text:
ብሓላፊ ቊጠባዊ ጉዳያት ኣቶ ሓጐስ ገብረሂወት ዝተመርሐ ላዕለዋይ ልኡኽ ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራሲን ፍትሒን፡ ካብ 30 ሕዳር ክሳብ 3 ታሕሳስ 2017 ኣብ ቤይጂን ኣብ ዝተኻየደ ዋዕላ “ዘተ ዴሳዊ ሰልፊ ቻይና ምስ ፖለቲካዊ ሰልፍታት ዓለም” ተሳቲፉ።
ኣብ’ዚ “ሓላፍነት ፖለቲካዊ ሰልፊታት፡ ኣብ ሓባራዊ ስራሕ ንምህናጽ ሓባራዊ መጻኢ ወዲ-ሰብን ዝሓሸት ዓለምን” ብዝብል ቴማ ብዴሳዊ ሰልፊ ቻይና ዝተወደበ ኣህጉራዊ ዋዕላ፡ ካብ 120 ሃገራት ዝመጹን ን300 ፖለቲካዊ ሰልፊታት ዝወከሉን ልዕሊ 600 መራሕቲ ሰልፊታት ዓለምን ወከልቲን ተሳቲፎም።
ሓላፊ ቊጠባዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣቶ ሓጐስ ገብረሂወት፡ “ተመኲሮን ፖሊሲን ኤርትራ ኣንጻር ብልሽውና” ብዝብል ኣርእስቲ ንተጋባእቲ ኣብ ዘቕረቦ ሰፊሕ መግለጺ፡ ብልሽውና ንመሓውራት መንግስታትን ፖለቲካዊ ውድባትን ዘልምስ ኣዝዩ ሓደገኛ ‘ሕማም’ን ንፖለቲካዊ ሰልፊታት ካብ ህዝቦም ካብ ዝንጽልዎም ቀንዲ ረቛሒታትን ምዃኑ ድሕሪ ምብራህ፡ ብልሽውና ብዙሕ መልክዓት ለቢሱ ብሰላሕታ ከምዘስፋሕፍሕ ኣገንዚቡ።
ብልሽውና ንሃገራዊ መንፈስን ናይ ምስራሕ ዓቕሚን መንግስታት ከምዘዳኽም፡ ብብልሽውና ዝተጠቕዐ መንግስቲ ድማ ህዝባዊ እምነት ስለዘጥፍእ፡ እቶም ዝበለጹ ፖሊሲታቱ ከተግብር’ውን ከምዘጸግሞ ዝገለጸ ኣቶ ሓጐስ፡ ብልሽውና ጠንቂ ናይቶም ኣህጉራዊ መልክዓትን ብድሆታትን ዘለዎም፡ ከም ዘይሕጋዊ ምትሕልላፍ ገንዘብን ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂ-ሰባትን ዝኣመሰሉ ንጥፈታትን ገበናትን ከምዝኸውን ብሰፊሑ ኣብሪሁ።
ቃልሲ ኣንጻር ብልሽውና፡ ገና ከይሳዕረረ እንከሎ ንምክልኻሉ ካብ ዝካየድ ቃልሲን ትዅረትን ከምዝጅምርን ዝበለጸ ውጽኢት ከምዝርከቦን ጠቒሱ ድማ፡ ህግደፍን መንግስቲ ኤርትራን – መብጽዓ ናይ’ቶም ህይወቶም ከፊሎም ንህዝቢ ኤርትራ ናጽነት ዘምጽኡን ልኡላውነት ዘውሓሱን ጀጋኑ ንኸይጠልሙ፡ ንዝሓለፉ 26 ናይ ናጽነት ዓመታት ንብልሽውና ብኹሉ መልክዓቱን ኣብ ኩሉ ደረጃታቱን ክቃለስዎ ምጽንሖም ኣነጺሩ።
መንግስቲ ኤርትራ ብዝኽተሎ ፖሊሲ “ዜሮ ተጻዋርነት ንብልሽውና”፡ ቅርጡው፡ ጽሩይን ብቑዕን ትካላትን ሰራሕተኛታትን ብምህናጽ፡ ኣድማዒ ጐስጓሳት ብምክያድ፡ ንጹር ሕግታት ንግድ ብምትእትታው፡ ጽኑዕ ማላዊ ተሓታትነት ዘለዎ ትካላት ብምህናጽ፡ ከምኡ’ውን ንዕኡ ዝበቅዕ ፍሉይ ኣካላት ብምቛም፡ ብልሽውና ብኣግኡ ንምክልኻልን ምስ ተጋህደ ሕጋዊ ስጕምቲ ንምውሳድን ዘኽእል ሕጋዊ ባይታ ኣንጺፉ ይሰርሕ ምህላዉ ዝሓበረ ኣቶ ሓጐስ፡ ብልሽውና ብባህሊ ህዝቢ ኤርትራን ኣብ እዋን ሓርነታዊ ቃልሲ ዝተዀስኰሰ ክብሪታትን’ውን ውጉዝን ዘይቅቡልን ብምዃኑ፡ ነዚ ባህሊን ክብሪታትን ንምዕቃብን ንምዅስኳስን ሰፊሕ ናይ ንቕሓት ዘመተታት ከምዝካየድ ገሊጹ።
ብዘይካ’ዚ፡ ኣቶ ሓጐስ፡ ምስ ዝተፈላለዩ ሰበ-ስልጣን ዴሳዊ ሰልፊ ቻይና ብምርኻብ፡ ኣብ ምምዕባል ክልተኣዊ ዝምድናታት ህግደፍን ዴሳዊ ሰልፊ ቻይናን፡ ቊጠባዊ ምትሕግጋዝ ኤርትራን ቻይናን፡ ከምኡ’ውን ዞባዊ ጉዳያት ተመያዪጡ።
በዚ መሰረት፡ ምስ ምክትል ሚኒስተር ክፍሊ ኣህጉራዊ ዝምድናታት ቻይና ሹ ልዩፒንግ ኣብ ዘካየዶ ርክብ፡ ህግደፍን ዴሳዊ ሰልፊ ቻይናን ተመሳሳሊ ታሪኽን ክብሪታትን ከምዝውንኑ ብምጥቃስ፡ ነቲ ኣብ መንጎ ህግደፍን ዴሳዊ ሰልፊ ቻይናን ክልቲኡ መንግስታትን ዘሎ ስትራተጅያዊ ዝምድናታትን ኩሉ መዳያዊ ምትሕግጋዝን፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናዓሞቘን እናሓየለን ይኸይድ ምህላዉ ገሊጹ።
ሚስ ሹ ልዩፒንግ ብወገና፡ ቻይና ምስ ኤርትራ ዘለዋ ዝምድና ከተሐይሎ ከምእትደሊ ብምሕባር፡ ቻይና ንዞባዊ ሰላምን ምርግጋእን፡ ምስ ኤርትራ ሓቢራ ክትሰርሕ ቅርብቲ ምዃና ብምግላጽ፡ ኣብ መንጎ ዴሳዊ ሰልፊ ቻይናን ህግደፍን ድልዱል ዝምድና ክህሉ ከምእትጽዕር ኣረዲኣ።
ዋና ጸሓፊ ማእከላይ ሽማግለ ዴሳዊ ሰልፊ ቻይና – ፕረዚደንት ሺ ጂንፒንግ ንተጋባእቲ ኣብ ዘስመዖ መኽፈቲ መደረ፡ ፖለቲካዊ ሰልፍታት ዓለም፡ ንምህናጽ ሓባራዊ መጻኢ ወዲሰብን ዝሓሸት ዓለምን፡ ውሁድ ጻዕሪ ከካይዱ ብምጽዋዕ፡ ሃገሩ ንኣህጉራዊ ሰላም፡ ርግኣትን ብልጽግናን እትጻወቶ ተራን እትገብሮ ኣበርክቶን ከምእተደንፍዖ ኣረጋጊጹ።


c: text/html

text:
አብ ቱኒዚያ ኣብ 2011 ኣ/ፈ ዝተኻየደ ለውጢ ጽዲያ ዓረብ ስዒቡ እታ ሃገር ኣሳታፊ ዴሞክራሲ ክትሃንጽ ብዘካየድዎ ወሳኒ አበርክቶ’ዮም እዘን ጉጅለታት ተሸሊሞም ዘለው።
ኣብ ኦስሎ ዝመደብሩ ናይ ኖቤል ኮሚቴ እቲ ሽልማት ናብ ውልቂ ጉጀለታት ከይኮነስ ንኹሎም ኣርባዕተ ትካላት ብሓባር ተዋሂቡ’ሎ ክብል ኣዊጁ።
ኣብቲ ጽባሕ ለውጢ ጽዲያ ዓረብ ኣብ ቱኒዚያ ንዝተረኣዩ ፈተንቲ ፖለቲካዊ ቅንጸላታትን ማሕበራዊ ዘይምርግጋእ እታ ሃገርn ኣብ እዋን ኲናት ሕድሕድ ቱኒዝያ እዘን ጉጅለታት እቲ ኩነታት ብሰላማዊ ፖለቲካዊ መስርሕ ኣረጋጊኦም ክብል እቲ ኮሚቴ ብተወሳኺ ሓቢሩ’ሎ።
ጉጅለታት ሃገራዊ ዘተ ቱኒዝያ ሓፈሻዊ ማሕበር ሰራሕተኛታት ቱኒዚያ፣ኮንፈደረሽን ኢንዱስቱሪ፣ንግድን ስራሕቲ ኢደ-ጥበብን፣ሊግ ሰብኣዊ መሰላት ቱንዚያን ናይ ቱንዚያ ማሕበር ሰብ ሙያ ሕግን እዮም።
መጠን ዝውሃብ ሽልማት ገንዘብ በብዓመቱ ዝፈላለ እንተ’ኾነ ናይዚ ዓመት ሽልማት ግን 975 ሽሕ ዶ/ር ምዃኑ ተፈሊጡ’ሎ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ 299 ስደተኛታት ካብ ገማግም ባሕሪ ምብራቃዊ ክፋል ከተማ ትሪፖሊ ትማሊ ሶሉስ ምሓዞም ሓቢሮም።
እቶም መብዛሕትኦም ካብ ሃገራት ትሕተ ሰሃራ ኣፍሪቃ ዝኾኑ ስደተኛታት ካብ ጥቓ ከተማ ሲልተን ከምዝተታሕዙ ተፈሊጡ’ሎ። እዞም 15 ትሕቲ ዕድመ ህጻናትን 25 ደቂ ኣንስትዮ ዝርኸብዎም ስደተኛታት ናብ ኣብ ከተማ ታጁራ ዝርኸብ መዳጎኒ ማእከል ከምዝተወስዱ ተፈሊጡ’ሎ።
ምዕራባዊ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ቀንዲ መበገሲ ናብ ኣውሮጳ ማእከላይ ባሕሪ ዘቋርጹ ስደተኛታት ምኳኑ ዝፍለጥ እንተኾነ ዕጡቓት ሚሊሻታት ነቲ ቀንዲ መደበር ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ዝኾነት ከተማ ሳባርታ ኣብ ዝተቆጻጸርሉ ወርሒ ሓምለ ጀሚሩ ቁጽሪ ማእከላይ ባሕሪ ንምቁራጽ ካብ ሊብያ ዝብገሱ ስደተኛታት ምጉዳሉ ይፍለጥ።
ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ካብ ኢጣልያን ካልኦት ሃገራት ኣውሮጳ ብዝግበረሉ ዘሎ ጸቕጢ ስደተኛታት ኣብ ዓለምለኸ ማያት ከይበጽሑ ንምሓዝ ዘካይዶ ጻዕርታት ኣሐይሉ ይሰርሕ ምህላው ይግለጽ ኣሎ።
እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ መጻኢ በጀቱ ንኣፍሪቃ ዝውዕል 47 ቢልዮን ዶላር ንምምዳብ ከምዝሓለነ ኣፍሊጡ።
ነዚ ዘፍለጡ ፕረዚደንት ሕብረት ኣውሮጳ ኣንቶንዮ ታጃኒ እዮም።
ሕብረት ኣውሮጳ ነዚ ንህጹጽ ጊዜ ዝወጽእ ገንዘብ ስደተኛታት ናብ ኣውሮጳ ንከይኣትው ንምግታእ ኣብ ከመይ ዝበለ መዓላ ከምዘውዕሎ ከብርህ ተሓቲቱ’ሎ።
ኦክስፋም ዝተባህለ ዓለምለኸ ትካል ግብረ ሰናይ ሕብረት ኣውሮጳ ነዚ ኣብ 2015 ዓ.ም ናይቲ ሕብረት ናይ ሕጹጽ እዋን ትራስት ፋንድ ኣብ ከመይ መዓላ ከምዝወዓለ ብግልጽነት ክርኢ ዝሓትት ጸብጻብ ከውጽእ’ዩ።
ብመሰረት ሓበሬታ ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ኣብዚ ዓመት’ዚ ክሳብ ጥቅምቲ 24,2017 ልዕሊ 18,800 ስደተኛታት ምትሓዞም ካልኦት ኣስታት 111,000 ድማ ኢጣልያ ምእታዎም ይገልጽ።


text:
ሓላፊ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት እስራኤል ኮነ ኢላ ንናይ ፍልጤማዊያን ሰብኣዊ መሰላት ትጥሕስ ኣላ ክብሉ ኮኒኖም። ሚንስትራት ወፃኢ ጉዳያት ሃገራት ዓረብ ሊግ ድማ ንቕትለት ፍልስጤማዊያን ኣሜሪካ እምባሲኣ ናብ እየ ሩሳሌም ምግዓዛን ኮኒኖምን።
ናይ ሕቡራት ሃገራት ሓላፊ ሰብኣዊ መሰላት ዘይድ ራዓድ 1.9 ሚሊዮን ሰባት ‘’ካብ ውልደት ክሳብ ሞት ጥዕና ኣብዘይብሎም ሰፈራት ተዳጒኖም ይንበሩ ኣለው’’ ክብሉ ሎሚ ዓርቢ ንፍሉይ ኣኼባ ናይ ሕቡራት ሃገራት ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ተዛሪቦም።ወታደራት እስራኤል ኣብዝሓለፈሶኑይ ኣብ ጋዛ ንኣስታት 60 ፍልስጤማዊያን ቶኪሶም ምቕታሎም እውን ተዛሪቦም።
“ቀዳማይሚንስትር እስራኤል ቤንጃሚን ኔታንያሁ እቶም ተሰለፍቲ ብሓማስ ዝተኸፈሎም እዮም፤ሓይልታት ፀጥታ እስራኤል ጉድኣት ንምንካይ ፈቲኖም እዮም ኢሎም ተዛሪቦም ኣለው።ሶኑይ ዝተፈፀመ ግን ሞት ንምንካይ ዝተገብረ ፃዕሪ እንተኾይኑ ዘረጋግፅ መርትዖ ኣይኮነን።ገሊኦም ሰልፈኛታት ጋዝ ዘለዎ ታኒካ፣ወንጭፍ እምኒ ዝኣመሰሉ ናብ እስራኤል ይድርቡ ነይሮም፤ንጋዛን እስራኤልን ዝፈልዩ ክልተ ሓፁራት ንምጥሓስ ዝፍትኑ እንተነበሩ እውን እዞም ስጉምትታት ንህይወት ሰባት ኣብ ሓደጋ ዘውድቑ ኮይኖም ምሕረት ኣልቦ ሓይሊ ክትወስድ ምኽኑይ ኣይገብሮን እዩ።”
እቲ ኣኼባ ‘’ዘፃሪ ነፃ ዓለምለኸ ኮሚሽን’’ ክጣየስ ውሳነ ከሕልፍ እዩ።እስራኤልን ኣሜሪካን እቲ ቤት ምኽሪ ፀረ እስራኤል መርገፂ ኣለዎ ክብላ ብተደጋጋሚ ይኸስኦ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ በዓል ስልጣን ፍልስጤም ሓናን ኣሽራው ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣምባሰደር ኣሜሪካ ኒኪ ሃሊ ንኣባላት ሕቡራት ሃገራት የፈራርሓ ኣለዋ ክብላ ኸሲሰንአን።
ሃሊ ኣብ ጋዛ ኣስታት 60 ሰባት ዝተቐትልሉን ኣማእቲ ዝቖሰልሉን ደማዊ ህውከት ብሓማስን ደጋፊቶም ብዝኾነት ኢራንን ዝተለዓዐለ እዩ ክብላ ንቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት ሃገራት ተዛሪበን እየን።ኣሽራዊ ድሕሪ ሓደ መዓልቲ ናይ ሃሊ ርእይቶ ንጋዜጠኛታት ክዛረባ ከለዋ።
“ፍልስጤማዊያን ኣብ ጋዛ ዘካየድዎ ተቓውሞ ካብ ናዕቢ ነፃ ብዝኾነ ኣገባብ እዩ።ዝርኣኹምዎ ጡሽን ሓዊን ዓሊሞም ቶክስቲ ከይቐትሉዎም ንምሽፋን ኣብ መሬቶም ዘንደድዎ እዩ።ብእስራኤል ንክትቕተል ህውከተኛ ምኻን ኣየድልየካን።”
እስራኤልን ኣሜሪካን እቶም ሰልፈኛታት ንናይ ዶብ ሓፁር ክጥሕሱ ፈቲኖም ይብላ። ሃሊምስ ምግዓዝ ኤምባሲ ኣሜሪካ ካብ ቴል ኣቪቭ ናብ እየርሳሌም ዝተገጣጠመን ሓማስ ዘለዓዐሎን እዩ ይብላ ሃሊ።
“ናይ ጋዛ ህውከት ምስ ምግዓዝ ኤምባሲ ኣሜሪካ ዘራኽብ የብሉን ዝብሉ ሰባት ተጋጊዮም።የግዳስ እቲ ናዕቢ እስራኤል ከም ሃገር ኣብ ዝኾነ ይኹን ቦታ ክትህሉ የብላን ካብ ዝብሉ ዝመፀ እዩ።እዚ ድማ ኣባል ሕቡራት ሃገራት ዝኾነት ሃገር ትጠፋእ ንዝብል ዘይቅቡል ድልየት እዩ።”
ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት ሃገራት እቲ ህውከት ክምርመር ንዝቕረበ ውሳነ ዓፅያቶ’ላ።
ብኻልእ ወገን ሚንስትራት ጉዳያት ወፃኢ ዓረብ ሊግ ኣሜሪካ ኤምባሲኣ ናብ እየሩሳሌም ምግዓዛ ኮኒኖምዋ።እቲ ቕትለት ዓለምለኸ ምርመራ ክገበረሉ ገሊኦም ፀዊዖም ኣለው።
ሓላፊ ዓረብ ሊግ ኣሕመድ ዓቡል ገይት ኣብ ኣኼባ ናይቲ ደንበ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ናይ ኣሜሪካ ስጉምቲ ንዓለምለኸ ሕጊ ዝጥዕስ እዩ ኢሎም።
ናይ ኣሜሪካ ስጉምቲ ብዓለምለኸን ናይ ዓረብ ዓለምን ዝተነፀገን ንዓለምለኸ ሕጊ ዝጠሓሰን እዩ።እቲ ስጉምቲ ኣብቲ ዞባ እውን ወጥሪ ኣልዒሉ’ሎ፤ናይ ኣሜሪካ ስጉምቲ እስራኤል ህውከት ንክትፈጥር ዘተባብዕ እውን ኢሎም ።
ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ምምሕዳር ፍልስጤም ሪያድ ማሊኪ ኣሜሪካ ናብ እስራኤል ከም እተዳሉ ኤምባሲኣ ምግዓዛ እውን ታሪኻዊ ጌጋ እዩ ኢሎምዎ ኣለው።
ካልኦት ምንስትራት ጉዳያት ወፃኢ ኣባላት ዓረብ ሊግ ኣሜሪካኣውጊዞም ኣለው።ነቲ ጉዳይ ናብ ሕቡራት ሃገራት ከምዝወስድዎ እውን ገሊፆም ኣለው።


text:
ዜና ዕረፍቲ ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉን ኢሰብኣዊ ተግባራት ኢሳያስ ኣፈወርቅን
ከምቲ ኣብ ናይ ኤርትራውያን ተቃወምቲ ማዕከናት ዜና ዝግለጽ ዘሎ ኣነውን ንናይ ሞት ዕረፍቲ ናይዝጊ ክፍሉ እታ ዝዓረፈላ ምዓልቲ ብሰኑይ 6 ለካቲት ሰሚዔ።
ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳያት ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ናይ ሓላፊ ፓለቲካዊ ጉዳያት ህ.ግ.ደ.ፍን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቅን ኣቶ የማነ ገብረኣብን ምስ መንግስቲ እንግሊዝ ንክራኸቡ ኢሎም ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ከተማ ለንደን ስለዝነበሩ፣ ብኣንባሳደር ኤርትራ ኣብ ዓዲ እንግሊዝን ኣየርላንድን ኣቶ ተስፍሚካኤል ገራህቱ ተዓጂቦም ንብጻዮም ነበር ኣቶ ናይዝጊ ክበጽሑ ንገዝኡ ምስከዱ በጋጣሚ ሽዑ ዓሪፍ ጸኒሑዎም፣ ከምቲ ንቡር ነቢዖም ሓዚኖም ከዱ። ብድሕሪኡ ዋላ እኳ ኣብ ከተማ ለንደን እንተጸንሑ፣ ናብ እንዳ ሓዘን ገጾም ከይተቐልቀሉ ንኤርትራ ተመልሱ።
ብሓሙስ ዕለት 9 ለካቲት ኣብ እንዳምኪኤል ናይ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ኣብ ዝተገብረ ናይ ፍትሓት ስነስርዓት፣ ካብ ኤንባሲ ኤርትራ ንመንግስቲ ኤርትራ ወኪሉ ዝተረኽበ ሰብ ኣይነበረን። እቶም ቀንዲ ደገፍቲ መንግስቲ ኤርትራ’ውን ኣይተረኽቡን። ህይወት ታሪኽ ናይ ምውት’ውን ኣይተነበበን። እቲ ናይ ስርዓተ ቐብሪ ፍትሓት ዝገበረ ካህን ቀሺ ዮሃንስ ስብሃቱ’ውን ቀንዲ ደጋፊ መንግስቲ ኤርትራ ስለዝኾነ በቲ ዝተዓዘቦ ከይገረሞ ኣይተርፍን ኢለ ይኣምን።
ሬሳ ምውት ብቀዳም ዕለት 11 ለካቲት ንኤርትራ ከምዝኸይድ ተሓቢሩ። ድሕሪ እቲ ፍትሓት ግን ኣብ ስድራቤት ምውት ሻቕሎት ክረእይ ጀሚሩ። እቶም ናይ ምውት ሬሳ ንኤርትራ ንክኸይድ ሓላፍነት ወሲዶም ዝነበሩ ናይ ሬሳን ቀብርን ዘሳልጡ ትካል ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ንናይ ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ ሬሳ ብካርጎ ንክኸይድ ዘድልዮም ፍቓድ ካብ ኤንባሲ ኤርትራ ኣብ ለንደን ክረኽቡ ኣይክኣሉን።
ብዓልቲ ቤት ናይዝጊ ክፍሉ ወ/ሮ ሓረጉ ንኣንባሳደር ተስፋሚካኤል ገራህቱ ብተደጋጋሚ ክትረኽቦ እኳ እንተፈተነት የለኹን ክምዘበለ ይንገር። ካብኡ ሓሊፋ’ውን ንኤርትራ ናብ ዝተፈላለዩ ሰበስልጣናትን ናብ ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ከይተረፈ ንኽትረክቦምን ንክሕግዙዋ ኢላ ደዊላ እኳ እንተነበረት ከምዘይተዓወተት ግን ተፈሊጡ። ጓሉ ንናይዝጊ ክፍሉ ማርታ ናይዝጊ ንኤንባሲ ኤርትራ ኣብ ለንደን ብኣካል ከይዳ ሬሳ ናይ ኣቡኣ ንምንታይ ንኤርትራ ከይዱ ንክቕበር ተኽልኪሉ? መንከ እዩ እቲ ከልካሊ? ኢላ ኣብ ዝሓተትሉ፣ ኣቶ ሚኪኤል ተስፋይ መምርሒ ካብ ወጻኢ ጉዳያት ኤርትራ ይጽበዩ ከምዘለው ምስነገራ፣ መንዩ እቲ ወጻኢ ጉዳያት ትብሎ ዘለኻ፣ ሚንስተር ናይ ወጻኢ ጉዳያት ኣብ ገዛና መጺኡ ሓዘን በጺሑ ከይዱ እንድዩ። እሱ ደይኮነን ሓላፊ ናይ ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ኢላ ከምዝመለሰትሉ ይሕበር። ብድሕሪኡ እቲ ጉዳይ ኣብ ለንደን ክፍታሕ ክምዘይክእል ምስተረድእት ‘ንባባኣ ኢሳያስ’ ባዕላ ክትረኽቦ ኢላ ንኣስመራ ከምዝኽደትን ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብኡ ከምትርከብ ተረጋጊጹ።
ናይዝጊ ክፍሉ ኣብዝሓለፈ ዓመት ኣዝዩ ሓሚሙን ዋላ’ውን ክዛረበሉ ኣብ ዘይክእለሉ ደረጃ እኳ እንተነበረ፣ ቀቅድሚ ህይወቱ ምሕላፋ ዓይኑ ቋሕ ኣቢሉ ልሳኑ ከፊቱ “ኣይትደንጉያኒ ንዓደይ ውሰዳኒ” ኢሉ ተላብዩ እዩ ዓሪፍ።ብኡኡ ድማ እየን ሰበይቱን ደቁን ናይ መዋቲ ሬሳ ንዓዱ ክንወስዶ ኣለና ኢለን ኩሉ ዝከኣለን ዝገብራ ዘለዋ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ናይ መዋቲ ሬሳ፣ ኣብ መቐመጢ ሬሳታት ኣብ ከተማ ለንደን እዩ ዝርከብ ዘሎ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ነንባቢ ክገልጾ ዝደሊ፡ ኣነ ከም ተጣባቂት ሰብኣዊ መሰላት መጠን ንናይዝጊ ክፍሉ ካብ 2005 ጀሚረ በቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዘውረዶ ግፍዕታት፣ ማእሰርቲ፣ቅትለትን ስቅያትን ገለ ካብ ግዳያቱ ወኪለ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ፍርዲ ንክቐርብ ክሰርሕ ጸኒሔ። እቲ ንዑዑ ኣብ ፍርዲ ንምቕራብ ዝግበር ዝነበረ መስርሕ ከደናጎይ ምስ ጀመረን ናይ ጥዕንኡ ጉዳይ’ውን ኣሻቓሊ እንዳኾነ ምስመጸን ብዕለት 2 ግንቦት 2008፣ ነቲ እሱ ዝገበሮ ግፍዕታትን ክስታትን ዘቓልዕን እቲ ጉዳይ ብፓሊስ ዓዲ እንግሊዝ ይጽናዕ ከምዘሎ ዝገልጽ ሓበሬታ ኣብ ህዝቢ ዘርጊሔ። ኣብቲ እዋን’ቲ ናይዝጊ መበል 17 ጽንብል ናጽነት ኤርትራ ምስ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ሓቢሩ ከውዕል ብዕለት 10 ግንቦት 2008 ናብ ኤርትራ ንክኸይድ ምድላዋቱ ወዲኡ ነይሩ።
እንተኾነ ውልቀመላኺ ኢሳያስ እቲ ብዕለት 2 ግንቦት ብኣይ ዝተዘርግኸ ጽሑፍ ስለዘሰንበዶን ኣብቲ ተጌሩ ኢለ ዝገለጽኩዎ ግፍዕታት ኢድ ከምዘይብሉ ንምምሳል ንናይዝጊ ናብ ኤርትራ ገጹ ከይመጽእ፣ ብዳሬክተር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ኣቶ ኣብርሃ ካሳ ብዕለት 3 ግንቦት 2008 ኣደዊሉ “ኣብኡ ጽናሕ ከይትመጽእ” ዝብል መልእኽቲ ኣመሓላለፈ።
ካብታ ዕለት እቲኣ ኣትሒዙ ናይዝጊ ዘይተጸበዮን ዘይሓሰቦን ጥልመት ብጎይትኡ ኢሳይስ ኣብ ልዕሊኡ ክፍጸም ስለዝረኣየ፣ ብጭንቀትን ብሕርቃንን ኣብ ቅድሚ እቶም ዝቐርቦም ከስተንትን ይስማዕ ኔሩ። ኢሳያስ ኣፈወርቂ በዚ ከይተደረተ እቲ ናይዝጊ ክፍሉ ከም የማናይ ኢዱ ኮይኑ ኣብ ናይ ጥፍኣት ወፍሪ ንልዕሊ 32 ዓመት ዘገልገሎ ከም መልክዕ ሞሳን ምስጋናን እቲ ናይ ደጊያት ሓረጎት ዝቕመጡሉ ዝነበሩ ቪላ ሂብዎ ዝነበረ ኣብቲ እዋን ንብርቱ ኣብደገ ከምዝድረበይ ጌሩ ነቲ ቤት ብሓይሉ ወሰዶ። እዚ ተግባር ንናይዝጊ ክፍሉ ይኹን ንስድሩኡ ኣዝዩ ዘሕረቀ ጉዳይ ከምዝነበረን ከምዘሎን’ውን ይፍለጥ እዩ።
ናይዝጊ ክፍሉ ልክዕ ከም ህጻን ንኢሳያስ ናፊቐ ኢሉ ይበክን ይንኽነኽን ከምዘይነበረ ርክቡ ምስ ኢሳያስ ብከምዚ ዝዓይነቱ ክድዓት ምዝዛሙ ንናይዝጊ ኣዝዩ ስለዝደንጸዎን ስለዘሕረቆን ድማ እዩ ናይዝጊ ኢሳያስ ትብል ሽም ኣጥፊኡ “ፈርዖን” ዝብል ሽም ኣጠሚቑዎ ዝነበረን ከምኡ’ውን “ፈርዖን ደርብይኒ” ኢሉ ዘንጸርጽር ዝነበረ። እዚ ጭንቀት እዚ ዝፈጠሮ’ውን ክኸውን ይኽእል ጉዳይ ጥዕንኡ ካብ ጊዜ ናብ ጊዜ ከንቆልቁል ድሕሪ ምጽናሕ ንሞቱ ጠንቂ ዝኾነ።
ናይዝጊ ክፍሉ ቅድሚ ግንቦት 2008 ክብሩ ኣብ ኤንባሲ ኤርትራ ኣብ ለንደን፣ ምስ ደገፍቲ ህ.ግ.ደ.ፍ ዓዲ እንግሊዝ ይኹን ኣብቶም ላዕለዎት ሰበስልጣናት ህግደፍ ሰማይ ዝዓረገ እዩ ነይሩ። ክስታት ናይዝጊ ቃልዕ ክኸውን ኣብ ዝጀመረሉ እዋን ግና እቲ ከም ፈጣሪኡ ዝሰግደሉ ዝነበረ ኣንባሳደር ተስፋሚካኤል ገራህቱ’ውን ከይተረፈ እዩ ካብቲ ኤንባሲ ዘርሓቖን ንናይዝጊ ኣመልኪቱ ካብ ሓደ ጋዤጠኛ ወዲ ዓዲ እንግሊዝ ንዝቐረበሉ ሕቶታት’ ውን ከይሓፈረ “ናይዝጊ ዝኾነ ይኹን ርክብ ምሳና የብሉን ብዛዕባ’ዚ ውልቀሰብ’ውን ንፈልጦ ዝኾነ ነገር የልቦን ዝበለ”።
ፓሊስ ዓዲ እንግሊዝ እቲ ዝገብሩዎ ዝነበሩ መጽናዕቲ ኣጠናቒቆም ብዕለት 8 ሰነ 2009 ን16 ሰዓታት ገዝኡ ፈተሽዎ። ዝኣክል ሓበሬታ’ውን ኣከቡ። እቲ ብድሕሪኡ ዝስዕብ ስጉምቲ ምእሳር ናይዝጊ ክፍሉ እዩ ነይሩ። ግና ኣብተን 16 ሰዓታት ንገዝኡ ክፍትሹ ከለው ዝተዓዘቡዎ፣ ጥዕንኡ ኣብ ዝኸፍእ ኹነታት ወዲቑ ከምዘሎን እቲ ኣብልዕሊ ንጹሃት ኤርትራውያን ዘውረዶ በደል ይኹን እቲ መስርዕ ናይ ክሲ ኣብ ፍርዲ ቀሪቡ ክርድኦ ከምዘይክል ገሚቶም ካብ ሰለስተ ሓካይም ነጻ ዝኾነ ጸብጻብ ብዛዕባ ኩነታቱ ሓቲቶም፣ ጉዳይ ጥዕንኡ እንዳገደደ እንበር ክመሓየሽ ከምዘይክእል ኣረጋገጹ። ብድሕሪኡ ንዓይን ንምሳይ ኮይኑ ብቐረባ ዝሰርሕ ዝነበረ ጠበቓ ናይ ሪድሬስ ዝበሃል ማሕበር ሓበሩና። ከም መዕጸዊ እቲ ጉዳይ’ውን ንዓናን ነቶም ኣነ ዝወከልኩዎም ግዳያት ናይዝጊ ነቲ ውሳነኦም ብጽሑፍ ተዋሂብና።
ናይዝጊ ኣብ 2005 ንዓዲ እንግሊዝ ክመጽእ ከሎ ብሽም ሰበይቱ ካሽ ከፊሉ ዝገዝኦ ገዛ ኣለዎ። ብዙሕ ገንዘብ ከምዝነበሮ’ውን በቲ ዘካይዶ ዝነበርኩ መጽናዕቲ ኣረጋጊጸ። ኣብ ለንደን ሀሮድስ (Harrods) ኣብ ዝበሃል ኣዝዩ ክቡር ዱካን እዩ ንብረት ንዑዑኡን ንስድራቤቱን ዝዕድግ ዝነበረ። ብዓልቲ ቤቱ ብሽማ ክልተ ገዛ ኣብ ለንደን ጥራይ ኣለዋ። በቲ ትሰርሖ ስራሕ ክልተ ቆልዑት እንዳዕበየት ክልተ ገዛውቲ ከተጥርይ ከምዘይትኽእል ምግማቱ ቀሊል እዩ።
ስለዚ ድማ ነቶም ኣነ ዝወከልኩዎም ካብቶም ግዳያቱ ገለ ውሑዳት በቲ ኣብ ልዕሊኦም ዘውረዶ ስቅያት፣ማእሰርትን ግፍዕን ካሕሳ ክኸፍሎም ኣለዎ ከምኡ’ውን ብሰንኪ ጥዕንኡ ኣብቲ ናይ ገበን ቤት ፍርዲ (Criminal Court) ክቐርብ እኳ እንተዘይከኣለ፡ ኣብ ናይ ሲቪላዊ መጋባእያ (Civil case) ናይ ዝወረዶም ግፍዒ ካሕሳ ዝሕተተሉ ንክቐርብ ብሓገዝ ኣርባዕተ ንሕልንኦም ዝሰርሑ ጠበቓታት እቲ ጉዳይ ስጋዕ ዕለት ሞት ናይዝጊ ክስርሓሉ ጸኒሑ።ኣብቲ ናይ Civil Case ናይዝጊ ብጠበቕዑ ተወኪሉ ንጉዳዩ ክሟገት ዘኽእል ዕድል ኔሩ እዩ።
ብዝኾነ እሱ እታ ዘይትተርፍ ሞት ኣርኪባቶ፡ ኣነ’ውን ንናይዝጊ በቲ ኣብ ልዕሊ ንጹሃት ኤርትራውያን ዝገበሮ ግፍዕን በደልን ኣብ ፍርዲ ንምቕራብ ክብገስ ከለኹ እቲ ጉዳይ ከቢድ ከኸውን ምዃኑ ኣይስሓትኩዎን። ግና ካልኦት ከምኡ ዝኣመሰሉ ገበነኛታት ኣብ ፍርዲ ከይቀረቡ ዓለም ዘርከበቶም ሃገራዊ ሃዘን ተጌሩሎም ኣብ ውሽጢ ሃገር ጥራይ ዘይኮነ፣ ኣብ ወጻኢ ናይ ሓዘን ዝብጽሓሉ ኣዳራሻት ተኻርዮም ምስረኣኹ፣ እዛ ዕድል እዚ ናይዝጊ ንከይረኽቦ፣ ገበን ናይዝጊ ንህዝቢ ንክነግርን እሱ’ውን ገበኑ ፈሊጡ ከመውት ከምዘለዎ ኣሚን ክቓለስ ጸኒሔ።
ናይዝጊ እቲ ብኣይ ዝተጻሕፈ ብዛዕባ ገበኑ ዝገልጽ ጽሑፍ ኣምጽኡለይ ኢሉ ከምዘንበቦ ሽዑ ፈሊጠ። ብመጀመሪያ ሓንቲ ሓፍትና ብዘይ ክስን ፍርድን ኣብ ዓዲ ዃላ ምስቶም ዘእሰሮምን ዝፈረዶምን 381 ሰባት፣ ሰብኣያ ዘእሰረላ ኤርትራዊት ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ስለዝነበረት እሳ ናብ ፖሊስ ከይዳ ዝጠርዕት መሲልዎ፣ ናብኣ ደዊሉ ናብ ፓሊስ ኬድኪ ሓቢርኪ እንበኣር ኢሉ ብቴሌፎን ከጓጥጠላ ጀመረ። እታ ሰብ ብዛዕባ እቲ ኣብ ልዕሊኡ ዝግበር ዝነበረ ናይ ፓሊስ ምርመራ ይኹን ብዛዕባ እቲ ኣነ ዘውጻእኩዎ ጽሑፍ ኣፍልጦ ስለዘይነበራ ከምዝተደናገራ ምስፈለጠ እሳ ከምዘይኮነት ተረዲእዎ።
ብዙሓት እሱ ዘእሰሮም ንጹሃት ኤርትራውያን ስድርኦም ከይርኣዩ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝሞቱ፣ እቲ እሱ ዝረኸቦ ናይ ሕክምና ዕድል ይኹን ናይ ፍትሓት ክብሪ ዘይረኸቡ ኣለው። ክንደይ ቆልዑት ብሰንኪ እቲ ባርባርያዊ ስጉምትኡ ኣቦታቶም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዳጉኑ ኣቦ ዘስኣኖም ገዝኦም ይቑጸሮም።
ክንደይ ደቂኣንስትዮ የሕዋትና ሰብኡተን ‘ብሕድሪ’ ኣብ መደበራት ፓሊስ ደርብዩ እሰን እንዳተሳቐያ ናብራ ከቢድወን በይነን ቆልዑት ክዕብያን ስድራቤት ክኣልያን ከምዝገበረን ይፍለጥ።
ኣብ መወዳእታ ክብሎ ዝደሊ፣ ከምቲ ዝሓሰብኩዎ ናይዝጊ ብሰንኪ ጥዕንኡ ኣብ ፍርዲ ክቐርብ እኳ እንተዘይክኣለ፣ እዚ ለንቕነ ብድሕሪ ሞቱ ተረኺቡ ዘሎ ግን መምሃርን መለበምን ነቶም ምስ ውልቀመላኺ ኢሳያስ ኮይኖም ህዝቦም ዘሳቕዩ፣ዝቐትሉ፣ዝኣስሩን ዘጽንቱን ዘለው ክኸውን ድሌተይ ኮይኑ፣ ኣብ ኤርትራ ሬስኡ ዝቕበረሉ መሬት ንኽኽላእ ግን ኣይምነን። እዚ ኢሰብኣዊ ተግባራት ውልቀመላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ’ውን ክኹነን ይግባእ።
ንስድራቤት መዋቲ ጽንዓት ይሃቦም
ፍትሕን ሰላምን ንህዝቢ ኤርትራ
ኤልሳ/ኤልሳቤጥ ጭሩም
ኣካያዲት ሓልዮት ሰብኣዊ መሰላት – ኤርትራ
ለንደን፣ ዓዲ እንግሊዝ
27 ለካቲት 2012
እቲ ብዕለት 2 ግንቦት 2008 ብእንግሊዝ ብዛዕባ ናይዝጊ ዝወጸ ጽሑፍ ናብ ትግርኛ ተተርጉሙ ብሬድዮ ድምጺ መሰልና ዝተዘርግሐ፣ ነቶም ሽዑዑ ክሰምዑዎ ወይ ከንብብዎ ዕድል ዘይረኸቡ ምእንታን ከንብቡዎ ምስዛ ጽሕፍቲ ደጊመ የቕርብ።
ምምላስ ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ ካብ ለንዶን ናብ ኤርትራ
ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ ብትእዛዝ መንግስቲ ኤርትራ ናብ ኤርትራ ከምዝምለስ ንሰብኣዊ መሰላት ዝጣበቕ፡ ሓልዮት ሰብኣዊ መሰላት- ኤርትራ ዝበሃል ማሕበር ገሊጹ። ምንጭታት ከምዝሓበርዎ ኣቶ ናይዝጊ ብምክንያት ኩነታት ጥዕንኡ ናብ ኤርትራ ክምለስ መደብ ከምዘይነበሮን፡ እዚ ናይ ሕጂ ናይ ምምላስ ትእዛዝ ድማ ሃንደበት ሙዃኑ እቶም ምንጭታት ሓቢሮም።
ኤልሳቤት ጭሩም፡ ሓላፊት ሓልዮት ሰብኣዊ መሰላት – ኤርትራ፡ ንምግሃስ ሰብአዊ መሰላት ኣብ ኤርትረ ዝምልከት መጽናዕቲ ኣብ ተካይደሉ ዝነበረት እዋን ብኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ ዝተፈጸሙ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ክትፈልጥ ኪኢላ። ምስ ሓደ ካብቶም ግዳያትን ነቲ ብኣቶ ናይዝጊ ዝተፈጸሙ ግፍዕታት ዝፈልጡ መሰኻኽርን ድሕሪ ምምይያጥ፡ ኣብ ለንደን ዝመደበሩ ብሪድረስ ዝፍለጥ ንግዳያት መግረፍትን ስቕያትን ዝተሓጋገዝ ትካል ኣብ ሕዳር 2005 እንታይ ክግበር ከምዝካኣል ተመያየጠት።
እቲ ሪድረስ ዝተባህል ኢንግሊዛዊ ትካል ነቲ ጉዳይ ድሕሪ ምምርማር ንኤልሳቤት ጭሩም ናብ ሜትሮፓሊታን ፖሊስ ብምኻድ ብመሰረት ዓንቀጽ 134 ገበናዊ ሕጊ
ናይ 1988 መሰረት ክሲ ንክትምስርት ዘክእል መርትዖ ከም ዘሎን ዘየለን ንምምርማር ተሓባበርዋ።
ብመሰረት እቲ ዝቐረበ ጥርዓን ሜትሮፖሊታን ፖሊስ ዓዲ እንግሊዝ ነቲ ብኣቶ ናይዝጊ ተፈጺሙ ዝብሃል ገበን ከጻርዮ ጀመረ። ነቶም ሰለስተ መሰኻክር ድሕሪ ምዝርራብ ኣብ 2007 እቲ ጉዳይ ናብ ኣኽባር ሕጊ ተመሪሑ። እቶም ነቲ ጉዳይ ዘጻርዩ ዝነበሩ፡ እኹል መርትዖ ክረኽቡ ብዘይምኽኣሎም ንኣቶ ናይዝጊ ክኸስዎ ከምዘይካኣሉን እቲ ጉዳይ ግን ክፉት ከምዘሎን ንኤልሳቤትን ሪድረስን ብቓሎም ከምዝነገርዎም ይፍለጥ።
ወይዘሮ ኤልሳቤት፡ ንኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ግዳያት ኣቶ ናይዝጊ ዝኾኑ ዜጋታት ክትረክብ ከምዝኸኣለት እንተኾነ ግን እቶም መሰካክር ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ኣብቲ ጉዳይ ከም መሰኻኽር ንኽቐርቡ ፍቓደኛታት ክኾኑ ኣይካኣሉን። እቲ ጉዳይ በዚ ምኽንያት ጠልጠል ከምዝብል ኮይኑ ክስጉም ኣይክኣለን።
ኤልሳቤጥን ሪድረስን፡ እቲ ጉዳይ ኣብ ከመይ ከምዘሎ ዝሕብር ጽሑፍ ካብ ፖሊስ ንክዋሃቦም ሓቲቶም ክሳብ ሎሚ ዝረከብዎ ናይ ጽሑፍ መልሲ ከምዘየለ ይፍለጥ።
ሓልዮት ሰብኣዊ መሰላት – ኤርትራ፡ ዋላ ሓደ ካብ ግዳያት ናይ ኣቶ ናይዝጊ ዝኾነ ውልቐ-ሰብን መሰካኽርን ጥራይ’ውን ንኣቶ ናይዝጊ ብናይ ግፍዒ ገበን ከኽስሶ ይክእል እዩ ዝብል እምነት ኣለዎም። ዋላ’ኳ ፍትሒ ክረኽቡ ንነዊሕ ዝተጸበዩ ግዳያት እንተኾኑ፡ ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ ከም ነጻ ሰብ ብዘይገለ ጸገም ክንቀሳቐስ ክርእይዎ ግን ኣዝዮም ሕዙናት ምዃኖም ይገልጹ።
ጠንቂ ናይዚ ሃንደበታዊ ምምላስ ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ ናብ ኤርትራ፤ እቲ ብሓልዮት ሰብኣዊ መሰላት-ኤርትራን ጋዜጠኛታት ብዘይዶብን ነቶም ግዳያት ብምውካል ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ ፈጺምዎም ዝብሃሉ ገበናት ናብ ህዝቢ ዓባይ ብርጣንያን ማሕበረሰብ ዓለምን ንምቕልሑ ኣብ ዝቃራረብሉ ዘለው እዋን እዩ። ንክልቲኦም መንግስታት ካብቲ ዝስዕብ ሕንከት ንምድሓን ተባሂሉ ወጻኢ ጉዳያት ዓባይ ብሪጣንያ ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ ካብታ ሃገር ብቁልጡፍ ምውጽኡ ከምዝሓይሽ ንመንግስቲ ኤርትራን ኣቶ ናይዝግን ብዝሃቦም ሓበሬታ መሰረት እዩ ዝብል ግምታት ኣሎ። እቲ ጉዳይ ብሰፊሑ ብጋዜጠኛታት ብዘይዶብ ምስ ምሉእ ጸብጻብ ክወጽእ ሙኳኑ ተፈሊጡ ኣሎ።
ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ
ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ ብየካቲት 2005 ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያን ኣየርላንድን ንምዃን ናብ ዓዲ ኢንግሊዝ እኳ መጺኡ እንተነበረ፡ እቲ ዘቕረቦ ናይ ስራሕ ደብዳቤ ስለዝተነጽገ ድሕሪ ክልተ ወርሒ ናብ ኤርትራ ተመልሰ።
ዳግማይ ምስ ቤተሰብካ ንምትሕቁቛፍ ብዝብል ጉዳይ ናብ ዓባይ ብሪጣንያ ዘእቱ ቪዛ ንምርካብ ነቲ ዝነበሮ ናይ ዲፕሎማት ፓስፖርት ናብ ንቡር ፓስፖርት ብምቕያር ቪዛ ንክወሃቦ ንኤምባሲ ዓባይ ብሪጣንያ ኣብ ኤርትራ ኣመልከተ። ኣብ ሓጺር ግዜ ንዘይተወሰን ግዜ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ከንብር ዘኽእል ቪዛ ብምርካብ ኣብ ግንቦት 2005 ምስቶም ቅድሚ 15 ዓመት ናብ ሎንደን ዝመጹ በዓልቲ ቤቱን 2 ደቁን ተጸምበረ።
እቲ ዘገርም ግን ኣቶ ናይዝጊ ናብ ሎንደን ካብ ዝመጸሉ ግዜ ጀሚሩ ክሳብ ሕጂ እቲ ቅድሚ ምምጽኡ ዝነበሮ ስልጣን ማለት ኣማኻሪ ፕረሲደንት አብ ጉዳያት ዞባዊ ምምሕዳር ከምዘለዎ ምህላዉ እዩ። እቲ ሓቂ ከምዚ ዝተገልጸ ኮይኑ ከብቅዕ ህላወ ናይዝጊ ክፍሉ ኣብ ሎንዶን ግን ‘ብሕክምና፡ ኩሊት ንምቅያር’ ተባሂሉ እዩ ዝግለጽ። ተወሳኺ ሓበሬታ ንኽትረኽቡ ኣብዚኣ ጠውቑ፡ http://en.wikipedia.org/wiki/Naizghi_Kiflu
ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ ብሓላፍነት ዝተዋሳኣሎም ጽፍሕታት መንግስቲ እዞም ዝስዕቡ እዮም፡
ኣብ ሰብዓታት ወኪል ህግሓኤ ኣብ ኣልጀርያ ንምዃን ካብ ሜዳ ናብ ኣልጀርያ ተላእኸ።
ኣብ መወዳእታ ሰማንያታት ናብ ሜዳ ድሕሪ ምምላሱ፡ ምክትል ኣማሓዳሪ ናይቲ ብሓለዋ ሰውራ ዝፍለጥ ዝነበረ ቤት ማሕቡስ ኮነ። ሓለዋ ሰውራ ሓደ ኣካል ናይ ህግሓኤ ዝነበረ ኮይኑ ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን መድረኽን ዝተኸፍለ ይከፈል ብዘየገድስ ነቲ ምንቅስቓስ ንምሕላው ዝተፈጥረ ኣካል እዩ። ከምዝፍለጥ ብሰንኪ እቲ ኣካል (ሓለዋ ሰውራ) ኣብ ውሽጢ ተጋደልቲ ዘዋፍሮም ዝነበረ ቡዙሓት ናይ ስለያ መሓውራቱ ማእለያ ዘይብሎም ተጋደልቲ ተሓይሮም፡ ተቀጥቒጦም፡ ሃለዋቶም ጠፊኦምን ተቐንጺሎምን እዮም።
ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ ኣብ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት፡ ምኽትል ሓላፊ ውሽጣዊ ጉዳያት፤ ጉዳያት ጸጥታ፡ኢሚግሬሽንን ሃይማኖትን ኮይኑ ሰሪሑ።
ኣብ ግዜ ኩናት ኤርትራን ኢትዮጵያን (1998-2000) ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ሩስያ ኮይኑ ተመዘዘ።
ኣብ 2001 ሚኒስተር እንዳ ዜና ኮይኑ ሰሪሑ።
ብምቅጻል ኣብ ትሕቲ ሚኒስትሪ ዞባዊ ምምሕዳር ሓላፊ ጉዳያት ሃይማኖት ብምዃን ሰሪሑ።
ኣብ መወዳእታ ኣማኻሪ ፕረስደንት ኣብ ጉዳያት ዞባዊ ምምሕዳር ብምዃን ይርኸብ።
ኩነታት ጥዕና ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ፡
ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ፡ ናይ ሕማም ሽኮርን ኩሊትን ጥቁዕ እዩ። ብመገዲ ሃገራዊ ኣገልግሎታት ጥዕና ኣቢሉ ኣብ ሃገረ እንግሊዝ ኣብ ለንደን-ሃምስቴድ ኣብ ዝርከብ ሮያል ፍሪ ዝበሃል ሆስፒታል ክሕከም ጸኒሑ። ቀንዲ ምኽንያት ኣብ ለንደን መጽንሒኡ’ውን ከፋሎ ግብሪ ኣብ ዝገበርዎ ወጻኢታት ተደሪኹ ነጻ ናይ ሕክምና ኣገልግሎት ንምርካብ ዝዓለመ’ዩ።
ቅድሚ 18 ኣዋርሕ ኣቢሉ፡ ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ ናብ ፓኪስታን ብምኻድ፡ ብምትሕብባር ኣብታ ሃገር ዝርከብ ኤምባሲ ኤርትራ፡ ናይ ሓደ ወዲ 30 ዓመት ኩሊት ከምዝትካኣሉ ተገብረ። ኣብ ፓኪስታን ዝርከብ ኤምባሲ ኤርትራ ነዚ ሕክምናዊ ምትካእ ኩሊት ናይ £18.000.00 ፓውንድ ወጻኢታት ከምዝገበረ ክፍለጥ ተኻኢሉ’ሎ። እዚ’ውን ብወጻኢታት ከፈልቲ ግብሪ ኤርትራውያን ዜጋታት እዩ ተሸፊኑ። ሕጂውን እንተኾነ ኣቶ ናይዝጊ ልዑል ናይ ሕክምና ክንክን ከምዘድልዩ’ዩ ዝንገር።
ኣቶ ናይዝጊ ፈጺምዎም ዝበሃሉ ገበናት
ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ፡ ንብዙሓት የዋሃት ዜጋታት ብዘይ ዝኾነ ሕጋዊ መስርሕ ኣብ ቤትማእሰርቲ ዝዳጎነን መሪር ስቓይን መግረፍትን ዘስዓበ ዕሉል ገበነኛ እዩ። ኣብ ደገ ኮንካ ገበናቱ ንምርግጋጽ ክብድ እኳ እንተበለ፡ ንጭካንኡን፡ ካብኡ ንዝወረዶም ማህሰይትን ኣመልኪቶም፡ ብዉሑዱ 3 ሰባት ዝኾኑ ንሜትሮፓሊታን ፓሊስ፡ ካልኦት ብርክት ዝበሉ’ውን ንኤልሳ ጭሩም፡ ጭብጥታቶም ኣቕሪቦም እዮም።
ገለ ካብ ገበናቱ ንምጥቃስ
1. ን 2 እሱራት ነበር ምርኩሰ ብምግባር ዝተረኽበ ሓበሬታ
ወርሒ ጥሪ 1996፡ ኣቶ ናይዝጊ ናብ ቤት ማእሰርቲ ዓዲ-ዃላ ብምኻድ 148 እሱራት ካብ ካሜራታቶም ኣውጺኡ ኣብቲ ቀጽሪ እስርቤት ብከቢድ ሓለዋ ኣከቦም። ኣስዒቡ’ውን ነቶም 148 እሱራት ናይ ዕድመ-ልክዕ ዝተበየነሎም ፍርዲ፡ ድምጹ ዓው ኣቢሉ ንዝርዝር ኣስማቶም ረቑሖ።
ሽዑ መዓልቲ ኣቶ ናይዝጊ ናይ 85 እሱራት ስም ብምዝርዛር’ውን፡ ኣቀዲሞም ተኣሲሮም ዋላ’ኳ እንተነበሩ፡ ካብ ወርሒ ሚያዝያ 1995 ዝሕሰብ ካብ 10 ክሳብ 15 ዓመታት ዝተዋህቦም ብይን ኣንቢቡሎም።
ቀጺሉ’ውን፡ ካብ ዝተዳጎንሉ ዕለት ኣትሒዙ ዝጽብጸብ፡ ንናይ 135 እሱራት ካብ 8 ክሳብ 10 ዓመታት ዝተዋህቦም ብይን ኣስማቶም ብምጥቃስ ኣንበበ።
ገለ ካበቶም እሱራት፡ ብሰሪ ኣሰቃቂ ኩነታት ናይ’ቲ ቤት ማእሰርቲ ሂወቶም ሓሊፋ እያ።
2. ኣብ 2001፡ ኩለን ናይ ብሕቲ ጋዜጣታት ክዕጸዋን 12 ወይ’ውን ልዕሊኡ ዝኾኑ ጋዜጠኛታት ክእሰሩ ከለው ኣቶ ናይዝጊ ሚኒስተር ዜና እዩ ነይሩ። እተን ጋዜጣታት ተዓጽየን፡ እቶም ጋዜጠኛታት ድማ ክሳብ ሕጂ ኣብ ማሕዩር ይርከቡ። ናይ’ዚ ጉዳይ ማእሰርቶምን ምዕጻው ጋዜጣታትን ኣቶ ናይዝጊ ተሓታቲ ከምዝኾነ’ዩ ዝንገር።
3. 15 ግንቦት 2002 ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ ሚኒስተር ዜና ኣብ ዝነበረሉ እዋን፡ ንኹሎም ሓለፍቲ ወንጌላውያን ቤተ-ክርስቲያን ብምጽዋዕ፡ ኣብያተ ክርስትያናቶም ንክዓጽዉ ኣዚዙዎም። ኣብቲ ርክብ፡ ነቲ ትእዛዝ ክፍጽምዎን ተቛውኦም ክምላእ ምዃኑን ኣብ ዝዀነ እዋን ኣንጻሮም ከም መርትዖ ክጥቀመሉ ሙዃኑ ነጊርዎም። ፓስተር ሃይለ ናይዝጊ፡ ዶክተር ክፍሉ ገብረመስቀልን ፓስተር ተስፋጽዮን ሓጎስን ተሪሮም ተቛውሞኦም ከምዘስምዑን ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ እዞም ሰባት ኣብ ቀይዲ ንክኣትዉ ከምዝኣዘዘ ተረጋጊጹ።
4. ብተወሳኺ ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ ሰለስተ መራሕቲ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ኣብ ሕዳር 2004 ንክእሰሩ ኣዚዙ። ንሳቶም ድማ፡ ቀሺ ዶክተር ፍጹም ገብረንጉስ (እንኮ ኤርትራዊ ናይ ስነ-ኣእምሮ ዶክተር)፡ ቀሺ ዶክተር ተኽለኣብ መንግስተኣብ (ሓኪም ጥዕና)፡ ቀሺ ገብረመድህን ገብረገርግሽ (ናይ ስነ-ሃይማኖት ምሁር) እዮም።
5. ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ ሓደ ካብ ሓለፍቲ ቤተ ክርስትያን ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ሃይማኖት ኣብ 2004 ከምዝእሰርውን ገይሩ እዩ።
እዞም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሱ ግዳያት ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ፡ ኣብ ትሕቲ ባህግን ዊንታን ኣቶ ናይዝጊ ዝውሰን ንውሓት ግዜ ኣብ ቤት ማሕቡስ ብኣሰቃቒ ኩነታት እንዳ በለዩ ከለዉ፤ ደቖም ዘኽቲሞምን ኪዳኖም ዝጥውረንን ዝሕግዘንን ስኢነን ኣብ እህህታን ሕልናኻ ዝትንክፍ መነባብሮ እንዳተሳቀዩ ከለው፡ ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ ካኣ ምስ ደቁን ምስ በዓልቲ ቤቱን ኣብቲ £300,000 ፓውንድ ዝግመት መንበሪ ገዝኡ እንዳተቐመጠ ናብራ ምቾት የስተማቕር ኣሎ።
ብኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ ዝተፈጸሙ ዘስካሕክሑ ግፍዕታት ዘርዚርካ ዝውድኡ ኣይኮኑን። እቶም ብሰሪ ክወርዶም ዝኽእል ሳዕቤን ብምስጋእ ዋላ እኳ ንግዚኡ ብቅሉዕ ክዛረቡ እንተዘይክኣሉ፡ ምስ ግዜ ግን እቲ ብሰንኪ እዚ ጨካንን፡ ኣረሜን ዝኾነ ኣቶ ናይዝጊ ኣብ ልዕሊኦም ዝተፈጸመ ግፍዒ ብግልጺ ወጺኦም ክትርኽዎ እዮም።
ኣቶ ናይዝጊ ከምቲ ዝሕሰብ ዘሎ ናብ ኤርትራ እንተ ተመሊሱ እቲ ግፍዒ ብዘይተሓታትነት ክቕጽሎ ምዃኑ ዘጠራጥር ኣይኮነን።
ብመሰረት ሕጊ ዓባይ ብሪጣንያ ብሰኣን እኹል ጭብጥታት ናይዝጊ ኣብ ሕጊ ክቐርብ ዘይምኽኣሉ ኣግሁይና እዩ። ብዝያዳ ግን ናይቶም ገበናቱ ዝራኣዩን ግዳያት ናይ’ ዚ ኣረሜነ ሰብ ዝኾኑን ግና ኣብ ወጻኢ ኮይኖም ንኽዛረቡ ዘይመረጹ፡ ንኣቶ ናይዝጊ ናብ ፍርዲ ንኸይቐርብ ስቕትኦም ዓቢ ግደ ተጻዊቱ እዩ።
ሓልዮት ሰብኣዊ መሰላት- ኤርትራ
2 ግንቦት 2008
ሎንዶን፡ ዓባይ ብሪጣንያ


