text:
መብዛሕቲኦም ኣብ ኣፍሪካ ንዝነብሩ ንከባቢ ሓደ ቢሊዮን ህዝቢ ዓለም ፅሩይ ማይ ንምቕራብ ብኩባኒያታት ዩናይትድ ስቴትስን ዘይመንግስታዊ ትካላትን ዝምራሕ ናይ መን እቕረበ ውድድር እናተኻየደ ይርከብ።
ዋንነቱ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ዝመደብሩ ረድኤት ጉጅለ ማይ ዝኾነ መርበብ ሓበሬታ ኩባንያትታ ሙዚቃዊ ድራማ ባኪያ ሰባት ንሓደጋ ኣብ ዝተቓልዑ ጫካታት ደቡብ ምዕራብ ሪፓብሊክ ማእኸላይ ኣፍሪካ እናጎየዩ ይርአዩ።
ትካል ማይ /ዋተር ኦርግ/ ናይ ዝተብሃለ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ዝመደብሩ ዘይመንግስታዊ ገባሪ ሰናይ ካብዝመስረቱ ሓደ ናይ ሆሊውድ ከያኒ /ኣክተር/ ማት ዳመን ፅሩይ ማይ ኣብ ናይ ምቕራብ ፕሮግራም ኣብ ኢትዮጵያ፡ጋና፡ኬንያን ኡጋንዳን ይንቀሳቐስ።
ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ናብ ዝርከብ መደብር ዕዳጋ ወይ’ውን ሱፐር ማርኬት እንትንምለስ ወኪል መሸጣ ኩባንያ ማይ ዩናይትድ ስቴትስ ብዛዕባ ብቐሊሉ ክትሽከሞ እትኽእልን ክሎሪንን ካልኦት ዘየድልዩ ንጥረ ነገራትን ካብ ናይ ባንባ ማይ ዘወግድ ሜላ ክፋልጥ ይርአ።
ካብ ናይ 30 ዶላር ጠርሙዝ ማይ ሓደ ዶላር ኣብ ርሑቕ ሰሜናዊ ምዕራብ ካሜሩን ናብ ዝርከብ ፕሮጀክት ማይ ጉንዶም ይኸይድ።
ነበርቲ እቲ ገጠር ገለ ነፃ ግዚኦም ማይ ኣብ ምምልላስን ኣብ ስራሕቲ ቕርፃ ቕርፅን ብምውፋር እቲ ዘፍረይዎ ኣብ ጥቕኦም ናብ ዝርከብ ከተማ ብምኻድ ይሸጥዎ።ደቆም እውን ናብ ቤት ትምህርቲ ንክኸዱ እኹል ግዜ ኣለዎም።
ፓረክ ማይ ወለድ ሕማማት እናነከየ ከምዝኾነ ይዛረብ።ነበርቲ ጉንዶም ዩኒቨርስቲ ፔንስለቨንያ ንዝነበረ ፓረክ ኣብ ተመሳሳሊ ፕሮጀክት ዶብ ኣልቦ ምህንድስና ምስ ዝተብሃለ ጉጅለ ቅድሚ ዓመታት ይሰርሕ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ኣዘራሪቦምዎ ነይሮም።
ኣብ ናይ ማይ ናይ ነዊሕ ግዜ ጠመተ እንትርአ ኣብ ምምዕባል ኣብ ዝርከባ ሃገራት ኣብ ከተማ ዘሎ ባንባ ማይ ኣብ ሜላ ምፅራይ ከተኩራ ከምዘለወን ፓርክ ይዛረብ።
እዚ’ውን ዝካየድ ዘሎ ካሊእ ዓውዲ ውድድር እዩ። ዘይስተ ማይ ናብ ዝስተ ማይ ንምቕያር ዝተፈላለዩ ናይ ፈጠራ ፈተነታት ዘጠቓለለ እዩ።
ዩጂን ክሎቲ ደቡብ ኣፍሪካ ኣብዝርከብ ዩኒቨርስቲ ስተለንቦሽ እንስቲቱት ማይ ካብዞም ፃዕርታት ሓደ እናማዕበለ ይርከብ።
ላይፍስትሮ ዝተብሃለ ናይ ዴንማርክ ፍሪያት ብተመሳሳሊ ንዝበዝሕ ባክተሪያ የወግድ።ንኹሎም ግን ኣየወግድን።ገለ ነቐፍቲ ኣብ ምፅራይ ዝተመስረተ ፍታሕ ድኻታት ሰባት ዘይኽእልዎ ኣዝዩ ክባር ኣገባብ እዩ ይብሉ።
ኪኢላታት ልምዓት ብወገኖም እቶም ይጥቀሱ ዘለው ኣገባባት ናይ ማይ ሽግር ከም ዘይፈትሑ ይገልፁ።
ፅሩይ ማይ ንምብፃሕ ዝካየድ ዘሎ ውድድር ረብሓ ዘለዎ ውድድር ከም ዝኾነን ሓደስቲ ሓሳባት ይምንጭዉ ከምዘለውን እቶም ክኢላታት ልምዓት ይገልፁ።


c: text/html

text:
፩/1 ጉንቦት ልደት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም (ዮም ፍስሓ ኮነ በእንተ ልደታ ለማርያም)
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!
፩/1 ጉንቦት ልደት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም (ዮም ፍስሓ ኮነ በእንተ ልደታ ለማርያም)
ድንግል ማርያም ቅድሚ ዓለም ኣብ ሕልና ኣምላኽ ዝነበረት ከም ምዃና ገና ከይተወለደት ትንቢት ተነጊሩላ ሱባኤ ተቆጺሩላ ዝነበረን፡ ምስ ተወልደት’ውን ኣደ ኣምላኽ እናተባህለት ከም እትነብር ቅዱሳን መጻሕፍቲ መስኪሮምላ እዮም። ብዛዕባ ልደት ቅድስት ድንግል ማርያም ነቢይ ኢሳይያስ ካብ እግዚኣብሔር ብዝተዋህቦ ጸጋ ትንቢት “ትወጽእ በትር እም ሰርወ እሰይ ወየዓርግ ጽጌ እምጉንዱ” ካብ ጉንዲ እሴይ በትሪ ክትወጽእ ካብቲ ጉንዲ በትሪ ድማ ዕምበባ ጠጥዒ ክወጽእ ኢዩ ዝብል ትንቢት ተነብዩ ነይሩ (ኢሳ 11፡1)። ኣብዚ ቃል እዚ በትሪ ዝተባህለት ወይ ብበትሪ ዝተመሰለት ቅድስት ድንግል ማርያም ክትከውን ከላ ዕምባባ ወይ ጠጥዒ ዝተባህለ ድማ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብዚ ምድራዊ ዓለም መጺኡ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ስጋኣ ስጋ ካብ ነፍሳ ነፍሲ ወሲዱ ካብኣ ምውላዱ ዘመልክት ትንቢት ኢዩ። ቅዱሳን ነቢያት እግዚኣብሔር ብዝገለጸሎም ረቂቕ ናይ ትንቢት ምስጢር ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም
ልደት ዝተነበዩ ነቢያት ብዙሓት’ዮም። ንኣብነት ቅድሚ ኢሳይያስ ዝነበረ ቅዱስ ዳዊት ንልደት ቅድስት ድንግል ማርያም ኣመልኪቱ “እግዚኣብሔር ንጽዮን ሓርይዋ (መሪጽዋ) እዩ’ሞ መሕደሪኡ’ውን ክትከውን በሃጋ እዚኣ ንሓዋሩ መዕረፊተይ ኢያ ብሂገያ ኣለኹ’ሞ ኣብዚኣ ክነብር ኢየ” ይብል(መዝ 132፡13-14)። ጽዮን ኢሉ ጸዊዕዋ ዘሎ ንቅድስት ድንግል ማርያም ምዃኑ ምግንዛብ የድሊ።
ከም ብሓድሽ ነቢይ ኢሳይያስ ከም እትውለድን ምስተወልደት ከኣ ብንጽህናን ብድንግልናን ኣምላኽ ከም እትወልድ ክገልጽ “እግዚኣብሔር ባዕሉ ትእምርቲ ክህበኩም’ዩ፡ እነሆ ድንግል ክትጠንስ ወዲ’ውን ክትወልድ’ያ ስሙ’ውን ኣማኑኤል ክትሰምዮ ኢያ” ኢሉ’ዩ (ኢሳ 7፡14)። እዚ ትንቢት እዚ ቅድስት ድንግል ማርያም እትወልደሉ ዘመልክት ጥራይ ዘይኮነስ ኣካላዊ ቃል እግዚኣብሔር ኢየሱስ ክርስቶስ’ውን ካብኣ ከም ዝውለድ ዝገልጽ’ዩ። ስሙ’ውን ኣማኑኤል ክትብሎ’ያ ኣማኑኤል ማለት ድማ እግዚኣብሔር ምሳና ማለት ምዃኑ ንባቡን ትርጓሜኡን ጽሒፍዎ ኣሎ። እዛ ንኣምላኽ ዝወለደት ቅድስት ኣደ ትውልዳ ከመይ ከም ዝኾነ ምፍላጥ ኣገዳሲ ስለ ዝኾነ፡ ናይ ትውልዳ ነገር ከምዚ ዝስዕብ ኢዩ፥
በጥሪቃን ቴክታን ዝባሃሉ ሰባት ኣብ ኢየሩሳሌም ብሓድነት ይነብሩ ነበሩ፡ ንሳቶም’ውን ንእግዚኣብሔር ዝኣምኑ ዝተፈተዉ ብሩዃት ኣብ ቅድሚ ሰብን እግዚኣብሔርን ብቑዓትን ብዙሕ ሃብቲ ዝነበሮምን ሰባት ነበሩ “ወኮኑ ክልኤሆሙ ጻድቃን ወፈራህያነ እግዚአብሔር ወይትአመንዎ ለአምላኮሙ በጥቡዕ ልብ እንበለ ኑፋቄ” ከም ዝብል። በጥሪቃን ንሰበይቱ (ቴክታ) “እዚ ኩሉ ዘኣከብናዮ ሃብትና እንታይ ክንገብሮ ኢና፧ ዝወርስ ውላድ የብልናን ንስኺ መኻን ኣነ ከኣ ካልእ ሰበይቲ ኣይፈልጥን በላ”። ንሳ’ውን “ኣምላኽ እስራኤል ዝገብሮ ነገር ዝፈልጥ የለን፡ ትማሊ ምሽት ብሕልመይ ጻዕዳ ምራክ (ብተይ)ካብ ማህጸነይ ክወጽእ፡ እታ ጻዕዳ ምራኽ’ውን ጻዕዳ ምራኽ ክትወልድ ከምኡ እናበላ ክሳብ ሸውዓተ ትውልዲ ክዋለዳ፡ እታ ሻበዓይቲ ንወርሒ ክትወልድ፡ እታ ወርሒ ድማ ንጸሓይ ክትወልድ ረኣኹ” በለቶ። ንሱ’ውን እቲ ራእይ ጽቡቕ ኢዩ ኢሉ ናብ ፈታሒ ሕልሚ ከይዱ ኩሉ እቲ ዝበለቶ ነገሮ። እቲ ሕልሚ ዝፈትሕ ሰብ ድማ “እግዚኣብሔር ብዓይኒ ምሕረቱ ርእይኩም ኢዩ፡ ሸውዓተ ኣንስቲ ምራኻት ምውላድኩም ሽውዓተ ኣዋልድ ክትወልዱ ኢኹም ካባኻትኩም እታ ሻብዓይቲ ንወርሒ ምውላዳ ካብ ሰብ ዝበለጸት ካብ መላእኽቲ ዝኸበረት ብርኽቲ ፍጥረት ክትወልዱ ኢኹም ናይ ጸሓይ ነገር ግና ኣይፈለጥክዋን በሎም”። ኣብ 9ተ ወርሑ ድማ ጓል ወለደት ኣብ ሻሙናይ መዓልታ ድማ ንሽማ ሄኤሜን ኢሎም ኣውጽኡላ። ሄኤሜን ማለት ዘእምስእለትነ ዝብሂል ረከብነ (ዝተመባጻዕናዮ ረኸብና) ማለት ኢዩ። ሄኤሜን’ውን ኣካለ መጠን ምስ በጸሐት ኣመርዓውዋ’ሞ ጓል ወለደት ኣብ ሻሙናይ መዓልታ ድማ ዴርዴ ኢሎም ስም ኣውጽኡላ። ዴርዴ ማለት ካብ ኣቦታትና ወገን ዝተወልደት ማለት ኢዩ። ዴርዴ ዓበየት ኣመርዓውዋ’ውን ጓል ድማ ወለደት ብሻሙናይ መዓልቲ ድማ ቶና ኢሎም ስም ኣውጽኡላ። ቶና ማለት ራእይ ሪኢና ነገር ረኺብና ዝወለድናያ ማለት ኢዩ። ቶና’ውን ብስርዓት ዓበየት ኣመርዓውዋ’ሞ ጓል’ውን ወለደት ብሻሙናይ መዓልታ ድማ ስማ ሲካር ኢሎም ኣውጽኡላ። ሲካር ማለት ካብ ኣዝማድና ወገን ዝተወልደት ማለት ኢዩ። ሲካር’ውን ዓበየት ኣመርዓውዋ ጓል’ውን ወለደት ብሻሙናይ መዓልቲ ድማ ሴትና ኢሎም ስም ኣውጽኡላ። ሴትና ማለት ስርሓ ዝጸበቐ ምግባራ ዝሰመረ ጽብቕቲ ማለት ኢዩ። ሴትና’ውን ብስርዓት ዓበየት ኣመርዓውዋ ጓል’ውን ወለደት ኣብ ሻሙናይ መዓልታ ድማ ሄርሜላ ኢሎም ስም ኣውጽኡላ። ሄርሜላ ማለት ካብ ሃብታማት ካብ ክቡራት ወገን ዝተወልደት ማለት ኢዩ። ሄርሜላ ድማ ዓበየት ንኣካለ መጠን ምስ በጸሐት ኣመርዓውዋ ጓል’ውን ወለደት ኣብሻሙናይ መዓልታ ድማ ሃና ኢሎም ስም ኣውጽኡላ። ሃና ማለት ብሃይማኖት ብምግባር ዝጸነዐት፡ ብንጽህና ብቕድስና ዝተሸለመት ቡርክት ክብርት ወልዕልት ክብርቲ ፍጥረት ማለት ኢዩ። ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ትውልዲ ንምቑጻር ትንቢት ዝተነግረለን ሱባኤ ዝተቖጽረለን እዚኣተን ሸውዓተ ኣንስቲ ኢየን። ሃና’ውን ብስርዓት ዓብያ ንኣካለ መጠን ምስ በጸሐት ካብ ቤተ መንግስት ንዝተወልደ ክቡር ጻድቕ ኢያቄም ንዝባሃል ሰብ ኣመርዓውዋ። ሃናን ኢያቄምን ብሓደ ክነብሩ ከለዉ ውላድ ግና ኣይነበሮምን። በዚ ምኽንያት ከኣ ውላድ ንኽህቦም ኩሉ ሳዕ ናብ እግዚኣብሔር ይልምኑ ነበሩ። ከምዚ ኢሎም ንብዙሕ ግዜ ቀጸሉ። ኩሉ ግዜ መባእን መስዋዕትን ናብ ቤተ እግዚኣብሔር የቕርቡ፡ ብተስፋ ከኣ ይነብሩ ነበሩ። እንተኾነ መኻናት ብምንባሮም ህዝቢ ኣይሁድ ኩሉ ግዜ የባጭውሎም ነበሩ። ሓደ ግዜ ኢያቄም ምስ ሰበይቱ ሃና ካብ ቤት ወጺኦም ከዱ እሞ ኣብ ሓደ ኣታኽልቲ ዝነበሮ ስፍራ ኮይኖም ክጽልዩ ከለዉ “ወርእዩ አርጋበ እንዘ ይትፌሥሑ ምስለ ውሉዶሙ” እንሆ ርግቢት ምስ ውላደን ክጻወታ ረኣዩ፡ ደስ ኢልወን ክጻወታ ከኣ ተዓዘቡ። ሽዑ ኣዝዮም ተከዙ “ነዘን ርግቢት ውላድ ዝሃብካ ንዓና ውላድ ዘይብልና” ኢሎም ኣዝዮም ሓዘኑ፡ ካብ ብዝሒ ሓዘኖም ዝተላዕለ ከኣ ኣብቲ ዝነበርዎ ቦታ ድቃስ ወሰዶም እሞ ደቀሱ።
“ይቤላ ኢያቄም ለሐና ብእሲቱ እንዘ ይትረኀዉ ሰብዐቱ ሰማያት ዖፍ ጸዐዳ መጽአ ኀቤየ ወነበረ ዲበ ርእስየ” ይብልሸውዓተ ሰማያት ተኸፊቱ ጻዕዳ ዑፍ ከኣ ካብ ሰማይ ወሪዱ ኣብ ርእሰይ ክዓልብ ረኣኹ ኢሉ ነቲ ዝረኣዮ ራኢ ንሃና ነገራ። ናይቲ ራኢ ምስጢር፡- ዑፍ ዝተባህለ አካላዊ ቃል ክርስቶስ ክኸውን ከሎ ጻዕዳ ምዃኑ ንጽሐ ባህሪኡ እዩ። ካብ ሰማይ ወሪዱ ኣብ ርእሰይ ክዓልብ ረኣኹ ምባሉ ናይ ኢያቄም ባህሪ ባህሪኡ ከም ዝገብሮ ንምንጋር እዩ፤ ሸውዓተ ሰማያት ዝተባህሉ ናይ ጎይታ ምልአቱ፣ ስፍሐቱ፣ ርቀቱ፣ ልዕልናኡ፣ ዕበየቱ እዮም፡፡
ሐናውን ተገሊጹላ “ትቤሎ ሐና ለኢያቄም ብእሲሃ አነኑ ርኢኩ በሕልምየ ርግብ ጸዐዳ መጽአት ኀቤየ ወነበረት ዲበ ርእስየ ወቦአት ውስተ እዝንየ ወኀደረት ውስተ ከርሥየ” ይብል። ሃና ውን ንሰብኣያ ጻዕዳ ርግቢት መጺኣ ኣብ ርእሰይ ክትዓልብ ካብ ርእሰይ ወሪዳ ድማ ብእዝነይ ኣቢላ ኣብ ማህጸነይ ክትድቅስ ከላ ረኣኹ” በለቶ። ናይዚ ራእዪ ምስጢር ድማ፥ ርግቢት ዝተባህለት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ክትከውን ከላ፤ ጻዕዳ ምኳና ድማ ንጽህናኣ፣ ቅድስናኣ፣ ዘላለማዊ ድንግልናኣ እዩ። ጻዕዳ ርግቢት መጺኣ ኣብ ርእሰይ ክትዓልብ ካብ ርእሰይ ወሪዳ ድማ ብእዝነይ ኣቢላ ኣብ ማህጸነይ ክትድቅስ ከላ ረኣኹ ማለታ ናይ ብሥራተ ገብርኤል ሰምታ ብእዝና ሰሚዓ በግብረ መንፈስ ቅዱስ ንኣምላኽ ንእትጸንስ ንጽህቲ ርግቢት ንዝተባህለት ንኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ከም እትወልድ ንምሕባር እዩ። ነዚ ረእዪ ዝረኣዩ ብ 30 ሓምለ እዩ። ካብ ድቃሶም ምስ ነቕሑ ድማ ደስ በሎም። ነቲ ዝረኣይዎ ከኣ ንሓድሕዶም ተነጋገሩ። በዚ ኩሉ ነገር ንእግዚኣብሔር ኣዝዮም እናኣመስገኑ ከኣ ናብ ቤቶም ተመልሱ። ዝነገርዎ ዘይርስዕ ዝለመንዎ ዘይከልእ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ድማ ንልመነኦም ሰሚዑ ብነሓሰ 7 ብዕለት እሑድ ካብ ሰብ ዝበለጸት ካብ መላእኽት ዝኸበረት ፍጥረት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ተጸንሰት። ስለቲ እግዚኣብሔር ዝገበረላ ዓቢ ውዕለት ከኣ ኩሉ ግዜ ንእግዚኣብሔር እናኣመስገነት ካብ ርኹስ ዘበለ መግቢ’ውን እና ተሓለወት ትነብር ነበረት።
ድሕሪ ሽዱሽተ ወርሒ ናይ ሃና ጥንሲ እና ተፈልጠ ከደ። ነዚ ዝሰምዑ ቤተሰባ እቲ ዝኾነ ነገር ንምርኣይ ኩሎም ብሓባር ናብ ቤት ኢያቄምን ሃናን መጹ። “እዚ ነገር እዚ ከመይ እዩ ኣብ እርግናኺ ብሓቂ ጠኒስኪ!!” እና በሉ ከኣ ተገረሙ። ንምርግጋጽ ዝኣክል ከኣ ከብዳ ይድህስሱ ነበሩ። ሓንቲ ካብ ኣዝማድ ኣዲኣ ንቅድስት ሃና ጓል ኣርሳባን፡ ዓይና ዝዓወረት ነበረት እሞ ከብዳ ምስ ዳህሰሰት፡ ብቅጽበት ሓወየት፡ንብጽእት ሃና ድማ ብጽዓን ይግብኣኪ ፡ዓለም ካብ ዝፍጠር ከማኺ ብማሕጸኑ ናይ ዕዉራት ዓይኒ ዘብርህ የለን በለታ። ኩሎም ኣዝማዳ ድማ ሰገዱላ። ጸሓይ ካብ ኮኾብ ከም እትኸብር ኣብ ቅድሚ ኩላቶም ኣዝያ ከበረት። ንብዙሓት ሕሙማትን ድኑሳትን ከኣ በታ ኣብ ማሕጸና ተጸይራ ዝነበረት ልዕሊ ኩሉ ፍጥረት ዝኾነት ቅድስት ድንግል ማርያም ተፈወሱ።
ነዚ ዝሰምዑ እስራኤላውያን ከኣ “እንሆ ሃና ሰበይቲ ኢያቄም ጠኒሳ፡ ብጥንሳ ጌይራ ከኣ ብዙሓት ሕሙማት ትፍውስ ኣላ ስለዚ ኣብ ልዕሌና ክነግሱ መንግስቲ እስራኤል ከኣ ከፍርሱዶ እዮም፧” ብምባል ኣዝዮም ተረበሹ። ኣብ መወዳእታ ከኣ ብዳርባ እምኒ ክቐትልዋ ተቛጸሩ። እንተኾነ ቅዱስ እግዚኣብሔር ኣምላኽ እቲ ፈጣን መልኣኽ ቅዱስ ገብሪኤል ናብ ሃናን ኢያቄምን ንረዲኤት መጸ። ሒዝዎም ከኣ ናብ ደብረሊባኖስ ከደ። እቲ ብጥበበኛ ሰሎሞን “ኣቲ ፍትውተይ ኩሉንትናኺ ጽብቕቲ ኢኺ ሕፍቲ’ውን የብልኪን፡ ካብ እምባ ሊባኖስ ምሳይ ንዒ፡ ኣቲ መርዓተየ ካብ ሊባኖስ ምሳይ ንዒ፡ ካብ እምባ ኣማናን ካብ እምባ ሰኒርን ሄርሞንን ካብ ማህደር ኣናብስን ካብ ኣኽራን ኣናብርን ንዒ ውረዲ”(መሃ 4፡7-8) ዝተባህለ ቃል መታን ክፍጸም ከኣ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ብሓደ ግንቦት ኣብ ደብረ ሊባኖስ ተወልደት።
ብልደት ቅድስት ድንግል ማርያም ጩራ ድሕነት ተጀመረ። ነዚ ርእዮም ኩሎም ኣዝማዳ ተሓጎሱ ከምኣ ዝኣመሰለት ጽብቕት ውላድ ርእዮም ስለዘይፈልጡ ከኣ ኣዝዮም ባህ በሎም። ንሸውዓተ መዓልቲ ዝኣክል ከኣ ብሓብር ንኣምላኽ ኣመስጊኖም ናብ ዓዶም ተመልሱ።
ብድሕሪ እዚ ስዳርቤታ ብጽቡቕ እና ተኻናኸኑ ክሳዕ ሰለስተ ዓመት ኣዕበይዋ። ልክዕ ሰለስተ ዓመታ ምስ መልአትት ግና ከምቲ ኣቐዲሞም ዝኣተውዎ መብጽዓ ብሰለስተ ታሕሳስ ናብ ቤተ ነቕደስ ኣምላኽ ወሰድዋ። ኣብ ቤተ መቐድሰ ኣምላኽ ብንጽህናን ብቕድስናን ከኣ ነበረት።
ክቡራት ናይ እግዚኣብሔር ቤተሰብ ሕጂውን ብልደታ ደስ ክብለና ይግባእ። ከመይ ቅድስት ድንግል ማርያም ንዓና ምኽንያት ድሕነትና እያ። ካብ ሞት ናብ ህይወት ፡ካብ ጸልማት ናብ ብርሃን ዘሰጋገረና ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ድንግል ማርያም ብዝወሰዶ ንጹሕ ስጋን ነፍስን ብተዋሃዶ ምስ መለኮት ሓደ ኣካል ሓደ ባህርይ ብምዃን ኣብ ኣደባባይ ቀራንዮ ጥራይ ዕራቖቱ ተሰቒሉ ፡ደሙ ኣፍሲሱ ፡ስጋኡ ቆሪሱ እዩ። ስለዚ እግዚኣብሔር ወልድ ፡መለኮታዊ ቃል፡ ንዓና ንምድሓን ፡ሰብ ዝኾነሉ ናይ ተዋህዶ ምስጢር ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ሰብ ዘብሎ መላእ ሰብነት ብምውሳድ እዩ። ነዚ እያ ከኣ ቅድስት ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ፍጹም ኣምኽ ፍጹም ሰብ ኢላ እትኣምን።
ደጊምና ቅዱስ እግዚኣብሔር ነዛ ክብርቲ ኣደ ስለ ዝሃበና ዝኸበረን ዝተመስገነን ይኹን። ምኽንያት ድሕነትን ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ብጸሎታ ብረዲኤታ ትሓልወና። ጣዕማ፡ በረኸታ፡ ፍቕራ ካብ ሕጂ ክሳዕ ዘለኣለም ምስኩላትና ናይ ቀራንዮ ደቃ ይኹን ። ኣሜን!!!
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ዋሕዲ ካሎሪ (ጸዓት ኣካላት) ኣብ እንስሳታት ዕድመ ወሲኹ መኻንነት ከም ዘስዕብሎም ቅድሚ ሓያሎ ዓመታት ብመጽናዕቲ ተረጋጊጽ እዩ። ኣብዚ ዓውዲ’ዚ ኣቶኩሮም ምርምሮም ክቕጽሉ ዝጸንሑ ተመራመርቲ ዩንቨርስቲ ያለ ኣመሪካ “ጥምየት መኻንነት ከም ዝቕስቕስ” ፈሊጥና ክብሉ ከም ዝገለጹ ተሌግራፍ ትገልጽ።
በዚ መሰረት፣ ኣብ እዋን ከቢድ ጥመይት መስርሕ መፍረ ዓጽዩ መኻንነት ዘስዕብ “ኤም ሲ ኤች” (MCH) ዝተባህለ ሆርሞን፣ በቶም ተመራመርቲ ተረኺቡ ከም ዘሎ ወሲኻ ትገልጽ።
ኤም ሲ ኤች ሆርሞን፣ ኣብ ሓንጎል ዝርከብ ኮይኑ፣ ኣብ ግዜ ክቱር ጥመየት ዝያዳ እናፍረየ፣ ንመስርሕ ስርዓተ መፍረ ከም ዘይሰርሕ ዝገብርን፣ ከምኡ’ወን ቀንዲ ጠንቂ ከስዐ፣ ወልፊ ሓሽሽን ጸቕጥን ከም ዝኾነ እቶም ኣመሪካውያን ተመራመርቲ ምግላጾም ተፈሊጡ።
“ኤም ሲ ኤች ሆርሞን ዘፍርዩ ናይ ሓንጎልና መትንታት፣ ዝበዝሕ እዋን ዉሑዳት እዮም። ኣካላትና ኣሉታዊ ሓይሊ ሚዛን እንተደኣ ገጢሚዎ ግን ብዝተዓጻጸፈ ስለዝውስኽ፣ ንመስርሕ መፍረ ክዓግትዎ ይኽእሉ”
ትብል ፕሮፈሰር ስነ ኣእምሮን ክኢላ ስነ መትንን ኣብ ዩንቨርስቲ ያለ መናክቪ ኣልረጃ።
ፕሮፈሰር መናክቪ ኣልረጃ ኣስዒባ፣ ኤም ሲ ኤች ሆርሞን ነቲ ቀንዲ ናይ መፍረ ሞለኩቶል ዝኾነ ኪስፐፕቲን (kisspetin) ካብ ምንጣፍ ዝዓግትን’ዩ ድሕሪ ምባል፣ ጥምየት ወይ ልዕሊ ዓቐን ምንቅስቓስ ኣብ ዝህልወሉ እዋን፣ ኤም ሲ ኤች ሆርሞን ስለዝነቓቓሕ ብብዝሒ ስለዘፍርን ንኪስፐፕቲን ዓጊቱ ንመስርሕ ጎብዝና ከምዘደናጉዮን ፍርያምነት ከም ዝዓጹን ሓቢራ። ኪስፐፕቲን ጉብዝና ዘቀላጥፍን ፍርምየምነት ንኽዕቀብ ዝሕግን ሞለኩቶን እዩ።
ሳይንቲስትን ኩባንያታት መድሃኒትን፣ ኣብ ኤም ሲ ኤች ሆርሞን ብዙሕ ተገዳስነት ከምዘርእዩ’ዩ ዝግለጽ። ምኽንያቱ እዚ ሆርሞን ከም ጠንቂ ጸቕጥን ወልፊ ሓሽሽን ስለዝጥቀስ። ነዚ ንምርግጋጽ ከኣ፣ ተመራመርቲ እዚ ሆርሞን ዘይብሉ መግቢ ን ኣናጹ ምስ ቀለብወን ዕባራታትን ፈረይትን ኮይነን ስለዝተረኽባ’ወን ካብዚ ተበጊሶም ጸረ ከስዐ መድሃኒት ክሰርሑ ከም ዝኸኣሉ እቲ ሓበሬታ ኣረዲኡ።
ኣብ ኤም ሲ ኤች ሆርሞን ዝካየድ ተወሳኺ ምርምር፣ ከስዐን ጸቕጥን ንምፍዋስ ጥራይ ዘይኮነ ሳይነሳዊ ቃልሲ ‘ውን ኣገዳሲ ተራ ክጻወት ከም ዝኽእል ፕሮፈሰር ኣልረጃ ብተወሳኺ ትገልጽ።


text:
አብዚ እዋን እዚ፡ ንኣመንቲ “ንስኻትኩም (ጴንጠ ወይ መንፈስ) ደኣ ብዘይ የሱስ - የሱስ ምባል ካልእ ኣንታይዶ ትፈልጡ ኢኹም” ዝብል ዘረባን ተቓውሞን ይስማዕ'ዩ ። እምበኣር ገለ ካብቲ “ብስም የሱስ” ክግበር ዝካአል ነገራት ሓቢርና አብ መጽሓፍ ቅዱስ ንርኣ። እግዚኣብሄር ነቶም ብምሉእ ልብን ነፍስን ዝደልይዎ ኣዚዩ ቀረባ፡ ነቶም ዝጽውዕዎ ከኣ ይርከበሎም'ዩ (ዘዳ 4፡ 29)። እንተኾነ ግና፡ እግዚኣብሄር ነቶም ዝደልይዎን ዝጽውዕዎን ክርከበሎም ዝካኣል መገዲ ተዛሪቡ'ዩ። “የሱስ ከኣ፡ መገድን ሓቅን ህይወትን ኣነ እየ። ብዘይ ብኣይ ሓደ እኳ ናብ ኣቦ ዚመጽእ የልቦን” (ዮሃ 14፡ 6 )” ኢሉ። ስለዚ ንየሱስ ክርስቶስ እንተፈለጥናን ብስሙ እንተኣመናን ጥራይ እዩ፡ ንእግዚኣብሄር ኣቦ ክንፈልጦን ሕብረት ምስ መንፈስ ቅዱስ ክንገብርን እንኽእል። ከምዚ ምስ እንገብር ድማ፡ ንሱ ክርከበልናን መልሲ ጸሎትና ድማ ኽህበና ይኽእል። ካብኡ ቀጺሉ ድማ ኩሉ እንልምኖ ዘበለ ብስም የሱስ ክኸውን ይግባእ። ኣብ ዮሃ 14፡ 13 “ኣቦ ኣብ ወዲ ምእንቲ ኺኸብርሲ፡ ብስመይ ዝለመንኩምዎ ዘበለ ኹሉ ኽገብረልኩም እየ” ይብል። እዛ ዝረኣናያ ጥቕሲ፡ ብስም የሱስ ኢልና ብምልማናስ ክልተ ነገር ከም ፍቓድ ኣምላኽ ይፍጸም፡ ቀዳማይ፡ ኣቦ ኣብ ወዲ (የሱስ) ይኸብር፡ እቲ ካልኣይ ድማ፡ ዝለመናዮ ዘበለ ይዋሃበና። ስለዚ እግዚኣብሄር ኣቦ ዝኸብር፡ "ብስም የሱስ" ጥራይ ኢልና ክልምንን ከነማልድን እንከለና ከም ዝኾነ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ኣግሂዱ ይነግረና ኣሎ። ነዚ ጽሑፍ ከጽንዖ ኢሉ ድማ ጎይታ የሱስ ቀጺሉ ኣብ ዮሃ 14፡ 23 “ዜፍቅረኒ እንተሎ፡ ቃለይ ይሕሉ እዩ፡ ኣቦይ ድማ የፍቅሮ፡ ናብኡውን ንመጽእ ኣብኡ ኸኣ ማሕደር ክንገብር ኢና።” ኢሉ ተዛሪቡ።
ካብዚ ብምብጋስ ኣምበኣር፡ ሓደ እዋን እቶም አመንቲ ተኣኪቦም ከለዉ “ሕጂ ድማ ጎይታይ፡ ብስም እቲ ቅዱስ ወድኻ የሱስ፡ ምሕዋይ ሕሙማትን ትእምርትን ተኣምራትን ኪኸውን፡ ኢድካ ዘርግሕ፡ ንባሮትካ ድማ ብኹሉ ትብዓት ቃልካ ኺዛረቡ ሃቦም ። ምስ ለመኑ ኸኣ፡ እታ ተኣኪቦምላ ዘለው ስፍራ ተናወጸት፡ ኩላቶም ከኣ መንፈስ ቅዱስ መልኡ፡ ቃል አምላኽውን ብትብዓት ተዛረቡ” ( ግብ 4፡ 29-31) ይብል። ምኽንያቱ እግዚኣብሄር ኩሉ ግዜ፡ የሱስ ዝብል ስም ካብ ኩሎም ኣብ ሰማይን ምድርን ዘለዉ ፍጥረታቱ ኸቢሩን ገኒኑን ክረኣ ይደሊ እዩ። “ስለዚ ኸኣ ኣብ ሰማያትን ኣብ ምድርን ኣብ ትሕቲ ምድርን ዘሎ ኹሉ ብርኪ ብስም የሱስ ምእንቲ ኺምብርከኽ፡ ልሳን ዘበለውን ንኽብሪ እግዚኣብሄር ኣቦ ኢሉ የሱስ ክርስቶስ ጎይታ ምዃኑ ኺእመን እዩ ኣምላኽ ናብ ልዕሊ ኹሉ ልዕል ዘበሎ፡ ካብ ኩሉ ስም ልዕል ዝበለ ስምውን ዝሃቦ” (ፊልጲ 2፡ 9-11 ) ይብል። ኣብ ካልእ ጽሑፍ ድማ፡ ንደቂ ሰባት ብዘይ የሱስ ዝብል ስም ካልእ ክድሕንሉ ዝኽእሉ ስም ኣይተዋህቦምን (ግብ 4፡ 12) ይብል። ካብዚ ጽሑፍ እዚ ተረዲእና እምበኣር፡ የሱስ ዝብል ስም ካብ ናይ ዘልኣለም ሞት ክንድሕነሉ፡ ካብ ዝኾነ ዓይነት ሕማም ክንናገፈሉ፡ ካብ ጭንቀት ከኣ ክንገላገሉ ሓይልን ስልጣንን ከም ዘለዎ ክንርዳእ ንኽእል። እግዚኣብሄር ከኣ ብስም የሱስ ኢልና ንልምኖን ንገብሮን ዘበለ ኩሉ ክህበናን ከስልጠልናን ምርጭኡ ኾይኑ ኣሎ። ንኣብነት “ነቶም ዚኣምኑውን እዚ ተኣምራት እዚ ኽስዕቦም እዩ፡ ብስመይ ኣጋንንቲ ኼውጽኡ፡ ብሓድሽ ልሳን ከኣ ኪዛረቡ እዮም፡ ኣትማን ኪሕዙ እዮም፡ ዚቐትል እንተ ሰተዩ ኸኣ፡ ከቶ ኣይኪጎድኦምን እዩ፡ ኣእዳዎም ኣብ ሕሙማት ኼንብሩ ንሳቶም ኪሓውዩ እዮም”(ማር 16፡ 17-18 ) ይብል።
መቸም ዝበዛሕና ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ካብ ንእስነትና ጀሚርና፡ “ንሰይጣን ከተውጾን ከተባርሮን ተደሊኻ፡ ኣብ ገዛኻ ወይ ኣብ ትርኣስካ፡ መስቀል ወይ ድማ ስእሊ ክርስቶስ ብምግባር” ከምዝኾነ እናተባሃልናን እናረኣናን ኢና ዓቢና። እንተኾነ ግና፡ ከምዚ ኣብ ላዕሊ ሓቢርና ዝረኣናዮ፡ እዚ ብሂል እዚ ንቃል ኣምላኽ ይጻረሮ ኣሎ። ምኽንያቱ፡ ብስመይ ኣጋንንቲ ከተውጹ ኢኹም እዩ ዝበለ ክርስቶስ። ኩሎም ደቂ መዛሙርቲ የሱስ፡ ዝገብርዎ ዝነበሩ ጸሎት ኮነ ታኣምራት፡ ብስም የሱስ ከምዝነበረ ድማ መጽሓፍ ቅዱስ የረጋግጾ እዩ። ንኣብነት ሃዋርያ ጴጥሮስ ነቲ ካብ ከርሲ ኣዲኡ ኣትሒዙ ኣእጋሩ ዝሞተ ሰብኣይ “ወርቅን ብሩርን የብለይን፡ እቲ ዘሎኒ ግና እህበካ፡ ብስም የሱስ ክርስቶስ ናዝሬታዊ ተንስእ እሞ ኪድ በሎ” ተንሲኡ ኸኣ ከደ ይብል (ግብ 3፡6)። ከምኡ ድማ ኩሎም ጸሓፍቲ መልእኽትታት ሓድሽ ኪዳን፡ “ብስም ብጎይታና የሱስ ክርስቶስ” እናበሉ ይጽልዩን ይምህሩን ይዛረቡን ከምዝነበሩ ብተወሳኺ መጽሓፍ ቅዱስ የረጋግጸልና። ንኣብነት (ግብ 9፡ 27-28) ርኣ። እንተኾነ ግና የሱስ፡ ብስም መን ክንልምን ከምዝግባኣና፡ ኣዘኻኺሩናን ገሲጹናን እዩ፡ “ክሳዕ ሕጂ ሓንቲ እካ ብስመይ ኣይለመንኩምዎን። ሓጎስኩም ምሉእ ምእንቲ ኪኸውን፡ ለምኑ ኽትረኽቡ ድማ ኢኹም።” (ዮሃ 16፡ 23-24)
ካልእ ከም ዝተፈጸመ ሓቂ፡ ወይ'ውን ከም ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዝተጻሕፈ ተጌሩ ዝተነገረና ብዙሕ ጸረ-ክርስቶስ ዝኾነ ጽንጽዋያትን ብሂላትን ኣሎ። ንኣብነት፡ እዮብ ብቑስሊ ኣብዝሳቐየሉ ዝነበረ እዋን፡ ሰበይቱ መሕጸቢኡ ዝኸውን ማይ ከተምጽእ ክልተ ሳዕ ናብቲ ርባ ምስከደት፡ ሰይጣን ረኺብዋ ብዘይማይ ተመልሰት፡ ኣብ ሳልሳይ ግዜ ግና መስቀል ሒዛ ከይዳ፡ ሰይጣን ካብኣ ሃዲሙ ይባሃል። ኽቡር ኣንባቢ፡ እዚ ታሪኽ እዚ ኣበናይ ምዕራፍን ቁጽርን መጽሓፍ እዮብ ኣሎ? ሰይጣን'ከ ዝረኣ ቅርጺ ዘለዎ ድዩ ወላስ መንፈስ'ዩ? ኣብቲ ዘመን እዮብ'ከ (ብሉይ ኪዳን)፡ መስቀል ክርስቶስ ብትንቢትን ምስልን ተዘይኮይኑ፡ ብጋህዲ'ዶ ተገሊጻ እያ? ብሓቂ እታ ሰበይቱ'ኸ፡ ንእዮብ ከም ዝደገፈቶ ድያ ወላስ "ኣምላኽካ ግዳ ዘይትሓድግ" ኢላ ከምተዛረበቶ እዩ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተጻሒፉ ዘሎ? ይገርምዩ፡ ብዙሕ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ፡ እሞ ኸኣ ቃል ኣምላኽ ዝመስል ነገራት'ዩ ኣብ ኣእምሮና መሊኡ ዘሎ። ስለዚ ኸኣ እዩ ኣብዚ ሕጂ እዋን፡ ነቲ ሓቂ (የሱስ ክርስቶስ) ኣዕሚቕና ንኽንፈልጦን ንኽንቅበሎን ዘሸግረና። ንሕና እንታይ ጌርና፡ ደይ ኣቦታትና እዮም ነጊሮምና፡ ንሕና ኸኣ ኣሚና ክንብል ንኽእል ኢና፡ እንተኾነ ግና ኣቦታትና ጌጋ ትምህርትን ዕላልን ዝነገሩና ምኽንያታት ክህልዎ ይኽእል እዩ። ገለ ካብኡ፡ ባዕላቶም ከንብቡን ክመራምሩን ዘይክእሉ ብምንባሮም እዩ፡ ወይ ድማ ዝኽእሉ እንተነበሩ ኸኣ፡ ናዓና ከዕብዩ ብዙሕ ስራሕን ናብራን ይሕዞም ምንባሩ'ዩ። እንተኾነ ግና ከምዚ ዝብል ጽሑፍ ኣሎ “ከይዘልፈካ፡ ሓሳዊ ኾንካ ኸኣ ከይትርከብሲ፡ ናብ ቃሉ ሓንቲ እ ኳ ኣይትወስኽ” (ምሳ 30፡ 6)። እምበኣር ከምዚ ዓይነት ፍልጠት ዝነበረና ሰባት ተኾይና፡ ሎሚ ነቲ ሓቂ ክንፈልጦ ግዲ ይኹነና፡ ንሱ ኸኣ ክግለጸልናን ሓራ ከውጻኣናን እዩ (ዮሃ 8፡ 32)።
ካልእ ክንፈልጦ ዝግባእ፡ እግዚኣብሄር ዝገብረልና ሰናይ ነገር ኹሉ፡ “ስለ ስሙን ጽድቁን ኢሉ” ከምዝኾነ ከነስተውዕል ይግባእ። ንኣብነት ኣብ (ህዝ 20፡ 44) “ኣቱም ቤት እስራኤል፡ ከምቲ እኩይ መገድኹምን ከምቲ ብልሽዊ ግብርኹምን ዘይኮነስ፡ ምእንቲ ስመይ ኢለ ምስ ገበርኩልኩም፡ ሽዑ ኣነ እግዚኣብሄር ምዃነይ ክትፈልጡ ኢኹም፡ ይብል እግዚኣብሄር ኣምላኽ” ዝብል ጽሑፍ ተጻሒፉ’ሎ። ኣብ ካልእ ጽሑፍ ከኣ፡ እግዚኣብሄር ምሕረት ዝገብርን ዝንሕፍን ስለቲ ሰባት ዘርከስዎ ቅዱስ ስሙ ኢሉ እምበር ስሊኦም ኢሉ ከምዘይኮነ ይዛረብ (ህዝ 36፡ 22)። ነዚ ዝተረድኣ ንጉስ ዳዊት ኹሉ ግዜ ስለ ስምካ እናበለ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ይንሳሕን ይጽልን ከምዝነበረ ኣብዚ ጥቕስታት እዚ ርኣ (መዝ 25፡ 11, መዝ 31፡ 3, መዝ 79፡ 9, መዝ 109፡ 21, መዝ 143፡ 11, ከምኡ ድማ ኤርምያስ ብግዲኡ፡ ኤር 14፡ 7, ኤር 14፡ 21, ከምኡ'ውን ዳንኤል፡ ዳን 9፡ 19)። እዚ ቃል እዚ ድማ ንኣመንቲ (ጴንጠ) ስለተገልጸሎምን፡ የሱስ ዝብል ስም ድማ ዝፈስስ ቅብኢ፡ ዘናግፍ ሓይልን ስልጣንን ከምዘለዎ ስለዘስተውዓሉን፡ ኩልግዜ “ብስሙ/ ብስም የሱስ/ ስለስሙ” እናበሉ ክዛረቡን ክዝምሩን፡ ይራኣዩን ይስምዑን። ሓደ ዘገርም ነገር እንተሎ፡ እዚ " ደይ የሱስ - የሱስ ምባል ካልእ እንታይ ትፈልጡ ኢኹም" ዝባሃል ዘረባን ተቓውሞን፡ ኣብ ገሊኡ ድማ ጸርፍን ምንሻውን ዝተሓወሶ ነገር፡ ንሃዋርያት የሱስ እውን የጋጥሞም ብምንባሩ እዩ። እንተኾነ ግና፡ ኣብ ዘመን ብሉይ ኪዳን ዝነበሩ ኣገልገልቲ እግዚኣብሄር፡ ይጽረፉ ኔሮም እዮም። ኣብ ሓድሽ ኪዳን ድማ ካብ "የሱስ ባዕሉ" ጀሚሩ (ሉቃ 18፡ 32)፡ ስጋብ እቶም ሃዋርያትን (1 ተሰ 2፡ 2)፡ ስጋብ እዞም ሎሚ የሱስ-የሱስ ዝብሉ ዘለዉ፡ ከምኡ ድማ ስጋብ እታ ክርስቶስ ዝምለሰላ መዓልቲ ዘለው ኣመንቲ (ጴንጠ)፡ ብሰንኪ "የሱስ ዝብል ስም" ጸርፍን ምስጓግን ከምዘጋጥሞም ቃል ኣምላኽ ይዛረብ እዩ ( ማቴ 5፡ 11-12)። እንተኾነ ግና፡ “ምእንቲ ስም ክርስቶስ እንተ ተጸረፍኩም፡ እቲ ናይ ክብርን ናይ ኣምላኽን መንፈስ ኣባኻትኩም ይሓድር እዩ እሞ፡ ብጹኣን ኢኹም” ( 1ጴጥ 4፡ 14) ይብል። ምኽንያቱ ኣማኒ (ጴንጠ) ዝባሃል፡ መንፈስ ቅዱስ ዝተመልአ ወይ ድማ መንፈስ ቅዱስ ዝሓደሮ ማለት'ዩ (ግብ 2፡ 1-4, ግብ 19፡ 6, 1ቆሮ 12፡ 7) ገለ ካብቲ ጥቕስታት ርአ። ሓደ ነገር ከነስተዕሎ ዝግባእ ግና፡ እግዚኣብሄር ዝበሎ ክኸውን ናይ ግድን እዩ።
ክቡር ኣንባቢ፡ በዚ ኣጋጣሚ ሓንቲ ሕቶ ክሓተካ ፍቐደለይ፡ እንተኾነ ግና ቅድሚ ነቲ መልሲ ምንባብካ ሓሲብካ ባዕልኻ ኽትምልስ ፈትን።
ሕቶ፡ ንምንታይ እዩ መጽሓፍ ቅዱስ ተጻሒፉ?
መልሲ፡ “ግናኽ የሱስ፡ ንሱ ክርስቶስ ወዲ ኣምላኽ ምዃኑ ምእንቲ ኽትኣምኑ፡ ኣሚንኩምውን ብስሙ ህይወት ምእንቲ ክትረኽቡ እዩ እዚ እተጻሕፈ” (ዮሃ 20፡ 31)።
ስለዚ በዚ ስም እዚ ተረዲእካን ኣሚንካን፡ ነቲ እግዚኣብሄር ዝህበካ ሓይልን ስልጣንን ንኽትጥቀመሉ፡ ካብ ናይ ሰይጣን ዉዲታት (ጭንቂ፡ ፍርሃት፡ ወዘተ...) ሓራ ክትከውን፡ ከምኡ ድማ ሰይጣን ናዓኻ ብየሱስ ክርስቶስ ስም ስልጣን ክእዘዘልካ፡ ሂወትካን ሂወት ስድራኻን ብሰላምን ዕረፍትን ንኽትመርሕ፡ ከምኡ ኸኣ ብእግዚኣብሄር ኩሉ ሳዕ እናተሓጎስካ ንኽትነብር ምርጫኻ እዩ። ምኽንያቱ እግዚኣብሄር ናይ ምርጫ ኣምላኽ'ዩ፡ ማለት ብዘይ ናትካ ፍቓድን ድሌትን ኣባኻ ክዓዪን ክነብርን ኣይደልይን እዩ። እንተኾነ ግና፡ ብእኡ ኣሚንካን ኣብኡ ተወኪልካን ኽትነብር፡ ንዕኡ ጥራይ ክትስዕብ፡ ንሱ ኸኣ ክረድኣካን በታ መገዱ ድማ ክመርሓካን፡ ሂወትካ ኸኣ ከጥዕሞን ከጸብቖን ድሌቱ እዩ።
ክቡር ኣንባቢ፡ የሱስ የፍቅረካ’ዩ፡ ስለ ስሙን ጽድቁን ምሕረቱን ኢሉ፡ ጽቡቕን ሓድሽን ነገር ኣብ ሂወትካ ክገብር ድማ ይጽበየካ'ሎሞ፡ ልብኻ ክፈተሉ። “እነሆ፡ ኣብ ደገ ቤት ደው ኢለ ኳሕኳሕ ኤብል ኣለኹ። ሓደ እኳ ድምጸይ ሰሚዑስ ማዕጾ እንተ ኸፈተለይ፡ ናብኡ ኽኣቱ ምስኡ ኸኣ ክድረር እየ፡ ንሱውን ምሳይ” (ራእ 3፡20) ይብል እዩ'ሞ፡ ኣጆካ። ስለዚ እዛ መዓልቲ፡ መዓልቲ ምድሓንካን ሓርነትካን፡ ናይ ዘልኣለም ዕረፍቲ ድማ ትረኽበላ መዓልቲ ክትኮነልካ፡ እግዚኣብሄር ይጽዋዓካሎ'ሞ መልሰሉ። ምኽንያቱ ንሱ ሎሚ ይደሌካ ኣሎ፡ ተኣበኻ ግና ንስኻ ትደልየሉ እዋን ክመጽእ'ዩ። እቲ ጽሑፍ ግና ከምዚ ይብል “ንእግዚኣብሄር በቲ ዝርከበሉ ጊዜ ድለይዎ፡ ቀረባ ኸሎውን ጸውዕዎ” (ኢሳ 55፡ 6)።


