text:
Du är här:
Skola och utbildning
ናይቲ ኮሙን ምምሕዳር-ትምህርቲ፤ ኣብቲ ኩምን ንዚካየድ ኩሉ ንጥፈታት ዓይነት ትምህርቲ፤ ካብ ናይ ንኣሽቱ ክሳብ ናይ ዓበይቲ ቤትትምህርቲ ዘመሓድር እዩ። ግላዊ ኣብያተትምህርቲ፤ ካብ ክፍሊ-መላመዲ ክሳብ ጂምናስዩም ውን ኣሎ።
መዋእለ-ህጻናት
ኣብ መዋእለ-ህጻናት፤ ነቶም ንኣሽቱ ሕጻናት፤ ብምሁራት መምሃራን እናተመርሐ ዚግበረሎም ፔዳጎጂያዊ ንጥፈታት እዩ። መዋእለ-ህጻናት ናይ ገዛእ ርእሱ ዝኾነ መደብ-ትምህርቲ ኣሎዎ።
ካብ 1-5 ዝዕድሚኦም ቈልዑ፤ ወለዶም ዝሰርሑ ወይ ዚመሃሩ ምስ ዚኾኑ፤ ቦታ ክረኽቡ መሰል ኣሎዎም። ወለዲ ሓድሽ ውላድ ረኺቦም፤ ኣብ ናይ ወላድነት-ዕረፍቲ ምስ ዚህልዉ፤ እቲ ዝዓበየ ቈልዓ፤ ኣብ ሰሙን ን15 ሰዓታት፤ ኣብቲ መዋዛለ-ህጻናት ክኸይድ መሰል ኣሎዎ። እዚ ድማ፡ ነቶም ኣብ ስራሕ ምድላይ ዚርከቡ ወለዲ ውን የገልግል እዩ። እቶም ዚሰርሑን ዚመሃሩን ወለዲ፤ ነቲ ቦታ ናይ መዋእለ-ህጻናት ይኸፍልሉ እዮም። እቲ ክፍሊት ድማ፤ ከከምቲ ብዝሒ እቶት ናይ ወለዲ ተራእዩ ይስላዕ።
ኩሎም ካብ 3 ክሳብ 5 ዓመት ዝኾኑ ቈልዑ፤ ከይከፈሉ ን15 ሰዓታት ኣብ ሰሙን፤ ኣብ ትምህርታዊ ንጥፈታት ክካፈሉ መሰል ኣሎዎም። እዚ ድማ ”ሓፈሻዊ መዋእለ-ህጻናት” ይበሃል። እዚ ድማ ወለድኻ ይስርሑ ወይ ኣይስርሑ፤ ዚፍቀደልካ ነገር እዩ። እዚ ”ሓፈሻዊ መዋእለ-ህጻናት” ዚፍቀደልካ፤ ካብ ወርሒ መስከረም ጀሚሩ ክሳብ ወርሒ ጉንበት፤ ኣብ ዘሎ ጊዜ እዩ። ናይ ”መዋእለ-ህጻናት” ኣብያተትምህርቲ፤ ኣብ ኩሉ ከባቢታት ተዘርጊሑ ኣሎ እዩ። ሓደ ነቶም ኣብ ጊዜ ለይቲን ኣብ ጊዜ ዕረፍቲን ዚሰርሑ ወለዲ፤ ክፉት ዝኾነ መዋእለ-ህጻናት'ውን ኣሎ።
ኣብ ጃንሰል፡ጊድዮን ቢዮርናን ክፉት መዋእለ ህጻናት ተባሂሉ ዝጽዋዕ ኣሎ። ኣብቲ ልሙድ መዋእለ ህጻናት ዘይተመዝገበ ቆልዓ ናብዚ ምስ ኣላዪኡ ክመጽእ ይኽእል። ኣቐዲምካ ከምትመጽእ ምንጋር ኣየድልን። ምምጻእ ጥራሕ ኢዩ ዘድሊ። እዚ መዋእለ ህጻናት ኣብ ሰሙን ኣርባዕተ መዓልቲ ቅድሚ ቀትሪ ክፉት ኢዩ። ናብዚ መዋእለ ህጻናት ምምጻእ ገንዘብ ምኽፋል ኣየድልን ኢዩ።
ኣብ መዋእለ-ህጻናት ቦታ ንምርካብ ክተመልክት እንተ ደሊኻ፤ ብኤ-ሸንስት ኣብቲ ናይ ኮሙን ኣድራሻ ኢንተርነት ክትገብሮ ትኽእል። (e-tjänst på kommunens webbplats) እቲ ዚምላእ ብቛንቋ ሽወደን እዩ። ናብቲ ኮሙን ብቑጽሪ ስልኪ 0660 – 880 00 እንተ ደዊልካ ውን፤ ምስቶም ምልክታኻ ዚቕበሉ ሰብ ንኽትራኸብ፤ ሓገዝ ክትረክብ ኢኻ። ኣብቲ እትደልዮ ጊዜ ቦታ ንምርካብ፤ እንተ ደንጐየ 4 ወርሒ ኣቐዲምካ ነቲ ምልክታ ክተእትዎ የድልየካ።
ኣብ ቅድመ-ትምህርቲ ክፍለ-መላመዲ ንምርካብ
ኣብታ ውላድካ 6 ዓመት ዝመልኣላ ዓመት፤ እቲ ኮሙን ናይ ቅድመ-ትምህርቲ ክፍሊ-መላመዲ ቦታ ኣዳልዩ ከም ዘሎ ዚሕብር ደብዳበ፤ ናብ ወለዲ ይልእኽ። ኣብ ክፍሊ-መላመዲ ቤትትምህርቲ ምኻድ፤ ብነጻ ድሌት ናትካ ዚግበር ኮይኑ፤ ነቲ ቈልዓ ቅድሚ1ይ ክፍሊ ምጅማሩ፤ ናይ ትምህርቲ ድሌቱ ንምብግጋስን መሰረት ንምሃብን ዝዓለመ እዩ።
መባእታዊ ቤትትምህርቲ
ኣብ ሽወደን ኩሎም ቈልዑ ኣብታ 7 ዓመት ዝመልኡላ ዓመት ትምህርቲ ክጅምሩ ይግብኦም። መባእዊ ቤትትምህርቲ ን9 ዓመት ዚወሃብ፤ ክሳብ ወዲ 16 ትኸውን ብግዴታ እትመሃሮ ትምህርቲ እዩ። እቶም ኣብዚ ኮሙን ምዝጉባት ዝኾኑ፤ 7 ዓመት ምስ መልኡ፤ ትምህርቲ ንምጅማር መጸዋዕታ ይልኣኸሎም እዩ። እቶም ወለዲ ካልእ ፍሉይ ድሌት ምስ ዘየቕርቡ፤ እቲ ቈልዓ ኣብ ሓደ ንገዝኡ ቀረባ ዝኾነ ቤትትምህርቲ ይምደብ።
ኣብ ናይ ትምህርቲ ዕድመ ዘሎዉ ቈልዑ ሒዝካ፤ ናብዚ ኮሙንዚ ምስ ትግዕዝ፤ ባዕልኻ ምስቲ ኣብ ቀረባኻ ዘሎ ቤትጽሕፈት ኣብያተትምህርቲ ርክብ ግበር። ኣበየናይ ናይ ትምህርቲ ከባቢ ከም እትነብር ዘይትፈልጥ ምስ ትኸውን፤ ናብቲ ናይ ኮሙን ስልኪ 0660-880 00 ደዊልካ ሕተትሞ፤ ሓገዝ ክትረክብ ኢኻ።
”ፍሪቲድስ-ሄም” (ናይ ነጻ ጊዜ ኣዳራሽ)
እዚ ”ፍሪቲድስ-ሄም” ዚበሃል ናይ ነጻ ጊዜ ኣዳራሽ፤ ነቶም ካብ 6-13 ዝዕድሚኦም ቈልዑ፤ ቅድሚ ትምህርቲ ምጅማሩ ወይ ብድሕሪ ናይ ትምህርቲ ሰዓታት፤ እናተሓለዉ ኪጸንሑሉ ዚኽእሉ ገዛ እዩ። ኣብዚ ድማ ብምሁራት ሰራሕተኛታት፤ ብመሰረት እቲ መደብ ትምህርቲ ዝተዳለወ ንጥፈታት ይካየደሎም። እዚ ”ፍሪቲድስ-ሄም” እዚ፤ ምስቲ ቤትትምህርቲ ዝተተሓሓዘ ወይ ኣብ ቀረብኡ ኣብ ዚርከብ ቦታ ዝቖመ እዩ። ወለዲ ነዚ ደቆም ዝጸንሑሉ ናይ ”ፍሪቲድስ-ሄም” ቦታ፤ ገንዘብ ይኸፍልሉ እዮም።
ኣብ ”ፍሪቲድስ-ሄም” (ናይ ነጻ ጊዜ ኣዳራሽ) ቦታ ንምርካብ፤ ኣብቲ ናይ ኮሙን፤ ኣድራሻ ኢንተርነት ዚርከብ ኦርኒክ ብምምላእ፤ ክትገብሮ ትኽእል (kommunens webbplats) ኢኻ። እቲ ዚምላእ ብቛንቋ ሽወደን እዩ። ናብቲ ኮሙን ብቑጽሪ ስልኪ 0660 – 880 00 ደዊልካ ውን፤ ምስቶም ምልክታኻ ዚቕበሉ ሰብ ንኽትራኸብ፤ ሓገዝ ክትረክብ ኢኻ።
ቤትትምህርቲ-ባህሊን ቤትትምህርቲ-ቴክኒክን
ናይዚ ኮሙን ቤትትምህርቲ-ባህሊን ቤትትምህርቲ-ቴክኒንክ፤ ምልክታ ኣእቲኻ፤ ካብቲ ናይ ትምህርቲ ጊዜ ወጻኢ፤ ብድሌታካ እትሳተፎ ንጥፈታት እዩ።
ፍሉይ-ቤትምህርቲ
ኣብ ትምህርቶም ተወሳኺ ሓገዝ ዘድልዮም ተመሃሮ፤ ብቐዳምነት ኣብ ጥቓ ቤቶም ዚርከብ ቤትትምህርቲ እዮም ዚኸዱ። እቶም ከቢድ ናይ ስንክልና ዘሎዎም ተመሃሮ ግን፤ መጽናዕቲ ድሕሪ ምግባርን፤ ብናይ ወለዶም ፍቓድን፤ ኣብ ሓደ ፍሉይ-ቤትትምህርቲ ቦታ ይፍቀደሎም። እቲ ምኽንያት ስንክልንኦም፤ ሕክማንዊ፤ ስነ-ኣእምሮኣዊ፤ ስነ-ትምህርታዊ ወይ ማሕበራዊ ምኽንያት ኮይኑ፤ እቲ ፍሉይ-ቤትምህርቲ፤ ነቲ ምዕባለን ምቕሳም-ትምህርቲን ዝሓሸ ኩነት ክፈጥረሎም ይኽእል እዩ፤ ተባሂሉ ስለ ዝተገምገመ እዩ።
2ይ ደረጃ ቤትትምህርቲ/ጂምናስዩም
ቤትትምህርቲ ጂምናስዩም ብድሌትካ እትመሃሮ ይኹን እምበር፤ ብዙሓት መንእሰያት ግን ብድሕሪ መባእታዊ ቤትትምህርቲ ንምቕጻል ይመርጹ እዮም። ቤትትምህርቲ ጂምናስዩም ንዝለዓለ ቤትትምህርቲ ዘዳልወካ ኮይኑ፤ መብዛሕትኡ ጊዜ ውን፤ ኣብ ናይ ስራሕ-ዓለም ንምእታው፤ ሓደ ካብቲ ቅድመ-ኩነት እዩ።
ናይ ጂምናስዩም ቤትትምህርቲ ን3 ዓመታት ዚቕጽል ኮይኑ፤ ክልሰ-ሓሳባዊን ግብራዊን መስመራት ትምህርቲ ዝሓዘ እዩ። ናይ ስፖርት ጂምናስዩም፤ ብዝልዓለ ደረጃ ስፖርት ንዚከታተሉ መንእሰያት፤ ማዕረ-ማዕረ ምስቲ ካልእ ትምህርቲ ዝመሃሩሉ እዩ። እዚ ናይ ኦርንሾልድስቪክ ኮሙን ጂምናስዩም፤ ኣብ ”ፓርክስኩላን” (Parkskolan) ከምኡውን ኣብ ”ኖላስኮላን” (Nolaskolan) ይርከብ።
ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ
”ካምፑስ-ኦርንሾልድስቪክ” (Campus Örnsköldsvik) ምስ ናይ ”ኡመዮ-ዩኒቨርሲቲ” ብምትሕግጋዝ፤ ብኸፊል ሞያዊ ኮለጅ፤ ብኸፊል ድማ ናይ ዩኒቨርሲቲ ትምህርቲታትን ስነ-ምርምርን ዘጠቓልል እዩ። ብኻልኦት ኣብያተትምህርቲ ንዝዳሎ ትምህርቲታት ውን ”ብኮረስፖንደንስ” ንምምሃር ዕድል ዚኸፍት እዩ።
”ካምፑስ” ኣብ ማእከል ኦርንሾልድስቪክ፤ ኣብ ጥቓ ኣውቶቡሳትን ባቡራትን ይርከብ። ተመሃሮ መቐመጢ ቤት ክረኽቡ ውሑሳት እዮም፤ ክራይ ገዝኦም ግን ባዕላቶም እዮም ዝኸፍሉ።
ቤትትምህርቲ በጽሕታት መገምገሚ-ፍልጠትን
እቶም ናይ መባእታዊ-ቤትትምህርቲ ወይ ናይ ጂምናስዩም ደረጃ ፍልጠት ዘይብሎም በጽሒታት፤ ንፍልጠቶም ንኽምልኡሉ ዕድል ይወሃቦም እዩ። ኣብ ኦርንሾልድስቪክ ምዝጉብ ዝኾነ ሰብ፤ ኣብታ 20 ዓመት ዝመልኣላ ዓመት ዘላ ቀውዒ፤ ኣብ ቤትትምህርቲ በጽሕታት ክጅምር ብቑዕ እዩ። እቲ መባእታዊ-ትምህርቲ ብነጻ ዚወሃብ እዩ። ኣብቲ ብጂምናስዩም ደረጃ ዚወሃብ ትምህርቲ ግን፤ ነቲ መምሃሪኻ ዝኸውን መሳርሒታትን መጻሕፍቲን፤ ባዕልኻ ኢኻ ትገዝኦ።
እቲ ብናይ ካልእ ሃገር ትምህርታዊ-ስርዓት ወይ ብኻልእ ኣገባብ ብቕዓት ዘጥረየ ሰብ፤ ፍልጠቱ ዝግምገመሉ ዕድል ክወሃቦ ይኽእል እዩ። ብድሕሪቲ ናይ ፍልጠት ግምገማ መስርሕ ድማ፤ እቲ ዚምልከቶ ሰብ ናይ ብቕዓቱ ምስክር ወረቐት ክወሃቦ ይኽእል እዩ። ንቤትትምህርቲ በጽሕታት፤ ብቑጽሪ ቴሌፎን 0660-889 00 ተራኸቦም።
ቋንቋ ሽወደን ንወጻእተኛታት ”ኤስ.ኤፍ.ኢ” (sfi)
እቲ ቤትትምህርቲ በጽሒታት፤ ነቶም መባእታዊ ፍልጠት ቋንቋ ሽወደን ዘይብሎም ወጻእተኛታት፤ ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንወጻእተኛታት ”ኤስ.ኤፍ.ኢ”፤ የዳሉ እዩ።እቲ ዚወሃብ ትምህርቲ ድማ፤ ብዛዕባ ሕብረተሰብ ሽወደንን ብዛዕባ ናይ ስራሕ-ዓለምን ውን ፍልጠት ዘስንቕ እዩ።
ኣብ ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንወጻእተኛታት ”ኤስ.ኤፍ.ኢ” ንኽትሳተፍ፤ ብውሑዱ 16 ዓመት ክትመልእ፤ ኣብዚ ኮሙንዚ ምዝጉብ፤ ምሉእ መንነት-ቁጽሪ ዘሎካን ክትከውን ይግባእ። እቲ ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንወጻእተኛታት ”ኤስ.ኤፍ.ኢ”፤ ምስ ስራሕ ወይ ልምምድ-ስራሕ ውን ኣዛኒቕካ ክተተግብሮ ትኽእል ኢኻ። እቲ ትምህርቲ ብነጻ ዚወሃብ ኣገልግሎት እዩ።
ርክብ፡-
ብዛዕባ ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንወጻእተኛታት ”ኤስ.ኤፍ.ኢ”፤ ዝበለጸ ክትፈልጥ ምስ ትደሊ፤ ምስታ ናይ ቤትምህርቲ በጽሕታት ኣማኻሪት (kurator)፤ ብቑጽሪ ቴሌፎን 0660-889 000 ተራኸብ።


c: text/html

text:
ኢጣልያ፣ ሕሉፍ ጽልኢ ስደተኛታት ዘለዎ ሰብ ሽዱሽተ ስደተኛታት ብጥይት ኣቑሲሉ
Radio Erena: 05 February 2018
ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ሕሉፍ ጽልኢ ከምዘለዎ ዝተነግረሉ ኢጣልያዊ፣ ካብ መኪና ኮይኑ ብዝኸፈቶ ቶኽሲ ሽዱሽተ ስደተኛታት ከምዘቑሰለ ሰበ ስልጣን ኢጣልያ ኣፍሊጦም።
እቶም ኣብ ደቡባዊ ኢጣልያ ቆሲሎም ዘለዉ ኣርባዕተ ስደተኛታት መንነቶም ብንጹር ኣይተገልጸን።
እቲ የማናዊ ፖለቲካዊ ስነ ሓሳብ ዝኽተልን፣ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ሕሉፍ ጽልኢ ከምዘለዎን ዝተነግረሉ ሉካ ትርያኒ ዝተባህለ ኢጣልያ፣ ብቀዳም 3 ለካቲት ኣብ ከተማ ማሰራታ ቶኽሲ ዝኸፈተሉ ምኽንያት ፖሊስ የጻርዮ እኳ እንተሎ፣ ሓደ ናይጀራዊ ስደተኛ ብቕትከት ሓንቲ ኢጣልያዊት ተጠርጢሩ ከምዝተቐየደ ብዜና ድሕሪ ምክትታሉ ከም ግብረ መልሲ ዝፈጸሞ ክኸውን ከምዝኽእል ዝተፈላለዩ ወገናት እታ ሃገር ግምታቶም ይህቡ።
እቲ ካብ ከተማ ሮማ ኣስታት 200 ኪሎሜተር ንደቡብ ርሒቃ ኣብ እትርከብ ከተማ ማሰራታ፣ ብቀዳም 3 ለካቲት ዘጋጠመ ፍጻሜ፣ ኣብታ ሃገር ምስ ስደተኛታትን ምስፍሕፋሕ የማናውያን ሰልፍታትን ብዝተኣሳሰር ርሱን ፖለቲካዊ ክትዓት ኣለዓዒሉ ይርከብ።
ዜጋታት ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ሱዳንን ካልኦት ሃገራትን ዝርከብዎም 10ታት ኣሽሓት ስደተኛታት ብማእከላይ ባሕሪ እናሰገሩ ናብ ኢጣልያ ይኣትዉ ከምዘለው ይፍለጥ።
ኢጣልያ ብዋሕዚ ስደተኛታት ብቀጻሊ ተማርር እኳ እንተላ፣ ጉዳያ ኣተሓሕዛ ስደተኛታት ንዜጋታት እታ ሃገር ካብ ዘካትዕ ነጥቢ'ዩ።
እዚ ከምዚ'ሉ እንከሎ፣ ዝሓለፈ ሰሙን ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ብጃልባ ዝተበገሱ ኣስታት 90 ስደተኛታት ከምዝጠሓሉ ተሓቢሩ።
እታ ጃልባ ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ከይርሓቀት ስለዝጠሓለት፣ ዜጋታት ፓኪስታን ምዃኖም ዝተገልጸ ናይ 8 ሰባት ሬሳ ናብቲ ገማግም ተገፊዑ ከምዝተመልሰ ኣህጉራዊ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ።
ብመሰረት እቲ ኣህጉራዊ ትካል ዝሃቦ ሓበሬታ፣ ዛጊት ክልተ ሰባት ጥራይ'ዮም ብህወይት ክድሕኑ ክኢሎም።
==========================

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Date: Thursday, 08 June 2017
ጻውዒት ጀነራል ጻድቃን' ንዘይዕቱብነት ኣብ ምውሓስ ዋንነት ኣፍ-ደገ ባሕሪ ኢትዮጵያ!
============================
ኣንቢብኩም Share ግበርዎ
ወርሒ ሰነ ዕለት 8, 2017 ዓም ፈረንጂ
.........................................
ሌተናል ጀነራል ጻድቃን ገ/ትንሳኤ ምስ አዲስ ዘመን ኣብ ዝገበሮ ሓጺር ጻንሖት. ጸጥታ ኢትዮጵያ ዝዉሕስ ስርዓት ሻዕብያ ካብ ሱሩ ምስዝብሕጎግ ከምዝኮነ ድሕሪ ምብራህ: ምትእትታዉ ግዳማዉያን ሓይልታት'ን ዝምስርትኦ ክልትኣዊ ሽርክነት: ኣብ ነዊሕ ርሕቀት ንኢትዮጵያ ኣሉታዊ ሳዕቤን ከምዝፈጠር ገሊጹ።
ንዝሓለፉ ሰለስተ ዓመታት ከይሰልከና ዝመደርናሉ ጉዳይ እዚ ክኽውን ኣእዛኑ ከፊቱ፣ ቀልቡ ሂቡ ዝሰምዕ መሪሕነት ህወሓት ግን: ክሳብ ሎሚ ክንረክብ ኣይከኣልናን። መራሕቲ ህወሓት ክነጽረሎም ዝግባእ ሓቒ: ብኹሉ ሸነኻት ብዘይ ዘራያት ምኽባቦምን፣ ነዚ ተርእዮ ዝብድህ ወይ ዘበርዕን ዉጥን ብዘይምሕንጻጾም ንህዝብና ክወጾ ኣብዘይክእል መጻብቦ እንዳሸመሙዎ ይኸዱ ምህላዎም እዩ።
ጀነራል ጻድቃን ኣብ መብርሂኡ ብዕቱብነት ካብ'ዘይምርኣይ ከይገለጾ ዝሓለፈ ወሳኒ ጉዳይ: ኣባ'ሓጎታትና ብደሞ'ም ዓቂቦም ን'ዘመናት ዘጽንሑልና'ን: ኣብ'ዚ ሕጂ እዋን ግን ብሰንኪ ተንበርካኺ ስርዓት ተመንዚዑ፣ መዕንደሪ ሃገራት ኣዕራብ ኮይኑ ዝርከብ ሉዓላዊ ኣፍ-ደገ ባሕርና እዩ። ኣብ 1991 ዓ.ም. ዓለም-ለኸ ዉዕላት ብምጥሓስ ን'ወደብ ዓሰብ ናብ ኤርትራ ዘተኣታተወ ዓማጺ ሓይሊ: ን'ኣህጉራዊ ድንጋገታ'ት ረጊጹ: ህዝቢ ኢትዮጵያ ልዕሊ ርብዒ ዘመን ብኽሳዱ ክታሓዝ ብ'ምፍራድ፣ ን'ኣደዳ ጥፍኣትን ብርሰት'ን ኣቃሊዕዎ ይርከብ።
ኣብዚ ክንጽር ዝግብኦ ሓቒ: ወደብ ዓሰብ ኣብ'ትሕቲ ኢትዮጵያ እንከሎ ኣብ ዉሽጡ ሓቁፉ ዘስረሖም ዝነበረ ቁጽሪ ኢትዮጵያውያ'ን ሰራሕተኛታት: ምስ ቅድሚ 4 ዓመታት ካብ ስዑድ ዓረብ ናብ ኢትዮጵያ ዝተሰጉ ቁጽሪ ኢትዮጵያዉያን ስደተኛታት ዝጸጋጋዕ እዩ። ኢትዮጵያ ሕጋዊ ዋንነት ኣፍ-ደገ ባሕሪ እንተረጋጊጻ: ኣብ ሃገራት ዓረብ፣ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ፣ ኣብ ሳህራ ወ.ዘ.ተ.. ዝበርስ ዘሎ ዉዕይ ጉልበት ዝዓቆረ መንእሰይ ወለዶ: ኣብ ዓዱ ብ'ራሃጹ ኣፍርዩ ክነብር'ን፣ ፍርያቱ ን'ናይ ደገ ዕዳጋ ብ'መልክዕ ሰደድ ብ'ምቅራብ፣ ዓለም-ለኸ ተወዳድርነቱ ዘዕብየሉ'ን ቁጠባዊ ዓቅሙ ዘሰስነሉ ሃዋህዉ ክፍጠር እዩ።
ኣብዚ ጉዳይ ክርአ ብ'ዝጸንሐ ዘይዕቱብነት ህዝብና ኣብ'ዝተፈላለየ ክፋላት ዓለም ክፈልስ ተገዲዱ ግዳይ በለጽ'ን፣ ዓመጽ'ን ዘይሕጋዉያን ደላሎ'ን ኣሰጋገርት'ን ኮይኑ ይርከብ። ማሕበረ-ቁጠባዊ ሕሰም ህዝብና ኣስተብሂልና ነዚ ህልዉ ኩነታት ንምእላይ'ን፣ ታሪካዊ ክብርታትና ን'ምምላስ ኹለንተናዊ ዓቅምታት'ና ናብ'ዚ ክቡር ዕማም ክነቅንዕ ይግባእ። ጎኑ'ጎኑ ድማ ሕጋው'ን ዲፕሎማስያው'ን ጻዕርታት'ና ን'ካልኢታት ከየወንዘፍና ብ'ትግሃት ክንዓዪ ይግባእ።
ናይ ሻዕብያ መርሒነት፣ ብ'ፍላይ ድማ ኣብ ቅድሚት ኮይኖም ነቲ ስርዓት ዝ'ዝውሩ ዉልቀ-ሰባት ቀጻሊ ካብ'ዘርዕዶም ጉዳይ: ዋንነት ኣፍ-ደገ ባሕሪ ኢትዮጵያ'ን፣ ምውሓስ ወደብ ዓሰብ ሓደ እዩ። ኣብ ሰነ 1991 ዓም ኣብ አዲስ አበባ ኣብ'ዝተኻየደ ዓውደ-ዘተ "ኢትዮጵያ ን'ወደብ ዓሰብ ክትጥቀመሉ ሙሉእ መሰል ኣለዋ" ዝብል መደረ ኢሳይያስ መርኣያ ናይ'ዚ ሕዱር ራዕድ'ን፣ ስግኣትን እዩ።
ኢሳይያስ ኣብቲ እዋን ከምኡ ክብል ዝደረኾ ህዝቢ ኢትዮጵያ ስርዓት ደርግ ምእላዩ ከም ኣወንታዊ ምዕባለ እኳ እንተወሰዶ: ኢትዮጵያ ብዘይ ኣፍ-ደገ ባሕሪ ምትራፋ ከምዘቆጠዖ'ን፣ከምዘነደሮ'ን ስለዝፈልጥ። ቀንዲ ሕመረት ናይ'ቲ መደረ ድማ: ከምዚ ዝበለ ውሕሉል መደናገሪታት ብ'ምጥቃም: ካብ ብዕስራ ዕጽፊ ቁጽሪ ህዝብ'ን፣ ባህራያዊ ጸጋታት'ን ካብ'ትዉንን ሃገር ዝመጸካ ስግኣታት ምእላይ ዝብል ኔሩ።
ትሕት ኢልኩም ትዕዘቡ'ዎ ኣብ ጋዜጣ ዝተሓትመ ጽሑፍ: ኣብቲ እዋን ኩናት ሰበ-ስልጣን ሻዕብያ ብ'ሽም ብርዒ "ወዳጀ መምህር" ብዝብል ኣርእስቲ ዝጻሓፉ'ዎ ክኸውን ከሎ: መልእኽቱ ድማ "ቬትናም ን'ቻይና ስዒራታ እያ እሞ ንሕና እዉን ብ'ናይ ኢትዮጵያ ታህዲዳ'ት ኣይንጨነቕ" ዝብል ናብ ደገፍቶ'ም ዘቕንዐ መደዓዓሲ ኔሩ። እቲ እንኮ ፍታሕ: ኣብ ፍርሕ'ን ቀባሕባሕ'ን ተሸሚም'ካ: ዝተመላክዑ መጸናንዒ መደረታት ምስናዕ ዘይኮነ: ዓለም-ለኸ ዉዕላት ኣኽቢርካ ዋንነት ኣፍ-ደገ ባሕሪ ኢትዮጵያ ብ'ወግዒ ምቅባል: ድሕሪ'ኡ ክልትኣዊ ርክባት ናብ ንቡር ምምላስ እዩ።
============================
.... ..#ኣይተ_ጻድቃን...!
ልብኹም ነዲዱ ብሕርቃን
ዝባንኩም ቆርፊዱ ብዕርቃን
ተንኮል ተጎልቢብኩም ስራሕ ሸይጣን
ዛዕጎል ካብትድርብዩ እንዳ ሸተትኩም ዕጣን
ሓንቲ ዘየፍረኹም እንከሎኹም ኣብ ሰልጣን
ሕጂ ለለ ትብሉ ከም ሓሜንን ዋጣን
ሰሪሕኩም ግዳ ዘይ ትነብሩ ኣብ ሽረን ሰቖጣን!
ዓይንኹም ፈጢጡ ዘይናቱ ኪርኢ
ልብኹም ብሂጉ እንዳማቱ ቆውዒ
ኣመል'ዶ ኮይኑኩም ትሕሰዳ ቅንኢ
ሕማቕ ውርሻ'ዩ ካብ ዓሌት ናብ ዘርኢ!
ህዝብኹም እንዳ ተገርፈ ብሓለንጊ ጥሜት
ኣካሉ ቆርፊዱ ብዕርቃን ድኽነት
ብልመና እንዳ፡ነበርኩም ብትኳቦ ረዲኤት
ኲናት ክትእዉጁስ ኣይስመዓኩምን'ዶ ሕፍረት!
ባዕልኹም ወሪርኩም ትብሉና ወረርቲ
እንተተከላኸልና ትብሉና ሓንከርቲ
ሰላም እንተገበርና ምስ ጎረባብቲ
ሓይሎም ትብሉና ንሰላም ኣስጋእቲ!
ከመይ ክንኮነልኩም እስኪ ንገሩና
ስቕ'ዶ ክንብል ኣብቲሕቴኹም ተምበርኪኽና
ወይሲ ብትኳቦ ክንነብር ከማኹም ተኾርሚና
ኖኖ እዚ'ሲ ኣይንውዕሎን ዘይ ናየቦታትና
ነዓናን ነዓኹምን እኮ እዚ እዩ ዝፈልየና
ንስኹም ብትኳቦ ንሕና ከኣ ብጽፍርና!
ኣየ ንስኻትኩም ከይትሰርሑ'ዶ ከይትዓዩ
ከይትጽዕሩ'ዶ ንህዝብኹም ካብ ድኽነት ከይትኣልዩ
ክፋእኩም ክትሽፍኑ ደኣ ናብ ኲናት ጉየዩ
ኲናት ደኣ ሞትን ዕንወትን እምበር መፍትሒ ድዩ
ደሓር ከኣ ትበኽዩ ናብ ዓለም ተእውዩ!
እምበር ንሕና ደኣ ሰብ ራኢ ኢና ሰብ ጽኑዕ እምነት
ደቂ ፍቕሪ ኢና ሰብ ጽኑዕ ሓድነት
ብጻዕርና ንዕወት ንስዕሮ ንድኽነት
ዓለም ዝመስከረልና ናይ ኣፍሪቃ ኣብነት!
መራሒና ነቢ
ህዝብና ዉን ንህቢ
ካብ ሰብ ዘይንጽበ ብረሃጽና ንዓቢ
ኣብ ባሕርና ንሕንብስ ኣብ ሰማይና ንዝንቢ
ብሓድነት ንፍለጥ ቤተ ሰላም ግንቢ!!!
ሳሙኤል ገብርሂወት https://m.facebook.com/EritreanHome
Cologne NRW Germany - Celebration of the 27 Anniversary of the ERITREAN INDEPENDENCE DAY by Eritrean in NRW 26 May 2018
Eritrean in Karlsruhe Germany celebrating the 27th Anniversary of Eritrean Independence Day on the 26th May 2018


text:
ዕረፍቲ ወሊድ 4ተ ወርሒ ኮይኑ
መቐለ ሕዳር 27/2010(ድወት) እዋን ዕረፍቲ ወሊድ 4ተ ወርሒ ክኸውን ተወሲኑ፡፡
ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ትማሊ ኣብ ዘካየዶ ስሩዕ ኣኬባ ዝተመሓየሸ ኣዋጅ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ሓዊሱ 2ተ ኣዋጃት’ውን ኣፅዲቑ፡፡
እዚ ዝተመሓየሸ ኣዋጅ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ሃገርና ሐዚ ንዝበፅሓቶ ብርኪ ዝምጥን ከምኡ’ውን መሰል ሰራሐተኛታት ዝሕልው ድንጋገታት ዘካተተ’ዩ፡፡
እዚ ዝተመሓየሸ ኣዋጅ ንደቂ ኣንስትዮ ዕረፍቲ ወሊድ 4ተ ወርሒ ክኸውን ካብ ምፍቃዱ ብተወሳኺ ኣብ ኣብያተ ዕዮ መንግስቲ ማእከላት መፅንሒ ህፃናት ክዳለው ዝእዝዝ ድንጋገ’ውን ዝሓዘ’ዩ፡፡
እዚ ፍቓድ ወሊድ ፅንሲ ንዝተቋረፀን ደቂ ኣንስትዮ’ውን ዝሓውስ ምዃኑ ተሓቢሩ፡፡
ብካልእ ገፅ ድማ ኣብቲ ነባር ኣዋጅ ኣብ ፈላሞት 3ተ ወርሒ ምስ ሙሉእ መሃያ ኣብ ቀፀልቲ 3ተ ኣዋርሕ ብፍርቂ መሃያ ኣብ ዝቅፅሉ 2ተ ኣዋርሕ ድማ ብዘይ መሃያ ንዝሓመመ ሰራሕተኛ ዝወሃብ ፍቃድ ኔሩ፡፡
ኣብዚ ዝተመሓየሸ ኣዋጅ ግን ኣብ ፈላሞት 6ተ ወርሒ ምስ ሙሉእ መሃያ ዝቅፅሉ 2ተ ኣዋርሕ ድማ ብፍርቂ መሃያ ፍቃድ ክወሃብ ደንጊጉ’ሎ፡፡
እዚ ተመሓይሹ ዝቀረበ ረቂቅ ኣዋጅ ዓለምለኻዊ ብሉፃት ተሞክሮታት መሰረት ዝገበረ እዛ ሃገር ንተመዝግቦ ዘላ ዕቤት ዝምጥን ሰራሕተኛ ንምህናፅ ዝሕግዝን ኣብቲ ነባር ኣዋጅ ዝነበሩ ክፍተታት ዝዓብስን’ዩ ብዝብል ብኣብዝሓ ድምፂ ፀዲቑ’ሎ፡፡


text:
ኢንዳስትሪ ስሚንቶ ንምዕባይ ኢትዮጵያን ቻይናን ተሰማሚዐን
መቐለ መጋቢት 01/2009(ድወት) ሃገራት ኢትዮጵያን ቻይናን ኢንዳስትሪ ስሚንቶ ንምዕባይ ሓበራዊ ስምምዕነት ፈሪመን።
ፎረም ስሚንቶ ኢትዮ-ቻይና ተሳሊጡ ኣሎ።
ሚኒስትር ዲኤታ ሚኒስቴር ኢንዳስትሪ ዶክተር ኣለሙ ስሜ እቲ ፎረም ቻይና ኣብቲ ዓውዲ ዘለዋ ተሞክሮ ንምውሳድ ከምዝሕግዝ ገሊፆም።
ኣብ ሃገርና ዝለዓለ ዓቕሚ ኢንዳስትሪ ስሚንቶ ከምዘሎን ዕብየት ዓውዲ ኮንስትራክሽን ሃገርና እናዓበየ ምምፅኡ ስዒቡ ኢንዳስትሪ ስሚንቶ ዚያዳ ክዓቢ ትፅቢት ከምዝግበር ገሊፆም።
ኣብዚ ሐዚ እዋን ዓመታዊ ዓቕሚ ምፍራይ ስሚንቶ ሃገርና 13ሚሊዮን ቶን ከምዝበፅሐን ሃገራዊ ጠለብ በብዓመቱ ብ10ሚኢታዊ ይዓቢ ከምዘሎን ድማ ሓቢሮም።
ዳይሬክተር ማሕበር ስሚንቶ ቻይና ቼን ፊ እቲ ፎረም ኢትዮጵያን ቻይናን ኣብቲ ዓውዲ ዝህልወን ምትሕብባርን ልውውጥ ሓበሬታን ንምጥንኻር በሪ ዝኸፍት’ዩ ኢሎም።
ኣብ ሃገርና 17 ኩባኒያታት ኣብ ምፍራይ ስሚንቶ ከምዝተዋፈሩ ይግለፅ።
ኣብ ትልሚ ዕብየትን መሰረታዊ ዝላን ክልተ ዓውዲ ኮንስትራክሽን ንምዕባይ ብመሰረት ዝተትሓዘ ትልሚ ኢንዳስትሪ ስሚንቶ ምጥንኻር ዓብዪ እጃም ከምዘለዎ ብምእማን ትኹረት ተዋሂቡ ይስርሐሉ ከምዘሎ ኣብቲ ፎረም ተገሊፁ ይብል ፀብፃብ ኦል ኣፍሪካ ዶት ኮም።


