text:
Radio Erena: 06 July 2015
ልዕሊ 300 ዝኾኑ ኤርትራውያን ትሕቲ ዕድመ፣ ቆልዑ ብዘይኣላዩ ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ኢጣልያ ኣብ ጎደናታት ይከላበቱ ኣለዉ።
እዞም ካብ 12 ክሳብ 16 ዓመት ዝዕድሚኦም ኤርትራውያን፣ ብዘይዝኾነ ኣላዩ ብባሕሪ ድሕሪ ምስጋሮም፣ ካብቲ ኣብ ሲቺልያ ዝርከብ መዓስከራት ኢጣልያ እናሃደሙ፣ ናብ ሰሜን ኤውሮጳ ንምስጋር ኣብ ጎደናታት ፓሌርሞ፣ ካታንያን መሲናን ይከላበቱ ምህላዎም፣ ኣብቲ ዞባ ኣብ ትካላተ ግብረ ሰናይ ዝነጥፉ ዘለው ግዱሳት ንሬድዮ ኤረና ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ ኣረጋጊጾም።
እቶም ቆልዑ፣ ብደላሎን ኣሰጋገርትን ካራ ሚነዮ ካብ ዝረከቦ ግዝያዊ መዓስከራት ሲቺልያ ድሕሪ ምውጽኦም፣ ካብ ስድራቤታቶም ገንዘብ ክሳብ ዝሕወለሎም፣ ሕማቕ ኩነታት ኣየረ ኣብ ዘለዎ ግዜ’ውን ከይተረፈ ኣብ ጎደናታት ከምዝነብሩን ብሰንኩ’ውን ግዳያት ጭንቐትን ርእሰ ቅትለትን ዝኾኑ ምህላዎም ኣገንዚቦም።
ካብ መዓስከራት ሱዳንን ኢትዮጵያን ጀሚሩ ኣብ ሰሃራን ማእከላይ ባሕሪን ዝገጠሞም ኣካላውን ስነኣእምሮኣውን ስቓይ ከይኣክል፣ ናብ ኢጣልያ ድሕሪ ምእታዎም’ው ትጽቢቶምን ክውንነቶምን ክቓዶ ብዘይምኽኣሉ፣ መብዛሕቶም እቶም ቆልዑ ኣብ ንኡስ ዕዲምኦም ኣብ ከቢድ ጭንቀት ከምዝወሓጡ’ውን ኣብ ካታንያ ብወለንትኡ ስደተኛታት ኣብ ምሕጋዝ ዝነጥፍ ኤርትራዊ ኣቦ፣ ኣቶ ኣብርሃ ተወልደ (ድሪቶ) ገሊጹ።
ኣቶ ኣብርሃ ኣብቲ ምስ ሬድዮ ኤረና ዘካየዶ ቃለ ምልልስ፣ ኣብ ካታንያ ኣብ ዝጸንሓሉ ኣስታት 40 ዓመታት ከምዚ ዓይነት ስደት ርእዩ ከምዘይፈልጥ፣ ብፍላይ ዋሕዚ ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ኣዝዩ ከምዘተሓሳሰቦ ኣመልኪቱ።
ስደተኛታት፣ ብፍላይ ቆልዑ ናብ ሮማንን ሚላኖን ቅድሚ ምስጋሮም፣ ኣብ ካታንያ ኣብ ዝጸንሕሉ እዋን ከም መግቢ፣ ክዳውንትን ሕክምና ዝኣመሰለ ሓገዛት ንኽረኽቡ’ውን ዝከኣሎ ጻዕርታት ይገብር ምህላዉ ጠቒሱ።
መብዛሕቶም እዞም ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ፣ ናይ ስራሕ ዕድላት ንምርካብ ዕድሚኦም ኣዛይዶም ይምዝገቡ ብምህላዎም’ውን፣ ነቲ ንቆሎኡ ብፍሉይ ተባሂሉ ዝተዳለወ ዕድላት ክረኽብዎ ከምዘይክኣሉ’ዩ ዘረድእ።
ኣብ ከተማ ሮማ’ውብ ብተመሳሳሊ ኣማኢት ኤርትራውያን ቆልዑ፣ ኣብ መናሃርያ ባቡራትን ኣውቶቡሳትን ኣብ ግዳም ይሓድሩ ከምዝነበሩ ዘመልከተ ኣብ ምጥባቕ ሰብኣዊ መሰላት ብፍላይ ድማ ኣባ ጉዳይ ስደተኛታት ዝነጥፍ ኤርትራዊ መንሰይ ነባሪ እታ ከተማ ዓምር ኣድም፣ ሳላ ዘካየድዎ ተደጋጋሚ ጻዕርታት ኣብዚ እዋን’ዚ ብምምሕዳር ከተማ ሮማ ኣብ ዝተዋህበ ቦታ ብሓገዝ ቀይሕ መስቀልን ካልኦት ትካላት ግብረ ሰናይን መግብን ግዝያዊ መጽለልን ዝረኽብሉ ቦታ ተዳልዩ ምህላዉ ኣፍሊጡ።
እቲ ማእከል ከተማ ሮማ ‘ትቡርቲና’ ኣብ ዝተባለ ቦታ ዝተዳለወ ናይ ሓገዝ ማእከላት ክልተ ኮይኑ፣ እቲ ሓደ ብቀይሕ መስቀል ኣብ ጎግልጎል ብቴንዳታት ዝቖመ ግዝያዊ መዓስከር ክኸውን እንከሎ፣ እቲ ካልኣይ ድማ ኣብ ቭያ ኩፓ ዝቖመ’ዩ።
ኣብ ሚላኖ’ውን ካብዚ ብዘይፍለ፣ ኣማኢት ቆልዑ ኣብታ ከተማ ብፍላይ ኣብ ‘ቸንትራለ’ ኣብ ጎደናታት ክሓድሩን ገሊኦም ‘ውን ክሳብ ኣብ ምልማን ተዋፊሮም ከምዝነበሩን ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
ካብዚ ቀረባ እዋን ኣትሒዙ ግና፣ ምስ ምምሕዳር ከተማ ሚላኖን ትካላት ግብረ ሰናይን ብዝተግበር ምትሕብባር፣ ነቶም ዝኾነ ኣላዩ ክረኽቡ ዘይክኣሉ ሓደስቲ ስደተኛታት ንሒደት መዓልታት ዝዕቖብሉን ማይን መግብን ድማ ብናጻ ዝረኽብሉን ማእከል ቆይሙ ምህላዉ ኣብታ ከተማ ምስዘን ትካላት ግብረ ሰናይ ተዋፊሩ ኣብ ምሕጋዝ ስደተኛታት ዝነጥፍ ዘሎ መንእሰይ ጽገሃንስ ኣረዲኡ።
መብዛሕቶም እዞም ቆልዑን ካልኦት ኤርትራውያን ስደተኛታትን ናብ ሰሜን ኤውሮጳ ብፍላይ ናብ ብሪጣንያ፣ ሽወደን፣ ነርወይን ካልኦት ሃገራትን ንምስጋር ዝሕልኑ ኮይኖም፣ ናብዘን ሃገራት ኣትዮም ዑቕባ ክሳብ ዝሓቱ፣ ብዘይሕጋውያን ኣሰጋገርትን ደላሎን ብዙሕ ምዝመዛ’ዩ ዝካየደሎም።
ክቡራት ሰማዕትና፣ ብዛዕባ’ዚ ኣብ ከተማታት ኢጣልያ፣ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብፍላይ ቆልዑ ዘሕልፍዎ ዘለዉ ከቢድ ኩነታት ብዝምልከት ዝተዳለወ ሰፊሕ ትሕዝቶ ኣብ ዝመጽእ መዓልታት ክቐርብ’ዩ።
============================================


c: text/html

text:
ዝኸበርኩም ተኸታተልቲ!
ንዲፕሎማሲያዊ ጽምዶታት ጉጅለ ኢሳይያስ ኣመልኪተ፡ ኣብ ዘዳለኹዎ 2ይ ክፋል ጽሑፍ፡ ንሓገዝ ተቓወምቲ ጉጅለታት ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ ደ/ሱዳን፡ ጁቡቲን ዝምልከት ሓበሬታ ዘርጊሐልኩም ነይረ፡፡ ጉጅለ ኢሳይያስ ካብ ምምስራት ኤማሰ (ሕቡእ ሰልፊ) ጀሚሩ፡ ብድፊኢት ኢሳይያስ ኣብ ጽግዕተኝነት ዝተመረኮሰ ስነ-ሓሳብ ተኸቲሉ’ዩ፡፡ እዚ ሓዱሽ ስነሓሰባዊ ውድቀት፡ ንኹሉ መትከላት ብረታዊ ቃልሲ ህዝባዊ ግንባር፡ ጎድናዊ ሳዕቤናት ኣኸቲሊሉ ኢዩ፡፡ ድሕሪ ናጽነት፡ ሃገርና ኤርትራ ይትረፍ”ዶ ንህዝባ ንካልእ ዝተርፍ ጸጋታት ከምዘይተዓደለት፡ ኢሳይያስ ኣብ ዘይሕጋዊ ቁጠባዊ ንጥፈታት ዝተሰረተ ኣጀንዳታት ሰሪዑ፡ ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ጥራይ ከይተወሰነ፡ ክሳብ ኮንጎን ምብራቕ ኤውሮጳን መሓውራት ዘርጊሑ ተንቀሳቒሱ’ዩ፡፡
ብፍላይ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ነዚ ኣብ ናይ ጽግዕተኛነት ኣጀንዳ ከፈጽም ከምዘይክእልን፡ ኣብቲ ዞባ ብጀካ ኣብ ሓበራዊ ረብሓ ዝተመስረተ፡ ሕጋዊ ቁጠባዊ ምትእስሳር፡ ካልእ ኣማራጺ ዕጽው ምኻኑ ምስተረድአ፡ ኢሳይያስ ስነ-ሓሳባቱ ብጎነጽ ንምትግባር ብኢደ ዋኒኑ ንሃገርና ኣብ መጋርያ ኩናት ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ክሸማ ወሰነ፡፡ ኣብ ቀጥታዊ ኩናት ኣሉታዊ ሳዕቤናት ምስ ኣጓነፎ ከኣ፡ ተዘዋዋሪ ኣጀንዳታት ኣሊሙ፡ ንተቓወምቲ ጉጅለታት ወትሃደራዊን ንዋታዊን ሓገዛት ክገብርን፡ ከም ወኪሎም ኮይኑ ከገልግልን ኢዩ መረጹ፡፡ ንሎሚ ኣብ ሓገዝ ንግበረ ሽበራውወን ጉጅለታት ሶማል ዝምልከት ሓበሬታ የስዕበልኩም፡፡
ሓራካት ኣልሸባብ ኣል ሙጃሂድን (Harakat al-shabaab al-mujahideen)
ንልዕሊ 20 ዓመታት፡ መንህብ ኩሎም ጥሩፋት ጉጅለታት ዝኾነት ሶማል፡ ዳግማይ ንምሕራርን ኣብ ከባቢታት ቀይሕ ባሕርን ህንዲ ውቅያኖስን ዝነበረ ምንቅስቓስ ቅርሰና ንምእላይ፡ ብማሕበረሰብ ዓለም ፍሉይ ጠመተ ምስ ረኸበት፡ ጉጅለ ኢሳይያስ ውን ማዕረ ማዕሪኡ ኣብ ሶማል ሓደስቲ “ዲፕሎማሲያዊ” መደባት ከሰላስል ጀመረ፡፡ ዳርጋ መብዛሕትአን ሃገራት ዓለም፡ ኣብ ሶማል፡ ብህዝቢ ሶማልን ብኣህጉራውያን ውድባትን ተቐባልነት ዘለዎም ውድባት ምሕብሓብን ምሕጋዝን ምስ ጀመራ፡ ብወገን “መንግስቲ ኤርትራ” ግን ነቶም ንጹጋት ግበረሽበራውያን፡ “ከም ሓርነታዊ ሓይልታት” ተቐቢሉ፡ ኣስማት ኣጠሚቑ፡ ሓገዛት ክገብርን ኣንጻር ወያነን ስትራተጅካዊ ረብሓ ናይ ዘለወን ካልኦት ሃገራት ድሌት ከማልእ ብቀጥታን ብተዘዋዋሪን መደባት ክዓምምን ኢዩ ዝመረጸ፡፡
ከም ውጽኢቱ ከኣ፡ ኣብ ታሪኽ ቃልስና ዘይፍለጡ ኣዳኸርቲ ሰብ ግዜ “ቆጣቑጢ” ሰሪዑ፡ ክሳብ ሶማል፡ ኬንያ፡ ደቡብ ሱዳንን ኡጓንዳን ዝተዘርግሑ፡ መርበባት ስለያ ዘርጊሑ ዕግሽግሽ ክብል ተራእዩ፡፡ ኣብዚ እዋናት ኢዩ፡ እቶም ኣብ ጸብጻባት ኣህጉራውያን ውድባት ዝተረቑሑ፡ ከም በዓል ብ/ጀ ጎይቶኦም ጠዓመ (መቐለ)፡ ኮ/ል ኣማኒኤል ኪዳነ (ወዲ ኪዳነ)፡ ሌ/ኮ ግርማጽዮን የውሃንስ (ሃጸይነት)ን ካልኦትን ዝኣመሰሉ እሙናት ክግብሉ ዝጀመሩ፡፡
ብጀካ እቶም ዝጸንሑ ጽሑፋት፡ ኣብ ማሕበራዊ ቤ/ት ካድር ናቕፋ ዝቐርቡ ስልጠናታት ውን፡ ኣብ ጉዳይ ሶማል ኣድሂቦም ንህዝቢ ከምእምን በዘኽእል መገድታት ትሕዝቶታት ከዳልው ኢሳይያስ ኣዚዙ ኔሩ፡፡ የማነ ማንኪን ዓብደላ ጃብርን ኣብ ዝህብዎ ኣስተምህሮታት “…ብወያነ ትምራሕ ኢትዮጵያ፡ ዋላ ናብ 10 ክፍልታት ትፈናጨል፡ ፋሕፋሕ ትበል! ኣየግድሰናን፡፡ ወያነ ዝዳኸመሉ ኩሉ መገድታት ክነናድን ክንሰርሓሉን ኢና፡፡ ማሕበረሰብ ዓለም ዘምጸኣልና ስኑዕ ጸለመታት ሓዲግና፡ ሶማላውያን ኣብ ግዜ ሽግርና ሰብ ውዕለትና ስለዝነበሩ፡ ንሕና ውን ንሰናይ ዳግመ ምቋም ሶማል፡ ክንሰርሕ ኢና፡፡ ናይ ማንም ምፍርራሕን ጉትጎታን ከይዓገተና፡ ንዕጡቋት ጉጅለታት ሶማል ሓገዝ ካብ ምውፋይ ኣይንበኩርን፡፡ ኣብ ሶማል እንኽተሎ ፖሊሲ፡ ንሶማላውያን ጥራይ ዘይኮነ፡ ንወያነ ዘንቀለ ‘ፖሊሲ ገረብ ብሓኽላ’ ውን ኢዩ፡፡” ዝብሉ መደረታት ይስምዑ ነይሮም፡፡ ድሕሪ’ዚ፡ ፈለማ ንኣልኢትሃድ ቀጺሉ ከኣ ንእስላማዊ መጋባእያን ኣልሸባብን ዝተብሃሉ ዕጡቋት ጉጅለታት ሶማል ሓገዛት ክግበር ተጀሚሩ፡፡
ኣብ ታሪኽ ሃገርና ሪእናዮም ዘይንፈልጥ “ጨሓማት” ኣኽረርቲ፡ ኣብ ኣስመራ፡ ባጽዕ፡ ዓሰብን መደበራት ታዕሊምን ክዕንድሩ ጀሚሮም፡፡ ምስ ኣልቃዒዳ (ደሓር ውን ምስ ዳዓሽ) ርክብ ዝነበሮም ሓሰን ዳሂር ኣዌይስ፡ ሸኽ ሸሪፍ ኣሕመድ፡ ሙኹታር ሮቦ፡ ዓሊ ራገ፡ ኣሕመድ ዓብዲ ጎዳነ ዝተብሃሉ ሓለፍቲ ‘ቶም ጥሩፋት ጉጅለታት፡ ኣብ ሆቴላት ኢንተር ኮንቲኔታል፡ ኒያላ፡ ሬድሲ፡ መዕረፊ ተፈሊዩሎም፡ ምቕናይ ምሕዳሮም ኣብ መሬትና ኮነ፡፡ ሓ/ኣየር ከም ሓደ ውግዓዊ ዕማም፡ ነዞም ጥሩፋት ናብ ዓሰብን፡ ባይዶዋ (ሶማል)ን ከመላልሶም ተኣዚዙ፡፡ ወትሃደራዊ መደበር ታዕሊማት ዊዓ፡ ዒን፡ ኣፋምቦን ኪሎማን፡ ካብ ምብራቓዊ እዚን ካብ ማእከል ስልጠና ፍሉይ ሓይልታት ዊዓን፡ ዝተዋጽኡ ኣባላት ከዚኑ፡ ንዓኣቶም ክዕልሙ መደባት ተዋሂብዎም፡፡ ካብ ሩስያ ብናይ ወጻእ ሸርፊ ዝተዓደጉ ዘይሕጋውያን ወነንቲ ነፈርቲ፡ ብጸላም ናብ ዓሰብ እንዳተመላለሱ ነቶም ተዓለምቲ ናብ መቋደሾ፡ ባይደዋን ኪስማዮን የብጽሕዎም ኔሮም፡፡ ብፍላይ ኣንቶኖቭ 24/5K544 ዝብል call sign ዘለዋ ነፋሪት ብተደጋጋሚ ተዋፊራ ኢያ፡፡
ኣብ ዞባዊ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ፡ “ብማዕረ ምጽልላው” ዝብል መርሓ ተሪፉ፡ ኣብ ተመሳሳሊ እዋን፡ ብሓደ ገጽ ምስ ጁቡቲ፡ ብካልእ ገጽ ከኣ ምስ ሶማል ዘይተኣደነ ወጻኢታት እንዳተሓለበት ብተዘዋዋሪ ኣብ መጋርያ ኩናትን ዝተሸመት ሃገርና፡ ስማ ኣብ ጸብጻባት ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ተቆጻጻሪ ጉጅለ፡ በርጌሳውያን ማሕበራትን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ክርቋሕ ጀሚሩ፡፡ ኣብ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ፡ ኢሳይያስ ዝኽተሎ ንኹለን ጎረባብቲ ሃገራት ተናኻኺፍካ፡ ዞባዊ “ጎብለል” ምኻን ዝብል ድጉል ጥሙሕ (ambition) ብጭብጥታት ተቓሊዑ፡፡
ኣቐዲመ ኣብ ትሕቲ “ኣግራብ ምስ ዝውድኡ ቆጣቑጢ ይረኣዩ” ዝብል ኣርእስቲ፡ ብ3 ክፋላት ዝዘርጋሕኹዎ ጽሑፋት፡ ኣብ www.sacttisim.com ክትውከሱ እንዳሓበርኩ፡ ክሳብ ሕጂ ዘይተዘርግሑ ንዕጡቋት ጉጅለታት ሶማል (ሒዝቡል ኢስላም-ARS፡ እስላማዊ ግንባር ሶማል፡ ኣል ኢትሃድን ኣል ሸባብን) ካብ ዝግበሩ ዝነበሩ ሓገዛትን ወትሃደራዊ ታዕሊማትን ገለ ተወሳኺ ጭብጥታት ክውስኸልኩም፡፡
• ፈለማ ጉዳይ ሓገዝ ንተቓወምቲ ጉጅለታት ሶማል፡ ከም ምንጪ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ገይሩ ክጥቀመሉ ምስ ሓሰበ፡ ኣብ ሶማል ቀጥታዊን ተዘዋዋሪን ረብሓ ምስ ዘለወን ሃገራት ወኪል ኮይኑ ኢሳይያስ ምስ በዓል ኣሕመዲን ነጃት ክውል ልዝብ የካይድ ኔሩ፡፡ ብፍላይ ኣብ ስትራተጅካዊ ዞባ ቀይሕ ባሕሪን መስመር ነዳዲ ባቢኤል መንደብን መትረብ ስዊዝን ሃገራዊ ረብሓ ዘለወን ሃገራት ኢራን፡ ምስሪን ቀጠርን ሓሪዩ ኣብ ጉዳይ ሶማል ኣእዳወን ክሓውሳ ብምእማን ዘይተኣደነ ኣታዊታት ረኺቡ’ዩ፡፡
• አእግሪ ሰራዊት ኢትዮጵያ ናብ ሶማል ምእታው፡ ኣብ ወርሒ 7/2006፡ 7 ወትሃደራዊ መኮነናት ንኣል-ሸባብ ብዝተፋለየ ወትሃደራዊ ማዳያት ከስልጥኑ፡ ናብ መቋደሾ ተላኢኾም ‘ዮም፡፡ በቲ እዋን ብቴሌግራም ናብ “ጠዊል” (ኣብ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ናይ ኢሳይያስ ናይ ሬዲዮ መጸውዒ ኮድ ስም) ተባሂሎም ዝተልኣኹ መልእኽታት ከምዝሕብርዎ፡ እቶም መኮነናት ኣብ ሶማል ንክልተ ወርሒ ናይ ስልቲ፡ ታንኪ፡ ነተጉቲ፡ ስቲንጀር፡ ካርታን ሓበሬታን ስልጠና፡ ኣፍደወ ኣብ ዝተብሃለ ቦታ ከምዝተውሃቦም ተሓቢሩ፡፡ ኣብቲ እዋን ዝሰልጠኑ ብዝሒ ኣባላት 367 ከምዝነበሩን፡ ኣብ ምእላዮም በዓል መቐለን ወዲ ኪዳነን ከምዝተሳተፉ፡ ናይ ተኮስትን ተተኮስትን ሕጽረታት ከምዘጓነፎም ውን ተገሊጹ፡
• ኣብ ሓደ ናይ ሬዲዮ መልእኽቲ (ብ Data com) እቶም ጋዜጠኛታት (ተስፋልደትን ሳልሕ ጋማን) ደንጊዮም ከምዝበጽሑን፡ ኣብ ኢድ ጸላኢ ከምዝኣተውን ይገልጽ፡፡ (ኣብ ቀረባ እዋናት እዞም ጋዜጠኛታት ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ከምዝተፈትሑ ይሕበር ኣሎ)
• ክሳብ 2007 ወርሒ ሰለስተ 2314 ኣባላት ኣልሸባብ፡ ብፍላይ ከኣ ጉጅለ ዳሂር ኣዌይስ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ሰልጢኖም ‘ዮም፡፡ ኣብ ወርሒ 10/2008፡ ቁጽሮም 20 ዝኾኑ ፍሉያት ዕጡቋት ጉጅለ ኣልሸባብ፡ ኣብ ባጽዕ ናቫል ቤዝ፡ ብኣዚዩ ሚስጢራዊ ኣገባብ ሰልጢኖም ኢዮም፡፡ እዞም ዕጡቋት ናይ “ነብስኻ ምጥፋእ” (Suicide mission) ውሳነ ከምዝወሰኑ ዝተኣመነሎም ኮይኖም፡ ኣብ ሶማል ኣትዮም ብፍላይ ከኣ፡ ኣብ ሞቋደሾ ኣብ ዝርከቡ ትካላትን ዕደጋን፡ ነብሰ ቅትለት ብምፍጻም “ቅያ” ክሰርሑ ዝተወደቡ እዮም፡፡ እዞም ኣባላት ናይ ካርታ፡ GPS፡ ነተጉትን ንገሊኦም ድማ ናይ ፈጣን ጃላቡን ስልጠና ዝወሰዱ ኮይኖም፡ ብትእዛዝ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ካብ ሓ/ባሕሪን ሃንደሳ ምክልኻልን ዝዓለምዎም ኣባላት 1. ሜጀር ተስፉ ስዩም- ማንጃግሮ (ሓላፊ ስለያ ሓ/ባሕሪ)፡ 2. ሌ/ኮ ሰለሙን ኢያሱ -ወዲ ኢያሱ (ካብ ሃንደሳ ምክልኻል)፡ 3. ም/ተለንተ ተስፋኣለም ባይረ- ወዲ ባይረ (ኣባል ሓ/ባሕሪ)፡ 4. ገብረሂወት ዓንደ- ወዲ ዓንደ (ኣባል ሓ/ባሕሪ ክፍሊ ካርታን ሓበሬታን)፡ 5. ሳልሕ ዓሊ (ኣባል ስለያ ሓ/ባሕሪ ከም ትርጁማን)፡ 6. ጀማል ዓሊ (ኣባል ጸረ ስለያ ሓ/ባሕሪ)ን 7. ተለንተ ኣደም ዝተብሃለ ካብ ክፍሊ ጎስጓስን ሓበሬታን እዮም፡፡ ነዚ ስውር መደብ ብሓላፍነት ክከታተልን ክመርሕን ዝተመዘ፡ ሓለቓ ስታፍ ሓ/ባሕሪ ነበር ብርጋዴር ጀነራል ፍጹም ገብረህይወት (ወዲ መምህር) ነይሩ፡፡
• ንፍሉይ ድብያን መጥቃዕትን ዝለኣኹ ኣባላት ጉጅለ ኣልሸባብ፡ ናብ ሶማል ብባሕሪ ካብ ደሴት ሓሌብ ይብገሱ ነይሮም፡፡ ደሴት ሓሌብ ካብ ዓሰብ ንደቡባዊ ምብራቕ፡ ኣስታት 91 ኪ/ሜ ብመሬት ርሒቓ እትርከብ፡ ኣብ 1988 ብደርግ ዝተደኮነት ምጭውቲ ደሴታዊት ከተማ ኢያ፡፡ ብኣግራብን ብጽቡቕ ቅዲ ብዝተሃንጸ ህንጻታት እተወቀበት፡ ንበጻሒ እትስሕብ ደሴት ኢያ፡፡ እዛ ደሴት ጀላቡን ማእከለዎት መራኽብን ክዕሸጋሉ ዘኽእል፡ ክልተ ጀቲ ትውንን፡፡ እቲ ሓደ ጀቲ ንኣገልግሎት ሓሬና ምህናጽ ጀላቡ፡ ዘገልግል ክኸውን እንከሎ፡ እቲ ካልኣይ ጀቲ ኣብ ልግስ ዝበለ ቦታ ዝተደኮነ ኮይኑ፡ ንሓይልታት ሓ/ባሕሪ ዝተገዝአ ኢዩ፡፡ ምህናጽ ጀላቡ ሓሬና፡ ክንዮ እቲ ቀንዲ ዕላምኡ፡ ከም መነሃርያ ሓገዝ ንኣልሸባብ ዘገልግለሉ እዋን ውን ኔሩ ኢዩ፡፡ ብትእዛዝ ሓላፊ ስለያ ምብራቓዊ እዚ ነበር ሌ/ኮ ግርማጽዮን የውሃንስ (ሃጸይነት)ን ብሓለፊ ውሽጣዊ ጸጥታ ዞባ ደ/ቀ/ባ ነበር ደብሩ ኪዳነ (ተኾሳተር)ን፡ ንተቓወምቲ ሶማል ዘገልግላ፡ ናይ ጣውላ ጀላቡ፡ ኣብ ሓሬና ከምዝጽገናን ክሳብ መደብ ስራሕ ዝወሃበን ከኣ፡ ምስ ካፒተናተን ኣብ ሓሬና ክጸንሓ ይግበር ነይሩ፡፡ ብድሕሪኡ ብበጣሕ ንብረት ምስ መጸ፡ ኣብቲ ናይ ሓይሊ ባሕሪ ጀቲ ተራጊፉ፡ ብኡ ንብኡ እተን ጀላቡ፡ ብጽልማት ግዒዘን ከምዝጸዓና ይግበር፡፡ እዚ ብኣዚዩ ጥንቁቕ ሚስጢር ክተሓዝ ኢሳይያስ ይእዝዝ ኔሩ፡፡ እተን ንኣልሸባብ ዝወሃባ ጀላቡ፡ ዓቢ ናይ መጽዓኒ ሳልቬታ ዘለወን፡ ብጠዋሉ ዝተስርሓ ኮይነን፡ ብየመናውያን ካፒተናት ከኣ ይምርሓ፡፡ እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት፡ ኣብ ኢንተርናሽናል መስመር ከም ገፈፍቲ ዓሳ የመናውያን ኣምሲልካ፡ ናብ ሶማል ንምሕላፍ ኢዩ፡፡ ኣብ ባሕሪ ኤርትራ ናይ ኤርትራ ባንዴራ ይግበረለን፡፡ ካብኡ ምስ ሓለፋ ከኣ፡ ናይ የመን ባንዴራ ተገይሩለን ብለይቲ ለይቲ ይጓዓዛ፡፡ ድሕሪ ዝተወሰነ እዋን ከኣ፡ ንብረት ኣብ ሶማል ኣራጊፈን ይምለሳ፡፡ እቶም ክብ ኢሎም ዝተገልጹ ኣባላት “ነብሰ ቅትለት”፡ ብዕለት 21 ጥቅምቲ 2008 ብዩሱፍ ኣብሳሜ ዝተብሃለ መራሕ ጋንታ ተመሪሖም፡ ብሓሌብ ኣቢሎም ናብ ሶማል ዝተልኣኹ ኢዮም፡፡
• ጉዳይ ሶማል ካብ ዞባ ሓሊፉ፡ ኣህጉራዊ ጠመተ ኣብ ዝረኸበሉ እዋናት፡ ኣብ ሞንጎ እቶም መሪሕነት ጉጅለ ዕጡቋት ኣልሸባብ፡ ምፍንጫል ተፈጢሩ፡፡ ንክልተ ዓመታት ዝኣክል፡ ኣብ ኣስመራ ኣብ ኢንትርኮንቲኔታል ሆቴል ሸናዕ ክብል ዝጸንሐ፡ ሸኽ ሸሪፍን ብጾቱን፡ ንኢሳይያስ ራሕሪሖም፡ ንዕርቂ ናብ ጁቡቲን ኢትዮጵያን ኣትዮም፡፡ ብኡ ንብኡ ኣብ ሶማል ዝነበሮ ተስፋታተት ማህሚኑ ተሪፉ፡፡ “ድሕሪ ማይ ናብ በዓቲ” ዝመረጸ ኢሳይያስ፡ 3ተ ዜጋታትና ኣብ ሶማል ምስተማረኹ ውን “ኣይንፈልጦምን” ክብል ኢዩ ተሰሚዑ፡፡ ኣታ መን ክሓፍረሉ! የለኹምን ዲኹም ኣባላት ሚኒስትሪ ዜና? ካልእ ይትረፍ ብማእከላይ ቤ/ጽ ሚ/ሪ ምክልኻል ዝዳሎ፡ ናይ መደብ “ዋልታ” ኣዳላዊ ዝነበረ፡ ዳርጋ ኩሉ ህዝቢ ዝፈልጦ ንጋዜጠኛ ሳልሕ ጋማ ከይተረፈ፡ “ኣይፈልጦን” ምባሉ ሃየንታ ዶ ኣይኮነን? ኩሉ ምስተፈደሖ ከኣ፡ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ሰለስተ ዓመታት እንሆ ኣንጻሮም ክዋጋእ ከምዘይጸንሐ፡ ንሓዱሽ ግዚያዊ መንግስቲ ሶማል “ከም ህጋዊ መንግስቲ ተቐቢልናዮ ኣለና” ኢሉ ብኣፈኛታቱ መግለጺታት ከውጽእን መግለጺታት ሓዘን ክልእኽን ተዓዚብናዮ ኣለና፡፡
• ኩሉ ዝመገዱ ኣባጓይላ ኢሳይያስ (A man of all destinations)፡ ሓደ ግዜ፡ ከም ብጻጸ ዝተነኽሰ ተመን፡ ካልእ ግዜ ከኣ ከም ኣንበሳ እንዳተለዋወጠ፡ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶታት ሃገርና፡ ካብ ዞባዊ ናብ ትሕተ ሃገራዊ፡ ካብ ምምልላእ ናብ ምጉድዳል፡ ካብ ሕብረት ናብ ምፍንጫል፡ ካብ ክልተኣዊ ናብ ጉጅላዊ ርክባት እንዳውረደ፡ ነታ ሃገር ምስ ሰሜን ኮርያ ክተመሳሰል ቀሲብዋ ኢዩ፡፡ ሕጂ ውን ሓድጊ እቶም ጉጅለታት ኣል ሸባብ ዝኾኑ፡ ከባቢ 30 ኣባላት ጉጅለ ኣልሸባብ ኣብ ዊዓ ብሎክ ሓልሓል ኣለው፡፡ በዚ ኣጋጣሚ ኣብ ወትሃደራዊ ታዕሊም ኣባላት ኣልሸባብ ዝተሳተፉ እቶም ቀንዲ ሓለፍቲ ዝስዕቡ ኢዮም፡፡ 1. ሌ/ኮ ጀማል መሓመድ (ሓላፊ ማ/ስ/ፍሉይ ሓይልታት ዊዓ፡ 2. ካፒተን ተኹሉ ወልደስላሰ (ም/ሓላፊ ማ/ስ/ፍሉይ ሓይልታት ዊዓ) 3. ካፒተን ሮሞዳን ኣሕመድ (ኣዛዚ ብሎክ ሓልሓል) 4. ካፒተን በረኸት ሃይለ (ኣዛዚ ብሎክ ዓራግ)፡ 5. ካፒተን ሳልሕ ዑሞር (ኣዛዚ ብሎክ ፈንቅል) 6. ሳልሕ ብልዖ – ወዲ ብልዖ (ኣባል ብሎክ ሓልሓል) ‘ዮም፡፡
ኣብ 4ይ ክፋል ኣብ ሱዳን ዝተዋፈሩ ኣባላት ስለያን ዝተኻየዱ ስርሒታትን፡ ኣብ ታዕሊም ንየመናውያን ጥሩፋት ጉጅለታት ሑቲን ካልኦትን ዝምልከት ሓበሬታ ክፍንወልኩም ኢየ፡፡ በዚ ኣጋጣሚ ሕጂ ውን ኣብ ውሻጠ ህግደፍ ኮይንኩም በቢእዋኑ ሓበሬታ ተስንቑኒ ሓለፍትን ካልኦትን ግዱሳት ዜጋታት ከየመስገንኩ ክሓልፍ ኣይደልን፡፡
ወደሓንኩም
ንኹሉ ንምብጻሕ ሼርን ላይክን ኣይተውሕዱ፡፡
By: SACTTISM

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Radio Erena: 12 March 2020
ኣብ ወትሃደራውን ጸጥታውን መዓላታት ዘገልግል ንዋት ዘፍርያ ኩባንያታት ቸክ ሪፖብሊክ ኣብ ኢትዮጵያን ጂቡቲን ዕዳጋ ንምርካብ ዝዓለመ ዑደት ኣካይደን።
ብምክትል ሚኒስተር ምክልኻልን፣ ኢንዱስትሪ ኣጽዋርን ቶማስ ኮብዘኒ ዝተመርሐ ልኡኽ ቸክ ሪፖብሊክ፣ ዝሓለፈ ወርሒ ናብዘን ሃገራት ኣብ ዘካየዶ ምብጻሕ፣ ምስ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን እተን ሃገራት፣ ኣብ መሸጣን ምትሕግጋዝን ወትሃደራዊ ንዋት ዘተኮረ መዘክር ከምዝኸተመ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ።
ናይ ቀደም ቸኮዝላቫክያ ናይ ሎሚ ቸክ ሪፖብሊክ ምስ ኢትዮጵያ ኣብ መሸጣ ኣጽዋር ዘተኮረ ናይ ነዊሕ ዓመታት ርክብ ከምዘለዋ ዝፍለጥ’ዩ።
እንተኾነ እታ ኣብ መሸጣ ፈኵስቲ ጠበናጁ፣ ታንክታትን ተተኮስትን ብዝያዳ ከምእተተኩር ዝንገረላ ቸክ ሪፖብሊክ፣ ናብ ጂቡቲ ከተቛምት ንመጀመርያ እዋና ምዃኑ ወትሃደራውያን ጸብጻባት የረድኡ።
ኢትዮጵያ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ብዘይካ’ዚ ምስ ፈረንሳ ብወገዒ ዝኸተመቶ፣ ኣብ ምቛም ሓይሊ ባሕሪን ምሕያል ሓይሊ ኣየርን ዘተኮረ ስምምዕ፣ ምስ ሩስያን ካልኦት ሃገራት’ውን ሓያሎ ወትሃደራዊ ውዕላት ተካይድ ከምዘላ’ዩ ዝንገር።
ብባህርያዊ ደርቂን ብልሹው ምሕደራ ዝመንቀሊኡ ድኽነትን፣ ንግሎባዊ መዐቀኒታት ምዕባለ ከማልእ ዘይክኣለ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ሓደ ካብቲ ዝዓመረ ዕዳጋታት ኣጽዋር ዘለዎ ዞባ ምዃኑ ይጥቀስ።


text:
ሞሮኮ ድሕሪ 32 ዓመታት ናብ ሕብረት ኣፍሪካ ብኣባልነት ንምምላስ ወግዓዊ ሕቶ ኣቕሪባ።ሕብረት ኣፍሪካ ሎማዕንቲ ዓርቢ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ሰሜን ኣፍሪካዊት ሞሮኮ ናብ ኣባልነታ ንምምላስ ስሩዕ ሕቶ ዘቕረበት ብናይ ሞሮኮ ንጉስ መሓመድ ኣማኻሪ ጉዳያት ወፃኢ ዝኾኑ ጣይብ ፋሲ እዩ።ንሶም ንኣዶ መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪካ ዲላሚኒ ዙማ ከምዘቕርቡ እቲ መግለፂ ይሕብር።ክልቲኦም ዝተራኸቡ ኒው ዮርክ ይካየድ ኣብዘሎ ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት መንግስታት እዩ።
እቲ ሕቶ ስሩዕ መስርሕ ሒዙ ከምዝኸይድን ዲላሚኒ ዙማ ምዝራበን እቲ መግለፂ ይሕብር።
ሞሮኮ ካብ ኣባልነት ንዓርሳ ዘግለለት እቲ ውድብ ንስሃራዊት ዓረብ ሪፓብሊክ ኣፍሪካ ብኣባልነት ተቐቢሉዋ ክትብል ብምቅዋም እዩ።ካብ መስረቲ ናይ ቀደም ውድብ ሓድነት ኣፍሪካ ዝኾነት ሞሮኮ ድሕሪ 32 ዓመት ኣባል ንምዃን ሕቶ ኣቕሪባ’ላ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኽኣል።


text:
* ቅድሚ ኩሉ ዝዓበያን ዝናኣሳን ሃገራት፣ንዓለም ለኸ ሕጊታት ናይ ምትግባር ግዴታ ኣለወን።ሩስያ ኣብ ኡክረይን ዝፈፀመቶ ተግባር ንዓለም ለኸ ሕጊ ዝጣሓሰ‘ዩ።እቲ ሓቂ ክዝረብ ይግባእ።ኣሜሪካን መሻርኽታን ንኡክረይን ምሕጋዘን ክቅፅላ‘የን ይብሉ።
* ኣሜሪካ ሕሱም ድኽነት ክሳብ ዝቅፅላ 15 ዓመታት ንምጥፋእ ተበጊሳ‘ላ። ህዝቢታት ርእሶም ንክምግቡ ዓቅምና ዘፍቀደ ክንገብር ኢና።ሓይሊ ኤሌክትሪክ ኣብ ቁጠበኦም ኣበርክቶ ንክህልዎን ንሕሙማቶም ክሕብሕቡን ክነኽእሎም ኢና።ዓለም እንተሓቢራ፣ቀፃላይ ወለዶ ምሕዩሽ ናብራን ህይወትን ከስተማቅር‘ዩ።
* ከምመጠን ማሕበረ-ሰብ ዓለም ኣብ ኣርባዕተ ጉዳያት ኣተኲርና ክንንቀሳቀስ ይግባእ ዝበሉ‘ቶም ፕረዚደንት፣ቀዳማይ እስላማዊ መንግስቲ ዒራቅን ሶርያን ISIL ክዳኸምን ክድምሰስን፣ካልኣይ እስላማዊ ዓለም፣ንኣስተምህሮን ኣተሓሳስባን ኣል-ቃይዳን ISILን ብዘየማትእ ክነፅጎ፣ሳልሳይ ፅንፈኛታት ንዝጫጭሕሉ ባይታ ፀቢብነትን ዘስዕቦ ግጭትን ክውገድ፣ራብዓይ ብሕልፊ ሃገራት ሙስሊም፣ኣብ‘ቲ ልዑል ተስፋን ዓቅሚን ዘለዎ መንእሰይ ወለዶ ዝያዳ ትኹረት ንክገብሩን ፀዊዖም።
* ኣብ ሃገራት ማእከላይ ምብራቅ ንዘለው መናእሰይ ሙስሊማት ብቀጥታ ክዛረብ።ሓደ ነገር ክትርድኡ ይደልይ፣ከባቢኹም፣ንድንቁርና ዘይኮነስ ንፍልጠት፣ንዕንወት ዘይኮነስ ንምህዞ፣ንቅትለት ዘይኮነስ ንክብሪ ህይወት ክብሪን ናእዳን ዝህብ ከባቢ‘ዩ።እቶም ካብ‘ዚ ጎደና‘ዚ ንክትርሕቁ ዝፅውዕኩም ወገናት፣ነቲ ህጡር ታሪኽ ዝጠለሙ‘ምበር፣ዝዕቅቡ ኣይኮኑን።


