text:
1ዓካሪ ታ ናዓሢዮ! ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ጴዻ ኮሹሞ ዒንጊጾና ዶዴ። 2ሚርጌ ማርካ ማዓ ዓሶ ቤርታ ታ ጊዳፓ ኔ ዋይዚ፥ ዔሬ ዔራቶ ሜሌ ዓሲ ዔርዛኒ ዳንዳዓያ፤ ሃሣ ጉሙርቂንታ ዓሲም ሃዳርሲ ዒንጌ። 3ኔኤኒ ዬሱስ ኪሪስቶሴኮ ማዾ ዛሎ ዖልታ ጉሙርቂንታ ዓሲ ማዒ፥ ሜታሢ ኑኡና ዎላ ጊቢ ዳንዳዔ። 4ፖኦሊሴ ማዔ ዓሲ፡ ፖኦሊሶ ዓይሣሢ ዎዛሳያ ማዓኒ ጊኢጌያ ማዓንዳኣፓዓቴም ፖኦሊሴም ኮይሱዋ ባኣዚዳ ጌሉዋሴ። 5ዬያጉዲ ሃሣ ጳሺ ጳሽካ ዓሲ ዓይሢንታ ጎይፆማ ጳሽኪባኣያታቴ ጳዦና ባሺ ዴንቆ ባኮ ዔኩዋሴ። 6ዶዲ ጎሽካ ዓሢ፡ ሃኣኮ ካፂሲ ሙዓ ዓሶይዳፓ ቤርታዻሢ ማዓንዳያ ኮይሳኔ። 7ጎዳሢ ቢያ ባኣዚና ጶቂሥሢ ማሊሢ ኔም ዒንጋንዳሢሮ ታ ኔም ጋዓ ባኮ ቢያ ዒና ዔኬ። 8ሓይባፓ ዔቄሢ፤ ሃሣ ዳውቴ ዜርፃሢ ማዔ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ማሌ፤ ታኣኒ ኬኤዛ ኮዦ ሃይሳ ዬያኬ። 9ዬያ ኮዦ ሃይሶ ኬኤዚፆ ዛሎና ፑርቲሴ ዓሲጉዲ ቱቲ ሜቶ ታ ሃሢ ዔካኔ፤ ፆሲኮ ቃኣላ ጋዓንቴ ቱቱዋሴ። 10ዬያሮ ዔያታ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ጴዻ ዻቂንቶና ናንጊና ናንጋ ቦንቾ ዴንቃንዳጉዲ ሃሣ ፆሲ ዶኦሬ ዓሶሮ ጌዒ ቢያ ባኣዚ ታ ዳንዳዓኔ። 11“ዒዛና ዎላ ኑ ሃይቄቶ ዒዛና ናንጊና ኑ ናንጋንዳኔ። 12ጊቢ ዳንዳዒሢና ዶዴያ ኑ ማዔቴ ዒዛና ዎላ ኑ ካኣታዻንዳኔ። ዒዛ ኑ ‘ዔሩዋሴ’ ጌዔቴ ዒዚያ ኑና ‘ዔሩዋሴ’ ጋዓንዳኔ። 13ኑኡኒ ጉሙርቂንቱዋያ ማዔቴ ዒዚ ፔና ‘ዔሩዋሴ’ ጋዓኒ ዳንዳዑዋኣሢሮ ጉሙርቂንታያ ማዒ ናንጋንዳኔ” ጋዓ ቃኣላ ጎናዺ ዔርቴያኬ። 14ሓያ ባኮ ዔያቶም ኮሺ ኬኤዜ፤ ዬይያ፡- ጌይንቴ ባኣዚዳ ዔያታ ማርሚ ሺሩዋጉዲ ፆሲ ማርካ ማሂ ዔያቶም ላቲ ኬኤዜ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ዬይ ማርማሢ ዋይዛ ዓሶ ባባይዛፓዓቴም ዓይጎዋ ማኣዱዋሴ። 15ጎኔ ፆሲ ቃኣሎ ፒዜ ዔርዛያ፥ ማዻ ማዾናኣ ቦርሲንቱዋ ዓሲ፤ ሃሣ ዔርቴ ማዻ ዓሲ ማዒ ኔና ፆሲ ቤርቶ ሺኢሻኒ ዶዴ። 16ሓያ ዓጮ ባኣዚ ማዔያ ሃሣ ጉሪ ጌስቲ ሺሮ ጌኤዛፓ ሃኬ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ዬያጉዴ ሃይሳ ዓሲ ፆሲዳፓ ሃኪሳሢሮኬ። 17ዔያቶኮ ጌኤዛ ፓፁዋ ኪሢጉዲ ዖዖርሳታያኬ፤ ዔያቶ ባኣካ ሄሜኔዎሴና ፒሊፆሴና ዓኣኔ። 18ዬንሢ ዓሳ፦ “ሓይቄ ዓሶኮ ሃይባፓ ዔቂጻ ቤርታ ማዒ ጋፔኔ” ጌይ ጌይ ማርሚሢና ጎኑሞ ጎይጻፓ ዻቢንቲ ኬስኪ ፔቴ ፔቴ ዓሶኮዋ ጉሙርቂጾ ዣኣሊሳኔ። 19ያዒ ማዔቴያ፦ “ጎዳ ፔም ማዔዞንሢ ዔራኔ” ዬያጉዲ ሃሣ፦ “ጎዳ ማኣዶም ዔኤላ ዓሲ ቢያ ፑርታ ባኣዚዳፓ ሃኮንጎ” ጋዓ ማላታ ዓይሢንቲ ዓኣ፥ ዓጊፁዋ ፆሲ ዔቂሴ ቦኦኮላሢ ዔቂ ዓኣ ጎይሣኬ። 20ፔቴ ዼኤፒ ማኣሪዳ ዎርቄና ቢራ ዓንጊናይዳፓ ኮሺንቴ ሜሄ ሌሊ ዓኣያቱዋንቴ ሚሢና ዓጪናይዳፓ ኮሺንቴ ሜሄያ ዓኣኔ። ዬያቶይዳፓ ዛላ ቦንቺንታ ማዾም ማዓያ፤ ዛላ ጊንሣ ዻካ ማዾም ኮይሳያኬ። 21ዓካሪ ዖኦኒያ ፔ ቶኦኮ ዬንሢ ፑርቶ ባኮንሢዳፓ ጌኤሺ ካፔቶ ቦንቾ ማዾም ማዔያ፥ ፆሲም ዱማዼያ፥ ፔ ጎዳሢማኣ ኮይሳያ ሃሣ ኮሺ ማዾም ቢያ ጊኢጌ ሜሄ ማዓንዳኔ። 22ፑርታ ማዔ፥ ዼጋቶ ሱኡኬይዳፓ ሃኬ፤ ጌኤሺ ዒኔና ጎዳ ካኣሽካ ዓሶና ዎላ ማዒ ፂሉሞ፥ ፆሲ ጉሙርቂሢ፥ ናሹሞንታ ኮሹሞንታ ዓኣያ ማዒ ናንጌ። 23ዑራ ማዣሢ ዔሪ ዔኤያቶ ጌኤዞና ፓሡዋ ማርማሢና ሃሼ። 24ጎዳ ዬሱሴም ማዻ ዓሲ፡- ቢያ ዓሲም ሼሌዔ፥ ዓሲ ዔርዛኒ ዳንዳዓያ ሃሣ ዔኤቢ ጊቢ ዳንዳዓያ ማዓንዳኣፓዓቴም ዑዑራዻንዳያ ኮይሱዋሴ፤ 25ጎኑሞ ዔያታ ዔራንዳጉዲ ፆሲ ዔያቶም ጎሞ ጎዖንቴ ዓቶም ጋዓንዳያ ናንዳኔ ጌዒ ዒዛ ዒፃ ፑርቶ ዓሶ ሼሌዑሞና ፒዚሳያ ማዓኒ ኮይሳኔ። 26ዬያይዴቴ ዔያቶኮ ዒና ማዔም፥ ፃላሄ ፔ ማሊፆ ዔያታ ኩንሣንዳጉዲ ዔያቶ ዓይሤ ፒራሢዳፓ ዔያታ ቶላንዳኔ።
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
መልሲ ሕቶታት መጽሓፍ ቅዱስ
ንመላእ ዓለም እተመሓድር ሓንቲ መንግስቲ ትህልወና ደዀን ትኸውን፧
ሓንቲ ዓለምለኻዊት መንግስቲ፡ ንደቂ ሰብ ክሳዕ ክንደይ ክትጠቕሞም ከም እትኽእል እሞ ሕሰብ። ኣብዚ ግዜና፡ ብዙሓት ሰባት ብሰንኪ ኽቱር ድኽነት እናተሳቐዩ እዮም ዚነብሩ፣ ካልኦት ግና ኣዝዮም ሃብታማት እዮም። ይኹን እምበር፡ ሓንቲ ንድሌት ተገዛእታ እትርዳእ ዓለምለኻዊት መንግስቲ፡ ንዅሉ ሰብ ዜድልዮ ኸተማልኣሉ ትኽእል እያ። ደቂ ሰብ ከምዚኣ ዝኣመሰለት መንግስቲ ኬቝሙ ዚኽእሉዶ ይመስለካ፧—ኤርምያስ 10:23 ኣንብብ።
ኣብ ታሪኽ ደቂ ሰብ ከም እተራእየ፡ መንግስትታት ንተገዛእተን ኣብ ኵሉ መዳይ፡ ብፍላይ ድማ ንድኻታት ዜድልዮም ኣብ ምምላእ ፈሺለን እየን። ገሊአን መንግስትታት ከኣ ዓመጸኛታት እየን። (መክብብ 4:1፣ 8:9) ይኹን እምበር፡ እቲ ዅሉ ዚኽእል ኣምላኽ ንዅለን መንግስትታት እትትክአን መንግስቲ ኬቕውም ምዃኑ ተመባጺዑ ኣሎ። ገዛኢ እዛ መንግስቲ እዚኣ ንሰባት ብሓቂ ኺሓልየሎም እዩ።—ኢሳይያስ 11:4፣ ዳንኤል 2:44 ኣንብብ።
መንግስቲ ኣምላኽ እንታይ ክትገብር እያ፧
የሆዋ ኣምላኽ ንዓለም ዜመሓድር ብቑዕ ንጉስ መሪጹ ኣሎ፣ ንሱ ድማ ወዱ የሱስ ክርስቶስ እዩ። (ሉቃስ 1:31-33) የሱስ ሰብ ኰይኑ ኣብ ምድሪ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፡ ንሰባት ናይ ምሕጋዝ ባህጊ ነበሮ። የሱስ ከም ንጉስ መጠን ንዅሎም ህዝብታት ምድሪ ብሓድነት ኬሕብሮምን ካብ ኵሉ መከራ ኼናግፎምን እዩ።—መዝሙር 72:8, 12-14 ኣንብብ።
ኵሉ ሰብ ንየሱስ ከም ገዛኢ ኪቕበሎ ድዩ፧ ኣይፋልን። የሆዋ ግና ይዕገስ ኣሎ። (2 ጴጥሮስ 3:9) ሰባት ንየሱስ ክርስቶስ ከም ገዛኢ ንኪቕበልዎ ድማ ኣጋጣሚ ይኸፍተሎም ኣሎ። ድሕሪ ቐረባ ግዜ፡ የሱስ ንእኩያት ሰባት ካብ ገጽ ምድሪ ብምጥፋእ ዓለምለኻዊ ሰላምን ደሓንን ኬስፍን እዩ።—ሚክያስ 4:3, 4 ኣንብብ።
ብዝያዳ ፍለጥ
መንግስቲ ኣምላኽ እንታይ እያ፧
ብዙሓት ሰባት ነታ ኣቡነ ዘበሰማያት ተባሂላ እትፍለጥ ጸሎት ይፈልጥዋ እዮም። እሞኸ፡ እቲ “መንግስትኻ ትምጻእ” ዚብል ሓረግ እንታይ ትርጉም እዩ ዘለዎ፧

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
መልሲ ሕቶታት መጽሓፍ ቅዱስ
መጽሓፍ ቅዱስ ብሓቂ ቓል ኣምላኽ ድዩ፧
ቃል ኣምላኽ ፍሉይ ኪኸውን ኢኻ እትጽበ፣ መጽሓፍ ቅዱስ ድማ ከምኡ እዩ። ብቢልዮናት ብዚቝጸር ቅዳሓት ተሓቲሙን ብኣማእታት ቋንቋታት ተተርጒሙን እዩ። እቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ጥበብ፡ ንህይወት ሰባት ናይ ምቕያር ሓይሊ ኣለዎ።—1 ተሰሎንቄ 2:13፣ 2 ጢሞቴዎስ 3:16 ኣንብብ።
መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ መጻኢ ብልክዕ ስለ ዚንበ፡ ካብ ኣምላኽ ከም ዝመጸ ንፈልጥ ኢና። ዝዀነ ይኹን ሰብ፡ ብርእሱ ብዛዕባ መጻኢ ኺንበ ኣይክእልን እዩ። ንትንቢት ኢሳይያስ እስከ ኸም ኣብነት ንርአ። ቅድሚ ውልደት የሱስ ሓደ ዘመን ይገብር እተጻሕፈ ቕዳሕ ትንቢት ኢሳይያስ፡ ኣብ ጥቓ ምዉት ባሕሪ ኣብ ዚርከብ በዓቲ ተረኺቡ እዩ። ከተማ ባቢሎን ማሕደር ሰብ ከም ዘይትኸውን ድማ ይገልጽ እዩ። እዚ ኸኣ፡ ድሕሪ ምድራዊ ኣገልግሎት የሱስ ብዙሕ ዓመታት ጸኒሑ ተፈጸመ።—ኢሳይያስ 13:19, 20፣ 2 ጴጥሮስ 1:20, 21 ኣንብብ።
መጽሓፍ ቅዱስ ብኸመይ እዩ ተጻሒፉ፧
መጽሓፍ ቅዱስ 1,600 ዓመት ኣቢሉ ኣብ ዚኸውን ንውሓት ዘለዎ ግዜ እዩ ተጻሒፉ። እቶም ንመጽሓፍ ቅዱስ ዝጸሓፍዎ 40 ዚዀኑ ሰባት፡ ብዛዕባ ሓደ ፍረ ነገር እዮም ጽሒፎም፣ እቲ ዝጸሓፍዎ እውን ንሓድሕዱ ፈጺሙ ኣይጋጮን እዩ። እዚ ኸመይ ኢሉ ኪኸውን ክኢሉ፧ ኣምላኽ ይመርሖም ስለ ዝነበረ እዩ።—2 ሳሙኤል 23:2 ኣንብብ።
ሓድሓደ ግዜ፡ ኣምላኽ ንጸሓፍቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብመላእኽቲ፡ ብራእይ፡ ወይ ከኣ ብሕልሚ ይዛረቦም ነበረ። መብዛሕትኡ እዋን ግና፡ ነቲ ሓሳብ ኣብ ኣእምሮኦም እዩ ዜቐምጦ ነይሩ፣ ሽዑ ንሳቶም ንመልእኽቲ ኣምላኽ ብናታቶም ቃላት ገይሮም ይገልጽዎ ነበሩ።—ራእይ 1:1፣ 21:3-5 ኣንብብ።
ብዝያዳ ፍለጥ
እቲ ኣምላኽ ዝሃበና መጽሓፍ ቅዱስ
መጽሓፍ ቅዱስ ብሕታዊ ጸገማትካ ኽትዋጽኣሉ ኺሕግዘካ ዚኽእል ብኸመይ እዩ፧ ነቲ ኣብኡ ተመዝጊቡ ዘሎ ትንቢታት ክትኣምኖ እትኽእል ስለምንታይ ኢኻ፧


text:
ኣቱም ወለድን ውሉዳትን፡ ብፍቕሪ ሓሳብ ንሓሳብ ተለዋወጡ
“ኵሉ ሰብ ንምስማዕ ቅልጡፍ፡ ንምዝራብ ደንጓዪ፡ ንቝጥዓ ደንጓዪ ይኹን።”—ያእ. 1:19።
1, 2. ወለድን ውሉዳትን ንሓድሕዶም እንታይ ስምዒት እዩ ዘለዎም፧ ሓድሓደ ግዜ ግና እንታይ ጸገማት እዩ ዜጋጥሞም፧
“ወለድኻ ጽባሕ ከም ዚሞቱ ብገለ መገዲ እንተ ትፈልጥ፡ ሎሚ እንታይ ክትብሎም ትደሊ፧” ኣብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ንዚነብሩ ብኣማእታት ዚቝጸሩ ቘልዑ፡ እዛ ኣብ ላዕሊ ዘላ ሕቶ ቐረበትሎም። ኣስታት 95 ሚእታዊት ዝዀኑ ድማ፡ ኣብቲ ቕድሚኡ ዜጨንቖም ዝነበረ ምስ ወለዶም ዝነበሮም ጸገማትን ፍልልያትን ኬተኵሩ ኸም ዘይደልዩ፡ የግዳስ “ይቕረታ” ኸምኡውን “ኣዝየ እፈትወኩም እየ” ኺብልዎም ከም ዚደልዩ ገለጹ።—ፎር ፓረንትስ ኦንሊ (ንወለዲ ጥራይ)፡ ብሾንቲ ፈልድሃንን ሊሳ ራይስን።
2 ብሓፈሻኡ፡ ውሉዳት ንወለዶም፡ ወለዲ እውን ንውሉዳቶም ይፈትውዎም እዮም። ብፍላይ ኣብ ክርስትያናዊት ስድራ ቤት ከምኡ እዩ። ወለድን ውሉዳትን ንሓድሕዶም ኪቀራረቡ እኳ እንተ ደለዩ፡ ሓድሓደ ግዜ ግና ሓሳብ ንሓሳብ ምልውዋጥ የሸግሮም እዩ። ወለድን ውሉዳትን ብዛዕባ ገሊኡ ጕዳያት ብጋህዲ ይዘራረቡ እኳ እንተ ዀኑ፡ ንገሊኡ ጕዳያት ፈጺሞም ዘይዘራረቡሉ ስለምንታይ እዮም፧ ጽቡቕ ገይሮም ሓሳብ ንሓሳብ ንኸይለዋወጡ ኺዓግቶም ዚኽእል ዕንቅፋታት እንታይ እዩ፧ ነዚኸ ብኸመይ ኪዋጽኡሉ ይኽእሉ፧
ሓሳብ ንሓሳብ ንምልውዋጥ ዜኽእል ግዜ ‘ዓድግ’
3. (ሀ) ብዙሓት ስድራ ቤታት፡ ጽቡቕ ገይረን ሓሳብ ንሓሳብ ኪለዋወጣ ዜጸግመን ስለምንታይ እዩ፧ (ለ) ኣብ ጥንታዊት እስራኤል ዝነበራ ስድራ ቤታት፡ ብሓባር ግዜ ኼሕልፋ ዘይጽገማ ዝነበራ ስለምንታይ እየን፧
3 ሎሚ ዘለዋ ብዙሓት ስድራ ቤታት፡ ትርጕም ብዘለዎ መገዲ ሓሳብ ንሓሳብ ንኺለዋወጣ ዜኽእለን ግዜ ምርካብ የጸግመን እዩ። ብግዜ እስራኤላውያን ግና ከምኡ ኣይነበረን። ሙሴ ንእስራኤላውያን ኣቦታት፡ “ንደቅኻ [ቓል ኣምላኽ] ምሀሮም፡ ኣብ ቤትካ ኾፍ ምስ በልካን ኣብ መገዲ ኽትከይድ ከሎኻን ኣብ በጥ ምባልካን ኣብ ምትንሳእካን ብእኡ ተዛረብ” ኢሉ መምርሒ ሂብዎም ነበረ። (ዘዳ. 6:6, 7) ቈልዑ ኣብ ቤት ምስ ኣዲኦም፡ ኣብ በረኻ ወይ ኣብ ቤት ዕዮ ኸኣ ምስ ኣቦኦም እዮም ዚውዕሉ ነይሮም። ወለድን ውሉዳትን ድማ ብሓባር ኰይኖም ንኼዕልሉ ዜኽእሎም ብዙሕ ግዜ ነበሮም። በዚ ኸምዚ፡ ወለዲ ነቲ ንደቆም ዜድልዮም ነገራት ከምኡውን ንባህግታትን ንባህርያትን ደቆም ኪፈልጡ ይኽእሉ ነበሩ። ውሉዳት እውን ንወለዶም ብዝያዳ ንኺፈልጥዎም ዜኽእሎም እኹል ግዜን ኣጋጣምን ይረኽቡ ነበሩ።
4. ሎሚ ዘለዋ ብዙሓት ስድራ ቤታት ሓሳብ ንሓሳብ ዘይለዋወጣ ስለምንታይ እየን፧
4 ይኹን እምበር፡ ሎሚ ዘሎ ህይወት እተፈልየ እዩ። ኣብ ገሊኡ ሃገራት፡ ቈልዑ ገና ንኣሽቱ ኸለዉ፡ ሓድሓደ ግዜ እሞ ኸኣ ገና ደቂ ኽልተ ዓመት ከለዉ እዮም ትምህርቲ ዚጅምሩ። ብዙሓት ኣቦታትን ኣዴታትን ድማ፡ ኣብ ስራሕ እዮም ዚውዕሉ። እታ ወለዲ ምስ ደቆም ዚዀኑላ ሓጻር ግዜ ኸኣ፡ ብኮምፕዩተርን ብተለቪዥንን ብኻልእ ኤለክትሮኒካዊ ኣቕሑን ትተሓዝ። ወለድን ውሉዳትን፡ ኣብ ሓደ ቤት ዚነብሩ እኳ እንተ ዀኑ፡ ልክዕ ከምዛ ዘይፋለጡ እዮም ዚነብሩ ኺብሃል ይከኣል እዩ። ትርጕም ዘለዎ ዕላል ዳርጋ ኣየዕልሉን እዮም።
5, 6. ገሊኦም ወለዲ ምስ ደቆም ዝያዳ ግዜ ንኼሕልፉ ዜኽእሎም ግዜ ‘ዚዕድጉ’ ብኸመይ እዮም፧
5 ምስ ስድራ ቤትካ ዝያዳ ግዜ ምእንቲ ኸተሕልፍ፡ ካብ ካልእ ነገራት ግዜ ‘ኽትዕድግ’ ትኽእልዶ፧ (ኤፌሶን 5:15, 16 ኣንብብ።) ገሊአን ስድራ ቤታት፡ ነቲ ተለቪዥን ኣብ ምርኣይ ወይ ኮምፕዩተር ኣብ ምጥቃም ዜሕልፋኦ ግዜ ኺንክያኦ ተሰማሚዐን እየን። ገሊኣተን ከኣ እንተ ወሓደ ኣብ መዓልቲ ሓንሳእ ብሓባር ኪምገባ ይጽዕራ እየን። እታ ኣምልኾ ስድራ ቤት እትግበረላ ምሸት እውን፡ ንወለድን ንውሉዳትን ተቀራርቦም እያ፣ ህድእ ኢሎም ብዛዕባ መንፈሳዊ ጕዳያት ንኺዘራረቡ እውን ኣጋጣሚ ትኸፍተሎም እያ። ኣብ ሰሙን ሓንሳእ ኣምልኾ ስድራ ቤት ንምግባር ሓደ ሰዓት ወይ ካብኡ ንላዕሊ ምምዳብ ጽቡቕ እኳ እንተ ዀነ፡ ትርጕም ዘለዎ ዕላል ንምዕላል ግና ካብኡ ንላዕሊ ኽትገብር ኣሎካ። ኣዘውቲርካን ብተደጋጋምን ሓሳብ ንሓሳብ ክትለዋወጥ ኣሎካ። ውሉድካ ናብ ቤት ትምህርቲ ቕድሚ ምኻዱ፡ ዜተባብዕ ነገር ክትነግሮ፡ ብዛዕባ ጥቕሲ ዕለት ክትመያየጥ፡ ወይ ከኣ ምስኡ ዄንካ ኽትጽሊ ትኽእል ኢኻ። ከምኡ እንተ ጌርካ፡ ውሉድካ ሰናይ መዓልቲ ኺውዕል እዩ።
6 ገሊኦም ወለዲ፡ ምስ ውሉዳቶም ዝያዳ ግዜ ምእንቲ ኼሕልፉ፡ ኣብ ናብራኦም ለውጢ ገይሮም እዮም። ንኣብነት፡ እታ ኣደ ኽልተ ቘልዑ ዝዀነት ሎራ፡ * ነቲ ናይ ምሉእ ግዜ ስራሓ ኣቋረጸቶ። ከምዚ ድማ በለት፦ “ንግሆ ንግሆ፡ ኵላትና ናብ ስራሕ ወይ ናብ ቤት ትምህርቲ ንምኻድ ንጓየ ነበርና። ምሸት ናብ ቤተይ ክምለስ ከለኹ ኸኣ፡ ኣላዪት ቈልዑ ንደቀይ ኣደቂሳቶም ትጸንሓኒ ነበረት። ስራሐይ ብምቍራጸይ፡ ብሒደት ገንዘብ ክንነብር እኳ እንተ ተገደድና፡ ሕጂ ግና ንሓሳባትን ንጸገማትን ደቀይ ክርድኦ ኽኢለ እየ። ኪጽልዩ ኸለዉ እንታይ ከም ዚብሉ ስለ ዝሰምዖም፡ ክመርሖምን ከተባብዖምን ክምህሮምን እኽእል እየ።”
“ንምስማዕ ቅልጡፍ” ኩን
7. ሓደ ኻብቲ እተለምደ ንወለድን ንውሉዳትን ዜማርሮም ነገር እንታይ እዩ፧
7 ደረስቲ እታ ፎር ፓረንትስ ኦንሊ ዘርእስታ መጽሓፍ፡ ምስ መንእሰያት ብዙሕ ቃለ መጠይቕ ምስ ገበሩ፡ ሓሳብ ንሓሳብ ንኸይትለዋወጥ ዚዓግት ካልእ ዕንቅፋት ከም ዘሎ ተገንዘቡ። ብዛዕባ እዚ ኺገልጹ ኸለዉ ድማ፡ “ሓደ ኻብቲ ቐንድን እተለምደን ንመንእሰያት ዜማርሮም ነገር፡ ‘ወለድና ኣይሰምዑን እዮም’ ዚብል እዩ” በሉ። ኰይኑ ግና፡ እቶም ውሉዳት ጥራይ ዘይኰኑስ፡ ወለዲ እውን ከምኡ ይብሉ እዮም። ስለዚ፡ ኣባላት ስድራ ቤት፡ ብግህዶ ሓሳብ ንሓሳብ ምእንቲ ኺለዋወጡ፡ ጽን ኢሎም ኪሰምዑ ኣለዎም።—ያእቆብ 1:19 ኣንብብ።
8. ወለዲ ንደቆም ብሓቂ ጽን ኢሎም ኪሰምዕዎም ዚኽእሉ ብኸመይ እዮም፧
8 ኣቱም ወለዲ፡ ብሓቂዶ ንደቅኹም ጽን ኢልኩም ትሰምዕዎም ኢኹም፧ ክትደክም ከለኻ ወይ ከኣ እቲ ዕላል ዘይረብሕ ኰይኑ ኺስምዓካ ኸሎ፡ ምስማዕ ኪኸብደካ ይኽእል እዩ። ኰይኑ ግና፡ እቲ ንዓኻ ዘይረብሕ ኰይኑ እተሰምዓካ ነገራት፡ ንውሉድካ ኣዝዩ ኣገዳሲ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ‘ንምስማዕ ቅልጡፍ’ ምዃን ኪብሃል ከሎ፡ ነቲ ውሉድካ ዚብሎ ምስማዕ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ነቲ ዚዛረበሉ መገዲ ምስትብሃል እውን ዜጠቓልል እዩ። ቃና ድምጽን ኣካላዊ ምንቅስቓስን፡ ሓደ መንእሰይ እንታይ ከም እተሰምዖ ይሕብር እዩ። ሕቶታት ምሕታት እውን ኣገዳሲ እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ምኽሪ ኣብ ልቢ ሰብ ከም ጥልቂ ማይ እዩ፡ ብዓል ኣእምሮ ግና ይቐድሖ” ይብል። (ምሳ. 20:5) ብፍላይ ንደቅኻ ብዛዕባ ተነቃፊ ዝዀነ ጕዳያት ንኺዛረቡ ኸተተባብዖም ከለኻ፡ ብዓል ኣእምሮ ምዃን ወይ ምስትውዓል ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ።
9. ውሉዳት ንወለዶም ኪሰምዕዎም ዚግባእ ስለምንታይ እዩ፧
9 ኣቱም ውሉዳት፡ ንወለድኹም ትእዘዝዎም ዲኹም፧ ቃል ኣምላኽ፡ “ንተግሳጽ ኣቦኻ ስምዓዮ፡ ንትምህርቲ ወላዲትካ ድማ ኣይትሕደጎ” እዩ ዚብል። (ምሳ. 1:8, 9) ወለድኻ ስለ ዚፈትዉኻን ስለ ዚሓልዩልካን፡ ክትሰምዖምን ክትእዘዞምን ኣሎካ። (ኤፌ. 6:1) ምስ ወለድኻ ጽቡቕ ጌርካ ሓሳብ ንሓሳብ ትለዋወጥ እንተ ዄንካ፡ ከም እትፍቶ ድማ ትፈልጥ እንተ ዄንካ፡ ንኽትእዘዞም ዝቐለለ ኪዀነልካ ይኽእል እዩ። ብዛዕባ ገሊኡ ነገራት እንታይ ከም ዚስምዓካ ንወለድኻ ንገሮም። እዚ ኸኣ ንኺርድኡኻ ኺሕግዞም እዩ። ንስኻ እውን እንተ ዀንካ፡ ንወለድኻ ኽትርድኦም ፈትን።
10. ካብቲ ብዛዕባ የሮብዓም ዚገልጽ ጸብጻብ መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ንምሃር፧
10 ነቲ ኻብ መሳቱኻ ዝዀኑ መንእሰያት ዚመጽእ ምኽሪ ኽትጥንቀቐሉ ኣሎካ። ክትሰምዖ እትደሊ ነገር እኳ እንተ ነገሩኻ፡ ምኽሮም ግና ሓጋዚ ኸይከውን ይኽእል እዩ። አረ ኺጐድኣካ እውን ይኽእል እዩ። መብዛሕትኦም መንእሰያት ከም ናይ ዓበይቲ ሰባት ጥበብን ተመክሮን ስለ ዘይብሎም፡ ኣርሒቖም ኪሓስቡ ኣይክእሉን እዮም፣ ንሳዕቤን ገሊኡ ስጕምትታት እውን ኣይግንዘብዎን ይዀኑ። ነቲ የሮብዓም ወዲ ንጉስ ሰሎሞን ዝገበሮ ዘክር። ኣብ እስራኤል ንጉስ ምስ ኰነ፡ ንምኽሪ እቶም ዓበይቲ ሰባት ኣብ ክንዲ ዚሰምዕ፡ ነቲ እቶም መተዓብይቱ ዝዀኑ መንእሰያት ዝሃብዎ ዕሽነት ዝመልኦ ምኽሪ ሰዓበ። ከም ሳዕቤኑ ኸኣ፡ ደገፍ መብዛሕትኦም ተገዛእቱ ሰኣነ። (1 ነገ. 12:1-17) ንስኻ እውን፡ ነቲ የሮብዓም ዝኸደሉ ዘይጥበባዊ መገዲ ኣብ ክንዲ እትስዕብ፡ ምስ ወለድኻ ብግህዶ ሓሳብ ንሓሳብ ክትለዋወጥ ጽዓር። ሓሳብካ ንገሮም። ካብቲ ዚህቡኻ ምኽሪ ጥቕሚ ርኸብ፣ ካብ ጥበቦም ከኣ ተምሃር።—ምሳ. 13:20።
11. ወለዲ ተቐረብቲ እንተ ዘይኰይኖም፡ እንታይ እዩ ኼጋጥም ዚኽእል፧
11 ኣቱም ወለዲ፡ ውሉዳትኩም ንመሳቱኦም ኬማኽርዎም ዘይትደልዩ እንተ ዄንኩም፡ ተቐረብቲ ኹኑ። ሓንቲ ጐርዞ ዝዀነት ሓብቲ፡ “ከም ገለ ኢለ ስም ሓደ ወዲ እንተ ጠቒሰ፡ ወለደይ ባህ ኣይብሎምን እዩ። ሽዑ ኣነ እውን ባህ ስለ ዘይብለኒ፡ ዘረባይ ኣይቅጽልን እየ” ኢላ ጸሓፈት። ካልእ መንእሰይ ዝዀነት ሓብቲ ድማ፡ “ብዙሓት መንእሰያት፡ ምኽሪ ወለዶም ይደልዩ እዮም፣ ወለዶም ኣቓልቦ ዘይገብሩሎም እንተ ዀይኖም ግና፡ ናብቶም ኣቓልቦ ዚገብሩሎም ግናኸ ተመክሮ ዘይብሎም ሰባት እዮም ዚኸዱ” ኢላ ጸሓፈት። ውሉድካ ብዛዕባ ዝዀነ ይኹን ጕዳይ ኪዛረበካ ኸሎ ብድንጋጽ ትሰምዖ እንተ ዄንካ፡ ናይ ልቡ ኣውጺኡ ኺዛረበካን ንመምርሒኻ ኪቕበሎን እዩ።
“ንምዝራብ ደንጓዪ” ኹን
12. ወለዲ ዚህብዎ ምላሽ፡ ሓሳብ ንሓሳብ ንኸይትለዋወጥ ኪዓግት ዚኽእል ብኸመይ እዩ፧
12 ወለዲ ነቲ ውሉዳቶም ዚነግርዎም ነገራት ብስምዒትን ብኣሉታዊ መገድን ምላሽ ዚህቡሉ እንተ ዀይኖም፡ ሓሳብ ንሓሳብ ንኸይለዋወጡ ዕንቅፋት ኪዀኖም ይኽእል እዩ። ሓቂ እዩ፡ ክርስትያን ወለዲ ንደቆም ኬዕቍብዎም ይደልዩ እዮም። እዘን “ዳሕሮት መዓልትታት” ብመንፈሳዊ ዀነ ብኻልእ ሓደጋታት ዝመልኣ እየን። (2 ጢሞ. 3:1-5) ይኹን እምበር፡ እቲ ወለዲ ኸም መዕቈቢ ገይሮም ዚሓስብዎ ነገራት፡ ንደቆም ቀያዲ ዀይኑ ኺስምዖም ይኽእል እዩ።
13. ወለዲ ተሃዊኾም ርእይቶኦም ንኸይህቡ ኺጥንቀቑ ዘለዎም ስለምንታይ እዮም፧
13 ወለዲ ተሃዊኾም ርእይቶኦም ከይህቡ ኺጥንቀቑ ኣለዎም። ሓቂ እዩ፡ ውሉድካ ዜጨንቕ ነገር ኪነግረካ ኸሎ ስቕ ኢልካ ምስማዕ፡ ኵሉ ሳዕ ቀሊል ኣይኰነን። ኰይኑ ግና፡ ቅድሚ ምላሽ ምሃብካ፡ ጽን ኢልካ ኽትሰምዕ ኣሎካ። እቲ ጥበበኛ ዝነበረ ንጉስ ሰሎሞን፡ “ከይሰምዔ ምላሽ ዚህብ ሰብ ዕሽነትን ነውርን ይቝጸሮ” ኢሉ ጽሒፉ ነይሩ እዩ። (ምሳ. 18:13) ህድእ እንተ ኢልካ፡ ዝያዳ ሓበሬታ ኽትሰምዕ ኢኻ፣ ውሉድካ ድማ ዘረባኡ ኪቕጽል እዩ። ንውሉድካ ቕድሚ ምሕጋዝካ፡ ዘረባኡ ኸተወድኦ ኣሎካ። ከመይሲ፡ እቲ ንውሉድካ ብስምዒት ከም ዚዛረብ ዚገብሮ ዘሎ ነገር፡ ዜጨንቖ ጕዳይ ኪኸውን ይኽእል እዩ። (እዮ. 6:1-3) ከም ፈቃር ወላዲ መጠን፡ ንእዝንኻ ተጠቒምካ ምስትውዓል ኣጥሪ፣ ብመልሓስካ ኸኣ ፈውስ።
14. ውሉዳት ንምዝራብ ደንጐይቲ ኪዀኑ ዘለዎም ስለምንታይ እዮም፧
14 ኣቱም ውሉዳት፡ ንስኻትኩም እውን ነቲ ወለድኹም ዚብልዎ ብኡብኡ ብዘይምቅዋም፡ ‘ንምዝራብ ደንጐይቲ’ ኹኑ፣ ከመይሲ፡ ኣምላኽ ንኼሰልጥኑኹም ሓላፍነት ሂብዎም እዩ። (ምሳ. 22:6) ንሳቶም እውን በቲ ንስኻትኩም ሕጂ እተሕልፍዎ ዘለኹም ኵነታት ሓሊፎም ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም። ብዘይካዚ፡ እቲ መንእሰያት ከለዉ ዝገበርዎ ጌጋታት ስለ ዜጣዕሶም፡ ነቲ ንሳቶም ዝገበርዎ ጌጋ ንኸይትደግምዎ ኼዕቍቡኹም እዮም ዚደልዩ። ስለዚ፡ ንወለድኹም ከም ደገፍቲ ደኣ እምበር ከም ተጻረርቲ ጌርኩም ኣይትርኣይዎም፣ ከም መኸርቲ ደኣ እምበር ከም ጸላእቲ ጌርኩም ኣይትቝጸርዎም። (ምሳሌ 1:5 ኣንብብ።) ‘ኣቦኹምን ኣዴኹምን ኣኽብሩ፣’ ልክዕ ከምቲ ንሳቶም ዜፍቅሩኹም፡ ንስኻትኩም እውን ከም እተፍቅርዎም ኣርእዩ። እዚ ኸኣ ‘ብተግሳጽን ብምዕዶን የሆዋ ንኼዕብዩኹም’ ዝቐለለ ይዀነሎም።—ኤፌ. 6:2, 4።
“ንዅራ ደንጓዪ” ኹን
15. ትዕግስትና ንኸይጽንቀቕን በቶም እነፍቅሮም ሰባት ንኸይንሓርቕን እንታይ ኪሕግዘና ይኽእል፧
15 ነቶም እነፍቅሮም ሰባት እንዕገሶም ኵሉ ሳዕ ኣይኰንናን። ሃዋርያ ጳውሎስ፡ “ናብቶም ኣብ ቈሎሴ ዘለዉ ቕዱሳትን ምስ ክርስቶስ ብዘለዎም ሓድነት እሙናትን፡” ኪጽሕፍ ከሎ፡ “ኣቱም ሰብኡት፡ ንኣንስትኹም ኣፍቅርወን እምበር፡ ኣይትነድሩለን። ኣቱም ኣቦታት፡ ሕልናኦም ምእንቲ ኸይዓርቦም፡ ንውሉዳትኩም ኣይተሕርቕዎም” በለ። (ቈሎ. 1:1, 2፣ 3:19, 21) ንሰብ ኤፌሶን እውን፡ “ኵሉ ምረትን ቍጥዓን ነድርን ታዕታዕን ጸርፍን ኵሉ ኽፍኣትን ካባኻትኩም ይርሓቕ” ኢሉ መኸሮም። (ኤፌ. 4:31) ነተን መዳያት ፍረ መንፈስ ዝዀና ዓቕልን ልእመትን ርእሰ ግትኣትን ምዅስኳስና፡ ኣብ ኣጨናቒ ዅነታት ንኽንሃድእ ኪሕግዛና ይኽእላ እየን።—ገላ. 5:22, 23።
16. የሱስ ንሃዋርያቱ ዝኣረሞም ብኸመይ እዩ፧ እዚ ዜደንቕ ዝነበረኸ ስለምንታይ እዩ፧
16 ነቲ የሱስ ዝሓደጎ ኣብነት እስከ ንርአ። ኣብታ ምስ ሃዋርያቱ ዘሕለፋ ናይ መወዳእታ ድራር፡ ክሳዕ ክንደይ ተጨኒቑ ኸም ዝነበረ ኣብ ኣእምሮና ኽንስእሎ ንኽእል ኢና። የሱስ፡ ኣብ ውሽጢ ሓጺር ሰዓታት፡ ብዜሳቒ መገዲ ኸም ዚመውት ይፈልጥ ነበረ። ምቕዳስ ስም ኣቦኡን ድሕነት ደቂ ሰብን ኣብ ተኣማንነቱ እተመርኰሰ እዩ ነይሩ። ኰይኑ ግና፡ ድራር እናተደርሩ ኸለዉ፡ “መኖም ዝዓበየ ኸም ዝዀነ . . . ኣብ መንጎኦም [ኣብ መንጎ እቶም ሃዋርያት] ብርቱዕ ክርክር ኰነ።” የሱስ ግና ኣይተቘጥዖምን ወይ መረረቱ ኣይገለጸን። የግዳስ፡ ብህድኣት ኬረድኦም ጀመረ። ኣብ ኣጸጋሚ እዋናት ምስኡ ኸም ዝጸንዑ ኣዘኻኸሮም። ዋላ እኳ ሰይጣን ከም ስርናይ ኪሓሕዮም እንተ ፈተነ፡ የሱስ ግና እሙናት ከም ዚዀኑ ብምትእምማን ገለጸሎም። ኪዳን እውን ኣተወሎም።—ሉቃ. 22:24-32።
17. ውሉዳት ህድእ ንኺብሉ እንታይ ኪሕግዞም ይኽእል፧
17 ውሉዳት እውን ህዱኣት ኪዀኑ ኣለዎም። ብፍላይ ነቲ ኣብ ብጽሕና/ጕርዝውና ምስ በጽሑ ዚውሃቦም መምርሒ፡ ትውክልቲ ዘይግበረሎም ኰይኑ ኸም ዚስምዖም ኪገብር ይኽእል እዩ። ሓድሓደ ግዜ ኸምኡ ኺመስል ዚኽእል እኳ እንተ ዀነ፡ ወለድኻ ስለ ዜፍቅሩኻ እዮም ከምኡ ዚገብሩ። ህድእ ኢልካ ትሰምዖምን ምሳታቶም ትተሓባበርን እንተ ዄንካ፡ ኬኽብሩኻን ከም ሓላፍነት ዚስምዖ ሰብ ገይሮም ኪርእዩኻን እዮም። እዚ ኸኣ፡ ኣብ ገሊኡ መዳያት ህይወትካ ዝያዳ ናጽነት ከም እትረክብ ኪገብረካ ይኽእል እዩ። ርእሰ ግትኣት ምርኣይ፡ ጥበባዊ እዩ። ሓደ ጥበብ ዝሓዘለ ምስላ፡ “ዓሻ ንዅሉ ዅራኡ ይድርጕሖ፡ ጥበበኛ ግና ይዐግቶ የህድኦውን” ይብል።—ምሳ. 29:11።
18. ፍቕሪ፡ ጽቡቕ ጌርካ ሓሳብ ንሓሳብ ንኽትለዋወጥ እትሕግዘካ ብኸመይ እያ፧
18 ኣቱም ክቡራት ወለድን ውሉዳትን፡ ኣብ ቤትኩም ከምቲ እትደልይዎ ጌርኩም ሓሳብ ንሓሳብ ዘይትለዋወጡ እንተ ዄንኩም፡ ተስፋ ኣይትቝረጹ። ንኸተመሓይሽዎ ጽዓሩ፡ በታ ክርስትያናዊት ሓቂ ኸኣ ተመላለሱ። (3 ዮሃ. 4) ኣብ ሓዳስ ዓለም፡ ዘይምርድዳእን ባእስን ስለ ዘይህሉ፡ ፍጹማት ሰባት ብፍጹም መገዲ ሓሳብ ንሓሳብ ኪለዋወጡ እዮም። ሕጂ ግና ኵላትና ዜጣዕሰና ነገር ንገብር ኢና። ስለዚ፡ ይቕረታ ኻብ ምሕታት ድሕር ምሕር ኣይትበል። ብናጻ ይቕረ በል። ‘ብፍቕሪ ስመር።’ (ቈሎ. 2:2) ፍቕሪ ሓይሊ ኣለዋ። ‘ፍቕሪ ዓቃልን ለዋህን እያ። ኣይትቝጣዕን፡ ኣይትቕየምን። ኵሉ ኽኢላ ትነብር፡ ኵሉ ትኣምን፡ ኵሉ ተስፋ ትገብር፡ ኵሉ ትጻወር።’ (1 ቈረ. 13:4-7) ፍቕሪ እንተ ኣማዕቢልካ፡ ጽቡቕ ጌርካ ሓሳብ ንሓሳብ ክትለዋወጥ ኢኻ፣ እዚ ኸኣ ንስድራ ቤትካ ኼሐጕሳን ንየሆዋ ውዳሰ ኼምጽኣሉን እዩ።
^ ሕ.ጽ. 6 ስም ተቐዪሩ እዩ።