text:
ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዓዲ ኣበይቶ ከም መርማሪ እሱራት ኮይኑ ክነጥፍ ዝጸንሐ ተስፋልደት ኣለምስገድ ዝተባህለ ካፒተን ዝማዓርጉ ኣብ ድሮ ሓድሽ ዓመት ኣብ ሓደ ባር ብመንነቶም ዘይተፈልጡ እኩባት መንእሰያት ብኸቢድ ተሃሪሙ
- Published: 1 year ago on January 10, 2017
- By: Erimedrek
- Last Modified: January 10, 2017 @ 9:01 am
- Filed Under: Tigrigna, ዜናታት
NEXT ARTICLE →
ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ካብ ሕዳር 2015 ክሳብ ሕዳር 2016 ኣብ ዘሎ ግዜ ካብ ኤርትራ ብደገፍን ጽልዋን ስድራቤቶም ናይ ዝወጹ ደቂ ሓለፍቲ ዝርዝር ኣስማት ክለኣኸሉ ናብ ሃገራዊ ድሕነት ብዝለኣኾ መምርሒ ኣዚዙ።
← PREVIOUS ARTICLE
ውሑዳት ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊትን ሃብታማት ነጋዶን ኣብ ከቢድ ናይ ቁማር ወልፊ ተጸሚዶም ምሸታዊ ምጥላዕ ከምዘዘውትሩ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ ሓቢሮም።


text:
ትማሊ ሰሉስ ኣብ ዋሽንግተን ኣብ ዝተኻየደ መድረኽ ንግዲ ዩናይትድ ስቴትስን ኣፍሪካን ዩናይትድ ስቴትስ ምስ መሻርኽታ ኣብ ኣፍሪካ ኢንቨስትመት ንምሕያል ኣስታት 33 ቢሊዮን ዶላር ንምምዳብ ቃል ምእታወን ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ኣፍሊጦም።እቲ ገንዘብ ኣብ ንፁህ ፅዓት፣ኣብ ምምሕያሽ መሰረተ ልማዓት፣ ፋይናንሳዊ ትካላትን ካልኦት ዘፈራትን ክውዕል እዩ።
ዩናይትድ ስቴትስ ኣብቲ ዋዕላ ካልኦት ትልምታት እውን ዕላዊ ገይራ’ላ።ሓደ ካብኦም ናይ ዩናይትድ ስቴትስን ኣፍሪካን ተበግሶ ፋይናንስ ንፁህ ኢነርጂ ብዝብል ዝፍለጥ መደብ ናብ ንፁህ ኢነርጂ ይሰጋገራ ንዘለዋ ሃገራት ኣፍሪካ ንምሕጋዝ ተወሳኺ 10 ሚሊዮን ዶላር ከምእትምድብ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ጆን ኬሪ ዕላዊ ገይሮም ኣለው።
እታ ኣህጉር ሰፊሕ ስግኣታት ፀጥታ የጋጥማ ኣብዘሎ እዋን ሓደ ሸቶ ጉባኤ መራሕቲ ኣፍሪካ ኣብ መንጎ ዩናይትድ ስቴትስን ኣፍሪካን ስትራተጂያዊ ርክብ ምፍጣር እዩ።ዝርዝሩ የድምፁ።


text:
SATURDAY, JUNE 9, 2012
በቂዔ እየ ዝበሃል መዓስ እዩ፤
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን!
ጾመ ሓዋርያት
በቂዔ እየ ዝበሃል መዓስ እዩ፤
ኣብ ሓደ ገዳም ዝነብሩ መንኰሰ ኣቦ እዮም። ምስቲ ናይቲ ገዳም አበምኔት ብዛዕባ መንፈሳዊ ህይወቶም እንዳዕለሉ ከለዉ ነቶም አበምኔት ከምዚ በልዎም   እቶም አበምኔት’ውን   ብምባል መለሱሉ።
ካልእ ግዜ’ውን ቲ’መንኰሰ ናብቶም አበምኔት ከይዱ   ኢልዎም። እቶም ኣቦ ከኣ   ኢሎም ኣፋነውዎ። እቲ መንኰሰ’ውን ናብ በዓቱ ብምምላስ ኣበርቲዑ ይጽልን ይጸውምን ይሰግድን ነበረ።
እቲ መንኰሰ ንሳልሳይ ግዜ ዝረኣዮ ራእይ ከምዚ ኢሉ ነቶም አበምኔት ነገሮም > ኢልዎም፣ እሶም’ውን   ብምባል ነገርዎ።
ካብታ ዕለት ጀሚሩ ንነብሱ እንዳወቀሰ ብትግሃት ኣብርቲዑ ጸሎትን ጾምን ቀጸሎ ።
ክርስቲያናዊ ህይወት ምድራዊ ድሌታትና ገቲኢና፣ ፈተና ጸላኢ ሠናይት ዲያብሎስ ብምቅዋም ንሰማያዊ መንግሥቲ ንወርሰሉ ምሥጢር ብምዃኑ ፈተናኡ’ውን ብኡ መጠን ክብድ ይብል እዩ። ብዙሓት ሰባት ቃል እግዚአብሔር ምምሃር ክጅምሩ ናይ ገዛእርእሶም ሓጥያት ብምሕሳብ ብሓዘንን ብብኽያትን ኣብ ክንዲ ናብ ንስሓ ዝቀርቡ ናይ ካልኦት በደል ኪቆጽሩ ይጅምሩ።
ናቶም ገዲፎም ብዛዕባ ካልኦት ኪዛረቡ ይጅምሩ። እሱ ከምዚ ጌሩ። እሳ ከምዚ ጌራ ምባል የብዝሑ። ኣንፈቶም ኣብ ክርስቲያናዊ ህይወቶም ኣብ ክንዲ ዝኸውን ናብ ካልእ ስለዝኸውን እቲ ክድኅንሉ ዝግባእ ወርቓዊ ናይ ንስሓ ግዜኦም ከይተጠቀምሉ ብኸንቱ የሕልፍዎ። መጽሓፍ ቅዱስ ግና 1ይጢሞ.4። 7   ይብለና።
እቲ መንኩሴ ብዝተገለጸሉ ራእይ ንምድኅኑ ዝተጠቀመ ናቱ ናይ ገዛእርእሱ ሓጥያት ምስ ረኣየ ምዃኑ ካብቲ ታሪኹ ሪኢና ኢና።
ንሕናስ ዝረኣየና ናይ መን ሓጥያት እዩ? ናትና ወይስ ናይ ካልእ?
ወስብሓት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!
(For those who do not have Geez, please visit this link) BEKIE EYE ZIBIL MEAS EYU
አዘክሪ ድንግል at 9:47 AM
Share
‹
›
Home
View web version
ERITREAN ORTHODOX TEWAHIDO CHURCH
Kana Zegelila
አዘክሪ ድንግል
Powered by Blogger.


text:
መድሓኒት ፀረ ኤች.ኣይ.ቪ ዶሉተራቭየር-ኣብ ኬንያ…
መቐለ ሰነ 23/2009(ድወት)ኬንያ ሓድሽን ዘመናውን መድሓኒት ፀረ ኤች.ኣይ.ቪ ብምጥቃም ፈላመይቲ ኣፍሪካዊት ሃገር ክትኸውን እያ ተባሂሉ።
እዚ ዶሉተግራቭየር ወይ (DTG) ብዝብል ዝፍለጥ ፀረ ኤች.ኣይ.ቪ ኣብ 2013ዓ.ም ፈረንጂ ኣብ ረብሓ ክውዕል ኣብ ኣሜሪካ ተቐባልነት ዝረኸበ እንትኾን 27ሽሕ ኣብ ደሞም ኤች.ኣይ.ቪ ዘለዎም ኬንያውያን ክጥቀምሉ ክግበር እዩ።
ኣብ ኬንያ ኣስታት 1ሚልዮን ኣብ ደሞም ኤች.ኣይ.ቪ ዘለዎም ወገናት ተጠቀምቲ መድሓኒት ፀረ ኤች.ኣይ.ቪ (ART) እንትኾኑ ብርክት ዝበሉ ድማ እዚ ግልጋሎት ከምዘይረኽቡ መደብ ምቁፅፃር ኤድስ ኬንያ ይገልፅ።
ብተወሳኺ’ውን ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ቑፅሪ ሓድሽ ረኽሲ ኤች.ኣይ.ቪ ብዕፅፊ ከምዝወሰኸን በብዓመቱ ኣስታት 80ሽሕ ሰባት ተቃላዕቲ ከምዝኾኑን ተገሊፁ።
ስለዚ እዚ ሓድሽን ዘመናውን መድሓኒት ፀረ ኤች.ኣይ.ቪ (DTG) ህልው ኹነታት ዝርገሐ ኤች.ኣይ.ቪ ኬንያ ንምክልኻልን ንምቁፅፃርን ሓጋዚ ግደ ከምዝህልዎ ተገሊፁ።(ኣፍሪካ ኒውስ)
ትካል ምክልኻልን ምቁፅፃርን ኤች.ኣይ.ቪ ውድብ ሕቡራት መንግስታት (UNAIDS) ክሳብ 2020ዓ.ም ፈረንጂ 90ሚኢታዊ ኣብ ደሞም ኤች.ኣይ.ቪ ዘለዎም ወገናት ግልጋሎት ክንክንን ሕክምናን ክረኽቡ ዓሊመ እየ ዝሰርሕ ዘለኹ ይብል።


text:
ምዕራፍ ዕስራን ሰለስተን
ካብ ጐይታኡ፡ ይቕረ ምባል ተማህረ
1. ጴጥሮስ ኣብ ህይወቱ ኻብ ዝገበሮ እቲ ዝኸፍአ እንታይ እዩ ነይሩ ኪኸውን ዚኽእል፧
ጴጥሮስ ነታ ምስ የሱስ ዓይኒ ንዓይኒ እተረኣኣየላ ህሞት ፈጺሙ ኣይርስዓን እዩ። ኣብ ኣዒንቲ የሱስ ናይ ጓሂ ወይ ወቐሳ ምልክት ኣንቢቡ ደዀን ይኸውን፧ ርግጸኛታት ኴንና ኸምዚ ወይ ከምቲ ኽንብል ኣይንኽእልን ኢና። ከመይሲ፡ እቲ ብድራኸ መንፈስ እተጻሕፈ ጽሑፍ፡ “ጐይታ ድማ ግልጽ ኢሉ ንጴጥሮስ ጠመቶ” ጥራይ እዩ ዚብል። (ሉቃ. 22:61) ኰይኑ ግና፡ ጴጥሮስ ኣብታ ህሞት እቲኣ፡ ክሳዕ ክንደይ ዓብዪ ጌጋ ኸም ዝገበረ ተረድአ። ነቲ የሱስ ኣቐድም ኣቢሉ ብዛዕባኡ እተነበዮ፡ ንሱ ግና ፈጺሙ ኸም ዘይውዕሎ ኣትሪሩ እተዛረበሉ ነገር ከም ዝገበረ ኣስተውዓለ። እወ፡ ነቲ ፈቃር ጐይታኡ ኽሒድዎ እዩ። እቲ ኣብታ ተካል መዓልቲ ዝገበሮ ጌጋ፡ ኣብ ህይወቱ ኻብ ዝገበሮ እቲ ዝኸፍአ ነይሩ ኪኸውን ይኽእል እዩ።
2. ጴጥሮስ ብዛዕባ እንታይ እዩ ኺምሃር ዜድልዮ ነይሩ፧ ካብ ዛንታኡኸ እንታይ ክንጥቀም ንኽእል፧
2 ይኹን እምበር፡ ጴጥሮስ ወዲቑ ኣይተረፈን። ከመይሲ፡ ዓባይ እምነት ስለ ዝነበረቶ፡ ካብ ጌጋታቱ ኺምለስን ሓደ ኻብቲ ዝዓበየ ትምህርትታት የሱስ ኪምሃርን ኣጋጣሚ ነይርዎ እዩ። እቲ ኻብ የሱስ ዝረኸቦ ትምህርቲ ኸኣ፡ ይቕረ ምባል እዩ። ነፍሲ ወከፍና እዚ ትምህርቲ እዚ ኽንረክብ ስለ ዜድልየና፡ ጴጥሮስ ነዚ ኣጸጋሚ ትምህርቲ እዚ ብኸመይ ከም ዝረኸቦ ንርአ።
ጴጥሮስ ብዙሕ ኪምሃር ነበሮ
3, 4. (ሀ) ጴጥሮስ ንየሱስ እንታይ ሕቶ እዩ ሓቲትዎ፧ ከምኡ ኢሉ ኺሓትቶ ኸሎኸ እንታይ እዩ ሓሲቡ ኪኸውን ዚኽእል፧ (ለ) የሱስ፡ ጴጥሮስ በቲ ኣብ ግዜኡ ዝነበረ መንፈስ ከም እተጸልወ ዝሓበረ ብኸመይ እዩ፧
3 ጴጥሮስ ኣስታት ሽዱሽተ ወርሒ ኣቐዲሙ፡ ኣብታ ዓዱ ዝዀነት ቅፍርናሆም፡ ናብ የሱስ ቀሪቡ፡ “ጐይታይ፡ ሓወይ እንተ በዲሉኒ፡ ክንደይ ሳዕ እየ ኽሓድገሉ፧ ክሳዕ ሸውዓተ ሳዕዶ፧” ኢሉ ሓተቶ። ከምኡ ኺብል ከሎ፡ ከም ዝለገሰ ዀይኑ ተሰሚዕዎ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ከመይሲ፡ ኣብቲ ግዜ እቲ ዝነበሩ መራሕቲ ሃይማኖት፡ ሓደ ሰብ ሰለስተ ሳዕ ጥራይ በደል ኪሓድግ ከም ዘለዎ እዮም ዚምህሩ ነይሮም። የሱስ ግና፡ “ክሳዕ 77 ሳዕ እምበር፡ ክሳዕ ሸውዓተ ሳዕ ኣይብለካን” ኢሉ መለሰሉ።—ማቴ. 18:21, 22።
4 የሱስ ንጴጥሮስ፡ እቶም ዝበደልዎ ሰባት ብዛዕባ ዝገበርዎ ነፍሲ ወከፍ ተግባር መዝገብ ኪሕዝ ድዩ ዚነግሮ ነይሩ፧ ኣይፋሉን፣ ነቲ ጴጥሮስ ዝጠቐሶ 7፡ ናብ 77 ምቕያሩ ይቕረ ምባል ውሱን ገደብ ከም ዘይብሉ እዩ ዚነግሮ ነይሩ። (1 ቈረ. 13:4, 5) ጴጥሮስ በቲ ንይቕረ ምባል ከም ሓደ ተሓዝ መዝገብ ዚሕዞ ጌርካ ዚተሓዘሉ፡ ኣብቲ ግዜ እቲ ሰፊኑ ዝነበረ ናይ ጭከናን ይቕረ ናይ ዘይምባልን መንፈስ ከም እተጸልወ እዩ የሱስ ዚሕብር ነይሩ። ይኹን እምበር፡ ኣብ ስርዓት ኣምላኽ ተመርኲስካ ዚግበር ይቕረታ ሰፊሕ እዩ።—1 ዮሃንስ 1:7-9 ኣንብብ።
5. ብዛዕባ ይቕረ ምባል ብዝያዳ እንምሃር መዓስ እዩ ኪኸውን ዚኽእል፧
5 ጴጥሮስ ምስ የሱስ ኣይተኸራኸረን። ኰይኑ ግና፡ ትምህርቲ የሱስ ብሓቂዶ ንልቡ ተንኪፍዎ እዩ፧ ሓድሓደ ግዜ ብዛዕባ ይቕረ ምባል ብዝያዳ እንምሃር፡ ንሕና ንባዕልና ይቕረ ኺብሃለልና ኣዝዩ ኸም ዜድልየና ምስ እንግንዘብ እዩ። ስለዚ እምበኣር፡ ናብቲ ናብ ሞት የሱስ ዘምርሐ ፍጻመታት ንመለስ። ጴጥሮስ ኣብተን ጽንኩራት ሰዓታት እቲአን፡ ጐይታኡ ይቕረ ኺብለሉ ዜድልዮ ሓያሎ ጌጋታት ገይሩ እዩ።
ብዙሕ ይቕረታ ኣድለዮ
6. የሱስ ንሃዋርያት ብዛዕባ ትሕትና ኺምሃሮም ከሎ፡ ጴጥሮስ እንታይ እዩ ገይሩ፧ የሱስከ እንታይ እዩ ገይሩ፧
6 እታ የሱስ ኣብ ምድራዊ ህይወቱ ዘሕለፋ ናይ መወዳእታ ለይቲ፡ ኣዝያ ኣገዳሲት ለይቲ እያ ነይራ። የሱስ ንሃዋርያቱ ኺምህሮም ዝነበሮ ገና ብዙሕ ነገራት ነይሩ እዩ። ንኣብነት፡ ትሕትና ኺጥቀስ ይከኣል። የሱስ፡ ሓደ ዝተሓተ ኣገልጋሊ ዝዓዮ ዕዮ ብምዕያይ፡ ማለት ብትሕትና ኣእጋር ደቀ መዛሙርቱ ብምሕጻብ፡ ኣብነት ሰሪዑ እዩ። ጴጥሮስ መጀመርታ ንተግባር የሱስ ኣብ ሕቶ ኣእተዎ። ቀጺሉ፡ ከይሕጸብ ኣበየ። ድሕሪኡ ኸኣ፡ ኣእጋሩ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ኣእዳዉን ርእሱን እውን ኪሕጸብ ኣትሪሩ ተዛረበ። የሱስ እቲ ዚገብሮ ዝነበረ ነገር እንታይ ትርጉም ከም ዘለዎን ክሳዕ ክንደይ ኣገዳሲ ምዃኑን ብህድኣት ደኣ ገለጸሉ እምበር፡ ትዕግስቱ ኣይወድአን።—ዮሃ. 13:1-17።
7, 8. (ሀ) ጴጥሮስ ንትዕግስቲ የሱስ እንደገና ዝፈተኖ ብኸመይ እዩ፧ (ለ) የሱስ ለውሃትን ይቕረ ናይ ምባል መንፈስን ካብ ምርኣይ ዓዲ ዘይወዓለ ብኸመይ እዩ፧
7 ድሕርዚ ነዊሕ ከይጸንሐ ግና፡ ጴጥሮስ ንትዕግስቲ የሱስ እንደገና ፈተኖ። እቶም ሃዋርያት መኖም ከም ዚዓቢ ተኸራኸሩ። ጴጥሮስ እውን ኣብዚ ትዕቢት ዜንጸባርቕ ዜሕፍር ክርክር ተሳቲፉ ኸም ዝነበረ ፍሉጥ እዩ። ይኹን እምበር፡ የሱስ ንሃዋርያቱ ብለውሃት ኣረሞም፡ ካብኡ ሓሊፉ እውን በቲ ዝገበርዎ ጽቡቕ ነገር፡ ማለት በቲ ንጐይታኦም ብምስዓብ ዘርኣይዎ ተኣማንነት ንኣዶም። ምስናይዚ ግና ኵሎም ከም ዚሓድግዎ ተነበየ። ሽዑ ጴጥሮስ ክሳዕ ሞት እውን እንተ ዀነ፡ ንየሱስ ከም ዘይሓድጎ ተዛረበ። የሱስ ግና ብኣንጻሩ፡ ጴጥሮስ፡ በታ ለይቲ እቲኣ ደርሆ ኽልተ ሳዕ ከይነቀወ፡ ሰለስተ ሳዕ ከም ዚኽሕዶ ተነበየ። ሽዑ ጴጥሮስ ንየሱስ ተቓዊምዎ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ካብ ኵሎም እቶም ካልኦት ሃዋርያት ንላዕሊ እሙን ከም ዚኸውን ተጃሃረ።—ማቴ. 26:31-35፣ ማር. 14:27-31፣ ሉቃ. 22:24-28፣ ዮሃ. 13:36-38።
8 እሞኸ፡ የሱስ ትዕግስቱ ተጸንቂቕዎ ድዩ፧ ኣብቲ ኣጸጋሚ እዋን እኳ ከይተረፈ፡ ኣብቶም ዘይፍጹማት ሃዋርያቱ ጽቡቕ ነገር ካብ ምርኣይ ዓዲ ኣይወዓለን። ጴጥሮስ ከም ዚኽሕዶ እናፈለጠ፡ “እምነትካ ኸይትጠፍእ፡ ምእንታኻ ተማህሊለ፣ ንስኻ ድማ ምስ ተመለስካ፡ ንኣሕዋትካ ኣበራትዓዮም” በሎ። (ሉቃ. 22:32) በዚ ኸምዚ የሱስ፡ ጴጥሮስ ካብ ጌጋኡ ተኣሪሙ ኣገልግሎቱ ኪቕጽል ምዃኑ ኸም ዚተኣማመነሉ ገለጸሉ። እዝስ ከመይ ዝበለ ለውሃትን ይቕረ ናይ ምባል መንፈስን ዜርኢ ዀን እዩ!
9, 10. (ሀ) ኣብ ስፍራ ኣታኽልቲ ጌተሰማኔ፡ ጴጥሮስ እንታይ መአረምታ እዩ ኣድልይዎ፧ (ለ) እቲ ጴጥሮስ ዝገበሮ ጌጋ እንታይ እዩ ዜዘኻኽረና፧
9 ዳሕራይ፡ ኣብ ስፍራ ኣታኽልቲ ጌተሰማኔ፡ ጴጥሮስ ካብ ሓደ ግዜ ንላዕሊ መአረምታ ኣድለዮ። የሱስ ኣብ ዚጽልየሉ ዝነበረ እዋን፡ ንዕኡን ንያእቆብን ንዮሃንስን ኪነቕሑ ነገሮም። ስምዒታዊ ስቓይ እኳ እንተ ነበሮ፡ ደገፍ እውን የድልዮ እኳ እንተ ነበረ፡ ጴጥሮስን እቶም ካልኦት ሃዋርያትን ግና ብተደጋጋሚ ይድቅሱ ነበሩ። የሱስ፡ “መንፈስሲ ህንጡይ እዩ፡ ስጋ ግና ድኹም እዩ” ብምባል ድንጋጽን ይቕረ ምባልን ዜንጸባርቕ ቃላት ተዛረበ።—ማር. 14:32-41።
10 ነዊሕ ከይጸንሐ፡ ጭፍራ ሰባት ፋናታትን ኣስያፍን ኣባትርን ሒዞም መጹ። እቲ ግዜ እቲ፡ ጥንቃቐን ምስትውዓልን ዜድልዮ ግዜ እዩ ነይሩ። እንተዀነ ግና፡ ጴጥሮስ ብሃወኽ ተላዒሉ፡ ሰይፉ መሊሑ፡ ነቲ ባርያ ሊቀ ኻህናት ዝነበረ ማልኮስ እዝኑ ቘረጾ። የሱስ ንጴጥሮስ ብህድኣት ኣረሞ፡ ነቲ ቝሱል ኣሕወዮ፡ ሰዓብቱ ስለምንታይ ዓመጽ ኪጥቀሙ ኸም ዘይብሎም ከኣ ገለጸ። (ማቴ. 26:47-55፣ ሉቃ. 22:47-51፣ ዮሃ. 18:10, 11) ጴጥሮስ ክሳዕ እቲ ግዜ እቲ፡ ካብ ጐይታኡ ይቕረ ኺብሃለሉ ዜድልዮ ሓያሎ ጌጋታት ገይሩ ነይሩ እዩ። እዚ ኸኣ፡ ኵላትና ብተደጋጋሚ ኸም እንሓጥእ እዩ ዜዘኻኽረና። (ያእቆብ 3:2 ኣንብብ።) መን ካባና እዩ እሞ በብመዓልቱ ኻብ ኣምላኽ ይቕረታ ኺረክብ ዘየድልዮ፧ ጴጥሮስ በታ ለይቲ እቲኣ ዝገበሮ ጌጋታት ግና በዚ ኣየብቅዐን። ዝኸፍአ ነገር እውን ገይሩ እዩ።
ጴጥሮስ ዝገበሮ ዝኸፍአ ጌጋ
11, 12. (ሀ) የሱስ ምስ ተኣስረ፡ ጴጥሮስ ብመጠኑ ትብዓት ዘርኣየ ብኸመይ እዩ፧ (ለ) ጴጥሮስ እንታይ ኣቐዲሙ እተዛረቦ ዘረባ እዩ ኺትግብር ዘይተራእየ፧
11 የሱስ ነቶም ኪሕዝዎ ዝመጹ ጭፍራ፡ ንዕኡ ዚደልዩ እንተ ዀይኖም ንሃዋርያቱ ይኺዱ ኺሓድግዎም ነገሮም። እቶም ጭፍራ ንየሱስ ኪኣስርዎ ኸለዉ፡ ጴጥሮስ ተዓኒዱ ይጥምት ነበረ። ሽዑ ጴጥሮስ ኰነ እቶም ካልኦት ሃዋርያት ሃደሙ።
12 ጴጥሮስን ዮሃንስን ኪሃድሙ ጸኒሖም ኣብ መገዲ፡ ምናልባት ኣብ ጥቓ ቤት እቲ ቕድም ሊቀ ኻህናት ዝነበረ ሃና ደው በሉ፣ ናብኡ ኸኣ እዩ የሱስ ኪምርመር መጀመርታ እተወስደ። ንየሱስ ካብኡ ኺወስድዎ ኸለዉ፡ ጴጥሮስን ዮሃንስን ‘ርሕቕ ኢሎም’ ይስዕብዎ ነበሩ። (ማቴ. 26:58፣ ዮሃ. 18:12, 13) ጴጥሮስ ፈራህ ኣይነበረን። ኣብቲ ዅነታት እቲ፡ ደድሕሪ እቶም ጭፍራ ምስዓብ ትብዓት ዚሓትት እዩ ነይሩ። እቶም ጭፍራ ዕጡቓት እዮም ነይሮም፡ ጴጥሮስ ከኣ ንሓደ ኻባታቶም ኣቝሲልዎ ነይሩ እዩ። ኣብዚ ግና ነቲ ባዕሉ ኽሳዕ ሞት እውን ከይተረፈ ንየሱስ ብተኣማንነት ከም ዚስዕቦ እተዛረቦ ዘረባ ኺትግብር ኣይተራእየን።—ማር. 14:31።
13. ንክርስቶስ ብግቡእ ክንስዕበሉ እንኽእል እንኮ መገዲ እንታይ እዩ፧
13 ሎሚ ሓያሎ ሰባት ከም ጴጥሮስ ንክርስቶስ ‘ርሕቕ ኢሎም፡’ ማለት ዋላ ሓደ ኸየስተብሃለሎም፡ ኪስዕብዎ ይደልዩ እዮም። ይኹን እምበር፡ ከምቲ ጴጥሮስ ጸኒሑ ዝጸሓፎ፡ ንክርስቶስ ብግቡእ ክንስዕበሉ እንኽእል እንኮ መገዲ፡ ሳዕቤኑ ብዘየገድስ ኣብ ኵሉ ነገራት ኣብነቱ እናቐዳሕና፡ ብእተኻእለ መጠን ኣስኣሰሩ ብምስዓብ እዩ።—1 ጴጥሮስ 2:21 ኣንብብ።
14. ጴጥሮስ ነታ የሱስ ንፍርዲ ዝቐረበላ ለይቲ ብኸመይ እዩ ኣሕሊፍዋ፧
14 ጴጥሮስ ነቶም ጭፍራ ክሳዕ ኣፍ ደገ ሓደ ዓብዪ ቤት ተጠንቂቑ ሰዓቦም። እቲ ቤት፡ ናይቲ ሃብትን ስልጣንን ዝነበሮ ቀያፋ እቲ ሊቀ ኻህናት እዩ ነይሩ። ከምዚ ዝኣመሰለ ቤት፡ ኣብ ማእከሉ ኣጸድ ዘለዎ ዀይኑ፡ ብቕድሚኡ ኸኣ ኣፍ ደገ ነበሮ። ጴጥሮስ ኣብቲ ኣፍ ደገ ምስ በጽሐ፡ ከይኣቱ ተኸልከለ። እቲ ነቲ ሊቀ ኻህናት ዚፈልጦን ኣብ ውሽጢ ኣትዩን ዝነበረ ዮሃንስ፡ ነታ ሓላዊት ማዕጾ ነጊሩ ንጴጥሮስ ኣእትዎ። ጴጥሮስ ምስ ዮሃንስ ብሓንሳእ ዝጸንሐ ኣይመስልን እዩ፣ ናብ ውሽጢ ቤት ኣትዩ ኣብ ጐድኒ ጐይታኡ ኪኸውን እውን ኣይፈተነን። የግዳስ፡ ምስቶም ኣብቲ ቘራሪ ለይቲ ሓዊ ኣጕሂሮም ዚስሕኑ ዝነበሩ ባሮትን ገላዉን ኣብቲ ኣጸድ እዩ ጸኒሑ። ኣብኡ ዀይኑ ኸኣ፡ ነቶም ንየሱስ ኪጥቅንዎ ኢሎም ናብቲ ፍርዲ ዚካየደሉ ዝነበረ ቤት ዚኣትዉን ዚወጹን ዝነበሩ ናይ ሓሶት መሰኻኽር ይርእዮም ነበረ።—ማር. 14:54-57፣ ዮሃ. 18:15, 16, 18።
15, 16. እቲ የሱስ፡ ጴጥሮስ ሰለስተ ሳዕ ከም ዚኽሕዶ እተነበዮ ትንቢት ብኸመይ ከም እተፈጸመ ግለጽ።
15 እታ ንጴጥሮስ ዘእተወቶ ገረድ፡ ብብርሃን እቲ ሃልሃልታ ሓዊ ኣጸቢቓ ምስ ረኣየቶ፡ ኣለለየቶ። “ንስኻ እውን ምስ የሱስ እቲ ገሊላዊ ኔርካ ኢኻ!” እናበለት ድማ ከሰሰቶ። እዚ ንጴጥሮስ ድቦላ ስለ ዝዀኖ፡ ንየሱስ ከም ዘይፈልጦ ብምግላጽ ከሓደ፣ እታ ጓል እትብሎ ዝነበረት ከም ዘይተረድኦ እውን መሰለ። ኣትኵሮ ምእንቲ ኸይስሕብ፡ ናብ ጥቓ እቲ ኣፍ ደገ ኸይዱ ደው በለ። ሓንቲ ኻልእ ስለ ዘስተብሃለትሉ ግና፡ “እዚ፡ ምስ የሱስ እቲ ናዝሬታዊ ነይሩ እዩ” ኢላ ተዛረበት። ጴጥሮስ ድማ፡ “ነቲ ሰብኣይ እቲ ኣይፈልጦን እየ!” ኢሉ መሓለ። (ማቴ. 26:69-72፣ ማር. 14:66-68) ምናልባት ካልኣይ ግዜ ምስ ከሓደ እዩ፡ ደርሆ ኺንቁ ዝሰምዐ፣ ኣብቲ ግዜ እቲ ግና ተረቢሹ ብምንባሩ፡ ነቲ የሱስ ቅድሚ ሒደት ሰዓታት እተነበዮ ትንቢት ኪዝክሮ ኣይከኣለን።
16 ኣብቲ ግዜ እቲ እውን እንተ ዀነ፡ ጴጥሮስ ኣትኵሮ ሰባት ከይስሕብ ይጽዕር ነበረ። ኣብቲ ኣጸድ ደው ኢሎም ዝነበሩ ሰባት ግና፡ ናብኡ ቐረቡ። ሓደ ኻባታቶም፡ ነቲ ጴጥሮስ እዝኑ ዝቘረጾ ማልኮስ ዝስሙ ባርያ፡ ዘመዱ እዩ ነይሩ። ንሱ ኸኣ ንጴጥሮስ፡ “ኣብቲ ስፍራ ኣታኽልቲዶ ምስኡ ኣይረኣኹኻን፧” በሎ። ጴጥሮስ ከም እተጋገዩ ኼእምኖም ጸዓረ። ስለዚ ድማ፡ ከም ዘይሓሰወ ንምርግጋጽ፡ ኪምሕልን ንባዕሉ ኺረግምን ጀመረ። ንሳልሳይ ግዜ እዩ ኽሒድዎ። እቲ ቓላት ካብ ኣፉ ምስ ወጸ፡ ብኡብኡ ደርሆ ነቀወ፣ ጴጥሮስ ከኣ ንኻልኣይ ግዜ ሰምዖ።—ዮሃ. 18:26, 27፣ ማር. 14:71, 72።
17, 18. (ሀ) ጴጥሮስ ንጐይታኡ ኣዝዩ ኸም ዘጕሃዮ ምስ ተረድአ እንታይ ገበረ፧ (ለ) ጴጥሮስ እንታይ እዩ ሓሲቡ ኪኸውን ዚኽእል፧
17 ሽዑ የሱስ ናብቲ ኣብ ልዕሊ እቲ ኣጸድ ዘሎ ሰገነት ወጸ። ኣብታ ኣብ መእተዊ እዛ ምዕራፍ እዚኣ እተገልጸት ህሞት እቲኣ፡ ምስ ጴጥሮስ ዓይኒ ንዓይኒ ተረኣኣዩ። ጴጥሮስ ድማ ንጐይታኡ ኽሳዕ ክንደይ ከም ዘጕሃዮ ተረድአ። በቲ ዝገበሮ ስለ እተደቝሰ፡ ካብቲ ኣጸድ ወጸ። ናብቲ በታ ምልእቲ ወርሒ ዝበርሀ ጐደና ኣምርሐ። ኵሉ እቲ ዝገበሮ ቕጅል በሎ። ኣዒንቱ ብንብዓት ቅጽርጽር በለ። ኣብ መወዳእታኡ፡ ምኽኣል ኣብይዎ፡ ኣምሪሩ በኸየ።—ማር. 14:72፣ ሉቃ. 22:61, 62።
18 ሓደ ሰብ ከምዚ ዝኣመሰለ ዓብዪ ጌጋ ምግባሩ ምስ ኣስተውዓለ፡ ፈጺሙ ይቕረ ኸም ዘይብሃለሉ ገይሩ ኺሓስብ ይኽእል እዩ። ጴጥሮስ እውን ከምኡ ሓሲቡ ኪኸውን ይኽእል እዩ። እሞኸ ይቕረ ኺብሃለሉ ዘይከኣል ድዩ ነይሩ፧
ጴጥሮስ ይቕረ ኺብሃለሉ ዘይከኣል ድዩ ነይሩ፧
19. ጴጥሮስ ብዛዕባ እቲ ዝገበሮ ጌጋ እንታይ እዩ ተሰሚዕዎ ኪኸውን ዚኽእል፧ ተስፋ ኸም ዘይቀበጸ ግና ብኸመይ ንፈልጥ፧
19 ምድሪ ኺወግሕ ምስ ጀመረ፡ ጴጥሮስ ድማ ነቲ በታ መዓልቲ እተገብረ ተግባራት ምስ ተዓዘበ፡ ኣዝዩ ኸም ዝጐሃየ ፍሉጥ እዩ። በታ መዓልቲ እቲኣ ድሕሪ ቐትሪ፡ የሱስ ንሰዓታት ተሳቕዩ ምስ ሞተ፡ ጴጥሮስ ንርእሱ ወቒሱ ኪኸውን ኣለዎ። ንጐይታኡ ኣብታ ሰብ ኰይኑ ዘሕለፋ ናይ መወዳእታ መዓልቲ፡ ኣብ ልዕሊ ስቓዩ ስቓይ ከም ዝወሰኸሉ እናሓሰበ እህህ ኢሉ ኪኸውን ኣለዎ። መሪር ጓሂ እኳ እንተ ነበሮ፡ ተስፋ ግና ኣይቀበጸን። ከመይሲ፡ ድሕሪ ሓጺር እዋን፡ ምስ መንፈሳውያን ኣሕዋቱ እንደገና ኸም እተኣከበ ንፈልጥ ኢና። (ሉቃ. 24:33) ኵሎም እቶም ሃዋርያት በታ ለይቲ እቲኣ ዝገበርዎ ነገር ከም ዘጠዓሶምን ንሓድሕዶም ከም እተጸናንዑን ኣየጠራጥርን እዩ።
20. ካብቲ ጴጥሮስ ዝገበሮ ጽቡቕ ውሳነ እንታይ ንምሃር፧
20 ጴጥሮስ ጽቡቕ ውሳነ እዩ ገይሩ። ኣገልጋሊ ኣምላኽ ኪወድቕ ከሎ፡ እቲ ልዕሊ ዅሉ ዜገድስ፡ ኣወዳድቓኡ ዘይኰነስ፡ ኪትንስእን ጸገሙ ኼዐርን ዚገብሮ ቘራጽነት እዩ። (ምሳሌ 24:16 ኣንብብ።) ጴጥሮስ ተደቚሱ እኳ እንተ ነበረ፡ ምስ ኣሕዋቱ ብምእካብ ግና ናይ ሓቂ እምነት ኣርኣየ። ጓሂ ወይ ጣዕሳ ንሓደ ሰብ ጾር ኪዀኖ ኸሎ፡ ርእሱ ኺፈሊ እዩ ዚደሊ፣ ከምኡ ምግባር ግና ሓደገኛ እዩ። (ምሳ. 18:1) የግዳስ፡ ምስ ኣመንቲ ዝዀኑ ብጾት ኪለግብን መንፈሳዊ ብርታዐ ኺረክብን እዩ ዘለዎ።—እብ. 10:24, 25።
21. ጴጥሮስ ምስ መንፈሳውያን ኣሕዋቱ ተኣኪቡ ስለ ዝነበረ፡ እንታይ ወረ እዩ ሰሚዑ፧
21 ጴጥሮስ ምስ መንፈሳውያን ኣሕዋቱ ስለ ዝነበረ፡ ስጋ የሱስ ኣብቲ መቓብር ከም ዘየለ ዚሕብር ዜሰምብድ ወረ ሰምዐ። ጴጥሮስን ዮሃንስን ናብቲ ስጋ የሱስ እተነብረሉን ማዕጾኡ እተሓትመን መቓብር ጐየዩ። ዮሃንስ ብዕድመ ዝነኣሰ ነይሩ ኪኸውን ስለ ዚኽእል፡ ናብቲ ቦታ ቐዲሙ በጽሐ። ማዕጾ እቲ መቓብር ተኸፊቱ ምስ ጸንሖ፡ ናብ ውሽጢ ንምእታው ተወላወለ። ጴጥሮስ ግና ኣይተወላወለን። እናላህልሀ ናብ ውሽጢ እቲ መቓብር ኣተወ። እቲ መቓብር ከኣ ጥራዩ ጸንሖ።—ዮሃ. 20:3-9።
22. ንዅሉ እቲ ኣብ ልቢ ጴጥሮስ ዝነበረ ጓህን ጥርጣረን ከም ዚቕንጠጥ ዝገበረ እንታይ እዩ፧
22 ጴጥሮስ፡ የሱስ ከም ዝተንስአ ኣሚኑ ድዩ፧ ኣብ ፈለማ ኣይኣመነን፣ እተን እሙናት ኣንስቲ፡ መላእኽቲ ኸም እተራእይወንን ብዛዕባ ትንሳኤ የሱስ ከም ዝነገርወንን ምስ ሓበራኦ እውን ከይተረፈ ኣይኣመነንን። (ሉቃ. 23:55–24:11) በታ መዓልቲ እቲኣ ግና፡ ኵሉ እቲ ኣብ ልቢ ጴጥሮስ ዝነበረ ጓህን ጥርጣረን ተቐንጠጠ። የሱስ ህያው ጥራይ ዘይኰነስ፡ ብርቱዕ መንፈስ እዩ ዀይኑ። ንዅሎም ሃዋርያቱ ድማ ተራእይዎም እዩ። ኣቐዲሙ ግና፡ ንሓደ ኻባታቶም እዩ ንበይኑ ተራእይዎ። ሃዋርያት በታ መዓልቲ እቲኣ፡ “ጐይታ ብሓቂ ተንሲኡ፡ ንስምኦን እውን ተራእይዎ” ኢሎም ተዛሪቦም እዮም። (ሉቃ. 24:34) ሃዋርያ ጳውሎስ እውን ብዛዕባ እታ መዓልቲ እቲኣ፡ የሱስ “ንኬፋ፡ ደሓር እውን ነቶም ዓሰርተው ክልተ ተራእይዎም” ኢሉ ጽሒፉ እዩ። (1 ቈረ. 15:5) ኬፋን ስምኦንን፡ ጴጥሮስ ዚጽውዓሉ ኻልእ ስማት እዩ። ስለዚ፡ የሱስ ንጴጥሮስ በታ መዓልቲ እቲኣ በይኑ ኸሎ ተራእይዎ ኪኸውን ኣለዎ።
ጴጥሮስ፡ ጐይታኡ ይቕረ ኺብለሉ ዜድልዮ ሓያሎ ጌጋታት ገይሩ እዩ፣ መን ካባና እዩ እሞ በብመዓልቱ ይቕረ ኺብሃለሉ ዘየድልዮ፧
23. ኣብ ሓጢኣት ዝወደቑ ክርስትያናት ንጴጥሮስ ኪዝክርዎ ዘለዎም ስለምንታይ እዮም፧
23 ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ብዛዕባ እቲ የሱስን ጴጥሮስን እተራኸቡሉ ኣጋጣሚ ዚገልጽ ዝርዝር ሓበሬታ ኣይንረክብን ኢና። ጴጥሮስ ነቲ ዜፍቅሮ ጐይታኡ እንደገና ህያው ኰይኑ ኺርእዮ ብምኽኣሉ፡ ጓሂኡን ንስሓኡን ኪገልጽ ከኣ ኣጋጣሚ ብምርካቡ፡ ክሳዕ ክንደይ ውሽጡ ኸም እተተንከፈ ኽንግምቶ ጥራይ ኢና እንኽእል። ጴጥሮስ ካብ ዝዀነ ይኹን ንላዕሊ፡ ይቕረ ኺብሃለሉ እዩ ዚደሊ ነይሩ። የሱስ ኣብዚሑ ይቕረ ኸም ዝበለሉ ድማ ዜጠራጥር ኣይኰነን። ሎሚ ዘለዉ ኣብ ሓጢኣት ዝወደቑ ክርስትያናት እውን ንጴጥሮስ ኪዝክርዎ ኣለዎም። ኣምላኽ ይቕረ ኸም ዘይብለልና ጌርና ፈጺምና ኽንሓስብ የብልናን። የሱስ ነቲ፡ “ብዙሕ ይቕረ ይብል እዩ” እተባህለሉ ኣቦኡ ምሉእ ብምሉእ ኣንጸባሪቕዎ እዩ።—ኢሳ. 55:7።
ይቕረ ኸም እተባህለሉ ዜርኢ ተወሳኺ መርትዖ
24, 25. (ሀ) ብዛዕባ እታ ጴጥሮስ ኣብ ባሕሪ ገሊላ ዓሳ ኺገፍፍ ዝጸዓረላ ለይቲ ግለጽ። (ለ) ንጽብሒቱ፡ ጴጥሮስ ነቲ የሱስ ዝገበሮ ተኣምር ምስ ረኣየ እንታይ ገበረ፧
24 የሱስ ንሃዋርያቱ ናብ ገሊላ ኪኸዱ፡ ኣብኡ ድማ እንደገና ኸም ዚረኽብዎ ነገሮም። ንሳቶም ናብ ገሊላ ምስ በጽሑ፡ ጴጥሮስ ኣብ ባሕሪ ገሊላ ዓሳ ኺገፍፍ ወሰነ። እተወሰኑ ኻልኦት እውን ምስኡ ኸዱ። ጴጥሮስ ኣብቲ መብዛሕትኡ ህይወቱ ዘሕለፈሉ ቐላይ ኪዓዪ ጀመረ። ደሃይ እታ ዓጠጥ እትብል ጃልባን ደሃይ እቲ ዚጻፋዕ ማዕበላትን እቲ ሓርፋፍ መርበብን፡ ዝለመዶ ነገራት እዩ ነይሩ። እቶም ሰባት በታ ለይቲ እቲኣ ዋላ ሓደ ዓሳ እኳ ኣይሓዙን።—ማቴ. 26:32፣ ዮሃ. 21:1-3።
25 ምስ ወግሐ ግና፡ ሓደ ሰብ ኣብ ገምገም ደው ኢሉ ተዳሃዮም፡ መርበቦም ናብቲ ኻልእ ሸነኽ ኣቢሎም ኬውድቑ ድማ ነገሮም። ከምቲ ዝበሎም ምስ ገበሩ፡ 153 ዓሳ ሓዙ። ጴጥሮስ፡ እቲ ሰብ መን ምዃኑ ፈለጠ። ካብታ ጃልባ ዘሊሉ፡ እናሓምበሰ ናብ ገምገም መጸ። ኣብቲ ገምገም ከኣ፡ የሱስ ነቶም እሙናት ኣዕሩኹ ብጓህሪ እተጠብሰ ዓሳ ሃቦም። ሽዑ፡ ኣብ ጴጥሮስ ኣተኰረ።—ዮሃ. 21:4-14።
26, 27. (ሀ) የሱስ ንጴጥሮስ፡ ሰለስተ ሳዕ እንታይ ኣጋጣሚ እዩ ሂብዎ፧ (ለ) የሱስ ንጴጥሮስ ምሉእ ብምሉእ ይቕረ ኸም ዝበለሉ ዜርኢ እንታይ መርትዖ እዩ ሂብዎ፧
26 የሱስ ንጴጥሮስ፡ “ካብዚኣቶም ኣብሊጽካዶ ተፍቅረኒ ኢኻ፧” በሎ። ከምኡ ኺብሎ ኸሎ ድማ፡ ናብቶም ዓሳታት የመልክት ነይሩ ኪኸውን ኣለዎ። እቲ ጴጥሮስ ንዕዮ ምግፋፍ ዓሳ ዝነበሮ ፍቕሪ፡ ምስቲ ንየሱስ ዝነበሮ ፍቕሪ ዚወዳደር ድዩ ነይሩ፧ ከምቲ ጴጥሮስ ኣቐዲሙ ንጐይታኡ ሰለስተ ሳዕ ዝኸሓዶ፡ የሱስ ንጴጥሮስ፡ ኣብ ቅድሚ ብጾቱ ሰለስተ ሳዕ ፍቕሩ ኼረጋግጸሉ ኣጋጣሚ ኸፈተሉ። ጴጥሮስ ንየሱስ ፍቕሩ ኼረጋግጸሉ ኸሎ፡ የሱስ ድማ ንጴጥሮስ ብኸመይ ፍቕሩ ኸም ዜርኢ ነገሮ። እወ፡ ንቕዱስ ኣገልግሎት ካብ ኵሉ ንላዕሊ ቐዳምነት ብምሃብን ነቶም እሙናት ሰዓብቲ ክርስቶስ ዝዀኑ ኣባጊዕ ብምምጋብን ብምብርታዕን ብምጕሳይን ፍቕሩ ኼርኢ ኸም ዚኽእል ነገሮ።—ሉቃ. 22:32፣ ዮሃ. 21:15-17።
27 በዚ ኸምዚ ድማ፡ የሱስ ንጴጥሮስ፡ ንዕኡን ንኣቦኡን ጠቓሚ ምዃኑ ኣረጋገጸሉ። ጴጥሮስ ኣብታ ብክርስቶስ እትምራሕ ጉባኤ፡ ኣገዳሲ ግደ ኸም ዚህልዎ እዩ ተነጊርዎ። እዝስ የሱስ ምሉእ ብምሉእ ይቕረ ኸም ዝበለሉ ዜርኢ ሓያል መርትዖ ደይኰነን፧ ጴጥሮስ በቲ እተገብረሉ ምሕረት ልቡ ኸም እተተንከፈ ኣየጠራጥርን እዩ።
28. ጴጥሮስ ምስ ስሙ ተሰማሚዑ እተመላለሰ ብኸመይ እዩ፧
28 ጴጥሮስ ነቲ እተዋህቦ ዕዮ ንሓያሎ ዓመታት ብተኣማንነት ፈጺሙ እዩ። ከምቲ የሱስ ኣብ ድሮ እታ ዝሞተላ መዓልቲ ዝኣዘዞ፡ ንኣሕዋቱ ኣጸናኒዕዎም እዩ። ንሰዓብቲ ክርስቶስ ኣብ ምጕሳይን ኣብ ምምጋብን፡ ብለውሃትን ብትዕግስትን ዓይዩ እዩ። እወ፡ እዚ ስምኦን ዚብሃል ዝነበረ ሰብኣይ ኣብታ ጉባኤ ብጽንዓቱን ብብርታዐኡን ብተኣማንነቱን ጽቡቕ ጽልዋ ብምሕዳር፡ ምስቲ የሱስ ዘውጽኣሉ ጴጥሮስ ወይ ከውሒ ዚብል ስሙ ተሰማሚዑ ተመላሊሱ እዩ። እዚ ጽልዋኡ፡ ኣብተን ብዛዕባ ፍቕሪ ዜጕልሓ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከባ ንሱ ዝጸሓፈን ክልተ መልእኽትታት ይርአ እዩ። እዘን መልእኽትታት እዚአን፡ ጴጥሮስ ነቲ ብዛዕባ ይቕረ ምባል ካብ የሱስ እተማህሮ ትምህርቲ፡ ፈጺሙ ኸም ዘይረስዖ እውን ይሕብራና እየን።—1 ጴጥሮስ 3:8, 9፣ 4:8 ኣንብብ።
29. ኣስኣሰር እምነት ጴጥሮስን ኣስኣሰር ምሕረት ጐይታናን ክንስዕብ እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
29 ንሕና እውን ካብዚ ኽንምሃር ኣሎና። ኣምላኽ ነቲ ብዙሕ ሳዕ እንፍጽሞ ጌጋታትና ይቕረ ኺብለልና በብመዓልቱ ንልምኖ ዲና፧ ይቕረ ምስ በለልናኸ፡ ካብ ሓጢኣትና ኸም ዜንጽሃና ንኣምን ዲና፧ ንኻልኦትከ ይቕረ ንብለሎም ዲና፧ ከምኡ እንተ ጌርና፡ ኣስኣሰር እምነት ጴጥሮስን ኣስኣሰር ምሕረት ጐይታናን ንስዕብ ኣለና ማለት እዩ።


