን ልዕሊ 90 ድማ ማኅበራት ዝሓዘ ክኸውን ከሎ ነዚ ሰፊሕ ዝኾነ ዝርጋሐ ሓባራውን ሓድነታውን ዝኾነ ኣካይዳ ከም ዝህልዎ ንምግባር ቅዱስ ሲኖዶስ ብዘውጽኦ መምርሒ ሕጊ ሥርዓተ ምሕደራ መሠረት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሃገራት ዝርከባ ኣብያተ ክርስቲያን ንጉዳይ ጥርናፈአን ዝሕግዝ ንኡስ ሃገረ ስብከት ኣብ ልዕሊ ሸውዓተ ሃገራት ኣቑሙ ይርከብ።
እዘን ንኡስ ሃገረ ስብከት ዝርከበን ሃገራት ኣብ ትሕቲአን ጠርኒፈን ዘመሓድርአን ኣብያተ ክርስቲያን ኣዝየን ብዙኃት እየን። ንኡስ ሃገረ ስብከት ሽወደን ልዕሊ 40 ኣብያተ ክርስቲያንን ማኅበራትን፣ ጀርመን ልዕሊ 20 ኣብያተ ክርስቲያንን ማኅበራትን፣ ኖርወይ ልዕሊ 25 ኣብያተ ክርስቲያንን ማኅበራትን፣ ጥልያን ልዕሊ 5 ኣብያተ ክርስቲያንን ማኅበራትን፣ ኔዘርላንድ ልዕሊ 13 ኣብያተ ክርስቲያንን ማኅበራትን፣ ስዊዘርላንድ ልዕሊ 9 ኣብያተ ክርስቲያንን ማኅበራትን፣ ዓባይ ብርጣንያ ልዕሊ 23 ኣብያተ ክርስቲያንን ማኅበራትን፣ የመሓድራ።
ብተወሳኺውን ሃገረ ስብከት ኤውሮጳ ነተን ካብ ሓደ ክሳዕ ሓሙሽተ ኣብያተ ክርስቲያንን ማኅበራትን፣ ዝርከብአን ሃገራት ከም ኣድላይነቱ ጠርነፍቲ ኣካላት ኣቒሙ ርክባቱ ኣደልዲሉ ኣብ ምኻድ ይርከብ። ነተን ክሳዕ ሕጂ ክበጽሐን ዘይከኣለ ሃገራት ውን ዝርጋሐታቱ ኣብ ምስፋ ጥቡቕ ዝኾነ ርክባትን መጽናዕቲ ኣብ ምክያድን ይርከብ።
ኣብ ኣውስትርያ ሓንቲ ማኅበር፣ ኣብ ማልታ ሓንቲ ማኅበር፣ ኣብ ፈርንሳ ልዕሊ 5 ማኅበራት፣ ኣብ ሉክዘምበርግ ሓንቲ ማኅበር፣ ኣብ ዴንማርክ ሓንቲ ቤተ ክርስቲያንን ኃሙሽተ ማኅበራትን፣ ኣብ ፊንላንድ ሓንቲ ቤተ ክርስቲያን፣ኣብ ስፔን ውን ሓንቲ ማኅበር ከም ዝርከባ ዝፍለጥ ኮይኑ ነዘን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሃገራት ዝርከባ ሃገረ ስብከት ኤውሮጳ ብመገዲ ጠርነፍተን ርክባቱ ኣደልዲሉ ይርከብ።
ነቲ ኣብ ወርሒ ኅዳር ኣብ ሃገረ ጀርመን ተጌሩ ዝነበረ ርክብ ምስ ኣርባዕተ ንኡሳን ሃገረ ስብከታት ጀርመን፣ ጥልያን፣ስዊዘርላን፣ ኦውስትሪያ፣ ብዕዉት ድኅሪ ምዝዛሙ መቐጸልታ ናይዚ ርክባቱ ድማ ኣብ ሃገረ ሽወደን ከተማ ኦፕሳላ ብዕለት 21 ጥሪ ጀምሩ ክሳዕ 22 ጥሪ ኣካይዱ። ኣብዚ ናይ ክልተ መዓልቲ ዘተ ተዓዲመን ዝተሳተፋ ንኡሳን ሃገረ ስብከታት ናይ ትሽዓተ ሃገራት ክኾና ከለዋ ነፍሲ ወከፍ ሃገር ልዕሊ 1 ወከልቲ ብምልኣኸ ኣብቲ ጉባኤ ተሳቲፈን።
ናይቲ ኣኼባ ቀንዲ ዕላማ ጥራናፈ ኣብያተ ክርስቲያን ንምሕያልን ህሉው ኩነታት ንምዝታይ ዝዓለ እዩ ነይሩ። ኣብቲ ኣኼባ ወኪል ቅዱስ ሲኖዶስ ቆሞስ ኣባ ሃብተ ወልድ፣ ኣቦ ወንበር ሃገረ ስብከት ቀሺ ዘርኢ ሠናይ፣ ሓልፊ ትምህርቲ ሰንበት ዲያቆን ኣስመላሽ፣ሕዝባዊ ርክባት ዶክተር ኣማን፣ ክፍሊ ንብረት ኣቶ ኣስመሮም፣ ተረኺቦም።
ነቲ ጉባኤ ቆሞስ ኣባ ሃብተወልድ ብጸሎት ባሪኾም ድሕሪ ምኽፋቶም በቲ መርሐ ግብር መሠረት ናይ ነፍሲ ወከፍ ንኡስ ሃገረ ስብከት ናይ ስራሕ ጸብጻብ ኣቕሪበን። እዚ ነፍሲ ወከፍ ንኡስ ሃገረ ስብከት ናይ ስራሕ ተመኩሮ ንምልውዋጥን ኣብ ንሓድሕደን ክህሉ ዝግባእ ጥቡቕ ዝምድናን ከም መበገሲ ክኸውን ተባሂሉ ዝተገብረ እዩ። ሃገረ ስብከት ኣብ ቀዳማይ መዓልቲ ኣኼብኡ ናይ ሥራሕ ጸብጻብ ድሕሪ ምቕባሉ ሓፈሻዊ ሕቶታትን ርኢቶን ካብ ተጋባእቲ ተቐቢሉ። ንኡሳን ሃገረ ስብከታት ውን ኣብ ሥርሐን ዝበጽሕኦ ዕዉት ናይ ኣገልግሎት ደረጃን ዘጋጠምዕም መሰናኽላትን ከምኡውን ካብ ላዕለዋይ ኣካል ዘለወን ትጽቢት እንታይ ከም ዝኾነ ብሰፊሕ ገሊጸን።
ሰንበት ዕለት 22 ጥሪ 2017 ዓ.ም ከኣ ብወገን ሃገረ ስብከት ብመገዲ ኣቦ ወንበር ሃገረ ስብከት ቀሺ ዘርኢ ሠናይ ሠፊሕ ዝኾነ መግለጺ ተዋሂቡ። እቲ መግለጺ ኣብ መንጎ ሃገረ ስበከትን ንኡሳን ሃገረ ስብከት ክህሉ ዝግባእ ርክባት ከመይ ክኸውን ከም ዝግባእ ምስ ገለጹ ንኡሳን ሃገረ ስብከታት ነቲ ዝተዋህቦም ሓላፍነት ካብ እግዚአብሔር ዝተቀበልዎ ከም ዝኾነ ኣሚኖም ከይተሓለሉ ብንቕሓትን ብትግኃትን ክሰርሑሉ ከም ዝግባእ ገሊጾም።
ብተወሳኺውን ምስ ክልል ስበኻ ኣብያተ ክርስቲያን ክህልዎም ዝግባእ ዝምድና ተሪርን ጽንኩርን ክኸውን ከም ዝግባእ ብምግላጽ ኣብ ጉዳይ ኣሥራርሕኦም ብመምርሒ ቃለ ኣዋዲ መሠረት ክኸውን ከም ዘለዎ ኣብ ምግባር ዓቢ ተበግሶ ከም ዘድሊ ኣተሓሳሲቦም።
ንጉዳይ ኣመራርጻ ክልል ሰባኻ ቤተ ክርስቲያን ዝምልከት ውን መጽናዕቲ ክውሰደሉን መንፈሳውነቶም ዝእመነሎም ናይ ምሕደራ ክእለት ዘለዎም፣ ከም ዝኾኑ ተረጋጊጹ ኣብ መሪሕነት ዝመጽሉ መገዲ ኣብ ምግባር ዓቢ ሓላፍነት ዘለዎ ንኡስ ሃገረ ስብከት ብምዃኑ ነዚ ብዝግባእ ክሰርሓሉ ከም ዘለዎ መግለጺ ኣቕሪቦም። ብተወሳኺውን ንኡስ ሃገረ ስብከት ናይ ሓጺርን ነዊሕን ናይ ስራሕ መደብ ጸብጻባቱ ኣብ ግዚኡ ንዝምልከቶ ኣብ ምቕራብን ጽፉፍ ኣተሓሕዛ ሰነዳትን፣ ምዕቡል ኣሰራርሓን ከተ ኣታቱ ከም ዘለዎ ኣተሓሳሲቦም።
ቀጺሎም ውን ነቲ ካብ ነፍሲ ወከፍ ንኡሳን ሃገረ ስብከታት ዝቐረበ ሕቶታት መሊሶም ሪኢቶውን ተቐቢሎም።
ቀጺሉ ብመገዲ ሓላፊ ትምህርቲ ሰንበት ዲያቆን ኣስመላሽ ንጉዳይ ትምህርቲ ሰንበት ዝምልከት ኣብ ኤውሮጳ ዝርጋሐታቱ ከመይ ከም ዝመስል ካብ መበገሲኡ ክሳዕ ሕጂ ድሕሪ ምግላጽ፣ ትምህርቲ ሰንበት ኣብ ኤውሮጳ ዓቢ ቆላሕታ ተጌሩሉ ይስርሓሉ እኳ እንተሎ ነቲ ክንበጽሖ ዝግባእ ናይ ዓወት መስመር ግና ኣብ ምስጓም እምበር ገና ከም ዘይበጻሕናዮ ምስ ገለጸ፣ ነዚ ኣብ ዓወት ንምብጻሕ ጥርናፈና ኣብርቲዕና ንምስራሕ መደባት ኣብ ምስራዕ ጥርናፈታትና ኣብ ምብርታዕ ከም ዘለና ብምባል ምስ ገለጹ፣ ነቲ ብሕጂ ክስርሓሉ ይግባእ ዝበለዎ ዓበይቲ መደባት ናብ ጉባኤተኛታት ኣቕሪቦም።
ትምህርቲ ሰንበት ኣብ ኤውሮጳ ምስ ሃገርና ክንርእዮ ከለና ብተዓጻጻፊ ኣብ ኤውሮጳ ከም ዝተሰርሓሉ ውን ገሊጾም። ነዚ ክገልጹ ከለዉ ኣብ ሃገርና ዋላ እኳ ዝርጋሐታቱ ሰፊሕ ከም ዝኾነ ዘይከሓድ ሓቂ እንተ ኾነ ገና ካብ ከተማ ናብ ገጠራት ዝርጋሐታቱ ከምቲ ዝድለ ተባጺሑ እዩ ግና ክንብል ኣይንኽእልን ኢና። ናይ ኤውሮጳ ትምህርቲ ሰንበት መሠረቱ ውሽጢ ዓዲ እኳ እንተ ኾነ ትምህርቲ ሰንበት ዘይብላ ቤተ ክርስቲያን ኣላ ምባል ግና ኣይከኣልን እዩ። ብኣንጸሩ ምብዛሕ ኣብያተ ክርስቲያን ኣብ ኤውሮጳ ትምህርቲ ሰንበት ከም ዝኾነ ገሊጾም።
ትምህርቲ ሰንበት ህልውና ናይ ቤተክርስቲያን ብምዃኑ ቀንዲ ዕላማና ተካእቲ ውሉደ ክህነት ቤት ትምህርቲ ሰንበት ክኾኑ እዩ። ብተወሳኺውን ኣብ ፈቐዶ ሃገራት ፋሕ ኢሉ ንዝርከብ መንእሰይ ሓቒፉ ካብ ተስፋ ምቑራጽን ሃይማኖቱ ምኽሓድን ከም ዝድኅን ኣብ ምግባር ብልዑል ተበግሶ ይሰርሓሉ ከም ዘሎ ገሊጾም። ብጉዳይ ኣተዓባብያ ቆልዑት፣ ኣተሓሕዛ መንእሰያት ውን ኣብቲ ዝድለ ንክንበጽሕ ክንሰርሓሉ ተበጊስና ከምዘለና ክብሉ ገሊጾም።
