text:
መእተዊ፡ ሎሚ መዓልቲ ኣልዒለ ክዝትየለን ወሰኢነ ዘለኹ፡ ኣርባዕተ ኣገደስት መሰረታዉያን ፖሎቲካዊ ኣምራትን ኣብ ግብሪ ኣዋዕልኣን ዝተኮረ እዩ። እዘን ኣርባዕተ መሰረታዉያን ኣምራት ሃገራዊ ዋዕላ፡ ሃገራዊ ዕርቂ፡ ሃገራዊ ልፍንት ወይ ስሙር ግንባርን መንግስት ኣብ ስደት ዝብላ እየን። ምናልባሽ ንሓዲኣን ከምዛዕባ ወሲድካ ሓደ ዓቢ መጽሓፍ ክጽሓፍ ከምዝኽእልን፡ ኣብ ዓለምና እዉን ብዛዕባእን ዝዝቲ መጽሓፍትን ጽሑፋትን፡ ብዙሓት ተጻሒፎም ከምዘለዉ ዘማትእ ጉዳይ ኣይኮነን። ብዝኾነ ብሕጽር ዝበለ ብልሓት ምስ ፖሎቲካዊ ክዉንነት ኤርትራ ብምዝማድ ክገልጾ ክፍትን እየ። ነዚ ፖሎቲካዊ ኣምራት እዚ ኣልዒልና ክጽሕፍ ዝገደደነ፡ ን ክልተ መሰረታዉያን ዕላማታት ዝቶኮረ እዩ።
ንሳተን ድማ፡–
- እቲ ዉትሩ ፖሎቲከኛታት ኤርትራዉያን ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻት፡ ዘልዕልዎ ፖሎቲካዊ ጣቋታት መስመሩ ንምትሓዝ፡
- ህዝብና ብዘይከዉን ክትግበር ዘይክእል መብጻዓታት፡ጭርሖታትን ጣቛታት ፖሎቲካ ካይታለል እቲ ሓቂ እንታይ እዩ? ኣብ ከመይ ዝበለ ኩነታርት ክትግበር ከምዝኽእል ፈሊጡ ክስዕቦን ክነጽጎን ኣመታት ንምሃብ ዝዓለመ እዩ።
ኩሉ ግዝያት ከም እንሰምዖን ንፈልጦን፡ ዳርጋ እዘን ኣርባዕተ ፖሎቲካዊ ኣምራት ማለት ሃገራዊ ዋዕላ ፡ ሃገራዊ ዕርቂ፡ ሃገራዊ ልፍንትን መንግስት ኣብ ስደትን፡ ካብ 1975 ዓ.ም.ፍ ኣትሒዙ ብቀጻሊ ኣብ መኣዲ ዘተ ከም መፍትሒ መስርሕን ንዋትን ዝነበረን ዞሎን ጸገማትና ዝላዓላ ጭርሖታታት እየን።
ብፍላይ ድማ ካብ 2004 ዓ.ም.ፍ ጀሚሩ ኣብ ናይ ኤርትራዊ ተቓዉሞ ደንበ ኣኼባታት፡ ከም ቀንዲ መፍትሕን መትዓየይን መፍትሒ ህሉዉ ጸገማትና ተወሲደን ስለዝዝረበለን፡ ንምትግባረን ድማ ንሓንሳብ ጻዊዕታት ብጽሑፍ፡ ሰሚናራት፡ ንሓንሳብ ሽማግሌታት፡ ንሓንሳብ መጽናዕትታትን ጹሑፋትን ዝወጸሉ ተዳጋጋሚ ፍጻሜታት ብምኻነን እዩ።
እቲ ሃገራዊ ልፍንት ወይ ስሙር ግንባር ግን ንሓንሳብ ምሕዝነት ንሓንሳብ ኪዳን ንሓንሳብ 4+1፡ ንሓንሳብ ሃገራዊ ድሕነት፡ ንሓንሳብ 1ይ 2ይ ወገን ኪዳን፡ ንሓንሳብ ናይ ኤዉሮፓ፡ ኣመሪካ …ወ.ዘ.ተ ሲቪካዊ ማሕበራት፡ ንሓንሳብ ንኩሉ ኣብ ፖሎቲካ ክናጣጠፍ ዝደልዩ ዜጋታት መጠርነፊ ሰልፊ፡ እንዳተሰምየ ክስራሓሉ ዝጸንሓን ዘሎን እዩ። ሕጂ እዉን ገሊኡ ብሱቱር ገሊኡ ድማ ብጋህዲ ምጥርናፋት ንናይ ሓባራዊ ስርሓት ዋላታት ኣብ ኣመሪካ ኣብ ኤዉሮጳ ዝኸይድ ዘሎ እዩ። ነዘን ኣርባዕተ ፖሎቲካዊ ኣምራትን መስርሕን፡ ምስ ፖሎቲካዊ ክዉንነትን ፖሎቲካዊ ድሕረ ባይታ ኤርትራ ብምትእስሳር ድማ ክገልጽን ክፍትን እየ።


c: text/html

text:
ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ኣብ መርበብ ሓበሬታ “ኤሪ መድረኽ” “ካብ ኤርትራ ብሰንኪ ዘጋጠሞም ግፍዒ ናብ ኡጋንዳን ደቡብ ሱዳንን ዝሃደሙ ዜጋታት መንግስቲ ኤርትራ ናብ ኤርትራ ክኣትዉ መጸዋዕታ ኣቕሪቡሎም።” ዘርእቱ ዜና ኣንቢብና። እዚ ዜና’ዚ ንኩነታት ኤርትራን እዞም ሕጂ ብህግደፍ ዝጽውዑ ዘለዉ ዜጋታት ካብ ሃገሮም ሃጽ ኢሎም ዝወጽሉ ምኽንያትን ክከታተል ንዝጸንሐ ዘገርምን ዘስደምምን እዩ። ምኽንያቱ እዞም ዜጋታት ገንዘቦም ኣብ ዓዲ ጓና ከፍስሱ ዝተገደዱ ብሰንኪ እዚ ሕጂ ክምለሱ ዝጽወዖም ዘሎ ኣምሰሉ ጉጅለ ህግደፍ ስለ ዝኾነ።
ካብ ጠባያት ጉጅለ ህግደፍ ሓደ እንዳ ኣዕሸካ ምንባር እዩ። እንተኾነ ዋላ ህግደፍ ተደለዮ ዘለኣለም እንዳተዓሸወ ዝነብር የለን። እዚ ስርዓት ከም ቀንዲ ኣብ ስልጣን መንበሪ ካብ ዝወስዶ ሓደ ምጥላም እዩ። እቲ ጥልመት በቲ ንህዝቢ ኤርትራ ተጠቃሚ ፍረ መስዋእቱ ዝኾነ ናጽነት ከይከውን ካብ ዘርኣዮ ጥልመት’ዩ ዝጅምር። ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዓዲ ይኹን ኣብ ደገ ኣብ ናብራ ስደት ዘሕልፎ ዘሎ ሓርካፍ ህይወት ውጽኢት ጠላም ባህሪ ናይቲ ጉጅለ እዩ። እዚ ጉጅለ ኣብ ስልጣን ህዝቢ ምዕምጣር፡ ኣብ ዘይድሩት ኣገልግሎት ውትህድርና፡ ኣብ ዋንነት ቁጠብዊ ትካላትን ካልኦት መዳያትን ዘርእዮ ዘሎ ኣተሓሕዛ ጠላሚ ባህርያቱ ዝወለዶ እዩ።
እዚ ጉጅለ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ካብ ዘለዎ ንዕቀትን ጸቢብ ህግደፋዊ ስሰዐን ነቒሉ፡ ንኣዝዩ ንኡስ ድኽመታት ኣተዓባብዩን መዝሚዙን፡ ኣብ ስረሓት ህንጻ፡ ምቕራብ ዝተፈላለዩ ኣገልግሎታት፡ ንግዳዊ ትካላት፡ … ወዘተ ተዋፊሮም ንዝነበሩ ኤርትራውያን ናይ ንግዲ ፈቓዳቶም መንዚዑ፡ ንብረቶም ራስዩን ኣብ ባንክታት ዝነበረ ገንዘቦም ዘሚቱን እቲ ቁጠባዊ ሜዳ ናጻ መዕንደሪ ትካላት ህግደፍ ክገብሮ ከም ዝጸንሐ እቶም ግዳያት ጥራይ ዘይኮኑ ኩልና እንፈልጦ እዩ። እዞም ኣብ ከም ኡጋንዳን ሰላሙ ዘይውሑስ ደቡብ ሱዳንን ተሰዲዶም ዘለዉ ኤርትራውያን ዜጋታት ከኣ ውጽኢት ናይዚ እዮም።
ጉጅለ ህግደፍ ደድሕሪ ህይወትን ድሕነትን ኤርትራዊ ዜጋ ዘይኮነስ ደድሕሪ’ቲ ኤርትራዊ ዘጥረዮ ገንዘብ ዝኸይድ ምዃኑ ፍሉጥ እዩ። ካብዚ ነቒሉ እዩ ከኣ ኣብቲ ፈትየምዎን መሪጸምዎን ዘይኮነስ ንሱ እቲ ጉጅለ ኣገዲድዎም ዝኸድዎ ዓዲ፡ ቁሩብ ገንዘብ ሒዞም ኣለዉ ምስ ሰምዓ ሓላይ ህዝብን ሃገርን ተመሲሉ ክሽሕጦም ዝፍትን ዘሎ። እቲ መጸዋዕታ ናብኣቶም ስለ ዝኾነ እቲ ውዱእ መልሲ ናይዚ ሸፋጢ ጻዋዒት ካብኣቶም እዩ።
ከምቲ “ክትከይድ እንከለኻ ዘዕንቀፈካ እምኒ፡ ክትምለስ እንከለኻ’ውን ተደገመካ ንስኻ ኢኻ እምኒ” ዝበሃል፡ መልሶም ነቲ መጸዋዕታ፡ “ኣይትድገመኒ ዝተረፈ፡ ይኣኽለኒ ዝሓለፈ” ዝብል ክኸውን ይግበኦ። ደሓር ከኣ ሎሚ መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ኣብ ዓዲ ዘሎ ህዝቢ ዝርካበን ናቕፋኡ ዓጽዩ ብምቑነን እንዳሃበ፡ ኣብ መዓልቲ ሓንቲ ሕብስቲ ንሓደ ሰብ ከባጽሕ ዘይከኣለ፡ ዶላር ኣብዚ ባንከይ ኣቕምጡ እሞ ከም ድላይኩም ከተንቀሳቕስዎ ትኽእሉ ኢኹም ኢሉ ክሰብኽ ካልእ ጉሒላ ምዃኑ ዘመልክት ብሂል እዩ። ትማሊ ንብረቱ ተዘሚቱ ኣደዳ ስደትን ሳዕቤናቱን ዝኾነ ተመሊሱ ነቲ ጉጅለ ዶላራት ዘሕቁፍ፡ ዘይጥዑይ ወይ ውሽጡ ህግደፍ ዝኾነ ጥራይ እዩ። ኩልና ከም እንከታተሎ እቲ ወሪዱ ዘሎ መስገደል ኣብ ልዕሊ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ዝተጻዕነ እዩ። እንተኾነ ውሱናት ሓለውቲ ዓራት ደቂ ዓይኒ መዓር ከኣ ናይ ገዛ ካዝናታቶም ብናቕፋ ጥራይ ዘይኮነ ብዝተፈላለዩ ናይ ሸርፊ ዓይነታት ተሰንዳሕኩ ይብል ከም ዘሎ ፍሉጥ እዩ። ኣብ ሓደ ኣጋጣምስ ዲክታቶር ኢሳይያስ እውን ድንኳናት ከሰላ ብናቕፋ ተረቒሑ ከም ዘሎ ተኣሚኑ እዩ። “እዚ ናቕፋ እዚ ደኣ ንስኻ ከይፈለጥካዮ ካብቲ ባንክ ከመይ ኢሉ ወጺኡ?” ዝብል ሓታታይ ተዝረክብ እንታይ ኢሉ ምመለሰ እንድዒ።
እዚ ሃገርናን ህዝብናን ዘለዉዎ ሃለዋት ግዜ ዘይብ ፍታሕ ዘድልዮ እዩ። ኣብ ዓዲ ዘሎ ህዝብና ጸገሙ ኣብ ኩሉ መዳያት ደረት ሓሊፉ እዩ። ኣብ ስደት ዘሎ ብሓጺሩ ኣይጠዓሞን። ኣጋጣሚ ረኺቡ ገንዘብ ወኒኑ በቲ ገንዘብ ኤርትራዊ ክብሪ ክገዝእ ኣይከኣለን። ስለዚ ዓይነቱን ክብደቱን ደኣ ይፈላለ እምበር ኤርትራውያን ኣብ ጸገም ኢና ዘለና። ክሳብ ክንድዚ ዝኣክል ሱር ዝሰደድ ጸገም ካብ ሃለወ መፍትሒ ምንዳይ ከኣ ናይ ግድን እዩ። ምእንትኡ ኢና ከኣ ውጽኢቱ’ኳ ክሳብ ሕጂ ማዕረ ትጽቢትና ተዘይኮነ እንቃለስ ዘለና። ሕጂ እውን ኣብ ራህዋ ንክንበጽሕ ብዘይካ ኣብቲ ሒዝናዮ ዘለና ጐደና ቃልሲ ዕንቅፋታትካ እንዳጸረግካ ቃልስኻ ምብራኽ ካልእ መተካእታ የብልናን። ንመጸዋዕታ ህግደፍ ተቐቢልካ ናብቲ ዝዅዕቶ ጉድጓድ ምኣታው ከኣ እሞ አይሕስብ እዩ። እቲ ቃልሲ ብውሱናት ዝካየድ ዘይኮነስ ኩሉ ደላይ ራህዋ ኢዱ ክሕውሰሉ ናይ ግድን ምዃኑ ምርዳእ እዋኑ እዩ። ህግደፍ ግና ወጻዕን ዓማጽን ክነሱ ኩሉ ዝብሎ ንኣርዑት ወጽዓኡ ዘትርር እምበር ፍታሕ ዘምጽእ ከቶ ኣይኮነን።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Book Reveiw: "Mnbar/Existentialism"
ኣርእስቲ መጽሓፍ ፡ "ምንባር"
ደራሲ፡ ተዓገስ ክፍለዝጊ ድማም
ገምጋም፡ ሃይለ ቦዂረ
"ምንባር"
ማንም ኣንባቢ ብተራ ወይ ልሙድ ኣገላልጻ እዚ “ ምንባር” ዝብል ቃል “ናብራ” ዝእምት ይመስሎ ይኸውን። ብመሰረቱ ብፍልስፍናን ስነ-ፍልጠትን መዳይ ነብሱ ዝኸኣለ ጽንሰ-ሓሳብ ኰይኑ፡ ብእንግሊዝ “Existentialism” ብዝብል
ደራሲ ናይ ህዝብና ወቅታውን ወድዓውን ተሞክሮታት ብዑምቀት ድሕሪ ምምርማርን ምዕዛብን ብስነ-ኣምር ኣተሓሳስባ ዝዀነ ሰብ ካብ ካልእ ዝተፈልየ ብምዃኑ ነብሱ ክፈልጥ (self-awarenss) ከም ዘለዎ የተሓሳስበና። እዚ ክብል ከሎ: መንፈዓቱን ድኽመታቱን ዓቅሙን ፈሊጡ፡ ብሓሳብ ጥራይ ኰይኮነ ከምኡ ብግብሪ ኣብ’ዛ ዘለናያ ዓለም ንምውሳእ ዝዓለመ ኢዩ። ኣብርሃም ማስሎ ነዚ ከምዚ ዝኣመሰለ መኸተ ህይወት (self-actualization/human potential) ብዝብሉ ሃንጽቲ ቃላት ክገልጾ ከሎ፡ ደራሲ ኣብ መጽሓፉ ብሰፊሑ ክጠቅሶ ንርኢ። እቲ ቀንዲ ዓላማ ዘመናውያን መንእሰያት ሃገርና ነብሰ-ተኣማንነት (self-confidence/self-realiaztioin) ብምሕዳር ኣብ ክንዲ ንኻልኦት ስፖርታውያን፡ ደረፍቲ፡ ተለሃይቲ፡ ደረስቲ ዓለም ምምላኽን ትፈዞ ምዃንን ብግብሮምን ብገዛእ ጻዕሮምን ክፋለሰፉ፡ ክምህዙ፡ ክፈጥሩ ኣብ’ቲ ዝብጻሕ ክበጽሑ ዘተኰረ ኢዩ። ምኽንያቱ ከምዚኦም ዝኣመስሉ ባህርያት ኣብ’ዛ ብስነ-ፍልጠትን ተክኖሎጂን እተወናጨፈሉ ዘላ ዓለምና ኣዝዮም ወሰንቲ ብምዃኖም።
ደራሲ ምስ’ዚ ኣተኣሳሲሩ ኣተሓሳስባና (intra-psychic) ንተግባራትናን ንነብስናን (self-image) ዘሎና ኣረኣእያ ክሳብ ክንደይ ጸላዊ ወይ ጐዳኢ ከም ዝዀነ ደጋጊሙ ይጠቅስ። ከምኡ ኣሉታውያን ወይ ዘይሃንጽቲ ጠባያት ከም ዓመጽ፡ ቅንኢ፡ ሕምየት፡ ትህኪት፡ ተጸባይነት፡ ጉርሒ ክሳብ ክንደይ ኣዕነውቲ ባህርያተ-ሰብ ከም ዝዀኑ ድሕሪ ምትንታኑ፡ ኣብ ሕብረተ ሰብና ሱሮም ከይሰዱ ይላበውና። ንኣብነት ትማሊ ምሸት ፕረሲደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዝሃቦ ቃለ-ምልልስ ከም ዝሰምዕክዎ ክጥቀስ ይከኣል። ነዚኣቶም ንምውጋድን ብኡ’ውን ንምምሕያሽ ደራሲ ኣብ ሜዳ ዝነበረ “ርእሰ-ወቀሳ/self-criticism) ክሳብ ክንደይ ጠቃሚ ምዃኑ የዘኻኽረና።
ኣብ መወዳእታ ደራሲ ትምህርቲ፡ ስራሕ ከምኡ ቊጠባ ኣብ ህይወትና ኣዝዮም ኣገደስቲ ምዃኖም ይትንትን። ምኽንያቱ ስነ-ልቦናና (psychological well being): ኣእምሮና (mental health) ከምኡ ስሚዕትና (emotional state) ተዋሃሂዶም ክሰርሑ ምቹእ ኲነት ክፈጥሩ ብምኽኣሎም። ግን ነዚኦም ኣብ ግብሪ ንምውዓል ብሓደ ወገን ትምህርትን ስራሕን ዝተኣሳሰረ ንምግባር ከድሊ ከሎ፡ ብሓደ ወገን ከኣ ሕብረተ-ሰብ ከም ማዕርነት፡ ውድድር፡ ብቅዓት፡ ሞያውነት ዝዓሰሎ ጥጡሕ ባይታ (favorable condition) ከሰናድእ ከም ዘለዎ ደራሲ የተሓሳስበና። ምኽንያቱ ኣብ ህንጸት ሃገር ኣዝዮም ረቛሕቲ ብምዃኖም።
ልዕል ኢልና ከም ዝጠቀስናዮ፡ ፈጠራን መሃዝነትን ምስ ስርዓተ-ትምህርትን (brain-centered education) ስልጣኔ ሃገርን ዝተኣሳሰረ ብምዃኑ፡ ሓደ ነብሱ ዝኸኣለ ጽሑፍ ምድላው የድሊ።
እዚ መጽሓፍ ብኣዝዩ ዝተማህረን፡ ብዙሕ ዘንበበን ዜጋ ስለ ዝተዳለወ፡ ኣንቢብካ ብግቡእ ክትርድኦ ምልከት ቋንቋ እንግሊዝን ኣፍልጦ ናይ’ዚ ዓውደ ትምህርትን (ሳይኰለጂ) የድሊ። ከምኡ ማዕረ ሰብዓን ሓደን ምንጭታት ወይ ጽሑፋት (references) ብምውካስ ዝተዳለወ ብምዃኑ፡ መሃርን ሃናጺን ይገብሮ። ብፍላይ እዚ መጽሓፍ ንወለዲ፡ ንመምህራን፡ ንመንአሰያት፡ ንመዓድቲ (counselors) ወዘተ ኣዝዩ ጠቃሚ ኢዩ።
ሃይለ ቦዂረ
ገበር መጽሓፍ ንምርኣይ attachment ጠውቁ።
*ናብ consulting@selam-germany.com ብምጽሓፍ ክጥለብ ይከኣል።


text:
ዕጡቓት ዳዕሽ ኣብ ሰሜናዊ ዒራቕ ዝርከብ መዓስከር ኩርዳዊያን ተቃለስቲ ብዘካየድዎ መጥቓዕቲ ሓደ ኣባል ብ’ሲል’ ዝጽዋዕ ፍሉይ ሓይሊ ኣመሪካ ተቐቲሉ።
ብመሰረት ሓበሬታ ሰበ-ስልጣን ሚኒስትር ምኽልኻል ኣሜሪካ እቲ ዝሞተ ወታሃደር ቻርለስ ካይትንግ ራብዓይ ካብ ፊኔክስ ምኳኑ ገሊጾም’ለው። ጸሓፊ መራኸቢ ብዙሓን ፔንታጎን ፒተር ኩክ እቲ ኣባል ፍሉይ ሓይሊ ኣሜሪካ ኣማካሪ’ቲ ኣብ ሰሜናዊ ከተማ ሞሱል ንዝንቀሳቀስ ኩርዳዊያን ተቃለስቲ ዝነበረ ምኳኑ ገሊጹ’ሎ።
ካብ ከተማ ስቱጋርት ጀርመን ሚኒስትር ምክልኻል ኣሜሪካ ኣሽ ካርተር እዚ ክስተት ዒራቕ ሕጂ’ውን ሓደገኛ ቦታ ምኳኑ ዘሪኢ’ዩ ክብሉ ተዛሪቦም።
‘እዚ ግጭት ገና ኣይተወደአን ገና ብዙሕ ሓደጋ ከምዘሎ ሞት’ዚ ነቶም ኣብ ሰሜን ሞሱል ንዝርከቡ ኩርዳውያን ተቃለስቲ ምክርን ሓገዝን ዝህብ ዝነበረ ኣባል ፍሉይ ሓይሊ ኣሜሪካ ዝኾነ ቻርለስ ኬይትንግ መርኣያ’ዩ። እቲ ሓደጋ ቀጻሊ’ዩ በቲ ዘጋጠመ ሞት ድማ ዝለዓለ ጓሂ ይስመዓና።’
ብመሰረት ሓበሬታ’ቶም ሰበ-ስልጣን ኬይትንግ ዝሞተ ዳዕሽ ካብቲ ኩርዳዊያን ተቃለስቲ ዘለውዎ ድፋዕ ካብ ሰለስተ ክሳብ ሓሙሽተ ኪ.ሜ ንቅድሚት ብምእታው ብዘካየድዎ መጥቓዕቲ ምኳኑ ሰበ-ስልጣን ሓቢሮም።
እቲ ብኣሜሪካ ዝምራሕ ሕብረት ኣብ ልዕሊ ዳዕሽ መጥቓዕትታቱ ኣብ 2014 ካብ ዝጅምር ንነጀው ዝሞተ እዚ ሳልሳይ ወታሃደር ኣሜሪካ’ዩ።
ብተወሳኺ ዕጡቓት ዳዕሽ ነቲ ብኣሜሪካዊያን ኣማከርትን ደብዳብ ነፈርትን ዝተታሕዘ ድፋዕ ኩርዳዊያን ተቃለስቲ ንምጥሓስ ከበድቲ ኣጽዋር፡ ኣጽዋር ዝዓጠቑ መካይንን ርእሰ-ቕትለታዊ መጥቓዕትታት ዘጠቓልል መጥቓዕቲ ምክያዶም ተገሊጹ።
ድሒሩ ኩርዳዊያን ተቓለስቲ በቲ ናይ ሶሉስ መጥቓዕቲ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ዕጡቃት ዳዕሽ ዝወደቓ ክልተ ከተማታት ምምላሶም ገሊጾም’ለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ግብረ ሶዶም እንታይ ይብል፧
መርዓ ሕደ ጾታ ዘለዎም ሰባት፡ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ገና ኣካታዒ ጕዳይ እዩ። ይኹን እምበር፡ ኣብ 2015 ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ፡ መርዓ ሕደ ጾታ ዘለዎም ሰባት ኣብታ ሃገር ሕጋዊ ኪኸውን ኣጽደቐ። ብድሕርዚ፡ ብዙሓት ሰባት ብዛዕባ እዚ ጕዳይ ኣብ ኢንተርነት ኪፍትሹ ጀመሩ። ሓደ ኻብቲ ብተደጋጋሚ እተሓትተ ሕቶታት፡ “መጽሓፍ ቅዱስ፡ ብዛዕባ መርዓ ሕደ ጾታ ዘለዎም ሰባት እንታይ ይብል፧” ዚብል እዩ ነይሩ።”
መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ሕጋዊ መሰላት መርዓ ሕደ ጾታ ዘለዎም ሰባት ኣይገልጽን እዩ። እቲ ኣገዳሲ ሕቶ ግና ‘መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ግብረ ሶዶም እንታይ ይብል፧’ ዚብል እዩ።
ሓያሎ ሰባት ንመጽሓፍ ቅዱስ ብጥንቃቐ ኸይመርመሩ፡ ንመልሲ እዛ ሕቶ እዚኣ ዚፈልጥዎ እዩ ዚመስሎም፣ እንተዀነ ግና እቲ ዚህብዎ መልሲ ንሓድሕዱ ዚጋጮ እዩ። ገሊኦም ሰባት፡ መጽሓፍ ቅዱስ ንግብረ ሶዶም ብንጹር ከም ዚዅንኖ እዮም ዚዛረቡ። ካልኦት ድማ፡ እቲ ‘ንብጻይካ ኣፍቅሮ’ ዚብል ትእዛዝ መጽሓፍ ቅዱስ ንዅሉ ዓይነት ጾታዊ ኣነባብራ ኸም ዚድግፍ እዮም ዚዛረቡ።—ሮሜ 13:9።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
ካብዚ ቐሪቡ ዘሎ ሓሳባት፡ ቅኑዕ ጌርካ እትርእዮ ኣየናይ እዩ፧
መጽሓፍ ቅዱስ ንግብረ ሶዶም ይዅንኖ እዩ።
መጽሓፍ ቅዱስ ንግብረ ሶዶም ይቕበሎ እዩ።
መጽሓፍ ቅዱስ ንግብረ ሶዶማውያን ክትጸልኦም የተባብዕ እዩ።
መልሲ፦
ቅኑዕ። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ግብረ ሶዶም ዚገብሩ . . . ንመንግስቲ ኣምላኽ ኣይኪወርስዋን እዮም” እዩ ዚብል። (1 ቈረንቶስ 6:9, 10) እዚ ኣብ ደቂ ኣንስትዮ እውን ዚውዕል እዩ።—ሮሜ 1:26።
ጌጋ። መጽሓፍ ቅዱስ፡ ጾታዊ ርክብ ኣብ መንጎ ምርዑዋት ሰብኣይን ሰበይትን ጥራይ ኪግበር ከም ዘለዎ እዩ ዚምህር።—ዘፍጥረት 1:27, 28፣ ምሳሌ 5:18, 19።
ጌጋ። መጽሓፍ ቅዱስ ንግብረ ሶዶም ይዅንኖ እኳ እንተዀነ፡ ንግብረ ሶዶማውያን ኣቐዲምካ ኽትፈርዶምን ብጽልኢ ተለዓዒልካ ኣብ ልዕሊኦም ዓመጽ ክትፍጽምን ብሕማቕ ክትሕዞምን ኣየተባብዕን እዩ።—ሮሜ 12:18። [1]
ናይ የሆዋ መሰኻኽር እንታይ ይኣምኑ፧
ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ ስነ ምግባራዊ ስርዓታት መጽሓፍ ቅዱስ፡ እቲ ዝበለጸ መለክዒታት ህይወት ከም ዝዀነ እዮም ዚኣምኑ፣ በዚ ስርዓታት እዚ ኺምርሑ ድማ ይመርጹ እዮም። (ኢሳይያስ 48:17) [2] እዚ ማለት፡ ንግብረ ሶዶም እውን ሓዊስካ፡ ንዅሉ ጾታዊ ርኽሰት ይነጽግዎ እዮም። (1 ቈረንቶስ 6:18) [3] በዚ መገዲ እዚ ኺነብሩ እዮም ዚመርጹ፣ እዚ ድማ መሰሎም እዩ።
ናይ የሆዋ መሰኻኽር ንሰባት፡ ከምቲ ኻልኦት ሰባት ንዕኦም ኪሕዝዎም ዚደልይዎ መገዲ ገይሮም ብምሓዝ ነታ ወርቃዊት ሕጊ ኺስዕብዋ እዮም ዚጽዕሩ
ምስናይዚ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ‘ምስ ኵሉ ሰብ፡ ሰላም ኪስዕቡ’ እዮም ዚመርጹ። (እብራውያን 12:14) ንግብረ ሶዶም ዚነጽግዎ እኳ እንተዀኑ፡ ካልኦት ንኣረኣእያኦም ኪቕበልዎ ኣየገድዱን፡ ኣብቲ ኣንጻር ግብረ ሶዶማውያን ዚግበር ጽልኢ እተሓወሶ ዓመጽ ኣይሳተፉን፡ ብዛዕባ እዚ ኺሰምዑ ኸለዉ እውን ኣይሕጐሱን እዮም። ናይ የሆዋ መሰኻኽር ንሰባት፡ ከምቲ ኻልኦት ሰባት ንዕኦም ኪሕዝዎም ዚደልይዎ መገዲ ገይሮም ብምሓዝ ነታ ወርቃዊት ሕጊ ኺስዕብዋ እዮም ዚጽዕሩ።—ማቴዎስ 7:12።
መጽሓፍ ቅዱስ ጽልኢ የተባብዕ ድዩ፧
ገሊኦም ሰባት መጽሓፍ ቅዱስ ንግብረ ሶዶማውያን ክትጸልኦም ከም ዜተባብዕን እቶም ብስርዓታቱ ዚምርሑ ንዕኦም ተጻዋርነት ከም ዘይብሎምን ይዛረቡ እዮም። ‘መጽሓፍ ቅዱስ፡ ሰባት ጸቢብ ኣተሓሳስባ ኣብ ዝነበሮም ግዜ እዩ ተጻሒፉ። ሎሚ ግና ነቶም እተፈላለየ ዓሌትን ዜግነትን ጾታዊ ምርጫን ዘለዎም ሰባት ንቕበሎም ኢና’ ድማ ይብሉ። ንግብረ ሶዶም ምንጻግ ከም እተፈልየ ሕብሪ ቘርበት ንዘለዎ ሰብ ምንጻግ ገይሮም እዮም ዚርእይዎ። እዚ ንጽጽር እዚ ግና ርትዓዊ ድዩ፧ ኣይፋልን። ስለምንታይ፧
ምኽንያቱ፡ ኣብ መንጎ ንግብረ ሶዶማዊ ኣነባብራ ምንጻግን ነቶም ግብረ ሶዶም ዚፍጽሙ ሰባት ምንጻግን ፍልልይ ኣሎ። መጽሓፍ ቅዱስ፡ ክርስትያናት ንዅሉ ዓይነት ሰብ ኬኽብሩ ኸም ዘለዎም እዩ ዚምህር። (1 ጴጥሮስ 2:17) [4] ከምዚ ኺብሃል ከሎ ግና፡ ክርስትያናት ንዅሉ ዓይነት ኣነባብራ ኪቕበልዎ ኣለዎም ማለት ኣይኰነን።
ነዚ ዚስዕብ ንጽጽር እሞ ርአ፦ ምትካኽ ሽጋራ ኸም ጐዳእን ዜጽልእን ጌርካ ኢኻ እትርእዮ ንበል። መሳርሕትኻ ሽጋራ ዜትክኽ ምስ ዚኸውንከ፧ ብዛዕባ ምትካኽ ሽጋራ ዘሎካ ኣረኣእያ ኻብ ናቱ እተፈልየ ስለ ዝዀነ ጥራይ ከም ሓደ ጸቢብ ኣተሓሳስባ ዘለዎ ሰብ ምተቘጸርካዶ፧ ወይ ንስኻ ሽጋራ ዘይተትክኽ ብምዃንካ ጥራይ ንመሳርሕትኻ ትጸልኦ ኢኻ ማለት ድዩ፧ መሳርሕትኻ ብዛዕባ ምትካኽ ሽጋራ ዘሎካ ኣረኣእያ ኽትቅይር ጸቕጢ እንተ ዚገብረልካኸ፡ ንሱ ደይኰነን ጸቢብ ኣተሓሳስባ ኸም ዘለዎን ተጻዋርነት ከም ዘይብሉን ዜርኢ፧
ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ ምስቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ስርዓታት ተሰማሚዖም ኪነብሩ እዮም ዚመርጹ። ነቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዚዅንኖ ተግባራት ኣይድግፍዎን እዮም። ይኹን እምበር፡ ካብ ናታቶም እተፈልየ ተግባራት ንዚፍጽሙ ሰባት ኣይጸርፍዎምን ወይ ኣይገፍዕዎምን እዮም።
ኣረኣእያ መጽሓፍ ቅዱስ ጭካነ ዚንጸባረቖ ድዩ፧
ብዛዕባ እቶም ግብረ ሶዶም ናይ ምፍጻም ዝንባለ ዘለዎም ሰባትከ እንታይ ኪብሃል ይከኣል፧ ካብ ዚውለዱ ኣትሒዞም ድዮም ከምኡ ነይሮም፧ ከምኡ እንተ ዀይኖም፡ ባህግታቶም ኬርውዩ ምፍታኖም ከም ጌጋ ጌርካ ምርኣይ ጭካነዶ ኣይኰነን፧
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ገሊኡ ባህርያት ደቂ ሰብ ሱር ዝሰደደ ኸም ዝዀነ ይእመን እኳ እንተዀነ፡ ብዛዕባ ተፈጥሮኣዊ ዝንባለ ግብረ ሶዶም ሓሳብ ኣይህብን እዩ። ይኹን እምበር፡ መጽሓፍ ቅዱስ ንኣምላኽ ምእንቲ ኸነሐጕሶ ንግብረ ሶዶም ሓዊስካ ንገሊኡ ዓይነት ኣነባብራ ኸነርሕቖ ኸም ዘሎና ይነግረና እዩ።—2 ቈረንቶስ 10:4, 5።
ገሊኦም ሰባት፡ እቲ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብዚ ጕዳይ እዚ ዘለዎ ኣረኣእያ ጭካነ ዚንጸባረቖ ምዃኑ እዮም ዚገልጹ። እዚ መግለጺ እዚ ግና ኣብቲ ባህግኻ ኽትፍጽም ከም ዘሎካ፡ ወይ ጾታዊ ባህጊ ኣዝዩ ኣገዳሲ ኻብ ምዃኑ እተላዕለ ኽትቈጻጸሮ ኸም ዘይብልካ፡ ክትቈጻጸሮ እውን ከም ዘይትኽእል ዚገልጽ ኣረኣእያ እተመርኰሰ እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ ግና ደቂ ሰብ ንውሽጣዊ ባህግታቶም ኪቈጻጸርዎ ኸም ዚኽእሉ ብምግላጽ የኽብሮም እዩ። ከም እንስሳታት ዘይኰኑስ፡ ብውሽጣዊ ባህግታቶም ከይስነፉ ኺመርጹ ይኽእሉ እዮም።—ቈሎሴ 3:5። [5]
ነዚ ዚስዕብ ንጽጽር እሞ ርአ፦ ገሊኦም ክኢላታት፡ ከም ቍጥዐ ዝኣመሰለ ገሊኡ ጠባያት፡ ተፈጥሮኣዊ ጠንቂ ኺህልዎ ኸም ዚኽእል ይገልጹ እዮም። መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ተፈጥሮኣዊ ጠንቂ ቝጥዐ ዘይገልጽ እኳ እንተ ዀነ፡ ገሊኦም ሰባት ‘ቍጡዓት’ ወይ ‘ነደርቲ’ ኸም ዝዀኑ ግና ይእመን እዩ። (ምሳሌ 22:24፣ 29:22) ኰይኑ ግና፡ “ቍጥዓ ሕደግ፡ ነድሪ ድማ ግደፍ” እውን ይብል እዩ።—መዝሙር 37:8፣ ኤፌሶን 4:31።
ነዚ ምዕዶ እዚ ዘይሰማምዑሉ ወይ ድማ እዚ ነቶም ናይ ምቝጣዕ ዝንባለ ዘለዎም ሰባት ጭካነ ኸም ዝዀነ ገይሮም ዚርእይዎ ውሑዳት እዮም። ከም ሓቂ እኳ ደኣስ፡ እቶም ቍጥዓ ኣብ ጂን ሓደ ሰብ ሱር ኪሰድድ ከም ዚኽእል ዚኣምኑ ኽኢላታት እውን ከይተረፉ፡ ንሰባት ንኸምዚ ዝኣመሰለ ድራኸታቶም ምእንቲ ኺቈጻጸርዎ ኺሕግዝዎም ይጽዕሩ እዮም።
ብተመሳሳሊ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር እውን ካብቲ ምስ መለክዒታት መጽሓፍ ቅዱስ ዘይቃዶ ዝዀነ ይኹን ኣነባብራ ኺርሕቁ ይጽዕሩ እዮም፣ እዚ ኸኣ ኣብ መንጎ ኽልተ ዘይተመርዓዉ ኣንጻር ጾታ ንዚግበር ጾታዊ ተግባራት ዜጠቓልል እዩ። እቲ፡ “ነፍሲ ወከፍኩም ንሰብነቱ ብቕድስናን ብኽብርን ብኸመይ ከም ዚቈጻጸሮ ይፍለጥ፣ . . . ብህርፋን ፋሉል ፍትወተ ስጋ ድማ ኣይትመርሑ” ዚብል ምዕዶ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ኵሉ እዚ እተጠቕሰ መዳያት ዚውዕል እዩ።—1 ተሰሎንቄ 4:4, 5።
“ገሌኻትኩም ከኣ ከማታቶም ኔርኩም ኢኹም”
ኣብ ቀዳማይ ዘመን፡ እቶም ክርስትያናት ኪዀኑ ዝደለዩ ሰባት፡ እተፈላለየ ድሕረ ባይታን ኣነባብራን ዝነበሮም፡ ገሊኦም ድማ ኣብ ኣነባብራኦም ዓብዪ ለውጢ ዝገበሩ እዮም ነይሮም። ንኣብነት፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ “ኣመንዝራታት ኰኑ፡ ኣምለኽቲ ጣኦት ኰኑ፡ ዘመውቲ ዀኑ፡ ኣባታቶም ግብረ ሶዶም ኪግበር ዚፈቕዱ ዀኑ” ድሕሪ ምዝራቡ፡ “ገሌኻትኩም ከኣ ከማታቶም ኔርኩም ኢኹም” በለ።—1 ቈረንቶስ 6:9-11።
መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ገሌኻትኩም ከኣ ከማታቶም ኔርኩም ኢኹም” ኪብል ከሎ፡ እቶም ግብረ ሶዶም ምግባር ዘቋረጹ፡ ብድሕሪኡ ዝዀነ ይኹን ትምኒት ግብረ ሶዶም ኣይነበሮምን ማለቱ ድዩ፧ ከምኡ ኪኸውን ኣይክእልን እዩ፣ ከመይሲ፡ መጽሓፍ ቅዱስ “ብመንፈስ ተመላለሱ፡ ትምኒት ስጋ ድማ ከቶ ኣይክትፍጽሙን ኢኹም” ብምባል ተማሕጺኑ እዩ።—ገላትያ 5:16።
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ሓደ ክርስትያን ዘይግቡእ ትምኒት ከቶ ኸም ዘይስምዖ ገይሩ ኸም ዘይገለጸ ኣስተብህል። ኣብ ክንዳኡስ፡ ነቲ ትምኒት እቲ ንኸይፍጽም ኪመርጽ ከም ዚኽእል እዩ ገሊጹ። ክርስትያናት፡ ነዚ ኸምዚ ዝኣመሰለ ባህግታት ኣብ ምፍጻሙ ኽሳዕ ዚበጽሑ ብዛዕባኡ ብቐጻሊ ኣብ ክንዲ ዚሓስቡ፡ ኪቈጻጸርዎ እዮም ዚጽዕሩ።—ያእቆብ 1:14, 15። [6]
በዚ ኸምዚ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ መንጎ ዝንባለን ተግባርን ፍልልይ ከም ዘሎ ይገልጽ እዩ። (ሮሜ 7:16-25) ሓደ ግብረ ሶዶም ናይ ምፍጻም ዝንባለ ዘለዎ ሰብ፡ ልክዕ ከምቲ ንቝጥዓን ምንዝርናን ስስዐን ዝኣመሰለ ግጉይ ትምኒታትን ዝንባለታትን ኪቈጻጸሮ ዚኽእል፡ ነቲ ዚሓስቦ ነገራት እውን ኪቈጻጸሮ ይኽእል እዩ።—1 ቈረንቶስ 9:27፣ 2 ጴጥሮስ 2:14, 15።
ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ ንስነ ምግባራዊ ስርዓታት መጽሓፍ ቅዱስ ዚሕልውዎ እኳ እንተ ዀኑ፡ ካልኦት ንኣረኣእያኦም ኪቕበልዎ ኣየገድዱን እዮም። ንሰብኣዊ መሰላት እቶም ካብ ናታቶም እተፈልየ ኣነባብራ ንዚነብሩ ሰባት ንምሕላው ዝቘመ ሕጊ ኪቕይርዎ እውን ኣይፍትኑን እዮም። እቲ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ዚሰብክዎ መልእኽቲ ኣወንታዊ እዩ፣ ነዚ መልእኽቲ እዚ ድማ ንዅሎም እቶም ኪሰምዑ ፍቓደኛታት ዝዀኑ ተሃንጥዮም እዮም ዜካፍልዎም።—ግብሪ ሃዋርያት 20:20።
^ 2. ኢሳይያስ 48:17፦ “እቲ ዚጠቕመካ ዚምህረካ፡ በታ ኽትከደላ ዚግብኣካ መገዲ ዚመርሓካ፡ ኣነ የሆዋ ኣምላኽካ እየ።”
^ 3. 1 ቈረንቶስ 6:18፦ “ካብ ምንዝርና ህደሙ!”
^ 4. 1 ጴጥሮስ 2:17፦ “ንዅሉ ዓይነት ሰብ ኣኽብሩ።”
^ 6. ያእቆብ 1:14, 15፦ “ነፍሲ ወከፍ ግና ብገዛእ ትምኒቱ ተሳሒቡን ተሓቢሉን እዩ ዚፍተን። ሽዑ፡ ትምኒት ምስ ጠነሰት፡ ንሓጢኣት ትወልዶ።”