text:
ንመርኣዪ ዚኸውን ኣቀራርባታት
ንቕሑ!
መፋለጢ፦ ናይዛ ወርሒ እዚኣ መጽሔት ንቕሑ! እንሀትልካ።
ሕቶ፦ ነዛ ኣብ ገጽ 2 ዘላ ሕቶ እሞ ኣስተብህለላ። እንታይ ኢልካ ምመለስካ፧
ጥቕሲ፦ ሉቃ 7:35
እዛ ዓንቀጽ እዚኣ፡ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ መሰረታዊ ስርዓት ብኸመይ ከም ዚጠቕመና ትገልጽ።
ንቕሑ!
ሕቶ፦ እዘን ቃላት እዚአን ኣብ ህይወትና ኽንስዕቦ ዚግባእ ጥበብ ዝሓዛ ምዃነን ኣይትሰማምዓሉንዶ፧
ጥቕሲ፦ ማቴ 6:34
መፋለጢ፦ [ኣብታ “ርእይቶ መጽሓፍ ቅዱስ—ጭንቀት” እትብል ዓንቀጽ ገንጽል።] እዛ ዓንቀጽ እዚኣ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ንጭንቀት ንኽንዋጽኣሉ ብኸመይ ኪሕግዘና ኸም ዚኽእል ትገልጽ።
መጽሓፍ ቅዱስ ዚምህር
ሕቶ፦ ኣብ ኣምላኽ ዚኣምኑ ሓያሎ ሰባት፡ ንኣምላኽ ኪቐርብዎ ይደልዩ እዮም። መጽሓፍ ቅዱስ ንኣምላኽ ክንቀርቦ ኸም ዚዕድመና ትፈልጥዶ፧
ጥቕሲ፦ ያእ 4:8ሀ
መፋለጢ፦ እዛ መጽሓፍ እዚኣ፡ ብመጽሓፍ ቅዱስ ኣቢልና ብዛዕባ ኣምላኽ ዝያዳ ንኽንፈልጥ ክትሕግዘና እያ ተዳልያ። [ንምዕራፍ 1 እታ መጽሓፍ ቅዱስ ዚምህር እትብሃል መጽሓፍ ኣርእዮ።]
ናይ ርእስኻ ኣቀራርባ ኣዳሉ
ናይ ገዛእ ርእስኻ ኣቀራርባ ኣገልግሎት ወፍሪ ንምድላው፡ ነቲ ኣቐዲሙ እተጠቕሰ ኣብነታት ተጠቐም።


text:
ኣብ ኢጣሊያ ናይ ኣግሪጀቶ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ካርዲናል ፍራንቸስኮ ሞንተነግሮ ኣብ ፖምፐይ ማርያማዊ ቅዱስ ዕለት 8 ግንቦት 2017 ዓ.ም. ዝዓርገ ጸሎት ምህለላ ለማርያም ዘሮዛርየም ከምዝመርሑ ክንገር እንከሎ፡ እዚ በቢ ዓመቱ ዕለት 8 ግንቦት ዝዓርግ ጸሎት ምህለላ ለማያም ዘሮዛየም ዕለት 8 ግንቦት 1883 ዓ.ም. ዝተጀመረን ስለ ሁሙማንን ድኻታትን ብስእነት ስራሕ ስለ ዝሳቐዩን ስለ ፍትሕን ሰላምን ብጠቕላላ ማሕበራውን ሰብኣውን ስቓይ ኩሉ ብኣማላድነ ቅድስቲ ድንግል ማርያም ዘሮዛርየም እግዚኣብሔር መልሲ ክህበሉ ብዝብል ጥልቂ መፈሳውነት ዝተበገሰ መደብ ምዃኑ ነቲ ዕለት 8 ግንቦት 2017 ዓ.ም. ኣብቲ ማርያማዊ ቅዱስ ስፍራ ዝተኻየደ ናይ ጸሎት ስነ ስርዓት ዝተኸታተላ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኣድሪያና ማሶቲ ሓቢረን።
ብፁዕነቶም ፍርቂ መዓልቲ ዕለት 8 ግንቦት 2017 ዓ.ም. ምህለላ ለማርያም ዘሮዛርየም ብብፁዕ ባቶሎ ኦንጎ ናይቲ ናይ ፖምፐይ ማርያማዊ ቅዱስ ስፍራ መስራቲ ዝተደርሰ ጸሎት ኣዕሪጎምን ጸሎት መቑጸሪያ ከምዝመርሑን ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ እውን ዕለት 7 ግንቦት 2017 ዓ.ም. ፍርቂ መዓልቲ ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ በሸሓት ዝቑጸሩ ካብ ውሽጥን ወጻእን ዝመጹ ምእመናን ዘሳተፈ ጸሎት ንግስተ ሰማይ መሪሖም ነቲ ዕለት 8 ግንቦት ኣብ ፖምፐይ ማርያማዊ ቅዱስ ስፍራ ዝዓርግ ጸሎት ቅድሚ ምብዓሉ ዘኪሮም እግዚኣብሔር ሰላሙ ከውርደልና ብንግስተ ሰላም ዝዀነት እመ መድሃኒ ዓለም ኣማላድነት ክንጽልይ ሓደራ ከምዝበሉን ምእመናን ጸሎት መቝጸያ ከዘውትሩ ዝሃብዎ ለበዋ ብፁዕ ካርዲናል ሞንተነግሮ ጸሎት ምህለላ ቅድስተ ማርያም ዘሮዛርየም መሪሖም መስዋዕተ ቅዳሴ ኣዕሪጎም ኣብ ዝለገስዎ ስብከት ዘኪሮም ክምቲ ቅዱስ ኣቦና ዝበልዎ ሓደራ ጸሎት መቝጸሪያ ኣፍቀርቲ ንኹን ከምዝበሉ ዝጠቐሳ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ማሶቲ ኣስዒበን፥ ብፁዕ ካርዲናል ሞንተነግሮ፥ እኽብሮትን ውዳሴን ንማርያም መቝሪያ ብለሚድ ብምፍጻም ዘይኰነስ ነቲ ካብ ጥንቲ ጀሚሩ ክሳብ ኣባና ዝበጽሐ ቅዱስ ትውፊትን ባህልን ቤተ ክርስቲያን ማርያም ንምእመንን ንክርስቲያንን ሕይወት ኣርኣያ ምዃና ዝገልጽን ማርያም ናይ እምነት መሳልል ከምዝዀነ ዝገልጽ እዩ ከምዝበሉ ሓቢረን።
ኣብ ማርያም ቃልን ሕይወትን ውሁድ ኰይኑ እዩ። ስለዚህ ኣባና ጸሎትን እምነትን ልማድ ኰይኑ ከይተርፍ ከም ማርያም ነቲ ቃል ሰሚዕና ኣብ ውሽጥና ኣንቢርና ብምስትንታን ፈጸምቲ ንኹን ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ፥ “ኢየሱስ ክርስቶስ ሕይወቱ ንስለ ምድሓንና ኣሕሊፉ ሃበ ኣንሕና እውን ክርቲያን ሰዓብቲ ክርስቶስ ብምዃንና ስለ ኣሕዋት ሕይወት ገዛእ ርእስና ኣሕሊፍና ንኽንህብ ኣብ ዝድርኽ ኩነት ምስ እንርከብ ከም ፍቓድካ ቢልና ስንድዋት ኰይና ንኽንርከብ ዝተጸዋዕና ኢና፡ ክርስቶስ ስለይ ሕይወትካ ሕይወተይ ስለ አሕዋአይ ንበል” እንክብሉ ዝገለጽዎ ሓሳብ ጠቒሶም፥ ኣሕዋትና ብድኽነት እናተሳቐዩ እቲ ንሕይወት መሰረት ዝዀነ ስኢኖም ክሳቐዩ ኣንሕና ግና ብሃብቲ ንምድላብ እንቀዳደም ኰይና ልባትና ዓጺና እንነብር እንተድኣ ኰይና ልብና ንፍቕሪ እግዚኣብሔ ንዓጽው ማለት እዩ፡ ስለዚህ እውነተይና እምነት ቃልን ተግባርን ዘጣመረ እዩ። እምነት ጸጋ እዩ። ዝተቐበልናዮ እምነት ንኻልኦት እነብጽሕ ምስ እንኸውን ኣብ ዝበለጸ ዓለም ሕንጸት ዓቢይን መሰረታውን ግደ ነበርክት፡ ዘይነካፍሎ እምነት ዝሞተ እዩ ዝኸውን። እምነት ሕይወት እዩ። ሕይወት ካብ ኰነ ድማ ተኻፋሊ እዩ ከምዝበሉ ዝገለጻ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ማሶቲ ኣስዒበን፥ ማርያም ናይ እምነት ብቓልን ተግባርን ምንባር ኣብነት እያ እንክብሉ ዘስምዕዎ ስብከት ከምዘጠቓለሉ ሓቢረን።


text:
ሰራሕተኛታት፣ ንተገልጋላይ ብፍሕሽው ኣቀባብላን ጽፉፍ ኣገባብን ከአንግዱ መተሓሳሰቢ ቀሪቡ።
ሰራሕተኛታት፣ ንተገልጋላይ ብፍሕሹው ኣቀባብላን ጽፉፍ ኣሰራርሓን ከአንግዱ፣ ምምሕዳር ንኡስ ዞባ ዓዲ-ቐይሕ ምስ መሻርኽቱ ብምትሕብባር ንሰራተኛታት ትካላት ወሃብቲ ኣገልግሎት ኣብ ዝሃቦ ስልጠና መተሓሳሰቢ ቀሪቡ።
ነቲ ኣብ ኣወሃህባ ስሉጥን ጽፉፍን ኣገልግሎትን ምሕደራን ዝምልከት ኣስተምህሮ ዝሃበ መምህር ኣማኒኤል ኣርኣያ፣ ሓደ ትካል ንተገልገልቲ ዘዕግብ ኣገልግሎት ምስ ዘቕርብ፣ ጽቡቕ ስምን ብዝሒ ዓማዊልን ከምዝህልዎ ጠቒሱ፣ ኣታዊታቱን ተወዳዳርነቱ እናዓበየ ከምዝኸይድ ኣብሪሁ።
ኣስዒቡ መምህር ኣማኒኤል፣ ሓደ ሰራሕተኛ ትሕትና ዝመልኦ ስሉጥ ኣገልግሎት ከቕርብን ኣብ ስራሕ ንግዜ ብግቡእ ክጥቀመሉን መሰረታዊ መትከል ከምዝኾነ ኣስሚሩሉ።
ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ቐይሕ ኣቶ መሓመድ ሓምድ ኣብ ዘስመዖ ቃል፣ ሰራሕተኛታት ድልየት ተገልጋሊ ብጽሞና ሰሚዖም ግቡእ ምላሽ ክህቡ ሓላፍነቶም ምዃኑ ጠቒሱ፣ ሰልጠንቲ ንዝተማህርዎ ኣብ ግብሪ ከውዕሉ ተማሕጺኑ።
ተሳተፍቲ ብወገኖም፣ ዝተዋህቦም ስልጠና ጽፉፍን ስሉጥን ኣገልግሎት ንህዝቢ ኣብ ምሃብ ከምዝሕግዞም ዘለዎም እምነት ብምግላጽ፣ ቀጻልነት ክህልዎ ተላብዮም።
***** ኣ.ዜ.ኤ *****


text:
ካብ መቕሎ ናብ መጋርያ ሓዊ
Source http://www.harnnet.org/index.php/news-and-articles/top-headlines/4502-2012-12-03-12-13-24
Written by ወዲ በርሀ ካብ ሸገራብ
ብ22 ሕዳር 2012 ወናኒ ቤት መግቢ ካስኮ ዝዀነ ሰመረ ዝብሃል ስደተኛ ምስ በዓልቲ ቤቱን ሓንቲ መሓዛኦምን ካብ መደበር ስደተኛታት ሸገራብ ናብ ከሰላ ገጾም እናተጓዓዙ ከለዉ ተጨውዮም። ሰመረ ካስኮ፡ ንሓደ ኣባል ጸጥታ ዝዀነ ሱዳናዊ ኣብ ልዕሊ ሓንቲ ኤርትራዊት ስደተኛ ዝፈጸሞ ዓመጻዊ ስጋዊ ርክብ ከሲሱ ስለዝነበረ፡ ብቤት ፍርዲ ተጸዊዑ ኢዩ ናብ ከሰላ ምስ ሰበይቱን መሓዝኦምን ዝኸይድ ዝነበረ።
ኣብ ርእስ’ዚ፡ እዞም ኤርትራውያን ስደተኛታት ብሓደ ኣባል ጸጥታ ሱዳን ተሰንዮም ብመኪናኡ እናተጓዕዙ ከለዉ ኢዮም ብቐትሪ ተጨውዮም። እቲ ክሱስ ድማ፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኢዩ ነይሩ። እዚ ስርሒት’ዚ፡ ኣብ’ቲ ፍርዲ ዝውሃበሉ ዕለት ምፍጻሙ ድማ፡ ኢድ ናይ’ቶም ተኸሰስቲ ማለት ጸጥታ’ታ ሃገር ከምዘለዎ ብሩህ ኢዩ።
ብ25 ሕዳር 2012 ድማ፡ ገበነኛታት ነጋዶ ደቂ ሰብ ካብ ውሽጢ መደበር ሸገራብ፡ ካብ ጥቓ ቤት ጽሕፈት ጸጥታ፡ 6 ስደተኛታት ጨውዮም ወሲዶም። ኣቶም ካብ መደበር ስደተኛታት ወጻኢ ዝጭወዩ እሞ ኣዲኦም ትቝጸሮም።
ብኻልእ ሸነኽ ከኣ፡ ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ናብ ሱዳን ኣቲኹም ብዝብል ምስምስ ብቤት ፍርዲ ዝባረሩ ኤርትራውያን ስደተኛታት ማእለያ የብሎምን። እዞም ስደተኛታት እዚኣቶም፡ ካብ ሓለዋ ወተሃደራት ዶብ ኤርትራን ነጋዶ ደቂ ሰብን ኣምሊጦም፡ ንፖሊስ ወይ ጸጥታ ወይ ወተሃደራት ሱዳን ኢዶም ዝሃቡ ወይ ብኦኦም ዝተተሓዙ ኢዮም።
ቢት ፍርዲ ድማ ንነፍስወክፍ ስደተኛ፡ 500 ጅኔ ክኸፍልን ክባረርን ኢዩ ዝውስነሉ። ንዝተወሰነሉ መቕጻዕቲ ክኸፍል ዘይክእል ስደተኛ፡ ኣምሳያኡ ን3 ወርሒ ይእሰር፡ ብድሕሪኡ ከኣ ይባረር። እዚ ዘይሰብኣዊ ተግባር’ዚ፡ ካብ ኣብ ልዕሊ ሓዊ ዘሎ መቕሎ ኣውሪድካስ ናብ መጋርያ ምድርባዩ ኢዩ ዘርኢ።
እዚ ጕዳይ’ዚ ብተደጋጋሚ ንወከልቲ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት እኳ እንተነገርና፡ ዝውሃበና መልሲ ግን፡ ንሕና መንነት ዘይሃብናዮ ሰብ ክንከላኸለሉ ኣይንኽእልን ኢና። ግደፍ’ዶ መንነት ዘይብሉ፡ መንነት ዘለዎ ውን እንተዀይኑ፡ ካብ’ዚ መደበር እንተወጺኡ ክንከላኸለሉ ኣይንኽእልን ኢና ዝብል ኢዩ።
እቶም ስደተኛታት ድማ፡ እቲ ብሰብኣዊ ማሕበራት ዝውሃቦም ሓገዝ ስለዘይኣኽሎም ስራሕ ክደልዩ፡ ክነግዱ ….ወዘተ ካብ’ቲ መደበር ክወጹ ይግደዱ ኢዮም።
ብቤት ፍርዲ ሱዳን ዝባረሩ ኤርትራውያን ካብ ዕለት ናብ ዕልት እናበዝሑ ኢዮም ዝኸዱ ዘለዉ። ኮሚሽን ስደተኛታት ሱዳን ይኹን ሕቡራት ሃገራት ድማ፡ ኢዱ ኣጣሚሩ ኢዩ ዝርኢ ዘሎ። ኣብ’ዚ ቀረባ እዋን፡ 11 ኤርትራውያን ናብ ኤርትራ ተባሪሮም ኣለዉ። ንኽባረሩ ተባሂሎም ኣብ ከሰላ ተኣሲሮም ዝርከቡ ድማ 70 ኣቢሎም ይዀኑ።
ስለ’ዚ፡ ኣውያትና ናብ ኮሚሽን ስደተኛታት ሱዳንን ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራትን መንግስታት ዓለምን ኣብጽሑልና።
ወዲ በርሀ ካብ ሸገራብ


text:
“ካብቲ ንሓደ ክርስቲያን ዘልምስ ሓጢኣት እግዚኣብሔር ናጻ የውጽኣና። ንዅሉ ምፍራሕን ናይ ኵሉ ነገር ፍርሒ ተዘክሮን ተስፋን ትብዓትን ትዕግስትን ንኸይህልወና ዝዕንቅጽ እዩ” ዝበሉ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 27 ጥሪ 2017 ዓ.ም. ከምቲ ልሙድ ዘነግህ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ቅድስቲ ማርታ ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ቤተ ጸሎት መስዋዕተ ቅዳሴ ኣዕሪጎም ኣብ ዝለገስዎ ስብከት ክኸውን እንከሎ፡ ቅዱስነቶም ኣብቲ ብላቲን ስርዓት ባሕረ ሓሳብ መሰረት ዝተነበ ናይ ዕለቱ ምንባብ ካብ ዕብራውያን ምዕ. 10 ካብ ፍቕዲ 32-39ን ከምኡ ድማ ወንጌል ማርቆስ ምዕ. 4 ካብ ፍቕዲ 26-34 ኣሞርኵይዞም፥
ኣብ ሕይወተይ ተዘክሮ መደብ ምድሓን ኣምላኽ ክገብር
ንዕብራውያን ኣብ ዝተጽሓፈ መልእኽቲ ክርስትያናዊ ሕይወት ንምባር ሓላፍን ህልውን መጻእን ጊዜ ንምስትዓል ይምዕድ፡ ቅድም ቀዳድም ተዘክሮ ንኽንገብር ይዕድመና። ስለምታይ ናይ ክርስቲያን ሕይወት ኣብ ሕጂ ወይ ከኣ ኣብ ሕጅኣዊ ክውን ጊዜ ዝጅምር ዘይኰነስ ኣብ ሕጅኣዊ ጊዜ ዝቕጽል ዝሓለፈ ኵሉ ሰናይን ዘይሰናይን ተዘክሮ ዝንበረሉን ብሓፈሻኡ ታሪኸይ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ብዘይ ሕብእብእን ሽፍንፍንን ዝክኸወነሉ እዩ።
እሓዋተይ ይብሉ ቅዱስ ኣቦና ስብከቶም ብምቕጻል፥ ናብ ተዘክሮ ምልስ በሉ፡ ኣቃልቦ ኣብ ተዘክሮ ግበሩ እቲ ብውዕዉዕ መንፈስ ንእምነት ዝተበገስናሉን ሕይወት ኣብ እምነት ምንባር ዝጀመርናሉን ስቓይን መከራን እንክጋጥም ምልስ ቢልና ንዘክሮ። ብዘይ ተዘክሮ ሕይወት ክርስትናን መንፈሳዊ ሕይወትን ንምስትዓውሉ የጸግም እዩ። ክትርድኦ ዘጸግም ጥራሕ ዘይኰነስ ብዘይ ተዘክሮ ክርስትያናዊ ሕይወት ንምንባር ዘይከኣል እዩ። ኣብ ሕይወተይ ታሪኽ ምድሓን ኣምላኽ ኣብ ሕይወተይ ኩሉ ግድፈታተይን ላዕልን ታሕትን ሕይወተይን ካብዚ ኹሉ ላዕልን ታሕትን እግዚኣብሔር ከመይ ገይሩ ኣድሓነኒ? ተዘክሮ ብሓቂ ጸጋ እዩ። ዝለዚህ ጸጋ ካብ ኰነ ድማ ተዘክሮ ንኽህልወና ንጐይታ ምሕታት የድሊ። ኣብ ሕይወተይ ተዘክሮ ጐይታ ከይዝንግዕ፡ እቲ ሰናይ ዝገበርካለይን ዘጋጠመንን ኩሉ ሓጎስን መስቀልን ከይርስዕ ሓግዘኒ ንበሎ። ክርስቲያን ናይ ተዘክሮ ሰብ እዩ።
ምስ ክርስቶስ ምርኻብ ተስፋ ምንባር
መልእኽቲ ዕብራውያን ኣብ ጉዕዞ ዘለና ንሓደ ነገር ኣማዕድይናን ንኣኡ እናተጸበናን እንነብር ምዃንና የብርሃልና። ኣብ ሓደ ተብጽሖ ንኽንበጽሕን ምርኻብን ምስ ጐይታ ምርኻብ እዩ ተበጽሖና። ብእምነትን ምስ እምነትን ኣብ እምነትን ንኽንነብር ይምዕደና። ተስፋ ንመጻኢ ምምዕዳው። ከምቲ ሕይወት ክርስትና ብዘይ ተዘክሮ ክንበር ዘይከኣል ከምኡ ኸኣ ብተስፋ ምስ ጐይታ ንምርኻብ ዝብል መጻኢ ዘየማዕድው ሕይወት ክርስትና ምንባር ዘይከኣል እዩ። ሕይወት ልክዕ ከም እስትንፋስ እዩ ይብል መልእኽቲ ዕብራውያን ሓደ መንእሰይ ብምዃኑ ኣብ ቅድሚኡ ብዙሕን ነዊሕን ጊዜ ከምዘሎ ገይሩ ይሓስብ። ደሓር ግና ሕይወት ጊዜ ዝጐይን ቀልጢፉ ዝሓልፍን ከምዝዀነ የመክረና። ከመይ ይሓልፍ እዚ ጊዜ ንብል። ብተስፋ ከምእንረኽቦ እናሓሰብና ምንባር ናይ ሕይወት ውጥረት ይበሃል። እዚ ውጥረት’ዚ ድማ ኣብ መንጐ ተዘክሮን ተስፋን ሓላፍን መጻእን ማእከል ዘሎ እዩ።
ህልው ኩነት ብትብዓትን ትዕግስትን ምንባር
እቲ መልእኽቲ ናብ ዕብራውያን ዘተሓሳስበና ሳልሳይ ነጥቢ ድማ፥ ሕልው ኩነት ምንባር ዝብል እዩ። ብዙሕ ጊዜ ስቓይን ትካዜን ዝተመልአ ይኸውን ይኹን ደኣ እምበር ብትብዓትን ትዕግስትን ምንባር እዩ። እዚ ማለት ድማ ብግልጽነትን ብዘይ ፍርሕን ሓፍረትን ናይ ሕይወት ክውንነትን ኩሉ እናተቐበልካዮ ምንባር ማለት እዩ። ሓጢኣተይናታት ኢና። ኩላትና፡ ይቕድመ ይድሓር ኩላትና ሓጢኣተይናታት ኢና። ብትብዓትን ብትዕግስትን ድማ ንቕድሚት ንሰጉም። ኣብ ዘለናሉ ኣይንኺድ። ኣብ ደውታ ኣይንንበር ኣብ ደውታ ምንባር ኣየዕብይን።
ሓጢኣት ሕይወት ክርስትና ዘልምስ እዩ፥ ረዓዲ ዝገብር እዩ። ንቕድሚት ንኸይትስጉም ዝዓግት። ኢየሱስ ግና ዝብለና፥ “ኣይትፍራሕ” እዩ። ፈራሓትን ረዓድትን እቶም ንድሕሪት ዝስጉሙ እያቶም። ማለት ገዛእ ርእሶም እናተቖናቖኑ ዝዕቅቡ። ሕሉፋት ዓቀብቲ ገዛእ ርእሲ። ኵሉ ዘፍርሖም፡ ሓደገይና ኮንደኾናዊ፡ ኮንደኾናዊ እናብዝሑ ኣብ ደውታ ዝነብሩ። በጃኻ ተጠቀቕ ኣስጋኢ እዩ ዝብሉ። ርግጽ እዩ ትእዛዛት ኩሉ ዝሓቶ እዩ። ኰይኑ ግና ረዓዲ ብድሆ ዝፈርሕ ዝተውሃቦ ጸጋታት ዝርስዕ እዩ። ፍርሒ ተዘክሮ ይድምስስ ተስፋ የወግድ ንቕድሚት ንኸይትብል ምቑሕ ይገብር።
ናይ ሓደ ክርስቲያን ህልው ጊዜ ህልው ኩነት ዘየርዕዶ እዩ። ርዑድ ክርስትና ምንባር ማለት ተዘክሮ ምድምሳስ ማለት እዩ። እምበኣርክስ ጐይታ ኣብ ተመክሮን ተስፋን ጉዕዞና ይዕብየና። ዕለታዊ ትብዓትን ትዕግስትን ድማ ይዓድለና። ካብ ራዕዲ የድሕነና። ካብቲ ገዛእ ርእስኻ ምዕቃብ ፈራሕ ኩሉ ነገር ምዃን ይኽደነና። ኢየሱስ “ሕይወቱ ከድሕና (ክዕቕባ) ዝደሊ ኬጥፍኣ እዩ” ይብለና እንክብሉ ዝለገስዎ ስብከት ከምዘጠቓለሉ ልኡኽ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ሰርጆ ቸንቶፋንቲ ሓቢሮም።