text:
ንስድራ ቤት | ኣተዓባብያ ውሉዳት
ንውሉድካ ብዛዕባ ጾታዊ ርክብ ምምሃር
ጸገም
ቅድሚ ሒደት ዓሰርተታት ዓመታት፡ ውሉዳት ብዛዕባ ጾታዊ ርክብ ካብ ካልኦት ቅድሚ ምስማዖም፡ ወለዲ ባዕሎም ኪነግርዎም ጽቡቕ ኣጋጣሚ ነይርዎም። ከከም ናይቲ ቘልዓ ዕድመን ዜድልዮ ነገራትን ከኣ ቀስ ብቐስ ኪገልጹሉ ይኽእሉ ነይሮም።
ሕጂ ግና፡ እዚ ዅሉ ተቐይሩ እዩ። ዘ ሎሊታ ኢፈክት ዘርእስታ መጽሓፍ፡ “ቈልዑ ኣዝዮም ንኣሽቱ ኸለዉ ኣትሒዞም ንጾታዊ መልእኽትታት ይቃልዑ ኣለዉ፣ ኣብቲ ንቘልዑ ዚዳሎ መደባት ዚርከብ ጾታዊ ትሕዝቶ እውን ይውስኽ እዩ ዘሎ” በለት። እዚ ሓድሽ ክውንነት እዚ ንቘልዑ ዚጠቅም ድዩ ወይስ ዚጐድእ፧
ክትፈልጦ ዘሎካ
ጾታዊ ርኽሰት ዜንጸባርቕ ነገራት ኣብ ኵሉ እዩ ዚርከብ። ዴቦራ ሮፍማን ኣብታ ቶክ ቱ ሚ ፈርስት ዘርእስታ መጽሓፋ፡ “ዝርርባት፡ መወዓውዒታት፡ ፊልምታት፡ መጻሕፍቲ፡ ግጥሚ ደርፍታት፡ መደባት ተለቪዥን፡ መልእኽትታት፡ ጸወታታት፡ ዓበይቲ ሰሌዳታት፡ ተሌፎናት፡ ከምኡ ድማ ኮምፕዩተራት ብጾታዊ ስእልን ቃላትን ዝመልአ እዩ። በዚ ኸኣ ብዙሓት [ኰተቴታትን ንኣሽቱ ቘልዑን] ከይተፈለጦም ጾታዊ ርክብ . . . ኣዝዩ ኣገዳሲ ነገር ከም ዝዀነ ገይሮም እዮም ዚድምድሙ” ብምባል ጸሓፈት።
ንግዲ ብኸፊሉ ተሓታቲ እዩ። መወዓዋዕትን ሸቃጦን፡ ጾታዊ ስምዒት ዜለዓዕል ክዳውንቲ ንቘልዑ ብምውዕዋዕን ብምሻጥን ካብ ንእስነቶም ኣትሒዞም ኣብ ትርኢቶም ካብ መጠን ንላዕሊ ኣትኵሮ ኺገብሩ እዮም ዜሰልጥንዎም። ሶ ሴክሲ ሶ ሱን ዘርእስታ መጽሓፍ፡ “ነጋዶ፡ ቈልዑ ብመዛኑኦም ተቐባልነት ናይ ምርካብ ድሌት ከም ዘለዎም ስለ ዚፈልጡ፡ ይምዝምዝዎም እዮም። ቀንዲ ሸቶ እዚ ዅሉ ጾታዊ ስእልታትን ፍርያትን፡ ቈልዑ ሓድሽ ነገራት ኪገዝኡ ኸም ዚደልዩ ንምግባር እዩ” በለት።
ሓበሬታ ጥራይ እኹል ኣይኰነን። ልክዕ ከምቲ ኣብ መንጎ ማኪና ብኸመይ ከም እትሰርሕ ምፍላጥን ሓላፍነታዊ መራሕ ማኪና ምዃንን ፍልልይ ዘሎ፡ ኣብ መንጎ ብዛዕባ ጾታዊ ርክብ ምፍላጥን ነዚ ፍልጠት እዚ ተጠቒምካ ጥበባዊ ውሳነታት ምግባርን እውን ፍልልይ ኣሎ።
ቀንዲ ነጥቢ፦ ሎሚ፡ ካብ ዝዀነ ይኹን እዋን ንላዕሊ፡ ንውሉዳትኩም “ቅኑዕን ጌጋን ንምፍላይ” ምእንቲ ኪኽእሉ “ልቦናኦም” ኬሰልጥኑ ኽትሕግዝዎም የድልየኩም።—እብራውያን 5:14።
ክትገብሮ እትኽእል ነገራት
ስጕምቲ ውሰድ። ንውሉዳትካ ብዛዕባ ጾታዊ ርክብ ምዝራብ ክሳዕ ክንደይ ዜሰክፍ ይኹን ብዘየገድስ፡ ሓላፍነትካ እዩ። ስለዚ፡ ክትቅበሎ ኣሎካ። —ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ፦ ምሳሌ 22:6።
ሕጽር ዝበለ ዝርርብ ግበር። ብዛዕባ ጾታዊ ርክብ ኮፍ ኢልካ ነዊሕ ዝርርብ ኣብ ክንዲ እትገብር፡ ኣብ ዝረኸብካዮ ኣጋጣሚ፡ ምናልባት ክልቴኹም ብማኪና ኽትጐዓዙ ወይ ዕዮ ገዛ ኽትሰርሑ ኸለኹም፡ ብዛዕባ እዚ ተዛራረቡ። ውሉድካ ልቡ ኸፊቱ ምእንቲ ኺዛረበካ፡ ኣረኣእያኡ ኺገልጽ ዚድርኾ ሕቶታት ሕተቶ። ንኣብነት፡ “ከምዚ ዝኣመሰለ ጾታዊ ስምዒት ዜለዓዕል መወዓውዒታት ይስሕበካ ድዩ፧” ኢልካ ኣብ ክንዲ እትሓትቶ፡ “መዋዓዋዕቲ፡ ፍርያቶም ንምሻጥ ከምዚ ዓይነት ስእልታት ዚጥቀሙስ ንምንታይ ይመስለካ፧” ክትብሎ ትኽእል ኢኻ። ውሉድካ መልሲ ድሕሪ ምሃቡ፡ “ብዛዕባ እዚ እንታይ ይስምዓካ፧” ኢልካ ኽትሓትቶ ትኽእል ኢኻ። —ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ፦ ዘዳግም 6:6, 7።
ምስ ዕድሜኦም ዚኸይድ ሓበሬታ ሃብ። ትምህርቲ ንዘይጀመሩ ቘልዑ፡ ግቡእ ስማት ጾታዊ ኣካላትን ንርእሶም ካብቶም ኪዕምጽዎም ዚደልዩ ሰባት ብኸመይ ከም ዜዕቅብዋን ክትምህሮም ትኽእል ኢኻ። እናዓበዩ ምስ ከዱ ድማ ብዛዕባ ምፍራይ መሰረታዊ ሓቅታት ክትነግሮም ትኽእል ኢኻ። ኣብ ዕድመ ዀተቴ ምስ በጽሑ፡ ብዛዕባ ኣካላውን ስነ ምግባራውን መዳያት ጾታዊ ርክብ ምሉእ ብምሉእ ኪፈልጡ ኣለዎም።
ስነ ምግባራዊ ስርዓታት ምሃር። ንውሉድካ ኻብ ንእስነቱ ጀሚርካ ብዛዕባ ቕንዕናን ንጽህናን ኣኽብሮትን ምሃሮ። ድሕሪዚ፡ ብዛዕባ ጾታዊ ርክብ ክትመያየጡ ኸለኹም፡ ኣብቲ ድሮ ዘንበርካዮ መሰረት ክትሃንጽ ትኽእል ኢኻ። ኣብ ርእሲ እዚ፡ ነቲ እትኣምነሉ ስነ ምግባራዊ ስርዓታት ብንጹር ግለጽ። ንኣብነት፡ ቅድሚ መርዓ ዚግበር ጾታዊ ርክብ ዘይግቡእ ጌርካ ትርእዮ እንተ ዄንካ፡ ኣረኣእያኻ ንገሮም። ዘይቅኑዕን ጐዳእን ዝዀነሉ ምኽንያት እውን ግለጽ። ብመሰረት ቢዮንድ ዘ ቢግ ቶክ ዘርእስታ መጽሓፍ፡ “እቶም ኰተቴታት ጾታዊ ርክብ ኪገብሩ ዚቃወሙ ወለዲ ዘለዎም ኰተቴታት፡ ጾታዊ ርክብ ኪፍጽሙ ዘለዎም ኣጋጣሚ ጸቢብ እዩ።”
ኣብነት ኩን። ምስቲ እትምህሮ ስነ ምግባራዊ ስርዓታት ተሰማሚዕካ ንበር። ንኣብነት፡ ብጽዩፍ ዋዛታት ትስሕቕ ዲኻ፧ ጾታዊ ስምዒት ዜለዓዕል ክዳን ትኽደን ዲኻ፧ ወይ እውን ትኳሸም ዲኻ፧ ከምዚ ዝኣመሰለ ተግባራት፡ ነቲ ንውሉዳትካ እትምህሮ ስነ ምግባራዊ ስርዓታት ትርጉም ዘይብሉ ኺገብሮ ይኽእል እዩ።—ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ፦ ሮሜ 2:21።
ኣወንታዊ ግበሮ። ጾታዊ ርክብ፡ ኣምላኽ ዝሃበና ውህበት እዩ፣ መርዓ እውን ኣብ ግቡእ ኵነታት፡ ምንጪ ዓብዪ ሓጐስ ኪኸውን ይኽእል እዩ። (ምሳሌ 5:18, 19) ንውሉድካ፡ ድሕሪ ግዜ ኻብቲ ቕድሚ መርዓ ጾታዊ ርክብ ብምግባር ዚመጽእ ጓህን ጭንቀታትን ናጻ ዀይኑ፡ በዚ ውህበት እዚ ኺሕጐስ ከም ዚኽእል ንገሮ።—1 ጢሞቴዎስ 1:18, 19።


text:
ግምቢ ዘብዐኛ (ሕታም መጽናዕቲ) ነሓሰ 2013
እዛ ሕታም እዚኣ፡ ኣብ ኣገልግሎት ኣምላኽ እሙናትን ጠቐምትን ኴንና ብኸመይ ከም እንቕጽል፡ ብዜጋጥመና ጸገማት ንኣምላኽ ካብ ምውቃስ ብኸመይ ከም እንሕሎ፡ ንተስፋ ምቝራጽ ብኸመይ ከም እንቃለሶ ትገልጽ።
ተቐዲስካ ኢኻ
ኣብ ኣገልግሎት ኣምላኽ ቅዱሳትን ጠቐምትን ኴንና ንኽንቅጽል ኪሕግዘና ዚኽእል ኣርባዕተ ረቛሒታት ንመርምር።
ሕቶታት ካብ ኣንበብቲ
ክርስትያን ወለዲ፡ ኣብ ኣኼባታት ጉባኤ ምስ ሓደ እተወገደ ውሉዶም ብሓንሳእ ኮፍ ኪብሉ ግቡእ ድዩ፧
የሆዋ ‘ነንመዓልቲ ጾረይ ይጸውር’
ኣብ ናሚብያ እትነብር ሓብቲ፡ ከቢድ ጸገማት ጥዕና እኳ እንተ ነበራ፡ ንልዕሊ 20 ዓመት ፈላሚት ኰይና ብሓጐስ ንኸተገልግል ዝሓገዛ እንታይ እዩ፧
‘ኣብ የሆዋ ኣይተንጸርጽር’
ገሊኦም ብልቦም ብኣምላኽ ይምረሩ። ብዜጋጥሞም ጸገማት ንኣምላኽ ይወቕስዎ። ካብዚ መፈንጠራ እዚ ብኸመይ ክንርሕቕ ንኽእል፧
ኣቱም ወለዲ፡ ንውሉዳትኩም ካብ ሕጻንነቶም ኣትሒዝኩም ኣሰልጥንዎም
ወለዲ ኻብ መዓስ ጀሚሮም እዮም ንውሉዳቶም ኬሰልጥንዎም ዘለዎም፧ እቲ ስልጠናኸ እንታይ እዩ ኼጠቓልል ዘለዎ፧
ኣብ ንሓድሕድና ነስተብህልን ንተባባዕን
ጸገማት እናሃለወና ኽነሱ፡ ንኣምላኽ ብተኣማንነት ምእንቲ ኸነገልግሎ፡ ንሓድሕድና ኽንተሓጋገዝ እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
ከመይ ዝበልካ ኽትከውን ከም ዚግብኣካ ሕሰብ
ሰይጣን ስምረት ኣምላኽ ክንረክብ ኣይደልየናን እዩ። ነቲ ምስ የሆዋ ዘሎና ዕርክነት ክንዕቅቦ እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
ኤልሳእ ሰረገላታት ሓዊ ርእዩ—ንስኻኸ፧
ኤልሳእ ድልድልቲ እምነት ነበረቶ፡ ኣብ የሆዋ እውን ምሉእ ብምሉእ ይውከል ነበረ። ካብ ኣብነቱ እንታይ ክንመሃር ንኽእል፧
እቲ ንጉስ ባህ በሎ
ንጉስ ስዋዚላንድ፡ ንፍልጠት ሓቅታት መጽሓፍ ቅዱስ ብኸመይ ከም ዘማሰወሉ ኣንብብ።


text:
ዕለት 08/06/16
ኣገዳሲ መግለጺ
ኩነታት ህዝብናን ሃገርናን ካብ ዕለት ናብ ዕለት ናብ ዝኸፍአ ይኸይድ ኣሎ። ናይዚ ኩሉ ጠንቂ ከኣ ብሓደ ሰብ ዝቖመ ስርዓት ዝወለዶ ኢዩ። እዚ ስርዓት’ዚ ዘገድሶ ነታ ሒዝዋ ዘሎ ስልጣን ካብ ኢዱ ከይትሞሉቕ እንተዘይኮይኑ ቅንጣብ ሓልዮት ህዝቢ የብሉን። ህዝቢ ኣብ ማሕበራዊ ሂወቱ ዓቢ ሽግር ካብ ዝረክብ መዋእል ኮይኑዎ ኣሎ። ደቁ ኣደዳ ስደትን ኣብ ሳህራን ማእከላይ ባሕርን ብጃምላ ምህላቕ ልሙድ ኮይኑ። ናይ ወጻኢ ምስለነታቱ ዝተዋህቦም ዕማም 2% ምእካብን ናይ ሓሶት ፕሮፖጋንዳ ኣብ ህዝቢ ምዝርጋሕን እንተዘይኮይኑ ካብዛ ዶብ’ዚኣ ክሰግሩ ሓላፍነት የብሎምን። በዚ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዘጋጥም ዘሎ ኣሰቃቒ ህልቀት ወዲ ሰብ ዓለም ብምልኡ እናእወየ፡ እንኳን ዜጋታትካ ንዝኾነ ፍጡር ኣሰቃቒ ሓደጋ ከጋጥም ሕልንኡ ዘይትንከፍ ሰብ የሎን። ኢምባሲታት ህግደፍ ግን ሓዓይኖምን እዝኖምን ደፊኖም ኣብ ኤርትራዊ ዜጋ ወላ ሓደ ከም ዘየጋጠመ ብስም ህዝቢ ኤርትራ ትኣምር ቁጠባዊ ዝላ ይስራሕ ከምዘሎ፡ ሰረት ምዕሩይ ማሕበራውን ቁጠባውን ዝርጋሐ ይንጸፍ ከምዘሎ ክመጻደቑ ክትዕዘብ ዘስደምም ኢዩ።
ኣብዚ ግዜ’ዚ ኢሳያስን ናይ ቀረባ ኣማኸርቱን ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ዝፍጽምዎ ዘሎው ሰብኣዊ ግህሰት ብዓለም ደረጃ ኣዛራቢ ኮይኑ ስለዘሎን፡ ብፍላይ ከኣ ትካል ሰብኣዊ መሰል ሕብራት መንግስታት ኣብ ኤርትራ ዝተፈጸመ ግህሰታት ዘኣከበቶ መርትዖታታ እውጅ ክትገር ኣብ ዝተቃረበሉ እዋን ምስ 8 ሃገራት ኣፍሪቃ ብዛዕባ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ስደተኛታት ንምግታእ ኣብ ሸርም-ሸኽ ኣኼባ ኣካይዶም። ዕላማ መራሕቲ ኤርትራ ሓድሽ ተበግሶ ንወስድ ኣሎና ኢልካ ንዓለም ምድንጋርን ካብ ገበናዊ ተሓታትነት ንምህዳምን ተባሂሉ ዝተሰርሐ ድራማ ኢዩ። ኮር ደገምጠል ኢዩ ነገሩ። ጠንቂ ዘይሕጋዊ ስደት እኮ ንሰባት ብዘይ ፍትሒ ንዓመታት ኣብ ክንተይነርን ጎዳጉድን ክበልዩ፡ ቤተ ሰቦም ኮነ ሕጋዊ ጠበቃ ክርእዮም ዘየፍቅድ፡ መንእሰያት ኣይትምህርቲ ኣይሓዳር ንባርነት ፈሪድካስ ሕጂ ጻድቕን ሓላይን ክትመሰል በየናይ መለክዒ። ኢሳያስን ላዕለዎት ሚኒስተራቱን ኣብ ልዕሊ ህዝቦም ገበን ከም ዝፈጸሙ ኢንኳየሪ ኮሚሽን ፍርዱ ሂቡ ኣሎ። የማነ ማንኪ ጀነቭ እንተመጸ ነቲ ኩነታት ዝቕይሮ ኣይኮነን።
ጸብጻብ ትካል ስደተኛታት ሕ/ሃገራት (UNHCR) ከም ዝሕብሮ ካብ 25/5/16 ክሳብ 29/5/16 ዘሎ 4 መዓልታት ካብ 880 ክሳብ 1000 ዝኸውን ሂወት ሰብ ኣብ መዲተራንያ ጥሒሉ። ብፍላይ ኣብ 26/05/16 ዘጋጠመ ህልቀት ጋዘጠኛ SKYTG24 ብሂወት ዝደሓኑ 2 ሰብ ሓቲቱ ብትግሪኛ ዝዛረብዎ ዝነበሩ ኣብታ ጃልባ ኤርትራውያ፡ ሶማላውያን ናጀራውያንን ከም ዝነበሩን ዝበዝሑ ከም ዝጠሓሉን ሓቢሮም። ሕጻውንቲ ካብ 2 ዓመት ክሳብ 10 ዓመት ዝዕድሜኦም ክሳብ 36 ዝኾኑ ኤርትራውያን ኣብኣ ከም ዝነበሩን ኩሉም ድማ ከም ዝጠሓሉን ወሲኾም ተዛሪቦም። ብ2/6/16 ከኣ ኣብ ገምገም ባሕሪ ሊብያ (ዙዋራ) ባሕሪ ገፊዑ ዘምጽኦም ቅድም 117 ሬሳታት ጸኒሖም ከኣ 150 ሬሳታት ተረኺቦም። በቲ ዕለት’ቲ ከኣ ኣብ ደሴት ክረታ (ግሪኽ) ካብ 700 ሰብ ክሳብ 250-340 ሰባት ጥራይ ከድሕኑ እንከሎው ብዘይካ 4 ሬሳ ዝተረፉ ካልኦት ኩሎም ጥሒሎም።
ከምቲ ኣብ ላዕሊ ተገሊጹ ዘሎ ናይዚ ኩሉ ዕንወት ቀንዲ ተሓታቲ ስርዓ ት ህግደፍ እኳ ይኹን እምበር ነዚ ኩነታት ተጠቒሞም ብዘይሕጋዊ ሰባት ዘሰጋግሩ እውን ካብቲ ስርዓት ተፈልዮም ዝርኣዩ ኣይኮኑን። ኤርትራዊ ንኤርትራዊ ብናይ ገንዘብ ስስዐ ዝድልልን ዝሸይጥን ኣብ ምሉእ ዓለም ተዘርጊሖም ምህላዎም ኢዩ። ዝገርም ድማ ንሓደ ሓድሽ ሓበረታ ወይ መገዲ ዝሓትት እሞ ናይ 5 ደቂቕ ብእግሪ ዝወስድ 50€ ክትበልዖ፡ ካብ በተሰቡ ዝልኣኸሉ ገንዘብ ኣውጽእካ ክትህቦ 20% ምሕታት። ሕልና ዘይብሉ ተግባራት ብጣዕሚ ዘስደምም።
ህሉው ዝርጋሐ ደላሎ እንታይ ይመስል፡-
ብመሰረቱ ካብ ውሽጢ ኤርትራ ኢዩ ዝጅምር። ቀጺሉ ዝዓበየ መዋፈሪ ኢትዮጵያን ሱዳንን ኢዩ። ካብ ቻድ ንሊብያ ዝሸጡን ዘመላልሱን ኣሎው። ብካልእ ከኣ ብስናይ ንግብጽን ኢስራኤልን ዘሳግሩ። ዝዓበዩ ጎብለላት (BOSS) ኣብ ሊብያ ትረክብ። ኣብ ኣቡዳቢ እውን ምስቲ ናይ ሊብያ ዝተኣሳሰር ካልእ ሰኪዐት ኣሎ። ድሕሪ ክንደይ መከራ ሊብያ ዝበጽሐት ትንፋስ ከኣ ኩሉ ግፍዕታት ተጻዊራ ናይ መጨረሻ ዕድላ ኣብ ባሕሪ ቀለብ ዓሳ ትኸውን ወይ ድማ ብድሓን ኤውሮጳ ትሰግር። ነቶም ኣብ ዘይሕጋዊ ስራሕ ሰባት ዘመላልሱን ዝሸጡን ይተሓዙን ክትትል ይግበረሎም ስለዘሎ ውህደት ደሞክራሲያዊት ኤርትራ ኣብ ኢጣልያ ዓቕሙ ዘፍቅዶ ክተሓጋገዝ ምዃኑ የፍልጥ። ብዕለት 07/06/16 ዜና ናይ ጥልያን ከምዝሓበሮ ኣብ ከምዚ ዝነጥፍ ሓደ ኤርትራዊ ካብ ሱዳን ሒዞም ንሮማ ከም ዘምጽእዎ ይሕብሩ።
እቲ መርበብ ከምዚ ኮይኑ ነዚኦም ዝምግቡ ኣብ ምዕቡል ሃገራት ዘሎው ረቀቕቲ ተቀበልትን መሳገርቲ ገንዘብን ግን ብዙሓት ኢዮም። እሞ’ዚኣቶም ግዝያዊ ጥቕሞም ጥራይ ሰለ ዘገድሶም ዘይሕጋዊ ስራሕ እናካየዱ ሰብ ኣብ ባሕሪ እናሃለቀ ሱቕ ኢልካ ክርአ ይከኣል’ዶ? ብሞራላዊ ሕልና ቅቡል ኣይኮነን።
ካብ ሕጂ ንድሓር ይኣክል!! ኩሉ ንፍትሒን ንለውጥን ዝቃለስ ክገብሮ ዘለዎ ኣብ ከከባቢኡ ዝርከቡ፡-
1. ንናይ ደለልትን ዘይሕጋዊ ኣሳገርትን ወኪላት ኮይኖም ዘይሕጋዊ ምቅባልን ምትሕልላፍን ገንዘብ ዘካይዱ ብሕጋዊ መገዲ ናብ ቀይዲ ምእታው
2. ደለልቲ ሰባት ምግላጽን ናብ ሕጊ ምቅራብን
3. ኣብ ናይ ስደተኛታት ተርጎምቲ ዘሎው ንሓደስቲ ኣብ ናይ ተቓወምቲ ከይከዱን ናይ ጣዕሳ ወረቀት መሊኦም ምስ መንግስቶምን ሃገረምን ክጽግዑ ከም ዘለዎም ዝሰብኩ ካብቶም ካልኦት ፈሊኻ ስለ ዘይራኣዩ ምግላጾም
በዚ መሰረት ውህደት ደሞክራሲያዊት ኤርትራ ኣብ ኢጣልያ ንኹሉ ተቓላሳይ ኣብ ከባቢኡ ዝርከቡ ደላሎ ብሕጊ ክተሓሓዞም ጸዋዒታ ተቕርብ።
ኣብ ኢትዮጵያን ሱዳንን ዘለዋ ተቃወምቲ ፖለቲካዊ ውድባት ምስ ካድረታቶም ተመሻጢሮም ካብ ኤርትራ ሰባት ዘሳግሩ ስለዘሎው ነዚ ደው ከብልዎን፡ ነቶም ደላሎ ድማ ኣብ ቀይዲ ክእትውዎም ነማሕጽን።
ውህደት ደሞክራሲያዊት ኤርትራ ኣብ ኢጣልያ ህዝብና ብተደጋጋሚ ኣብ ሳህራን ባሕርን ክሃልቕ ሱቕ ኢሉ ክርኢ ስለ ዘይክእል ደጊም ይኣክል!! ኢሉ ነዘን ኣብ ላዕሊ ዘለዋ 3 ነጥብታት ምስ ዝምልከቶም ናይ ጸጥታን ሕግን ትካላት ብምትሕብባር ብዕቱብ ክሰርሓሉ ምዃኑ ንህዝብና ነፍልጥ። ምስ ካልኦት ከተማታት ኤውሮጳ’ውን ክንተሓጋገዝ ቁሩባት ኢና።
ውህደት ደሞክራሲያዊት ኤርትራ ኣብ ኢጣልያ


text:
ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን፡
ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጥን ወጻእን፡
ኣቐዲመ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራን ንኹሎም ፈተውቱን፡ ዮሃና ንኽብሪ 25 ዓመት ዝኽረ ዓመት ናጽነት እንዳበልኩ፡ ነቲ ንናጽነቱ ክውን ንምግባርን ክብሪ ልዑላውነቱን ሓርነቱን ንምሕላውን፡ ጸሚእና ከይበልናዮ ማይ፡ ጠሚና ከይበልናዮ እኽሊ ብምቕራብ ዘስተየናን ዝዓንገለናን ህዝቢ ኤርትራ፡ መዘና ዘይርከቦ መስዋእቲ ከፊልካ ኢኻ እሞ፡ ሓበንን ሞሳን ንዓኻ። ንኹሎም እቶም ነዚ ‘ርብዒ ዘመን፡ ኣብ መኸተን ልምዓትን’ ብዝብል ቴማ እንጽንብሎ ዘለና ኣጋጣሚ ንምምዕራግ ኣበርክቶ ዝገበሩ ዜጋታት፡ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ልዑል ምስጋናይ የቕርብ።
ዓመት መጸ ዝኽሪ መዓልቲ ነጻነት ኣብ እነብዕለሉ፡ ዝሓለፍናዮ ጒዕዞ እንዳገምገምና፡ ንመጻኢ እንታይ ክጽበየና ኢዩ ዘይኮነስ፡ ሕጂ እንታይ ክንዓምም ይግብኣና እንብለሉ ኣጋጣሚ ኢዩ። ኣብዘን ዝሓለፋ 25 ዓመታት ዝተሰግሩ ሓያለ ብድሄታትን ተጻብኦን፡ ኣንፈት መኣዝና ንምስሓት ዝተጠጅኡ ውዲታትን፡ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ዋላ’ኳ ዘነይተና እንተዘይኮነ፡ ተዛማዲ ክበሃል ዝከኣል ልምዓታዊ ገስጋስ ኣመዝጊብና ኢና። ብውህደት ሓያል መኸተ ህዝብን ሰራዊትን ግንባርን ክዕመሙ ዝጸንሑ፡ ኣብ መስርሕ ዘለውን ልምዓታዊ መደባት ብዝሓየለ ናህሪ ተደሪዖም ክቕጽሉ ምኻኖም ድማ ከዘኻኽር እፈቱ።
ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን
ጎድኒ ጎድኒ ልምዓታዊ ግስጋሴና፡ ንዝበረኽ ዝላ ኣቲናዮ ዘለና ሓድሽ ዓውለማዊ መድረኽ ዝምጥን፡ ሕሉፍ ኣከያይዳና ብምግምጋም፡ ሱር-ነቐል ጽገናዊ ለውጢ ክንገብር መድረኽ ዝጠልቦ እዋባዊ ዕማም ኢዩ። ክንሰርሓሎም ዝጸናሕና ኣገባብ ምሕደራ፡ ኣብ ጽላት ፖሊቲካ፡ ቊጠባን ወተሃደራዊ መዋቕራትናን ብፍላይ፡ ለውጢ ከምዘድሊ ኣሚናን ተገንዚብና ኣለና።
ፖለቲካዊ ጽገናን፡ ሃናጺ ጽምዶን
ብሰሪ እቲ ኣብ ልዕሌና ዝተኣወጀ ኲናት፡ ፖለቲካዊ ግስጋሴና ጂሆ ተታሒዙ ከምዝጸንሐ ኩላትና ዘይንስሕቶ ጉዳይ ኢዩ። እንተኾነ፡ ኣብ ተዛማዲን ዝሓሸ መድረኽ ሰላምን ርግኣትን ስለእንርከብ፡ መጻኢ ወለዶ ብሰላምን ቅሳንትን ዝነብሩላ ሃገር ክውንቲ ንምግባር፡ ምስ ዝቐያየሩ ስርዓታት ዘይቀያየር፡ ምትእትታው ሕገ-መንግስታዊ ስርዓተ-ምሕደራ ኣማራጺ የብሉን። ንወለዶታት ዝዘልቕን፡ ቀጻልነት እዛ ሃገር ዘውሕስን ዓንዲ፡ ልዕልና ሕጊ ዝነገሶ ትካላዊ ኣሰራርሓ ጥራሕ ኢዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣቐዲሞም ንዝተኣትው መብጽዓታት ሰውራዊ ቃልስና ክውን ኣብ ምግባር ዘንጊዕና እኳ እንተጸናሕና፡ ሕጂ ግን እቲ ግዜ በሲሉ፡ እዋኑ’ውን ዝኣኸለ ይመስለና። እቲ ንብዙሕነትና ዘተኣናግድን ብህዝባዊ ተሳትፎ ዝተነድፈን፡ ግን ከኣ ተወጊኑ ዝጸንሐ ሃገራዊ ቅዋም፡ ኣብ ግብሪ ከከምኣድላይነቱ፡ በቲ ዝምስረት ሓድሽ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ክለሳ እንዳተገብረሉ፡ ኣብዘን ቀረባ መዓልታት ኣብ ግብሪ ከምዝውዕል፡ ብእውጅ መልክዕ ንህዝቢ ክሕበር ምኻኑ ከበስረኩም እፈቱ።
ምስ ትግባረ ቅዋም ተተሓሒዞም ክለዓሉ ዝኽእሉ፡ ሓያለ ኣገደስቲ እዋናዉያን ሕቶታት ከምዘለው ኣይንስሕቶን። ትግባረ ቅዋምን፡ ኣቲናዮ ዘለና ሓድሽ ፖሊቲካዊ መድረኽን ተኣሳሲሩ፡ ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝኣተው ዜጋታት፡ ዝፈጸምዎ ገበናትን፡ ኣብ ቀይዲ ዝጸንሑሉ ግዜን ብዕቱብ ተመርሚሩ፡ ብምሕረት ከምዝልቀቑ በዚ ኣጋጣሚ ክሕብር እፈቱ። ብዘይ ኣገባብ ዝተኣስሩ ዜጋታት እንተልዮም፡ ንዝወረዶም ኣካላዊ ይኹን ስነ-ኣእምሮኣዊ በደል፡ ኣጻርያ እትመሚ ኮምሽን ዕርቕን ካሕሳን ከምእትቐውም፡ ነዚ ስራሕ ንምስላጥ ዝሕግዝ፡ ፍሉይ ባጀት መንግስቲ ሰሊዑላ ከምዘሎን እንተገንዘብኩ ጽቡቕ እመስለኒ። ብዘይካ’ዚ እዛ ኮምሽን፡ ንዝተዋህቦም ህዝባዊ ሓላፍነት ብምጉዕጻጽ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዝዓገቡ መራሕቲ ወተሃደራውያን ይኹኑ ሲቪል እንተልዮም፡ ጉዳዮም ብጭቡጥ ኣጻርያ፡ ኣብ ፍርዲ ከተቕርቦም ምሉእ ስልጣን ከምዝህልዋ፡ ንኣንፈይ ከይጠቐስክዎ ክሓልፍ ኣይደልን።
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን
ከምዝፍለጥ ኲናት ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ሓያለ በሰላ ኣብ ርእሲ ምግዳፉ፡ ዝሓለምናዮ ዘቤታዊ ልምዓታዊ መደባትና ከይትግበሩ’ዉን ገቲኡ ጸኒሑ ኢዩ። ኣብ ድሮ ምብቃዕ እቲ ኲናት፡ ተኣፈፍትን ዘይእዋናውያንን ሕቶታት ኣልዒልኩም ተባሂሎም፡ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝኣተዉ፡ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን መንግስትን ግንባርን ነበር ከምዘለው ኣይዝንጋዕን። ዝፈጸምዎ በደላት ዋላ’ኳ ከቢድ እንተኾነ፡ ንሃገራዊ ዕርቅን፡ ነዛ እነብዕላ ዘለና ዕዝዝቲ ዕለተ-ናጽነት ክውንቲ ንምግባር፡ ንረዚን ኣበርክቶኦም ብምዝካር እምበኣር፡ መንግስቲ ብምሕረት ብነጻ ክለቆም ወሲኑ ኣሎ። ኣብዚ እዋን እዚ፡ ካብ ቦታ ተሓድሶ ወጽዮም፡ ንዕኦም ብፍሉይ ኣብ ዝተዳለወ ግዝያዊ መጽንሒ ከምዝርከቡ ክሕብር እፈቱ። እዚ ምሕረት፡ ነቶም ምስኦም ኣብቲ እዋን እቲ ዝተኣስሩ ኣዳለውቲ ብሕታውያን ጋዜጣታት፡ መራሕቲ ሃይማኖትን ከም ዝሕውስ’ዉን ከየዘኻኸርኩ ክሓልፍ ኣይደልን።
ዝኸብርኩምን ዝኸበርክንን
ኣብ እዋን ብረታዊ ተጓድሎና፡ ፖሊቲካዊ መርገጺ ዝመበገሲኦም ፍልልያት፡ ብሰሪ ጉድለት ዓቕሚ ኣፈታትሓ ግጭት፡ ኣድላይነት ናብ ዘይነበሮ ኲናት ሕድሕድ ተኣትዩ፡ እዛ ሃገር ህይወት ሓያለ ዕሸላት ደቃ ከምዝኸሰረት፡ ሕሉፍ ታሪኽና ዝሰነዶ ዘሕዝን ሓቂ ኢዩ። ይኹን እምበር፡ ድሕሪ ናጽነት’ውን እንተኾነ፡ ብዘይካ ሒደት ሓያለ ካብ ነባራት ተጋደልቲ ተጋድሎ ሓርነት ነበር፡ ናብዛ ሃገር ዘይኣተው ከምዘለው ኣይዘንጋዕናን። ኣብቲ ከነቚሞ እንውጥኖ ዘለና ቅዋማዊ ስርዓተ-ምሕደራ ንምስታፍ፡ ብጥርኑፍ ይኹን ብውልቂ ክኣትውን፡ እጃሞም ከበርክቱን ድላይ ንዘለዎም፡ እቲ ባብ ወትሩ ርሕው ምኻኑ ክሕብር እፈቱ። ብዘይካ እዚ፡ እቶም ብሰሪ ምንዋሕ ግዜ ምጥያስ ተማሪሮም፡ ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝተሰዱ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝነበሩ መንእሰያትና፡ ዓዶም ክምለሱን፡ ኣብ ቊጠባዊን ፖሊቲካውን ዳግመ-ሕውየት እዛ ሃገር ብምስታፍ፡ አእጃሞም ከበርክቱን መጸዋዕታይ የቕርብ።
ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን
ከምቲ ቤት ብዘይ ዓንዲ፡ ሃገር’ውን ብዘይ መንእሰይ ቀጻልነታ ክውሓስ ኣይክእልን። ኣተኣታቲናዮ ዝጸናሕና ደረት-ኣልቦ ወተሃደራዊ ዕስክርና፡ ኣብ መንእሰያትና ተስፋ ናይ ምቊራጽ መንፈስ ኣሳዕሪሩ፡ ኣፍራዮ ዕድሚኦም በሊዑን ኢዩ። ብፍላይ እኳ ደቀንስትዮ ክወልዳሉን ክዘምዳሉን ዝግብአን ዕድመ ሓሊፍወን፡ ናይ ፍርያምነት ዕድለን በኺኑ ዝተረፈ ሓያለ ኢየን። መንእሰያትና፡ ክብደት እቲ ዝኸፍልዎ ዘለው ረዚን ዋጋ እንተዝልካዕ፡ ንዕኡ ዝድብስ ሞሳ ኣምበይ ምተረኽበን። ካብ ማሙቕ ቤቶምን፡ ሓዳሮምን ንነዊሕ ግዜ ተኣልዮም ከብቅዑ፡ ሕጅስ ይኣኽለና ደኺምናን ሰልኪናን እንከይበሉ፡ ብዘይ እኩል ዓስቢ፡ ነዛ ሃገር ኩለንትንኦም ከምዝወፈዩ ንኹላትና ግሁድ ሓቂ ኢዩ። በዚ ምኽንያት እዚ እምበር፡ እቲ ቀንዲ ጠንቂ ዋሕዚ መንእሰያትና ንስደት ኮይኑ ዘሎ፡ እቲ ክንክተሎ ዝጸናሕና ደረት-ኣልቦ ግዱድ ዕስክርና፡ ዝፈጠሮ ኣሉታዊ ሳዕቤን ምኻኑ ብምግንዛብ፡ ደረት ግዜ ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ናብ ንቡር ከምእተመልሰ ክሕብረኩም እፈቱ።
ቀጻልነት ህላዌና ንምውሓስ ኣብ እነካይዶ መኸተ፡ ኣብ ናይ ምክልኻል ወተሃደራዊ ዓቕምታትና ምትእምማን ክህልወና ኣገዳሲ እኳ እንተኾነ፡ ዲፕሎማሲ እቲ ዝበለጸ ኣማራጺ መፍትሒ ግርጭት ጌርካ ምውሳድ ግን፡ ዝቐርዓወ ስልቲ ኢዩ። ነዚ ኣብ ግምት ብምእታው እምበኣር፡ እቲ ኣስታት 20 ዓመቱ ክተምም ቀሪቡ ዘሎ ዶባዊ ምስሕሓብ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ብዲፕሎማስያዊ ኣገባብ ንምዕራፉ፡ ኩሉ ዝከኣለና ቅሩብነት ጌርና ከምዘለና ከበስረኩም እፈቱ።
ህዝብታት ክልቴአን ሃገራት ዝኸሰርዎም ዓበይቲ ዕድላት ሓባራዊ ምዕባሌን ብልጽግናን፡ ከም ሕማቕ ታሪኻዊ ተረኽቦ ተወሲዶም፡ ኣብ ሃናጺ ጽምዶ ብምእታው፡ ዝተፈጥረ በሰላ ንምሕዋይ ዘይጽዓድ እምንቶን ድሌትን፡ ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ምኻኑ እኣምን። ብምምሕያሽ ዝምድና ክልቲአን ሃገራት፡ ብዓቢኡ ንሕና ከምእንጥቀም ግን፡ የዋህ ዝግዘቦ ሓቂ ኢዩ። እቲ ቅድሚ ምብራዕ ኲናት ዕሙር ወደባዊ ኣገልግሎት ዝህብ ዝነበረ ክልቲኡ ወደባትና፡ ኢትዮጵያ ክትጥቀመሉ እንተደልያ ከነሐድሶን፡ እዚ ድማ ንሓያለ እቶም ካብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝጣየሱ መንእሰያትና፡ ናይ ስራሕ ዕድላት ከምዝፈጥር ዘጠራጥር ኣይኮነን። ብዘይካ’ዚ እቲ ካልእ ንህዝብና ኣዝዩ ኣሸጊሩ ዘሎ ጉዳይ፡ ድሩት ዓቕሚ ቀረብ ጸዓት ኢዩ። ካብ’ቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝህነጽ ዘሎ ናይ ተሓድሶ ግድብ፡ ብሕሱር ዋጓ ብምዕዳግ፡ ዝበለጸ ኣገልግሎት ጸዓት ክንቅርብ ከኽእለናን፡ ንብሕታዊ ቁጠባዊ ጽላትን ወፍርን ዘተባብዕ ሃውህውን ክንፈጥር ዝድርኽ ኣጋጣሚ ኢዩ።
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን
መንግስቲ ኤርትራ ኣብ መወዳእታ ናይዛ ዝሓለፈት ዓመት፡ ሓድሽ ባጤራ ናቕፋ ብምትእትታው፡ ንዘይሕጋዊ ሸርፊን ቅርሰናን ኣብ ምግታእ፡ ልዑል ኣስተዋጽኦ ከምዝነበሮ ተገንዚብና ኣለና። ይኹን እምበር፡ ካልእ ጎድናዊ ኣሉታዉ ሳዕቤናት ኣይነበሮን ክበሃል ግን ዝከኣል ኣይኮነን። ህዝቢ ብሰሪ ሕጽረት ዝርግሐን ቀረብን ባጤራ ይጽገም ከምዘሎ ብምርዳእ፡ ኣራሚ ስጉምቲ ክንወስድ ጀሚርና ከምዘለና ክሕብር እፈቱ።
መንግስትን ግንባርን ክሰርሕሉ ዝጸንሑ ምእኩል ኣገጋብ ምሕደራ ዕዳጋ፡ ዋጋታት ኣብ ምርግጋእ እኳ ዘይንዓቕ ግደ እንተነበሮ፡ ከቢድ ሕጽረት ቀረብ ብምኽታሉ ግን፡ ዘላቒ ፍታሕ ኮይኑ ኣይተረኸን። ካብዚ ሕሉፍ ተመኲሮ እዚ ብምምሃር እምበኣር፡ ዘይምእኩል ኣገባብ ቁጠባዊ ምሕደራ ከምዝድፍኣሉ ብምግባር፡ ንብሕታውያን ነጋዶን ኣውፈርትን ከነተባብዕ ብልዑል ቅሩብነት ኪንሰርሓሉ ጀሚርና ከምዘለና ከበስረኩም እፈቱ። በዚ ኣጋጣሚ ድማ፡ ንኹሎም እቶም ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ሰብ ርእሰ-ማል፡ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን፡ ኣብ ንግዳዊ ንጥፈታት ተዋፊሮም ዝርከቡ ዜጋታትናን፡ ዓዶን ብምእታው፡ ተጠቀምቲ ናይዚ ተጀሚሩ ዘሎ ዕድላት ወፍሪ ኪኾኑ፡ መጸዋዕታይ ከቕርበሎም እደሊ።
ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን
ኣብዘን ዝሓለፋ 25 ዓመታት፡ ክንድ’ቲ ክንከዶ ዝወጠናዮ ዝላ ከይንስጒም፡ ብዘጋጠሙና ግዳማውያንን ዘቤታዉያንን ተጻብኦታት ከምዝተጎናደበን፡ ሓያለ ዕድላት ከምዝተኸስሩን ምእማን ምኽኑይ እመስለኒ። እንተኾነ፡ እቲ ዝሓለፈ መድረኽ ከም መምሃሪ ተወሲዱ፡ ድኹምን ድልዱልን ጎድንና ገምጊምና፡ ጉድለታትና ኣሪምና፡ ሓያል ጎድንና ዓቂብና፡ ዕቱብ ህዝባዊ ተሳትፎ ማእከል ዝገበረ ልምዓታዊ መደባት ቀይስና፡ ብኣውርኡ ድማ ንመንእሰያትና፡ ናይ ትምህርትን ስራሕን ዕድላት ኣብ ምፍጣር ከቢድ ዕማም ይጽበየና ኣሎ።
ልዕልን ቅድምን ኩሉ ግን፡ እቲ ከነተኣታትዎ ጀሚርና ዘለና ሱር-ነቀል ጽገናዊ ለውጢ፡ ብዘይ ዕዙዝ ተሳትፎ ውዑይ ሓይሊ መንእሰይ ወለዶ፡ ክውን ክኸውን ስለዘይሕሰብ፡ በብእብረን ደረጃን፡ መንግስታዊን ውድባውን ስልጣን፡ ናብ መንእሰይ ወለዶ ብምስግጋር፡ እቶም ኣብ ዓዲ ሱሳታትን ሰብዓታትን ዕድመ ረጊጽና ዘለና፡ ጥሮታ እንወጸሉን እነዕርፈሉን እዋን ከምዝኾነ፡ ባህሪ ዘዘኻኽረና ዘሎ እመስለኒ። ነዚ ኣብ ግምት ብምእታው እምብኣር፡ እቶም ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝርከቡ ልዑል ኣካዳምያዊ ብቕዓት ዝደለቡ ዜጋታት፡ ዓድኹም ክትኣትውን ሃገርኩም ኣብ ምህናጽ መሪሕ ግደ ክትጻወቱን፡ ሃገራዊ ጻውዒተይ ከቕርበልኩም እደሊ። ናጽነት ክውን ዝገበረን ንምዕቃቡ ከይተሓለለ ክሰርሕ ዝጸንሐን ወለዶ፡ ድሮ ሓደ እግሩ ኣብ ጉድጓድ ኣትዩ’ዩ እሞ፡ ርህውትን ብልጽግትን መጻኢት ኤርትራ ክውንቲ እትኸውን፡ ሕድሪ በጃ እዛ ሃገር ዝሓለፉ ሰማእታት ተሰኪምኩም፡ ግቡእ እጃምኩም ከተበርክቱ ምስ እትጅምሩ ጥራሕ ኢዩ።
ዘይከይድ ነይዕንቀፍ፡ ዘይሰርሕ ነይጋገ ከምዝበሃል፡ ብሰሪ ጉድለት ዓቕሚ መንግስትን ግንባርን ጌጋታት ክፍጸሙ ከምዝጸንሑ ምግላጽ፡ ንቀባሪ ምርዳእ ጥራሕ ኢዩ ክኸውን። በዚ ኣጋጣሚ እምበር፡ ኦ ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ በዳሊ ተረስዐ ተበዳሊ ኣይርስዕን እዩ እሞ፡ እቕሬታ ክንሓተካን፡ እትጸባጸበና እንተልዩካ እውን፡ ካብ ብርክኻ ዝወጻና ደቕኻ ኢና እሞ፡ ከምቲ ወላዲ ንውሉዱ ዝምዕዶን ዝግስጾን፡ ንእትህበና ውሳነ ብጸጋ ኣሜን ኢልና ከም እንቕበል፡ ቃል ክንኣትወልካ ንፈቱ። እዛ ሃገር ብገንዘብ ወይ ብወርቂ ዘይኮነ፡ ቀያሕቲ ደቕኻ ብምኽፋል ኢኻ ጨቢጥካያ እሞ፡ እቶም ዝተረፉ ደቕኻ’ኳ ዘይነብሩላ ሃገር እንዳኾነት ክትከይድ ግን ሃየንታ ኣለዎ እሞ፡ እቲ ምሕደራ ፈቲና ካብ ዘይክኣልናዮ፡ ደጊም በተረ-ስልጣን ናትካ ኢዩ። ድሕሪ ደጊም’ውን፡ ኣብ ልዕሌኻ ዝጉይትት ልዕሊና ሕጊ እምበር፡ ማንም ዓኻይ ኣይክህሉን ኢዩ።
ደጊመ ርሑስ መዓልቲ ናጽነትን፡ ጽቡቕ ጅማሮ ሓድሽ መድረኽን ቅዋማዊ መንግስትን ይግበረልና።
ዘለኣለማዊ ዝኽሪን ክብሪን ንሰማእታትና፡
እዚ በቲ ሓቐኛ ሓልዮት ህዝቡ ዝስምዖ ናይ ሕልሚ ፕረዝደንት፡ ክውሰዱ ብዛዕባ ዝግብኦም እዋናውያን ስጉምትታት ኣብ ግምት ብምእታው ዝቐረበ ናይ ፈጠራ መደረ ኢዩ።
ብቴድሮስ ኣብርሃም