text:
መጽሓፍ ቅዱስ
መጽሓፍ ቅዱስ ብእኩባት ቀንዲ ሃይማኖታዊ ጽሑፋት ናይ እምነት ኣይሁዳውያንን ክርስትናን ዝቖመ እዩ። ኣብ ታሪኽ መጽሓፍ ቅዱስ እታ ቀዳመይቲ ዝበዝሐት ዝተሸጠት መጽሓፍ እያ።
ትሕዝቶን መስርዕን መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ መንጎ ሃይማኖታት ዝተፈላለየ ስለ ዝኾነ፥ ሓንቲ መጽሓፍ ቅዱስ ጥራይ የላን። ታናኽ (እብራይስጢ፡ תַּנַ"ךְ, አደማምጻ [taˈnax] ወይ [təˈnax]; ካልእ አጸሓሕፋ "ታናክ")፥ መጽሓፍ ቅዱስ ናይቶም ቀንዲ ኣይሁዳውያን ኣብ 24 መጽሓፍቲ ይምቀል። ሳምራውያን ዝበሃሉ ውሑዳት ክፋል ኣይሁድ ግና 5 መጽሓፍቲ ጥራይ ኣለዎም። እተን 24 ጽሑፋት ኣይሁዳውያን ኣብ 39 መጽሓፍቲ ተመቒለን ንናይ ክርስትያን ብሉይ ኪዳን የቑማ። ቁጽሪ ምሉእ ጽሕፋት ናይ ክርስትና መጽሓፍ ቅዱስ፥ ካብ 66 መጽሓፍቲ ናይ ወንጌላውያን፥ ክሳዕ 81 መጽሓፍቲ ናይ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ይፈላለ።
መጽሓፍ ቅዱስ ኣይሁድ[edit | edit source]
መጽሓፍ ኣይሁድ ታናኽ፥ ኣብዘን ዝስዕባ ሰለስተ ክፋላት ይምቀል። (1) ቶራ (እብራይስጢ፡ תּוֹרָה፡ "ሕጊ") ሓሙሽተ መጽሓፍቲ ሕጊ ኮይኑ፥ መጀመርታ ታሪኽ እስራኤላውያንን ሕጎምን፥ ኪዳን ምስ ኣምላኽ እስራኤልን ይሕዝ። (2) ነቪይም (እብራይስጢ፡ נְבִיאִים፡ "ነብያት") ናይ ጥንቲ ታሪኽ እስራኤልን ይሁዳን ስራሕ ነብያትን ይሕዝ። (3) ከቱቪም (እብራይስጢ፡ כְּתוּבִים፡ "ጽሑፋት") ግጥምታትን ናይ ፍልጠት ጽሑፋትን፥ ከም በዓል መዝሙር ዳዊትን እዮብን ይሕዝ።
መጽሓፍ ቅዱስ ክርስትና[edit | edit source]
ናይ ሃይማኖት ክርስትና መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ክልተ ይምቀል። ቀዳማይ ብሉይ ኪዳን ኮይኑ 39 መጽሓፍቲ ናይ እብራይስጢ ጽሑፋት ይሕዝ፡ ካልኣይ ከኣ ሓድሽ ኪዳን ኮይኑ 27 መጽሓፍቲ ድማ ኣለዎ። ወንጌላት፥ እተን ቀዳሞት ኣርባዕተ መጽሓፍቲ ሓድሽ ኪዳን፥ ብዛዕባ ህይወት ክርስቶስ የዘንትዋ። ንሰን መሰረት እምነት ክርስትና እየን።
ወላ'ኳ ጽሑፋት መጽሓፍ ቅዱስ ኣይሁድ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ክርስትና 'ተሃለዋ፥ መስርዐን ዝተፈልየ አዩ። እቲ ናይ ኣይሁድ ጽሑፍ ብምምላስ ህዝቢ እስራኤል ናብ የሩሳሌምን ናብ ቤት መቕደስን ይውዳእ፥ መወዳእታ መጽሓፍ ብሉይ ኪዳን ክርስትና ግና ትንቢት ሚልክያስ እያ።
ታሪኻዊ ጽሑፍ[edit | edit source]
ካብቲ ኣብ ቀደም ዝተጻሕፈ እሞ ክሳዕ ሕጂ ጸኒሑ ዝተረኽበ ጽሑፋት መጽሓፍ ቅዱስ ክርስትና፥ ኣብ ራብዓይ ክፍለ ዘመን ብቛንቃ ግሪኽ ዝተጻሕፈ እዩ። ክሳዕ ሕጂ ዝጸንሐ ምሉእ መጽሓፍ ቅዱስ ኣይሁድ ከኣ ብቛንቃ ግሪኽ ዝተቶርጎመ ካብ ራብዓይ ክፍለ ዘመን ኣትሒዙ ዝጸንሐ እዩ። ዝነውሐ ዝጸንሐ ምሉእ ጽሑፍ: ክፋል ናይቲ ቀንዲ መጽሓፍ ቅዱስ ኣይሁድ ተባሂሉ ዝሕሰብ፥ ማለት ልክዕ ናይ መጀመርታ ቃላት ዝሓዘ፥ ክሳዕ ፍርቂ ክፍለ ዘመን ይግምገም።
ምምስራት ቀኖና ክርስትና[edit | edit source]
ድሕሪ ምምስራት ሃይማኖት ክርስትና ብቀዳማይ ክፍለ ዘመን፥ ኣብተን ቀዳሞት ሰለስተ ክፍለ ዘመናት፥ ሽማግለታት ኣብያተ ክርስትያናት ናይ ወንጌል ጽሑፋትን መልእኽትታት ሃዋርያትን ኣኪቦም ነዚ ሕጂ ሓድሽ ኪዳን ተባሂሉ ዝፍለጥ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ክርስትና ኣቖሙ። ብኸምዚ ዝተገልጸ መሰረት ብሉይ ኪዳንን ሓድሽ ኪዳንን ብሓደ ሓቢሩ መጽሓፍ ቅዱስ ይበሃል። ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ክርስትያናዊ ሃይማኖታት ኣይኖት ጽሑፋት ከም ቀንዲ ቅዱሳት ጽሑፋት ተቐጺረን ኣብ ብሉይ ኪዳን ክጽምበራ ከም ዘለወን ክርክር ኣሎ። ወንገላውያን ነቲ ናይ እብራይስጢ መጽሓፍ ቅዱስ ጥራይ ከም ቀንዲ (ቀኖና) ይቕበልዎ። ሮማዊት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንን ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያንን ግና መጽሓፍቲ ካልኣይ-ቀኖና ብሉይ ኪዳን ከምኡ'ውን እኩባት መጽሓፍቲ ኣይሁድን ከም ቀንዲ ጽሑፋት ይቕበልወን። ንሓድሽ ኪዳን ዘቑማ መጽሓፍቲ እዘን ዝስዕባ እየን፤ ኣርባዕተ ወንጌላት፡ ግብሪ ሃዋርያት፡ መልእኽትታት ከምኡ'ውን ትንቢት የውሃንስ እየን።


text:
ነኣምን በኣሓዱ ኣምላክ እግዚኣብሔር ኣብ፡ ኣሃዜ ኩሉ ገባሬ ሰማያት ወምድር ዘያስተርኢ ወዘኢያስተርኢ። ወነኣምን በኣሓዱ እግዚእ ኢየሱስ ክርስቶስ ወልደ አብ ዋሕድ፡ ዘህልው ምስሌሁ እምቅድመ ይትፈጠር ዓለም፡ ብርሃን ዘእምብርሃን ኣምላክ ዘእምኣምላክ ዘበኣማን፡ ዘተወልደ ወኣኮ ዘተገብረ፡ ዘዕሩይ ምስለ ኣብ በመለኮቱ፡ ዘቦቱ ኩሉ ኮነ ወዘእንበሌሁሰ ኣልቦ ዘኮነ፡ ወኢምንትኒ ዘበሰማይኒ ወዘበምድርኒ፡ ዘበእንቲኣነ ለሰብእ ወበእንተ መድኃኒትነ ወረደ እምሰማያት፡ ተሰብኣ ወተሰገወ እመንፈስ ቅዱስ ወእማርያም እምቅድስት ድንግል፡ ኮነ ብእሴ ወተሰቅለ በእንቲኣነ በመዋእለ ጲላጦስ ጴንጤናዊ ሓመ ወሞተ ወተቀብረ፡ ወተንሥኣ እሙታን ኣመ ሣልስት ዕለት በከመ ጽሑፍ ውስተ ቅድሳት መጻሕፍት፡ ዓርገ በስብሓት ውስተ ሰማያት ወነበረ በየማነ ኣቡሁ ዳግመ ይመጽእ ብስብሓት ይኴንን ሕያዋነ ወሙታነ ወኣልቦ ማኅለቅት ለመንግሥቱ። ወነኣምን በመንፈስ ቅዱስ እግዚእ ማሕየዊ ዘሰረፀ እምኣብ፡ ንስግድ ሎቱ ወንሰብሖ ምስለ ኣብ ወወልድ ዘነበበ በነቢያት። ወነኣምን በኣሓቲ ቅድስት ቤተ-ክርስቲያን እንተ ላዕለ ኩሉ ጉባኤ ዘሓዋርያት። ወነኣምን በኣሓቲ ጥምቀት ለሥርየተ ኃጢኣት። ወንሴፎ ትንሣኤ ሙታን ወሕይወተ ዘይመጽእ ለዓለመ ዓለም። ኣሜን።
ኩሉ ብዝሓዘ ሰማያትን ምድርን ዝርአን ዘይርአን ዝፈጠረ፡ ብሓደ ኣምላኽ ብእግዚኣብሔር ኣብ ንኣምን። ብሓደ ጐይታ ብኢየሱስ ክርስቶስ ዓለም ከይተፈጥረ ምስኡ ህልው ብዝኾነ ወልደ ኣብ ዋሕድ’ውን ንኣምን። ካብ ብርሃን ዝተረኽበ ብርሃን፡ ካብ ሓቀኛ ኣምላኽ ዝተረኽበ ኣምላኽ፡ ዝተወልደ እምበር ፍጡር ዘይኮነ፡ ብመለኮቱ ምስ ኣብ ማዕረ ዝኾነ፡ ኩሉ ብእኡ ዝተፈጥረ፡ ብዘይካኡ ግና ኣብዚ ምድሪ ዘሎ ይኹን ወይስ ኣብ ሰማይ ዘሎ ምንም ዝተፈጥረ የልቦን። ምእንታና ምእንቲ ሰብ ምእንቲ ምድሓንና፡ ካብ ሰማያት ዝወረደ ብመንፈስ ቅዱስ ካብ ቅድስቲ ድንግል ማርያም ሥጋ ለበሰ፡ ሰብ ኮነ፡ ሰብ ኮይኑ ድማ ብዘበን ጰንጤናዊ ጲላጦስ ምእንታና ተሰቕለ፡ መከራ መስቀል ተቐበለ፡ ሞተ፡ ተቐብረ፡ ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ከም ዝተጻሕፈ ኣብ ሣልሳይ መዓልቲ ካብ ምዉታት ተፈልዩ ተንሥአ፡ ብኽብሪ ናብ ሰማያት ዓረገ፡ ኣብ የማን ኣቡኡ ተቐመጠ፡ ከም ብሓድሽ ንሕያዋንን ንሙታንን ኪፈርድ ብኽብሪ ኪመጽእ ኢዩ፡ ንመንግሥቱ ድማ መወዳእታ የብሉን። ጐይታን መሕወይን ብዝኾነ፡ ካብ ኣብ ዝሰረፀ መንፈስ ቅዱስ ንኣምን፡ ምስ ኣብን ወልድን ክንሰግደሉን ከነመስግኖን ብነቢያት ዝተነግረ ኢዩ። ልዕሊ ዅሉ ብዝኾነት ናይ ሓዋርያት ጉባኤ፡ ብሓንቲ ቅድስቲ ቤተ ክርስቲያን ንኣምን። ሓጢኣት ንምስትሥራይ ብሓንቲ ጥምቀት’ውን ንኣምን። ትንሣኤ ሙታንን ንዘለዓለም ዝመጽእ ሕይወትን ተስፋ ንገብር፡ ኣሜን።
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ፣ ጸሎት፣ መንፈሳዊ ትሕዝቶ አቡነ ዘበሰማያት (አብ ሰማያት ትነብር አቦና)፣ ጸሎትና ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ቅቡል ንኽኸውን፣ ጸሎት መፍትሕ ኣገልጋልን ተገልገልትን ኣገልግሎትን እዩ፣
መግለጺ:- አቡነ ዘበሰማያት (ኣብ ሰማያት ትነብር አቦና) ማቴ.6።9-13።
ኣብዛ ሓጻር ጸሎት ዝርከቡ ሓሙሽተ ስነ ምግባራት ኣለዉ ንሳቶም ከኣ።- ሃይማኖት (እምነት)። ተስፋ። ፍቕሪ። ትሕትና። ጸሎት እዮም።


text:
ንደሕንነቱ ዝተሓለወ መንገዲ ቤት ትምህርቲ ትንታነ ዘርኣዊ ፍትሒ
Seattle ከመይ! ደቅኻ ናብ ቤት ትምህርቲ ብእግሮም ንኽጎዓዙ ብሽክለታ እንዳዘወሩ ንኽከዱ ብኸመይ ክነቕልለሎም ንኽእል?
ኣብ ዘርኣዊ ማዕርነት ጽንዓትና ሓሳባትካን ልምድኻን ንምክፋል 10 ደቓየቕ ውሰድ፡፡
ብእትገብረልና ደገፍ እዚ ኣብ ናይ ቤት ትምህርቲ መደብ ውሑስ መስመራት ብምፍጣር ተምሃሮና ብጣዕሚ ዝደልይዎ ንክንገብረሎም ይሕግዘና፡፡ ናይዚ ጽንዓት ግንዮትን ናይቲ መደብና ኣካይዳ ብኸመይ ከም ዝሕብሮን ኣብ ናይ 2018-2019 ናይ ትምህርቲ ዓመት ንምክፋል ተሊምና ኢና፡፡
ካልኣይ ብርኪ ተምሃሮ-እታዎታትካ ንደሊ ኢና! ንካልኣይ ብርኪ ቤት ተምሃሮ ናይ ዘርኣዊ ማዕርነት ፅንዓትና ውሰድ፡
ንተሳትፎኻ ነመስግን! እዚ ተምሃሮ ዘለዎም ዘርኢ ብዘየገድስ ንኹሎም ተምሃሮ ጥዕንኦም፣ ሓጎሶምን ትምህርታዊ ዓወቶምን ንምውሳኽ ብቐጥታ ዝሕግዝ እዩ፡፡
ሓፈሻዊ መግለፂ
ናይ ሲያትል ዘርኣዉን ማሕበራዊ ፍትሕ ተበግሶ (RSJI) ኣብ ናይዚ ከተማ መንግስታዊ ቤት ጽሕፈት ዘሎ ዝርአ ትካላዊ ዘርኣዉነትን ዘርኢ መሰረት ዝገበረ ኣድልዎ ደዉ ናይ ምባል ጻዕሪ እዩ፡፡ ዘርኣዊ ፍትሒ መሳርሒ (RET) ናይ ዘርእኣዊ ፍትሒ ተፅዕኖታት ንምፍታሕ ስሩዕ ከይዲ የቐምጥን ናይ ፖሊሲ ምዕባለ፣ ኣፈጻጽማን ገምጋም፣ ናይ ዕማም ሕጊ፣ መደባትን ጉዳያት በጀት ዝመርሑ ሕቶታት የቐምጥ፡፡
ድሕንነቱ ዝተሓለወ መንገዲ ቤት ትምህርቲ (SRTS) ተምሃሮ ካብ ቤት ትምህርቶም ወይ ናብ ቤት ትምህርቶም ዝገብርዎ ጉዕዞን ድሕንነቱ ዝተሓለወን ቀሊልን ዝገብር ከባብያዊ፣ ክፍለ ሃጉራዉን ሃገራዉን ምንቅስስ እዩ፡፡ ናይ ሲያትል ክፍሊ መጎዓዝያ እዞም ዝስዕብ ሽቶ ንምስኻዕ ናይ ስትራተጂ እኩባት ይጥቀም፡
- ትምህርቲ: ኩሉ ሰብ ብኸመይ ድሕንነቱ ተሓሊዉ ክጎዓዝ ከም ዘለዎ ከምዝፈልጥ ምርግጋጽ
- ምትብባዕ: ኣብቲ ማሕበረሰብ ቤት ትምህርቲ ናይ እግሪ ጉዕዞን ምዝዋር ብሽክለታን ምትብባዕ
- ኢንጅነሪንግ፡ ከም ሓድሽ ናይ እግረኛ መንገዲ፣ ድሕንነቱ ዝተሓለወ መሻገሪን ንብሽክለታ ዝተመሓየሸ መንገዲ ዝኣምሰሉ ፕሮጀክታት ምህናጽ
- ኣፈጻጽማ፡ ናይ ትራፊክ ድሕንነት ሕግታት ንምትግባር ምስ ናይ ስያትል ክፍሊ ፖሊስ ምሽራኽ
- ገምጋም: ናብቲ ናይ ሓባር ናይ ድሕንነት ዕላማና ዘለዎ ከይዲ ምክትታል
- ሓላፍነት: ንናይ ቤት ትምህርቲ ዕዉታት ምንጪ ምቕራብ
ናይ ዘርኣዊ ፍትሒ ራእይ
ራእይና ናይ ስያትል ቤት ትምህርቲ ተምሃሮ መዓልቶም እዞም ዝስዕቡ ሓዊሱ ናይ ምጉዕዛን ብሽክለታ ምዝዋርን ጥቕሚ ብምርካብ መዓልቶም ንኽጅምሩ:
- ክዘናግዑ
- ድሕንነቶም ከም ዝተሓለወ ክስመዖም
- ምስ ማሕበረሰቦም ዘለዎም ርክብ ምጥንኻር
- ኣብ ናይ ቤት ትምህርቲ ቁርሲ ሰዓት እንተየርፈዱ በጺሖም ንኽመሃሩ ድልዋት ይኾኑ
- ዝተመሓየሸ ኣካላዉን ኣእምሯዉን ጥዕና
ስያትል ዘርኣዉነት ኣብ ምቅላስን ፍትሓዊ ከተማ ኣብ ምህናጽ ዝገብሮ ጻዕሪ ንምሕጋዝ ኣብ እዞም ዝስዕቡ ጉጅለታት ዝርከቡ ተምሃሮ ነተኮር፤ ናይ ከለር ማሕበረኮም፣ ትሑት እቶት ዘለዎም ማሕበረኮም፣ ስደተኛታትን ዑቕባ ሓተትን ማሕበረኮም፣ ስንክልና ዘለዎም ሰባት፣ ገዛ ዘይብሎም ወይ ናይ ገዛ ዉሕስና ዘይብሎም፣ ማሕበረኮም LGBTQ ከምኡ እዉን ደቂ ኣንስትዮ፡፡
ናይ ዘርኣዊ ፍትሒ ትንታነ ከይዲ
ንሲያትል ከለርድ ተምሃሮ ብዝበለጸ መንገዲ ንምትእንጋድ፤መደብ ድሕንነቱ ዝተሓለወ መንገዲ ቤት ትምህርቲ ብኸመይ ከምነመሓይሾ ብዝበለጸ ንምርዳእ ምስቲ ማሕበረሰብ ንምስራሕ ቁሩባት ኢና፡፡ ኩሎም ህጻናት ዘለዎም ዘርኣዊ ዓሌት ብዘየገድስ ጥዕና፣ ሓጎስን ትምህርቶም ናይ ምስኻዕ መሰል ስለዘለዎም፤ ኣብ ሞንጎ ተምሃሮ ዝግበር ንቑሕ ርክብ ንምብርትታዕ ናይ ስያትል መደብ ድሕንነቱ ዝተሓለወ ናይ ቤት ትምህርቲ መንገዲ ፍትሓዉነት መሰረት ዝገበረ መስርሕ ይጥቀም፡፡
Iኣብ 2015 ድሕንነቱ ዝተሓለወ መንገዲ ቤት ትምህርቲ መደብ እዞም ዝስዕቡ ጀሚሩ Safe Streets, Healthy Schools and Communities: A Safe Routes to School 5-Year Action Plan for Seattle. እዚ ትልሚ መደብ ድሕንነቱ ዝተሓለወ መንገዲ ቤት ትምህርቲ ግልጋሎቱ ፍትሓዊ ብዝኾነ መልክዑ የቕርብ ከም ዘሎ ንምርግጋጽ ኣብ ናይ 2017 መደባትና RET ንኽንትግብር ይእዝዘና፡፡
ድሕንነቱ ዝተሓለወ መንገዲ ቤት ትምህርቲ (SRTS) RET ከይድታት ዝገብርዎ፡
- ን SRTS መደባት ናይ ዘርኣዊ ፍትሒ ዉጽኢት የቐምጥ
- ብ SRTS መደባት ተጽዕኖ ዝበፅሖም ዝምልከቶም ኣካላት የሳትፍ
- ዝቐረበበ መረዳእታ ይትንትን
- እዞም ዘርኣዊ ዘይማዕርነት ዝፈጥሩ ዘለዉ መሰረታዊ ምኽንያታት ምፍላይ
- ናይ SRTS መደባት መስርዕ ምስ ናይ ዘርኣዊ ማዕርነት ዉፂታት ምግምጋም
- ዝሓሸ ዘርኣዊ ፍትሒ ንምፍጣር ስትራተጂ ምምዕባል
- ዘይተፈትሑ ጉዳያት ምስናድ
- ናይ ገምጋም ኣገባብን ናይ ሪፖርት ምግባር ሜላታት ግለፁ
- ናይ RET መረዳእታታት ምስ ናይቲ ክፍሊ ኣመራርሓ፣ ጉጅለ ለዉጥን ንኣባላት ማሕበረሰብ ኣካፍል
ኣብቲ ቀጻሊ ዓመት ናይ ዘርኣዊ ትንታነ ዝኸዉን:
- ቀዉዒ2017
- ኣብቲ ዝሓለፈ እቲ ማህበረሰብ ብኸመይ ከም ዘገልገልናዮ ዘርኢ መረዳእታ ምትንታን
- ሓጋይ 2018
- ብቲ መደብና ጽልዋ ዝሓደሮም ሰባት ብምይይጥን ክትትልን ነካትቶም
- ጽድያ 2018
- ናይ ዘርኣዊ ፍትሒ ራእይና ንምስኻዕ ሓዱሽ ስትራተጅን ምሕዝነትን ምህናጽ
- ናብቲ ራኢና እንገብሮ ገስጋስ ንምልካዕ ናይ ገምጋም ኣገባብ ምልላይ
- ክረምቲ 2018
- ናብቲ ማሕበረሰብ ሪፖርት ምግባር
ብመሰረት እቶም ተምሃሮኦ ዘለዎም ዘርኢ፣ ዓሌትን ፍልልይ ቋንቋ ምስ እዞም ዝስዕቡ ቤት ትምህርትታት ምሕዝነት ንፈጥር:
Wing Luke Elementary
West Seattle Elementary
Dearborn Park Elementary
Concord Elementary
Dunlap Elementary
Bailey Gatzert Elementary
Aki Kurose Middle School
Rainier Beach High School
ካባኻ ክንሰምዕ ንደሊ ኢና!
ንቲ ክትትልና ኣብ ኢሜልኩም፣ ኦንላይንን ኣብ ቤት ትምህርትን ኣብ መላእ ሲያትል ዝርከቡ ትካላት ማሕበረሰብ ተጸበዩና፡፡


text:
ስደተኛታት ኣብ ሆሎት መዳጎኒ ማእከል - እስራኤል
ዋሽንግተን —
እስራኤል ብዘይሕጋዊ መንገዲ እዮም ኣትዮም ንዝበለቶም ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ካብ ሃገራ ክወጹ ወይ ማእሰርቲ ከምዝጽበዮም ክትገልጽ ጸኒሓ ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ናይ መጀመርያ ስጉምቲ’ቲ ምስጓግ ከምዝጀመረቶ ይሕበር ኣሎ።
ሰበስልጣን ኢምግሬሽን እታ ሃገር ንኤርትራዊያንን ሱዳናዊያን ሓተቲ ዑቕባ ካብ እስራኤል ክወጹ ዝእዝዝ መምርሒ ክህቡ ከምዝጀመሩ ተሓቢሩ።
እስራኤል ነዞም ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዝኣተው እዮም ዝበለቶም ኣስታት 40,000 ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ክሳብ ወርሒ መጋቢት, 2018 ብፍቓዶም ናብ ካልእ ሳልሳይ ሃገር ክኸዱ ወይ ማእሰርቲ ከምዝጽበዮም ክትገልጽ ምጽንሓ ይፍለጥ።
ሚካኤል ዝተባህለ ካበይ ምኳኑ ክሕብር ዘይፈቐደ ስደተኛ ናብ ሩዋንዳ ክጥረዝ ምኳኑ ካብ ክፍሊ ኢምግሬሽን እስራኤል ወረቐት ከምዝበጽሖ ይሕብር።
ንሱ እስራኤል ከምዚ ዓይነት ስጉምቲ ክትወስድ ጌጋ ምዃኑ ብምግላጽ ምክንያቱ ድማ እዞም ስደተኛታት ኣብ ዝኸድዎ ሃገራት ኣፍሪቃ ሞት እዩ ዝጸብዮም ይብል።
እስራኤል ግን ነዚ ጥርዓን ስደተኛታት ብምንጻግ መብዛሕትኦም ዝሓሸ ህይወት ንምምራሕ ዝመጹ ናይ ቁጠባ ስደተኛታት እዮም ትብል።
እቲ ነዞም ስደተኛታት ናይ ምስጓግ ውሳኔ እቶም ስደተኛታት 3,500 ናይ ኣሜሪካ ዶላር ተዋሂብዎም ብፍቓዶም ክወጹ ወይ ድማ ክእሰሩ ምኳኖም ይገልጽ።
ሰብስልጣን እስራኤል እዞም ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ንመለለይ ኣይሁዳዊያን ዝኾነ መንነት ኣብ ሓደጋ ዘእትው እዮም ከምኡ’ውን ኣብታ ሃገር ንዝረአ ዘሎ በብጊዚኡ ዝውስኽ ገበን ንምትሓት መነባብሮ ዜጋታት ተሓተቲ እዮም ይብሉ።
ኣብቲ ዝበዝሑ ስደተኛታት ዝነብርሉ ደቡባዊ ከተማ ቴል ኣቪቭ ትነብር እስራኤላዊት ማይ ጎላን ብሰንኪ እቶም ስደተኛታት ኣይሁዳዊያን ኣብ ጎደናታት ምዝዋር ከምዘይኸአሉ ትገልጽ።
ኣብ እስራኤል ዝርኸባ ትካላት ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ግን ነዚ ስጉምቲ መንግስቲ እስራኤል ዘይሕጋዊን ንዓለምለኸ ሕጊ ዘይኽተልን ዘይሞራላዊያን እዩ ይብሉ።
ካብ ሊበራል ፓርቲ’ታ ሃገር ዝኾኑን ኣባል ፓርላማን ሚካኤል ሮሲን እስራኤል መጻኢኡ ናብ ዘይተፈልጠ ሃገራት ኣፍሪቃ እያ ነዞም ስደተኛታት ትሰጉግ ዘላ ብተወሳኺ ሩዋንዳ ብዛዕባ’ዚ ምስ እስራኤል ስምምዕ ከምዘይብላ ትገልጽ ኣላ ይብሉ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ገለ ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ካብ ምጽናት ኣይሁድ ብናዚ ጀርመን ዝተረፉ ዜጋታት እታ ሃገር፡መራሕቲ ሃይማኖት፡ ምሁራትን ኣበረርቲ ነፈርቲን ነዚ ስጉምቲ ምስጓግ ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ብትሪ ይቓወሙ ኣለው።
ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሓተቲ ዑቕባ ኣብ ቤት ጽሕፈት ኢምግሬሽን እታ ሃገር ካብ ሰዓታት ወጋሕቲ ጀሚሮም ተሰሪዖም ይረአዩ ምህላዎም ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ይሕብር።
እዚ ናይ ዑቕባ ሕትኦም ክሳብ ወርሒ ሚያዝያ እንተተነጺጉ ድማ እቶም ሓዳር ዘይብሎም ደቂ ተባዕትዮ ክልተ ምርጫ ኣለዎም ክእሰሩ ወይ ናብ ካልእ ሃገር ክስጓጉ።
ራቢ ናቫ ሃፊዝ ዳይሬክተር ክፍሊ ትምህርቲ ሰብኣዊ መሰላት እስራኤል እያ። ንሳ ብዛዕባ እዚ ስጉምቲ እስራኤል ከምዚ ትብል።
“ አጋይሽ ኣብ መንጎኹም እንተለው እቲ ዝበለጸ ቦታ ክትህቦም ይግባእ። ዝበለጸ ስራሕ ክትህቦም ይግባእ።እዚ እዩ እቲ ቅዱስ መጽሓፍ’ውን ዝብል፡ እዚ ኣነ ዝብሎ ኣይኮንኹን።”
መራሕቲ ሃይማኖት፡ ተማሃሮን ካብ ምጽናት ኣይሁድ ኣብ እዋን ናዚ ዝተረፉ ዜጋታት'ታ ሃገር ነዞምሓተቲ ዑቕባ ኣብ እዋን እቲ ምስጓግ ክሓብኡ ይጽውዑ ኣለው።
ኣብረርቲ ነፈርቲ እታ ሃገር’ውን እዞም ስደተኛታት ዝስጎጉሉ ነፈርቲ ከምዘየብርሩ ይገልጹ ኣለው።
ወዲ 15 ዓመት ኮይኑ ቅድሚ ሸውዓተ ዓመታት ካብ ኤርትራ ናብ እስራኤል ዝመጸ ፊጎ ኣርባዕተ ጊዜ ናይ ዑቕባ ሕትኡ ምንጻጉን ኣቐዲሙ ንዓመትን ፈረቓን ተአሲሩ ከምዝነበረ ብምግላጽ ሕጂ’ውን ካብ ምስጓግ ማእሰርቲ ከምዝመርጽይ ገልጽ።
እስራኤል ኣብ 2012 ዓ.ም ምስ ግብጺ ዘዳውባ ዶብ ብሓጹር ቅድሚ ምእጻዋ ኣስታት 600,000 ስደተኛታት ንምድረበዳ ሲናይ ብምቁራጽ ናብታ ሃገር ምእታዎምን ድሕሪ ምዕጻው እቲ ዶብ ድማ ኣስታት 20,000 ስደተኛታት ብመንገዲ ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት፡ ብወለንትኦምን ካልእ መንገዲን ካብ እስራኤል ምውጽኦም ይፍለጥ።


text:
ናይ ካልኣይ-ደረጃ ትምህርቲ ውን ብበዓል-መዚ ትምህርቲ ዝተሓንጸጸ ስርዓተ-ትምህርትን ውጥን-ኮርሳትን ኣለዎ'ዩ። ውጥን-ኮርስ ክበሃል እንከሎ፡ ተመሃሮ ሓደ ኮርስ ክዛዝሙ እንከለዉ ክቐስምዎ ዝግባእ ፍልጠት ዘስፈረ እዩ። ስርዓተ ኣወሃህባ ነጥቢ ኣብ ካልኣይ-ደረጃ ትምህርቲ ከምቲ ናይ መባእታዊ ደረጃ ትምህርቲ እዩ።
ተመሃራይ ባዕሉ'ዩ እንታይ ዓይነት ትምህርቲ ክመሃርን እታ ክመሃረላ ዝደሊ ቤት-ትምህርትን ዝሓሪ። እቲ ተመሃራይ ኣብ መመልከቲ-ቅጥዒ ብዙሓት ቤት-ትምህርታትን ዝመረጾም ዝተፈላለየ ዓይነት ትምህርትን ከስፍር ኣለዎ። ኣብታ ቀዳመይቲ ምርጭኦም ዝኾነት ቤት-ትምህርቲ ቦታ ክረኽቡ ቀሊል ኣይኮነን።
ሓደ ሰብ ክመርጾም ዝኽእል ብዙሓት ዓይነት ወይ ኣንፈት ትምህርታት ኣለዎ እዮም። ኣብ መባእታዊ ቤት-ትምህርቲ ቅድሚ ምርጫ ምኽርን ሓበሬታን ዝህቡ ኣማኸርቲ ትምህርቲ (studievägledare) ኣለዉ።
ኣብ ካልኣይ-ደረጃ ትምህርቲ ግን፡ እቶም ተመሃሮ ኣብ ዩኒቨርስቲ ወይ ውን ሞያዊ መሰልጠኒ ማእከል ከምህሮም ዝኽእል እኹል ሓበሬታ ከምዝዓጥቁ ይግበሩ እዮም።
ሓደ ተመሃራይ፡ ኣብቲ ኣብ ካልኣይ ደረጃ ዝወሃብ ሃገራዊ መደብ-ትምህርቲ ንምስታፍ፡ ኣብ መባእታዊ ደረጃ ትምህርቶም ኣብ ቋንቋ ሽወደን ወይ ውን ቋንቋን ሽወደን ከም ካልኣይ ቋንቋ፡ ቁጽሪን፡ ኢንግሊዘኛን ዝሓለፉ ክኾኑ ኣለዎም።
- ኣብ ሃገራዊ ፕሮግራም ክትኣቱ ብተወሳኺ እንተ ወሓደ ብሓሙሽተ ዓይነት ትምህርቲ ዘሕልፍ ነጥቢ ኪህልወካ‘ለዎ።
- ኣብ ናይ ኮለጅ ምድላው መደብ ንኽትኣቱ ድማ ኣብ ካልኦት እንተ ወሓደ ትሽዓተ ዓይነታት ትምህርቲ መሕልፊ ነጥቢ ኪህሉዎ ይግባእ።
እቶም ኣብ’ዘን ዓይነታት ትምህርቲ ዜሕልፍ ነጥቢ ዘይረኸቡ ተመሃሮ ኣብ መተኣታተዊ ፕሮግራም (introduktionsprogram) ኪመሃሩ ይኽእሉ’ዮም። እዚ መተኣታተዊ ፕሮግራም ትምህርቶም ኪቕጽሉ ይሕግዞም። ሓሙሽተ እተፈላለዩ ናይ ልልይ መደባት ኣለዉ። ሓደ ካባታቶም ብፍላይ ናብቶም ሓድስቲ መጻእቲ መንእሰያት ዝዓለመ ናይ ቋንቋ ልልይ እዩ። ኣብቲ ፕሮግራም እቲ ተምሃራይ ሽወደንን ካልእ ሳብጀክክትን ይወስድ። ኣብቲ እትነብረሉ ቦታ እንታይ ተኽእሎታት ከም ዘሎ ንምፍላጥ ንኮምዩንካ ተወከሶ።
ብዛዕባ መደባት ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲን ምቕባልን ኣብ መርበብ ኢንተርነት
www.utbildningsinfo.se ብተወሳኺ ኣንብብ።
ስእሊ: Mikael Jönsson
< ናብቲ ዝሓለፈ ገጽ
ናብቲ ዚቕጽል ገጽ
>
ናብቲ መውጽእ ኣርእስቲ ተመለስ


text:
Smålandsidrotten ስሞላንድስኢድሮተን ናይቲ ናይ ስሞላንድ ማሕበር ስፖርትን ናይ SISU ትምህርቲ ስፖርት እኩብ ስም እዩ። ናይቲ ማሕበር ዕማም ነተን ኣብ ስሞላንድ ዘለዋ ፈደረሽንን ማሕበራትን ንምድጋፍ እዩ። ንሕና ንምዕባለ ነተባብዕ ከምኡውን ንናይ ህጻናትን መንእሰያትን ስፖርት፡ ሓፋሽ ስፖርትን ጥዕናን መሪሕነትን ውድብን ናይ ምግምጋም ጉዳያትን ወዘተ. ዚምልከቱ ሕቶታት ደገፍን ኣገልግሎትን ንህብ።
ስፖርት ኣብቲ ናይ ምውህሃድ ሕቶ፡ ማለት ኣብቲ ናይቶም ሓደስቲ ሽወደናውያን ምትካል እግሪ ደረጃ ከምኡውን ኣብ ናይ ንስደተኛታት ወለዶታት ኣገዳሲ ተራ ኣለዎ። ኣብዚ እዋንዚ ናይ ስፖርት ምንቅስቓስ ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ ኣብ ናይ ስፖርት ምንቅስቓስ ማሕበራዊ ንጥፈታት ብምእታውን ጥፈታቱ የበርትዕ ኣሎ። ኣውራጃዊ ፈደረሽን ንስፖርታውያን ማሕበራት ኣብ ዚገብሮ ደገፍ ፍሉይ ዕማምን ማዕከናትን ረኺቡ እዩ።