text:
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑድ ዓረብ ዓድል ኣል ጁበይር ዝተመርሐ ልኡኽ ንግስነት ስዑድ ዓረብ ኣብ ኤርትራ ናይ ሓደ መዓልቲ ምብጻሕ ብምክያድ ምስ ፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ሎሚ ሓሙስ 09 ነሓሰ ተራኺቡ።
ኣብቲ ርክብ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑድ ዓረብ ዓድል ኣል ጁበይር ካብ ንጉስ ስዑድ ዓረብ ሳልማን ቢን ዓብደልዓዚዝ ዝተላእከ መልእኽቲ ናብ ፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣብጺሑ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑድ ዓረብ ዓድል ኣል ጁበይር ዝምድና ኤርትራን ስዑድ ዓረብን ኣብ ጽላታት ወፍሪ ንግድን ጸጥታዊ ምርግጋእን ጥራይ ዝተሓጽረ ከምዘይኮነን ክኒኡ ኣብ ኩሉ'ቲ ብሓባር ዘራኽቦም ምዃኑ ንማዕከናት ዜና ውሽጢ ሃገር ምግላጹ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ኣብ ዝዘርግሖ ናይ ትዊተር ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ፕረዚደንት ኢሰያስ ብወገኑ ምድራዕ ታሪኻዊ ርክባት ኤርትራን ስዑድዓረብን ኪኖ ዞባዊ ጸጥታን ምርግጋእን ኣብ ሰፊሕ መዳያት ጽልዋ ዘለዎ ምዃኑ ከምዘስመረሉ ብተወሳኺ ተሓቢሩ።
ዑደት ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑድ ዓረብ ዓድል ኣል ጁበይር ብሓላፊ ጉዳያት ኣፍሪቃ ኣብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ስዑድ ዓረብ ኣሕመድ ቀጣንን ካልኦት ሰበስልጣንን ዝተሰነየ እዩ ነይሩ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑድ ዓረብ ዓድል ኣል ጁበይር ዝመርሖ ጉጅለ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ስዑድ ዓረብ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኢትዮጵያ ከምዝበጽሐ ብተወሳኺ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።


text:
ምቁዋም ኣንጻር መን!
መርፍእ ከነላግበላ ዶስ ክንናቆረላ ኢሉ ዝሓትት ምስ ራእኩ :ሓስመት መመቀሪ ኣብ ክንዲ ዝኸውን መዓርዓሪ ኮይኑ ኢሉ ዝራገም ተደሚሩዎ:እዋእ ዓይኒ እታ መርፍእ ኣብ ክንዲ ምድላይ : ሃስው ካብ ምባል ዶ ዓዲ ዶ ይወዓል ክብል ተገዲደ::እምበኣር ኩቡራት
መርፍእ ከነላግበላ ዶስ ክንናቆረላ ኢሉ ዝሓትት ምስ ራእኩ :ሓስመት መመቀሪ ኣብ ክንዲ ዝኸውን መዓርዓሪ ኮይኑ ኢሉ ዝራገም ተደሚሩዎ:እዋእ ዓይኒ እታ መርፍእ ኣብ ክንዲ ምድላይ : ሃስው ካብ ምባል ዶ ዓዲ ዶ ይወዓል ክብል ተገዲደ::እምበኣር ኩቡራት ኣንበብትን ሰማዕትን ናይ ሎሚ ጹሑፈይ ምቁዋም ኣንጻር መን ኣብትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ሃሰስታን : ርግታን ዳህሰሳን: ግምገማን : ነቲ ዝቀውም ኣካል ሽፋን ምድላይ ዘርኢ ጹሑፍ ብዓቅመይ ክድህስስ ዘዳለኹዎ ኢዩ::
እምበኣር ኩቡራት የሕዋትን ኣሓትን ኢዚ እዋን ኣብ ዓይነቱ ሓደ ኡኳ ተኮነ ውህበቱ ካብ ካልእ እዋን ፍሊይ ዝበለ ኢዩ::ገሊና ኤርትራውያን ኣብክንዲ ኣኽበርቲ መንነት ዓደልቲመንነት ተቀይርና::እዚ ቅድመሳዕበኑን ጠንቁን ምዝራብ ነቲዘህሰሶ ሕብሪ ምርኣይ ከድልየናኢዩ::ኢዚ ድማ ኢዩ ንተቃወምቲ ተቃወምቲ ኣንጻር መን ተቃወምቲ መን የሕምቆም: ህግደፈውያን ዶስ ኣግኣዘናውያን ክብል ዘገደደኒ::ኤርትራዊ ነዚ ርድኢት ሒዙ ዝጋዓዝ : ኢቲ ክሪኦ ተደፊኑዎ ዘሎ ናጽነት መን ኣምጺኡዋ ዝብል ሕቶ ኢዩ::
ህ.ግ ዶስ ህዝቢ ኤርትራ? ኣብዝብል ጋእታ ፈጢሩሉ ይርከብ ኣሎ::ኣቀዲምና ክንፈልጦ ዝግበኣና ነገር ህ.ግ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ነጺልካ ምርኣይ ጌጋ ኢዩ::ከም ውድብ ዘይኮነ ከም ህዝቢ ክንርኦ ተፈትና ማለተይ ኢየ:: ብኻልእ ኣዘራርባ ርዲኢትና ህ.ግ ባዕዳውያን ኢዮም ንብል ኣለና ማለት ኢዩ::ህ.ግ ከም ኣካልን ውላድ ህዝቢ ኤርትራ ኣይኮኑን ንብል እንተደኣ ሃሊና ኮይና ማለተይ ኢየ:: ነዚ ሙጉት ከኣ ዝቅበል ከስዐ ክህልወና ኣይክእልን ኢዩ:: እቲ ከነስምረሉ ዝግበኣና ህዝባዊ ግንባር ኣካል ጥራሕ ዘይኮነ ውላድ ህዝቢ ኤርትራኢዩ::ከም ውድብ ጌጋታት ክህሉዎ ይኽእል ኢዩ::ንሱ ግን በይኑ ከምናጽነት ኤርትራ ዘምጸአ ገርካ ምርኣይ ከኣ ካብቲ ኻልእ ብዘይፍለ ጌጋ ኢዩ::እቶም ናይ መንነት ቅልውላው ዘለዎምን ገለ ጉሩሃትን ፈራሓትን ናብ ህ.ግ ዝቀርቡ ዘለው መሲሉዎም ናብ ህግደፍ ቀሪቦም ሓሲር ምስ ተነጽፈሎም ኣኺሉ ዝመስሎም ንነብሶም ከምደቂ ገዛ ቆጺሮም ኣብ ካንሸሎ ኮይናም ዝኣቱ ይሑሉው ኣለው::
ህ.ግ ውድብ ኢዩ::ታሪኹ ድማ ታሪኽ ኤርትራ ኢዩ::ህ.ግ መን ኢዮም ተባሂለ ተዝሕተት ኣነ : ህ.ግ ንዓይ ኤርትራውያን:ንናጽነትዝተቃለሱ ከም ካልኦት ውድባት: ኢዚ ማለት ን ተ.ሓ.ኤ ገሊለያ ውይ ፈሊየ ክሪኣ ስለ ዝደለኹ ኣይኮነን::ኢዚ ድማ ኩሉ ክርደአለይ ይላቦ::ሓድጊ ዝገደፈ ከም ዝሞተ ክቆጽሮ ኣይክእልን::ተ.ሓ.ኤ ኣደ ኢያ ህ.ግ ድማ ውላዳ::ምስቲ ኣርእስተይ ክወሃሃድ ስለ ዘለኒ ድማ ናብ ህ.ግ ክድህብ ንሕጂ::ኣባላት ህዝባዊ ግንባር ከኣ ከሎም ንናጽነት ኤርትራዝተቃለሱ ኢዮም ስውኣትን ህልዋትን :: ህ.ግን ዓይኤስያስ:ሃይለ:ማሕሙድ:ጀርማናኖ:
ቢተወደድ:ዑስማን:ሳልሕ ወዘተ … ኢዮም::ነዚኦም ትፈሊ ሚሔን መንፊትን ድማ ድሕረ ረፈረንደም ዝተተኽለት ሳንዱቅ ስለዘላ ምስቲፍርዲ ክማጎት ይግባይ ክሓትት ኣይክእልን:: ኦ…የሕዋት ኢዚ ህዝቢ ድምጹ ኣይ ኣስመዕን ዲዩ:እወ ንናጽነት ኣይበለን ዲዩ:ብ ዓብላሊ ድምጺ 99% እው ኡኮ ኣድሚጹ ኢዩ::ኣይ ኣድመጽናን ተኾይኑ እቲሞጎት ነዚ ክንቅይሮ ኣይንኽእልን ኢና::ሕጂ ዝስማዕ ዘሎ ነፈጻን ጃጃነትን ስለምንታይ??ምስ ደቂ ኣቦኻዶ ምስ ደቂ ሓትነኻ ዝብል ምርጫ ከድናግረና ዘኽእሎ ኢቲ ግዜ ምንዋሑ ዲዩስ ዕድልምጽባቡ::ኢዛ ሃገር ኣሸሓት ሙሩጸ ሙሩጻት ኡኮ ወሲዳ ኢያ:: ሕምቀትና ሕልናና ክንሸየጥ ተሓቲቱን ብሽውሃት ክንግዛእ ኣይግበእን:: እምበኣር ህ.ግ ኤርትራዊ:ኤርትራ ድማ ኤርትራዊት ኢያ::
ኢዚ ሕጂ ዘጃጅወና ዘሎ ነቲ ኣነ ኢየ ህ.ግ ንሶም ኢዮም ሸየጥቲ ሃገር ዘስምዕ ካባ ከልብሰና ዕድል ኣይንሃቦ ጥራሕ ዘይኮነ:ንክሓልሞ ሽግ ዳሜራ ኣብ ዝናኽሰሉ : ናይ ክብሪ ዑዱም ኢልና ከነቅርቦ ኣይግባእን::ኢቲ ፍርዲ ድሕረ ናጽነት ደኣ እምበር ቅድመ ናጽነት ዝነበረ ኣብ ሕቶ ክኣቱ ውን ኣይግባእን::ቃልሲ ንናጽነት ኣድሚጽናሉ ኢና ብ ኣርባዕተ ነጥቢ ተዘዛዚሙ ኢዩ::ንዲሕሪት ኣይንመለስ:: ኢዚ ድማ ኢዩ ምቁዋም ኣንጻር መን! ሃሰስታን : ርግታን : ዳህሰሳን: ግምገማን ዘድሊዮ ኡዋን ኢዩ ኢዚ እዋን ዘበለኒ::
ኢዚ ዚስዕቦ ሕቶ ድማ ኣብዚ ቅንያት ምስ’ዚ ሓዲሽ ቀዳማይ ሚኒስተር ጎሮበት ሃገረ ኢትዮጵያ ዝኾነ ኣቢ ኣሕመድን ናይ ሰላም ካርድ :ንቡዙሕ ክደናገር ዝደሊ ደኣ እምበር ንቡዙሕ ከደናግር ዝኽእል ኡኳ ተዘይኮነ ኮፍ ኢልካ ምዝራብ : ምልዛብ ተጸሊኡ ኣይመስለኒን:ግን ከኣ ኢዚ ዝተኸፍለ ዋጋ ዝወሰዶግዜ ዘስዓቦ ክሳራ ኣብ ግምት ኣእቲኻ ኢቲ ምርጫ ኩሉ ኤርትራዊ ብዘይ ቅድመ ኩነት ዶብ ክሕንጸጽ ኣለዎ ክብል ኢዩ ዝግባእ::እቶም ኣብ ደገ ዘለና ተቃወምቲ ልዕለ እቶም ኣብ ውሽጢ ዘለው ተበለጽቲ ካብ ናይ ዶብ ምሕንጻጽ ተጠቀምቲ :ንሕና ኢና:: ኢዚ ከኣ ኢዩ ጾር ህዝቡ ዝተሰከመ ተቃዋማይ ዘስምየና:: ንኽብሪ ስውኣት ደበስ ንህዝብና ሞሳ ውን ሰለዝኾነ::ብኻልእ ኣዘራርባ ጽልኢና ኣብ ልዕሊ ዘሎ ምሕደራ ማለት ጽልኢ ኣብ ልዕሊሃገርን ህዝብን ክመስል የብሉን::እዞም ንመግዛእቲ ንናፍቅ ሰባት ግዜ ደርጊ ኮነ ሃይለስላስ:ወላውን ጣልያንን:ኢንግሊዝን : ዕድመ ባዕዲ እምበኣር : ረፈረንደም ኣግሂዱዎ ኢዩ እሞ:ነዚ ዘሎ ሽግር ለጠፍ ኣይትኹኑዎ::
ኢቲ ዘገርም ነገር ስለምንታይ ኢትዮጵያ ዝተሓላለኸ መንገዲ ይመርጹ ኣለው ኢልና ክንሓትት ኣለና ይመስለኒ?
ንስላም ስለዝደልዩ ዲዮም?
ኢቲ መልሲ ናይ ሰላም ምድላይ ኣይኮነን::እንታይ ደኣ ኣብ ዝተናወሐ ጸቅጢ ምንባር ድኺምቲ ኤርትራ ዝተበታተነ : ሕብረተሰብ ዘለዋ ሃገር ምርኣይ ስለዝበሃጉ ኢዮም::ብ ኣንጻሩ ተኾይኑ ብልዝብ ስለዘይተኻእለ ደይኮነን ናብ ኩናት ኣምሪሕና ::እዚ ማለት መንግስቲ ህግደፍ ብጽእ ኢዩ ማለት ኣይኮነን::ሕጂ ድማ በቲክንቅየደሉ ኢና ዝበልናዮ ውሳኔ ክኽበር ዘይ ግብኦ ስለምንታይ? እዚ ምድንጏይ ንጉጅለ ህግደፍ ሓገዝ ደኣ እምበር ንህዝቢ ኤርትራ ኣይጠቅሞን ሙኻኑ ጎሮበትና ዝኾነት ኢትዮጵያ ክትፈልጥ ይግባእ::ብዘይ ወዓል ሕደር ዶብ ይተሓንጸጽ : ብድሕሪኡ ከምሻቡ ህዝቢ ክጫኖ መኻኑ ዘይ የማትእ ሓቂ ኢዩ::ዶብ ስማዊ ክኸውን ክልቲኡ ወገን ጉልባቡ ቀሊዑ ኢጂጊኡ ሰፍሲፉ ንትግባሪኡ: ቁርብነት ኢዱ ከርኢ ጻዊዒት ተቃወምቲ ክኸውን ይግባእ::ለባጭ ሙኻን ብደም ስውኣት ምቁማር እምበር ምቁዋም ኣይ የስምዕን::
ኢዚ ዘስዕቦ ስንስለታዊ ሕቶታት ክንርኦ ንፈትን:: ከምዝመስለኒ ጎዳጉዲ ክበዝሕ ምስ እትሪኢ ፍግረ ሜሬት ከኸትል ምኻኑ ከነስተውዕል ይግባእ::ኢዚ ድማ backup plan ካለኣዊ መደብ ኣዳሊናን ተዳሊናሉን ክንጸንሕ ኣድላይ ስለዝኾነ
ድሕረ ዶብ ምሕንጻጽ’ከ?
ድሕረ ቅዋም ምንዳፍ’ክ?
እዚ ክሳብ ዝኸውን እንታይ ክንገብር ይግባእ?ዝብሉ ሓያሎ በድሆታት ዝሓቆፋ ሕቶታት ኣለዋ::ንኣብነት reconciliation(ዕርቂ) ክፍተሽ ካብ ዝግበኦ ሓደ ኢዩ::ዶብ ተሓንጺጹ ምስተሰምዐ ድሕሪ ቡዙሕ ጃህራን ኮቦሮን:እዚ ናይ ዶብ ዘስዓቦ ዕንወት ክሳብ ንሃንጾ ግዜ ከድልየና ኢዩ ክብል ሙኻኑ ከሉና ተዳሊናሉ ክንጸንሕ ይግባእ ወይ ምቱኹታኽ ወይ ካልእ ምስምስ ምቅራብ ከም እገዳ ኣለና ወዘተ… ስለዚ ህዝቢ what is next ክብል ይግባእ::
ገለ ካብቲ ዳህሳስ ክንገብረሉ ዝግበኣና :ንሕና ተቃወምቲ ዶብ ክሕንጸጽ ቁዋም ክትግበር ጸውዕና:
ኢዚ እንተደኣ ተፈቲሑ ብድሕሪኡ ክንቃወም ዲና?
ኢቲ ስክፍታ ዘሎ: ኢቲ ሙቁዋም ከም ባህሊ ዶስ ከም መትከል?
ምቁዋም ብስሚዒት ዶስ ቢርዲኢት?
ነዚ ኣብ የእሙሮና ብ ኸመይ ኣስፍርናዮ ንርከብ?
ዲሕሪ ዶብን:ቁዋምን ኢዚ ሕጂዘሎ ስርዓት ኣብ ሃገርና ብ ኸመይ ክንርኦ ኢና?
ምስ መጸ ነርክበሉዝበሃል መልሲ ኣዕጋቢ ኣይኮነን ኩቡራት የሕዋት::
ክብዚ ኣርእስቲ ቡዙሕ ከይ ረሓቅኩ ነዚ ኣርእስቲ ክፍትሽ ዝደረኸኒ ምኽንያት ከብርህ ኣፍቁዱለይ::
ቡዙሕ ግዜ ሓቲተ ዘዕግብ መልሲ ዘይ ረኸብኩሉ ሑቶታት ኣሎ:: ገለ ካብኡ ድማ (ሽም ይመርሕ ጡዋፍ የብርህ ዝብል) ምሳለ ኣቦታት ተጠቂመ ካብ ካልእ ብሽምካ ክትፍለ:ንፍትሒተኾይኑ ሽም ቃልስኻ ፍትሐኛ ክትከውን ንደሙክራሲተኾይኑ ሽም ቃልስኻ ደሙክራሲያዊ ክትከውን : ንሓርነት ተኾይኑ ሽም ቃልስኻ ንሓርነት ደቂ ሰባት ክትኣምን ወዘተ… :: ኩሉና ከም ንፈልጦ ኣብ ዝሓለፈ ኡዋን ቃልሲ ንናጽነት ኣብ ዝነበረሉ ኡዋን ኩለን ውድባትና ኣስማተን (ተ.ሓ.ኤ: ህ.ግ.ሓ.ኤ ን ካልኦትን ) ኣስማቶም ንሓርነት እምበር ንናጽነት ኣይነበረን ::ቃልሶም
ን ናጽነት ክንሱ ሽሞም ግን ንሓርነት እምበር ንናጽነት ይጽውዕ ኣይነበርን::ከምዝፍለጥ ሓርነትን ናጽነትን ከልተበበይኖም ትርጉም ኣለዎም::ኢቲ ቃልሲ ንሓርነት ተደኣ ተባሂሉንምንታይ ደኣ ንቃለስ ኣለና!እቶም ቃልሲ ትማል ንናጽነት ቃልሲ ሎሚ ንሓርነት ንብል ሰባት ኢዚ ሕቶ ንዓና ኢዩ?ቃልሲ ትማልን ሎምን ጽባሕን ንጻረ የድልዮ ኣሎ::ብሃውሪ ምኻድ ልሙድ ባህሊ ኮይኑ : ድልየትካ ሽም መሪጽካ ምኻድ ዕድመን ዕድልን መንእሰይ የባኽን ከምዘሎ ክንፈልጥ ይግባእ::ኢዚ ማለት ኣስማት ወሳኒ ኢዩ ሽምካ : ዕላማኻ ስለዝኾነ ኣፍካን ግብርኻን በበይኑ ክኸውን ኣይግባእን::እዚ ክብል ዝደረኻኒቀንዲ ምኽንያት ንቡዙሓት ሓቲተ ዝሃቡኒ ምላሽ ንሕና ጸላኢ ካብ መሬትና ምውጻእ ኢዩ ነይሩ እቲ ሕልሚና:እምበር ንኣስማት ሓሲብናሉ ብዙሕ ግዲ ገርናሉ ኣይነበርናን::ኢዚ ድማ ኢዩ ነርክበሉ ኢና ዕላማና ንናጽነት ጥራሕ ኢዩ ነይሩ ዝብሉ ቡዙሓት ክሳብ ሕጂ ዘይየስተውዓሉሉ ከም ዘለው ውን ይፈልጥ::እዚ ከደናግረና ዘምጻኩዎ ዘይኮነ ደሓን ነርክበሉ ኢና ክንብል ኣይግበኣናን ክብል ስለ ዝደለኹ ኢዩ::ኪኒዮ ስግር ዳህሰሳ :ተፍቲሽ ክንገብር ይግባእ::ኣብዚ ኣርእስቲ ቡዙሕ ዝበሃል ኡኳ ተሃለወኒ ንሕጂ መስተውዓልቲ ንኹን ቅድመ ምዝላልና መዕለቢና ክንርኢ ይግባእ::
ናብ ኣርእስተይ ክምለስ ድሕሪ ቁዋም :ድሕሪ ዶብ እንታይ ዝመስል ስርዓተ ምቁዋም ንነድፍ ኣለና?ኣበይ ኢዩ እቲ ዕርድና ክንፈልጥ ውን ይግባእ::
ግምገማን ስርርዕን ኣብ: ብውሕዱ ከሰማመዓካ ዝኽእል ናይ ሓባር ረቃሒ ጠሊልካ ምስራሕ ክፍተሽ ኣለዎ::ተፈትኑ ኢዩ ኢልካ ኢድካ ካብ ምሃብ ንቆጠብ::
ሕጂ ውን ኢዚ ዘስዕቦ ሕቶ ኣብ2008 ኣብ ፓልቶክ ዝጋዋሕ ዝነበረ ናይ ክልተ ካብሚእቲ (2%) ኢንፊጂን ምኾነትና ዶ ነይራ ኢለ ክሓትት ግዜ ኣይወሰደለይን:ንምድንጋር ከይመስል ደኣእምበር : ኣብ ከምዚ ዓይነት ናይ ሓዊ ምንዳድ ዝነበረ ቃንዛ ኣብቲሽዑ ኡዋን ክትፍውሽ ከቢድ ኡኳ ተነበረ ::ልክዕ ኢዩ 2% ጥቅሙ ኣብ ጁባ ህግደፍ ሰፍ ዘይብል መኽሰብ ተሃለዎ ንተቃወምቲ ኸ ጥቅሙ ብዘይ የማትእ ዑዙእ ምኾኖ ነሩ ይብል :: ኢዚኣ ዝሰሓትናያ ንመስል::ኢዚ ከብለኒ ዘኽኣሎ ቁሩብ ከብርህ::
2% ጥቅሙዶ ጉድኣቱ ይበዝሕ ንርኣዮ::
ነቲ ዝስንከለ ብሕማም ከይተደነስ:ነቲ ዝን ዝበለ ሕልንኡ ከይ ረሽሽ ገና ክሚስታ ከይተረኣዮ ኣብ ሎሚ ኮይንካ ክትሪኦ ከለኻ ዘመዝገቦ ዓወታት ክትዝርዝሮ ይቀልል ::በቲ ዘሎ Resources ተጠቂምካ ነቲ ታህዋስ ከይራእካ ክትፈርድ ይድርኸካ ይኸውን:ግን 2% ካፍልካ ሓርነት ክትእውጅ ዝነበረ ተኽእሎ ከም ዘቅሃምናዳህሳስ ዘዘውትር :ንቅሓት ዝውንን ተነባይ ወይ ባዓል ራእዪ(visionary ) ኣይተረኽበን::
ኢዚ ሳሬት ዓለባኣ ዝዘርገሐትሉ ኩርና ብቀሊሉ ዕላማ ኮይኑ [2%]ነዚዓማጺ ዝኾነ ስርዓት ንህዝብና ዝጭፍጭፎ ዘሎ ብገንዘብና ህዝብና ክንጭፍጨፍ ኣይግበኣናን ብዝብል ቁኑዕ ሕልና ዝውንን ኣካል:ዝተጋገዮ ዝመስል ግን ከኣ ኣብ ገሊኡ ጉድኣት ዘስዓበ ኢዩ ነይሩ::ኢዚ 2% ምኽፋል ምድጋፉ ዕቃበታት ኡኳ ተሃለውኒ:ንሱ ከፍልካ ሓርነት ንምእዋጅ ዝነበሮ ተኽእሎ ኣዚዩ ሉዑል ኢዩነይሩ መበሊየይ:
1/ኢዚ ስርዓት ኩሉ መሓውራት መራኸቢ ብዙሃን ዓጺዩሉ ኣብ ዘለወሉ ኡዋን ንሕና ነቲ ንደልዮ ዕላማን ሓቤሬታን ከፊልና :ሰብ ሰሊኹ በቲ ቋንቆኦም እንዳ ተዛረበ ደረጃ ንቅሓት መንእሰይት ኮነ ስድራበት ንኸይይዋሳእ ዕድል ኣቅሂምና::
2/ ኢዚ ህዝቢ ከምዚ ተፈላልዩዎ ዘሎ ኣይምተፈልየን 2% ዝኸፍል ደጋፊ :ደጋፊ ድማ ወዲ ፍሉይኣውራጃ :በዓል ትካል/ገዛ/:ፍሉይ እምነት ወዘተ…::መንኢዩ ናቱ መን ኢዩ ዘይናቱ ክፈልጥ ኣኽኢሉዎ::ኢዚ ስርዓት ህ.ግ ዝመስሎ ጉጉያ ውን ፈጢሩ::ብልክዕ ህ.ግ (ሃይለ ዱሩዑን:ማሕሙድን :ቢተወደድን :ካልኦትን ዶስ ሓጎስ ክሻን የማነ ማንኪንካልኦትን)ዝብሉ ገጋታት ውን ፈጢሩ::
ኢዚ ከፊልና ነቲ ስርዓት ሰሰሊኽና ክንቃለሶ ተኽእሉኡ ኣዝዩ ልዑል ኢዩ ነይሩ::ብ ኣንጻሩ ሕጂ 2% ተዘይከፊልካ ተቃዋማይ :! ተኸፍልካ ድማ ደጋፋይ እንዳ ተባህለ ምስ ሓኸለ መዓናጡ ከይሕወስ ተገዚቱ : ኣብ ናይ ጽባሕ ዘይኮነ : ንህዝብና ኣብ ናይ ሎሚ ከይንርኢ ብርሃን ተጋሪቱዎ ይርከብ::ኢዚን ካልእን ተደማምትሩ ውህበት ኣኽረርት ዓዲሉና:: ኣብዚ ናይ ሎሚ ጹሑፍ ከም ኣብነት ብኣግኣዝያን ዝፍለጥ ምንቅስቃስ ንርአ::
ኣግኣዛውያን ንገለ ዝባህረሩዎ ተጻዋርነት ዘይየዕበየ ሰብ ልቡክምለስ መታን ገለ ሓቅታት ፈይ ከብለሉ::መጀመርታ ቅድመ ብሽራት ትቅበል ተጻዋርነት ኣዕቢ ኢየ ዝብለካ:ንቃንዛ ብተጻዋርነት እምበር ብ መድንዘዚ ክትሓልፎ ኣይትድለ ሳዕበን ክህሉዎ ስለዝኽእል::
1- ንደሙክራሲ ንቃለስ ተደኣሃሊና ኮይና ንኩሉ ዝኸውን ሕቆክህልወና ይግባእ::መሰል ናይሓሳባትካ ምግላጽ ክንኣምነሉ ኣለና::ንሕና ንዝመጸ ርእቶ ክንብድሆ ክንጽዕር ደኣ እምበር ብዝኾነ ርእቶ ነጽላና ኣልዒልና ካብቲ ኣሬባ ክንሃድም ኣይግበኣናን::
እምበኣር ናብቲ ዛዕባይ ክምለስ::ካብቲ ንመራሒ ኣግኣዝያን ብቀረባ ዝፈልጡዎ ሰባት ዝረኸብኩዎ ሓቤሬታ ከምዚ ይመስል:: መራሒ ኣግኣዝያን መስራቲኣን ዝኾነ ንግዝይኡ ተስፋጽዮን ንበሎ::ተስፋጽዮን ኣብዚ ኣነ ዝነብረሉ ከተማ Bay-area Oakland ይነብር ከም ዝነበረ ድሕሪ ምፍላጠይ ሓቤሬታ ክእክብ ተገዲደ::መስራቲ ኣግኣዝያን ዝኾነ ተስፋጽዮን::መጅመርታ ተስፋጽዮን ሽሙ ከም ዘይኮነ ፈሊጠ::
ቀጺለ ኣወጻጽኡ ካብ ኤርትራ! ቅድመ ኩሉ ተስፋጽዮን ታሪኹን ሕማቅ ግብሩን ነዊሕ ኢዩ ተዓዊቱሉ::ኩሉ ክዝርዝሮ ኣይደሊንምኽንያቱ :ኣሰካፊ ምስ ባህሪ ሕብሬተስብና ዘይ ከይድ ስለዝኾነ:: ቁሩብ ንመረዳእታ ዝኸውን ግን ከብርህ::
ናይ ሕጂ ተስፋጽዮን ተጋደላይ ህ.ግ ኢዩ ነይሩ::ከም ወተሃደር ናይምጥያስ ዕድል ረኺቡ ተጣዪሱ::ቀጺሉ በቲ ናይ መጣየሲዝተዋህቦ ገለ ውሱን ገንዘብ ሒዙ ናይ ሕትመት ትካል ክኸፍት ይሓስብ እሞ ነቲ ዝነበሮ ገንዘብ ስለዘይኣኽሎ ካብ መንግስቲ ገንዘብ ይልቃሕ: በቲ ገንዘብ ድማ ትካል ኣብ ከባቢ ኣስመራ ይኸፍት::ተስፋጽዮን ኢቲ ትካል ከምቲ ዝድለ ስለ ዘይ ከደሉ ዕዳ መንግስቲ ክከፍል ድማ ስለዝነበሮ ካብ ገለ ሱንኩላን ዝተጣየሱ ተጋድልቲ ወለድ ገረ ገንዘብኩም ክመልስልኩም ኢሉ ብዝብል ካብኡም ገዘብይልቃሕ: ብቲ ገንዝብ ድማ ዕዳ መንግስቲ ይሽፍን ነበረ : ቀጺሉ ንትካሉ ሽይጡ : ገንዘብ ሱንኩላን ከይመለሰሎም ናብ ዓዲ እንግሊዝይስደድ:: ብድሕረ እዚ ናብ ሑቡራት መንግስታት ብ መርዓ ይምጽእ እሞ: ኣብዚ ዝተፈላለየ ገበናት ይፍጽምሓድ ካብኡ Domestic violation:ከም ዝነበረ ይፍለጥ:ኢዚከኣ ምስቲ ካልእ ተድማሚሩ ናይ Deportation ምስጋግ ዕድል የጋጥሞ: ናይ ኢንግሊዝ ዘግነት ውይcitizen ሰለዝነበሮ ናብኡ ይሱጎግ::ከም ዝስማዕኩዎ ኣብ ዓዲ ኢንግሊዝ ድማ ብ ገበናት ከም ዝተኸሰ ይፍለጥ::ኣብዚ ውን ኣብ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስትያን ኢድ ስለዝነበሮ ምጥፍፋእ ገሩ ከም ዝነበረ ይፍለጥ::ኢዚ ዘምርሖ ሕቶ እምበኣር
ስለምንታይ ኣግኣዝያን ዝብል መርዚ ኣብዚ እዋን::ስለምንታይ ከ ኢዩ ኢዚ ኩሉ ስክፍታ?
ተስፋጽዮን ኣብ ኩሉ ዝዝርግሖ ቪድዮ ዘረብኡ ተዋቃዓይ : ኣብላዕሊ ዝበላ ኣብ ታሕቲ ክፍርሳ ኢዩ ዝረአ:ኢዚዘርእዮ እምበኣር foundation ዘይብሉ ምንቅስቃስ ሙኻኑ ኢዩ::
ተስፋጽዮን ልዕሊ 4 ሑዱር ሕማማትዝውንን ሰብ ውን ኢዩ:ብከኒና ዝጋዓዝ ሰብ: ድሕረይ ሳዕሪ ኣይ ትብቆላ ዝዓይነቱ ኣካይዳ ውን ኢዩ::ሰለዝኾነ ድማ ኢዩ ኢት ዝበዘሐ ህዝቢትግርኛ ኮነ ክርስትያን ክስዕቦ ዘይከኣለ::እዚ ቀደም ውን ተፈቲኑ ኢዩ ትግራይ ትግርኛ ኣይሰለጠን::እንትርፎ እቶም ገራሃት ካልእ ክስዕቦ ኣይክእልን::
እዚ ዘግህዶ ሓቂ እምበኣር ደረጃ ንቅሓትናን ጽንዓትናን ኢዩ::ሙዕሩይ ዝኾነመስሬት ዘይቡሉ ከስርሕ ኣይከልን ኢዩ::ንከምዚ ዓይነት ቡዙሕ ቱኽረት ሂብካ ኢዞም እምነት ዶስ ኢዞም ቢሄር ዘስምዕ ፍርሓት ክጎብአና ኣይግበኦን:: ንጸላኢኻምንዓቅ ዘይኮነ ጸላኢኻ ምፍላጥ ይግባእ::ጸላኢና ኣብዚ ኣርእስቲ ንቅሓት ዘይ ምውናን ኢለና ክነስምረሉ ይግባእ::
እዚ ድማ ናብ ግምገማን ንቅሓትን ክንርኢ ይድርኸና ኢዩ::
ነቲ ድኽመትና ክንፍትሽ ጸላኢና ዝኾነ ስርዓት ገለ ካብ ሱግሙ ንምዘን::
ኢዚ ሕጂ ንርኦ ዘለና ብዝሒ ባዓላትን ንዑኡ ዘማዕርጉ ስነጥበባዊ ስርሓትን ብፍላይ ደርፊን ድራማታት ቱኽረት ሂቡ ይሰርሓሉ ኣሎ :እዚ ከኣ መብዛሕቲኡ መንእሰይ ሕጂ ጂሆ ተታሒዙ ይርከብ ::ኢዚ መንእሰይ ንደርፊ ክብል:ማእዝኑ ከም ዝስሕት ኣዳዕዲዑ ፈሊጡዎ: ነዚ ድማ ዘይእደን ግዜን ገንዘብን ኣፍሲሱሉ ክሰርሓሉ ይርከብ ኣሎ::
ካብ ዚ ናቱ ሱግሚ ንመሃሮ ተሊዩ ነቲ ኣብ ብሬታዊ ቃልሲ ዘዕወቶ ዳህሲሱ ኣምጺኡዎ::ኣብ ብሬታዊ ቃልሲ እንታይ ኣስሪሑና ዝብል ብልክዕ ዘስትውዓለ ኢዩ ዝመስል::ንሕና ድንበተቃወምቲ እዚ ግምገማ ድህሰሳን ከም ኣምር ክነተኣታትዎን ክንዝውትሮን ይግባእ::እዞም ብጽላሉ ዝተለኽፉ ላንጋ ላንጋ ኪዱዎም ግን ንዕኦም መሲልኩም ስበኹ ንበሎም::ነቲ ሓቂ ሒዝኩም ነቲ ዝኣተኹሙዎ ሓድሽ ገዛ ባርኹዎ::ኣብ ውሽጦም ኮይንኩም ነቲ ሓቅታት ኣብርሁዎ ክንብሎም ይግባእ ::
ኣብ መወዳእታ እምበኣር ንመን ኢና ንቃወምን ምስ መን ኢና ንቃወምን ምስ መን ኢና ንቃለስን ንመን ኢና ንቃሎሶን ክንፈልጥ ዳህሳስን ግምገማን ሃሰስታን ርግታን ነቲ ጉዕዞና ክንፍትሽ ኡኹል ምጣነ ግዜ ረኺብና ኣለና እሞ ንስራሓሉ::
ሓውኹም መሓመድ እስማዒል
ኦክላንድ ካሊፎርንያ
ሰነ 2018