text:
ሽዑ ነቢይ ዳንኤል “ ተዘከረኒኑ እግዚአብሔር ዘኢኃደጎሙ ለእለ ያፈቅርዎ/ ነቶም ዘፍቅርዎ ዘይኃድግ እግዚአብሔር ብሓቂ ዘኪርኒ” ብምባል ኣመስገነ። እዚ ምሳሌ እዚ፡ ሊቃውንት ከመሥጥርዎ ከለዉ ግበ ኣናብስት ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም፣ እቲ መግቢ ናይ መግበ ነፍስ፣ ነቢይ ዕንባቆም ከኣ ናይ ጐይታ ምሳሌ እዩ። ብዕፅዉ ኣትዩ ብዕፅዉ ምውፃኡ፡ ጐይታ ብኅቱም ድንግልና ተፀኒሱ ብኅቱም ድንግልና ናይ ምውላዱ ምሳሌ እዩ። (ተረፈ ዳንኤል 1፡33-39)
ነቢይ ዕንባቆም 4 ምዕራፋት ዘለዎ መጽሓፈ ትንቢት ጽሒፉ እዩ።
ነቢይ ዕንባቆም፡ ካብ ካልኦት ነቢያት ብዝተፈልየ ኣብ መጽሓፉ ንርእሱ ‘ነቢይ’ ኢሉ ዝጸውዐ እዩ።
ኣብዚ መጽሓፉ፡ ንሱ ብዛዕባ ምርኮ እስራኤላውያን ኣብ ኢድ ባቢሎናውያን ዝሓተቶን፣ እግዚአብሔር ድማ ዝመለሰሉን ተጠቒሱ ኣሎ።
ንሓዲስ ኪዳን ዘመልክቱ ትንቢታት ተገሊጾም ኣለዉ። ንምሳሌ፦ “እግዚኦ ሰማዕኩ ድምፀከ ወፈራህኩ ርኢኩ ግብረከ ወአንከርኩ በማእከለ ክልኤ እንስሳ ርኢኩከ/ ኦ ጐይታ ድምፅኻ ሰሚዐ ፈራህኩ፡ ተግባራትካ ርእየ ተደነቕኩ። ኣብ ማእከል ክልተ እንስሳ ረኣኹኻ።” በለ። (ዕን. 3፡2) እዚ ኸኣ ኣቐዲሙ ብመንፈሰ ትንቢት ንዝረሓቐ ኣቕሪቡ፡ ንዝረቐቐ ኣጕሊሑ ዝተዛረቦ ኮይኑ፥ ኣብ ጊዜ ልደት ኣብ መንጎ ላሕምን ኣድግን፣ ኣብ ጊዜ ስቕለት ኣብ መንጎ ፈያታዊ ዘየማንን ፈያታዊ ዘጸጋምን፣ ኣብ ጊዜ ወሪደ መቃብር ኣብ መንጎ ዮሴፍን ኒቆዲሞስን፣ ኣብ ጊዜ ፍርዲ ኣብ መንጎ ጻድቃንን ኃጥኣንን ርኣኹኻ እሞ ድምፅኻ ሰሚዐ ፈራህኩን ተግባራትካ ርእየ ተደነቕኩን” በለ።
“እግዚአብሔርሰ እምቴማን ይመጽእ ወቅዱስኒ እም ደብረ ፋራን ወእም ኣኅጉረ ይሁዳ/ እግዚአብሔር ካብ ቴማን፡ እወ እቲ ቅዱስ ካብ እምባ ፋራን ይመጽእ ኣሎ” ኢሉ’ውን ብዛዕባ ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ተነበየ። ‘ፋራን’ ማለት ኃያል ማለት እዩ፡ ስለዚ “እቲ ኃያል ጐይታ ኣባኺ ኃደረ” ማለት እዩ።
ኣብ መወዳእታ መጽሓፉ ድማ ዘቕረቦ መዝሙርን ጸሎትን ጠቒሱ ኣሎ።
“ ሶበ ትትሀወክ ነፍስየ በምሕረትከ ተዘከረኒ . . . ወአንሰ እትፌሣሕ በእግዚአብሔር ወእትኃሠይ በአምላኪየ ወመድኃንየ። እግዚአብሔር አምላኪየ ወኃይልየ ዘይሠርዖን ለፍጻሜየ፡ ወያቀውመኒ ውስተ መልዕልት ወዲበ ልዑላት ያፄዕነኒ ከመ እማዕ በመኃልይሁ። / ኣብ ዝተሃወኽኩሉ ጊዜ ብምሕረትካ ተዘከረኒ . . . ኣነ ግና ብኣምላኸይን መድኃኒየይን እግዚአብሔር ፈጺመ ይሕጐስ። እግዚአብሔር ኣምላኸይን ኃይለይን እዩ፣ ነእጋረይ ዘጽንዐን፡ ፍጻሜየይ ዘሥምረለይ ንሱ እዩ። ኣብ ሕጉ ኣሚነ ንኽዕወት ኣብ ልዕልና የቑመኒን፡ ኣብ ኣሕዛብ የሥልጥነኒን። (ዕን. 3፡2-19)
ጸሎቱን በረኸቱን ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን!
ሰላም እብል ለእንተ ኮንከ ነጻሬ፡
ነቢሮ አምላክ ማእከለ እንስሳ ኑባሬ፡
ዕንባቆም ነቢይ ወልደ ናኮር እምነገደ ኅሬ፡
ሥራዌ እንዘ ይኤምር እማሬ፡
ውስተ ዐፀደ ወይን ይብል ኢይከውን ፍሬ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮስ ካብ ዕለት 31 ግንቦት 2019 ዓ.ም. ክሳብ ዕለት 2 ሰነ 2019 ዓ.ም. ዘካይድዎ ዘለዉ መበል 30 ዓለም ሓቆፍ ሓዋርያዊ መገሻኦም ኣብ ሩማኒያ፡ ናይ ዕለት 31 ግንቦት ቀዳመይቲ መዓልቲ ናይ ሓዋርያዊ መገሻኦም መርሓ ፍጻሜታቶም ኣጠናቒቆም ንምሕዳሮም ቡካሬስት ናብ ዝርከብ ናይ ቅድስቲ መንበር ሓዋርያዊ ሕንጻ ብናይ ሮማ ሰዓት ኣቆጻጽራ ልክዕ ሰዓት ሽዱሽተን ሓምሳን ደቓይቕ ምስ በጽሑ፡ ኣብኡ ምስ ኣባላት ኢየሱሳውያን ልኡካነ ወንጌል ኣብ ሩማኒያ ግላዊ ርክብ ከምዘካየዱ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ቅዱስ ኣቦና ቡካሬስት ኣብ ዝርከብ ካቴድራል ቅዱስ ዮሴፍ መስዋዕተ ቅዳሴ ኣዕሪጎም ምስ ኣብቅዑ ንምሕዳሮም ናብ ናይ ቅድስቲ መንበር ሓዋርያዊ ሕንጻ ሰዓት ሽዱሽተን ሓምሳን ደቓይቕ በጺሖምን ንሓደ ሰዓት ዝኽውን ምስ ደቂ ማሕበሮም ኣባላት ኢየሱሳውያን ካህናት ልኡካነ ወንጌል ኣብ ሮማኒያ ግላዊ ርክብ ከምዘካየዱ ዝሓበረ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣስዒቡ፡ እቶም ኣብቲ ርክብ ዝተሳተፉ ኢየሱሳውያን ካህናት 14 ሩመናውያን ዝርከብዎም ብጠቕላላ 22 ክምዝዀኑን፡ ኣብቲ ርክብ ናይ ኢየሱሳውያን ማሕበር ጠቕላሊ ሓለቓ ኣማኻሪ ኣባ ባረቶን ከምኡ እውን ንናይ ማሕበር ኢየሱሳውያን ሩማኒያ ዘጠቓልል ዞባ ኤውሮ ሜዲትራኒያን ሓለቓ ኣባ ማታራዞ እውን ክምእተሳተፉ ኣፍሊጡ።


text:
እቲ ኢዳይ ዝብል መጸውዕ ዝተወሃቦ ብርቱዕ ኣብ ሰዓት 190 ኪሎ መትሪ ዝውንጨፍ ህቦብላ፥ ምዕልቕላቕ ማይ እውን ኣስዒቡ ኣብ ዚምባብዌ ምብራቓዊ ከባብን ኣብ ሞዛምቢክ ማእከላዊ ከባብን ኣብ ማላውን ናይ ብዙሓት ዜጋታት ሞትን ማሕሰይት ምጥፋእ ሃለዋትን ውድመት ንብረትን ከምዘስዓበ ልእኽቲ ጋዜጠይና ቫቲካን ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ኤልቪራ ራጎስታ ሓቢረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
እቲ ዝተኸስተ ህቦብላ ካብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ዝተራእዩ እቲ ዝበርትዔ ምዃኑ ክንገር እንከሎ ካብ ዝሓለፈ ሓሙስ ዕለት 14 መጋቢት ኣብ ሞዛምቢክን ማላውን ብዙሕ መጉዳእቲ ኣስዒቡ ናብ ዚምባብዌ ከምዝተጓዕዘን 150 ሰባት ንሞት ከምዝዳረገ ክንገር እንከሎ፡ ናይ ሞት ሓደጋ ዘጋጠሞም ዜጋታት ብዝሒ ክብ ክብል ከምዝኽእል እዩ ዝነገር ዝበላ ራጎስታ ኣስዒበን፡ ዓለም ሓቆፍ ቀይሕ መስቀል፡ ኣብ ሞዛምቢክ እታ ከቢድ መጉዳእቲ ዝወረዳ ናይታ ሃገር ካልአይቲ ዓባይ ከተማ ተባሂሉ ዝንገረላ ከተማ ባይራ ከምዝዀነት ከመልክት እንከሎ፡ እታ ከተማ ምሉእ ብምሉእ ዳርጋ ዝወደመት ምዃና ናይታ ሃገር ናይ ከባቢ ጉዳይ ሚኒ. ቸልሶን ኮሬያ ዝሃብዎ መግለጺ ጠቒሰን ልእኽቲ ጋዜጠይና ቫቲካን ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ራጐስታ፥ ኣብታ ሃገር ቅድሚ ሕጂ ካብ ዝተኸስቱ ናይ ተፈጥሮ ሓደጋታት እቲ ዝዓበየ እንክብሉ ከምዝገለጽዎ የመልክታ።
ኣብ ማላዊ፥ ሕጹጽ ናይ መግብን ክንክን ትዕና ሓገዝ
ናይ ቁምስና ብላንትይረ ቆሞስ ኣባ ፊሊፐ ዞንጎ፡ ኣብ ማላዊ ቅድሚ እቲ ህቦብላ ምዕልቕላቕ ማይ ተኸሲቱ ሓደጋ ሞትን ውድመት ንብረትን ከምዘስዓበን እቲ ህቦብላ ተወሲኽዎ ምኽንያት ዝተፈላለዩ ጸገም ኰይኑ፡ ብዙሓት ንሞት ሓደጋ ከቃልዕ እንከሎ ብዙሓት እውን ተመዛቢሎምን ኣብ ከቢድ ሰብኣዊ ሽግር ክወድቑ ከምዝገበሩ፡ ክሕብሩ እንከለዉ፡ ካቶሊካዊ ምንቅስቓስ ቅዱስ ኤጂዲዮ እውን ናብቲ ዝተጐድአ ሕዝቢ ድጋፍ ንምቕራብ ይንቀሳቐስ ከምዘሎ፡ መግብን ኣፋውስን ናብቲ ስፍራ ንምብጻሕ ድሮ ብወለንተይናታት ኣባላቱ ኣቢሉ ይንቀሳቐስ ከምዘሎን ብወግዓዊ መርበብ ሓበሬታኡ ኣቢሉ ናይ ድጋፍን ጻውዒት ከምዘቕረበ ኤልቪራ ራጎስታ ኣፍሊጠን።


text:
Radio Erena: 22 September 2020
ፓትርያርክ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ኤርትራ፣ ብጹእ ወ ቅዱስ ኣቡነ እንጠንዮስ፣ ካብ ምሩኽ ዝኸፈአ ህይወት ይነብሩ ምህላዎም ጸሓፊ ሃገረ ስብከት ሰሜን ኣመሪካ፣ ቀሺ ገብረሚካኤል ዮውሃንስ ገሊጾም።
ቀሺ ገብረሚካኤል፣ ብዛዕባ ምእሳርን ስደትን ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ኣመልኪቶም ምስ ራድዮ ኤረና ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መጠይቅ፣ መንግስቲ ካብ እዋን ናጽነት ኣትሒዙ፣ ነታ ቤት ክርስትያን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሩ ንምእታው ከምዝሰርሐ ብምዝኽካር፣ ስዒቡ ዝመጸ ማእሰርትን ምግፋዕን’ውን መቐጸልታ ናቱ ምዃኑ ኣረዲኦም።
ብዛዕባ ሃለዋት ኣቡነ እንጠንዮስ ኣመልኪቶም ዝሃቦ ሓበሬታ ድማ፣ ድሕሪ’ቲ ብቪድዮ ንህዝቢ ዘመሓለለፍዎ መልእኽቲ፣ እቶም ፓትርያርክ ናብ ኣውራ መሳርሒ መንግስቲ ዝኾኑ ኣቡነ ሉቓስ ተረኪቦም፣ ዳግም ምስ ዝኾነ ኣካል ከይራኸቡ ሃለዋቶም ከምዝጠፍእ ከምዝተገብረ ኣመልክቶም።
ብጹእ ወ ቅዱስ ኣቡነ እንጠንዮስ፣ ኣብ ትሕቲ ጸላኢ’ዮም ወዲቖም ዝበሉ ጸሓፊ ሃገረ ስብከት ሰሜን ኣመሪካ፣ ካብ ምሩኽ ዝኸፈአ ህይወት ይነብሩ ምህላዎም ኣስሚሮም።
ምሉእ ትሕዝቶ ቃለ መጠይቕ ምስ ጸሓፊ ሃገረ ስብከት ሰሜን ኣመሪካ፣ ቀሺ ገብረሚካኤል ዮውሃንስ ንምስማዕ ኣብ ታሕቲ ጠውቑ።
=================


text:
‘ኢትዮጵያ ናብ ኤርትራ ዘውፈረቶ ሰራዊት ስርሑ ስለዝፈፀመ ስሒብናዮ ኣለና’ ኢሎም መንግስታዊ ወሃቢ ቃል ኣቶ ጌታቸው ረዳ።
ንሶም ሎሚ ሰሉስ ምስ ወፃእተኛታት ጋዜጠኛታት ኣብ ዘካየድዎ ቃለ-መጠይቅ ‘ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ሙሉእ ኹናት ንምክያድ ዓቅሚ ኣለና።እንተኾነ ምርጫና ኣይኮነን። ሙሉእ ኹናት ክመፅእ ዝኽእል፣ ኣብ ኣስመራ ዘሎ መንግስቲ ኣብ ቀፃሊ ክገብሮ ኣብ ዝውስኖ ነገር’ዩ። ምኽንያቱ፣ ብዘሕዝን ኩነት ኩሉ ጊዜ ከቢድ ዋዳ ድሕሪ ምኽፋሉ ጥራሕ ዝማሃር መንግስቲ’ዩ ኣጋጢሙና ዘሎ’ ኢሎም።
ብዛዕባ’ቲ ኣብ ሞንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዝተወለዐ ግጭት ኣማእኪሎም ቃለ ምልልስ ዝሃቡና ኣብ ሕ/ሃ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣቶ ግርማ ኣስመሮም ብወገኖም ‘እቲ ግጭት ዝተወለዐ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ወረራን መጥቃዕቲን ስለዝፈፀመት’ዩ’ ይብሉ።
ኣምባሳደር ግርማ ወሲኾም ‘እቲ ውግእ መን ጀሚርዎ ንዝብል ሕቶ ክልተ ነገር ምጥቃስ ይኣክል። ቀዳማይ ኢትዮጵያ ብቅሉዕ ኣብ ፓርላማ ዝፍክር ዝነበረ መን’ዩ? ካልኣይ እቲ ወራሪ ተጠቂዔ ክብል ኣይኽእልን። መንግስቲ ኩሉ-ሻዕ እዚ ምስሕሓብ’ዚ ብሰላም ክፍታሕ ከምዝፅውዕ ፍሉጥ’ዩ’ በሉ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰራዊትና ስሒብና ድሕሪ ምባሉ’ውን ሪኢቶ ንክህቡ ዝተሓተቱ እቶም ኣምባሳደር ‘ተግባር ኢትዮጵያ ክኹነን ኣለዎ’ ኢሎም።


text:
ዳግማይ ሕቶ ን one nation Eritrea:
ብDr. Abdu Khalifa- Part 2
ዳግማይ ሕቶ ን one nation Eritrea:
ዝመስለኩምን የኽስበና እዩ ትብልዎ ፖለቲካዊ መርገጽን መስመርን ሒዝኩም ክትጎዓዙን ክትቃለሱን መሰልኩም እዩ። ወላ እውን፡ እንተዘይተራእይኩም፡ መሰል ብሄር ናይ ገለ ክፋል ሕብረተሰብ ኤረትርያ ከይትቕበሉን ክትነጽጉዎን። ጸገም የሎን። ንኻልኦት ሰልፍታትን ውድባትን ግንባርን በርጌሳዊ ማሕበራትን ብዘይርትዓዊ ክሲ ክትጥቅኑ ግን ኣይግድን! ነቲ ክሳብ ሕጂ ክቡር ዋጋን ጻዕርን ከፊልኩም ዘጸበቕኩሞ ስምኩም፡ዝምጥን እውን ኣይኮነን።
እምንቶና፡ ንስኹም ኩኑ ዝኾነ ሰልፍን ግንባርን በርጌሳው ማሕበረ ሰብን፡ መንነት ወሃብን ከልካልን ኣይኮነን። እቲ ቅድሚ ሕጂ ዝተዋህበ ኣብ ባይታ ትርጉም ዘይብሉን ዘየርበሐን መንነት ብሄር(ጎደሎን ስንኩፍን ኣምር 9 ብሄራት) እውን ብዊንታ ሓደ ፋሺስት ሽፍታ ሰብ(ኢሰያስ) ንፖለቲካዊ ረብሓን ሃልኪን ተባሂሉ፡ ዝተዋህበ እምበር ቅዋማዊ ስርዓት ዝኽተል ባይቶ ዝሃቦ የሎን። እንታይ ረቢሕኩም ብሄር ትግርኛ ይኹን ካልእ ረኺብኩም ካብ ምርኢት ሳዕስዒትን ዳንኬራን ምድጋፍን ምድኻርን ምጥቓዕን ክሳራን ህልቂትን ዘይሓልፍ? ሓቢርና፡ ኩልና፡ ብዘርኢ ተጋሩን ንዓባይ ትግራይን ኢትዮፕያ ዝኽድሙ ሓሙሻይ መሳርዕ ተጋሩ ኣብ ኤረትርያ(ህግዲፍ)፡ ንድከር ኣሎና። መንእሰያትናን ህዝብና ተገፊዑ። ተኣሲሩ። ተሓይሩ። ተረሺኑ። ሃሊቑ። ዓበይቲና፡ ዓበይቲ ዓድን ህዝብን፡ ናይ ፖለቲካ መራሕቲን(ከም ጂ15) ስማውያን ሚኒስትራትን ዝመሰሉ እንታይ ረኺቦም? ንኣብነት ህዝቢ ዓፋር እንታይ ረኺቡ? ኣብ ልዕሊኡ ጽንታ ይፍጸም ኣሎ። ጸጋታት ዓዱ ድማ ይዝረፍ! ህዝቢ ትግርኛ ከ እንታይ ከሲቡ? ወ ሓንቲ! ጉልበቱን ደሙን ጸጋታቱን ይዝረፍ፡ ይምዝመዝ፡ ከም ሰቡ! ንግዚኡ፡ ካብ ኣብራኹ ዝወጹ ዝመስሉ ነቲ ዝህረፍ ኮረሻ-ስልጣን ተወጢሖም ኮፍ እንተበልዎ፡ እቲ ጉዳይ፡ ከም ብማዕዶ፡ ኣብ ምድረበዳ ቀላይ ማይ ዝመስል ምርኢት ሚራዥ ጠባርን ኣህራፍን ኣጋጋይን ኣታላሊ ሜላ ጥራይ እንተዝርይኮይኑ ህዝቢ ትግርኛ ዝረአ ዝኸሰቦ ዓቢ ነገር እንታይ ኣሎ? ሕብረተሰብ ኤረትራዊ ወደባት ትግርኛ፡ ባዕሉ፡ ዝገደደ ግዳይ ጨኾናን ግፍዕን ጽንታን እዩ ኮይኑ ዘሎ። እቲ ረባሒ ኣካል፡ ደቂ ሹማንቲ መሳፍንቲ ትግራይን ተጋሩን ነበርን ገለ ብቁንጣሩ ጥቕሚ ዝሰድዑን ህዝቦም፡ዝጠለሙ ኤረትራውያን ባእታታትን እንተዘይኮኑ መን ረቢሑ? ዓድታትን ቁሸታትንን ገዛውትን ትግርኛ ይኹና ካልኦት ብሄራት ገረውረው ዶ ይብላ የለዋን እየን? ደቀን ፍቖዶ ኩርናዓት ዓለም ፋሕ-ጽንግራሕ ኣይኣዎምን?! ኣብ ባይታ፡ ብተግባር፡ ቁሎሕ እንተ ኢልና፡ ኣተኩርና እንተ ተዓዚብናን፡ መን ክኸስብ ይርአ? ኣብዚ ዝኸስብ ትግራይን ተጋሩን እንተዘይኮይኖም እንታዋይ ኤረትራዊ ኣዩ ዝኸስብ?
ናትና ከም ብሄር ምፍላጥን ምህላውን ዘይምህላውን ዝጎድኣኩም ወላሓንቲ የሎን። መንነት ዝህብን ዝኽልክልን ኣካል የሎን። ዝኽሕድ ክህሉ ይኽእል። ክትክሕዱ ትኽእሉ፡ ከም ሰብኩም፡- ንግዝያዊ ይኹን ናይ ሓዋሩ፡ ፖለቲካዊ ረብሓ ክትብሉ ። ንኣብነት ቁጽሪ ኣባላትኩም ክብ ኣብ ምባል። ህግዲፍን ኣጋዝያን ዝጥቀምሉ መስመር ፖለቲካዊ ጎስጓስ ን ምኽሳብ ኣባላት ትጥቀሙ ዘለኹም የምስለኩም፡ ኣሎ። ከምኡ ተጠቂሞም ኣባላቶም ስለዘበርከቱ። ተማራሚርኩም ዝረኸብኩም ትመስሉ። ትመስሉ እየ ዝብል ዘለኹ።
መንነት እኮ መለለይን መጸውዒን ሓደ ህዝቢ እዩ። "ኣቦና ዝሃበና ወንበር፡ ወዲቓ ኣይትስበር፡ ሞይታ ኣይትቕበር!" ኢልና ኢና ንኣምን። ንዘልኣለም፡ ነባሪት እያ። ወሃቢን ከልካልን የብላን። ንለማመኖን ንሓቶን "ኣጽድቐልና" ንብሎ ኣካልን ባእታን የሎን። ኣርባዕተ ነጥቢ። ንሕና ንሕና ኢና። ትግርኛ ኣይኮናን። ትግርኛ ግን ክቡር ዝኾነ ቋንቋናን ክፋል ባህልናን መንነትና እዩ። ዓረብ ኣይኮናን። ሶማል ኣይኮናን። ተጋሩ ወላ ኣምሓሩ ኣይኮናን። ኤረትራውያን ጀበርቲ ኢና። መበቆልና፡ ከም ካልኦት ኣሕዋት ብሄራት፡ ቤጃ ን በለውን ዝሕመረቱ፡ ሳሆ፡ ዓሳውርታን ብዓቢኡ ዘለዎ ኮይኑ ከም ንሓደ ዓቢ ሩባ፡ መገብቲ ወሓይዝ ዝጽምበራኣ፡ ካልኦት ዉልቀሰባትን ቤተሰብን ኣህዛብን እምነትን ኣብ ውሽጢ ሕብረተሰብና ተዋሲቦም ተጸንቢሮምን ርዒሞምን ኣብ መስርሕ ሕብረተሰብናን ምምስራቱን ከም ማንም ብሄር ዝተራእየ ሓቂን ክስተትን እዩ።
ካባና እውን ኣብ ካልእ ብሄር ይኹን እምነት ብፍትወት ይኹን በስገዳድ ከይዶም ርዒሞም ዝተጸንበርወን ብሄራት ኣለዋ። ኣብ ታሪኽ ከም ጥርኑፍ ሕብረተሰብ ካብ ንጅምር ብውሕዱ1400 ዘቑጸርና ህዝቢ ኢና። ሓቢርና፡ ሽግርን ጸበባን ርህየትን መግዛእትን ስደትን ህልቂትን ጽንታን ተጻዊርና ዘሕለፍና ኢና። ኣብዚ መበል 21 ክፍለ ዘመን ኣሞ ኣብዛ ሓቢርና፡ምስ ህዝብና ደምና ዘፍሰስናላን ከቢድ ክሳራ ዝተሰከምናላን ኤረትርያ፡ ዳግማይ ውዲት ጽንታን ክሕደትን ክንርኢ እኳ እንተገረመና ፋልማይና ኣይኮነን። ናይ መጠረስታ እውን እዩ ኢልና ኣይንእምንን።
ስለዚ፡ ሰልፊ ሓንቲ ሃገር፡ ገለ ውልቀ ሰባት ካብ ሕብረተሰብ ጀበርቲ፡ ኣሉታዊ ተመክሮ ዓሌትነትን ወጽዓን ኣቖጢዑዎምን ህንጡይነት ረቢጽዎም፡ ነዲሮም "ጀበርቲ ጀበርቲ፡" ኢሎም እንተ ጨደሩን እንተኣጽመሙኹምን፡ ከምኦም ዓቕሊ ኣጽቢብኩም ነቲ ዝዓበየ ህዝቢ ኣዋሲንኩምን ከሲስኩምን ኣብ ዘየድሊ ሸኾርተታዊ ምንግራም ዘእቱ የብልኩምን። ግቡእ እውን ኣይኮነን። ንሶም፡ ክንደይ ካብ ሚእቲ ናይቲ ሕብረየስብ እዮም? 1% ኣይኮኑን! ከምዚ ዓይነት ተርእዮ ኣብ ሕብረተሰብ ጀበርቲ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ካልእ ሕብረተሰብ ኤረትርያ ብፍላይ ኣብ ትግርኛ ብብዝሒ ዝርአ ጠባይ እዩ። ዓቕሊ ኣይተጽብቡ በጃኹም።
"በጃኹም፡ ስለ ማርያም፡ ብሄር ሃቡና፡ እመኑልና፡ መሩቑልና'ባ" ኢሉ እቲ ሕብረተሰብ ጀበርቲ ኣየጨንቐኩምን ኣይሓተኩምን እዩ። ኣይትሰከፉ። ጥራሕ፡ ቃልስኹም ኣጽፊፍኩም፡ ኣንጻር እዚ ከሓድን ጠላምን በላዒ ሰብ ዝኾነ ፋሺስታዊ ሽፍታ ስርዓት ተቓለሱ። ጉዳይና ባዕልና ኣለናዮ። ዐዕዮ ገዛና ነሳልጥ ጥራይ። ኣብ ጓል መገዲ ዘእቱ የብልናን። ኣብ መጻኢት ናጻን ሓራን ቅዋማዊትን ዲሞክራስያዊትን ኤረትርያ ናይ ኩልና ዕጫን ብጽሒትን መሰልን እጃምን ግዴታን፡ ብብሄር ዲና ክንውደብን መሰልና ክንሓትትን ክኽበርን ሽዑ ነርክበሉ። ናይ ሕጂ ንግበር። ሕጂ ዝጠልበና መድረኽ፡ ሓቢርና ከመይ ጌርና ናብዛ ኩሉና ንብህጋ ሰላማዊትን ፍትሓዊትን ቅዋማዊትን ዲሞክራስያዊትን ኤረትርያ ንበጽሕ እዩ።
ደጊምና ንሓተኩም ዘሎና ግን፡ ሓደ ዓቢ ክፋል ሕበረተ-ሰብ ኤረትርያ፡ ማለት ሕብረተሰብ ጀበርቲ፥ ብእሽካዕላል፡ ኣጓኒኻን ኣዋሲንካን ኣናሺኻን ኣቆናጺብካን ዘይሕብሩ ለሚጽካን፡ ሕጂ ብናይ ካልእ ዘይርትዓዊ ክሳራ እንጀራኻ ክጥዕመልካ ምብሳል ስእሊ ካልእ ጸለሎ ቀቢእካ፡ ስእልኻ ኮሓሒልካ ኣጸቢቕካ ምዕባይን ምስ ምንታይ ይቑጸር? ደው በለለይ ክብለጸልካ ዝዓይነቱን፡ ምስ ኣጉል ምምጽዳቕን በለጽን ዶ ኣይቁጸርን? ከም መሳልል ንመን ረጊጽኩም፡ ናብ ላዕሊ ዘሊልካ ምድያብ? ሰልፊ ናህዳ ኤረትርያ ረጊጽካ፡ ንገለ ካብ ኣጋእዝያን ዝሓከሉን በካይዳ እቲ ሽፍታዊን ገንዘባዊ ምጥፍፋእ ዝመልኦ ኣካይዳ ኣጋእዝያን ዝኾረዩን ዘይዓገቡን ኣእዳዎም፡ ዝሰሓቡን የግዳስ ብጽልኢ ኣስላምን ጀበርቲ ኤሬትራውያን ዝተጸለሉ ፋሉላት ንምኽሳብ ድዩ? ብዝሒ ኣባልነት ንምኽዕባትን ምብዛሕን? ኣብዚ ህሞት ከምዚ ዓይነት ባህሪ ምርኣይኩም፡ ኣነ ብውልቀይ፡ ከምኡ ይመስለኒ። ተጋግየ እንተ ኮይነ ይእረመላ። ከምኡ፡ እንተኾይኑ ግን፡ ንግዚኡ ትኸስቡ ትኸኑ፡ ኣብ ቀጻሊ ግን፡ ነብሰ-ቅትለት ፈተነ ኮይኑ ጥራይ ዝተርፍ። ኣብ መንጎኹም ወኻሩን ኣዛብእን ኣእቲኹም፡ ዘርብሓኩም ኣይመስለንን! ሰልፍኹም፡ ቁጽራዊ እምበር፡ ዓይነታዊ ኣይከውንን።
ሰልፊ ናህዳ ኤረትርያን፡ ዋን ኔሽን ኤረትርያን፡ ጎኒ-ንጎኒ ተሰራሪዐን ተሓቛቒፈን ተኸባቢረን ንናጽነት ኤረትርያ ካብዚ ፋሺስትን ናዚን ኣጽናትን ኣገልጋሊ ባዕዲ ሽፍታ ምምሕዳር ኢሰያስ ንምልቓቅ ምቅላስ ኣይሓይሽን?
ሰልፍኹም ስለምንታይ ኣዕናዊን ተጻባኢን መንገዲ መሪጻ?
ብኣፍ No division ትብሉ፡ ብተግባር ግን፡ ስምን ቃልስን ካልኦት ሰልፍታት ተጸልሙ? እዚ ንቕድሚት የመርሽ ዶ ይመስለኩም?
ስለምንታይ ግዜና ኣብ ሕድሕድ ምዝልላፍን ምውድዳርን ነሕልፎ? ሰልፊ ናህዳ ኤረትርያ ትወስደልኩም፡ ኩላሶ-መኣዲ የለን። ስለምንታይ እዚ ኩሉ ተጻብኦ?
ብውልቀይ ዝሓቶ፡ ምክብባር ጥራይ እዩ። ኣብ ርትዒን ምኽንያትን ወድዓውነትን ጭብጥን ዝተመርኮሰ ነቐፌታን ምትእርራምን እውን እኣምን። ነዚ ምትእርራም ኣውን እጠልብ። ምስ ኣኽብሮት።
ኣነ ሓደ ንነብሰይ ጥራይ እንተዘይኮይኑ ንማንም ዘይውክል፡ ወላ ዝወጻእኩላ ቤተሰብ እውን ትኹን ዘይውክል፡ ኣሹንካይዶ ንብሄረይ፡፡ ኤረትዊ ዜጋ፡ ሓውኩምን ጽቡቕኩምን ዓወትኩምን ዝምነ እየ።
ወደሓንኩም።
ብደ/ር ዓብዱ ከሊፋ


text:
Radio Erena: 23 July 2020
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢጣልያ ልዊጂ ዲ ማዮ፣ ብጉዳይ ምዕጻው ኣብ ኣስመራ እትርከብ ቤት ትምህርቲ ኢጣልያ፣ ብዝምልከት ናብ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ደብዳቤ ከምዝልኣኸ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ሓቢሮም።
እቲ ሚኒስተር፣ ብመንገዲ’ቲ ኣብ ኣስመራ ዝርከብ ኤምባሲኡ ኣቢሉ ኣብ ዝልኣኾ ደብዳቤ፣ ዝምድና ኢጣልያን ኤርትራን ታሪኻዊ ሰረት ከምዘለዎ ብምዝኽኻር፣ ብዛዕባ ምዕጻው እታ ቤት ትምህርቲ መብርሂ ክወሃቦን፣ ትግባረታት ኮረና ቫይረስ ብዘፍቅዶ መሰረት፣ ናብ ስሩዕ ንጥፈታታ ክትምለስ ዘለዎ ተስፋን ኣስፊሩ።
ካብ ወገን ኤርትራ ዝተዋህበ መልሲ ኣይተፈልጠን።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ምስ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ተተሓሒዙ፣ ኩለን ኣብያተ ትምህርቲ ክዕጸዋ ድሕሪ ምእዛዙ፣ ኣብ ኣስመራ ንእትርከብ ቤት ትምህርቲ ኢጣልያ ግና ፍቓድ ስርሓ ከተረክብ ከምዝሓተተ ምስታ ቤት ትምህርቲ ቅርበት ዘለዎም ኢጣልያውያን ኣመልኪቶም።
ሓያሎ ኣባላት ፓርላማ ኢጣልያ ብወገኖም እታ ቤት ትምህሪ ከይትዕጾ፣ መንግስቲ ኢጣልያ ኢዱ ከእቱ ክሓቱ ምጽንሖም መርበባት ዜና እታ ሃገር ገሊጸን።
ዝተፈላለዩ ኣብ ትምህርቲ ዝግደሱ ትካላት ብወገኖም፣ ናብ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ልዊጂ ዲ ማዮ ሚኒስተር ትምህርቲ ፣ ሉችያ ኣዞሊናን ተመሳሳሊ ጥርዓናት የቕርቡ ምህላዎም እቲ መርበባት ኣፍሊጠን።
ሓደ ካብ ኣባላት ፓርላማ፣ ኣባል ሰልፊ ቪቫ ኢጣልያ፣ ኒኮላ ካረ፣ እቲ ቤት ትምርቲ ካብ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ብዝተዋህበ ትእዛዝ መሰረት ትህገር ከምዘላ’ዩ ኣንፊቱ።
ኣብ 1935፣ ኣብ ኣስመራ ዝተመስረተት ቤት ትምህርቲ ኢጣልያ፣ ካብ መውዓሊ ህጻናት ክሳብ ካልኣይ ደረጃ ዘጠቓለለ ስርዓተ ምምሃርን ምስትምሃርን ‘ያ ክትህብ ጸኒሓ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣቕዲሙ፣ ብሃይማኖታውያን ትካላት ክመሃደራ ዝጸንሓ ኣብያት ትምህርቲ ከምዝሃገረን ይፍለጥ።
እቲ መንግስቲ፣ ንህዝባዊ ኣብያተ ትምህርቲ ብምድኻም፣ መማህራንን ተማሃሮን ናብ ስደት ድሕሪ ምውሓዞም፣ ኣብዚ እዋን’ዚ፣ ናብተን ናይ ብሕቲ ኣብያተ ትምህርቲ ኣቛሚቱ ከምዘሎ ዝተፈላልዩ ወገናት ርእይቶታቶም ይህቡ።
===============


