text:
ኤርትራዊት መደበር ሳተላይት ቴሌቪዥን ኤሪሳት ኣብ ቦኽሪ ዓመታ
29 ጥቅምቲ: 2019
ሎስ ኣንጀሎስ፡ ካሊፎርንያ – ዜናታት መጸ፡ ኤርትራ ናይ “ኣፍሪቃ ሰሜን ኮርያ” እንዳተባህለት’ያ ኩሉሳዕ እትጥቀስ። ነዚ ክውንነት ንምቕያርን ኣብ ሃገሮም ዘሎ ጽምኢ እሙን ሓበሬታ ብመንገዲ ብቑዕ ሞያ ጋዜጠኛነት ንምምላስን ዝደፈሩ ኣብ ስደት ዝርከቡ ውፉያት ኤርትራውያን ካብ ህዝቢ ዝርካቡ ገንዘባዊ ሓገዝ ኣኻኺቦም ናይ ሳተላይት መደበር ቴሌቪዥን ኤሪሳት ኣውፊሮም ። ብ 29 ጥቅምቲ ናይ 2018 ፈነዋኣ ኣሃዱ ዝበለት ኤሪሳት እንሆ ምበለ ሓደ ዓመታ ኮይኑ ኣሎ። ማእከል ዕላማ ናይ’ቶም ኣብ ሰሜን ኣመሪካ፡ ኤውሮጳ፡ ማእከላይ ምብራቕን ኣፍሪቃን ተሰዲዶም ዝነብሩ ዘለዉ ኤርትራውይን ሞያተኛታት ፡ ዘሎካ ክእለት ኣወሃሂድካ ናብ’ቲ ኣብ’ዚ እዋን ካብ ቁጽጽሩ ወጻኢ ብዝኾና ሚድያታት ንዝካፈሉ መደባት ኣብ ምዕፋን ብዝሃልኽ ጉጅለ ዝግዛእ ዘሎ ልዕሊ 5 ሚልዮን ህዝብና ብቑዕን ክውንን መደባት ቴሌቪዥን ምቕራብ እዩ። ተልእኾ ኤሪሳት ኣብ ውሽጢ ሃገርን መላእ ክፋላት ዓለምን ንዝርከቡ ኤርትራውያን ሓበርቲ ፡ ኣዘናጋዕቲ፡ ኣሳተፍቲን ኣማዕበልቲን መደባት ምቕራብ እዩ።
ኤሪሳት ካብ በበይኑ ሞያዊ፡ ባህላዊ፡ ፖለቲካውን ሃይማኖታዉን ድሕረባይታ ዝመጽኡ ኤርትራውያን ዘካይድዎ ዘለዉ ህዝባዊ መደበር ቴሌቭዥን እዩ። ኤሪሳት ፡ ብባህሊ ደሞክራሲን ፍትሒን ተመሪሑ ድምጽታት ብዙሕነት እንዳዳመጸ ምጽዋርን መንፈስ ምዕሩይ ተሳታፍነትን ኣብ ኤርትራውያን ክሰርጽ ብሂጋ እያ ትሰርሕ። ዳይረክተር መደባት ኤሪሳት ኣቶ ዘካርያስ ገሪማ ካብ ከተማ ካምፓላ ናይ ኡጋንዳ “ንተኸታተልትና እንሰርዖም መደባት ንጹር፡ ሚዛናውን ፍጹምን ሓበሬት ዘካተቱ ኮይኖም እምነት ተኸታትልትና ንምዕባይ ዝዓለሙ እዮም፡” ክብል ኣቐዲሙ ገሊጹ ነይሩ። ብመሰረት መግለጺ ኣቶ ዘካርያስ፡ ኤሪሳት ነቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራን ወጻእን ዘሎ ናይ ሓበሬታ ሃጓፍ ንምምላእ ትጽዕት ምህላዋ እዩ።
ኣብ ውሽጢ’ዛ ኣፍቂድናያ ዘሎና ሓንቲ ዓመት፡ ኤሪሳት ድሮ ዓለማዊ ተቐባልነት ክትዉንን፡ ሓደስቲ ወለንታውያን ሞያተኛታት ክጽንበርዋ፡ ከምኡ’ውን ንኡስ ገንዘባዊ ሓገዛት ክትረክብ ይረአ ኣሎ። መደባት ኤሪሳት ካብ’ቲ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ኮይኑ ንጉዳዮ ዘይውክል ፍሕሹው መደባት ንዘካፍላ ናይ ሳተልያት መሰመራት ጥራይ ክከታተል ዝግደድ ዘሎ ህዝብና እወታዊ መልሰ ግብሪ ክረኽቡ ጀሚሮም ኣለዉ። ኣብ ኤርትራ ዝመርሕ ዘሎ ጸቢብ ጉጅለ ነተን ዘይቆጻጸረን ብመንገዲ ኢንተርነት ፡ ወረቓቕቲን ሬድዮን ሓበሬታ ዝፍንዋ ማዕከናት ዛጊት ኣጊዱ ይርከብ ። “ ኤሪሳት ብኣዝዩ ንኡስ ባጀት ኣብ መላእ ዓለም ኣብነት እወታዊ ሓይሊ ንኤርትራዊ ደሞክራሲ ኮይና ምህላዋ እምነትና እዩ፡” ትብል ኣደ-መንበር ቦርድ ዳይረክተራት ኤሪሳት ወ/ሮ ሳባ ተስፋዮሃንስ። ዳይረክቶር ክፍሊ ምኽዕባት ገንዘባዊ ሓገዝ ኣቶ ኣቤል ተስፊት ካብ ከተማ ቶሮንቶ ናይ ካናድ ብወገኑ ፡ “ካብ ደገፍትና ዝመጽእ ገንዘባዊ ሕገዝ ክሳዕ ሕጂ ኣብ ኣየር ክንስማዕ ዘኽእለና ዘሎ ቀንዲ ምኽንያት እዩ፡” ድሕሪ ምባል ቀጻልነት ናይ’ዚ ገንዘባዊ ደገፍ ንምውሓስ ንመጻኢ ብዝሓየል ክስረሓሉ ምዃኑ የረድእ።
ኣብ ዝተፈላለየ ኩርናዓት ዓለም ዝርከቡ ገለ ኤርትራውያን ጋዜጠኛታት፡ ክኢላታት ቴክኖሎጂ ሓበሬታ፡ ኣካየድቲ ትካላት ፡ ተመራመርቲ ታሪኽ፡ ክኢላታት ሕጊ መምሃራንን ክኢላታ ቪድዮ ግራፊክስን ብወለንታኦም ኣብ ምክዋን እቶም ብዝተፈላለየኡ ቋንቋታት ዝፍነዉ ምደባት ግዜኦምን ቀልቦምን የካፍሉ ኣለው። ኤሪሳት ብዘይካ’ቶም ዘካፍሎም ዜናውን ትንተናኣውን ትሕዝቶታት፡ ኣብ ጥዕናን ዕብየትን ኣእምሮን ዝምድናታትን ዘተኮሩ መደባት፡ ከምኡ’ውን ትሕዝቶታት ስፖርት፡ ኣዘናጋዕቲ ጥበባትን መደባት ቆልዑን ኣካል መደባቱ ገይሩ ይሰርሕ ኣሎ።
ፈለምቲን ኣባላት ቦርድ ዳይረክቶራትን ናይ’ዛ ህዝባዊ መደብር ቴሌቪዥን ኮይኖም ዝነጥፉ ዘለዎ ሳባ ተስፋዮሃንስ፡ እስማዒል ጋባይታ፡ ፊሊሞን ኣለምን ፊሊሞን ገብረየሱስን ምስ ኩሎም ዝተረፉ ኣባላት ብምዃን ንዕብየት እዛ ቴሌቪዥን ዝመርሑን ዝሃልኩን ዘለዉ እዮም። ኤሪሳት ነቶም ንደሞክራስያዊ ስግግርን ዕብየትን ኤርትራ ዝዓለሙ መደባታ ሓያልን ውርጹጽን ትሕዝቶታት ወኒኖም ኣብ 2020 ክቕጽሉ ትሰርሕ ምህላዋ በዚ ኣጋጣሚ ኽንገልጽ ንፈቱ። ነዛ ህዝባዊ መደበር ቴሌቪዥን ብዝኾነ ሸነኻት ሓገዝ ክትድግፉ ትመርጹ ሃገራውያን ኣብ ወግዓዊ መርበብ ሓበሬታና www.erisat.org ክትደሃዩና ትዕደሙ።
ሓበሬታ መራኸቢ
ወ/ሮ ሳባ ተስፋዮሃንስ
ሎስ-ኣንጀሎስ ፡ ክሊፎርንያ
info@erisat.org
ቴሌፎን፡ (310)621-3957


c: text/html

text:
ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ቅድሚ 9 ነሓሰ ቅድሚ ኣዋጅ ናፅነት ደቡብ ንኣሳሓሓብቲ ነጥቢታት ተዛትዮም ንከድቅሱ ዘኽእሎም ናይ መወዳእታ መድረኽ ልዝብ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከፊቶም።
ሓዳስ ሃገረ ደቡብ ሱዳን ንክትውለድ ሰለስተ ሰሙን ጥራሕ‘ዩ ተሪፉ ዘሎ።እንተኾነ ምስ ሱዳን ዘይተፈትሑ ተባራዒ ኣጀንዳታት ኣለዋ።ምምቃል ኣታዊ መሸጣ ነዳዲ ዘይቲ፣መን‘ዩ ዜጋ ክልቲኤን ሃገራት ክኸውን ዝኽእል ዝብሉ ገለ ካብ‘ቶም ኣካታዕቲ ነጥቢታት‘ዮም።
ሸምጋላይ‘ቲ ልዝብ ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ዝነበሩ ታቦ እምቤኪ፣ሕጊ እቲ መድረኽ ልዝብ፣ናብ ስምምዕነት ክሳብ ዘይተበፅሐ፣ወከልቲ ክልቲኦም ወገናት ካብ ኣዲስ ኣበባ ከይወፁ ዝብል‘ዩ ይብሉ።
እምቤኪ ወሲኾም ”ናብ ውሳነ ክበፅሑ ዘለዎም ብርክት ዝበሉ ነጥቢታት ኣለው።ብየማነይን ብፀጋመይን ዘለው ወኪላት ዝበልዎ ሓደ ነገር ኣሎ።ክሳብ ንሰማማዕ ኣብ‘ዚ ሰደቃ ልዝብ ክንስየም ኣለና ዝብል’ዩ” ኢሎም።
ኣብ‘ቲ መድረኽ ልዝብ ይሳተፉ ዘለው ወከልቲ ንቪኦኤ ሎሚ ከምዝገለፅዎ እቲ ከቢድ መካትዒ ነጥቢ፣መቀሎ መሸጣ ነዳዲ-ዘይቲ‘ዩ ኢሎም።ደቡባውያን ኣብ ሞንጎና ናይ ንግዲ ርክብ‘ዩ ክህሉ ዝግባእ ክብሉ ከለው፣ሰሜናውያን ግና እንተዘይተማቂልና እቲ ናብ ወደብ ሱዳን ዝሓልፍ ነዳዲ ደቡብ ሱዳን ክንዓፅዎ ኢና ኢሎም የፈራርሑ።
ተፃባእቲ ሱዳን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ይላዘቡ ኣለው
ክሳብ ዝሰማምዑ ካብ'ታ ከተማ ኣይንወፅእን ይብሉ
ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ቅድሚ 9 ነሓሰ ቅድሚ ኣዋጅ ናፅነት ደቡብ ንኣሳሓሓብቲ ነጥቢታት ተዛትዮም ንከድቅሱ ዘኽእሎም ናይ መወዳእታ መድረኽ ልዝብ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከፊቶም።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ሕቶ
ንምንታይ እዩ መጽሓፍ ቅዱስ ከነንብቦ / ከነጽንዖ ዝግብኣና?
መልሲ
ንመጽሓፍ ቅዱስ ከነንብቦን ከነጽንዖን ዝግባኣና ፡ ንኣና ዝተዋህበ ቃል ኣምላኽ ስለዝዀነ እዩ ፡፡ መጽሓፍ ቅዱስ ከምዘለዎ "ኣምላኽ ዘስተንፈሰሉ" እዩ (2 ጢሞቴዎስ 3፡ 16)። ብካልእ ኣዘራርባ ፡ ብቐንዱ ቃል ኣምላኽ ንኣና እዩ ፡፡ ኣምላኽ ኣብቲ ቅዱስ ጽሑፍ ዝመለሰልና ፡ ፊሎሶፋት ዝሓተትዎ ብዙሕ ሕቶታት ኣሎ ፡፡ እንታይ እዩ ናይ ህይወት ዕላማ?ካበይ እየ መጺኤ ? ድሕሪ ሞት ህይወት ኣሎ ዶ? ናብ ገነት ከመይ ጌረ ይኣቱ ? ንምንታይ እያ እዛ ዓለም ክፍኣት በዚሕዋ ? ሰናይ ክገብር ንምንታይ ይጋደል ? ተወሳኺ ናይዘን "ዓበይቲ" ሕቶታት ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ግብራዊ ጥበብ ዘለዎ ምዕዶ ይህብ ፡ ከም እኒ ፡ መጻምድቲ ክረክብ እንታይ ክገብር ኣሎኒ ? ከመይ ጌረ እየ ዕዉት ሓዳር ክገብር ዝኽእል ? ከመይ ጌረ እየ እሙን ዓርኪ ክኸውን ዝኽእል ? ከመይ ጌረ እየ ሕያዋይ ኣቦ ክኸውን እኽእል ? እንታይ እዩ ዓወት ? ከመይ ጌረ እጭብጦ ? ከመይ ጌረ እልወጥ ? ኣብ ህይወት ዘገድስ እንታይ እዩ ? ጽባሕ ዘየናስሓኒ ነገር እንታይ ክገብር ይኽእል ? ከመይ ጌረ ነቲ ዘይፍትሓዊ ኲነታትን ንክፉእ ፍጻመታት ህይወትን እናተጻወርኩ ብዓወት ክወጾ ዝኽእል ?
ንመጽሓፍ ቅዱስ ከነንብቦን ከነጽንዖን ይግብኣና እዩ ፡ ከመይሲ ምሉእ ንምሉእ ዘተኣማምንን ጌጋ ዘይርከቦን ስለዝዀነ ፡፡ መጽሓፍ ቅዱስ ካብ ኲሎም እቶም "ቅዱሳት" ዝብሃሉ መጻሕፍቲ ፍልይ ዝበለ እዩ ፡ ስቕ ኢሉ ሞራላዊ ትምህርቲ ምሂሩ "እመኑኒ ደኣ" ኣይብልን እዩ ፡፡ እኳ ደኣ ክንምርምሮ ንኽእል ኢና ፡ ነቲ ዝሃቦ ኣማኢት ትንቢታት ብምርግጋጽ ፡ ነቲ ዝሰነዶ ታሪኻዊ ጸብጻባት ብምርግጋጽ ፡ ምስቲ ዝዛመዶ ሳይንሳዊ ጭብጥታት ብምርግጋጽ፡፡ እቶም ንመጽሓፍ ቅዱስ ጌጋታት ከምዘለዎ ዝብሉ ፡ ኣእዛኖም ንሓቂ ደፊኖሞ እዮም ፡፡ ኣየናይ ምባል ይቐልል ክብል ሓደ ግዜ የሱስ ተዛሪቡ ኔሩ ፡ "ሓጢኣትካ ተሓዲጉልካ " ምባል'ዶ "ተንስእ ዓራትካ ኣልዒልካ ኺድ"፡፡ ሽዑ ሓጢኣት ክሓድግ ክእለት ከምዘለዎ ኣርኣየ (ብዓይንና ክንሪኦ ዘይንኽእል) ፡ ነቲ ልሙስ ብምፍዋሱ (እቶም ከቢቦምዎ ዝነበሩ ብዓይኖም ክምስክሩሉ ዝኽእሉ) ። ብተመሳሳሊ ፡ ቃል ኣምላኽ ሓቂ ምዃኑ መረጋገጺ ተዋሂቡና እዩ ፡ እቲ ብዓይንና ኣመሳኺርና ክንፍትኖ ዘይንኽእል መንፈሳዊ ዓለም ፡ በቲ ክንምርምሮ ንኽእል ታሪኻውን ሳይንሳውን ትንቢታውን ልክዕነት ጌርና ሓቅነቱ ከነረጋግጽ ንኽእል ፡፡
ንመጽሓፍ ቅዱስ ከነንብቦን ከነጽንዖን ይግብኣና
እዩ ፡ ከመይሲ ኣምላኽ ኣይተለወጠን ፡ ፍጥረት ሰብ እውን ኣይተለወጠን ፡ ከምቲ ዝተጻሕፈሉ ዘመን ጌሩ ሕጂውን ምስ ግዜና ይኸይድ እዩ ፡፡ ቴክኖሎጂ እናተለወጠ ፡ ባህሪ ወድሰብን እቲ ድሌቱን ኣይተለወጠን ፡፡ ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ታሪኻዊ ገጻት ኣንቢብና ንረኽቦ ፡ ማሕበረሰብ ሓደ ብሓደ ምስዝረአ ፡ "ኣብ ትሕቲ ጸሓይ ሓድሽ ነገር የልቦን" (መክብብ 1፡9) ፡፡ ኲሉ ወድሰብ
ፍቕርን ዕግበትን ኣብ ዘይቦትኡ ክረክብ ሃለው እናበለ ፡ ኣምላኽ እቲ ሕያዋይን ጸጋውን ፈጣሪና፡ ዘለኣለማዊ ሓጎስ ዘምጽኣልና ነገር ይነግረና ፡፡ መጽሓፍ ቅዱስ ፡ እቲ ዝተገልጸ ቃሉ ፡ ኣዝዩ ኣገዳሲ ካብ ምዃኑ ዝተላዕለ ፡ የሱስ ተዛሪብሉ እዩ ፡ " ሰብ ካብ ኣፍ ኣምላኽ ብዚወጽእ፡ ኵሉ ቓል እምበር፡ ብንጌራ ጥራይ ኣይነብርን" (ማቴዎስ 4፡4) ፡፡ ብካልእ ኣዘራርባ ፡ ከምቲ ኣምላኽ ዝሓስበልና ጌርና ምሉእነት ዘለዎ ህይወት ክንነብር እንተደሊና ፡ ነቲ ዝተጻሕፈ ቃል ኣምላኽ ጽን ኢልና ክንሰምዕ ይግብኣና ፡፡
ንመጽሓፍ ቅዱስ ከነንብቦን ከነጽንዖን ይግብኣና እዩ ፡ ከመይሲ ኣዝዩ ብዙሕ ናይ ሓሶት ትምህርቲ ስለዘሎ ፡፡ ሓቂ ካብ ስሕተት ንፈልየሉ መዐቀኒ ዘንጊ ፡ እቲ መጽሓፍ ቅዱስ ይህበና ፡፡ ኣምላኽ እንታይ ይመስል ይነግረና እዩ ፡፡ ብዛዕባ ኣምላኽ ግጉይ ኣተሓሳስባ ምሓዝ ፡ ንጣኦት ወይ ንናይ ሓሶት ኣምላኽ ከም ምምላኽ እዩ ፡፡ ዘይኰኖ ነገር ኢና ነምልኽ ዘሎና ፡፡ ሓደ ሰብ ከመይ ጌሩ ብርግጽ ናብ ገነት ይኣቱ ፡ ሰናይ ብምዃን ኣይኮነን ፡ ብምጥማቕ እውን ኣይኰነን፡ወይ ብዝዀነ ንሕና ንገብሮ ነገር ኣይኰነን (ዮሃንስ 14፡6 ፥ ኤፌሶን 2፡1-10 ፥ ኢሳይያስ 53፡6 ፥ ሮሜ 3፡10-18፥ 5፡8፥ 6፡23፥ 10፡ 9-13) ፡፡ ብተወሳኺ ፡ ቃል ኣምላኽ ዘርእየና ዘሎ፡ ኣምላኽ ክሳዕ ክንደይ ከምዘፍቅረና እዩ
(ሮሜ 5፡6-8 ፥ ዮሃንስ 3፡16) ፡፡ እዚ ምስፈለጥና ፡ ንሕናውን ከነፍቅሮ ናብኡ ንስሓብ (1 ዮሃንስ 4፡16) ፡፡
መጽሓፍ ቅዱስ ንኣምላኽ ከነገልግሎ የዳልወና እዩ (2 ጢሞቴዎስ 3፡17 ፥ ኤፌሶን 6፡17 ፥ እብራውያን 4፡12) ፡፡ ካብ ሓጢኣትናን ካብ ዝገደደ ሳዕቤኑን ከመይ ከምዝደሓን ንክንፈልጦ የኽእለና (2 ጢሞቴዎስ 3፡15) ፡፡ ምስትንታን ቃል ኣምላኽን ነቲ ትምህርታቱ ምእዛዝን ኣብ ህይወት ዓወት የምጽእ (እያሱ 1፡8 ፥ ያእቆብ 1፡25) ፡፡ ቃል ኣምላኽ ነቲ ኣብ ህይወትና ዘሎ ሓጢኣት ክንርእን ካብኡ ክንገላገልን የኽእለና
(መዝሙር 119፡9, 11) ፡፡ ኣብ ህይወትና መሪሕነት እናሃበ ፡ ካብ መማህራንና ንላዕሊ የጥብበና (መዝሙር 32፡8 ፥ 119፡99 ፥ ምሳሌ 1፡6) ፡፡ ዓመታት ህይወትና ኣብ ዘየርብሕን ሓላፊ ኣብ ዝዀነን ከይነህልኾ መጽሓፍ ቅዱስ ይሕልወና (ማቴዎስ 7፡24-27) ፡፡
ንመጽሓፍ ቅዱስ ምንባብን ምጽናዕን ክንዮ እቲ "ምቕብዝባዝ" ናይ ሓጢኣትን ፡ "ክፉእ ፈተና" ናይ ትምኒትን ክንርኢ ይገብረና ፡ ካልኦት መለበሚ ኰይኖምልና ከለዉ፡ ባዕልና መለበሚ ከይንኸውን ይገብረና ፡፡ ተሞክሮ ዓብዪ መምህር እዩ ፡ ብሓጢኣት ምምሃር ዝመጸ ግና ሕሱም መምህር እዩ ፡፡ ካብ ናይ ካልኦት ጌጋ ክትመሃር ይሓይሽ ፡፡ ክትመሃረሎም ትኽእል ብዙሕ ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ገጸባህርያት ኣለዉ ፡ ገሊኣቶም ኣብ ዝተፈላለየ ግዜታት ህይወቶም ከም እወታውን ከም ኣሉታውን ኣብነታት ኰይኖምልና እዮም ። ንኣብነት ዳዊት ንጎልያድ ምስ ሰዓሮ፡ ኣምላኽ ካብ ኩሉ ክንገጥሞ ዝሓተና ከም ዝዓቢ ይምህረና (1 ሳሙኤል 17)፡ ኮይኑ ግን ምስ ባትሴባ ዝሙት ክፍጽም በቲ ፈተና ምስ ተሳዕረ፡ ግዝያዊ ናይ ሓጥያት ተድላ ክሳብ ክንደይ ነዊሕ ዝኸይድን ኣስካሕካሕን ሳዕቤናት ክኸውን ከምዝኽእል ይገልጸልና (2 ሳሙኤል 11)።
መጽሓፍ ቅዱስ ንምንባብ ጥራይ ኣይኰነን ዕላሙኡ። ተነቢቡ ኣብ ጥቕሚ ዝውዕል መጽሓፍ እዩ ፡፡ እንተዘይኰይኑ ፡ መግቢ ናብ ኣፍካ ኣእቲኻ ከይሓየኽካ ጡፍ ከም ምባል እዩ ዝሕሰብ ፡፡ ዋላ ሓንቲ ናይ መግቢ መኣዛ ኣይርከቦን እዩ ፡፡ መጽሓፍ ቅዱስ ቃል ኣምላኽ እዩ ፡፡ ከም ሕጊ ተፈጥሮ ኣሳሪ እዩ ፡ ዕሽሽ እውን እንተበልናዮ፡ ዕሽነትና እዩ ዘጋልጽ ፡ ንሕጊ ግራቪቲ ከም ምርሳዕ እዩ ፡፡ መጽሓፍ ቅዱስ ክሳዕ ክንደይ ንህይወትና ኣገዳሲ ምዃኑ ፡ ከምቲ ዝድለ ኣሕሚምካ ክትዛረበሉ ኣይክኣልን ፡፡ መጽሓፍ ቅዱስ ከም ዕደና ወርቂ እዩ ፡፡ ብቅሩብ ጻዕሪ "ጽሕትር ጽሕትር " እንተቢልና ፡ ሕፍኒ ሓመድ ወርቂ ጥራይ ኢና ክንረክብ ፡፡ ኣብ ምኹዓቱ ዝያዳ ጻዕሪ እንተጌርና ፡ ንጻዕርና ዝያዳ ፍረ-ጻማ ክንረኽበሉ ኢና ፡፡
English
ንምንታይ እዩ መጽሓፍ ቅዱስ ከነንብቦ / ከነጽንዖ ዝግብኣና?


text:
Radio Erena: 13 May 2021
ኣብ ሱዳን ዑቕባ ንምሕታት ዝተረፉ 10ታት ኢትዮጵውያን ወትሃደራት ዓቐበቲ ሰላም፣ ናብ መዓስከር ስደተኛታት ከምዝተላእኩ ሰበ ስልጣን ሱዳን ኣረጋጊጾም።
14 ደቂንስትዮ ዝርከብኦም 120 ኢትዮጵያውያን ወትሃደራት፣ ብምሉኦም ተወላዶ ትግራይ ኮይኖም፣ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ንዝፍጸም ዘሎ ዓመጻት ብምስጋእ’ዮም ዑቕባ ንምሕታት ኣብ ሱዳን ተሪፎም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ነቶም ብኽድዓት ዝወቕሶም ዘሎ፣ ንኢትዮጵያ ብምውካል ኣብ ትሕቲ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ሕቡራት ሃገራት ኮይኖም ኣብ ሱዳን ተዋፊሮም ዝጸንሑ ወትሃደራት ክርከቦም ክሓትት ከምዝጸንሐ ይጥቐስ።
እንተኾነ፣ እቶም ወትሃደራት ከም ዝኾኑ ካልእ ሰብ፣ ዑቕባ ናይ ምሕታት መሰል ከምዘለዎምን ጉዳዮም ድማ ክርአ ምዃኑን ብወገን ሱዳንን ሕቡራት ሃገራትን ተመልኪቱ።
ኣስታት 30 ካብዞም ኣብ ዳርፉር ዝተረፉ ኢትዮጵውያን ወትሃደራት፣ ኣብ ዞባ ከሰላ ናብ ዝርከብ መዓስከራ ስደተኛታት ኤል ፋሽር ከምዝተላእኩ ወኪል ላዕለለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ካብቲ ዞባ፣ ኣል ፋትሕ ኢብራሂም መሓመድ ኣረጋጊጹ።
ካልኦት 10ታት’ውን ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ክስዕብዎም ምዃኖም ተፈሊጡ ኣሎ።
ኣብ ደቡብ ሱዳን ዝነበሩ፣ ተወላዶ ትግራይ ዝኾኑ 10ታት ኢትዮጵያን ዓቐብቲ ሰላም’ውን ብተመሳሳሊ ምኽንያት ዑቕባ ንምሕታት ከምዝተረፉ ይዝከር።
ኢትዮጵያ፣ ኣብ ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን፣ ኣብ ትሕቲ ዓቃብ ሰላም ሕቡራት ሃገራት ዝተሓቖፈ ኣስታት 4 ሽሕ ዝግመት ሰራዊት ኣዋፊራ ምጽንሓ ይፍለጥ።
ስእሊ፣- ካብ ኣርካይቭስ ኢንተርነት
=============


text:
Radio Erena: 01 November 2016
ኣልጀርያ ኣብቲ ብስዑዲ ዓረብ ተመሪሑ ኣንጻር ሑቲ ናይ የመን ዝካየድ ዘሎ ወትሃደራዊ መጥቃዕቲ ኢዳ ክትጽንብር ስዑዲን ቀጠርን ሓቲተን።
ማዕከን ዜና ሚድልኢስት ኣይ ( Middle East Eye) ንዲፕሎማስያውን ምንጭታት ብምጥቃስ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ ኣልጀርያ ኣብ ምዕቃብ ሰላም ዝዋፈር ሰራዊት ናብ የመን ክትልእኽ ሰበ ስልጣን ስዑዲን ቀጠርን ብወግዒ ከምዝሓተቱዋ ኣነጺሩ።
ብስዑዲ ዓረብ ዝተመርሐ ልፍንታዊ ሰራዊት ሃገራት ወሽመጥ፣ ኣብ 2015 ኣብ የመን ወትሃደራዊ መጥቃዕቲ ንምክያድ ኣብ ዝወሰነሉ፣ ኤርትራ እትርከበን 33 ሃገራት ነቲ ልፍንቲ ከምዝተጸንበርኦ ከፍልጣ እንከለዋ፣ ኣልጀርያ ግና፣ ነቲ ልፍንቲ ኣይተቐበለቶን።
ኣልጀርያ ኣብ ኵናት የመን ንኽትጽንበር፣ ወትሃደራውያን ሰበ ስልጣን ስዑዲን ቀጠርን ምስ ሓለቓ ጠቕላሊ ስታፍ ሰራዊትን ምክትል ሚኒስተር ምክልኻልን ኣልጀርያ ጀነራል ኣሕመድ ቓይድ ሳላሕ ተደጋጋሚ እዋን ተራኺቦም ከምዝተዘራረቡ እቲ ምንጪ ይጠቅስ።
ብውሕዱ ትሽዓተ ሃገራት ካብ ኣባላት ናይቲ ብስዑዲ ዓረብ ዝተመርሐ ልፍንቲ ሃገራት እስላም፣ ናብ የመን ሰራዊተን ከዋፍራ እንከለዋ፣ ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ከኣ ኣብ ምስልጣን ሰራዊትን ሎጂስቲካዊ ቀረብ ወደብን የገልግላ ምህላወን ይፍለጥ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣቐዲሙ፣ “ኤርትራ ናይ ዝኾነ ናይ ወጻኢ ሓይሊ መጋበርያን ከዳሚትን ኣይትኸውንን’ያ” ብምባል ኣብ ልዕሊ የመን ዝካየድ እኩብ ናይ ወጻኢ ሓይልታት ከምዝቃወሞ እኳ እንተገለጸ፣ ንጉስ ሳልማን ናይ ስዑዲ ዓረብ ብዝገበረሉ ጻውዒት ናብ ሪያድ በጺሑ ድሕሪ ምምላሱ ግና፣ እቲ መንግስቲ ኣባል እስላማዊ ልፍንቲ ምዃኑ ብወግዒ ብምእዋጅ ስዑዲን ሕቡራት ኢማራትን ኣብ የመን ኣብ ዘካይድኦ ንዘለዋ ኵናት ይተሓባበር ኣሎ።
ብስዑዲ ዓረብ ዝተመርሐ ልፍንታዊ ሓይሊ ሃገራት ወሽመጥ ኣብ የመን ንልዕሊ ሓደ ዓመት ዘካየዶ ጽዑቕ መጥቃዕትታት፣ ንሑቲ ከዳኽሞ ብዘይምኽኣሉ፣ እዘን ሃገራት ኣብ የመን ብወትሃደራዊ ሓይሊ ጥራይ ክዕወታ ከምዘይክእላ ዘነጽር ምዃኑ ተንተንቲ የረድኡ።
ጉዳይ የመን ብኵናት ክዛዝም ዘይምኽኣሉ፣ ብመንጎኝነት ሕቡራት ሃገራትን ካልኦትን ናይ ዘተ ኣማራጺታት ክናደ ኣገዲዱ ኣሎ።
================================


text:
Radio Erena: 18 January 2019
ንግስነት ቀጠር፣ ንመንግስቲ ሶማል 68 ወትሃድራውያን መካይን ብሓገዝ ከምዝሃበ ሚኒስትሪ ምክልኻል እታ ሃገር ካብ ኣዶሓ ኣፍሊጡ።
እተን ድሩዓት መካይን፣ ኣብ ምሕያል ሰራዊት መንግስቲ ሶማልን ምውሓስ ጸጥታን ኣበርክቶ ክህልወን ምዃኑ እቲ ሚኒስተሪ ብ17 ጥሪ ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ ኣፍሊጡ።
ቀጠር፣ ንመንግስቲ ሶማል ሓገዝ ትህብ ዘላ፣ ኮሚሽነር ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ዝሓለፈ ሰሙን ናብታ ሃገር ዑደት ብምክያድ፣ ብዛዕባ ምትእትታው ቀጠር ኣብ ጉዳያት ሱዳን፣ ሶማልን ሊብያን ድሕሪ ዘካየዶ ዘተ’ዩ።
ኮሚሽነር ሙሳ ፋኪ መሃመድ ምስ ኣሚር ታሚም ቢን ሓማድ ኣልታኒ ድሕሪ ዘካየዶ ዝርርብ፣ ቀጠር ኣብ ሊብያ ተዓጊቶም ዝርከቡ ስደተኛታት ሃገራት ኣፍሪቃ ነናብ ሃገሮም ንምምላሶም ናይ 20 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ ከምዘበርከተት ኣብቲ ኣጋጣሚ ተገሊጹ’ዩ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ’ውን፣ ኣብ ሓለዋን ምምልላስ ሰራዊትን ዘገልግላ 24 ድሩዓት ወትሃደራውያን መካይን ንመንግስቲ ማሊ ብሓገዝ ምሃባ ይዝከር።
ቀጠር፣ እዚ ንሶማልያን ስደተኛታት ኣፍሪቃ ንምሕጋዝን ዘበርከተቶ ሓገዝ፣ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን፣ ካብ ጉዳያት ምብራቕ ኣፍሪቃ ንምርሓቓ ዘካይድኦ ዘለዋ ጻዕርታት ከምዘይተዓወታ ንምጉላሕ ምዃኑ ተንተንቲ ፖለቲካ እቲ ዞባ የረድኡ።
ብፍላይ መንግስቲ ሶማል ምስ ቀጠር ዘለዎ ዝምድና ክበትኽ ብስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ንዝተገብረሉ ጸቕጢ ከምዝነጸገ ኣይርሳዕን።


text:
መርድእ
ጓልና ሰናይት ጠዓመ በየነ፣ ኣብ ሰዊት ዕድመኣ ብሓደጋ ብዕለት 27.02.2021 ኣብ ካርልስሩሀ ሃገር ጀርመን ዓሪፋ። ናይ ቀብሪ ስነ ስርዓት ንዕለት 11.03.2021 ሓሙስ መዓልቲ ካብ ሰዓት 10፡15 ጀሚሩ ክሳዕ 11፡00 ኣብ Große Kappelle Hauptfriedhof Karlsruhe Haid-und-Neu-Straße 39፡ ጸሎተ ፍትሓት ክካየድ እዩ። ስዒቡ ሰዓት 11፡15 ሓመድ ኣዳም ትለብሰሉ ኣብ መቓብር ካርልስሩሀ Hauptfriedhof Karlsruhe እዩ።
ሓብሬታ፡
ካብ ባንሆፍ (Hauptbahnhof) ንቫልድሽታት (Waldstadt) ገጻ እትጓዓዝ ትራም ቊ. 4 ወሲድኩም/ክን ኣብ መዓርፎ-ትራም Hauptfriedhof ትወርዱ/ዳ። እቲ መቓብር ካብኡ 70 ሜተር ንጸጋም እዩ።
መተሓሳሰቢ
ብምኽንያት ኮቪድ 19 (ኮሮና) ዝተዋህበ መምርሒ መሰረት፡ ኣብ ግዜ ፍትሓት ክሳተፉ/ፋ ዝፍቀድ ብቁጽሪ ዝተወስነ ጥራሕ ስለ ዝዀነን ምምዝጋብ ስለ ዝግባእን፡ እቲ ምዝገባ’ውን ስለ ዝዓጸና፣ ኹልኻትኩም ቀበርትና ካብ ሰዓት 11፡15 ኣብ ሓመድ ድበ ንኽትሳተፉ ንላቦ። ሓደራ መሸፈን ኣፍን ኣፍንጫን ኣይትረስዑ።
ውለሽ ኣረጋይ
ጠዓመ በየነ
ምስ ምሉኣት ስድራ ቤትHits: 236


text:
ኢትዮጵያ ንእትሃንጾ ዘላ ሓጽቢ ብዝምልከት ብላዕለዋይ በዓል ስልጣን ስዑዲ ዓረብ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተዋህበ መግለጺ፣ ከምዘይትቕበሎ ኣፍሊጣ።
እቲ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ስዑዲ ዓረብ፣ ምህናጽ ዲጋ ተሃድሶ ናይ ኢትዮጵያ፣ ነታ ኣብ ናይል እትሙርኮስ ግብጺ ብኸቢድ ክሃስያ ምዃኑ ድሕሪ ምጥቃስ፣ እቲ ዝህነጽ ዘሎ ዲጋ ካብ ዶብ ሱዳን 12 ኪሎሜተር ጥራይ ዝረሓቐ ብምዃኑ፣ ቀንዲ ዕላምኡ ቁጠባዊ ዘይኮነ ፖለቲካዊ’ዩ ድሕሪ ምባል፣ ንሱዳንን ግብጽን ስግኣት ሃገራዊ ድሕነት ዝፈጥር’ዩ ክብል ኣስሚሩሉ።
ካብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ኣብ ተለቪዥን’ታ ሃገር ቀሪቡ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ‘እቲ መግለጺ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያት ሓንቲ ሃገር ኢድ ምእታው ጥራይ ዘይኮነ፣ ንዝምድና ሃገራት ዓረብን ኣብ ፈለግ ናይል ዝርከባ ሃገራት ኣፍሪቃን ብኣሉታ ዝትንክፍ እዩ’ ኢሉ።
ብመሰረት ካብታ ሃገር ዝተረኽቡ ጸብጻባት፣ ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ጉዳይ ብዝምልከት ሰፊሕ ምይይጥ ከምዘካየዱን ምስ ኣምባሳደር ስዑዲ ዓረብ ኣብታ ሃገር ከምዝተዘራረቡን ተሓቢሩ።
እንተኾነ ኣምባሳደር ስዑዲ ዓረብ፣ እቲ ብላዕለዋይ በዓል ስልጣን ሃገሩ ዝተዋህበ መግለጺ ውልቃዊ ርእይቶኡ ደኣምበር ንመርገጺ ስዑዲ ዓረብ ዝውክል ኣይኮነን ክብል መልሲ ድሕሪ ምሃብ፣ ምስ ንጉስ ዓብዱላህ ክዘራረብ ምዃኑ ሓቢሩ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ እውን ነዚ ጉዳይ ብዝምልከት ምስ ኣብ ኢትዮጵያ ዑደት ዘካይድ ዘሎ ሚኒስተር ፋይናንስ ስዑዲ ዓረብ ኢብራሂም ዓብዱልዓዚዝ ኣል-ሳፍ ከምዝተዘራረበ ተሓቢሩ።
ኢትዮጵያ ነቲ 4.8 ቢልዮን ዶላር ባጀት ዝተሰላዓሉ ኣብ ኣፍሪቃ ብዕብየቱ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ዝስራዕ ሓጽቢ ኣብ 2011 ምህናጽ ኣብ ዝጀመረትሉ፣ ካብ ሱዳንን ግብጽን ተሪር ተቓውሞ ከምዘጋጠማ ይዝከር።