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ኣብ ናይ ዕለቱ ንባባት ከም ግጽው ላቲናዊ ሥርዓተ ኣምልኾ ገላ 1.13 ብዛዕባ እቲ ቅዱስ ጳውሎስ ዝነበሮን ዝመስከሮን ዝሰበኾን ፍቅሪ ጐይታ እንከመልክት ንፍቅሪ ኣምላኽ ኣብ ምስትንታንን ንካልኦት ኣብ ምግልጋልን ንዘሎ ሚዛናዊ ኣተና ዝገልጽ ከኣ ናይ ዕለቱ ቃለ ወንጌል ሉቃ 10.38 ማርያን ማርታን ኣብ ምቅባልን ምግልጋልን ጐይታ ዝነበረን ኩነታት የብርህ።
ቅዱስነቶም ነዚ ኣብነት ኣብ ዕለታዊ ሕይወትና ወትሩ ከምዘጋጥም ብምግላጽ እቶም ኣብ ሥራሕ ጥራይ ዝተጸምዱ ክርስትያን ብዛዕባ ፍቅሪ ጐይታ ግን ብዙሕ ዘይዓጅቦም ዝሰርሑ ይስርሑ ዝኾነ ነገር የበርክቱ ነታ ምስ ጐይታ እትርከብ ሰላም በዚ መንግዲ እዚ ክረኽብዋ ስለዘይክእሉ ኣብ መንጎ ኣገልግሎትን ኣስተንትኖን ዝተመዛዘነ ሕይወት ክንመርጽ ይመኽሩ። ነዚ ዝምህራና ከኣ እተን ክልተ ኣሕዋት ማርያን ማርታን እታ ሓንቲ ንጐይታ ተሃኒና እንክትሰምዕ እታ ሓንቲ ከኣ ምሉእ ብምሉኡ ኣብ ኣገልግሎት ተጸሚዳ ላዕልን ታሕትን ትብል ነበረት። ቅዱስነቶም ንኩነታት ማርታ እንክገልጹ ሓያል ሰበይቲ ጻዕራም ንኩሉ ክተገልግል ስንድውቲ ዘይትደክም ነታ ትስመዓ ተጒ ንከተብላ ዕጅብ ዘይብላ ወላ ንጐይታ ከይተረፈ ነታ ኣብ እግሩ ኰይና ቃሉ ትሰምዕ ዝንበረት ሓፍታ ኣንታ ተላዓሊ ሓግዝያ እባ በላ ክትብል ሰጋእ ዘይበለት ኮይኑ ግን እታ ቀንዲ ክፍሊ ዝብላ ጐይታ ኣስተንትኖንን ቃል ኣምላኽ ጽን ኢልካ ምስማዕን ይጐድላ።
ኣብ ቅድሚ ከምዚ ዝበለ ጸገም ከም ፍታሕ ይኸውን ዝበለ ዓቢ ቅዱስ ቅዱስ በነዲክቶስ ኣቡነ ብሩኽ ማለት’ዩ ንመነኮሳቱ `ጸሎትን ሥራሕን’ ዝብል ነቶም ዕጽዋት እውን ከይተረፈ ከም መምርሒ ክኾኖም ይህቦም። ስለዚኸስ እቶም መነኮሳት 24 ሰዓት ሰማይ እንክጥምቱ ከይርከቡ ብጸሎትን ብሥራሕን ንጐይታ ክ ውድሱን ከመስግኑን ይርከቡ፣
ነዚ ኣብነት ዝኾነና ከኣ እቲ ኣብ ቀዳማይ ንባብ ናይ ዕለቱ ዘሎ ቅዱስ ጳውሎስ ምስ ተሓርየ ተቀዳዲሙ ንክጽልን ንከስትንትንን ከምዝኸደ እንኪናዘዝ ዓቢ ትምህርቲ እዩ ዝህበና፣


text:
መንግስቲ ኢትዮዽያ ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ኣሜሪካን ካናዳን ንዜጋታቱን ኢትዮዽያ ዝመቦቅሎምን ሰባት ብዛዕባ ትልሚ ምዕባለን ትራንስፎርሜሽንን ንምዝርራብ ዝወጠኖ ኣኼባ ቀዳምን ሰንበትን ተካይዱ። ናይ ዋሽንግተን ዲሲ ኣኼባ ግና ቀዳም ተቋሪፁ ትማሊ ሰንበት ኣብ ውሽጢ ኤምባሲ ኢትዮዽያ ተዛዚሙ‘ሎ።እቲ ኤምባሲ ግና ኩሎም ኣኼባታት ኣሜሪካን ካናዳን ብዓወት ተዛዚሞም ይብል።
ዕላማ እቲ ኣኼባ ”ብዛዕባ ውጥን ምዕባለን ትራንስፎርሜሽንን ምስ ኢትዮዽያውያንን ኢትዮዽያ ዝመቦቆሎምን”ይብል ኣብ ውሽጢ‘ቲ ኣዳራሽ ዝተሰቅለ ፅሑፍ።እንተኾነ ቀዳም ምይይጥ ኣይተገብረን።
ምንስቲር ትምህርቲ ኢትዮዽያ ኣቶ ደመቀ መኮንን መብርሂ ምሃብ ምስ ጀመሩ፣ሓደ ተሳታፊ ንዝተቀትሉ ኢትዮዽያውያን ናይ ሕልና ፀሎት ይቅደም“ ዝብል ድምፂ ኣስምዐ።ናይ ድጋፍ ድምፂ‘ውን ተቃለሐ።ፖሊስ ዩኒቨርስቲ ሃወርድ ክንዲ ዝኻኣለ ደፊኡን ጎቲቱን ኣውፅኦም።ኣምባሳደር ግርማ ተጎቲትኩም ካብ ትወፁ፣ኮፍ ኢልኩም ኣዳምፁ እንተበሉ ሰማዒ ኣይተረኽበን።
ስሞም ክገልፁ ዘይመረፁ ተኣካባይ ኣብ ሪኢቶኦም "መዓስ ኢኹም ካብ ስልጣን ትወርዱ? ዕስራ ዓመት ኣይኣኽለኩምን ድዩ? ኣምባሳደር ብርሃነ ”ባድመ ናይ ኢትዮዽያ ድያ ናይ ኤርትራ? ንኣምባሳደር ግርማ ”ኣብ‘ዚ እዋን ብዙሓት ኦሮሞቶት ኣብ ኢትዮዽያ ኣብ ማእሰርቲ እናተሳቀዩ ንሶም እንታይ ይገብሩ‘ለው?" ዝብል ሕቶ ኣቅረቡ።
ኣቶ ወንድኣየሁ ካሳ ዝተባሃሉ ካልእ ተሳታፊ ንመንግስታዊ ውጥንን ንቅንዕና እቶም ኣጋይሽን ክገልፁ ከለው "ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ኣብ ሃገርና ብዛዕባ ዝሳለጥ ዘሎ ተበግሶ ለውጢ ክትገልፁልና ከለኹም፣ ብዘይመጠን ተሓጒስና።ሃገርና ኢትዮዽያ ብጥምየትን ደርቂን ትጥቀስ፣ህዝባ መቀለዲ ኮይኑ መስሐቂ ኮይኑ ዝፀንሐ ምኻኑ ንፈልጥ ኢና።ህዝቢ ኢትዮዽያ ካብ ጥምየት ተናጊፉ ኣይኮነን ዝባሃል ዘሎ።ገና ብዙሕ ጉዕዞ ይተርፈና‘ሎ።ይኹን‘ምበር እቲ ኣንፈት ኣብ ቅኑዕ መስመር‘ዩ ዘሎ" ኢሎም።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ኣብ ፊት ንፊት ዩኒቨርስቲ ሃዋርድ መአከቢ ኣዳራሽ ክራምፕተን ተኣኪቦም ዝነበሩ ብኣማኢት ዝቁፀሩ ተቃወምቲ፣ቀዳም ድሕሪ ምሳሕ ድምፆም የቃልሑ ነይሮም።ኣብ ኢትዮዽያ ህንፀት ህንፀት ዴሞክራሲን ምሩፅ ምሕደራን ኣብ ምስፋን ኢህወደግ ኣሉታዊ ተራ ኣለዎ፣ብራሃፅና ዘጥረናዮ ገንዘብ ንባንኪ ስዊስ ኣይነርክብን ዝብሉ ጭርሖታት ኣቃሊሖም።ኣብ ምርጫ 97ን ብድሕሪኡን ብኢህወዴግ ተቀቲሎም ናይ ዝበልዎም ሰባት ስእሊ‘ውን ሒዞም ነይሮም።
ብዛዕባ‘ቲ ኣኼባታት ኤምባሲ ኢትዮዽያ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ እንታይ ይብል? ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ኣቶ ወሃደ በላይ ኩሎም ኣኼባታት ዩ-ስን ካናዳን ብዓወት ተዛዚሞም ይብሉ።ንሶም ወሲኾም ዝተወሰኑ ኣኽረርቲ ሰባት ነቲ ኣኼባ ንምዝራግ ፈቲኖም ከምዝፈሸሎም'ውን ገሊፆም።


text:
ካብ ሰነዳት ታሪኽ
ሃብትኣብ ጽገ
ሓሙሻይ ክፍሊ
ብዛዕባ ሞት ቨርነር ላምበርስ
ጸብጻብ መርመራ ሓደጋ ሀሊኮፕተር
ሀ. እቶም ፓይሎታት:-
1. ካፕተን ናይታ ነፋሪት ስዒድ ሙፍታሕ ሂልሚ
– ስልጠና ከም ቀዳማይ ፓይሎት ናይ Bell 47 ዝበሃላ
ዓይነት ሀሊኮፕተር ኣብ ምዕራብ ጀርመን ብዕለት 26.02.1967
– ጸኒሑ ኣብ Bell 206 : Aloutte 3 ዝተባህላ ነፈርቲ ሰልጢኑ
– ኣብ መጨረስታ 1972 ኣብ ሱፐርቪሎን ዝተባህለት
ሀሊኮፕተር ብምስልጣን: ክሳብ ዕለተ ሞቱ ኣብአን
ኣገልጊሉ::
– መዳልያ ጀማህርያ ብዕለት 1.9.1970 ረኺቡ
– መዳልያ ናይ እሙን ኣገልግሎትን ቅኑዕ መሪሕነትን
ብዕለት 17.9.1974
– 1901 ሰዓታት በረራ
– ብብርሃን ጥራይ ናይ ምብራር ብቕዓት
1. መጀር ሓይሊ ኣየር መሓመድ ዓብዱሰላም ዛውላ
– ስልጠና ናይ Aloutte 2 ዝተባህላ ነፈርቲ ኣብ ፈረንሳ
– ምስታፍ ኣብ ትምህርቲ ብዛዕባ ሱፐርቪሎን
ሀሊኮፕተር: ድሕሪኡ ከኣ ከም ተሓጋጋዚ ፓይሎት
ናይ’ዛ ነፋሪት’ዚኣ ብዕለት 9.9.1973
– ብዕለት 16.3.1973 ከም ቀዳማይ ፓይሎት ናይ’ዛ
ሱፐርቪሎን ሰነድ ምስክር ረኺቡ
– 724 ሰዓታት በረራ
– ምስታፍ ኣብ ሓደ ትምህርቲ በረራ: (ኣብ ግዜ ሞቱ
ዛጊት ዘይተፈጸመ ዝነበረ ትምህርቲ)
ለ. ኣብታ ነፋሪት ዝነበሩ ካልኦት መኮንናት
– ማብሩክ
– ሃሱና
ሐ. ተጎዓዝቲ
1. ልኡኻት ጀርመናውያን መሓዙት ብር ሕብርIIII
– ቨርነር ላምበርስ (ኣባል ፖሊት-ቢሮ: ጽሓፊ
ማእከላይ ሽማግለ ሰልፊ ምብ/ጀርመን)
– ፓውል ማርኮቭስኪ (ኣባል ማእከላይ ሽማግለ
ናይቲ ሰልፊ
– ኣርሚን አርንስት (ተርጓሚ)
– ሽፕረምበርግ (ፎቶ-ጋዘጠኛ)
መ. ሊብያውያን ኣሰነይቲ
– በን ኣመር (ጸሓፊ ርክባት)
– ኣቡ ሻኩር (ሓላፊ ፕሮቶኮል)
– ኣል ዙዋይዪ (ኣባል ፕሮቶኮል)
ሰ. እቲ ሓደጋ
1. እታ ሱፐርቪሎን ትበሃል ሀሊኮፕተር: ኣብ ጸሓይ ዕራርቦ ዕለት 6.3.1978 ሰዓት 17:27 ተበጊሳ:: እዚ ከኣ ካብቲ ፈለማ ተሓሲቡ ዝነበረ ሰዓት 15:30 ግዜ ምብጋስ: ብሓደ ሰዓት ሓምሳን ሰለስተን ደቂቕ ደንጉያ ተበጊሳ ማለት’ዩ:: ምኽንያት ናይ’ዚ ምድንጓይ እቶም ክጓዓዙ ዝተባህሉ ልኡኻት ጀርመን: ካብ በኒ ዋሊድ ናብቲ 45 ኪ.ሜ. ርሒቑ ዝርከብ ዋዲ ሱፋ ኣልዪን ዘሎ መዕለቢ ነፈርቲ ኣብ ምምጻእ ብምድንጓዮም ኢዩ::
2. ሰዓት 17:35 እቲ ፓይሎት ነቶም ኣብ ትሪፖሊስ ዝርከቡ ኣባላት ኮንትሮልታወር መልእኽቲ ብምስዳድ: ካብ ማዕርፎ ነፈርቲ ትሪፖሊስ 7 ኪ.ሜ. ንደቡብ ኣብዘሎ ቦታ ክዓልብ ከምዝግደድ ኣፍሊጥዎም:: ካብዚ ዝተላዕለ ንዐኦም ተባሂላ ካልእ ሀሊኮፕተር ተጠሊባ::
3. ሰዓት 17:55 እቲ ፓይሎት ዳግማይ ምስቶም ኮንትሮልታወር ብምርኻብ: እቲ በረራ ክቕጽሎ ከምዝኾነ ይሕብሮም:: ክወርድ ኣድላዪ ዝኾነሉ ምኽንያት: ነቲ ንሞተር ዝሽፍን ኣካላታ ስለዝተኸፍተ ኮይኑ: ድሓር ግን ኣግጢምና ብምዕጻውና: በረራና ክንቅጽል ጸገም ስለዘይነበረናን’ዩ ኢሉ::
ሸ. መርመራ
ንግሆ ዕለት 7.3.1978 ሓደ ላዕለዋይ መርማሪ ኮሚቴ
ብምቛም: እቲ ሓደጋ ዘጋጠመሉ ቦታ ክምርምርን:
ኩሎም ነቲ መርመራ ዝምልከቶም ሰባት ከኣ
ክሓትት ዕማም ተዋሂብዎ:: እቲ ጸሓፊ
ርክባትን ሓለቓ ስታፍ ሓይሊ ኣየርን ከኣ ክሳብ’ቲ
መርመራ ዝዛም: ከምዝድስክሉ ተገይሩ::
ድሕሪ ደቂቕን ጽጹይን መርመራታት: ብቐጥታ
ይኹን ብተዘዋዋሪ መገዲ: ዝምልከቶም ሲቪል ይኹኑ
ወተሃደር: ብምሕታት: እዚ ዝስዕብ ተገሊጹ:-
1. እታ ነፋሪት ከባቢ ሰዓት 19:30 ክትብገስ ከላ
ጸልማት ነይሩ:: (ኣብቲ ዕለት’ቲ ጸሓይ ሰዓት 19:26 ኢያ ዓሪባ::)
2. ኣብዚ ቦታ’ዚ „ስከጆ“ ነቶግቲ ይኹን:
ኣግራብ: የዕኑድ ኤለትሪክ: ዝኣመሰሉ ዕንቅፋታት የብሉን::
3. እቲ መሬት ኣእማን ዝበዝሖ’ኳ እንተኾነ: ዶራን
ክኸውን ይኽእል ኢዩ::
4. እቲ መበገሲ ቦታ: ካብ ፕሮጀክት ዋዲ ሱፍ ኣል-ዪን
1 ኪሜ. ጥራይ ርሒቑ ይርከብ::
5. ብመሰረት ዝተኣከቡ ሓበሬታታት: እታ ነፋሪት
ቅድሚ’ቲ ሓደጋ: ናብ ምዕራብ ገጻ ከምዝበረረት ኢያ::
6. እቲ ስብርባር ናይ’ታ ነፋሪት ግን ኣንፈቱ ንምብራቕ
ኢዩ ነይሩ:: እዚ ኸኣ እታ ነፋሪት ብ180 ዲግሪ
ኣንፈታ ከምዝቐየረት ኢያ::
7. እታ ነፋሪት ብጸጋማይ ወገና ኢያ ወዲቓ:: እዚ ናብ
ጸጋም ገጻ ከምዝተገምጠለት ዘረድእ ኢዩ::
8. ኩሉ ኣካላት ናይታ ነፋሪት: ብጀካ እቲ ዳሕረዋይ
ሮቶር: ሓዊ ረኺብዎ ኢዩ:: ታሕተዋይ ኣካላታ
ተሰባቢሩ ዓሰርተ ሜትሮ ርሒቑ ተረኺቡ:: ካብዚ
ዝረዳኣካ: እቲ ምፍንጫሉ: ሳዕቤን ግጭት ቀንዲ ሮቶርን ጭራ ናይታ ነፋሪትን ኢዩ:: ቀጺሉ: እቲ 30 ኪሎ ዝምዘን ቀንዲ መራኸቢ ኣካል (Dumpers): ከኣ ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ገጹ 20 ሜትሮ ርሒቑ ተረኺቡ::
9. እቶም ኣብ መሬት ዝተረኽቡ ኣሰራት ከኣ: እቲ ቀንዲ ሮተር: ናብ መሬት ምስ ተላግዐ: ዝፈጠሮም ኢዩ:: እቶም ዝተረኽቡ ኣሰራት ኣብ ሓሙሽተ ቦታታት ፋሕ ኢሎም ዝተረኽቡ ክኾኑ ከለዉ: ኣብ ሓድሕዶም ናይ ሓደ-ክልተ ሜትሮ ርሕቀት ነይርዎም::
10. እቲ ጸጋማይ „ሾክ-ኣብዞርበር“ ናይታ ነፋሪት ተረኺቡ ኢዩ:: እሱ ኸኣ ንወሽጢ ገጹ ከምዝተለውየ ትዕዘብ:: እዚ ዘረጋግጸልና ከኣ: እታ ነፋሪት ቅድሚ ምስ መሬት ምግጫዋ: ንጸጋም ገጻ ከምዝቐነነትን እቲ „ሾክ-ኣብዞርበር“ ምስ መሬት ከምዝተላግዐን ኢዩ::
11. እቲ ብሸነኽ የማን ምስ ዳሕረዋይ ሮተር ተገጢሙ ዝነበረ: „ኮሙተተር“ ጨሪሱ ንቕድሚት ተደፊኡ ጸኒሑ:: ካብዚ ንርድኦ: እቲ ቀዳማይ ፓይሎት: እታ ነፋሪት ንጸጋም ምስ ቀነነት ከቕንዓ ከምዝፈተነን: እቲ ኮሙተተር ናይ’ቲ ተሓጋጋዚ ፓይሎት ግን ብኣንጻሩ ዝቐንዐ ከምዝነበረ ኢዩ::
12. እቲ ብወገን የማን ዝነበረ „ሆሪዞንታል“ መዐቀኒ „ባላንስ“: 5 ዲግሪ ንቕድሚት: 70 ዲግሪ ንጸጋም የርእይ ነይሩ::
13. እቲ ብወገን ጸጋም ዝነበረ „ሆሪዞንታል“ ናይ ባላንስ መዐቀኒ: 4 ዲግሪ ንላዕሊ: 70 ዲግሪ ንጸጋም የርእይ ነይሩ::
14. እቲ ብወገን የማን ዝነበረ ተወሳኺ ኣፍ-ሳልቫታዮ ነዳዲ: ከኣ ንቡር ኣቀማምጣ ናይ 50% ነይርዎ::
15. እቲ የማናይ ኣመልካቲ ናይቲ መዘወሪ ኣብ 18 ደው ኢሉ ነይሩ:: እዚ ዘርእየና ከኣ: እቲ ፓይሎት ነታ ነፋሪት ንላዕሊ ከቕንዓ’ኳ እንተፈተነ: ብምእባያ ኣይሰለጦን::
16. እቲ የማናይን ጸጋማይን መሐበሪ (ሰዓት) ዙረት ሞተረ 180 ዙረት/ ንደቒቕ የርእይ ነይሩ:: እዚ ማለት ከኣ ሓይሊ ናይ’ቲ ሞተረ ደኺሙ ከምዝነበረ ኢዩ::
17. እቲ ኣብ’ቲ ኣብ ሳልቫታዮ ዘሎ መጠን ነዳዲ ዘርእይ መሐበሪ: እዚ ዝስዕብ ኣሃዛት መዝጊቡ ይርከብ:- ሀ. ሳልቫታዮ 1500 Ratl (=ኣስታት 450 ግራም)
ለ. ዳሕረዋይ 1000 Ratl ( >>)
ሐ. ማእከላይ 1200 Ratl (>>)
18. እቲ ክብታ ናይታ ነፋሪት ካብ መሬት
ዘርእይ መሐበሪ: ኣብቲ ትሑት ብራኸ ናይ 50 ጫማ የመልክት ነይሩ::
ተኽእሎታት ጠንቂታት ሓደጋ
ቀዳማይ ተኽእሎ:-
ኣብቲ ፈለማ እታ ነፋሪት ሞተር ተሲኡ ክትልዓል
ክትብል ከላ: ብሃንደበት ብልሽት ሞተር ከጋጥምን ሓዊ ክውላዕን ሓደ ኮይኑ። እዚ ኸኣ: ብሕልፊ’ቲ ነቲ ስርዓተ ኤለትሪክ ዝቆጻጸር ሞተር ቁ.1 ኣጋጢምዎ:: ብሰንኪ’ዚ ከኣ: ዙረት (ዑደት) ናይ’ቲ ቀንዲ ሞተረ ክንክን: እታ ነፋሪት ንጸጋም ገጻ ክትዕጸፍን ተገዲዳ::
ካልኣይ ተኽእሎ:-
ሓደ ክንፊ ናይ’ቲ ፕሮፐለር ይቑረጽ:: በዚ ምኽናያት: ከም ልሙድ: እታ ነፋሪት ሚዛና ስለተጥፍእ: በቲ ንምዝዋራ ዘገልግሉ ኣገባባት (መካኒዝምስ): ምቁጽጻራ ኣይከኣልን:: እዚ ተኽእሎ’ዚ በዞም ስዒቦም ዝጥቀሱ ፍጻሜታታት ይድገፍ:-
ካብታ ዝተሓማሸሸት ነፋሪት ርሒቑ ዝተረኽበ መራኸቢ መሳርሒ
እቲ ፕሮፐለር ናብ መሬት ክላጋዕ ከሎ: ካብቶም 6 ክንፍታት ናይቲ ፕሮፐለር: 5 ቀዳዳት ኣብ 5 ክንፍታት ምርካቦም
ካብቶም ቀንዲ ፕሮፐለር: ሓደ ካብታ ዝዓነወት ነፋሪት 200 ሜትሮ ወዲቑ ብምርካቡ::
ሳልሳይ ተኽእሎ:-
ብጸልማት ምኽንያት: ምርኣይ ብምስኣንን: ኣብ ግዜ ምትሳእ ሞተረ: ብዝፍጠር ዶረና: ሓደ ፓይሎት ሚዛኑ ከጥፍእ ስለዝኽእል’ዩ::
ውሳነ
መርማሪት ኮሚቴ:
ንኹሎም ምስ ናይ ምኻድን ምምላስን በረራ ኢድ ዝነበሮም ሲቪሊን ወተሃደራትን ድሕሪ ምሕታት
ኮሚቴ ነታ ነፋሪት ባዕሉ ብተክኒካዊ መገዲ ብብቕዓቶም ዝተረጋገጸ ተክኒሻናት ፍሉይ ኮሚቴ ብምቛም: ነቶም ዝተረኽቡ ስብርባር ኣካላትን ዝነበሩ መቆጻጸሪ ሰዓታት ምንባብን: ድሕሪ ምፍታሹ
እታ ነፋሪት ኣቐዲሙ ዝተገብረላ ፍተሻን: እቶም ፓይሎት ዝተዋህቦም መምርሒን ድሕሪ ምምርማር
ኩሎም ኣብ ቴፕ ዝተቐድሑ ዘተታት ድሕሪ ምስማዕ
ንኹሎም: ንበረራ ኣየር ዝምልከቱ ቅቡላት መምርሕታት ድሕሪ ምዕዛብ
እዚ ዝስዕብ ውሳኔ የሕሊፉ:-
1. እቲ ጸሓፊ ርኽኽብን ሓለቓ ስታፍ ሓይሊ ኣየር። ካብ ጠንቂ ዘጋጠመ ሓደጋ ነጻ ኢዮም::
2. እቲ ቀዳማይን ካልኣይን ፓይሎታት: ወተሃደራዊ መምርሕታትን: ን ሲቪላውን ወተሃደራውን በረራ ኣየር ዝተዋህቡ ትእዛዛትን ኣፍሪሶም: ማለት ነቲ ብቀትሪ ወይ ብግዜ ብርሃን ጥራይ ክፍጸም ዝተመደበ በረራ: ብጸልማት ምብራሮም ኢዩ፣ እቲ ካብ ትሪፖሊስ ክብገሱሉ ዝተባህለ ግዜ (15:30 ሰዓት): ብኣስታት 2 ሰዓት ስለዝተዳናጎዩ: ሰዓት 17:27 ኢዮም ተበጊሶም:: በዚ ምኽንያት: እቲ ካብ ዋዲ ሱፍ ኣልጂን ዝተመደበ ሰዓት ምብጋስ ቀጻሊ በረራ’ውን ብምድንጓዩ: እዚ ብለይቲ ዝተፈተነ በረራ ክፍጸም ኣይነበሮን፣ ምኽንያቱ: ንናይ ጸልማት በረራ: ዝረኽብዎ ዝነበሩ ስልጠና ስለዘይዛዘሙ: ተመክሮኦም ድሩት’ዩ ነይሩ፣ ብውሑዱ: ከኣ ፍቓድ ክሓቱ ነይርዎም:: ኩሎም ዝተኻየዱ ዘተታት ከምዘረጋገጽዎ ግን: ፍቓድ በረራ ብዝኾነ ተኣምር ኣይምረኸቡን ነይሮም::
3. ካብቶም ልዒሎም ዝተዳህሰሱ ጥንቅታት ሓደጋ: እቲ ቀዳማይን ካልኣይን ተኽእሎታት: ከም ጠንቂታት ክውሰዱ ዝኽእሉ ይመስሉ:: እታ መርማሪት ኮሚቴ: ነቲ ከም ካልኣይ ጠንቂ ተጠቒሱ ዘሎ ተኽእሎ: ትመርጽ:: ብተወሳኺ: እታ ኮሚቴ: ካልኦት: ካብዞም ተኽእሎታት’ዚኦም ወጻኢ: ጠንቂታት ኣለዉ ኢላ ኣይትኣምንን::
እቲ ዘተ ምስ ኣብቕዐ እቲ በረረኦም ኣቋሪጾም: ኣብ ዘለዉዎ ክሓድሩ’ሞ: ንጽብሒቱ በረረኦም ክቕጽሉ ተሓቲቶም:: በንጻሩ ግን: እቶም ልኡኻትን ሊብያውያን ኣሰነይቶምን: ኣብቲ ዝነበርዎ ቦታ መሕደሪ ስለዘይነበረ: ኣብ ትሪፖሊስ ንምዕራፍ: ጸቒጦም:: ክልቲኦም ፓይሎታት: እቲ በረራ ውሑስ: እታ ነፋሪት ከኣ ተተኣማምን ከምዝኾነት ኣረጋጊጾም:: ገለ: እንተኣጋጠመ ከኣ ኣምላኽ ዝበሎን ሓይሊ ጽሑፍቶን ጥራይ’ዩ::
ብዛዕባ’ዚ ሓደጋ’ዚ ኣመልኪተን ኣብ ምዕ. ጀርመንን ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ዝርከባ ማዕከናት ዜና: እዚ ዝስዕብ ዜና ጽሒፈን ከምዝነበረ ኣብቲ መጽሓፍ ተገሊጹ ኣሎ:-
ቦን 29.3.1978
መራሒ ሊብያ: ሞኣመር ጋዳፊ: ብዛዕባ’ታ ንሓላፊ ፕሮፖጋንዳ ምብ/ጀርመን ቨርነር ላምበርስ ሒዛ ዝወደቐት ሀሊኮፕተር ዝተኣልመ ሸርሒ: ይፈልጥ ከምዝነበረ’ዩ: ኣብዚ ካብ ቦን ዝተፈነወ ዜና ዝግለጽ ዘሎ:: እቶም ነቲ ሸርሒ ዝኣለሙ ሰባት: ነቲ ሮተር ናይታ ሀሊኮፕተር ስለዘዝለቕዎ: ሞት ናይ ወዲ 48 ዓመት ላምበርስ ዘስዓበ ሸርሒ ምዃኑ: ጋዳፊ ከምዝፈልጥ: ጋዜጣ “ቢልድ ሳይቱንግ” ካብ ቦን ኣቃሊዓ::
ከምዝተሓበረ ዕለት 6.3.78 ሞኣመር ጋዳፊ: ኣብ ሓደ ተንዳ: ምስ ወከልቲ ሆነከር ርክብ ኣካይዱ ነይሩ:: ከባቢ ሰዓት 20:30 ከኣ ነቶም ኣጋይሽ ሒዙ: ናብታ ስራሓት ሶቭየት ሕብረት ዝኾነት 16 ሰብ ትሕዝ ሀሊኮፕተር ይኸይድ:: ዕላማ ኸኣ ብሓባር ናብ ትሪፖሊስ ንምብራር ኢዩ::
ጽንሕ ኢሉ ግን: ሓደ ኣባል ጸጥታ: ናብ ጋዳፊ ብምቕራብ: ኣብ እዝኑ ገለ ሕሹኽ ኢሉዎ:: ድሕሪኡ ጋዳፊ ካብ ላምበርስ „ ብዝኾነ ድሓር ኣብ ትሪፖሊስ ክንራኸብ ኢና::“ ኢሉ ኣፋንይዎ:: ጋዳፊ ምስ ናይ ቀረባ ኣማኻሪኡ ጃሉድ: ኣብ ሓንቲ ፐጆ 504 ተሰቒሎም ክኸዱ ከለዉ: ስክፍታ ዘይነበሮ ላምበርስ ከኣ ምስ 10 ኣባላት ኣሰነይቱ: ናብታ ሀሊኮፕተር ደይቦም: በረረኣ ትጅምር:: ሓደ 30 ሜትሮ ከኣ ንላዕሊ በሪራ:: እታ ሀሊኮፕተር ንጸጋም ገጻ ክትበርር ምስ ፈተነት ከኣ: ከም እምኒ ካብ ላዕሊ ንመሬት ጥብ ኢላ ብምውዳቕ: ሽዑንሾኡ ብምቅጻላ ኸኣ ኩሎም እቶም ተሳፊሮማ ዝነበሩ ጨሪሶም ሓሪሮም:: ጋዳፊ ነዚ ካብ ማዕዶ ተዓዚብዎ:: ድሕሪ ቁሩብ ግዜ ከኣ: ሓደ ሚኒስተር ዝርከቦም ገለ 60 ዝኾኑ መኮንናት ሓይሊ ኣየር ከምዝእሰሩ ጌሩ:: እዚ ማለት ከኣ ብዋጋ ህይወት ላምበርስን 10 ካልኦት ግዳያትን: ከኣ ንኹሎም ተቐናቐንቱ ብሓደ ጽፍዒት ክሕምሽሾም ፈቲኑ::
ኣብ ናይ 29.3.1978 ሕታሙ: ጋዜጣ ኒውዮርክ ታይምስ: ነዚ ኣብ ሊብያ ዘጋጠመ ድንገት ኣመልኪቱ። እዚ ዝስዕብ ዜና ገሊጹ:-
ሕቡራት መግስታትት ኣመሪካ: ከምዝገለጸቶ: ጋዳፊ ኣንጻሩ ካብ ዝተሓስበ ሽርሒ ክድሕን ከሎ: 4 ደቂ ምብራቕ ጀርመን ግን ግዳያት ከምዝኾኑ ዝብል ሓበሬታ ከምዘሎ: ጋዜጣ ኒውዮርክ ታይምስ ገሊጻ::
„ኮሎኔል ሙኣመር ጋዳፊ: መራሒ ሰውራ ሊብያ: ንምቕታል ዝተኣልመ ግን ዝፈሸለ ናይ ዕለት 6.3.78 ሸርሒ ከምዝነበረ: ብሳዕቤኑ ግን ክልተ መራሕቲ ደሳዊ ሰልፊ ምብ/ጀርመን ኣብቲ ሓደጋ ተቐቲሎም: ክብሉ ወግዓውያን ወከልቲ መንግስቲ ኣመሪካ ገሊጾም:: ናብ ዋሺንግቶን ዝመጹ ሓበሬታታት ከምዝገለጽዎ: ጋዳፊ ብምኽንያት ዑደት ልኡኽ ምብራቕ ጀርመን ኣብ ሀሊኮፕተር ተሰቒሉ: ንሓደ ሕርሻዊ ፕሮጀክት ክበጽሑ ኣብዝበርሩሉ ግዜ ሓደ ነታጒ ክፍንጀር ኢዩ ነይሩ’ቲ መደብ:: እዚ ዘይተረጋገጸ ዜና ከምዝገለጾ: እታ ሀሊኮፕተር እንዳበረረት ከላ ከባቢ ሰዓት 8:30 እቲ ነታጒ ተፈንጂሩ:: እዚ ፍጻሜ’ዚ ኣመልኪቶም ማዕከናት ዜና ምብ/ጀርመን ይኹኑ ሊብያ: ኣብቶም ዝስዓቡ መዓልትታት ኣይሓበሩን:: ምዕራባውያን ዲፕሎማሰኛታት ከምዝሓበርዎ ግን: ድሕሪ’ቲ ሓደጋ ሀሊኮፕተር: ብዛዕባ ምእሳር ብዙሓት ላዕለዎት መኮንናት ሓይሊ ኣየር ገሊጾም:: ዕላማ ናይቲ ፈተነ-ቅትለት ሊብያውያን መኮንናት ዝሕተትሉ ኮይኑ: ን ኮሎኔል ጋዳፊ ንምቕታል ከምዝነበረ ዝብል ርእይቶ: ኣብ ሞንጎ ላዕለዎት ወተሃደራውያን መራሕቲ: ናይ ኣረኣእያ ፍልልይ ከምዘሎ ይገልጹ::
…..ይቕጽል


