text:
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ኣብ ኣፍጋኒስታን ካብ ዝርከቡ ሓይልታት ፍርቆም ልክዕ ከም ሎሚ ኣብ ዝቕፅል ዓመት ካብታ ሃገር ከምዝወፁ ትማሊ ምሸት ንኽልቲኡ ኣብያተ ምኽሪ ኣብዘስምዕዎ መደረ ኣፍሊጦም።
ፕሬዝዳንት ኦባማ ኣብ ዝቕፅል ዓመት 34 ሽሕ ወታደራት ናብ ሃገሮም ክምለሱን ኣብ ኣፍጋኒስታን እነካይዶ ኵናት ከብቅዕን እዩ ኢሎም።እዚ ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ መወዳእታ 2014 ኣ/ፈ ኩሎም ተወጋእቲ ሓይልታት ካብታ ሃገር ንምስሓብ ኣካል ዝሓዘቶ ትልሚ እዩ።
ዩናይትድ ስቴትስ ንሓይልታት ኣፍጋኒስታን ምስልጣንን ኣብ ሙሉእ ዓለም ኣብ ፀረ ግብረ ሽበራ እተካይዶም ፃዕርታትን ከምዝቕፅል ገሊፆም ኣለው።
እቲ ናይ ትማሊ ምሸት ሓምሻይ ዓመታዊ መደረ እንትኸውን ኻልኣይ ናይ ስልጣን ዘመን ካብ ዝጅምሩ ድማ ንፈለማ ግዜ እዩ።
ቀንዲ ጠመተ መደርኦም ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ኢኮኖሚ ንምሕያል ዘለዎም ትልሚ ዝሕብር እዩ። ‘’ዘድልየና ዓብዪ መንግስቲ ከይኮነስ ቀዳምነት ንዝውሃቦም ብቕደም ስዓብ ዝሰርዕን ኣብ ሰፊሕ መሰረት ዝምውልን ውሕሉል መንግስቲ እዩ።’’
ንሪፓብሊካዊ ፓርቲ ብምውካል መልሲ ዝሃቡ ናይ ፍሎሪዳ ሰኔተር ማርኮ ሩቢዮ ናይ ኦባማ ናይ ኢኮኖሚ ትልሚ ኣዝዩ ኣብ ናይ መንግስቲ ወፃኢ ዝተመስረተ እዩ ኢሎም።
ኣብ ፖሊሲ ወፃኢ እቶም ፕሬዝዳንት ትማሊ ሰሉስ ፈተነ ኒኩሌር ንዘካየደት ሰሜን ኮሪያ ብምጥንቃቕ ኢራን ኒኩሌር ንኸይትዕጠቕ ዩናይትድ ስቴትስን መሻርኽታን ዘድሊ እዩ ዝበልዎ ከምዝሰርሓ ፕሬዝዳንት ኦባማ ሓቢሮም።
ንናይ እስራኤል ፀጥታን ንናይቲ ዞባ ሰላምን ንምድጋፍ ኣብዝቕፅል ወርሒ መጋቢት ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ ዑደት ከምዝፍፅሙ’ውን ኣፍሊጦም ኣለው።


c: text/html

text:
አሪ-ወንጌል : ኣዉራኼ ኣምንታይ ከድህቡ ኣለዎም ኢልካ መልእኽቲ ተመሓላልፈሎም?...
እቲ ናይ ዓለም ዝበለጸ ክብረ ወሰን ዝምዝግብ መጽሓፍ ጊኒስ ኦፍ ሪከርድ ዝተባህ...
መእተዊ
ድምጺ ናይቲ ብርቱዕ ቓጭል ኣ...
ንእግዚኣብሄር ብኸመይ ንፈልጦ?
ኲሉ ...
"ስለቲ ዘይንገር ውህበቱ ንኣምላኽ ስብሓት ይኹኖ...
"እታ ናብ ጥፍኣት እትወስድ ደገ ርሕብቲ፡ መገዳ...
Well come !!!
ዓመት ንዓመት ተኪኡ ክመጽእ ከሎ ተገዲስና ንሓስበሉ ነገር እንተሎጊዜ እዩ። እንታይ ክገብር ኔሩኒ፣ እንታይ ጌረ፣ እንታይከ ክገብር ኣሎኒ ብምባል ከኣ ንሕሉፍን ህሉውን ብምግምጋም ንመጻኢንውጥን። እቶም ብጎይታ እንኣምን ንጊዜ ተጠቒምና ምስ ኣምላኽ ስለ እንመላለስ ጊዜ እናሓለፈ ብዝኸደ መጠን ምምጻእ ጎይታይቐርብ ምህላ...
ንእግዚኣብሄር ብኸመይ ንፈልጦ?
ኲሉ ሃይማኖታዊ ጽማኣት ደቂ ሰብ ከም ዚምስክሮ፡ ኲሉ ሰብ ፍልጠት እግዚኣብሄር ኪህልዎ ይደሊ እዩ። ግናኸ ይከኣል ድዩ? ጽሑፋት ክልተ ነገራት የነጽረልና እግዚኣብሄር ብምልኣት ክንግንዘቦ (ከነቚሮ) ከም ዘይንኽእልን እግዚኣብሄር ግና ክንፈልጦ ከም እንኽእልን። ብምልኣት ክንግ...
ማርዶካይ ኣብ ዓዲ ጓና ኣብ ማእከል እቶም ንኣምላኽ ዘይፈልጡን ክብሪ ዘይህቡን እሞ ኸኣ ጣኦታትን ካልኦት ኣማልኽቲ ኣብ ዘምልኹ ህዝብን እዩ ዝነብር ኔሩ። ኣብቲ ዉዕዉዕ መንፈሳዊ ምንቕቓሕ ዘለዎ ሕጊ ኣምላኽ ድማ ከም ዝግባእ ዝገዝኣሉ ስፍራ ንኣምላኽ ምምላኽ እምብዛ ከይከብድ ኽእል እዩ። ኣብቲ መንፈሳዊ ድንቁርና ዝነ...
ምህሮ "ዘይመዋትነት ስጋ" ይትረፍዶ ኣብ ክርስትና ኣብ ዝኾነ ካልእ እምነት እኳ ኣይንረኽቦን ኢና። ብዘይካ ኣብ "ራስተፈራውያን" ከምኡውን ገለገለ "ኣጉለ-ፍልጠታውያን" (ፓራ-ሳይንቲስትስ) ኣብ ዝኾነ ካልእ ኣይንረኽቦን ኢና። "Together Forever: An Invitation to be Physically Immorta...
"ኣብ ቅድሚ ኣምላኽን ኣቦን ንጹህን ርኽሰትን ዘይብሉን ኣምልኾ እዚ እዩ ርእስኻ ካብ ርኽሰት ዓለም እናሓሎኻ ንዘኽታማትን መበለታትን
ኣብ መከርኦምን ጸበብኦምን ምብጻሕ እዩ።" መ ያእቆብ 1፡27
ዕለት 26/02/14
ብመሰረት ዘዋሪት ደብዳቤ ፕሮጀክት ካብ ላምፐዱዛ ፡ በቲ ዘጋጠመ ሽግር ስደተኛታት ኤርትራውያን ፥...
መልሲ: ምልኣት ዘመን ምስ መጸ ግና...ኣምላኽ ነዚ ኻብ ሰበይቲ እተወልደ ትሕቲ ሕጊውን ዝዀነ ወዱ ለኣኾ። (ገላትያ 4: 4):: እዚ ጥቕሲ እግዚኣብሄር ኣቦ ንየሱስ ክርስቶስ "ምልኣት ዘመን ምስ መጸ" ከም ዝለኣኾ ይነግረና::
ኣብ መበል ቀዳማይ ዘመን: የሱስ ክርስቶስ ንክመጽእ ምቹእ...
መንእሰይ ማለት ኩላትና ከም እንፈጦ ናይ ሓንቲ ሃገር ዓንዲ ሕቖ ከም ዝኾነ ኩላትና እንፈልጦ ሓቒ እዩ። መንእሰይ ክንብል እንከሎና ካብ 18 ክሳብ 40 ዘሎ ዕድመ ዘጠቓልል እዩ። ስለዚ መንእሰይ ናይ ሓንቲ ሃገር ዓንዲ ሕቆ እዩ እንድ ሕሪ ኢልና ሓደ ኣፍራይን ጡዑይን መንእሰይ ከነፍሪ ኣሎና። እምበኣር ናይ ...
ዮሴፍ
መቸም እንተ ብብዙሕ ወይ ሒደት ኩላትና ዛንታ ዮሴፍ ኣንቢብና ወይ ሰሚዕና ኣሎና፣ ዮሴፍ ገና መንእሰይ እንከሎ እዩ ናይ ህይወት ውጻእ ውረድ ክሓልፍ ጀሚሩ፣ እዚ ካብ ንእሰንቱ ንእግዚኣብሄር ምፍራህ እንታይ ማለት ምዃኑ ዝርዳኣ መንሰይ። ብድሆ ህይወት ኣብ ውሽጢ ቤቱ እዩ ጀሚርዎ፣
ዮሴፍ ኣብ ቤቱ ብጽፈትን ብ...
እዚ ሕጂ ኣብዛ ቤተ ክርስትያን ብሓፈሻኣ ተላዒሉ ዘሎ ሽግር ኣብታ ናይ ሶርያ ኣንጾክያውን ኣብ መንጎ ሃዋርያ ጳውሎስን ሃዋርያ ጴጥሮስ ተላዒሉ ነይሩ እዩ። (ገላ.2፡1-14)።
እቶም ኣመንቲ ኣይሁድ ብክርስቶስ ኣሚኖም እኳ እንተደሓኑ ገና ስርዓት ሕግን ግዝረትን...
እቲ ዛንታ ብ1860 ዓ.ም. ኣቢሉ ኣብ ጸዓዘጋ ይጅምር። በቲ ጊዜ እቲ እቶም ካህናትን ዲያቆናትን ናይ ቤተ ክርስትያን ቅዱስ ጊዮርጊስ ነቲ ቅዱሳት ጽሑፋት ናይ ቤተ ክርስትያኖም ይመራምርዎ። ብዛዕባ ትምህርቲ ስላሴ መታን ኪርድኡ ሃይማኖተ ኣበው (እምነት ኣቦታት) እቲ ናይ ተዋህዶ ሃይማኖት ልምዲ ብዛዕባ እት ምእመ...
ኣብዚ ሕጂ ንነብረሉ ዘለና ዘበን፡ ብዙሓት መራሕቲ ቤተ ክርስትያን፡ ንመልእኽቲ ወንጌል ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ብምእታዎም፡ ገበነኛ ኮይኖም ኣለዉ። ብፍላይ ድማ፡ ኣብ ቅድሚ መራኸቢ ብዙሓን መጺኦም ዘመሓላልፍዎ መልእኽቲ ንጹር ኣብነት እዩ። አዞም ሰባት፡ ቃል ኣምላኽ፡ ኣብ ዓለም ተቐባልነት ክረክብ ኣብ ዝገብርዎ ጻዕሪ፡ ቅኑዕ...
ኤሪ ወንገል፡ መጀመርታ ሬድዮ ድምጺ ተስፋ መኣስ ተጀሚሩ? ዕላማ መበገሲኡ እንታይ እዩ ነይሩ?
ሬድዮ ተስፋ፡ ብፈለማ ብዛዕባ ሬድዮ ተስፋ ክገልጽ እዚ ዕድል ስለ ዝሃብኩምኒ፡ ንኣገልገልቲ ኤሪወንጌል ብስም ኩሎም መተዓይይቲ ሬድዮ ተስፋ ጐይታ ይባርኽኩም እናበልኩ ከመስግነኩም እፈቱ። ብዛዕባ እዚ ኣገልግሎት እንዛረብ ...
Latest Message
ዮሴፍ
መቸም እንተ ብብዙሕ ወይ ሒደት ኩላትና ዛን....
ነፍሲ ወከፍ ወዲ ኣዳም ኣብዛ ምድሪ ክነብር እንከሎ ዝምነዮ ትምኒትን ዝብ....
"ስለቲ ዘይንገር ውህበቱ ንኣምላኽ ስብሓት ይኹኖ።" (2ይ ቈረንቶስ 9:15)
....
"እታ ናብ ጥፍኣት እትወስድ ደገ ርሕብቲ፡ መገዳውን ገፊሕ እያ፡ እቶም ብ....
ካብ ዝሓለፉ መዓልትታት ጀሚሩ፡ ታይፉን ሃይያን ዝተባህለ ህቦብላ ንፋስ ....
መገዲ እናኸልአትን እግሪ ሰብ እናዓንቀፈትን ተሸጊር ዝነበረት ካብ ሓጺ....
ዕርቃና ዝሽፍን ኣምላኽ
"እግዚኣብሄር ኣምላኽ ድማ....
ኣብዚ ሕጂ ንነብረሉ ዘለና ዘበን፡ ብዙሓት መራሕቲ ቤተ ክርስትያን፡ ንመልእኽቲ ወንጌል ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ብ....
ብዘይ ቀላጽም ክትውለድ እስኪ ሕሰብ። ንፈታዊኻ ክትሐቑፈሉ ዘኽእሉ ቐላጽም ዘይብልካ ፡ ነቲ ኣዚኻ እተፍቅሮ ሰብ እትርምስስሉ ኣእዳው ....
ኣገልገሎትን ናብራን
• ኣብ ጎይታ ክንደይ ምስ ጸናሕካ ኢኻ ኣገልግሎት ጀሚርካ? እቲ ናይ መጀመርታ ኣገልግሎትካ እንታይ ነይሩ? ሕጅ'ኸ ብምንታይ ዓይ....
• ብዛዕባ ገዛእ ርእስኻን ድሕሪ ባይታኻን ኣተዓባብያኻን መዕለልካናዶ?
ስመይ ሮቤል ዳዊት ኣርኣያ እበሃል። ኣደይ ድማ ሄዋን መንግስትኣ ትበሀ....
"እምበኣርሲ ንትምኒቱ ኸይትእዘዙ፡ ኣብዚ መዋቲ ስጋኹም ሓጢኣት ኣይንገስ ። ትሕቲ ጸጋ እምበር ትሕቲ ሕጊ ስለ ዘይኮንኩም ሓጢኣት ኣይ....
ሬማ ማርቫን ( Rhema Marvanne) ካብ ኣቦኣ ተቶን ማርቫንን ( Teton Marvanne) ካብ ኣዲኣ ወንዲ ማርቫን ( Wendi Marvanne ) ኣብ መሰከረም 15 2002 ዐ/ም ተወልደት ። ....
ብዛዕባ እተን ዝሓተምካየን ኣልቡማት ዛጊት ካብ ኣመንቲ እንታይ ዓይነት ኣወንታውን ኣሉታውን ሰሚዕካ ኣለኻ?
እ....
ብዛዕባ ገዛእ ርእስኻን ድሕሪ ባይታኻን ኣተዓባብያኻን መዕለልካናዶ?
ስመይ ኣርኣያ ሃብተ እብሃል። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብ1980 ....
ሓደ ዓርከይ ብኸቢድ ስንባደ “መይታ እያ!” ብማለት ተዛረበ። ኣብ ህይወተይ ከምዚ ዓይነት ስምባደ ርእየ ኣይፈልጥን። ኣስዒቡ ድማ “እ....
Christianbook.com
Christianbook.com is the online home of Christian Book Distributors (CBD), the world's largest distributor of Christian resources.
Streaming Faith
Streaming faith, the world's largest faith based broadcasting portal, allows Christian ministries to spread the gospel by delivering their live or video on ...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ብግዕዝይና ተጠርጢሮም ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ካብ መንጎ ዝወዓሉ ሰብ ሃብቲ ምስ ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስቲ ዝጠበቐ ርከብ ነይሩዎም ኢሎም ቀዳማይ ምንስቴር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ።
ኣብ ፓርላማ ብሕታዊ ኣባል ተቓዋሚ ድማ ኢህወዴግ ብሓደ ኢዱ እዩ ዘጣቕዕ ዘሎ ክብሉ እቲ ቓልሲ ብናይ ገዛኢ ፓርቲ ፃዕሪ ጥራሕ ከምዘይዕወት ተዛሪቦም።
ሎማዕንቲ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝተኸፈተ ካልኣይ ስሩዕ ሓፈሻዊ ኣኼባ ሃገርለኸ ጥምረት ፀረ-ግዕዝይና መደረ ዘስምዑ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ንቐፃልነት ኢህወዴግ ዝዘርግሖ ልምዓታዊ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ካብ ዝፈታተኑ ሽግራት ሓደ ግዕዝይና እዩ ኢሎም።
ቀንዲ ጠመተ ቓልሲ ፀረ ግዕዝይና ኣብ ምምሕዳር መሬት፣ምምሕዳር መንግስታዊ ኣታዊ፣ኣብ ዝለዓለ ናይ መንግስቲ ዕድጊትን መሸጣን ኣብ ምምሕዳር ፍትሒን ዝርኣዩ ግዕዙይ ኣሰራርሓታትን ዝፍፀሙ ግዕዝይናን ንክኸውን ተወሲኑ ስትራተጂካዊ ትልሚ ወፃኢሉ እናተሰርሐ ምዃኑ እቶም ቀዳማይ ምንስቴር ሕባኢሮም።
‘’ናይ ሕጊ ናይ ምኽባር ስራሕ ስዒቡ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ካብ ዝውዓሉ ሰብ ሃብቲ ገሊኦም ምስ ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስቲ ከይተረፈ ዝጠበቐ ርክብ ስለዝነበሮም መንግስቲ ኣይደፍሮም ተባሂሉ ክሳብ ምግማት ተበፂሑ ነይሩ’’ዝበሉ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ናይ ከምዚኦም ዝበሉ ሰበስልጣንን ኣከብቲ ኺራይ ሰብ ሃብትን ምትእስሳር ፀረ ልምዓትና ስለዝኾነነ ብፅኑዕ ክንቃለሶ ኢና።
ዝኾነ ይኹን ናይ ስራሕን ናይ መንበሪ ከባቢን ንግዕዙያት ዘይምቺ ምግባር እቲ ሓደ ናይ መቃለሲ መንገዲ እዩ ዝበሉ ኣቶ ሃይለማሪያም ነዚ ድማ ፀረ ግዕዝይና ናይ ህዝቢ ምንቅስቓስ ምፍጣር እዩ ኢሎም።እንተኾነ ናይ ህዝቢ ምንቅስቓስ ተፈጢሩ ክብሃል ስለ ዘይክኣል ኣብ ልዕሊ ዝግበር ዘሎ ምንቅስቓስ ብዝሓሸ ክስራሕ ኣለዎ ክብሉ ገሊፆም።
ብሕታዊ ተቓዋሚ ኣባል ፓርላም ኣቶ ግርማ ሰይፉ እቶም ቀዳማይ ምንስቴር ኣንፃር ግዕዝይና ዘለዎም ድልውነት ምርግጋፆም ሓደ ፅቡቕ ጎኒ ኮይኑ እንተኾነ ሎሚ እውን ኣብ ቓልሲ ፀረ ግዕዝይና ብዓል ዋና ኢህወዴግን ኢህወዴግ ዘጣየሾም መሓውራትን ጥራሕ እዮም ኢሎም ምሕሳቦም ብሓደ ኢድ ምጥቓዕ እዩ ኢሎምዎ ኣለው ኣቶ ግርማ።ናይ ተቓወምቲ ጊደ እውን ክህሊ ኣለዎ ኢሎም።


text: 1“ታ ዒሾንሦ፥ ታ ዓዶንሦ፤ ሓይሾ ሓሢ ታ ዒንሢም ኬኤዛ ባኮ ዋይዙዋቴ” ጋዓዛ፥ 2ዒዚ ዒብሬ ዓሶ ሙኡጮና ጌስታሢ ዓሳ ዋይዛዖ ዎንዳስካፓ ባሼ ዚቲዮ ጌዔኔ፤ ዬካፓ ጳውሎሴ ፔኤኮ ጌኤዞ ጌስታዖ ሂዚ ጌዔኔ፦ 3“ታኣኒ ኪልቂያይዳ ዓኣ ፄርሴሴ ካታሞይዳ ሾይንቴያ ዓይሁዴ ዓሲኬ፤ ታኣኒ ዲጬሢያ ሓኖ ዬሩሳላሜ ካታሞይዳኬ። ዓዶንሢ ዎጎ ኮሺ ታኣኒ ዔሪ ዓዳ ሃሢ ዒንሢ ማዻ ጎይፆ ዒናፓ ናሽኪ ፆሲም ታ ማዻያኬ፤ ታና ዔርዜሢያ ጌማሊያሌ ጎዖሢኬ። 4ሓኖ፥ ጎዳ ጎይፆ ሓንታ ዓሶ ቢያ ታ ዳውሳያኬ፥ ዛሎ ታ ዎዺያ ዎዻኔ፤ ዓቲንቆንታ ላኣሎንታ ዓርቂ ዓርቂ ቱኡዞ ማኣሪ ጌላንዳጉዲ ታ ማሃያኬ። 5ዬይ ጎኔ ማዒፆ ቄኤሶኮ ቢያ ሱኡጋሢና ዎጎ ዎጋ ዓሳ ቢያ ታኣም ማርካዻንዳኔ። ዬያ ሌሊቱዋንቴ ዴማስቆይዳ ዓኣ ሓኖ ጉዴ ዓሶ ቱኪ ዬሩሳላሜ ዔኪ ሙኪ ሜታሳኒ ዳንዳዒሳ ፃኣፒንቴ ኪኢታ ዴማስቆይዳ ዓኣ ዔያቶጉዴ ቢቶ ዓሶም ታ ዔኬሢያ ዔያቶይዳፓኬ። 6“ዬያይዲ ዔኪ ታኣኒ ዴማስቆ ዴንዲ ካታሞኮ ዑካኣና ዓባ ሳዛ ጫርጌ ዎዶይዳ ታ ዔሩዋንቴ ዼኤፒ ዓኣፒዳ ዱካ ፖዒ ታ ኮይላ ፖዔኔ። 7ዒማና ታኣኒ ቶጊ ዓኣዻ ባካፓ ሳዓ ሎኦሚ ‘ሳውሌ! ሳውሌ! ኔ ታና ዓይጋ ዳውሳይ?’ ጋዓ ዑኡሲ ዋይዜኔ። 8ታኣኒ ‘ጎዳሢዮ! ኔ ዖናዳይ?’ ጌዔኔ፤ ዒዚያ ማሓዖ ‘ታኣኒ ኔ ታና ዳውሳ ናዚሬቶ ዬሱሴኬ’ ጌዔኔ። 9ታኣና ዎላ ዓኣ ዓሳ ፖዖ ዛጌያፓዓቴም ዒዚ ታኣና ዎላ ጌስታኣና ዎዚ ጌዔቴያ ዑኡዞ ዔያታ ዋይዚባኣሴ። 10ታኣኒያ ‘ጎዳሢዮ! ታ ዓይጎ ዎዶንዶይ?’ ጋዓዛ፥ ጎዳሢ ታኣም ኬኤዛዖ ‘ሓሢ ኔ ዔቂጋፓ ዴማስቆ ዓኣዼ፤ ኔ ማዻንዳ ባካ ቢያ ዒኢካ ኔም ኬኤዚንታንዳኔ’ ጌዔኔ። 11ዓኣፓ ታኣኮ ፖዓ ዱኬሢሮ ዛጋኒ ዳንዳዒባኣያ ማዓዛ ታኣና ዎላ ዓኣ ዓሳ ኩጮ ታኣኮ ዓርቂ ጎቺ ታና ዴማስቆ ሄሊሴኔ። 12“ዒኢካ ሓናኒያ ጌይንታ ፔቴ ዓሲስኬይ ዓኣኔ፤ ዬይ ዓሢ ዴማስቆይዳ ዓኣ ዓይሁዶ ዓሳ ቢያ ዒዛ ጋላታያ፥ ሙሴ ዎጎዋ ቦንቻ ዓሲኬ። 13ዒዚ ታ ኮራ ሙኪ ዓጫ ዔቃዖ፦ ‘ዒሻሢዮ ሳውሌ! ዓኣፓ ኔኤኮ ጊንሣ ዛጎንጎ’ ጋዓዛ፥ ዬማና ኔጉዋዖ ዓኣፓ ታኣኮ ዛጌም ዒዛኣ ታ ዴንቄኔ። 14ዒዚ ታኣም ‘ኑ ዓዶንሢ ፆዛሢ ኔ ዒዛኮ ማሊፆ ዔራንዳጉዲ፥ ፂላሢያ ኔ ዛጋንዳጉዲና ዑኡዞዋ ኔ ዒዛኮ ዋይዛንዳጉዲ ቤርታዺ ኔና ዒ ዶኦሬኔ። 15ዬያ ዒዚ ማዼሢ ኔ ዛጌ ባኮና ዋይዜ ባኮናኮ ዓሲ ቢያ ቤርቲዳ ዒዛኮ ኔ ማርካ ማዓንዳጉዲኬ። 16ሂዳዖ ሓሢ ኔ ዓይጎሮ ናጋይ? ዔቂጋፓ ዋኣፆ ማስቴ፤ ጎዳሢ ሺኢቂ ጎሞይዳፓኣ ማስቲ ጌኤሽኬ’ ጌዔኔ። 17“ዬካፓ ዬሩሳላሜ ማዒ ታ ሙኪ ጌኤዦ ማኣሮይዳ ሺኢቃኣና ፆሲ ፔጋሲ ዻዌ ባኣዚ ታ ዛጌኔ። 18ዬማና ጎዳሢ ታኣም ጴዺ ‘ኔኤኒ ታ ዛሎና ኬኤዛ ማርካቶ ኔኤኮ ዔያታ ዔኪንዱዋኣሢሮ ኔጉዋዖ ሩኡሪና ዬሩሳላሜይዳፓ ኬስኬ!’ ጌዔኔ። 19ታኣኒያ ‘ጎዳሢዮ! ዓይሁዴ ዓሶኮ ቡኪንቶ ቤዞ ዓኣዺ ዓኣዺ ኔና ጉሙርቃ ዓሶ ቢያ ታ ቱኬሢና ጳርቄሢ ዔያታ ፔ ቶኦኪና ዔራኔ። 20ኔኤኮ ማርካ ማዔ ዒስፂፓኖሴ ዎዾዋኣና፥ ታኣኒያ ታ ቶኦኪና ዎዻ ዓሶ ዓጫ ዔቂ ዔያቶና ዎላ ዎዺፃ ቃራኬ ጌዔኔ፤ ዓፒሎዋ ሓሣ ታ ዔያቶኮ ካፔኔ፤’ 21ጎዳሢ ጊንሣ ‘ሓኬ ዓኣ፥ ዓይሁዴ ማዒባኣ ዜርፆ ባንሢ ታ ኔና ዳካንዳሢሮ ዔቂ ዴንዴ’ ” ታኣም ጌዔኔ። 22ዬያ ሄላንዳኣና ዴራ ቢያ ጳውሎሴኮ ጌኤዞ ዋይዛኔ፤ ዬማፓ ዓሳ ዑኡዞ ዼግዲ፦ “ሓያጉዴ ዓሲ ሳዖይዳፓ ባይቆም! ሓያ ጉዴ ዓሲ ሼምፖና ናንጋኒያ ኮይሱዋሴ!” ጌዒ ጌዒ ዒላቴኔ። 23ዒማና ዔያታ ዒላቲ ዒላቲ ማኣዓሢ ፔኤኮ ኬሲ ዡጊ ዡጊ ዓጪያ ሳዓፓ ዔኪ ዔኪ ጫሪንጮ ባንሢ ላኣሌኔ። 24ፖኦሊሶ ዓይሣሢ ዬያ ዛጋዖ ጳውሎሴ ፖኦሊሳ ዓኣ ቤዞ ጌልዛንዳጉዲ ፖኦሊሶ ዓይሢ፥ ዴራ ዒዛይዳ ዓይጎሮ ሃያይዲ ዒላታቴያ ዔራኒ ጳርቂ ጳርቂ ዒዛ ዖኦጫንዳጉዲ ዓይሤኔ። 25ዒማና ዒልዒዳፓ ፑኡሲንቴ ቃልሾና ፒሪ ቱኪ ጳርቃኒ ዔያታ ጊኢጋኣና ጳውሎሴ ዒዛ ኮራ ዔቂ ዓኣ ፄኤቶ ፖኦሊሶ ዓይሣሢ ኮራ፦ “ሮሜ ዓጪ ዓሲ ማዔያ ዎጊንቲባኣንቴ ጳርቃንዳጉዲ ዒንሢም ዓይሢንቲያ?” ጌዔኔ። 26ፄኤቶ ፖኦሊሶ ዓይሣሢ ዬያ ዋይዛዖ ሮሜ ዓጮ ፖኦሊሶ ዓይሣሢ ባንሢ ዓኣዺ፦ “ኔኤኒ ዎዳኒ ጋዓይ? ሓይ ዓሢ ሮሜ ዓጪ ዓሲኬ!” ጌዔኔ። 27ዬያሮ ፖኦሊሶ ዓይሣሢ ጳውሎሴ ባንሢ ዶጪጋፓ፦ “ሂንዳ ታኣም ኬኤዜ፤ ኔኤኒ ሮሜ ዓጪ ዓሲዳ?” ጋዓዛ፥ ዒዚያ፦ “ሂዮ” ጌዔኔ። 28ፖኦሊሶ ዓይሣሢ፦ “ታኣኒ ዒዞ ዓጮ ዓሲ ማዓኒ ሚርጌ ሚኢሼ ጪጌኔ” ጋዓዛ፥ ጳውሎሴ ጊንሣ፦ “ታኣኒ ጋዓንቴ ሮሜ ዓጪ ዓሲ ማዒ ዒኢካ ሾይንቴኔ” ጌዔኔ። 29ዬያሮ ዒዛ ዖኦጫኒ ጊኢጊንቲ ዓኣ ዓሳ ኔጉዋዖ ዒዛ ኮራፓ ሺኢኬኔ፤ ፖኦሊሶ ዓይሣሢያ ሮሜ ዓጪ ዓሲ ማዔሢ ካኒ ቢራታና ቱኪሴሢሮ ዒጊጬኔ። 30ዚሮ ጉቴሎ ፖኦሊሶ ዓይሣሢ ዓይሁዶ ዓሳ ጳውሎሴ ዎጎና ዓይሢሳሢኮ ፒዜ ማዔ ካራ ዓይጎታቴያ ዔራኒ ኮዒ፥ ቄኤሶኮ ሱኡጎና ዎጎ ዎጋ ዓሶና ቢያ ቡኪንታንዳጉዲ ዓይሤኔ፤ ዬካፓ ጳውሎሴ ቱኪንቴ ካኖ ቢራቶ ቡሊ፥ ዔያቶ ቤርቶ ዒዛ ዒ ሺኢሼኔ።


text:
ደምዳሚ መግለጺ
ባይቶ ስምረት መንእሰያት ኤርትራ ንድሕነት ሃገር ሽዱሽተ ወርሓዊ ስሩዕ ኣኼባኡ ካብ ዕለት 17-20/02/2013 ኣካይዱ።
ባይቶ ስምረት ኣብ ኣኼባኡ ናይ ዝሓለፋ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ንጥፈታቱ ገምጊሙ ካብ ኩሉ ክፍልታት ዝቐረበ ጸብጻብ ብምስማዕ ስፍሕ ብዝበለ ኣገባብ ዘትይሉ። ብክፍልታት ዝቐረበ ጸብጻብ ምስ ገምገመ ናብ ናይ ዞባታት ወከልቲ ብምሕላፍ ካብ ወከልቲ ዞባታት ዝቐረበ ጸብጻብ ሰሚዑ። ንኣወንታውን ኣሉታውን ጐድንታት ብምግምጋም ርእይቶን ለበዋታትን ብምሕላፍ ኣኼባኡ ዛዚሙ። ካብቶም ኣተኲሩ ዝተመያየጠሎም ዛዕባታት፦
ሀ) ውደባ
ለ) ኩነታት ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ሱዳን
ሐ) ኩነታት ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ኣውሮጳ
መ) ኩነታት ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ እስራኤል
ሰ) ህሉው ኩነታት ሃገርና ኤርትራን ኩነታት ስርዓት ህግደፍን
ረ) ማሕበርና ካብዚ ኸ ናበይ ‘ዮም።
ኣብዞም ዝተጠቕሱ ጉዳያት ኣተኲሩ ሰፊሕን ዓሚቚን ምይይጣት ብምክያድ ነዚ ዝስዕብ ውሳኔታትን ለበዋታትን ኣመሓላሊፉ።
1)ውደባ፡
ውደባ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ዝድንፍዓሉን ምቹእ ሃዋሁ ብምፍጣር ነቶም ኣብ መዓስከራት ኢትዮጵያን ሱዳንን ዝርከቡ መንእሰያት ተርኦም ዘዕዝዝሉን ብግብሪ ዝሰርሕሉን መደብ ዕዮ ብምውጻእ ንተግባርነቱን ንምሕያሉን ምቅላስ። ብዘይካ’ዚ ኣብ መላእ ዓለም ዘለዉ መንእሰያት ሓድነቶም ኣብ ትሕቲ ስምረት መንእሰያት ኤርትራ ንድሕነት ሃገር ክዓስሉ ተላብዩ። መንእሰይ ዋና በዓል ጉዳይ ከምዝዀነ መጠን ንጉዳዩ ኣተኩሮ ክገብረሉ ተማሕጺኑ። “በትሪ ኣብ ኢድካ ተመን ኣብ እግርኻ” ኢዩ’ሞ ነገሩ መንእሰይ ሃየ ተዓጠቕ።
2) ኩነታት ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ሱዳን
ኩነታት ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ሱዳን ብደቂቑ ድሕሪ ምግምጋሙ ነቲ ዝነበረ ኩነታት ኣብ ግምት ብምእታው ንጉዳዮም እትርኢ ንኡስ ኮሚቴ ብምምዛዝ፡ ባይቶ ስምረት ምስቶም ወከልቲ ክመያየጥ መዲቡ ኣሎ። ኣብ ዝሓጸረ እዋን ግቡእ ፍታሕ ንምምጻእ ብዕቱብ ክሰርሓሉ ምዃኑ ይሕብር።
3) ጉዳይ ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ኣውሮጳ
ህልው ከነታት ብምግምጋምን ብምፍታሽን በቲ ዘጋጠመ ኩነታት እተጽንዕ ካብ ፈጻሚትን ባይቶን ዝተዋጽኤ ሽማግለ መዚዙ። ጸብጻባ ከኣ ናብ ባይቶ ከተቅርብ።
4) ኩነታት ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ እስራኤል
ከም ዝዝከር ዋዕላ ደብረዘይቲ ክዛዘም ከሎ 21 መናብር ዘለዎ ባይቶ ብምቛም’ዩ ወጺኡ። ካብተን 21 መናብር ሓንቲ ንዞባ እስራኤል ተሓዚኣ ምንባራ’ውን ዝዝከር’ዩ። ባይቶ ስምረት ኣብ ትሕቲ ስምረት መንእሰያት ኤርትራ ንድሕነት ሃገር ተጠርኒፈን ዝጸንሓ ጨናፍር ኣፍልጦ ብምሃብ፡ ጨናፍር ብምምይያጥን ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ ምርጫ ብምክያድን ነቲ ሓደ ኣባል ባይቶ ዝኸውን እጀትኦም ክገብሩ ወሲኑ ኣሎ።
5) ኣዳላዊት ሽማግለ
ባይቶ ስምረት ኣብ ጉባኤ ደብረዘይቲ ዝነበረ ጉድለታት ብምስትብሃል ነቲ ጉድለታት ንኸይድገም ኣቓልቦ ብምግባር ንጉባኤ ተዳሉ ሸውዓተ ዝኣባላታ ኮሚቴ መዚዙ ስርሓ ክትጅምር ወሲኑ።
6) ህሉው ኩነታት ሃገር
ባይቶ ስምረት መንእሰያት ኤርትራ ንድሕነት ሃገር ህሉው ኩነታት ሃገርናን ስርዓት ህግደፍን ኣጠቓሊሉ ብምርኣይ ነዚ ዝስዕብ ገምጋም ሂቡ።
ሃገርና ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ህግደፍ ካብ ትቑረን እንሆ 22 ዓመት ትዛዝም ኣላ። ኣብዘን ዝሓለፋ መረርቲ ናይ ስቓይ ዓመታት ኩነታት ህዝብናን ሃገርናን ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናገደደ ጸኒሑ ኣብቲ ናይ መጠረሽታ ጥርዙ በጺሑ ይርከብ። ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን ስርዓት ህግደፍ ኣብ መወዳእታ ዕድሚኡ ከምዝርከብ እዚ ዘሎ ሃዋሁ የነጽር። ነዚ ኣብ ግምት ብምእታው ቃልስና ብዝሓየለን ዝተወደበን ኣገባብ ክብርትዕ ድሉው ምህላዉ ኣረጋጊጹ። ከምኡ’ውን ነቲ ብሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ኣብ ፎርቶ ዝተወስደ ስጉምቲ ብምምጓስ ኣብ ምሉእ ዓለም ዘሎ ኤርትራዊ ሕብረተሰብ ብዘይኣፈላላይ ዘርእዮ ዘሎ ቁጥዐ ብምምጓስ ኣብ ጎኒ ኩሎም ደለይቲ ሓርነት ደው ከምዝበለ ዳግም የረጋግጽ።
ባይቶ ስምረት መንእሰያት ኤርትራ ንድሕነት ሃገር
20/02/2013
ሓርነትና ናይ ግድን’ዩ!
ክፍሊ ዜናን ባህልን