text:
እቶም መማህራን ብብቑዕ ምኽንያት ይኹን ብዘይብቑዕ ምኽንያት ብዘየገድስ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ታዕሊሞም ዘይወድኡ ኩሎም ብግዴታ ካብ ዕለት 13 ሓምለ ጀሚሮም ናብ ሕምብርቲ ክወርዱ ከምዝግባእ እቲ መልእኽቲ የዘኻኽር ወይ ውን ይእዝዝ።
እቶም ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዝተፈላለየ ብሰንኪ ጸገማትን ሕማምን ዘቋረጹ ሕማምም ብዘየገድስ ተለቒሞም ናብ ሕምብርቲ ክወርዱ፤ ብናይ ሚኒስትሪ ምክልካል ሓኪም ምስተራእዩ ጥራይ ድማ ሕሙማት ሙኻኖምን ዘይሙኻኖምን ከምዝረጋገጽ እቲ መምርሒ ይሕብር።
ኣብዚ ዝመጽእ ዓመተ ትምህርቲ 2017/2018 መመህራን ኮይኖም ዘገልግሉ ኩሎም ሕጹያት መመህራንውን እዚ ናይ ሕምብርቲ ታዕሊም እንተዘይወዲኦም ከም መመህራን ኣፍልጦ ክወሃቦም ከምዘይግባእ ሚኒስትሪ ምክልኻል ኣዚዙ፤ በዚ መሰረት ኣብ ኤርትራ ብቑዕ መምህር ተባሂሉ ኣፍልጦ ዝወሃቦ ብሰርቲፊከይት ናይ ምስልጣን መመህራን ዘይኮነስ ብመደበር ታዕሊም ሕምብርቲ ኪኸውን ኢዩ።
ሚኒስትሪ ምክልኻል ዝርዝር ኣስማት ናይኩሎም ኣብዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቐሰ ምድብ ዝኣትዉ መመህርና ከቕርብ ተኣዚዙ ምህላዉ ዝሓበሩ ምንጭታት መድረኽ፤ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ከምቲ ዝተኣዘዞ መማህራኑ ኣሕሊፉ ንምሃብ ብመንገዲ ክፍሊ ምምሕዳርን ፋይናንስን ፐርሰነልን ሊስታ ናይ ታዕሊም ዝብገሱ መማህርና የዳሉ ምህላዉ ገሊጾም።
ብኻልእ ወገን ኩሎም ካልኦት መመህራን ድሕሪ ምዝዛም ዓመተ ትምህርቲ ኣብ ናይ ለይቲ ሓለዋ ክዋፈሩ ሚኒስትሪ ምክልኻል መምርሒ ኣሕሊፉ ኣሎ።
እዚ መምርሒ እቶም ናይ ለውጢ መሪሕ ግደ ክጻወቱ ዝኽእሉ መምህራንንን ተመሃሮን ኣብ እዋን ዕረፍቶም ኣንጻር መንግስቲ ዝካየድ ተቓውሞ ንኸይውድቡን፥ ብታዕሊምን ኣህላኺ ሓለዋታት ለይትን ዶቒስካ ንምሓዞም ዝዓለመ ሙኻኑ እቶም ምንጭታት ንሚኒስትሪ ትምህርቲ ዝርከቡ ምንጭታቶም ጠቒሶም ገሊጾም።
ትምህርቲ ኣብ ኤርትራ ካብቶም ወዲቑ ዘሎ ዓውድታት ኮይኑ ስለዘሎ ኣብዚ እዋን እዚ ኣብ ኤርትራ ትምህርቲ ወዲኡ ፍልጠት ቀሲሙ ህይወቱ ክመርሕ ዝሓስብ ሰብ ተሳኢኑ ብኣንጻሩ ዘዝተወልደ ቆልዓ ብስግረ ዶብ ናብ ሱዳንን ኢትዮጲያን ይሰግር ምህላዉ ይፍለጥ።


text:
ገበር | መጸናንዒ ኻበይ ክትረክብት ኽእል፧
ኵላትና ምጽንናዕ የድልየና እዩ
ቈልዓ ኸለኻ ዝወደቕካሉ እዋን ትዝ ይብለካዶ፧ ኢድካ ወይ ብርክኻ ተላሕጺጽካ ትኸውን። ሽዑ፡ ኣዴኻ ብኸመይ ከም ዘጸናንዓትካ ትዝክሮዶ፧ ቍስልኻ ሓጺባ ብፋሻ ጀኒናቶ ትኸውን። ዋላ እኳ እንተ በኸኻ፡ እቲ ህዱእ ቃላታን ምዉቕ ሕቝፋን ጽቡቕ ከም ዚስምዓካ ገይሩ እዩ። ቈልዓ ኣብ ዝነበርካሉ እዋን፡ ብቐሊሉ ኢኻ ምጽንናዕ ትረክብ ኔርካ።
እናዓበና ኽንከይድ ከለና ግና ህይወት ዝያዳ እናተሓላለኸት እያ እትኸይድ። ጸገማት እናዓበየ፡ ምጽንናዕ ምርካብ ድማ ኣጸጋሚ እናዀነ ይኸይድ። እቲ ዜሕዝን፡ እኹላት ሰባት ዜጋጥሞም ጸገማት፡ ብፋሻን ብናይ ኣደ ምሕቋፍን ዚፍታሕ ኣይኰነን። ሒደት ኣብነታት እስከ ርአ።
ካብ ስራሕ ብምውጻእካ ዝሰንበድካሉ ኣጋጣሚ ትዝዶ ይብለካ፧ ሁልያን፡ ካብ ስራሕ ምስ ተሰጕጐ፡ ካብ ስንባድ እተላዕለ ዚገብሮ ጠፍኦ። ‘ከመይ ገይረ እየ ንስድራ ቤተይ ክኣልዮም፧ ምስ እዛ ትካል ንሓያሎ ዓመታት ኣበርቲዐ ዓይየ ኽነሰይሲ፡ ንምንታይ ሕጂ ኸም ዘይጠቅም ገይራ እትርእየኒ፧’ ብምባል ድማ ሓሰበ።
ምናልባት ሓዳርካ ብምፍራሱ ሕርር ኵምትር ኢልካ ትኸውን። ራኬል ከምዚ ትብል፦ “ቅድሚ 18 ኣዋርሕ፡ ብዓል ቤተይ ሃንደበት ሓዲጉኒ ምስ ከደ፡ ብጓሂ ተወሓጥኩ። ልበይ ኣብ ክልተ እተመቕለት ኰይኑ እዩ ተሰሚዑኒ። እቲ ቓንዛ፡ ኣካላውን ስምዒታውን እዩ ነይሩ። ኣዝየ ኸኣ ፈራሕኩ።”
ምናልባት እውን ብዙሕ ምምሕያሽ ዘይትርእየሉ ኸቢድ ናይ ጥዕና ጸገም ይህልወካ ይኸውን። ሓድሓደ እዋን፡ ከምቲ “ንህይወት ፈንፊነያ እየ፣ ብህይወት ክነብር ከኣ ኣይደልን እየ” ብምባል ጓሂኡ ዝገለጸ ሓደ ኻብቶም ኣበዋት ዝነበረ እዮብ እተሰምዖ ይስምዓካ ይኸውን። (እዮብ 7:16) ምናልባት እውን ከምቲ “ሓድሓደ ግዜ፡ ክመውት ጥራይ ዝጽበ ዘሎኹ ዀይኑ እዩ ዚስምዓኒ” ብምባል እተኣመነ ኣብ 80ታት ዕድሚኡ ዚርከብ ልዊስ እተሰምዖ ይስምዓካ ይኸውን።
ምጽንናዕ ክትረክብ ሃረር ከም እትብል ዝገበረካ፡ ሞት እተፍቅሮ ሰብ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ሮበርት ከምዚ ይብል፦ “ወደይ ብሓደጋ ነፋሪት ምስ ሞተ፡ ኣብ ፈለማ ኽኣምን ኣይከኣልኩን። ከምቲ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ምስቲ ነዊሕ ሰይፊ ኺኣትወካ ኸሎ ዚስምዓካ ስቓይ ዜመሳሰሎ ዓይነት ስቓይ ከኣ እዩ ተሰሚዑኒ።”—ሉቃስ 2:35።
ሮበርትን ልዊስን ራኬልን ሁልያንን፡ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ዜጨንቕ ኵነታት እውን ከይተረፈ ምጽንናዕ ረኺቦም እዮም። ነዚ ድማ ካብቲ ዝበለጸ ምጽንናዕ ኪህብ ዚኽእል ኣካል፡ ማለት ካብቲ ዅሉ ዚኽእል ኣምላኽ እዮም ረኺቦምዎ። ኣምላኽ ብኸመይ እዩ ዜጸናንዕ፧ ምጽንናዕ ኬድልየካ ኸሎ፡ ከምቲ ንዕኦም ዜጸናንዖም ኬጸናንዓካ ድዩ፧


text:
ነቲ ንፈልጦስ ማዕረ ክንደይ ኮን ንፈልጦ ንኸውን?
1. በዓል
በዓል ልደት
በዓል ፋሲካ
በዓል ቅዱስ ዮውሃንስ
በዓልቲ ቤተይ
በዓል ቤትካ
በዓል ናጽነት. . . ወዘተ
2. ኣቱም
ኣቱም ሰብኣይ
ኣቱም ሰብ ቀደም
ኣቱም የሕዋት/ኣሓት. . . ወዘተ.
3. ኣሜን
ጎይታ ይባረኽ – ኣሜን
ስምካ ይቀደስ – ኣሜን. . . ወዘተ.
4. መዓት
መዓት ወሪዱና
መዓት መጺኡኒ
መዓት እዮም ኔሮም. . . ወዘተ.
ነዘን ኣርባዕተ ኣብ ላዕሊ ተጠቒምናለን ዘለዋ ከም በዓል፣ ኣቱም፣ ኣሜንን መዓትን ዝብላ ቃላት ኣብ መዓልታዊ ዝርርብ ኮነ ስነ ጽሑፍ ቋንቋ ትግርኛ ብብዝሒ ካብ ንጥቅመለንን ዝውቱራትን ከምኡ ድማ ኣዝየን ኣገደስት እየን። ኪኖ ተራ ቃላት ሓሊፈን’ውን ንፍሉይ ኣጋጣሚታትን ትሕትናዊ ኣገላልጻን የገልግላ።
ከም ሓቂ እዘን ቃላት እንክድመጻ ዝኾነ ሰማዒ ብፍሉይ ኣተኩሮ እዩ ኣቓልቦ ዝገብረለን። ንኣብነት: በዓል-ልደት ኣብ ኣመንቲ ክርስትና ፍሉይ መዓልቲ እዩ። በዓል/ቲ ቤተይ ክንብል ከለና ድማ ንኽልተ ብሓባር ዝነብሩ መጻምዲ ዘገልግል ፍሉይ መግለጺ እዩ።
ንምዃኑ ከም’ዞም ኣብ ላዕሊ ተጠቒሶም ዘለው ቅላት ክንጥቀም ከለና በቲ ሓቅስ እንታይ ኮን ኢና ንብል ዘለና? ስም ሓያላት ጥንታውያን ኣማልኽቲ ግብጺ ንጽውዕ ከም ዘለናስ ማዕረ ክንደይ ፈሊጥናዮ ንህሉ? እዞም ሎሚ ኣብ ሓደ ኣምላኽ ንኣምን ዝብሉ ተዛረብቲ ቋንቋ ትግርኛ ቀደም ዘመን ክንደይ ኣማልኽቲ ኔሮሞም ኮን ይኾኑ? ዝብሉ ብቐሊሉ መልሲ ዘይርከበሎም ብዙሓት ሕቶታት ተደርዲሮም ይርከቡ።
ቋንቋ ትግርኛ ኣስማት ጣኦታት ከም ተራ ቃላት ወሲዱ ክጥቀመሎም ክትርኢ; እዋእ እዚ ህዝቢ በቲ ቀደም ዘመን ኣምላኺ ጣዖታት እዩ ኔሩ ማለት ድዩ ክትብል ትግደድ። ብሓቂ ድማ ክኸውን ኣለዎ። ነዚ ሓቅነት ከልብስዎ ዝኽእሉ ብዙሓት ኣሰራት ኣለዉ። ንኣብነት፥ መንግስቲ ዝብል ቃል ከም ዝውቱር ንሓደ ዓለማዊ ስልጣን ሒዙ ንህዝቢ ዘመሓድር ኣካል የስምዕ። በቲ ሓደ ድማ መንግስቲ ኣምላኽ ዝብል ፍሉይ መጸውዒ በቲ ልዑል ናይ ልዑላን ሰማያዊ መንግስቲ ዝፍለጥ መንግስቲ የመልክት። እቲ ጸገም ዝፍጠር ነቲ ዓለማዊ መንግስቲ ናይ’ዛ ምድሪ ከኣሊ ስለዝቑጸር ኣዝዩ ክቡርን ዘይድፈርን ከም’ኡ ድማ ከም’ቲ መንግስቲ ኣምላኽ ዘለኣለማዊ ዝኾነ፣ ናይ’ዛ ምድራዊ መንግስቲ ነባሪ ይቑጸር። ስለ’ዝኾነ ድማ ዝኾነ በዓል ስልጣን እምብረ መጠን ክብረ ልዕልና ይውሃብ። እዚ ድማ ነቶም ዓመጽቲ ገዛእቲ ዘይተኣደነ ተድላ እዩ።
ስለ’ዚ እቶም፥ ንጥቀመሎም ቃላት ብልክዕ ምስ ዘይንፈልጦም ካብ ዝህብዎ ኣገልግሎት ዘውርድዎ ዕንወት ክበዝሕ ይኽእል። ስለምንታይሲ ከይተረድኣና እቲ መሰረታዊ ትርጉሞም ብተዘዋዋሪ መንገዲ ንጥቀመሎም ክንህሉ ስለንኽእል። ስለ’ዚ መሰረታት ቋንቋ ምጽናዕ መወዳድርቲ የብሉን።
በዓል፣ ኣቱም፣ ኣሜንን መዓትን፥ እቶም ሓያላት ኣማልኽቲ ግብጻውያን
ቃላት መሰረት ናይ ሓደ ቋንቋ እዮም። መቦቆላዊ ምንጪ ናይ’ዞም መሰረት ናይ ቋንቋ ዝኾኑ ቃላት ክትፈልጥ ድማ ሰፊሕ መጽናዕትን ምርምርን ከም’ዘድሊ ክኢላታት ናይ’ዚ ዓውዲ ይሕብሩ። ሓሓንሳብ ጊና ብወዝቢ ጎፍ ዝብሉኻ ተረኽቦታት ኣይስኣኑን።
ንመጀመርታ ግዜ ኣብ መሰረታዊ መቦቆል ቋንቋ ትግርኛ ኣድህቦ ክገብር ዝደረኸኒ ጸሓፍን ፍላስፋን ኣማኑኤል ሳህለ ናብ ሓዳስ ኤርትራ ዝጸሓፋ ጽሕፍቲ አያ ዝነበረት። ወላ’ኳ ዕለቱ ብልክዕ ኣይዘክሮ ከባቢ 2005 ከም’ዝነበረ ግና ቅሩብ ይስወጠኒ። ኣብ’ታ ጥንታውያን ኣማልኽት፣ መናፍስቲ፣ ደቂ ሕድርትናን ልምድታትን ህዝቢ አምባታት መጠራን ከስከሰን ብመልክዕ ፋንታዝያዊ ቀሪባ ብጉሩም ቃላት ዝወቀበት ንኡስ ጽሕፍቲ ብዛዕባ “በዓል” እተስተማቕር ጽሕፍቲ ነበረት።
እዛ ጽሕፍቲ ኣዝያ ስለዝመሰጠትኒ ብዛዕባ ጥንታውያ ኣማልኽቲ ዘለኒ ኣፍልጦ ከዕቢ ዝሕግዙኒ ጽሑፋት ሕልፍ እናበልኩ የንብብ እየ። ንኣብነት ኣብ 2007 ዘንበብክዋ “Gods of Ancient Egypt”; ኣብ ግብጺ ብዙሓት መላእኽቲ ከምዝነበሩ ክመሃር ክኢለ።
ካብ’ዞም ብዙሓት ኣማልኽቲ፥ ኣርባዕተ ኣብ ቋንቋ ትግርኛ ከም ተራ ቃላት ዓቢይ ቦታ ሒዞም ምስ ረኸብክዎም ተገረምኩ።
ንምዃኑ እዞም ኣማልኽቲ መን እዮም?
1. በዓል – Ba’al
ኣምላኽ ኩነታት ኣየርን ፍርያምነትን ተባሂሉ ዝፍለጥ ዝነበረ ባዓል፣ ሓደ ካብቶም ኣዝዮም ፍሉጣት ኣማልኽቲ ግብጻውያን እዩ ዝነበረ። ኣብ ገለ ክፋል ግዜ ውን ቋንቋ ሄብርው ስም ናይ ኣምላኽ – የሀወህ ጌሩ ይጥቀመሉ ኔይሩ።
በዓል ኣብ ልዕሊ ንፋሳት፣ በርቂ፣ ነጎዳ፣ ዝናብን ፍርያምነትን ፍሉይ ሓይሊ ከምዝነበሮ የእመነሉ።
Ba’al Hammon – እዚ ሎሚ ግዜ ኣብ ቋንቋ ትግርኛ ብፍሉይ ወንኻ ዝሰለበ; በዓል ሕማመይ; ኢልና እንጠቀመሉ ኣገላልጻ መሰረቱ ምስ ኣምላኽ ጣዖት በዓል ዝተኣሳሰር ኮይኑ ትርጉሙ ድማ “ኣምላኽ ፍርያምነት” ማለት እዩ።
ሓደ ሰብ, ናይ ሕማመይ እንተኢሉ ናይ ፍርያምነተይ እዩ ዘስምዕ።
2. ኣቱም – Atum
ኣቱም ማለት እቲ ኩሉ ዝፈጥር ኣምላኽ ማለት እዩ። ኣቱም ንባዕሉ ካብ ወላ ሓደ ከምዘይተፈጥረ ይእመነሉ። ድሕሪ ፍጥረቱ ድማ ነቶም ናይ መጀመርታ ሹን (Shu) ተፍኑትን(Tefnut) ዝበሃሉ ኣማልኽቲ ካብ ምራቑ ፈጠረ።
ኣቱም፥ ኣምላኽ ናይ ኩሎም ኣማልኽቲ ጥራሕ ዘይኮነ እንኮላይ ኣምላኽ ናይ ፈርዖናት ግብጺ ነበረ። “ወዲ ኣቱም” ዝብል ድማ ኣብ ኩሎም ሰም ነገስታት ይውሰኽ ነበረ።
መበቆል ናይ ኣቱም ድማ ትም ዝብል ቃል ግብጻውያን ኮይኑ ናይ መወዳእታ ማለት እዩ።
3. ኣሜን – Amen, Amun, Amkon
ኣሜን ርእሲ ጣዖት ቴባን (Theban diety) ከምዝነበረ ይዝንቶ። ተበን ሓንቲ ካብ ገጠር ዓዲ ናብ ኣዝያ ሓያልን ዓባይን ከተማ ንግስነት ዝተቐየረት ነበረት። ኣሜን ድማ ንግሶም ነበረ። ኣሜን ድሕሪ ናብ ስልጣን ምምጽኡ ምስቲ ኣብቲ ግዜ ዝነበረ መልኣኾም, Ra, ስሙ ብምጥባቕ Amun-Ra ብዝብል ኣምላኽ ናይ ኩሎም መላእኽቲ ኮነ።
ትርጉሙ ድማ: “እቲ ስዉር; ምስጢራዊ ምስሊ” ማለት እዩ። እቲ ሓቀኛ መንነቱ ድማ ፈጺሙ ዘይግለጽ ተባሂሉ ይግለጽ ነበረ።
4. መዓት – Ma’at
መዓት ስብኣዊ ምስሊ ኣምላኽ ናይ ሓቂ፣ ሚዛን፣ ስርዓት፣ ስኒት፣ ሕጊ፣ ሞራልን ፍትሕን የመልክት። ካብ ኣምላኽ ክብሃል ድማ ዝያዳ መግለጺ ባህርያት ክበሃል ይከኣል።
መዓት ንጠፈጥሮን ሕብረሰብን የመልክት ነበረ።
ብግብጻውያን መዓት ከም መግለጺ ስነ-ምግባርን ሞራላውን ዜጋታት ይጥቀምሉ ነበሩ። እዚ ድማ ሓደ ግብጻዊ ኣብ ሂወቱ ምሉእ ክኽተሎ ዝነበሮ መንገዲ የስተምህር። ንስድራ ቤት፣ ሕብረተ-ሰብ፣ ሃገር፣ ኣከባብን ኣማልኽትን ብእኽብሪ ከገልግሉ ድማ ይኹስኩስ።
መደምደምታ
ካብ’ዚ ንኡስ ጽሑፍ ክንመሃሮ ዝከኣል እንተሃልዩ ቋንቋ ትግርኛን ተዛረብቲ ቋንቋ ትግርኛን ምስ ጥንታዊ ቋንቋ ግብጺ ወይ ፈርዖናት ብዙሕ ምትእስሳር ክህልዎ ይኽእል እዩ። ከም ታሪኽ’ውን እዚ ሎሚ ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝቕመጥሉ ዘለው ኣከባቢ ምድረ ፑንቲ ተባሂሉ ክምዝፍለጥን ፈርዖናት ግብጺ ይበጽሕዎ ከምዝነበሩ ይዝንቶ።


text:
ሰባኬ ቤተ ጳጳጳስ ኣባል ማሕበር ኣሃው ካፑቺን ኣባ ራኒየሮ ካንታላመሳ ዕለት 18 መጋቢት 2017 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦናን ናይ ቀረባ ተሓባበርቶም ናይ ቅድስቲ መንበርን ኵላዊት ቤተ ክርስቲያንን ላዕለዎት ሓዋርያዊ ሓላፍቲ ብፁዓን ካርዲናላትን ብፁዓን ጳጳሳትን ብምስታፍ ዝካይድ መደብ ኣስተንትኖ መሪሖም ናይ ዘመነ ዓቢይ ጾም ካልኣይ ስብከት ኣብ ሓዋርያዊ መንበር ኣብ ዝርከብ እመ መድሓኔ ዓለም ቤተ ጸሎት ከምዘቕረቡ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኣድሪያና ማሶቲ ገሊጸን።
ኣባ ካንታላመሳ ኣብቲ ዕለት 09 መጋቢት 2017 ዓ.ም. ኣብ ዘቕረብዎ ቀዳማይ ስብከት፥ ፥ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሑ እንተ ዘይኮይኑ ድማ ‘ኢየሱስ ጐይታ እዩ’ ኪብል ዝኽእል ሓደ እኳ የልቦን” (1ቆር. 12,3) እንክብሉ ካብ ዘስመርሉ ሓሳብ ብምቕጻል ካብ ጥንቲ ጀሚሩ ናይ ቤተ ክርስቲያን ኣብቲ ናይ ድሕነት ምንጪ ዝዀነ ኣብ ናይ ክርስቶስ መለኰታውነት ዝተነብረ እምነት ብምዝኽኻር ካብዚ ተበጊሶም ንነፍሲ ወከፍ ክርስቲያን እምነት እንታይ እዩ? እንታይ ማለት እዩ? ዝብል ሕቶ ኣልዒሎም፥ ዘቕረብዎ ስብከት ካብቲ ዛዕባ ክርስቶስ ጉባኤ ኒቅያን ዝብሎ ናይ እምንት ጠመቕ ወይ ከኣ ሃምነናዊ ውሳኔ ተበጊሶም፥ “ብሓደ ወዱ ንኣቦ፡ ብጐይታና ብኢየሱስ ክርስቶስ ነኣምን” ቢልካ ንምርግጋጽ ኣብ ኢየሱስ ምስ ኣቦ ትኽክል ዝዀነ ኩሉ ብኣኡ ዝዀነ ኣምልዀን ስግደትን ንምቕራብ ቅዱስ መጽሓፍን ኣይሁዳዊ ባህልን እኹል እዩ። በንጻሩ ግና ነቲ ብዙሓት ጐይቶት ዘምልኽን ዝፈልጥን ንዝነበረ ግሪክ-ሮማዊ ኣረሜን ባህሊ እቲ ጠመቕ ውሳኔ ንቂያ “ብሓደ ወዱ ንኣቦ፡ ብጐይታና ብኢየሱስ ክርስቶስ ነኣምን” ዝብል ውሳኔኡ ልዑል ኣገዳስነት ዘለዎ እዩ። ከምዚ ብምዃኑ ድማ “ዓለም ከይተፈጥረ ምስኡ ህልው ብዝዀነ ብሓደ ወዱ ንኣቦ ብጐይታና ብኢየሱስ ክርስቶስ ነኣምን፡ ንሱ ብርሃን እንካብ ብርሃን ኡነተይና ኣምላኽ ካብ ኡነተይና ኣምላኽ ዝተወልደ እምበር ዘይተፈጥረ” ሃምነናውን ርግጻውን ሓረገ ሓሳብ ምውሳኽ ኣገዳሲ እዩ፡ እዚ ንገዛእ ርእሱ ሓድሽ ርኽበት ዘይኰነስ ቤተ ክርስቲያን ካብ ጥንቲ ጀሚራ ኣብ መለኰታውነት ክርስቶስ እምነት ዘንበረት እያ፡ ስለዚህ ኣበው ንቂያ በቲ ሃምነናዊ ውሳኔኦም ኣቢሎም ነዚ ናይ ቤተ ክርስቲያን እምነት ዘሰናኽል ዝነበረ ኩሉን ምድንጋራትን ንምውጋድ እዮም ዝተግሁ። ንኣብነት እቲ ግሪካዊ ልማድ ንሱ ድማ ናይ መለኰታዊ እንታይነት (essence) ዘይውለድ ዝብል እዩ። እምነት ክርስትና ግና “ወልድ፥ ካብ እውነተይና ኣምላኽ ዝተወልደ” ከምኡ ኣውን ኣብ መንጐ እግዚኣብሔርን ፍጥረትን መጐይና መለኰት ምዃኑ የነጽር።
እቲ ናይ ንቂያ ናይ እምነት ውሳኔ “ኣብ ኩሉ ባህልን ዘመንን ክርስቶስ ‘እግዚኣብሔር’ ተባሂሉ ክእወጅ እምበር ተተሓሒዙ ዝመጽእ ወይ ከኣ ዝምንጭውን ብኻልኣይ ደረጃ ዝቕመጥን ከምዘይኰነ ዘገንዝብ እዩ። ኣብቲ ቲዮሎጊያዊ ክትዕ ኣታናስዮስን ካልኦት ወግዐ-ጽኑዕ ቲዮሎጊያውያን ነዚ ሓሳብ ከመንጭዉ ዝኽኣሉ ካብ ምጽንጻን ሓሳባትን ምርምራትን ዘይከነስ ካብ ኣስተንትኖ ናይ ሕይወት ተመክሮን ካብ ናይ ቤተ ክርስቲያን ተመክሮ ኣስተንትኖ ክኸውን እንከሎ፡ እዚ ድማ እቲ ድሕነት ብኢየሱስ ክርስቶስ ዝገብር ናይ መንፈስ ቅዱስ ተግባር እዩ”
ክርስቲያናዊ እምነት ይብሉ ኣባ ካንታላመሳ ናይ ክርስቶስ መለኵታውነት ዝኣምን እዩ። እዚ እምነት’ዚ ድማ ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ማሕበረሰብናን ኣብ ማሕበረ ክርስቲያን ዘለዎን ዝወሃቦን ቦታ እንታይ ይመስል። እንታይከ እዩ ዝብል ሕቶ ኣልዒሎም ብሓደ መዳይ ኣብ ባህልና ብዛዕባኡ ብመጻሕፍቲ ድዩ ብኪነ ፊልም ኣቢሉ ብዙሕ ይዝረብ ቢሎም፥
“ብመዳይ እምነት እንተረአናዮ ግና ብኹርን ሃዋጺ ቡኽረትን ኰይኑ ካብኡ ሓሊፉ እውን ናይ ምንጻግ ዝምባለ እዩ ዝረአይ፡ ኣብ መጻሕፍቲ ድዩ ኣብ ኪነ ፊልም ብዛዕባ ኢየሱስ ክርስቶስ ብዙሕ ክበሃል ክነሱ ኣብ ሕይወት ግና ብዅር ከይኑ ይረአይ። ቦታ ዘይወሃቦ ህላዌ፡ ኣብ ኤውሮጳ እቶም ኣማንያን ኢና ዝብሉ ኣብ እንታይን ምንታይን እዮም ዝኣምኑ? ብሓፈሻኡ ኣብ ሓደ ልዑል ሓይሊ ህላዌን ክንየው እዚ ዓለምን ሰገር ዓለምን ዝዀነ ሓይሊ ኣሎ ኣብ ዝብል ሓሳብ ዝቖመ እምነት እዩ። እዚ ድማ ምኽንያት ናይ ኩሉ ህላዌ ዝዀነ ከዋኒ ነገረ ኵሉ ኣሎ ዝብል እምነት እዩ ደኣ እምበር ክርስቲያናዊ እምነት ኣይኰነን። እዚ ንገዛእ ርእሱ ብዙሓት ናይ ስነ-ማሕበራውነ ተመራመርቲ ከምዝብልዎ ኣብ ጥንቲ ኣብ ናይ ክርስትና ባህሊ ዝቐላቀል ዝነበረ ሓደ ዓይነት ዝምባለ እዩ፡ ኣብ ከምዚ ዓይነት እምነት’ዚ ድማ ኢየሱስ ክርስቶስ ብኹር እዩ።”
ብዘይ ሓደ ሕዛእቲ ኣብ ናይ ክርስቶስ መለኰታውነት እምነት ናይ ምድላይ ኩነት ኣገዳሲ ይኸውን። ኢየሱስ “ኣነ ናይ ዓለም ብርሃን እየ። ኣነ መገድን ሓቅን ሕይወትን እየ” ኢሉ እዩ። ኣንሕና ኣብ እዋናዊ ዓለም፥ “እቲ ከይተፈለጠኩም እተደልይዎ ዘለኹም መን ምዃኑ ነበስረኩም” እዚ ከይተረድኦም ዝደልይዎ ዘለዉ መን ምዃኑ ንኸነበስር ዝተጸዋዕና ኢና ዝበሉ ኣባ ካታላመሳ ኣስዒቦም፥ ኢየሱስ እውን “እቲ ንሳኻትኩም እትርእይዎ ዘለኹም ዝርእዩ ብጹዓን እያቶም” እንክብል ተዛሪቢ እዩ ከምዝበሉ ማሶቲ ሓቢረን።
ኣባ ካንታላመሳ ስብከቶም እንከጠቓልሉ፥
“ብዙሕ እዋን ኣንሕና አማንያን ኣብ ክርስቶስ እንኣምን ምዃንና ብልቢ እንተደኣ ዘየነስተንትን ኰይና ኣምበኣር ሕጂ ብልቢ እነስተንትነሉ እዋን በጺሑ እዩ። ማሕበረ ክርስቲያን ሕጉሳት ንኽዀኑ ዘብቅዖም ካብ ካልኦት ንላዕሊ ምኽንያት እንተድኣ ዘይብሎም ከመይ ቢሎም እዮም ብጹዓን ክበሃሉ ዝክእሉ? ስለምንታይ ደኣ ብዙሓት ኣብ ዝተፈላለየ ክፍለ ዓለም ስለ እቲ ኣብ ክርስቶስ ብዘለዎም እምነት ይቕተሉን ይስውኡን? መልሱ ባዕሉ ኢየሱስ ከምዝብሎ እዩ። ስለ ዝረአኹምን ናይ ሕይወትን ሞትን ትርጉም ስለ ዝተረዳእኩምን፡ ‘መንግስቲ ኣምላክ ናትኩም እዩ! … ማለት ድሮ ኣባላት መንግስቲ ኣምላኽ ኢኻትኩም ነዚ ቀዳምነት’ዚ ድማ ድሮ ተስተማቕሩ፡ ኣነ ዘለዎም ኢኻትኩም (ኣነ ኣለኹኹም) ብሓቂ እዚ ዝምስጥ ቃልን ተግባርን ድማ ኣለኹክን ኣለኹልካን ዝብል ሓንቲ መርዓት ካብ መርዓዊኣን ሓደ መርዓዊ ካብ መርዓቱ ክሰምዖ ዝደልዮ ቃልን ተግባርን እዩ። እዚ ሕጉስ ዝገብር እዩ። ኢየሱስ ከምዚ እትብሎ መርዓት ኣትኾኖ ቤተ ክርስቲያን ትግብኦ … ግቡኣቱ (እንግብኦ) ንኹን፡ ኢየሱስ ሕጉሳት ከምዝገበረና ዘይስምዓና እንተድኣ ኰይንና ብኣኡ ሕጉሳት ንኸይንኸውን ዝዕንቅጸና እንታይ እዩ ቢልና ገዛእ ርእስና ንሕተት፡”
ከምዝበሉ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኣድሪያና ማሶቲ ገሊጸን።