text:
ርእሰ ምትላል! ምጽልማት ሓርነትን ምግሃስ ፍትሕን ዘስዓበ ቀንዲ ጠንቂ ሃገራዊ መዓት ኤርትራ ኢዩ!!!
ርእሰ ምትላል! ምጽልማት ሓርነትን ምግሃስ ፍትሕን ዘስዓበ ቀንዲ ጠንቂ ሃገራዊ መዓት ኤርትራ ኢዩ!!! ዑቕባይ ገብረመድህን (ከምብሪጅ፡ ማሳቹሰተስ፡ ሕ.መ.ኣ.) ሓምለ 22፡ 2017 ******** ``ኣንጻር ሓድሕዳ ዝተመቓቐለት ቤት ደው ክትብል ኣይትኽእልን ኢያ።`` ፕረሲደንት ኣብርሃም ሊንኮልን እታ ``ምእንቲ ናይ ጽባሕ ራህዋ ሎሚ ድኸም፡ ጥመ``
ርእሰ ምትላል!
ምጽልማት ሓርነትን ምግሃስ ፍትሕን
ዘስዓበ ቀንዲ ጠንቂ ሃገራዊ መዓት ኤርትራ ኢዩ!!!
ዑቕባይ ገብረመድህን (ከምብሪጅ፡ ማሳቹሰተስ፡ ሕ.መ.ኣ.)
ሓምለ 22፡ 2017
********
“ኣንጻር ሓድሕዳ ዝተመቓቐለት ቤት ደው ክትብል ኣይትኽእልን ኢያ።“ ፕረሲደንት ኣብርሃም ሊንኮልን
እታ “ምእንቲ ናይ ጽባሕ ራህዋ ሎሚ ድኸም፡ ጥመ“ እትብል ነእምሮ ህዝቢ ዘደንዘዘት፡ ነእዛኑ ዝለዀዀት: ብዘይካ ጸልማትን ጥፍኣትን ካልእ ትርጉም ዘይብላ፡ ንምትላል ህዝቢ ዝተማህዘት ባዶ ጭርሖ ፋሺስታዊ ውልቀመላኺ፡ እነሃ ንሎሚ ከም ትማሊ ካብ ተጸልምት ካልኣይ ርብዒ ዘመና ረጊጻ። ኣብ መንጎ ህይወትን ሞትን ዘሎ ህሞት ከም ለይትን መዓልትን ብቐጻሊ ለውጢ ዝስነ ስለ ዝኾነ፡ እቲ ወሳኒ ሕቶ ኣብ ኤርትራ ለውጢ ኪመጽእ ድዩ ዘይኮነ እንታይ ዓይነት ለውጢ ኪመጽእ ኮን ይኸውን ኢዩ። ታሪኽ ከም ዘነጽሮ፡ ጨቈንቲ ስርዓታት እንተስ ብድፍኢት ሓይሊ ህዝቢ እንተስ ብውሽጦም መሽሚሾም: ህላዌኦም ከም ዘኸትም ርጉጽ`ዩ። ካብ ርእሱ ጀሚሩ መሽሚሹ ዘሎ ፋሺስታዊ ውልቀምልኪ ዕጫ ቀዳሞት ፋሺስታውያን ስርዓታት ከም ዘጋጥሞ መጐታዊ ግድነት`ዩ። እቲ ጽባሕ ኪመጽእ ዝኽእል ለውጢ ኸኣ ናይ ሎሚ ፍጻሜ ወይ ድስካለ ከም ዝውስኖ ዘማጕት ኣይኮነን። ናይ ኤርትራ እዋናዊ ኩነታት እንተ ተዓዚብና፡ ቅርጺ ጽባሕ ዝሕብር ትስፉውን ኣዕጋቢን ምንቅስቓስ ይረአ ዘይምህላው ኢዩ። ስለምንታይ? ቅድሚ ሕጂ ብተመሳሳሊ ደጋጊመ ዝጸሓፍኩሉ ጉዳይ እኳ እንተ ኾነ፡ ሕጂ`ውን
እንደገና ምጥቃሱ
ገና ፍታሕ
ዘይተረኸበሉ ዕዙዝ
ኩነታት ሃገር ዘገድዶ ኢዩ።
ንሕና ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ርእሲ`ቲ ጥልመት ፋሺስታዊ ውልቀመላኺ፡ ብተወሳኺ ንባዕልና እውን ኣብ “ርእሰ ምትላል (self deception) እንነብር ዘለና ህዝቢ ኴንና እርድኣኒ። ትርጉም ርእሰ ምትላል ከም ናይ እንግሊዝኛ መዝገበ ቃላት ኣገላልጻ፡ – “ንገዛእ ርእስኻ ናይ ምሕሳው ወይ ብጭብጢ ሓቂ ንዘይኮነ ነገር ንርእስኻ ከተእምን ናይ ምግባር ተግባር ኢዩ።“ እምበኣር ርእሰ ምትላልና ኣብዚ መዘና ዘይብሉ ሃገራዊ መዓት ዓቢ እጃም ከም ዘሎዎ ክንክሕዶ ዝከኣል ኣይመስለንን።
እቲ ብተቓዋሚ ደምበ ዝፍለጥ ኣንጻር ውልቀምልካዊ መግዛእቲ፡ ብተጻራሪ ቃልን ግብርን ዝጐዓዝ፣ ብሕማም ህርፋን ስልጣን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዝተለኽፈ፣ብኣዚዩ ጫሌዳዊ ፍልልያት ምጕዝዛይን(fragmentation) ብምስሉይነትን ዝተጠቕዐ፣ብሓድሕዳዊ ስም ምጽልላምን (character assassination) ኣሉታዊ ምትሕምማይን ዝተደዋወነ፣ኣብ ፈቐዶ ወጻኢ ሃገራት ተበታቲኑ ዝነብር፡ ንርብዒ ዘመን ናይ ሃገር መዓት ካብ ክፉእ ናብ ኣዚዩ ዝኸፍአ ኩነታት ኪቕየር እናረኣየ በቲ ዝዓበየ ገበን ናይ “እንታይ ገዲሱኒ“ ትም ኢሉ ዝርኢ ዘሎ ኤርትራዊ ዜጋ ኢዩ። ነቲ መግለጺ ቃላት ዘይርከቦ መዓልታዊ ስቓይ ህዝቢ – ከም ስእነት ማይን መብራህትን፣ ዘየዐንግል መቝነን ንምርካብ ብቝርን ኣሰሓይታን ኣብ መስርዕ ምሕዳር፣ ብምኽንያት ጥምየት ብኽያት ቈልዑን ዝስንከት ዝሰኣነትሎም ንብዓት ወላዲትን፣ ስቓይ ወተሃደራዊ ባርነትን፡ ጸልማት ስእነት ትምህርትን፡ ማእሰርትን ሞትን፡ ቀጻሊ ጥፍኣት ምድረ በዳን ማእከላይ ባሕርን መንእሰያትን ቈልዑን ኣዴታትን፡ ንሓጺር ጊዜ “ኣዪ. . . . .እ“ ድሕሪ ምባል ወይ ሽምዓታት ብምውላዕ፡ ንዝጽበዮ ኣድማዒ ቃልሲ ንሓርነትን ፍትሕን ዕቱብ ግምት ከይሃበ ናብ ንቡር ናይ ሰላም ናብራኡ ዝምለስ ኤርትራዊ ዜጋ ኢዩ። ሕድሪ ስዉኣት ዝተቐበልና ህሉዋት ንሕና እንረብሓሉ ፍረ መስዋእቲ ናጽነት፡ ዘለዓለማዊ ትኩር ሓለዋ ዝሓትት ሓርነት ኣብ ክንዲ ነብርሃሉ፡ ኪጽልምት ራሕሪናዮ፤ ካብዚ ደልሃመት እንታይ ገዲሱኒ እንተ ዘይተባራቢርና ኸኣ መጻኢ ወለዶ ብሕማቕ ኪዝክረና ኪነብር`ዩ። –“ናይ ሞት ይጽናሕ ናይ ሕልፈት ይበኸ “ ከይኮነና ሕልናና ነበራብር፣ ንህዝብና ተስፋ ወጋሕታ ዘስንቕ ሓድነት ንትከል።
ኤርትራ ኣብቲ ውሑድ ህዝባ ካብ 50ታት ጀሚራ ኣዚዮም ብዙሓት ምሁራት ደቂ ዘፍረየት ሃገር ኢያ። እንተ ኾነ ግን፡ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ጸልማት ባርነት ናብ ብርሃን ሓርነት ዘእትዉ፣ካብ ድኽነት ናብ ራህዋ ዘሳግሩ፣ዋልታ ግዝኣተ ሕጊ ኮይኖም ኣንጻር ኩሉ ዓይነት ጭቆና ብትብዓት መኪቶም ፍትሒ ዘንግሱ፣ ንምሉእ ጥዕና ሰብኣዊ መሰላት ህያው ንምግባር የዒንቶም ሰለም ዘየብሉ፣ ኣብ መትከል ረጊጾም ኣብ ሓቂ ዝጸንዑ፣ ብትሕትና ዝልለዩ፣ ሊቅነታዊ ንጽህናን ጽንዓትን ዝውንኑ፣ ይዕበ ይንኣስ ስልጣን ካብ ዘስዕቦ ፈተነ ብልሽውና ሓራ ንምዃን ወትሩ ነፍሶም ዝምርምሩ፡ ጽኑዓት መሰጋገሪ ድንድል ዝኾኑዋ መራሕቲ ኣይተዓደለትን። እዚ ኢዩ ኸኣ እቲ መሰረታዊ ጠንቂ ናይዚ ነዊሕን መሪርን ዕድላ። ምሁር ኣካል ሕብረትሰ ግቡእ ተርኡ ኣይገበረን ጥራይ ዘይኮነ፡ ብዙሓት ልዑል ደረጃ ትምህርቲ ዝቐሰሙን ኣብ ዩኒቨርሲቲታት ዝምህሩን፡ ንዘምሃሮም ህዝቦም ክሒዶም ነዚ መርገም ህዝቢ ኤርትራ ዝኾነ ውልቀመላኺ ከይሓፈሩ ዝድግፉ ምህላዎም ዘስደምም ኮይኑ፡ ትርጉም ትምህርቲ ዝበለሉ፡ ንኤርትራዊ ዜግነቶም ኣብ ምልክት ሕቶ ዘእተዉ ሰባት እዮም ክብል እደፍር። ወይ ትብዓት ስኢኖም፡ ወይ ብጣቓ ብሕታዊ ጸቢብ ጥቕሚ ተዓሚቶም ድኣ ኪግንዘቡዎ ኣይከኣሉ ይኾኑ እምበር፡ ብዘይ ሓላፍነታውያን ምሁራት ደቃ ዝወግሓላ ሃገር ክትህሉ ከም ዘይከኣል ዘየካራኽር ርእሰ ግሉጽ ኢዩ። መርገምን ምርቓን ሃገር ኣብ ተራ ምሁራት ዜጋታት ዝተመስረተ ምዃኑ ንምርዳእ ልቦና ጥራይ ዘድልዮ ሓቂ ኢዩ። ስለዚ፡ ደጋጊመ፡ ንስቓይ ህዝቢ ዘናውሕ ዘሎ ቀንዲ ጠንቂ፡ ሓይሊ ውልቀመላኺ ዘይኮነ (ንሱስ ገበን እናረኣና ትም ብምባል ዝሃብናዮ ሓይሊ ጥራይ`ዩ ዘሎዎ)፡ ህዝቢ ብምሉእ ልቡ ዝስዕቦ ቅኑዕን ውፉይን መሪሕነት ብዘይምህላዉ ኢዩ እብል። እቲ ሓቂ ካብዚ ወጻኢ እንተ ኾይኑ ሃየ ደምበ ምሁራት ንህዝብኹም ኣረድኡ።
ኤርትራ መሬት ፍትሕን ሰላምን ክትከውን እንተ ዀይና፡ ኣብ ነፍስወለፍ ኣእምሮ ኤርትራዊ ዜጋ መንፈስ ፍትሕን ሰላምን ኪሰርጽ የድሊ። ከምቲ ናብ ኣንጻር ኣንፈት ዘጋልቡ ክልተ ኣፍራስ ብሓንሳብ ተወጢሕካ ከተጋልብ ዘይከኣል፡ ከምኡ`ውን፡ ካብ ድንቍርና ሓሊፉ ካልእ መለለዪ ኪህልዎ ዘይኽእል ጫሌዳዊ ፍልልያት እናዘራእካ፡ ፍትሒ ከተንግስ ሰላም ከተስፍን ፍጹም ዝከኣል ኣይኮነን። ደምበ ተቓውሞ ወይ ቃልሲ ንፍትሒ ንርብዒ ዘመን ፍሑኽ ክብል ዘይከኣለ ስእነት ቅኑዕ መሪሕነት ዘስዓቦ ጻህያይ ኣሉታዊ ኣተሓሳስባ ስለ ዝሳዕረሮ ጥራይ ኢዩ። ንፉዕ ጓሳ ዘይብለን ጥሪት ድራር ኣራዊት ከም ዝኾና፡ ከምኡ`ውን ጻህያ ዝዓበጦ እኽሊ ክፈሪ ከም ዘይክእል መጠን፣ጻህያይ ርእሰ ምትላል -ንሓቂ ክትቅበል ዘይምኻል፣ ጻህያይ ኣነነትን ትዕቢትን፣ ጻህያይ ኣነ እፈልጥ፣ ጻህያይ ወገናውነት፣ ጻህያይ ጽን ኢልካ ክትሰምዕ ዘይምኽኣል፣ ጻህያይ ዘይምክብባር፣ልቦና ቀዳሞት –“ነዊሕ ኦም እንዳማቱ የጽልል፡ ዓሻ ሰብ ሰቡ የቕልል“ ከም ዝብሎ፡ ዓገብ ዝብል ዝተሳእኖ ጻህያይ ሓድሕዳዊ ምጽልላም/ስም ምብላል፣ ጻህያይ ግጉይ ሕልሚ ስልጣን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ. . .ወ.ዘ.ተ. ኣሉታዊ ኣተሓሳስብ ካብቲ ዝነኣሰ ክሳብቲ ዝዓበየ ዕማም ከድምዕ ከም ዘይኽእል ኩነታት ሃገርና ዘረጋግጾ መሪር ሓቂ ኢዩ። “ናብራ ጥዑም`ዩ ምስ ጽድቂ፡ ናጽነት ጥዑም`ዩ ምስ ሓቂ “ ይብል ልቦና ቀዳሞት፤ ናጽነትና ዝጠፍአት ሓቂ ምስ ኣጥፋእናያ ምዃኑ ይሕብረና።
እምበኣር፡ እቲ እንኮ ፍታሕ፡ ርእሰ ምትላል ቀንዲ ጠንቂ ሃገራዊ መዓት ምጽልማት ሓርነትን ፍትሕን ኤርትራ ምዃኑ ተረዲእና፡ ነፍስወከፍና ንውሽጥና ብዕቱብ ብምፍታሽ፡ ካብዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ጻህያይ ኣሉታዊ ኣተሓሳስባ ንነፍስና ሓራ ምግባር ይጽበየና ኣሎ። ኣዚዩ ኣገዳሲ እዋናዊ መልእኽቲ ዝሓዘለ – “ኣሕዋት ምስ ዚጻልኡ እንታይ ዘየጥፍኡ! ኣሕዋት ምስ ዚሰምሩ እንታይ ዘይገብሩ!“ ዝብል ልቦና ቀዳሞት ብግቡእ ነስተውዕለሉ። እዚ ምስ እንገብር፡ ኣብ ቅድሚ ዝተወሃሃደ ኣተሓሳስባናን ዝደልደለ ሓድነትናን ደው ዚብል ሓይሊ ኪህሉ ከም ዘይኽእል ብምትእምማን ክጠቅስ እፈቱ። ስለዚ፡ ዘዅርዕ ሓዲስ ታሪኽ ገዲፍና ክንሓልፍ ሃገርና ብፍትሒ ነውግሓላ ።
ግብራዊ ዝኽሪ ንስዉኣትና!
ሓርነትን ፍትሕን፡ ሰላምን ራህዋን ንህዝቢ ኤርትራ!!


text:
ደራሲ: ሳልሕ ዩኑስ
ተርጓሚ: ሳሙኤል ኣማሃ
ቅድሚ 19 ዓመታት፡ ልክዕ ንምዃን ኣብ 2 ለካቲት 2002፡ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንሃገራዊ ባይቶ ብምርካስ ብገዛእ ኢዱ ነብሱ ከሕቅቕ ገይሩዎ እዩ። እቲ ሃገራዊ ባይቶ ብኸመይን ስለምንታይን ነቲ ዘሕፍር ነብሰ-ቕትለታዊ ስጕምቲ እቲ ወሲዱ ኣብዚ መላግቦ ተገሊጹ ኣሎ (ኣብዚ)። ንፈጻሚ ኣካል መንግስቲ ልጓም ኰይኑ ክቕይድ ዝኽእል ዝነበረ ኣውራ ትካል ምፍራሱ፡ ኤርትራ ናብ ህጉም ድስቡጣነት ብፍጥነት ክትምርሽ ከም ዘቀላጠፈ ዘሻሙ ኣይኰነን። ካብኡ ንደሓር፡ ኤርትራ ኣብ ገዛእ ዝባና ብዘይዕረፍቲ ጽዖትን ቍስልን እና’ውርደት፡ ካብ ቅልውላው ናብ ቅልውላው እና’ንደልሃጸት፡ ቅዋምን ስርዓትን መሰረታውያን ሓርነታትን ዘይብላ፡ ንመንግስቶም ዝፈርሑ ዜጋታት ዝሰፍሩላ ሃገር ክትከውን ተገዲዳ። ዘይከም’ቶም ኣብ ትሕቲ ምልካውያን ስርዓታት እናነበሩ ክንሶም ዝሓሸ ንብረት ዘለዎም ህዝቢታት፡ ህዝቢ ኤርትራ ብንዋት ይኹን ብመንፈስ ወይ’ውን ብኻልእ መስፈሪታት ሰብኣዊ ምዕባለ ፍጹም በቲኹ እዩ።
ቅድሚ ገለ እዋን፡ ‘ሽግር ኤርትራ ብደሞክራስያዊ ዕልዋ እዩ ክፍታሕ ዝኽእል’ ኢለ መጒተ ነበርኩ። እቲ ናይ ደሞክራስያዊ ዕልዋ እማመይ፡ ህግደፍ ነብሱ ኣስተኻኺሉ፡ ንኤርትራ ናብ መንገዲ ደሞክራስያ ክመልሳ ዝብል እዩ ዝነበረ። (ነዚ ሓሳብ ዘርዚረ ዝገለጽክሉ ዓንቀጽ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ዓዋተ በዚ መላግቦ ክርከብ ይከኣል – ኣብዚ) ደሞክራስያዊ ዕልዋ ክሳኻዕ፡ እቶም ነዚ ንምግባር ኣኻእሎ ዘሎዎም ሰባት፡ ማለት ሓለፍቲ በርጌሳውያንን ወተሃደራውያንን ትካላት መንግስቲ ኤርትራ፡ ንኢሳይያስ ኣፈወርቂ ካብ ስልጣን ኣልዮም፡ ነቲ ኣብ 1997 ሃገራዊ ቅዋም ብምጽዳቕ ዝተኾትመ ቅዋማዊ መንገዲ ዳግም ከበራብሩዎ ነቢርዎም። እዚ ሓሳብ’ዚ፡ ምኒስተር ብርሃነ ኣብርሀ ኣብ ዝጸሓፎ፡ “ኤርትራ ሃገረይ” ዝብል መጽሓፍ ብዝርዝር ተቐሚጢ ኣሎ። (ጽማቝን ገምጋማዊ ትንተናን ናይታ መጽሓፍ ኣብዚ ብምእታው ክንበብ ይክኣል)። ኣነን ምኒስተር ብርሃነን በብወገንና ነዚ ደሞክራስያዊ ዕልዋ ዝብል ሓሳብ ክንእምም እንከለና፡ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝነበሩ ኤርትራውያን መሃንድሳት ለውጢ ኰይኖም ክበቕዑ እዮም ዝብል ሓሳብ ነበረና። እንተዀነ፡ ብውድዓዊ ገምጋም፡ ብሰሪ ኢሳይያስ ኣፈወርቂን ለበዳ ቫይረስ ኮሮናን ኣብ ዝተዳኸመት ኤርትራ፡ እዚ ተኽእሎ’ዚ ኣዝዩ ዝረሓቐ መሲሉ ኣሎ።
ስለዚ እምበኣር እዩ፡ ኣብ ስደት ዘለና ኤርትራውያን ዝያዳ ሓላፍነት ክንሰክም የግዲ ዝዀነና። ኣብዚ ዓንቀጽ’ዚ፡ ክውንነታዊ፡ ኣድማዒ፡ ልዕሊ ኵሉ ድማ ኣብ መጻኢ ንዝመርሑና ሰባት ቅጽበታዊ ፖለቲካዊ መባሕት ወይ መዝነትን ዘልብስ ዝመስለኒ ሓሳብ ክእምም ክፍትን እየ። ቀንዲ ሓሳበይ ቅድሚ ምግላጸይ፡ በዞም ዝስዕቡ ሓቅታት ከም ንእምንን ንሰማማዕን ከነረጋግጽ ይግባእ፥
1. ኣብ ኤርትራ ሓንቲ ሕጋዊት ፖለቲካዊት ውድብ (እታ ንነብሳ ግንባር ኢላ እትረቍሕ) ጥራሕ እያ ዘላ። እዛ ውድብ ካብ 1994 ንደሓር ውድባዊ ጉባኤ ኣይገበረትን።
2. ካብ’ዞም ኣብዚ ኣስማቶም ተዘርዚሩ ዘሎ 75 ኣባላት ማእከላይ ሽማግለ ናይታ ውድብ፡ እቶም ኣስማቶም ብደሚቕ ፊደል ተጻሒፉ ዘሎ፡ ዓሪፎም፡ ተሓይሮም፡ ተሰዲዶም ወይ’ውን ደስኪሎም ይርከቡ።
ኣብ ሳልሳይ ውድባዊ ጉባኤ ዝተመርጹ ኣባላት ማእከላይ ሽማግለ ህዝባዊ ግንባር ንዲሞክራስን ፍትሕን
3. ኣሽሓት ደገፍቲ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ዝዀኑ’ሞ፡ ነቲ ስምን ዝናን ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ዝሰረቐን ዘባዕለገን ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራስን ፍትሒን (ህግደፍ) ዘይድግፉ፡ ፖለቲካዊ ቤት ዘይብሎም ኣለዉ። እዚኦም “ሻዕብያ ቀደም! ሻዕብያ ሎሚ! ሻዕብያ ንዘልኣለም፡ ሞት ንህግደፍ!” ዝብል መቆምያ ዘሎዎም ፖለቲካዊ ጅር እዮም።
4. ኣብዚ ዝሓለፈ ዕስራ ዓመታት፡ ኤርትራዊ ሓይሊ ተቓውሞ ንነብሱ ናብ ሓደ ሓያል ትካላት ሕጊ፡ ዜናን መራኸቢታትን ዝውንን ፖለቲካዊ ሓይሊ ኣብቂዑ ንምውዳብ ኣይከኣለን። ኣብ ተመሳሳሊ እዋን፡ ኣብ ስደት ዝርከቡ ኤርትራውያን ሓይሊታት ተቓውሞ፡ ዋላ’ኳ ኣብ ፍሉያት ጉዳያት ኣተኵረን ዝነጥፋ፡ ከም ኢሳይያስ ናብ ኣህጉራዊ ገበናዊ ቤት ፍርዲ፡ ዋንደይ ስዩም፡ ማሕበር ሓልዮት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ፡ ናይ ዩትዩብን ፈይስቡክን ቻነላት፡ ማዕከናት ተለቪዝዮናት፡ ዝኣመሰላ ጉጅለታት ኣብ ምምስራት እኳ እንተ ተዓወተ፡ ትካላዊ ብቕዓት ዘለወን፡ ካብተን ዝመስረትወንን ዝመስረትአንን ውልቀ-ሰባት ዝዓብያ፡ ቀጻልነት ዘረጋገጻ በርጌሳውያን ማሕበራት ኣብ ምፍጣር ግን ኣይተዓወተን። ብገምጋመይ፡ ኣብ መንጎ ተቓለስቲ ፍትሒ ክርኣይ ዝጸንሐ ምፍንጫላት ኣውራ ጠንቁ ስእነት ፖለቲካዊ መባሕት ወይ ስእነት ህዝባዊ ፖለቲካዊ መዚ እዩ። መሪሒነታት ተቓለስቲ ውድባት ኤርትራ ዘየወላውል ንጹር መዝነትን ተቐባልነትን ኣይጸንሖምን።
እማመይ
1. ኣብ ስደት ዝነብሩ ኣባላት ማእከላይ ሽማግለ ህግደፍን ኣብ ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ (1987) ኣባላት ማእከላይ ሽማግለ ኰይኖም ዝተመርጹ ኤርትራውያን፡ ኣብ ዝቐልጠፈ ግዜ ራብዓይ ውድባዊ ጉባኤ ህዝባዊ ግንባር ክጽውዑ ኣለዎም። ኣውራ ዕላማ ናይዚ ጉባኤ’ዚ፡ ነቲ ኣብ ሳልሳይ ውድባዊ ጉባኤ (1994) ዝተፈጸመ ጭውያ፣ ምኽላስ ስምን ምርኻስን ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ንምዕራይ ይኸውን።
2. ሳላ ለበዳ ቫይረስ ኮሮና ጉባኤ ውድብ ንምስንዳው ዘድሊ ዝነበረ ናይ ነፋሪት ትኬታት፡ መዕረፊ ኣጋይሻት፡ ቪዛታትን ዝኣመሰለ ሎጂስቲካዊ ሃልኪ ኣይክህሉን እዩ። እቲ ዝጽዋዕ ራብዓይ ውድባዊ ጉባኤ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ብመንገዲ ዙም ክሳኻዕ ይኽእል እዩ።
3. ውድባዊ ጉባኤ ብምዃኑ፡ ኣባላት ማእከላይ ሽማግለ ንመን ዓዲምካ ንመን ትገድፍ፧ ዝብል ሕቶ ኣይክህልዎምን እዩ። እቶም ዝዕድሙን ዝዕደሙን፡ ሕቡናት መራሕቲን ተራ ኣባላትን ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ክዀኑ’ዩ ዘለዎም። ዘክሩ! እዚ ውድባዊ ጉባኤ እዩ።
4. ከም ወዮ ወትሩ ዝግበር፡ ውድባዊ ቤት ዘይብሎም ኤርትራውያን፡ መሓዙት ኤርትራን ካልኦት መዛኑ ኤርትራውያ ውድባትን ከም ተዓዘብቲ ኣብቲ ራብዓይ ጉባኤ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ይዕደሙ።
5. ኣውራ ኣተኵሮ ራብዓይ ጉባኤ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ፡ ውድባዊ ቻርተር ናይ ህዝባዊ ግንባር ዳግም ምኽላስ ይኸውን። እዚ ነቲ ኣብ መዋእለ-ሰውራ ዝነበሮ ስም ንምምላስ’ውን የጠቓልል። እቲ ዕላማ፡ ንኤርትራ ካብቲ ምስ ህግደፍ ዝተኣሳሰር መርዝንን ርስሓትን ምንጽሃ እዩ።
6. ራብዓይ ጉባኤ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ፡ ንጻውዒታት ኣብ ቤት-ማእሰርትታት ስርዓት ህግደፍ ዝበልዩ ዘለዉ ኣባላት ጉጅለ 15ን መራሕቲ ስርሒት ፎርቶን እሙን ኰይኑ ክርከብ ይግባእ። እዚ ማለት፡ እቲ ኣባላት ጉጅለ-15 ዝጸሓፉዎ ቅሉዕ ደብዳቤን ገስጋሳዊን ሊበራላዊን ውሳኔታት ካልኣይ ጉባኤ ህዝባዊ ግንባር (1987)፡ መሰረታዊያን ሰነዳት ናይ ራብዓይ ውድባዊ ጉባኤ ክዀኑ ይግባእ።
7. ኣባላት ማእከላይ ሽማግለ ህዝባዊ ግንባር፡ “ምስ እገለስ ከመይ ኢልካዩ ዝጋባእ፧ ክሳዕ ሞተይ እየ ዝጽየኖ! ምስ እገሊትስ ከመይ ኢልካ’ዩ ዝዕየ፧ ዘይበሊ ሓዳሪ ጽልኢ ኣለና” ዝብሉ እንተዀይኖም ግና፡ ግኒ ኢሳይያስ ገና ኣይወረደሎምን ማለት እዩ። ምስ ብጾቶም ምስራሕ ዘይኰነሎም እንተዀይኑ፡ ገና ግዳያት ኢሳይያስ ኣለዉ ማለት እዩ። ዘክሩ! ኢሳይያስ ኣብ ልዕሌኹም ክስልጥን፡ ውድብኩም ክብሕት፡ ብጾትኩም ክሸርብ፡ ዕላማኹም ክዓሉ ዝኽኣለ ንሓድሕድኩም ምትእምማን ምእንቲ ከይህልወኩም ከየባተኸ ዘርኢ ጽልኢን ህልኽን ዘይምስምማዕን ምንዕዓቕን ስለ ዝተኸለ እዩ። ኣባላት ማእከላይ ሽማግለ፡ “ኣይ ደጊምስ ኣሪግና ኢና። ዳግማይ ንምግባእ፡ ንምውዳብ፡ ንምዕጣቕን ኣይከኣለናን እዩ!” ዝብሉ እንተዀይኖም፡ መዘናታቶም መራሕቲ ህወሓት፡ ዝኸፈልሉን ነዊሕ ዝተቓለስሉን ዕላማን ሃገሮምን ኣብ ሓደጋ ወዲቑ ኢሎም ምስ ኣመኑ፡ ንጎቦታት ትግራይ ደይቦም ዳግም ወይኖም እዮም። ንኣብነት ኣምባሳዶር ስዩም መስፍን ናብ በረኻታት ትግራይ ወፊሩ፡ ኣብ ጐድኒ ህዝቡ ተሰሊፉ ግንባሩ ንዓረር ሂቡ እዩ። ነዚ ኣይትድነቑሉን ኣኽብሮት ኣይትህብዎን ዲኹም፧ ግንባርኩም ንቐታሊ ዓረር ሃቡ ኣይተበሃልኩምን። እቲ እማመ ካብዚ ኣዝዩ ዝቐለለ እዩ። እቲ እማመ ውድባዊ ጉባኤ ምጽዋዕን ምስራዕን እዩ። እጃምኩም ድማ መሰጋገሪ ጥራሕ እዩ።
8. ራብዓይ ውድባዊ ጉባኤ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ዝምረጹ መሪሕነት ከቕዉም ከድልዮ እዩ። እዚ መሪሕነት ድማ ፈጸምቲ ኣካላት ይስይም። እዚ ስያመ’ዚ ሓድሽ መሪሕነት፡ ቀጻልነት ዘረጋግጽ፣ ብቐንዱ ድማ ፖለቲካዊ መባሕት ወይ መዚ ዘውህብ እዩ። እዚ፡ ነቲ ኣብ ተቓወምቲ ውድባት ንነዊሕ እዋን ከሰንክል ዝጸንሐ ጸገም ስእነት ፖለቲካዊ መባሕት ክፈትሕ እዩ።
9. ማእከላይ ሽማግለ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ብገዛእ ፍቓዱ፡ ብፊንታኡ ከየማኸረ ዝውድኦ ነገር ከም ዘየሎ ክፈልጥ ከድልዮ እዩ። ስለዚ ድማ፡ ካብ ጉባኤ ሒዙዎም ዝወጽእ ውሳኔታት ምስ ካልኦት ተቓወምቲ ውድባት ዘሳንዩዎን ክላፈን ዘኽእልዎን ክዀኑ ይግባእ። ሓደ ካብቲ ሓጀታት ራብዓይ ውድባዊ ጉባኤ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ክኸውን ዘለዎ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዕስራ ዓመታት ብዝተፈላለያ ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ ዝተሳእለ ፖለቲካዊ መደባት፡ ትልሚታት፡ እማመታት፡ ውድባዊ ፕሮግራማትን ምጽናዕን ምምዛንን እዩ። ትዕቢት፡ ግብዝና፡ ንሕና ጥራይ ኢና መንገዲ ሓቂን ፍትሕን ሃገራዊ ትንሳኤን ንፈልጥ ዝብል ዝምባለታት ንህግደፍ ብምግዳፍ ምስ ካልኦት መዘናኹም ናይ ተቓውሞ ውድባት ሓባርዊ ግንባር ክትምስርቱ ዘኽእለኩም መደብን ኣደብን ክህልወኩም ክትገብሩ ይግባእ።
10. እዚ ኵሉ ነገር (ውድባዊ ጉባኤ ምውዳብ፡ ውድባዊ መደባት ዳግም ምኽላስ፡ ሓድሽ መሪሕነት ምምራጽ፡ መደባትን ትልሚታትን ካልኦት ናይ ተቓውሞ ውድባት ምጽናዕን ምምዛንን) ብህጹጹ ክግበር ከድሊ እዩ። ቅድሚ 24 ግንቦት 2021 ተጀሚሩ ክዛዘም ኣለዎ።
እቲ ድሕሪ ጉባኤ ዝኸውን’ከ፧
ህዝባዊ ግንባር ራብዓይ ጉባኤኡ ምስ ኣሳኽዐ፡ እቲ ዝተረፈ ፍርቂ ኤርትራ ድማ ናቱ ውድባዊ ጉባኤ ክጽውዕ ኣለዎ። ፍርቂ ኤርትራ ማለተይ፡ እቲ ህዝባዊ ግንባር ንፖለቲካዊ መርገጺና ኣየንጸባርቕን እዩ ዝብል ክፋል ኤርትራውያን ማለተይ እየ። ብድሕሪ’ዚ፡ እዘን ክልተ ውድባት (ኣስተውዕሉ! ክልተ ውድባት እየ ዝብል ዘለኹ። ዓሰርተ ኣይበልኩን!) ሓድነታዊ መሰጋገሪ ህዝባዊ መንግስቲ የቊማ። እዚ መሰጋገሪ መንግስቲ፡ መለሳ ናይቶም ንኤርትራ ዘባድሙ ዘለዉ ሕሱማት ጉራቌናትን ኮብኮብቲ ግልያታትን ኰይኑ፡ ንመሰላትን ፍትሒን ኤርትራውያን ዜጋታት ዝቐውም ይኸውን። ምቛም መሰጋገሪ መንግስቲ፡ ሓደ መንግስቲ ክገብሮ ዝኽእል ኵሉ ነገር ንምግባር የኽእለካ ማለት ኣይኰነን። እንተዀነ፡ ገለ ካብቶም ክግበሩ ዝኽእሉ ዕዮታት ምስ ልኡኻት መንግስታት ምርኻብ፣ መለሳ ኣዕናዊ ፖሊስታት ህግደፍ ምርቃቅን ዝኣመሰሉ ዕማማት እዮም።
መንግስቲ ምትካል ከም ዘይክውንነታውን ደፋርን ስጉምቲ ዝሓስብ እንተልዩ ንምፍታኑ’ውን ኣይበገስ። ኣብ ኤርትራ ዘሎ ሓይሊ ንነብሱ ከም መንግስቲ ዝረቝሓሉ ምኽንያት፡ ፍቓድን ርድየትን ስምየትን ህዝቢ ስለ ዘሎዎ ዘይኰነስ፡ ሓይሊ ብረት ስለ ዝውንን እዩ። ንስኹም ግን ፍቓድን ርድየትን ስምየትን ህዝቢ ክህልወኩም እዩ። ብዓል ብረት ጥራሕ’ዩ ኣብ ሃገርን ህዝብን ክስልጥን ዝኽእል ዝብል እንተሎ፡ ወድባዊ ጉባኤ ዝብሃል መደብ ገዲፉ ተዋጋኢ ሰራዊት ይወድብ። “ገይሻ ኣላ’ምበር እታ ገድሊ. . .” እናበለ ድዩ ዘዝየመ ዮሃንስ ትካቦ፧ እቲ ክኸውን እቲ፡ ትም ምባል ኣማራጺ ኣይኰነን። እቲ’ባ ክብሃል ዝኽእል ካልእ ኣማራጺኸ እንታይ ኣሎ፧ ጀነራል ፊሊፖስ ወልደዮሃንስ ኣንጻር ኢሳይያስ ክዓሉ ምጽባይ፧ ኣብ ፍጹም ዕጽዋን ማሕዩር-ቤትን ዝርከብ፡ ካብ ዓሰርተ ንላዕሊ ከይእከብ ዝተኸልከለ ህዝቢ፡ ህዝባዊ ምልዕዓል ወዲቡ መንግስቲ ክኣሊ ምጽባይ፧ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ክመውት ምምህላል፧ ኣሽንኳይ ንሱስ ወላዲቱ’ኳ ክሳዕ ሕጂ ብህይወት ኣለዋ።
ያላ ንበገስ ብጾት!
መወከሲ ሰነዳት፥
1. ሰነዳት ጉባኤ ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ
2. ቅሉዕ መልእኽቲ ጉጅለ-15 ናብ ኩሎም ኣባላት ህግደፍ
3. ቅልዕቲ ወረቀት ናብ ህዝቢ ኤርትራ፣ እዋናውያን ጉዳያት


text:
ኣብ ኤርትራ ናይ ሰለስተ መዓልታት ዑደት ከካይድ ዝቀነየ ልኡኽ ንግስነት ስዑዲ ዓረብ ኣብ ኤርትራ ዝገበሮ ምብጻሕ ፈጺሙ ሎሚ 2 መጋቢት,2021 ናብ ሃገሩ ተመሊሱ።
እዚ 20 ኣባላት ዝሕቖፈ ልኡኽ ስዑድያ ብመሰረት ብ26 ጥሪ ናይ’ዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ኣብ ሪያድ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ፈለማ ኣኼባ ሓባራዊ ሚኒስተራዊ ቤት-ምኽሪ ኤርትራን ስዑድያን ዝተበጽሐ ናይ ምትሕብባር ስምምዕ ዝቖመ ኮይኑ፡ፖለቲካውን ዲፕሎማስያውን፡ ቁጠባውን ልምዓታውን ከምኡ’ውን ጸጥታውን ምክልኻላውን ዝብሉ ሰለስተ ንኡስ ኣካላት ዝሓቖፈ(ጉጅለ)’ዩ። እዚ ልኡኽ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝጸንሓለን ሰለስተ መዓልታት ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዓዲ ሃሎ ተራኺቡ ኣብ ዝገበሮ ዝርርብ፡ ብፕረዚደንት ኢሳይያስ ንክልተኣውን ዞባውን ጉዳያት ሰፊሕ መግለጺ ከምዝተዋህቦ ኣገልግሎት ዜና ኤርትራ ገሊጹ። ብዘይካ’ዚ እቲ ልኡኽ ኣብ ዞባታት ደቡብን ሰሜናዊ ቀይሕ ባህርን ማእከልን ዝርከቡ ናይ ልምዓት ቦታታት በጺሖም።
ኣባላት ናይ’ዚ ልኡኽ ናብ ሃገሮም ቅድሚ ምብጋሶም ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ ቃለ- ምልልስ መልእኽቲ ንጉስ ስዑድያ ናብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ከምዘብጽሑ ብምጥቃስ ዕላማ ዑደቶም ኣብ መንጎ ክልቲኡ ህዝብታትን መንግስታትን ዝተጀመረ ናይ ምትሕብባር ርክብ ንምምዕባል ከምዝኾነ ተዛሪቦም።


text:
ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ ኣብ ብራስልስ ኣኼባ ሕብረት ኣውሮጳ ዝተሳተፉ፣ በቲ ሕብረት ዘይኮነስ ብኣባል’ቲ ሕብረት’ዮም ተዓዲሞም ክብል ኣብ ኣዲስ አበባ ቤት ጽሕፈት ሕብረት ኣውሮጳ ገሊጹ።
ኣባል ኣውሮጳዊ ሕብረት ወ/ሮ ኣና ጎሜዝ፣እቲ ትማሊ ዝተሳለጠን ንደርቂን ጥምየትን ኣብ ኢትዮጵያ ዝዘተየን ዋዕላ ኣዝዩ ዕውት ነይሩ ኢለን።
‘ከምመጠን ኣባል ሕብረት ኣውሮጳ ነቲ ብዛዕባ ጥምየት ኣብ ኢትዮጵያ ዝዘተየ መድረኽ ኣዳልየ ንዝምድናታት ወጻኢ ኮምሽን ኣውሮጳ ከምዝዓደምኩ፣ ንዶ/ር ብርሃኑ ነጋ’ውን ዓዲመ። ኤምባሲ ኢትዮጵያ’ውን ተዓዲሙ’ዩ’ ኢለን ንሰን።
ሕብረት ኣውሮጳ ዝዘርገሖ መግለጺ፣ ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ ናብ ኣኼባ ብራስለስ ዝተገበረሎም ዕድመ፣ ወግዓዊ ዕድመ ሕብረት ኣውሮጳ ወይ እቲ ውልቀ-ሰብ ንዘካይዶ ምንቅስቃስ ብሓደ ትካል’ቲ ሕብረት ኣፍልጦ ዝሃበ ኣይኮነን። ብደረጃ መትከል፣ ጎነጻዊ ኣገባብ ቃልሲ፣ንምዕዋት ፖለቲካዊ ሸቶ ምጥቃም ብኣውሮጳዊ ሕብረት ንጹግ’ዩ ይብል።
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ድሕሪ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዝርከብ ኤምባሲ ኢትዮዽያውን ዝተፈፀመ ክስተት፣ ኣባላት ማሕበረ-ሰብ ኢትዮዽያ ዝካትዕሉ መድረኽ ምፍጣር ኣገዳሲ ኮይኑ‘ሎ። ብመሰረት‘ዚ ንሎሚ ክልተ ኣጋይሽ ዓዲምና ኣዘራሪብና‘ለና።
ሓዲኦም ጋሻና ኣብ ሞንጎ ዳያስፖራ ኢትዮዽያውን ዝራኣይ ዘሎ ፖለቲካዊ ነውፂን ቅልውላውን፣ነፀብራቅ ፖለቲካዊ ኩነታት ውሽጢ ሃገር‘ዩ ክብሉ ከለው ካልኣይ ጋሻና ድማ ተቃወምቲ ዳያስፖራ ኣብ ኩሉ ፅፍሕታት ምቅዋም ዝብል ሕማም ስለዝሓደሮም‘ዩ ይብሉ።
ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ኤምባሲ ኢትዮዽያ ኣብ‘ዚ ቀረባ ድሕሪ ዝተኸሰተ ተጓንፎ፣ ስለምንታይ እዩ ኣባላት ዳያስፖራ ኢትዮዽያውያን ኮሚኒቲ ክሳዕ ክንዲ‘ዚ ተራሓሒቆም? ንዝብል ሕቶ ኣብ ዘልዐለ ክትዕ ዝተሳተፉ ክልተ ተጋሩ እቲ ናይ ዳያስፖራ ኢትዮዽውያን ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባ፣ናብ ሓባራዊ ረብሓ ዘድሀበ ክኸውን ኣለዎ ይብሉ።
ኣጋይሽና ኣቶ ተስፋሁን ካሕሳይን ኣቶ ነጋሲ በየነን’ዮም።


text:
ኣብ ክፍለ ግዝኣት ሜሪላንድ ትርከብ ኤሪስታር ትብሃል ናይ ኤርትራውያን ክለብ ስፖርትን መንእሰያትን በብዓመቱ ንተመሃሮኣ ብሓደ ጠርኒፋ ክተመርቕ ብርክት ዝበሉ ዓመታት ጌራ'ላ። ኣብ ናይ ሎሚ ዘመን 2021 ዓመት ድማ 23 ካብ ካልኣይ ደረጃን ካብ ኮለጅን ንዝተመረቑ ተመሃሮ፥ ናይ ኣፍልጦን ሽልማትን በዓል ጌራትሎም ኔራ።
ኣብቲ ዝሓለፈ ቀዳም ሕቡናት ወለድን ኣሰልጠንትን ብሓባር ኮይኖም ዘዳለዉዎ ናይ ምረቓ በዓል ፥ብተመሃሮን ነቲ በዓል ብዝተዓደሙ መሰጥቲ መደርትን፥ ብዛዕባ ጻዕርን ዓወትን ዝተፈላለዩ መኽርታትን ተዋሂቡ ኔሩ። 'Destined to Inspire' ዝብል ትካል ዝውንን ገጣሚንን ኣማኻሪ ህይወትን ሄኖክ ሰለሙን'ዩ ዋና መደረ ኣስሚዑ።
እዞም ተመሃሮ ካብ ብንእሽትኦም ኣብ ስፖርትን ትምህርታዊ ሰሚናራትን እናተራኸቡ ብሓባር ዝዓበዩ ምዃኖም ፡ኣባል ቦርድ ክለብ ኤሪስታር ሰላም ሽመንዲ ሃይለ ትገልጽ።


text:
ሕቶ
ከመይ ጌረ እየ ንናተይ ንዓርከ-መሓዛን ስድራቤትን ከየኾረኹ ወይ ከየርሓቕኩ ወንጌል ዝነግሮም?
መልሲ
ኣብ ገለ ነጥቢ፡ ነፍሲወከፍ ክርስትያን ኣባል ስድራቤት፡ ዓርከ-መሓዛ፡ መሳርሕቲ፡ ወይ ምስ ክርስታያን ዘይኮነ ሌላ ኔሮሞ እዮም። ምስ ካልኦት ወንጌል ምክፋል ኣሸጋሪ ክኸውን ይኽእል እዩ ከምኡ ድማ ምስ ሓደ ጥቡቕ ስሚዒታዊ ቅርበት ዘሎና ሰብ ክኸውን ከሎ ድማ ዝያዳ ኣሸጋሪ ክኸውን ይኽእል እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ ገለ ሰባት ብወንጌል ከምዝዕንቀፉ ይነግረና እዩ (ሉቃስ 12፡51-53)። ኮይኑ ግን ንሕና ወንጌል ከነካፍል ኢና ተኣዚዝና፡ ነዚ ዘይምግባር ድማ ምኽንያት የሎን (ማቴዎስ 28፡19-20፡ ግብሪሃዋርያት 1፡8፡ 1 ጴጥሮስ 3፡15)።
ስለዚ፡ ከመይ ጌርና ኢና ንኣባላት ስድራቤትና፡ የዕሩኽ፡ መሳርሕትን ንፈልጦም ሰባትን ወንጌል ንነግር? እቲ ቀንዲ ክንገብሮ ዘሎና ነገር ድማ ንዖኦም ክንጽልየሎም ኣሎና። ኣምላኽ ንልቦም ክልውጦን ናብ ሓቂ ናይ ወንጌል ድማ የዒንቶም ክኸፍቶን ጸልይ (2 ቆሮንጦስ 4፡4)። ኣምላኽ ብዛዕባ ንዖኦም ዘለዎ ፍቕርን ከምኡ ድማ ብ የሱስ ክርስቶስ ምድሓን ከምዘድልዮንም ክረትዖም ጸልይ (ዮሃንስ 3፡16)። ብዝበለጸ ከመይ ጌርካ ከምትሕዞም ጥበብ ክውሃበካ ጸልይ (ያዕቆብ 1፡5)።
ንሕና ኣብ ግብራዊ ምንጋር ወንጌል ፍቓደኛታትን ተባዓትን ክንከውን ኣሎና። ንመልእኽቲ ምድሓን ብየሱስ ክርስቶስ ን ዓርከ-መሓዛን ስድራቤትን ኣውጅ (ሮሜ 10፡9-10)።ኩሉ ግዜ ብዛዕባ እምነትካ ንምዝራብ ድሉው ኩን (1 ጴጥሮስ 3፡15)፡ ነዚ ድማ ብጭውነትን ኣኽብሮትን ብምግባር እዩ። ብውልቂ ን ወንጌል ምንጋር መተካእታ የብሉን፡ “እምነት ካብ ምስማዕ እያ፡ ምስማዕ ድማ ብቃል ክርስቶስ እያ” (ሮሜ 10፡17)
ከም ተወሳኺ ምስ ምጽላይን እምነትና ምንጋርን፡ ከምኡ ድማ ኣብ ቅድሚ የዕርኽትናን ኣባላት ስድራናን ፍርሃት እግዚኣብሄር ዘለዎ ክርስትያናዊ ሂወት ክነብር ይግብኣና፡ ምኽንያቱ ድማ ንሳቶም ኣምላኽ ኣብ ሂወትና ዝገበሮ ለውጢ ክርእዩ ይኽእሉ (1 ጴጥሮስ 3፡1-2)። ኣብ መወዳእታ ድማ ምድሓን ናይ ነፍቅሮም ሰባት ንኣምላኽ ክንገድፎ ኣሎና። ናህና ጻዕሪ ዘይኮነ፡ ናይ ኣምላኽ ሓይልን ጸጋን እዩ ንሰባት ዘድሕን። እቲ ዝበለጸ ክንገብሮ እንኽእል ነገር ድማ ንዕኦም ምጽላይ፡ ምምስካር፡ ኣብ ቅድሚኦም ድማ ክርስትያናዊ ሂወት ምንባር እዩ። ኣምላኽ እዩ ነቲ ወሰኽ ዝህብ (1 ቆሮንጦስ 3፡6)።
English
ከመይ ጌረ እየ ንናተይ ንዓርከ-መሓዛን ስድራቤትን ከየኾረኹ ወይ ከየርሓቕኩ ወንጌል ዝነግሮም?