text: 1ፔርሴ ዓሶና ዬሩሳላሜፓ ሙኬ ፔቴ ፔቴ ሙሴኮ ዓሶ ዎይሦ ዎጎ ዔርዛ ዓሶና ዬሱሴ ኮራ ቡኬኔ። 2ዬሱሴኮ ጊንፆ ሃንታዞንሢዳፓ ፔቴ ፔቴዞንሢ ሙሴ ዎጋ ዓይሣ ጎይፆ ጌኤሽኪባኣ ኩቺና ሙዓንቴ ዔያታ ዛጌኔ። 3ፔርሴ ዓሶና ሓሣ ዓቴ ዓይሁዶ ዓሳ ጪማ ዔያቶኮ ኬሴ ዎጎ ካፒፆና ኩጮ ፔኤኮ ኮሺ ማስቲባኣዖ ሙኡዚ ሙዑዋሴ። 4ዬያ ጉዲ ቦኦካፓ ማዓዖዋ ማስቱዋዖ ሙዑዋሴ፤ ሓሣ ዑሺ ዑሽኮ ሜሄ፥ ዖቲ፥ ጎንጊ፥ ሻኣላ፤ ዬያ ቢያ ማስኮ ባኣዚና ዬያ ማላ ሜሌ ሚርጌ ዎጌ ዔያታ ካፓኔ። 5ዬያሮ ፔርሴ ዓሶና ሙሴኮ ዓሶ ዎይሦ ዎጎ ዔርዛ ዓሶና፦ “ኔኤኮ ጊንፆ ሓንታዞንሢ ዓይጎሮ ጪማ ኬሴ ዎጎኮ ዑሣ ዓኣዻይ? ዓይጎሮ ዔያታ ኩጮ ማስቱዋዖ ሙዓይ?” ሂዚ ጌዒ ዬሱሴ ዖኦጬኔ። 6ዒዚ ዔያቶም ማሓዖ፦ “ዒንሢ ዓሲ ዓኣፒም ሄርሺንቲሮ ማዻ ዓሳ! ዒሲያሴ ጎዖ ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛሢ ዒንሢ ዛሎ ኬኤዛዖ፦ ‘ሓይ ዴራ ዻንጎና ታና ቦንቻኔ ዒና ዔያቶኮ ታ ጊዳፓ ሚርጌ ሓኬያኬ፤ 7ዔያታ ዓሲ ዎጌ ዔርዚ ዔርዚ ታና ጉሪ ሉኡዙሞና ካኣሽካያ ማላኔ’ ጌዒ ኬኤዜሢ ጎኔኬ። 8“ዬያሮ ዒንሢ ፆሲ ዓይሢፆ ሓሺ ዓሲ ዎጌ ካፓኔ።” 9ላሚ ዬሱሴ ዔያቶም ሂዚ ጌዔኔ፦ “ዒንሢኮ ዎጎ ዒንሢ ካፓኒ ጌዒ ፆሲ ዓይሢፆ ዒንሢ ሚርጌና ቦሂ ሓሻኔ፤ 10ሙሴ ‘ዓዶና ዒንዶና ቦንቼ፤ ዓዶና ዒንዶና ጫሽኬሢ ዎዎዺንቶንጎ’ ጋዓኔ። 11ጋዓንቴ ፔቴ ዓሲ ዓዶና ዒንዶና ማኣዶንዶሢ ሃሺ ዒንሢም፦ ‘ዓዶና ዒንዶናም ማዾንዶ ባኮ ዛሎ ቢያ ፆሲም ታ ዒንጎ ባኣዚ ዒንጌኔ’ ጋዓዛ፥ 12ዬይ ዓሢ ዓዶና ዒንዶና ማኣዱዋጉዲ ዒንሢ ዓይሣኔ፤ 13ሂዲፆና ዒንሢ ዒንሢኮ ዔርዚፆ ካፓኒ ጌዒ ፆሲኮ ቃኣሎ ሓሻኔ፤ ሓሣ ዬያጉዴ ባኣዚ ሚርጌ ዒንሢ ማዻኔ።” 14ዬሱሴ ዴሮ ፔ ባንሢ ላሚ ዔኤሊ ሂዚ ጌዔኔ፦ “ቢያሢ ዒንሢ ኮሺ ዋይዙዋቴ፤ 15ዓሲ ኪንሢና ዓኣያ ማሃ ባኣዚ ዓሲዳፓ ኬስካ ባኣዚ ማዓንዳኣፓዓቴም ዙልካፓ ጌላ ባኣዚ ዓሲ ኪንሢና ዓኣያ ማሁዋሴ። 17ዬካፓ ዬሱሴ ዴሮ ሃሺ ኬኤፆ ጌላዛ ዒዛኮ ጊንፆ ሓንታ ናኣታ ዬኖ ጌይፄሎኮ ቡሊፆ ኬኤዛንዳጉዲ ዖኦጬኔ። 18ዒዚያ ዔያቶም ሂዚ ጌዒ ማሄኔ፦ “ዒንሢያ ሃሣ ዬያ ዔሩዋዓዳ? ዙልካፓ ዓሲኮ ዻንጋና ጎጲ ጌላ ባኣዚ ዓሲ ኪንሢና ዓኣያ ማሁዋኣሢ ዒንሢም ዔርቱዓዳ? 19ዓይጎሮ ጌዔቶ ዻንጎና ጎጶ ጌሌዜላ ዙሎ ጊንሣ ኬስካኣፓዓቴም ዒና ባንሢ ጌሉዋሴ። ዬያሮ ዬሱሴ ሙኡዚ ቢያ ሙዒንታኒ ዳንዳዓያ ማዔሢ ኬኤዜኔ። 20ዬሱሴ ላሚ ሂዚ ጌዔኔ፦ “ዓሲ ኪንሢና ዓኣያ ማሃ ባኣዚ ዓሲዳፓ ኬስካ ባኣዚኬ፤ 21ዓሲኮ ጋርሲ ዒናፓ ኬስካ ፑርታ ባኣዚ፦ ኮይሱዋ ጎይሢና ዞኦስካ ኮኦሚሢ፥ ዉሱሞ፥ ዓሲ ዎዺሢ፥ 22ዓኒ ሃሣ ማቾ ማዒባኣያና ላሂሢ፥ ታዻቆ ጌዒሢ፥ ፑርቱሞ፥ ጌሺሢ፥ ፔ ሼኔና ሓንቲሢ፥ ቂኢሩሞ፥ ፑሽኪሢ፥ ዖቶርሞ፥ ማሊሢ ባይሱሞኬ። 23ዓካሪ፡ ዬይ ፑርቶ ባካ ጉቤ ዓሲ ዒኔፓ ኬስኪ ዓሲ ጎማሳኔ።” 24ዬካፓ ዬሱሴ ዔቂ ፂሮሴ ካታሞ ዓጮይዳ ዓኣ ጉርዶ ዴንዲ ፔቴ ዓሲ ማኣሪ ጌላዖ ዒኢካ ዒ ዓኣሢ ዖኦኒያ ዔሩዋጉዲ ኮዔኔ፤ ጋዓንቴ ዒ ዓኣሺንታኒ ዳንዳዒባኣሴ። 25ናይስኬና ዒዞኮ ፑርታ ዓያናና ዓርቂንቴ ላኣሊስኬና ዬሱሴ ዒኢካ ዓኣሢ ዋይዚ ዑኬና ሙካዖ ቶካ ዒዛኮ ሎኦሜኔ። 26ላኣሌላ ሶኦሪያ ዓጪዳ ፖኖቄ ጌይንታ ቤስካ ሾይንቴ ጊሪኬ ዜርፃፓ ማዔያኬ፤ ዒዛ ዒዞኮ ናዔሎይዳፓ ፑርቶ ዓያኖ ዬሱሴ ኬሳንዳጉዲ ሺኢቄኔ። 27ዬሱሴ ጋዓንቴ፦ “ናኣቶ ሙዖ ዔኪ ካናቶም ዒንጊሢ ኮይሱዋሴ፤ ሂንዳ ቤርታዺ ናኣታ ሙዒ ሚሽኮንጎ” ዒዞም ጌዔኔ። 28ዒዛ፦ “ጎኔኬ ጎዳሢዮ፤ ያዺ ማዔቶዋ ካናታ ጎንጎ ዴማ ናኣቶይዳፓ ዲኢኔሢ ሙዓኔ” ጌዒ ዒዛም ማሄኔ። 29ዬያሮ ዬሱሴ፦ “ዬያ ኔ ጌይፆና ፑርቶ ዓያና ኔኤኮ ናዔሎይዳፓ ኬስኬኔ፤ ማኣሪ ማዒ ዓኣዼ” ዒዞም ጌዔኔ። 30ዒዛ ማኣሪ ማዒ ሙካንቴ ፑርቶ ዓያና ናዔሎይዳፓ ኬስኬሢሮ ናዔላ ኮሺ ሻኣሎይዳ ላሂ ዓኣንቴ ዛጌኔ። 31ዬሱሴ ፂሮሴ ዓጫፓ ኬስካዖ ሲዶና ጌይንታ ዓጮና ታጶ ካታሞ ጌይንታ ዓጮይዴና ጌዒ ጌሊላ ባዞ ሙኬኔ። 32ዒማና ዒኢካ ዒዛ ባንሢ ዋይዚና ዻንጋና ባይቄ ዓሲ ዓሳ ዔኪ ሙካዖ ዬሱሴ ዒዛይዳ ኩጮ ጌሣንዳጉዲ ሺኢቄኔ። 33ዬሱሴ ዓሶ ባኣካፓ ዓሢ ዱማሲ ኬሳዖ ዓሢኮ ዋዮይዳ ኬኤሎ ዳኬኔ፤ ሓሣ ጩቺያ ጩቲ ዒዛኮ ዒንዲርዞ ካኣሜኔ። 34ዬማፓ ዬሱሴ ሌካ ጫሪንጮ ባንሢ ዛጊ፥ ሚጪንቲ “ዪይያ” ጋዓዖ፦ “ዔፓታ” ጌዔኔ። ዬኖ ጌይፃ “ቡሊንቴ” ጌይሢኬ። 35ዬማ ጋዓኣና ዓሢኮ ዋዮና ዒንዲርዞና ቡሊንቴም ሜታባኣያ ጌኤሺ ጌስቲሢ ዓርቄኔ። 36ዬሱሴ ዬያ ዖኦማኣ ኬኤዙዋጉዲ ዓሶ ዓይሤኔ፤ ጋዓንቴ ዔያቶም ኬኤዙዋጉዲ ዓይሤሢዳፓ ባሼ ዔያታ ኬኤዜኔ። 37ዬያ ዋይዜሢ ቢያ ሚርጌና “ሃያ ጉዴ ባኣዚ” ጌዒ ዲቃቲ ሄርሺሢና፦ “ጉቤ ባኣዚ ኮሺ ማዻኔ፥ ዋያ ባይቄሢ ዋይዛንዳጉዲ፤ ዻንጋ ባይቄሢያ ጌስታንዳጉዲ ማሃኔ” ጌዔኔ።


text: 1ቄኤሶኮ ቢያ ዑሢ ማዓ ፔቴ ፔቴ ዓሳ ፔ ዓሶ ባኣካፓ ዶኦሪንታኔ፤ ዬያታ ፆሲም ማዺንታ ባኮና ዓሲ ዛላ ዔቂ ጎሜ ዓቶም ጌይሳ ዒንጊፆ ዒንጋኒ ዶኦሪንታኔ። 2ዒዚ ፔ ቶኦኪና ላቢንታያ ማዔሢሮ ዔሩዋ ዓሶና ላቢንታ ዓሶናም ሚጪንቲ ማኣዳኒ ዳንዳዓኔ። 3ዒዚ ፔ ጎሞና ሜሌ ዓሶ ጎሞና ዛሎ ዒንጎ ባኮ ዒንጋኒ ዒዛ ኮይሴሢ ዬያ ዛሎናኬ። 4ዓኣሮኔጉዲ ፆሲ ዔኤሊባኣያ ማዔቴ ዖኦኒያ ዬያ ቦንቾ ፔኤሮ ዴንቃ ዓሲ ባኣሴ፤ 5ዬያጉዲ ኪሪስቶሴ ቄኤሶኮ ቢያ ዑሢ ማሃ፥ ቦንቾ ፔኤሮ ዔኪ ቦንቺንቲባኣሴ፤ ጋዓንቴ ዒዚ ቄኤሶኮ ቢያ ዑሢ ማሃ ቦንቾ ዔኬሢ፡- “ኔኤኒ ታኣኮ ናዓሢኬ፤ ታኣኒ ኔኤኮ ሃኖ ዓዶ ማዔኔ” ጌዔ ፆዛሢዳፓኬ። 6ዬያጉዲ ሃሣ ሜሌ ቤስካ ፆሲ፡- “ሜልኬፃዲቄ ቄኤሴ ማዒ ዶኦሪንቴሢጉዲ ኔኤኒ ናንጊና ናንጋንዳ ቄኤሴኬ” ጋዓኔ። 7ዬሱሴ ዓሲ ማዒ ሃያ ሳዖይዳ ናንጌ ዎዶና ሓይቢዳፓ ዒዛ ዻቂሻንዳ ፆዛሢ፡ ዼኤፒ ዒላቲና ሃሣ ዬኤኪ ዬኤኪ ፔ ማሊፆ ኬኤዚ ሺኢቄኔ፤ ዒዚ ሼሌዑሞና ዓይሢንቴሢሮ ፆሲ ዒዛኮ ዒማና ሺኢጲፆ ዋይዜኔ። 8ዎዚ ዒ ፆሲ ናይ ማዔቴያ ዒዛ ሄሌ ሜታሢ ዛሎና ዓይሢንቲሢ ዒ ዔሬኔ። 9ዬያና ዒ ጊኢጌያ ማዒ ጴዼስካፓ፥ ዓይሢንታዞንሢም ቢያ ናንጊና ዻቂንታኮ ካራ ዒ ማዔኔ። 10ሜልኬፃዲቄ ዶኦሪንቴሢጉዲ ፆሲ ዒዛ ቄኤሶኮ ቢያ ዑፃሢ ማሂ ዶኦሬኔ። 11ዬያ ዛሎ ሚርጌ ኑ ኬኤዛንዳ ባኣዚ ናንጊታንቴ ዑኬ ዒንሢም ዔኤቢ ጌሉዋኣሢሮ ዒንሢም ኬኤዚ ዔርዛኒ ሜቶኬ። 12ሄኤዶ ሄሊ ዒንሢ ናንጌ ጎይፆና ሴካ ዓሲ ዔዔርዛንዳያታዖ ፆሲ ቃኣሎኮ ዓይፆ ካሮ ሜሌ ዓሲ ሃጊ ዒንሢ ዔርዛንዳያ ኮይሳኔ፤ ዬይ ዒንሢም ኮይሳሢያ ዲኢቂ ማዓንዳኣፓዓቴም ዶዲ ሙኡዚቱዋሴ። 13ዓይጎሮ ጌዔቴ ዲኢቂ ሺሺንቂ ዑሾሢ ቢያ ናይ ማዔሢሮ ፂሉሞ ዛላ ዔራቶ ባኣዚ ሃጊ ዔሪባኣያኬ። 14ዶዲ ሙኡዚ ኮይሳሢ ጋዓንቴ ኮዦና ፑርቶና ዱማሲ ዔራ ዒናዼ ዓሲምኬ።


text:
ሓበሬታ ዘይሰነቐ ህዝቢ ውሕስነቱን ቀጻልነት ወለዶታቱን ዘረጋግጹ እዋናዊ ውሳኔታት ክወስድ ኣይክእልን እዩ። ሓደ ካብቶም ቀንዲ ንህዝቢ ኤርትራ ንተደጋጋሚ ግዜ ኣብ ሓደጋ ዘውደቑዎ ኣበራት ድማ ስእነትን ጉድለትን ሓበሬታ ምስናይ ምዝንባዕ ሓበሬታ ንፕሮፖጋንዳ እዩ። በዚ ምኽንያት ህዝቢ ኤርትራ ከቢድ ዋጋ ህይወትን ግዜን ከፊሉ እዩ። ኣሰናን ካላኦት ማዕከናት ዜናታት ኤርትራን፡ ህዝቢ ኤርትራ፡ ካብዚ ደልሃመት’ዚ ሓራ ክወጽእ ግቡእ ተራኦም ከነበርክቱ ድማ ሞያዊ ሓላፍነት ኣለዎም። እዚ ዕማም’ዚ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ክሰላሰል መልክዕን ኣድማዕነትን ኳ እንተነበሮ፡ ብሰንኪ ባህርያት ውልቀምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፡ ንቡር ክንሱ ዘይከኣል ኮይኑ ይርከብ። ስለዚ፡ እቶም ኣብ ስደት እንርከብ ኤርትራውያን፡ ነቲ ዘለና ብልጫ-ሓርነት ምጽሓፍን ተጠቃምነት ቴክኖሎጅን ምስቶም ኣብ ውሽጢ ዝርከቡ ናይ ለውጢ ብጾት ተኣሳሲርና፡ ምስናይ ብድሆታቱ፡ ነዚ ናይ ድሕነት ዕማም ከነሰላስሎ ሕድሪ ‘ለና።
እዚ ብ21 ጥሪ 2013 ኣብ ፎርቶ ብሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ዝተፈጸመ ታሪኻዊ ስርሒት ለውጢ፡ ኣብቲ ዝተፈጸመሉ ኣጋጣሚ ከም ዜና ንህዝቢ ካብ ምሕባር ሓሊፍና፡ ኣበጋግሳኡ፡ ኣካይዳኡን ዘጋጠሞ ዕንቅፋትን ብዝምልከት ህዝቢ ኤርትራን ሓይልታት ምክልኻሉን ክመሃረሉን ክምኮረሉን መታን ዳህሳስ ከነካይድ ጸኒሕና ኢና።
ኢሳይያስ ኣብ’ዚ ሎሚ 14 ለካቲት (ድሕሪ 25 መዓልታት ናይቲ ፍጻሜ) ዝገበሮ ቃለ- መጠየቕ፡ ነቲ ጉዳይ ከነኣእሶን ከቃልሎን ኳ ዝከኣሎ እንተገበረ፡ ሽዑ ንሱ ኣብ ግቢ ተሓቢኡ እዝግዮ እናበለ፡ ኣብ ቅድሚ ወዲ ዓልን ብጾቱን ብስም ስዉኣት እናመሓሉ ዝልምኑሉ ዕሱባት እናበራረየ ክልእኽ ከምዝወዓለ እዩ እዚ ሓበሬታ ዘረድእ። እቲ ረኺብናዮ ዘለና ጸብጻብ ናይቲ ኩነታት ከምዚ ዝስዕብ እዩ። ነቲ ካብ ኤርትራ ዝበጽሓና ጸብጻብ ገለገለ ኣስማት ዓቂብና፡ ብጸብጻባዊ መልክዑ ከምዘለዎ ነቕርበልኩም። ተወሳኺ ምዕባሌታት ምስ ዝርከብ ድማ ነዚ ሰነድ ‘ዚ ከነማዕብሎ (Update) ክንገብሮ ኢና።
ምንቅስቓስ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ንለውጢ (ስርሒት ፎርቶ 21 ጥሪ 2013)
ኣበጋግሳን ኣመዓባብላን ትግባረን
እቲ ኣብ ፎርቶ ብ ሰኑይ 21 ጥሪ 2013 ዝተኸስተ ምንቅስቓስ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ (ስርሒት ፎርቶ) ቅድሚ 4 ኣዋርሕ ኣቢሉ ዝተሓስበ እዩ። ትግባሪኡ መዓልቲ ጥራይ እዩ ዝጽበ ነይሩ። ኣብ መንጎ ግን ኢሳይያስ ሓበሬታ ይረክብ፡ ብዓል መን ከምዘምለቑሉ ግን ኣይተፈልጠን። ቅድሚ ሳልስቲ ናይቲ ፍጻሜ (ዓርቢ)፡ ኢሳይያስ ዝመርሖ ኣኼባ ኣመሓደርቲ ዞባታት ኣብ ኣስመራ ተኻይዱ። እቲ ኣኼባ ስለዘይተወደአ፡ ኢሳይያስ ንኣማሓደርቲ ዞባታት፡ ኣብቲ ኣብ ሚኒስትሪ ዜና ዝርከብ፡ ‘ሃገር ሚድያ’ ተባሂሉ ዝፍለጥ ኣዳራሽ ሰኑይ (21 ጥሪ) ሰዓት 9፡00 ክቕጽሉዎ ምዃኖም ሓቢሩዎም፡ ይፈላለዩ።
ኣማሓዳሪ ዞባ ደቡብ፡ ኣቶ ምስጦፋ ኑርሕሸን ንወዲ ዓሊን ብጾቱን፡ ብዛዕባ’ቲ ብኢሳይያስ ዝምራሕ ኣብ ‘ሃገር ሚድያ’ (ፎርቶ) ዝተገብረ ቆጸራ ኣኼባ ኣመሓደርቲ ይሕብሮም። እቲ ስርሒት ኣብኡ ክፍጸም ድማ ይሰማምዑ።
ብዛዕባ’ቲ ክፍጸም ተዋዲዱ ዝነበረ ስርሒት ድንጕይ ኢሎም ዝፈለጡ ገለ ካብ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት፡ “ኢሳይያስ ደኣ ካብ መዓስ ቦታ ኣኼባን ሰዓትን ኣቐዲሙ ይሕበር” ኢሎም፡ እቲ መደብ ብኢሳይያስ ተፈሊጡ ከምዘሎ ምጥርጣሮም ይገልጹ። እቲ መደብ ደው ክብል ‘ውን ይነግሩዎም። እተን ሰንበት ለይቲ ዝተንቀሳቐሳ ታንክታትን ረሻሽ ዝጸዓና መካይንን ጉዕዞአን ኣፋሪቐናኦ፡ እቲ ስርሒት ድሮ ተበጊሱ ስለዝነበረ ግን፡ ካብ ምቕልባሱ ምቕጻሉ ተመርጸ።
መበገሲ ካብ ከባቢ ጸሮና ኮይኑ፡ እቶም ኣብቲ ስርሒት ዝተሳተፉ ኣሃዱታት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ብለይቲ 12 ታንክታት ሒዞም ተበጊሶም ከባቢ ወጋሕታ ኣብ ደቀምሓረ በጺሖም። ነዳዲ ክመልኡ ብወልዱ ባርያ ንዝእዘዝ ክፍሊ ነዳዲ ምስ ሓተቱ፡ ኣብኡ ዝነበረ ሓላፊ ነዳዲ ምምላእ ስለዝኸልኦም ብሓይሊ ነዳዲ መሊኦም ናብ ኣስመራ ኣምሪሖም። ካብ ደቀምሓረ ምስ ወጽኡ፡ ሓንቲ ታንክ ተበላሽያቶም ንዓኣ ገዲፎም ጉዕዞኦም ቀጺሎም። ኣብ ከባቢ መርሓኖ፡ 3 ታንክታት ናብ ኤርፖርትን ሓይሊ ኣየርን ኣቕኒዖመን። ዝተረፋ ታንክታት ሒዞም 10፡15 ንጉሆ ውሽጢ ኣስመራ በጽሑ።
ንሳቶም ካብ ጸሮና ክብገሱ ከለዉ ካልኦት ሓይልታት ብወገን ብሎኮ ከረን፡ ከምኡ ‘ውን ካብ ከባቢ ነፋሲት ዝተበገሱ ብብሎኮ ባጽዕ ናብ ኣስመራ ብምእታው ኣገዳሲ ቦታታት ክሕዙ ዝግብኦም ዝነበሩ ኣጋር ሰራዊትን ናይ ከቢድ ብረት ኣሃዱታትን ክሳብ ሕጂ ብዘይተፈልጠ ምኽንያት፡ ኣብ ዘለዉዎ ደው ኢሎም፡ ኣብቲ እዋን’ቲ ኣይተንቀሳቐሱን።
እዞም ብሸነኽ ጾሮና ዝተበገሱ ሓላፊ ክፍለሰራዊት ብሪጋደር ጀነራል ሳልሕ ዑስማንን፡ ሓለቓ ስታፍ መካናይዝድ ኮለኔል ስዒድ ዓሊ ሕጃይን (ወዲ ዓሊ) ከምኡ ‘ውን ኮለኔል ኣለም (ግዝዋ) ኣብርሃም (ገላዋን) ዝርከቡዎም ኣብ ደቀምሓረ ምስ በጽሑ፡ ከምዝተጠልሙ ኳ እንተፈለጡ፡ ንድሕሪት ክምለሱሉ ዝኽእሉ ኩነታት ስለዘይነበረ ብዝቐልጠፈ ከምዚ ልዕል ኢሉ ዝተጠቕሰ ናብ ሚኒስትሪ ዜና (ፎርቶ) ኣትዮም።
ኣብዚ ሰዓት’ዚ፡ ህዝቢ ኣስመራ ድሕሪ ውድቀት ደርግ ታንክታት ብጽርግያ ክኸዳ ንመጀርያ ስለዘይረኣየ ኩነታቱ ደንጽዩዎ፡ ገለ ነገር ከምዘሎ ስለዝፈለጠ፡ ብሞባይል እናተደዋወለ ሓበሬታ ክለዋወጥ ጀሚሩ።
ሰዓት 10፡30 ኣቢሉ፡ እቶም ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፡ ነቲ ኣብ ፎርቶ ዝመደበሩ ሚኒስትሪ ዜና ተቖጻጺሮሞ፡ ንሓጺር እዋን ንግዝያዊ ሓላፊ ቴለቪዥን ኤርትራ ኣሽመላሽ ኣብርሃ፡ ብዛዕባ ዘለዎም ፖለቲካዊ ጠለባት ኣብ ቴለቪዥን ክዛረብ ኣገዲዶሞ። ትግባረ ሃገራዊ ቅዋም፡ ምፍታሕ እሱራት ዝርከቦ ጠለባቶም ብኸፊል ተመሓላሊፉ፡ ህዝቢ ሰሚዑዎ። እንተኾነ ሓደገኛነት ናይቲ ኩነታት ዝፈለጡ ኢሳይያስን ሰዓብቱን፡ መልእኽቶም ምሉእ ብምሉእ ከይተሓላለፈ ተክኒካዊ ብልሓት ተጠቒሞም፡ እቲ መልእኽቲ ብምሉኡ ከምዘይተሓላለፍ ገይሮም።
ይኹን ደኣምበር፡ እቲ ብቴለቭዥን ጠለባት ለውጢ ናብ ህዝቢ ናይ ምዝርጋሕ መደብ እቲ ቀዳማይ ዕላማ ኣይነበረን። ስለዚ ምስንኻል ናይቲ ስርሒት፡ ምቍራጽ ፈነወ ዘይኮነ፡ እቲ ናይ ኣኼባ ቦታ ኣብ ክንዲ ኣብ ፎርቶ ኣብ ግቢ ተቐይሩ፡ ኢሳይያስ ከምቲ ዝተጸበዩዎ ኣብቲ ቦታ ዘይምጽንሑ እዩ። ኢሳይያስን ደገፍቱን፡ ዋላ ኳ ኣቐዲሞም ሓበሬታ ረኺቦም፡ ቦታ ኣኼባ ቀይሮም፡ ክልተ ሰለስተ ንምቍጽጻሮም ዘየጸግሙ ልኡኻት ክኾኑ እንተተጸበዩ፡ ታንክታትን ሰራዊትን ዝተሳተፎ ምንቅስቓስ ኣብ ቅድሚ ዓይኖም ምስተጋህደ ብመጠን ዕብየት ናይቲ ምንቅስቓስ ኣዝዮም ሰንበዱ።
ኢሳይያስን ደገፍቱን፡ ናይ መካናይዝድ ህላወ ምስ ተገንዘቡ፡ ዝተፈላለዩ ሓለፍቲ መካናይዝድ፡ ኣብ መወዳእታ ድማ ንቀንዲ ሓላፊ መካናይዝድ ኮለኔል ጸሃየ መኮነን (ወዲ ሞኬ) ናብ ፎርቶ ይልእኩሎም። ካላሽንን ሽጉጥን ዓጢቑ ዝነበረ ወዲ ዓሊ ግን ንወዲ ሞኬ ኣርባዕተ ጥይት ቶኵሱ የቝስሎ። ብድሕሪ’ዚ ወዲ ዓሊ፡ ታንክታት ናብ ቤተመግንስቲ ክትኵሳ ምስ ኣዘዘ፡ ገለ ካብቶም ምስኡ ዝነበሩ ብጾቱ ሰንቢዶም። ኣነጻጽሪኩም (ተስፊርኩም) ሃቡኒ ባዕለይ ክትኩስ ኢሉ ‘ውን ተዛሪቡዎም። ኣብ ከምዚ ኩነታት፡ ብሪጋደር ጀነራል ኢዮብን (ሓሊባይ)፡ ጀነራል ስብሓት ኤፍሬምን ዝኣመሰሉ ሽማግለታት፡ “ብስዉኣት፡ እዚ ኮ ናይ ኩላትና ሕቶ እዩ” ብምባል ከይትኩስ ለሚኖሞ። ከምዚ’ሎም ኣብ ክርክር ክሳብ ምሸት ምስ ጸንሑ፡ ብዓል ብሪጋደር ጀነራል ሳልሕ ዑስማንን ኮለኔል ኣብራሃም ገላዋን በቃ ንግደፎ ኢሎም፡ ምስ ኮለኔል ወዲ ዓሊ ብሓባር ናብ ቁሸት ገጾም ወረዱ። ብመኪና ናብ ዓንሰባ ገጾም ቀጺሎም። ብዘይካ ወዲ ዓሊ፡ እቶም ቀንዲ ሓለፍቲ ማለት ብሪጋደር ጀነራል ሳልሕ ዑስማን፡ ኮለኔል ኣብርሃም (ገላዋ) ኮለኔል ኣለም (ግዙዋ) ተታሒዞም። ኮለኔል ወዲ ዓሊ ግን በይኑ መንገዱ ቀጺሉ። ኣብ ከባቢ ሸበቕ ትብሃል ዓዲ ኣብ ዓንሰባ ኣርኪቦሞ፡ ተታዅሱ 4 ኣቝሲሉ፡ ኣብ መወዳእታ ከይሓዙዎ፡ ባዕሉ ነብሰ ቕትለት ፈጺሙ ተሰዊኡ።
ወዲ ዓሊ ክብገሱ ከለዉ ኣትሒዙ፡ “ንኢሳይያስ ባዕለይ እየ ዝተሓሓዞ” እዩ ዝብል ነይሩ።
ተወላዋልነት፡ ጥልመት፡ ዕሱብነት ብ ኢሳይያስ
ኢሳይያስን እቶም ኢሳይያስ ዝለኣኾም ብስም ስዉኣት እናመሓሉ፡ ዘይናይ ኩላትና ሕቶ እዩ እናበሉ ከይትኵሱ ዝለመኑዎም፡ ወዲ ኤፍሬምን ሓሊባይን፡ በቲ ሓደ ንድሕነት ኢሳይያስ ነቲ ኩነታት ከዘሓሕልዎም ከለዉ፡ በቲ ኻልእ ወገን ከኣ መጻወድያ እዮም ዘዳልዉሎም ነይሮም። ካብታ ካብ ፎርቶ ዝወረዱላ እዋን ድማ፡ ተኸታቲሎም ኣብ ማእሰርትን መስዋእትን ኣብጺሖሞም።
ኣብዚ ንእግረመንገዲ ኪጥቀስ ዘለዎ ሓደ ጉዳይ፡ ኣብ መንጎ ሓላፊ መካናይዝድ ወዲ ሞኬን ስታፍ ክፍለ ሰራዊት ወዲ ዓልን ካብ ነዊሕ ዝጸንሐ ጽልኢ ምንባሩ እዩ። ኣብ 2000 ዓመተ ምህረት፡ ሜጀር ጀነራል ‘ውጩ’ ኣብ ሰንዓፈ ብሓንሳብ ኣብ ዘምሰዩሉ ኣጋጣሚ ምስ ሰኸረ ንወዲ ዓሊ፡ ብስም 5ይ መስርዕ ወዲ ሞኬ ክርሽኖ ውጥን ከምዝነበሮ ኣምሊቑሉ ነይሩ። በዚ ድማ ወዲ ሞኬ ናብ ፎርቶ ደይቡ፡ ብረት ካብቶም ዓጀብቱ መንጢሉ ብግስ ክብል ምስረኣዮ፡ ወዲ ዓሊ ስጉምቲ ኪወስድ ኣይተማተአን።
እቲ ብኢሳይያስ ዝምራሕ ኣብ ፎርቶ ኣዳራሽ ሚኒስትሪ ዜና ክግበር ዝነበሮ ኣኼባ ናይ ዞባታት ኣመሓደርቲ ሽዑ ንጉሆ ኣብ ውሽጢ ቤትጽሕፈት ፕረዚደንት (ግቢ) ተቐይሩ፡ ሓለፍቲ ዞባታት ጥራይ ዘይኮነ፡ እንተላይ ሚኒስተራት ናብቲ ስትር ዚበለ ገፊሕ ቀጽሪ ዘለዎ ግቢ ምጽውዖም፡ ብኣኼባ ኣመኽንዩ ኢሳይያስ፡ ካብቲ ኩነታት ክሕባእ ዝወጠኖ እምበር፡ ብሓቂ ኣኼባ ከካይድ ዘውጽኦ መደብ ‘ውን ኣይኮነን። ካብቶም ኣካየድቲ ዞባታት ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡብ ምስጦፋ ኑርሕሸን ብሕማም ኣመኽንዩ ኣብቲ ኣኼባ ኣይተረኽበን።
ገለ ጠላማት ተረኺቦም እቲ ሓበሬታ ናብ ኢሳይያስ ኣብ ርእሲ ምልሓኹ፡ ነቶም ስለለውጢ ዝተንቀሳቐሱ ወገናት ዝነበሮም ጸገም ናይ መራኸቢታት እዩ። እቲ ብቤትጽሕፈት ኢሳይያስ ዝምእከል ናይ ወተሃደራዊ ርክባት መርበብ ራድዮ ተዓጽዩ ነንሕድሕዶም ምስ ቀረባን ርሑቕን ዝረዳድኡሉ ካልእ ኣማራጺ ኣይነበሮምን።
ኢሳይያስ ሓበሬታ ከምዝረኸበ ምስ ፈለጡ፡ ሓደ ሓደ ዓበይቲ ሓለፍቲ ኢድ ከምዘይብሎም ተዓዘብቲ ኮይኖም ኣጽቂጦም እምበር እቲ መደብ ናይ ብዙሓት ተሳተፍነት ነይሩዎ እዩ።
ካብ ብጾቶም ጥልመት ከምዝነበረ ርግጽ ኮይኑ፡ ካልኦት ሚኒስተራት ይኹኑ ጀነራላት ምንቅስቓስ ኣየርኣዩን። ልዕሊ ኹሎም ብሓለፋ ዝተንቀሳቐሰ ጀነራል ስብሓት ኤፍሬም እዩ። ንሱ ናብቲ ኢሳይያስ ተዓቝቡሉ ዝነበረ ግቢ 6-7 ግዜ ክመላለስ ተራእዩ። ናብቲ ኣብ ቀሓውታ ዝርከብ ቤትጽሕፈት ሜጀር ጀነራል ፍሊጶስ እንተወሓደ 5 ግዜ ከይዱ። ቅድሚ ‘ቲ መዓልቲ’ቲ ቁሊሕ ኢሉ ኣትዩዎ ዘይፈልጥ፡ ኣብ ቃኘው ዝርከብ ፍሉያት ኣሃዱታት ሰራዊት ዘለዉዎ ቤትጽሕፈቱ ‘ውን 4-5 ግዜ ተመላሊሱ። ንኢሳይያስ ከድሕን ንሱ ብሓለፋ ክጎዪ ተራእዩ።
ሜጀር ጀነራል ፍሊጶስ ካብቲ ኣብ ቀሓውታ ዝርከብ ቤትጽሕፈቱ ፈጺሙ ኣይተንቀሳቐሰን።
ህዝቢ ኣስመራ ካብ ቅድሚ 6 ኣዋርሕ ኣትሒዙ፡ ጀነራላት ሰሚሮም ኣንጻር ኢሳይያስ ሓደ ነገር ክገብሩ እዮም ዝበል ወረ ክዛረበሉ ጸኒሑ እዩ። ብዙሕ ግዜ ድማ ስብሓት ኤፍሬም ዝጠርናፊኦም ጀነራላት ኣብ ኣሰመራ ይራኸቡ ነይሮም።
ኣብዚ እዋን’ዚ “ነዚ ስርሒት’ዚ ከምዝፈሽል ዝገበረ፡ ነቲ ሓበሬታ ‘ውን ንኢሳይያስ ኣሕሊፉ ዝሃበ” ተባሂሉ ብህዝብን ተጋደልትን ዝዝረበሉን ዝሕንሓለኑን ዘሎ ጀነራል ስብሓት ኤፍሬም እዩ። ተጋደልትን ህዝብን “ከም ልማዱ ሕጂ ንሳልሳይ ራብዓይ ግዚኡ ጠሊሙ” ይብሉ ኣለዉ። ደስኪሉ ከብቅዕ፡ እቲ ንሱ ከማሓድሮ ዝግባእ ሚኒስትሪ ምክልኻል፡ ብኮለኔል ተስፋልደትን ብሪጋደር ጀነራል ተኽለ ማንጁስን እናተኻየደ፡ ስለምንታይ ንኢሳይያስ ከድሕን ከምዝተጓየየ ህዝቢ ክርድኦ ኣይከኣለን።
ኢሳይያስ እዚ ምንቅስቓስ’ዚ ናይ ላዕለዎት ሓለፍቲ ኢድ ከምዘለዎ ይፈልጥ ኳ እንተኾነ፡ ኣቐዲሙ ናብኣቶም ስጉምቲ ምውሳድ ስለዘፍርሖ ብታሕተዎት ኮለኔላትን ኣዘዝቲ ሰራዊትን ምእሳር ጀሚሩ ‘ሎ። ክሳብ ሕጂ ድማ ናብ 60 ዝጽግዑ ተኣሲሮም ኣለዉ። ካብ ላዕለዎት ሓለፍቲ ግን፡ ሓላፊ ውድባዊ ጉዳያት ህግደፍ ዓብደላ ጃብርን፡ ኣማሓዳሪ ዞባ ደቡብ ምስጦፋ ኑር ሕሸንን እዮም።
(ንማእሰርቲ ብዝምልከት፡ ዝበጽሓና ዝርዝራት ‘ኳ እንተሎ፡ ገለ ሳጓታት፡ ገለ ናይ ስራሕ ቦታን መዝነትን ጥራይ ዝገልጽ፡ ፍርቀፍርቂ ስለዝኾነ፡ ኣብ ቀጻሊ ዝተማልአ ሓበሬታ ምስተረኽበ ከነቕርቦ ኢና)
ሜጀር ጀነራል ዑመር ጠዊልን፡ ሜጀር ጀነራል ሃይለ ሳሙኤልን (ቻይና) ናብ ኣስመራ ተጸዊዖም ከብቅዑ ናብ ኣስመራ ኣይመጽኡን። ኣብ ቦትኦም ኣለዉ።
ኣብቲ ብ21 ጥሪ፡ ብሓይልታት ምክልኻል ምንቅስቓስ ዝተኻየደሉ ዕለት ዝተቐትለ ሓላፊ ብርጌድ ረሻሽ ዝነበረ ኮለኔል ስባህትለኣብ ጽገ (ወዲ ጽገ) ብ 25 ጥሪ ኣብ ደቀምሓረ ኣብ መቓብር ሓርበኛታት ተቐቢሩ።
ንሱ ኣብ ኣስመራ ኣብ ዕረፍቲ ስለዝነበረ፡ ደሃይ ኣሃዱኡ ክገብር ተበጊሱ መኪና ስለዘይነበረቶ፡ ቀደም ኣብ ከቢድ ብረት ፐርሰናል ክፍለሰራዊት ዝነበረ መብራህቱ ዝብሃል ኣብ መጓዓዝያ (ጭማድ) ዝሰርሕ ወዲ ኣሃዱኡ ነበር ብመኪናኡ ከብጽሖ ብሓንሳብ ጉዕዞኦም ናብ ደቀምሓረ ገጾም ጀሚሮም። እንተኾነ፡ ስርዓት ኢሳይያስ ኩሉ ብሎኮታት ክዕጾ ኣዚዙ ስለዝነበረ፡ ብሎኮ ፈንጢሶም ክኸዱ ከለዉ ወዲ ጽገ በቶም ሓለዋ ተወቒዑ ክዓርፍ ከሎ፡ መብራህቱ ተወጊኡ። ምስቶም ዝተንቀሳቐሱ ርክብ ኣይነበሮን።
ናይ ቀረባ እዋን ዝምድና ኢሳይያስን ስብሓትን
ቅድሚ ክልተ ሰለስተ ወርሒ ኣቢሉ ኣዲኡ ንጀነራል ስብሓት ኤፍሬም ስለዝዓረፋ ኢሳይያስ ብቐጻሊ ምሸት ምሸት ይበጽሖ ነይሩ። ካብ ዳስ ተኸዊሎም፡ ሓዘንተኛ ገዲፎም፡ ኣብ ውሽጢ ገዛ ብምእታው ኣረቂ ሰትዮም ምስ ሰኸሩ ክልተ መዓልቲ ኢሳይያስ ብዋርድያታቱ ተጸይሩ ናብ ገዝኡ ከይዱ።
ጀነራል ስብሓት ኤፍሬም ንኽስተር ምስ ብዓልቲ ቤቱ ኣብ ሓደ ገዛ ኳ እንተነበሩ ፍቱሓት እዮም። በዚ ድማ ቅሳነት የብሉን።
ኢሳይያስን ተለኣኣኽቱን፡ ብሪጋደር ጀነራል ሳልሕ ዑስማን፡ ምስቲ ኣብ ዓሰብ ዝፈጸሞ ጅግንነት ኣብ ህዝቢ ተወርዩሉ ስለዝነበረ ብፖለቲካዊ ዓይኒ ምስ ኩሎም ‘ቶም ካልኦት ካብ ምእሳሩ፡ ፈቲሕካ ንሰራዊት ኣብ ምርግጋእ ክጥቀሙሉ ስለዝመረጹ፡ “ኣጋግዮምኒ ኢልካ እንተኣሚንካን ንሰራዊትካ እንተገሊጽካሎምን ካብ ቤትማእሰርቲ ነጻ ከነውጽኣካ ኢና” ኢሎም ጸቕጢ ገይሮምሉ። በዚ መሰረት፡ ኣብ ዝሓለፈ ሒደት መዓልታት ካብ ማእሰርቲ ወጺኡ፡ ብሓላፊ ጸጥታ ብሪጋደር ጀነራል ኣብርሃ ካሳ (ወዲካሳ) ተሰንዩ። ናብታ ዝመርሓ ዝነበረ ክፍለሰራዊት 19 ተመሊሱ። ኣብ ቅድሚ ኣሃዱኡ፡ “ኣጋግዮምኒ፡ ሕማቕ መዓልቲ ውዒለ” ከምዝብል ገይሮሞ። ሓሊባይን ወዲ ኤፍሬምን ‘ውን ኣብ ሰራዊት ተመሳሳሊ ጎስጓሳት ኣብ ምክያድ ተጸሚዶም ኣለዉ።
እዚ ኩነታት’ዚ ዝተፈጸመሉ ድሕረ ባይታ
ብልክዕ ዕለትን ዓመትን ስርዓት ኢሳይያስ ንህዝቢ ኤርትራ መዓስ ከምዝመለኸ ንምርግጋጽ ኣሸጋሪ ኳ እንተኾነ፡ ካብ ምንቅስቓስ ጉጅለ 15 ንደሓር ዓዚዙ ከምዝተጋህደ ብሩህ እዩ። ካብኡ ንደሓር ዝቐጸለ ዝርዝራት ከይነውሓና፡ ዝነብሮ መላኽነት እናላሕለሐ ምስ መጸ፡ ብፍላይ ኣብዛ ዝሓለፈት ዓመት፡ ዝተራእየ ቅልውላው ኢሳይያስን ነቲ ወተሃደራዊ ሓይሊ ንምቍጽጻር ዝገበሮ፡ ግን ከኣ ዲል ዘይረኽበሉ ፍጻሜታት ብጽሙቕ ዝበለ መንገዲ ምምልካቱ ይከኣል።
ቦኽሪ ስጉምቱ፡ ንሚኒስትሪ ምክልኻል ምስ ሚኒስተሩ ኣልሚስካ መሓውር ምክልኻል ካብ በለዛ ናብ ቤትጽሕፈት ፕርዚደንት ምእታው እዩ ነይሩ። ነዚ ብጭቡጥ ንምርኣይ፡ ምሉእ፡ ግን ከ ዘይወግዓዊ ምስግጋር ስልጣን ምሽያም ኮለኔል ተስፋልደት ሃብተስላሰ እዩ ነይሩ። ከም መርኣያ ናይዚ፡ እታ ናይ መጀምርያ ሰርኩላር ኣዘዝቲ ሰራዊት፡ ምቍጽጻር ሰማያት ኤርትራ ኣብ ትሕቲ መዝነት ‘ቲ ሓድሽ ኮሌኔል ከምዝኣተወ ተረድእ እያ ነይራ። በዚ ሰርኩላር’ዚ ብዘይ ፍቓድ ኮለኔል ተስፋልደት፡ ትበርር ሄሊኮፕተር ይኹን ነፋሪት ከምዘየላ ተኣዚዙ። እዚ ብዝኾነ ሃገራዊ ወተሃደራዊ ዕላማ ዝወጽአ መደብ ኣይነበረን። ኢሳይያስ ኣብ ነብሱ ክመጽኦ ካብ ዝኽእል ተጻብኦ ንምክልኻል ዝወሰዶ ስጉምቲ እዩ።
እዚ ገና ነቲ ኣዛዚ ሓይሊ ኣየር እየ ዝብል ሜጀር ጀነራል ተኽላይ ሃብተስላሰ ኣብ ስልጣኑ ከሎ ዝተኣወጀ ብምንባሩ፡ “እሞ ጀነራል ወዲ ሃብተስላሰ ደኣ ኣዕዋፍ እዩ ዝሕሉ ዘሎ” እናተባህለ፡ መላገጫ ናይቶም መዛንኡ ጀነራላት ኮነ። ምስዚ ተታሓሒዙ ዝመጽአ ነገር እንተነይሩ፡ ምስዋር ጀነራል ስብሓት ኤፍሬም ጋህዲ ምዃኑ እዩ። ነዚ ምስግጋር ስልጣን ርእዩ ከምዘይረኣየ ህጣሙ ኣጥፊኡ ክነብር ዝመረጸ “ምሉእ ጀነራል” ኣሽንባይ ዶ ክብድሆ ወይ ክጻረሮ፡ ምስ ኮለኔል ተስፋልደት ክመሳሰል እዩ ዝተራእየ። ካብቲ ግቡእ ናይ ሚኒስተር ምክልኻል ዕማሙ ተዋሲኑ ኣብ ካልእ ጎድናዊ ዕማማት ዘቢሉ ዝረኣዩዎ ኣዘዝቲ ሰራዊት ድማ፡ “ተቐባሊ ጋሻ” ክብሉዎ ጀሚሮም።
ኣብ መወዳእታ ድማ፡ እቲ ብዘውዲ (ሰክረታሪ ኢሳይያስ) ጌርካ ምስ “ፕረዚደንት” ዝረኽቦ ዝነበረ ቆጸራ ተሪፉስ፡ ምስ ኮለኔል ተስፋልደት ንምዝራብ ጋዶ ዝኾኖም ጀነራላት ናብ ቃልዕ ወጺኦም ከዕዘምዝሙ ተሰሚዖም። “ ነገር ስግንጢር ኮይኑ፡ ጉዳይ ምክልኻል ሃገር፡ ጀነራላት ከለዉ ብኮለኔላት ኮይኑ፡ ፕረዚደንትና ድማ ባሕታዊ ኮይኑና” እናበሉ ኣብ ጎደናታት ኣዕለሉ። እዚ ኢሳይያስ ዝወሰዶ ስጉምቲ፡ መቐጸልታ ናይቲ ካብ መዓታት ሰማይ ስለነብሱ ገይረዮ ዝበሎ ሓለዋ ብመሬት ‘ውን ውሕስነት ንምርካብ ዝገበሮ ካብ ምጥርጣርን ዘይምትእምማንን ዝተበገሰ ጥበብ እዩ።
እዚ ምዕዝምዛማት ኣብ እዝኒ ኢሳይያስ ምስ በጽሐ፡ ኣብ ሰራዊት ዝነበረ ኢዮብ (ሓሊባይ) ኣብ ቤትጽሕፈቱ ከምዝምደብ ተገብረ። ሓሊባይ ብስርቂ ተኸሲሱ፡ ሓሙሽተ ዓመታት ናይ ማእሰርቲ መቕጻዕቱ ዝወድአ ሓላፊ ኮይኑ፡ ኣብ ምዕዳል ኣባይቲ መንግስቲ ንተጋዳላይ እከለ እዚ ይግብኦ ንእከለ ድማ እዚ ኣይግባእን እናበለ፡ ገዛውቲ ካብ ህዝቢ ክምዝንዕን ክዕድልን ዝውዕል እዩ ነይሩ።
ሚኒስተር ምክልኻልን “ፕረዚደንትን” እቶም ውሽጣዊ ኩነታት ዝከታተሉዎ መኮንናት ኮይኖም፡ “ ገዛውቲ ናይ ሓሊባይ፡ ሰማይ ናይ ናይ ተስፋልደት” እናበሉ መዋዘዪ ገይሮሞ። ኣብ ሓጺር ግዜ ግሁድ ዝኾነ ናይ ስልጣን ምሽማውን ውድድርን ድማ ኣብ መንጎ ኮለኔል ተስፋልደትን ብሪጋደር ጀነራል ሓሊባይን ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ እናበርሀ ይመጽእ ኣሎ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ንኹሉ ርዱእ ኮይኑ ከምዘሎ፡ እቲ ርእሰ ምትእምማን ዘጥፍአ ብፍርሒ ተዋሒጡ ዘሎ፡ “ፕረዚደንት” ነቲ ካብ ታሕቲ ናብ ላዕሊ ዝኸይድ ዝነበረ ኣካይዳ ሓርነታዊ ሰራዊት ገዲፉ፡ ካብ ሓደ ገጽ ናብ ካልእ ገጽ ጀነራላት ቀልባዕባዕ እናበለ ትልኽ ይብል ኣሎ። ፖለቲካዊ ሕቶ ኤርትራ፡ ከምቲ ን 25 መዓልታት ኣብ ውሻጠ ድሕሪ ምልምማድ፡ ኣብ ቴለቭዥን ቀሪቡ ኣብ 25 ደቓይቕ “ናይ ፎርቶ ጽውጽዋይ ተወዲኣ” ዝበሎ፡ ብቐሊሉ ዝውዳእ ኣይኮነን። ህዝባዊ፡ ፍትሓዊ ሕቶ ስለዝኾነ። እቲ ኢሳይያስ ኣብ ቴለቭዥን ዝተዛረቦ፡ እቲ ክኾነሉ ዝምነዮ ደኣምበር፡ እቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ኣይኮነን።
ታሪኽ ህይወት ስዉእ ጅግና ወዲ ዓሊ ኣብ ቀጻሊ ከነቕርበልኩም ኢና።
ኣሰና ፋውንዴሸን