text:
ሉቃ. 4:16-21
ናብታ ዝዓበየላ ናብ ናዝሬት ድማ መጸ፣ ብመዓልቲ ሰንበት ኸኣ ከምቲ ልማዱ ናብ ቤት ጸሎት ኣይሁድ ኣተወ፣ ኬንብብውን ተንሥአ። መጽሓፍ ነቢይ ኢሳይያስ ከአ ሃብዎ፤ ነቲ መጽሓፍ እንተ ገንጸሎ ኸአ ኸምዚ ዚስዕብ ዝተጻሕፈ ኽፍሊ ረኸበ፦ ንድኻታት ከበስሮም ስለ ዝቐብአኒ መንፈስ እግዚአብሔር አብ ልዕለይ አሎ፤ ንምሩኻት ምምላስ፥ ንዕውራት ምርአይ፥ ንግፉዓት ምውጻእ ሓራ ከበስር፥ ሕርይቲ ዓመት እግዚአብሔር ክሰብኽ ለአኸኒ።” ነቲ መጽሓፍ ዓጺፉ ኸአ፥ ነቲ አገልጋሊ ሂብዎ ተቐመጠ፤ አዕይንቲ ኹሎም እቶም አብታ ቤት ጸሎት አይሁድ ዝነበሩ ኸአ ናብኡ ይጥምታ ነበራ። ሽዑ “እዚ ጽሑፍ እዚ ሎሚ አብ አእዛንኩም ተፈጸመ” ኪብሎም ጀመረ።
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ሉቃ. 4:16-21
ናብታ ዝዓበየላ ናብ ናዝሬት ድማ መጸ፣ ብመዓልቲ ሰንበት ኸኣ ከምቲ ልማዱ ናብ ቤት ጸሎት ኣይሁድ ኣተወ፣ ኬንብብውን ተንሥአ። መጽሓፍ ነቢይ ኢሳይያስ ከአ ሃብዎ፤ ነቲ መጽሓፍ እንተ ገንጸሎ ኸአ ኸምዚ ዚስዕብ ዝተጻሕፈ ኽፍሊ ረኸበ፦ ንድኻታት ከበስሮም ስለ ዝቐብአኒ መንፈስ እግዚአብሔር አብ ልዕለይ አሎ፤ ንምሩኻት ምምላስ፥ ንዕውራት ምርአይ፥ ንግፉዓት ምውጻእ ሓራ ከበስር፥ ሕርይቲ ዓመት እግዚአብሔር ክሰብኽ ለአኸኒ።” ነቲ መጽሓፍ ዓጺፉ ኸአ፥ ነቲ አገልጋሊ ሂብዎ ተቐመጠ፤ አዕይንቲ ኹሎም እቶም አብታ ቤት ጸሎት አይሁድ ዝነበሩ ኸአ ናብኡ ይጥምታ ነበራ። ሽዑ “እዚ ጽሑፍ እዚ ሎሚ አብ አእዛንኩም ተፈጸመ” ኪብሎም ጀመረ።
ንአይሁዳውያን ከምቲ እግዚአብሔር ዝእዝዞ ሰንበት ናይ ሕረፍቲን ናይ ጸሎትን መዓልቲ ኢያ ነራ። አብ ኢሳይያስ 61:1-2 ከምዚ ዝብል ንረክብ፦ “ እግዚአብሔር አምላኽ መንፈሱ መልአኒ፥ ንድኻታት ብሥራት ከበሰር ቀብአኒ። ንስቡራት ልቢ ኽዘንን፥ ንምሩኻት ሓርነት፥ ንእሱራት ከአ ምፍታሕ ክእውጅ ለአኸኒ፡፤ እግዚአብሔር ንሕዝቡ ዚድኅነላ ዓመት ጸጋ፥ ንጸላእቱ ኸአ ዚብቀለላ መዓልቲ ሕነ ኸም ዝመጸት ክእውጅ፥ ንኹሎም ሕዙናት ከጸናንዕ ለአኸኒ። እዚ ትንቢት ኢዚ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ አብ ናዝሬት ብመዓልቲ ሰንበት አብ ቤት መቅደስ አይሁድ ተረኺቡ ነቲ ዝሃቡዎ መጽሓፍ ብምግንጻል ነቲ ኢሰያስ ብትንቢት ዝተነበዮ ዝአወጆ ምጽአት ክርስቶስ የንብብ። እዚ ትንቢት እዚ ኸአ አብኡ ከምተፈጸመ ይገልጽ። ክርስቶስ እቲ ቅቡእ ምካኑ ይገልጽ። ንድኻታት ከበስሮም ስለ ዝቐብአኒ መንፈስ እግዚአብሔር አብ ልዕለይ አሎ፤ ዝብል ቃል እምበአር እቲ ናይ መጀመርታ መሲሓዊ አዋጁ ኢዩ ነሩ። ነዚ ኸአ ብቃሉን ብተገግብሩን አብ መንጎ ሕዝቡ ክፍጽሞ ተረኽበ። ንድኻታት ከበስሮም ስለ ዝቐብአኒ መንፈስ እግዚአብሔር አብ ልዕለይ አሎ፤ ንምሩኻት ምምላስ፥ ንዕውራት ምርአይ፥ ንግፉዓት ምውጻእ ሓራ ከበስር፥ ሕርይቲ ዓመት እግዚአብሔር ክሰብኽ ለአኸኒ።
ክርስቶስ ናብዚ ዓለም እዚ ዝመጸ ካብ ጸልማት ኃጢአት ነጻ ንኽገብረና ኢዩ። እዞም ቃላት እዚአቶም ክርስቶስ ካብ ትንቢት ኢሳይያስ ወሲዱ ዘንበቦም ነቲ ተልእኾ ክርስቶስ ዝገልጹ ኢዮም ነሮም። ነዚአቶም ንኽፍጽም ኢዩ ኸአ አብዚ ዓለም እዚ መምጽኢ። ካብ ኃጥአት ነጻ ንኽገብረና፥ ካብ ባርነት ሰይጣን ከውጽአና፥ ካብ ዘለዓለማዊ ሞት ከድኅነና። አብቲ ምድራዊ ጉዑዙኡ ኸአ በቲ ፍቕሩን ምሕረቱ ብዙሕ ተአምራታት ክገቢር ተረኺቡ። ቤተክርስቲያን ሎሚ ነዚ ተልእኾ እዚ ተቐቢላ ትርከብ። “እምበአር ኪዱ እሞ፥ ንኹሎም አህዛብ ብስም አብን ወልድን መንፈስ ቅዱስን እናጠመቕኩምዎም ደቂ መዛሙርተይ ግበርዎም። ከምኡውን ዝአዘዝኩኹም ኩሉ ኺሕልዉ ምሃርዎም። እንሆ አነ ድማ ኽሳዕ መወዳእታ ዓለም፥ ኩሉ መዓልቲ ምሳኻትኩም እየ” እናበለ ተዛረቦም። አብዚ ክርስቶስ አድላይነት ስበከተ ወንጌል፡ ማለት ሓቅነት እምነት፡ አድላይነት ምስጢራት አብ ሕይወት ወዲ ሰብ፡ ህላዌ ክርስቶስ አብ ቤተክርስቲያን ይገልጽ። ካብዚ ቃል እዚ ተበጊስና እምበአር ንሕና ነዞም መሎካታዊ ሕቶታት፦ ማለት አብ ክርስቲያናዊ ጉዑዞና ንእምነትናንን፡ ስነምግባራዊ ሕይወትና ዝኾውን መምርሒ ምቅባል፡ ተሳትፎ አብ ምስጢራት ብምንጻግ አብ ክርስቶስ አምላኽና እሙናት ኮይና ክንጋዓዝ አይንኽእልን ኢና። ምስዞም ተልእኾታት እዚአቶም ኢዩ ክርስቶስ ቤተክርስቲያኑ ዝመስረታ። ቢተክርስቲያን ከአ አብዞም ናይ ክርስቶስ ስብከትን ትምህርትን እንተጸንዕት ጥራይ ኢዩ ንወዲ ሰብ አብ ድኅነት ክተሳትፎ እትኽእል። ሕርይቲ ዓመት እግዚአብሔር ክሰብኽ ለአኸኒ። ”ነቲ መጽሓፍ ዓጺፉ ኸአ፥ ነቲ አገልጋሊ ሂብዎ ተቐመጠ፤ አዕይንቲ ኹሎም እቶም አብታ ቤት ጸሎት አይሁድ ዝነበሩ ኸአ ናብኡ ይጥምታ ነበራ። ሽዑ “እዚ ጽሑፍ እዚ ሎሚ አብ አእዛንኩም ተፈጸመ” ብምባል ክርስቶስ እቲ ነብያት ዝተነበይዎ፡ ዝተዛረብሉን ዝተጸበዩዎን ንሱ ምካኑ ገለጸ። ብኽርስቶስ ኩሉ ምልአት ፍጻሜ ረኸበ። ስለዚ ጽሑፋት ብሉይ ኪዳን ብብርሃን ሓድሽ ኪዳን ኢና ክንርድኦም እንኽእል። “ ብድኅሪ ትንሣኤኡ ኸአ ከምዚ በልም “ እዚ እቲ ምሳካትኩም ከሎኹ አብ ሕጊ ሙሴን ነብያትን መዝሙራትን ብዛዕባይ ዝተጻሕፈ ኹሉ ኪፍጸም ግዲ እዩ ኢለ ነጊረኩም ዝነበርኩ ቃልይ ኢዩ” በሎም፡፤ ሽዑ ነተን ጽሑፋት ኬስተውዕልወን አእምሮኦም ከፈተሎም። ሉቃ.24:44-45
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
Abba Hagos Tesfagabir
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ማቴ.26.14-25
አብቲ ናይ ትማሊ ቃል አምላኽ ብዛዕባ ናይ ይሁዳ ክሕደትን ናይ ጴጥሮስ ምንጻግን አስተንቲና። ሎሚውን እንደገና ቤተክርስቲያና ደጊምና ብዛዕባ ክሕደት ናይ ይሁዳ ክነስተንትን ትዕድመና። ማቴዎስ ወንጌላዊ ብዛ ዕባ ናይ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ሕማማት ክገልጽ ከሎ አብቲ ውድቀት ናይ ሓዋሪያት አበርቲዑ ትኹረት ይገቢር። ሓዋሪያት ወላእካ ሰለስተ ዓመት ዝአክል ምስኡ እንተ ተጋዕዙ፡ አብቲ ጽንኩር ግዜ ግና ወላሓደ እካ ክከላኸለሉ አይከአለን። ይሁዳ አሕሊፉ ይህቦ፡ ጴጥሮስ ይኽሕዶ፡ እቶም ዝተረፉ ክሃድሙ ተረኽቡ። ማቴዎስ እዚ ኩሉ ከዘንትወልና ከሎ ንኽነቅፍ፡ ተስፋ ንኸቅርጽ ዘይኮነስ ፍቕሪ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ነቲ ውድቀትን ክሕደትን ናይ ደቂ መዛሙርቱ ሓለፋ ከምዘለዎ ንኸስምር ኢዩ።
ሎሚውን ማቴዎስ ንዓና ንሓዋሪያቱ ተኸተልቱ ዘመሓላልፎ መልእኽቲ ካብ ክሉ ክሕደትና ውድቀትና ፍቅሪ አምላኽ ከምዝዓቢ ንኽንርዳእን ክንቅበልን ኢዩ። ነዚ ተረዲእና ከአ ናብኡ ክንምለስ ኢዩ። ንሕና ምስ እግዚአብሔር አምላኽና ዘለና ርክብ ክነቃርጽ ንኽእል ኢና ንሱ ግና ብባህሪኡ ፍቕሪ ስለዝኾነ እቲ ምሳና ዘለዎ ርክብ ከቃርጽ አይክእልን ኢዩ። እዚ መልእኽቲ ኢዚ ኢና አብዚ ቅዱስ ናይ ሕማማት ግዜ ክነስተንትነሉ ዘላና።
ይሁዳ ንመምህሩን መድኅኑን ንኽሸይጥ ናብ ሊቃነ ካህናትን ከይዱ “ አነ ንኢየሱስ አኅሊፈ ኽህበኩም እንታይ ትሁቡኒ፧” እናበለ ክሓቶም ተረኽበ። ንሳቶም ከአ ስላሳ ቅርሺ ብሩር ሃብዎ። ካብዚ ሰዓትን ግዜን ጀሚሩ ኸአ አኅሊፉ ክህቦ ምሹእ ግዜ ክደሊ ጀመረ። ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን ነቲ ጎይታናን አምላኽናን ምእንቲ ነፍሲ ወከፍና ድኅነት መከራ ዝጸገበ፥ ብትሕትና ንርእሱ ዘዋረደ፥ ብዘይ ፍትሒ ዝተፈርደ አምላኽ፥ ነቲ ንሕማምናን ንስቓይናን ዝጾረ፥ ብሰሪ አበሳና ዝተኸትከተ ጎይታ፡ አብ ሕይወትና ብከመይ ንቕበሎ። ምስኡ ዘለና ርክብ እንታይ ይመስል። ስለዚ ብሓላፊ ናይዛ ዓለም ነገራት ተታሊልና ንኽርስቶስ ጎይታና ከይንክሕዶ ከይንጠልሞ ሎሚ ንዕደም አለና። ክርስቶስ ምስ ሓዋሪያቱ አብ መአዲ ምስተቐመጡ፡ “ ሓደ ካብ ሓዋሪያቱ አኅሊፉ ከምዝህቦ ተዛረበ” ንሳቶም ከአ ስንበዱ ፈርሁ፡ ነፍሲ ወከፎም ከአ አነዶ ይከውን እናበሉ ክሓትዎ ተረኽቡ። ኢየሱስ ከአ “ እቲ ኢዱ ምሳይ አብ ጻሕሊ ዚጠልቕ ንሱ ኢዩ” እናበለ መለሰሎም። ቀጺሉ “ ወዲ ሰብሲ ከምቲ ብዛዕብኡ ዝተጻሕፈ ኪኸይድ ኢዩ፥ ግናኸ እቲ ሰብ ንወዲ ሰብ አኅሊፉ ዝህቦ ሰብ ወይልኡ! እቲሰብ እቲስ እንተ ዘይውለድ ምኃሾ ነይሩ” በሎም። ሎሚ እዚ መንፈስ ይሁዳ አብ ነፍሲ ወከፍና ህልው ኢዩ። ብዙሕ ግዜ ብተግባራትን ብሕይወትና ብቃላትና ንኽርስቶስ ጎይታና አምላኽና ክንክሕዶን ክነጽጎን ንርከብ ኢና። ወይልኹም ይብልና አሎ። ስለዚ ነዚ ቃል አምላኽ ናይ መ ዓልቱ ክነስተንትን ከለና፡ ብዛዕባ ክርስቲያናዊ ሕይወትና ነስተንትን፡ በዚ ቃል ወንጌል እዚ ክርስቶስ ሎሚ ንዓይ እንታይ ይብለኒ፡ ኢልና ንሕተት።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
አባ ሓጎስ ተስፋግቢር
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
13.21-33.36-38
መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ድሕሪ አእጋር ሓዋሪያት ሓጺቡ ከምኡውን ንሓዋሪያቱ ንዓና ንነፍሲ ወከፍና አብነቱ ተኸቲልና ሕድሕድ ክንተሓጻጸብ ድሕሪ አዚዙ፡ ቀጺሉ ብመንፈሱ ከምዝጎሃየ የዘንትወልና። አብዚ ግዜ እዚ ክርስቶስ ንሓዋርያቱ ናይ ፍቕሪ ስራሕ አብዝፍጽመሉ ዝነበረ ግዜ አገልግሎት ይፍጽም፡ ሓደ ካብ ሓዋሪያቱ ግና በታ ለይቲ እቲአ ከመይ ጌሩ ከም ዘትሕዞ ይምህዝ ነበረ። ይሁዳ ካብቶም ክርስቶስ ደቂ ምዛሙርቱ ንኽኮኑ ዝተመርጸ ሓደ ኢዩ ነሩ። ንሰለስተ ዓመት ዝአክል ምስኡ ተጋዒዙ፡ አብ ኩሉ ጉዑዙኡ ስዒብዎ፡ ነቲ ዘደንቕ ተግባራቱ ተአማርታቱ ትምህርቱ ርእዩን ሰሚዑን። ፍቕሩ አስተማቒሩ። ይሁዳ ንኽርስቶስ ክኽሕዶ ጥራይ አይተረኽበን አሕሊፉ ክህቦውን ተረኽበ። ፈተና ሸይጣን ይስዕሮ። እቲ ዝ እትአምኖ ሓውካ ኃፍትኻ ክኽሕደካ ካብዚ ዝከፍእ ተግባር ክህሉ አይክእልን ኢዩ። ሓደ ካብቲ ክርስቲያናዊ ጸዋዕታና ነፍሲ ወከፍናን ምስ ክርስቶስ ሓቀኛ ፍቕሪ ንኽንምስርት ኢዩ። ይሁዳ ነዚ ጸዋዕታ እዚ ይነጽጎ። ክርስቶስ በዚ ይጉሂ “ሓደ ካባኻትኩም ከም ዘትኅዘኒ ብሓቂ፥ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ” እናበለ ከአ ንሓዋሪያት ክዛረቦም ይርከብ። ደቂ መዛሙርቱ በዚ ሰንቢዶምን ፈሪሆምን ንሕድሕዶም ይጠማመቱ። ጴጥሮስ ብዛዖባ መን ይዛረብ አሎ ንምፍላጥ ነቲ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዘፍቅሮ ወዲ መዝሙሩ ንኽሓቶ ብምልክት ይነግሮ። ንሱ ከአ አብ አፍ ልቢ ኢየሱስ ጽግዕ ኢሉ “ ጎይታይ! መን እዩ ንሱ፧ ኢሉ ክሓቶ ተረኽበ። ኢየሱስ ከአ “ እቲ ቑራስ እንጌራ ጸቢሐ ዝህቦ ፥ ንሱ እዩ” ኢሉ መለሰሉ። ንሕናውን ሎሚ አብ ቅድሚ ክርስቶስ ነቲ ትእዛዝ ክርስቶስ ቃል ክርስቶስ ክንዕብር ከለና ናይዚ ግዜ እዚ ይሁዳውያን ኮይና ንርከብ። ንኽርስቶስ ክንክሕዶ ንርከብ። ነቲ ምእንታና ስጋብ መስቀል ዘፍቀረና ክርስቶስ አሕሊፍና ንህቦ።
እቲ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንይሁዳ ዘወፈየሉ ኩላሶ እምበአር ምልክት ፍቕሩ ሕውነቱ ነበረ። ማለት ካብቲ ሰይጣናዊ ውዲቱ ንኽምለስ ዝዕድም ኢዩ ነሩ። ይሁዳ ግና ነዚ ውፈያ ወይ ዕድመ እዚ ክነጽጎ ተረኽበ። ቅዱስ አጎስጢኖስ ብዛዕባ እዚ ከስተንትን ከሎ “ እቲ ዝተቀበሎ ጽቡቕ ነበረ ይብል፡ እንተኾነ ግና ንዘለዓለማዊ ኩኔንኡ ተቐበሎ ይብል። ነቲ ጽቡቕ ብሕማቅ ተቀበሎ። “ ድኅሪ እታ ቁራስ ከአ ሰይጣን ናብ ኡ አተወ” ማለት ምሉእ ብምሉእ አብ ትሕቲ ናይ ሰይጣን ፈተና ተምበርከኸ። ብዘይጣን ተሳዕረ። ቃል አምላኽ “ይሁዳ ነታ ቑራስ እንጌራ ምስ ተቀበላ ብኡብኡ ወፀ፥ ለይቲውን ነበረ። ይብል አብዚ ጸልማት ናይ ኃጢአት ናይ ጥፍአት ምልክት ኢዩ።
ስለዚ ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን ሎሚ ንሕና ነዚ ቃል አምላኽ ክነስተንትን ከለና ብሓቂ አብ ሕይወትና ክንአቱ ሕይወትና ክንምርምር ንዕደም። ከም ይሁዳ ብግዚያዊ ጠቕሚ ተታሊልና ካብቲ መገዲ አምላክ ከንርህቅ፡ ንጎይታና አምላኽናንን ከይንጠልም ከይንክሕድ ንሕተት አለና። ጴጥሮስ “ ጎይታይ! ናበይ ክትከይድ ኢካ፧ “ ክብል ሓተቶ። ኢየሱስ ድማ “ ናብቲ አነ ዝከዶ ንስኻ ሕጂ ኽትስዕበኒ አይትኽእልን ኢኻ፥ ድኃር ግና ኽትስ ዕበኒ ኢኻ” ኢሉ መለሰሉ። አብ ቅድሚ ስደትን መስቀል ክርስቶስ ብጴጥሮስ ከምዝከሓድ ይፈልጥ ነበረ። ሕይወተይ እንተ ኾነ እካ በጃኻ አኅሊፈ ኽህብ ኢየ እየ” በሎ። ከም ጴጥሮስ ብኩሉ ተግባራትና ንዑኡ ክንስዕብ፡ ሕግታቱ ክነኽብር ክንፈቅሮ ቃል እንአትወሉ ግዜ ኢዩ፡ እሞ ናብኡ ቀሪብና ብንስሓ ተሓጺብና ንኽርስቶስ ጎይታና ብሕይወትና እውን እንተኾነ ክንስ ዕበካ ኢና እናበልና ቁርጺ ፍቓድ ንግበረሉ።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ዮሓ.3:1-12
“መምህር ብጀካ እቲ አምላኽ ምስኡ ዝኾነ ሰብ እንተ ዘይኮነ ነዚ ንስኻ እትገብሮ ዘሎኻ ተአምራት ኪገብሮ ዚኽእል ሓደ እኳ የልቦን እሞ ንስኻ መምህር ኴንካ ኻብ አምላኽ ከም ዝመጻእካ ንፈልጥ ኢና” በሎ። በቲ ዝነበሮ ሓላፍነትን ክብርን ምስ ኢየሱስ ብግሁድ ክራኸብ አየፍቅደሉን ነሩ። ካልአይ ካብቲ አብ ውሽጡ ዝስምዖ ዝነበረ ጸልማት ወጺኡ አብ ብርሃን ክአቱ ስለ ዝደለ ብለይቲ አብ ኢየሱስ መጺኡ። ንኢየሱስ ንበይንኻ ክትረኽቦ ክተዕልሎ ምኽአል ጸጋ ብርሃን እዩ ዝዕድል ምኽንያቱ ንሱ ምንጪ ሕይወትናን ተፈጥሮናን ስለ ዝኾነ። ንሕናውን አብ መዓልታዊ ሕይወትና ናብ ኢየሱስ ብምኻድን ምቅራብን ብርሃን ክርስቶስ ጽጋ ክርስቶስ ክንቅበል ንዕደም። “ነዚ ንስኻ እትገብሮ ዘሎኻ ተአምራት ኪገብሮ ዚኽእል ሓደ እኳ የልቦን እሞ ንስኻ መምህር ኴንካ ኻብ አምላኽ ከም ዝመጻእካ ንፈልጥ ኢና” ኢልዎ። ካብ አምላኽ ከም ዝመጸን ናይ አምላኽ ነገራት ከም ዝገብር፥ ነቢይ ከም ዝኾነ ክርኢ ክኢሉ፤ ግን መንነት ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ንኽርኢን ንኽፈልጥን ብጽሙዋ መጺኡ ክሓቶ ደለየ።
ነቲ ሕትኡ ከአ ከምዚ እንዳበለ ክምልሰሉ ተረክበ “ ሰብ ካልአይ ግዜ እንተዘይተወልደ፥ ንመንግስተ አምላኽ ኪርእያ ከቶ ከምዘይክእል፥ ብሓቂ፥ ብሓቂ፥ እብለካ አሎኹ” ኢሉ መለሰሉ። ኒቆዲሞስ ቃል ብቃሉ ብምርዳእ “ሰብከ ምስ አረገ ከመይ ኢሉ ክውለድ ይኽእል መሊሱ አብ ከርሲ እንኡ አትዩስ ኪውለዶ ይኽእል እዩ” እናበለ ሓቲቱ። ብሓቂ ብሓቂ እብለካ አለኹ፥ ሰብ ካብ ማይን ካብ መንፈስ ቅዱስን እንተ ዘይተወልደ፥ ናብ መንግስተ አምላክ ኪአቱ ዝኽእል ከቶ የልቦን።
ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ማይን ካብ መንፈስ ቅዱስን ከም ብሓድሽ ክንውለድ ይሓተና እዚ ኸአ ብንጹር ንክርስትያናዊ ጥምቀትና ዘመልክት እዩ። ካብ ሥጋ ዝተወልደ ሥጋ እዩ – ካብ መንፈስ ዝተወልደ መንፈስ እዩ፥ እዚ እዩ እቲ ካልአይ ልደት ኩልና ክንከዶ ዘሎና። ስለዚ ሕጂውን እንደገና ክንውለድ የዲሊ፤ አብቲ እግዚአብሔር ዘዳለወልና ስፍራ ንክንአቱ። ሎሚውን ጥምቀትና ክነሕድስ የዲሊ፤ ብሓቂ ምስኡ ኡሙናት ኮይና ምእንቲ ክንገዓዝ። ሓንሳብ ብማይን መንፈስ ቅዱስን ተጠሚቕና፤ ናይ ውልድነት መሰል ረኺብና። ሕጂውን እንተኾነ ነቲ ብድኻምነትና ብኃጢአትና ዘጥፋእናዮ ርክብና . . . እንደገና ብንስሓ ክንውለድ ክነጥርዮ የዲሊ። ናይ ንስሓ ጥምቀት የድሊየና። ኢየሱስ ብዝልዓለ መገዲ አብ መስቀል ምስ ተሰቕለ አብ ግርማ አብኡ ብትንሣኤኡን ዕርገቱን ከም ዝአተወ ንርኢ። ንሱ ምንጪ ሕይወት ናይ ኵሎም እቶም ርእሶም ብምልኡ አብኡ ዘወፍዩ ክኸውን እዩ።
ከም ኒቆዲሞስ ብቐጻሊ አብ ኢየሱስ ክንመላለስ ክሳብ ዝበርሃልና ምስኡ ክነዕልል እሞ፤ ጎይታይ ሓግዘኒ ነዚ ጸልማት ዝመልኦ ሕይወተይ ብርሃንካ ኰልዓለይ ኢልና ክንልምኖ ይግብአና። አምላኽ ንዓለም ስለዘፍቅራ፥ ከም መግለጺ ፍቕሩ ንሓደ ወዱ አብ መስቀል ብጨካን ሞት ክሓልፍ ብምፍቃዱ ክሳብ ክንድዚ አፍቀራ። ስለዚ ብኢየሱስ ክርስቶስ አቢሉ አብ ዓለም ዝተገልጸና ሓቂ ክንአምን፥ ቃሉ ንምስማዕ ኩሉ ጊዜ ስንድዋት ክንከውን፥ ሕይወትና ብምልኡ ብዓሚቕ እምነት አብኡ ክነወፍየዮ ስንድዋት ክንከውን ይግብአና። አምላኽ ንወዱ ናብ ዓለም ዝልአኾ ዓለም ብእኡ ምእንቲ ኽትድኅን እምበር ንዓለም ኪፈርድ ኢሉ አይኮነን። አብ ሕይወትና ነዚ ደጋጊምና ክንዝክሮ ይግብአና፥ ናይ አምላኽ እታ እንኮን መጀመርያን ዝንባሌ ባህሪኡ ንአና ምፍቃርን፤ ንሕና ነቲ ፍቕሩ አብ ሕይወትና ምስትምቓሩን እዩ።አሰር ኒቆዲሞስ ስዒብና ካብ ጸልማት ሕይወትና ወጺእና ብኃጢአትና ነጺሕና ንአምላኽ ክንቅበሎ ንቕረቦ። አብ መንበረ ንስሓ አቲና ብኃጢአትና ንተአምን ሽዑ ብርሃን ክርስቶስ አባና ክበርህ እዩ። ነዚ ኸአ የብቅዓና። ኣሜን!
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ኣባ ሓጎስ ተስፋጋቢር
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ዮሓ.10:31-42
አይሁድ መድኃኔ ኢየሱስ ክርስቶስ አነን አቦን ሓደ ኢና ስለዝበለ “ ብዳርባ እምኒ ኢቀትልዎ ከም ብሓድሽ እምኒ አልዓሉ። መድኃኒን ኢየሱስ ክርስቶስ ከአ ከምዚ እናበለ ይሓቶም“: “ካብ አቦይ ብዙኅ ሠናይ ግብርታት አርአኹኹም፤ ካብ አተን በየነይቲ ግብሪ ኢኹም ብዳርባ እምኒ ኽትቀትሉኒ ትደልዩ ዘሎኹም፧”እናበለ ተዛረቦም። አይሁድ ከአ “በቲ ምጽራፍካን ሰብ ከሎኻ ገዛእ ርእስኻ አምላኽ ብምግባርካን እምበር በቲ ጽቡቕ ግብርታትካ አይኮንናን ብዳርባ እምኒ እንቐትለካ” ኢሎም መለስሉ። ስለዚ ክቐትልዎ ይደሊዩ ምኽኒያቱ ስለዝተጻረፈ። ሕጊ ንኽቅተል የፍቅድ።
ክርስቶስ ንኣይሁዳውያን ንምርዳእ ካብ መዝሙር ዳዊት ምዕራፍ 82:6 አነስ፥ ‘አማልኽቲ ኢኹም፥ ኹልኹካትኩም ውሉድ እቲ ልዑል ኢኹም” “እዚ ኢሉ ድሕሪ ኢሉ ጠቒሱ” እቲ ጽሑፍ ኪሰዓር አይከአልን ኢዩ፥” እናበለ ይምልሰሎም። ኣይሁዳውያን አብቲ ቃላቱ ይኹን አብቲ ዝገብሮ ዝነበረ ተግባራት ክኣምኑ ኣይከኣሉን፡፡ ንሱ ሰራቒ በደለኛ ኣይነበረን። እንታይ ደኣ ከምቲ ቅዱስ ጴጥሮጽ አብ ግ.ሓ. 10:38 ዝመስከሮ “ ኣምላኽ ከመይ ኢሉ ንኢየሱስ ብዓል ናዝሬት ብመንፈስ ቅዱስን ብሓይልን ከም ዝቐብኦ፥ ንሱ ኸኣ ኣምላኽ ምስኡ ስለዝነበረ፥ ኣብ ኩሉ ጽቡቕ ከም ዝገበረን፥ ንኹሎም ነቶም ሰይጣን ዝኣሰሮም ከም ዘሕወየውን ባዕልኻትኩም ትፈልጥዎ ኢኹም። እናበለ ናይ ሁዳውያን ፈሪሳውያን ክወቕሶም ዝተረኽበ፡
“ ብከንቱ ዚጸልኡኒ ኻብ ፀግሪ ርእሰይ ይበዝሑ፥ ጸላእተይ ብሓሶት የካፍኡኒ፥ ኺቐትሉኒ ዚደሊዩ ኃያላት ኢዮም” መዝ.69:4። ክርስቶስ በቲ ሳናይ ተግባሩ እዚ ፍርዲ ካብ ተፈረዶ ንሕና ተኸተልቱውን አብ መዓልታዊ ሕይወትና ንኽርስቶስ ክንመስል መጠን ዝጸዓርናሉ መጠኑ ሕማቕን ስደትን ከምዘጋንፈና ክንፈልጥ ይግበአና። ዓለም እንተ ጸልአትኩም ቅድሜኹም ንአይ ከም ዝጸልአትኒ ፍለጡውን ኢሉና ኢዩ።። Gv.15:18 መስቀልና ጸርና ክንስዕቦውን አዚዙና ኢዩ። ክርስቶስ ግብሪ አቦይ እንተ ዘይገበርኩ አይትእመኑኒ። ዝገብሮ እንተ ደአ ኮይነ ግና፥ ንአይ እካ እንተ ዘይአመንኩም፥ አቦ አባይ ምህላዉ አነውን አብ አቦ ምህላወይ ምእንቲ አረጋጊጽከም ክትፈልጡ ነቲ ግብረይ እመንዎ” እናበለ መለሰሎም። ስለዚ ክርስቶስ ደጊሙ ብዛዕባ እቲ ዝገበሮ ሰናይን ዘደንቅን ተግባራትን ግልጸትን እግዚአብሔር አቦ ምካኖም ይገልጽ። ስራሓ አቦይ ዘይገብር እንተ ኮይነ ግና አይትእመኑኒ።
ሎሚውን ንነፍሲ ወከፍና ዝብሎ ኢዩ። ንሕና ደቂ አምላኽ ኢና ክርስቲያን ኢና ክንብል ንኽእል ኢና። ነዚ ሓቅነቱ ዘረጋግጹ ግና ተግባራትና ኢያቶም። ከም ሓዋሪያት ክርስቶስ ሰዓብቲ ክርስቶስ ስራሕ ክርስቶስ ክፍጽም ይግበአኒ፡፤ ስራሓ አምላኽወይ ተግባራት አምላኽ ሕውነት፡ ፍቅሪ፡ ትሕትና ኢያቶም እዚአቶም አብ ሕይወትናን ከንጸባርቑ አለዎም። ሎሚ ክርስቶስውን ብዝተፈላለየ መገዲ ዘደንቅ ተግባራቱ አብ መንጎና እናፈጸመ ኢዩ። ንአብነት እቲ ዝዓበ ተአምራት አብ መዓልታዊ ሕይወትና ብቤተክርስቲያኑ ብአገልገልቱ ብተ አምረታዊ መገዲ መአዱ ሰሪዑ እንኩ ብልዑ ስተይ ሕይወት ክትረኽቡ ይብለና። ነዚ ተግባር እዚ አሚና አብኡ ብንስሓ ተሓጺብና ክንምገብን ክንሓውን ንዕደም።
ካብዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ ተበጊስና እምበአር ንገዛእ ርእስና እዚ ሕቶ እዚ ክነቅርብ ንዕደም፦
- ከም አማናይ ካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን፡ ነቲ ክርስቶስ ብቤተክልርስቲያኑ ዝፍጽሞ ተግባራት ብኸመይ ይቅበሎን፧
- እዚ ተግባራት እዚ አብ ሕይወተይ ከንሰባርቅከ እንታይ እገቢር፡
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
ምስጋና
ወላዲና ኣቶ ኣድሓኖም፡ ኣቦ ነቶም ካብ ኣብራኹ ዝወጻእና ጥራይ ዘይኮነ ኣቦ ኩሉ'ዩ ነይሩ፡፡ ብፍቕሩ፡ብሓልዮቱ ብብልሑ ብትብዓቱ ብጻዕሩ ዝልለ ኣቦ'ዩ ነይሩ፡፡ ኣብ 70ታት ነቶም ኣዘውቲሮም ኣብ ስርሑ፡ዝመላለሱ ዝነበሩ መንእሰያት ካብ ኢድ ጸላእቲ ዝተኻላኸለ፡ ዝሓብኤ፡ ዘህደመ ተባዕ
ወላዲና ኣቶ ኣድሓኖም፡ ኣቦ ነቶም ካብ ኣብራኹ ዝወጻእና ጥራይ ዘይኮነ ኣቦ ኩሉ’ዩ ነይሩ፡፡ ብፍቕሩ፡ብሓልዮቱ ብብልሑ ብትብዓቱ ብጻዕሩ ዝልለ ኣቦ’ዩ ነይሩ፡፡ ኣብ 70ታት ነቶም ኣዘውቲሮም ኣብ ስርሑ፡ዝመላለሱ ዝነበሩ መንእሰያት ካብ ኢድ ጸላእቲ ዝተኻላኸለ፡ ዝሓብኤ፡ ዘህደመ ተባዕ ወላዲ’ዩ ነይሩ፡፡ ወላዲና ምስ ዓቢ ዓቢ ምስ ንእሽቶ ንእሽቶ ምስኩሉ ዝዋዘን ቁምነገር ዘዕልልን ኣቦ ኩሉ መሓዛ ኩሉ ኮይኑ ሓሊፉ፡፡ ወላዲና ብኣካል ይፈለየና’ምበር፡ እቲ ጽቡቕ ስነምግባሩን ኣብነታዊ ወላዲ ሙኻኑን ኣብ ልብናን ልቢ’ቶም ኩሎም ፈለጥቱን ሓወልቲ ገዲፉ ብምኻዱ ህያው እዩ፡፡
1.ብስም ስድራበት ኣብ ኣስመራ በጻሕትና ንዝተቐበሉን ፍትሓት ንዘካየዱን፡
- ኣብ ኣመሪካ ካብ ርሑቕን ቀረባን መጺእኩዝበጻሕኩምናን ዘቃበርኩምናን፡ ከመኡውን
- ኣብ ዛምብያን ኣብ ሽወደንን ኣብ ቤትና መጺኩም ዘጻናናዕኩምና
- ብመራኸቢ ብዙሓንን ብስልክን ተኻፈልቲ ሓዘና ዝኾንኩም ኩልኹም የቐንየልና፡ ሕሰም ኣይትርከቡ እንዳበልና ጾሎትኩም ኣይፈለየና ንብል፡፡
ካብ ብዓልቲቤት ኣቶ ኣድሓኖም ወ/ሮ ጻድቃን ኣይበል ምስ ኩሎም ደቀን