text:
ሕቶታት ካብ ኣንበብቲ
ክርስትያን ወለዲ፡ ኣብ ኣኼባታት ጉባኤ ምስ ሓደ እተወገደ ውሉዶም ብሓንሳእ ኮፍ ኪብሉ ግቡእ ድዩ፧
ሓደ እተወገደ ሰብ ኣብ ኣዳራሽ መንግስቲ ኣምላኽ ኣበየናይ ሸነኽ ኮፍ ኪብል ከም ዘለዎ ብዚምልከት፡ እምብዛ እንጭነቐሉ ምኽንያት የብልናን። እዛ መጽሔት እዚኣ፡ ወለዲ ንሓደ ምስኦም ዚነብር እተወገደ ውሉዶም፡ ኣድላዪ ኣብ ዚዀነሉ እዋን መንፈሳዊ ሓገዝ ንኺገብሩሉ ኻብ ምትብባዕ ዓዲ ኣይወዓለትን። ከምቲ ኣብ ናይ 15 ሕዳር 1988 ሕታም ግምቢ ዘብዐኛ (እንግሊዝኛ)፡ ኣብ ገጽ 19ን 20ን፡ ከምኡውን ኣብ ናይ 1 ጥቅምቲ 2001 ሕታም ግምቢ ዘብዐኛ፡ ኣብ ገጽ 16 ክሳዕ 18 ተሓቢሩ ዘሎ፡ ወለዲ ምስ ሓደ እተወገደ፡ ምስኣቶም ከኣ ዚነብር ትሕቲ ዕድመ ዝዀነ ውሉዶም መጽሓፍ ቅዱስ ኬጽንዑ ኸም ዚኽእሉ ትሕብር እያ። በዚ ኸምዚ እቲ ውሉድ ኣካይዳኡ ንኼዐሪ ኺሕግዞ ዚኽእል ምትብባዕ ኪረክብ ይኽእል። *
ኣብ ኣዳራሽ መንግስቲ ኣምላኽ ብዛዕባ ኾፍ ምባል፡ ሓደ ትሕቲ ዕድመ ዝዀነ እተወገደ ውሉድ፡ ከይረበሸ ምስ ወለዱ ኾፍ እንተ በለ እምበኣር ጌጋ የብሉን። ሓደ እተወገደ ሰብ ኣብቲ ኣዳራሽ ብሸነኽ ድሕሪት ኮፍ ኪብል ግዴታ ስለ ዘይብሉ፡ ሓደ እተወገደ ውሉድ ምስ ወለዱ ኾፍ እንተበለ ኪኽልከል የብሉን። ወለዲ ንመንፈሳውነት ውሉዶም ስለ ዚሓልዩ፡ ውሉዶም ካብ ኣኼባታት ምእንቲ ኺጥቀም ኪከታተልዎ ኸም ዚደልዩ ፍሉጥ እዩ። ስለዚ፡ እቲ ቘልዓ ኻብኦም ተፈልዩ ኣብ ካልእ ቦታ ኾፍ ካብ ዚብል፡ ምስኦም ኮፍ እንተ ኢሉ ኺጥቀም ይኽእል እዩ።
ሓደ እተወገደ ውሉድ ምስ ወለዱ ዘይነብር እንተ ዀይኑኸ፧ ምስ ወለዱ ኾፍ ኪብል የብሉን ማለት ድዩ፧ ኣብ ዝሓለፈ እዋናት፡ ኣብ ጽሑፋትና፡ ሓደ ክርስትያን ምስ ሓደ ምስኡ ዘይነብር እተወገደ ዘመዱ ብዛዕባ ዚገብሮ ርክብ፡ ቅኑዕ ኣመለኻኽታ ንኺሕዝ ኪጽዕር ከም ዘለዎ ብንጹር ተገሊጹ ነይሩ እዩ። * ሓደ እተወገደ ሰብ ኣብ ኣኼባ ኸይረበሸ ምስ ስድራ ቤቱ ኾፍ እንተ በለ ጌጋ የብሉን ኪብሃል ከሎ ግና፡ እቶም ኣዝማድ ብዘየድሊ ምስኡ ንኺራኸቡ ጻዕሪ ኺገብሩ ኣለዎም ማለት ኣይኰነን። እቶም እሙናት ኣባላት እታ ስድራ ቤት ብዛዕባ እቲ እተወገደ ዘመዶም ቅኑዕ ኣመለኻኽታ እንተ ኣልይዎም፡ ነቲ ብዛዕባዚ ዜብርህ ቅዱስ ጽሑፋዊ ምኽሪ ኬኽብርዎ ድማ ዚጽዕሩ እንተ ዀይኖም፡ ክሳዕ ክንድቲ ምጭናቕ ከየድሊ ይኽእል እዩ።—1 ቈረ. 5:11, 13፣ 2 ዮሃ. 11።
ስለዚ እምበኣር፡ ሓደ እተወገደ ሰብ ስርዓት ክሳዕ ዝገበረ፡ ምስ ኣዝማዱ ወይ ምስ ካልኦት ኣባላት እታ ጉባኤ ኾፍ ምባሉ ኼጨንቐና የብሉን። ንሓደ ሰብ ብዛዕባ ኾፍ ዚብለሉ ቦታታት ቀይድታት ምውጻእ፡ ከከም ኵነታቱ ዚፈላለ ጸገማት ኪፈጥር ይኽእል እዩ። ኵሎም ኣብቲ ኣኼባ ዘለዉ፡ እንተላይ እቶም እሙናት ኣዝማድ፡ ነቲ ብዛዕባ ውገዳ ዚገልጽ ስርዓታት መጽሓፍ ቅዱስ ኬኽብርዎ ዚጽዕሩ እንተ ዀይኖም፡ ሓደ እተወገደ ሰብ ምስ ኣዝማዱ ኾፍ ምባሉ ኸኣ ንኣሕዋት ዘይዕንቅፍ እንተ ዀይኑ፡ ብዛዕባ እቲ ኣብ ክርስትያናዊ ኣኼባታት ዚመጹ ሰባት ኮፍ ዚብልሉ ቦታታት ምጭናቕ ኣየድልን እዩ። *
^ ሕ.ጽ. 3 ኣብዛ መጽሔት እዚኣ፡ እተወገደ ውሉድ ብወዲ እኳ እንተ ቐረበ፡ እቲ ነጥብታት ንጓል እውን የመልክት እዩ።
^ ሕ.ጽ. 5 ናይ 15 መስከረም 1981 ግምቢ ዘብዐኛ (እንግሊዝኛ)፡ ኣብ ገጽ 29ን 30ን፡ ከምኡውን ኣብታ “ንርእስኹም ብፍቕሪ ኣምላኽ ሓልውዋ” ዘርእስታ መጽሓፍ፡ ኣብ ገጽ 207-209 ርአ።
^ ሕ.ጽ. 6 እዚ ነቲ ኣብ ናይ 1 ሚያዝያ 1953 ግምቢ ዘብዐኛ (እንግሊዝኛ)፡ ኣብ ገጽ 223 ዝወጸ ሓሳባት ዚእርም እዩ።


text:
ገበር፦ ኣምላኽ ጨካን ድዩ፧
ሰባት፡ ኣምላኽ ጨካን ከም ዝዀነ ዚዛረቡ ስለምንታይ እዮም፧
እታ “ኣምላኽ ጨካን ድዩ፧” እትብል ሕቶ ኣሰምቢዳትካዶ፧ ንገሊኦም ተሰምብዶም እኳ እንተ ዀነት፡ ሎሚ ዘለዉ ሓያሎ ሰባት ‘ኣምላኽ ጨካን ድዩ፧’ ኢሎም ይሓትቱ እዮም። ወይ ከኣ ንኣምላኽ ከም ጨካን ገይሮም እዮም ዚሓስብዎ። ስለምንታይ፧
ካብ ባህርያዊ ሓደጋታት ዝደሓኑ ገሊኦም ሰባት፡ “ኣምላኽ እዚ ነገራት እዚ ኺፍጸም ዜፍቅድ ስለምንታይ እዩ፧ ዘይግደስ ስለ ዝዀነ ድዩ፧ ወይስ ጨካን ስለ ዝዀነ እዩ፧” ኢሎም ይሓትቱ።
ገሊኣቶም ድማ መጽሓፍ ቅዱስ ኬንብቡ ኸለዉ እዮም ከምኡ ኢሎም ዚሓትቱ። ነቲ ብዛዕባ ኖህን ማይ ኣይህን ዚገልጽ ጸብጻብ ኬንብቡ ኸለዉ፡ ‘ሓደ ፈቃር ኣምላኽ ንዅሎም እቶም ሰባት እቲኦም ዝቐተሎም ስለምንታይ እዩ፧ ጨካን ስለ ዝዀነ ድዩ፧’ ኢሎም ይሓትቱ።
ሓድሓደ ግዜ ኸምኡ ኢልካ ሓቲትካዶ ትፈልጥ፧ ወይ ከኣ ነቶም ኣምላኽ ጨካን ከም ዝዀነ ዝሓስቡ ሰባት ክትምልሰሎም ኣጸጊሙካዶ ይፈልጥ፧ እዚ ዀይኑ እቲ፡ ነዛ እትስዕብ ሕቶ ምምርማርካ ኺሕግዘካ ይኽእል እዩ።
ጭካነ እንጸልእ ስለምንታይ ኢና፧
ብሓጺሩ፡ ጭካነ እንጸልኣሉ ምኽንያት ቅኑዕን ጌጋን ስለ እንፈልጥ እዩ። በዚ መዳይ እዚ፡ ካብ እንስሳ ኣጸቢቕና ኢና እንፍለ። ኣምላኽ “ብመልክዑ” እዩ ፈጢሩና። (ዘፍጥረት 1:27) እዚ እንታይ ማለት እዩ፧ ንባህርያቱን ንስነ ምግባራዊ ስርዓታቱን፡ ማለት ነቲ ጽቡቕን ክፉእን ናይ ምፍላጥ ክእለቱ ኸነንጸባርቕ ከም እንኽእል ገይሩ እዩ ፈጢሩና። ነዚ ዚስዕብ እሞ ሕሰበሉ፦ ነቲ ጽቡቕን ክፉእን ናይ ምፍላጥ ክእለትና ኻብ ኣምላኽ ካብ ተቐበልናዮ እሞ ጭካነ ድማ ንጸልእ ካብ ኰንና፡ ኣምላኽ እውን ጭካነ ዚጸልእ ምዃኑ ዚሕብርዶ ኣይኰነን፧
መጽሓፍ ቅዱስ ነዚ ርትዓዊ ኣተሓሳስባ እዚ ይድግፎ እዩ። ከመይሲ፡ ኣብዚ መጽሓፍ እዚ፡ ኣምላኽ፡ “መገድታተይ ካብ መገድታትኩም፡ ሓሳባተይ ከኣ ካብ ሓሳባትኩም ልዕል ዝበለ እዩ” ብምባል ከም እተዛረበ ተገሊጹ ኣሎ። (ኢሳይያስ 55:9) ንኣምላኽ ከም ጨካን ጌርና እንተ ፈሪድናዮ ግና፡ ኣንጻር እዛ ጥቕሲ እዚኣዶ ኣይኰንናን እንዛረብ ዘሎና፧ ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ‘መገድታትና ኻብ መገድታት ኣምላኽ ልዕል ዝበለ እዩ’ ንብል ከም ዘሎናዶ ኣይኰነን፧ ከምዚ ዓይነት መትከል ቅድሚ ምውሳድና፡ ተወሳኺ መርትዖታት እንተ ኣከብና ዝሓሸ እዩ። ብዘይካዚ፡ ‘ኣምላኽ ጨካን ድዩ፧’ ኢልና ኣብ ክንዲ እንሓትት፡ ‘ገሊኡ ተግባራቱ ናይ ጭካነ ዚመስል ስለምንታይ እዩ፧’ ኢልና ኽንሓትትዶ ኣይግባእን፧ ነዚ ነጥብታት እዚ ብግቡእ ምእንቲ ኽንርድኦ ድማ፡ “ጭካነ” ኺብሃል ከሎ፡ ብሓቂ እንታይ ማለት ምዃኑ ንመርምር።
ንሓደ ሰብ፡ ‘ጨካን’ ክንብሎ ኸለና፡ ንድራኸታቱ ኢና እንፈርዶ ዘለና። ሓደ ጨካን ሰብ፡ ብስቓይ ካልኦት ባህ እዩ ዚብሎ፡ ወይ ከኣ ጸበባ ኼጋጥሞም ከሎ ግዲ ኣይገብረሎምን እዩ። ንኣብነት፡ ስምዒት ወዱ ኺጕዳእ ከሎ ባህ ስለ ዚብሎ፡ ንወዱ ዚቐጽዕ ኣቦ፡ ጨካን እዩ። ይኹን እምበር፡ ንወዱ ኺምህሮ ወይ ካብ ሓደጋታት ኬዕቍቦ ስለ ዝደሊ፡ ንወዱ ዚቐጽዕ ኣቦ ግና፡ ሕያዋይ እዩ። ንዓኻ እውን ኣጋጢሙካ ኪኸውን ከም ዚኽእል፡ ንሓደ ሰብ ዘይሓሰቦ ነገር፡ ከም ዝሓሰቦ ጌርካ ኽትጥቅኖ ቐሊል እዩ።
ቀጺልና እምበኣር፡ ገሊኦም ሰባት፡ ኣምላኽ ጨካን ከም ዝዀነ ገይሮም ከም ዚሓስቡ ዚገብሮም ክልተ ምኽንያታት ንርአ፦ (1) ሎሚ እንርእዮ ዘሎና ባህርያዊ ሓደጋታት፣ (2) ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተመዝጊቡ ዘሎ ፍርድታት ኣምላኽ። እቲ ናይ ሓቂ ፍጻመታት፡ ኣምላኽ ጨካን ምዃኑ ድዩ ዚሕብር፧


text:
02 Nov, 2007
ብየማነ ወዲ ኣርባዕተ ናብ ናቕፋ ዝቐንዓ ጽቡቓት ሕቶታት ምስ ኣንበብኩ መልስ ዝብል ወነይ ገንፊሉኒ። የማነ ‘ኣስማሪኖ’ ብወየንቲ ትመወል፣ ‘ዓዋተ’ ብጀሃዳውያን ትካየድ ከም ዘይግድሶ፣ ንዕኡ ዝግድሶን ዘሕሞን ከኣ ምኽንያት ምውጻእ ገለ መንእሰያት ካብ ኤርትራን ምዃኑ’ዩ ሓቢሩ። ኣመቱ ጽቡቕ ሕቶኡ ከኣ ክትበባዕ ዝግባእ እመስለኒ።
ስለ ምንታይ ገለ መንእሰያት ካብ ኤርትራ ይወጽኡ ኣለዉ ብዝብል ሕቶ? መልሰይ ክጅምር። ደቂ ሰባት ካብ ዝፍጠሩ ኣትሒዞም ብዝተፈላለዩ ምኽንያታት ተደሪኾም ካብ መበቆል ቦታኦም ክንቀሳቕሰኡን ክስደዱን ኣሽሓት ዓመታት ሓሊፉ ኣሎ። ቅዱሳን መጻሕፍቲ ምስ እነንብብ ጥራይ’ኳ ሰባት ቅድሚ ልደተ ክስቶስ ኣትሒዞም እስደዱ ከም ዝነበሩ ዝእንፍቱ ትረኻን ፍጻመታትን ኣብ እተፈላለዩ እዝባራት ንረክብ ኢና። ምስ ምምጻእ ምስልምና ኣተሓሒዝና ንምንቅስቓስ ነቢ መሓመድን ድሕሪኡ ዝቐጸለ ኣመዓባብላ እስላማዊ እምነትን እንተ ተመልከትና’ውን ስደትን ምንቅስቓስ ሰባትን ካብ ቀደም ዝነበረ ምዃኑ ኢና እንርዳእ።
ካብ ግዜ ፊልመ ደስነት ኣትሒዞም ዝዝንትዉ መጻሕፍቲ ታሪኽ ንባዕሎም ምንቅስቓስን ምስዳድን ሰባት ክሳብ ክንደይ ነዊሕ ዕድመ ዘለዎ ተርእዮ ምዃኑ ብሰፊሑ እዮም ዝትንትኑ። ዓበይቲ ስልጣነታት ኣብ ዝተራእዩሉን እምባገነናውያን ስርወ ነገስታትን ኢምበራጦርያታትን የግላዕልዕሉ ኣብ ዝነበሩ እዋን ክንደይ ሰብ ዘይተሰደ። ሮማዊ ግዝኣት ንገለ እናኣከበ ንገለ ከኣ ኣስዲዱ’ዩ። ዕብየት ናፖልዮን ንገለ ኣርቢሑ ንገለ ከኣ ኣህዲሙ’ዩ። ሰፊሕ ምንቅስቓስ ፖርቱጋልን እስጳኛን ኣብ ኣፍሪቃ፣ አስያን ደቡብ ኣመሪካን ዝፈጠሮ ምምዝባላት እምበረ መጠን ዓቢ’ዩ።
ስደት ኣብ ኩለን ክፍላተ ዓለምና ዘሎን ዝርአን ይኹን እምበር ከም ኣፍሪቃ ገይራ ብባዕዳውያን ዝተዋረደትን ዝተመዝመዘትን ኣህጉር ብዘይምህላዋስ ኣፍሪቃውያን ቀንዲ ግዳያት ስደት ኰይኖም’ዮም። ኣብቲ ንነዊሕ ዓመታት እተኻየደ ንግዲ ባሮት 12 ሚልዮን ዝበጽሑ ኣፍሪቃውያን ብኣስገዳድ ናብ ናብራ ጊላነት ከም እተሰዱ ኣብ ገጻት ታሪኽ ደሚቑ ዝርከብ ሓቂ’ዩ። ኣፍሪቃውያን ግን ኣካላዊ ማህሰይቲ ጥራይ ዘይኰነስ ስነ–ኣእምራዊ ግህሰት እንተላይ’ዩ በጺሑዎም። ሰባት እንከለዉ ንነብሶም ከም ዘይሰባት ገይሩ ብዘርኢ ባዕዳዊ ግፍዒ ነብሰ ምንዓቕን ምንእኣስን ወሪሩዎም።
ሃገራት ኣፍሪቃ ብኤውሮጳውያን ገዛእቲ እተሓንጸጻን ኤውሮጳያን ገዛእቲ ንዝገደፍዎ ግዕዘይ ኣካይዳ እተቐባላን ኰይነን ክኸዳ ጸኒሐን። እቶም ንሃገራት ኣፍሪቃ ሓራ ከውጽኡ እተቓለሱ ከም ሉሙምባ፣ ኑክሮማ፣ በንበላን፣ ኣጎስቲኖ ነቶን ካልኦትን ሓያላት ይንበሩ እምበር ብምዕራባዊ ኣተሓሳስባን ኣገባብ ኣመራርሓን እተለኽፉ እዮም ነይሮም። ዳርጋ እቶም ድሕሪ ምውጻእ ኤውሮጳውያን ኣብ ኣፍሪቃ ናብ ኰረሻ ስልጣን ዝደየቡ ኣብ ሃገራት ምዕራብ እተማህሩን ወይ ጽልዋ ዝነበሮምን ብምዃኖም፣ ንክብርታት ኣፍሪቃዊ ባህሊ ጠቕሊሎም ረሲዖም በቶም ንምዕራባዊ ዓለም ዘካይዱ ልምንድታትን ባህልታትን ክመርሑ ፈቲኖም። እዚ ግርጭት ክኸስት ባህርያዊ እዩ ነይሩ። ስለ ዝዀነ ድማ ነቲ ድሮ ተሃስዩ ዝነበረ ስነ–ኣእምራዊ ጥንካረ ኣፍሪቃውያን መሊሶም ረሚሶሞን፣ ሃሙን ቀልቡን ናብ ምዕራባዊ ዓለም ከም ዝኸይድ ገይሮሞን እዮም። ነዚ ፍራንዝ ፋኖን ብኣጋኡ ‘ንጠንቀቐሉ’ ኢሉ’ኳ እንተ ነበረን ሓይሊን ሰማዒን ግን ኣይረኸበን።
ሓርነት ሃገራት ኣፍሪቃ ሓላፍነት ዘሰክም እምበር ናይ ፈንጠዝያ ሕጽኖት ዝኸስት ናይ ባህታ እዋን ኣይነበረን፤ ክኸውን’ውን ኣይክእልን። ክብርታት ኣፍሪቃዊ ባህልን ልምድን ኣብ ቦታኡ እንከሎ ኣፍሪቃውያን ናብ ባህልን ልምድን ኤውሮጳውያን ከቋምቱ ተራእዮም። ጸገማቶም ኣብ ታሪኾም ተመርኲሶም ክብድህዎም ክንዲ ዝፍትኑ፣ ኣብ ታሪኽ ኤውሮጳውያን ተሸኺሎም ስለ ዝረኣይዎም ንዝገጠምዎም ጸገም ፊተፊት ክገጥምዎም ዓቕሚ ሓጺሮሞም። በቃ – ስደተኛ ኵነተ ኣእምሮ ማዕቢሉ – ስደት ዑቕባ ካብ ሽግራት ኰይኑ – ሃገራት ይባድማ – ገለ ሰባት ግን ኣብ ዓዲ ሃገር ከይዶም ብምስራሕ ኣብ ሃገራቶም ኣንጸባረቕቲ ኰይኖም።
በዚ ኣመጻጽኣ’ዚ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ኣፍሪቃ ዝመጸ መሪሕነት ኤውሮጳቢ ቡራኬ ዝረኸበን ንረብሓ ኤውሮጳውያን ዘገልግልን’ዩ። ኤውሮጳውያን ንሃገራት ኣፍሪቃ፣ ፍራንክ ፎን፣ ኮሞን ዌልዝን ካልእ ብምባል እናጐጃጀላ ረብሓታተን ምሕላው ቀጸልኦ። ረብሕአን ክሕሎ እንተ ዀይኑ ነቲ ዝተጋህሰ ኣፍሪቃዊ ስነ–ኣእምሮ ናብ ብልሽውና ብምድቕዳቕ ጥራይ ክኸውን ከም ዝኽእል ኣጸቢቐን’የን ኣስተዒለናሉ። ሓሳብ ልበን ስለ ዝሰመረለን ድማ ብዙሓት ኣፍሪቃውያን መሪሕነታት ንስልጣኖም ብብልሽውና ክዕቅብዎ እንከለዎ ብዙሓት ተራ ኣፍሪቃውያን ዜጋታት ድማ ንጸገማቶም ብስደት ክፈትሕዎ ክፍትኑ ቀጺሎም። ናይ ቃልሲ መንፈስ ጠፊኡ። ሰብ ተቓሊሱ ለውጢ ክኸስት ከም ዝኽእል ፍጹም ምርዳእ ስኢኑዎ። ህይወት ሓጻር’ያ ናብ ምዕራብ ከይድካ ከም ዕንዝራ ንህቢ ተኸይፍካ ምጥፋእ ይሓይሽ ዝብል ስነ–ኣእምሮ ነጊሱ። በዚ መንገዲ’ዚ ጥራይ ልዕሊ 10 ሚልዮን ኣፍሪቃውያን – ነቶም ቅድሚ 400 ዓመታት ኣትሒዞም ብጊሊያነት እተሰዱ ገዲፍና – ናብ ኣመሪካ ተሰዲዶም ኣለዉ። እዞም ኣፍሪቃውያን እዚኦም ዳርጋ ክንዲ ሰለስተ ኤርትራ ዝኣኽላ ሃገራት ከቝሙ ይኽእሉ’ዮም። እዚኦም ካብቲ ኣብ ስደት ኰይኖም ንኣፍሪቃ ዘገልግልዎ ብ40 ዕጽፊ ዝዛይድ ንኣመሪካ ከም ዘገልግሉ ይፍለጥ።
ናብ ጕዳይ ኤርትራን ኤርትራውያንን ክምለስ። ኣብ ኤርትራ’ውን ስደት ከም ኣምር ሓዲሽ ኰይኑ ኣይፈልጥን። እዞም ነዛ ዘመናዊት ኤርትራ ኣቚሞማ ዘለዉ ብሄራት በብወገኖም ካብ ካልእ ቦታ እተጠራነፉ ምዃኖም ካብ መባእታ ኣትሒዝና ዝተማሃርናዮ ታሪኽ’ዩ። ሰማውያን፣ ሓማውያን፣ ኒላውያን ብዝተፈላለየ መኣዝን ናብዚ ኤርትራና ዘላቶ ቦታ ብምንቅስቓስን ብስደትን እዮም መጺኦም። ኣብ መሰረታዊ መግለጺ ስደት ክትዕ ክፈጥር ስለ ዘይደለኹ’የ ‘ምንቅስቓስ’ ዝብል ቃል ዝሕውስ ዘለኹ።
ኤርትራ ክሳብ ብዓል ቀሺ ሳፔቶ ብዓሰብ ዝኣትዉ’ሞ ራባቲኖ ካምፓኒኦም እናኣስፍሑ ንሰራዊት ጥልያን መንገዲ ከፊቶም ኣብ 1890 ግዝኣቶም ዝፈልዩ፣ በዚ ናይ ሕጂ መልክዕ ጥራይ ክንዛረበላ ኣጸጋሚ እንተዀነ’ኳ ቅድሚኡ ነዊሕ ዝጸንሐ ሓባራዊ መረዳእታ ስፍራ ምንባሩ ዘካትዕ ኣይኰነን። ቅድሚ ምምጻእ ጣልያን ቱርኪን ግብጺን ኣብ ዝበጽሕዎ ቦታታት ኤርትራ ምምዝባላት ፈጢሮም’ዮም። ምምጻእ ጣልያን ከኣ ንባዕሉ ማዕረ’ቲ ኣብ ኤርትራውያን ዝፈጠሮ ኣወንታዊ ነገራት ማእለያ ዘይብሉ ኣሉታዊ ሳዕቤናት’ውን ከሲቱ’ዩ። ኣብ ሰራዊት ጣልያን እተኸትቡ ኤርትራውያን። እቶም ካብ ዘመናዊት ኤርትራ ቀዳሞት ናይ ስደት ኣፍደገ ዝረኣዩ ክዀኑ ይኽእሉ’ዮም።
ኤርትራዊ ሃገራዊ መንፈስ ኣብ ዝማበለሉ። ሓያላን ሃገራት ምስ ሃይለስላሰ ብምምሕዛው ናጽነት ኤርትራ ብዝኸልኣ፣ ከም ሓርበኛ ኣቦና ኣቶ ወልድኣብ ዝኣመሰሉ ጀጋኑ’ውን ናይ ስደት መኣዝን ተኸቲሎም’ዮም። ብሓፈሻ ድሕሪ ፈደረሽን እተራእየ ዓመጽን ግፍዒን ኢትዮጵያውያን ኣብ ታሪኽ ኤርትራ እቲ ዝዓበየ ቍጽሪ ናብ ሱዳን እተሰደሉ እዋን’ዩ ነይሩ። ካብቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝነገሰ ዝሩግ ናይ መግዛእቲ መንፈስ ንምርሓቕ ብዙሓት ኤርትራውያን መርሖታት ስደት ተኸቲሎም’ዮም።
እቲ ታሪኽ ግን ታሪኽ ስደት ጥራይ ኣይነበረን። ምንቅስቓስ ሓራካን፣ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ብዝተላዕለ፣ ዓወተ ከም በዓል ኣቡ ጥራያ ምስ ዝኣመሰሉ ሓርበኛታት ኰይኑ ኣንጻር ገዛእቲ ኣብ ኣዳል ጥይት ምስ ተኰሰ፣ ቍልዒ ሓዊ ሃገራዊ ቃልስና ክትንብድበድ ጀሚራ። ብዙሓት መንእሰያት ድማ ካብ ስደትን ካብ ዓድን ናብ ቃልሲ ውሒዞም። ሓያል ሃገራዊ ቃልሲ ኣብ ዝጐሃሃረሉ ዝነበረ እዋን’ውን ዝስደዱ ሰባት ነይሮም’ዮም። ሰብ ንኽስደት ብዙሕ ምኽንያት ስለ ዘለወ እናተኻሰስካ ትነብረሉ ምኽንያት ብዙሕ ኣገዳሲ ኣይኰነን። እቲ ኣገዳሲ ነገር ግን እቶም ኣብ ግዜ ቃልሲ ናብ ስደት ዘምርሑ ኤርትራውያን’ውን ምሉእ ዓቕሞም ንሃገር ብምግባር ንቓልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዓንዲ ሕቆ ኰይኖሞ። እተን ኣብ ዓዲ ጥልያን ዝነበራ ሓርበኛታት ኣዴታት ናይ ወሊድ ዕድሚአንን ዕድለንን ንሃገር ክውፍያ ስለ ዝረኣናስ፣ ኣብ ግዜ ቃልሲ ኤርትራ ብስደት ተጐዲኣ ጥራይ ዘይኰነትስ ተጠቒማ እያ’ውን። ኣብ ኢጣልያ፣ ስዑዲ ዓረብ፣ ሱዳን፣ ኣመሪካን… ካልኦትን ብኤርትራውያን ስደተኛታት ዝካየድ ዝነበረ ቃልሲ ገና ሓበን ኤርትራ ኰይኑ ክቕጽል’ዩ። በዚ መስርሕ’ዚ ናጽነት ኤርትራ ተረኺቡ።
1991 ናጽነት ኤርትራ ብዝተረጋገጸ ኣብ ኤርትራ ናይ ፍስሃ መንፈስ’ዩ ተራእዩ። ብዙሓት ናይ ፈንጠዝያ እዋን ዝመጸ ዝመሰሎም ዜጋታት ከኣ ነይሮም። ቆፎና ግን ጥርሑ’ዩ ነይሩ። መንፈስና ድኣ ጸጊቡ ይሓድር ነይሩ እምበር ሓድጊ መግዛእቲ በረውረው ዝብል ቍጠባ ጥራይ ምንባሩ ናይ ኩሉ ተዘክሮ’ዩ። መንእስያት ኣስመራ ሃራምበ ተኸዲኖም’ዮም ንህዝባዊ ግንባር ጸኒሖሞ። ገንእታት ነዳዲ ነቒጹ፣ ባንክታት ተዘሚቱ፣ መሬት ባዲሙ፣ ሓፋሽ ጸልምዩ ኮታ ዝነበረ ኣይነበረን ክበሃል ይከኣል’ዩ። እቶም ነዚ ኩነታት እተመልከቱ ኣብ ስደት ዝነበሩ ኤርትራውያን ናብ ዓዲ ናይ ምምላስ መንፈሶም ዓቢ ነይሩ ዝብል ኣካል እንተ’ሎ ቅመራኡ ዝዘንብዐ ጥራሕ’ዩ። ብኣንጻሩ ኣብ 1993-4-5-6 ናብ ስደት ንምኻድ ብመንገዲ ኢትዮጵያ ‘ፕሮሰስ’ ብዝብልዎ መስርሕ ይውሕዙ ነይሮም’ዮም። ብወገነይ እቶም ዝተሰዱ ክምለሱ ብዙሕ ትጽቢት ኣይነበረንን። ምናልባት ገለ ካብቶም ኣብ ሱዳን ኣብ መዓስከር ወዲ ሸሪፎይን ካልእን ብተዛማዲ ኣብ ዝኸፍአ ኵነታት መነባብሮ ዝነበሩ ኤርትራውያን ናይ ምምላስ መደብ ተታሒዞሎም’ሲ ገለ ኣሳልጦታት’ውን ነይሩ’ዩ። ገለ ምሒር ሃገራዊ ፍቕሪ ዝነበሮም፣ ኣብ ጀርመንን ካልእ ቦታታትን ጥሮታ ዝወጹ ዜጋታት’ውን ገዝኦም ዓዲጎም ዝተመልሱ ነይሮም’ዮም።
ብሓፈሻ ክርአ እንከሎ ግን ስደተኛ ንድሕሪት ገጹ ኣይጥምትን’ዩ። እዚ ከኣ ኣብ ኤርትራውያን ስደተኛታት ጥራይ ዘይኰነስ ኣብ ኩሎም ስደተኛታት ዝርአ ነገር’ዩ። ኩነተ ኣእምሮኡ ኣብ መንጎ ክልተ ነገራት ማለት ናይ ስደት ቦታን ዓድን ይቕርቀር። ቦታ ስደቱ ዓዲ እንጀራኡ ገይሩ ስለ ዝርእዮ ድማ ብዛዕባ ዓዱ ይሓስብ ነቲ ኣብ ግዜ ስደት እተላመዶ ባህልን መነባብሮን ክገድፎ ድማ ድፍረት ይስእን። ነዚ ብውድዓዊ መንገዲ እንተ ርኢናዮ ምስ ኩነታት ብዙሓት ኤርትራውያን ዝዛመድ ኰይኑ ኢና እንረኽቦ። ገንዘብ ዝገበሩን ዕድመ ዝደፍኡን ኤርትራውያን ከይተረፉ ዓመታዊ ዓቢ ናይ መጐዓዝያ ወጻኢታት እናውጽኡ ንሃገሮም እንተ ተመላለሱ’ኳ ጠቕሊሎም ንምእታው ግን ድፍረት ይስእኑ። ገሊኦም ናይ ጥሮታ ዕድመ ምስ በጽሑ ከም ዝምለሱ ይሕብሩ። ገሊኦም ከኣ ንጥዕናዊ ኩነታትን ኣገልግሎታትን ቀዋሚ መነባብርኦም ኣብ ደገ ከም ዝሓይሽ ይሕብሩ፣ ክረምታዊ ኣስመራ እንተ ዘይመጺኦም ከኣ ናይ መንነት ቁሪ ከም ዝቕፍቅፎም ይገልጹ። ገሊኦም ኣብ ህድማ ንቕድሚት ዝተሸሙ እዮም። ምናልባት ኣብ ምዕቡል ዓለም ብምህላዎም ጥራይ ዝማዕበሉ ዝመስሎም ከኣ ውሑዳት ኣይኰኑን። ናይ መብዛዕትኦም ዓይነት ስራሕ ምስቲ ዝነብሩዎ ሃገር ክላለዩ ስለ ዘይፈቅድ ከኣ ማሺናት ኰይኖም ይነብሩ። ግን ከኣ ኣብ ህድማ ንቕድሚት ስለ ዝርከቡ፣ ንድሕሪት ናብ ዓዶም ክጥምቱ እንከለዉ ናብ ብሓቂ ዓቕሞም ስለ ዝረኣዮም እፈርሑን ብዝኸድዎ እቕጽሉን።
ወራር ኢትዮጵያ ቅድሚ ምጅማሩ፣ እቶም ብኣሽሓት ክረምታዊ ናብ ሃገሮም ዝውሕዙ ዝነበሩ ኤርትራውያን፣ ኣብ ኣስመራ መጺኦም ናይ ሕጽኖት ፈንጠዝያን ምሕሻሽን ምግያጽን ባህርያት ስለ ዘርእዩ ንብዙሓት መንእሰያት ናይ ስደት ጌጋ ምስሊ ይህቡ ነይሮም እዮም። ናብ ምዕራብ እንተ ተሰዲድካ ገንዘብ ብዅምራ እትሓፍስ ዝመስሎም፣ እቶም ብሆሊዉድ ዝወዓውዑ መዘናግዒታት ኩሉ ሰብ ዝድሰተሎም ዝመስሎም፣ ፈረንሳ እንተ ኸድካ ኣብ ሰንት ኤፈልን ካልእን ክትላኻ እትኽእል ገይሮም ዝሓስቡዎ ዝነበሩ፣ ብሪጣንያ እንተ ኸድካ ኣብቶም ምህሩጋት ቦታታት እታ ሃገርን ኣብ ስታዲዩማን ጋንታታት ፕረሜርሺፕን ተውዛሕዛሕ ክትብል ትውዕል ዝመስሎም ብዙሓት ነይሮም። ብዙሓት ካብቶም ኣብ ክረምቲ ንዓዲ ተመሊሶም ኣብ ግዜኦም ኣብ መዘናግዒታት ዘሕልፍዎ ሰባት ኣብ ምዕራብ ናብራ ሮቦት ከም ዝነብሩ ጠቕሊሎም ይፈልጡ ኣይነበሩን።
ኰነ ድማ ኣብ ከምዚ ግዜ ወራር ወያነ ኣጋጠመ። ሰራዊት ወያነ ናብ ኤርትራ ሓዊ እምበር ማይ ጸሎት ኣይኰነን ዝነጽግ ነይሩ። እተን ኣብ ኤርትራ ኣብ ደብዳብ እተዋፈራ ነፈቲ ወያነ ቦምባታት እምበር ብሽኮቲ ኣይኰናን ዝድርብያ ነይረን። ኲናት ምረት እምበር ምቾት ኣይዓደመን። መንእሰያት ከኣ ብኹለንትናኦም ኣብ በዳሂ ጸገም ወዲቖም፣ ብሓፈሻ ቀስ ብቐስ ኣብ ፈታኒ እዋን ኣቲና። ዓቕምን ዓቕልን ሰብ ኣብ ግዜ ፈተና ጥራይ ስለ ዝፍለጥ ከኣ፣ እቶም መጠን ኣልቦ ሃገራዊ ፍቕሪን ኒሕን ዝረኣዮም ምዑታት መስዋእቲ ከፊሎም፣ ሰንኪሎም፣ ብኹለንትናኦም ድማ ናብ ህንጸት ሃገር ቀጺሎም፣ እምባታት ክቐዱን ምድረበዳ ከልምዑን ይውዕሉ ኣለዉ።
ዘይከሓድ ነገር ከኣ ዓዲ ገዲፎም ዝኸዱ መንእሰያት ኣለዉ። እዞም ናብ ስደት ዘምርሑ ዘለዉ መንእሰያት ዝፈልጥዎን ዘይፈልጥዎን ምኽንያታት ኣለዎም። ርዱእ ነገር ግን ዘለናዮ እዋን ቍጠባዊ ሕንቃቐ ዝፈጥር ኣይኰነን። እቲ ዕዮ ቍጠባዊ ሕንቃቐ ንምፍጣር ስለ ዝዀነ ድማ ናይ ዕድመን ዕድልን መስዋእቲ ዝሓትት ግዜ’ዩ። ኣብ ልዕሊኡ ጽልዋ ግሎባውነትን ስነ–ኣእምራዊ ኲናት ጸላእቲ ብምህላዉ ንገለ ዝደኸሙ ወገናት ክኸስቦም ይኽእል’ዩ። ገለ ሰባት’ውን ስደት ከም ፋሺን ዝርእይዎ ኣይሰኣኑን እዮም። እቲ ዝያዳ ሰባት ክስደድሉ ዝጀመሩ እዋን ውዕል ኣልጀርስ ምስ ተፈረመ እዩ። ካብቲ እዋን’ቲ ጀሚሩ ናይ ኲናት ስንብራት (hangover) ክንጸባረቕ ስለ ዝጀመረ ንብዙሓት መንእሰያት ናይ ኣእምሮ ነውጺ ክፈጥረሎም ተራእዩ’ዩ። ዕድመ ንእስነት ሕልምታትን ጥሙዕን ዝዓብለሎ ስምዒት ከኣ ዝገንፈሎ ብምዃኑ እቲ ተርእዮ’ቲ ክኽሰት ካብ ትጽቢት ወጻኢ ኣይነበረን። ገለ መንእሰያት ናይ ስደት ሕልሚ ስለ ዘሕደሩ ግን ሃገራዊ ኣገልግሎት ክቋረስ ኣይክእልን’ዩ። ገለ ሰባት ስለ ዘዕዘምዘሙስ፣ ሃገር ባዕላ ትፈልጥ ኢልካ ንኹሉ ሰራዊት ብወጅሃላይ ናብ ገዝኡ ኣይትሰዶን ኢኻ። ጸላእቲ ድኹም ጐድንታት እንተ ረኽብና ኢሎም ኣብ ተዋቓዒ ነገራት ስለ ዝጨደሩስ፣ ንዜጋታትካን ንሃገርን ዘየርብሕ ስጉምቲ ክውሰድ ዘይሕሰብ’ዩ።
ብቐንዱ እዞም ካብ ኤርትራ ዝስደዱ ዘለዉ መንእሰያት ናይ ፖለቲካ ስደተኛታት ብዘይ ምዃኖም፣ ፖለቲካዊ ውሳነ ዝጠልብ ጕዳይ ኣብ ኤርትራ የልቦን። ጠንቂ ስደት እዞም መንእሰያት ብኹለንትናኡ ቍጠባዊ ጕዳይ ስለ ዝዀነ ስንኻ ነኺስካ ምዕያይ ጥራይ ምዃኑ እቲ ምርጫ ዝሰሓት ኣይኰነን። ኣብ ካልእ ጽሑፈይ ገሊጸዮ ከም ዝነበርኩ፣ ብዙሓት ተቓወምቲ ኢና በሃልቲ’ውን ከም ዘተንብህዎ፣ እዞም መንእሰያት ናብ ስደት ምስ ከዱ ኣብተን ውንጭርጭር ዝበላ ንነብሰን ተቓውሞ ኢለን ዝሰምያ ናይ ውሑዳት ውድባት ክኣትዉ ኣይተራእየን። ብኣንጻሩ ኣብ ኤምባሲታት ኤርትራ ከይዶም ግብሪ ንኽከፍሉ ክሓቱን ብመንግስቲ ኣብ ዝካየድ መደባት ተሳታፍነቶም ከዕብዩ እዮም ዝረኣዩ። ገለ ሰባት፣ እዞም መንእሰያት ናይ ዑቕባ ወረቓቕቲ ምእንት ክረኽቡ ኢሎም ንዘቕርቡዎም ምኽንያታት ከም ባይታ ዘለዉ ናይ ሓቂ ነገራት ገይሮም ከቕርብዎ ንዕዘብ ኢና። እቲ ሓቂ ግን ካብኡ ሓሊፉ ብኻልእ መንገዲ ክግለጽ ዝከኣል ኣይኰነን።
ሕራይ። ብገለ መንእሰያት ኤርትራ ዝርአ ናይ ስደት ጕዕዞ ንቍጠባዊ እምበር ፖለቲካዊ ኵነታት ኤርትራ ከም ዘየንጸባርቕ ርኢና። ቍጠባዊ ኵነታት ጠንቂ ስደት ብዙሓት ሃገርት ኣፍሪቃ ካብ ዝኸውን ብዙሓ ዓመታት ኣሕሊፉ ኣሎ። ከም ኢትዮጵያ፣ ናይጀርያን፣ ሱዳን ወዘተን ዝኣመሰላ ሃገራት ከኣ ካብተን ብብዝሒ ዜጋታት ናብ ስደት ዝውሕዝወን’የን። ስደት ግን ካብ ኣፍሪቃ ጥራይ ኣይኰነን ዘሎ። እቶም ቍጠባኦም ጽቡቕ ይስጉም ከም ዘሎ ዝግለጹ ኤስያውያን ናብ ኤውሮጳን፣ ዓዲ ዓረብን እመሪካን ክስደዱ ይውዕሉ ኣለዉ። ኣዕራብ ንባዕሎም ናብ ኤውሮጳን ኣመሪካን ይስደዱ ኣለዉ። ምሁራት ኤውሮጳውያን ከኣ ናብ ኣመሪካ ከም ዝስደዱን፣ ኣብ ኤውሮጳ ንጽፈት ኣእምሮ (Brain Drain) ከይከስቱ ከም ዝስጋእን ዘየንበብና ኣይኰንናን።
እሞ’ኸ ድኣ ተማጐትቲ!? ስደት ክቕጽል ይኽእል’ዩ። እቲ ንሃገር ክሃንጽ እተዋደደ መንእሰይ ከኣ ሃገሩ ኣብ ምህናጽ ስርሑ ክቕጽል’ዩ። እቶም ምስ ተሰደዱ ብዓዶም ዝሓሙ ዜጋታት ከኣ ንሃገሮም ምብርካት ክቕጽልዎ’ዮም። እቲ ኣብ መስርሕ ህንጸት እትርከብ ሃገር ከኣ ክትህነጽ’ያ። ሽዑ ስደት ንደገ ዘይኰነስ ስደት ንውሽጢ’ውን ክህሉ ይኽእል’ዩ። ህንዳውያን መምሃራን ናብ ኤርትራ ምስዳድ ካብ ዝጅምሩ ዓመታት ኣቕጺሮም ኣለዉ። ካብ የመንን ካልኦትን ዝመጹ ኣዕራብ’ውን ናብ ኤርትራ ክስደዱ ጀሚሮም ኣለዉ። ዲባያውያንን ካልኦትን ኣውፈርቲ ኣብ መስርሕ ወፍሪ ኣብ ኤርትራ ተጸሚዶም ኣለዉ። በብግዜኡ ኩሉ ነገር ክቕየር’ዩ – ቃልስን ዓቕልን ጥራይ…..
ብጎደና-ሓርነት ኣስመራ