text:
ኣብ ዞባ ጉጂ ከተማ ነገሌ ቦረናን እውን ልዕሊ 200 ሰባት ከምዝተኣሰሩ ምንጭታት ንድምጺ ኣሜሪካ ክፍሊ ኣፋን ኦሮሞ ገሊፆም ኣለው።
ኣብ ክልል ኦሮሚያ ንኣስታት 11 ኣዋርሕ ብሰንኪ ዝጸንሓ ተቓውሞ ኣብ ልዕሊ ሰብ ሞትን መቑሰልትን ኣብ ልዕሊ ንብረት ድማ ዕንወት በፂሑ እዩ።
ኣብ ፍሉይ ዞባ ኦሮሚያ ከተማ ሰበታ ንዝበፅሐ ዕንወት ንብረት ተሓተቲ ተባሂሎም ዝተጠርጠሩ ሓደ ሽሕ ተጠርጠርቲ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ምውዓሎም ንከንቲባ ከተማ ሰበታ ኣቶ ኣራርሳ መርዳሳ ዝጠቐሰ ፀብፃብ ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፐሬት ይገልፅ።
ብመሰረት ኣቶ ኣራርሳ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ካብ መንጎ ዝውዓሉ ተጠርጠርቲ ነበርቲ እታ ከተማ ዝኾኑ ካብ 40 ክሳብ 50 ዝኾኑ ኽኾኑ ከለው እቶም ዝበዝሑ ካብ ካልኦት ከባቢታት ኦሮሚያ ዝመፁ ምዃኖም እዮም።
እቶም ተጠርጠርቲ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ኣብ ምውዓል ነበርቲ እታ ከተማ ዝርዝር ተጠርጠርትን ዝፈፀምዎ ዓይነታት ጥፍኣትን ኣብ ምቅላዕ ምስታፎም እቶም ከንቲባ ሓቢሮም።
ብኻልእ ዜና ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዞባ ጉጂ ከተማ ኔጌሌ ቦረና ሓይልታት ፀጥታ ንሰባት ይኣስሩ ከምዘለው ሽሙ ክግለፀሉ ዘይደለ ነባሪ እታ ከተማ ንክፍሊ ኣፋን ኦሮሞ ድምጺ ኣሜሪካ ገሊጹ’ሎ።
ናይታ ወረዳ ሓላፊ ፀጥታ ኣቶ ኣዶላ ሚሄሶ ብወገኖም እቶም ዝተኣስሩ ህውከት ዝፈጠሩ ዕዋሉ እዮም ክብሉ መሊሶም።
ኣብቲ ዞባ ብዙሓት ሰባት ይእሰሩ ከምዘለው ካልኦት ምንጭታት ብተወሳኺ ምግላጾም ክፍሊ አፋን ኦሮሞ ሓቢሮም ኣለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኽኣል።


text:
Radio Erena: 29 July 2020
ግዝያዊ ቀዳማይ ሚኒስተር ሶማል፣ ማህዲ መሓመድ ጉለድ፣ ኣመሪካን ሕብረት ኤውሮጳን፣ ፓርላማ እታ ሃገር ንዝወሰዶ ስጉምቲ ምስጓግ ቀዳማይ ሚኒስተር ነበር ሓሰን ዓሊ ኻይረ ኣመልኪተን ዘቕረብኦ ነቐፌታ ነጺጉ።
ንሱ፣ ኣበርክቶ ኣህጉራዊ መሕበርሰብ ኣብ ሶማል ዝምስገን ምዃኑ ብምጥቃስ፣ ሉኣላዊ ጉዳይ ሃገርን ቅዋምን ሶማል ከኽብሩ ኣዘኻኺሩ።
ፓርላማ ሶማል፣ ካብ 2017 ኣትሒዙ ቀዳማይ ሚኒስተር ሶማል ክይኑ ከገልግል ንዝጸንሐ ሓሰን ዓሊ ኻይረ ካብ መዝነቱ ክእለ ብቀዳም 25 ሓምለ ከምዝወሰነ ዝዝከር’ዩ።
ፕረዚደንት መሓመድ ዓብዱላሂ ፋርማጆ ሓፍሽ ቀዳማት ሚኒስተር ክሳብ ዝሸይም፣ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስተር ማህዲ መሃመድ ጉለድ ብግዝያውነት ተኪእዎ ኣሎ።
ርእሰ ምምሕዳር ፑንትላንድ ሓያሎ ፖለቲካውን ሓይልታትን እታ ሃገር፣ ምስጓግ ቀዳማይ ሚኒስተር ነበር ዓሊ ኻይረ፣ ሕጋዊ ከምዘይኮነ ተቓውምኦም የስምዑ ኣለዉ።
===============


text:
Radio Erena: 05 November 2019
ቀ/ሚ ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ፣ ዝመጽእ ሰሙን ካብ 11 ክሳብ 13 ሕዳር ኣብ ፓሪስ ኣብ ዝካየድ ዋዕላ ሰላም ክሳተፍ ፕረዚደንት ኢማኑኤል ማክሮን ዕድመ ከምዘቕረበሉ ቤት መንግስቲ ኤሊዘ ኣፍሊጡ።
ፕረዚደንት ማክሮን፣ ንኣብይ ኣሕመድ ኣብ ዋዕላ ሰላም ፓሪስ ክሳተፍ ዕድመ ዘቕረበሉ፣ ብኣጋጣሚ’ቲ ናይ ሰላም ስልማት ኖቤል 2019 ምዕዋቱ’ዩ።
ዋዕላ ሰላም ፓሪስ፣ ብምኽንያት መበል 101 ምዝዛም ቀዳማይ ኵናት ዓለም ዝእንገድ ዘሎ ኮይኑ፣ መራሕቲ ዝተፈላለያ ሃገራት ክሳተፍዎ ትጽቢት ኣሎ።
ይኹን’ምበር ሓያሎ ማዕከናት ዜና ፈረንሳ፣ ኢትዮጵያ ሰላም ኣብ ዘይብሉ ሓደገኛ ኣንፈት እናሃለወትን እቲ ምስ ኤርትራ ዝገበሮ ሰላም’ዩ ኣዕዊትዎ ዝብሃል ድማ፣ ብወገን ኤርትራ ዝኾነ ናይ ሰላም ተስፋታት ኣብ ዘይብሉን እዋን፣ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ናይ ሰላም ኖቤል ምዕዋቱ ዝተፈላለየ ርእይቶታት ይህባ ኣለዋ።
ኮሚተ ስልማት ኖቤል፣ ንቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ምምራጹ፣ ዘይብሱልን ግዜ ዘይሓለወን’ዩ ዝብል ነቐፌታታ ክውሕዝ ጸኒሑ’ዩ።
ማዕከን ዜና DNA ናይ ፈረንሳ ኣብ ዝቐረቦ ዝርዝራዊ ጸብጻብ ድማ፣ ብፍላይ ብወገን ኤርትራ፣ ዋሕዚ ናብ ስደት ገኒኑ፣ ምስ ናይ ኢትዮጵያ ብዝተሓሓዝ ዝተፈልየ መርገጺ ዝነበሮም እሱራት ከይተፈትሑ፣ ዓፈናን ጭቆናን ከምዘለዎ እናኸደ፣ ንኣብይ ኣሕመድ ምስ ኤርትራ ሰላም ፈጢርካ ብዝብል፣ ስልማት ኖቤል ክወሃቦ ዘይግባእ’ዩ ክብል ርእይቶኡ ኣስፊሩ።
ኣብ ኢትዮጵያ እንተመጻና’ውን፣ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብ ስልጣን ካብ ዝመጸሉ፣ ብሰንኪ ናይ ብሄር ግጭታት ህወይት 10ታት ሰለማውያን ሰባት ይጠፍእ ከምዘሎ ኣነጺሩ።
ብመንጽር እቲ ንቀዳማይ ሚኒስተር ዝተዋህበ ናይ ኖበል ስልማት ሰላም፣ ኣብ ኤርትራ ይኹን ኣብ ኢትዮጵያ ሰላም ኣሎ ዶ ዝብል ሕቶ ክምልሶ ይኽእል’ዩ ዝብሉ ካልኦት ወገናት ድማ፣ እቲ ስልማት ምናልባት ንዝመጸእ መደባት ምሕደርኡ ብእወታ ክደፋፍኦ ዝኽእል ፖለቲካዊ ውሳኔ’ዩ ክብሉ ይጠቕሱ።
========================


text:
ትማሊ ኣብዝተዛዘመ ሳልሳይ ዓለምለኸ ኮንፈረንስ ፋይናንስ ንልምዓት ዝፀደቐ ናይ ኣዲስ ኣበባ ናይ ተግባር ኣጀንዳ ሰነድ ብዓይነቱ ዝተፈለየን ዓብዪ ዝላ ዝተርኣየሉን እዩ ክብሉ ክልተ ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ገሊፆም።
ምንስቴር ገንዘብን ቁጠባዊ ልምዓትን ኢትዮጵያ ኣቶ ሶፊያን ኣሕመድን ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ሎማዕንቲ ዓርቢ ብሓባር ኣብዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ እዮም ነዚ ዝሓበሩ።
ኣቶ ስፊያን ኣሕመድ ቅድሚ ሎሚ ኣብ 2002 ኣ/ፈ ኣብ ሜክሲኮ ኣብ 2008 ኣ/ፈ ድማ ኣብ ኳታር ዝተኻየዱ ክልተ ጉባኤታት ብምዝኽኻር ውፅኢት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ ሳልሳይ ጉባኤ ዝለዓለ እዩ ኢሎም።
ኣቶ ሶፊያን ድኽነት ኣብ ውሽጢ 15 ዓመታት ካብ ዓለም ንምጥፋእ ዝተበፅሐ ስምምዕነት ጥራሕ ከይኮነስ ከመይ ከምዝዕወት ምስ ምንጪ ገንዘብ ተዘርዚሩ’ሎ ኢሎም።
ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዶ/ር ቴድሮስ ብወገኖም ቅድም ክብል ዝተኻየዱ ክልተ ኣኼባታትን ናይ ኣዲስ ኣበባን ብንፅፃር ሎሚ መራሕቲ ዓለም ኣብ ሓዲሽ ፖለቲካዊ ግንዘበ በፂሖም ኣለው ኢሎም።
‘’እቲ መስርሕ ልዝብ ከቢድ ነይሩ’’ዝበሉ ዶ/ር ቴድሮስ ብምስዓብ ‘’ናይ 193 ሃገራት ድልየት ንምጥዕዓም የፀግም’ዃ እንተኾነ ክጠዕዓም ግን ክኢሉ’ሎ።እዚ ዝሕብሮ ዓለም ድኽነትን ድንቁርናን ንምጥፋእን ዘላቒ ልምዓት ንምርግጋፅን እንተወሓደ ሓደ ዓይነት ቋንቋ ምዝራብ ዝጀመረሉን ዓለም ቃል ዝኣተዎ ንቕድሚት ናብ ተግባር ናይ ምእታውን ጉዳይ እዩ’’ኢሎም።
ዶ/ር ቴድሮስ ብምውሳኽ ናይ ኣዲስ ኣበባ ናይ ተግባር ኣጀንዳ ፖለቲካዊ ሰነድ ግብራዊ ክኸውን ከሎ መሰረታዊ ለውጢ ከምፅእ እዩ ኢሎም።ሸቶታት ልምዓት ዝብሃሉ ኩሎም ምስ ኣተገባብርኦም ዝሓቖፈ እዩ እውን ኢሎም።
ምንስቴር ገንዘብን ኢኮኖሚያዊ ልምዓትን ኣቶ ሶፊያን ኣሕመድ እቲ ጉባኤ ንኢትዮጵያ ዘለዎ ትርጉም ኣዚዩ ዝለዓለን ኣብ ዓለም ዘለዋ ተሰማዕነት ዝተርኣየሉን እዩ ኢሎም።
‘’ካብ ኣርባዕቲኡ ኩርንዓት ዓለም ዝመፁ መራሕቲ ፖለቲካ፣ናይ ንግዲ ሰባት ኢትዮጵያ ኣብ ዓለም ዘለዋ ተሰማዕነት ማዕረ ክንደይ ምዃኑ ብግልፂ ዝርኣይሉ እዩ’’ዝበሉ ኣቶ ስፊያን ብምስዓብ ‘’ንኢትዮጵያ ዘለዎ ትርጉም ኣዚዩ ዓብዪ እዩ።ቅድሚ ሎሚ ኣኼባታት ኣካይድና ኢና፤ከምዚ ዝበለ ኣኼባ ግን ኢትዮጵያ ኣተኣናጊዳ ኣይትፈልጥን’’ኢሎም።
እዚ ናይ ኣዲስ ኣበባ ናይ ተግባር ኣጀንዳ ኣብ ዝቕፅል መስከረም ኒው ዮርክ ኣብዝካየድ መበል 69 ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት መንግስታት መራሕቲ 193 ሃገራት ክፍርምሉ ትፅቢት ይግበረሉ።


text:
ላዕለዋይ ኮሚሽን ብኤርትራውያን ስደተኛታት ዝሓደሮ ሻቕሎት ገሊጹ2021-07-18 10:31:42 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP News Read 447 times
- font size decrease font size increase font size
ላዕለዋይ ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ኢትዮጵያ ንዘለዋ ተወካሊቱ ብምጥቃስ ብጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝሓደሮ ሻቕሎት እንደጋና ገሊጹ። እቲ ኮሚሽን፡ ምስቲ ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ኣብቲ ከባቢ ይቀያየር ብዘሎ ኩነታት፡ ኣብ መደበራት ማይዓንን ዓዲ ሓርሽን ብዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣዝዩ ከምዝተሻቓለ ኣብ ዝዘርግሖ ሓድሽ ዜና ሓቢሩ።
ብመሰረቲ ካብዚ ኮሚሽን ዝተረኽበ ዝተሓደሰ ዜና፡ ኣብዚ ኣብ መንጎ ሓይልታት ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ዝተኻየደ ውግእ ሓደ ስደተኛ ከም ዝሞተን ኣብቲ መደበራት፡ ስርቂ፡ ማእሰርቲ፡ ማህረምትን ዕግርግርን ልሙድ ኮይኑ ከም ዘሎን ዘመልክት እሙን ሓበሬታ ከም ዘለዎ ኣረጋጊጹ። ብሰንክቲ ወተሃደራዊ ምንቅስቓሳት እቲ ጉዳይ ዝምልከቶም ሰራሕተኛታት ናይቲ ኮሚሽን ኣብቲ መደበራት ብኣካል ክንቀሳቐሱ ከም ዘይከኣሉ’ውን ሓቢሩ።
ምስዚ ኣተሓሒዙ ድማ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን፡ ብመሰረት ንድሕንነት መደበራት ስደተኛታትን ሲቪልን ዝምልከት ዓለም ለኻዊ ሕግን ስምምዓትን እጃሞም ከበርክቱ ጸዊዑ።
ፈጻሚ ሽማግለ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ብ3 ሓምለ 2021 ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ “እቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይን ኣብ ዝተፈላለያ መደብራትን ካብ መደብራት ወጻእን ዝርከቡ ስደተኛታት ኤርትራውያንን ዝተፈጸመ ሰፊሕ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ከይድገም፤ እቲ ክሳብ ሕጂ ተፈጺሙ ዘሎ ከኣ ብነጻ ኣካል ተጻርዩ ኩሎም እቶም፡ ኣብቲ ገበን ዝተሳተፉ ኣካላት ብዝፈጸሙዎ ግፍዕታትን ግህሰታትን ናብ ሕጊ ቀሪቦም ክሕተቱ ……..” ምባሉ ዝዝከር እዩ።


text:
ናብ ኣሜሪካ ትበርር ዝነበረት ናይ ኢትዮጵያ 787 ድሪምላይነር ነፋሪት ናብ ደብሊን ተመሊሳ ንምዕራፍ ከምዝተገደደት ተፈሊጡ።
እታ ነፋሪት ካብ መዕረፊ ነፈርቲ ደብሊን /ኣየርላንድ/ ተበጊሳ ናብ ዋሽንግተን ዲሲ እናተጉዓዘት ከላ ኣብ ውቂያኖስ ኣትላንቲክ ምስ በጽሐት ኣብ ጸጋማይ ሞተራ ብዘጋጠማ ጸገም እቲ ሞተር ምስራሕ ደው ብምባሉ ናብ ደብሊን ተመሊሳ ብሰላም ምዕራፋ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ይገልጽ።
ጠንቂ እቲ ቴክኒካዊ ጸገም ንምፍላጥ ምርመራ እናተኻየደ ምዃኑ'ውን ይገልጽ እቲ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ።እታ ቦይንግ ኣውሮፕላን 300 ተሳፈርቲ ጽዒና ከምዝነበረት ኣይሪሽ ሚረር ገሊጹ’ሎ።
ሰራሕተኛታት እታ ነፋሪት ንዘርኣይዉ ውሕሉል ኣተሓሕዛ ኣድናቖትና ንገልጽ ዝበለ ኣብ ፌስቡክ መንገዲ ኣየር ዝወጸ ሓበሬታ፣ተሳፈርቲ ናብ ዋሽንግተን ዲሲ ንምውሳድ ካልአይቲ ኣውሮፕላን ከምዝተልኣኸት ይሕብር።
መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ካብ 242 ክሳብ 335 ተሳተፍሪ ዘተኣናግዳ 13 ድሪምላየርን ነፈርቲ ኣለዎ።


text:
መባእታን ማእከላይ ደረጃን(ግሩንስኩለ)
ገለ ሓቅታት ብዛዕባ መባእታን ማእከላይ ደረጃን ቤት ትምህርቲ
- ኩሎም ቆልዑ መባእታን ማእከላይን ን ዓሰርተ ዓመታት ክመሃሩ መሰል ኣለዎም። ቆልዑ ሽዱሽተ ዓመት ዝመልኡላ ዓመተምሕረት ቀዳማይ ክፍሊ ይጅምሩ።
- ኩሎም ተማሃሮ ምስ ዓቕሞም ዝተዋደደ ትምህርቲ ይግበረሎም፣ ዝያዳ ሓገዝ ዘድልዮም ተማሃሮ ከኣ ይግበረሎም።
- ተማሃሮ መባእታ ኣፋዊ ወይ ጽሑፋዊ ገምጋም ይግበረሎም፣ ግን ነጥቢ ኣይወሃቦምን እዩ።
- ተማሃሮ ማእከላይ ደረጃ ኣብ ኩሉ ዓይነታት ትምህርቲ ነጥቢ ይወሃቦም እዩ። መዕቀኒ ነጥቢ ካብ 1 ክሳብ 6 እዩ፣ 1 ዝሓመቐ፣ 6 ከኣ ዝበለጸ እዩ።
- ኩሎም ቆልዑ ኣብ መባእታን ማእከላይን ደረጃ ዝመሃሩ ብቐጥታ እዮም ናብ ዝስዕብ ክፍሊ ዝሓልፉ ድሕሪ ክረምታዊ ዕረፍቲ። ብዘየገድስ ውጽኢት እዮም ዝቕጽሉ። ዝኾነ ቆልዓ ክፍሊ ዝደግም የለን።
- መባእታን ማእከላይ ደረጃን ኣብ ሃገር ብምሉኡ ብሓደ ዓይነት መገዲ ዝተወደበ እዩ። ንኣብነት ዓመታዊ ንኹሉ ሰብ 190 መዓልታት ቤት ትምህርቲ ክኸይድ ኣለዎ፣ ግን ዝተፈላለየ ዕረፍቲን ነጻ መዓልታትን ኣብ ነፍስወከፍ ኮሙነ ዘለዉ ፖለቲከኛታት እዮም መዓስ ክኸውን ከምዘለዎ ዝውስኑ።
- ኩሎም ተማሃሮ ኣብ ሓደ ዓይነት መደብ ትምህርቲ ዝተሞርኮሰ ምህሮ እዩ ዝወሃቦም። ነዚ መደባት ትምህርቲ ኣብ ባይቶ ኖርወይ ዘለዉ ፖለቲከኛታት እዮም ዘጽድቑዎ። ስለዚ ነፍስወከፍ ቆልዓ ብዘየገድስ ኣበየናይ ኮሙነ ናይዛ ሃገር ይቀመጥ ተመሳሳሊ ትምህርቲ እዩ ዝወሃቦ።
ሓባራዊ ቤት-ትምህርቲ
ብመሰረት ሕጊ ትምህርቲ ኩሎም ቆልዑ ብዘየገድስ ክእለትን ቅድመ-ኩነትን ኣብታ ዝመሃሩላ ቤትትምህርቲ ምስ ዓቕሞም ዝኸይድ ትምህርቲ ክዋደደሎም መሰሎም እዩ።እዚ ፖለቲካዊ መትከል ኣብ ማዕርነት ዝተሞርኮሰ ቤትትምህርቲ ተባሂሉ ይጽዋዕ።
ምወላ መባእታን ማእከላይ ደረጃን
መባእታን ማእከላይ ደረጃን ንተማሃሮን ወለዲን ነጻ እዩ።ተማሃሮ መምሃሪ መጽሓፍቲ ኣብ ቤት ትምህርቲ ይልቅሑ፣ ጥራዝ፣ርሳስን ተመሳሳልን ከኣ ይወሃቦም።
መንግስቲ እዩ ብምሉኡ ወጻኢታት ዝሽፍኖ። እቲ ዝበዝሐ ወጻኢታት ደሞዝ መምሃራንን፣ ምህናጽን ምሕደራ ህንጻታት ቤትትምህርቲ እዩ።
ብጀካ መንግስታዊ መባእታን ማእከላይ ደረጃን ገለ ውሑዳት ብሕታውያን ቤት ትምህርታት ውን ኣለዋ። ካብ ቆልዑ ኣብ ኖርወይ ከባቢ 2,5 ሚእታዊት ጥራሕ እዮም ኣብ ብሕታውያን ቤትትምህርታት ዝመሃሩ።
ኣብ ብሕታዊ ቤት ትምህርቲ ስድራቤት ናይ ትምህርቲ ገንዘብ ትኸፍል።ይኹን ደኣ እምበር ርእሰ-ብጽሒት ጥራሕ እዮም ዝኸፍሉ፣ መንግስቲ ከኣ እቲ ዝተረፈ ዋጋ ቤት ትምህርቲ ይኸፍሉ።


text:
ኣብዚ ዅሎም ጳጳሳትን ሊቃነ ጳጳሳትን፡ ገዳማውያን ኣቦታትን ኣዴታትን፡ ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን፡ ሓለፍቲ ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ፡ ሊቃነ ካህናትን ተወከልትን ሃገረ ስብከታት ውሽጥን ወጻእን፡ ሓለፍትን ተምሃሮን መንፈሳዊ ኮሌጃት፡ ሊቃነ መናብርት ኣብያተ ክርስቲያናት ኣሥመራ፡ ሓለፍቲ ሰበኻ ጉባኤን ኣገልገልቲ ርእሰ ኣድባራት ደብረ ጽዮን ቅድስት ማርያም ቤተ ክርስቲያን፡ መዘምራን ኣብያተ ትምህርቲ ኣብያተ ክርስቲያናት ኣሥመራ፡ ዓበይቲ ዓዲ፡ ምእመናንን ምእመናትን ከምኡ’ውን ብርክት ዝበሉ ሚኒስትራትን ላዕለዎት ሰበ ሥልጣን መንግሥትን፡ ኣብ ኣሥመራ ዝመደብሮም ኣምባሳደራት ዝተፈላለየ ሃገራት፡ ወከልቲ በበይኖም ዓለም ለኻዊ ውዱባትን ኣብ ዝተረኽቡሉ ሰዓት 11፡00 ቅ.ቀ ተፈጺሙ።
ብመሠረት ንምክልኻል ሕማም ኮቪድ-19 ኣብ ግምት ዘእተወ መርሓ ግብር፡ ፍርቂ ለይቲ ሊቃውንት ኣብ ቤተ ክርስቲያን ተረኺቦም ዝግባእ ስብሓተ ማኅሌት ከብጽሑ ሓዲሮም። ሰዓት 4፡00 ቅ.ቀ ኣበምኔታት ገዳማት ኤርትራ፡ ተወከልቲ ሃገረ ስብከታትን፡ ሊቃነ መናብርት ኣብያተ ክርስቲያናትን ኣሥመራን ለባስያን ውሉደ ክህነትን ዓበይቲ ዓድን ኣብ ዘዝተመደበሎም መንበር ተረኺቦም። ብምቕጻል ተመራጺ 5ይ ፓትርያርክ ብብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳትን ጳጳሳትን፡ ገዳማትን፡ መስቀል ብዝሓዙ ለባስያንን፡ ጥዋፍ ኣብሪሆም ብዝሓዙ ተምሃሮ መንፈሳዊ ኮሌጅን መዘምራን ትምህርቲ ሰንበትን “ኦ አባ ቅዱስ ዕቀቦሙ” ብዝብል ጣዕመ ዜማ ተሰንዮም ኣብ ኆኅተ ር/ኣ/ደ/ጽ/ ቅድስት ማርያም ምስ በጽሑ፡ ካብ ዲያቆን እቲ ቤተ ክርስቲያን መርኆ (መፍትሕ) ተቐቢሎም ከፊቶም ብምእታው ምጅማር ሥርዓተ ሲመት ኣበሰሩ።
ብብፁዕነቶም ኪዳን በጺሐ፡ ብለባስያን ተአምረ ማርያም ምስ በጸሐ፡ ሰዓት 6፡30 ቅ.ቀ ብፁዕነቶም ብሊቃነ ጳጳሳት ተሰንዮም ሥርዓተ ቅዳሴ ክሳብ ግብረ ሓዋርያት በጺሑ። ላዕለዎት ሰብ ሥልጣን መንግሥትን ኣምባሰደራትን፡ ዲፕሎማትን ብሓፈሻ ናይ ክብሩ ዕዱማት ቦታኦም ምስ ሓዙ ሥነ ሥርዓት ሢመት ወጸሎተ ተቀብዖ ብሊቃነ ጳጳሳትን ጳጳሳትን ክሳብ 8፡30 ቅ.ቀ ብኣዝዩ መሳጢ ኦርቶዶክሳዊ ሥርዓትን ተባርዮን ተኻይዱ። ንቅዱስ ኣቦና ድማ ኣብ ልዕሊ መንበረ ፓትርያርክ በብደረጅኡ ኣደይብዎን ኣንበርዎምን። ሊቃውንትን ተሳተፍቲ ሥርዓተ ሢመትን ድማ ብኃበራ “ይደልዎ” እናበሉ ድማ ኣማዕርግዎ። ብድኅሪኡ ሓጺር ታሪኽ ሕይወት ቅዱስነቶም ተነቢቡ። ቃለ ምስክርነት ቅዱስ ሲኖዶስ ብሊቀ ጳጳስ ኣቡነ ዮሓንስ ድኅሪ ምንባቡ ድማ ናይ ክብሪ ዕዱማት መስቀል ቅዱስነቶም እናተሳለሙን፡ ኣኽብሮቶም እናገለጹን ተፋነዉዎም።
ብመሪሕነት ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ቄርሎስ 5ይ ፓትርያርክ ዘሃገረ ኤርትራ ድማ ጸሎተ ኪዳን ጀሚሩ ምሉእ ሥርዓተ ቅዳሴ ተኻይዱ። ጸሎተ ቡራኬ ብቅዱስነቶም ተዋሂቡ ድማ መደብ ሥነ ሥርዓት ሢመት ወጸሎተ ተቀብኦ ተፈጺሙ። ብለባስያን ተመሪሖም፡ የማነ ጸጋም ብተምሃሮ መንፈሳዊ ኮሌጅን መዘምራን ኣብያተ ትምህርቲ ሰንበትን ተሰንዮም፡ ብገዳማውያን፡ ውሉደ ክህነትን፡ ካልኦት ዕዱማትን ድማ ተዓጂቦም፡ ናብ ቀጽሪ ኣምርሑ። ካብ ር/ኣ/ደ/ጽ/ቅድስት ማርያም ጀሚሩ ብሞተር ሳይክል ፖሊስ ትራፊክ ተዓጂቦም ብማእከል ከተማ ሕዝቢ የማነ ጸጋም ቡራኬኦም እናተቐበለ ናብ ቤት ጽሕፈት ኣምርሑ።
ዝቕጽል መደባት ድማ ብዝርዝር ኣብ ጊዜኡ ክንፍንዎ ኢና።
ነዚ ፍሉይን ክቡርን መዓልቲ ዘብጽሐና ብፍስሐን ሓሴትን ዘፈጸመነ ልዑል እግዚአብሔር አምላኽና ክብርን ምስጋናን ይብጽሐዮ!


text:
እዚ መጽሓፍ ንኣርባዕተ ኣወዳት ደቀይ ከይተመርዓ'ውን ካብ ገዛ ርሒቖም ከይዶም ኣብ ዝነበሩሉ ግዜ ካብ ዝጽሓፍክዎ ደብዳቤታት (Email) ዝወጸ ጹሑፍ ዝሓዘ እዩ።መጀመሪያ ኣብ ኮለጅ ይምሃሩን ድሕሪኡ ክኣ ይሰርሑን ነይሮም። ኣብቲ ግዜ'ቲ ኣብ መጀመሪያ በጽሕታትን ኣብ ዒሳራታትን እዮም ነይሮም ።
ኣቦታት ንደቆም "ብመምሪሕታት እግዚኣብሄር" ክዕቢይዎም ተነጊርዎም እዩ። ስለዚ፥ መብዛሕትኡ እቲ ዝጽሓፍክዎ መምርሒታት ካብ ቃል ኣምላኽ ንጎይታ ዘፍቅሩ ክኾኑ ዝመርሕ እዩ።ካብ ግዜ ንእስነቶም ኣብቲ ሓቂ ናይ እግዚኣብሄር ቃል ክስረቱ ደሊየ፥እዚ ስለ ዝፈልጦ ፥እዚ ጥራይ እዩ ንበይኑ ኣብ ካብ ማዕከል " ክፉኡን ዘማዊ ወለዶን" ክዕቅቦም ዝኽእል (ማቴ. 16:4)። ከም'ውን ናይ እግዚኣብሄር ቃል ብልክዕ ንኻልኡት ከካፍሉ'ውን ደሌ።
ንገለ ጉዳያት ብዙሕ ግዜ ኣብ ደብዳቤታተይ ደጋጊመዮን ኣድህቦን ገይረ እየ ፥ምኽንያቱ ካብ ካልእ ዝያዳ ኣገዳስነት ስለ ዘለዎም እዩ፥ገለ ጉዳያት ንሓያለ ግዜ ኣብ ሓድሽ ኪዳን'ውን ተደጋጊሞም እዮም፥ብምኽንያት ዝያዳ ኣገዳስነት ስለ ዘለዎም እዩ። ንቕድስና፥ንመስቀልካ ምጻር ናይ ስዓሪ ህይወትን ቀዳምነት ኣተኩሮ ገይረሉ እየ- ምኽንያቱ እዞም ኣገደስቲ ሓቅታት ብሓፈሻ ኣብ ክርስትና ኣድህቦ ዘይተገበረሎም እዮም።
ንደቀይ ኣብዚ ምዓልታት ብስሩዕ ንመልእኽትታት ካሴተይ ክሰምዕ'ውን ኣተባቢዔዮም። ሎሚ፥ ንመልእኽተይ ኣብ ዩቲዩብን ኣብ ሲ.ኤፍ.ሲ ድህረ ገጽ ክትሰምዕዎ ትኽእሉ ኢኹም።
ካብዚ መጽሓፍ ሓደ ምዕራፍ ኣብ ምምራጽ ናይ ህይወት መጻምድን ምምርዓውን ዝምልከት ዝሃብክዎ ምኽሪ ዝሓዘ እዩ።ኩሎም ኣርባዕቲኦም ንምኽረይ ሲዒቦም ናይ እግዚኣብሄር ዝኾና መንእሰያት ኣዋልድ ክኣ ተመርዔም። ከምቲ ኣብቲ ምዕራፍ ዝተገለጸ ።በዚ ድማ ኣዚየ ንጎይታ ኣመሲገነዮ እየ።
ኣነ እግዚኣብሄር ዝሃበኒ ዘርኢ ጥራይ እየ ዘሪኤ። እግዚኣብሄር ንዘርእታተይ ማይ ኣስቲይዎም፥ መጊብዎን ኣብ ህይወቶውን ፍረ ኣምጺኡ ። ስለቲ ዕዩኡ ኣብ ህይወቶም፥ኣነ ንእግዚኣብሄር ኩሉ እቲ ክብሪ ይህብ።ሕጂ ልዕሊ 25 ዓመታት ገይሩ ኣሎ ንገለ ካብቶም ደብዳቤታት ካብ ዝጽሖፎም። ኣረኣእያ ሓደ ዓይነት ኮይኑ ጸኒሑ ኣሎ በቲ ኩሉ ዝጽሓፍክዋም ደው ይብል።
ኣብዚ ንኹሉ እቲ ደብዳቤታት ፥ነቲ ዕለታት ፥ሰላማታትን ክታምን ኣልጊሰዮ ኣለኹ፥ኣብዚ መጽሓፍ ዘግልግልዎ ስለ ዘይብሎም።
እዛ መጽሓፍ ንኸተንብባ ቀሊል ጥራይ ምእንቲ ክኸውን ኣብ ኣርባዕተ ምዕራፋት ተኸፊሉ ኣሎ። እቶም ምዕራፋት ብዝኾነ ቅድመ ተኸተል ቀዳምነት ኣይተኸፈሉን።
90% እቲ ንደቀይ ኣወዳት ዝጸሓፍክዎ ብማዕረ ንመንእሰያት ኣዋልድ'ውን ኣድላይነት ዘለዎ እዩ። ስለዚ ንሰን'ውን ነዚ መጽሓፍ ከንብብኣ ይኽእላ እየን።
እዚ መጽሓፍ ቀስ ኢልካ ክንበብ ኣለዎ፥ምኽንያቱ ብዙሕ ደብዳቤታት ኣብ ዝተፈላለየ ኣርእስቲ ዝሓዘ ስለ ዝኾነ።ኣብዚ "ዕጹም ስጋ" ኣሎ ፥ድማ ጥራይ "ጸባ" ኣይኮነን፥ስለዚ ለበዋይ ሓንቲ ምዕራፍ ኣብ ምዓልቲ ኣንብብን ደው ኣቢልካ'ውን ብዛዕባ እቲ ዘንበብካዮ ሕሰብን ኣብታ ምዕራፍ ዘሎ ሓቂ'ውን ውሰዶ፥ቅድሚ ንቕድሚት ምቕጻልካ ።ድማ ኣፍቅዱለይ ክምሕጸነኩም ንኹሎም ቃል ኣምላኽ ኣብዚ ዝተጠቐሱ ክትርኢን ከተሰንቱኑን።ኣብዚ መንገዲ ፥ህይወትካ መሰረታዊ ለውጢ ንዝበለጸ ክልወጥ ይኽእል እዩ- ኣብ ኣዚዩ ሓጺር ግዜ ።
እዛ መጽሓፍ ንኹሎም መንእሰያት ዘንብብዋ ንበረኸት ክትከውን ይጽሊ።
•ባንግሎር
ጥሪ 2017
ዛክ ፑነን
መደብ እግዚኣብሄር ንህይወትካ
ወደመዝሙር የሱስ ዋላ'ኳ እንተ ኾንካ፥ኣብ ህይወትካ ላዕልን ታሕትን ምባል ክቕጽል እዩ፥ ከምቲ ምስ ኩሉና'ውን ዝኾነ ።እንተ ኾነ ግን ፥እቲ ወደመዝሙር ክትከውን ዝወሰድካዮ ውሳኔ ዘይተቐየረ ኮይኑ ክጸሕ እዩ።ንየሱስ ብመንፈሳዊ ክትምርዓው ንዕኡ ንዘልኣለም ክትስዕቦ መሪጽኻ ኢኻ ።በዚ ውሳኔ ንድሕሪት ፍጹም ኣይትምለስን ኢኻ።ድማ ነዚ ውሳኔ ዝገበርካዮ ንዝኾነ ውልቃዊ ረብሓን መኽሰብን ኣይኮነን፥ግናኸ ጥራይ ብምኽንያት ኣዚዩ ዓቢ ዕዳ ናይ ምስጋና ንጎያታ ስለቲ ንሱ ዝገበረልካ ስለ ዝተሰምዓካ እዩ።ሕጂ ተፍቅሮ ኢኻ ምኽንያቱ ንሱ መጀመርታ ስለ ዘፍቀረካ።
ናይ እግዚኣብሄር ፍቓድ ሕጂ ንዓኻ እቲ መንገድኻ መንገዲ ጽድቂ ካብ ሓደ ደረጃ ናብ ካልእ ደረጃ ክኸይድ እዩ (ምሳ.4:18)። ስለዚ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ዝይዳ ክብሪ ዝመልኦ ንዓኻ ካብተን ዝሓለፋ ዓመታት- ዝዓብየ ደረጃ ንጽህናን ትሕትናን ፍቕርን ካብቲ ቅድም ዝነበረካ ክኸውን ይግባእ። እዚ ሸቶኻ ክኸውን ኣለዎ።
ከምእ'ውን እግዚኣብሄር ኣብ ቤተ ክርስትያን ኣብዚ ዝመጽእ ምዓልታት ንዓኻ ኣገልግሎት ኣለዎ።ስለዚ ፥ኩለን ምዓልታት ህይወትካ ንጽህና ትሕትና ፍቕርን ሸቶኻ ግበሮ፥ምኽንያቱ ጎይታ ዘይንጹህን ዕቡይን መዕቆሪ ክጥቀመሉ ኣይኽእልን እዩ።ከመይ ጎይታ ሃልሃል ዝብል፥ብመንፈስ ዝተመልኤ ንዕኡ ምስክር ይገብርካ።ንእግዚኣብሄር ድለዮ ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ክህበካ፥ ድማ ኩሉ ግዜ ኣብ ፍርሃት እግዚኣብሄርን ትሕትናን ሱር ሰዲድካን ተሰሪትካን ጽናዕ (ምሳ. 22:24)። እግዚኣብሄር ነቶም ዝፈርሕዎ ይሕልዎምን ንሱ ነቶም ትሑታት'ውን ጸጋ ይህብ እዩ።
ስምዒታትካ ይቀያየሩ እዮም ስለዚ ኽኣ ኩሉ ግዜ ክትድገፎም ኣይትኽእልን።እንተ'ኾነ ሓቀኛ መንፈሳውነት ዝቕመጥ ኣብ ውሳኔታትካ ንፍቓድካ ኣብ ጎኒ እግዚኣብሄር ምንባር እዩ።ስለዚ ንፍቕድካ ንትብዓት ምስኣን ክኣቢ ኣለማምዶ።ንኽስታት ሰይጣን በቲ ብኡ ንቡኡ ምስ ተነሳሕካ እቲ ካብ ኩሉ ሓጥያትካ ዘንጽሃካ ደም የሱስ ገይርካ ክኣ ስዓሮ (ራአ.12:11)።
•እቶም ንየሱስ ዝተቐበልዎ ሰባት
ቅንዕና እቲ እግዚኣብሄር ካብ ኩሉና ዝጠልቦ እቲ ቀንዲ ነገር እዩ።ኣብ መ.ዳዊት 51፥ናይ ዳዊት ልቢ ዘለዎ ኣተና ንርኢ፥እቲ እግዚኣብሄር ክቕበሎ ዝገበሮ (ዋሏ'ኳ ንሱ ምስ ሰበይቲ ዝሙት ፈጺሙን ድሓርውን ንሰብኣያ ቀቲሊዋ ክነሱ)። ብምንጽጻር ፥ናይ ሳኦል ክብሪ ምድላይ ኣተና ንርኢ (1 ሳሙ.15:30)፥እግዚኣብሄር ክነጽጎ ዝገበሮ እቲ ንእሽተይ ዝመስል ጌጋ ዝገበሮ እዩ።ቅንዕና ዘይምህላውን ግብዝናን ልክዕ ከም ንእሽተይ ለቢቶ ኣብ ብሑቕ እዩ።ንነዊሕ ክሕብኡ ኣይክእሉን እዮም። ውጺኢቶም ደንግዩ ወይ ቀልጢፉ ይግለጽ እዩ። ነዚኦም እከያት ካብ ዝኾነ ካልእ ንላዕሊ ክትፈርሖም ይግባእ።
ኣብ ግምት ይእትው ስለ ምንታይ ገለ ሰባት ናብ የሱስ ክመጹ ዘይክኣሉ ንሱ ኣብዚ ምድሪ ኣብ ዝንበረሉ ግዜ ፥
•ፈሪሳውያን- ምኽንያቱ ርእሶም ባዕሎም ዘጽደቑ ፥ንኻልኡት ይንዕቑን ፥ገዛእ ርእሶም ከም ቁኑዓት ዝወሰዱ ነይሮም።
•ጽሓፍትን ዶክተራት ሕግን - ምኽንያቱ ብትምህርቶም ብፍልጠት መጽሓፍ ቅዱስ ዕቡያት ነይሮም።
•እቲ ሃብታም ሓለቓ መንእሰይ- ምኽንያቱ ንሱ ንገንዘብ ኣዚዩ ኣፍቂሩን እቲ ሓደ ነገር የሱስ ክሓድጎ ዝነገሮ ክሓድግ ፍቓደኛ ኣይበረን።
•እቶም ክልተ ደቀመዝሙር ክኾኑ ተኽእሎ ዝነበሮም- ምኽንያቱ ኣዚዮም ምስ ስድርኦም ዝተተሓሓዙ ነይሮም።
ሕጂ ድማ ርኤ እቶም ብነጻ ናብ ጎይታ ክመጹ ዝኽኣሉ ሰባት፥
•እቲ ንጹግ ደውየ ዝነበሮ (ማቴ.8:1-4).
•እታ ሰበይቲ ኣብ ዝሙት ዝተትሓዘት (ዮው.8:1-11)።
•ጴጥሮስ ፥ዋላኳ ድሕሪ ንሱ ንጎይታ ሰለስተ ግዜ ምኽሓዱ (ዮው.21:15 -17)።
•እቲ ናይ ሮማ ወትሃደር (ማቴ.8:5-13)።
•እታ ከንኣናዊት ሰበይቲ (ማቴ.15:21-28)።
እቶም ክልተ ኣብ መወዳእታ ኣብዚ ዝርዝር ዘለዉ እስራኤላውያን ኣይኮኑን።ከምኡ ክነሱ ግዳ ኣብ ወንጌላት፥ እዚኦም ክልቲኦም ጥራይ እዮም ጎይታ ኣብ ኣደባባይ በቲ ዘለዎም ዓቢ እምነት ዝንኣዶም።እዞም ሕጥቦ ጹሑፋት ኣንብቦም ድማ እቲ ዓሚቕ ትሕትንኦም ክትርኢ ኢኻ፥ ናብ ጎይታ ዘለዎም ኣተና።ዓቢ እምነት ኩሉ ግዜ ብቐረባ ምስ ዓቢ ትሕትና ዝተተሓሓዘ እዩ።እቲ ብመንፈስ ድኻ ዝኾነ ጥራይ እዩ ናብ ጎይታ ክመጽእ ዝኽእል፥ክኣ መንግስቲ ኣምላኽ ነኸም'ዚኦም ዓይነት ሰባት እያ ትብጻሕ።ነዚ ኩሉ ግዜ ኣብ ህይወትካ ዘክሮ።