text:
Radio Erena: 24 June, 2014
ምክትል ሚኒስትሪ ፍትሕን ህዝባዊ ድሕነትን ነርወይ ሂማንሹ ጉላቲ ብዛዕባ ምምላስ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ብዝምልከት ኣብ ኣስመራ ምስ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ከምዝተዘራረበ ተሓቢሩ።
እቲ በዓል ስልጣን ነርወይ ኣብ ኣስመራ ምስ ሓያሎ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ተዘራሪቡ ድሕሪ ምምላሱ ንማዕከናት ዜና ነርወይ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ ኣሳታት 500 ዝኾኑ ኤርትራውያን ሓተቱ ዑቕባ ናብ ኤርትራ ክምለሱ፣ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሓደ ሓደ ጉዳያት ምርድዳእ ከምዘድሊ ገሊጹ።
እንተኾነ ዛጊት ኣብ ዝኾነ ነጥቢ ክብጻሕ ብዘይምኽኣሉ፣ ተወሳኺ ዝርርብ ከምዘድሊ ሂማንሹ ጉላቲ ጠቒሱ።
ብዝሒ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ኣብ ኔርወይ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ከምዝስራዕ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ መንግስቲ እታ ሃገር ንሕቶ ፖለቲካዊ ዑቕባ ዝነጸጎም ኣስታት 500 ኤርትራውያን ከምዘለዉ’ዩ መንግስቲ ነርወይ ዝሕብር።
እንተኾነ ብስም ኤርትራውያን ዑቕባ ዝሓተቱ ኢትዮጵውያን’ውን ክህልዉ ከምዝኽእል ሓያሎ ወገናት ይገልጹ።
ሃገራት ኤውሮጳ፣ ንኤርራውያን ፖለቲካዊ ዑቕባ ክወሃቦም ዝብል ዓብላሊ መርገጺ ክሕዛ እንከለዋ፣ ነርወይ ግና ሕቶ ፖለቲካዊ ዑባ ዘይተቐበሎም ኤርትራውያን ናብ ኤርትራ ክምለሱ’ዩ ትብል ዘላ።
እዚ ናይ ነርወይ ሓሳብ ድማ ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት፣ ሓያሎ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ጉዳይ ስደተኛታት ዝከታተሉ ወገናትን ተሪር ተቓውሞ ገጢምዎ ኣሎ።
ህንዳዊ መበቆል ዘለዎ ምክትል ሚኒስተር ፍትሒ ነርወይ ሂማንሹ ጉላቲ፣ ኣንጻር ስደተኛታት ተሪር መርገጺ ካብ ዘለዎም ፖለቲከኛታት እታ ሃገር’ዩ።
=================================


text:
ብተስፋማርያም ሓጎስ፡
ኣብቲ ካብ ኣፍሪቃ ዝተኻየዱ ሓርነታዊ ቃልስታት እቲ ዝነውሐን ዝመረረን ህዝቢ ኤርትራ ንሰላሳ ዓመታት በይኑ ብዘይ ናይ ማንም ደገፍ ዘካየዶ ቃልሲ እዩ ። ህዝቢ ኤርትራ ባህጊ ጥይትን ተዅስን ባህጊ መውጋእትን ስንክልናን መስዋእትን ሃልይዎ ኣይኮነን ብረት ዓጢቑ ንበረኻ ዝወጸ ፣ እታ ፈጣሪ ዝዓደሎ ነጻነቱ ብርእሰ ሓያላን ተመንዚዓ ንኢትዮጵያ ከም ገጸ በረኸት ምስ ተዋህበት እዩ ደሙን ኣዕጽምቱን ከፊሉ ከምጽኣ ንበረኻ ወጺኡ ።
ስርዓት ኢትዮጵያ ብመንግስቲ ኣሜሪካ ንዝተዋህቦ ክቡር ህያብ ብሰላም ክጥቀመሉ ኢልካ ዘይሕሰብ እዩ ። ህዝቢ ኤርትራ ነጻነቱ ብሓይሊ ብረት ከምጽኣ ቃልሱ ጀመረ ። ስርዓት ኢትዮጵያ ዘድልየና ቀይሕ ባሕርን መሬት ኤርትራን እምበር ህዝቢ ኤርትራ ኣየድልየናን እዩ ብምባል ንህዝቢ ኤርትራ ምጥፋእ ስራሕና ኢሎም ተተሓሓዞ ። መንእሰይ ኤርትራ ተመሃራይ ትምህርቱ ሸቃላይ ሽቕለቱ ጓሳ ከብቱ ሓረስታይ ማሕረሱ ገዲፉ ብረት ዓጢቑ ንሰራዊት መግዛእቲ ንምድምሳስ ንበረኻ ወጸ ።
ህዝቢ ኤርትራ ደይከም ካልኦት ሰውራታት በይኑ ብዘይ ናይ ማንም ደገፍ ነቶም ንሃገርና ብውክልና ዝጎበጡን ለኣኽቶምን ዓንገልቶም ርእሰ ሓያላንን እዩ ገጢምዎም ። ህዝቢ ኤርትራን ሰውርኡን ከም ዓሳን ባህርን ተወሃሂዶም ንጸላኢ ብጥይቱ ብብረቱ ሓመድ ድፋጭኡ የስሕንዎ ኔሮም ። ንህዝቢ ኤርትራን ሰውርኡን ዘዕጥቕን ዘስንቕን ዝኾነ ይኹን መንግስቲ ኣይነበረን ።
ኤርትራውያን በታ መንሽሮ ናይ ዓለም ዝኾነት ኣሜሪካ ነጻነቱ ተነፊጉ ሰብኣዊ መሰሉ ተሓሪሙ ግዳይ መቝሰልትን ስንክልናን መስዋእትን ኮይኑ ። ኣብ ሃገሩ ብሰላም ከይነብር ቤት ንብረቱ ብወከልታ ኣዕንያቶ ግዳይ ስደትን ከርፋሕ መነባብሮን ኮይኑ ከም ደቂ ዛግራ ኣብ ፈቐዶ ኵርንዓት ዓለም ተበታቲኑ። ካብ መፈለምትኡ ውን እዞም ሎሚ ኣሜሪካ ኢልና ንጽውዖም ዘለና ካብ ፈቐዶ ሃገራት ኤውሮጳ መጺኦም ንደቀባት ኣጽኒቶም ኣብ ዘይ መሬቶም ደቀባት ዝኾኑ እዮም ። ንዕኦም ዘገድሶም ኣብ ዓለምና ኣብ ክሊ መሬታን ሰማያን ባሕራን ዘሎ ባህርያዊ ጸጋታት እንተስ ብፍቶት እንተስ ብሓይሊ ዋንነት ኣሜሪካ ምዃኑ እዮም ዝኣምኑ ፣ እምቢ ንዝበሎም ከኣ ብሓይሊ ብረት ምጥፋእ እናተወራረሰ ዝመጸ ባህሎም እዩ ። ጭርሕኦም ቅድም ቀዳድም ረብሓ ኣሜሪካ ክሕሎ ኣለዎ ፣ ነዚ ዝቃወም ከኣ ወዓል ሕደር ዘይብላ ክእለ ኣለዎ ። ኣሜሪካ ሎሚ ኣብ ዓለምና ጳጳስ ባዕላ ፣ ሼኽ ባዕላ ከሳሲት ባዕላ ሃራሚት ባዕላ ፈራዲት ድማ ባዕላ እያ ።
ኣብ ዓለምና ድሕሪ እቲ ልዕሊ ሰብዓ ሽሕ ህይወት ዝቐዘፈን ንብምሉኣተን ሃገራት ኤውሮጳ ዘዕነወን ብኻልኣይ ኲናት ዓለም ዝፍለጥ ኲናት ምዝዛሙ ኣብ ዓለም ሰላም ክፈጥርን ሰብኣዊ መሰላት ክሕሉን ተባሂሉ ሓደ ንብምሉአን ሃገራት ዓለም ዝሓቍፍ ውድብ ተመስሪቱ ፣ ንሱ ድማ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ተባሂሉ ይጽዋዕ ። እዚ ውድብ እዚ ኣብ ትሕቲኡ ዓሰርታት ክፋላት/ ውድባት ዘለውኦ ውድብ እዩ ። እዚ ውድብ እዚ ብቝጠባን ካልእን ዝውንንኦ እተን ሓያላት ሃገራት እየን ። ዝበዝሕ ባጀቱ በተን ሃብታማት ሃገራት እዩ ዝምወል ።
እዚ ውድብ እዚ ካብ መጀመርትኡ ዓለማዊ ስም ደኣ ይጠመቕ እምበር ናይተን ሃብታማትን ሓያላትን መንግስታት ብፍላይ ከኣ ኣሜሪካ እዩ። ብሓጺሩ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዘይኮነስ ውድብ ሓላት መንግስታት ምባሉ ዝቐለለ ይኸውን ። ብመንግስቲ ኣሜሪካ ዝሓልፍ ይኹን ዝጸድቕ ውሳነ ብዘይ ገለ ምዕይዕይ እዩ ዝጸድቕ። ኣብ መወዳእታ ኣርባዓታት ጥልያን ብእንግሊዝ ተሳዒራ ካብ ኤርትራ ምስ ወጸት ፣ ጉዳይ ኤርትራ ንሽሙ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ቀሪቡ ደሓር ግን በተን ኣሜሪካ ትመርሐን ሃጸያውያን መንግስታት ንስትራተጂካዊ ረብሓ ኣሜሪካ ተባሂሉ ንኤርትራ ብዘይ ድሌት ህዝባ ምስ ኢትዮጵያ ብፈደሬሽን ክትቍረን ተጌሩ ። ሃጸይ ሃይለስላሰ ንፈደሬሽን ኣፍሪሱ ንኤርትራ መበል 14 ጠቅላይ ግዝኣቱ ክገብራ እንከሎ ብናይ መን ባርኾት እዩ ? ብናይ ኣሜሪካ፣ ከምኡ ስለ ዝኾነ ድማ እዚ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝብል ስም ዝተጠመቐ ውድብ ሓያላት መንግስታት ኣፈይ ኣይዛረብ ኣዒንተይ ኣይርእያ ኣእዛነይ ኣይሰምዓ ብምባል ንህዝቢ ኤርትራ ንስቓይ ፈሪደሞ። ንሰላሳ ዓመታት ክንሳቐ ክንቆስል ክንስንክል ክንስዋእ ዓድና ክዓኑ ህዝብና ክስደድን ንስቓይን መከራን ክቃላዕ እቲ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝበሃል ኣይኮነንዶ ኣፉ ከፊቱ ክዛረብስ ትሕቲ መልሓሱ ውን ኣድሚጹ ኣይፈልጥን ። ንምንታይ እንተ ደኣ ኢልና ውድብ ናይ ዓለምና ሃገራት ዘይኮነስ ናይተን ሓያላንን ሃብታማትን ሃገራት እዩ ።
ሎሚ ኣማእት ኣሽሓት መንእሰያትና በጃ ከፊልና ዘምጻእናያ ናጽነት ፣ ነዛ ብደም ሓላላት ኣሕዋትናን ኣሓትናን ዝተወልዕትን ኣብ መላእ ኤርትራ ብድምቀት እትበርህን ቀንዴል ናጽነትና ንምጥፋእ ኣሜሪካን ሰዓብታን ክጓየዩ ከለዉ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንምንታይ ዓገብ ዘይብል ? ኤርትራ ኣባል ናይዚ ውድብ እዚ ደይኮነትን ? ኣሜሪካ ዘይወዓልናዮን ዘይፈጸምናዮን በደላት ኣኻኺባ ንውድብ ሕቡራት ሃገራት ከተቕርበሎም ከላ ንምንታይ ኣተግበርትን ኣስፈጸምትን ዝኾኑ ? ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብኣሜሪካ ዝቐረበሎም ወረቓቕቲ ንምፍራምን ንምጽዳቕን ጥራይ እንተደኣ ኮይኖም ዝቖሙ እዚ ውድብ እዚ ነተን ካልኦት ሃገራት ዓለም ንምንታይ ኣድለየ ?
እቲ ካብ ኩሉ ዘሕዝን 1962 መንግስቲ ኢትዮጵያ ብባርኾት ኣሜሪካ ንኤርትራ ክጎብጣ እንከሎ እዚ ውድብ ሓንቲ ቃል ውን ብጭቕ ኣየበለን። ሎሚ ውን ድሕሪ ሓምሳ ዓመታት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ማእለያ ዘይብሎም በደላት እሞ ከኣ መንግስትን ህዝብን ኤርትራ ጭራሽ ብዘይ ወዓሎም ክኽሰስ እንከሎ እዚ ውድብ እዚ ንምንታይ ኢሉ ውን ኣይሓተተን ብዘይ ወዓል ሕደር ኣብ ልዕሊ ኤርትራ እገዳን ምውንጃልን እዩ ከተግብር ጸኒሑን ዘሎን ። ኣሜሪካ ባዕሎም ኣብ ቤት ጽሕፈቶም ኮይኖም ዝመሃዝዎ ናይ ሓሶት ክስታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት እወ ኢሉ ምጽዳቑ መርኣያ ምእዙዝነቱ ንኣሜሪካ እዩ ዘርኢ። ውድብ ሕቡራት ሃገራት፣ ንሃገራት ዓለም ዘበርክቶ ቅንጣብ ነገር የለን ። እቲ ንነብሱ መርማሪ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢሉ ዝሰየመ ትካል ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብዛዕባ ጉዳይ ኤርትራ ክምርምር ዝተዋህቦ መዝነት ንጎድኒ ገዲፉ መሬት ኤርትራ ከይረገጸ ፣ ኣብ ደገ ዝነብሩ ዕሱባትን ቀደም ማዕበል ሰውራ ገሊፉ ንደገ ዝሰንደዎም ሓተላን ፣ ንሓተቲ ዑቕባን ፣ ኢትዮጵያውያንን ሓቲቱ ንዝረኸቦ ናይ ሓሶት ጸለመ ሒዙ ኣብ ኤርትራ ግህሰት ሰብኣዊ መሰል ኣሎ ኣብ ኤርትራ ባርነት ኣሎ ኢሉ ነቶም ዝለኣኽዎ ጸብጻብ ከቕርብ መርእያ እንታይነት ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት እዩ ዝገልጽ።
ንቀንዴል ናጽነትና ላምባኣ ወዲኣ ኽትጠፍእ ሎሚ ኣይኮኑን ጀሚረሞ፣ ኣብ 1961 ገና ቍሎዒ ከላ ከጥፍእዋ ዘይፈተንዎ ፈተነ ኣይነበረን ግንከ ኣይከኣሉን ። እቲ ንሳ እትወስዶ ነዳዲ ካብ ትሕቲ መሬት ኩዒትካ ዝወጽእ ኣብ ዕዳጋታት ዓለም ዝሽየጥ ላምባ ዘይኮነስ ፣ ደም ናይቶም ሓላላት ደቂ ኤርትራ ብምዃኑ ብርሃና እናዛየደ ንመላእ ኤርትራ መሬታን ማያን ክሊ ኣየራን ድሙቕ ብርሃን እናሃበት እያ ንዘለኣለም ክትበርህ እትነብር ።
ስጋ ብዘይ ዓጽሚ ጠጠው ኣይብልን እዩ ፣ እቲ ዓጽሚ ከኣ እቲ እምነት እዩ
ህዝቢ ኤርትራ እምነ ኵርናዕ ጉዕዞ ቃልሱ እምነት እያ ኔራ ። ደሙን ዓጽሙን ከስኪሱ ነጻነቱ ከም ዝጭብጥ ጽኑዕ እምነት ኔርዎ ። ኩነታት ጸንኪሩ መሬት ከም ኣፍ ዕንቊ እንተጸበበት ውን ኣብ መወዳእታ ብዓወት መሰስ ኢሉ ከም ዝወጽእ ጽኑዕ እምነት ኔርዎ ።
እወ እቲ ምእንቲ እዛ ሃገር ኣብ ነፍሲ ወከፍ መሬታ ዝፈሰሰ ደም ዝተሰብረ ኣዕጽምቲ መዓስ ምእንቲ ጸወታ ኮይኑ ፣ ንስለ ነጻነትን ሓርነትን ህዝቢ ኤርትራ እኮዩ ፈሲሱ ! እዚ ኣብ መሬት ኤርትራ ዝፈሰሰ ደም ናይ ልዕሊ ሚእቲ ሽሕ ሰማእታትና ኣብቲ ከርሲ መሬት ኤርትራ ከም ትሕተ ባይታዊ ማይ ንሱ ውን ትሕተ ባይታዊ ደም ኮይኑ ነዛ ቀንዴል ናጽነትና ንዘለኣለም ተወሊዓ ከም እትነብር ይገብራ። ከምኡ ስለ ዝኾነ ከኣ እዩ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ነዛ ቀንዴል ናጽነት ብብርሃና ተፈሲሁ ኣብ መላእ ሃገር ብዘይ ሸለብ ገለብ ክንቀሳቐስ ከሎ ንሰማእታቱ ከም መላእኽቲ ከኽብሮምን ክዝክሮምን ኣብ መትከሎም ረጊጹ ሕድሮም ከኽብር በቲ ሓደ ኢዱ ኣፍራዛ በቲ ሓደ ኢዱ ካላሽን ሒዙ ሃገሩ ዝሃንጽን ዝሕሉን ዘሎ ።
ኣሜሪካ ብውክልና ጭፍራ ወያነ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ኲናት ክትከፍት ከም እትኽእል ፣ ንመንግስቲ ኤርትራ ኣጥፊኣ በቶም ኣብ ደገ ፈንጨራዕ ዝብሉ ዘለዉ ከዳዓት ደቂ ሃገር መንግስቲ ከተቕውም ወይ ድማ ነታ ሃገር ኣዕንያ ብሃይማኖታውን ቀቢላውን ውግእ ክትሕምሳ ከም እትደሊ ኩልና ንግምቶ ነገር እዩ ። እንተ ኾነ ከምቲ ለባማት ኣቦታትና ዝብልዎ ፣ ከልቢ ኣብ ቅድሚኡ ዘላ ስጋ እምበር ኣብ ልዕሊኡ ዘላ ዱላ ኣይርእን እዩ ከም ዝበሃል ከምዚ ዓይነት ምናልባሽ ኣብ ዒራቕ ወይ ሊብያ ሰሪሑ ክኸውን ይኽእል እዚ ማለት ግን ኣብ ኤርትራ ክሰርሕ ይኽእል ማለት ኣይኮነን። ህዝቢ ኤርትራ ነዛ ናጽነቱ ንምምጻእ ደቁ ናብ መኣዲ ቃልሲ መሪቑ ኣጆኹም እናበለ ሰዲዱ ንሱ ድማ ስንቅን ዕጥቅን ሒዙ ኣብ ዝኣተዉዎ እናኣቶ ንውጉኣት እናሓብሓበን እናኣለየን ንመስዋእቲ ደቁ ኣብ ነጸልኡ እናተቐበለ ዝተቓለሰ ህዝቢ እዩ ። ህዝቢ ኤርትራ ከምቲ ትማል ንኹሉ ወራራቶም ኣፍሺሉ ብዓወት መሰስ ዝበለ ሎሚ ውን ዝያዳ ንኹሉ ውዲታቶም ኣምኪኑ ብዓወት መሰስ ከም ዝብል ርግጸኛታት ኢና ። ኣይፋልኩም ኣሜሪካ ሰላም ሃቡና ኣብታ መሬትና ነገር ኣይትድለዩና ! ሓንቲ መዓልቲ ኢና ተወሊድና ሓንቲ መዓልቲ ከም እንመውት ከኣ ናይ ተፈጥሮ ሕጊ ስለ ዝኾነ ንፈልጥ ኢና፣ ንሞት ፈሪሕና ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን ኩነት ከም ዘይንምብርከኽ ክንሕብረኩም ንፈቱ ።
እንተ ናይዞም ኣብ ጎድኒ ጸላኢ ኮይኖም ንዕንወትን ጥፍኣትን ኤርትራን ህዝቢ ኤርትራን ላዕልን ታሕትን ዝብሉ ዘለዉ ከዳዓት ደቂ ሃገር ፍርዶም እንታይ እዩ ክኸውን ? ከምቲ ናይ ትማል መንግስትን ህዝብን ኤርትራ ምሕረት ይገብረልና ይኸውን ኢሎም ደኾን ይሓስቡ ይህልዉ ? ደናቝር ! ትማል ካልእ እያ ሎሚ ውን ካልእ እያ ጽባሕ እሞ ኸኣ ሓዳስ ዓይነት ጽባሕ እያ ክትከውን ። ብዙሕ ትሓስቡ ትህልዉ፣ ገሌኹም ህዝቢ ኤርትራ ንዓና ከምቲ ኣብ ናይ ፈረንሳ ሪቮሉሽን ንኹሎም ነቶም ኣሪስቶክራትስ ጂሎታይን ማሺን ጌሩ ክሳዶም ዝቖረጾም ይቖርጸና ይኸውን ኢልኩም ትሓስቡ ትህልዉ ፣ ወይ ውን ኣብ ሓዊ ይጠብሰና ይኸውን ? መልሰይ ግን እንድዒ ። ሃገርን ህዝብን ካብ ዓለም እቶም ዝኸበሩ እዮም ። ንጥፍኣት ናይዚኦም ዝለዓል ወይለኡ ! ብሕልፊ ንህዝቢ ኤርትራ ፣ ነዚ ደቁ ነጊፉ ንሃገሩ ዝውፊ ! ኣብ ሓቂ እንተ መጺእና ከምዚ ህዝቢ እዚ ኣብ ዓለም ኣሎዶ ኢልና ምስ እንሓትት ? እታ መልሲ የሎን እያ ።
ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ዘለኻ ተቐባል ሕድሪ ሰማእታት ዝኾንካ ኤርትራዊ ሎሚ ውን ከም ቀደም ተዳሎ ከይትዕሎ ጽናዕ ከይትምናዕ ! እቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ንርብዒ ዘመን ክካየድ ዝጸንሐ ኩሉ ሸርሕታት ቅድመ ኩነት ናይቲ ንኤርትራ እንተስ ብኢዶም እንተስ ብኢድ ወከልቶምን ተለኣኣኽቶምን ኣቢሎም ንምህራም እዩ ። እዚ ካብ ኮነ ሃገር ብዓመጽትን ናይ እንዳማቶም ደለይትን ከይትጉበጥ ሓደራ እትብል ሕድሪ ሰማእታትና ንምኽባር በዓል በትሪ በትሩ በዓል ሴፍ ሴፉ በዓል ጎርዴ ጎራዴኡ ኣልዒልና ክንምክት ኣለና ።
ዘለኣለማዊ ዝኽርን ክብርን ንሰማእታትና !
ክብርን ሞገስን ንሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ !
ወትሩ ዓወት ንሓፋሽ !!!


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮን ናይቲ ብኵሪያ ሮማና ዝጽውዓ ናይ ቀረባ ተሓባበርቶም ናይ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ሓዋርያዊ ምሕዳራ ጳጳሳውያን ኣባይቲ ምኽርን ላዕለዎት ኣባይቲ ጽሕፈትን ቅዱሳት ማሕበራትን ሓለፍቲ ዝርከብዎም ብሓባር ካብ ዕለት 10 መጋቢት ክሳብ ዕለት 15 መጋቢት 2019 ዓ.ም. ኣብ ከተማ ኣሪቻ ዘካይድዎ ዘለዉ ናይ ዓቢይ ጾም ሱባኤ ሰባኬ በነዲክታዊ ናይ በነዲክታውያን ኣብ ኢጣሊያ ከባቢ ፊረንዘ ኣብ ዝርከብ ጐቦ ቅዱስ ሚኒያቶ ገዳም ኣበ ምኔት ኣባ በርናርዶ ፍራንቸስኮ ማሪያ ጃኒ ትማሊ ዕለት 11 መጋቢት ሰዓት ኣርባዕተ ፈረቓን ካልኣይ ኣስተንትኖ ሱባኤ ኣቕሪቦም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
እዚ ንናይ ሕይወት ኣብ ዓለም ፋሲካዊ ርእየትን ወስታን፥ ናይ ብርቱዕ ድላይ ከተማ ብዝብል ዋና መንፈሳዊ መርሕ ቃል ተሰንዩ ዝካየድ ዘሎ ኣስተንኖ ሱባኤ ዓቢይ ጾም ሰብኬ ኣባ በርናርዶ ፍራንቸስኮ ማሪያ ጃኒ ዘቕረብዎ ካልኣይ ስብከት፡ ኣብዚ ዝተኣከብና እቲ ናይ እስትንፋስና መግሃርያ ንምህያው እዩ፡ እቲ ህዱእ መግሃርያ ተስፋን እምንቶን፡ ተስፋን እምንቶን ዘማሙቕ፡ ነዚ ሓሳብ’ዚ ምስቲ ዘይሕለል ደላይ ሰላምን ሓናጺ ሰላምን ዝዀነ ኣገልጋሊ እግዚኣብሔር ጆርጆ ላ ፒራን (ኣብ ከተማ ፖዛሎ ዕለት 9 ጥሪ 104 ዓ.ም. - ፊረንዘ ዕለት 5 ሕዳር 1977 ዓ.ም.)ን ናይ ስነ ግጥሚ ሊቕን ገጣምን ማሪዮ ሉዚ (ኣብ ፊረንዘ ዕለት 20 ጥቅምቲ 1914 ዓ.ም. - ፊረንዘ ዕለት 28 ለካቲት 2005 ዓ.ም.) ተክለ ሰብነትን ጽሑፋትን ተወኪሶም፡ ደራሲ ሮማኖ ጉዋርዲኒ ጠቒሶም፡ ንፊረንዘ ብወንጌላዊ ርእየት ብምንባብ፡ ፊረንዘ ምስ ካልኦት ከተማታት ኣተሓሒዞም፡ ከተማታት ብወንጌላዊ ርእየት ክምስረቓ እንኰለዋ ናይ ፍቕርን ሰላምን ፍትሕን ዘማሙቕ ውዕዉዕ ድላይ ዝንበረለን ይዀና፡
ማሪዮ ሉዚ ማህሌታውያን ንኽንከውን የተባብዓና፡ እታ ብላ ፒራ ዝተሓልመት ከተማ መጋሃርያ ዝተነብራ ከተማ እያ፡ ስለምንታይ ሰብኣውነት ብዝተሓደሰ መንፈስ ንኸስትንትንን፡ ጐይታ ብማእከላ ዝመላለሰላን ብጐይታ ዝተበጽሐትን ብጐይታ እትረኣይን ከተማ ስለ እትኸውን
ሃልሃልታ መንፈስ እግዚኣብሔር ዝበራበረላ
እቲ ንነፍሲ ወከፍ ሰብ ክዕቅቦን ከንበሮን ንሰብኣዊ ፍጥረት ብርቱዕ ተምሳጥ ዝተዓደለ ናይ ኢየሱስ ፍቕሪ፡ ዓቢይ ጾም ነዚ ሃልሃልታ ፍቕሪ ብዘልምድን ብዝደጋገም ዕለታዊ ከይዲ ህይወት ዝቕህም ዳግማይ ንኸነጓሃህሮ ዕድል የንብረልና፡
መልእኽቲ ጳውሎስ ናብ ሰብ ሮሜ ምዕ 20፥ ህያባትን ጸዋዕታን እግዚኣብሔር ዘይሕከኽ እዩ፡ ኰይኑ ግና ብዙሕ እዋን ነቲ ዝተቐበልናዮ ጸዋዕታ ካብ ምጉህሃሩ ንሕድገቱ ፍቓድ ዘሎና ኰይናን ስለምንታይ እዩ ዝስምዓና?
ዝብል ሕቶ ኣቕሪቦም፥
ዘድልየኒ ነገር የሎን ዝብል መንፈስ ትዕቢት
ኵሉ ዘሎኒ እየ፡ ሓደ’ኳ ኣየድልየንን ናይ ምባል ገዛእ ርእስኻ ብርእሰ ብቑዕነትን ርእሰ እዅልነትን ብምንባብ፡ ካብቲ ጸዋዕታ እግዚኣብሔር ናይ ሕድገት ፍቓድ ከምዘሎና ኰይንና ንነብር ምስ እንኸውን እንብሎ እዩ፡ እቲ ዓቢይ ካብ ጐይታ ዝተወሃበና ጸጋ ብጸላይ ሕይወትን ቃሉ ብምስማዕን እቲ ንኣና ዕለት ብዕለት መገዲ ዝኸውን ስጋሁ ወደሙ ብዘንብረልና ናይ ሕይወት ኣመክንዮ ብምጉዓዝ ህያው ገርና ክንዕቅቦን ክንነብሮን ይግባእ፡ ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ጐይታ ብቑዱስ ቁርባን ኣቢሉ መገዲ ይዀነና፡
ብኣና ኣቢሉ ንኽሓልፍን ድኻምነትናን ተነቃፍነትናን ለዊጡ እቲ ኣባና ዝነበረ ውዕዉዕ ድላይ ዳግም ኣበራቢሩን ዘጐሃህሮ እቲ ካብ መንፈስ ቅዱስ ዝመጽእ እስትንፋስ የሀልው
ናይ ወቕቲ ጥዑም ውሁድ ቅንይት
ሰባኬ ኣባ በርናርዶ ፍራንቸስኮ ማሪያ ጃኒ ነገልጋሊ እግዚኣብሔር ላ ፒራ ናይ ተስፋ ነቢይ እንክብሉ ሰምዮም፡ ሓደ ሰብ ኣብ እርጋኑ ዳግም ክውለድ ይኽእል፡ ብዙሕ ጊዜ እዚ ዝኸውን ከኣ ናይ ድላይ ምድላይ፡ ናይ ሃረርታ ሃንቀውታን ክህልወና እንከሎ እዩ፡ ብሓቂ ክንሳተፍ እንኰለና፡ ስለዚህ ኣብ እዋን ፋሲካ ካብ ላዕሊ ሓቀይና ምውላድ ይወረድ።
ውሳጣውነትና ናይ ገዛእ ርእሱ ኪደት ውሁድ ቅንይት ኣለዎ፡ ካብቲ ኣብ ኢድና ዘሎ ሰዓት ካብ ዘቕርበልና ሕርመት ዕለታዊ ሕይወትና ንላዕሊ፡ ቅዱስ ጳውሎስ ናብ ሰብ ቆሮንጦስ ኣብ ዝጽሓፎ ካልአይቲ መልእኽቱ፡ ዓቢይ መንፈሳውነትን ስነ ሰብኣውነት ዝዀነ ሓይሊ ዘወዓውዕ ቃል … “ስለዚ ተስፋ ኣይንቕብጽን ኢና፡ ብግዳም እኳ እንተ ማህመንና ብውሽጥና ኣብ ጸጽባሕ ኢና እንሕደስ” እንክብል ይቕርበልና።
ንናይ ዓለም ሓመድነት ምቅዋም
ብውሽጥና ኰነ ብግዳምና እውን ነቲ ናይ ዓለም ሓሙኽሽቲ ምሩዃት ኣይንዅን፡ ምእንቲ እዚ እዩ ድማ ካልኣይ ምፍጣር ዝተዓደለና፡ እዚ ዳግም ምፍጣር’ዚ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ብነፍሲ ወከፍ ቃል ብኵነታትን ዝግለጽ እዩ። ብቕጽበታዊ ውጽኢት ዘይምትእምማን፡ በቋራጺ ዝዀነ ፖለቲካ ንዝቐርብ መኽሰብ ህሩግ ዘይምባል፡ በናኒ እዩ፡ ነቲ ሰብኣዊ ዘዕንብብ ውጺኢታዊ ዝገብር ንዅሉ ሕብረተሰብ ዝምልከት ተግባር ወሳኒ እዩ።
ሓድሽ ጅማሮ ተኻኣሊ እዩ
ሕይወት ከም ሕንጸት ልማዳውን ዝውቱርን እዩ፡ ልክዕ ከም ቃዕቃዕታ ሰዓት እዩ፡ ይዅን ደኣ እምበር ውሳኔ ኣብ ዘድልየሉ እዋን ናይ ሓድሽ ጅማሮ ሓይሊ ደበኽ ይብል። ናይ ሕዳሴ ሓይሊ፡ ካብ መንፈስ ቅዱስ፡ ካብ ልቢ ዝውለድ ሓይሊ፡ ኣብ ምርጫታት ኵሉ ናጽነት ሰብኣዊ ፍጥረት ቅዉም ይኸውን፡ እዚ ኸኣ ኣክንዲ ኣብቶም ኣብ ሕይወት ተስፋ ምዅስካስ ትርጉም የብሉን ዝብሉ እትስውኣሉ ትካል ሕይወት ወይ ከኣ ክሳብ ሕይወትካ ንምሕላፍ ቅሩብ ዝገብር ምርጫን መላእ ሕይወትካ እትስውኣሉ ምርጫ የሎን በሃልቲ ተስፋ ዝቖረጹን ኣልቦ ሓሴት ናይ ዝዀኑ ኣብነት ካብ ምርኣይ፡ ውዕዉዕ መንፈስ ክበራበር መታን ሕይወትካ ኣብ ናይ ክርስቶስ ኣብነት ዝቕረጽ ክኸውን ኣለዎ።
ምኽሪ እቶም ልቦም ዘእረጉ ዘይምስማዕ፡ ንሳቶም ነቲ ናይ መንእሰይ ሓሴት ዝዕፍኑ እያቶም፡ ናብቶም ብተስፋ የዕይንቶም ዘብርህ ኣረጋውያን ነብል፡ ጥዑይ ጦቢያ ንዀስኵስ፡ እግዚኣብሔር ከምኡ ዝሓልሙ ዓቢይ ሕልምታት ዘለዎም ክንከውን እዩ ዝደልየና፡ ምስኡ ክንጓዓዝ እንከሎና ኣብ ጉዕዞና ንጭቡጥ ኩነት ኣቃልቦ ገይሮም ዝጓዓዙ ንኸውን። ሕልሚ ሓዊ ሃልሃልታን፡ ካልእ ዓለም ምሕላን፡ እቲ ሕልሚ እንተጠፍኤ፡ ፡ እቲ ምስ ኢየሱስ ንፋልማይ ግዜ ዝተራኸብካሉ እዋን ዝነበረካ ቃልቃል ዝብል ውዕዉዕ መንፈስ ድሕሪ ነዊሕ ናይ ሕይወት ጉዕዞ ኣብ ሓሙኹሽቲ ዝተዳጎነ ተመሲሉ ዘየማሙቕ እውን ኰይኑ እተተሰመዓካ ከም ብሓድሽ ኣብቲ ናይ ፋልማይ ኣናስር ተዘክሮ ብተስፋ ምልስ ቢልካ ሕልምታትካ ምሕዳስ የድሊ።
ብዝብ ሓሳብ ኣባ በርናርዶ ፍራንቸስኮ ማሪያ ጃኒ ዘቕረብዎ ካልኣይ ኣስተንትኖ ዛዚሞም።