text:
የሆዋ፡ ሓሳቡ ብንጹር ዜመሓላልፍ ኣምላኽ
“ክዛረበካስ ስምዓኒ ዀታ።”—እዮ. 42:4።
መዝሙር፦ 37, 23
1-3. (ሀ) ኣምላኽ ዚጥቀመሉ ቛንቋን ሓሳቡ ዜመሓላልፈሉ መገድን ካብ ናይ ሰባት ዚበልጽ ስለምንታይ እዩ፧ (ለ) ኣብዛ ዓንቀጽ እዚኣ እንታይ ክንምርምር ኢና፧
እቲ ዘለኣለማዊ ኣምላኽ፡ ህይወት ዝሃቦምን ሓጐስ ዘካፈሎምን መስተውዓልቲ ፍጡራት ፈጢሩ እዩ። (መዝ. 36:9፣ 1 ጢሞ. 1:11) ሃዋርያ ዮሃንስ ነቲ ምስ ኣምላኽ ዝነበረ ቐዳማይ ፍጡር፡ “ቃል”ን “መጀመርታ ፍጥረት ኣምላኽ”ን ኢሉ ጸዊዕዎ ኣሎ። (ዮሃ. 1:1፣ ራእ. 3:14) የሆዋ ኣምላኽ ሓሳባቱን ስምዒታቱን ነቲ በኹሪ ወዱ ገሊጹሉ እዩ። (ዮሃ. 1:14, 17፣ ቈሎ. 1:15) ሃዋርያ ጳውሎስ ከኣ ብዛዕባ እቲ ኻብ ቋንቋ ሰባት ዚበልጽ ኣብ ሰማይ ሓሳባኦም ዚላዋወጡሉ ‘ቛንቋታት መላእኽቲ’ ተዛሪቡ ኣሎ።—1 ቈረ. 13:1።
2 የሆዋ ብዛዕባ እቶም ኣብ ምድርን ሰማይን ዘለዉ ቢልዮናት መስተውዓልቲ ፍጡራቱ ዓሚቝ ፍልጠት ኣለዎ። ማእለያ ዘይብሎም ውልቀ ሰባት ብሓያሎ ቛንቋታት ኣብ ሓደ እዋን ናብኡ ኺጽልዩ ይኽእሉ እዮም። ንሱ ድማ ነዚ ዅሉ ጸሎት እዚ ይሰምዖ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ኣብታ ህሞት እቲኣ መምርሒ ኺህብን ምስ ሰማያውያን ፍጡራቱ ሓሳብ ኪላዋወጥን ይኽእል እዩ። ከምኡ ንምግባር፡ ሓሳባቱን ቋንቋኡን ሓሳቡ ዜመሓላልፈሉ መገድን ካብ ናይ ሰባት ኣዝዩ ዚበልጽ ኪኸውን ኣለዎ። (ኢሳይያስ 55:8, 9 ኣንብብ።) እምበኣር፡ የሆዋ ንሰባት ሓሳባቱ ኼመሓላልፈሎም ከሎ፡ ንሳቶም ምእንቲ ኺርድእዎ፡ ነቲ ሓሳባቱ ዚገልጸሉ መገዲ የቕልሎ እዩ።
3 ሕጂ ኸኣ እዚ ልዕሊ ዅሉ ጥበበኛ ዝዀነ ኣምላኽ ንህዝቡ ብንጹር ሓሳቡ ንምምሕልላፍ፡ ኣብ ብምሉኡ ታሪኽ ደቂ ሰብ ዝወሰዶ ስጕምትታት ክንምርምር ኢና። ነቲ ሓሳቡ ዜመሓላልፈሉ መገዲ ኸከም ኣድላይነትን ኵነታትን ከመይ ገይሩ ኸም ዜተዓራሪ እውን ክንርኢ ኢና።
ንሰባት እተዋህበ ቓል ኣምላኽ
4. (ሀ) የሆዋ ንሙሴን ንሳሙኤልን ንዳዊትን ንምዝራብ እንታይ ቋንቋ እዩ ተጠቒሙ፧ (ለ) መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ሒዙ ኣሎ፧
4 ኣብ ገነት ኤድን፡ የሆዋ ብቛንቋ ሰብ ገይሩ እዩ ንኣዳም ተዛሪብዎ። እቲ ሽዑ እተጠቕመሉ ቛንቋ፡ ጥንታዊ እብራይስጢ ነይሩ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ጸኒሑ፡ ንኸም እኒ ሙሴን ሳሙኤልን ዳዊትን ዝኣመሰሉ እብራይስጢ ዚዛረቡ ጸሓፍቲ መጽሓፍ ቅዱስ ሓሳባቱ ኣፍሊጥዎም እዩ፣ ንሳቶም ድማ ነቲ ሓሳባት እቲ ብናታቶም ቃላትን ኣጸሓሕፋን ገይሮም ገሊጾምዎ ኣለዉ። ኣብ ርእሲ እቲ ኻብ ኣምላኽ ብቐጥታ ዘመሓላለፍዎ ሓሳብ፡ ብዛዕባ እቲ ምስ ህዝቡ ዘለዎ ርክብ መዝጊቦም እዮም፣ እዚ ድማ እንተላይ ነቲ ብዛዕባ እምነቶምን ፍቕሮምን፡ ብዛዕባ ጕድለቶምን ዘይምእማኖምን ዚገልጽ ዛንታታት የጠቓልል። ኵሉ እዚ ሓበሬታ እዚ፡ ሎሚ ዓብዪ ዋጋ ኣለዎ።—ሮሜ 15:4።
5. የሆዋ ንህዝቡ፡ እብራይስጢ ጥራይ ኪጥቀሙ ገዲድዎም ድዩ፧ ግለጽ።
5 ኵነታት እናተቐየረ ምስ ከደ ግና፡ ኣምላኽ ነቲ ንሰባት ሓሳቡ ዚገልጸሉ መገዲ ብእብራይስጢ ጥራይ ኣይቀየዶን። ድሕሪ ምርኮ ባቢሎን፡ ኣራማይስጢ መዓልታዊ ቛንቋ ገሊኦም ህዝቢ ኣምላኽ ኰይኑ ነይሩ እዩ። የሆዋ ንነብዪ ዳንኤልን ንነብዪ ኤርምያስን ንእዝራ እቲ ኻህንን ገሊኡ ኽፋል እቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ መጻሕፍቶም ብኣራማይስጢ ኺጽሕፍዎ ዝደረኾም፡ በዚ ምኽንያት እዚ እዩ ኪኸውን ዚኽእል።—ኣብ እግረ ጽሑፍ (NW) እዝራ 4:8፣ 7:12፣ ኤርምያስ 10:11፣ ዳንኤል 2:4 ርአ።
6. ቃል ኣምላኽ ብዘይካ ብእብራይስጢ ብኻልእ ቋንቋታት ኪህሉ ዝኸኣለ ብኸመይ እዩ፧
6 ጸኒሑ፡ እስክንድር እቲ ዓብዪ ንመብዛሕትኡ ኽፋል ጥንታዊት ዓለም ተቘጻጺሩ ነይሩ፣ ኪኒ ዚብሃል ተራ ግሪኽኛ ድማ ዓለምለኻዊ ቛንቋ ዀይኑ የገልግል ነይሩ። ብዙሓት ኣይሁድ ከኣ በቲ ቛንቋ እቲ ኺዛረቡ ጀሚሮም፣ በዚ ምኽንያት እዚ እውን ቅዱሳት ጽሑፋት እብራይስጢ ናብ ግሪኽኛ ተተርጒሙ። እቲ ትርጉም እቲ፡ ብ72 ተርጐምቲ ኸም እተተርጐመ እዩ ዚእመነሉ፣ ትርጉም ሰብዓ ሊቃናት ተባሂሉ ድማ ይፍለጥ። ልዑል ኣገዳስነት ዘለዎ ቐዳማይ ትርጉም መጽሓፍ ቅዱስ እውን እዩ ነይሩ። * ኣዝዮም ብዙሓት ተርጐምቲ ስለ ዝተርጐምዎ፡ ካብ ቃል ብቓሉ ኣትሒዙ ኽሳዕ ፍንው ዝበለ ዓይነት ኣተራጕማ እዮም ተጠቒሞም። ኰይኑ ግና፡ ግሪኽኛ ዚዛረቡ ኣይሁድን ክርስትያናትን ንትርጉም ሰብዓ ሊቃናት ከም ቃል ኣምላኽ ገይሮም እዮም ዚርእይዎ ነይሮም።
7. የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ ንምምሃር እንታይ ቋንቋ ተጠቒሙ ኪኸውን ኣለዎ፧
7 እቲ በዅሪ ወዲ ኣምላኽ ናብ ምድሪ ምስ መጸ፡ ብእብራይስጢ ተዛሪቡን ምሂሩን ኪኸውን ኣለዎ። (ዮሃ. 19:20፣ 20:16፣ ግብ. 26:14) ኣብ ቀዳማይ ዘመን ዚዝረብ ዝነበረ እብራይስጢ ብኣራማይስጢ ተጸልዩ ስለ ዝነበረ፡ የሱስ ኣብ ዘረባኡ እተወሰነ ኣራማይስጢ ተጠቒሙ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ብዘይካዚ፡ ነቲ ኣብ ሰሰሙን ኣብ ምኵራባት ዚንበብ ዝነበረ ብግዜ ሙሴን ነብያትን ዝነበረ ጥንታዊ እብራይስጢ እውን ይፈልጦ ነይሩ እዩ። (ሉቃ. 4:17-19፣ 24:44, 45፣ ግብ. 15:21) ኣብ ርእሲ እዚ ድማ፡ ኣብ እስራኤል ግሪኽኛን ላቲንን ይዝረብ ነይሩ እዩ። የሱስ ነዚ ቛንቋታት እዚ ምዝራቡ ዚሕብር ሓበሬታ ግና ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ኣይርከብን እዩ።
8, 9. ክርስትና እናኣስፋሕፍሐ ምስ ከደ፡ ግሪኽኛ ኣብ መንጎ ህዝቢ ኣምላኽ ብቐዳምነት ዝውቱር ቋንቋ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧ እዚኸ ብዛዕባ የሆዋ እንታይ ይገልጽ፧
8 ቀዳሞት ሰዓብቲ የሱስ እብራይስጢ ይፈልጡ ነይሮም እዮም፣ ድሕሪ ሞት የሱስ ግና ደቀ መዛሙርቱ ኻልእ ቋንቋታት እውን ይዛረቡ ነይሮም እዮም። (ግብሪ ሃዋርያት 6:1 ኣንብብ።) ክርስትና እናኣስፋሕፍሐ ምስ ከደ፡ ክርስትያናት መብዛሕትኡ ሓሳቦም ብግሪኽኛ እዮም ዜመሓላልፉ ነይሮም። እተን ብዛዕባ ትምህርትን ተግባራትን የሱስ ዝሓዛ ብድራኸ መንፈስ እተጻሕፋ ወንጌል ማቴዎስን ወንጌል ማርቆስን ወንጌል ሉቃስን ወንጌል ዮሃንስን፡ ብግሪኽኛ እየን ተዘርጊሐን። ስለዚ፡ መብዛሕትኦም ደቀ መዛሙርቲ ዜዘውትርዎ ዝነበሩ ቛንቋ፡ እብራይስጢ ዘይኰነስ፡ ግሪኽኛ እዩ ነይሩ። * መልእኽትታት ሃዋርያ ጳውሎስን ብድራኸ መንፈስ እተጻሕፋ ኻልኦት መጻሕፍትን እውን ብግሪኽኛ እየን ተዘርጊሐን።
9 ጸሓፍቲ ክርስትያናዊ ቕዱሳት ጽሑፋት ግሪኽኛ ኻብ ቅዱሳት ጽሑፋት እብራይስጢ ኺጠቕሱ ኸለዉ፡ ካብ ትርጉም ሰብዓ ሊቃናት ከም ዝጠቐሱ ኸነተኵረሉ ይግባእ። እቲ ዝጠቐስዎ ጥቕስታት ሓድሓደ ግዜ ምስቲ ጽሑፍ እብራይስጢ ብልክዕ ሕደ እኳ እንተ ዘይኰነ፡ ካብኡ ንነጀው ግና ክፋል እቲ ብድራኸ መንፈስ እተጻሕፈ ቕዱሳት ጽሕፋት ኰይኑ ኣሎ። በዚ ኸምዚ፡ ዕዮ ዘይፍጹማት ተርጐምቲ ኽፋል እቲ ብድራኸ መንፈስ እተጻሕፈ ቓል ኣምላኽ ኰይኑ እዩ፣ ኣምላኽ ከኣ ሓደ ባህሊ ወይ ቋንቋ ኻብ ካልእ ኣብሊጹ ኸም ዘይርኢ ኣርእዩ።—ግብሪ ሃዋርያት 10:34 ኣንብብ።
10. የሆዋ ንቓሉ፡ በቲ ንሰባት ኪርድኦም ዚኽእል ቋንቋ ኸም ዚረኽብዎ ምግባሩ፡ ናብ ምንታይ መደምደምታ ኸም እንበጽሕ ይገብረና፧
10 እዚ ኽሳዕ ሕጂ ዝረኣናዮ ኣምላኽ ንሰባት ሓሳቡ ዜመሓላልፈሉ መገዲ፡ የሆዋ ኸከም ኣድላይነቱን ኵነታቱን ምምዕርራይ እናገበረ ሓሳቡ ኸም ዜመሓላልፍ ይምህረና። ብዛዕባኡን ብዛዕባ ዕላማኡን ንምፍላጥ፡ ሓደ ቛንቋ ኽንፈልጥ ግዲ ኣይብለናን እዩ። (ዘካርያስ 8:23፣ ራእይ 7:9, 10 ኣንብብ።) የሆዋ ንመጽሓፍ ቅዱስ ብድራኸ መንፈሱ ኸም ዚጽሓፍ እኳ እንተ ገበረ፡ ብእተፈላለየ ኣገባብ ኣጸሓሕፋ ኺጽሓፍ ግና ፈቒዱ እዩ።
ኣምላኽ ንመልእኽቱ ዓቂብዎ
11. ሰባት እተፈላለየ ቛንቋታት ምጥቃሞም፡ ነቲ ኣምላኽ ሓሳቡ ንምምሕልላፍ ዝገበሮ ጻዕሪ ዘይዓገቶ ስለምንታይ እዩ፧
11 ሰባት እተፈላለየ ቛንቋታት ምጥቃሞምን ኣብ ትርጉም ደቀቕቲ ፍልልያት ምህላዉን፡ ነቲ ኣምላኽ ሓሳቡ ንሰባት ንምምሕልላፍ ዚገብሮ ጻዕሪ ዓጊትዎዶ፧ ኣይዓገቶን። ንኣብነት፡ ገለ ኻብቲ የሱስ ብበዅሪ ቛንቋ እተጠቕመሉ ቓላት ንፈልጥ ንኸውን ኢና። (ማቴ. 27:46፣ ማር. 5:41፣ 7:34፣ 14:36) ይኹን እምበር፡ የሆዋ ነቲ የሱስ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ ናብ ግሪኽኛ፡ ደሓር ድማ ናብ ካልኦት ቋንቋታት ከም ዚትርጐም ገይሩ እዩ። ድሕሪ ግዜ፡ ኣይሁድን ክርስትያናትን ኢደ ጽሑፋት መጽሓፍ ቅዱስ ብተደጋጋሚ ቐዲሖም እዮም፣ በዚ ኸምዚ እውን ንቕዱሳት ጽሑፋት ዓቂቦምዎ እዮም። እዚ ኸኣ ናብ ሓያሎ ቛንቋታት ተተርጒሙ እዩ። ኣብ ራብዓይ/ሓምሻይ ዘመን ድ.ክ. ዚነብር ዝነበረ ጆን ክሪሰስተም፡ ኣብ ግዜኡ ትምህርትታት የሱስ ናብ ቋንቋታት ሶርያውያንን ግብጻውያንን ህንዳውያንን ፋርሳውያንን ኢትዮጵያውያንን ካልኦት ህዝብታትን ተተርጒሙ ኸም ዝነበረ ሓቢሩ እዩ።
12. መጽሓፍ ቅዱስ ናባና ምእንቲ ኸይመሓላለፍ ተቓውሞ ዘጋጠሞ ብኸመይ እዩ፧
12 መጽሓፍ ቅዱስ ብሓያሎ ቛንቋታት ምትርጓሙ፡ ነቲ ኸም እኒ ሃጸይ ሮሜ ዝነበረ ድዮክለጥያኖስ ዝኣመሰሉ ሰባት ዝገበርዎ ጻዕርታት ዜፍሽል እዩ ነይሩ፣ እቲ ሰብ እቲ፡ ብ303 ድ.ክ. ኵሉ ቕዳሓት ቅዱሳት ጽሑፋት ኪነድድ ኣዚዙ ነይሩ እዩ። ኣብ ልዕሊ ቓል ኣምላኽን ኣብ ልዕሊ እቶም ንዕኡ ዚትርጕምዎን ዚዝርግሕዎን ማእለያ ዘይብሉ መጥቃዕትታት ተፈንዩ እዩ። ኣብ መበል 16 ዘመን፡ ዊልያም ቲንደል ንመጽሓፍ ቅዱስ ካብ እብራይስጥን ግሪኽኛን ናብ እንግሊዝኛ ኺትርጕም ምስ ተላዕለ፡ ንሓደ ምሁር፡ “ኣምላኽ ንብዙሕ ዓመታት ብህይወት ክነብር እንተ ፈቂዱለይ፡ ንሓደ ሓረስታይ ካባኻ ንላዕሊ ብዛዕባ ቕዱሳት ጽሑፋት ከም ዚፈልጥ ክገብሮ እየ” ኢልዎ እዩ። ቲንደል ንትርጉሙ ንምድላውን ንምሕታምን ካብ ዓዲ እንግሊዝ ናብ ኣህጉር ኤውሮጳ ኺሃድም ነይርዎ። ኣቕሽሽቲ ነቲ ኺረኽብዎ ዚኽእሉ ዘበለ መጽሓፍ ቅዱሳት ብግህዶ የንድድዎ እኳ እንተ ነበሩ፡ ብዙሕ ቅዳሕት ኪዝርጋሕ ጀሚሩ ነይሩ እዩ። ኣብ መወዳእታ፡ ንቲንደል ኣብ ጕንዲ ገይሮም ሓኒቖሞን ኣንዲዶምዎን እዮም። ንሱ ዝተርጐሞ ትርጉም መጽሓፍ ቅዱስ ግና ኣይጠፍኣን። ነቲ ሎሚ ብብዝሒ ተዘርጊሑ ዚርከብ ኪንግ ጄምስ ቨርሽን ዚብሃል ትርጉም መጽሓፍ ቅዱስ ንምድላው እውን ብዙሕ ሓጊዙ እዩ።—2 ጢሞቴዎስ 2:9 ኣንብብ።
13. ኣብ ጥንታዊ ኢደ ጽሑፋት እተገብረ መጽናዕቲ እንታይ ይሕብር፧
13 ልክዕ እዩ፡ ገሊኡ ሕጂ ዚርከብ ጥንታዊ ቕዳሓት መጽሓፍ ቅዱስ ንኣሽቱ ጌጋታትን ጕድለታትን ኣለዎ። ይኹን እምበር፡ ምሁራት መጽሓፍ ቅዱስ ንኣሽሓት ቍርጽራጻትን ኢደ ጽሑፋትን ጥንታዊ ትርጉማትን ብደቂቕ ኣነጻጺሮምዎን ኣጽኒዖምዎን እዮም። እዚ መጽናዕቲ እዚ ኸኣ ትሕዝቶ መብዛሕትኡ ኽፋል መጽሓፍ ቅዱስ ልክዕነቱ እተረጋገጸ ምዃኑ እዩ ሓቢሩ። እቲ ብእተወሰነ ዜጠራጥር ሒደት ፍቕድታት እውን፡ ንሓፈሻዊ መልእኽቱ ዚጸሉ ኣይኰነን። ተመሃሮ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ጥንታዊ ኢደ ጽሑፋት ዝገበርዎ መጽናዕቲ፡ እቲ ኣብ ኢዶም ዘሎ መጽሓፍ ቅዱስ ከምቲ የሆዋ ኣብ ፈለማ ብድራኸ መንፈሱ ዘጽሓፎ ምዃኑ ምትእምማን ኣሕዲሩሎም እዩ።—ኢሳ. 40:8። *
14. መልእኽቲ መጽሓፍ ቅዱስ ክሳዕ ክንደይ እዩ ብቐሊሉ ዚርከብ፧
14 ካብ ጸላእቲ ኸቢድ ተጻብኦ እኳ እንተ ኣጋጠመ፡ የሆዋ ግና ንቓሉ ኣብ ታሪኽ ደቂ ሰብ ልዕሊ ዅሉ እተተርጐመ መጽሓፍ ከም ዚኸውን ገይርዎ እዩ። ብዙሓት ኣብ ኣምላኽ ብዙሕ እምነት ዘይብሎም ወይ እውን ጠሪሶም እምነት ዘይብሎም ኰይኖምሉ ኣብ ዘለዉ እዋን እኳ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ልዕሊ ዅሉ ዝርጋሐ ዝረኸበ መጽሓፍ ኰይኑ ኣሎ፣ ብምሉእ ወይ ብኸፊል ድማ ናብ ልዕሊ 2,800 ቋንቋ ተተርጒሙ ኣሎ። ብስፍሓት ዝርጋሐኡን ብቐሊሉ ዚርከብ ብምዃኑን ጥቓ መጽሓፍ ቅዱስ ዚቐርብ ካልእ ጽሑፍ የልቦን። ገሊኡ ትርጉማት መጽሓፍ ቅዱስ ግና ንጹርን ዜተኣማምንን ኣይኰነን። ኰይኑ ግና፡ እቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ መልእኽቲ ተስፋን ድሕነትን ዳርጋ ኣብ ኵሉ ትርጉማት ይርከብ እዩ።
ኣድላይነት ሓድሽ ትርጉም መጽሓፍ ቅዱስ
15. (ሀ) ኣብዚ ግዜና ቛንቋ ዜምጽኦ ዕንቅፋታት ብኸመይ ተሰጊሩ፧ (ለ) እንግሊዝኛ፡ ንምዕዳል መንፈሳዊ ምግቢ ዜገልግል ጽቡቕ ቋንቋ ዝዀነ ብኸመይ እዩ፧
15 ኣብ መጀመርታ ዝሓለፈ ዘመን፡ ሓደ ብሒደት ትጉሃት ተምሃሮ መጽሓፍ ቅዱስ ዝቘመ ጕጅለ፡ “እሙንን ኣስተውዓልን ባርያ” ኰይኑ ምስ ተሸመ፡ መብዛሕትኡ እቲ ምስቶም ‘ኣገልገልቲ ቤት’ ዝነበሮ ርክብ ብእንግሊዝኛ እዩ ዚገብሮ ነይሩ። (ማቴ. 24:45) እቲ “ባርያ” እቲ ኸኣ ነቲ መንፈሳዊ ምግቢ ብዝያዳ ቛንቋታት ንምድላው ብዙሕ ጻዕሪ ገይሩ እዩ፣ ሕጂ ብዝሒ እቲ ቛንቋታት ናብ ልዕሊ 700 ዓብዩ ኣሎ። ከምቲ ኪኒ ዚብሃል ግሪኽኛ ኣብ ቀዳማይ ዘመን ዝነበሮ፡ እንግሊዝኛ ኸም ቋንቋ ንግድን ትምህርትን ኰይኑ ብሰፊሑ ስለ ዚዕየየሉ፡ ናብ ካልኦት ቋንቋታት ንምትርጓም ከም መሰረት ኰይኑ የገልግል ኣሎ።
16, 17. (ሀ) ህዝቢ ኣምላኽ እንታይ ከም ዜድሊ እዩ ተሰሚዕዎም፧ (ለ) ነቲ ዜድሊ ዝነበረ ንምምላእ እንታይ ተገይሩ፧ (ሐ) ብ1950፡ ትርጉም ሓዳስ ዓለም እንታይ ኪኸውን እዩ ተስፋ ተገይሩሉ፧
16 መንፈሳዊ ምግቢ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እዩ ዚምስረት። ኣብ መፋርቕ መበል 20 ዘመን፡ እቲ ብ1611 እተዳለወ ኪንግ ጄምስ ቨርሽን ብብዝሒ ዚዝውተር ዝነበረ ናይ እንግሊዝኛ መጽሓፍ ቅዱስ እዩ ነይሩ። ይኹን እምበር፡ ቋንቋኡ ኣመና ግዜኡ ዝሓለፎ እዩ ነይሩ። ስም ኣምላኽ ኣብ ጥንታዊ ኢደ ጽሑፋት መጽሓፍ ቅዱስ ኣሽሓት ሳዕ እናተረኽበ ኽነሱ ድማ፡ ኣብቲ ትርጉም እቲ ሒደት ሳዕ ጥራይ እዩ ዚርከብ ነይሩ። ብዘይካዚ፡ ናይ ትርጉም ጌጋታትን ኣብቲ ወግዓዊ ጥንታዊ ኢደ ጽሑፋት ዘይርከብ ግጉይ ፍቕድታትን ነይርዎ እዩ። ካልእ ኣብቲ ግዜ እቲ ብእንግሊዝኛ ዚርከብ ዝነበረ ትርጉማት መጽሓፍ ቅዱስ እውን ተመሳሳሊ ሽግራት ነይርዎ እዩ።
17 ስለዚ፡ ንመልእኽቲ እቲ በዅሪ ጽሑፋት ናብ ዘመናዊ ቛንቋ ብልክዕ ዜመሓላልፍ መጽሓፍ ቅዱስ የድሊ ነይሩ እዩ። በዚ ምኽንያት እዚ፡ ኮሚተ ትርጉም መጽሓፍ ቅዱስ ሓዳስ ዓለም ቈይሙ፣ ካብ 1950 ክሳዕ 1960 ኣብ ዝነበረ ልዕሊ ዓሰርተ ዓመት ዚኸውን ንውሓት ግዜ ኸኣ፡ እቲ ኮሚተ ዘዳለዎ ትርጉም ብሽዱሽተ ጥራዛት ወጺኡ። ብ2 ነሓሰ 1950፡ ሓውና ናታን ኖር ኣብ ሓደ ዓብዪ ኣኼባ እታ ቐዳመይቲ ጥራዝ ከም ዝወጸት ኬፍልጥ ከሎ፡ ከምዚ ኢሉ እዩ፦ “ምስ እተገልጸ ሓቂ ዚሰማማዕ ብዘመናዊ ቛንቋ እተዳለወ፡ ምስናይዚ እውን ነቲ በዅሪ ጽሑፋት ብተኣማንነት ብምትርጓም ተወሳኺ ሓቂ ንምርካብ መሰረት ዚኸውን ትርጉም ከም ዜድሊ ብዝያዳ ኺስምዓና ጸኒሑ እዩ፣ እወ፡ ከምቲ ብግዜ ደቀ መዛሙርቲ ክርስቶስ በዅሪ ጽሑፋት ንተራን ንትሑታትን ኣንበብቲ ዚርድኦም ዝነበረ፡ ነዞም ኣብዚ ግዜና ዘለዉ ኣንበብቲ እውን ብቐሊሉ ዚርድኦም ዓይነት ትርጉም የድሊ ኣሎ።” ኣብ ርእሲ እዚ፡ እዚ ትርጉም እዚ ንሚልዮናት ሰባት መንፈሳዊ ሓገዝ ከም ዚገብረሎም ዘለዎ ተስፋ ገሊጹ ነይሩ እዩ።
18. እንታይ ውሳነታት እዩ ንትርጉም መጽሓፍ ቅዱስ ኣቀላጢፍዎ፧
18 እቲ ተስፋ እቲ ኸንቱ ዀይኑ ኣይተረፈን፣ ክሳዕ 1963 ኣብ ዝነበረ ግዜ፡ መጽሓፍ ቅዱስ—ትርጉም ሓዳስ ዓለም (ማቴዎስ-ራእይ) ብሽዱሽተ ተወሳኺ ቛንቋ፡ ማለት ብስጳንኛን ብዳችን ብጀርመንኛን ብጥልያንኛን ብፈረንሳይኛን ብፖርቱጋልኛን ተዳልዩ እዩ። ብ1989 ከኣ ኣመሓዳሪ ኣካል ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ ንትርጉም መጽሓፍ ቅዱስ ዜቀላጥፍ ክፍሊ ኣብ ቀንዲ ቤት ጽሕፈት ኣቚሙ። ብ2005 ድማ ትርጉም መጽሓፍ ቅዱስ ኣብተን እዛ መጽሔት እዚኣ እትሕተመለን ቋንቋታት ቀዳምነት ከም ዚውሃቦ ተገይሩ። ከም ውጽኢቱ ኸኣ፡ ሎሚ ትርጉም ሓዳስ ዓለም ብምሉእ ወይ ብኸፊል ብልዕሊ 130 ቋንቋ ይርከብ ኣሎ።
19. ብ2013 ኣብ እተገብረ ታሪኻዊ ኣኼባ እንታይ እዩ ዀይኑ፧ እትቕጽል ዓንቀጽከ እንታይ እያ ኽትገልጽ፧
19 ግዜ እናሓለፈ ምስ ከደ፡ እቲ ብእንግሊዝኛ እተዳለወ ትርጉም ሓዳስ ዓለም ነቲ ኣብ ቋንቋ እንግሊዝኛ እተገብረ ለውጥታት ንምንጽብራቕ ዜኽእል ምምዕርራይ ከም ዜድልዮ ንጹር ኰይኑ እዩ። ኣብቲ ኣብ 5ን 6ን ጥቅምቲ 2013 ዝወዓለ ቐዳመ ሰንበት፡ መበል 129 ዓመታዊ ኣኼባ እቲ ናይ ፐንስልቨንያ ማሕበር መጽሓፍ ቅዱስን ትራክትን ግምቢ ዘብዐኛ ኣብ 31 ሃገራት ናብ ዚርከቡ 1,413,676 ተኣከብቲ ተመሓላሊፉ እዩ። እተኸለሰ ትርጉም ሓዳስ ዓለም ብእንግሊዝኛ ኸም ዝወጸ ሓደ ኣባል ኣመሓዳሪ ኣካል ምስ ኣፍለጠ ድማ ኵሎም ተሓጒሶም እዮም። እቶም ኣአንገድቲ ነቲ እተኸለሰ መጽሓፍ ቅዱስ ኪዕድሉ ኸለዉ፡ ብዙሓት ነቢዖም እዮም። እቲ ተዛራባይ ካብቲ እተኸለሰ ጽሑፍ ምስ ኣንብበ ኸኣ፡ እቲ ናብ እንግሊዝኛ እተተርጐመ ቓል ኣምላኽ ንምንባቡን ንምርዳኡን ንጹር ምዃኑ ተገንዚቦም እዮም። እዛ እትቕጽል ዓንቀጽ ብዛዕባ እዚ እተኸለሰ ትርጉም እዝን ናብ ሓያሎ ቛንቋታት ንምትርጓሙ ዚግበር ዘሎ ዕዮን ብዝርዝር ክትገልጽ እያ።
^ ሕ.ጽ. 6 ትርጉም ሰብዓ ሊቃናት ኣብ ግብጺ ኣብ ሳልሳይ ዘመን ቅ.ክ. ኪትርጐም ከም ዝጀመረ እሞ ኽሳዕ 150 ቅ.ክ. ኣብ ዘሎ እዋን ድማ ከም እተዛዘመ እዩ ዚንገረሉ። እቲ ትርጉም እቲ ንምሁራት፡ ንገሊኡ ዘይንጹር ቃላትን ጽሑፍን እብራይስጢ ኼስተውዕልዎ ስለ ዚሕግዞም፡ ክሳዕ ሕጂ ኣገዳሲ ጌርካ እዩ ዚርአ።
^ ሕ.ጽ. 8 ማቴዎስ ንወንጌሉ ፈለማ ብእብራይስጢ ኸም ዝጸሓፋ፡ ደሓር ድማ ናብ ግሪኽኛ ኸም እተተርጐመት፡ ምናልባት እውን ባዕሉ ኸም ዚተርጐማ ዚኣምኑ ኣለዉ።
^ ሕ.ጽ. 13 ኣብ መመላእታ ጽሑፍ ሀ3 እቲ እተኸለሰ ትርጉም ሓዳስ ዓለም ርአ፣ ብተወሳኺ ድማ፡ ኣብታ ንዅሎም ሰባት ዝኸውን መጽሓፍ ዘርእስታ ብሮሹር፡ ኣብታ ኣብ ገጽ 7-9 እትርከብ፡ “እቲ መጽሓፍ ከመይ ኢሉ ኢዩ ክሳዕ ሕጂ ዝጸንሐ፧” ዘርእስታ ዓንቀጽ ርአ።


text:
ናይቲ ሓጢኣተይና ምዃኑ ዝእመን ምጽንናዕ፡ ኣብቲ ኢየሱስ ስሌኡ ከምዝመጸን ሓጢኣቱ ወትሩ ይቕረ ከምዝብለሉ ኣብ ዘለዎ እምነት እዩ ዝበሉ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 7 ሐምሌ 2017 ዓ.ም. ኣብ ሃገረ ቫቲካን ኣብ ዝርከብ ቤት ዕዮ (ማእከል ኢንዱስትሪ) ነቶም ናይቲ ቤት ዕዮ ሰራሕተይናታት ዘሳተፈ ኣብ ዘዕረግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ምዃኑ ልኡኽ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ሰርጆ ቸንቶፋንቲ ሓቢሮም።
ቅዱስ ኣቦና ብላቲን ስርዓት ኣብ ናይ ዕለቱ፥
ካብ ኦሪት ዘፍጥረት ምዕ,23 ካብ 1-4. 19፡ ካብ ምዕ. 24,1-8ን 62-67
ማቴዎስ ወንጌል ምዕ. 9,9-13
ዝተወስዱ ምንባባት ኣሞርኵይዞም ብፍላይ ኣብ ናይ ዕለቱ ወንጌል ብዛዕባ ጸዋዕታ ማቴዎስ ኣቲ ተቓባሊ ቀረጽ ኣብቲ መደብር ቀረጽ ተቐሚጡ ንዝረአዮ ሰብኣይ ርአዮ እሞ ሰዓበኒ ድማ በሎ፡ እቶም ተቐብልቲ ቀረጽ ብሕዝቢ ኣዚዮም ዝጽሉእን ከሓድቲ ሃገር ተባሂሎም ዝሕሰቡን ኣውን ምንባሮም ቅዱስ ኣቦና ገሊጾም ኢየሱስ ድማ ካብቶም ዝጽልኡ ካብኣቶም ድማ እቲ ኣዚዩ ዝጽላእ ዝነበረ ደቀ መዝሙር ንኽኸውን ጸወዖ፡ ብድሕሪ’ዚ ማቴዎስ ድማ ኢየሱስ ማዕዲ ክቋደስ ናብ ቤቱ ዓደሞ ኢየሱስ ድማ ዝቐረበሉ ዕድመ ይቕበል። ነዚ ዝርእዩ ዝነበሩ ገዛእ ርእሶም ሰብ ጽድቅን ቅኑዓትን ገይሮም ዝሓስቡን ዝፈርዱን ብዝነበሩ ፈሪሳውያንን ምስሉያትን ኢየሱስ ምስ ማቴዎስ ተቐሚጡ ምስ ዝርኣዩ ድማ ምስ ተቐበልቲ ቀረጽን ሓጥኣንን ዝቕመጥ እንክብሉ ይፈርድዎ። ኢየሱስ ነዚ ምስ ሰምዔ ‘ንሓኪምሲ ሕሙማት እምበር ጥዑያት ኣይደልይዎምን’ ንሱ ዝመጸ ንሓጥኣን እምበር ንጻድቃን ክጽውዕ ከምዘይኰነ ይነግሮም፡ እዚ ናይ ኢየሱስ መልሲ’ዚ ዘጸናንዓዕ እዩ፡ ስለምንታይ ስሌይ ከምዝመጸ ስለ ዝሓስብ። ኩላትና ሓጥኣን ኢና፡ ኵላትና ናይ ሓጢኣት ሊቃውንቲ ኢና። ብሓጢኣት ዝተመረቕና ኢና። ነፍሲ ወከፍና እውን ነቲ ብተደጋጋሚ እንፍጽሞ ዓይነት ሓጢኣት ጥንቁቕ ኣፍልጦ ኣሎና ድኻምነትና ኣበይ ምዃኑ ነፍሲ ወከፍና ንፈልጦ ኢና። ፈሪሳውያን ዝፈርዱን ዕቡያትን ምኩሓትን ልዕልና ዝስምዖም ካብ ኵሎም ዝበለጹን ኰይኑ እዩ ዝስምዖም። ኢየሱስ ግና ይወቕሶም፡ ኢየሱስ ናባና ይመጽእ ናባይ ይመጽእ ስለምታይ ሓጥኣተይና ስለ ዝዀንኩ።
እቶም ገዛእ ርእሶም ቅኑዓትን ጻድቃንን ገይሮም ዝሓስቡ ኢየሱስ ኣይተድልየንን እዮም ዝብሉ። እቶም ሓጢኣተይና ምዃኖም ዝእመኑ ድማ ካብ ኢየሱስ ዝመጽእ ኣብ ምሕረት ሓጢኣት እምነት ዘለዎም ኢየሱስ ወትሩ ሓጢኣት ዝምሕርን መንፈስ ዝፍውስን ምኻኑ ዝፈልጡ እያቶም። ድኹም እየ፡ መሊሰ እውን ክወድቕ እየ … እቲ ካብ ዝወደቕናሉ ዘተንስኣና ዝፍውሰናን ኢየሱስ እዩ። እዚ እዩ እቲ ምጽንናዕና፡ ኢየሱስ ስለይ እዩ ዝመጸ፡ ሓይሊ ክህበንን ሕጉስ ክገብረንን መጸ። ናይ ሕልና ሰላም ክዓስለኒ፡ ከይፈርህን በቲ ክፍጽሞ ዘይግብኣኒ እሞ ዝፍጽሞ ምኽንያት ኣብ ዝስዕበለይ ጸቕጥን ከበድን ኩሉ ኣብ ሕይወት ዝወድቕ ክነሰይ ኢየሱስ ከምዚ ብምዃነይ ምፍቃሩ ኣይጐደለለይን። ከምዚ ስለ ዝዀንኩ እዩ ዘፍቅረኒ ዝበሉ ቅዱስ ኣቦና ኣስዒቦም፥ ቅዱስ ሄሮኒሞስ ጠቒሶም፥ እዚ ደሓር ቅዱስ ዝዀነ ከብዲ ጠባይ ዝነበሮ ምእዙዝ ክኸውን ይደልይ ዝነበረ። ገዛእ ርእሱ ብምቁጽጻር ብዙሕ ነገር ድማ ንጐይታ የወፍይ ነበረ። ገዛእ ርእሱ የወፍን ይጽልን ነበረ። ካባይ እንታይ ኢኻ እትደልይ ክብል ድማ ይሕትት ነበረ፡ ጐይታ ድማ ኵሉ ክሳብ ዘይሃብካኒ ክሓተካ እየ እንክብል ይምልሰሉ ሄሮኒሞስ ግና ኵሉ ሂበካ እንደይ ይብል እሞ ጐይታ ድማ እቲ ዘይሃብካኒ ሓጢኣትካ እዩ እሞ ሓጢኣትካ ሃበኒ ድኻምነትካ ሃበኒ ኣነ ክምሕረካን ክፍውሰናካን ንቕድሚት ከብለካን እየ፡ ኩለንተናኻ ሃበኒ ይብሎ። ናኣና እውን ከምኡ እዩ ዝብለና ቢሎም ዝለገስዎ ስብከት፥ ኣብዚ ቀዳማይ ዓርቢ ናይ ወርሒ ሓምለ ንቅዱስ ልበ ኢየሱስ ንሕሰብ እቲ ንቕዱስ ሄሮኒሞስ ዝሓትቶ ብጥልቂ ንኸነስተውዕልን ድኻምነትካን ሓጢኣትካን ሃበኒ ዝብሎ ቃሉ ጽን ክንብልን ኩሉ ሓጢኣትካ ሃበኒ እሞ ኣነ ድማ ክምሕረካ እየ ዝብል ቃል ንኽንሰምዕ ደግፈና ቢልና ንሕተት። ኢየሱስ ኵሉን ወትሩን ዝምሕር እዩ። እዚ ድማ ሓጐስ ሕይወትና ይኹን፡ እንክብሉ ከምዘጠቓለሉ ልኡኽ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ቸንቶፋንቲ ሓቢሮም።


text:
“ኤውሮጳ ኣብ ዓለም እንኰን ፍልዩን ዝዀነ ሓሳባውን (ኣምራዊ) መንፈሳውን ውርሻታት ብውዕዉዕ ስምዒትን ብብሩህ መንፈስ ሕዳሴን ዳግም ከም ውጥን ክቐርብ ግብእ እዩ” ዝበሉ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 12 ሓምለ 2017 ዓ.ም. በቲ ኣብ ትዊተር ማሕበራዊ መረብት ብዘሎ @Pontifex - ኣት ፖንተፈክስ ብእተሰምየ ናይ ግሊ ኣድራሻኦም ኣቢሎም ብምኽንያት ዕለት 12 ሐምሌ ዝበዓል ዓመታዊ በዓለ ቅዱስ በነዲክቶስ ሓላዊ ዘኤውሮጳ ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ክኸውን እንከሎ፡ ነዚ ናይ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ መልእኽቲ ኣሞርኵይዞም ናይ መላእ ሃገራት ኤውሮጳ ብፁዓን ጳጳሳት ኣባይቲ ምኽሪ ሕብረት ኣቦ መንበር ኣብ ኢጣሊያ ናይ ጀኖቫ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ካርዲናል ኣንጀሎ ባኛስኮ፥ እቲ ናይ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ሓሳብ እዚዩ ኣገዳሲ እዩ። ብፍላይ ድማ ኵሉ ከም ዝርእዮን ዝፈልጦን ኣብዚ እዋን’ዚ ኤውሮጳ ኣብ ዘላትሉ ኵነት ኣብ እትርከበሉ ዘላ መንፈሳውን ማሕበራውን ኤኮኖሚያውን ፖለቲካውን ሃዋሁ እዚዩ ኣገዳሲ እዩ። ምእንቲ’ዚ እቲ ናይ ቅዱስነቶም መልእኽቲ ንኤውሮጳ ኣብ እውነተይና ኤውሮጳዊ ጉዕዞ ዓቢይ ድጋፍን ቃል መተባብዕን እዩ። እዚ መልኽቲ’ዚ ድማ ናብቶም ኣብ ዓቢይ ሓላፍነት ዝተቐመጡ ልብን ኣእምሮን ክበጽሕን ኣዚ ድማ ብቐዳምነት ኤውሮጳዊ ውርሻ ዓቢይ ግምት ብምሃብ ማለት ኣብ ህልው ኩነታት ሕብረት ኤውሮጳን ኣብ ኤውሮጳዊ ጉዕዞ ብሓፈሻኡ ኣብ ሕቡር ኤውሮጳዊ ኩነት ዓቢይ ግምት ክወሃቦ ዝግብኦ እዩ። እዚ ግንዛበ’ዚ ካብ ሎሚ ቀደም ናይ ሕብረት ኤውሮጳ መስረትቲ ኣበው ኣብ መዓሙቕ ልቦም ዝነበረ ክቡር ዋጋ እዩ ዝመስል። ስለዚህ ካብ ሎሚ ቀደም ዓቢይ ግንዛበ ዝነበሮ እዩ፡ እዚ ምስትውዓል’ዚ ኣብ ሎማዊት ኤውሮጳ ብዙሕ መሰናኽል ዘጋጥሞ እዩ ዝመስል።
መበቆላዊ ወይ ድማ ኣናስራዊ መንነት ክዝንጋዕን እንከሎም ምስ ዝሕከኽን መን ምዃንካ ናብ ዘይምፍላጥ የብጽሕ። ስለዚህ ከምዚ ምስ ዝኸውን ውዕዉዕ መንፈስ ይቕህም ስለምታይ ናበይ እየ ዝኸይድ ዘለኹ መን እየ እንታይ ክገብር ኣሎኒ ዝብል መፈጥራዊ ወይ ከኣ ምዃናዊ ሕቶ ብምግጣም ብቑዕ መልሲ ንምሃብ ካብ ምፍታን ንምድንጋርንን ንሃሰውሰውን ኩነት የየብጽሕ። እዚ ድማ ከም ሃገርን ኤውሮጳዊ ሓቆፍን ከም ውልቀ ሰብን ዘጋጥም ጉዳይ እዩ። ነዚ ኵሉ ግምት ብምሃብ ኤውሮጳ ክርስቲያናዊ መበቆል ከምዘለዋ ኣፍልጦ ምሃብ ማለት ካብቲ ምድንጋር ምውጻእ ማለት እዩ። እዚ ኣፍልጦ’ዚ ኣብ መናብርተ ጥበባትን ኣባይቲ ትምህርታትን ዝቐርብ ቀለማዊ ሓሳብ ጥራሕ ክኸውን ወይ ከኣ ከም ናይ ሓደጋ ደወል ዝቃጨል ክኸውን የብሉን፡ እንታይ ደኣ መን ምዃንካ ንምልላይን ኣፍልጦ ንምሃብን ኤውሮጳ ኣብ ኣናስራ ዘሎ ምዃናዊ መንነታን ጸዋዕታኣን ተልእዀኣን ንሱ ድማ ኵላውነት ዝብል ምዃኑ ቅዱስ ኣቦና ዝሓብርዎ ብምልላይ ምንባር እዩ ንኤውሮጳ ብርታዐ ዝዀና ኢሎም።
እቲ ካብ ኣመትን ኣመታዊ መንነትን ምጥፋእ ዝነቅል ፍርሒ ምስ ዝተኣታተው፡ ሓጹርን ፈላላይ መናድቕ ምቛምን ኣብ ገዛእ ርእስኻ ዕጹው ናብ ምዃንን የእትወ ስለዚህ እዚኽኣ ካብ ዘተ የርሕቕ። ካብ ዘተ ወጻእን ምዃን የስዕብ። ብሓቂ ኣብ ዘተ ምርኻብን ናብ ዘተ ምባልን ባህርይ ክህልወካ ይግባእ እምበር ናይ ኣደባባይ ብይባሃል ዝቐርብ ሓሳብ ንምቕራብ ዝተዳለወን ዝተቐመረን ሓሳብ ናብ ዝቕርበሉ ዓይነት ዘተ ዘይኰነስ ብሓቂ መን ምዃንካ ምፍላጥ እዩ ዘድሊ። ስለዚህ ዛዕባ መንነታዊ ዝብል ሓሳብ ኰነ ዝርርብ ጸረ ዘተ ምቛም ማለት ዘይኰነስ በንጻሩ ንዘተ ኣዚዩ ኣገዳሲ ዝዀነ ኣስተዋጽኦን ቅድመ ኵነትን እዩ እንክብሉ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ኣጠቓሊሎም።