text:
ኣብ ንኡስ ዞባ ሎጎ-ዓንሰባ፡ ብተበግሶ ህዝቢ ዝሰላሰል ዘሎ መስርሕ ምጽጋንን ምስፋሕን ጽርግያታት፡ ኣብ ቀዳማይ ገጹ – ካብ ዓዲ ገብሩ ናብ ምለዛናይ ዝኣቱ ክፋል፡ ብዶዘር ብዝተሰነየ ስራሕ ከምእተዛዘመ ተገሊጹ።
እቲ ስራሕ፡ ምግፋሕን ምምድማድን ጸበብቲ ጽርግያታት፡ ምህናጽ ቢንቶታት፡ ምሕጻር ጥውይዋይ ዝበዝሖ መስመራት ከምዘጠቓልል ዝሓበረ ወኪል ኤሪና፡ ኣብ ካልኣይ ገጽ፡ መስመር ደቂ ሽሓይ – ደርሰነይ ንምጅማር ምድላዋት ከምእተጻፈፈ፡ ንዝምልከቶም ኣካላት ብምጥቃስ ገሊጹ።
ምምሕዳራት ከባቢ ጽላለ፡ መቐርካ፡ ደብሪ ዓድሃንስ፡ ደቂ ሽሓይ፡ ምለዛናይ፡ ዓዲ ንኣምን፡ ደቂ ዘርኡ፡ ደርሰነይን ኣደናን ተጠቀምቲ ናይ’ቲ ብገጻት ተኸፋፊሉ ዝዕመም ዘሎ ፕሮጀክት ምዃነን ተፈሊጡ።
ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ሎጎ-ዓንሰባ ኣቶ ኢሳቕ ጥዑም፡ ጽርግያ መሰረት ምዕባለ ስለዝኾነ፡ ህዝቢ ነቲ ጀሚርዎ ዘሎ ቅዱስ ተበግሶ ኣብ መፈጸምታኡ ንምብጻሕ ኣበርክቶኡ ከዕዝዝ ኣዘኻኺሩ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ሃይማኖት ኣብ ዘመነ ኣበው
“አሐዱ እግዚአብሔር፣ ወአሐቲ ሃይማኖት፣ ወአሐቲ ጥምቀት / ሓደ እግዚአብሔር፣ ሓንቲ ሃይማኖት፣ ሓንቲ ጥምቀት ኣላ።” (ኤፌ. 4፥4) እዛ ሃይማኖት’ዚኣ ካብ እግዚአብሔር ዝተረኽበት፡ በቲ ንሱ ዝፈቐዶን ዝመደቦን ካብ ዘመን ናብ ዘመን እናተሰጋገረት ንዘለዓለም ትነብር። ኣብ ዘዘመኑ ኣብ ዘመነ ብሉይ ዝነበሩ ኣበውን ነቢያትን ከምኡ’ውን ኣብ ዘመነ ሓዲስ ብኸመይ ትግለጽን ትሰጋገርን ከምዝነበረት ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ።
ብቐዳምነት ሃይማኖት ኣብ ዘመነ ኣበው ክበሃል ከሎ ካብ ኣቦና ኣዳም ጀሚሩ ክሳዕ ሊቀ ነቢያት ሙሴ ዘሎ ዘመን እዩ። ኣብ ዘመነ ኣበው ዋላ እኳ ዝተጻሕፈ ሕግን ዝተሸመ መምህርን እንተ ዘይነበረ፡ ኣበው ግና ብሕገ ልቡና እናተመርሑ ሃይማኖቶም ዘፍልጥሉን ንእግዚአብሔር ዘሥምርሉን ዝነበሩ ዘመን እዩ። ዋላ’ኳ ሓድነቱን ሠለስትነቱን ኣራቒቖም ኣይፍለጥዎ እምበር፡ በቲ ዝተዋህቦም ኣእምሮ ሃሰስ ንዝበልዎን ህልውናኡ ኣሚኖም ኪፈልጥዎ ንዝደለዩን ግና ሥዉር ከምዘይኮነ ብርሃን ዓለም ሐዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ፡- “ወአንሰ እሜህረክሙ ታምልኩ ለእግዚአብሔር ዘገብረ ዓለመ ወምድረ ወኵሎ ዘውስቴቶሙ። ዘውእቱ እግዚአ ሰማይ ወምድር። ወኢይነብር ውስተ ቤት ዘገብሮ እደ ሰብእ። ወኢይትለአኮ እደ ሰብእ። ወኢይጽሕቅ ምንተኒ። ውእቱ ይሁብ ለኵሉ ሰብእ ነፍሰ ወሕይወተ። ወገብረ ኵሎ ኅቡረ ወኵሎ አሕዛበ እምአሐዱ ዕጓለ እመሕያው ከመ ይንበሩ ዲበ ኵሉ ገጸ ምድር። ወሠርዐ ዕድሜሁ ወዓመታቲሁ መጠነ ይነብሩ። በዘየኀሥሥዎ ለእግዚአብሔር እመ ይረክብዎ ወያደምዕዎ። ኢኮነ ርኁቀ እምኵልነ እስመ ቦቱ ነሐዩሂ ወንትሐወስሂ ወንሄሉሂ። ወሀለዉ ጠቢባን ሰብእ እምውስቴትክሙ እለ ይብሉ ከመ ፍጥረትነ እምኔሁ።/ ኣነ ግና ብዛዕባ እቲ ዓለምን ኣብኣ ዘሎን ዝፈጠረ እግዚአብሔር ክምህረኩም እየ። ንሱ ጐይታ ሰማይን ምድርን እዩ እሞ፡ ብኢድ ኣብ ዝተሓንፀ መቅደስ ኣይኃድርን እዩ። ኢድ ሰብ ኣየገልግሎን፤ ዋላ ሓደ ነገር ኣየድልዮን እዩ። ንሱ ንዅሉ ሰብ ሕይወትን ትንፋስን ኵሉ ነገርን ዚህብ እዩ። ኣብ ልዕሊ ኵላ ገጽ ምድሪ ምእንቲ ኪነብሩ ኢሉ ንዅሎም ኣሕዛብ ካብ ሓደ ሰብ ፈጠሮም። ዝነብሩሉ ውሱን ዕድመን ዓመታትን ከኣ ሠርዓሎም። ንእግዚአብሔር እንተ ረኸብዎ ይደልይዎ እዮም። ብእኡ ኢና እንነብርን እንዋሳወስን ብእኡ ኸኣ ኢና ዘሎና እሞ፡ ንሱ ካብ ኵልና ዝረኃቐ ኣይኮነን። ብእኡ ኢና ዝተፈጠርና ዝብሉ ካባኻትኩም ጥበበኛታት ሰባት ኣለዉ።” (ግብ. ሐዋ. 17፥24-28) ብምባል ኣረዲኡና ኣሎ።
ብኸም’ዚ መንገዲ ብዙኃን አበው ንእግዚአብሔር ደለይዎ፤ ንሱ’ውን ተረኽበሎም። ገለ ካብኦም እኳ ብሕይወተ ሥጋ ኸለዉ ተወሲዶም እዮም። “ሄኖክ ከኣ ምስ እግዚአብሔር ተመላለሰ፤ እግዚአብሔር ስለ ዝወሰዶ ድማ ኣይተራእየን።”፤ “ሄኖክ፡ ሞት ምእንቲ ኸይርኢ፡ ብእምነት ገዓዘ። ቅድሚ ምግዓዙ ንእግዚአብሔር ከም ዘሥመረ፡ ተመስኪሩሉ ነበረ እሞ፡ እግዚአብሔር ስለ ዘግዓዞ፡ ኣይተረኽበን።” ይብል። (ዘፍጥ. 5፥22-24፡ ዕብ. 11፥5)።
ዋላ እኳ አበው ብሕገ ልቡና ይምርሑ እንተ ነበሩ፡ ሃይማኖቶም ካብ ኣብ ካልእ ዘመን ዝነበሩ ምእመናን እንተ ዘይዓብዩ፡ ኣይንእስን እዩ። እስከ ንምሳሌ ኪኾነና ናይ ውኁዳን አበው ሃይማኖት ንርአ።
ሀ. ሃይማኖተ አብርሃም፦
ንኣቦና ኣብርሃም፡ ኣቦ ሃይማኖት ዘስመይዎ ብዙኃን ምኽንያታት ኣለዉ። ንምሳሌ፥
* ኣብርሃም ኣቐዲሙ ታራ ኣቦኡ ዝቐረጾም ጣዖታት ኪሸይጥ ከሎ፡ ነቲ ዝሸጦ ዝነበረ ጣዖት “ኣምላኽ እንተ ዄንካስ፡ ጸምዩኒ ኣሎ እሞ ኣዛርበኒ፤ ጠምየ ኣሎኹ’ሞ እስከ ኣብልዓኒ፤ ጸሚአ ኮይነስ ኣስትየኒ፤” ዝብሉ ሕቶታት ሓቲቱ መልሲ ምስ ሰኣነ፡ “ኣምላኽ ዝበሃል የልቦን” ኢሉ ኣይተጠራጠረን። “ብርግጽ ኣሎ፣ ግና መን’ዩ፧ ፀሓይ’ዶ ትኸውን፧ ወይስ ሓዊ፧ ወይስ ንፋስ፧ ወይስ ማይ፧” ኢሉ መርሚሩ፡ ሕፀፅ ምስ ረኸበሎም፡ ናይ’ዞም ኵሎም ፍጥረታት ፈጣሪ፡ ሓላዊ፡ መጋቢ፡ ሠራዒ ኪህሉ ኣለዎ፣ ባዕሉ ይገለጸለይ ብምባል “ኦ ንፀሓይ ዝፈጠርካ ኣምላኽ፣ ተዛረበኒ!” በለ። በዛ ዓባይ እምነቱ ድማ ፈጣሬ ፍጥረታት እግዚአብሔር ኣዘራረቦ።
* ኣብርሃም፣ እግዚአብሔር ምስ ጸውዖ፡ ናብ ዘይፈልጦ ሃገር ከይተጠራጠረ (“ናበይ፧ ስለምንታይ፧ ብኸመይ፧” ከይበለ) ካብ ሃገሩን ቤተ ሰቡን ተፈልዩ ከደ። (ዘፍጥ. 12፥1-9)።
* ኣብርሃም፡ “ዘርእኻ ከም ሑፃ ባሕሪ፣ ከም ከዋኽብቲ ሰማይ ከብዝኃልካ እየ፤” ዝብል ተስፋ ተዋህቦ። ዋላ እኳ ካብ ሰበይቱ ሣራ ውላድ እንተ ዘይነበሮ፡ ነዚ ተስፋ እዚ ግና ብእምነት ተቐበሎ። (ዘፍጥ. 13፥14-18፣ 15፥5)። ክልቲኦም ኣሪጎም፣ ሣራ’ውን ልማድ ኣንስት ኃዲጉዋ ከሎ ነዚ ተስፋ እዚ ኣሚኑ ተጓዕዘ። ብድኅር’ዚ እግዚአብሔር ተገሊጹ፡ “ንዓመታ ከም’ዚ ቅንያት እዚ ርግጽ ክምለሰካ እየ፣ ሰበይትኻ ሣራ ድማ እነሃ፡ ሽዑ ወዲ ኽህልዋ እዩ” (ዘፍጥ. 18፥10) ከምኡ’ውን “ሰበይትኻ ሣራ ደኣ ወዲ ኽትወልደልካ እያ፣ ስሙ ድማ ይስሓቅ ከተውፅኣሉ ኢኻ። ኪዳነይ ከኣ ምስኡን ብድኅሪኡ’ውን ምስ ዘርኡን ኪዳን ዘለዓለም ከቕውም እየ።” (ዘፍጥ. 17፥19) ኢሉ ኣብ ልዕሊ ቃል ኪዳን፡ ቃል ኪዳን፣ ኣብ ልዕሊ ተስፋ ድማ ተስፋ ወሰኾ። ጊዜኡ ምስ በጽሐ ኸኣ ይስሓቅ ተወሊዱ ዓበየ።
* ድኅር’ዚ ዅሉ ተስፋን ቃል ኪዳንን ኣብርሃም ተፈተነ፤ እግዚአብሔር ንኣብርሃም፡ “ነቲ እትፈትዎ ሓደ ወድኻ ይስሓቅ ውሰድ እሞ፡ ናብ ምድሪ ሞርያ ኺድ፤ ኣብኣ ድማ ኣብ ሓደ ካብ’ቲ ኣነ ዝነግረካ ኣኽራን ንዚሓርር መሥዋዕቲ ሠውዓዮ።” (ዘፍጥ. 22፥2) በሎ። ኣቦና ኣብርሃም ግና እምነቱ ፍጽምቲ ስለ ዝነበረት፡ “ኣነ ከም’ታ ዝተኣዘዝኩዋ ክሥውዖ እየ፣ እግዚአብሔር ድማ ካብ ምዉታን’ውን ኣተንሢኡ ዝኣተወለይ ቃል ኪዳን፣ ዝሃበኒ ተስፋ ኪፍጽም እዩ፤” ኢሉ ብምሕሳብ ትእዛዝ እግዚአብሔር ካብ ምፍጻም ንድኅሪት ኣይበለን። “ኣብርሃም ምስ ተፈተነ፡ ብእምነት ንይስሓቅ ሠውዖ። እቲ ተስፋ ዝተቐበለ ነቲ፡ ብይስሓቅ ዘርኢ ኺጽወዓልካ እዩ፡ ተባሂሉሉ ዝነበረ ሓደ ወዱ ወፈዮ። እግዚአብሔር ካብ ምዉታት ድማ ኬተንሥኦ ኸም ዚከኣሎ ሓሲቡ፤ ካብኡ’ውን ብምሳሌ መሊሱ ረኸቦ።” (ዕብ. 11፥17-19)። በዚ እምነቱ እዚ ድማ፡ “እዚ ነገርዚ ኻብ እትገብር፣ ነቲ ሓደ ውሉድካ’ውን ካብ ዘይትኸልእ፣ ስለዚ ኣዝየ ክባርኸካ እየ፤ ንዘርእኻ ድማ ከም ከዋኽብቲ ሰማይን ከም’ቲ ኣብ ገምገም ባሕሪ ዘሎ ሑፃን ኣዝየ ኸብዝኆ እየ። ዘርእኻ ድማ ደጌታት ጸላእቱ ኺወርስ እዩ። ቃለይ ስለ ዝሰማዕካ ድማ ሕዝብታት ኵላ ምድሪ ብዘርእኻ ኪባረኹ እዮም።”(ዘፍጥ. 22፥15-18) ዝብል ቃል ኪዳን ተቐበለ። ጊዜኡ ምስ በጽሐ ድማ እግዚአብሔር ወልድ ካብታ ካብ ዘርኢ ኣብርሃም ዝተረኽበት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ሥጋ ለቢሱ ፍጹም ሰብ ኮነ። ኣምላከ ኣብርሃም እግዚአብሔር ወልድ በቲ ዝለበሶ ሥጋ ወዲ ኣብርሃም ተባህለ። እንሆ ድማ እዚ ነገር እዚ መጀመርታ ምሥጢር መጻሕፍቲ ሓድሽ ኪዳን ኮይኑ፡ “መጽሐፈ ልደቱ ለኢየሱስ ክርስቶስ ወልደ ዳዊት ወልደ አብርሃም፤ መጽሓፍ ወለዶ ኢየሱስ ክርስቶስ ወዲ ዳዊት ወዲ ኣብርሃም፤” (ማቴ. 1፥1) ኢሉ ብምጥቃስ ፍጻሜ ቃል ኪዳን ኣብርሃም ዘበሥር።
* ኣቦነት ኣብርሃም ድማ ነቶም ብሥጋን ደምን ዚዛመድዎ ጥራሕ ዘይኮነስ ነቶም ብሃይማኖት ዚመስልዎ’ውን እዩ። “ብልብኹም፡ ኣብርሃም ኣቦ ኣሎና፡ ከም እትብሉ ኣይምሰልኩም። ንኣብርሃም’ሲ ካብ’ዚ ኣእማን እዚ ውሉድ ኬተንሥኣሉ፡ ንእግዚአብሔር ከም ዚከኣሎ፡ እብለኩም ኣሎኹ።” ይብል። (ማቴ. ፫፥፱/3፥9)። ኣእማን ዝተባህሉ ቃለ እግዚአብሔር ገና ዘይሰምዑ ኣሕዛብ ኮይኖም ደኃር ናብ እምነት ዚመጽኡ እዮም።
ለ. ሃይማኖተ ያዕቆብ፦
ኣቦና ያዕቆብ ወዲ ይስሓቅ ወዲ ኣብርሃም፡ ማንታ ኤሳው እዩ። ኣቦና ያዕቆብ፡ ትርጕም ብዅርና ካብ ማሕፀን ኣደ ምኽፋት ዝኃልፍ ምሥጢር ከም ዘለዋ ዘስተውዕል ዝነበረ ኣቦ እዩ። ኃዉ ኤሳው ኣብ ሃድን ውዒሉ መግቢ ክህቦ ምስ ለመኖ፡ “ሎሚ ብዅርናኻ ሽጠለይ፣ በሎ። ኤሳው ድማ፡ እንሆ፡ ኣነ ኽመውት ኢለ ኣሎኹ። እዛ ብዅርና’ኸ ንምንታየይ እያ፣ በለ። ያዕቆብ ከኣ፡ ሎሚ ምሓለለይ በሎ እሞ መሓለሉ፤ ብዅርናኡ’ውን ንያዕቆብ ሸጠሉ። ያዕቆብ ድማ ንኤሳው እንጌራን ጸብሒ ብርስንን ገይሩ ሃቦ። ንሱ ድማ በሊዑን ሰትዩን ተንሥአ፣ ኸደ’ውን። ኤሳው ንብዅርናኡ ኸም’ዚ ገይሩ ነዓቓ።” (ዘፍጥ. 25፥31-34)። ሃይማኖት ያዕቆብ፡ ብዅርና ዓቢይ በረኸት ምዃኑ ምእማኑ እዩ። ብኣንጻሩ ኤሳው ግና በረኸት ስኢኑ እዩ። ነዚ ቅዱስ ጳውሎስ ኪገልጾ ከሎ፦ “ከም’ቲ ንሓደ ብልዒ ብዅርናኡ ዝሸጠ ኤሳው፡ ሓደ እኳ ኣመንዝራ ወይስ ርኹስ ከይከውን፡ ተጠንቀቑ። ንሱ’ውን ጸኒሑ እኳ በረኸት ኪወርስ እንተ ደለየ፡ ብንብዓት እናደለያ ኽንሱስ፡ ንንስሓ ሥፍራ ኣይረኸበን እሞ፡ ከም ዝተደርበየ፡ ትፈልጡ ኢኹም።” ይብል። (ዕብ. 12፥16-17)
ሐ. ሃይማኖተ ሣራ፦
ብርሃን ዓለም ሐዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ፡ ሃይማኖት ኣዴና ሣራ ኪገልጽ ከሎ፡ “በተአምኖ ይእቲ ሣራ ረከበት ኀይለ ታውፅእ ዘርአ እንዘ መካን ይእቲ በዘረሥአት እስመ ተአመነቶ ከመ ጻድቅ ዘአሰፈዋ/ ሣራ እኳ ጊዜኣ ምስ ኃለፈ፡ እቲ ተስፋ ዝሃባ እሙን ምዃኑ ስለ ዝኣመነት፡ ዘርኢ ንምትካል ብእምነት ኃይሊ ረኸበት።” ይብል። (ዕብ. 11፥11)
መ. . . . ወዘይመስሎ
ኣብዚ ዘመነ ሕገ ልቡና ዝነበሩ ኣቦታትን ኣደታትን፡ ብዘይ ሕጊ ጽሑፍን መጻሕፍትን መምህራንን ንእግዚአብሔር ዘሥመሩ እዮም። ብዛዕባ’ዞም አበው ልሳነ ዕፍረት ቅዱስ ጳውሎስ “እዚኦም ኵላቶም ነተን ተስፋታት ኣይረኸብወንን፤ ግና’ኸ ካብ ርኁቕ ርእዮም ተሳለምወን እሞ፡ ኣብ’ዛ ምድሪ እዚኣ ኣጋይሽን ስደተኛታትን ምዃኖም እናተኣመኑ፡ ብእምነት ሞቱ። እቶም ከም’ዚ ዚብሉ ኸኣ ሃገሮም ከም ዚደልዩ፡ የርእዩ ኣለዉ። ነታ ዝወፅኡላ ሃገር ሓሲቦም እንተ ዝኾኑስ፡ ኪምለሱ ጊዜ ነይርዎም። ሕጂ ግና እትኃይሽ ማለት ሰማያዊት ይናፍቑ ኣለዉ።
ስለዚ ድማ እግዚአብሔር፡ ከተማ ኣዳሊዉሎም ኣሎ እሞ፡ ኣምላኾም ኪበሃል ብኣታቶም ኣይኃፍርን እዩ።” (ዕብ. 11፥13-16)ከም ዝበሎ፦ በቲ ሃይማኖቶም እግዚአብሔር መጻኢ ሕይወት (ተስፋ ወንጌል) ገለጸሎምን ኣምላኾም ተባሂሉ ኪጽዋዕ ኣየኅፈሮን።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር !
* * *


text:
ቀንዲ-ገጽ
ቤት-ጽሕፈት ጠበቓ ነዓኹም ነቶም ኣብ ሽወደን መንበሪ-ፍቓድ ክወሃበኩም እትደልዩ ሰባት። ካብ ኩሉ ከባቢታት ዓለም ዝመጽኡ ሰባት፡ ቅጥዕታቱ ዝሓለወ ሕጋዊ መስርሕ ክረኽቡ ንግድፎም። ንዕዮና ዝምልከት ዝርዝር ሓበሬታ ኣብ ታሕቲ ተዘርዚሩ ኣሎ።
ዑቕባ
ዑቕባ ማለት መዕቆቢ ምርካብ እዩ። ዑቕባ ክትሓቱ እንከለኹም፡ ኣብ ካልእ ሃገር ድሕነት ክትረኽቡ ትሓቱ ኣለኹም ማለት እዩ። ኣብ ሽወደን ክትዕቆቡ ምስ እትደልዩ ናብ ሽወደን ክትኣትዉ እንከለኹም ናብ ፖሊስ-ዶብ ወይ ውን ኣብ ውሽጢ ሽወደን ናብ ማእከል መሕተቲ ዑቕባ በዓል-መዚ ኢምግረሽን ብምኻድ ዑቕባ ትሓቱ። ኣብ መሬት ሽወደን ከይረገጽኩም ዑቕባ ክትሓቱ ኣይትኽእሉን ኢኹም። ከም ሓተቲ ዑቕባ መጠን ነጻ
…
ዳግመ-ምጥርናፍ ስድራቤታት ብዝምልከት
ኣብ ሽወደን ዑቕባ ምስ ዝወሃበኩም፡ ኣባላት ዋና-ስድራቤትኩም ምሳኹም ብዘለዎም ምትእስሳር ዑቕባ ናይ ምርካብ መሰል ኣለዎም። ዓቕሚ-ኣዳም ዝበጻሕኩም ምስ እትኾኑ፡ እቶም በኣኹም ኣቢሎም ዑቕባ ክረኽቡ ዝኽእሉ ሰበይቲኻ…
ናይ ስራሕ ፍቓድ
ኣብ ሽወደብ ክትሰርሑ ምስ እትደልዩ ናይ ስራሕ ፍቓድ ክህልወኩም ኣለዎ። ንዓኹምን ነቲ ከስርሓኩም ዝደሊ ዘሎ ትካልን ሓበሬታ ክንህበኩምን ኣብ ምምልካት…
ምቕያድ
ኣብ ሽወደን ክትቕመጡ ፍቓድ ምስ ዘይህልወኩም ካብታ ሃገር ውን ክትስጎጉ ምስ ዝውሰን ኣብ ገለ- ገለ እዋን ክትቅየዱ ትኽእሉ ኢኹም። በዓል-መዚ ኢሚግረሽን ኣብ ሽወደን ብሕጊ ናይ ምቕማጥ መሰልኩም ብደቂቕ ንምርኣይ ወይ ውን
ዜግነት
ኣብ ሽወደን ዝተወሰነ ግዜ ድሕሪ ምቕማጥኩም፡ ዝማላእ ቅጥዒታት ምስ እተማልኡ ዜግነት ሽወደን ክወሃበኩም ከተመልክቱ ትኽእሉ ኢኹም። ዜግነት ክወሃብኩም ምልክታ ከተእትዉ እንከለኹም በዓል- መዚ ሚግረሽን ዝርእዮ ነገራት ንኣብነት ትሕቲ 18…
ካልእ ጉዳያት
ካልእ ጉዳያት ንኣብነት ከም ሓላፍነት ምእላይ ቆልዑ ንሕግዝ ኮይና፡ ምስ ገበናዊ-ሕጊ ዝተኣሳሰረ ጉዳያት ውን ከም ጠበቓ፡ ድጋፍ ንኸሳሲ ወይ ውን ከም ፍሉይ ተወካሊ ህጻናት ኮይና ንዋሳእ ኢና። ብዜካ`ዚ ኣብ ፍሉይ ሕግታት ክንክን-ህጻናት፡ ክንክን…
ተወከሱና
ኩሉ ዓይነት ሕጋዊ ሕቶታትኩም ሒዝኩም ክትውከሱና ብደሓን ምጽኡ ንብል


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣብ ግብሪ ሰሙን ኣመልኪቱ መድረኽ ዘተ ኣካይዱ፡፡
እቲ መድረኽ ዘተ ኣብ ኣከባብራ ግብሪ ሰሙንን ኣፈፃፅማ ቅብሊትን ኣመልኪቱ ”ኣብ ምሕደራ ግብሪ ዝረኣዩ ዘይሕጋዊ ተግባራት ብሓባር ንከላኸል” ብዝብል መሪሕ ቃል ዝተኸበረ ኮይኑ ኣብቲ መድረኽ ዘተ ዝተረኸቡ ምኽትል ርእሰ ምምሕዳር ክልል ትግራይን ሓላፊ ቢሮ ከተማ ልምዓት፣ ንግድን ኢንዱስትርን ዶ/ር ኣምባሳደር ኣዲሳለም ባሌማ ጉዳይ ቅብሊት ትኹረት ዝወሃቦ ዘሎ ቅብሊት ንምሃብን ምሕታትን ዘይኮነስ ካብኡ ንላዕሊ ካልኦት ዓበይቲ ሞያታት ስለ ዘለውዎ እዩ፡፡ እቲ ቀንዲ ልዕልነት ሕጊ ክኸበር ምግባር ዝብል ኮይኑ ሕጊ እቲ ዋና ናይ ዲሞክራሲ ዓምዲ ስለዝኾነ ክኸበር ኣለዎ፡፡ ብዘይሕጊ ሰላም፣ ልምዓትን ዲሞክራሲን ክተልዕል ኣይትኽእልን፡፡ እቲ ካልኣይ ቅብሊት ኣብ ምእካብ እቶት ዓብይ ግደ ስለ ዘለዎ እዩ፡፡ ካብ ሕብረተ-ሰብ ፅቡቕ እቶት እንተተኣኪቡ መንግስቲ ጠለብ ህዝቢ ዝምለሱ ዝተፈላለዩ ስራሐቲ ንምስራሕ ስለ ዝሕግዝ እዩ፡፡ ሞኽንያቱ ናይ ሓደ መንግስቲ ዋና መንቀሳቐሲ እቶት ስለ ዝኾነ ህዝቢ ንዝሓቶም ዝርገሐ መሰረት ልምዓትን ማሕበራዊ ግልጋሎት ንምምላስ ስለ ዘኽእልን እዩ፡፡ ብሳልሳይ ደረጃ ኣብ ቅብሊት ዝትግበር ዘይሕጋዊ ተግባር መጀመርያ ኣብቲ ሕጋዊ ነጋዳይ ዓብይ ጉድኣት ስለዘስዕብ ክንከላኸሎ ስለ ዝግባእ እዩ፡፡ በዚ መሰረት ጉዳይ ቅብሊት ጉዳይ ኩሉ ዜጋ እምበር ናይ መንግስቲ ጥራሕ ስራሕ ስለዘይኮነ ኩላትና ተጠየቕቲ ክንኸውን ይግባእ፡ ነቶም ሕጋውያን ሰብ ሃፍቲ ብምትብባዕ ብኣንፃሩ ነቶም ሕጊ ዝጥሕሱን መጭበርበርትን ነጋዶ ድማ ክቃልዑን ክቕፅዑን ክግበር ኣለዎ ኢሎም ዶ/ር ኣምባሳደር ኣዲሳለም ባሌማ፡፡
ብተወሳኪ ኣብቲ መድረኽ ዘተ ዝተረኸባ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ እዚ መድረኽ ዘተ 20 ጉንበት ሞኽንያት ብምግባር ዝኽበር ግብሪ ሰሙን መእተዊ መድረኽ ኮይኑ ኣብ ሪፎርምታት ግብሪ መሰረት ዝገበረ እዩ፡፡
ብፍላይ ኣብ ቅብሊት ዘሎ ዘይሕጋዊ ተግባር ተኸታታሊ ናይ ግንዛበ መዕበይ ስራሕቲ ብምስራሕ ክስተኻኸልን ሕጊ እውን ክኽበርን ምግባር እዩ፡፡ ብፍላይ ምስ ሪፎርምታት ግብሪ ዝተተሓሓዙ ምስ ምልማዕ ሓይሊ ሰብ ወይ ልምዓታዊያን ምሕያል፣ ኣወሃህባ ግልጋሎት ምምሕያሽ ፣ ኣብ ምርግጋፅ ልዕልነት ሕጊ ብፍላይ ምስ ቅብሊት ምቑራፅን ኢኮኖሚ ዘፈልፈሎ እቶት ምእካብን ዝብሉ ሪፎርምታት ተግባራዊ ንምግባር ኣብቲ ቤት ዕዮ ልምታዊ ኣተሓሳስባን ክእለትን ዝወነነ ሰራዊት ተፈጢሩ እዩ፡፡ ብፍላይ ኣብ መምርሕታት፣ደንብታትን ኣዋጃትን ዘለዎ ፍልጠተ ብዓርሰ ምምህሃር ኣቢሉ ብምዕባይ ዝሓሸ ኣሰራርሓ ከም ዝተኸኣለ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ሓቢረን፡፡
ኣብ መወዳእታ ካብ ተሳተፍቲ ግንዛበ ኣብ ምፍጣር እንታይ ይመስል፣ ፈጣን ግልጋሎት ኣብ ምሃብን እኹል ሓይሊ ሰብ ኣብ ምምላእ፣ ቅብሊት ኣብ ዘይቆርፁ ነጋዶ ዝወሰዱ ሕጋዊ መምሃሪ ዝነኣሰ ምዃኑን ምስ ነፃ ቀረፅን ኮንትሮባንድን ዝተተሓዙ ዝተፈላለዩ ሕቶታትን ርኢቶታትን ቀሪቦም ካብ መራሕቲ መድረኽን ተሳተፍትን ኣብቶም ዝፍፀሙ ዘለው ዘይሕጋዊ ተግባራት፣ ኣብ ዓበይቲ ነጋዶ ዝውሰዱ ሕጋዊ መምሃሪ ቅፅዓታትን ምስ ምስፍሕፋሕ ቴክኖሎጅ ዝምልከት ግቡእ ዝኾነ ግብረ መልስን ርኢቶን ምስተወሃበ እቲ መድረኽ ዘተ ብዓወት ተዛዚሙ፡፡
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
በዝሒ ጎብነይቲ
We have 88 guests and no members online


text:
ምንስትር ወፃኢ ሱዳንን መራሕቲ ቻይናን፣ኣብ ጉዳይ ምስሕሓብ ክፍሊት መተሓላለፊ ነዳዲ ደቡብ ሱዳን፣ከምኡውን ኣብ ጉዳይ ድሕነት ቻይናዊያን ኣብ ሱዳን ተዘራሪቦም።
ምንስትር ወፃኢ ሱዳን ዓሊ ኣሕመድ ከርቲ፣ኣብ ቻይና ናይ ክልተ መዓልቲ መገሻ ኣብ ዝፈፀምሉ እዋን፣ቻይና ነቲ ኣብ ሞንጎ ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ዝተፈጥረ ምስሕሓብ ክፍሊት መተሓላለፊ ነዳዲ ኣብ ምድቃስ ንክተሐግዝ ፀዊዖም‘ዮም።
“ኩባንያታት CNPBCን ፔትሮናስን‘ውን፣ኣብ ምትዕራቅ ሪኢቶኦም ንክልግሱ ዓዲምናዮም ኢና።ቻይና፣ማሌዥያን ህንድን‘ውን ኣብ ምፍታሕ እቲ ምስሕሓብ ሪኢቶአን ንክልግሳ ተዓዲመን‘የን” ኢሎም እቶም ምንስትር ወፃኢ።
ደቡብ ሱዳን ብመሰረት ቅድሚ 7 ዓመት ዝተኸትመ ውዕል ሰላም፣ዓሚ ንናፅነት ከምዘድመፀት ዝዝከር‘ዩ።እቲ ምፍታሕ ዝበዝሐ ፀጋታት ነዳዲ ኣብ ግዝኣት ደቡብ ሱዳን ክኣቱ ገይሩ‘ዩ።እንተኾነ እቲ ነዳዲ ናብ ወፃኢ ሃገር ንክሽየጥ ብሱዳን ኣቢሉ‘ዩ ዝሓልፍ።
ቻይና‘ያ እታ ኣብ ክልቲኤን ሃገራት ዝዓበየት ኣብ ዘፈር ነዳዲ ዝተዋፈረት ሃገር።ደቡብ ሱዳን መሸጣ ነዳዲ ቅድሚ ምንካያ ኣብ ዝነበሩ ኣዋርሕ፣ቻይና ካብ‘ቲ ዞባ ትረኽቦ ዝነበረ መጠን ነዳዲ ሓሙሽተ ሚእታዊ ካብ ሙሉእ ጠለባ ነይሩ።
ወሃቢ-ቃል ምንስትር ወፃኢ ቻይና ሆንግ ሌይ፣ምስ ምንስትር ወፃኢ ሱዳን ዝተሳለጠ ዝርርብ፣ንኩነታት ፀጥታ ከምኡውን እቲ ኣብ ሞንጎ ክልቲአን ሱዳን ይሕይል ዘሎ ውጥረት ዘማእከለ ነይሩ ኢሎም።