text:
ተራን ምጥርናፍ መንእሰያትን
መድረኻት ፖሊቲካዊ ተቓውሞን
ታደሰ ኪዳነ
10ይ ክፋል 23/02/2013
ኣብ ዝሓለፈ ክፋላት እቲ ጎነጻዊ ቃልሲ ምስቲ ፖሊቲካውን ዲፕሎማስያውን ቃልሲ ተሳንዩ ዝኸደሉ መንገዲ ሓቢረ ነይረ። ኣብ ተመክሮ ናይቲ ንህግደፍ ዝወለደ ውድብ ህዝባዊ ግንባር እንተርኢና፣ እቲ ብዓንቶቦኡ’ውን ጽኑዕ ምትእስሳር ዘይነበሮ፣ ብሳበ ዝምራሕ ሲቪላዊ ጉጅለ፣ ኣብ 1976 ዓ.ም. ብወግዒ ካብቲ ውድብ ከም ዝእለ ምስ ተገብረ፣ መሪሕነት ናይቲ ውድብ ምሉእ ብምሉእ በቲ ወታደራዊ ክንፊ ጥራሕ ከም ዝበሓት ኢዩ ኮይኑ። እቲ ፖሊቲካውን ወታደራውን መሪሕነት ብሓደ ኣጠሚሩ ዝሓዘ ጉጅለ በዓል ኢሰያስ ድማ ‘መን ኢኻ’ ዝብሎ ዘይብሉ፣ ንዝኾነ ‘ክብድሃኒ ይኽእል ኢዩ’ ዝበሎ ዜጋ ዝኣስርን ዝርሽንን፣ ፖለቲካዊ ጥርናፈን ሓድነትን ካብ ኣፈ-ሙዝ ብረት ክትቦቕል ዝጽበ ዓንዳሪ መሪሕነት ኮይኑ። ክሳብ ሎሚ ድማ ሕጊ ዘይቅይዶ፣ ዲፕሎማሲ ዘይፈልጥ፣ ንእሽቶ’ውን ትኹን ሰብኣዊ ክብሪ ዘይብሉ “ኣብ ትንሓግ ዝተሸኽለ ዓጽሚ” ኮይኑ የሳቕየና ኣሎ። እዚ ክድገም ስለ ዘይብሉ ከኣ ኢየ ዝኾነ ወታደራዊ ጎነጽ፣ ብሲቪላዊ ፖለቲካዊ መሪሕነት ዝተማእከለ ክኸውን ኣለዎ ዝበልኩ። ብኸምኡ እንተኸይዱ ጥራይ ከኣ ኢዩ፣ ኣብቲ ህግደፍ ዝእለየሉ እዋን ሲቪላዊ መንግስቲ ክትከል ዝኽእል። ምድልዳል ሲቪላዊ መንግስቲ ድማ ምስ ህላዌ ናይ ሲቪክ ማሕበራትን ምሕያል ነጻ ፕረስን ጥራይ ኢዩ ክዉን ዝኸውን። እንተኾነ ንስርዓት ህግደፍ ኣልዒልካ ብዛዕባ ፕረስን ሲቪላዊ ኣሰራርሓን ምዝራብ ትርጉም ዝህልዎ ኣይኮነን።
ኣብዚ ክዛረበሉ ደልየ ዘለኹ እምበኣር፣ ብዛዕባ ብገለ ‘ኣብ ደምበ ተቓውሞ ኣለና’ ዝብሉ ወገናት፣ ንፕረስ ኣመልኪቶም ዝዛረብዎ ዘረባ ኢዩ። ንሳቶም “ነጻን ሓላፍነታውን ሚድያ ክህሉ ኣለዎ” ይብሉ። ገለ ካብቶም ነዚ ዝደግሙ ሰባት፣ ምሁራትን ነቲ ዓውዲ ዝፈልጡን ስለ ዝኾኑ ድማ ዝያዳ ስኽፍታ ዝፈጥር ኢዩ። ነዚኣቶም እዚ ዝስዕብ እብሎም።
ፕረስ ነጻን ከም ኩሎም ናይታ ሃገር ትካላት ድማ ብቕዋም ዝእዘዝ ከኸውን፣ ምስኦም እሰማማዕ ኢየ። እንተ እታ ‘ሓላፍነታዊ’ ትብል ሓረግ ግን ኣዝያ ተኣፋፊትን ውልቀ-መለኽቲ ብመደብ ዝሶኽዑዋን ኢያ። ኣብ ሓንቲ ሃገር ዝነብሩ ኩሎም ዜጋታት፣ እንተላይ ጋዜጠኛታት፣ ንዝኾነ ንጸጥታን ርግኣትን ናይታ ‘ናትና’ ዝብልዋ ሃገር ክሰርሑ ሓላፍነት ኣለዎም። ንጸጥታን ርግኣትን ናይታ ሃገር ዝፈታተን ንጥፈታት ኣብ ዘርእይሉ እዋን ድማ፣ ከም ነብሲ-ወከፍ ዜጋ፣ ብሕጊ ናይታ ሃገር ይሕተቱ። ምስዚ ተኣሳሲሩ ዝመጽእ ሕቶ “እቶም ንጸጥታን ርግኣትን ናይ ሓንቲ ሃገር ዝፈታተኑ ንጥፈታት ኣየኖት ኢዮም?” ዝብል ኢዩ። እዚኣቶም ድማ ከም ክድዓት፣ ምእንቲ ገንዘብ ክትብል መሳርሒ ናይ ባዕዲ ኮንካ ኣንጻር ህዝብኻን ሃገርካን ኣብ ስለያ ምውፋር፣ ካብ ሕጋውን ቅዋማውን ኣሰራርሓ ወጻኢ፣ ንዘለካ ፖሊቲካዊ ጥሙሕ ብብረት ከተሰንዮ ምፍታን ወዘተ ዝኣመሰሉ ኢዮም። እዛ ንብረት እትምልከት ሳልሰይቲ ነጥቢ፣ ኣብተን ብመብዛሕትኡ ህዝቢ ብዘይ ጽቕጢ ዝጸደቐ ቅዋምን በብእዋኑ ብምርጫ ዝቀያየር ስርዓተ ምምሕዳር ዘለወን ሃገራት እምበር፣ ኣብተን ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ቅዋም ዘይፈልጣ፣ ብውልቀ መለኽቲ ዝመሓደራ ሃገራት፣ ብረት ከም መከላኸሊ ነብስኻን ወገንካን ዝውሰድ ምዃኑ ክበርህ ይግባእ። ስለዚ እቲ ፕረስ ከም ትካል ይኹን እቲ ጋዜጠኛ ከም ውልቀ-ሰብ፣ ኣብ ከምዚ ዝበለ ንጥፈታት ብግብሪ እንተ-ተሳቲፎም ከም ኩሉቲ ካልእ ትካላት፣ ብቕዋማዊ ሕጊ ናይታ ሃገር ዝሕተቱ ኢዮም።
ፕረስ ከም ትካል ልሳን ህዝቢ ኢዩ። ንጽቡቕን ሕማቕን ተግባራት ናይቲ መንግስቲ፣ ንተበግሶን ንጥፈታትን ውልቀ-ሰባት፣ ማሕበራት፣ መንግስታውን ውልቃውን ትካላት እንተላይ ቅርዑይን ብልሹውን ኣሰራርሓ ሰበ-ስልጣን ናይቲ ስርዓት ወዘተ እናመዝገበ ናብ ሰማዒ የቕርብ።
ንኣብነት ኣብዘን ብተዛማዲ ደሓን ዝኾነ ስርዓተ-ምምሕዳር ኣለወን ዝበሃላ ሃገራት ምዕራብ ዝርከቡ ሰበ-ስልጣን፣ ንጉሆ ተንሲኦም ስራሕ ቅድሚ ምጅማሮም፣ ነተን ኣለዋ ዝበሃላ ጋዘጣታት ናይታ ሃገር ኣምጺኦም፣ ብዛዕብኦምን ብዛዕባ’ቲ ዘመሓድርዎ ትካላትን ዝተጻሕፈ ከይህሉ ንምድህሳስ፣ ብውሕዱ ነቲ ኣብ ዓምድታተን ኣስፊረንኦ ዘለዋ ኣርእስታት የንብብዎ ኢዮም። ብርግጽ ዕብይ ዘበለ ነገር እንተልዩ፣ እቲ ጉዳይ ናብ ሕትመት ቅድሚ ምቕራቡ፣ ነቶም ዝምልከቶም ሓለፍቲ ወይ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ይንገሮምን ርእይቶኦም ክህብሉ ይሕተቱን ኢዮም። እዚ ግን እቲ ኣብ ጋዘጣታት ዝወጽእ ጽሑፍ ሚዛናዊ መታን ክኸውን ተባሂሉ እምበር፣ እቶም ሰበ-ስልጣን ይኹኑ ሓለፍቲ ትካላት፣ ጠጠው ከብልዎ መሰል የብሎምን። ንጸጥታን ስለያዊ ሚስጢራትን ናይታ ሃገር ዘቃልዕ እንተኾይኑ ጥራይ ነቲ ጉዳይ ናብ ቤት-ፍርዲ ከቕርብዎን፣ እቲ ጽሑፍ ከይሕተም ክእገደሎም ክሓቱን ይኽእሉ። ቤት ፍርዲ ጥራሕ ድማ ነቲ ጉዳይ ኣጽኒዑ ክእግዶን ከይእግዶን ይኽእል። ቤት-ፍርዲ ድማ ምእንቲ ዝናን ክብርን ናይ ውልቀ መራሕቲ ክብል፣ ንዝዓበየ ረብሓ ህዝቢ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘእቱ ኣይኮነን።
እታ ቀጺላ ትመጽእ ሕቶ እምበኣር፣ “ስለምንታይ ኢዮም ውልቀ-መለኽቲ፣ ነታ ‘ሓላፍነታዊ’ ትብል ሓረግ ምስ ፕረስ ኣጸጊዖም ዘምጽእዋ? ዝብል ኢዩ። መልሱ ድማ ከምዚ ዝስዕብ ኢዩ። እዛ ሓረግ እዚኣ ብመደብ ነቲ ሰበ-ስልጣን ዝገብርዎ ጸይቅታት፣ ኣብ ህዝቢ ከይቀርብን ከይቅላዕን ተባሂላ ዝኣተወት ኢያ። ንሳ ኣብ ሕጊ ፕረስ እንተልያ ድማ፣ መራሕ ሃገር ወይ ዝኾነ በዓል ስልጣን ኣብ ብልሽውና ምስ ዝኣቱ፣ ወይ’ውን ብዋጋ ናይ ገለ ከባቢታት ንኻልኦት ዘርብሕ ስጉምቲ ምስ ዝወስድ፣ ዋላ’ውን ንሓድነት ሃገር ብዓቢኡ ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ ይኹን፣ ብዛዕብኡ ኣብ ጋዘጣታት ክትጽሕፍ ኣይፍቀድን ኢዩ። ከም ገለ እንተ-ተጻሕፈ ድማ “ኣብ መንጎ ህዝብን መንግስትን ጋግ ንምፍጣር ፈቲንካ” ተባሂሉ ይእሰር። ‘ዘይሓላፍነታዊ’ ድማ ይበሃል። ኣባል ናይ ሓንቲ ንእሽቶ ብሀር ኮንካ “መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ብሀር ናተይ እዝን እዝን ፈጺሙ”፣ ወይ ኣብ ልዕሊ ከምዚ ዝበለ ከባቢ ከምዚ በደል በጺሑ” ኢልካ ኣንተ-ጽሒፍካ፣ ኣብ ክንዲ ሓቅነቱ ምርግጋጽን ምጽራይን፣ ብድብድቡ ‘ብትሕቲ ሃገራውነት’ ተኸሲስካ ትእሰር። ‘ሓላፍነት ዝጎደሎ’ ስራሕ ስሪሕካ ድማ ትበሃል። ስለዚ ንኹሉ’ቲ መንግስትን ሰበ-ስልጣኑን ዝፍጽምዎ ብልሽውናን ጸይቅታትን ብቓልዕ ክትዛረበሉ ዝፍቀደካ ኣይኮነን። ዝኾነ ብቓልዕ ዝዝረብ ሓቅነቱ ብዘየገድስ፣ ‘ዘይሓላፍነታዊ’ ኢዩ። ውልቀ-መለኽቲ ነዚ ዝምለት ከም መፍትሒ ዘቅርብዎ’ውን ኣለዎም። ንሱ ድማ “ዘለካ ጭብጥታትን መርትዖታትን ስምዒታትን፣ ብጽሑፍ ብዝተማእከለ መንገዲ፣ ብሰንሰለታዊ ኣገባብ ከተመሓላልፎ” ጥራይ ኢዩ ዝፍቀድካ። ኣብ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ዝረአኻዮ ጸይቂ፣ ብዘይ ኣፍልጦ ናይቲ ህዝቢ፣ ብጽሑፍ ጥራይ ናብቶም እቲ መንግስቲ ባዕሉ ዘቐመጦም ታሕተዎት ሓለፍቲ ዘቕረብካዮ ክሲ ድማ መልሱ ‘ቅኑዕ ፍታሕ’ ዘይኮነስ፣ መጭወይትን ስዉር ቅትለትን ጥራይ ኢዩ። እታ ‘ሓላፍነታዊ’ ትብል ሓረግ እምበኣር፣ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ምእንቲ ጸይቅታቶም ከይቃላዕ፣ ንረብሕኦምን ንረብሓ ናይ ገለ ወገናትን ተባሂላ፣ ነቲ እናፈለጡ ዝፍጽምዎ ብልሹው ምሕደራ፣ ኣብ ቅርዓት ወጺእካ ንኸይትዛረበሉ ተባሂላ ዝኣተወት ምዃና ንሰማዒ ከብርህ እፈቱ።
ፕረስ እምበኣር፣ ነጻን ንቕዋም ዝምእዘዝን ጥራይ ኢዩ ክኸውን ዘለዎ። እቲ ብሃገር ደረጃ ዝጸደቐ ቅዋም፣ ኣብቲ ንፕረስ ዝምልከት ዓንቀጻቱ ገለ ሃጓፍ እንተ- ጸኒሑዎ ድማ፣ እቲ ባይቶ ወይ ሓጋጊ ኣካል፣ ብሓገዝ ናይ ሕጊ ክኢላታት ተሓጊዙ፣ ሓፈሻዊ መምርሒ (Guide Lines) ይገብረሉ። እዚ ግን ሳሕቲ ዘጋጥም ተርእዮ ኢዩ። ምኽንያቱ እተን ናይ ፕረስ ትካላት ንባዕለን፣ ነቲ ሃገራዊ ቅዋም ተመርኲሰን፣ ናይ ገዛእ-ርእሰን ውሽጣዊ ሕግታት የውጽኣን፣ ነቲ ዘውጽእኦ ውሽጣዊ ሕጊ ድማ ናብቲ ንኣሰራርሓ ፕረስ ዝከታተል ኣካል ናይቲ ባይቶ ይልእከኦ ኢየን። ነቶም ኣብ ትሕቲአን ዝቑጸሩ ጋዘጠኛታት ድማ ንጹር ናይ ኣሰራርሓ ቅጥዒ (Code of Conduct) ሂበን ኢየን ናብ ስራሕ ዘዋፍረኦም። ልዕሊ ኩሉ ድማ ናይ ፕረስ ትካላት ይኹና ተራ ጋዘጠኛታት፣ ፒሮን ወረቐትን እምበር ካላሽን ዝዓጠቑን ካብ ሕጊ ንምኽዋል ዝዳፍዕሉ ሓይልን የብሎምን።
እቲ ካልኣይ ነጥቢ ንሲቪካዊ ማሕበራት ዝምልከት ኢዩ። ናይ ሲቪክ ማሕበራት፣ ንትካላት ፕረስ ከም ቀንዲ መወዓውዒ ንጥፈታተን ይጥቀማሉ ኢየን። ስርሐን ድማ ኣብ ውሽጢ ህዝቢ ንዝረኣዩ ጸገማት ኣጽኒዐን፣ ንኣፈታትሕኡ ዝምልከት ርእይቶአን ኣሰንየን፣ ናብ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ የቕርባ። ንናይቲ መንግስቲ ኣከያይዳን ኣብ ህዝቢ ዝፈጥሮ ጸገማትን ኣጽኒዐን ድማ ምምሕያሽ ንኽግበረሉ ምሕጽንተአን የቕርባ። ብውልቅን ብማሕበርን ዝውነና ዓበይቲ ኩባንያታት፣ ኣብ ትካላት ህዝቢ ንዝፈጥረኦ ጸቕጢ ኣብ ምእላይ ይኹን ኣብቲ ዝነጥፋሉ ዓውዲ፣ ኣብ መንጎ ህዝብን መንግስትን ከም መላግቦ ኮይነን የገልግላ። ብዘይካ‘ዚ ዓበይቲ መንግስታውን ዘይመንግስታውን ትካላት ይኹና፣ ‘ሓይሊ ኣለና’ ዝብሉ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ንዝፍጽምዎ ዘይሓላፍነታዊ ተግባር፣ ነቲ ህዝቢ ወኪለን ኣብ ሕጊ የቕርበኦምን፣ ጠበቓታት ኣውጺአን ይከራኸራን።
ኣብዚ ብዙሕ እዋን ዝዝረብ፣ ‘ናይ ሲቪክ ማሕበራት ፖለቲካዊ ጽግዒ ክሕዛ የብለንን’ ዝብል ምጉት ይቐርብ ኢዩ። እዚ ክሲ’ዚ ነዘን ኣብ ደገ ኮይነን፣ ስደተኛታት ንምድሓን፣ ብትሑት ዓቕሚ ዝንቀሳቐሳ ዘለዋ ኤርትራውያን ናይ ሲቪክ ማሕበራት’ውን ይቐርበለን ኢዩ። ዘይቅኑዕን መደናገርን ክሲ ምዃኑ ግን ክበርህ ኣለዎ። ኣብ ሓንቲ ብቕዋም እትመሓደር ሃገር፣ እተን በብግዜኡ ብምርጫ ናይ ህዝቢ ኣብ ስልጣን ዝድይባን፣ በትረ-ስልጣን ዝሕዛን ሰልፍታት፣ በቲ ሃገራዊ ቅዋም ዝቕየዳ’ምበር፣ ክቕይርኦ ወይ ንዕአን ብዝጥዕመን መንገዲ ከመሓይሽኦ ኣይክእላን ጥራይ ዘይኮነ፣ ዝፍቀደን’ውን ኣይኮነን። ስለዚ ኣብዘን ሃገራት ኣዚኣተን ዝነጥፋ ናይ ሲቪል ማሕበራት፣ ‘ጸግዒ ናይ ሓንቲ ስልፊ ሒዘን፣ ኣንጻር እታ ካልእ ሰልፊ ክኸዳ ዘይኮነስ፣ ንቕዋምን ነቲ ብፓርላማ ዝወጸ ሕግታትን ተመርኲሰን ክሰርሓ ኣለወን’ ንምባል ኢዩ። ኩሉ ግዜ ድማ ረብሓ ናይቲ ህዝቢ ማእከል ገይረን ይሰርሓ። ገለ ካብቲ በቲ ፓርላማ ዝወጸ ሕግታት፣ ኣብ ህዝቢ ጸገም ክፈጥር እንተጀሚሩ ድማ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ፣ ጭብጥታተን መዝጊበን፣ እቲ ሕግታት ንኽመሓየሽ፣ ርእይቶአን ኣሰንየን ናብቲ ፓርላማ (Recommendation) የቕርባ። እቲ ፓርላማ ድማ ኣድላዪ መጽናዕቲ ገይሩ፣ ምምሕያሽ ይገብረሉ።
ኣብ ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ፣ ዋላ ንስሙ’ውን ብሕጊ ትሰርሕ ሰልፊ ዘይብለን ሃገራት፣ እቲ ክሲ ፍጹም ዝምልከተን ኣይኮነን። እቲ ምኽንያት ቀሊል ኢዩ። እቲ ሰብኣዊ መሰል ዝግህስ ዘሎ እቲ መንግስቲ ባዕሉ፣ እሞ’ከኣ ‘ኮነ ኢሉ’ ዝፍጽሞ ኢዩ። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ፖለቲካዊ ኩነታት ድማ፣ ሲቪካውያን ማሕበራት ኣካል ናይቲ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ እምበር፣ ኣብ መንጎ’ቲ ጨፍላቕን ግዳይ ዝኾነ ህዝብን ተቐርቂረን ዝተርፋ ወይ ዝደናገራ ኣይኮናን። ስለዚ እዘን ዘለዋና ናእሽቱ ናይ ሲቪክ ማሕበራት፣ ነቲ ሕጂ ዝገብርኦ ዘለዋ ንጥፈታት ከሐይልኦን፣ ስቓይ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ምቕላል ‘ክተሓጋገዝ ይኽእል ኢዩ’ ንዝብልኦ ዝኾነ ትካል፣ ስቓይ ኤርትራውያን ከቕርባሉን ፍታሕ ክደልያሉን ቅኑዕ ጥራይ ዘይኮነ፣ ግቡእ እውን ኢዩ። ንኹሉ ተመክሮታተን መዝጊበን ብምጽናሕ ድማ ኣብቲ ድሕሪ ህግደፍ ዝትከል ስርዓት፣ ኣብ ከተማታት ኤርትራ ንዝትከላ ዓበይቲ ናይ ሲቪክ ማሕበራት ከም መሰረት ኮይነን ከገልግላ ይግባእ። ብዛዕባ’ዚ ድማ ሓገዝን ናእዳን እምበር፣ እቲ ብገለ መደናገርቲ ባእታታት ዝወሃበን ጸለመ ዝግበአን ኣይኮነን። እዚ ዘሎና ደምበ ተቓውሞ ድኹምን ንጹር ቅርጺ ዘይሓዘን’ኳ እንተኾነ፣ ኣብቲ ህግደፍ ንምእላይ እነካይዶ ቃልሲ’ውን፣ ኣብ ውሽጢ ደምበ ተቓውሞ ንዝረአ ሕማቕ ኣሰራርሓ ክነቕፋን ከቃልዓን ከም ዝኽእላ’ውን ክዝንጋዕ የብሉን።
ኣብ መደምደምታ ናይዚ ተኸታታሊ ጽሑፈይ ክብሎ ዝደሊ፣ ነቲ ህዝብና ዝሓለፎ መድረኻት ቃልሲ፣ ኣዝዩ ብዝተጸምቈ መንገዲ፣ ነዚ ዘለናዮ መድረኽ ብዘንጸባርቕ ኣገባብ ከቕርቦ ፈቲነ። ብቐንዱ ናብቶም ብሰንኪ ግናይ ፖሊሲ ስርዓት ህግደፍ ንቡር ትምህርታዊ ኣገልግሎት ዘይረኸቡ፣ ወይ’ውን መጠነኛ ቀለማዊ ትምህርቲ ወሲዶም፣ ንቕኑዕ ተመክሮ ህዝቦምን፣ ሓቀኛ ታሪኽ ሃገሮምን ሚዛናዊ ብዝኾነ መንገዲ ንኽፈልጥዎ ዕድል ዘይረኸቡ ዜጋታትና ከም መበገሲ ክጥቀምሉ ተባሂሉ ዝቐረበ ኢዩ። ‘ምሉእን ብመጽናዕቲ ዝተደገፈን ኣይኮነን። መርኣያ ናይቲ ጭቡጥ ተመክሮና ስለ ዝኾነ ግን፣ ነዞም ሕጂ ንቓልሲ ዝበጋገሱ ዘለዉ ‘መንእሰያት’ ከም መበገስን መካትዕን ክጥቀምሉ ይኽእሉ ኢዮም’ ዝብል እምነት ኣሎኒ።
እዚ ሕጂ ኣብ ደገ እንርእዮ ዘለና ናይ ‘መንእሰያት’ ምንቅስቓስ፣ ብትሕዝትኡ ይኹን ዕላምኡ ምሉእ ብምሉእ ሃገራዊ ኢዩ።ንብዝሒ ናይቶም ኣብቲ ምንቕስቓስ እንርእዮም ዘለና ኣባላት ብዕምቈት እንተርኢናዮ ግን፣ እቲ ንነዊሕ እዋን ህግደፍ ዝጎስጎሰሉ ናይ ምጉዝዛይ ፖሊቲካ፣ ገና ስምብራቱ ዝሃሰሰ ኣይመስለንን። እቶም ንኤምባሲታትን ወከልቶምን ኣሰንዮም ኣብ ኣኼባታት ህግደፍ ዝሳተፉ ይኹኑ፣ እቶም ኣንጻር’ቲ ኣኼባታት ናይ ህግደፍን ኣዕናዊ ፖሊሲታቱን ዝስለፉ ዘለዉ ወገናት፣ ኣብ ንጹር ናይ ፖሊቲካ ስነ-ሓሳብ ጥራይ ዝፈላለዩ ኣብ ክንዲ ዝኾኑ፣ ካልእ ጫለዳ ክሕወሶ ግቡእ ኣይኮነን። ገለ ወገናት’ውን ነቲ ህግደፍ ዝገብሮ ጸይቅታት ካብ ምሕማይ ሓሊፎም፣ ብብዝሒ ኣብ ቅርዓት ክወጹ ዘይረኣዩ፣ ዳርጋ ናብ ምውልዋል ገጹ ዝኸይድ ጠባይ ዘርእዩና’ውን ኣለዉ። እቶም ጸግዒ ህግደፍ ዝወሰዱ ይኹኑ እቶም ደፊኦም ቅርዓት ወጺኦም ክቃወሙ ዘይደፈሩ ወገናትና፣ ንህግደፍ ከም ሓደ ቅርዑይ ስርዓት ዝቕበልዎ ኣይኮኑን። ሓደ ክሰግርዎ ዘይከኣሉ ነገር ግን ኣሎ። ንሱ ድማ እቲ ስርዓት ንዓመታት ኣብ ሓንጎሎም ከስርጾ ዝጸንሐ ሓድሕድ ናይ ዘይምትእምማን ባህርይ ኢዩ። ስለዚ እቲ ኣብ ሓንጎል ናይ ነብሲ ወከፍ ሰብ ሰፊሩ ዘሎ ደብዛዝ ናይ ዘይምትእምማን ደመና ክእለ ኣለዎ። እዚ ዝእለ ድማ ኩሉ ሰብ ኣብ ቅርዓት ወጺኡ፣ ብነጻ ከዘራረበሉ እንተ ኺኢሉ ጥራይ ኢዩ። ብኸምዚ ክንከይድ እንተ-ጸኒሕና ጥራይ ከኣ ኢና፣ እቲ ስርዓት ህግደፍ ምስ-ተኣልየ እነካይዶ ሓፈሻዊ ሃገራዊ ዕርቂ፣ ነባሪ ፍታሕ ዘምጽእን፣ ዕዉትን ዘተኣማምንን ዝኸውን።
እቶም ዶብ ሃገሮም ክሰግሩ ከለዉ ብጥይት ዝተቐዝፉ፣ እቶም ኣብ ሲናይ ኮላሊቶም ዝተሰርቀ፣ እቶም ብኽፉእ ማህረምቲ ኣካላቶም ማሲኑ ተሳቕዮም ዝሞቱ፣ እተን ብበደዊን ዝተዓመጻን ብልዕተን ብሓዊ ዝተተኮሳን ኣሕዋትና፣ እቶም ህይወት ቤተ-ሰብና ንምድሓን ኣሽሓት ገንዘብ ዝኸፈልና፣ ገለ ክፋል ናይ ህዝብና ጥራይ ዘይኮንናስ፣ ኩልና ኤርትራውያን ኢና። ህግደፍ ዘዋፈሮም ሓለውቲ ዶብ፣ ንዝኾነ ዶብ ዝሰግር እምበር፣ ፈላልዮም ይቐትሉ የለዉን። ናይ ረሻይዳ ሸፋቱ ይኹኑ ናይ ሲናይ በደዊን፣ ንዝኾነ ኤርትራዊ ቀቲሎምን፣ ካብ ኩልና ኤርትራውያን ገንዘብ ዘሪፎምን እምበር፣ ኣብ ኣተሓሕዘኦም ፍልልይ ኣይገበሩን። ኣብ ውሽጢ ኢርትራ’ውን እንተኾነ፣ ኩሉ ኤርትራዊ መንእሰይ ብማዕረ በቲ ስርዓት ተገፊዑ እምበር፣ ኣብ ፖሊሲ ህግደፍ ንገለ ዘገድድ ንኻልኦት ከኣ ዝንሕፍ ፍልልይ ኣይረኣናን። ናይ ህግደፍ ግፍዕታት ኣብ ነብሲ ወከፍ ኤርትራዊ ስድራ-ቤት በጺሑ ኢዩ። እንተኾነ ማዕረ’ቲ ኣብ ኩልና ዝበጽሐ ግፍዕታት፣ ብምሉእና ኤርትራውያን ምእንቲ ሰናይ ህዝብና ኣንጻር’ቲ ኣዕናዊ ፖሊሲታት ህግደፍ ድምጽና ከነስምዕ ኣይበቓዕናን። ናብዚ ንምብጻሕ ድማ ናይ ኩልና ጻዕሪ እምበር፣ ገለ ወገናት ጥራይ ዝሕመይሉ ወይ ንገለ ወገናት ጥራይ ዝግደፍ ኣይኮነን።
እብቲ እንገብሮ ሰላማዊ ስልፍታት፣ በቶም ኣብ ጎድኒ ህግደፍ ኮይኖም ኣንጻርና ዝስለፉ ወገናት፣ እንሰምዖ ዘረባታት’ውን ኣሎ። ንሱ ድማ “ከምቲ ንስኻ ንኽትቃወም መሰል ዘለካ፣ ኣነ’ውን መንግስቲ ክድግፍ መሰል ኣሎኒ” ዝብል ኢዩ። ነዚኦም’ውን መልሲ ኣሎና። መልስና ድማ “ጸግዒ ህግደፍ ሒዝኩም ኣንጻር ገዛእ ህዝብኹምን ኣሕዋትኩምን ካብ ተሰለፍኩም፣ ካብቲ ንህግደፍ ዝወሃብ ጽዋእ ንምቕባል ከኣ ድሉዋት ኩኑ” ዝብል ኢዩ። ምስ ቀተልቲ ተሰሊፉ ንግዳያት ከሳጉግ ዝውዕል ዝነበረ፣ እቶም ግዳያት በርቲዖምን ሓይሎምን ምስ ተመልሱ፣ ንሱ’ውን ዝግበኦ ዝቕበል ምዃኑ ክፈልጥ ኣለዎ። እዚ ሓሳብ’ዚ ዘምጽኦ ዘለኹ፣ ኣብ ልዕሊ’ቶም ዕሉላት መሳርሒ ህግደፍ ኮይኖም ዝንቀሳቐሱ ዘለዉ ዝውሰድ ኩሉ ዓይነት ናይ ነብሰ-ምክልኻል ስጉምቲ ቅኑዕ ምዃኑ ንምሕባር ኢዩ። መሰል ካብ ግቡእ ተነጺሉ ዝኸይድ ኣይኮነን። ምእንቲ ወጽዓ ህዝቡን ሃገሩን ድምጹ ከስምዕ ዘለዎ ግቡእ ዘይፈጸመ ዜጋ፣ ምስ ቀተልትን ገፋዕትን ናይ ምስላፍ ‘መሰል ኣሎኒ’ ኢሉ ክጣበቅ ዘይከውን ኢዩ።
እቶም ሕጂ ብስም ‘መንእሰያት’ ትንቀሳቐሱ ዘለኹም ዜጋታትና ድማ፣ ቃልስኹም ካብ ባዶ ክብገስ የብሉን። እቲ ኣብ ውድባት ኤርትራ ማለት፣ ኣብ ውድብ ህዝባዊ ግንባር ይኹን ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝተጠርየ ተመክሮታት ኣዝዩ ብዙሕን ሃብታምን ኢዩ። እዞም ሎሚ ንኤርትራ ሃገርና ዝመርሕዋ ዘለዉ፣ እቶም ቀደም’ውን ሃንደስቲ ናይ ኩሉ ጸይቅታት ዝነበሩ ስለ ዝኾኑ፣ ንተግባራቶም ንምቅላዕ ስለ ዝተደልየ፣ ኩሉቲ ክሳብ ሕጂ ክዝረብ እንሰምዖ ዘለና፣ እቲ ከክፉኡ ጥራይ ኢዩ። ኣብዚ ብንጹር ከብርሆ ዝደሊ ዘለኹ እምበኣር፣ ብዓቐኑ ክረአ ከሎ፣ እቲ ሕማቕ ጭልፋ ካብ ማይ ባሕሪ ኢዩ። እቲ ሕማቕ – ማይ ብማንካ፣ እቲ ጽቡቕ ድማ እቲ ባሕሪ ብሰፊሑ ኢዩ። ከምኡ እንተ ዘይከውን ነይሩ፣ እቲ ካብ 5 ሚልዮን ህዝቢ ዝተዋጽአ፣ ሓገዝ ናይ ሃገራት ዘይነበሮ፣ ኣዝዩ ውሑድ ተተኳሲ ዝዓጠቐ ተጋዳላይ፣ ኣንጻር’ቲ ካብ 60 -70 ሚልዮን ህዝቢ ዝተዋጽእ፣ ሓገዝ ናይተን ዝሓየላ ሃገራት ዝነበሮ፣ ክሳብ ዓንቀሩ ዝዓጠቐ ናይ ጸላኢ ሰራዊት ተቓሊሱ ኣይምተዓወተን። ብዙሓት ካብቶም መራሕትን ኣባላት ሰራዊትን ዝነበሩ፣ ተዓዊቶም ዝኣተዉ ተጋደልቲ፣ ምስ ምሉእ ፍልጠቶምን ተመክሮኦም፣ ምስ ስርዓት ህግደፍ በቲኾም ኣብ ፈቐዶ ሃገራት ፋሕ ኢሎም ስለዘለዉ፣ ንቓልሲ ምዕዳሞም ከድሊ ኢዩ። ብዙሓት ካብዚኣቶም፣ እዚ እንርእዮ ዘሎና ግዜ ዘምጽኦ ዘይምትእምማንን፣ ዘይቅኑዕ ኣከያይዳን ስለ ዘየዕገቦም፣ ብጎኒ ኮይኖም ክዕዘቡ ጥራይ መሪጾም ኣለዉ። እቶም ብዘይ ኣፈላላይ ምእንቲ ምሉእ ህዝቢ ኤርትራ፣ ምሉእ ዕድሜኦም ዝሰውኡ ተጋደልቲ፣ ኣብ ፖሊቲካ ኤርትራ፣ ናይ ኣረኣእያ ፍልልይ ክህሉ ዝቕበሉ’ኳ እንተ-ኾኑ፣ እቲ ንዕኡ ተጎዝጒዚ ዝኸይድ ጫለዳን ዘይምትእምማንን ግን ፍጹም ዝወሓጠሎም ኣይኮነን።
ኣብ ተመክሮ ገድሊ ኤርትራ ብዙሕ ጌጋታት ተፈጺሙ ኢዩ። እቲ ጌጋታት ግን ውልቀ-ሰባት ኣታሊሎምን ኣደናጊሮምን ዝፈጸምዎ እምበር ብመደብ ሓደ ብሀር ኣብ ልዕሊ ካልእ ብሀር፣ ሓደ ሃይማኖት ኣብ ልዕሊ’ቲ ካልእ፣ ወይ ድማ ህዝቢ ሓደ ኣውራጃ ኣንጻር ካልእ ኣውራጃ ዝጠጅኦ ጽልኢ ኣይነበረን። እዞም እንዛረበሎም ዘለና ተጋደልቲ ብኣካል ዝፈልጥዎን፣ ገለ’ውን ግዳያት ምንባሮምን ክዝንጋዕ የብሉን። ንሶም እቶም ግዳያት ዝነበሩ ከኣ ኢዮም ንፖለቲካዊ ጥርናፈን ሓድነት ህዝብን ዝጽውዑ ዘለዉ። ንሓባራዊ ቃልስን ሓድነትን ዝጽውዑ ዘለዉ ድማ፣ ከም ሰባት ዘይስምዖምን ረሳዕትን ስለዝኾኑ ኣይኮኑን። እቲ ምኽንያት፣ ንጠንቅን ኣመዓባብላን ናይቲ ‘ተፈጺሙ’ ዝበሃል ገበናት ብዕምቈት ስለ ዝርድእዎን፣ ሓላፍነት ዝስከምሉ ድማ ውልቀ-ሰባት ምዃኖም ኣነጺሮም ስለዝፈልጡን ጥራይ ኢዩ። ስለዚ እቲ ዝካየድ ፖለቲካዊ ተቓውሞ፣ ነቲ ውህሉል ናይ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ቃልሲ ተመክሮ ምሉእ ብምሉእ መታን ክጥቀምሉ፣ ምስቶም ነቲ ተመክሮ ብኣካል ዝሓለፍዎ፣ ግን ከኣ ምስቲ ስርዓት ዝበተኹ፣ ብህይወት ዘለዉ ተጋደልቲ ክልቲኡ ውድባት እናተመኻኸርካ ምኻድ፣ ንጽባሕ ዘይግደፍ ስራሕ ኢዩ። ነዚ ዘይድግፍ ወይ ዘቆናጽብ ድማ፣ ስለ ዘየዐውት፣ ክእለ ጥራይ ኢዩ ዘለዎ።
ንሎሚ እቲ ኣብ 10 ክፋላት መቓቒለ ክጽሕፎ ዝጸናሕኩ ኣብዚ ወዲአ ኣለኹ። ብተመሳሳሊ ጽሑፋት ክሳብ ንራኸብ ድማ ሰናይ ቅነ።
ታደሰ ኪዳነ
በርሚንግሃም