text:
ብዙሕ ግዚ ጥቕሚ፣ ትዕቢት፣ ርእሰ ምልዓል፣ ገንዘብን ካልእን…. እቶም ቀዳሞትን ብሉጻትን መሻርኽታ’ዮም። ኣብ ክንዲ ብርእሳ ትሓስብ፣ ብጅማውታ ክትሓስብ ይደፋፍእዋን የገድድዋን። ንሳ’ውን ብዘይ ምውልዋል ከም ኣማራጺ “ኣሜን” ኢላ ትቕበሎ። ንኽትሓስብን ትግባሬኡን ግዜን ዕድልን ኣይትህብን። በዚ መጽእ ኢላ ቅጽበታዊ ውሳኔ ትወስድ። ንመሻርኽታ ባእታታት ባህታ ንኽትፈጥር።
ኣማራጺ የለን። ንሕና ደቂ ሰባት ተዓዲልና። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ፍጡር ከም ውህቦቶ ለጊባ -ዓለምን ሕብረተሰብን ተሳቑ ሓደገኛ ሓማም’ያ። ተላጋቢት ኣይኮነትን። ክኢላ ሕክምና ክፍውሳ ዘይክእል ኣዝያ ስውርቲ’ያ። መድሃኒት የብላን። ሓኪማ፣ መድሃኒታ ባዕሉ ሰብ’ዩ። ሕልናኡ ኣስርሑ ንነገራት ብደቂቕ ጠሚቱ ልቦና እንተዕብዩ፣ እታ ሕማም ተፈዊሳ ንሰባትን ሕብረተሰብን ትፍውስ። እንተዘይተፈዊሳ፣ ንዝለኸፈቶ ጥራይ ኣይኮነትን ኣብ ህጉምን ሓደጋን ትድርቢ። ንኹሉ ኣብ ከባቢኣን ምስኣ ዘሎ ሕብረተሰብን ሓሊፋ’ወን ዓለም ብዓለማ ግዳይ ትገብር።
ነዛ ሕማም እዚኣ ኩላህና ፍጡራት ካብ ርእስና ከነርሕቓ ንብህጋ’ያ ። ኩሉ ግዜ ግን ምሳና ኣላ። ካባና ዘይትፍለ፣ መፋጥርትና’ያ። መካይድትና’ውን። እንተደንቆርና፣ እንተሃብተምና፣ እንተደኸና፣ እንተተመሃርና …ኩሉ ግዜ ኣብ መገድና ምሳና። ካብዛ ዓለም ክንሓልፍ ከለና ግን ንሳ ኣይትሓልፍን። ምስቶም ዘለዉ ፍጡራት ዕንክሊል ትብል። ንዐኦም’ወን ኣብ ፈተነን ሓደጋን ተእትዎም።
ግጥም ኣብ መንጎ ህይወትን ሕልክላኽን ይኸውን። ንሳ ኩሉ ግዜ ቅንዕቲ ሓቀኛ፣ ምቅልልቲ ምዃና’ያ ትኣምን። ንነብሳ’ወን ብዓሰርተ ኣጻብዕቲ ትምስክረላ። እምነታ ኣዝዩ ጽኑዕ ‘ዩ ጽንዓታ ድማ ንሰባት ኣብ ህግምን ሓሳረ መከራን ይድርብዮም። ዝኣምና የብላን። ንሳ ትፈልጦን ትውንኖን ሓይሊ ንሱ’ዩ መላኺኣ ርእሳ’ዩ ። ንሳ ዚጸረቶ ርእሲ።
እዛ ሕማም እዚኣ ደጋሲት’ያ ። ኣፍና መሊእና ክንምጉት ትደፍኣና።” ኣጆኻ! ኣጆኻ፣ ጽቡቕ ኣለኻ። መርገጺኻ ፈትየዮ ኣለኹ፣ ኩሉ ናትካ ቅኑዕ’ዩ” ትብለና። ኣብ ገለ እዋን ብዛዕብኡ ክንሓስበሉ ኣድቒቕና ምስ እንፍትን ንድሕሪት ተመሊስና ሓሳባትና ምስ ንግምግም ሒዝናዮ ዘለና መርገጺ ከነደልድሎን ቀጥ ክንብልን ትመኽረና።
ምስ ሰባት ኣብ ንዘራረበሉ ወይ ንምጉተሉ እዋን፣ ናይ ደቃይቅ ዕድል ሂብና እንተተመሊስና ናብ ዕዱር መደረ ተእትወና። ትብሎ እንተዘይኾይኑ ዚብልዋ ኣይትሰምዕን። ምስኡ’ወን ፈኸራን ምጉዕባዕን ትሕውሰሉ፣ ኣይትሕባእን’ያ ግዚኣ ሓያልትወጽእ። ኣብ መገዳ ቃላት ቀዳምነት መሳርሒ ናታ’ዮም። ተግባር’ወን ምስኡ። ንሱ’ዩ ትዕድልታ እንታይ’ሞ ክንገብር..ናህና ኮይና ንመን ክንህባ፣ ፈቲና ጸሊእና ንሕና ንሳ-ንሳ ድማ ንሕና። ስለዝኾነት ድማ ህዝቢ ዓለምን ተሳቂ ኣብ ጭንቀት ትድርቢ ዘላ ኣዝያ ሓድገኛ ‘ያ።
ንሳ ኣብ ኩሉ ቦታን ጽፍሕን’ያ ትርከብ። ኣብ ማሕበራዊ ህይወት ትዋሳእ። ናብራ፣ ሓዳር ስራሕ ፣ፍቕሪ ስነ ጥበብ፣ ስፖርት…… ብዓቢኡ’ወን ነቲ ንምሉእ ዓለም ዝጸሉ መሳርሒ ፖለቲካ ጾራ ጌራ፣ ብኣዝዩ ተኣፋፊ ፈተነኣን ሓደጋኣን ናብ ህዝብታት ሰፍ ዘይብል ሕልና’ውን ማሕበራውን ስምብራታት ጉድኣትን ተውርድ። ንህዝቢ ዓለም ናብ ስደትን ምምዝባልን ተምርሖ። ህዝብታት ከምዚተፋነኑ ትገብር። ዝምድና ትበትኽ። ስምዒት ተግባራን ጨካን’ያ ኩናት ወላዳ’ያ ። ንጽቡቕ ዘይትመርሕ ናይ ጥፍኣት ፍኖት’ያ።
ነዛ ሕማም ዓማዊላ ብዙሓት ኢና። ዳርጋ ብዙሕ ህዝቢ ዓለም፣ ቁጽሪ ናይ ሕሙማታ ብደቂቕ ክትዛረብን ከተቅርብን ኣጸጋሚ’ዩ ። ኣዝዮም ውሑዳት ዕውታት ኣይሳኣኑን። ኣብ ቅናኣ ዘውርወር ዘይብሉ። ንሳቶም ድማ ካብ ሕሉፍ ናይ ህይወት ተመክሮኦምን ኣካይዳኦምን እናበልሑ እናተፈወሱ ዚኸዱ ይኾኑ። ገለ ካብኦም ኣብ ርእሲ ተመክሮኦም መጽሓፍቲ እናንበቡ እወታ ኣሉታ ጎድንታት እናመመዩ ካብኣ ዚተገላገሉ ፍጡራት ኣለው።
ሰባት ነዛ ሕማም ፣ ኣብ ገለ ገለ እዋን ከም ግቡኡናን ግዴታናን ጌርና ንቅበላ ግዚኣት ኣሎ። እቲ ናታ ሳዕቤን ኣብ ህይወትና ርኡይ ስቅያትን ሓደጋን ምስ ኣውርደ ክንቅበላ ንቅሰብ። ፈቲና ኣይኮናን፣ ሳዕቤን ብቅሉዕ ኣብ ህይወት ስምብራቱ ምስ ተራእየ ንኣምን። ክንክውላ እንተፈተና ስለዘይትኽወል።
ምልክትን ሳዕቤንን ናታ ኣብ ህይወት ብጋህዲ ምስ ዘይረአ፣ ኣብቲ ዓንኬል ከም ዘለኻ ኣይተኣምንን። ፍጹም ምኻንካ ትዛረብ። ኩሉ ተገብሮን ትሰርሖን ብናይ ሕቶ ምልክት(?) ሓጺርካዮ ኣይትፈልጥን። ንነብስኻ ኣይትሓታን፣ በብዝመጻልካ ሓሳባት ከም ሓያል ውሕጅ መገድኻ እናጸረግካን ኣብ ሓደጋ እናኣተኻን እናእተኻን ንሰባት ትኸይድ።
መስርሕ’ዩ። እወ መስርሕ ናይ ህይወት ትቅበሎ። ንሕና ደቂ ሰባት ፣ “ ኣነ’ኮ…..! ዚዓይነቱ ርእሰ ምልዓልን ‘መን ከማይ “ ዘስምዕ ሓሳባት እናደርጓሕና፣ እዛ ንኹላህና
እትኣኽል ዓለም፣ ከም ትጸበናን ንኽነብረላ ከም ትጨንቀና፣ ተዘራሪብና፣ ተረዳዲእና ከም ዘይንኸይድ ዚገበረትና ሕማም ‘ያ። ኩላህና ፍጡራት ኣብዛ ናይ ዕግርግር ዓለም ተዋሳእቲ ኢና። ንዕግርግራ፣ ጫው ጫዋ በብዓቕምና ናይ ህውከትን ረበሻን ገጸ በረኸት ነበርክተላ። ንሳ ድማ ሰባት ንቅበሎ ዓለም’ወን ዕረ እናጠዓማ ትቕበሎ ኣላ። ትንፋስን ህይወትን ዘለዎም ፍጡራት ጥራሕ ዘይኾኑ ፣ ዘይብሎም’ወን ኣደዳ ሳዕቤና ይኾኑ። ግድን በዚ ክንሓልፍ ከም ዘለና’ወን ከም ሰባት ባዕልና ንባዕልና ንወሓሓጥ።
ትማሊ ዚተገብረ..ሎሚ ክግበር ኣይግባእን። እንተኾነ ድማ ትማልን ሎምን ዚተገብረ..ጽባሕ ክግበር ከም ዘይብሉ ይሕበር፣ እቶም ነዚ ሕማም ካብ ሕሉፍ መገዶም እናተማህሩን እናፈለዩን መጻኢኦም ዘጣጥሑ፣ ኣካይዳኦም ዘመዓራርዩ፣ ኣብ ህይወት ናይ ዓወት ሽግ ዚጨበጡ’ዮም። መጻኢኦም ድማ ውሕሱን ብሩህን’ዩ።
እንተ እቶም ትማሊ፣ ጽባሕ ኩሉ ግዜ እናሓመምና፣ እና….ንሽገር ሰባት ምስ እምኒ ንመሳሰል። እምኒ እንተቖጠኻዮ ኣይስምዕን’ዩ። መሊሱ’ኳ ደኣ የሕመካ። ስለዚ ንሕና’ወን ንህይወትናን ሰብናን ኣብ ሽግርን ዘይውዳእ ዓዘቕቲ ንእቱ።
ንሕና ፍጡራት ብፈተና ተኸቢብና ንነብር ኣለና። ኣብዛ ንነብረላ ምድራዊት ዓለም፣ ኣብ ክንዲ እፎይ ምባል ከብድና ሓቑፍና ንውዕል ንሓድር። ጓህን ስቕያትን ሰኒቕና ጉዕዞ ህይወት ንመርሕ። ሰኣን ምርድዳእን ስኒትን ንሕናን ዓለምና ክንነብራ ተፈሪድና ኣለና። ንሳ ድማ “ጌጋ” ያሕማም ናይ ዓለምናን ደቂ ሰባትን።
ኣጋጣሚ’ወን እዚ ዚጸሓፍክዎን ዚብሎ ዘለኹን መን ይፈልጥ “ጌጋ” ይኸውን።


text:
ህዝቢ ናብርኡ ኣብ ኣዝዩ ኣፀጋሚ ኩነታት ከምዝርከብን ኢትዮጵያ ክሳብ ሕዚ ኣብቶም ዝሓለፉ 20 ዓመታት ጥምየትን ረድኤት ክተጥፍእ ኣይክኣለትን
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብቶም ዝሓለፉ 20 ዓመታት ብተንፃፃሪ ሰላምን ርግኣትን ዝተረጋገፀ’ዃ እንተኾነ ፖለቲካዊ፡ማሕበራውን ኢኮኖሚያዊን ኩነታት እታ ሃገር ኣብ ኣዕሪዩ ኣፀጋሚ ኩነታት ከምዘሎ ዋና ኣመሓዳሪ ነበር ክልልት ትግራይን ኣብዚ ሕዚ እዋን ድማ ኣቦ መንበር ፖለቲካዊ ፓርቲ መድረኽን ገሊፆም።
ገዝኢ ፓርቲ ድርብ ኣሃዝ ዕብየት ኣርእየ እንተበለ’ውን ናብራ ህዝቢ ካብ ኣዐሪዩ ዝገደደ ናብ ዝኸፍአ ይኸይድ ኣሎ ዝበሉ ኣቶ ገብሩ ኣስራት ኣብዚ ሕዚ እዋን ህዝቢ ናብርኡ ኣብ ኣዝዩ ኣፀጋሚ ኩነታት ከምዝርከብን ኢትዮጵያ ክሳብ ሕዚ ኣብቶም ዝሓለፉ 20 ዓመታት ጥምየትን ረድኤት ክተጥፍእ ኣይክኣለትን ኢሎም።
‘’ዕብየት ኣይተርኣየን ኢለ ኣይከራኸርን’’ ዝበሉ ኣቦ መንበር መድረኽ እቲ ዕብየት ንመን ይረብሕ ኣሎ? ነቲ ጠቕላላ ምልኣተ ህዝቢዶ ይረብሕ ኣሎ ?ኢሎም ይሓቱ።ንሙሉእ ትሕዝቱኡ የድምፁ።


text:
“ካብዚኣቶም ኣብሊጽካዶ ተፍቅረኒ ኢኻ፧”
“ስምኦን ወዲ ዮሃንስ፡ ካብዚኣቶም ኣብሊጽካዶ ተፍቅረኒ ኢኻ፧”—ዮሃ. 21:15።
1, 2. ጴጥሮስ ዓሳ ንምግፋፍ ኪጽዕር ድሕሪ ምሕዳሩ፡ እንታይ ትምህርቲ እዩ ረኺቡ፧
ሸውዓተ ኻብ ደቀ መዛሙርቲ የሱስ ኣብ ባሕሪ ገሊላ ምሉእ ለይቲ ዓሳ ኺገፍፉ ፈቲኖም ዋላ ሓንቲ ኸይሓዙ ተረፉ። ኪወግሕ ምስ በለ፡ እቲ ኻብ ሞት ዝተንስአ የሱስ ኣብ ገምገም ደው ኢሉ ይዕዘቦም ነበረ። “ንሱ ኸኣ፡ ‘ነቲ መርበብ ናብ የማን ጃልባ ኣቢልኩም ደርብይዎ እሞ፡ ክትረኽቡ ኢኹም’ በሎም። ሽዑ፡ ንሳቶም ደርበይዎ፣ ካብ ብዝሒ እቲ ዓሳ እተላዕለ ግና፡ ኪስሕብዎ ኣይከኣሉን።”—ዮሃ. 21:1-6።
2 የሱስ ቍርሲ ምስ ኣቝረሶም ከኣ፡ ናብ ስምኦን ጴጥሮስ ግልጽ ኢሉ፡ “ስምኦን ወዲ ዮሃንስ፡ ካብዚኣቶም ኣብሊጽካዶ ተፍቅረኒ ኢኻ፧” በሎ። ካብ ኣየኖት ማለቱ እዩ ነይሩ፧ ጴጥሮስ ምግፋፍ ዓሳ ይፈቱ ነይሩ እዩ። ስለዚ፡ የሱስ ንጴጥሮስ፡ ብሓቂ ንመን ከም ዚፈቱ ዚሓትቶ ዝነበረ እዩ ዚመስል። ንየሱስን ንትምህርቱን ካብቶም ዓሳን ካብቲ ስራሕን ኣብሊጹ ይፈትዎ ድዩ፧ ሽዑ፡ ጴጥሮስ፡ “እወ ጐይታይ፡ ኣነ ኸም ዝፈትወካ ትፈልጥ ኢኻ” ኢሉ መለሰሉ። (ዮሃ. 21:15) ጴጥሮስ ከምቲ ዝበሎ ዀይኑ እዩ ተመላሊሱ። ካብቲ ግዜ እቲ ንደሓር፡ ደቀ መዛሙርቲ ኣብ ናይ ምግባር ዕዮ ትሑዝ ብምዃን፡ ኣብታ ኣብ ቀዳማይ ዘመን ዝነበረት ጉባኤ ኸኣ ዓንዲ ብምዃን፡ ንክርስቶስ ዘላቶ ፍቕሪ ኣርእዩ እዩ።
3. ክርስትያናት ካብ ምንታይ ሓደጋ እዮም ኪጥንቀቑ ዘለዎም፧
3 ካብቲ የሱስ ንጴጥሮስ እተዛረቦ ቓላት እንታይ ክንምሃር ንኽእል፧ ንክርስቶስ ዘላትና ፍቕሪ ኸይትደክም፡ ንረብሓታት መንግስቲ ኣምላኽ እውን ዕሽሽ ከይንብሎ ኽንጥንቀቕ ኣሎና። የሱስ ነቲ ጭንቀት እዚ ስርዓት እዚ ዜስዕቦ ጸቕጥታት ኣጸቢቑ ይፈልጦ ነይሩ እዩ። ኣብታ ንሱ ዝመሰላ ምሳሌ እቲ ዘራኢ፡ ገሊኦም ነቲ “ቓል መንግስቲ” ኸም ዚቕበልዎ፡ ኣብ ፈለማ ድማ ዕቤት ኪገብሩ ኸም ዚጅምሩ፡ ጸኒሑ ግና ‘ጭንቀት እዚ ስርዓትን ምትላል ሃብትን ነቲ ቓል ከም ዚሓንቆ’ ገሊጹ እዩ። (ማቴ. 13:19-22፣ ማር. 4:19) እወ፡ እንተ ዘይተጠንቂቕና፡ እቲ ኣብ መዓልታዊ ህይወትና ዜተሓሳስበና ነገራት፡ ንልብና ኼታልሎን ብመንፈሳዊ መዳይ ኬዝሕለናን ይኽእል እዩ። በዚ ምኽንያት እዚ ድማ እዩ የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ፡ “ምብዛሕ ብልዕን ምብዛሕ መስተን ጭንቀት ናብራን ንልብኹም ከይከብዶ . . . ንርእስኹም ተጠንቀቑ” ዝበሎም።—ሉቃ. 21:34።
4. ንክርስቶስ ዘላትና ፍቕሪ ሓያል እንተ ዀይና ወይ እንተ ዘይኰይና ኸመይ ጌርና ኽንምርምር ንኽእል፧ (ኣብ መእተዊ ዘላ ስእሊ ርአ።)
4 ንሕና እውን ከም ጴጥሮስ ነቲ ክርስቶስ ዝሃበና ዕዮ ቐዳማይ ቦታ ብምሃብ፡ ንዕኡ ዘላትና ፍቕሪ ኸነርኢ ንኽእል ኢና። ግናኸ፡ ከመይ ጌርና ኢና ወትሩ ኸምኡ ኽንገብር እንኽእል፧ በብግዜኡ፡ ከምዚ ኢልና ንርእስና ኽንሓትት ኣሎና፦ ‘ልዕሊ ዅሉ እንታይ እየ ዝፈቱ፧ መብዛሕትኡ ሓጐሰይ ካብ ዓለማዊ ንጥፈታት ድየ ዝረኽቦ ወይስ ካብ መንፈሳዊ ንጥፈታት፧’ እምበኣር፡ ሚዛናውያን እንተ ዘይኴንና ንክርስቶስን ንመንፈሳዊ ነገራትን ዘሎና ፍቕሪ ኼዳኽም ዚኽእል ሰለስተ ነገራት፡ ማለት ዓለማዊ ስራሕን መዘናግዕን ፍቕረ ንዋይን እስከ ንመርምር።
ብዛዕባ ዓለማዊ ስራሕ ሚዛናዊ ኣረኣእያ ይሃሉኻ
5. ርእስታት ስድራ ቤት እንታይ ቅዱስ ጽሑፋዊ ሓላፍነት እዩ ዘለዎም፧
5 ጴጥሮስ ንምግፋፍ ዓሳ ይፈትዎ ጥራይ ኣይኰነን ነይሩ፣ የግዳስ፡ ብእኡ እዩ ዚናበር ነይሩ። ርእስታት ስድራ ቤት ንስድራ ቤቶም ብስጋ ዜድልዮም ናይ ምምላእ ቅዱስ ጽሑፋዊ ሓላፍነት ኣለዎም። (1 ጢሞ. 5:8) ነዚ ሓላፍነት እዚ ብግቡእ ምእንቲ ኺስከምዎ ኣበርቲዖም ኪዓይዩ ኣለዎም። ኣብዘን ዳሕሮት መዓልትታት እዚአን ግና፡ ዓለማዊ ዕዮ መብዛሕትኡ ግዜ ዜጨንቕ ይኸውን ኣሎ።
6. ኣብ ዓለማዊ ስራሕ እንታይ ውጥረት እዩ ዘሎ፧
6 ስራሕ ንምርካብ ብዙሕ ውድድር ስለ ዘሎ፡ ብዙሓት ሰራሕተኛታት ብዝወሓደ ደሞዝ ነዊሕ ሰዓታት ኪሰርሑ ይግደዱ እዮም። ብዝያዳ ኼፍርዩ ዚወርዶም ቀጻሊ ጸቕጢ ድማ፡ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ስምዒታውን ውጥረት ይፈጥር እዩ። ንትካሎም ኢሎም ከምዚ ዓይነት መስዋእቲ ኪኸፍሉ ዘይደልዩ ሰራሕተኛታት ከኣ ካብ ስራሖም ኪስጐጉ ይኽእሉ እዮም።
7, 8. (ሀ) ብቐዳምነት ንመን ኢና እሙናት ክንከውን ዘሎና፧ (ለ) ኣብ ታይላንድ ዚነብር ሓደ ሓው ብዛዕባ ስራሕ እንታይ ኣገዳሲ ትምህርቲ እዩ ዝረኸበ፧
7 ክርስትያናት ስለ ዝዀነና፡ ብቐዳምነት ንየሆዋ ኣምላኽ ደኣ እምበር፡ ንኣስራሕትና ኣይኰንናን እሙናት ክንከውን ዘሎና። (ሉቃ. 10:27) ዓለማዊ ስራሕ ንእንጌራና ኢልና ኢና እንሰርሖ። ብስጋ ዜድልየና መሰረታዊ ነገራት ንምርካብን ንኣገልግሎትና ንምድጋፍን ኢና እንሰርሕ። እንተ ዘይተጠንቂቕና ግና፡ ዓለማዊ ስራሕና ንኣምልኾና ዕንቅፋት ኪኸውን ይኽእል እዩ። ንኣብነት፡ ኣብ ታይላንድ ዚነብር ሓደ ሓው ከምዚ ኢሉ የዘንቱ፦ “ስራሐይ ኮምፕዩተራት ምጽጋን ስለ ዝነበረ ብዙሕ እየ ዝፈትዎ ነይረ፣ ግናኸ፡ ነዊሕ ሰዓታት እዩ ዚወስድ ነይሩ። ስለዚ ድማ፡ ንመንፈሳዊ ነገራት ዳርጋ ግዜ ኣይተርፈንን እዩ ነይሩ። ኣብ መወዳእታኡ፡ ንረብሓታት መንግስቲ ኣምላኽ ቀዳምነት ክህብ እንተ ዀይነ፡ ስራሐይ ክሓድጎ ኸም ዘሎኒ ተረዲኡኒ።” እሞኸ እዚ ሓው እዚ እንታይ ገይሩ፧
8 ብዛዕባ እቲ ዝገበሮ ነገር ከምዚ ይብል፦ “ንዓመት ዚኸውን መደብ ድሕሪ ምውጻእ፡ ኣብ ጐደናታት ጀላቶ ኽሸይጥ ወሲነ። ኣብ መጀመርታ፡ ገንዘብ ተሸጊረ ብምንባረይ፡ ተስፋ ቘሪጸ ነይረ። ምስቶም መሳርሕተይ ዝነበሩ ኽራኸብ ከለኹ፡ መዝሓሊት ኣብ ዘለዎ ኽፍሊ ኣራጢጠ ኮምፕዩተር ኣብ ክንዲ ዘዐሪ፡ ስለምንታይ ጀላቶ ምሻጥ ዝሓሸ ገይረ ኸም ዝሓሰብኩ እናሓተቱ ብኣይ ይስሕቁ ነይሮም። ኣነ ድማ ነዚ ኽጻወርን ንመንፈሳዊ ንጥፈታት ዝያዳ ግዜ ንምርካብ ዝገበርክዎ ሸቶ ኽወቅዕን ምእንቲ ኽሕግዘኒ ንየሆዋ ብጸሎት ለሚነዮ። ነዊሕ ከይጸንሐ፡ ኵነታተይ ኪመሓይሽ ጀሚሩ። ዓማዊለይ ዚፈትውዎ ነገር እናፈለጥኩን ንኣሰራርሓ ጀላቶ እናመለኽክዎን ከይደ። ቍሩብ ጸኒሐ፡ መዓልቲ መዓልቲ ንዅሉ እቲ ዝሰራሕክዎ ጀላቶ ሸይጠ ኽውድእ ጀሚረ። ከም ሓቂ፡ ካብቲ ኮምፕዩተራት ዝጽግነሉ ዝነበርኩ ንላዕሊ ኣታዊ ኽረክብ ጀሚረ። ኣብቲ ናይ ቀደም ስራሐይ ዝነበረኒ ውጥረትን ጭንቀትን ስለ ዘይብለይ ከኣ፡ ብዝያዳ ሕጉስ ኰይነ። ልዕሊ ዅሉ ድማ፡ ሕጂ ንየሆዋ ብዝያዳ ዝቐረብክዎ ዀይኑ እዩ ዚስምዓኒ።”—ማቴዎስ 5:3, 6 ኣንብብ።
9. ብዛዕባ ዓለማዊ ስራሕ ሚዛናዊ ኣረኣእያ ኽንሕዝ እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
9 ኣምላኽ ጻዕረኛታት ክንከውን እዩ ዚደልየና፣ ትግሃት እውን ዓስቢ ኣለዎ። (ምሳ. 12:14) ኰይኑ ግና፡ ከምቲ እቲ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ ሓው ዝገበሮ፡ ንዓለማዊ ስራሕ ሚዛናዊ ኣረኣእያ ኺህልወና ኣለዎ። የሱስ፡ “ቅድም መንግስቲ ኣምላኽን ጽድቁን ብቐጻሊ ድለዩ፣ እዚ ዅሉ [ማለት፡ ብስጋ ዜድሊ መሰረታዊ ነገራት] ድማ ይውሰኸልኩም” ኢሉ እዩ። (ማቴ. 6:33) ብዛዕባ ዓለማዊ ስራሕን መንፈሳዊ ሓላፍነታትን ሚዛናዊ ኣረኣእያ እንተ ኣልዩና ንምፍላጥ፡ ‘ንዓለማዊ ስራሐይ ብዝያዳ ተፈታውን ማራኽን፡ ንመንፈሳዊ ንጥፈታተይ ግና ዘየሀንጥን ዜሰልክን ገይረ ድየ ዝርእዮ፧’ ኢልና ንርእስና ንሕተት። ብዛዕባ ዓለማውን መንፈሳውን ንጥፈታትና ምሕሳብናን ምስትንታንናን፡ ነየናዩ ብሓቂ ኸም እንፈትዎ ኺሕብረና ይኽእል እዩ።
10. የሱስ ብዛዕባ እቲ ቐዳምነት ክንህቦ ዚግባእ ነገራት እንታይ ኣገዳሲ ትምህርቲ እዩ ሂቡ፧
10 የሱስ ንዓለማዊ ነገራት ምስ መንፈሳዊ ነገራት ከመይ ጌርና ሚዛኑ ሓሊና ኸም እነኺዶ ምሂሩ እዩ። ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ፡ የሱስ ናብ እንዳ ማርያምን ሓብታ ማርታን ከደ። ማርታ ዚብላዕ ከተዳሉ ሸበድበድ ክትብል ከላ፡ ማርያም ግና ኣብ እግሪ የሱስ ተቐሚጣ ትሰምዕ ነበረት። ሽዑ፡ ማርታ፡ ‘ስለምንታይ ማርያም ዘይትሕግዘኒ፧’ ኢላ ምስ ኣማረረት፡ የሱስ፡ “ማርያምሲ ጽቡቕ ግደ ሓርያ ኣላ፣ ካብኣ ኸኣ ኣይኪውሰድን እዩ” ኢሉ መለሰላ። (ሉቃ. 10:38-42) የሱስ ንማርታ ኣገዳሲ ትምህርቲ እዩ ምሂርዋ። ናብ ዓለማዊ ነገራት ምእንቲ ኸይነስግልን ንክርስቶስ ዘላትና ፍቕሪ ምእንቲ ኸነርእን፡ ወትሩ “ጽቡቕ ግደ” ኽንሓሪ፡ ማለት ንመንፈሳዊ ነገራት ቀዳምነት ክንህብ ኣሎና።
ብዛዕባ መዘናግዒ ኺህልወና ዚግባእ ኣረኣእያ
11. ቅዱሳት ጽሑፋት ብዛዕባ ዕረፍትን መዘናግዕን እንታይ ይብል፧
11 ብስራሕ ትሑዛት ስለ እንኸውን፡ ሓድሓደ ግዜ ኣዕሪፍና እንዘናግዓሉ ግዜ የድልየና እዩ። ስለዚ ድማ፡ ቃል ኣምላኽ፡ “ንሰብሲ ኻብ ምብላዕን ምስታይን ብጻዕሩ ኻብ ምሕጓስን ዚሓይሽ ሓንቲ እኳ የብሉን” ይብል። (መክ. 2:24) የሱስ እውን በብእዋኑ ዕረፍቲ ኸም ዜድሊ ይፈልጥ ነይሩ እዩ። ሓደ እዋን፡ ጽዑቕ ናይ ስብከት ወፈራ ድሕሪ ምግባሩ፡ ንደቀ መዛሙርቱ፡ “ኣብ ጽምዊ ቦታ ብሕት ኢልኩም፡ ሓንሳእ ከተዕርፉስ፡ ንዑናይ” ኢልዎም እዩ።—ማር. 6:31, 32።
12. ምስ መዘናግዒ ብእተተሓሓዘ፡ እንታይ ኢና ኽንጥንቀቐሉ ዘሎና፧ ኣብነት ጥቐስ።
12 እወ፡ መዘናግዒ ኣገዳሲ እዩ። ምዝንጋዕ ቀንዲ ኣትኵሮ ህይወትና እንተ ዀይኑ ግና ሓደገኛ እዩ። ኣብ ቀዳማይ ዘመን፡ ብዙሓት ሰባት፡ “ጽባሕ ክንመውት ኢና እሞ፡ ንብላዕን ንስተን” ይብሉ ነይሮም እዮም። (1 ቈረ. 15:32) ሎሚ እውን ኣብ ሓያሎ ኽፋላት ዓለም ተመሳሳሊ መንፈስ እዩ ሰፊኑ ዘሎ። ንኣብነት፡ ኣብ ምዕራባዊ ኤውሮጳ ዚነብር ሓደ መንእሰይ ቅድሚ ገለ ዓመታት ኣብ ክርስትያናዊ ኣኼባታት ይእከብ ነበረ። መዘናግዒ ኣመና ይፈቱ ብምንባሩ ግና ምስ ህዝቢ የሆዋ ዝነበሮ ሕብረት ኣቋረጸ። ጸኒሑ ግና እቲ ኣብ መዘናግዒ ዝነበሮ ኣትኵሮ ናብ ጸገምን ጓህን ከም ዝመርሖ ተገንዘበ። ስለዚ፡ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ከም ብሓድሽ ጀመረ፡ ኣስፋሒ ብስራት መንግስቲ ኣምላኽ ኪኸውን እውን በቕዐ። ድሕሪ ጥምቀቱ፡ “ሓደ ዜጣዕስኒ ነገር እንተ ኣልዩ፡ ንየሆዋ ምግልጋል፡ ካብቲ ዓለም እተቕርቦ መዘናግዒ ኣዝዩ ዚበልጽ ሓጐስ ከም ዜምጽእ ቅድሚ ምስትውዓለይ ነዊሕ ግዜ ምሕላፉ ጥራይ እዩ” በለ።
13. (ሀ) መዘናግዒ ዘለዎ ሓደጋ ብምሳሌ ግለጽ። (ለ) ብዛዕባ መዘናግዒ ሚዛናዊ ኣረኣእያ ኽንሕዝ ዚሕግዘና እንታይ እዩ፧
13 እንዘናግዓሉ ዕላማ፡ መንፈስናን ሓይልናን ንምሕዳስ እዩ። ከምኡ ንምግባር ግና፡ ክንደይ ዚኣክል ግዜ እዩ ዜድልየና፧ ሓደ ምሳሌ እስከ ንርአ፦ መብዛሕትና ሓሓሊፍና ምቁር ምግቢ ምብላዕ ንፈቱ ኢና፣ ወትሩ ዶልሺን ካራሜላን ምብላዕ ግና ንጥዕናና ጐዳኢ ምዃኑ ንግንዘብ ኢና። ስለዚ፡ መብዛሕትኡ ግዜ መዓዛታት ዘለዎ ምግቢ ኢና እንምገብ። ብተመሳሳሊ፡ ብዙሕ መዘናግዒ ንመንፈሳዊ ጥዕናና ኼዳኽሞ ይኽእል እዩ። መንፈሳውነትና ምእንቲ ኸይዳኸም፡ ኣዘውቲርና ኣብ ንጥፈታት መንግስቲ ኣምላኽ ንሳተፍ ኢና። ብዛዕባ መዘናግዒ ሚዛናዊ ኣረኣእያ ዘሎና ምዃኑ ኸመይ ጌርና ንፈልጥ፧ ኣብ ሰሙን ክንደይ ዚኣክል ሰዓት ኣብ መንፈሳዊ ንጥፈታት፡ ማለት ኣብ ኣኼባታትን ኣብ ኣገልግሎት ወፍርን ብብሕቲ ወይ ብስድራ ቤት ኣብ ዚግበር መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስን ከም እነሕልፍ ክንምዝግብ ንኽእል ኢና። ድሕሪኡ፡ ነቲ ኣሃዝ እቲ ምስቲ ኣብታ ሰሙን እቲኣ ኣብ ከም ስፖርት፡ ተለቪዥን፡ ወይ ጸወታ ቪድዮ ዝኣመሰለ መዘናግዒ እነሕልፎ ሰዓታት ነነጻጽሮ። እቲ ንጽጽር እንታይ እዩ ዚነግረና፧ ለውጢ ኽንገብር የድልየና ደዀን ይኸውን፧—ኤፌሶን 5:15, 16 ኣንብብ።
14. መዘናግዒ ኽንመርጽ ከለና፡ ብምንታይ ኢና ኽንምራሕ ዘሎና፧
14 ውልቀ ሰባትን ርእስታት ስድራ ቤትን ምስቲ የሆዋ ኣብ ስርዓታት መጽሓፍ ቅዱስ ዝገለጾ ዚሰማማዕ ክሳዕ ዝዀነ፡ ዝደለይዎ መዘናግዒ ናይ ምምራጽ ናጽነት ኣለዎም። * ጥዑይ መዘናግዒ “ውህበት ኣምላኽ” እዩ። (መክ. 3:12, 13) ናይ መዘናግዒ ምርጫ፡ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ኪፈላለ ይኽእል እዩ። (ገላ. 6:4, 5) ኰይኑ ግና፡ እቲ እንመርጾ መዘናግዒ እዚ ይኹን እቲ፡ ሚዛንና ኽንሕሉ ንደሊ ኢና። የሱስ፡ “መዝገብካ ኣብ ዘለዎስ፡ ኣብኡ ድማ ልብኻ ኣሎ” ኢሉ እዩ። (ማቴ. 6:21) ስለዚ፡ ንየሱስ ዘሎና ልባዊ ፍቕሪ፡ ሓሳባትናን ዘረባናን ተግባራትናን ብቐዳምነት ኣብ መዓልታዊ ጕዳያት ህይወትና ዘይኰነስ፡ ኣብ ንጥፈታት መንግስቲ ኣምላኽ ከም ዜተኵር ንምግባር ይድርኸና እዩ።—ፊል. 1:9, 10።
ምስ ፍቕረ ንዋይ እንገብሮ ቓልሲ
15, 16. (ሀ) ፍቕረ ንዋይ ንሓደ ክርስትያን መፈንጠራ ኪዀኖ ዚኽእል ብኸመይ እዩ፧ (ለ) የሱስ ብዛዕባ ስጋዊ ነገራት እንታይ ጥበባዊ ምኽሪ እዩ ሂቡ፧
15 ብዙሓት ሰባት ሓድሽ ቕዲ ኽዳውንትን ኤለክትሮኒካዊ ኣቕሑን ካልእ ከምኡ ዝኣመሰለን ኣብ ምጥራይ እዮም ኣተኲሮም ዘለዉ። ስለዚ፡ ነፍሲ ወከፍ ክርስትያን ትምኒቱ ንምምርማር በብግዜኡ ነዚ ዚስዕብ ሕቶታት ንርእሱ ኺሓትት ኣለዎ፦ ‘ስጋዊ ነገራት ንዓይ እምብዛ ኣገዳሲ ኻብ ምዃኑ እተላዕለ፡ ንኣኼባታት ጉባኤ ንምድላው ካብ ዘሕልፎ ግዜ፡ ብዛዕባ ሓደስቲ ማካይን ወይ ቅዲ ኽዳውንቲ ኽሓስብ ዘሕልፎ ግዜዶ ይነውሕ እዩ፧ ብመዓልታዊ ዋኒን ህይወተይ እምብዛ ስለ እተውሓጥኩ፡ ንጸሎት ወይ ንንባብ መጽሓፍ ቅዱስ ዘሎኒ ግዜ ነክዩዶ ኣሎ፧’ ፍቕረ ንዋይ ነታ ንክርስቶስ ዘላትና ፍቕሪ የዳኽማ ኸም ዘሎ እንተ ኣስተውዒልና፡ ነቲ የሱስ፡ “ካብ ኵሉ ስስዐ . . . ተሓለዉ” ኢሉ እተዛረቦ ቓላት ንሕሰበሉ። (ሉቃ. 12:15) የሱስ ከምዚ ኢሉ ኸቢድ መጠንቀቕታ ዝሃበ ስለምንታይ እዩ፧
16 የሱስ፡ “ንኽልተ ጐይተት ኪግዛእ ዚኽእል ሓደ እኳ የልቦን” ኢሉ እዩ። ኣስዕብ ኣቢሉ እውን፡ “ንኣምላኽን ንገንዘብን ክትግዝኡ ኣይትኽእሉን ኢኹም” ኢሉ እዩ። ስለምንታይ እዩ ኸምኡ ዘይከኣል፧ ምኽንያቱ፡ ክልቲኦም “ጐይተት” ንበይኖም ተወፋይነት ኪውሃቦም እዮም ዚደልዩ። ‘ወይ ነቲ ሓደ ጸሊእና፡ ነቲ ሓደ ንፈቱ፣ ወይ ከኣ ናብቲ ሓደ ለጊብና፡ ነቲ ሓደ ንንዕቕ።’ (ማቴ. 6:24) ዘይፍጹማት ስለ ዝዀንና፡ ኵላትና ምስ “ትምኒት ስጋና፡” እንተላይ ምስ ፍቕረ ንዋይ ክንቃለስ ኣሎና።—ኤፌ. 2:3።
17. (ሀ) ስጋዊ ኣተሓሳስባ ዘለዎም ሰባት ብዛዕባ ስጋዊ ነገራት ሚዛናዊ ኣረኣእያ ኺህልዎም ዘይክእል ስለምንታይ እዩ፧ (ለ) ምስ ፍቕረ ንዋያዊ ትምኒት ንምቅላስ እንታይ ኪሕግዘና ይኽእል፧
17 ስጋዊ ኣተሓሳስባ ዘለዎም ሰባት ብዛዕባ ስጋዊ ነገራት ሚዛናዊ ኣረኣእያ ኺህልዎም ኣይክእልን እዩ። ስለምንታይ፧ ምኽንያቱ፡ መንፈሳዊ ቐልቦም ደንዚዙ እዩ። (1 ቈረንቶስ 2:14 ኣንብብ።) ልቦናኦም ሓንሳእ ምስ ጸልመተ፡ ቅኑዕን ጌጋን ምፍላይ የጸግሞም እዩ። (እብ. 5:11-14) ስለዚ፡ ገሊኦም ንስጋዊ ነገራት ኪሃርፉ ይጅምሩ፣ እዚ ህርፋን እዚ ድማ ኪዓግብ ዚኽእል ኣይኰነን። (መክ. 5:10) እቲ ዜሐጕስ ግና፡ ንፍቕረ ንዋይ ዚኸውን ፈውሲ ኣሎ፣ እዚ ኸኣ ስሩዕ ንባብ እቲ ቓል ኣምላኽ ዝዀነ መጽሓፍ ቅዱስ እዩ። (1 ጴጥ. 2:2) ከምቲ የሱስ ብዛዕባ መለኮታዊ ሓቂ ብምስትንታኑ ንዝቐረበሉ ፈተና ኺነጽጎ ዝኸኣለ፡ ንሕና እውን ስርዓታት መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ግብሪ እንተ ኣውዒልና፡ ምስ ፍቕረ ንዋያዊ ትምኒታት ክንቃለስ ንኽእል ኢና። (ማቴ. 4:8-10) ከምኡ እንተ ጌርና፡ ንየሱስ ካብ ስጋዊ ነገራት ኣብሊጽና ኸም እነፍቅሮ ኸነርእዮ ንኽእል ኢና።
18. እንታይ ክትገብር ኢኻ ቘሪጽካ ዘለኻ፧
18 የሱስ ንጴጥሮስ፡ “ካብዚኣቶም ኣብሊጽካዶ ተፍቅረኒ ኢኻ፧” ኢሉ ኣብ ዝሓተተሉ እዋን፡ ንመንፈሳዊ ነገራት ኣብ ህይወቱ ቐዳምነት ኪህብ እዩ ዜዘኻኽሮ ነይሩ። እቲ ትርጉም ስሙ “ኸውሒ” ዝዀነ ጴጥሮስ፡ ከም ከውሒ ዝበለ ባህርያት ስለ ዝነበሮ፡ ከም ስሙ ዀይኑ እዩ ተመላሊሱ። (ግብ. 4:5-20) ንሕና እውን ብዛዕባ ዓለማዊ ስራሕን መዘናግዕን ስጋዊ ነገራትን ሚዛናዊ ኣረኣእያ ብምሓዝ፡ ንክርስቶስ ዘላትና ፍቕሪ ወትሩ ኸነጐሃህራ ቘሪጽና ኢና። ኣብ ህይወትና እንገብሮ ምርጫታት፡ ምስቲ ጴጥሮስ ንየሱስ፡ “ጐይታይ፡ ኣነ ኸም ዝፈትወካ ትፈልጥ ኢኻ” ኢሉ ዝመለሰሉ ቓላት ከም እንሰማማዕ ዜርኢ ይኹን።
^ ሕ.ጽ. 14 ኣብ ናይ 15 ጥቅምቲ 2011 ግምቢ ዘብዐኛ፡ “መዘናግዒኻ ጠቓሚ ድዩ፧” ኣብ ዘርእስታ ዓንቀጽ፡ ኣብ ገጽ 9-12፡ ሕ.ጽ. 6-15 ዝወጸ ሓሳባት ርአ።