text:
Radio Erena: 02 August 2020
ከም መቐጸልታ ናይቲ፣ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝርከቡ ኤርትራውያን ደለይቲ ለውጢ ንዜጋታቶም ንምሕጋዝ ዝገብሩዎ ዘለዉ ቀጻሊ ወፈያ፣ ኣብ መዓስከራት ስደተኛታት ንዝርከቡ ኤርትራውያን ናይ መሰረታዊ ሃለኽቲ ነገራት ኣበርክቶ ገይሮም።
እቲ ኣብ ኢትዮጵያ መዓስከር ስደተኛታት ኣሳሒታ ዝርከቡ ኤርትራውያን ዝተገብረ ሓገዝ ከም፣ ሩዝ፣ ሕሩጭ፣ ዘይቲ፣ ሽኮር ዝኣመሰለ መሰረታዊ ሃለኽቲ ነገራት ጥራይ ዘይኮነ፤ ንመከላኸሊ ለበዳ ኮቪድ 19 ዝኸውን ከም መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን ዘገልግል ማስክን መሕጸቢ ሳምናን ዘጠቓለለ ከምዝኾነ፣ ኣካየድቲ ስራሕ’ቲ ፕሮጀክት ንሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ኣብዚ ብዕለት 25 ሓምለ ዝተዓደለ ናይ ህጹጽ እዋን ሓገዝ፣ ከባቢ 500 ስድራቤታት ተጠቐምቲ ኮይነን ኣለዋ።
እዚ ብሕብረት ኤርትራውያን ኣንጻር ኮቪድ 19 ዝተዳለወ መደብ፣ ኣብ ወጻኢ ካብ ዝርከቡ ኤርትራውያን ብዝተዋጸአ ገንዘብ ዝተዓደገ ረዲኤት ክኸውን እንከሎ፣ ምስ ኢ.ሲ.ሲ.፣ ዓለም ለኻዊ ምንቅስቓስ ይኣክልን፣ ማሕበር ረዲኤትን ምጥያስን ስደተኛታት ኢትዮጵያ ብምትሕብባር ዝካየድ ዘሎ ምዃኑ ይግለጽ።
ንዝተጸገመ ምሕጋዝ ካብ ወለዶታት ክሰጋገር ዝጸንሐ ስልጡን ባህሊ ኤርትራውያን ምዝኽኻር ዘድልዮ ኣይኮነን ዝብሉ ኣዳለውቲ’ቲ ፕሮጀክት፣ ኣብ ዝወጻኢ ዝርከቡ ዜጋታትና ወፈያኦም ክሳብ ደው ዘየበሉ፣ ንሕና’ውን ደኺምና ከይበልና፣ ናብቲ ዝምልከቶ ወነንና ንምብጻሕ ኣይክንስልክን ኢና ብምባል፣ እቲ ሓገዝ ንብድሕሪ ሕጂ’ውን ቀጻሊ ምዃኑ ሓቢሮም።
ከምዝፍለጥ ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ደገፍቲ ስርዓት ኣስመራ፣ ገንዘብ ብምውጻእ ናብቲ ኣብ ሩስያ ዝርከብ ባንክ ሕሳብ መንግስቲ ኤርትራ ክሰዱ ጸኒሖም’ዮም። ናብቲ ሓገዝ ዝደልይ ኣካል ሕብረተሰብና ከምዝበጽሐ ዘመልክት ጸብጻብ ግና ብወገን መንግስቲ ኤርትራ ኣይተዋህበን።


text:
Radio Erena: 01 October 2020
መሰጋገሪ መንግስቲ ሱዳን፣ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ኣብ ውልቀሰባት ጸኒሑ ንዝበሎ ኣስታት 300 ሽሕ ጠበናጁን ተተኮስትን ከምዘቃጸለ ኣፍሊጡ።
እቲ ጠበናጁን ተተኮስትን፣ ኣብዚ ሰለስተ ዓመታት ዝተኣከበ ኮይኑ፣ ዝበዝሐ ካብኡ ህዝቢ ብወለንትኡ ናብ መንግስቲ ዘረከቦ ምዃኑ’ዩ ተሓቢሩ።
ኣብቲ ብ30 መስከረም፣ ኣብ ሰሜናዊ ሱዳን ኣብ ዝርከብ ከባቢ ሓጃር ኣል ዓሳል ዝተኻየደ ናይ ምቅጻል ስነ ስርዓት፣ ምኒስተር ምክልኻልን ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያትን ዝርከብዎም ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስቲን ወከልቲ ናይ ወጻኢ ዲፕሎማሰኛታትን ተረኺቦም።
እቲ ዝተቓጸለ ዘይሕጋዊ ጠበናጁ፣ ብሰለስተ መስርሓት ዝተኣከበ ምዃኑ ዝገለጸ፣ ሓደ ካብቶም ኣብቲ ኣጋጣሚ ዝተረኽቡ ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስቲ፣ ሜጀር ጀነራል ኢብራሂም ጃብር፣ ተሪፉ ዘሎ እቲ ራብዓይ ብግዴታን ብሓይሊን ጠበናጁ ናይ ምእካብ መስርሕ ጥራይ ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ሱዳን፣ ፈቐድኡ ተዘርዩ ዘሎ ዘይሕጋዊ ጠበናጁ ንምእካብ ኣብ እትገብሮ ዘላ ጻዕሪ፣ ጎረባብቲ ሃገራትን ማሕበረ ሰብ ዓለምን ሓገዙ ከበርክተላ እቲ ጀነራል ተማሕጺኑ።
ሱዳን፣ ሓንቲ ካብተን ዘይሕጋዊ ኣጽዋር ብብዝሒ ዝሰጋገረለን ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ’ያ።
=============


text:
ን30 ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ ፕረዚደንት ግብጺ ሑስኒ ሙባረክ፡ በቲ ንዝሓለፉ ክልተ መዓልታት ተጓሃሂሩ ሎሚ ዓርቢ 28 ጥሪ ናብ ጥርዙ ዝበጽሐ ህዝባዊ ናዕቢ መንግስቱ ክብትን ተገዲዱ።
ስርዓት ህግደፍ በቲ ጽባሕ ኣብ ርእሰ ከተማ ሱዳን፡ ካርቱም፡ ክግበር ተመዲቡ ዘሎ ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ ተጎልቢቡ፡ ካብ ስርዓቱ ኣምሊጦም ኣብቲ ቦታ ንዝርከቡ ኤርትራውያን ዜጋታትን ተቓወምቲ ሓይልታትን ንምጭዋይ ሰለይቲ ኣዋፊሩ ይንቀሳቐስ ከምዘሎ ብምምልካት፡ ስክፍታ ዘለዎም ኤርትራውያን ጥንቃቐቐ ከዘውትሩ ከምዝግባእ ምንጭታት ኣዘኻኺሮም።
ስዒደ ካብ ገጹ ፍሽኸታ ዘይፍለዮ ተባዕን ህርኩትን ጋዜጠኛ እዩ ነይሩ።ኩሉ ግዝየ ድማ አብ ጋዚጣ ሓዳስ አድማስ ዘውጹ ጽሑፋተ ብጥንቃቄ አብ ምድላው ለይተን ቀትርን ምስ ጸዓረ እዩ ነይሩ።ኣብ ዝተፈላለይ ኣጋጣሚታተ ስዒደ ከም ነጻን በሕታወያንን ጋዚጠኛታተ መጠነ ሓድነተ ህዝበን ሃገርን ዘትርር እንበር ዘዕኑ ጸሑፋት አብ ጋዜጣ ሓዳስ ኣድማስ ነከይነወጽእ ብትኹረት ክንሰርሕን ሓላፍነት ክንስከምን የሕብረና ነይሩ።
ትመጺ ከምቀደምኪ ዘይመስሎም
ንትማልን ሎምን ጥራሕ ሓሲቦም
ጎስዮሙኺ ይሓልፉ በቲ’ዝመጽእ ሰጊኦም
ግን…
ሕልሚ ፈሪሖም መዓስ ድቃስ ገዲፎም::
ኪንዮ ሎሚ ኣብ ጽባሕ፡
ኣረጋጊጹ ክነብር ምስ ሓረየ፡
ካብ ትማሊ ሎሚ ተማሂሩ፡
ሎሚ ትማሊ ከምትኸውን ተቐቢሉ፡
ነብሱ ኣጸናኒዑ ጠቢሩ፡


text:
Radio Erena: 29 April 2019
ቱርኪ፣ ኣብ እዋን ስርዓት ኣል በሽር፣ ኣብ ሱዳን፣ ወደብ ስዋኪን ዝጀመረቶ ፕሮጀክታት ከምዘይተቋረጸ ኣፍሊጣ።
እታ ሃገር ነዚ ተፍልጥ ዘላ፣ ንበሺር ብዕልዋ ዝኣለየ መሰጋገሪ ወትሃደራዊ ባይቶ ሱዳን፣ ኣብ ወደብ ስዋኪን ዝርከብ ፕሮጀክታት ቱርኪ ከምዝቛረጾ ብማሕበራዊ ሜድያታት ድሕሪ ዝተዘርግሐ ሓበሬታ’ዩ።
ማዕከናት ዜና ቱርኪ ንመግለጺ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሃገርን ብምጥቓስ ኣብ ዝዘርግሕኦ ሓበሬታ ብግዴአን፣ ኣብታ ኣብ እዋን መግዛእቲ ቱርኪ ኣገዳሲት ወደብ ቀይሕ ባሕሪ ዝነበረት ስዋኪን ዝጀመረ ናይ ምህዳስን ፕሮጀክታት ከምዝቕጽል ኣፍሊጠን።
ስርዓት በሽር፣ ምስ ቱርኪ ብዝኸተሞ ስምምዕ፣ ኣብ ወደብ ስዋኪን፣ ብምወላ ቀጠር ኣብ ሲቪላውን ምህናጽ መደብ ሓይሊ ባሕሪን ዘተኮረ ናይ ቢልዮናት ዶላር ፕሮጀክታት ካብ ዝሓልፈ ዓመት ክትግበር ምጅማሩ ይዝከር።
እንተኾነ ድሕሪ ምውዳቕ እቲ ስርዓት፣ ስልጣን ሒዙ ዝርከብ መሰጋገሪ ወትሃደራዊ ባይቶ፣ ካብ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ድሕሪ ዝተበርከተሉ ናይ 3 ቢልዮን ሓገዝ፣ ሱዳን ምስ ቀጠርን ቱርኪን ዝነበራ ዝምድና ከዛሕትል ከምዝኽእል ትንታነታት ይወሃበሉ ኣሎ።
እቲ ወትሃደራዊ ባይቶ፣ ኣብ ኣብ ጎኒ ሓይልታት ስዑዲ ዓረብ ሕቡራት ኢማራትን ኣብ የመን ተሰልፊፉ ዝረብብ ሰራዊት ሱዳን ከምዘይስሕብ ኣቐዲሙ ገሊጹ’ዩ።
====================


text:
ጽልልቲ ኣይኮንክን።
መድሃኒት ከሕውዮም ዝኽእል ሕማማት ኣለዉ።
ወይ ምግቢን ዝስተን ብምቅያር ክሕሸኪ ይኽእል።
ገለ ሕማማት ድማ ብኑጹር እንታይ ክሕግዘኪ ከም ዝኽእል ክፍለጡ ዘይክእሉ ኣለዉ።
ናይ ከብድን ርእስን ሕማማት ንኣብነት፡
እታ ሓኪምኪ መበገሲ እዚ ቃንዛ እንታይ ምኻኑ ክትፈልጥ ትፍትን።
ሓደ ሓደ ግዜ ነዚ ምፍልጥ ከቢድ እዩ። እቲ ጸገም ናይ መንፈሳዊ ጸገም ክኸውን ስለ ዝኽእል።
እታ ሓኪም ባዕላ ክትፈልጦ እንተ ዘይክኢላ ናብ ተራፒስት ተመሓላልፈኪ።
ተራፒስት ዝበሃሉ ናይ ስነ-የእሙራዊ ሓካይም (ፈወስቲ መንፈስ) ብዝርርብ እዮም።
ሓቢሮም ምሳኺ ጠንቂ እቲ ቃንዛ ክረኽብዎ ይፍቱኑ።
እዚ ድማ ንዓኺ ጠቃሚ ክኸውን ይኽእል እዩ።፡
ጠንቂ እቲ ቃንዛኺ ብዙሕ ክኸውን ይኽእል እዩ፡
ቃንዛ ካብ ሻቅሎት፡ ፍርሂ ወይ ካብ ሕሉፍ ዘጋጠመ ሕማቅ ዕድል ክመጽእ ይኽእል እዩ።
በአገባብ ተራፒ ድማ እቲ ጠንቂ ቃንዛ ክፍለጥ ይከኣል።
ከምኡ ‘ውን ብኸመይ ክጠፍእ ከም ዝኽእል ይፈልጡ።
ምሕረት ክወርደልኪ ድማ ንምነ!


text:
ርእሰ ከተማ ቤልጅም ብራስልስ ንዝሓለፉ መዓልታት ብሕልፊ መጓዓዝያ ውሽጢ መሬት ተዓጽዩ ከምዝቀነየ ተገሊጹ። ናይ’ታ ከተማ ኣብያተ ትምህርቲ፣ ገለ ኣብያተ ጽሕፈት፣ ስፍራ ዕዳጋታት፣ ህዝባዊ ኣኼባታትን መዘናግዒታትን’ውን ተዓጽዮም ኣለው።
እታ ከተማ ናብ’ዚ ኩነት’ዚ ኣትያ ዘላ ሓደ ካብ’ቶም ኣብ ፓሪስ መጥቃዕቲ ግብረ ሸበራ ዝፈጸሙ ናብ ብራስልስ ሃዲሙ ተሓቢኡ’ሎ ብዝብል ሪፖርት'ዩ።
ቤት ምኽሪ ሃገራዊ ድሕነት ቤልጅየም ኩነታት ጸጥታ ገምጊሙ እቶም ተዓጽዮም ዘለው ትካልትን ኣብያተ-ጽሕፈትን ማእከላት ትምህርቲን ንክኽፈቱ ክፈቅድ እንተኾይኑ ክዘራረበሉ መደብ ኣሎ።
ካብ ቤልጅየም ተበጊሶም ኣብ ፓሪስ መጥቃዕቲ ዝፈጸሙ ሰለስተ ሰባት እቶም ክልተ ተቀቲሎም’ዮም። ብሰንኪ’ቲ መጥቃዕቲ ናይ ፓሪስ ኣስታት 130 ሰባት ሞይቶም ብርክት ዝበሉ ከምዝቆሰሉ ዝዝከር’ዩ።
ነዚ ሕልዊ ኩነታት ከተማ ብራስልስ ብዝምልከት አብታ ከተማ ንነዊሕ ጊዜ ዝነበረ አቶ መስፈን ፍትዊ ከምዚ ዝስዕብ ኢሉ'ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ቃለ-መጠይቕ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ናብ ስድራኻ ናብ ዓዲ ገንዘብ ምልኣኽ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 24 6 2019
ንወጻኢ ሃገር ገንዘብ ንምልኣኽ ምስኣን ርክብ ክትገብር ትኽእል ብዙሓት ባንክታትን ትካላትን ኣሎዋ።
እተን ነዚ ኣገልግሎት ዝህባ ትካላት ባጤራ ንምሕልላፍን ንምሽራፍን ክፍሊት ይወስዳ እየን። ሓደ ሓደ ግዜ ካብቲ ተቐባል ገንዘብ እውን ክፍሊት ይወስዳ እየን። ገንዘብ ናይ መስደዲ ዋጋ ኣብ ሽወደን ኣብ ምንጎ እተን ዝተፈላለያ ትካላትን ባንክታትን ኣዚዩ ብዙሕ ክፈላለ ይኽእል እዩ።
"Money from Sweden" ሓደ ዋጋታት ብናጻ እተወዳድረሉ ኣገልግሎት እዩ። እዚ ኣገልግሎት ብመንግስቲ ሽወደን እዩ ዚካየድ። ኣብዚ፡ ኣብተን ዝተፈላለያ ትካላት ገንዘብ ንምልኣኽ ክንደይ ከም ዝኽፈሎ ከተወዳድር ትኽእል ኢኻ። ከምኡ'ውን እቲ ገንዘብ ንኽበጽሕ ክንደይ ግዜ ከም ዝወስደሉ ትርኢ። ብመንገዲ እቲ መርበብ ሓበሬታ ብቐጥታ ገንዘብ ክትልእኽ ኣይትኽእልን ኢኻ። ግን ናብ ነቲ ኣገልግሎት ዝህባ ባንክታትን ትካላትን ዘእቱ መላግቦ ኣሎዎ።
ገንዘብ ክትልእኽ ክትደሊ ከለኻ ዝተፈላለየ ናይ መኽፈሊ ኣገባባት ኣሎ። ብጥረ ገንዘብ፡ ካርድ ወይ ካብ ባንክ ናብ ባንክ ምትሕልላፍ። ዝተፈላለያ ትካላት ዝተፈላለየ ናይ መኽፈሊ ኣገባብ ይቕበላ። ንኽትፈልጦ ጽቡቕ ድማ፡ ኵለን ትካላት ናብ ኵሉ ሃገር ገንዘብ ከም ዘየመሓላልፋ እዩ።


text:
ልክዕ ከም ሎሚ ቅድሚ 76 ዓመት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሞት ዝነገሰላ ዕለት ነይራ።ኢትዮጵያዊያን ሓርበኛታት ኣብርሃም ደቦጭን ሞገስ ኣስገዶምን ካብ ዝፈተኑዎ ናይ ቕትለት ፈተነ ዘምለጠ ጣሊያናዊ ኣዛዚ ሰራዊት ሮዶልፎ ግራዚያኒ ዝወሰዶ ናይ ሒነ ምፍዳይ ስጉምቲ መዳርግቲ ኣይነበሮን።
12 ለካቲት 1929 ዓ/ም ልዕሊ 30 ሽሕ ነበርቲ ኣዲስ ኣበባ ብዘስካሕክሕ ኣገባብ ተጨፊጢፎም፣ገዛውቶም እውን ነዲዱ።ካልኦት እውን ንመረበቶም ገዲፎም ተሰዲዶም።ናይዞም ሰማእታት እዚኦም ከምቲ ልሙድ ሎማዕንቲ እዞም ሰማእታት እዚኦም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተዘኪሮም ውዒሎም ኣለው።
ኣብቲ ስነስርዓት መደረ ዘስምዑ ናይ ጥንታዊት ኢትዮጵያ ፕሬዝዳንት ማሕበር ጀጋኑ ሓርበኛታት ሊቀ ትጉሃን ኣስታጥቄ ኣባተ ናይቲ ጭፍጨፋ ቀንዲ ተዋስኣይ ዝነበረ ግራዚያኒ ዝፈፀሞ ግፍዒ ኣዘኻኺሮም።
ግራዚያኒ ብቤት ፍርዲ ሓዊሱ ዝተወገዘን ዝተፈረዶን ገበነኛ እዩ ኢሎም።ነዚ ሰብ እዚ ኣብ ጣሊያን ዝተውሃቦ ክብርን ዝተተኸለሉ ሓውልትን ኣዝዩ ዘሕዝን እዩ ኢሎም። ዓለም ዝፈለጦ ጨፍጫፊ ሎሚ ንኽብሩ ከምዚ ምስርሑ ኣዝዩ ዘሕዝንን ዘተክዘናን እዩ።’’ንሓዋሩ እውን እንተኾነ ንኢትዮጵያዊያን ጥራሕ ከይኮነስ ንዓለም ዘሸገሩ ጨፍጨፍቲ ክውገዙ እዮም።’’
ነዚ ዕለት ሰማእታት ምኽንያት ብምግባር ሎማዕንቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብዝተዳለወ ናይ ምይይጥ መድረኽ ዝተዛረቡ ተሳተፍቲ ግራዚያኒ ጨፍጫፊ እምበር መዘከርታ ጠጠው ክበለሉ ዘይግባእ ሰብ ምዃኑ ኣብሪሆም።
ሰማያዊ ፓርቲ ዝቕፅል 30 ለካቲት 2005 ዓ/ም ኣብዚ ጉዳይ እዚ ህዝባዊ ሰልፊ ንምፅዋዕ ውጥን ከምዘለዎ ኣቦ መንበር እቲ ፓርቲ ኣቶ ይልቃል ኣረዲኦም።


text:
ጁንታ ድሕሪ እዚ ኹሉ ክሳራ ሕጂኸ እንታይ ንምድጋም?
ተረፍ መረፍ ወያነ ተሞኩሮ ዘይምህሮም ንህዝቢ ትግራይ ካብ ዝኸፍኤ ናብ ዝገደደ ሂወት የእትውዎ ኣከዉ። ሰራዊት ኤርትራን ኢትዮጵያን ካብ ትግራይ ስልምንታይ ወጺኡ ከይተፈልጠ ባዕላዊ ትንተና እናሃብካ ዝንዛሕ ዘሎ ወረ ነተን ጁንታ ምስ ተቐጥቀጠ ካብ ምጥቓዕ ቆርየን ዝነብርራ ኣእዳው ሰዓብታ ምፍዋስ ማለትዩ። ብፍላይ ንሕና ኤርትራውያን ኣብ ዓወት ዘብጽሓና ዓቕሊ ገርካ ሓቂ ምጽባይ ምዃኑ ክዝንጋዕ ኣይግባእን። ልዕሊ ዝምልከቶ ኣካል ከም ዝምልከተካ ኣምሲልካ መሰረተ ኣልቦ ትንተናታት ምንዛሕ ህዝቢ ምድንጋር እዩ። ነቶም ጸረ ሰላም ዝኾኑ ሓይልታት፡ ጉጅለታት፡ ባእታታት ምድጋፍውን"ዩ። ካልእ ኣብ ግምት ክኣቱ ዝግብኦ፡ ንጸላኢኻ ብሓይሊ ብረት ጥራሕ ኣይኮንካን ትስዕሮ። ብፖሎቲካ፡ ብሜላ፡ ብቁጠባ፡ ... ወዘተ። እዚ ተወሲዱ ዘሎ ስጉምቲ ዋላኳ ዑምቆቱ ኣይንፍለጦ እምበር፡ መንግስቲ ኣሜሪካን መሻርኽቱን ክወስዱዎ ዝቀራረብሉ ዝጸንሑ ህንዱድ ስጉምቲ ከም ዘበርዓነን ኣብ ዳግናማይ ርእይቶ ከም ዝሸመመን መግለጺ ዘድልዮ ኣይኮነን። ብኻልእ ኣዘራርባ ሕጂውን ኣሜርካን ሰዓብታን ቀርነን ተወቒዔን ፈሺለን። ዓቕሊ ንኹሉ ክምልሶ ስለ ዝኾነ ካብ ባዕላዊ ትንተናታትን ስክፍታታትን ተርባጽን ክንእለ ይግብስእ።
ጁንታ ዝሓዞ ዘይብሉ ዋላውን ነዚ ተፈጢሩ ዘሎ መድረኽ ከይመመየ፡ ቀጻሊ ጉዕዝኡ ምስ ኤርትራ ክዋጋእ ምዃኑዩ መናፍሕ ዝነፍሕ ዘሎ።
ጁንታ ፍረኖ ዘይብላ ዓረብያ ደፋእቱ ምዕራባውያን ክሳብ እታ ጫፍ ገደል ክደፍኡዎ እዮም ካብ ምጽዳፍ ግን ኣይከድሕኑዎን እዮም። ምኽንያቱ ካብ ሕጂ ንንዮም ገባቲ ኣተሓሳስባ ምዕራባውያን ኣብ ቀርኒ እፍሪቓ መሽሙሹ እዩ። ህዝብታት እዚ ዞባ ተንኮልን ተግባራትን ምዕራባውያን ብፍላይ ናይ ኣሜርካ፡ ብሪጣንያ፡ ፈረንሳ መንቋሕቋሕቱኡ እናበረኸ ይኸይድ ስለ ዘሎ ዞባና ናትና፡ ባኣና፡ ነዓና፡ ባዕልና፡ ዝብል ቅኑዕ ሓሳባት ሒዙ ንምትእትታው ባዕዳውያን ኣትሪሩ ይቋወሞ ኣሎ።
ህዝቢ ትግራይ ክሓስበሉ ዘለዎ ነገር እንተሎ ብደገፍን ምርኩስና ምዕራባውያን ቀሲኑ ከምዘይነብር፡ ረዲኤ ምዕራቫውያን ጉልበትካን ኣእሙሮኻን ከምዘልምስ፡ ቅሳነትን ሕውነትን ከም ዝበታተኽ ዝገብር፥ ኣብ መወዳእታ ድማ ግዳይ ጌሩ ራሕሪሑካ ከምዝኸይድ፡ ኪዳን ዘይብሉ ኣረመሜናዊ ምሕዝነትዩ። ሎሚ እተን ንምዕራባውያን ከም መድሕን ሽግራተን ሓሲበን ባበን ከፊተን ዝተቐበላ መንግስታት፡ ህዝበን ኣብ ከመይ ኩነታት ከምዘሎ መግለጺ ዘድልዮ ነገር ኣይኮነን።
ኣሜርካ እትመርሔን ግብረ ኣበራት መንግስታት ማእከላይ ምብራቕ ኣፍሪሰን፡ ንላቲን እሜርካ ሓሚሰን፡ ንብዙሓት ሃገራት ኣፍሪቃ ረጊጸን፡ ንሃገራት ኣስያ ኣተፋኒነን፡ ክረኽብኦ ዝሓሰባ ረብሕስታት ከምዝተጸበየኦ ስዝአይኮነለን፡ ካብ ዞባና ንንርካብ እየን ዝጓየያ ዘከዋ። ከምዚ እንሰምዖ ዘሎና ሰራዊት ኣሜርካ ፍረ ኣልቦ ኮይኑ ክሳራታቱን ስዕረቱን ተጎልቢቡ ካብ ኣፍጋኒስታን ይወጽእ ኣሎ ይበሃል። ኣሜርካ ይኹን ሰዓብታ እቲ ኣብ ካልኦት ሃገራት ዘውረድኦ ግፍዕታት ብስም ረዲኤት ኣምሲለን ይኣትዋ ኣብ መወዳእታ ናይ ሚልዮናት ሂወት ኣጥፊኤን ጥራሕካ ኣትሪፈን ይጉሕፋኻ።
ወያነ ቆርበቱ ንዒቑ ቆርበት ጻዕዳ ዘኽብረሉ ምኽንያት፡ ጅቡኡ ንኽመልእ ድኣንበር ንህዝቢ ትግራይ ሓልዩ ኣይኮነን። እዚ ኩሉ ናይ ኣሜርካን መሓዙታን ኣብ ትግራይ ዝገብርኦ ዘለዋ ዘብዘብ፡ እንተድኣ ህዝቢ ትግራይ ብስርናይ ተጠቢሩ ስቕ ክብል ኮይኑ፡ ዕጫ ህዝቢ የመን ከየጋጥሞ ክሓስብ ኣለዎ። ፈትዩ ጸሊኡ ትግራይ ኣካል ኢትዮጵያ፡ ንሱ ኣካል ህዝቢ ኢትዮጵያ እዩ። ብሰላም ክነብር ምስ ህዝቢ ኢትዮጵያን ጎረባብቱ ክሰማማዕን ሓቢሩ ንልምዓት ክወፍርን ኣለዎ።
እንተ እቲ ቀጺልና ንኤርትራ ክንወራ ኢና ዝበለቶ ጁንታ፡ ናይ ራዕዲ ዘረባ '' ዝገብር ነዲኡ ነይነግር "" ከምዝበሃል እዩ። ነቶም ደሪኾም ክጥቀሙላ ዝሓስቡ ጎይቶታ ንምሕጓስ እዩ። ክንደይ ሳዕ ዘይተገርፈት፡ ክንደይ ሳዕ ርድኡኒ ዘይበለት፡ ከኣሊ የብልናን ዝብሉ ዝነበሩ ቀንዲ መራሕታ ሂወቶን ሓሊፉ ዳርጋ ህዝቢ ረሲዑዎም። ኣብ ክንዲ ሓዘን ጓይላ ይገብር ኣሎ። እንተ ህዝቢ ኤርትራ ብታህዲድ ከደምቲ ይትረፍ ብታህዲድ ኣኸደምቶም ሪዒዱ ኣይፈልጥን። ተዛንዩ ኣይፈልጥን። ማሕልኡ ስለ እዛሃገር፡ ዝኽሩ ዝኽሪ ሰማእታቱ፡ ቃሉ ' ንኹሉ ድሉዋት ' ስለዝኾነ፡ እቲ ኲናት ኣይንምነዮን፡፡ ሃሊሉ ዝመጸ ኣድጊ ኣኽቢድካ ጸዓኖ፡ ከምዝበሃል፡ ተሃንዲዱ ንዝመጸ ግን መልሱ ባዕልና ንፈልጦ።
ጁንታ ሰማይ ሰማይ ስለ ትጥምት ብኸመይን ብምንታይን ተሓጺራ ከም ዘላ ኣይጠመተቶን። ዝሰረቐቶ ሜሬት ዋናታቱ መሊሶሞ ኣለዉ። ኣብ ትግራይ ደም ዝጠዓሞም ሰባት ከም ዘለዉ ኣይፈለጠትን። ብሰንኪ ኣረሜናዊ ጭካኔኣ ሕኒኡ ክፈዲ ኣስናኑ ዘሔርቅም ውሑድ ኣይኮነን። ነዞም ቲፎዞ ጋንታ ኩዕሶ ዝመስሉ መጣቓዕታ ርእያ እትበጽሖ ቦታ የብላን።
ነባሩ ዝኽሪ ንሰናእታትና
ዓወት ንሓፋሽ
ገብረንጉስ መስመር
ፕ


text:
” ናበይ ኢና ክንበጽሕ ንደሊ “
ብኣንቶንዮ ተስፋይ
11 ሚያዝያ 2010
ቀዳማይ ክፋል
ሃገራዊ ዋዕላ በዚ ሎሚ ተብተብ ክካየድ እንተዀይኑ፡ ብርእይቶይ ነዚ ከም’ዚ ዓይነት ትሕዝቶን ኣካይዳን ዘለዎ ምድላዋት፡ እተ በቲ እንተ በዚ ክሳብ ሕጂ ዘጽንሕን ዘደንጕን ኣይነበሮን። ግን ከኣ ስማዊ ሃገራዊ ዋዕላ’ምበር፡ እቲ ሓቐኛ ንድሌት ህዝቢ ዝውክልን ህዝቢ ዘዋስኤ ሃገራዊ ዋዕላ ኮይኑ ውጽኢት ከም ትጽቢቱ ከም ዘይርከቦ ርዱእን ፍሉጥን’ዩ።
ሃገራዊ ዋዕላ ነቲ ነዊሕ ናይ ሓርነታዊ ተጋድሎ ዘካየደ ውድባትን ሰልፍታትን፡ ኣብ ሓደ ንጽባሕ ንምርሓሉን ንመሓደሩን ንድፊ ሓሳብ ከም መባእታዊ ከም ሓደ ሓባርዊ መሰጋገሪ ድልድል ክኸውን እንተደኣ ኮይኑ፡ ሓደ ዕላማ( ሸቶ) ኣቐሚጥና ክንኸውን ኣሎና ማለት’ዩ።
እዚ ሎሚ ንፈልጦ ዕላማን ሸቶን ሃገራዊ ዋዕላ ግን ብግቡእ መስርሕ ሓላፍነትን ዝተኻየደ ኣይኮነን። እቲ ጉዳይ ንኺድ ጥራሕ’ዩ ዝብል፡ ጽባሕ ኣበይ ክበጽሕ’ዩ። ምስ መን ክሰርሕ’ዩ ዘነጸሮን ዘቐመጦን የብሉን። ኣብ ዋዕላ መነ መን ክሳተፋ’የን ንኣሰናዳኢት ሽማግለ ሃገራዊ ዋዕላ’ውን ብዙሕ ዘጸግም ሕቶ ኣይመስለንን። እዚ ስለ ዝዀነ ከኣ ዝሰዓበ ይስዓብ ዝብል ዘረባታት ከም ዘለዎን፡ ከምኡ ከም’ቲ እቶም ላዕለዎት ሓለፈቲ ኣብ ፓልቶክ ዝበለዎ ” እቶም ዘይደልዩ ክወጹ ይኽእሉ እዮም” ዝበሃል ኣበሃህላ፡ ከም’ቲ ልዕል ክብል ዝጠቐስክዎ ሃገራዊ ዋዕላ ስለምንታይ ይግበር፡ ጽባሕ ብኸመይ ይቀውም ዘገድስ ኣይኮነን። እቲ ዘገድስ ሃገራዊ ዋዕላ ግድን ክግበር ኣለዎ ዝብል’ዩ።
በዚ ሕጂ ዘሎ ደረጃ እሞ ኣብ ኣገባብ፡ ኣብ ተሳታፍነት፡ ኣብ ትሕዝቶን፡ ሃገራዊ ዋዕላ እንተተፈጸመስ፡ ብሓቂ ሃገራዊ ዋዕላ ተባሂሉ ድዩ ክስመ፡ ብከምኡ ዝስመ ሃገራዊ ዋዕላ እንተተኻየዱ ከኣ ክንደይ ዓይነት ሃገራዊ ዋዕላታት ክካየድ ይኽእል ምግማቱ ብዙሕ ዘሽግር ኣይኮነን። እሞ እዚ ንህዝብና የርብሕ ዶ ?
እዚ ዘይርብሕ ኣካይዳ ካብ’ቲ ኣብ ውሽጢ ኪዳን ክህሉ ዝኽእል እምነትን ምጥርጣራትን ጥራሕ ዘይኮነ፡ ነቲ ዝምድና ክመሓየሽ ዝተመስረት ጽላል’ውን፡ ካብ’ቲ ኩሉ ነጻ ኮይኑ ክኣሊ ብዘይምኽኣሉ ዝነቐለ’ዩ። ስርሓት ኪዳን ንምምዛን፡ ካብ ሕሉፍ ገገለ ኣብነታት ክጠቕስ እፈቱ።
ኪዳን ኣብ ውሽጡ ከመይ ዝበለ ዝምድናታት ኣለዎ፡ ኪዳን ብኸመይ ይሰርሕ፡ ኪዳን ናይ እንካን ሃባን ባህሊ ግሉጽነት፡ የካይድ ድዩ ? ወ.ዘ.ተ ሕቶታት ክቀርቡ ይኽእሉ፡ እቲ ዝዓበየ ሚዛን ኣብ ውሽጢ ኪዳን ክንግምግም እንተዀይኑ ከኣ ሓደ እቲ መስርሕ ሓያል ዝምድና ክህሉ ስለ ዘለዎ ብቀዳምነት ተቐልበሉ ንሱ’ዩ። ዝሓሸን ዝሓየለን ዝምድናታት ከኣ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ናብ ዝማዕበለን ዝሓያለን ኣሰራርሓ ከሰጋግረካ ስለ ዝኽእል ጥዓን ዘለዎ ዝድና ኣገዳሲ’ዩ እብል። እሞ ጥዓን ዘለዎ ዝምድናታት ነይሩ ድዩ ኣሎ ……. ከዛርብ ይኽእል።
ሃገራዊ ምሕዝነት ይኹን ኪዳን ከኣ ናይ ሎሚ፡ ሓደ ኣብ ዝተኣምንን ደረጃ በጺሑ እወ ጽቡቕ ዝምድና ኣለዎ ክትብል ኣይትኽእልን። ኣብ ዝሓለፈ ናይ ሎሚ ሽዱሽተ ሸውዓተ ዓመት፡ ሓደ ኣባል ውድብ ኣባልነቱ ተንጠልጢሉ ኣብ ዝተባህለሉ። 12 ዝዀና ውድባት ምኽንያት ናይ’ቲ ኣባልነቱ ዝተንጠጠለ ውድብ ሓንቲ ሕቶ ከይሓተታ ሓሊፈንኦ፡ ኣብ ዝሓለፈ ናይ 2005’ውን ብተመሳሳሊ ሓንቲ ውድብ ንመሪሕነት ኪዳን ንእተቕርቦ ሕቶ ብዘይብሩህን ንጹርን ጉዳይ ጠጠው ክብል እንከሎ እተን ውድባት ዝበልኦ የልቦን። ዝበልኦ እንተሃለወ እሞ ንስኻትኩም ሕጹይኩም ዘይትስሕቡ ተባሂሉ። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ሓደ እቲ መሰል ሕጹይ ንመርሕነት ኪዳን ንገገለ ሓላል፡ ንገገለ ከኣ ሓራም ስለ ዝዀነ ኪዳን ነዚ ጉዳይ ኣብ እንግድዕኡ ጸይሩ ዝኸደን ዝኸይድን ዘሎን’ዩ።
እዚ እቲ ብላዕሊ ላዕሊ ክበሃል ዝኽእል ላህመታዊ ጉዳይ ኮይኑ፡ ካብ ኪዳን ወጻኢ ብዛዕባ ኣባላት ኪዳን ዝዀና ውድባት ብዙሕ ይዝረብ። ሓደ ሓደ ግዜ እቲ ዝጸሓፍን ዝዝረብን ንሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ዝፈታትን፡ ንባዕሉ ንሓድነት ኪዳን ዝፈታትን እንዳዀነ እነከሎ ኪዳን ብጭቕ’ሉ ክዛረብ፡ ክእርም ሓቂ እንተዀይኑ ሓቒ፡ ሓሶት እንተዀይኑ ሓሶት ተባሂሉ ንምእረምታን፡ ንምትዕርራይን ዝገበሮ የልቦን። ይኹን እምበር ኪዳን ናይ’ቲ ዝበሃል ዘሎ ጸለመን ክስታትን ከም ዘለዎ ተቐቢልዎ ክኸይድ እንተደኣመሪጹ፡ ኣካል ናይ’ቲ ጸለመ ምዃኑ ኣይተርፎን። ከምስ ነቲ ጸለምን ክስን ሒዘን ዝኸዳ ኣባላት ኪዳን ብምዃነን።
ደምበ ተቃውሞ ኤርትራ ብፍላይ ኪዳን፡ ካብ እቲ ሃገራዊ ምሕዝነት እንዳተባህለ ዝፍለጠሉ ናይ ደመበ ተቃውሞ ጽላል ክሳብ’ዚ ሕጅ ናይ 5 መጋቢት 2005 ውዕላት፡ ውድባት ብናተን ሓርኮትኮት ዝገብርኦ ይበዝሕን ይዓብን።
እቲ ጉዳይ ንደግፎ ኣይንደግፎ እቲ ምቅስቓሳት ወይ ሓርኰትኮት ተፈቲኑን ተሰሪሕሉን’ዩ። እቲ ኣዝዩ ዘተሓሳስብን ዘሕዝንን ከኣ፡ ነዚ ዝካየድ ስርሓት፡ ኪዳን ከም ኪዳን፡ ክድግፎን፡ ክምጎሶን፡ ክተሓባበሮን ተራእዩን ተሰሚዑን ኣይፈልጥን’ዩ።
ሰ.ህ.ኤ፡ ሰ.ዲ.ኤ፡ ኤ.ህ.ም፡ ዲ.ም.ጋ.ሰ ነቲ ኣብ ናይ’ዚ ሒዝናዮ ዘሎና መጀመሪያ ዓመት ዘዕወቶ ሓድነት፡ ብድሌትን ፍቓድን ኪዳን እንተዝነበር፡ እዚ ሓድነት’ዚ ኣይምስተረጋገጸን። እወ ኣይምስተረጋገጸን። ምኽንያቱ ኪዳን ኣብ ሓድነት ኣባላት ውድባት ምጥርናፋትን ሓይሉ ከጎልብትን ክርኢ ስለ ዘይደሊ’ዩ።
ኣብ ደምበ ተቃውሞ ንልዕሊ 24 ዓመታት ብዘይምቁራጽ ዝተኻየደ ሃገራዊ ፈስቲቫላት ኣሎ። እቲ ፈስቲቫላት፡ ኣብ ካስልን ፍራንክፎርትን ይካየድ። እቲ ፈስቲቫል ካስል ይኹን ፍራንክፎርት፡ ኣብ ዓመት ዓመት ገገለ ሓድሽ ምዕባለታት የርእ’ዩ። እቲ ኩሉ ኣብ ክሊ’ዚ ፈስቲቫል ዝሳተፍ ከኣ ብዝልዓለ ብዛዕባ ህሉው ፖለቲካዊ ጉዳያት ሃገሩ ተዛቲዩ፡ ሰሚዑ፡ ስሒቑን ተጻዊቱን ይኸይድ። እተዀነ ነዚ ኩሉ ክውን ንምግባር ብዘይንዓቕ ሓያል ጻዕርን ድኻምን ተወፋይነት ኣባላቱ ክዕወት ከም ዘይክእል ፍሉጥ’ዩ።
እቲ ኣብ’ዚ ከብርሆ ዝደሊ፡ ኣብ’ቲ ፈቲቫል እዚ ተባሂሉ፡ ኣብ’ቲ ከኣ ከም’ዚ ተባሂሉ ንምባል ዘይኮነ፡ እቲ ፈስቲቫላ ከም ሓደ ውሁብ ኤርትራዊ መራኸቢ ባይታ ምፍጣሩ፡ ንኩሉ ኤርትራዊ ትንፋሱ ዝመልሰላ ወርሒ ነሓሰ’ዩ። ኪዳን ናይ’ዚ ድሌት እንተሃለዎ ከኣ ካብ’ዚ ክልተ ንዓሰርተታት ዓመት ዝኸደ ንጥፈታት ክወርስ ወይ ክህግር ካብ ምህቃን፡ ብተመሳሳሊ ኣብ ዝመረጾ ሃገር፡ ክተክልን ክገብርን ይኽእል ነይሩ። ኪዳን ከም’ዚ ክገብር ዓቕሚ የብሉን፡ ኪዳን ክገበር እንተዀይኑ፡ ነተን ክልቲኤን ፈስቲቫላት ኣሕዲጉ ሓድሽ ባንድሮል ዘርጊሑ ክኸይድ ጥራሕ’ዩ ዝደሊ።
ኪዳን ካብ’ዚ ዘለዎ ደረጃ ኣገባብ መስርሕ፡ ኣገባብ ዲሞክራሲያዊ ትሕዝቶ፡ ግሉጽነት ክወጽእ እንተዘይክኢሉ፡ እዚ ሎሚ ንርእዮ ኪዳን፡ ከምኡሉ ክቅጽል ምዃኑ ዘይክሓድ’ዩ። ሓደ ቅዋም’ኳ፡ ሓደ ቻርተር’ኳ ክምዕብል፡ ክዓቢ ክሰፍሕ፡ ሓድሕድ ምትእምማን ከረጋግጽ’ዩ ዘለዎም’ምበር፡ እቲ ኣብ ሉሕሉሕ ስምምዓት ዝተሰረተ ወግሐ ጸብሐ ክትተናኽፎ፡ ነቲ ክትብጽሖ ትደሊ ዕላማን ሽቶ ሓጋዚ ክኸውን ኣይኽእልን’ዩ።
ኪዳን ካብ ኣባላት ውድባቱ ኣብ ዝተፈላለየ መዳይ ኣሰራርሓን ኣገባብን ክመሃር ዘለዎ ትካል ጽልላ ኤርትራዊ’ዩ። እዚ ክኸውን እንተዀይኑ ግን ንነፍሲ ወከፍ ውድብ ዝሕለቕ፡ ዝሓሊ ዝኸላኸል ጽላል’ምበር፡ ብተናጽል ዝተዛመደ ክኸውን ኣይክእልን።
ናብይ ኢና ክንበጽሕ ንደሊ ይቕጽል………
Short URL: https://english.farajat.net/?p=621