text:
ሳልሳይ ክፋል ኤርትራ ንኤርትራውያን! ንመን ድኣ..? ቅድሚ ናብቲ ዘልዓልኩዎ እዋናዊ ዛዕባና ምእታወይ፡ ገለ ካብቲ ዝመጻኒ ኣዝዩ ብዙሕ ርእይቶታት ኣነ ውን ናተይ ትዕዝብትን ንእሽቶ ኣፍልጦይን ወስ ከብል፡፡ ብዙሓት ምስቲ ዘልዓልኩዎ ሓሳብ ዝሰማማዕ ጉዳይና ኣብ ሸንኮለል ኣይነእትዎ፡ ሕቶ ኤርትራ ንኤርትራውያን ብቓልስና ተመሊሱ ዝተዓጽወ መዝገብ ኢዩ ዝብል ስለ ዝኾነ፡ ነቢቦም ንዝሃቡኒ ሃናጺ … more
Category Archives: ርእይቶ
ዮውሃንስ ጸጋይ – ሎንዶን – 25 August 2014 ናይ ሎሚ ሓጺር ጽሑፈይ፡ ነቲ ደራኺ ለውጢን ሞዕባለ ሓደ ሃገርን ዝኾነ መንእሰይ ኤርትራዊ፡ ዝዓለመት ኢያ። ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ኣብ ትሕቲ ዝተፈላለየ ውዳበታት ማሕበራት መናአሰይ ማለት፡- EYSNS, EYSC ዓርቢ ሓርነት,…ወዘተ ዝፍለጣ ማሕበራት፡ ከምኡ’ውን ኣብ ውሽጢ ፖለቲካውያን ውድባት ኮይኖም ዝነጥፉ ዘሐብኑ መንእሰያት ኣለዉና። ይኹን’ምበር፡ እቲ … more
ፈስቲቫል ዓዋሉ ፈሺሉ (1ይ ክፋል) ብወልደየሱስ ዓንደማርያም ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ በይ-ኤርያ፡ ምስ ተቓወምቲ ጥራይ ዘይኮነስ ምስ ተደናገጽቱን ደገፍቱን፡ ፈስቲቫሉ ኣበይ ከምዝግበር ንኸይፍለጥ ተጸጊሙ፡ ኣተሓባብእን ጭርጭር ዓበደን ክጻወት እዩ ዝቐነየ። ኣብ መጨረሽትኡ ዝቐነዮ ሕፍረት ከይኣኽሎ፡ ካብኡ ዝገደደ ኣብ ፍሽለትን ክስራንን እዩ ደምዲሙ። ንዓና ንደለይቲ ፍትሒ ግና፡ ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ በይ-ኤርያ ካብ ስሩ ተማሕዩ … more
ድሕሪ ቦሎኛ’ኸ ናበይ? ሕጂኸ እንታይ ክንገብር ከም ዘለና እንዳተሓበርና፣ እንታይ ኢና ክንገብር ኢልና ክንሓትት ዲና? ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ንህዝቢ ኤርትራ ተጋሂዱሉ ከምዘሎ፡ ኢሰያስ ኣፍወርቂ ኣብ’ዚ ዝሓላፈ 40 ዓመታት ኣብ ልዕሊ ህዝብናን ሃገርናን ዝፈጸሞ ገበናት ጸብጺብካ ዝውዳእ ኣይኮነን። ንሱ ጸላኢ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ምዃኑ ኣዳዕዲዕና ካብ ዝፈለጥናሉ ግዜ ንድሓር ካብ ጸላኢና እንትርፎ … more
ሬሳ ከይትቐብር *በድኒ ናይ ሃገርካ *ካብ ዝመውት ነዊሕ ዝገበረ ሬሳ ኣብ ስደት ክትመውት ካብ ፌራ ሃዲምካ ኣንታ ሓዊ ስውእ ናጽነት ዘምጻእካ ኣንታ ወዲ ስውእ’ወ ዶባትካ ዘውሓስካ *ንዘላሚ ስርዓት ብበትሩ ቀጺዕካ *ንረጋጺ፡ ንጨቋኒ ታሪኽ ዘይትደግም ቅያ ኣያታትካ! ሕድሪ ስውኣትና ቃልካ ከይትፍጽም ጸላም ተጎልቢብካ ካብ ሬሳ ክትሃድም ክሳዕ መዓስ ኢኻ ብስደት ክትሓልም ተበራበር’ንዶ … more
መልሲ ንሕቶታት ኣንበብቲ፡ ቁጽሪ ሽዱሽተ፥ ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን ኣንበብቲ፡ ብመጀመርያ ሰላምታይ ብምቕዳም፡ ንሎሚውን ከምቲ ልሙድ፡ ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ጽሑፈይ ዘቕረብኩሙለይ ሕቶታት ንኽምልስ፡ በዛ ቀጺላ እትቐርብ ኣገዳሲት መልእኽቲ ሓውና ጸሃየ ኣቢለ ክሓልፍ ፍቐዱለይ? “There is no doubt that language is not just a communication tool. It is more than that. Language … more
ብዛዕባ ክብረትን ሕስረትን ኣኽብሮተ ካልኦት ካብ ነፍሰ ክብረት ይብገስ። እቲ ነፍሱ ዘየኽብር ንካልኦት’ውን ኣየኽብርን። እቲ ንካልኦት ዘየኽብር ድማ ኣብ መጠረስትኡ ነፍሱ የሕስር። “ምሳኻ ምንትራኽ ትሕቲ ክብረተይ’ዩ!” – እዚ እቲ ንርእሳቶም ኣብ ረሳሕ ጭቃ ቋንቋን ሕልናን ተግባርን ወዲቖም ንዓና’ውን ናብ’ቲ ዝወደቑዎ ጭቃ ክጎሱና ንዝጽዕሩ ሕሱራት፡ ምስ ተወዳኣና፡ እንህቦ መልሲ እዩ። ናብ … more
ብዛዕባ ጽሑፈይ ሓውኻ ኣበይ ኣሎን ኣህጉራዊ እምነታዊ ቅልውላው ኣህጉራዊት ካቶሊካዊት ቤተክርስትያንን ነፍሰ ነቐፌታ ብዕለት 24.07.2014 ‘ሓውኻ ኣበይ ኣሎ? ዶስ እምነታዊ ቅልውላው ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን’ ዘርእስቱ ዓንቀጽ ኣብ ኣሰና ኮም ኣውጺአ። ሽሕ’ኳ ዘይተጸረፍኩሉ ዓንቀጽ እንተዘየሎ፣ ሽሕ’ኳ ካብ’ዚ ዓንቀጽ’ዚ’ውን ክጽረፍ ምዃነይ እንተተጸበኩ፣ እቲ ብዝሕን ተመሳሳልነትን ኣሉታዊ መልስታትን፡ ብፍላይ ከኣ ብሓደ ‘ትንቢት ኢሳያስ’ን … more
ኤርትራ ንኤርትራውያን ! ንመን ድኣ….? ሓቂ ኣብዘይ ግዚኡ ሓሶት ኢዩ፡፡ ነዚ ኣርእስቲ እዚ ወሲደ ንኽጽሕፍ ዘገደደኒ ነገር እንተሃልዩ ብዙሕ እዩ፡፡ ሎሚ ንኹሉ ሓደ ብሓደ ክዝርዝሮን ክኣትዎን ኣይደለኹን፡፡ እቲ ምንታይ ሓቂ ኣብ ዘይ ግዚኡ ሓሶት ኢዩ፡፡ ስለ ዝኾነ ነቲ ናይ ሓምሳ ዓመታት ዝተመስረሐ ትያትሮታት ኢሳይያስን ደቂ ዕቁቡን ኣፍና መሊእና እዚዩ … more
ህዝቢ ኤርትራ ን30 ዓመታት ኣብ ጎድኒ ዝፈትዎም ደቁ ኮይኑ ብጉልበቱ ንብረቱን ገንዘቡን ደኺመ ከይበለ ተቓሊሱ ናጽነት ኣምጺኡ፡ ፤እንተኾነ ግን እንተ ብዕድሉ እንተ ብሕመቑ ሓደጋ ወዲቕዎ እቲ ዝበሃጎን ዝሓለሞን ሓርነትተመንጢሉ እንሆ ኣብ ባርነት ይነብር፡ ፤መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር ናይ ሎሚ ህግደፍናይብሉጻትስዉኣት መብጽዓ ጠሊሙ እቲ ሓፋሽ ተጋዳላይን ህዝቢ ኤርትራን ከቢድ መስዋእቲ ከፊሉ ዘምጽኦ ናጽነትንብሕቱወኒኑብቀይዲበተኽኣካይዳክሃልልምርጫወሲዱ፡ ፤ንፋስሓርነትከየተንፈስናንህዝብንሃገርንኣብናይጎረባብቲኩናትከቲቱህዝቢኤርትራኣብኣደራዕወዲቑ፡ … more
ቅልዕቲ ደብዳቤ ንኣርባዕተ ኣቡናት (ጳጳስት?) ኤርትራ ሓውኻ ኣበይ ኣሎ? ዶስ እምነታዊ ቅልውላው ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ቃኤል ካብ ቅንኢ ተበጊሱ ንኣቤል ሓዉ ቀተሎ። እግዚኣቢሔር ከኣ፡ ኣቤል ሓውኻ፡ ኣበይ ኣሎ? በሎ። ንሱ ድማ፣ ኣይፈልጥን፡ ኣነ’ዶ ሓላው ሓወይ እየ? በለ። እንታይ ጌርካ ኢኻ? ድምጺ ደም ሓውኻ ካብ ምድሪ ናባይ ይጠርዕ ኣሎ። ሕጂ ድማ … more
ናይ ህዝብና ድምጺ ንኹን ታደሰ ኪዳነ 24/07/2014 ኣእዛንና፣ ክትሰምዖ’ውን ዘይእመን ታሪኽ ካብ ዝሰምዓ ሓያሎ ዓመታት ሓሊፉ ኢዩ። “ኤርትራውያን ብራሻይዳ ከም ጠለ-በጊዕ ይሽየጡ ኣለዉ። ኣብ ሲናይ ኮላሊት ኤርትራውያን ይሽየጥ ኣሎ። ኣብ ሳሃራ ክንድዚኦም ዝኣኽሉ ሰባት ብጽምኢ ማይ ሓሪሮም። ካልኦት ድማ ብሸፋቱ ተጨውዮም ምስ ተወስዱ ደሃዮም የለን። ኣማኢት ጽዒና ዝነበረት … more
ተሳትፎ ደለይቲ ለውጢ ኖርወይ ኣብ ቦሎኛ ህግደፍ፡ ኣዝዩ ግፍዐኛ ጕጅለ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ቀንዲ ጸገሙ ብዘይካይ ብዛዕባ ጕዳይ ሃገር ዝምልከቶ ሰብ የሎን ብምባል፡ ምሕደራ ሃገር ንበይኑ ክብሕት ምድላዩ እዩ። ንሱ ከይኣኽሎ፡ ነዚ ነገር’ዚ ብሕጋዊ ኣገባብ ዘይኮነ ብደረጃ ውልቀምልኪ የካይዶ። ስለዚ፡ ደለይቲ ለውጢ ነዚ ጋሕማጥ ጕጅለ’ዚ ካብ ገጽ ምድሪ ሓግሒግና ክንኣልዮ … more
ኣብ ጓይላ ዝተጸምደ ስርዓት ጓይይላ፤ሳዕሳዒት፡ ኣውሎ፤ዎየ ወዘተ ካብቲ ባህልታት ናይ ሓደ ሕበርተ-ሰብ ኢዩ። ከተዘውትሮን ክትዕቅቦን ግቡእ ኢዩ። ጓይላ ኣብ ፍሉይ ኩነታት ከም ኣብ ኣወደ-ኣመት፤ መርዓ ወዘተ ክትጥቀመሉ’ውን ባህርያዊ ኢዩ። ኣብ ዝኾነ ሕብረተሰብ ዝረአ’ውን ኢዩ። እንተ ኮነ ግን ሓደ ስርዓት(መንግስቲ) ኰነ ኢሉ ከም ሓደ መመዝመዝን መደንቆርን ህዝቢ ክውሰድ ግን ኣብ … more
እዚ ህጹጽ እዋናዊ ጻውዒት እዚ ብፍላይ ንዓኻ ነቲ ኣባል ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ኮንካ ተገልግል ዘለኻ ኤርትራዊ ዜጋ ዝምልከት ጻውዒት ኢዩ። እዚ ጻውዒት እዚ ብፍላይ ናባኻ ናብ ኣባል ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ዘቕንዓሉ ቀንዲ ምኽንያት፡ ኣብዚ ሃገርካ ኤርትራ ባዲማን ዓንያን ከም ዘይነበረት ክትከውን ህዝብኻ ብባርነትን ሕስረትን ተበታቲኑ ክጸንት ተወሲንሉ ዘሎ እዋን፡ ክንዲ ዘለካ … more
ናይ ደገፍመልእኽቲ ህዝባዊ ምልዕዓል ሰሜን ኣሜሪካ ንተባዕ መልእኽቲ ካቶሊካዊ ጳጳሳት ኤርትራ ክቡራት ካቶሊካዊ ጳጳሳት ኤርትራ፣ ኣብ ትሕቲ ልዑል ኣምላኽ ንዝተዋህበኩም ሕድሪን ሓላፍነትን ኣብ ምሉእ ፍቕርን፣ ሓቅን፣ ፍትሕን ዝተመርኮሰ፣ ንልቢ ኩሉ ኤርትራዊ ዝኹሕኩሕ መልእኽቲ ሕልናን ሓልዮትን ብምምሕልላፍኩም ክብ ዝበለ ልባዊ ምስጋናና ነቕርብ። ህዝቢ ብራዕዲ ተሸቑሪሩ ኣብ ዘለወሉ እዋን፣ ሓይሊ ነብያትን ሓዋርያትን … more
ዕብዳንን ሓቅን ገጽንገጽ ክፋጠጣ ህግደፍ ነታ ትልኽ ትብል ዘላ ሕይወቱ ትንፋስ ንምስኳዕ ካብ ነዊሕ ጀሚሩ፡ኣብ ውሽጢ ሃገር ብሽም ሰማእታትን ብሽም ምድምሳስ ናደውን ውቃውን እትን እናበለ ፌስታቫል ኣዳልዩ፡ደረፍትን ሳዕሳዕትን ብምውዳብ ኣንፈት ህዝቢ ንምጥምዛዝ ብዙሕ ፈቲኑ’ዩ። ኣብ ወጻኢ መሳርሒ ብዝኾኑ ሰባት ተማእኪሎም ኣብ ስዊድን።ኣብ ስዊስ ፡ሳዕሳዒትን ዳንኬራን፡መዓልቲ ናጽነት፡ሓዲሽ ዓመት ብምባል ከኣ ነቶም … more
ህዝቢ ኤርትራ ከምቲ ስርዓት ህግደፍ ዝብሎ “ሓደ ህዝቢ፡ ሓደ ልቢ” ክኸውን ኣለዎ እኳ እንተ ዘይበልና፡ ኣብ ገለ መድረኻት ናይ ሓባር ዓላማን ናይ ሓባር ጸላእን ክህልዎ ናይ ግድን ኢዩ። ኣብዚ መድረኽ’ዚ ነቲ ዝፈላሊዮ ንወሰን ሓዲጉ በቲ ዘራኽቦ ሓቢሩ ክሰርሕ ናይ ግድን ይኸውን። ህዝቢ ኤርትራ ኣብ’ዚ መድረኽ’ዚ ናይ ሓባር ዓላማኡ፡ ፍትሕን ዲሞክራስን … more
“በረኸት ሃብተስላሰ ዝጸሓፎ ቅዋም ንየው በሎሎሎ!!!!!!!!“ ይቅረታ ብሓደ ስግንጢር ዝመስል ኣርእስቲ ጀሚረልኩም።ግን ብሓቂ ከም ቁምነገር ተሓሲቡ ዝተዘርበ እዩ።። ብኻልእ ዓይነት ቋንቋ ዝተዘርገሐ ቤላ-በለው ዓይነት ኮይኑ ከይስምዓኩም ብወረጃታት ማዕዶ ብቋንቋ ዓድናዝተዘርበ አዩ።እዚ ዘረባ እዚ ክዛረብ ዝኽእል ፍጡር ፡ብገለ ኣጋጣሚ ጎፍእንተ ኢሉኩም የተንፍስ ምህላዉ ክትጠራጠሩ ኢኹም እሞ፡ ቆንጢኹምሰብ ምዃኑ ኣረጋግጹ ።ሃይ እንተበለ፡ እሕሕሕ ወስኸሉ በልዎ። ውሕሕሕእንተበለ ግን ፡ከምዘይናትኩም ገዲፍክሞ ዓዲ እንተ ኣተኣተኹም ሓላልስለዝኾነ፡ ግልጽ ኢልኩም ኣይትርኣይዎ።ኣብ ከምዚ ዓይነት ሰብ“ተመሊስካ እትረድኦ‘ስ ገዲፍካዮ ኣይትእቶ‘ ዝብል ምስላ ወለዲ ኣይሰርሕን አዩ።ብነብሱ እውን ፍጥረት ህዝብና መሃይምነት ዝዕንድረሉሕብረተሰብ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ዝተናፈሰ ወረ ክመሚ ዓቅሚ ይውሕዶጥራሕ ዘይኮነ ፡በቲ ኣንፈቱ ዘይፍለጥ፣ ንረብሓ ረገጽቲ ዘገልግል 03፡መሽረፈት ከም ዘቀብል ገይሩ ከይፈተወ ክውደብ ስለዝተገብረ ኣብ ክሳዱገመድ ይጥምጥም ምህላው ክርድኦ ሓያለ ግዜ ክወስድ አዩ። ኣብ መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ ውልቀ መላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ናብ ህዝቢ ዝደርበዮ ዱቦላ፡ ኢደ-እግሪሩ መትሓዚ ዘይነበሮ፡ ንለባም ዘይሓደሶ፡ ንዓሻ ግን መለሳ ኮይኑ ዝተሰምዖ መደረ፣ወርሕን ፈረቃን የሕሊፉ ኣብ ዘለወሉእዋን ፡ብስራሕ ምኽንያት ኣብ ከተማ ኣስመራ ኣትየ፡ ምስ ሓደ ኣቀዲመዝፈልጦ ሻሂ ክንሰቲ ምስ ተኣለና፡ ዘረባ ዘረባ ዘምጸኦ ሃንደበት “ብበዓልዶክተር በረኸት ዝተጻሕፈ ቅዋም ንየው በልዎ “ዝብል ዱቦላ ዘረባ ምስሰማዕኩሉ ፡ቅንጥው እንተበልኩዎ ሃይ ስለዘይበለ ፡ብድድ አለ ቀልቀለይከምዝደርበኹ ጠንጢነዮ ዕዝር በልኩ።እታ ዘረባ ግን ከም ተራ ዘረባ ጌረክርዳኣ ኣጸገመትኒ እሞ ፡ምስቲ ቅድሚ ወርሒ ኣቢሉ ኢሰያስ ኣፈወርቂዝመደሮ ከተሳስራ ፈተንኩ። ከመቅጽበት ፡ብዘይካ ናይ ኣሰዃኹዓ ቃላትፍልልይ፡ መንፈሰን ሓደ ምዃነን ክርደኣኒ ግዜ ኣይወሰደለይን።ለከ ጥሪት‘ሲካብ ዓበይቲ የብሉ ካብ ን ኣሽቱ በልኩ።ንሱ “ድሕሪ ካብ ማእለያ ዘየብሎም ተጻብኦታት ተሞክሮ ምቅሳምና መጻኢ መንግስቲ ዝምረሓሉ ፖለቲካዊ መርሓ … more
ቦሎኛ – መናሃርያ ቃልሲ ሓርነትና’ምበር መደልደሊ ጭቆናና ክትከውን ኣይግባእን ዮውሃንስ ጸጋይ – ሎንዶን – 26 ሰነ 2014 ኣብ ዓቕመ-ኣዳም ዘይበቕዐት ንኡስ ዕድመይ ናብ ህዝባዊ ግንባር ተሰሊፈ፡ ብመትከልን ስነ-ሓሳብን ውድብ ህዝባዊ ግንባር ተሓጺበ፡ ኣብኡ ዓብየ ተጋዲለ፡ ሰንኪለ፡ ዝበሃግኩዋ ናጽነት ክርኢ በቒዐ። እታ ዝበሃግኩዋ ሓርነት ህዝበይ ግን ክርእያ ኣይበቓዕኩን። ከም ኩሉ … more
ኣይስወጠኩምንድዩ!? (መኸተ ኣንጻር ጓይላ ህግደፍ ኣብ ቦሎኛ፡ 4ይ ክፋል) ግደ ሓቂ፡ እዚ ፈጺሙ ዘይተጸበዮን ዘይገመቶን፡ ብሃንደበት ኣብ ኣዝዩ ሕሱም መግዛእቲ ወዲቑ ዘሎ ሓርበኛ ህዝቢ ኤርትራ፡ በቲ ዝኸፈሎ ናይ እልፊ ኣእላፍ መስዋእትን ዘሕለፎ ውርደትን ሕስረትን፡ ሎሚ ሓለፋ ኹሉ ህዝቢ ዓለም፡ ሓርነትን መሰልን ዘሎዎ ህዝቢ’ዩ ክኸውን ኔሩዎ። ብሰሪ’ዚ ብዘይካ ጉዳይ … more
መላጉቦ ጊዜ፡ ዝሓለፈ፣ ህልዊ፣ መጻኢ፤ ምስናድ ታሪኽ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ፡ ካብ ምዕቃብ ታሪኽ ናይ ዲሞክራሲያውያንን ሓርበኛታትን ኤርትራውያን ተፈልዩ ዘይረአ ሃገራዊ ሓላፍነት እዩ። ዕላማ ተበግሶ ምስናድ ታሪኽ ተ.ሓ.ኤ. (ብጽሑፍ፡ ብቃል፡ ብስእሊ)፡ ብባህርያቱ ፍትሓዊ እዩ። ስለዝኾነ፡ ካብ ንሃገርን ህዝብን ኤርትራ ንምድሓን ንለውጥን ንፍትሕን ዝሓንን ዘሎ ቃልሲ ኣይፍለን። ምንቃስቓስ ዳግመ-ርኽክብ ኣብ ተ.ሓ.ኤ. ናይ … more
መቸም እዛ ደርፊ ናይ ኣቶ ኣተወብርሃን ሰጊድ ዝተደርፈትላ ግዜ እንክንዝክር፡ ብፍላይ እቶም ኣብ ግዜ ምፍራስ ፈደረሽን ኤርትራ ዘርከብና እቲ ኩነታት ከመይ ከምዝነበረ እዚያዳ ተምሳጥን ተዘክሮን ጠቡላሕታን ዝገደፈ ህሞት እዩ። እምበኣርከስ እቲ ታሪኽ ከምዚ እዩ። ኣብቲ እዋን ካብቶም ቀዳማይ ተሓባባሪ ስርዓት ኢትዮጵያን መሓዛ ሃጸየ ሃይለስላሴ ዝነበረ ጀነራል ተድላ ዑቑቢት ምዃኑ ኩሉና … more
ህግደፍን ቅዋምን ውልቀ መላኺ ኢስያስ አፈወርቂ ዝሓለፈ መዓልቲ ነጻነትና ብዛዕባ ምንዳፈ ቅዋም ክጅመር ምኻኑ ተዛሪቡ ነይሩ፤ ግን መጀመርታ ዝመጸካ ሕቶ እቲ 1997 ዝጸደቐ ቅዋም እንታይ ኮነ፧ እዚ ሕጂ ዝንደፍ ቁዋም ከኒ በየናይ መዓቀኒ እዩ ካብቲ ቀዳማይ ብዝበልጸ ሕጋውነቱ ዘመስክር፤ ናብቲ ታሪኻዊ ኣመዓባብላ ናይቲ ቀዳማይን እንኮን ኤሪትራዊ ቅዋም እንተ እንተዓዘብና፣ ውድብ … more
መግለጺ መርበብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራውያን ካብ በዓል ናጽነት ናብ መዓልቲ ሰማእታት ኣብ ዝሐለፈ ውሑድ ሰሙናት ህዝቢ ኤርትራ ብዓሰርተታ ኣሽሓት ዝቑጸሩ ብሉጻት ዕሸላት ደቁ ከፊሉ ዘምጸኦ ጽንብል ናጽነት ብዝተፈላለየ መልክዓት ከብዕል ቀንዩ። ካባኡ ናብኡ ድማ ነቲ መዐልቲ ናጽነትን ልኡላውነት ሀገርና ኤርትራ ኩውን ንዝገበሩ፤ እቶም ኣብ ንእስነቶም ንህዝብና ምእንቲ ክሐልፈሉ፡ ኣየር ናጽነት … more
ከም ዓረም ክሓልቡ! (መኸተ ኣንጻር ጓይላ ህግደፍ ኣብ ቦሎኛ፡ 3ይ ክፋል) ጃንዳ ህግደፍ፡ ከምቲ ንደገፍቱ ዝመስሎም መንግስቲ ኔሩ እንተ ዝኸውን፡ መንግስቲ፡ ሓላፍነት ህዝብን ሃገርን ስለ ዘሎዎ፡ ብዘይዚኾነ መተካእታን ሓበሬታን ነታ ንነዊሕ ዓመታት ብውሑስን ጽፉፉን መገዲ፡ ንህዝብን ሃገርን ተገልግል ዝነበረት ነፋሪት ሉፍታንዛ፡ ብሓንሳብ ደው ኣይመበላን! ብውሕዱ ‘በሉ ነዚ … more
ገይሻ እምበር እንተ ትህልው ገድሊ….? ሎሚ እታ ንስለ ናጽነትን ሓርነትን፡ ንመሰልን ፍትሕን፡ ንስለ ዕቤትን ብልጽግናን ንስለ ሰላምን ቅሳነትን ሕሩያት ቀያሕቲ ዝኸፈልናላ፡ ብመንጽሩ ስዉኣትና ዝገደፉልና ረዚን ሕድሪ መብጽዓና እነሐድሰላ፡ ቅሰኑ ሰማእታትና ኢልና ማሕላናን ድምጽናን እነቃልሓላ ዕስራ ሰነ (20 ሰነ) መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ኢያ፡፡ መበል ዕሰራን ሰለስተን ዓመት ዝኽሪ እቲ ረዚን መብጽዐ … more


text:
ርሑስ በዓል ትንሳኤ፣ ንኩሉኹም ምእመናን ክርስትና! “ጽሑፍ ይነውሕ ኣሎ” ዝብል ተደጋጋሚ ርእይቶ ተኸታተልትና ክንቅበል ጸኒሕና ኢና። ስለዚ ካብዛ ክፋል እዚኣ ንደሓር ኣብ ክንዲ 6-7 ገጻት፤ ናብ 4-5 ገጻት እናኣሕጸርና ክንቅጽል ኢና። ኣብዘን ዝሓለፋ ሸሞንተ ኣዋርሕ ደምበ ኣለና ኣርባዕተ መድረኻት ተሰጋጊሩ ኣሎ። 1) ሓበሬታ /Information/ ካብ ምጅማር ጽሑፍ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’ … more
Tag Archives: ሳልሳይ
እዛ ዓለም ከም ቁሸት ጌርና እንተ ደኣ ርኢናያ፡ እቲ ኣብኣ ዚነበር ህዝቢ ዳርጋ ኣብ ካንሸሎ ይነብር ከም ዘሎ ጌርካ ምርኣዩ ዘሸግር ኣይኮነን። … more
ኢሳይያስ ንዝገበቶ በትረ-ስልጣን ብሰላማዊ መንገዲ ናብ ረብሓ ህዝቢ ኤርትራ ክንቅይሮ ኢና ኢልካ ምሕሳብ፤ ድግምጋም ዕሽነት ኤርትራውያን ጥራይ ኢዩ። … more
ኣብ ዝሓለፈ ቀዳማይን ካልእይን ክፋል ንጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላ ኣመልኪተ፡ ዕላማታት ሃገራዊ ዋዕላ፡ ኣገባቡን ብሓፈሻ ኣብ ገለ ውሑዳት ገጻት ኣስፊረ ሓሳባተይ ገሊጸ ነይረ። … more
በየነ ዘርኣይ በራኺ ዝተባህለ ኤርትራዊ ኣትሌት፡ ትማሊ ሰንበት 25 ሚያዝያ ኣብ ሃምበርግ (ጀርመን) ኣብ ዝተኻየደ 16 ሽሕ ተቐዳደምቲ ዝተሳተፉዎ ዓመታዊ ውድድር ጉያ ፡ ሳልሳይ ብምውጻእ ተሸሊሙ። … more
ዝኸበርኩም ተኻታተልቲ መርበብ ሓበሬታ ናይ ሎሚ ኣርእስትና ነቲ እኩይ ኣወዳድባ ኢና ክንምልከት። ሰብ ኣብ ማሕበርዊ ህይወቱ ምስ ከምኡ ፍጡር ዝነብረሉ ናይ ሓባር ውዕል ክኽትም ባህሪ ትድርኾ። ኣብ ኣማዓባብላ መነባብሮ ሰባት ንኹሉ ጎድናውን በይናውን ወይ ውልቃዊ ውንትኦም ብተናጸል ከማልእዎ ክግንዘብዎ ዘኽእል ግዴታ ኢዩ ዝድርኾም። ካልእስ ይትረፍ ኣብ ምህላውን ዘይምህላውን ዝተኸፍለት ዓለምና … more
በል ሎሚ ለይቲ ምእንቲ ርእሳ ኢላያ ወጊሓ። ንግሆ እዛ ጓለይ ምስ ተሰኤት፡ ንዒ ብርኽቲ ጓለይ ንወደሞኺ ስልኪ ደውልሉ ኢለ ኣጨንቕ ኣጨንቕ ኣቢለያ። ደሓን ትእቶ ደዊላትለይ። ስማዕ ኢለዮ፡ ካብዛ ዘለኻያ ዓዲ ሽወደን እታ ዓድና ትሓይሽ እንተኮይና፡ ከላእ ከርተት ትበሎ ጥሜት ብጥሜቱ ንዓ ምሳይ ዓድኻ እቶ ኢለዮ። ወዲ ብሰሓቕ ክመውት። ትስሕቀኒ … more
ከምቲ ኣብ ካልኣይ ክፋል ዝተጠቕሰ ህዝባዊ ሓይልታት ንህዝቢ ምኽባርን፣ እቲ ህዝቢ ድማ ወሳን ዕድሉን ክኸውን ዝጠልቦ ጠለባት ከተተግብር ኣይተማህረትን ምባለይ ዝዝከር ኢዩ። ኣዚ ኣበሃህላ እዚ ነቲ መራሕን ነታ ብምትላል ዝሃነጻን ናይ ብሕቱ ሰልፊን እንበር፣ ነቶም ኣብታ ሰልፊ ካብ ትህነጽ ዝተሳተፉ ኣይምልከትን። … more
ሳልሳይ ጉባኤ ሰደኤ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሓምለ 2008 ኣብ ሃገር ጀርመን ኪካየድ ምዃኑ ንኹሉ ብኩነታት ሰደኤ ክግደስ ዝጸንሔ ዜጋ ክንሕብር ንፈቱ። … more
ኤርትራዊ ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ ሎሚ ሰንበት (30 መጋቢት) ኣብ ኢደንብራ፡ ስኮትላድ ኣብ ዝተኻየደ ጉያ መሮር ሳልሳይ ወጺኡ። … more