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ብዘጋጠመ ደርቂ: ህጻናት ንሕጽረት መግቢ፡ ንሕማምን ንትምህርቲ ምቁራጽን ይቃልዑ’ለው።
ኣብ ኢትዮጵያ ብዘጋጠመ ደርቂ ልዕሊ 10 ሚሊዮን ሰባት ህጹጽ ናይ መግቢ ሓገዝ የድልዮም። ቀንዲ ግዳያት ነቲ ሓደጋ ዝተቓልዑን ድማ ህጻናት’ዮም።
ሓንቲ ምስ ወዲ ሰለስተ ዓመት ወዳ ኣብ ሆስፒታል ትርከብ ኣደ ከምዚ ትብል።
‘ወደይ ዝሓመመሉ ምክንያት መግቢ ስለዘይረኸበ’ዩ።’
ብተወሳኺ ብዙሓት ከብቲ በቲ ዘጋጠመ ደርቂ ድሕሪ ሙሟተን እቶም ቆልዑ ንስድራ ቤቶም ንኽሕግዙ ክብሉ ናብ ቤት- ትምህርቲ ምኻድ`ውን ኣቋሪጾም`ዮም።
መንግስቲ ብፍላይ ነቶም ብሓደጋ ጥምየት፡ ሕማምን ስእነት ጽሩይ ዝስተ ማይ ንዝተጠቕዑ 6 ሚሊዮን ህጻናት ንምሕጋዝ ምስ ትካላት ሰብኣዊ ጉዳያት ብምትሕብባር መግቢ በቲ ሓደጋ ንዝተጠቕዑ ወገናት ኣብ ምሃብ ይሰርሕ ኣሎ።
ሳሚኤል ተፈራ ካብ ዘይመንግስታዊ ትካል ሓገዝ ንህጻናት (Child Fund) ከምዚ ይብል።
‘ብሰንኪ ሕጽረት ዝተመጣጠነ መግብን ጥምየትን ትሑት ምምዕባል ሓንጎል ኣብቶም ህጻናት ከስዕብ ይኽእል’ዩ። እዚ ድማ ነቲ ናይ ኣተሓሳስባ ምዕባለ’ውን ዘዛሕትል’ዩ። ብተወሳኺ ከም ውጽኣት ዝኣመሰሉ ሕማማት’ውን ይረኣይ’ሎ።’
ክሳብ ሕጂ ልዕሊ 800 ሚሊዮን ዶላር ናይ ህጹጽ እዋን ሓገዝ ከምዝተረኽበ እንተኾነ መንግስቲን ትካላት ሕ/ሃ ግን ኣብዚ ዓመት ጥራይ ኣስታት 1.4 ሚሊዮን ዶላር ከምዘድልይ ይገልጹ። መብዛሕትኡ ካብዚ ዝተረኽበ ገንዘብ ኣብ ምዕዳል መግቢ ዝውዕል’ዩ።
ብዝወሃብ ሓገዝ ጥራይ’ያ እዛ ኣደ ሽዱሽተ ቆልዑ ደቃ ክትምግብ ትኽእል።
ሓንቲ ካብተን ሓገዝ ዝረኸባ ካብ ከባቢ ክልል ኦሮሞ ከምዚ ትብል።
‘ብሰንኪ’ቲ ደርቂ ብዘይ’ቲ ካብ መንግስቲ ንረኽቦ ሓገዝ ዋላሓደ ነገር የብልናን። ንደቅና ንህቦም መግቢ የብልናን። ዝስተ ማይ’ውን የብልናን።’
ኣብ ኢትዮጵያን ኣብ ምብራቅን ደቡባዊ ኣፍሪቃ ብሰንኪ ዘጋጠመ ኩነታት ለውጢ ኣየር ኤል-ኒኖ፡ ክሳብ ዓመተ 2017 ሓገዝ መግቢ ከምዘድልይ ይግለጽ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ለውጢ፡ ንዕለት ዶ ንዓመት SHT
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት፡ “ለውጢ ሕጂ፡ ብግዲ ወይ ብወዲ” ትብል ዓምዲ ጽሒፈ ነይረ። እዚኣ ኣብ ትሕቲ “ለውጢ፡ ንዕለት ዶ ንዓመት” ዘርእስታ፡ መቐጸልታ ናታ’ያ።
ኩሉ አእዋኑ ኣለዎ፡፡ ሎሚዘመን ድማ እዋን ራህዋን፡ ሰላምን ክኸውን ትምኒት ኩሉ ኤርትራዊ’ዩ፡፡ ሃገርና ከም ገበል ዘለዎ ደብሪ ኮይና ክትሽገር ኣይነፍቅድን እንብለሉ ዘመን ይግበሮ፡፡ ህዝቢ ኤርትራ ሓርነቱ ጨቢጡ፡ ኣብ ፍትሒ ዝምለኣ ሃገሩ፡ ከም ሓሰኻ-ደምበ ኣብ ዝለምለመሉ ክድቅስ፡፡ ፍትሒ ኣብ መላእ ኤርትራ፡ ከም ወርቂ እናሓደረት ክትኩላዕ፡ ከም ወጋሕታ እናጸነሐት ክትግለጽ፡፡
እሞ እዚ ሰናይ ትምኒት ዝናብ ዘይብሉ ደበና ከይኸውን፡ ቅድም-ቀዳድም እንታይ ዓይነት ምድላዋት ክንገብር ይግባእ። ነቲ ብእግሩ ዝተሰደ ፍትሕን መሰልን፡ ብፈረስ ቶሎ-ቶሎ ኢልና፡ ብኣሻቡ ክንመልሶ እንተዂና እንታይ ክንገብር ኣለና፡፡ እቲ ብሓበንን ኩርዓትን፡ ኩቡር ደምና ዘፍሰስናሉ ቃልሲ፡ ጽቡቕ መዘምዘምታ ሓሪምዎ፡ ሓሙስ ጽግቦ ዘይብሉ ጾም፡ ፈጠራ ዘይብሉ ሮሞዳን ኮይኑ ከይተርፍ እንታይ ንግበር፡፡
ነገር ክሳድ ሒዝካ ስለ ዝኾነ፡ እንታይ’ዩ እቲ ቀዳምነት ክወሃቦ ዘለዎ ጉዳይ፡ እንታይ’ዩ እቲ ከይሓደርና ከይወዓልና ክንዝትየሉ ዘለና ዛዕባታት። እቲ ሓቅስ ሽሕ ዝመኸርዎ ሓደ’ዩ ዝውርውሮ። እሞ ጠለብና ከነርዊ፡ ነገርና ክፍጸም፡ ለውጢ ነዊት ክትውርወር ሲ፡ እንታይ ይገበር።
ንዕለት ዶ ንዓመት?
ለውጢ ናይ ግድን’ዩ፡፡ ለውጢ ክመጽእ’ዩ፡፡ ለውጢ ብኸመይ ክምጽእ? ለውጢ መዓስ ክምጽእ? ዘገም ኢልና ዶ ብቕልጣፈ ከነምጽኦ? እቲ ኣትቢቕና እንካተዓሉ፡ እንዝትየሉን ዘለና ነጥቢ’ዩ፡፡ ውሕስነት ዘይብሉ ለውጢ፡ ቁማር ከይኸውን፡ ዝግበኦ መንጸፍ ከነውድቐሉ ኣለና። እቲ መብዛሕቲኡ ኣብ ደምበ ተቓውሞ ተወዲቡ–ኣብ ፖሎቲካዊ ውድባት፡ በርጌሳውያን መሕበራት– እጃሙ ዘበርክት ዘሎ፡ ኣብ ወጮ ተገልበጥካዮ ወጮ ዝዓይነቱ ለውጢ ረብሓ ከምዘብሉ ይኣምን። ንኣወንታውን መሰረታውን ለውጢ ክመጽእ፡ እቲ ንጹር ተልእኹኡን ራኢኡን ንሱ’ዩ። እቲ ሕመረት ዕርዲ ቃልስና፡ ኣብ’ዛ መሰረታዊት ሕቶ ዝመንጨወ’ዩ፡ ለውጢ፡ ንዕለት ዶ ንዓመት።
ነቲ ንሓዋሩ ዝኾነካ መሰረት ዓቂብካ፡ ከመይ ሃገርና ኣብ’ቲ ዝግበኣ ናይ ጎደና ምዕባሌ መሪሻ፡ ነቲ ብጨካኒ ስርዓት ተሓኒቑ፡ በጀካ ዓፍራ ካልእ ዘየውጽእ ዘሎ ህዝብና፡ ሓራ ጌርካ፡ እቲ ናይ ብልሕን መሃዝነትን ሓይሉ ተፈቲሑ፡ ከም ድላዩ ኣብ ነጻ-ዕዳጋ ኣጋሊቡ መናባብርኡ ከመሓይሽን፡ ሓዳሩ ከደልድል’ዩ።
እሞ፡ ብግዝያዊ ሽግራት ከይተረበጽና፡ ከመይ ጌርና፡ (1) ነቲ ኣብ ኣፍ ሞት ዘሎ ቀልጢፍና ነድሕን፡ (2) ነቲ ንመንእሰይ ብኣዳራዕ መውቃዕቲ፡ ፍርቁ ንስደት፡ ፍርቁ ንባርነት ጌርዎ ዘሎ ስርዓት ብዝሓሰረ መስዋእትን፡ ብዝሓጸረ ወቕትን ምውዳቑ፡ (3) ልዕሊ ኩሉ ከኣ፡ ከመይ ጌርና ነባሪ ዝኾነ ፍታሕ ኣምጺእና፡ ንሓዋሩ ተተኺሉ ዝነብር ሕግን፡ ብምርጫ ህዝቢ ዝቀያየር ምሕደራን ንምስራት። እዚ እዩ እቲ ቀንዲ ዕላማና፡፡
እቲ ንሰላሳ ዓመትታት ተቓሊስና፡ ብሓቦን ኒሕን፡ ካብ ምምብርካኽ ሲ ሞት ይሓይሽ ኢልና፡ ማእለያ ዘይብሉ መስዋእቲ ከፊልና ዘምጻእናያ ናጽነት፡ ፍሪኣ ከም ኣብ ወሰን መንገዲ ዝተዘርኣ፡ ብውሑዳት ጎሓሉ ክትዝረፍ ኣይነፍቅድን። እቲ ክንዲ ላዕላይ ሰማይ ዝነበረ ስም ኤርትራዊ፡ ሎሚ መመሰሊ ፍሽለትን፡ ዝተጠልመ ምብጽዓን፡ ዝትኾልፈ ዕብየት፡ ክኸውን’ውን ኣይፋልን፡፡ ሕጂ’ውን ከም ራዛ ናይ ኣብኡ ሓዛ፡ እቲ መኸተ ኣንጻር ምልከን፡ በደልን፡ ዓመጽን ሲ ክቕጽል’ዩ።
ዓመጽ ብሑጋ ትምጻእ ብኣፍደገ፡ ብዛሬባ ትምጻእ ብውሻጠ፡ ዓመጽ ምኻና ኣይተርፋን። መኪትና ክንስዕራ’ውን ኢና። ኒሕና ኣይተጸንቀቐን፡ ስሬና’ውን ኣይተፈትሕን። ሕጂ’ውን፡ በቲ ኣብ ኢድ ጀጋኑ– ዋርሳይ-ይከኣሎን ተቓውሞን– ዘሎ ዱላ፡ ወዮ ገበል ርእሱ ክድቆስ’ዩ። ህ.ግ.ደ.ፍ. ከይዓነወ ዝህነጽ ሃገር የለን፡ ክሳብ መዓስ ከኣ ኣብ ነጣቢ ህድሞ ክንነብር።
ህ.ግ.ደ.ፍ. ሻራ መን’ዩ
ሓደ-ሓደ ኤርትራውያን፡ ማሕበርና ከይበኩር፡ ሻራና ከይሰዓር ብምባል፡ ነቲ ግሁድ ሓበላ-ዓይኒ ህ.ግ.ደ.ፍ. ክሓብኡ ዘየቕርብዎ ምኽኒት የልቦን፡፡ እንድሕር ዓድና ጽቡቕ ኣሎ ደኣ፡ ስለምንታይ’ዩ ምድሪ እናጸበሐ፡ ንስደት ዝብል ሰብ በዝሐ፡፡
በቲ ቅለት-ልቦም ዋላ እካ ብዙሕ እንተጎሃና፡ ንግዚኡ ግን ከም ሻሙ ኢልና፡ ኣብ ሃገር ሻራይ-ሻራኻ ከምዘየለ ከነብርሃሎም ይግባእ፡፡ ኤርትራ ከም ላም ሓደ ጎንና ኣይሰብሕ፡ ሓደ ጎንና ኣይዓብር፡፡ እዛ ሃገር እንተ ጢዓ እንተ ሓሚማ፡ ንኹልና ሓንቲ’ያ ትብጸሓና፡፡ ሓደ ሓለፋ ዜግነት ዘለዎ የብልናን። ናይ ዜግነት ሚዛን-ወርቂ፡ ብጣቒዕት ወይ ውዳሰ ኣይኮነን። እቲ ጭዋ ዜግነት ሲ፡ በቲ ብዘይ ሌላን-ጉሌላን፡ ምእንቲ ፍትሕን፡ ሕግን፡ መሰልን ዝቃለስ ኤርትራዊ እዩ ዝቕይስ።
እቶም ብረብሓን ስሰዐን ሰኺሮም፡ ሰበሐ ኢሎም ስጋ ኣድጊ ክበልዑ፡ ኣብ ክንዲ ዓገብ ምባል፡ ስቕታ መሪጾም ዘለው፡ እቲ ስቕ ዝበለን እቲ ይርሓስካ ዝበለን ሓደ’ዩ ኢልና ነዘክሮም፡፡ ዝወገሐ ምስ ወገሐ፡ ዋላ እካ ካብ ሕጋዊ መቕጻዕቲ ከምልጡ ምኾኖም እንተፈለጡ፡ ካብ ሕልናስ ከምልጡ ኣይኽእሉን እዮይ፡ ንቤተ-ሰቦም’ውን ሕማቕ ስም፡ እከይ ሓድጊ’ዩ፡፡
እቲ ሓቅስ፡ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ.፡ እቲ ቀደም ፊት-ፊት ዝብሎ ዝነበረ ደም ንጹሃት፡ ሎምስ ጠም-ጠም እዩ ዝብሎ ዘሎ፡፡ ህ.ግ.ደ.ፍ. ከም ሓያል ኣንበጣ፡ ግራውትና በሊዑስ፡ ኣብ ደጎልና’ዩ ዝሰፍር ዘሎ፡፡ እዞም ሕፍረት ዘይስምዖም ጉጅለ ኣይተ ኢሰያስ፡ ኣብ ዝባን ጀጋኑ ኣሕዋትና ተሓንጊሮም ኣትዮም ክንሶም፡ ብእግርና ኢና ኣቲና ኢሎም እናትጀሃሩ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ሰሂት ሓጋይ ኣምጽእ ኢሎም ይእዝዝዎ ኣለዉ፡፡ ህዝቢ ኤርትራ ልቢ ኣዕብዩ፡ ነዚ ሃህ ዝበለ ኣንበሳ ኣይቃለስን ኢሉ፡ ድርዳር ስጋ የኾልሶ ኣሎ፡፡ ኣይተ ኢሰያስ ግን ኣሕዋት ብዙሓት ቀቲሉ፡ ስጋ መኻናት ክበልዕ ዘበት’ዩ፡፡
ህ.ግ.ደ.ፍ. ሸራፍ ሳርማ እዩ፡፡ ንሃገርና ድማ ከም ዝነፈሰ ስዋ፡ ክብረታ ቐንጢጡ ኣፍኮሳ፡፡
ሽመት ኣብ ክንዲ ሓሪኻ ዝወሃብ ንሰብ ቅያ፡ ብዘይ ቅጥዒ ይወሃብ ንእሺ-ኣያ ኢሎም ዝመጹ ብጉያ፡፡ ስልጣን ኣብ ክንዲ ሓደራ ኢልካ ዝወሃብ ንቡቑዓት፡ ይወሃብ ንኒሕ ዘይብሎም ጡልቁዓት፡፡ ኣየ ጉድ፡ ናይ ህ.ግ.ደ.ፍ. ቆፎ፡ ንጣፍ ኣትሪፈ ንባልዶንጋ ተሕልፎ፡፡
ዘተ ምስ ህ.ግ.ደ.ፍ.፡ እምኒ ምግሃጽ’ዩ
ህ.ግ.ደ.ፍ. ብባህሪኡ ወግዒ ዝፈቱ ኣይኮነን፡፡ ዝኾነ ግርጭት ብሓይሊ እምበር ብዘተ ይፍታሕ ኢሉ ኣይኣምንን፡፡ ዋላ እኳ ልብን ሳዕርን እናሓደረ ደኣ ይብቆል እምበር፡ ልቢ ህ.ግ.ደ.ፍ. ሲ ቀደም’ዩ ባዲኑ። ህ.ግ.ደ.ፍ. ኣብ ልቡ ተመሊሱ፡ መንገዲ ሰላም ክኽተል ኢልካ ምሕሳብ ኮንቶ’ዩ። እቶም ከምኡ ኢሎም ዝትስፈዩ ከኣ ኣብ ላም ዘይወዓለቶ እዮም ኩቦ ዝኣርዩ ዘለው፡፡ እምኒ ምግሃጽን፡ ዘተ ምስ ህ.ግ.ደ.ፍ.ን ሓደ’ዩ፡፡
ህ.ግ.ደ.ፍ. ርእስና ወቒዑ፡ እግርና ክሓክኽ ይፍትን። እዚ ግን ንዕድሚኡ ዘናውሕ ሜላ ደኣምበር፡ ሓልዮት ህዝብና ተሰሚዕዎ ኣይኮነን፡፡ በዚ ከኣ ክንጥበር፡ ክንግራህ የብልናን፡፡ እቲ ምስ መዳሕንቱ ዝመጽአ ኣመል፡ ምስ መግነዝ ኣይተ ኢሰያስ ጥራሕ’ዩ ዝቕበር።
ኣብ ፍትሕን ወግዕን ዘይፈልጥ ስርዓት፡ ሓይሊ ዘይብሉ ተቓላስን፡ ስንቂ ዘይብሉ ከሳስን ሓደ እዮም፡። እቲ ገንዘብ ዘለዎ የምልጥ፡ እቲ ዘይብሉ ይቕለጥ። ነዚ ዘስተውዓሉ ከምዚ ኢሎም ይምዕዱ፡ “ሓደው ተቓለስ ተዓጢቕካ፡ ሓደው ህደም ኣርሒቕካ።”
ቃልሲ ከም ኩነታቱ ኢዩ ዝግጠም እምበር፡ ከም ድሌትን ቲምኒትን ኣይኮነን። ዕዳጋ ቃልሲ ከም ዝጸናሓካ እምበር፡ ከም ኣዴኻ ዝለኣኸትካ ኣይኮነን። ነቲ ሓቅን ኩነታትን ብግቡእ ቀይስና፡ ንዕኡ ዝማጠን ተግባራዊ ስጉምቲ ምውሳድ’ዩ ዝሓሸ። ኣናፍራ ህ.ግ.ደ.ፍ. ከይፈልጥካ፡ ሃዳናይ’የ ምባል ኣየምሕርን። ኣብ መወዳእታ፡ ምቅዳም እምበር፡ መልክዕ ጉያ’ዶ ኣሎ፡፡
ነዚ ሓዊ ተቓውሞ ሓደው ኣንዲድካ ምማቑ፡ ሓደው ኣጥፊእካ ምርሓቑ። ነዚ ብልሹው ስርዓት ሓርጭ ሰይጣን እናተለቀሐ፡ ኣብ ሙሉእ ቀርኒ-ኣፍሪቃ ዝጽሕትሮ ዘሎ ሓዊ፡ ከይበለዐ ጋሕ ምባሉ። ኣብ ታሪኽና ይኹን ኣብ ታሪኽ ካልኦት ኣህዛብ፡ እቲ ቡዙሕ ዘየካትዕ ሓቅስ ከምዚ’ዩ፤ ቁኑዕ ዕላማ ጥራሕ ምሓዝ ፈይዳ የብሉን፡ ኣብ ዓወት ከብጽሕ እንድሕር ዘየኽኣለ፡፡ ከም ኣብርሃም ሊንከን ዝብሎ፡ “ቁኑዕ ዕላማ ሒዝካ እንድሕር ዘይተዓወትካ፡ ምልዮን መላእኽቲ ቁኑዕ’ዩ ነይሩ ኢሎም እንተመስከሩ ትርጉም የብሉን።”
ልክዕ ህ.ግ.ደ.ፍ. ብመትከል ዝቕየድ፡ ትካላዊ ዝኽሪ ዘለዎ መንግስቲ ኣይኮነን። ንዕለት ጥቕሙ ኢሉ ከም ነፋሒቶ ሕብሩ ዝቀያይር’ዩ። ኣይተ ኢሰያስ ካብ ኣብ ዓራቱ ኣብ መትከሉ ዝተገላበጦ ይበዝሕ። ኣብቲ እውን ውግእ ብግዝያዊ ዓወት ሰኺሩ፡ ንዓ ዕርቂ ግበር ክበሃል ከሎ ብጃህራ ዕጭ ኢሉ ሓንፈፉ። ከም መርዓት ምስ ሰብኣያ ደቅሲ እንተበልዋ ልማኖ ዝመስላ፡ ዕርቂ ምስ ኢትዮጴያ ግበር ልማኖ መሲልዎ፡ ኣብ ፈረሱ ኩድጭ ኢሉ ብየማን፡ ብጸጋም፡ ብፊት ዝነበረ ሓላው ሃገር ህጀም ኢሉ ንህልቀት ፈረዶ። ኣብ መወዳእታ ከኣ፡ ድሕሪ ማይ ኣብ በዓቲ፡ ዝሞተ ምስ ሞተ ደኣ ኮይኑ እምበር፡ ዕረቑኒ ኢሉ ኣብ ብርኪ ግኖት ወደቐ። ኣየ ባዕልኻ ተምጽኦ ውርደት።
ኣይተ ኢሰያስ ክዳን ሰብ ዝተኸደነ ሕፍረት ዘይፈልጥ ኣራዊት እዩ። እዚ ዳግማይ ክርህጽ፡ ዓዘፍዘፍ ዝብል ዘሎ ዑቡድ፡ ኣሹንካይ ዶ ሃገር ክመርሕ ሲ፡ ኣብ ዝኾነ ቆልዑት ክቐርብዎን ክሕዝዎን ዘይግባእ፡ ከይቐርብ ወትሩ ሑሕ ዝብሎ ሓላው-ደንበ ክንኣስረሉ ምስተገበአ። ቀዳማዩ ከይኣኽለና፡ ህውኽ-ህውኽ ኢሉ ኣብ ዘየድልየና ውግኣት ኣእትዩ ቀርኒ ኣንኪስና፡ ሎሚ ቅነ ከኣ፡ ሓዊ እንዳመጸ ሳዕሪ ትኸዲኑ ይፍክር ኣሎ። ኣየ ኣንጭዋ ኣይተ ኢሰያስ፡ ሃጢረ ኢላስ ባዕላ ኣፍንጫ ዱሙ ትልሕስ።
ብግርጻነይ ዘምጻኽዎ ጥንሰይ፡ ባዕለይ ክንሰሓሉ ምስ ቀሸይ
ሓንቲ ጽብቕቲ ወይዘሮ፡ ዓይና ዝዘራ፡ ምስ ዘይሰብኡታ ክምስምስ ጀመረት። ብከንፈር ሰበይትን ሜስን ዘይሓምቕ ውሑድ እንድዩ መቸስ፡ ሓደ ጎቦዝ ልቡ ደረቱ፡ ብፍሽኽትኣ ተማሪኹ ብዙሕ ተባሃጋ፡ ካብ ምሕጣ’ውን ኣይድሓነን። ወዮ ቆንጆ ወይዘሮ ብዝተፈላለየ ሜላታት ጌራ ንበዓል-ቤታ ትጥብሮ ነበረት፡ ሕጂ ግን ክትሓብኦ ዘትኽእል ጥንሲ ስለ ዝመጻ፡ ንኽትናሳሕ ተገደደት። ብግርጻነይ ዘምጻኽዎ ጥንሲ፡ ባዕለይ ክንሳሓሉ ምስ ቀሸይ ኢላ ናብ ኣባት-ነብሳ ከይዳ ተናሰሐት።
እዚ ባዕሉ ዘምጽኦ ናይ ሕቡራት-መንግስት እገዳ፡ ኣይተ ኢሰያስ ኣብ ብርኪ ህዝቢ ኤርትራ ተደፊኡ ክናሳሕ ኔይርዎ። እዚ ኣብ ኤርትራ ወሪዱ ዘሎ መቕጻዕቲ፡ ብመሰረት ምዕራፍ ሸውዓተ ቻርተር ሕቡራት-መንግስታት፡ ብቐሊሉ ዝርአ ጉዳይ ኣይኮነን። እዚ ብዕሽነት ኣይተ ኢሰያስን፡ በጀካ እሺ ካልእ ዘይፈልጡ ኮራኩሩን፡ ዝትከል ዘሎ እንገዳ፡ ብቐሊሉ ዝንቀል ኣይኮነን፡ ስምብራቱ እውን ብሓጺር ግዜ ክሕከኽ ኣይከኣልን።
እቲ ካብ ነዊሕ እዋን እናኸፈአ ክመጽእ ዝጸነሐ ምስሊ ሃገር፡ ኣብ ዝበኣሰ ጠርዚ ኣብጺሕዎ። ጥበብን ሜላን ዝግበኦ ኣህጉራዊ ጉዳያት፡ ኣብ ክንዲ ብወራዙትን ለባማትን ዝተሓዝ፡ ብካብ ካብ ኣፍንጭኦም ኣርሒቖም ክርእዩ ዘይኽእሉ ሰባት ተታሒዙ፡ ኣደዳ ፍሽለት ይኸውን ኣሎ።
እዚ ካብ ምህሮስ ኣእምሮ ኢልካ ክግበር ዝጸነሐን ዝቕጽልን ዘሎ ኣንጻር ምህሮን ብቕዓትን መኸተ እዚ’ዩ ትርፉ። እቲ ወግዕስ ኣእምሮ ምስ ምህሮ፡ ጠስሚ ምስ ሽሮ ኢልካ፡ ዝበለጸ ዕንጨይቲ ንታቦት፡ ዝበለጸ ሰብ ንሽመት እዮ ክኸውን ነይርዎ። በጀካ ስልጣኑ ካልእ ዘይዓጦ ኣይተ ኢሰያስ ግን፡ የኣይ ናይ ኣህጉራዊ ፖሎቲካ ሊቅ ኮይኑ፡ ታሪኽ ዙሑል-ውግእ ጌሩ፡ ነቲ ኣብ ህዝቢ ዘለዎ ናይ ባዕዲ ጥርጠራን ፍርሕን በዝቢዙ፡ ንኹሉ ድኽመታቱን ፍሽለቱን ክሽፍን፡ ኩሉ ኣበርን ሽግርን ኤርትራ ንሲ.ኣ.ኤ. ኣረኪብዎ።
ሕፍረት ዘይስምዖ ሰብ፡ ኩርዓት የብሉን፡ ኩርዓት ዘይብሉ ከኣ፡ ሓላፍነት ኣይስከምን፡ ዝጋገ ኮይኑ’ውን ኣይስመዖን። እዚ ሕማም’ዩ። ከምዚ ዓይነት ዘለዎ ሕማም ሰብ፡ ሓደገኛ’ዩ፡ ንስልጣን’ውን ቡቑዕ ኣይኮነን። እምበኣርከስ፡ ኣብ ዘይንወጾ መዋጥር ከይየእተወና ከሎ፡ ካብ ስልጣኑ ከነላግሶ ይግባእ። ኣይተ ኢሰያስ ክመርሕ ቡቑዕ ኣይኮነን። እሞ ተሎ ደኣ ንበል ከይንዕሎ።
ከይ ተደፈአ ዝወደቐ ስርዓት የለን
ሓደ ካብ’ቲ ወገሐ-ጸበሐ ዝደጋገም፡ ቁም-ነገር ዘይብሉ ዘረባ ከም’ዚ ይብል፡ “ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ.፡ ባዕሉ ጡብ ኢሉ ክወድቕ’ዩ፡ ብጠገለ ዘይብሉ ኣዋድቓ ፈርክሽክሽ ኢሉ፡ ዘይኸይድ ስምብራት ከይገድፍ ግን፡ ካብ ሕጂ ኣትሒዝና ሶል ነንጽፈሉ።” እዚ ዓጽሚ ዘይብሉ ኣተሓሳስባ፡ ንዒቕካ ክትከድፎ እኳ ቀሊል እንተኾነ፡ ንግዚኡስ ነቲ ናይ ምድንጋር ዘራጌቶ ዘይግባእ ዲል ይህብ ኣሎ። እዚ ዑቡር መረዳእታ፡ ነቲ ክቃለስ ዘይደሊ ባእታ ምኽኒት ክኾኖ እካ እንተበቐዐ፡ ነቲ ድሉው ተቓላሳይ ዕንቅፋት ክኸውን ኣይግባእን። ነዚ ኣብ ዝባን ሓቀኛ ተቓላሳይ ኮይኑ፡ ቀሚስ ኣደይ ሓንጊልኒ ዝብል ዘሎ ተመን (ምኽኒት)፡ በቲ ዱላ ሓቅስ፡ ርእሱ-ርእሱ፡ ጢል-ጢል ክብል ከሎ ደኣ ምጭፍላቑ።
እቲ ዘየካትዕ፡ ጭቡጥ ነገር ከምዚ’ዩ። ከይ ተደፈአ ባዕሉ ዝወድቕ ዝርዓት የልቦን። እዚ ካብ ታሪኽ ይኹን፡ ወይ ሰነ፡ ከምልጥ ዘይኽእል መጎተ’ዩ። ክንደይ መንግስትታት ሓሙስ-ሓሙስ እናበላ፡ ዳግማይ ዊሄት ረኺበን ዕድምኤን ዘናወሓ ውሑዳት ኣይኮናን። ዝኾነ ስርዓት፡ ዕድሚኡ ክሓጽር እንተደኣ ኮይኑ፡ እቲ ለውጢ ዝደሊ ኣካል፡ ዝግበኦ ጻዕሪ ምስ ዘካይድ፡ እቲ ዝጥለብ መስዋእቲ ምስ ዝከፍል’ዩ።
ህ.ግ.ደ.ፍ. ባዕሉ ክወድቕ ኢልካ፡ ኢድካ ምጥማር፡ ሕልሚ ደርሆ’ዩ። እቲ ሓቅስ፡ ዋላ ሽሕ እንተደኸመ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ.፡ ባዕሉስ ስልጣን ከረክብ ዘበት’ዩ። ሽሕ እንተተጸለአ ምፍሳስ ደም፡ ፍታሕ ኣይምጽእን ማለት ኣይኮነን። ኩሉ አእዋኑ ኣለዎ፡ እዋን ውግእ ኣሎ፡ እዋን ሰላም’ውን ኣሎ።
እዋን ሰላማዊ ቃልሲ ኣብ ኤርትራ ድሕሪ ምእሳር ጉጅለ 15 ጽቡቕ ዕድል ረኺቡ ነይሩ። እቲ መንግስቲ ግን፡ ንኹሉ መዳያት መግለጺ ተቓውሞ ስለ ዝተቖጻጸሮ፡ ህዝቢ እውን ፍኒሕኒሕ ስለዘይበለ፡ እቲ ዕድል ቅሂሙ ተረፉ። ዋላ እካ ሰላማዊ ቃልሲ ቀዳማይ ምርጫ ኩሉ ኤርትራዊ ደኣ ይኹን እምበር፡ ኣብዚ ዘለናዮ እዋን ኣድማዒ ኣይኮነን። ኣብ ዘይሰምዓካ ደርቢ ምምህላል ከኣ’ዩ። ነዚ ተገንዚብና፡ ከዕውተና ዝኽእል ዕርዲ ቃልሲ ምኽታል’ዩ። ምኽንያቱ፡ ሽሕ ዝፈተኻዩ በርበረ፡ ስለ ዘይኸውን ዕጣን።
ምስ ሰብካ መዓት፡ ዳርጋ ገዓት፡ ንኽትቃወም ግን ኣይህብን ትብዓት
ህዝቢ ኤርትራ ሓርቢትዎ ኣብ ደልሃመት ይነብር ከምዘሎ ዓይነ-ስውር ዝምስክሮ’ዩ። እዚ ሕማቕ መዓት ወረድዎ ዘሎ ህዝቢ፡ ዋላ እካ ብዙሕ እንተትሸገረ፡ እቲ ሽግሩስ ኣብ ተቓውሞ ኣይተቐየረን። እቲ ሕሰም ከም ስጋ ጉዚ ተምቒሉ፡ ኣብ ኩሉ እንድሕር ተዘርጊሑ፡ ሕሰም ምኻኑ ይርሳዕ።
ብሕሰምን መከራን ዝላዕጠጠ ህዝቢ ናይ ዓቕሚ ተቓውምኡ ብጣዕመ ትሑት’ዩ። እቲ ካብ ኢድ ናብ ኣፍ እናነበረ፡ ብዕለታዊ መግቡ ጥራሕ ወትሩ ዝሻቐል፡ ኩሉ ነገር ኣዋዲቑ፡ ናብ ጸለቱ የምርሕ። የግዳስ እግዝኣብሄር ከም መጽሓፍ መቲወስ ዝብሎ ነቲ ዘለዎ ዝያዳ ይውስኾ፡ ካብቲ ዘይብሉ ኸኣ ዝያዳ ይወስድ። እቲ ፍሕትሕት ዘይብል ህዝቢ፡ እታ ኣርዑት ጭኮና መሊሻ ትጎዶ።
እሞ ህዝቢ ፍሕትሕት ክብል፡ ዝሕብሕቦ መሪሕነት የድሊ። ብዘይ ጡርኑፍን ስሙርን ኣወዳድባ ዝተዓወተ ተቓውሞ የልቦን። ቅድም-ቀዳድም፡ ኩለን ውድባትን ሰልፍታትን ኤርትራ ተቓወምቲ ምኻነን ክስሕታ የብለንን። ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ናይ ምልኪ፡ ንሰን ከኣ ናይ ዲሞክራሲ ምርጫ ኮይነን፡ ደገፍ ናይ ህዝቢ ክረኽባ ዝወዳደራ ኣይኮናን። ህ.ግ.ደ.ፍ. ተቓወምቲ ውድባት ወይ ሰልፍታት ከም ዘለዋ ዘይኣምንን፡ ሃገራውነተን ክሒዱ ክድምስሰን ዝተዳለወ’ዩ።
ኣብ ኤርትራ ተቓዋማይ፡ ተቓዋማይ ዘብሎ ምስ ህ.ግ.ደ.ፍ. ናይ ክለሳ-ሓሳብ (ኣይድዮሎጂ) ፍልልይ ስለ ዘለዎ ኣይኮነን። ተቓዋማይ ኤርትራ ንዝተዘረፈ መሰሉ፡ ንዝተቐንጠጠ ክብሩን ክመልስ ዝተሰአ ሓይሊ’ዩ። ሓይሊ ዘይብሉ ተቓውሞ ከኣ ምሳር ብዘይ ሓኽሊ እዩ። ንዝተዘምተ ማል ክመልስ፡ ተቓዋማይ ሓይሊ፡ ዝመችኦ ኣገባብ ክሕዝ፡ ዝኽንኖ ሕጊ ሰብ ይኹን ሕጊ እዝጊ፡ ሕጊ-ልቢ ይኹን ሕልና የልቦን። እቲ ምርጫ ሕቶ ናይ ዋጋን ረብሓን ደኣእበር፡ ሕቶ ናይ ቁኑዕን ዘይቁኑዕን፡ ሓላልን ሓራምን ኣይኮነን። ዝሓሰረ ዋጋ ከፊልና፡ ዝበዝሐ ረብሓ እንረኽበሉ መገዲ ምኽታል’ዩ እቲ ዝለዓለ ጥበብን ዝበለጸ ልቦናን።
ኣብ ምንዋሕ ዕድመ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ዝረብሕ ሓቀኛ ኤርትራዊ የልቦን። ቀጻልነት ህ.ግ.ደ.ፍ. ዕንወት ሃገር’ዩ፡ ምውዳቕ ህ.ግ.ደ.ፍ. ከኣ ህንጻ ሃገር’ዩ። ሃገር ክትድሕን እቲ ዓቢ ዕንቅፋት ኮይኑ ዘሎ ብልሹው ስርዓት ብዝቀልጠፈ ክቕየር ኣለዎ።
መዓስ ሃገራዊ ዋዕላ?
ሃገራዊ ዋዕላ እቶም ሽሕ እንመኽረሉ፡ ንሓደ ዝውርውር ቆጽሊ እነምብረሉ ባይታ እዩ። ብሃገራዊ ሓላፍነት ተቐይድና፡ ብመንፈስ ሓድነት ተመሪሕና፡ ንዝጽበየና ዘሎ ህዝቢ ወንጌል ሰላምን ፍቕርን ስኒትን ከነበስሮ ዓቢ ዕድል እዩ። ኣብዚ ዋዕላ ብውልቀ ይኹን ብጉጅለ፡ ምእንቲ ሓበራዊ ረብሓ፡ ዝግባእ መስዋእቲ ክንከፍል ድሕር ክንብል የብልናን። ብስርዓት፡ ብኣገባብ፡ ሓላፍነትና ከይዘንጋዕና ክንዛተ ይግባእ። ኩፉእ ዘተ ስለ ዝኸፍእ ካብ ዘመተ።
እዚ ዝመጽእ ዘሎ ሃገራዊ ዋዕላ እውን ብመጠኑ ስኒታዊ ዋዕላ ክኸውን ኣለዎ። ካብ ሕቡእ ፍቕርስ፡ ግሉጽ ተግሳጽ ስለ ዝሓይሽ፡ ነፍስ-ወከፍና ምስ ኩሉ ሰብ ብሰላም ክንናበር ዝከኣለና ንግበር፡ ምኽንያቱ ብግብርን ብሓቅን ደኣምበር ብቃልን ብልሳንን ምፍቓርን ምሕባርን ስለ ዘይከኣል።