text:
ብ ተስፋማርያም ሓጎስ፡
ሓደ ግዜ ኣባጊዕ ብሰላም ኣብ ዝነብርሉ ተዃሉ ሞዅ ኣበልዎም ። እዚ ሽግር እዚ እናበኣሰ ምስ ከደ ኣባጊዕ ካብ ተዃሉ ዝከላኸልሎም ኣኽላባት ከምጽኡ ተገደዱ። ኣኽላባት ምስ ኣምጽኡ ሰላሞም ረኺቦም ብተዃሉ ትጠፍእ ትንፋስ ከኣ ኣይነበረትን። ብኣንጻሩ ተዃሉ ዝህደን ስኢኖም ብጥምየት ተላሕሱ። ወዮም ኣኽላባት ንተዃሉ ምቕራብ ከልእዎም ። ተዃሉ ሓደ ነገር ክምህዙ ናይ ግድን ኮነ እሞ ንኣባጊዕ ሽማገለ ልኢኾም ፤ ኣንቱም ኣባጊዕ ኣሕዋትና ንሕናን ንስኹምን ክሳብ መዓስ ኢና ተጻሊእና ክንነብር ሎምስ ኣይፋልኩም ዕርቂ ንግበር በልዎም። ወዮም ኣባጊዕ ከኣ ጽቡቕ ካብ ዕርቅን ሰላምን ዝሓይሽ ስለ ዘየለ ሕራይ ግን ብኸመይ ክብሉ ሓተትዎም። ወዮም ተዃሉ እዚ ኩሉ ኣብ መንጎናን መንጎኹምን ባእስን ጽልእን ቅርሕንትን ዝፈጥሩ ዘለዉ እዞም ምሳኹም ዘለዉ ኣኽላባት ስለ ዝኾኑ ፡ እንተ ደኣ ነዞም ኣኽላባት ሰጒኩምዎም ብዘይ ገለ ሽግር ሰላም ክንፈጥር ንኽእል ኢና በልዎም። ወዮ ዓያሹ ኣባጊዕ ሕራይ ኢሎም ነቶም ኣኽላባት ካብ ሎሚ ንንየው ኣይተድልዩናን ኢኹም ብምባል ሰጐጉዎም ። ወዮም ኣኽላባት ምስ ከዱ ኣይሰሙን ኣይሳልስቲ ተዃሉ ነቶም ኣባጊዕ ሓደ ብሓደ ልሕስ ኣበልዎም።
ኤውሮጳውያን ባሕረኛታት ዳህሳስ ኣብ ውቅያኖሳት ኣብ ዝጀመርሉ እዋን ንኣሜሪካን ( ሰሜንን ደቡብን ) ፡ ኣፍሪቃን ካልኦት ደሴታትን ረኸቡ ። ንሳቶም ኣብዘን ኣህጉርን ደሴታትን እግሮም ከንብሩ ምስ ጀመሩ ምስቶም ደቀባት ሓያል ተቓውሞ ገጠሞም ። እንተኾነ ኣብቲ እዋን እቲ ተተኳሲ ብረት ምሂዞም ብምንባሮም ኣብ ልዕሊ እቶም ብጀካ ኲናትን ጭማራን ካልእ ዘይነበሮም ደቀባት እዚ ኢልካ ክግለጽ ዘይክእል ኣስካሕካሒ ህልቂት ፈጺሞም ነቲ መሬት ኣብ ትሕቲ ግዝኣቶም ከእትውዎ ከኣሉ።
ንሳቶም መጀመርያ መጽሓፍ ቅዱስ ሒዞም እዮም መጺኦም ። እቶም ደቀባት ከኣ ኣብ መሬቶም ዋናታት ኮይኖም ድሒሩ ግን እቶም ወረርቲ ጸዓዱ ነታ መጽሓፍ ቅዱስ ነቶም ደቀባት ሂቦም ባዕላቶም ወነንቲ መሬት ኮይኖም። ደቀባት መሬቶም ስኢኖም መጽሓፍ ቅዱስ ሒዞም ተረፉ ።
ንኣፍሪቃውን ብተመሳሳሊ ከም ስጋ ጉዚ ተመቓቐልዋ ። ነዚ ክዉን ንምግባር ድማ እቲ ብ1885 ኣብ ከተማ በርሊን ጀርመን ዝተጋብአ ቅድድም ንምምቕቓል ኣፍሪቃ ( Scramble for Africa ) ዋዕላ ተጋብአ ። ንሳቶም ነቲ ዝሓዝዎ ቦታታት ነቶም ደቀባት ውሑዳት ኣገልገልቲ ዝኾንዎም ኣትሪፎም ነቲ ዝተረፈ ብዝተፈላለየ ሜላታታት ኣጽኒትካ ናቶም ኣገልጋሊ ንምግባር እዩ ንዓመታት ውን ሰሪሖሙሉ ።
እንተኾነ ሃብቲ እንዳማቶም ክዘምቱ ጎነፍነፍ ክብሉ ነንሓድሕዶም ብምውጋእ እቲ ኣዕናዊ ዝኾነ ካልኣይ ኲናት ዓለም ተወልዐ፡ በዚ ድማ ኤውሮጳ ዓንያ ናብ ሓሙኽሽቲ ተቐይራ ። ድሕርዚ ንኣፍሪቃ ጨቊኖም ክሕዝሉ ዘኽእል ሓይሊ ስለ ዘይነበሮም ነጻ ክለቅወን ተገዲዶም ። ነጻ ክለቅወን ከለዉ ግን እቲ ብገፊሕ ኣፍደገ ኣቲኻ ዝዝመት ዝነበረ ሃብቲ ኣፍሪቃ ስለ ዘይከኣል ብመስኮት ኢዶም ዘርጊሖም ከመሓድርሉን ክዘምትሉን ዝኽእሉ መንገዲ ምሂዞም ኣገልገልቶም ዝነበሩ ኣብ ስልጣን ኮፍ ኣቢሎም ንዓዶም ተመልሱ ። ኣብ ዓዶም ኮፍ ኢሎም ከኣ ብናይ ርሑቕ መቆጻጸሪ መግዛእቶም ቀጸሉ ።
ኣብዚ ክርሳዕ ዘይብሉ ኣብ ኣፍሪቃ ጀጋኑ ሓርበኛታት መራሕቲ ቅልቅል ኣብ ዝብልሉ ግዜ ፡ ተቐላጢፎም ግዜ ከይወሰዱ ናይ ምቕንጻል ስራሕ የካይዱ ኔሮም ። ከም ኣብነት በዓል ፓትሪክ ሉሙምባ ናይ ኮንጎ ፡ በዓል ኣሚልካር ካብራል ናይ ኬፕቬርደ ከም ኣብነት ክንወስድ ንኽእል።
ኣብዚ ዘለናዮ ግዜ ኣሜሪካ በይና ናይ ዓለምና ሓያል ኣብ ዘላትሉ እዋን ንዓለም ባሕርታታን መሬታን ውቅያኖሳታን ኣብአን ዘሎ ባህርያዊ ጸጋታትን በይና ምስተን ሰዓብታ ኮይና ክትብሕቶን ክትምዝምዞን እያ እትደሊ ። ስለ ዝኾነ ድማ ነፍሲ ወከፍ ሃገር ንረብሓ ኣሜሪካን ሰዓብታን ቀዳምነት ክትህብ ፡ ብኣሜሪካን ሰዓብታን ብዝህብኦ መምርሒ ተቐይዳ ክትከይድ ፡ ንረብሓ ህዝባ ጎስያ ንረብሕአን እተገልግል ክትከውን ኣለዋ ። ሓንቲ ሃገር ነዚ እትቃወም እንተ ኮይና ኣብ ናይ ገዛእ ርእሳ መምርሒ ተሞርኲሳ ሃገራ ትሃንጽን ተማዕብልን እንተ ደኣ ኮይና ንኣሜሪካን ሰዓብታ ናይ ምዕራብ ሃገራትን እሾኽ ኣብ ዓይኒ እያ። ነዛ ሃገር እዚኣ ናይ መጸለሚ ቃላትን ሓረጋትን ጠቂዕካ ከተጥፍኣ ኣለካ ዝብል መምርሒ እዩ ዘለወን ።
እዘን መጸለሚ ቃላት ሓረጋትን ድማ (1) ዲክታቶር (2) ስርዓት ምቕያር ( Regime Change ) ዝብላ እየን ። እዘን ታቤላታት እዚኤን ምስ ጠቅዕሉ ድሕሪኡ ዝስዕብ እገዳ እዩ ። ድሕሪ እገዳ ዝመጽእ ከኣ ወተሃደራዊ ስጉምቲ ምውሳድ እዩ ።
ነዚ እከይ ተግባር እዚ ንምስላጥ ዝመሽመሹን ሕብረተሰቦም ፎእ ኢሉ ዝጎሓፎም ዕሱባት ወይጦታት ኣኻኺቦም ብረት ብምሃብ ኣንጻር ህዝቦም ከም ዝቃለሱ ይገብርዎም ። ብእኦም ኣሳቢቦም ድማ ባዕላቶም ነታ ሃገር የዕንዉዋ ከም ዘይነበረት ይገብርዋ። ብድሕርዚ ዓጋቲ ዘይብሎም ኣብታ ሃገር ኣብ ከርሲ መሬታን ከርሲ ባሕራን ዘሎ ሃብቲ ግሒጦም ንዓዶም የግዕዝዎ ።
ኣብ ሃገርና ምልስ ክንብል ፤ ህዝቢ ኤርትራ ባህጊ ኲናት ሃልይዎ ኣይኮነን ንሰላሳ ዓመታት መመላእታ ዝተቓለሰን ረዚን መስዋእቲ ዝኸፈለን ፡ እንታይ ደኣ ነጻነቱ ብኣሜሪካ ተነፊጉ ብዘይ ድሌቱ ምስ ኢትዮጵያ ክቝረን ስለ ዝተገብረ እዩ። ጀጋኑና ምእንቲ ነጻነት ሃገሮም ይቃለሱ ኣብ ዝነበርሉ እዋን ንምጥፍኦም ተባሂሉ ዝተጠቅዓሎም ታቤላ ወንበዴ ዝብል እዩ ኔሩ ። በዚ ከኣ ኣሜሪካ ድሒራ ሕብረት ሶቭየት ንምጥፋእና ማእለያ ዘይብሉ ኣጽዋርን ክኢላታት ውግእን ንኢትዮጵያ እናሃቡ ንምጥፋእና ጽዒሮም ፡ እንተኾነ ኣጥፋእናዮም ደኣምበር ኣይጠፋእናን ። ድሕሪ ነጻነትና ውን እንተኾነ እቲ ንዓና ናይ ምጥፋእ ዕላምኦም ገና ኣብ ቦትኡ እዩ ዘሎ ።
ደምና ከፊልና ዘምጻእናያ ሃገር ደምና ከፊልና ከም እንዕቅባ ክፈልጡ ኣለዎም !
እቲ ንሕና ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ሓይሊ ወይ ሃገር ጽግዕተኛ ኣይንከውንን ኢና ፡ ብናይ ገዛእ ርእስና መትከል ተመሪሕና ንዘለና ባህርያዊ ጸጋታት ኣብ ረብሓ ህዝብና ከነውዕሎ ኢና ፡ ዝብል ኣብ ርእስኻ ምኽኣል ዝብል መርገጺና ኣይተዋሕጠሎምን ። ብኸምዚ ምስ እንኸይድ ኣብ ሓጺር እዋን ከም እንምዕብልን ንኹለን ሃገራት ኣፍሪቃ ድማ ናይ ጽቡቕ ኣብነት ከም እንኸውንን ስለ ዝፈለጡ ንዓና ንምጥፋእ ኮነ ኢሎም ተተሓሓዝዎ ።
እታ ነጻነት ዘዕተረት ክልተ ዝብልሓ ሴፍና ገና ኣብ ኢድና እያ ዘላ ! ወይለኡ ትኒዕ ዝብለና !
ከምቲ ንሳቶም ዝብልዎ ኣብ መንጎ ስግርፍኦ ምሉእ ኣራንሺ ሓንቲ ዝመሽመሸት እንተ ደኣ ሃልያ ኣውጽኣያ እንተዘይኮነ እቲ ስግርፍኦ ምሉእ ኣራንሺ ክምሽምሽ እዩ ይብሉ ። እታ ምስ ዕላምኦም ዘይትቃዶ ኤርትራ ከምታ ኣብ መንጎ ስግርፍኦ ምሉእ ኣራንሺ ዘላ ዝመሽመሸት ስለ ዝቖጸርዋ ክትጠፍእ ኣለዋ።
ከልቢ ኣብ ቅድሚኡ ዘላ ስጋ እምበር ኣብ ልዕሊኡ ዘላ ዱላ ኣይርእን እዩ ። ስለዚ ነቲ መዳርግቲ ኣልቦ ጅግና ፕረሲደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ፡ ዲክታተር ዝብል ስም ኣጠሚቕካ ንምጥፍኡ ። ብምንታይ መዐቀኒ እዩ ወዲ ኣፎም ዲክታተር ? ኣብዛ እንነብረላ ዓለም ክሳብ ሎሚ ብህዝቡ ዝፍቶ ፡ ለይትን ቀትርን ካብ ሓፋሽ ህዝቡ ዘይፍለ ህይወቱ ዕድሚኡ ምሉእ ንህዝቡ ዝወፈየ ፡ ኣብ ልቢ ነፍሲ ወከፍ ኤርትራዊ ብኽብሪ ዝተቐመጠ መራሒ ኢሳያስ ኣፈወርቂ እዩ ። ወዲ ኣፎም ኣበይ እዩ መውዓሊኡ ? መውዓሊኡ ኣብ ዲጋታት ዝስርሓሉ ፡ ኣብ ሕርሻ ልምዓት ዝካየደሉ ኣብ መንጎ ሓፋሽ ህዝቡ ምስ ህዝቡ ሓመድን ዶሮናን ጸሓይን ቍርን ክቕበል እዩ ዝውዕል ። ወዲ ኣፎም ኣብቲ ሓፋሽ ህዝቢ ዘለዎ ቦታ ኢሂን ምሂን ክበሃሃልን ክመያየጥን እዩ ዝውዕል ። ከምዚ ዓይነት መራሒ ኣበየናይ ሃገር ርኢና ወይ ሰሚዕና ንፈልጥ ?እሞኸደኣ እዛ ዲክታተር እትብል ስም ንወዲ ኣፎም ዘይኮነስ ንዕኦም እያ እትበቅዕ ።
ሓባል በልያ ከይትቕድመኪ !
ስርዓት ምቕያር ( Regime Change ) መንግስቲ ኤርትራ ( ህ.ግ. ) እቲ ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ሓያል ሃገር ዘይምብርከኽ ብናይ ገዛእ ርእሱ መትከል ዝጎዓዝ በይኑ ካብ ኣፍሪቃ እዩ ። መትከል ህ.ግ. ኣብ ሓፋሽ ህዝቢ ዝሰረተ ኣብ ርእሰ ምርኮሳ ዝኣምን ንሰብ ፍሉይ ረብሓ ዘይምብርከኽ ሕላገት ኣቦ ሓጎታትና ክብሪ ኣቦሓጎታትና ዝዓቀበ በይኑ ካብ ምሉኣት ሃገራት ኣፍሪቃ እዩ ። ርእሰ ማሉ ሓፋሽ ህዝቡ ብማንም ዘይንቕነቕ መንግስቲ እዩ ።
ንመትከል ህ.ግ. ዝዳረግ ኮነ ዝንቕንቕ ሓይሊ ይኹን መንግስቲ ክሳብ ሎሚ ኣይተራእየን ። እዚ ካብ 1970 ምስ ምውላድ ህዝባዊ ሓይልታት ዝሰረተ መትከል እዚ እቶም ርእሰ ሓያላን ኢና በሃልቲ ይፈልጥዎ ስለ ዝነበሩ ንምጥፍኡ ይቃለሱ ኔሮም እዮም ። እዚ ሓቂ እዚ ኣብ ግዜ ቃልሲ ኣብቲ ጽንኩር ግዜ ናይ ዓለም ጋዜጠኛታት ኣብ ሜዳ ኣትዮም ዘረጋገጽዎን ብዙሕ ዝጸሓፍሉን መትከል እዩ። መትከልና እኮ እዩ ብናይ ሰላሳ ዓመታት ውግእ ዓንያን ትሕቲ መሬት ኣትያ ዝነበረት ሃገር ኣብ ሸውዓተ ዘይመልኣ ናይ ናጽነት ዓመታት ካብቲ ደልሃመት መሰስ ኣቢሉ ብምውጻኣ ኣብ መስተንክር ቍጠባዊ ዕብየት መሰስ ዝበለ እዩ ።
እወ መንግስቲ ኤርትራ ኣብነት ናይ ፍትሕን ማዕርነትን ርእሰ ምርኮሳን ንሃገራት ኣፍሪቃ እዩ ። እዚ ከኣ እዩ ንኣሜሪካን ሰዓብታን ንኹለን ሃገራት ኣፍሪቃ ከይምህረለን እሞ ናይ ምምዝማዝ ሸውሃተን ተዓጽዩ ጉም ከይብላ ዓቢ ስጋኣት ፈጢሩለን ንመንግስቲ ኤርትራ ንምጥፋእ ለይቲ ምስ መዓልቲ ዝጽዕሩ ዘለዉ ። ካብዚ ተበጊሶም ስርዓት ምቕያር ከም መስርሒ ከገልግሉና ይኽእሉ እዮም ዝበልዎም ናይ ታሪኽ ሓተላ ወይጦታት ዓሲቦም ኣብ ወጻኢ ኣብ ፈቐዶ ጽርግያ ንመንግስቲ ኤርትራ ኣጥፍኡልና ዘይ ዲሞክራስያዊ መንግስቲ እዩ ፡ ዲክታተር እዩ እናበሉ ዓንገረር ይብሉ ኣለዉ ።
መትከል ዝዓተረ ኣይስሕትን ሽቶኡ ንዝመጽእ ጎነጽ የትሕዞ ጉዕዞኡ !
እቲ ዝገርም ዲሞክራሲ ኣብ ኤውሮጳን ኣብ ኣፍሪቃን በበይኑ እዩ ። እቲ ናብ ኣፍሪቃ ክኸውን ኣለዎ ዝብልዎ ዲሞክራሲ ፡ ዲሞክራሲ ዘይኮነስ ብናይ ርሑቕ መቆጻጸሪ እትቆጻጸሮ መፈንጠራ እዩ ። ንኣንጭዋ ብመፈንጠራ ክትሕዛ እንተ ኮይንካ ኣብታ መፈንጠራ ስጋ ወይ ፎርማጆ ክትገብረላ ኣለካ ፡ እዚ ናብ ኣፍሪቃ ዝሰድዎ ዲሞክራሲ ከኣ ልክዕ ከምኡ እዩ። ወይጦታት ደቂ ሃገር ግን ነዚ ብዘይምርዳእ ከም ፓፓጋሎ ትርጉሙን መልእኽቱን ዘይፈልጥዎ ዲሞክራሲ ዲሞክራሲ ክብሉ ይውዕሉ ኣለዉ ።
መንግስቲ ኤርትራ ግን ኣብ ናቶም መጻወድያ ክኣቱ ኢልካ ዘይሕለም እዩ ። ናይ ሎሚ መንግስቲ ኤርትራ ማለት እኮ እቲ ትማል ኣብቲ ኣዝዩ ጽንኩርን ፈታንን ግዜ ከም ወርቂ ብሓዊ ተፈቲኑ ዝወጸ ፡ ንሽሾ ሰራዊት ጸላኢ ምስ ዓንገልቱ ክልተ ርእሰ ሓያላንን ሰዓብቶምን ዓጠምጠም ኣቢሉ ነጻነቱ ዝተጎናጸፈ ህዝባዊ ግንባር እዩ። ሎሚ ውን መንግስቲ ምስ ኮነ ካብቲ ናይ ዘመነ ቃልሲ ዘጋጥምዎ ዝነበሩ ናይ ርእሰ ሓያላንን ዕሱባቶምን ዝገጥምዎ ብድሆታት ብሚእቲ ግዜ ጥራይ ዘይኮኑስ ብሽሕ ግዜ ዝተዓጻጸፉ እዮም ፡ ግናኸ ብዝተዓጻጸፈ ጽንዓትን ጅግንነትን ከኣ ዓጠምጠም የብሎም ኣሎ ።
ኣብ ግዜ ሰውራ ካብ ዝተዜሙ ፡
ኣንጻርና ሰሚሮም ናይ ጸላእቲ ወገን
ኩሎም ተጻባእቲ ናይ ውሽጥን ናይ ደገን
ንጥፍኣትና ተበራርዮም ሓያላት ናይ ዓለም
ዓንዲ ጽንዓትና ግን ዝንቕነቖ የለን።
ዘለኣለማዊ ዝኽርን ክብርን ንሰማእታትና !
ክብርን ሞገስን ንሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ !
ወትሩ ዓወት ንሓፋሽ !!!


text:
Etableringen på AF
ኣብ ቤት ጽሕፈት ኢሳ (ISA-kontor) ነቶም ሓደስቲ ተቐመጥቲ ስደተኛታት ኣብ ናይ ኢታብለሪን (Etableringen på Arbetsförmedlingen) ግዚኦም ትምህርቲ ንኽጅምሩ ሓገዝ ይህብ። ነቶም ምስ ስደተኛታት ዝሰርሑ ኬኢላታት ብምጥርናፍ የካይዶ።
ናይ ምምሕዳራዊ ክፍሊ ሓለፍትን (handläggare) ማሕበራዊ ሰራሕተኛታት (socialsekreterare) ኣማኸርትን (konsulenter) ኣብ ናይ መራኸቢ ስራሕ ይሰርሑ።
ቤት ጽሕፈት ኢሳ (ISA-kontoret) ምሕላው ናይ ህዝቢ መሰላት ኣብ ሕብረተሰብ ምፍላጥ እዩ።
ኣብዚ ነቶም ስደተኛታት ሓገዝ ዝረኽብሉ ስቬንስካ ንስደተኛታት ኣብ ኤስፊ (SFI) ዝመሃሩ እዩ።
ኣብዚ ንኩሉ ሰብ መሰረታዊ ሓፈሻዊ ፍልጠት ንምርካብ ክምዝገቡ ይዕድም ። ኣብዚ ክጠቓለል ዝኽእል ከም ምእላይ ህጻናት፡ ቤት ትምህርቲ፡ ናይ ሓገዝ ገንዘብ ከመይ ጌርካ ተመልክት ፡ ናይ ገዛ መሰረታዊ ልቓሕን መድሕንን ወይ ከመይ ጌርካ ውሑስ ዝኮነ ክንክን ጥዕና ትረክብ እዩ።
ኣብዚ ከም ተወሳኪ እቶም ስደተናታት ኣብ ምቕያር ካብ ናይ ዓዶም ዘምጽዎ ናይ ትምህርቲ ምስክር ናብ ስቬንስካ ንምቕያር ውን ሓገዝ ይረኽቡን በቲ ብቕዓቶም ወይ ዝሰርሑሉ ክእለት ኣብ ስራሕ ዓለም ናይ ፈተነ ቦታ ስራሕ ይወሃቦም።
ተወሳኺ ሌንካር


text:
Radio Erena: 27 November 2018
ቻድን እስራኤልን፣ ኣብ ወትህደራውን ጸጥታውን መዳያት ክተሓጋገዛ ኣብ ዘኽእለን ጉዳያተ ከምዝዘተያ ተገሊጹ።
እዚ ዝግለጽ ዘሎ፣ ፕረዚደንት ቻድ እድሪስ ደቢ፣ ብሰነበት 25 ሕዳር፣ ኣብ እስራኤል ታሪኻዊ ምብጻሕ ብምክያድ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል በንያሚን ናታንያሁ ተራኽቢ ድሕሪ ምዝርራቡ’ዩ።
መራሒ ቻድ ናብ እስራኤል ክበጽሕ፣ እታ ሃገር ኣብ 1948 ካብ ዝተመስረተትሉ እዋን እዚ ንፈለማ እዋን’ዩ።
ምስ ቻድ ዝጸንሐ ዝሕቱል ዝምድና ኣብዚ እዋን’ዚ ብዝልዓለ ናህሩ ይቕጽል ከምዘሎ ቀዳማይ ሚኒስተር ናታንያሁ ኣብቲ ኣጋጣሚ ገሊጹ።
ምስዚ ተተሓሒዙ፣ እስራኤል ንቻድ ናይ ኣጽዋር ሓገዝ ከምዝገበረት ተሓቢሩ።
እቲ ካብ እስራኤል ዝተለገሰ ኣጽዋር፣ መንግስቲ ቻድ፣ ኣብ ሰሜናዊ እታ ሃገር ዝንቐሳቐሱ ምስ ሽበራውያን ምትእስሳር ኣለዎም ንዝበሎም ዕጡቓት ንምጥቃዕ ከምዝጥቀመሉ’ዩ ተሓቢሩ።
እስራኤል፣ እዚ ምስ ቻድ ጀሚራቶ ዘላ ዝምድና፣ ምስ ካልኦት ሃገራት’ውን ብተመሳሳሊ ክትቕጽሎ ምዃና ገሊጻ ኣላ።
ዝተፈላለዩ ተንተንቲ ብዝህቦ አለዎ ገምጋም፣ እስራኤል ድሕሪ ቻድ ጠመተ ጌራትላ ዘላ ሃገር ሱዳን’ያ።
እስራኤል፣ ምስዘን ኣብ ሳሕለ-ሰሓራ ዝርከባ ሃገራት፣ ቅድሚ ሕጂ ዘይነበራ ዝምድናታት ትምስርት ዘላ፣ ከም ቦኮ ሓራምን ዳዒሽን ዝኣመሰሉ ሽበራውያን ጉጅለታት ዝፈጠርዎ ስግኣት ምዃኑ እቶም ተንተንቲ የረድኡ።
ብዘይካ’ዚ፣ መንግስቲ እስራኤል ምስ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝደፍኣሉ ዘሎ ዲፕሎማስያዊ ርክባት፣ ከም መቐጸልታ ናይቲ ኣብ ሃገሩ ዝርከቡ መብዛሕቶም ዜጋታት ኤርትራ ዝኾኑ ኣስታት 40 ሽሕ ስደተኛታትን ሓተቲ ዑቕባን ናይ ምስጓግ መደብ ምዃኑ ይጥቐስ።
======================


text:
ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ ኣብ መወዳእታ ዕለታት ናይ ወርሒ ሕዳር ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፣ 11 ሚኒስተራት ጥራይ ምስታፎም ኣብ ሓያሎ ኤርትራውያን ወገናት ኣዘራራቢ ጉዳይ ኮይኑ ኣሎ። 18 ሚኒስተራት ዘለዉ ካቢነ ኤርትራ፣ ብዘይካ እቶም 11 እቶም ካልኦት ኣብቲ ንኽልተ መዓልታት ዝቐጸለ ኣኼባ ኣይተረኽቡን። ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ፣ እቶም ሸውዓተን ወሰነትን ሚኒስተራት ኣብ ዘይተረኽብሉ ንኽልተ መዓልታት ዝቐጸለ ኣኼባ ዘካየደሉ ምኽንያት ኣይተፈልጠን። ኣብቲ ኣኼባ ዘይተረኽቡ ሚኒስተራት፣ ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳያት ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፣ ሚኒስተር ምክልኻል ጀነራል ስብሓት ኤፍሬም፣ ሚኒስተር ፋይናንስ ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ፣ ሚኒስተር ማዕድን ኣቶ ኣሕመድ ሓጅ ዓሊ፣ ሚኒስተር ትምህርቲ ኣቶ ሰመረ ርእሶም፣ ሚኒስተር ፍትሒ ወይዘሮ ፎዝያ ሓሽምን ሚኒስተር ዜና ኣቶ ዓሊ ዓብዱን’ዮም። እንተኾነ፣ ኣኼባ ካቢነ ሚኒስተራት ገና ክቕጽል ምዃኑ ልሳናት መንግስቲ ጠቒሰን ብምህላወን፣ ኣብ ዝቕጽል ኣኼባ’ውን እቶም ዝተረፉ ሚኒስተራት ክሳተፍዎ ትጽቢት ይንበር። እዚ ይኹን’ምበር ካቢነ ሚኒስተራት ልዕሊ ሓደ ስልሲት ማለት ልዕሊ 25 ሚእታዊት ካብ ኣባላቱ ኣብ ዘይተረኽብሉ ንኽልተ መዓልታት ኣኼባ ምክያዱ ኣዘራራቢ ጉዳይ ካብ ምዃን ኣይተረፈን።
ኣብ ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ 11 ሚኒስተራት ጥራይ ተሳቲፎም
Newer Postመ.ንግስቲ ኤርትራ ብምስጢር ምስ መ. እስራኤል ዝርርብ ይቕጽል
Older Postሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ኣብ ግጥማት ሴካፋ ክትሳተፍ’ያ
COMMENTS
WORDPRESS: 0