text:
ምትንካሳት ምዕራብ ትግራይ ንምንታይ ንታሪካዊ ጌጋታት ነቃልዓም ዘለና። ህዝቢ ትግራይ ኩናት ወዲ ኩናት ብኣፍ ታሪክ ዘይኮነስ ብኣካል እዩ ዝፈልጦን ከም ዕድል ኮይኑ ካብቶም ብቢእዋኑ ብውሽጥን ወፃእን ምትንካሳትን ብጣዕሚ ኣሰከፍትን ከበድትን ዓውደ ውግአት ዝገበረ ህዝቢ እዩ።
~ ~ ~ ~ ~
ሸኽሚ ናይ ደርባዊ ወፀዓ ዘገፍገፈና ህዝቢ ናይ ምሕደራ ችግር ወይ መሰል ጥቅማ ጥቅሚ ምጥያቅ ዘይኮነስ እቲ ህዝቢ ከም ህዝቢ መጠን ንክጠፍእ ዝተፍሐሰ ናይ ኣረሜነ ተንኮል ገመድ ብዝተፋላለዩ ግዜን እዋናትን እኳ ከም ትንጎ ሾሞንተ እንተተነጉ እኳ ያው ሳላ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ዝወረሶ ምስ ዘመኑ እናማዕበለ ዝመፀ ክሳብ ዘመናዊ ወታደራዊ ሳይነስ ዝተላበሰ ብቃላት ክትገልፆ ዘይትክእል ጅግንነት ጥራሕ ኢልካ ክትገልፆ ዘይትክእል ሚሒር ፅንዓት ምትሕልላይ ዝተላበሰ ህዝቢ ብምካኑ ኩቡር መንነቱን ቋንቋኡን ብምሕላው ያው ህያብ ኮይኑ ይቅፅል አሎ።
~ ~ ~ ~ ~
ህዝቢ ትግራይ ካብ ቶም ናይ ነዊሕ መዋእል ዝነበረ ኩናት ብሙሉእ እኳ ምግላፅ እንተዘይከኣልኩ ኣብ ቀረባታት 40 ወይ 50ተት ዝነበረ መሪር ጥራሕ ዘይኮነስ ብናይ ዓለም ሃገራት ዝነበረ ናይ ፖለቲካ አሳላልፋ ‘ውን ነቲ ናይ መንነትን ወፅዓዊ ደርባን ቃልሲ ምስቲ ግዜ ዓለምለኻዊ አካል ቃልሲ ማእከል ንክኸውን አገዲዱዎ እዩ።
~ ~ ~ ~ ~
ንኣብነት ናይ ሶቭዮት ሕብረት ከም ኣብነት ምጥቃስ ኡኩልን ካብ ኡኩል ንላዕልን እዩ።
አብ መሪርን ነዊሕን ቃልሲ ግና ከም ቀደሙ ሓደ ዓብዩ ወታደራዊ ሳይነስ ልቢ ዘይበሎ ህያብ ንዓሎም ኣበርኪቱ እዩ። ንሱ ድማ ብውሕዳት ቃላት ክትግለፅ ዘይትክእል ብወርቃዊ ደሙ አብ መላእ ትግራይ ዝተፀሓፈት ብፃይነት እትብል ዕውት ወታደራዊ ስልቲ ናብዛ ምድሪ ዘምፅአ ህዝቢ እዩ።
~ ~ ~ ~ ~
ብፃይነት ማለት ነታ ወርቃዊት አካላትካ ዘይምስሳዕ ወይ ነታ ፍፁም መዘና ይኩን ተወዳደሪ ዘይብላ ክብርቲ ህይወትካ ምብጃው ጥራሕ ዘይኮነስ ብተፈጥሮ ይኩን ዓለም ዝወነነቶ ንመላይን ዝቅንፅ ካብ ተቀበርቲ ነተጉቲ ክሳብ ተቃፃፀልቲ ተፈጀርቲ ንህዝብካን መንነትካን ንስካ ሓሊፍካ ምድሓን ማለት እዩ።
~ ~ ~ ~ ~
ዝተፈጠረ ይፈጠር ኩነታት ምስጥር ቃልስካ ንፀላኢ አሕሊፍካ ዘይምሃብ ‘ውን ኣካል ብፃይነት እዩ። ምስቲ ጥበብን ጅግንነትን ተጋሩ ተደሚሩ ድማ ብፃይነት ምስጥር ዓወትና ኮይኑ እዩ።
~ ~ ~ ~ ~
እዚ ልዕል ክብል ከም መእተዊ ዝተጠቀምኩላ ስለ ጅግነት ህዝቢ ትግራይ ንህዝቢ ትግራይ ንምርዳእ ዘይኮነስ ምክንያቱ ንህዝቢ ትግራይ ስለ ጅግነት ምዝራብ ንቀባራይ ምርዳእ ማለይ እዩ። እንታይ ዳአ ታሪካውያን ፀላእትና ከም ነፋሒቶ እናተቃያየሩ ሎሚ ውን ከም ትማሊ ህዝቢ ትግራይ ብኩሉመዳይ ሽባ ብምግባር ብሰላሕታ መንነቱ ንከጥፍኡ ንማይክሮ ሰከንድ ‘ውን ዕረፍቲ አልባ ስራሕ ካብ ምስራሕ በዚኖም ኣይፈልጡን።
~ ~ ~ ~ ~
እቲ ኣፈላልያ እንታይ ዳአ እዩ እንተይልና ብሓደሽቲ ቃላት ተዓጂቦም ቆርበት በጊዕ ተከዲኖም ከም ተኩላ ስለ ዝንቐሳቁሱ ጥራሕ እዮም። እዞም ስባት ካብ ዘመናት ሰኒቆምዎ ዝተጋዓዙ ስንፈተ ስራሕ ፣ምቀኝነት ፣ዘይናትካ ምድላይ ወዘተ ተደማሚሩ ኣብ ዝኮነ ይኩን ግዜ ብፍላይ ንሕና አብ ዝተዳከምናሉ ከም ተመን መርዛም ፣ ናይ መርዛም መርዚ ክብትኑ ዝክእሉ ምኻኖም እዩ።
~ ~ ~ ~ ~
ስለዚ እዘን ካብ ጫፍ ዓውደ ራፊዕ ኣብራሃ ጅራ ክሳብ ራያ ዓዘቦ ትግራይ መናሃርያ ዕግርግር ንምኻን ዝጥንሰስ ዘሎ ብቀሊሉ እናጠመትካ ምርኣይን ምክትታልን ጥራሕ ኡኩል አይኮነን።
ኣብ ምዕራብ ትግራይ ዘይሕጋውያን ወይ ፀጉሪ ለወጥ መታወቅያ ይዕደሉን ውፅእ እትው እናበሉ ናይቲ ከባቢ ስግአት ይኮኑ አለው። ብፍላይ ገለገሊኦም ኣብ በዓል ዓዲሕርዲ ቋዋሚ በጀት ተመዲቡሎም ክሳብ ገዛ ገዛ እናዘሩ ኣምሓራ ኢና በሉ እናበሉ ይጉስጉሱ አለው።
~ ~ ~ ~ ~
ነቶም ትክክልኛ ጠበቃን ዋሕሱን እቲ ከባቢ ዝኮኑ ብሞራሎምን ብሂወቶምን ኣብ አስጋኢ ኩነታትን ተስፋ ኣብ ምቁራፅ ከም ዝርከቡ ብዙሐት ፀብፃባት ይሕብሩ አለው። ብመሰረቱም ገሊኡ በላዒ ገሊኡ ፆሙ ሓዳሪ እንተኮይኑ ብግዛያዊ ሽግር ናይ ምትላል ዓቅሙ ልዑል እዩ። ስለዚ ዘመን ብዝጠልቦ ብዘላቂ መፍትሒ ክቅመጠሉ ይግባእ።
~ ~ ~ ~ ~
ድሕሪ ወድባዊ ጉባኤ ዳርጋ ናብ ወርሒ ንፃጋጋዕ ኣለና ግና እዞም ግዜ ዘይህቡ ወድዓዊ ኩነታት ብዘይ ናይ ህዝቢ ራያ ኮንፈረስ ኣብዚ እቶ ዝብሃል ስራሕ አይስራሕን ዘሎ። እዞም ደመኛታት ህዝቢ ትግራይ ሓደሽቲ ናይ ቃልሲ ስልቲ ኣብ ዝነድፍሉ ንሕና አካል ስግአት ክንኮን ኣይግበአናን።
~ ~ ~ ~ ~
ምስ ልምዓት ንቅድሚት ክንምርሽ እዛም ሕማም ዳሐር ዝኮኑ ንናይ ዘመናት ታሪካዊ ስሕተት ንከይድገም ክንጥንቀቅ ይግበአና።
ምክንያቱ አብ ዘመነ ሃፀይ ዮውሃንስ ዝተፈጠረ ቀለልቲ ስሕተታት ምስ ራእሲ አሉላ አባ ነጋ ትግራይ ንልዕሊ100 ዓመት ደም ክትነብዕ ተገዲዳ እያ።
~ ~ ~ ~ ~
ኣብ ቀደማይ ወያነ ዝነበረ ኩነታት ነባራዊ ዓለም ብግቡእ ዘይምርዳእ ንክሕደት ውልቀ ሰባትን ብዙሕ ራኢ ከም ማይ ፈሲሱ ንፍርቂ ክፍለ ዘመን ትግራይ ክትድቆስ ተገዲዳ እያ። ስለዚ እዘን ዓይነን ኣፍጢጠን ዝመፃና ዘለዋ ፀገማት ንሓንሳብን ንሓዋሩን ብዘየዳግም ቋንቋ ክንነግሮም አለና።
~ ~ ~ ~ ~
ንሕና ዓዲ ከነልምዕ እምበር ከም ህፃን ገዛ ገዛ ንጫወተሉ ሰዓት አይኮነን። ማህፀን ትግራወይቲ ሞላይን ሓዮሎም ሞላይን ኣሞራ ብተወሳኪ ነቶም 60,000 ስዋአት ሞላይን ሕድሮም ዝተቀበሉ ሰብ ሕድሪ መናእሰይ ብወታደራዊ ጥበብ እዛ ዓለም ዝበፅሐቶ ደረጃ ዝበፁሑ ተጋሩ ወታደራዊ ጥበበኛታት ከም ዘለው ብዲፕሎማሲ መልክዕ ንርድእዩም። ብሓፈሻ ኣይትንክኢኒ ኣይትነካክእኒ ዝብል ደሪፊ ዓጀብ ንበሎም።
~ ~ ~ ~ ~
እንተ ውድብ ግን ጥንቃቄ ብዙሕ አይኮነትን ዘላ ማይ እንተዚሒሉ በረድ እዩ ዝከውን እሞ ተወሳኪ ሙቁት ካብ ንጥይቅ ብጓሓቱ ንጠንቀቅ።
ሚሒር ፅንዓት ምትሕልላይ ዝተላበሰ ህዝቢ ብምካኑ ኩቡር መንነቱን ቋንቋኡን ብምሕላው ያው ህያብ ኮይኑ ይቅፅል አሎ !!


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ሓምለ – 31.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ማቴ. 13. 36-43
ድኅሪዚ ነቶም ሕዝቢ አፋንዩ ናብ ቤት አተወ፥ ደቂ መዛሙርቱ ድማ ቐሪቦም “ ምሰላ ናይቲ አብ ግራት ዝበቖለ ኽርዳድ ተርጉመልና” በልዎ። ንሱ ድማ ኸምዚ ኢሉ መለሰሎም፦ “እቲ ጽሩይ ዝርኢ ዚዘርእ ወዲ ሰብ እዩ፥ እታ ግራት ዓለም እያ፥ ጽሩይ ዘርኢ ድማ ደቂ መንግሥቲ እዮም፥ እቲ ኽርዳድ ግና ደቂ እቲ እኩይ እዮም። እቲ ዝዘርኦም ጸላኢ ኸአ ዲያብሎስ እዩ፥ ቀውዒ ድማ መወዳእታ ዓለም እዩ፥ እቶም ዓጻዶውን መላእኽቲ እዮም። እምበአር ነቲ ኽርዳድ አኪቦም ብሓዊ ኸም ዜንድድዎ አብ መወዳእታ ዓለም ከአ ኸምኡ ኺኸውን እዩ፥ ንሳቶም ከአ ንኹሎም ምኽንያት ኃጢአት ዝኾኑን ገበርቲ ኽፋእን ካብ መንግሥቱ ኺእክብዎም እዮም፥ አብኡ ድማ ብምኽኒያት ምሕርቃም አስናንን ኪኸውን እዩ። ሽዑ ጻድቃን አብ መንግሥቲ አቦኦም ከም ፀሓይ ኪበርሁ እዮም፥ እትሰምዕ አዝኒ ዘላቶ ይስማዕ።
- አስተንትኖ
ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ ሓዋሪያት ምስ ክርስቶስ ጎይታኦም አብ ሓደ ገዛ ተአኪቦም ከምዝነበሩ “ምሰላ ናይቲ አብ ግራት ዝበቖለ ኽርዳድ ተርጉመልና” ዝብል ሕቶ ከምዘቕረቡን ቃል ወንጌል የዘንትወልና። አብዚ እቲ ናይ ሓዋሪያት ምስ ክርስቶስ ዝነበሮም ርክብ ክንሓስብ ንኽእል። እቲ ቀዳማይ ጸዋዕታ አምላኽ ምስኡ ንኽትከውን ኢዩ ዝጽወዓካ። ምስኡ ብምኻን ከአ እቲ ክትገብሮ ዘለካ ተልእኾ ትምሃር።
ንሕናውን ነዚ ሕይወት ናይ ሓዋሪያት ኢና ክንስዕብ ዘለና። መዓልታዊ አብ ቅድሚኡ ክንቀውም ይግበአና፡ ምእንቲ ክዛረበና እቲ ዝብለና ክንሰምዖ፡ ክርስቶስ ነቲ ሕቶ ሓዋሪያት ብዛዕባ “ምሰላ ናይቲ አብ ግራት ዝበቖለ ኽርዳድ” እንክትርጉም፡ “እቲ ጽሩይ ዝርኢ ዚዘርእ ወዲ ሰብ እዩ፥ ይብሎም። አቀዲሙ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ “ መንግሥተ ሰማያት አብ ግራቱ ጽቡቕ ዘርኢ ዝዘርእ ሰብ ኢያ እትመስል ኢሉ ብምሰላ ተዛሪብዎም ነይሩ ኢዩ። “እቲ ጽሩይ ዝርኢ ዚዘርእ ወዲ ሰብ እዩ፥ እናበለ ትርጉሙ ክምህሮም ጀመረ። እቲ ዘራኢ ወዲ ሰብ – አምላኽ ባዕሉ እዩ፤ ኢቲ ዝዘርኦ ከአ ኩሉ ሰናይን ስቡቕን ኢዩ። እቲ ግራት ድማ ዓለም ኢያ። እግዚአብሔር አምላኽና ንሕና ደቁ በቲ ግልጸት ወዱ ንኽንድኅን ፈቐደ። አብዚ ዓለም እዚ ብምምጻእ አብ መንጎና ብምሕዳር ድማ ቃሉ ኩሉ ሰናይ ጽቡቕ ዘበለ አብ ልቢ ነፍሲ ወከፍና ዘርአ።
ኩሎም ነዚ ቃል ሕይወት ሰናይ – ስቡቕ- እዚ ብትሑት ልቢ ዝቅበሉ ንመንግስተ ሰማያት ቡቓዓት ኮይኖም ይርከቡ። ጽሩይ ዘርኢ – ደቂ መንግስቲ ኮይኖም ይርከቡ። እቶም ሰብ ደቂሶም ከለዉ ጸላኢኡ መጺኡ አብቲ ማእከል ስርናይ ክርዳድ ዘሪኡ ኸደ። እዚ ክርዳድ ኢሉ ዝጽወዖም ዘሎ ወንጌል እምበአር ደቂ እቲ እኩይ ኢዮም። እቲ ጸላኢ ወዲ ሰብ ዝኾነ ሸይጣን አብቲ ሰናይን ጽቡቕን ዘርኢ ክርዳድ ክዘርእ ይርከብ። አብ ሓደ ግራት ክርዳድን ስርናይን ብሓደ ኢዮም ዝዓብዩ። ከምኡውን አብ ሕይወትና ሕማቅን ጽቡቕን ብሓደ ኢዮም ዝኸዱ። ስለዚ አብ ሓደ አማናይ ሕማቅን ጽቡቕን ክንረክብ ንኽእል ኢና። እግዚአብሔር ግና አብ መወዳእታ ዓለም ክፈሊዮም ኢዩ።
ክርስቶስ አብ ትምህርቱ እቲ ሓቂ ናይ ወዲሰብ መፈጸምታ ይምህር። ናብ ምልአት ገጽና ክንጎዓዝ ድማ ይምህረና። ምሕረቱ የተስፍወና፡ ብምስጢራቱ ከአ ሓድሽ ሕይወት ክንጅምር ይዕድመና። ወትሩ ኸአ ናትና ምምላስ ይጽበ። ጽቡቕና ሓጥአትና ብዘየገዲስ ከአ የፍቅረና። ግና ግዜ ቀውዒ ቅመጽእ ኢዩ። ነቲ በዓል ቤት አገልገልቲ መጺኦም ‘ጎይታይ አብ ግራትካስ ጽሩይ ዘርእዶ ዘሪእካ አይነበርካን፧ እዚ ክርዳድ ደአ ካበይ መጸ፧’ በልዎ። ነዝስ ጸላኢ እዩ ዝገበሮ በሎም። እቶም አገልገልቱ ግና እምበአር ኬድና ክንጽህይዮዶ ትደሊ ኢኻ፧’ በልዎ። ንሱ ድማ በሎም፦ ‘ክርዳድ ክትጽህይዩ ከሎኹም ምስኡ ስርናይ ከይትምሕዉስ አይፋልኩምን፡ ካሳዕ ቀውዒ ብሓደ ይዕበዩ ኅደግዎም” ይብል።
አብዚ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ግዜ ቀውዒ ክብል ከሎ ከምቲ ባዕሉ ዝገልጾ መወዳእታ ዓለም ኢዩ። አብ ቅድሚ አምላኽ እንቀርበሉ ግዜ ቀውዒ ክመጽእ ኢዩ። እቶም ዓጻዶ ነቲ ኽርዳድ አኪቦም ብሓዊ ኸም ዘንድድዎ አብ መወዳእታ ዓለምውን ልክዕ ኸምኡ ክኸውን ኢዩ። አምላኽና ሞት ናይ ኃጢአተኛታት ደቁ አይብህግን ኢዩ። እንታይ ደአ ነፍሲ ወከፍና ናብኡ ክንልወጥ፡ ብንስሓ ናብቲ ቁኑዕ መገዲ ክንምለስ። ስለዚ ከም ጻድቃን አብ መንግሥተ ሰማያት አቦና ከም ጸሓይ በሪህና ክንርከብ ሎሚ አብ ቅድሚ አምላኽ ነቲ ጽቡቕ ዘርኢ እግዚአብሔር አብ ልባትና ዝዘርኦ እሙናት ኮይና ክንርከብ ይግበአና።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ኣባ ሓጎስ ተስፋግቢር