text:
ምዕራፍ ዓሰርተ
መንፈሳውያን ፍጡራት ብኸመይ እዮም ዚጸልዉና፧
መላእኽቲ ንሰባት ይሕግዝዎም ድዮም፧
እኩያት መናፍስቲ ንሰባት ብኸመይ ይጸልውዎም፧
ንእኩያት መናፍስቲ ኽንፈርሆም ኣሎና ድዩ፧
1. ብዛዕባ መላእኽቲ ኽንፈልጥ እንደሊ ስለምንታይ ኢና፧
ንሓደ ሰብ ምእንቲ ኽትፈልጦ መብዛሕትኡ ግዜ ብዛዕባ ስድራ ቤቱ ኽትፈልጥ የድልየካ። ብተመሳሳሊ፡ ንየሆዋ ኣምላኽ ምእንቲ ኽትፈልጦ፡ ነቶም ከም ሰማያዊ ስድራ ቤቱ ዝዀኑ መላእኽቲ ኽትፈልጦም የድልየካ። መጽሓፍ ቅዱስ ንመላእኽቲ፡ “ደቂ ኣምላኽ” ኢሉ ይጽውዖም። (እዮብ 38:7) እሞ ደኣ ኣብ ዕላማ ኣምላኽ እንታይ ግደ እዩ ዘለዎም፧ ኣብ ታሪኽ ወዲ ሰብ ተራ ነይርዎምዶ፧ መላእኽቲ ንህይወትካ ይጸልውዎ ድዮም፧ እንተ ዀይኖም ብኸመይ፧
2. መላእኽቲ ኻበይ እዮም መጺኦም፧ ክንደይ ዝዀኑ መላእኽቲኸ ኣለዉ፧
2 መጽሓፍ ቅዱስ ንመላእኽቲ ኣማእታት ግዜ እዩ ዚጠቕሶም። ብዛዕባ መላእኽቲ ዝያዳ ምእንቲ ኽንፈልጥ እተወሰነ ኻብቲ እተጠቕሱሉ ቦታታት ንርአ። መላእኽቲ ኻበይ እዮም መጺኦም፧ ቈሎሴ 1:16፡ “ኣብ ሰማያትን ኣብ ምድርን ዘሎ . . . ኵሉ ብእኡ [ብየሱስ ክርስቶስ] እዩ ተፈጢሩ” ትብል። ስለዚ፡ ኵሎም እቶም መላእኽቲ ተባሂሎም ዚጽውዑ መንፈሳውያን ፍጡራት፡ የሆዋ ኣምላኽ በብውልቂ ገይሩ በቲ በዅሪ ወዱ ኣቢሉ ዝፈጠሮም እዮም። ክንደይ ዝዀኑ መላእኽቲ ኣለዉ፧ መጽሓፍ ቅዱስ ብኣማእታት ሚልዮናት ዚቝጸሩ መላእኽቲ ኸም እተፈጥሩ ይሕብር፣ ኵሎም ድማ ሓያላት እዮም።—መዝሙር 103:20። *
3. እዮብ 38:4-7 ብዛዕባ መላእኽቲ እንታይ ትነግረና፧
3 እቲ ቓል ኣምላኽ ዝዀነ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ምድሪ ኽትስረት ከላ፡ “ኵሎም ደቂ ኣምላኽ ድማ ብናእዳ ጨዲሮም” ምንባሮም ይገልጸልና። (እዮብ 38:4-7) ስለዚ፡ መላእኽቲ ኻብቲ ደቂ ሰብ እተፈጥሩሉ ኣቐዲሞም፡ አረ ምድሪ ቕድሚ ምፍጣራ እውን ከይተረፈ እዮም ነይሮም። እዛ ጥቕሲ እዚኣ፡ መላእኽቲ “ብሓደ እልል ኢሎም” ስለ እትብል፡ ስምዒት ከም ዘለዎም እውን ትሕብር እያ። “ኵሎም ደቂ ኣምላኽ” ብሓባር ከም እተሓጐሱ ድማ ኣስተብህል። ኣብቲ ግዜ እቲ፡ ኵሎም መላእኽቲ ኽፍሊ ሓንቲ ሓድነት ዘለዋ ስድራ ቤት ኰይኖም ንየሆዋ ኣምላኽ የገልግሉ ነበሩ።
መላእኽቲ ዚገብርዎ ደገፍን ዕቝባን
4. እቶም እሙናት መላእኽቲ ብንጥፈታት ደቂ ሰብ ከም ዚግደሱ መጽሓፍ ቅዱስ ብኸመይ ይሕብር፧
4 እሙናት መንፈሳውያን ፍጡራት ካብቲ ሰብ ኪፍጠር ከሎ ዝረኣዩሉ እዋን ኣትሒዞም፡ ኣብ ምብዛሕ ሰብኣዊ ስድራ ቤትን ኣብ ምፍጻም ዕላማ ኣምላኽን ሓያል ተገዳስነት ኣርእዮም እዮም። (ምሳሌ 8:30, 31፣ 1 ጴጥሮስ 1:11, 12) ግዜ እናሓለፈ ምስ ከደ ግና መብዛሕትኦም ሰባት ነቲ ፈቃር ፈጣሪ ዘየምልኹ ምዃኖም ረኣዩ። እዚ ነቶም እሙናት መላእኽቲ ኸም ዘሕዘኖም ኣየጠራጥርን እዩ። በቲ ኻልእ ሸነኽ ከኣ ሓደ ሰብ እውን እንተ ዀነ ናብ የሆዋ ኺምለስ ከሎ፡ “ኣብ መንጎ መላእኽቲ ኣምላኽ ሓጐስ ይኸውን እዩ።” (ሉቃስ 15:10) መላእኽቲ ንድሕንነት እቶም ንኣምላኽ ዜገልግሉ ኣጸቢቖም ዚግደሱ ስለ ዝዀኑ፡ የሆዋ ነቶም ኣብ ምድሪ ዘለዉ እሙናት ኣገልገልቱ ንምብርታዕን ንምዕቋብን ብተደጋጋሚ መላእኽቲ ምጥቃሙ ዜገርም ኣይኰነን። (እብራውያን 1:7, 14 ኣንብብ።) ገለ ኣብነታት እስከ ርአ።
5. መላእኽቲ ደገፎም ዝሃቡሉ እንታይ ኣብነታት ኢና ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እንረክብ፧
5 ክልተ መላእኽቲ ነቲ ጻድቕ ሎጥን ንኣዋልዱን ካብተን እኩያት ከተማታት ሶዶምን ጎሞራን ከም ዚወጹ ብምግባር ካብ ጥፍኣተን ኣድሓንዎም። (ዘፍጥረት 19:15, 16) ዘመናት ጸኒሑ ነብዪ ዳንኤል ናብ ጕድጓድ ኣናብስ እኳ እንተ ተደርበየ፡ ከይተጐድአ ወጸ። “ኣምላኸይ መልኣኹ ልኢኹ ኣፍ ኣናብስ ዓጽዩ እዩ” ኢሉ እውን ተዛረበ። (ዳንኤል 6:22) ኣብ ቀዳማይ ዘመን ድ.ክ. ሓደ መልኣኽ ንሃዋርያ ጴጥሮስ ካብ ቤት ማእሰርቲ ኣውጽኦ። (ግብሪ ሃዋርያት 12:6-11) ኣብ ርእሲ እዚ፡ መላእኽቲ ንየሱስ ኣብ ምጅማር ኣገልግሎቱ ደጊፎምዎ እዮም። (ማርቆስ 1:13) ቀቅድሚ ሙማቱ ኸኣ ሓደ ‘ዜበርትዖ’ መልኣኽ ተራእዮ። (ሉቃስ 22:43) እዝስ ኣብቲ ኣዝዩ ኣገዳሲ ኽፍሊ ህይወቱ ኽሳዕ ክንደይ ኣጸናኒዕዎ ዀን ኪኸውን ኣለዎ!
6. (ሀ) ሎሚ መላእኽቲ ንህዝቢ ኣምላኽ ብኸመይ የዕቍብዎም፧ (ለ) ሕጂ እንታይ ሕቶታት ኢና ኽንርኢ፧
6 ኣብዚ ግዜና መላእኽቲ ነቶም ኣብ ምድሪ ዘለዉ ህዝቢ ኣምላኽ ኣይረኣይዎምን እዮም። እዞም ሓያላት መላእኽቲ ኣምላኽ ብዓይኒ ሰብ ዘይረኣዩ እኳ እንተ ዀኑ፡ ንህዝቡ ብፍላይ ካብ ዝዀነ ይኹን መንፈሳዊ ጕድኣት የዕቍብዎም እዮም። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “መልኣኽ የሆዋ ኣብ ዙርያ እቶም ዚፈርህዎ ይሰፍር፡ የናግፎም እውን” ይብል። (መዝሙር 34:7) እዘን ቃላት እዚአን ብዙሕ ኬጸናንዓና ዘለወን ስለምንታይ እየን፧ ምኽንያቱ፡ ኬጥፍኡና ዚደልዩ ሓደገኛታት እኩያት መንፈሳውያን ፍጡራት ኣለዉ! እዚኣቶም መን እዮም፧ ካበይ እዮም መጺኦም፧ ብኸመይ እዮም ኪጐድኡና ዚጽዕሩ፧ መልሲ እዘን ሕቶታት እዚአን ንምርካብ፡ ኣብ መጀመርታ ታሪኽ ወዲ ሰብ ዘጋጠመ ነገር ኣሕጽር ኣቢልና ንርአ።
ጸላእትና ዝዀኑ መንፈሳውያን ፍጡራት
7. ሰይጣን ንኽንደይ ዚኣኽሉ ሰባት እዩ ኻብ ኣምላኽ ኬርሕቖም ክኢሉ፧
7 ከምቲ ኣብ ምዕራፍ 3 እዛ መጽሓፍ እዚኣ እተመሃርናዮ፡ ሓደ ኻብቶም መላእኽቲ ንኻልኦት ኪገዝእ ባህጊ ኣሕደረ፣ በዚ ኸምዚ ድማ ኣንጻር ኣምላኽ ኰነ። ጸኒሑ እዚ መልኣኽ እዚ ሰይጣን ድያብሎስ ተባህለ። (ራእይ 12:9) ሰይጣን ካብቲ ንሄዋን ዘስሓተሉ እዋን ኣትሒዙ ኣብ ዝነበረ 16 ዘመናት፡ ከም ኣቤልን ሄኖክን ኖህን ዝኣመሰሉ ሒደት እሙናት ሰባት እንተ ዘይኰይኑ ዳርጋ ንዅሎም ሰባት ካብ ኣምላኽ ኬርሕቖም ክኢሉ እዩ።—እብራውያን 11:4, 5, 7።
8. (ሀ) ገሊኦም መላእኽቲ፡ ኣጋንንቲ ዝዀኑ ብኸመይ እዮም፧ (ለ) እቶም ኣጋንንቲ ኻብቲ ብግዜ ኖህ ዘጋጠመ ማይ ኣይሂ ንምምላጥ እንታይ ኪገብሩ ተገደዱ፧
8 ብግዜ ኖህ ካልኦት መላእኽቲ እውን ካብ ኣምላኽ ዓለዉ። ኣብ ሰማያዊ ስድራ ቤት ኣምላኽ ዝነበሮም ቦታ ሓዲጎም፡ ናብ ምድሪ ብምምጻእ ስጋ ለበሱ። ስለምንታይ፧ ኣብ ዘፍጥረት 6:2፡ “እቶም ደቂ እቲ ናይ ሓቂ ኣምላኽ፡ እተን ኣዋልድ ሰባት መልክዐኛታት ምዃነን ረኣዩ። ካባታተን ድማ ዘዝሓረይወን ኣንስቲ ወሰዱ” ዚብል ነንብብ። የሆዋ ኣምላኽ ግና ነቲ እዞም መላእኽቲ እዚኦም ዝገበርዎ ተግባራትን ነቲ ስዒቡ ኣብ ደቂ ሰብ ዝመጸ ብልሽውናን ኪቕጽል ኣይፈቐደን። ስለዚ፡ ኣብ ምድሪ ንዅሎም እኩያት ሰባት ዘጥፍአ ዓለምለኻዊ ምዕልቕላቕ ማይ ኣምጽአ፣ እሙናት ኣገልገልቱ ጥራይ እውን ደሓኑ። (ዘፍጥረት 7:17, 23) በዚ ኸምዚ እቶም ዓለወኛታት መላእኽቲ ወይ ኣጋንንቲ ነቲ ስጋኦም ሓዲጎም መንፈሳውያን ፍጡራት ብምዃን ናብ ሰማይ ኪምለሱ ተገደዱ። ኣብ ጐድኒ እቲ “ሓለቓ ኣጋንንቲ” ዝዀነ ድያብሎስ ድማ ቈሙ።—ማቴዎስ 9:34።
9. (ሀ) ኣጋንንቲ ናብ ሰማይ ምስ ተመልሱ እንታይ እዮም ኰይኖም፧ (ለ) ንኣጋንንቲ ብዚምልከት እንታይ ኢና ኽንምርምር፧
9 እቶም ዘይእዙዛት መላእኽቲ ናብ ሰማይ ምስ ተመልሱ፡ ንሳቶም እውን ከምቲ ሓለቓኦም ሰይጣን ብኣባላት እቶም ሰማያዊት ስድራ ቤት ተነጽጉ። (2 ጴጥሮስ 2:4) ድሕሪኡ፡ ስጋ ሰብ ኪለብሱ ዘይክእሉ እኳ እንተ ዀኑ፡ ኣብ ደቂ ሰብ ግና ሕማቕ ጽልዋ ኼሕድሩ ይኽእሉ እዮም። አረ ሰይጣንሲ በቶም ኣጋንንቲ እናተሓገዘ ‘ንብዘላ ዓለም የስሕታ እዩ ዘሎ።’ (ራእይ 12:9፣ 1 ዮሃንስ 5:19) ብኸመይ፧ ብመሰረቱ ኣጋንንቲ ንሰባት ዜስሕት ሜላታት ይጥቀሙ እዮም። (2 ቈረንቶስ 2:11 ኣንብብ።) ንገሊኡ ኻብዚ ሜላታት እዚ እስከ ንመርምሮ።
ኣጋንንቲ ዜስሕትሉ መገድታት
10. መናፍስትነት እንታይ እዩ፧
10 ኣጋንንቲ ንሰባት ንምስሓት መናፍስትነት ይጥቀሙ እዮም። መናፍስትነት ብቐጥታ ዀነ ብጠያቒ መናፍስቲ ኣቢልካ ምስ ኣጋንንቲ ዚግበር ርክብ እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ ንመናፍስትነት ይዅንኖ፡ ምስኡ ኻብ ዚተሓሓዝ ዝዀነ ይኹን ነገር ክንርሕቕ እውን የጠንቅቐና እዩ። (ገላትያ 5:19-21) ከምቲ ገፈፍቲ ዓሳ መህረሪ ዚጥቀሙ፡ ኣጋንንቲ እውን ንመናፍስትነት ከምኡ እዮም ዚጥቀሙሉ። ሓደ ገፋፍ ዓሳ እተፈላለየ ዓይነት ዓሳ ንምሓዝ በበይኑ ዓይነት መህረሪ እዩ ዚጥቀም። ብተመሳሳሊ፡ እኩያት መናፍስቲ ንዅሎም ዓይነት ሰባት ኣብ ትሕቲ ጽልዋኦም ንምእታው እተፈላለየ ዓይነት መናፍስትነት ይጥቀሙ እዮም።
11. ጥንቈላ እንታይ እዩ፧ ስለምንታይከ ኢና ኻብኡ ኽንርሕቕ ዘሎና፧
11 ሓደ ኻብቲ ኣጋንንቲ ዚጥቀሙሉ መህረሪ፡ ጥንቈላ እዩ። ጥንቈላ እንታይ እዩ፧ ብዛዕባ መጻኢ ወይ ብዛዕባ ዘይተፈልጠ ነገር ንምፍላጥ ዚግበር ፈተነ እዩ። ገለ ኻብቲ እተፈላለየ ዓይነት ጥንቈላ ድማ ቈጸራ ኸዋኽብቲ፡ ብካርታ ተጠቒምካ ምጥንቋል፡ ብክሪስታል ኣብ እተሰርሐ ዅዕሶ ኣተኲርካ ምጥማት፡ ንባብ ኢድ፡ ከምኡ እውን ኣብ ሕልምታት ምስጢራዊ ፋል ወይ ምልክት ክትረክብ ምጽዓር ኪጥቀስ ይከኣል። ብዙሓት ሰባት ነዚ ኸም ሓደ ጕድኣት ዘይብሉ ነገር ገይሮም ዚሓስቡ እኳ እንተ ዀኑ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ግና ጠንቈልትን እኩያት መናፍስትን ኢድን ጓንትን ከም ዝዀኑ እዩ ዚሕብረና። ንኣብነት፡ ግብሪ ሃዋርያት 16:16-18 ብዛዕባ ሓንቲ “መንፈስ ጥንቈላ ዝሓደራ” እሞ በዚ ድማ ክትጥንቍል እትኽእል ጓል ይጠቅስ። እቲ መንፈስ ወይ ጋኔን ካብኣ ምስ ወጸ ግና ነዚ ኽእለት እዚ ኣጥፍአት።
12. ምስ ምዉታት ክትዘራረብ ምፍታን ሓደገኛ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
12 ካልእ ኣጋንንቲ ንሰባት ዜስሕቱሉ መገዲ፡ ንምዉታት ክትሓትት ብምትብባዕ እዩ። ብሞት ዜፍቅርዎ ሰብ ዚሓዝኑ ሰባት መብዛሕትኡ ግዜ ብዛዕባ ምዉታት ብዚውሃቦም ግጉይ ሓሳባት ይታለሉ እዮም። ሓደ ጠያቒ መናፍስቲ ፍሉይ ሓበሬታ ኺህቦም ወይ ከምቲ ናይቲ ዝሞተ ሰብ ብዚመስል ድምጺ ኼዘራርቦም ይኽእል እዩ። ከም ውጽኢት ናይዚ ኸኣ ሓያሎ ሰባት ምዉታት ብህይወት ከም ዘለዉ፡ ምሳታቶም ምዝርራብ ከኣ ነቶም ህያዋን ካብ ሓዘኖም ኪድበሱ ኸም ዚሕግዞም ይኣምኑ። እንተዀነ ግና፡ ዝዀነ ይኹን ከምዚ ዝኣመሰለ “ምጽንናዕ” ናይ ሓቂ ኣይኰነን፣ ኣብ ርእሲኡ እውን ሓደገኛ እዩ። ስለምንታይ፧ ምኽንያቱ ኣጋንንቲ ድምጺ ምዉት ኣምሲሎም ኪዛረቡን ነቲ ጠያቒ መናፍስቲ ብዛዕባ እቲ ምዉት ሓበሬታ ኺህብዎን ይኽእሉ እዮም። (1 ሳሙኤል 28:3-19) ብዘይካዚ፡ ከምቲ ኣብ ምዕራፍ 6 እተመሃርናዮ፡ ምዉታት ህልውናኦም ኣቋሪጹ እዩ። (መዝሙር 115:17) ስለዚ፡ ዝዀነ ይኹን “ንምዉታት ዚጥይቕ” ሰብ፡ ብመናፍስቲ ተታሊሉ ምስ ፍቓድ ኣምላኽ ዚጻረር ነገር እዩ ዚገብር ዘሎ። (ዘዳግም 18:10, 11 ኣንብብ፣ ኢሳይያስ 8:19) እምበኣር፡ በዚ ኣጋንንቲ ዚጥቀሙሉ ሓደገኛ መህረሪ ኸይትታለል ተጠንቀቕ።
13. ንኣጋንንቲ ዚፈርሁ ዝነበሩ ብዙሓት ሰባት እንታይ እዮም ኪገብሩ ዝኸኣሉ፧
13 እኩያት መናፍስቲ ንሰባት የስሕቱ ጥራይ ዘይኰኑስ፡ የፈራርሁ እውን እዮም። ኣብዚ ግዜና ሰይጣንን ኣጋንንቱን “ሓጺር እዋን” ጥራይ ከም ዝተረፎም ስለ ዚፈልጡ፡ ካብ ቅድሚ ሕጂ ብዝያዳ ጨካናት እዮም ኰይኖም ዘለዉ። (ራእይ 12:12, 17) ይኹን እምበር፡ መዓልታዊ ንእኩያት መናፍስቲ ዚፈርሁ ዝነበሩ ብኣሽሓት ዚቝጸሩ ሰባት፡ ሕጂ ኻብዚ ፍርሂ እዚ ሓራ ዀይኖም ኣለዉ። ብኸመይ እዮም ነዚ ኺገብሩ ዝኸኣሉ፧ ኣብ መናፍስትነት ዚሳተፍ ዘሎ ሰብ እንታይ ኪገብር ይኽእል፧
ንእኩያት መናፍስቲ ብኸመይ ከም እትጻረሮም
14. ከምቶም ኣብ ቀዳማይ ዘመን ኣብ ኤፌሶን ዝነበሩ ክርስትያናት፡ ብኸመይ ኢና ኻብ እኩያት መናፍስቲ ሓራ ኽንወጽእ እንኽእል፧
14 መጽሓፍ ቅዱስ ንእኩያት መናፍስቲ ብኸመይ ከም እንጻረሮምን ካብ ትሕቲ ቝጽጽሮም ብኸመይ ሓራ ኸም እንወጽእን ይነግረና እዩ። ኣብ ቀዳማይ ዘመን ኣብ ከተማ ኤፌሶን ዝነበሩ ክርስትያናት ዝገደፍዎ ኣብነት እሞ ርአ። ገሊኦም፡ ክርስትያናት ቅድሚ ምዃኖም ኣብ መናፍስትነት ይሳተፉ ነበሩ። ካብቲ ተግባር ሓራ ኺወጹ ምስ ወሰኑ፡ እንታይ እዮም ገይሮም፧ መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ብዙሓት ዚጥንቍሉ ዝነበሩ ድማ መጻሕፍቶም ኣኪቦም ኣብ ቅድሚ ዅሉ ኣንደድዎ” ይብል። (ግብሪ ሃዋርያት 19:19) እዞም ሓደስቲ ክርስትያናት ነቲ ናይ ጥንቍልና መጻሕፍቶም ብምንዳድ፡ ነቶም ሎሚ ንእኩያት መናፍስቲ ኺጻረሩ ዚደልዩ ኣብነት ሓዲጎምሎም እዮም። ንየሆዋ ኼገልግሉ ዚደልዩ ሰባት ምስ መናፍስትነት ዚተሓሓዝ ዝዀነ ይኹን ነገር ኬወግዱ ኣለዎም። እዚ ኸኣ ንመናፍስትነት ዜተባብዕ ነገራት ከምኡ እውን ዚስሕብን ዚምስጥን ከም ዝዀነ ገይሩ ዜቕርቦ መጻሕፍቲ፡ መጽሔታት፡ ፊልምታት፡ ፖስተራት፡ ሙዚቃ ዜጠቓልል እዩ። ካብ ሓደጋ ዕቝባ ኪዀነካ ተባሂሉ ዚግበር ክታብ ወይ ካልእ ከምኡ ዝኣመሰለ ነገር እውን ምስዚ እዩ ዚጽብጸብ።—1 ቈረንቶስ 10:21።
15. ንእኩያት መናፍስቲ ንምጽራር፡ እንታይ ኢና ኽንገብር ዘሎና፧
15 ኣብ ኤፌሶን ዝነበሩ ክርስትያናት ነቲ ናይ ጥንቈላ መጻሕፍቲ ድሕሪ ምንዳዶም እተወሰነ ዓመታት ጸኒሑ፡ ሃዋርያ ጳውሎስ፡ “ቅልስና ምስ . . . እኩያት መናፍስቲ . . . እዩ” ኢሉ ጸሓፈሎም። (ኤፌሶን 6:12) እቶም ኣጋንንቲ ተስፋ ኣይቈረጹን። ኪዕወቱ ይጽዕሩ እዮም ነይሮም። ስለዚ፡ እቶም ክርስትያናት እንታይ እዮም ኪገብሩ ዝነበሮም፧ ጳውሎስ፡ “ኣብ ርእሲ እዚ ዅሉ፡ ነቲ ሃልሃል ዚብል ፍላጻታት እቲ እኩይ [ሰይጣን] ከተጥፍኡሉ እትኽእሉ ዓብዪ ዋልታ እምነት ኣልዕሉ” በሎም። (ኤፌሶን 6:16) ዋልታ እምነትና ዝያዳ ብዝደልደለ መጠን፡ ንእኩያት መናፍስቲ ብዝያዳ ኢና እንጻረሮም።—ማቴዎስ 17:20።
16. እምነትና ብኸመይ ኢና ኸነደልድል እንኽእል፧
16 ብኸመይ ደኣ ኢና እምነትና ኸነደልድል እንኽእል፧ መጽሓፍ ቅዱስ ብምጽናዕ እዩ። ድልዳለ ሓደ መንደቕ ኣብ ብርታዐ እቲ መሰረቱ እዩ ኣጸቢቑ ዚምርኰስ። ብተመሳሳሊ፡ ድልዳለ እምነትና ብዓብዪኡ ኣብ ብርታዐ እቲ መሰረቱ ዝዀነ ልክዕ ፍልጠት ቃል ኣምላኽ ወይ መጽሓፍ ቅዱስ እዩ ዚምርኰስ። መዓልታዊ መጽሓፍ ቅዱስ እንተ ኣንቢብናን እንተ ኣጽኒዕናን፡ እምነትና ድልድልቲ ትኸውን። ከምዚኣ ዝዓይነታ እምነት ልክዕ ከም ድልዱል መንደቕ ብምዃን ካብ ጽልዋ እኩያት መናፍስቲ ዕቝባ ትዀነና።—1 ዮሃንስ 5:5።
17. ንእኩያት መናፍስቲ ንምጽራሮም እንታይ ስጕምቲ ኢና ኽንወስድ ዘሎና፧
17 እቶም ኣብ ኤፌሶን ዝነበሩ ክርስትያናት እንታይ ካልእ ስጕምቲ እዮም ኪወስዱ ዝነበሮም፧ ኣብታ ብኣጋንንቲ ዝመልአት ከተማ ይነብሩ ብምንባሮም ተወሳኺ ዕቝባ የድልዮም ነበረ። ስለዚ ድማ ጳውሎስ፡ “ብዅሉ ጸሎትን ምህለላን ከኣ ኵሉ ሳዕ ብመንፈስ ጸልዩ” በሎም። (ኤፌሶን 6:18) ንሕና እውን ኣብዛ ኣጋንንቲ ዝመልእዋ ዓለም ስለ እንነብር፡ ንእኩያት መናፍስቲ ምጽራሮም ምእንቲ ኽንክእል ዕቝባ የሆዋ ንምርካብ ክንጽሊ ኣሎና። ኣብ ጸሎትና ስም የሆዋ ኽንጠቅስ ከም ዘሎና እውን ዜተሓታትት ኣይኰነን። (ምሳሌ 18:10 ኣንብብ።) እምበኣር፡ “ካብቲ እኩይ [ሰይጣን ድያብሎስ] ኣድሕነና” ኢልና ወትሩ ናብ ኣምላኽ ክንጽሊ ኣሎና። (ማቴዎስ 6:13) የሆዋ ንኸምዚ ዝኣመሰለ ኻብ ልቢ ዝመንጨወ ጸሎት መልሲ ይህበሉ እዩ።—መዝሙር 145:19።
18, 19. (ሀ) ኣብቲ ምስ እኩያት መናፍስቲ እንገብሮ ቓልሲ ኸም እንዕወት ርግጸኛታት ክንከውን እንኽእል ስለምንታይ ኢና፧ (ለ) ኣብ እትቕጽል ምዕራፍ እንታይ ሕቶ እያ ኽትምለስ፧
18 እኩያት መናፍስቲ ሓደገኛታት እኳ እንተ ዀኑ፡ ንድያብሎስ እንጻረሮን ንኣምላኽ እንቐርቦን ፍቓዱ እንገብርን እንተ ደኣ ዄንና፡ ክንፈርሆም የብልናን። (ያእቆብ 4:7, 8 ኣንብብ።) ሓይሎም ደረት ኣለዎ። ብግዜ ኖህ ተቐጺዖም እዮም፣ ኣብ መጻኢ ድማ ናይ መወዳእታ ፍርዲ ኪቕበሉ እዮም። (ይሁዳ 6) ሓያላት መላእኽቲ የሆዋ ኸም ዜዕቍቡና እውን ኣይትረስዕ። (2 ነገስት 6:15-17) እዞም መላእኽቲ እዚኦም ንእኩያት መናፍስቲ ኣብ ምጽራር ዕዉታት ክንከውን ኣጸቢቖም ይደልዩ እዮም። ብኻልእ ኣበሃህላ እቶም ጻድቃን መላእኽቲ፡ ‘ኣጆኹም’ እዮም ዚብሉና። እምበኣር፡ ወትሩ ኻብ የሆዋን ካብቶም ስድራ ቤቱ ዝዀኑ እሙናት መንፈሳውያን ፍጡራትን ኣይንርሓቕ። ዝዀነ ይኹን ዓይነት መናፍስትነት ነርሕቕ፡ ነቲ ቓል ኣምላኽ ዚህበና ማዕዳ ድማ ኣብ ግብሪ ነውዕሎ። (1 ጴጥሮስ 5:6, 7፣ 2 ጴጥሮስ 2:9) ከምዚ እንተ ደኣ ጌርና፡ ኣብቲ ምስ እኩያት መናፍስቲ እንገብሮ ቓልሲ ኸም እንዕወት ርግጸኛታት ክንከውን ንኽእል ኢና።
19 ኣምላኽ ግና ነቶም ኣብ ደቂ ሰብ ብዙሕ መከራ ዜምጽኡ እኩያት መናፍስቲ ዀነ ንእከይ ስቕ ኢሉ ዚርእዮ ዘሎ ስለምንታይ እዩ፧ እዛ ሕቶ እዚኣ ኣብ እትቕጽል ምዕራፍ ክትምለስ እያ።