text:
ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ኣል በሽር ድሕሪ ግጭት ሶርያ ንፈለማ ናብታ ሃገር ዝበጽሑ መራሒ ሃገር ብምኳን ብሰንበት ታሕሳስ 16 ናብ ዋና ከተማ ደማስቆ በጺሖም።
ፕረዚደንት ሶርያ ባሽር ኣል አሳድ ንፕረዚደንት ዑመር ኣል በሽር ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ተረኺቦም ተቐቢሎሞም። ኣብ 2011 ኣብ ሶርያ ዝጀመረ ተቓውሞን ዝሰዓበ ግጭትን ብዙሓት መራሕቲ ሃገራት ምስ ፕረዚደንት በሽር ኣል አሳድ ዘለዎም ዝምድና ክጎስይዎ ጸኒሖም’ዮም።
ብመሰረት ሓበሬታ መንግስታዊ ኣገልግሎት ዜና ሶርያ ‘ሳና’ ክልቲኦም መራሕቲ ኣብ ቤተ መንግስቲ ብምርኻብ ኣብ ዞባዊን ውሽጣዊ ጉዳያት ሶርያን ከምዝተዘራርቡ ሓቢሮም።
ኣብቲ ርክብ ፕረዚደንት በሽር ኣል ኣሳድ ዋላ’ዃ ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሓ ገለ ሃገራት ዓረብ ንተቓወምቲ ብምዕጣቕ ኣብ ግጭት ሶርያ ኢድ እንተለዎም ሃገሮም “ዓረባዊ መንነታ” ሒዛ ክትቕጽል እያ ክብሉ ገሊጾም።
ዓረብ ሊግ መንግስቲ ሶርያ ኣብ ልዕሊ ንዲሞክራሲ’ታ ሃገር ዝጠልቡ ተቓወምቲ መጥቓዕቲ ምፍጻሙ አባላነት ሶርያ አወንዚፍዎ ምጽንሑ’ውን ይፍለጥ።
ብዝሒ ዘለወን ሃገራት ዓረብ ኣብ ሶርያ ዝርከብ ኤምባሲኣን ዓጽየን ወይ’ውን ብውሑድ ዓቕሚ ሰብ ከካይድኦ ዝጸንሓ እንተኾነ ኣብዚ ሕጂ እዋን ግን ምስ ሶርያ ዘሎ ዝምድና ናብ ንቡር ንምምላስን አባላትነት ሶርያ ኣብ ዓረብ ሊግ ንምምላስን ዝብል ጻውዒት የቕርባ ኣለዋ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ መራኸቢ ብዙሃን ሃገራት ዓረብ ነዚ ምብጻሕ ፕረዚደንት ዑመር ኣል በሽር ናብ ሶርያ ስም ፕረዚደንት አሳድ ንምዕራይን ንመንግስቲ ሶርያ ናብ ፖለቲካ ሃገራት ዓረብ ምሕዋስ ዝተኻየደ ስትራቴጂ ሩስያ እዩ ይብሉ።
ብስዑዲ ትውነን ኣሸራቂላውሳት ዝተባህለ ጋዜጣ ብወገኑ ምብጻሕ ፕረዚደንት በሽር ኣብ ካይሮ ዝመሰረቱ ዓረብ ሊግ ንሶርያ ዳግም ናብቲ ሕብረት ንምምላስ ፍቓደኛ ምኻኑ ንምርኣይ እዩ ክብል ጽሒፉ’ሎ።


text:
ምስ ምብጻሕ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ኣልበሽር ኣብ ዞባ ዳርፉር ብዝተተሓሓዘ ኣብ ሞንጎ ሓይልታት መንግስቲ ሱዳንን ተመዛበልቲ ዳርፉርን ብዝተወልዐ ግጭት ሰለስተ ሰባት ከምዝሞቱን ካልኦት 26 ሰባት ድማ ከምዝቖሰሉን ተልእኾ ዓቃብ ሰላም ኣብ ዳርፉር ገሊጹ።
ብኽስታት ጃምላዊ ህልቂትን ገበን ኲናትን ብኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ዝድለዩ መራሒ ሱዳን ፕረ. ዑመር ኣል በሽር ሎሚ ዓርቢ 22 መስከረም,2017ዓ.ም ኣብ ዞባ ዳርፉር ዑደት ኣብ ዝገብሩሉ ዝነበሩ ግዜ’ዩ እቲ ግጭት ተላዒሉ።
ንሶም ናብ ዞባ ዳርፉር ዑደት ዝገብሩ ዘለው: ኣሜሪካ ብሰንኪ ኣብ ዳርፉር ዝተበገሰ ኩነታት ዓሰርተ ዓመት ንዘቑጸር ኣብ ልዕሊ ሱዳን ዘንበረቶ እገዳ ዝመጽእ ወርሒ ከተልዕሎ ወይ ድማ ክትቅጽሎ ውሳነ ክትበጽሕ ምዃና ኣብ ዝንገረሉ ዘሎ ግዜ’ዩ።
ዑደት ፕረ. ዑመር ኣልበሽር ኣብቲ ብኲናት ዝተሃስየ ዞባ ዳርፉር ዕርቂ ንምስፋን ምዃኑ’ዩ ተነጊሩሉ። ንሶም ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ህዝቢ ዓለም ንሕና ኣብ ሻታያ ምስ ህዝቢ ሻታያ ከምዘለና ክሰምዕ ኣለዎ ምባሎም ድማ ተሓቢሩ።
ንህዝቢ ሻታያ ከመስግን ይደሊ ስለቲ ዝተገብረ ዕርቂ ዝበሉ ፕረዚደንት ኣልበሽር ክሳብ ኩሎም ተመዛበልቲ ናብ ቤቶምን ሕርሻኦምን ዝምለሱ ደገፍ ከምዘየቋርጽሎም ድማ ኣብቲ ኣጋጣሚ ገሊጾም።
ሓላፊ ተልእኾ ዓቃብ ሰላም ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዞባ ዳርፉር ጀረሚያ ማማቦሎ ብወገኖም ኣብቲ ግጭት ዘጋጠመሉ ቦታ ህድኣት ክዓስል ጸዊዖም ኣለው።
ሻታያ ኣብ ዞባ ዳርፉር ትርከብ ቑሸት ኮይና ኣብ 2003ዓ.ም ከቢድ ገበናት ኲናትን ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነትን ዝተራእየላ ቑሸት ምዃና’ዩ ዝግለጽ።
ኣብ ሄግ ዝመደበሩ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ሰራዊት ሱዳን ኣብቶም ደቀባት ዓሌታት ኣፍሪቃውያን ዝነብሩለን ከተማታትን ቑሸታትን ዞባ ዳርፉር ብፍላይ ድማ ኣብ ፉር: መሳሊት ከምኡ’ውን ኣብ ዛግሃዋን ዘይቅቡል መጥቃዕቲ ምፍጻሞም እዮ ዝኸስስ።
ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣስታት 300 ሽሕ ሰብ በቲ ዕግርግር ዞባ ዳርፉር ከምዝሞቱን ልዕሊ 2.5 ሚልዮን ድማ ካብ ቤት ንብረቶም ተመዛቢሎም ኣብ ዓበይቲ መዕቆቢ ቦታታት ከምዝተዓቑቡ ይሕብር።


text:
Radio Erena: 08 September 2020
ኣብ ክልል ትግራይ ንዝካየድ ምርጫ ንምዕዛብን ጸብጻባት ንምትሕልላፍን ናብቲ ክልል ዝተበገሱ ሓያሎ ጋዜጠኛታት ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ከምዝተዓግቱ ማዕከናት ዜና ዓለም ኣቃሊሐን።
እቶም ምስ ናይ ወጻእን ናይ ውሽጢ ሃገርን ሜድያታት ዝነጥፉ ጋዜጠኛታት፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ፣ መዓርፎ ነፈርቲ ቦሌ’ዮም ብኣባላት ጸጥታ፣ ናብ ትግራይ ከይገሹ ተኣጊዶም።
እቲ መንግስቲ፣ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት ከምዚ ዝኣመሰለ ናይ ምዕጋት ስጉምቲ ምውሳዱ፣ ኣብ ዓፈናን ምግሃስ ናጽነት ፕረስን ከምዘድሃበ ዘጉልሕ ምዃኑ ዝተፈላለዩ ተጠበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ይወቕሱ።
ንክልል ትግራይ ምርጫ ካብ ምግባር ክዓግት ዓቕሚ ዝሰኣነ መነግስቲ ኢትዮጵያ፣ ጋዜጠኛታት ናብ ዝመረጽዎ ዞባ እናተንቀሳቕሱ ሞያዊ ስርሖም ከይገብሩ፣ ካብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣዲስ ኣበባ ምኽልካሉ፣ ቅኑዕ ከምዘይኮነ ዝተፈላለየ ፖለቲከኛታት እታ ሃገር ርእይቶታቶም ይህብሉ።
=============


text:
Radio Erena: 27 February 2020
ኢትዮጵያ፣ ኣብ ጉዳይ እቲ እትሃንጾ ዘላ ዲጋን ኣጠቓቕማ ወሓዚ ናይልን ብዝምልከት ሎሚ ሓሙስን ጽባሕ ዓርብን ኣብ ዋሽንግተን ክካየድ ዝተወጠነ መቕጸልታ ዘተ ከምዝይትሳተፍ ኣፍሊጣ።
እታ ሃገር ኣብቲ ብመንጎኝነት ምምሕዳር ትራምፕን ባንክ ዓለምን ምስ ግብጽን ሱዳንን ከተካይዶ ዝተሓስበ መቐጸልታ ዘተ ሃንደበት ዝሰሓበትሉ ምኽንያት፣ ኣብ ውሽጢ ሃገር ምስ ዝርከቡ ዝምልከቶም ኣካላት እኹል ምይይጥ ኣየካየድኩን ብዝብል’ዩ።
እንተኾነ፣ ኢትዮጵያ ካብቲ መቐጸልታ ዘተ ትስሕብ ዘላ፣ ብባንክ ዓለምን ኣመሪካን ዝቐረበ እማመ ንሉኣላውነታን ሃገራዊ ክብራን ዘዋርድ ስለዝኾነ’ዩ ክብሉ ዝተፈላለዩ ወገናት ይጠቕሱ።
እዚ ብመንጎኝነት ምምሕዳር ትራምፕን ባንክ ዓለምን ክካየድ ዝጸንሐ ዘተ፣ ኢትዮጵያ ነቲ ዘይዛዘመቶ ፕሮጀክት ምህናጽ ዲጋ ተሃድሶ ኣብ ዘለዎ ደው ኣቢላ፣ ኣምሳያኡ ካብ ባንክ ዓለምን ኣመሪካን ናይ ኣስታት 4 ቢልዮን ዶላር ካሕሳ ክትቕበል ዝደፋፍእ ምዃኑ’ዮም ምስቲ ጉዳይ ቅርበት ዘለዎም ዲፕሎማሰኛታት ዝእንፍቱ።
ፕረዚደንት ግብጺ ዝሓለፈ ሰሙን ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ነበር ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ምስ ዝመርሖ ፍሉይ ልኡኽ ኢትዮጵያ ኣብ ካይሮ ድሕሪ ዘካየዶ ዕጹው ዘተ፣ ግብጺ፣ ኣብ ጉዳይ እቲ ምስ ኢትዮጵያን ሱዳንን ዘከራኽራ ዘሎ ስምምዕ ጉዳይ ኣጠቓቕማ ናይል ክትዕወት ምዃና ገሊጹ ኔሩ’ዩ።
ኢትዮጵያ ካብቲ ዝጀመረቶ ዘተ ብሃንደበት ምስሓባ፣ ካብ ምምሕዳር ትራምፕን ባንክ ዓለምን ከቢድ ጸቕጢ ክወርዳ ከምዝኽእል ይግመት።


text:
ኮሌጅ ሕርሻ ማይጨው ኣብ ሕብረተሰብ ንዝራኣዩ ፀገም ኣፅኒዑ ሜላታት መፍትሒ ኣብ ምንዳይ ይርከብ::ንኣብነት ሓረስታይ ኮሚደረ ብበዝሒ ምስ ኣፍረየ ዕዳጋ ይጸግብ ኮሚደረ ብበዝሒ የበላሾ:: ነዚ ጸገም እዚ ንምቅላል እምበኣር መምሃርን እቲ ኮሌጅ ኮሚደረ ተጣሒኑ ናብ ረብሓ ክውዕል ገይሮም ኣለዉ::
መራሒ ከይዲ ስራሕ ምርምርን ስግግርን ቴክኖሎጂ እቲ ኮሌጅ መምህር ተካ ገብረ ብዛዕባ እዚ እንትዛረቡ “ዓሰርተ ሓሙሽተ ጥረ ኮሚደረ ሓደ ኪሎ ጥሑን ኮሚደረ ኮይኑ ተሰናዲኡ’ሎ” ይብሉ::
ጥሑን ኮሚደረ ድማ ብዘይካ ጨው ካልእ ዝኾነ ይዅን ቅመም ወይ ካዓ ዕድመ ዘናውሕ ከሚካል ከይተሓወሶ ሓደ ዓመት ከምዝፀንሕ እቶም ባዓል ሞያ ተዛሪቦም::
ጥሑን ኮሚደረ ግዜን ጉልበትን ከም ዝቑጥብ ከምኡ እውን ብኽነት ከም ዝከላኸል ተገሊጹ’ሎ::
“ኮሚደረ ይሕፀብ፣ ካውኡ ኣብ ክልተ ይኽተፍ፣ፍሪኡ ይወፅእ፣ ብድሕሪኡ ጨው ነስኒስካ ተሰጢሑ ይነቅጽ ኣብ መወዳእታ ኣብ ናይ ሽሮ ወይ በርበረ መጥሓን ወሲድካ ተጥሕኖ” ኢሎም መምህር ተካ ብዛዕባ ሕሩጭ ኮሚደረ ከመይ ከምዝሰናዳእ እንትገልጹ::
ማይጨው ሕርሻ ኮሌጅ ካልኦት ንህዝቢ ዝጠቕሙ ሜላታት ውጽኢት ሕርሻ ኣብ ምምሃዝን ምስንዳእን ከምዝርከብ ድማ ተፈሊጡ’ሎ::


text:
ንምዕራብ ኣንፊቶም ዝተበገሱ ስደተኛታት ኣብ ቀንዲ ጣቢያ ባቡር ቡዳፔስት ሃንጋርይ ተኣኪቦም ኣለው። ናበይ ከምዘምርሑ ግና ኣይፈልጡን። ሓለፍቲ’ቲ መንገዲ ባቡር ንኣገልግሎት ባቡር ዓፅዮምዎ።
ሃንጋርይ ነቲ ቅልውላው ዝሓዘትሉ ኣገባብ ቅኑዕ’ዩ ኢሎም ኣብ በሩስለስ ምስ ሰበ-ስልጣን ኣውሮጳ ዝመኸሩ ቀ/ሚ ቪክቶር ኦርባን።
28 ኣባላት ዝሓዘ ኣውሮጳዊ ሕብረት፣ ውግእን ድኽነትን ካብ ዘጥቀዐን ሃገራት ማእከላይ ምብራቅን ኣፍሪቃን ንዝተሰደዱ ልዕሊ 320,000 ሰባት ንምቕባል ይቃለሳ ኣለዋ።ሎም-ዘበን ጥራሕ ኣስታት 800,000 ስደተኛታት ክትቅበል’ያ ትባሃል ጀርመን፣ካልኦት ሃገራት ኣውሮጳ ንከሐግዛኣ ተማሕፂና’ያ።
ብዝተኣሳሰረ ዜና ሚንስቲራት ወፃኢ ጣልያን፣ ፈረንሳይን ጀርመንን፣ተሪር ግብረ መልሲ ቅልውላው ስደተኛታት ንክዋሃብ ንዝፅውዕ ሰነድ ከቲሞምሉ ኣለው።28 ሃገራት ዝኣባላቱ ሕብረት ኣውሮጳ ድሕሪ 11 መዓልታት፣ህፁፅ ኣኼባ ንክካየድ ወሲኑ’ሎ።


text:
ኣይግድሶ እቲ ንዲክታይተር ኢሳያስ ዘገድሶ ዕድመ ስልጣኑ ምንዋሕ ጥራሕ ኢዩ።
ህዝቢ ኤረትራ ሕሰብ ተማራመር ድክተይተር ስርዓት ኢሳያስ በብዝቦሎ ኣሚናን ተገዚእናን እንድሕሪ ኪድና እታ ኤርትራ ትብል ስም እውን ብዝተፋላለየ ግደ ውዲት ስርዓት ኢሳያስ ኴና ንኹረስሙ ዘርእና ከጥፋኣና ምኻኑ ምግንዛብ ከድልየና ኢዩ ኣቶ ዓሊ ሰዒድ ዓብደላ ቅድሚ ሙማቱ ከም ናይ ወጻኢ ሚንስተር መጠን ቅድሚ ሰለስተ ምዓልቲ ምስ ሉኡኻት ወጻእተኛታት ምስ ሙሉእ ጥዕኑኡ ኮፍ ኣቢሉ ከዛራርቦም ከሎ ኣብ ቲ ተለቪዥን ናይቲ ስርዓት ኢሳያስ ዓለም ሪኢዎ ኢዩ።
ሕጂ ኣብዚ ንመልከት ስርዓት ኢሳያስ ንህዝቢ በታ እሱ ዝቋዛጸረራ ተለቪዥኑ ገይሩ ኣቶ ዓሊ ሰዒድ ዓብደላ ከም ዝመተ ርህራሄን ድንጋጼን ጓህን መግለጺ ዘይብሉ ጥራሕ ስእሊ መዋቲ ኣቶ ዓሊ ሰዒድ ዓብደላ ማሕማሕ ኣናበለ እታ ተለቪዥን ናይቲ ስርዓት ክኣ ናይ ወጻኢ ግዳይ ምኒስተር ዝ ኣክል ኣጥፊኦም ድቕ ዝበለ ጓይላታትን ድራማታትን ከሪኡ ምውዓሎም ብሞት ናይ ወጻኢ ጉዳይ ምኒስተር ኣቶ ዓሊ ሰዒድ ዓብደላ ናይ ደስደስ (ሰለብረይት) ዝገብሩ ከም ዘለው ትርጉሙ ድስሕቶ ኤርትራዊ እንተልዩ ዕሽነት ጥራሕ እዩ።
ኣቶ ዓሊ ሰዒድ ዓብደላ ብሕማም መይቱ እንተ ዝኾውን እቲ መንግስቲ ስርዓት ኢሳያስ ከም ናይ ቀረባ መሳርሕቶም ኣብ ክንዲ ብተለቪዥን ጓይላን ዳንኬራን ድራማታትን ንታሪኽ ህወቱን ንጥፈታቱን እናዘከሩ ፉሉይ ናይ ምዓልቲ ሓዘኑ ምርኢት ዘይ ግበረሉ እቲ ምክንያት ኩሉ ኤርትራዊ ነብሱ ሓቲቱ መልሲ ትስእነሉ ኢለ ኣይግምትን።
ህዝቢ ኤርትራ ኣይትታዓመት ቃል ኢሳያስ ቃል ሃዋርያት ኣይኮነን
ንኑጹሓት ኤርትራውያን ሕድሪ ስዉኣትና ይተግበር ኢሎም ዝተቓወሙ ወያነ፥ ሓሙሻይ መስርዕ፥ መጃህድን፥ከዳዓት እናበለ ብሓሶት ኣጸሊሙ ንኑጹሃት ዚጋታትና ካብ ሕብረተሰቦም ክንጸሉ ዝገበረ ገበነኛ ስርዓት ቀልጢፍካ ብደይ ውዓል ሕደር ኣለሊኻ ሓዲኡ እንተዘይ ተገብረ ብጃምላዊ ህልቀትን በብሓደን ንኹረስምና ከጥፍእ ምዃኑ ንፍለጥ።
ናይ ወጻኢ ጉዳይ ምኒስተር ኣቶ ዓሊ ሰዒድ ዓብደላ ንኣቶ ሰለሙን ወልደማርያም ዝረኸበት ኢድ ረኪባቶ ዝብል ኣብ ቡዙሓት የእምሮ ይሓድር ኣሎ ሕጂ ውን እቲ ስርዓት ንህዝቢ ንኸምስል ጉዳይ ቀብሪ ስነስርዓት ኣቶ ዓሊ ሰዒድ ዓብደላ እቲስርዓት ንገበኑ ንሙጉልባብ ከማዕርጎ ክፍትን ምኻኑ ኮሎ ጌና ዝተፈልጠ ኢዩ እዚ ኽኣ ነቶም ንኣረሚናዊ ተግባሩን ንውጹእ ሓሶቱን ከም ሃዋርያት ገይሮም ዝኣምኑዎ ድኣ የታሉሎም እምበር ነቶም ከም ጋንየን፥ሸይጣን፥ስርዓቱን፥ተግባሩን፥ በለጹን ዝፈልጡ ከታልል ማለት ዘበት።
ካብ ኣረሚናዊ ተግባራት ህግደፍ ዝፈልጥ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2200


text:
Radio Erena: 25 April 2021
ታሕተዋይ ባይቶ ሶማል፣ ዕድመ ስልጣን ፕረዚደንት ንክልተ ዓመት ክናዋሕ ምውሳኑ፣ ከምዘተሓሳሰቦ ሕብረት ኣፍሪቃ ገሊጹ።
ሕብረት ኣፍሪቃ ነዚ ብዓይነቱ ፍሉይ ምዃኑ ዝተነግረሉ ናይ ኩነኔ መግለጺ ምሃቡ፣ ካብ ፈደራላዊ መንግስቲ ሶማል ናይ ተቓውሞ፣ ካብ ተቓወምቲ ውድባት ከኣ ናይ ደገፍ ድምጽታት መልሲ ተዋሂቡዎ ኣሎ።
ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ መግለጺኡ፣ እቲ ድሮ ተዳናጉዩ ዝጸንሐ ሓፈሻዊ ምርጫ ሶማል፣ ብክልተ ዓመት ምንውሑ፣ ነታ ሃገር ጥራይ ዘይኮነ፣ ንሰላምን ምርግጋእን’ቲ ዞባ ዝፈታተን እዩ ክብል ተቓውሞኡ ኣስሚዑ።
ፕረዚደንት መሓመድ ዓብዱላሂ ዕድመ ስልጣኑ ምንውሑ፣ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፣ ሕብረት ኤውሮጳን ዝርከብዎም ኣህጉራውያን ትካላትን መንግስታትን ተቓዊሞሞ እዮም።
ሚኒስተር ዜና ሶማል ዑስማን ዱበ ብዓርቢ 23 ሚያዝያ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ሕብረት ኣፍሪቃ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ብኬንያን ጂቡቲን ዝተደረኸ እዩ ድሕሪ ምባል፣ እዘን ክልተ ሃገራት ፖለቲካዊ ቅልውላው ሶማል ንረብሐአን ከውዕሎኦ ይጽዕራ ኣለዋ ክብል ከሲሱ።
ንሱ ብተወሳኺ ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ሶማል ምትእትታው ክገብር፣ ኣንጻር ዝተመስረተሉ ዕላማ’ዩ፣ ክብል ነቒፉ። ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ጂቡቲ ብወገኑ፣ ነቲ ብመንግስቲ ሶማል ዝወጸ ክሲ ድሕሪ ምንጻግ፣ እቲ ብባይቶ ሶማል ዝተወስደ ውሳኔ፣ ንሰላምን ምርግጋእን’ታ ሃገር ብቐጥታ ዝተናኾል እዩ፣ ኢሉ።
ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ብዛዕባ’ዚ ኣብ ሰበስልጣን ሶማል ተፈጢሩ ዘሎ ሓድሽ ወጥሪ ንምዝርራብ ናብ ሞቓድሾ ልኡኽ ክሰድድ ትጽቢት ይግበረሉ።
============


text:
ኣብ ከተማ ጁባ ደቡብ ሱዳን ትማሊ ረቡዕ ክጅምር ተወሲኑ ዝነበረ ልዝብ ሰላም መሰጋገሪ መንግስቲ ሱዳንን ተቓወምቲን ደው ምባሉ ተገሊጹ። እቲ ልዝብ ደው ዝበለ ሓደ ካብ ቀንዲ ተቓወምቲ ውድባት ዝኾነ ምንቅስቃስ ናጽነት ህዝቢ ሰሜን ሱዳን መንግስቲ ካብ ተቖጻጺርዎ ዘሎ ጎቦታት ኑባ እተዘይወጺኡ ልዝብ ንምክያድ ድልው ከምዘይኾነ ብምግላጹ’ዩ።
እቲ ኣብ መንጎ መሰጋገሪ መንግስቲ ሱዳንን ክልተ ቀንዲ ተቓወምቲ ውድባት ዳርፉር፡ ናይልን ዳርፉርን ዞባታት’ታ ሃገር ሶኑይ ኣብ ከተማ ጁባ ዝተጀመረ ልዝብ ሰላም መራሕቲ ሃገራት ኢትዮጵያ፡ግብጺ፡ሩዋንዳን ደቡብ ሱዳን እውን ተረኺቦም ምንባሮም ይዝከር።
ጠቕላሊ ጸሓፊ ምንቅስቃስ ናጽነት ህዝቢ ሰሜን ሱዳን አማር ኣሙና ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ ቃል መንግስቲ ካብ ተቆጻጺርዎ ዘሎን ኹናት ዝካየደሉን ጎቦታት ኑባ እንተዘይወጺኡ ልዝብ ከምዘይቅጽሉ ሓቢሮም ኣለው።
አባል ካብ ንክልቲኦም ወገናት ንምሽምጋል ዝቆመ መንጎኛ ኮሜተ ደቡብ ሱዳን ዝኾኑ ደዩ ማቶክ ብወገኖም ነቲ ክሲ ምንቅስቃስ ናጽነት ህዝቢ ሰሜን ሱዳን ንምጽራይ ይሰርሑ ከምዘለው ንAFP ሓቢሮም ኣለው።
ወሃቢ ቃል ልኡኽ መሰጋገሪ መንግስቲ ሱዳን መሃመድ ሃሰን ግን እቲ መጥቓዕቲ ኣብቲ ቦታ ብዝነብሩ ጓሶት ኣብ ልዕሊ ገለ ነጋዶ ዝተፈጸመ’ዩ ይብሉ።


text:
Dalarnas län
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 27 11 2020
ኣውራጃ ዳላርና ብስፍሓቱ ክንዲ ሃገረ በልጅዩን ኮይኑ፡ ኣስታት 30000 ተቐማጦ ኣለዎ። ኣብታ ተመሳሳሊ ስፍሓት ዘለዋ ሃገረ በልጁም ግና፡ ኣስታት 10።5 ሚልዮን ሰባት ይቕመጡ። እቲ ኣብዚ ዞባ ዝርከብ ባሕሪ ሲልያን፡ ካብ ሰማይ ብዝወረደ ሜትሮይት ቅድሚ 360 ሚልዮን ዓመታት ዝተፈጥረ ባሕሪ እዩ። እቲ ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ናይዚ ባሕሪ ዝርከብ ሰመያዊ ጎቦታት እምበር ንትርኢት ናይዚ ባሕሪ ኣብ ምምዕራግ ወሳኒ ተራ ይጻወት። ስለዝኾነ ከኣ፡ እዚ ቦታ’ዚ ምስሕብ ቱሪስት ክኸውን ዝበቕዐ።
ኮሙንናት ኣብ Dalarnas län
ኣብ ታሕቲ እታ ብዛዕብኣ ብዝያዳ ከተንብብ ትደልያ ኮሙን ኣብ Dalarnas län ምረጽ
ኩነታት መንበሪ-ኣባይቲ
ናብዚ ክትግዕዝ ትሓስብ ዶ? ከመይ'ከ ክትነብር ትደሊ? ኣብ ዳላርና እዝዮም ብርክት ዝበሉ ኣማራጺታት ኣለዉ። ዳላርና 15 ምምሕዳራት ዝሓቆፈ ኣውራጃ እዩ። እዘን ምምሕዳራት ዝተፈላለየ ምስሊ ኣለወን። ድልየትካ እንታይ እዩ? ኣብ ዘመናዊ ህንጻ ኣብ ከተማ፣ ወይ ከኣ ብፊኒስትራ ኣብዑር ኣብ ሜዳ እትርእየሉ ኣብ ገጠር ዝርከብ ገዛ? ወይ ከኣ ካብ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሱ ፍልይ ዝበለ?
ሂወት ኣብ ዳላርና ኣዝዩ ዝተፈላለየ ክኸውን ይኽእል እዩ። ንጎቦታት ቀረባ፣ ንማያት ቀረባ ንገጠራት ቀረባ ንከተማ እውን ቀረባ። ብዙሓት ጸጋታት ነቕርብ። ናብዚ ክትግዕዝ ምስ እትውስን ኣብታ ክትነብረላ ትደሊ ምምሕዳር ዝርከብ ክፍሊ ሓበሬታ ክትውክውሶም ንሕብረካ። ኣብቲ ምምሕዳር ንክንክን ህጻናት፣ መንበሪ ኣባይትን ኣብያተ ትምህርትን ዝምልከት ናይ ሓበሬታ መርበብ ኣለዎም። ንርክባት ዝምልከት ሓበሬታ ብእኩብ ኣብዚ ይርከብ።
መራኸቢ ቀለቤት ምስ ካልእ ኣድራሻ-ኢንተርነት
ንግዳዊ-ንጥፈታትን ወሃብቲ-ስራሕን
ንግዳዊ ጽላት ዞባ ዳላርና ዳርጋ ኵሉ ነገር ኣለዎ። ካብ ዓበይቲ ኣህጉራዊ ትካላ፡ ንኣብነት እታ ኣብ ፍርያት ኣቻዮ እትነጥፍ ዓባይ ትካል ኤስኤስኣበ (SSAB) ከምኡ'ውን ኣብ መዳይ ጸዓት እትነጥፍ ትካል ኣ.በ.በ (ABB)፡ ክሳብ ማእከሎትን ናእሽቱን ትካላት ይርከባ። ንኣብነት መራሕቲ-ዋኒን ብኣሽሓት ዝቝጸሩ ኣብ መዳይ ኣብ'ዚ ከባቢ ዝፈሪ ምግብን ብዙሕ ቍጽሪ ዘሎዎም ኣብ ጽላት ቱሪስምን ዝነጥፉ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ናይ'ዚ ዞባ'ዚ ኣሎዉና። ካብ ጠቐምቲ ኣቕሑትን ምዕቡል ተክኖሎጂን ክሳብ ጽላታት ኣገልግሎትን ክንክንን። ኣብ ውሽጢ'ዚ ዝመጽእ 10 ዓመታት ሰለስተ-ርብዒ ሰራሕተኛታት ዞባ ዳላርና ጡረታ ክወጹ ስለዝኾኑ፡ ኣብዘን ቀረባ ዓመታት ሓደስቲ ሰራሕተኛታት ናይ ምቍጻር ሰፊሕ ኣድላይነት ክህሉ እዩ። ኣብ ዳላርና፡ ምዕባለ ሞያኻ ምስ ጽቡቕ መነባብሮ ከተሳንዮ ዕድል ኣለካ።
ብመገዲ መርበብ-ሓበሬታ dalarna.se፡ ናብ ብዙሓት ናይ ስራሕ ገጻት፡ ቤት-ጽሕፈት ንግዳዊ ጉዳያት፡ ሓበሬታ ብዛዕባ ትካላትን ናይ ወፍሪ ድጋፋትን ንግዳዊ ማሕበራትን ካልእን ዝመርሓኩም መላግቦታት ኣሎ።
ኣብያተ-ትምህርታትን ትምህርትን
እቲ ኣብዚ ኣዋራጃ ዝርከብ ዳላርና-ዩኒቨርስቲ፡ ኣብ 1977 ዝተመስረተ ኮይኑ፡ ኣብ ውሽጢ ሒደት ዓመት ኣብ ጥርዚ ምዕባሌ በጺሑ ዝርከብ ዩኒቨርስቲ እዩ። እዚ ዩኒቨርስቲ'ዚ፡ መምሃሪ ህንጻታት ኣብ ፋሉንን ቡርለንገን ሃልይዎ፡ ኣስታት 60ታት ዝኸውን ዝተፈላለየ ትምህርታዊ መደባትን 1100 ኮርሳትን፡ ኣብ ምእንጋድ ይርከብ። መብዛሕትኡ ኣብዚ ዝወሃብ ትምህርቲ ምስ ጠለብ ዕዳጋ-ስራሕ ዝሳነ እዩ። ኣብዚ ዩኒቨርስቲ ኣስታት 16000 ተማህሮን 800 ሰራሕተኛታትን ይርከቡ። ኣብዚ ኣውራጃ'ዚ፡ ብርክት ዝበላ ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃታት ዕድላት ትምህርቲ ይርከብ። ነዚን ንኣገልግሎታት ክንክንን ሕብሐባ ቆልዑን ዝምልከት ዝርዝር ሓበሬታ፡ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ኣለኩም።
ኣገልግሎት ጥዕና
ዞባ ዳላርና፡ ንነባሮን በጻሕትን ጥዕናዊ ኣገልጎት፡ እንኮላይ ኣገልግሎት ጥዕናን ክንክን ስኒን ኣፍን፡ ይህብ። ባዕልኹም ወይ መቕርብኩም ምስ ዝሓምም ወይ ውን ጥዕናዊ ምኽሪ ምስ ዘድልየኩም፡ ናብ ሕክምና ክትድውሉ ትኽእሉ። ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ናይ'ዚ ዞባ ዝርከባ ጥዕናዊ ማእከላት፡ ኣብዚ ትረኽብወን። ሓካይም ከባቢ ወይ ውን ተሓገገዝቲ-ሓካይም፡ ንቀለልቲ ሕማማት ምፍዋስ ዘጸግሞም ኣይኮነን። ኣድላዪ ምስ ዝኸውን ከኣ፡ ናብ ዝለዓለ ወይ ፍሉይ ሕክምና ከሕልፉኹም ይኽእሉ። ህጹጽ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ምስ ዘድልየኩም፡ ነቲ ኣብ ከባቢኹም ዝርከብ ሓክምና ወይ ናብ 1177 ወይ ኣማኻሪ ጥዕናዊ ክንክን ደውሉ። እቲ ኩነታት ኣዝዩ ተኣፋፊ ምስ ዝኸውን 112 ክትድውሉ ኣለኩም።
መራኸቢ ቀለቤት ምስ ካልእ ኣድራሻ-ኢንተርነት
ባህላውን ናይ ምዝንጋዕ ንጥፈታትን
ባህሊ፡ ቀንዲ ሞተረ ምዕባሌ ኣህዛብ እዩ። ሓድሽ ነጋርት ክንፈጥርን ሓድሽ ነገራት ክንመሃርን እንከለና፡ ነብሰ-ተኣማመንነት፡ ናይ ግምላጽ ክእለትና፡ ምፍልሳፍን ተበላሓትነትን፡ እናሓየለ እዩ ዝኸይድ። ሰብኣዊ ምዕባሌ ምስ ዝህሉ ከኣ፡ ዲሞክራሲ ይጥጥዕን ይምዕብልን። ቀንዲ ዕላማታት ንጥፈታት ኣውራጃ ዳላርና፡ እቲ ነነባሮን ዜጋታትን ዝወሃብ ኣገልግሎታት ክሰፍሕን ብትሕዝቱኡ ብሉጽ ክኸውንን እዩ። ባህላዊ ምዕባሌ፡ ህንጸት ሰብኣዊ-ዓቕሚ፡ ምንቕስቓስ ማሕበራት፡ ኣብያተ-ትምህርታት ኩሉ ድጋፍ ክግበረሉ ኣለዎ። ምኽንያቱ ኩሎም ነባሮ ንኩነታት ህወቶም ኣብ ምጽላው ወሳኒ ተራ ክጻወቱ ኣለዎም። ኣብ ባህላውን ሰብኣዊ ህንጸትን ዝነጥፉ ማሕበራት ተዋሳእቲ ወገናት ብዝተኻእለ መጠን ክተባብዑን ክበዝሑን ይግባእ። ምብልሓት ዝዓብለለኦ መኣዲታት፡ ኣብ ህንጸት ማሕበራዊ ምትእኽኻብን፡ ዞባዊ ዕብየትን ግስጋሴን፡ ወሳኒ ተራ ይጻወት።
ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ቪሲት-ዳላርና፡ ንዝተፈላለዩ ማሕበራዊ ንጥፈታትን ጽምብላትን ዝምልከት፡ ጠቓሚ ሓበሬታ ክትረኽቡ ትኽእሉ።
መራኸቢ ቀለቤት ምስ ካልእ ኣድራሻ-ኢንተርነት
ንጥፈታት ሲቪላዊ-ማሕበራት ኣብ መዳይ ምውህሃድ ኣብ ሕብረተ-ሰብ
እቲ ብማሕበራት ዝተማእከለ ምንቕስቓሳት ኣብ ኣውራጃ ዳላርና፡ ኣዝዩ ብዙሕን ዓይነታውን እዩ። ከም ቀይሕ-መስቀል ሽወደን፡ ማሕበር ምድሓን ቆልዑ፡ ናይ ኣብያተ-ክርስትያናትን ሃይማኖታውን ምትእኽኻባት፡ ኣብ ማሕበራዊ ህወት ናይቲ ዞባ ወሳኒ ተራ ይጻወታ። ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት፡ ነነባሮን ሓደስትን ዝጥርንፍ ዝተፈላለየ ምትእኽኻባት ውን ይርከብ። መብዛሕትአን ናይተን ኣብዚ ቦታ ዝርከባ ከተማታት ናተን መዝገብ-ማሕበራት ኣለወን። እዚ መዝገብ ማሕበራት'ዚ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ናይተን ከተማታት ክትረኽብዎ ትኽእሉ።