text:
ኣብዚ እዋን እዚ ክርስትያናት ካብ ብዘሎ ሰማያት ናብ ብዘሎ ምድሪ ንዘጠቃልል ኣድማስ ኣብ ኣዝዩ ዓብዪን ሓያልን ዝኾነ መንፈሳዊ ውግእን ተጸሚዶም ይርከቡ። እቲ ውግእ ድማ ኣብ መንጎ ሓይልታት ሰላም ናይ ኣምላኽ በዚ ሓደ ወገንን፡ ሓይልታት እከይ ናይ ድያብሎስ በቲ ሓደ ወገንን እዩ። ድያብሎስ ሊቀ መላእኽቲ ነበር ክነሱ ብትዕቢት ርእሱ ተሓቢሉ ንገለ መላእኽቲ ምስኡ ናብ ዕልዋ ኣንጻር መንግስቲ ኣምላኽ ኣእትዩ ናይ ባዕሉ ተሃላላኺ መንግስቲ ኣቆመ። ቅዱስ ጽሑፋት ድማ ንድያብሎስ ከም ድራጎን፡ ቀታል ነፍሲ፡ ገበል፡ ሓሳውን፡ ሰራቕን ብዝብሉ ኣስማት የለልዮ። ድያብሎስ ን ኣምላኽን፡ ዕላማታት ኣምላኽን፡ ህዝቢ ኣምላኽን ብምጽራር፡ ኣብ ሰለስተ ዓበይቲ ዕላማታት ኣንጻር ህዝቢ ኣምላኽ ተሰሊፉ ይርከብ። ንሳተን ድማ፡ ስርቂ፡ ቅትለት፡ ዕንወት እየን።
ጽቡቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ ግን እቲ ደስ ዘብል ዜና ወንጌል ክርስቶስ ብሞቱ ኣብ መስቀል፡ ኣብ ክንዲ ኩላትና ኮይኑ ንድያብሎስ ብክልተ ዓበይቲ መሰረታዊ መገድታት ስዒርዎ። ቀዳማይ ንዓና ካብ ምንጪ ኩሉ ሓጢኣት ሓራ ኣውጺኡ ሕሉፍ ሓጢኣትና ይቕረ ብምባሉን፡ ካልኣይ ድማ ብዘይ ግብሪ ሕጊ ነቲ ብእምነት ዝርከብ ጽድቂ ኣምላኽ ንዓና ብምሃብን እዩ። በዘን ክልተ እዚኣተን ድማ የሱስ ንድያብሎስ በታ ኣንጻርና ዘቕንዓ “ገበነኛ” እትብል ቀንዲ ኣጽዋሩ ገይሩ ከልከሎ።
መንፈሳዊ ኣጽዋር ውግእ (spiritual weapon)
ክርስቶስ እዚ ጥራይ ኣይኮነን ገይሩ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ድያብሎስ ዝፈጸሞ ዓወት ንኽንደግሞን ከነመሕእድሮን ነቶም ብእኡ እንኣምን ዘበልና ኩላትና ኣብ ኣእዳውና መንፈሳዊ ኣጽዋር ውግእ ኣዕጢቑና። “ኣጽዋር ውግእና ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ንምፍራስ ጽኑዕ ዕርድታት ብርቱዕ እዩ እምበር፡ ስጋዊ ኣይኰነን፡ ብእኡ ኸኣ ሓሳባትን ምስ ፍልጠት ኣምላኽ ንዚጻላእ ልዕል ዝበለ ነገር ኲሉ ኣእምሮውን ንምእዛዝ ክርስቶስ ንማርኸሉ ኢና” (2ቆሮ 10፡4-5)። ከም ዝብል እቶም ብኣምላኽ ዝተቐረቡልና መንፈሳዊ ኣጽዋር ውግእ መለኮታዊ ሓይሊ ዘለዎም ኮይኖም ብእኡ ማለት ብኣምላኽ ጥራይ ሓይሊ ዝህልዎም እዮም። እዞም ኣምላኽ ዝሃበና ኣጽዋር እዚኣቶም ብእምነትን ኣብ ኣምላኽ በይኑ ብምውካልን፡ ክንዓየሎምን ከንሰርሓሎምን ምስ እንጅምር እቲ ብሉጽን ብርቱዕን ዝኾነ ሓይሊ ኣምላኽ ኣባና እንኣምን ይፍጸም።
ኣብቲ ምስ ድያብሎስ እነካይዶ ውግእ ድማ፡ ድያብሎስ በየናይ ወገን የጥቕዓና ኾን ይኸውን እናበልናን እናሓሰብናን ድሕሪ ግንባር ውግእ ተቐሚጥና ተኸላኸልቲ (defencive) ክንከውን ዘይኮነስ፡ እቶም ብኣምላኽ እዝተዋህቡና ኣጽዋር ውግእ ሒዝና ኣብቲ ውግእ ንቅድሚት (ናብ ዓውደ ግንባር) እናወጻእና ንጽኑዕ ዕርድታት ድያብሎስ ከነፍርስ ይግብኣና። ልኡምነት ወይ ዘይንጡፍነት ከነወግድ ይግብኣና። “ከመይ ጌረ’ሞ ክቃለስ እየ?” ዝብል ሓሳብ ድያብሎስ ኣብ ኣእምሮና ዘቐምጦ ሓሳብ እዩ።
ኣብ ዝሓለፈ ግዜና ብብዙሕ ወገንና ድኹማት እኳ እንተነበርና “ኣምላኽ ግና፡ ነቶም ጠቢባን ምእንቲ ኼሕፍርሲ፡ ንዕሽነት እዛ ዓለም እዚኣ ሐረየ፡ ነቶም ብርቱዓት ምእንቲ ኼሕፍር ከኣ፡ ኣምላኽ ነቲ ድኻም እዛ ዓለም እዚኣ ሓረየ። ስጋ ዘበለ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ምእንቲ ኸይምካሕውን፡ ኣምላኽ ነቲ፡ ኣነ ገለ እየ፡ ዚብል ከንቱ ምእንቲ ኺገብር፡ ነቲ ብዓለም ሕሱርን ንዑቕን ገለ ዘይኰነን ሓረየ።” 1ቆሮ 1፡27-29 በቲ ማእለያ ዘይብሉ ጥበቡ ገይሩ ንኸማና ድኹማትን፡ ዘይብቁዓትን ህዝቢ ብምምራጽ ንመንግስቲ ድያብሎስ ካብ
ስልጣኑ ንምግልባጥ ኣቆመና። ትብዓትናን ርጉጽነት ዓወትናን ድማ ኣብቲ ኣምላኽ ዝሃበና ኣጽዋር እምበር፡ ካብ ርእስና ኣይኮነን። “መንፈሳዊ ኣጽዋር ውግእ ግና እንታይ እዮም?” ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዝርከቡ ጽሑፋት ዘረጋግጹልና ሓደ፡ ኣብ ራእ 12፡10-11 ዝርከብ ኮይኑ ከምዚ ይብለና፡ “አብ አብ ሰማይ ከኣ ዓው ብዝበለ ድመጺ እቲ ለይትን መዓልትን ኣብ ቅድሚ አምላኽናን ዝኸሶም ዝነበረ ኸሳስ ኣሕዋትና ተደርብዩ እዩ እሞ ሕጂ ምድሓንን ስልጣንን መንግስትን ናይ ኣምላኽና ኹይኑ ምልኪ ኸኣ ናይቲ ቕቡእ እዩ ክብል ከሎ ሰማዕኩ። ሳላ ደም እቲ ገንሸልን ሳላ እቲ ቓል ምስክሮምን ሰዓርዎም ፡ ንህይወቶም ውን ክሳዕ ሞት ኣየፍቀርዋን።” ኣብዚ ንድያብሎስ ከም ድራጎንን፡ ገበልን ይሰምዮ።
እቲ ወሳንን ወግዓውን መግለጺ ኣብዚ ዘንበብናዮ ሓሳባት ግና እቲ “ሰዓርዎ” ዝብል ሓሳብ’ዩ። ኣብዚ እቲ ግሉጽ ዝኾነ ነፍሲ ወከፍ ኣማኒ ምስ ጸላኢ ዘካየድዎ ውግእ ንምልከት። ኣብዚ ከም እነንብቦ ኣብቲ ቃልሲ ኣጽዋር ውግኦም “ደም እቲ ገንሸልን”፡ “ቃል ምስክርነቶምን” እዩ ነይሩ። ብተወሳኺ ድማ ኣብቲ ውግእ ነፍሶም ክሳዕ ሞት ወፍዮምዋ። ነዛ ጽሕፍቲ ብቅልል ዝበለ ምስ እንትርጉማ፡ ንሰይጣን እነውድቐሉ ምስጢር ቃል ኣምላኽ ብዛዕባ ደም የሱስ ክርስቶስ ኣብ ህይወትና ንዝብሎ ነገር ምእዋጅ እዩ። እዘን ሰለስተ መሰረታውያን ኣጽዋር ማለት “ደም የሱስ”፡ “ቃል ኣምላኽ”፡ “ናይ ውልቂ ምስክርነት” ምስ እንጥቀም ነቶም ኣጽዋር ኣድማዕቲ ንገብሮም። ስለዚ ንደም የሱስ ኣጸቢቕና መታን ክንጥቀመሉ ኣቐዲምና ቃል ኣምላኽ ብዛዕባኡ እንታይ ይብል ክንፈልጥ ይግብኣና።
ገንሸል ፋስጋ (the Passover lamb)
“ካብቲ ኻብ ኣቦታትኩም እተቐበልኩምዎ ኸንቱ ንብረትኩም፡ ከም ብደም እቲ ኣበርን ርኽሰትን ዜብሉ ገንሸል፡ ብኽቡር ደም ክርስቶስ እምበር፡ ብጠፋኢ ነገር፡ ብብሩር ወይስ ወርቂ፡ ከም ዘይደሓንኩም፡ ትፈልጡ ኢኹም” (1ጴጥ 1፡18-19)። እዚ ጽሑፍ እዚ ንክርስቶስ ምስ ገንሸል ፋስጋ ከወዳድሮ ንረኽቦ። ኣብ ብሉይ ኪዳን ደም ናይቲ ገንሸል ፋስጋ ኣብ ልዳት ኣባይቲ እስራኤላውያን ክልከ ንረኽቦ። ኣቦ ነፍሲ ወከፍ ስድራ ድማ ሓደ ገንሸል ሓሪዱ፡ ነቲ ደም እቲ ገንሸል ኣብ ሸሓኒ ብምእካብ ዕትርቲ ጨንፈር ስምዕዛ (hyssop) ኣብቲ ሸሓኒ ብምጥላቕ ነቲ ልዳውቲ እቲ ቤት ይለኽዮ ነበረ። በዚ ድማ እቲ ጨንፈር ስምዕዛ (hyssop) ኣዝዩ ጠቃሚ ነበረ፡ ምኽንያቱ ድሕሪ ምልካይ ኣብቲ ሸሓኒ ዝተርፍ ደም ጥቅሚ ስለዘይህልዎ። እቲ በቲ ጨንፈር ስምዕዛ ኣብቲ ልዳውቲ ዝተለኽየ ደም ግና ነቲ ስድራ ይከላኸለሉ ነበረ። “ዕትርቲ ስምዕዛ ውሰዱ፡ ኣብቲ ኣብ ጭሔሎ ዘሎ ደም ከኣ ጥምዕዎ፡ ነቲ ላዕላይ ልዳትን ንኽልቲኡ ቀዋሚ ልዳትን በቲ ኣብ ጭሔሎ ዘሎ ደም ልኸይዎ። ክሳብ ብጊሓት ድማ ካባኻትኩም ሓደ ሰብ እኳ ካብ ኣፍ ቤቱ ኣይውጻእ” (ዘጽ 12፡22)። ኣብዚ እዋን ድማ “ዕትርቲ ስምዕዛ” ናትና ምስክርነት እዩ። ሎሚ ድማ ኣብቲ ቃል ኣምላኽ ብዛዕባ ደም የሱስ ዝብሎ ነገር ክንምስክርን ክንእውጅን ኣብ እንጅምረሉ እዋን ልክዕ ከምቲ ኣብ ብሉይ ኪዳን ዝገብርዎ ዝነበሩ፡ ንሕና ድማ ነቲ ደም ካብቲ ሸሓኒ ብምውሳድ ኣብ ህይወትና ክንነጽግ ንጅምር።
ምድሓንን (ምብጃውን) ሕድገት ሓጢኣትን (Redempion and forgiveness)
ጳውሎስ ኣብ ኤፌሶን 1፡7 “ብእኡ ብደሙ ምድሓን ማለት፡ ከምቲ ሃብቲ ጸጋኡ ሕድገት ሓጢኣት ኣሎና” ኢሉ። ክቡራት ኣሕዋት ኣብዚ እቲ “ምድሓን” ኢልዎ ዘሎ ቃል፡ ብእንግሊዘኛ ሪደምፕሽን “Redemption” ይብሎ። “Redemption” ማለት ከኣ ቃል ብቓሉ ንሓደ ተሸይጡ ዝነበረ ነገር ከም ብሓድሽ ምዕዳግ ማለት እዩ። ጳውሎስ ኣብዛ ልዒላ ዝርኣናያ ጥቅሲ ብደም የሱስ ክርስቶስ ዝተቐረበልና ክልተ ኣገደስቲ ነገራት ተዛሪቡ ንረኽቦ። እቲ ቀዳማይ ምድሓን ማለት ካብቲ ሰብ ብገዛእ ፍቃዱ ተገዚእዋ ዝነበረ ኣርዑት ሓጢኣት ከም ብሓድሽ ምዕዳግ ክኸውን ከሎ፡ እቲ ኻልኣይ ድማ ሕድገት ሓጢኣት ማለት፡ እቲ ሰብ ናይ ዝገበሮ ሓጢኣት ምሕረት እዩ።
እዞም ብነጻ ዝተቀረቡልና ክልተ ኣገደስቲ ነገራት ግና ኣብ ህይወትና ኣድማዕቲ ዝኾኑሉ ምስጢር ናትና ብቁዕ ዝኾነ ተቀባልነት ዘለዎ ምስክርነትን ምእዋጅን እዩ። መዝሙር ዳዊት 107፡2-3 ምስ እንርኢ “እቶም እግዚኣብሄር እተበጀዎም ካብ ኢድ ገፋዒ እተበጀዎም፡ ካብ ሃገራት፡ ካብ ምብራቅን ምዕራብን፡ ካብ ሰሜንን ደቡብን ዝኣከቦም ከምዚ ይበሉ’’ ዝብል ሓሳብ ንርኢ። እቲ “ይበሉ” ዝብል ጽሑፍ ንሕና ንእውጆን ንምስክሮን ነገር ምዃኑ የርእየና። ስለዚ ብድፍረት “ኣነ ካብ ኢድ ድያብሎስ ብደም እቲ ገንሸል ‘ክርስቶስ’ እተዓደግኩ እየ” ኢልና ክንእውጅ ይግብኣና።
ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝርኤናዮ “to redeem” ማለት ምብጃው ወይ ከኣ ንሓደ ካብ ኢድካ ጠፊኡ ዝነበረ ነገር ከም ብሓድሽ ምዕዳግ ማለት ኮይኑ፡ ንሕና ሓደ እዋን ሓጥኣን ዝነበርና ኣብ ዕዳጋ ድያብሎስ ድማ ንመሸጣ ተሰሪዒና ዝነበርና ኴንና፡ ክርስቶስ ግና ናብቲ ዕዳጋ ብምውራድ በቲ ክቡር ደሙ ገይሩ ካብቲ ናይ ዲያብሎስ ዕዳጋ ዓዲጉና። እዚ ምሽያጥ እዚ ድማ ኣብ’ቲ ክርስቶስ ካብ ሓጢኣትና ይቅረ ዝበለልና ኩነት እዩ ዝምርኮስ።
እቲ ክርስቶስ ዝገበረልና ናይ ምሽያጥ (ምዕዳግ) ግብርን፡ ናይ ሓጢኣት ምሕረትን ነገር ኣብ ህይወትና ውጽኢታዊ ዝገብሮ እንኮ መገዲ ግና ናትና ውልቃዊ ምስክርነትን ኣዋጅን እዩ። ክቡራት ኣሕዋት ከምዚ ኢልና ድማ ክንእውጅ ይግብኣና፡ “ብደም የሱስ ክርስቶስ ሕድገት (ምሕረት) ሓጢኣት ረኺበ፡ ብደም የሱስ ክርስቶስ ድማ ካብ ኢድ ዲያብሎስ ተዓዲገ እየ”። እዚ ኣዋጅ ብኸናፍርና ምስ እንእውጆ ልክዕ ከምቲ “ዕትርቲ ስምዕዛ” ነቲ ደም የሱስ ክርስቶስ ካብቲ መለኮታዊ ዓለም ወሲድና ናብ ዕለታዊ ህይወትና እናነጸግናዮ ንመጽእ።
ምንጻህ (cleansing)
እዚ ጥራይ ዘይኮነ እቲ ወሳንን ኣድላይን ዕዮ ደም የሱስ ካብ ሓጢኣትና ምንጻህ እዩ ነይሩ። እዚ ብደም የሱስ ዝረኸብናዩን ዝተቀበልናዮን ምንጻህ ካብ ሓጢኣትና ድማ 1ዮሃ 1፡7 ንረኽቦ “ከምቲ ንሱ ኣብ ብርሃን ዘሎ፡ ኣብ ብርሃን እንተ ተመላለስና ግና፡ ንሓድሕድና ሕብረት ኣሎና፡ ደም የሱስ ክርስቶስ ወዱውን ካብ ኲሉ ሓጢኣት የንጽሃና እዩ።” ኣብዚ ጽሑፍ ምስ እንርእዮ ቀዳማይ ውጻኢት ናይ “ኣብ ብርሃን ምምለላስ” ንሓድሕድና ሕብረት ምህላው ክኸውን ከሎ፡ እቲ ኻልኣይ ውጻኢት ድማ ምንጻህ ካብ ሓጢኣትና እዩ።
ኩሎም እዞም “ምምልላስ”፡ “ሕብረት ምግባር”፡ “ምንጻህ” ዝብሉ ሰለስተ ቃላት (ግስታት) እዚኣቶም፡ ናይ ህልው ዘየቋርጽ ቀጻልነት (present continous) እዋን ወይ ከኣ ጊዜ የመልክቱ፡ ኣብ ሓደ እዋን ጥራይ ዘጋጥሙ ነገራት ዘይኮኑስ ቀጻሊ ክደጋገሙን ክሰዓቡን ዘለዎም ነገራት እዮም። ደም ክርስቶስ ብቀጻሊ ዘንጽሃና እንተደኣ ኾይኑ፡ ንሕና ብወገንና ብቀጻሊ ኣብ ብርሃን፡ ብምምልላስ፡ ንሓድሕድና ድማ ቀጻሊ ሕብረት ብምግባርን እዩ።
ወላኳ ደም የሱስ ከምዘንጽሃና እንተነገርና፡ እቶም መሰረታውያን ነገራት ማለት “ኣብ ብርሃን ምምልላስን ንሓድሕድና ሕብረት ምግባርን” እንተ ዘይስዒብናዮም ግና ኣይነጻህናን ኣሎና ማለት እዩ። ደም የሱስ ነቲ ኣብ ብርሃን ዘሎ ጥራይ እምበር ነቲ ኣብ ጸልማት ዘሎ ሰብ ኣየንጽሆን እዩ። ኣብ ብርሃን ኣለና’ዶ የሎናን እቲ ቀዳማይ መፈተኒ ድማ፡ ንሓድሕድና ሕብረት ኣሎናዶ የብልናን እዩ። እቲ ምስ ኣመንቲ ኣሕዋትን ምስ ጎይታን ዘሎና ሕብረት ኣጸቢቕና እንተደኣ ዘይንነብሮ ኴንና ግና ኣብ ብርሃን የሎናን፡ ኣብ ብርሃን እንተዘየሎና ድማ ደም የሱስ ንዓና ቀጻሊ ናይ ምንጻሕ ስርሑ ኣቋሪጹ ኣሎ ማለት እዩ።
እቲ ስዒቡ ዝመጽእ ሕቶ ግና “ከመይ ኢልና ኢና ኣብ ብርሃን እንመላለስ፧” ዝብል ሕቶ እዩ። እቲ ቀዳማይ ኩነት ብምእዙዝነት ቃል ኣምላኽ ክንመላለስ ምስ እንጅምር እዩ። “ቃልካ ንእግረይ መብራህቲ፡ ንመገደይ
ብርሃን እዩ” (መዝ 119፡105)። እቲ ካልኣይ ድማ ንሓድሕድና ሕብረት ምስ ዝህልወና እዩ። እዚ ኣብ ኤፌ 4፡15 ተጠቒሱ ንረኽቦ “ብፍቕሪ ንሓቂ እናሰዓብና፡ ናብቲ ርእሲ ዝኾነ ክርስቶስ ንዕበ” ። ኣብዚ ጽሑፍ ምስ እንርኢ እቲ “ኣብ ብርሃን ምምልላስ” ዝብል ሓሳብ ንኣመንቲ ኣሕዋትና ብፍቅርን ብሓቅን ክንስዕቦምን ክንርእዮምን ብዝብል ሓሳብ ተተርጒሙ ንረኽቦ። ምስ ኣሕዋት ዘሎና ሕብረት ብሓቅን ብፍቅርን ከነዕብዮ ይግብኣና እዩ። ስለዚ ድማ “ኣብ ብርሃን ምምልላስ” ብኽልተ ዓበይቲ ነገራት ተጠሚራ ንረኽባ። እቲ ቀዳማይ ንቃል ኣምላኽ ብምእዛዝ ክኸውን ከሎ እቲ ካልኣይ ድማ ምስ ኣመንቲ ኣሕዋት ብሓቕን ብፍቕርን ምምልላስ እዩ። እዚ ምስ እንስዕቦ ድማ ደም የሱስ ብርጒጽነት የንጽሃና ኣሎ ክንብል ንኽእል።
ሎሚ ደቂ ሰባት ብዛዕባ እቲ ኣብቲ ገዚፍ ኣካላዊ (physical) ዓለም ዘሎ ብከላ ጥራይ ነቂሖም ንረኽቦም። ነገር ግን እቲ ኣብ ከባቢና ዘሎ መንፈሳዊ ዓለም ብሓጢኣትን፡ ብልሽውናን፡ ርኹስ ነገርን ተበኪሉ ንረኽቦ። ካብ’ዚ ኹሉ እከይን ብልሽውናን ብቀጻሊ ከንጽሃና ዝኽእል እንኮ ሓይሊ ድማ ደም የሱስ ጥራይ እዩ።
እቲ ግቡእን ወሳንን ናይ ምንጻህ ረቛሒ ኣብ እንሕልወሉ እዋን ድማ ብርእሰ ተኣማንነት ከምዚ ኢልና ክንእውጅ ንኽእል፡ “ኣብ ብርሃን እመላለስ ስለዘሎኹ፡ ደም የሱስ ካብ ኩሉ ሓጢኣት የንጽሃኒ ኣሎን ከንጽሃኒውን እዩ!” እዚ ካብ ዝበልናሉ ህሞት ጀሚርና፡ ንኣምላኽ ከነመስግኖ ንጅምር። ምስጋና ኣብ ንጅምረሉ እዋን ድማ ጽሩይን ጽፉፍን ሓድሽ መገዲ ንጅምር።
ጸዲቕና (Justificaton)
እቲ ካልእ ዕዮን ቀረብን ደም የሱስ ድማ ጽድቅና እዩ። እዚ ብንጹር ኣብ ሮሜ 5፡8-9 ንረኽቦ “ግናኸ ንሕና ገና ሓጥኣን ከሎና፡ ክርስቶስ ኣብ ክንዳና ሞይቱ እዩ እሞ፡ ኣምላኽ እታ ፍቕሩ ንኣና በዚ የርኢ ኣሎ። እምብኣርሲ ሕጂ ብደሙ ምስ ጸደቕና ደኣ፡ ክንደይ ካብቲ ቚጥዓ ብእኡ ኣዚና ዘይንድሕን።” ኣብዚ እታ መፍትሕ ዝኾነት ኣውራ ነገር “ብደሙ ጸዲቅና” እትብል እያ። እዛ “Justification” እትብል ናይ እንግሊዝኛ ሓሳብ “ጽድቂ ምዃን” “ዕዳ ናይ ሓጢኣት ምኽፋል” “ካብ ገበን ሓራ ምዃን” ትትርጎም። እታ ቀንዲ መግለጺት ናይዚ ቃል ድማ “JUST-AS-IF-I’D NEVER SINNED” ማለት ብደሙ “ልክዕ ቅድሚ ሕጂ ሓጢኣት ገይረ ከም ዘይፈልጥ ተቖጺረ” ትቱርጎም። ብደሙ ስለ ዝጸደቅና ንሕና ናይ ገዛእ ርእስና ጽድቂ ዘይኮነስ፡ ጽድቂ የሱስ ክርስቶስ ኢና ተቐቢልና። ኣብ 2 ቆሮ 5፡21 “ስለዚ ንሕና ኣብ ክንዲ ክርስቶስ ልኡኻት ኢና እሞ ኣምላኽ ብኣና ገይሩ ይምዕድ ኣሎ። ንሕና ብእኡ ጽድቂ ኣምላኽ ምእንቲ ኽንከውን፡ ነቲ ሓጢኣት ዘይፈለጠ ኣብ ክንዳና ሓጢኣት ገበሮ። ምስ ኣምላኽ ተዓረቑ፡ እናበልና ኣብ ክንዲ ክርስቶስ ኴንና ንልምነኩም ኣሎና” ይብል። ኣብዚ ጥቕሲ እቲ ዝዓበየ ናይ ምልውዋጥ (exchange) ዕዮ ንርኢ። ኣብዚ ክርስቶስ ሓጢኣት ዘይገበረ ክነሱ ኣብ ክንዳና ኣብ መስቀል “ሓጢኣት” ኮይኑ ነቲ ንዓና ዝግባእ ዝነበረ ፍርድን መቅጻዕቲ ናይ ሓጢኣትን፡ ብደሙ ምሉእ ዋግኡ ብምኽፋል ካብ ሓጢኣት ሓራ ኣውጺኡና። በዚ ድማ በቲ ናይ ገዛእ ርእስና ጽድቂ ዘይኮነስ ብደም የሱስ ክርስቶስ ጽድቂ ኣምላኽ ኴንና (በቲ ናይ ገዛእ ርእሱ ጽድቂ)። ኣምላኽ ሓጢኣት ኣይፈልጥን ብሓጢኣትውን ረኺሱ ኣይፈልጥን እዩ። በዚ ኢና ድማ ንሕና በቲ ብእምነት ብደም የሱስ ዝርከብ ናብ ናይ ኣምላኽ ናይ ባዕሉ ጽድቂ ዝኣቶና። ስለዚ ብደም የሱስ ልክዕ ከምቲ ቅድሚ ሕጂ ሓጢኣት ገይሩ ዘይፈልጥ ሰብ (ከም ክርስቶስ) ኴንና።
ስለዚ እዚ ነቲ ዝኸሰና ድያብሎስ ግቡእን ብቑዕን መልሲ ኮይኑ ንረኽቦ። ዲያብሎስ ንሕና ገበነኛታት ከምዝኾና ገይሩ ከርኢ ስለዝደሊ እዩ ዝኸሰና። እቲ እንኮ ንሕና ክንእውጆ ዝግብኣና ድማ “ኣነ ብደም የሱስ ክርስቶስ ልክዕ ቅድሚ ሕጂ ሓጢኣት ገይሩ ዘይፈልጥ ሰብ ኮይነ ጽድቂ ኣምላኽ ኮይነ እየ ምባል እዩ።” በዚ ድማ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ብትብዓትን ብዘይሕፍረትን ደው ክንብልን፡ ንድያብሎስ ድማ ብቑዕ መልሲ ንምሃብን
ትብዓት ኣሎና። “ድያብሎስ በቲ ብገዛእ ርእሰይ ዝርከብ ጽድቂ ዘይኮነስ በቲ ዕጣርን መንቅብን ኣበርን ዘይተረኽቦ የሱስ ጽድቂ ኣምላኽ ስለዝኾንኩ፡ ምኽሳስካ ከተቋርጽ እነግረካ ኣሎኹ” ንበሎ።
ቅድስና (sanctification)
እቲ ቀጺሉ ብደም የሱስ ዝተቀረበልና ቅድስና እዩ። “ምቅዳስ” ማለት ቃል ንቃሉ ንሓደ ነገር ወይ ሰብ ናምላኽ ምፍላይ ወይ ምምዳብ እዩ። “ቁዱስ” ዝበሃል ሰብ ንኣምላኽ ጥራይ እተፈለየ ወይ ድማ እተመደበ እዩ። ዕብ 13፡12 “ስለዚ የሱስ ከኣ፡ ብደም ንህዝቢ ምእንቲ ኪቕድስ ኢሉ ኣብ ወጻኢ ኣፍ ከተማ መከራ ጸገበ።” ብኻልእ ኣዘራርባ ብናይ ገዛእ ርእሱ ደም ነቲ ህዝቢ መታን ክቅድስ ኢሉ ካብ ከተማ ወጻኢ መከራ ክጸግብ ተገብኦ። ዮሃ 17፡19 “ንሳቶም ብሓቂ ምእንቲ ኪቕደሱስ፡ ኣነ ርእሰይ ስሊኦም እቕድስ ኣሎኹ።”
ኣብቲ ናይ ብሉይ ኪዳን ፋስጋ ምስ እንዕዘብ እቲ ደም ናይ’ቲ ገንሸል ነቶም ደቂ እስራኤል ካብቲ ቀዛፊ መንፈስ ሓልዩ ንኣምላኽ ክፈልዮም ከሎ ንርእዮ። ዘጽ 11፡4-7 “ሙሴ ድማ፡ እግዚኣብሄር ከምዚ ይብል ኣሎ፡ በሎ፡ ኣነ ፍርቂ ለይቲ ኣቢለ ኣብ ማእከል ግብጺ ኽወጽእ እየ። ኲሉ በዂሪ ሃገር ግብጺ ኸኣ፡ ካብ ቦኽሪ እቲ ኣብ ዝፋን ዚቕመጥ ዘሎ ፈርኦን ክሳዕ በዂሪ እታ ኣብ ድሕሪ መጥሓን ዘላ ግዝእቲ፡ ኲሉ በዂሪ እንስሳ ድማ ኪመውት እዩ። ኣብ ኲላ ሃገር ግብጺ ኸኣ ከምኡ ዝበለ ዘይከውን ዓብዩ ዋይዋይታ ኪኸውን እዩ። እግዚኣብሄር ግና ኣብ መንጎ ግብጻውያንን ኣብ መንጎ ኣስራኤልን ከም ዚፈሊ፡ ምእንቲ ኽትፈልጡ፡ ናብ ኲሎም ደቂ እስራኤል ካብ ሰብ ክሳዕ እንስሳ፡ ከልቢ ልሳኑ ኣየወሳውስን።” ኣብ’ዚ ጽሑፍ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ነቶም ደቂ እስራኤል ካብ ግብጻውያን “ከም ዝፈለየ” ንርእዮ። እቲ “ከም ዝፈሊ” ዝብል ጽሑፍ ብእንግሊዘኛ “distinction” ማለት “ኣፈላላይ” ይብሎ። ኣብ’ዚ ጽሑፍ ቁጥዓን ፍርድን ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ’ቲ በቲ ደም ዘይተፈለየ ህዝቢ ማለት ህዝቢ ኣምላኽ ዘይኮነ ህዝቢ ክወርድ ከሎ ንዕዘብ። ኩሉ ህዝቢ ኣምላኽ ግና ምሉእ ብምሉእ በቲ ደም ክሕሎ ወይ ክዕቀብ ንርእዮ። እቲ መሰረት ናይቲ ምፍልላይ ድማ ደም እቲ ገንሸል ኮይኑ ንረኽቦ። እቲ ኣብታ ሃገር ዝመጽአ ቀዛፊ መንፈስ ነቲ ኣብ ልዳውቲ ኣባይቲ እስራኤል እተለኽየ ደም ናይቲ ገንሸል ርእዩ ካብቲ ቁጠዓን ፍርድን ይንሕፎም (ይሓልፎም) ነበረ።
ንሕና ድማ ኣብ’ዚ እዋን እቲ ኩቡር ደም የሱስ ኣብ ህይወትና እናነጸግና “ብደም የሱስ ክርስቶስ ንኣምላኽ ንበይኑ ጥራይ ተቀዲሰን ተፈልየን፣ ድያብሎስ ድማ ኣባይ ዝኾነ ይኹን ሓይልን ስልጣንን ኩነኔን የብሉን፡ ኩሉ ነገር ብደም የሱስ ዓሪፉ እዩ።” ዝብል ኣዋጅ ወይ ምስክርነት እናኣወጅና እቲ ብክርስቶስ እተቐረበልና ቅድስና ክንለብሶ ይግብኣና።
ዘየቋርጽ ጥርዓን (continual plea) ኣብዚ እዋን ክርስትያናት ክፈልጥዎን ክርድእዎን ዝግባእ ሓቂ እቲ ብሉጽ ህያብ ደም የሱስ ክርስቶስ ሕጂውን ኣብ ቅድሚ ገጽ ኣምላኽ ምእንታና ይጠርዕ ምህላዉ እዩ። ዕብ 12፡22,24 “ንስኻትኩም ግና ናብ ከረን ጽዮንን ናብታ ኸተማ ህያው ኣምላኽ ሰማያዊት የሩሳሌምን ናብቶም ኣእላፋት መላእኽትን ኢኹም ዝበጻሕኩም፡……..ናብ የሱስ ማእከላይ ሓድሽ ኪዳንን ናብቲ ኻብ ደም ኣቤል ዝሔሸ ዚዛረብ ምንጻግ ደምን በጺሕኩም ኣሎኹም።” ኣብ ከረን ጽዮን ኣብ ቅድሚ ገጽ ኣምላኽ ኣብቲ ቅድስተ ቕዱሳን ዝበሃል ቦታ ደም የሱስ ኣብ ክንዳና ኮይኑ ተነጺጉ እዩ። የሱስ ንኹላትና መሪሑ ኣብ ቅድሚ እቲ ክቡር ገጽ ኣምላኽ ኣብቲ ቅድስተ ቅዱሳን እቲ ንምድሓንን ንምብጃውንን እተመደበ ዕዳ ብናይ ገዛእ ርእሱ ደም ነጺጉ ብምልኣት ተኸፊሉ እዩ።
ኣብዚ ግና ሓደ ኣንጻራዊ ዝኾነ ኣገዳሲ ነገር ከነድህበሉ ይግብኣና። ኣብቲ ቃየል ንኣቤል ሓው ዝቐተለሉ እዋን ምስ እነንብብ፡ ቃየል ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ቅትለት ሓዉ ዘይምልከቶ ኮይኑ ክቐርብ እዩ ፈቲኑ። ኣምላኽ ግና ሓደ ነገር ኢልዎ። “ድምጺ ደም ሓውኻ ካብ ምድሪ ናባይ ይጠርዕ ኣሎ” (ዘፍ 4፡10)። ብኣንጻር እዚ ግና እቲ ኣብ ሰማያት እተነጽገ ደም የሱስ ሎሚ ንሕነ ምፍዳይ ዘይኮነስ ንምሕረት ኣብ ቅድሚ ገጽ ኣምላኽ ይጠርዕ ኣሎ። እቲ ደም የሱስ ኣብ ቅድሚ ህላወ ኣምላኽ ዘየቋርጽ ጥርዓን ንምሕረት እዩ።
ንሕና ድማ ብውልቅና ብዛዕባ እቲ ሓይሊ ደም የሱስ ኣብ እንምስክረሉ እዋን፡ እቲ ቃላት ካብ ደቒቕ ናብ ደቒቕ ክንደጋግሞ ኣየድልየናን እዩ። ምኽንያቱ እቲ ደም ኩሉ ጊዜ ኣብ ክንዲ ኩላትና ኮይኑ ኣብ ቅድሚ ገጽ ኣምላኽ ስለ ዝዛረብ። ኩሉ ግዜ ኣብ ንፍተነሉ፡ ንሽገረሉ፡ ንፈርሃሉ፡ ንጽገመሉ እዋን ግና ንነፍስና “ደም የሱስ ሕጂ ኣብ ክንዳይ ኮይኑ ኣብ ቅድሚ ገጽ ኣምላኽ ይዛረብ ኣሎ” ኢልና ከነዘኻኽራ ይግብኣና።
ክርስቶስ ብደሙ ምሉእ ኣድዋር ውግእ ስለዘልበሰና፡ ኣብቲ ምስ ድያብሎስ እነካይዶ ውግእ ኣቐዲምና ብእምነት ንኸነጥቕዕ ንቕድሚት ክንወጽእ ይግብኣና። እቲ ናይ ቃልን ምስክርነትን፡ ምእዋጅን ግና እቲ ቀንዲ መፍትሕ ኣድማዕነት ናይቲ ኣጽዋር እዩ። በዚ ድማ ኣብቲ ብክርስቶስ ቅድሚ ክልተ ሽሕ ዓመት እተዋህበና ዓወት (victory) ኣብ ልዕሊ ድያብሎስ እናገዛእና ንነብር።
ምንጪ ካብ The blood of the lamb
By Derek Prince


text:
መስመር ባቡር ኢትዮ-ጅቡቲ ሓለዋ የድልዮ::ኮርፐሬሽን ምድረ ባቡር ኢትዮጵያ
መቐለ ጥቅምቲ 02/2010(ድወት) ኣገልግሎት ድሕንነትን መስመር መጓዓዝያ መንገዲ ባቡር ኢትዮ-ጁቡቲ ንምሕላው ሕብረተሰብ ግቡኡ ክፍፅም ከምዘለዎ ኮርፐሬሽን ምድረ ባቡር ኢትዮጵያ ኣተሓሳሲቡ፡፡
እቲ ኮርፕሬሽን ኣብ ዙርያ ኣጀማምራ ኣገልግሎትን ቅድመ ምድላውን እቲ መንገዲ ባቡር ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ዘትዩ፡፡
ኣብቲ እዋን ተወካሊ ዋና ፈፃሚ ስራሕ እቲ ኮርፕሬሽን ዶክተር ብርሃኑ በሻህ ከምዝበልዎ ብሃፍቲ ህዝቢ ዝተሰርሐ እቲ መንገዲ ባቡር ዝተሓሰበሉ ኣገልግሎት ንክህብን ድሕንነት ትራፊክ እቲ መጓዓዝያ ባቡር ንምሕላውን ሕብረተሰብ ልዑል ሓላፍነት ኣለዎ፡፡
ነዚ ድማ ኣብ ብብርኩ ዝርከቡ መራሕቲ ሃይማኖት፣ኣካላት ምምሕዳርን ፀጥታን ዝተውሃቦም ልዑል ሓላፍነት ክፍፅሙ ኣለዎ፡፡
ብምዃኑ መጓዓዝያ ባቡር ኢትዮ-ጅቡቲ ዝህቦ ኣገልግሎት ንምቕልጣፍን ድሕንነት ትራፊክ ንምሕላውን ሕብረተሰብ ዝለዓለ ግደ ኣለዎ ኢሎም ዶክተር ብርሃኑ፡፡
ብፍላይ ኣብ የማናይን ፀጋማይን መስመር እቲ መጓዓዝያ ባቡር ዝርከቡ ከባቢታት ኦሮሚያ፣ኣምሓራ፣ዓፋር፣ድሬዳዋን ክልል ስማሌ ኢትዮጵያን ዝርከቡ ነበርቲ እቲ መንገዲ ባቡር ዝህቦ ግልጋሎት ንምቕልጣፍ ብፅሒቶም ክፍፅሙ ኣተሓሳሲቦም፡፡
ኣብ ኢትዮጵያ ብፍላይ ካብ ሰበታ ሚኤስ፣ደዋሌ ዝተዘርገሐ መስመር መንገዲ ባቡር 665 ኪሎ ሜትሮ ንውሓት ዘለዎ’ዩ፡፡


text:
ጥሙር መንግሰቲ ኣብ ጀርመን
መቐለ ጥሪ 04/2010(ድወት) ፓለቲካዊ ውድባት ጀርመን ጥሙር መንግስቲ ንምምስራት ተሰማሚዖም።
ጀርመን ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መስከረም ዘካየደቶ መረፃ ስዒቡ መንግስቲ ከመስርት ዝኽእል ውድብ ብዘይምርካባ፤ዝሐሸ ድምፂ ዝረኸበ ውድብ ኣንጌላ መርኬል CDU ፤ምስ ሶሻል ዲሞክራቲክ ፓርቲ ጥሙር መንግስቲ ክምስርት ስምምዕ ኣካይዱ ኣሎ።
ድሕሪ እቲ ን24 ሰዓት ብዘይ ምቁራፅ ዝተኻየደ ዘተ መወዳእትኡ ጥሙር መንግስቲ ንምምስራት ኣብ ዘኽእሉ ጉዳያት ከም ዝተሰማምዐ ተገሊፁ።
28 ገፅ ዝሓዘ ጥሙር መንግስቲ ከመስርት ዝኽእል መረዳድኢ ሰነድ ድማ ክልቲኦም ተደራደርቲ ውድባት ድሕሪ ዝገበርዎ ዘተ፤ናብ ስምምዕ ክቕይርዎ ኣንገላ መርኬል ፀዊዐን።
ብዋናነት ጀርመን ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት ዘቐመጠቶ ሕጊ፤ክመሓየሽ ኣለዎ ዝብል ነጥቢ ዝነውሐ ግዘ ዝወሰደን ኣከራኻሪ ጉዳይ ምንባሩን እዩ ተገሊፁ።ድሕሪ ሓደ ሰሙን ኣብ ሓፈሻዊ ምስረታ እቲ ጥሙር መንግስቲ ከም ዝዝትዩ እውን ተሓቢሩ ኣሎ።


text:
ኣብ ወሽመጥ ጋዛ ብዝተወለዐ ጐንፂ ልዕሊ 55 ሰባት ሞይቶም…
መቐለ ግንቦት 07/2010(ድወት) ብምኽንያት ዓመፅ ወሽመጥ ጋዛ ኣብ ኣሜሪካን እስራኤልን ዝርከቡ ኣምባሳደራት ከምዝፀወዐት ቱርኪ ኣፍሊጣ።
ኣሜሪካ ኣብ እስራኤል ዝርከብ ኤምባሲኣ ካብ ቴል ኣቪቭ ናብ እየሩሳሌም ምዝውዋሩ ስዒቡ ፍልስጤማውያን ሓያል ዓመፅ ተቋውሞ የካይዱ እዮም ዘለዉ።
በዚ ድማ ምስ ወታሃደራት እስራኤል ተጓኒፆም ልዕሊ 50 ፍልስጤማውያን ከምተቐተሉ ፀብፃባት የመላኽቱ።
ነዚ ስዒቡ ቱርኪ ኣምባሳደራት ሃገራ ካብ ኣሜሪካን እስራኤልን ከምትስሕብ ገሊፃ ኣላ።
ኣገልግሎት ዜና ቱርኪ ኣናዶሉ ከምዝፀብፀቦ ምኽትል ቐዳማይ ሚኒስትር በክር ቦዝደግ ነቲ ፃውዒት ኣቕሪቦም ኣለዉ።
ብምኽንያት ምዝውዋር ኤምባሲ ኣሜሪካ ናብ እየሩሳሌን ብርክት ዝበላ ሃገራት ዓለም ዝቋወመኦ ዘለዋ ኮይነን ብፍላይ ዋና ከተማና እያ ብምባል ምስ ወታሃደራት እስራኤል ይጓነፁ ከምዘለዉን ካብቶም ዝሞቱ ብተወሳኺ ብኣሽሓት ከምዝቖሰሉ ይግለፅ።
በዚ ድማ ትማሊ ደቡብ ኣፍሪካ እውን ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ኣምባሳደራ ከምዝፀወዐት CGTN ፀብፂቡ።


text:
ንጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ዓለምለኸ ትካል CPJ ንዞን-9 ፀሓፍቲ ኢንተንርነትን ብሎገራትን ክሽልሞም እየ ክብል ኣፍሊጡ።ስራሕቲ ሚዲያ ኣብ ዝደኸመሉ ሃውህው ወይ ብፋይናንሳዊ ፀገምን መጥቓዕትታት መንግስትን ዝሰርሑ ብሎገራት ንዝፃወትዎ ጊድ CPJ ኣፍልጦ ይህብ ይብል በቲ ትካል ዝወፀ መግለፂ።
Committee to Protect Journalists ብሓፂር ኣፀዋውዓ CPJ ብዝብል ስም ዝፅዋዕ ንጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ዓልመልኸ ትካል ዞን-9 ብዝብል ንዝፍለጡ ጋዜጠኛታት International Press Freedom Award ሽልማት ዓለምለኸ ነፃነት ፕረስ ክሽልሞም እዩ።ኣብ CPJ ናይ ኣፍሪካ ኣዋሃዲት ፕሮግራም ሱ ቫልንታይን ብዛዕባ ኣገዳስነት እቲ ሽልምት እንትዛረባ ንተባዕ ጋዜጠኝነት ኣፍልጦ ምሃብ ዓብዪ ትርጉም ኣለዎ ኢለን።
‘’ዞን-9 ንዝሰርሑዎ ስራሕ ኣፍልጦ ንምሃብ እዩ’’ ዝበልሳ ንሰን ብምስዓብ ’’ንኣገዳስነት ማሕበራዊ መራኸቢ፣ብፍላይ ድማ ኣብ ኣፍሪካ ኦን ላይን ተጠቒሞም ሓሳቦም ንምግላፅ ንዘርኣይዎ ትብዓት ኣፍልጦ ንምሃብ እዩ’’ኢለን።
ዘደንቕ ቁጠባዊ ዕብየት ዘመዝገበት ኢትዮጵያ ኣብ ሰናይ ምሕደራን ዴሞክራስን ነዊሕ ከምዝተርፋ ብምሕባር ኢትዮጵያ ናይ ዜጋታታ መሰላት ስለ እትነፍግ ኣቓልቦ ክረክብ ምግባር እውን ካብ ኣገዳስነት እቲ ሽልማት ሓደ እዩ ኢለን።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ 2015 ንሽዱሽተ ጋዜጠኛታት ካብ ማእሰርቲ ምፍትሑ ከምዝፅቡቕ ምልክት ዝርኣይ’ዃ እንተኾነ ሎሚ እውን ኣብ ቀይዲ ዝርከቡ ዝተረፉ ጋዜጠኛታት መንግስቲ ክፈትሖም ፀዊዐን ቫልንታይን።
ተኣሲሮም ዝርከቡ ኣርባዕተ ኣባላት ዞን-9 ብሎገራትን ከም ጋዜጠኛ እስክንድር ነጋን ዝኣመሰሉን ጋዜጠኛታትን መንግስቲ ክፈትሖም ኣለዎም ኢለን።