ንጉዳይ ህሉው ኩነታት ዝምልከት ውን ክገልጹ ከለዉ “ምንቕስቓስ ተሓድሶ ንቤተ ክርስቲያን ሓድሽ ስለ ዘይኮነ ከም ቀዳሞት ኣቦታትና ሥርዓታ ዝሓለወት ፍኖተ ኣበው ዘይለቐቐት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ዝቕጽል ወለዶ ኣብ ምስግጋር እቲ ዝዓበየ መደብ ናይ ትምህርቲ ሰንበት ብምኳኑ ነፍሲ ወከፍ ትምህርቲ ሰንበታት ነዚ ክነቕሓሉን ክሰርሓሉን ከም ዝግባእ ኣብ ምግባር ብመደብ ይስርሓሉ እኳ እንተሎ ብጥርኑፍ ኣገባብን ኃያል ውዳበን ንቐጻሊ ከም ዝስርሓሉ ከዘኻኽረኩም ይፈቱ” ብምባል ድኅሪ ምግላጽ ነቶም ወከልቲ ንኡስ ሃገረ ስብከታት ውን ኣብዚ ዓቢ ቆላሕታ ብምግባር ክሰርሕሉ ከም ዝግባእ ኣተሓሳሲቦም።
ኣብ መወዳእታ ውን ኣብ ጉዳይ ትምህርቲ ሰንበት ንዝተላዕሉ ሕቶታት መሊሶም ርኢቶታትውን ተቐቢሎም።
ቀጺሉ ዶክተር ኣማን ንጉዳይ ርክባት ዝምልከት ሃገረ ስብከት በጺሕዎ ዘሎ ዓወታት፣ ንቐጻሊውን ከም መደብ ሒዝዎም ዘሎ መግለጺ ኣቕሪቡ።
ኣብ መወዳእታ ቆሞስ ኣባ ሃብተወልድ ንጉዳይ ቅዱስ ሲኖዶስ ዝምልከት ሓፈሻዊ መግለጺ ድሕሪ ምሃብ ብጸሎት መዛዘሚ ተጌሩሉ።


text:
ኣብ ሃገራዊ ማሕበር ተመሃሮን መንእሰያትን ኤርትራ ክብ ናይ 2016 ባጀቱን ኣታዊታቱን ኣዚዩ ብርክት ዝበለ ገንዘብ ከምዝተጠፋፈአ ተሓቢሩ። እቲ ካብ ታሕሳስ 20 ክሳብ 15 ጥሪ 2017 ኣብ ማእከላይ ቤትጽሕፈት ህግደፍ ዝተገበረ ናይ ኦዲት ጸብጻብ ከምዝሕብሮ፤ ብሕልፊ ኣብ ፌስቲቫላት ሳዋን መሸጣታት ራይሞክን ንስልጠናን ጎስጓስን ተባሂሉ ዝወጸ ገንዘብ ብዙሕ ክፋሉ ብዘይ ሰነዳትን መረጋገጺታትን ከምዝተፈጸመ ተሓቢሩ።
ማእከላይ ቤትጽሕፈት ህግደፍ ብዛዕባ እዚ ተደጋጊሙ ዝለዓል ዘሎ ዝተጠፋፈአ ገንዘብ ምጽራይ ክግበር ብዕለት 19 ካብ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍ ብዝለኣኾ መምርሒ ከምዝኣዘዘ ዝገለጹ ምንጭታት መድረኽ፤ ብፍላይ እቲ ካብ ወጻኢ ዝመጹ ጉጅለታትን ኣጋይሽ ዲያስፖራን ንምድሳት ተባሂሉ ዝግበር ዝነበረ ፈንጣስያታት ዝበዝሐ ጠንቂ ናይቲ ምጥፍፋእ ምንባሩ ተሐቢሩ።እዚ ኣብ እዋን መበል 25 ዓመት በዓል ናጽነት ዝተጠፋፍአ ገንዘብ ማዕሪኡ ብኮሚሽን ባህልን ስፖርትን ብርክት ዝበለ ገንዘብ ተጠፋፊኡ ምህላዉ እቶም ምንጭታት ሓቢሮም።
ብዘይካ እዚ ካብ ወጻኢ ፕሮጀክትታ ሓገዝ ተባሂሎም ዝመጹ ዝነበሩ ኮምፕዩተራትን ኣይፓዳትን ዳርጋ 30 ሚእታዊት ከምዝተጠፋፍኡ እቲ ሓበሬታ ገሊጹ።
ሃማመተአ ንነዊሕ እዋን ብምጥፍፋእ ኪኽሰስ ዝጸንሐ መጋበርያ ህግደፍ ኮይኑ፤ በዓል ሱልጣን ስዒድ ኣቐድም ኣቢሎም ድማ በዓል ዓሊ ዓብዱ ኣብ ዝነበሩሉ እዋን ተመሳሳሊ ምጥፍፋእ ይፍጸም ምንባሩ እቶም ምንጭታት ሓቢሮም።


text:
ጸባ ጡብ ኣደ ኣብ ፈለማ 6 ኣዋርሕ: ንኹሉ ጠለባት ህጻን እናማልአ ኣካላውን ስነ-ኣእምሮኣውን ዕብየት ኣብ ምርግጋጽ ዛጊት መተካእታ ዘይተረኽ ቦመግቢ ህጻናት’ዩ። ድሕሪ ሽድሽተ ወርሒ ዕድመ ግና ህጻናት ነቲ ልዑል ናህሪዘለዎ ኣካላዊ ጠለባት ዕብየቶም ጸባ ጡብ ኣደ ከማልኦ ኣይክእልን’ዩ። ጠለብ ህጻን ንምምላእ ድማ ተወሳኺ መግቢ ምጅማር ኣድላዪ’ዩ። ኣደታት ዋላ እተን ብተደጋጋሚ ዝወለዳ: ህጻናት ደቀን ካብ ጸባ ጡብ ናብ ስሩዕ መኣዲ ዝሰጋገሩሉ ኣገባብ ስለ ዘይፈልጣ ብሰንኪ ዘይቅኑዕ ኣመጋግባ ህጻናት ደቀን ኣደዳ ዝተፈላለዩ ሕማማት ክኾኑ ይኽእሉ። ብተወሳኺ እዚ መሰጋገሪ ወቕቲ ንህጻናት ፈታኒ’ዩ። እቶም ህጻናት ንዝተፈላለዩ ሕማማት ክቃልዑ ልዑል ተኽእሎ ኣሎዎም። ነዚ ዝኽሰት ሃጓፍ ንምምላእን ንዘጓንፍ ጥዕናዊ ጸገም ንምክልኻልን ነቲ ህጻን ዝወሃቦ ዓይነት መግቢ ብመንጽር ዝህቦ ጥቕሚ ክረአ ኣለዎ።
ንህጻናት ዘድልዮም መግቢ ብትሕዝቶ’ኳ ተመሳሳልነት እንተለዎ ብዓይነት ግና ከከም ኩነታቱካብ ቦታ ናብ ቦታ ክፈላለ ይኽእል’ዩ። እቲ ፍልልይ በዞም ዝስዕቡ ነጥብታት ክፈላለ ይኽእል።
ሀ. ልሙድ ዓይነት መግቢ:- ሰባት ዝምገብዎ መግቢ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ይፈላለ’ዩ።
ንኣብነት ኣብ ከበሳ ስገምን ስርናይን ብቐዳምነት ዝስራዕ እኽሊ ክኸውን ከሎ ኣብ መታሕት ድማ መሸላ ዝምረጽ ዓይነት እኽሊ’ዩ። ኣብ ከበሳ ካብ ስገም ጥሕኒ ብምድላዉ መግቢ ህጻናት ክሰናድኡ እንከለዉ ኣብ መታሕት ድማ ካብ መሸላ ገዓት ይሰናዶ።
ለ. ዋጋ ናይ’ቲ እኽሊ:- ዋጋ ናይ’ቲ ኣብ’ቲ ከባቢ ዝፈሪ ኮነ ብኻልእ ዝኣቱ ፍርያትነቲ ንህጻንዘድልዮ መግቢ ዓቢጽልዋ ኣለዎ። ስለዝኾነምኡዝ ትሕዝቶዘለዎ ዋጋኡ ርትዓዊ ዝኾነ መግቢ ክምረጽ ይግበኦ።
ሐ. ኣገባብ ኣሰናድኣ መግቢ:- ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ተመሳሳሊ ዓይነት ዘራእቲ ይብቆል ደኣምበር ብናይባህሊ ፍልልይ እቲ ዝዋደድዓይነት መግቢ ክፈላለይኽእልዉ’ዩ። ከበሳ ካብ መሸላ እንጌራክዋደድ ከሎ ኣብመታሕትድማ ዝበዝሐእዋን ካብ ተመሳሳሊ እኽሊ ገዓት ይዳሎ።
ህጻን ካብ ጸባ ጡብ ናብ ተወሳኺ መግቢ ኣብ ዝሰጋገረሉ እዋን እቲ መግቢ ኩሉ ጠለባቱ ዘማልእን ብተዛማዲዋጋኡሕሱርንብቐሊሉ ኣብ ዕዳጋ ክርከብ ዝኽእልን ክኸውን ኣለዎ። እቲ ዝዳሎ ዓይነት መግቢ ብያታውንልምዳዉንኣገባብዝዳሎን ንምድላው ብዙሕ ግዜ ዘይወስድን ክኸውን’ዉን ይግባእ።መግቢ ምስ ተሰናድአ: መቐረቱከመይከም ዝኾነ ኣደ ጥዒማ ክትፈልጦ ይግባእ። እቶም ህጻናትነቲ መግቢ ከምዝፈትውዎ’ውን ምፍላጥ ኣገዳሲ’ዩ።ንኣብነት ኣባጽሕ: ኣብ መግቢ ዘለዎም ምርጫ ካብ ሕሉፍ ተሞክሮኦም ተበጊሶም ኣብ ህላወ: ትሕዝቶ: መቐረትንዋጋን ይምርኮስ። ህጻናት ግና ዝበልዕዎመግቢ ከም ኣባጽሕብምኽንያት ዘይኮነ ብሃውሪ’ዩ። ስለዝኾነህጻናትተወሳኺመግቢ ኣብ ዝጅምሩሉ እዋን ዝወስድዎመግቢ ምስኦምከይሳነ ይኽእል’ዩ። ነዚ ጸገም ንምፍታሕ ዝተፈላለየዓይነት መግቢ ብምቕራብእቲ ህጻን ዝያዳ ዝግደሰሉምልላይ ይከኣል’ዩ። ህጻን ዝያዳ ዝመርጾ ዓይነት መግቢንክልተወይ ሰለስተመዓልታት ኣከታቲልካ ብምሃብ: እቲ ህጻን ነቲ መግቢ ዝያዳ ከም ዘስተማቕሮምግባር: ምስዝደጋግሞድማ ምስ’ቲ ድሮ ተላልዩዎ ዘሎ መግቢ ካልእ ተወሳኺ መግቢ እናሓወስካምስ ዝተፈላለየዓይነትመግብታት ምልላይይከኣል’ዩ።
ኣደ: ቃሕታ ውላዳ ምስ ኣለለየት ሰዓታት ኣመጋግባኡ ስርዑነት ክሳብ ዝህልዎ ከይሰልከየት ዋላ እንተኣበያ’ዉንክትምግቦ ኣለዋ። መዛሕትኡ ኣብ መንጎ ውሉድንወላድና ዘሰሓሕብጉዳይ:ኣደ ተመኒያ ዘሰናድኣቶመግቢ ውላዳክሕሰማ እንከሎ’ዩ። እዚ እንተጋጢምዋ ንህጻና ኣብ ናታ ናይ ግዜ ሰሌዳ ክትቅይዶ የብላን። ንዕኡ ቃሕ ኣብ ዝበሎእዋን ክትምግቦ ኣለዋ።