text:
ኣገልጋሊት እግዚኣብሔር ኪያራ ኮርበላ ፐትሪሎ ብፅዕናን ስዒቡ እውን ቅድስና ንኽእወጀላ መሰረተ ሓሳብ ኣቕራቢ ኣባ ሮማኖ ጋምባሉንጋ፥ ቅድስና ኪያራ ኮርበላ ፐትሪሎ ቤተ ክርስቲያናዊ ቅድስና እዩ ይብሉ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ብዛዕባ ቅድስን ኪያራ ኮርበላ ፐትሪሎ ድሮ ብሕዝብን ብምእመናንን ብማዕከናት መራኸቢ ብዙሓን ብዙሕ ዝንገርን ዝእመንን ቤተ ክርስቲያን ናይዛ ጓል ቤተ ክርስቲያን እምነት ንብዙሓት ኣብነትን ኣስተንፍሶን እውን ምዃኑ ብምርግጋጽ ከምዚ ዓይነት ብቓልን ሕይወትን ዝምስከር እምነት ናይ እምነት ተኣማንነትን ዘእምን እምነትን ዘነጽር ምዃኑ ኣገልጋሊት እግዚኣብሔር ኪያራ ኮርበላ ፐትሪሎ ብፅዕና ስዒቡ እውን ቅድስና ንኽእወጀላ መሰረተ ሓሳብ ኣቕራቢ ናይ ቀርመለሳውያን ገዳመ ባሕታውያን ኣባል ኣባ ጋምባሉንጋ ምስ ቫቲካን ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት የመልክቱ።
እዉን ቅድስና
ኣባ ጋምባሉንጋ ከይዲ ብፅዕና ኣዋጅ ኮርበላ ኣብ ፍጻሜ ምብጻሑ ብሓቂ ዓቢይ ሓጐስ እዩ፡ እዛ ኣገልጋሊት እግዚኣብሔር ዝነበራ ማርያማዊ መንፈሳውነት ብሓቂ ዝነኣድ እዩ፡ ናይዛ መንእሰይ ኢጣሊዊት ተወላዲት ከተማ ሮማ፡ ዓለማዊት ምእመን ኣደ ስድራ ገና ጓል 28 ዓመት ዕድመ እንከላ ብዝሓደራ ሕማም መንሽሮ ምኽንያት ነፍሰ ጹር ስለ ዝነበረት ክትከታተሎ ዝግብኣ ዝነበረ ሕክምና ነቲ ዝተጸንሰ ሕጻን ናብ ሞትን ምንጻልን ሓደጋ ዘብጽሕ ብምዃኑ ነቲ ሕማም ጸይራ ነቲ ዝተጸንሰ ሕይወት ንምድሓን መሪጻ ዝነበረቶ ሕይወት ቅድስና እዉን እዩ፡ ከም ማንም መንእሰይ ብዙሕ ሃረርታን ዕላማን ዝነበራ ሙዚቀይና እውን እያ ኔራ፡ እግዚኣብሔር ንምስጢረ ተክሊል ከምዝጸውዓ ኣስተውዒላ ተሓጺያን ተመርዕያን ኣብዚ ጽዋዕታ’ዚ እምነት ብምንባር ወትሩ ድላይ እግዚኣብሔር ምስ በዓል ቤታ ኤንሪኮ ኰይና ብምልላይ ብሓባር ከም ሰብ ሓዳር ከይዲ ምንባር እምነት ዝመረጸት እያ ዝነበረት።
ቤተ ክርስቲያናዊ ቅድስና
ንኣገልጋሊት እግዚኣብሔር ኪያራን በዓል ቤታን ኤንሪኮ ይብሉ መሰረተ ሓሳብ ኣቕራቢ ኣባ ጋምባሉንጋ፡ ከም ሰብ ሓዳር ድላይ ውላድ ዝነበሮምን ኪያራ ክልተ ሳዕ ጥንሲ ዝኸዳ ክትከውን እንከላ ንሳልሳይ ጊዜ ጽንሲ ምስ ሓዘት ዘጋጠማ ሕማም መንሽሮን እምነት ኣብ እግዚኣብሔር ምግባር እንታይ ማለት ምዃኑ ከተስተማቕርን ብጥልቂ ከተስተውዕል ጀመረት፡ እቲ ኵሉ ኣብ ሕይወታ ዘጋጠማ ስቓይ ውዳሴን ምስጋናን ንእግዚኣብሔር ገይራ ዘቕረበት እያ። እቲ ዝማርኽ ቅድስና ኪያራ፡ ውልቃዊ ዘይኰነስ ቤተ ክርስቲያናዊ ተመክሮ ዘንጸባርቕ ብምዃኑ እዩ። ኣብዚ እዋን’ዚ ምስክርነት ቤተ ክርስትያናዊ ቅድስና ኣዚዩ ኣገዳሲ እዩ፡ ነዚ እያ ኪያራ ዝመስከረት ኢሎም።
ቅድስና ጐረቤት
ሕይወት ኪያራ ተራን ንዅሉ ሰብኣዊ ፍጥረት ቀረባን እምበር ፍሉይ ዓይነት ኣይነበረን፡ ከምቲ ቅዱስ ኣቦና ኣብቲ ተፈስሑ ወተሃሰዩ ዘርእስቱ ሓዋርያዊ ምዕዳኖም ዘይልሙድ ሕይወት ዝርእይ ቅድስና ዘይኰነ ኣብ ዕለታዊ ሕይወት ዝንበር ተራ ቅድስና እንክብሉ ዝገልጽዎ ስልጣናዊ ትምህርቲ ዝነበረት እያ። ኣብ ዕለታዊ ሕይወታ ህላዌ እግዚኣብሔር ዘጉለሐት፡ ዝተፈቕረት ምዃና ተኣሚና ኣብ ምፍቃር ብጻይ ዝጸንዔት በዚ ምስክርነት’ዚ ኣቢላ ጽባቔን ኣንደበተ ርትዕን ማራኽነትን ቅድስና መስከረት። ከምቲ ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ዝብሎ ኵሉ ንቕድስና ዝተጸውዔ ምዃኑ ኣብቲ ከቢድን ጽንኩርን ኣጋጣሚ ሕይወት ከይተረፈ ስራሕ እግዚኣብሔር ዝፍጸም ምዃኑ ተኣሚና ዝመስከረት እያ እንክብሉ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ዛዚሞም።


text:
ልቢ ሓንቲ ካብተን ብዘይ በአአን ንውሱን ደቃይቅ ውን ፡ ክነብር ዘይንኽእል ኦርጋን እያ። ካብኡ ዝተበገሰ ግዲ ኮይኑ ድማ ኣርማ ፍቅሪ እያ። ኣብ ዝስዕብ ዝርዓተ ምጭንጏዕ ደም ዘማእከለ ሓፈሻዊ መረዳእታ ክንህብ ኢና።
ልቢ ሰብ ፡ ኣርባዕተ ሰሙን ምስ ገበረ ሓደ ዕሸል ገና ከይተወለደ እያ ምህራም ትጅምር።ኣብ ነፍሲ ወከፍ ደቂቃ ካብ 60 ክሳብ 90 ግዜ ክትሃርም ትኽእል እዚ ድማ ኣብ ግዜ ህድኣት ወይ ኣካላዊ ንጥፈታት ኣብ ዘይንገብረሉ ግዜ እዩ። ልቢ ሰብ ኣብ መላእ ሂወት ሓደ ሰብ ክሳብ 2 ቢልየን ግዜ ክትሃርም ትኽእል። ልቢ ሰብ ካብ ክልተ ጏንጏን(right/left antrium) ካብ ክልተ መንሃሪ ደም (right/left ventricle) ማለት ጸጋማይን-የማናይን ክፋል ዝቆመት እያ። እቲ የማናይ ክፋላ ኦክስጅን ዘይተሰከመ ደም ናብ ሳንቡእ ክጭንጉዕ ከሎ ፡ እቲ ጸጋማይ ድማ ኦክስጅን ዝተሰከመ ደም ካብ ሳንቡእ ተቐቢሉ ናብ መላእ ኣካላትና ይጭንጉዖ። እቲ ደም ካብ ጸጋማይ ጏንጏ ናብ መላእ ኣካላትና ተጨንጒዑ ክኾልል ከሎ፡ ንዋህዮታትና ዘድልዮም መግብን ኦክስጅንን እዩ ዘብጽሕ። ተወሳኺ ድማ ደም ዘድሌና ሙቐት ኣብ ምዕቃብ፡ ኣብ ግዜ ምሕዋይ ቁስሊ፡ ከምኡውን ኣብ ምሕላፍ መልአኽቲ ንኣብነት ብ ሆርሞን ዓቢ ተራ ይጻወት።
ህርመት ልቢ ብምጭባጥን ምዝርጋሕን ጭዋዳ እዩ ዝካየድ። ነቲ ጭዋዳ ድማ ኤሌክትሪካዊ ድርኺት ወይ (Eng. impulse) እዩ ክዝርጋሕን ክጭበጥን ዝገብሮ። ልቢ ሰብ ከፊትካ ምስ ትሪኣ ሓንቲ ካብቶም ኣገረምቲ ኦርጋን እያ፡ ኣብ ብዙሕ ክፋላት ድማ ክትምቀል ትኽእል።ንሎሚ ግን ኣብ ምጭንጏዕ ደም ከነተኩር እና። ነዚ ዝስዕብ ምስሊ ልቢ ተዓዘብ። ዘክር ብእንግሊዜኛ ventricle-ጨንጏዒ ማለት ክኸውን ከሎ antrium ድማ ጏንጏ ማለት እዩ።
ልቢ ኣብ ሓደ ግዜ ክልተ ዕዮ እያ ተማልእ፡ ንሱ ድማ ምጭንጏዕ ኦክስጅንን ካልእ መግብን ዝሓዘለ ደምን፡ ከምኡውን እቲ ዝሓዞ መግብን ኦክስጅንን ኣብጺሑ ዝተመልሰ ደም እዩ። እቲ ኣብ ሙሉእ ኣካላትና ዝግብኦ ክሰርሕ ዝጸነሐ ደም ብላዕለዋይን ታሕታይን ሻምቡቆ ደም ናብ ልቢ ይምለስ፡ ከምበሓድሽ ካብቲ ነስተንፍሱ ኣየር ኦክስጅን ሕዙ ምዝዋሩ ክቅጽል ድማ ልቢ ናብ ሳንቡእ ትጭንጉዖ። እቲ ካብ ሳንቡእ ኦክስጅን ተሰኩሙ ዝምለስ ደም ድሕሪኡ ካብ ሳንቡእ ናብ ጸጋማይ ጏንጏ እዩ ዝኸይድ። ካብ ጸጋማይ ጏንጏ ድማ ናብ መላእ ኣካላትና ይጭንጏዕ፣ ድሕሪ ነፍሲ ወከፍ ህርመት ድማ እዚ መስርሕ እዚ እዩ ዝደጋገም። እቲ ደም ካብ መላእ ኣካላትና በቶም ደቀቅቲ ሰራውር ደም እዩ ናብ ልቢ ዝምለስ። ካብ ልቢ ኣብ ሳንቡእ ድሕሪ ምብጽሑ ድማ በቶም ኣርተሪታት ናብ መላእ ኣካላትና ይጭንጏዕ። ኣኦርታ ዝተባህለ ኣርተሪ ካብ ጸጋማይ ክፋል ልቢ ናብ መላእ ኣካልና ኣብ ምጭንጏዕ ዝዓበየ ተራ ይጻወት። ልቢ ኣብ ግዜ ምጭንጏዕ ቀዲማ ብደም እያ ትመልእ ክትመልእ ከላ እቲ ዝዕጾን ዝኽፈትን ብ (Eng. heart valve) ተባሂሉ ዝጽዋዕ ክፋላ ይዕጾ እዩ። ብኸምዚ ድማ እቲ ጏንጏ (ላዕለዋይ ስእሊ ተዓዘብ) ደም ይመልእ፡ ምስ መለአ ድማ እቲ መእተዊ ደም ዝዕጾን ዝኽፈትን ክፋል ልቢ ይኽፈት፡ እቲ ደም ድማ ናብቲ ጨንጏዒቶ (ላዕለዋይ ስእሊ ተዓዘብ) ይወርድ። ካብታ ጨንጏዒቶ ድማ ናብ ሳንቡእ ወይ መላእ ኣካልና ይኸይድ ። ህርመት ልቢ ከምቲ ኣቀዲምና ዘተንባህናዮ ብ ኤሌክትሪካዊ ድርኺት እዩ ዝሰርሕ፡ sinus/sinuotrial node ዝተባህለ ካብ ፍሉያት ዋህዮታት ዝቆመ ንእሽቶ ክፋል ልቢ ኣሎ። እቲ ክፋል ልቢ ብዝሰደዶ ኤሌክትሪካዊ ድርኺት እዩ ልቢ ዝጭበጥን ዝዝርጋሕን።
ልቢ ዓለም ለኻዊት ሰንደቅ ወይ ምልክት ፍቅሪ እያ። እቲ ትክክል ምስላ ግን ከምቲ ሰባት ፍቅሪ ንምግላጽ ዝጥቀምሉ ኣይኮነን! ከም ሓቂ ፍቅሪ ምስ ኣእምሮ እምበር ምስቲ ደም ዝጭንጉዕ ልቢ ዘተሓሕዝ የብሉን።


text:
ኣብ 2011 ብ ሓደ ዶላር ዝተገዝአ ሓደ ቢትኮይን (Eng. Bitcoin) ኣብ 2017 19,000 ዶላር ክሽየጥ ተራእዩ እዩ። ብ ሓደ ዶላር እምበኣር እቶት ናይ 18,999 ዶላር ይከኣል ኔሩ እዩ። ብምኽንያት እዚ ዘገርም ጥርዚ ናይ ዋጋ ቢትኮይን፡ ቢትኮይን ብዙሓት ዝዛረብሉ ወግዓዊ ኣርእስቲ እናኾነ እዩ መጽዩ።
ባጤራ ክሪፕቶ ነዚ ንጥቀመሉ ጥረ-ገንዘብን መስርሕን ፍጹም ናይ ምቅያር ዓቕሚ ኣለዎ። ምቅያሩ ድማ፡ ልክዕ ከምቲ ፋይስቡክ ወይ ዋትስኣፕ ሓቤሬታ ናይ ምልውዋጥ መገድታትና ፍጹም ዝቐየሮ፡ ይምሰል።
መስርሕ ክሪብቶ-ባጤራ ንምርዳእ፡ ነዚ ንጥቀመሉ ገንዘብ ምርዳእ ኣገዳሲ እዩ።
ጥረ ገንዘብ ወይ ውን ፊያት ገንዘብ ፡ መብዛሕቲኡ ግዜ ኣብ ሓንቲ ሃገር ከም መለዋወጢ ባህርያዊ ፍጡር ማለት እንስሳ ፡ ግኡዛዊ ወይ ዘይግኡዛዊ ንብረት ንኸገልግል ፍጹም ተቐባልነት ዘለዎ ከምኡ ናይታ ትጥቀመሉ ሃገር ሕታም ዘለዎ ወረቐት ወይ ሓጺን ማለት ሰናቲም እዩ። ጥረ ገንዘብ ብርእሱ ገለ ነገር ኣይጠቅምን እዩ። ጥቅሙ ግን ኣብቲ ብእኡ ለዊጥካ ትረኽቦ ነገር እዩ ዝምርኮስ።
“ጥረ ገንዘብ ብርእሱ ገለ ነገር ኣይጠቅምን እዩ” ማለት እንታይ ማለት እዩ፧
ምስ ጠመኹም ዘለኩም ገንዘብዶ ክትበልዕዎ ፈቲንኩም ትፈልጡ ወይስ ብዘይምልዋጥ ናብ ስራሕኩም ዶ ክወስደኩም ይከኣሎ፧ መልስኹም ኖ ምዃኑ ርዱእ እዩ። ጥረ ገንዘብ ብርእሱ ገለ ነገር ኣይጠቅምን እዩ ማለት እምበኣር ጥቅሚ ወይ ሓይሊ ገንዘብ ኣብ ምልዋጡ ወይ እቲ ለዊጥካ ትረኽቦ ነገር እዩ ዝርከብ ማለት እዩ።
ጥንታውያን ሰባት ብርእሱ ጥቅሚ ዘለዎ ገንዘብ ውን ይጥቀሙ ኔሮም እዮም፡ካብኣቶም ገለ ንምጥቃስ ወርቂ፡ጨው፡ብሩር፡ ታባክ ወ.ዘ.ተ።
እዚ ንጥቀመሉ ገንዘብ ግና በንጻሩ ግኡዛዊ ወይ ዘይጉዛዊ ንብረት ንምልውዋጥ ጥራይ እዩ ዘገልግል።ህላውነት ገንዘብ ኣብ ግዜና ዘይንሓተሉ ልሙድ ክፋል ሕብረተሰብ እዩ።ነቲ ባጤራ ክሪፕቶ ንምርዳእ ነዚ ንጥቀመሉ ግንዘብ ምርዳእ ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ግዜ ገንዘብ ምስዳድ ይኹን ምቅባል ሰለስተ ኣካል እዮም ዝሳተፉ። ነቲ ንጥቀመሉ ባጤራ ዝሓትምን ዝቆጻጸሮን ድማ ሃገራዊ ትካል ወይ ኩባንያ ኣሎ።
ስለዚ ኣብ ግዜና ንጥቀመሉ ገንዘብ እምበኣር ብዘይ እዞም ዝተጠቅሱ ታሳተፍቲ ክሰርሕ ኣይክእልን እዩ።ን መሃዝቲ ባጤራ-ክሪፕቶ ሓድሽ ባጤራ ንምምሃዝ ዝደረኾም ምኽንያት እምበርኣር እዚ እዩ። ነዚ ንጥቀመሉ ገንዘብ ተኪኦም ባዕልና ማለት ብዘይ ሳልሳይ ወይ ራብዓይ ኣካል ንጥቀመሉ ገንዘብ ምምሃዝ እዩ ዕላምኦም። ብኻልእ ኣዘራርባ ነቲ ገንዘብ ካብ ባንክን ሃገርን መንዚዖም ሰዳድን ተቀባልን ዝቆጻጸርዎ ገንዘብ ንምፍጣር እዩ ዕላምኦም።
ፍልልይ ባጤራ-ክሪፕቶ ምስ ናይ ግዜና ገንዘብ
ባጤራ-ክሪፕቶ blockchain-technology ዝተሰምየ ዓይነት ስይስተም ይጥቀም። ባጤራ-ክሪፕቶ ንመንግስትታት ኣስጋኢ ከይኮነ ኣይተርፍን ፡ እቲ ምኽንያት ድማ እቲ ዘለዎም ስልጣን ኣብ ልዕሊ እዚ ንጥቀመሉ ገንዘብ ስለ ዝምንዛዕ እዩ። ሃገራት እቲ ኣብ ግዜ ቁጠባዊ ጽንኩር ኩነታት፡ ከም መፍትሒ ዝጥቀማሉ መሳርሒ ድማ እዚ ስልጣን እዚ እዩ ኔሩ።


text:
Radio Erena: 22 December 2017
ፕረዚደንት ርዋንዳ ፓል ካጋመ ኣብ ሱዳን ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ የካይድ ከምዘሎ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት እታ ሃገር ኣፍሊጡ።
እቲ ፕረዚደንት ናይ ክልተ መዓልታት ምብጻሕ ንምፍጻም ብሮቡዕ 20 ታሕሳስ ናብ ካርቱም ድሕሪ ምእታዉ፣ ምስ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ኣብ ዞባዊ ጉዳያት ብምትኳር ከምዝተመያየጠ ተሓቢሩ።
ብዘይካ’ዚ ክልቲኦም መራሕቲ ኣብ ቁጠባዊ፣ ፖለቲካውን ዲፕሎማስያውን መዳያት ብሓባር ንምስራሕ ዘኽእሎም እማመታት ከምዝኸተሙ ካብ ካርቱም ዝተመሓላለፉ ጸብጻባት የነጽሩ።
ኣውራ ዕላማ ዑደት ፕረዚደንት ካጋመ ናብ ካርቱም፣ ሩዋንዳ፣ ነቲ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ኣብ ልዕሊ ፕረዚደንት ኣልበሽር ዘሕለፎ ብይን ከምዘይትቕበል ንማሕበረሰብ ዓለም ንምርግጋጽ’ዩ ዝበሉ ተንተንቲ ፖለቲካ ድማ፣ ክልቲኦም መራሕቲ ብዛዕባ’ቲ ኣብ መንጎ እስራኤልን ርዋንዳን ዝካየድ ዘሎ ጽዑቕ ርክባት ብዝምልከት’ውን ከምዝዘተዩ የመልክቱ።
ፕረዚደንት ፓል ካጋመ፣ ኣብ ሱዳን ኣብ ዘካይዶ ዘሎ ምብጻሕ፣ ሚኒስተራት ወጻኢ ጉዳያት፣ ምክልኻልን ንግድን ዝርከብዎም ሓያሎ ሰበ ስልጣን ርዋንዳ ኣሰንዮሞ።
መንግስቲ እስራኤል ኣብ ሃገሩ ዝርከቡ ኣስታት 8 ሽሕ ዜጋታት ሱዳንን ልዕሊ 25 ሽሕ ኤርትራውያን ናብ ርዋንዳን ኡጋንዳን ንምስጓጎም ምስዞም መንግስታት ጽዑቕ ርክባት የካይድ ከምዘሎ ይፍለጥ።
ኣብ ርዋንዳ ኤምባሲ ክትከፍትን ቀጥታዊ በረራታት ክትጅምርን ምዃና ዝሓበረት እስራኤል፣ ኣምሳያ ናይቲ ርዋንዳ ንዝተሰጉ ሓተቲ ዑቕባ ክትቕበል ምውሳና፣ ነታ ሃገር ቁጠባውን ወትሃደራውን ሓገዛት ክትገብረላ ምዃና’ዩ ዝግለጽ።
እስራኤል፣ ምስጓግ ዜጋታት ኤርትራን ሱዳንን ዝኾኑ ሓተቲ ዑቕባ ናብ ርዋንዳ ኣብ ዝመጽእ ዘሎ ወርሒ ክጅምር ምዃኑ’ያ ትሕብር።
እንተኾነ ርዋንዳ፣ ብዘይድሌቶም ካብ እስራኤል ዝስጎጉ ሓተቲ ዑቕባ ከምዘይትቕበል ትገልጽ።
=============================


text:
ኣቐዲሞም ዘአማኑኤልን ኣመተ መንፈስ ቅዱስን ውሉድ ስለዘይነበሮም ኣዝዮም ይኃዝኑ፣ ጾም፣ ጸሎትን ምጽዋትን ብብዝኂ የዘውትሩ ነበሩ። ብስም ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ኣብ እትጽዋዕ ቤተ ክርስቲያን ከይዶም ውላድ ክትህቦም እሞ መብጽዓ ኪህብዋ ተማባጽዑ። ቅድስት ድንግል ማርያም ከኣ ቅዱስ ሚካኤል ብየማና፡ ቅዱስ ገብርኤል ከኣ ብጸጋማ ገይራ ብምምጻእ “ ልደቱ ምስ ልደተይ 1 ግንቦት ዝኾነ ቡሩኽ ሕፃን ክትወልዱ ኢኹም” ኢላ ኣብሠረቶም። “ተወልደ ሕፃን በተፍጻሜተ ቀዳማይ ወርኅ ዘውእቱ ኔሳን በወርኀ ልደታ አመ ሠርቁ ለዓኮን ዘውእቱ ግንቦት ወበጊዜ ልደቱ አብርሀ ቤተ ከመ ፀሐይ ወወድቁ ዲበ ምድር እለ ሀለዉ ውስተ ውእቱ ቤት።’ በዚ ኸኣ 1 ግንቦት 1245 ዓ.ም. ተወልደ።
ኣቡነ እንድርያስ ውልድ ምስ በለ ጸሎት ገበረ እሞ ጸላኤ ሠናያት ሳጥናኤል ነዚ ሰሚዑ “እዚ ሕፃን እዚ ለካ ጸላእየይ፣ ኣንጻረይ ኪኸውን እዩ” ኢሉ ተጨኒቑ ኪቐትሎ ሓሰበ፡ እንተኾነ እቲ ኣብኡ ኃዲሩ ዝነበረ መንፈስ ቅዱስ ከልከሎ። ድኅሪ ፵ (40) መዓልቲ ኣብታ ቅድም ዝተማባጽዑላ ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ቤተ ክርስቲያን ብኢድ ኤጲስ ቆጶስ ተጠምቀ። ብጸሎተ ምህላ ዝተረኽበ ንምባል ‘መሓረነ እግዚእ’ ዝብል ስም ጥምቀት ተሰይመ።
ሽዑ ኣብ ቤት ዘአማኑኤል፡ እቲ ዘጥመቐ ኤጲስቆጶስ ምስ ኵሎም ካህናትን ዲያቆናትን እናዘመሩ ከለዉ፣ ሕፃን መሓረነ እግዚእ ከኣ ኣብ ዝባን ኣደኡ አመተ መንፈስ ቅዱስ ተኃዚሉ ከሎ “ስብሐት ለእግዚአብሔር በሰማያት ወሰላም በምድር ለዕጓለ እመ ሕያው ዘሠምሮ” ኢሉ ኣመስገነ።
ድኅሪ ሠለስተ (3) ዓመት ጡብ ምስ ኃደገ ልክዕ ከምታ መብጽዓዖም ናብታ ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም ቤተ ክርስቲያን ወሰድዎ። ከም ነቢይ ሳሙኤል ኸኣ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ዓበየ። ሠራዊተ ዲያብሎስ ከይቐርብዎ ክልቲኦም ሊቃነ መላእኽቲ ቅዱስ ሚካኤልን ቅዱስ ገብርኤልን ለይትን መዓልትን ይሕልዎ ነበሩ። ቅዱስ ገብርኤል’ውን ሰማያዊ መናን ሰማያዊ ጽዋዕን እናኣምጽአ ይምግቦ ነበረ።
ቅዱስ መሓረነ እግዚእ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ብዘሎ ትምህርቲ 81 መጻሕፍቲ ተማህረ። ሥራሑ ብጾም፣ ጸሎት ስግደት ጀመረ። ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ከኣ ዅሉ ጊዜ እናመጽአ ይናዝዞን ይሰምዖን ነበረ። “በከመ ይቤ በወንጌል ዘሰ ያፈቅረኒ ወየዐቅብ ቃልየ ኣነ ወአቡየ ንመጽእ ኀቤሁ ወንሬስዮ ምዕራፈ/ እቲ ዜፍቅረኒ ቃለይ ኪሕሉ እዩ፡ ኣቦይ ከኣ ኬፍቅሮ እዩ፡ ናብኡ መጺእና ድማ ኣብኡ ማኅደር ክንገብር ኢና።” (ዮሓ. 14፡23)
ወዲ 12 ዓመት ምስ ኮነ “ሐለየ በልቡ ወይቤ ምንት ይበቍዐኒ፣ ንብረተ ዝንቱ ዓለም፣ ወእትገኀስ እምአዝማድየ ወእኅድግ አቡየ ወእምየ” ብምባል ናብ ሰሉዳ ዝተባህለት ገዳም ከደ እሞ ምስ ንእግዚኣብሔር ዘሥመረ ዓቢይ ባሕታዊ ኣባ ገብረክርስቶስ ተራኸበ። ቅዱስ መሓረነ እግዚእ ንኣባ ገብረክርስቶስ፡ “ኢይክል አሐዱ ገብር ተቀንዮ ለክልኤ አጋእዝት ለአሐዱ ይትኤዘዝ ወለካልኡ ኢይትኤዘዝ / ንገንዘብን ንእግዚኣብሔርን ክትግዛእ ኣይከኣልን እዩ” “እለኒ በልዑ ከመ ዘኢበልዑ እለኒ ሰተዩ ከመ ዘኢሰትዩ፣ እለኒ ተፈሥሑ ከመ ዘኢተፈሥሑ”፣ እዩ ዝብል እሞ ኣመንኵሰኒ በሎ። ኣባ ገብረክርስቶስ ድማ “በረኸት ኣቦታተይ እንጦንዮስ፣ መቃርዮስ፣ ጳኵሚስ ይኅደርካ። እቲ ናታቶም ምንኵስና ዝባረኸ ኣምላኽ ምንኵስናኻ ይባርኸልካ” ኢሉ ባረኾ። ስመ ክርስትናኡ መሓረነ እግዚእ ኪኸውን ከሎ ስመ ምንኵስናኡ ኸኣ እንድርያስ ተባህለ። እንድርያስ ማለት ጎበዝ መንእሰይ ማለት እዩ።
ቅዱስ ኣቡነ እንድርያስ ድኅሪ ምምንዃሱ ንዓይኑ ሰለምታ ንሰብነቱ ድቃስ ንሥጋኡ ዕረፍቲ ዝብሃል ኣይሃበን። ለይቲ ምስ መዓልቲ ከም ዓንዲ ሓፂን ብጸሎት ተተኽለ፣ ኣእጋሩ ክሳዕ ዚሓብጥ ከም መንኰራኩር፣ ረሃጹ ክሳዕ ናብ ምድሪ ዘንጠብጥብ ይሰግድ ነበረ።
ብትሕትናኡ ኸኣ ዝተፈልጠ ኣቦ ኾነ፣ ጋሻ እንተ መጽአ እግሪ ኣብ ምሕፃብ ቀዳማይ ኮነ። እንሆ ፍቓድ እግዚአብሔር ኮይኑ ናብ ጳጳስ ብምኻድ መዓርገ ዲቁና ተሸመ። ከም ሊቀ ዲያቆናት ቅዱስ እስጢፋኖስ ከኣ መንበረ ጸባኦት ክሳዕ ምርኣይ በቕዐ። ድኅር’ዚ ውን ኣባ ገብረክርስቶስ ጥብዓቱ ብምርኣይ “ይቤሎ ተሠየም ቀሲሰ መዓርገ ክህነት” “ይግብኣካ እዩ እሞ ኪድ ካብ ጳጳስ ክህነት ተቐበል” በሎ። “ሕራይ” ኢሉ ፍቓድ መምህሩ መሊኡ ካብ ጳጳስ መዓርገ ክህነት ተቐብዐ፣ ልክዕ ከም ናይ መልከ ጼዴቅ ጌሩ ኸኣ ብትግሃት ኣገልገለ። ምሥጢረ ቍርባን ኪህብ ከሎ ንዚግብኦን ንዘይግብኦን ይፈላሊ ነበረ።
ካብ መዓልትታት ሓደ መዓልቲ “ንኢየሩሳሌም ከይደ ቤተልሔም ዝተወልደላ፣ ዮርዳኖስ ዝተጠምቀላ፣ ናዝሬት ዝዓበየላ፣ ቀራንዮ ዝተሰቐለላ ክርኢ ክኸይድ” ኢሉ ሰንሰለት ሓፂን ተዓጢቑ ብጸሎት ንጐይታ ሓተተ። ሽዑ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ምስ ቅዱሳን መላእኽት ተገሊጹ “ኦ ፈታውየይ እንድርያስ እቲ ዅሉ ኣነ ዝፈትዎ ዘበለ ትፍጽም ኣሎኻ። . . . ሕጂ ኸኣ ናብ ኢየሩሳሌም ምኻድ ኣይትሕሰብ፣ ምኽንያቱ ኣነ እታ ሥጋኻ እትቕበረላ ከርእየካ እየ። ኣብኣ ዓቢይ በዓቲ ኣዳልየልካ ኣሎኹ፣ ነዛ በዓቲ እዚኣ ኸኣ ከም ቤተልሔም፣ ነቲ ኣብኣ ዘሎ ማይ ከም ዮርዳኖስ፣ ንመቓብርካ ከምቲ ናተይ መቓብር ጎልጎታ ንደብርኻ ኸኣ ከም ደብረ ጽዮን ክገብረልካ እየ” በሎ። በዚ ድማ ቅዱስ ኣቡነ እንድርያስ “ምርሐኒ እግዚኦ ፍኖተ እንተ ባቲ አሐውር/ ኦ ጐይታ እቲ ዝኸደሉ መንገዲ ምርሓኒ” (መዝ. 143፡10) ኢሉ ነታ ቦታ ክደሊ ከሎ ኣብ ከባቢኡ ተኣማኔ እግዚእ ዝተባህለ ምእመን ረኸበ። ንሱ ኸኣ ነቶም ከባቢ ወንጌልን ኦሪትን ኪምህረሉ ስለዝለመኖ፡ ዅሉ ዓሠርተ ትእዛዛትን ወንጌልን ሰበከሎም።
ኣብ ሓበላ ከሎ፡ ቅድስት ድንግል ማርያም ንኣቡነ እንድርያስን ኣቡነ ኤዎስጣቴዎስን ኣብ ኣሥመራ ዘሎ መቅደሰይ መጺእኩም ቀድሱለይ’ ኢላ ምስ ዝኣዘዘቶ፣ መጻሕፍቲ ዝስከም ኣድጉ ጽዒኑ ድኅሪ ብዙኅ መንገዲ ኣሥመራ ንምእታው ምስ ተቓረበ፡ ኣብ ቅድሜኡ ሓደ ዓቢይ ጎቦ ምስጋር ከልኦ፡ “ወተግኅሰ ደብር እምቅድሜሆሙ በጸሎቱ ለአባ እንድርያስ ወማዕምቅ መልአ።” ከምዝብል መጽሓፍ ገድሉ ብትእምርተ መስቀል ባሪኹ ካብቲ ቦታ ንገምገም ዓርበ ረቡዕ ከምዝግዕዝ ገበሮ። እዚ ዓቢይ እምባ ኣብ ከባቢ ርእሰ ኣድባራት ቅድስት ማርያም ኣሥመራ ዝነበረ ንዓርበ ረቡዕ ገጹ ዝፈለሰ ምዃኑ ይንገር።
ድኅሪ ምስ ኣቡነ ኤዎስጣቴዎስ ምፍልላዩ፡ ቅዱስ ኣቡነ እንድርያስ ኣብ ማይ ምጭቓ ዝተባህለ ኣብ መንጎ ዓዲ ናህባይን ዓዲ ፈለስትን ዝርከብ በዓቲ ከምኡ’ውን “ወሖረ መንገለ ዛናአብ” ካብ ማይ ምጭቓ’ውን ናብታ ኣብ ከባቢኡ እትርከብ ዛናኣብ ከም ዝኸደ መጽሓፈ ገድሉ ይነግር። ኣብዚ ጊዜ’ዚ መግቡ ሱር ዒቃ እዩ ዝነበረ። “ወነበረ ህየ እንዘ ይሴሰይ ቈጽለ አሥርቆ ዘውእቱ ሥርወ ዒቃ” ኣብዚ እዋን'ዚ ብሕልሚ ለይቲ “ነታ ክህበካ እየ” ዝበሎ ማየ ዮርዳኖስ ዘለዋ ገዳም ይርኢ፣ ብቐትሪ ግና ይስእና። ከምኡ’ውን ተኣማኔ እግዚእ ዝተባህለ ምእመን “ንኣኻ ትኸውን ገዳም ብራእይ ርእየ” ምስ በሎ ሓሳቦም ሓደ ኾይኑ ነታ ቦታ ከይዱ ረኸባ ልክዕ ከምቲ ዝተነግሮ’ውን ጸንሓቶ። ብትእምርተ መስቀል ባሪኹ ኣመስጊኑ ድማ ኣብኣ ምስ ኣርድእቱ ብተባሕትዎ ተቐመጠ ።
ሓደ መዓልቲ ጥሜትን ጽምእን ኣብ ዝበርትዓሉ እዋን እቶም ኣርድእቲ ንኣቡነ እንድርያስ “ካብዚ ገዳም ወፂእና ክንምገብ ኣፍቅደልና” በልዎ። እንተኾነ ኣቡነ እንድርያስ “ኣጽንዖ መካን ስለ ዝበልጽ እዞም ደቀይ ቁሩብ ተዓገሡ። ዓሣ ካብ ባሕሪ፣ መነኮስ ካብ ገዳም እንተወፂኡ ጽቡቕ ኣይኮነን” እኳ እንተበሎም እቶም ኣርድእቲ ግና መሊቖም ናብ እንዳ ተኣማኔ እግዚእ ዓዲ ሞገስ ከባቢ ጣላን ዓደብዛገን ኪምገቡ ኸዱ። እቲ ሰብኣይ እኳ ኪኣትዉ እንተ ፈቐደሎም እታ ሰበይቲ ግና “ኣቦኦም’ከ ምስኦም ኣሎ’ዶ፧ ኣቦኦም ኣቡነ እንድርያስ እንተ ዘይሃልዩ ኣይቕበሎምን እየ” በለት። ከምዚ ክትብል ከላ ኣቡነ እንድርያስ ብመንፈስ ቅዱስ ይፈልጥ እሞ “ወይቤ አቡነ ሚጦሙ ኀቤየ ለእሉ አግብርቲከ ወኢትኅድጎሙ ይሠጠሙ ውስተ ባሕረ ዓለም” ኢሉ ምስ ጸለየሎም ተመልሱ።
ሽዑ ኣቡነ እንድርያስ ነቲ ገንኢ “ማይ ምልኡለይ” ኢሉ ኣብኡ ምስ ጸለየ “ወዘንተ ብሂሎ ዐተበ በትእምርተ መስቀል ዲበ ውእቱ ማይ ወኮነ ጥዑመ ከመ ዓያያተ መዓር ወይቤሎሙ አቡነ እንድርያስ ለደቂቁ ንሥኡ ስትዩ ዘወሀበክሙ እግዚኣብሔር ወሰትዮሙ ደቂቁ ውእተ ማየ ዘኮነ ወይነ ጥዑመ አንከሩ ጥቀ”። ከምኡ’ውን ቅዱስ ኣቡነ እንድርያስ ምእንቲ ደቁ ኢሉ ናብ ኣምላኽ ጸሎት ገበረ እሞ ካብ ኣርያም 3 ኩምራ ሥርናይ ከም ዓውዲ መሲሉ መልአ። እዚ ኩምራ'ዚ ን7 ዓመት ዝኣክል ኣብ በረኻ ከሎ፣ ኣቡነ እንድርያስ ናይ ጎሞር መሥፈር ካብ እምኒ መዐቀኒ ገበረሎም። ካብታ መዐቀኒት ዝያዳ ከይወስዱ ኸኣ ኃደራ በሎም። እዚ ሥርናይ ኣርያም እዚ ንሾብዓተ ዓመት ዝኣክል ብዘይ ሓደ ነገር ማለት ዝናም ከይዘነሞ፣ ነቐዝ ከይበልዖ፣ ኣዕዋፍ ከይለቐማሉ፣ ሰረቕቲ’ውን ኣይወስዱሉን። ምኽንያቱ ናይ ቅዱስ ኣቡነ እንድርያስ ጸሎት ስለዝኸደኖ፡ “ጸሎቱ ለጻድቅ ትክል ወታሠልጥ” (ያዕ. 5፥15)።
ድኅሪ 7 ዓመት ግና እቶም ኣርድእቲ “ስለምንታይ ኢና ነቲ እግዚኣብሔር ዝሃበና ንሰፍሮ፧ ከም ድሌትና ዘይንወስድ” ብምባል ዝተዋህቦም ኃደራ እሞ ጠለሙ ሽዑ ነቲ ሥርናይ ኣራዊት፣ ጻጸ፣ ኣዕዋፍ፣ ሰረቕቲ ከምዝኣትውዎ ንኣቡነ እንድርያስ ብመንፈስ ተገልጸሉ፣ ናብ ቤት ኣእትውዎ ኸኣ በሎም። ንሾብዓተ ዓመት ከኣ ተመገቡ። ብድምር ን14 ዓመት ዝኣክል ካብ ኣርያም ዝወረደ መና ከም ዝተመገቡ መጽሓፈ ገድሉ ይሕብር። እቲ ዝወርደሉ ዝነበረ ቦታ’ውን ንምልክት ዝኣክል መስቀል ተጌሩሉ “ምውራድ መና“ ኣባ ጊዮርጊስ “ ሰአል ለነ እንድርያስ አቡነ በአርዑተ ወንጌል ዘተፀምደ ፧ ለደቂቀ ቤቱ ገሀደ ፡ሥርናየ አርያም ዘአውረደ” ኢሉ ኣብ መጽሓፈ ሰዓታት ገሊጽዎ ይርከብ። “ (ሥርናይ ኣርያም) እናተባህለ ክሳዕ ሎሚ ይጽዋዕ ኣሎ።
ድኅር’ዚ ዝተጠቕሰ 14 ዓመት ከኣ ቅዱስ ኣቡነ እንድርያስ ናብ ኣምላኽ ጸሎት ገበረ እሞ ካብ ሰማይ ወርቂ ዘነመ። ሽዑ ካብቶም ኣርድእቲ ሓደ ዘካርያስ ዝተባህለ ርእይዎ ከብቅዕ ኃዲግዎ ኸደ። ኣቡነ እንድርያስ “ስለምንታይ ዘየልዓልካዮ፧” ምስ በሎ ፍቓድ መምህሩ ክመልእ ኣልዓሎ። ሽዑ ኣቡነ እንድርያስ “ስለምንታይ ኣብቲ ቐዳማይ ጊዜ ዘየልዓካዮ፧” እንተ በሎ “ኢታንሥእ ዘኢያንበርከ” ስለዝብል ኢሉ መለሰሉ። ንሱ “ነዚ ወርቂ'ዚ ኣይትሽጥዎ ኣይትምዘንዎ፣ እንታይ ደኣ ብለውጢ ተጠቐሙሉ” ብዝበሎም መሠረት ይነብሩ ነበሩ። ንዘውኃደሎም ኣይሓምይዎ፣ ንዘብዝኃሎም ኣይንእድዎ ነበሩ። ኵሉ ጊዜ ኸኣ ሠርከ ሠርክ ናብቶም ኣርድእቲ ብርሃነ መንፈስ ቅዱስ ይወርድ ነበረ።
ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ጊዜ ዕረፍቲ ኣቡነ እንድርያስ ምስ ቀረበ ኣእላፈ ኣእላፋት መላእኽቲ ኣኸቲሉ መጺኡ ከምቲ ናይ ኵሎም ቅዱሳነ እግዚኣብሔር ምሉእ ቃል ኪዳን ሃቦ።
“ነዛ ገዳም እዚኣ ከም ቤተልሔም ዝተወለድኩላ፣ ከም ደብረ ጽዮን፣ ደብረሲና፣ ሙራደ ቃል፣ ንመቓብርካ ከኣ ከም ጎልጎታ ክሓስበልካ እየ። እቲ ዅሉ ናብ'ዚ ደብሪ'ዚ ኣብ ዕለት ሞትካን ልደትካን ብእምነት ዝኸደ ከድኅነልካ እየ” በሎ። ነቲ ኣብኡ ዘሎ ማይ ከኣ ከም ዮርዳኖስ ጌረዮ ኣሎኹ። እቲ ዅሉ ብእምነት ብእኡ ዝተሓፅበ ካብ ዝነበሮ ደዌ (ሕማም) ኪሓዊ እዩ። “ወዘሂ ተቀብረ ውስተ ዛቲ ምኔት ውስተ ምሥራቂሃ ወምዕራቢሃ ወውስተ ሰሜና ወደቡባ እስከ ኀበ ይበጽሕ ጽላሎታ እሬስዮ ለድኂን” ምስ በሎ ንሰማይ ዓረገ።
ንዅሎም ደቁ ኣኪቡ “እንሆ ጐይታይ ክትመውት ኢኻ ኢሉኒ ስለዘሎ ክነግረኩም ስምዑኒ፣ ምሉእ እምነት ሓድነትን ሠለስትነትን የሃልኹም። ነንሓድሕድኩም ተፋተዉ (ተፋቀሩ) “እስመ ተፋቅሮ ይደፍኖን ለኵሎን ኀጣውእ” ኃዳጋት ኩኑ”። ከምዚ ምስ በሎም ንእሽቶ ሕማም ሓመመ።
ሽዑ እቶም ደቁ “ንስኻ ካብ ሰማይ ሥርናይ ዘውረድካ ብጸሎትካ፣ ንስኻ ኣቦና ንደቅኻ መና ዝመገብኻና’ኸ ትመውት ዲኻ፧” ከምዚ ክብሉ ኸለዉ ኸኣ ካብ ኣዕይንቶም ከም ውኂዝ ክረምቲ ንብዓት ይውኅዝ ነበረ። ሽዑ ኣቡነ እንድርያስ ንደቁ ኪበኽዩ ምስ ረኣዮም “ኣይትብከዩ፣ ኣነ ካብዛ ኃላፊት ዝኾነት ዓለም ናብታ ዘይትኃልፍ እየ ዝኸይድ ዘሎኹ” በሎም። ኣቡነ እንድርያስ ነቶም ኣርድእቱ “ብድኅሬይ ድኅሪ ዓሠርተ መዓልቲ ከተርክቡኒ ኢኹም” ብዝበሎም መሠረት ድኅሪ ዓሠርተ መዓልቲ 999 ኣርድእቲ ተሰየፉ፣ ሕጂ እንዳ ሰማዕታት ቤተ ክርስቲያን ተባሂሉ ብስሞም ታቦት ተቐሪጽሎም ኣሎ።
ኣቡነ እንድርያስ ዝዓረፈሉ ዕለት 1 የካቲት እዩ፣ ዝተወልደሉ ኸኣ ዕለት 1 ግንቦት እዩ።
ሕጂ ኣብዚ ገዳም ዝርከብ ቅርሲ፦
- ማየ ዮርዳኖስ፥ ኣብ ውሽጢ ቤተ መቕደስ ኃሊፍ
- መቓብር ኣቡነ እንድርያስ፥
- ጎሞር መስፈር ሥርናይ ኣርያም፥
- ናይ ኢድ ዝነበረ መስቀል፥
- ጭዃሮ ዝነበረት ሕጂ ዓባይ ኣውሒ ኮይና ኣላ ንሳ ናይቶም 999 መቓብር ዝዀዓተት እያ።
- ግራት ወርቂ፥
- መቓብር ንገብር ኄር ዝቐተለ ኣንበሳ፥
- ሥርናይ አርያም ዚወርደሉ ዝነበረ ዓውዲ
እዚ ገዳም’ዚ ኣዘንቲኻ ዘይውዳእ ሰሚዕካ ዘይጽገብ ዓሚቝ ታሪኽን ሰፊሕ መንፈሳዊ ተጋድሎን ዘለዎ ጥንታዊ ገዳም እዩ እሞ ነጊድና ክንበጽሖ፡ ኣንቢብና ክንፈልጦ፡ . . . እግዚአብሔር ጸጋኡ የብዝኃልና!
ናይ ኣቦና ጸሎቱን በረኸቱን ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር፡ አሜን!