text:
5ይ ክፋል
ኣብ ዝሓለፈ 4ይ ክፋል ናይዚ ነቕርቦ ዘላን ጽሑፍ “......መሰማምዒ ውሳኔታት በቶም ዝበዝሐ ድምጺ ዘሎዎም እዮም ዝውሰኑ፥ ግን ከኣ እቶም ውሑዳት ኣብቲ መስርሕ ርእይቶ ኣለዎም። እቶም ናይ ዝበዝሐ ዘድመጹ ወይ ድምጺ ንምሃብ ስልጣን ዘለዎም እቲ እማመ ምስቲ ሕጊ ዝሰማማዕ ክኸውን ይግባእ።” ኣብ ዝብል ኢና ኣቋሪጽና ነርና። ሓሙሻይ ክፋሉ ከኣ እነሆ ከምዚ ዝስዕብ
መንግስቲ፥- መንግስቲ ሓንቲ ደውላ ወይ ማሕበረ ሰብ እትመሓደረሉ ኣገባብ እዩ። ሓድሓደ ግዜ ነታ ድውላ ዝቆጻጸር ኣካል ናይ መሪሕነት እውን የመልክት እዩ። ብኽልቲኡ መንጽር ክረአ እንከሎ መንግስቲ ኣብ ትሕቲኡ ናይ ዘሎ ህዝቢ ህይወት ብቕጥታ ይጸሉ’ዩ። መንግስቲ መሰላት ህዝቢ፡ ኣብ ዕለታዊ ህይወቶም ዝናበሩሉ ሕግን ነዚ ሕግታት እዚ ዝጥሕስ መቕጻዕትን ይውስን። ስለዚ መንግስቲ ንኽምስረት ወይ ክጅመር ደውላ ወይ ከኣ ፖለቲካውን ጂኦግራፊካውን ክሊ የድልዮ’ዩ።
ዕላማ መንግስቲ
መንግስቲ ቅድሚ ምምስራትና ስለምንታይ ማሕበረሰባት መንግስታት የድልዮም ክንርደኦ ይግባእ። ኣብ ታሪኽ ኩሉም ሕብረተሰባት መንግስቲ ይህልዎም ማለት ከምዘይኮነ ምዝካር እውን ኣገዳሲ እዩ። ብዙሓት ኣብ ዝተወሰነ ብዝሒ ክሳብ ዝበጽሑ ብዘይመንግስቲ ተኻይዶም እዮም። ድሕሪ ማሕበረሰባት ኣብ ዝዓበየ ደረጃ ምብጽሖም ግን ብዘይ ገለ ነገር ህዝብን ምንጭታት ሃብትንን ከይተስርዑ ሓድነቶም ኣዕቊቦምን ክቕጽሉን ኣዝዩ ኣሸጋሪ እዩ። ኣብዚ ከኣ እዩ ኣድላይነት መንግስቲ ዝመጽእ። እቲ መንግስቲ ካብ ምእካብ ምንጪ ገንዘብን ሃብትን ጀሚሩ፥ ህዝቢ ኣብ ዘድልየሉ ሓደ ውሱን ቦታ መዲቡ፥ ስነስርዓትን ርግኣትን ንምውሓስ ሕግታት የጽድቕ። ሕጊ ብፍላይ ንመንግስታት ኣገዳሲ እዩ። ምኽንያቱ ነቲ ናይ ማሕበራዊ ስነስርዓት ዝገልጽ ስለዝኾነ። ነዚ ሕግታት እዚ ዝጥሕስ ህዝቢ ነቲ ኣጠቓላሊ ስነስርዓትን ሰላምን ከም ኣስጋኢ ተራእዩ ከኣ ይቕጻዕ።
መንግስታት ንውደባ ሕብረተሰብ ብፍላይ ከኣ ኣብ ጥንቲ ዘመን ድሕነቱ ኣዕቊቦም እዮም። መንግስቲ ክህሉ መብዛሕትኡ ግዜ ህዝቢ ውልቃዊ ናጽነታት ኣሕሊፎም ክህቡ ኣለዎም። ኣብ ክንዲ ዝደለይዎ ዝገብሩ እቲ መንግስቲ እዩ ዝነግሮም እንታይ ክግበሩ ከመዘለዎም። ብዙሕ ህዝቢ ኣብ ዝሓለፈ ታርኽ ነዚ ኣገባብ እዚ ተቐቢሎም ይጎዕዙ ነይሮም። ምኽንያቱ መንግስቲ ይከላኸለሎም ወይ ይሕልዎም ስለዝነበረ። ብመልክዕ እኽሊ ቀረጽ ይእክብ። መንግስታት ጥንታዊት ግብጺ ዝያዳ መግቢ ይኽዝኑ ነይሮም። ኣጋጣሚ ስእነት ኣንተ ኣጋጢሙ ካብቲ ዝዓቖሮ እኽሊ ነቶም እኹል እቶት ክረኽቡ ዘይከኣሉ ይዕደል።
ዓይነታት ናይ መንግስቲ
ዋላ እኳ መንግስታት ተመሳሳሊ መሰረታዊ ስራሓት እንተካየዱ፥ ብዙሕ ዓይነታት መንግስቲ ክህልዉ ይኽእሉ። ንመንግስት ዓይነት መሪሕነት፥ ዝምድና መራሕትን ህዝብን፥ ገደብ ስልጣንን መስርሕ ምሕራይ ወይ ምቕያር መንግስትን ገለ ንዓይነት መንግስቲ ካብ ዝገልጹ ኣገባባት እዮም።
ሓደ ካብቲ ንመንግስቲ ዝያዳ ዝገልጽ መሰረታዊ ኣገባባት፡ ስልጣን ናይቲ መሪሕነቱ እዩ። ኣብ ንግስነታዊ ኣገባብ ከም ንጉስ ወይ ኢምበራጦር ብሕታዊ ገዛኢ ንመንግስቲ ይቆጻጸር። ከም በሓቲ’ውን ክግለጽ ይከኣል እዩ። ምኽንያቱ እቲ መንግስቲ ንበይኑ’ዩ ሕግታት ዘውጽእ። እዚ ስርዓተ መንግስቲ ካብቲ ህዝቢ ኣብ መንግስቲ ድምጺ ዘለዎ ዝፍለ እዩ።
ከም ኣብነት ቅዋማዊ ንግስነት ብሓደ መራሒ እዪ ዝመሓደር፡ ስልጣኖም ግን በቲ ቅዋም ዝተደረተ ብምዃኑ ንህዝቢ ውሱን መሰላት ዝህብ እዩ። ካልእ ኣብነት ናይ ዝያዳ ማዕርነት ዝብል መንግስቲ ረፑብልክ እዩ። ኣብዚ እቲ ህዝቢ ንመንግስቲ ዘካይዱ ወከልቱ ይመረጽ። ንህዝቢ ዝያዳ ስልጣን ዝህብ መንግስቲ መብዛሕትኡ ደሞክራስያዊ’ዩ። ማለት እቲ ህዝቢ ርይቶታቱ ንኽስማዕ ዝውሕስ ስልጣን ናይ ምድማጽ ኣለዎ።
ኣብ ልዕሊ እዚ ተወሳኺ ቅርጽታት መንግስቲ፥ ካልእ መንገዲ ንመንግስታት ዝፈሊ ካብ ምንጪ ስልጣን ዝመጽእ እዩ። ኣሪስቶክራሲ ብውሑዳት ፈላጣትን ብላዕለዋይ ደርቢ ዜጋታትን ጥራሕ ዝመርሕ መንግስቲ እዩ። መሪቶክራሲ እቶም ኣዝዮም ዝተመርጹ መራሕቲ ንክኾኑ፡ ማለት ኣብ ናይ መንግስቲ ኣገልግሎት ዝተማህሩ ወይ ዝተመኰሩ ዝመሓደር መንግስቲ እዩ። ሲዮክራሲ ከኣ በቶም መራሕቲ፡ ኣባላት ጉጅለ ሃይማኖታት ዝመሓደር ኣዩ። እዞም መልክዕ መንግስቲ ዝገልጹ ኣካላት ኩሎም ኣግለልቲ ኣይኮኑን።
ኣብቲ ሓዲሽ ዲሞክራሲያዊ ሕብረተሰብ ዝምስረትሉ ግዜ፡ ሃገሮም ብፖለቲካዊ፥ ቁጠባውን ማሕበራውን ንምህናጽ፥ ንዜጋታቶም ከኣ ዝግበኦም መሰላትን ናጽነታትን ንምሃብ ሓደ ንጹር ዝኾነ ነገር ምስ ምንዋሕ ግዜ፡ ብዓቢኡ መዕቀኒ ዓወታቶም ኣብ ከመይነት ቅልጣፈን ዕምቆታትን መትከላትን ትካላትን ዲሞክራሲ ኣብ ቀልብን ኣእምሮን ዜጋታት ይሰርጽ እዩ። እንተደኣ እቶም ንህዝባዊ ቃልሲ ኣንጻር ወጽዓ ዘጎሃህር ሓሳባት ኣብ ግብሪ ንኽውዕሉን፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ክረጋገጽን ውሕስነት ክህልዎን ኮይኑ፥ እቲ ሕብረትሰብ ክጻወርን ክህብትምን ንዲሞክራሲ ከስተማቕርን ተደልዩ፥ ህይወት ኣብ ናጸ ዝኾነ ሕብረተሰብ እንታይ ማለት ምኳኑ እንታይ ትካላዊ ምድላዋትን ግላዊ ጠባያትን ከምዘድሊ ክርዳእ ይግባእ። ከምኡ እውን ዲሞክራሲ ኣብ ግብሪ ንክውዕልን ክከናኸንዎን ክዕንግልዎን ከተባብዕዎን ብርቱዕ ተገዳስነትን ኣድለይቲ ኮይኖም፥ ንተመኩሮን ኣድማዕነትን ከማዕብሉ ይግባእ። እቲ ወለዶ ዲሞክራሲያ ክርዳእን ክስተማቕርን እንከሎ ጥራሕ እዩ ከምዚ ዝዓይነቱ ስርዓተ-ምሕደራ ርግኡን ዕውትን ዝኸውን።
እቲ ዲሞክራሲ ዝምረኰሰሉ መሰረታዊ መትከል ግዝኣተ ኣብዝሓ እዩ። ተራ ብዙሓዊ ናይ ገዛእ ርእሱ ሽግራት ወይ ዕንቅፋታት ኣለዎ። ከምኡ ብምዃኑ ዝበዝሐ ግዜ ኣብ ክሊ ቅዋማዊ ቅጥዒን ስልጣን መንግስቲ ዝድርትን መሰላት ናይ ግለሰብን ውሑዳንን ዝከላኸል ኮይኑ እዩ ዝዓዪ። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ቅዋማዊ ዲሞክራሲ ኩሎም ዜጋታት ንጹር ዝኾነ መሰረታዊ መሰላት ክህልዎምን እቶም ውሑዳት ነዚ መሰላት እዚ ክሰርሑሉ ኣብ ጽቡቕ ድሌት ናይቶም ዝበዝሑ ዝመርኰስ ኣይኮነን። ናይ ምዝራብ፥ ናይ ሃይማኖት፥ ናይ ምእካብ ናጽነትን መሰልን ፍትሓዊ ፍርድን ዘይፈሓቕ መሰላት ናይ ኮሎም ዜጋታት እዮም። እታ ደውላን ሃገራዊ መንግስትን ከኣ ነዚ መሰላት እዚ ዝነጽግ ይኹን ዝብሕጉግ ሕጊ ንኸየመሓላልፉ ወይ ከይውስኑ ክልኩላት እዮም። ከምኡ እውን ንዲሞክራሲያዊ መንግስቲ መሰረታዊ ዝኾኑን፥ ንዝኾነይኹን ትካል፥ ጉጅለ ወይ ውልቀሰብ ልዑል ስልጣን ክይህልዎም ዝገትእ ቁጽጽርን ሚዛናውነትን እዮም። ንኣብነት ንስልጣን ናይ ፈጻምን ሓጋግን ጨንፈራቶም ልዕሊ ገደብ ሓላፍነቶም ከይከዱ ዝከላኸል ናጻ ዝኾነ ቤት ፍርዲ ክህሉ ኣገዳሲ እዩ።
መንግስቲ ደረት ዘየብሉ ስልጣን እንተ ሃልይዎ ዲሞክራሲ ክፈሽል ይኽእል። ብእንጻሩ እኹል ስልጣን ኣብ ዘየብሉ መንግስቲ እቲ ዲሞክራሲ ክፈሽል ይኽእል እዩ። ዲሞክራሲያዊ መስርሕ ልሙስ ወይ ፋሉል ዘይኮነስ እንታይ ደኣ ሓደ መምርሒ ወይ ቀጥዒ ናይ ቅንዕና እዩ። መሪሕነት እውን በዚ ምኽንያት እዚ ንዕውት ዲሞክራሲያዊ መንግስቲ ኣድላዪ ክኸውን ከሎ፥ ዜጋታት ብግዲኦም በቲ ውሳኔ ናይ ዝመረጽዎም መራሕቲ ክግዝኡን ነቲ ውሳኔ ማሕበረሰብ ከኣ ክምእዘዙን ይግባእ።
ብኣንጻሩ ገለ ግንዛቤታት፥ ጥዕና ዘለዎ ዲሞክራሲያዊ ሕብረተተሰብ፥ ውልቀሰባት ብቐሊሉ ንናይ ግላዊ ኣጀንዳታቶም ዝኽተልሉ መድረኽ ወይ ባይታ ኣይኮነን። ናይ ናጽነት ተስፋን ዕድልን ንዲሞክራሲ ኣዝዩ ማራኺ ክገብሮ ይኽእል ይኸውን፥ ግን ከኣ ልክዕ ከምቲ ንዓወታቱ ኣገዳስነት፥ መብዛሕትኡ ግዜ ሸለል ዝበሃሉ፡ ኩሎም እቶም ሓላፍነታትን ናይ ኣተሓሳስባ ልምድታትን ንህይወት ዲሞክራሲያዊ ሕብረተሰብ ተጎዝጒዞም ክኸዱ ዝግበኦም እዮም።
ዲሞክራሲያውያን ዜጋታት፡ ንኣብነት ኣብ ፖለቲካዊ ህይወት ናይ ሕብረተሰቦም ክሳተፉን ኣብ ህዝባዊ ክትዓት ከኣ ጠቓሚ ዝኾነ ነገራት ከበርክቱ ትጽቢት ዝግበረሎም እዮም። ነዚ ብዝተፈላለየ መገድታት፡ እንተላይ ወከልቶም ናብ መንግስቲ ብምምራጽን፥ ኣብ ፖለቲካዊ ሰልፍታት ብምጽንባርን፥ ናይ ንቓብ ማሕበራትን ካልኦት ወልንታዊ ውዳበታን ንናይ ሲቪል ይኹን ገበናዊ መርመራ ከም ደያኑ ከገልግሉ ይኽእሉ። ዋላ’ውን ብህዝባዊ ቤት ጽሕፈት ኣቢሎም ከተግብርዎ ይኽእሉ። ውጽኢት ዘለዎ ተሳትፎ ክህልዎምን ናይ ገዛእ ርእሶም ጉጅላዊ ድሌታት ኣንጻር ናይ ህዝቢ ሰናይ ኣተሓሳስባታት ንምምዛን ክኽእሉ፡ ህዝቢ ንገዛእ ርእሶም ንሕብረተሰብ ዝትንክፍ ወይ ዝምልከት ጉዳያት ከስንቑ ወይ ኣፍልጦ ክህልዎም ይግባእ። ክተሓባበኡን ሕድገታት ክገብሩን ክኽእሉ፡ ንዝተፈላለየ ርእይቶታት ተጻወርቲ ክኾኑን፥ ንሕግን ሕጋዊ ስልጣንን ከምኡ እውን ብሕታዊ ንብረት ናይ ምውናን ግሉጽነት ከርእዩ ይግባእ።
ስለዚ ዲሞክራሲ ካብ ስርዓተ ምንግስቲ ንላዕሊ፡ ሓቢርካ ናይ ምንባርን ምስራሕን ኣገባብ እዩ። ከምኡ እውን እቲ ዝተፈላለየ ሓላፍነታት ናይ ዲምኮራሲያዊ ህይወት በቶም ዜጋታት ብዕቱብ ምስ ዝውሰድ ጥራሕ እዩ ፥ መሰላትን ጻማ ዜጋታትን ትርጉም ክህልዎ ዝኽእል።
ህዝቢ ዝተፈላለዩ ክብርታት፡ ረብሓታትን ርእይቶታትን ኣለዎ። ኣብርእሲ’ዚ እዚ ፍልልያት እዚ መብዛሕትኡ እዋን ኣብ ውሽጢ ሓጋጊ ኣካላት ብመንገዲ ምምኽኻር፡ ልዝብን ሕድገታትን፥ ልዕና ኣብዝሓ ድምጽን ኣቢሉ መዕለቢ ዝግበረሎም ቀንዲ ረቛሒታት እዮም።
ይቕጽል ....


text:
ኣብ ሊቢያ ስደተይናታትን ተመዛበልትን ንዝተፈላለየ ዘስካሕክሕ ሓደጋ ብፍላይ አቲ ናይ ሊቢያ ዶባት ማያት ባሕሪ ደጥታን ድሕነት ዓቃቢ ሓይሊ ንዝፍጽሞ ግብረ ምዝመዛን ዓመጽን ዘሎ ዝተሓላለኸ ውዲታዊ ጽሉም ኩነትን ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ ስደተይናታት ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ንኸይኣትዉ ዝኽልክል ዝኽተሎ ዘሎ መስርሕ ምኽንያት ተሓታቲ ዘብላ እዩ እንክብል ብዛዕባ ጉዳይ ስደተይናታትን ተመዛበልትን ኣብ ሊቢያ ዝድህስስ ኣምነስት ኢንተርናሽናል እተሰምየ ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ተማጓቲ ዘይመንግስታዊ ዓለም ሓቆፍ ማሕበር ኣብ ዘውጽኦ ሰነድ ከምዘመልከተ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ፍራንቸስካ ሳባቲነሊ ገሊጸን።
ብፍላይ ካብ 2016 ዓ.ም. ንነጀው ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ ብፍላይ ከኣ ኢጣሊያ ዘይሕጋውያን ስደተይናታት ብሊቢያ ኣቢሎም ናብ ኤውሮጳ ንኸይኣትዉ ዝገብር ዝኽተሎ ዘሎ መስርሕ እቶም ስደተይናታት ኣብ ሊቢያ ማእከላዊ መንግስቲ ኣብ ዘይበጽሓሉን ኣልቦ ስርዓትተ መንግስትን ኣብ ዝኾነሉ ከባቢ ምትራፎም ከስዕበሎም ንዝኽእል ኢሰብኣዊ ተግባር ክቃልዑ ከምዝገበረ ናይ ኣምነስት ኢንተርናሽናል ሰነድ ብትረት ይሕብር ዝበላ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ሳባቲነሊ ኣስዒበን፥ ኣብ ኢጣሊያ ናይ ኣምነስት ኢንተርናሽናል ኣብ ኤውሮጳን ማእከላዊ እስያን ፍሉዩ ክፍሊ መጽናዕቲ ኣባል ኤሊዛ ደ ፒየሪ፥ ሕብረት ኤውሮጳ እቶም ኣብ ሊቢያ ኣብ ዝርከቡ ብወግኢ መዕቆቢ ስደተይናታት ዝበሃሉ ብተግባር ግና መዳጎኒ ኣብ ዝዀነ ቤት ማሕቡስ ዝርከቡ ስደተይናታት ናጻ ክወጹ መታን ኣብ ልዕሊ ሰበ ስልጣናት ሊቢያ ዝተፈላለየ ጸቕጢ ክገብር ጻውዒት ከምዘቕረባ ገሊጸን።


text:
ኤርትራ ኣብ መጋበኣያታት ዓለም ስማ ምስ ፍልሰት ዜጋታት ተተሓሒዙ ዝለዓል ሃገር ካብ እትኸውን ነዊሕ እዋን ኣቑጺሩ ኣሎ። ከምቲ ኣብ ሓደ እዋን ኢትዮጲያ እንክትለዓል ኣብ ዓይኑ ሃመማ ዝዓሰልዎ መሰንገለታቱ ቆርበቱ ሰንጢቑ ክወጽእ ዝደለየ ዝጠመየ ቆልዓ ዝቕጀሎም ዝነበረ፤ ሎሚ ሃገራት ምዕራብን መራኸቢ ብዙሓኖምን ማሕበራዊ መራኸቢታቶምን፤ ስም ኤርትራ እንክለዓል ቅድመ ግሙት ስእልታት ኣብ ዓይኖም ቅጅል ዝብሎም ኮይኖም ኣለዉ።
ሎሚ ምስሊ ኤርትራውያን መንእሰያት ምስ ስእልታት ኣብ መዓስከራት ስደተኛታት ኢትዮጲያን ሱዳንን እተደርብዩ ዜጋታት ፥ ኣብ ምድረበዳታት ሊብያ እተዛሕዝሑ ሰባት፥ ኣብ ሲናይ ብኣእዳው በደዊን ኩሊቶም ክምዝሓቕ ከብዶም ዝተቐደዱ ዜጋታት ዝተተሓሓዘ ኮይኑ ኣሎ።
ናይ ፈረንሳ መራሒ ፍራንስዋ ኦላንደ ኣብ እዋብ ዋዕላ ቫሌታ ንህሉው ኩነታት ኤርትራ ኪገልጽ ከሎ ‘ ዜጋታት ጓሕጊሓ እትሰጉግ ዘላ ሃገር ብምባል ክምስሎ ከሎ፥ ኣልጀዚራ ‘ ህዝባ ዘይነብረላ ሃገር’ ፥ ዘ ጋርድያን ድማ ‘ምድረሲኦል ንመንእሰያታ’ ክብሉ ገሊጾማ ኣለዉ።
መንግስቲ ኤርትራ ልክዕ ኣብ ተመሳሳሊ እዋን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ‘ኤርትራ ንበይና እትውንጨፍ ዘላ ናይ ዓለምና ተኣምር’፥ ‘ኣብ ሓጺር እዋን ናብ ኤርትራ ምምላስ ብጽቕጥቕጥን ብፍሉይ ፍቓድ ኪኸውንን ኢዩ’ ክብል ገሊጹ ነይሩ።
እዚ ናይ መንግስቲ ኤርትራ መግለጺ ብኽቱር’ቲ ካብ ሓቂ ምርሓቑ ምናልባት ብዙሓት ሰባት ንላግጺ እተባህለ ወይ ውን ምስንዳእ ሬድዮ መድረኽ ዝገብሮ ዘሎ ፈጠራ ክመስሎም ይኽእል ይኸውን። ከምኡ እንተመሰሎም ድማ ባህርያዊ ኢ፤ዩ ምኽንያቱ ምስ ውንኡ ዘሎ ስርዓት ነታ ህጻናትን ሽማግለታትን ከይተረፉ ዝርሕርሕዋ ዘለዉ ሃገር ከምዚ ኢሉ ምግላጹ ንምርድኡ እንተኸበዶም ዘየገርም ስለዝኾነ።
ብኽብረቱ፤ ብሓበኑን ኩርዓቱን ዝልለ ዝነበረ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ምሉእ ታሪኹ እንተላይ ኣብ እዋን መግዛእትታት በጺሕዎ ኣብ ዘይፈልጥ ዑምቀት ሕስረትን ሙግዳል ክብረትን በጺሑ ኣሎ። ኤርትራዊ ብክንድኡን ፍርቁን ዘይኣኽሉ ዜጋታት ናይ ዝተፈላለያ ሃገራት ተኽብኪቡ ከም ኣጣል ኣብ ደንበታት ክእጎር፥ ከም ጊላ ብበትሪ እንዳተቐጥቀጠ ክስራዕ፥ ከም ለማናይ ብማዕዶ ኮይኖም ዓደልቲ ንዝድርብይዎ ባኒ ንምምንጣል ክቀዳደም፥ ከም ጾታዊ ባራዩ ብመስርዕ ምግሳስ ከጋጥመን ኮታ መፈጠር ኤርትራዊ ዘጽልእ፥ ብሰንኪ ሓደ ሰብኣይ ከምዚ ክንከውን ኢልካ ዘስቆርቅር ውርደትን ሕስረትን ተጻዒኑ ኣሎ ኣብ ኩሉ ኤርትራዊ።
እዚ ሕስረት ነቲ ከምኡ ዝኸውን ዘሎ ግዳይ ጥራይ ዘይኮነስ ንኩሉ ኤርትራዊ ልቡ ዘሕርር ውርደት ኢዩ።
ኣብ መዓስከራት ትግራይ ብኣሽሓት ዝቕጸሩ ኤርትራውያን ኣብቲ ብዝተፈላለዩ ዘይመንግስታውያን ዝበሃሉ ውድባት ዝተዶከነ መዓስከራት ስደተኛታት ኪከላበቱ፤ ምቹእ ገዛውቲ ይውንኑ ከምዘይነበሩ ኣብ ዝተረቓቐዐ ጊድግዳ ክነብሩ ክትርኢ ከለኻ፥ ነቲ ነዚ ኪኾኑ ዝፈረዶም ስርዓት ኤህ ኣምላኽ ከምዚኣ ይፍደኻ ዘብል ኢዩ። ምስ ስድራኦም ወኻዕካዕ እንዳበሉ ዝበልዕዎ ዝነበሩ መኣዲ ከምዘይነበሮም፥ ሎሚ ነቲ ብዓቐን ዝወሃቦም ተሰሪዖም ዝተቐበልዎ ቁራስ ሕብስቲ ርእሶም ሒዞም ምስንብዓቶም ደኒኖም ክበልዕዎ ከለዉ ክትርኢ ከለኻ መዓንጣ ኸብድኻ ዝበልዕ ኢዩ።
ኣብዚ ቅንያት ኣብ መራኸቢ ብዙሓን ዓባይ ብሪጣንያ ክግለጽ ከምዝቐነየ ኣብ ካሌስ ዶብ ብሪጣንያን ፈረንሳን ንክልተ ኤርትራውያን ብምግጫው ኣብ ልዕሊ ሓደ ካብኦም ናይ ሞት ሓደጋ ዘብጸሐ ብሪጣንያዊ፤ ቤት ፍርዲ ዓዲ እንግሊዝ ብነጻ ለቒቕዎ ኣሎ።
እቲ ብሪጣንያዊ ነቶም ሰብኣይን ሰበይትን ዝኾኑ ኤርትራውያን ኣብ መኪናኡ ተጻዒኖም ናብ ዓዲ እንግሊዝ ንሙስላኽ ይጓየዩ ኣብ ዝነበሩ እዋን ከምዝገጨዎም ኢዩ ገሊጹ። ንሱ ብምቅጻል ነቶም ሰብኣይን ሰበይትን ዝኽኑ ክልተ ኤርትራውያን ምስገጨኽዎም ንምሕጋዞም ደው እኳ እንተበልኩ እቶም ኣብ ከባቢኦም ዝነበሩ ልዕሊ 50 ኤርትራውያን ነቶም ዝገጨኽዎም ዝወደቑ ሰባት ንምሕጋዝ ዘይኮነስ ናብ ብሪጣንያ ንሙስሏኽ ናብታ መኪናይ ንምድያብ ይቀዳደሙ ምስረኣኹ ደንጺዩኒ ክብል ሓቢሩ። ነዚ ዜና ኣብ ዘሰንዩ ስእልታት ኤርትራውያን ናብተን መካይን ሁዱድ ክብሉ ገለ መራሕቲ መካይን ድማ በትሪ ከወጣውጥሎም ዘርኢ ምስልታት ተዘርጊሑ ኣሎ። በዚ መጠን እዚ ኤርትራዊ ክዋረድ ምዕዛብ ድማ ውሽጢ ልብኻ ዝጭንድሕ ኢዩ።
እቶም ምድረበዳታት ሰጊሮም እንተስ ሓደ ኩሊቶም ተበዝቢዙ እንተስ ኣእላፍ ከፊሎም ካብ መንጋጋ ጭካነ ባሕሪ ሰሪሮም ኤውሮጳ ዝኣተዉ ውን፤ ክብረት ምስ ሃገር ጥራይ ስለዝርከብ እቲ ዝነብርዎ ህይወት ዕረ እንዳጠዓሞም ኢዩ። ብጭንቀትን ሽግርን ዝሳቐዩ፥ ብጽምዋን ስራሕ ምስኣንን ዘይጠዓሞም ኣዚዮም ብዙሓት ኢዮም። ልዕሊ ኩሉ ድማ እቶም ብዘይፍታዎም ድሕሪት ዝገደፍዎም ስድረኦምን ህዝቦምን እታ ናትና ዝብልዎ ከይተሾቕረሩ ከይተኣስሩ ክነብሩላ ዝብህጉ ሃገሮም ስለዝናፍቑ ወትሩ ነብሶም ጎደሎ ኢያ ትስመዖም።
ህዝቢ ኤርትራ ብዙሕ ዓይነት መግዛእትታ ርእዩ ኢዩ። ገዛእቲ ሃገሩ ዝኸልእዎ፥ ዓድታቱ ዘንደዱ፥ ሰቡ ዝቐተሉን ስለዝኾኑ ዘስካሕክሕ ዝኽሪ ኢዩ ዘለዎ። ሎሚ ግን ምስዚ ዘስካሕክሕ ታሪኹ ዝወዳደር ናይ ደቁ ውርደት ከቢድዎ ኣሎ።
ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሙሉእ ታሪኹ ከም ሎሚ ጌሩ ክብረቱ ተናዒቁ ኣይፈልጥን። ሕፉር ኩሩዕ ዝነበረ ህዝቢ ሎሚ፤ ብጎማታት ነጋዶ ደቂ ሰብ ክቕጥቀጥ፥ ብፖሊስ ሱዳን ኪግፈፍ፥ ብጸጥታ ናይታ ንባዕላ ሃገር ሙኻን ስኢና ዘላ ሊብያ ኣብ መኻዚኖታት ኪጎሓፍ፥ ኣብ ግብጺ ብሽምዓ ዝባኑ ኪቓጸል፥ኣብ ሕርሻታት የመን ከም ባርያ ክሽየጥን ክዕሰብን ካብዚ ዝኸፍእ ውርደት ኣበየናይ እዋን ንኤርትራዊ ኣጋጢምዎ ይፈልጥ?
እዚ ውርደት እዚ ኣብ ታሪኽ ኤርትራ ጸሊም መዝገብ ክሕዝ ሙኻኑ ኣይኮነን እቲ ዘሻቕል። እንታይደኣ እዚ ውርደት እዚ ኣብ ባህሊ ኤርትራዊ፥ ኣብ ነብሰ ምትእምማንን ክብርታትን ህዝቢ፤ ኣብ ሓይልን መንፈስን ወለዶታት እንታይ በሰላ ክገድፍ ኢዩ ዝብል ሕቶ ኢዩ እቲ ዝያዳ ዘሻቕል። ንነብሱ ከም ሃገር ዘይብሉ ህዝቢ ዝርእያን ብካልኦት ‘ስተይትለስ’ ተባሂሉ ዝግለጽን ህዝቢ፤ መንነቱን ክብረቱን ኣበየናይ ባይታ ክዕቅቦ ይኽእል። እዚ ናይ ውርደት ዘመን ሓደጋ ንመንነት ሓደጋ ንኤርትራዊ ቀጻልነት ኢዩ።
እቲ ውርደት ብዘይካ ብውልቂ ሙኻኑ ብእኩብ ውን ከም ዜጋታት ዘጋጥም ሕስረት ኣሎዎ።ኣብ ብዙሓት ሃገራት ዝነብሩ ብዙሓት ኤርትራውያን ዜግነቶም ዝሓብኡሉ እዋን ከምዘሎ ብተደጋጋሚ ዝዕለል ኢዩ። ቅድም እዋን፥ ካበይ መጺኻ ዝበለካ ወጻእተኛ ካብ ኤርትራ እንተልካዮ ኤርትራ? ኢሉ ርእሱ ኪኩሕኩሕ ኢዩ ዝረአ ዝነበረ። ኤርትራዊ ድማ ዓዱ ንኸላሊ እንተስ ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ ጀሚሩ፤ እንተስ ካብ ግብጺ ብምጅማር፤ ንደቡብ፤ ንሰሜን እንዳበለ ሃገሩ ኣበይ ከምትርከብ ብሓበን ይሕብር ነይሩ።
ሎሚ ግን ንዝኾነ ወጻእተና ካብ ኤርትራ ኢየ እንተኢሎሞ፤ ካብታ ናይ ኣፍሪቃ ሰሜን ኮርያ? ካብቶም ኣብ ባሕሪ ዝጥሕሉ? ካብታ ዝደኸየት ኣብ ዓለም፥ ካብታ ምስ ምሉእ ዓለም ዘይትሳነ፥ ካብታ ቅዋም ዘይብላ? ካብታ ኣብ ትሕቲ እገዳ ዘላ፥ ካብታ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ዘጻርያ ዘሎ ሃገር፥ዝብል ሕቶ ስለዘስዕበሎም ብዙሓት ኤርትራውያን ዜግነቶም ዝሓብኡሉ እዋን በጺሑ ኣሎ።
ንህዝቢ ኤርትራ፥ ነቲ ‘ኣነ ኤርትራዊ ኢየ’ ኢሉ ዝጨረሐን ዝሕበንን ዝነበረ ህዝቢ ካብዚ ዝኸፍእ ውርደት የልቦን። ናይ ኤርትራዊ ክብረት መንነት ከቢድ ዋጋ ዝሓተተ ስለዝነበረ ሓለፋ ነይርዎ ኢዩ። ሃገሩ ተመንጢሉ ዝነበረ ህዝቢ ሃገሩ ስለዚ ድማ መንነቱ ክመልስ ከሎ ዝኸፈሎ ከቢድ ዋጋ ስለዝግንዘብ መንነቱን ንሱ ዝፈጥረሉ ሓበንን ቀሊል ኣይነበረን። ሎሚ እዚ ክብረት እዚ ኢዩ ከምዝድፈር ጌሩ ዘሎ መንግስቲ ኤርትራ፥ ከምዝድፈር ጥራይ ዘይኮነስ ክብሪ ኤርትራዊ ከምዝነዓቕ ጌርዎ ዘሎ ኢዩ።
ህዝቢ ኤርትራ እምበኣር ክብረቱ ከይምንዛዕን ዋጋ ኤርትራዊ መንነት ከይጎድልን ከም ቀደሙ ኣብ መላእ ዓለም ሕፉርን ክቡርንመታን ኪኸውን፤ ነቲ ቀጥቂጡ፤ ኣሲሩ፤ ኣሳቒዩ፤ ኣሳዲዱ፤ ክብረቱ ከምዝስእን ጌርዎ ዘሎ ስርዓት ክኣሊ ይግባእ፤ ከምኡ እንተዘይጌሩ ክብረት መንነቱ ጽባሕ ንግሆ ክመልሶ ናብ ዘይክእል መዓሙቓት ክድርበ ኢዩ።


text:
ሓድሽ ሕንፃ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሚካኤል ጾሮና ብድሙቕ ሥነ ሥርዓት ተመሪቑ!
ሰንበት 7 መስከረም 2010 ዓ.ም. ሓድሽ ሕንፃ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሚካኤል ጾሮና ብድሙቕ ሥነ ሥርዓት ተመሪቑ። ኣብዚ ሥነ ሥርዓት ምረቓ ብፁዕ ኣቡነ ቄርሎስ ሊቀ ጳጳስ ሀገረ ስብከት ደቡብ ዓዲ ቀይሕ፡ ብፁዕ ኣቡነ ሉቃስ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስ፡ ብፁዕ ኣቡነ ባስልዮስ ዋና ኣማኃዳሪ መንበረ ፓትርያርክ፣ ኣባ ገብረሥላሴ ኣድኃኖም ኣበምኔት ደብረ ወርቅ ኣቡነ ሊባኖስ ሃም፣ ኣመኃዳሪ ንኡስ ዞባ ጾሮና ኣቶ የማነ ጸጋይ፣ ገዳማውያን፣ መምህራን ሊቃውንት፡ ካህናትን ዲያቆናትን፣ ካብ ርሑቕን ቀረባን ዝመጹ ምእመናንን ምእመናትን ዕዱማት ኣጋይሽን ተረኺቦም ነይሮም።
ቀዳም 6 መስከረም 2010 ዓ.ም. ኣብ ሰዓታት ድኅሪ ቀትሪ፡ ብመሪሕነት ብፁዓን ኣቦታት ዝግባእ ጸሎትን ሥርዓተ ምእታው ታቦትን ዑደተ ታቦትን ምስ ተገብረ፡ . . .ተውሳክ፡ . . . ሓድሽ ሕንፃ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሚካኤል ጾሮና ብድሙቕ ሥነ ሥርዓት ተመሪቑ!