text:
ክልል ትግራይ ልዕሊ ሰለስተ ነጥቢ ሓሙሽተ ሚልዮን ከፍቲ፣ ክልተ ነጥቢ ሸሞንተ ሚልዮን ኣጣልን ሓደ ነጥቢ ክልተ ሚልዮን ኣባጊዕን ዝርከቡላ ደንበ ሃፍቲ እንስሳት ምዃና መፅናዕቲ ሃገራዊ ስታስቲክስ ኤጀንሲ 2006 ዓ/ም የረድእ። ካብዚኣቶም እቶም ዝበዝሑ እንስሳት ኣብ ዞባታት ምዕራብ፣ ሰሜን ምዕራብን ደቡብን ትግራይ ዝርከቡ እዮም። ኣብዞም ከባብታት በጋይት፣ መደነስ፣ ዶግዓን ሃርሞንስን ዝበሃሉ ዝተመረፁ ዓሌታት ከፍቲ ብበዝሒ እናተበራኸቱ ይኸዱ ብምህላዎም ንምምሕያሽ ጨገረት እቶም ከባብታት ልዑል ግደ እናበርከቱ ይርከቡ። ናይዚ ውፅኢት ብኣብነት ንምርኣይ ኣብ 1996 ዓ/ም 42 ሽሕን 771 ቶን ዝነበረ ዓመታዊ ምህርቲ ስጋ ክልል ትግራይ ኣብ 2007 ዓ/ም ናብ 70 ሽሕ ቶን ክዓቢ ከም ዝኸኣለ ፀብፃብ 2007 ዓ/ም ቢሮ ሕርሻን ገፀር ልምዓትን ክልል ትግራይ የረድእ።
ከም ሓበሬታ እቲ ፀብፃብ ኣብቲ መርሃ ግብሪ 5,000 ድቓላ ኣዕሩሕ ንምትእትታው ተተሊሙ 5,986 ኣዕሩሕ ናብ ሓረሰቶት ክከፋፈላ ክኢለን እየን። ብተመሳሳሊ ነቲ ክልል ዝስማምዓ 12 ሽሕን 500 በጋይት ዝዓሌተን ከፍቲ ንምትእትታው ብዝተሰርሐ ስራሕቲ 20 ሽሕን 353 በጋይት ናብ ሓረስቶት ተኸፋፊለን እየን። ብመሰረት እዚ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ሓደ ሚልዮንን 258 ሽሕን 991 ቶን ፀባ ንምፍራይ ትልሚ ተታሒዙ ሓደ ሚልዮንን 321 ሽሕን 180 ቶን ክርከብ ተኻኢሉ እዩ።
ይኹን እምበር እቲ ውፅኢት ኣብ ሃገርና ካብኡ ሓሊፉ ኣብ ክልልና ምስ ዝረአ መጠን በዝሒ ሃፍቲ እንስሳት እንትነፃፀር ክርከብ ዝግበኦ ኢኮኖምያዊ ረብሓ ተረኺቡ እዩ ክበሃል ኣይከኣልን። ምክንያቱ ሓረስታይ ውሑዳት ተመረፅቲ ጨገረት ዘለወን እንስሳት ወኒኑ ምስ ልምዓት ኣግሮ ፕሮሰሲንግ ኢንዱስትሪ ዝተኣሳሰረ ረብሓ ክረክብ ዘኽእል ኣሰራርሓን ኣንፈትን ዋላ እኳ እንተተቐመጠ ኣብ ተግባራውነቱ ግና ተደላዪ ውፅኢት ኣየመዝገበን። ውፅኢታት ሃፍቲ እንስሳ ምስ ጠለብ ዕዳጋ ዓለም እንትነፃፀር ሰፊሕ ክፍተት ፅሬትን መጠንን ኣለዎ። ነዚ ናብ ዝሓሸ ብርኪ ተወዳዳራይነት ንምምፃእ ኣብ ምምሕያሽ ጨገረት፣ ቀረብ ሕክምናን ልምዓት ቀለብ እንስሳን ዝለዓለ ትኹረት ሂብካ ምስራሕ ከም ዘድሊ ገምጋም ኣፈፃፅማ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ሃገርና የመላኽታ።
ብመሰረት እዚ ኮሌጅ ሕክምና እንስሳት ዩኒቨርሲቲ መቐለ ነቶም ብብርኪ ክልል ይኹን ሃገር ዝረኣዩ ፀገማት ኣብ ምፍታሕ ወሳናይ ብፅሒት እናተፃወተ ይርከብ። ቀንዲ ትሕዝቶ ፅሑፍና እውን ኮሌጅ ሕክምና እንስሳት ዩኒቨርሲቲ መቐለ ብመዳይ መፅናዕትን ምርምርን፣ ምሁር ሓይሊ ሰብ ኣብ ምፍራይ ይኹን ግልጋሎት ማሕበረሰብ ብምሃብ ኣብ ልምዓት ሃፍቲ እንስሳት ዝሰርሖም ዘሎ ስራሕቲ ክንድህስስ ኢና።
ኮሌጅ ሕክምና እንስሳት ዩኒቨርሲቲ መቐለ ካብቶም ብብርኪ ሃገር ዘለዉ 13 ኮሌጃት ብቐዳምነት ዝፅራሕ ትካል ትምህርቲ እዩ። እቲ ብ2001 ዓ/ም ዝተጣየሸ ኮሌጅ ክሳብ 2018 ዓ/ም ኣብ ዘለው እዋናት ብመሰረተ ልምዓት፣ ምፍራይ ምሁር ሓይሊ ሰብ፣ መፅናዕትን ምርምርን ግልጋሎት ማሕበረሰብን ብብርኪ ኣፍሪካ ፀብለልታ ምስ ዘለዎም ትካላት ትምህርቲ ሕክምና እንስሳት ንኽስለፍ እናሰርሐ ዝርከብ ትካል እዩ። ነዚ ንምፍፃም ዘኽእሎ ዓለምለኻዊ፣ ኣህጉራውን ሃገራውን ኩነታት ዘማልአ ስርዓተ ትምህርቲ ብምድላው ልምዓት ሃፍቲ እንሰሳት ሃገርና መሰረታዊ ዝላ ንኸመዝግብ እናሰርሐ ይርከብ። ካብዚ ሓሊፉ ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ኣፍሪካ ዝተውፃእፅኡ ተምሃሮ ብምቕባል ፀገማት ልምዓት ሃፍቲ እንስሳት ኣፍሪካ ብመፅናዕትን ምርምርን ዝፈትሑ ምሁራት ኣብ ምፍራይ ይርከብ። እቲ መርሃ ግብሪ ምስ ትካል በይነ መንግስታት ኣፍሪካ /ኢጋድ/ ብምትሕብባር ዝሳለጥ ዘሎ ኮይኑ ኣብ 2008 ዓ/ም ብብርኪ ዶክትሬት ዲግሪ 13 ሰብ ሞያ ምምራቑ ነቲ ትካል ዓብዪ ስድሪ ምዃኑ ዲን ኮሌጅ ሕክምና እንስሳት ዩንቨርሰቲ መቐለ ዶክተር በሪሁ ገብረኺዳን ይገልፁ።
ስራሕቲ እቲ ኮሌጅ ምስ ዓበይቲ ሸቶታት ልምዓት ሃፍቲ እንስሳት ክልልና ተዛሚዱ ንክኸይድ ዓበይቲ ፃዕርታት እናተኻየዱ እዮም። ንኣብነት ኣብ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ትራንስፎርሜሽንን 72 ሽሕን 561 ዝተመሓየሸ ጨገረት ዘለወን ኣምራኹት ንምውላድ ትልሚ ተታሒዙ 43 ሽሕን 447 ተፈፂሙ። እዚ ከይዲ ምምሕያሽ ጨገረት በብዓመቱ 12 ነጥቢ 11 ምኢታዊ ዕብየት ኣለዎ። ይኹን እምበር ምስ ትልሚ እንትነፃፀር ዘሎ ውድቀት ካብ በብዓመቱ ግልጋሎት ምድቓል ዝረኽባ ኣላሕም እተን 48 ምኢታዊ እየን ዝወልዳ። ቀንዲ ምኽንያት እቲ ፀገም ድማ ሰብ ሙያ ሕክምና እንስሳት “ስራ” መንቀሊ ድሕሪ ምሃቦም ብኣግባቡ ኣብ ምክትታል ዝረአ ሰፊሕ ክፍተት ኮይኑ ምስ ተወፋይነት ሰብ ሞያ ሕክምና፣ ምንኣስ ዓቕምን ዋሕዲ ሓይሊ ሰብን ይተኣሳሰር።
ካብዚ ሓሊፉ ቅድሚ “ስራ” ይኹን ድሕሪ ስራ፣ እቲ ሕብረተሰብ ዝግባእ ቀለብ እናቕረበ ነተን ኣላሕም ኣብ ምክንኻን ሰፊሕ ክፍተት ይረአ። ኮሌጅ ሕክምና እንስሳ ዩንቨርስቲ መቐለ ኣብዚ መዳይ ዝርአዩ ቀንዲ ማሕንቖታት ልምዓት ሃፍቲ እንስሳት ንምፍታሕ ዘኽእሉ መፅናዕትታት ብምክያድን ደገፍ ዝህቡ ሰብ ሞያ ብምፍራይን ዝለዓለ ብፅሒቱ እናበርከተ እዩ። ንኣብነት በብዓመቱ ዘመርቖም ብማእኸላይ 64 ዝኾኑ ሓኻይም እንስሳት ኣብ ባይታ ወሪዶም ነቶም ሕፅረታት ብዝፈትሕ መንገዲ ግልጋሎታት ዝህብሉ ምችው ኩነታት ፈጢሩ ኣሎ። ብተወሳኺ ኣብ 2001 ዓ/ም ኣብ ምዕራብ ትግራይ ዝጀመሮ “ሲንክሮናይዘሽን” ብዝተብሃለ ሳይንሳዊ ብልሓት ጭጋረት እንስሳት ናይ ምብዛሕ ስራሕቲ ኣብ ምጥንኻር ይርከብ።
እቲ ኮሌጅ ንዝሓዞ ኣህጉራውን ሃገራውን ልኡኽ ካብ ምፍፃም ብተወሳኺ ኣብ ልምዓት ሃፍቲ እንስሳት ትግራይ ወሳናይ ብፅሒት ዘለዎም ብልዕሊ 240 ሚልዮን ብር ዓበይቲ መርሃ ግብርታት ኣብ ምትግባር ይርከብ። እቲ ቀዳማይ መርሃ ግብሪ ህንፀት ማእኸል ምህጣር እንስሳት እንትኸውን ልዕሊ 1,000 ጤለ በጊዕን ከፍትን ናይ ምሓዝ ዓቕሚ ዘለዎ እዩ። ብተወሳኺ ስራሕቲ ምምሕያሽ ዓሌት እንስሳት መሰረት ዝገበሩ ምርምራት ዝካየድሉ ማእኸል ኮይኑ የገልግል። ምስዚ ጎድና ጎድኒ ኣብ 2009 ዓ/ም ቀለብ እንስሳት ዝዳለወሉ ፋብሪካ ብልዕሊ 54 ሚልዮን ንምህናፅ ትልሚ ተታሒዙ ኣሎ። ህንፀት እቲ ፋብሪካ እንትዛዘም ኣብ ውሽጢ እቲ ዩንቨርስቲ ንዝርከባ እንስሳት ቀለብ ካብ ምድላው ሓሊፉ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ትግራይን መዋሰንቲ ክልልና ዝርከቡ ሓረስቶትን ኣብቲ ዘፈር ዝተዋፈሩ ማሕበራትን ተረባሕቲ ዝገብር ምዃኑ ዶክተር በሪሁ ይሕብሩ።
ካልእ፣ ምስ ምህርቲ ፀባ ዝተኣሳሰረ ስራሕቲ እዩ። ፍርያት ፀባ ትግራይ ካብ እዋን ናብ እዋን እናዓበየ ዝመፅእ ዘሎ ኮይኑ በቢ ዓመቱ 194 ሽሕን 552 ቶን ፀባ እናፍረየ ይርከብ። እቲ ለውጢ ኣብ ክልልና ዝለዓለ ምህርቲ ፀባ ዝህባ ዝተዳቐላን ሓደሽቲ ጨገረት ዘለወንን ኣላሕም ናብ ሓረስታይ ብምትእትታወን ዝመፅአ እዩ። ይኹን እምበር ኣብ ልምዓት ፀባ ክምዝገብ ዝግብኦ ለውጢ ብመጠንን ፅሬትን እንትዕቀን ብርክት ዝበሉ ፀገማት ኣለውዎ።
ብመሰረት እዚ እቲ ኮሌጅ ብ21 ሚልዮን ብር ፀባን ውፅኢት ፀባን ዝወሃሃደሉ ወይ ዝቀመመሉ ፋብሪካ ንምህናፅ ኣብ ምድላው ይርከብ። እቲ ፋብሪካ ህንፀቱ እንትዛዘም ኣብ ፍርያት ፀባን ውፅኢት ፀባን ዝተዋፈሩ ሓረስቶትን ማሕበራትን ምትእስሳር ዕዳጋ ካብ ምፍጣር ሓሊፉ ብምኽንያት ፆም ዝባኽን ዝነበረ መጠን ፀባ ኣብ ምድሓን ወሳኒ ተራ ኣለዎ። ካብዚ ብተወሳኺ ኣብ ከተማታት ዓድግራት፣ መቐለን ማይጨውን ፍርያት ፀባ ዝእከበሎም ማእኸላት ብምጥያሽ ሓረስቶት ብዝሓሸ ዕዳጋ ፍርያቶም ናብቲ ፋብሪካ ዘቕርብሉ ዕድል ክፈጥር እዩ። ዶክተር በሪሁ “እቲ ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰዓት 100 ሽሕ ሊትሮ ናይ “ምቅንብባር” ዓቕሚ ዘለዎ ፋብሪካ ኣብ ዘፈር ልምዓት ፀባ ዝለዓለ ዝላ ከመዝግብ እዩ” ይብሉ።
ካልእ ወሳኒ መደብ እቲ ኮለጅ ዝተማልአ ቤተ ፈተነ ዘለዎ ምግፋሕ ግልጋሎት ሕክምና እንስሳትን ማእኸል ምርምርን እዩ። ኣብዚ ሐዚ እዋን መዓልታዊ ልዕሊ 250 እንስሳት ናይ ምሕካም ዓቕሚ ዘለዎ ኮይኑ ኣብ ወረዳ እንደርታ ንዝርከቡ ሓረስቶት ብተመጣጣኒ ዋጋ ግልጋሎት ዝህብ ማእኸል ሃኒፁ ኣሎ። እቲ ማእኸል፣ ተምሃሮ ዝተፈላለዩ ምርምራት ዘካይድሉን ብዝወሃብ ተግባር ተኮር ትምህርቲ ዝዕጅብን እዩ። በቲ ልዕል ክብል ዝተገለፀ ዕላማ ከይተደረተ ብ57 ሚልዮን ብብርኪ ኣፍሪካ ካብ ግብፅን ደቡብ ኣፍሪካን ቀፂሉ ሳልሳይ ደረጃ ንምሓዝ ዘኽእሎ ህንፀት ዘመናዊ ቤተ ፈተነ እናሳለጠ እዩ። እቲ ዝህነፅ ማእኸል ቤተ ፈተነ ተግባራዊ ትምህርቲ ካብ ምዕጃብ ሓሊፉ ካብ በይነ መንግስታት ኣፍሪካ ዝተውፃእፅኡ ተምሃሮ ብብርኪ ኣፍሪካ ዘሎ ኩነታት ልምዓት ሃፍቲ እንስሳ ዓበይቲ ምርምራት ዘካይድሉ ማእኸል ክኸውን እናተሰርሐ ይርከብ።
ኩለ መዳያዊ ተረባሓይነት ሓረስቶት ንምርግጋፅ ንስጋ ምህርትን ልምዓት ፀባን ዝውዕሉ ኣብ ዕዳጋ ዓለም እውን ብስጋ ምህርቶም ዓብዪ ጠለብ ዘለዎም ዝተፈላለዩ ዓሌታት ከፍቲ፣ ኣጣልን ኣባጊዕን ምፍራይ ወሳኒ እዩ። ከም ክልል ትግራይ ኣብዚ መዳይ እውንታዊ ለውጢ ተመዝጊቡ ኣሎ። ይኹን እምበር ግንዛበ ኣብዘሓ ሓረስታይ ካብቲ ልሙድ ኣገባብ ምርባሕ እንስሳ ስለ ዘይወፀ እዚ ንምምሕያሽ ዝለዓለ ርብርብ ይሓትት። ነዚ ጉዳይ ብዋናነት ብምውሳድ ዝሰርሕ ዘሎ ኮሌጅ ሕክምና እንስሳት ዩንቨርስቲ መቐለ ዓበይቲ መዘውር ለውጢ እቲ ዘፈር ኮይኑ ዘተባብዕ ውፅኢት እናመዝገበ እዩ። ይኹን እምበር ልምዓት ሃፍቲ እንስሳት ዝተዋደደ ፃዕሪ ስለዝጠልብ ሓረስቶት፣ ኣብቲ ዘፈር ዝተዋፈራ ማሕበራት፣ መንግስታውን ዘይመንግስታዊ ትካላት ምስቲ ኮሌጅ ተኣሳሲሮም ክሰርሕሉ ይግባእ።


text:
ምዕራፍ 104
ኣይሁድ ድምጺ ኣምላኽ ምስ ሰምዑ፡ ኣሚኖምዶ፧
ብዙሓት ድምጺ ኣምላኽ ሰምዑ
መሰረት ፍርዲ
ብሰኑይ 10 ኒሳን የሱስ ኣብ ቤተ መቕደስ ከሎ፡ ብዛዕባ እቲ ዚቐርብ ዝነበረ ሞቱ ተዛረበ። ስም ኣምላኽ ብኸመይ ከም ዚጽሎ ስለ ዘተሓሳሰቦ፡ “ኣቦ፡ ንስምካ ኣኽብሮ” በለ። ሽዑ፡ ካብ ሰማይ፡ “ኣኽቢረዮ እየ፡ ከም ብሓድሽ እውን ከኽብሮ እየ” ዚብል ብርቱዕ ድምጺ መጸ።—ዮሃንስ 12:27, 28።
እቶም ኣብኡ ደው ኢሎም ዝነበሩ ሰባት ተገረሙ። ገሊኦም ነጕዲ ዝሰምዑ መሰሎም። ካልኦት ከኣ፡ “መልኣኽ ተዛሪብዎ” በሉ። (ዮሃንስ 12:29) ኰይኑ ግና፡ ንየሆዋ እዮም ኪዛረብ ሰሚዖምዎ! ምስ የሱስ ብእተተሓሓዘ፡ ሰባት ድምጺ ኣምላኽ ዝሰምዑ ድማ፡ እዚ ናይ መጀመርታ ኣይነበረን።
ሰለስተ ዓመትን መንፈቕን ኣቐዲሙ፡ የሱስ ኣብ እተጠምቀሉ እዋን፡ ኣምላኽ ብዛዕባኡ፡ “ዝሰምሮ ፍቑር ወደይ እዚ እዩ” ኺብል ከሎ ዮሃንስ መጥምቕ ሰሚዑ ነይሩ እዩ። ድሕርዚ፡ ድሕሪ ፋስጋ 32 ድ.ክ.፡ የሱስ ኣብ ቅድሚ ያእቆብን ዮሃንስን ጴጥሮስን ትርኢቱ ተለዊጡ እዩ። እቶም ሰለስተ ሰብኡት ከኣ፡ “ዝሰምሮ ፍቑር ወደይ እዚ እዩ። ንዕኡ ስምዕዎ” ዚብል ድምጺ ኣምላኽ ሰሚዖም እዮም። (ማቴዎስ 3:17፣ 17:5) እዚ ኣብ መእተዊ እተጠቕሰ ኣጋጣሚ ሳልሳይ ሳዕ ኪኸውን ከሎ፡ ኣብቲ ግዜ እቲ ድምጺ የሆዋ ብብዙሓት እዩ ተሰሚዑ።
የሱስ ከኣ፡ “እዚ ድምጺ እዚ ምእንታኹም እዩ ዝመጸ እምበር፡ ምእንታይ ኣይኰነን” በለ። (ዮሃንስ 12:30) ብሓቂ ወዲ ኣምላኽ፡ እቲ ብትንቢት እተነግረሉ መሲሕ ምዃኑ ዜረጋግጽ እዩ ነይሩ።
ብዘይካዚ፡ የሱስ ብተኣማንነት እተመላለሶ ህይወት፡ ደቂ ሰብ ብኸመይ ኪነብሩ ኸም ዚግባእ ኣብነት ይኸውን፡ እቲ ገዛኢ እዛ ዓለም ዝዀነ ሰይጣን ድያብሎስ ኪፍረድ ከም ዘለዎ ድማ የረጋግጽ እዩ። የሱስ ድማ፡ “ፍርዲ እዛ ዓለም እዚኣ ሕጂ ኣኺሉ፣ ገዛኢ እዛ ዓለም እዚኣ ሕጂ ንወጻኢ ኺድርበ እዩ” በለ። እቲ ዚቐርብ ዝነበረ ሞት የሱስ፡ ስዕረቱ ዘይኰነስ፡ ዓወቱ እዩ ዀይኑ። ብኸመይ፧ “ኣነ እውን ምስ ተሰቐልኩ፡ ንዅሉ ዓይነት ሰብ ናባይ ክስሕቦ እየ” ኢሉ ገለጸ። (ዮሃንስ 12:31, 32) በቲ ተሰቒሉ ዚሞቶ ሞት ኣቢሉ፡ ንኻልኦት ናብኡ ስሒቡ፡ በዚ ኸምዚ ድማ መገዲ ናይ ዘለኣለም ህይወት ከፊቱ እዩ።
እቶም ህዝቢ ድማ ከም ምላሽ እቲ የሱስ “ምስ ተሰቐልኩ” ኢሉ እተዛረቦ ዘረባ፡ “ንሕናስ ክርስቶስ ንዘለኣለም ከም ዚነብር ደኣ ኻብ ሕጊ ሰሚዕና ኔርና። ከመይ ኢልካ ደኣ ኢኻ፡ ወዲ ሰብ ኪስቀል ይግብኦ እትብል ዘለኻ፧ እዚ ወዲ ሰብ እዚኸ መን እዩ፧” በልዎ። (ዮሃንስ 12:34) ብዙሕ መርትዖ እኳ እንተ ቐረበሎም፡ ድምጺ ኣምላኽ እውን ከይተረፈ እንተ ሰምዑ፡ መብዛሕትኦም ንየሱስ እቲ ናይ ሓቂ ወዲ ሰብ፡ እቲ እተተስፈወሉ መሲሕ ምዃኑ ኣይኣመኑን።
የሱስ ከምቲ ኣቐዲሙ ዝገበሮ፡ ንሱ “ብርሃን” ምዃኑ ተዛረበ። (ዮሃንስ 8:12፣ 9:5) ነቶም ህዝቢ ኸኣ፡ “ንቝሩብ ግዜ ብርሃን ኣብ መንጎኹም ኪጸንሕ እዩ። ጸልማት ከይውሕጠኩምሲ፡ ብርሃን ከሎኩም ተመላለሱ፣ . . . ደቂ ብርሃን ምእንቲ ኽትኰኑስ፡ ብርሃን ከሎኩም፡ ብብርሃን እመኑ” ኢሉ ተማሕጸኖም። (ዮሃንስ 12:35, 36) ድሕርዚ፡ ኒሳን 10 ዚሞተላ መዓልቲ ብዘይምዃና፡ ካብቲ ቦታ ተኣልየ። ብመዓልቲ ፋስጋ 14 ኒሳን እዩ ኣብ ጕንዲ ‘ኺስቀል’ ዝነበሮ።—ገላትያ 3:13።
ንኣገልግሎት የሱስ ምልስ ኢልና ኽንርእዮ ኸለና፡ ኣይሁድ ዘይምእማኖም ፍጻመ ትንቢት ምንባሩ ንጹር እዩ። ከይምለሱ እሞ ኸይሓውዩስ፡ ኣዒንቲ እቲ ህዝቢ ኸም ዚዕውር፡ ልቦም እውን ከም ዚድንዝዝ፡ ኢሳይያስ ተነብዩ ነይሩ እዩ። (ኢሳይያስ 6:10፣ ዮሃንስ 12:40) እወ፡ መብዛሕትኦም ኣይሁድ ነቲ የሱስ፡ እተተስፈወሉ መድሓንን መገዲ ህይወትን ምዃኑ ዚሕብር መርትዖ ብንቕጽና ኣይተቐበልዎን።
ኣብቲ ግዜ እቲ፡ ኒቆዲሞስን ዮሴፍ ብዓል ኣርማትያስን ብዙሓት ኣሕሉቕን ብየሱስ “ኣመኑ።” ኰይኑ ግና፡ ብእምነት ስጕምቲ ወሲዶምዶ፡ ወይስ ካብ ምኵራብ ከይስጐጉ ኢሎም ወይ ‘ናይ ሰብ ክብሪ ብዝያዳ ብምፍታዎም’ ስጕምቲ ኸይወሰዱ ተሪፎም፧—ዮሃንስ 12:42, 43።
የሱስ ብእኡ ምእማን ማለት እንታይ ከም ዜጠቓልል ባዕሉ ኺገልጽ ከሎ፡ “እቲ ብኣይ ዚኣምን፡ በቲ ዝለኣኸኒ እውን እምበር፡ ብኣይ ጥራይ ኣይኰነን ዚኣምን፣ እቲ ንዓይ ዚርኢ ኸኣ፡ ነቲ ዝለኣኸኒ እውን ይርእዮ” በለ። እቲ ኣምላኽ ንየሱስ ዝሃቦ እሞ የሱስ ዝመሃሮ ሓቅታት ኣዝዩ ኣገዳሲ ብምዃኑ፡ የሱስ፡ “እቲ ዚንዕቀንን ንቓለይ ዘይቅበልን ዚፈርዶ ኣለዎ። እቲ እተዛረብክዎ ቓል እዩ በታ ዳሕረይቲ መዓልቲ ዚፈርዶ” በለ።—ዮሃንስ 12:44, 45, 48።
ድሕርዚ፡ የሱስ፡ “እቲ ዝለኣኸኒ ኣቦ ባዕሉ ደኣ እንታይ ከም ዝብልን እንታይ ከም ዝዛረብን ሂቡኒ እምበር፡ ካብ ርእሰይ ኣይዛረብን እየ። ትእዛዙ ናይ ዘለኣለም ህይወት ማለት ምዃና እውን እፈልጥ እየ” ኢሉ ደምደመ። (ዮሃንስ 12:49, 50) ደሙ ምእንቲ እቶም ብእኡ ዚኣምኑ ሰባት መስዋእቲ ዀይኑ ድሕሪ ሓጺር ግዜ ኸም ዚፈስስ ይፈልጥ ነይሩ እዩ።—ሮሜ 5:8, 9።


text:
ገበር | ጸሎት ጥቕሚ ኣለዎዶ፧
ኣምላኽ ክንጽሊ ዚዕድመና ስለምንታይ እዩ፧
ኣምላኽ ምስኡ ዕርክነት ክትምስርት ይዕድመካ።
ኣዕሩኽ፡ ጽቡቕ ርክብ ንኺህልዎም ኣብ ንሓድሕዶም ሓሳብ ንሓሳብ ይለዋወጡ እዮም። ብተመሳሳሊ፡ ኣምላኽ ምስኡ ምዉቕ ዕርክነት ምእንቲ ኽንምስርት ኢሉ ኽንዛረቦ ዓዲሙና ኣሎ። ኣምላኽ፡ “ክትጽውዑኒ፡ መጺእኩም ድማ ክትልምኑኒ ኢኹም እሞ ክሰምዓኩም እየ” ኢሉ እዩ። (ኤርምያስ 29፡12) መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ንኣምላኽ ቅረብዎ፡ ንሱ እውን ኪቐርበኩም እዩ” ስለ ዚብል፡ ንኣምላኽ ትዛረቦ እንተ ዄንካ ናብኡ ኽትቀርብ ኢኻ። (ያእቆብ 4፡8) ብተወሳኺ፡ መጽሓፍ ቅዱስ፡ የሆዋ “ንዚጽውዕዎ ዅሎም ቀረባኦም እዩ” ብምባል የረጋግጸልና እዩ። (መዝሙር 145፡18) ናብ ኣምላኽ ብዝያዳ ብዝጸለና መጠን፡ ምስኡ ዘሎና ዕርክነት ብዝያዳ እዩ ዚዓቢ።
“እግዚኣብሄር . . . ንዚጽውዕዎ ዅሎም ቀረባኦም እዩ።” —መዝሙር 145:18
ኣምላኽ ኪሕግዘካ ይደሊ።
የሱስ፡ “ካባኻትኩምከ ወዱ እንጌራ እንተ ለሚንዎ፡ እምኒ ዚህቦ መን እዩ፧ ዓሳ እንተ ለሚንዎኸ፡ ተመንዶ ይህቦ፧ እምበኣር፡ ንስኻትኩም . . . ንደቅኹም ብኸመይ ጽቡቕ ውህበት ከም እትህቡ ኻብ ፈለጥኩም፡ እቲ ኣብ ሰማያት ዘሎ ኣቦኹም ግዳ ንዚልምንዎ ኽንደይ ኣብዚሑ ጽቡቕ ዘይህቦም!” በለ። (ማቴዎስ 7:9-11) እወ፡ ኣምላኽ ስለ ‘ዚሓልየልካን’ ኪሕግዘካ ስለ ዚደልን እዩ ኽትጽሊ ዚዕድመካ። (1 ጴጥሮስ 5፡7) ምስ ኵሉ ሽግራትካ እውን ናብኡ ኽትቀርብ ይዕድመካ እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ብዛዕባ ዅሉ ነገር ደኣ ልማኖኹም ብጸሎትን ብምህለላን ምስ ምስጋና ኣብ ኣምላኽ ይፈለጥ እምበር፡ ብዛዕባ ገለ እኳ ኣይትጨነቑ” ይብለና።—ፊልጲ 4፡6።
ደቂ ሰብ መንፈሳዊ ድሌት ኣለዎም።
ብዛዕባ ባህርይ ደቂ ሰብ ዜጽንዑ ኽኢላታት ከም እተዓዘብዎ፡ ብኣማእታት ሚልዮናት ዚቝጸሩ ሰባት ኪጽልዩ ዘለዎም ኰይኑ እዩ ዚስምዖም። ገሊኦም ብህልውና ኣምላኽ ዘይኣምኑ ሰባት እውን ከይተረፉ፡ ከምኡ እዩ ዚስምዖም። * እዚ ድማ ደቂ ሰብ መንፈሳዊ ድሌት ዘለዎም ኰይኖም ከም እተፈጥሩ እዩ ዜርኢ። የሱስ፡ “መንፈሳውነት ዚሃርፉ፡ . . . ሕጉሳት እዮም” በለ። (ማቴዎስ 5፡3) ነዚ ድሌት እዚ ንምዕጋብ ዚሕግዘና ሓደ መገዲ፡ ብቐጻሊ ንኣምላኽ ብጸሎት ምዝራብ እዩ።
ነቲ ኣምላኽ ናብኡ ኽንጽሊ ዘቕረበልና ዕድመ እንተ ተቐቢልናዮ፡ እንታይ ጥቕምታት ኢና እንረክብ፧
^ ሕ.ጽ. 8 ብመሰረት እቲ ማእከል ምርምር ፒዩ ኣብ 2012 ዝገበሮ መጽናዕቲ፡ ኣብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ፡ ካብቶም ኣብ ህልውና ኣምላኽ ዘይኣምኑ ሰባት እቶም 11 ሚእታዊት፡ እንተ ወሓደ ኣብ ወርሒ ሓንሳእ ይጽልዩ እዮም።


text:
1ሓደ ኻብቶም ኣሕሉቕ ኣይሁድ ዝኾነ ኒቆዲሞስ ዝስሙ ፈሪሳዊ ነበረ። 2ንሱ ብለይቲ ናብ ኢየሱስ መጺኡ መምህር! ብዘይ እቲ እግዚኣብሔር ምስኡ ዝኾነ ሰብ ነዝ ንስኻ እትገብሮ ዘለኻ ተኣምራት ክገብሮ ዝኽእል ሓደኳ የለን እሞ ንስኻ ኻብ እግዚኣብሔር ዝመጻእኻ መምህር ምዃንካ ንፈልጥ ኢና፤ በሎ። 3ኢየሱስ ድማ ሰብ ካልኣይ ጊዜ እንተ ዘይተወሊዱ ንመንግሥቲ እግዚኣብሔር ክርእያ ኸቶ ኸም ዘይኽእል እማን እማን እብለካ ኣለኹ፤ ኢሉ መለሰሉ። 4ኒቆዲሞስ ከዓ ሰብከ ምስ ዓበየ ኸመይ ኢሉ ካልኣይ ክውለድ ይኽእል? መሊሱ ናብ ማኅፀን እኖኡ ኣትዩስ ክውለድዶ ይኽእል እዩ? በሎ። 5ኢየሱስ ድማ ኸምዙይ ኢሉ መለሰ፦ እማን እማን እብለካ ኣለኹ፤ ሰብ ካብ ማይን ካብ መንፈስ ቅዱስን እንተ ዘይተወሊዱ ናብ መንግሥቲ እግዚኣብሔር ክኣቱ ዝኽእል ከቶ የለን። 6እቲ ኻብ ሥጋ ዝተወልደ ሥጋ እዩ፤ እቲ ኻብ መንፈስ ዝተወልደ ኸዓ መንፈስ እዩ። 7ካልኣይ ክትውለዱ ግድን እዩ ስለ ዝበልኩኻ ኣይትገረም። 8ንፋስ ናብ ዝደለዮ ይነፍስ፤ ድምፁ ኸዓ ትሰምዕ፤ ካበይ ከም ዝመጽእ ናበይውን ከም ዝኸይድ ግና ኣይትፈልጥን ኢኻ፤ እቲ ኻብ መንፈስ ቅዱስ ዝተወልደ ዂሉ ድማ ከምኡ እዩ፤ ኢሉ መለሰሉ። 9ኒቆዲሞስ ከዓ እዙይ ደኣ ኸመይ ኢሉ ክኸውን ይኽእል? ኢሉ ጠየቖ። 10ኢየሱስ ድማ መሊሱ ኸምዙይ በሎ፦ ንስኻ መምህር እስራኤል እንትትከውን ከመይ እዝ ነገር እዙይ ዘይትፈልጥ? 11እማን እማን እብለካ ኣለኹ፤ እንፈልጦ ንዛረብ፤ ዝረአናዮውን ንምስክር፤ ምስክርነትና ግና ኣይትቕበልዎን ኢኹም። 12ናይ ምድሪ ነገር ነጊረኩም እኳ ዘይትኣምኑስ ናይ ሰማይ ነገር እንተ ነገርኩኹም ግዳ ኸመይ ጌርኩም ክትኣምኑ? 13ብዘይ እቲ ኻብ ሰማይ ዝወረደ ወዲ ሰብ ናብ ሰማይ ዝደየበ ሓደኳ የለን። 14- 15ብእኡ ዝኣምን ኲሉ ናይ ዘለዓለም ሕይወት ምእንቲ ኽረክብ እምበር ከይጠፍእስ ከምቲ ሙሴ ኣብ በረኻ ንተመን ዝሰቐሎ፤ ወዲ ሰብ ድማ ኸምኡ ኽስቀል ኣለዎ። 16 በቲ ሓደ ወዱ ዝኣመነ ዂሉ ናይ ዘለዓለም ሕይወት ምእንቲ ኽረክብ እምበር ከይጠፍእስ እግዚኣብሔር ንወዱ ቤዛ ኽሳዕ ዝህብ ክንድዙይ ንዓለም ኣፍቀሮ። 17እግዚኣብሔር ንወዱ ናብ ዓለም ዝለኣኾ ዓለም ብእኡ ምእንቲ ኽድኅን እምበር ንዓለም ክፈርድ ኢሉ ኣይኮነን። 18እቲ ብእኡ ዝኣምን ኣይፍረዶን እዩ፤ እቲ ብእኡ ዘየኣምን ግና ብሓደ ወዲ እግዚኣብሔር ስለ ዘይኣመነ ድሮ ተፈሪድዎ ኣሎ። 19እቲ ፍርዲ ኸዓ እዙይ እዩ፦ ብርሃን ናብ ዓለም መጸ፤ ደቂ ሰብ ግና ግብሮም ክፉእ ስለ ዝኾነ ካብ ብርሃን ጸልማት ፈተዉ። 20እቲ ኽፉእ ዝገብር ኲሉ ግብሩ ምእንቲ ኸይግለጽ ብርሃን ይጸልእ እምበር ናብ ብርሃን ኣይመጽእን እዩሞ። 21እቲ ሓቂ ዝገብር ግና ከም ትእዛዝ እግዚኣብሔር ስለ ዝገበረ ግብሩ ምእንቲ ኽግለጽ ናብ ብርሃን እዩ ዝመጽእ። 22ድኅርዙይ ኢየሱስ ምስ ደቀ መዛሙርቱ ናብ ምድሪ ይሁዳ ኸደ፤ ኣብኡ ኸዓ እናጥመቐ ምስኣቶም ቀነየ። 23ኣብ ሄኖን ጥቓ ሳሌም ብዙኅ ማይ ስለ ዝነበረ ዮሓንስ ኣብኡ የጥምቕ ነበረ። ብዙኃት ሰባት ከዓ እናመጹ ብእኡ ይጥመቑ ነበሩ። 24ዮሓንስ ገና ናብ ቤት ማእሰርቲ ኣይኣተወን ነበረሞ፤ 25ሽዑ ኣብ መንጎ ደቀ መዛሙርት ዮሓንስን ኣይሁድን ብዛዕባ ሥርዓት ምንጻህ ክርክር ተልዓለ። 26ናብ ዮሓንስ መጺኦም ከዓ መምህር! እቲ ኣብ ማዕዶ ዮርዳኖስ ምሳኻ ዝነበረ ንስኻውን ዝመስከርካሉ እንሆ ንሱ የጥምቕ ኣሎ፤ ኲሎም ከዓ ናብኡ ይኸዱ ኣለዉ በልዎ። 27ዮሓንስ ድማ ኸምዙይ ኢሉ መለሰ፦ ሰብ ካብ እግዚኣብሔር እንተ ዘይተውሂብዎስ ሓንቲ እኳ ኽቕበል ኣይኽእልን እዩ። 28ኣነ ቐቅድሚኡ ዝተልኣኽኩ ደኣ እምበር ክርስቶስ ኣይኮንኩን› ከም ዝበልኩ ንስኻትኩም ባዕልኻትኩም መሰኻኽረይ ኢኹም። 29እቲ መርዓት ዘላቶ ንሱ መርዓዊ እዩ። እቲ ደው ኢሉ ንእኡ ዝሰምዖ ዓርኪ መርዓዊ ግና ብድምፂ መርዓዊ የመና ይሕጐስ። ደጊም ሓጐሰይ እንሆ ምሉእ ኾይኑለይ። 30ንሱ ኽልዕል ኣነ ኽትሕት ይግባእ። 31እቲ ኻብ ላዕሊ ዝመጽእ ንሱ ልዕሊ ዂሉ እዩ፤ እቲ ኻብ ምድሪ ዝኾነ ኸዓ ምድራዊ እዩ፤ ናይ ምድሪውን ይዛረብ፤ እቲ ኻብ ሰማይ ዝመጽእ ግና ንሱ ልዕሊ ዂሉ እዩ። 32ነቲ ምስክሩ ደኣ ዝቕበሎ የለን እምበር ንሱስ ነቲ ዝረአዮን ዝሰምዖን እዩ ዝምስክር። 33እቲ ንምስክርነቱ ዝተቐበለ ግና እግዚኣብሔር ሓቀኛ ከም ዝኾነ የረጋግጽ። 34እግዚኣብሔር መንፈሱ ሰፊሩ ኣይህብን እዩ እሞ እቲ እግዚኣብሔር ዝለኣኾ ንሱ ቓል እግዚኣብሔር እዩ ዝነግር። 35ኣብ ንወልድ የፍቅሮ እዩ፤ ኲሉ ነገር ከዓ ኣብ ኢዱ ሃቦ። 36እቲ ብወልድ ዝኣምን ናይ ዘለዓለም ሕይወት ኣለዎ፤ እቲ ብወልድ ዘይኣምን ግና ቝጥዓ እግዚኣብሔር ደኣ ኣብኡ ይነብር እምበር ንናይ ዘለዓለም ሕይወት ኣይርእያን እዩ።
Copyright
Learn More


text:
ዕዮ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ብኸመይ እዩ ዚምወል፧
ዕዮ ስብከትና፡ ብቐንዱ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ብዚገበርዎ ወፈያ እዩ ዚምወል። ኣብ ኣኼባታትና እናዞርካ ገንዘብ ኣይእከብን እዩ፣ ኣባላትና ድማ ዕሽር ኪህቡ ኣይሕተቱን እዮም። (ማቴዎስ 10:7, 8) ኣብ ክንዳኡ፡ ዝደለየ ሰብ ወፈያ ኺገብረሉ ዚኽእል ሳጹናት ኣብ መአከቢታትና ኣሎ። ስም እቶም ወፈያ ዚገብሩ ድማ ኣይንገርን እዩ።
ወጻኢታትና በዚ መገዲ እዚ ጥራይ ክንሽፍን ዜኽእለና ሓደ ምኽንያት፡ ደሞዝ ዚኽፈሎም ካህናት ስለ ዘይብልና እዩ። ብተወሳኺ ድማ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኣብ በቤት ንምኻድ ኣይክፈሎምን እዩ፣ ቦታትና ኣምልኾና ኸኣ ብብዙሕ ወጻኢታት ዚህነጽ ዘይኰነስ፡ ተራ እዩ።
ናብ ኣብያተ ጽሕፈት ናይ የሆዋ መሰኻኽር ዚስደድ ዝዀነ ይኹን ወፈያታት፡ ኣብ ዕዮ ረድኤት፡ ሚስዮናውያንናን ገየሽቲ ኣገልገልትናን ኣብ ምድጋፍ፡ ኣብ ምምዕባል ኣብ ዚርከባ ሃገራት ቦታ ኣምልኾ ኣብ ምህናጽ፡ ከምኡ እውን መጽሓፍ ቅዱስን ካልእ ክርስትያናዊ ጽሑፋትን ኣብ ምሕታምን ኣብ ምልኣኽን እዩ ዚውዕል።
ነፍሲ ወከፍ ሰብ ናይ ጉባኤ ወጻኢታት ንምሽፋን ወይ ዓለምለኻዊ ዕዮና ንምድጋፍ ወይ ድማ ንኽልቲኡ ወፈያ ኺገብር ይኽእል እዩ። ኵለን ጉባኤታት ንኣባላታን በብእዋኑ ገንዘባዊ ጸብጻብ የቕርባ እየን።
ብዝያዳ ፍለጥ
ንልግሲ የሆዋ ሞሳ ኣርኢ
መጽሓፍ ቅዱስ ግዜናን ጕልበትናን ጥሪትናን እንህበሉ ግቡእን ዘይግቡእን ውሽጣዊ ድራኸ ይገልጽ።
ሓጻር ቪድዮ፦ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ዕዮኦም ብኸመይ ይምውልዎ
ዓለምለኻዊ ደገፍን ወፈያታትን ብኸመይ ከም ዚግበር ርአ።