ሓድሽ መግቢ ኣብ ቀልቀል ዘምጽኦ ለውጢ ምስትውዓል ዘድልዮ ጉዳይ’ዩ። ኣብ መፈለምታ ዝዳሎ መግቢ ካብእኽሊ (ኣዝርእቲ) ክኸውን ኣለዎ። ብተወሳኺብሓደ ዓይነትመግብን ብውሑድ ዓቐን ምጅማርን ኣድላዪ’ዩ።ምኽንያቱ ከስዐ ህጻን ክጾሮ ዝኽእልመጠን መግቢ ውሑድ’ዩ። ንህጻን ዝወሃቦ ዓቐን መግቢ በብቑሩብ ክውስኽክኽእልኣለዎ። ክምገቦ ዝጀመሮዓይነት መግቢ ኣብ’ቲ ከባቢ ብዘይጸገም ዝርከብን ከም ዋና ምንጪ ጸዓት ዘገልግልክኸውን ይግበኦ።ህጻን:መግቢ ምስ ተቐባበሎድሕሪ ሓደ ወይ ክልተ ሰሙን ካልእ ዓይነት መግቢምትእትታውኣድላዩ’ዩ። እንተኾነክብልዓሉ እናበልካ ኣብ መግቡ ካብ ንቡር ንላዕሊ ሽኮር ክዉሰኾየብሉን። ህጻናትመግቢ ኣብ ዝጅምሩሉ እዋን ካብ’ዞም ኣብ ታሕቲ ዝጥቀሱ እንተኾነ ይምረጽ። ዝወሃብ መግቢ ምስ ጸባጡብ ተወሃሂዱክወሃብ ኣለዎ። ኣብ ኣቀራርባኡ ሉምሉም ወይ ሓፊስ ንገዓት ዝመሳሰልክኸውን ኣለዎ።
ስሩዕ ስድራቤታዊ መግቢ
ሃናጺ መግቢ ፕሮቲን: ጥረምረ: ጸባ: ስጋ: እንቋቚሖ (ዉጽኢት እንስሳእንተተረኺቡ ተመራጺ’ዩ:)
ቫይታሚናት:ኣሕምልትን ፍረታትን
ምንጪ ጸዓት: ቅብኢ: ስብሒ: ዘይቲንጠስሚን
ህጻን: መዓልታዊኣብ ነብስ- ወከፍ መኣዲ ንኹሎምእዞም ተገሊጾምዘለዉ ክረኽቦም ኣለዎ ማለት ግናኣይኮነን።ዉጽኢት እንስሳምስ ዘይርከብ ጥረምረ ምስ ስሩዕ ስድራ-ቤታዊ መግቢ ሓዊስካ ምሃብ ይከኣል’ዩ። ኣብቲከባቢ ዝርከብኣሕምልቲ ምስ መግቢ ሓዊስካምሃብ ኣድላዪ’ዩ። ወቕቲ ተሞርኩስካ ኣብ ከባቢኻ ብብዝሒንብተዛማዲ ርትዓዊ ዝዋጋኡ መግቢ ምልላይኣገዳሲ’ዩ።
ኣቐድምኣቢሉ ከም ዝተገልጸ: ህጻናት ድሕሪ 6 ወርሒ ተወሳኺ መግቢ ክጅምሩኣለዎም። ኣብ’ዚ ክሊ ዕድመቅልጣፈ ኣካላዊ ዕብየቶምብመንጽር ክብደትሰብነቶም ልዑል’ዩ። እዚ ማለት ሓደ ህጻን ክውለድ እንከሎሰለስተኪ.ግ. እንተነይሩ ኣብ መንፈቑሽድሽተ ኪሎ ክኸውንኣለዎ። ኣብ ዓመቱ ድማ ትሽዓተ ኪ.ግ. ክኸዉን እቲቅቡል ክብደትሰብነት’ዩ። እዚ ወሰኽ ክብደትሰብነት ካብቲ መበገሲክብደት:ኣብ መንፈቕ 100% ኣብ ዓመት ድማ200% ወሲኹ ኣሎ። ስለዝኾነጠለብ ጸዓትንምህናጽ ኣካላትን ጽቡቕ ኣሎ ማለት’ዩ።
ድሕሪ ሽዱሽተወርሒ ግርጻን’ቲ ህጻን ስለ ዝተርር ዝረኸቦ ናብ ኣፉ ክዉትፍ ባህሪያዊ ተርእዮ’ዩ። ብዘይካ መኣዛዊተወሳኺትርር ዝበለ መግቢ የሐጉሶ’ዩ። ኣብ መፈለምታ ልምልም ዝበለ ገዓት እንተተኻኢሉ ብጸባ ዝተሰናድአእንተዘይኮይኑ ድማ ብማይ ብምግዓት ብዘይቲወይ ብጠስሚኣሃብቲምካ ምሃብ ኣድላዪ’ዩ። ትርር ዝበለ መግቢክተኣታቶ እንከሎ መጠኑ ብርኩት ክኸውን የብሉን። ህጻን: ስኒ የብሉንኢልካ ኣዝዩ ቀጢን ዝኾነ መግቢ ክወሃቦኣይግባእን። ምኽንያቱማያዊ ዝትሕዝቶኡመግቢ (ዝቐጠነ)
ንጠለባት’ቲ ህጻን ከማልእ ኣይክእልን’ዩ።
ህጻን ኣብ መግቢ እምነት እንተኣሕዲሩ ዝሃብካዮካብ ምቕባልድሕር ኣይብልን’ዩ። እንተ ነጺግዎ ግና ከየገደድካዝኣክል ግዜ ተጸቢኻከም ዝቕበሎንምግባር ክፍተን ኣለዎ።ኣብ እዋን ምትእትታው ሓድሽ መግቢ: ኣብ ዓይነትንትሕዝቶን ጥራይ ዘይኮነእንተላይ ኣብ ጽሬት ምድሃብኣገዳሲ’ዩ። ዝወሃቦመግቢ ጽሬቱ ብግቡእ ዘይተሓለወእንተኾይኑኣብ ክንዲ ሰብነቱዝሃንጽ ጠንቂ ሕማም ኮይኑ ዘፍርስክኸውን ልዑል ተኽእሎኣሎ።
መግቢ ህጻን ንሓደጋ ብከላ ዝቃልዓሉ ኣጋጣሚታት፦
ካብ ዕዳጋ ክመጽእእንከሎ
ኣብ ቤት ክዕቀብእንከሎ
ኣብ ግዜ ምስንዳእ
ምስ ተሰናድአ
መግቢ ንህጻንቅድሚ ምቕራቡእዘን ዝስዕባ ናይ ጥንቃቐ ስጉምቲ ዝተሰናድአ መግቢ ከይበላሾሓገዝቲ’የን።
ውልቃዊ ጽርየት፦
ኣደ መግቢ ቅድሚ ምቕራባ: መቐረቢ መግቢንኣእዳዋን ከተጽሪ: ዓይነ ምድሪ በጺሓ ድሕሪ ምምላሳ ኣእዳዋብሳምናክትሕጸብኣለዋ። ጽርየትመግቢ:- ቅድሚን ድሕሪንመግቢ ምስንዳኡ ኩሉ ናውቲ መግቢ ክሕጸብ ይግበኣ።
ኣተዓቓቕባመግቢ፦
ዝተሰናድአ መግቢ
ክሳብ ዝቕረብኣብ ንጹህ መኽደኒዘለዎ መትሓዚ: ባልዕንሓሸራን ክኣትውዎ ከም ዘይክእሉኮይኑ ክዕቀብኣለዎ።ዝተሰናድአ መግቢ ኣብ ዘይተዓብዓበን ብተዛማዲ ኣብ ዝሑል ቦታ ክዕቀብኣለዎ።
ጸረ ባልዕ ወይ ቀመማት ንጽህና ካብ ዝሰናዳእመግቢ ርሒቑ ክቕመጥኣለዎ።
ተወሳኺሓበሬታ
ዝተሰናድአ መግቢ ብቕልጡፍ ክቕረብ ክክእል ኣለዎ። ምኽንያቱንንውሕ ዝበለ እዋን ምስ ዝጸንሕንብከላንምምራዝንይቃላዕ’ዩ።
ዝወሃብ መግቢ ስብቆ እንተኾይኑ ንንውሕ ዝበለ ግዜ ክበስል ይግባእ።
ዝሰናዳእ መግቢ ልዑል ሙቐት ኣብ ዘለዎ ቦታ ካብ ክልተ ሰዓታት ንላዕሊክጸንሕ የብሉን።
ጽቡቅ ስምዒታዊ ጥዕና መሰረት ዓወት ኣብ ትምህርትን፡ ስራሕን ከምኡ‘ውን ኣብ ሂወትን ኢዩ። ጽቡቅ ጥዕና እንተተሰሚዑዎም ህጽናት ካብ ባህርያዊ ጥዕና ዘይንእስ ኣገዳስነት ኣለዎ። ምምላእ ናይ ህጻናት ሓሙሽተ ኣስጋእቲን ቅልውላውን ስምዕታት ከኣ ናይ ስድራ-ቤት ክብሪ ይኾና።
1. ሰብ ከምዘኽብረካን ተሰማዕነት ከምዘላካን ምፍላጥ፡
ህጻናት ከምነኽብሮም ክፈልጡ ይግባእ፡ ከምነኽብሮም ንክፈልጡ ከኣ ብትሕትናን፡ ብምስትውዓልን፡ ብጥንቃቐን፡ በጋባብን ከነዛራርቦም ይግባእ። ሓደ ካብቲ ዝበለጸ መንገድታት ንህጻናት ከምነኽብሮም ንክፈልጡ ዘኽእሎም ስድራ-ቤቶም ነንሓድሕዶም ከመይ ከምዝከባበሩ ብተመሳሳሊ መንገዲ ምስ ዝፈልጡ አዩ።
ህጻናት ክዓብዩ ከለዉ ብኽብረት ይዓብዩ ከምዘለዉ ንኽፈልጡ ስድራ-ቤታት ከወግድኦ ዘለወን ነገራት ከም ዓውዓው እንዳበልካ ምዝራብ፡ ምንእኣስ፡ ምጽራፍ ከነወግዶ ይግባእ። ትእዛዝ ምውሓድ፡ ብብዝሒ ሓበሬታ ምሃብ፡ ሕቶታት ምብዛሕ። ብኣኽብሮት ክንዛረብን ከነመስግኖምን ይግባእ ዋላ ቆሉዑት አንተኾኑ።
2. ዓቢን ክቡርን ሰብ ከምዝኾንካ ምፍላጥ፡
ህጻናት ኣገደሰቲን ክብሪ ከምዘለዎምን ክፈልጡ ይግባእ። ኣብ ሰዊት ዕድሚኦም ኣነ ኣገዳስነት ኣለኒ፡ ሓይሊ ኣለኒ፡ ክብረት ኣለኒ ዝብሉ ኣኽብሮታት ኣገደስት እዮም። ህጻናት ባዕላቶም ተበጊሶም ኣነ ክሰርሖ ኢሎም ክቀዳደሙ ከለዉ ከነታባብዖም ይግባእ፡ ግደፍ አናበልና ኣይንድሃሎም። ወለዲ ኩሉ ግዜ ሓይሎም ክጥቀሙ የብሎምን ንኣፈታትሓ ግርጭትን ጸገማትን ክጽዕሩ ይግባእ። ንቖልዑ ‘ውን ኣብ ዝግበር ውሳኔታት ምሕዋሶም የድሊ። ሓሳባቶም ከምዝገልጹ፡ ርእይቶም ከምዘቕርቡ ምግባር። ብዘቕረብዎ ርእይቶታት ምምስጋኖምን ምትብዖምን የድሊ። ህጻናት (ቆልዑ) እንተሰይተኸቢሮምን፡ ዘይተሓብሒቦምን ብኣሉታዊ መንገዲ እዮም መሰሎም ክትግብርዎ ዝጽዕሩ፡ ስለዚ ክንጥንቀቕ ይግባእ።
3. ተቐባልነት ከምዘለካ ምፍላጥ፡
ህጻናት ተቐባልነት ከምዘለዎም ክፈልጡ ይግባእ፡ ብወለዶም ኣነባብራን፡ ኣተሓሳስባን፡ ኣረኣእያን፡ ክግመቱ ኣይግባእን።
ወለዲ ዕንቅፋት ክንኮኖም ኣይግባእን። ተስፋ ዘቑርጽ ዘረባታት፡ ጸርፍታት ንቆልዑ ብጣዕሚ ሃሰይቲ እዮም። ምክታዕን ቆላሕታ ምሃብን ብጣዕሚ ሓገዝቲ እዮም ንህጻናት።
4. ጽንቡርን ተዋሳኢን ከምዝኾንካ ምፍላጥ፡