text:
Tag: Eritrea
ህጹጽ መግለጺ ኣቦ መንበር ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ብጻይ ክ/የውሃንስ ወ/ገርግስ
ህጹጽ መግለጺ ኣቦ መንበር ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ብጻይ ክ/የውሃንስ ወ/ገርግስ ንምንባብ ኣብ’ዚ ጠውቑ → ENCDC Executive
Fire rips through Dubai skyscraper
A fire has ripped through the Torch skyscraper in Dubai, one of the tallest residential buildings in the world.
Strong winds were helping the blaze to spread across the 336.1m (1,105ft) building in the marina district.
One witness said it looked like “the Titanic going down”, Gulfnews.com reports.
It was not immediately known what caused the fire or whether people were inside the building. There are no reports yet of any casualties.
Footage posted on social media showed what looked like molten glass and pieces of masonry falling down.
Thousands of people have been evacuated, witnesses told Gulfnews.com.
It said the fire appeared to start at around the 50th floor of the 79-storey building, which was opened in 2011.
Djibouti and Ethiopia agree joint defense to protect their borders from Eritrea assaults.
Eritrea has been accused of destabilizing peace and security in the region.
“Eritrea is destabilizing peace and security in the countries of the region, including Djibouti,” Djiboutian President Ismail Omar Guelleh told a joint press conference with visiting Ethiopian Prime Minister Hailemariam Desalegn.
“We agreed that the sanction will remain in effect on Eritrea,” he said.
For his part, Desalegn, who arrived in Djibouti earlier Saturday on a visit for the Horn of African nation, said the two countries will stand together to defend their borders.
“Ethiopia is ready to defend and safeguard Ethio-Djibouti common borders,” he said. “Our security officials will discuss on this issue and map out common stand.”
Tension has been high between Eritrea and both Djibouti and Ethiopia over their border conflicts.
Djibouti and Eritrea have engaged in two border conflicts in recent years.
Ethiopia and Eritrea, meanwhile, fought a two-year war over a border triangle in 1998.
“The International community is losing hope that there is no behavioral change on part of Eritrea, we ask the international community to take proportional measures against Eritrea,” Desalegn said.
Asked by The Anadolu Agency where the truth lies with accusations between the two countries, the Ethiopian Premier said that “this is documented by the UN Security Council Team of Investigations, which has proved the destructive role of the Eritrean government and imposed sanctions on Eritrea.”
-Regional conflicts-
The two leaders have reiterated cooperation to resolve regional conflicts, particularly in Somalia and South Sudan.
“We work closely to prevent regional challenges as we are in a volatile region in which ensuring peace and security is a challenge,” Desalegn said.
“We have achieved promising peace and stability to our Somali brothers and sisters under the Inter-Governmental Authority on Development (IGAD) as part of our efforts to maintain peace and stability in the region,” he added.
“The complicated situation in South Sudan demands much of our time and resource. I must thank the government of Djibouti for the very important role to bring about peace and stability for Somalia and South Sudan,” he said.
“We continue to support Somalia and South Sudan in their efforts to restore peace and stability. We do not lose hope whatever happens in our region.”
The Djiboutian president, for his part, said that his country would continue its role in the fight against the Somali Al-Shabaab militant group.
“Djibouti will continue its involvement in Somalia and continue the fight against Al-Shabaab in collaboration with Ethiopia. Djibouti also provides support to [African peacekeeping mission] AMISOM,” he said.
“We hope that the warring parties in South Sudan will reach agreement,” he added.
ዕላል ተጋዳላይ ሰራዊት ሕድሪ ምስ ኣደና ሞሞና!
መእተዊ፦ ኣብ እዚ ነካይዶ ዘለና ቃልሲ ኣንጻር ውልቀ ምልኪ ሙሉእ ግዜአን ወፍየን ካብ ዝቃለሳ ኣደታት ሓንቲ እያ፡፡ ብዓውታ ካብ ዘድምጻ ኣንጻር ጭቆናን ምልክን ብምኳና፡ ዳርጋ ኩሉ ደላዪ ለውጢ ህዘቢ ኤርትራ እንተስ ብቀረባ ኣብ ቦታ ትግባረ ቃልሲ እንተስ ብሩሑቕ ብምሳኹቲ youtube ን Paltalk ን ፈላጢኣ ቡዙሕ እዩ፡፡ ወረ ኤርትራዊ ደላይ ፍትሒ ጥራሕ ዘይኮነስ ረዓዲ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ውን ብትብዓታን መትከላን ከም ዝፈልጣ ሩዱእ እዩ፡፡ ኣነ ክኣ ዕድለኛ ኮይነ ቅድሚ ቁሩብ ዓመታት ብድምጻ ዝፈልጣ ዝነበርኩ፡ ብኣካል ንኽፈልጣ ዕድል ረኺበስ፡ እንሆ ምስኣ ዘዕለልኩዎ ሓጺር ዕላል ናብ ኣንበብቲ የካፍል፡፡ ሰናይ ንባብ ንኩሉኹም !!
ሓታቲ፤- ዝኸበርኪ ኣደን ብጸይትን ደለይቲ ፍትሒ!! መጀመርታ ምሳኺ ንምዕላል ኣብ ዝሓተትኩኺ ብኩፉት ልቢ መርሓባ ኢልኪ ስለ ዘፍቀድክለይ ብስም፡ እቲ ብጽሓይን ንፋስን እንደተሸልበበ ዝናብን ኣሳሓይታን ኣብ ነብሱ እንዳ ኣጻሓየ፡ ጉዑዞ ሓርነትና ኩዉን ንምግባር ዝምርሽ ዘሎ ሰራዊት ሕድሪ የቐንየለይ፡፡
ሞሞና፤- ኣነ ዉን የቐንየለይ ብሽም ኩሎም ደለይቲ ፍትሒ፡፡
ሓታቲ፤- መጀመሪ ዕላል ክትኮነና፡ ከም ዕድሚኣ ሙሉእ ንናጽነትን ሓርነትን ዝተቓለስኪ መጠን፡ ተዕልልና ነገር ይህሉ እዩ?
ሞሞና፤-›መሊኡ እወ ኣሎ!! ኣብ ስደት ዘሎ ይኹን ኣብ ዉሽጢ ኤርትራ ዘሎ ኤርትራዊ ዜጋ በዚ ሎሚ እዋን እፎይ ኢሉ ዝሓድር የለን ክበሃል ይክኣል፡ እቲ ምኽንት የማን ጸጋም ዘይብሉ ብሰንኪ ኣብ ሃገርና ዘሎ ገባቲ ምልካዊ ስርዓት እዩ፡፡ ብዋጋ መስዋእቲ ጀጋኑ፡ ካብ ባዕዳውያን ገዛእቲ ዝተረኽበት ሃገር ኣብ መወዳእትኡ ናይ ዉሑዳት ክትከውን ከነፍቅድ የብልናን፡፡ እዛ ቡዙሓት ኣዝዮም ቡዙሓት፡ መንእሰያት ኤርትራ ኣወዳቶም ኣዋልዶም ነዚ ቃልሲ እዚ ንምዕዋት፡ ክብርቲ ዘይትምለስ ሂወቶም ወፍዮም ዝሓለፉላ ሃገር ብምኳና እንኮርዓላ ምኳንና ንኹሉ ብሩህ ይመስለኒ፡፡ እዚ ዘይከሓድ ሓቂ ሂወቶም ከም ዝብጅዉ ዝገበሮም ሉዑል ፍቕሪ ሃገርን ፍቕሪ ህዝቢን፡ ሰላም ንኽሰፍን ራህዋ ኣብ መላእ ሕብረተሰብ ኤርትራ ንኽህሉ ደኣ እምብር ዘዝጎበዘ ንኽስደድ ፈቐዶ ባሕርታትን ምድረበዳታትን ብኣልማማ ብሕሰም ክጠፍእ ኣይኮነን፡፡ ክፋእ ናይ ሲናይ ሕሰም ከኸውን ዜግኦም፡ ፈቐዶ መዓስከራት ስደተኛታት ኢትዮጵያ ክድርበዩ ስድራቤታቶም፡ ኣሎ ዝበሃል ኣደራዕ ኣብ ሱዳንን ኣብ መላእ ዓለምን ተበታቲኑ ንኽተርፍ ሕብረሰብና ኣይኮኑን ተሰዊኦም፡፡ መስዋእቶም ሙሉእ ቅሳነት ተረኺቡዎ ክሓርስ ዝደሊ ሓሪሱ ዝነብረሉ ሃዋሁ፡ ክሽቅል ዝደሊ ሸቂሉ ዝነብረሉ ዕድል፡ ክነግድ ዝደሊ ናይ ምንጋድ ጡጡሕ ዕድል ንኽህሉ፡ እዮም መተካእታ ዘይብላ ሂወቶም በጃ ብምቕራብ ሓሊፎም፡፡ መርኣያ ኩቡር መስዋእቶም ኽኣ ከም እዚ ሕጂ፡ ኣብ ሕብረተሰብ ኤርትራ እንታይ ዓይነት ኩነታት ክኸውንን ክህሉን ኔርዎ እንተበልና፡ መናእሰያትና ኣብ ክንዲ ናብ ስደት ዝጓርት ዕጫ ዘጋጥሞም፡ ምስ ናይ ዓለም ምዕባለ ብብልጽግናን ቴክኖሎጂን ፍልስፍናን ዝስጉም ሂወት ክምርሑ ምተገብአ፡፡ ስድራ ቤት ስዉኣት ሃገርና ዘሐብን ምዕባለ ሃገርና ርእዮም ክደዓዓሱን ክጸናንዑን ምተገብአ፡፡ ብሕጊ እትምራሕ ዓዲ ዲሞከራስን ፍትሕን እትስመ ሃገር ክንውንን ምተገብአ፡፡ እዚ ኩሉ ገድልን ምስዋእትን ተሰጊሩ ሓሳብ ልብና ክሰምረልና ካብ ዘይከኣለ ግን! ሕጂ’ውን ህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ-ብፍላይ ክኣ መንእሰይ ወለዶ ኣብ ክንዲ ናብ ዘይ ሕብረተሰብካን ባህለኻን ዝወስድ መገዲ ስደት መሪጽካ ሓደገኛ ጉዑዞ ፈተና ሂወት ምድረ-በዳን ዉቅያኖሳትን ባሕርን ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ሂወት ብምእታው፡ ኣደዳ ኩሉ ሽቑረራ ትኸውን፡ ዋላውን ስደት ሰሊጡካ ኣብ ዓዲ ጓኖት እንተ ኣተኻ፡ ስደት ስደት ስለ ዝኾነ፡ እፎይ ኢልካ ትነብረሉ ሂወት ኣይኮነን እሞ፡ ገጥ ኢልካ ክብርኻ ንምምላስ ክትቃለስ ኣለካ፡፡
መንእሰይ ብፍላይ ክቃለስን ኣንጻር ጭቆንኡ ደው ክብል ኣለዎን ክብለካ ከለኹ፡ ክቃለስ ስለ ዘለዎን ስለ ዝግበኦን እዩ፡፡ እቲ ቀንዲ ምኽንያት ክኣ እዛ ብኩቡር ዋጋ መስዋእቲ ዝተረኽበት ሃገር ህዝባ ዝበታተኑላ ሃገር ተባሂላ ክትግለጽ እንከላ መስዋእቲ ዋጋ ኣይተረኽቦነ ማለት እዩ፡፡ ዋጋ ዝህልዎ እቲ መስዋእቲ ጻማ ክርከቦ ከሎ ኣብ ህዝቢ ጥራሕ እዩ፡፡
እምበኣርከስ ኩልና ኢደይ- ኢድካ ኢልና በብዓቕምና ንሓርነትና ክንቃለስ ኣሎና፡፡ ንቃልሲ ሓርነትና ክኣ ክንላማመነሉ ዘይኮነ ዘለና ግዴታና ምኳኑ ክንርዳእ ኣሎና፡፡ መሰልና ውን እዩ፡፡ ወለድኻ ዝወደቕሉ፡ መዛኑኻ ዝተኸፈሎ፡ ቡዙሓት ካብ መቕርብን መተዓቢትን ዝመንጠለካ ዕላማ ክግበት እንዳረኣኻ ስቕ ኢልካ ክትዕዘብ ብመሰረቱ ዝወሓጠልካ ኣይኮነን እሞ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ ይኹን ኣብ ወጻኢ ዘሎ፡ ሕጂ ውን ብፍላይ መንእሰይ ወለዶ ንቓልሲ ድሉውን ዉፉይን ኮይኑ ነዚ ዘሎ ዘይ ህዝባዊ ስርዓት ካብ ሱሩ ክእለ ኣለዎ ዝብል ሪኢቶ እዩ ዘለኒ፡፡
ሓታቲ፤- እስከ ነዚ ዓቢ መቃለሲ ምኽንያትና፡ ዓወቱ ንምቅልጣፍ እንታይ ዓይነት ሜላ ቃልሲ ክንጥቀም ኣሎና ትብሊ?
ሞሞና፤- እዚ ዓይነት ቃልሲ ተጠቀም ኢለ ናብ ሓደ ኣንፈት ቃልሲ ጥራሕ ከም ዝጥምት ዝመክር ዘረባ የብለይን፡ ምክንያቱ ኣብ ኩሉ ወገናቱ ድኹም ዝኾነ ዲክታቶራዊ ስርዓት ስለ ዝኾነ ጸላኢና፡ ብኡ መንጽር ክኣ ቃልስና ብኹሉ ዓይነት ክኸውን ስለ ዝግባእ፡በዚ መሰረት ዓይነታት ቃልስና በቢንጥፈታቱ ተጓዒዙ ንሓደ ሩኡይ ሽግር ንምውጋድ ክከውን ኣልዎ፡፡ ነዚ ቃልሲ እዚ ንምዕዋት ዝቃለሳ ደምበታት ተቓዉሞ ክኣ ምስ ቡዙሕ ድኻማተን ዋላ ይኹና እምበር ኣለዋ፡፡ እዚ ንቓልሲ ክለዓዓል ኣለዎ ዝብሎ ዘለኹ ይኹን ተላዒሉ ዘሎ መንእሰይ ክኣ ኣብ ክንዲ ሀ››››..ኢሉ ሓዱሽ ውድብ ይኹን ምንቅስቓስ ክምስርት ህርድግ ዝብል ኣብ ዉሽጠን ብምእታው ዝጎደለ መሊኡ ካብ ሕማቕን ጽቡቕን ተመኩረአን ተማሂሩ ዕዉት ቃልሲ ክመርሕ ኣለዎ፡፡ ደምበታት ተቓዉሞ ንስርዓት ህግደፍ ክኣ ፍልልያተን ኣጽቢበን ብዉሑዱ ኣብ እቲ ዘሰማምዐን መዳይ ቃልሲ ተጊሀን ብምስራሕ፡ ሕድ-ሕድ ምጽዉዋርን ሰናይ ምሕዝነትን ብምርኣይ፡ ናብ ሓድነት ከምጽአን ዝኽእል ነጥብታት ብምፍታሽን ጡጡሕ ናይ ቃልሲ ባይታ ንመንእሰያትና ኣብ ምፍጣርን ኣበርቲዐን ክሰርሓ ኣለወን፡፡ ውህደት ናይ እዚ ኩሉ ንህግደፍ ባይታ ምንባር ስለ ዝኸልኦን፡ ኣብ ውሽጢ ፍልልያትና ንኽነብር ቦታ ስለ ዘይህልዎን፡ ብኣንጻሩ ናብ ምዕታር ዓወት ቃልሲ ንሓርነትና ዘብጽሓና ጎደና ብምኳኑ ክንክተሎ ዘለና እዋናዊ ጠለብ ቃልሲ እዩ፡፡
ብፍላይ ኣብ ቀረባ ካብ ሃገርና፤ ኣብ ከም በዓል ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ ጁቡቲ፡ ተሰዲዱ ዝነብር ዘሎ መንእሰይ ሃገርና ልዕሊ ኩሉ ውን ነቲ ወጽዓ ህዝብና ብቐረባ ዝፈልጦ ንሱ ስለ ዝኾነ ናብ ቃልሲ ብቐጥታ ብምጽንባር፡ ነዘን ኣብ ፍልልይ ጥራሕ ዝነብራ ውድባት ኣብ ውሽጠን ኣትዩ ኣንጻር ህግደፍ ብሓድነት ክሰርሓ ጸቕጢ ፈጢሩ ምስ ዝንቀሳቐስ ሽግር ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሓጺር ግዜ ከብቅዕ ይኽእል እዩ፡፡ዝብል እምንቶን ሪኢቶን ኣለኒ፡፡
ሓታቲ፤- ን ኣብ ትግባረ ቃልሲ ንሓርነት ዝርከብ ሰራዊት ሕድሪ፡ ብተደጋጋሚ ዓቐብን ቁልቁለትን ሰናጢቕኪ ኣብ ቦትኡ ትበጽሕዮ ኢኺ፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ዝተመላለስክዮ ኣብ ከመይ ዝበለ ኩነታት ትረኽብዮ?
“ቁሩብ ንምምላስ ድንጉይ ስለ ዝበለትኒ፡ ነዛ ለዋህ ኣደ ደለይቲ ፍትሒ፡ ዓይነይ ካብ እቲ ዝሓናጥጠሉ ዝነበርኩ ወረቀት ኣቕኒዐ ኣተኴረ ዓይኒ ዓይና ጠሚተያ፡ ናይ ምድፍናቕ ዝመስል ወዝ ገጽ ከኣ ተዓዚበላ፡ ብድሕሪ ጻዕዳ መስትያት መነጽራ ኣስተብሂለ’ውን ኣዒንታ ንብዓት ቁጽር-ጽር ከም ዝበላ ኣስተብሂለ፡ ነዚ ዕጡቕ ሓይሊ እታ ዝቐረበት ኣባል ስድራቤቱ ምኳና ይፈልጥ ኔረ እየ፡፡ ኣብ ሊዕሊኡ ዘለዋ ተገዳስነትን ፍቕርን ልዑል እዩ፡፡ ኣብ እተን ንኽትበጽሖ ዕድል ዘይትረኽበለን ኣጋጣሚታት ተሌፎን ደዊላ ብመገዲ መስመር ማእከልነታቱ ኣቢላ ጥዕንኡ፡ መነባብሩኡ፡ ንጥፈታቱ ተገዲሳ ትሓተሉ፡ ዝከኣላ ዘበለ ክኣ ብተግባር ላዕሊ ታሕቲ ትብለሉ ብጸይቱን ኣዲኡን እያ፡፡”
ሞሞና፤- ኣነ ነዚ ሰራዊት እዚ ኣዝየ እየ ዝናፍቖ፡ ብጣዕሚ እየ ዝናፍቆ፡ ይናፍቖ እየ በስ›››››››››››››››››› ንምንታይ እየ ዝናፍቖ ይመሰለካ! ወኒ ቃልሱ፡ ንእስነቱ፡ ተገዳስነት ኣብ ህዝባዊ ቃልሱ፡ ለውሃቱን ምክብባሩን የስተብህል እሞ፡ ድሓር ናብ ናይ ቀደም እዋን ሰውራና ብሓሳብ ይምለስ ንነብሰይ ክኣ ኣብኡ ይረኽባ፡ ናብኦም ንምብጻሕ ኣብ ዝብገሰሉ እዋን ደስ እዩ ዝብለኒ: ናብ ደረጃ ናይ ንእስነት ዕድመይ ዝተመለስኩ ኮይኑ ይስምዓኒ፡ ነገር ሓቂ ንመብዛሕትኦም ዓባየኦም እየ ብዕድመ፡ ክኸዶም እንከለኹ ዝግበረለይ ኣቀባብላ ውን ከም ናይ ጋሻ ኣይኮነን፡ ከም ናይ መዛኑን ቡጾትን እምበር፡፡
ሎሚ-ሎሚ እሞ ኽኣ ካብ ዝተፈላለየ ቦታ መዛንኡ ነቲ ቃልሱ እንዳ ተጸንብርዎ ይመጹ ስለ ዘለዉ ተስፋ ድሕነት ህዝብና ካብኡ እዩ፡፡ ስለ ዝኾነ ክኣ እዚ ሓይሊ እዚ ብሓቂ ኣብ ዝበጻሕኩዎ እዋን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ናይ ቃልሲ መትከሉ ይኹን ሞራሉ ክብ ኢሉ እዩ ዝጸንሓኒ፡፡ መንፈሱ ክኣ ህዱእ፡ በዚ ዘሎ ኣርሒቅካ ናይ ምስዳድ ሕማቕ ባህሪ ኣይጽሎ፡ ብዘሎ ምክፍፋላት ውድባት ኣይግደስ ነታ ንጽርቲ ዕላምኡ ንምትግባር ነዚ ዘሎ ናይ ዓመጽ ስርዓት ፊት-ንፊት ገጢሙ ንኽስዕር ብነብሰ ተኣማማንነት ዓሪዱ ዝርከብ ትስፉው ሓይሊ እዩ፡፡ ተስፋ ይገብር ክኣ ናይ ኩለን ውድባት ሓይሊ ዕጥቂ ተዋሃሂዱ ሓደ ዓቢ ናይ ህዝቢ፡ ናይ ሕጊ ጠበቓ ዝኾነ ሓይሊ ክቐውምን ክድልድልን፡፡
ሓታቲ፤- ኣብ ባይታ ንዘሎ ሓይሊ ጎድኑን ኣባሉን ዝኾንክን ኣዴታት ኣለኽን፡ ማዕረ-ማዕሪኡ ኽኣ ኣብ ቃልሲ ዲያስፖራ ብመሪሕ ትጥመታ ተቃለስቲ ወለዲ ኣለኽን፡፡ እስከ ሚስጢር ናይ ቃልሲ ሓይልኺ እንታይ እዩ ምበልክኒ? ማለት ኣብ ቃልሲ ምድካም: ምስልቻው ክርአ እኳ ንቡር እንተኾነ ንስኺ ግን ገና ናይ ቃልሲ ሓይልኺ ፉሕ-ፉሕ እዩ ዝብል ዘሎ፡;
ሞሞና፤- ዘይከሓድ ሽምግልና እኳ ኣሎ እንድዩ፡፡ ኣነ ግን እቲ ወጽዓ ዘምጽኦ ናይ ቃልሲ ድሌት ኣለኒ ዓቢ ሞራል ኣብ ውሽጠይ ሒዘ እየ ክኣ ዝቃለስ፡ ዘበገሰኒ ምኽንያት ቃልሲ ኣብ ዓወት ክሳብ ዝበጽሕ ክኣ ክሳብ ዘለኹ ብሂወት ንዓማጺ ዓገብ ምባል ኣይገድፍን እየ፡፡ ቃልሲ ብሓጺሩ ሂወተይ እዩ፡: ቃልሲ ክጽልኣኒ ኣይክእልን እዩ ሂወቱ ዝጸልእ ሰብ ክሳብ ዘይ ሃለወ፡፡ ከማይ ዝበላ ኣዝየን ቡዙሓት ነባራት ተጋደልቲ ከም ብዓል ጽጌ(paltalk ደሃብ 20)ኢላ ትኣቱ ዝኣመሰላ ኣብ እዚ ሕጂ እዋን ውን ኣብ ቃልሲ ዓቢ ኣበርክቶ ዝገብራ ኣለዋ፡፡ ቀደም ኣትሒዘን ብትብዓት ዝቃለሳ ዝነበራ እሞ ነቲ ቃልሰን ብምቕጻል ሕጂ ውን ሰራዊት ሕድሪ ምስ ተባህለ ብፍላይ ዓቢ ኣበርክቶ ዝገብራ ዘለዋ ኣለዋ፡፡ ከምኡ ውን ደቅና ዝኾናን ብዕድመ ኣናእሽቱ ደቂ ኣንስትዮ ተቓለስቲ ምስ እቲ ኩሉ ማለኻታት ናብራ፡ ቆልዑ ምዕባይ’ዶ ክትብል ሓዳር ምእላይ ምስ ኩሉ ተጽዕኖታት ስደት በዲሀን ናብ እዚ ቃልሲ እንዳበረከታ ይመጻ ብምህላወን ውን እቲ ካልእ ሸነክ ንዓይ ንኽቃለስ ካብ ዘተባብዓኒ ነገር እዩ፡፡ ብተወሳኺ ውን ናይ ዝዓበዩ ዝነኣሱ መቓልስተይ ደቂ ተባዕትዮ ይኹኑ ደቂ ኣንስትዮ ምትብባዕን ኣጆኺ ዝብል ሞራላዊ ስንቅን ካብ እቲ ንቃልሰይ ሓይሊ ሞተረ ምኳኑ ክገለጸልካ ይፈቱ፡፡
ሓታቲ፤- ኣብ እዛ ናይ ሎሚ ምስ ዘለኪ ግዜ ብምግንዛብ ሓጻር ዕላልና፡ ፍሉይ ክትብልዮ ትደልዪ ብፍላይ ናብ ደቂ ኣንስትዮ ተቓለስቲ ዘድሃበ ትብልኒ ክሰምዕ ምደለኹ፡፡
ሞሞና፤- ደቂ ኣንስትዮ ተቓለስቲ ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ ኣብ ቃልሲ እንዳ ሰሰና ይመጻኣለዋ፡፡ እዘን ዝሳተፍኦ ዘለዋ ዝዓቕመን ይገብራ ስለ ዘለዋ ናይ ብሓቂ ክምስገና ዝግበአን እዩ፡፡ ብዝበለጸ ኣብ ዘድምዕን ንቃልሲ ኣበርክቶ ክህልዎ ኣብ ዝኽእልን መዳይ ቃልሲ ክንዲ ዝዓቕመን ከበርክታ ብምብጋሰን እውን ሓንቲ መዓልቲ ገድለን ዕዉት ኮይኑ ክወጽእ ምንዮተይ እዩ፡፡
ነዘን ተቓለስቲ ሰናይ ሙንየተይ ገሊጸ እምብኣር፡ ነተን ብኣስገዳድ ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት ከይፈተዋ ኣገልገልቲ ዝነበራ፡ ብስም ስግረዶብ ኣብ ቤት ማእሰርቲታት ዝነበራን፡ ኩሉ ሕሰም ሰሃራን ዓመጽን ሰጊረን እንከለዋ ኣጽቂጠን ዘለዋን ዝብለን ኣሎኒ፡; ደቀየ!! ሕን-ሕነ ዝበሃል ኣሎ;; ዝወረደክን ኣደራዕ ተቃልሓሉ፡ ንካብ መዛኑኽንን ስድራቤታትክንን ናይ ምፍልላይ ጠንቂ ዝኾነ ነውራም ስርዓት ህግደፍ እትኹንናሉ መድረክ ተቃዉሞ ኣለክን እሞ ብዉሑዱ ነቲ ኣባኽን፡ ኣብ መዛኑኽን፡ዝወረደን ዝወርድ ዘሎን ግፍዒ ብዓውታ ኮንንኦ፡፡ ነዚ ንቡር ዝበሃል ነገር ንኸይትቋደሳን ካብ ቤት ኣቦኽን ዕልል ተባሂሉ ከይምረቐልክንን፡ መንሽሮ መጻኢኽን ዝኾነ ስርዓት ኮንንኦ፡፡ ክብሪ ብምኽላእ ክብሪ ዝኸልኣክን ምኽንያት ኣስተብህላሉ፡፡ ብመሰረቱ ውን ደቂ ኣንሰትዮ ዘይብሉ ቃልሲ ፈጺሙ ክዕወት ከም ዘይክእል ኣሚንክን ኣደ ትኹን፡ መርዓት ትኹን፡ ጎርዞ ትኹን፡ ብዘይ ኣፋላላይ ኩላትና ብሓበራ ነዚ ቃልሲ ንሓርነትና ልክዕ ከም እተን ቀዳሞት ተጋደልቲ ንናጽነት ክሳብ መውጋእቲ ክሳብ መስዋእቲ ድልዉነትና ብምርኣይ፡ ናትና ኢልና ብምሓዝ ኣብ ዓወት ንኽበጽሕ ክንዲ ዝከኣለና ከነበርክተሉ ግዴታ ከም ዘለና ኣስተውዒልና ተሳትፎና ነዕዝዝ ይብለን፡፡
ሓታቲ፤- ብልቢ የቐንየለይ ኣደን ብጸይትን ደለይቲ ፍትሒ ሞሞና !!!
ሞሞና፤- ኣነ ውን ብስም ኩሎም ደለይቲ ፍትሒ የቐንየለይ ይብለካ፡፡
ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን ግ.ሃ.ድ.ኤ-ሕድሪ!!
ኣቕራቢ፡ ኣሰፋው ኣስመሮም (seneselomaY)
ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ!
ዓወት ንሓፋሽ ብተግባር !!


text:
ሚኒስተር ሕርሻ ኣቶ ኣረፋይነ በርሀን ሚኒስተር መሬት፡ ማይን ኣከባብን ኣቶ ተስፋይ ገብረስላሰን፡ ኣብ ዝተፈላለያ ከባቢታት ንኡስ ዞባ ሓመልማሎ ንዝተዋደዱ ልምዓታዊ ፕሮጀክትታት መሪቖም።
እቲ ብ15 ሕዳር ዝተመረቐ ፕሮጀክትታት፡ ዲጋ ባሸሪ፡ ብጸሓያዊ ጸዓት ዝሰርሕ ስርዓተ-ቀረብ ማይ ድገ-ምራድ፡ ከምኡ’ውን ዲጋ ሙሻን መባእታ ቤት-ትምህርቲ ኣጀርበብን የጠቓልል።
ኣብ’ቲ ስነ-ስርዓት፡ ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ሓመልማሎ ኣቶ ያቆብ እድሪስ፡ ንኣገዳስነት ናይ’ቲ ፕሮጀክታት ኣብ ምዕባለ’ቲ ከባብን ምምሕያሽ መነባብሮ ዜጋታትን ብምጥቃስ፡ ነበርቲ ብውሕሉል ኣገባብ ክጥቀሙሉ ኣዘኻኺሩ።
ካብ ጐቦታት ላልምባ፡ ሊበና፡ ሕቡብን ኣፍጭሩቕን ዝወርድ ወሓይዝ ዝውህለለላ ዲጋ ባሸሪ፡ ኣስታት 6.5 ሚልዮን ናቕፋ ወጻኢታት ከምእተገብረላ፡ ነቲ ስራሕ ዝተኸታተለ ኢንጅነር ኣድም ሙሳ ሓቢሩ።
ፕሮጀክት ማይ ድገ-ምራድ ድማ፡ ባስካ፡ ምዝርጋሕ መስመራት፡ ምስራሕ መከፋፈሊን መዐደሊን ነቚጣታት፡ ከምኡ’ውን ምውዳድ ጸሓያዊ ጸዓት ዘጠቓለለ ኮይኑ፡ ልዕሊ 3 ሚልዮን ናቕፋ ከምዝወድአ፡ ኣብ ክፍሊ ህንጻዊ ልምዓት ምምሕዳር ዞባ ዓንሰባ ተሓጋጋዚ ኢንጅነር ኣቶ መሓሪ ሃብታይ ገሊጹ።
ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ኣጀርበብን ሳንቃን፡ ን366 ስድራ-ቤታትን ኣብ ትሕቲ ዲጋ ሙሻ ንዘልምዑ 25 ኣብነታውያን ሓረስቶትን ከምኡ’ውን ንቤት- ትምህርቲ ኣጀርበብ ናውቲ ጸሓያዊ ጸዓት ተዓዲሉን ኣብ ኣገልግሎት ውዒሉን።


text:
ዜና ኤርትራ
ኤርትራ፣ እገዳ ክልዓለላ ናብ ኣስመራ ንዝበጽሐ ልኡኽ ሩስያ ሓቲታ
Radio Erena: 22 October 2018
ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነብረ እገዳ ክልዓለ፣ ናብ ኣስመራ ምብጻሕ ንዘካየደ ብምክትል ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሚኻኤል ልዋንዶቪች ዝምራሕ ልኡኽ ሩስያ ሓቲቱ።
እቲ ፕረዚደንት ብዓርቢ 19 ጥቅምቲ፣ ምስ ልኡኽ ሩስያ ኣብ ዘካየዶ ዝርርብ፣ ዝምድና ኤርትራን ሩስያን ድሕሪ ምልዓን እገዳ ብዝያዳ ክተርር ከምዝኽእል ዘለዎም እምነት ምግላጹ፣ ንሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ብምጥቃስ ማዕከን ዜና ታስ ሓቢሩ።
ኣብ ኣዱስ ኣበባ ተኸሲቱ ዘሎ ዋሕዲ ነዳዲ ሻቕሎት ይፈጥር
Radio Erena: 22 October 2018
ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣትሒዙ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ተኸሲቱ ዘሎ ዋሕዲ ነዳዲ፣ ሻቕሎት ፈጢርሉ ከምዘሎ ተገሊጹ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ነዚ ኣጋጢሙ ዘሎ ዋሕዲ ንምርግጋእ፣ ንእዋን ሓደጋ ካብ ዝኸዘኖ ዲፖታት ክዕድል ጀሚሩ ከምዘሎ'ውን ተሓቢሩ።
ዝተፈላለዩ ወገናት እታ ሃገር ብዝህቦ ዘለዎ ሓበሬታ፣ እቲ ኣብ ሓያሎ ከባቢታት እታ ሃገር ኣጋጢሙ ዘሎ ዋሕዲ ነዳዲ ፖለቲካውን ቁጠባውን ምኽንያታት ክህብዎ ይስምዑ ኣለዉ።
ዘ ሪፖርተር፣ ንኣካያዲ ስራሕ፣ ኣቕራቢ ነዳዲ ንዝኾነ ሃገራዊ ትካል ብምጥቃስ ኣብ ዘቕረቦ ሓበሬታ፣ እቲ ምኽንያት መንግስቲ ግቡእ ቁጽጽር ክገብረሉ ብዘይምኽኣሉ ምዃኑ ኣብሪሁ።
ኣብ ወደብ ጅቡቲ ካብ ዝተራገፈሉ ኣትሒዙ ክሳብ ናብ ተጠቐምቲ ዝበጽሕ፣ ጽኑዕ ቁጽጽር ኣይጸንሖን ዝበሉ ዝተፈላለዩ ወገናት ከኣ፣ መንግስቲ ኣብ ምክፍፋሉ ብዕቱብ ክሕዞ ተማሕጺኖም።
ዲፒ.ዎርልድ ናይ ዱባይ፣ ኣብ ወደብ ዓሰብ ቆላሕታ ይገብር
Radio Erena: 21 October 2018
ኣብ ኣገልግሎታት ወደብ ዝነጥፍ ዲፒ.ዎርልድ ናይ ዱባይ፣ ኣብ ወደብ ዓሰብ ቆላሕታ ገይሩ ከምዘሎ ተገሊጹ።
ጋልፍ ኒውስ ንቃል ኣካያዲ ስራሕ’ቲ ትካል ብምጥቃስ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፣ ወደብ ዓሰብ ንኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነ ንደቡብ ሱዳንን ካብኡ ዝሓልፍ ንካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ’ውን ኣገልግሎት ክህብ ከምዝኽእል ገሊጹ።
ኣሕመድ ቢን ሱለይማን ኣብ ቃለመጠይቑ፣ ንወደብ ዓሰብ ናይ ኤርትራ ቀንዲ ኣገዳሲ ዝገብሮ፣ ስትራተጂያዊ ኣቀማምጣኡ ምዃኑ ድሕሪ ምግላጽ፣ መዓልታዊ በዚ መስመር’ዚ ዝሓልፍ ጽዕነት ነዳዲ ከም ኣብነት ጠቒሱ።
መራሕቲ ሱዳንን ግብጽን፣ ኣብ ክልትኣውን ዞባውን ጉዳያት ክዘራረቡ'ዮም
Radio Erena: 22 October 2018
ፕረዚደንትታት ግብጽን ሱዳንን፣ ኣብ ዝምድና ክልትኤን ሃገራት ንዘሎ ኩለንታዊ ዝምድናታት ብዝምልከት ሰፊሕ ምይይጥ ንምክያድ ንሓሙስ 25 ጥቅምቲ ኣብ ካርቱም ክራኸቡ'ዮም።
እቶም መራሕቲ፣ ኣብ ርክቦም ብዘይካ'ቲ ከሰሓሕቦም ዝጸንሐ ክልትኣዊ ጉዳያት፣ ኣብ ዞባዊ ጉዳያት ብምትኳር'ውን ክመማየጡ ምዃኖም ንኣምባሳደር ሱዳን ኣብ ግብጺ ዓብደልማሕሙድ ዓብደልሓሊም ብምጥቃስ ዝተፈላለየ ጋዜጣታት ሱዳንን ግብጽን ሓቢረን።
ብዘይካ'ዚ ሓያሎ ስምምዓትን መዘክራትን ክኽትሙ'ዮም።
ድሕሪ ዑደት ፕረዚደንት ቱርኪ ናብ ሱዳን ሻሕኪሩ ዝጸንሐ ዝምድና ሱዳንን ግብጽን፣ ብደረጃ ርክብ መራሕቲ ናብ ዝነበሮ ንምምላስ ብዝተኻየደ ጻዕሪ፣ ኣብዚ 10 ኣዋርሕ ክልቲኦም መራሕቲ ክራኸቡ እዚ ንራብዓይ እዋኑ'ዩ።
ሕ.ኤ. ኣብ ሊብያ ናይ መጻረዪ መዓስከር ክኸፍት ንዘቕረቦ እማመ፣ ሊብያ ነጺጋቶ
Radio Erena: 21 October 2018
ሕብረት ኤውሮጳ ዋሕዚ ስደተኛታት ንምግታእ፣ ኣብ ሊብያ ናይ መጻረዪ መዓስከር ክኸፍት ንዘቕረቦ እማመ፣ ሊብያ ነጺጋቶ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሊብያ ምስ ኣውስትራልያዊት ጋዜጣ ኣብ ዝገበሮ ቃለመጠይቕ፣ ሕብረት ኤውሮጳ ዘቕረቦ እማመ፣ ንሊብያ ዝያዳ ጽዕነት ዝፈጥር ኣብ ርእሲ ሙዃኑ፣ ዋሕዚ ስደተኛታት ናብታ ሃገር’ውን ዝያዳ ከጋድዶ ምዃኑ ገሊጹ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሰነ ብጻውዒት ኢጣልያ ዝተኣከበ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ምኽፋት መዓስከር ስደተኛታት ኣብ ሊብያ ዝብል ውሳኔ ምብጽሑ ዝዝከር ኮይኑ፣ ሊብያ ጥራይ ዘይኮነት ኩለን ሃገራት ሰሜን ኣፍሪቃ፣ ነዚ ሓሳብ’ዚ ነጺገናኦ’የን ክብል እቲ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ገሊጹ።


text:
ብዓወትና ንሕበን ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ካብ 16 – 17 ስነ 2018 ብደረጃ ዓባይ ብሪጣኒያ ኣብ ከተማ ማንችስተር ኣብ ስዓታት ድሕሪ ቀትሪ – ብኩቡር ኣምባሳደር ኣብ ዓባይ ብሪጣኒያን ኣየርላንድን ኣቶ እስቲፋኖስ ሃብተማሪኣም ብወግዒ ተከፊቱ።
ኣብ መክፈቲ እቲ ፈስቲቫል ኩቡር ኣንባሳደር እስቲፋኖስ ህጻናትን መንእስያትን ብኣካልን ኣእሙሮን ብቁዓት ብትምህርትን ብንቅሓት ብሉጻት ጌሩ ዝሃንጽ ስፖርት ዝሕዞ –
ኣገዳስነት ሎዑል ሙካኑን ኪኖ ውልቃዊ ብቅዓት ምጥራይ ኣብ ሃገር ዝሕልዎ ኣወንታዊ ግደ ዘይንዓቅ ሙካኑ ጠቂሱ – ኣዚ ሎሚ ከም ናይ መጀመርያ ተመክሮ ዝካየድ ዘሎ ፈስቲቫል ቅድድም ብሽክሌታ ዝቅጽል ዓመታት ብድረጃ ኤሮፓ ከም ዝምዕብል ጥርጥር የብለይ ኢሉ።
ቀጺሉ ኣንባሳደር እስቲፋኖስ ነዚ ንመጀመርያ ግዜ ፈ
ስቲቫል ቅድድም ብሽክሌታ ኤርትራ ኣብ ከተማ ማንችስተር ንክልተ ተከታታሊ መዓልታት ዝትካየድ ፈስቲቫልን ሒዝዋ ዘሎ ንጥፈታትን -ኪኖ እቲ ስፖርታዊ ፈስቲቫል ኤርትራዊ ናይ ምምቅባር ዓቅሞምም ዘንጸባርቅ`ዩ ድሕሪ ምባል እዚ ፈስቲቫል ፉሉይን ታሪካውን ኮይኑ ክዝከርን ክውረስዩ ኢሉ፥፡
ኣብ ምውዳብ ዘይተሓለለ ጻዕሪ ንዝገበሩ ኣዳለውቲ ሽማግለን ንማሕበር ቅድድም ብሽክሌታ ኤርትራ “ዲያስፖራ” ንኣእንገድቲ ኤርትራዊያን ተቀማጦ ከተማ ማንችስተር ኣመስጊኑን።
ኣብ መወዳእታ ኣምባሳደር እስቲፋኖስ ን(Salabini Carmelo, Fesehatsion Ghebreyesus, Tesfaledet Haylom, Fitsum
Ghilom, Biniam Asmelash, Wedi Gizaw, Beyene Simon, Ressom Hedray, Samuel Zekarias, FreQalsi Debessay, ዝረከቦም ገዳይም ተቀዳደምቲ ካብ ኣሜሪካን ኤሮፓ ብምምጽእ ነቲ ፈስቲቫል ድምቀት ኣብ ልዕሊ ምሃቦም ንመንእስያትን ህጻናትን ዘመሓላለፍዎ ዛንታን ተመክሮን ኒኢዱ።
ናይ ክብሪ ዕዱም ኮይኑ ዝተረክበ ኣብ ሶሪያን ባሕረንን ኣንባሳደር ዓባይ ብሪጣኒያ ነበር ኣቶ ጰተር ፎርድ (Mr. Peter Ford) ኣብ ዘስምዖ ዕርክነታዊ ቃል ኤርትራ ኣብ ስፖርታዊ ዕዮታት ተመዝግቦ ዘላ ዓወታት ዘደንቅ ሙካኑን – እዚ ሎሚ ዝትካይተ ፈስቲቫል ንሓያሎ ኣብ ደገ ዝርከቡ ህጻናት መንእሰያት ደፋኢ ሓይሊ ነቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝፈሪ ዘሎ ዓቅሚ ከም ዘሓይል እምነት ኣሎኒ ኢሉ።
ጽሓፊ ማሕበር ገዳይም ቅድድም ብሽክሌታ “ዲያስፖራ” ኣቶ ቢኒያም ኣስመላሽ ንማሕበርን ኣዳላውት ኣሽማግለ’ቲ ፈስቲቫል ብምውካል ኣብ ዘስምዖ ቃል –
ንኩሎም ነቲ መደብ ንምዕዋት ዝጽዓሩ ብምምስጋን ህጻናት መንእስያት ወለድን ዕዱማትን ነቲ ፈስቲቫል ከስተማቅርዎ ተመክሮ ክቀስሙሉን ተላቢዩ።
ኣብ መወዳእታ ናይ’ቲ መክፈቲ ስነ – ስርዓት ገዲም ተቀዳማይ ሳላንቪኒ ብንብዓት ዝተሰነየ ተመኩሮታቱን ዝክሩን ክገልጽ ከሎ ብተመሳሳሊ – ገዳይም ተቀዳደሚ ኣቶ ፍስሓጼን ገረሱስ ኣቶ በየነ ስሞኦን ኣቶ ተስፋልደት ሓየሎምን ንድሕሪ ባይታ ቅድድም ብሽከለታ ኤርትራ ተመኩሮታቶምን ንተሳተፍቲ ኣቅርቦም።
ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ ህቡብ ድምጻዊ ካሕሳይ በርሀ ሓዳስ ንክብሪ እቲ ፈስቲቫል እተንጸባርቅ ስፖርታዊ ደርፊ ብምቅራብ ነቲ መደብ ድምቀት ሂብዎ።
ኣብ’ዚ ንክልተ መዓልቲ ዝጸንሕ ፈስቲቫል ኤርትራዊያን ካብ ዞባት ለንደንን ካብ መላእ ከተማታት ዓባይ ብሪጣኒያ ዝመጹ ወለዲ ህጻናት መንእስያ ተሳቲፎም።
አዚ ፈስቲቫል ኣብ ከባቢና ይኩን ኪኑኡ ሓደነት ህዝብናን ሃገርናን ብምድማቅ ኣብ መሕያል ቅድድም ብሽክልታ ኤርትራ ዓቢ ኣበርክቶ ክም ዝህልዎ ኣየሸግርን።
Eritrea EmbassyMedia


text:
ፖሎቲካዊ ጉዳይ ኤርትራውያን ንኤርትራውያን ክሕደግ ዘለዎ ጉዳይ'ዩ፣ ኣብ ኤርትራ ለውጢ ክመፅእ እንተኾይኑ ካብ ውሽጢ ኤርትራ'ዩ ፡ እቲ ካብ ኣብ ደገ ዘለው ተቃወምቲ ዝመፅእ፡ ደገፍ ጥራይ'ዩ ክኸውን ዝኽእል ክብሉ 3-ተ ሙሁራት ኤርትራውያን ተዛሪቦም።
ምስ ዝተፈላለዩ አረአእያን እምነትን ዘለዎም ሙሁራት ኤርትራውያን ብዝጀመርናዮ መደብ መሰረት ዝቐረቡ 3-ተ ሙሁራት ኤርትራውያን ዝኾነ ተቃዋሚ ሓይሊ አብ ሃገሩ ለውጢ ንኸምፅእ ክፅዕር ኸሎ ብመሰረቱ ተአማንነቱ ኣብ ህዝቡ ክሕድር ይግበኦ ኢሎም።
ዶ/ር አስፋው ተኸስተ ካብ አሜሪካ፡ አቶ ዓብደራሕማን ሰይድን አቶ ሱሌማን አደም'ን ኸአ ካብ ሎንደን ዓዲ እንግሊዝ ከምዝበልዎ ካብ ወፃኢ ብዝመፅእ ብፍላይ ኸአ ብሰንኪቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ጉዳይ ዶብ ገና ዘይተወደአ አብ ዘለሉ ፅግዕተኛ ናይ ኢትዮጵያ ምምሳል ነቲ ተቃዋማይ ሓይሊ የድክሞ ደአም'በር አየሐይሎን'ዩ ኢሎም።
ብዛዕባ መንግስቲ ኤርትራን ኩነታት ኤርትራን ከምኡ'ውን ብዛዕባ'ቲ ኣብ ቀረባ ኣብ ኢትዮጵያ ዝተኻየደ አኼባታት ኤርትራውያንን ከምኡ'ውን ኣብ ደምበ ተቃውሞ ኤርትራውያን ዘሎ መርገፅ መንግስቲ ኢትዮጵያን፡ እቲ ተቃውሞ ደምበን ብዝምልከት ርኢቶኦምን እምነቶምን ተዛሪቦም'ለው።
ትማሊ ቀዳማይ ክፍሊ ቀሩቡ ኔሩ። ሎሚ ኸአ 2ይ ክፍሊ ቀሪቡ'ሎ'። ንምስምዑ ናብቲ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
ትካል ጥዕና ዓለም (WHO) ኬንያ ንስግኣት ቫይረስ ኢቦላ ብዝለዓለ ብርኪ ዝተቓልዐት እያ ክብል መዲቡዋ።እቲ ሕማም ኣብታ ሃገር እትዩ እንተኾይኑ ዝትረኽበ ሓበሬታ ዋላ እንተዘይሃለወ እውን ኬንያ ማእኸል ቀንዲ መጎዓዚያ ኣየር ስለዝኾነት እታ ምብራቓዊት ኣፍሪካ ነቲ ሕማም ብዝዓበየ ዝተቓልዐት ይገብራ ይብል እቲ ትካል።
እዚ ኢቦላ ናብ ምብራቕ ኣፍሪካ ክጋፋሕ ከምዝኽእል ክሳብ ሎሚ ብWHO ዝተውሃበ ከቢድ መጠንቀቕታ እዩ።
ወኪል WHO ኣብ ኬንያ ዶ/ር ካስቶዲያ ማንድልሃት ሎማዕንቲ ረቡዕ ኣብዝሃብኦ ጋዜጣዊ መግለፂ ትካለን ኬንያ ናብ ደረጃ ክልተ ክብ ኣቢሉዋ’ሎ ኢለን።
ሓድ ሓደ ተጎዓዝቲ ናብታ ሃገር ኣብዘእትው ኖቕጣታት ብፍላይ ድማ ኣብ መዕረፎ ነፈቲ ዝካየድ ምርመራ ትሑት ምዃኑ ምግላፆም መራኸቢ ብዙሃን ኬንያ ፀብፂበን ኣለዋ።እቲ ሕማም ናብ ናይጀሪያ ዝኣተወ ብመርዕረፊ ነፈርቲ ኣቢሉ ምንባሩ ይዝከር።
እቲ ሕማም ዛጊድ ን1,069 ሰባት ከምዝቐተለ WHO ገሊፁ’ሎ።
ብዝተኣሳሰረ ዜና ጀርመን ዜጋታታ ካብ ሲየራ ሊዮን፣ግኒን ላይበሪያን ክወፁ ኣዚዛ።እቲ ፃውዒት ንሰራሕተኛታት ጥዕናን ዲፕሎማስን ኣይምልከትን።
ብኻሊእ ዜና ካብ 3 ክሳብ 7 መስከረም 2014 ኣ/ፈ ኣብ ዋና ከተማ ቡርኪና ፋሶ ዋጋ ዱጉ ክካየድ ተታሑዙ ዘሎ ጉባኤ መራሕቲ ኣፍሪካ ኣብቲ ዝተትሓዘሉ ቦታን ግዜን ከምዝካየድ ሕብረት ኣፍሪካ ኣፍሊጡ።
ኣዲስ ኣበባ ኣብዝርከብ ዋና ቤት ፅሕፈት ሕብረት ኣፍሪካ መግለፂ ዝሃቡ ኣብ ሕብረት ኣፍሪካ ኮሚሽነር ማሕበራዊ ጉዳያት ዶ/ር ሙስጠፋ ካሎኮ ምስ ትካል ጥዕና ዓለምን ኣብ ቡርኪና ፋሶ ምስ ዝርከብ ኣሰናዳኢ ኮሚቴን ብዛዕባ ክግበር ዘለዎ ጥንቃቐ ከምዝተዘራረቡ ብምግላፅ እቲ ኣኼባ ኣብ ምዕራብ ኣፍሪካ ናይ ምክያድ ትልሚ ከምዝደፍእሉ ተዛሪቦም።
ጎኒ ንጎኒ እቲ ጉባኤ መራሕቲ ኣፍሪካ ንለበዳ ኢባለ መከላኸሊ ዝኸውን ገንዘብ ከምዘተኣኻኽቡ እቶም ኮሚሽነር ሓቢሮም።
ብዝግባእ ዘይተፈተሸ ዚማፕ ዝተብሃለ መድሓኒት ኢቦላ ኣብ ጥቕሚ ንክውዕል ከምዝድግፍ እውን ሕብረት ኣፍሪካ ሓቢሩ’ሎ።
ኣብ ሂበይ ጥራሕ ዝተፈተነን ፅቡቕ ውፅኢት ዘርኣየን እዩ ዝተባሃለሉ መድሓኒት ኣብ ሰባት ዝህልዎ ውፅኢትን ዘሕድሮ ጉድኣትን ግን ዝተፈልጠ የለን።
ኣብ ስዊዘርላንድ ዝተኣከቡ ሰብ ሙያ ትካል ጥዕና ዓለም እቲ መድሓኒት ንሰባት ምሃብ ንስነ ምግባር እቲ ሙያ ኣይፃረርን ኢሎም።ሃገራት ምዕራፍ ኣፍሪካ እውን ነቲ መድሓኒት ንምጥቃም ተዳሊየን ኣለዋ።
ኮሚሽነር ሙስጠፋ ካሎኮ እውን ነቲ መድሓኒ ደገፎ ገሊፆም ኣለው።