text:
ርእይቶ መጽሓፍ ቅዱስ
ቅድሚ መርዓ ዚግበር ጾታዊ ርክብ
ቅድሚ መርዓ ዚግበር ጾታዊ ርክብ ጌጋ ድዩ፧
“ፍቓድ ኣምላኽሲ . . . ካብ ምንዝርና ኽትርሕቁ እዩ።”—1 ተሰሎንቄ 4:3።
ሰባት እንታይ ይብሉ፧
ኣብ ገሊኡ ባህልታት፡ ክልተ ዘይተመራዓዉ ሰባት ብስምምዕ ጾታዊ ርክብ እንተ ፈጺሞም፡ ከም ነውሪ ጌርካ ኣይርአን እዩ። ኣብ ገሊኡ ቦታታት እሞ ኸኣ፡ ዘይተመራዓዉ መንእሰያት ገለ ዓይነት ጾታዊ ተግባር ኪፍጽሙ ቕቡል እዩ።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
መጽሓፍ ቅዱስ ነታ “ምንዝርና” እትብል ቃል፡ ካብ ሓዳር ወጻኢ ንዚፍጸም ጾታዊ ተግባራት ንምምልካት እዩ ዚጥቀመላ። ኣምላኽ ድማ፡ ኣምለኽቱ ‘ኻብ ምንዝርና ኺርሕቁ’ እዩ ዚጽበዮም። (1 ተሰሎንቄ 4:3) ምንዝርና ማዕረ እቲ ኸም ዝሙትን ጥንቈላን ስኽራንን ኣምልኾ ጣኦትን ቅትለትን ስርቅን ዝኣመሰለ ኸቢድ ሓጢኣት ተጠቒሱ ኣሎ።—1 ቈረንቶስ 6:9, 10፣ ራእይ 21:8።
ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
ብቐዳምነት፡ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ‘ኣምላኽ ንኣመንዝራታት ከም ዚፈርዶም’ የጠንቅቐና እዩ። (እብራውያን 13:4) ነቲ ኣምላኽ ብዛዕባ ጾታዊ ስነ ምግባር ዝሃቦ ሕጊ እንተ ተኣዚዝናዮ ድማ፡ ንየሆዋ ኣምላኽ ከም እነፍቅሮ ዜርኢ እዩ። (1 ዮሃንስ 5:3) ንሱ ኸኣ ነቶም ንትእዛዛቱ ዚሕልውዎ ይባርኾም እዩ።—ኢሳይያስ 48:18።
ዘይተመራዓዉ ሰባት፡ ዝዀነ ይኹን ዓይነት ጾታዊ ተግባር እንተ ፈጺሞም፡ ከም ርኽሰት ድዩ ዚቝጸር፧
“ምንዝርናን ኵሉ ርኽሰትን ወይስ ስስዐ . . . ኣባኻትኩም ከቶ ኣይሰማዕ።”—ኤፌሶን 5:3።
ሰባት እንታይ ይብሉ፧
ብዙሓት ሰባት፡ ክልተ ዘይተመራዓዉ ሰባት ጾታዊ ርክብ ክሳዕ ዘይፈጸሙ፡ ካልእ ዓይነት ጾታዊ ተግባር ምፍጻሞም ዋላ ሓንቲ ጌጋ ዘይብሉ ዀይኑ ይስምዖም።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ጾታዊ ርኽሰት ኪገልጽ ከሎ፡ ምንዝርና ጥራይ ዘይኰነስ፡ “ርኽሰትን” “ንውርምናን” እውን ይጠቅስ እዩ። (2 ቈረንቶስ 12:21) ብንጹር እምበኣር፡ ዋላ እውን ጾታዊ ርክብ ኣይገበር፡ ካብ ሓዳር ወጻኢ ዚግበር ኣምላኽ ዚጸልኦ ብዙሕ ዓይነት ጾታዊ ተግባራት ኣሎ ማለት እዩ።
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ጾታዊ ተግባራት ኣብ መንጎ እቶም እተመርዓዉ ሰብኣይን ሰበይትን ጥራይ እተሓጽረ ምዃኑ እዩ ዚገልጽ። “ህርፋን ፍትወተ ስጋ” እውን ይዅንን እዩ። (1 ተሰሎንቄ 4:5) እዚ እንታይ ማለት እዩ፧ ንሰብኣይ ይኹን ንሰበይቲ ብማዕረ ዚምልከት ሓደ ኣብነት እስከ ንርአ፦ ሓንቲ ሰበይቲ ምስ ዓርካ ጾታዊ ርክብ ከይትፍጽም ቈሪጻ እያ ንበል። ኰይኑ ግና፡ ካልእ ዓይነት ጾታዊ ተግባራት ትፍጽም እያ። ንሳን ዓርካን ከምኡ ምግባሮም፡ ዘይናቶም ዝዀነ ነገር ከም ዚሃርፉ ወይ ከም ዚምነዩ ዜርኢ እዩ። ስለዚ፡ “ብህርፋን ፍትወተ ስጋ” ተሓተትቲ እዮም። ከምዚ ዓይነት ጾታዊ ስስዐ ኸኣ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተዀነነ እዩ።—ኤፌሶን 5:3-5።
ካብ ጾታዊ ርኽሰት ክትርሕቕ እትኽእል ብኸመይ ኢኻ፧
“ካብ ምንዝርና ህደሙ።”—1 ቈረንቶስ 6:18።
ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
ብመሰረት መጽሓፍ ቅዱስ፡ እቶም ቅድሚ መርዓ ጾታዊ ርክብ ዚገብሩ ሰባት፡ ነቲ ምስ ኣምላኽ ዘለዎም ዕርክነት ኣብ ሓደጋ እዮም ዜእትውዎ።—ቈሎሴ 3:5, 6።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
መጽሓፍ ቅዱስ ንሰባት፡ ‘ካብ ምንዝርና ኺሃድሙ’ እዩ ዚመኽሮም። (1 ቈረንቶስ 6:18) ስለዚ፡ ሓደ ሰብ ብእተኻእሎ መጠን፡ ካብ ዝዀነ ይኹን ናብ ጾታዊ ርኽሰት ኪስሕቦ ዚኽእል ነገር ኪርሕቕ ኣለዎ። (ምሳሌ 22:3) ንኣብነት፡ ብስነ ምግባራዊ መዳይ ንጹህ ምእንቲ ኪኸውን፡ ምስቶም ነቲ ኣምላኽ ንጾታዊ ርክብ ብዚምልከት ዝሃቦ ስርዓት ዕሽሽ ዚብልዎ ሰባት ኪቀራረብ የብሉን። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ምስ ጠቢባን ዚመላለስ ጠቢብ ይኸውን፡ ምስ ዓያሱ ዚመሐዞ ግና ሕሱም ይኸውን” ኢሉ እዩ ዜጠንቅቕ።—ምሳሌ 13:20።
ንኣእምሮና ብርኹስ ሓሳባት እንተ መሊእናዮ፡ ናብ ጾታዊ ርኽሰት ኪመርሓና ይኽእል እዩ። (ሮሜ 8:5, 6) ስለዚ፡ ካብ ዝዀነ ይኹን ጾታዊ ተግባራት ዜርኢ ወይ ከኣ ካብቲ ንኣምላኽ ዜጕህዮ ጾታዊ ርክብ ዜተባብዕ ሙዚቃን ቪድዮን ጽሑፍን ክትርሕቕ ጥበባዊ እዩ።—መዝሙር 101:3።


text:
1ዓሳ ቢያ ዎይሣ ዓሶና ቢታንታ ዓኣ ዓሶናም ሼሌዑሞና ዓይሢንታንዳጉዲ ሃሣ ኮሺ ማዾ ቢያ ማዻኒ ጊኢጌያ ማዓንዳጉዲ፥ 2ዖ ዑሢዳኣ ፑርታ ባኣዚ ጌስቱዋጉዲ ዔያቶም ላቲ ኬኤዜ፤ ዬያይዳፓ ዓሲና ዎላ ፑርቱዋያ፥ ኮሺ ዓሲ ሃሣ ጎኔ ዒናፓ ዓሲ ቢያም ሼሌዓያ ማዖንጎ፤ 3ኑኡኒ ሃያኮ ቤርታ ማሊሢባኣያ፥ ዔኤያ፥ ዓይሢንቲ ዒጻያ፥ ዻቢንቲ ጌሺንታያ፥ ዱማ ዱማ ፑርቶ ኑ ማሊፆ ሱኡኮ ኩንሣያ፥ ጌኔ ማዾ ማዻያ ሃሣ ቂኢራያ፥ ዑራዻያና ዎሊ ሴካና ሃንጋና ዒፃያ ማዒ ኑ ናንጋያኬ። 4ጋዓንቴ ኑና ዻቂሻ ፆዛሢኮ ኮሹሞና ናሹሞና ፔጋዼ ዎዶና፥ 5ኑ ማዼ ፂሉሞ ማዾናቱዋንቴ ፔኤኮ ማኣሪፆና ኑና ዒ ዻቂሼኔ፤ ኑና ዒ ዻቂሼሢያ፡- ላሚ ሾይንቲሢ ማዔ ማስቲሢና ዓያኖ ጌኤዦ ዛሎና ጴዼ ላኣሚንቲናኬ። 6ፆሲ ኑና ዻቂሻ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ፔኤኮ ዓያኖ ሚርጌና ኑም ኬይሴኔ። 7ዬያ ዒ ማዼሢ፡- ዒዛኮ ኮሹሞ ዒንጊጾና ኑ ፂሊ፥ ሃጊ ማዓንዳ ዎዛ ማሂ ኑ ካፓ ናንጊና ናንጎዋ ኑ ዴንቃንዳጉዲኬ። 8ሃይ ታ ኔም ኬኤዜ ባካ ቢያ ጎኔ ባኣዚኬ። ፆሲ ጉሙርቃ ዓሳ ቢያ ኮሺ ማዾ ዶዲ ማዻንዳጉዲ፥ ሓያ ታ ኔም ኬኤዜ ባኮ ቢያ ዶዲሺ ዔያቶም ኔ ኬኤዛንዳጉዲ ታ ኮዓኔ፤ ዬይ ባካ ኮሺ ማዔያ ሃሣ ዓሲም ኮይሳ ባኣዚኬ። 9ጋዓንቴ ፓሡዋ ማርሞይዳፓ፥ ዓሲኮ ዜርሢ ፓይዲ ሺሪፆይዳፓ ሃሣ ዓሲና ዣሊሢና ሙሴኮ ዓሶ ዎይሦ ዎጎ ዛሎ ዔቃ ጎሪንቲዳፓ ሃኬ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ዬይ ባካ ፓሣ ባኣዚ ባኣያና ጉሪ ማዔ ባኣዚታሢሮኬ። 10ሺኢጲፆ ማኣሮ ዓሶ ዎሊፓ ዱማሳ ዓሲ ፔቴና ዞሬ፤ ዬካፓ ሃሣ ላሚ ላቲ ዒዛም ኬኤዜ፤ ያፓ ዑሣ ዓኣዼቴ ጋዓንቴ ዒዛና ዎላ ፔቴ ማዒፖ። 11ዬያ ጉዴ ዓሲ ዣኣሌ ዓሲኬ፤ ዒ ጎሜ ማዻሢሮ ፔ ዑጻ ሜቶ ዔኪ ዬዓያ ማዔሢ ዔሬ። 12ዓርፂማሴ ሃንጎ ቲኪቆሴ ኔ ኮይላ ታ ዳካዛ ኔኤኒ ታ ዓኣ ቤዞ፥ ኒቆጲሊዮኔ ዑኬና ሙኬ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ታ ባርጎ ዒዞ ቤዞይዳ ዴዒ ዓኣሣኒ ማሌሢሮኬ። 13ዎጎ ዔራ ዓሢ፥ ዜማሴና ዓጲሎሴናም ኮይሳ ባኮ ቢያ ዒንጊ ጎይፆ ዔያታ ዓኣዻንዳጉዲ ማሄ። 14ኑ ዓሶ ማዔ ዓሳ ማኣዳ ባኣዚ ባኣያ ማዒ ዓቱዋጉዲና ፔኤኮ ናንጎ ዔያታ ፔኤሮ ዳንዳዓንዳጉዲ ኮሺ ማዾ ማዺሢ ዔሮንጎ። 15ታኣና ዎላ ዓኣ ዓሳ ቢያ “ኮሺዳ?” ኔና ጋዓኔ፤ ፆሲ ጉሙርቃ ዓሶ ዛሎና ኑና ናሽካ ዓሶም ቢያ “ዒንሢ ኮሺዳ?” ጌዔኔ፥ ጌዔ። ፆሲኮ ኮሹሞ ዒንጊጻ ዒንሢና ቢያ ማዖንጎ።
Copyright
Learn More


text:
ምዕራፍ 7
ንህይወት ከምቲ ኣምላኽ ዜኽብራ ጌርካ ዲኻ እተኽብራ፧
“ናይ ህይወት ፈልፋሊ ኣባኻ እዩ።”—መዝሙር 36:9
1, 2. እንታይ ኣምላኽ ዝሃበና ውህበት እዩ ብፍላይ ሎሚ ኽቡር ዝዀነ፧ ስለምንታይከ፧
ሰማያዊ ኣቦና ብዋጋ ዘይሽነን ውህበት ሂቡና እዩ፣ እዚ ውህበት እዚ ኸም መስተውዓልቲ ሰባት መጠን ዘሎና ህይወት ኪኸውን ከሎ: እዚ ድማ ባህርያቱ ኸነንጸባርቕ ከም እንኽእል ገይሩ ፈጢሩና ማለት እዩ። (ዘፍጥረት 1:27) ሳላ እዚ ኽቡር ህይወት እዚ: ስርዓታት መጽሓፍ ቅዱስ ብኸመይ ከም ዚጠቕመና ኽንርዳእ ንኽእል ኢና። ነዚ ኣብ ግብሪ ብምውዓል: ናብ መንፈሳዊ ብስለት ክንዓቢ ንኽእል፣ እዚ ድማ ንየሆዋ ነፍቅሮ: “ጽቡቕን ክፉእን ንምፍላይ ብምልማድ ንልቦናኦም ዜላምዱ” ድማ ንኸውን ማለት እዩ።—እብራውያን 5:14
2 ስርዓታት መጽሓፍ ቅዱስ ብኸመይ ከም ዚጠቕመና ናይ ምርዳእ ክእለት ብፍላይ ሎሚ ኣገዳሲ እዩ፣ ከመይሲ: ዓለም ኣዝያ እተሓላለኸት ስለ ዝዀነት: ዚወጽእ ሕግታት ሽሕ ሳዕ ይብዛሕ ብዘየገድስ: ነቲ ኣብ ህይወት ዚለዓል ኵነታት ብምሉኡ ኺሽፍኖ ኣይክእልን እዩ። ሕክምናዊ ስነ-ፍልጠት: ብፍላይ ከኣ ምስ ደም እተተሓሓዘ ፍርያትን ኣገባባትን ነዚ ነጥቢ እዚ ዜርኢ እዩ። እዚ ንዅሎም እቶም ንየሆዋ ኺእዘዙ ዚደልዩ ሰባት ኬገድሶምን ኬተሓሳስቦምን ዚግባእ ጕዳይ እዩ። ኰይኑ ግን: ነቲ ምስዚ ዚተኣሳሰር ስርዓታት መጽሓፍ ቅዱስ ክንርድኦ እንተ ኽኢልና: ንሕልናና ዜዕግብን ንርእስና ብፍቕሪ ኣምላኽ ክንሕልዋ ዜኽእለናን ጥበባዊ ውሳነ ኽንገብር ንኽእል ኢና። (ምሳሌ 2:6-11) ገለ ኻብዚ ስርዓታት እዚ እስከ ንርአ።
ህይወትን ደምን ቅዱስ እዩ
3, 4. ቅድስና ደም ንፈለማ ግዜ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት እተገልጸ መዓስ እዩ፧ ኣብ ምንታይ መሰረታዊ ስርዓታትከ እዩ ቘይሙ፧
3 የሆዋ ንፈለማ ግዜ ነቲ ኣብ መንጎ ህይወትን ደምን ዘሎ ምትእስሳርን እዚ ነገራት እዚ ዘለዎ ቕድስናን ዝገለጸ: ቃየል ንኣቤል ደድሕሪ ምቕታሉ እዩ። ኣምላኽ ንቃየል: “ድምጺ ደም ሓውኻ ኻብ ምድሪ ናባይ ይጠርዕ አሎ” በሎ። (ዘፍጥረት 4:10) ኣብ ቅድሚ የሆዋ: ደም ኣቤል ነታ ብጭካነ እተቐትለት ህይወቱ ዜመልክት ነበረ። ስለዚ: ደም ኣቤል ሕነ ምእንቲ ኺፍደየሉ ናብ ኣምላኽ ጠሪዑ ኺበሃል ይከኣል እዩ።—እብራውያን 12:24
4 ድሕሪ እቲ ብግዜ ኖህ ዘጋጠመ ማይ ኣይሂ: ኣምላኽ ንሰባት ስጋ እንስሳታት ኪበልዑ ኺፈቕደሎም ከሎ: ደም ከይበልዑ ግን ከልከሎም። ኣምላኽ ከምዚ በሎም:- “ስጋ ምስ ነፍሱ: እቲ ደሙ: ኣይትብልዕዎ። እቲ ነፍስኹም ዘለዎ ደምኩምሲ ኣነ ኽደልዮ እየ።” (ዘፍጥረት 9:4, 5) እዚ ትእዛዝ እዚ ንዅሎም ክሳዕ ሎሚ ዘለዉ ዘርኢ ኖህ ዚምልከት እዩ። ብተወሳኺ: ነቲ ኣምላኽ ንቃየል እተዛረቦ ዘረባ ሒዝዎ ዘሎ ትርጕም ዜረጋግጽ እዩ፣ እዚ ኸኣ ነፍሲ ወይ ህይወት ሓደ ፍጡር ብደም ዚውከል ምዃኑ እዩ። ኣብዚ ድንጋገ እዚ እቲ ምንጪ ህይወት ዝዀነ የሆዋ: ንዅሎም እቶም ንህይወትን ደምን ዘየኽብሩ ደቂ ሰብ ተሓተትቲ ኸም ዚገብሮም ይገልጽ።—መዝሙር 36:9
5, 6. ደም ቅዱስን ክቡርን ምዃኑ ኣብ ሕጊ ሙሴ እተገልጸ ብኸመይ እዩ፧ (ኣብ ገጽ 78 እትርከብ ሳጹን ርአ።)
5 እዚ ኽልተ መሰረታዊ ሓቅታት ኣብ ሕጊ ሙሴ ተንጸባሪቑ ኣሎ። ዘሌዋውያን 17:10, 11 ከምዚ ትንበብ:- “ዝዀነ ሰብ . . . ደም ዘበለ እንተ በልዔ: ነታ ደም ዝበልዔት ነፍሲ ገጸይ ናብኣ ኽመልስ እየ: ካብ ማእከል ህዝባ ኸኣ ክምንቍሳ እየ። ነፍሲ ስጋ ኣብቲ ደም እዩ: ነታ ነፍሲ ዜተዐርቓ እቲ ደም እዩ እሞ: ኣነ ድማ ናብ ልዕሊ መሰውኢ ንነፍሳትኩም ኬተዐርቕ ኢለ ሀብኩኹም።” *—ነታ ኣብ ገጽ 76 እትርከብ “ ደም ንምትዕራቕ ዘለዎ ሓይሊ” ዘርእስታ ሳጹን ርአ።
6 ደም እንስሳ ኣብ መሰውኢ እንተ ዘይተጠቒሞምሉ: ናብ ምድሪ ኼፍስስዎ ነበሮም። በዚ ኸምዚ ብምሳልያዊ መገዲ እታ ህይወት ናብቲ ምንጫ ትምለስ። (ዘዳግም 12:16፣ ህዝቅኤል 18:4) እስራኤላውያን ንዅሉ እቲ ኣብ ስጋ እቲ እንስሳ ዚርከብ ኣሰር ደም ንኼወግድዎ እተጋነነ ጻዕሪ ኺገብሩ ኸም ዘይተኣዘዙ ግን ኣስተብህል። እቲ እንስሳ ብግቡእ እንተ ተሓሪዱን ደሙ እንተ ፈሲሱን: እዚ ነቲ ወሃብ ህይወት ግቡእ ኣኽብሮት ስለ ዚህብ: ነቲ ስጋ ብንጹህ ሕልና ኺበልዕዎ ይኽእሉ ነበሩ።
7. ዳዊት ንቕድስና ደም ኣኽብሮት ዘርኣየ ብኸመይ እዩ፧
7 እቲ ኣምላኽ “ዝኸም ልበይ” ዝበሎ ዳዊት: ነቲ ብዛዕባ ደም እተዋህበ ሕጊ መሰረት ዝዀኖ ስርዓት ተረዲእዎ ነበረ። (ግብሪ ሃዋርያት 13:22) ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ኣመና ምስ ጸምአ: ሰለስተ ኻብ ሰቡ ሰፈር ጸላኢ ጥሒሶም: ካብ ዔላ ማይ ቀዲሖም ኣምጽኡሉ። ዳዊት እንታይ ገበረ፧ “ደም እዞም ህይወቶም ቀቢጾም ዝኸዱ ሰባትዶ ኽሰቲ እየ፧” በለ። ነቲ ማይ ከም ደም እቶም ሰብኡት ገይሩ እዩ ርእይዎ። ዋላ እውን ጸሚኡ እንተ ነበረ: “ንእግዚኣብሄር ከዐዎ።”—2 ሳሙኤል 23:15-17
8, 9. ክርስትያናዊት ጉባኤ ኽትቀውም ከላ: እቲ ኣምላኽ ብዛዕባ ህይወትን ደምን ዝነበሮ ኣረኣእያ ተቐዪሩ ድዩ፧ ግለጽ።
8 ብግዜ ኖህ ብዛዕባ ደም ድንጋገ ኻብ ዚወጽእ ኣስታት 2,400 ዓመት ጸኒሑ: ሕጊ ኺዳን ካብ ዚወሃብ ድማ ኣስታት 1,500 ዓመት ጸኒሑ: የሆዋ ነቲ ኣመሓዳሪ ኣካል ጉባኤ ቐዳሞት ክርስትያናት ከምዚ ኢሉ ንኺጽሕፍ ብመንፈሱ ደረኾ:- “ብዘይ እቲ እተገብኤ: ማለት፤ ንጣኦታት ካብ እተሰውኤን ደምን: ካብ ሕኑቕን ዝሙትን ደኣ ኽትክልከሉ እምበር: ገለ ሓለፋ ጾር እኳ ኸይንጽዕነኩም: ንመንፈስ ቅዱስን ንኣናን ተራእዩና እዩ።”—ግብሪ ሃዋርያት 15:28, 29
9 እቲ ቐዳማይ ኣመሓዳሪ ኣካል: ደም ቅዱስ ምዃኑ: ነዚ ብዘይግቡእ ምጥቃም ከኣ ምስቲ ብስነ-ምግባራዊ መዳይ ጌጋ ዝዀነ ኣምልኾ ጣኦት ወይ ዝሙት ከም ዚጽብጸብ ተረዲኡ ነበረ። ሎሚ ዘለዉ ናይ ሓቂ ክርስትያናት ነዚ መትከል እዚ ይቕበልዎ እዮም። ብዘይካዚ: ኣብ መሰረታዊ ስርዓታት መጽሓፍ ቅዱስ ተመርኲሶም ስለ ዚሓስቡ: ብዛዕባ ኣጠቓቕማ ደም ብዚምልከት ውሳነታት ኪገብሩ ኸለዉ ንየሆዋ ኼሐጕስዎ ይኽእሉ እዮም።
ደም ንሕክምና ምጥቃም
10, 11. (ሀ) ናይ የሆዋ መሰኻኽር ንምምሕልላፍ ምሉእ ደምን ቀንዲ ተዋጽኦታት ደምን ብኸመይ ይርእይዎ፧ (ለ) ክርስትያናት ኣብ ከመይ ዝበለ ንደም ዚምልከት መዳያት እዮም እተፈላለየ ኣረኣእያ ኺህልዎም ዚኽእል፧
10 ናይ የሆዋ መሰኻኽር: ‘ካብ ደም ኪኽልከሉ’ ኺበሃል ከሎ: ደም ዘይምውሳድ ከምኡውን ደሞም ንኻልእ ንኺወሃብ ኢሎም ዘይምልጋስ ወይ ዘይምኽዛን ከም ዜጠቓልል ኣስተውዒሎም እዮም። ንሕጊ ኣምላኽ ካብ ዘለዎም ኣኽብሮት ተላዒሎም: ነቲ ቐንዲ ተዋጽኦታት ደም: ማለት ቀያሕቲ ዋህዮታት: ጸዓዱ ዋህዮታት: ፕላትለት: ከምኡውን ፕላዝማ ኣይቅበሉን እዮም።
11 ሎሚ ግን እዚ ተዋጽኦታት እዚ ብተወሳኺ መስርሕ ብምሕላፍ: ናብ ክፋላት ይከፋፈል እሞ ኣብ እተፈላለየ መዳያት የገልግል። ሓደ ክርስትያን ከምዚ ዝኣመሰለ ኽፋላት ኪቕበል ይኽእል ድዩ፧ ከም “ደም” ገይሩ ድዩ ዚርእዮ፧ ነፍሲ ወከፍ ክርስትያን ኣብዚ ጕዳይ እዚ ብብሕቱ ኺውስን ኣለዎ። እቲ ደም እንተ ዘይተኸዚኑ: ኣብ ከም ሄሞዳያሊሲስ: ሄሞዳይሉሽን: ከምኡውን ሰል ሳልቨጅ ዝኣመሰለ ብናትካ ደም ዚግበር ኣገባባት ሕክምና ሓደ ክርስትያን ብተመሳሳሊ ብብሕቱ ውሳነ ኺገብር ኣለዎ።—ኣብ መመላእታ ጽሑፍ: ኣብ ገጽ 215-18 ርአ።
12. ንሕልና ዚምልከት ጕዳያት ብኸመይ ኢና ኽንርእዮን ክንሕዞን ዚግባእ፧
12 ንብሕታዊ ውሳነ እተገድፈ ጕዳያት ኣብ ቅድሚ የሆዋ ብዙሕ ኣገዳስነት ዘይብሉ ድዩ፧ ኣይኰነን። ከመይሲ: የሆዋ ብሓሳብናን ብውሽጣዊ ድራኸታትናን ብዙሕ ይግደስ እዩ። (ምሳሌ 17:3፣ 21:2፣ 24:12) ስለዚ: ብዛዕባ እቲ ሕክምናዊ ፍርያትን ኣገባባትን ብጸሎት ምርምር ድሕሪ ምግባርና: ነቲ ብመጽሓፍ ቅዱስ ዝሰልጠና ሕልናና ኽንሰምዖ ኣሎና። (ሮሜ 14:2, 22, 23) ልክዕ እዩ: ካልኦት ምርጫኦም ኪጽዕኑልና ግቡእ ኣይኰነን: ንሕና እውን: “ኣብ ቦታይ እንተ ትኸውን እንታይ ምገበርካ፧” ኢልና ኽንሓትት ኣይግባእን። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ጕዳያት: ነፍሲ ወከፍ ክርስትያን “ጸጾሩ ኺጸውር” ይግባእ። *—ገላትያ 6:5፣ ሮሜ 14:12፣ ነታ ኣብ ገጽ 81 እትርከብ “ ንደም ከም ቅዱስ ገይረ እርእዮ ድየ፧” እትብል ሳጹን ርአ።
ሕግታት የሆዋ ነቲ ኣባታዊ ፍቕሩ የንጸባርቕ
13. ሕግታትን ስርዓታትን የሆዋ ብዛዕባኡ እንታይ ይገልጽ፧ ብምሳሌ ግለጽ።
13 ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ሕግታትን ስርዓታትን: የሆዋ ንድሕንነት ደቁ ዚሓስብ ጥበበኛ ሓጋግ ሕግን ፈቃር ኣቦን ምዃኑ እዩ ዚሕብር። (መዝሙር 19:7-11) ‘ካብ ደም ክንክልከል’ እተዋህበና ትእዛዝ ብቐንዱ ንጥዕናና ተባሂሉ እኳ እንተ ዘይተዋህበና: ካብቲ ምስ ምምሕልላፍ ደም ዚተሓሓዝ ጸገማት የዕቍበና እዩ። (ግብሪ ሃዋርያት 15:20) ብዙሓት ኣብ ዓውዲ ሕክምና ዘለዉ ኽኢላታት: ብዘይ ደም ንዚግበር መጥባሕቲ ኣብ ዘመናዊ ኽንክን ጥዕና “ብሉጽ ደረጃ” ገይሮም እዮም ዚርእይዎ። እዚ ኸምዚ ዝኣመሰለ ምዕባለታት: ንናይ ሓቂ ክርስትያናት: ነቲ ዘይምርመር ጥበብን ኣባታዊ ፍቕርን የሆዋ ዜረጋግጸሎም እዩ።—ኢሳይያስ 55:9፣ ዮሃንስ 14:21, 23
14, 15. (ሀ) ኣምላኽ ንህዝቡ ዘርኣያ ፍቕሪ ኣብ ሕግታቱ ብኸመይ ተንጸባረቐት፧ (ለ) ነቲ ንድሕንነት ዚምልከት መሰረታዊ ስርዓታት ብኸመይ ክትዓየሉ ትኽእል፧
14 ኣምላኽ ነቶም ህዝቡ ዝነበሩ ጥንታውያን እስራኤላውያን ዝነበሮ ሓልዮት ኣብ ሓያሎ ሕግታቱ ተንጸባሪቑ ነይሩ። ንኣብነት: እስራኤላውያን ኣብ ናሕሲ ብዙሕ ንጥፈታት የካይዱ ብምንባሮም: ሓደጋ ምእንቲ ኸይክሰት ኣብ ዙርያ ናሕሲ ቤቶም መጋረዲ ኺገብሩ ኣዚዝዎም ነበረ። (ዘዳግም 22:8፣ 1 ሳሙኤል 9:25, 26፣ ነህምያ 8:16፣ ግብሪ ሃዋርያት 10:9) ተዋጋእቲ ኣብዑር ድማ ኪሕለዉ ኣዚዙ ነበረ። (ዘጸኣት 21:28, 29) ነዚ ሕግታት እዚ ዕሽሽ ዝበለ ሰብ: ንድሕንነት ካልኦት ኣኽብሮት ከም ዘይብሉ የርኢ: ብደም ተሓታቲ ኪኸውን እውን ይኽእል ነበረ።
15 ነዚ ሕግታት እዚ መሰረት ዝዀኖ ስርዓታት ብኸመይ ክትዓየሉ ትኽእል፧ ብዛዕባ ዅነታት ማኪናኻ: ኣዘዋውራኻ: እንስሳታትካ: ቤትካ: ስራሕካ: ናይ መዘናግዒ ምርጫኻ ስለምንታይ ኣዕሚቝካ ዘይትሓስብ፧ ኣብ ገሊኡ ሃገራት: ሓደጋ ሓደ ኻብቲ ብቐዳምነት ዚስራዕ ጠንቂ ሞት መንእሰያት እዩ፣ እዚ ድማ መብዛሕትኡ ግዜ ባዕሎም ብዚኣትውዎ ዘየድሊ ሓደጋ እዩ ዚፍጠር። ይኹን እምበር: እቶም ንርእሶም ብፍቕሪ ኣምላኽ ኪሕልውዋ ዚደልዩ መንእሰያት: ንህይወት ኣኽቢሮም ይርእዩ: ካብ ሓደገኛ ንጥፈታት ሓጐስ ኪረኽቡ እውን ኣይጽዕሩን እዮም። መንእሰያት ኣይጕድኡን እዮም ዚብል ናይ ዕሽነት ኣተሓሳስባ የብሎምን። ኣብ ክንዳኡስ: ብግዜ ንእስነቶም ካብ ዘየድሊ መዓት ብምርሓቕ ሓጐስ ይረኽቡ።—መክብብ 11:9, 10
16. ንምንጻል ጥንሲ ዚምልከት እንታይ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ስርዓት ኣሎ፧ (እግረ-ጽሑፍ ርአ።)
16 ህይወት ዘይተወልደ ዕሸል እውን ከይተረፈ: ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ክቡር እዩ። ኣብ ጥንታዊት እስራኤል: ሓደ ሰብ ንጥንስቲ ሰበይቲ እንተ ጐዲኡ: ንሳ ወይ ዕሸላ ኸኣ እንተ ሞይቶም: ኣምላኽ ነቲ ገበነኛ ኸም ቀታሊ ገይሩ ይርእዮ ነበረ፣ ስለዚ ድማ “ነፍሲ ኣብ ክንዲ ነፍሲ” ኺህብ ነበሮ። * (ዘጸኣት 21:22, 23 NW) ኣብ ዓዓመት ማእለያ ዘይብሎም ዘይተወልዱ ዕሸላት ኰነ ኢልካ ኺንጸሉ ኸለዉ: የሆዋ ኸመይ ከም ዚስምዖ እሞ ሕስብ ኣብሎ። ብዙሓት ካብዚኣቶም ዘይድለዩ ስለ ዝዀኑ ወይ ወለዶም ፈቐዶኡ ኺዘሉ ኸለዉ እተጠንሱ ስለ ዝዀኑ እዮም ዚንጸሉ።
17. ንሓንቲ መለክዒታት ኣምላኽ ቅድሚ ምፍላጣ ጥንሲ ዝነጸለት ጓል ኣንስተይቲ ብኸመይ ከተጸናንዓ ትኽእል፧
17 ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ሓቂ ቕድሚ ምፍላጣ ጥንሲ እንተ ነጺላኸ፧ ኣምላኽ ምሕረት ኣይገብረላን ማለት ድዩ፧ ኣይፋልን! ሓደ ብሓቂ ዚንሳሕ ሰብ: የሆዋ በቲ ዝፈሰሰ ደም የሱስ ኣቢሉ ይቕረ ኸም ዚብሎ ኺተኣማመን ይኽእል እዩ። (መዝሙር 103:8-14፣ ኤፌሶን 1:7) እወ: ክርስቶስ ባዕሉ እውን: “ንሓጥኣን ናብ ንስሓ እምበር: ንጻድቃን ክጽውዕ ኣይመጻእኩን” ኢሉ እዩ።—ሉቃስ 5:32
ጐዳኢ ኣተሓሳስባ ኣወግድ!
18. መጽሓፍ ቅዱስ ቀንዲ ጠንቂ መብዛሕትኡ ምፍሳስ ደም ብኸመይ ይገልጾ፧
18 የሆዋ ንኻልኦት ጕድኣት ካብ ምውራድ ክንቍጠብ ጥራይ ዘይኰነስ: ነቲ ቐንዲ ጠንቂ መብዛሕትኡ ምፍሳስ ደም ዝዀነ ጽልኢ ኻብ ልብና ኽንምሕዎ እውን ይደልየና እዩ። ሃዋርያ ዮሃንስ: “ንሓዉ ዚጸልእ ዘበለ ዅሉ ቐታል ነፍሲ እዩ” ኢሉ ጸሓፈ። (1 ዮሃንስ 3:15) ከምዚ ዝኣመሰለ ሰብ ንሓዉ ኣይፈትዎን ጥራይ ዘይኰነስ: ኪመውት እውን ይምነየሉ እዩ። ጽልኡ በቲ እኩይ ጸለመኡ ወይ ብናይ ሓሶት ክሱ ኣቢሉ ኺርአ ይኽእል፣ እዚ ድማ ፍርዲ ኣምላኽ ኬስዕብ ይኽእል እዩ። (ዘሌዋውያን 19:16፣ ዘዳግም 19:18-21፣ ማቴዎስ 5:22) እምበኣር: ንልብና ኻብ ክፍኣት ንኸነጽርዮ ኣበርቲዕና ምዕያይና ኽሳዕ ክንደይ ኣገዳሲ ዀን እዩ!—ያእቆብ 1:14, 15፣ 4:1-3
19. ሓደ ብመሰረታዊ ስርዓታት መጽሓፍ ቅዱስ ዚምራሕ ሰብ: ንኸም መዝሙር 11:5 ከምኡውን ፊልጲ 4:8, 9 ዝኣመሰለ ጥቕስታት ብኸመይ ይርእዮ፧
19 እቶም ንህይወት ከምቲ የሆዋ ዜኽብራ ገይሮም ዜኽብሩን ንርእሶም ብፍቕሩ ኺሕልዉ ዚደልዩን ካብ ኵሉ ዓይነት ዓመጻ ይርሕቑ እዮም። መዝሙር 11:5 ብዛዕባ የሆዋ: “ንረሲእን ንፈታው ግፍዕን ግና ነፍሱ ትጸልኦም” ትብል። እታ ጥቕሲ እቲኣ ብዛዕባ ባህርይ ኣምላኽ ጥራይ ኣይኰነትን እትገልጽ፣ የግዳስ ንህይወትና መምርሒ ዚዀነና መሰረታዊ ስርዓት ትህበና እያ። ነቶም ንኣምላኽ ዜፍቅሩ ዝዀነ ይኹን ዓይነት ምስ ዓመጻ እተተሓሓዘ መዘናግዒ ንኼርሕቑ ትድርኾም። ብተመሳሳሊ: እተን የሆዋ “ኣምላኽ ሰላም” ምዃኑ ዚገልጻ ቓላት: ንኣገልገልቱ ኣእምሮኦምን ልቦምን በቲ ሰላም ዜምጽእ ተፈታዊ ነገራትን ደግነትን ንእዶን ንኺመልእዎ እየን ዚድርኻኦም።—ፊልጲ 4:8, 9
ብደም ገበነኛ ኻብ ዝዀነ ውድባት ርሓቕ
20-22. ክርስትያናት ንዓለም ብዚምልከት እንታይ መትከል እዩ ዘለዎም፧ ስለምንታይከ፧
20 ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ: ናይ ሰይጣን ዓለም ብምልእታ ብደም ገበነኛ እያ። እቲ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ከም ሕሱማት ኣራዊት ተገይሩ ተገሊጹ ዘሎ ፖለቲካዊ ስርዓታት እዛ ዓለም እዚኣ: ንሚልዮናት ሰባት: እንተላይ ንብዙሓት ኣገልገልቲ የሆዋ ቐቲሉ እዩ። (ዳንኤል 8:3, 4, 20-22፣ ራእይ 13:1, 2, 7, 8) ንግድን ስነ-ፍልጠትን እውን ምስቶም ከም ኣራዊት ዝዀኑ ስልጣናት ብምትሕብባር: ገለ ኻብቲ ኣዝዩ ዜስካሕክሕ ኣጽዋር ምሂዙ: ካብዚ ድማ ብዙሕ መኽሰብ ረኺቡ ኣሎ። “ብዘላ ዓለምውን በቲ እኩይ ተትሒዛ ምህላዋ ንፈልጥ ኢና” ዚብላ ቓላት ኣማን ብኣማን ሓቂ እየን!—1 ዮሃንስ 5:19
21 ሰዓብቲ የሱስ ‘ካብ ዓለም ብዘይምዃኖም:’ ኣብ ፖለቲካን ውግእን እውን ብጥብቂ ገለልትነቶም ብምሕላዎም: ብውልቂ ዀነ ብማሕበረሰብ ብደም ገበነኛታት ኣይኰኑን። * (ዮሃንስ 15:19፣ 17:16) ካልኦት ኬሳጕጕዎም ከለዉ እውን: ኣብነት ክርስቶስ ብምስዓብ ብዓመጻ ኣይምልሱን እዮም። ኣብ ክንዳኡስ: ንጸላእቶም ፍቕሪ የርእዩ: ሕሉፍ ሓሊፎም እውን ይጽልዩሎም።—ማቴዎስ 5:44፣ ሮሜ 12:17-21
22 ናይ ሓቂ ክርስትያናት ብሕልፊ ምስታ ናይ ዓለም ሃጸያዊ ግዝኣት ናይ ሓሶት ሃይማኖትን ካብ ኵሉ ንላዕሊ ብደም ገበነኛን ዝዀነት “ዓባይ ባቢሎን” ዋላ ሓንቲ ርክብ የብሎምን። ቃል ኣምላኽ: “ደም ነብያትን ቅዱሳትን ናይቶም ኣብ ምድሪ እተሐርዱ ዘበሉን ኣብኣ ተረኺቡ” ይብል። ስለዚ: “ኣቱም ህዝበይ: . . . ካብኣ ውጹ” ዚብል መጠንቀቕታ ተዋሂቡና ኣሎ።—ራእይ 17:6፣ 18:2, 4, 24
23. ካብ ዓባይ ባቢሎን ምውጻእ ኪበሃል ከሎ እንታይ ማለት እዩ፧
23 ካብ ዓባይ ባቢሎን ምውጻእ ኪበሃል ከሎ: ካብ ኣባልነታ ስምካ ኸም ዚሕከኽ ካብ ምግባር ንላዕሊ የጠቓልል። ነቲ ናይ ሓሶት ሃይማኖት እትቕበሎ ወይ ብግህዶ እትጣበቐሉ ኸም ዘይስነ-ምግባራዊ ተግባራትን ኣብ ፖለቲካ ጣልቃ ምእታውን ብስስዐ ደድሕሪ ሃብቲ ምስዓብን ዝኣመሰለ እኩይ ተግባራት ምጽላእ የጠቓልል። (መዝሙር 97:10፣ ራእይ 18:7, 9, 11-17) እዚ ንጥፈታት እዚ ብዙሕ ግዜ ናብ ምፍሳስ ደም እዩ ዚመርሕ።
24, 25. የሆዋ ንሓደ ብደም ገበነኛ ዝነበረ እሞ እተነስሐ ብመሰረት እንታይ እዩ ምሕረት ኪገብረሉ ዚኽእል፧ ኣብ ግዜ መጽሓፍ ቅዱስከ ምስዚ ዚመሳሰል እንታይ መሰናድዎ ነበረ፧
24 ኣብ ናይ ሓቂ ኣምልኾ ቕድሚ ምምጻእና: ኵላትና እንተ በዚ እንተ በቲ ንስርዓት ሰይጣን ስለ ዝደገፍና: ብእተወሰነ መጠን ብደም ገበነኛታት ኔርና ኢና። ይኹን እምበር: መገድና ስለ ዝቐየርና: ኣብ መስዋእታዊ በጃ ክርስቶስ እምነት ስለ ዘሕደርና: ከምኡውን ህይወትና ንኣምላኽ ስለ ዝወፈና: ምሕረት ኣምላኽን መንፈሳዊ ዕቝባን ረኺብና ኢና። (ግብሪ ሃዋርያት 3:19, 20) እዚ ዕቝባ እዚ ምስተን ቀደም ኣብ ግዜ መጽሓፍ ቅዱስ ዝነበራ ኸተማታት ዕቝባ ኺመሳሰል ይኽእል እዩ።—ዘሁልቍ 35:11-15፣ ዘዳግም 21:1-9
25 እቲ መሰናድዎ እቲ ብኸመይ ይዓዪ ነበረ፧ ሓደ እስራኤላዊ ብዘይፍላጥ ሰብ እንተ ቐቲሉ: ናብ ሓንቲ ኻብተን ከተማታት ዕቝባ ይሃድም ነበረ። ብቑዓት ፈራዶ ውሳነ ምስ ገበሩ: እቲ ብዘይፍላጥ ዝቐተለ ኽሳዕ ሞት እቲ ሊቀ ኻህናት ኣብታ ኸተማ ኪቕመጥ ነበሮ። ድሕሪኡ ግን ኣብ ዝዀነ ይኹን ቦታ ንኪቕመጥ ናጻ ይኸውን። እዝስ ንምሕረት ኣምላኽን ነቲ ንሰብኣዊ ህይወት ዘለዎ ዓብዪ ኽብርን ዜርኢ ኸመይ ዝበለ ዜደንቕ ኣብነት ኰን እዩ! ሎሚ እውን ምስተን ጥንታውያን ከተማታት ዕቝባ ብዚመሳሰል መልክዕ: ኣብ መስዋእታዊ በጃ ክርስቶስ እተመስረተ ኣምላኽ ዝገበሮ መሰናድዎ ኣሎ፣ እዚ ኸኣ ነቲ ምስ ቅድስና ህይወትን ደምን እተኣሳሰረ ትእዛዝ ኣምላኽ ብዘይፍላጥ ክንጥሕስ ከለና የዕቍበና። ነዚ መሰናድዎ እዚ ኣኽቢርካ ትርእዮ ዲኻ፧ ከምኡ ኸም እትገብር ብኸመይ ከተርኢ ትኽእል፧ ሓደ መገዲ ንኻልኦት ኣብታ ምሳልያዊት ከተማ ዕቝባ ንኺሓብሩና ምዕዳም እዩ፣ ብፍላይ እቲ ዓብዪ “መከራ” ብቕልጡፍ እናቐረበ ይኸይድ ስለ ዘሎ ነዚ ብትግሃት ክንዓዮ ኣሎና።—ማቴዎስ 24:21፣ 2 ቈረንቶስ 6:1, 2
መልእኽቲ መንግስቲ ኣምላኽ ብምስባኽ ንህይወት ኣኽብር
26-28. ሎሚ ዘሎ ዅነታትና ምስ ናይ ነብዪ ህዝቅኤል ዚመሳሰል ብኸመይ እዩ፧ ንርእስና ብፍቕሪ ኣምላኽ ክንሕልዋ እንኽእልከ ብኸመይ ኢና፧
26 ሎሚ ዘለዉ ህዝቢ ኣምላኽ ዚነብሩሉ ዅነታት ነቲ ጥንታዊ ነብዪ ህዝቅኤል ዝነበሮ ዅነታት የዘኻኽረና። እዚ ነብዪ እዚ ንቤት እስራኤል መንፈሳዊ ሓላዊ ዀይኑ ኼገልግል ብየሆዋ ተመዚዙ ነይሩ። ኣምላኽ: “ነቲ ቓል ካብ ኣፈይ ስማዕ እሞ ኣብ ክንዳይ ኴንካ ኣጠንቅቆም” በሎ። ህዝቅኤል ነዚ መዝነቱ እዚ ዕሽሽ እንተ ዚብሎ ነይሩ: ብደም እቶም የሩሳሌም ክትቅጻዕ ከላ ዚቕተሉ ሰባት ገበነኛ ጌርካ ምተታሕዘ። (ህዝቅኤል 33:7-9) እንተዀነ ግን: እዙዝ ስለ ዝነበረ: ብደም ተሓታቲ ኣይነበረን።
27 ሎሚ ብምልእታ ናይ ሰይጣን ዓለም እትጠፍኣሉ ግዜ ቐሪቡ እዩ። ስለዚ: ናይ የሆዋ መሰኻኽር ነታ “መዓልቲ ሕነ” ኣምላኽ ምስ መልእኽቲ እታ መንግስቲ ኣምላኽ ብምትእስሳር ምእዋጅ: ከም ግዴታን ከም ፍሉይ ክብርን ገይሮም እዮም ዚቘጽርዎ። (ኢሳይያስ 61:2፣ ማቴዎስ 24:14) ኣብዚ ኣድላዪ ዕዮ እዚ ምሉእ ብምሉእ ትሳተፍ ዲኻ፧ ሃዋርያ ጳውሎስ ነቲ ናይ ስብከት መዝነቱ ኣርዚኑ ይርእዮ ነበረ። ከም ውጽኢቱ ድማ: “ኵሉ ምኽሪ ኣምላኽ ነገርኩኹም እምበር[:] ዘትረፍኩልኩም የብለይን እሞ: ካብ ደም ኵልኻትኩም ንጹህ ምዃነይ ሎም መዓልቲ እምስክረልኩም አሎኹ” ኺብል ከኣለ። (ግብሪ ሃዋርያት 20:26, 27) ከመይ ዝበለ ኽንመስሎ ዚግባእ ሰናይ ኣብነት ኰን እዩ!
28 ልክዕ እዩ: ንርእስና በቲ ምዉቕ ኣባታዊ ፍቕሪ የሆዋ ንምሕላው: ንህይወትን ደምን ከምቲ የሆዋ ዚርእዮ ጌርና ኻብ ምርኣይ ንላዕሊ ኽንገብር ኣሎና። ኣብዛ እትስዕብ ምዕራፍ ከም እንርእዮ: ኣብ ቅድሚ ዓይኑ ንጹሃት ወይ ቅዱሳት ክንከውን ኣሎና።
^ ሕ.ጽ. 5 ብዛዕባ እቲ “ነፍሲ ስጋ ኣብቲ ደም እዩ” ዚብል ኣምላኽ እተዛረቦ ቓላት: እታ ሳይንቲፊክ ኣመሪካን ዘርእስታ መጽሔት: “ኣብ ርእሲ እቲ ኸም ተምሳል ዘለዎ ኣገዳስነት: ቃል ብቓሉ እውን ሓቂ እዩ፣ ነፍሲ ወከፍ ዋህዮ ደም ንህይወት ኣድላዪት እያ” በለት።
^ ሕ.ጽ. 12 ኣብታ ብናይ የሆዋ መሰኻኽር እተሓትመት ናይ ነሓሰ 2006 ንቕሑ! (እንግሊዝኛ): ኣብ ገጽ 3-12 ርአ።
^ ሕ.ጽ. 16 ኣዳለውቲ መዝገበ-ቓላት መጽሓፍ ቅዱስ: ኣብቲ ኣሰራርዓ ቓላት እብራይስጢ ተመርኲሶም: “እቲ ጕድኣት ነታ ሰበይቲ ጥራይ ዜመልክት ኪኸውን ዘይመስል እዩ” ኢሎም ኣለዉ። ዕድመ እቲ ድቂ ወይ እቲ ዕሸል ነቲ የሆዋ ዚህቦ ፍርዲ ረቛሒ ኸም ዚኸውን ገይሩ መጽሓፍ ቅዱስ ከም ዘይገለጸ እውን ኣስተብህል።
^ ሕ.ጽ. 21 “ካብ ዓለም ክትፍለየሉ እትኽእል መገድታት” ዚብል ኣርእስቲ ዘለዋ ምዕራፍ 5 ርአ።
ብዝያዳ ፍለጥ
ቅዱሳት ክንከውን ዘሎና ስለምንታይ ኢና፧
እታ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እትርከብ ኦሪት ዘሌዋውያን፡ ንምርዳኣ ትኸብደካ ወይ ተሰልክየካ ድያ፧ ኣብዛ መጽሓፍ እዚኣ ዚርከብ ክቡር መንፈሳዊ ሃብቲ፡ ኣብ ኣምልኾኻ ቕዱስ ንኽትከውን ኪሕግዘካ ይኽእል እዩ።