text:
Radio Erena: 01 February 2021
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ፣ ዋንጊ ዪ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ቻይና ኣብ ሓሙሽተ ሃገራት ኣፍሪቃ ዑደት ኣካይዱ።
እቲ ዝሓለፈ ቅንያት፣ ኣብ ናይጀርያ፣ ደሞክራስያዊት ሪፖብሊክ ኮንጎ፣ቦትስዋና፣ ታንዛንያን ሲሸልስን ዝተኻየደ ዑደት ናይቲ ሚኒስተር፣ ቻይና ኣብዘን ሃገራት ዝጀመረቶ ወፍርን ብሕጂ ዝህሉ መደባትን ብዝምልከት ንምምይያጥ’ዩ ኔሩ።
ቻይና፣ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃዊት ሃገረ ታንዛንያ፣ ብ1.6 ቢልዮን ዶላር መንገዲ ባቡር ናይ ምህናጽ ፕሮጀክት ክህልዋ እንከሎ፣ ኣብተን ካልኦት ሃገራት ድማ ኣብ ኢንዱስትርያል ፓርክን ካልእን ዘተኮረ ናይ ቢልዮናት ወፍሪ ተካይድ ኣላ።
እታ ሃገር፣ ኣብ ናይጀርያ 128፣ ኣብ ኢትዮጵያ 80፣ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ 77፣ ኣብ ታንዛንያ 48፣ ኣብ ጋና ድማ 44፣ ብጠቕላላ ኣብዘን ሓሙሽተ ሃገራት ጥራይ 377 ወፍሪ ኢንዱስትርያዊ ፓርክታት ትውንን።
ዑደት ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ቻይና፣ ብዘይካ’ዚ ዝካየድ ዘሎ ናይ ወፍሪ መደባት፣ ብዛዕባ’ቲ ሎሚ ዓመት ኣብ ሰኔጋል ክካየድ መደብ ተታሒዙሉ ዘሎ ዋዕላ ሃገራት ኣፍሪቃን-ቻይናን ብዝምልከት’ውን ምስ ሰበ ስልጣን እተን ሃገራት ተዘራሪቡ።
ምምስራት ኣህጉራዊ ናጻ ናይ ንግዲ ዞባ ኣፍሪቃ፣ ወፍሪን ንግድን ንምትብባዕ፣ ከም ጽቡቕ ዕድል እትርእዮ ቻይና፣ ኣብዚ ሎሚ ዓመት ዝካየድ ዋዕላ፣ ኣብዚ ጉዳይ እዚ ከተተኩር ምዃና ይግመት።
ቻይና፣ ልዕሊ 20% ናይቲ ኣብ ኣፍሪቃ እተካይዶ ዘላ ወፍሪ፣ ኣብ ኢንዱስትርያዊ ፓርክታት፣ ጸዓትን መጓዓዝያን እኳ እንተኾነ፣ ሰደድ ከም መሰረታውያን ሃለኽቲ ነገራት ዝኣመሰለ ተራ ፍርያት ቻይና ናብ ኣፍሪቃ ንምዕባይ’ውን ትደፍኣሉ ከምዘላ ይፍለጥ።
ቻይና፣ ንሃገራት ኣፍሪቃ፣ ቅድመ ኩነት ዘይብሉ ልቓሕ እናሃበት፣ ብዕዳ ንቑጠባ ናይዛ ኣህጉር ንምዕብላል ትሰርሕ ከምዘላ’ያ ትውቀስ።
መንግስቲ ቻይና፣ ምስ ለበደ ኮረና ቫይረስ ተተሓሒዙ፣ ዕዳ ናይ 12 ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ብኸፊል ካብ ወለድ ነጻ ኮይኑ ክጸንሕ ከምዝወሰነ’ዩ ዝገልጽ።
ናይጀርያ ምስ ቻይና እታ ዝበዝሐ ንግዳዊ ልውውጥ እተካይድ ኣፍሪቃዊት ሃገር ኮይና፣ ዓመታዊ ክሳብ 20 ቢልዮን ዶላር ይበጽሕ።
እቲ 2 ቢልዮን ካብዚ፣ ናይጀርያ ናብ ቻይና እትልእኮ ነዳዲ’ዩ።
ካብ ቻይና ዝበዝሐ ዕዳ ካብ ዘዋህለላ ሃገራት ድማ ኢትዮጵያ ብኣስታት 12 ቢልዮን ዶላር ምስ ቀዳሞት ከምእትስራዕ ጸብጻባት ቁጠባ የመልክቱ።
===================


text:
ዕለት 4 ጥቅምቲ 2020 ዓ.ም. ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ፍርቂ መዓልቲ ድሕሪ ዘዕረግዎ ጸሎተ መልኣከ እግዚኣብሔር ብዛዕባ እታ ዕለት 3 ጥምቲ 2020 ዓ.ም. ኣብ ኣሲዚ ከቲሞም ዕለት 4 ጥቅምቲ 2020 ዓ.ም. ወግዓዊ ዝገበርዋ ኵላትና ኣሕዋት ዘርእስታ ዓዋዲት መልእኽቶምን ብዛዕባ ምክንኻን ተፈጥሮን ከምኡ እውን ዕለት 4 ጥቅምቲ ቃለ ማሕላ ንዝፈጸሙ ናይ ጳጳሳዊ ሓለዋ ጸጥታ ስዊዘርላንድ ሓደስቲ ኣባላትን ኣማእኪሎም ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፥
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ቅድም ክብል ይሴባህ ብዝብል ኣርእስቲ ንዝደረስክዋ ዓዋዲት መልእኽትን ደሓር እውን ነታ ኵላትና ኣሕዋት ዘርእስታ ዓዋዲት መልእኽቶም ኣስተንፍሶ ኣብ ዝኾኖም ኣብ ኣሲዚ ዕለት 4 ጥቅምቲ 2020 ዓ.ም. ነታ ኵላትና ኣሕዋት ዘርእስታ ዓዋዲት መልእኽቶም ንኽኽትሙ ኣብ ኣሲዚ ኣብ ልዕሊ ናይ ቅዱስ ፍራንቸስኮ ቅዱስ ዓጽም ኣብ ዝተነበርሉ መንበረ ታቦት መንፈሳዊ ንግደት ፈጺሞምን መስዋዕተ ቅዳሴ ኣዕሪጎም ኣብቲ ናይቲ ቅዱስ ቅዱስ ዓጽም ኣብ ዝተነበርሉ መንበረ ታቦት ተረኺቦምን ከቲሞም ንእግዚኣብሔር ከምዘወፈይዋ ሓቢሮም፥ “ናይ ግዜ ምልክታ ብግልጺ ከምቲ ዮሓንስ መበል 23ን ጳውሎስ ሻድሻይን ደሓር እውን ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማውን ዘመላኸትዎ ሕውነትን ምክንኻን ተፈጥሮን እንኰ ናብ ኵለንተናዊ ምዕባለን ሰላምን ዝወስድ መገዲ እዩ” ኢሎም።
እታ ሓዳስ ዓዋዲት መልእኽቲ ሎ ሶርቫቶረ ሮማኖ እተሰምየ ናይ ቅድስቲ መንበር ዕለታዊ ጋዜጣ ኣብ ናይ ዕለት 4 ጥቅምቲ 2020 ዓ.ም. ሕትመቱ ንንባብ ከምዘብቀዓን ነቶም ኣብቲ ጸሎተ መልኣከ እግዚኣብሔር ንኽሓብሩ ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ንዝተረኽቡ መንፍሳውያን ነጋዶ ከምእተዓደሎምን፥ ቅዱስነቶም ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፥ ቅዱስ ፍራንቸስኮ - ይብሉ - ኣብ ጉዕዞ ሕውነት ኣብ ቤተ ክርስቲያንን ኣብ መንጐ ምእመናን ናይ ዝተፈላለያ ሃይማኖታትን ኣብ መንጐ ሕዝብታትን የሰንይ” ኢሎም።
ናይ ፍጥረት ወቕቲ
ኣስዒቦም ዕለት 1 መስከረም 2020 ዓ.ም. ተበጊሱን ዕለት 4 ጥቅምቲ 2020 ዓ.ም. ዝተዛዘመ ናይ ፍጥረት ወቕቲ ብዝብል መርሕ ቃል ዝተኻየደ መደብ ዘኪሮም፥ “ብሓባር ምስ ናይ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስትያን ኣሕዋት ናይ ተፈጥሮ ኢዮበል ኣብዒልና” ምስ በሉ ነቶም ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ንዝተረኽቡ ካቶሊካዊ ናይ ማሓድሮ ዓለም ሓቆፍ ምንቅስቓስ ኣባላትን ናይ ዝተፈላለያ ካቶሊካውያን ማሕበር ይሴባሕን ንዅሎም ነቶም ኣብ ኵለንተናዊ ስነ ማሓድሮ ኪደት ንዝዓዩን ሰላምታኦም ኣቕሪቦም።
ጳጳሳዊ ሓለዋ ጸጥታ ስዊዘርላንድ
ቅዱስነቶም ነቶም ዕለት 4 ጥቅምቲ 2020 ዓ.ም. ቃለ ማሕላ ንዝፈጸመ ናይ ጳጳሳዊ ሓለዋ ጸጥታ ስዊዘርላንድ ሓደስቲ ኣባላት ዘኪሮም፡ ነቶም ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ንዝተረኽቡ ወለዳቶም ሰላምታኦም ኣቕሪቦም፥ እዞም ተባዓት መንእሰያት ኣባላት ጳጳሳዊ ሓይሊ ጸጥታ ስዊዘርላንድ ንቤተ ክርስቲያንን ንር.ሊ.ጳ. ዘገልግሉ እያቶም፥ ኣብዚ ኣገልግሎት እዚ ካብ ክልተ ክሳብ ኣርባዕተ ዓመት ዘገልግሉ እያቶም ኵላትና ስለ ኣገልግሎቶም ብጣቕዒት ነመስግን” ኢሎም።
ብጹዕ ኦሊንቶ ማረላ
ዕለት 4 ጥቅምት 2020 ዓ.ም. ኣብ ቦሎኛ ናይ ኪዮጃ ሰበኻ ካህን ኣባ ኦሊንቶ ማረላ ቤተ ክርስቲያን ብጽዕና ከምዝኣወጀትሎም ዘኪሮም፥ ጓሳ ከም ልቢ ክርስቶስ፥ ኣቦ ድኻታትን ኣቦ ኣብ ሓሳርን መከራን ንዝርከቡን” እንክብሉ ገሊጾም፥ “እቲ ፍሉይ ዝኾነ ምስክርነቱ ንብዙሓት ነቶም ትሑታንን ተባዓት ኣገልገልቲ ሕዝበ እግዚኣብሔር ንኽኾኑ ንዝተጸውዑ ኣርኣያ ይኹን” ምስ በሉ፥
ኮኾብ ማያት ባሕሪ
ዕለት 4 ጥቅምቲ ኣብ ስኮዚያ ናይ ባሕረይናታትን ብሃብት ማያት ባሕሪ ዝመሓደሩን ዝሓልይ “ኮኾብ ማያት ባሕሪ” ብዝብል መጸውዕ ዝተበገሰ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ቅዋሜ መበል 100 ዓመት ዝዝከረሉ ዕለት ምዃኑ ዘኪሮም፥ “ኣብዚ ዝኽሪ መበል ሚእቲ ዓመት ቅዋሜ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ቅድስተ ማርያም ኮኾብ ማያት ባሕሪ ተዋፊሮም ብሓሴት ህላዌ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ወደባትን ኣብ ከባቢ ብሃብቲ ማያት ባሕሪ ዝመሓደሩን ኣባይቲ ስድራኦምን ዘገልግሉ ካህናትን ወለንተይናታትን አተባብዕ እንክብሉ ዘስምዕዎ ቃል ዛዚሞም።


text:
ፕረዝዳንት ኦባማ ኣብ ናይ ካልኣይ መዓልቲ ታሪኻዊ ዑደቶም ኣብ ነጻነት ኩባ ሓርበኛ ኣብ ዝነበረ ሓውልቲ ሆዜ ማርቲ ዕንበባ ኣምቢሮም።
ፕረዝዳንት ኦባማ ትማሊ ሰንበት ኣብ መዕረፎ ነፈርቲ ሆዜ ኣብ ዝኣተውሉ ጊዜ ፕረዝዳንት ካስትሮ ኣይተቐበሉዎምን።ኦባማ ኣብ ውሽጢ 90 ዓመታት ኣብ ኩባ ዑደት ዝፈጸሙ ናይ መጀመርያ ፕረዝዳንት ኮይኖም ኣለው።
ፕረዝዳንት ኦባማ ትማሊ ምስ ሰራሕተኛታት ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ዝተራኸብሉ እዋን ከምዚ ኢሎም።
‘ንፈለማ ግዜ ነፋሪት ፕረዝደንት ኣሜሪካ ኣብ ኩባ ዓሪፋ።ኣብዚ ታሪኻዊ ዑደት ንመጀመሪያ ግዜ ዝተራኸብኩ ምሳኹም እዩ።ንቀጥታዊ ጽምዶ ህዝቢ ኩባ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ እዩ።ሓደሽቲ ስምምዓትን ውዕላትን ንግዲ ብምግባር ኣብ መንጎ ክልቲኡ ህዝብታት ሓድሽ ምትእስሳር ምፍጣርን እዩ።መጻኢ እዋን ብሩህ ምዃኑ ራእየይ ዘንብረሉ ኣጋጣሚ’ውን እዩ።’
ፕሬዝዳንት ኦባማ ምስ ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ሓዊሱ ምስ ኣባላት ስቪል ማሕበረሰብ ኩባ ክራኸቡ እዮም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣገዳሲ ህዝባዊ ኣኼባ ብዛዕባ ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ከተማ የተቦሪ
ብኮሚሽን ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ዝምራሕ ኣገዳሲ ህዝቢ ኣኼባ ኣብ ከተማ የተቦሪ – ሽወደን ክካየድ ምዃኑ ብምሕባር፡ ኩሉ ደላይ ፍትሕን ዲሞክራስያዊ ለውጥን ኤርትራዊ ዜጋ፡ ኣብ’ዚ ኣኼባ’ዚ ንክሳተፍ ብኽብሪ ንዕድም። ኣኼባና፡ ብዛዕባ ውጽኢት እቲ ብዓወት ዝተሰላሰለ ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢን ከምኡ’ውን ብዛዕባ መደብ ዕዮ ኮሚሽን ሃገራዊ ዋዕላን ምስ ተሳተፍቲ ኣኼባ ብዑምቍት ክዝቲ ኢዩ። ኤርትራዊ ዜጋ፡ ሃገራዊ ሓልፍነቱ ተገንዚቡ፡ ኣብ መስርሕ ምስንዳእ ሃገራዊ ጉባኤን ዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ሃገርና ንክረጋገጽ ብሓባር ንክንብገስን ፡ ግዴኡ ንኸበርክትን፡ መድረኻዊ ሕቶ ምዃኑ ከነተሓሳስብ ንፈቱ።
ስለ’ዚ ኩሉኹም ተካፈልቲ ኣኼባ ኣብ ታሕቲ ተጠቒሱ ዘሎ ግዜን ቦታን ሰዓትን ኣኼባና ክጅምር ስለ ዝዀነ ግዜኩም ኣክቢርኩ ንክትመጹ ኣጥቢቕና ንላቦ ፡፡
ኣኼባ ዝካየደሉ ዕለት፡ ሰንበት 07/11/2010
ኣኼባ ዝካየደሉ ስዓት፡ ካብ ሰዓት 14፡00 ክሳብ ሰዓት 17፡00
ኣኼባ ዝካየደሉ ቦታ ፡ Beväringsgatan 9 Göteborg
ዓወት ንፍትሓዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ
ብደሓን ምጹ !
ማሕበር ጥርናፈን ፍትሕን ኤርትራውያን – የተቦሪ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1743


text:
ከም ንቡር፡ ወረቐት መንነትካ ንኺውዳእ ኣስታት ክልተ ሰሙን እዩ ዚወስድ። ኣብቲ መጠየቕታኻ ገና ዚምርመር ነገራት ምስ ዚህሉ ግን እቲ ጉዳይ ነዊሕ ግዜ ኪወስድ ይኽእል እዩ።
እቲ ወረቐት መንነትካ ምስ ተወደአ ካብ ስካተቨርከት ደብዳበ ኪለኣኸልካ እዩ። ንሱ ክልተ ክፋላት ዝሓዘ እዩ፤ እቲ ሓደ ናይ ኣፍልጦ ደብዳበ( aviseringsbrevet) ፡ እቲ ሓደ ድማ ፒን ኮድን ፑክ ኮድን ዝሓዘ ደብዳበ። ኣብቲ ናይ ኣፍልጦ ደብዳበ፡ ነቲ ወረቐት መንነት ናብቲ ቤትጽሕፈት ኣገልግሎት ኬድካ ክትወስዶ ዚሕብር መግለጺ ኣሎ። ነቲ ወረቐት መንነት ንምውሳድ ብኣካል ኬድካ ክትርከቦ ይግባእ፡ ነቲ ናይ ኣፍልጦ ደብዳበ ድማ ምሳኻ ተማላኣዮ።
ነቲ ወረቐት መንነትካ ኣብ ውሽጢ ክልተ ኣዋርሕ ክትርከቦ እንተ ዘይከኣልካ፡ ንስካተቨርከት ክትውከሶ ይግበኣካ።
እቲ ደብዳበ፡ ናትካ ፒን ኮድን ፑክ ኮድን ነቲ ምስቲ ሓድሽ ወረቐት መንነትካ ዚርከብ ኢ-ለቲጊማኹን እውን ይጥርንፍ እዩ። ነቲ ወረቐት መንነትካ ክትወስድ ከሎኻ ነቲ ኮዳት ምሳኻ ኣትይትማላኣዮ። ነቲ ኮዳት ምስቲ ወረቐት መንነት ኣይተቐምጦ። ነቲ ኮዳት ከም ክቡር ነገር ጌርካ ዓቅቦ።
ስለምንታይ ደብዳበ ዘይመጸኒ ኢልካ ምስ እትሽገር ነቲ ስካተኡፕሊስኒንገን ደዊልካ ምኽንያት ምድንጓዩ ሕተቶ።
ክትግዕዝ ከሎኻ ኩሉ ግዜ ንስካተቨርከት ምሕባር ኣይትረስዕ።


text:
እቶም መራሕቲ መንግስታትን ሃገራትን እቲ ዘሕዝን ፍፃመ ናይታ ኣህጉር ናይ ሓዘን ማዕልቲ ንክኸውን ውሳነ ዘሕለፉ ኣብ ዝሓለፈ 12 ጥቅምቲ ኣ/ፈ ኣብዘካየድዎ ህፁፅ ጉባኤ ሕብረት ኣፍሪካ እዩ።
እቲ ዝኽሪ ኩለን ሃገራት ኣፍሪካ ምስ ስድራ እቶም ግዳያት ዘለወን ሓድነትን ሕብረትን ከምኡ’ውን እቲ ብተደጋጋሚ ዝኽሰት ዘሎ ዘሕዝን ሓደጋ ኣብ ልዕሊ ሰብኣዊ መሰላትን ሰብኣዊ ክብርን ጉድኣት እናብፅሐ ንሰላም፣ፀጥታን ምርግጋእን የስግእ ከምዘሎ ኣፍሪካ ዘለዋ ሻቐሎት ንምግላፅ ዘጥቓለለ እዩ።
እቲ ኣህጉራዊ ዝኽሪ ንብልፅግናን ሰላምን ኣፍሪካ ወሰንቲ ኣብ ልዕሊ ዝኾኑ መናእሰይ ሓዊሱ ኣብ ልዕሊ ኩሎም ኣፍሪካዊያን ይበፅሕ ዘሎ ፀገም ብዘለቕነት ንምፍታሕ ስጉምቲ ምውሳድ ከምዘድሊ ከም መዘኻኸርን ፃውዒትን ከገልግል እዩ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ንዝኽሪ ግዳያት ላምፐዱሳ ትማሊ ሰንበት ኣብ ምሉእ ኢትዮጵያን ኣብ ወፃኢ ሃገራት ኣብዝርከቡ ናይ ኢትዮጵያ ኤምባስታትን ኣብያተ ፅሕፈት ቆንሱላን ባንዴራ ብፍርቂ ትሒታ እናምበልበለት ምውዓላ ዝበፅሐና ዜና ሓቢሩ።
እዚ ዝኸውን ዘሎ ናይ ኢትዮጵያ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኣብዝሓለፈ ረቡዕ ውሳነ ድሕሪ ምሕላፉ እዩ።


text:
Radio Erena: 14 February 2020
ሱዳን፣ ንስድራቤት ግዳያት እቲ ቅድሚ 20 ዓመታት ኣብ ገማግም ባሕሪ የመን ዘጋጠመ መጥቃዕቲ መርከብ ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ ክትክሕስ ምዃና ገሊጻ።
ሲኤንኤን ንሰበ ስልጣን ሱዳን ጠቒሱ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ መንግስቲ ሱዳን 30 ሚልዮን ዶላር ክኽሕስ ተሰማሚዑ ኣሎ።
ብመሰረት እቲ ዝቐረበ ጸብጻብ፣ እቲ መጥቃዕቲ ብሱዳን ከምዝተፈጸመ ስለዝኣመነ ዘይኮነ፣ ሱዳን ኣብ ዘበነ ስርዓት በሺር ምስ ሽበራውያን ጉጅለታት ትተሓባበር’ያ ብዝብል ተጠቒሳትሉ ካብ ዘለ መዝገብ ኣመሪካ ንምስራዛ ‘ዩ።
ቀ/ሚ ዓብደላ ሓምዶክ፣ እቲ ስምምዕ፣ ኣካል ናይቲ ብኣመሪካ ዝቐረበ፣ ንሱዳን ካብ መዝገብ ሽበራ ንምስራዝን ዝምድና ክልቲኤን ሃገራት ናብ ንቡር ንምምላስን ዝቐረበ እማመ ምዃኑ ኣረዲኡ።
ኣብ ጥቅምቲ 2000፣ the USS Cole ዝተሰምየት ወትሃደራዊት መርከብ ኣመሪካ፣ ነዳዲ ንምምላእ ናብ ወደብ ዓደን ናይ የመን ኣብ ዝተጸግዓትሉ እዋን፣ ነታጕ ብዝተዓነት ንእሽቶ ጃልባ ብዝተኻየደላ ርእሰ ቅትለታዊ መጥቃዕቲ 17 ኣባላት ባሕርያ ኣመሪካ ከምዝተቐትሉ ይዝከር።
እቲ መጥቃዕቲ ብመንግስቲ ሱዳን ዝተደገፉ ዕጡቓት ኣልቓዒዳ ከምዝፈጸምዎ’ያ ኣመሪካ ትኸስስ።
ኣብ 2014 ኣብ ኣመሪካ ኣብ ዝተኻየደ መጋብኣያ፣ ሱዳን እቲ መጥቃዕቲ ብኣልቓዒዳ ንኽካየድ ተኣፋፊ ሓበሬታ ከምዘመሓለለፈት ብምጥቃስ፣ ስድራቤት ግዳያት እቲ መጥቃዕቲ 35 ሚልዮን ዶላር ክከሓሱ ከምዝበየነ ይዝከር።
==============


text:
Radio Erena: 29 October 2020
ኣብ ፈረንሳ፣ ከተማ ኒስ፣ ኣብ ዝርከብ ጥንታዊ ቤተ ክርስትያን፣ ኣብ ኣፍደጊኡ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ካራ መጥቅዕቲ ብውሕዱ 3 ሰባት ተቐቲሎም፣ ሓያሎ ድማ ቆሲሎም።
መንግስቲ፣ ሓለዋን ጸጥታን ንምሕያል ተወሳኽቲ ኣባላት ጸጥታ ከዋፍር ምዃኑ ኣፍሊጡ።
ድሕሪ’ቲ ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮን፣ ንነቢይ መሓመድ፣ ብካርቱን ምስኣል ሓደ ክፋል ናይቲ ፈረንሳ እትኽተሎ መሰል ሓሳብካ ብናጻ ምግላጽ’ዩ ዝብል መደረ ምስምዑ፣ ኣብ ሓያሎ ሃገራት ኣስላም፣ ኣንጻር ፈረንሳ ዝቐንዐ ተቓውሞታትን መጥቃዕትን ይካየድ ኣሎ።
እቲ ፕረዚደንት፣ ነቲ መደረ ዘስምዐ፣ ሳሙኤል ፓቲ ዝተባህለ ናይ ታሪኽ መምህር፣ ናይ መሓመድ ካርቱን ዝሓዘት ጋዜጣ ንተመሃርኡ ድሕሪ ምርኣዮ፣ ሓደ ኣኽራሪ ሰዓቢ ምስልምና ዝኾነ መንእሰይ ብኻራ ድሕሪ ምሕራድዩ።
እታ ጋዜጣ፣ ኣብ 2015፣ ነቲ ካርቱን ድሕሪ ምዝርግሓ፣ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታታ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ምክያዱ ኣይርሳዕን።
ንዝኽሪ እቲ ናይ ቅድሚ 5 ዓመታት ፍጻሜ ተባሂሉ ኣብዚ ዓመት ኣዚ ኣብ ዝተዳለወ ተመሳሳሊ ሕትመት ድማ፣ ኣብ ልዕሊ ኣኽረርቲ ኣመንቲ ምስልምና ተወሳኺ ቁጠዐ ፈጢሩ ይርከብ።
ብፍላይ ድሕሪ ቅትለት እቲ መምህር፣ ፕረዚደንት ፈረንሳ ዝሃቦ፣ ናይ ካርቱን ስእሊ ነቢይ መሓመድን መሰል ሓሳብካ ብናጻ ናይ ምግላጽን መደረ፣ ኣብ ልዕሊ ፍርያት ፈረንሳ እገዳታት ክግበር ብፕረዚደንት ቱርኪ ጣይብ ኤርዶዋን ጻውዒት ቀሪቡ።
ኣብ ልዕሊ’ዚ፣ ኣብ ሶማል፣ ፓኪስታን፣ ባንግላዲሽን ካልኦት ሃገራትን’ውን ኣንጻር ፈረንሳ ዝቐንዐ ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት ተኻይዱ።
መንግስቲ ፈረንሳ፣ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ዝርከብ ኤምባሲታቱ መጥቃዕታት ክፍጸም ስለዝኽእል ጥንቓቐታት ክግበር መልእኽቲ ኣሕሊፉ ይርከብ።
ኣብ ኣፍደገ ናይቲ ስዑዶ ዓረብ፣ ከተማ ሪያድ ዝርከብ ኤምንባሲ ፈረንሳ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ካራ መጥቃዕቲ ድማ ሓደ ካብ ዋርድያታት ቆሲሉ።
ነቲ መጥቃዕቲ አካየደ ሰብ ብኡ ንብኡ ኣብ ቀይዲ ኣትዩ።
===============