text:
እቲ ፈላማይ ናይ ቦምብ መጥቓዕቲ ክፍፀም እንተሎ ምኽትል ወፃኢ ምንስቴር ኬንያ ሳም ኦንገሪ ካብ ናይ ኬንያ ፕሬዝዳንት ዝተልኣኸ ናይ እንዃዕ ደስ በለኩም ደብዳቤ የንቡ ነይሮም።
ድሕሪ እቲ ፍንጀራ ካልኣይ ዓርሰ ቕትለታዊ ናብ ጃዚራ ፓላስ ሆቴል ንምእታው ፈቲኑ”ሰበስልጣን ሕብረት ኣፍሪካ ዝተዓጠቖ ቦምብ ቅድሚ ምፍንጃሩ ብወታደራት ሕብረት ኣፍሪካ ከምዝተቐተለ ገሊፆም።
ፕሬዝዳንት ማሕሙድን ንልኡኽ ኬንያን ተኣኪቦም ንዝነበሩ ኣባላት መራኸቢ ብዙሃንን ኣብ ዝባን እቲ ሆቴል ብህድኣት መግለፂ ምሃቦም ቐፂሎም።
እስላማዊ ኣኽራሪ ኣልሸባብ ነቲ መጥቓዕቲ ሓላፍነት ወሲዱ’ሎ።
ፀጥታ እቲ ዝልዓለ ብድሆ ምምሕዳሮም ምዃኑ ፕሬዝዳንት ማሕሙድ ገሊፆም ኣለው።
ኣብ ውሽጣ፡ኣብ ጎረባብታን ኣብ ዝተረፈ ዓለምን ሰላም ዘለዋ ሱማሊያ ንምፍጣር ንሰርሕ ኣለና’ውን ኢሎም።
ምሁርን ልዝብ ዝበለ ፓለቲካዊ ቅዋምን ዘለዎም ማሕሙድ ዝሓለፈ ሰኒ እዮም ትፅቢት ብዘይተገበረሉ ኣገባብ ብዝለዓለ ድምፂ ፕሬዝዳንት ኮይኖም ዝተመረፁ።


text:
ዘይሕጋዊያን አስገርቲ፡ ንኣስታት 50 ኢትዮጵያዊያንን ሶማልያዊያን ስደተኛታት ትማሊ ናብ ባሕሪ ከምዝደርበይዎም ይግለጽ ኣሎ።
ብተወሳኺ ሎሚ አስታት 180 ኢትዮጵያዊያን ናብ ባሕሪ ምድርባዮም ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት አፍሊጡ’ሎ። በዚ ክልተ ሓደጋታት ክሳብ ሕጂ ዝተፈልጠ 69 ሰባት ምሟቶም’ውን እቲ ትካል ሓቢሩ’ሎ።
ዘይሕጋዊያን አስገርቲ፡ 120 ኢትዮጵያዊያንን ሶማልያዊያን ጽዒና ዝነበረት ጀልባ ኮነ ኢሎም ኣብ ገማግም ባሕሪ የመን ትማሊ ከምዝደርበይዎምን፡ ክሳብ ሕጂ ዝተፈልጠ 50 መንእሰያት ምጥሓሎምን ብህይወት ዝተረፉ ሰባት ኣብ ምድላይ ተዋፊሮም ከምዘለው ዓለም-ለኸ ትካላት ስደተኛታት ይገልጹ`ለዉ።
ካብቲ ሓደጋ ዝደሓኑ ንሰበ ስልጣን ኢምግሬሽን የመን ኣብ ዝሃብዎ ቃል እቶም አስገርቲ ንሰበ ስልጣን የመን ኣብ ገማግም ባሕሪ ምስ ረአዩምን ብስንባደ ነቶም ስደተኛታት ናብቲ ዘይርጉእ ባሕሪ ምድርባዮም ይገልጹ።
ወሃቢት ቃል ትካል ስደተኛታት ኦሊቭያ ሂዶን ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃበቶ ቃል እቶም ስደተኛታት ከምዝሞቱ ይፈልጡ’ዮም ግን አማራጺ ኣይነበሮምን ትብል።
“ሓደ መራሒ`ቶም ዘይሕጋዊያን አስገርቲ`ዩ ነቶም ስደተኛታት መምርሒ ዝህብ ዝነበረ እንተኾነ ግን ካልኦት ብረት ዝዓጠቑ ምስኡ ዝተሓባበሩ ኣብታ ጀልባ ኔሮም። ስለዚ እቶም ስደተኛታት ዝነበሮም ኣማራጺ፡ ኣብቲ ኣብ ጉዕዞ ዘጋጥሞም ዝነብረ ዓመጽን ስቅያት ተወሳኺ ምርኣይ፡ ወይ ካብ ዝትኩሱሎም ናብ ባሕሪ ምዝላል፡ ገለ’ውን ኮነ ተባሂሉ ናብቲ ባሕሪ ዝተደፍኡ ኔሮም።”
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ሎሚ ሓሙስ 10 ነሓሰ, 2017 ዓ.ም`ውን. 180 ኢትዮጵያውያን ናብ የመን ክሰግሩ ኣብ ዝፍትንሉ ዝነበሩ እዋን፡ ተደፊኦም ናብ ባሕሪ ከምዝተደርበዩ፡ ካብ መንጎኦም 19 ምሟቶም ምርግጋጹ ትካል-ስደተኛታት (ኣይኦኤም) ኣፍሊጡ`ሎ።
ዳይሬክተር ጨንፈር ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ኣብ ዓደን ሊና ኩሱ ብወገነን ከምዚ ይብላ።
“ ሎሚ 180 ትማሊ ድማ 120 እዮም። ሎሚ 180 ኢትዮጵያዊያን ኣብታ ጀልባ ኔሮም ድሕሪ ኡ እቶም አስገርቲ ናብ ወሰን ባሕሪ የመን ደርብዮሞም።ገለ ካብቶም ዝደሓኑ ሕክምናዊ ሓገዝ ንገብረሎም አለና።”
ኣብዚ ክልተ መዓልታት ብዘጋጠመ ሓደጋ ክሳብ ሕጂ ዝተፈልጠ 69 ሰባት ምሟቶም ትካል ዓለምለኸ ስደተኛታት ኣፍሊጡ'ሎ።
እቶም ዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ነቶም ስደተኛታት ኣብቲ ገምገም ባሕሪ ድሕሪ ምድርባዮም ናብ ሶማልያ ከምዝተመልሱ ወሃቢት ቃል ትካል ዓለምለኸ ስደተኛታት ኦሊቭያ ሂዶን ይገልጻ። ንሰን ብተወሳኺ እቶም ዘይሕጋዊያን አስገርቲ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ክኣትው ትሑት ተኽእሎ ከምዘሎ እንተኾነ እቲ ትካል ግን ብህይወት ካብ ዝደሓኑ እኹል ሓበሬታ ብምእኻብ ንሰበ ስልጣን ከምዘሕልፍ ብምግላጽ፡ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ደው ንምባል ልዑል ዓለምለኸ ምትሕብባር ከምዘድልይ ገሊጸን።


text:
(ብጋዜጠኛ በርሀ ኣረጋይ ዝቐረበ)
ማዕረ ቀያሕትን ነዋሕትን እምባታት ዝኾነ ሰማይ ጠቀስ ፅንዓትካ ካብ ኣራዕ ክሳብ እንዳልጌዳ፣ ካብ እንዳሞሳ ክሳዕ ሓረዘ ሰባዕታ፣ካብ ዓገረለኹማ ክሳብ ዓሊተና ካብ ደውሃን ክሳብ ወርዓትለ ዘለኻ ኢሮበታይ ሰላምካ ከመይ ኣሎ?
ብሰናይ ክራማት ቀምበይበይ ዝብሉ ሩባታት ዒንዴሊ፣ ፀበል ምሕዝነት ሓመድ ሰበያን ስመዣናን ዝውሕዘሉ ሩባ ዓሳቦል፣ ኣሰፈን ፍረዳሹምን ኣንቆልቝሉ በረኻታት ሳዕሲዕ ተጎዝጊዙ ዝውሕዝ ሩባ በርበር ኣብ ቀላቕል ኮይንካ እንትትዕዘቦም ዝፈጥሩልካ ክረምታዊ ፍሰሃን ኣብ መስቀል ብራቕ ዘለዎም ዋሕዝን ንተዓዛቢ ዘይርሳዕ ተዘክሮ ኣለዎም፡፡
ብላዛ ኢሮበታይ ኩመኒት፣ ኢማልማሊ፣ ገብራይ፣ ስብሓት፣ ፍሱሕ፣ ሱባ፣ ዝብሉ ኣስማትካ እንትሰምዕ ባሕሪ ቅንዕናኻ፣ ደረት ልግስኻ፣ ፈቃር ኣቕርቦትካ ኣብ ዓይነይ ቅጅል ይብለኒ፡፡ እምባ ዓሲንባን ዓሰገርዋን ሰንጢቓ እንዳሞሳን ሓረዘሰባዕታን ክምስ እትብለኒ ፀሓይ መስከረም ሎሚ ኮይነ ብዓይኒ ትማሊ እንትሪኣ ዕድሎት ጸጋታት ዝተፈጠርካሉ ከባቢ የድንቖ፡፡
ዛንታ ባሕሪ ተጋድሎኻ እንትሓትት ወዲ ባሌማ፣ ስዩም መስፍን፣ ኣባይደራ፣ ቴድሮስ ሓጎስ ዘዕቖበት፣ ድምፀ መረዋሕ ከያኒ እያሱ በርሀ ክራሩ ተሓንጊጡ ዘስቆንቁነላ ዳዕሮ ወርዓትለ፣ ባይቶ ፍትሕን ዘተን ኢሮበታይ ሜዳ ዓሊተና፣ ማእኸል መርሸንቲ ንፁሃት በረኻ ሰንገደ፣ ቀጣን ነዋሕ ክሳዳ ምስክር ስርሒት ኢሮበታይ ቀጠን ጎቦ ማዕቢኖ፣ ማሕዘል ዛንታ ወየንቲ ገራሁ ሓረዘሰባዕታ፣ ማእኸል ሕንቆ ክልተ ርእዮተ ዓለማት በረኻ እንዳሞሳ ዘይልኣም ዛንታኦም ዝስነደሉ መዓልቲ ይናፍቖ፡፡
ኣብ እግሪ እቶም ነዋሕቲ እምባታት ጣብያ ወርዓትለን ዓሊተናን ሰፊሕ ትሕዝቶኦም ኣንጋሕጢጦም ነቲ ዓሚዩቕ ክፋል መሬት “ባዕልና ኣለናሉ” ዝብሉ ዝመስሉ ኩጀታት ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ ብኣግራብ ዝተሸፈኑ ልግስታት ተፈጥሮ ሓምለዋይነቶም ቀልቢ ይገዝእ።
እንዳማርያም ሰበያ ዝጥምቱ ነዋሕቲ ኮርባታት ብብርዒ እያሱ በርሀ እንትግለፁ ከም ዓለሞም ኣእማንን ኣኻውሕን ዝመልኡ በረኽቲ ቦታታት እንተይኮኑ ልዕሊ ተፈጥሮኣዊ ፅባቐኦም ዝወነንዎ ተጋድሎ ምህላዉ ይርዳእ፤ ኣብ ኩናት ኢትዮ ኤርትራ ደጀን ኮይኑ ዓዲ ዘፅንሐ ኢሮበታይ ምልሻ እንትዝክር ካብ በረኽቲ ቦታታት ዘንከራረወ እምኒ እውን ናብ ባዕዲ ከይኣቱ ሓልዩ መንነቱ ዘኽብር ህዝቢ እዩ ብዝብል ብሂል ይኣምን፡፡
ማዕረ ልደትካ እትሪኦ በዓል መስቀል ናፊቕካ ባሕርን ምድርን ኣቋሪፅካ ደሃይ ማይቤትካ እትሓትት፣ዓደይን ዓውደይን እትብል ፈቃር ውላድ ኢሮበታይ ባህላዊ ምግብታትካ ግዕዝም፣ ሶላ፣ ገዓት ጠስምን ቀሪብካ ፍቕርካ እንትተጠዓዕም መሬት ፀላም እንትጉልበብ ጎዶቦ ዝፅውዕ ሂርታ ከበሮኻ ኣዐሚርካ ዓለምካ እንትትስተማቕር ፍሉይነት ባህልኻ ሽዑ ዝተዓዘበ ይምስክሮ፡፡
ነዙይን ካልእን ባህላውን ማሕበራዊን ፀጋታት ዝተዓደልካ ኢሮበታይ ነታ ብዒፍ መስቀል እትምስላ እንኮ ወርቃዊት በዓል መስቀልካ እንኳዕ ኣብፀሐካ፡፡ ኣይኵናት ኣይሰላም ሃዋህው ንማሕበረ ኢኮኖምያዊ ረብሓኻ ዘለዎ ማህሰይቲ ተቐንጢጡ ማዕረ ፃዕርኻ እትብልፅገሉ ዘመን ክመፅእ ትምኒተይን ፃዊዕተይን ኮይኑ ይመዝገብ፡፡
( ተዘክሮ ኣብ በረኻታት ኢሮብ ንዝወፈርኩም ኣባላት ምግባረ ሰናይ ዓለም ለኸ ኮሚቴ ቀይሕ መስቀል)


text:
Date: Tuesday, 09 October 2018
ደራሲ – ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድ
ጽሓፊ ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራሲን ፍትሒን
ኣቕራቢ – ዶ/ር ኣሕመድ ሓሰን ድሕሊ
ወርሒ ትቅምቲ 09, 2018 ዓም ፈረንጂ
ደራሲ ናይ’ዚ መጽሓፍ’ዚ እቲ ብዙሕ ዕምቆት ዘለዎ ሓዉ ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድ ስለዝኾነ፡ ኣብዚ ዓንቀጽ’ዚ ብዝተወሰነ ቃላት ንዕምቆቱ ክትፍትሽ ንስፍሓቱ ክትምትር ዝከኣል ኣይኮነን። ንሱ ሓርበኛ ተጋዳላይ፡ ውሕሉል ፖለቲከኛ፡ ክኢላ ዲፕሎማሰኛ፡ ምኩር ተዛታዪ፡ መሃዚ ጽሓፊ፡ ቅድሚ ኩሉ ኸኣ ኣዝዩ ምቅሉልን ካብቲ ኣብ 1966 ኣብ ሰውራ ኤርትራ ዝተሰለፈሉ ዕለት ክሳብ ሕጂ ኣብ ዝኣመነሉ ጉዳይ ጽኑዕን ተባዕን ሰብ እዩ። ንምእንቲ ሓርነት፡ ናጽነት፡ ብልጽግናን ምዕባለን ህዝብን መሬትን ኤርትራ ድማ ገና ነቲ ሃብታም፡ ነዊሕን ዝተሓላለኸን ቃልሱን ምሃዝነቱን ይቅጽሎ ኣሎ። ኣብ ርእሲ’ዚ መጻሕፍቲን ምህዞታትን ሓዉ ኣልኣሚን ኣብ ጋብላ ታሪኻዊ፡ ፖለቲካውን ስነ-ጽሑፍን ፍርያት ከም ዓይኒ-ማይ ብቀጻሊ እናፈልፈለ ዝፈስስ እዩ። እቲ “ምስጓምን ምንቁልቋልን” ዝብል ኣርእስቲ ዝወጸ ታሪኻዊ ሰነድ መጽሓፉ ንሃገራዊ ቤት ንባብ ኣሃብቲሙ እዩ። ንሰውራ.................
............ምንባብ ቀጽል


text:
ዝሓለፈ ቀውዒ ኣቢይ መሓመድ ሓድሽ መራሒ ኢትዮጵያ ኮይኑ። ንሱ ኣብቲ ሃገር ብዙሕ ለውጥታት ገይሩ። ናይ …Läs mer »
ኣብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ፡ ፍርቀን ኣንስቲ ኮይነን
ዝሓለፈ ቀውዒ ኣቢይ መሓመድ ሓድሽ መራሒ ኢትዮጵያ ኮይኑ። ንሱ ኣብቲ ሃገር ብዙሕ ለውጥታት ገይሩ። ናይ ፖለቲካ እሱራት ተፈቲሖም። ውጉዳት ሰልፊ ፖለቲካ ኪነጥ…
ብናይ ግዳም ምዕማጽ እተታሕዘ ሰብ
ሓደ 30 ዓመት ዝዕድመኡ ሰብኣይ ንሓንቲ ኣብ ጥቓ ቦልነስ ሀልሲንግላንድ እትነብር ሰበይቲ ብምዕማጽ ከም እተታሕዘ ማዕከናት ፖሊስ ይሕብሩ። እቲ ዓመጽ ኣብ ግዳ…
ጥርጡር ቀታል ጋዜጠኛ ናብ ሃገሩ ይጥረዝ
20 ዓመት ዝዕድመኡ ዓማጽን ቀታልን ጋዜጠኛ ቲቪ ቡልጋርያ ቪክቶርያ ማሪኖቫ፡ ካብ ጀርመን ናብ ቡልጋርያ ተጠሪዙ። እታ 30 ዓመት ዝዕድመኣ ማሪኖቫ፡ ጥቅምቲ 6…
ስቨርየ ደሞክራተርና SD ኣብ ቀንዲ ኣኼባኡ ንስደተኛታት ዚምልከት ረፈረንድም ይጽውዕ
ስቨርየ ደሞክራተርና SD ብመገዲ ሰክረተሪ ፓርቲ ሪቻርድ ዮምስሆፍ ገይሩ ንስደተኛታት ብዚምልከት ረፈረንድም ኪግበር ሓሳብ የቕርብ። እቲ ሰክረታሪ ከም ኣብነት …
ናጻ በረራ ንተማሃሮ
ካብ መጋቢት 15 ክሳዕ ጥቅምቲ 31-2019 ኤውሮጳዊ ኮሚሽን ን 12000 ካብ 18 ዓመት ዕድመ ንላዕሊ ዘለዉ ተመሃሮ ናጻ በረራ ኪህብ እዩ። ዝሓለፈ ዓመት እ…
-
ኣብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ፡ ፍርቀን ኣንስቲ ኮይነን
ዝሓለፈ ቀውዒ ኣቢይ መሓመድ ሓድሽ መራሒ ኢትዮጵያ ኮይኑ። ንሱ ኣብቲ ሃገር ብዙሕ ለውጥታት ገይሩ። ናይ …Läs mer »
-
ብናይ ግዳም ምዕማጽ እተታሕዘ ሰብ
-
ጥርጡር ቀታል ጋዜጠኛ ናብ ሃገሩ ይጥረዝ
-
ስቨርየ ደሞክራተርና SD ኣብ ቀንዲ ኣኼባኡ ንስደተኛታት ዚምልከት ረፈረንድም ይጽውዕ
-
ካሾጊ ኣብቲ ቤትጽሕፈት ቆንስል ኣካላቱ ተጎዛዝዩ
ስራሕን ቁጠባን
-
ደብዳበ ናብ ዓዲ ቍ 5
ዝኸበርካ ኣቦይ ዓዲ ከመይ ኣሎ፡ ዝዓበየን ዝነኣሰን? ኣቦ፡ ከምቲ ኣቐዲመ ዝነገርኩኻ፡ እዛ ዘለኹዋ ገዛ ናይ …Läs mer »
-
ሽወደናውያን ብዓይኒ ኣማኑኤል ሳህለ ካልኣይ ክፋል
-
ደብዳበ ናብ ዓዲ Brev till mitt land (ንመዘናግዕን ንመምሃርን) ቁ. 4
-
ደብዳበ ናብ ዓዲ Brev till mitt land (ንመዘናግዕን ንመምሃርን)
-
ደብዳበ ናብ ዓዲ Brev till mitt land (ንመዘናግዕን ንመምሃርን)
-
ሚካኤል ይመር ኣብ ተኒስ ተሳዒሩ
ሚካኤል ይመር ኣብቲ ናይ ስቶክሆልም ኦፐን ናይ ተኒስ ጸወታ ተሳዒሩ። ወዲ 20 ዓመት ዝኾነ ሚካኤል …Läs mer »
-
ሉካኩን ኦልትራፍልድን ይማነዉ
-
ተሪ ሄንሪ ናብ ክለብ ሞናኮ የምርሕ
-
እንኮ ፈታሕ ጸገም ማድሪድ ብ ሃዛርድ ዶ ይፍታሕ ይከውን
-
ውድድር ኦሎምፒክ መንእሰያት ዓለም 2022 ንኣፍሪቃ ተዋሂቡ


text:
ጸብጻብ ካብ ሱዳን ፥
ዶብ ሰጊረን ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ናብ መሬት ሱዳን፣ ካብኡ ብምቕጻል ብመንገዲ ሓጀር ናብ ከተማ ካርቱም ዘምርሓ ናይ ዘለዋ ትሕቲ ዕድመ ኤርትራውያን ደቅ-ኣንስትዮ ቊጽሪ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ይዛይድ ብምህላዉ ፥ ብኡ መንጽር እተን ስደተኛታት ዝሓልፍኦ ዘለዋ መሰናኽልን እቲ መሰናኽል ዝወልዶ ጸገማትን እንዳዓበየ ይመጽእ ከምዘሎ ተፈሊጡ። ኣብዚ ግዜ`ዚ ሓያሎ ትሕቲ-ዕድመ ኤርትራውያን ደቀንስትዮ ስደተኛታት ምስ ዕድሜኤን ዘይከይድ ኣብ ኣዝዩ ኣህላኺ ስራሕ ተዋፊረን ኣለዋ ። እዘን ንኣዝዩ ሓደጋኛ ግዑዞ ዛዚመን ናብ ካርቱም ዝኣትዋ ዘለዋ ትሕቲ ዕድሜ ፥ ናብራ ምስ ከበደን ውን ምስ ገለ መዛኑኤን ዘይኮኑን ኣብ ሓደገኛ ስራሕ ተዋፊሮም ዘለዉን ሰብ ንዋት ዘይወግዓዊ ሓዳር መስሪተን መጻኢኤን የጸልምታ ኣለዋ ። መንእሰይ ሰላማዊት ሓንቲ ካብኣተን እያ።
ኣነን ሰላምን ኣብ ሓደ ትካል ናይ ጥዕና ኢና ተራኺብና ። ኣብ ጎነይ ኮፍ ኢላ ገፊሕ ጸሊም ዕባያ ተኸዲና እንቃዓ ተስተንፍስህ ጸኒሓ ድማ ርእሳ ትሕዝ ። ኣብ ማእከል ጥዕና መጺኻ ትጽበዮ ንቡር ገጸ ባህርያት ምስ ምኻኑ ኣብ መጀመርያ ብዙሕ ኣይተገደስኩን ። ጸኒሓ ግን ናባይ ገጻ ቅርብ ድሕሪ ምባል ‘’ ሓበሻ ዲኺ ፧‘’ ቀሪባ ሓተተትኒ። ‘’እወ ኤርትራዊት ድማ እየ እንታይ ክሕግዘኪ‘’ በልኩዋ ። ብልምዲ ኣብ ሱዳን ዘለዉ ኤርትራውይንን ኤትዮጵያውያንን ብሓበሻ እዮም ስለዝልለዩ ኤርትራዊት ዝበልኩዋ። ዝያዳ ክትቀርበኒ ብምባል ዝፈጠርኩዎ ሜላ እዩ ። ‘’ ሕራይ የቀንየለይ ደንጉዮም ድዮም ዝጅምሩ እዞም ዶካትር ናይዚ ሕክምና ፧‘’ ሕቶ ኣስዓበትለይ ።‘’ኖ ሕጅ ድሕሪ ሰዓት ማለት ሰዓት 7:00 ቅ.ቀ ክጅምሩ እዮም ‘’ በልኩዋ ነታ ገና ካብ 17 ዓመት ዕድመ ዘይሓለፈት እትመስል ጎርዞ ። እንቃዓ እንቃዓ ድሕሪ ምስትንፋስ ‘’ ሽንቲ ቤት በየን እዩ ‘’ ኢላ ክትሓተኒ ብድድ ድሕሪ ምባል ነታ ኣብ ቅድመና ኮፍ ኢላ ዝነበረት ሱዳናዊት ነርስ ተወኪሰ ሽንቲ ቤት ሓበርኩዋ ። ሰላም ብድድ ኢላ ንሽንቲ ቤት ክትከይድ ከላ፣ የዒንተይ ኣብ ከርሳ ኣቋመታ። በቲ ትርኢት ውን ክኣምን ኣጸገመኒ። ነፍሰ-ጾር እያ። ናብ ሽንቲ ቤት ኣምረሐት ፡ ነብሰይ ከም ገለ ገበረኒ። እዛ ንእሽተይ ሕንጫል ቆልዓ እሞ ድማ ኣብ ስደት ነብሰ ጾር የእምሮይ ብዙሕ ሕቶታት ኣለዓዓለ ።
ሰላም ዝተሰከፈት ክትመስል ዓይኒ ዓይነይ እና ረኣየት ኣብ ጎነይ ተቀመጠት ፡ ‘’ ይቅረታ ስመይ ኣይነገርኩኽን ንዕማ ይበሃል ‘’ መኽፈቲ ዕላል ዝኾነኒ ዘረባ ኣበገስኩ ። ሰላም ውን ዓጸፌታ ሃሳስ ፍሽኽታ ብምልጋስ ‘’ ሰላም ይበሃል ‘’ በለትኒ ። ‘’ ከመይ እሞ ሎ ሂወት ስደት ‘’ ዘረባይ ቀጸልኩ ። ነዛ ሕቶ ምስ ሓተትኩዋ ገጻ ጸውግወግ እና በለት ። ‘’ ስደት ስቅ ደኣ በሊ እሞ ድማ እዚ ዓዲ ነብሰ ስጋና ቀንጢጡ ኣብ ጉድጋድ ከእትወና ደልዩ ሎ ‘’ ብምንጺርጻር እያ መሊሳትለይ ። ኣነ ውን ከሎ ገና ሰለ ዝተረድኣኒ ነቲ ርኢይቶኣ ዘራጉድ ዘረባ ደርጋሕኩላ ። ‘’ ክገርመኪ ኣነ ካብ ኣስመራ ክብገስ ከለኹ ከምዚ ትጽቢት ኣይነበረኒን ግን ሂወት ንሳ ከም ትሓስቦ እንበር ንስኻ ከም ትብሎ ኣይኮነን ‘’ ቀጸለት ። ብልበይ እዞም ዶካትር እንተ ዝድንጉዩ እውን ኣይምጸላኩን እየ ዝብል ነይረ ምኽንያቱ ነቲ ባዕላ ዝፈለመትለይ ዕላል ምእንቲ ክቅጽል ። ‘’ ክገርመኪ ንዕማ ሓፍተይ ኣነ ሕማቅ ሰብ ብዕድላ ዝተጻወተት ሰብ እየ፡ ኣነ ሰብ ኣይኮንኩን ‘’ ሕንቅ ሕንቅ እንዳ በለት እያ ተዕሊለኒ ዝነበረት ። ‘’ ኖ ኣብ ዓለም ሕማቅ ኣቅሓ እንበር ሕማቅ ሰብ የሎን ‘’ ከህድኣ ንምባል ዝተዛረብኩዎ ዘረባ እዩ ኔሩ ። ‘’ ክንደይ ገርኪ ኣብዚ ዓዲ፣ ‘’ ሰላም እያ ናባይ ግልጽ ኢላ ትሓተኒ ዝነበረት ። ‘’ ከባቢ 5 ዓመት ገይረ ‘ለኹ ቀደም ውን ከሰላ ተወሊደ ስለዝዓበኹ፡ ኣብዚ ዓዲ ሓዳስ ኣይኮንኩን ። ‘’ኣነ ውን ዳርጋ 2 ዓመተይ ቀሪቡ ግን እንሀልኪ ብዕድለይ ተጻዊተ ‘’ በለትኒ ። ጋን ኮነኒ! እዛ ደጋጊማ ብዕድለይ ተጻዊተ ትብላ ዘላ ቃል ቁንቁነኣ ንምፍላጥ ።
‘’ከመይ ማለትኪ ሰላም፣ ‘’ ሕቶ ኣስዓብኩላ ። ሰላም ኡፍፍፍፍ ድሕሪ ምባል። ‘’ እንሀልኪ ቆልዓ ከንሰይ ኣብ ከርሰይ ቆልዓ ቆጺረ እሞ ድማ ካብ ሓደ ዘይረብሕ ሰብ።” ክገርመኪ ናብራ ሱዳን ሰለዝኸረረኒ እየ ተገዲደ ዝኣተኽዎ ፡ ኣብቲ ፈለማ ሱዳን ዝኣተኹሉ እዋን ብደገ ዝኾነ ዝሕግዝ ሰብ ሰለ ዘይነበረኒ፡ ኣህላኺ ናይ ጸሬት ስራሕ እየ ጀሚረ። እቲ ስራሕ ኣዝዩ ኣድካሚ እሞ ድማ ንግሆ ሰዓት 8:00 ወፊርካ ሰዓት 6:00 ናይ ምሸት ትምለሶ ስራሕ ምስ ምንባሩ ኣብ ጥዕናይ ሳዕቤን ከምጻለይ ጀሚሩ ክሳብ ናተይ ፐሬድ ክመዛበለኒ ጀሚሩ። ‘’ ብምባል ዕላላ ጀመረትለይ ። ‘’ብድሕሪኡ ኣነ ነቲ ስራሕ ከቃርጾ ወሲነ። እኹል ገንዘብ ስለዘይነበረኒ ከኣ ብጣዕሚ ተሸገርኩ።
ኣብ ከምዚ ኩነታት እንከለዂ፣ ኣብቲ ሓቢርና ተኻሪና ንቅመጠሉ ካንሸሎ ዝቅመጥ፡ ብዕድሜ ውን ካባይ ብዕጽፊ ዝዓቢ ተስፊት ዝሽሙ ወዲ፡ “ድሓን ንግዚኡ ንዒ ኣብዚ ምሳይ ኩኒ፡ ምእንተ ርእሱ ኣነ ውን ኣብዚ ገዛ ብዙሕ ሰለ ዘይንብር፡ ነዚ ገዛ ትሕዝለይ።” ብምባል ናብ ገዝኡ ክኣቱ ኣፍቀደለይ። ገዛ ተስፊት ምሉእ ንብረት፡ ኣቁሕ ገዛ ዝውንን ዉሽጡ ኣዝዩ ምዑሩግ ብምንባሩ፡ ባህ በለኒ። እንተኾነ ተስፊት፡ ዋላኳ “ኣነ እዚ ገዛ ኣይነብረሉን እየ።” እንተበለኒ፡ ካብታ ኣነ ዝኣተኽዋ መዓልቲ ግን መዓልታዊ ገዛ ክመጽእ ጀመረ። ኩነታቱ ጋን ኮነኒ ። ምዃን ስለዝሓለየለይ እዩ ብምባል ሸለል ክብሎ ፈተንኩ። ተስፊት ሓደ ፍሉጥ ዝኾነ ስራሕ የብሉን፡ በቃ ስርሑ ምስ እዛ ካብ ምድዋል ዘይትዕርፍ ተለፎኑ እዩ ። ካብቲ መዓልታዊ ዝድወለሉ ብዝሒ ተለፎናት፡ ስርሑ ኣብ ምድላል ወይ ውን ኣብ ንግዲ ደቂ- ሰባት ከም ዝኸዉን ተገንዘብኩ ።
ካብታ ምስ ተስፊት ዝተጠርነፍኩላ መዓልቲ ኣትሒዘ ድማ ሂወተይ ተረጋገአ፡ ዘድልየኒ ነገራት ይህበኒ፡ ዝጎደለ ድማ ይሓተኒ ፡ ብኸምዚ ፍቅሪ ተስፊት በብቅሩብ ክሕዘኒ ጀመረ። ድሕሪ ገለ እዋናት ውን ምሉእ ብምሉእ ወረረኒ። ብኸምዚ ኩነታት ምስኡ ንኣስታት 6 ወርሒ ተቀመጥኩ፡ ካብኡ ውን ጥንሲ ሓዝኩ። ጥንሲ ዝሓዝኩ ብዘይ መደበይ ሰለዝኾነ ኣዝዩ ኣሰንበደኒ፡ ቀጨውጨው ውን ኣበለኒ ። ኣብ ከምዚ ኩነታት ከለኹ፡ ሓደ ለይቲ፡ ተስፊት ኣብዘይሓደረሉ ለይቲ፡ ኣባላት ጸጥታ ሱዳን ገዛ ብምምጻእ፡ ብዛዓባ ህላውነት ተስፊት ኣጥቢቖም ሓተቱኒ። ዝፈልጦ ነገር ከም ዘይብለይ ምስ ሓበርኩዎም፡ ካብቲ ገዛ ወጹ ። ድሕር’ዚ ተስፊት በቲ ዝሰርሖ ዝነብረ ዘይሕጋዊ ስራሕ ብኣባላት ጸጥታ ይድለ ከም ዘሎ ብሓንቲ ዘይፈልጣ ቁጽሪ ተለፎን ደዊሉ ነገረኒ ።
ዝሕዞን ዝጭብጦን እዩ ጠፍኡኒ። ክጥዕመኒ ብምባል ካብ ሓደ መኒነቱ ዘይፍለጥ ሰብ ጥንሲ ብምሓዘይ ንነብሰይ ንዓቅክዋ ። ተስፊት ካብታ ዝደወለለይ እዋናት ክሳብ ሕጂ ኣበይ ከምዝርከብ ሃለዋቱ ኣይፈልጥን እየ።” ብምባል ነቲ ወትሩ ዘጣዕሳ ዛንታ የሕጺራ ኣዘንተወትለይ። ደሓን ይእቶ እቲ ዶክተር ውን ከምዛ ክጽበየና ዘምሰየ ድሮ ስርሑ ጀሚሩስ ሰባት ክጽውዕ ጀሚሩ ።
እዚ ሰላም ዘዘንተወትለይ ፍጻሜ ኣብ ሓያሎ ሽግር ከቢዱወን ግዝያዊ ፍታሕ ንምርካብ ናብ ዘጣዕስ ዝምድናታት ዝኣትዋ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብቐጻሊ ዝኽሰት ዘሎ ተርእዮ እዩ።


text:
ምዝገባ ሓደስቲ ተማሃሮ መንፈሳውያን ኣብያተ ትምህርት ይግበር ኣሎ!
መንፈሳዊ ሞያ ትምህርት (ናይ ወንበር ት/ቲ) መመስከሪ መምህራን ዝኾነ ቤት ትምህርቲ ፍኖተ ብርሃንን፣ ደብረ ሲና ቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅን ንዓመተ ትምህርቲ 2011 ዓ.ም (2018/2019 ዓ.ም.ፈ.) ሓደስቲ ተማሃሮ ንምቕባል ምድላዋት ይገብራ ኣለዋ።
እቶም ኣብ መንፈሳዊ ቤት ትምህርቲ ፍኖተ ብርሃን ብሞያ ትርጓሜ መጻሕፍት፣ መዝገብ ቅዳሴ፣ ቅኔ፣ ኣቋቋም፣ ድጓ፣ ዝማሬ መዋሥዕት ዘመስክሩ ተማሃሮ ብመንገዲ ሃገረ ስብከት ተማእኪሎም ምልክታቶም ድሮ ከቕርቡ ጀሚሮም ኣለዉ።
ኣብ መንፈሳዊ ኮሌጅ ደብረ ሲና ዝመሃሩ ተመሃሮ’ውን በቲ ናብ ኵለን ሃገረ ስብከታትን ገዳማት ኤርትራን ዝተላእኸ ቕጥዒ እናመልኡ ምልክታቶም የቕርቡ ኣሎ። ኣብ ክልቲኡ ኣብያተ ትምህርት ምልክታ ተማሃሮ ክሳዕ መፋርቕ ነሓሴ ዝቕጽል ኮይኑ ብድኅር’ዚ መምዘኒ ብቕዓት መርመራ ተገይሩ ምዝገባ ክጅመር እዩ።


text:
ዕቁር ፀጋታት ኣፍሪቃ ናብ ጥቅሚ መእንታን ክውዕሉ፣መንግስታት ንዝኽተልዎ ፖሊሲ ከፍኩሱ ኣብ‘ቲ ኣዲስ ኣበባ ተታኣናግዶ ዘላ ዓለም-ለኸ ቁጠባ መድረኽ ኣፍሪቃ ይሳተፉ ዘለው ውሩያት ሰባት ፀዊዖም።ነቲ ኣኼባ ይከታተል ዘሎ ኣቀባሊና ፒተር ሄይንለይ፣ኣፍሪቃ ንወፃእተኛ ኢንቨስትመንት ሕውስዋስ ስእሊ ሒዛ‘ላ ይብል።
መንግስታት ኣፍሪቃ ንምዕባለ ከተባብዑ ድልየት ኣለዎም እንተኾይኑ፣ ንፖሊሲ ናይ ምውፃእ ስልጣኖም ብጥንቃቀ ክጥቀሙሉ ይግባእ ኢሎም፣ ኣማሓዳሪ ማእከላይ ባንኪ ናይጀርያ ዝነበሩ ቻርለስ ሰሉዶ።
”ኣብ ኣፍሪቃ እቲ ቀዳማይ ስራሕናን ረዚን ሓላፍነትናን፣ፋይናንሳዊ ትካላት ምህናፅ ምኻኑ ክፍለጥ ኣለዎ።እዚ ዓብዪ መዘራረቢ ነጥቢ‘ዩ።ከመይ ገይርካ ኢኻ ክትፈጥር ትኽእል? ብዛዕባ ቁፅፅር ጥራሕ ኣይኮነን።ብዛዕባ ምዕባለ ሓደ ነገር ማለት‘ዩ” ኢሎም።
ብትካል ኤርነስት ኤንያ ያንግ ዝተሳለጠ ሓድሽ መፅናዕቲ ከምዝሕብሮ፣ ኢንቨስትመንት ኣብ ኣፍሪቃ ይውስኽ‘ሎ፤ናብ‘ቲ ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመት ዝነበረሉ ኩነታት ተመሊሱ‘ዩ፣ምስ ህንድን ቻይናን ክነፃፀር ከሎ ግና ትሑት‘ዩ ይብል።
ይኹን‘ምበር፣እዞም ኢንቨስትመንታት፣ኣብ ትሕቲ ሳሃራ ኣፍሪቃ ንመጠን ምዕባለ ብልዕሊ ሓሙሽተ ሚእታዊ ንክዓቢ ሓጊዙ‘ዩ።
ኣብ ለንደን ንማእከል ትካል ሕጊ ክሊፈርድ ቻንስ ዝሰርሕ፣ካሜሮናዊ ታይተስ ኢጁዌ ግና፣እቶም ዝጥቀሱ ኣሃዛት መጋገዪ ክኾኑ ይኽእሉ‘ዮም ይብል።
ኣብ‘ቲ ናይ ኣዲስ ኣበባ ኣኼባ መድረኽ ዓለም-ለኸ ቁጠባ ንሸውዓተ መራሕቲ ሃገራት ከተኣናግድ‘ዩ።መራሕቲ ደቡብ ኣፍሪቃ፣ሩዋንዳ፣ናይጀርያ፣ ታንዛንያ፣ጋምብያ፣ጋቦንን ኢትዮዽያን ከምኡውን ዋና ፀሓፊ ሕ/መ ዝነበሩ ኮፊ ኣናንን ቀ/ሚ እንግሊዝ ዝነበሩ ጎርደን ብራውንን ይርከብዎም።