text:
ጅግና ተጋዳላይ ኪሮስ ወልደኣብ ኣብ 1974 ዓ.ም ኢዩ ብንእስነቱ ናብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ተሰሊፉ። ኣብ ወተሃደራውን ፖለቲካውን ቤት ጽሕፈት ኣብ ዝተፈላለየ ጽፍሕታት ተመዲቡ፡ ንህዝቡን ሃገሩን ኣገልጊሉ።
ተሓኤ ተደፊኣ ናብ መሬት ሱዳን ድሕሪ ምእታዋ ድማ፡ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ተሰዲዱ ይሰርሕ ነይሩ። ዋላ ኣብ ሃገር ስደት እንተዀነ እውን ንሓንቲ ህሞት ትኹን ካብ ቃልሲ ኣዕሪፉ ኣይፈልጥን ኢዩ። ስውእ ኪሮስ። ቅድም ክብል ኣባል ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ፡ ድሒሩ ድማ ኣባል ሰልፊ ህዝቢ ኤርትራ፡ ሕጂ ድማ ኣባል ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ኰይኑ እናተቓለሰ እንከሎ ኢዩ: ትማሊ ዕለት 16 ጥቅምቲ 2017 ብሃንደበታዊ ሕማም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተሰዊኡ። ስውእ ኪሮስ ወልደኣብ፡ በዓል ሓዳርን ኣቦ ክልተ ቆልዑን ኢዩ።
ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ንስውእ ኪሮስ ወልደኣብ መንግስተ ሰማይ የዋርሶ፣ ንስድራ ቤቱን ቤተሰቡን ብመላኦም ድማ፡ እግዚኣብሄር ጽንዓቱ ይሃቦምን ጠሉ የውርደሎምን እናበለ፡ ናይ ወሪድዎም ዘሎ መሪር ሓዘን ተኻፋላይ ምዃኑ ይገልጽ።
መንግስተኣብ ኣስመሮም
ኣቦ መንበር ሰዲህኤ
17 ጥቅምቲ 2017


text:
By Solomon Amanuel on Saturday, 10 September 2011 at 08:46
ቀሺ መምህር ሙሳ ኣሮን ብ 5 ሓምለ 1930 ኣብ ኣስመራ ካብ ኣቦኦም ኣቶ ኣሮን ሙሳን ኣዲኦም ወ/ሮ ማርታ ኣሮንን ተወሊዶም። ኣብ ገዛ ኸኒሻ ኣስመራ ምስ ወለዶምን ምንኣሶም ሓዎም ኣቶ እያሱ ኣሮንን ዓብዮም።
ካብ ሽዱሽተ ዓመቶም ብሓርበኛ መምህር ወልደኣብ ወልደማርያም (ብኣጸዋውዓ ቐሺ መምህር ሙሳ ኣሮን ‘ኣያ ወልደኣብ’) ኣብ ወንጌላዊት ቤት ትምህርቲ ገዛ ኸንሻ (ናይ ሎሚ ቤት ትምህርቲ ይስሃቅ ተወልደመድህን) ፊደል ቆጺሮምን ብትምህርቲ ተኾስኩሶምን፣ እዛ ቤት ትምህርቲዚኣ ዳሕራይ ቀሺ መምህር ሙሳ መምህርን ርእሰ መምህርን ኮይኖም ዘገልገሉላ ቤት ትምህርቲ እያ።
ኣብ ቤተ ክርስትያንን ስድራ ቤቶምን ብትምህርቲ ወንጌል እናተሃንጹ ዝዓበዩ ቐሺ መምህር ሙሳ ኣሮን፣ ክሳዕ ምዝዛም ማእከላይ ደረጃ ትምህርቶም ኣብ ወንጌላዊት ቤት ትምህርቲ ገዛ ኸኒሻ ተማሂሮም። ቀጺሎም ብምሸታዊ ትምህርቲ ኣብ ናይ ኣስመራ English Language Institute ንገለ ዓመታት ተማሂሮም። ብናይ ርሕቀት (ምጽሕሓፍ) ትምህርቲ ኸኣ ካብ ናይ ሎንዶን በተል ኮለጅ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቶም ወዲኦም። ኣብ ናይ ምምሃር ሞያ ምስ ኣተዉውን ኣብ ዕስራን ሓሙሽተን ዓመቶም ብሓልዮት ሉተራን ዎርልድ ፈደረሽን ኣብ ኣመሪካ ናይ ማህደረ ትምህርቲ (ስኮላርሽፕ) ዕድል ተዋሂቦም ንኽልተ ዓመታት ኣብ ኮሌጅ ተማሂሮም።
ቀሺ መምህር ሙሳ ኣሮን ኣብ ዘመን ምምሕዳር እንግሊዝ ኣብ ዓሰርተው ሸሞንተ ዓመቶም መምህር ኪኾኑ ተመሪጾም። ኵሉ ዅሉ ኣብ ሞያ ምምህርና ንኣስታት 45 (ኣርብዓን ሓሙሽተን) ዓመታት ጸኒሖም። ባዕሎም ብዘካየድዎ መጽናዕቲ ኣብ ናይ ምምህርና ዘመኖም ንኣስታት 10,000 (ዓሰርተ ሽሕ) ተመሃሮ ባዕሎም ምሂሮምዎም ወይ እዞም ተመሃሮ ኣብቲ ንሶም ዝመሃሩሉን ዘመሓደሩዎን ቤት ትምህርቲ ተማሂሮም። ቀሺ መምህር ሙሳ፣ ካብ ኵሉ ናይ ስራሕ ኣገልግሎቶም ናይ ምምህርና ዕዮኦም ልዕሊ ዅሉ ኸም ዜሐጕሶም ይዛረቡ ነይሮም።
ብ1953 ምስ በዓልቲ ቤቶም ወ/ሮ ርግቡ ቐሺ ዮሴፍ ሕመድ ተመርዕዮም። ትሽዓተ ቖልዑ ድማ ወሊዶምን ኣምሂሮምን። ቀሺ መምህር ሙሳ ኣሮን ሓደ እዋን ከም ዝመስከርዎ፣ “ኣነ ገለ ኸጥሪ ኣይብልን እየ ነይረ። እቲ ኣነ ኽበጽሖ ዝሓልሞ ዝነበርኩ ደረጃ ትምህርቲ ደቀይ እንተ ዚበጽሑዎ ዚብል ሕልሚ እዩ ነይሩኒ” ኢሎም ነይሮም።
ቀሺ መምህር ሙሳ ኣሮን እቲ ቕድሚ ዅሉ ዚፈትውዎ ዝነበሩ ዓይነት ዕዮ ምምህርና እዩ ዝነበረ። ግናኸ ማዕረ ማዕሪኡ ኻልእ ዕዮውን ነይርዎም። ንሱ ኸኣ ብቐንዱ መጻሕፍቲ ምጽሓፍ እዩ ነይሩ። ንሶም ኣብ ሓደ እዋን ከም ዝበልዎ፣ “ምጽሓፍ ምስ ምንባብ ዝተተሓሓዘ እዩ። ተንብብ እንተ ኾንካ ኽትጽሕፍ ትኽእል። እንተ ዘይኮይኑ፣ ምጽሓፍ ባዕሉ ኻብ ላዕሊ ዚወድቀካ ነገር ኣይኮነን።”
ልዕሊ 20 (ዕስራ) መጻሕፍቲ ብትግርኛን ብትግረን ዝጸሓፉን ዝተርጎሙን ቀሺ መምህር ሙሳ ኣሮን፣ መጻሕፍቲ ምጽሓፍ ከመይ ከም ዝጀመሩ ሓደ ግዜ ኣዘንትዮም ነይሮም። እቲ እዋን ኣብቲ ሽዱሽተ ቛንቋታት ዚምህር ዝነበረ ወንጌላዊት ቤት ትምህርቲ ገዛ ኸንሻ፣ መባእታ ደረጃ ትምህርቶም ዚዛዝሙሉ ግዜ እዩ ነይሩ፣ ናይ ሰዋስው ትግርኛን ቋንቋ ፈረንሳይን መምህሮም ዝነበሩ ቐሺ ኣሌሳንድሮ ትሮን ዝተባህሉ ኢጣልያዊ ኻህን ወንጌላዊት ቤተ ክርስትያን፣ ናይ ተማሃራይ ሙሳ ኣሮን ናይ ምንባብ ልምዲ ተዓዚቦም፣ “ንስኻ በብሰሙን ሓደ መጽሓፍ ኣንቢብካ ትውድእ ስለ ዘሎኻ፣ ብቛንቋ ትግርኛ ኽትትርጕም ወይ ክትጽሕፍ ትኽእል ኢኻ” በልዎም።
ቀሺ መምህር ሙሳ ኣሮን ኣብ 20 (ዕስራ) ዓመቶም ነታ ናይ ዳንኤል ደፎ “ሮቢንሶን ክሩሶ” ደጋጊሞም ምስ ነበብዋ ድማ ናብ ቋንቋ ትግርኛ ገልቢጦማ። ነታ መጽሓፍ ብልቓሕ ምስ ኣሕተምዋ፣ ኣብ ኣብያተ ትምህርትን ዕዳጋን ሰፊሕ ተቐባልነት ረኺባ። ብተደጋጋሚውን ንማሕተም በቒዓ።
ካልኣይቲ መጽሓፎም ኣብ 25 (ዕስራን ሓሙሽተን) ዓመቶም ዝጸሓፍዋ ናይ ባዕሎም ድርሰት ዝኾነት “ወርቅሃ” እትብል ልብወለድ እያ። እዛ ልብወለድዚኣ ነቲ ኣብቲ ግዜቲ ኣብ ከተማ ኣስመራ ገኒኑ ዝነበረ ምንዝርና እትምልከት እያ ነይራ። ምስ ተሓትመት ድማ ካብ ኣርባዕተ ሽሕ ቅዳሓታ፣ ኣብ ቀዳመይቲ ሰሙን ጥራይ ሓደ ሽሕ ቅዳሓት ተሸይጦም።
መጻሕፍቶም ኣብ ምርምርን ተባዕ መጽናዕትን ዝተመርኮሱ ኸም ዝነበሩ ኣረጋጊጾም ኣሎዉ። መጻሕፍቶም ንረብሓ ዘይኮነስ፣ ብርቱዕ ውሽጣዊ ድሌቶም ንምርዋይ ዝገበርዎም ኣበርክቶ ኸም ዝኾኑዉን የረድኡ
ቀሺ መምህር ሙሳ ኣሮን ኣብ ዘመን ህይወቶም ካብ ዝፈጸምዎም ብሉጻት ስነ-ጽሑፋዊ ዕዮታት፣ እቲ ዝዓበየ ምትርጓም መጽሓፍ ቅዱስ ትግረ እዩ። ቀሺ መምህር ሙሳ ኣሮን ኣብ ገዛ ኸኒኻ፣ ኣስመራ እኳ እንተ ዓበዩ፣ እቲ ናይ ቋንቋ ትግረ ኽእለቶም ካብቲ ወለዶም ንኽልቲኦም ደቆም ዝሓገጉሎም ስድራ ቤታዊ መምርሒ ዝተላዕለ እዩ ነይሩ። እቲ ናይ ገዝኦም መምርሒ፣ “ካብ ድርኩኺት ቤት ንውሽጢ ቛንቋ ትግረ ጥራይ ምዝራብ፣ ካብ ድርኩኺት ቤት ንደገ ኸኣ ቋንቋ ትግርኛ ጥራይ ምዝራብ” ዚብል ጽኑዕ ትእዛዝ እዩ ነይሩ። እዚ ኣተዓባብያ እዚ፣ ቀሺ መምህር ሙሳ ኣሮን ንቛንቋታት ትግረን ትግርኛን ብማዕረ ብጽፈት ኪመልኩ ኣኽኢልዎም። ብዘይካዞም ክልተ ቛንቋታት ቀሺ መምህር ሙሳ ኣሮን ካልኦት ዓሰርተ ቛንቋታት ማለት ግእዝ፤ ኣምሓርኛ፤ እንግሊዝ፤ ጣልያንኛ፤ ፈረንሳይኛ፤ ዓረብኛ፤ ሽወደንኛ፤ ኪስዋሂሊ፤ እብራይስጢን ጽርእን ይመልኩ ወይ ይዛረቡ ነይሮም። እቲ ናይ ቋንቋ ትግረ ዓሚቝ ክጭበጥ ዝኽእል ዕላማ ናይ
ፍልጠቶም ዳሕራይ ኣብ ምእራምን ምትርጓምን መጽሓፍ ቅዱስ ትግረ ኣገልግሎቶም ኬበርክቱ ኣኽኢልዎም።
መጽሓፍ ቅዱስ ትግረ እቲ ናይ መጀመርያ ናይ ሓድሽ ኪዳን ሕታሙ ብቐሺ ዳዊት ኣማኑኤልን ቀሺ ተወልደመድህን ገብረመድህንን ተተርጕሙ ብ1902 ኣብ ከተማ ኣስመራ ተሓቲሙ። እቲ ኻልኣይ ሕታሙ ኸኣ ብሽወደናዊ ቐሺ ካርል ሮደን እናተመርሐ ብመምህር ጢሞቴዎስ ፋይድ፤ መምህር ኣልኣዛር ህዳድ፤ መምህር ይስሃቅ ሓምድ፤ መምህር ሳሙኤል ዕትማንን ቀሺ ዮሴፍ ሕመድን ተዳልዩ ብ1931 ኣብ ኣስመራ ተሓቲሙ።
ድሕሪቲ ናይ 1925 ናይ ዶክተር ሪቻርድ ሱንድስትሮም፤ ቀሺ ዮሃንስ ኤሚልዮስን መምህር ዑቕባዝጊ መንዳልን ናይ መዝሙር ዳዊትን ትንቢት ኢሳይያስን ትርጕም፣ እቶም ዝተረፉ መጻሕፍቲ ብሉይ ኪዳን ብቐሺ ካርል ሮደን ኣብ ሽወደን ናብ ቋንቋ ትግረ ተተርጕሞም።
ድሕሪ ኣስታት ሓምሳ ዓመታት ድማ ምሉእ መጽሓፍ ቅዱስ ትግረ ንምድላው ቀሺ መምህር ሙሳ ኣሮን ምስ በዓልቲ ቤቶም ወ/ሮ ርግቡ ዮሴፍን ምስ ቀሺ ኣክሰል በርግሉንድን ካብ 1978 ጀሚሮም ንልዕሊ ዓሰርተ ዓመታት ኣብ ናይሮቢ (ኬንያ)ን ዳላስ (ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ)ን ጽዒሮም። ብ1988 ድማ ምሉእ መጽሓፍ ቅዱስ ትግረ ተሓቲሙ ንህዝቢ ተዘርጊሑ።
ቀሺ መምህር ሙሳ ኣሮን ብ1997 ናይ ክህነት ማዕርግ ተዋሂቦም ቀሺ ኾይኖም። ኣብ ወጻኢ ሃገርን ኣብ ውሽጢ ኤርትራን ኣብ ወንጌላዊት ሉተራዊት ቤተ ክርስትያን ብኽህነት ኣገልጊሎም። ኣብ ዘመን ህይወቶም ኣብ ቤተክርስትያን ከም ኣሰናዳኢ መልእኽቲ ሰላም ንልዕሊ 15 (ዓሰርተው ሓሙሽተ) ዓመታት፣ ከም ዋና ጸሓፍን ኣመሓዳርን ቤተ ክርስትያን፣ ከም ዘማሪ፣ ኣባል ማሕበር መጽሓፍ ቅዱስ። ከምኡውን ኣብ መፋርቕ ሰብዓታት ኣብ ገጠራት ኤርትራ ኣብ ምጥፋእ መሃይምነት ከም መራሕ ዕዮ ብትግሃት ሰሪሖም።
ከምቲ ሓደ ፍላስፋ፣ “ናብ መቓብር ጥራይካ ኺድ፣ ማለት ነቲ ኣብ ውሽጥኻ ዘሎ ኽትገብሮ ዚግብኣካ ነገር ጓሕጕሕካ ምስ ፈጸምካዮ ናብ መቓብርካ ውረድ” ዝበሎ፣ ቀሺ መምህር ሙሳ ኣሮን ንዅሉ እቲ ኣብዛ ዓለም ኪገብርዎን ኪጽሕፍዎን ዝነበሮም ነገር ፈጺሞም ብምኽንያት ሕማም ኣብ መበል 81 (ሰማንያን ሓደን) ዓመቶም ብ8 መስከረም 2011 ዓሪፎም። ስነ-ስርዓት ቀብሮም ሎሚ 9 መስከረም 2011 ኣብ መካነ መቓብር ጸጸራት ይፍጸም ኣሎ፣
“ጻድቕ ይመውት እሞ ዚሓስቦ የልቦን፣ እቶም ፈራህቲ እግዚኣብሄር ከኣ ይምንጠሉ እሞ፣ እቲ ጻድቕ ካብ እከይ ከም እተኣርነበ ዜስተንትኖ የልቦን። ናብ ሰላም ይኣቱ፣ እቶም ብቕንዕና እተመላለሱ ኣብ መደቀሲኦም ይዓርፉ” ትንቢት ኢሳይያስ 57፣ 1 - 2


text:
ንባባት፡ 2ተሰሎ 3፡7-12፤ 1ጴጥ 1፡13-21፥ ግ.ሓ.19፡27-ፍ፥ ሉቃ 21፡5-19 ምስባክ፡ኩሉ ዘፈቀደ ገብረ እግዚአብሔር፥ በሰማይኒ ወበምድርኒ፥ በባህርኒ ወበኩሉ ቀላያት። እግዚአብሔር ኩሉ ዝደለዮ አብ ሰማይን ምድርን አብ ባሕርን አብ ኩሉ ቀላያትን ገበረ መዝ. 135፡6።
መዝሙር፡ “ነቲ ንሰንበት ዝቀደሰ ንሱ ዘይነበረሉ ጊዜ አይነበረን ወዲ አምላኽ ክርስቶስ ንሱ ዘይነበሮ ጊዜ አይነብረን ንአኡ ክብሪ ይግብኦ። ንሰብ ብአርአያኡ ፈጠሮ ኩሉ አብ ኢዱ እዩ፥ ንሰማይን ምድርን ይገዝእ፥ ከም ዝደልዮ ገበረ አምላኽ ወዲ እግዚአብሔር”።
አምላኽ ኩሉ ጊዜ ምሳና አሎ፥ ሓንቲ ደቒቕ እኳ ዘይነበረላ ጊዜ የላን ስለዚ ንአምላኽ ምሳና ከምዘሎ ርኢና ንኽአል ሽዑ ሕይወትና ሓቀኛ መንነት ተፈጥሮን ሒዝና ከምእንኸይድ ክገብረና እዩ። ሓደ ካብቲ ከቢዱና ዘሎ አምላኽ አበይ ከምዝርከብ ጠፊኡና ሃዘው ንብል አሎና። ገለ ሰባት አምላኽ አብ ቤተ ክርስትያን ጥራሕ ገለ ኸአ አብ ኩሉ ስፍራ እባ ገለ ኸአ የለን እናበሉ አብ ናይ ምድንጋር ዓለም ከም እንነብር ገሮምና አለዉ። አምላኽ አበይ ይርከብ?
ዮሴፍ ዝተባህለ ሰብ ከም ኩሉ ሰቡ ድኃን ዝኾነ መነባብሮ ዝነበሮ ንሰባት ዘኽብር ግርማ ዝመልኦ እዩ ነሩ እንተ ኾነ ሓንቲ ዓባይ ጸገም ምስ ሰቡን ቆሞሱን ዘይተሰማምዕ ነራቶ፥ እዚአ ኸአ እግዚአብሔር አብ ኩሉ ስፍራ ስለ ዝነብር ቤተ ክርስትያን ምኻድ አየድልን እዩ፥ አብ ልቢ ነፍሲ ወከፍና አሎ እናበለ ነዕርኽቱ ይዛረብ ንርእሱ ኸአ ቤተ ክርስትያን ይኸይድ አይነበረን። ሓደ መዓልቲ ቆመሱ ነዚ ምስ ሰምዑ ንዮሴፍ ክበጽሕዎ እሞ ክዛረብዎ መዲቦም አብ ገዝኡ ከዱ። ብርቱዕ ቍሪ ክረምቲ አብ ዝነበሩ ጊዜ እዩ ነሩ፥ ናብ ገዛ ዮሴፍ ከይዶም ማዕጾ ኳሕክሑ ምስ አበሉ ዮሴፍ ነጸልኡ ተጎምጒሙ አብ ጥቓ ሓዊ ኮፍ ኢሉ እናሰሓነ ጸንሖም፥ ምስኡ ሓዊ ክስሕኑ ኸአ ዓደሞም። ብዛዕባ ቤተ ክርስትያን ዘይምምጽኡ ክዛረብዎ ከም ዝመጽኡ እኳ እንተ ሓሰበ ወላ ሓንቲ አይበልዎን። ክልቲኦም ብዛዕባ ኩነታት አየር ይዛረቡ ነሮም። ቆሞስ ካብቲ ዝነድድ ዝነበረ ዕንጨይቲ ባልባል ትብል ንዝነበረት ወሲዶም ንበይና ገበርዋ እንተ ኾነ ቀስ ብቐስ ካብ ሃልሃል ዝብል ክትጠፍእ አብ ሓሙኽሽቲ ትቕየር ዝረአየ ዮሴፍ ቀልጢፉ ነቲ መልእኽቲ ተረዲእዎ። አብቶም ቆመስ ምልስ ኢሉ አባቴ ጽባሕ ሰንበት አብ ቤተ ክርስትያን ክመጽእ እየ ኢልዎም። ከምታ ንእሽቶይ ዕንጨይቲ ክትነድድ ካልእ ዕንጨይቲ ዘድልያ ሓዊ እምነት ክህልወና ሓፍትናን ሓውናን የድልዩና ስለዚ ቤተ ክርስትያን ተድልየና እያ ኢልዎም ይብሃል።
ካብ ቤተ ክርስትያን ካብ አሕዋት ዝፍለ ብነፍስን ብስጋን እዩ ዝጉዳእ። አብ ሕይወት ቍምስና እንተ ረአና ገለ ሰባት ግጉይ ርድኢት እምነት ብምሓዝ ገለ ኸአ ምስ ካህን ወይ ምስ ሽማግለ ወይ እውን ምስ ሓደ ሰብ ተባኢሰ ኢሎም ይጠፍኡ ይርሕቑ። ንእኦም ቤተ ክርስትያን ብሰባት ከም ዝተሰርሐት ዝተፈላለየ ጠባይ ዘለዎም ዝሓቖፈት ምዃና ዘንጊዖም ካብ አምላኽን ሰብን ይጠፍኡ። እዚ ናይ ዘመና ጸገም እዩ ግን ምስ ሰባት ተባኢስካ ካብ አምላኽን ሕውነትን ምርሓቕ አብ ዝገደደ ጥፍአት እዩ ዝወስደና።
ትምህርቲ ሓዘል ዝኾነ ዛንታ ኢና ሰሚዕና። አብ ነፍስናን ከምኡ አብ ሕይወት ካልኦት አሕዋትናን ዘሎ እምነት ክንርኢ ዝሕግዘና እዩ። ዮሴፍ አብነት ናይ እቶም ጨሪሶም ካብ ቤተ ክርስትያንን አሕዋቶምን ዝጠፍኡ እዩ። ንሱ ቤተ ክርስትያን ብስም ከድካ ጸዲቕካ ማለት አይ ኮነን ካብ ዝብሉ እዩ እዚ ብመጠኑ ሓቂ እኳ ይሃልዎ አብ ዘይደለናዮ ጸገም ክወስደና ይኽእል እዩ። ንዮሴፍን ከምኡ ዝአመሰሉ አምላኽ አብ ኩሉ ስፍራ ስለ ዘሎ አብዘለኽዎ እንተ ጸለኹ ይአክል ብምባል ንሰባት ካብ ቤተ ክርስትያን የትርፉ እዚ ብፍላይ አብ ቆልዑትን አብ ትሕቲ ካልእ ዝነብሩን ይርከብ። ገለ ኸአ አለዉ አምላኽ አብ ቤተ ክርስትያንን አብኡ ዝገበር ስርዓተ አምላኽን ዝኾነ ጥራሕ እዩ ዝርከብ ብምባል ዝኾነ አብ ቤተ ክርስትያን ዘይከይድ ኩኑን እዩ ይብሉ፥ እዚኦም ክአ አብ አንጻር ዝኾነ ርድኢት ይወስዱና።
ናይ ሎሚ ወንጌል ብዛዕባ ከምዚኦም ዝአመሰሉ ይዛረብ። እቶም ሰባት አስማቶም ወይ መን ከምዝኾኑ አይንገርን ግን ምናልባት አርድእቲ ክርስቶስ ክኾኑ ይክእሉ እዮም። ብህንጻ ቤተ መቕደስ ቅድሚ 46 ዓመት ብሄረዱስ ብጽቡቕ አእማንን ንመባእ ብዝተዋህበ ስልማትን አጊጹ ዝተሰርሐ ይዛረቡ። ነቶም ዝሓቱ ዝነበሩ ህዝቢ ቤተ መቕደስ ቤት አምላኽ አብዚ ምድሪ እዩ፥ እቲ ስለማትን ግርማን ቤተ መቕደስ ከአ አብ አምላኽ ዘልኦም እምነት ብርቱዕ ከም ዝኾነ ይገልጽ። ኢየሱስ እዚ እትርእይዎ ዘሎኹም እምኒ አብ ልዕሊ እምኒ ኸይፈረሰ ዘይተርፈልን መዓልትታት ከመጻ እየን ምስ በሎም ክንደይ ደንጊጾምን ጉህዮምን ይኾኑ። ከም ናይ ነቢ ትንቢት ብ70 ዓ.ም. አብ ትሕቲ መሪሕነት ቲቶ ሮማዊ ጀነራል ቤተ መቕደስ ጨሪሹ ፈሪሱ። ድሕሪ እዚ ቤተ መቕደስ ዳግም ስለ ዘይተሃንጸ ክሳብ ሎሚ አይሁድ መስዋዕቲ አየዕርጉን እዮም። ምፍራስ ቤተ መቕደስ ምፍራስ መንነት እስራኤላውያን እዩ ምኽንያቱ ቤተ መቕደስ ማእከል እምነቶምን መንግስቶምን እዩ ነሩ።
እዚ ኢየሱስ ብዛዕባ ቤተ ምቕደስ ዝበሎን ነቶም ብግዚኡ ዝነበሩ ሰባት ጥራሕ ዘይኮነን ንነፍሲ ወከፍና ከይተረፈ ፍሉይ ትምህርትን ምልክትን አልኦ። እዞም ነዚ ቤተ መቕደስ ዝሰርሑን ዝሽልሙን ዝነበሩ ንሶም እዮም ነቲ ወዲ አምላኽ ዝኾነ ክርስቶስ ክቐትሉን ከጥፍኡን ዝሓስቡ ዝነበሩ። አብ ዝተሸለመ ቤተ መቕደስ ንአምላኽ ክርእዩ ካብ ከአሉ ስለምንታይ እዮም አብ ስጋን ደምን ዝለበሰ ወዲ አምላኽ ከለልይዎ ዘይክአሉ። ሰባት አብዚ ቤተ መቕደስ ጥራሕ ንአምላኽ አብዝርእዩሉ ደረጃ ምስ በጽሐ ሽዑ ዕንዎቱ በጺሑ። አብ ታሪኽ ከም እንርእዮ ብፍላይ አብ ገለ ዘመናት ሕይወት ደቂ ሰባት ክሳብ ክንደይ ሕሱርን ክብሪ ዘይብሉ ከም ዝነበረ ንርኢ። ውግእ ብምኽንያት ሃይማኖት፥ ንጹሓት ሰባት ሓንቲ ከይገብሩ ምቕታል፥ ንሰባት ከም ባራዩ ገርካ ምሓዝ እዝን ካልእን መለለዪ ታሪኽ ደቂ ሰብ እዩ። ሰባት መጠን ህንጻ ቤተ መቕደስ ከም ገዛ አምላኽ ጥራሕ ዝረአዩ መጠኑ ኸአ ነቲ ብአምሳል አምላኽ ዝተፈጥረ ሰብ አናኢሶም ይርእዩ። ግን እዚ አይ ኮነን ክኸውን ዘለዎ።
እምነትና ህላዌ አምላክ ብዝያዳ አብ ሰብን ከምኡ አብ ቤተ መቕደስ ክንርእዮ ከምዘሎና ይነግረና። ቅ. ጳውሎስ ንሰብ ቆሮንጦስ ከም ቤተ መቕደስ ቅዱሳት ከምዝኾኑ፥ ሰውነቶም ማኅደር መንፈስ ቅዱስ ከምዝኾነ ይነግሮም። ቤተ መቕደስ አምላኽ ምዃንኩምን መንፈስ አምላኽ አባኹም ኃዲሩ ምህላውንዶ አይትፈልጡን ኢኹም (1ቆሮ 3፡16)፥ ከምኡ ሰብነትኩም ቤተ መቕደስ ናይቲ ካብ አምላኽ ዝተቐበልክምዎ አብ ውሽጥኹም ዘሎ መንፈስ ቅዱስ ከም ዝኾነዶ አይትፈልጡን ኢኹም እምብአር ናይ ገዛእ ርእስኹም አይኮንኩምን (1ቆሮ 6፡19) ይብሎም።
ሓደ ክርስትያን ከም ናይ ሎሚ አርድእቲ ንአምላኽ አብ ዓቢ ህንጻን አብ ዝተሸለመን ቤተ መቕደስ ጥራሕ ክርእዮ ግን አብ ሰባት ክርእዮ ዘይከአለ ፍርቂ ናይ እቲ ታሪኽ ጥራሕ እዩ ዝነግር ዘሎ። ከምኡ ከምቲ አብቲ ዛንታ ዝተነግረ ንአምላኽ አብ ሰባት ጥራሕ እምበር አብ ቤተ መቕደሱ ክርኢ ዘይከአለ ፍርቂ ታሪኽ ጥራሕ እዩ ዝነግር ዘሎ። ክልቲኡ ብሓንሳብ ክኸይድ ይግባእ ማለት ህንጻዊ ቤተ መቕደስ ናቱ መግለጺ አልኦ ከምኡ ሰብ ብአርአያን አምሳልን አምላኽ ዝተፈጥረ ጸጋታት ዝተዓደለ ህንጻ አምላኽ ከምዝኾነ ኸአ ክንፈልጥ አሎና።
አብዚ ብዛዕባ ክብሪ ሰባትን መንነቶምን ክንሓስብ ይሕግዘና። ኩልና ብአርአያን አምሳልን አምላኽ ዝተፈጠርና ኢና ስለዚ ንሰብ ዝግባእ ክብሪ ከይነጉድል ክንጥንቀቅ አሎና። ሰብ ክቡር እዩ አምላኽ ከአ እዩ አኽቢርዎ። ክንጸልኦ ክንሓምዮ ሕማቕ ክንምነየሉ አይግባእን። ከንፍቅሮ ጽቡቕ ክንገብረሉ እዩ ድላይ አምላኽ። ክርስቶስ ክምህረና እንከሎ አርድእተይ እንተ ኾንኩም አብ ነነድሕድኩም ተፋቐሩ ይብለና። ፍቕርን ምክብባርን ክጎድል እንከሎ ሽዑ እዩ ዓለምና ዝበላሾ።
ናብራ ዓለም ሰሊጥኒ ወይ እውን ብገለ ሓሊፍለይ እዩ ኢልና ካብ አምላኽን ሰብን ከይንወጽእ ምጥንቃቕ የድልየና። አፍደገ ጥፍአት ዝወስድ ንሓውናን ሓፍትና ብመንፈስ ክንቀትል ዝፈታተነና ውሑድ አይ ኮነን በዚ ኢና ካብ ዝንአሰ ክሳብ ዝዓበየ ክነኽብርን ክነፍቅርን ዝግብአና። ጸላኢና ሰይጣን አብ መንጎና ዘራጊቶ አእትዩ ነገራትና ርክባትናን ሕውነትናን ክዘርግ ይፈታተነና አሎ በርቲዕና ንጸሊ አብ አምላኽ ርኢና ንኽአል።
ናይ ሎሚ ወንጌል አገዳሲ ነገር ይሓተና ንአምላኽ አብ ቤተ መቕደሱ አብ ስርዓት ሉጡርግያ አብ እነዕርገሉን ከምኡ አብ ነነድሕድና ዘሎና ርክብ ክንረኽቦ ከም እንኽእል ክንፈልጥ አሎና። ክንሓስበሉ ዘሎና ንሰባት ብጠምባዮም ነኽብርን ንፈቱን ግን እዚ ዝግብኦም ኮይኑ ዘይኮነ አምላኽ አብዞም ሰባት ክኸብርን ክፍቶን ዝግብኦ ስለ ዝኾነ እዩ። በዚ ምኽንያት ሕይወትና አብ ውሽጢ ቤተ ክርስትያንን ካብኡ ወጻእን ሓደ ቀጻሊ ግብሪ አገልግሎት ንሓደ አምላኽ ነቲ አብ ነፍሲ ደቂ ሰብን አብ ቤተ መቕደስን ዝነብር ገርና ክንርእዮ ይግባእ።
ኢየሱስ አብ ጉዕዞ ሕይወት ዘደናግሩ ንሓቂ ሸፊኖም አብ ጽልእን ፍልልይን ጥልመትን ዘአትዉ ክነግር እንከሎ ከይትሰሓሓቱ ተጠንቀቁ ብዙኃት አነ እየ እቲ ዘመን ከአ ቀሪቡ እዩ እናበሉ ብስመይ ኪመጽኡ እዮም አይትስዓብዎም እናበለ የጠንቅቐና። አብዚ መጀመርያ ባዕልና አብ ምድኃን ነፍስና ክንገብሮ ዘሎና ክንሓስብ አሎና። አፍልጦ እምነትና ክህልወና ቅ. መጽሓፍ ቃል አምላኽ ስለ ዝኾነ ንሓቂ አብኡ በቲ ቤተ ክርስትያን እተስተምህረና ክንረኽቦ፥ ትውፊትን ባህልን እምነትና ዕሞቑን ተረዲእና ብእምነት ክንዓቢ የድሊ። እምነት ብባህግን ተስፋን ጥራሕ ክነብር የብሉን ብሓቂ ንእምነትና ክነብሮ አሎና።
አብ ቀዳመይቲ ንባብና ጳውሎስ አብርቲዕና ንምድራውን ሰማያውን ምንባርና ክንሰርሕ የበራትዓና። ጽቡቕ ተግባር ፍረ ናይ እቲ ብህድአት ዝተዓየ ግብሪ እዩ። ጽቡቕ ግብሪ ነባርን ጽቡቕ ፍረን ዝህብ እዩ። ጽቡቕ ግብሪ ጥዑያት ክርስትያን ይገብረና፥ ጥዑይ ፍረ ክሳብ እንፈሪ ጸኒዕና ክነብር ይግብአና። ትህኪት ንሕልናና ንናብራና ንርክባትና ንኹሉ ይቐትል ነዚ አመልኪቱ ቅ. ጳውሎስ አብ ናይ ሎሚ መልእኽቱ “አባኻትኩም ሃካያት አብ ዘይሥርሖም ዚአትዉ ሓንቲ ሥራሕ ዘይብሎም ከም ዘለዉ ሰሚዕና አሎና” (2ተሰ 3፡11) እናበለ ትህኪት ንክርስትያን አይናቱን ምዃኑ ይገልጸልና።
ክርስትያን አብ ሓቅን ፍቕርን ጸኒዑ ዝነብር ንቅድስና ርእሱን ካልኦትን ቀዳምነት ሰሪዑ ዝነብር ክኸውን እንከሎ ሞት ይኹን ካልእ ጸገማት ክመጽኦ እንከሎ ሓንቲ ዘፍርሕ የብሉን። ካባን ዝድለ ዘሎ ከመሎና እምነትና ጸኒዑ ዘሎ እንታይ አሎ ዘሰክፈና ኢልና ክንርኢ እሞ ንምጽአት ጎይታ ነቒሕና ክንጸንዕ ስንድዋት ንኹን።
ሰንበት ዘቅድስት እምብአር አብ አምላኽ አሚና ንቃል አምላኽ ክፍሊ ሕይወትና ገርና ብግዙፍን ግዝያውን ነገራት ከይተጸሎና አብ አምላኽ ዝወስደና መገዲ ሒዝና ክንጉዓዝ ብዳግም ክነበራበር ዝሕግዘና እዩ። አብ ሓላፍን ግዝያውን ጥራሕ ልብና ከይገበርና ሓንቲ መዓልቲ ሕይወት ክትሓልፍ እያ አብ ቅድሚ አምላኽ ክትቀውም እያ እሞ እንታይ ስንቂ ሒዘ አሎኹ ኢልና ንርእስና ክንሓስብ ምቹእ ጊዜ ኢና ዘሎና።
ኦ አምላኽ ምስቶም እሙናትካ ኮይነ ቅድስና ዝመልኦ ሕይወት ክመርሕ ሓግዘኒ ንበሎ ነዚ ኸአ የብቅዓና።
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ


text:
እዋናዊ ዜናታት
- መንግስቲ ሱዳን ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ናብ ኤርትራ ክኣቱ ዝተረኽበ ሸቐጣት ብወግዒ ክህግር ጀሚሩ።
- ውሽጣዊ ጉዳይ ቤተ-ክርስትያን ተዋህዶ ኤርትራ ብዋናታቱ ዘይኮነ ብፖለትከኛታት ብጅሆ ተታሒዙ
- ማእከላይ መደበር ናይ’ቲ ኣብ መሬት ኤርትራ ኣትዩ ዘሎ ሰራዊት ግብጺ ማርሳ ተኽላይ ምዃኑ ተሓቢሩ
- መንግስቲ ሱዳን ክሊ ማያዊ ግዝኣተይ ብግብጽን ስዑዲ ዓረብን ተደፊሩ ክብል ናብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣመልኪቱ።
- ብኲናት ሕድሕድ ትሕመስ ኣብ ዘላ ሃገረ የመን ዝርከቡ ኤርትራውያን ኢትዮጵያውያን ህይወቶም ዘድሕን ሓገዝ ይሓቱ ኣለው።
- ኤርትራውያን ዝርከብዎም ዝተወሰኑ ስደተኛታት ካብ ሊብያ ናብ ኢጣልያ ተሰጋጊሮም።
- ሓደ ኢትዮጵያዊ ካብ ኤርትራ ናብ ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ዝተመልሰሉ ብግብረ ሽበራ ተጠርጢሩ ከም ዝተታሕዘ ተገሊጹ
- ህግደፍ ካብ 5 ታሕሳስ 2017 ጀሚሩ ኣብ ልዕሊ ዝተፈላለያ ትካላት ናይ ምዕጻው ስጉምቲ ይወስድ ከም ዘሎ ተፈሊጡ
- ጅቡትን ስዑዲ ዓረብን ወትሃደራዊ ምትሕግጋዝ ይገብራ ምህላወን ተገሊጹ
- ኣብ’ታ ቅሱን ፖለቲካዊ ኩነታት ዘይብላ ሃገረ ሊብያ ዝካየድ ዘሎ ንግዲ ደቂ-ሰባት መግትኢ ክግበረሉ ዝተፈላለየ ጻዕርታት ይግበር ኣሎ።
- ማእከላይ ኮሚቴ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ፡ (ህወሓት) ህልዊ ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ጸገሙ ንምፍታሕ ዝጀመሮ ዕጹው ኣኼባ ይቕጽል ኣሎ
- ኣንጻር’ቲ ኣብ ሊብያ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ዝካየድ ዘሎ ንግዲ ደቂ-ሰባት፡ ብተጣበቕቲ ሰብኣዊ ሰላት ዝተወደበ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ቅድሚ ቀጽሪ ቤት ጽሕፈት ኤምባሲ ሊብያ ኣብ ፈረንሳ ተኻይዱ።
- መንግስቲ ዓዲ እንግሊዝ ናብ ኤርትራ ንዝኣትው ዜጋታቱ መጠንቀቕታ ሂቡ
- ዕውት ናይ ፕሮፖጋንዳን ውደባን ወፍሪ
- ኣብ ሊብያ ሕጂ’ውን ብዙሓት ስደተኛታት ከም ዘለውን ኣዝዩ ሕማቕ ህይወት የሕልፉ ምህላዎምን ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 21 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 14 January 2018
መንግስቲ ሱዳን፡ ህግደፍ ብዝተፈላለየ ጉልባብ ኣብ ስለያዊ ስራሓት ኣዋፊርዎም ዘሎ ሰባት ይሃድን ከም ዘሎ ተገሊጹ።
ህግደፍ ልክዕ ከም ግዝኣቱ ናይ ጸጥታን ዘይሕጋዊ ንግድን መሓዋራቱ ዘርጊሑ፡ ብቁጠባ ክምዝምዛ፡ ብጸጥታ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዝተፈላለዩ ገበናዊ ተግባራት ብምፍጻም፡ ፖለቲካዊ ምስላ ክሳብ ምብልሻው ዝበጽሕ ዝባኑ ቀሊዑ ክዕንድረላ ዝጸንሐ ሱዳን፡ ዘይተጸበዮ ኣደብ ግበር ዝብል መልእኽቲ ከመሓላልፈሉ ጀሚሩ ከም ዘሎ፡ ከም ጭቡጥ ኣብነት ከኣ ምስ ኤርትራ ዘራኽብ መንገዲ ከም ዝተዓጸወን ካብ’ታ ሃገር ዝወጽእ ዘሎ ዜናዊ ሓበሬታ የረጋግጽ።
መንግስቲ ሱዳን ብወገን ኤርትራ ብደረጃ መንግስቲ ካብ ሃገሩ ዝወጽእን ናብ ሃገሩ ዝኣቱን ዘይሕጋዊ ንግድን ካልእ ብከቢድ ገበን ዘሐትት ተግባራትን ንምቁጽጻርን ጸጥታኡ ንምውሓስን ዶቡ ኣብ ብምዕጻው ጥራሕ ከይተደረተ፡ ኣብ ልዕሊ መሓውር ስለያ ህግደፍ ናይ ምእሳር ስጉምቲ ምውሳዱ፡ ኣብ ጉጅለ ህግደፍ ራዕዲ ፈጢሩ ከም ዘሎ፡ ኢሳያስ ናብ ግብጺ ዘብዘብ ምባሉ ከኣ ጽዑቕ መግለጺ ናይ ውሽጣዊ ተርባጹ ምዃኑን እቲ ዜና ይሕብር።
ገለ ካብ’ቶም ኣብ ዘይሃገሮም ስለያዊ ስራሓት ኣብ ምክያድ ተዋፊሮም ዘለው ዕሱባት ህግደፍ፡ ኣብ ቀዳማይ ሰሙን ናይ ወርሒ ጥሪ 2018 ኣብ ቀይዲ ኣትዮም ከም ዘለው፡ እቲ ናይ ምቁጽጻር ሃደን ድማ ይቕጽል ከምዘሎን ተፈሊጡ።
ማእከላይ መደበር ናይ’ቲ ኣብ መሬት ኤርትራ ኣትዩ ዘሎ ሰራዊት ግብጺ ማርሳ ተኽላይ ምዃኑ ተሓቢሩ።
ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ክንዲ ዝሓፍር፡ ተገልቢጡ ነቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ ብኣሉታን ፕሮፖጋንዳዊ ወፍርን ክሓብኦ’ኳ ይፍትን እንተሃለወ፡ ኣስታት ናብ ክልተ ሽሕ ዝጽግዑ ወተሃደራት ግብጺ፡ ኣብ ማርሳ ተኽላይ፡ ሂምቦል፡ ከርከበት፡ ሳዋ ክንቀሳቐሱ ከም ዝተራእዩ፡ ማእከላይ መዋፈሪኦም ማርሳ ተኽላይ ምዃኑን ዘይወግዓውያን ምንጭታት ገልጹ።
መንግስቲ ግብጺ ወተሃደራቱ ኣብ መሬት ኤርትራ ዘስፍረሉ ዘሎ ምኽንንያት፡ ኣብ ኤርትራ ፍሉይ ቁጠባዊ ረብሓ ስለ ዘለዎ ዘይኮነስ፡ ምስ ሱዳን ዝምድናኡ ሓርፊፉ ስለዘሎ፡ ከምኡ’ውን ብምኽንያት ዲጋ ኣባይ ምስ ኢትዮጵያ ስለዘይተቓደወ፡ ኣብ መሬት ኤርትራ ሰሪቱ፡ ንጉጅለ ህግደፍ ገንዘባውን ዓይነታውን ደገፋት እናሃበ፡ ብሓደ መደባይ ንተቓወምቲ መንግስቲ ሱዳን ብምዕጣቕ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ሱዳን ተጽዕኖ ንምፍጣር፡ ብካልእ ከኣ ብህይወት ኤርትራውያን ወተሃደራት ህግደፍ ሰላምን ጸጥታን ኢትዮጵያ ንምህዋኽ ዝዓለመ’ ምዃኑ ዝተፈላለዩ ወሃብቲ ርእይቶ ይገልጹ።
ኣብ’ዚ ወቕቲ’ዚ ብቐጥታ ንሃገርና ብኣሉታ ዝጸሉ ሓድሽ ምዕባሌታት ይረአ ከም ዘሎ፡ ጸረ-ህዝቢ ጉጅለ ህግደፍ ድማ ኣካል ናይ’ቲ ኣሉታዊ ምዕባለ ብምዃኑ፡ ንህዝቢ ዝኾነ ሓበሬታ ስለዘይህብ ህዝቢ ኤርትራ ጉዳዩ ክንሱ ዝኾነ ኣፍልጦ ከምዘይብሉ፡ ብከምዚ ኣገባብ እንተቐጺሉ ድማ፡ ስዒቡ ብዝመጽእ ሃገራዊ ውድቀት ተሓታቲ ጸረ-ህዝቢ ጉጅለ ህግደፍ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ህዝቢ ኤርትራ’ውን ናይ ታሪኽ ተሓታቲ ካብ ምዃን ከምልጥ ከምዘይኽእል ረድዮ መድረኽ ብ9 ጥሪ 2018 ኣብ ዝዘርገሓቶ ዜናዊ ሓበሬታ ኣፍሊጣ።
ኣብ መንጎ ግብጽን ሱዳንን፣ ኣብ መንጎ ጉጅለ ህግደፍን መንግስቲ ሱዳንን ኣቐዲሙ’ውን ኣብ ጥዑይ ፖለቲካዊ ሽርክነት ዝተሰረተ ዝምድና ከምዘይነበረ፡ ወግዓዊ ናይ ቃላት ምምልላስ ዘይስመዓሉ፡ ግን ከኣ ክሳብ ገዚፍ ወተሃደራዊ ምቅርራባት ኣብ ዶባት ዝረኣየሉ ኩነታት ተፈጢሩ ምህላው፡ እዚ ምቅርራባት’ዚ ካብ’ዚ ዘለዎ እንተማዕቢሉ ከኣ ቀዳማይ ተጎዳኢ ህዝቢ ኤርትራን ሃገረ ኤርትራን ምዃኑ፡ በዚ ከኣ ህዝቢ ብሰንኪ ሓያል ውደባ ፈጢሩ ነቲ መንግስትኻ’የ እናበለ ናብ ውድቀት ዝምረሖ ዘሎ ጉጅለ ዘይምቅዋሙ ካብ ተሓታትነት ከምልጥ ከምዘይኽእል ሓቢራ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 12-01-2018
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
በዓለ ጥምቀት ብዓቢይ ድምቀት ተኸቢሩ ውዒሉ!!!
“ባሕርኒ ርእየት ወጐየት። ወዮርዳኖስኒ ገብአ ድኅሬሁ። አድባር አንፈርዐፁ ከመ ሐራጊት ወአውግርኒ ከመ መሐስአ አባግዕ። ምንተ ኮንኪ ባሕር ዘጐየይኪ፧ ወአንተኒ ዮርዳኖስ ዘገባእከ ድኅሬከ፧ አድባር ዘአንፈርዐፅክሙ ከመ ሓራጊት ወአውግርኒ ከመ መሐስአ አባግዕ፧ ባሕሪ ርእያቶ ሃደመት። ዮርዳኖስ ንድኅሪት ተመልሰ። ኣኽራን ከም ደዓውል፡ ኰረቢት ከም ዕያውቲ ተሰራሰሩ። ኣቲ ባሕሪ፣ እንታይ ኴንኪ ኢኺ ዝሃደምኪ፧ ኣታ ዮርዳኖስ’ከ፡ ንድኅሪት ዝተመለስካ፧ ኣቱም ኣኽራን፡ ከም ደዓውል፡ ኣቱም ኰረቢትሲ፡ ከም ዕያውቲ ዝተሰራሰርኩም፡ እንታይ ኴንኩም ኢኹም፧!” (መዝ. ዳዊት 114፥3-6)
ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ብደረጃ ሃገር ብኣዝዩ ፍሉይን ድሙቕን ሥርዓት ካብ ተብዕሎም ዓበይቲ መንፈሳውያን በዓላት ሓደ ዝኾነ በዓለ ጥምቀተ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ 11 ጥር 2009 ዓ.ም. (19 – 01 – 2017 ዓ. ም. ፈ.) ኣብ ኣሥመራ ከባቢ ባሕቲ መስከረም ኣብ ዝርከብ ባሕረ ጥምቀት ብፁዓን ጳጳሳት፡ ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን፡ ውሉደ ክህነት፡ ኃለፍቲ መንግሥቲ፡ መንእሰያት ትምህርተ ሰንበት፡ ምእመናንን ምእመናትን ኣብ ዝተረኽቡሉ ብምዕሩግ ኣገባብ ተባዒሉ።
ኣብ ዋዜማ ከምቲ ቅዱስ ወንጌል፡ “ወይእተ አሚረ መጽአ እግዚእ ኢየሱስ እምናዝሬት ዘገሊላ ወአጥመቆ ዮሐንስ በፈለገ ዮርዳኖስ። በቲ ቅነ እቲ ጐይታ ኢየሱስ ካብ ናዝሬት ናብ ገሊላ መጽአ። ዮሓንስ ድማ ኣብ ፈለገ ዮርዳኖስ ኣጥመቖ።”(ማር. 1፥9) ንዝበሎ ምሳሌ ብምግባር ናይ ሸሞንተ ኣድባራት ኣሥመራ ታቦታት፡ ከካብ ማኅደሮም ብሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን፡ ውሉደ ክህነት፡ መንእሰያት ትምህርቲ ሰንበት፡ ምእመናንን ምእመናትን ተሰንዮም ልክዕ ብዓሥራይ ሰዓት ናይ መዓልቲ (4፡00 ድ. ቀ.) ኣብ ባሕረ ጥምቀት ወሪዶም። ካብዚ ሰዓት እዚ ጀሚሩ ኸኣ ክሳዕ ማኅሌት ዘሌሊት ዝጅመር መዛሙር ክዝመርን ኣስተምህሮ ክወሃብን ኣምስዩ።
ቀጺሎም ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን ከኣ ምሉእ ለይቲ ነዚ ዕለት እዚ ዝተሠርዐ ሥርዓተ ማኅሌት ከብጽሑ ኃዲሮም። ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን፡ “ክርስቶስ ተወልደ፣ ክርስቶስ ተጠምቀ። ወለደነ ዳግመ እማይ ወእመንፈስ ቅዱስ። እሙነ ኮነ ለፀሐየ ጽድቅ አስተርእዮቱ። አማን መንክር ስብሐተ ጥምቀቱ። ክርስቶስ ተወሊዱ፣ ክርስቶስ ተጠሚቑ። ንኣና ኸኣ ዳግማይ ካብ ማይን ካብ መንፈስ ቅዱስን ወለደና። ንፀሓየ ጽድቂ ዝኾነ ክርስቶስ ምግላጹ ግሁድ (ሓቂ) ኮነ። ብሓቂ ክብሪ ጥምቀቱ ኣዝዩ ዘደንቕ እዩ።” እናበሉ ዘሚሮም።
ወጋሕታ ካብ መበል ዓሠርተው ሓደ ሰዓተ መዓልት ክሳዕ ካልኣይ ሰዓተ መዓልት (05፡00 ቅ. ቀ. – 08፡00 ቅ. ቀ.) ጸሎተ ቅዳሴ ተሠሪዑ።
ብድኅር’ዚ ብፁዓን ጳጳሳት፡ ለባስያን ውሉደ ክህነትን ካልእ ኵሉ ተሣታፋይ እዚ ክቡር በዓልን ኣብ ባሕረ ጥምቀት ብምእኽኻባብ ሥርዓተ ቅዳሴ ኣብጺሖም። ኣብዚ ጊዜ እዚ ኸኣ ብኃላፊ ክፍሊ ጉባኤ ሊቃውንትን ኣቦ መንበር ጉባኤ ሊቃውንት ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ዝኾኑ መጋቤ ሓዲስ ኤልያስ ሃብታይ ስብከተ ወንጌል ተዋሂቡ። መምህር ኤልያስ ኣብ ስብከቶም፡ “እዚ ዕለት’ዚ ሓድነትን ሠለስትነትን ዝተገልጸሉ፡ ኣምላኽነት ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተጋህደሉ፡ ካብ ርኽሰትና ዝተቐደስናሉ፡ ካብ ሕማምና ዝተፈወስናሉ . . . ዕለት ብምዃኑ ብስብሐታትን ቅዳሴን ውዳሴን ነብዕሎ ኣሎና። ከምቲ ብነቢይ ‘እነዝኃክሙ በማይ ጽሩይ/ ጽሩይ ማይ ክነጽገልኩም እየ እሞ ክትጸርዩ ኢኹም’ (ሕዝ. 36፡25-29)ዝበሎ ድማ ጐይታና ትንቢት ንምፍጻም ኣብ ዝተጠምቀሉ እዋን ዝተፈጸሙ ነገራትን ንሕና ዝረኸብናዮ ጸጋን ሓደ ብሓደ ብምጥቃስ ብዛዕባ በዓለ ጥምቀት ስፍሕ ዝበለ ትምህርቲ ምስ ሃቡ፡ ኣብ መወዳእታ፡ “_ነዚ ረኺብናዮ ዘሎና ጸጋ ክንዕቅቦን በዓልና ብሃይማኖታዊ ሥርዓት ከነብዕሎን ይግብኣና ” ብምባል ለበዋኦም ኣቕሪቦም።
ካብ’ዚ ቀጺሉ፡ ባሕረ ጥምቀት ምስ ተባረኸ ካብ ጥምቀት ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ በረኸት ንምክፋል፡ ኵሉ ሰብ ማይ ተነጽገ። ብድኅር’ዚ ካብ ማኅደራቶም ወፂኦም ኣብ ዳስ ባሕረ ጥምቀት ዝኃደሩ ሸሞንተ ታቦታት ዝተወሰና ዓበይቲ ኣድባራት ኣሥመራ፡ ካብ ዝኃደሩሉ ዳስ ወፂኦም ኣብ ደገ ምስ ቆሙ፡ ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን፡ “ዮም ፍሥሐ ኮነ በእንተ ልደቱ ለክርስቶስ ወበእንተ ጥምቀቱ። ሃሌ ሉያ ሃሌ ሉያ ሃሌ ሉያ። ኃዲጎ ተስዓ ወተስዓተ ነገደ ቆመ ማእከለ ባሕር። ገብአ ወወፅአ በሰላም። ሎሚ ብምኽንያት ልደት ከምኡ’ውን ጥምቀት ክርስቶስ ሓጐስ ኮነ። ህልው ንዝኾነ ልዑል እግዚአብሔር ነመስግኖ። 99 ነገደ መላእክት ኃዲጉ ኣብ ማእከል ባሕሪ ቆመ። ናብቲ ማእከል ባሕሪ ኣትዩ ኸኣ ብሰላም ወፅአ።” ዝብል ሰላም ምስ ምልጣኑ ኣቕሪቦም።
ነዚ ኵሉ ኣገልግሎታት ዝመርሑ ናይ ሎሚ ዓመት ናይ በዓለ መስቀልን በዓለ ጥምቀትን በዓልቲ እብረ ደብር፡ ደብረ ግዕዛን ቤተ ክርስቲያን መድኀኔ ዓለም ገዛ ባንዳ ጥልያን ምስ ተኃጋገዝቲ ደብረ ብርሃን ቅድስት ሥላሴ ዕዳጋ ኃሙስን ደብረ ፀሐይ አቡነ ተክለሃይማኖት ሓዝ ሓዝን እዮም ነይሮም።
ኣብ መወዳእታ መራሒ መርሐ ግብር ናይ’ዚ ዓቢይ መደብ ዝኾኑ ኃላፊ ክፍሊ ኣገልግሎት ካህናት ሊቀ ካህናት ቀሲስ ሳሙኤል ጸጋይ፡ ነዚ በዓል እዚ ብምዕሩግ ኣገባብ ንኺኃልፍ እጃሞም ንዘበርከቱ ኣካላት መንግሥትን ቤተ ክርስቲያንን ብስም ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ኣመስጊኖም። ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ብፁዕ አቡነ ሉቃስ ድማ፡ “ኵልና ናይ’ዚ ክቡር በዓል ተሣተፍቲ ንእግዚአብሔር ኣምላኽና እናኣመስገንና፡ ታቦታትና ብኽብሪ ኣሰኒና ክንከይድ፣ ወልድ ዋሕድ ኣብ እትብል ሃይማኖትና ጸኒዕና ብፍቕርን ምትሕልላይን ክንነብር ይግብኣና።” ብምባል ሓፂር ኣቦኣዊ ቃለ ምዕዳን ብምሃብ፡ ነቲ መርሐ ግብር ብጸሎትን ሥርየትን ዓፅዮምዎ።
ብድኅር’ዚ እቶም ሸሞንተ ታቦታት ብዝምስጥ ሥነ ሥርዓት ካብ ባሕረ ጥምቀት ተበጊሶም ብያሬዳዊ መዛሙር ተሰንዮም፣ ብውሉደ ክህነትን ምእመናንን ማሚቖም ነናብ ደብሮም ተጓዕዙ። በዚ ድማ መፈጸምታ በዓለ ጥምቀት ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኮነ።
ሰላም ለማየ ዮርዳኖስ ዮሐንስ ዘዐተቦ፣
መንፈስ ቅዱስ ከመ አጥበቦ፣
ሶበ መጽአ ቃል እምሰማይ ለተናብቦ፣
ነድ ለማየ ባሕር ከበቦ፣
ማይ ኀበ የሐውር ጸበቦ። (ነግሥ ዘበዓለ ጥምቀት)


text:
በዓለ ደብረ ምጥማቅ ኣብ ደብረ ሲና ግንቦት 21 ተኸቢሩ ውዒሉ!
ብመሠረት ቀኖና ቤተ ክርስቲያን ካብ 21-25 ግንቦት በዓለ እግዝእትነ ማርያም ተባሂሉ ክኽበር ከሎ ብፍላይ ድማ 21 ግንቦት ኣብ ኵለን ኣብያተ ክርስቲያን ክኽበር ከሎ፡ ኣብ ገዳም ደብረ ሲና ድማ ብፁዕ ኣቡነ ጴጥሮስ ጳጳስ ዞባ ማእከል፡ ብፁዕ ኣቡነ ባስልዮስ ዋና ኣመኃዳሪ መንበረ ፓትርያርክን ጳጳስ ሀገረ ስብከት ዞባ ዓንሰባን ፡ ካብ ዝተፈላለየ ቦታ ዝመጹ ሊቃውንት፡ ውሉደ ክህነትን ምእመናንን ምእመናትን ኣብ ዝተረኽብሉ ብመንፈሳዊ ድምቀት ተኸቢሩ ውዒሉ።
20 ግንቦት ካብ ሰዓት 1፡00 -3፡00 ድ.ቀ. ዋዜማ ምስ ተቖመ፡ ካብ ሰዓት 8፡00 ድ.ቀ. ናይ ምሸት ኣትኂዞም ድማ ሊቃውንትን ውሉደ ክህነትን ስብሓተ ማኅሌት ኽቖሙ ኸለዉ ኣዴታትን መንእሰያትን ብወገኖም ድማ ኣብ ወለንሳ ክማህለሉ ኃዲሮም። ወጋሕታ ሰዓት 6፡00 ብብፁዕ ኣቡነ ባስልዮስ ዝተመርሑ ቀዳስያን ጸሎተ ቅዳሴ ምስ ኣብጽሑ፡ ብመንፈሳዊ ክብሪ ተዓጂቡ ታቦት ሠለስተ ሳዕ ዖይዱ ኣብ ዝተዳለወሉ ዓውደ ምሕረት ደው በለ።
መዘምራን ሊቃውንት ነቲ ዕለትን ክብሪ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዝገልጽን ጣዕመ ዜማ ምስ ኣስምዑ፡ ብፁዕ ኣቡነ ባስልዮስ ነቲ ዕለት ዝምልከት ሰፊሕ ትምህርቲ ሂቦም። ብፁዕ ኣቦና ኣብ ትምህርቶም “እዚ ሎሚ ተኣኪብና ነብዕሎ ዘሎና ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም፡ ነቦታትና ቅዱሳን ኣብ ደብረ ምጥማቅ ዝተገለጸትሎም ስለዝኾነ እዩ። ኣዴና ኣብዚ ዘለናዮ ቦታ'ውን ንመሥራቲ እዚ ገዳም እዚ ዝኾኑ ኣባ ዮሓኒንነቦታትና ተስዓቱ ቅዱሳንን ተገሊጻትሎም ከም ዝባረኸቶምን ንዝተፈላለዩ ብድኅሪኦም ዝተላዕሉ ቅዱሳን ከም ዝተገለጸትሎም ታሪኽ ይነግረና። ከምኡ’ውን ንነገድቲ ሕዝብና ብፍላይ ነዴታትና ብተኣምራ ከም እትበጽሖም ተሳላሚ እዚ ገዳም እዚ ዝምስክሮ ሓቂ እዩ። እግዚአብሔር ኣምላኽ ካብቲ ብዝኂ ፍቅሩ ዝተላዕለ ንኣና ኣብዚ ዓድና ካብ 22 ንላዕሊ ገዳማትን ቅዱሳን ቦታታትን ሂቡና ኣብኦም ብምኻድ ተማሕጺና በረኸተ ሥጋን ነፍስን ክንረኽብ ኣዲሉና እዩ እሞ ነዚ ከነመስግን ይግባእ። ስለዚ ነቲ ዝተዋህበና ጸጋ ፈሊጥና ኣለሊና ብግቡእ ክንጥቀመሉ ይግባእ” ምስ በሉ፡ “ሓደ ሓደ ሰባት ግና ኣብዚ ዝርኸብ በረኸት ዘይኮነስ ሥጋዊ ሥራሖም ዝሠርሑ ናብዚ ቦታ እዚ ዝመጹ ኣለዉ ስለዚ ኣብዚ ቦታ ንሸቐጥ እትመጹ ዅልኹም ካብዚ ግብርኹም ተዓቐቡ፡” ኢሎም ቃለ ምዕዳን ምስ ኣስምዑ 'ሰላመ አብ' ተባሂሉ ናይቲ በዓል ፍጻመ ኮነ።


text:
“ኣብዚኣ…ኣብዚኣ…ብዛዕባ ሰልዲ!”
ካብ ኣባል ክ/ሰ 525 ቀሓውታ
25 ግንቦት 2012 ኣሃዱ ክ/ሰ 525 ካብ ማእከላይ ቦትኣ (ከባቢ ዓላ) ናብ ጸጋማይ ክንፊ ማእከላይ ግንባር ከባቢ ሰንዓፈ ሃንደበት ተጓዒዛ፡ ን3ተ ለይቲ ከኣ ካብ ደቀምሓረ፡ ናብ ሰንዓፈ፡ ካብ ሰንዓፈ- ንደቀምሓረ፡ ካብ ደቀምሓረ ናብ ሰንዓፈ ተመላሊሳ፡፡ ዕላማ እቲ ምምልላስ ንመናውራ ይንበር ንኻልእ ዝተፈልጠ ኣይነበረን፡፡ ውጽኢቱ ግን ከምቲ ማይ ሓቑንካ ጠስሚ ዘየውጽእ ምምልላስ ለይቲ ለይቲ ድኻምን ዝያዳ ጽላኣት ኣብ ሰራዊትን ካብ ምፍጣር ሓሊፉ ዋላ ሓንቲ ለውጢ ኣይነበሮን፡፡ የግዳስ ጭንቀት መራሕቲ”ዛ ሃገር ጋህዲ ዝገበረ ኩነታት ምንባሩ እየ ዝዝክር፡፡ ኣብቲ እዋን ኣብ ዓዲተኽላይን ላ/ዴዳን ውግእ ምስ ኢትዮጵያ ከምዝነበረ ይዝከር፡፡
ድሕሪ’ዚ ፋይዳ ዘይነበሮ ገልጠምጠም ኣሃዱ 525 ካብ ከባቢ ሰንዓፈ ንኸባቢ ሰገነይቲ ወሪዳ፡ 3ይን 4ይን ብርጌዳት ንኣስመራ ቀሓውታ ክምለሳ ብሃንደበት ተኣዚዘን፡ ዕረፍቲ ኣብ ኣብ ማእቶት ኣቲና፡፡ 1ይን 2ይን ብርጌዳት ግን ኣብ ከባቢ ሰገነይቲ (ሓላይ) ክሳብ 21 ጥሪ 2013 ጸኒሐን፡፡
ዕለት 21 ጥሪ 2013 ምሸት ሰዓት 9፡00 ኣብ ሓላይ ዝነበራ 2ተ ብርጌዳት ሃንደበት ብ4 ዓበይቲ በጠሓት ብቅጽበት ንደቀምሓረ ሓሊፈን ኣብ ምድማር መገዲ መንደፈራን ደቀምሓረን ኣብ ዝተደኮነ ዓበይቲ ሆላት ኣትየን ክሕበኣ ተኣዚዘን፡፡ ን2ተ መዓልቲ (ለይትን ቀትርን) ከኣ ኣብቲ ሆላት ተሰዊረን፡ ምስዋር ንምንታይ ኣድለየ? ነቲ ብመልሓሶም ከቆናጽብዎ ዝሃቀኑ ስርሒት ፎርቶ ዘይ ከምመልሓሶም ከምዝነበረ፡ ኣብ ባሕሪ ከብዶም ዝኣተወ ሰለሎ ፍርሒ ዛጊት ከምዘይወጸሎም ዘረጋግጽ ሓቂ ኣሎ፡፡ ስለዚ እቲ ምስዋር ኣሃዱ 525 ንፍርሖም ክሓባብኡ ወይ ከኣ ነቲ ኣሃዱ ስለዝሰግእዎ”ውን ክኾውን ይኽእል፡፡
ብዝኾነ ንመዓልታት ዝተሰወራ ክልተ ብርጌዳትን ኣብ ቀሓውታ ምስ ዝጸንሓ ክልተ ብርጌዳትን ብሓባር ወጋሕታ ንጉሆ ቅድሚ ቁርሲ ን4ቲኤን ብርጌዳት ብሓባር ህጹጽ ኣኼባ ተኻይዱለን፡፡
ኣካቢ መጀር ጀነራል ፍሊጶስን ብ/ጀ ሓዱሽ ኢፍሬምን እዮም ነይሮም፡፡ ፍሊጶስ ከም ዝእክብ ኣቐዲሙ ተወሪዩ ስለዝነበረ፡ ፍሊጶስ ምስ ፕረዚዳንት ተጻሊኡ፡ ምስ ጀነራል ወዲ ኢፍሬም (ስብሓት) ከምዚ ኮይኑ ናተብሃለ ይዕለል ምስ ምንባሩ፡ ሰራዊት ሓዱሽ ነገር ክሰምዕ ትጽቢት ነይርዎ፡፡ እንተኾነ ግን ትሕዝቶ’ቲ ኣኼባ ስዒቡ ከምዝቐርብ ብምንባሩ ካብቲ ልሙድ ዘረብረበና ዘረብኦም ወጻኢ ዝሰማዕናዮ ሓዱሽ ዘረባ ኣይነበረን፡፡
ሪፖርታዥ ኣኼባ ክ/ሰ 525
· ዕለት ኣኼባ፡- 26 ጥሪ 2013 ሰዓት 07፡00- 08፡20 ንጉሆ ቅድሚ ቁርሲ
· መራሕቲ ኣኼባ፡- መጀር ጀነራል ፍሊጶስ ወ/ዮውሃንስን ብርጋዴር ጀነራል ሓዱሽ ኢፍሬምን፡፡ ፍሊጶስ ቅድሚኡ ተዓዚብናሉ ዘይንፈልጥ ብ3ተ ዕጡቓትን ካልኦት ሲቪል ዝለበሱ ወታደራትን ተዓጂቡ መጺኡና እቲ ኣኼባ ጠጠው ኢሉ ስለዝመርሖ ከኣ ዓጀብቱ እውን ከቢቦምዎ ጠጠው ኢሎም ወዲኦምዎ፡፡
· ተኣከብቲ፡- 4ቲአን ብርጌዳት ክ/ሰ 525 ምስ ክፍልታት ክ/ሰራዊት የጠቓልል፡፡
· ንኣገባብ ኣካይዳ ኣኼባ፡- መጀመሪያ ካብ መራሕቲ ጋንታ ንላዕሊ ንኩሉ ኣዛዚ ሰራዊት ንኣስታት 30 ደቓይቕ ተኻይዱ ስዒቡ ንኹሉ ኣባል ክ/ሰራዊት ብሓበራ ንተመሳሳሊ ደቓይቕ ተኻይዱ፡፡
· ኣጀንዳ፡- ብዛዕባ ስርሒት ፎርቶ፡ መንግስቲ ንሰራዊት ዝወሰኖ ህያብ ምግላጽ ዝምልከት ነይሩ፡፡
ዝርዝር ትሕዝቶ መግለጺ ፍሊጶስ ፡- “እቲ ዝነበረ ኩነታት ብዝተፈላለያ ራዲዮታት ክትሰምዕዎ ቀኒኹም ኣለኹም፡፡ እቶም ሰባት መንግስቲ ንምግልባጥ ሓሲቦም ነይሮም፡፡ ሳልሕ ዑስማን ዝመርሖም ናብ እንዳ ዜና ደይቦም ዝሓሰብዎ ነገር ኣይተዓወትሉን ፈሺሉ’ዩ፡፡ ቀንዲ ዘፈሸሎ ምኽንያት ብልዕሊኦም ዝውድብዎም ዝነበሩ ሰባት ክገብርዎ ዝግበኦም ብዘይምግባሮም’ዩ፡፡
ፎርቶ ምስ ደየቡ ንሳልሕ ዑስማን ‘ታይ ትገብር ኣለኻ? ኢልናዮ ነይርና፡፡ ከምቲ ንሳቶም ዝገበሩዎ መን ኢኻ? ታዋይ ኢኻ? ‘ታይ ትገብር ኣለኻ? ኢልና ናብ ተኹሲ ክንኣቱ ኣይደለናን፡፡ ሳልሕ ዑስማን ዘርባዕባዕ ኢሉ፡፡ ኣኪቦም ዘምጽእዎ ሰራዊት’ውን ምስኪናይ ዝፈለጦን ዝተሓበሮን ስለዘይነበረ እቲ ኩነታት ደንጺይዎ ነይሩ፡፡ ሙሽሙሻት! እንተ ክቕበሎም ወይ ከኣ ክነጽጎም ኣብ ክንዲ ዘረድእዎ፡ ኣታሊሎም ፎርቶ ኣሕኹሮምዎ፡፡
ካብዚ ተበጊስና ’ዞም ሰባት ተኹሲ ክገብሩ ከምዘይደልዩ ደምዲምና፡ ኣብ መወዳእታ ንሳቶም ክወጽሉ ዝኽእሉ ቦታታት ተኸታቲልና ክንሕዞም ወሲና፡፡ ኣብ ፎርቶ እንዳሃለው ታዕታዕ ክንፈጥር ግን ኣይደለናን፡፡ ንሳቶም’ውን ምሳና ክዛተዩ ኣይደለዩን፡ ህድማ መሪጾም፡፡ ካብ ፎርቶ ምስ ወጹ ድማ 2ተ መራሕቲ ክ/ሰራዊት፡ 2ተ ኣዘዝቲ ብርጌድን 2ተ መራሕቲ ቦጦሎንን ኣብ ቁጽጽር ውዒሎም፡፡ ካብኦም ሓደ ባዕሉ ቀቲሉ፡፡ ካልኦት ኣብዚ ጉዳይ ኢድ ዘለዎም ካብኦም ንላዕሊ ይኹኑ ካብኦም ንታሕቲ ብጽፉፍ ኣጺኒዕና ኣብ ቀጻሊ ርክብና ክንሕብረኩም ኢና፡፡
ዘበጋገስዎ ሕቶታት፡-
1. ፕረዚዳንት ካብ ስልጣን ይውረድ ዝብል ነይሩ እንተኾነ ኢሳያስ ክነውርድ እንተደሊና ብምዝርራብ ክነውርዶ ዝጽግመና የለን ክነውርዶ ንኽእል ኢና፡፡ ኣቐዲሞም ምሳና ክዘራረቡ ነይርዎም፡፡
2. ደሞዝ ሰራዊት ይወሰኽ (መነባብሮ ሰራዊት ይመሓየሽ) ኢሎም፡ ንሶም ኣዘዝቲ ብርጌዳትን ክ/ሰራዊትን ብምንባሮም ኣብ ጽቡቕ ደረጃ መነባብሮ ዝነበሩ እዮም፡፡ ሓመድ ድፋጭኡ ዝበልዕ ዘሎ ታሕተዋይ ሰራዊት፡ ንስኹም ኢኹም፡፡
3. እሱራት ይፈትሑ
4. ቅዋም ይተግበር ዝብሉን ካልኦትን ሕቶታት’ውን ነይርዎም፡፡ እዚ’ውን እንተኾነ ብምዝርራብ ክፍታሕ ዝነበሮ’ምበር በቲ ንሳቶም ዝገበርዎ ዝፍታሕ ኣይነበረን፡፡
ብዝኾነ ዘዝቐደመ እንቋዕ መስሓቕ ሸራፋት ኣይኮና፡፡ ድሕሪ ሕጂ ንዝለዓል ሕቶ ምናልባት ብካልእ መገዲ ንምእላይ ዝሕሰበሉ ኩነታት ይመጽእ ይኾውን፡፡ እቲ ድራማ ፎርቶ ግን ንግዚኡ ሃዲኡ ኣሎ፡፡” ብምባል ምስ ወድአ ኣስዒቡ
“ካልኣይ ክንዛረበኩም ዘምጸኣና ኣጀንዳ ንሕና ሕጂ እቲ ኩነታት ስለዝተፈጥረ ዘይኮነ፡ ንስኻትኩም’ውን ትፈልጥዎ፡ ፎርምታት ክንመልእ ጸኒሕና ኢና፡፡ ሕጂ ኣፍና መሊእና ክንዛረበሉ ኣብ እንኽእለሉ ደረጃ በጺሑ ኣሎ እቲ ውህብቶ ንሰራዊት ኣብ ኢድና ኣትዩ ኣሎ፡፡ ንነብሰ-ወከፍ ሰራዊት 10,000 ናቕፋ ክዕደሎ’ዩ፡፡ ምስኣ ኣጽግዕ ኣቢልና ድማ ንነብሰወከፍ ኣባል ሰራዊት ኣብ ሓጺር እዋን ካብ ዝነበሮ ክልተዕጽፊ ደሞዝ ክንውስኸሉ ኢና” ክብል ገሊጹ፡፡
ድሕሪ’ዚኣ ኩሉ ሰራዊት ብሓደ ሻዕ ድዋሕ ኢሉ ሰሓቖ፡፡ ብሰሓቕ ሰራዊት ተደፊረ ብዝመስል ገጹ ዝተጸዋወገ ፍሊጶስ “ትም በሉ! ትም በሉ! ሕቶ ሪእይቶ እንተለኩም ቀጽሉ” በለ ገና ዘረብኡ እንከይመለአ ከኣ ኣእዳው ሰራዊት ሽግ መሰለ፡፡ ካብ ተኣከብቲ ሓደ ነቲ ዕድል ከይተጸበየ “ንሕና ህጻናት ኣይኮናን፡፡ ቅድሚ ሕጂ ወዲዓከር ክንዕድለኩም ኢልኩም ኣዕሺኹምና፡፡ ሕጂ ድማ 10 ሺሕ ትብሉና ኣለኹም፡፡ ትጽቢትና ካብኡ ንላዕሊ’ዩ፡፡ እንተኾነ ንሱ’ውን ማንም ፈቲዩ ዝምጽውተልና ኣይኮነን ንሃገር ተኸላኺልና ደምናን ራሃጽናን ኣፍሲስና ክንረኽቦ ዝግበኣናን እንጽበዮን እዩ፡፡ ኣብ ኢድኩም እንተሊኡ መብጸዓኹም በዚሑና ኣሎ ሕጂ ኣብ ኢድና ሃቡና፡፡ እንተዘይኮይኑ ጽባሕ ድሕሪ ጽባሕ እንዳበልኩም ኣይተታልሉና!!” ምስ በለ ኩሉ ሰራዊት መወዳእታ ዘይብሉን ሓለፍቲ ዘሰንበደን ጣቒዒቱ ኣንጓድጓዶ፡፡ ወሃቢ ሪእይቶ ክሳብ ምውዳእ ጣቒዒት ተጸቢዩ ኣስዒቡ ካልእ ሕቶ ኣቕሪቡ፡
- “እዚ ኩሉ ሰራዊት ክ/ሰ 17ን ታንክታትን ካብ ጾሮናን ድፋዕትን ተበጊሰን እንዳ ዜና ሓዅረን ክሳብ ዝቆጻጸራ እቲ እንዳ ውሽጣዊ ጸጥታ ዶ ካልእ ዶ ትብሉዎ ትካል እንታይ ይሰርሕ ነይሩ?” ካልኦት ተኸታታሊ ሕቶታት ዘቕረቡ ኣባላት
- “ስርሒት ፎርቶ ዕላምኡ ግልበጣ መንግስቲ እንተነይሩ፡ ቀዳምነት ምቁጽጻር ሚኒስትሪ ዜና ስለ ምንታይ ኣድለየ፡ ቤ/ጽ ፕረዚዳንት ስለምንታይ ዘይቆጻጸር ፡ እዚ ከመይ ትግምግምዎ?”
- “ሃገር ንልዕሊ 22 ዓመት ብኹሉ መዳይ ብፎሎ ትጓዓዝ ከምዘላ ፕረዚዳንት ባዕሉ ከይተረፈ ገሊጹ፡ ማእለያ ዘይብሉ ዜጋ ካብ ሃገር ይወጽእ ኣሎ፡ መነባብሮ ህዝብን ሰራዊትን ኣዝዩ ሓሲሙ፡ መፍትሒ ክርከበሉ ኣይከኣለን፡ ብልሽውና፡ ምምሕዳራዊን ማሕበራዊን ጸገማት፡ ሳዕሪሩ፡ ፍትሒ ተሳኢኑ ኣሎ፡ እዚ ንዓኹም’ውን ዝተኸወለ ኣይኮነን እንተ ብዘተን ብልዝብን ክትፈትሕዎ ትኽእሉ ኮይንኩም ደኣ ክሳብ ሕጂ እንታይ ትጽበዩ ኣለኹም?”
- “ካብ 2002 ጀሚሩ ንሕድሕድ ኣባል ሰራዊት ንዋርሳይ 5 ሺሕ፡ ንይከኣሎ 7 ሺሕ፡ ክሕሰበልካ’ዩ ተባሂሉ ተገሊጹልና ነይሩ ሕጂ ተስሙዑና ዘለኹም ግን ናይ 2ተ ዓመት ጥራይ 10 ሺሕ ናቕፋ’ዩ፡፡ ናይ ልዕሊ 10 ዓመት ከ እንታይ ትሓስቡ ኣለኹም?”
- “ኣዘዝቲ ሰራዊት ኣብ ጽቡቕ ይነብሩ ንስኻትኩም ሓመድ ድፋጫኹም ትሰትዩ፡ ኢልካና እዚ መርገጽ እዚ ናይ መንግስቲ ድዩ ካብ መዓዝ ከ ከምኡ ተባሂሉ?”…ወዘተ ዝብሉ ኣዝዩ ብዙሕ ሓታታይ ከምዘሎ ዝተዓዘበን ኣንፈት እቲ ሕቶታት ዘሰከፎን ፍሊጶስ “በቃ! በቃ! ይኣክል!” ብምባል ንኩለን ሕቶታት ጎስዩ “እታ ካብ ድፋዕ ክሳብ ፎርቶ ዝድይብ ኣበይ ኔርኩም ትብል ሕቶ ኩሉ ዝምልከቶ ሰብ ነናቱ ከልዕል’ዩ፡፡ ናይ ካልኦትኩም ግን ተመሳሳሊ እዩ እቲ ሰልዲ ምስ ዝዕደለኩም ዝፍታሕ ይመስለኒ” ብምባል ጎስዩ ሰጊርዎ፡፡
ቀጺሉ ብ/ጀ ሓዱሽ ኤፍሬም ነይሩ፡፡ “ዝተብሃለ ኩሉ ሰሚዕኹምዎ ኣለኹም፡፡ ናይ ጀብሃ ነበሩ ናይ ቀደም ርእሲ ዝሓዙ ዝዛረብዎ ሓጅጅ ኣይትስምዕዎ፡ ድኻም’ዩ፡፡ እዛ ብዙሕ ክውንን ዘይክውንን ሓበሬታ ተመሓላልፍ በዓለገ ራዲዮ ወጋሕታ’ውን ኣይትስምዕዋ፡፡ ማንም ሰብ ራዲዮ ከይሰምዕ” ብምባል ኣዚዙ፡፡
ድሕሪ ሓውሲ ተወሳኺ ዝዓይነቱ መደረ ሓዱሽ ኤፍሬም፡ ኩሉ ሰራዊት ብሓደ ድምጺ “ኣብ’ዚኣ ብዛዕባ’ታ ሰልዲ! ኣብታ ሰልዲ!” ብዝብል ጫውጫው ዝተሰናበደ ሓዱሽ ኤፍሬም “ሓፍ በል! ተጠንቀቕ! ዝኽረ ሰማእታት! ዕረፍቲ! ዓወት ንሓፋሽ! ካልኦት ስራሕውቲ ኣለውና ኣሃዱታት ነናብ ቦታኽን ተበገሳ!” ብምባል ፋሕ ክብላ ኣዚዙ፡፡
ድሕሪ’ዚ 1ይን 2ይን ብርጌዳት ብ2ተ በጣሓት ናብ ዓላ ግዒዘን፡ 3ይን 4ይን ብርጌዳት ግን ናብቲ ዘይተወደአ ምስራሕ ቤ/ጽሕፈት ተወርዋሪ እዝ ቀሓውታ ተበጊስና፡፡
መንፈስ ሰራዊት ድሕሪ ኣኼባ፡-
ንስርሒት ፎርቶ ኩላትና ብራዲዮ ወጋሕታ ኢና ሰሚዕናዮ፡፡ ካብ እዚ ቦጦሎኒ ንታሕቲ ብቐረባና ንሪኦ ኩሉ ሰራዊት ኣዝዩ ሕጉስ ነይሩ፡፡ ምሉእ መዓልቲ ከኣ ነታ ራዲዮ ክጸናጸን ውዒሉ፡፡ ለውጢ ክመጽእ’ዩ ዝብል ብሩህ ተስፋ ኔርዎ፡፡
ጽንሕ ኢሉ ናይ ኣስላም ዶ ገለ ዶ ክብልዎ ጀሚሮም፡፡ ብ/ጀ ሓዱሽ ኢፍሬም እውን ናይ “ጀብሃ፡ ሓጅጅ” ብምባል ብዓቕሙ ክገልጸልና ዝፈተነ ካብዚ ዝተፈልየ ኣይመስለናን፡፡
ልኡኻት መንግስቲ (ካድረታት) ኣብ ከተማ ኣስመራን ካልኦት ዓድታትን ንህዝብን ሰራዊትን ኣኪቦም እስላማዊ መንግስቲ ንምትካል ዝደልዩ ዝገበርዎ’ዩ ታይ ዶ ከመይ ዶ ብምባል ብስውርን ብግህዶን ንህዝቢ ጎስጊሶም ’ዮም፡፡
ህዝቢ ግን ዝተብሃሎ ሰሚዑ ጥራይ ትም ኣይበለን ኣይነበረን እዞም ኣስላም ትብሉዎም፦ ዘለኹም
1) ኣብ ባራት ክሰትዩ ክሰኽሩ ዝሓድሩ’ምበር ኣብ መሳጊድን ቤተክርስትያናትን ክጽልዩ ሪእናዮምን ሰሚዕናን ኣይንፈልጥን
2) ገለገሊኦም’ውን ክርስትያን ኣንስቲ ዘለውኦም ምኻኖም ኢና ንፈልጥ፡፡ ንኣብነት ስውእ ወዲ ዓሊ ካልአይቲ ሰበይቱ ክርስቲያን እያ ወሊዱላ ከኣ እዩ፡፡
3) ደቆም ንናይ ምስልምና ቤት ትምህርታት ሓዲጎም ኣብ ኣብያተ ትምህርቲ ካቶሊክ ዘምህሩ ከምዝነበሩ ንፈልጥ
4) ዳርጋ ኩሎም ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ዝነበሩን እሞ ኣብ ህዝባዊ ግንባር ድማ ሃይማኖታዊ እምነት ዝበሃል ኣብ ዘይፍለጠሉ ውድብ ዝዓበዩን ሰባት መዓስ እዮም እስልምና ኣሚኖም፡፡
5) ተሳተፍቲ እቲ ስርሒት ተኸተልቲ ምስልምና ጥራይ ኣይነበሩን ፍርቂ ወይ ልዕሊኡ ኣመንቲ ክርስትና እውን ከምዝነበሩ ኢና እንፈልጥ፡፡
6) ሕቶታቶም ዋላ ሓንቲ እኳ ናይ ምስልምና ምልክት ኣይረአናሉን፡፡ ኩሉ እቲ ሕቶ ናይ እስላም ወይ ከኣ ናይ ክርስትያን ዘይኮነ ናይ ኩላትና ኤርትራውያን ሕቶ ከምዝነበረ ኢና ንኣምን፡፡
7) እዚ እንተኾይኑ እቲ ሓቂ ኸ ናይ ኣስላም ዶ ጡሩፍነት ዶ ዝብል ንምንታይ ዕላማ ይመጽእ ኣሎ፡፡ ዝብሉ ኣዝዮም ብዙሓት ሕቶታትን ርእይቶትን ብግልጺ ኣብ መድረኻትን ድሕሪ መድረኻትን ክለዓሉ ንሰምዕ ኣለና፡፡ እዚ ሓበሬታ’ዚ ናይ ሓደ ኣባል ክ/ሰ 525 ጥራይ ዘይኮነ ናይ ብዙሓት ኣባላት”ቲ ኣሃዱ ምዃኑ ከረጋግጽ እፈቱ፡፡
ሰናይ ቅነ!