ህጻናት ከምዝኾኑ ምፍላጥ። መጺኦም ክሳተፉ ኣለዎም። ገበርቲ ሓደግቲ ምኻኖም ክፍለጦምን ክስምዖምን ይግባእ። ኣብ ማህበረኮም ተጸዋዕቲ ምኻኖም ምርግጋጽ። ኣብ ስራሕ ምስዝሳተፉን፡ ኣብ ፕሮጀክትታት ምስዝካፈሉን፡ ኣብ ዝተፈላለየ ንጥፈታት ብሓባር ምስዝሰርሑን ሓደ ዓቢ ትርጉም ዘለዎ መኣዝን ይሕዙ። ወለዲ ነዚ ዕድላት እዚ ኣብ ግብሪ ምስዘውዕላ ዓቢ ጠቅሚን መኽሰብን ኣለዎ። ሰባት ብሓባር ምስዝሰርሑን ዝቀራረቡን ዝበለጸ ፍቅርን ምትእምማንን ይፈጥሩ። ናይ ስድራ-ቤት ብሓባር ምስራሕን ምቅርራብን ዓቢ ኣስተዋጽኦ ኣለዎ ኣብ ትምህርትን፡ ኣብ ንካልኦት ዝግበር ምዕዶታትን ሓገዛትን።
5. ውሕስነትን ተሪር እምነትን ከምዘለካ ምፍላጥ፡
ህጻናት ተሪር እምነት ከሕድሩ ይግባእ። ምትእምማን ማለት ጽቡቕ ሃዋሁ ምፍጣር ኣብ ከባቢኻን፡ ኣብ ሰባት ነንሓድሕዶም ኣብ ዝዳጋገፍሉ ቦታን። ሰባት ሓሳባቶም ዝገልጽሉ ነንሕድሕዶም ነጻ ክትዕ ዘካይድሉን ጽን ብምባል ዝሰማምዕሉን፡ ፍልልያቶም ዝቕበሉሉን ዝፈላልዮም ነገራት ከኣ ብዘተ ዝፈትሕሉ ቦታ ንህጻናት’ውን እኹል ዳግመ ህንጻን ዝዕቖብሉ ዕድላትን፡ ክሳተፍሉ ዝኽእሉ ብገዛእ ርእሶም ምዕባለ ዘምጽእሉ ባይታ ምፍጣር የድሊ። ከምኡ’ውን ናይ ወለዲ ንኣብነት ንምጥቓስ ንድስፕሊን ዝምልከት ሕግታት ንምቅራብ እቲ ሳዕቤኑ ከኣ ናይ ስድራ-ቤት ስራሕን ሓላፍነትን ይኸውን።


text:
Menu
ዘኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ መድሃኔ ኣለም ቤ/ክ ማኀበረ ማርያም እስራኤል
ነገረ ማርያም
ነገረ ማርያም.
ድንግል ማርያም ብምስላ
ካብ ዝሓለፈ ዝቐጸለ,,,,,,
፫)መርከብ ኖኅ
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላኽ ኣሜን።
ኖኅ ብትእዛዝ እግዚኣብሔር ክመጽእ ካብ ዘለዎ ጥፍኣት ንምድሓን መርከብ ኣዳለወ።ንሱ፡ሰበይቱ ፡ሴም፡ካም፡ያፌት ዝተባህሉ ደቁን ኣንስቶምን ካብ ኩሉ ዝተመርጹ እንስሳታት ናብ መርከብ ኣተዉ ።በዚ ካኣ ካብ ማይ ኣይሂ ደሓኑ።(ዘፍ7፡2-23/፯፡፪-፳፫) ።ናኅ ብዛዕባ እቲ ዘይርኤ ተረዲኡ ንእግዚኣብሔር እና ፈርሐ ንስድርኡ ንምድሓን መርከብ ብእምነት ኣዳለወ ።በዚ ካኣ ንዓለም ኮኒኑ ብእምነት ካኣ ናይ ዝርከብ ጽድቂ ወራሲ ኮነ(እብ11፡7/፲፩፡፯)።
በቲ ዘመን እቲ እግዚኣብሔር ሰብ ብምፍጣሩ ተጣዕሰ።ወዲ ሰብ እውን ንፍቓድ እግዚኣብሔር ዘይኮነ ንፍቓድ ስጋ ንምፍጻም ክጎዩ ተረኽበ።እዚ ጉያ እዚ ብመቕዘፍቲ ተዛዘመ።በቲ ግዜ እቲ ዝነበረ ትውልዲ ብማይ ኣይሂ ተቐጽዔ።ኖኅ ግና ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ሞጎስ ዝረኸበ ብትውልዱ ጻድቕ ፍጹም ሰብ ነበረ።፡መገዱ ድማ እግዚኣብሔር ብምግባሩ ፈጣሪኡ ዝድሕነሉ መንገዲ ኣርኣዮ።ብእኡ ተጠቒሙ ብዝሰርሖ መርከብ ካኣ ክድሕን በቕዔ።ብኖህ ዘላገጹን በታ ዝተዳለወት መርከብ ክንድሕን ኢና ኢሎም ዘይኣመኑን ካኣ ጠፍኡ።
እታ ኖኅ ዝሰርሓ መርከብ ሰለስተ ክፍሊ ነይርዋ።መርከብ ናይ ድንግል ማርያም፡ኖኅ ናይ ጎይታ ፡እታ መርከብ ሰለስተ ክፍሊ ዘለዋ ምዃና ድንግል ማርያም ናይ ሥላሴ መሕደሪ ናይ ምዃና ምሳሌ ኢዩ።ናይ ኣብ መርዓቱ፡ናይ ወልድ ወላዲቱ ፡ናይ መንፈስ ቅዱስ ኣዳራሹ ኢያ እሞ ብሓደ ወገን ንጽሓ ሥጋ ፡ንጽሓ ነፍስ፡ ንጽሓ ልቦና ኣለዋ እሞ ናቱ ምሳሌ ኢያ።እቲ ማይ ኣይሂ ናይ ምልኣተ ሓጢኣት ምሳሌ ኢዩ። ካብታ መርከብ ወጻኢ ዝተረፉን ዝጠፍኡን ብናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ቃል ኪዳንን ኣማላድነትን ከይኣመኑ ብሓያት ኣብ ዝሓለፈ ዝጠፍኡን በቲ ዳሕራይ ዘመን እውን ናይ ዝጠፍኡ ነፍሳት ምሳሌታት እዮም።ናብታ መርከብ ኣትዮም ዝደሓኑ ብቓል ኪዳና ዝኣመኑን ንኣማላድነታ ጽላል ዝገበሩን ብናታ ኣማላድነት ካኣ ዝደሓኑን ነፍሳት ምሳሌታት ኢዮም።
እምበኣር መከራ ኣብ ዝበዝሓሉ ፡ደቂ ሰባት ብናይ ፍትወት ሥጋ ኣብ ዝተቓጸልሉ ፡ሰብ ካብ እግዚኣብሔር ኣብ ዝተፈላለየሉን ኣምልኮተ እግዚኣብሔር ኣብ ዝጎደለሉን ዘመን ንኖኅ መሲልናን ኬናን ክንርከብ ኣሎና።ምክንያተ ድኂን መርከብ ተድልየና ኢያ።ሎሚ ህዝቢ ዓለም ንኣማላድነታ ብምንዓቑን ብናቱ ጥበብ ብምክሑን ብማይ ኣይሂ ብዝምሰል ሓጢኣት ይሳቐ ኣሎ።ኖኅ ንምድሓን መርከብ የድልየካ ኢዩ ኣብ ዝተባህሎ እዋን ብጽድቁን ፍጹምነቱን ብዝተዋህቦ ሞጎስን ኣይተመከሐን።
ንሕና እውን ካብ ኖኅ ብምምሃር ቅድስና ብዘይብሉ ምምካሕ ገዲፍና ናብታ መርከብ ንምጻእ።ናብ ድንግል ማርያም ንገሥግሥ።ናይቲ ዘመን ሰባት ብመርከብ ናይ ኖኅ ነገር ካብ ምጥርጣር ሓሊፎም ከም ዋዛ ከም ዝረኣይዎን ኣብ ልዕሊኖኅ እውን ከም ዘላገጽሉን ሎሚ እውን ዘይተረድኦም ሰባት ንናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ይጠራጠር።ስለዚ ንሳቶም ከም ዝተጎድኡ ንሕና እውን ከይንጉዳእ እቲ ግዜ ከይሓለፈ ናብ’ታ መርከብ ክንኣቱ የድሊ።
ወስብሃት ለእግዚኣብሔር!!!
ይቕጽል,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
Share this:
TwitterFacebook24
Related
ነገረ ማርያም
ነገረ ማርያም
With 1 comment
ነገረ ማርያም
July 15, 2013Leave a reply
« Previous
Next »
Leave a Reply
Your email address will not be published. Required fields are marked *
Name *
Email *
Website
Comment
Notify me of new comments via email.
Recent Posts
፳፮/26 ሓምለ ዕረፍቱ ለኣቡነ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን/26th july the death of st.Aba Selama Kesatiebrhan August 2, 2014
፳፭/25 ዕረፍቱ ለሓዋርያ ይሁዳ July 2, 2014
፲፯/17 ዕለተ ዝክሩ ለኣባገሪማ/ 17th June The Commemoration Day of Aba Gerima June 24, 2014
፳፭/25 ግንቦት ዕረፍታ ለቅድስት ሰሎሜ June 2, 2014
ዕርገት እግዚእነ ወመድኃኒነ ኢየሱስ ክርስቶ (ቀዳማይ ክፋል) May 28, 2014
ዓውደ ኣዋርኅ
JULY 2013
M T W T F S S
« Jun Aug »
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
Archives
August 2014
July 2014
June 2014
May 2014
April 2014
March 2014
February 2014
January 2014
December 2013
November 2013
October 2013
September 2013
August 2013
July 2013
June 2013
May 2013
April 2013
March 2013
February 2013
January 2013
Categories
ስብከት
ትምህርቲ ሃይማኖት
ነገረ ማርያም
ነገረ ቅዱሳን
ነገረ ክርስቶስ
ኪነ-ጥበብ
Uncategorized
View Full Site
Blog at WordPress.com.