text:
1ይ ቆሮንቶስ 2:1-2 - :ኣሕዋተየ፡ ኣነ ድማ ኣብ ማእከልኩም ከሎኹ፡ ብዘይ የሱስ ክርስቶስ፡ ንሱ ኸኣ እቲ እተሰቕለ፡ ሓደ ነገር እኳ ኸም ዘይ
Saturday, 28 July 2012
ምምላድ ማለት እንታይ ማለት እዩ???።
ምምላድ ማለት እንታይ ማለት እዩ???።
ኣብዝ ሓለፈ ቁሩብ መዓልታት ብዛዕባ ኣማላድነት ዘለኒ መልሲ ክህቦም ብዙሓት ሓቲቶምኒ ብምድንጓየይ ድማ ይቅረታ ይሓትት፡ብ መስረተ ቃል ኣምላኽ ግን ህጂ ነገረ ኣማላድነት ክጽሕፍ ባህ ይብለኒ።
ብዙሓት ሰባት ኣብ ምምላድ ዘለዎም ኣረደድኣ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እንዳ ነኣሰ ይኸይድ ኣሎ።ገሊኦም ምስጢር ምምላድ ሰኣን ምርዳኦም፡ድማ ክፈርዱን ክራገሙን ክሳዕ ሃይማኖታት ክቅይሩን ከለዉ።ገሊኦም ከኣ ንምምላድ ክሓዋዉሱዎን በዚ ድማ ብምድብላቅ ኢየሱስ ክርስቶስ ኣማላዲ ኣይኮነን፡ ብምባል ን ተበጃውነት ብምኽሓድ፡ዝገደደ ክሕደት ኢ ኦርቶዶክሳውን ኢ መጽሓፍ ቅዱሳውን ክምህሩን ይርኣዩ።ብዙሓት ፈላጣትን ሊቃውንትን እኳ ተለዉ ግን ዓገብ ዝብሉ ኣይረኣኹን። ብሓቂ ድማ ይሓዝን መታን ከይትስደድ፡ጸርፊ ከይበጽሓካ፡ ከይትስጎግ ሽምካ ከይጽልም ዘይሽምካ ከይህቡኻ ነቲ ሓቂ ዘይፈልጡዎ ኢልካ፡ኩሉ ግዜ ከቢርካ ክትነብር ኢልካ ቃል ኣምላኽ እንዳ ተዓመጸ ስቅ ክትብልን ጸረ ናይ ቅዱሳን ትምህርቲ ጸርካ ክትከይድን ግን ዓገብ ደኣ ኮይኑ ይስምዓኒ።
ኣማላድነት ን ቅዱሳን ጥራሕ ብምሓዛእ ክሕደት ይምህሩ ይርኣዩ ገሊኦም ፡እቶም ገሊኦም ድማ ኢየሱስ ጥራሕ እዩ ኣማላዲ ብምባል ን ኣምላጅነት ቅዱሳን ክስርዝዎን ነዚ ከም ክሕደት ክቆጽርዎን ይርኣዩ ጸገሞም ግን ሓደ ዓይነት ጸገም እዩ፡ትርጉም እቲ ሰፊሕ ምስጢር ኣምላጅነት ዘይምርዳእ እዩ ግን እቲ ጸገም።ግን እስከ ምምላድ ማለት እንታይ ማለት እዩ??፡ህድእ ኢልና ብ መጽሓፍ ቅዱስ ንርኣዮ ካብ ስምዒት ወጺእና።ነዚ ክጽሕፍ ከለኹ ተወከስኪሎም መጻሕፍቲ መጽሓፍ ቅዱስን ከምኡ እውን ገለ ቅዱሳን መጻሕፍትን እዮም።
ምምላድ ማለት እንታይ ማለት እዩ፡?? ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ብዛዕባ ኣማላጅነት ዘለዋ ኣረኣእያ ከመይ ይመስል ክንርኢ ክንፍትን ኢና።
(2) ክልተ ዓይነት ዝተፋላለየ ምምላድ ኣሎ።
1ይ. ምምላድ ክርስቶስ
2ይ. ምምላድ ቅዱሳን
መቸስ መጽሓፍ ቅዱስ ዳኛና እዩ።ከምኡ እውን መሰረትን ማእከልን እምነትና እዩ።ምስኡ ዝጋጮ ናይ ዝኾነ ይኹን ኣካል ዝመጸ ዋላ መልኣኽ እውን ገላ1፡8 ከይንቅበል ድማ እዙዛት ኢና።ሃወርያት ድማ ካብዚ ዝመሃሩና ወጻኢ ፍልይ ዝበለ ትምህርቲ ከይንምህር ብ ውግዘት ኣጠንቂቆምና እዮም ገላ 1፡6።
ገለ ገለ ክርስትያናት ብ ቅድስቲ ድንግል ማርያም ወይ ብ መላእኽቲ ወይ ብቅዱሳን ዝኣመሰለ ፡ኣይቅበሉን እዮም።ነዚ ዝምርኮሱሉ ከኣ እቲ ከምዚ ዝስዕብ ዝብል ኣበሃህላ ሐዋርያ ዮሐንስ እዩ።ጠበቃ ኣብ ኣቦ ኣሎና፡ ንሱ ኢየሱስ ክርስቶስ እቲ ጻድቅ እዩ።1ይ ዮሐንስ 2፡1 ከምኡ እውን እቲ ‘ማለት፡ኣምላኽ ሓደ እዩ። እሞ እቲ ኣብ መንጎ ኣምላኽን ሰብን ዘሎ ማእከላይ ‘ውን እቲ ሰብ ክርስቶስ ኢየሱስ ሓደ በይኑ እዩ’’።1ይጢሞ 2፡5።ዝብል ቃል ሓዋርያ ጳውሎስ እዩ።
ብሓቂ ኣብ መንጎ ምምላድ ኢየሱስ ክርስቶስን ቅዱሳንን ዓቢይ መሠረታዊ ፍልልይ ኣሎ። ምምላድ ኢየሱስ ክርስቶስ ናይ ተበጃውነት ምምላድ እዩ።
ናይ ቅዱሳን ምምላድ ግን ፍልይ ዝበለ እዩ።
ማልት ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ በቲ ንተበጃውነትና፡ ኣብ ክንዳና ዋጋ ሓጢኣት ዝኸፈለ ገይሩ ንሕድገት ሓጢኣትና ይማልድ።ምምላድ ጎይታ ልክዕ ከም፡ ጸብጻብ ሓጢኣቶም ሕደገሎም ምኽንያቱ ኣነ ኣብ ክንድኦም እቲ ኣበሳ ጸርኩ” ዝብል እዩ።ኢሳ53፡6
በዚ ኸኣ ከም መንጎኛ ኮይኑ ኣብ መንጎ ኣምላኽን ሰብን ይቀውም።ንሱ እቲ ሓደ መንጎኛ ኣብ መንጎ ኣምላኽን ሰብን ዝቖመ እዩ። ካብ ሓጢኣቶም ንኽብጀዎም፡ምእንትኦም ስለዝሞተ ፡ነቦ ኣብቲ ኣምላኻዊ ፍርዲ መሰሉ ሂቡ ፡ንሰብ ድማ ሕድገት ኣውሃቦ።
ሓዋርያ ቅዱስ የሐንስ እዚ ትርጉም ማለት እዩ። ሓደ እኳ ሓጢኣት ዝገበረ እንተ ኣሎ፡ ጠበቃ ኣብ ኣቦ ኣሎና፡ንሱ ኸኣ ኢየሱስ ክርስቶስ እቲ ጸድቕ እዩ።ንሱ ድማ ብናይ ሓጢኣትና መተዓረቂ እዩ።ብ ናይ ሓጢኣት ኩላ ዓለም ድማ እዩ እምበር ብ ናይ ሓጢኣት ጥራይ ኣይኮነን።1ይዮሐንስ 2፡1-2።ይብለና መቸስ ነዚ ቃሉ ብዘይ ስምዒት ክንቅበሎ ተስፋ ይገብር ስለምንታይ ምርዳእ ደኣ እንበር ስምዒት ዋጋ የብሉን እዩ። ስለዚ ነዚ ቃል ከም ቃሉ ክንጥቀመሉ ኣሎና።
ኣብዚ እምበኣር እታ ናይ ተበጃውነት ምምላድ ብርህ ዝበለት ትመስል።ንሳ ነቲ ዝሓጥአ ሰብ ምምላድ እያ።’ሓደ ምስ ዝሓጥእ ‘’’ እቲ ዝሓጥእ እዚ ተበጃውነት የድልዮ።በጃ ማለት እዩ።በጃና ክርስቶስ ጥራሕ እዩ።ብዙሓት ሰባት ግን ን ገለ ፍጡራን በጃይ በጃና ክብሉ ዝጽውዑ ዝሰማዕኩዎም ኣለዉ።ገለ እውን ዝብጀዉ በጃ ዝገብሩ ኣባግዕ ሓሪዶም በጃ ገይረሉ ገይረላ ዝብሉ ኣለዉ እዚ ጸርፊ ኣብ ልዕሊ ክርስቶስ እዩ፡ብሓቂ እዚ ገይጋ ዘይኮነስ ክሕደት እውን እዩ።
ንነፍስና በጃኣ ክርስቶስ ጥራሕ እዩ።ንሱ ኣብ ኣብ መስቀል በጃ ኩላትና ደሙ ኣፍሰሰ ክሳዕ ሞት ተኣዘዘ።ስለዚ በጃና ምባል ን ሰባት ተቋረጹዎ ሂወት ዘውህቦም ይመስለኒ። እቲ ሓደ በይኑ ነዚ ተበጃውነት ዘቅረበ ኸኣ ፡ንሱ እቲ ብጹእ ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ።ስለዚ ኸኣ በቲ ምእንታና ዝፈሰሰ ደሙ ገይሩ ኣብ ክንዳና ምምላድ ዝኽእል እዩ።ይቅጽል,,,,።ተኸታተል ክሳዕ መወዳእታ ተዘይ ኣንቢብካዮ ዘይክርድኣካ ይኽእል እዩ።
haymanoteabewo@gmail.com
Tuesday, 24 July 2012
ማዕዶት ጋዜጣ ሓዳስ ኤረትራ ዶ ዋልስ መስከርም.ነት መጽሄት ፖሎቲካ።
ማዕዶት ጋዜጣ ሓዳስ ኤረትራ ዶ ዋልስ መስከርም.ነት መጽሄት ፖሎቲካ።
እዚ ዘለናዮ ቀው ኢልካ ተስተውዒልካ ዘገርም ጥራሕ ኢኻ ትሰምዕ። ሓቀኛን ሓሳውን ክትፈልየሉ ዘይትኽእል፡ ውላ ትንፈር ዑፍ እያ ዝብሉ ሰባት እዝንኻ ትሰምዓሉ፡መላኽን ተመላኽን ዘይብሉ ኩሉ ኣነ እየ ዝብለሉ እዋን።ናይዚ ኹሉ ሽግር መቸስ እቲ ሕግንስ ርዓትን ዘይኽተል ግን ከ ስርዓት እየ ዝብል ኣካል ኣስመራ ምኻኑ ልቢ ዘለዎ ኣይስሕቶን እዩ።
ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ብ ዘበን ኣምጸኦም ፖሎቲካ ኤረትራ እትምራሕ ንምፍልላይን ምንቋትን ህዝቢ ኦርቶዶክስ ዝተሰርዐት ብሎግ ዝዘርገሐቶ ኢና ከነቅርበልኩም።ኣብታ ብሎግ ዝተጻሕፈ ኩሉ ካብ መጽሔት ህዝብን ፖሊስን ሓዳስ ኤረትራን ዝተወስደ ኮይኑ ከም ጭብጢ ተቅሪቦ ድማ ፖሊስን መንግስትን ኤረትራ ዘቅረቡዎ እዩ።ቅዋምን ስርዓተ ሕግን ዘይብላ ሃገር ዘቀመጠቶ ፖሊስን ፈጻሚ ኣካልን ፡መቸስ በየናይ እዩ ንሰባት ዝፈርዶም ይገርመና እዩ።ደሓን ነዚ ንሕለፎ እስከ ናብዛ ሃዋርያ ዶ መጋበርያ ኢላ ናይ ፖሊስ ኣርእስቲ ብምውሳድ ጀሚራ ዘላ ብሎግ ንኺድ ገለ ካብቲ ዝሰፈረ ከምዚ ኢላ ትጅምር ብሎግ መዓዶት፡-
ኣብዚ ናይ ሎሚ “ንቕሑ” ዓምድና: ምክንያተ ጽሑፍ ዝኾነና ጒዳይ: ካብ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ወይውን ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ዝረኸብናዮ ኣይኮነን፤ እንታይ ደኣ ካብ ልሳን ፖሊሲ ኤርትራ ዝኾነት መጽሔት ‘ህዝብን ፖሊስን’ ኅታም ጥሪ - ለካቲት ቍ.38 2012 ዝተወስደ እዩ። ርእሲ እቲ ዝያዳ ዘገደሰና ኣብታ መጽሔት ዝሰፈረ ጽሑፍ ከኣ “ሃዋርያ ዶ መጋበርያ” ዝብል እዩ። ምናልባት ገሌና ኣብዚ ደገ ነዛ መጽሔት’ዚኣ ኣቐዲምና ናይ ምንባብ ዕድል ረኺብና ብኣግራሞት ተዋሒጥና ንኸውን፤ ዘየገርም ድማ ኣይኮነን። በቲ ብስም ‘እምነት’ ብዝግበር ኣሽካዕላልን: ኣማኒ መሲልካ ብዝፍጸም ዘሎ ምድንጋርን: ኣብ ውሽጢ ሃገር ነዛ መጽሔት ዘንበቡ ብዙኃን ሰባት: ኣዝዩ ከምዝደንጸዎም፤ ንዝተወሰነ እዋን’ውን ኣብ ከተማታት መዛረቢ ዛዕባ ኮይኑ ከምዝቐነየ ዝበጽሓና ሓበሬታ የመልክት። ኮይኑ ድማ ብኸምዚኦም ዚኣመሰሉ ተዃሉ ሓራጥቃውያን ዘይሩ ዘይሩ ግዳይ ዝኸውን ዘሎ እቲ በጊዕ ምእመን እዩ'ሞ ንቤተ ክርስቲያን ብቀንዱ ዝምልከታ ኣርእስቲ ስለዝኾነ ክንግደሰሉ እምበር "እዚስ ምጾት እዩ" ጥራይ ኢልና ክንሓልፍ ኣይመረጽናን።
በዚ መሠረት'ዚ ከኣ ኣብዛ ዝጠቐስናያ መጽሔት ዝሰፈረ ውጽኢት ገበናዊ መርመራ ዝኾነ ጽሑፍ ብመንጽር ሃይማኖታዊ መልእኽቱ ምስ ገለ ውሑድ ዕቃቤታትና ኣገዳሲ ኮይኑ ስለዝተራእየናን: ምስቲ ብቀጻሊ ንምእመናን ብፍላይ ከኣ ንመንእሰያት: ዕላማ መናፍቓን እናጠቐስና ክነቕሕሉ ከነተሓሳስቦ ምስ ዝጸናሕና ጽሑፋትና: ብፊደል ይኹን ብመንፈስ ዝሰማማዕ ኮይኑ ስለዝረኸብናዮን ብቀጥታ ከምቲ ዘለዎ ናባኹም ከነቕርቦ ወሰንና።
ከምዝፍለጥ ስለነናቶም በበይኑ ዕላማታት: ብዙኃን “በጻሕቲ” “ዳህሰስቲ” “ልኡኻት እምነት (ሚስዮነሪ)” “ትካላት እምነትን ረድኤትን” ወቦዘ… ብፍላይ ድኅሪ ፲፮/16 ክፍለ ዘመን ናብ ሃገርናን ከባቢናን በብእዋኑ ብምምጻእ፤ ዝተፈላለየ ስዉር ዕላማታቶም ንምስዋር ቀዳማይ ግዳይን መጋበርያን ክገብርዋ ዝፍትኑ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንን ደቃን እዮም።
ብፍላይ ድማ ብመጠን ይኹን ብዓይነት ብዝረቀቐ ሜላ ኣብዞም ዝሓለፉ ፶/50 ዓመታት: ኣብተን ኣቦታት መንእሰያት ንምምሃር ኢሎም ብቅንዕና ኣብ ዝጀመርዎን ማኅበራትን ኣብያተ ትምህርቲ ሰንበትን ሃገርና ኣመንቲ መሲሎም ሰሊኾም ብምእታው ቈርበት በጊዕ ተኸዲኖም፤ ንምእመናን ብፍላይ ከኣ ንመንእሰያት ከደናግሩን ካብ ደንበ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንን፤ ሃይማኖት ኣቦታቶምን ክጨውዩን: መጋበርያ ካልእ ዕላማታቶም ክገብሩዎምን ጸኒሖም እዮም።
እዚ ኣካይዳ’ዚ ድኅሪ ናጽነት ሃገርና: ዝያዳ ብዝተወደበ መልክዕን፤ ንመሓውራት እቲ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ ክሳዕ ምቍጽጻር ብዝበጸሐ ኣገባብ ይዓዩ ከምዝነበሩ ከኣ ዝርሳዕ ኣይኮነን። በብቝሩብ ዓውድታትን ቀጽርታትን ቤተ ክርስቲያንና፤ ብግልጺ ብስም ጉባኤ “ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ” ኑፍቄ ብዕሊ ዝንገረለን: ካልእ ሓድሽ “ወንጌል” ዝስበኸለን: መሰጋገሪ ድንድል ናብ ካልኦት ዘመን ዘምጽኦም “ሓደሽቲ እምነታት” ተቐይረን ምንባረን ከኣ ናይ ትማሊ ተዘክሮ እዩ። እምበኣር ሕዝብና ብእምነቱ ጽኑዕ ይኹን ደኣ እምበር፤ ኣብዚ ሓድሽ ወለዶ ብመራሕቲ ኣቦታት ዝግበረሉ መንፈሳዊ ጕስነት ኣዝዩ ብምድካሙ፤ ሕጂ’ውን ምሉእ ብምሉእ ተሪፉ እንተዘይተባህለ’ውን: ደቅና ብዘጋጥሞም ወራር “እምነታት” ክዝመቱ: ግዳይ ከምዚኦም ዚኣመሰሉ ተመሳሲሎም ስዉር ዕላማታቶም ዘካይዱ “ትካላት እምነት” ክኸውን ዝተገደደሉ እዋናት ነይሩ እዩ። ሕጂ’ውን እቶም ክሕልዉዎ ዝግባእ ጓሶት ከምቲ ዝግባእ ስለዘይተበራበሩ: እቲ ወራርን ምዝራእ ክርዳድን ይቕጽል ከምዘሎ እዚ ኣብዚ መጽሔት ወጺኡ ዘሎ ዛንታ ህያው ምስክር እዩ። እምበኣር ደቂ ካህናት ተባሂሎም ኣብ ኸምዚ ዚኣመሰለ መርበብ ኣትዮም ይሰርሑን የስርሑን ካብ ዝነበሩ ከኣ: እዚ ሎሚ እከይ ግብሩ ብሕዝብን ፖሊስን ተቓሊዑ ዘሎ መንግሥተአብ ወዲ ቀሺ መብራህቱ አርአያ እዩ።ኢላ ብምውሳክ ውርድ ኢላ ድማ ነዚ ወስ ኣቢላትና ኣላ ።
ሎሚ መዓልቱ ኣኺሉ: ገበን ናይዚ ሓደን ውሑዳት ሰዓብቱን ብዕሊ ተቓሊዑ ደኣ እምበር፤ ገበናት እቶም ኵሎም ንመንግስተአብን ካልኦት ኣዕርዅቱን ዝመልመሉን: ሎሚ’ውን ብፍላይ ኣብዚ ደገ ገሊኦም ጉልባቦም ቀሊዖም “ፓስተር” እናተበሃሉ ዝጽውዑ፤ ገሊኣቶም ከኣ ጌና “ኣይተፈለጥናን” እናበሉ ብደረጃ "ክህነት" “ቀሺ” “መሪጌታ” ክስቶ እናተባህሉ ብምድንጋርን ብንግዲ “እምነት” ጁባታቶምን ባንካታቶምን ገንዘብ ዝመልኡ ዘለዉ ሰባት በብሓደ ዘርዚርካ’ውን ዝውዳእ ኣይኮነን። ነዚኦም’ከ መን እዩ ከቓልዖም? መዓስ’ከ ይቓልዑ ይኾኑ? እግዚአብሔር ይፈልጥ! ዕላማ ተረፍ መረፍ ናይዞም ከምዚኦም ዚኣመሰሉ ሰባት ዝተሓንገጡን፤ ሕጂ’ውን ብክልተ ማንካ ዝበልዑን (double agent): መሲሎም ዚሰርሑን ብፍላይ ከኣ ካብ ኣትላንታ ብቀጥታ ይኹን ብተዘዋዋሪ ብዝምጠወሎም ገንዘብ ድሌታቶም ኣብቲ ላዕለዋይ ኣካል ቤተ ክርስቲያን ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ብደረጃ ሓላፍነት ዘተግብሩን’ከ መዓስ እዩ ሓቀኛ መንነቶም ክጋሃድ?።
ብምባል ድማ ነዚ ወብሳይት ናይ ጋዜጣ ሓዳስ ኤረትራ ብምቅራብ ካብቲ መጽሓፍ ቅዱሳ ከነንብብ ኣቅሪባትልና ኣላ።
ኣስተውዕል ኦርቶዶክሳዊ ካብዚ ጽሑፍ እዝስ እንታይ ተማሂርካ መጻህፍቲ ተዋህዶ ተወዲኦም ድዮም ንመጽሓፍ ቅዱስ በዚ ተተኪኡ፡ነገረ ጭዋ ሽግር እዩ። ተዋህዶ ዘገድሳኸ እንታይ እዩ???ሰባት ምእሳሮምን ምርሻኖምን ዋላስ ሰባት እንታይ ??፡፡ ንምዃኑ ኸ ኦርቶዶክስ መሳርሕቲ ፖሊስ ድያ???፡ንምኻኑኸ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤረትራ ዝወጸ ኩሉ ሓቂ ድዩ??ከምኡ እውን ኣብ መጽሔት ህዝብን ፖሊስን ዝወጸ ን መጽሓፍ ቅዱስ ተኪኡ ኣብ መድረኽ ክምሃረሉ ካብ መዓስ ተጀመረ፡ካብ መዓስ እዩ መጽሔታት ን መጽሓፍ ቅዱስ ዝተክአ!፡ካልእ ኣይኮነን ብሽም ቅድስቲ ቤተ ክርስትያን ቅዱሳን ሰባትን ኣደና ቅድስቲ ድንግል ማርያም ገርካ ሰባት እንዳ ሸርሸርካ መሳርሒ ፖሎቲካ ምግባር እዩ።ምትቃዕ እዩ፡እዚ ኣካል ናይቲ 03 ተባሂሉ ዝንገር ምዕቡል መሳርሒ ንምጥቃዕ ሰባት እዩ።ኣብ ከምዚ የውጽእዎ ደሓር ሰብ ምስ ተጨውየ ዋእ ደንጉዮም እኳ ይብል ክንደይ የዋህ ።ዋእ ደው የብሎ ዝመንግስትና ኢሉ መስኪን ነቲ ጥጅእ ዘይፈልጥ ይምርቅ።ይቅጽል….ናብ ካልይ ክፋል.,,,።
ሃይማኖተ ኣበው
haymanoteabow@gmail.com
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
ናብ ተስፋንኪኤል ገራህቱ፣ ኳደረ ህግደፍ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ
ናብ ተስፋንኪኤል ገራህቱ፣ እንታይ ኢለ ቅጽል ከም ዝህበካ እኳ ኣይፈለጥኩን። ኣቶ ከይብለካ ናይ ኣቶታት ስራሕ ኣይትሰርሕን ዘለኻ። ኣብ ክንዲ ንደቀባት ኣኪብካ ብዛዕባ ሃገርን ህዝቢት ትመያየጥ፣ ንጽባሕ ንጉሆ ዘጣዕሰካ ሰብኣዊ ሕልናኻ ዘይቅበሎን ብታሪኽ ዘሕትተካን ተግባር ትገብር ከም ዘለኻ ፍለጥ። ጎረቤትካ ኮይነ መዚነካ’ሞ ከም ሓሰር ንፋይ ፈዃስካ ረኺበከ።ኣብዛ ኮሪዕና ዝተወለድናላ ኤርትራ መዕለቢ ንዘይብሎም: ብናይ መንነት ቅልውላውን ንዝሕመሱ ከም በዓል ሓድሽ ለገሰ ዝተባህሉ እኽብካብ በጋሚንዶታት ብምእካብካ፤ ከምኡ’ውን ኣምባሳደር ከይብለካ ብዘይካ 2% ገንዘብ ምውጻእ ምንም ናይ ዲፕሎማሲ ስራሕ ዘይትሰርሕ ብምዃንካ እየ። ስለዚ (ዓው ኢልካ ኣይትዛረብ እዝኒ ኣለዎ ገረብ) ከም ዝበሉዎ እቶም ለባማትን ለዋሃትን ኣቦታትና፣ እቲ ንዓይ ንምጽራፍ ኢልካ ንበዓል ሓድሽ ለገሰ ጸዊዕካ ዝገበርካዮ ናይ ጸርፊ ዕድመን ውራይን ሰሚዐዮ እየ። ምስ ሓድሽ ለገሰ ዝኣከብካዮምን ዝኣከብካየንን እንታይ ከም ዝበሉን ዝበላን ብዕለቱ በጺኡኒ ኢዩ። ሎሚ ኣብ ዓቕሊ ጽበት ህግደፍ ኣብ ዘለናሉ ግዜ ናይ ገለ ወይጦታት ብዙሕ ውረድ ደይብን ተኣንጎት ተሸብሸብን ክንርኢ ኢና።
ሓደ ካብቶም ዕምሪ ሓለቕኡ ኢሰያስ ንከናውሕ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ /ለንደን/ ከም ኳደረ ተላኢኹ ንሰባት ዘደናግር ዘሎ ነፋሒቶ ተስፋንኪኤል ገራህቱ ኢዩ። እዚ እሙን ወኪል ናይ ጥፍኣት ሓዋርያ ኢሳያስ ዝኾነ ኳደረ ብዕለት 19 ሰነ 2011 ንተኸተልቱ ጸዊዑ ኣኼባ ገይሩ ነበረ። ብዛዕባ እቲ ኣኼባን ዝነበረ ዝርርብን፣ ተራን ርእይቶን ናይቶም ተኻፈልቲ ከይተረፈ ኣብ መርበባት ኢንተርነት ተጻሒፉስ ንንባብ በቒዑ ኢዩ። ኣብዚ እቲ ክውስኸሉ ዝደለኹ ግን ብፍላይ ንዓይ ንሃብተማርያም ኣብርሃ ዝምልከት ብባዓል ሓድሽ ወዲ ኣይተ ለገሰ ዘረባ ስለዝነበረስ፣ ነቶም ተዛረብቲን ኣካቢኦምን ገለ ወስ ከብል ብዝብል እየ እዛ ንእሽቶ ጽሕፍቲ ናብ ደቀባት ኤርትራ ክዝርግሓ መሪጸ። ኣብቲ ናይ ዱሮ መዓልቲ ሰማእታት መአከቢ ዝተባህለ ኣጀንዳ ብዛዕባ ጉዳይ እገዳ ባይቶ ጸጥታን ምእካብ 2% ዝምልከት ምንባሩ ኣቐዲምና ሰሚዕና ኔርና ኢና።
እንተኾነ ንዓይ ንምጽራፍ ካብ ዝነበረካ ድጉል ባህጊ ተበጊስካ ብኣፈኛኻ ሓድሽ ለገሰ ክትብሎ ዝደለኻ ኢልካዮ ኢኻ። ወዮ ደኣ ብግዳም ግዳምካ ኮይንካ፣ ኣይ ካብ ታሪኽ ኣይ ካብ እምነት ናይታ ዝተወለድካላ ዓድኻ ሕምብርቲ ሓዲግ መዲግ ኮንካ’ምበር፤ ቀደም ዘበን ሓደ ካብቶም ለባማትን ጭዋታትን ደቂ ሕምብርቲ ኣቶ ኣባይ ተስፈ ዝተባህለ ወደባት ሕምብርቲ; ሓንጣል ዝተባህለ ወዱ ብሰብ ተቐቲሉ ከም ዝነበረ ከዘንትወልካ። እቲ ቀታሊ ተላኢኹ ደኣ እምበር ምንም ጽልኢን ቅርሕንትን ኣይነበሮን። ሓደ ከምዚ ከማኻ መታለሊ ኳደረ ግን ነቲ መስኪን ሰብ ንክቐትል ሰሓሒሉ ለኣኾ። ሰብኣይ በዓል ሕምብርቲ ሓንጣል ወዱ ምስ ተቐትሎ ኣብ ቀብሪ ከምዚ ክብል ኣልቂሱ ነይሩ ኢዩ’ሞ እስከ ጽን በል።
“ሓንጣል ወደይ መን ኢዩ ዝቐተሎ፣
ሓደ ለጒሙ ኣቐበሎ
እቲ መስኪናይ ተኲሱ ቀተሎ
እንተ ነቲ ገርሂ ኣምላኽ ይምሓሮ
ነቲ ርጉም ግን ኣራግሙኒ ቀባሮ፣ ኢሉ ኣልቀሰ።
እቲ ስርሑ ዘይገድፍ ሰማያዊ ሓይሊ ኣምላኽ ድማ ነቲ ገርሀኛ ልቕሶ ተገንዘበ። ወያ ተንኮለኛ ጥይት ለጒሙ ዘቐበለ ከኣ ኣብ መረብ ኣረና ዝተባህለ ቦታ ጭማራ ኣብ ሑጻ ተኺሉ ክዘልል ክብል ብልሒ ጭማር ናብ ከብዱ ኣትያ ቀተለቶ። በዚ ድማ ኣቶ ኣባይ ተስፈ በቲ ኣምላኽ ዘርኣዮ ተኣምር ንማርያም ሕምብርቲ ብዕራይ ወፈየላ። ስለዚ ነዊሕ ኣብ ዘይኮነ ግዜ ንስኻ ኣንታ ንሰባት እናሰሓልካ ንዑ ደኣ “ደገፍቲ ወያነ፣ ሰዓብቲ ወያነ” እንበልኩም ጽረፉ እናበልካን ንሰባት ናብ ጽልኢ ትሸሞም ዘለኻ ኳደረ ከምቲ በዓል ሕምብርቲ ዓድኻ ጭማራ ህዝቢ ኤርትር ናብ ከብድኻ ከም ትሽመም ካብ ሎሚ ተገንዘብ።
ኣብቲ ናይ ዕለት 19 ሰነ ዝነበረ ትያትሮ ብዘይካ እቲ ሓደ ግዜ ዓደይ ሓሊቦ፣ ጸኒሑ ከኣ ተኺሎ እናበለ ብቅልውላው መንነት ክሕመስ ዝነብር፤ ሎሚ እውን ካልእ ዓዲ ኣብ ዑና ዓንዶም ኣጸግዑኒ ዝብል ዘሎ ኣፈኛኻ ሓድሽ፣ ካብ ዓዲ እንግሊዝ ብሓሶት ናይ ዓይኒ ስንክልና ኣመኽንዩ ገንዘብ ሓራም ዝበልዕ ዘሎ ኢዩ። ሓድሽ ናይ ዓይኒ ስንክልና ኣለኒ እናበለ ቀትሪ ናብ ሓኪም ብምርኩስን ኣስተርጓሚን ኢዩ ዝኸይድ። ለይቲ ናብ ጓይላ ህግደፍ ክኸይድ ከሎ ክኣ ብከበሮ ኢዩ። እዚ ናይ ኣእምሮ ስንክልና ዘለዎ፣ መበቆል ትውልዱ ትግራዋይ ክነሱ ንሓቀኛ መንነቱ ሓቢኡ ንኣሕዋቱን ወገኑን ትግራዎት ክጸርፍ ይነብር ኣሎ። ከምታ ኣብ ክሳዳ ናይ ህግደፍ ቃጭል ኣሲርካላ ዝነበርካ ኣብ ክንዲ በስመ ኣብ ንግሆን ምሸትን ‘ወያነ…ወያነ’ ትብል ዝነበርት ጅሮም ዝተባህለት መሳርሒትካ ዝነበረት’ሞ ቅድሚ ሰለስተ ወርሒ ካብዛ ዓለም ብሞት ዝተፈልት፡ እነሆ ሓድሽ ለገሰ እውን ክሳብ ኣሰራ ዝስዕብ ናታ ወራስ ዓራት ኮይኑ ብስም “ወያነ” እናበለ ይጸርፍ ኣሎ።
እዚ ንቤት ጽሕፈትካ መኸወሊ ገይሩ ዝጸርፍ ዘሎ ውርደትኛ ሰብ ምዃኑ ኣብ ከተማ ለንደን ዝነብር ኩሉ ኤርትራዊ ዝፈልጦ ሓቂ ኢዩ። ኣብቲ ኣኼባኻ ንዓይ ንምጽላም “ሃብተምርያም ኣብርሃ ዝተባህለ 40 ሽሕ ዶላር ከውህበካ ንዓ ምሳና ኩን ኢሉኒ” ክብል ከም ዝተዛረበ ሰሚዐዮ። ኣቤት ጻዕዳ ሓሶት፣ ኣይኮነንዶ ብ40 ሽሕሲ ሓድሽ ወዲ ለገሰ ኣርባዕተ ዶላር እውን ዘይተውጽእ ምዃንካስ ኣብ ሙሉእ ዓዲ እንግሊዝ ዘሎ ሰብ ይፈልጠካ ኢዩ። እቲ ሃብተማርያምን ወያነን እናበለ ደጋጊሙ ዘቕረቦ ዘረባ ድማ ንዓይ የኹርዓኒ እምበር ኣየሕፍረንን ኢዩ፣ እቲ ምንታይ ኣጻርካን ኣንጻር እቲ ጉሒላ መራሒኻ ብክሬም ምልካይ መልክዑ ዝኾሓሕል ዘሎ ኢሰያስን ንክቃለስ ጀጋኑ ደቂ ትግራይ ብምርካበይ ኣዝዩ ኢዩ ዘሐብነኒ።
ነተን ምንም ንቕሓት ዘይብለን በዓል ሂወትን ዕንሹ (ሓብታ ንኣመሓዳሪት ከተማ ባጽዕ ፋና ተስፋማርያም) ዝተባህለትን ደቀንስትዮ መጫፍርቲ ምግባርካ ንዓይ ንሃገራዊ ሰብ ኣይገርመንን። እቲ ልቢን ወረጃነትን ዝጎደሎ ኣበሃህልአን ከኣ ንሰማዒ ዝግደፍ እምበር ኣነ ዝገልጾ ኣይኮነን። እዘን ኣተዓባብያ ዝበደለን ወይዘራዝር ህግደፍ ወዮ ደኣ ባህሊን ወረጀነትን ቀዳሞት ኣዴታተን ንየው ኢለንኦ’ምበር፣ እተን ለወሃት ኣዴታትሲ ንዝሓመመ ይበጽሓ፣ ንዝሓዘነ የጸናንዓ፣ ንዝጠመየ ይዕንግላ ወ.ዘ.ተ… ኢየን ዝነበራ። “ኣብ ዝኾነ ናይ ተቓወምቲ ጉዳያት ከይንካፈል፣ ኣብ መርዓታቶም ጸጉርና ኣይንቆነን፣ ኣንይትሓነን ከምኡ ድማ ኣብ ሓዘኖም ኣይንካፈል ኣይንብከ” ዝብል ዓሻ ዘረባ ዘሕፍር ኢዩ። እዚ ኣበሃህላ እዚ ኣብ ስነ ምግባር ኤርትራውያን ኣይነበረን ሎሚ እውን የለን። ከምዚ ዝኣመሰለ ኣብ ሓምሳታት ብልኡኻት ማሕበር ኣንድነት ተፈጺሙ ኢዩ። ሎሚ ከኣ ዝገደደ ብናይ ልቕብቃብ ፈትሊ ዝባኖም ክልግቡ ህርድግ ዝብሉ ከም በዓል ሓድሽ ለገሰ ይድገም ኣሎ። ቅድሜና ዝነበሩ ጀጋኑ ኤርትራውያን ብጸርፊን ሽምጠጣን ተዋሪዶም ነይሮም ኢዮም። እንተኾነ ህዝቢ ይስዕር እምበር ተሰኒፉ ስለዘይፈልጥ ኣብቲ ተባዕ ህዝቢ ኤርትራ ዘካየዶ ሃገራዊ ቃልሲ ክምስከር ይከኣል ኢዩ። ኣብ ልዕሊ በዓል ራእሲ ተሰማ፣ ሸኽ ኢብራሂም ሱልጣን ዓሊ፣ ወልደኣብ ወልደማርያም፣ ዓብደል ቃድር ከቢረ ወ.ዘ.ተ… ዝወርድ ዝነበረ ዘለፋታት ንዝክሮ ኢና።
ራእሲ ተሰማ በዓል ማዕረባ
ምስ ኣስላም ሳሆ ገይሩ ዘረባ
ምስ ኢትዮጵያ ግን ኣብዩ ዘረባ
ቆጽሊ ሓበነ ቆጽሊ ሓበነ
ሓሳባት ተሰማ እንቋዕ ተበተነ
ቅራፍ ሽጉርቲ ቅራፍ ናይ ሽጉርቲ
ንተሰማ ዝወለደት ጓል ሕድርትና ሓንቲ
ይበሃል ከም ዝነበረ ከዘንትወልካ እደሊ። ከምኡ ድማ ንሃገራዊ ሸኽ ኢብራሂም ሱልጣን ዓሊ እቶም መናሸውቲን ከም በዓል ሓድሽ ለገሰ በጋሙንዶታትን ልኡኻት ማሕበር ኣንድነት ከምዚ ቢሎም ገጠሙሎም፦
ኢብራሂም ሱልጣን ወዲ ዓረብ
ብጉዳይ ኤርትራ ኣይትዛረብ
ኢብራሂም ሱልጣን መን ኢኻ
እናበሉ ኣብ ዘዕገርግርሉ ዝነበሩሉ እዋን፣ እቶም ሓርበኛታት ብፈኸራን ገዓሮን በጋሚንዶታት ክምህ ከይበሉ ኢዮም ተቓሊሶም እሞ፣ ሎሚ እውን ኣነ ሃብተማርያም ወደባት ኤርትራ በዚ ዝገበርካዮ ናይ በጋሚንዶታትን ብቅልውላው መንነት ዝተሓመሱ ሰባትን ቅጭጭ ኣይብለንን ኢዩ። ሃገራዊ ሰብ ንነብሱ ሓደ ግዜ እንተደኣ ወፍዩዋ ካልኣይ ምርጫ የብሉን’ሞ ኣነ’ውን ንህዝበይን ሃገረይን ቀደም እየ ተወፍየ። ቀዳሞት ሓርበኛታት ስለ ፍትሒ ቢሎም ኣብ ዝቃለስሉ ዝነበሩሉ እዋን፣ ጸርፊን ባጫን ጥራይ ዘይኮነስ ብጥይትን ቦምባን፣ ብበትሪን ስሚን ከይተረፈ ተፈቲኖምን ተሳሒቶምን ኢዮም። ታሪኽ ሓርበኛ ወልደኣብ ወልደማርያምን ዓብደልቃድር ከቢረን ህያው ምስክር ኢዩ። እቶም ቀዳሞት ወይጦታት፦
ወልደኣብ ወልደማርያም ዓዲ ግደፍ
ከም ዓብደልቃር ብጥይት ከይትቕዘፍ
ከም ወዲ ከቢረ ብምንሽር ከትቕዘፍ
እናበሉ ብልሒን ኣንፈትን ተቓለስቲ ንምጥፋእ ዘይፈተኑ ኣይኮነን።
ኣብ መዕጸዊ ናይ ሎሚ ጽሑፈይ ነቶም መጻኢ ዕድል ህዝቢ ኤርትራ ንምጽልማት ናይ ሓይሊ ኣቡኦም ዝስርሑ ዘለዉ መራሕቲ ህግደፍን መራሒኦም ኢሰያስን ብምድጋፍ መከራ ህዝቢ ተኻዕብቱ ዘለኹም ደቀባት መንገድኹም ንክትቅይሩ ሃገራዊ ምኽረይ ክልግሰልኩም እደሊ። ኣነን ከማይ ዝበሉ ተቓለስቲን ሎሚ እውን ሃገራዊ ግቡእና ንገብር ኣብ ዘለናሉ ግዜ፣ ኣዕናዊ ተራኹም ናብ ወለዶታት ንምምሕልላፍ መዛግብትና መመሊሱ ይመልእ ከም ዘሎ ከዘኻኽረኩም እመርጽ።
ዓወት ንተቓላሳይ ህዝቢ ኤርትራ
ውድቀት ንስርዓት ህግደፍ


text: 1ዬካፓ ሃሣ ዬሱሴ፦ “ዓካሪ ሃይሾ ሓያ ቢያ ታ ዒንሢም ኬኤዛሢ ዒንሢ ዻቢንቱዋጉዲ ጌይኬ። 2ዓይሁዶ ዓሶኮ ቡኪንቶ ቤዛፓ ዒንሢ ኬሲ ዳውሶንዶኔ፤ ዬካፓ ዑሣ ሓሣ ዒንሢ ዎዻሢ ቢያ ፆሲም ኮሺ ማዼያ ማዒ ፓይዲንታንዳ ዎዴ ሙካንዳኔ። 3ዬያ ዔያታ ማዻንዳሢ ዓዶንታ ታናንታ ዔሩዋኣሢሮኬ። 4ሓያ ታ ዒንሢም ኬኤዛሢ ዎዳ ሄላዛ ታ ዒንሢም ዓይጎ ጌዔቴያ ዒንሢ ጶቂሣንዳጉዲኬ። “ሓያ ባኮ ቤርታ ታ ዒንሢም ኬኤዚባኣሢ ታኣኒ ዒንሢና ዎላ ዓኣሢሮኬ” ጌዔኔ። 5ዬሱሴ ሃሣ፦ “ታና ዳኬሢ ባንሢ ታ ዴንዳንዳኔ፤ ጋዓንቴ ዒንሢዳፓ ‘ኔኤኒ ዓንኮ ዓኣዻይ?’ ጌይ ታና ዖኦጫንዳያ ባኣሴ። 6ማዔቶዋ ሓያ ቢያ ታ ዒንሢም ኬኤዜሢሮ ዒንሢኮ ዒና ዖዪ ማሊሢና ኩሜኔ። 7ታኣኒ ጋዓንቴ ጎኔ ዒንሢም ጋዓኔ፥ ታኣኮ ዓኣዺፃ ዒንሢ ማኣዳንዳያኬ፤ ዎይቲ ጌዔቶ ታኣኒ ዓኣዺባኣያታቴ ዒንሢ ዶዲሻሢ ዒንሢ ኮራ ሙካዓኬ፤ ታኣኒ ዓኣዼቴ ጋዓንቴ ዬያ ዒንሢ ኮራ ታ ዳካንዳኔ። 8ዬይ ሙኬ ዎዶና ጎሜ ዛላ፥ ፂሉሞ ዛላና ሃሣ ፆሲ ዎጋንዳ ዎጎ ዛሎዋ ዓሶም ኬኤዛንዳኔ። 9ጎሞ ዛሎሮ ኬኤዛንዳሢ ታና ዔያታ ጉሙርቁዋኣሢ ጎሜ ማዔሢኬ፤ 10ጌኤሹሞ ዛሎሮ ኬኤዛንዳሢ ታኣኮ ዓዶ ባንሢ ዓኣዺፆና ሃይካፓ ሴካ ዒንሢ ታና ዛጊንዱዋኣሢ ዛሎኬ፤ 11ዎጊፆ ዛሎ ኬኤዛንዳሢ ሓያ ዓጮ ዎይሣ ፃላሄ ፑርታና ዎጊንቴሢ ዛሎኬ። 12“ሓጊ ታ ዒንሢም ኬኤዛንዳ ሚርጌ ባኣዚ ዓኣኔ፤ ጋዓንቴ ሃሢ ዒንሢም ዴኤፃንዳኔ፤ 13ጎኑሞ ዔርዛ ዓያና ሙኬ ዎዶና ጎኑሞ ባንሢ ዒንሢ ዔኪ ዓኣዻንዳኔ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ዬይ ኬኤዛንዳሢ ዒ ዋይዜሢ ማዓንዳኣፓዓቴም ፔ ቶኦካፓ ዔኪቱዋሴ። ዒዚ ሴካ ቤርቲም ማዓንዳ ባኮ ኬኤዛንዳኔ። 14ታ ጊዳፓ ዔኪ ዒንሢም ኬኤዛንዳሢሮ ታና ዒዚ ቦንቻንዳኔ። 15ዓዶሮ ማዔ ባካ ቢያ ታኣሮኬ፤ ‘ታ ጊዳፓ ዔኪ ዒንሢም ኬኤዛንዳኔ’ ታ ዒንሢም ጌዔሢ ዬያሮኬ” ጌዔኔ። 16ሓሣ ዬሱሴ ኬኤዛዖ፦ “ዻካ ዎዴኮ ጊንጻ ታና ዒንሢ ዴንቂንዱዋሴ፤ ጊንሣ ዻካ ዎዴኮ ጊንጻፓ ታና ዒንሢ ዴንቃንዳኔ” ጌዔኔ። 17ዒዛኮ ጊንፆ ሃንታዞንሢዳፓ ፔቴ ፔቴዞንሢ፦ “ሓይ ‘ዻካ ዎዴኮ ጊንጻፓ ዒንሢ ታና ዴንቃዓኬ፤ ጊንሣ ዻካ ዎዴኮ ጊንጻፓ ታና ዒንሢ ዴንቃንዳኔ፤ ሓሣ ሌካ ዓዶ ባንሢ ታ ዓኣዻንዳኔ’ ኑም ጌይንታ ባካ ዓይጌንዴዳይ?” ዎሊ ኮይላ ጌዔኔ። 18ሓሣ ዔያታ፦ “ዓካሪ ሓይ ‘ዻካ ዎዴኮ ጊንጻፓ’ ጌይንታ ባካ ዓይጌንዴዳይ? ዬይ ኑም ዔርታ ባኣዚቱዋሴ” ጌዔኔ። 19ዬሱሴ ዔያታ ዒዛ ዖኦጫኒ ማላሢ ዔራዖ፦ “ዒንሢ ዎሊ ዖኦጫሢ ‘ዻካ ዎዴኮ ጊንጻፓ ታና ዒንሢ ዴንቂዱዋሴ፤ ጊንሣ ዻካ ዎዴኮ ጊንጻፓ ታና ዒንሢ ዴንቃንዳኔ’ ታ ዒንሢም ጌዔሢሮዳ? 20ጎኔ ታ ዒንሢም ጋዓኔ፤ ዒንሢ ዬኤካንዳኔ፤ ዓጫ ጋዓንቴ ዎዛዻንዳኔ፤ ዒንሢ ዖያንዳኔ፤ ጋዓንቴ ዒንሢኮ ዖዪጻ ዎዛና ላኣሚንታንዳኔ። 21ላኣሊ ሾዓ ዎዶና ቆፃ ቆፂጾና ሜታዻኔ፤ ሾዔሢኮ ጊንጻ ጋዓንቴ ዓጮይዳ ናይ ሾይንቴሢሮ ዎዛፓ ዔቄያና ዒዛ ፔኤኮ ቤርታኣ ሜታሢ ዋላኔ። 22ዬያጉዲ ዒንሢ ሃሢ ዖያንዳኔ፤ ላሚ ታ ዒንሢ ጊንሣ ዛጋንዳኔ፤ ዒናኣ ዒንሢኮ ዎዛዻንዳኔ፤ ዒንሢኮ ዎዞዋ ዒንሢዳፓ ዔካንዳይ ባኣሴ። 23ዬኖና ዒንሢ ዓይጎዋ ታና ዖኦጫዓኬ፤ ጎኔ ታ ዒንሢም ጋዓኔ፥ ታ ዓዶ ታ ሱንፆና ዒንሢ ሺኢቄቶ ቢያ ባኣዚ ዒንሢም ዒ ዒንጋንዳኔ። 24ሓሢ ሃይማ ሄላንዳኣና ዓይጎ ባኣዚያ ታ ሱንፆና ዒንሢ ሺኢቂባኣሴ፤ ሺኢቁዋቴ ዒንሢ ዔካንዳኔ፤ ዎዛኣ ዒንሢኮ ኩሙሢ ማዓንዳኔ። 25ሓኖ ሄላንዳኣና ኮኦኪንሢና ታ ዒንሢም ኬኤዜኔ፤ ዓካሪ ሃካፓ ሴካ ኮኦኪንሢና ታ ዒንሢም ኬኤዚንዱዋ ዎዴ ሙካንዳኔ፤ ጋዓንቴ ዓዶ ዛሎ ቢያ ባኣዚ ፔጋሲ ታ ዒንሢም ኬኤዛንዳኔ። 26ዬኖና ዒንሢ ታ ሱንፆና ሺኢቃንዳኔ፤ ታኣኒያ ‘ዓዶ ዒንሢም ታ ሺኢቃንዳኔ’ ጌይንዱዋሴ። 27ዓይጎሮ ጌዔቶ ዓዴ ፔ ቶኦኪና ዒንሢ ናሽካሢሮኬ፤ ዓዴ ዒንሢ ናሽካሢ ዒንሢ ታና ናሽኬሢሮና ፆሲ ኮራፓ ታ ሙኬያ ማዔሢ ዒንሢ ጉሙርቄሢሮኬ። 28ታ ዓዶ ኮራፓ ሓያ ዓጮ ታ ሙኬኔ፤ ጊንሣ ሃሣ ሓያ ዓጮ ሃሺ ሌካ ዓዶ ባንሢ ታ ዓኣዻንዳኔ” ዔያቶም ጌዔኔ። 29ዒዛኮ ጊንፆ ሓንታዞንሢያ፦ “ሃይሾ፥ ሃሢ ኔ ኮኦኪንሢናቱዋንቴ ፔጌና ኑም ኬኤዛኔ፤ 30ኔኤኒ ቢያ ባኣዚ ዔራያታሢ ሃሣ ዖኦኒያ ኔና ዖኦጫኒ ኮይሱዋኣሢ ኑ ሃሢ ዔሬኔ፤ ዬያሮ ፆሲ ኮራፓ ኔ ሙኬሢ ኑ ጉሙርቃኔ” ጌዔኔ። 31ዬሱሴ ዔያቶም፦ “ሓሢ ዒንሢ ጎኔ ታና ጉሙርቄኔ ጌይፆዳ? 32ጋዓንቴ ዒንሢ ፔቴ ፔቴሢ ዒንሢሮ ዒንሢሮ ዣኣሊ፥ ታና ታኣሮ ሃሻንዳ ዎዴ ሙካንዳኔ፤ ዬና ዎዴላ ሃሢኬ፤ ጋዓንቴ ዓዴ ታኣና ዎላ ዓኣሢሮ ታ ታኣሮ ሌሊ ማዓዓኬ። 33ሓያ ታ ዒንሢም ኬኤዛሢ ዒንሢ ታኣና ዎላ ማዔም ዎዛ ዒንሢኮ ዓኣያ ማዓንዳጉዲ ጌይኬ፤ ዓጮይዳ ዒንሢ ዓኣንቴ ሜታ ዓኣኔ፤ ጋዓንቴ ዒጊጪፖቴ፥ ታኣኒ ዓጮ ባሼኔ” ጌዔኔ።