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ብግጽው ላቲናዊ ሥርዓተ ኣምልኾ ናይ ዕለቱ ወንጌል ` ቀጺሉ ድማ፥ ‘ካባኻትኩም መን እዩ ዓርኪ ኣልይዎስ። ብፍርቂ ለይቲ ናብኡ ኸይዱ፥ ‘ኣታ ዓርከይ፡ ሓደ ፈታውየይ ብመገሻ መጺኡኒ፡ ዝቕርበሉ ኸኣ ስለዝሰኣንኩ፡ ሠለስተ እንጌራ እንዶ ኣለቅሓኒ’ እንተ በሎ፡ እቱይ ድማ ኣብ ውሽጢ ኾይኑ፥ ‘ክላ ኣይትሃውኸኒ፡ ማዕጾ ተሸጕሩ፡ ደቀይ ከኣ ምሳይ ኣብ ዓራት ደቂሶም አለዉ፡ ተንሢኤ ሓደ ነገር እኳ ክህበካ ኣይክእልን እየ’ ቢሉ ዝምልሸሉ? ዓርኩ ስለ ዝዀነ እኳ ተንሢኡ እንተዘይሃቦ፡ ምእንቲ ከየሕስሮ ተንሢኡ ዜድልዮ ይህቦ እዩ’። ለምኑ ኢውሃበኩም ከኣ እዩ ድለዩ ክትረኽቡ ድማ ኢኹም ኳሕኵሑ ኪኽፈተልኩም እውን እዩ። ከመይሲ እቲ ዚልምን ይቕበል እቲ ዜናዲ ይረክብ ነቲ ዝዅሕኵሕ ከኣ ይኽፈተሉ እዩ። ካባኻትኩም እንታዋይ ወላዲ እዩ፡ ወዱ እንጌራ እንተ ለመኖ፡ እምኒ ዝህቦ፡ ዓሣ እንተ ለመኖ፡ ኣብ ክንዲ ዓሣ ተመን ዚህቦ? ወይስ እንቋቝሖ እንተ ለመኖ፡ ዕንቅርቢት ዚህቦ? ንስኻትኩም ኽፉኣት ክነስኹም፡ ንውሉድኩም ጽቡቕ ህያብ ምሃብ እትፈልጡ ካብ ኮንኩምስ፡ እቲ ሰማያዊ ኣቦኹም ግዳ ነቶም ዚልምንዎ ኽንደይ ኣዕዚዙ መንፈስ ቅዱስ ዘይህቦም?’ ኢልዎም።’ ዝብል ነበረ።
ከይረብረብካ ወትሩ ብትብዓት ምጽላይ የድሊ!
ቅዱስነቶም ወትሩ ከምዝገብርዎ ካብ ናይ ዕለቱ ወንጌል ሠለስተ ቃላት ኣብ ጸገም ዘሎ ሰብ ሓደ ዓርክን ቁሩብ እንጀራን ክብሉ ይከፋፍልዎ። ጸጊሙካ ብሃንደበት ናብ ሓደ ዓርክኻ ሓገዝ ደሊኻ እንክትከይድ እተቅርቦ ሕቶ ጽኑዕ ኮይኑ ኣዎንታዊ መልሲ ከምእትረክብ ከኣ ርግጸኛ ኢኻ ከመይ ዓርኪ ማለት ተጸጊምካ ኣምሪርካ ክትልምኖ እንከሎኻ ዝሰምዕ እዩ። ጐይታ እውን ከምኡ እዩ ከመይ ገርካ ክትጽሊ ከምዘሎካ እውን በዚ ምሳሌ እዚ ገሩ ይምህረና።
ጸሎት በትሪ ኩንሉ ኣይኮነትን!
ቅዱስነቶም ብዛዕባ ጸሎት ንዘሎና ርድኢት ኣስፍሕ ክነብሎ ማለት ከም ጥንቁላዊ ኣገባብ ሽዑ ንሽዑ ዝፍጸም በትሪ ኩንሉ ጌርና ከይንግምቶ የጠንቅቁ። ክልተ ኣቦና ኣብ ሰማያት እትነብር ደጊምካ ኩሉ ዝፍጸም ከይመስለና እውን ይብሉ።
ነቲ ዘድልየና ከም ፍቃዱ ክህበና ምስ ጐይታ ክንረባረብ የድሊ!
ቅዱስነቶም ነዚ ብዝምልከት ኣብ ቦነስ ኣየርስ እንከለው ዘጋጠሞም የዘንትው። ሓደ ሠራሕተኛ ሰብኣይ ጓሉ ሓሚማ ዳርጋ ናብ ሞት ዝተገማመት ሓካይም ምንም ክግበር ከምዘይከኣል ይነግርዎ። ካብቲ ሆስፒታል ወጺኡ 70 ኪሎሜትር ዝኸውን ርሒቁ ኣብ ዝርከብ መካነ ንግደት ቅድስት ድንግል ማርያም ዘሉኻን ገጹ ተጓዕዘ። ለይቲ በጺሑ እቲ መካነ ንግደት ተዕጽዩ ጸኒሕዎ። ምሉእ ለይቲ ኣብቲ ማዕጾ መካነ ንግደት ክጽሊ ሓዲሩ። ‘ጓለይ እደሊ ኣሎኹ ጓለይ እደሊ ኣሎኹ ንስኺ ክትህብኒ ትኽእሊ’ ኢኺ ክብል ምሉእ ለይቲ ብንብዓት ጸለየ። ምድሪ ምስ ወግሔ ናብቲ ሆስፒታል ተመሊሱ በዓልቲ ቤቱ ጐፍ ትብሎ እሞ ‘ሓካይም መርመራ ክገብሩላ ናብ ቤት ምርመራ ምስ ወሰድዋ ምንም ክርድእዎ ብዘይክእሉ ኣገባብ ጓልና ተበራቢራስ ዝብላዕ ሃቡኒ ኢላ ምንም ጸገም የብላን ጽቡቅ ኣላ ኩሉ ሓደጋ ሓሊፉ ኣዩ’ ትብሎ። ይብሉ እሞ እቲ ሰብኣይ ከመይ ጌርካ ከምዝጽለ ይፈልጥ ነሩ እንክብሉ ኸኣ ካብኡ ንመሃር ዝዓይነቱ ቃና ኣስሚዖም።
ንዝደለይዎ ክሳብ ዝረኽቡ ዝበኽዩ ሕጻናት!
ቅዱስነቶም ኣብ መጨረሻ ናይ ሕንቁቃት ቈልዑት ኣብነት ብምጥቃስ ሽሕ’ኳ እዚ ኣገባብ እዚ ዘይንኡድ እንተኾነ ማለት `ኣቦ/ኣደ ነዚ እደሊ ከምዚ እደሊ’ ክብሉ ክሳብ ዝህብዎም ብኽያት ዘየቋርጹ ወለዶም ከኣ ኣብ መወዳእታ ከይፈተው ሱቚ ምእንቲ ክብሉ ዝገብሩሎም ይጠቅሱ እሞ ምስ እግዚአብሔር እውን ከምኡ እንተገበርና ኣየኽፈእልናን እዩ። ከመይ ኢየሱስ ኣብዚ ዝሰማዕናዮ ወንጌል ‘ንስኻትኩም ኽፉኣት ክነስኹም፡ ንውሉድኩም ጽቡቕ ህያብ ምሃብ እትፈልጡ ካብ ኮንኩምስ፡ እቲ ሰማያዊ ኣቦኹም ግዳ ነቶም ዚልምንዎ ኽንደይ ኣዕዚዙ መንፈስ ቅዱስ ዘይህቦም?’ እንክብል የረጋግጸልና።


text:
ንግዳዊ ርክብ ኢትዮጵያን እንግሊዝን…
መቐለ ሕዳር 02/2010(ድወት) ንግዳዊ ርክብ ኢትዮጵያን እንግሊዝን ከምተጠናኽር እንግሊዝ ኣፍሊጣ።
ዋና ፀሓፊ ዓለምለኸ ትካል ንግዲ እንግሊዝ ዶክተር ሊያም ሮክስ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ድሕሪ ዘካየድዎ ዑደት ሃገሮም መጠን ናብ ኢትዮጵያ እትገብሮ ሰደድ ምህርቲ ብዕፅፊ ከምተዕቢ ሓቢሮም።
ኣብ 2015ዓ.ም ፈረንጂ ዝነበረ ንግዳዊ ርክብ ኢትዮጵያን እንግሊዝን 15.4ቢልዮን ቅርሺ ጥራሕ እንትኾን ሰደድ ፋይናንስ እንግሊዝ ናብ ኢትዮጵያ ብ7ቢልዮን ክውስኽ ድሌት ሃገሮም ምዃኑ ተዛሪቦም።
እዚ ማለት ድማ ንልቓሕን ውሕስናን ካብ እንግሊዝ ናብ ኢትዮጵያ ዝኣትዉ ትካላትን ናውትን ግልጋሎትን እንግሊዝ ንዝዕድጉ ኢትዮጵያውያንን ዝውዕል ገንዘብ እዩ ማለት እዩ።
ዶክተር ፎክስ ኣብዘረብኦም ሃገሮም ካብ ሕብረት ኣውሮፓ ምስወፀት ትካላት ኢትዮጵያ ኣብ ዕዳጋታት እንግሊዝ ብነፃ ቐረፅ ክንቀሳቐሱ ዕድል ክረኽቡ እዮም በሉ’ሞ እዚ ድማ እቲ ምንቅስቓስ ንግድን ኢንቨስትመንት ቐፃልነትን እምነትን ክህልዎ ይገብር እዩ ኢሎም።
ምስ ቐዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያምን ኻልኦት ሓለፍቲ ስራሕን ሃገርና ዝዘተዩ ዶክተር ፎክስ ሐዚ ዘሎ ንግዳዊ ርክብ ብምጥንኻር ብቐፃሊ መሓዛ ንግዲ እንግሊዝ ክትኸውን ትኽእል ሃገር እያ ኢትዮጵያ ምስ በሉ እዚ ድማ ሃገራዊ ቑጠባ ክዓብን ዕድል ስራሕ ክፍጠርን ዝገብር እዩ ኢሎም።ክብል ንኤምባሲ እንግሊዝ ኣብ ኢትይጵያ ፀሪሑ ድማ APO ግሩፕ ፀብፂቡ።


text:
ኣብ ካልኦት ክፋላት ዓለም ቁፅሪ ተምሃሮ እናወሰኸ ይኸድ እንተሃለወ እውን ካብ ትምህርቲ ወፃኢ ናይ ዝኾኑ ኣፍሪካዊያን ህፃውንቲ ግን ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ወሲኹ፤ሎሚ 31 ሚልዮን በፂሑ’ሎ።
ናይቲ ብትካል ትምህርቲ ሕቡራት መንግስታት UNESCO ዝወፀ ሪፖርት ዳይረክተር ፓውሊን ሮስ ኣብ 2000 ኣ/ፈ ትምህርቲ ንኹል ዝብል ተሓንፂፁ ዝነበረ ሸቶ ንምዕዋት ካብ ቀረባ ዓመታት ጀሚሩ ደውታ ተፈጢሩ’ሎ ክብላ ንቪኦኤ ገሊፀን።
እቶም መናእሰይ ዝመሃርዎ ትምህርትን ኣብ ባይታ ዘሎ ስራሕን ናይ ዘይምቅድዳው ሽግር ከምዘሎ’ውን ወሲኸን ሓቢረን።
ኣብ ሙሉእ ኣፍሪካ ዝርከቡ ብዙሓት መናእሰይ ንምንባር ጥራሕ ኣብ ዘይተለመደ ስራሕ ብምውፋር፣ተቐፀርቲ ናይ ባዕሎም ስራሕ ብምዃን ኣብ ድኽነት ይነብሩ ኣለው።
መንግስታት ኣፍሪካ ንናይ ሃገሮም ኢኮኖሚያዊ ስትራተጂ ዝድግፉ ፕሮግራማት ትምህርቲ ንኸስፋሕፍሑን ዝሓሸ ደመዎዝ ዘኽፍል ናይ ቴክኒክ ስልጠና ንተምሃሮ ክህቡን ምግባር ገሊኦም ምፍትሕታት እዮም ኢለን።
ገለ ሃገራት ካብዚ ኣገባብ ትምህርቲ እዚ ድሮ ተረባሕቲ ኮይነን ኣለዋ ዝበላ ሮስ ቐፂለን ‘’ኣብ ኢትዮጵያን ካልኦት ሃገራት ኣፍሪካን ንሪኦ ዘለና ዝለዓለ መጠን ዘለዎ ቁጠባዊ ዕብየት ምኽንያት እዚ ውዕውዕ ድልየት እዩ።ከምዚ ዝበለ ጥሙር ስትራተጂ ሒዘን እንተቐፂለን ዝሓሸ ክዕወታ ይኽእላ እየን።’’
ብመሰረት እቲ ፀብፃብ ኣብቶም ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ኣብ ትምህርቲ ኣዝየን ዘመሓየሻ ሃገራት ብቕደም ስዓብ ሞዛምቢክ፣ኢትዮጵያን ጋናን እየን።ለሴቶን ማላውን እውን ጭቡጥ ስዳሮ ኣርእየን ኣለዋ።


text:
ድሕሪ ኣጽናቲ ፈኸምታ ጽልኢ
ዳንኬራ ሓዲስ ፍቕሪ መዓልቦኡ ኣበይ!!!
ወርሒ ሰነ፡ 2018 ህዝቢ ኤርትራ ዘይተጸበዮ ንፋስ ከተንፍስ ተራእያ - ውሳኔ ባድመ ተቐቢልናዮ ዝብል ጻውዒት ሰላም ካብ ቀዳማይ ፕራይም ምኒስተር ኢትዮጵያ፡ ዶክተር ኣቢይ ኣህመድ ነፊሱ። ጸኒሑ ውልቀመላኺ ኢሳያስ ሃንደበት ተቐቢለዮ ድሕሪ ምባል፡ ወከልቱ ንኣዲስ ኣበባ ልኢኹ፤ እቲ ኣብ ቅድም ክስራዕ ዝግብኦ ጉዳይ ምሕንጻጽ ዶብ ተረሲዑ፡ ወከልቱ -``ሓደ ህዝቢ ኢና፣ኣብ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ተፈላሊና ኣይንፈልጥን፣ ብቐሊል ክፍታሕ ዝኽእል ንኣሽቱ ናይ ስድራ ቤት ፍልልይ`ዩ ዘለና፤ (ዶክ. ኣቢይ) ቅኑዕ መራሒ ረኺብና፤ ናይ ዶክ. ``ፍቕሪ`` ትብል ቃል ክንልቃሕ ይፈቐደልና. . .ወዘ.ተ.`` መልእኽቲ ስርዓት ህግደፍ ውልቀመላኺ ተዋጢዩ።
እነሆ ኸኣ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኩሉ ኣድማሳዊ መሰሉ ተቐንጢጡ፡ ካብ ርእይቶ ምሃብ ተዓቢሱሉ፡ ሃገር ብምልእታ ናብ ቤት ማእሰርቲ ተቐዪራትሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ሎሚ 8 ሓምለ፡ 2018፡ ዶክ ኣቢይ ኣሕመድ ከምታ መብጽዕኡ ኣስመራ ኣቲዩ። እተን ኪሎታት ወርቂ ተሰኪመን፡ ንጻውዒት ህግደፍ ልዕሊ ስድራቤተን ዝሰርዓ፡ ንኾበሮን ዝላን ወትሩ ድሉዋት መሳርሒ ፕሮፓጋንዳ ውልቀመላኺ ኢሳያስ ንጐድኒ ገዲፍና፡ እቲ ደላይ ሰላም፡ ተቐባል ጋሻ ህዝቢ ኤርትራ ብምዉቕ መንፈስ ተቐቢሉዎ። እቲ ሕቶ - ድሕሪ ኣጽናቲ ፈኸምታ ናይ 20 ዓመታት ጽልኢ፡ ዳግማይ (ቀዳማይ ምስ ፕ.ም. መለስ ዜናዊ ዝነበረ ማለት`ዩ) ዳንኬራ ሓዲስ ፍቕሪ መዓልቦኡ ኮን ኣበይ ይኸውን? ኢዩ።
መጀመርያ፡ ብፍላይ ካብ 60ታት ዝጀመረ ን 30 ዓመታት ምስ ኢትዮጵያ ዝነበረና ዝምድና ናይ መግዛእትን ኲናት ንናጽነትን ኢዩ ነይሩ። ኣብቲ መጀመርያ ቁሩብ ዓመታት እዋን ናጽነት፡ ኣብ ናይ መንጎ ውልቀመላኺ ኢሳያስን መለስን ዝረአ ዝነበረ ምቅርራብ ንኣዳም ገረሞ ኮይኑ፡ ዓለም ኣዝማድ እኳ ኢዮም ትብለሉ ዝነበረት ህሞት`ዩ። ``ኣዲኣ ገዲፋስ ሓትናኣ ትናፍቝ`` ኮይኑ፡ ንኣባላት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዕርቂ ነፊግካ፡ ምስ ጓኖት ምትሕቝቛፍ፡ ንህዝቢ ኤርትራ`ውን ምሽቓልን ምግራምን ከይፈጠረሉ ኣይተረፈን። ለባማት ዓበይቲ ሃገር ዝሰምዖም ድኣ ኣይረኸቡን እምበር፡ ኣብ ዝተፋላለየ ጊዜ ጥዑያት መሓዙት ኣይገበርኩምን ኢሎሞ ነይሮም ኢዮም። ብዓንተቡኡ ክብሪ ህዝቢ ኤርትራ ስለ ዘይነበሮ ግን ጸማም እዝኒ እናሃበ ሆይ-ሆይታኡ ቀጺሉዎ። ኣብ ኣስመራ ቈሪሱ ኣብ ኣዲስ ኣባባ ምሳሑ ልሙድ ገይሩዎ ነይሩ። ወይ ጉድ -ሓዲስ ፍቕሪስ መወድእ እኽሊ - ዘየብል ኣይነበረን፤ ናይ መጀመርያ ፍቕሪ ኪትከል ዲዩ ኪንቀል ከየፍለጥካ ናይ ጁባኻ ምንጋፍ ስለ ዘስዕብ። ውልቀመላኺ ኢሳያስ`ኳ ምስ ገርህን ለጋስን ህዝቢ ኤርትራ ዝለመዶ፡ እንትሮ ጁባ ካልኦት ምጕሕጓሕ ምሃብ ኣይልምዱን ኢዩ። ኣብ ኢትዮጵያ ከይዱ ወርቅን ቡንን እናገሓጠ ኺሸይጥ እናረኣዩ፡ -ዝብእስ ክሳብ ዝደሉ ይሕንክስ - ከም ዝበሃል ክሳብ ዝደልዎም ተጸሚሞም፡ በል ሕጅስ ሕጽኖት ይኣኽለካ ኢሎሞ፤ እታ ሓዳስ ፍቕሪ ኣብ 1997 ኣቢላ ክትቅረፍ፡ ጸኒሓ ክትቅህም፡ ጸኒሓ ናብ ጎንጺ ኣድሂቡላ። ድሕረኡ ዝሰዓበ ታሪኽ ኢዩ።
ንሕሉፍ ጊዜ ከም መጽዓን ስሒብካ ናብ ዝምእምኣካ ክትቅይሮ፡ ሰነድ ታሪኽ ክትድምስስ ዝከኣል ኣይኮነን። ዝፍትኑ ግን ኣይተሳእኑን። ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ካብቲ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ኢጣልያ ዝተጠርነፈትሉን፡ ኢትዮጵያ ኣብ ትሕቲ ንጉሳዊ ግዝኣት ምኒልክ ንዝተፈላለዩ ንግስነታት ስዒሩ ነዛ ሕጂ ዘላ ሓንቲ ኢትዮጵያ ዝጠርነፈሉን፡ ኣብ 1890 ከም ዝተነጸረ ዘይሕከኽ ሰነድ ኣሎዎ። እዚ ዝተጠቕሰ ታሪኻዊ ሓቂ ኸኣ ነቲ ናይ 3000 ዓመታት ጽውጽዋይ ኢትዮጵያ ከም ደመና የብንኖ። ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንጉሳዊ መግዛእቲ ሃይለስላሴን ወተሃደራዊ መንግስቲ ደርጊን እውን ብቓል ይኹን ብግብሪ ኣይተንከፉዎን።
ኣብ ታሪኽ ኤርትራ፡ እቲ ድሕሪ ናጽነት ኣዚዩ ግርምቢጥን ዘስደምምን ዝተፈጥረ ነገር ጉዳይ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ምልክት ሕቶ ኣቲዩ፡ ማእለያ ዘይብሉ ህልቂት ህዝብን ምዕናው ንብረትን ምስዓቡ ድኣ እንታይ ኢዩ እቲ ምስጢሩ?! ሓንቲ ባድመ እትበሃል ንእሽቶ ቁሸት፡ ልዕሊ ምሉእ ሃገርን ህዝብን ተሰሪዓ፡ ናይ ምሉእ ህዝብን ሃገርን ህይወት ከተጸልምት፡ ልኡላውነት ህዝብን ሃገርን ከተደንግት ዘብቅዓ ዝሓብኣቶ ምስጢር ድኣ እንታይ ኮን ይኸውን?! እቲ ብትብዓት ክንጥምቶ ዘይደለና ሓቅስ ኣብ ቅድሜና ካብ ዝግተር ልዕሊ ርብዒ ዘመን ኣሕሊፉ`ዩ። ካብቲ ንናጽነት ኢልና ዝወፈርናሉ ዕለት፡ ክቱር ጽልኢ ህዝቢ ኤርትራ ተዓጢቑ ዝኣተወ ውልቀመላኺ ኢሳያስ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ናጽነቱ በኪሉ፡ ሰላምን ርግኣትን ኪኸልኦ ጠጂኡዎ ዝወፈረ መርዚ ኢዩ። ተዓዊቱሉ ኸኣ።
ኣብዚ እዋን`ዚ ካብ ኢትዮጵያ ብቐጻሊ እትቃላሕ ዘላ ፍቕሪ - እትብል ቃል`ያ። ክንግንዘቦ ዝግባእ ግን ፍቕርን ሓቅን ክፈላለያ ዘይኽእላ ከም ክልተ ገጻት ናይ ሓደ ሰልዲ ምዃነን ኢዩ። እግዚኣብሔር ፍቕሪ ኢዩ ስለ ዝበሃል ቅዱስ ቃል እውን ኢዩ፣ እቲ ምንታይ ፍቕሪ ኣደ ስኒትን ውህደትን፣ ኣደ ሰላምን ርግኣትን፣ ኣደ ምጽውዋርን ምክብባርን፣ ኣደ ምትሕልላይን ምትሕግጋዝን ክትከውን ከላ፣ ሓቂ ኸኣ ንቕኑዕ ተግባር ትመርሕ፡ መሰረት ሓርነትን ፍትሕን ኮይና፣ ኣብ መንጎአን ምሉእነት ህይወት ዘረጋግጻ ረቀቕቲ ሓይሊ ኢየን።
ስለዚ ፍቕሪ ካብ ሓቂ፡ ስለዚ ኸኣ ካብ ፍትሒ ተንጺላ ትቃላሕ እንተ ኾይና፡ ግዳይ ዕርቃን ናይቲ ንጹህ ባህሪኣ ኮይና ኣላ ኪበሃል ይከኣል። ናይ እዋኑ ናይ ኢትዮጵያ ጠቕላሊ ምኒስተር፡ ዶክተር ኣቢይ ኣሕመድ ምስ ፍቕሪ ዝተተሓሓዘ ሕመረት መልእኽቱ ክንሰምዖ ቀኒና ኣለና። ናብ ውሽጢ እትዮጵያ ዘተኮረ መልእኽቲ ፍቕሩ ናብ ሃገር እናዞረ ፍትሒ ጐዲሉና ንዝብል ሕዝቢ እናሰምዐ ብምዃኑ ምስ ፍትሒ ዝተኣሳሰረ ምዃኑ ኣይከሓድን። ብተወሳኺ ዶክተር ኣቢይ ንፍቕሪ ከቃልሕ ከሎ ካብ ልቡ ይምንጩ ከም ዘሎ ይስምዓካ። ስለዚ ምስ ህዝቡ ዝገብሮ ዘሎ ጐስጓስ ፍቕሪ ምስ ፍትሒ ዝተኣሳሰረ ምዃኑ ኣብ ገጽ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዝረአ ዘሎ ሓቂ ኢዩ። እንተ ኾነ፡ ንወያኔ ክትንጽል ኢልካ ንህዝቢ ትግራይ ብምንጻል፡ እቲ ዝተጀመረ ናይ ፍቕሪ መልእኽቱ ስሒቱ ኣብ ዘይመኣዝኑ ከየብል`ሞ ናይ ሓድነት ዕላማኡ ከይዘርገሉ ጥንቃቐ ኪገብር ይግብኦ። እቲ ምንታይ፡ ምንጻል ገለ ክፋላት ሃገር፡ ነቶም ሰላምን ርግኣትን ሃገር ዘይደልዩ፡ ብህውከትን ዕግርግርን ጥራይ ዝሃጥሩ ትዃንን ቁርዲድን ሃገር ዕድል ስለ ዝህብ ኢዩ። ምእንቲ ድሕነትን ሓድነትን ህዝቢ፡ ነቶም ገበነኛታት ብምሕረት ፍትሒ እንተ ሓዞም ዝሓሸ ውጽኢት ክርከቦ ይኽእል እብል። ብትዕግስቲ ብምሓዝ፡ ንዓመጸኛታት ወያኔ ህዝቢ ትግራይ ባዕሉ ተረዲኡ ፍርዶም ኪህቦም ተመራጺ እመስለኒ።
ካብዚ ቀጺለ ክብሎ ዝደሊ እቲ ንዓና ንህዝቢ ኤርትራ ብዝለዓለ ዝምልከተና፡ ምስ ህዝቢ ኤርትራ ኣተሓሒዝካ ዝህልዎ ኣተቓቕማ ቃል ፍቕሪ ኢዩ። ምሕንጻጽ ዶባት ክብሪ ልኡላውነት ጐረባብቲ ሃገራት ምኽባር ብምዃኑ፡ ቅድሚ ብዛዕባ ፍቕሪ ምስባኽ ኪስራዕ ዝግብኦ ዕማም ኢዩ። እቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝጸንሐ ናይ ኲናትን ጥፍኣትን ንኢድ ምእታው ሕቡራት ሃገራት ግድን ዝገበረን ምሕንጻጽ ዶባት ከይተተግበረ ንዕስራ ዓመታት ኣይኲናት-ኣይሰላም ኮይኑ፡ ፍታሕ ዘይተገብረሉ ጠልጠል ዝበለ መሪር ኩነታት፡ ፍትሓዊ ፍታሕ ምስ ተገብረሉ`ዩ፡ ብዛዕባ ኣገዳስነት ፍቕሪ ክልተ ህዝብታት ትርጉም ኪህልዎ ዝኽእል። ፍቕሪ ብፍትሓዊ ተግባር`ምበር ብባዶ ቓላት ጥራይ ኪስስን ኣይኽእልን ኢዩ።
እትዮጵያን ኤርትራን ክልተ ልኡላውነት ዘሎወን ጐረባብቲ ሃገራት ኢየን። ነዚ ዚኽሕድ ሰብ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሰላም ክህሉ ዘይደሊ ጥራይ ኢዩ። እወ! ታሪኽ ብንጉስ ሃይለስላሴ ከም ዝተጀመረ፡ ንወደባት ኤርትራ ንምውናን፡ ንጎባጢ ዕላማኡ ዝዀሓሕል ታሪኽ ብዕምቈት ከይመርመሩ፡ ዋላ ምሁራት ኢና በሃልቲ ኢትዮጵያውያን ብስምዒት ክሳብ ሎሚ ኤርትራ ኣካል ኢትዮጵያ ምዃና ዝምድሩ ምህላዎም ኢዩ።
እዋኑ ከም መደረጋሕ ሓደገኛ ዝኾነ፡ ንልኡላውነት ሃገር ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘእቱ ናህሪ ለውጢ ብውልቀመላኺ ኢሳያስን ጃንድኡን እንደገና ይቕልቀል ከም ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ብሓባር ክነስተውዕለሉ ይግባእ። ቅኑዕ ፍርዲ ንምሃብ ጭብጢታት ምውህላል ይሓትት። ውልቀመላኺ ኢሳያስ ብተግባሩ ምስ ዚፍረድ ከኣ፡ ሕልሙ ካብ ናብ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ናጽነትን ፍትሕን፡ ሰላምን ራህዋን፡ ናብ ናይ ንጉስ ሃይለስላሴ ተጻብኦ ናጽነት ህዝቢ ኤርትራን ዳግመ ምጕባጥን ከም ዝቐርብ፡ ካብ ስምዒት ሓራ ኴንና ብርትዒ ምስ እንርእዮ ዘጣራጥር ኣይኮነን።
ነዚ ዘጕልሕ መሪር ሓቂ፡ ውልቀመላኺ ኢሳያስ ነቶም ናጽነት ኤርትራ ብወግዒ ዘፍለቱ ከም ጸላእቲ ቈጺሩ፣ ነቶም ሕልሚ ሃይለስላሴ ዝዝምሩ -ቅንጅት፣ ግንቦት 7 ክሳብ ሎሚ ሓቚፉዎም ኪጐዓዝ ምጽንሑ ኢዩ። እዚ ኸኣ፡ ካብ ምኽታም መግዛእቲ ኢጣልያን ምጅማር ወተሃደራዊ መግዛእቲ እንግሊዝን ዝጀመረ፡ ንጎባጢ ሕልሚ ንጉስ ሃይለስላሴ ብምድጋፍ፡ ናጽነት ህዝቢ ኤርትራ ዝዓገተ ተጻብኦታት ምዝካር የድሊ። ስለዚ፡ ፋሺስትዊ ውልቀመላኺ ኢሳያስ፡ ኣብ ከብዲ ኤርትራ በቚሉ ዝዓበየ፡ ብርእሰ ሓያላን ዝተፋሕሰ ናጽነት ህዝቢ ኤርትራ ናይ ምዅላፍ ማሕለኻ፡ ሃይለስላሴ ዝጀመሮ መርዛም ሕልሚ ኢትዮጵያ ንምትግባር ካብ ንጕሆ ክሳብ ሕጂ ንሃገር ናብ ፍጹም ቤት ማእሰርቲ ቀዪሩ፡ ዕንወትን ምጽናትን ኪፍጽም ዝጸንሐ ውልቀመላኺ ኢሳያስ፡ ትሮጃን ሆርስ (Trojan Horse) መግዛእቲ ኢትዮጵያ ኢዩ ኢለ ክሰምዮ እደፍር። እዚ ትሮጃን ሆርስ ኢለ ጠቒሰዮ ዘለኹ ምናልባት ዘይበርሃልኩም ከይትህልዉ ዛንታኡ ብሓጺር ክገልጾ ኣፍቅዱለይ።
*ኣብ ውሽጢ ኪገሃስ ዘይከኣል ዕርዲ ዝተሰርሐት፡ ትሮይ ዝተባህለት ከተማ ነይራ ይበሃል። ግሪኻውያን ኣብ ግዝኣቶም ንኸእትዉዋ ንዓሰርተ ዓመት ኲናት ትሮይ ኣካይዶም ኪዕወቱ ኣይከኣሉን። ኣብ መወዳእታ ሓደ ተንኮል መሃዙ። ንሱ ድማ፡ ሓደ ኣዚዩ ገዚፍ፡ ኣብ ውሽጡ ሰራዊት ኪሕዝ ዝኽእል ፈረስ ብዕንጨይቲ ኣስሪሖም፡ ኣብ ኣፍ ደገ ትሮይ ኣጸጊዖም፡ ዝኸዱ ንኺመስሉ ተሰወሩ። ደቂ ትሮይ ናይ ዓወቶም ህያብ ገይሮም ብምርኣይ ጐቲቶም ናብ ዕርድቲ ከተማኦም የእተዉዋ። ምሸት ብሓጎስ ክሰትዩ ሓዲሮም፡ ሃለዋቶም ኣጥፊኦም ምስ ደቀሱ፡ እቶም ኣብቲ ፈረስ ተዓሺጎም ዝነበሩ ሰራዊት ግሪኽ ወሪዶም ነቲ ማዕጾ ከፊቶም ነቶም ተኸዊሎም ዝነበሩ ሰራዊት የእተዉዎም`ሞ፡ ግሪኻውያን ንትሮይ የዕኒዮም ተቛጻጸሩዋ።
Replica of Trojan Horse - Canakkale Waterfront - Dardanelles - Turkey
ካብዚ ጽሒፈዮ ዘለኹ ሓሳብ፡ ኣብ ባይታ ዘሎ መሪር ሓቂ ይዓዝዝን ይደምቕን`ሞ፡ ኣብዚ ደው ከብል። ኣብ ታሪኽና ከነተግብሮ ዝግብኣና ጽቡቕ፡ ክንመሃረሉ ዝግብኣና ሕማቕ ተመክሮታት ኣዚዩ ሰፊሕ መወከሲ ኣለና`ሞ፡ ሕልናዊ ቁሊሕታ ንግበረሉ። እዚ ክሳብ`ዛ ሎሚ መዓልቲ ዝቃላሕ ዘሎ ብስም ፍቕርን ሰላምን ሓደ ህዝቢ ኢና! ድንድል`ምበር ዶብ ኣየድልየናን`ዩ ዝበሃል ዘሎ ሰናይ ዘረባ፣ ብላዕላዩ መዓር ውሽጡ ዕረ ከይኮነና፣ ዘይተጸበናዩ ጋሻ ውሕጅ ኮይኑ ህላዌና ንሓዋሩ ከይድምስሰና ናይ ምፍታሹ ዓሚቝ ኣትኩሮ ከነዘውትር ይግብኣና። ልቦና ፍትሒ ዘውረሱና ቀዳሞት፣ ብኽቡር መስዋእቲ ዝተረከብናዮ ናጽነት ፍጹም ከይንስእኖ ብሓባር ንሕሰብን ንስራሕን። ከምቲ ዝተደፍአ ጸባ ዘይሕፈስ፡ ዘምለጠ ዕድል ኣይምለስን ክይኮነና፡ ንሓርነትን ፍትሕን ንበራበር፤ ሰላምን ራህዋን ኣብ ባይታኡ ኢየን ዝጥጥዓን ህያው ዝኾናን። ንልኡላውነት ሃገርና ኣኽቢሩ ምሳና ሰላም ክትከል ንዝደሊ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዓጸፋኡ ደለይቲ ሰላም ምዃና ብግብሪ ከነርእዮ ሰጋእ ኣይንበል። ሕልሚ ሃይለስላሴ ተቐኒቶም ኣውሊዕ ሳላም ንዘምበልብሉልና ግን ኣይንገርሃሎም። ቅዱሰ ደምን ኣዕጽምትን ስዉኣትና ከይረግመና። ብዝተረፈ፡ ነዚ ተኣፋፊ እዋን ዝብድህ ልቦና ይሃበና።
ሓርነትን ፍትሕን፡ ሰላምን ራህዋን ንህዝቢ ኤርትራ!
ብሓድነታዊ ቅኑዕ ግብሪ ሰማእታትና ይመጐሱ!!!
ዑቕባይ ገብረመድህን (ከምብሪጅ፡ ማሳቹሰተስ፡ ሕ.መ.ኣ.)
8 ሓምለ፡ 2018


text:
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ መንጎ ፖሊስን ኣመንቲ ምስልምናን ግጭት ተፈጢሩ ፖሊስ መንብዒ ጋዝ ብምጥቃም ኣብ መስጊድ ተኣኪቦም ንዝነበሩ ከምዝበተነን፡ንብርክት ዝበሉ ሰባት ድማ ከምዝኣሰረን ተገሊፁ።
ዝሓለፈ ናብ ቀዳም ኣብ ዘፅብሕ ለይቲ ኣብ መንጎ ኣብ ቤት ትምህርትን መስጊድን ኣወልያ ዝተኣከቡ ማሕበረሰብ ሙስሊምን ፖሊስን ብዝተፈጠረ ግጭት ብርክት ዝበሉ ሰባት ከምዝተኣሰሩን ከምዝቖሰሉን ተገሊፁ።
ብዛዕባ እቲ ዝተፈጠረ ኩነታት ናይ ሙስሊም ማሕበረሰብ ሽግር ንምፍታሕ ናይ ዝተመስረተ ኮሚቴ ኣባል ዝኾኑ ኣቶ ካሚል ሸምሱ ከምዚ ይብሉ። ’’ሰባት ኣብ መስጊድ ተኣኻኺቦም እናሃለው ፖሊሳት ብሓይሊ በሪ ሰይሮም ምስኣተው ንመብራህቲ ኣጥፊኦም ኣብ ውሽጢ እቲ መስጊድ ዝነበሩ ኣመንቲ ሽማገልታት፡ህፃን፡ሰብኣይ፡ሰበይቲ ከይፈለዩ ኣደቂሶም ንኾሎም ብበትሪ ቀጥቂጠምዎም።’’
ኣዲስ ኣበባ ጉባኤ ሕብረት ኣፍሪካ ንምትእንጋድ ኣብእትቀራረበሉ ግዜ ዝተልዓለ ግጭት ብመሰረት እቶም ኣባል ኮሚቴ ኣብቲ እዋን ዝተኣሰሩ ሰባት ኣስታት ሓሙሽተ ምእቲ ከምዝኾኑ ገሊፆም።
ምንስቴር ደኤታ ጉዳያት ኮምኒኬሽን ኢትዮጵያ ኣቶ ሽመልስ ከማል ንቡሉምበርግ ኣብዝሃብዎ ቃል ኣብቲ ግጭት 72 ሰባት ከምዝተኣሰሩን ሽዱሽተ ኣባልት ፖሊስ ሓዊሱ 10 ሰባት ከምዝቖሰሉን ተዛሪቦም።
ኣቶ ሽመልስ ብምውሳኽ ኣብ ቤት ትምህርትን መስጊድን ኣወልያ ነቲ ከባቢ ብምዕፃው ናይ ፖለቲካ ጭርሖ የስምዑ ዝነበሩ ሰባት ፖሊስ ብናይ መንብዒ ጋዝ ከምዝበተኖም ተዛሪቦም።
ብቕድሚ ትማሊ ቀዳምን ትማሊ ሰንበትን ኣብ ኣናዋር መስጊድ ሰደቃ ወይም ፀሎት ፀዊዖም ብዘይካ ፖሊስ ናብቲ መስጊድ ዝኣትው ምኽልካን ንገሊኦም ድማ ናብ ፖሊስ ጣቢያ ብምውሳድ ኣፅኒሖም ካብ ምስዳድ ዝዘለለ ብዝተረፈ ግን ዝተሳኽዐ ሰደቃ ምክያዶም ሓቢሮም።
ኣብ መንጎ መንግስትን እስላማዊ ቤት ምኽርን ግጭት ዝነሃረ መንግስቲ ኣብ ሃይማኖት ጣልቃ ይኣቲ ኣሎ ብዝብል ብዝተልዓለ ቅሬታ እዩ።መራሕትና ባዕልና ክንመርፅ መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ ሃይማኖት ኢዱ ይስሓብ ይብሉ እቶም ኣመንቲ።


text:
ኣብቲ ብ18 መስከረም 2018 ናብ ላዕለወይቲ ኮሚሽነር ኮሚሽን ስብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት ወ/ሮ ሚቸለ ባቸለት ዝተላእከ ናይ ሰለስተ ኤርትራውያን ውድባት መዘክር፣ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ገዛኢ ጉጅለ ኣብ ትሕቲ ጥንኩር ምቁጽጻር ክተሓዝ ከም ዝግበኦ ጠቒሱ፣ ናይቲ ኣብ ዝሓለፈ ርብዒ ክፍለዘበን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ክፍጽሞ ዝጸነሓ ጭካን ግህሰት ሰብኣዊ መሰል ተሓታቲ ክኸውን ከም ዝግበኦ ኣስፊሩ።
እቲ ናብ ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኖዮ ጉተረዝን ዋና ጸሓፊ ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ሙሳ ፋኪ ማሃዋት እውን ብቅዳሕ ዝተላእከ መዘክር፥ ኣካላት ሕቡራት ሃገራትን ጉዳይ ሰብኣዊ መሰል ዘገድሰን ዓለም ለኻውን ዞባውን ትካላትን ኣብ ኤርትራ ንዘሎ ገዛኢ ጉጅለ ግዱድ ዕስክርና ንከቋርጽ ካብ ምሕታት ሓሊፈን ካብኡ ንላዕሊ ስጉምቲ ክወስዳ ጸዊዑ።
ኤርትራዊ ውድባት ኣካላት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኣስመራ ዘሎ ጉጅለ ኣብ “ተሪር ምቁጽጻር ክኣቱ” ይሓታ
እዚ ኤርትራዊ መልእኽቲ ንጉጅለ-15ን ነቶም ብ17 መስከረም 2018 ሚኒስተር ፋይናንስ ኤርትራ ዝነበረ ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ’ውን ዝተሓወሶም ዓሰርተታት ኣሸሓት ኤርትራውያን እሱራት ግቡእ ቆላሕታ ሂቡ። ካብዚ ብምንቃል ከኣ ሕቡራት ሃገራት ነቲ ብ2016 ብመርማሪት ኣካል ሰብእዊ መሰል ኤርትራ ዝተበጽሐ፣ መደምደምታን ለበዋታትን ግቡእ ኣቓልቦ ክገብረሉ ጸዊዑ።
እዚ ብሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ-ሕድሪ (ሃድኤ-ሕድሪ)፣ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)ን ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ (ሓኤፍ)ን ዝተላእከ ናይ ሓባር መዘክር፣ ነቲ ኣብ ትሕቲ ሰደቓ ብሕቡእ ዝኸይድ ዘሎ፣ ናይቲ ውክልና ህዝቢ ዘይብሉ መንግስቲ ኤርትራ ምሕዝነት ምስ ኢትዮጵያን ካለኦት ሃገራትን ብምስትብሃል፣ ከምዚ ዝኣመሰለ ስምምዕ በቲ ድምጺ ዘየብሉ ህዝቢ ኤርትራ ተቐባልነት የብሉን።
እዚ ናይ ሓባር መዘክር ኣትሪሩ ከም ዘስፈሮ፣ ሰላም ቀይሕ ባሕሪ ኮነ ቅርኒ ኣፍሪቃ ብሰላም ኣብ ሃገርካ ክጅምር መተገብኦ። እንተኾነ ኣብ ኤርትራ ዝኸይድ ዘሎ መስርሕ ከምኡ ከምዘይኮነ ኣስፊሩ።