text:
ጸሎት ኵሉ ሳዕ
መኽፈቲ ጸሎት ናይ ነፍስ ወከፍ መዓልትታት አዐትብ ገጽየ ወኵለንታየ በትእምርተ መስቀል እንዘ እብል/ ገጸይን ኵሉ ኣካላተይን ብትእምርተ መስቀል ብስም አብን ወወልድን ወመንፈስ ቅዱስን ሓደ ኣምላኽ እናበልኩ አማዕትብ።
ብስም አብን ወልድን መንፈስ ቅዱስን ሓደ ኣምላኽ፡ ብቅድስት ሥላሴ እናኣመንኩን እናተማኅፀንኩን ኣብ ቅድሚ እዛ ኣደይ ዝኾነት ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ሰይጣን እኽሕደካ ኣሎኹ። ንሳ’ውን ናይ ዘለዓለም ምስክረይ ዝኾነት ማርያም ጽዮን እያ።
ነአኵተከ
• ኦ ጐይታ ፈጺምና ነመስግነካ ኣሎና፡ ኦ ጐይታ ንባርኸካን ንእመነልካን ኣሎና፡ ኦ ጐይታ ፈጺምና ንቅዱስ ስምካ ንግዛእ ኣሎና። ኵሉ ብርኪ ዚሰግደልካ ኵሉ ልሳን ዚግዝኣልካ ጐይታ ንሰግደልካ ኣሎና። ኣምላኽ ኣማልኽቲ፡ ጐይታ ጐይቶት፡ ንጉሥ ነገሥታት ንስኻ ኢኻ፡ ኣምላኽ ኵሉ ሥጋን ኵላ ነፍስን ንስኻ ኢኻ፡ ከምቲ ቅዱስ ወድኻ ንስኻትኩም’ሲ ክትጽልዩ ከሎኹም ከምዚ በሉ እናበለ ዝመሃረና ንጽውዓካ ኣሎና።
አቡነ ዘበሰማያት
• ኣብ ሰማያት እትነብር ኣቦና ስምካ ይቀደስ፡ መንግሥትኻ ትምጻእ፡ ፈቓድካ ከምቲ ኣብ ሰማይ ዝኾነ ከምኡ’ውን ኣብ ምድሪ ይኹን፡ ነናይ ዕለት ሲሳይና ሎሚ ሃበና፡ ንሕና ንዝበደለና ክንኃድግ ኣበሳናን ጌጋናን ኅደገልና፡ ካብ ኵሉ ክፉእ ፈጺምካ ኣድኅነና እምበር ኣብ ፈተና ኣይተእትወና፡ ከመይ መንግሥትን ኃይልን ክብርን ንዘለዓለም ናትካ እዩ። (ማቴ. 6፡9-13)
በሰላመ ቅዱስ ገብርኤል መልአክ
• ኦ እግዝእትየ(እመቤተይ) ማርያም ብናይ ቅዱስ ገብርኤል መልኣኽ ሰላም፡ ሰላምታ ንኣኺ ይግባእ። ብሕሊናኺ ድንግል ኢኺ፡ ብሥጋኺ’ውን ድንግል ኢኺ። ኣደ እግዚአብሔር ጸባዖት (ጐይታ ሠራዊት) ሰላም ንኣኺ ይግባእ። ካብ ኣንስቲ ተፈሊኺ ንስኺ ብርኽቲ ኢኺ፡ ፍረ ከርሥኺ’ውን ቡሩኽ እዩ። ፍሥሕት ባህ ይበልኪ፡ ኦ ምልእተ ጸጋ እግዚአብሔር ምሳኺ እዩ እሞ፡ ኃጢኣትና ምእንቲ ኪሠርየልና ናብ ፍቁር ወድኺ ኢየሱስ ክርስቶስ ፈጺምኪ ለምንልና።
ጸሎተ ሃይማኖት
• ንዅሉ ብዝኃዘ ሰማይን ምድርን ዚረአን ዘይረአን ብዝፈጠረ ብሓደ ኣምላኽ እግዚአብሔር አብ ነኣምን። ብሓደ ጐይታ ብኢየሱስ ክርስቶስ ዓለም ከይተፈጥረ ምስኡ ህልው ብዝኾነ ወልደ አብ ዋሕድ’ውን ንኣምን።
ካብ ብርሃን ዝተረኽበ ብርሃን፡ ካብ ሓቀኛ ኣምላኽ ዝተረኽበ ሓቀኛ ኣምላኽ ፡ ዝተወልደ እምበር ፍጡር ዘይኮነ፡ ብመለኮቱ ምስ አብ ማዕረ ዝኾነ ፡ ኵሉ ብእኡ ዝተፈጥረ፡ ብዘይካኡ ግና ኣብዚ ምድሪ ዘሎ ይኹን ወይስ ኣብ ሰማይ ዘሎ ሓደ እኳ ዝተፈጥረ የልቦን። ምእንታና ምእንቲ ሰብ ፡ ምእንቲ ምድኃንና ካብ ሰማያት ዝወረደ፡ ብመንፈስ ቅዱስ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ሥጋ ለቢሱ ሰብ ኮነ። ሰብ ኮይኑ ድማ ብዘመን ጴንጤናዊ ጲላጦስ ምእንታና ተሰቕለ፡ መከራ መስቀል ተቐበለ፡ ሞተ ተቐብረ። ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍት ከም ዝተጻሕፈ፡ ኣብ ሣልሳይ መዓልቲ ካብ ምውታን ተፈልዩ ተንሥአ። ብኽብሪ ናብ ሰማያት ዓረገ፡ ኣብ የማን ኣቦኡ ተቐመጠ። ከም ብሓድሽ ድማ ንሕያዋንን ንምውታንን ኪፈርድ ብኽብሪ ኪመጽእ እዩ። ንመንግሥቱ መወዳእታ የብሉን። ጐይታን መሕወዪን ብዝኾነ ካብ አብ ብዝሠረፀ፡ ብመንፈስ ቅዱስ ነኣምን ፡ ምስ አብን ወልድን ንሰግደሉን ነመስግኖን፡ ንሱ ኣብ ነቢያት ኃዲሩ ዝተናገረ እዩ። ልዕሊ ኵሉ ብዝኾነት ጉባኤ ሓዋርያት ብሓንቲ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ንኣምን። ኃጢኣት ንምስትሥራይ ብሓንቲ ጥምቀት’ውን ንኣምን። ንትንሣኤ ምዉታንን ንዘለዓለመ ዓለም ዚመጽእ ሕይወትን ተስፋ ንገብር። ኣሜን።
ቅዱስ ቅዱስ ቅዱስ
• ቅዱስ ቅዱስ ቅዱስ እግዚአብሔር ጸባኦት (ጐይት ሠራዊት) ምስጋና ጐይትነቱ ፈጺሙ ሰማይን ምድርን ዝመልአ እዩ፡ ኦ ክርስቶስ መጺእካ ኣድኂንካና ኢኻ’ሞ፡ ምስ መሓርን ሰማያውን ኣቦኻ፡ ከምኡ’ውን መሕወዪ ምስ ዝኾነ ቅዱስ መንፈስካ ንሰግደልካ ኣሎና።
ንአብ፡ ንወልድ፡ ንመንፈስ ቅዱስ ሓንቲ ስግደት እሰግድ፣ ንአብ፡ ንወልድ፡ ንመንፈስ ቅዱስ ሓንቲ ስግደት እሰግድ፡ ንአብ፡ ንወልድ፡ ንመንፈስ ቅዱስ ሓንቲ ስግደት እሰግድ። ሓደ ከለዉ ሠለስተ ፡ ሠለስተ ከለዉ ሓደ ዝኾኑ ፡ ብኣካላት ሠለስተ ብመለኮት ሓደ እዮም።
ኣምላኽ ንዝወለደት ብሥጋን ብነፍስን ንጽሕት ዝኾነት እግዝእትነ (እመቤትና) ድንግል ማርያም እሰግድ። ዓለም ንምድኃን ብኽቡር ደሙ ንዝተቐደሰ መስቀል ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ እሰግድ።
መስቀል ኃይልና እዩ፡ መስቀል ጽንዓትና እዩ፡ መስቀል በጃና እዩ፡ መስቀል መድኃኒ ነፍስና እዩ፡ ኣይሁድ ከሓዱ ንሕና ግና ኣመንና፡ እቶም ብኃይሊ መስቀሉ ዝኣመንና ንሕና ድማ ደኃንና።
ስብሐት ለአብ
• ንአብ ንወልድ ንመንፈስ ቅዱስ ምስጋና ይግባእ፡
ይ.ሕ.፡ እወ ንአብ ንወልድ ንመንፈስ ቅዱስ ምስጋና ይግብኦም።
ንአብ ንወልድ ንመንፈስ ቅዱስ ምስጋና ይግባእ፡
ይ.ሕ. እወ ንአብ ንወልድ ንመንፈስ ቅዱስ ምስጋና ይግብኦም።
ንአብ ንወልድ ንመንፈስ ቅዱስ ምስጋና ይግባእ፡
ይ.ሕ. እወ ንአብ ንወልድ ንመንፈስ ቅዱስ ምስጋና ይግብኦም።
ንእግዝእትነ(እመቤትና) ማርያም ድንግል ወላዲተ ኣምላኽ ምስጋና ይግባእ።
ይ.ሕ. እወ ንእግዝእትነ (እመቤትና) ማርያም ድንግል ወላዲተ ኣምላኽ ምስጋና ይግባኣ።
ንመስቀል ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ምስጋና ይግባእ።
ይ.ሕ. እወ ንመስቀል ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ምስጋና ይግባእ።
ክርስቶስ ብምሕረቱ ይዘክረና።
ይ.ሕ. ኣሜን።
ኣብ ዳግማይ ምጽኣቱ ኣየኅፍረና።
ይ.ሕ. ኣሜን።
ስሙ ንምምስጋን የንቅሓና።
ይ.ሕ. ኣሜን።
ብኣምልኾቱ’ውን የጽንዓና።
ይ.ሕ. ኣሜን።
እግዝእትነ(እመቤትና) ማርያም ድንግል ወላዲተ ኣምላኽ ጸሎትና ኣዕርግልን።
ይ.ሕ. ኣሜን።
ኵሉ ኃጢኣትና’ውን ኣስተሥርዪልና።
ይ.ሕ. ኣሜን።
ኣብ ቅድሚ መንበር ጐይታና።
ይ.ሕ. ኣሜን።
ነዚ ኅብስቲ እዚ ንዘብልዓና።
ይ.ሕ. ምሕረቱ ንዘለዓለም እዩ።
ነዚ መስተዚ’ውን ንዘስተየና።
ይ.ሕ. ምሕረቱ ንዘለዓለም እዩ።
ሲሳይናን ክዳንናን ንዝሠርዓልና።
ይ.ሕ. ምሕረቱ ንዘለዓለም እዩ።
ኵሉ ኃጢኣትና ንዝተዓገሠና።
ይ.ሕ. ምሕረቱ ንዘለዓለም እዩ።
ቅዱስ ሥጋኡን ክቡር ደሙን’ውን ንዝሃበና።
ይ.ሕ. ምሕረቱ ንዘለዓለም እዩ።
ክሳዕ እዛ ሰዓት እዚኣ ንዘብጽሓና።
ይ.ሕ. ምሕረቱ ንዘለዓለም እዩ።
ብኃባር፦ ንልዑል እግዚአብሔር ፍጹም ምስጋና ንሃብ፡ ከምኡ’ውን ንድንግል ወላዲቱን ንክቡር መስቀሉን ምስጋና ንሃብ፡ ስም እግዚአብሔር ኣምላኽና ብዅሉ ጊዜን ብዅሉ ሰዓትን ፈጺሙ ዝተመስገነ ይኹን።፡
ሰላም ለኪ
• እናሰገድና ንኣኺ ሰላምታ ይግባእ ንብለኪ። ኣዴና ማርያም ንልምነኪ፡ ካብ ሃዳናይ ኣርዌ ብኣኺ ንምኅፀን ፡ ምእንቲ ሓና ኣዴኽን፡ ኢያቄም ኣቦኽን ኦ ድንግል ሎሚ ማኅበርና ባርኺ።
ጸሎተ እግዝእትነ ማርያም
• ነፍሰይ ንእግዚአብሔር ተዕብዮ፡ መንፈሰይ ከኣ ብኣምላኸይ ፡ በቲ መድኃንየይ ባህ ይብላ፡ ውርደት ባርያኡ ርእዩ እዩ’ሞ ፡ እንሆ ካብ ሕጂ ኵሎም ወለዶ ብፅዕቲ ኪብሉኒ እዮም። እቲ ኵሉ ዚኽእል ዓበይቲ ነገራት ገይሩለይ እዩ’ሞ፡ ስሙ ቅዱስ እዩ፡ ምሕረቱ’ውን ኣብቶም ዝፈርህዎ ንውሉድ ወለዶ ይነብር። ብቕልፅሙ ኃይሊ ገበረ፡ ንዕቡያት ሓሳባት ልቦም በተነሎም፡ ንኃያላን ካብ መናብሮም ኣውረዶም፡ ንዝተዋረዱ ከኣ ልዕል ኣበሎም፡ ንጥሙያት ካብ በረኸቱ ኣጽገቦም፡ ንሃብታማት ከኣ ጥራዮም ሰደዶም። ከምቲ ነቦታትና ዝተዛረቦ ንኣብርሃምን ንዘርኡን፡ ናይ ዘለዓለም ምሕረቱ ዘኪሩ ንእስራኤል ቈልዓኡ ተቐበሎ። (ሉቃ. 1፡46-55)
ንአብ ንወልድ ንመንፈስ ቅዱስ ንዘለዓለም ዓለም ምስጋና ይኹን!!!


text:
ትልሚ ዕብየትን ትራንስፎርሜሽንን ሃገርና ከም ዘረድኦ፣ ኢትዮጵያ ኣብ 2025 ዓ/ም ፈረንጂ ናብ ማእኸላይ እቶት ዘለወን ሃገራት ክትፅንበር እንተኾይና ልምዓት ደቀቕትን ኣናእሽተይን ንግዲ ትካላት ኣብ ምፍጣር ዕድል ስራሕን ምቕናስ ድኽነትን ወሳኒ ተራ ክፃወታ ትፅቢት ይግበር። በዚ ኣቢልካ ድማ ኣጠቓላሊ ነብሲ ወከፍ እቶት ዜጋታት ብምዕባይን ደኣንት ኣብ ሓፈሻዊ ሃገራዊ እቶት(GDP) ዝህልዎ ኣስተዋፅኦ ብምምሕያሽን ወሳኒ ተርኡ ክፃወት ከምዝግባእ ከም ኣንፈት ብንፁር ተቐሚጡ’ዩ። ብተወሳኺ ኩሉ ሓፋሽ ነቲ ኢኮኖሚ ብዝገብሮ ኣስተዋፅኦ መጠን በብደረጅኡ ተጠቃሚ ዝኾነሉ ፍትሓዊ ክፍፍል ሃፍቲ ክረጋገፅ ዝከኣል ድማ መደባት ልምዓት ደኣንት ብዝግባእ እንተተዓዊቶም ጥራሕ ምዃኑ እውን እቲ ሰነድ ይሕብር።
ብመሰረት እዚ ልምዓት ደኣንት ንምዕዋት ዘኽእል ኩለመዳይን ዝተዋደደን ተግባር ተኮር ማዕቐፋት ስርዓት ደገፍ ምዝርጋሕን ምትግባርን ግድን ይብል። ስለዝኾነ ምስ ኣወሃህባ ግልጋሎት ኤክስቴንሽን ኢንዳስትሪ ተኣሳሲሩ ኣርባዕቲኦም ፓኬጃት ክባሃል ከሎ እንታይ ማለት እዩ? ኣብ ሞንጎኦም ዘሎ ኣፈላላይን ምትእስሳርን እንታይ እዩ? በቶም ኣርባዕተ ፓኬጃት ተደጊፍካን በቒዕኻን ከመይ ኢኻ ተወዳዳሪ ክትከውን እትኽእል? ዝብል እቲ ፈፃሚ ኣካልን መሪሕን ብግቡእ ተገንዚቡ ንተግባራውነቶም ብፅንዓት ኣብ ምኻድ ክፍተታት ስለዘለዉ ነዞም ክፍተታት እዚኦም ንምፍታሕ ዝሕግዝን ግንዛበ ዘጠናኽርን ፅሑፍ ብከይዲ ስራሕ ግልጋሎት ኤክስቴንሽን ኢንዳስትሪ ከምዝስዕብ ተዳልዩ ኣሎ።
ልምዓት ደኣንት ሰፊሕ ዕድል ስራሕ ብምፍጣር ኩሉ ኣብ ከተማ ዝነብር ህዝቢ ብነብሲ ወከፍ ሰብ ዘተኣማምን ኣማራፂ እቶት ክህልዎ ንምግባር፣ እቶት ሕብረተሰብ ንምምሕያሸ፣ ድኽነት ንምቕናስን ፍትሓዊ ዝኾነ ክፍፍል ሃፍቲ ንክህልወን ዘኽእል ዘፈር እዩ። ቀንዲ ዕላምኡ ኣብ ከተማታት ብፍላይ ድማ መናእሰይ እቶት ዝረኽብሉ ልምዓታዊ ምንቅስቓስ ክኣትዉ ብምግባር ስራሕ ዘይብሎም መናእሰይ ኣብ ልምዓት ደኣንትን ኣብ ስራሕቲ ልምዓት ከተማታትን ብሙሉእ እምነትን ወነን ክወፍሩ ምግባር እዩ።
ንመናእሰይ ኩለመዳይ ግልጋሎት ኤክስቴንሽን ኢንዳስትሪ ብምሃብን ፀገማቶም ብምፍታሕን ድኽነትን ስእነት ስራሕን ከተማታት ምቕራፍ የድሊ። ኣብ ደኣንት ዝተዋፈሩ መናእሰይ ብኣታሓሳስባ፣ ክእለትን ፍልጠትን፣ ኣጠቓቕማ ቴክኖሎጅ፣ ኣብ ምሕደራ ሒሳብ፣ ምህዞ ስራሕን ምትእትታው ካይዘንን ዘለዉዎም ፀገማት ብምፍታሕ ብርኪ ዕቤት ደኣንትን ትሕዝቶ ትካልን መሰረት ዝገበረ ደገፍ ምሃብ ወሳኒ ግደ ኣለዎ። በዚ ዝመፀ ውፅኢት ሞዴላት ጉጅለታት ልምዓት፣ ኢንተርፕራይዛትን ኔትዎርክታትን ብምፍጣር፣ ናይ ምስፋሕ ስትራተጂ ብምዕዋትን ዝተማለአ ተግባር ተኮር ስልጠና ግልጋሎት ኤክስቴንሽን ኢንዳስትሪ ብምሃብን ካብ ዘለውዎ ብርኪ ናብቲ ቀፂሉ ዘሎ ብርኪ ደኣንት ክሰጋገሩ ክግበር ኣለዎ።
ዕብየት ደኣንት ብምርግጋፅ ልምዓታውያን ሰብ ሃፍቲ ምፍጣር፣ ልምዓታዊ ሰራዊት ደኣንት ብምህናፅ ኣብ ከተማታት ኣካብነት ክራይ ፓለቲካል ኢኮኖሚ ካብ ሱሩ ብምምሓው ልምዓታዊ ፓለቲካል ኢኮኖሚ ምህናፅ ሓደ ሜላ መቃለሲ እዩ። ነዚ ንምግባር ፀገማት ኢንተርፕራይዛት ብምፍላይ ኣብ ድሌት ዝተመስረተ ዝተማልአ ሓበሬታ ምውዳብ፣ ስልጠናን ምኽርን ምሃብ፣ ልምዓት ቴክኖሎጂ ምጥንኻር፣ ሓበሬታ ስርዓት ዕዳጋ ምሃብ፣ ብሉፃት ተሞክሮታት ብምፍላይን ብምፅሟቕን /ብምቕማርን/ ምትሕልላፍን /ምስፋሕን/ ዝሓዘ ማዕቀፍ ድጋፍ ብእርይ ቁፅር ተግባራዊ ምግባር የድሊ።
እንታይነት ተግባር ተኮር ማዕቐፋት ስልጠና
ተግባር ተኮር ማዕቐፋት ስልጠና ብመሰረት ዝተቐመጡ ኣንፈታት ደገፍ ንደኣንት ኣብ ክእለትን ፍልጠትን፣ ኣብ ቴክኖሎጂን እታዎታትን፣ ኣብ ምሕደራ ሒሳብን ምህዞ ስራሕን /ኢንተርፕርነርሽፕ/ ከምኡውን ኣብ ካይዘን ዘለዎም ክፍተት ብዝግባእ ዘነፅር መስርሕ እዩ። ብመሰረት እዚ ኣብ ድሌት ዝተመስረተን ነቲ ክፍተት ዝመልእ ካብ ሃገራዊ ስታንዳርድ ሞያ /EOS/ ዝብገስ መሰልጠኒ ማንዋል/ሞጁል/ ኣዳሊኻ ብርኪ ዕቤትን ትሕዝቶ ትካልን መሰረት ብምግባር ዝተማለአ ስልጠናን ደገፍን ብምሃብ ብቑዓትን ኣብ ዕዳጋ ተወዳደርትን ክኾኑ ክግበር ኣለዎ።
ነዚ ንምግባር ፈለማ ብብርኪ ኣተሓሳስባ ድልው ዘግብር መስርሕ ስልጠና ክወሃብ ኣለዎ። ኣብዚ ዝወሃብ ስልጠና ኣብ ክእለት ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ኣተሓሳስባ ዝረኣዩ ፀገማት ብሰፊሑ ዝፈትሕ’ውን ይኸውን:: ብመሰረት እዚ ኣብ ኩሎም ዘርፍታትን ኣብ ሽድሽቲኦም ብርኪ ዕቤትን ንዝተዋፈሩ ደኣንት መድረኻት እናዳለኻ ስልጠናታትን ኦሬንቴሽንን ምሃብ ከድሊ እዩ። ብተመሳሳሊ ኣመራርሓ ጉጅለ ልምዓት፣ ኔትዎርክን መንቀሳቐስትን ብዘጠናኽር መልክዑ ምትሕልላፍ ተሞክሮን ልምዲ ዝቐስምሉ መስርሕ ከካትት ይግባእ። ብዓብይኡ ድማ “ሰሪሐ ክልወጥ እየ” ዝብል ኣተሓሳስባ ዝወነኑ ደኣንት ብምፍጣር፣ ብዛዕባ ኣወዳድባን ጥቕምን ውዳበ ፈሊጦም ዕላማን ጥቕምን ልቓሕን ዕቋርን ከም ባህሊ ክወስድ ምግባር የድሊ።
ብመሰረት እዚ ደኣንት ኣብ ዕዳጋ ተወዳደርቲ ክኾኑ ዘኽእሎም ኣብ ክእለትን ፍልጠትን ዘለዎም ክፍተታት ነቒስካ ብምውፃእን ብምፍላይን እቶም ክፍተታት ንምምላእ ዘኽእሉ ስራሕቲ ዓቕሚ ምዕባይ ክካየዱ ኣለዎም። ቴክኒካል ክእለት ኤክስቴንሽን ኢንዳስትሪ ኣወሃህባ ደገፍ ብመሰረት ድልየት እቲ ግልጋሎት ተቐባሊ በቲ ደገፍ ዝህብ በዓል ሞያ እቶም ክፍተታት ይንፀሩ። ካብኡ ቀፂሉ ምስ ብቕዓት ኣሃድን ዝርዝር ስራሕትን ብምዝማድ እቶም ክፍተታት ብምምላእን ብቕዓቶም ብምዘና ክረጋገፅ ብምግባርን ዝፍፀም ይኸውን።
መስርሕ ገምጋም ሰልጠንቲ ኢንተርፕራይዛት
ሰልጠንቲ ኢንተርፕራይዛት ፕሮግራም ስልጠና እንትጅመር ዝነበሮም ተበግሶ ንምፍላጥ ዝተፈላለዩ መሕትታት ብቓል ወይ ብፅሑፍ ብምቕራብ ይፍፀም። ካብቶም መሕትታት ብዝርከቡ ግብረ መልስታት ጌርካ እቲ ኣወሃህባ ስልጠና ቀፃሊ ምምሕያሽ ክግበረሉ ይግባእ።
እቲ ዝወሃብ ስልጠና ከከም ዘፈር እቲ ስራሕ ዝፈላለ ዋላ እኳ እንተኾነ ብድምር ግን ሓደ እታወት ብቐሊሉ ኣብ ዕዳጋ ክውዕል ናብ ዝኽእል ምህርቲ ንምልዋጥ ዝተፈላለዩ ናውቲ፣ እታዎታት፣ መሳርሒታትን ማሽነሪታትን ዝምልከት ኣፍልጦ ክውንኑ ይግበር። ምስዚ ተኣሳሲሩ ብቕዓትን ሞያዊ መሃዛይነትን፣ ዘድሃበ ስልጠና ይወሃቦም። ኣብ ተግባራዊ ስራሕ ድማ ምጥቃም ዘበናዊ ኣሰራርሓታት፣ ቴክኒካት ብኔትወርክ ምትሕግጋዝን ምድግጋፍን፣ ሰነዳውን (Documents/፣ ዘበናዊ ስታንዳርድታት፣ ዲዛይናት፣ ዝተሰነዱ ግልጋሎት፣ መለክዕታትን ስፐስፊኬሽንን ወዘተ ክፍልታት ዘጠቓለለ ስሩዕ ስልጠና ወሲዶም ናብ ተግባር ይኣትዉ።
ብድሕሪ እዚ በቲ ዝተዛዘመ ስልጠና ሰልጠንቲ ኢንተርፕራይዛት ዝተመለአሎም ክፍተታት ክእለት ናብ ተግባር ዘሽረፍዎ ምዃኖም ምርግጋፅ የድሊ። ሰልጠንቲ ኢንተርፕራይዛት ዝተውሃቦም ስልጠና ብምትግባሮም ምኽንያት ኣብቲ ትካል ብመንፅር መፍረይነት ዝመፀ ለውጢ ክልካዕ ኣለዎ። እቲ ገምጋም ነቲ ቅድም ኢሉ ዝተነፀረ ክፍተት ክእለት ቅድሚ ምምልኡ ዝነበረ ውፅኢትን ዓቕምን መፍረይነትን ድሕሪ ስልጠና ምስዝመፀ መፍረይነትን ውፅኢትን ብምንፅፃር ዝመፀ ለውጢ ዝልካዕ ይኸውን።
ብመሰረት እዚ ኩሎም ዘርፍታት ንዝተዋፈሩ ደኣንት ብርኪ ዕቤትን ትሕዝቶ ትካልን ኣብ ግምት ብምእታው ብዛዕባ ኣጠቓቕማ ሓደሽቲ ቴክኖሎጅታትን/ እታዎታትን መሳርሕን ኣቑሑትን እኹል ፍልጠት ክሕዝ ምግባር እዩ። ከምኡውን ከከም ብርኪ ዕብየቶም ብደኣንት ዝተነፀሩ ሓደሽቲ ቴክኖሎጂታት መማረፅታት ብምትእልላሽ ብመንፅር መፍረይነት፣ ፅርየት ምህርቲ፣ ኣጠቓቕማ ጉልበትን ወፃእን ብምግምጋም እቲ ዝተነፀረ/ዝተጠለበ ቴክኖሎጂ ንደኣንት ብርኪ ዕብየቶም መሰረት ብምግባር ምምላእ ማለት እዩ።
ንግዲ አመራርሓ ስራሕ /ኢንተርፕርነርሽፕ/ ሰባት ኣእምሮኦም ተጠቒሞም ሓደሽቲ ናይ መማሓየሺ ሓሳባት ብምምንጫው ንባዕሎምን ንካልኦትን ዕድል ስራሕ ንምፍጣር ዘብቀዖም /ዘኽእሎም/ ናይ ክእለት፣ ፍልጠትን ኣተሓሳስባን ድልውነት ምህላው ማለት እዩ። ብመሰረት እዚ ንደቀቕትን አናእሽተይን ንግዲ ትካላት መዋፃኣይ ዝኾነ ስራሕ ንግዲ ብምምራፅን፣ ብምጥያሽን ኣብ ምትላም፣ ምውዳብ፣ ምትሕብባርን ምቁፅፃርን ውፅኢታዊ ንክኾኑ ዝወሃብ ስልጠና እዩ። እቲ ስልጠና ንደኣንት ብኢንተርፕሩነርሽፕ፣ ስርዓት ዘበናዊ ፋይናንስ፣ ፀገማት ዕዳጋ ንምቅላል ዘኽእል ግልጋሎት ምኽርን ደገፍን ብምሃብ ቀፃላይ ብቕዓት ደኣንት ንምርግጋፅ ምስ ዓዲ ውሽጥን ወፃእን ተወዳዳራይነቶም ንምምዕባል ዘኽእል ውፅኢት ብዘመዝግብ መልክዑ ይፍፀም። ደቀቕትን ኣናእሽተይን ንግዲ ትካላት ዘለዎም ናይ አተሓሳስባ፣ ፍልጠትን ክእለትን ዘዕብይን ብእወንታዊ መልኩዑ ናይ ባህርን አሰራርሓን ለውጢ ከምፅእ ዝኽእል ስልጠና ብምሃብ ፅሬትን መፍረይነትን ብቐፃልነት ንምምሕያሽን ስራሕቲ ፈጠራ ንምብርትታዕን ኣብ ዝተዋፈርሉ ስራሕ ብምውሳኽ እቶቶም ንምዕባይ ብርኪ ዕብየት ደኣንት መሰረት ዝገበረ ደገፍ ክወሃብ ይግባእ።
ካብዚ ብተወሳኺ ብመሰረት ዝርዝር ኣፈፃፅማ ማእቀፍ ስልጠና ደኣንት ኢንተርፕራይዛት /ደኣንት/ ብዛዕባ ካይዘን እኹል ግንዛበ ፈጢሮም ኣብ ስራሕ ቦቶኦም ዘለዎምን ከጋጥሞም ዝኽእልን ፅሬትን መፍረይነትን ምጉዳል፣ ናይ ሃፍቲ ብኽነት ምቕናስ ንመፍረያይነት ዘላቒ መፍትሒ ከምፅኡ ዝኽእሉ ፍልስፍና ካይዘን ብምትግባር ምህርቲ ፅሬቶም ዘመሓይሽሉ፣ ሃፍቲ ብኽነት ዘወግድሉን ዓቕሚ መፍረያይነት ዘዕብይሉን ኩነታት ንምፍጣር ዝዓለመ ስልጠና ምሃብ የድሊ::
ብድምር ኤጀንሲ ልምዓት ኢንዳስትርን ምርግጋፅ ውሕስና ምግቢ ከተማታትን፣ ኣውራ ከይዲ ስራሕ ግልጋሎት ኤክስቴንሽን ኢንዳስትሪ ዝርዝር ኣፈፃፅምኡ ብሰፊሑ ብሰነድ ኣዳልይዎ ኣሎ። እቲ ሰነድ ንዜጋታት ማዕረ ተጠቃሚ ዝገብር ተግባር ተኮር ግልጋሎት ኤክስቴንሽን ኢንዳስትሪ ብዕምቆት ብምርዳእ መናእሰይ ኣብ ደኣንት ዘለዎም ተረባሓይነት ክዓቢ ይግባእ።


text:
ኤርትራውያን ነበርቲ ሆላንድ፡ ኣንጎላን እስራኤልን፡ ኣብ ህልው ኩነታት ሃገርን ተራ ዜጋታት ኣብ መድረኻዊ ተልእኾን ዘተኰረ ሰሚናራት ተዋሂብዎም።
ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ኤውሮጳዊ ሕብረትን ሃገራት ቤነሉክስን ኣቶ ነጋሲ ካሳ፡ ንኤርትራውያን ነበርቲ ሮተርዳምን ኣምስተርዳምን ብ16ን 17ን ታሕሳስ ኣብ ዝገበሮ ሰሚናር – ዓመተ-2017 ውጽኢት ተወፋይነትን ጽኑዕ መኸተን ህዝብን መንግስትን ዝተራእየላ ምዃና፡ እንኣትዋ ዘለና ዓመት ዝበረኸ ውጽኢት ዝርከበላ ንምግባራ ድማ፡ ንቑሕ ተሳትፎ ዜጋታት መሰረታዊ ምዃኑ ኣገንዚቡ።
ብተመሳሳሊ፡ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ሪፓብሊክ ደቡብ ኣፍሪቃን ሃገራት ዞባ ደቡባዊ ኣፍሪቃን ኣቶ ሳልሕ ዑመር፡ ንኤርትራውያን ነበርቲ ኣንጎላ ብ17 ታሕሳስ ኣብ ዘካየዶ ሰሚናር – መንግስቲ ኤርትራ፡ ምዕሩይ ዕድላት ዘረጋግጽ መደባት ልምዓት ኣብ ምትግባር ከምዝርከብ ድሕሪ ምሕባር፡ ኣብ ዝምድናታት ወጻኢ – ሰላምን ምርግጋእን ንምስፋንን ሓባራዊ ረብሓ ንምርግጋጽን ማእከል ዝገበረ ዲፕሎማስያዊ ጽምዶታት ይስስን ከምዘሎ ኣረዲኡ።
ፈጻሚ ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ እስራኤል ኣቶ ሰለሙን ክንፈ እውን፡ ንማሕበረ-ኮም ኤርትራውያን ነበርቲ በርሸባ – እስራኤል፡ ብ23 ታሕሳስ ሰሚናር ኣካዪዱ።
ኣብ መደባት ልምዓትን መኸተን ብመንጽር ኣበርክቶ ዜጋታት፡ ምሕያል ሓድነትን ማሕበረ-ኮምን፡ ከምኡ’ውን ኣብ ቈንስላዊ ኣገልግሎታት ድማ ሰፊሕ መብርሂ ሂቡ።


text:
ኣብ ካርኒቫልን ናይ ኣይሮቢክስ ሳዕሲዕትን ምስታፍ ንዝኣበዩ ተመሃሮ ስድራቤቶም ሞቕነን መግቢ ኩፖን ኪኽልከሉ ሙኻኖም ተሓቢሮም።
ባህላዊ ጉዳያት ሚኒስትሪ ትምህርቲን ህግደፍ ዞባ ማእከልን ልዕሊ 700 ተማህሮ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃታት ዞባ ማእከል ኣብ ካርኒቫልን ናይ ኣይሮቢክስ ሳዕሲዕትን ክነጥፉ ክለኣኹ ብዝኣዘዝዎ መሰረት፤ ኣብ ቤት ትምህርቲ ባሕቲ መስከረምን ዳሉሉን ቤት ትምህርቲ ልምዓትን በዓል ናጽነት ‘ንምምዕራግ’ ታዕሊሞም ጀሚሮም ምህላዎም ተገሊጹ።
ወከልቲ ተማህሮን ወለድን፤ ‘ብሰንኪ ኣድካሚ ታዕሊምን ካብ ግዜ ተማህራይ ዝሻሞ መደባትን ደቅና ካብ ትምህርቶም ይሓምቁን ይተርፉን ኣለዉ’ ብምባል ነቲ 24 ግንቦት ንምምዕራግ ተባሂሉ ዝግበር ናይ ተማሃሮ ምንቅስቃስ ዳግመ ግምት ክግበረሉ እኳ እንተሓተቱ፤ ‘ደቅኹም ካብ ናጽነት ኣይዓብዩን ኢዮም’ ዝብል መልሲ ከምዝተዋህቡ ተሓቢሩ።
እቶም ወለዲ ፣ደቅና ኣብ ትምህርቲ ሓሚቖም ኣብ ዝተርፉሉ እዋን ምድጋም የለን ኢልኩም ካብ ትምህርቲ ባዕልኩም እንዳኣባረርኩም መሊስኩም ንደቅና ካብ ትምህርቲ ዘቧኽር ኤሮቢክስ ብዘይድልየቶም ትግድድዎም ኣለኹም ኢሎም ኣቤቱታ እኳ እንተቕረቡ፤ ብኣንጻሩ ናይ ደቅኹም ሕመቕ ናትኩም ሕመቕ ኢዩ ዘርኢ ዝብል መልሲ ከምዝተዋህቦም ሓቢሮም።
ብኻልእ ወገን ፣ ብዘይ መግብን ናይ ጽሪት ሳምናን ደቅና ኣደዳ ሕማምን ድኻምን ይኾኑ ኣለዉ፤ ስለዚ ደቅና ክንሰድድ ፍቓደኛታት ኣይኮና ንዝበሉ ወለዲ፤ ደቅኹም ኣብ ዝተባህልዎ ግዜን ቦታን እንተዘይመጺኦም ሓላፍነት ክትስከሙ ሙኻንኩም ነፍልጥ ዝብል ታህዲድ ተቐቢሎም። ስድራቤታት ኤሮቢክስ ተባሂሉ ደቆም ክሳብ ለይቲ እንዳኣምሰዩ ን ዘይተደለየ ጠባያት የምጽኡ ከም ዘለዉ ከምዝገልጹ ዝሓበሩ ምንጭታት መድረኽ፥ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት 2016 ኣብ ስራሕ ኣይሮቢክስ ጸኒሓ ኣብ ከባቢ ማጭሆት ዝተዓመጸት ጓል 15 ዓመት ተመሃሪት ዛጊት ዓመጽታ ከምዘይተረኸቡ ከም ኣብነት ይጠቕሱ።
እቲ ሓበሬታ ስድራቤታት ደቆም ናብቲ ብኣስገዳድ ዝፍጸም ናይ ኤሮቢክስ ምድላዋት እንተዘይሊኢኸን ብምምሕዳራት ተጸዊዐን ኩፖን ኪኽልከላ ሙኻነን ይሕበራ ምህላወን፤ 7 ኤሮቢክስ ምስታፍ ዝኣበያ ተማሃሮ ቤት ትምህርቲ ልምዓት ካብ ቤት ትምህርቲ ከምዝተሰጎጋ ገሊጹ።
ንህዝብን ተመሃሮን ክውክሉ ዝግበኦም ገለ ውሑዳት ኣማሓድርትን ዳሪክተራትን ብኣንጻሩ ነቲ ንተመሃሮ ዝጎድእ ተግባራት ኣብ ምፍጻም ይተሓጋገዙ ምህላዎም ተገሊጹ።