Now Available! Download WordPress for Android


text:
ኣባላት ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ደቂ ኣንስትዮ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ኣመሪካ፡ ካናዳ፡ ኣውስትራልያን ኤውሮጳን ዝተሳተፈኦ ኣኼባ ብ4 ሕዳር 2017 ኣካይደን። ኣብዚ ኣኼባአን ህልዊ ኩነታት ኤርትራ ዳህሲሰን ብፍላይ ከኣ፡ ነቲ ኣብ ኣስመራ ብምኽንያት እቲ ኣብ ቤት ትምህርቲ ኣልእስላምያ ብህግደፍ ዝተፈጸመ ግህሰት ሰብኣዊ መሰል ዝተላዕለ ነቲ ተግባር ዝኹንን ሰላማዊ ሰልፊ ብዝምልከት ኣብ ጐድኒ እቶም ግዳያት ደው ከም ዝብላ ኣረጋጊጸን። ከምኡ እውን ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ ኣብዚ ዝካየድ ዘሎ ሓርነታዊ ቃልሲ ብዘይ ኣፈላላይ ብሓባር ክለዓልን ንሃገራዊ ረብሓ ልዕሊ ኩሉ ክሰርዕን ኣዘኻኺረን፡ ካብኣተን ዝድለ ኩሉ ከበርክታ ድልዋት ምህላወን እውን ኣረጋጊጸን።
ምስዚ ብምትሕሓዝ ዓመታዊ መደብ ዕዮ ናይቲ ቤት ጽሕፈትን ምምሕያሽ ምምሕዳሩን ኣብ ዝምልከቱ ዛዕባታት ተመያይጠን። ነቲ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ክስራሕ ዝግበኦ መደብ ዕዮን ኣተገባብራኡን ብዝምልከት ተመያይጠን መደባት ሰሪዐን። ኣብ ምክፍፋል መደብ ስራሕ ከኣ ወ/ሮ ኣስገደት ምሕረትኣብ፡ ወ/ሮ ኣልጋነሽ ያቆብን ወ/ሮ ኣልጋነሽ ይስሃቅን ኣባላት ምምሕዳር ቤት ጽሕፈት ደቂ ኣንስትዮ ኮይነን። ኣብዚ ኣኼባ ንምትእስሳር ደቂ ኣንስትዮ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ብዝምልከት ብኣደ ወንበር ናይቲ ምትእስሳር ወ/ሮ ገርግሽ ነጋሽን ምክትላ ወ/ሮ ገነት ሃብተገርግስን ናይ ዝሓለፈ ስረሓት ገምጋም ቀሪቡ።
ኣብዚ ኣኼባ ንተመሃሮ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ሱዳን እትርከብ ቤት ትምህርቲ ወድ-ሸሪፈይ ዝምልከት ፕሮጀክት ኣውጺአን ብዝቐልጠፈ ግዜ ኣብ ግብሪ ዝውዕለሉ መጽናዕቲ ከካይዳ ተሰማሚዐን። ኣብ ርእሲ እዚ ቤት ጽሕፈት ደቂ ኣንስትዮ ሰዲህኤ ምስ ኩለን ኣብ ውድባትን ማሕበራትን ዘለዋን ብውልቀን ዝንቀሳቐሳን ደቂ ኣንስትዮን ሓቢርካ ንምስራሕን ቤት ጽሕፈት ደቂ ኣንስትዮ ሰዲህኤ ንክሕይልን ብዙሓት ከም ዝሳተፈኦ ንምኽኣልን ጻዕረን ከም ዘሐይላ ተሳተፍቲ ኣኼባ ኣረጋጊጸን።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ሆሣዕና በአርያም፡ ሆሣዕና ለወልደ ዳዊት ቡሩክ ዘይመጽእ በስመ እግዚአብሔር።
ነበልባላዊ ዝኾነ እሳታዊ መንበሩ፡ ኣብ ልዕሊ ኪሩቤል ዘርጊሑ ብኣእላፍ እሳታውያን መላእኽትን ሊቃነ መላእኽትን ብምልኣተ ህላዌኡ ኪሥለስን ኪቕደስን ዝነብር ኣካላዊ ቓል፡ ንወዲ ሰብ ንምድኃን ብድኹም ኣርኣያ ሥጋ፡ ጐይታ ዳዊት ክንሱ፡ ኻብ ዘርኢ ዳዊት ተወሊዱ፡ ሰብ ኮይኑ ሆሣዕና ተባሂሉ ምጽውዑ ንወዲ ሰብ ክሳብ ክንደይ ፍቕሩ ከምዝገለጸሉ ዘርኢ እዩ። ሆሣዕና ማለት ድኅነት ዝርከቦ ሓቀኛ መድኃኒት ማለት እዩ። ሓቀኛ መድኃኒት ዝተባህለ ድማ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ።
ፍጹም ናይ ዓለም ነፍስ ድኅነት ንዝኾነሉ መዓልቲ፡ 7ተ መዓልቲ ኪተርፎ ኸሎ ንኽልተ ኻብ ደቀ መዛሙርቱ ኸምዚ ኢሉ ለኣኾም “ኣብ ቅድሜኹም ናብ ዘሎ ዓዲ ኺዱ፡ ኣብኡ ምስ ኣቶኹም ድማ ዝተኣስረት ኣድጊ ምስ ዒሉኣ ክትረኽቡ ኢኹ እሞ ፈቲሕኹም ኣምጽኡለይ” በሎም። “እንታይ ትገብሩ ኣሎኹም፧ ዝብል ሰብ እንተረኸብኩም ከኣ ጐይታኦም ይደልዮም ኣሎ” በሉ። ብተፈጥሮ ጐይታኦም ስለ ዝኾነ እዩ። ንሳቶም ድማ ኸምቲ ዝተኣዘዝዎ ነታ ኣድጊ ምስ ዒሉኣ ፈቲሖም ኣምጽእሉ። እዚ ድማ ኸምቲ ብነቢይ ዘካርያስ “ኣቲ ጓል ጽዮን ኣዚኺ ተሓጐሲ፡ ኣቲ ጓል ኢየሩሳሌም ዕልል በሊ፡ እንሆ ንጉሥኪ ንሱ ጻድቕን ለዋህን ትሑትን እዩ ኣብ ኣድግን ኣብ ጻዕብን ተወጢሑ ናባኺ ይመጽእ ኣሎ” ዘካ. 10፡10 ኢሉ ብእተነበዮ መሠረት፡ ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ኣድግን ጻዕብን ተወጢሑ ናብ ኢየሩሳሌም ኪኣቱ ኸሎ ዚበዝኁ ኻብቶም ሕዝቢ ኽዳውንቶም ኣብ መንገዲ ኣንጸፉ። ካልኦት ድማ ኻብ ኣእዋም ጨጨንፈሩ እናሰልዑ ኣብ መንገዲ ነስነሱ፡ ቀቅድሚኡ ዝኸዱ ደድኅሪኡ እውን ዚስዕቡ ሕዝቢ ዓው ኢሎ “ሆሣዕና ለወልደ ዳዊት ቡሩክ ዘይመጽእ በስመ እግዚአብሔር / ንወዲ ዳዊት መድኃኒት ምባል ይግብኦ እዩ። እቲ ብስም እግዚአብሔር ዝመጽእ ቡሩኽ እዩ፡ እናበሉ ሕፃናትን ብኣሽሓት ዚቝጸሩ ሕዝብን ጨንፈር ስየ ኂዞም ኣመስገንዎ።
ኣካለ መለኮት ምስ ኣካላ ሥጋ፡ ኣካለ ሥጋ ምስ ኣካለ መለኮት ብምውሃዱ መድኃኒት ኮይኑ ንዓለም ዘድኅነሉ እዋን ከም ዝኣኸለ ንምርግጋጽ ፍጹም ትሕትናኡ’ውን ንምግላጽ ኣብ ክንዲ ዘባነ ኪሩቤል ኣብ ዘባነ ኣድግን ጻዕብን ተወጢሑ ኣብ ክንዲ ምስጋና መላእኽትን ሊቃነ መላእኽትን፡ ምስጋና ካብ ምድራውያን ኣረገውትን ካብ ኣፍ ሕፃናት “ሆሣዕና” ንወዲ ዳዊት” መድኃኒት ምባል ሆሣዕና ኣብ ኣርያም ዝብል ቃለ ምስጋና እናተቐበለ ካብ ቢታንያ ተበጊሡ ናብ ከተማ ኢየሩሳሌም ኣተወ።
ኣብ ኢየሩሳሌም ምስ ኣተወ ኸኣ ብዘላ እታ ኸተማ ዅላ “እዚ መንዩ፧” ኢላ ተናወጸት። እቲ ሕዝቢ ኸኣ “እዚ ኻብ ገሊላ ዝመጽአ እቲ በዓል ናዝሬት ኢየሱስ እዩ” እንተኾነ ሊቃነ ኻህናትን ጸሓፍትን ብዝኾነ ይኹን እዋን ቅንኣት ተንኰል ኣይፍለዮምን እዩ’ሞ ነቶም ሕፃናት ጨንፈር ስየ ሒዞም እናወጣወጡ እናተሓጐሱ ሆሣዕና ንወዲ ዳዊት ሆሣዕና ኣብ ኣርያም . . . እናበሉ ሰማያዊ ልዕልናኡን ጐይታ ዳዊት ክንሱ ወዲ ዳዊት ንምባል ብትሕትናኡ ተደኒቖም ከመስግንዎ ኸለዉ ሰሚዖም ባህ ስለ ዘይበሎም ንጐይታ እዞም ሕፃናት ዝብልዎ ዶ ኣይትሰምዕን ኢኻ፡ ስለምንታይ ዘይትኽልክሎም” በልዎ።