text:
ጅግና ወዲ ፍላንሳ ! ሓደ ካብቶም ግዳያት ኢሳይያስ ኢዩ።ወዲ ፍላንሳ ካብ ምፍላይ ኢሳይያስ ኣትሒዙ ምስኡ ዝተጓዕዘ ተባዕ ተጋዳላይ ኢዩ። ኣብ ሰረተ-እምነት ውልቀ-ምልካውያን ምስጢራት ዝፈልጥ ሰብ ክቕተል ኣለዎ ' ስለ ዝብል፤ ኣዛዚ ብርጌድ 58 ዝነበረ ተጋ ኢሳይያስ ተወልደብርሃን /ወዲ ፍላንሳ / ኣብ ግንባር ሓልሓል ብ 1983 ብልኡኻቱ ገይሩ ኣቐንጺልዎ። ሓደ ካብቶም ዝተላእኩ ቀንጸልቲ ናይ ኮሎኔል ማዕረግ ተዋሂብዎስ ሎሚ ኣብ ኣስመራ ኣብ ኣሃዱ ጸጥታ ህግደፍ [source alena]
ስዉእ ኢሰያስ ተወልደብርሃን [ወዲ ፍላንሳ] 1983 ኣብ ግንባር ሓልሓል ብርጊዱ ብርጊድ 58 ኣብ ግንባር ሓልሓል ዓሪዳ ኮላ። ቀዳማይ ኣዛዚ መራሒ ብርጊድ ኢሰያስ ወዲ ፍላንሳ ፣ ምክትሉ ሃይለ ሳሚኣል[ቻይና] እምበኣር ከምዚ ኢሉ ኮሎ ኣብ ከባቢ ሰዓት ሰለስተ ይከውን ፣ ሰለስተ ናይ ብርጊድ ስለያ መጽዮም ብቀጥታ ንሃይለ ሳሚኣል[ቻይና]ይረክብዎ ፣ ኣስታት 45 ደቃይቅ ይከውን ኣዕሊሎም [ተዛሪቦም]ብቀጥታ ካብኡ ወጽዮም ኣብ ልዕሊ ወዲ ፍላንሳ ኣብ ዝባኑን ርእሱን ጠያይት ኣዝነብሉ ካባኡ ብሩባ ሩባ ጊሮም ክሃድሙ ከለዉ ፣ ወዲ ኣድሃኖም ዝባሃል[ወዲ ኣክሩር ሰገነቲ]ኢምዳድ ናይ ብርጊድ ዝነበረ፣ እዚ ሓደ ብዓይኑ ዝረኣየ ሽዓ ለይቲ ድፋዕ ሰጊሩ ኢዱ ናብ ጸሏኢ ይህብ፣ ጸላቲ ምስ ሓተትዎ ፣ንወዲ ፍላንሳ ከም ዝቀተልዎ ሻዓ ንደርጊ ነገሮም ፣ደርጊ ከኣ ማክረፎን ሂቦም ሹዑ ለይቲ ንብጾትካ ንጎሮም ኢሎሞ ፣ወዲ ኣድሓኖም ከኣ ዓው ኢሉ ብርጊድ 58 ውዲ ፍላንሳ ቀቲሎሞ ኣልዉ ኢሉ ዓው ኢሉ ተዛሪቡ፣ካብኡ ወዲ ኣድሓኖም ብቀጥታ ነስመራ ዳ ሙሩካት ኣትዩ፣ እዚ ክምዚ ኢሉ ኮሎ ፣ ሃይለ ሞጎስ ዝተባህለ ፣እዚ ውን ወዲ ሰገነቲ ኮኑ ወዲ ኣክሩር እዩ፣ ሃይለ ሞጎስ ረዲዮ ኦፖረተር ናይ ወዲ ፍላንሳ ዝነበረ እዩ። ሃይለ ሳሙኣል [ቻይና]ነዚ ወዲ ከኣኒ ድሕሪ ወዲ ፍላንሳ ምቅታል ፣ብቀጥታ ናይ እንዳ ሓይሊ ኦፖረተር ከም ዝከውን ገሪዎ ፣ብምቅጻል ድሕሪ ሰለስተ ወርሒ ኣቢሉ፣ ኣዚ ወዲ ኣበይ ከምዛተወ ኣንፈልጥን ፣በርቂ ቀቲልዎ ኢሎሙና፣ ወዲ ኣድሓኖም ካብ ሙርከኛ ነጻ ድሕሪ ምባል ፣ብቀጥታ ናብ ኻርቱም ከይዱ ፣ኣብ ኻርቱም ከም ዘሎ ፣ይከታትልዎ ስለ ዝጸንሑ ፣ኢሰያስ ኣፈወርቂ ብቀጥታ ናብ ሃይለ[ቻይና]ደዊሉ ረድዮ ጊሩ ፣ወዲ ኣድሓኖም ኻርቱም ኣሎ ፣ትገብር ግበር ቀልጥፍካ ኢሉዎ ፣ ንወዲ ኣድሓኖም ከኣኒ ፣ኣብ ኻርቱም ቀተልዎ ፣እምባኣር ከስ መስዋቲ ወዲ ፍላንሳ ነዚ ይመስል ፣ካባይ ንላዕሊ ዝፈልጥዎ ስለ ዘለዉ ፣ብማዓልቱ ይገልጽዎ ይኮኑ፣ መዓልቲ ግን ኣላታ፣ source facebook [መራሕ ብርጌድ ኢሳያስ ተወልደብርሃን (ወዲፍላንሳ)፡ ናይ ሓደ ስዉእ ብጻዩ ብሽክሊት ምስ ፈተሾ ምስጢራዊ ሰልፊ ከም ዘሎ ፈሊጡ። ብዛዕባ’ቲ ፍጻሜ ንሓደ ኣባል መሪሕነት ምስ ኣዕለሎ ድማ፡ “ብዛዕባ’ዚ ምስ ዝኾነ ሰብ እንተ ተዛሪብካ ሞት ከም ዝስዕበካ ፍለጥ” ኢሉዎ።]
sourceEyob Gogela Bein 2019
ወዲ ፍላንሳ ሓደ ካብቶም ኤርትራ ሃገርና ሃገር ንኽትከውን ከይተሓለለ ብዘይ ዕረፍቲ ዝተቃለሰ ሓያልን ምሃዝን ቅልጡፍን ተዓጻጻፍን መራሒ ኢዩ: ኣብታ ኣነ ዝነበርክዋ ቦጦሎኒ ኣዛዝ ቦጦሎኒና ነይሩ ኣብ ውግእ ሰምሃር 1977 ዘርኣዮ ኣመራርሓን ብቅዓትን ኣሃዱና መሪሑ ገርግሱም ዝኣተወን ኣብ ዕለት 24-25 ጥሪ 1978 ኣሃዱና መሪሑ ደንጎሎ ጊንዳዕ እንባትካላ ቢዘን ነፋሲት ነቁጣ ሰይ ድሺን16 ክሳብ ነቁጣ 13ኪሜ ካብ ኣስመራ መሪሑ ዘዓወተ ጅግና ኢዩ:
ድሓር እውን ብርጌድ 58 ሓንቲ ቦጦሎኒ ነይራ ነዛ ኣሃዱ ብርጌድ ክትቀውም ከላ ካባና ተሳሒቡ ነዛ ብርጌድ ካብ ክፍልታትን ካብ ውግእ ተሞክሮ ዘይብሎምን ዝተኣኻኹበት ኣሃዱ ነዚኣ ኣሃዱ ስሒሉ ሓዊ ሓዊ ትጨኑ ኣሃዱ ቀይሩ ኣብ ምንስሓብ ብዘጥረይዎ ምትእምማን ሓንቲ ኣብ ኣፈፈት ናቅፋ ሩባ ምዖን ሳልፈርን ገቲራ ብምሓዝ ኣዝያ ተደናቂትን ንጸላእታ ፈጥፈጥ ተብል ኣሃዱ ቀይርዋ :ኣብ ዕለት 15-20 ወርሒ 07•1979 ኣብ 5ይወራር ዝተኻየደ ኲናት ኣብ ሕዳቅ ዝተባህለ ቦታ ንኣሃዱታት ህዝባዊ ሰራዊት መሪሑ ን503ግብር ሃይል ምስ ክልተ ኮሬኔላት ማለት ኰሬኔል ካሳ ገብረማርያምን ኰሌኔል ሰይፉ ዝተባህሉ ኣዘዝቲ ሶስተኛ ክፍለጦር ምስ ምሉኣት ሰራዊቶም ዝተደምሰሱሉ ብኣካል ዝተኻፈልክዎ ፍጻመ ብቅዓት ኣማራርሓ ኢሳያስ ወድ ፍላንሳ ኢዩ ።ቀጺሉ ኣብ ዝተኻየደኣብ ታሕሳስ 1979 ህዝባዊ ሰራዊት ኣብ ግንባር ናቅፋ ዝወሰዶ መጥቃዕቲ። ኣብቲ መጀመርያ ቅልጡፍ ኡኳ ተሰለጠ ድሓር ግን ስትራተጅያዊት ጎቦ ኢትታሓልበብ ጸላኢ ገቲሩ ብምሓዝ ንዝነበረ ግስጋሰ ዓጊትዎ ጴጥሮስ ሰሎሙን ናይቲ ግንባር ኣዛዚ ኲናት ዋላ ክልተ ሜትሮ ንምዓልቲ እንዳሰጎምና እዛ ጎቦ ክንሕዛ ኣሎና ኢሉ ክትሃላለኽ ከሎ :ድሓር ግን ሓድሽን ቅልጡፍን ስትራተጂ ሓንጺጾም ነዛ ስራሕ ክፍጽማ ዝኽእል እቲ ኣብ ዝኣተዎ ኲናት ብዓወት ዝወጽእ ካብ ብኣፉ ክዛረብ ስርሑ ዝምስክረሉ ጅግና ወዲ ጽንዓ ደግለ ኢሳያስ ፍላንሳ ተመዚዙ ንጸላኢ ብጎላጉል ናሮ ተጠውዩ ብኣጻድፍ ከም ስፓርታኩስ ሰራዊቱ መሪሑ ንጸላኢ ብዘይተጸበዮ ምኣዝን ኣትዩ ዓወት ግንባር ናቅፋ ኣበሲሩ ንጸላእቱ እንዳረጋገጽ ኣብ ኣፈፈት ኣፍዓበት ዓድሽሩም ዓረደ::
ኣብ 6ይ ወራር እውን ኣብ ግንባር ባርካን ግንባር ናቅፋን ብጅግንነት መሪሑ ኩሉ ግዜ ክብድ ዝበለ ውግእ ክኣቱ ኹሎ ተደራቢ ሓይሊ ወይ ንቅልጡፍ ስራሕ ክእዘዝ ከሎ እታ ቀደም ዝመርሓ ዝነበረ ቦጠሎኒና ኢዩ ዝውሃቦን ኣብ ብዙሕ ዓውደ ኲናት ክመርሕ ስለዝርኣኽዎን ኣብ ሓንቲ ሽሓኒ ፍትፍት ኢዱ ምሳና ከእቱ ስለዝርኣኽዎ ኣይ ኩምቶም ብስልጣኖም ዝብዕልጉን ኣይከምቶም ብሓለፋታት ዝጠስጠሱን :ታሪኽ ኣይምሕርን እዩ እሞ ቅሰን ብዓል ጽቡቅ ታሪኽ ኢኻ።
ዘልኣለማዊ ክብርን ሞጎስን ንጀጋኑ ስውኣትና!!
ኢዮብ በይን ኣስፍሃ(ጎጀላ))
facebook comment from Stefanos Temolso 2019ኣብ ህግሓኤ ብዙሓት ክኢላታት ውግእን ነይሮም'ዮም። ባዕላቶም ወተሃደራዊ ስርሒት ወይ ውጥን ኣውጺኦም ክትግብሩ ዝኽእሉ ግን ኣዝዮም ውሑዳት'ዮም ነይሮም። ኢሰያስ ፍላንሳ ሓደ ካብቶም ንበዓል ወዲሰለሙን ከይተጸበየ ባዕሉ ስትራተጂ ቀዲዱ ባዕሉ ዝትግብር መራሕ ብርጌድ ከም ዝነበረ ብዙሓት ዝፈልጡዎ ዝምስክሩዎ ሓቂ እዩ። ሓደ ካብኡ ድማ ኵናት ተበግሶ ናቕፋ ኣብ ሕዳቕ ዝተፈጸመ እዩ። ናይ ሽዑ ናይ ጸላኢ ሬሳታት ብመካይን ተረጊጾም ዝተስታረረ ክዳን መሲሎም ንነዊሕ ግዜ ከም ዝጸንሑ ብዓይነይ ርእየዮም። ጅግና ግን ኣይነብርን'ዩ። ወዲፍላንሳ ምስቲ ኵሉ ጅግንነቱ ዘይጐናባሕ ብምንባሩ፡ ልክዕ ከም ጅግና ወዲሃይለ ኣባል ምስጢራዊ ሰልፊ ኣይነበረን። ኢሰያስ ጅግና ሰብ ግን ከኣ ዘይሰግድ ስለ ዘይፈቱ ንወዲፍላንሳ ወላ ድሕሪ መውጋእቱ፡ ካብ ድፋዕ ከም ዝስሓብ ኣይገበረኦን መዋእሉ ኣብ ድፋዕ ነይሩ፡ ኣብኣ ድማ ሞይቱ። እቲ እምብዛ ዘሕዝን ግን ናይ በዓልቲቤቱ ሚርያም መስዋእቲ ነይሩ። ከም ሰባ ውላድ ክትረክብ ዝነበራ ኣብ ንኡስ ዕድመኣ ኣብ ድፋዕ ተሰዊኣ።
Tecleberhan Tesfamicae 2019እዚ ጅግና ወዲ ፊላንሳ 6ይ ወራር ኣብ ምፍሻል ብ1ይ ደረጃ ዝግለጽ ኣበርክቶ ዝገበረ ወዲ 30 ዓመት እንከሎ ኢዩ ተስዊኡ። ቢትወደድ ኣብርሃ ወዲ 38 ዓመት እንከሎ ኢዩ በዞም ዓመጽቲ ጠላማት ተሓይሩ። ስለዚ መንእሰይ ግደኻ ሕጂ ኢዩ።
ግዜ ንዝለዓለ ኣበርክቶ ይጠልበካ ኣሎ።
ዕማምካ ብዓወት ክትዛዝሞ ምሉእ ርእሰ ምትእምማን ኣሎኒ።
ኣጆኹም ኣጆና
Isayas Teweldebrhan was a brilliant military strategist and tactician. It is a fact that there were many Valiant military leaders in EPLF. The most noted ones who come as the 1st Group are Woldenkiel Haile, Mesfun Hagos, Ibrahim Afa, Petros Solomon, General Ogbe Abraha. The 2nd group consists of Isayas Flansa, Ali Ibrahm, Salih Huruy, Adhanom Gberemariam, The Third Group consist of major general Fillipos Woldehans, Brigadier general Andemariam Wuchu, Abdu Remech etc. The difference With wedi flansa is he can plan a battle strategy alone and implement it whereas others wait for the plan to be sent to them. [comment by Belay Tewlede on December 25, 2013 at 3:57 pm said:
ሚርያም ኣስረስ ስይቲ ወዲ ፍላንሳ (ኢሳያስ ተወልደ)
ሃብቶም ጽጋይ ንመርየምብከምዚ ይገልጻ "ንመርየም ፈልማይ የ ግዘ ርእያ ኣዚ ጽብቅቲ ማራያም ከምሽማ ኣድይ ማርያ ክይተሃከየት ያ ሰሪሓታ ያ ትመስል ኣዝያ ምቅልልትን ትሕትን ብምካንና በቲ፡ፉልይ ፍሽክታኣ ገራ የቀነይለይ,ሃብቶም፡ኣሸጊረኩም ዶ፡ኢላ ተለኣልይትኒ
ሚርያም ኣስረስ ሐንቲ ካብቲኦ ቀዳሞት አባላት ድምጺ ሓፋሽ፡ ሻባይት ኣብ ሽዱሻይ ወራር ንግንባር ኣክቲቶማ ነዊሕ ድማ ኣይጸነሕትን ተሰዊኣ.
ናብ ብጸይቲ ምብራቕ ተወልደ፣ ድምጺ ሓፋሽ፡ ሻባይት ካብ ብጸይትኺ ሚርያም ኣስረስ፡-
ደጊመ የቐንየልና ይብለካ ናብ ባሕሪ ናፍቆትን ተዘኩረታትን ዝመለስካና
FeyFey Feleg Miriam metabetena mekalestena memaheretena fetewete hante ndea ab kalse tebae zenebrete bgegenenete tesewa halefa.
Samuel Tesfazghi እቲ ዘገርም ድማ ኣደ ምርያም ኣስረስ ፈርሜሪ (Nurse) ወይዘሮ ኣበባ ይበሃላ ። ፊት ንፊት መካነ ሂወት ሆስፒታል (ኦሮታ) መንበሪ ገዝእን ዝነበራ ወላዲታ ብግፍዒ ህግደፍ ተኣሲረን ብግፍዒ ከምዝሞታ ይፍለጥ። ጆሆቫ ዊትነስ እምነት ተኸታሊት ብምንባረን ኣብ ካርሸሊ ብዙሕ ከይጸንሓ ተሰዊኤን ብጭካነ ህግደፍ። ሓንቲ እግረን ስንክልቲ ብምንባረን ናይ ጥዕና ጸገምን ጓሂ ጓለን ምርያም ተሓዊስዎ ዝጸንሐ ኣካለን ፡ ማእሰርቲ ተሓአኢስዊ ምስ ጓሂኤን ንዘላለም ብግፍዒ ብጾት ጓለን ተቀቲለን ፈርሜሪ ወይዘሮ ኣበባ። ምርያም ንነጻነት ህዝባን ሃገራን ወላዲታን ተሰዊኣ፡ ግን ድማ ንወላዲታ ብኢድ ብጾታ ምንም ኣበሳ ዘይብለን ወላዲታ ብጀካ እምነተን ተኣሲረን ተቀቲለንን። ናይ እዚኣቶም ግፍዒ መወዳእታ የብሉን። ተጋደልቲ ማለት ሸፋቱን ሓረድትን ትእዛዝ ኣረሜን ኢሳያስ ክፍጽሙ ካብ ግዜ ገድሊ ህዝቢ ዘህለቁ
1Araya Guish መሳጢ ታሪኽ'ዩ ሃብቶማይ! ተዘክሮና ብዛዕባ መምህር ሚርያም ጓል ማማ ምስ ኣስካሉ ጓል ብርጅዋ ውን ኣሐዲስና።
ኣብዚ ዛንታ ዚ ኣብ ሞንጎ ጅግንነት ወዲ ፍላንሳን፡ ሰብኣውነት/ሂዩማኒቲ/ ኣብ ቃልስን ዘጋጠመ ፈተነ ክንርኢ ክኢልና። ከምዚ ዓይነት ተርእዮታት ኣብ ብዙሓት ተቓለስቲ ዘጋጥም ዝነበረ ምዃኑ ክንግምት ይከኣል ዩ። ወዲ ሰብ ዓቢ ዕላማ ክጭብጥ ክሳብ ዝተበገሰ፡ ክሰግሮ ዘለዎ ዝተሓላለኸ ኩነታት ከምዘጋጥሞ ዩ ዘረድእ እዚ ዛንታ። ጭካነን ፍቕርን ውን ገጽ ንገጽ ዘጋጠመ ዛንታ! 2ይ ክፋል ንጽበ።
ሃብቶም ጽጋይ
ብዛዕባ ሚርያም ኣስረስ
02/05/2020
ንባዓል በታ ጅግና ስዉእ ፡ኢሳይስ (ፍላንስ) ንምሕራቅ ገንሸል ዝኮነት ናይ መረየም ታሪክ ካልኣይ፡ክፍልል
ኣብ ዝሓለፈ 1ይ፡ጽሑፈይ፡ ዝሃብኩምኒ ሪኢቶ እንዳመስገንኩ ብፍላይ፡ነቶም፡መታዓቢተይ በትምህርቲ፡ሰውራ ዝሃብኩምኒ፡ ሓበረታ ብዛዓባ መርየም ቅድሚ እንዳ፡ዘና ምካዳ ኣብ በትምህርቲ፡ሰውራ ከምዝነረት ፡ብልቢ ፡የመስግን በውገነይ እኮ ብዙሕ ዝክሪ፡ይብለይን ኣብ ዝሮ ምንባራ። ለላናስ ኣብ ናቅፋዩ ።
በሉ፡ናብቲ፡ቀንዲ፡ጽሑፈይ ክመልስኩም ድሕሪ ምስዋእታ ኣዚና ጉህና። እቲ፡ዝጋጠመ ኩ፡ነገር ደንጺኑ ብከምይ፡ከምተሰወት ነቶም ኣብቲ፡ከባቢ ዝነበሩ፡ናይ፡ብርገድ 77ኦፕረተራት ከነጣይቅ ጀመርና ከም ኩሉ፡ተጋድልይ ምእንቲ ታ ሓልል፡መረት ግዝሚ፡ሃገር ቀብርናን ዝራኣናን እንተኮና ናይ መረይም፡ግን ሓለፋ ዝለዎ፡ኮይኑ፡ተስማዓ ብቲ ዝነገሩና ኦፕረተራት ብርገድ77 ድማ ብዙሕ ሩጉጽ ኣይኮነን እምበር ኣብ፡እንዳ ሕይሊ፡ኮላ በራሪ ጥይት ሃሪማታ ተሰዊኣ፡በሉና፡ ገሊኦም ድማ ነፋርት ሃሪማታ ያ ተስዊኣ በሉና ፡።
ኩሉ፡ንገር ደንጺናእዚ፡መሪር ግድሊ ክንድይ ቡሉጻትን ምልኩዓትን ሙሁራትን ዕሸላትን ምእንቲ፡ሃገሩ፡ይሓልፍ፡ምንባሩ፡ገምጊምና ናብ ውራይ ርክብ ረድዮና ቀጸልና። ድሕሪ ገለ ስምንታት ድሕሪ ምስዋእቲ ናይ፡መረይም ድማ ካልእ፡ዝስደምም፡ፍጽመ፡ ኣብቕድመይ ርኣኩ፡ ከምትሩ ስርሓይ ጥራዝ መልእክተይ፡ሒዘ፡ድን፡ድን ኢለ፡መርየት እንድ ጠምትኩ ካይተፈልጠኒ ኣብታ ኣብ ትሕቲ፡መረየት ዝተድኮነት በት ጽሕፈት ወዲ፡ፍላንሳ በጽሕኩ ኣብቲ፡ኣፍደገ ድማ ስውእ ፍስሃየ ወልግብራልን ጵጥሮስ ሰለሙንን ርኣኩ ቅሩብ ሪሕቅ ፡ኢሎም ስለዝነበሩ ነቲ፡ዝረባ ኣይሰማዕኩዎን እንድቅረብኩ ፡ምሰ መጽኩ፡ግን ወዲ፡ፍላንስ ፡ካብቲ በትጽሕፈቱ፡ወጹ ሽጉጡ ኣብ ኢዱ፡ዓቲሩ ከምዚ፡ክብላ፡ስማዕኩዎ ፡"" ወዲ፡ሰለሙን ኣንታ ቶክላ ምሽ ኣንስቱኩም ኣብ ድሕሪት ኣስፊርኩም ብመደብ፡ንመርየም ናብ ድፍዕ፡ኣክቲትኩም ኣጢፍኩማ ህጂ፡እንታይ፡ክትገብሩ፡ኢኩም መጺኩም ብፍላይ፡ወዲ፡ሰለሙን ደም፡እንተደሊካ ሓንቲ፡ስገምቲ፡ ቀሪብ ሞ ደምካ ከፍሠካ፡የ ድሕሪ፡መርየም ዝመጻኒ፡የሎን እንተዘዮሎ፡ግን በዚኣ ገርኩም ትምልሱ በሎም ።
ኣብቲ፡ዕቱብ ገጹ ናይጽሊኢ፡ምልክት፡ይረኣ፡ነብረ ኣብ ግሮሩኡ ዝረኣ ዝነበር ስራውር፡ደሙ ውን ክትኮስ ደለየ ኣነ ንርእሰይ ትዕንዜ ጠጠው በልኩ ፡ስውእ ፍስሃይ፡ወለገብሪኣል ገሪምዋ ንነገር ከታሃዳድእ ፈተን ከምዚ፡ድማ በሎ ""ወዲ፡ፍላንስ ""ሓዊ ኣብረሀት ብጃካ ውዲ፡ፍላንስ ሽጉጥካ ኣውርዳ ዝሕል በል ንሕናስ ብዛዕባ ናይ፡መርም ፡ክነግርካ፡ኢልና ኢና ፡እምባር፡ሰሚዕካ፡ ዲካ ኩልና ናቡ፡እንዲና ኣንታ ወዲ፡ፍላንሳ ኢሉ፡ ብግርህነቱ ክሕዞ,ፈትነ፡ወዲ ፡ፍላንስ ፡"ፍስሓየ፡ምስካ፡ጽሊኢ፡የብለይን ብዙሕ ትፈልጦ የብልካን ህጀ ስለም ሃቡኒ፡ንዓካ ግን ወዲ፡ሰለሙን ኣብርእስካ ኣለኩ "" ፡ኢሉ ኢዱ፡ኣዋጣወጠሉ ብድሕሪኡ ናብ በጽሕፈቱ፡ ኣተወ፡ ወዲ ,ሰለሙን ብወገኑ""" ድሕን ግደፎ፡ ጽብሕ፡ንጉሆ ዝየምልሶ፡ዩ፡ገሩ፡ዘሎ፡ ክንረኣኣ ኢና ንዓናይ ጥራይ፡ፍስሃየ፡ኢሎም ተታሒዞም ትዓዘሩ ።
ኣነ ኣብቲ ዝለኩዎ፡ ትዓነድኩ ነገራቱ፡ድንጺኒ፡ ኣብ ሞንጎ ዕበይቲ፡ናቲ፡ውድብ ሓለፍቲ ከምዚ ዕይነት ግርጭት ብምስመዕይ፡ኣታሓሳሰበኒ፡ ፡ግን ጸላእቲ፡ወዲ፡ፍላንስ ፡ምን፡ምካኖምን፡ ኣብ ኢድ ፡ምጥፋእ፡ናይዛ ኣድይ፡ማርያም፡መሰል ጅግና መርየም ትሓተቲ፡ምካኖምን ኢድ ከምዘለወምን ፡ ተገንዘብኩ ስውእ፡ፍስሃየ፡ግን ከምቲ፡፡ወዲ፡ፍላንስ ዝበሎ ፡ኢድ፡ዘለዎ፡ኣይመስለንን ብድሕሪ ዚ፡ ኣነ ነታ ሂዘየ ዝመጽኩ፡ጥራዝ ናይ፡መልእኪቲ፡ ንወዲ፡ፍላንስ ከርእዪ፡ኣይመረጽኩ፡ምስቲ፡ዝነበሮ፡ ሕርቃን ።
ናብ ቦታይ,እንዳ፡ኦፕረተር ተመልስኩ ወዲ ሞጎስ ዕርከይ፡ውን ኣብ፡ልዕሊ፡እቲ፡ህድሞ፡ኮይኑ፡ይሰምዕ፡ስለዝነበረአ እቲ፡ፍረ ነገሩ እንታይ፡ምካኑ፡ስለዝይሰምዕ ""ኣንታ ወዲ፡ጽጋይ፡ዓርከይ፡ እንታይ፡ረኪብዎም፡ዩ፡እዚዕምስ ሓለፍቲ፡ተባሂሎምስ ክንድዚ፡ገልታዕታዕ፡ በሊኒ፡"" እንታይ፡ዩ፡ኣረክብዎም ወዲ ፍልንሳ ከ ስጋብ ሹጉጡ ዘውጽስ፡ እንታይ፡ድዮም ገሮም ምቸም እዛ ሓጻር እንተምጻኣ ዝሓዛ የብላን ኣየ፡ምዓንጣ ምዚኣ ዝላስ፡ኣደወልዳ ትምከን፡ኮዩ፡ገለስ ገርኖ፡ኣለዎ፡በልኒ፡እንዳስሓቀ ብወገይ፡ "" በጃክ ግደፍና ብዕሎም፡ይፈልጡ፡በልክዎ፡"" ወዲ፡ምጋስ፡ ዓርከይ፡በተን፡ብዕካካት ኣስናኑ፡ፍሽክ,እንዳበለ ""ኣጆካ,ወዲ፡ጽጋይ፡ዓርከይ,፡መቸም፡ኩራ ኣብዛ ፍንጫኪ፡ያ ኢሉ፡ ኣብ ሕቆይ ጠፍጠፈኒ ግን ኣነ ብዞም ደምኛታት ወዲ፡ፍላንስ፡ ሓደ፡ምዓልቲ፡ኣቃጺዮም፡ ከየጥፋእዎ፡ሰጋእኩ ድሕሪ ገለ እውርሕ ድማ ነቲ፡ ብሓልሓል፡ ዝወፍር፡ዝነበር ጽላኢ ንብርገድ 31 ብርገድ 80 ካልኦትን ከምሓገዝን ተድርቢ ኪንክውን ፡ብርገድና 58 ፡ንሓልሓል ከድና ንቲ፡ዝህንደደ ዝነበረ ጽላኢ፡ድማ ብመሪሒነት ወዲ፡ፍላንሳ፡፡ካብ ከባቢ ኣስማጥ፡ ናብከባቢ፡ርሀይ ቀፍቀፍናዮ::
አቲ፡ምዑት ዝይብገር ሓርበኛ ወዲ ፍላንስ ድማ ድሕሪ፡ናይ፡ ገለ ኣውርሕ መስዋእቲ፡መርየም ኣብ፡ከባቢ 10 ኣብቲ፡መጥቃዕቲ ንሱ፡ውን፡ስዓባ
ናይ፡ሓብር ናይ፡መቃብሩ፡ፉቁራት ኮኑ፡ ነታ ብሕደ ስዉእ ኣባል ብህሊ ብርገድና ዝነበረ ዝተደርሰት ፍቅርን፡መስዋትን ትብል ድራማ ተድርሳትሎም፡ ከምዝነበርት፡ ውን፡ይዝኪር ወትሩ፡ ታሪኮም፡ ድማ ተዘካሪ፡ዩ
ስጋብ ብካልእ ኣርእቲ፡ዝመጽኩ፡ሰላም ፡ቅነ
ሓውኩም ሃብቶም ጽጋይ
ኣብ ዝሓለፈ ጽሑፈይ ብዝነበረ ናይ ኣጻሓሕፋ errorይቀረታ እንዳሓተትኩ። ንኣሳዋውኣ ሚርያም ዝምልከት ብዝረኸብክዋ ሓበሬታ ብቀረባ ጋል ጋንታኣ ዝነበረት ህጂ ኣብ ካናዳ ትነብር ተጋዳሊት ትርሓስ ሰለሙን ብከምዚ ዝስዕብ የዒሊላትኒ። ሚርያም ኣብ ብርጌድ 77 ቦጦለኒ 2 ከምዝነበረትን ግዜ መስዋእታ ኣብ ሰላሕታ ወራር ኣብቲ ሓያል ግጥም ኣብ ከባቢ ሃብሮ(ሳሕል) ኢዩ ኮይኑ መራሒ መስርዕ ናይ ሚርያም ንተጋዳሊት ትርሓስ ጅሪካን ገራ ማይ ከተምጽእ ይሕብራ ሞ ሚርያም ግን እንድጎየይት ነታ ጀሪኪን ብቅጽበት ኣሊዒላ "" ኣነ፡የ ማይ ዘምጽእ " ኢላ ብጉያ ምስቶም ዝኸዱ ዝነብሩ ደቂ ጋንታኣ ኣርከበቶም እተን ኣብ ላዕሊ ክዝንብያ ዝዋዓላ ነፍርቲ ኣብቲ ሩባ ምግብና ማይ ከምጹ ዝከዱ ዝነበሩ ተጋደልቲ ቦንባታት ከዝባሎም ጀመራ እታ ኣነ ክሓልፍ ንስኹም ጽንሑ፡ኣነ ኽደክም ንስኹም የዕርፉ ፡ኣነ ኽጠሚ, ንስኹም ጽገቡ ፡ዝበለት ሚርያም ምስ ቡዛሓት ቡጸታ በጃ ታትፈትዎ ሃገራ ገዝሚ ኮይና ሓለፈት በለትኒ። ጋል ጋንታን ናይ ቀረባ መማክርታን መጋድልታን ዓርካን ትርሓስ ድማ ወትሩ እንዳዘከረት ከምዚ ትብል "" ሚርያም ምእንታይን ምእንቲ ብጾታን ማይ ካይነጽምእ ሓሊፋትልና ኣነ ናጽነት ርእየ ሓዳር ገሬ ቆልዑት ወሊደ ንሳ ነዚ ኩሉ ካይራየት ምእንታና ሓሊፍ " እንባለት ኩሉ ጌዘ ኣብ ልባ ከምዘላን ከምዝይትርስዓን ነጊራትኒ ።እወ ሚርያም ምእንቲ ናጽነትን ሓርነትን ሃገራ ብሕጊ ትምራሕን ፍትሒ ዝነግሰላ ኽትኸውን ሂወታ ሂባ ሓሊፋትልና ኔራ ግን አንታይ ይገበር ፡መብጽዓኣ ተጠሊሙ ህዝባ ኣብ ፍቆዶ ዓለም ኣደዳ ስደት ኮይኑ ሃገራ ሕጊን ፍትሒን ዝይብላ ኮይና ኣላ።
ኣብዚ ዝይርስዖ ግን እተን ነፍርቲ ክድብድባ ከለዎ ይዝከርኒ ወዲ ፍላንሳ ንዓይን ስዉእ ወዲ ሞጎስን ቀልጥፉ ረድዮኩም ኣልዕሉ ኪንብገስ ኢና ኢሉ ናብቲ ናይ ቦጦለኒ 2 /58 ሕክምና (ሩባ ሃበሮ ) ሒዙና ከይዱ ነሩ ኣብዚ ግዜ ድማ ሓይል ደብዳብ ናይ ነፍርቲ ነሩዩ ፡ ሚርያም ውን ኣብዚ እዋን ዚ ኢያ ተስዊኣ ብዘዕለልትኒ ጋል ጋንታኣ ንሚርያም ትርሓስ ወዲ ፍላንሳ ውን ሹዑ ፈሊጡ ክከውን ዝብል ግመት ኣለኒ፡ ፡ምክንያ ብዙሕ ካይጸናሕና ኢና ንናቕፍ ተመሊስና ምስተመልስና ድማ ሚርያም ከምተሰወኣት ካብ ኣፉ ወዲ ፍላንሳ ዝሰማዕኩ። በሉ ንኹልኹም ብዛዕባ መሪያም ዝለኩም ተዝክሮ ዝሃብኩምኒ ሪኢቶ እንዳኣመገንኩ ንዘልኩም መኤረምታ ክቅበል ውን ድልው የ ብፍላይ ሰብ ታሪክ ዝኮንኩም ተጋድልቲ ትፈልጥዎ ታሪክ ነዚ ወልዶ ከተታሓላልፉ ይምሕጽነኩም እዚ፡ወዳሓንኩም
ሓውኩም ሃብቶም ጽጋይ


text:
ሓለዋ ባሕሪ ኢጣልያ ትማሊ ባሕቲ ነሓሰ ጥራይ ናብ ደቡባዊ ኢጣልያ ይጉዓዙ ንዝነበሩ 1800 ስደተኛታት ከምዘድሓነ ኣገልግሎት ዜና ኣሶስየትድ ፕረስ ኣፍሊጡ።
ሓለዋ ባሕሪ ኢጣልያ ትማሊ ምስ ካልኦት ኣካላት ተወሃሂዱ 16 ስርሒት ብምክያድ’ዩ ነቶም ስደተኛታት ከምዘድሓነ ገሊጹ።
እዚ ከምዚሉ እንከሎ፤ ሓለዋ ባሕሪ ኢጣልያ 411 ስደተኛታት ካብ ገማግም ሊብያ ከምዘድሓነ ገሊጹ። ብመሰረት ሓበሬታ ሓለዋ ባሕሪ ኢጣልያ እቶም ስደተኛታት ኣብ ሰለስተ ንኣሽቱ ጀላቡ ተጻዒኖም ካብ ሊብያ ናብ ደቡባዊ ኢጣልያ የምርሑ ዝነበሩ’ዮም።
እቶም ስደተኛታት 35 ማይልስ ካብ ገማግም ሊብያ ርሒቖም ድሕሪ ምድሓኖም ናብ ኮርሲ ዝተባህለት መርከብ ኢጣልያ ከምዝተሰጋገሩ ኣገልግሎት ዜና ኣሶስየትድ ፕረስ ብተወሳኺ ሓቢሩ።
ኣህጉራዊ ውድብ ስደተኛታት ብወገኑ: ሬሳታት ስደተኛታት ኣብ ገማግም ባሕሪ ከምዝረኸበ ሮይተርስ ኣፍሊጡ።
ኣፈኛ ኣህጉራዊ ውድብ ስደተኛታት ጆኤል ሚልማን ከምዝሓበሮ፤ እዞም ዝተረኽቡ ሬሳታት ካብታ ኣቐዲማ ምጥሓላ ዝተረጋገጸ መርከብ ዘይኮኑ ኣብዚ ቐረባ ግዜ ማለትኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ መዓልታት ምዃኑዩ ኣብ ገማግም ሊብያ ካብ ዝጠሓለት ጃልባ ከምዝኾነ ሓቢሩ።
ንሱ እዚ ሓበሬታ ምስኦም ምትሕብባር ካብ ዝገብሩ ዘለው ሰበስልጣን ሊብያ ከምዝረኸቦ ድማ ኣብ ጀነቭ ስዊዘርናላድ ኣብ ዝገበሮ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣረዲኡ።
ላዕለዋይ በዓል መዚ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ካብ ፈለማ እዚ ዓመት ኣትሒዙ ቁጽሪ ካብ ሰሜናዊ ኣፍሪቃ እናተበገሱ ኤውሮጳ ዝኣተው ስደተኛታት 93,611 ከምዝበጽሐ ኣፍሊጡ።
ኣስታት 3116 ዝበጽሑ ድማ ኣብ ጉዕዞ ዝተሰወሩ ወይድማ ዝሞቱ ከምዝኾኑ ድማ ላዕለዋይ በዓል መዚ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብተወሳኺ ገሊጹ።
ኣብዚ ዓመትዚ ጥራይ ብደረጃ ዓለም 4,027 ስደተኛታት ኣብ ጉዕዞ ሞይቶም ኣለው።
ሰለስተ ርብዒ ናይዚ ኣሃዝ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዘጋጠመ ከምዝኾነ ኣፈኛ ኣህጉራዊ ውድብ ስደተኛታት ጆኤል ሚልማን ኣፍሊጡ። ንሱ ብተወሳኺ እዚ ኣሃዝ እዚ ምስ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ጸብጻብ ሸውዓተ ወርሒ ክወዳደር ከሎ ብ 35 ሚእታዊት ዕቤት ከምዘርኣየ ገሊጹ።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ካብ ዕለት 12 ሰነ ክሳብ 15 ሰነ 2019 ዓ.ም. ናይ ኵላዊት ቤተ ክርስትያን ጳጳሳዊ ኣባይቲ ምኽርን ቅዱሳት ማሕበራትን ጳጳሳውያን ላዕለዎት ኣባይቲ ጽሕፈትን ኣበ መናብርትን ህይነተን ዘጠቓልል በቢ ሰለስተ ዓመት ናይ ዝካይዶ ጉባኤ መቐጸልታ ሳልሳይ ዓውደ ርክብ ንኸካይድ ከምዝጸዉዑን ናይ ቅድስስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ግዚያዊ ሓላፊ ኣለሳንድሮ ጂሶቲ ገሊጾም፡ እቲ ቀዳማይ ኣብ 2013 እቲ ካልኣይ ኣብ 2016 ዓ.ም. ዝተኻየደ ምንባሩ የዘኻኽሩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ኣብቲ ቅዱስ ኣቦና ዝጸውዕዎ ኣኼባ፡ ናይ ቅድስቲ መንበር ቤት ጽሕፈት ዋና ጸሓፊ ቀዋሚ ሰራሕተይናታት ናይ ስነ ሜላዊ ርክባትን 103 ጳጳሳውያን ወከልትን 98 ሓዋርያዊ ልኡካንን 5 ቀወምቲ ተዓዘብትን እቲ ኣኼብ ኣብ ዝዛዘመሉ ዕለት 15 ሰነ 2019 ዓ.ም. 46 ልሂቃን ሓዋርያዊ ልኡካን ከምእተዓደሙ ዝሓበሩ ኣለሳንድሮ ጂሶቲ ኣስዒቦም፡
ክፍለ ዓለማዊ መሰረት ዝገበረ ጉጅላዊ ዘት ምስ ኵርያ ሮማና
ዕለት 13 ሰነ 2019 ዓ.ም. ተጋባእያን ብቕዱስ ኣቦና ኣቀባብላ ክግበረሎምን፡ ቃል ምዕዳን እውን ክልገሱ ከምዝዀኑን ሓዋርያዊ ልኡካን ብዝዕባ ኣብ ዘገልግሉለን ዘለዋ ሃገራት እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ህልው ኩነታት ብዕምቆት ዓለም ሓቀፋውን ውስጠ ሃይማኖታዊ ምትሕብባርን ኣብ ዝብሉ ነጥብታት ኣደጊፎም መግለጺ ክህቡን፡ ክፍለ ዓለማዊ መሰረት ዝገበረ ብጉጅለ ዝተወደበ ርክባት ምስ ኵሪያ ሮማና ናይ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ናይ ቀረባ ተሓባበርቲ ሓዋርያውያን ላዕለዎት ኣባይት ጽሕፈት ክካየድ ምዃኑ ገሊጾም።
መንፈሳዊ መደብ ዘጠቓለለ ዓውደ ርክብ
ዕለት 15 ሰነ 2019 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኵሎም ተጋባእያን ዘሳተፈ መስዋዕተ ቅዳሴ ኣብ ቅድስቲ ማርታ ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ቤተ ጸሎት ከዕርጉን እቲ መስዋዕተ ቅዳሴ ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ፓሮሊን ብዘስምዕዎ ቃል ከምዝብገስን ጂሶቲ ገሊጾም፡ ኩሎም ተጋባእያን ኣብ ቅድስቲ ማርታ ምስ ቅዱስ ኣቦና ናይ ምሳሕ ማእድ ክቋደሱ ምዃኑ ኣፍሊጦም።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ለይቲ በዓለ ልደት ኣብ ዘዕረግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ፥ እቲ ተኣፋፊ ሕጻን ቤተ ልሔም፡ ኩሉ ምስናግን ምብሓትን ዘይኰነስ ምክፋልን ምልጋስን ዝብል ሓድሽ ዓይነት ናይ ሕይወት ኣገባብ የበግስ ዝብል ሓሳብ ዘማእከለ ስብከት ለጊሶም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ቅዱስ ኣቦና ብበዓለ ልደት ዘእግዚእነ ምኽንያት ኣብ ባዚሊካ ቅዱስ ጴጥሮስ ዕለት 24 ታህሳስ 2018 ዓ.ም. ምሸት ሰዓት ትሽዓተን ፈረቃን ኣብ ዘዕረገዎ መስዋዕተ ቅዳሴ፥ ነቲ ብህርፋንን ምርዋይ ብዘይፈልጥ ስስዔን ብዝብል ኣሉታዊ ተግባር ምልኩት ዝዀነ ታሪኽ ሰብኣዊ ፍጥረት በቲ ሕይወት ብጉኡዛዊ ሃብቲ ዘይኰነ ብፍቕሪ፡ ብምብሓት ዘይኰነ ብምትሕልላይ ዝብል በቲ ናይቲ በዓቲ ብርሃን ምቅዋም። ሰብኣዊ ፍጥረት ሃርጓፍን ስሱዕን ከይኑ ውሑዳት ኣብቲ ፍድፋደ መኣዲ ዝቕመጡሉን ብዙሓት ከኣ ናይ ዕለት እንጌራ ዘይረኽብሉን ኣብ ዝዀነ ዓይነት ኣነብብራ ይርከብ፡ ትርጉም ሕይወት ብነገራት ምኽዕባት ዝመስሎም ብዙሓት እያቶም፡ ነዚ ዓይነት ስሱዕ ኩሉ ክብሕት ዝብል ዓይነት ምንባር ክንየው ክምዕደው ዘለዎ ቦታ ኣሎ፡ እቲ ቦታ’ቲ ድማ ቤተ ልሔም እዩ፡ ናይ ታሪኽ ኪደት ንምልዋጥ፡
ኣብ ቤተ ልሔም እግዚኣብሔር ሕይወት ዝህብ እምበር ሕይወት ዝምንዝዕ ከምዘይኰነ ነስተውዕል፡ ካብ ኣናስር ጀሚሩ ሰብኣዊ ፍጥረት ምውሳድን ምብላዕን ዝተላመደ እዩ፡ ኢየሱስ ግና እዚ ስጋይ እዩ፡ ውሰዱን ብልዑን ይብል፡ እቲ ዝተወልደ ዕሸል ቤተ ልሔም፥ ኩሉ ምስናግን ምብሓትን ዘይኰነስ ምክፋልን ምልጋስን ዝብል ሓድሽ ዓይነት ናይ ሕይወት ኣገባብ የበግስ፡ እግዚኣብሔር መግቢ ክዀነና ሕጻን ይኸውን፡ ንኣኡ እንጌራ ሕይወት ምስ እንምግበ ኣብ ፍቕሪ ንውለድን ነቲ ናይ ስስዔን ሃርጓፍ ሕይወት ነወግድ።
ኢየሱስ ልቢ ይልውጥ
ቅዱስ ኣቦና፥ ብበዓለ ልደት ኣብዛ መሬት ነቲ ሰማያውን ዘይወድቕ ብዓንተውኡ ዘለዓለማዊ ሕይወት ከነስተማቕር ዝገብረና ሰማያዊ መግቢ ዝዀነ ኢየሱስ ንቕበል፡ ኣብ ቤተ ልሔም ሕይወት እግዚኣብሔር ኣብ መትኒ ሰብኣዊ ፍጥረት ይውሕዝ፡ ኢየሱስ እንተድኣ ተቐቢልናዮን ኣአንጊድናዮን ካብ ነፍሲ ወከፍና ዝጅምር ምልዋጥ ታሪኽ የህሉ፡ ኢየሱስ ልቢ ክልውጥ እንከሎ፡ ናይ ሕይወት ማእከል እቲ ኣነ ዝብል ገዛእ ርእሱ ዘረጋግጽን ንኣይነት ዝብልን ሕይወት ዘይኰነ፡ ምእንቲ ፍቕሪ ዝውለድን ዝነብርን ይኸውን፡ ኣብ ዝለገስዎ ስብከት ዝበሉ ቅዱስ ኣቦና ኣስዒቦም፡ እቲ ኣነ ብዘይ ብኣኡ ዘይኰነለይ ዝብሎ መግቢ ሕይወተይ ንኣይ እንታይ እዩ? ጐይታ ድዩ ወይ ከኣ ካልእ? እቲ ንዓይ ዘድልየኒ ብዝሓ ነገራትን ዝተሓላለኸ ትእዛዛትን ድዩ? እቲ ዘይተሓላለኸ ሕይወት ንኽመርጽ ብዘይ እቲ ኣገዳሲ ዘይኰነ ሕላፍ ምላፍ ኵሉ ምንባር እመርጽ ዶ? ዝብሉ ሕቶታት ኣልዒሎም
ንጐይታ ምጽባይ
ኢየሱስ ናይ ጉዕዞ መግቢ እዩ፡ ብዙሕ ኰፍ ቢልካን ዓቢይን ንምምጋቡ ብዙሕ ግዜ ዝወስድ ብዙሕ ኰፍ ዝበሃለሉን ቀስ እናበልካን ህኩይ ምድቃቕ ዝንበሮ ሃብታም መኣዲ ዘይኰነስ፡ ቀልጢፍካ ተመገብ ልክዕ ከምቲ ንኻልኦት ዝርፍተት መግቢ ክትከውን ከተገልግሎ ተንስእ ዝብል መኣዲ እዩ፡ ኢየሱስ ማንም በይኑ ከምዘይኰነን ፍርሕና ኵሉ ዘሰንፍን ብዘይ ኣፈላላይ ንኹሉ ብሓደ ዘፍቕር ጓሳ ከምዘሎና ንኽሕብረና ኣብ ማእከል ጓሶት ይውለድ፡ እቶም ናይ ቤተ ልሔም ጓሶት እታ ለይቲ ክይደቀሱ ነቒሖም እዮም ዝነበሩ፡ ንኣና ዘድልየና እዚ ዓይነት ምንቃሕ እዩ።
ሕይወትና ትጽቢት ክኸውን ይኽእል፡ ኣብቲ ናይ ሽግራት ጸላም ንኢየሱስ ዝደልን ዝውከፍን ምስ ዝኸውን ብርሃኑ ይዕደል። ወይ ከኣ ይግብኣኒ ዝብል ኣብ ናይ ገዛእ ርእስን ዓቕምን ብቕዓትን ዝተኣማመን ምስ ዝኸውን ንብርሃን እግዚኣብሔረ ዕጹው ይኸውን፡ ጐይታ እንጽበዮ ክኸውን እንከሎ ባህ እዩ ዘብሎ ይኹን ደኣ እምበር ኣብ ቐጥዒ ኣልቦ ምቻኤ ሮሞቕ ቢልካን ወይ ትኽስ እናበልካን ክትጽበዮ ኣይደልይን፡ ስለዚህ እዩ ድማ እቶም ጓሶት ብዘይ ምድንጓይን ሰጋእ መጋእን ናብኡ ዝነቐሉ፡
ናብ ቤተ ልሔም ገጽካ ምጉዓዝ
እቶም ጓሶት ቤተ ልሔም ንኢየሱስ ምስ ርኣይዎ፡ ዋላ’ኳ ናይ ቃላት ሊቃውንትን ምጭዋት ኣፍን መዳርያን ኣይንበሩ፡ ከበስርዎ ይጐዩ፡ ነቒሕካ ምጽባይ፡ ምብጋስ ኵንዶኾን ብዘይምባልን ነቲ ውበትን ውህነትን ምብሳር፡ እዚ እዩ ናይ ፍቕርን ምፍቓርን ምልክታ፡
እቶም ጓሶት “ናብ ቤተ ልሔም ንኺድ” (ሉቃስ. 2፡15) ቢሎን ነዚ ከኣ ፈጸሙ፡ ኣንሕና እውን፡ ጐይታ ናብ ቤተ ልሔም ክንመጽእ ንደልይ ኣሎና፡ ሎሚ እውን እተዀነ እቲ መገዲ ዓቐበት እዩ፡ ኬላታት ኢጐነትን ምስጋር ይሓትት፡ ኣብ ስንጭሮ ዓለማውነትን ኣህላኽነትን ሸተት ክንብል ኣይንደልን፡ ኣብ ቤተ ልሔም ክንበጽሕን ንቤት ልሔም ክንበጽሕ ንደልይ ኣሎና፡ ስለምንታይ ንስኻ ጐይታ ኣብኡ ስለ እትጽበየና፡ ኣብቲ መብልዒ ማል ዘለኻ ንስኻ ምዃንካ ከለልይ፡ ንስኻ እንጌራ ሕይወት ኢኻ፡ ኣነ እውን ብተራይ ንዓለም ዝቑረስ እንጌራ ክኸውን መታን ናይቲ ኣላዪ ዝዀነ ፍቕርካ ጥዑም መኣዛ የድልየኒ፡ ንስዃ ሕያዋይ ጓስ ዝዀንካ ጐይታ ኣብ ዝባንካ ሕቖፈኒ፡ ኣነ እውን ከፍቅርን ነሕዋት በእዳዎም ሕዚ ክጓዓዝ ብኣኻ ዝተፈቐርኩ እየ፡ ኦ ጐይታ ንስኻ ኵሉን ዘፍቅረካን ምስ ዝኸውን ሽዑኡ ልደት ይኸውን!
ብዝብል ጸሎት ዝለገስዎ ስብከት ዛዚሞም።