text:
ኣብ 2002 ዓ/ም ኣብ ንእሽተይ ተሓራሲ መሬት ፈርዩ ይሕፈስ ካብ ዝነበረ 180 ሚልዮን ኩንታል ሃገራዊ መጠን ፍርያት ኣብ 2006 ዓ/ም ናብ 270 ሚልዮን ኩንታል ብምዕባይ ብ90 ሚልዮን ኩንታል ወሰኽ እቶት ከርኢ ምኽኣሉ ኣብ ኣጠቓቕማ ቴክኖሎጂ ምምሕያሽ ምህላዉ ከም ዘመላኽት ፀብፃብ ኣፈፃፅማ ቀዳማይ ምዕራፍ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን 2007 ዓ/ም የረድእ። ኣብ ክልል ትግራይ እውን እንተኾነ ብመሰረት መለክዒ “ማክሮ ኢኮኖሚ” ኣብ 2006 ዓ/ም ዓመታዊ ዕብየት ብ11 ምኢታዊ እንትውስኽ ምህርቲ ሕርሻ 34 ነጥቢ ሸውዓተ ምኢታዊ ብፅሒት ከምዝነበሮ ይገልፅ።
እዚ ውፅኢት ካብ ምንካይ ድኽነት ሓሊፉ ማዕረ ተሳትፎን ፍትሓዊ ተጠቃምነትን ህዝቢ ንኽረጋገፅ እወንታዊ ግደ ተፃዊቱ እዩ። ይኹን እምበር ብብርኪ ሃገር ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ዜጋታት ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ምህላዎም ድማ ነቲ ብሰፊሑ ዝእመት ምርግጋፅ ዘላቒ ልምዓት ማሕለኻ ከየጋጥም ብቐፃልነት እናተሰርሐሉ ይርከብ። ምስቶም ፅቡቕ ኣፈፃፅማ ልምዓትን ቀፀልቲ መደባትን መንግስቲ ጎድኒ ንጎድኒ ዝኸይድ ስራሕቲ ማረት እውን ካብዚ ነፂልካ ዝረአ ኣይኮነን። ብፍላይ ማረት ሓረስቶት ትግራይ ኣብ ዝርካቦም መሬት ብመስኖ ኣልሚዖም ሃፍቲ ዝውንንሉ ኣማራፂታት ብምንዳይ ዓበይቲ ስራሕቲ እናሰርሐት ትርከብ። ነዚ ዝገበረቶ ኣስተዋፅኦ መርኣዪ ዝኸውን ኣብ መረብ ለኸ ዘሎ ልምዓት መስኖ ቀወምቲ ተኽልታት ተጠቃሲ እዩ።
ማረት ኣብ 1994 ዓ.ም ኣብ ወረዳ መረብለኸ ሓዱሽ ተኽሊ ሒዛ ቅልቅል ኢላ። እቲ ዝወሰደቶ ፍረ ማንጎ ኣፕል እዩ ነይሩ። ንሓረስቶት ኣኪባ ድማ ጥቕሚ ማንጎ ኣፕል ብዝርዝር ብምርዳእ ተመራፂ ምግቢ ምዃኑን ኣብ ዕዳጋ ተጠላብነት ከምዘለዎን ብኣብነት እናደገፈት ኣስተምህሮ ሂባ። ይኹን እምበር ሒዛተን ዝቐረበት 60 ተኽሊታት ማንጎ ኣፕል ቀልጢፉ ዝደፍረን ኣይተረኽበን። ምኽንያቱ ቅድሚኡ ኣብቲ ከባቢ ዝፍለጥ ኣይነበረን። ድሕሪ ብዙሕ ኣስተምህሮ ወ/ሮ ሃረጉ ጎበዛይ ዝተባሃላ ኣብ ልምዓት መስኖ ክነጥፋ ጀሚረን ዝነበራ 30 ፈልስታት ወሲደን። ዝተረፈ 30 ድማ ካልኦት ሓረስቶት ተማቒሎመን። ኣብ ከይዲ እቲ ተኽሊ ማንጎ ኣፕል ፍርያት ክህብ ምስጀመረ ግና ቡዙሓት ሓረስቶት ክመናጠልሉ ጀሚሮም። ሕዚ ንወ/ሮ ሃረጉ ሓዊሱ ብርክት ዝበሉ ሓረስቶት መረብ ለኸ ሰብ ሃፍቲ ክኾንሉ ክኢሎም ኣለዉ።
ነዚ ሓፂር መብርሂ ዝሃቡና ነባሪ እቲ ወረዳ፣ ጣብያ ብርሽዋ ዝኾኑ ኣይተ ብርሃኑ ተኽሉ እዮም። ኣይተ ብርሃኑ ካብቶም መጀመርታ ነቲ ማንጎ ኣፕል ሰጊአሙዎ ዝነበሩ ሓረስቶት ሓደ እንትኾኑ ሕዚ ግና ንሶም እውን ኣብ ልምዓት ማንጎ ኣፕልን ካልኦት ቀወምቲ ተኽልታት ተዋፊሮም ኣለዉ። ”ብቐንዱ ልምዓት ቀወምቲ ተኽልታት መስኖ 2000 ዓ/ም ዝጀመርኩ ኮይነ እቲ ቦታ ጉህሚታት ዝበዝሖ ስለዝነበረ ነቲ ልምዓት ይፀግመኒ ነይሩ። ድሕሪ ብዙሕ ፃዕሪ ካብ ፍርያቶም ተጠቃሚ ክኸውን ዝጀመርኩ ግና ብ2005 ዓ/ም እዩ። 450 ቀወምቲ ተኽልታት ማንጎን ኣፕልን እንትህልዉኒ ኣራንሺ፣ በዝሒ ተኽልታት ዘይትሁን ፓፓዮን ወዘተ ድማ ከባቢ 200 በፂሑ ኣሎ። ሳላ እዞም ቀወምቲ ተኽልታት መነባብሮይ ኣማሓይሸ እየ” ይብሉ ኣይተ ብርሃኑ።
ሓረስታይ ብርሃነ ዝተዋፈሩሎም ቀወምቲ ተኽልታት ማንጎ፣ማንጎ ኣፕል፣ ኣራንሺ፣ ዘይትሁን ወዘተ ኣብ ክልተ ነጥቢ ሓሙሽተ ሄክታር ዝተተኸሉ እዮም። ሕዚ ድማ ፓፓየ ብበዝሒ እናወሰኽሉ ይርከቡ። ካብ 2005 ዓ/ም ኣትሒዞም በብዓመቱ ካብ 30 ሽሕ ክሳብ 40 ሽሕ ብር ዝረኽቡ ምዃኖም ለምዘመን ድማ 60 ሽሕ ብር ንምርካብ ትልሚ ሒዞም ከም ዝተበገሱ ይገልፁ። ክሳብ ፈለማ ወርሒ ጉንበት ኣብ ዘሎ እዋን ድማ 30 ሽሕ ብር ረኺቦም ኣለዉ። ኣብቶም ዝተረፉ ኣዋርሕ እንተናኣሰ 20 ብር ከምዝረኽቡ ይዛረቡ።
ኣይተ ብርሃኑ ሕዚ ኣብ ከተማ ራማ ሸሞንተ ክፍልታት ገዛውቲ ኣስሪሖም ኣለዉ። እቶም ሰለስተ ክፍልታት የካርይዎም፣ እቶም ዝተረፉ ድማ ምስ ስድረኦም ይነብሩሎም። ሓንቲ ባጃጅ ዓዲጎም ኣብ ስራሕ ዘዋፈርዋ እንትኾኑ ብሓደ ፈረስ እትጉተት ካሬሳ ድማ ኣላቶም። ካብዙይ ሓሊፉ ኣብ ባንኪ 60 ሽሕ ብር ዓቚሮም እዮም።
ከምቲ ልዕል ክብል ዝተገለፀ ማረት ቅድሚ 15 ዓመታት ኣትሒዛ ብልምዓት ቀወምቲ ተኽልታት ብፍሉይ ንልምዓት መስኖ ብሰፊሑ ሰሪሓ እያ። ኣይተ ብርሃኑ ድማ ኣብ ጣብያ ፈልሲ ማረት መተሓባበሪ ኮይኖም ንልዕሊ ሸሞንተ ዓመታት ስለዘገልገሉ ስራሕቲ ማረት ኣፀቢቖም ዘስተማቐሩ እዮም። ማረት ንፍረ እቶም ቀወምቲ ተኽልታት ብኽባር እናዓደገት ብምፍላስ ንሓደ ቀዋሚ ተኽሊ ብክልተ ብር ሒሳብ ጥራሕ ትሸጦ ነይራ። እዙይ ብኽሳራ ንሓረስቶት ክትረብሕ እትገብሮ ዝነበረት ቀረብ ቀወምቲ ተኽልታት ማንጎን ማንጎ ኣፕልን ከምኡ ድማ ኣብቲ ከባቢ ዘይፍለጡ ዝነበሩ ካልኦት ተኽልታትን ኣብ ምቕናስ ድኽነት እጃሞም ክፃወቱ ብምሕሳብ እዩ። ከምቲ ዝሓሰበቶ ድማ ሕዚ ቀወምቲ ተኽልታት ብሓረስቶት እቲ ወረዳ ተጠለብቲ ኮይኖም ንሓደ ፈልሲ 20 ብር ብቕድድም ይሽየጡ ኣለዉ። ማረት ኣብ ጣብያታት ፈልሲ መሃያ ብዝኸፈሎም ሰራሕተኛታት ተሰሪሐን ተመሓዳድርን እያ።
ኣብዚ ሓንቲ ተጠቃሚት ክንውስኽ። ነባሪት ወረዳ መረብ ለኸ፣ ጣብያ መድሕን ኮይነን ወ/ሮ ፅጌ ስዩም ይበሃላ። ዕድመአን 56 ይምላእ እምበር ሐዚ እውን ሃፍቲ ንምምእራር ምስ ተፈጥሮ ኣብ ቃልሲ ዘለዋ ዋዕሮ ልምዓት ምዃነን ኣብ ልምዓት መስኖአን ፅዓርዓር እንትብላ ሪእኻ ትርዳእ። “መበገሲ ሃፍተይን ማእገረይን ማረት እያ “ ዝብላ ወ/ሮ ፅገ፣ ብ1999 ዓ/ም ልምዓት መስኖ ጀሚረን። ቅድሚኡ ሓሙሽተ ቆልዑ ሒዘን ካብ ኢድ ናብ ኣፍ ዝኾነ ናብራ እየን ዝመርሓ ነይረን። ካብ ድኽነት ንምውፃእ ኣብ ዝወሰናሉ እዋን ብልቓሕ ዝረኸብኦ 2,000 ብር መበገሲ ካፒታል ብምሓዝ ሓንቲ ዒላ ኩዒተን። ቀፂለን ድማ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሄክታር መሬት 400 ተኽሊ ማንጎ፣ 100 ኣራንሺ፣ 300 ሙዝን 20 ዘይትሁንን ብምትካል ስራሕቲ መስኖ “ሀ” ኢለን ጀሚረንኦ። ምስዚ ጎድኒ ንጎድኒ ነቲ ኣብ ሓደ ሄክታር መሬት ዝዓረፈ ዝራእቲ መፍረያይነቱ ንኽዓቢ ሰለስተ ግዜ ደጋጊመን ይሓርስኦ። ምህርቱ ንኽስስን ድማ ኣብ ሄክታር ሰለስተ ኩንታል ዘመናውን ልዕሊ 60 ኩንታል ባህላውን ድኹዕዒ ይጥቀማ። ገለ ምልክት ሕማማት ተኽሊ ንኸይረኣዩ ምስ ሰብ ሙያ ማረት ብምምኻር ሙያዊ ሓገዝ ይረኽባ። ሰብ ሙያ ዝህብወን ግልጋሎት ምኽሪ መሰረት ብምግባር ድማ ኣትክልተን ብእዋኑ ክፀሀን ክኹስኮስን ካብ ምግባር ክሳብ ዘድልዩ ንጥፈታት ምፍፃም ብእዋነን ይውግና።
ነዚ ኩሉ ጉዕዞአን ብሕራነ ዝገልፅኦ ወ/ሮ ፅገ ብተኽሊ ማንጎ ኣራንሺ፣ ዘይትሁን ባናናን ዝመልአ ዝበለ ሕርሻ መሬተን ኮሊልና እንትንሪኦ እውን ሽሻይ ተፈጥሮ ብፃዕረን ዝተቛደሳ ዋዕሮ ምዃነን ባዕልትና ምስክራት ኮይና። ውፅኢቱ ንምርኣይ ዝኣክል፣ ኣብ 2007 ዓ/ም ካብ 300 ተኽሊ ማንጎ 525 ኩንታል ረኺበን። ካብ 50 ተኽሊ ኣራንሺ ድማ 50 ኩንታል ንዕዳጋ ኣቕሪበን። ምህርቲ ወ/ሮ ፅገ ኣብዚ ጥራሕ ዝተሓፅረ ኣይኮነን። ካብ 300 ተኽሊ ሙዝ 75 ኩንታል ምህርቲ ሓፊሰን። ኣብ ፍርቂ ሄክታር መሬት ካብ ዝዘርኣኦ ሽጉርቲ ከዓ 120 ኩንታል ክረኽባ ክኢለን። ብምኽንያት ከምዚ ገይረን ምፅዓረን በብዓመቱ ልዕሊ600 ሽሕ ብር ንምርካብ በቒዐን። ሐዚ ወ/ሮ ፅገ ሓሙሽተ ደቀን ኣምሂረን ንቁምነገር ዘብቀዓን ኣብ ሕርሻ መሬተን ን21 ሰራሕተኛታት ቀዋምን ግዝያውን ዕድል ስራሕ ዝፈጠራን መርኣያ ሓረስቶት ዝኾና ኣዶ እየን። ብድምር ኣብዚ እዋን ሰለስተ ሚልዮን ካፒታል ዝወነና በዓልቲ ሃፍቲ ኮይነን ኣለዋ። ነዚ ኹሉ ዓወተን መሰረት ዝኾነተን ድማ ማረት እያ። ማረት ኣብ ምትእትታው ቀወምቲ ተኽልታትን ሕብረተሰብ ኣብኣቶም ዘለዎ ግንዛበ ክዓቢ ምግባርን ዓብዪ ስራሕ ምስ ሰረሐት መንግስቲ እውን ብስፍሓት ኣትይዎ። ምኽንያቱ ቀስብቐስ ጠለብ ቀወምቲ ተኽልታት እናወሰኸ ስለዝመፀ መንግስቲ ብሰፊሑ ክሰርሐሉ ግድን ነይሩ።
መተሓባበሪ ልምዓት መስኖ ወረዳ መረብ ለኸ ኣይተ ገብረእግዚኣብሔር ገብረህይወት ከምዝብልዎ ክሳብ ሕዚ ዝተተኸሉ ቀወምቲ ተኽልታት እቲ ወረዳ 715 ሽሕን 413 በፂሖም ኣለዉ። ካብዚኣቶም እቶም 73 ሽሕ ብማረት ዝተኣታተዉ እዮም። ካብቶም ልዕል ክብል ተጠቒሶም ዘለዉ ጠቅላላ ቀወምቲ ተኽልታት ወረዳ መረብ ለኸ 498 ሽሕን 928 ናብ ፍረ ዝተሰጋገሩ እንትኾኑ ካብዚኣቶም እቶም ብማረት ዝተኣታተዉ 73 ሽሕ ይርከብዎም። በቶም ኣብቲ ወረዳ ዘለዉ ቀወምቲ ተኽልታት ተጠቀምቲ ዝኾኑ መራሕቲ ስድራ ድማ 1,945 ደቂ ኣነስትዮን 2,631 መናእሰይን ዝርከብዎም 9,965 ሓረስቶት እዮም።
ማረት ኣብዚ ዝገበረቶ ኣበርክቶ 73 ሽሕ ቀወምቲ ተኽልታት ምትእትታው ጥራሕ ኣይኮነን። ነቶም ብመንግስቲ ዝተኣታተወሎም ሓረስቶት ሓዊሱ ጠቕላላ ሓረስቶት እቲ ወረዳ ኣብ ረብሓን ከይዲ ልምዓትን ቀወምቲ ተኽልታት ግንዛበ ክሕዙ ኣብ ምግባር ዓብዪ ስራሕ ሰሪሓ እያ። ኣብቲ ወረዳ ንዘለዉ ሰብ ሞያ ልምዓት መስኖን ሃፍቲ ማይን ብምስልጣን እውን ዓብዪ ዓቕሚ ፈጢራ እያ። ካብኡ ሓሊፉ ዝተፈላለየ ባንክታት ማይ መስኖ እናሰረሐት ከምዘረከበት ኣይተ ገብረእግዚኣብሔር ይገልፁ። 15 ቼክዳማትን ክልተ ኣናእሽተይ ግድባትን ኣብቲ ወረዳ ካብ ዝሰረሐቶም ባንክታት ማይ መስኖ ተጠቀስቲ እዮም።
ካሊእ ልምዓት መስኖ እቲ ወረዳ ብፍላይ ልምዓት ቀወምቲ ተኽልታት ኣብ ጎቦታት እውን ንኽሳለጥ ዝካኣላ ገይራ እያ። ንኣብነት ኣብ ሓሙሽተ ጣብያታት ስራሕቲ መደባዊ ዛላ ክስርሑ ብምግባር ኣብተን ሰለስተ ጣብያታት 46 ደቂ ኣነስትዮ ዝርከበኦም 148 መናእሰይ ብመልክዕ መቐሎ ኣብ ልምዓት መስኖ ክዋፈሩ ብምግባር ፅቡቕ ስራሕ ሰሪሓ።
ጥዑም እናበላዕኻ ምህፍታም ዝብል ርእሲ ፅሑፍና እምበኣር ነዚ እናራኣናዮ ዝመፃና ንምግላፅ ዝተቐመጠ እዩ። እዞም እናሓበርናዮም ዝመፃና ቀወምቲ ተኽልታት ጥዑማት ኣብ ርእሲ ምዃኖም ኣብ ዕዳጋ ልዑል ተጠላብነት ኣለዎም። እዚ ጥቕሚ ከምዘለዎም ግና ቅድሚ ዓሰርተ ሓሙሽተ ዓመታት ኣብ ሕብረተሰብ እቲ ወረዳ ዝነበረ ግንዛበ ትሑት እዩ። ማረት ምስ መንግስቲ ተሓጋጊዛ ሕብረተሰብ ክፈልጦምን ክጥቀመሎምን ምስገበረት ግና እቲ ዝተደለየ ውፅኢት ይርከበሎም ኣሎ። እቶም ኣብ ልምዓት ቀወምቲ ተኽልታት መስኖ ዝተዋፈሩ ሓረስቶት ነዞም ጥዑማት ፍረታት ይዕንገልዎም እውን ይሸጥዎም እውን። እንትዕንገልዎም ኣመጋግበኦም ስለዝመሓየሽ ብኡ ልክዕ ጥዕነኦም ዝተመሓየሸ ይኸውን። እንትሸጥዎም ድማ ብርክት ዝበለ ገንዘብ ስለዝረኽቡሎም መነባብረኦም ብቐፃልነት ይመሓየሽ። ጥዑም እናበላዕኻ ምህፍታም ማለት እዙይ እዩ።
ኣብ ወረዳ መረብ ለኸ ዘሎ ልምዓት መስኖ ብድምር፣ ልምዓት ቀወምቲ ተኽልታት ድማ ብሓፈሻ እንተየድነቕና እውን ኣይንሓልፍን። እዚ ድማ ድምር ውፅኢት ንጥፈታት ማረት፣ መንግስትን ህዝብን እዩ እሞ ተጠናኺሩ ይቐፅል።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ወለዲ እዛ ቅድስቲ ኣደ እዚኣ ኣቦኣ ሕይወትብነ፡ ኣዲኣ ከኣ እምባመሪና ይበሃሉ። እዞም ቅዱሳን ሰብ ቃል ኪዳን ውላድ ብምስኣኖም ብጸሎት ንእግዚኣብሔር ይልምንዎ ነበሩ። ሓደ መዓልቲ ኣቦኣ ሕይወትብነ ኣብ ታሽዓይ ሰዓት ቅዱስ ሩፋኤል ተገሊጹ “እምባ መሪና በዓልቲ ቤትካ ቅድስቲ ውላድ ክትወልድ እያ” ኢሉ ኣብሠሮ። ኣዝዩ ተሓጒሱ ድማ እቲ ካብ መልኣኽ ዚሰምዖ ንእምባ መሪና በዓልቲ ቤቱ ነገራ፣ እምባ መሪና’ውን “ከምቲ ንበዓል ቤተይ ዝተገለጽካሉ ተገለጸለይ” ኢላ ኣበርቲዓ ለመነት፣ ቅዱስ ሩፋኤል ከኣ ተገልጸላ እሞ ክልተኦም በዚ ነገር እዚ ተደኒቖም ካብታ ብሥራት ዚሰምዑላ ዕለት 28 ሚያዝያ ክሳዕ ዕለት 6 ነሓሴ ብጾም ብጸሎት ብምጽዋት ሱባኤ ኣትዮም 7 ነሓሴ ኣብ ዕለት ፅንሰት እግዝእትነ ማርያም እምባ መሪና ንቅድስቲ ሰሎሜ ፀነሰት፣ ኣብ 40 መዓልቲ ድማ “ከምቲ ነደይ ኣብ ማሕፀን ሓና ዝፈጠርክዋ፣ ከምኡ ድማ ንሰሎሜ ኣብ ማሕፀን እምባ መሪና ፈጠርክዋ” ዚብል ኣምላኻዊ ድምፂ እምባ መሪና ካብ ማሕፀና ሰምዐት።
ቅድስቲ እምባ መሪና ካብ ፅንሳ ኣብ መበል 4ይ ወርኃ ኣብ ከባቢኣ ናብ ዝነበረት ቤተ ክርስቲያን ንኽትሳለም እናኸደት ከላ ኣብ ከባቢ ሩባ ምስ በጽሐት ንኸተዕርፍ ኮፍ በለት።
ሽዑ ካብቲ ሩባ ማይ ኪወርዳ ዚመጽኣ ብዙኃት ሕሙማት ኣንስቲ፡ ከም ዓይነ ሥዉራት፡ በሃማት፡ ለምጻማት፡ ጸማማት፡ ቈራያት ዚነበራ ብማዕዶ ኣብ መንጎ እተን ጥዑያት ኮይነን ምስ ረኣያኣ ምሕረት እግዚኣብሔር ጸዊዕወን “ኪትፍውሰናን ኬተሕውየናን ኪትባርኸናስ ንዓናይ ናብኣ ንኺድ ተበሃሃላ። ሽዑ እተን ጥዑያት ነዚ ሰሚዐን እናሰሓቓ “እዚኣ ደኣ መን ኮይና እያ ከመይ ገይራኸ ኪትፍውሰክን፧” እናበላ ኣላገጻላ። ንሳተን ግና ንሕናስ ንኺድ ደኣ ኢለን ናብ እምባ መሪና ከዳ። ኣብ ቅድሚኣ ድማ ናይ ጸጋ ስግደት ሰገዳላ፣ ጽላሎት እምባ መሪና ኸኣ ኣብ ልዕሊአን ወደቐ፣ ብኡ ንብኡ ድማ ነፍስ ወከፈን ካብቲ ዝነበረን ሕማመን ሓወያ። እቲ ኣብተን ሕሙማት ዚነበረ ሕማም ከኣ ናብተን ዘላገጻ ጥዑያት ኢና በሃልቲ ተሳገረ። ሽዑ ናብቲ ዝሓሰበቶ ቤተ ክርስቲያን በጺሓ፣ ዲያቆን “ተንሥኡ ለጸሎት” ምስ በለ፡ ኣብ ማሕፀን እምባመሪና ዝነበረት ሰሎሜ “ኣደይ ተንሥኢ ተንሥኢ ዲያቆን ተንሥኡ ለጸሎት ይብል ኣሎ” ኢላ ተዛረበት፣ ቀጺሉ ካህን “ሰላም ለኵልክሙ” ምስ በለ ብትሑት ቃል “ምስለ መንፈስከ “ ኢልኪ ተቐበሊዮ በለታ። እምባ መሪና ነዚ ድምፂ ፅንሳ ብምስማዕ ፈርሐት። ሽዑ “ኣደየ ኣጆኺ ኣይትፍርሒ፣ ኣነ ሰሎሜ ጓልኪ ኣብ ማሕፀንኪ ተፀይረ ዘሎኹ ኣብ ዕለት ሓደ ግንቦት ልደት እግዝእትነ ማርያም ኽትወልድኒ ኢኺ” ኢላ ኣጸናነዓታ።
ካብ ዝገበረቶ ተኣምራት
ኣብ ሻብዓይ ወርኂ ፅንሳ፣ ሓደ መስፍን ካብ ካልእ መስፍን ዚተለቅሖ ገንዘብ ክሒዱ ኣብ ልዕሊ እቲ መስፍን ኃደጋ ኬውድቕ ተበገሰ፣ እቲ በዚ ዚፈርሐ ኣለቃሒ መስፍን ምስ ሠራዊቱ ሃዲሙ ናብ ሕይወትብነን እምባ መሪናን ከይዱ እቲ ኪገብሮ ዘለዎ ከማኽርዎን ብጸሎት ኪሕግዝዎን ተማኅፀነ። ሽዑ ሰሎሜ ኣብ ማሕፀን ኣደኣ ኮይና ዓው ብዝበለ ድምፂ “ኣጆኻ ኣይትፍራሕ፣ ከመይ ንሱን ሾብዓተ ደቁን ኣረሚ ቐቲልዎም እዩ። ነቲ ዝሃብካዮ ወርቂ ድማ ኣብ ትሕቲ ዓራት በዓልቲ ቤቱ ቐቢርዎ ኣሎ። ክሳዕ እዚ ዝበልኩኻ ዚፍጸም ንሠለስተ መዓልቲ ኣብዚ ቀኒ” ኢላ መለሰትሉ።
ነዚ ዚሰምዐ መስፍን “እዚ ኣብ ማሕፀንኪ ዘሎስ ነቢይ ድዩ ወይ መልኣኽ፧” ኢሉ ኣብ ቅድሚ እምባ መሪና ናይ ጸጋ ስግደት ሰገደ። ሰሎሜ ደጊማ ኣብ ማኅፀን ኣዲኣ ኮይና “ከምዚ እትብሎ ዘሎኻ ወዲ ኣይኮንኩን፣ ጓለንስተይቲ ፈላሲት ክሳዕ ዕለተ ሞተይ ንመከራ ዝውለድ እየ” በለቶ። ደጊሙ ነዚ ነገር እዚ ካብ ማሕፀን እምባ መሪና ሰሚዑ ናብ ምድሪ ወደቐ፣ ከም ምዉት ከኣ ኮነ።
ሽዑ ድኅሪ ሠለስተ መዓልቲ ናይቲ መዋቲ መስፍን በዓልቲ ቤትን ኣዝማድን ናብቲ ዘለቅሖ መስፍን መጺኦም “ሰላም ንግበር፣ ወርቅኻ ዕጽፊ ጌርና ክንህበካ ኢና” በልዎ። ንሱ ኸኣ እናበኸየ ‘እቲ ወርቀይ ኣበይ ከም ዘሎ ደኣ ንገሩኒ እምበር ኣይቅበለኩምን እየ” በሎም። እቶም ኣዝማዱ “ኣብ ትሕቲ ዓራት በዓልቲ ቤቱ ተቐቢሩ ኣሎ” በልዎ። ንሱ “ብሓቂ ትንቢት ናይዛ ሕፃን ኣብ ማሕፀን ኣዲኣ ኮይና ዚተናገረቶ ተፈጸመ” በለ። እምባ መሪና ድማ “ወርቂ ናይዚ መስፍን እዚ ኣይትቀበል፣ ምኽንያቱ ምስ ሰበይቲ ኃዉ ዘምዩ እዩ” በለቶ። ነቲ ገንዘብ ከኣ ንድኻታት ዓደሎ።
ልደት ሕፃን ሰሎሜ
እምነ ሰሎሜ ኣብ ዕለት ሓደ ግንቦት ተወልደት፣ ዕለት ዕሥራ ሓምለ ንጥምቀታ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ተኣኪቦም ካህናት ጸሎት ኬብጽሑ ተንሥኡ፣ ሕፃን ሰሎሜ ብልሳና “ኣነ ጳጳስ ከይመጽአ ኣይጥመቕን እየ። እቲ መልአኽ እግዚአብሔር ሓቢርዎ ንኽብሪ ጥምቀት ዚመጽእ ዘሎ ጳጳስ ኣብ መንገዲ ኣሎ” በለት። በዚ ነገር እዚ እቶም ካህናት ኣብ ክልተ ተኸፍሉ። ገሊኦም ንጸበ፣ ገሊኦም ከኣ ነጥምቃ ኢሎም ስለ ዝተኸራኸሩ መልአኽ እግዚአብሔር መጺኡ ንሕፃን ሰሎሜን እምባ መሪናን ሃንደበት ካብቲ ቤተ ክርስቲያን ኣልዒሉ ናብ ቤተን ወሰደን። እቲ ንጥምቀት ዝተዳለወ ማይ ከኣ ከም እምኒ ደረቐ፣ በዚ ነገር እዚ ኣብቶም ንጥምቀት ዚተኣከቡ ራዕድን ፍርሓትን ኮይኑ ኣብ ምድሪ ወዲቖም ከም በድኒ ኾኑ። እቲ ንኽብራ ዚተላእከ ጳጳስ ድማ ክይድ ውዒሉ ናብ ቤቶም ምስ መጽአ፡ ሕይወትብነ ጽቡቕ ገይሩ ተቐበሎ። ሕፃን ሰሎሜ ድማ ኣብ ዝባን ኣደኣ ኮይና “ካብ ዝባንኪ ኣውርድኒ ኣብ እግሩ ክሳለም” ኢላ ካብ ዝባን ኣዲኣ ወሪዳ ልክዕ ከም ጓል ዓሠርተው ክልተ ዓመት መሲላ ኣብ እግሪ ጳጳስ ተሳለመት። ሽዑ ንጽባሒቱ ሰንበት ኮይኑ ናብ ቤተ ክርስቲያን ከዱ። እቲ ጳጳስ ከኣ በቶም ዚወደቑ ሰባትን በቲ ከም እምኒ ዝደረቐ ማይን ተገሪሙ “እዚኣቶም ደኣ ምዉታት ድዮም፧ እዚ ማይከ ከመይ ኢሉ እዩ ደሪቑ፧” ኢሉ ተገረመ። ሕፃን ሰሎሜ ነቲ ዝተፈጸመ ካብ ጥንቱ ክሳዕ ተፍጻሜቱ ነገረቶ። ካብ ዝባን ኣደኣ ወሪዳ ድማ ነቶም ዚወደቑ “ብስም ጐይታ ኢየሱስ ክርስቶስ ተንሥኡ” በለቶም። ንሳቶም ብኡ ንብኡ ብቕጽበት ተንሢኦም ኣብ እግራ ወዲቖም “ብኣኺ ወዲቕና ብኣኺ’ውን ተንሢእና” በሉ። ነቲ ደሪቑ ዚነበረ ማይ’ውን “ብስም ጐይታይ ኢየሱስ ክርስቶስ ናብቲ ቐዳማይ ፍጥረትካ ተመለስ” በለቶ። ናብቲ ጥንታዊ ፍጥረቱ ኸኣ ተመልሰ። ብኢድ እቲ ዝመጽአ ጳጳስ ከኣ ተጠምቀት። ቅዱስ ሚካኤል ከኣ መንፈሳዊ ኣቦኣ ኾነ።
ኣተዓባብያ ሕፃን ሰሎሜ
ሕፃን ሰሎሜ ከም ኣተዓባብያ ኵሎም ሕፃናት ብመንፈሳዊ ኣተዓባብያ ዓበየት፣ ናይ ወትሩ ሥራሓ ድማ ጾም፣ ጸሎትን ስግደትን ነበረ፣ ብመዓልትን ለይትን (300) ስግደት ትሰግድ ፣ ምስኡ ድማ ኵሉ መጻሕፍቲ ጸሎት ተብጽሕ፣ ጸጋ እግዚኣብሔር ከኣ ኣብኣ የዓርፍ ነበረ፣ መንጸፋ ድማ (120) ኣእሻዅ ዘለዎ እግዝእትነ ማርያም ዝፈተለትላ መንጸፍ ትንጸፍ ነበረት፣ ነዚ ኵሉ ተጋድሎኣ ሰብ ኣይፈልጦን ነበረ። ትርኢታ ከኣ ከምተን ጽቡቕ ዚምገባን ዚኽደናን ትመስል ነበረት።
ሰሎሜ ጓል 15 ዓመት ኣኺላ ክንዲ ኣዴታታ ድኅሪ ምዃና ናብ ዲያቆን ቶማስ ዝተባህለ ከምኣ ሓደ ቅዱስ ሰብ ተመርዓወት፣ ናይ ሠለስተ መዓልቲ ሱባኤኦም ምስ ወድኡ ቅዱስ መርቆሬዎስ ሰማዕት ብራእይ ተራእዮም፣ “ሱባኤ የኣኽለኩም፣ ሰብኣይን ሰበይትን ኩኑ፣ ምእንቲ ክትኣምኑኒ ድማ ቅዱስ ሚካኤል ምሳይ ኣሎ፣ ቅዱስ ሚካኤል ከኣ እወ ሓቂ እዩ፣ ነቲ ዚፅነስ ሕፃንውን በቲ ናይ ዕለቱ በዓል መርቆሬዎስ ሰማዕት ስም ኣውፅኡሉ” ኢልዎም ካብኦም ተሠወረ።
ፅንሰትን ልደትን ጥምቀትን ኣቡነ መርቆሬዎስ
ድኅር’ዚ ኣቡነ መርቆሬዎስ ኣብ ዕለት 25 ኅዳር ካብ ቅድስት ሰሎሜ ተፀንሰ። ብዕለት 29 ነሓሴ ብእግዝእትነ ማርያምን መላእኽትን ተሰንያ ወለደት፣ ቅድም ንመርቆሬዎስ ደኃር ንኣብሳዲ ፣ ንማቴዎስ ዘበርበሬ፣ ንመክብበ ደናግል ከምቲ ብራእይ ዚረኣይዎ ወሲዳ ብዘሎ ኵሉ ሥርዓትን ሕግን ኣምሂራ ኣዕበየቶም።
ከምቲ ኣብ ማሕፀን ኣዲኣ ኮይና “ኣነ ፈላሲት ጓለንስተይቲ ደኣ እምበር ወዲ ተባዕታይ ኣይኮንኩን” ዝበለቶ እቲ ትንቢት ምእንቲ ኪፍጸም ኣብ መበል ኣርብዓን ሸሞንተን ዓመት ዕድሜኣ ርእሳ ላጽያ ፣ ንዓለም መኒና ንሠለስተ ወርኂ ብጾምን ብጸሎትን ብትሕትናን ፍርሃት እግዚኣብሔርን ተመኵሮ ድኅሪ ምውሳዳ ኣርዑት ምንኵስና ካብ ኣቡነ ኤዎስጣቴዎስ ተቐበለት፣ ካብ ኣቡነ ኤዎስጣቴዎስ ፍንትት ኢላ ድማ ተመንን ግሔታትን ኣብ ዚበዝኅዎ ኣብ ከባቢ ገዳም ደብረ ድማኅ ባሕተወት፣ ንመጻኢ ወለዶ ትእምርቲ ምእንቲ ኪኸውን ድማ ከውሒ ሃሪማ ማይ ኣፈልፈለት። ክሳዕ ንእግራ ዚውሕጥ ንብዓት እናነብዐት መዓልቲ ፍርዲ ትዝክር ነበረት።፡
ፈተና ጸላኤ ሠናያት ንቅድስቲ ሰሎሜ
ሓደ መዓልቲ ጸላኤ ሠናያት ቤተ ዘመድ ተመሲሉ ናብኣ መጺኡ “ሰላም ንኣኺ ይኹን” ኢሉ “ስለምንታይ ኢኺ ኣብዚ ቦታ እዚ ምስ ኣራዊት ነብርን ኣንበሳን ተቐሚጥኪ፧ ቤትኪ ገዲፍኪ፧ ፈሊጥክኒዶ ኣሎኺ፧ ኣነ ወዲ ኃው ኣቦኺ እገሌ እየ ናይ ሥጋ ኴንክኒ ክናዝዘኪ መጺአ፣ ሰብኣይኪ ካልእ ሰበይቲ ተመርዕዩ፣ ደቅኺ ዘኽቲሞም፣ ንምንታይ ካብቲ ማሞቕ ቤትኪ ኣብዚ ቍርን ኣስሓይታን መሪጽኪ፧" በላ።
ቅድስቲ ሰሎሜ መንፈስ ቅዱስ ገሊጹላ ሓሳዊ ምኻኑ ፈሊጣ፣ “ተድላን ሓጐስን እዚ ዓለም እዚ ከም ጽላሎት ኃላፊ ስለ ዝኾነ ነዚ መሪጸ፣ ሃብቲ ምድሪ ኣይደልን ፣ ሃብቲ ሰማይ ይኅሸኒ” በለቶ። ጸላኤ ሠናያት ብመልሳ ተገሪሙ “ናብ ቤት ምምላስ ይትረፍሲ ንምንታይከ ሕራይ ዘይትብልኒ፧ ሥጋኺ ብጾም፣ ብጸሎት፣ ብስግደት ማሲኑ፧” በላ።
ንሳ ድማ “እንተበላዕኩ ኣይውስኽ፣ እንተዘይበላዕኩ ኣይንኪ “በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅድስ አሐዱ አምላክ” ኢላ ኣማዕቲባ “ርሓቕ ኣታ ርኹስ” በለቶ። ብኡ ንብኡ ድማ ከም ትኪ በነነ፣ ስለ እቲ ኵሉ ዚገበረላ ንእግዚኣብሔር ኣመስገነት።
ኣብ ጸሎታ መላእኽቲ መጺኦም “ኦ ሰሎሜ፣ ቡርክቱ ለአብ ወልዕልቱ ለወልድ ወማኅደሩ ለመንፈስ ቅዱስ አልቦ ዘይትማሰለኪ ዘእንበለ ማርያም ወላዲቱ” እናበሉ የጸናንዕዋ ነበሩ።፡ ተራዳኢኣ መልኣኽ ገብርኤል የገልግላን ኅብስተ መና እናኣምጽአ ይምግባን ነበረ። ኪትቈርብ ኣብ ዝደለየቶ ጊዜ ድማ ኣብ ልደት፡ ጥምቀት፡ 21 ጥሪ፡16 ነሓሴ፡ ትንሣኤ፤ ሠረገላ እሳት ኣምጺኡ ብደመና ጽዒኑ ናብ ኢየሩሳሌም ወሲዱ የቐብላ ነበረ፡።
ንነፍሲ ዚኸውን እንተሓተተት፡ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ናብኣ መጺኡ ንዚሓተተቶ ቃል ብቓል ይነግራ፣ ብዅሉ ግብሪ ጽድቂ ፍጽምቲ ኾነት፣ ንእግዚኣብሔር ድማ ኣሥመረቶ። ብኣካለ ሥጋ ኸላ ናብ ሰማያት ዓሪጋ ጻድቃንን ኃጥኣንን ትርኢ ነበረት። በዚ ከምዚ 33 ዓመት ድኅሪ ምንባራ፣ ምስቲ በዓል ቤታ ዚገበረቶ 48 ዓመት ተደሚሩ 81 ዓመት ገበረት።
ቃል ኪዳን ከምዚተቐበለት
ኣብ 23 ኅዳር ምሸት ቁሩብ ሓመመት፣ ብሕማማ ድማ ንእግዚኣብሔር ኣመስገነት፣ ሽዑ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብቕድሚኡን ብድኅሪኡን ብየማኑን ጸጋሙን ኣእላፍ መላእኽትን ቅዱሳንን ኣስዒቡ ናብኣ መጺኡ “እንታይ ክገብረልኪ ትደልዪ፧ ከመይ እቲ ናባይ እትመጽእሉ ጊዜ ኣኺሉ እዩ” በላ።
ንሳ “ተዝካረይ ንዚገብሩ፣ ስመይ ንዚዝክሩ ብስመይ ቤተ ክርስቲያን ዚሓንፁ መሓረለይ” በለቶ። ጐይታና ኸኣ “ከምዚ እትብሊዮ ኪኸውን ምሒለልኪ ኣሎኹ” ኢሉ ቃል ኪዳን ሂቡ ናብ ሰማያት ዓረገ። ንጽባሒቱ ሰዓት 9 ናይ ንግሆ ድማ ዕለት 24 ኅዳር ነፍሳ ካብ ሥጋኣ ተፈልየት። ናብ መንግሥተ ሰማያት ከኣ ብኢድ መላእኽቲ ዓረገት።
ጸሎታን በረኸታን ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
ክርስትያናዊ ህይወት
ቈልዓ ማዕጾ ምስ ዚኸፍተልና
ቈልዓ ማዕጾ ምስ ዚኸፍተልና፡ ምስ ወለዱ ኽንዛረብ ከም እንደሊ ንሕተቶ። ከምኡ ምግባር ንርእስነቶም ኣኽብሮት ከም ዘሎና የመልክት። (ምሳ 6:20) እቲ ቘልዓ ኽንኣቱ እንተ ዓዲሙና፡ ክንኣቱ የብልናን። ወለዱ እንተ ዘየልዮም፡ ካልእ ግዜ ንመለስ።
እቲ ማዕጾ ዝኸፈተልና ዀተቴ እንተ ዀይኑ፡ ማለት ዕድሚኡ ኻብ 15-19 እንተ ዀይኑ፡ ንወለዱ ኺጽውዖም እንተ ሓተትናዮ ዝሓሸ እዩ። ወለዱ እንተ ዘይኣልዮም ግና፡ ዝደለዮ ጽሑፍ ኬንብብ ዚፈቕዱሉ እንተ ዀይኖም ክንሓትቶ ንኽእል ኢና። ዚፈቕዱሉ እንተ ዀይኖም፡ ጽሑፍ ክንህቦ ወይ ድማ jw.org ብኸመይ ኪጥቀም ከም ዚኽእል ከነርእዮ ንኽእል ኢና።
ተገዳስነት ንዘርኣየ መንእሰይ ተመላሊስካ ምብጻሕ ክንገብረሉ ኸለና፡ ንወለዱ ኽንረኽቦም ከም እንደሊ ንሓትቶ። ከምኡ ምግባር፡ ዕላማ መምጽኢና እንታይ ምዃኑ ንምግላጽን ንስድራ ቤታት ዚኸውን ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ዜተኣማምን ምኽሪ ኸነርእዮምን ይሕግዘና። (መዝ 119:86, 138) እቲ ንወለዲ እነርእዮ ኣኽብሮትን ሓልዮትን፡ ጽቡቕ ምስክርነት ኪህብ፡ ነታ ስድራ ቤት ብስራት ከነካፍላ ዜኽእል ካልእ ኣጋጣሚ እውን ኪኸፍተልና ይኽእል እዩ።—1ጴጥ 2:12።