text:
ገበር
የሱስ ብሓቂዶ ነይሩ እዩ፧
የሱስ ሃብታም ወይ ብዓል ስልጣን ኣይነበረን። ናተይ ዚብላ ቤት እውን ኣይነበረቶን። ኰይኑ ግና፡ ትምህርትታቱ ንሚልዮናት ሰባት ጸልዩ እዩ። የሱስ ክርስቶስ ብሓቂዶ ነይሩ እዩ፧ ዘመናውያን ኰኑ ጥንታውያን ሊቃውንቲ ብዛዕባ እዚ እንታይ ይብሉ፧
ማይክል ግራንት ዚብሃል ጸሓፍ ታሪኽን ክኢላ ጥንታዊ ስልጣነን ከምዚ በለ፦ “ነቲ ኣብ ታሪኻዊ ሰነድ ዝሓዘ ጥንታዊ ጽሑፋት እንጥቀመሉ መለክዒ፡ ኣብ ሓድሽ ኪዳን እውን እንተ ተጠቒምናሉ፡ ልክዕ ከምቲ ነቶም ማእለያ ዘይብሎም ኣረማውያን ፍሉጣት ሰባት ኣብ ታሪኽ ከም ዝነበሩ ኣብ ሕቶ ዘይነእትዎ፡ የሱስ ከም ዝነበረ እውን ኣብ ሕቶ ኣይነእትዎን ኢና።”
ሩዶልፍ ቡልትማን ዚብሃል ፕሮፌሰር መጽናዕትታት ሓድሽ ኪዳን ከምዚ ብምባል ገለጸ፦ “የሱስ ብሓቂ እንተ ነይሩ ዘሎ ጥርጣረ፡ መሰረት ዘይብሉን መርትዖ ምቕራብ ዘየድልዮን እዩ። ዝዀነ ጥዑይ ሰብ፡ የሱስ መስራቲ እቲ ኣብ ምድሪ ፍልስጥኤም ዝጀመረ ታሪኻዊ ምንቅስቓስ ጥንታዊ ማሕበረ ሰብ [ክርስትና] ምዃኑ ኺጠራጠር ኣይክእልን እዩ።”
ዊል ዱራንት ዚብሃል ጸሓፍ ታሪኽን ደራስን ፈላስፋን ከምዚ ብምባል ጸሓፈ፦ “ሒደት ተራ ሰባት [ጸሓፍቲ ወንጌል] ከምዚ ዝበለ ብርቱዕን መሳጥን ሰብኣዊ መንነት፡ ክብ ዝበለ ስነ ምግባራዊ ስርዓት፡ ህያው ትርኢት ሰብኣዊ ሕውነት ኪምህዙስ፡ ካብቲ ኣብ ወንጌላት ተመዝጊቡ ዚርከብ ተኣምራት ንላዕሊ ንምእማኑ ዜሸግር ምዀነ።”
ኣልበርት ኣንስታይን ዚብሃል ኣብ ጀርመን እተወልደ ኣይሁዳዊ ናይ ፊዚክስ ሊቅ ከምዚ ብምባል ገለጸ፦ “ኣነ ኣይሁዳዊ እየ፣ እንተዀነ ግና፡ በቲ መሳጢ መንነት እቲ ናዝራዊ ተማሪኸ እየ።” ንየሱስ ከም ሓደ ኣብ ታሪኽ ዝነበረ ሰብ ገይሩ ዚርእዮ እንተ ዀይኑ ምስ ተሓትተ ድማ፡ “እሂናይ ደኣ! ዝዀነ ሰብ ንወንጌላት ኬንብቦ ኸሎ፡ ህልውና የሱስ ርግጽ እዩ ዚዀነሉ። ነፍሲ ወከፍ ቃል ንመንነቱ ጋህዲ ይገብረልካ እዩ። ዝዀነ ፈጠራ ኸምዚ ዝኣመሰለ ህያው ታሪኽ ኪህልዎ ኣይክእልን እዩ” ኢሉ መለሰ።
“ዝዀነ ሰብ ንወንጌላት ኬንብቦ ኸሎ፡ ህልውና የሱስ ርግጽ እዩ ዚዀነሉ።”
—ኣልበርት ኣንስታይን
ታሪኽ እንታይ እዩ ዚገልጽ፧
ዝርዝር ጸብጻብ ህይወትን ኣገልግሎትን የሱስ ኣብተን ወንጌላት ተባሂለን ዚፍለጣ መጻሕፍቲ መጽሓፍ ቅዱስ ተመዝጊቡ ይርከብ። እዘን መጻሕፍቲ ብስም እቶም ማቴዎስ፡ ማርቆስ፡ ሉቃስ፡ ዮሃንስ ዚብሃሉ ጸሓፍተን ይጽውዓ። ኣብ ርእሲ እዚ፡ ጥንቲ ዝነበሩ ክርስትያናት ዘይኰኑ ብርክት ዝበሉ ምንጭታት ንየሱስ ይጠቕስዎ እዮም።
ታሲተስ
(ከ. 56-120 ድ.ክ.፡ ወይ ድሕሪ ክርስቶስ) ታሲተስ ሓደ ኻብቶም ዓበይቲ ጸሓፍቲ ታሪኽ ጥንታዊት ሮሜ ኸም ዝነበረ እዩ ዚፍለጥ። እቲ ብዛዕባ ሃጸያዊ ግዝኣት ሮሜ ዝመዝገቦ ታሪኽ ካብ 14 ድ.ክ. ክሳዕ 68 ድ.ክ. ንዝነበረ ግዜ እዩ ዚሽፍን። (የሱስ ኣብ 33 ድ.ክ. እዩ ሞይቱ) ታሲተስ ከም ዝጸሓፎ፡ ብ64 ድ.ክ. ብርቱዕ ባርዕ ንሮሜ ምስ ኣዕነዋ፡ ሃጸይ ኔሮ ተሓታቲ ኸም ዝዀነ እዩ ዚውረ ነይሩ። ይኹን እምበር፡ ኔሮ “ነቲ ወረ ንምዕባስ ኢሉ” ንክርስትያናት ከም ዝጠቀኖም ታሲተስ ጸሓፈ። ቀጺሉ ኸኣ፡ “እቲ ምንጪ ስም እዞም ጕጅለ [ክርስትያናት] ዝዀነ ክርስቶስ ብዘመነ ጢበርዮስ ብሓደ ኻብቶም ተወከልቲ ዝዀነ ጶንጥዮስ ጲላጦስ ንሞት ተፈርዶ” በለ።—ኣናልስ፡ XV፡ 44።
ሱቶኒዮ
(ከ. 69–ድ. 122 ድ.ክ.) እዚ ሮማዊ ጸሓፍ ታሪኽ እዚ፡ ኣብታ ላይቭስ ኦቭ ሲዛርስ ዘርእስታ ጽሑፉ፡ ብዘመን እቶም 11 ቐዳሞት ሃጸያት ሮሜ ንዘጋጠመ ፍጻመታት መዝጊቡ ኣሎ። ኣብቲ ንቅላውዴዎስ ዚገልጽ ክፋል፡ ነቲ ብዛዕባ የሱስ ብእተገብረ ኽርክር ተላዒሉ ኪኸውን ዚኽእል ኣብ መንጎ እቶም ኣብ ሮሜ ዝነበሩ ኣይሁድ ዘጋጠመ ናዕቢ ጠቒስዎ ይርከብ። (ግብሪ ሃዋርያት 18:2) ሱቶኒዮ፡ “ኣይሁድ ብሰንኪ እቲ ክርስቶስ ዘለዓዓሎ ናዕቢ፡ ህውከት ይገብሩ ብምንባሮም፡ [ቅላውዴዎስ] ካብ ሮሜ ኣባረሮም” ብምባል ጸሓፈ። (ዘ ዲፋይድ ክላውድዩስ፡ XXV፡ 4) ሱቶኒዮ ንየሱስ ናዕቢ የለዓዕል ከም ዝነበረ ገይሩ ብጌጋ እኳ እንተ ኸሰሶ፡ ብሓቂ ኸም ዝነበረ ግና ኣይተጠራጠረን።
ፕሊኒ ንእሽቶ
(ከ. 61-113 ድ.ክ.) እዚ ሮማዊ ደራስን ኣማሓዳሪ ቢታንያን (ዘመናዊት ቱርኪ) ዝነበረ ንሃጸይ ትራጃን፡ ነቶም ኣብቲ ኣውራጃ ዝነበሩ ክርስትያናት ብኸመይ ኪሕዞም ከም ዚኽእል ጸሓፈሉ። ፕሊኒ፡ ነቶም እምነቶም ምኽሓድ ዝኣበዩ ክርስትያናት ብምቕታል፡ ንኻልኦት እምነቶም ኪኽሕዱ ኼገድዶም ከም ዝፈተነ ገለጸ። ቀጺሉ ኸኣ፡ “እቶም . . . ነቲ ኣነ ዝበልክዎ ብምድጋም ናብ [ኣረማውያን] ኣማልኽቲ እተማህለሉ፡ ናብ ምስልኻ ዕጣንን ወይንን ዘቕረቡ . . . ኣብ መወዳእታ እውን ንክርስቶስ ዝረገሙ . . . ናጻ ኺወጹ ግቡእ ኰይኑ ይስምዓኒ” ብምባል ጸሓፈሉ። —ፕሊኒ—ለተርስ፡ ቡክ X፡ XCVI።
ፍላቭየስ ጆሰፈስ
(ከ. 37-100 ድ.ክ.) እዚ ኣይሁዳዊ ኻህንን ጸሓፍ ታሪኽን ከም ዝገለጾ፡ እቲ ኣብ ፖለቲካ ጽልዋ ዝነበሮ ሃና ዚብሃል ሊቀ ኻህናት “ንደያኑ ሳንሄድሪን [ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኣይሁድ] ኣኪቡ ንሓደ ያእቆብ ዚብሃል ሓው እቲ ክርስቶስ ተባሂሉ ዚጽዋዕ የሱስ ኣብ ቅድሚኦም ኣቕረቦ።” —ጂውሽ ኣንቲኲቲስ፡ XX፡ 200።
ታልሙድ
እዚ ኻብ ሳልሳይ ክሳዕ ሻድሻይ ዘመን ድ.ክ. እተጻሕፈ ጥርኑፍ ናይ ኣይሁድ ጽሑፋት ረቢ፡ ጸላእቲ የሱስ እኳ ኸይተረፉ ንሱ ብሓቂ ኸም ዝነበረ መረጋገጺ ኸም ዝሃቡ የርኢ። ሓደ ኽፋሉ ድማ፡ “ኣብ ፋስጋ፡ የሹ [የሱስ] እቲ ናዝሬታዊ ተሰቕለ” ይብል። እዚ ኸኣ ታሪኻዊ ልክዕነት ዘለዎ እዩ። (ባቢሎንያን ታልሙድ፡ ሳንሄድሪን 43a፡ ሙኒክ ኮዴክስ፣ ዮሃንስ 19:14-16 ርአ።) ኣብ ካልእ መወከሲ ድማ፡ “ከምቲ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ርእሱ ዘዋረደ ናዝሬታዊ ዝበለ ውሉድ ኣይሃበና” በለ። እቲ ‘ናዝሬታዊ’ ዚብል መጸውዒ፡ መብዛሕትኡ እዋን ኣብ የሱስ ዚውዕል እዩ ነይሩ።—ባቢሎንያን ታልሙድ፡ በራኮዝ 17b፡ እግረ ጽሑፍ፡ ሙኒክ ኮዴክስ፣ ሉቃስ 18:37 ርአ።
ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ መርትዖ
ወንጌላት፡ ብዛዕባ ህይወትን ኣገልግሎትን የሱስ ሰፊሕ ጸብጻብ ኬቕርብ ከሎ፡ ንሰባትን ቦታታትን ግዜያትን ብዚምልከት ዝርዝር መግለጺ ሂቡ ኣሎ፣ እዚ ኸኣ መለለዪ ናይ ሓቂ ታሪኽ እዩ። ንኣብነት፡ እቲ ኣብ ሉቃስ 3:1, 2 ዚርከብ ሓሳባት፡ ብዛዕባ እቲ ዮሃንስ መጥምቕ ዚብሃል ናብ የሱስ ዜብጽሕ ጸራጊ መገዲ፡ ዕዮኡ ዝጀመረሉ ልክዕ ዕለት ክንፈልጥ ይሕግዘና።
ሉቃስ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፦ “ኣብ መበል 15 ዓመት ንግስና ጢቤርዮስ ቄሳር፡ ጶንጥዮስ ጲላጦስ ኣብ ይሁዳ ሹም ኰይኑ ኸሎ፡ ሄሮድስ ድማ ገዛኢ ኣውራጃ ገሊላ ኸሎ፡ ሓዉ ፊልጶስ ከኣ ገዛኢ ኣውራጃ ሃገረ ኢጡርያን ጥራኮኒቲስን ከሎ፡ ሊሳንያስ እውን ገዛኢ ኣውራጃ ኣቢለኔ ኸሎ፡ ሃናን ቀያፋን ሊቃውንቲ ኻህናት ከለዉ፡ ቃል ኣምላኽ ናብ ዮሃንስ ወዲ ዘካርያስ፡ ኣብ በረኻ መጸ።” እዚ ዝርዝርን ልክዕን መግለጺ እዚ፡ “ቃል ኣምላኽ ናብ ዮሃንስ” ዝመጸሉ ዓመት፡ ኣብ 29 ድ.ክ. ከም ዝነበረ ኽንፈልጥ የኽእለና።
ጸሓፍቲ ታሪኽ፡ ነዞም ሉቃስ ዝጠቐሶም ሸውዓተ ህቡባት ሰባት ጽቡቕ ገይሮም ይፈልጥዎም እዮም። ገሊኦም ሃያስያን፡ ንህላወ ጶንጥዮስ ጲላጦስን ሊሳንያስን ንእተወሰነ ግዜ ኣብ ሕቶ ኣእትዮምዎ ነበሩ። ነዊሕ ከይጸንሐ ግና፡ ስማት እዞም ክልተ ሰበ ስልጣን ዝሓዘ ጥንታዊ ጽሑፋት ብምርካቡ፡ ሉቃስ ልክዕ ምንባሩ ተረጋገጸ። *
ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
የሱስ ብሓቂ ነይሩ እንተ ዀይኑ ምፍላጥ ዜገድስ፡ ትምህርትታቱ ስለ ዜገድስ እዩ። ንኣብነት፡ የሱስ ንሰባት ዜሐጕስን ዜዕግብን ህይወት ብኸመይ ኪነብሩ ኸም ዚኽእሉ ምሂርዎም እዩ። * ኣብ ርእሲ እዚ፡ ደቂ ሰብ ኣብ ትሕቲ “መንግስቲ ኣምላኽ” እትብሃል ሓንቲ ዓለምለኻዊት መንግስቲ ሓቢሮም ናይ ሓቂ ሰላምን ደሓንን እናኣስተማቐሩ ዚነብሩሉ እዋን ከም ዚመጽእ ኣተስፍዩ እዩ።—ሉቃስ 4:43።.
እዛ ዓለምለኻዊት መንግስቲ እዚኣ፡ ልዑላውነት ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ምድሪ ኸም ዚረጋገጽ ስለ እትገብር፡ እቲ “መንግስቲ ኣምላኽ” ዚብል መጸውዒ ግቡእ እዩ። (ራእይ 11:15) የሱስ ኣብታ ኣብነት እትኸውን ጸሎት፡ “ኣብ ሰማያት እትነብር ኣቦና፡ . . . መንግስትኻ ትምጻእ። ፍቓድካ . . . ኣብ ምድሪ ይኹን” ብምባል ነዚ ሓቂ እዚ ኣነጺርዎ እዩ። (ማቴዎስ 6:9, 10) ግዝኣት እዛ መንግስቲ ንደቂ ሰብ እንታይ ኪገብረሎም እዩ፧ ነዚ ዚስዕብ እስከ ርአ፦
ውግእን ናዕብን ኪጠፍእ እዩ።—መዝሙር 46:8-11።
እከይ፡ ስስዐ፡ ብልሽውና፡ ከምኡ እውን ፍርሃት ኣምላኽ ዘይብሉ ሰብ ንሓዋሩ ኺጠፍእ እዩ።—መዝሙር 37:10, 11።
ተገዛእቲ መንግስቲ ኣምላኽ፡ ትርጉም ዘለዎን ፍረ ዚርከቦን ዕዮ ኺህልዎም እዩ። —ኢሳይያስ 65:21, 22።
ምድሪ ኻብዚ ሕጂ ዘላቶ ሕማቕ ኵነታት ናጻ ኽትከውንን ኣኺሉ ዚተርፍ ምህርቲ ኸተፍርን እያ።—መዝሙር 72:16፣ ኢሳይያስ 11:9።
ገሊኦም ሰባት፡ ነዚ ተስፋታት እዚ ትምኒት ጥራይ ገይሮም ይርእይዎ ይዀኑ። ይኹን እምበር፡ ኣብ ጻዕርታት ደቂ ሰብ ትውክልቲ ምግባርዶ ኸይኰነ ትምኒት ጥራይ ኰይኑ ዚተርፍ፧ ነዚ ዚስዕብ እሞ ሕሰበሉ፦ ኣብ ትምህርትን ስነ ፍልጠትን ቴክኖሎጅን ዜደንቕ ምዕባለታት እኳ እንተ ተራእየ፡ ሎሚ ዘለዉ ሚልዮናት ሰባት ድሕንነት ዘይስምዖምን ብዛዕባ ጽባሕ ዚፈርሁን እዮም። መዓልታዊ ድማ ቍጠባውን ፖለቲካውን ሃይማኖታውን ጸቕጢ ኸምኡ እውን ስስዐን ብልሽውናን ንርኢ ኢና። እወ፣ ሰብኣዊ ኣገዛዝኣ ብሓቂ ፈሺሉ እዩ!—መክብብ 8:9።
ስለዚ እምበኣር፡ የሱስ ብሓቂ ነይሩ እንተ ዀይኑ ምምርማር ኣገዳሲ እዩ። * ከመይሲ፡ ከምቲ ኣብ 2 ቈረንቶስ 1:19, 20 ተገሊጹ ዚርከብ፡ “ተስፋታት ኣምላኽ ዘበለስ ብእኡ [ብክርስቶስ] ‘እወ’ ዀይኑ እዩ።”
^ ሕ.ጽ. 23 ስም እቲ ብዓል ርባዕ ሽመት ወይ “ገዛኢ ኣውራጃ” ዝነበረ ሊሳንያስ ዝሓዘ ጽሑፍ ተረኺቡ እዩ። (ሉቃስ 3:1፡ እግረ ጽሑፍ) ኣብቲ ሉቃስ ዝጠቐሶ እዋን ድማ ኣብ ኣቢለኔ ይገዝእ ነበረ።
^ ሕ.ጽ. 25 ሓደ ኻብቲ የሱስ ዝመሃሮ ትምህርትታት፡ እቲ መብዛሕትኡ እዋን ናይ ከረን ስብከት ተባሂሉ ዚጽዋዕ ኣብ ማቴዎስ ምዕራፍ 5 ኽሳዕ 7 ዚርከብ ትምህርቲ እዩ።
^ ሕ.ጽ. 32 ብዛዕባ የሱስን ትምህርትታቱን ዝያዳ ሓበሬታ እንተ ደሊኻ፡ ኣብ www.jw.org/ti ርአ።
ብዝያዳ ፍለጥ
መጽሓፍ ቅዱስ ሓቂ ድዩ፧
ደራሲ መጽሓፍ ቅዱስ ኣምላኽ እንተ ዀይኑ፡ ካብ ኵሉ ኻልእ መጻሕፍቲ እተፈልየ መጽሓፍ ኪኸውን ኣለዎ
ትንሳኤ የሱስ ብሓቂዶ ተፈጺሙ እዩ፧
እቲ ብዛዕባ የሱስ ዚገልጽ ጸብጻባት ወንጌል ዚእመን ዚገብሮ እንታይ እዩ፧


text:
እዞም ኣረሜን መለኽቲ ግንከኣ ኣገልገልቲ ጽዮናውያን እዚኦም፣ መንነቶም ሸይጦም ንመዋእል ንኽነብሩ ዋሕስነ ጽዮናውያን ብግቡኣ ኣለዎም። ክሳብ ብባህርያዊ ሞት ዝሞቱ ድማ ንህዝቢ ብባርባራዊ መግዛእቲ ንኽገዝኡዎ፣ ብስለላ መርበብ ጽዮናውያን ተሓልዮም ይነብሩ ኣለው።
እወ፣ ፊደል ካስትሮ እውን እንተኾነ መሳርሒ ጽዮናውያን እንድዩ ንመዋእል ጸኒሑ። ረቂቕ ውዲታዊ መደብ ዕዮ ጽዮናውያን ከተግብር ከኣ ክሳብ ግዜ ሞቱ ትልኽ እንዳበለ ድሕሪ ምጽናሕ ትማሊ ሓሊፉ። ጎይቶቱ ብዓል ሮክፈለር ክንሶም፣ ከም ገስጋሲ መራሕ ሃገር ኩባ ኮይኑ ሽጋርኡን ሽኮሩን፣ ባካርዲ ኣልኮላዊ መስተን እንዳሸቀጠ፣ ነቶም መሳኪን ህዝቢ ኩባ ክሳብ ግዜ ሞቱ ገዚኡዎም። እወ፣ ከምኡ እንድዩ እቲ ጽሑፍቶ፣ እዛ ብጽዮናውያን እትዝወር ዘላ ዓለምና። ከመይድኣ፣ ብቐደሙስ ዘመን ግንርንቢጥ ማይ ንዓቐብ እንድዩ። እቲ ዘሎናዮ ከርፋሕ ዘመን ሓዲሻ ዓለማዊ ስርዓት፣ እቲ መደቡ ከምኡ እኳ እዩ። ዘምን ማሕበር ሰይጣን፣ ዘመን ደም ምፍሳስ፣ ዘመን ሕልና ኣልቦ። ዘመን ባህርያዊ ሃብቲ ምዝማት፣ዘመን ኣራባራብ። እወ፣ ጎጉዱ ንቀሺ፣ ንህቢ ምምዝማዝን ግንከኣ ምህላቕን፣ ንብረቱ ምዝማትን።
ፊደል ካስትሮ ብ13 ንሃሰ 1926 ዓ.ም.ፈ. ተወሊዱ፣ ብ2016 ዓ.ም.ፈ. ን47 ዓመታት ከም ቀዳማይ ሚንስተር ሃገር ኩባ ኮይኑ ገዚኡ። ን30 ዓመታት ድማ ከም ፕረሲደንት ሃገር ኩባ ኮይኑ ንመስኪን ህዝቢ ኩባ ገዚኡዎ። ኣብ 90 ዕድሜኡ ከኣ ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልዩ። ኣብተን እዝግሄር ዝጸልኣለን ሃገራት ኣፍሪቃ ድማ፣ ከም ብዓል ምቡቱ ሴሰ ሴስኮ ገዛኢ ሃገር ኮንጎ ንህዝቢ ኮንጎ ኣሳቒዮም፣ ባህርያዊ ሃብቲ ኮንጎ ድማ ንጽዮናውያን ኣረኪቦም ሓሊፎም። ከም ብዓል ኣረጊት ሰላዪ ሮበርት ሞጋበ፣ ገዛኢ ሃገር ዚንባቨ ድማ፣ ኣብ ኦክስፎርድ ዩኒቨርሲቲ ብጽዮናውያን ተመልሚሉ ብስለላን ኮለላን ዝሰልጠነ፣ ገና ከኣ ብስዉር ኣባል ማሕበር የሱሳውያን ኮይኑ፣ ምስ ቫቲካን ዝሰርሕ ዘሎ ኣረሜን ሰላዪ፣ ገና ንህዝቢ ዚንባቨ ኣንዳሳቐየ ንረብሓ ጽዮናውያን ይኽድም ኣሎ። ገና ከኣ ይነብር ኣሎ። The Jesuits – (JHS) also known as the Society of Jesus, are an international religious order of men within the Catholic Church.) ኣቶ ሞጋበ ገና ወዲ 92 ዓመት ክነሱ፣ ኣብ ኣኼባ ፓርላማ ትኽስ እንዳበለ፣ ነቲ መስኪን ህዝቢ ዚንባቨ ገና ከም ካስትሮ ክሳብ ዝፋኖ የሳቕዮም ኣሎ። እወ፣ እዚኦም ጥራይ እኳ ኣይኮኑን እቶም ብጽዮናውያን ዝተመልመሉ ርኹሳት ወይጦታት ኣፍሪቃውያን፣ ኣወ፣ ኣለው እምበር ከኣ ሓደስቲ ክታብ ጽዮናውያን ዝኾኑ ሰለልቲ መበል 21 ክፍለዘመን። ኣብታ ካብ ቅድመ ልደተ ክርስቶስ ኣትሒዛ፣ ዓዲ ፍትሕን ዓዲ ሕገእንዳባን፣ ዓዲ ቅዱስ ኦሪታዊ ኦርቶዶክሳዊት-ተዋህዶ ሃይማኖት፣ ዓዲ ዴሳዊ መሬትን፣ ዓዲ ውርዙይ ባህልን፣ ዓዲ ባሕሪ ዝኾነት፣ ምድረ ባሕረነጋሲ፣ ሎሚ ድማ ብኤርትራ ዝብሃል ስኑዕ ስም እትጽዋዕ ሃገር፣ ጽዮናውያን ብመደብ ካብ ስሳታት ጀሚሮም፣ ሓደ ዕዋላ ሰላዪ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ዝተባህለ፣ ካብ ማይቤት ተንቤን፣ ብጉርሕን ብጸገም ገንዘብን ዝተሳቐዩ ዓሌት መልሚሎምን ኣሰልጢኖምን፣ ክሳብ መሰታ ፊደል ካስትሮ ዝኸውን ገና ንኸጽንተና ኣዋፊሮምልና ኣለው።


text:
ገበር
ንዓለም ዝቐየራ ውግእ
ቅድሚ ሓደ ዘመን፡ ብሚልዮናት ዚቝጸሩ መንእሰያት ካብ ማሙቕ ቤቶም ወጺኦም ናብ ውግእ ከዱ። በቲ ኣስፋሕፊሑ ዝነበረ ሃገራውነት ተለዓዒሎም፡ ብዓብዪ ሃንቀውታ እዮም ከይዶም። ብ1914 ናብቲ ውግእ ብወለንታ ዝኸተተ ሓደ ኣመሪካዊ፡ “ብዛዕባ እተን ዚጽበያኒ ዘለዋ መዓልትታት ክሓስብ ከለኹ፡ ኣዝየ እየ ዝሕጐስ” ኢሉ ጸሓፈ።
ይኹን እምበር፡ ነዊሕ ከይጸንሐ፡ እቲ ዝነበሮም ውዕዉዕ ስምዒት ናብ ጓሂ ተቐየረ። እቶም ኣብቲ ውግእ እተኻፈሉ ዓበይቲ ሓይልታት፡ ኣብ በልጅዩምን ፈረንሳን ንነዊሕ ዓመታት ዚሳቐዩ ኣይመሰሎምን ነይሩ። ኣብቲ እዋን እቲ፡ ብዙሓት ሰባት ነቲ ውግእ፡ “ዓብዪ ውግእ” ኢሎም ሰመይዎ። እዚ ኸኣ፡ እቲ ሎሚ “ቐዳማይ ውግእ ዓለም” ኢልና እንጽውዖ ዘለና እዩ።
ቍጽሪ እቶም ኣብ ቀዳማይ ውግእ ዓለም ዝሞቱ ሰባት፡ እቲ ውግእ መዳርግቲ ኸም ዘይነበሮ ዜርኢ እዩ። ገሊኡ ጸብጻባት ከም ዚሕብሮ፡ ኣስታት 10 ሚልዮን ሰባት ሞይቶም፡ 20 ሚልዮን ድማ ቈሲሎም እዮም። እቲ ዜሕዝን ድማ፡ እቲ ውግእ ብሰሪ ዜሕፍር ጌጋታት እዩ ተባሪዑ። ሰበ ስልጣን ኤውሮጳ፡ ነቲ ኣብ መላእ ዓለም ሰፊኑ ዝነበረ ወጥሪ ኼህድእዎ ስለ ዘይከኣሉ እዩ ዓለምለኻዊ ውግእ ኪባራዕ ክኢሉ። ልዕሊ ዅሉ ዜገድስ ግና፡ እቲ “ዓብዪ ውግእ” ዝገደፎ ዓብዪ በሰላ እዩ። ንዓለምና፡ ክሳዕ ሎሚ እውን ብዚጸሉ መገዲ ቐዪሩዋ እዩ።
እምነት ዘጥፍአ ጌጋታት
ቀዳማይ ውግእ ዓለም ብሰንኪ ግጉይ ውሳነታት እዩ ተባሪዑ። ዘ ፎል ኦቭ ዘ ዳይናስቲስ—ዘ ኮላፕስ ኦቭ ዘ ኦልድ ኦርደር 1905-1922 ዘርእስታ መጽሓፍ፡ “ሰበ ስልጣን ኤውሮጳ ኣብቲ ብ1914 ዝነበረ ሰላማዊ እዋን ሓጋይ፡ ልክዕ ከምቲ ብድቁሱ ተንሲኡ ዚዛወር እሞ ኣብ ሓደጋ ዚወድቕ ሰብ እዮም ኰይኖም ነይሮም” በለት።
ሓደ ኦስትርያዊ መስፍን ምስ ተቐትለ፡ ኣብ ኤውሮጳ ዝነበራ ልዕለ ሓያላን ሃገራት ኣብ ውሽጢ ሒደት ሰሙናት ናብ ዘይደለያኦ ውግእ ኣተዋ። እቲ ውግእ ድሕሪ ምጅማሩ፡ ሓደ ጀርመናዊ ብዓል ስልጣን፡ “ብኸመይ እዩ ኺጅምር ክኢሉ፧” ተባሂሉ ተሓቲቱ ነበረ። “እንታይ እሞ ፈሊጠ ኢልካኒ ኢኻ፧” ኢሉ ድማ መለሰ።
እቶም ናብቲ ውግእ ዚመርሐ ውሳነ ዝገበሩ መራሕቲ፡ ንሳዕቤናቱ ፈጺሞም ኣይሓሰቡሉን። ኰይኑ ግና፡ እቶም ኣብ ድፋዕ ዝነበሩ ወተሃደራት፡ ውዒሎም ሓዲሮም ነቲ ሳዕቤናት ርእዮምዎ እዮም። ሰበ ስልጣን ከም ዝጠለምዎም፡ መራሕቲ ሃይማኖት ከም ዘታለልዎም፡ ጀነራላት ድማ ከም ዝኸድዕዎም ተገንዘቡ። ብኸመይ፧
ሰበ ስልጣን፡ እቲ ውግእ ሓዳስን ዝሓሸትን ዓለም ከም ዜምጽእ ተመባጺዖም ነበሩ። ቀዳማይ ሚኒስተር ጀርመን፡ “ኢንዱስትሪና ብሰላማዊ መገዲ ንኽንሰርሕን ዓብዪ ታሪኽና ንኽንዕቅብን መጻኢና ንኸነውሕስን ኢና እንዋጋእ ዘለና” ኢሉ ነበረ። ፕረዚደንት ኣመሪካ ዝነበረ ዊድሮው ዊልሰን ከኣ፡ እቲ ውግእ “ንዓለምና ንዲሞክራሲ እትምሽእ” ከም ዚገብራ ዚገልጽ ህቡብ ጭርሖ ኸም ዜስፋሕፍሕ ገይሩ እዩ። ኣብ ብሪጣንያ ዚነብሩ ሰባት ድማ፡ እቲ ውግእ፡ “ውግእ ንምውዳእ ዚግበር ውግእ” ከም ዝዀነ ገይሮም ይሓስቡ ነበሩ። ግናኸ፡ ኵላቶም ተጋግዮም እዮም ነይሮም።
መራሕቲ ሃይማኖት፡ ነቲ ውግእ ብውዕዉዕ ስምዒት እዮም ደጊፎምዎ። ዘ ኮሎምብያ ሂስትሪ ኦቭ ዘ ዎርልድ ዘርእስታ መጽሓፍ፡ “ተጣበቕቲ ቓል ኣምላኽ፡ ቀንዲ መጐሃሃርቲ እቲ ውግእ እዮም ነይሮም። እቲ ዅሉ ዝኸተተሉ ውግእ፡ ጽልኢ ኸም ዚሰፍን እዩ ገይሩ” በለት። መራሕቲ ሃይማኖት ድማ ነዚ ጽልኢ እዚ ኣብ ክንዲ ዜጥፍእዎ፡ መመሊሶም እዮም ዜንበድብድዎ ነይሮም። ኤ ሂስትሪ ኦቭ ክርስችያኒቲ ዘርእስታ መጽሓፍ ከምዚ በለት፦ “መራሕቲ ሃይማኖት ንክርስትያናዊ እምነት ካብ ሃገራውነት ኬቐድምዎ ኣይከኣሉን፣ ከምኡ ኺገብሩ እውን ፍቓደኛታት ኣይነበሩን። መብዛሕትኦም ድማ ንክርስትና ምስ ሃገራውነት ብምትሕሓዝ፡ እቲ ዝቐለለ መገዲ መረጹ። ኵላቶም ኣመንቲ ክርስትና ዝዀኑ ወተሃደራት፡ ብስም መድሓኒኦም ንሓድሕዶም ንኺቃተሉ እዮም ዚተባብዑ ነይሮም።”
ጀነራላት ንወተሃደራቶም፡ ብቕልጡፍን ብዝቐለለ መገድን ከም ዚዕወቱ እዮም ተመባጺዖምሎም ነይሮም፣ ግናኸ ኸምቲ ዝሓሰብዎ ኣይኰነን። ከመይሲ፡ ዚስዕር ወገን ኣይነበረን። ነቶም ብሚልዮናት ዚቝጸሩ ወተሃደራት፡ ከምቲ ሓደ ጸሓፍ ታሪኽ ዝገለጾ፡ “ንዝዀነ ይኹን ሰብ ኬጋጥሞ ኻብ ዚኽእል ጸገም ንላዕሊ ዝኸፍአ ኣካላውን ስምዒታውን ጸበባ ኣጋጠሞም።” ወተሃደራት ብዜስካሕክሕ መገዲ ይሞቱ እኳ እንተ ነበሩ፡ እቶም ጀነራላት ግና ንወተሃደራቶም ብቐጻሊ ናብ ሓጹር ትሪኮላታን ናብቲ ኻብ ትርሺ ዚዘንም ዝነበረ ጠያይትን ብምልኣኽ ንሞት ዳረግዎም። ብሰንኪ እዚ ኸኣ መጠነ ሰፊሕ ናዕቢ ተላዕለ።
ቀዳማይ ውግእ ዓለም ንሕብረተ ሰብ ዝጸለዎ ብኸመይ እዩ፧ ሓደ ገዲም ወተሃደር፡ “እቲ ውግእ ንኣተሓሳስባን ንጠባይን እቲ ወለዶ ኣበላሽይዎ እዩ” ኸም ዝበለ፡ ሓደ ጸሓፍ ታሪኽ ገሊጹ ነበረ። ብሓቂ ድማ፡ ከም ውጽኢት እቲ ውግእ፡ ገሊኡ ሃጸያዊ ግዝኣት ምሉእ ብምሉእ ጠፊኡ እዩ። ቀዳማይ ውግእ ዓለም፡ ናይቲ ንዕኡ ስዒቡ ኣብዚ ዘመን እዚ ዘጋጠመ ቕድሚኡ ተራእዩ ዘይፈልጥ ምፍሳስ ደም፡ ቀዳማይ ምዕራፍ ጥራይ እዩ ነይሩ። ከመይሲ፡ ድሕሪኡ፡ ሰውራን ኣድማን ኣብ ፈቐዶኡ ኼጋጥም ጀሚሩ እዩ።
ቀዳማይ ውግእ ዓለም ንዓለምና ሕንፍሽፍሽ ዘእተወላ ስለምንታይ እዩ፧ ብሃንደበት ዘጋጠመ ሓደጋ ድዩ ነይሩ፧ መልሲ እዚ ሕቶታት እዚ ብዛዕባ መጻኢና ዚሕብሮ ነገር ኣሎዶ፧


