text:
ብህዝብናን ሃገርናን ወርትግ ካብ እንሻቐል፡ ተወሃሂድናን ተደጋጊፍናን ንቃለስ፣
- Details
- Created: Monday, 22 October 2018 10:21
- Last Updated: Monday, 22 October 2018 10:21
ኣብዚ ውቕቲ’ዚ ኣብ ህዝብታትናን ተቓወምቲ ሓይልታቶምን ኣብ ርእሲ’ቲ ብመላኺ ስርዓት ህግደፍ ዝወርዶም ዘሎ ኩሉ-መዳያዊ ወጽዓን ሓሳረ-መከራን ዝፈጥሮ መዳየ-ብዙሕ ሕሰማት፡ ምስ ጉዳይ ዶብ
ኤርትራን ኢትዮጵያን ብሰላምን ሕጋውን ኣገባብ ንምፍታሕን፡ ሓፈሻዊ ዝምድና ክልቲአን ሃገራት ንምምሕያሽን ዝካየድ ዘሎ መስርሕ ዘተ፡ ኣብ ኣተሓሕዝኡን መራሕቲ ገባቲ ጉጅለ ህግደፍ ዝህብዎ ዘለዉ
ኣሰካፊ መግለጺታትን ጥርጡር ኣካይዳን፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብዚ ጉዳይዚ ዘርእዮ ዘሎ ተለማማጺ ዘይእመን ኣካይዳን ዝተተሓሓዘ፡ ኣብ ብጉዳይ ሃገሩን ህዝቡን ዝግደስ ኩሉ ኤርትራዊ ዝንጸባረቕ ዘሎ


c: text/html

text:
ኣብ ሞንጎ ጎረባብቲ ክልላት ኦሮምያን ሶማሌን ብሰንኪ ዝተፈጸሙ ጥቅዓት፣ ኣብ ከተማ ኣወዳይ ብርክት ዝበሉ ሰባት ከምዝተቐትሉን ካልኦት እውን ከምዝተፈናቐሉን ተፈሊጡ። ሎሚ’ውን ክልቲኦም ክልላት ዝተፈላለየ ጠንቂታትን ሳዕቤንን ይገልጹ።
ሓላፊ ክፍሊ ርክብ ህዝቢ ክልል ሶማሌ ኣቶ እድሪስ እስማኤል ንቪኦኤ ክዛረብ ከሎ ሓምሳ ሰባት ተቐቲሎምና ክብል ከሎ፣ ናይ ክልል ኦሮምያ መዘንኡ ኣቶ ኣዲሱ ኣረጋ እቲ ቕትለት ምፍጻሙ ኣረጋጊጹ 18 ምኻኑን ካብ ሞንጎኦም እቶም 12 ካብ ክልል ሶማሌ እቶም 6 ኦሮሞቶት’ዮም ኢሉ።
እቶም ጥቕዓታት ይፍጸሙ ዘለው ብፍሉይ ሓይሊ ፖሊስ ሶማሌ’ዩ ንዝባሃል ሓበሬታ ዝነጸገ ወሃቢ ቃል ክልል ሶማሌ ኣቶ እድሪስ ‘ንፖሊስ’ቲ ክልል ተጠቒሙ ንኩሉ ዝመርሕ ዘሎ ፕረዚደንት’ቲ ክልል ኣቶ ለማ መገርሳ፣ ኣቶ ኣዲሱ ረጋሳ ሓላፊ ርክብ ህዝቢ፣ ሓይሊ ጸጥታ’ቲ ክልል ብሕልፊ ንጸላም ዕለት ኢልና ንዝክራ ዘለና 2 መስከረም ዝተፈጸመ ቅትለት ዝመርሐ ሓላፊ ዞባ ሃረር ኣቶ መላኩ’ዮም’ ኢሉ ብገበን ጅምላዊ ህልቂት ነቒፉ።