text:
ብናታቶም ቃላት ኣብ ኢትዮጵያ ይቕረ ናይ ምባል ዝፀንሐ ባህሊ ስለዘሎ ንሕና’ውን ነዚ ባህሊ እዚ መሪፅና ኣለና ኢሎም
ክልተ ስውዲናዊያን ጋዜጠኛታት ምሕረት ኽሓቱ ወሲኖም
መግስታት ኢትዮጵያን ስዊድንን ዕፃ እቶም ጋዜጠኛታት ብዝምልከት ዝርርብ እናካየዱ እዮም ተባሂሉ
ብኽስታት ግብረ ሽበራ ኣብ ኢትዮጵያ ማእሰርቲ ዝተፈረዶም ክልተ ስውዲናዊያን ጋዜጠኛታት ኣብ ክንዲ ይግባይ ምሕረት ንምሕታት ወሲኖም። ሃይንለይን ካብ ኣዲስ ኣበባ ዝለኣኾ ፀብፃብ ገብረ ከቕርቦ እዩ።
ጋዜጠኛታት ማርቲን ሽብየን ዮሃን ፐርሰንን ሕጋዊ ብዘይኮነ ኣገባብ ናብ ኢትዮጵያ ብምእታውን ንናዕበኛ ጉጅለ ብምሕጋዝን ክስታት ንዝተፈረዶም ናይ 11 ዓመታት ማእሰርቲ ይግባይ ከምዝይብሉ ትማሊ ሰሉስ ኣፍሊጦም።
ክልቲኦም ጋዜጠኛታት ምሕረት ከምዝሓቱ ሓፂር መግለፂ ኣውፂኦም ኣለው።እቲ መግለፂ ናይ ዮሃን ፐርሰን ወላዲ ኬል ፐርሰን ኣብ ስዊድን ካብዝርከብ መንበሪ ገዝኦም ብቴሌፎን ኣቢሎም ኣንቢቦምዎ። ብናታቶም ቃላት ኣብ ኢትዮጵያ ይቕረ ናይ ምባል ዝፀንሐ ባህሊ ስለዘሎ ንሕና’ውን ነዚ ባህሊ እዚ መሪፅና ኣለና ኢሎም።
ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ስዊድን ኣምባሳደር የንስ ኦድላንደር ዕፃ እቶም ጋዜጠኛታት ብዝምልከት ክልትኣዊ ዝርርብ እናተኻየደ ከምዝኾነ ሓቢሮም ኣለው።ከምዚ ብምባል ‘’ ኣብ መንጎ መንግስታት ኢትዮጵያን ስዊድንን ቀፃሊ ዝርርብ እናተኻየደ እዩ።’’
ሽብየን ፐርሰንን ምስ ተዋጋእቲ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ኮይኖም ናብ ክልል ሱማሊያ ክኣትዉ ኣብዝፈተንሉ እዋን እዮም ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሰነ ኣብ ቁፅፅር ዝኣተው።ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ ብሕጊ ምስ ዝተኸልከለ ጉጅለ ካብ ስሩዕ ናይ ጋዜጠኝነት ሙያ ወፃኢ ንሽብር ደጊፍኩም ክብል ኣብ ልዕሊኦም ዝሓለፈ ወርሒ ነቲ ፍርዲ ሂቡ።


text:
ህዝቢ ኤርትራ ሓርነቱ ከረጋግጽ ተኾይኑ፡ ነቲ ዘይንቡር ክንሱ ንቡር ወሲድዎ ዘሎ ዘይንቡር ኩነት ኪግንዘቦን ንምቕያሩ ኪቃለስን ይግባእ።
ቅዋም ማለት ህዝቢ ምስ መንግስቲ ዝኽትሞ ብሕጊ ናይ ምክያድ፥ ብሕጊ ንዘይከይድ ናይ ምትሕታት፥ ልዕልና ሕጊን ሃገርን ዘውሕስ ውዕል ኢዩ። መንግስቲ በዚ ምስ ህዝቢ ዘኸትሞ ውዕል ፣ ንህዝቢ ይገዝእ ማለት ዘይኮነ – ኣብ ትሕቲ ሕጊ ንህዝቢ ተገዚኡን ተማእዚዙን የገልግል ማለትዩ።ህዝቢ ድማ ብመንገዲቶም ካበየ ከባቢኡ ወከልቱ ኪኾኑ ዝተመረጹ ባይቶ ህዝቢ ጌሩ፡ ኣብ ባይቶ ንልዕልና ሕጊ ይጣበቕ። ኣብ ፍርዳዊ ኣካል ድማ ልዕልና ሕጊ ኣብ ልዕሊ ልዕልና ስልጣን የርግእ። ብቐሊል ኣበሃህላ ኣብ ኩሉ መዳያት ህይወት ሃገሩ ሕጊ ዝለዓለ ድምጺ ፣ዝዓዘዘ ሓይሊ፣ ወሳኒ ቃል ይህልዎ።
ኤርትራ ቅዋም እንተዝህልዋ ሃገራዊ ኣገልግሎት ክህሉ ኣለዎ ዶ የብሉን መንግስቲወይ ፕረዚደንት በይኑ ዘይኮነስ ህዝቢ ምወሰነ። ህዝቢ ኣብቲ ባይቶ ወይ ፓርላማ ዝውክልዎ ነናይ ከባቢኡ ኣባላት ስለዘለዎ፡ እቶም ኣባላት ባይቶ ድማ ናይ ህዝቢ ተሓለቕቲ ኪኾኑ ስለዝምረጹ፡ ኣብ ባይቶ ቀሪቦም ኣነ ዝወከልክዎ ህዝቢ እዚ ኢዩ ድልየቱ ይብሉ። ፓርላማ ድማ ናይ ኩሎም ድምጺ ሰሚዑ እቶም ዝበዝሑ ዝደለይዎ ወይ ዘድመጹሉ ውሳነ ይወስድ። እዚ ሓጋጊ ኣካል ዝኾነ ባይቶ ዘጽደቖ ውሳነ ሕጊ ይኸውን፡ እቲ ንሱ ዝነጸጎ ድማ ዘይሕጋዊ ይኸውን። ሕጊ ምስ ኮነ ይኹን ምስ ዘይኮነ ድማ ፈራዲ ኣካል በቲ ቅዋም ዘሰክሞ ሓላፍነት መሰረት ብመሰረት ዓንቀጻትን ዝርዝራትን ቅዋምን ልዕልና ሕጊ ናይቶም ብይናት የውሕስ። ንኣብነት እዞም ወከልቲ ህዝቢ ዝበዝሑ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝበሃል ኣብ ኤርትራ ኣድላይነት የብሉን እንተኢሎም እቲ ዝለዓለ ድምጺ ዘለዎም ናይ ህዝቢ ወከልቲ ስለዝኾኑ ሃገራዊ ኣገልግሎት ደው ይብል ማለት ኢዩ።ስለዚ ፕረዚደንት ባህ ዝበሎ ዘይኮነስ ህዝቢ ዝመረጾ ውሳነታት ይሓልፍ ማለትዩ። መንግስቲ ብኢደዋኒኑ ሃገራዊ ኣገልግሎት ክእውጅ እንተፈቲኑ ድማ ፈራዲ ኣካል ፡ ቅዋም ብዝህቦ ስልጣን መሰረት ንመንግስቲ ይኸሶን ይውግዞን።
መንግስቲ ንህዝቢ ተሓታቲ ኢዩ። ትርጉም ተሓታትነት ማለት መንግስቲ ንቅዋምን ሕጊን ምምእዛዝ ማለት ኢዩ። ቅዋም ዝበሃል ክቡር ሕጊ ህዝቢ ንዝመረጾ መንግስቲ በብ እዋኑ ኪግምግም ፣ሕጉስ ተዘይኮይኑ ንዕኡ ኣልዩ ካልእ ካብኡ ዝሓሸ መንግስቲ ኬምጽእ ኪኽእል መታን ኣብ ኣርባዕተ ዓመት፡ ንዝደለዩ መንግስቲ ቆጽሊ ዜውድቐሉ ንዘይደለዮ ድማ ዝኣልየሉ ዕለት ፈልዩሉዩ። እቲ ዝተመረጸ ሰልፊ ቃሉ እንተኣርጉዱ ኣገናዕ፣ ቃሉ እንተኣዕቢሩ ድማ ያዕ ዝብለሉ ዕለት ኣለዎ ህዝቢ።ዝተመረጸ ሰልፊ ጽዒሩን ኣገልጊሉን ህዝቢ ጥዕና ፣ደቁ ትምህርቲ፣ መንእሰያቱ ሽቕለት፣ ሃገሩ ሰላምን ቅሳነትን ዝሰፈና እንተኾይናትሉ ይርሓሰና ይብል ። ሰብ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ዘይማዕረ፣ ሃገር ኣብ ትሕቲ ራዕዲ፤ መንግስቲ እምበር ሕጊ ዘይፈረድን ዘይኣስርን፡ ህዝቢ ናብ ዝደልዮ ቦታ ኣብ ዝደለዮ እዋን ኪንቀሳቐስ ዘይክእል፣ ኣፉ ዝተዓብሰ ኢዱ ዝተሓየረ እንተኾይኑ ግን፣ ህዝቢ ነዓይ ኣይትኸውንን ኢኻ ቃልካ ኣዕቢርካ ብምባል ይቕይሮ።ንህዝቢ እዚ ስልጣን ዘውሕሰሉ ቅዋም ኢዩ። በዚ ቅዋም መሰረት መንግስቲ ደኣ ኢዩ ንህዝቢ ዝምእዘዝ እምበር፡ ህዝቢ ኣይኮነን ብድልየት መንግስቲ ዝእዘዝ።
ካብ ዝቕጽል ሰሙን ጀሚርና ንቡር ዝተወስደ ዘይንቡር ተርእዮታት ብዝብል ኣርእስቲ ተኸታታሊ ጽሑፍ ከነቕርበልኩም ኢና። እቲ ጽሑፍ ህዝቢ፡ ብመሰረት ቅዋም ዘውሕሰሉ ሕግታት ዘይሕከኽ መሰሉ ክንሱ ቦኺርዎ ዘሎ መሰረታዊ መሰላትን ሕጋዊ ዋሕሳትን ክትንትን ኢዩ። እቲ ጽሑፍ ዘቕርቦ ሓበሬታ፡ ህዝቢ ነዚ ዘይንቡር ክንሱ ንቡር ወሲድዎ ዘሎ ዓመጽን ጥሕሰትን ተገንዚቡ፡ ብመሰረት ቅዋም ዘውሕሰሉ ዕድላት፡ ንመሰሉ ኪጽዕር መርሓ ኪኸውን ኢዩ። እቲ ጽሑፍ ህዝቢ ንመሰሉ ኪትስእ፡ ነቲ ዘይንቡር ክንሱ ንቡር ወሲድዎ ዘሎ ዘይሕጋዊ ኣካይዳ ኪነቕሓሉ ዘኽእሎ ኣስተምህሮኣዊ ኣቀራርባ ኪህልዎ ኢዩ።


text:
ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ነቲ ‘ኢትዮ-ኣሜሪካ ዶክተርስ ሜዲካል ሲቲ’ ሓላፍነቱ ዝተወሰነ ናይ ውልቂ ማሕበር ብ2.4 ቢሊዮን ቅርሺ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝሃብጾ ሆስፒታል እምነ ኩርናዕ ኣንቢሮም።
ኣያት ተባሂሉ ኣብ ዝፍለጥ ክፍለ ከተማ ቦሌ ኣዲሰባባ ኣብ ውሽጢ 150 ሽሕ ትርብዒት ሜትሮ ዝህነፅ ማእከል ሕክምና ብኣባሃህላ’ቶም መስረቱ ‘ከተማ ሕክምና’ ንፈለማ ህንጸቱ 110 ሚሊዮን ዶላር ወይ 2.4 ቢሊዮን ቅርሺ ክወጾ እዩ።
ሎሚ ንእምነ ኩርናዕ ህንጸት’ቲ ማእከል ሕክምና ዘንበሩ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ‘እቲ ሆስፒታ እናዓበየት መፂኣ’ላ ንዝበሉዋ ኣዲስ ኣበባን ንኢትዮጵያን ዝለዓለ ረብሓ ክህልዎ’ዩ’ ኢሎም።
ልዕሊ ኩሉ ብሉጽ ረብሓ ኢሎም ዝሓሰብዎ ድማ ‘ኣብ ላዕለዎት ሕክምና’ታ ሃገር ትምህርቶም ይከታተሉ ንዝርከቡ መንእሰያት ዝህቦም ረብሓ’ዩ’ ኢሎም።
ብ12 ትውልደ ኢትዮጵያዊያን ከምዝተወጠነ ዝገለፁ ናይ ኢትዮ-ኣሜሪካ ዶክተር ሜዲካል ሲቲ ሓላፍነቱ ዝተወሰነ ናይ ውልቂ ማሕበር ቦርድ ኣቦ መንበር ዶ/ር ግርማ ተፈራ፣ እቲ ማሕበር ሎሚ ልዕሊ 250 ኣባላት ከምዝሓቆፈ ገሊጾም።
እቲ ማእከል ሕክምና፣ ኩሉ ዓይነት ሕክምናዊ ምርመራ ዝካየደሉ፣ 300 መደቀሲ ዓራት፣ ሸሞንተ ናይ መጥባሕቲ ክፍልታት፣80 ምኽሪ ዝልገሰሉ ክፍልታት፣ ናይ ካንሰር መምርመሪ ማእኸል ዝሓቖፈን ዘመናዊ ሆስፒታል እዩ።


text:
ካብ ዝጽሓፍኩዎም ጽሑፋት ከም’ዛ ሓጻርን ግን ብምሊዬናት ቃላት ክጽሓፍ ናይ ዝክእል ኩቡርን ኣብነታዊ መራሒ ክጽሕፍ ከለኩ ጌሩ ዝተሰምዓኒ ሓበንን መሉእ ርእሰታኣማንነትን ዝፍጠረለይ ስሚዒትን መግለጺ ኣይረክበሉን’የ ።
ኣብ ዓለምና ብዛዕባ ዝሓለፉን ዘለዉን ሓርበኛታት መራሕቲ ክስምዕን ከንብብን ከሎኩ ኣብ ዓይኒ ሕልናይ ፍረሱ እናጋለበ ዝመጸኒ ተጋዳላይ አስያስ ኣፎርቂ’ዩ።
ኩሉ ብኣርኣያ ስላሴ ዝተፍጥረ ፊጡር ወዲ ኣዳም ኣብ ህይወት ዘመኑ ስሪሑ ክኣቱ ህይወቱን ህይወት ስድራቤቱን ክቅይርን ብተመሳሳሊ ከም ኩሉ ትምኒታት ፕረስደንት ክከውን ዘይምነ የለን፥እንተ ሰሊጥዎ ክኣ ኣብ ዕድመ ስልጣኑ ብዝረከቦ ዕድል ገለ የበርክትን ህይወቱን ህይወት ስድራቤቱን ኣብ ዝልዓለ ጸገነት ይሰቅል።
ኩልና ከም ንዝክሮ ባራክ ኦባማ ምስ ተዓወተ ኣብ ጻዕዳ ገዛ ምስ ኣተካ መጀመርያ ክትገብሮ እትደሊ እንታይ’ዩ? ዝብል ሕቶ ብጋዜጠኛታት ምስ ትሓተ ንደቀይ ክሕልወን ዝምነዬኦ ዝነብራ ክልተ ኮራኩር ኣክላባት ክገዝኣለን ክብል መሊሱ ሽዑ ንተጋዳላይን ፕረዚደንተይን ኢስያስ ኣፎርቂ ከም ወትሩ ዘኪረ ብዘይ ምክኒያት ኣይነብረን።
ምስ ፕርስደንት ኢስያስ ዝተራከብኩሉ ኣጋጣሚ ሓደ ክልተ ግዜ’ዩ፤ ምስ ኣሕዋቱን ስድራቤቱን ግን ጽቡቅ ርክብ ነይሩኒ ብፍላይ ምስ ናሽቱ ኣሕዋቱ ጵጥሮስን፥ናርዶስን ዝያዳ ነይሩ ከም ኩሉ ኤርትራዊ ሓዳር ጌሮም ወሊዶም ዘሚዶም ኣብ ኣስመራ ጸበብቲ ገዛ ተካሪዮም ብርሃጾም ክንብሩ ገድፍዮም ሕጂውን ዝተቅየረ የለን ።
እታ ኣብ ገዛ ከንሻ እትርከብ ገዛ ወለዶም ሕብሪ ውን ኣይቀየረትን ከምኣ ኢላ’ላ።
ከም ኩሉ ኤርትራዊ ወላዲ ድማ ንደቁ ኣብ መደብ ሃ/ገልግሎት መሪቁ ኣፍን’ዩ፤ ኣብ ዝተመደብዎ ኣሃዱ ድማ ኣብ ወፊሪ ህንጸትን ምክልካል ሃገር ይርከቡ፤ ኣብ’ዛ ብዓመጽን ሃርጎምጎምን እትምራሕ ዓለምናን ዘለናዮ 21 ክፍለ ዘመን መን ኣሎ ብኣብነት ዝጥቀስን ምስ ዉፉይ መራሒ ሓርበኛ ተጋዳላይ ሃገረ ስማእታት ኤርትራ ተወዳዲሩ ብኣብነት ዝጥቀስ? ኩሉ ግዜ ኣብ ኣእምሮይ ዝልዓልን ዘይተመልሰ ሕቶ?
ፕረዚደንት ኢስያስ ከም ካልኦት መራሒቲ ኣፍሪቃን ኣህጉር ዓለምና ካብ ሃገር ናብ ሃገር ኣብ ቀይሕ ምንጻፍ ከሽኮንድር ርኤ ዝብል? መን ኣሎ ደቂ ፕረዚድንት ኢስያስ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ክዕንድሩን ክምሃሩን ብገንዘብ ሃገርን ሕዝብን ከላገጹን ሰብ ክረግጹ ትዓዚበ ዝብል? መን ኣሎ ክብርቲ ብዓልቲ ቤቱ ቀዳመይቲ ወይዘሮ ኤርትራ ክብርቲ ተጋዳሊት ሳባ ልዕሊ ኣዴታት ኤርትራን ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራን ኮይና ከም ካልኦት ኣንስቲ ምራሒቲ ሃገራት ጸብለል ኢላ ሪኤያ እፍልጥ ዝብል? መን ኣሎ ፕርዚደንት ኢስያስ ንወለዱን ኣሕዋቱን ደቁን ሓለፋ ሕዝቢ ኤርትራ እዚ ጌሩ ኣብ ርሻናት ኣስፊሩ ዝብል? ወዘተ ሓደ የለን።
ብዛዕባ ልዕሊ ኣልማዝን ሉልን ሓያልን ኣብነታውን መራሒ ሃገረ ኤርትራ ሓርበኛ ተጋዳላይ ፕርዚደንት አሰያስ ቡዙሕ ምተገልጸ ብሓቂ መን’ዩ ኣብ’ዛ ብዓመጽ ዝትከበት ጠላም ዓለም ነዚ ካብ ሰብ ፍጡር ዘይትጽበዮ ፍትሓዊ ባህርያት ዝውንን?
ኣብ መውዳእታ ክብሎ ዝደሊ ንሕና ኤርትራዊያን ክርዳናኣናን ክንከስሮ ዘለና; ኣብ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ መሬት ዘሎ ማዕድናት ቅድሚ ምርካብና ኣብ ልዕሊ መሬት ኤርትራ ልዕሊ ወርቅን ኣልማዝን ሉልን; ኩቡርን ተባዕን መራሒ ከም ዝረከብና ንዓልም ክነግራን ንደቅና ድማ ምሉእ ሰብ ዝብሃል ከም ወዲ ኣፎም ምካኑ ክንምህሮም ይግባእ; ኣብ መወዳእታ ታሪክ ተጋዳላይ አስያስ ኣፎርቂ ታሪክ ህዝባዊ ግንባርን ታሪክ ሕዝቢ ኤርትራ ብምኳኑ።
ምእንቲ እዛ ሓላል መሬት ኤርትራ ንኩቡር መራሒና ዕድመን ጥዕናን ይሃቦ።
ኣብ’ዛ ሃገር ትምህርቲ ነጻ’ዩ ደቀይ ደቂ ፕረሲደንት ስለ ዝኮኑ ካብ ካላኦት መዘናታቶም መንእስያት ንላዕሊ ሓለፋ ክረክቡ በየናይ ኣገባብ? ብናተይ ዘኮነ ብናቶም ዕድልን ጽዕርን ክነብሩ ኣለዎም።
ክብርን ሞጎስን ንኩሎም ሓርበኛትን ዋርሳይን
Like this:
Like Loading...


text:
SATURDAY, JULY 21, 2012
ንእግዚአብሔር ኣምላኸይ ክርእዮ ይደሊ እየ።
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን!
ንእግዚአብሔር ኣምላኸይ ክርእዮ ይደሊ እየ።
ግዚኡ ቀደም እዩ ። ሓደ መንእሰይ ናብ ሓደ ዝበቅዑ ኣቦ ከይዱ   ኢሉ እቲ ድሌቱን ባህጉን ነገሮም። እሶም ከኣ   በልዎ። መዝ.1፣1-3። “ብምኽሪ ረሲኣን ዘይመላለስ፣ ኣብ መገዲ ሓጥኣን ከኣ ዘይቀውም፣ ኣብ መንበር ሓጥኣን ዘይቅመጥ፣ ብሕጊ እግዚአብሔር ደኣ ዚፍሳህ፣ ነቲ ሕጊውን ለይትን መዓልትን ዚመራምሮ ሰብሲ ብጹእ እዩ ።” እሱ ከኣ ልባዊ ባህጊ ስለዝነበሮ   በሎም።
አቦና ከኣ በል ናዓናይ ከርእየካ ኢሎም ሒዞሞ ጉዕዞ ጀመሩ። ካብ በዓቶም ወጺኦም ከኣ ነቲ ነዊሕ ጉዕዞ ምድረበዳ ጀመርዎ።
እቲ መንእሰይ   ኢሉ ሓተቶም
ኣቦና’ውን   በልዎ
ኢሉ። ደጊሙ ሓተቶም።
መለሱ አባ
ኢሉ መሊሱ ሓተቶም።
እምበር ዝወደይ እግዚአሔር ኩሉ ግዜ እዩ ዝረኣይ። ብምባል በትሮም ብምድጋፍ እንዳሰገሙ መለስሉ።
ጉዕዝኦም እንዳቀጸሉ እዮም ኣብቲ ጭው ዝበለ ምድረበዳ፡ ሓሊፉ ሓሊፉ ዝረአ ኣግራብ እንተዘይኮይኑ እቲ ቦታ ደረቕ እዩ። ኣሞራታት ካብ ርሑቅ ብላዕሊ ኣብ ሰማይ ክዝንብዩ ይረኣዩ። ጩራ ጸሓይ ኣብቲ ሑጻ ዓሊቡ ዓይንኻ ይደጉሓካ።
እቲ መንእሰይ ንአቦና ገና ይሓቶም ነበረ።

>
መለሱ ኣቦና። መዝ.15፣8፣(16-8) “ ዘልፈ እሬእዮ ለእግዚአብሔር ቅድሜየ ውእቱ በኩሉ ጊዜ። ንእግዚአብሔር ኩሉ ግዜ ኣብ ቅድመይ ይርእዮ ። ”
እቲ መንእሰይ ህድእ ክብል ጀመረ። እቲ ጉዕዞ ዓቅሙ ስለዝተፈታተኖ። ዋዒ ጸሓይ ተወሲኽዎ ርኽሙሽሙሽ ክብል ደለየ፣ ትንፋሱ ቁርጽ ቁርጽ ክብል ጀመረ።
ኣቦና
መለሱ ኣቦና
በሎም እቲ መንእሰይ

በሎም ብሓይሊ እንዳተንፈሰ።
ጺምኢ ማይ በሪቲዕዎ ጎሮርኡ ደሪቁ እንቃዕ እንቃዕ የተንፍስ ነበረ። ጉዕዞ በረኻ ኣይወደኣን ኢልዎ። ኣሞራ ሰማይ ብልዕሊኡ ይመሓላለፉ ነበሩ።
ኣቦና ርእዮሞ   ኣቦና።
ኣእጋሩ ክንፍጥፈጥ ጀመረ፣ ማዕረ ማዕረ አቦና ክጉዓዝ ኣይከኣለን፣ ኃይሉ ወዲኡ ብድኻም ሰውነቱ ራዕራዕ በለ።
ብኽልተ ኣእዳዉ ኣብራኹ ብምድጋፍ ደው ኢሉ ትንፋስ ክመልስ ፈተነ። ግና ኣይከኣለን ኢዱ ሂቡ ወደቀ
ኣቦና በለ ብድኹም ድምጺ
በል ዝወደይ ሕጂ ኣጸቢቅካ ንእግዚአብሔር ክትሪኦ ኢኻ። መዝ. 23፡1-4 ። “እግዚአብሔር ጓሳየይ እዩ፣ ዚጎድለኒ የብለይን፡ ኣብ ልሙዕ ሸኻ የውዕለኒ፡ ናብ ዝዓርፈሉ ማይ ይመርሓኒ፡ ንሱ ንነፍሰይ የህድኣ፡ ምእንቲ ስሙ ኢሉ ብመገዲ ጽድቂ ይመርሓኒ፡ በትርኻን ምርኩስካን የጸናንዓኒ እዩ፡ ንስኻ ምሳይ ኢኻ እሞ ብርባርባ ድነ ሞት እኳ እንተ ኸድኩ ክፋእ ኣይፈርህን እየ።”
ኢሎም ኣቦና ኣብ ሓደ ገረብ አጸጊዔሞ ከዱ። እሱ ከኣ ደኺምዎ ስለዝነበረ ድቃስ ሲዒርዎ ደቀሰ።
ድምጺ ሰሚዑ ተበራቢሩ እንተረኣየ ኣሞራታት ከቢቦሞ ነበሩ። << መንዩ? ካበይ ዝመጸዩ? ዝብሉ ዘለዉ መሰሎ። ይርእዮም ኣሎ፡ ይሰምዖም'ውን ኣሎ። ኣእዳዉን ኣእጋሩን ኣንቀሳቀሰ ክከላኸል ግን ኣይከኣለን ኃይሊ እሞ ካበይ ይምጻእ።
ኣቦና ከይመጹ ንእግዚአብሔር ከይረኣኽዎ ክመውት እየ ማለት እዩ፤ ብምባል ኣስተንተነ ንብዓቱ ብክልተ መዓጋጉርቱ ወረር በለ። ናይ ጻዕሪ ንብዓት . . . ።
ሓደ ካብቶም ኣሞራ ንእግሩ ተንከፎ፡ ካልኦት'ውን ጽግዕ ጽግዕ በሉ። ኣኽናፎም ብምዝርጋሕ ኣጸቢቆም ተጸግዕዎ። ክገንዝዎ ተጸዋዊዖም ዝመጹ እዮም ዝመስሉ ዝነበሩ። ኣብ ከምዚ ኩነታት ከሎ ኃያል ሆቦብላ ንፋስ ምድረበዳ ተለዓለ። ክቢ እንዳሰርሐ ናብኡ ገጹ ይመጽእ ነበረ፡ ዓይኑ ከፊቱ ክርኢ ግና ኣይከኣለን።
እቶም ኣሞራታት ብፍርሒ ነፊሮም ናብ ሰማይ ከዱ።
እቲ ሆቦብላ ንፋስ ምድረበዳ ከም ድርዕቶ ከቦርታ ሑጻ ከዲንዎ ከደ። ርእሱ ግና ቅንዕ ኢሉ ስለዝነበረ ተማሒሩ። ዝተረፈ ኣከላቱ ግና ተቀብረ። ሰለምለም . . . በቃ ዓለም ። ይነቃነቕ . . . ግና ሕማም ይስምዖ፣ ይቁንዞ፣ ድምጺ የስምዕ።
ድሕሪ ክንድይ ጻዕሪ ብሓይሊ ዓይኑ ከፊቱ እንተረኣየ ኣብ ሓደ ገዛ ደቂሱ ሰባት ከቢቦሞ ይርእይዎ ነበሩ። ኣብ ኢድ እቶም ሰባት ከኣ ዝተሳሕለ ካራ ነበረ። ነቲ ካራ ድማ ነንሕድሕዱ እንዳጋጨዉ ዳግማይ የስሕልዎ ነበሩ።
< ኢሉ ብልቡ ጽምኢ ማይ በርቲዕዎ ማይ . . . ኢሉ ከድኂ ፈተነ ግና ኣይከኣለን። ካራኦም ምስሓል ወዲኦም ነበሩ። ብፍሽኽታ ናብኡ ገጾም ቀረቡ። ሞቱ ቀረበት . . .
ብግዳም ድምጺ ተሰምዔ፡ ኣብ ደገ ዝነብሩ ኣኻላባት ክነብሑ ጀምሩ፡ ናይ ሰባት ኣውያት’ውን ሰዓበ። እቶም ካራ ዝሓዙ ሰባት ደው በሉ። ንሓድሕዶም ብዘይርድኦ sንs ተዘራረቡ። ኣቦና ናብቲ ቤት ኣተዉ፡ እቶም ሰባት ፈርሑ ቆርበት ዝተኽድኑ፡ መቁጸሪያ ዝሓዙ፡ ሰንሰለት ዝተዓጥቁ፡ ቆቢዕ ዝገበሩ፡ በትሪ ዝሓዙ ፈላሲ (መነኩሴ) ርእዮም ሰለዘይፈልጡ ኣምላኽ መሲልዎም ኣዝዮም ፈርሑ። ናብ ጸግዒ ገጾም ክሃድሙ ፍንትት በሉ። አቦና ቅርብ ኢሎም ነቲ መንእስይ ማይ ኣስተይዎ። እቶም ሰባት ዝርእይዎ ኩሉ ነገር ገረሞም።
ኣቦና ብኢዶም ምልክት ጌሮም ዝብላዕ ሃብዎም ኢሎም ሓበርዎም። በጊዕ ኣምጺኦም ተሓሪዳ ተጠብሰት እቲ መንእሰይ’ውን በልዐ። ናይቶም ሰበኽሳግም ጸባውን ሰተየ።   ሓይልን ብርትዐን ረኸበ። ምንጻፍ ኣምጺኦምሎም ኣቦና ብርኮም ሰበሩ።
እቶም ሰበኽሳግም ብጣዕሚ ፈሪሖም ነበሩ። ኣምላኽ ናይቲ መንእሰይ ነቲ ክፋእ ምግባሮም ርእዩ ክፈርዶም ዝመጸ መሲልዎም። ኣቦና ቢኢዶም ምልክት ጊሮም ኮፍ በሉ ብምባል። ንኹሉም ብዛዕባ ለውሃት እግዚአብሔርን ስርሑን ተኣምሩን ምእንታና ኢሉ ዝኸፈሎ መሥዋእትን ኩሉ ትምህርቲ ኣምሂሮም ካብቲ ዝነብርዎ ክፋእ ምግባር መለስዎም።
እቶም ሰበኽሳግም ከኣ ኣዝዮም ተሓጎሱ ክፋነውዎም ከለዉ ኣብ ገመል ስንቒ ሰኒቆም ኣብ እግሮም ወዲቆም ኣፋነውዎም። ኣቦናባ’ውን ባረኽዎም።
ገና ብግስ ምስ በሉ > በሎም እቲ መንእሰይ ኣቤት በልዎ ኣቦና’ውን

ሆቦብላ ንፋስ ኣምጺኡ ነቶም ኣሞራት ከባርር ከሎ። በዞም ሰበኽ ሳግም ኣቢሉ ካብቲ ዝተቀበርኩሉ ሑጻ ከውጸኣኒ ከሎ። ንዓኹም ኣምላኽ ኣምሲሉ ብምምጻእ ካብ ማሕረድቲ ከድሕነኒ ከሎ። ኣብ ልቢ እቶም ሰበኽሳግም ኣቲዩ ብፍቕሪ ከፋንወኒ ከሎ።
>

በል ሕጂ ዝወደይ ናብ ዓድኻ ተመለስ እሞ ንእግዚአብሔር ክትርእይዎ ትደልዩ። ክትረኽብዎ ትደልዩ ንስርሑ ኣስተብህሉ፡ ውዕለትኡ ዘክሩ፡ ሕይወትኩም መርምሩ ዳሕራይ ንእግዚአብሔር ክትርእይዎ ኢኹም በሎም። ኢሎም ባሪኾም ኣፋንውዎ።
ንሕናውን ኩላትና ንእግዚአብሔር ምእንቲ ክንርእዮ፣ እግዚአብሔር ከምቲ ዝደልየና ኮንና ክንጸንሖ ይግበኣና። ንነብስና ብንስሓ ሓጺብና፣ ቅዱስ ሥጋኡን ደሙን ወሲድና ተዳሊና ክንጸንሕ ይግበኣና። ስለዚ ኣበይ ኣለኹ ኢልና ንነፍስና ክንምርምር ይግበኣና።
ኣምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር ምሕረቱን ሳህሉን ይሃበና። ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ኣማላድነት፣ ናይ ቅዱሳን ጻድቃን ሰማእታት ተራዳኢነት ኣይፈለየና።
(For those who do not have Geez, please visit this link) NIEGZIABHER AMLAKEY KRIEYO YIDELI EYU
ወስብሓት ለእግዚአብሔር፣
ወለወላዲቱ ድንግል፣
ወለመስቀሉ ክቡር።
አዘክሪ ድንግል at 9:50 AM
Share
‹
›
Home
View web version
ERITREAN ORTHODOX TEWAHIDO CHURCH
Kana Zegelila
አዘክሪ ድንግል
Powered by Blogger.


text:
ፈጻሚ ሽማግለ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብ7ን 8ን ጉንበት 2017 ስሩዕ ኣኺኣቡ ኣካይዱ። ፈጻሚ ሽማግለ ኣብዚ ድሕሪ 2ይ ጉባአ ሰልፊ ን5ይ ግዜ ዘካየዶ ስሩዕ ኣኼባኡ ናይ ኩለን ኣብያተ-ጽሕፈት ሰልፊ ጸብጻባት ሰሚዑን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ጸብጻብ ዓሚቕ ምይይጥ ኣካይዱን። ድሕሪኡ ድማ ኣብቲ ጸብጻባት ኣድላይ ምትዕርራያት ብምክያድን ኣድላይ ዝበሎ ውሳነታት ብውሳንን ከም ሰነዳት ሰልፊ ኣጽዲቕዎ።
ኣኼባ ፈጻሚ ሽማግለ ኣብ ርእሲ እዚ ጸብጻባት፡ ኣገደስትን እውናውያንን ኣብ ዝበሎም ሰልፋዊ፡ ሃገራውን ዞናውን ጉዳያትት ተመያይጡን ገምጊሙን። ኣብዚ ዝያዳ ቆላሕታ ካብ ዝሃቦም፡ ውሽጣዊ ሃለዋትን መስርሕ ተሓድሶን ሰልፊ፡ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ከባቢና ዘካይዶ ዘሎ ዘይንጹር ዝምድናታትን ሓደገኛ ሳዕቤናቱን፡ ጉዳይ ሓድነት ተቓወምቲ ሓይልታት ኤርትራ፡ ግደ መንእሰያትን ደቂ ኣንስትዮን፡ ስርዓት ህግደፍ ዝፈጥሮ ዘሎ ረቂቕ ኣገባብ ጭቆናን ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዘውርዶ ዘሎ ኣሉታዊ ሳዕቤንን፡ ኤርትራውያን ሓይልታት ለውጢ ኣብ ወጻኢ ኣንጻር ወጻዒ ጉጅለ ህግደፍ ዘካይድዎ ዘለዉ ዕዉት ቃልስን፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዝምድናኡ ምስ ኤርትራ ኣብ ዝምልከት ከተኣታትዎ ዝደሊ ዘሎ ሓድሽ ፖሊሲን ዘበገሶ ክተዓትን ዝተፈላለዩ ወገናት ዝህብዎ ዘለዉ ግምታትን ካብቶም ግቡእ ግዜ ወሲዱ ዝተመያየጠሎም እዮም።
ፈጻሚ ሽማግለ ኣብዞም ኣቐዲሞም ዝተጠቕሱ ብፉሉይ ዝገምገሞም ዛዕባታት፡ ንዝጸንሖ ሰልፋዊ መርገጺ ዳግማይ ኣነጺሩ። ጉዳይ ሓድነት ሓይልታት ተቓውሞ ኤርትራ ዘይስገር መሰረታዊ ጉዳይ ክነሱ፡ ኣብዚ እዋንዚ ጠጠው ኢሉ ዘሎ ምዃኑ መዚኑ፡ ንመጻኢ ንምብርባሩ ኣብ ዝግበር ቃልሲ ሰደህኤ እጃሙ ከበርክት ድልዊ ምህላዉ ኣመልኪቱ። ኤርትራውያን ናይ ለውጢ ሓይልታት ነቲ ኣብ ሃገር ሆላንድ ጀሚሩ ዘሎ መኸተ ኣንጻር ህግደፍ ምቕጻሉ ኣገዳሲ ምዃኑ ተገንዚቡ። ሓድሽ ፖሊሲ ዝምድና መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ኤርትራ፡ ሰላምን ርግኣትን ክልቲኡ ህዝብታት ዘውሕስን ልኡላውነት ኤርትራ ዝዕቅብን ክኸውን ዘለዎ እምነት ኣነጺሩ።
ኣብ መወዳእታት ፈጻሚ ሽማግለ ካብ ዝተፈላለዩ ኣካላት ሰልፊ ብዛዕባ ዝተፈላለዩ ዛዕባታት ዝቐረብሉ ለበዋታት መዚኑ። ድሕሪ ሚዛን ኣብ ሓያሎ ጉዳያት ውሳነታት ክውስን እንከሎ፡ ናብ ማእከላይ ባይቶ ክምርሑ ዝግበኦም ጉዳያት ድማ ኣለልዩ። ኣኼባ ፈጻሚ ሽማግለ ሰዲህኤ ብመሰረት ዓንቀጽ 6፡2፡4 ቅዋም ሰልፊ፡ ኣብ ዓመት 3ተ ግዜ ዝካየድ እዩ።