text:
JÜRGEN JANKOFSKY
ኣና ሁድ
ምዕራፍ ሓደ
„እዚ ቅኑዕ ኣይኮነን“ „ እዚ ጭካነ እዩ! ብጣዕሚ ጭካነ!“ ክትብል ተዳሃየት ኣና።
ሓደ ስደተኛ ካብ ባሕሪ ጸምበለል እንዳበለ ክወጽእ ኣብ ተለቭዥን ተዓዘበት። ሓደ ዝሞተ ህጻን ‘ውን ኣብ ኢዱ ሓቚፉ ነበረ። ብጥንቃቐ ቀስ ኣቢሉ ድማ ነቲ ህጻን ኣብቲ ገብገም እቲ ባሕሪ ኣደቀሶ ‘ሞ ተምበርኪኹ ናብ ሰማይ ገጹ ኣንቃዕረረ። ኣብቲ ከባቢ ዝሕንብሱ ዝነበሩ ዓበይትን ህጻናትን ቱሪስት ቀረብዎ ‘ሞ ብሓዘን ‘ውን ተዓዘብዎ። እወ፡ ፊልም ኣይነበረን፡ ብጋህዲ ዘጋጠመ ብቐጥታ ኣብ ዜና ኢዩ ዝመሓላለፍ ነይሩ።
ኣና የእዳዋ ጌራ የዒንታ ሸፈነቶ፡ ርእሳ ‘ውን ነቕነቐት። እቲ ዝረኣየቶ ስእሊ ግን ክለግሰላ ኣይከኣለን። ካልኦት ስደተኛታት ‘ውን ይወጹ ነበሩ። ኣብ ጥርዚ ባሕሪ ድማ ካልእ ጃልባ ትጥሕል ነበረት።
ከምዚ ዓይነት ዜና ንመጀመርያ ግዜ ኣይኮነትን ትርእዮ ዝነበረት። ሎሚ ግን በቃ ካብ ዓቕማ ንላዕሊ ኮይኑዋ።
እቲ ዜና ዝህብ ዝነበረ ጋዘጤኛ፡ ክትሕግዙ ምስ ትደልዩ፡ ገንዘብ ክትልግሱ ይከኣል እዩ በለ።
ኣና ብቕጽበት ናብ መዳቕሶኣ ብምኻድ እታ መዋህለሊ ገንዘባ ብጣሳ ዝተሰርሐት ሓሰማ ኣምጸኣታ። ዓባያን ኣባሓጎኣን ንዕረፍቲ ክትከይድ ኢሎም ትማሊ ሰላም መንገዲ ይግበረልኪ እዛ ጓለይ! ጽቡቕ ናይ ዕረፍቲ ግዜ ይግበረልኪ! እንደበሉ ብዙሕ ገንዘብ የእትዮሙላ ነይሮም እዮም። እዚ እንዳ ኣጋጠመ ንሳ ምስ ኣቦኣን ኣዲኣን ኣብ ገምገም ባሕሪ ኣብ ትሕቲ ገረብ ኣሳፊሓ ክትድቅስ ፍጹም ኣይተረኣያን። ፍጹም ኣይደልይን እየ በለት።
ነታ ብጣሳ ዝተሰርሐት ናይ ሓሰማ ቅርጺ ዘለዋ መዋህለሊት ገንዘብ ክሳብ ልዕሊ ርእሳ ሓፍ ብምባል ናብቲ መሬት ደርብያ ፋሕ! ኣበለታ። እቲ ሰናቲም ድማ ፈቐድኡ ኮረር ክብል ጀመረ። ኣዲኣ ብስንባደ ካብ ክሽነ እንዳ ጎየየት ብምምጻእ “ደሓን ዲኺ ደኣ፧” በለታ። ተገሪማ ድማ “እንታይ ትገብሪ ኣለኺ፧” ክትብል ሓተተታ።
“ገንዘበይ ከፈውዩ እየ” እንዳ በለት ኣና ናብ ተለቪዥን ክትዕዘብ ከምዘለዋ ሓበረታ። “ክትሕግዝኒ ትኽሊ ‘ዶ፧”
“እወ...ግን....”
“ጭካነ እዩ እዚ” በለት ኣና። “ጌሊኦም ጸሓይ ይጽለዉ፡ በቲ ሓደ ወገን ከኣ ሰብ ይመውት! እዚ ከብቅዕ ኣለዎ፡ ፍጹም ከብቅዕ ኣለዎ!”
ምዕራፍ ክልተ
ሮቢን ብኸብዲ ኢዱ ጌይሩ ነታ ናይ ማስቲካ ማሺን ሃረማ።
“ኢናዓል ዲናክ” ክብል ድማ ረገማ። “ክንደይ ግዜ እየ ገንዘብ ከእትወላ ደልያ፧ እንታይ ኮይና ኢያ ማስቲካ ዘይተውጽኣለይ፧”
ኣና ድማ ሮቢን ብቑጥዕ ጅብኡ ክፈታትሽ ትዕዘቦ ነበረት። ቅድሚ ናብታ ማሽን ገንዘብ መሊሱ ምውታፉ ድማ “ጽናሕ እሞ!” በለቶ። ኣቐዲማ ‘ውን ኣና ንኹሎም ደቂ ክላሳ ኣብዛ ዓለምና ማዕርነት ክሰፍንን ኣንጻር ጥሜትን፡ ድኽነትን፡ ተጻብኦን ክቃለሱ ሓቲታቶም ነይራ እያ። ኩላቶም ግን መመኽነይታ ሃቡዋ። ገሊኦም እታ ፖርቶፎለይ ረሲዕያ መጺእ ይብሉ ገሊኦም ድማ ግዜ የብልናን ዝጽናዕ ኣለና ይብሉ። ገሊኦም ከኣ ስድራና ከነፍቅድ ይብሉ ገለ ድማ ምናልባት ጽባሕ ገለ ነገር ንገብር ንኸውን በሉዋ።
ሮቢን ኣቓልብኡ ናብታ ኣና ካብ ቦርስኣ ተውጽኣ ዝነበረት ማስቲካ ነበረ። ቁሩብ እኳ ተጨማሊቓ እንተነበረት ግን ብዘየገድስ። ኣና ትብሎ ዝነበረት ኣርእስቲ ብዛዕባ ኣብ ተለቭዥን ዝተፈነወ ክጽወር ዘይከኣል ስእልታትን ካልእን ጽን ኢሉ ይሰምዓ ነበረ። ኣብ መወዳእታ ድማ እተን ሳናቲሙ ኣብቲ ኣና ትእክቦ ዝነበረት ናይ ሓገዝ ሳናቲም ጸንበሮ።
ምዕራፍ ሰለስተ
ኣና ነቲ ከቢድ ፈተና ናይ ቁጽሪ ደፊንክዮ ኢሉ ኣቦኣ ዝሃባ ገንዘብ ‘ውን ወፈየቶ። ን ኣኮታታ፡ ሓወቦታታ፡ ኣሞታታ፡ ሓትነታታ፡ ደቂ ሓትነታታ፡ ደቂ ኣኮታታ፡ ጎረባብታ፡ ዋላ ውን ንመምሃራናንን ሓለፍቲ መንገድን ክሕግዙን ከወፍዩን ለመነቶም።
እቲ ኣብ ዜና ዝረኣየቶ ክፉእ ትርኢት ስእልታት ግን ካብ ርእሳ ፍጹም ክወጽእ ኣይከኣለን። ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ ድማ ከምዚ ዓይነት ተርእዮ እንዳ በዝሐ ደኣምበር እንዳ ወሓደ ዝመጽእ ኣይኮነን ነይሩ። እወ፡ እቲ ከምዚ ዓይነት ተርእዮታት ውን እንዳ ኸፈእን እንዳ በዝሐነን እምበር እንዳ ተማሓይሸ ኣይኮነን ዝመጽእ ነይሩ። ብዙሓት ዝጥሕላ ጀላቡ፡ ብዙሓት ዝሞቱ ሰባት፡ ከምኡ ዓይነት ተርእዮታት ዝስእሉ ሰባት ውን በዝሑ።
ምዕራፍ ኣርባዕተ
ሮቢን ን ኣና ኣብ ዓለም ፍሉጥ ዝኾነ ሞኽሰይ መን ይበሃል ክብል ሓተታ።
ኩሉ ግዜ ቀጠልያ ክዳን ዝኽደን፡ ብፍላጻ ቀስቲ ሰዲዱ ዘይስሕት ጅግና፡ ደፋርን በሊሕን፡ ነቶም መሳፍንቲ ገንዘቦም መንዚዑ ንድኻታት ዝቕልብ.... ወዘተ
“ሮቢን ሁድ፧”
“ልክዕ” ክብል መለሰላ ሮቢን።
ምዕራፍ ሓሙሽተ
ኣና ስቕ ኢላ ሓሰበት
“ማለትካስ” ክትብል ሕቶኣ ጀመረት፡ “እንተደኣ እቶም ሃፋትም ነቶም ድኻታት ብውሕዱ ዝብላዕን ዝስተን ንኽረኽቡ፡ ትምህርቲ ንኽመሃሩን ስራሕ ንኽረኽቡን፡ ብሰላም ክነብሩን እኹል ገንዘብ እንተዝልግስሎምም ሲ ዝስደድ ሰብ ኣይመሃለወን ማለትካ ድዩ፧”
“እንድዒ እሱስ ኣይፈለጥኩን” በላ ሮቢን።
“ድኻታት ዜጋታት ስኒ ሃገሮም ጠንጢኖም ብሓደገኛ ኣገባብ ብባሕሪ፡ ብምድረበዳታት፡ ስንጭሮታት ናብተን ብሓጹር ዶበን ዝዓጸዋ ሃብታማት ሃገራት ምምጻእ ኣይመድለዮምን ምሽ፧”
“እንድዒ እሱስ ኣይፈለጥኩን” በላ ሮቢን።
“ኣበይ ብፍላጻ ቀስቲ ምስዳድ ክመሃር ይኽእል፧” ክትብል ሓተተት ኣና።
“እዝስ ኣይፈለጥኩን” በላ ሮቢን።
ምዕራፍ ሽዱሽተ
ኣና ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ ኣከዳድናኣ ይቕየር ከም ዘሎ ሮቢን ተዓዘባ። መጀመርያ ቀጠልያ ፌኮ ገይራ መጺኣ፡ ብድሕሪኡ ድማ ቀጠልያ ኣዝማልቶ ተለኽያ ምስኡ ድማ ቀጠልያ ጎልፎ ወድያ መጸት። ብድሕሪኡ ውን ቀጠልያ ጎናን ቀጠልያ ጫማን ገበረት። ኣብ መወዳእታ ከኣ ቀጠልያ ማቲታ ቀተልያ ኩሕሊ፡ ቀጠልያ ሰዓት፡ ቀጠልያ ተሓንጋጢ ቦርሳ፡ ቀጠልያ ብራቸለቶ፡ ቀጠልያ ካቴናን ካቲምን ገበረት።
እወ እቲ ቀተልያ ሕብሪ እንዳ ኣብዛሓቶ ክትከይድ ከላ ንበይና እንዳተነጸለት መጸት። ነዊሕ ትሓስበሉ ከም ዘላ በረሀ። ምስሓቕ ገደፈቶ፡ ካብቶም ካልኦት መዛኑኣ ተፈለየት፡ ምስ ሮቢን ውን ሳሕቲ ጥራይ ትዛረብ ዝነበረት።
እቲ መምህር ን ሮቢን ቆቢዕካ ኣብ ክፍሊ ምስ ኣተኻ ኣውጸኣዮ እንዳበለ ደጋጊሙ ተዘይዛረብ ነይሩስ ሮቢን ቀጠልያ ቆብዕ ገይሩ ከም ዝመጸ ኣይምተገንዘበትን ነይራ።
“ቀጠልያ የጸብቐልካ እዩ” በለቶ ኣና
“ነዓኺ ከማን” በላ ሮቢን።
ክልቲኦም ድማ ፍሽኽ በሉ።
“ሮቢን ሁድ ሲ ኩሉ ግዜ ሕጉስ እዩ ነይሩ” በላ ሮቢን። “ምስ ኩሉ ሰብ ዘዕልል፡ ተጻዋቲ”።
“ከመይ ጌርካ ፈሊጥካ፧”
“ስቕ ኢለ ለንቅነ ኣብ ኢንተርነት ኣብ ገለ ብዛዕብኡ ከንብብ ቀንየ።”
“ጽቡቕ! ሓራይ ቀጽል” በለት ኣና።
“ሮቢን ሁድ ንበይኑስ ሓንቲ ኣይምገበረን ነይሩ፡ ፍጹም ዋላሓንቲ! ብዘይ ሰዓብቱን ጭፍሩኡን ዕላማኡ ኣይምረኸበን ንማዕርነት ተቓሊሱ ውን ኣይምተዓወተን። ፍጹም!”
“ኣሃ” እንዳ በለት ኣና ክትሓስብ ጀመረት “ማለትካስ...፧”
“ፍሉጥ እዩ” በለ ሮቢን።
“ሕራይ እሞ” ብምባል ቀጠልያ ካትም ን ሮቢን ሃበቶ ‘ሞ “እንቋዕ ኣባል ጭፍራ ኣና ሁድ ክትከውን ኣብቃዓካ!” በለቶ።
ምዕራፍ ሸውዓተ
ኣና ኣብ ኢንተርነት ብዛዕባ ሮቢን ሁድ ክትፈታትሽ ምስ ጀመረት፡ ንሱን ተኸተልቱን ሸፋቱ ከም ዝተሰመዩ ፈለጠት። ብሕጊ ሽፍትነት ድማ ካብ ሃብታማት መንዚዕካ ንድኻታት ምሃብ ምንባሩ ፈለጠት።
ብተወሳኺ እውን ነቶም ሃብታማት፡ መታን ንባዕሎም ከይደኽዩ ፍርቂ ኣዋርቖም፡ ፍርቂ ገንዘቦምን ስልማቶምን ይምንዝዖ ከምዝነበረ ኣንበበት።
ብተወሳኺ ‘ውን ቅድሚ ኣማኢት ዓመታት ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ናይ ሮቢን ሁድ ጸወታ ይዝውተር ከም ዝነበረ ኣንበበት። ኣብቲ ጸወታ ድማ ይድረፍ፡ ይስዕሳዕ፡ ግጥምታት ይንበብ፡ የላግጹ፡ ንሰማይ ገጾም የእማን እንዳ ደርበዮ ተርእዮ የርእዩ፡ ብ ቀጢን ገመድ ይሓልፉ፡ ናይ ሽሑር ምርኢት የርእዩ ነበሩ። ሽዑ ድማ እቶም ሃብታማት ነቶም ድኻታት ብዙሕ ገንዘብ የወፍዩ ነበሩ። እዚ ናይ ሮቢን ሁድ ጸወታ ኣብ መዓልቲ ሮቢን ሁድ ማለት ዕለት 1 ግንቦት ይበዓል ነበረ።
ምዕራፍ ሸሞንተ
“ቤላ” በለ ሮቢን፡ “ሎሚ እኮ ሓደ ግንቦት እዩ። ንዕናይ እሞ!”
“ናበይ ደሊኻ፧”
“ናብቲ ሃፋትም ኩሉ ግዜ ዝመላለስዎ። ናብቲ ገንዘብ ዝኽዘኖ። ናብ ባንክ”
ን ኣና ብኢዳ ብምውጣጥ ተታሓሒዞም ናብ ከተማ ገጾም ክጎዩ ጀመሩ።
ኣብ ቅድሚ እቲ ባንክ ግና ብሓደ ወገን ሽማግለታት ኣሰብኡትን ኣንስትን ቀይሕ ባንዴራ ሒዞም ቀይሕ ፊስካ እዝንኻ ዘጽምም ፊስካ ጌሮም የፋጽዩ ነበሩ። በቲ ሓደ ሸነኽ ድማ ውሑዳት መናእሰያት ኣወዳትን ኣዋልድን ጸሊም ባንዴራ ሒዞም ነቲ ዝንፋሕ ዝነበረ ፊስካ ክዕብሉሉ ዓው ኢሎም ይጭድሩ ነበሩ። ፖሊስ ድማ ኣብ ማእከሎም ነበሩ። ኩላቶም ጭዳርኦም ምስ ወድኡ ድማ ሓደ ዓይቢ ሰብኣይ ኣብ መድረኽ ወጺኡ ብዛዕባ ሓይሊ ገንዘብ፡ ክዛረብ ጀመረ። ኩሎም ሰራሕተኛታት ድማ ንኩለን ሃገራት ክግድድዎም ከም ዘለዎም ካብ ሓንቲ ወረቐት ሰጋእጋእ እና በለ ንባቡ ይቕጽል ነበረ። ኣናን ሮቢንን ግን እንታይ ይብል ከም ዘሎ ፍጹም ክርደኦም ኣይከኣለን።
ቅድሚ ክልቲኦም ጸወታ ምጅማሮም፡ ምድራፎም፡ ምስዕሳዖም፡ ግጥምታት ምንባቦም፡ ምልጋጾም፡ ንሰማይ ገጾም የእማን እንዳ ደርበዮ ተርእዮ ምርኣዮም፡ ብ ቀጢን ገመድ ምሕላፎም፡ ናይ ሽሑር ምርኢት ምርኣዮም ግን ካብቲ ቦታ ተሶጊጎም።
„እዚ መጻወቲ ቦታ ኣይኮነን!“
“ሎሚ ሓደ ግንቦት እዩ! ሰራሕተኛታት ዝቃለስሉ መዓልቲ እዩ!”
“ተረዲኡኩም ዶ፧”
ምዕራፍ ትሽዓተ
ኣስተውዑሉ ህጻናት! ክትብል ኣና ኣብ ኢንተርነት ክትጽሕፍ ጀመረት። ንዘይፍትሓዊ ነገር ዝቋወም ኣሎ ዶ፧ ንሕጊ ናይ ሸፋቱ ዝድግፍ ከ፧ ነዛ ኣና ሁድ ትበሃል ጭፍራ መስሪትናያ ኣለና! ስለዚ ትጽንበሩና ዲኹም፧ ምጹ ናባና!
ምዕራፍ ዓሰርተ
ግዜ ከይወሰደ ድማ ብናይ ኢንተርነት ፖስታ ካብ መላእ ዓለም ክመጻ ጀመረ።
መጀመርያ ኦቶ ኢዩ መሊሱ፡ ምሳኹም ኣለኹ! በለ
ብድሕሪኡ ድማ ኣሕመድ፡ ኣርመን፡ ኣሞ፡ ሶቫኒን ኣኪራን።
ማሪያ ድማ እታ ናይ ኣና ደብዳቤ ብ ኻልኦት ቋንቋታት ክትትርጎም ትከኣል እንተኾይና ሓተተታ።
ጸገም የለን!
ስቨትላና ድማ ናብ ካልኦት ህጻናት እታ ደብዳቤኣ ከተማሓላልፋ ይፍቀድ እንተ ኮይኑ ሓተተት።
ጸገም የለን!
ኢንዲራ ድማ እቲ ዝተተርጎመ ደብዳቤ ናብ ካልኦት ቋንቋታት መሊሱ ክቱርጎም ይከኣል እንተ ኮይኑን ናብ ካልኦት ከተማሓላልፍን ፍቓደኛ እንተኮይና ሓተተት።
ጸገም የለን! ጸገም የለን! ጸገም የለን!
እንዳ ተለኻኸመ ድማ ከም በዓል ጊሶ፡ ስላትኮ፡ ሃይለ፡ ባገሽሪ፡ ማኖን፡ ቲይስ፡ ኣግነታ፡ እይሉልን ሳራን፡ ኾሰ፡ ጆን፡ ግዮርጊን ጆቫኒን፡ ሊንግ፡ ሩዊ፡ ቺንጊስ፡ ማላይካ፡ ቫይኖ፡ ክሳቢ፡ ያላ፡ ህራፍንሂልዱር፡ ቢንታንግ፡ ኦዲሰዩስን ዋሉዮን፡ ናይራ፡ ሞዋን፡ ኤርነስቶን ያንኮን፡ ጃኔትን ያስሚንን፡ ካራምባ፡ ፓትሪክ፡ ረቶ፡ ናኑክ፡ ንጉኖወ፡ ስቨን፡ ዛኻሪ፡ ናሩሞል፡ ሆዋ፡ ጋቢጃ፡ ራዱ፡ ተንዚንን ሱ ዩንግን ተጸንበርዎ።
እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም!
ምዕራፍ ዓሰርተ ሓደ
“እቲ ኩሉ ክንገብሮ ዘለና ሓደሽቲ ሓሳባት ኣባላት ጭፍራናስ ኣንቢብክዮ ‘ዶ፧” ክብል ሓተታ ሮቢን።
“እወ ኣንቢበዮ” በለት ኣና። “ክንርእዮ ኢና መቸም እንታይ ክንገብር ከም ዘለናስ”
እቲ ሓሳብ እምበኣር፡ ኩላቶም ቁርሲ ሒዞም ክመጹ ዘይክእሉ ተመሃሮ፡ በቶም ሃብታማት ምሳሕ ክዕደሙ ከም ዘለወምን እንተወሓደ ድማ ስጋብ ቴርሶ፡ ማለት ብ ሱፕ ጀሚሮም፡ ደሓር መኣዲ፡ ብድሕሪኡ ድማ ምቁር ነገር ከብልዕዎም እዩ።
ካብ ሎሚ መዓልቲ ድማ!
ወይ ድማ ኩሎም ተመሃሮ ኣብ መላእ ዓለም ዘለዉ ክሳብ ናይ ሃብታማት ግብሪ ዝጅመር ክማጎቱ ኣለዎም። እወ! ኩሎም ተመሃሮ ነቶም ሰሪሖም ዘይኮኑስ ብገንዘቦም ገንዘብ ዝገብሩ፡ ፍርቂ ኣታዊኦም ንድኻታት ከይሃቡ፡ ዕዮ-ገዛ ምስራሕ ኮነ ኣብ ክፍሊ ምስታፍ ክውግዱ ኣለዎም። ብቑልጡፍ!
ወይ ከኣ ኩሉ ሰብ ሰብ ብምዃኑ ጥራይ ገንዘብ ክኽፈል ኣለዎ። ዓቢ ኮነ ንእሽቶይ፡ ተባዕታይ ኮነ ኣንስታይ፡ ገዚፍ ኮነ ቀጢን፡ ብጫ፡ ሓመዳዊ፡ ጻዕዳ ወይ ጸሊም፡ ሃብታም ኮነ ድኻ፡ ንኽሉ ሰብ ብሓደ መልክዕ ወርሓዊ ገንዘብ ኣብ መላዕ ዓለም ዘለው ክኽፈሉ፡ ክሳብ ኩሉ ሰብ ካብ ጥሜትን ጽምኢን ዝናገፍ፡ ኩሉ መዕቆቢ ገዛ ዝረክብ፡ ኩሉ ሰብ ተማሂሩ ጽቡቕ ስራሕ ረኺቡ ብጽቡቕ ደሞዝ እንዳ ተኸፈለ ድሌቱ ከማልእ ዝኽእል። እወ፡ ኩሉ እቲ ንሱ ዝርከቦ ቦታ ገዝኡ፡ ዓዱ ዝኸውን። ኩሉ ሃብቲ ናይዛ ዓለምና ንኹሉ ሰብ ተመቒሉ ይኣክል እዩ። ሕራይ ዶ፧
ምዕራፍ ዓሰርተ ክልተ
“በጃኺ ብትሕትና ግበርዮ!”
ሮቢን ነታ ምስ ኩሉ ቀጠልያ ነገራታ ኣብ ቅድሚ እቲ ህንጻ ናይ ባንክ ትንቀሳቐስ ዝነበረት ኣና ክመርሓ ጀመረ።
“ሓንቲ ስጉሚት ንቕድሚት ምጺ! ጽቡቕ! ሕጂ ናብ ማእከል እተዊ። ግርም! ብጣዕሚ ጽቡቕ!”
ብድሕሪ እዚ ሮቢን ንኣና ቀጠልያ ቆቢዕ ገበረላ እሞ ክስእላ ጀመረ። ክላክ! ክላክ! ክላክ! እንዳ ደጋገመ።
እታ ዝጸበቐት ስእሊ ድማ ኣብ ኢንተርነት ሽዑ ንሽዑ የእተዋ። ምስ ብዙሕ ሰላምታ ካብ ኣና ሁድ ድማ ጸሓፈላ።
ኣብ ገዛ ምስ ከደት ድማ ኣና ኣብኡ ጸሓፈት። 1 ሰነ ቀሪባ እያ። ሽዑ ድማ መዓልቲ ህጻናት እዩ። ካብ ሕጂ ንንየው ድማ መዓልቲ ሮቢን-ሁድ ክንሰምያ ኢና። ኩሉ ሰብ ዝኾነ ቀጠልያ ክዳን ረኺቡ ይከደን። ዝረኸብክሞ ዋላ ቀጠልያ ካልሲ ወይ ቀጠልያ ሰዓት ወይ ቀጠልያ ርሳስ ወይ ከኣ ሰቲ ወይ ስየ። ኣብ መዓልቲ ሮቢን-ሁድ ድማ ኩላትና ቀጠልያ ለቢስና ናብቲ ገንዘብ ዝርከቦ ቦታ ክንከይድ ኢና። ወይ ናብ ባንክ ወይ ከኣ ናብ ገዛ እንዳ ሃብታማት። ልክዕ ከምቲ ኣብ ግዜ ሃሎዊን ንኸዶም ቦታታት! ሕጂ ግን ካራሜላ ወይ ሽኮራዊ ነገራት ወይ ክቶኽቡልና ዘይኮና ንኸዶም ንማዕርነት ኢልና ኢና! እወ! ንኹላትና! ዝኾነ ሰብ እንተ ስሒቑና ወይ ሰጒጉና ድማ ስኢልና ኣብ ኢንተርነት ከነእትዎ ኢና። ኣብቲ ዝመጽእ መዓልቲ ሮቢን-ሁድ ድማ ብብዝሒ ህጻናት ንማዕርነት ክሳተፉ እዮም። ብድሕሪኣ ዘላ ዓመት ድማ ካብኦም ዝበዝሑ፡ ብድሕሪኣ ድማ ዝዛየዱ ኮምኡ ኢሉ እንዳ ተለኻኸመ ከም ኩዑሶ በረድ ክዓቢ እዩ።
ኣነ ኸ ጽሑፍ ክውስኽሉ ይኽል ድየ ክብል ሮቢን ንኣና ሓተታ።
“ትኽእል እወ”
ኣይትዘንግዑ እንዳ ዓበና ኢና ንኸይድ። ምስ ዓበና ድማ ዓለምና ክንመርሓ ኢና! ኢሉ ጸሓፈ ሮቢን።
ኣነ፡ ኣነ፡ ኣነ ‘ውን ኣለኹ ምሳኹም ክብሉ ሃንደበት ካብ ኩለን ሃገራት ህጻናት ክጽሕፉ ጀመሩ።
ገሊኦም ገለ ነገር ይሓቱ ገሊኦም ድማ ንኣብነት ቀጠልያ መነጽር ይፍቀድ ድዩ፧ ፖስተር ክንስእል ወይ ብቪድዮ ክንቀድሕ ይከኣል ድዩ እንዳበሉ ይሓቱ።
እወ!እወ!እወ!
ልከእ 1 ግንቦት፡ መዓልቲ ሮቢን-ሁድ ምስ ኮነ ድማ ጀምሩ! ኢላ ጸሓፈት ኣና።
Übersetzung / translation: Samson Solomon


text:
በል ሎሚ ለይቲ ምእንቲ ርእሳ ኢላያ ወጊሓ። ንግሆ እዛ ጓለይ ምስ ተሰኤት፡ ንዒ ብርኽቲ ጓለይ ንወደሞኺ ስልኪ ደውልሉ ኢለ ኣጨንቕ ኣጨንቕ ኣቢለያ። ደሓን ትእቶ ደዊላትለይ። ስማዕ ኢለዮ፡ ካብዛ ዘለኻያ ዓዲ ሽወደን እታ ዓድና ትሓይሽ እንተኮይና፡ ከላእ ከርተት ትበሎ ጥሜት ብጥሜቱ ንዓ ምሳይ ዓድኻ እቶ ኢለዮ። ወዲ ብሰሓቕ ክመውት። ትስሕቀኒ ከኣ? ኣንታ ንስኻስ ብቐደምካ ፎኪስ ኢኻ ቁምነገር የብልካን ነታ ሓብትኻ ደኣ ሕጂ ደውልለይ ኢሉኪ በለለይ ኢለ ዕጽው – እዛ ስልኪ። እዛ ሻሂየይ ከይሰተኹ እታ ሓብቱ ጭር ተብል እሞ ኣነ ከኣ ትቕብል።
ወ ይ ለ ከይ!! ብልሓትኪ ትፈለጥ!! ሓቕኺ እንዲኺ ደኣ መንግስተይ ንጉሰይ ክትብሊ!! እ? ክንድዛ ግዛዕ ትኾኒ ብክልተ ካብ ሚእቲ ጥራሕ ቆንጥዮምኺ ደኣ ኣበይ ክፍለጠኪ? ንዓናስምበር ብሚእቲ ካብ ሚእቲ እዮም ዝሓግሙና ዘለዉ!!
ፈላጥ ብዙሕ ኣይዛረብን። ፈላጥ አብዘይምልከቶ ነገራት’ውን ኣየውደኽኽን። ፈላጥ ሰብ ብዛዕብኡ ጥራሕ ዘይኮነስ ብዛዕባ ካልኦት ህልውናን ሰብኣውነትን’ውን ይሓሰብ። ናይ ፖለቲካ ኪኢላታት’ውን ድዛረብዎን ከስዕቦ ዝኽእል ፖለቲካዊ ክሳራታት ብውልቃዊ ረብሓታቶም ጥራሕ ዘይኮነስ ብክብሪ ህዝቦምን ሃገሮምን ዓይኒ ኢዮም ዝጥምትዎ።
"ካብዛ ኣካይዳ ጎብየ ትበሃል ተመዛዚት ሓረግ ክንናገፍ ከድሊ እዩ።"
Friday, March 14, 2001 Friday, March 14, 2001
ዕላል ብሕታውያን ጋዜጠኛታት ምስ ሚኒስተር ነበር ሃይለ ወልደትንሳኤ (ድሩዕ)
"ፕረዚደንት ካብ ሕጊ ወጺኡ፡ ነዚ ዘሎ ናይ ኣረኣእያ ፍልልይንሰላማዊ ተቓውሞን ብጎነጽ


text:
ስንክልና
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 27 6 2019
ሓደ ስንክልና ዘለዎ ሰብ፡ ዝደኸመ ዓቕሚ ትግባረ ናይ ኣካላዊ፡ኣእምሮኣዊ ወይ ዓቕሚ ኣእምሮ ዘለዎ ሰብ እዩ። ኣብ ሽወደን ኣስታት ሓደ ካብ ኣርባዕተ ገለ ዓይነት ስንክልና ኣለዎ።
ንስኻ ሓደ ስንክልና ዘለካ ኣብ ማሕበራዊ ሂወት ንኽትሳትፍ ልክዕ ከምቶም ካልኦት መሰል ኣለካ። ስንክልና ዘለዎም ቈልዑ ልክዕ ከምቶም ካልኦት ቈልዑ ንኣብነት ሓልዮት ቈልዑን ትምህርትን ክረኽቡ ኣለዎም። ብመሰረት ሕጊ ኣድልዎ ብምኽንያት ስንክልና ዝግበር ኵሉ ዓይነት ኣድልዎ ክልኩል እዩ።
ውልቃዊ ደገፍ
ኣብዚ ሕብረተሰብ ብማዕረ ኵነት ንምስታፍ ክዉን ንምግባር ስንክልና ንዘለዎም ሰባት ብዙሓት ውልቃውያን ደገፋት ኣለዉ። ኣየኖት ደገፋት ክወሃበካ ከምዝኽእሉ እቶም ናትካ ስንክልናን ኣየናይ ደገፍ ከም ዘድልየካን ይውስንዎ።
ብመንገዲ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ናይ ዝተፈላለዩ ክፍሊታት ንኣብነት ናይ መንበሪ ገዛን ማኪናን ምስምማዕ ወይ ካልኦት ዓይነት ቍጠባዊ ክፍሊታት መሰል ክህልወካ ይኽእል እዩ።
ኣብ ሓለዋ ጥዕናን ክንክን ሕማምን ካልእ ገዲፍካ ብመንገዲ ተሓድሶን ትእዛዝ ናውቲ ሓገዝን ደገፍ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ብዛዕባ ኣየናይ ደገፍ ክትረክብ ከም ትኽእል ሕቶታት እንተ ኣለካ ኾይኑ ምስ ናትካ ዞባ ተዘራረብ።
ከምኡ'ውን ካብታ ትነብረላ ኮሙን ውልቃዊ ደገፍ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። እዚ ንኣብነት ውልቃዊ ሓገዝ፡ ፍሉይ ኣገልግሎት ዘለዎ መንበሪ ወይ መሰነይታ ክኸውን ይኽእል እዩ። በይንካ ወይ ብህዝባዊ መጓዓዝያ ( ኣውቶቡስ፡ ባቡር፡ ትራም) ምጋሽ ዝጽግመካ እንተ ኾይኑ ናይ ኣገልግሎት መጓዓዝያ መሰል ክህልወካ ይኽእል እዩ። ሽዑ ብታክሲ ወይ ንእሽተይ ኣውቶቡስ ክትጐዓዝ ይፍቀደካ። ብዛዕባ ኣየናይ ደገፍ ክትረክብ ከም ትኽእል ሕቶታት እንተ ኣለካ ኾይኑ ምስ ናትካ ኮሙን ተዘራረብ።
ንስኻ ስንክልና ዘለካ፡ ኣብ ስራሕ ወይ ንዓኻ ዝሰማማዕ ካልእ ዕማም ምርካብ ፍሉይ ደገፍ ክትረክብ እውን ትኽእል ኢኻ። ንኣብነት ብፍሉይ ናይ ስራሕ ኣቆጻጽራ ዓይነት ስራሕ ክትቁጸር ሓገዝ ክትረክብ ወይ ኣብ ንስራሕ ዝሕግዙ ናውቲ ከተመልክት ትኽእል ኢኻ።
-
ማሕበር መሰላት ስንኩላን ሽወደን (Funktionsrätt Sverige)
ማሕበር መሰላት ስንኩላን ሽወደን ሓደ ኣወሃሃዲ ማሕበር ኮይኑ፣ ብብዙሓት ሃገራውያን ማሕበራት መሰላት ስንኩላን ዝቖመ እዩ።
-
ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ-ስዉራን (Synskadades Riksförbund)
ሃገራዊ ማሕበር ዓይነ-ስዉራን፡ ሓደ መኽሰብ ዘይድልብ ማሕበር ዓቀብቲ-ዝንባሌ ናይ ዓይነ-ስዉራን እዩ።
-
ሃገራዊ ማሕበር ጽሙማን (HRF)
ሃገራዊ ማሕበር ጽሙማን (HRF)፡ ናይ ሽወደን ዝዓበየ ናይ ምስማዕ ጸገም ዘለዎም ሰባት ማሕበር እዩ።
-
ተሳትፎ ተግባራዊ ዓቕሚ ናጽነት ምንቅስቓስ (Delaktighet Handlingskraft Rörelsefrihet (DHR))
DHR ዝተዳኸመ ዓቕሚ ምንቅስቓስ ናይ ዘለዎም ሰባት ማሕበር እዩ።
-
ኔውሮ (Neuro)
ኔውሮ ሓደ ብስነ-መትኒ ፍሉይ ክእለት ዘለዎ ናጻ ትካል እዩ።
-
ማሕበር ቅርጥማት ዘለዎም ሰባት
ማሕበር ቅርጥማት ዘለዎም ሰባት ብዛዕባ ሕማማት ቅርጥማት ፍልጠት ይእክብን ይዝርግሕን።


text:
ኣብ ናይጀሪያ ግዝኣት ደልታ ኣብ ዝርከብ ደቡባዊ ምብራቕ ከባቢ ሰበኻ ኢሰለ ኡኩ ናይ ዝተመስረተ ማሕበር ደናግል ልኡካነ ወንጌል ማርታ ወማርያም ኣባላት ዝዀና ሓሙሽተ ደናግል ከምእተጨወያን ካልኦት ክልተ ብዝተተኰሰ ጠያይት ከምዝቖሰላን ፊደስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ሓቢሩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ፊደስ ናይ ዜና ኣገልግሎት፥ ዕለት 25 ጥቅምቲ እተን ደናግል ብሸነኽ ምዕራብ ሰበኻ ኢሰለ ኡኩ ኣብ እትርከብ ከተማ ኣግቦር ኣብ ዝተፈጸመ ናይ ፍትሓት ጸሎትን ናይ ቀርብሪ ስነ ስርዓትን ተሳቲፈን ኣናተመልሳ እንከለዋ ዝጓዓዛላ ዝነበረት መኪና ብዕጡቓት ሰባት ብዝተተኰሰ ጠያዪት ተዓጊታን ክልተ ደናግል ማሕሰይቲ ክወርደን እንከሎ እተን ካልኦት ሓሙሽተ ደናግል በቶም ዕጡቓት ሰባት ከምእተጨወያ ናይ ሰበኻ ኢሰለ ኡኩ ካህን ዝሃብዎ ቃል ጠቒሱ ከመልክት እንከሎ፡
ኣብ ናይጀሪያ ግዝኣት ደልታ ብዙሕ ግዜ ውጥረትን ግጭትን ዝረኣየሉ ምዃኑ እዩ ዝፍለጥ
እተን ዝተጨወያ ደናግልን ኣብ ኣእጋረን ብዝተተኰሰ ጠያይት ዝተጐድኣ ክልተ ደናግል እቲ ኣብቲ ከባቢ ዘሎ ውጥረትን ግጭትን ዝገልጽን ከምዚ ዓይነት ተመሳሳሊ ሓደጋ ብዙሕ ግዜ ዝርኣይ እውን ምዃኑ፡ ክልተ ሳዕ ንፈለማ ጊዜ ኣብ 2017 ደሓር እውን ዕለት 5 ሰነ 2018 ዓ.ም. ተጨውዮም ናጻ ዝተለቁ ናይ ሰበኻ ኢሰለ ኡኩ ካህን ናይ ቅዱስ ልበ ኢየሱስ ዘኦቦምክፓ ቤተ ክርስቲያን ቆሞስ ኣባ ኤንድሪው ኣናሕ ሓቢሮም እተንዝ ዝተጨውያ ደናግል ናጻ ክልቀቓ ጻውዒት ከምዘቕረቡ ፊደስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ሓቢሩ።


text:
ናይ ብፁዓን ጳጳሳት ሲኖዶስ ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ኣቡነ ፋበነ፡ እቲ ዛዕባ ኣማዞን ንኽመክር ብቕዱስ ኣቦና ዝተጸውዐ ሲኖዶስ ብፁዓን ጳጳሳት ከባቢ ሃገራት ኣማዞን ዝመኽረሉን ዝመያየጠሉን ቤተ ክርስቲያናዊ ብድሆታት ኣብቲ እቲ ከባቢ ዝጐድሎ ዘሎ ቅዱስ ቁርባን ዝተሓብኤ ስቓይ እዩ እንክብሉ ምስ ቫቲካን ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ይሕብሩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ናይቲ ዛዕባ ኣማዞን ዝመክር ሲኖዶስ ወግዓዊ ዝዀነ ናይ መዛተይ ሰነድ ኣብ ሳልሳይ ምዕራፍ፡ እቲ ቅዱስ ኣቦና ዛዕባ ኣማዞን ንኽመክር ዝጸውዕዎ ሲኖዶስ፡ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ከባቢ ኣማዞን ነቢይን መልእኽተይና ወንጌል - ልኡካነ ወንጌል ኣብ ምዃን እትፍጽሞ ከይድን ዘጋጥማ ብድሆታን ብቕረባ ዝገጥምን፡ ብዛዕባኡ ዝመያየጥን ምዃኑ ብፁዕ ኣቡነ ፋቢዮ ፋበነ ሓቢሮም፡ ተሳትፎ ዝንበራን እተሳትፍን እንተእንግድን ቤተ ክርስቲያን፡ ስለዚ ቤተ ክርስቲያን ሓድሽ ሕጹጽ መልሲ ብስምረትን ስኒትን ንምቕራብ ብዙሕነት መሃዝነትን እንተእንግድ ክትከውን ዝብል እዩ። ናይ ሰላምን ናይ ምሕረትን ዕሴት ንምንቕቓሕ። ናይ ምብህላውን ውስጠ ሃይማኖታውነትን ሊጡርጊያውን ውዳቤን ኣስፍሆተ ወንጌልን ዘተን ኵለንተናዊ ሰብኣዊ ምዕባለ ምንቕቓሕን፡ ዝብሉ ብድሆታት ዝገጥም ሲኖዶስ እውን እዩ፡ ብኻልእ መዳይ እውን እዚ ሲኖዶስ እዚ ካብ ባዶ ዝብገስ ዘይኰነ ብዙሓት ልኡካነ ወንጌልን ገዳማውያንን ጳጳሳትን ኣብ ከባቢ ኣማዞን ካብ ዘካየድዎ ተልእዀ ወንጌልን ተመክሮኦምን ነቒሉ ብድሆታቶምን ጻዕርታቶም ብዕምቆት ካብ ምርኣይ እውን ዝተበገሰ ምዃኑ ይሕብሩ።
ሕዝቢ ከባቢ ኣማዞን ኣብ ዞባታቱን ከባቢኡን ቤተ ክርስቲያናዊ መክበብ ክነብርን ቅዱሳት ምስጢራት ከብዕልን ከም ማሕበረሰብ ክርስቲያን ክነብሮ ዘለዎን ውልቃዊ መፍነሳውነት እውን ንምስራዕ ዝሕቅንን ናይ ከባቢ ኣማዞን ፖለቲካውን ኤኮኖሚያውን ማሕበራውን መዳያቱ ብመንጽር ስልጣናዊ ትምህርቲ ቤተ ክርስቲያንን ብተመክሮ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ከባቢ ኣማዞንን ዝምልከት እዩ ኢሎም።
እቲ ሕዝቢ ከባቢ ኣማዞን ዝነብሮ ቅዱስ ቁርባን ዘይምርካብ ኩነት ዘሕድረሉ ስቓይ ንገዛእ ርእሱ ቅዱስ ቁርባናዊ ምልክታ እዩ፡ ስቓይ ናይቲ ገዛእ ርእሱ ስለ ምፍቃርና ኣሕሊፉ ዝሃበ ወልደ እግዚኣብሔር መግለጺ እዩ፡ ብዙሓት መስዋዕተ ቅዳሴ ኣብ ዓመት ሓንሳብ እንተበዝሔ እውን ክልተ ሳዕ ይረኽቡ፡ ነዚ ናይቲ ሕዝቢ ስቓይ ብቑዕ መልሲ ንምሃብ ሓድሽ ናይ ጸዋዕታ ሃዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ምንቕቓሕ ዘለዎ ተግዳስ ዘመላኽት ኩነት እዩ፡ ስለዚህ ጸዋዕታን ክህነትን ብናይቲ ከባቢ ሕዝቢ ባህሊ ክንበብ ብፍላይ ቅዱስ ኣቦና ኣብ ፓናማ ምብጻሕ ኣካይዶም ኣብ ምምላሶም፡ ብዕድመ ዝደፍኡ ዋላ’ውን ሰብ ሓዳር ይኹኑ ዘለዎም ግብረ ገባዊ ሚዛን መሰረት ምስቲ ናይቲ ከባቢ ኩነት ዝናበብ ማዕርገ ክህነት ምስራዕ ዝብል ሓሳብ ክጽናዕ ከምዘለዎን ክንየው ቀኖናዊ መርገጺ ዝብል ብምዃኑ ነቲ ናይቲ ከባቢ ስእነት ምስዋዕተ ቅዳሴን መንፈሳዊ ክንክንን ስእነት ቅዱሳት ምስጢራትን መልሲ ንምሃብ ዝኣመተ ምዃኑ ገሊጾም፡ እቲ ሲኖዶስ ነዚ ጉዳይ እዚ ኣብቲ መዛተዩ ሰነድ ኣመልኪትዎ ከምዘሎን ክዝዝትየሉ እውን ይሕብሩ