text:
ሕቶታት ካብ ኣንበብቲ
ተጻረርቲ የሱስ ብዛዕባ ምሕጻብ ኢድ ክርክር ዜልዕሉ ዝነበሩ ስለምንታይ እዮም፧
እዚ ጕዳይ እዚ፡ ሓደ ኻብቲ ጸላእቲ የሱስ ኣብኡን ኣብ ደቀ መዛሙርቱን ጕድለት ኪኣርዩ ኸለዉ ዜልዕልዎ ዝነበሩ ሓያሎ ጕዳያት እዩ ነይሩ። ኣብ ሕጊ ሙሴ ብዛዕባ ኻብ ሰብነት ዚክዖ ፈሳሲ፡ ደዌ፡ ኣተሓሕዛ ሬሳ ሰብን እንስሳን ዚምልከት ሕጊ ንጽህና ነይሩ እዩ። ሓደ ሰብ ካብ ርኽሰቱ ብኸመይ ኪነጽህ ከም ዚኽእል ዚገልጽ መምርሒታት እውን ነይሩ እዩ። እዚ ድማ መስዋእቲ ብምቕራብ፡ ብምሕጻብ፡ ወይ ብምንጻግ ኪግበር ይከኣል ነይሩ።—ዘሌ.፡ ምዕ. 11-15፣ ዘሁ.፡ ምዕ. 19።
ናይ ሃይማኖት መምህራን ኣይሁድ ግና ነዚ ሕጊ እዚ ብዝርዝር ተንተንዎ። ሓደ መወከሲ ኸም ዝሓበሮ፡ ብዛዕባ ዅሉ ዜርክስ ዘበለ፡ “ኣብ ከመይ ዝበለ ዅነታት ከም ዚመሓላለፍ፡ ብኸመይን ክሳዕ ክንደይን ናብ ካልኦት ከም ዚመሓላለፍ፡ ኪረክስ ዚኽእልን ዘይክእልን ኣቕሑን ካልእ ነገራትን ኣየናይ ከም ዝዀነ፡ ኣብ መወዳእታ ድማ ብኸመይ ስርዓት ምንጻህ ኪካየድ ከም ዚኽእል ይምርምሩ ነበሩ።”
ተጻረርቲ የሱስ፡ “ስለምንታይ እዮም ደቀ መዛሙርትኻ ስርዓት ቀዳሞት ከይሕልዉስ፡ ብዝረኸሳ ኣእዳው ዚበልዑ፧” ኢሎም ሓቲቶምዎ ነይሮም። (ማር. 7:5) እዞም ሃይማኖታውያን ጸላእቲ እዚኦም፡ ኣእዳውካ ኸይተሓጸብካ ምብላዕ ንጥዕና ጐዳኢ ኸም ዝዀነ ኣይኰኑን ዚእምቱ ነይሮም። እቶም መምህራን፡ ምግቢ ቕድሚ ምብላዖም ማይ ኣብ ኣእዳዎም ኣፍሲሶም ናይ ምሕጻብ ስርዓት ነይርዎም እዩ። እቲ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ መወከሲ ብተወሳኺ ኸምዚ ይብል፦ “ኣየናይ ኣቕሓ ንመንጠብጠቢ ኸም ዚኸውን፡ እንታይ ዓይነት ማይ ኪኸውን ከም ዘለዎ፡ መን ኬንጠብጥብ ከም ዘለዎ፡ ኣእዳውካ ኽሳዕ ኣበይ ኪሕጸብ ከም ዘለዎ እውን ክትዕ ነበረ።”
የሱስ ነዚ ዅሉ ብሰብ ዝቘመ ሕጊ እተጻረረሉ ምኽንያት ንጹር እዩ ነይሩ። ነቶም ኣብ ቀዳማይ ዘመን ዝነበሩ መራሕቲ ሃይማኖት ከምዚ በሎም፦ “ኣቱም ግቡዛት፡ ከምቲ ኣብ ጽሑፍ ዘሎ፡ ኢሳይያስ ብዛዕባኹም ጽቡቕ እዩ ተነብዩ፦ ‘እዚ ህዝቢ እዚ ብኸናፍሩ የኽብረኒ፡ ልቡ ግና ካባይ ርሑቕ እዩ። ትምህርቲ ትእዛዛት ሰብ ስለ ዚምህሩ፡ ንኸንቱ የምልኹኒ።’ ትእዛዝ ኣምላኽ ሓዲግኩም፡ ስርዓት ሰብ ትሕልዉ ኣለኹም።”—ማር. 7:6-8።


text:
1ኢየሱስውን ናብ ደብረ ዘይት ኸደ። 2ምድሪ ምስ ወግሐ ኸዓ ኣንጊሁ ናብ ቤተ መቕደስ ተመሊሱ መጸ። ኲሉ ሕዝቢውን ናብኡ ተኣከበ፤ ተቐሚጡ ድማ ይምህሮም ነበረ። 3መምህራን ሕግን ፈሪሳውያንን ድማ እንትትዝሙ ዝተረኽበት ሰበይቲ ናብኡ ኣምጺኦም ኣብ ማእኸል ደው ኣቢሎም፤ 4 መምህር እዛ ሰበይቲ እዚኣ ኽትዝሙ እንተላ ተትኂዛ 5ከምዚኣ ዝበለት ከዓ ብእምኒ ተቐጥቂጣ ኽትቅተል ሙሴ ብሕጊ ኣዚዙ እዩ፤ ንስኻኸ ብዛዕባኣ እንታይ ትብል? በልዎ። 6እዙይ ኢሎም ዝፈተንዎ ምኽንያት መኽሰሲ ምእንቲ ኽረኽቡሉ ኢሎም እዮም። ኢየሱስ ግና ድንን ኢሉ በፃብዕቱ ኣብ ምድሪ ኽጽሕፍ ጀመረ። 7ደጋጊሞም ምስ ጠየቕዎ ኸዓ ቕንዕ ኢሉ ካባኻትኩም ኃጢኣት ዘይብሉ ኣቐዲሙ እምኒ ይደርብየላ! በሎም። 8መሊሱውን ደኒኑ ኣብ ምድሪ ጸሓፈ። 9ንሳቶም ግና እዙይ ምስ ሰምዑ ሕሊናኦም ወቒስዎም፤ ካብ ዓበይቲ ጀሚሮም ክሳዕ እቶም ዳኅረዎት ኲሎም በብሓደ ወፁ። ኢየሱስ ምስታ ኣብ ማእኸል ደው ኢላ ዝነበረት ሰበይቲ በይኑ ተረፈ። 10ኢየሱስ ቅንዕ ኢሉ ኸዓ ኣቲ ሰበይቲ እቶም ከሰስትኺ ደኣ ኣበይ ኣለዉ? ዝፈረደኪዶ የለን? በላ። 11ንሳ ኸዓ ሓደኳ የለን ጐይታይ! በለቶ። ኢየሱስ ድማ ኣነውን ኣይፈርደክን እየ፤ ኪዲ እሞ ደጊም ኃጢኣት ኣይትግበሪ! በላ። 12ኢየሱስ መሊሱ ኣነ ናይ ዓለም ብርሃን እየ፤ እቲ ዝስዕበኒ ኸዓ ብርሃን ሕይወት ይረክብ እምበር ብጸልማት ኣይኸይድን እዩ፤ እናበለ ተዛረቦም። 13ፈሪሳውያን ከዓ ንስኻ ንባዕልኻ ትምስክር ኣለኻ፤ ስለዙይ ምስክርነትካ ሓቂ ኣይኮነን በልዎ። 14ኢየሱስ ድማ ኣነ ንባዕለይ እኳ እንተ መስከርኩ ካበይ ከም ዝመጻእኹ ናበይውን ከም ዝኸይድ እፈልጥ እየ እሞ ምስክርነተይ ሓቂ እዩ። ንስኻትኩም ግና ካበይ ከም ዝመጻእኹ ናበይውን ከም ዝኸይድ ኣይትፈልጡን ኢኹም። 15ንስኻትኩም ሥጋዊ ፍርዲ ኢኹም እትፈርዱ ዘለኹም፤ ኣነ ግና ንሓደኳ ኣይፈርድን እየ። 16ኣነን እቲ ዝለኣኸኒ ኣብን ኢና እምበር በይነይ ኣይኮንኩን እሞ ኣነ እንተ ፈረድኩ ፍርደይ ሓቂ እዩ። 17ምስክር ክልተ ሰብ ሓቂ ኸም ዝኾነ ኣብ ሕግኹም ተጽሒፉ እዩ። 18ኣነ ንባዕለይ ምስክር እየ፤ እቲ ዝለኣኸኒ ኣብውን ምስክረይ እዩ በሎም። 19ንሳቶም ከዓ ኣቦኻኸ ኣበይ ኣሎ? በልዎ። ኢየሱስ ድማ ንኣይ ኮነ ነቦይ ኣይትፈልጡን ኢኹም፤ ንኣይ እንተ ትፈልጡስ ነቦይውን ምፈለጥኩምዎ ኔርኩም ኢሉ መለሰ። 20ነዝ ነገራት እዙይ ኢየሱስ ኣብ ቤተ መቕደስ ኣብ ጥቓ መቐበል ምጽዋት ኮይኑ ኽምህር እንተሎ እዩ ዝተዛረቦ። ጊዜኡ ስለ ዘይበጽሐ ግና ሓደኳ ዝኃዞ ኣይነበረን። 21ኢየሱስ መሊሱ ኣነ እኸይድ ኣለኹ፤ ክትደልዩኒ ኢኹም፤ እንተኾነ ብኃጢኣትኩም ክትሞቱ ኢኹም። ናብቲ ኣነ ዝኸዶ ንስኻትኩም ክትመጹ ኣይትኽእሉን ኢኹም፤ በሎም። 22ሽዑ ኣይሁድ ናብቲ ኣነ ዝኸዶ ንስኻትኩም ክትመጹ ኣይትኽእሉን ኢኹም› ምባሉስ ንርእሱ ደኾን ባዕሉ ኽቐትል ደልዩ? በሉ። 23ኢየሱስ ድማ ንስኻትኩም ካብ ታሕቲ ኢኹም፤ ኣነ ካብ ላዕሊ እየ፤ ንስኻትኩም ካብዛ ዓለም እዚኣ ኢኹም፤ ኣነ ካብዛ ዓለም እዚኣ ኣይኮንኩን። 24ስለዙይ ከዓ እየ ብኃጢኣትኩም ክትሞቱ ኢኹም ዝበልኩኹም። ኣነ ንሱ ምዃነይ እንተዘይኣመንኩም ብኃጢኣትኩም ክትሞቱ ኢኹም፤ ስለዙይ ከዓ እየ ብኃጢኣትኩም ክትሞቱ ኢኹም ዝበልኩኹም በሎም። 25ሽዑ ንሳቶም ንስኻ መን ኢኻ? በልዎ፤ ኢየሱስ ድማ ኣነ እቲ ኻብ መጀመርታ ኂዘ ዝነገርኩኹም እየ። 26ብዛዕባኹም ዝዛረቦን ዝፈርዶን ብዙኅ ኣለኒ፤ እቲ ዝለኣኸኒ ግና ሓቀኛ እዩ፤ ነቲ ኻብኡ ዝሰማዕኽዎ ኸዓ ንዓለም እነግር ኣለኹ፤ በሎም። 27ንሳቶም ግና ብዛዕባ ኣብ ከም ዝተዛረቦም ኣይፈለጡን። 28ስለዙይ ኢየሱስ ንወዲ ሰብ ልዕል ምሰበልኩምዎ ኣነ ንሱ ኸም ዝኾንኩን ከምቲ ኣቦይ ዝመሃረኒ ኸም ዝገብር እምበር ካብ ርእሰይ ሓንቲኳ ኸም ዘይገብር ሽዑ ኽትፈልጡ ኢኹም። 29እቲ ዝለኣኸኒ ምሳይ ኣሎ፤ ኲልሻዕ ደስ ዘብሎ ስለ ዝገብር ድማ በይነይ ኣይኃድገንን እዩ በሎም። 30ንሱ እዙይ ምስ ተዛረበ ብዙኃት ብእኡ ኣመኑ። 31ስለዙይ ኢየሱስ ነቶም ብእኡ ዝኣመኑ ኣይሁድ ንስኻትኩም ብቓለይ እንተ ጸኒዕኹም ብሓቂ ደቀ መዛሙርተይ ኢኹም። 32ንሓቂ ኽትፈልጥዋ ኢኹም፤ እታ ሓቂውን ሓራ ኽተውፅአኩም እያ በሎም። 33ንሳቶም ከዓ ንሕና ዘርኢ ኣብርሃም ኢና፤ ንማንም ባሮት ኴንና ኣይንፈልጥን። ከመይ ኢልካ ደኣ ሓራ ኽትወፁ ኢኹም ትብለና ዘለኻ? ኢሎም መለሱሉ። 34ኢየሱስ ድማ እማን እማን እብለኩም ኣለኹ፤ ኃጢኣት ዝገብር ኲሉ ንሱ ናይ ኃጢኣት ባርያ እዩ። 35ባርያ ኣብቲ ቤተ ሰብ ንዂሉ ጊዜ ኣይነብርን እዩ። ውሉድ ግና ንዂሉ ጊዜ ኣብኡ ነባሪ እዩ። 36ወልድ ሓራ እንተውፂኡኹም ብሓቂ ሓራ ዝወፃእኹም ክትኮኑ ኢኹም። 37ንስኻትኩም ዘርኢ ኣብርሃም ምዃንኩምስ እፈልጥ እየ። ቃለይ ኣባኻትኩም ስለ ዘይኃደረ ግና ኽትቀትሉኒ ትደልዩ ኣለኹም። 38ኣነ ነቲ ኻብ ኣቦይ ዝረአኽዎ እዛረብ ኣለኹ፤ ንስኻትኩም ከዓ ነቲ ኻብ ኣቦኹም ዝሰማዕኹምዎ ትገብሩ ኣለኹም፤ በሎም። 39ንሳቶም ድማ ንኣናስ ኣቦና ኣብርሃም እዩ ኢሎም መለሱሉ። ኢየሱስ ከዓ ውሉድ ኣብርሃም እንተ ትኾኑስ ግብሪ ኣብርሃም ምገበርኩም ነይርኩም። 40ሕዚ ግና ካብ እግዚኣብሔር ዝሰማዕኽዎ ሓቂ ንዝነግረኩም ነኣይ ክትቀትሉኒ ትደልዩ ኣለኹም፤ ኣብርሃምስ ከምዙይ ኣይገበረን። 41ንስኻትኩም ግና ግብሪ ኣቦኹም ትገብሩ ኣለኹም በሎም። ንሳቶም ድማ ንሕናስ ብዝሙት ዝተወለድና ኣይኮንናን። ሓደ ኣቦ ኣለና፤ ንሱ ኸዓ እግዚኣብሔር እዩ በልዎ። 42ኢየሱስ ከዓ ኣነ ኻብ እግዚኣብሔር እየ ዝወፃእኹን ዝመጻእኹን፤ ንሱ ልኢኹኒ እምበር ባዕለይ ኣይመጻእኹን፤ ስለዙይ ኣቦኹም እግዚኣብሔር እንተ ዝኸውንስ ንኣይ መፍቀርኩምኒ ነይርኩም። 43ስለምንታይ ኢኹም ዘረባይ ዘይተስተውዕሉ? ቃለይ ክትሰምዑ ስለ ዘይከኣልኩም እዩ። 44ንስኻትኩም ካብቲ ኣቦኹም ዲያብሎስ ኢኹም፤ ድልየት እቲ ኣቦኹም ክትገብሩ ኢኹምውን እትደልዩ ዘለኹም፤ ንሱ ኻብ መጀመርታ ቐታል ነፍሲ እዩ፤ ሓቂ ኣብኡ ስለ ዘየለ ኣብ ሓቂ ኣይጸንዕን እዩ። ሓሳዊ ኣቦ ሓሰትውን ስለ ዝኾነ ሓሰት ክዛረብ እንተሎ ካብ ርእሱ እዩ ዝዛረብ። 45ኣነ ሓቂ ስለ ዝዛረብ ግና ኣይትኣምኑንን። 46ካባኻትኩም ብኃጢኣት ክወቕሰኒ ዝኽእልከ መን ኣሎ? ሓቂ ዝዛረብ ካብ ኮንኩኸ ስለምንታይ ዘይትኣምኑኒ? 47እቲ ኻብ እግዚኣብሔር ዝኾነ ቓል እግዚኣብሔር እዩ ዝሰምዕ። ንስኻትኩም ግና ካብ እግዚኣብሔር ስለ ዘይኾንኩም ኣይትሰምዑ ን። 48ኣይሁድ ከዓ ሳምራዊ ኢኻ፤ ጋኔንውን ኣለካ ምባልናስ ሓቂዶ ኣይኮነን? ኢሎም መለሱሉ። 49ሽዑ ኢየሱስ ኣነስ ነቦይ ደኣ አኽብሮ ኣለኹ እምበርጋኔንስ የብለይን። ንስኻትኩም ግና ተቃልሉኒ ኣለኹም። 50ኣነ ኽብሪ ርእሰይ ኣይደልን እየ፤ እቲ ዝደልን ዝፈርድን ግና ኣሎ። 51እማን እማን እብለኩም ኣለኹ፤ ቃለይ ዝሕሉ ንዘለዓለም ፈጺሙ ኣይመውትን፤ በሎም። 52ኣይሁድ ድማ ሕዝስ ጋኔን ከም ዘለካ ፈሊጥና፤ ኣብርሃም እኳ ሞይቱ፤ ነቢያትውን ሞይቶም፤ ንስኻ ግና ቃለይ ዝሓለወ ንዘለዓለም ኣይመውትን ትብል ኣለኻ። 53ካብቲ ዝሞተ ኣቦና ኣብርሃምዶ ንስኻ ተዓቢ ኢኻ? ነቢያትውን ሞይቶም እዮም፤ ንባዕልኻ መን እየ ትብል ኣለኻ? በልዎ። 54ኢየሱስ ከዓ ኣነ ንባዕለይ እንተኣኽበርኩ ኽብረተይ ከንቱ እዩ፤ ዘኽብረንስ እቲ ንስኻትኩም ኣምላኽና እትብልዎ ኣቦይ እዩ። 55ንስኻትኩም ኣይትፈልጥዎን ኢኹም፤ ኣነ ግና እፈልጦ እየ። ኣይፈልጦን እንተ ዝብል ከዓ ከማኻትኩም ሓሳዊ ምኾንኩ ነይረ። ኣነ ግና እፈልጦ፤ ቃሉውን እሕሉ እየ። 56ኣቦኹም ኣብርሃም መዓልተይ ከም ዝርኢ ፈሊጡ ተሓጐሰ፤ ርእዩ ኸዓ ደስ በሎ ኢሉ መለሰሎም። 57ኣይሁድ ድማ ገና ኃምሳ ዓመት እኳ ዘይገበርካስ ንኣብርሃም ሪአዮ ትብል ኣለኻ? በልዎ። 58ኢየሱስ ከዓ እማን እማን እብለኩም ኣለኹ፤ ኣብርሃም እንተይተወለደ ኣነ ነይረ እየ፤ › በሎም። 59ሽዑ ኽድርብዩሉ ድማ እምኒ ኣልዓሉ፤ ኢየሱስ ግና ተሠወረ። ካብ ቤተ መቕደስ ወፂኡ ብማእኸሎም ኃሊፉ ኸደ።
Copyright
Learn More


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ቅዱስ ጴጥሮስ ተፍጻሜተ ሰማዕት ካብቶም ፍርሃት እግዚአብሔር ዝነበሮም፡ውላድ ግና ዘይነበሮም ሊቀ ካህናት ቴዎድሮስን ቅድስት ሶፍያን ኣብ ሃገረ ግብጽ ተወሊዱ።
ኣብ በዓል ጴጥሮስ ወጳውሎስ(፭ ሓምለ)፡ ኣደኡ ቅድስቲ ሶፍያ ብዙኃት ፃዕዳ ክዳን ዝተኸድኑ ምእመናንን ምእመናትን ንደቆም ኂዞም ናብ ቤተ ክርስቲያን ኪኸዱ ከለዉ ምስ ርኣየት እምብዛ ኃዘነት። ናብ ቤተ ክርስቲያን ኣትያ ኸኣ ቡሩኽ ውላድ ኽህባ ንጐይታ ኢየሱስ ክርስቶስ ኣምሪራ ብንብዓት ለመነት። ቅዱስ ፍቓድ ጐይታ ኾይኑ ድማ በታ መዓልቲ እቲኣ ቅዱሳን ሓዋርያት ጴጥሮስን ጳውሎስን ተገሊጾም፦ “እግዚአብሔር ንንብዓትኪ፡ ንጸሎትክን ምህለላኽን ተቐቢልዎ እዩ፡ ቡሩኽ ውላድ ከኣ ኪህበኪ እዩ እሞ ስሙ ጴጥሮስ በሊዮ፡ ናብ ሊቀ ጳጳሳት ኣባ ቴዎናስ ኴድኪ ንገርዮ እሞ ንሱ ክጽልየልኪ እዩ” በልዋ። ብድኅር’ዚ ፀኒሳ ምስ ወለደት ስሙ ‘ጴጥሮስ’ ሰመየቶ። ቅድስት ሶፍያ ወዳ ሾብዓተ ዓመት ምስ ኮኖ ልክዕ ከም ሕፃን ሳሙኤል ንሊቀ ጳጳሳት ወፈየቶ። ፍትው ወዲ ኸኣ ነበረ እሞ ፈለማ ኣናጕንስጢስ ብድኅሪኡ ዲያቆን ቀጺሉውን ኣብ ኣገልግሎት ኣብያተ ክርስቲያናት ምእንቲ ክላኣኾ ኢሉ ካህን ጌሩ ሸሞ።
ኣባ ቴዎናስ ጊዜ ዕረፍቱ ምስ ቀረበ ድማ ንዅሎም ኤጲስ ቆጶሳትን ካህናትን ጸዊዑ ብድኅሪኡ ንጴጥሮስ ‘ሊቀ ጳጳሳት’ ንኽሸምዎ ኣዘዘ። በዚ ኸኣ ጴጥሮስ ‘ሊቀ ጳጳሳት’ ምስ ተሾመ እቲ ሕዝቢ ኣዝዩ ተሓጐሰ።
ኣብቲ ዘመኑ፡ ኣብ ኣንጾኪያ ምስ ንጉሥ ዲዮቅልጥያኖስ ብኣምልኮተ ጣዖት ዝሓብር ክልተ ውላድ ዝነበሮ መኰንን ነበረ። ሰበይቱ ግና ብሃይማኖታ ቀናእን ርትዕትን ስለዝነበረት ነቶም ደቃ ኣብ ኣንጾኪያ ከተጠምቖም ስለዘይከኣለት ንከተጠምቖም ኢላ ብመርከብ ናብ እስክንድርያ ኽትከይድ ከላ ኣብ ማእከል ባሕሪ ማዕበል ተላዒሉ ነታ መርከብ ከጥሕላ ደለየ። እዛ ቅድስት ኣደ፡ ደቃ ጥምቀተ ክርስትና ከይተጠምቁ ንከይሞቱ ስለዝፈርሀት በቲ ካብ ጡባ ጠቢሓ ዝወፅኣቶ ደም ገጾም ብትእምርተ መስቀል ኣማዕቲባ ሠለስተ ጊዜ ብስም አብን ወልድን መንፈስ ቅዱስን ኣብ ባሕሪ እናኣለኸት ኣጥመቐቶም። ፍቓድ ኣምላኽ ኮይኑ እዚ ምስ ገበረት እቲ ማዕበል ባሕሪ ሃዲኡ ብሰላም ናብ እስክንድርያ ኣተወት። ከም ብሓድሽ ነቶም ደቃ ኸተጥምቕ ኢላ ናብ ሊቀ ጳጳሳት ቅዱስ ጴጥሮስ ከደት። ሊቀ ጳጳሳት ቅዱስ ጴጥሮስ ንከጥምቖም ሠለስተ ጊዜ እንተፈተነ እቲ ማይ ረጊኡ ምዃን ኣበዮ። ሽዑ ነደኦም ጸዊዑ ‘እንታይ ዝገበርክዮ ኣሎ’ ኢሉ ሓተታ፣ ንሳ ኸኣ ኵሉቲ ዝገበረቶ ነገረቶ እሞ ቅዱስ ጴጥሮስ ነቲ ገባሬ ተኣምራት ኣምላኽ ኣመስጊኑ፡ ቤተ ክርስቲያንና ሓንቲ እያ፡ ጥምቀት’ውን ሓንቲ እያ፡ ዳግማይ ጥምቀት የለን’ በላ።
ከምኡ ውን ቅዱስ ጴጥሮስ ነቲ ንፈጣሪና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝኸሓደ ኣርዮስ ብዙኅ እዋን ገሢጽዎ ክምለስ ሰለዘይከኣለ ብውግዘት ፈልዩ ካብ ቤተ ክርስቲያን ሰጐጎ። ብድኅር’ዚ ኣርዮስ በዓል ሊቀ ካህናት ኣኪላስን እለ እስክንድሮስን ካብ ግዘቱ ንኽፈትሖ ከምዝልምንሉ ገበረ። ቅዱስ ጴጥሮስ ግና ውግዘቱ ብምጽናዕ “በዛ ሎሚ ለይቲ ጐይታይ ኢየሱስ ክርስቶስ ቀዳድ ክዳን ለቢሱ ቆይሙ ምስ ርኣኽዎ ‘መን ክዳንካ ቀዲድዎ፧’ እንተበልክዎ ኣርዮስ ክዳነይ ቀደዶ፣ ካብ ባህርይ ኣቦይ አብን ባህርይ ሕይወተይ መንፈስ ቅዱስን ፈለየኒ’በለኒ። ንስኻትኹም ግና ድኅረይ ሊቃነ ጳጳሳት ክትሽየሙ ኢኹም፣ ካብ ስሕተት ኣርዮስ ተሓለዉ ተጠንቀቁ። ንስኻ ኣኪላስ ድኅረይ ቅድሚ እለእስክንድሮስ ሊቀ ጳጳሳት ክትሸየም ኢኻ ግና ብኽሕደት ንኣርዮስ ክትመስሎን ቀልጢፍኻ ክትመውትን ኢኻ” በሎም።
ቅዱስ ጴጥሮስ ሕዝቢ ንጣዖት ከይሰግድ ይምህር ከም ዘሎ ንጉሥ ዲዮቅልጥያኖስ ፈሊጡ ኣብ ቤት ማእሠርቲ ኣእትዩ ብሴፍ ክቐትልዎ ኣዘዘ። ቅዱስ ጴጥሮስ ግና ኵሉ ሕዝቢ ኣብታ ቅንዕቲ ሃይማኖት ክጸንዕ ኣዘዞም። “ኦ ጐይታ ኢየሱስ ክርስቶስ ምፍሳስ ደመይ መፈጸምታ ኣምልኾ ጣዖታት ይኹን፣ ጣዖታት ከኣ ካብ ኵሉ ዓለም ይሰዓሩን ይጥፋኡን” ኢሉ ክጽሊ ከሎ “እቲ ዝበልካዮ ብሓቂ ይኹን” ዝብል ቃል ካብ ሰማይ መጸ። ነዚ ቃል’ዚ ከኣ ኣብቲ ቦታ ቀሪባ ዝነበረት ድንግል ሰምዓቶ። ብድኅር'ዚ ቅዱስ ጴጥሮስ ነቶም ወተሃደራት ዝተኣዘዝክምዎ ፈጽሙ በሎም፡ ፳፱/29 ኅዳር ክሳድ ርእሱ ብሰይፍ መተርዎ፡ እሞ ኣኽሊል ሰማዕትነት ተቐበለ። ርእሱ ምስ ተቘርጸ እቲ በድኑ ከይወደቐ ንኽልተ ሰዓት ዝኣኽል ጸንሐ። ምስ ወግሐ እቶም ምእመናን ብሰማዕትነት ከም ዝተሰየፈ ምስ ፈለጡ ነቲ ሥጋኡ ናብ ቤተ ክርስቲያን ኣምጺኦም ኣብ መንበሩ ኣንበርዎ። ቅድም ቅዱስ ጴጥሮስ ኣብ መንበረ ሢመቱ ኮፍ ኢሉ ዝረኣዮ ስለዘይነበረ፡ ነዚ ዝፈልጡ ‘ስለምንታይ ደኣ ኣብ መንበርካ ኮፍ ኢልካ ዘይትፈልጥ ኮፍ ኢልካ’ ምስ በልዎ “ኣነ ኣብዚ መንበር ኃይሊ እግዚአብሔር ስለ ዝርኢ ኣብዚ ኮፍ ክብል ኣይደፍርን” በሎም። ድኅርዚ ገኒዞም ምስ ሥጋ ቅዱሳን ሊቃነ ጳጳሳት ኣንበርዎ ካብቲ ሥጋኡ ከኣ ብዙኅ ተኣምራትን መንክራትን ይፍጸም ነበረ።
በረከቱን ረድኤቱን ናይ ቅዱስ ጴጥሮስ ተፍጻሜተ ሰማዕት ምስ ኵልና ይኹን።
ሰላም ለከ ሰባኬ ሃይማኖት በጥያቄ፡አምሳለ ጳውሎስ በተሰሎንቄ፡ዕፀ ወይን ጴጥሮስ ወዕፀ ሐዲስ ኤሎቄ፡ አርጋበ ዘሞርሞንቄ፣ እንተ ጸለልከ እም አንቄ፡ እፌኑመ ጊዜ ሠርክ አውዓየከ መርቄ።
ስብሐት ለእግዚአብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር፡ ኣሜን።


text:
ሕቶታት ካብ ኣንበብቲ
እቶም ኣብ ዘፍጥረት 6:2, 4 ተጠቒሶም ዘለዉ ቕድሚ ማይ ኣይሂ ዝነበሩ “ደቂ ኣምላኽ” መን እዮም፧
እዚ መግለጺ እዚ ነቶም መንፈሳውያን ደቂ ኣምላኽ ከም ዜመልክት ዚሕብር መርትዖ ኣሎ። ኣየናይ መርትዖ፧
ዘፍጥረት 6:2፡ “እቶም ደቂ ኣምላኽ ድማ ነተን ኣዋልድ ሰብ፡ መልክዔኛታት ከም ዝዀና ምስ ረአዩ፡ ካባታተን ዘዝሐረይወን ኣንስቲ ወሰዱ” ትብል።
ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት እብራይስጢ፡ እታ “ደቂ ኣምላኽ” እትብል መግለጺት፡ ኣብ ዘፍጥረት 6:2, 4፣ እዮብ 1:6፣ 2:1፣ 38:7፣ መዝሙር 89:6 (NW) እውን ትርከብ እያ። እሞኸ እዘን ጥቕስታት እዚአን፡ ብዛዕባ “ደቂ ኣምላኽ” እንታይ እየን ዚሕብራና፧
እቶም ኣብ እዮብ 1:6 ተጠቒሶም ዘለዉ “ደቂ ኣምላኽ፡” ነቶም ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ እተኣከቡ መንፈሳውያን ፍጡራት ከም ዜመልክቱ ንጹር እዩ። ሓደ ኻብቶም ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ እተኣከቡ ኸኣ፡ እቲ “ንምድሪ ዞይረያን ተመላሊሰያን መጻእኩ” ዝበለ ሰይጣን እዩ ነይሩ። (እዮ. 1:7፣ 2:1, 2) ብተመሳሳሊ፡ ኣብ እዮብ 38:4-7፡ ኣምላኽ ‘ንእምኒ መኣዝን ምድሪ ምስ ኣቘሞ፡’ “ደቂ ኣምላኽ” ‘እልል ከም ዝበሉ’ ተጠቒሱ ኣሎ። ኣብቲ እዋን እቲ፡ ደቂ ሰብ ገና ስለ ዘይተፈጥሩ፡ እቶም “ደቂ ኣምላኽ” ንመላእኽቲ ዜመልክቱ ኪዀኑ ኣለዎም። እቶም ኣብ መዝሙር 89:6 (NW) ተጠቒሶም ዘለዉ “ደቂ ኣምላኽ” እውን፡ ንደቂ ሰብ ዘይኰነስ፡ ነቶም ኣብ ሰማይ ምስ ኣምላኽ ዚነብሩ ፍጡራት እዮም ዜመልክቱ።
ስለዚ፡ እቶም ኣብ ዘፍጥረት 6:2, 4 ተጠቒሶም ዘለዉ “ደቂ ኣምላኽ” መን እዮም፧ ምስቲ ኣቐዲሙ እተጠቕሰ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ብዚሰማማዕ መገዲ፡ ነቶም ናብ ምድሪ ዝመጹ መንፈሳውያን ደቂ ኣምላኽ ከም ዜመልክቱ ምድምዳም ርትዓዊ እዩ።
ገሊኦም ሰባት፡ መላእኽቲ ጾታዊ ርክብ ከም ዝገበሩ ዚገልጽ ሓሳብ ኣይወሓጠሎምን ይኸውን። እቲ ኣብ ማቴዎስ 22:30 ዚርከብ ቃላት የሱስ እውን እንተ ዀነ፡ ኣብ ሰማይ፡ መርዓን ጾታዊ ርክብን ከም ዘየልቦ እዩ ዚገልጽ። ኰይኑ ግና፡ ሓድሓደ ግዜ፡ መላእኽቲ ስጋ ለቢሶም እዮም፣ ምስ ሰባት ኰይኖም እውን በሊዖምን ሰትዮምን እዮም። (ዘፍ. 18:1-8፣ 19:1-3) ስለዚ፡ መላእኽቲ፡ ስጋ ኣብ ዚለብሱሉ እዋን፡ ምስ ደቂ ኣንስትዮ ጾታዊ ርክብ ኪፍጽሙ ኸም ዚኽእሉ ምድምዳም ርትዓዊ እዩ።
ገሊኦም መላእኽቲ ኸምኡ ኸም ዝገበሩ ዚሕብር ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተመስረተ መርትዖ እውን ኣሎ። ይሁዳ 6, 7፡ ንሓጢኣት እቶም ዘይባህርያዊ ትምኒት ስጋ ዝሰዓቡ ሰብ ሶዶም ምስቶም “መንበሪኦም ዝሓደጉ እምበር፡ ቦታኦም ዘይሓለዉ መላእኽቲ” ተመሳስሎም እያ። እቲ ነቶም መላእኽትን ንሰብ ሶዶምን ዜመሳስሎም ነጥቢ፡ ክልቲኦም ‘እምብዛ ምብዕላጎምን ዘይባህርያዊ ትምኒት ስጋ ምስዓቦምን’ እዩ። ምስዚ ዚመሳሰል ኣብ 1 ጴጥሮስ 3:19, 20 ዚርከብ ሓሳብ ድማ፡ ነቶም ዘይእዙዛት መላእኽቲ ምስ “መዓልትታት ኖህ” እዩ ዜተሓሕዞም። (1 ጴጥ. 3:19, 20፣ 2 ጴጥ. 2:4, 5) ስለዚ፡ እቶም ብመዓልትታት ኖህ ዝነበሩ ዘይእዙዛት መላእኽቲ ዝገበርዎ ነገራት፡ ምስቲ ኣብ ሶዶምን ጎሞራን እተገብረ ሓጢኣት ከነመሳስሎ ንኽእል ኢና።
ይኹን እምበር፡ እዚ መደምደምታ እዚ ርትዓዊ ኪኸውን ዚኽእል፡ እቶም ኣብ ዘፍጥረት 6:2, 4 ተጠቒሶም ዘለዉ “ደቂ ኣምላኽ፡” ስጋ ዝለበሱን ምስ ደቂ ኣንስትዮ ጾታዊ ርኽሰት ዝፈጸሙን መላእኽቲ ኸም ዝዀኑ እንተ ተገንዚብና ጥራይ እዩ።
መጽሓፍ ቅዱስ፡ የሱስ “ነቶም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝነበሩ መናፍስቲ ሰበኸሎም” ይብል። (1 ጴጥ. 3:19) እዚ እንታይ ማለት እዩ፧
ሃዋርያ ጴጥሮስ ነዞም መናፍስቲ እዚኦም፡ “እቶም ቀደም ኣምላኽ ብመዓልትታት ኖህ ብትዕግስቲ ኺጽበ ኸሎ፡ . . . ዘይተኣዘዙ እዮም” ብምባል ገሊጽዎም ኣሎ። (1 ጴጥ. 3:20) ጴጥሮስ ከምዚ ኺብል ከሎ፡ ነቶም ንሰይጣን ኣብ ዕልወቱ ዝሓበርዎ መንፈሳውያን ፍጡራት የመልክት ከም ዝነበረ ንጹር እዩ። ይሁዳ ኸኣ፡ “[ኣምላኽ] ነቶም መንበሪኦም ዝሓደጉ እምበር፡ ቦታኦም ዘይሓለዉ መላእኽቲ እውን፡ ኣብ ድቕድቕ ጸልማት ንፍርዲ እታ ዓባይ መዓልቲ ብናይ ዘለኣለም መቓውሕ ኣሲሩ ዓቚርዎም ኣሎ” በለ።—ይሁ. 6።
መንፈሳውያን ፍጡራት ብመዓልትታት ኖህ ዘይተኣዘዙ ብኸመይ እዮም፧ እዞም እኩያት መናፍስቲ እዚኦም፡ ቅድሚ ማይ ኣይሂ፡ ስጋ ሰብ ለበሱ። ኣምላኽ ከምኡ ኺገብሩ ዕላማኡ ኣይነበሮን። (ዘፍ. 6:2, 4) ኣብ ርእሲ እዚ ድማ፡ እዞም መላእኽቲ እዚኦም ምስ ደቂ ኣንስትዮ ጾታዊ ርክብ ብምፍጻም ዘይባህርያዊ ነገር ይገብሩ ነበሩ። ኣምላኽ ንመንፈሳውያን ፍጡራት ምስ ደቂ ኣንስትዮ ጾታዊ ርክብ ኪፍጽሙ ኢሉ ኣይፈጠሮምን። (ዘፍ. 5:2) እዞም እኩያትን ዘይእዙዛትን መላእኽቲ እዚኦም፡ ኣብቲ ኣምላኽ ዝመደቦ ግዜ ኺጠፍኡ እዮም። ንግዜኡ ግና፡ ከምቲ ይሁዳ ዝገለጾ፡ “ኣብ ድቕድቕ ጸልማት፡” ማለት ኣብ መንፈሳዊ ቤት ማእሰርቲ እዮም ዘለዉ።
የሱስ ነዞም ‘ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዘለዉ መናፍስቲ’ መዓስን ብኸመይን እዩ ሰቢኹሎም፧ ጴጥሮስ ከም ዝገለጾ፡ የሱስ ‘ብመንፈስ ህያው ምስ ኰነ’ እዩ ሰቢኹሎም። (1 ጴጥ. 3:18, 19) ጴጥሮስ፡ “ሰበኸሎም” ብምባል፡ ሕሉፍ ግዜ ምጥቃሙ ኸኣ፡ እቲ ስብከት፡ ነታ ቐዳመይቲ መልእኽቱ ቕድሚ ምጽሓፉ ኸም እተፈጸመ ይሕብር። ስለዚ፡ የሱስ ድሕሪ ትንሳኤኡ ገለ ግዜያት ጸኒሑ፡ ነዞም እኩያት መናፍስቲ እዚኦም ብዛዕባ እቲ ዚግብኦም ፍርዲ ኣዊጁሎም ኪኸውን ኣለዎ። እምበኣር፡ ኵነኔ ደኣ እምበር ተስፋ ኣይኰነን ሰቢኹሎም። (ዮና. 1:1, 2) ንሱ ኽሳዕ ሞት እሙን ኰይኑ፡ ካብ ሞት ከኣ ተንሲኡ እዩ፣ በዚ ኸምዚ ድማ፡ ድያብሎስ ኣብኡ ሓንቲ ስልጣን ከም ዘይብሉ ስለ ዘርኣየ፡ የሱስ ፍርዲ ዅነኔ ንኺእውጅ መሰረት ነበሮ።—ዮሃ. 14:30፣ 16:8-11።
የሱስ ኣብ ዚመጽእ ግዜ ንሰይጣንን ነቶም መላእኽቲ እቲኦምን ኣሲሩ፡ ኣብ መዓሙቝ ኪድርብዮም እዩ። (ሉቃ. 8:30, 31፣ ራእ. 20:1-3) ክሳዕ ሽዑ ግና፡ እዞም ዘይእዙዛት መናፍስቲ እዚኦም፡ ኣብ ዓሚቝ መንፈሳዊ ጸልማት እዮም ዘለዉ፡ ብርግጽ ድማ ኪጠፍኡ እዮም።—ራእ. 20:7-10።