text:
Sacttism - ህግደፋዊ ናይ ጥፍኣት ስነ-ሓሳብ
ኣብ ጸላም ዝጸልመቱ ከዋኽብቲ…
(እድሪስ መሓመድ ዓሊን ብጾቱን)
መርድእ ብዜና ኣይንገርን .. ባህልናን ያታናን’ውን ኣይኮነን፡፡ ሚስጢር ቀተልቲ ሰባት፡ ብሃበ ተረኸበ ኣይትድሕደሖን፡፡ እቲ ምንታይ’ሲ ሳዕቤናት ስለ ዘለዎ፡፡ ንሎሚ ግን፡ ንዘመናት ውሽጠይ ከጨንቐኒ ዝጸንሐን ድቃስ ዝኸልኣኒን ሚስጢር፡ ንባህልን ያታን ጥሒሰ ክገልጾ ተገዲደ ኣለኹ፡፡ ብትእዛዛት ቤ/ጽ ፕረሲዳንትን ወኪል ሃገራዊ ድሕነትን ዝምርሑ ቀተልቲ ሰባት ብስሞም ክረቑሖም’የ፡፡ ኣብ ኣጻምእ ማይኣጣል (ከባቢ ጋሕቴላይ)፡ ኣብ ጸላም ዝጸልመቱ፡ ሕቡእ ዛንታ ናይ ንጹሃት ዜጋታትና ብጭብጥታት ከቃልዖ ‘የ፡፡
ብዘይ ዝኾነ ጾታዊ፡ ቀቢላዊ፡ ሃይማኖታዊን ርእሰ-ማላዊን ኣፈላለላይ፡ መታሕትን ከበሳን ከይበለ ካብ ራስቄሳር ክሳብ ራስ ዱሜራ፡ ካብ ሰንዓፈ ክሳብ ቃሩራ ንዝርከብ ጭቁን ህዝቢ ኤርትራ ክቐዝፍ፡ ታሪኽ ሃገርና ክድውን፡ ገና ብኣግኡ ህርድግ ዝበለ ጉጅለ ህግደፍ፡ ኣብ ልዕሊ ኣመንቲ እስልምና ውን ብምስምስ ጀሃድን 5ይ መስርዕን፡ ዝፈጸሞ ግፍዕታት ገና ኣብ ጽባሕ ናጽነት እዩ ዝጀመረ፡፡
ድሕሪ ናጽነት ኣብ ውሽጢ 7 ሳምንታት፡ ካብ ገገዝኦምን መሳጊድን ተተሓኒቖም፡ ካብ ዝጠፍኡ ሃይማኖታውያን ኣቦታት ሓደ፡ ኣብ ከረን ቃዲን ኡስታዝን ቤት ትምህርቲ መሓድ ዝነበሩ ሓጂ መሓመድ ማራናት ‘ዮም፡፡ ሓጂ ማራናት ካብቶም ከም ወዲሰብ ተፈጢሮም ክንሶም፡ ህይወት ወዲ ኣዳም ከየስተማቐሩ፡ ካብ እሱር ናብ እሱር ዝኸርተቱ፡ መዋእሎም ጥዑም ከይረኣዩ ዝተቐዘፉ ኣቦ እዮም፡፡ ኣብ እዋን ሃይለስላሰን ደርግን ንኣስታት 5 ዓመታት ዝተኣሰሩ ኮይኖም ካብ 17 ሓምለ 1991 ክሳብ መፋርቕ 2000 ድማ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ስርዓት ኢሳይያስ ጸኒሖም፡፡ ሕጂ’ውን በትሪ ኢሳይያስ ኣብ ልዕሊ ሃይማኖታውያን ኣቦታት ብዘይንሕስያ እንዳዓለበት ከም በዓል ኣቦና ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑር ዝኣመሰሉ ዜጋታት ትቐዝፍ ኣላ፡፡
ስርዓት ኢሳይያስ፡ ኣብ ሃይማኖታዊን ባህላዊን ጉዳያት፡ ርእሶም ዘቕንዑ ህቡባት ዜጋታት ጌና ብግስ ከይበሉ ምጥፋእ፡ ካብ ሜዳ ጀሚሩ ዝለመዶ ነውራም ባህሪ እዩ፡፡ ብፍላይ ኣብ ቋንቋታት ትግረን ዓረብን ምልከት ዝነበሮም ዜጋታት ብዝተፈላለየ ምስምስ ከጥፍኦም ጸኒሑ እዩ፡፡
ባህር ስነ-ጥበባዊ እድሪስ መሓመድ ዓሊን ብጾቱን’ውን፡ ብስርዓት ኢሳይያስ ተጨውዮም፡ ደሃይ ካብ ዘጥፍኡ፡ እንሆ 13 ዓመታት ኣሕሊፎም ኣለው፡፡ ደሃይ እድሪስ መሓመድ ዓሊ መዛንኡን ንምፍላጥ ብዙሓት ዜጋታትናን ስድራቤቱን ሃሰው ክብሉ ጸኒሖም ‘ዮም፡፡ ሎሚ ብዙሓት ኣምበብቲ ብዝሓተትኩምኒ መሰረት ንሃለዋት እድሪስ መሓመድ ዓሊን ብጾቱን ዝምልከት ቅድሚ 2 ዓመት ዝፈነኹልኩም ሓበሬታ ተወሳኺ ጭብጥታት ብምድራኽ ኣቕሪበልኩም ኣለኹ፡፡
ብ 15 ጥሪ 2005 ቅድሚ ፋዱስ ሰዓት 10፡00፡ ሓለፊ ሃገራዊ ድሕነት ብ/ጀነራል ኣብርሃ ካሳ (ወዲ ካሳ)፡ ንሓላፊ ውሽጣዊ ጸጥታ ነበር ብ/ጀ (በቲ እዋን ኮሎኔል) ስምኦን ገብረድንግል፡ ሓለፊ ጸረ ስለያን ወፍርታትን ነበር ኮ/ል የማነ ኣፈወርቂን ሓላፊ ኣካል ምጽራይን መርመራን ሜጀር ካሕሳይ በየነን ኣስዒቡ ናብ ቤ/ጽ ፕረዚዳንት ከይዱ፡፡ ብካልእ ገጽ፡ ሚኒስተር ምክልኻል ጀነራል ስብሓት ኤፍረም፡ በቲ እዋን ሜ/ጀ ኣብዚ እዋን ጀነራል ፍሊጶስ ወልደዮውሃንስን ሜ/ጀ ገረዝጊሄር ዓንደማርያም (ውጩ)ን፡ ብተመሳሳሊ ሰዓት ኣብ ቤ/ጽ ፕረሲደንት በጽሑ፡፡ ብዙሕ ከይጸንሑ፡ ኣዛዚ ስርሒት ዞባ 01ን ምክትታል ዶባትን ነበር ብ/ጀ ተኽለ ክፍላይ (ማንጁስ)፡ ኣብቲ እዋን ኮ/ል ሕጂ ብ/ጀነራል ጠዓመ ጎይቶኦም (መቐለ)ን ሌ/ኮ ፍጹም ኢሳቕ (ለኒን)ን ተሓዊሶምዎም፡፡
ልክዕ ሰዓት 10፡30 ምስ ኮነ፡ ባዕሉ ኢሳይያስ ዝመርሖ፡ ንኮ/ል ተስፋልደት ሃብተስላሰ ኣብ ጎኑ ኣንቢሩ ኣኼባ ተጀሚሩ፡፡ ኣብቲ ዕለት ብፕረሲደንት ዝቐረቡ ኣጀንዳታትን እማመታትን፡ ኣብ “ህልው ኩነታት ሃገርን፡ ምድላዋት ንምርጫ ኢትዮጵያን” ዝብል ነበረ፡፡ ደድሕሪ ዝቐረቡ ኣፈናዊ መጽናዕታት፡ ንኢሳይያስ ሓዊሱ፡ ኩሎም ተኣከብቲ ሕጂ ክገልጾ ዘይደሊ ዘዝመስሎም ርእይቶታት ኣቕሪቦም፡፡ ልዑል ኣድህቦ ዝተገብረሉን ቀዲሙ ዝተሰርዐን ዛዕባ፡ ኣብ “ህልው ኩነታት ምርጫ ኢትዮጵያን ብወገና እንታይ ንግበር?” ዝብል ርእሲ ነይሩ፡፡ ንኣስታት ክልተ ሰዓታት ድሕሪ ዝተገብረ ዘተ፡ ፕረሲደንት ኢሳይያስ ኣስዒቡ “ንህልው ኩነታት ውሽጣዊ ጸጥታ ሃገር” ዝምልከት ብወዲ ካሳ ጀሚሩ ኩሎም ጸብጻባቶም ከቕርቡ ዕድል ሃበ፡፡ ድሕሪ ፋዱስ ‘ውን፡ ሰፊሕ ዘተ ቀጺሉ ኣስታት ሰዓት 3፡45 እቲ ኣኼባ ተዛዘመ፡፡ ድሕሪ ኣኼባ ፕረሲደንት፡ ወዲ ካሳን ኣባላቱን ክጸንሑ ሓበሮም፡፡
ንተወሳኺ ኣስታት 20 ደቓይቕ ኣብ ዝጸንሐ ሓጺር ኣኼባ፡ ዝተለዓለ ካልእ ኣጀንዳ ከኣ፡ ብወዲ ካሳ ኣቢሉ ዝቐረበ ጉዳይ “እስላማዊ ጥሩፉነትን ጀሃዳዊ ዝንባሌታትን” ዝምልከት ኔሩ፡፡ ወዲ ካሳ፡ ብቃሉ ኣብ ዘስምዖ መደረ፡ ከምዚ ክብል ተሰመዐ፡ “ነገሩ ጸወታ ቆልዓ ዝመስል፡ እዞም ብጀብሃዊ ስሚዒት ዝህመሉ፡ ከም በዓል እድሪስ መርዓዊ ዝኣመሰሉ ማይ ሱዳን ዝጠዓሙ ዝርከብዎ፡ ናይ ጥሩፉነት ዝንባለታት ይንጸባረቑ ኣለው፡፡ ዋላ ምስኦም ርክብ ኣይሃልዎ ኣብ ቀይዲ ዘእተናዮ ሓደ ለኽባጥ ሱዳናዊ እውን፡ ነዚ እዩ ዝሕብር፡፡ ገና ኣብ መስርሕ እዩ ዘሎ፡ እንተኾነ፡ እቲ ሱዳናዊ ከም ዝሓበሮ ነቲ ዕላምኦም ንምዕዋት፡ ዕባይ ሱዳን ዝኾኑ፡ ቋንቋ ዓረብ ዝመልኩ ዜጋታት ናይ ምውዳብ መደባት ከምዘለዎም ዘተንብሁ ነገራት ኣለው፡፡ ኣብ ቀጻሊ ኣብ ከባቢታት ኣቑርደት፡ ከረን፡ ዓዲቀይሕ ምስዝተርኣዩ ምንቅስቓሳት ብምትእስሳር ኣመታቱ ናበይ ገጽ ከምዘብል ብሓባር ክንሪኦ ኢና” ምስ በለ፡ ኢሳይያስ ኣስዒቡ፡ “ወዲ ካሳ! ብዛዕባ’ዚ ባዶ ተጻዋርነት ከምዘለና ትፈልጥ ኢኻ፡፡ ስለ”ዚ ብዘይ ንሕስያ ዝመስለኩም ግበሩ፡፡” ብምባል መምርሒ ሂብዎ፡፡
ብሓሙስ 24 ሕዳር 2005፡ እቲ ህቡብ ስነ-ጥበባዊ እድሪስ መሓመድ ዓሊ ዝርከቦም 18 ዜጋታት ብሜጀር ካሕሳይ በየነ (ሓላፊ ኣካል መርመራን ምጽራይን ወኪል ሃገራዊ ድሕነት) ዝምርሑ ኣባላት ክፍሊ ዓፈናን ስጉምትን፡ ከካብ ዝጸንሕዎ ብጸላም እንዳኣረዩ፡ ኣብ ካርሸሊ ዳጊኖምዎም፡፡ ገለ ካብቶም እሱራት ኣቐዲሞም ንኣዋርሕ ኣብ መትከል ኣብዮት ተቐይዶም ዝጸንሑ ኔሮም፡፡
ኣብ ማእከላይ ቤ/ጽ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት - ውሽጣዊ ጸጥታ፡ ብወዲ ካሳን ብስምኦንን ንጉዳይ “ሃይማታዊ ጥሩፍነትን” እድሪስን ብጾቱን ዝምልከት መርመራ ዝገብሩን ዝከታተሉን እዞም ዝስዕቡ ሰለስተ ሓለፍቲ ተመዚዞም፡፡
1. ሜጀር ካሕሳይ በየነ (ወዲ በየነ)፡ ሓላፊ ኣካል ምጽራይን መርመራን ወ/ሃ/ድሕነት ውሽጣዊ ጸጥታ፡፡ ከም ላዕለዋይ መርማሪ ጉዳይ እድሪስን ብጾቱን
2. ሜጀር ፍስሃጽዮን ኣባል ኣካል ምጽራይን መርመራን ወኪል ሃ/ድሕነት ከም ካልኣዩን ብቋንቋ ትግረ ንዝምርመሩ ጥርጡራት ዝኣሊ
3. ሜጀር ተወልደ ራሻይዳ መርማሪ ብፖለቲካ ዝተጠርጠሩ እሱራት’ዮም፡፡
ነቶም ኣቐዲሞም ካብ ዝተፈላለየ ኩርናዓት ሃገር ዝተኣረዩ ዜጋታት ሓዊሱ፡ እቶም “ቀንዲ” ዝተብሃሉ 13 ጥርጡራት ናብ ካርሸሊ ምስተዛወሩ፡ ኣብ ካርሸሊ ኣብ ትሕቲ ሜጀር ካሕሳይ በየነ ዝእለዩ 6 ኣባላት ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ክፍሊ ዓፈናን ስጉምትን፡ ከም ሓለውቲ ተመዚዞም፡ ናይ ነፍሰ ወከፍ እሱር ሸላ መፍቱሕ፡ ካብ ሓላፊ ቤት ማእሰርቲ ካርሸሊ፡ ሜጀር ኣቶብርሃን ገብረሃንስ (ሰካሕ) ተረኪቦም፡፡
በቲ እዋን ኣብ ጉዳይ ናይ “ኣኽራርነት ዝንባሌታት” ንዝጥርጠሩ እሱራት ክኣልዩን ብሚስጢራዊነት ክሕልው ዝተሓረዩ ኣባላት ወኪል ሃገራዊ ድሕነት እዞም ዝስዕቡ ኔሮም፡፡
1. ሰርጌንቲ ዓንዳይ መንግስትኣብ
2. ሰርጌንቲ ሃብተኣብ ኣዋጁ (ወዲ ኣዋጁ)
3. እዝጊሕሽ ኣብርሃ (ከኾብ)
4. ተለንተ በረኸት ሃብተ
5. ሜጀር ዓብዱሰላም ጌቱን
6. ግርማይ ሓጎስን ‘ዮም፡፡
ኣብ ማእከላይ ቤ/ጽ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት፡ ኣብ ትሕቲ ሜጀር ካሕሳይ በየነ (ወዲ በየነ)ን ሜጀር ፍስሃጽዮን ዝእለዩ ብምስምስ “እስላማዊ ጥሩፍነት” ዝተጠርጠሩ ጠቐላላ እሱራት እድሪስ መሓመድ ዓሊን ሓደ ሱዳናዊን ዝርከብዎም 18 ኮይኖም እቶም 13 ድማ ፍሉይ ጠመተን ዕቱብ ምክትታል ክግበረሎም ዝተሓበሩ እዮም፡፡ ካብ ወርሒ 11/2005 ክሳብ ክሳብ ወርሒ 10/2006 ንሓደ ዓመት ዝኣክል ናይ ነፍሰወከፍ እሱር ደቂቕ ጸብጻብ ናብ ቤ/ጽሕፈት ፕረሲዳንት ክለኣኽ ጸኒሑ እዩ፡፡ ብዝወረደ መምርሒ መሰረት፡ ኣብ ካርሸሊ ክሳብ ወርሒ 10/2006 ኣብ ዝነበረ ግዜ፡ ሰርጌንቲ ዓንዳይ መንግስትኣብ፡ ሰርጌንቲ ሃብተኣብ ኣዋጁ (ወዲ ኣዋጁ)ን እዝጊሕሽ ኣብርሃ (ከኾብ)ን፡ ኣብ ዕቱብ ሓለዋ ጸኒሖም፡፡
ድሕሪ ሕዳር 2006 ድማ ሜጀር ዓብዱሰላም ጌቱ፡ ተለንተ በረኸት ሃብተን ግርማይ ሓጎስን ንኣስታት 11 ኣዋርሕ ብክቱር ኣተሓሕዛ ክሕልውዎም ጸኒሖም፡፡
ቤት ማእሰርቲ ካርሸሊ፡ ኣብ ባዕዳዊን ሃገራዊን መግዛእቲ ኤርትራ፡ ብዙሓት ዜጋታት ዝተሳቐዩላን ዝተቐዘፉላን፡ ብዘበነ ጥልያን ዝተሃንጸ ምድራዊት ሲኦል’እያ፡፡ ኣብ ዘመነ ህግደፍ ’ውን፡ እቲ ክቡር ወዲ ኣዳም፡ ክብረት ስኢኑ ዝናሸወላ፡ ዝሓስረላ፡ ዝወረደላን ብዘይመላሲ ኣውያት ዝጠፍኣላ መሬታዊት ገሃንም ’ያ፡፡ ቤት ማእሰርቲ ካርሸሊ፡ እሱር ብዘይፈጸሞ ገበን፡ ብዘይ ፍርዲ ተቐይዱ፡ ካብ ተፈጥራዊ ዑደት ተሓሪሙ፡ ንብዓቱ ከም ደም እናወሓዘ፡ ክሳብ ዓለም ጫፍ እንዳ ኣእወየ፡ ሰማዒ እዝኒ ዝስእነሉ፡ ብሕማማት ዝሳቐየሉ፡ ብቀዝሒ ዝስንክለሉ፡ ብጸልማት ዝዓውረሉ፡ ብሓፈሻ እቲ ክቡር ወዲ ሰብ፡ ናብ እንስሳ ዝቕየረሉ ኣሰቃቒ ቤት ማእሰርቲ’ያ፡፡ ንዓመታት ጎቦን ስንጭሮን ኮሊሎም፡ ደሞምን ረሃጾምን ዛሪዮም፡ ናጽነት ዘውሓሱ ጀጋኑ፡ “ኤርትራና” ሕቖኣ ሂባቶም፡ ካብ ፍትሒ ተሓሪሞም፡ ኣብ ጸልማት ሸላታት ካርሸሊ ንሞቶም ዝጽበዩ ከም በዓል ብ/ጀነራል ቢትወደድ ኣብርሃ፡ ብ/ጀነራል ሃብተጽዮን ሓድጉ፡ ኮሎኔል ተስፋልደት ስዩም፡ ገዳይም ተጋደልቲ ኣስቴርን ሰናይንት ዝኣመሰሉ መሳኪን ደቂ ሃገር ሕጂ’ውን ኣለው፡፡
ቤት ማእሰርቲ ካርሸሊ፡ ካብ 30 ንላዕሊ ሓውሲ ኣንደር ግራውንድ ካሜራታትን፡ ካብ 160 ንላዕሊ ዝተፈላለዩ ናይ ልዕልን ትሕትን ምድሪ ሸላታት ዘለውዎ፡ 24 ሰዓት ጽኑዕ ሓለዋ ዝካየደላ፡ ብ7 ሜትሮ ሓጹር ትርኳላታ ዝተሓጽረት ብሜጀር ኣቶብርሃን ገብረሃንስ ትእዘዝ ቤት ማሕቡስ እያ፡፡ ህዝቢ ንምድንጋርን ስቪላዊ ንምምሳልን ቅርጻዊ ምሕደርኡ ኣብ ትሕቲ ፖሊስ ኮይኑ፡ 90 ሚእታዊት ብቤ/ጽ ፕረሲዳንትን ወኪል ሃገራዊ ድሕነትን ዝጥርጠሩን ዝድለዩን ሰባት ዝእሰሩላ ’ያ፡፡ ነፍሰወከፍ ጸብጻብ “ፖለቲካዊ እሱር”፡ ብመልክዕ ስርሒታዊ ጸብጻብ (Operational Report) ብደቂቕ ተሰኒዱ ብወኪል ሃገራዊ ድሕነት ኣቢሉ ቀጻሊ ናብ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ይለኣኽ’ዩ፡፡
ብምስምስ “እስላማዊ ጥሩፍነትን ጀሃዳዊ ዝንባሌታትን” ኣብ ወርሒ ሕዳር 2005 ኣብ ካርሸሊ ዝኣተው እሱራት እውን፡ ናይ ነፍሰወከፍ ኩነታቶም ብደቂቕ ናብ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ብመልክዕ ጸብጻብ ይለኣኽ ኔሩ፡፡ ነቶም ኣብ ቀይዲ ዝወዓሉ 18 ዜጋታት ከም ዝምርምሩ ሜጀር ካሕሳይ በየነን ፍስሃጽዮንን፡ ካብ ሜጀር ኣቶብርሃን መፋቱሕ ነፍሰወከፍ ሸላ ምስ ተቐበሉ፡ ነቶም 6 ኣባላት ዓፈናን ስጉምትን ኣኪቦም “ብላዕሊ ከምዝተሓበረና እዞም ሰባት ብጽኑዕ ክተሓዙ ዝግበኦም ስለ ዝኾኑ፡ ዝኾነ ዓይነት ምድንጋጽን ርህራሀን ከይትግብርሎም” ብምባል ሓቢሮም ኔሮም፡፡
እቶም ብሃይማኖታዊ ጥሩፍነት ዝተቐየዱ ጥርጡራት በቲ እዋን ብመንጽር ካልኦት እሱራት ዝነበሩለን ካሜራታት ክረአ እንከሎ ዝስዕብ ትሕዝቶ ኔርዎ፡፡
1. ንሸነኽ ደቡብ ዝርክብ ካሜራታት፡ ብተለምዳዊ ኣጸዋውዓ “ቪያጅዳ” ዝበሃል ኮይኑ፡ ኣብ ውሽጡ 12 ሸላታት ኣለዋ፡፡ ኣብቲ እዋን ብሜጀር ካሕሳይ በየነ መርመረኦም ዝወድኡ ኣብዘን ሸላታት ይቕየዱ ኔሮም፡፡
2. ብካሜራ ቁጽሪ 2 ዝፍለጣ ንሸነኽ ሰሜን ኣብ ዝርከብ ካሜራታት፡ በዓል ብ/ጀ ቢትወደድ ኣብርሃ ዝነበሩዎ ኮይኑ፡ ኣብኣተን’ውን ዝተወሰኑ ጥርጡራት ኔሮም፡፡
3. ብካሜራ ቁጽሪ 23 ዝፍለጣ ንሸነኽ ምብራቕ ኣብ ዝርከባ ካሜራታት፡ ብሃይማታዊ ጉዳይ ዝተጠርጠሩ በዓል ዶ/ር ፍጹም ገብረንጉስ፡ ዶ/ር ክፍሉ ገብረመስቀል፡ ሃይለ ናይዝጊን ፓስተር ኪዳነ ወልዱን ዝርከብዎ 4 ጥርጡራት ነይሮም፡፡ ምስዘን ካሜራታት ነጻላ መንድቕ ዝለገበት ካሜራ ቁጽሪ 6 ኣብ ሸላ ቁጽሪ 6 ተጋዳሊት ሰናይት ደበሳይ ንበይና ነይራ፡፡ ኣብ ሪጋኣ ትርከብ ሓንቲ ሸላ ከኣ 16 ኣዋልድ ኣባላት ብሄር ኩናማ ነይረን፡፡
4. ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 6 ንሸነኽ ደቡባዊ ምብራቕ ሸላ ቁጽሪ 31 ኣስቴር ፍስሃጽዮን (በዓልቲ ቤቱ ንሚኒስተር ጴጥሮስ ሰሎሙን) ነይራ፡፡
5. ኣስቴር ካብ ዝነበረቶ ሸነኽ ነጸላ መንደቕ ለጊቡ፡ ብኣባላት ዓፈናን ስጉምትን ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ዝሕለው ኣብ ትሕቲ ካሜራ ቁጽሪ 17ን 19 ድማ ኣብ ዝርከባ ሸላታት እድሪስ መሓመድ ዓሊ ዝርከቦም 15 እሱራት ነሮም፡፡ ኣብ 2007 ነጋዳይ ፍቕረ ኣብ ካሜራ 19 ዝርከብ ኣብ ሓደ ቁጽሪ ዘይነበሮ ሸላ እዩ ተቐቲሉ፡፡
ኣብ ውሽጢ ካርሸሊ ካብ 2001 ኣትሒዙ ብኣዚዩ ልዑል ጥንቃቐ ዝሕለዋን ብኣባላት ጉጅለ ዓፈናን ስጉምትን ጥራይ ዝእለዩ እሱራት ዝእሰሩለን እዘን ካሜራታት ቁጽሪ 17ን 19ን እየን፡፡ ኣብ ትሕቲ ካሜራ ቁጽሪ 17 ኣብ ሓንቲ ሸላ ኮሎኔል ተስፋልደት ስዩምን ሳልሕ ኣቡቦከርን ብሓባር ንነዊሕ ጸኒሖም እዮም፡፡ ኪኖ በዓል ተስፋልደት ብ18 ነሓሰ 2017 ድሕሪ ናይ 14 ዓመታት ማእሰርቲ ሰኣን ግቡእ ሕክምና ዝተሰውአ ገዲም ተጋዳላይ ሰለሙን ሃብቶም’ውን ኣብ ካሜራ ቁጽሪ 15 ኔሩ፡፡
እቶም በ “ኣኽራርነት” ዝተጠርጠሩ ግን፡ ቅድሚ ናብ ካርሽሊ ምእታዎም ወዲ በየነ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት መርመራ ክገብረሎም ድሕሪ ምጽንሑ፡ ባህር ስነ-ጥበባዊ እድሪስ መሓመድ ዓሊ ዝርከብዎም ጥርጡራት ኣብተን ዝተጠቕሳ ካሜራታት ካብ ወርሒ 11/ 2005 ጀሚሩ ን22 ኣዋርሕ ኣብ ካርሸሊ ጸኒሖም፡፡ ኣብ ካርሽሊ ኣብ ዝጸንሑለን 22 ኣዋርሕ፡ ንሓንቲ ካልኢት‘ውን ብርሃን ጸሓይ ሪኦም ኣይፈልጡን፡፡ ዝኾነ ዓይነት ሕክምናዊ ሓገዝ’ውን ኣይተገብረሎምን፡፡
ብሓፈሻ ካብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ሃገርና በቲ እዋን ተለቒሞም ኣብ ካርሸሊ ዝተቐየዱ እሱራት ዝስዕቡ ‘ዮም፡፡
1. እድሪስ መሓመድ ዓሊ፡ ስነ-ጥበባዊ
2. ኣልኣሚን ጀላኒ፡ ኣባል ትራፊክ ፖሊስን ኢሚግረሽንን ዝነበረ
3. ጅምዕ ስዒድ ከሊል፡ ጋዜጠኛ ኤርትሪያ ኣልሓዲሳ ዝነበረ
4. ኣደም መሓመድ ዓሊ (ኣደም ሸልሸል)፡ ኣብ ኮሚሽን ፖሊስ ሰኣላይ ዝነበረ
5. ሮባት ኣልሓሰን፡ ኣሰልጣኒ ኩዕሶ እግሪ ኣብ ዓንሰባ
6. መሓመድ ጅምዕ ኣረይ፡ ኣብ ኮሚሽን ፖሊስ ኣብ ክፍሊ ፎረንሲክ መርመራ ዝነበረ
7. ጣሃ መሓመድ ኑር፡ ካብቶም መስረቲ ተሓኤ ሓደ፡ ድሕሪ ናጽነት ኣባል ኮሚሽን ሪፈረንዱምን ቆዋማዊ ባይቶን ዝነበሩ
8. ዑሞር ከኪያ፡ ገዲም ተጋዳላይ ተሓኤን ህዝባዊ ግንባርን
9. መሓመድ ዓብዲል ሓሌብ፡ ጋዜጠኛ ኣልሓዲሳ (ገጣሚ፡ ጸሓፋይን ነጋዳይን)
10. ኣቡበክር ባርቕ ሮሞዳን፡ ኣባል ቤ/ጽ ህግደፍ ንኡስ ዞባ ከረን
11. ሳልሕ ግሬነት፡ ካብ መገዲ ኣየር ኤርትራ
12. መሓመድ መስመር፡ ሰራሕተኛ መንግስቲ ኣብ ከረን
13. መሓመድ ኑር፡ ማናጀር ሆቴል ካብ ኣቑርደት
14. ሓሰን ኣቡበኩር (ፍሬኒ)፡ ስነጥበባዊን ማናጀር ሆቴል ካብ ባረንቱ (6 ዓመት ተኣሲሩ ተፈቲሑ ክፍታሕ እንከሎ ኣፉ ኣይዛረብን ኔሩ ድሕሪ 2 ወርሒ ኣብ ባረንቱ ሞይቱ)
15. ዓብደላ ሮሞዳን፡ ነጋዳይ ኣብ ከረን
16. ካፒተን ኣሕመድ መሓመድ ሙሳ (ጁኑብ)፡ ኣባል ኮማንዶ ዝነበረ
17. መሓመድ ሙሳ ራቃን
18. ሓደ ስሙ ዘይተፈለጠ ሱዳናዊን ‘ዮም፡፡
ክቡራት ተኸታተልቲ!
ንምዝኽኻር ዝኣክል፡ በዓል እድሪስ ኣብ ዝተኣሰርሉ እዋናት ማለት፡ ኣብ 2006 ወርሒ 7 ሓደ ካብ ወጻእ ዝኣተወ ኤርትራዊ ሰኺሩ፡ ኣብ ሞንጎ ካልኣይ መደብርን ካርሸልን ዝርከብ መንደቕ ብመኪና ሃሪሙ ኣፍሪስዎ ኔሩ፡፡ ኣብቲ ግዜ፡ ንገለ መዓልታት እቲ መንደቕ ብዚንጎ ተሓጺሩ ነይሩ፡፡ ንሱ‘ውን ንሓደ ሰሙን ተኣሲሩ ወጺኡ’ዩ፡፡ በቲ ዝፈረሰ ሸነኽ ዝነበሩ በዓል ደጀን ዓንደሕሸል ዝርከብዎ፡ ገለ እሱራት ናብ ካሜራ ቁጽሪ 3 ተሰጋጊሮም ኔሮም፡፡ ካብዚኣቶም እቲ “ንኢሳይያስ ክቐትል ተላኢኹ” ዝተብሃለ ሱዳናዊ ነስረዲን ኣቡቦክር ሓደ ነይሩ፡፡ ኣብ ካርሸሊ ካብ 1997 ጀሚሩ ንነስረዲን ኣቡቦከር ሓዊሱ ብዙሓት ኣሕዋት ሱዳናውያን ብዝተፈላለየ ምኽንያት ተኣሲሮም ’ዮም፡፡ ሜጀር ካሕሳይ በየነ ውን፡ ካብቶም 18 እሱራት ንሓደ ሱዳናዊ ደጋጊሙ ይረኽቦ ነይሩ፡፡ ጉዳይ በዓል እድሪስ ውን ብቐጥታ ምስ ኣብ ሱዳን ዝርከቡ ሃይማኖታውያን ብምትእስሳር እዩ ተራእዩ፡፡ ኣብ 2006/7 ምስቶም 18 ዝተኣስረ ሜጀር ካሕሳይ በየነ ደጋጊሙ ዝረኸቦ ዝነበረ ሱዳናዊ ግን እቲ ነስረዲን ዘይኮነስ ካልእ እዩ፡፡
ኩሎም እሱራት ኣብ ጸብጻባቶም ብጀካ “ዝስዕቦም ስጉምቲ ስለ ዝተረድኡ ነቒጾም (ክኣምኑ ኣይከኣሉን)” ዝብል ብጭቡጥ ዝኣመንዎ ገበን ኣይነበረን፡፡ ኣብ መወዳእታ ካብ 18 እሱራት እቶም 11 ብሜጀር ካሕሳይ በየነ ንሕልፈት ተፈሪዶም ናብ ካልኦት ካሜራታት ፋሕ ኢሎም፡፡ ካብኣቶም ኣብ 2008 ሓደ ካብቶም መስረቲ ተሓኤ ዝነበሩ ኣቦይ ጣሃ መሓመድ ኑር ከምዝሞቱን ሬሳ ንስድራ ከምዝተውሃበን ይፍለጥ፡፡ ኩነታት ናይቶም ን”ሕለፈት” ዝተፈረዱ 10 እሱራት ድማ ኣብ ከይዲ ክፍለጥ’ዩ፡፡
ብጀካ እቶም ናይ ሕልፈት፡ “ኣብ ከተማታትን መሳጊድን ፍሉይ ናይ ኣኽራርነት ዝንባሌታት ዘለዎምን መሳርሒ ናይ ካልኦት ናይ ምኻን ተኽእሎ ዘለዎም ” ብዝብል ዝተፈለዩ 7 እሱራት ‘ዮም፡፡ እዞም ብወዲ በየነን ፍስሃጽዮንን ተመምዮም ብዕቱብ ክተሓዙ ዝተወሰነሎም እሱራት ድማ ዝስዕቡ ኔሮም፡፡
1. ስነ-ጥበባዊ እድሪስ መሓመድ ዓሊ፡ ኣብ ባህሊ፡ ያታን ቋንቋ ትግረን ዓረብን፡ ዝለዓለ ኣበርክቶ ካብ ዝነበሮም ገዳይም ስነ-ጥበባውያን ሃገርና ሓደ እዩ፡፡ ብ1956 ካብ ኣቦኡ ሓጂ መሓመድ ዓሊ ሕመድን ኣዲኡ ሓሊማ ሓጂ ሙሳን ኣብ ናሮ ቃምጭዋ ተወሊዱ፡፡ ጌና ኣብ ንኡስ ዕድሚኡ ናብ ሱዳን ከባቢታት ገዳሪፍን ኣትባራን ተሰዲዱ ናይ መብኣታን ካልኣይን ደረጃ ትምህርቱ ኣብኡ ወዲኡ፡፡ ብ1974 ድማ፡ ምስ ተጋድሎ ሓርነት ተጸምቢሩ፡ ኣብ ቃልሲ ንናጽነት ኣብ ዝተፈላለየ ባህላዊን ጎስጓሳዊን ዓውዲታት ጉቡኡ ዘበርከተ ገዲም ተጋዳላይ ‘ዩ፡፡ ዝበዝሐ ዕድሚኡ ኣብ ሱዳን ዘሕለፈ እድሪስ፡ ቅድምን ድሕርን ናጽነት ብቋንቋታት ትግረን ዓረብን፡ ዝተፈላለዩ ደርፍታት ብምውጻእ፡ ኣብ ኤርትራን ሱዳንን ሓያሎ ህቡብነትን ተቐባልነትን ረኺቡ’ዩ፡፡ ኣብ ሃገራዊ በዓላትን ፌስቲቫላትን’ውን፡ ብባህላዊ ጉዳያት ህግደፍ ተዓዲሙ፡ ዝተፈላለዩ ደርፍታት ኣቕሪቡ ‘ዩ፡፡ መብዛሕትኡ ህዝብና፡ “ሆይ ሆይ መርዓዊ” ብዝብል ደርፉ ዝዝክሮ እድሪስ መሓመድ ዓሊ፡ ነታ ህብብቲ ደርፊ ኣመልኪቱ፡ ሓደ እዋን፡ ኣብ ሓደ ሚዲያ፡ “ንኢሳይያስ ዲኻ ደሪፍካያ?” ተባሂሉ ምስ ተሓተተ፡ “ኣነ ነዛ ሓዳስ ሃገር ዝተረከበ ህዝቢ ኤርትራ፡ ከም መርዓዊ ስለ ዝሓሰብኩዎ እምበር፡ ንውልቀ ሰብ ኣይደረፍኩዋን፡፡” ብምባል መሊሱ ኔሩ፡፡ “ባለግረን”፡ “ምስ ሪም ምድር”፡ “በድሪ ሓሌ”፡ ሽክና ሁሌ ከሬት ምድርና”…እንዳበለ ብቋንቋታት ትግረን ዓረብን ዝደረፈ እድሪስ፡ ከም ናይ ወጋሕታ ጥዑም ዜማ ኣዕዋፍ፡ ናብ ውሽጥኻ ዝሰርጽ፡ ነቲ ጥዑም ድምጹ፡ መብዛሕትና ኤርትራውያን ወትሩ ኣይንርስዖን፡፡ ብቋንቋ ዓረብ ደርፍታቱ’ውን ሱዳናውያን ይፍትውዎን የድንቕዎን’ዮም፡፡ ኣብ ድሕሪ ባይትኡ ዕባይ ሱዳን ብምኻኑን ብዙሓት ሱዳናውያን ስለዝረኽብዎን፡ ብእንዳ ህግደፍ’ውን ካብቶም “መዋእል ጅበሃዊ ዝንባሌታት ዘይሓደጎ” ዝበሃሉ ሓደ ስለዝነበረን፡ ከምኡ ውን ኣብ መሳጊድ የዘውትር ስለዝነበረ “ብኣኽራርነት” ተጠርጢሩ ኣብ ወርሒ ሕዳር 2005 ብኣባላት ጸጥታ ተዓፊኑ ተቐይዱ’ዩ፡፡
2. ጅምዕ ስዒድ ከሚል፡ ብ1963 ኣብ ቃሩራ ተወሊዱ፡ ኣብ ንኡስ ዕድሚኡ ምስ ወለዱ ናብ ሱዳን ተሰዲዱ ክሳብ 2ይ ደረጃ ኣብ ሱዳን ተማሂሩ፡፡ ኣብ ፈለማ 1980ታት ናብ ሊብያ ከይዱ፡ ኣብ ትራቡሉስ ኣብ ሓደ ዩንቨርስቲ ተማሂሩ፡፡ በቲ እዋን ኣባል ማሕበር ተምሃሮ ኤርትራ ኣብ ሊብያ ብምኻን ንጡፍ ኣበርክቶ ጌሩ እዩ፡፡ ብዙሕ ከይጸንሐ ናብ ሜዳ ወሪዱ፡ ኣብ ጎስጓስን ዜናን ኣገልጊሉ፡፡ ድሕሪ ናጽነት ኣሰናድኢ ጋዜጣ ኣልሓዲሳ ብምኻን፡ ኣዳላዊ ዓምድታት ስፖርት ኮይኑ ኣገልጊሉ፡፡ ብባህሪኡ ኣዚዩ ቁኑዕን ደፋርን ዝነበረ ጅምዕ፡ ኣብ ኣኼባታት ዓው ኢሉ ዝመስሎ ብምዝራቡ፡ ብዙሕ ግዜ ግዳይ ምፍርራሕን መጠንቀቕታን ኮይኑ ኔሩ እዩ፡፡ ኣብ 2001 ሓላፊ ኣህጉራዊ ኦሎምፒክ ኮሚተ ኣንቶኒዮ ሳማራጅ፡ ናብ ኤርትራ ዑደት ኣብ ዝገበረሉ እዋን፡ ቤ/ጽ ኮሚተ ኦሎምፒክ ኤርትራ፡ ግብጃታት ብምግባር፡ ነቲ ሓላፊ ሓደ ጥንታዊ መስቀል ከም ህያብ ኣበርኪትሉ ኔሩ፡፡ ንጽባሕቲኡ ጅምዕ፡ ኣብ ጋዜጣ ኣልሓዲሳ “ንኹለን ሃይማኖታት፡ ባህልን ያታን ብሄራት ኤርትራ ዘይውክል፡ ንዓለማዊ ባህሪ ህግደፍ ዘይምጥን ህያብ ተዋሂቡ” ብምባል ብምጽሓፉ፡ ኣብ ማእከላይ ቤ/ጽ ሚኒስትሪ ዜና ተጸዊዑ፡ ብቐጥታ ብናይዝጊ ክፍሉ ከቢድ መጠንቀቕታ ተዋሂብዎ ኔሩ፡፡ ኣብ መወዳእታ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣኼባታት፡ ብዝልዓሎም ተረርቲ ሕቶታት፡ ኣብ ጠመተ ሓለፍቲ ስለዝኣተወ ብምስምስ ኣኽራርነት ተጠርጢሩ ኣብ ወርሒ ሕዳር 2005 ካብ ከባቢ ቃኘው፡ ብኣባላት ጸጥታ ተዓፊኑ ተወሲዱ፡፡
3. ኣደም መሓመድ ዓሊ (ኣደም ሸልሸል)፡ መዋእሉ ኣብ ሱዳን ዝዓበየ ኮይኑ፡ ካብቶም ብሱዳን ካርቱም ኣቢሎም ዝኣተው ቀያሕቲ ዕምበባ ሓደ ኔሩ፡፡ ድሕሪ ናጽነት ድማ ኣብ ማእከላይ ቤ/ጽ ኮሚሽን ፖሊስን (ኣጅብ) ተወዚዑ፡ ኣብ ትሕቲ ህዝባዊ ርክባት ፖሊስ ኤርትራ ናይ ጋዜጣ ህዝብን ፖሊስን ሰኣላይን፡ ኣብ ክፍሊ ሕትመት ተመዲቡ ሰሪሑ እዩ፡፡ ሸልሸል ብውልቁ ውን ኣብ ዝተፈላለዩ ውራያት ዝስእል ዝነበረ ህርኩት መንእሰይ’ዩ፡፡ ኣብ ፈለማ 2005 ናብ ሚኒስትሪ ዜና ንክቕየር መደብ ተገይሩ ኔሩ፡፡ ኣብ ኣስመራ ን”ኢሳይያስ ክጻረፍን ዝውዕል” ተባሂሉ ብተደጋጋሚ ኣብ ውሽጣዊ ጸጥታ ተጠቂሙ ኔሩ፡፡ ኣብ ወርሒ ሕዳር 2005 ብ “ኣኽራሪነት” ተጠርጢሩ ካብ ሓደ እንዳ መርዓ ምስ ባድልኡ ብኣባላት ሃገራዊ ድሕነት ተዓፊኑ ናብ ካርሸሊ ተወሲዱ፡፡
4. ኣልኣሚን ጀላኒ፡ ፈለማ ኣባል ኢሚግረሽን ደሓር ድማ ኣባል ፖሊስ ትራፊክ ዝነበረ ‘ዩ፡፡ ኣብ ወርሒ ሕዳር 2005 ምስቶም 18 ቀንዲ ጥርጡራት ብኣባላት እንዳ ጸጥታ ተዓፊኑ ናብ ካርሸሊ ዝተወስደ ‘ዩ፡፡
5. ካፒተን ኣሕመድ መሓመድ ሙሳ (ጁኑብ)፡ ኣባል እንዳ ኮማንዶ ዝነበረ ኣብ ዓላ ተኣሲሩ ዝጸንሐ ብተመሳሳሊ ብ “ኣኽራርነት” ተጠርጢሩ ተዓፊኑ ናብ ካርሸሊ ዝኣተወ’ዩ፡፡
6. ሮባት ኣልሓሰን፡ ኣሰልጣኒ ኩዕሶ እግሪ ጋንታ ዓንሰባ ዝነበረ፡ ኣብ ከረን ካብ መስጊድ ብ “ኣኽራሪነት” ተጠርጢሩ ተዓፊኑ ዝተወስደ መንእሰይ ‘ዩ፡፡
7. ዓብደላ ሮሞዳን፡ ዝተብሃለ ካብ ዞባ ደቡብ ተዓፊኑ ዝመጸ ‘ዮም፡፡
እዞም 7 ቀንዲ ጥርጡራት ንኣስታት ሓደ ወርሒ፡ ዕለታዊ ብኣባላት መርመራ (ወዲ በየነን ፍስሃጽዮንን)፡ ካብ ሸላታቶም እንዳተጸውዑ፡ “ኣባላት ጃሃድ ከም ዝኾንኩም እመኑ” እንዳተብሃሉ ብሕሱም ይቕጥቀጡ ኔሮም፡፡ ካብኣቶም እቶም ሰለስተ ማለት ኣልኣሚን ጀላኒ፡ ሮባት ኣልሓሰንን ዓብደላ ሮሞዳንን ብሰንኪ ሕሱም ማህረምትን ስእነት ሕክምናዊ ሓገዝን ካብ ወርሒ 6 ክሳብ ወርሒ 7/2007 ኣብ ዝነበረ ግዜ፡ ኣብ ውሽጢ ሸላታት ተሰዊኦም፡፡ ኣልኣሚን ጀላኒ ብውጽኣት ተሳቕዩ፡ ካብ ሕክምና ተሓሪሙ፡ ዘይምሱል መሲሉ፡ ኣብ ሸላ ሂወቱ ምስ ሓለፈት፡ ብመሸማዕ ተጠቕሊሉ ኣብ ሓደ ለይቲ ሜጀር ወዲ በየነ ንገለ ኣባላት ዓፈናን ስጉምትን ሒዙ ኣብ መስመር ደቂምሓረ ከባቢ ደቂናዞ ብሕቡእ ቀቢሮምዎ፡፡
ሮባት ኣልሓሰንን ዓብደላ ሮሞዳንን እውን፡ ብሰንኪ ከቢድ መርመራን፡ ማህረምትን ግዳያት ስንክልናን ሕማም ሳምቡእን ኮይኖም፡ ኣብ ናይ መዓልታት ኣፈላላይ ኣብ ውሽጢ ዝነበርዎ ሸላ ሞይቶም፡፡ ንክልቲኦም ብለይቲ ሜጀር ወዲ በየነ ዝመርሖም ኣባላቱ ኣብ ጉዋ መገዲ ደቂምሓረ ጥቓ ዓዲ ኣርዓዳ ብሕቡእ ተቐቢሮም፡፡
ካብ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ጀሚሩ፡ ክሳብ ኣካላት ሃገራዊ ድሕነት፡ ብሰንሰለት ልዑል ጠመተ ዝተገብረሉ ጉዳይ ብምኽንያት “ጥሩፍነት” ኣብ ዝተፈላለየ ቤት ማእሰርታት ናይ ዝተኣሰሩ ልዕሊ 300 ዜጋታትን ጉዳይ ናይ በዓል እድሪስን ብዙሓት ዜጋታት ኣብ መርመራን ቤት ማእሰርትን ክስውኡ ምስ ጀመሩ፡ ኣብ ክልቲኡ ቤ/ጽሕፈታት ኣኼባታት ይካየድ ኔሩ፡፡ ብዕለት 20/8/2007 ድሕሪ ፋዱስ ሰዓት 4፡30 ብ/ጀ ኣብርሃ ካሳ፡ ብ/ጀ ስምኦን ገብረድንግል፡ ኮ/ል ወልደዝጊ ባህታን ሜጀር ካሕሳይ በየነን ናብ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ተጸዊዖም፡፡ ከባቢ ሰዓት 5፡00 ተመሊሶም ኣብ ማእከላይ ቤ/ጽሕፈት ወኪል ሃ/ድሕነት (ቻው ሆቴል) ሓጺር ኣኼባ ኣካይዶም ኔሮም፡፡ በቲ እዋን መበገሲኡ ካብ ሱዳን ዝገበረ ናይ “ኣኽራርነት ዝንባለታት” እንዳተብሃለ ዘይመስል ወረታት ኣብ መሳጊድ ብ03 ብምዝርጋሕ ኣመንቲ ነንባዕሎም ክጠራጠሩ ይግበር ኔሩ፡፡
ዕለት 22/08/2007 ናይ ንጉሆ፡ ሜጀር ካሕሳይ በየነ ናብ ካርሸሊ ከይዱ፡፡ ኣብቲ እዋን ኣብ ሓለዋ ዝነበሩ ኣባላት ዓፈናን ስጉምትን፡ ሜጀር ዓብዱ ሰላም ጌቱ፡ በረኸት ሃብተን ግርማይ ሓጎስን ነይሮም፡፡ ሰለስቲኦም ተጸዊዖም ስራሕ ከምዝወድኡን ሚሸት ግን፡ ከምዝድለዩ ተሓበሮም፡፡ ንሓላፊ ካርሸሊ ኣቶብርሃን ድማ፡ ካብ ድሕሪ ፋዱስ ጀሚሩ ንሸነኽ ምብራቕ ኣብ ናሕሲ ዝነበሩ ዋርድያታት ክኣልዮም ተሓቢርዎ፡፡
ድሕሪ ፋዱስ ሰዓት 4፡00 ፡ ሜጀር ካሕሳይ በየነ (ወዲ በየነ)፡ ሰሌዳኣ ERG 01202 ዝኾነት ጻዕዳ ሚኒባስ መኪና (ክሳብ ሕጂ ኣብ ቤ/ጽ ደው ዝበለት) ሒዙ ናብ ካርሸለ ተላኢኹ፡፡ ኩሉ ምድላዋት ከምተጻፈፈ ምስኣረጋገጸ፡ ንኣባላት ሓለዋ ጸዊዑ፡ ነቶም እሱራት በቢሓደ ከውጽእዎምን ኣብ መንጎ እተን ካሜራታት፡ ኣብ ዝርከብ ጎልጎል፡ “ከይደሃሉ” ሰላምታ ክለዋወጡ ብምግባር፡ ኣብ መወዳእታ ማስኬራ ወዲዮም ናብታ ማኪና ከእትውዎም ኣዘዞም፡፡
ሰዓት 5፡00 ምስኮነ ሰለስቲኦም ሓለውቲ፡ ናብ ሸላ እንዳ ኣተው ነቶም እሱራት ከውጽኡዎም ጀመሩ፡፡ ቀዳማይ ዝወጸ…ኣባል እንዳ ኮማንዶ ነበር ተጋዳላይ ካፒቴን ኣሕመድ መሓመድ ሙሳ (ጁኑብ) እዩ፡፡ ኣብ ካልኣይ ዝወጸ፡ ኣባል ፖሊስ ኤርትራ ነበር፡ ሰኣለይ ኣደም መሓመድ ዓሊ (ኣደም ሸልሸል) እዩ፡፡ ቀጺሉ ባህር እድሪስ መሓመድ ዓሊ እዩ ወጺኡ፡፡ ኣብ መወዳእታ ንኣባል እንዳ ዜና ጅምዕ ስዒድ ከሚል ኣውጺኦምዎ፡፡ ኩሎም ኣብታ ንእሽቶ ጎልጎል ንተወሰነ ደቓይቕ ተኣኪቦም፡፡ እዛ ጎልጎል፡ ሹምባሕሪ ዝተብሃለ ኣውቲስታ ዝመርሓ፡ ናይ ሜጀር ኣቶብርሃን መኪና ፓርክ ዝገብረላን፡ ፓይሎት ደጀን ዓንደሕሸል ነታ ማኪና ኣልዒሉ ዝሃደመላን’ያ፡፡
ካብቶም እሱራት ኣደም መሓመድ ዓሊ (ሸልሸል)፡ መሓውራቱ ጠሊምዎ ስለ ዝነበረ ፈለማ ክእሰር እንከሎ፡ ካብቲ ዝተዓፈነሉ እንዳ መርዓ ተኸዲንዎ ዝነበረ ባድላ፡ ካብ ኣቶብርሃን ተቐቢሎም፡ ባዕሎም እቶም ሓለውቲ ከዲኖም፡ ተሰኪሞም እዮም ናብቲ ጎልጎል ዘውጽኡዎ፡፡ ኩሎም ብሰንኪ ን22 ኣዋርሕ ኣብ ጸልማት ብምጽንሖም፡ ኣዕንቶም ብርሃን ክጻወር ኣይክእልን ኔሩ፡፡ ድሕሪ ሒደት ደቓይቕ ኩሎም ገጾም ሚላኖ ማስኬራ ተገይርሎም፡ ናብታ መኪና ተሰቒሎም፡፡ እታ ሚኒባስ ካብ ካርሸሊ ወጺኣ ብእንዳማርያም፡ ጋራዥ ዓምበርበብ፡ ማይጃሕጃሕ ኣቢላ፡ ኣብ ሞኖፖል ዝርከብ ብኮሎኔል ርእሶም ኣባይ (ወዲ ማርጋኖ) ዝምራሕ ጨንፈር ቤ/ጽ ሃገራዊ ድሕነት ኣትያ፡፡ ኣብ ውሽጢ’ቲ ካንሼሎ ጨንፈር ቤ/ጽ ሃገራዊ ድሕነት ምስ ኣተው፡ እቶም ኣቐዲሞም ነቶም እሱራት ንሓደ ዓመት ዝኣክል ክሕልው ዝጸንሑ 3 ኣባላት ዓፈናን ስጉምትን (ዓንዳይ መንግስትኣብ፡ ሃብተኣብ ኣዋጁን እዝጊሕሽ ኣብርሃን) ጸኒሖምዎም፡፡ ሓደ ብሓደ ካብ መኪና ምስ ወረዱ ንኹሎም ተረኪቦም ኣብ ውሽጢ እቲ ካንሸሎ ዝርከብ ሓደ ክፍሊ ዳጎንዎም፡፡
እቶም ካብ ካርሸሊ ዝመጹ ኣባላት ድማ፡ ካብ ማእከላይ ቤ/ጽሕፈት ውሽጣዊ ጸጥታ፡ ብሓላፊ ክፍሊ ሎጂስትክስ ሜጀር ክብሮም ገረታቲዎስ ዝተዳለወ፡ ኣፍራዛን ባዴላን ከይዶም ኣምጺም፡፡ በቲ ዕለት ኣብ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት፡ ንጉዳይ በዓል እድሪስን ብጾቱን ከጻሪ ከም ካልኣዩ ንሜጀር ወዲ በየነ ዝተመዘ ሜጀር ፍስሃጽዮንን ሜጀር ተወልደ ራሻይዳን (መርማሪ ጥርጡራት ፖለቲካ)፡ ብላዕሊ ተኣዚዞም ምስቶም ኣፍራዛን ባዴላን ዝወስዱ ኣባላት ናብታ መኪና ተሰቒሎም፡፡ ብሓባር ናብ ቤ/ጽሕፈት ኮ/ል ርእሶም ኣባይ (ወዲ ማርጋኖ) ከይዶም፡፡
ኣብ ሞኖፖሊዮ፡ ከም ሓላፊ ጨንፈር ብልሽውናን ምጽንጻንን ብምኻን በቲ እዋን ዝተመደበ፡ ኮሎኔል ርእሶም ኣባይ (ወዲ ማርጋኖ)፡ እታ ዝነበረላ ቤ/ጽ ንከምዚኦም ዝኣመሰሉ ስርሒታት ምችእትን ተመራጺትን እያ ኔራ፡፡ ብመስተን ጠላዕን ውሉፍ ዝኾነ ኮ/ል ርእሶም ኣባይ (ወዲ ማርጋኖ)፡ ኣብ ከባቢ ፊት ባተሪሮኖ ዘላ እንዳ ነዳዲ ነጸላ መንድቕ እዩ ዝነብር፡፡ ኣብ ሜዳ ኣባል ኮማንዶ ህ.ግ. ኮይኑ ኣብ ቅያ 18 ደቓይቕ ዝተሳተፈ ተጋዳላይ እዩ፡፡ ድሕሪ “ወራር ወያነ” ኣብ 2000ን 2001ን ኣብ ምልቃምን ቅትለት ኢትዮጵያውያንን ከምኡ’ውን፡ ኣብ ምዕፋን “ኣባላትን ሰዓብትን” ጉጅለ 15 ዝተሳተፈ እሙን ኣባል’ዩ፡፡
ኣብ ወኪል ሃ/ድሕነት፡ ኣብ ተፈላለዩ ክፍልታትን ጽፍሕታትን ተመዲቡ ድሕሪ ምግልጋሉ፡ ኣብ ቀረባ ዓመታት ድማ ብስም Red sea security services ዝጽዋዕ፡ ሓውሲ ስለያዊ ትካል ተኸፊትሉ፡ ኣብ ሓለዋን ምብጽጻሕን ዕደና ወርቂ ዛራ ተመዲቡ ይነጥፍ ኣሎ፡፡ ኣብ ጉዳይ በዓል እድሪስ መሓመድ ዓሊ ግን፡ ናይታ ቤ/ጽሕፈቱ መፋቱሕ ንወዲ በየነ ኣረኪቡ ጥራይ እዩ ዝወጸ፡፡
በቲ ዕለት፡ ብበዓል ስምኦን ዝወረደ ትእዛዝ መሰረት፡ ኣብቲ ስርሒት ዝነጥፉ ኣባላት ኣብ ክልተ ጉጅለታት ክምቀሉ ተገብረ፡፡ ብተወሳኺ በዓል ወዲ በየነ ነፍሰወከፍ ቀጻሊ ዕማማት ክሳብ ናይ መወዳእታ ሰዓት፡ ንዝኾነ ኣባል ንከይሕብሩ ጥቡቕ መምርሒ ተዋሂብዎም ኔሩ፡፡ ልክዕ ሰዓት 6፡00 ምስኮነ፡ ቀዳማይ ጉጅለ ዝተሰመዩ፡ ብመራሕ ማኪና ዓብዱ ሰላም ጌቱ ዝተመርሑ፡ እቶም 3 ኣባላት ሓለዋ፡ ብቤት ገርግሽ ኣቢሎም መንገዲ በጽዕ ሒዞም ልክዕ ሰዓት 7፡30 ጋሕቴላይ ኣተው፡፡ ክሳብ ዝጽልምት ንዝተወሰነ ሰዓታት ምስ ጸንሑ፡ ጋሕቴላይ ሓሊፎም ንሸነኽ የማን ተጠውዮም፡ ኣብ ማይኣጣል ምስ በጽሑ፡ መራሕ መኪና ዓብዱሰላም ጌቱ መብራህቲ ኣጥፊኡ መኪና ደው ኣበለ፡፡ ኣርባዕቲኦም ካብታ መኪና ወሪዶም፡ ባዴላን ኣፍራዛን ተሸኪሞም፡ ካብ ጽርግያ ንሸነኽ ሰሜናዊ ምብራቕ ንኣስታት 10 ደቓይቕ ብእግሪ ተጓዒዞም፡ ኣብ ሓደ ሰራው (ጨዓ) ዝበዝሖ ጎልጎል ምስ በጽሑ፡ ጋህሲ ምኹዓት ጀሚሮም፡፡ ካብኣቶም ዓብዱ ሰላም ጌቱ ንካልአይቲ ጉጅለ መገዲ ክመርሕ ናብ ጋሕቴላይ ተመሊሱ፡፡ ብሓላፊ’ቲ ስርሒት ሜጀር ካሕሳይ በየነ ዝተምርሑ 4 ኣባላትን እሱራትን ዝሓዘት ጉጅለ ድማ፡ ንዕኦም ስዒባ ኣብ ጋሕቴላይ ጸኒሓ፡፡
ድሕሪ ሰዓታት ላዕለዎት መርመርቲ ዝርከብዎ ካልኣይ ጉጅለ፡ ብመራሕ መኪና ዓብዱ ሰላም ጌቱ ተመሪሖም፡ ኮድ 3 ጻዕዳ ላንድኩሮዘር ሒዞም፡ ብድሕሪኦም እታ ካብ ካርሸሊ ጀሚራ ዝነበረት ካልኣይቲ መኪና (ሚኒባስ) ኣስዒቦም፡ ናብ ማይ ኣጣል በጺሖም፡፡ ኣብ ካልኣይቲ ጉጅለ ወዲ በየነ፡ ፍስሃጽዮን፡ ተወልደ ራሻይዳን ም/ተለንተ መልኣከ ሓጎስ (ሊንጎ) ዝተብሃለ ኣውቲስታ ኔሮም፡፡ ብመሰረት ስርሒታዊ ጸብጻባት ቤ/ጽሕፈት ሃገራዊ ድሕነት፡ ብሓፈሻ ኣብታ ዕለት (22/08/2007 ፍርቂ ለይቲ) ዝተሳተፉ ኣባላት፡ እዞም ኣብ ክልቲኤን ጉጅለታት ዝነበሩ’ዮም፡፡ ኣብ ማይኣጣል ምስበጽሑ 4 ብኣጠምራ ሰራው ዝተጸፍጸፉ፡ ኣእዳዎም ብፌሮ ዝተሞቁሑ እሱራት፡ ካብታ ላንድክሮዘር በቢሓደ ኣውጺም፡ ናብቲ ጋህሲ ብምውሳድ በዓሉ ወዲ በየነ ብድምጺ ኣልቦ ብረት ረሽንዎም፡፡
ኣብዛ ዕለት ዝተረሸኑ እሱራት’ውን፡ እቶም መዋእሎም ብሰንኪ ፍቕሪ ሃገር ኣብ ገድሊን ኣብ ናጽነትን ዝተፈላለየ ኣበርክቶ ዝገበሩ ዝስዕቡ ዜጋታትና ኔሮም፡፡
1. ስነ ጥበባዊ እድሪስ መሓመድ ዓሊ
2. ኣደም መሓመድ ዓሊ (ሸልሸል)
3. ጅምዕ ስዒድ ከሚል
4. ካፒተን ኣሕመድ መሓመድ ሙሳ ‘ዮም፡፡
ድሕሪ መርሸንቲ እዞም ግዳያት፡ እቶም ኣባላት ሓመድ ኣልቢሶም፡ ነቲ ጉድጓድ ኣብቲ ከባቢ ብዝርከብ ኣግራብን ሓመድን ኣመሳሲሎም፡ ሰዓት 02፡30 ምስኮነ፡ ኩሎም ኣባላት መገዲ ጋሕቴላይ ሒዞም ንኣስመራ ተመሊሶም፡፡ ናይዚ ሙሉእ ጸብጻብ (Operational Report) ኣብ ቤ/ጽ ፕረሲደንት ተዓቂቡ ኔሩ፡፡ ገለ ካብ ትሕዝቶ ጸብጻባት፡ ኣቦ አደም ሸልሸል ኣብ ኣጅፕ (ቤ/ጽ ፖሊስ ኤርትራ) ብዛዕባ ደሃይ ወዶም ብተደጋጋሚ ከምዝሓተቱን፡ እቲ ዘሕዝን ሓንቲ ኣሚራ መሓመድ ትበሃል ጓል ክምርዖ መደብ ከምዝነበሮን ከይተረፈ ብደቂቕ ይገልጽ፡፡
ክቡራት ተኸታተልቲ!!
ነዚ ጽሑፍ ከዳሉ እንከለኹ ብሓቂ ንምግላጹ ዘጸግም ሓዘን እንዳተሰመዓኒ ‘ዩ፡፡ ኣብ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ድሕሪ ከምዚ ዓይነት ስጉምቲ፡ ብላዕለዎት ሓለፍቲ ዝዝረብ ሓደ ልሙድ ኣበሃህላ ኣሎ “ሳግላ ብላዕ ኣይትቕላዕ!” ዝብል፡፡ እምበኣር እቲ ነዘመናት ተኸዊሉ ዝነበረ ሳግላ ሎሚ ቀላሊዐዮ ኣለኹ፡፡ ገና ውን ብዙሓት ሳግላታት ክቐላልዕ እየ፡፡ በዚ ኣጋጣሚ ነዚ ሓበሬታ ዝሰማዕኹም ስድራቤት ሰማእታትን መላእ ህዝቢ ኤርትራን ጽንዓት ይሃብኩም ይብል፡፡
ሕጂ’ውን እዝኒ ዘለዎ ይስማዕ!
ኣብ ዝሓለፈ 27 ዓመታት ብፍላይ ድሕሪ ምፍራስ እንዳ 72 ብስም ውሽጣዊ ጸጥታ ዝቖመ ትካል ብጀካ በትረ ስልጣን ኢሳይያስ ምሕላውን ምንዋሕን፡ ንህዝቢ ኤርትራ ምብስባስን ምጽናትን ዘረጋገጾ ሃገራዊ ፋይዳ የልቦን፡፡
ሕጂ’ውን እዝኒ ዘለዎ ይስማዕ!
ካብ መላእ ሃገር ብስም ሚሊሻ ስርናይ፡ ወዶ ገባ፡ ኢሰፓ፡ ጀሃድ፡ ትሕተ ሃገራዊነት፡ ኣሳሰይቲ ወያነ፡ ኣሜሪካን ካልእን ብዝወዓልዎን ዘይወዓልዎን ገበናት ተጠርጢሮም ብዘይዝኾነ ፍርዳዊ መስርሕ ኣብ ኢድ ውሽጣዊ ጸጥታ ምስ ኣተው፡ ብቐጥታ ብኢሳይያስ፡ ወዲ ካሳን ስምኦንን ተኣዚዞም ኣብ ቅትለት ዜጋታትና ዝሳተፉ ተሓተትን መሰኻኽርን ቀንዲ ሓለፍትን ኣባላት ሓለዋ ሰውራ ነበርን እዞም ዝስዕቡ ‘ዩም፡፡
1. ኮ/ል ወልደዝጊ ባህታ፡
2. ኮ/ል የማነ ኣፍወርቂ፡
3. ሌ/ኮ ፍጹም ዮውሃንስ
4. ሜጀር ካሕሳይ በየነ፡
5. ሜጀር ፍስሃጽዮን፡
6. ሜጀር ተወልደ ራሻይዳ፡
7. ሜጀር ዓብዱ ሰላም ጌቱ፡
8. ስርጌንቲ ሃብተኣብ ኣዋጁ (ወዲ ኣዋጁ)፡
9. ሰርጌንቲ ዓንዳይ መንግስትኣብ፡
10. መልኣከ ሓጎስ (ሊንጎ)፡
11. ካፒተን ለምለም መለስ (ሽደን መለስ)፡ ‘ዮም፡፡
ሕጂ’ውን እዝኒ ዘለዎ ይስማዕ!! …….