text:
ንናይ 2019 ዓ.ም. ሽልማት ጆሰፍ ራትዚንገር በነዲክቶስ መበል 16 ካናዳዊ ናይ ፍልፍና ሊቅ ወዲ 87 ዓመት ዝዕድመኦም ናይቲ ሃይማኖትን ግብረ ገብን ካብ መዳይ ሕንጸት ዝንጽል ባህሊ ብዕምቆት ዝተመራመሩን ታይሎርን ኣፍሪቃዊ ተወላዲ ቡርኪና ፋሶ ወዲ 53 ዓመት ዕድመ ኣባል ማሕበር ኢየሱሳውያን ናይ ቲዮሎጊያ ሊቅ በረን ብቑዓት ክብል ማሕበር ዮሲፍ ራትዚንገር ከምዝሓረዮም ልኡኽ ጋዜጠይና ኣገግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ረዲዮ ኣለሳንድሮ ዲ ቡሶሎ ሓቢሮም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ቻርለስ ታይሎር ኣብ 1931 ዓ.ም. ኣብ ካናዳ ከተማ ሞንትረኣል ዝትወልዱን ኣብ መክጉል መንበረ ጥበብ ዝተመሃሩን ደሓር እውን ኣብ እንግልጣር ኦክስፎርድ መንበረ ጥበብ ብፍልስፍና ሊቕነት ዘመስከሩን፡ ናይ ስነ ፍልስፍና ታሪኽን ናይ ስነ ፖለቲካ ፍልስፍናን ናይ ማሕበራዊ ስነ ምርምር ፍልስፍናን ብጥልቂ ዘጽንዑን፡ ቆዝሞሳዊ - ፖለቲካን ኣብ መንጐ ሃይማኖታትን እዋናውነትን ዘሎ ርክብን ብፍላይ ሃይማኖን ግብር ገብን ካብ ማሕበራዊ ሕይወትን ባህልን ሕንጸትን ዝንጽል ባህልን ዝድህስሱ ዝደረስዎም መጻሕፍቲ ኣብ ዓለም ተደናቕነት ንኽረኽቡ ከምዝገበሮምን፡ ናይቲ ሃይማኖትን ግብረ ገብን ካብ ባህልን ሕንጸትን ዝንጽል ፍልስፍና ዓበይቲ ተንተንቲ ካብ ዝበሃሉ እዚዮም ወሩይ ምዃኖም ይንገረሎም።
ኣባል ማሕበር ኢየሱሳውያን ወለዶም ካብ ቡርኪና ፋሶ ንሶም ኣብ ኣይቮርይ ኮስት ዝተወልዱ፡ ሮማ ኣብ ዝርከብ ናይ ስነ ቅዱስ መጽሓፍት ተቕዋም ሊቕነት ኣመስኪሮምን ካብ 2007 ዓ.ም. ኣብ ኣይቮርይ ኮስት ርእሰ ከተማ ኣቡጃ ኣብ ዝርከብ ናይ ማሕበር ኢየሱሳውያን ናይ ቲዮሎጊያ መንበረ ጥበብ ናይ ብሉይ ኪዳን ስነ ትንተናን ናይ ቅዱስ መጽሓፍ ቋንቋታትን መምህር ኣባ ፓውል በረ እውን ተሰላሚ ኰይኖም ከምእተሓርዩ ክፍለጥ እነክሎ፡ ኣባ በረ ኣብ ኣፍሪቃ ንናይ ቲዮሎጊያ ምዕባለ ዝተፈላለዩ ናይ ስነ ምርምር መደባት ዘነቓቕሑን ኣብ ናይ ብፁዓን ጳጳሳት ሲኖዶስ ጠቕላላ ዋና ጸሓፊ ቤት ጽሕፈት ብዘለዎም ቲዮሎጊያዊ ሊቕነት ዝተሓባበሩን ምስ ኣግሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ዘተ ዝሓልዮ ዓለም ሓቆፍ ድርገት ኣባልን ይና ብዙሓት ናይ ቲዮሎጊያ ማሕበራት እውን ኣባል ምዃኖ ይንገር።


text:
Radio Erena: 31 July 2020
መንግስቲ ዚምባብዌ፣ ስርዓት ሙጋበ፣ ናይ ሕርሻ መሬቶም ንዝመንጠሎም ጸዓዱ ሓረስቶት፣ 3.5 ቢልዮን ዶላር ክኽሕስ ኣብ ስምምዕ ከምዝበጽሐ ተሓቢሩ።
እቲ ካሕሳ፣ ነቲ ኣብ ልዕሊ ሕርሻ ዝነበሮም ወፍሪ ንዝወረደ ዕንወት ዝኽሕስ ደኣ ‘ምበር ናይ መሬት ካሕሳ ከምዘይኮነ’ዩ ተገሊጹ።
ሮበርት ሙጋበ ፕረዚደንት ኣብ ዝነበረሉ እዋን፣ ንልዕሊ 4 ሽሕ ጸዓዱ ሓረስቶት፣ ዝነበሮም ሰፋሕቲ ናይ ሕርሻ ወፍሪ ብምህጋር ንተጋደልቲ ነበርን ደገፍቱን ከምዝዓደሎም ዝዝከር’ዩ።
እንተኾነ፣ እታ ናይ ቢልዮናት ዝግመት ናይ ሕርሻ ወፍሪ፣ ብዘይተጸንዐን መንገዲን ንፖለቲካዊ ደገፍን ካብ ጸዓዱ ሓረስቶት ምስ ተወስደ፣ ይትረፍ ዶ ንሰድድ ንውሽጢ ሃገር ዝኣክል እቶት ክርከቦ ከምዘይክኣለ’ዩ ዝምልከት።
ሓደ እዋን፣ መሶብ ኣፍሪቃ እትብሃል ዝነበረ ዚምባብዌ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ካብ 14 ሚልዮን ብዝሒ ህዝባ እቲ ፍርቂ ውሕስነት መግቢ ዘይብሉ ተጸባይ ረዲኤት ኮይኑ ኣሎ።
እታ ሃገር ተሸሚማቶ ካብ ዘላ ቁጠባዊ ውድቀት ንምትንሳእ ምስ ቻይና ዝገበረቶ ርክባት፣ ከናግፋ ኣይከኣለን።
እዛ ኣብ ደቡባዊ ኣፍሪቃ እትርከብ ሃገር፣ ባንክ ዓለም ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘን ሓገዝን ልቓሕን ንኽህብዋ ዘቐመጥዎ ቅድመ ኩነት ከተማልእ ኣይከኣለትን።
ብሪጣንያን መሻርኽታ ሃገራት ኤውሮጳን፣ ስርዓት ሙጋበ ኣብ ናይ 38 ዓመታት ስልጣኑ ፣ ኣብ ልዕሊ ጸዓዱ ዜጋታት እታ ሃገር ንዝተኸተሎ ፖሊሲ ብምቅዋም፣ ዘንበራሉ እገዳን ተነጽሎን ነታ ሃገር ኣብ ልዕሊ’ቲ ዝነበራ ብኸቢድ ሃስዩዋ።
ሙጋበ ድሕሪ’ቲ38 ዓመታት ኣብ ስልጣን ምጽንሑ፣ ኣብ መበል 94 ዓመቱ፣ ኣብ 2017 ብሓዊሲ ዕልዋ ካብ ስልጣኑ ተኣልዩ።
ሽግር እታ ሃገር ግና ምስ ሙጋበ’ውን ኣይተኣልየን።
ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ፣ መንግስቲ፣ ወፍሪ ሕርሻ ንምብርባርን ሓድሽ ናይ ንግድን ወፍሪን ዕድላት ንምፍጣርን፣ ነቶም ናይ ሕርሻ መሬታኦም ዝተመንጠሉ ጸዓዱ 3.5 ቢልዮን ዶላር ንምኽሓስ ኣብ ስምምዕ በጺሑ ኣሎ።
ነቲ ስምምዕ ሚኒስተር ፋይናንስ ሙቱሊ ንሱበ ምስ ወከልቲ እቶም ሓረስቶ ከምዝኸተምዎ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ኣቃሊሐን።
================


text:
Radio Erena: 13 September 2018
ኣባል ሃገራት ኢጋድ፣ ኣብ መንጎ ኤርትራን ሱዳንን ዘሎ ፖለቲካዊ ወጥሪ ብዝምልከት ዘትየን።
ኢጋድ መበል 33 ስሩዕ ዋዕላኡ ኣብ ዘካዪደሉ ዘሎ እዋን፣ ብደረጃ ሚኒስተራት ዝተጋበአ ዋዕላ ኮይኑ፣ ኢትዮጵያ ብዘቕረበቶ ጠለብ መሰረት ኣብ ጉዳይ ኤርትራን ሱዳንን ዘተ ከምዝተኻየደን ዝምድነአን ናብ ንቡር ዝምለሰሉ መንገዲ ንምንዳይ ዝዓለመ ምንባሩን፣ ካብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዝተመሓላለፈ ዜና ኣመልኪቱ።
ስትራተጂያዊ ዝምድና ኤርትራን ሱዳንን ክብእስን ክመሓየሽን ድሕሪ ምጽናሕ፣ ኣብ 2014 ሱዳንን ኢትዮጵያን ሓባራዊ ናይ ምክልኻል ሰራዊት ከቑማ ምስ ተሰማምዓ፣ ናብ ዝኸፈአ ጠርዙ ክበጽሕ’ዩ ተራእዩ።
ብተወሳኺ ትማሊ ረቡዕ 12 መስከረም ኣብ ውዕሎኡ ኢጋድ፣ ኣብ መንጎ መንግስትን ተቓወምትን ደቡብ ሱዳን ስምምዕ ሰላም ከምዝተፈረመ ገሊጹ።
እዚ ብኣላይነት ኢጋድ ክኸይድ ዝጸንሐ ዘተ ሰላም፣ ፕረዚደንት ሳልቫ ኪርን ተቓዋሚኡ ሪክ ማቻርን ኣብ ዝተረኽቡሉ፣ ወከልቲ ክልቲኦም ወገናት ነቲ ስምምዕ ሰላም ፈሪሞምሉ።
ገለ ካብቲ ስምምዕ፣ ኣብ ደቡብ ሱዳን ን36 ኣዋርሕ ዝጸንሕ ናይ መሰጋገሪ መንግስቲ ክቐውም ዝብል ይርከቦ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ናይ ኢጋድ ኣቦ ወንበርነት ተረኪቡ ዘሎ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ፣ ነዚ ተፈሪሙ ዘሎ ስምምዓት ክልቲኦም ወገናት ከኽብርዎ ከምዘለዎም መተሓሳሰቢ ኣቕሪቡ።


text:
ህ.ግ.ዲ.ፍ ኣብ ቃልዕ መንገዲ
“ ህ.ግ.ዲ.ፍ ንጓኖት መዓር ወለላ ሰዀልስ፡ ኣብ ለምለምን ሰቲ ዘደቕስ፡ ንህዝቡ ከኣ ዓንዴል ዕረ ዝምግብ፡ ኣብ ወትሩ እሾኽ ዘናብር ኮይኑ ኣሎ። ”
ኣብ’ዛ ንነብረላ ዘሎና ዘይፍትሓዊት ዓለም፡ ካብ ዝረኣዩ ባህሪያዊ ይኹን ሰብኣዊ ዕንወታት ብቀዳምነት ግዳያት ዝዀኑ ኣህዛብ ስሉስ ዓለም እዮም። እዚ ከኣ ብሰንኪ እቶም ብዘይካ ስልጣኖም’ምበር፡ ስቓይን ቃንዛን ህዝቦም ዘይግድሶም ዲክታቶራውያን መራሕቲ ኣብ ልዕሊኡ ብዝፍጽምዎ ከቢድ ጭቆና፡ ግፍዕን መግረፍትን፡ ክኸውን እንከሎ፡ ባህሪያዊ ሓደጋታት ኣብ ዘጋጥም ከኣ፡ ነቲ ዕንወት ክሳራታትን ንምትካእ ዝኣክል ምጣነ ሃብታዊ ትሕዝቶ ንስለ ዘይርከብ፡ ብክልቲኡ ሸነኽ ብዘይድሌቱን ምርጭኡን ሂወቱ ምሩኽ ናይ ሕማምን ድንቑርና፡ ድኽነትን ጥሜትን፡ መለኽቲ ብዘጓሃህርዎ ኵናት ኣደዳ ሞትን ስንክልና ዕግርግርን ኮይኑ ይተርፍ።
ሎሚ ኣብ ዓለምና ካብ ዝረአ ኣብነታት ናይ’ዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ሓደ ጉዳይ ህዝቢ ኤርትራ’ዩ። ነዚ ንምብራህ ብዙሕ ትንታነ ዘድልዮ ኣይኮነን። ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ንህዝቢ ኤርትራ ብሓይሊ ሰጥ ለበጥ ኣቢሉ ተመሃደር ይብሎ ከም ዘሎን፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ገዛእ ሃገሩ ካልኣይ ዜጋ ኮይኑ ይኸድ ምህላዉ ንማንም ብሩህ’ዩ።
ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ንውሽታዊ ጉዳይ ሃገርን ህዝብን ኤርትራ ድሕሪ መጋረጃ እቐሚጡ፡ ጎልቢቡን ንሕብረተ ሰብ ዓለም ኣብ ኤርትራ ሰላም፡ ራህዋን ቅሳነትን ኣሎ ክብል፡ ንጎረባብቲ ሃገራት ሰላም ከምጽእ ይጓየይ ምህላዉ ናይ ሎሚ ሓድሽ ተርእዮ ህ.ግ.ዲ.ፍ ኣይኮነን።
1 2 3
ህዝቢ ሰብኣዊ ክብሪ መሰሉ ፍጹም ተመንጢሉ ኣብ ዝነብረሉ ዘሎ እዋን፡ ብዋጋ መሰሉን ክብሩን፡ ብመራሕቲ ህ.ግ.ዲ.ፍ፡ ብሓዳስ ኤርትራን ናይ ማዕከናት መሻርክታን ብጉዳይ ሰላም ዓዲ ሃገር ጸሓይ በሪቓ ክሳብ ትዓርብ ክሰምዕን ከንብብን ተገዲዱ ይነብር ኣሎ። እዚ ዝስዕብ ጥብቆታት 1,2,3 ተመልከት።
ብዛዕባ ሰላም ኣብ ኤርትራ ክንዲ’ዚ ዝኣክል ተዘሪብሉ ይፈልጥ’ዶ ? ተሓሲብሉ ይፈልጥ’ዶ ? ነዚ ከም ዘይተዘርበሉን ዘይተሓሰበሉን 100% ሙሉእ ህዝቢ ኤርትራ ምስክር ምዃኑ ዘይጠራጠረሉ’ዩ። ምስክረነቱ ከኣ ከም ዘይሰምዐን ዘይረኣየን’ዩ። እቲ ዝምስክሮ ብኣንጻሩ ናይ ጭውያን ማእሰርን ግፍዕን ስደትን’ዩ። እቲ ኩሉ ናይ ህ.ግ.ዲፍ. ስርዓት ዘዘክሮ ከኣ ጭቆና’ዩ።
ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ኣብ መንግስትነት ምስ መጸ ዘተኣታተዎ ወይ ዘምጽኣኦ ባህርያት ኣይኮነን። ቅድም ክብል ካብ መጀመሪያ ሰብዓታት ምስ ዝተፈላልዩ ካብ ኤርትራ ወጻኢ ዝዀኑ ሓይልታት ብምዕዳም ኣንጻር ህዝቡን ወገናቱን ኵናት ዝኣወጀ ውድብ ቀዳማይ ምልክት ክኸውን እንከሎ፡ ቀጺሉ ሜዳ ኤርትራ ንበይኑ ምስ ብሓተ ከኣ ጉዳይ ኤርትራ ኣብ ደራኺ፡ ጽንኩር ኩነታት እንዳሃለወ፡ ጣልቃ ኣብ ሱዳን ተራእየ ህልው ናይ ትማሊ ምስክር’ዩ።
በዚ መዓስ ተወዲኡ፡ መንግስቲ ኤርትራ ዓጽሚ ዝወደቑ ስውኣቱ ከየልዓለ፡ ነቲ ዓብይ ግህሰት ሰብኣዊ መሰል ዝተፈጸመሉ፡ ጉዳይ ሩዋንዳን ቡርንድን፡ ብፍላይ ከኣ ንጉዳይ ኮንጎ ብሽምግልና ክኣትዎን ሰራዊት ኤርትራ ክለኣኽ ገበረ።
ንሰላም ምጽዓር ጽቡቕን፡ ፍትውን ስርሓት’ኳ እንተዀነ፡ ህ.ግ.ዲ.ፍ ነዚ ኣስተውዒሉ ዘይኮነስ ርእሱ ከልዕል ኣብ ዝጀመረሉን፡ ካብ ትዕቢትን ወታሃደራዊ ትምክሕትን ዓወታት ዘንቐሎ ከም ዝነበረ ክንደይ ተንተንቲ ኣብሪሆም ተዛሪቦምሉ’ዮም።
በዚ ጉዳይ፡ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ዝሓለፎ ናይ 30 ዓመት ብረታዊ ተጋድሎ ዘኸተሎ ዕንወት፡ ቍስሉ ከይሓወየ፡ ብሚሊዮን ዝቁጸር ሰራዊት እሞ ከም ኤርትራ ኣብ ብዙሑን ነዊሕን ኩናት ዘይተሳተፋ ሃገራት ኣፍሪቃ’ኳ ንጉዳይ ኮንጎ ብዙሕ ኣቓልቦ ዘይሃባሉ ኤርትራ ተቐቢላቶ።
ግን ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ምምሕዳር ህ.ግ.ዲ.ፍ ጸኒሓ ከም ዘቕረበቶ ጠለብ ሰራዊታ ብዝዀነ ዘይኣፍሪቃዊ መራሒ ሰራዊት ከም ዘይእዘዝ ኣፍሊጣ ሰራዊት ክሳብ ትስሕብ ገይራ። እዚ ፈጺማ’ያ።
ኣብ 1997 ሰራዊት ኤርትራ ኣብ’ቲ ምስ ሱዳን ዝካየድ ዝነበረ ምትህልላኽ’ውን ህ.ግ.ዲ.ፍ ኣሉታ ዝሃብሉ። ሎሚ ብዝሓት ካብ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ ስደት ዝርከቡ ኣብ’ቲ ኵናት ክሳተፉ ከም ዝተገደዱን ዝተዋግኡን’ዮም ዝገልጹ።
ብዛዕባ ሎሚ ኣብ ጉዳይ ሶማል ክንዛረብን ከይንዛረብን ዝገብረና፡ ካብ’ቲ ንህ.ግ.ዲ.ፍ ብ ናይ ወጻኢ ማዕከን ዜና ዝበሃል ዝዝርግሖ ዘይኮነስ እቲ ህ.ግ.ዲ.ፍ ባዕሉ ዘንቕሎ ዘረባ እኹል ምኽንያት’ዩ። ቅድሚ ኣብ’ዚ ጉዳይ ምእታወይ ግን ሓደ ሰላም ንዝምልከት ሓጺር ትንተና ከስፍር እደሊ።
ሰላም ካብ ተበጊሱ ኣበይ ከም ዝበጽሕ እንተዘይፈሊጥካ፡ ሰላም ንምምጻእ ትወስዶ ኣገባብን መስርሑን ዘኸትሎ ዕንወትን መወዳእታ የብሉን። እዚ ማለት ከኣ ሰላም ንነፍስኻ ዘይፈጠርካ፡ ርጕእ ሃለዋት ገዛእ ሃገርካ ከየጽናዕካን ከይተኸልካን ብሰላም ክትዛረብን ናይ ሰላም መራሕን ወካልን ሸምጋልን ክትኸውን ፍጹም ዘይከኣል ተልእዀ’ዩ።
ካልኣይ ኣብ ክሊ ሕብረተ ሰብ ዓለም ንዘሎ ናይ ሓድሓዳዊ ምክብባር ልምዲ እንተዘይኣጥሪኻ ምስ ኩሉ እንዳተጻፋዕኻን ክትከይድ ምንባር እንትርፎ ጸላእቲ ምብዛሕ ካልእ ረብሓ ትፍደየሉ ኣይልቦን። ኣብ ዓለምና ካብ’ቲ ኤርትራ ዘለዋ ዓቕምን ብዝሕን ሰራዊት፡ ሃብቲ ዘለወን፡ ዝተመሓየሸ ዕብየት ደረጃ ማሕበራዊ ናብራን ዘለወን ሃገራት መቁጸሪ የብለንን፡ ግን ምስ’ዚ ኩሉ ትሕቶአን ብዛዕባ ዘይፍትሓዊት ዓለም፡ ብጉዳይ ጎረባብተን ብዙሕ ከም መንግስቲ ህ.ግ.ዲ.ፍ ኣይምድራን፡ ኣይዛረባን፡ ጣልቓ ኣይኣትዋን፡ ዝብል እዚ ምስ ፍርሒ ድዩስ ወይ ሃገራዊ ጸጥታዊ ድሕነት ዝምልከት ምስጢር ከዛርብ ዝኽእል ኣገዳሲ ጉዳይ’ዩ። ኣብዝ’ኢ ሸነኽ ከኣ’ዩ ህዝብና ክነቕሕን ኣስፊሑ ክዛረበሉ ዘለዎ።
ህ.ግ.ዲ.ፍ ንምዕራባዊ ዓቓቢ ሰላም ክቃወም ካብ ዝጅምር ድሮ ከም’ቲ ቅድም ክብል ዝተጠቕሰ እዋን ካብ ድሕሪ ምውዳቕ ስርዓት ፕረሲደንት ሞቡቱ፡ ምስ ምምጻእ ናይ ፕረሲደንት ካቢላ’ዩ።
ይኹን’ምበር ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ንምዕራብ ሃገራት ገንዘብ፡ ነገራዊ ደገፋት ዘይገብረና ዘይገብራን እንዳበለ ክኸስስን፡ ኣብ ፈቐዶ ዓድታት ብዘቕርቦ መደብ ናይ ዝተፈላልየ ፕሮጀክትታት ዝተፈልጠ መንግስቲ’ዩ ኮይኑ ነቲ ዝምድናታት ብሓደ ኣንፈት ጥራሕ ክስዕቦ ዝደሊ’ዩ።
እቲ ኣብ መብዛሕትኡ ዓለም ዝሰርሕ ኣገባብ ዲፕሎማሲያዊ ዝምድናታት ነዚ ህ.ግ.ዲ.ፍ ዝኽተሎ ኣገባብ ናይ ሰላም ምዕቋብ ዝመሳሳል ኣይኮነን። ምእንቲ’ዚ ንህ.ግ.ዲ.ፍ ንበይኑ ዓንቐጽ ክሰፍረሉ ኣይክእልን፡ እንታይ ደኣ ህ.ግ.ዲ.ፍ ክለዝብ ኣለዎ።
ጉዳይ ሶማል ንዝምልከት፡ ንሕና ንሶማላውያን ተሰማሚዖምን ተሳንዮምን ብሓብር ዝነብሩላ ሃገሮም ክሃንጹ ንምንዮ’ምበር፡ ውሽጣዊ ጉዳይ ሃገር ሶማል ንሶማላውያን ዝምልከት’ዩ፡ እዚ ንዜጋታትን ሃገራውያን ኣሕዋት ሶማል ዝምልከ’ዩ።
እቲ ካልኣይ ገጽን ንዓና ንኤርትራውያን ዘገድስን ከዛርብን ዝኽእል፡ እቲ ኵናት ብቀንዱ ኣዕናዊ ባህሪያ ሃልይዎ ጎዳኢ ስምብራት ዝገድፍ ዘሕዝን ተርኽቦ ሃገራት ቀሪኒ ኣፍሪቃ ብምዃኑ’ዩ።
እንተዀነ፡ ህ.ግ.ዲ.ፍ ልዕሊ ኩሉ ኣባል ኢ.ጋ.ድ ዝኸና ሃገራት፡ ብቀረባ ድማ ቅድሚ መሓዙት ሱዳንን፡ ጅቡትን ሶማልያን ጋዜጣዊ ዋዕላ ምክያድ ምስ ምንታይ ክቁጸር ይከኣል። ስለምንታይ ሓባርዊ ጋዜጣዊ ዋዕላ ዘይካየድ ? ዝብል ሕቶ ንገዛእ ርእሱ ክምልሶ ዝኽእል ኣለዎ።
ሕራይ ከኣ ስለምንታይ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ኣብ ዓዱ ጋዜጣዊ ዋዕላ ዘየካይድ፡ ስለምንታይ ኣብ ወጻኢ ክኸውን ተመሪጹ? ዝብል ሕቶታት’ውን ይመጽእ።
ናይ ምዕራብ ጋዜጠኛታት ካብ ኤርትራ ንስለ ዝተሰጎጉ ኣብ ኤርትራ ብኵራት ጋዜጠኛታት ኣሎ፡ ካልኣይ’ውን በቲ ብዘይፍትሓዊ ተጨውዮም ዝተኣሰሩ ኤርትራውያን ጋዜጠኛታት፡ ዝተቃወሙ ኣካላት ንኤርትራ ገዲፎም ብዘይድሌቶም ንዓዶም ዝተመልሱ ወጻእተኛታት ጋዜጠኛታት ብዙሓት ስለ ዘለዉ፡ እቲ ስርዓት ዋዕላ ኣብ ዘድልዮ እዋን ብመገሻ ኣሳስቢቡ ጋዜጣዊ ዋዕላ ክዕድም ዘገርም ኣይኮነን።
ልዕሊ ኩሉ ድማ ካብ ህዝቡ ርሒቑ ክዛረብ፡ ይቐለሉ። ከመይ ኣብ ኤርትራ ዝበሃልን ዝግበረን፡ ካብ ኤርትራ ወጺኻ ዝበሃልን ዝዝረብን ዝጸሓፍን በበይኑ ስለ ዝኸነ ኣብ ኤርትራ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ዓዊ’ልካ ክትዛረበሉ ዘይደሊ ስርዓት’ዩ።
እቲ ቀንዲ ግን መልሲ ግን ኣብ ሶማል ዝተኻየደ ኵናት፡ ብፕረሲደንት ኤርትራ ጋዜጠዊ ዋዕላ ክግበረሉ ምድላይ፡ ካብ ናይ ሓልዮንትን ድሌት ቅኑዕ ምሕዝነት ወጻኢ ዝኸደ’ዩ።
እዚ ጉዳይ ተደማሚሩ ንመንግስቲ ህ.ግ.ዲ.ፍ ኣብ ቃልዕ መንገዲ ኣብጽሕዎም ይርከብ፡ ህ.ግ.ዲ.ፋውያን ብሰላም ገዝኦም እንተትዛረቡ፡ ንኩለን ጎረባብቶም ካብ ዓብይ ሓገዝ ምስተቆጸረ። ሰላም ነፍሲ ወከፍ ሃገር ከኣ ሰላም ኩሉ ምዃኑ ምፍላጥ ኣገዳስነት ኣለዎ።
መደምደምታ
ህ.ግ.ዲ.ፍ ብዛዕባ ሰላም ክዛረብ፡ ቅድም ቀዳድም ሰላም ቤቱ ከጽፍፍ ይግባእ፡ ብድሕሪኡ ነቶም ንሰላም ክዕድሞም ዝድለዮም ክብሪ ኣብ ርእሲ ምርካቡ፡ ምስ እቶም ኣብ ኵናት ተሳቲፎም ዘለዉ ወገናት ብማዕረ ዝተዛመደን፡ ሰላምዊ ምሕዝነት ዘጥረየን ተኣማንነት ዘለዎን ኽከውን ይግባእ። እዚ ዓይነት መንገዲ ምስ ትፍጽም ከኣ ነቲ ትዛረቦ ሰማዒ፡ ነቲ ትገብሮ ከኣ ሰዓቢ ትረኽበሉ።
ኖርወይ ሓንቲ ነጻ ሃገር ኣብ ስካንዲናቪያን’ያ። ካብ’ቲ ምስ ሃገር ሽወደን ዝነበራ ምምሕዳር ነጻ ካብ ትወጽእ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት መበል 100 ዓመት ቆጺራ። ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ናይ ሓደ ሚእቲ ዓመት ዕድመ ነጻነታ ምስ ሽወደን፡ ፊንላንድ፡ ሶቪየት ሕብረት፡ ዓባይ ብርጣኒያ ብባህሪ፡ ምስ ኣይስላንድ ናይ መሬትን ባሕርን ዴሴታትን ሕቶ ኣለዋ። ነዚ ኩሉ ግን ብዘተን ብሰላምን’ያ ክፈትሖ ጸኒሓ። ድሕሪ ካልኣይ ውግእ ዓለም ከኣ ኣብ ሃገር ኖርወይ ሓንቲ ጥይት ተትኵሳ ኣይትፈልጥን፡ ኣብ ሃገራ ሰላም ካብ ዘሎ’ያ ከኣ ትብገስ።
እዛ ሃገር እዚ’ኣ ኣብ ዓለም ካብ ዝርከቡ መራሕትን ግለ ሰባትን ንሰላም ጻዕርታት፡ ቃልስታት ንዘካየዱ ከኣ ትሽልምን፡ መንጎኝነት ትፍጽምን። ነቲ እተካይዶ ናይ ሰላም መንጎኝነት ከኣ ካብ ጣልቃን ወገን ብዝረሓቐ ኮይኑ ዓለም ዝኣመነሉ ናይ መንጎኝነት ዕርቒ ክንደይ ተፈጺሙን ተሰሪሑን። (ህዝቢ ኖርወይ ቁጽሮም ካብ 4 ሚሊዮን ዘይበዝሑ’ዮም።)
እዛ ሃገር ካብ ዘለዋ ናይ ሰላም ድሌት፡ ኤርትራ ብዝምልከት’ኳ ቅድሚ 50 ዓመታት ዝፈጸመቶ’ውን ግጉይ መስርሕ ምዃኑ ዝኣመነትሉን፡ ዝምድናታት ክትዕሪ ዝጸዓረት ሃገር፡ ኣብነት ናታ ስዒብካ ናይ ዝካየድ ስርሓት እዩ ሰላም ኣብ ከባቢና፡ ምስ ጎረበብትና መሓዙትናን ከምጽኣልና ዝገብር።
ስለ’ዚ እቲ ክተኽሎ ዝደለኻ ሰላም፡ መሰረቱ ኣብ ቤትካ’ዩ። ሰላም ካብ ቤትካ’ዩ ዝብገስ፡ ኣብ ገዛኻ ናይ ዘሎ ሰላም ከኣ ንጎረባብትኻን ንካልእ ክባጻሕን፡ ካልኦት ሰላም ንዝሰኣኑ ከስተማቕርዎን ትገብር።
ሰላም
8 ጥሪ 2006
ኣንቶንዮ ተስፋይ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2618


text:
ዕርቃና ዝሽፍን ኣምላኽ! "እግዚኣብሄር ኣምላኽ ድማ ንኣዳምን ንሰበይቱን ደበሎ ገይሩ ኸደኖም።" ኣብ ዘፍጥረት ሳልሳይ ምዕራፍ እንተ ርእይና ድማ ሃደ ግሩም ዝዀነ ናይ ኣምላኽ ስራሕ ንርኢ። ከምቲ እቲ ታሪኽ ንፈልጦ ኣዳምን ሄዋንን ካብቲ ኣምላኽ ዝኣዘዞም መስመር ምስ ምወጹ ኣበሳ ምስ ፈጸሙ ዕርቃኖም እዮም ወጺኦም። እቲ ቐደም ብኽብሪ ኣምላኽ ተሸፊኖም ከለዎ ዘይሓፍሩን ዘይሓንኩን ዝነበሩ ሕጂ ግና ብሰንኪ ኩፉእ ኣበሳ ጣርዮም ምኻኖም ፈሊጦም ብሕንከት ተዋሕጡ።
ግሩም መልእኽቲ ዘፍጥረት (Part 2)
2 ጐደሎና ዝምልእ ኣምላኽ! “እግዚኣብሄር ኣምላኽ ክኣ፡ ሰብኣይ በይኑ ክኸውን ጽቡቕ ኣይኮነን፡ ንእኡ ኣትበቅዕ ደጋፊት ክገብረሉ ኢየ በለ።” ኣምላኽ ንሰብ ከም ምስሉን መልኹዕን ጌሩ ፈጢሩ ኣብቲ ብሉጽ ኩሉ ዘለዎ ገነት ኤደን እዩ ኣቐሚጥዎ። ኣብ ልዕሊ ኹሉ ክስልጥን ድማ ምልክን
ግሩም መልእኽቲ ዘፍጥረት (Part 1)
ነፍሲ አከፍ ሕጥቦ ጹሑፍ ወይ ቃላት መጽሓፍ ቅዱስ እንተ ብቐጥታ ወይ ብተዘዋዋሪ ፍቕሪ ኣምላኽን ምሕረቱን እየን ዘርእያን ዘግህዳን። ነዚ ድማ እዩ ቃል ኣምላኽ ንምህናጽና ንምምዓድና ነቲ ሓቐኛ መንገዲ ከርእየና ዝተጻሕፈልና። ፍቕሪ ኣምላኽ ኣብ ቃሉ ጋህ ኣቢሉ እዩ ዘርእየና። ማእከለያ ሕመረት መጽሓፍ ቁዱስ ኣምላኽ


text:
Radio Erena: 02 October 2019
ኣብ ኡጋንዳ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ግጥማት ሴካፋ ትሕቲ 20 ዓመት እትሳተፍ ዘላ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፣ ሓሙሽተ ካብ ተጻወታ ዑቕባ ንምሕታት ከምዝተሰወሩ ሓንቲ ካብ ዓበይቲ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ደይሊ ሞኒተር ገሊጻ።
እቶም ኣብ ጂንጃ ካብ ዝርከብ ሆቴል ከምዝተሰወሩ ዝግለጹ ዘለዉ ሓሙሽተ ተጻወቲ ሄርሞን ፍስሃየ ዮሃንስ፣ መዋእል ተስፋይ ዮሴፍ፣ ስምኦን ኣስመላሽ መኮነን፣ ደይበን ግብጻዊ ህንጻኣብን ቀዳማይ ተሰላፊ ሓለው ልዳት ናይታ ሃገራዊት ጋንታ ግርማይ ሃኒባል’ዮም።
ኣቦ መንበር ኣዳላዊት ኮሚተ ግጥማት ሴካፋ ትሕቲ 20 ዓመት፣ ኣይማብል ሃሚባና፣ ሓሙሽተ ተጻወቲ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፣ ብሰሉስ 01 ጥቅምቲ ካብ ሆቴሎም ከምዝተሰወሩ ብምርግጋጽ ፣ ካልኦት’ውን ኣሰሮም ከይስዕቡ ሓለዋ ይካየድ ከምዘሎ ሓቢሩ።
ኣሰልጣኒ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ኣለምሰገድ ተስፋይ፣ ብዛዕባ ህድማ ተጻወቲ ተሓቲቱ ንደይሊ ሞኒተር ኣብ ዝሃቦ መልሲ፣ ገለ ካብ ተጻወቲ ብሕማም ከምዝተረፉ’ዩ ገሊጹ።
እዞም ተጻወቲ ከምዝተሰወሩ ዝግለጽ ዘሎ፣ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፣ ምስ ኬንያ ናይ ፍርቂ ፍጻሜ ወሳኒ ግጥም ንምክያድ ኣብ እትቀራረበሉ ዝነበረት እዋን’ዩ።
ብቀጻሊ ዓወታት ክትምርሽ ዝጸንሐት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፣ ሓሙሽተ ተጻወታ ድሕሪ ምስዋሮም ሎሚ ረቡዕ 02 ጥቅምቲ ምስ ኬንያ ክትገጥም’ያ።
ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ትሕቲ 20 ዓመት፣ ምስ ጅቡቲ ኣብ ዘካየደቶ ናይ መጻረዩ ግጥም፣ 7 ብ 0 ብምስዓር ሃገራዊ ክብረ ወሰን ዝሓዘት’ያ።
ኣብ 2012፣ 18 ኣባላት ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ኣብ ኡጋንዳ ከምዝተረፉ ይዝከር።
ኣብ 2015 ኣብ ቦስስዋና ድሕሪ ዘጋጠመ ህድማ ልዕሊ ፍርቂ ካብ ኣባላት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ድማ፣ ንኣርባዕተ ዓመታት ዞባዊ ይኹን ኣህጉራዊ ግጥማት ደው ኢሉ’ዩ ጸኒሑ።
================