text:
1እምበኣር ሰብ ንኣና ኸም ኣገልገልቲ ክርስቶስን ከም መገብቲ ምሥጢራት እግዚኣብሔርን ገይሩ ይቝጸረና። 2ኣብ ርእሲዙይ ከዓ ዂሎም መገብቲ እሙናት ኮይኖም ክርከቡ ይግብኦም። 3ኣነ እኳ ብኣኻትኩም ወይ ብኻልእ ሰብ እንተ ተፈረድኩ ግዲ የብለይን፤ ንባዕለይ እኳ ኣይፈርድን እየ። 4ሕሊናይ ኣይወቕሰንን እዩ፤ በዙይ ግና ንጹህ እየ ማለት ኣይኮነን። ጐይታ ጥራሕ እዩ ንኣይ ዝፈርደኒ። 5ስለዙይ ነቲ ኣብ ጸልማት ዝተሓብአ ናብ ብርሃን ዘምጽእ ሓሳባት ልቢ ኸዓ ዝገልጽ ጐይታ ክሳዕ ዝመጽእ ጊዜ እንተይበጽሐ ሓደኳ ኣይትፍረዱ። ሽዑ ነፍስ ወከፍ ነናእዳኡ ኻብ እግዚኣብሔር ክቕበል እዩ። 6ኣኅዋተይ! በቲ ሓደ ኽትምክሑ ነቲ ሓደ ኸዓ ኽትንዕቑ ኣይግባእን እዩ። ነቲ ካብ ጽሑፍ ኣይትኅለፍ ዝብሎ ኸዓ ኻባና ምእንቲ ኽትመሃሩ ንጥቕምኹም ኢለ ንባዕለይን ንኣጵሎስን ከም ምሳሌ ኣቕሪበልኩም ኣለኹ። 7ካብ ካልኦት ብሉጽ ዝገበረካ መን እዩ? ዘይተቐበልካዮኸ እንታይ ኣለካ? ዝተቐበልካ ኻብ ኮንካኸ ስለምንታይ ከም ዘይተቐበልካ እትዕበ? 8ድሮ ኸዓ ጸገብኩም፤ ከምኡውን ሃብተምኩም፤ ብዘይ ብኣና ድማ ነገሥኩም፤ ንሕናውን ምሳኻትኩም ምእንቲ ኽንነግሥስ ኣበይሞ ከምነገሥኩም! 9ኣነ ግና እግዚኣብሔር ንኣና ንሓዋርያት ከምቶም ንሞት ዝተፈርዱ ድኅሪ ዂሎም ዝገበረና ይመስለኒ። ስለዙይ ንዓለምን ንመላእኽትን ንሰብን ትርኢት ኴንና ኣለና። 10ንሕና ምእንቲ ክርስቶስ ዓያሹ ኢና፤ ንስኻትኩም ግና ብክርስቶስ ጥበበኛታት ኢኹም፤ ንሕና ድኹማት ንስኻትኩም ግና ኃያላት ኢኹም፤ ንስኻትኩም ክቡራት ንሕና ግና ሕሱራት ኢና። 11ክሳዕ እዛ ሰዓት እዚኣ ንጠምን ንጸምእን ንዓርቕን ንውቃዕን ኣለና፤ መኅደሪውን የብልናን። 12በእዳውና እናሠራሕና ንደክም ኣለና። ንዝጸርፈና ንምርቕ ንዘሳጕጉና ንዕገሥ 13ስምና ንዘኽፍእ ብጥዑ ም ቃል ንምልስ ኣለና። ክሳዕ ሕዚ ኸም ናይ ዓለም ጐሓፍን ከም ናይ ዂሉ ነገር ጐድፍን ኴንና ኣለና። 14እዝ ዝጽሕፈልኩም ዘለኹ ኸም ተፈተውቲ ደቀይ ክምዕደኩም እምበር ክኅፍረኩም ኢለ ኣይኮንኩን። 15ምንም እኳ ብክርስቶስ ኣእላፋት መዕበይቲ መምህራን እንተሃለዉኹም ብዙኃት ኣቦታት የብልኩምን። ወንጌል ብምብሣር ብክርስቶስ ኢየሱስ ዝወለድኩኹም ኣነ እየሞ። 16ስለዙይ ንኣይ ምሰሉ እናበልኩ እልምነኩም ኣለኹ። 17በዝ ምኽንያት እዙይ ከዓ ኣብ ኲሉ ሥፍራ ኣብ ኲለን ኣብያተ ክርስቲያን ከመይ ገይረ ኸም ዝምህር ብክርስቶስ ኢየሱስ ዝኾነ መንገደይ ምእንቲ ኸዘኻኽረኩም እቲ ፍቁር ወደይን ብጐይታ እሙንን ጢሞቴዎስ ሰዲደልኩም ኣለኹ። 18ገሊኦም ግና ኣነ ናባኻትኩም ዘይመጽእ መሲልዎም ብትዕቢት ዝተመልኡ ኣለዉ። 19እግዚኣብሔር እንተ ፈቒዱስ ቀልጢፈ ናባኻትኩም ክመጽእ እየ፤ ሽዑ እቶም ዕቡያት ዝዛረብዎ ዘይኮነስ ኃይሎም ክርኢ እየ። 20መንግሥቲ እግዚኣብሔር ብኃይሊ እምበር ብዘረባ ኣይኮነትንሞ። 21እንታይ ትደልዩ? ብበትሪዶ ወይ ብፍቕርን ብመንፈስ ለውሃትን ክመጸኩም?
Copyright
Learn More


text:
ሕቶታት ኣንበብትና
ገለ ኻብቶም ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተጠቕሱ ሰባት፡ ስሞም ዘይተመዝገበ ስለምንታይ እዩ፧
ኣብታ ኽፍሊ መጽሓፍ ቅዱስ ዝዀነት መጽሓፍ ሩት፡ ብመሰረት ሕጊ ሙሴ ኺፍጽሞ ዚግብኦ ዝነበረ ሓላፍነት ከይፈጸመ ዝተረፈ ሰብኣይ፡ “ኣታ መን ኢኻ” ብዚብል ጥራይ እዩ ተጸዊዑ ዘሎ። (ሩት 4:1-12) እሞኸ፡ ኵሎም እቶም ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተጠቕሱ፡ ስሞም ግና ዘይተመዝገበ ሰባት፡ ሕማቕ ባህርያት ከም ዝነበሮም ወይ ከኣ ዘይረብሑ ሰባት ከም ዝነበሩ ጌርና ኽንድምድም ይግባእዶ፧
ኣይፋልናን። ካልእ ኣብነት ንርአ። የሱስ ንመወዳእታ ግዜ ፋስጋ ንኼብዕል ኣብ ዝገበሮ ምድላው፡ ንደቀ መዛሙርቱ፡ “ናብ ከተማ፡ ናብ እከለ ኺዱ” በሎም። ኣስዒቡ እውን ኣብ ቤት እቲ ሰብ እቲ ንበዓል ፋስጋ ዜድሊ ነገራት ኬዳልዉ ነገሮም። (ማቴዎስ 26:18) ካብዚ ተበጊስና እምበኣር፡ እቲ ኣብዛ ጥቕሲ እዚኣ ስሙ ዘይተረቝሐ “እከለ” እተባህለ ሰብ፡ ክፉእ ሰብ ከም ዝነበረ ወይ ከኣ ዘይረብሕ ሰብ ከም ዝነበረ ዲና ኽንድምድም፧ ኣይፋልናን። እቲ ኣብዚ “እከለ” ብዚብል እተጠቕሰ ሰብ፡ ወደ መዝሙር የሱስ ከም ዝነበረ ዜጠራጥር ኣይኰነን። ስሙ ኣብቲ ጸብጻብ ኪርቋሕ ኣገዳሲ ስለ ዘይነበረ ግና፡ ኣይተረቝሐን።
ብዘይካዚ፡ ስሞም ዘይተመዝገበ ኣብነት ዚዀኑ ሓያሎ እሙናት ሰባት ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተጠቒሶም ኣለዉ፣ ስም ሓያሎ እኩያት ሰባት እውን ተመዝጊቡ ኣሎ። ንኣብነት፡ ስም ሄዋን፡ እታ ቐዳመይቲ ሰበይቲ፡ ኣዝዩ ፍሉጥ እዩ። ይኹን እምበር፡ ስስዐኣን ዘይተኣዛዝነታን ንሓጢኣት ኣዳም ኣበርክቶ ገይሩ እዩ። እዚ ኸኣ ንዅላትና ሕማቕ ኣስዓበልና። (ሮሜ 5:12) ብኣንጻሩ ግና፡ ስም ሰበይቲ ኖህ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ኣይተመዝገበን። ይኹን እምበር፡ ሰበይቲ ኖህ፡ ኣብ ጥቕሚ ርእሳ ብዘይምትኳራን ንሰብኣያ ኣብቲ ኣገዳሲ ዕዮ እቲ ብምድጋፍ ናይ ተኣዛዝነት መንፈስ ብምርኣያን ኣዚና ነመስግና ኢና። ስማ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዘይምጥቃሱ እምበኣር፡ ዘይትረብሕ ሰብ ከም ዝነበረት ወይ ከኣ ስምረት ኣምላኽ ከም ዘይነበራ ዚሕብር ከም ዘይኰነ ንጹር እዩ።
ኣብ ዕላማ ኣምላኽ ኣገዳሲ ተራ ዝነበሮም፡ ጅግንነት እውን ከይተረፈ ዘርኣዩ፡ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተጠቕሱ ስሞም ግና ዘይተመዝገበ ኻልኦት ሰባት እውን ኣለዉ። ብዛዕባ እታ ኣብ ቤት ንእማን እቲ ሓለቓ ሰራዊት ኣገልጋሊት ዝነበረት ንእሽቶ እስራኤላዊት ጓል እሞ ንሕሰብ። ንሳ ብትብዓት ነታ ሰበይቲ ንእማን ዝነበረት እመቤታ፡ ብዛዕባ እቲ ኣብ እስራኤል ዝነበረ ነብዪ የሆዋ ተዛረበታ። በዚ ኸምዚ ዓብዪ ትእምርቲ ተፈጸመ። (2 ነገስት 5:1-14) ጓል እቲ እስራኤላዊ መስፍን ዝነበረ ይፍታሕ እውን ብዛዕባ እምነት፡ ብሉጽ ኣብነት ገዲፋትልና እያ። ነቲ ኣቦኣ ዝኣተዎ መብጽዓ ንኽትፍጽም ኢላ፡ ነቲ ንኽትምርዖን ንኽትወልድን ዝነበራ ተኽእሎ ብፍታው ሓደገቶ። (መሳፍንቲ 11:30-40) ብተመሳሳሊ፡ ልዕሊ 40 ዚዀኑ፡ ስሞም ዘይተመዝገበ ሰባት፡ መዝሙራት ጽሒፎም እዮም። ብዘይካዚ፡ ብተኣማንነት ኣገዳሲ ዕዮ ዝፈጸሙ፡ ስሞም ግና ዘይተመዝገበ ነብያት እውን ኣለዉ።—1 ነገስት 20:37-43።
ብዝያዳ ኺማርኸና ዚኽእል ኣብነት እውን ኣሎ። እዚ ኸኣ እቶም እሙናት መላእኽቲ ዝሓደግዎ ኣብነት እዩ። ብኣማእታት ሚልዮናት ዚቝጸሩ መላእኽቲ እኳ እንተ ኣለዉ፡ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ስሞም እተመዝገበ ግና ክልተ ጥራይ እዮም። ንሳቶም ከኣ ገብርኤልን ሚካኤልን እዮም። (ዳንኤል 7:10፣ ሉቃስ 1:19፣ ይሁዳ 9) ስም እቶም ካልኦት ግና ኣብ ጸብጻብ መጽሓፍ ቅዱስ ኣይተመዝገበን። ንኣብነት፡ ማኖኣ፡ ኣቦ ሲምሶን፡ ንሓደ መልኣኽ፡ “እቲ ቓልካ ምስ ተፈጸመ፡ ምእንቲ ኸነኽብረካስ፡ ስምካ መን እዩ፧” ኢሉ ሓተቶ። እቲ መልኣኽ እንታይ ኢሉ መለሰ፧ “ስለምንታይ ስመይ እትሐትት፧” ኢሉ እዩ መሊሱ። ትሑት ስለ ዝነበረ፡ ነቲ ንኣምላኽ ጥራይ ዚግባእ ክብሪ ኸይቅበል ኣበየ።—መሳፍንቲ 13:17, 18።
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ስም ገሊኦም ውልቀ ሰባት እተመዝገበሉ፡ ስም ገሊኣቶም ግና ዘይተመዝገበሉ ምኽንያት እንታይ ምዃኑ ብዝርዝር ኣይገልጽን እዩ። ግናኸ፡ ካብቶም ዝና ወይ ተፈላጥነት ብዘይምድላይ ንኣምላኽ ዘገልገልዎ እሙናት ውልቀ ሰባትን መላእኽትን ብዙሕ ክንመሃር ንኽእል ኢና።


text:
ናብ ዕለት 20/03/15 ኣብ ዘውገሐ ለይቲ ሰዓት 04፡30 ኣብ ክልተ መኣዝናት ሃገርና ንጸላኢ ዘርዓደ ሃንደበታዊ መጥቃዕቲ ተፈጺሙ። እቶም ታርጌት ዝኾኑ ቦታታት ድማ፡_
1. ኣብ ውሽጢ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ ከባቢ ትኹል ብልሙድ ኣጸዋውዓ እንዳ ኣመሪካ ተባሂሉ ዝፍለጥ ወተሃደራዊ መደበር /ተኮስትን ተተኮስትን/ ዝተኸዘነሉ ሃንገርን ኣብ ወተሃደራዊ መካይን ዝተሰቕለ ሓድሽ ማለት ኣብ ግብሪ ዘይተፈተኑ ከበድቲ ኣጽዋርን ናይቲ ጉጅለ ምስ ተሽከርከርቱ ተሃሚኹ።
2. ብሸነኽ ምዕራብ ኣብ ውሽጢ ዞባ ጋሽ_ባርካ ተደኪኑ ዝርከብ መጻረዪ ወርቂ ዕደና ቢሻ ኣብ ተመሳሳሊ ዕለትን ሰዓትን ዓንዩ።
ፈጸምቲ ናይቲ ስርሒትን ኣፈጻጽምኡን ብዝምልከት፡ ንብዙሓት ሕንቅልሕንቅሊተይ ኮይኑ ቀንዩ ኢዩ። ነቲ ስርሒት ኣብ እዋኑ ሰራሒ ኣካል ዘይምግላጽ ብመንጽር ሚስጥራውነት ስለዝተራእየን ንፈጸምቲ /ፈዳይንና/ ተኣፋፊ ብምንባሩ ተዓቂቡ ጸኒሑ። ሕጂ ግን ሰዓቱ ኣኺሉ ነቲ ዝተፈጸመ ስርሒት ወግዓዊ መግለጺ ክንህበሉ ናይግድን ይኸውን።
ፈጸምቲ'ዚ ስርሒት ኣብ ውሽጢ ሃገርን ኣብ ጎረባብቲ ሃገራትን ዝርከቡ ምዑታት ኤርትራውያን መንእሰያት'ዮም። ብመሰረቱ ነዚ ዕዉትን ንጸላኢ ዘሰንበደን ስርሒት ቀጺልና ንእንወስዶም ተመሳሰልቲ ተበግሶታትን ስጉምትታን ንምትግባር ጽፉፍ ውጥን ወጺእሉ ዓመታት ብዝወሰደ መጽናዕትታትን ኣዝዩ ኣድካሚ ወተሃደራዊ ልምምዳትን ብምውሳድ ነዊሕ መስርሕ ሓሊፉ'ዩ ሀ ኢሉ መደቡ ጀሚሩ ዝርከብ።
ብመሰረት ክብ ኢሉ ተገሊጹ ዘሎ ውሑዳት ኣባላት ብትብዓቶምን ተወፋይነቶምን ዝተመርጹ ኣካላት ሰራዊት ኤርትራ ብምንባሮም ዉህሉል ተመኩሮ ዘጽንሑ ኤርትራውያን መንእሰያት ንስርሒታት ዘድሊ ናይ ዝተፈላለየ ዓይነት ማለት ኣካላዊ፡ ስልታዊ፡ ወተሃደራዊ ታዕሊምን ናይ ዝተፈላለዩ ዓይነት ኣጽዋር ስልጠናታት ወሲዶም። እቲ ወተሃደራዊ ታዕሊም ብክልስ ሓሳብን ግብርን ዝተሰነየ ኢዩ ኔሩ። ምስ ናይ ውሽጢ ሕቡኣት ፈዳይን ዝተወሃሃደ፡ ብኣዝዩ ሓያል ድስፕሊንን ጽፉፍ ፕላንን ዝተመርሐ ስልጥናን ምድላዋትን ድማ ተኻይዱ።
ድሕሪ'ዚ ተሪርን ኩሉ ዓይነት ጸገማት ናይ ምጽዋርን ንምርግጋጽ ብወተሃደራዊ ኣጸዋውዓ ም.ም.ም /ምምስሳል ምስራር ምስዋር/ ዝበሃል ስልጠና ወሲዶም። ብኹሉ ዓይነት ስልጠና ደረጃ ብቕዓቶም ኣብ ዘተኣማምን ኩነት ከምዘለዉ ድሕሪ ምድምዳም፡ ወፍሪ ንናይ መጀመርያ ተልእኾ ተወሲኑ። ቀጺሉ ድማ ነቲ ዕለት ናይ ስርሒት ኣብ ግምት ብምእታው ብኣግኡ ናብ ክልቲኡ ኣንፈት ከምዝንቀሳቐሱ ተጌሩ።
በዚ መሰረት ምዑታት ጉጅለ ፈዳይንና ኣብ ውሽጢ ምስ ዘለዉ ብጸቶም ኣብ ዘዝተወሰነሎም ቦታታት ድሕሪ ምርኻብ፡ ንመዓልታዊ ኩነታት ብደቂቕ እንዳ ኣጽንዑን እንዳ ገምገሙን ምስ ማእከላይ ኣወሃሃዲኦም በብወገኖም እንዳተራኸቡን ድሕሪ ምቕናይ፡ ብኣወሃሃዲኦም ዝተወሰነሎም ዕለትን ናይ ዜሮ ሰዓትን መሰረት ዕዉት ስርሒታቶም ፈጺሞም። ተዓዊቶም ድማ።
ኩሉ ደላዪ ለውጢ ኤርትራዊ ክርደኦ ዝግባእ ጉዳይ እንተሃልዩ፡ ውጽኢት ናይዚ ዕዉት ስርሒት ሂወት ዝኣክል ክቡር ዋጋ ንምኽፋል ምዩቕ ዘይበሉ ውፉያትን ታባዓትን ጀጋኑ ኤርትራውያን ጉጅለ ፈዳይን መወዳድርቲ ኣልቦ ኢዩ።
ሓያሎ ውልቀ መራኸቢ ብዙሓን ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ካልኦት ናይ ወረ ማዕከናትን ዝተፈላለየ ዜና ከቃልሓ ቀንየን ኢየን፡ ሕጂ ግን በዚ ክብ ኢሉ ተገሊጹ ዘሎ ክውንነት ክርደኣን ነዚ ሓቂ'ዚ ከቃልሓ ከምዝግበአን ንገልጽ። ጸላኢ ጸላኢ ስለዝኾነ ግን ሕፍረቱን ስዕረቱን ንምሽፋን ነቲ ስርሒት ንምኽሓድ ዓቕሙ ዝፈቕደሉ ምግባሩ ኣይገርመናን ኢዩ። ስለዚ ኣይኮነንዶ እቲ ተሳዒሩ ስዒረ፡ ወሪሩ ተወሪረ፡ ሃሪሙ ተሃሪመ እንዳበለ እልቢ ዘይብሉ ሓሶት ዝነዝሕ ጉጅለ ኢሰያስ ካልእ ጸላኢ'ውን እንተኾነ ንስዕረቱ ኣሜን ኢሉ ዝቕበል የለን።
ጨንፈር ፈዳይንና ጀሚሮሞ ንዘለዉ ውሁድ ስርሒት ነቲ ኣብዚ እዋን'ዚ ኣባይቲ ኣብ ክንዲ ዝሃንጽ ዝተሃንጸ ብደዞራት ዘዕኑ ጉጅለ ኢሰያስ ሕነ ዝፈዲ ፍጻመ'ዩ። መንእሰያት ተማሂሮም፡ ሰሪሖም፡ መሲሎም ከይነብሩ ብገደብ ኣልቦ ዕስክርናን ባርነትን ተፈሪድዎም ካብታ ዝፈትዉዋ ሃገሮምን ፍቱዋት ስድራቤቶምን እግሮም ናብ ዝመርሖም ሃጽ ኢሎም ይጠፍኡ ከምዘለዉ ኩሉ ኤርትራዊ ዝፈልጦ'ዩ። ግዳይ ነጋዶ ውሽጣዊ ኣካላት /በደዊን/ን እንስሳታት ማእከላይ ባሕርን ኮይና ነሕልፎ ዘለና እልቢ ዘይብሉ መከራን ስቓይን ከይኣክል፡ ጉጅለ ኢሰያስ ናብ ስደት'ውን ደድሕሬና እናሰዓበ ይህውኸና ኣሎ። ብጭቡጥ እቶም ነዚ ኩሉ ጸገማት ሓሊፎም ዕድለኛታት ኮይኖም ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ተጸጊዖም ሰሪሖም ንዘጥረይዎ ንብረት ብመንገዲ ስድራቤቶም ዘስርሕዎ ኣባይቲ በቲ ጉጅለ ከም ገበን ተቖጺሩ በልማማ የዕንዎ ኣሎ።
ነቶም ብዘይ ጠዋሪ ዝተረፉ ኣረጋውያን ወለዲ'ውን እንተኾነ፡ መባድልቲ ደቆም 50.000 ናቕፋ ክኸፍሉን ራሕሪሕናዮ ዝኸድና ጠበናጁ ክዓጥቅዎን ይግደዱ ኣለዉ። ካብዚ ዝሓስም ግፍዒ የለን፡ ነዚ ሕነ ዝፈዲ ስጉምቲ ምውሳድ ድማ ሓላል'ዩ።
እዚ ስርሒት'ዚ ሕጂ ብኣና ዝተጀመረ ኣይኮነን። ኩሉ ከምዝፈልጦ ቅድሚ ክልተ ዓመት 21 ጥሪ 2013 ብጅግና ወዲ ዓልን ብጸቱን ዝተጀመረ ናይ ለውጢ ምንቅስቃስ ተኻይዱ'ዩ። ጡርኑፍ'ኳ እንተዘይኮነ ካለኦት ዝተፈላለዩ ጸረ እቲ ጉጅለ ምንቅስቓሳት ከምዘለዉ'ውን ይፍለጥ።
በዚ ኣጋጣሚ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ንዝርከብ ደላዪ ለውጢ ንዝኾነ ህዝብናን ተቓወምቲ ውድባትናን ከነመሓላልፎ እንደሊ መልእኽቲ እዚ ዝስዕብ'ዩ። ፍልልያትና ብምጽባብን ዱልዱል ስምረት ብምፍጣርን ቀዳምነት ነዚ ሰታዪ ደም ዝኾነ ብኢሰያስ ዝምራሕ ጉጅለ ከም ተመን ዕዳጋ ጠፋዕ ጠፋዕ ኣቢልና፡ ነታ ኣብ ሞንጎ ምቕጻልን ዘይምቕጻልን እትርከብ ሃገርናን ህዝብናን ነድሕን። ጉጅለ ኢሰያስ ፈትዩ ጸሊኡ ኣብ ቀረባ ግዜ ምውዳቑ ኣይተርፎን'ዩ። እቲ ክሕሰበሉ ዘለዎ ኣገዳሲ ጉዳይ ግን ኪንዮ ውድቀት ጉጅለ ኢሰያስ ንዝህሉ ኩነት'ዩ። ምሁርን ፖለቲካኛን ኤርትራዊ ዜጋ ሕሰብ።
ንዘረባ ናብ ግብሪ ናይ ምቕያር ባህሊ ነማዕብል። ነዚ በሪ ዝኸፈተ /ዘግኣዘ/ ማንታ መጥቃዕቲ ንዕሰሎ። ሕድሪ ሰማእታትና ናይ ምዕቃብን ለበወኦም ናይ ምፍጻምን ግዴታ ስለዘለና።
ዓወትና ብደምና!!!
31/03/2015


text:
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ህይወት ሰባት ይቕይር
ንዘይፍትሓውነትን ንዓመጻን ባዕለይ ክቃለሶ እጽዕር ነይረ
ዓመተ ልደት፦ 1960
መበቈል ሃገር፦ ሊባኖስ
ታሪኽ፦ ክኢላ ኩንግ ፉ
ሕሉፍ ህይወተይ፦
ኣብታ ኣብ ዶብ እስራኤልን ሊባኖስን እትርከብ ከተማ ረሚሽ እየ ተወሊደ፣ እቲ እተወለድኩሉ እዋን፡ ውግእ ሓድሕድ ዚካየደሉ ዝነበረ እዋን እዩ ነይሩ። ድምጺ ነታጕን መሓውሮም እተቘርጹ ንጹሃት ሰባትን፡ ክሳዕ ሕጂ እዩ ትዝ ዚብለኒ። ህይወት ኣመና ኣጸጋሚ እዩ ነይሩ፣ ገበንን ዓመጻን ከኣ ኣስፋሕፊሑ ነበረ።
ስድራ ቤትና ሰዓቢት እታ ሓንቲ ኻብተን ኣብያተ ክርስትያን ምብራቓዊት ካቶሊክ ዝዀነት ቤተ ክርስትያን ማሮናይት እያ ነይራ። ኣቦይ ነታ 12 ኣባላት ዝነበሩዋ ስድራ ቤትና ብስጋዊ መዳይ ንምክንኻን ላዕልን ታሕትን ይብል ስለ ዝነበረ፡ ብስራሕ ትሑዝ እዩ ነይሩ፣ ኣደይ ግና ነቶም ዝተረፍና ናብ ቤተ ክርስትያን ሒዛትና ትኸይድ ነበረት። ድሕሪ ግዜ፡ እታ ቤተ ክርስትያን እውን ልክዕ ከምቲ ሕብረተ ሰብ፡ ንድኹማት ከም ዘይትድግፍ ኰይኑ ተሰምዓኒ።
ኣብ ዕድመ ዀተቴ ኣብ ዝነበርኩሉ እዋን፡ ብዛዕባ ኩንግ ፉ ኽግደስ ጀመርኩ። ኣዝዩ ጽዑቕ ስልጠና ድማ ሰልጠንኩ፣ ብኢደይን ብእግረይን ገይረ ንሰብ ብኸመይ ከም ዝሃርምን እተፈላለየ ዓይነት መሳርያ ማርሻል ኣርት ብኸመይ ከም ዝጥቀምን እውን ክእለት ኣጥረኹ። ‘ንውግእ ደው ከብሎ እኳ እንተ ዘይከኣልኩ፡ ካልእ ይትረፍ ግና ንዓመጸኛታት ደው ንኸብሎም ክፍትን እኽእል እየ’ ኢለ እሓስብ ነበርኩ። ክልተ ሰባት ኪብኣሱ ኸለዉ እንተ ርእየ፡ ኢደይ አእቱ ነበርኩ። ብተፈጥሮይ ቀልጢፈ ስለ ዝሓርቕ፡ ንክቝጣዕ ግዜ ኣይወስደለይን እዩ ነይሩ። ንዘይፍትሓውነትን ንዓመጻን ባዕለይ ክቃለሶ እጽዕር ስለ ዝነበርኩ፡ ኣብ መላእ ደቡባዊ ሊባኖስ ዚነብሩ ሰባት ይፈርሁኒ ነበሩ።
ብ1980 ኣብ በይሩት ምስ ዝነበረ ክበብ ኩንግ ፉ ሓበርኩ። በብመዓልቱ ቦምባታትን ተወንጨፍትን ይዘንም እኳ እንተ ነበረ፡ ስልጠናይ ኣቋሪጸ ኣይፈልጥን እየ። ህይወተይ ኣብ ምብላዕን ኣብ ምድቃስን ኣብ ምስታይን ከም ናይ ብሩስ ሊ ዓይነት ህይወት ኣብ ምንባርን ዘተኰረት እያ ነይራ፣ ብሩስ ሊ ኣመሪካዊ-ቻይናዊ ዀይኑ፡ ክኢላ ኩንግ ፉ ዝነበረ ተዋሳኣይ እዩ ነይሩ። ኣቀማቕማ ጸጕሩን ኣካይዳኡን ኩንግ ፉ ኺጥቀም ከሎ ዜስምዖ ድምጽን ቀዳሕክዎ። ፍሽኽ ኢለ እውን ኣይፈልጥን እየ ነይረ።
መጽሓፍ ቅዱስ ንህይወተይ ዝቐየረሉ መገዲ፦
ሸቶይ ኣብ ቻይና ኸይደ ኽኢላ ኩንግ ፉ ክኸውን እዩ ነይሩ። ሓደ ምሸት፡ ነቲ ናብ ቻይና ዝገብሮ ጕዕዞ ንኽዳሎ ኣበርቲዐ ኽለማመድ ከለኹ፡ ማዕጾ ቤተይ ተዃሕኵሐ። ሓደ ዓርከይ ምስ ክልተ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኰይኑ መጸ። ነቲ ዝለማመደሉ ዝነበርኩ ጸሊም ክዳን ተኸዲነ ሰብነተይ ብረሃጽ ጠልቅዩ ኸሎ፡ “ብዛዕባ መጽሓፍ ቅዱስ ዝፈልጦ የብለይን” በልክዎም። ካብታ ህሞት እቲኣ ኣትሒዘ ህይወተይ ከም እትቕየር ኣይፈለጥኩን ነይረ።
እቶም ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ ደቂ ሰብ ንዘይፍትሓውነትን ንዓመጻን ምሉእ ብምሉእ ናይ ምጥፋእ ዓቕሚ ኸም ዘይብሎም፡ ካብ መጽሓፍ ቅዱስ ኣርኣዩኒ። ጠንቂ እዚ ዅሉ ጸገማት፡ ሰይጣን ድያብሎስ ምዃኑ ድማ ገለጹለይ። (ራእይ 12:12) በቲ እቶም ናይ የሆዋ መሰኻኽር ዝነበሮም ሰላምን ርእሰ ምትእምማንን ኣዝየ ተደነቕኩ። ኣምላኽ ስም ከም ዘለዎ ምስ ነገሩኒ እውን፡ ልበይ ተተንከፈ። (መዝሙር 83:18፡ NW) ብዘይካዚ፡ ነታ፡ “ኣካላዊ ልምምድ ንቝሩብ እዩ ዚጠቅም፣ ኣምላኻዊ ተወፋይነት ግና ነዛ ሕጂ ዘላ ህይወትን ነታ እትመጽእን ተስፋ ስለ ዘለዎ፡ ንዅሉ እዩ ዚጠቅም” እትብል 1 ጢሞቴዎስ 4:8 ኣርኣዩኒ። እዘን ቃላት እዚአን፡ ኣብ ህይወተይ ዓብዪ ጽልዋ እየን ኣሕዲረን።
እቲ ዜሕዝን ግና፡ ስድራ ቤተይ ነቶም ናይ የሆዋ መሰኻኽር እንደገና ንኸይመጹ ስለ ዝኸልከልዎም፡ ምሳታቶም ዝነበረኒ ርክብ ኣቋረጸ። ይኹን እምበር፡ ንኩንግ ፉ ኸቋርጾን መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ክጅምርን ወሰንኩ። ኣሕዋተይ ነቲ ሓሳበይ እኳ እንተ ዘይፈተውዎ፡ ኣነ ግና ንናይ የሆዋ መሰኻኽር እንደገና ኽረኽቦምን ምሳታቶም መጽሓፍ ቅዱስ ከጽንዕን ቈሪጸ እየ ነይረ።
ነቶም ናይ የሆዋ መሰኻኽር ንኽረኽቦም እኳ እንተ ጸዓርኩ፡ ክዕወት ግና ኣይከኣልኩን። እዚ ኸምዚ ኢሉ ኸሎ፡ ብሃንደበታዊ ሞት ኣቦይን ብኻልእ ኣብ ስድራ ቤትና ዘጋጠመ ዜሕዝን ኵነታትን ኣመና ሓዚነ ነበርኩ። ኣብ ሓደ ትካል ህንጸት ክሰርሕ ጀሚረ ነበርኩ፣ ሓደ መዓልቲ ድማ፡ ኣደል ዝስሙ መሳርሕተይ፡ ስለምንታይ ከም ዝጐሃኹ ሓተተኒ። ብዛዕባ እቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ተስፋ ምዉታት ድማ ኪነግረኒ ጀመረ። ኣብቲ ስዒቡ ዝነበረ ትሽዓተ ወርሒ፡ እዚ ፈቃርን ለዋህን ዝዀነ ናይ የሆዋ ምስክር እዚ፡ ብትዕግስቲ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ መርሓለይ።
ኣብ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዕቤት እናገበርኩ ምስ ከድኩ፡ ኣብ ባህርያተይ ዓብዪ ለውጢ ኽገብር ከም ዘሎኒ ተገንዘብኩ። ሓራቕን ብቐሊሉ ዝቝጣዕን ስለ ዝነበርኩ፡ ከምኡ ምግባር ቀሊል ኣይነበረን። ኰይኑ ግና፡ ካብ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ንሓርቖተይን ንገዛእ ርእሰይን ብኸመይ ክቈጻጸሮ ኸም ዘሎኒ ተማሂረ እየ። ንኣብነት፡ የሱስ ኣብ ማቴዎስ 5:44፡ “ጸላእትኹም ኣፍቅሩ፡ ምእንቲ እቶም ዚሰጕጉኹም እውን ጸልዩ” ኢሉ መኺሩ ኣሎ። ኣብ ሮሜ 12:19 ድማ፡ “‘ምፍዳይ ሕነ ናተይ እዩ፣ ኣነ ኽፈድዮ እየ፡ ይብል የሆዋ’ ጽሑፍ እዩ እሞ፡ . . . ባዕላትኩም ሕነ ኣይትፍደዩ” ዚብል መጠንቀቕታ ኣሎ። እዘን ጥቕስታት እዚአንን ካልኦትን፡ በብቝሩብ ውሽጣዊ ሰላም ንኽረክብ ሓጊዘናኒ እየን።
ዝረኸብክዎ ጥቕሚ፦
ስድራ ቤተይ ኣብ ፈለማ ነቲ ምስ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ንኸጽንዕ ዝገበርክዎ ውሳነ እኳ እንተ ተጻረርዎ፡ ጸኒሖም ግና ንናይ የሆዋ መሰኻኽር ኬኽብርዎም ጀሚሮም እዮም። ሓደ ሓወይ ድማ ምሳይ ኰይኑ ንየሆዋ የምልኾ ኣሎ፣ ኣደይ ከኣ ክሳዕ ዕለት ሞታ፡ ኣብ ቅድሚ ኻልኦት ሰባት ንእምነትና ትጣበቐሉ ነበረት።
የሆዋ፡ ኣኒታ ዝስማ ኣብ ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግሎት ምሳይ እተገልግል ፍትውትን እምንትን ሰበይቲ ብምሃብ ባሪኹኒ እዩ። ኣነን ኣኒታን ካብ 2000 ጀሚርና ኣብ ኢስኪልስቱና፡ ሽወደን ኢና እንነብር ዘለና፣ ኣብኡ ኸኣ ነቶም ዓረብኛ ዚዛረቡ ሰባት ብዛዕባ መጽሓፍ ቅዱስ ንምህሮም ኣለና።
እቶም ብሰንኪ ዓመጻ ዚሳቐዩ ሰባት፡ ሕጂ እውን እንተ ዀነ ኸብደይ ይበልዑኒ እዮም። ይኹን እምበር፡ ነቶም ሰባት ስለምንታይ ከምኡ ኸም ዜጋጥሞምን ድሕሪ ሓጺር እዋን ኣምላኽ ነቲ ጠንቂ ስቓይ ከም ዜጥፍኦን ምፍላጠይ፡ ናይ ሓቂ ሓጐስን ሰላምን እዩ ዜምጽኣለይ።—መዝሙር 37:29።
ኣገልግሎት ንዓይን ንሰበይተይን ኣዝዩ እዩ ዜሐጕሰና። ንኻልኦት ብዛዕባ የሆዋ ምምሃር ድማ ባህ እዩ ዚብለና
ብዝያዳ ፍለጥ
ኣምላኽ፡ እከይን መከራን ኪህሉ ዝፈቐደ ስለምንታይ እዩ፧
እከይ ብኸመይ ጀመረ፧ ኣምላኽ፡ እከይ ኪቕጽል ዝፈቐደኸ ስለምንታይ እዩ፧ እከይ ዜብቅዓሉ ግዜ ይመጽእ ዶዀን ይኸውን፧