text:
ኣብ ዓባይ ቢሪጣንያ ከተማ በርሚንግሃምን ከባቢኣን ዝርከቡ ኤርትራውያን መንእሰያት፡ ሎሚስ ይኣክል ክሳብ ምኣስ ስቅታን ምምዕዳውን ካብ ዝብል ሕቡን ሃገርዊ ወኒ ዝነቀለ ጉዕዞ ንሓዲሽ ሓርነት ተበግሶ ወሲዶም ኣለው። እዚ ኣብ ብዕለት 15 ግንቦት 2011 ብውዕውዕ ሞራልን ፈናንን ተሰንዩ ዝተካየደ ኣኬባ ልዕል 50 ዝኮነ መንእሰያት ተሳቲፎም። ኣብቲ ዝተካየደ ኣኬባ መንእሰያት ተቀምጣ በርሚንግሃም … more
Tag Archives: ዓለም
ኣብ ሽወደን ዝመደበሮም ሲቪላዊ ማሕበራትን ፖለቲካዊ ሓይልታትን ግዱሳት ዜጋታትን ብዝቖመ ሽወደናዊ ኤርትራዊ ሓባራዊ ጽላል ብዝተባህለ ማሕበር ዕስራ ዓመት ዘቁጸረ መሬታዊ ነጻነት ኤርትራ ነጻነት ኤርትራ ምኽንያት ብምግባር ህዝብናን ሃገርናን ኣብ ትሕቲ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ዘሕለፎ ዝጸነሐን ዘሎን 20ዓመታት ናይ ዉርደትን መከራን መዋእል ንምዝካር፡ ከምኡ እዉን ኣቓልቦ ሕዝብን መንግስትን ሽወደንን ብኡ ኣቢልካ … more
ኣብ ሽወደን ዝነብሩ ኤርትራዉያን ማሕበረሰብ ማሕበረሰብ ዓለም ኣብ ልዕሊ ዲክታተርያዊ ስርዓት ህግደፍ ጸቕጡ ከዛይድ ዝጽውዕ ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም። ኣብ ሽወደን ዝመደበሮም ሲቪላዊ ማሕበራትን ፖለቲካዊ ሓይልታትን ግዱሳት ዜጋታትን ብዝቖመ ሽወደናዊ ኤርትራዊ ሓባራዊ ጽላል ብዝተባህለ ማሕበር ዕስራ ዓመት ዘቁጸረ መሬታዊ ነጻነት ኤርትራ ነጻነት ኤርትራ ምኽንያት ብምግባር ህዝብናን ሃገርናን ኣብ ትሕቲ ምልካዊ … more
ብዘይ መስዋእቲ ዝኾነ ዓይነት ምዕባለ የልቦን። ብዙሕ ዓይነት መስዋእትነት ኪህሉ ይኽእል ይኸውን። ናይ ግዜኻ ምስዋእ፡ ናይ ጉልበትካ፡ ናይ ምቾትካ ምስዋእ፡ ናይ ገንዘብ፡ ናይ ዝና፡ ናይ ስልጣን ወዘተ.። ኣብዛ ዩኒቨርስ ናጻ ድራር ዚብሃል ነገር የልቦን። ማለት፡ ኩሉ ከፊልካ ኢዩ ዚርከብ። … more
ሓድሓደ ግዜ ካብ ሳልሳይ ዓለም ናብተን ዝሰልጠና ምዕራባውያን ሃገራት ክትስደድ ከሎኻ፡ ከምዚ ካብ ዓለም ናብ ማርስ ወይ ጁፒተር እትገይሽ ዘሎኻ ኮይኑ ኢዩ ዚስመዓካ፡ ከመይሲ እቲ ኣብተን ምዕራባውያን ሃገራት ማዕቢሉ ዘሎ ንመሰላት ወድሰብ ዚምልከት ኣምራት ወይ መትከላት፡ ኣዚዩ ዘገርምን ዘደንጹን ብምዃኑ። … more
ስለምንታይ ኢዩ ህዝቢ ብልቡን ብእግሩን ዝሽፍት? ፍትሒ ስለ ዝሰኣነ። ኣቦታትና ቀደም ካብ ሓደ ዓዲ ናብ ካልእ ይሰግሩሞ፡ ኣብ ጕዕዞኦም ገለ ሰባት ይረኽቡዎም፡ ከመይ ሓዲግኩምዎ ዓዲ ብምባል ድማ ይሓቱዎም። … more
እንታይ ዓይነት መንግስቲ ኢዩ ኣብ ህዝቢ ፈጺሙ ሓልዮት ዘይብሉ፡ ብዛዕባ ስልጣኑ እምበር ብዛዕባ ዕድል ህዝቢ ኸኣ ፋዕራ ዘይብሉ? ስልጣኑ ንምቕጻልከ እንታይ ሜላታት ይጥቀም? … more
ንዓለምን ንኸባቢኡን ኪልውጥ ዚኽእል ሓይሊ፡ እቲ ካብ ኣእምሮ መንእሰይ ዚምንጩ ናይ ለውጢ ድራኸ ኢዩ። እዚ ኣከታቲለ ዝጽሕፎ ዘለኹ ድማ፡ ናብኡ ዝዓለመ ኢዩ። … more
ንኣይ ካብ ኩሉ ነገራት ዝገርመኒ እንተሎ፡ ኣብተን መስረትቲ ደሞክራሲ ሃገራት ኵድም ኢልካ፡ መሰለይ ተገፊፈ እናበልካ ናብ ቤትፍርዲ እናኸሰስካ፡ ከምዚ ተበዲለ፡ ዝያዳ ኣኽፊልኩምኒ፡ ብዓሌታዊ መገዲ ስለ ዘዳለኹምኒ ከሓሱኒ፡ ኣደይ ኣምጽኡለይ፡ ሰበይተይ ጸውዑለይ: ደቀይ ኣክቡለይ፡ ወዘተ. ብምባል ነቲ መንግስቲ ላሕ እናበልካ፡ … more
ፈጣሪ ንወድሰብ ካብ ዝሃቦ ህያባት እቲ ዝዓበየ ኣእምሮኡ ምዃኑ ንኹሉ ብሩህ ኪኸውን ይግባእ። ሓደ ናይ ኣእምሮ ስንክልና ዘለዎ ሰብ ኣብ ሓደ ነገር ኪኣምን ወይ ተንቲኑ ኣብ መደምደምታ ኪበጽሕ ይኽእልዶ? ኣይክእልን። … more
እዛ ዓለም ከም ቁሸት ጌርና እንተ ደኣ ርኢናያ፡ እቲ ኣብኣ ዚነበር ህዝቢ ዳርጋ ኣብ ካንሸሎ ይነብር ከም ዘሎ ጌርካ ምርኣዩ ዘሸግር ኣይኮነን። … more
ስርዓት ህግደፍ ቤትጽሕፈት ሰራሕተኛታት ወኪል ባንክ ዓለም (World Bank) ኣብ ኤርትራ ክሳብ መወዳእታ ናይዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ለካቲት (02/2011) ስርሓቶም ኣጽፊፎም ካብ ኤርትራ ክወጽኡ ከምዝኣዘዘ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም። … more
ሽሕኳ ሃይማኖት ንባዕሉ ምኽንያት ውግእ ኪኸውን ዘይክእል እንተኾነ፡ ንሓያሎ ኣጀንዳታት ግን ከም ሽፋን ኮይኑ ከገልግል ጸኒሑ ኢዩ። ሓደ ህዝቢ ወይ ጉጅለ ገለ ማሕበራዊ ጸገም ምስ ዘጋጥሞ ወይ ፍትሒ ምስ ዚጐድሎ፡ ነቲ ዘይፍትሓውነት ንኺዋግኦ ሓይሊ ዚህቦ ውሽጣዊ ድፍኢት ይደሊ ኢዩ። ስለዚ ንሃይማኖት ከም መሳርሒ ተጠቒሙ ቃልስታቱ የካይድ ማለት ኢዩ። … more
መንእሰይ ከይኮነ ዝዓበየ ሰብ የልቦን። ገለ ግን ኣለዉ ስድራኦም ብንእስነቶም ሓላፍነት የሰክሙዎም እሞ፡ ንእስነት ከይረኣዩ ዚዓብዩ። ኩሉ ጸጽሕፍቶኡ ኣለዎ። … more
መንእሰያት ኤርትራ ኣይተዓደሉን። ጽቡቕ ዕድል ከይጠዓሙሉ ተወዲኡ። ናጽነት ብምርካብ ክርህዎምን ክጥዕሞምን ዝሓሰቡዎ፡ ኣብ ፈቐዶ ናይ ስደተኛታት መዓስከራትን፡ ኣብ ዘይምቹእ ካልእ ቦታታትን ደሴታትን ሃገራትን ኮይኖም ይሳቐዩ ኣለዉ። … more
ሓደ ካብቲ ንኤርትራውያን ጸገም ኮይኑና ዘሎ ጉዳያት፡ ኣብ መንጎ ሃገርን መንግስትን ዘሎ ፍልልይ ኣነጺርካ ከተለሊ ዘይምኽኣል ኢዩ። ሃገር ከም መሬት መጠን፡ ኣምላኽ ሰማይን ምድርን ኪፈጥር ከሎ ዝፈጠሮ ቦታ ኢዩ። … more
ሓደ እዋን ኳዅ ግዜ ሞቱ ስለ ዝቐረበ ንደቁ ኣብ ጥቓ ዓራቱ ኪመጹ ኣዘዘ’ሞ፡ ከምዚ ኪብል ተዛረቦም፣ እነሆ እምበኣር ኣነ ኣሪገ እየ፡ ደጊም ምምዋተይ ቀሪቡ ኢዩ፡ ግን ሓደ ነገር ክመኽረኩም ስምዑኒ፣ ኣብ ኦም ዓሊብኩም ምስ እትህልዉ እሞ፡ ቈልዑ ናባኹም ቀሪቦም እምኒ ከልዕሉ ድንን ምስ ዚብ ሉ፡ ፍር ኢልኩም ደኣ ካብቲ ቦታ … more
እቲ ሕማም ኣብቲ ርእሲ ኢዩ ዘሎ። እቲ ላዕሊ ዘይጠዓየ፡ እቲ ታሕቲ ኪጥዒ ኣይክእልን። ሕዱር ሕማም’ዩ ዚመስል፡ ከተሕውዮ ድማ ጸገም ኢዩ። … more
ኣብዛ ዓለምና ጭርሖታት ኣይወሓዱን፡ ኣብ ግብሪ ደኣ ኣይወዓሉን እምበር። ንኣብነት ኣብቲ ኮሙኒዝም ዓሚሩሉ ዝነበረ እዋን፡ ማለት ኣብ 50ታትን 60ታትን፡ ኩሉ መንእሰይ ዓለም፡ ናይ ማርክስን ለኒንን ጭርሕታት በብመገዱ ኣቃሊሑ ኢዩ። … more
ኤርትራውያን፡ ብፍላይ ድማ ብሄረ ትግርኛ፡ ከምኡ’ውን ትግራዎት፡ ጓይላ ኣዚና ኢና እንፈቱ። ካብዚ እተላዕለ ኢዩ መስለኒ ኣምሓሩ፡ ኣባጅጎ ጓይላ ዊን ምስ ዚብሎ ንትግራዎት ወይ ንትግርኛ ተዛረብቲ ኢዩ መጀመርታ ዘጽግብ ዚብሉና። … more
መነሊክ ንጣልያን ኣብ ዓድዋ ምስ ሰዓሮም፡ ኣብ ኤርትራ ውሑዳት ወትሃደራት ጣልያን ኢዮም ተሪፎም ነይሮም ይብሃል። ኣትዩ ከሳጉጎም ይኽእል ነይሩ። ግን ንኤርትራ ገጹ ኪቕጽል ኣይደልየን። ዓሻኽሩ ኣኻኺቡ ንሽዋኡ ደኣ ተመልሰ። … more
ኣብቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ እተጋብአ ሃገራዊ ዋዕላ በጺሐ ምስ ተመለስኩ፡ ኣስታት ክልተ ኣዋርሕ ይገብር፡ ሓንቲ ሰበይቲ ከምዚ ክትብል ሓቲታትኒ፣ ”እሞ ኸመይ ረኺብካያ ኢትዮጵያ? ምስ ለመንታን ምስ ርስሓታን ክኢልካያዶ? ስርቂኸ ገዲፎምዎ ዶ? ጥምየትከ ከመይ ነይሩ?” ዘይሓሰብኩዎ ሕቶ ኢዩ ነይሩ። … more
ብዛዕባ ብፓይሎታታን ብሆስተሳታን እተጨውየት ነፋሪት ዚሕብር ዜና ሰሚዕኩምዶ ትፈልጡ? ኣይመስለንን። ከምዚ ዝበለ ኣጋጣሚ ኣብ ዓለምና ልሙድ ኣይኮነን፡ ከመይሲ ከምዚ ዚገብሩ ፓይሎታት ሕሙማት ጥራይ ኢዮም ኪኾኑ ዘለዎም። … more
ሓቂ ክብርትን ብቐሊሉ ዘይትርከብን ጥሪት ስለ ዝኾነት፡ ብቝጠባ ክንጥቀመላ ይግበኣና። ስለዚ ኣብ ሓደ ብሓሶት እተጋዕተ ምግቢ፡ ቅሩብ ጨው ሓቂ ፈይ ኣቢልካ እንተ ዘይኮይኑ፡ ንሓቂ ብኹላ ብሓደ ግዜ እንተ ደኣ ተጠቒምካላ፡ ቀልጢፋ ኢያ እትውዳእ። … more
ካብ ኤርትራ ተሰዲድካ ምውጻእ ብዙሕ ደስ ዘብል ስምዒት ኣይህብን፡ ጽቡቕ ተመክሮ’ውን ኣይኮነን። ኣነ ኣብ ህይወተይ ንመጀመርታ ግዜ ካብ ኤርትራ ዝወጻእኩሉ (ኣብ 60ታት) እዋን፡ ተመሃራይ እየ ነይረ። ትምህርቲ ንምቕጻል ድማ ናብ ኣዲስ ኣበባ ከይደ። … more
እቲ ጽዩን ስርዓት ህግደፍ፡ ክሳዱ ኣብ መሸንቆቛ እገዳ ተቐሪባትሉ ኣብ ዘላትሉ ሰዓት፡ ኣብ ወጻኢ ፈቐዳ ጎደናን ገዛን ቶርሞስ ዝብሉ ሃሱሳት ኣዋፊሩ፡ ነቲ ብደምን ረሃጽን ድምጽን ዘረጋገጾ ናጽነት ንድሕሪት ገዲፉ፡ ካብ ዝፈትዋ ሃገሩ ናብ ዓዲ ጓና ዘሳጎጎ ኤርትራዊ ስደተኛ፡ ተመሊሱ፡ “ነዚ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ልዕሌና በይኑዎ ዘሎ እገዳ ክትኵንን ናብ ጀኔቫ፡ … more
ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት መንግስታት ኣብ ርእሲ ስርዓት ኤርትራ ውሕሉል ማዕቀብ ካብ ዝወሰነሉ እዋን ጀሚሩ፡ እቲ ካብ ዓለም ዝተነጸለን ብኡ መጠን ዝተኾነነን መሪሕነት ስርዓት ኤርትራ ከይሓነኸ፡ ባይቶ ጸጥታ ዘይሕጋዊ ብይን ከምዝገበረሉ ከምስል ብናህርን ዲፕሎማሲ ብዝጎደሎን ኣገባብ ይጓየ ኣሎ። … more
ለውጢ ተበግሶ ብምውስ ድኣምበር፡ ብሰናይ ድሌት ጥራይ ክረጋገጽ ዝኽእል መስርሕ ኣይኮነን። ሓልዮት ህዝቢ ዝሕመረቱ፡ ስቅያትን ሓሳረ መከራን ወገኑ ዘሕመሞን ድቃስ ዝኸልኦን መንእሰይ፡ ብዕስራ ሰነ 2009 ኣብ ዋሸንግቶን ዲሲ ዝተገብረ ስላማዊ ሰልፊን ሲምፖዝዮምን ፈላሚ ኣኼብኡ ዘስላሰለ ምጥርናፍ መንእስያት፡ ንዝሓለፉ ሸዱሽተ ኣዋርሕ ብግዝያዊ መሪሕነትን፡ ብስም ዓለም-ለካዊ ምንቅስቃስ መንእሰያት ኤርትር ንጥፈታቱ ከኻይድን ፡ … more
ዓለም-ለኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ “ጥርኑፍ መንእሰይ ተስፋ ብሩህ መጻኢ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ዓርቢ 15 ጥሪ 2010: ካብ ሰዓት 7 ድ. ቀ ክሳብ 8 ድ.ቀ ዶኩሜንታሪ ፊልም ብዛዕባ ናብራ መንእሰያት ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ቀዳም 16: ካብ 2 ድ.ቀ ክሳብ 6 ድ.ቀ ህዝባዊ ሰሚናር … more
ባይቶ ጸጥታ፡ ኣብ ልዕሊ ሰበስልጣን ስርዓት ህግደፍ፡ ብሰንኪ ዝገብርዎ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ኣጽዋርን ምሕጋዝ ጥሩፋት እስላማዊ ግብረ-ሽበራን፡ ምጥሓስ መምርሕን ሕግን ባይቶ ጸጥታን፡ ካልእን ብዝብል እገዳ ከምዝተገበረሎም ዝዝከር’ዩ።ስርዓት ህግደፍ ግን ዓለም ኣብ መሰረት ዘይብሉ ክሲ ተመርኲሳ ፍትሓዊ ዘይኮነ እገዳ በይናትላ ክብል ንህዝቢ ናይ ምትላል ዘመተ ኣብ ረድዮን ተለቪዥንን ጀሚሩ’ሎ። … more
ብሰንኪዚ ኣብ ሃገርና ዘሎ ዘምእኩልን ዘይቅዋማዊን ስርዓት፡ ኣብ ህዝብና ብሓፈሻ ኣብ መንእሰያትና ካኣ ብፍላይ ኣንጠልጢሉን ኣጋጢሙን ዘሎ ሓደጋ ካብ ዝኾነ እዋን ዝኸፍኣን ኣዝዩ ኣሰካፍን ምኻኑ ንማንም ኤርትራዊ ክዉል ኣይኮነን። መንእሰያትና ብሰንኪዚ ዘይምእኩልን ዘይቅዋማዊን ምሕደራ ዝፈትዉዋ ሃረሮምን ቤተሰቦምን ራሕሪሖም ንኽስደዱ ዘጋጥሞም ዘሎ ሽግርን ኣደራዕን ፍታሕ ክናደየሉ ካኣ ብቐንዱ ነቲ መንእሰይ ዝምልከትካ … more
ስርዓት ህግደፍ ኣብቲ ኣብ ካብ ዓለም ዝለዓለ ሙቐት ከምዘለዎ ዝእመነሉ ወደብ ዓሰብ፡ ኣብ ትሕቲ መሬት ን ሽዱሽተ ዓመት መመላእታ ዝኣሰሮም ኣርባዕተ ኣመንቲ ክርስትና ተሳቕዮም ከምዝሞቱ CFC ዝተባህለ ንመሰል ናጽነት ሃይማኖት ዝጉስጕስ ማሕበር ንናይ ዓይኒ መሰኻኽር ጸብጻብ ብምጥቃስ ኣፍሊጡ። ካልኦት ኣርባዕተ ኣመንቲ ‘ውን ንሓያለ ኣዋርሕ ኣብ ጸላም ተኣሲሮም ድሕሪ ምጽናሕ ሃንደበት … more
ኤርትራ ካብ ዓለም እታ ዝለዓለ ደረጃ ዝቕባበ (inflation) ዘለዋ ሃገር ምዃና IMF ከምዝኣመተ Taipei-Times ንሰነዳት ናይቲ ኣህጉራዊ ፋይናንሳዊ ውድብ ብምጥቃስ ኣብ ዘስፈሮ ጽሑፍ ይጠቅስ። … more
…ኣቦና ቅድምውን ካብ ዓለም ወጺእኩም፣ ንሰማያዊ ህይወት ዝመነንኩም ብምኻንኩም፣ ወይልኦም ድኣ እቶም ገበርቲ ክፉእ እንበር ንዓኹም ድኣ ሱባኤ ናይቶም ቅዱሳት ኣቦታት ኣቡነ ፍሊጶስ፣ ኣቡነ ገብረመንፈስ ቅዱስ፣ ኣቡነ ተክለሃይማኖትን ካልኦት ኣቦታት ስለዝኾነ ብጸሎትኩም ነዞም ሰብኣዊ ህላዌና ተደሚሲሱ ዘሎ ደቅኩም ኣይትረስዑና። ….. ካብ ወልደንድራስ … more


text:
ብመጀመርያ ቅድሚ ናብ ጸብጻብ ምኻደይ ድምጺ ኣሰና ንዓና ንሰማዕታ ንምሕጓስ ገጻታ ኣስፊሓ ዓምድታት ኣርቢሓ ስለዝመጸት፥ ንኹልና ኣብ መላእ ዓለም ዘለና ፈተውታን ሰማዕታን ኣሰየ ኣሰና እንቋዕ ሓጎሰና ክብል ይደሊ።
ቀጺለ ጸብጻብ ስፖርታ፡ እቲ ንመበል 26 ጊዜኡ ዝካየድ ዘሎ ዓመታዊ ውድድር ኩዕሶ እግሪ ኤርትራውያን ሰሜን ኣሜሪካ ትማሊ 3 ሓምለ 2011 ዓ.ም. ኣብ ከተማ ኦክላንድ ኣብ ዝርከብ ሜሪት ካሌጅ ብወግዒ ተኸፊቱ። ኣብዚ ናይ ቀዳማይ ድቪዝዮን ውድድር ካብ ዝተፈላለየ ከተማታት ኣሜሪካ ዝመጻ ዕስራ ጋንታት ይሳተፋ ኣለዋ። ኣዞም ተጻወቲ ትማሊ ኣብ ኦክላንድ ዝነበረ ብርቱዕ ጸሓይ ዝፈጠሮ ውዑይ ክሊማ ኣየር ከይበድሆም ውድድራቶም ከካይዱ ዊዒሎም። ኣብ ናይ ፈላሚ ግጥማተን ድማ እዚ ዝስዕብ ዉጺኢት ተረኺቡ ኣሎ።
ካብ ቀዳማይ ምድብ ጋንታ ሎስ ኣንጀሎስ ንጋንታ ፖርትላን 4 ብ 1 ክትስዕራ እንከላ፡ ጋንታ ባልቲሞርን ጋንታ ኣዱሊስ ስያትልን 3ብ 3 ተፈላልየን።
ካብ ሳልሳይ ምድብ ጋንታ ሰላም ኣትላንታ ንጋንታ ደንቨር 6 ብ 2 ክትስዕራ እንከላ፡ ጋንታ ሳን ሆዘ ወሪራ ንጋንታ ኦክላንድ ተስፋ 3 ብ 1 ሲዒራታ።
ካብ ራብዓይ ምድብ ጋንታ ሚኖሶታ ሳሊና ንጋንታ ርችመንድ ስኒት 7 ብ 1 ክትስዕራ እንከላ፡ ጋንታ ሳን ዲያጎ ንጋንታ ዳላስ ስታር 2 ብ 1 ሲዒራታ።
ካብ ሓምሻይ ምድብ ጋንታ ቨርጂንያ ንጋንታ ሳን ሆዘ ኤርትራ 9 ብ 0 ክትስዕራ እንከላ፡ ጋንታ ዋሽንጊቶን ዲሲ ንጋንታ ህዩስተን ሓኒሽ 5 ብ 0 ሲዒራታ።
ኣብዚ ውድድራት ኣገዳሲ ኮይኑ ዘሎ እቲ ኣብ ምድብ ክልተ ተመዲበን ኣብ ዘለዋ ጋንታት ዝግበር ስፖርታዊ ምትህልላኽ እዩ። ኣብዚ ውድድር ምድብ ክልተ ኣዝየን ሓያላት ጋንታት እየን ዘለዋ። እታ ተደጋጋሚ ሻምፕዮን ዝኾነት ጋንታ ኣሌክሳንድርያ፡ እታ ህቡባትን ሙኩራትን ተጻወቲ ዝሓቖፈት ብልምዳዊ ኣጸዋውዓ ጋንታ ደቂ ማና ዝብል ቅጽል ስም ዘለዋ ኣብ ዝተፈላለየ ጊዜ ሸውዓተ የሕዋት ደቂ ማና ዝተጻወቱላን ዝጻወቱላን ዘለው ጋንታ ዳህላክ ሳን ፍራንሲስኮ፡ ሓያል ጋንታ ኦሬንጅ ካውንትን እታ ንመጀመርያ ጊዜኣ ትሳተፍ ዘላ ብኣባላት ማሕበር ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ ዝቖመት ጋንታ ኣለናን ኣብዚ ምድብ ኣለዋ። ኣብዚ ናይ ትማሊ ውድድር ጋንታ ዳህላክ ሳን ፍራንሲስኮ ንጋንታ ኦሬንጅ ካውንቲ ድሕሪ ሓያል ምትህልላኽ 3 ብ 2 ሲዒራታ።
ኣብዚ ዕለት’ዚ እቲ ኣዝዩ መሳጥን ሰሓብን ዝነበረ ጸወታ እቲ ኣብ ሞንጎ ሓያል ጋንታ ኣለክሳንድርያን ኣብ ሞንጎ ጋንታ ኣለናን ዝተገብረ ውድድር እዩ ኔሩ። ጋንታ ኣለክሳንድርያ ኣራንሾኒ ጻዕዳ ሽራጥ ዘለዎ ማልያን ቁምጣን ለቢሳ ክትኣትው እንከላ፥ ተጻወቲ ጋንታ ኣለና ብኣቶ ሓጎስ ተክለ ወናኒ ተኽለ ኮንስትራክሽን ዝተወፈየላ ኣለና ዝብል ጹሑፍ ብዓቢ ዝተለጠፎ ቀይሕ ማልያን ጸሊም ቁምጣን ለቢሶም፡ ንዝኽሪ ኣቶም ኣብ ቀላይ ሜዲተራንያን ዝሃለቑ ኣስታት 400 መንእሰያት ናይ ሓዘን መግለጺ ጸሊም ጨርቂ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ተጻዋታይ ጸጋማይ ኢድ ኣሲሮም እዮም ንሜዳ ወሪዶም።
ጋንታ ኣለና ነታ ሓያል ጋንታ ኣለክሳንድርያ ክትስዕራ’ያ ዘይኮነስ፥ ጋንታ ኣለክሳንድርያ ብኽንደይ ጎል ከተፋንዎም እያ ዝብል ሕቶ’ዩ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ተዓዛባይ ኔሩ። እቶም ንኹሉ ነገር ስኒ ምንካስ ዝመለለይኦም መንእሰያት ሕጂውን በቲ ሓያል ተጻዋታይን ሓለቓ ጋንታ መድሃኔ ኣፈወርቂ እንዳተመርሑ ካብ ጋንታ ኣለክሳንድርያ ከምዘይሓምቁ ከርእዩና ጊዜ ኣይወሰደሎምን። ሓያል መጥቃዕቲ ድሕሪ ምፍጻም ድማ ኣብ መበል 38 ደቒቕ ብሰናይ ካሕሳይ ሸቶ ኣመዝጊቦም 1 ብ 0 ንዕረፍቲ ተፈላለዩ። እቶም ዘይተጸበይዎ ሓያል ኒሕን ሓቦን ተጻወቲ ጋንታ ኣለና ዘጋጠሞም ተጻወቲ ኣለክሳንድርያ ማዕረ ተፈላሊ ሸቶ ከመዝግቡ ሓያል ጻዕሪ እኳ እንተካየዱ ነቶም ልደቶም ንኸይድፈር ዝዓረዱ ተጻወቲ ጋንታ ኣለና መድሃኔ፡ ኢሰያስ፡ ኣቤልን ኣሜሪካዊ ሓላው ልደት ቲም ክሓልፍዎም ኣይከኣሉን። ተጻወቲ ጋንታ ኣለክሳንድርያ ጸብለልታ ጸወታ እኳ እንተነበሮም፡ እቲ ጸወታ ብዓወት ጋንታ ኣለና 1 ብ 0 ተዛዚሙ። ጋንታ ኣለና ኣብ ዝቕጽል ምስታ ሓያል ጋንታ ዳህላክ ሳን ፍራንሲስኮ ክትገጥም እያ። ዓቢ ምትህልላኽን ምፍኽኻርን ክህልዎ ድማ ትጽቢት ኣሎ።
ጎኒ ጎኒ እዚ ውድድራት ኤርትራውያን መንእሰያት ምስ ደቂ ትምህርቶም፣ ደቂ ገዛውቶም፣ ቤተሰቦም፣ ወዲ ኣሃዱኦም ወዘተ ተራኺቦም መግቢ ዓዶም እንዳስተማቐሩ ይዘናግዑን ጹቡቕ ናይ ዕረፍቲ ጊዜ የሕልፉ ምህላዎም ኣብቲ ቦታ ተዓዚብና ኣረጋጊጽና።
ስጋብ ቀጻሊ ጸብጻብ፡ ፍቕርን ሰናይ ምዝንጋዕን ንኹሎም መንእሰያት፡ ከምኡዉን ቀጻሊ ዓወት ንጋንታ ኣለና ይምነ።
ሰሎሙን ገብረእየሱስ፡ ሓደ ካብ የዕሩኽቲ ኣሰና ካብ ኦክላንድ-ካሊፎርንያ


text:
እንታይ ዓይነት መንግስቲ ኢዩ ኣብ ህዝቢ ፈጺሙ ሓልዮት ዘይብሉ፡ ብዛዕባ ስልጣኑ እምበር ብዛዕባ ዕድል ህዝቢ ኸኣ ፋዕራ ዘይብሉ? ስልጣኑ ንምቕጻልከ እንታይ ሜላታት ይጥቀም?
ህዝቢ ብባህርያቱ ተጠባራይ ኢዩ። እቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ መሪሕነት ከኣ ነዚ ይፈልጦ ኢዩ። ናይ ሃገር ፈረንሳ ሃጸይ ዝነበረ ናፖለዮን ንህዝቡ ኪገልጾ ኸሎ፡ ከም ብባምቡላ ዚጥበር ህጻን ገይሩ ኢዩ ዘቕርቦ። ንገሊኡ ብሽመት፡ ንገሊኡ ብገንዘብ፡ ንገሊኡ ብመዓር ብእተባዕጠ ናይ ሓሶት መደረ ወይ መግለጺ፡ ንገሊኡ ብናይ ሓሶት መብጽዓን ተስፋን፡ ንገሊኡ ድማ ከም ህጻን እናቐጻዕካን ድሕሪኡ ድማ መቝሽሽ እናሃብካን ኪምራሕ ይከኣል ኢዩ በሃላይ ነበረ።
ኣብ ዝዓነወ ገዛ እናኣቐመጥካ፡ እዚኮ ሕጂ ኪዕረ ኢዩ፡ ኣይዞኻ ኣብ ትሕቲዚ መሬት ድማ ማይ ኣሎ፡ መን ይፈልጥ፡ ወርቂ‰ውን ይህሉ ይኸውን። መንደቕ ምስ ሰራሕካሉ ጽቡቕ ኪኾነልካ ኢዩ ወዘተ እናበልካ ትሓባብሎ። ከምቲ ህጻን ንኣቦኡ ዚኣምኖ፡ ህዝብ`ውን ንመራሒኡ ኪኣምን ንቡር ኢዩ። ብፍላይ ኣብቲ ደሞክራሲ ዝተነፍጎ ህዝቢ።
ኩሉ ግዜ ክትጥብሮ ግን ኣይከኣልን። ህጻን ከይተረፈ ነቲ ኣቦኡ ደጋጊሙ ዘዘውትሮ ጥበራን ላግጽን ቀስ እናበለ የስተብህለሉ ኢዩ። እምነቱ እናጐደለ ምስ ከደ፡ ሓደ እዋን ንኣቦኡን ንኣደኡን ዘሕዝን ሕማቕ ነገራት ኪሰርሕ ይኽእል።
ኣብዚ እዋን`ዚ፡ ህዝብታት ሰሜን ኣፍሪቃን ማእከላይ ምስራቕን፡ ነቲ ኣብ መሪሕነት ዝነበሮም እምነት ንሓዋሩ ዝደርበዩዎ ይመስሉ። ሓቃቶም። ኣሽካዕላል እንዲዩ በዚሑዎም። ምሒር ስድነትን ላግጽን መራሕቲ። ምሒር ሸይሸይ። ብዘይ ብኣይ ኣይትነብሩን ኢኹም። ኣነ ኢየ ናጽነት ኣምጺአልኩም። ኣነ እየ ፈጣር ሰውራኹም።
ኣነ እየ ፈጢረኩም ምባል ኢዩ ተሪፉዎም ነይሩ፡ ግን ኣምላኽ ግዜ ኣይሃቦምን። በብሓደ ድማ ጠረብረብ ኪብሉ ንርኢ ኣሎና።
እቲ ዚንዕቁዎን ዘሽካዕልሉሉን ህዝቢ እንተ ዘይህሉ እኮ ንሳቶም`ውን ኣይምሃለዉን። ሳላ ህዝቢ እኮ`ዮም ኣብ ወንበር ኮፍ ኢሎም ዘለዉ። በቲ ህዝቢ ገይሮም ይዋግኡ። ንህዝቢ ግብሪ እናኽፈሉ ገንዘቦም ይእክቡ። ብህዝቢ ገይሮም ስርሖም የሳልጡ። ተመሊሶም ድማ ንሕና እንተ ዘይንህሉ ንስኻ ኣይምሃለኻን ይብሉዎ። ኣብ ኲናት ኪስዕሩ ኸለዉ ኩሉ እቲ ክብርን ጅግንነትን ባዕላቶም ይብሕትውዎ። ምስ ዚሰዓሩ ድማ ንህዝቢ ክሒድካና ይብሉዎ። ግን ግዜ ኣምባገነናት ዕምሩ ኣኺሉ ኢዩ። መራሕቲ ቱኒዝያን፡ ግብጽን ካልኦት ስዒቦም ዚወድቁን መርኣያ ናይቲ ንዓለም ከሊሉዋ ዘሎ ሓድሽ ዓውለማዊ ውኖ ( New global consciousness) ኢዩ።
እዚ ተርእዮዚ ኣብ ቀረባ ግዜ ንኹሉ ዘይደሞክራስያዊ መንግስቲ ከም ዘንቀጥቅጦን ከም ዘውድቖን ዘጠራጥር ኣይኮነን።
ኣብዚ እዋንዚ ህግደፍ ነቲ ኣብ ከባቢኡ ዚካየድ ዘሎ ፖለቲካዊ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ብስነመጎታዊ መገዲ ኪትንትኖ ፈቲኑ። ንዓይ ኣይመጸንን ኢዩ ከም ማለት ኢዩ። ግርም ፈተነ። ግንከ ንገዛእ ህዝቡ ካብ ቦታ ናብ ቦታ እናመንቈሰን እናፈንቀለን፡ ደሞክራስያዊ ሕቶ ንዘቕርቡ ዜጋታት ብዘይ ፍርዲ እናኣሰረ፡ ንመንእሰያት ሃገር ናብ ባረዩ እናለወጠ፡ ቀጻሊ ምስ ጐረባብቲ ሃገራት ህውከት እናፈጠረ፡ ቅዋምን ናጻ ሕትመትን እናደርበየ፡ መሰል ናጻ ሓሳብ እናገፈፈ፡ እዚ ኹሉ እናገበረስ ብዛዕባ ዘይምልከቶ ናይ ካልኦት ሃገራት ጸገማት ክትንትን መን ዓደሞ? መንከ ኣለፋለፎ? ኢልናኮ ኔርና ኢና፡ ኣብ ሜዳ ከሎና እኮ ተነቢና ኢና ምባል ኣመል ገይሩዎ። እሞ ክሳብ ቀረባ ግዜ ደኣ ምስ በዓል ቃዛፍን ሙባረክን ካልኦት ኪወድቁ ተቐሪቦም ዘለዉ ዲክታቶራትን እንታይ ሎኽሎኽ ኣበለኩም? ምውዳቖም ትፈልጡ ኔርኩም እንተ ትኾኑ ደኣ ስለምንታይ ኣብ ኣጸደታቶም እናኸድኩም ትሙስሙስ ትብሉ ኔርኩም?
ግንከ፡ ከምቲ ናታቶም ምውዳቕ ንምፍላጥ ዝደንጐኹምን ዝዘንጋዕኩምን፡ ናታትኩም ምውዳቕ ከኣ ኣብ ዘይፈለጥኩምዎ መዓልትን ሰዓትን ብዘይትፈልጥዎ ስነመጎትን ከም ዚመጸኩም ፍለጡ!
ህግደፍ እኮ ኩሉ ኢዩ ዚፈልጥ። ስለምንታይ መራሒ ቱኒዝያ ከም እተባረረ፡ ስለምንታይ መራሒ ግብጺ ከም እተሸንደሐ፡ ስለምንታይ መራሒ ሊብያ ኪቕላዕ ይዳሎ ከም ዘሎ ወዘተ.። ስለምንታይ ንባዕሉ ኪሽንዳሕ ቀሪቡ ከም ዘሎኸ ተንቲኑ ይፈልጦ ዲዩ? እሞ ሕጂዶ ክንትንትነሉ? ግን እቲ ኣብዛ ዓለምና መጺኡ ዘሎ ህዝባዊ ናዕቢ ብዙሕ ትንተና ዘገድሶ ኣይመስለንን። ከም ውሕጅ ኢዩ ዚመጽእ ዘሎ። ንኹሉ ኣብ ግንባሩ ናይ ዲክታተር ምልክት ዘለዎ መራሒ ኸኣ ጋሕጢጡዎ ኪኸይድ ኢዩ።
ኣስታት 16 ዓመታት ይገብር ኣብ ኣስመራ ከለኹ፡ ሓደ ናይጀርያዊ ምሁር ከምዚ ኪብል ሰሚዐዮ፥ “ኣብ ህይወተይ ብዙሕ ምንቅስቓሳት ሓርነት ርእየ፡ ከም ናይ ኤርትራ ካብ ህዝቢ ዝወጸን ዝፈልፈለን መላእ ህዝቢ ዝተሳተፎን ሓርነታዊ ምንቅስቓስ ግን ርእየ ኣይፈልጥን። ካብ ኩሉ ዝገርመኒ ነገር እንተሎ ኸኣ፡ እዚ ካብ ህዝቢ ዝፈልፈለ ሰውራ‰ዚ ነቲ ህዝቢ ከም ዘይናቱ ኪርእዮ ኸሎ ምዕዛበይ ኢዩ..”
ክንዲ ዘዀለስኩስ ኢደይ ተነኸስኩ ማለት ከምዚ ኢዩ። ኣብ ዓለም በቶም ካብ ኣብራኹ ዝወጹ መራሕቱ ኪቕጥቀጥ ዚውዕልን፡ ብኣታቶም ዝተዳህለን ዝተኻሕደን ዝተደፍረን ዝተናዕቀን ህዝቢ እንተሎ ህዝቢ ኤርትራ ጥራይ ኢዩ።
ነዚ ንዕቀት`ዚ ኪምዕብል ወይ ኪቕጽል ተሓጋገዝቲ ካብ ዝኾኑ ክፋል ሕብረተሰብና ኸኣ ብብዝሒ ኣብ ወጻኢ ይርከቡ። መብዛሕትኦም ኣብ ወጻኢ ዚርከቡ ኤርትራውያን ነቲ ህዝብና ዚጓነፎ ዘሎ ግፍዕን ውርደትን ተጸዋዕቲ ኢዮም። ርእዮም ከም ዘይረኣዩ፡ ሰሚዖም ከም ዘይሰምዑ ኣብተን ፖለቲካዊ ወይ ቍጠባዊ ዕቝባ ዝሃበኦም ምዕራባውያን ሃገራት ኮይኖም ብህዝቦም ይጻወቱ ኣለዉ። ይኹንምበር፡ ብዙሓት ጀጋኑ ድማ ነቲ ስርዓት ኪምክትሉ ምርኣይ ተስፋ ዚህብ ኣመት ኢዩ።
ሓደ ኣብ ወጻኢ ዚቕመጥ ኤርትራዊ ናብ ኣስመራ በጺሑ ምስ ተመልሰ ዝበሎ ክነግረኩም፥ “ዋእ! ህዝቢ ጽቡቕ ኣሎ። ጣፍ የለን፡ ስጋ የለን፡ ቢራ የለን ድማ ይብሃለለይ። ሓሰውቲ። ከመይ ዝበለ ጻዕዳ ጣፍ፡ ጮማ ስጋ፡ ቢራታትን ዊስክን ዓጠምጠም ዘበልናዮ ደኣ ብሕልሚ ዲዩ?” እዚ ሰብ`ዚ ገንዘብ ስለ ዘለዎ፡ ኣብ ብሉ ናይል ኢዩ ጻዕዳ ጣፉን ጮማኡን ዊስኩን ዓጠምጠም ዘበሎ። ቀጺሉ ድማ ከምዚ ኪብል ተሰሚዑ፥ “እዞም ሓሰውቲ ከዳዓት ዘውርዩዎ ኣይትስምዕዎ። እምበር ሃገርስ በሽ በሽ ኢያ ዘላ።”
ከም ናይ ቀደም ሽመት ደኣ የልቦን ኮይኑ እምበር፡ እዚ ሰብ`ዚ ብመሪሕነት ህግደፍ ፊተውራሪ ወይ ቀኛዝማች ዚብል ሽመት ምተዋህቦ ነይሩ። ግን ከኣ ወግዓዊ ሽመት ደኣ ዘይተዋህቦ ኾይኑ እምበር፡ እሙን ካድረ ህግደፍ ብምዃኑ፡ ብዙሕ ሓለፋታት ይግበረሉ ኢዩ።
ብኣንጻሩ ግን፡ ነቲ ሓቂ ዚዛረብ፡ እታ ናብ ኣስመራ ዚገብራ ጕዕዞ፡ መወዳእታ ናይ ተመሳሳሊ ጕዕዞታቱ ክትከውን ስለ እትኽእል፡ ትም ምባል ኢዩ ዚመርጽ። ዘረባ ምስ ዘብዝሕ እሞ፡ ሓደ መዓልቲ ንስድራኡ ኪርኢ ናብ ኣስመራ ብነፋሪት ምስ ዚኸይድ፡ ኣብቲ መዓርፎ ነፈርቲ ተቘሊቡ ሃለዋቱ ከም ዚጠፍእ ንማንም ፍሉጥ ኢዩ። በዝን ክንድዝን ክንደይ ጥዑያት ሰባት መታን ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ከይቍለቡ ብማለት፡ ትም ምባል‰ውን ስለ ዘሕትቶም፡ ሓሶት ኪዛረቡን ኪውድሱን ኪዋጥዩን ይውዕሉ ኣለዉ።
ከም ተወሳኺ ናይቲ ዘገርም ነገራት። እዚ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ ሰብ፡ ሓዉን ሓፍቱን፡ ኣዲኡን ኣቦኡን፡ ሓማቱን ብወሰን ዝወለዶም ደቁን፡ ብሱዳን ገይሮም ናብ ኤውሮጳ ከም ዚኣትዉ ንኺገብር ዘይግልብጦ እምንን ዘይፍሕሮ ጕድጓድን የለን። ሕፍረት ዚብሃል ካብ ነብሱ ቀንጢጡ ደርቢዩዎ ኢዩ። ግን ከኣ ዓዋን ደኣ ኾይኑ እምበር፡ በቲ ተግባራቱስ ኣብ ኤርትራ ምንባር ፍጹም ከም ዘይከኣል ኢዩ ዚእውጅ ዘሎ።
ኣብዛ ዓለም ፍትሕን ቅንዕናን ጠፊኡ። ሰብ ንዓይ ይጥዓመኒ ጥራይ ኮይኑ። ኩሉ ክብርታት ወለድና ተጓሒፉ። በዓል ክልተ መልሓስን ክልተ ልብን ተመሺኡዎም ይነብሩ ኣለዉ። ግን ኩሉ ዘይሓልፍ ዲዩ መሲሉዎም? ሓቂ ዚስዕረሉ እዋን እኮ ኪመጽእ ኢዩ። ይኹንምበር፡ በዓል ክልተ መልሓስን ክልተ ልብን፡ ግዜ ምስ ረሃወ እውን ከም ነፋሒቶ ምስቲ ኩነታት ከም ዚልወጡ ብዙሕ ዘጠራጥር ኣይኮነን።
ሕጂ ንበዓል ናጽነት ሸበድበድ ይብሃል ኣሎ። መናፍሕ ኪጅምር ኢዩ። መዓልቲ ናጽነትሲ እቲ ዚፈልጣ ኣብ ኰኵርናዑ ኮይኑ ከብዕላ ኢዩ። ካብ መራሕትና ግን ብዘይካ መናፍሕ ካልእ እንረኽቦ ነገር የልቦን። ከምቲ ብግዜ ኖህ መሳዅቲ ሰማይ እተኸፍተሞ ንሓያሎ መዓልታት ማይ ኣይሂ ዝዘነመ፡ ሕጂ ድማ መሳዅቲ ሓሶት ኪኽፈት ኢዩ፡ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ንሓያሎ መዓልታት ብናይ ሓሶትን ናይ ጃህራን ማይ ኣይሂ ከኣ ከጥለቕልቕ ኢዩ። ግን ገለ ለባማት ዛጊት ናይ ምስትውዓልን ልቦናን መርከብ ሰሪሖም ስለ ዘለዉ፡ ካብቲ ናይ ህግደፍ ፕሮፓጋንዳዊ ማይ ኣይሂ ኪድሕኑ ይኽእሉ ኢዮም።
እቲ መናፍሕ ኣብዘን ዚስዕባ ኣርእስቲ እዚኣተን ዘተኰረ ኢዩ፥ ኣብዘን ዕስራ ዓመታት ንዓለም ዘስደመመ ምዕባለ ጌርና ኣሎና። እቲ ዝበለጸ ኣመራርሓ ናትና ኢዩ። እቲ ዝደልደለ ቍጠባ ናትና ኢዩ። ጐረባብትና ብቕንኢ ኣብ ዘይሕማመን በጺሐን ኣለዋ። ጌና ተኣምር ክንሰርሕ ኢና። ካብ ጸላኢ ጥራይ ተጠንቀቑ ወዘተ.። ይኹንምበር ኣቦታትና ቀደም መሲሎምዎ ኢዮም፥ በይኑ ዚማጐት ዚረትዖ ነይብሉ፡ በይኑ ዚጐዪ ዚቕድሞ ነይብሉ።
ግንቦት 24 ምስ ሓለፈ፡ እቲ መናፍሕ ንግዜኡ እናሞተ ይኸይድ። ሕልና ህዝቢ ይዓርብ። ኣእምሮኡ ይድንዝዝ። እቲ ኣብ መንፈሱ ዘሎ ድጉል ጓህሪ ግን ፈኸም ምባሉ ኣየቋርጽን።
ይቕጽል።