ጐይታ ኸኣ ነቢይ ዳዊት ብዛዕባ’ዛ መዓልቲ’ዚኣ ኣርኂቑ ብዓይኒ ትንቢት ጠሚቱ “እም አፈ ደቂቅ ወሕፃናት ኣስተዳሎከ ስብሐተ/ ምስጋና ካብ ኣፍ ሕፃናትን ቈልዑን ኣዳሎኻ ኢሉ ንዝተነበዮ ቓልዶ ኣየንበብኩምን፡” በሎም። ደቂቅ ዝተባህሉ ደቂ ዓመትን መንፈቕን፡ ሕፃናት ዝተባህሉ ድማ ደቂ ኽልተ ዓመት እዮም። ከምኡውን “እዚኣቶም ስቕ እኳ እንተበሉ እዞም ኣእማን ከመስግኑ እዮም “እብለኩም ኣሎኹ ኢሉ መለሰሎም። ሉቃ. 21፡50
ልሙዕ ስየ ሒዝካ ምቕባል ቅድሚ እቲ ጊዜ እቲ ዝተለምደ ነበረ።
ሀ. ኣብርሃም ኣብ ጊዜ እርጋኑ ንይስሐቅ ምስ ወለዶ ናይ ሥየ ጨንፈር ኂዙ ከም ዘመስገነ ቅዱስ ያሬድ “ነሥአ አብርሃም አዕፁቀ በቀልት ስብሐ ወዘመረ” ኣብርሃ ናይ ሥየ ጨንፈር ኂዙ ንእግዚአብሔር ኣመስገነ ኢሉ ገሊጹዎ ኣሎ።
ለ. እስራኤል ካብ ምድረ ግብጽ ክወጹ ከለዉ ለምለም ሥየ ኂዞም “ንሴብሖ ለእግዚአብሔር ስቡሐ ዘተሰብሐ” ብባሕርይ ክብሩ ንዝተመስገነ እግዚአብሔር ፍጹም ምስጋና ይብጽሓዮ እናበሉ ብብርቱዕ ድሃይ ኣመስገንዎ። ዘፀ. 26፡2-28
ሐ. ብዛዕባ ክዳን ምንዳፍ ድማ ኢዩ ዝተባህለ ቅብዓ መንግሥቲ ምስ ተቐብዐ ነፍስ ወከፎም ከክዶሞኖም ወሲዶም ኣብ ትሕቲኡ ኣብቲ መደታይቦ ኣንጸፉ ይብል። 3ይ ነገ. 10፡24
ኵሎም እዚኣቶም በዛ መዓልቲ’ዚኣ ምስ ኣቦታቶም ሽማግለታት ኮይኖም ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንዝተወጥሖ ኣድጊ ብቕድሚትን ብድኅሪትን ከቢቦም “ሆሣዕና ለወልደ ዳዊት፡ ሆሣዕና በኣርያም . . . እናበሉ ነቲ ስለዕ ናይ ሥየ እናወዛወዙ ክዘሉን ክዕንድሩን ከም ዝወዓሉ ንሕና ናይ ክርስቶስ ምእመናን ከኣ ንዓኣቶም ኣብነት ጌርና ናይ ክርስቶስ ሆሣዕና (ምድኃን) ተኣሚንና ስለዕ ናይ ሥየ ኂዝና ምስ ደቅና ሕፃናት ኴንና “ቅድሚ ሕጂ ዘይተገብረን ድኅሪ ሕጂ’ውን ዘይከውን ኢየሱስ ክርስቶስ መድኃኒት ካብ ምዃኑ ዝተላዕለ ንኣደናቒ ተኣምራቱ ገለጸ ኣርኣየ እናበልና፡ ኣብ ዓዓመቱን ኣብ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ከነመስግኖ እንነብር ዘሎና ነዚ ኣርኣያ’ዚ ብምስዓብ ኢና። ምእመናትን ምእመናንን ሕዝበ ክርስቲያን ኣብ ዕለተ ሆሣዕና ጥራይ ዘይኮነ ደቕና ሒዝና ክንመጽእን ክንሳለምን ካብ ሕፃንነቶም ኣፎም ኣብ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ክኸፍቱን ትምህርተ ተዋሕዶን መሠረተ እምነቶምን ኣጽኒዖም ክዓብዩ እሞ ንጹሓትን ርቱዓትን ወረስቲ ኣቦታቶም ብኵሉ ሥነ ምግባሮም ንእግዚአብሔር ዘሐጕሱን ድረት ኣቦታትም ዝሕልዉ ክኾኑን ሎሚ ጽባህ ዘየድልዮ ናይ ኵሉ ሕዝበ ክርስቲያን ሓላፍነት እዩ እሞ በዚ ቅዱስ ዕለት እዚ ኵላትና ንፈጣሪና ክነመስግንን ደቕና ኣብ ቤተክርስቲያን ኪነምጽእን ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ሓደራ ትብል ኣላ።
ድርሳን ስምዖን ዓምዳዊ
ኦ ጐይታ ኢየሱስ ክርስቶስ ምስቶም ሕፃናት ሆሳዕና ስየን ሰትን ክፀውር ዓድለኒ። ኦ ወዲ ዳዊት ምሳኻ ሓደ ግበረኒ። ኣብ ውሽጢ ሕሊናና ብርሃን ምስጋናኻ ኣብሪህካ ኣባላትካ ክንከውን ዓድለና። ንስኻ ጓሳና፡ መጋቢና፡ መራሒና፡ ንጕስናን ኣምላኽናን እንቋዕ ብደኃን መጻእካ ካብ መንግሥቲ ጽልመት ኣናጊፍካ ናብታ ምልእቲ ብርሃን መንግሥትኻ ኣእትወና። ብስምካ ሕይወት ምእንቲ ክንወርስሲ ኻብ ስደት መልኣኽ ጽልመት ኣናጊፍካ ኣምላኻውያት ዝኾና ኪዳንካን ሕግኻን ኣብ ልዕሌና ጸሓፍ።
ኦ ጐይታ ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ቤተ መቕደስ ኣቲና ነቶም ረጋቢት ዝሸጡን ዝሻየጡን ዝነበሩ ሰጕጕካ “ቤተይ ቤት ጸሎት ክስመይ እዩ። ንስኻትኩም ግና በዓቲ ጐሓሉትን ሰረቕትን ገበርክምዎ” ዝበልካዮም። ንዅሉ መንፈስ እከይን ዘይጠቅም ሓሳባትን ካብ ልበይን ነፍሰይን ኣርሒቕካ። ንልቡናይ ቤት ጸሎት ክኸውን ኣብቅዓዮ፡ ንልበይን ሕሊናይን ድማ ንስምካ ከመስግኑን ክባረኹን ኣንቅሓዮም።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር


text:
እታ ብለበዳ ሕማም ኣዝያ ዝትጠቕዐት ኣህጉር ንቶም ሕማማት ንምጥፋ ኣብዝግበር ግጥም እውን ብዓልቲ ዋና ክትኸውን ኣልዋ
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝካየደ ዓለምለኸ ጉባኤ ኤዲስ ንምስታፍ ዝመፁ ኣፍሪካዊያን ልኡኻት ኣንፃር ብፆታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ዓብዪ ጊደ ንኽህልዎም ከምዝሓቱ ይዛረቡ ኣለው።
ናይ ሕብረት ኣፍሪካ ኮምሽነር ማሕበራዊ ጉዳያት ቢየንስ ጋዋናስ ኣንፃር ብፆታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ከመይ ገይርኻ ምውጋእ ከምዝክኣል እታ ክፍለ ዓለም ብዝዓበየ ክትስማዕ ኣለዋ ኢለን።ጋዋንስ ናይ ዓለም ማዕልቲ ኤዲስ ኣብ ዋና ቤት ፅሕፈት ሕብረት ኣፍሪካ ኣብዝተኸበረሉ ከምዝበልኦ እታ ብለበዳ ሕማም ኣዝያ ዝትጠቕዐት ኣህጉር ንቶም ሕማማት ንምጥፋ ኣብዝግበር ግጥም እውን ብዓልቲ ዋና ክትኸውን ኣልዋ ኢለን።
ዣብ ቢግል ምኽትል ፈፃሚት ዳይረክተር ናይ ሕቡራት መንግስታት ትካል ኤድስ እየን።ንሰን እቲ ዝቕፅል ሰንበት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝጅመር ናይ ኤድስ ኮንፈረንስ ኣንፃር ተመሓላለፍቲ ሕማማት ኣብዝተኻየደ ግጥም ዓብይ ምዕባለ ከምዘኽብር ይገልፃ።22 ሃገራት ኣፍሪካ ቁፅሪ ብተመሓላለፍቲ ሕማማት ዝትሓዙ ሓደስቲ ሕሙማት ምቕናሱ ኣመዝጊበን ኣለዋ ክብላ ሓቢረን።
ሕዚ’ውን እንተኾነ ግን ትሕቲ 15 ሚእታዊ ህዝቢ ዓለም ዝሓዘት ኣፍሪካ ብብዝሒ ተሸከምቲ HIV/AIDS ክልተ ሲሶ ተሸኪማ ከምእትርከብ ስታቲስቲክስ የረድእ።
ምንጭታት ገንዘብ እናተሸምረረ ኣብዝኸደሉ እዋን ኣንፃር AIDS ንዝካየድ ውግእ ንምዕዋት ኣብ ከባቢያዊ ዋንነት ከምዝምስረት ቢጊል ይገልፃ።
እቲ ዓለምለኸ ናይ ኤድስ ኮንፈረንስ ሰንበት እዩ ክጅምር።ልዕሊ ሓሙሽተ ሽሕ ልኡኻት ከምዝካፈልሉ ትፅቢት ዝግበር ሳንሳዊ ፍልጠትን ተመኩሮታትን ክለዋወጡ እዮም።


text:
በዓለ ሓምሳ/ጳራቅሊጦስ
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላኽ ኣሜን!