text:
ኣብ ውሽጢ ዘለኻ
ካብ መን ትጽበለኻ
Tesfamariam Wel.
15/03/2015
Oslo Norway
ኣብ ወጻኢ ዘለና ካባኹም ንጽበ
ንስኹም ክኣ ካብ ተቓዋሚ ደንበ
ኣደራዕ ናብ ርእሰኹም እናዓለበ
ሽግር ስቓይኩም ንዓለም ዘዛረበ
ዝወርድ ዘሎ ጸገም ኣብ ልዕለኹም
ክሳብ መዓስ ኢኹም ተኾርሚኹም
ቅቶሉኒሉ ጠብ መንጃ ዓዲሉኩም
ሓደ ቆራጽ ተሳኢኑ ኣብ ሞንጎኹም
ወጻኢ ዘሎ ብዓቕሙ ይሰርሕ ኣሎ
ቀንዲ ኣግዲዑና ዘሎ ዋርሳይ እከኣሎ
ኩሉ ዓቕሚ ብረት
[gview file="http://demo.assenna.com/wp-content/uploads/2015/03/News-Item-15-Mars-Tigrina.pdf"]
ተኪእካዮ ቻርሊ!
እቲ *ልበ-እብን ሰብ ዚመስል ተዂላ *ኣዝዩ ጨካን
መከረኛ ፎርቶ ፍጹም ዘይሓልፈላ
እታ ሳንቡእ ትንፋሱ ኣብኡ ስለ ዘላ
ፈጣጥ ምስ ሃደመ ጎልሓጥ መዲቡላ!
ኢደ በይዛ ደማሒ *ኦፐረይተር ዓሊ *ኣራኻቢ (ብእንግሊዝ)
ምልኪ ከጸባብቕ ዝቐርዓነ ምስሊ
ኩሉ ዝከኣሎ ጌሩን'ድዩ ትማሊ
ሚኒስተር ሙዃኑ ግን ከይተነግሮ ብዕሊ
ድሕሪ ምህዳሙዶ ተኪእካዮ ቻርሊ!
ሓባል ዓይኒ ምልኪ እናኮሓሓልካ
ኣብ መድያ ምምዳር ኣበይ
[gview file="http://demo.assenna.com/wp-content/uploads/2015/03/womencelebrationReBay-Area.pdf"]
ኣቐዲመ ንኹላትኩም ኣዳለውቲ መደብ ኣሰና ሰላም ክብለኩም ይደሊ። ቀጺለ ከምቲ ኣቐዲምኩም ብራድዮ ኣቃሊሕኩሞ ዝነበርኩም፣ ብዕለት 08.03.2015 ካብ ኤርትራ ናብ ስዊዘርላንድ ዝመጹ 2 ላዕለዎት መራሕቲ ኦርቶዶክስ(ጳጳሳት) ኣብ ከተማ ሎዛን ንመራሕቲ ሃይማኖትን ንኣመንትን (ንህዝቢ) ንዕርቂ ዝምልከት ኣኼባ ኣካይዶም።
እታ ቀዳመቲ ኣርስቲ ብመልክዕ ሕቶ ናብ ህዝቢ ዘቕረቡዋ መደረ፣ ጠንቒ
መጋቢት 15, 2015
ካብ ብዙሕ መደረ ውሑድ ስጉምቲ
ንልዕሊ ዕስራ ዓመታት፡ ብውልቀን ብጉጅለን፡ ብራድዮን ጋዜጣን ከምኡ’ውን ብኻልኦት መራኸቢ ብዙሓንን፡ ብዛዕባ ሜላ ስርዓት ኢሳያስ፡ መበቆልን ጠባያትን ካብ መጠን ንላዕሊ ተዘሪቡን ገና ይቅጽል ኣሎን። ንኣብነት ኢሳያስ ጽሩይ ኤርትራዊ መበቆል ኣለዎ ድዩ? ናይ ብሓቂ ወላዲቱ መን’ያ? ኢሳያስ ክጋደል ድዩ ወጺኡ
ዘንጊዖም ከምኦም ሰብ ምዃና
ብ91 ጽሓይና በሪቓትልና! ኢልና
ብምሒር ታሕጓስ ተሳዒርና
እናዘለልና ከለና
ዘይሓሰብናዮ ጉድ ረኺብና
ጸሓይና ዝበልያ ናይ ሓሶት ኮይናትና
ብዓንና ንርእያ ግን ዘይተማሙቐና
ዓጽሚ ዝሰብር ቁሪ ወሪሱዎ ገዛና
ሓዊ ንኣጉድ ግን ምንኻስ ይኣብየና
ትኪ ትዕብለኽ ማይቤትና
ኡፍ ክንብል ላሕ ኢልና
ንብዓትና ጸሪሩ ደም ንነብዕ ኣለና
ዕጭ ሓንፊፉ ዋላ’ቲ ጉብጥሽ ኣዴታትና
ጸልሚቱና’ሎ ጸልሚቱና
ቀትርን
ስርዓት ህግደፍ ነቲ ሓሙሽተ መጋቢት 2015 ዝጀመሮ ገዛውቲ ናይ ምዕናው ክፉእ ተግባራቱ ዝተቓወመ ህዝቢ ከተማ ዓዲ ቀይሕ፡ ነቶም ነቲ ተግባር ንምቕጻል ረቡዕ ዓሰርተ ሓደ መጋቢት 2015 ናብታ ከተማ ዝተላእኹ ሰራዊትን ቡልዶዘራትን ዳግማይ ብምቅዋም ነቲ ናይ ምፍራስ ስጉምቲ ደው ኣቢልዎ ከምዘሎ፡ ካብ ከተማ ዓዲ ቀይሕ ዝበጽሓና
ሚኒስተር ዜና ዝነበረ፡ ኣቦኣ ዓሊ ዓብዱ ንስርዓት ህግደፍ ራሕሪሕዎ ምስ ከደ ኣብ ቤትማእሰርቲ ህግደፍ ንልዕሊ ክልተ ዓመትን 5 ኣዋርሕን ተዳጒና ዝነበረት ጓሉ ሲሃም ዓሊ ዓብዱ ብዘጋጠማ ምቕጥቓጥን መግረፍትን ከቢድ ኣካላዊ ጉድኣት በጺሕዋ ከምዝነበረ ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ሲሃም ሰባን መቕርባን ክበጽሕዋን ክርእይዋን ይትረፍ ሃለዋታ ምሕታት ጥራሕ
ህዝባዊ መግለጺ
ህዝባዊ መግለጺ ማሕበረ ኮም ኤርትራውያን ኣሜሪካን ኮሚዩኒቲ ላስቬጋስ
ኩቡር ህዝቢ ኤርትራ ፤ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ኣጋጢሙ ዘሎ ኣረሜናዊ ግፍዕታት ስርዓት ህግደፍ መቀጸልታ ናይቶም ንሱ ዝኽተሎም ኣዕነውቲ ተግባራት ዋላ”ዃ እንተኾኑ ፡እዚ ምስ ምፍራስ ኣባይቲ ተታሓሒዙ ኣብ መላእ ሃገር ዝውሰድ ዘሎ ኢሰብኣዊ ተግባራት ፤ንኣብነት ኣርባዕተ
ኣኼባ ሓድነት ኤርትራውያን ኣብ ከተማ ሎንዶን
ጻውዒት ንኹሉ ኤርትራዊ ተቐማጣይ ዓባይ ብሪጣንያ
ኮሚቴ ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ ብመሠረት እቲ ሕዝቢ ዝሃበና ሓላፍነት፥ ንኹሉ ኤርትራዊ ዜሳትፍ ሰፊሕ ናይ ሓድነት ኣኼባ ኣዳሊና ስለ ዘለና፥ ብኽብሪ ንዕድመኩም።
ክሳብ ሕጂ፥ ኣብዚ እኼባዚ ክሳተፉ ዝተዓደሙ ኣካላት፥ መራሕቲ ሃይማኖታት፥ ፖለቲካውያን ውድባት፥ ሲቪካውያን ማሕበራት፥ ከምኡውን ውልቀ
https://www.youtube.com/watch?v=GX9CF5ngsXw&feature=youtu.be
እታ ቀውጢ ቅብጸት፡ 4ይ ክፋል ጥፍሒ ሓደራ። 08. 11. 15፡
ነታ ትመጽእዘላ መዓልቲ እንታይ ሒዝናላ ኣለና?
ነዛ ስእሊ ርኢኹም ምስ ግዜ ብምዝማድ ብዛዕባ’ታ ጾታዊ ማዕርነት ዝሰረታ ሸሞንተ መጋቢት ክዛረብ ከምዝደለኹ እንተመሲልኩም ኣ ይተጋገኹምን። ግና ከምኡ ኣይሓሰብኩን። ብዛዕባ መሰል ደቂኣንስትዮ ግን ብዙሕ ክበሃል እሰምዕ። ስለ ባህታ፡ ስለ ርውየት፡
መበገሲ ናይ ሎሚ ጽሑፈይ “ጋዜጣዊ መግለጺ ቊ. 5 ሓደገኛ ጉጅለ ስለያ ህግደፍ ተደምሲሳ።” ብዝብል ኣርእስቲ ዝተጸሓፈ ብስሙር ደሞክራሲያዊ ግንባር ኤርትራ ዝተጸሓፈ ‘ዩ። ነቲ ዝተወሃበ ጋዜጣዊ መግለጺ ከድምቆ ስለዝደለኹ ‘ምበር ሓዲሽ ሓሳብ ኮይኑ ኣይኮነን። ኣብቲ መእተዊ እቲ ጋዜጣዊ መግለጺ “ደባይ ኣሃዱታት ስሙር ደሞክራስያዊ ግንባር ኤርትራ፣ ሃንደበታዊ
[gview file="http://demo.assenna.com/wp-content/uploads/2015/03/ጋዜጣዊ-መግለጺ-ቊ.-5-2.pdf"]
ኣብ ህይስተን ዝርከቡ ኤርትራውያን ኣባላት ኰሙኒቲ ሓድሽ መሪሕነት መሪጾም
ኣብ’ቲ ብቀዳም 7 መጋቢት 2015 ኣብ ኣዳራሽ ዋይኤምሲኤ (YMCA) ዝተኻየደ ዓመታዊ ኣኼባ 7 ዝኣባላታ ፈጻሚትን ከምኡ’ውን 5 ዝኣባላታ ኣማኻሪት ሽማግለን ብኣዚዩ ፍትሓዊን ደሞክራስያዊን ኣገባብ መሪጾም።
ኣብቲ ኣኼባ፡ እቲ ኰሙኒቲ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ዓመታት ከካይዶም ዝጸንሐ ሓፈሻዊ ንጥፈታትን ጸብጻብ ኣቕሪቡ።
አህጉራዊ መዓልቲ ደቀንስትዮ ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ አብ ዓዲ--እንግሊዝ ከተማ ኖቲንግሃም ብዕለት 07/03/17 ብክብ ዝበለ ስነስርዓት ተጸምቢሉ ዊዒሉ ።
ኤርትራውያን ደቀንስትዮ ማዕረ አሕዋተን ተቓሊሰን ናጽነት እኳ እንተምጸኣ ድሕሪ ናጽነት ግን አብክንዲ አብ ሃገረን ከቢረን መሰለን ተረጋጊጹለን ዚነብራ ገሊኤን ብኩንትራት ናብ ዓዲ ዓረብ ኪስደዳ ገሊኤን ከኣ መሰል ፖለቲካውን
በዓል መጋቢት 8 ኣብ ኖርወይ
መጋቢት 8 ብደለይቲ ፍትሒ ኖርወይ ኣብ ከተማ ሽየን ብክብ ዝበለ ድምቀት ተኸቢሩ ውዒሉ። ኣብቲ ኖርወጃውያን ዕዱማት ዝተረኽቡዎ በዓል ካብ ምሉእ ኖርወይ ዝተረኽቡ ወኪላት ጨናፍር ምስረት ምንቅስቓስ ንድሕነት ሃገርን ሲቪካዊ ማሕበራትን ካልኦት ደለይቲ ፍትሕን ተረኺቦም ነይሮም። ኣብዚ ብክብ ዝበለ ድምቀት ዝተኸብረ በዓል
ትምኒት
ፍሥሐየ መብራህቱ
ትምኒት’ያ ስማ - ልባ ዘይዓረፈ
ብባህሪኣ ንጽባሕ ትትስፈ
መታን ክሕሸላ ካብቲ ዚሓለፈ።
ትምኒት ተጸዊዓ ርኅርኅርቲ ኅልና
ማሕጸን ወላዲታ ዚወሓዞ ዓይና
ዓሚቝ ጥልቁ ቀላይ ባሕሪ ጻና።
ትምኒት’ያ ዝወልደት ተስፋ
ክተጥብዎ ሓብሒባ ኣብ ሕቝፋ
ክትስስዮ ቆፎኣ ነጊፋ።
ትምኒት በሉ ስማ’ስከ ጸውዑ
ብዘይካኣስ ከይዝኽትሙ ቈልዑ ê
ተስፋ ጽባሕ ምዃን ከይርስዑ
ጎቦ ልበይ መሬት ከይዓለበ
ተመኒየ ተስፋይ ከይጸገበ
ሰላም ክብላ ኣብ እግራ
[gview file="http://demo.assenna.com/wp-content/uploads/2015/03/NEW_March_82015.pdf"]
ህዝባዊ ሰራዊት ንግንባር ናቕፋ ድሕሪ ናይ ዓሰርተ ዓመት ብርቱዕ ውግእ ብለካቲት 1988 ኣፍሪስዎ:: ሽዑ ብዙሓት ጋዜጠኛታትን ተመራመርቲ ታሪኽን ናብ ኤርትራ ኣትዮም:: ሓደ ካብኦም ውሩይ ደራስን ተመራማሪ ታሪኽን እንግሊዛዊ ባዚል ዳቪድሰን ነቲ ዓወት ምስቲ ቬትናማውያን ኣብ ልዕሊ ገዛእቶም ፈረንሳውያን ዘመዝገብዎ ዓቢ ዓወት ብምምስሳል ዳግማይ ዴን ቤን
8 መጋቢት መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ
ኣያ ዘይብላ ጓል በኻይት
ኤርትራዉያን ደቂ ኣንስትዮ ኣብቲ ን30 ዓመት ዝወሰደ መሪር ተጋድሎ ንኹሉ ባህርያዊ ጸገማት ትጻዊረን ዓቐብን ቁልቁለትን ወሪደን ብመዓልቲ ከቢድ ሙቖት ብለይቲ ቁሪ ኣሳሒታ ከይዓጀበን፣ ነቲ ዘይካኣል ዝመስል ዝነበረ ሓያል መግዛኣትዊ ስርዓት ደርጊ ደምሲሰን ህያዉ ዝገበራ ጀጋኑ ስዉኣትና ክንዝኽር ከለና፡
እዚ ጽሑፍ እዚ ሓደ ምዕራፍ ካብ’ቲ ገና ዘይተሓትመ መጽሓፈይ፡ “ሓላው’ታ ወርቃዊት ገረብ፣ ካልኣይ መጽሓፍ፡ ‘ኣብ ውሽጢ ከርሲ’ቲ ኣራዊት’ ” እዩ። ካብ ገና ዘይተሓተመ መጽሓፍ ሓደ ምዕራፍ ቈንጪለ ከሳጥስ ደስ ኣይብለንን። እንተኾነ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሓንቲ ኣዝየ ዘፍቅራን ዘኽብራን ኣደን ሓውትን ስለ ዝዓረፈት፡ እሞ እቲ ታሪኽ
ጽልኢ ኣይነጎሃህር (ራብዓይን ናይ መወዳእታን ክፋል) (ብደብረ)
ኢሳይያስን ጉጅሉኡ ስለምንታይ ‘ዮም ጽልኢ ዘጎሃህሩ? ብፍላይ ኢሳይያስ ስለምንታይ? ኢሳይያስ ክበጽሖ ደሊዩ ዘሎ ናይ መወዳእታ ጫፍ እንታይ ክኸውን ይኽእል? ኣነ ክልተ ግምታት ኣለዋኒ። ሓደ፡ ዲክታተር ብኻልእ ዲክታተር ስለዝትካእ ንሕጹይ ዲክታተር ኣብርሃም ኢሳይያስ ስልጣን ንምስግጋር ባይታ ኣብምጥጣሕ ይዳሎ ከምዘሎ እግምት።
“ክለብ ኣሰና”
ክቡራት ተጠቀምቲን ሰዓብቲን ኣሰና። ካብ ማዕሙቕ ልበይ ዝፈልፈለ ልባዊ ሰላምታይ ይብጻሕኹም።
ኣሰና መሰረት ኣንጺፉ ‘ዩ። ነዓና ነቶም ንውልቀ መላኺ ክንቃለስ ባይታ ዝሰኣና ከምዚ ከማይ ልሳንና ኮይና ኣራኺባትና ኢያ። ልሳንናን ብርዕናን ዝኾነት ኣሰና ክንከባከባ ሞራላዊ ሓላፍነት ኣሎና። ኣሰና መደባታን ፕሮግራማን ትንኪ ኣላ። እቲ ሰንከልከል ጸኒሑ ‘ዩ።
ዜናታት ውሽጢ ሃገር
ኣስመራ፡
ኣብ ዘመን ውርውራ ነብስካ ኣይተዕብራ ዝበሃለሉ ኩነት ኣብ ኤርትራ ብኣባላት ህግደፍን መሳርሕቶምን ብቑሉዕ ይረኣ ከም ዘሎ ካብ ኣስመራ ዝበጽሓና ዜና ኣፍሊጡ። ምግፋጥ ንብረትን ገንዘብን ኣካይድካ ናብ ወጻኢ ምስዳድን፡ ከምኡ’ውን መነባቡሮኻ ኣደልዲልካን ኣውሒስካን ንምህዳምን ብብዙሓት ልሉያት ኣባላት ህ.ግ.ደ.ፍ ምቅርራብ ይኸይድ ካም ዘሎ ዝሕብሮ
መጋቢት 2015
ምሁር ደንቆሮ ዋላስ ሃብታም ስሱዕ
እዚ ኣብ ልዕሊ ህዝብናን ሃገርናን ወሪዱ ዘሎ ጸልማት መዋእል ንኸብቅዕ፡ ናይ ኩሉ ኤርትራዊ ዝተዋደደ ሓባራዊ ቃልሲ ከምዝሓትት ንኹሉ ብሩህ’ዩ። ይኹን እምበር ኣድማዒ ፍረ ንምምጻእን ሓፋሽ ንምውዳብንን፡ መሪሕ ተራ ናይቲ ምሁርን ምኩርን ዜጋ ይሓትት። ንኣብነት ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልስና፡ ዝለዓለ እጃም
[gview file="http://demo.assenna.com/wp-content/uploads/2015/03/Godefa_Esat.pdf"]
https://www.youtube.com/watch?v=rdyCmVSZKbA&feature=youtu.be
ሕሱም`ዩ `ዚወረራ!
ብድሕሪት ተኲሱ ዝወግእ እንግዳዓ
ኣድራጋ ዝሃረመ ካብ ብሻዓ፣
ካብ ፈለማ ኣደልዲሉ ድርዒ
ዝሕባኣሉ መጸግዒ።
ሓርበኛታት፡ ከቋሙቱ ቅድሚት
ወራር ጀመረ፡ ካብ ድሕሪት፣
እናጨመተ ንዝሃብረረ
ሃገር ኣልቢስዋ ናይ ሓዘን ቋረ።
ወራር፡ ገጽ`ዶ ኣልይዎ መልክዕ?
ዓመጽ እንዳኣሉ ደም ዘጉስዕ፣
ስሰዐ ዝማእከሉ ጨካን ወፍሪ
ኣረመኔ ባህሪ፡ ቀዛፊ፡ ዓምጣሪ።
ካብ ናይ ራዛ ፕሮጀክት- ዝሻሕከረ
ካብ ዳግመ-ወራር- ዝጠንከረ፣
ካብ ምክልኻል ናቕፋ- ዝሓለ
ካብ ሰላሕታ ወራር-
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ 400 ኣባይቲ ዳዕሮ ቃውሎ ክፈርስ ብዘመሓላለፎ ትእዛዝ ዝጓሃየን ዝሰንበደን ህዝቢ ዳዕሮ ቃውሎስ፣ ሎሚ 3 መጋቢት ታቦቱ ኣውጺኡ እዝግዮ ብምባል ነቲ ዓንዳሪ ፖሊሲ ናይቲ ምልካዊ ስርዓት ክቃወም ከምዝውዓለ ምንጭታት ሓቢሮም።
[caption id="attachment_20688" align="alignleft" width="444"] One of the villas demolished by the PFDJ in Tselot,
ተቓውሞ
ፍሥሓየ መብራህቱ © 2003
ቁሙ - ኣቝሙ - ተቓወሙ
ብቝምነገር - ንቝምነገር
ንሕዝቢ ንሃገር
ብዘይ ሻሕጢ - ንለውጢ
ንምምሕያሽ - ንምድዕዓስ - ንምጥያስ
ብድልየት - ንዕብየት - ንሕውየት
ንምህሮ - ንኣእምሮ
ንምዕባለ - ንዕንጋለ
ኣብ ጽኑዕ መሠረት ቍሙ - ተቓወሙ
ጽንዑ - ኣጽንዑ
ኣጸናንዑ - ተጸናንዑ
ጕየዩ - ተቐዳደሙ - ቀድሙ
ድምዑ - ኣድምዑ
ንድማዕ - ብድማዕ
ንፍዑ -
ከም መእተዊ ናይ ዚ ክፋል ብሳልሳይ ተፈኣትሮኣዊ ሕጊ ኒውቶን ክጅምሮ። ብዙሓት ፊዚክስ ዝተመሃርኩም ነዛ ሕጊ ኣጸቢቆም የስተማቅርዋ እዮም። ሳይንትስት ኒውቶን ኣባል ባይቶ ሃገሩ እዩ ነይሩ። ኣብ ባይቶ ብዙሕ ዘይዛረብ ተዓዛባይ ነይሩ ‘ውን ይበሃል። ኣብ ጥቃ መስኮት ከፍ ምባል የዘውትር ነይሩ። ኣባላት ባይቶ ብጉዳይ ህዝቦም ክካትዑን
ሸሞንተ መጋቢት!
'ኣደ መንበር ሃማደኤ ዞባ ኤውሮጳ፡ ወ/ሮ መብራት ሃብቱ ኣብ መወዳእታ፡ 'ሸሞንተ መጋቢት፡ ኤርትራውያን ደቂ ኣነስትዮ፡ ነቲ ምእንቲ መሰለንን ማዕርነተንን ንምርግጋጽ ዘካይደኦ ቃልሲ፡ ዝግምግማላን ተሳታፍነተን ኣብ ሃገራዊ መደባት ዘረጋግጻላን ዕዝዝቲ ዕለት ሙዃና' ገሊጻ። ሃማደኤ ዞባ ኤውሮጳ፡ ኣስታት 2500 ኣባላት ዘሎዎ ማሕበር'ዩ።' ቃል እታ ንነብሳ "ዓቃቢት
ድሮ ናፊቕናኩም፣ ግን ክንምለሰኩም ኢና!
ኣብ ፈለማ ሰማንያታት ኣብ ድሕሪ መስመር ጸላኢ ኣብ ዝነበርናሉ እዋን፣ ካብ ደቡብ ንምዕራብ ካብ ምዕራብ ንደቡብ ጽርግያ ኣስመራ መንደፈራ ቆሪጽና ክንንቀሳቐስ ከለና ዝርእዮ ዝነበርኩ ድሙቕ ባና ኣስመራ፣ ወትሩ ነታ ኣብ ሳሕል፣ ኣብ ሰማያዊ ማልያ ተጻሒፋ ዘንበብኩዋ፣ "ኣስመራ ናፊቕናኪ ግን ክንምለሰኪ ኢና!"
[gview file="http://demo.assenna.com/wp-content/uploads/2015/03/short-history-Ato-Tsegay-last.pdf"]
ምትእስሳር ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ዮተቦርን ከባቢኣን፣
ንኩለን ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ደቀ ኣንስትዮ
ርሑስ በዓል 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቀ-ኣንስትዮ፤ይብል።
ነዚ መዓልቲ ንምኽባር ከኣ ምትእስሳርና ናይ ኣስተምህሮን ምይይጥን ምሸት ኣዳልዮ ኣሎ።
መደብና ከኣ ከምዚ ዝስዕብ ይመስል፦
8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቀ ኣንስትዮ
ሀ) ምክፋት በዓል ብመራሕ መደብ
ለ)ቃል ኣቦ መንበር (ብርሃነ ኪዳነ)
ሐ) ኣስተምህሮ ታሪኽ ኣመጻጽኣ ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቀንስትዮ 8 መጋቢት (ብኤልሳ እዮብ)
መ) ኣስተምህሮ ፡ ወጽዓን ቃልስን ደቀ ኣንስትዮ ኤርትራውያን (ብዮርዳኖስ ኢሳቅ)
ሠ) ግጥምን መረዳእታ ብዛዕባ ማዕርነት (ብኣባላት)
ረ)ሉሉያት ተቃለስት (ደለይቲ ፍትሒ)ኤርትራውያን ደቀንስትዮ ኤርትራውያን ኣብ ድያስፖራ ብመልክዕ ስእሊ (ዳኒኤል)
ሰ) ደርፍን ሳዕሲዕትን
ሸ) መግቢ
ብደሓን ምጹ!
ርእይቶን ምሕጽንታን ንኣሰናን ንኹሎም ደላይቲ ፍትሕን፥
ነቲ ዕድሜኡ ሙሉእ ብጽንዓትን ሓቦን ንፍትሕን መሰልን ዝተቓለሰን ገና ዝቃለስ ዘሎን ክቡር ሓርበኛን ህቡብ ጋዜጠኛን ሓው ኣማኑኤል እያሱ፡ 'ጽናዕ! ኣጆኻ! ኣብ ቃልሲ ክትደፍእን ክትድፋእን ዝነበረን ዘሎን'ዩ!' ብምባል፡ ተስፋ ኣይትቑረጽ ክንብሎ መስሓቕ'ዩ ኪኸውን። ከመይሲ፡ ነቲ ዓመታዊ ኣዝመራ ይኹን ኣይኹን ብዘየገድስ፡ ወትሩ
አብ ዕለት 22 ለካቲት 2015 ደለይቲ ፍትሒ ነበርቲ ዓዲ እንግሊዝ አንጻር አምባሳደር ስርዓት ህግደፍ ዓዉት ሰላማዊ ሰልፊ አካይዶም። አምባሳደር ስርዓት ህግደፍ አብ ከተማ ሸፊልድ አኼባ ኽገብር ምኻኑ ቅድሚ ክልተ መዓልቲ ናይቲ አኼባ ተፈሊጡ። ነበርቲ ሸፊልድ ንስለፍትሒ፤ ንስለህዝቢ ብሓባር ድምጽና ነስምዕ ዝብል ጸዋዒት ምስ አመሓላለፉ ኩለን


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ናብቲ ካብ ዕለት 8 ሐምለ ክሳብ ዕለት 10 ሐምለ 2017 ዓ.ም. ናብ ዝተኻየደ ናይ መላእ ፊሊፒንስ ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳት ዓውደ ጉባኤ መልእኽቲ ኣመሓሊፎም ከምዝነበሩ ኤሺያን ኒውስ ናይ ዜና ኣገልግሎት እምንከመልክት፡ ቅዱስ ኣቦና ናብቲ መበል 115 ናይ ፊሊፒንስ ብፁዓን ጳጳሳ ጉባኤ ዓመታዊ ዓውደ ጉባኤ ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ንመላእ ብፁዓን ጳጳሳት ጸሎታዊ ቅርበቶም ብምርግጋጽ እቲ ዓውደ ጉባኤ ብድሆታት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ፊሊፒንስን ሃገሮምን ኣማእኪሎም ኣብ ዘካየድዎ ምይይጥ ቅዱስነቶም ነዚ መሰረት ገይሮም “እቲ ዓውደ ጉባኤ ፍርያማ ክኸውን መታን ገዛእ ርእስኹም ኣብ እምነትን ተስፋን ፍቕርን እናዓበኹምን እናበርታዕኹምን ብቓልን ሕይወትን መሰኻኽር ኩኑ፡ መላእ መንእሰይ ፊሊፒንስ ናይቲ እተቕርብዎ ኣብ ወንጌል እሙን ዝዀነ ሕይወት ዘጉልሕ ርህራሄን ውህበትን ውበትን ተኸናኸንቲ ምዃን ዝብልን ብርቱዕን ሕርኩትን ጻዕሪ ናይ ዝሓትት መደባት ሕጉስ መልኽተይና ክኸውን ኣበረታትዕዎን ደግፍዎን” ከምዝበሉ ኤሺያን ኔውስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣፍሊጡ።
ቅዱስነቶም ኣብቲ ብናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ፒየትሮ ፓሮሊን ዝተኸትመ በቶም ንናይ ፊሊፒንስ ብፁዓን ጳጳሳት ጉባኤ ንኽልተ ሳዕ ብኣቦ መንበርነት ዝመርሑን ናይ ተእልኾ ዘመኖም ዘብቅዕ ዘሎ ይብጻሕ ናብ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ሶክራተስ ቪለጋስ ብዝብል ናብቲ ዓውደ ጉባኤ ብዘመሓላለፍዎ መልእኽቶም፥ ብፁዕ ኣቡነ ቪለጋስ ንዘበርከትዎ ኣገልግሎ ኣመስጊኖም ነቶም ዝተመርጹ ሓድሽ ናይ ፊሊፒንስ ብፁዓን ጳጳሳ ጉባኤ ኣቦ መንበር ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ሮሙሎ ቫለስ ድማ ሰናይ ኣገልግሎት ከምእተመነዩ ዝሓበረ ኤሺያን ኔውስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣስዒቡ፥ ኣብቲ ናይ ሰለስተ መዓልቲ ዓውደ ጉባኤ ብፁዓን ጳጳሳት ፊሊፒንስ ሓድሽ ናይ መደብ ሕንጸት ውሉደ ክህነትን ናብቲ ኣብ ዝመጽእ ዓመት ኣብ መንእሰያትን ልልያ ጸዋዕታን ኣማእኪሉ ንኽካይድ ቅዱስ ኣቦና ዝጸውዕዎ ናይ መላእ ካቶሊካዊት ብፁዓን ጳጳሳት ሲኖዶስ ኣቶኵይሮም ብድሆታት መንእሰይ ወለዶን መንግስቲ ሃገሮምን ዕጸ ፋርስ ንምጥፋእን እቶም ዕጸ ፋርስ ዘሰጋግሩን ዘንቀሳቕሱን ናይ ገበን ጉጅለታት ንምጥፋእ ኣሚቱ ካብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ ወጻኢ ዝፍጸም ፍረድን ውሳኔን ግብረ ቅትለትን ከምኡ ኣውን እስላማዊ ሸበራን ኣብ ደቡብ ፊሊፒንስን መንግስቲ ኣብ መቕጽዒ ሕጊ መሊሱ ዘእተዎ ናይ ሞት ፍርዲ ዓንቀጽን፡ ስነ ምግባራዊ ማዕቅናት መራኸቢ ቡዙሃንን ኣብ ፖለቲካዊ ሓላፍነትን ኣብ ዝብሉ ነጥብታት ሰፊሕ ምይይጥ ከምዘካየደ የመልክት።
ኣብ ወርሒጥሪ 2015 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ኣብ ፊሊፒንስ ዓለም ለኻዊ ሓዋርያዊ ምብጻሕ ኣካይዶም ከምዝነበሩን ኣብ ታክሎባን ብርቱዕ ዝናም ኣብ ዝሃረመሉ ማእለያ ዘይብሉ ሕዝቢ ዝተሳተፎ መስዋዕተ ቅዳሴ ኣብ ዘዕረግሉ እዋን ኣብቲ ቦታ ምርኻቦም በቲ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ 2013 ዓ.ም. ብዝወረደ ብርቱዕ ህቦብላን ዝናምን ከቢድ ማሕሰይትን ሞትን ውድመት ንብረትን ንዘጓነፎ ሕዝቢ ሰብኣውን መንፈስውን ቅርበቶም ንምርግጋጽ ብዝብል ሓሳብ ምዃኑ ባዕሎም ከምዘረጋገጹ ዝዘከረ ኤሺያን ኒውስ ናይ ዜና ኣገልግሎ ኣስዒቡ፥ ቅዱስ ኣቦና ኣብ መልእኽቶም ፊሊፒስ ኣብ ጸሎቶም ህልውቲ ምዃና ከምዘረጋገጹን ሓቢሩ።
ኣብ ፊሊፒንስ ናይ ዳቮኣ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ሮሙሎ ቫለስ ሓድሽ ናይ ፊሊፒንስ ብፁዓን ጳጳሳት ጉባኤ ኣቦ መንበር ንኽዀኑ እቲ ካብ ዕለት 8 ሓምለ ክሳብ ዕለት 10 ሓምለ 2017 ዓ.ም. ዝተኻየደ ዓመታ ጉባኤ ከምዝሓረዮምን ምኽትሎም ንኽዀኑ ድማ ናይ ካሉካን ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ፓብሎ ቪርጊሊዮ ዳቪድ ከምእተሓርዩ ዘመልከተ ኤሺያን ኔውስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣስዒቡ፥ ብፁዕ ኣቡነ ቫለስ ኣብ 1951 ዓ.ም. ዝተወልዱን ዕለት 6 ሚያዝያ 1976 ዓ.ም. ማዕርገ ክህነት ዝተቐበሉን ብቕዱስነቶም ልሂቅ ር.ሊ.ጳ. በነዲክቶስ መበል 16 ናይ ዛምቦኣንጋ ሊቀ ጳጳስ ንኽዀኑ ከምእተሾሙን ድሓር ብውሳኔ በነዲክቶስ መበል 16 ዕለት 11 ለካቲት 2012 ዓ.ም. ናብ ሰበኻ ዳቮኣ ከምእተዛወሩን ኣብ ናይ ፊሊፒንስ ብፁዓ ጳጳሳት ጉባኤ ኣብ ዝተፈላለየ ሓዋርያዊ ሓላፍነታት ብፍላይ ድማ ናይ ሊጡርጊያን ስርዓትን ኣምልዀን ሓልዮ ድርገት ንነዊሕ ዓመታት ከምዘገልገሉ ብምዝኽኻር ናይ ፊሊፒንስ ብፁዓን ጳጳሳት ጉባኤ 131 ኣባላት ዘለዎን ካbዚኣቶም 83 ኣብ ሓዋርያዊ ኣገልግሎት ዘለዉን ካልኦት 5 ድማ ሓዋርያውያን መስተናብር ክዀኑ እንከለዉ 43 ድማ ልሂቃነ ጳጳሳት ከምዝዀኑ ሓቢሩ።


text:
ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ዓለም ንኤዲስ ክስዕሮ ይኽእል እዩ ኢሎም።
ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ኣንፃር ኤዲስ ኣብካየድ ግጥም ሓድሽ ሸቶ ኣቐሚጦም።እቶም ፕሬዝዳንት ኣብ ኣሜሪካን ኣብ ሙሉእ ዓለምን ንዝርከቡ ተወሳኺ ሰባት ፀረ-ኤዲስ መድሓኒት ከምዘቕርቡ ቃል ኣትዮም።
ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ማዕልቲ ኤዲስ ምኽንያት ብምግባር ኣብዝተዳለወ መድረኽ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ዓለም ንኤዲስ ክስዕሮ ይኽእል እዩ ኢሎም።
ዩናይትድ ስቴትስ ክሳብ መደወዳእታ 2013 ኣ/ፈ ኣብተን በቲ ለበዳ HIV ኣዐሪየን ዝተጠቕዓ ሃገራት ንዝርከቡ ንሽዱሽተ ሚሊዮን ሰባት ፀረ-ኤዲስ መድሓኒት ከምእተቕርብ እቶም ፕሬዝዳንት ቃል ኣትዮም።
ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ እውን ንናይ HIV ክንክን ዝውዕል ተወሳኺ 50 ሚሊዮን ዶላር ንምምዳብ ከምዝተወጠነ ኣፍሊጦም።
ቁፅሪ HIV ዝተሓዙ ሓደሽቲ ሰባት ኣብ ዓለም ይንኪ’ዃ እንተሃለወ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ግን ከምቲ ዝነበሮ ይቕፅል ስለዘሎ ተወሳኺ ስራሕ ከምዝድሊ ሓቢሮም።
ንዓለማዊ ፈንድ ሓገዝ ንኽህባ ቃል ዝኣተዋ ሃገራት መፅብዕአን ንኸማልኣ እቶም ፕሬዝዳንት ፀዊዖም።ቅድሚ ሕዚ ንምሕጋዝ ቃል ንዘይኣተዋ ሃገራት ሓገዝ ንኽገብራን ብፍላይ ድማ ቻይና ሓገዝ ንኽትህብን ፀዊዖም ኣለው።
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ዝነበሩ ጆርጅ ዳብሊው ቡሽ’ውን HIV ዘለወን ደቂ ኣንስትዮ ናይ ማህፀን ካንሰር ንምምካት ተበግሶ ንምውሳድ ዑደት ይፍፅሙላ ካብዘለው ካብ ታንዛንያ ብናይ ቪዲዮ ርክብ ኣቢሎም ኣብቲ ስነስርዓት ተኻፊሎም።
ሚስተር ቡሽ ኣብ እዋን ፕሬዝዳንትነቶም ዩናይትድ ስቴትስ ኣንፃር HIV/AIDS ንምግጣም ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ዓመት 15 ቢሊዮን ዶላር እትሕግዘሉ ፔፕፋር ዝተብሃለ ፕሮግራም ዝተግበሩ እዮም።
እቶም ናይ ቀደም ፕሬዝዳንት ሃብታም ሃገራት ዋላ’ውን ቁጠባዊ ፀገማት እንተሃለወን እውን ንኤድሲ ንምግጣም ተወሳኺ ሓገዝ ንኸወፍያ ፀዊዕም።
ፔፕፋር ፀረ-ኤዲስ መድሓኒታት ብስፊሑ ብምቕራብ ህይወት ሚሊዮናት ሰባት ብምድሓን ይንኣድ።


text:
ገበር | ንጭንቀትብኸመይ ክትዋጽኣሉ ትኽእል፧
ጭንቀት—ኣብ ኵሉ ቦታ
“ምግቢ ኽዕድግ ከድኩ፡ ግናኸ ብሽኮቲ ጥራይ እየ ረኺበ፣ ንሱ እውን ካብቲ ናይ ሓቂ ዋጋኡ ብ10,000 ዕጽፊ ኸቢሩ ጸንሓኒ። ንጽብሒቱ እሞ ኸኣ ኣብ ኩለን ድኳናት ጥር እትብል ምግቢ እኳ ኣይነበረትን።”—ፖል፡ ዚምባብወ።
“ብዓል ቤተይ ኮፍ ኣቢሉ፡ ገዲፉና ይኸይድ ከም ዘሎ ነገረኒ። ነዚ ጥልመት እዚ ኸመይ ኢለ እየ ኽጾሮ ዝኽእል! ደቀይከ እንታይ እዮም ኪዀኑ፧”—ጃኔት፡ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ።
“እቲ ናይ መጠንቀቕታ ድምጺ ዜስምዕ ሲረና ምስ ኣእወየ፡ ንገዛእ ርእሰይ ከውሊ ንምርካብ ጐይየ፡ እቲ ተወንጫፊ ኺፍንጀር ከሎ ኣብ ባይታ በጥ በልኩ። ሰዓታት ጸኒሑ እውን ኣእዳወይ ገና የንቀጥቅጥ ነበረ።”—ኣሎና፡ እስራኤል።
ጭንቀት ኣብ ዝመልኦ “ጽንኩር ግዜ” ኢና እንነብር ዘለና። (2 ጢሞቴዎስ 3:1) ብዙሓት ሰባት ብሰንኪ ቝጠባዊ ቕልውላው፡ ምብትታን ስድራ ቤት፡ ውግእ፡ ቀታሊ ዝዀነ ተላባዒ ሕማማት ከምኡ እውን ብባህርያዊ ዀነ ሰብ ብዜምጽኦ ሓደጋታት ይናወጹ እዮም ዘለዉ። ኣብ ርእሲ እዚ፡ ‘እዚ ኣብ ሰብነተይ ዚርአ ዘሎ ሕበጥ፡ ሕማም መንሽሮ ደዀን ይኸውን፧’ ‘ደቂ ደቀይ፡ ኣብ ከመይ ዝኣመሰለት ዓለም እዮም ኪዓብዩ፧’ ዚብልን ካልእ እተፈላለየ ብሕታዊ ጭንቀታትን ኣለዎም።
ኵሉ ዓይነት ጭንቀት ሕማቕ እዩ ማለት ኣይኰነን። ፈተና ቕድሚ ምፍታንና፡ ኣብ ቅድሚ ሰባት ወጺእና ምርኢት ቅድሚ ምቕራብና፡ ወይ ናይ ስራሕ ቃለ መጠይቕ ክንገብር ከሎና እተወሰነ ጭንቀት ይስምዓና እዩ። ንሓደጋ ዘሎና ግቡእ ፍርሂ እውን ካብ ዚጐድኣና ነገራት ንኽንርሕቕ ይሕግዘና እዩ። ይኹን እምበር፡ ካብ መጠን ንላዕሊ ወይ ብቐጻሊ ምጭናቕ ጐዳኢ እዩ። ኣብ ቀረባ ግዜ ንልዕሊ 68,000 ዚኣኽሉ ሰባት መጽናዕቲ ተገይሩሎም ነይሩ። እቲ መጽናዕቲ ኸም ዝገለጾ፡ ፈኲስ ጭንቀት እውን እንተ ዀነ ነቲ ቕድሚ ግዜኻ ናይ ሙማት ተኽእሎ የዛይዶ እዩ። የሱስ፡ “ካባኻትኩምከ ተጨኒቑ ኣብ ዕምሩ ሓንቲ እመት ኪውስኽ ዚኽእል መን ኣሎ፧” ብምባል ምኽንያታዊ ሕቶ ሓተተ። ብርግጽ እምበኣር፡ ምጭናቕ ንዕምሪ ዝዀነ ይኹን ሰብ ኣየናውሕን እዩ። በዚ ምኽንያት እዚ እዩ የሱስ፡ “ኣይትጨነቑ” ዚብል ምኽሪ ዝሃበ። (ማቴዎስ 6:25, 27) እዚ ግና ብኸመይ እዩ ዚከኣል፧
እቲ መልሲ፡ ንግብራዊ ዝዀነ ጥበብ ምትግባር፡ ኣብ ኣምላኽ ናይ ሓቂ እምነት ምዅስኳስ፡ ከምኡ እውን ንመጻኢ ዜተኣማምን ተስፋ ምህናጽ ዜጠቓልል እዩ። ኣብዚ እዋን እዚ፡ ጽንኩር ዝዀነ ግዜ ኣይነሕልፍን ንህሉ ንኸውን፡ ኣብ መጻኢ ግና ምናልባት ከምዚ ኼጋጥመና ይኽእል እዩ። ስለዚ እምበኣር፡ ፖልን ጃኔትን ኣሎናን ነዚ ስጕምትታት እዚ ምውሳዶም ንጭንቀት ንኺዋጽእሉ ብኸመይ ከም ዝሓገዞም ንርአ።