text:
ናይ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤት ክርስቲያን ኣብ ስደት ዝርከቡ ብፁእ ኣቡነ መርቆሪዮስ ስልጣን ፓትሪያርክነት ጨቢጦምም ዝነበሩ ብርትዓዊ መንገዲ ኣይነበረን ክብል ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብዝሃቦ መግለፂ ነቒፉ። ኣብ ስደት ዝርከብ ሲኖዶስ ብወገኑ ኣቡነ መርቆሪዮስ ዝተመረፁ ብህገ ቤተ ክርስቲያንን ብምልኣተ ጉብኤን እዩ ክብል ገሊፁ’ሎ።
እቲ ሎማዕንቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተውሃበ መግለፂ ኣብ መንጎ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያን ወፃእን ዝርከቡ መራሕቲ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክስርስቲያን ዘሎ ኣፈላላይ እናሰፍሐ ከምዝቐፀለ ዘርኢ እዩ።
ዓቃቢ መንበረ ፓትሪያሪክ ብፁእ ኣቡነ ናትናኤል ኣብዝተረኸብሉ ኣብ ቅዱስ ሲኖዶስ ንጋዜጠኛታት ዝተነበበ እዚ መግለፂ እዚ ኣብዚ እዋን ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ራብዓይ ፓትሪያሪክ ብፁእ ኣቡነ መርቆሪዮስ ዘተኮረ እዩ።ራብዓይ ፓትሪያሪክ ስልጣን ሒዞም ዝነበሩ ብርትዓዊ መንገዲ ኣይነበረን ይብል እቲ ዝተነበበ መግለፂ።
ናይ ገዛእቲ ሓይሊ ተጠቒሞምን ኣብ ልዕሊ እቲ ሲኖዶስ ተፅዕኖ ብምሕዳርን ህገ-እግዝኣቢሄር ጥሒሶም ስልጣን ፓትሪያሪክነት ዓቲሮም ዝበለ እቲ መግለፂ ‘’ኣብ ክንዲ ንእግዚኣብሄርን ሓቅን ክእዘዙ ጠጠው ንዝበልሉ ምድራዊ ስልጣን ብምድላው ዝተዛብዐ ኣሰራርሓ ብምኽታል፣ሓቅነት ዘይብሉ መልእኽቲ ብምምሕልላፍ ነታ ቤት ክርስቲያን ንነቐፌታ ኣሳጢሖምዋ፤ንህዝቢ’ውን ኣቐይሞም እዮም።’’ይብል።
ኣቡነ መርቆሪዮስ ናይ ፓትሪያርክነት ስልጣኖም ዝገደፍዎ 18 ነሓሰ 1983 ዓ/ም ንቅዱስ ሲኖዶስ ብምእካብ ስልጣኖም ንኽርከቦም ምስሓተቱ ከምዝነበረ ብመርትዖ ብምድጋፍ እቲ መግለፂ ይሕብር።
ካብቲ ግዜ እቲ ኣቡነ መርቆርዮስ ፓትሪያሪክ ልሰዘይኮኑ ክልተ ፓትሪያርካት ከምዝነብሩ ይዝረብ ዝነበረ እውን ጌጋ እዩ ኢሉ’ሎ።
ንራብዓይ ፓትሪያሪክ ኣቡነ መርቆስሪዮስ ብተደጋጋሚ ዝቐረበ ናይ ሰላም ፃውዒት ሰማዒ ስለዘይረኸበ ቅዱስ ሲኖዶስ ሻድሻይ ፓትሪያሪክ ብምምራፅ ስርሑ ንምቕፃል ወሲኑ’ሎ ይብል እቲ መግለፂ።
ኣብ ስደት ናይ ዝርከብ ሲኖዶስ ሓላፊ ርክብ ህዝብን ኣብ ካናዳ ኣማሓዳሪ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ሊቃ ካህናት ምሳሌ እንግዳ ግን ኣቡነ መርቆሪዮስ ዝተመርፁ ብህገ ቤተ ክርስቲያን እዩ ይብሉ።’’ብፁእ ወቅዱስ ኣቡነ መርቆሪዮስ ዝተመረፁ ብህገ ቤተክርስቲያን ብምልኣተ ጉብኤ ከምዝኾነ ሙሉእ ዓለም ይፈልጥ እዩ።ሎሚ ኣብ ስልጣን ዘለው እውን ይፈልጡዎ እዮም።’’
ናይ ፓትሪያሪክ ስልጣኖም ባዕሎም እዮም ገዲፍምዎ ንዝተብሃለ እውን ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብዝስልጣን ዝርከቡ ፕሬዝዳንት ግርማ ብምልኣተ ጉባኤን ብሕግን ከምዝተመረፁን ዝወፁ እውን ብድፍኢት ቀዳማይ ምንስቴር ኢትዮጵያ ዝንበሩ ኣቶ ታምራት ላይኔ ከምዝነበረ ምምስካሮም ኣረዲኦም ሊቀ ካህናት ምሳሌ።


text:
መልእኽቲ ሓው ሃይለ ወልዱ፡ ኣቦ መንበር ዞባ ኣውርጳ፡ ናብ ቀዳማይ ጕባኤ ንኡስ ዞባ ጀርመን
23/06/12
ዝኸበርኩምን ዝኽበርክንን ኣባላት ጉባኤ ንኡስ ዞብ ኤውሮጳ፡ ጀርመን።
ዝኸበርኩም ኣባላት ምምሕዳር ዞብ ጀርመን።
ዝኸበርኩም ኣባላት መሪሕነት።
ብቐዳምነት እንቋዕ ናብዚ ታሪኻዊ ጉባኤ ኣብቅዓኩም። ዕዉት ክኾነልኩም ዘሎኒ ምንዮት ወሰን የብሉን። ሃገር ጀርመን ከም ማእከል ኤውሮጳ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ማእከል ተቓውሞ ምልኪ ኤርትራውያን እያ’ሞ፡ ነዚ ታሪኽ’ዚ ብሓበን ዝውንኑዎ ንስኹም ብጾተይ ብምዃንኩም፡ ሕጂ ንተሪፉ ዘሎ ሓልቃም ምልኪ ኣብ ምዕላው ዝለመድኩሞ ልዑልን ቃልሲ ከምዘይትነፍጉዎ እንዳተኣማመንኩ ዮሃና እብለኩም።
ኣብዚ ታሪኻዊ ጉባኤኹም ብኣካል ኣን መንጎኹም ክርክርብ ብዘይምኽኣለይ፡ ይቕረታ እንዳሓተትኩ፡ ግን ኣብ ዝሓጸረ ምስ ኩሉኹም ብኣካል ንኽንርኣአ ዘሎኒ ተስፋ ወሰን የብሉን። ብርግጽ ዕዉት ጉባኤ ይኹነልኩም ክብል እንከሎኹ፡ ከምቲ ብሳላኹም ጽዓትኩም ድሮ ተዓዊቱ ዘሎ ሰልፋዊ ይኹን ዞባ፡ ኤውሮጳዊ ጉባኤ እንዳኣስተውዕላኩ እየ’ሞ፡ ሕጂ’ውን ከም ኩሉ ዝቐደመ ይኹነልኩም።
ክቡራት ጉባአይናታት!
ብርግጽ ሰልፍና ዕዉት ቀዳማይ ጉባኤኡ ኣብ’ዚ ታሪኻዊ ከተማ’ዚ ካብ ዝካየድ ዳርጋ ዓመት ቀሪቡ’ዩ። ስለዚ’ውን ጉባኤኹም ኣቐድም ኣቢሉ’ዩ ክካየድ ነይሩዎ ዘይበሃል እንተኾነ፡ “ድንክል በለሞ ነይተኻዕወ።” እዩ እቲ ቁምነገሩ። ክዝንጋዕ ዘይግባኦ፡ እዚ ሕጂ ተጋቢእኩሙሉ ዘሎኾም ጉባኤ’ዚ እምነ ኩርናዕ ንእተን ገና ብሕጂ ክምስረታ ዝድለያ ዘሎዋ ካልኦት ንኡሳን ዞባታት ኣብ ኤውሮጳና ኮይኑ፡ ናብ ዝበለጸ ተሞክሮ ከምዘሰጋግረና ሰብ ተስፋ ኢና። ብርግጽ ሰልፍና ካብ ተሞክሮታታቱ ወግሐ ጸብሐ እንዳተማህረ ዝኸይድ ዘሎ ሰልፊ መጠን፡ ጉባኤ ዞባ ኤውሮጳና’ውን ዓቢ መምሃሪን ድንድል ኮይኑ ከም ዘሎ ይርደእና’ዩ እሞ፡ እዚ ጉባኤኹም’ዚ እውን ንኹነታትና ንዝበረኸ ክውንነት ከምዘምጽኦ እይጠራጠረሉን’የ።
ኩነታት ሃገርና፡ ወግሐ ጸብሐ እንዳኸፍኤን፡ ህዝብና’ውን ብኡኡ መጠን ዝያዳ እንዳሓሰሞን’ዩ ዝኸይድ ዘሎ። ብርግጽ’ዩ ንገለ ገለና፡ እዚ ቃንዛ’ዚ ካብ ዝስመዓና መዋዕል ኣቑጺሩ’ዩ። ግን እቲ ሕቶ፡ ጉዳይ ህዝቢ ስለ ዝኾነ፡ ስጋብ እቲ እቐዲሙ ዝተሰማዓና ቓንዛ ንፈውሲ ቓንዛታት ስዒሩ ህሉው ቃንዛ ኮይኑ ብጥንቃቐ ክቕንጠብ ኣይተፎን’ዮ እሞ፡ ዓቕሊ ክህልወና ግድን ይኸውን። ህዝብና ክብርታቱ ለጊሱ፡ ቁጠባኡ ምድሪ ዘቢጡ፡ ባህልታቱ ተጓዕጺጹን ደኒኑን፡ ሰብኣዊ መሰላቱ ተቕንጢጡ፡ ኣብ ገዛእ ሃገሩ ጓና ኮይኑ ርእሱ ኣድኒኑ ይነብር ይስደድን ምህላዉ ከይኣእክል፡ እተን ዝነበራኦ ሓቦን ኒሕን ዝተዓጥቃ ወኒ ቓልሱ’ውን ተመንጢሉ፡ ባዕሉ ንባዕሉ ዋናን መተካእታን ስልጣን ንምዃኑ ገና ኣይበቕዐን ዘሎ። ነዚ ብምርዳእ’ውን ቃልስና ኣዝዩ ብልሂ ሓዊሱ መዋጽኦ ክፍታሽ ህርድግ ክብል ይግባኦ’ዩ።
ሰልፍና ህዝቢና ብምልኪ ኣብ ዝጭፍጨፈሉ ዘሎ እዋን፡ ነዚ ተካል ምልክዚ ንምስዓርን ንምትካእን ዝቃለስ ዘሎ’ኳ እንተኾነ፡ ብማዕረ እቲ በሰንኪ እዚ ጸያቒቶ’ዚ ዝሓንኽ ዘሎ ኤርትራዊ ብእኩብ ክንሓንኽ ግድን’ዩ። ግን እሱ መዓስ ጥራሕ፡ ምስቲ ነዚ ሕሱም ስርዓት’ዚ ንምእላይ እቃለስ ኣለኹ ዝብልን፡ ግን ቀንጠ መንጢ ተሸሚሙ ዘሎ ተቓውሞ ምህላውና’ውን ተወሳኺ ሕንከት’ዩ። ስለዚ’ውን ንኽልቲኡ እዚ ግናያት’ዚ ንምቕያር ካብ ምቅላስ መሕብኢ ዘሎዎ ኣይኮነን። ብዘይቃለዓለም’ውን እዚ ሕጽረታትና’ዚ እዩ ንብዙሕ ካብ ህዝብና ላንግ ላንጋ ሰርሑዎ ዘሎ።
ነዝን ወዲ ከምዝን ዝኣመሰለ ሕጽረታት ንምግጣም ድርብ ቃልሲ ይሓተና’ሎ። ሓቂ ብሓቂ! ዝተዳራረበ ዕጣቕ የድልየና። እቲ ቀንዲ ዕጣቕ ንቕሓት ኮይኑ እቲ ዘይሕለል ተጻዋርነትን ጽንዓትን ምውናንን’ዩ፡ እቲ ዝተርፍ’ውን እቲ ዲሲፕሊን’ዩ። እቲ ንህዝብና ብምሕላቕ እንጠልቦ ዘሎና ሓርነት ንመጋየጺ ኣይኮነን፡ መሰረት ምዕብልቲ ሃገር፡ ኩርዓትን ሓበንን ሎሚን መጻእን’ዩ ስለ ዝኾን እምበር። ሓርነት ህዝቢ ኤርትራ፡ ሕመረቱ ሓድነት ህዝባን መሬታን ዘውሓሰት፡ እፎይታ ዝዓሰላ ሃገር ንምጥጣሕ’ዩ። ስለዚ’ውን እቶም ንሓርነት ህዝቢ ኤርትራ እንሕለቕ ኩላትና፡ ብቐንዱ ውሽጣዊ ሓርነትና ዘረጋገጽናን ዘዓወትና ክንከውን መተካእታ የብሉን። እዚ ውሽጣዊ ሓርነት’ዚ ተጻዋርነት ኮይኑ፡ ንብጸይትኻን ንብጻይካን ጽን ኢልካ ምስማዕ’ዩ። እዚ ውሽጣዊ ሓርነት’ዚ ጸረ መንከማይ ምባል ኮይኑ፡ ንብጾትካ ምኽባርን ምክብባርን’ዩ። እዚ ውሽጣዊ ሓርነት’ዚ ጸረ ጉጅላውነት ኮይኑ፡ ነቲ ዝሰንኮፈ ብጻይካን፡ ብጻይትኻን ናብ ዝድለ መዓርፎ ሓቢርካ ምብጻሕ’ዩ። እዚ ነጻን ምቕሉልን ውሽጣዊ ሓርነትዚ’ዩ ምዕብልትን ብልጽግትን ሃገር፡ እሞ’ኳ ደኣ ብልሂ ህዝቢ ዝወነና ሕብንቲ ሃገር ዘውሕሰልና። እሞ ኣባና ኣብ ተቓለስቲ ንህዝባዊ ሓርነት፡ እንትርፎ ኣብ ወውልቀና ዝሰረተ ሓርነት ካልእ ጥበብ ዓወት የልቦን። ንፋቐር ከም እሕዋት። ንላዘብ ከም እሕዋት። ንተሓሳሰብ’ውን ከም እሕዋት።ኣብኡ’ዩ ዘሎ ምስጢር ህዝባዊ ዓወት።
ብዝተረፈ ብምድግጋም ዕዉት ጉባኤ ይግበረልኩ እንዳበልኩ፡ ኣብዚ ምዕቡል ዓለምና ኣረጋጊጹዎ ዘሎ ተክኖሎጂታት ንኽንመልኮን ንኽንተዓጻጸፈሉን ምኽኣል ቅልጣፈ ስለ ዝህብ፡ ንምቅልጣፍ ዓወታትና ዓቢ ድፍኢት ክገብረሉ ከምዝኽእል ክዝንጋዕ የብሉን። እንተገደድ ሓዲሽ ዝምባለ ምኻኑ ኣብ ግምት ከተእትዉዎ እምሕጸነኩም።
ክብርን ዝኽርን ንስዉኣትና!
ሓርነት ዝሰፈና ሃገር ካብ ምስራሕ ኣይኩንቁጠብን ኢና።
ሃይለ፡ ወልዱ።
ኣ/መ/ው/ጉ/ዞ/ኤ
2 Responses to “መልእኽቲ ሓው ሃይለ ወልዱ፡ ኣቦ መንበር ዞባ ኣውርጳ፡ ናብ ቀዳማይ ጕባኤ ንኡስ ዞባ ጀርመን”
-
WE DO NOT WANT ANY OPPOSTION. WE ARE AT WORK- WHAT THEY ARE OPPOSE? OUR DEVELOPMENT? OR THEY WORK TO GET A CHERE? THEY ARE COLLECTING MONEY IN EU AND USA AND THEY NEED TO SERVE USA INTEREST IN THE REGION. WE ERITREAN CAN DO OUR JOB AND WE DO NOT WANT ANY PUPPET PARTY FROM OUTSIDE ERITREA.
-
ኣፋልካ ሃይለ ወልዱ፣
ንርእስኻ “ሃጠውቀጠው” ገዲፍካ ከምቲ ክትገብሮ ዝጸናሕካ ውራይ ርእስኻ ግበር። ንሕዝቢ ኤርትራ ድማ ን41 ዓመታት ፍዓርኡ ስለ ዘይገበርካስ ሕጂ ኣይትቆንዘወሉ ኣይትቕዝመሉ። ካብ 1981 ቃልሲ ሕዝቢ ዔርትራ ራሕሪሕካ፡ ኣብዝጠዓመክ ተኾይጥካ ጸኒሕካ ሕጂ መሳርሒ ወያኔ ምኽዋን ኣየጸብቕልካን እዩ። ሕዝቢ ኤርትራ ክዓ፡ ወዮ ድኣ ን41 ዓመታት ተመሊስክ ዘይርኤኻዮ ኮንካ ኢኻ’ምበር፡ ካብ ሓይሊ ናብ ሓይሊ እናተሰጋገረ ወናኒ ሕይወቱን ጸግኡን ኮይኑ ኢዩ። ቃንዛኻን ቁዝማኻን ኢምበኣር ንዓኻን ንመሃውተትኻን ይኹንካ!!!


text:
ሰላም ኢለ ክጅምር ምኽንያቱ እንታይ ደኣ ተሃዊኹ ከይትብሉኒ እየ እምበር ኣነስ ቀልጢፈ ናብቲ ክሕብሮ ዚደለኹ ኪኣቱ ምደለኹ ዘሀውኽ ስለዝኾነ እየ። እሞ አንታይ ኣጋጢሙ ትብሉ ኣለኹም እነሆ እቲ ዘጋጥም ዘሎ ኣብ ዕለት 29/10/2011 ኣብ ኣስዋን ዚርከቡ እሱራት ኣሕዋቲና መከራ ክረኽቡላ ዝወዓሉ መዓልቲ ስለዚኾነት ኤምባስይ ኤርትራ ኣብ ግብጺ ምስ ወተሃደራት ግብጺ ብምኻን ን ኤርትራ ኪምለሱ ስለዝኾኑ ፎርም ክመልኡ ከምኡውን ኣብቲ ዚመልኡዎ ፎርም ክፍርሙ ካብ ካይሮ ብዝተልኣከ እድሪስ ዝብሃል ኣባል ኤምባስይ ኤርትራ ኣብ ካይሮ ተነጊሩዎም። እቶም እሱራት ድማ ነቲ ሓሳብ ብኡ ንብኡ ነጺጎሞ በዚ ዝሓረቐ ወኪል ኤምባስይ ድማ ነቶም ወተሃደራት ግብጺ በሉዎም ከይፈተዉ ኪፍሩሙ ኢዮም ብምባል ብበትሪ ኪሰሃሉዎም ዊዒሎም ዚገርም ኤርትራውያን ብኤርትራዊ ሓዎም ንክቕጥቀጡ ተፈሪዱዎም ናይ ራሻይዳ እንዳጎሃናስ ናይዚ ድማ ዘስደምም ዉሳነ ኮነ። እቲ ዝወረደ መከራ ድማ ገሊኦም ዓይኖም ዝተሃስዩ፡ እዝኖም ደም ክሳብ ዘውጽእ ዝተቐጥቐጡ ዳርጋ ዚበዝሑ ብደም ዝጨቀው ኮይኖም ኣለዉ። እቲ ጸገም ድማ በዚ ኣየብቀዐን ማህረምትን ምፍርራህን ሓዊሶም ብሓይሊ ኢዶም እንዳ ሰሓቡ ከም ዘይተማህረ ሰብ ብኣጻብዕቶም ኣብ ቀለም እንዳ ኣለኩ ከፈርምዎም ዊዒሎም። ነዚ ጉድ እዚ ከይወጽእ ህዝቢ ዓለም ከይሰምዖ ምስ ዝኾነ ወገን ከይራኸቡ ተኣጊዶም ይርከቡ።
ነዚ ስዒቡ ድማ ኣዝዮም ዝተሓስዩ ስለዝለውና ሓካይም ኣምጽኡልና ኢሎም ሓቲቶም ኮይኑ ግን ህይወት ሰብ ዘይዓጅቦም ግብጻውያን ገና ኩሉኹም ክሳብ ትፍርሙ ዝኾነ መሰል ኣይትሓቱን ኢኹም ብምባል ምስ ደሞምን ቃንዛኦምን ይሳቐዩ ኣለዉ። እቲ ቤት ማእሰርቲ ሸላተን ዝበሃል ኮይኑ ኣብ ኣስዋን ደቡባዊ ግብጺ ዝርከብ እዩ። እዞም እሱራት ድማ ኣብ ከባቢ ኣስዋን ኣብ ዝተፈላለየ ቤትማእሰርቲ ዝነበሩ ኮይኖም ኣብዚ እዋን’ዚ ግን ኣብ ሓንቲ ቤት ማእሰርቲ ኣኪቦሞም ይርከቡ እዚ ድማ ንጭውያ ክጥዕሞም ሻዕብያ ዝኣለምዎ ክኸውን ይኽእል እዩ፡ ኣብዚ ቤት ማእሰርቲ 160 ኣወዳትን 30 ድማ ደቐንስትዮ ምስ 6 ህጻናት ይርከባ ካብዚኦም ድማ እቶም 118 ብሓይሊ ዝፈረሙዎም እዮም። ነዚ ጉድ ከይቃላዕ ብጽኑዕ ይሕለዉ ከምዘለዉ ድማ ክንሕብር ንፈቱ። እቲ ዘፍርህ ድማ ኣብዛ ሰሙን ክጨውዩዎም እዮም ዝብል ጽንጽንታ ስለዘሎ እቲ ክገብር ዝኽል ሰብ ነዞም ሰብ ካብዚ ዓብይ ዝኾነ ሓደጋ ከድሕኑዎም ኣውያቶምን ጥርዓኖምን ይገልጹ ኣለዉ።እንተ ተመሊሶም ኩሎም ኣብ ሓደጋ ዝወድቁ እካ እንተ ኾኑ ገለ ሰባት ግና ምስዝምለሱ ናይ ህይወት ሓደጋ ከጋጥሞምም ከም ዝኽእል ብኣጋኡ ክፍለጥ ዘለዎ ጉዳይ እዩ።
ኣብ ካይሮ ዝርከብ ቤትጽሕፈት UNHCR ድማ ኣባል መንግስቲ ኤርትራ ከይከውን ትጠራጠረሉ እዋን ከምዝበጻሕና ኣብዚ ኣብ ካይሮ ንነብር ንፈልጥ እካ እንተ ኮንና ኣብ ዓለም ትርከቡ ድማ በዚ ኣጋጣሚ ክትፈልጡልና ንሕብር እዚ መበልየይ ድማ ከምዚ የጋጥም ኣሎ ምስ ዝብሃሉ እቲ ነገር ምስ ኣጋጠመ ክንሓትት ኢና ዚብሉዎ መልሲ ኣሎ። እዚ ድማ ኣብ ዝብጻሕ ምስ በጻሕካ ኣውያት ትርጉም ዘለዎ ኣይኮነን እሞ ኣቐዲምና ነዞም ኣብ ኣስዋን ዘለዉ ኣሕዋትና ካብዚ ኣንጸላልዩዎም ዘሎ ናይ ሞት ሓደጋ ክነድሕኖም ሓደራ ንብል ኣለና።
ነዚ ጉዳይ ተኸታቲለ ኣብ ምንታይ ከም ዝበጸሓ ክጽሕፈልኩም ምኻነይ ክሕብር ዪፈቱ።
ጥዑም ወዲ
ካብ ካይሮ ግብጺ
30/10/2011


text:
ኤርትራዊ ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ ኣብ በርሚንግሃም ዓዲ እንግሊዝ ሎሚ 11 ኣብ ዝተኻየደ ናይ ፍርቂ ማራቶን ቅድድም ብምዕዋት ወርቂ ማዳልያ ተሸሊሙ። … more
Tag Archives: ኤርትራዊ
ኣብ ሽወደን ን6 ዓመት ከምዘይሕጋዊ ስደተኛ ክቕመጥ ዝጸንሐ ወዲ 28 ዓመት ተስፋልደት ዝተባህለ ኤርትራዊ መንእሰይ ኣስታት 1. 2 ሚልዮን ክሮነር ሽወደን ወይ ድማ ኣስታት 170 ሽሕ ዶላር ዕጫ ሎቶሪ በጺሑዎ፡ ነዚ ብጽቡቕ ዕድሉ ዝረኸቦ ዓወት ክቕበል ሎሚ 5 መስከረም ኣብ ቴለቪዥን ከምዝቐረበ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሩ። … more
ኬንያ ‘ብጸጥታዊ ምኽንያት’ ሓደ ኤርትራዊ ዲፕሎማት ከምዝሰጎገት ዳይሊ ኔሽን ዝተባህለ ጋዜጣ ናይታ ሃገር ሓቢሩ።እቲ ናይ ምስጕጕ ስጉምቲ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ናይታ ሃገር ምስ ፕረዚደንት ኬንያ ኪባኪ ህጹጽ ርክብ ንምክያድ ናብ ናይሮቢ ቀቀድሚ ምኻዱ ቅድሚ ሒደት ሰዓታት ከምዝተፈጸመ ‘ውን እቲ ጋዜጣ ኣብሪሁ። … more
ኣብዛ እንነብረላ ዓለም መብዛሕትና ደቂ ሰባት ብተስፋን እምነትን ኢና እንነብር። ደቂ ሰባት እታ ሃገረይ ኢሎም ዝኾርዑላን ዝንየቱላን ንኹሎም ዜጋታት ብማዕረ መሰሎም ተሓልዩ ክኸብሩላን ክጽዕሩላን ክከላኸሉላን ናይ ነብስወከፍ ሃገራዊ መሰልን ግቡእን እዩ። ኣብታ ሃገር ሰብኣዊ መሰላት ምስ ዘይከብርን ምእኩል ምሕደራ ምስ ዘይህሉን ወይ ውን ብሰንኪ ዘይምዕሩይ ምጣኔ ሃብታዊ ዝርገሐን ሕማቕ ምሕደራን … more
ኤርትራዊ ማሕበረሰብ ከለንን ከባቢኣን ኣብ 20 ሰነ መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ፡ ጀጋኑና ሓቢርና ንክንዝክርን መዓልቶም ንኸነኽብርን፡ ንኩሉ ኤርትራዊ ተቐማጢ እዚ ከባቢ ብኣኽብሮት ይዕድም። … more
ሽማግለ ኤ.ደ.መ.ዘ. ቦስቶንን ከባብን ኣብዚ ኩነታት ሃገርን ህዝብን ኤርትራ ኣብ ዝኸፈአ ጥርዚ በጺሑሉ ዘሎ ተኣፋፊ እዋን: ኣብቲ ዘይጋነነን ታሪኽ ውፉይነት ቦስቶንን ከባብን ጸግዒ እምነት ብምግባር፣ በዚ ዝስዕብ ኣርእስታት ክንዝትን ክንውስንን ንኹሉ ኤርትራዊ/ት ብትሕትና ንዕድም። … more
ንድርብ ባዓል ኣህጉራዊ ማዓልቲ ሰቂ ኣንስትዮን፤ ባዓል ቶጎሩባን ኣብ Oakland California ንቀዳም March 21 2009 ሰፊሕ ብዓል ብድምቀት ንኽውዕል ዓቢ ምድላውን ምሽብሻብን ይግበር ስለ ዘሎ፤ ኣብዚ ታሪኻዊ ድርብ ብዓል እዚ ናይ ወጋሕ ትበል ለይቲ ድሙቅ ጸወታ ክህልወና ስለ ዝኾነ፤ ንኹሉ ኤርትራዊ/ዊት ብሓበራ ብዘይ ኣፋላላይ ሽማግለ ኣዳለውቲ ብዓል ብ ኣብሮት ትዕድም። … more
በቲ ኣብ ሃገርና ወሪዱ ዘሎ ፖለቲካውን ማሕበራውን ምጣነ-ሃብታውን ኣሰቃቒ ምሕደራ ጉጅለ ህግዲፍ መሰረት ብምግባር ነዚ ዲክታተራዊ ስርዓት ንምቅዋም ኣብ ከተማ ፍራንክፈርት ሃገረ ጀርመን ንዕለት 28-02-2009 (ቀዳም መዓልቲ) ልክዕ ሰዓት 12.00 ቅድሚ ቀትሪ ሰልፊ ክጅመር ምዃኑ እንዳሓበርና ኣብዚ ዝተጠቕሰ ዕለትን ሰዓትን ተረኺብኩም መረረኹም ክትገልጹ ብጥብቂ ንላቦ። … more
ሓይልታት ጸጥታ ህግደፍ ምስ ገለ ሰበስልጣን ሱዳን ብምትሕብባር ብ ክልተ ጥሪ 2009 ካብ ካርቱም፡ ከላክላ ጉባ ካብ ዝተባህለ ቦታ ንሓደ ማሕሙድ መሓመድ ንስሙ ዜጋ ከምዝጨወዩ ምንጭታት ካብቲ ቦታ ቦታ ሓቢሮም። … more
ብኣቦ መንበር ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ተጋዳላይ ተወልደ ገብረስላሴን ኣባል ፈጻሚት ቤት ጽሕፈትን ናይ ወጻኢ ዝምድናታት ሽማግለን ተጋዳላይ ኑር መሓመድ እድሪስ ዘካይድዎ ዘለው ናይ ሰሜን ኣመሪካ ዑደት ብምቅጻል ጥቅምቲ 18 ኣብ ከተማ ኣትላንታ ሰፊሕ ህዝባዊ ኣኬባ ኣካይዶም።ኣብዚ ኣኼባ’ዚ ትኹረት ዝተዋህቦም ናይ ምይይጥ ነጥብታት (ዛዕባታት) ብሓጺሩ ከምዚ ዝስዕቡ ነበሩ። … more
ኣምባሳደር ነበር ኣቶ ኣድሓኖም ገብረማርያምን ኣቶ በሺር እሽሓቕን ኣብ ሽወደን ክገብርዎ ዝጸንሑ ዲፕሎማስያዊ ርክባቶም ኣብ ምድምዳሙ ገጹ ይኸይድ ኣሎ። ኣቐድም ኣቢሉ ክሳብ ካብቲ ኣብ ሽወደን ዝመጽሉ ዕለት 7/10/2008 ክሳብ ዕለት 12/10/2008 ዝነበረ ውጽኢት ስርሓቶም ምስ ወከልቲ ሰልፍታት ሽወደንን መንግስትን፡ ምስ ኤርትራውያን ኣብ ከተማ ኡፕሳላ ከምኡ’ውን ፍሉይ ርክብ ምስ ወከልትን ኣባላትን … more
ኣብዚ ሒዝናዮ ዘሎና ሳምንቲ ካብ ሓንቲ ኤርትራዉያን ብብዝሒ ካብ ሰብ በላዕ ስርዓት ህግደፍ ሃዲሞም ዝዕቆቡላ ዘሎዉ ሃገር ብሓደ ኣዝዩ ተባዕን ርእሱ ብዝኣምን ንፉዕ ዜጋ ብሹማምንቲ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ኣካላት ሕብረተሰብና ንዝተፈጸመ ዘስካሕክሕ ሰብኣዊ ገበናት ብኣዝዩ ስሩዕን ንጹርን ኣቀራርባ ምስክርነቱ ዘርጊሑ ኣሎ:: ( ንሙሉእ ሓበሬታ ነዚ መወከሲ ምጥዋቕ ይካኣል::) http://www.togoruba.org/togoruba1964/mainTogorubamap/mainMap/rightMap/temp-08/1210T8-TA.pdf … more
ኣቦ ወንበር ብጻይ ተወልደ ገብረስላሰን ፤ ኣባል ወጻኢ ጉዳያት ብጻይ ኑር እድሪስን ንመሪሕነት ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ብምውካል ትማሊ 12 ጥቅምቲ ዋሺንግቶን ዲሲ ዉሃ ዝበለ ሰሚናር ኣካይዶም።። … more
ኣምባሳደር ነበር ኣቶ ኣድሓኖም ገብረማርያምን፡ ኣቶ በሺር እሽሓቕን ኣብ ሽወደን ዝገብርዎ ዘለዉ ርክባት ምስ ኤርትራውያንን ፖለቲካዊ ሰልፍታትን ኣባላት ባይቶ ሽወደንን ይቕጽል ኣሎ። … more
ብሃር ኤርትራዊ ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ፡ ሎሚ 12 ጥቅምቲ ኣብ ሪዮ ዲ ጀኔሮ፡ ብራዚል፡ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ፍርቂ ማራቶን ውድድር ቀዳማይ ኮይኑ ተዓዊቱ። ንሳልሳይ ግዜ ናይ ፍርቂ ማራቶን ሽምፕዮን ዝተዓወተ ቀዳማይ ወዲ ተባዕታይ ብምዃን ከኣ ታሪኽ ሰሪሑ። … more
ናይ ኦሎምፒክ ማዳልያ ተሸላሚ ኮይኑ ንኤርትራ ኣብ ዓለም ዘጸውዐ በሃር ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ፡ ኣብዚ ቐረባ እዋን ኣብ ጉዳይ ስፖርት ነቐፌታዊ ርእይቶታት ብምቕራቡ፡ ብመንግስቲ ኤርትራ መውጽኢ ቪዛ ስለዝተኸልከለ ሎሚ 21 መስከረም ኣብ ኣምስተርዳም (ኔዘርላንድስ) ኣብ ዝካየድ ዘሎ ኣህጉራዊ ውድድር ጉያ “ዳም ቱ ዳም” ክሳተፍ ከምዘይከኣለ ምንጭታት ሓቢሮም። … more
ናብ ኩሎም ኣካላት ኤርትራዊ ደሞክራሲያዊ ኪዳን ኣብ ኤውሮጳ። … more
ጨንፈር ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ኣብ ኣትላንታ ቖይሙ። … more
ባሕቲ መስከረም ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ኤርትራ ፍልይቲ ዕለት ምኳና ንኩልና ብሩህ እዩ። እዛ ዕለት እዚኣ ኣንጻር ባዕዳዊ መግዛእቲ ብረታዊ ቃልሲ ኤርትራውያን ዘልዓሉላ ዕለት ምኳና እያ። እዚ ምልዓል ብረታዊ ቃልሲ ግን ንልዑላውነት ኤርትራ ጥራሕ ኣይነበረን። … more
ዓሚ ሕዳር ኣብ ልዕሊ ሮቤል ተወልደ ዝተባህለ ኣብ ለንደን ዓዲ እንግሊዝ ዝምቕማጡ ኤርትራዊ ተማሃራይ ዝተኸሰ ጀርመይን ካሉም ዝተባህለ ገበነኛ፡ ጉዳዩ ኣብ ቤትፍርዲ (Old Bailey) ድሕሪ ምስምዑ ናይ ሕልፈት ማእሰርቲ ይጽበዮ ከምዘሎ South London Press. ዝተባህለ ጋዜጣ ኣብ ናይ ትማሊ ሰሉስ ሕታሙ ሓቢሩ። … more
መንግስቲ ካናዳ ብዛዕባ ሰውራ ኤርትራ ዘለዎ ሓበረታ ግጉይ ስለዝኾነ ነቲ ቅኑዕ ሓበረታን ስእሊን ንምሃብ ናይ ጥርዓን ጽሑፍ ንምቕራብን ኣብ ዝለዓለ ኣካል በጺሕና ክንቃለስ ከም ዘሎና ተሰማሚዕና ነዚ ጉዳይ እዚ ትመርሕ ሽማግለ መዚዛና ስራሓ ጀሚራ ኣላ።ነዛ ሽማግለ እዚኣ ንምሕጋዝ ኩሉ ኤርትራዊ ብሓባር ክለዓል ንጽውዕ። … more
ኤርትራዊ ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ ሎሚ ሰንበት (30 መጋቢት) ኣብ ኢደንብራ፡ ስኮትላድ ኣብ ዝተኻየደ ጉያ መሮር ሳልሳይ ወጺኡ። … more
ቃል ኣቦ-መንበር ተጋ. ኣድሓኖም ገብረማርያም ኣብ 2ይ ውድባዊ ጉባኤ ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ !! … more
በሃር ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ዘርእሰናይ ታደሰ ኣብ ኢድንብራ (ዓዲ እንግሊዝ) ሎሚ ኣብ ዝተኻየደ ናይ 9.3 ኪ.ሜ ሃገር ኣቋራጭ ውድድር ጉያ (Bupa) (cross-country championship ) ዝነኣድ ቅድድም ብምክያድ ካልኣይ ደረጃ ወጺኡ። … more
ዝኸበርኩም መራሕቲ ዉድባት ኤርትራዊ ዲሞክራሳዊ ኪዳን ተካፈልቲ ኣኼባ ጥሪ 15, 2008፡ ቅድሚ ኩሉን ልዕሊ ኩሉን ልባዊ ሰላምታና ይብጻሕኩም፡፡ ከም’ዉን ነዚ ኣጋጣሚ’ዚ ብምጥቃም እንቋዕ ናብ 2008 ዓ.ም.ፈ. ንክትሰጋገሩ ኣብቕዓኩም ንብል፡ ዓመት ሰላምን ፍቅርን፡ ዓመት ራህዋን ፍትሕን ክዀነልና ዘሎና ሰናይ ትምኒት ድማ ንገልጽ። … more
ካብ እዋን ሓርነታዊ ቓልስና ኣትሒዙ ጋዜጠኛ ዝነበረ፡ ካብ መስከረም 2001 ክሳብ ሕጂ ድማ ኣብ ቤትማእሰርቲ ህግደፍ ተሓይሩ ዝሳቐ ዘሎ ኤርትራዊ ጋዜጠኛ ተጋዳላይ ስዩም ጸሃየ “ጋዜጠኛ ናይ’ዚ ዓመት’ዚ – 2007 ” ተባሂሉ ብሪፖርተርስ ዊዝ ኣውት ቦርደርስ ተረቝሑ። … more
ሓበን ሃገርን ህዝብን ኤርትራ ዝኾነ ጅግና ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ ኣብ ኡዳይን (ጥልያን) ኣብ ዝተኻየደ ናይ ፍርቂ ማራቶን ቅድድም ተወዳዲሩ ወርቂ ማዳልያ ብምዕታር ናይ ዝሓለፈ ዓመት ዓወቱ ዓቂቡ። … more
እዚ ሰለ ዝኾነ ከኣ እቲ ኣሜርካ ወጢኖሞ ዘለው ውሳኔ ንመንግስቲ ኤርትራ ናብ መወልቲ ግብረ ሽበራ ምስራዕ ንጭኹን ህዝቢ ኤርትራ ዝምልከት ከምዘይኾነ ኩሉ ክፈልጦ ዘለዎ ሓቂ’ዩ ፡፡ ውልቀ ሰብ ወይ ጉጅለ ወይ ድማ ስርዓት ኣካል ግብረ ሽበራ ክኸውን ይኽእል’ዩ ህዝቢ ኤርትራ ግን ኣካል ግብረ ሽበራ ክኸውን ኣይክእልን እዩ ፡፡ … more
ስርዓት ህግደፍ ተሓቢኡሉ ዘሎ መጋረጃ ማለት ጸጋማዊ ስነሓሳብ፡ ኣውራጃነት፡ ናይ ከበባ መንፈስን ሓሶትን ጃህራን ትምክሕትን ምካኑ ብምስትብሃል፤ ከም’ቲ ጲላጦስ ኢዱ ሓጺቡ ካብ’ዚ ደም’ዚ ሰብኣይ’ዚ ነጻ እየ ዝበለ ካብ’ዚ ብጃንዳ ህግደፍ ዝፈስስ ዘሎ ደም’ዚ ህዝብ’ዚ ነጻ እየ ንምባል ክብቃዕን፡..ዕድመ ስርዓት ህግደፍ ንምሕጻር ሳቦያ ኢልኩም ነዚ መጻዪን ሽበራው’ን ስርዓት ሓንሳብን ንሓዋሩን ናብ … more
መሪሕነት ጨንፈር ሰሜን ኣመሪካን ካናዳን ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቃስ ብዕለት 2 ወርሒ መስከረም 2007 ብዛዕባ ሓፈሻዊ ኩነታት ውድብን ሃገርናን ንምዝታይ ተጋቢኡ ውዒሉ። … more
ኤርትራዊ ኣትሌት ያረድ ኣስመሮም ኣብ ኦሳካ ጃፓን፡ 30 ዲግሪ ሰንትግሬድ ሙቐትን ብርቱዕ ራህድን ኣብ ዝነበሮ ኩነታት ኣየር ኣብ ዝተኻየደ ማራቶን ዝድነቕ ውድድር ብምርኣይ (ቅድሚ ሒደት ደቓይቕ) ራብዓይ ደረጃ ብምውጻእ ውድድሩ ዛዚሙ’ … more
ኤርትራዊ ዘርእሰናይ ታደሰ ኣብ ዋና ከተማ ኣልጀርያ ኣልጀሪስ ኣብ ዝተኻየደ ውድድር ቅድድም ጉያ 10 ሽሕ ሜትሮ ‘ኦል ኣፍሪካን ገይምስ’ ቀዳማይ ኮይኑ ብምዕዋት ወርቂ ማዳልያ ዓቲሩ። … more
እዚ ‘ኢዋእ ኤርትራዊ’ ብዝብል ኣርእስቲ ዝቐርብ ዘሎ ሓጺር ዛንታ ሓደ ኣብ ካናዳ ዝነብር ኤርትራዊ ኣቦ ካብ ዘጋጠሞ ዝጸሓፎ እዩ። … more
ተሓጋጋዚ ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ፖለቲካዊ ጉዳያት ኮይኑ ከገልግል ከም ዝተመዘዘ መርበብ ሓበሬታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ። … more