text:
ትግርኛ
እቲ ናይ ትግርኛ መርበብ ሓበሬታ ብዛዕ ባ ኣብ ቤት ምኽሪ ስደተኛታት (Refugee Council) ዝርከብ ኩሉ ሓበሬታታት ብቋንቋ ትግርኛ ዘጠቓለለ እዩ።
እዞም ሓቀኛ ሓበሬታታት ዝሓዙ ወረቃቕትን ሓጸርቲ ጽሑፋትን ንቋንቋ ትግርኛ ዝዛረቡ ሓተቲ ዑቕባን ስደተኛታትን ተባሂሎም ዝተዳለዉ እዮም። እዚ ኸኣ ብዛዕ ባ ናይ ዑቕባ ምልክታ ኣሰራርሓ መንገዲ ብዝያዳ ንምፍላጥ ይሕግዞም።
ኩሎም እቶም ጽሑፋት ብፒድኤፍ (pdf) መልክዕ ዝቐረቡ እዮም። ነዞም ጽሑፋት እዚኣቶም ንምርኣይ ድማ ብቐሊሉ ክርከብ ዝከኣል Adobe Acrobat ክህልወካ ኣለዎ።
ብዛዕ ባ እንህቦ ናይ ሓደ እዋን ኣገልግሎት (One Stop Services) ዝያዳ ሓበሬታ፡ ከምእውን ተወሳኺ ምኽርን ደገፍን ንምርካብ ኣገልግሎት ቤት ምኽሪ ስደተኛታት ዝብል መርበብ ሓበሬታ ክፈት።
እቲ ናይ ቤት ምኽሪ ስደተኛታት መርበብ ሓበሬታ ዝያዳ ሓበሬታን መሳርሒታትን ዝሓዘ ክኸውን እንከሎ፡ ግን ብቋንቋ እንግሊዘኛ ጥራይ እዩ ዝቐርብ።
ንሕቶኻ ኣብዚ ገጽ ዝተጽሓፈ ሓበሬታ ብምርኣይ መልሲ ክትረክብ ትኽእል፡፡
እዚ ሓበሬታ ዘገልግል ዕቝባ ንዝደልዩ ሰባት እንትኾን ካብዚኦም ሓበሬታታት ገሊኦም ኣብቲ ዓዲ ንክጸንሑ ፍቓድ ንዝረኸቡ ሰባትውን ዝሕግዙ ወይ ኣገዳሲ ዝኾኑ ክኾኑ ይኽእሉ እዮም።
-
ዑቕባ ንምርካብ ምምልካት
Applying for Asylum
-
ንሓተቲ ዐቕባ ዜወሃብ ሓገዜ ንምርካብ ምምልካት
Applying for asylum support
-
እቲ ናይ ዑቕባ ሕቶኻ ኣብቲ ናይ መወዳእታ መስርሕ በጺሑ ከሎስ
Section 4
-
ናይ ጥረ ገንዘብ ሓገዝ ጥራይ ንምርካብ ምምልካት፡ ምስ ቤተሰብ
Moving in with family or a friend
-
ኣብያተ ትምህርቲ ንቆልዑ - ንስደተኛታት ወለዲ ዝተዳለወ ሓበሬታ
Schools for children
-
ኣብ ገዛ ዝፍጸሙ ጭቆናታት – ሓገዝ የድልየኩም ድዩ?
Domestic abuse - do you need help?
-
ግዳይ ናይ ዓሌታዊ በደል ዲኹም?
Racial harassment
-
ዑቕባ ንዝሓቱ ወለዲ ዝወሃብ ናይ ኣደነት ክፍሊት
Maternity payments


text:
ተኻፋሊ ኣብ ምልላይ-ሕረተሰብ
ሰኣላይ፡ ሚካኤል ዮንሶን
ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንወጻእተኛታት sfi
Sfi ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንወጻእታኛታት፤ ነቶም መሰረታ ፍልጠት ቋንቋ ሽወደን ዘይብሎም ዕድመኦም ልዕሊ16 ዝኾነ ኣብ ሽወደን ዚቕመጡ በጽሒታት ዚወሃብ፤ መሰረታዊ ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን እዩ። Sfi ንምሉእ ግዜ ወይ ንከፊል ግዜ ክትመሃር ትኽእል ኢኻ። እቲ ትምህርቲ ብነጻ እዩ። ኣብቲ እትመሃረሉ ቤት ትምህርቲ፤ መምሃሪ ዝኾነካ መጻሕፍቲ ክትልቃሕ ትኽእል ኢኻ። ብዛዕባ Sfi ብዝበለጸ ንምርዳእ፤ ምስቲ ናትካ ኮሙን ርክብ ግበር።
ኮሙናዊ ትምህርቲ በጽሕታት - ኮምቩክስ Komvux
ኮምቩክስ ዚበሃል እቲ በጽሕታት ልክዕ ነቲ ኣብ መባእታዊን ኣብ 2ይ ደረጃ ቤትምህርትን ዚወሃብ ትምህርቲ ዚመሃሩሉ ቤትትምህርቲ እዩ። ንስኻ ኣብ መባእታዊ ቤትትምህርቲ ወይ ጂምናስዩም ዘይከድካን ካብኡ ድማ ባጀላን ዲፕሎማን ትራንስክሪፕትን ዘይብልካ፤ ኣብ ኮምቩክስ ክትመሃር መሰል ኣሎካ። ኣብ ኮምቩክስ ናይ 2ይ ደረጃ ትምህርቲ እንተ ወዲእካ፤ ናብ ዩኒቨርሲቲን ናብ ሞያዊ-ዩኒቨርሲቲን ክትክቅጽል ከተመልክት ትኽእል ኢኻ። ኣብ ኮምቩክስ ምምሃር ብነጻ ኮይኑ፤ ናይ ዘድልዩኻ መጻሕፍትን ካልእ ወረቓቕትን ግን ትኸፍል ኢኻ።
ሞያዊ-ትምህርቲታት
ሞያዊ-ትምህርቲ ዚበሃል ኣብ ክንዲ ነቲ ነዊሕ ናይ ኮለጅን ዩኒቨርሲቲን እትመሃሮ ትምህርቲ ዚኸውን ካልእ ኣማራጺ ትምህርቲ እዩ። ኣብ ግዜ
ቲ ትምህርቲ እቶም ተመሃሮ ብምኽንያት ናይ ስራሕ ልምምድ፤
ምስ ኩባንያታት ብዙሕ ርክባት የማዕብሉ እዮም። እዚ ድማ ድሕሪ
ቲ ትምህርቲ፤ ስራሕ ንምርካብ ዘኽእል እዩ። እንታይ ሞያዊ-ትምህርቲታት ከም ዘለዉ ክትፈልጥ ምስ ትደሊ፤ ኣብዚ ኣቲኻ ኢንተርነት ኣድራሻ Myndigheten för yrkeshögskolan ትምህርቲታት ክትደሊ ትኽእል ኢኻ።
ዩኒቨርሲቲን ሞያዊ-ዩኒቨርሲቲን
ትምህርቲታት ኣብ ሞያዊ-ዩኒቨርሲቲን ኣብ ዩኒቨርሲቲን ተመሳሳሊ ነጥቢን ምረቓን ይህብ እዩ። ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ኣውራጃ ብውሑዱ ሓደ ሞያዊ-ዩኒቨርሲቲ ወይ ዩኒቨርሲቲ ይርከብ እዩ።
ናይ ትምህርታዊ-ፕሮግራማት ወይ ዝተነጻጸለ ትምህርቲታት
ሓደ ትምህርታዊ ፕሮግራም፤ ብዙሕ ትምህርቲታት ዘጠቓል፤ ናብ ሓደ ምረቓ ዘብጽሕ እዩ። ተመሪቕካ ማለት ድማ፤ ነቲ ኩሉ ፈተናታት ሓሊፍካ፤ ሓደ ትምህርቲ ወዲእካ ኣሎኻ ማለት እዩ። ገለ ባዕልኻ ትመርጾ ትምህርቲታት ውን ኣሎ እዩ። ሓኪም፡ ሶሲዮሊጂስት፡ ጠበቓ ወይ ሲቪል-ኢንጂነር ንኽትከውን ግን፤ ነቲ ዝተመደበ ትምህርታዊ-ፕሮግራም ክትስዕቦ ይግባእ።
ዝተነጻጸለ ትምህርቲታት ንኽትመሃር፤ ባዕልኻ ኢኻ ኣየናይ ትምህርትን ኣገባብ ኣወሳድድኡን እትመርጽ። ናይ ምሉእ ግዜ ተመሃራይ ምስ ትኸውን፤ ኣብ ዓመት 60 ነጥቢ ናይ ዩኒቨርሲቲ ትመሃር።
ህዝባውያን ኣብያተ ትምህርቲ (Folkhögskolor)
ህዝባዊ ቤት ትምህርቲ ኣባጽሕ ተመሃሮ ዚመሃሩሉ ቤት ትምህርቲ‘ዩ። ኣብ ህዝባዊ ቤት ትምህርቲ መባእታውን ካልኣይ ደረጃውን ትምህርቲ ክትመሃር ትኽእል። ኣብ ሓያለ ህዝባውያን ኣብያተ ትምህርቲ እናሓደርካ‘ውን ክትመሃር ትኽእል ኢኻ። ኣብ ህዝባዊ ቤትትምህርቲ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ትምህርቲ ክትምሃር ትኽእል፣
ሓባራዊ ኮርስ፣ (Allmänna kurser) ኣብ ክንዲ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ፡ ስሕት ኢሉ ድማ ኣብ ክንዲ መባእታዊ ቤት ትምህርቲ ትወስዶ። እተመሃርካዮ ዓይነት ትምህርቲ ኣብ ግምት ብምእታው ካብ ሓደ ክሳብ ኣርባዕተ ዓመት ትመሃር። ኣብዚ ካብቲ ትምህርቲ ኣባጽሕ (komvux) ህድእ ብዝበለ ኣገባብ ኢኻ እትመሃር።
ፍሉይ ኮርስ፣ (Särskilda kurser) ፍሉይ ዓይነት ትምህርቲ ዝሓዙ ኮርሳት እዮም። ንኣብነት ሓደ ፍሉይ ሞያ ወይ ሙዚቃ። ከም ናይ ትርፊ ግዜ መራሒ (fritidsledare) ወይ ናይ ኣተሓሕዛ ደጋፊ (behandlingsassistent) ዝኣመሰሉ ዓይነታት ኮርሳትውን ክትምሃር ትኽእል።
ሽወደንኛ ንወጻእተኛታት፣ ህዝባውያን ኣብያተ ትምህርቲ ኮርሳት ኤሰፊ ኪህልወን ይኽእል‘ዩ።
መትከል እግሪ ኮርስ ኣብ ህዝባዊ ኮለጅ ንሓደስቲ መጻእቲ ዚውሃብ ኮይኑ ቋንቋ ሽወደን ሕብረተሰብኣዊ ምልላይ ከምኡውን ክፍላት ናይ ስራሕ ምድላው ይጥርንፍ። ብዛዕባ ናይ መትከል እግሪ ኮርሳት ኣብ ናይ ህዝባዊ ቤትምኽሪ ትምህርቲ
ብዝያዳ ኣንብብ።
ኣሰር ህዝባዊ ኮለጅ Folkhögskolespåret ነቶም ብውልቆም ዝመጹ 17-21 ዝዕድመኦም መንእሰያት ዝዓለመ ንህዛዊ ኮለጅ መቀራረቢ እዩ። ኣብዚ ድማ ናይ ካልኣይ ደረጃ ኮርሳት ትምሃር። መባእታዊ ዓይነታት ትምህርቲ ምስ ዘይህልወካ እውን ኣብዚ ክትጅምር ትኽእል ኢኻ። ኣብ www.folkhogskolesparet.se
ብዝያዳ ኣንብብ።
ነፍሲ-ወከፍ ህዝባዊት ቤት ትምህርቲ ንመን ከም ትቕበል ባዕላ‘ያ ትውስን። ህዝባውያን ኣብያተ ትምህርቲ ነናተን ናይ ትምህርታዊ ነጥቢ ኣገባብ ኣለወን። እቲ ኣብ ህዝባውያን ኣብያተ ትምህርቲ እትቐስሞ ትምህርቲ ኣብ ኮለጅ ወይ ዩኒቨርሲቲ ዘእቱ መባእታዊ ብቕዓት ተባሂሉ ዚጽዋዕ ክትረክብ የኽእለካ። እዚ ማለት ከኣ፡ ኣብ ኮለጅ ወይ ዩኒቨርሲቲ ክትመሃር ዘኽእለካ ትምህርቲ ኣለካ ማለት‘ዩ።
ክትመሃር ዓቕሚ ኣለካ ዶ? -ናይ ትምህርቲ ሓገዝን ለቓሕን
ዝመሃሩ ዓበይቲ ንትምህርቲ ዝኸውን ሓገዝን ልቓሕን ናብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ልቓሕን ሓገዝን ትምህርቲ (CSN) ከመልክቱ ይኽእሉ እዮም። እሱ ከኣ ልቓሕን ሓገዝን እዩ። እቲ ሓገዝ ዝወሃበ ኮይኑ እቲ ልቓሕ ግን ምስ ወለዱ ዝምለስ እዩ። እዚ ወላ ካብ ሽወደን ምስ እትግዕዝ የገልግል እዩ። ከተመልክት ከለኻ ክትልቃሕ ከምትድለን ከምዘይትደልን ትመርጽ ኢኻ። ካብታ ናይ መጨረሽታ ዝተለቃሕካላ እንተቐልጠፈ ድሕሪ 6 ኣዋርሕ ልቓሕካ ክትከፍል ክትጅምር ኢኻ። ቆልዑ እንተለዉኻ ዝያዳ ሓገዝ፣ ተወሳኺ ሓገዝ ዝበሃል ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ቀዋሚ ናይ መንበሪ ፈቓድ (PUT) እንተለካ ንናይ ሽወደን ሓገዝን ልቓሕን ትምህርቲ ናይ ምርካብ መሰል ኣለካ። ካብ ቤት ጽሕፈት ኢሚግሬሽን ከም ስደተኛ፣ ጸግዒ ዘድልየካ ወይ ከኣ ብገለ ፍልይ ዝበለ ኩነታት መንበሪ ፍቓድ እንተረኺብካ እውን ይግበኣካ እዩ። ናይ ግዜ ገደብ ዘለዎ መንበሪ ፍቓድ ንዘለዎም እውን የገልግል እዩ። ናይ ትምህርቲ ሓገዝን ልቓሕን ክትረክብ ከተማልኦም ዝግበኣካ ጠለባት ኣለዉ ከም ኣብነት ክትመሃሩ እትደሊ ትምህርቲ ሓገዝ ወይ ልቓሕ ዘውህብ ክኸውን ይግባእ።
ከም ሓታቲ ዑቕባ ንናይ ሽወደን ናይ ትምህርቲ ሓገዝ ወይ ልቓሕ ከም ልሙድ ኣይግበኣካን እዩ።
ዝያዳ ሓበሬታ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ናይ CSN, www.csn.se ይርከብ።
መገመቲ-ብቕዓት
ምግምጋም ማለት ንሓደ ነገር ብልክዕ ክትዕቅኖ ዘይትኽእል ግምት/ሚዛን ምሃብ ማለት እዩ። እንድሕር ናይ ትምህርትኻ ኮነ ናይ ስራሕ ተመኩሮኻ ምስክር ሰነድ ዘይብልካ ኾይኑ፣ ብዝቐልጠፈ ትምህርኻ ንኽትዛዝምን ስራሕ ንኽትረክብን፣ ብቕዓትካ ከተገምግም ትኽእል። ብዛዕባ ምግምጋም ኣብዚ ኣንብብ: https://www.arbetsformedlingen.se/For-arbetssokande/Yrke-och-framtid/Validera-din-kompetens.html
መገምገሚ ትምህርቲ ወጻኢ
እንድሕር ዝተደምደመ ናይ ወጻኢ ሃገር፣ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ፣ ልዕሊ ካልኣይ ደረጃዊ ትምህርቲ ሞያ ወይ ኣካደሚካዊ ደረጃ፣ ትምህርቲ ሃልዩካ ብናይ ዩኒቨርሲቲን ልዕለዋይ-ምህሮ ሽማግለን ከተገምግሞ ትኽእል ኢኻ። እቲ ገምጋም ነጻ ካብ ክፍሊት እዩ። እንድሕር ብገለ ኣሸጋሪ ኩነታት ኩሉ ወይ ክፋል ናይቲ ልዕሊ ካልኣይ ደረጃዊ ትምህርቲ ምስክር ዘይብልካ ኾይኑ እውን ብቕዓትካ ከገምግም ከተመልክት ትኽእል ኢኻ www.uhr.se/bedomning/utandokument
ምትርጓም ምስክር-ወረቐት ወጻኢ
እንድሕር ናይ ወጻኢ ሃገር ትምህርቲ ሃልዩካ’ሞ፣ እቲ ናይ ምስክር ሰንዳትካ ብቇንቇ እንግሊዝኛ፣ ፈረንሳኛ፣ ስፓኛ፣ ጀርመን ወይ እቶም ናይ ስካንዲናቪያ ቇንቇታት ዘይኮይኑ፣ ከተርጉሞ እሎካ።
እቲ ምትርጓም በቲ ሞያ ዝሰልጠነ ቶርጓማይ ናብ ቋንቋ ሽወደን ወይ ከኣ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሶም ዘለዉ ቋንቋታት ይኸውን።


text:
ሃ.ማ.ድ.አ ቶሮንቶን ከባቢኣን ኣብ ዘዳልውኦ ጽንብል መደብ ብዕለት 15-መጋቢት 2015 ብምክንያት እህጉራዊ ምዓልቲ ደቂኣንስትዮ ኣብ ከተማ ተሮንቶ ብፍናንን፡ ልዑል መንፈስን ተጸንቢሉን፡ ተዛሚሙ!!
ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ጽንብል፡ ብዝክሪ ሰማእታት ተከፊቱ፡ ካቡ ስዒባ ኣደ መምበር ሃ.ማ.ድ.ኤ ወ/ሮ ንጽህቲ ሃይለ መክፈቲ ከምዝስዕ ቃል ኣስሚዓ ፡ “ኣባላት ሃገራዊ ማሕበር ደቂኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ ከተማ ቶሮንቶን ከባቢኣን ብምሕያል ሱታፌአን ኣብ ሃገራዊ መደባትን ማዕርነታዊ ሱታፌአን ኣብ ኩሉ መዳያትን ንምርግጋጽን ንምዕዛዝን ድልዋት ምህላወን ኣረጋጊጻ። ስዒባ “ቁጠባዊ ዕቤት ደቂኣንስትዮ፡ ዋሕስ ሃገራዊ ልምዓት” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ኣብ ዝዓለመ - ንጅግንነትን ቅያን ኤርትራዊት ጓልኣንስተይቲ ዘንጸባርቕ ትሕዝቶ ዝሓዘለ ጽንብል 8 መጋቢት’ዩ። ኤርትራውያን ደቂኣንስትዮ ኣብ ታሪኽ ብረታዊ ተጋድሎ፡ ምውሓስ ናጽነትን ምርግጋጽ ቁጠባዊ ሕውየትን ዘካየድኦን ዝቕጽልኦ ዘለዋን ኣበርክቶ፡ ብዕዙዝ ተሳትፎ መንእሰያት ንምዂልዑን ንምድንፍዑን፡ ኣብ ምምልማል ተካእቲ ወለዶ ኣበርቲዐን ክሰርሓ ምዃነን ከምኡ’ውን ተመዝጊቡ ዘሎ ብቅያ ጅግንነትን ንምውራስን ንምዕቃብን ብዝለዓለ ከምዝዓያ ቃል ኣትየን ከምዘለዋውን ኣብሪሃ።
ስዒቡ ኣቶ ኣሕመድ ኢማን ሓ/ቆ/ጉዳያት በዚ ኣጋጣሚ ጽምብል 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቀንስትዩ ፡ ^ ቁጠባዊ ዕብየት ደቀንስትዮ፡ ዋሕስ ሃገራዊ ልምዓት^ ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ንኹለን ዓለምለኻዊ ደቀንስትዮ ብሓፈሻ፡ ንኤርትራውያን ደቀንስትዮ ድማ ብፍላይ ብስም ጠ/ቆንስል ሃገረ ኤርትራ ኣብ ካናዳ ዮሃና ዮሃን እብለን። ነዛ መዓልቲ ክውንቲ ዝገበሩ፡ ዝተፋላለየ ሓገዛት ዘበርከቱ ኩሎም ድማ ምስጋና ይብጻሓዮም።
ካብዝ ቀጺሉ ድማ ደቂኣንስትዮ ኤርትራ ንሃገራዊ ናጽነት: ሰብኣዊ ክብሪ፡ ንማዕርነትን ፍትሒን፡ ኣብ ጽላል ሃገራዊ ሰውራ ተጠርኒፈን ዓቢ ኣበርክቶ ዝገበራ ምዃነን ታሪኻዊ ሓቂ ኢዩ።
ኮሙኡውንቃልሲ ደቂኣንስትዩ፡ ንፍርቂ ሕብረተ ሰብ ኤርትራ ዝውክል ብምዃኑ፡ ብዘይ ናታተን ተሳታፍነት፡ ናጽነት ኤርትራ ክረጋገጽ ኣይምተኻእለን። ማዕርነት ብስራሕ ተኻፋልነት ጥራይ ስለ ዝረጋገጽ፡ ኤርትራውያን ደቂኣንስትዮ፡ ኣብ ኩሉ ጽላታት ብተወፋይነትን ንቕሓትን፡ ኣብ ዓውደ ውግእ^ውን ከይተረፈ ጅግንነታዊ ቅያን ዘመስከራ ኢየን ክብል ገሊጹ።
ብተወሳኪ ብርግጽ ኤርትራውያን ደቂኣንስትዮ ኣብ ወጻኢ፡ ጎኒ ንጎኒ ቃልሲ ኣሕዋተን ኣብ ኩሉ ንጥፈታት ስድራ ቤታት፡ ኣብ ግዜ ሓጎስ፡ ሓዘን፡ ኣብ ዝተፈላለየ ፡ሃገራዊ፡ ማሕበራውን ሃይማኖታውን በዓላት ብትግሃት ጉልበተንን ገንዘበንን ዘወፊያ፡ ሰረት ናይ ሓድነት ዝኾና፡ ሎሚ ከም ትማሊ ሞጎስ ይግብኤን: ሃማደኤ ካብቲ መዓልታዊ(daily routines) ኣሰራርሓ ናብ ካልእ መድረኽ ንምስግጋር፡ ዝተፈላለዮ ፕሮጀክታት ሃገራውን ሎካልን ዘድሃበ ፋንድ ክሓታ ከዳልዋ፡ መንእሰያት ደቂኣንስትዮ ድማ ክሳተፍኦ ኣገዳሲ ይኸውን። ሃማደኤ ንኹለን ኤርትራውያን ደቂኣንስትዮ ብምውዳብ፡ ኣብ ኩሉ ሃገራዊ በዓላትን፡ ኣብቲ ዓመታዊ ንግደታት፡ ፈስቲቫላት ወሳኒ ተራ ከም ዝጻወታ ብምእማን ብፍላይ ድማ ኣደታት፡ ክጥቀስ ይካኣልን፡ግድን ዘለዎን እዩ።
ኤርትራዊ ኣብ ዝሃለወ ሃሊዩ፡ ሓድነቱ እናኣደልደለ፡ ድልዱል ማህበረ ሰብ ክሃንጽ፡ ጥዑያት መንእሰያት ከፍሪ፡ ሽግራት መንእሰያት ከቃልል፡ባህልታትን ያታዊን ስልጠና ዝካየደሉ፡ ኣብ ዕብየት ዘለዎ ኣቦታትን ኣደታትን ዝዘናገዕሉ ባይታ ምፍጣር፡ ማሕበረ ኮማትና ብሃሱሳትን ካይድፈር፡ ካብዝኾነ ግዜ ንላዕሊ ኣድላይነት ማእከል ( Center) በርሁ ኣሎ፡ንኹሉ ኤርትራዊ ብሄር፡ ሃይማኖት፡ ከይፈለየ ከዋስእ ዝኽእል ናይ ባይታ ምንጻፍ፡ ግደታን ሓላፍነት ኣሎና፡ ነዚ ንምትግባር ከም ወትሩ ደቀንስትዮ ኤርትራያ ተቀማጦ ናይዚ ዞባና ሓያል ኣበርክቶ ክምዝገብራ ኣይንጣራጠርን፡ ኣብ መደምደምታ ክብሎ ዝደሊ፡ ቃልሲ ደቂኣንስትዮ፡ ቃልሲ ሕብረተስብ ስለ ዝኾነ፡ ቃልስና ኣብ ሸትኡ ክበጽሕ፡ማዕርነት ክረጋገጽ፡ ደቂተባዕትዮ ግደና ከነበርክት ይግባእ፡ ደጊመ ደጋጊመ ዮሃና ይብል።
ድሕሪ ቃል ናይ ኣደመንበር ንጽህቲ ሃይለን ፡ ሓ/ቆ/ጉዳያት ኣቶ ኣሕመድ ኢማን፡ ዝተፈላለይ ግጥምታት ብተሳተፍቲ ቀሪቡ፡ ስዒቡ ብሕድርን፡ ኣባላት ኮሚንቲን ከኣ ድራማታት፡ ንሰውራና ዘንጸባርቅ፡ ነዚ ቀጻሊ ተጻብኦታት ስድርዕምን ኮሙኡድማ፡ ጅሆ ከምዘይ ንትሓዝ፡ ስነኣእሙራዊ ኺናት ከምዘይ የሰናክለና፡ ወረስቲ ሕድሪ ስለዝኮና ሎሚ ከምትማል ብልዑል መንፈስ፡ ምራልን ክንምክት ከምዝኮና ዘርኢ ድራማ ተካይዱ፡ እዚ ከኣ ነዚ ጽንብል ኣዝዩ ኣዋሕሊልዎን፡ ኣመቂርዎን ፡ ድሕሪኡ ድማ ምሉእ ምሸት፡ መድብ ጋይላ ብህቡባት ሎኮል ባንድ ተካይዱ፡ ኣብዚ ጽንብል ኣብቶሮንኦቶ ዝተካየደ፡ ኤርትራውያን ካብ ኩለን ከተማታት ክባቢ ናይ እንቶርዮ ዞባ “ካብ ለንዶን፡ ክችነር፡ ሃምልቶንን፡ ቦርሊንግቶንን” ክምዝተካፈሉን ንገልጽ፡ እዚ ከኣ ልዑል ወኒ ነቲ ጽንብል ብሓያል ፍናንን፡ ሓጎስን ዝዓሰሎ ምሸት ገይርዎ፡ ብደስታ ከኣ ተዛዚሙ።
ተወሳኪ ሓበሬታ ብዛዕባ ዜጋታትና ኣብ ሰሜን ካናዳ ዝርከባ ከተማታት “ ካልገሪ፡ እድሙንቶን፡ ሳስከቱን፡ ቫንኩበርን፡ ወንፐግን” ብተመሳሳሊ ብልዑል መንፈስን፡ወንን ከምዝጸንበለ ከም እተካየደ ብዚ ኣጋጣሚ ክንገልጽ ንፈቱ።
ወትሩ ንዘልኣለም ክብርን ዝክርን ንወርቃውያን ስውኣትና!!
ዓወት ንሓፋሽ!!