text:
Radio Erena: 07 December 2019
ብቀዳማይ ተሓጋጋዚ ፕረዚደንት መሓመድ ኣል ሓሰን ኣል ሙርቓኒ ዝምራሕ ላዕልውዋይ ልኡኽ መንግስቲ ሱዳን ናብ ግብጺ ምብጻሕ ኣካይዱ።
ዕላማ ‘ቲ ብሰንበት 06 ጥሪ ዝተኻየደ ዑደት ብንጹር እኳ እንተዘይተገልጸ፣ ብዛዕባ’ቲ ንመንግስቲ ሱዳን ገጢውሞ ዘሎ ብድሆታትን መርገጺ መንግስቲ ግብጺ ንምንጻር ዝዓለመ’ዩ ይብሃል።
እቲ ልኡኽ ምስ ፕርረዚደንት ገብጺ ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲን ካልኦት ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ስለያን ተዘራሪቡ።
ግብጺ፣ ምርግጋእን ምውሓስ ጸጥታን ሱዳን፣ ከም ኣካል ሃገራዊ ድሕነታ ከምእትጥምቶ ፕረዚደንት ግብጺ ንልኡኽ ሱዳን ከምዘረጋገጸሉ ኣፈኛ እቲ ፕረዚደንት ባሳም ራዲ ጠቒሱ።
ህዝባዊ ናዕቢ ሱዳን ካብ ዝተጎሃሃር ኣብዚ ናይ ኣስታት ሓደ ወርሒ ግዜ፣ ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ፣ ሓለፊ ጸጥታን ኣዘዝቲ ሰራዊትን ዝተመርሑ ልኡኻት መንግስቲ ግብጺ ናብ ሱዳን በጺሖም ኣለዉ።
ፕረዚደንት በሺር ካብ ስልጣን ክእለ ኣብ ዝጽውዕ ዘሎ ህዝባዊ ናዕቢ ሱዳን፣ መንግስቲ ግብጺ ኣብ ጎኒ እቲ ፕረዚደንት ከምዘሎ ደጊሙ ኣረጋጊጹ።
መንግስታት ሱዳንን ግብጽን ጽዑቕ ናይ ምትሕግጋዝ ርክባት ዘካይዱ ዘለዉ፣ ግብጺ ነቲ ፕረዚደንት በሺር ካብ ስልጣኑ ክእለ ዝጽውዕ ህዝባዊ ናዕቢ፣ ነዳዲ ከይትውስኸሉ ካብ ወገን ፕረዚደንት በሽር ንዘሎ ስግኣት ንምህዳእ ምዃኑ ተንተንቲ ፖለቲካ የረድኡ።
===================


text:
ኣንታ ካን ዶ ለባም መዓዲ ሲኢኖም!
እቲ ሓደ ካብቲ ሓደ ዘይሕሹ ኩሎም ጸማማት
ሓደ ደርፎም ኩሎም በሃማት
ኩሎም ዓያሹ ዘይብሎም ለባማት።
ዝገርም እኮ ኢዩ፡ ኣንታ ምዓስ ኢዮም ክልብሙ? ሰብ ምስ ጸነተ ሃገር ምስ በረሰት? እወ! እቲ ሕልሞምን ድሌቶምን ካብቀደም ካብ ጥንቲ ዝተበገስሉ ዕላማ ምዕብልትን፣ ብልጽግትን፤ ብግዝኣተ ሕጊ እትመሓደር ኤርትራ ዝይኮነ ብበትሪን፤ ብኣፈሙዝን፤ እትግዝእ ሃገር ንምስራትን ከምኡ እውን ሕጊ ኣልቦ ስርዓት ንዝነበረ ዘብርስ፤ ንዝተነድቀ ዘፍርስ፤ ንለባማትን ምሁራትን ዘጽንት፤ ንዓያሹን ደናቑርን ዝሸሙን ዘንግስን፤ መደናገሪ ስርዓት ክሕደት ዝሕላገቱ ጠላም ስርዓት ንምትካል ኢይ ኔሩ ዕላምኦም።
በዚ ከኣ ኣይምተገረምናን ምኽንያቱ ታሪኽ ቀዳሞት የሕዋትናን ኣቦታትናን በዚ ዝበልዓሉ ጻሕሊ ዝሰብር እከይ ስርዓት ዝተፈላለየ ምኽንያትን ሽምን እናጠመቐ ማለት ንገሊኦም የሚን፤ ንገሊኦ መንካዕ፤ ሓሙሻይ መስርዕ፤ ንገሊኦም ውን ትሕቲ ሃገራውነት እናበለ በብግዚኡን በብእዋኑን ትሕቲ ምድሪ ኣስፊርዎም ኢዩ።
ጀጋኑ ግንባሮም ንዓረር ክህቡ ከለው በዓል ኢሰያስን ሰዓብቱን ከኣ ብተንኮል ዝተባዕጠ መርዞም ኣብ ምትግባር ይውዕሉን ይሓድሩን ኔሮም።
ሕሉፍ ሓሊፍዎ ድሕሪ ናጽነት ውን እንተኾነ ነቶም ሪኦም ዘጸገብወን ጎየን ዘይደኸማ ኣብራኽ ምእንቲ ናጽነትን ሓርንርትን ህዝቦም ኣካላቶም በጃ ዝኸፈሉ ጀጋኑ፤ እዚ ከሓድን ጠላምን ኢሰያስ ንስዋኣት ከም መርገጺ እግሩ ንሱንኩላት ድማ ከም መሳልል ተጠቂሙ ኣብ ኮርሻ ስልጣን ዝደየበ መነባብሮ ይመሓየሸልና፤ ሕማቅ ኣልና፤ንቡር ኣተኣላልያ ኣይረኸብናን ኣብ ዝበልሉ እዋን ዓስቢ ገድሎምን ጻማ ስንክልንኦምን ብጥይት ክዝበጡ ኢዩ ኣዚዙ።
እዚ ድዩ ሓልዮት ኤርትራውያን?
ንህዝቢ ኤርትራ ከኣ ንሓንቲ መዓልቲ ውን ትኹን ብጌጋ ሓልዩሉን ሓሲብሉን ኣይፈልጥን ኢዩ እኳ ድኣ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናተሳቐየን እናትጨፍለቐን መሪር ናብራ ካብ ዘሕልፍ ዓመታት ኣቝጺሩ ኢዩ።
ኣሞ እዚ ካብ ኮነ እቲ ሓቂ ህዝቢ ኤርትራ በቲ ኣነ ኢየ ንጉስካን ኣምላኽካን እናበለ ከም ጎልያድ ብትዕቢት ተላዕጢጡ ክሳዱ ዝረግጾ ዘሎ ስርዓት ካብ ዝእገድ ውን ዓሰርተታት ዓመታት ሓሊፉ ኢዩ።
በዓል ዶክተር ደናቑርን ፕሮፈሰራት ተበለጽትን ዳኣ እንታይ ግበሩ ኢዩም ዝብሉና ዘለዉ ነዚ ንህዝብና ዕምሩ ዘሕጽሮ ዘሎ ስርዓት ስለዝተኣገደስ በጃኹም ግደፍዎ ነቶም ተሪፎም ዘለዉ ኤርትራውያን ኪሳብ ዝቐትሎም፤እታ ሃገር ክሳብ ትጸንት ግደፍዎ ኪንብል ዲዮም ዝምዕዱናን ዝመኽሩናን ዘለዉ ሃሃሃሃሃሃሃሃሃሃ ንዓይ ነንጭዋስ ኣብ ሎቖታ ኪሳብ ሕጂ ዘደናገርኩምናን ዘጋገኹምናን ይኣኽለኩም ኢድ ሸናሒት ጸናሒት ከምዝበሃል ግና ንእግረመንገደይ ከዘኻኽረኩም ደስ እብለኒ ምኽንያቱ ዋጋ ኢድኩም ትኽፈልሉ መዓልቲ ርሑቕ ስለዘይኮነ።
እንተ ንኢሰያስን ሰዓብቱን ግና ነታ ገመድ ኣብ ክሳዱ የእቲኹም ስሓብዋ ንሕና ከኣ ክንሕግዘኩም ኢና ዝብል ሰለማዊ ሰልፊ ኢና ክንጽውዕ እንደሊ። እሱ ጥራሕ ኣይኮነን ነቶም ንህዝብና ኣብ ምድንጋር የማናይ ኢድ ናይቲ ስርዓት ኮንኩም ወደኽ ደኽ ትብሉ ዘለኹም ውን ተኻፈልቲ ናይቲ ጽዋዕ ክትኮኑ ምኻንኩም ኣበርቲዕና ክንጽዕርን ንህዝብና እውን ቀተልቱ እምበር ደበስቱ ከምዘኮንኩም ከነፍልጦ ኢና።
ዘይወግሕ መሲልዋስ ኣብ ቦኽራ ትሓርእ ከምዝበሃል፤ እትገብርዎ ዘለኹም ኣነዋርን ኣጸያፍን ተግባራት ጌጋ ጥራሕ ዘይኮነ ገበን ምዃኑ እውን ከነዘኻኽረኩም ንደሊ። በዓል ሓሰውቲ ሓዋርያት ብጀካ እቲ ንዓኹም ዘገድሰኩም ጠቕሚን ረብሓን ካልእ ኣይጉዳይኩምን ኢዩ።እምበር ህዝቢ ኤርትራ ድኣ ወሊዱ ከምዘይወለደ መኺኑ፤ ሪኡ ዘይጸገቦም ዕሸላት ደቁ ብስርዓት ህግደፍ ጅሆ ተታሒዞም ኣይ ወሊዶም ደቆም ክሓቝፉ ኣይ ሰሪሖም ስድርኦም ክኣልዩ ኣይ ተማሂሮም ፍልጠት ክድልቡ ኣብ ወፍሪ ባርነት ተጸሚዶም ዕድመ ንእስነቶም ከንቶ ይሓልፉ ኣሎ።
ካብ ከምዚ ዓይነት ሂወት ከምልጡ ዝፈተኑ ከኣ ብተመልከተለይ ብጥይት ይዝበጡ ኣለው ብኣካል ዝተታሕዙ እሞ ኣዲኦም ኣይትርኣ ምፍጣርካ ዘጽልእ ካብ ሰብ ፍጡር ከማኻ ዘይትጽበዮ ዘስካሕክሕ መግረፍትን ስቅያትን ኢዮም ዘሕልፉ።ዕድል ጌሮም ካብ ህግደፍ ዘምለጡ ከኣ ኣብ ፈቐዶ ባሕርን ምድረበዳን ድራር ዓሳን ኣሞራን ዝኾኑ ውን ዉሕዳት ኣይኮኑን።
ርሑቕ ከይከድና ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ብጀካ እቶም በብእዋኑ ኣብ ኣጻምእ ምድረበዳን ኣብ ዶባት ግብጽን እስራኤልን መጻወቲ ሸፋቱ ኮይኖም ዘለው ኤርትራውያን የሕዋትናን ኣሓትናን፤ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ልዕሊ 73 መንእሰያት ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ዝርከብዎም ኣብ ሓደ እዋን ክንድዚኦም ዝእኽሉ ብጃምላ ሂወቶም ክስእኑ ከለዉ ስለምንታይ ዳኣ ሰለማዊ ሰልፊ ንምግባር ላዕልን ታሕትን ዘይበልኩም? ኢሰያስ ስለዘይኣዘዘኩም? ወይስ ብመንነትኩም ስለትጠራጠሩ? ወይስ ህላዌ እሰያስን መንነቱን ስለ ዘገድሰኩም? መልሲ ንዓኹም!
ቅንዕና ዘለዎ ሕልና ግና ክንዲ ጉጅለ ህግደፍ ካብ መገሻ ተኣጊዶም፤ኣጽዋር ምግዛእን ምሻጥን ተኣኣጊዶም፤ውልቃዊ ንብረቶምን ገንዘቦምን ክዝሕትል ተባሂሎም ኢልካ ላዕልን ታሕትን፡ ፈንጠዝያን ዳንኬራን ካብ ምግባር ብዛዕባ እቶም ከም ደቂ ዛግራ ኣብ ፈቐድኡ ተበታቲኖም ሂወቶም ንብላሽ ዝጠፍኡ ዘለዉ ብሰንኪ ሕማቕ ምሕደራን ኣተሓሕዛን ስርዓት ህግደፍ እንተትሓዝኑን እንተትግደሱን በቶም ብጓሂ ጸለሎ ተኸዲኖም፤ ማይ ገዲፎም ደም ዝነብዑ ዘለዎ ወለዲን ቤተሰብን መወቲ ኣይምተገመትኩምን።ግና ንኹሉ ግዚኡ ኣለዎ፤ በዳሊ ዝፍረደሉ ተበዳሊ ዝከሓሰሉ መዓልቲ ርሑቕ ኣይኮነን።
ኣንቱም ሰባት እዚ ስለ ዝተፈድየ ኤርትራዊ ብሰንኪ ህግደፍስ ሎሚ ኣብ ጎድኒ ቀታሊ ኣሓተይን ኣሕዋተይን ኣቦታተይን ኣዴታተይን ተሰሊፈ ግደፍዎ መሓርዎ ኪብል? እምበር ዶ ኸ ፍጥረት ሰብ ኣለዎም እዞም ሰባት? ዓገብ ዓገብ ነታ ትረግጽዋ መሬት ፍርሕዋ ኣፋ ከፊታ ከይትውሕጠኩም።እቲ ልዕሊ ኩሉ ዘሕዝን ከኣ ኢሰያስ ምፍጣርኩም ዘይፈልጠኩም ሰባት ግን ከኣ ከም ፓፓጋሎ ዝበሎ ከም እትደግሙ ዝኣምን ኣብ ውሽጢ ሃገር ኣይኮነን ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ንድግፈካ ኢና ንኽትብል ውን ክትእከብ ዘየፍቅድ ስርዓት ኣብ ደገ ኮንኩም ደገፍኩም ኣስምዑለይ ኡኡኡኡኡኡይይይ በሉለይ ኪብለኩም ከሎስ ኪሳብ ኪንደይ ደናቑር ምዅንኩም ስለ ዝፈለጠኩም ኢዩ።
ሓቅነት እንተዝህልወኩም ድኣ ስለምንታይ ህዝብና ኣብ ዓዱ ኮይኑ ኣብ ጎድኒ መንግስትና ኣሎና ክብል ዘይፍቀደሉ ኢልኩም ዘይትሓቱ? ካብ ኣብ ወጻኢ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ህዝቢ ዶ ኣይበዝሕን? እቲ ሽግር ብኣካል ዝቕበሎን ዘስተማቕሮን ዘሎ እኮ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዘሎ እምበር ኣብ ወጻኢ ዘሎ ህዝቢ ኣይኮነን።እቲ ሓቂ ግና ህዝብና ልቡ ክሳብ ክንደይ ካብ መንግስቲ ርሒቝ ከምዘሎ እቲ ስርዓት እውን ኣጸቢቝ ስለዝፈልጥ ሓንቲ መዓልቲ ሰለማዊ ሰልፊ እንተፍፈቒዱ ዕድመ ስልጣኑ ከምትሓጽር ካብ ማንም ሰብ ንላዕሊ ንኢሰያስን ሰዓብቱን ልዕሊ ዝኾነ ዘፍርሖም ነገር ኢዩ።
ዝኸበርኩም ደቂ ሃገር ልቢ የዕቢኹም ኣውያትኩም ወጽዓ ህዝብና ዘቃልሕን ዓማጺ ህዝብና ዝፍረደሉ ሕግን ቁዋምን ክጸድቕ፤ህዝብና ኣብ ዓዱ ከቢሩ ሰብኣዊ መሰሉ ዝሕልወሉ ባዕሉ ዝመረጾን ዝነጽጎን (ዘውርዶን ዘደይቦን) መንግስቲ ኣብ ምቛም ክትተሓባበሩ ካብ ዝሓለፈ ተማሂርኩም ኣብ ጎድኒ ውጹዕ ኤርትራዊ ብምዃን ነታ ኣብ ክሳዱ ኣትያ ዘላ ኣርዑት መግዛእትን ባርነትን ቀንጢጥኩም ዘውዲ ፍትሕን ሓርነትን ክትደፍእሉ እጽውዓኩም ኣሎ።
ዓወት ንሓርነታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ
ሰማዕታትና ወትሩ ይዘከሩ
ፍስሃየ ሓጎስ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=319


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 2 ሰነ 2019 ዓ.ም. ንጐሆ ብናይ ሮማ ሰዓት ኣቆጻጽራ ሰዓት ሸውዓተ (ብናይ ሮማኒያ ሰዓት ኣቆጻጽራ ሰዓት 08.00) ካብቲ ኣብዚ ናይ ሮማኒያ መገሻኦም ካብ ዝዓርፍሉ ኣብ ቡካሬስት ካብ ዝርከብ ናይ ቅድስቲ መንበር ሓዋርያዊ ልኡኽ ሕንጻ ተሰናቢቶም ካብ ዓለም ሓቆፍ መዓርፎ ነፈርቲ ኣብ ቡካሬስት ናብ ሲቢዩ ከምዝነቐሉን፡ ድሕሪ እዚ ናይ 213 ኪሎ ሜትር ናይ ነፋሪት ጉዕዞ ሰዓት ሸሞንተ ኣርብዓን ደቓይቕ ሲቢዩ ዓለም ሓቆፍ መዓርፎ ነፈርቲ ምስ በጽሑ ብናይታ ከተማ ከንቲባን ርእሰ ዞባ ሲቢዩን ህየንተ መንግስትን ኣቀባብላ ምስ ተገበረሎም ብቐጥታ ብሄሊኮፕተር ን 46 ኪሎ ሚትር ተጓዒዞም ብላጅ ኣብ ዝርከብ ናይ ስፖርት ሜዳ ዝተሳፈሩላ ሄሊኰፕተር ዓሪፋን ኣብኡ ብናይ ፋጋራስ ሺ ኣልባ ዩሊያ ሰበኻ ዓቢይ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ካርዲናል ሉቻን ሙረሻንን ብናይታ ከተማ ከንቲባን ናይ ርእሰ ዞባ ብልጅን ህየንተ መንግስትን ኣቀባብላ ምስ ተገበረሎም
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ብቐጥታ ናብቲ መስዋዕተ ቅዳሴ ዘዕርግሉ ኣደባባይ ናጽነት ሰዓት ትሽዓተን ፈረቓን በጺሖምን ሰዓት 10.00 ኣብ ሩማኒያ ኣብ እዋን ምልካዊ ዴሳዊ ስርዓተ መግንስቲ ናይ ደም ሰማዕትነት ዝተቐበሉ ሸውዓት ኣብ ሩማኒያ ናይ ግሪክ ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳት፥ ካርዲናል ዩሊዩ ሆሱ፡ ኣቡነ ቫሲለ ኣፍተናይ፡ ኣቡነ ዮኣን ባላን፡ ኣቡን ቫለሪዩ ትራኢኣን ፍረንቲዩን፡ ኣቡነ ዮኣን ሱቺዩን፡ ኣቡነ ቲት ሊቪዩ ቺነዙን፡ ኣቡነ ኣለክሳንድሩ ሩሱን ብፅዕና ዝእውጅሉ መስዋዕተ ቅዳሴ ከምዘዕረጉን፥
ቅዱስ ኣቦና ኣብ ናይ ዕለት ቀዳማይ መልእኽቲ፥ ግብረ ሓዋርያት ምዕ. 16. 16-34
ወንጌል ዮሓንስ ምዕ. 9. 1-38
ምስ ተነበ ኣብ ዝለገስዎ ስብከት፥
ቅዱስ ኣቦና ኵሎም ከምቶም ናይ ናጽነትን ምሕረትን መሰኻኽር ዝነበሩ ሓደስቲ ብፁዓን ክዀኑን፡ ልክዕ ከምቲ ንኣኣቶም ዘጋጠሞም ብዶሆ ኢእግዚኣብሔራዊ ባህሊ፡ ኣንሕና እውን ቃልስና ኣብ እዋንና ምስቶም ሰብኣዊ ክብርን ክብሪ ሕይወትን ስድራ ቤትን ዘሕስሩ ሓደስቲ ርእየተ ዓለምን እዩ፡
እቲ ኣደባባይ ናጽነት፡ ሕዝቢ ሩመኒያ ብሔራዊ ሕልና ዘጽነዓሉ ክቡር ስፍራ እዩ፡ እቲ ኣብ 1948 ዓ.ም. ነቶም ኣብታ ሃገር ናይ ግሪክ ስርዓት እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ምስ ሮማ መንበረ ር.ሊ.ጳጳስ ዘለዋ ርክብ ክትበትኽ ንዘቕረቦ ትእዛዝ ዝነጸገትን በዚ ምኽንያት ዘስካሕክሕ ስደትን መክራን ዝወረዳን ናይ ደም ሰማዕትነት ከምዝኸፈለት ዝምስክር ነቶም ነቲ ዓፋኒ ስርዓት እምቢ ዝበሉ ሸውዓት ናይ ግሪክ ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ሮማኒያ ተኣሲሮምን ኣብ ቁርን ኣሰሓይታን ካብ ኩሉ ተነጺሎምን መሰሎምን ክብሮም ተነፊግዎም ከየብቅዕ ናይ ደም ሰማዕትነት ዝኸፈሉ እዮም።
ኣብቲ ቅዱስ ኣቦና ዘዕረገዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ናይቶም ቅዱስ ኣቦና ብፅዕና ዝኣወጁሎም ጳጳሳት ናይ እምነት ሰማእታት ናይ ቀረባ ስድራ ቤት ዝዀኑ ዝርከብዎም 80 ሺሕ ምእመን ከምእተሳተፉን፡ መብዛሕቲኦም ኣብቲ ቅዳሴ ንኽርከቡ ምሉእ ለይቲ ኣብኡ ዝሓደሩ ምዃኖም ዝሓበራ ልእኽቲ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ድቦራ ዲኒኒ ኣስዒበን፡ ኣብቲ መስዋዕተ ቅዳሴ ናይ ሩመኒያ ርእሰ ብሔር ክላውስ ዮሃኒስን ክብርቲ በዓልቲ ቤቶምን ናይ ሩመኒያ መራሒት መንግስቲ ዲዮሪካ ዳንቺላን ናይ ብላጅ ከንቲባን ናይ ሩማኒያ ልዕልቲ ማርገሪታን እውን ከምእተሳተፉ ገሊጸን።
ቅዱስ ኣቦና ሓደ ብሓደ ኣስማት ናይቶም ሸውዓተ ሰማእታት እምነት ዝዀኑ ጳጳሳት እናጸውዑ፥ ካርዲናል ዩሊዩ ሆሱ፡ ኣቡነ ቫሲለ ኣፍተናይ፡ ኣቡነ ዮኣን ባላን፡ ኣቡን ቫለሪዩ ትራኢኣን ፍረንቲዩን፡ ኣቡነ ዮኣን ሱቺዩን፡ ኣቡነ ቲት ሊቪዩ ቺነዙን፡ ኣቡነ ኣለክሳንድሩ ሩሱን፡ ናይዞም ሓደስቲ ብፁዓን ቅዱስ ምስሊ ዝተነብሮ መቓን ናብ ቅዱስነቶም ምስ ቀረበ ደወል ኣቢያተ ክርስቲያን ኣብ ኩሉ ክስማዕን ንመላእ ሃገር ሩመንያ ዓቢይን ክቡርን ታሪኻዊ ዕለትን ኰነ።
ኣብቲ እዋን እቶም ሸውዓተ ጳጳሳት ጥራሕ ዘይኰነ መላእ ምእመናን ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ሩመኒያ ከይተረፈ ኣደዳ ኣሳዶን መከራን ናይቲ ነበር ኢእግዚኣብሔራዊ ምልካዊ ስርዓተ ዴስነት ግዳይ ከምዝዀነ ቅዱስ ኣቦና ኣብ ስብከቶም ዘኪሮም፡ ስርዓተ መንግስቲ ኣብ ቅድሚ ሕይወትን እምነት ገዛእ ርእሱ ከንብርን ናይ ናጽነት ቦታን ኩነትን ኩሉ ክሓክኽ ነዚ ዅሉ ብቐረባ ዝተሞከረ ሕዝቢ ሩማኒያ፡ ተሳቕዩን ተዓፊኑን እዩ፡ ይዅን ደኣ እምበር ኣብ ቅድሚ እቲ ጨካን ዓፋኒ ስርዓት እቶም ሸውዓተ ጳጳሳት ኣብነታዊ ዝዀነ እምነትን ፍቕሪ መስከሩ።
እቶም ሸውዓተ ጳጳሳት ኣብ ቤት ማሕቡስ ምስ ተዳጐኑ፡ ሓደ ካብቶም ሰማዕታት ብዕድመ ዝዓበየ ጳጳስ ብፁዕ ትሪኣን ፍረንቲዩ ኣብ ቅዳሴ ዝጥቀመሉ ዝነበረ ጽዋዕን ወንጌልን ኣብቲ ቅዱስ ኣቦና መስዋዕተ ቅዳሴ ኣብ ዘዕርግሉ ስፍራ ተነቢሩ ከምዝነበረን፡ ቅዱስነቶም እቶም ሸውዓተ ሰማዕታት ነቲ ዅሉ ሓዲጐምልና ዝሓለፉ ውርሻ፡ ናጽነትን ምሕረትን ብዝብሉ ክልተ ቃላት ጸሚሮም፡ ካብ 1700ዓ.ም. ምስ ሮማ ውህደታን ንመንበረ ጴጥሮስ ተኣዛዝነታን ዝመስከረት ኣብ ሩማኒያ ናይ ግሪክ ስርዓት እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብዛ ዓባይ መዓልቲ እዚኣ ኣብ ዙሪያ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮስ ሓቢራ ሓደስቲ ብፁዓን ኣብ እትቕበለሉ ሰዓት ትምስክርን ነዚ ዓቢይ ጸጋ ከምዝበቕዔትን ነቲ ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ቀሳቢ ርእየተ ዓለም ብምቅዋም ሕይወቶም ከምዝሰውኡን፡ ነቶም ኣሳደድቶም ጽልኣት ዘይኰነ ምሕረት ካብ እግዚኣብሔር ዝተማሕጸኑን ስሌኦም እውን ዝጸለዩ ከምዝዀኑ ዝዘከሩ ቅዱስነቶም፡ መሰኻኽር ምሕረት እንክብሉ ይገልጽዎም፡ ሓደ ካብኦም ካርዲናል ብፁዕ ሆሱ፥ ናብዚ ናይ ስቓይ ደልሃመት ምሕረት ከነብጽሕን ክንምስክርንን ስለ እቶም ኣሳደድቲ ንኽንጽልይ ልኡኻት ኢና እንክብል ዝተዛረቦን ሎሚ ኣብ ናይቶም ሓደስቲ ብፁዓን ናይ ታሪኽ ማህደር ተዘጊቡ ዘሎ ምስክርነት ቃል ጠቒሶም፡ እዚ ምስክርነት ምሕረት እዩ ኢሎም።
ነቶም ጨካናት ኣሳደድቶም ዝነበርዎ ዓይነት ዝንባለ ምሕረት፡ ነቢያዊ መልእኽቲ እዩ፡ ስለምንታይ ሎሚ ብፍቅርን ምሕረትን እምነት ክርስትና ብስኒትን ብትብዓትን ብምንባር ነቲ ናይ ሕነ ምፍዳይ ድላይ ንኸነሰንፍ ዝዕድም ብምዃኑ፡
ቅዱስነቶም ኣስዒቦም ሎሚ እውን ንሕዝብታት ካብ ባህሉን ሃይማኖቱን ንኽምሕዉ ካብ ዝወጣወጡ እዋናዊ ሓደስቲ ርእየተ ዓለም ምጥንቃቕ ከምዘድሊ ከተሓሳስቡ እንከለዉ፡
ናይ ሰብኣዊ ክብርን ክብሪ ሕይወን ምስጢረ ተኽሊልን ስድራ ቤትን ዘናሽው ጐናይ ዝምባለ ምስቲ ዝሓለፈ ኢእግዚኣብሔርነት ባህሊ ዝመዓራረይን ብፍላይ ንመንእሰያትን ትሕቲ ዕድመ ሕጻናትን ኣልቦ ኣናስር ክዀኑ ዝገብር ተበላላጽነትን ሓደ ኣብ ልዕሊ ሓደ መዝማዝን ከሳብ ንምዃን፡ ከም ሰብ ዘይኰነ ከም ግኡዝ ክጥቀመሉ ዝብል ሓድሽ ባዕዳዊ መግዛእቲ ርእየተ ዓለም ከምዘሎን ካብዚ ምጥንቓቕ የድሊ፡
ፍርሕን ምግምማዕን ነቲ ናይዛ መሬት ዘደንቕ ውርሻ ከባድም ዝፍትን ንኣብነት እቲ ኣብ 1568 ዓ.ም. ብቶርዳ ዝተሓትመ ኣኽራርነትን ጸንፈይናነትን ሕድ ሕዳዊ ሃይማኖታዊ ምቅብባል ብምንቕቓሕ ምቅላስ ዝብል ኣብ ኤውሮጳ ሓድሽ ዝዀነ ውርሻ ቅዱስነቶም ናይቲ ዘቕርብዎ ምዕዳን ማእከል ገይሮም
ናይ ወንጌል ብርሃን ኣብ እትነብርሉ እዋን ክተቕርቡን ልክዕ ከምቶም ሓደስቲ ብፁዓን ዝዀነ ይኹን ዓይነት ርእየተ ዓለም ተቃለሱ፡ ልክዕ ከምቲ ቃልሶም፡ ሎሚ እቲ ቃልሲ ናትና እዩ፡ ሕውነትን ዘተን ኣብ ልዕሊ ምግምማዕ እናቃላሕኩም፡ ኣብቲ እዋን ኣሳዶ ዘተኸፍለ መስዋዕትነት ኣብ ታሪኽ እቲ ሰዓርን ጽኑዕን ዝዀነ ክርስቲያናዊ ዕሴት ዝምስክር ውርሻ ናይ ደም ኣሕዋት ዝገብረኵም ብደም ዝተኸፍለ ሕውነት እናነበርኩም ናይ ናጽነትን ምሕረትን መሰኻኽር ኩኑ!
ቅዱስ ኣቦና ስብከቶም ካብቲ ናይ ዕለቱ ዝተነበ ወንጌል ዝተበገሰ ምዃኑ ዘዘኻኸራ ልእኽቲ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ዶኒኒ፥ ቅዱስነቶም፡ እቲ ዓይነ ስወር ኰይኑ ዝተወልደ ካብ ኢየሱስ ዝተዓደሎ ናይ ምርኣይ ናይ የዕይንቲ ምክፋት ጸጋን ነዚ ስዒቡ ዝተለዓለ ክትዕን ኣመልኪቶም፡ ሎሚ እውን ኣክንዲ ሰብን ሰብኣውነትን ውልቃዊ ረብሓን መለለይኻን ርእየተ ዓለምን ዝማእከል እንተድኣ ኰይኑ፡ ኣክንዲ የዕንቲ ምክፋተን ስለ እቲ ዝተፈጸመ ተኣምር ምድናቕን ምምስጋንን፡ ስለምታይ እዩ ዝዓወረ እቲ ሓጢኣት ናይ መን እዩ ኣብ ዝብል ዓይነት ክትዕን ምወዳቕ እዩ ዝኸውን፡ ኢየሱስ ኣብ ረቒቕ ሓሳብን ክትዓትን ዘይኰነስ ወጅሁ ንሰብ ይገልጽ ኣብ ናይ ሰብ ኣቑሳልን ታሪኽን ዝበጽሕ ምዃኑ ከምዘብርሁ የዘኻኽራ።


text:
ዕለት 7 ግንቦት 2020 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ንጐሆ ኣብ ቅድስቲ ማርታ ሕንጻ ኣብ ዘዕረገዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ምእንቲ ናይ ስነ ጥበብ ዓለም ከምዝጸለዩን፡ ኩሉ ኣብዚ ጸሎት’ዚ ክሓበር ኣብ ዝዓደሙላ ዕለት፡ ናይ ባህሊ ጉዳይ ዝሓልይ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ልክዕ ዕለት 7 ግንቦት 1964፥ ጽባቔ ዝፈጥር ኣብ ነገራውነት ዘሎ ጥልቂ ጽባቔ ፈቲቱ ንኽትርእይ ይሕግዝ እንክብሉ ኣብ ቤተ ጸሎት ሲስቲና ጳውሎስ ሻድሻይ ንስነ ጥበበይናታት ኣብ ዘዕረገዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ኣብ ዘስምዕዎ ስብከት ዘስመሩሉ ሓሳብ ዘዘኻኽር ምዃኑ ይሕብሩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
መሃዝነት ናብ ተስፋን ኣብ መጻኢ እምነት ንኽህልወካ ዘሰንይ እዩ፡ ብፍላይ ኣብ ጽንኩርን ኣዚዩ ኣብ ዘሰክፍ እዋን፡ ነዚ ዝበሉ ናይ ባህሊ ጉዳይ ዝሓልይ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ብጹዕ ካርዲናል ጃንፍራንኮ ራቫዚ ኣስዕቦም፡ ኣብቲ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፥ ብልክዕ ጳውሎስ ሻድሻይ ዕለት 7 ግንቦት 1964 ዓ.ም. ኣብ ቤተ ጸሎት ሲስቲና ንስነ ጥበበይናታት መስዋዕተ ቅድሴ ከምዘዕረጉን ሎሚ ድሕሪ 60 ዓመት ክትብሎ ይከኣል ዕለት 7 ግንቦት 2020 ዓ.ም. ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ቅድስቲ ማርታ ኣብ ዘዕረግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ብዘይ ጽባቔ ወንጌል ክንርድኦ ኣይንኽእል ቢሎም ምእንቲ ስነ ጥበበይናታት ንኽንጸልይ ይዕድሙ።
ጥምረት
እቲ ር.ሊ.ጳ. ሞንቲኒ ብዛዕባ ስነ ጥበበይናታት ዝበልዎ ሓሳብ ንጽብሒቱ ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ናቱ ገይሩ ብምቅላሕ ኣብ እንነብረሉ ዓለም ኣብ ቀላይ ተስፋ ቁርጸት ከይንጥሕል ጽባቔ ከምዘድልይ የብርህ፡ እቲ ማእከላዊ ረቛሒ ኣብ መንጐ ስነ ጥበብን እምነትን ዘሎ ጥምረት እዩ፡ “እዚ ጥምረት’ዚ - ይብሉ ካርዲናል ራቫዚ - ክልቲኣቶም ማለት ሞንቲኒን ፍራንቸስኮን ከምቲ ፓውል ክሊ ዝብሎ “ብዛዕባ እቲ ኣብ ጭብጥ ዘሎ ግሁድ ዘይኮነ ኣብቲ ዘይግሁድ ዘሎ ግሁድ” እዮም ዝዛረቡ” ጥበብ እዚ እዩ ኢሎም።
ናይ መንፈስ ዓለም
እቶም ብረሻዊ ር.ሊ.ጳ. ሞንቲኒ ኣብ ቤተ ጸሎት ሲስቲና ነቶም ስነ ጥበበይናታት ብግልጺ ሰላም ክገብሩን ናብ ምሕዝነት ክምለሱን ጻዋዒት ኣቕሪቦምን ንቤተ ክርስቲያን ስነ ጥበበይናታት ዘድልይዋ ከምዝኾኑን ኣፍልጦ ከምዝሃቡ እውን ብጹዕነቶም ዘኪሮም፡ ኣብ መንጐ ስነ ጥበበይናን ካህንን ዘሎ ናይ ሓባር ረቛሒ እቲ ናይ መንፈስ ዓለም ብኹሉ ተበጻሕን ተስተውዓልን ምግባር ዝብል ሸቶ እዩ፡ ኣብዚ ስርሒት’ዚ - ሞንቲ - ንስኻትኵም ስነ ጥበበይናታት መምሃራን ኢኻትኩም” እንክብሉ ይገልጽዎም - ጥበብኩም ነቲ ናይ ሰማየ ሰማያት መንፈስ ሃብትታቱን ቅርጺ ዝህብን ልሳንን ሕብርን ኣልቢሱ ተበጻሒ ዝገብር እዩ” ከምዝበሉ የዘኻኽሩ።
ፍኖት
ደሓር እውን ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማውን በነዲክቶስ መበል 16ን ነቲ ሞንቲኒ ዝገለጽዎ ሓሳብ የዕሙቑ፡ ቃላት ናይ ጳውሎስ ሻድሻይ ኣብ ዝሓለፉ መዓልታት እውን ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ቅድስቲ ማርታ ኣብ ዘዕረግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ተዘኪሩ - ዝኽሪ ኮይኑን - ስነ ጥበብ ናብ ተስፋ ዝመርሕ መገዲ እዩ” ከምዝበሉን፡ ብጹዕ ካርዲናል ራቫዚ ነዚ ኣብ መንጐ ስነ ጥበብን ተስፋን ዘሎ ምትእስሳር ኣተሓሳሲቦም` ኣብዚ እንርከበሉ ዘሎና ጽንኩር እዋን፡ ደረት ትርኢቱ ዕጹውን ጽልሙት ኣብ ዝመስለሉ ዘሎ ህልው ኵነት ናይ ስነ ጥበበይናታት ሓይሊ የዘኻኽሩ።
ጠመተ
“ስነ ጥበበይና - ይብሉ ብጹዕነቶም - ኣእጋሩ ኣብ ጭቡጥ ባይታ ረጊጹ ነቲ ጭቡጥ ዝትንትንን ቅርጺ ዝህብን ዝልውጦን እዩ፡ በዚ ኣገባብ’ዚ ኣቢሉ የዕይንቲ ሰብኣዊ ፍጥረት ኣብ ውሽጢ ናይ ታሪኽ ሓመድ (ሬሳ) ኣብ ዝብል ከይተርፍ ይገብር”፡ ኣብዚ ማሕበራዊ ምፍንታትን ውሸባን ኣብ ዝንበረሉ ዘሎ እዋን፡ ስነ ይበበይናታት ከሰንዩናን ብመራኸቢ ብዙሓን ዝመሓላለፍ ብዘሎ ጥበብን ኪነ ጥበብን ኣቢሎም ንኸነስግል ይድግፉናን የሰንዩናን ኣለዉ” ዝበሉ ብጹዕነቶም ኣስዒቦም - እቲ ዝተፈላለየ ኣብ ነገራትን ኵውንነትን ዘሎ ስእሊ ንኽንርእይን እቲ ኣብ ነገራት ዘሎ ጥልቂ ንኸነስተውዕል ይሕግዙና” ኢሎም።
ጻውዒት
እቲ ናይ ስነ ጥበብ ዓለም እዚ ኸኣ ብመንግስታትን ተቕዋማትን ግቡእ ኣፍልጦ ስለ ዘይወሃቦ ከም ኩሉ ንመጻኢ ብፍርሒ የማዕድው፡ ንር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ምስጋና ይኹኖም ድሕሪ እቲ ንሶም ምእንቲ ስነ ጥበበይናታት ብወግዒ ዘቕረብዎ ጸሎት ብዛዕባ ስነ ጥበበይናታትን ህልው ኩነታቶም ኣብ ገለ ገለ ጋዜጣታት ክንግንዘብን ከነንብቦን እውን በቒዕና፡ እቲ ናይ ስነ ጥበብ ካብ ዘጋጥሞ ዘሎ ኤኮኖሚያው ቅልውላው ክንየ - ኩነት ስነ ጥበበይነታት ብሕብረተሰብ ዓቢይ ኣተኵሮ ክግበረሉ ይግባእ ምስ በሉ፡ ኣብዚ ኪደት’ዚ እውን ቤተ ክርስቲያን ትውሳኤ ክህልዋን ኣብ ኤቅለሲያዊ ዓለም ንናይ ዞባታት ኣባይቲ መጻሕፍትን ትያትርን ሙዚቃን ዝግብኦ ክብሪ ክህበሉ ኣተሓሳሲቦም ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ዛዚሞም።