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን።
ትርጉም
ፍልሰታ ዝብል ቃል ‘ፈለሰ’ ካብ ዝብል ናይ ግእዝ ግሲ ዝወጸ ኮይኑ፤ ካብ ሓደ ቦታ ናብ ካልእ ቦታ ምግዓዝ፡ ሃገርካ ሰፈርካ ገዲፍካ ምኻድ ምስዳድ ምፍላስ ማለት እዩ። ፍልሰታ ለማርያም ክንብል ከሎና’ውን ሥጋ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ጌቴሰማኒ ናብ ገነት ምፍላሱ፡ ዳኅራይ’ውን ካብ ትሕቲ ዕፀ ሕይወት ናይ ገነት ምፍላሱ ዘመልክት እዩ። ብሓጺሩ ካብ ምድሪ ናብ ሰማይ ምድያብ ወይ ምዕራጉ፡ ካብዚ ሥጋዊ ዓለም ናብቲ መንፈሳዊ ዓለም ምስግጋሩ፡ ካብዚ ሓላፋይ ዓለም ናብቲ ዘይሓልፍ ዓለም ምሕላፉ ዘመልክት እዩ።
ጾመ ፍልሰታ ክንብል ከሎና’ውን ሓዋርያት ናይ ኣዴና ሥጋ ናበይ ከምዝፈለሰን ከምዝተቐብረን ስለዘይፈለጡ እግዚአብሔር ክገልጸሎም ምእንቲ ብዛዕባ ሥጋ ኣዴናን ትንሣኤኡን ዕርገቱን ዝጾምዎ ጾም እዩ።
ዜና መዋዕል
ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ኣቡኣ ኢያቄም ኣዴኣ ሐና “እም ሊባኖስ ትወጽእ መርዓት” ተባሂሉ ብመሠረት ዝተነግረላ ትንቢት ፯ ነሓሰ ተጸኒሳ ባሕቲ ግንቦት ኣብ ኣኽራናት ሊባኖስ ተወልደት። ጓል መብጽዓ ኸኣ እያ። ዝተወለደትሉ ዘመን ኸኣ ፲፭ ዓመት ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ እዩ።
ኣዴና ኣብ ቤት ኣቡኣ ፫ ዓመት ኣብ ቤተ መቅደስ ኸኣ ፲፪ ዓመት፡ ምስ ወዳ ኸኣ ፴፫ ዓመትን ፫ ወርሕን፡ ምስ ዮሐንስ ወልደ ነጐድጓድ ኸኣ ዳርጋ ፲፭ ዓመት ተቐሚጣ፤ ብጠቕላላ ኣብ መበል ፷፬ ዓመት ኣብዚ ምድሪ ድኅሪ ምንባራ ፳፩ ጥሪ ከባቢ ፶ ዓ.ም. ካብዚ ዓለም ብሞት ተፈልየት።
ትንቢት
ነቢያት ኣቐዲሞም ብዛዕባ ዕረፍትን ትንሣኤን ኣዴና ቅድስት ድንግል ብምሳሌን ብምሥጢርን ተዛሪቦም ነይሮም። ከም ኣብነት ቅዱስ ዳዊት “ተንሥእ እግዚኦ ውስተ ዕረፍትከ፡ አንተ ወታቦተ መቅደስከ” (መዝ ፻፴፩፥፰) (ኦ እግዚአብሔር ንስኻን ታቦት መቅደስካን ተንሥእ፡ ናብ ዕረፍትኻ ንዓ” ኢሉ ተንቢዩ ነይሩ። ትርጉሙ ኸኣ ኦ ፈጣሪየይ እግዚአብሔር ምእመናን ናብ እተዕርፈሉ መንግሥተ ሰማያት ታቦት መቅደስካ ዝኾነት ድንግል ማርያም ሒዝካ ተንሥእ ክብል ከሎ እዩ። እዚ ኸኣ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ከም ትንሣኤ ወዳ ከምዝተንሠአት ዘመልክት እዩ። ኣማናዊት ታቦት ዝተባህለት መኅደሪኡ ንሳ ስለዝኾነት።
ጥበበኛ ሰሎሞን’ውን “ፍትወይሲ፡ ኣቲ ፍትውተይ፡ ተንሥኢ፡ ጽብቕተየ፡ ንዒ፤ እንሆ፡ ክረምቲ ሓሊፉ፡ ዝናም ዛርዩ፡ ተወዲኡ። ዕምባባታት ኣብ ምድሪ ተራእየ፡ ጊዜ መዝሙር በጽሔ። ድምጺ ባሬቶ ኸኣ ኣብ ምድርና ተሰምዔ። በለስ ፍሬኡ ጐጐበ፡ ተኽሊ ወይኒ ዓምቢቡስ መኣዛኡ የውጽእ ኣሎ። ኣቲ ፍትውተይ፡ ተንሥኢ፡ ጽብቕተየ፡ ንዒ።” ክብል ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዕረፍትን ትንሣኤኣ ዝምልከት ነገር ጠቒሱ ኣሎ። (መኃ ፪፥፲-፲፫)
ብመሠረት እዚ ትንቢታዊ ምሳሌ ኸኣ እቲ ‘ፍትውተይ ጽብቕተይ’ እናበለ ዝጸውዐ ጐይታናን መድኃኒናኒ ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። ትጽዋዕ ዘላ’ውን ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም እያ። እቲ ክረምቲ ሓሊፉ ዝተባህለ ኸኣ እቲ ኣብ መዋዕል ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያምን ወዳን ዝሓለፈ መከራን ስደትን ሓዘንን እዩ። እዚ ኸኣ ካብ ምውላዳ ጀሚሩ ክሳብ ዕረፍታ ኣብ ልዕሊኣ ንዝነበረ ተጻብኦ ኣይሁድ ዘመልክት እዩ። አብ ቤተ መቅደስ’ውን ኣረጋዊ ስምዖን ‘ኣብ ነፍስኺ ሰይፊ ክኣቱ እዩ’ ኢልዋ ንዝነበረ ነገር ዘዛምድ እዩ። ከምቲ ዝተገልጸ’ውን ንሳ ብናይ ሓዘን ፍላጻ ልባ ዝተወግኣትሉ ዘመን ሓሊፉ ናይ ክርስቶስ ሕማሙ ሞቱ ቤዛነቱ ከምዝተፈጸመ ዘርእይ እዩ። ዕምባባታት ኣብ ምድሪ ተራእየ ኢሉ ከምዝመሰሎ፡ ትንሣኤኡ ኣብ ምድሪ ተገሊጹ፤ ተሰቢኹ ንማለት ብምሳሌ ዝገለጾ ኸኣ እዩ። ብድምፂ ባሬቶ መሲሉ ኸኣ ድምፂ ሓዋርያት ኣብ ኵላ ምድሪ ከምዝተሰመዐን ከምዝበጸሐን ዝገልጽ እዩ። ቅዱስ ዳዊት’ውን ነዚ ኣመልኪቱ “ውስተ ኵሉ ምድር ወፅአ ነገሮሙ። ወእስከ አጽናፈ ዓለም በጽሐ ነቢቦሙ” (ድምፆም ናብ ኲሉ ምድሪ፡ ቃላቶም ድማ ክሳዕ ወሰን ዓለም ይወጽእ ኣሎ፡) ኢሉ ከምዝተነበዮ ማለት እዩ። (መዝ ፲፰፥፬)
“በለስ ፍሬኡ ጐጐበ፡ ተኽሊ ወይኒ ዐምቢቡስ መኣዛኡ የውጽእ ኣሎ።” ምባሉ’ውን እቲ እተዘርአ ቃል፡ ዝተሰብከ ትምህርትን ፍረ ክርስትና ኣፍርዩ፤ ኣብ ምእመናን’ውን ሰናይ ግብሪን (ፍረ) መንፈሳዊ ተጋድሎን ክረኣይ ጀመረ። ኣብ ኵሉ ዓለም ኸኣ ኣብያተ ክርስቲያን ተተኺሎም፡ ብሃይማኖት ምዕንባቦምን ፍረ ምሃቦምን መዓዛ ምግባርን ምቕራብን ድኅሪ ምጅማሮም ኣዴና ንኸተዕርፍ ብጐይታ ከምዝተጸወዐት ዘረድእ ድንቂ ትንቢት እዩ።
ታሪኽ
ቅድስት ድንግል ማርያም ወላዲተ ኣምላክ ብ ፳፩ ጥሪ ኣብ መበል ፷፬ ዕድሚኣ ከም ዘዕረፈት ብንጹር ኣብ ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ተመዝጊቡ ኣሎ። ኵሉ እኳ ሞተ ሥጋ ዝመውት እኳ እንተኾነ፡ ሞተ ማርያም ግና ንኵሉ ዘድንቕ እዩ ከምዝተባህለ ወላዲተ አምላክ ክነሳ ንሳውን ከተዕርፍ ኣምላኽ ቅዱስ ፍቓዱ ኮነ።
ሓዋርያት ገኒዞም ክቐብርዋ ክኸዱ ከለዉ፡ ጌተሰማኒ ከይበጽሑ ከለዉ እቶም ወትሩ ዝጻብዕዋ ኣይሁድ ሕጂ’ውን ሸለል ከይበሉ ብእከይ ቅንኢ ተላዓዒሎም ሥግኣ ከቃጽሉ ተኣኪቦም መጹ። እዚ ዝገበረሉ ምኽንያት ድማ ንሓዋርያት “ቅድም ንወዳ ቀቢሮሞ ከብቕዑ፡ ኣብ ሣልስቱ ተንሢኡ፡ ኣብ ፵ መዓልቱ ናብ ሰማይ ዓሪጉ፡ ዳግማይ ኸኣ ክምለስ እዩ ኢሎም ንሕዝቢ ብዙኅ ኣታሊሎሞን ወሲዶሞን፣ ሕጂ ድማ ስቕ እንተበልናዮም ነዚኣ’ውን ከም ወዳ ወሲዶም ኣብ ዘይንፈልጦ ኣንቢሮም ንሳ’ውን ተንሢኣ እናበሉ ክህውኹና ክነብሩ እዮም” ካብ ዝብል እከይ ሓሳብ’ዩ። ብመሠረት ምኽሮም ኸኣ ታውፋንያ ዝተባህለ ሓደ ካብቶም ኣይሁድ ጎበዝ ሰብኣይ ንሥጋ ቅድስት ማርያም ምእንቲ ከንድዳ ዓራታ ክግምጥላ ኢሉ ናብቲ ሓዋርያት ተሸኪሞሞ ዝነበሩ ዓራት ብድፍረት ቀረበ። ነቲ ዓራት ምስ ሓዞ፡ ቅዱስ ገብርኤል ካብ ሰማይ ወሪዱ ንታውፋንያ ኣእዳዉ ቆረጾ ኣብቲ ዓራት ድማ ተንጠልጢለን ተረፋ። ብድኅሪ’ዚ ምስ ዮሓንስ ገይሩ ብደመና ተነጢቓ ኣብ ገነት የእትዩ ኣብ ትሕቲ ዕፀ ሕይወት ኣንበራ። ዕርገታውን ብምስጋና መላእኽቲ ብስግደት ሰማእታት ዝተሰነየ እዩ ነይሩ። ታውፋንይ ግና ብዝፈጸሞ ክፉእ ግብሪ ተጣዒሱ ናብ ኣዴና ስለዝተማኅጸነ ብኅቡእ ተኣምራት ኣእዳዉ ናብ ናይ ቀደመ ሰፈረን ተመሊሰናሉ እየን። (ስንክሳር ዘጥር ፳፩)
ድኅሪ’ዚ ሓዋርያት ካብኦም ብምፍላያ ጥራይ ዘይኮነ ኣበይ ከም ዘላን ኣበይ ከም ዝኣተወትን’ውን ስለ ዘይፈለጡ ብብዙኅ ሓዘንን ብኽያትን ድኅሪ ምጽናሕ፡ ቅዱስ ዮሓንስ ካብ ኣዴና በረኸት ተቐቢሉ ካብ ገነት ምስ ተመልሰ ከመይ ኮነት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ በልዎ፡ ኣብ ትሕቲ ዕፀ ሕይወት ከም ዘላ ነገሮም። ዮሓንስ ርእይዋ ንሕና ከይረኣናያ ብምባል ብመንፈሳዊ ቅንኢን ፍቕርን ተበጊሶም በቲ ሓደ ባዕሉ ዮሓንስ ብዝሓበሮም ኸኣ በቲ ካልእ ኣብ መጀመርያ ነሓሰ ጾም ጀመሩ። ንኽልተ ሰሙን ምስ ጾሙ ኣብ መወዳእታ ናይታ ካልአይቲ ሰሙን ሰንበት መዓልቲ ጐይታ ባዕሉ ንሥጋ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ኣምጺኡ ሃቦም፤ ንሳቶም ኸኣ ብዓቢይ ዝማሬን ውዳሴን ከምኡውን ብጽኑዕ ምህለላ ኣብቲ ዝተዳለወ መካነ ዕረፍቲ ኣብ ጌተሰማኔ ቀበርዋ። (ስንክሳር ዘነሐሰ ፲፮)
ኣብ ሣልስታ ሠሉስ መዓልቲ ሓዋርያ ቅዱስ ቶማስ ካብ’ቲ ብስብከተ ወንጌል ከይዱዎ ዝነበረ ሃገረ ስብከት ብደመና ተጻዒኑ እናተመልሰ ከሎ፡ ብ፲፮ ነሓሰ እግዝእትነ ማርያም ካብ መቓብር ተፈልያ ተንሢኣ መላእክት ብግርማ ናብ ሰማይ ከዕርግዋ ከለዉ ከኣ ኣብ መገዲ ኣብ ሰማይ ተገልጸትሉ። ኵሎም ሓዋርያት ዕርገታ ርእዮም ንሱ ዝተረፈ ኸኣ መሰሎ። ሕጂ’ውን ትንሣኤ ቅድስት ድንግል ከይረኣየ ዕርገታ ብምርካቡ “ብመጀመርያ ናይ ወድኺ ትንሣኤ ሕጂ ኸኣ ናትኪ ትንሣኤ ከይረኣኹ ተሪፈ” ብምባል ብጓሂ “ወፈቀደ ይደቅ እምደመናሁ” ከም ዝበለ ካብቲ ተጻዒንሉ ዝነበረ ደመና ክወድቅ ክሳብ ዝደሊ ኮነ። ቅድስት ድንግል ማርያም ግን ኣይትሕዘን ምኽንያቱ እዚ ምርኣይ’ዚ እንትርፎ ንዓኻ ንካልእ ኣይተዋህበን ኢላ ኣጸናንዓቶ፤ መግነዚኣ ሂባ ድማ ፍልሰታ ከበስሮም ናብቶም እኩባት ሓዋርያት ኣፋነወቶ።
ሽዑ ሓዋርያ ቅዱስ ቶማስ ናብ ሓዋርያት ከይዱ ከም ዘይፈለጠ ኮይኑ “ጒዳይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያምሲ እንታይ ኮነ ገለ ነገር’ዶ ኣይረኸብኩምን” በሎም። ንሳቶም ድማ እቲ ነገር ዘርዚሮም ሓበርዎ፤ ሓዋርያ ቅዱስ ቶማስ ግና “እዚ ከመይ ኢሉ ክኸውን ይኽእል፡ መቓብራ ከፊትኩም ሥጋኣ እንተዘይኣርኣኹምኒ ኣይኣምንን’የ” በሎም። ሊቀ ሐዋርያት ቅዱስ ጴጥሮስ ብተግሣጽ “ንስኻ ኵሉ ግዜ ማንታ ዝልቡ ተጠራጣሪ ኢኻ ቅድም ትንሣኤ ክርስቶስ እናተነገርናካ፡ ኣእዳው እንተዘይሓዝኩ ዝተወግአ ጎኑ ከይዳህሰስኩ ኣይምንን ኢልካስ ሕጂ’ውንዶ ከምኡ ትብል ኣለኻ” በሎ። ቅዱስ ቶማስ ግና ናይ ልቡ ኣብ ልቡ ገይሩ ሥጋኣ ከርእይዎ ግድን በሎም።፣ ቅዱስ ጴጥሮስ ድማ እናሓዘነ ሥጋኣ ከርእዮ ምስ ሓዋርያት ናብ መቓብራ ወሰዶ። እንተኾነ ተንሢኣ ስለዝነበረት መቓብራ ከፊቱ ሥጋኣ ክረኽቦ ኣይከኣለን። በዚ ነገር ተሰናቢዶም ከለዉ፤ ሽዑ ሓዋርያ ቅዱስ ቶማስ ፍልሰታ ኣዴና ከምዝረኣየ ኣበሰሮም፡ መረጋገጺ ድማ እታ ዝተገንዘትላ ቅናታ ሃቦም። ንበረኸት ድማ ነቲ ሰበን ቆራሪጾም ተኸፋፊሎም ነናብ ሃገረ ስብከቶም ከይዶም።
ስለዚ ኸኣ ፲፮ ነሓሰ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ነቢይ ዳዊት “ተንሥእ እግዚኦ አንተ ወታቦተ መቅደስከ” ኢሉ ኣቐዲሙ ከም ዝተዛረቦ እምኒ ኣልዕሉለይ መቓብር ክፈቱለይ ከይበለት ማኅተም መቓብር ፈቲሓ ልክዕ ‘ከም ትንሣኤ ወዳ’ ካብ መቓብር ተፈልያ ዝዓረገልትሉ ክቡር መዓልቲ’ዩ።
ከም’ቲ ሓዋርያ ቅዱስ ቶማስ ትንሣኤኣን ዕርገታን ንከርእዮም ድማ ኣብ ዓመታ ከምቲ ናይ ቅድሚኡ ክልተ ሱባኤ ኣተዉ። ጾሎቶም ተቐቢሉ ኸኣ ንኣዴና መንበር፡ ንቅድስ ጴጥሮስ ንፍቅ ካህን፡ ንቅዱስ እስጢፋኖስ ኸኣ ገባሬ ሰናይ ዲያቆን ገይሩ ቀዲሱ ንኵሎም ድኅሪ ምቝራቡ ኸኣ ዕርገታ ኣርኣዮም። ቅድሚኡ ዘይተራእየ ድማ ኣብዚ መዓልቲ ዓቢ ሓጎስን ፍስሓን ኮነ።
ጾመ ፍልሰታን ፍሉይነቱን
እዚ ጾም እዚ ካብቶም ሸውዓተ ኣጽዋማት እቲ ሓደ እዩ። ሕዝብና ንኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ብዘለዎ ልዕል ዝበለ ኽብርን ፍቕርን እዚ ጾም’ዚ ብፍሉይ ክጾሞ ኢና እንርእዮ። እዚ ኸኣ ሕጻን ዓቢይ ከይፈለየ ኵሎም ምእመናን ብዝደመቐን ልዑል ተሳትፎ ብዘለዎ ኣገባብን ክጾምዎ ኢና እንርኢ።
ሕጻናት ኸኣ ምስቲ ኣብዚ ጊዜ እዚ ትምህርቲ (ዘመናዊ) ዘይምህላዉ ኣብ ጾም ይኹን ኣብ ቅዳሴ ከምኡውን ካብ ካልእ ጊዜ ብዝተፈለየ ቅዱስ ሥግኡን ክቡር ደሙን ኣብ ምቕባል ዘለዎም ተሳትፎ ልዕል ዝበለ እዩ። እቲ ካልእ ብፍሉይ ኣብ ቀጽሪ ቤተ ክርስቲያን ዝረአ ኸኣ ሕጻናትን ንኣሽቱ ኣወዳትን ኣዋልድን ብመትሓዚ ማይ (ብጃሎን) ካብ በቤቶም ማይ ብምምላእ ኣንጊሆም ናብ ቤተ ክርስቲያን እናዘመሩ ዝኸድዎ ደስ ዘብል ኣገባብ እዩ። እቶም ሕጻናት ኸኣ ጸሎቶም ኣብጺሖም ብካህናት ድኅሪ ምብራኽ በቲ ዘምጽእዎ ማይ ኣብ ዕሙራት ኣግራባትን ከውልታትን ብምዃን ክሕጸቡ ምርኣይ ክሳብ ክንደይ ፍቕሪ ኣዴና ከምዝሰረጾም ዘርእይ እዩ። “ህየንተ አበውኪ ተወልዱ ለኪ ደቂቅ” (ኣብ ክንዲ ኣቦታትኪ ውሉድ ተወሊዶሙልኪ) ዝብል ቃል እግዚአብሔር ዘዘካኽር ኸኣ እዩ። (መዝ ፵፬፥፲፮)
መንእሰያትን ዲያቆናትን ኸኣ ካብ ካልእ ጊዜ ብዝተፈለየ ማለት ዝያዳ ኣብዚ ጊዜ እዚ ነዊሕ ሰዓታት ክጾሙን ክጽልዩን ክሰግዱን መዓልታዊ ከቕድሱን ብብዝኂ ይረኣዩ እዮም። ኣብ ክንዲ ናይ ኣጽዋማት ምግቢ’ውን ጥረ ምረ እናበልዑን፡ ካብ ዓራቶም ወሪዶም ኣብ መሬት ብምድቃስ ዝጾምዎ’ውን ኣለዉ። ገሊኦም’ውን ኣብ ገዳማት ብምኻድ ነቲ ክልተ ሰሙን ብሱባኤ ከሕልፍዎ ዝምረጹሉ ጊዜ’ውን እዚ ጾም ፍልሰታ እዚ እዩ። ብሓቂ ድማ እዚ ጾም’ዚ ናይ በረኸትን ጸጋን ጾም ምዃኑ ብጋህዲ ዝረኣዩ እዋን ኸኣ እዩ።
እቶም ዓበይትን ብፍላይ ኸኣ ኣብ ገዳማት ዘሎ ሥርዓተ ጾም ዝምስጥን መናንያንን መነኮሳትን ብሓቂ ምድራውያን መላእኽቲ ኮይኖም ብዝያዳ ዝርከቡሉ እዩ። ጸሎቶም ኣይጋደፈና።
ምኽንያት በዓል
ከምቲ ኣቐድም ኣቢሉ ዝተጠቕሰ፡ ሓዋርያት ዝጾምዎ ጾም ኣብ ክልተ ሰሙኑ ይፈጸም ደኣ እምበር ድኅሪ ሥጋኣ ተቐቢሎም ምቕባሮም ትንሣኤኣን ዕርገታን ኣብ ሣልስት እዩ ተፈጺሙ። ስለዚ ኸኣ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ሓዋርያት ንዝጾምዎ ክልተ ሰሙንን ከምኡውን ትንሣኤኣ ክሳብ ዝኾነሉ ዕለት ብጠቕላላ ደሚራ ክጽወም ሥርዓት ሠሪዓ ኣላ። በዚ መሠረት ኸኣ ምእመናን ናይ ሓዋርያት ኣብነት ብምኽታል፡ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም በረኸት ንምርካብ ዓመት መጸ ብሰላም ብፍቕሪ ክጾምዎ ይርከቡ ኣለዉ። “ሞት ብጥሪ፡ ብነሓሴ ቀብሪ” ከምዝተባህለ ኸኣ ተቐቢራ ኣብ ሣልስታ ማለት ሓዋርያት ሱባኤ ካብ ዝጀመሩሉ ኣብ መበል ፲፮ መዓልቲ ማለት ቅድስት ድንግል ማርያም ዝፈለሰትሉ (ዝዓረገትሉ ) ዕለት ፲፮ ነሓሰ ቤተክርስትያን ዓመት መጸ ብኽብ ዝበለ ክብሪ ተብዕሎ። እዚ በዓል እዚ ኸኣ ሓደ ካብቶም ፴፫ በዓላተ ማርያም እዩ።
እንታይ ንግበር
እዚ ንኣትዎ ዘሎና ጾም ኸኣ ኣቦታትና ብዙኅ በረኸትን ጸጋን ዝረኸቡሉ ከም ምዃኑ ንሕናውን ከምኣቶም ክንረብሓሉ ኮይንና ከምቲ ክንጾሞ ዝግበኣናን ዝተኣዘዝናዮን ኮይንና ክንጾሞ ኣሎና። ንድኅሪት ዝጐተናን ዘትረፈናን ከምኡውን ዘሰናኽለና ሥጋዊ ሓሳባትና ንድኅሪት ገዲፍና ምሉእ ሓሳባትና ናብቲ ወሃቢ ኵሉ ጸጋ ዝኾነ እግዚአብሔር ኣእምሮና ክንእክብ፡ ብጸሎትን ሰናይ ተግባራትን ትሩፋትን ክንጽመድ ኣሎና።
ብንስሓ ነፍስና ሓጺብና፡ ካብ ክፉእ ዘበለ ማለት ካብ ቂምታ ባእስን ክርክርን ክፋእ ወዘይመስሎ ኵሉ ርሒቕና፡ እግዚአብሔር ዝሠመሮ ሰናይ ምግባረ ትሩፋት እናፈጸምና ብምሉእ ልብና ናብ እግዚአብሔር እንተደኣ ተመሊስናን ለሚንናዮን ኵሉ እቲ ዘድልየና ከምዝህበና እሙን ነገር እዩ። እዚ ጊዜ እዚ ፈቓድ ኣምላኽ ንምሥማር፡ ሥጋዊ ሓሳባትና ነውንዝፈሉ፡ ሰማያዊ ስንቂ እንእክበሉ፡ ንዝዓበየ መንፈሳዊ ጸጋ እንጽዕተሉ እዩ።
ኵልና ኸኣ ኣብዚ እዋን እዚ ብዝተፈላለየ ሽግራት ንዘለዉ ምእመናን ኣኅዋትን ኣኃትን ብጸሎት ክንዝክሮም ይግባእ። እግዚአብሔር ካብ በብዘለዉዎ ሽግርን መከራን ከናግፎምን መስተርኆት ክፍጠረሎምን ናብ እግዚአብሔር ብፍቕሪ ኮይንና ክንልምን ይግባእ። ስለ ነፍስና ጥራይ ዘይኮነስ ስለቶም ኣብ ሽግርን ጸገምን ዘለዎ ምልማን ሓደ ካብቲ መግለጺ ፍቕሪ እግዚአብሔር እዩ። ምኽንያቱ ፍቕረ ቢጽ ዘይብልና ፍቕረ እግዚአብሔር ኣሎና ክንብል ዝከኣል ስለዘይኮነ። ስለዚ ብፍላይ ከኣ ብሰንኪ ስደት ንዝመጽእ ሕማምን መከራን ኣቦታትናን ኣዴትናን፡ ኣኅዋትናን ኣኃትናን ናይ ነፍስ ወከፍና መከራ ምዃኑ ፈሊጥናን፤ ኣብ ውሽጥና ካብ ልብና ተሰሚዑና ክንልምን ይግባእ። እቲ ቅዱስ ቃል’ውን ከምዚ ይብል። “ነቲ ዝረኣዮ ሓዉ ዘየፍቅሮስ፡ ነቲ ዘይረኣዮ ኣምላኽ ኬፍቅሮ ኣይከኣሎን እዩ እሞ፡ ንሓዉ እናጸልኦስ፡ ንኣምላኽ ኤፍቅሮ እየ፡ ዚብል እንተሎ፡ ንሱ ሓሳዊ እዩ።” (ቀዳማይ ዮሓ ፬፥፳)
ስለ ኣብ ቡዙኅ ማዕበላዊ ፈተና ትናወጽን፡ ትገማጠልን ዘላ ኣማናዊት ሐመርና ቅድስት ቤተ ክርስቲያንን መራሕታን ኸኣ ጸሎት ምቕራብ ካብ ዝግባእሉ እዋን ኸኣ እቲ ዝበለጸ እዚ ጾም ፍልሰታ እዚ እዩ። መርከብና እናተሰብረትን ማይ እናኣተዋን ኣብ ውሽጣ ከሎና ከምዘይምልከተና ኮይንና ንርከብ እንተደኣ ኣሎና፡ ኣብ ፍጹም ዕሽነት ወዲቕና ከምዘሎና ክንስሕቶ ዘይብልና ሓቂ እዩ። መን ኣሎ መርከቡ ኣብ ማእከል ባሕሪ ነፋሳት እናገማጠላ ማዕበላ እናነወጻ ‘ንዓይ ኣይምልከተንን’ ኢሉ ትም ዝብል? መን ኣሎ ‘ጠፋእና’ ኢሉ ናብ ኣምላኹ ዘይልምን? ስለዚ ብሓቂ ቅድሚ ኵልና ሓመርና ንፍለጣ፤ ስለ ሓመርና ኸኣ ንጸልይን ንትጋህን።
ብዙኅ ክንጽልዮ ዝግባእና ነገር’ውን ከምዘሎ ኣብ ልቢ ነፍስ ወከፍና ዘሎ ነገር ኸኣ እዩ። እግዚአብሔር ከኣ ክሰምዓና ከምቲ ንሱ ዝፈትዎ ኮይንና ክንርከብ ኵልና ብመንፈሳዊ ገድሊ ንጽናዕ። ፍጹም እንእመና እንተደኣ ኮይንና ከኣ ኣዴና ወትሩ ብቃል ኪዳና ምሳና እያ። ደቃ ስለዝኾንና ኸኣ ኣይትገድፈናን እያ። ናብ ፍቁር ወዳ ትልምነልና ኸኣ እያ። ኣብቲ ሓቀኛ መንገድን ሕይወትን ጸኒዕናን እንተደኣ ተመላሊስናን ኸኣ ጸሎታን አስተበቍዖታን ኣብ ቅድሚ አምላኽ ወትሩ ተሰማዒ እዩ እሞ ስለቲ ዝግበረልና ነገር ደስ ክብለና እዩ።
በሉ ከም ፈቓዱ ኵልና ብልቢ ከምቲ እግዚአብሔር ዝፈትዎ ገይርና ንጹም። ጾምና ኣብ ቅድሚኡ ውኩፍ ይግበረልና።
በረኸትን ረድኤትን ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ ሃገናን ሕዝብናን ይኹን።
ስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር።


text: 1ዬኖ ዎዶና ሮሜ ዓጮይዳ ዓኣ ዴሮ ቢያ ፓይዳኒ፥ ሱንፃ ዴሮኮ ፃኣፒንታንዳጉዲ ሮሜ ካኣቲ ዓውጊስፆሴ ዓይሤኔ። 2ቤርታዺ ዴሮ ፓይዳኒ ሱንፆ ፃኣፖና ዎዶና ቄርኔዎሴ ጎዖሢ ሶኦሪያ ዓጮ ዎይሣያኬ። 3ዬያሮ ፔቴ ፔቴ ዓሳ ሱንጾ ፃኣፒሳኒ ፔኤኮ ዓጮ ካታሞ ካታሞ ዴንዳኔ። 4ዮሴፔ ጌሊላይዳ ዓኣ ናዚሬቴ ካታማፓ ዔቂ ዪሁዳ ዓጮይዳ ዓኣ ዳውቴ ካታሞ ጌይንታ ቤቴሌሄሜ ዴንዴኔ፤ ዓይጎሮ ጌዔቶ ዒዛኮ ዜርጻ ዳውቴ ፃጳፓ ማዔሢሮኬ። 5ዒዚ ፃኣፒንታኒ ዓኣዼሢያ ጎጳዺ ዓኣ፥ ዒዛኮ ዖኦጮዞ፥ ማይራሞና ዎላኬ። 6ዔያታ ላምዖንሢ ቤቴሌሄሜ ካታሞይዳ ዓኣንቴ ማይራሞኮ ሾይጾ ኬላ ሄሌም፥ 7ዒኢካ ዒዞኮ ኮይሮ ናዓሢ ሾዓዖ ናይ ዓርቆ ቱርጫና ካንቄኔ፤ ሾኦጫ ዎርቃ ቤዛ ቤሲ ዔያታ ዴንቂባኣሢሮ ባይ ሞስካ፥ ባኣታ ሙዖ ሙዓ ጎንጋላ ናዓሢ ላይሤኔ። 8ዬኖ ዓጮይዳ ካታሞኮ ዙላ፥ ቦኦሎይዳ ቆልሞ ሄንቂ ሞኦሢዳ ዎርቃ ናይ ዓኣኔ። 9ዒማና ዔያቶም ፆሲ ኪኢታንቻሢ ጴዼም፥ ፆሲኮ ቦንቾ ፖዓ ዔያቶ ዑጻ ፖዔሢሮ ሚርጌና ዔያታ ዒጊጪ ዲቃቴኔ፤ 10ኪኢታንቻሢ ጋዓንቴ፦ “ሃይ ዒንሢ ዎይታይ? ዒጊጪፖቴ፤ ዴሬም ቢያ ዼኤፒ ዎዛ ማዓ ኮሺ ሃይሴ ታ ዒንሢም ኬኤዛንዳኔ፤ 11ዋይዙዋቴ! ሓኖ ዳውቴ ካታሞይዳ ዼኤሻ ዒንሢም ሾይንቴኔ፤ ዒዚያ ጎዳ ኪሪስቶሴኬ። 12ዬያኮ ማላታ ያዺ ማዓንዳኔ፦ ናይ ዓርቆ ቱርጫና ካንቂንቴ ናይ፥ ባይ ባርታይዳ ባኣታ ሙዖ ሙዓ ጎንጋላ ላሂ ዓኣንቴ ዒንሢ ዴንቃንዳኔ” ጌዔኔ። 13ዬማና ዔያታ ዔሩዋንቴ ሚርጌ ጫሪንቺ ኪኢታንቻ ኪኢታንቻሢና ዎላ ጴዻዖ ፆሲ ጋላቲሢና፦ 14“ጫሪንጮይዳ ፆሲም ቦንቾ ማዖም፤ ሳዖይዳኣ ዒዚ ናሽካ ዓሶም ቢያ ኮሹሞ ማዖም” ጌዔኔ። 15ኪኢታንቾንሢ ዔያቶይዳፓ ዱማዺ ሌካ ጫሪንጮ ዴንዴ ዎዶና ቆልሞ ሄንቃ ናኣታ ዎሊ ኮይላ፦ “ዓካሪ ቤቴሌሄሜ ኑ ዴንዲ፥ ሃሢ ማዔ ባኮና ጎዳ ኑም ፔጋሲ ዻዌ ባኮ ኑ ዛጎም” ጌዔኔ። 16ዔያታ ዒማና ዑኬና ዴንዳዖ ማይራሞና ዮሴፔና ዴንቄኔ፤ ሃሣ ናዖዋ ባኣቶ ባርታ ባኣታ ሙዖ ሙዓ ጎንጋላ ላሂ ዓኣንቴ ዴንቄኔ። 17ናዓሢ ዔያታ ዛጌሢኮ ጊንፃ ኪኢታንቻሢ ዒዛ ዛሎ ዔያቶም ኬኤዜሢ ዔያታ ማይራሞና ዮሴፔናም ኬኤዜኔ። 18ቆልሞ ናኣታ ኬኤዜ ባኮ ዋይዜ ዓሳ ቢያ ዲቃቲ ሄርሼኔ። 19ማይራማ ጋዓንቴ ዬያ ቢያ ባኮ ፔ ዒና ዓርቂ ማላኔ። 20ቆልሞ ናኣታ ቢያ ባካ ኪኢታንቻሢ ዔያቶም ኬኤዜሢጉዲ ማዔም ዔያታ ዛጌሢና ዋይዜሢናሮ ፆሲ ቦንቺ ቦንቺ ሃሣ ጋላቲ ጋላቲ ዔያታ ሙኬ ቤዞ ማዒ ዴንዴኔ። 21ናዓ ሾይንቴስካፓ ሳሊ ኬሊኮ ጊንፃ ናዖኮ ዓቲንቶ ቤርቶ ቲቂፆ ዎጎ ኬሎና ሱንፃ ዒዛኮ “ዬሱሴ” ጌይንቴኔ። ዬይያ፦ ሓጊ ዒንዳ ዒዛ ጎጳዹዋንቴ ቤርታ ኪኢታንቻሢ ዒዛም ጌሤ ሱንፆኬ። 22ሙሴኮ ዓሶ ዎይሦ ዎጎ ጎይጾና ዑጾ ጌኤሺፆ ዎጋ ጋፓ ኬላ ሄሌሢሮ ናዓሢ ጎዳም ዔያታ ሺኢሻኒ ዔኪ ዬሩሳላሜ ዴንዴኔ። 23ዬያ ዔያታ ዓይጎሮ ማዼይ ጌዔቶ ጎዳኮ ዎጎይዳ፦ “ዓቲንቄ ማዔ ቶይዲ ናይ ቢያ ጎዳም ዒንጊንቲ ዱማዼያ ማዖንጎ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴሢሮኬ። 24ዬያጉዲ ሃሣ ጎዳኮ ዎጎይዳ፦ “ላምዖ ኪሬ፤ ማዒባኣቴ ላምዖ ዶኦሌ ናይ ሚቺ ዒንጎ ካኣዦም ዒንጋንዳያ ኮይሳኔ” ጋዓሢሮኬ። 25ዒማና ዬሩሳላሜይዳ ሲሞኔ ጎዖ ፔቴ ዓሲስኬያ ዓኣኔ፤ ዒዚያ ፂሎ ሃሣ ፆሲ ዒጊጫ ዓሲኬ፤ ዒስራዔሌኮዋ ሃጊ ማዓንዳ ዻቂንቶ ዎዞ ካፓያ ሃሣ ዓያና ጌኤሺያ ዒዛና ዓኣያኬ። 26ዒዚ ጎዳፓ ማዔ፥ ሜሲሔ ዛጉዋዖ ሃይቂንዱዋኣሢ ዓያና ጌኤሺ ዒዛም ቤርታ ዔርዜያኬ። 27ዬኖ ኬሎ ዓያና ጌኤሺ ዒዛ ዔቂሴም ጌኤዦ ማኣሪ ዒ ዓኣዼኔ፤ ዒማና ዮሴፔና ማይራሞና ካኣዦ ዎጎ ኩንሣኒ ናዓሢ ዔኪ ጌኤዦ ማኣሪ ጌሌኔ። 28ዒማና ሲሞኔ ናዓሢ ኮንቂ ፆሲ ጋላቲሢና፦ 29“ታ ጎዳሢዮ! ሓይሾ፥ ኔ ታኣም ኬኤዜ ሃጊ ማዓንዳ ዎዞ ቃኣላ ኩሜኔ፤ ዓካሪ ሃሢ ታና ኔኤኮ ማዻሢ ኮሺና ዔኬ፤ 30- 31ታኣኒ ታ ዓኣፒና ዓሶም ቢያ ኔ ጊኢጊሼ፥ ዼኤሻሢ ዛጌኔ፤ 32ዒዚ ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሶም ጎኑሞ ፔጋሲ ዻዋ ፖዒ ማዓንዳኔ፤ ኔኤኮ ዴሮ ዒስራዔሌ ዓሶዋ ዒ ቦንቺሳንዳኔ” ጌዔኔ። 33ዮሴፔና ማይራሞና ናዓሢ ዛሎ ጌይንቴ ባኮ ቢያና ዲቃቲ ሄርሼኔ። 34ሲሞኔ ዔያቶ ዓንጄሢኮ ጊንጻ ዱማና ናዓሢኮ ዒንዶ ማይራሞም፦ “ሃይ ናዓሢ ዒስራዔሌይዳ ሚርጌ ዓሶኮ ባይሲንታ፤ ሃሣ ሚርጌ ዓሶኮ ጋዓንቴ ዻቂንታ ካራ ማዓንዳኔ፤ ዒዚ ሚርጌሢ ዒዛ ጎናሲ ዔኩዋ ማላታ ማዓንዳኔ። 35ዬያና ሚርጌ ዓሶኮ ዒኖይዳ ዓኣሺንቴ ማሊጻ ፔጋዺ ጴዻንዳኔ፤ ዖዪሢያ ኔኤኮ ዒኖ ጬንቻ ዓፓሮጉዲ ቲቃንዳኔ” ጌዔኔ። 36ዬያጉዲ ሃሣ ዬኖ ዎዶና ዓሴሬ ዜርጾይዳፓ ማዔ፥ ፓኑዔኤሌ ጎዖሢኮ ናዎ፥ ሃኣና ጌይንታ ፆሲ ማሊሢ ኬኤዛስኬና ዓኣኔ። ዒዛ ሚርጌ ጋርቼ ላኣሊኬ፤ ዓኒና ዎላ ዒዛ ላንካይ ሌዔ ዴዔስካፓ ዓኒ ዒዞኮ ሃይቄኔ፤ 37ዬካፓ ሌዓ ዒዞኮ ሳሊታሚ ዖይዶ ማዓንዳያ ሄላንዳኣና ጌኤዦ ማኣራፓ ዱማዹዋዖ ሙኡዚ ሓሺ ሺኢቆ ሺኢጲሢ ሺኢቂ ሺኢቂ ሮኦሪና ዋንቴና ቢያ ፆሲም ማዻያኬ። 38ዬኖና ዒዛ ሙኪ ፆሲ ጋላቲሢ ዓርቄኔ፤ ናዓሢ ዛሎዋ ዬሩሳላሜኮ ዻቂንቶ ሃጊ ማዓንዳ ዎዛ ጌሢ ካፓዞንሢም ቢያ ኬኤዜኔ። 39ጎዳኮ ዎጎይዳ ዓይሢንቴ ዎጎ ቢያ ኩንሤስካፓ ጌሊላይዳ ዓኣ ዔያቶኮ ናንጎ ካታሞ ናዚሬቴ ዔያታ ማዒ ዴንዴኔ። 40ናዓሢያ ዑጊ ዶዲ ዶዲ ዓኣዼኔ፤ ዒናዺያ ዶዴኔ፤ ሓሣ ፆሲ ዒዛ ዓንጄኔ። 41ዮሴፔና ማይራሞና ሌዓ ሌዓ ዑሣ ዓኣዺጾ ቦንቾ ኬሎሮ ዬሩሳላሜ ዓኣዻያኬ። 42ዬሱሴኮ ሌዓ ታጶ ላምዖ ማዔም ቤርታ ዔርቴ ጎይፆ ጉዴያ ዬኖ ቦንቾ ቦንቻኒ ዔያታ ዓኣዼኔ። 43ቦንቾ ኬላ ጋፔም ዔያታ ማኣሪ ማዓዛ ዬሱሴ ዬሩሳላሜይዳ ዓቴኔ፤ ዮሴፔና ማይራሞና ጋዓንቴ ዒዚ ዒኢካ ዓቴሢ ዔሪባኣሴ። 44ጎይጾ ዓኣዻ ዓሶና ዒዚያ ዎላ ዓኣያ ዔያቶም ማሌሢሮ ፔቴ ኬሊ ጎይሢ ጉቤ ዔያታ ዓኣዻዖ ዔያቶኮ ዒጊኖና ፔ ላጎና ኮይላ ኮዒሢ ዒዛ ዓርቄኔ። 45ጋዓንቴ ዔያታ ዒዛ ዴንቃኒ ዳንዳዒባኣሢሮ ዒዛ ኮዒ ኮዒ ጊንሣ ዬሩሳላሜ ማዔኔ። 46ሓይሦ ኬሊኮ ጊንፃፓ ጌኤዦ ማኣራ ዔያታ ዒዛ ዴንቄኔ፤ ዒዚያ ዒኢካ ዎጎ ዔራ ዓሶ ባኣካ ዴዒ ዔያቶሲ ዋይዚ ሃሣ ዖኦጪሢያ ዖኦጫኔ። 47ዒዛሲ ዋይዛ ዓሳ ቢያ ዒዚ ማሊ ጶቂሣ ጶቂሢጾናሮ ሓሣ ዒ ማሃ ማሂጾና ዛሎሮ ዲቃቲ ሄርሻኔ። 48ዮሴፔና ማይራሞና ዒዛ ጌኤዦ ማኣሮይዳ ዴንቂ ዲቃቲ ሄርሻዖ ዒንዴላ ዒዛ ኮራ፦ “ታ ናዓሢዮ፥ ዓይጎሮ ኔ ኑና ሃያይዴይ? ኔኤኮ ዓዶና ታኣና ሜታዺ ኔና ኑ ኮዓንቴቱዋይ!” ጌዔኔ። 49ዬሱሴ ማሃዖ፦ “ዓይጎሮ ዒንሢ ታና ኮዔይ? ታኣኒ ታ ዓዶ ማኣራ ማዓንዳያ ኮይሳሢ ዒንሢ ዎንዴ ዔሩዋያዳ?” ጌዔኔ። 50ዔያቶም ጋዓንቴ ዒዚ ዬይ ጌዔ ባካ ዔርቲባኣሴ። 51ዬካፓ ዬሱሴ ዔያቶና ዎላ ናዚሬቴ ዴንዴኔ፤ ዒኢካ ዔያቶም ዒ ዓይሢንታኔ፤ ያዺ ማዓዛ ዒንዳ ዬያ ባኮ ቢያ ፔ ዒና ዓርቃኔ። 52ዬሱሴ ፆሲንታ ዓሲንታ ዎዛሳያ ማዔኔ፤ ሓሣ ዒናዺ ዔጶናኣ ዲጪ ዲጪ ዓኣዼኔ።