text:
ምስ ህግደፍ ዝምድናታት ኣብ ምምሕያሽ ኣብ ዝግበር እዋን ብኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ (ኤሃባደለ) ንቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ዶር/ ኣብይ ኣሕመድ ዝተዋህበ ደገፍን መርገጽን ስክፍታታትን ለበዋታትን
ዝኸበርኩም ዶር/ ኣቢይ ኣሕመድ ቀዳማይ ሚኒስተር ፈደራላዊት ደሞክራሲያዊት ረፓብሊክ ኢትዮጵያ፥ ክቡርነትኩም፡ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ (ኤሃባደለ) ብቤት ጽሕፈትኩም ዝተወስደ ናይ ሰላም ተበግሶን ናይ 2000 ዓ.ም ናይ ኣልጀርስ ስምምዕ ተቐቢሉ ንምትግባሩ ምስምምዑን ይድግፍ። ናይ ኢትዮጵያ ህዝባዊ ወያናይ
ዝኸበርኩም ዶር/ ኣቢይ ኣሕመድ ቀዳማይ ሚኒስተር ፈደራላዊት ደሞክራሲያዊት ረፓብሊክ ኢትዮጵያ፥
ክቡርነትኩም፡
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ (ኤሃባደለ) ብቤት ጽሕፈትኩም ዝተወስደ ናይ ሰላም ተበግሶን ናይ 2000 ዓ.ም ናይ ኣልጀርስ ስምምዕ ተቐቢሉ ንምትግባሩ ምስምምዑን ይድግፍ። ናይ ኢትዮጵያ ህዝባዊ ወያናይ ደሞክራሲያዊ ግንባር (ኢህወደግ) ከምኡውን ሃገራዊ ባይቶኹም ዝወስዶ ዘሎ ዲፕሎማሲያዊ ተበግሶታት ኣብ ከባቢና ጥራሕ ዘይኮነስ ንኣህጉርና ኣፍሪቃ ክሽፍን ዝኽእል ቅኑዕ ናይ ዘላቒ ሰላም ተበግሶ እዩ ኢልና ንኣምን። ካብ ሃገርና ኤርትራ ብሰንኪ እቲ መወዳእታ ዘይብሉ ውትህድርናዊ ኣገልግሎት ኣካዳምያዊ ይኹን ማሕበራዊ መነባብሮኦም ከይሃንጹ ተሓሪሞም ካብቲ ጨቛኒ ስርዓት ሃዲሞም ናብ ኢትዮጵያ ዝመጹ ዘለዉ ኣሽሓት ኤርትራውያን ንዘዕቆበ መንግስቲ ኢትዮጵያ ድማ ምስጋናና ነቕርብ።
ኤሃባደለ ብ2011 ኣብ ሃዋሳ ብዝተጋበአ ቀዳማይ ጉባኤኡ ዝተመስረተ፡ ቅዋማውን ደሞክራሲያዊትን ኤርትራ ንምህናጽ ዝዕላምኡ ሰፊሕ ናይ ፖለቲካውን ናይ ሲቪክ ማሕበራትን ጽላል እዩ። ኣብ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ብኽልቲኡ ሃገራት ዝተኻየደ ደማዊ ኲናት ንኽልቲኡ ሃገራት ኣዝዩ ዝሃሰየ እኳ እንተኾነ ብዝያዳ ግን ነቲ ኣብ ትሕቲ “ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራስን ፍትሕን” ብዝፍለጥ ጨቛኒ ስርዓት ህዝቢ ኤርትራ ኣዝዩ ዝተሃስየ እዩ።
ዝኸበርኩም ቀዳማይ ሞኒስተር
ክቡርነትኩም ተታኣታትዉዎ ዘለኹም ሓዲሽ ፖሊሲታትን ኣተሓሕዛኹም ንኣፈታትሓ ግርጭታትን ንህዝቢ ኢትዮጵያን ንከባቢናን ተስፋ ዝህብ እዩ። ንስኹም ንሃገራዊ ዕርቂ፡ ሓድነት፡ ፍቕሪ፡ ከምኡውን ንክቱር ግዕዝይና ሓላፍነት ምውሳድን፡ ብመንግስቲ ዝተወስደ ገበናት ጸረ ሰብኣዊ መሰላት ከምኡውን ንኣሻሓት ናይ ፖለቲካ እሱራት ምፍታሕኩም ናይ ሓደ ደሞክራሲያዊ መራሒ ኣብነት ዘብለኩም እዩ። ኣብ ወጻኢ ሃገራት ክንቀሳቐሱ ዝጸንሑ ተቃወምቲ ውድባት ናብ ሃገርኩም ኣትዮም ኣብ ህዝባዊ ምርጫ ምስ ኢህወደግ ብሰላም ክወዳደሩ እውን ኣፍቂድኩም ኣለኹም። ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ግን ገባቲ ስርዓት እዩ፡ ኣዚ ከምዚ ዝበለ ዕድል ዝግበኦ እውን ኣይኮነን። ብዘይ ዝኾነ ጸቕጢ ስልጣኑ ናብ ብደሞክራሲያዊ መንገዲ ዝተመርጸ ብቅዋም ንህዝቢ ኤርትራ ዝውክል መሪሕነት ኣሕሊፉ ክህብ ዝኽእል ኣይኮነን።
- ምስ ኤርትራ ዘለኩም ዝምድናታት ንምምሕያሽ ትወስድዎ ዘለኹም ቅልጡፍ ሞብልናታት ብቐረባ ንከታተሎ ስለ ዘለና ኣብ ጉዕዞኹም ኣዞም ዝስዕቡ ግንዛበታትናን ስክፍታታትናን ርእይቶታትናን ንስለ ሰላምን ድሕነትን ከባቢና ኣብ ግምት ከተእትዉ ንሓትት።
- ናይ ኢትዮጵያ ህዝባዊ ወያናይ ደሞክራሲያዊ ግንባር (ኢህወደግ) ከምኡውን ሃገራዊ ባይቶኹም ዝወስዶ ዘሎ ዲፕሎማሲያዊ ተበግሶታት ኣብ ከባቢና ጥራሕ ዘይኮነስ ንኣህጉርና ኣፍሪቃ ክሽፍን ዝኽእል ቅኑዕ ናይ ዘላቒ ሰላም ተበግሶ እዩ ኢልና ንኣምን።
- ናይ ዶብ ግርጭት ዝተናወሐ ናይ ዘተ እዋን ከምዝሓትት ንርዳእ ኢና። ክሳብ ሽዑ ግን ክልቲኡ ህዝብታት ኣብ መዓልታዊ ቁጠባውን ማሕበራውን መነባብሮኦም ክመርሑ ክፍቀደሎም ኣለዎ ንብል።
- እዚ ናይ ዶብ ግጭት መፍትሒኡ በቶም ንዝሓለፉ ኣማኢታት ዘመናት ህዝብታት ናይ ክልቲኡ ሃገራት ከም ሓደ ህዝቢ ኮይኖም ዝጸንሑ ደቀባት ዘካተተፍታሕ ክኸውን ኣለዎ ንብል።
- ምስቲ ብህዝቢ ዘይተመርጸ ስርዓት ኤርትራ ብዘይ ዝኾነ ቅድመ ኩነት ዝምድናታት ምምሕያሽ ንረብሓ ክልቲኡ ሃገራት ስለ ዘይኮነ፡ ኢትዮጵያ ምስ ዘይሕጋዊ መንግስቲ ብታህዋኽ ኣብ ውዕላት ምፍርራም ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዘይተኣደነ ኣሉታዊ ውጽኢት ክህልዎ እዩ።
- ብሓጺናዊ ኣገዛዝኣ ዘመሓድር ዘሎ መንግስቲ ኤርትራ፡ ንህዝቢ ጊሎት ጌሩ፡ ንሕብረተሰብ ኣድኪዩ፡ ንባህሎም ኣጥፊኡ፡ እምነቶምን ንብረቶም ኣብሪሱ ሓዲሽ ንሓደ ውልቀ መራሒ ጥራሕ እሙናት ዝኾኑ ሕብረተሰብ ንምፍጣር ዝሕልን ስርዓት እዩ።
- ናይ ከባቢያዊ ሰላም ዝዕድም ሕልምኹም ሕልምናዩ። እንተኾነ እዚ ሕልምኹም ኣብ ጎረቤትኩም ዘሎ መንግስቲ ብዘይ ቅዋም፡ ብዘይ ልዕልነት ሕጊ፡ ብዘይ ነጻ ፍርዲቤት፡ ብዘይ ሓጋጊ ኣካል፡ ብዘይ ፖለቲካዊ ፓርቲታት፡ ብዘይ ተቓወምቲ/ተዋዳደርቲ፡ ብዘይ ነጻ ናይ ርእይቶን ፕረስን ሕጊ፡ ብሕቡራት መንግስታት ብግህሰት ሰብእዊ መሰላት ማዕቀብ ምስ ዝተገብረሉ መንግስቲ ሒዝካ ግን ዝትግበር ኣይኮነን።
ኣብ መደምደምታ፡
ኤሃባደለ ነዞም ዝስዕቡ ኣገደስቲ ነጥብታት ኣብ ግምት ከተእትዉ ንደሊ፡
- መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቶም ኣብ ኢትዮጵያ ተዓቚቦም ዘለዉ ናይ ፖለቲካ ተንቀሳቐስቲ፡ ኣብ ማዓስከራት ዘለዉ ስደተኛታት ከምኡውን ኣባላት ኤሃባደለን ናይ ሲቪል ማሕበራት ተንቀሳቐስትን፡ ካብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ዝመጹ በጻሕትን ብዝምልከት ንስለ ድሕነቶም ሰላማዊ መነባብሮኦምን ንምርግጋጽ ሕጋውን ሞራላውን ሓላፍነት ኣለዎ። ኣብ ዝሓለፈ እዋን ኢትዮጵያን ኤርትራን ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ጸጥታን ኣብ ዲፕሎማሲያዊ ጉዳያትን ውዕል ምስ ተፈራረማ ብዙሓት ኤርትራውያን ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ተጨውዮምን ተቐንጺሎምን እዮም። እዚ እናሓዘንና ንዝክሮ ናይ ሓጺር እዋን ታሪኽ ስለ ዝኾነ ምስቲ ከምኡ ዝፈጸመ ስርዓት ኣብ ውዕል ክእቶ ከሎ ክርሳዕ ዘይብሉ ጉዳይ እዩ።
- ኣብ መንጎ ክልተ ሃገራት ዘላቒ ሰላም ክረጋገጽ እንተድኣ ኮይኑ ክቡርነትኩም ናይ ኤርትራውያን ቃልሲ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ፡ ንቕዋም፡ ንሃገራዊ ዕርቂ፡ ነዚ ዝውሕዝ ዘሎ ኤርትራዊ ስደተኛ፡ ናይ ሰብ ነጋዶ ኣረይ ንዝኾኑ ዘለዉ፡ ኣብ ባሕሪ ዝጠልቁ ዘለዉ ኣሻሓት ዜጋታት፡ ኣብ ሳሃራን ሲናይን ምድረበዳታት ዝጠፍኡ ዘለዉ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ቤት ጽሕፈት ከፊቶም ዝንቀሳቐሱ ዘለዉ ተቃወምቲ ውድባት ኣብቲ ቀድማይ ኣጀንዳኹም ሰሪዕኩም ምስ ስርዓት ኤርትራ ክትዘራረብሎም ንምሕጸነኩም።
- እዚ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ናይ ሓደ ሰብ ፓርቲ ንዝኾነ ኣካል ተሓታትነት ዘይብሉን ዝኾነ ስምምዕ ክፍርም ብዝኾነ ኣካል እምነት ዘይንበረሉን እዩ። ከም ሃገር ንስኹም ብዛዕባ ኣብ ሃገርና ዘሎ መራሒ ብዝምልከት ባህርያቱን፡ ጠባያቱን፡ ነድርታቱን፡ ናይ ስምዒታቱ ቅሳነትን ኣጸቢቕኩም ከምትፈልጡ ርግጸኛታት ኢና። እቲ በቲ መንግስቲ ዝውሰድ ውሳኔታት ነቲ መራሒ ውልቃዊ ረብሓ ዝውዕል እንተኮይኑ ጥራሕ እዩ። ናይ ተበላጽን በብእዋኑ ዝገላበጥ ክትግምቶ ዘጸግም መርገጻትን ምሕዝነታትን ክድዓትን ምስ ተገራጨውቲ ሓይልታት ናይ ዞባና ናይቲ እሙን ዝየምዃንኑ መረጋገጺታት እዮም። ስለ ዝኾነ ድማ ከምዚ ናይ ሰሜን ኮርያ ዝዓይነቱ መሪሕነት ክልተኣዊ ዝምድና ክግበር ከሎ ጽኑዕ ጥንቃቐ ክግበር ዝግበኦ እዩ።
በዞም ዝስዕቡ ውሳኔታት መሰረት ኩለን ሃገራት ከኽብረኦ ዝግበአን ናይ ሕቡራት ሃገራት ውሳኔታት ኣሎ።
- ኣብ 22 ማዝያ 2007 ኤርትራ ብሰንኪ እቲ ምስ ናይ ኣልሸባብ ዝነበረ ጽምዶኣን ብዝምልከተን ሃገራት ዝወረደ ኩነነን ካብ ናይ ኢጋድ ኣባልነት ኣደስኪላ እያ።
- ኣብ ግንቦት 2016 ብኮሚሽን ሕቡራት ሃገራት ዝቖመ ናይ ሰብኣዊ መሰላት ካውንስል ኣብቲ ናይ ልዕሊ 450 ገጻት ጸብጻቡ መንግስቲ ኤርትራ ናይ ሰብኣዊ መሰላት ገበን ከምዝፈጸመ ዘእምን ባይታ ከምዘሎ ርእዩ ኣሎ።
- ኣብ 15 ሕዳር 2017 ናይ ሕቡራት ሃገራት ናይ ጸጥታ ካውንስል ኣብ ኤርትራ ዝተጻዕነ ናይ ኣጽዋር ማዕቀብን ናይ መራሕቲ ኤርትራ ናይ መገሻ እገዳን፡ ከምኡውን ብ2007 ብ ዓንቀጽ 2385 ዝተወሰነ ንናይ ሶማልያ ኣሸበርቲ ስለ ዝሓገዝኩም ተባሂሉ ዝተወሰነ ማዕቀብ ንክናዋሕ ኣድሚጹሉ እዩ።
ኤሃባደለ ንስለ ሕብረሰልፋዊ ፖለቲካ፡ ዝተወሃሃደ ዞባዊ ኤኮኖምን ናይ ሓባር ዕዳጋን፡ ብሰላም ዝነበሩ በብዓይነቶም ባህልታትን ሃይማኖታትን ንኽጥጥዑ ይርኢ። ከምኡውን ኣብ ኤርትራ ብደሞክራሲያዊ ኣገባብ ዝተመርጸ ቅዋማዊ መንግስቲ ጥራሕ እዩ ዘላቒ ሰላም ምስ ኢትዮጵያን ካለኦት ጎረባብትን ከረጋግጽ ዝኽእል ዝብል እምነት ኣለዎ። ምስ ኩሎም ጎረባብትና ኢድ ንኢድ ተተሓሒዝና ኣብ ምርግጋጽ ሰላምን ድሕነትን ኣብ ዞባናን ኣብ መላእ ኣህጉርና ኣፍሪቃን ንክሰፍን ከምእንሰርሕ ከነረጋጋጽ ንደሊ።
ምስ ሰናይ ኣኽብሮት
ሓጅ ዓብደልኑር – ኣቦ መንበር
ኤሃባደለ፡ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ
ኣዲስ ኣበባ – ኢትዮጵያ
5 ሓምለ 2018
encdcleadership9@gmail.com


text:
ኣብ ኣፍሪካ ዝተርኣየ ሓፈሻዊ ዕብየት ቁጠባ ድኽነት ኣብ ምንካይ ዝገበሮ ኣስተዋፅኦ ዝተሓተ እዩ ተባሂሉ።ኣብ ኣፍሪካ ኣብ መንጎ ሃብታምን ድኻን ዘሎ ኽፍተት ሰፊሕ ምዃኑ’ውን ተፈሊጡ’ሎ ።ፖለቲካዊ ዘይምርግጋእ እውን ንቑጠባዊ ዕብየት ከምዝሃሰዮ ተገሊፁ።
እዚ ኩነታት ቁጠባ ኣፍሪካ ዝድህስስ ፀብፃብ ዓሽራይ ሕታም እዩ።ኣፍሪካ ኣብ 2008 ኣ/ፈ ዝተርኣየ ናይ ዓለም ፋናንሻዊ ቅልውላው ብኣንፃራዊ ኩነታት እንትምዘን ብዘዕግብ ተዋፂኣቶ ይብል እቲ ፀብፃብ።ብፋልይ ድማ ኣፍሪካ ኣብ 2010 ኣ/ፈ ኢኮኖሚያዊ ምዕባለ ኣርእያ ኣላ ይብል ብምውሳኽ።
ብዛዕባ እቲ ፀብፃብ ትንታነ ዘቕረቡ ኣብ ልምዓት ባንኪ ኣፍሪካ ዝሰርሑ ኣደም ኢልሂራ-ያካ ኣፍሪካ ነቲ ኣብ ቐረባ ዝተርኣየ ቁጠባዊ ቅልውላው ዓለም ከምዝተፃወረቶ ይገልፁ።ብፍላይ ድማ ኣብ ትሕቲ ሰሃራ ዝርከባ ሃገራት ኣፍሪካ ምስ ሃገራት ሰሜን ኣፍሪካ እንትነፃፀር ዝሐሸ ከምዝነበረ ይገልፁ።ምኽንያት ኣብ ሰሜን ኣፍሪካ ብዝነበረ ፖለቲካ ዘይምርግጋእ እዩ ይብሉ ንሶም።
ኮይኑ ግን ይብሉ ብምስዓብ ኣብ ኣፍሪካ ዝተርኣየ ቁጠባዊ ዕብየት ከዐንቅፉ ዝኽእሉ ሓደሽቲ ፖለቲካዊ ኩነታት እናተርኣዩ ምዃኖም ኣደም ይገልፁ።
ሓድሽ ዝተፈጠረ ፖለቲካዊ ተርእዮ ኣብ ኣፍሪካ ከምዝተግሃዱ ምስገለፁ ‘’ኣብ ሰሜን ኣፍሪካ ዝተፈጠረ ፖለቲካዊ ለውጥን ዘይምርግጋእን፡ኣብ ትሕቲ ሰሃራ ኣብ ዝርከባ ብርክት ዝበላ ሃገራት ኣፍሪካ ዝርአ ፖለቲካዊ ከይዲ ኣብ ነዊሕ እዋን ኣብ ዕብየት ቁጠባ ኣሉታዊ ፅልዋ ከስዕብ ይኽእል እዩ።’’ኢሎም።
ኣደም ኢልሂራ-ያካ ካሊእ ዘተኮርሉ ኩነት እቲ ሓፈሻዊ ቁጠባዊ ዕብየት ምስ ምንካይ ድኽነት ዘለዎ ምትእስሳር እዩ።ብኣንፃራዊ መልክዕ ኣብ ኣፍሪካ ዝለዓለ ቁጠባዊ ዕብየት ይርአ ኣሎ እንተተብሃለ’ውን እቲ ምዕባለ ንዝበዝሕ ህዝቢ ዝሓቖፈ ኣይኮነን።ብፍላይ ነቲ መንእሰይ።
እቲ ዓሽራይ ሕታም ዘተኮረሉ ካሊእ ጉዳይ ኣብ መንጎ ኣፍሪካን ቻይና፡ህንዲ፡ብራዚልን፡ኮሪያን ካልኦት ሃገራትን እናዓብየ ዝኸይድ ዘሎ ቁጠባዊ ምትእስሳር እዩ።ኣፍሪካ ክትጥንቀቖ ዝግብኣ ይብል እቲ ፀብፃብ እዚ ሓድሽ ርክብ ንዕኣ ብዝረብሕ መንገዲ ክትፍፅሞ ከምዘለዋ እዩ።


text:
ጋዜጣዊ መግለጺ ዲሞክራስያዊ ውድብ ብሄረ ብሌን ኤርትራ/ሆደ
ገምጋምና ድሕሪ ሰላማዊ ሰልፊ ጀኔቭ 23.05.2016፣
‘’በትሪ ሓቂ ትቀጥን እምበር ኣይትስበርን’’
ካብ ነዊሕ ግዜ ህዝቢ ኤርትራ ንሓርነት ዘሚርና ደሪፍና ሰላማዊ ሰልፊ ጌርና ተኣሲርና ተሰዲድና ክሳብ ብረት ዓቲርና ሂወትናን ኣካልናን ሃብትናን ግዜናን ሰዊእና። ኣውያት ህዝብና ግን ባህግን ጽቡቕ ተስፋን እንበር ክሳብ ሎሚ ሙሉእ ብሙሉእ ኣይተዓወተን። ሰብ ክዉለድ ከሎ ሓራ’ዩ። ንሓርነቱ ከኣ መሬት ወላ ከም ኣፍ እንቚ ትጽበብ እንበር ኣሕሊፉ ኣይህብን’ዩ። ናይ 1961ዓም ብረታዊ ቓልሲ ንዕብየትን ንዝናን ናይ ዉልቐሰባት ዘይኮነ ንሓርነት ህዝቢ’ዩ ተበጊሱ። እንተኾነ ኣከዋውናና ማሕበራዊ መቆምያታትና ብግቡእ ከይተጸንዔ፣ ንድልየታታትና ብግቡእ ዝሕልዎ መርሕ ከይተጠርየ ብድልየትን ብተስፋን ስለዝተጓዓዝና ሂወትን ግዜን ወዲኡ ነቲ ዝተብገሰሉን ዝሰንከለሉን በሊዑ ፍጻሜኡ ንረብሓ ከዳዓት ኮይኑ።
ህዝብና ኣብ ናጽነት ኣሎኹ እናበለ ሂወቱ ‘’ዎጮ እንተገምጠልካዮ ዎጮ’’ ኮይኑ ኣብ ዝተዓጻጸፈ ፍርሕን ምሽቑራርን ምሕቓቕን ይነብር ኣሎ። ጉጅሌ ኢሳያስ ሃገር ብዘይ መቆምያታት ከቑሙ ክብሉ ክበርን መሰል ዜጋታት መንጢሎም ‘’ስልጣና’’ ክብሉ ህዝብን ሃገርን ይርምሱ ኣለዉ። ኤረ ሃገራውነት ብብልሕን ብቓልስን ብመስውእትን ብሕድገትን ዝነበረትን ዝመጽኤትን ሎሚ ሃገራውነት፣ ብ2%ን፣ ብባርነት ሃገራዊ ኣገልግሎትን፣ ንጻዕዳ ጸሊም ብምባልን፣ መንነትካ ብምሕባእን፣ ኮበሮ ኲናት ብምዉቓዕን ገይሮሞ ነዚ እንቢ ዝበለ ህዝብና ኣድጊ ዘይትጾሮ ወጽዓ ዪወርዶ ኣሎ። ፋሺሽታዊ ጉጅሌ ኢሳያስ ንስልጣኑ ክብል ዘይሰማዕናዮን ዘይረኤናዮን ካብ’ዚ ንላዕሊ ጭቆናን ጥፍኣትን ኣብ ልዕሌና ከውርድ’ዩ።
እንተኾነ ‘’ሓቂ ብርእሳ እንተቐበርካያ ብእግራ ትወጽእ’’ ከም ዝበሃል መሰል ዝሓትት ህዝቢ ብዝኾነ መሳርያ ኣፈራሪሕካዮ ክትገዝኦ ከም ዘይትኽእልን ሎሚ’ውን ከም ትማሊ ብዓወት ዪጎስዕ ኣሎ። ጉዳይ ገበነኛ መንግስቲ ኤርትራ፣ ‘’ቀታል ህዝብታት’ዩ’’ ዝብል ኣብ ባይቶ ሕቡራት መንግስታት ክለዓል ክጅምር ከሎ ዉሑዳት ሰባት ኔይሮም። ከም ሓለምቲ ከኣ ዪቁጸሩ ኔይሮም። እዚ ናይ ትማሊ 23 ሰኔ 2016ዓም ሰላማዊ ሰልፍን ውሳኔ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት መንግስታት ክትርእን ክተሰሞዕን ከሎኻ ግን ኣብ ህዝቢ ምስ ዝምክት ዝስዕሮ ከም ዘየሎ ምስክር’ዩ። ‘’መን ይእኽሎም’’ ዝብሉ ዝነበሩ ፈሺሎም። በዚ ኣጋጣሚ ንህዝብና ዝንዕቁን ዘትሕቱን ዝነበሩ ኣብ ልቦም ክምለሱ ተስፋ ንገብር። ህዝብና ንሓቂ ወላ እንተቀበርዋ ኣዉጺእዋ። እዚ ጥራይ ድማ ኣይኮነን ጌና ዝቅጽልን ዝመረረን ከውርደሎም’ዩ።
ክቡራትን ክቡራንን ደለይቲ ፍትሕን ተቓለስቲ ፍትሕን ህዝብታት ኤርትራ፣
ብቐዳምነት ዮሃን ነዚ ዓወት እዚ ክዉን ክኸውን ሰብ ክድቕስ ዘይደቀስኩም!! ዮሃና ናይ ትማልን ናይ ሎምን ሱዉኣትና እታ ቆጽሊ ኣዉልዕ ንስኹም ዝተኸልኩማ ትዕንብብ ኣላ!! ዮሃን ኣካለስንኩላትና ደኺምናን ተጸጊምናን ከይበልኩም ኣብ ኩሉ ሰላማዊ ሰልፊ ተመርሑና!! ዮሃን ገዲማን ተጋደልቲ ንእስነትኩም ዝሃብኩምና!! ዮሃን ሰነ-ጥበባውያን እስፖርታውያን ንሓቂ ዝመስከርኩም!! ዮሃና ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ክኸብር ብእግርን ብብርዕን ዝተጓዓዝኩም!! ዮሃና ፓልቶካትን ኩለን ናይ ዌባትን ፈይስ ቡካትን ሬድዮን ቲቭን መራኸቢ ብዙሓንን!! ዮሃና ፖሎቲካውያን ውድባትናን ሲቭካውያን ማሕበራትን ኩሉ ህዝብና ብውዱብን ብዉልቕን!! ዮሃና ኣብዚ መሪር ግዜ ምሳና ደው ዝበላ ሃገራትን ውድባትን ዉልቀ ሰባትን!! እዚ ዓወት’ዚ ግን ብዓቢኡ እኩብ ድምር ናይ ህዝብና ኣብ ዉሽጥን ኣብ ወጻእን ዝነብር ስለ ዝኾነ ዮሃና ህዝብታት ኤርትራ!!
ክቡራትን ክቡራንን ደለይቲ ፍትሕን ተቓለስቲ ፍትሕን ህዝብታት ኤርትራ፣
ዓመጽትን ሓሰውትን ክሳብ ኣብ መቓብሮም ዝኣትዉ ስርሖም ኣየቋሩጹን’ዮም። ብትግሬ ‘’ደብር ኣካኑ ኢሓድግ በዓል ኤመል ኤመሉ ኢሓድግ’’ ከም ዝብል ምስላ ኣቦታት እዚኦም’ውን ንሓሶት ከም ሮኬት ክሳብ ወርሒ ክትበጽሒ ክኮሓሕልዋ፣ ንጭቆና ከም ሞዶሻ ኮይና ሓምሓም ርእሲ ሰብ ክትሰብር ክዉልዉልዋ፣ ንህዝቢ ከናቁቱ ካብ መኻዝኖም ሐደስቲ ብልሓታት ከውጽኡ ለይትን መዓልትን ስራሖም ኣይክገድፉን’ዮም። ባህሪኦም ካብ ናይዲያብሎስ ንላዕሊ’ዩ። ኣይትገርሁ፣ ንዉላዶምን ንኣዲኦምን ዘይምሕር ልቢ’ዩ ዘለዎም። ግደፉ ንሓንቲ ብሄር ወይ እምነት ወይ ኣውራጃ ወይ ዉልቀ ሰብ ንመላእ ሃገር ንርብሓኦም ክሸጡ ዓይኖም ዘይዕምቱ’ዮም። ግብሮም ደው ዝብል ኣብ መቓብር ምስ ዝሰፈሩ’ዩ።
ኣሓትናን ኣሕዋትናን ገርህታትን ኣምሰሉታትን ተበለጽትን መዓልቲ ነጻነት መጽኤት ‘’ጽቡቕ ኣዋጅ’’ ክንሰሚዕ ኢና ትብሉን፣ ወገናን እምነትናን ዝዉክል መንግስቲ’ዩ ኢልኩም እትታለሉን፣ ሹመትን ገዛን ዙረት ሓጋይን ከይተርፈኩም ዓይንኹም ትዕምቱ እዝንኹም ትዓብሱን፣ ብኮበሮን ዳንኬራን ጃህራን ዝሰኸርኩምን ንሕልናኹም ክሳብ ክንደይ ዓመታት ክትክሕድዋ ኢኹም? መንግስቲ ብመርገምዶ ብኢድ ሰብ ሓላፋይ’ዩ። ንሕናን ንስኹምን ግን ተረፍቲ’ና። ኣድምጹና።
ክቡራትን ክቡራንን ደለይቲ ፍትሕን ተቓለስቲ ፍትሕን ህዝብታት ኤርትራ፣
ዝተረፈ ከም ዘሎና ንኣኹም ዝንገር ሕቡእ ምስጢር ኣይኮነን። ህዝብታት ኤርትራ ንሓርነቱ ክቓለስ ድሉው ሙዃኑ ኣብ ጅኔቫ 23.06.2016ዓም ሰላማዊ ሰልፊ ኣመስኪሩ’ዩ። እንተኾነ ውደባ ልዕሊ ውደባ፣ ውድብ ልዕሊ ውድብ፣ መራሒ ልዕሊ መራሒ፣ ርእይቶ ኣብ ልዕሊ ርእይቶ እናእምጻካ ንቀዳማይ እናፍረስካ ዳሕራይ ክትሃንጽ ምፍታን ካብ ደዉ ዝበልካዮ ሓንቲ ስድሪ እኳ ፍንትት ክንብላና ከም ዘይኽእል ተሞኩርናሉ ኣሎና። እዚ ሰላማዊ ሰልፊ ንኹላትናን ናይ ኩላትትናን ፍትሓውያን ጽላል መርሕዎ፣ እንተዝኸውን!! እናበልና ዊዕልና። ንሕና ፍትሓውያን እና በሃልቲ ንሃገርን ንህዝብታት ኤርትራ እቶም ካልኣይ ገጽ መንግስቲ ኤርትራ ወይ መተካእታ ሙዃና ዘርኢ ዝተእማምን ጽላል ክነቑዉም ኣይበቓዕናን። ካብ ዝጭቁኑ ዘለዉ ኣሕዋትና እንኮ ዝፈልየና እኮ ንሕና ፍትሓውያን ሙዃና’ዩ። ካልእ ፍልል የብልናን። እንተኾነ ኣነንትነትን ዕብለላልን ነብርኩን ባህሊ ሒዝና ፍትሓውያን ክንከዉንን ሓደ ሃገራዊ ጽላል ክንምስርት ዘይሕሰብ’ዩ። እዚ ሓርነታዊ ቃልሲ መበገሲኡን መዕረፊኡን ፍትሒ’ዩ። ፍትሒ ደልና ኢና ንቓለስ ዘሎና። ፍትሒ፣ ድማ ኣብ ሓድነትን፣ ኣብ መሰልን፣ ሕድገትን’ያ ትርከብ። እዚ ባህሊ እዚ ንኣና ጋሻ ኣይኮነን። ናይ ህዝብና ባህሊ ካብ ጥንቲ ካብ ትቕምቲ’ዩ። እዛ ሃገር ብሽርክነት ጥራይ ከም ትዋሓስ ኣሚና ደረትና ኣይንስገር። ሕድገት ዘይገብር ህዝቢ ሃገር ከቑሙዉም ኣይክእልና’ዩ። ሕድገት ንልመድ። ብሄራትን ውድባትን ምንቅስቓሳትን ሲቪካውያን ማሕበራትን ኮሚኒቲ (ዓዲ ወረዳ ኣውራጃ) እምነታት ኩሎም መቆምያታት ሃገር ኢዮም። ነዚኦም ብልፍንቲ ብመርፍእን ብፈትል ክነስምሮም ከም ቀድማይ ዕላማ ንበገሰሎም። ፋሺስቲ መንግስቲ ኤርትራ ‘’ናተይ ዪሰማዕ’’ ክብል ሃገርን ህዝብን ዪሸምም ኣሎ። ነዚ ባህሊ እዚ ካብ ሱሩ ካብ ማእከልና ንእለዮ። ዝኾነ ሰብ ወይ ኣኩብ ማሕበር ሓሳቡ ክገልጽ ከሎ ዶብ ክንገብረሉ ኣይንፈትን። ምኽንያቱ ኩልና ሓደ መሰል’ዩ ዘሎና። ሓደ ንሓደ እዚ ተዛረብ እዚ ኣይትዛረብ ኢሉ ዝወስነሉ መሰል የብሉን። ምኽንያቱ ብባይቶ ሃገርን ህዝብን ዝቆመ ቁዋም የብልናን። ኣብ’ዚ ጉዕዞ ሓርነት ፍልልያት ርኣይቶን ኣቛቁማን ክህልወና ናይ ግድን’ዩ። ነዚ ንፍልልያትና ከም ጸጋ እንተወሲድናዮም ከማዕብሉናን ከዕዉቱናን’ዮም። ከም ጸገም እንተወስዲንዮም ‘’ብትም በል/ሊ’’ እንተመኪትናዮ ከኣ ንጥፍኣትና ክኾኑ ዪኽእሉ’ዮም። ዲውድብብኤ ብዘይቅድመ ኲነት ነቲ ናይ መጠረሽታ ሽቶና ክነዕዉት ሕድገትን ተጻዋርነትን ፍትሕን ተወፋይነትን ክስስን ክሰርሕ’ዩ። ናይ ኩልና ዕላማ ከኣ ንሱ ክኸውን ንጹዉዕ።
ዲሞክራስያዊ ውድብ ብሄረ ኤርትራ/ሆደ ንመጻኢ ወስታ ቅሩብነቱ እናገለጸ ብዝተዓትረ ዓወት ንኹሉ ህዝብና ኣብ ዉሽጥን ዲያስፖራን ንዘሎ ዮሃና እናበለ ንድገፍትና ሕብረት ኣፍሪቓን ኣባላት ኢጋድን ንባይቶ ሕቡራት መንግስታት ሰብኣዊ መሰልን ንኹሎም ኮሚቴታቶምን ብስም ህዝብና ይምጉስን ንቐጻሊ ፍትሓዊት ኤርትራ ክሳብ ትረጋገጽ ኣብ ጎንና ደዉ ክብሉ ዪጹዉዕን።
ግዜጣዊ መግለጺ ዲሞክራስያዊ ውድብ ብሄረ ኤርትራ/ሆደ
ውድቐት ንፋሺስታዊ ጉጅሌ ኢስያስ!!!
ዓመጸኛታት ኢሳያስን ጉጅሌኡን ኣብ ፍትሒ ይቅረቡ!!!
ዝኽርና ንስዉኣት ብፍትሒ ምንጋስ ይኹን!!!


text:
ናይ ኢትዮጵያ ፕረዚደንት ወ/ሮ ሳህለወርቅ ዘውዴ ሰላም ድሕነት ሃገር ልዕሊ ኹሉ እዩ፣ኣብ ሓባራዊ ጉዳያት ሓድነትን ሃገራዊ ምርድዳእን ክፍጠር ኣለዎ ክብላ ሎሚ ኣብ ዝተዘኸረ መበል 14 ዓመት መዓልቲ ብሄር፣ብሄረሰባትን ህዝብታትን ኢትዮጵያ ገሊጸን።
መበል 14 ዓመት መዓልቲ ብሄር፣ብሄረሰባት ህዝብታትን ኢትዮጵያ ሎሚ ሶኑይ ኣብ ስታዲዮም ኣዲስ ኣበባ ዝተዘኸረ ኾይኑ ኣብቲ ስነ ስርዓት ዝተረኸባ ናይ ፕረዚደንት ኢትዮጵያ ሳህለወርቅ ዘውዴ ብሰላም ንምንባር ድሕነት ሃገር ወሳኒ እዩ ኢለን።
“ካብ ናይ ዝሕላፈ ዓመት በዓል ጀሚሩ ሃገርና ብርክት ዝበሉ ፈተናታት ኣሕሊፋ’ላ።እዚ በዓል እዚ ዒላማ ዝተገብረሉ መደብ ንምዕዋት ገና ብዙሕ ከምዝተርፈና ኣብ ገሊኡ ድማ ንድሕሪት ዝተመለስልናሉ ኩነታት ከምዘሎ ሪኢና ኣለና።ስለዝኾነ ድማ ክሳብ ዝመፅእ ዓመት ሓድነትና፣ሕብረትና፣ኢትዮጵያዊነትናን ዘሓይሉ ውጽኢታት ንምምዝጋብ እቲ ስራሕ ሎሚ ክጅመር ኣለዎ።”
ኣብ ድሮ ናይቲ በዓል ኣብ ዝተፈላለዩ ጉዳያት ዘድሃቡ መፅናዕታዊ ፅሑፋት ትማሊ ሰንበት ኣብ ዝቐረበሉ ዝተረኸቡ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ እቲ በዓል ሰናይ ልምድታት እንቐስመሉን ሓደ ካብቲ ካልእ ዝመሃረሉ መድረኽ እዩ ኢሎም ።ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ እዚ ብዓል እዚ ዕዉትን ናይ ብልፅግናን ክኸውን እዩ ብምባል ኣስዕብ ኣቢሎም ድማ ከምዚ ኢሎም።
“ደጋጊምና ከምዝበልናዮ ኢትዮጵያ ኣይትብተንን እያ።ተወልዶ ኦሮሞ ዝኾርዑላ፣ኣምሓሩ ዝኾርዑላ፣ተጋሩ ዝኾርዑላ፣ተወላዶ ሶማል፣ዓፋር፣ወላይታ፣ሃዲያ፣ሲዳማን ካልኦትን ዝኾርዑላ ናይ ኩላትና ብማዕረ ትብጽሓና ገዛና ክትኸውን እያ።ሎሚ ዝርአ ዘሎ ዝኾነ ይኹን ሓጎፅጎፅ እናተፈትሐ ብሰላም ብፍቕሪ ሓቢርና እንነብረላን ሓዳሽ ኢትዮጵያ እንሃንፀሉ ከምዝኸውን ከረጋገፅለኩም እደሊ፤ሰናይ በዓል፣የመስግን።”
ናይቲ ስነ ስርዓት ኣዳላዊ ክልል ኦሮሚያ ምኽትል ፕረዚደንት ኣቶ ሽመልስ ኣብዲሳ ንኣጋይሽ ናይ እንኳዕ ድሓን መፃሕኹም መልእኽቲ ብምስማዕ ኣብ እዋን ስግግር ዝለዓለ ብድሆ እንተጋጠሙና እውን ተስፋ እውን ይርኣየናሎ ኢሎም።
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብዝተኻየደ ስነ ስርዓት እቲ በዓል ናይ ብሄር ብሄረሰባትን ዝተፈላለዩ ባህላዊ ምርኢታት ቀሪቦም ኣለው።