ኣቶ ኣዲሱ ኣረጋ ግና እዚ መርገጺ ክልል ሶማሌ’ዩ ኢለ ኣይቅበልን ኢሉ ነቲ ክሲ ነጺግዎ’ሎ። ‘እዚ መርገጺ ክልል ሶማሌ’ዩ ኢለ ኣይኣምንን። እዚ ካብ ኣቶ እስማኤል ናይ ውልቂ ባህሪ፣ ካብ ምህዋኽን ንነገራት ኣዕምቕካ ካብ ዘይምርኣይ ካብ ምንኣስ ብቕዓትን ዝብገስ ጸገም’ዩ። እዚ ብገበን ዘሕትት’ውን’ዩ’ ኢሉ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣብ ኬንያ ዝርከቡ ሙስሊም መናእሰይ ኣንፃር ሓይልታት ኬንያ ንምውጋእ ኣብ ጎኒ ኣኽራሪ ጉጅለ ኣል-ሸባብ ንኽስለፉ ኣብ ናይ ጂሃዳዊያን መርበብ ሓበሬታ ዝወፀ ሓደ ናይ ቪዲዮ መልእኽቲ ፀዊዑ።
ነቲ ናይ 50 ደቓይቕ ቪዲዮ ዘንበበ ሓደ ወታደራዊ ጃኬት ዝተኸደነ ሰብኣይ ንቁርኣን ብምጥቃስ ኬንያዊያን ኣብ ጎኒ ናይ ኣል-ሸባብ ወፍሪ ጂሃድ ንኽስለፉ ይፅውዕ።
ንሱ ኣብ ፃውዒቱ ነቲ መልእኽቲ ዝርኢ ዝኾነ ይኹን ሰብ ኬንያ ኣብ ልዕሊ ሓንቲ ሙስሊማዊት ሃገር ዝኾነት ሱማሊያ ዅናት ስለዝኣወጀትን ኬንያ ናይ እስራኤል ሓገዝ ስለዝረኸበትን ኣብ ውሽጢ ኬንያ ናይ ጂሃድ ዅናት ክካየድ ኣለዎ ክብል ፀዊዑ።
እቲ ዝገርም ግና ነቲ መልእኽቲ ዘንበበ ኣሕመድ ኢማም ዓሊ መልእኽቱ ዘመሓላለፈ ብሱማሊኛ ከይኮነስ ብቛንቛ ስዋህሊ ምዃኑ እዩ።
ንጉዳይ ሱማሊያን ኤርትራን ዝከታትል ናይ ሕቡራት መንግስታት ቃፊር ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሓምለ ኣብዘውፅኦ ሪፖርት ኣሕመድ ኢማም ዓሊ ድኻታት መናእሰይ ኣብ ጎኒ ኣል-ሸባብ ንኽስለፉ ዝምልምልን ዘሰልጥንን ኣብ ናይሮቢ ናይ ዝመደብሩ ማእኸል ሙስሊም መናእሰይ ናይ ዝተብሃለ ትካል መራሒ እዩ።
እቲ ሪፖርት ኣብዝተዳለወሉ እዋን መብዛሒቲኦም ኬንያዊያን ዝኾኑ ካብ 200 ክሳብ 500 ዝኾኑ ተዋጋእቲ ዝሓቖፈ ሓይሊ ምዃኑ እቲ ሪፖርት ይሕብር።
Southlink Consultants ብዝብል ሽም ናይ ዝፍለጥ ኣብ ኬንያ ዝመደብሩ ትካል ተንታኒ ጉዳይ ሱማሊያ ዝኾኑ ዓብዲ ሳማድ ናይ ዓሊ በዚ መልክዕ ምምፃእ እቲ ምስ ኣል-ቃይዳ ርክብ ዘለዎ ኣኽራሪ ጉጅለ ሓድሽ ስትራተጂ ምሓዙ ዘርኢ እዩ ይብሉ።