በዓለ ሓምሳ/ጳራቅሊጦስ
በዓለ ሓምሳ ድሕሪ ትንሳኤ ናይ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ (ፋሲካ ) ቆጺርና ኣብ መበል ሓምሳ መዓልቲ ወይ ድማ ድሕሪ ዕርገት ናይ ጎይታ ኣብ መበል 10ይ መዓልቲ እነብዕሎ ዓቢ በዓል እዩ። ኣብዚ ዕለት እቶም 120 ቤተ ሰብ (ሰዓብቲ ጎይታ) ከምቲ ክርስቶስ “እንሆ ኣነ እቲ ተስፋ ኣቦይ ክሰደልኩም እየ ፣ንስኻትኩ ም ግና ካብ ላዕሊ ሓይሊ ክሳዕ እትለብሱ ኣብ ከተማ ኢየሩሳሌም ጽንሑ “ዝበሎም (ሉቃ 24፡49) ንሳቶም ድማ ካብ ከተማ ኢየሩሳሌም ከይወጹ ካብ ላዕሊ ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ንኽቕበሉ ብሕብረት ኩሉ ሳዕ ኣብ ቤተ መቕደስ እና ኣመስገኑን እና ጸለዩን ከለዉ መንፈስ ቅዱስ ከም ሓደ ብርቱዕ ህቦብላ ንፋስ መጺኡ ነቲ ዝነበረዎ ገዛ ብምምላእ ከም ልሳን ሓዊ ተመቓቒሉ ኣብ ነፍሲ ወከፎም ብምውራድ መንፈስ ቅዱስ ዝተቐበልሉ ዕለት እዩ። በዚ ምኽንያት ከኣ ቅድስት ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ነዚ በዓል እዚ በዓለ መንፈስ ቅዱስ ጰራቅሊጦስ (ጴንጠ ቆስጠ) እና በለት ትሰምዮ።
በዓለ ሓምሳ ኣብ ዘመነ ኦሪት
ብኣምልኾተ እግዚኣብሔር ቀዳሞት ዝኾኑ እስራኤላውያን ኣብ ዘመነ ኦሪት እግዚኣብሔር ኣምላኽ ንእስራኤላውያን ካብ ምድሪ ግብጺ ካብ ባርነት ናጻ ዘውጻኦም መዓልቲ ዘኪሮም ካብ ዘብዕልውዎ በዓል ፋሲካ(በዓል ቅጫ) ካብቲ እና ኣወዛወዙ ዘቕርብዎ እንዳእቲ ዘምጽኡላ መዓልቲ ካብ ጽባሕ እታ ሰንበት ሽውዓተ ምሉእ ሳምንቲ ቆጺሮም ክሳዕ ጽባሕ እታ ሸውዓይቲ መዓልቲ (ኣብ መበል ሓምሳ መዓልቲ ) ከምቲ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ዝኣዘዞም ሓድሽ መስዋዕቲ እኽልን ድዑልን ብምቕራብ ቅዱስ ኣኼባ ገይሮም ዘብዕልዎ በዓል ከም ዝነብረ ኣብ ዘሌ 23፡15-21, መጽሓፈ ጦቢት 2፡1 ተገሊጹ ኣሎ።
እዚ በዓል ብቋንቋ እብራይስጥ ሸቨኦት(shavuot) ይበሃል። እዚ ከኣ ካብ ሸቫ(ሸውዓተ) ዝብል ቃል ዝወጸ ኮይኑ ትርጉሙ ድማ ሰሙናት ማለት እዩ። ኣብ ዘመን ሃዋርያት እውን እንተኾነ ነዚ በዓል ሰሙናት ( በዓል ሓሙሳ) ንምብዓል ኣብ መላእ ዓለም ተሰዲዶም ዝነበሩ ኣይሁዳውያን ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ብምምጻእ ናብ ኢየሩሳሌም ይነግዱ ነይሮም (ግ.ሃዋ 2፡1-11)።
ኣብዚ ዘሎናዮ እዋን እውን ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ እና ተወራረሱ የብዕልዎ ከም ዘለዉ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ኢና። እንተኾነ ግን ብሉይ ኪዳን ናይ ሓዲሽ ኪዳን ጽላሎት ከም ዝኾነ ኣይሁድ ነቲ ንዓለም ከድሕን ኢሉ ብስጋ ዝተገልጸ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብዕውረት ልቦም ብዘይ ምእማኖም ነቲ ዑረት ልቦም ኣልዩ ካብቲ ዘለውዎ ናይ ጥፍኣት መንገዲ ናብታ ኣማናዊት ዝኾነ እምነት ከቕንዑ ኣምላኽ ኣብርሃም፡ ይስሓቅ፡ ያዕቆብ ልቦም የብርሃሎም ኣሜን።
ናይ ተስፋ ቃል
ቅዱሳን ሃዋርያት ንጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ክስዕብዎ ከለዉ ነቲ ዘለዎም ንብረት ገዲፎም ካብ ስድርኦምን ካብ ቤቶምን ዓዶምን ወጺኦም ደድሕሪ ጎይታ ብምስዓብ ኣብ ዝሓደሮ እና ሓደሩ ኣብ ዝወዓሎ እና ወዓሉ ነቲ ቅዱስ ቃሉ እና ሰምዑ ይውዕሉ ነበሩ። ጎይታ ድማ ካብኣቶም ንቕሩብ ግዜ ከም ዝፍለዮም እንተኾነ ግን ከም ዘኽታማት ኮይኖም ከይተርፉ ነቲ ዘጸናንዕ መንፈስ ቅዱስ ከም ዝሰደሎም ኣተስፈዎም። ከምቲ ዝበሎ እውን ኣይሁድ ብኽፍኣት ሒዞም ብብዙሕ ስቅያት ገሪፎም እና ኣላገጹ ክሳዕ መስቀል ኣብጺሖም ሰቒሎም ቀተልዎ ፡ ሃዋርያት እዚ ኩሉ ምስኮነ ተበታተኑ። እዚ ኩሉ ግን ብፍቓዱ እዩ ዝነበረ።
ኣብ መበል ሳልሰይቲ መዓልቲ ከምቲ ብሕቱም ድንግልና ዝተወልደ መቓብር ክፈቱለይ መግነዝ ፍትሑለይ ከይበለ ብሓይሉ ብሞቱ ንሞት ስዒሩ ብምትንሳእ ነቶም ብፍርሒ ተዋሒጦም ፋሕ ኢሎም ዝነበሩ ሓዋርያት ካብቲ ዝተበተንዎ ቦታ ኣኻኸቦም።
“ጎይታ ኣይተንስአን፡ ምትሃት እዩ” ኢሎም እቶም ትንሳኤ ጎይታ ዘይኣምኑ መናፍቓን መዛረቢ ከይረኽቡ ን40 መዓልቲ ዝኣክል ምስኦም ብምጽናሕ “እንሆ ተስፋ ኣቦይ ክሰደልኩም እየ ንስኻትኩም ከኣ ካብ ላዕሊ ሓይሊ ክሳዕ እትለብሱ ኣብ ከተማ ኢየሩሳሌም ጽንሑ” በሎም። ናብ ወጻኢ ከተማ ኢዮሩሳሌም ናብ ቢታንያ ወሲዱ ድማ ኢዱ ኣልዒሉ ባረኾም ክባርኾም ከሎ ድማ ካብኣቶም ተፈልዩ እንዳ ረኣይዎ ናብ ሰማይ ዓረገ። ነዚ ቃል ተስፋ ብምግባር ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ክቕበሉ ንሱ ድማ ኣብ ሰባት ሓዲሩ ዝምህር ዝዛረብን፡ ሉቃ13፡12, ንሱ ጎይታ ዝመሃሮን ዝነገሮን ዘዛኻኽሮም ዮሓ 1፡14-26, ፡ካብ ነፍሶም ፍርሕን ሽበራን ዘርሕቕ ዮሓ 14፡27, ንዓለም ብዛዕባ ሓጢኣትን ጽድቅን ፍርድን ዝረትዕ ዮሓ 16፡8፡ ነቲ ክጸርዎ ዘይከኣሎም ዘጽውር ናብ ሓቂ ዘበለ ዝመርሕ ነቲ ክመጽእ ዘለዎ ነገራት ዘፍልጥ ዮሓ 16፡12, ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ንኽቕበሉ ኣብ ከተማ ኢየሩሳሌም ኣብ ቤት መቕደስ ኮይኖም ብሓደ ልቢ ናብ ኣምላኽ ይጽልዩን የመስግኑን ነበሩ። እዚኣቶም ድማ 12 ሃዋርያት፡ 72 ኣርድእቲ ፡ 36 ቅዱሳት ኣንስቲ ጠቕላላ 120 ቤተ ሰብ (ሰዓብቲ ) ጎይታ እዮም።
ምውራድ መንፈስ ቅዱስ
ኣብ መበል ሓምሳ መዓልቲ ድሕሪ ፋሲካ ዝውዕል በዓል ኩላቶም ሓቢሮም ብሓንሳብ ነበሩ ። ብሃንደበት ከኣ ከም ሓደ ብርቱዕ ህቦብላ ንፋስ ካብ ሰማይ ድምጺ መጸ፡ ነታ ተቐሚጦምላ ዝነበሩ ቤት’ውን መልኣ ፡ ልሳናት ሓዊ ዝመስል ድማ ተራእዮም ፡ ተመቓቒሉ ከኣ ኣብ ልዕሊ ነፍስ ወከፎም ዓለበ። ንኹሎም ድማ መንፈስ ቅዱስ መልኦም ፡ መንፈስ ቅዱስ ክዛረቡ ከም ዝሃቦም’ውን ብኻልእ ቋንቋታት ክዛረቡ ጀመሩ።
ካብ ነፍሲ ወከፍ ህዝቢ ንእግዚኣብሔር ዝፈርሁ ኣይሁድ ኣብ ኢዮሩሳለም ነበሩ።እዚ ዳሃይ እዚ ምስ ኮነ ብዙሕ ህዝቢ ተኣከበ። ነፍሲ ወከፎም በብቋንቁኦም ክዛረቡ ምስ ሰምዑ ዝብልዎ ጠፍኦም። ከምዚ ዝስዕብ እና በሉ ከኣ ኩላቶም ተገረሙን ተደነቑን “እንሆ እዞም ዝዛረቡ ኩሎም ገሊላውያንዶ ኣይኮኑን! ከመይ ኢልና ድኣ በብቲ ዝተወለድናሉ ቋንቋ ክዛረቡ ንሰምዖም ኣሎና። ንሕና ሰብ ጴርቴን፡ ሰብ ሜድን፡ ሰብ ኢላምን፡ እቶም ኣብ ሞሶጶታምያን ኣብ ይሁዳን ኣብ ቀጰዶቅያን ኣብ ጶንጦስን ኣብ እስያ እንነብር ኣብ ፍርግያን ኣብ ጵንፍልያን ኣብ ግብጽን ኣብ ከባቢ ቅሬኔ ዘለዋ ዓድታት ሊብያን ካብ ሮማ ዝመጻና ኣይሁድ ናብ እምነት ኣይሁድ ዝኣተና ወገን ኣህዛብን ሰብ ቀርጤስን ዓረብን ኢና እንተኾነ እንሆ በብቛንቋና ብዛዕባ እቲ ዓቢ ግብሪ ኣምላኽ ክዛረቡ ንሰምዖም ኣሎና።ኩላቶም ዝብልዎ ጠፊኦም ነንሕድሕዶም እዚ ነገር እዚስ እንታይ ኮን ይኸውን ተበሃሃሉ(ግ.ሃዋ2፡1-12)።
ድሕሪ ምውራድ መንፈስ ቅዱስ
ከምቲ ሓዊ ንሓጺን ዘጽርዮ ንዕትሮ ከኣ ዘትርሮ፡ እቶም ፈራሓት ዝነበሩ ሓዋርያት በቲ ብኣምሳል ሓዊ ዝወረደ መንፈስ ቅዱስ ደፋራትን ተባዓትን ኮኑ።
ሽዑ ድማ ቅዱስ ጴጥሮስ ዓው ኢሉ “በተን መወዳእታ መዓልታት ከምዚ ክኸውን እዩ ይብል ኣሎ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ኩሉ ሰብ መንፈሰይ ከፍስስ እየ,,,,,,,”(ግ.ሃዋ 2፡17-19, ኢዩ 2፡28-32) እምበኣርሲ ኣምላኽ ነዚ ንስኻትኩም ዝሰቐልኩምዎ ኢየሱስ ንዕኡ ጎይታን መሲሕን ከምዝገበሮ ብዘላ ቤት እስራኤል ብርግጽ ትፍለጥ(ግ.ሃዋ2፡17-36 )እንዳ በለ ብትብዓት መሃሮም ነዚ ቃል እዚ ዝሰምዑ ዝነበሩን ነቲ ብዝተፈላለየ ቋንቋታት ናይ ምዝራብ ትእምርቲ ዝረኣዩ 300 ሰባት ልቦም ተወጊኡ ብጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብምእማን ተኒስሖም ተጠመቑ ፡ብድሕሪ እዚ ‘ውን ሃዋርያት በቲ ዝተዋህቦም ናይ ብዙሕ ቋንቋታት ምዝራብ ጸጋ ናብ መላእ ዓለም ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሖም ናይ ወንጌል ብርሃን ኣብርሁ። ናብዚ ዘሎናዮ ዝመን ምእንቲ ክበጽሕን ናይቲ ድሕነት ተኻፈልቲ ምእንቲ ክንከውንን ነዚ ኩሉ ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሖም ብጽሑፍ ኣስፊሮም ምእንቲ ክርስቶስ ብብዙሕ ስቅያትን መከራን ተሰቒሎም፡ ብሴፍ ተቖሪጾም ሰማእትነት ተቐበሉ፡ ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ኣብ ስንክሳር ተጻሒፉ እንረኽቦ ገድሊ ቅዱሳን ብናይ ተጋድሎ እምነት ጸኒዖም ነታ እትመጽእ መንግስተ ሰማያት ተስፋ ብምግባር ኣብዚ ዓለም መስቀል ክርስቶስ ተሸኪሞም መከራ ተቐቢሎም ፡ብዳርባ እምኒ ተጨፍጪፎም፡ ኣብ መስቀል ተሰቒሎም ብመጋዝ ተተርቲሮም ፡ዲኖ ኣባጊዕ ተኸዲኖም ፈቐዶ በዓትታትን ስንጭሮታትን ዝነብሩ ዝነበሩ(እብ 11፡32)። ካብ ፍቕሪ ክርስቶስ ድማ መከራ፡ ጸበባ፡ ስደት፡ ጥምየት፡ ዕርቃን፡ ከይፈለዮም ሰማእትነት ተቐቢሎም።ንሳቶም ካብ ክፉእ ጸላእን ካብ መናፍቕነት ንቤተ ክርስቲያን ዝተበጀውዋ ናይ መንፈስ ቅዱስ ማሕደር ስለ ዝኾኑ እዮም። እዚ ዘጸናንዕ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ልዕሊ ቅዱሳን ሰባት እንተዘይሓድር ነይሩ ዓላውያን ንቤተ ክርስቲያን ከጥፍኡ፡ ንሓቂ ክቐብሩ ምስ ተላዕሉ ንሓቂ (ንወንጌል) ዝምስክር ምተሳእነ፡ ንሕና’ውን ንወንጌል ኣይምፈለጥናያን ነይርና። ክርስቲያን እየ ዝብል ሰብ እውን ኣይምተረኽበን ነይሩ። ከምዚ ከይንኸውን እግዚኣብሔር መንፈስ ቅዱስ ንቕዱሳኑ ሰዲዱ ቅዱሳን መጻሕፍቲ ጽሒፎም ብመንፈስ ቅዱስ ተርጉሞም ንኣምላኽና ፈሊጥና ድሕነት ክንረክብ ዝገበረ እግዚኣብሔር ምስ ኩሎም ቅዱሳናቱ ዝተመስገነ ይኹን። ኣሜን!