text:
A Tale Of Deafness Awareness
ብመሰረቱ ነዚ እዋናዊ ዝዀነ ኣዋጅ “ለውጢ ባጤራ ሃገርና” ኣብነት ብምግባር: ነቲ ንቅሓት ኣካለ-ስንኩልነት ( Disability Awareness) ዝብል መትከልናን መርሖናን ንህዝብና ንምግላጽ ኢዩ። ብፍላይ ንቅሓት ዝብል ጽንሰ-ሓሳብ (concept) ካብ ብረቂቁ ብግዙፉ (dramatic) ጌርካ ንምግላጹ ስለ ዝጥዕም፡ እንሆ እዚ ተሞክሮ እዘነ-ጽሙም ብዛንታ መልክዕ ነካፍለኩም፡
ባህታ ካብ ዝውለድ ኣትሒዙ ኣብ ሓደ ዓዲ ይቅመጥ ነበረ። ብጀክኡ ኣብ’ቲ ዝነብረሉ ዓዲ ካልእ ዘጻውቶ ዓርኪ ኣይነበሮን። ስለዚ ጓሳ ኰይኑ ካብ ጸሓይ ብራቅ ክሳዕ ጸሓይ ዕራርቦ ኣማል ክሕሉ ይውዕል ነበረ። በይኑ ካብ ምዃኑ ዝተላዕለ፡ ኩሉ ዘይርድኦ ናይ ገዛእ ርእሱ ቋንቋ መሃዘ። በዚ ምኽንያት ምስቶም ደቁ ዓዱ ክራዳዳእ ስለ ዘይከኣለ፡ የንጸርጽር ነበረ።
ዓቅሚ ኣዳም ምስ ኣኸለ፡ ስራሕ ጒስነት ገዲፉ፡ ናብ ከተማ ክሰርሕ መጸ። ምስ ኣዝማዱ ብኢዱ ክዘራረብ ስለ ዘይከኣለ፡ ኣብ ሓደ ገዛ ንበይኑ ክቅመጥ ጀመረ። ኣብ ከተማ ከምኡ ዝኣመሰሉ እዝነ-ጽሙማን በብግዚኡ’ኳ እንተተራኸበ፡ ብጠባዩን ብኣዘራርብኡን ዝኣክል ኣይተቀበልዎን። ኣይተረድኦን ድማ። ምኽንያቱ በይኑ ስለ ዝዓበየ። ሓሊፉ ተሪፉ ከምኣቶም ቤት-ትምህርቲ ኣትዩ ብመጠኑ ኣይተማህረን ከምኡ ኩሉም ዝርድእዎ ምልክት ቋንቋ ኣይመለኸን።
ባህታ ስራሕ ጀመረ። ዱልዱልን ሓያልን ብምዃኑ፡ ንፉዕ ሰረሕተኛ ነበረ። ክሳብ ኣተሓሕዛ ገንዘብን ጥቅምን ዝለማመድ ቀረባ ኣዝማዱ ይሕግዝዎ ነበሩ። ብድሕሪ’ዚ ተማሂሩ ነብሱ ምስ ከኣለ፡ ደሞዙ ባዕሉ ክቅበል ጀመረ። ብገንዘብ ዝመጸ ኣዝዩ ጥንቁቅ ኢዩ ዝነበረ። ስለዚ’ውን ዝተረፎ ዘበለ ኣብ ሳንድቁ የቀምጦ ነበረ። ድሕሪ ብዙሕ ዓመታት ብዙሕ ገንዘብ ብምእካቡ ደስ በሎ።
ሓደ ግዜ ካብ ሳንዱቁ ገለ ገንዘብ ኣውጺኡ፡ ንዕዳጋ ወረደ። ዋጋ ሓደ ሳእኒ ዝኸውን ገንዘብ ነቲ ሸቓጣይ እንተሃቦ፡ ርእሱ እናነቅነቀ ምቅባል ኣበዮ። ስለዚ ባህታ እቲ ዝሓዞ ዋጋ ሳእኒ ዘይኣክል ስለ ዝመስሎ፡ ብተወሳኺ ገንዘብ ከምጽእ ናብ ገዝኡ ከደ። ናብ’ቲ በዓል ዱኳን ተመሊሱ ነቲ ዝወሰኾ ገንዘብ እናርኣየ ሳእኒ ክህቦ ሓተቶ። እንደገና እቲ በዓል ዱኳን ርእሱ እናነቅነቀ ኣበዮ ። ሕጂ’ውን ባህታ ዘይኣክል ምዃኑ ሰለ ዝመሰሎ፡ ኣርባዕተ ግዜ ተመላለሰ። ኣብ መወዳእትኡ ዳርጋ እቲ ኹሉ ዘዋህለሎ ገንዘብ ናብቲ ብዓል ዱኳን ኣምጸኦ።
እዚ ክኸውን ከሎ፡ ባህታ ብረድዩን ብጋዜጣን ብተለፍጅንን ብሰብ-ሰብን ገንዘብ ይልወጥ ከም ዝነበረ ኣይሰምዐን። ኰይኑ በዓል ድኳን ንወዱ ጸዊዑ “ እስኪ ኣረጊት ገንዘቡ ወሲዶም ሓዲሽ ባጤራ እንተሃብዎ ናብ ባንካ ሒዝካዮ ኪድ” በሎ። ግን ሰብ ባንካ ነቲ ወዱ “መዓልቲ ኣዋጁ ሓሊፉ ኢዩ። ሓዲሽ ገንዘብ ኣይንህቦን ኢና” በልዎ።
ብወገኑ ባህታ ፈጺሙ ኣይተረድኦን፡ እቶም ሰብ ባንክ እውን ብምጽማም ዝኣክል ዝወረዶ ሽግር ኣየስተውዓሉን። That is the impact of deafness on everyday life.
ክቡራት ኣንበብቲ እዚ ዝገለጽኩልኩም ሓቂ ዛንታ፡ ዳርጋ ጭልፋ ናይ’ቲ ማእለያ ዘይብሉ ተሞክሮታት እዝነ-ጽሙማን ኢዩ። ነስተውዕል። (Awareness First).
-ሃይለ


text:
ቃለ-መጠይቕ ምስ ኤርትራዊ-ኣሜሪካዊ ሓረስታይ ጣፍ ኣቶ ተስፋ ድራር
- Details
- Created: Wednesday, 16 May 2018 01:12
- Last Updated: Wednesday, 16 May 2018 01:12
ዋሽንግተን — ኣቶ ተስፋ ድራር ይበሃል። ኣብ ኣሜሪካ ዕዉት ሓረስታይ`ዩ። ኣብ ጋዴን ከባቢ ዓላ ተወሊዱ- ዘርኢ ጣፍ ቅድሚ 37 ዓመታት ኣብ ኣሜሪካ ዘላለየ ፈላማይ ሰብ ምዃኑ ይገልጽ።ኣቶ ተስፋ ድራር ኣብ 1981 ዓ.ም ናብ ኣሜሪካ መጺኡ፡ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ሚኖሶታ ኣብ ዝምሃረሉ ዝነበረ እዋን፡ ካብ ዓዲ 10 ኪሎ ጣፍ ኣምጺኡ ከምዝዘረአን ሓደ ኩንታል ከም ዘእተወን ይገልጽ።ኣብ`ዚ እዋን`ዚ ግን ኣብ ሽዱሽተ ግዝኣታት ኣሜሪካ ክሳብ ሓሙሽተ ሽሕ ሄክታር መሬት ከምዝሓርስን ንልዕሊ 250 ሰራሕተኛታት ናይ ስራሕ ዕድል ከምዝኸፈተን ገሊጹ`ሎ።“ጣፍ ካብ`ቲ `ግሉትን ` ዝብሃል ኣብ ስርናይ ዝርከብ ንጥዕና ዘይሰማማዕ ንጥረ-ነገር ናጻ ስለዝኾነ፡ ኣሜሪካውያን ከይተረፈ እናፈተውዎ ይኸዱ`ለዉ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንሓዋሩ ንስርናይ ሓሊፉ ቀንዲ እኽሊ ኣሜሪካ ክኸውን`ዩ” ይብል።
ካልኣይ ክፋል ቃለ-መጠይቕ ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ቶሮንቶ፡ ዓሰርተ እግረኛታት ብመኪና ተቐቲሎም፡ 15 ቆሲሎም
ሓደ ሰብኣይ ኣብ ከተማ ቶሮንቶ ናይ ካናዳ ሓንቲ ናይ ጽዕነት መኪና እናዘወረ ኣብ ጽርግያ ንዝነበሩ እኩባት ሰባት ጠኒኑ ብምእታው 10 ሰባት ቀቲሉ ካልኦት 15 ድማ ኣቑሲሉ።
እቲ ጥርጡር ወዲ 25 ዓመት ዝኾነ ኣሌክ ሚናሲያን ዝተባህለ ምዃኑ ፖሊስ ሓቢሮም። ድሕሪ ናይ ነዊሕ እዋን ምስ ፖሊስ ምፍጣጥ፡ ሓደ ሰብኣይ ሓያሎ ጎደናታት ካብቲ ሓደጋ ዝተፈጸመሉ ጎደና ርሒቑ ተታሒዙ።
ብሓለፍቲ መንገዲ ዝተቐድሑ ናይ ቪድዮ ምስልታት፡ እቲ መራሕ መኪና ሒዝዎ ንዝነበረ ግዛዕ ናብ ኣባላት ፖሊስ ከወጣውጥ የርእዩ፡ ንሳቶም ድማ ኣብ ባይታ ክድርብዮ ክሕብርዎ ይስምዑ። ጸኒሑ ግን እቲ ሰብኣይ ብዘይ ገለ ቶኽሲ ተታሒዙ።
ኣዛዚ ፖሊስ ቶሮንቶ ማርክ ሳውንደርስ ንማዕከናት ዜና ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ እቲ ፍጻመ ኮነ ኢልካ ዝተገብረ ይመስል፡ መበገሲኡ ግን ዛጊት ኣይተፈልጠን ኢሉ። ነቲ ነባሪ ናይ ሪችሞንድ ሂል ናይ ቶሮንቶ ዝኾነ ኣሌክ ሚናሲያን ቅድሚ ሕጂ ከምዘይፈልጥዎ ድማ ሓቢሩ።
ሚኒስተር ድሕነት ህዝቢ ራልፍ ጉደይል ድማ ነቲ ፍጻመ `ዘሰንብድ መጥቃዕቲ` ክብል ገሊጽዎ።
ኣብ ጎደና ዮንጅ ናይ ቪድዮ ድኳን ዝውንን ሬዛ ሃሸሚ ኣብ ስግር ናይቲ ጎደና ኣውያት ከምዝሰምዐ ንቢቢሲ ሓቢሩ። እታ ጻዕዳ ናይ ክራይ መኪና ድማ ደጋጊማ ናብ መንገዲ እግረኛታት (ማርቻፔዲ) ብምድያብ ሰባት ሃሪማ ኢሉ።
እቲ ራይደር ሲስተም ዝተባህለ መኪና ዘካሪ ትካል፡ ሓንቲ ካብ መካይኑ ኣብቲ ፍጻመ ከምዝተሳተፈት ድሕሪ ምእማን፡ ኣብ ዝግበር መርመራ ምስ ሰበ-ስልጣን ክተሓባበር ምዃኑ ኣፍሊጡ።
እቲ ፍጻመ ብኣቆጻጽራ ኢትዮጵያ/ኤርትራ ሰዓት 8፡30 ናይ ምሸት`ዩ ኣብ ጎደና ዮንጅ ናይ ከተማ ቶሮንቶ ኣጋጢሙ። እቲ ገበን ዝተፈጸመሉ ቦታ ክሳብ ክልተ ኪሎሜተር ናይ`ቲ ጎደና`ዩ ተዘርጊሑ።
ሚኒስተራት ጉዳይ ወጻኢ ካናዳ፣ ኣሜሪካ፣ ብሪጣኒያ፣ ፈረንሳ፣ ጀርመን፣ ጣንያንን ጃፓንን ድማ 30 ኪሎሜተር ካብቲ ሓደጋ ዝተፈጸመሉ ቦታ ርሒቖም ኣኼባ ናይ ጉጅለ ሸውዓተ የካይዱ ነይሮም።
ኣፈኛ ፖሊስ ቶሮንቶ ጀኒፈርጂት ሲዱ እታ መኪና ብፖሊስ`ያ ደው ከምትብል ተገይራ ክትብል ንሲ ቢ ኤስ ኒውስ ሓቢራ።
ነበርቲ ኣብ ራዕዲ
ትንታነ ብልኡኽ ቢቢሲ ኣብ ቶሮንቶ ጀሲካ መርፊ
ፖሊስ፡ እቲ መርመራ ዝተሓላለኸ ክኸውን`ዩ ኢሎም።
ሰባት ኣብ ብዙሕ ቦታታት`ዮም ተሃሪሞም። ኣብ ሓንቲ መስቀለኛ መንገዲ ፍርስራስን ሓንቲ ጫማን ሞት ናይ ሓደ ሰብ ይሕብር።
ሒደት ሰዓታት ድሕሪ`ቲ ፍጻመ፡ እቲ ቦታ ጸጥ ኢሉ ይርከብ፡ ፖሊስ ድማ ነቲ ብሰኑይ ኣብ ሓደ ሰፊሕ ጎደና ኣብ እዋን ናይ ምሳሕ ሰዓት ዝተፈጸመ ነገር ብደቂቕ ክምርምሩዎ ጀሚሮም ኣለዉ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ካናዳ ጃስቲን ትሩዶ ኣብ ትዊተር ኣብ ዘስፈሮ ጽሑፍ `ኩሉ ኣድህቦና ብዛዕባ`ቶም ግዳያት ናይቲ ኣብ ጎደናታት ዮንጅን ፊንችን ዘጋጠመ ዘስካሕክሕ ፍጻመ`ዩ ዘሎ` ኢሉ።
`ንኹሎም ኣብቲ ቦታ ቀዲሞም ተረኺቦም ሓገዞም ዘበርከቱ ድማ ኤመስግኖም፡ ነቲ ኩነታት ድማ ብቐረባ ንክታተሎ ኣለና` ኢሉ።
እቲ መራሒ መኪና `ኣብ ቅድሚኡ ንዝጸንሖ ይሃርም ነይሩ` ኢሉ ሓደ ናይ ዓይኒ ምስክር ንሲቲ ኒውስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ።
`ሰባት፣ ፋየር ሃይድራንትስ (መጥፋእቲ ሓዊ ዝጥቀምሉ መፈልፈሊማይ)፣ ሳጹናት መልእኽቲ ጠሓሒስዎም`ዩ ከይዱ` ኢሉ እቲ ደድሕሪ`ታ መጥቃዕቲ ዝተፈጸመላ መኪና እዝውር ነይረ ዝበለ ስሙ ዘይተረቑሐ ሰብኣይ።
እታ ናይ መጥቃዕቲ መኪና ጉዕዞኣ እናቐጸለት እንከላ፡ ጥሩምባ መኪናይ ተጠቒመ ንእግረኛታት ኤጠንቅቕ ነይረ ድማ ኢሉ።
`ብውሑዱ ሽዱሽተ ወይ ሸውዓተ ዝኾኑ ሰባት ክህረሙ ወይ ክቕተሉ እንከለዉ ርእየ` ኢሉ።
ከንቲባ ከተማ ቶሮንቶ ጆን ቶሪ `መን ምዃንናን ንኣናባብራን ዘይውክል` `ኣዝዩ ዘሕዝን ፍጻመ`ዩ` ክብል ገሊጽዎ። `ኩሉ ፖሊስ ኣብ መርመራኦም ዝደልይዎ ሓገዝና ድማ ከነወፊ ኢና` ድማ ኢሉ።
ኣብ ዝሓለፈ ሒደት ዓመታት፡ ኣሜሪካን ኤውሮጳን እናገደደ ዝመጸ ናይ መኪና መጥቃዕቲ ኣጋጢሙወን`ዩ። ዓሚ ጥቅምቲ ኣብ ከተማ ኒው ዮርክ ናይ ኣሜሪካ ሓደ ሰብኣይ ሸሞንተ ሰባት ብመኪና ገጭዩ ከምዝቐተለ ይዝከር።


text:
ስርዓት ኢሰያስ፥ ነቲ ኣንጻር ሃገራውያን ዝገብሮ ዘሎ ዘመተ ብምቕጻል፥ ንተጋዳሊት ኣልማዝ ሃብተማርያም(ቸንቶ) ኣብ ማአሰርቲ ዳጉኑዋ።
ስርዓት ኢሰያስ፥ ነቲ ኣንጻር ሃገራውያን ዝገብሮ ዘሎ ዘመተ ብምቕጻል፥ ንተጋዳሊት ኣልማዝ ሃብተማርያም(ቸንቶ) ኣብ ማአሰርቲ ዳጉኑዋ። ተጋዳሊት ኣልማዝ ሃብተማርያም፥ ብዓልቲቤት ሚኒስተር ፊናንስ ኮይኑ ዝሰርሕ ዝነበረ ብርሃነ ኣብረሀ ኮይና፥ ኣብ ሰብዓታት ተሰሊፋ ዝተጋደለት ኣደ አያ። እዛ ክብርቲ ኣደ፥ ብሰነ
ስርዓት ኢሰያስ፥ ነቲ ኣንጻር ሃገራውያን ዝገብሮ ዘሎ ዘመተ ብምቕጻል፥ ንተጋዳሊት ኣልማዝ ሃብተማርያም(ቸንቶ) ኣብ ማአሰርቲ ዳጉኑዋ።
ተጋዳሊት ኣልማዝ ሃብተማርያም፥ ብዓልቲቤት ሚኒስተር ፊናንስ ኮይኑ ዝሰርሕ ዝነበረ ብርሃነ ኣብረሀ ኮይና፥ ኣብ ሰብዓታት ተሰሊፋ ዝተጋደለት ኣደ አያ።
እዛ ክብርቲ ኣደ፥ ብሰነ ስርዓታ፥ ሓልዮታን ሃገራዊ ኣበርክቶኣን ዝተፈልጠት ኮይና፥ ግዳይ አዚ ሰርዓት ካብ ትኸውን ክልተ ሰሙን ሓሊፉ ኣሎ።
ብርሃነ ኣብርሀ፥ ኣብ ካቢነ ሚንስተራት፥ ጉዳይ ሃገርን ህዝብን ከምዚ ኢሉ ክቕጽል አንተኾይኑ ዘዋጽእ ኣይኮነን። ብቕንዕና ክግምገም፡ ሃብቲ ሃገር ናብ ካዝና ፊናንስ ክኣቱ፥ ምትአትታው ህግደፍ ገደብ ክግበረሉ ኣለዎ ብምባሉ ካብ መዝነቱ ከምዝወረደ ዝዝከር እዩ።
Subscribe ASSENNA YouTube to get Radio Assenna shows on time:


text:
ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ሎሚ ወጋሕታ ዕለት 15.03.2015 ኣባይቲ ዜጋታት ኣብ ከተማ ዓዲ ቐይሕ ከፍርስ ከም ዝጀመረ ካብ’ቲ ቦታ ዝበጽሓና ዜና ኣፍሊጡ። እዚ ኣሬመናዊ ተግባር’ዚ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ድሕሪ ምእዋጅ ናይ ምንቅስቓስ እገዳን (ኮብሪ ፎኮ) ዓቢ ዝቝጽሩ ሰራዊት ኣብቲ ከተማ ምዝርጋሓን ከም ዘካየዶ እቲ ዝበጽሓና ዜና ብተወሳኺ ሓቢሩ። ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ፈተንኡ ተመሃሮን መንእሰያትን ከይ ገጥምዎ ስለ ዝሰግአ፡ ኣዕናዊ ዕማሙ ኣብ ምፍጻም ተማሃሮ ዘዕርፍሉ ሰንበት መዓልቲ ምምራጹ ኮነ ኢሉ ብመደብ ዝገበሮ ምዃኑ ካብ ውሽጢ’ቲ ስርዓት ዝመንጨወ ሓበሬታ ኣረጋጊጹ። ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት፡ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ህዝባዊ ናዕቢ ኣላዓዒሎም ኢሉ ዝኸሶም ብዙሓት ኣገደስቲ ባእታት ኣብ ከተማ ዓዲ ቀይሕ ኣሲሩ ምንባሩ ኣብ ዝሓለፈ ዜናና ገሊጽና ነይርና። ሕጂ’ውን ብዓርቢ ዕለት 13/03/2015 እዞም ዝስዕቡ ኣርባዕተ ኣገደስቲ ባእታት፡ እሳቶም ከኣ፣ ሓላፊ ኣውቓፍ ኣብ ዓዲ ቀይሕ ኣቶ ዑስማን ሓጅ ሱለይማ፣ ኣቶ መሓመድ ኦና፣ ወዲ ጎርጆ (ነጋዳይ) ከምኡ’ውን ወዲ ቕሺ፡ ከም ዝኣሰረ ተፈሊጡ።
“ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ” !!
ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን ግ.ሃ.ድ.ኤ.
15/03/2015


text:
ኩለመዳይ ስትራቴጂክ ሓምለዋይ ልምዓትን ዕብየትን ከተማታት ንምርግጋፅ ከምኡ እውን ከተማታት ንነበርተን ምችዋትን ሰሓብትን ክኾና መንግስቲ ፖሊሲ ካብ ምሕንፃፅ ጀሚሩ ብርክት ዝበሉ ስራሕቲ እናሰርሐ ፀኒሑ እዩ። በዚ መሰረት ኣብ ክልልና ብፍላይ ድማ ከተማ መቐለ ፅሬትን ፅባቐን እታ ከተማ ንምምሕያሽ ብህዝብን መንግስትን ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ይካየዱ ኣለው። ክፍለ ከተማ ሓድነት ብተሳትፎ ነበርቲ ስራሕቲ ፅሬትን ፅባቐን ይካየደለን ካብ ዘለዋ ሸውዓተ ክፍላተ ከተማታት መቐለ ሓንቲ እያ። ኣብ ምምሕዳር ክፍለ ከተማ ሓድነት ብዝተወደቡ ሰለስተ ማሕበራት፣ ፅዑቕን ተኸታታልን ተሳትፎ ኣብርክቶ ነበርቲ፣ ገበርቲ ሰናይ ትካላት፣ ልዑል ግደ ተረባሕቲ ፕሮግራም ልምዓት ሴፍትኔት ከተማ ኮታስ ኣብ ስራሕቲ ፅሬትን ፅባቐን ዝሳለጥ ዘሎ ስራሕቲ ንኻልኦት ተመኩሮ ዝኸውን እዩ እሞ ከምዝስዕብ ኣቕሪብናዮ ኣለና።
ኣብ ክፍለ ከተማ ሓድነት ሕብረተሰብ ፅሬት ከባቢኡ ንምሕላው ቅርሺ ብምውፃእ ኮነ ጉልበታዊ ሓገዝ ብምግባር ፅሩይን ሓምለዋይን ከባቢ ንኽህሉ እናሰረሐ እዩ። ኣብ ሰሙን ኩሉ ግዘ ረቡዕ ነበርቲ ካብ መንበሪ ገዝኦም ክሳብ 20 ሜትሮ ርሕቐት ከፅርዩ፣ ትካላት ድማ 50 ሜትሮ ስራሕቲ ፅሬት ከካይዳ ይግበር ኣሎ፡፡ ወይዘሮ እልፍነሽ ሓዱሽ ነባሪት ክፍለ ከተማ ሓድነት ጣብያ መትከል እየን።ከባቢ መንበሪ ገዘአን ዝኾነ “ቀጠና ክልተ” ተባሂሉ ዝፅዋዕ ቦታ ካብ ዝተፈላለየ ከባቢ ዝመፀእ ደረቕ ይኹን ፈሳሲ ጓሓፍ መዋህለልን ዝሞቱ እንስሳታት ዝድርበይሉን ቦታ ከም ዝነበረ እየን ዝገልፃ። ይኹን እምበር ኣብዚ ሐዚ እዋን እቲ ከባቢ ብሕብረተሰብ ብዝተዋፅአ ልዕሊ 800 ሽሕ ብርን ካብ ሰብ ሃፍቲ ብዝተረኸበትን ሓንቲ ዶዘር ንሽዱሽተ ሰዓታት ዝኣክል ስራሕቲ ፅሬት ክካየደሉ ብምኽኣሉ ተኸሊሉ፣ ዝተፈላለዩ ተኽልታት ብምትካል ናብ ሓምለዋይ ተቐይሩ ይርከብ። ንባዕለንን ደቀንን ጠንቂ ዝተፈላለዩ ሕማማት ዝነበረ ከባቢ ድሕሪ ምኽላሉ ናብ መዘናገዒ ማእኸል ከምዝተቐየረ የረድኣ።በዚ ድማ ኣብታ ክፍለ ከተማ ብህዝብን ምምሕዳርን ዝተሰርሓ ሓምለዎት ማእኸላት ብድምር ሓሙሽተ በፂሐን ኣለዋ። ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ብሓደ ነጥቢ ክልተ ሚልዮን ብር ወፃኢ ህንፀቱ ተዛዚሙ ንመዘናገዒ ማእኸል ዝውዕል ሓምለዋይ ከባቢ እውን ብማሕበር ንዝተወደቡ መናእሰይ ንምስግጋር ምድላዋት ይገብሩ ኣለው።
ስራሕቲ ፅሬትን ፅባቐን ከተማታት በዚ ዝተገለፀ ተሳትፎ ሕብረተሰብ ጥራሕ ዘይኮነስ ብተረባሕቲ ፕሮግራም ልምዓት ሴፍትኔት ከተማ እውን ይካየድ እዩ። ንፅጉማት ወገናት ነበርቲ ከተማ ንምሕጋዝ ዝወፀ ፖሊሲ ፕሮግራም ልምዓት ሴፍትኔት ከተማ ከምዘሎ ዝፍለጥ እዩ። በዚ መሰረት ኣብ ክፍለ ከተማ ሓድነት ዝርከቡ ፅጉማት ወገናት ብማሕበር ተወዲቦም ብፕሮግራም ልምዓት ሴፍትኔት ከተማ ተረባሕቲ ዝኾኑሉ ዕድል ተመዓራርዩ ናብ ተግባር ተሰጋጊሩ ይርከብ። ወይዘሮ ምሕረት ወልዳይ ነባሪት ክፍለ ከተማ ሓድነት ጣብያ ወርዒ ኮይነን ተጠቃሚት ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ከተማ እየን። ቅድም ክብል ዝኾነ ኣታዊ ስለዘይነበረን መነባብሮአን ንምምራሕ ኣዝየን ይፅገማ ከም ዝነበራ ይዛረባ። ብሕብረተሰብ ተመልሚለን ተጠቃሚት ሴፍትኔት ከተማ ምዃን ካብ ዝጅምራ ንነዘ ግና ኣስታት ሸውዓተ ወርሒ ገይረን ኣለዋ። ፅሬት ከባቢ ኣብ ምሕላውን ዝተተኸሉ ተኽልታት ኣብ ምክንኻንን ድማ ይሰርሓ። ብወርሒ ናይ ዝሰርሐኦ እውን 900 ብር ምስ ሰለስተ ደቀን ከምዝኽፈላን ካብዚ ድማ 180 ብር በብወርሑ ከም ዝዓቑራን የረድኣ። ድሕሪ ምጅማር ፕሮግራም ልምዓት ሴፍትኔት ከተማ ድማ ሰለስቲኦም ደቀን እናምሃራ ኽራይ ገዛን ቀለብን ብእዋኑ ክሽፍና ከም ዝኸኣላ ይገልፃ። ወይዘሮ ምሕረት ካብዚ ብዝረኸበኦ ኣታዊ ኣቢለን መነባብሮአን ካብ ምምራሕ ብተወሳኺ ኣብ ስራሕቲ ፅሬትን ፅባቐን ብምስታፈን ዕግበት ከም ዝፈጠረለን ይዛረባ።
ብብርኪ ክፍለ ከተማ ኣብ ስራሕቲ ፅሬትን ፅባቐን ዝነጥፉ 753 መራሕቲ ስድራ ተረባሕቲ ፕሮግራም ልምዓት ሴፍትኔት ከተማ ከምዘለው ካብ ምምሕዳር እቲ ክፍለ ከተማ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ የረድእ። ካብቶም ኣብ ላዕሊ ዝረኣናዮም ብተወሳኺ ኣብ ክፍለ ከተማ ሓድነት ሓምለዋይ ከባቢ ንምፍጣር ካብ መንጎ ዝግበሩ ንጥፈታት ሓደ ተኽልታት ምትካል እዩ። ተኽልታት ኣብ ወሰና ወሰን ፅርግያ፣ ንሓምለዋይ ከባቢ ተባሂሉ ኣብ ዝተኸለለ ቦታ፣ ኣብ መከፋፈሊ ዓበይቲ ጎደናታት ወዘተ ብበዝሒ ስራሕቲ ምትካል ይካየድ እዩ። ኣብ ዝሓለፈ በጀት ዓመት ኣብ ክፍለ ከተማ ሓድነት ልዕሊ ሰለስተ ሽሕ ተኽልታት ተተኺሎም ካብዚኦም እቶም ክልተ ሽሕን ሸውዓተ ሚኢትን ሓምሳን ተኽልታት ፀዲቖም እዮም። እዞም ተኽልታት ብምስታይ፣ ምኩስኳስን ምሕፃርን ንኽፀድቁ፣ ብማሕበር ተወዲቦም ኣብ ስራሕቲ ፅሬትን ፅባቐን ካብ ዝነጥፉ ኣካላት ብተወሳኺ ኣበርክቶ ነባሪ ሕብረተሰብ ዝለዓለ ከም ዝነበረ ካብቲ ክፍለ ከተማ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ የረድእ፡፡
ስራሕቲ ፅሬትን ፅባቐን ንመንግስታዊ ኣካል ወይ ንተሳትፎ ሕብረተሰብ ጥራሕ ዝግደፍ ዕዮ ኣይኮነን። ምኽንያቱ ውልቀ ሰባት ብገንዘቦምን ፍልጠቶምን ክድግፍዎ ዝግባእ ገዚፍ ዓውደ ስራሕ እዩ። እዚ ኣብ ክፍለ ከተማ ሓድነት ብዘሎ ጅማሮ ምርኣይ ይከኣል። ኣይተ ሓድሽ መሓሪ፣ ኣብ ክፍለ ከተማ ሓድነት ክኢላ ሓለዋ ስነ ከባቢ እዮም። ስራሕቲ ፅሬትን ፅባቐን እታ ክፍለ ከተማ ንምጥንኻር ኣብ 2010 ዓ.ም ኣብዚ ዝነጥፉ ገበርቲ ሰናይ ትካላት ብምትእልላሽ ብ850 ሽሕ ብር ወፃኢ ካብ ኣክሱም ሆቴል ክሳብ እንዳየሱስ ከምኡ እውን ብልዕሊ 200 ሽሕ ብር ወፃኢ ካብ መበገሲ 18 ታክሲ ክሳብ ንግዲ ባንኪ ዓዲ ሓቂ ዝሽፍን ስራሕቲ ፅሬትን ፅባቐን ጎደናታት ንምስላጥ ትልሚ ተታሒዙ ከም ዘሎ ይዛረቡ። እዚ ከምዚ እናሃለወ ንመእለዪ ደረቕ ጓሓፍ ተባሂሉ ሰለስተ ሚልዮን ብር ዝተመደበ እንትኸውን ብዘይሕጋዊ መንገዲ ኣብ ጎደናታት ደረቕ ይኹን ፈሳሲ ጓሓፍ ንዘፍስሱን ዘይሕጋዊ ተግባራት ንዝፍፅሙን ኣካላት ንምቁፅፃር በቢጣብያኡ ሰለስተ ሕጊ መኽበርቲ ከምዝተመደቡ እውን የገንዝቡ።
ብሓፈሻ ስራሕቲ ፅሬትን ፅባቐን ክፍለ ከተማ ሓድነት፣ ንኻልኦት መርኣያ ዝኸውን እዩ። ብፍላይ ከባቢታት ክብክሉ ዝኽእሉ መዋህለሊ ጓሓፋት ብልዑል ተሳትፎ ነባሪ ሕብረተሰብ፣ ማሕበራትን ገበርቲ ሰናይ ትካላትን፣ ተኽልታት ብምትካልን ብምኽላልን ናብ መዘናገዒ ማእኸል ክቕየሩ ክኢሎም እዮም። እቲ ዝተኸለለ ሓምለዋይ ከባቢ ድማ ብማሕበር ንዝተወደቡ መናእሰይ ብምዕዳል ስራሕ ስእነት ዜጋታት ንምንካይ ዝግበር ምንቅስቓስ ክተባባዕ ዝግበኦ ንኻልኦት ከተማታት ይኹን ክፍላተ ከተማ ተመክሮ ዘሕልፍ ብሉፅ ስራሕ እዩ፡፡


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ኣብ ጀርመን ሓያል ምልዕዓል ዝፈጠረ ሞት ኤርትራዊ ካልድ ኢድሪስ ባህራይ፣ ብሓደ ካብ ኤርትራውያን መዳቕስቱ ከምዝተፈጸመ ፖሊስ ሓቢሩ
Radio Erena : 23 January 2015
ኣብ ጀርመን ሓያል ምልዕዓል ዝፈጠረ ሞት ኤርትራዊ ካልድ ኢድሪስ ባህራይ፣ ብሓደ ካብ ኤርትራውያን መዳቕስቱ ከምዝተፈጸመ ፖሊስ ጀርመን ሓቢሩ።
እቲ ወዲ 20 ዓመት ኤርትራዊ ስደተኛ፣ ምስቲ ኣብ ጀርመን ኣንጻር ስደተኛታትን ኣኽረርቲ ኣመንቲ ምስልምናን ዝካየድ ዘሎ ሰልፍታት ብዝተተሓዘ ተቀቲሉ ክኸውን ክግለጽ እኳ እንተጸንሐ፣ ፖሊስ ጀርመን ትማሊ ብዝሃቦ ሓበሬታ ግና ሓደ ካብ ኤርትራውያን መዳቕስቱ ከምዝቀተሎ ከረጋግጽ ክኢሉ ኣሎ።
ንሽዱሽተ ዓመታት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝጸንሑ ሽዱሽተ ህቡባት ገጠምቲ፣ ስነጥበባውያንን ጋዜጠኛታትን ተለቒቖም
Radio Erena: 22 Januray 2015
ካብ ለካቲት 2009 ኣትሒዞም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝጸንሑ ሽዱሽተ ህቡባት ገጠምቲ፣ ስነጥበባውያንን ጋዜጠኛታት ትማሊ 21 ጥሪ 2015 ከምዝተለቑ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣረጋጊጾም።
እቶም ግርማይ ኣብርሃም፣ ይርግኣለም ፍስሃ፣ መለስ ንጉሰ፣ በረኸት ምስግና፣ ጴጥሮስ ተፈሪ (ወዲ ቐሺ)ን ባሲሎስ ዘሞን ዝተባህሉ ኤርትራውያን ገጠምቲ፣ ስነጥበባውያንን ጋዜጠኛታትን፣ ምስ 10ታት ኣባላት ሬድዮ ባና ኣብ ለካቲት 2009 ዝተኣስሩ ኮይኖም፣ እቶም ዝበዝሑ ኣብ መጋቢት 2013 ክልቐቑ እንከለዉ፣ ንሳቶም ግና ክሳብ እዚ እዋን'ዚ ተኣሲሮም ዝጸንሑ'ዮም።
ኣብ ርያድ ዝርከብ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ዘጋጠመ ባርዕ ኣስታት 70 ሽሕ ርያል ዝግመት ንብረት ዓንዩ
Radio Erena: 22 January 2015
ኣብ ርያድ ኣብ ዝርከብ ኤምባሲ ኤርትራ ብሓሙስ15 ጥሪ ኣብ ዘጋጠመ ባርዕ፣ ኣስታት 70 ሽሕ ርያል ስዑዲ ዓረብ ዝግመት ንብረት ዕንወት ከምዝወረደ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብታ ከተማ ሓቢሮም።
ብሰንኪ እቲ ባርዕ፣ ክፍልታት ቤት ጽሕፈት ህግደፍ፣ ቤት ጽሕፈት ማሕበረ ኮም ክዓኑ እንከሎ ቤት ጽሕፈት መንእሰያትን ክፍሊ ዜናን እቲ ብዝያዳ ዝተሃስየ ምዃኑ'ውን ኣረጋጊጾም።
ብዘይካ'ዝዊን 37 ሽሕ ርያልን ነፍሲ ወከፈን ኣስታት 6 ሽሕ ርያል ዝግመታ ኣርባዕተ ቪድዮ ካሜራታትን'ውን በቲ ባርዕ ከምዝተሃሞኻ ዝጠቕሱ እቶም ምንጭታት፣ ኣዝዩ ብዙሕ ሰነዳት'ውን ከምዝተቓጸለ ኣፍሊጦም።
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ወርሒ ግንቦት ኣብ ዝካይድ ምርጫ ንምስታፍ ዛጊት 12 ሚልዮን ህዝቢ ተመዝጊቡ'ሎ ተባሂሉ
Radio Erena: 22 January 2015
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ድሕሪ ኣርባዕተ ወርሒ ንዝካየድ ባይቶኣዊ ምርጫ ንምስታፍ ክሳብ እዚ እዋን'ዚ ልዕሊ 12 ሚልዮን ህዝቢ ተመዝጊቡ ምህላዉ ንሰበ ስልጣን እታ ሃገር ብምጥቃስ ማዕከናት ዜና ሓቢረን።
ብሓፈሻ ድምጹ ንኽህብ ክምዝገብ ትጽቢት ተነቢርሉ ዘሎ ብዝሒ ህዝቢ 33 ሚልዮን ምዃኑ ዝጠቐሱ ሰበ ስልጣን ምርጫ እታ ሃገር፣ እዚ ሕጂ ዝካየድ ባይቶኣዊ ምርጫ ንደሞክራሲ ኢትዮጵያ ዓቢ ፈተና ምዃኑ ኣስሚሮም።
9 ጥሪ ዝተጀመረ ምዝገባ ኣድመጽቲ ክሳብ 19 ለካቲት ክቕጽል'ዩ።
ኣብዚ ኣብ 24 ግንቦት ዝካየድ ምርጫ ሓያሎ ፖለቲካውን ውድባትን ሰልፍታት ብተናጽለን ብልፍንትን ክወዳደራ ምዃነን ተፈሊጡ ኣሎ።
የመን ካብ ቁጽጽር መንግስቲ ወጻኢ ኮይናትሉ ኣብ ዘላ ግዜ፣ ኣመሪካ ዓበይቲ ናይ ኵናት መራኽባ ናብ ቀይሕ ባሕሪ ልኢኻ
Radio Erena: 22 January 2015
የመን ካብ ቁጽጽር መንግስቲ ወጻኢ ኮይናትሉ ኣብ ዘላ ግዜ፣ ኣመሪካ ክልተ ዓበይቲ ናይ ኵናት መራኽብ ናብ ቀይሕ ባሕሪ ልኢኻ።
እተን USS Iwo Jima ን USS Fort McHenry ዝተባህላ ሚሳይላት፣ ነፈርቲ ውግእን ኣሽሓት ወትሃደራትን ዝዓጠቓ መራኽብ ኵናት ኣመሪካ፣ ኣብ የመን ንዝርከቡ ዲፕሎማሰኛታትንን ካልኦት ዜጋታትን ኣመሪካ ኣብ ዝወጽሉ ግዜ ቅልጡፍ ሓገዝ ኣብ ምሃብ ክዋፈራ ምዃነን ዋሽንግተን ታይምስ ሓቢሩ።