እዚ ኣል-ሸባብ ኣብ ውሽጢ ምብራቕ ኣፍሪካ ከመይ ገይሩ ሰንጢቑ ከምዝኣቲ ዘርኢ ንፁር ምልክት ምስበሉ ከምዚ ኢሎም።’’ብርግፅ ኣብ ታንዛንያ፡ኬንያ ከምኡ’ውን ኣብ ኡጋንዳ፡ኣብ ብሩንዲን ሩዋንዳን እውን ምልመላ እናካየዱ እዮም።’’
ሰበስልጣን ኬንያ ኣብታ ሃገር ብደገፍቲ ኣል-ሸባብ ዝተደቀኖም ሓደጋ ኣዐሪዮም ዝተረድኡ ይመስሉ።
ኣል-ሸባብ ኣብ ውሽጢ ሱማሊያ ኣብ ወጥሪ እንተኣተወ’ውን እቲ ብስዋህሊ ዝተመሓላለፈ መልእኽቲ ዘርእዮ ግን እቲ ጉጅለ ካብ ሃገሩ ወፃኢ ዘለዎ ፅልዋ ዓብይ ምዃኑ እዩ ይብሉ ተንታኒ ጉዳይ ሱማሊያ ዓብዲ ሳማድ።
ላዕለዎት ወታደራዊ ሰበስልጣን ዩናይትድ ስቴትስ ኣል-ሸባብ ምስ ኣል-ቃይዳ ርክብ ምስዘለዎም ኣኽረርቲ ጉጅለታት ርክብ ንምፍጣር ይሰርሕ ኣሎ ክብሉ ስግኣቶም እናገለፁ ይርከቡ።


text:
ስለምንታይ ንሃገርና ነፍቅር ኢልና ንዝኾነ ሰብ ምስ እንሓትት፡ ዝተፈላለየ መልስታት ምተረኽበ። ገሊኡ ፍቕሪ ሃገር ማለት ሃገርካ ምፍታው ክብል ከሎ፡ ገሊኡ ከኣ መዳሕንተይ ኣብኣ ስለ ዝተቐብረ ወይ ኣብኣ ስለ ዝተወለድኩ፥ ወይ ብዘይክኣ ካልእ ሃገር ስለ ዘየብልይ ዝብሉ መልስታት ክኸውን ይኽእል። ኣብዚ ክዝከር ዝግበኦ፡ ፍቕሪ ሃገር ብፖለቲካዊ ጽልኢ ይኹን ብቑጠባዊ ድኽነት ዘቋርጽ ከምዘይኮነ ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ። እዚ ማለት ፍቕሪ ሃገር ንምሕደራ ይኹን ንስርዓት ጸሊእካ ወይ ፈቲኻ ዝተኣሳሰር ኣይኮነን። ነቲ ስርዓት እናጸላእካ ነታ ሃገርካ ተፍቅራ እንተዀንካ ነቲ ስርዓት ኣብ ምቕያርን ካብኡ ዝሓሸ ስርዓት ንምትካልን ምጽዓር እዩ። ምኽንያቱ ነታ ተፍቅራ ከተድሕን እምበር ንረብሓኻን ግዙእ ንክትከውን ኣይኮነን።