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ልኡኽ መንግስቲ እስራኤል፣ ኣብ ኤርትራ ምስጢራዊ ምብጻሕ ፈጺሙ
Radio Erena: May 1, 2014
ልኡኽ መንግስቲ እስራኤል ኣብ ኤርትራ ምስጢራዊ ምብጻሕ ከምዝፈጸመ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
እቲ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ 23 ሚዝያዝያ ብምስጢር ኣብ ኣስመራ ዝበጽሐ ልኡኽ መንግስቲ እስራኤል፣ ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብዕጹው ድሕሪ ምዝርራብ ንጽባሕቱ 24 ሚያዝያ ናብ እስራኤል ከምዝተመልሰ’ውን እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ የመልክት።
ዕላማ ሚስጢራዊ ዑደት ልኡኽ መንግስቲ እስራኤል ኣብ ኤርትራ ብንጹር እኳ እንተዘይተፈልጠ፣ ብዛዕባ’ቲ እስራኤል ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዘለዋ ስኽፍታን ኩነታት ኣብ እስራኤል ናይ ዝርከቡ ኤርትራውያንን ንምዝታይ ዝዓለም ክኸውን ከምዝክእል ይግምገም።
ው.ሕ.ሃገራት ኣብ ደቡብ ሱዳን ዝነበሩ 500 ኣባላቱ ናብ ኡጋንዳ ኣግዒዙ
Radio Erena: May 1, 2014
ኩነታት ደቡብ ሱዳን ዘሰከፎ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፣ ኣብታ ሃገር ንዝነበሩ ልዕሊ 500 ኣባላቱ ኣውጺእዎም።
እቶም ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ደቡብ ሱዳን ተዋፊሮም ዝነበሩ ሰራሕተኛታት ልኡኽ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፣ ኣብቲ ዝንቐሳቐስሉ ከባቢታት ኣንጻሮም ዝቐንዐ መጥዕቃዕታት ብምሕያሉ፣ እቲ ውድብ ካብታ ሃገር ከምዘውጽኦም ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ ኣፍሊጡ።
ፕረዚደንት ሶማል ናብ ጅቡቲ ዑደት ኣካይዱ
Radio Erena: May 1, 2014
ፕረዚደንት ፈደራላዊ መንግስቲ ሶማል ሓሰን ሸኽ ማሕሙድ ኣብ ጅቡቲ ናይ ሓደ መዓልቲ ዑደት ኣካይዱ።
እቲ ፕረዚደንት ኣብ ጅቡቲ ኣብ ዘካየዶ ዑደት ምስ ፕረዚደንት እስማዒል ዑመር ጉለ ብምርኻብ፣ ንክልቲኤን ሃገራት ኣብ ዝጸሉ ህሉው ኩነታት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘትዮም።
ፕረዚደንት ሓሰን ሸኽ ማሕሙድ፣ ድሕሪ’ቲ ምስ ፕረዚደንት ጅቡቲ ዘካየዶ ርክብ፣ ምስ ቴሌቪዥን እታ ሃገር ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ፣ መንግስቲ ሶማል ምስ ኩለን ጎረባብቲ ሃገራት ጥቡቕ ዝምድና ክምስርት ከምዝደሊ ገሊጹ።
ካብ ዓድታት ዞባ ማእከልን ዓንሰባን ናብ ጋሽ ባርካ ክወርዱ ዝተገደዱ ኣስታት 2 ሽሕ ሓረስቶት፣ ኣብ ከቢድ ክሳራ ከምዝወደቑ ገሊጾም
Radio Erena: April 30, 2014
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ካብ ሓያሎ ዓድታት ዞባ ማእከልን ዓንሰባን ናብ ከባቢ ኦምሓጀር ወሪዶም ክሓርሱ ዝወሰኑ ልዕሊ 2 ሽሕ ሓረስቶት፣ ብሰንኪ ምሕደራ መንግስቲ ኣብ ከቢድ ክሳራ ከምዝወደቑ ኣማሪሮም።
እቶም እኹል ማይን ናይ ሕርሻ መሬትን ኣብ ዘይብሉ ዓድታት ዞባ ማእከልን ዓንሰባን ስለዘለኹም መንግስቲ ክሕግዘኩም ናብ ጋሽ ባርካ ውረዱ ተባሂሎም ዝተደፋፍኡ ሓረስቶት፣ ኣብ ከባቢታት ቓጨሮ፣ ኦምሓጀር፣ ሳሙናይትን ጎልጅን ንነፍሲ ወከፎም ከክልተ ሄክታር መሬት ተዓዲልዎም መሸላ እኳ እንተዘርኡ፣ ብሰንኪ ዘይንቡር ክራማትን፣ ምሕደራ መንግስትን ጥራይ ኢዶም ከምዝተረፉ’ዮም ዝገልጹ።
ብዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂ ሰብ ዝተጠርጠረ ኤርትራዊ ኣብ ኣመሪካ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቡ
Radio Erena: April 30, 2014
ብዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂ ሰብ ዝተጠርጠረ ኤርትራዊ ሃብቶም መርሓይ ብ28 ለካቲት ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ኣብ ዝርከብ ቤት ፍርዲ ከምዝቐረበ፣ ክፍሊ ፍትሒ ኣመሪካ ኣፍሊጡ።
እቲ ናይ ብሪጣንያ ዜግነት ዘለዎ ኤርትራዊ ሃብቶም፣ ብመንገዲ ዱባይ፣ ደቡብን ማእከላይን ላቲን ኣመሪካን ሜክሲኮን ኣቢሉ ንሓያሎ ኤርትራውያን ኢትዮጵያውያንን ናብ ኣመሪካ ከምዘስገሮም’ዩ ክሲ ቀሪብሉ ዘሎ።
በዚ ሓደ ካብ ከብደቲ ገበናት እናተባህለ ዝግለጸ ዘሎ ምስግጋር ደቂ ሰብ ዝተጠርጠረ ወዲ 47 ዓመት ሃብቶም፣ ብ25 ሚያዝያ ናብ ኣመሪካ ድሕሪ ምእታዉ’ዩ ብኡ ንብኡ ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቡ።


text:
ብመጀመርያ ዓመተ ጥዕና፣ ዓመተ ፍቕሪ፣ ዓመተ ምትእኽኻብ፣ ዓመተ እልልታ፣ ዓመተ ስኒት፣ ዓመተ ኢሂን ምሂንን ንኹሎም ደቂ ኣግኣዝያንን ህዝቢ ዓለምን!! ድሕሪ ሰውራ ህ.ግ.ሓ.ኤ.ን ህ.ግ.ሓ.ት.ን ህዝቢ ኣግኣዝያን ፍጹም ዓወት ረኺቡዶ?
ህ.ግ.ሓ.ኤ.ን ህ.ግ.ሓ.ት.ን ስለምንታይ ግና ነቲ ጥንታዊን ታሪኻዊን ኣግኣዝያናዊ መንነቶም ረሲዖም ኣብዚ ሎሚ ወዲቖሞ ዘለው ሃለዋት ወዲቖም?
ካብ 15 ክፍለ–ዘመን ጀሚሮም፣ ኣባሓጎታትና፣ ደቂ ኣግኣዝያን (ሎሚ ኤርትራውያንን፣ ትግራዎትን) ብሓባር ኮይኖም እዮም፣ ነቲ ዳርጋ ንመላእ ኢትዮጵያ ተቛጻጺሩዋ ዝነበረን፣ ንቤተ-ክርስትያን ማርያም ጽዮን እኽሱም ከይተረፈ ዘቃጸለ ኣረሚን ወራር መሓመድ ግራኝ፣ ብ1543 ዓም.ፈ. ኣብ እዋን ባህረ-ነጋሲ ኢሳቅ ኣብ ቤተ መንግስቲ ድባርዋ ንምደረ ባሕሪ ዘምሓድረሉ ዝነበረ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ድማ ንጉስ ገላውዴዎስ ወዲ ንጉስ ልብነ-ድንግል ዝገዝኣሉ ዝነበረ እዋን፣ በቶም ባሕረነጋሲ ዝዓደሞም ፖርቱጋላውያን ተሓጊዞም ንግራኝ መላስ ኣውያት ዘይብሉ ሰዓርዎ። ነዚ መረጋገጺ እዚ ድማ መጻሕፍቲ ታሪኽ ይምስክሩዎ።
ድሕሪ ስዕረት ግራንኝ ድማ ብ1557 ዓ.ም.ፌ.ወራር ቱርኪ ኣርከበ። ባሕረነጋሲ ኢሳቕ ጎይታ ዘድባርዋ፣ ብዘይ ሓገዝ ኣምሓራን ትግራዎትን ንበይኖም ን13 ዓመታት ዝኣክል ካብ ሕርጊጎ ንከበሳ ገጹ ከይወርር መኪቶም ዓጊቶሞ ነበሩ። ድሕሪኡ ግና ኣብ ድባርዋን ምስበጽሐ ተደምሲሱ ተሳዒሩ። ንወራር ግብጺ ድማ ንህዝቢ ባርካን ሳሕልን ፍርቂ ሰኒሕትን መንሳዕን፣ ሰምሃርን ደንከልን ካብ ክርስትና እምነት ኣብ ምስልምና እምነት ድሕሪ ምቕያር፣ ንምድረ ኣግኣዝያን ከበሳ ንምቁጽጻር ተበገሰ። ኣብ ኲናት ጎዳጉድን፣ ጉራዕን ምስ ፈትነ ድማ ንበይኖም ደቂ ምድረባሕሪ (ሎሚ ኤርትራ) ምስ መከቱዎ ብሓደ ሙሲንገር ዝተባህለ ሰላዪ ወዲ ስዊዘርላንድ ተመኺሩ ድማ ንኢትዮጵያ ንኽወርር ክሳብ ጉንደት በጽሐ። ኣብቲ እዋን እቲ ንጉስ የውሃንስ 4ይ ኣብ ትግራይ ዝገዝኣሉ ዝነበረ መዋእል ነበረ። ብ16 November 1875 ዓ.ም.ፈ. ግና ትግራዎት ምስ ኣሕዋቶም ኤርትራውያን ተላፊኖም ኣብ ኲናት ጉንደት ደምሰስዎ። ኣምሓራ እብቲ ኲናት ጉንደት ኣይውዓሉን።
እስተብህሉ፣ደቂ ኣግኣዝያን ንወራር ግብጺ እንተዘይብድህዎ ነይሮም ግና ሎም ኢትዮጵያ ኣብትሕቲ ግብጺ ትግዛእ ምሃለወት ነይራ።
ወራር ግራኝን ቱርክን ግብጽን ከይኣክል ድማ፣ ብ1889 ዓ.ም.ፈ. ወራር ኮሎንያል ጣልያን እርከበ። ኣብ ኲናት ዶጓሊ ድማ፣ ካብ 500 ንላዕሊ ዝብዝሑ ሰራዊት በኽሪ ኮሎንያል ጣልያን፣ በቲ ምዕቡል ኣጽዋሩ ከይርዓዱ: ወዲ ፈለጋን! ወዲ ማይ ጓይላን! ኢሎም እንዳዘመሩ ነቲ ዘይተመኮረ ጀጃዊ ሰራዊት ኮሎንያል ጣልያን ግና መላስ ኣውያት ዘይብሉ ዝስዓሩዎ።
ወራር ማህዲ እንተኾነ እውን ብ1889 ዓ.ም.ፈ.፣ ብኮሎንያል ዓባይ ብሪጣንያ ተሓጊዙ እኳ ካብ ሱዳን ተበጊሱ ንስሜን እትዮጵያ ንኽወርር ድሕሪ ብዙሕ ኣብያተ ክርስትያናት ኣውራጃ በጌምድር ድሕሪ ምቅጻል፣ ብመሪሕነት ንጉስ የውሃንስ 4ይ ኣብ ክልተ ምዓልታት ጥራይ፣ ብደቂ ኣግኣዝያን ብቅያ ዝመልኦ ጅግንነት ያኣላህ!ያኣላህ! እንዳበለ እዩ መሃነኑ ጠፊኡዎ ዝተደምሰሰ።
ኣስተብህል፣ ኩሎም ጀጋኑ ደቂ ኣግኣዝያን ብፍላይ እኳድኣ ኩሎም ኤርትራውያን ትግራዎትን፣ ነቲ ኦሪታዊ ሃይማኖቶም ከይድፈሮም ብመሪሕነት ንጉስ ጽዮን፣ ንጉስ የውሃንስ 4ይ ንመተማ ከተቱ። ነቲ ብውዲት ስለላ መርበብ ዓባይ ብሪጣንያ፣ ካብ ሱዳን ዝተላእከ ኣስላማዊ ኣኽራሪ ሰራዊት ኣብ መንጎ ክልተ ምዓልታት መላስ ኣውያት ዘይብሉ ደምሰስዎ። እቲ ኣብ ኲናት ዶጋሊ ብ27 ጥሪ 1888 ዓ.ም.ፈ.ዝባህረረ ጆጃዊ ሰራዊት ጥልያን፣ተኻላኸልቲ ጀጋኑ ወይ ሓለውቲ ዶብ ጀጋኑ ኤርትራውያን ኣብ መተማ ምስ ኣስላማዊ ወራር ይምክቱ ከምዘለው ብሳላ መሃንድሳት ስለላ መርበብ ዓባይ ብሪጣንያ ምስ እረጋገጸ፣ ኣብክንዲ ብዓቐብ ደንጎሎን፣ማይሓብርን ሸግርንን ዝብገስ፣ ብኸረን ተጠዋውዩ ነስመራ ክወራ ክኣለ። ስለዚ እቲ ብውዲት ስለላ መርበብ ዓባይ ብሪጣንያ ዝተማህዘ ኩናት መተማ እንተ ዘይነብርን፣ ብውዲት ስለላ መርበብ ዓባይ ብሪጣንያ ድማ ንጉስ የውሃንስ እንተዘይ ስውኡ ነይሮም፣ ፍላይ ድማ እቶም ንጣልያን ኣብ ዶጋሊ ዘባህረሩዎ ጀጋኑ ኤርትራውያን እንተዝነብሩ ነይሮም፣ ኮሎንያን ጣልያን በቲ ኣብ ኲናት ዶጋሊ ዝወረዶ መጽፋዕቲ ርዒዱ ስለዝነበረ፣ ነስመራ ክኣቱ ከቶ ኣይምኽኣለን። እቲ ውዲትን ብልሓትን ግና ኮሎንያል ጣልያን ዘይኮነ፣ ማሕበር እከይ መሃንድሳት ስለላ ዓባይ ብሪጣንያ እዮም፣ ንኮሎንያል ጣልያን ነስመራ ከምዝወራ ዝገበሩ። ኣብዚ ዘሎናዮ እዋን እንተኾነውን፣ ነቲ መደብ ኮሎንያል ጣልያንን ዓባይ ብሪጣንያን ብፍላይ እኳድኣ ጂኦስትራተጂካዊ ሕልሚ ጽዮናውያን፣ ብሰንኪ 2ይ ኲናት ዓለም ስለዘይተጋህደ፣ ሎሚ ድሕሪ 100 ዓመት ንኸተግብርዎ፣ ልኡኽ መላኽን ወይ ሰላሊ ጽዮናውያንን ኢሰያስ ኣፈወርቂ፣ ብመደብ ኣሰልጢኖም ብምልኣኽ፣ ነቲ ብኮሎንያል ጣልያን ዘይጸነተ ህዝቢ ኣግኣዝያን፣ ብፍላይ ህዝቢ ኤርትራ ወለዶኡ ንኸጽንቶ ገልዳሕ ይብል ዘሎ።
ኣብ መበል 20 ክፍለ-ዘመን እንተኾነውን፣ ህ.ግ.ሓ.ኤ.ን ህ.ግ.ሓ.ት.ን ከምዚ ሎሚ ኣብ ነንሓድሕዶም ሕማም ድሓር ከይሓዞም፣ ራዛ ናየብኡ ሓዛ ከምዝብሃል፣ ብስሙር ግንባር ተላፊኖም፣ ነቲ ኣስላማዊትን ዓረባዊትን ኤርትራ ንምምስራት ዝሓልም ዝነበረ ውድብ ተ.ሓ.ኤ.፣ ግንከኣ ነቲ ሃገራዊ ሓይሊ መሲሉዎም ገርሀኛታት ደቂ ከበሳ ኤርትራ ኣግኣዝያን ዓሲሎሞ ዝነበሩ፣ ኣብ 1981ን 1982 ዓ.ም.ፈ. ግና ካብ ሜዳ ኤርትራ ንሃገር ሱዳን ኣፋንዮሞ። ድሕሪ ምፍናው ተ.ሓ.ኤ. ድማ፣ ኣብ 1991 ዓ.ም.ፈ. ነቲ ብምዕራባውያንን ብምብራቓውያንን ተመዊሉ ንህዝቢ ኤርትራን ትግራይን (ትግሪኛ ዝዛረቡ ህዝቢ ኣግኣዝያን ኣጥፊኡ ንቀይሕ ባሕርን ንፈለግ ኒልን ተከዘን ክቆጻጸር ዝሓልም ዝነበረ) ፋሺስታው ግዝያዊ ወተሃደራዊ ጭፍራ ኢትዮጵያ ከኣ ንሓዋሩ ከምዘይትንስእ ገሮም ስዒሮሞ።
ኣስተብህል፣
ህ.ግ.ሓ.ኤ.ን ህ.ግ.ሓ.ት.ን ብ1991 ዓ.ም.ፈ. ናየቦሓጎታቶም ቅያን ጅግንነትን ወሪሶም፣ ብሓባር ተላፊኖም ጅግንነታዊ መኸተ ብምፍጻም፣ብፍላይ ንህዝቢ ኣግኣዝያን ብሓፈሻ ድማ ንኩሉ ህዝቢ ኢትዮጵያ ካብ ፋሺስታዊ ወተሃደራዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሓራ ከምዘውጽኡዎ ኣብ ላዕሊ ተኻታቲልናዮ ኢና።
እወ፣ ኣግኣዝያን ኣብሓጎታትና ካብ 15 ክፍለ ዘመን ጀሚሮም ክሳብ 19 ክፍለዘመን፣ ኣግኣዝያዊ መንነቶም ንምክልኻል ኣብ ልዕሊ ወራር ቱርክን፣ ግባጽን፣ ማህድን፣ ወራር ኮሎንያል ጣልያንን፣ መዘና ዘይብሉ ዓወታት ፈጺሞም እዮም። ንሶምውን ኣብ 20 ክፍለ-ዘመን ታሪኽ ኣቦሓጎታቶም ደጊሞም ከብቅዑ፣ ብ1998 ግና ብምኽርን ምዕዶን ጽዮናውያን ብስም “ዶባዊ ግርጭት“ 400 ትርብዒት ሜተር ዘይትኸውን ባዱመ፣ ሕድሕዳዊ ኲናት ከፊቶም፣ መመክሒ ጽዮናውያን ኮይኖም። ስለምንታይ ግና ነቲ ጥንታዊን ታሪኻዊን ኣግኣዝያናዊ መንነቶም ረሲዖም ኣብዚ ሎሚ ወዲቖሞ ዘለው ሃለዋት ወዲቖም? በዚ ሎሚ መሪሕነት ህግደፍን ኢህኣዴግን ዝኸዱዎ ዘለው ጉዕዞ መንዮም ዝረብሑ? ህዝቢ ኣግኣዝያንዶ ወይስ ባዕዳውያን? እቶም ጥንታውያን ህዝቢ ኣግኣዝያን፣ (ህዝቢ ትግራይን ህዝቢ ኤርትራን) ብሓባር ክነብሩን ክመሓደሩን እንተድኣ በቒዖም፣ መን እዩ ዝረብሕ? ይድማ ጽዓዱ ምዕራባውያን፣(ጽዮናውያን ሃጸያውያን ) ?
መሪሕነት ህግደፍን ኢህኣዴግን ብምሉእ ቀልቦም መሳርሒ ህዝቢ ኣግኣዝያን ድዮም ወይስ ጽዮናውያን ? እንተድኣ መሳርሒ ህዝቢ ኣግኣዝያን ኮይኖምከ ብፍላይ ንህዝቢ ኣግኣዝያን ዝገበሩዎ ረብሓ እንታይ ኣሎ? ንረብሓ ጽዮናውያን ይሰርሑ እንተድኣ ሃልዮምከ እንታይ ንእታይ ምልክታት የርእዩ ከምዘለው ይስቆረናዶ ?
ብግቡእ ታሪኽ ኣግኣዝያንን፣ ህዝቢ ኢትዮጵያን እንተድኣ ተኻታቲልናዮ፣ ካብ መዋእል ሃጸይ ተድሮስ ጀሚሮም፣ ጽዮናውያን ንቀዪሕ ባሕርን ንፈለግ ኒልን፣ ንቀርኒ ኣፍሪቃን ንምቍጽጻር ዝሓልሙዎ ዝነበሩ ሕልሚ፣ ኣብዚ ዘሎናዮ መዋእል፣ ማለት ኣብ መበል 21 ክፍለዘመን ብፍላይ ኣብ ኤርትራ ብሓፈሻ ድማ ኣብ ሶማልን ኢትዮጵያን (ቀርኒ ኣፍሪቃ) እንታይ ምልክታት ንዕዘብ ኣሎና።
መረዳእታ፣ ስደት ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ሶማልን ኢትዮጵያን እንተድኣ ተዓዚብና ስለምንታይ ከምኡ ይኸውን እሎ ክንርዳእ ንኽእል ኢና።
ብኻልእ ኣገላልጻ ድማ፣ ጽዮናውያን ኣብ ከባቢ ቀይሕ ባሕሪን ቀርኒ ኣፍሪቃን ዝነብር ህዝቢ፣ ተባዕን ተኻላኻሊ መሬቱን ባሕሩን ከምምዃኑ ኣጸቢቖም ስለዘለለዩዎ ክሳብ ሎሚ ድቃስ ከሊኦሞ ከምዘለው ንዕዘብ እሎና። ምልክት እዚ ተርእዮ እዚ ድማ፣ ኲናት ኣብ ሶማል፣ኲናት ኣብ ኢትዮጵያ፣ ዝሑል ኲናት ኣብ ኤርትራ ወዘተ….።
ስለምንታይ ግና ምዕራባውያን፣ ካብ መዋእለ-ባርነት ጀሚሮም ክሳብ መዋእል ኮሎንያሊዝም፣ ጸኒሑ ከኣ ኒዮ-ኮሎንያሊዝም፣ ሎሚ ድማ ሓዲሽ ዓለማዊ ስርዓት፣ ብፍላይ ካብ ክሳድ ኤርትራውያን ኢትዮጵያውያንን ከምኡውን ሶማል ክወርዱ ኣይከኣሉ? ጽዮናውያን ኣብ እዋን ኮሎንያሊዝም፣ ንሃገራት ኣፍሪቃ ክወሩ ከለው፣ኣብ መላእ ኣፍሪቃን ዘየጓነፎም መኸተ፣ ብፍላይ ብደቂ ምድረባሕሪ ግና ብሓፈሻ እኳድኣ ብደቂ ኣግኣዝያን (ትግራዎትን ኤርትራውያንን ብመሪሕነት ራእሲ ኣሉላ) ኣብ ዶጋሊ ከምተሳዕሩ ታሪኽ ዝምስክሮ ሓቂ እዩ። በዚ መኽንያት እዚ ዶኾን ይኸውን ሎሚ ቅሳነት ዝኸልኡና ዘለው? እስከ ንመራመረሉ? “ጎጉዱስ ንቐሺ” ከምዝብሃል፣ ነቲ ጕዳይ ኣብቶም ካብ ብኣእምርኦም ብኸብዶም ዝሓስቡ ነፋጣትን፣ ንብረት ጽዮናውያንን ዝኾኑ ማሕበር እከይ ጭፍራ ህግደፍን፣ ልኡኽ ሰላዪ ኢሰያስን፣ ምስካም ዘይኮነስ፣ እቶም ጽባሕ ብጊሓት ንሃገርና መጽለው ጽሓዮም ክገብሩዋ ዝሓልሙ ዘለው ቶዃሉ ጽዮናውያን ልኣኽቶምን ዓሰብቶምን፣ እሞ ሎሚ ከይተረፈ ወርቅናን ደቅናን ኣብኦም ዝስደዱ ዘለው፣ከም ዝኾኑ ብሓላፍነት ድማ ነት ጉዳይና ሒዞሞ ከምዘለው ክንርዳእ ክንክእል ኣሎና። መሳኪን እንዳ ህግደፍ ግና ከይተፈለጦም ኣብዘይ ወጽዎ ጣጣ ጥሒሎም ክምዘለው (ብኤሊትን መሃንድሳት ስለላ ሞሳድን ሲኣይኤን ኤምኣይ 6ን እንዳተጓሰዩ ዝኽድሙ ምኻኖም) ተረዲእና ጸላእትና ብግቡእ ፈሊጥናን ተጠርኒፍና ክንምክት መድረኽ ይጠልበና ከምዘሎ ክስቆረና ኣለዎ።
ትፈልጡዎዶ? እቲ ብጽዮናውያን ዝተላእከ ኮሎንያል ጣልያን ብመጀመርያ ንምድረ ኣግኣዝያን ቀጺሉ ድማ ንኢትዮጵያ ንኽወርር ክብገስ ከሎ፣ ብጳጳስ ብቫቲካን ተመሪቑ ከምተፋነወ ትፈልጡዎዶ? ስለምንታይ ይመስለኩም?
ኮሎንያል ጣልያን ብፍላይ ነቶም መሃንድሳት ዕዳጋ ባርነት ዝኾኑ ጽዮናውያን፣ ብሓፈሻ ድማ ነቶም ጽዓዱ ኢና ኢሎም ዝምክሑ፣ ግንከኣ ጽዓዱ ዘይኮኑ ደቂ ያፌት ወኪሉ እዩ ንኤርትራን ኢትዮጵያን ሶማልን ወሪሩ። በቶም እልፋን ኦሜጋን ዝኾኑ ደቂ ኣግኣዝያን ግና ተሳዒሩ። ጽዮናውያን ተኻሉ ግና ብውዲታዊ ሜላ እንደገና ድሕሪ ኲናት ዶጋሊን ዓድዋን፣ ንመላእ ኢትዮጵያ ክቆጻጸሩ ፈቲኖም፣ ን5 ዓመታት ዝኣክልውን ንኢትዮጵያ ገዚኦማ እዮም። ንዝላaለም ክገዝኡወን ድማ መደቦም እዩ ነይሩ። ብ1933 ዓ.ም.ፈ. ግና ኣብ ኤውሮጳ ናሽናል ሶሻሊዝም ዝብል ፍልስፍና ሒዙ ኣን ሃገር ጀርመን ዝተበገሰ ኣዶልፍ ሂለር፣ ንመላእ ኤውሮጳ ክቆጻጸራ ምስ ጀመረ። ዕድል ህዝቢ ኣግኣዝያን ኮይኑ ግና፣ እቲ ንዘልኣለም ንህዝቢ ኣግኣዝያን ባረዩ ገሩ ክገዝኦም መደብ ኣውጺኡ ዝነበረ ኮሎንያል ጣልያን ግና፣ ምሕዝንኡ ካብ ዓባይ ብሪጣንያን ካብቶም ዝልኣኹዎ ጽዮናውያንን ወጺኡ፣ ምስ ኣዶልፍ ሂትለር ሓዲሽ ምሕዝነት ፈጠረ። ምስ ኮሎንያል ገዛኢት ዓባይ ብሪጣንያ ድማ ከልብን ድሙን ኮኑ። ዕድል ህዝቢ ኣግኣዝያን ኮይኑ ግና፣ ሂትለር ምስተሳዕረ ኮሎንያል ጣልያንውን ከምዝስዓር ፍሉጥ ነበረ። ኮሎንያል ጣልያንውን በቶም ካብ ህንድን ደቡብ ኣፍሪቃን ኣኻኺቡ ዘሰለፎም ሰራዊት ተሓጊዙ ንኮሎንያል ገዛኢት ጣልያን ብቐስብ ካብ መሬት ምድረባሕሪ ንኽትወጽእ ኣገደዳ። እቲ ኮሎንያል ጣልያን መዲቡዎ ዝነበረ ፕሮጀክት ጥፍኣት ከኣ በኒኑ ተሪፉ። ማለት ንህዝቢ ኣግኣዝያን ባረዩ ገሩ ንኽገዝኦም መዲቡዎ ዝነበረ እከይ መደብ ግና በኒኑ ድኣ ተረፈ። (ኣብዚ እውንዚ ግና ታሪኽ ኮሎንያል ዝደግም ስርዓተ ኣልቦ ጭፍራ ህግደፍ ጽዮናውያን መልሚሎም ስለዝልኣኹልና፣ ነቲ ብኮሎንያል ተመዲቡ ዝነበረ ፕሮጀክት ጥፍኣት የተግብሮ ኣሎ)።
ድሕሪ እዚ ተዋስኦ እዚ ድማ፣ ማለት ኮሎንያል ጥልያን ብሕፍረት ተሳዒሩ ንሃገር ጣልያን ምስተዓዝረ፣ ኮሎንያል ዓባይ ብሪጣንያ ግና ንኤርትራ ንዓሰርተ ዓመታት ብሞግዚትነት ገዝኣታ። ንኢትዮጵያ ድማ ክሳብ ዕሱብ ዓባይ ብሪጣንያ “ንጉስ ሃይለስላሴ“ ኣሰልጢኖም ኣብ ዙፋን ዝሰቕልዎ ን5 ዓመታት ብመግዚትነት ገዝኡዋ።
ሎሚ ድማ ቅያር ንጉስ ሃይለስላሴ፣ ንኢሰያስን ጭፍራ ህግደፍን መልሚሎምን ኣሰልጢኖምን፣ እንሆ ብተዛዋዋሪ መንገዲ ብባርባራዊ መግዛእቲ እንዳገዝኡ ወለዶና ኣጽኒቶም መሬትናን ብሕርናን ክዘምቱ ገልዳሕ ይብሉ ኣለው። አርትራ ሎሚ ላቦራቶሪ ጽዮናውያን ኮይና እያ ዘላ። ድሕሪ አርትራ ድማ ኢትዮጵያ ክትስዕብ እያ። መኽንያቱ ድማ እቲ ካብ ቅድሚ 100 ዓመታት ዝሓንጸጽዎ ጂኦስትራተጂ ጽዮናውያን ብመደብ ከምኡ ስለዝኾነ።
ኣምላኽ nህዝቢ ኣግኣዝያንን ምስ ህዝቢ ኢትዮጵያን . ዓመተ ጥዕና፣ ዓመተ ፍቕሪ፣ ዓመተ ምትእኽኻብ፣ ዓመተ እልልታ፣ ዓመተ ስኒት፣ ዓመተ ኢሂን ምሂንን ይኹነሉ!!
ክቕጽል እዩ
ብሓልዮት መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ኣግኣዝያን ዝተዳለወ ዓምዲ 01.01.2017


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ገዳም ደብረ ሲና
ገዳም ደብረ ሲና፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ንኡስ ዞባ ዒላበርዕድ ከባቢ መንሳዕ፡ ካብ ዒላበርዕድ ንሸነኽ ምሥራቕ ብእግሪ ናይ ክልተ ሰዓትን ፈረቓን ምስ ከድካ ዝርከብ ጥንታውን ታሪኻውን ገዳም እዩ። እዚ ገዳም’ዚ ካብ ጥንቲ ካብ ዘመነ ብሉይ ጀሚሩ ሥርዓተ ኣምልኮ ዝፍጸመሉ ዝነበረ፣ ኣብ ዘመነ ሓዲስ ድማ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ምስ ኣደኡ ቅድስት ድንግል ማርያምን ቅዱስ ዮሴፍን ሰሎሜን ናብ ግብጺ ኣብ ዝተሰደሉ እዋን፡ ብግብጺ ኣቢሎም ኣብዚ ገዳም ደብረ ሲና ንኣርባዕተ ወርኂ ከምዘዕረፉ መጻሕፍተ ቤተ ክርስቲያን ይነግሩ።
ኣብ 332 ዓ.ም. ኣባ ሰላማ ከሣቴ ብርሃን ካብ ግብጺ ሥልጣነ ክህነት ተቐቢሉ ብማርሳ ተኽላይ ኣቢሉ ናብ ደብረ ሲና ኣትዩ እዩ። ትምህርተ ክርስትና ሰቢኹ፡ ንመጀመርታ ጊዜ ጥምቀተ ክርስትና ዝፈጸመሉን ሥርዓተ ቍርባን ዝሠርዓሉን ቦታ እዩ። ነገሥታት ኣብርሃን ኣጽብሃን (ኤዛናን ሴዛናን) ካብ ኣክሱም ናብዚ ገዳም ብምምጻእ ተጠሚቖም ቆሪቦም እዮም።


text:
ኣብ ከተማ ስታቫንገር (Stavanger) ነርወይ (Norway) ዝርከቡ ኤርትራዉያን ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
እቶም ሰልፈኛታት ናዚ ሰልፊ ዝገበርሉ ምኽንያት ክገልፁ ኸለው ፡ብምኽንያት እቶም ኣብ ምድረ-በዳ ሲና ግብጺ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ተጨዉዮም ተሓይሮምን ብኻራ ዝሕረዱ ዘለዉ ብምዝካር ብምሕዛንን: ነቶም ኣብ ገምገም ሞት ኮይኖም ዝሳቐዩ ዘለዉ ንምድሓን: ንማሕበረ-ሰብ ዓለምን መንግስቲ ኖርወይን: ካልኦትን ክሕግዙና ዝኽእሉን ብሰላማዊ ሰልፊ ድምጽና ከነስምዕ ኢና ሰልፊ ወፂእና ኢሎም ::
ነቲ ሰልፊ ዘዋደዱ መንእሰያት ምኻኖም ዝገለፁ ደጀን ተኸስተን መሓመድ ያሲንን ዕላምኦም ንወከልቲ መንግስቲን ዝተፈላለዩ ፖሎቲካዊ ሰልፍታትን ሚድያን ብዛዕባ'ቲ ሽግር ንምግላፅን ቆላሕታ ረኺቡ ፍታሕ ክወሃቦ ንምግባር ምኻኑ ተዛሪቦም።
አሕዋትና'ዮም ዝሞቱን ዝሳቀዩን ዘለው ስለዚ ኣብ ካልእ ኩርናዓት ዓለም ዘለው ኤርትራውያን ነዚ ቁዱስ ሓሳብ እዚ ሲዒቦም ኣብ ዘዘለዉዎ ሰላማዊ ስለፊ ክገብሩ ንምሕፀን ክብሉ'ውን ፀዊዖም።


text:
ቐዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣብ ኳታር ምስ ዝነብሩ ኢትዮጵውያን ዘትዮም…
መቐለ ሕዳር 05/2010(ድወት) ኣብ ኳታር ዕላዊ ዑደት ስራሕ እናካየዱ ዝርከቡ ቐዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ እቶም ኢትዮጵያውያን ንዘልዓልዎም ሕቶታትን ኣብ ሃገርና ዘጋጠመ እዋናዊ ኹነታትን መብርሂ ሂቦም።
ኣብ ዶብ ክልላት ኦሮሚያን ሱማሌ-ኢትዮጵያን ተፈጢሩ ዝነበረ ጎንፂ ፣ እቲ ጎንፂ ምስ ፌደራሊዝም ዘለዎ ምትእስሳር፣ ሃገር ንምፍርራስ ብሓይልታት ወፃኢ ዝፍፀም ዘሎ ተግባርን ዘይሕጋዊ ዝውውር ደቂ ሰባትን እቶም ኢትዮጵያውያን ነበርቲ ኳታር ካብ ዘልዓልዎም ሕቶታት ገሊኦም እዮም።
ኣብ ዶብ ክልላት ኦሮሚያን ሱማሌ ኢትዮጵያን ተፈጢሩ ዝነበረ ጎንፂ ተወለድቲ ኽልቲኡ ብሄር ዘምፅእዎ ወይ ድማ ምስ ኣብ መንጎ ኽልቲኦም ክልላት ክካየድ ዝፀንሐ ምምሕዳራዊ ምኽላል ወሰን(ዶብ) ዝራኸብ ከምዘይኮነን ተግባር ኣብ ንግዲ ጫት ዝተዋፈሩን ብዘይኣግባብ ክህፍትሙ ዝደልዩን ውሑዳት ሓይልታት ምዃኑ ኣይተ ሃይለማርያም ገሊፆም።
መንግስቲ ዘየዳግም ስጉምቲ ከምዝወስድ ዝገለፁ ኣይተ ሃይለማርያም ኣካብነት ክራይ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ክሳብ ዘይወዓለ ኻልኦት ፀገማት እዉን ክፍጠሩ ይኽእል እዩ ኢሎም።
ሃገርና ተሰጉሞ ዘላ ስርዓት ፌዴራሊዝም ምስቲ ጎንፂ ዝኾነ ዓይነት ርክብ ከም ዘይብሉን እኳ ደኣስ ስርዓት ፌደራሊዝም ሃገርና ሐዚ በፂሓቶ ናብ ዘላ ብርኪ ዕቤት ንኽበፅሕ ወሳኒ ግደ ከም ዝነበሮ ብምምልካት "ፌዴራሊዝም መንቀሊ ጎንፂ እዩ ተባሂሉ እንተተወሲዱ ግን ስሕተት እዩ”ኢሎም።
ኣብ በብክልሉ ዝተጣየሹ ኣባላት ፍሉይ ሓይሊ ሰራዊት ምክልኻል ሃገር ኣብ ዘይበፅሖም ከባቢታት ሰላምን ምርግጋዕን ንምርግጋፅ ክበሃል ዝተጣየሹ ምዃኖም ድሕሪ ምግላፅ ኣካል እቲ ጎንፂ ከም ዝኾኑ ገይርኻ ምውሳድ ትኽክል ዘይምዃኑን ኣብ ምኽባር ሰላም ፅቡቓት ስራሕቲ ከም ዝሰርሑን ኣረዲኦም።
ኣብ ልዕሊ ፍሉይ ሓይሊ ዝግበር ዘሎ ዘመተ ኣብ ውሽጢ ዓድን ወፃእን ብምኽባር ሰላም ምስ ፅቡቕ ስም ኣብ ልዕሊ ዘለዎ ሰራዊት ምክልኻል ሃገር ዝግበር ፃዕሪ ምጥፋእ ስም ተመሳሳሊ እዩ ኢሎም።
ኣብ ኳታር ዝርከብ ማሕበረሰብ ኢትዮጵያ ኣፍልጦ ዘይምርካቡ ኣብያተ ትምህርቲ ንምኽፋትን ልውውጥ ባህሊ ንምግባርን ፀገም ከምዝፈጠረሉ ዝተረድኡ ኣይተ ሃይለማርያም ምስ ኣሚር እታ ሃገር ሼክ ታሚም ቢን ሃማድ አል ታሃኒ ኣብዝገብርዎ ዘተ ከምዝዘራረቡ ገሊፆም።
ዋላ እኳ ቁፅሪ ኣብ ኳታር ዝነብሩ ኢትዮጵያውያን ውሑድ እንተኾነ ኣብ ልምዓት ሃገሮም ብፍላይ ኣብ ህንፀት ዓብዪ ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ ዘለዎም ልዑል ኣበርክቶ ብምምስጋን እዚ ተግባር ተጠናኺሩ ንክቕፅል ቐዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያም ፃውዒት ኣቕሪቦም።