በዚ መስረት ሊቃውንቲ ቤተ ክርስቲያን ነዚ በዓል እዚ ልደት ቤተ ክርስቲያን ኢሎም ይገልጽዎ እዮም። ነዚ ድማ ኩላትና ኣሰር ኣቦታትና ብምስዓብ ንመንፈስ ቅዱስ ቅዱሳን ኣቦታት ብቅድስናን ንጽህናን ከም ዝተቐበልዎ ተረዲእና ነቲ ዝሓለፈ ናይ ድንቁርና ዘመን ገዲፍና ካብ ግብረ ስጋ ( ምንዝርና፡ ርኽሰት፡ ኣምልኾ ጣዖት፡ ጥንቆላ፡ ጽልኢ፡ ባእሲ፡ ቅንኢ፡ ቑጥዓ፡ ገዛእ ርእስኻ ምፍታው፡ ምፍልላይ፡መናፍቕነት፡ ቅንኣት፡ ስኽራን፡ ጓይላ፡ ዝኣመሰሉ( ገላ 5፡19-22) ርሒቕና ከምቲ “ኣነ ቅዱስ እየ እሞ ንስኽእትኩም’ውን ቅዱሳን ኩኑ” ዝበለና ቅዱሳን ክንከውን ይግባኣና እዩ(ዘሌ 19፡1-2)።
ነዚ ዘይተረድኡ ናይ ዘመና መናፍቓን ነቲ ቅዱሳን ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሖም ንዝጸሓፍዎን ንዝተርጎምዎን ብገዛእ ፍቓዶም ከምቲ ኣብ 2 ጴጥሮስ 3፡16 “እቶም ደናቑር ዘይጽኑዓትን ከምቲ ነቲ ቅዱሳን መጻሕፍቲ ዝጠዋውይዎ ዘለዉ ንጥፍኣት ርእሶም ይጠዋውይዎ ኣለዉ” ከም ዝበሎ ንሳቶም እውን ነቲ ቅዱስ ቃል ክጠዋውይዎ ይርከቡ።
ገለገለ ሰባት “ሓዋርያት ዝይተዛረብዎ ቋንቋታት ትርጉም ዘይብሉ እዩ ነይሩ” ኢሎም ይገልጹ፡ ገለ እውን “ሓዋርያት ብቋንቋታት ስለ ዝተዛረቡ ንሕና እውን ብቋንቋታት ንዛረብ ኣሎና” ብምባል ትርጉሙ ዘይፈልጥዎ፡ ተሓቲቶም ዘይምልስዎ ክዛረቡ ይስምዑ ኣለዉ ። እዚ ግና ጌጋ እዩ። ሓዋርያት ዝተዛረብዎ ትርጉም ዘይብሉ ኣይነበረን፡ ዝተዛረብዎ ዘይፈልጡ’ውን ኣይነበሩን። ካብ ግብረ ሃዋርያት ምዕራፍ 2 ከይወጻእና እንተድኣ ኣንቢብናዮ እቶም ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ንበዓለ ሓምሳ ከብዕሉ ዝመጹ ሰባት ብሃዋርያት ስለ ዝተደነቑ ዶ ኣይኮኑን “ከመይ ኢሎም ድኣ በብቲ ዝተወለድናሉ ቋንቋታት ይዛረቡ ኣለዉ” ዝበሉ፧ ነቲ ዝዛረብዎ ዝነበሩ ሰሚዖም ዶ ኣይኮኑን፧ እቲ ሓዋርያት ዝተዛረብዎ ዘይስማዕ ነይሩ እንተዝኸውን ነይሩ ከመይ ኢሎም 3000 ሰባት ብሓደ ግዜ ልቦም ተውጊኡ ብጎይታ ኣሚኖም ተጠምቁ፧
እምበኣር ኣብ ዓለም በብይኑ ዝኾነ ቋንቋታት ኣሎ ትርጉም ዘይብሉ ግና የለን”(1ቆሮ 14፡10)። ሓዋርያት ብቋንቋታት ንኽዛረቡ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ዝተዋህቦም ንዘይኣመኑ ትእምርቲ ክኾኖምን ናብ ኩሉ ዓለም ብምኻድ ንኹሉ ህዝቢ ዓለም በብቋንቁኡ ወንጌል ንምምሃርን እዩ ።
ንሓዋርያት መንፈስ ቅዱስ ዝሓቦም እግዚኣብሔር ኣምላኽ ንኹላትና መንፈስ ቅዱሱ ይልኣከልና! በረከትን ረድኤትን ናይ እመ ኣምላክ ኣይፈለየና ኣሜን!
ወስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!


text:
፲፰/18 ሓምለ ዕረፍቱ ለያዕቆብ ሓዋርያ( እኁኁ)
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!
፲፰/18 ሓምለ ዕረፍቱ ለያዕቆብ ሓዋርያ( ሓዊ ጎይታ ዝተባህለ)
ያዕቆብ ማለት ኣኅዜ ሰኮና ኣዕቃጺ( ኣሳናኻሊ) ማለት እዩ። ሃገረ ስብከቱ ኢየሩሳሌምን ኣውራጃታትን ኮይኑ፡ ቁጽሩ ከኣ ካብ 72 ኣርድእቲ እዩ።
ያዕቆብ ሓዊ ጎይታ ዝተባህለሉ ምኽንያት ብስጋ ንጎይታ መዋልድቱ ኮይኑ ዘይኮነስ ምስኡ ብሓደ ስለዝዓበዩን ዝምድና ስለዘለዎምን እዩ። ሓዋርያ መበሊኡ ድማ ወንጌል ስለ ዘስተምሃረ እዩ። ወዲ ዮሴፍ ጸራቢ ኮይኑ ሕሳስልደ እዩ፡ ንጹህ ድንግል ምዃኑ ድማ መጽሓፍ ይገልጽ።
ቅዱሳን ሓዋርያት ወንጌል ከስተምህሩ ዕጫ ምስገበሩ ንያዕቆብ ኢየሩሳሌም ስለዝበጽሓቶ ናይ ቀደም ተንኮሎም ዘኪሩ፡ ንጎይታ “ካብ ንኣይሁድ ምስትምሃርሲ ነቶም ንእግዚኣብሔር ዘይፈልጡ ኣህዛብ ምምህር ምሓሸኒ” በሎ። ጎይታ ድማ “ናብታ ዕጫኻ ዝበጽሓትካ ስቕ ኢልካ ኪድ እሞ ትምህርትኻ ተቐባልነት ክረክብ እዩ፡ ኣብኣ ድማ ኤጲስቆጶስ ክትሽየም ኢኻ፡ ዕረፍትኻ ውን ኣብኡ እዩ” ኢሉ ኣጸናንዖ። ብድሕሪ እዚ ሓዋርያት ኣብ ደብረዘይቲ ተኣኪቦም ኣእዳዎም ዘርጊሖም “ኣምላክ ኣኅዜ ኩሉ ስምዓነ ወኅቦ ኅይለ ለያዕቆብ” ኢሎም ጸሎት ገይሮም ኤጲስቆጶስ ሸይሞም ካብ ደብረ ዘይቲ ናብ ኢየሩሳሌም ኣብጽሕዎ። ኣብኡ ድማ ወንጌል ክሰብኽ ጀመረ። ሽዑ ጎይታ “ስለስመይ ዝተጸላእኩም ክትኮኑ ኢኹም” ከምዝበሎም ጸላእቲ ተላዕልዎ ፡ ካብ ኢየሩሳሌም ወጺኡ ከኣ ናብ ካልእ ገዓዘ። ክግዕዝ ከሎ ሓደ ሽማግለ ሰብኣይ ረኸበ እሞ “ምስኻ እንዶ ግዳ ኣቀንየኒ” በሎ። እቲ ሽማግለ ሰብኣይ ድማ ፍቕደኛ ስለዝነብረ፡ ብሓደ ሓቢሮም ናብ ቤቱ እንዳኸዱ ከለዉ፡ ሓደ ጋኔን ዝሓደሮ ሰብኣይ ኣብ መንገዲ ተጉነፎም፡ እቲ ኣብቲ ሰብኣይ ዝነበረ ጋኔ “እንታይ ገይረ እየ ኣብ ዘለኽዎ ቦታ መጺእኻ ትህውኸኒ” በሎ። ቅዱስ ሓዋርያ ያዕቆብ ድማ ገሰጾ እሞ እቲ ጋኒነ ካብቲ ሰብኣይ ከምትኪ በኒኑ ወጽአ። እቲ ምስኡ ዝኸይድ ዝነበረ ሰብኣይ ድማ ነዚ ተኣምር እዚ ርእዩ “በል ኣነሲ ተራ ሰብ መሲላካኒ ደኣ እየ እምበር፡ ከምዚ ዝተዓዘብኹካ ኣብ ቤተይ ክትኣቱ ብቕዓት የብለይን እንተኾነ እቲ ክገብሮ ዝግብኣኒ ግዳ ንገረኒ” ኢሉ ብትሕትና ተንበርኪኹ ሰገደሉ። ሓዋርያ ያቆብ ድማ ምስኻ ክኸይድ እየ ብምባል ምስኡ ናብ ቤቱ ኣትዩ ወንጌል ምሃሮ እሞ ምስኩሎም ስድራቤቱ ድማ ኣጠመቖም። እምነት ናይቶም ዝተጠመቑ ርእዮም ድማ ብዙሓት ሰባት ሕሙማቶም ሒዞም ናብ ቅዱስ ሓዋርያ ያዕቆብ እንዳመጽኡ ተፈወሱ። ኣብቲ ዝኸዶ ቦታ ድማ ካህናትን ዲያቆናትን ገይሩ ሸይሙ ወንጌል ከምዝሰፍሕ ገበረ። ብድሕሪ እዚ ናብ ኢየሩሳለም ተመልሰ። እቶም ኣብ ኢየሩሳሌም ዝነበሩ ኣመንቲ ከኣ ምምጽኡ ሰሚዖም “እንቋዕ ብሰላም ተመለስካና” እንዳበሉ ንእግዚኣብሔር እንዳኣመስገኑ በጽሕዎ። ኣብኡ’ውን ንብዙሓ ሰባት ኣእሚኑን ኣጠሚቑን ብዙሕ ድንቂ ዝኾነ ተኣምራትን ገይሩ ብሽምግልና ብዕለት ፲፰/18 ሓምለ ኣብ መበል ፻፳/120 ዕድሚኡ ብሰላም ዓረፈ።
ሰላም ለያዕቆብ በኅበ ማርያም ዘተሓፅነ
ዕጓለ ማውታ እምእሙ እምጣነ ውእቱኮነ
ዝንቱ ጻድቅ እኅወ እግዚእነ
ኢያብኣ ውስተ ኣፋሁ ወወይነ
ወኢገበረ ሎቱ ክልኤተ ክዳነ።
በረኸቱን ረድኤቱን ምስኩልና ህዝበ ክርስቲያን ይኹን! ኣሜን!
ስብሓት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለምስቀሉ ክቡር
ኣሜን!