ልክዕ እዩ፥ ሓንቲ ሃገር ነቶም ኣብኣ ዝቕመጡ ሕብረተ ሰብ ናቶም ስለ ዝኾነት ሓደ ነቲ ሓደ ከይተነፋፈጉ ተሰማሚዖምን ተኸባቢሮምን ክነብሩ ናይ ግድን እዩ። ዋላእ’ኳ ብዝሑነት ቋንቋታትን ሃይማኖታትን እንተሃለዎም ናይ ሓንቲ ሃገር ስድራ ቤት ምዃኖም ኣይተርፍን እዩ። ብዝኾነ ግን ኣኽብሮትን ፍቕሪ ሃገርን ምስ ዝህሉ ደቂ ሰባት ተሰዓዒሮም ወይ ተነጻጺጎም ዘይኮነስ ተደጋጊፎም ህይወት ብሓብር ክሕልፉ እዩ ዝግባእ። ነታ ዘፍቅርዋ ሃገሮም ድማ ከዕቅብዋ፡ ክከናኸንዋን ክከላኸሉላን ይኽእሉ። ፍቕሪ ሃገር ማለት ግን ንካልኦት ሃገራት ዘነኣእስ ወይ ንሃገርካ ልዕሊ ካልኦት ኣተዓባቢኻ ምርኣይ ዘይኮነ ስም ኣህዛብ ካለኦት ሃገራት እውን ተፋቒርካን ተሳኒኻን ናይ ምንባር ኣምር እውን ዝሓቘፈ እዩ።
ሃገርና ኤርትራ እምበኣር፡ ብደምን ሓቢርካ ብምቅላስን ዝተረኽበት፡ ወናኒኣ ከኣ ንዕቤታ፡ ብልጽግንኣን ምዕባሌኣን ዝሓስብ ኩሉ ዜገኣ እዩ። እዚ ከኣ ካብ ሃገራዊ ፍቕሪ ዝተላዕለ ንኹሉ እቲ ብዙሕነት ከም ኣካላት ናይ ሓደ ሰብነት ኮይኖም ስለ ዝተበጀውላ እዩ። እዚ ልክዕ ከምቲ ጓሳ ንጥሪቱ ካብ ተጻባእቲ ኣራዊት ዝከላኸለላን፥ ፍቕሪ ሃገር ዘለዎ ዜጋ ከኣ ካብ ኣፍ ሓራግጽ መግዛእቲ ክከላኸለላ ናይ ግድን እዩ።
እዚ ፍቕሪ ሃገር እዚ ብመሰረቱ ካብ ሓርበኝነታዊ ስምዒት ዝነቅል እዩ። ንሃገርና ነፍቅራ ወይ ንፈትዋ ክንብል ከሎና ልዕሊ ነፍስና፥ ወለድና፥ ሃይማኖትና፥ ብሄርና ወይ ኣውራጃና ነፍቅራ ማለት እዩ። ስለዚ ሃገርና ሕማቕ ከጋጥማን፥ ደጋዊ ይኹን ውሽጣዊ መጥቃዕቲ ከጓንፋን፥ ህዝቢ ፍትሒ ስኢኑ ክሳቐን ክጋፋዕን ክጭቆንን፥ ሰብ ሓሚሙ ፈውሲ ክስእንን፥ ተኣሲሩ ብሕጊ ዘይፍረድን፥ ብገንዘቡ ድላዩ ከይሽምት ከይጥቀምን፥ ቅኑዕ መሕደራ ስኢኑ መሰሉ እናተገፈ እንከሎ፥ ንሱ ስለ ዝጠዓሞ፥ ወይ ንውልቃዊ ረብሓኡ ክብል፥ ህዝብናን ሃገርናን ጽቡቕ ኣለዉ እናበለ ዘዳኽር ዜጋ፡ ንሃገረይ የፍቅራ እየ እንተበለ ካብ ክሳድ ንላዕሊ እዩ።
ነፍሲ ወከፍ ፍቕሪ ሃገርን ተወፋይነትን ክህልዎ ብገዛእ ሕልንኡ ዘይብገስ ዜጋ፥ ንሃገርን ህዝብን ክከላኸል ይኹን ከድሕን ኣይክእልን እዩ። ኣብ ክንድኡ በብኣውራጃኻ፥ ብሄርካ፥ ሃይማኖትካ ተጠርኒፍካ ምቅላስ ንፍቕሪ ሃገር ዝሕግዝ ኣይመስለንን። ብኣንጻሩ እኳደኣ ኣድልዎ እዩ ዘንግስ። እቲ “ቅድም ንኣውራጃይ ምስ ኣኽበርኩ እየ ንሃገረይ ዘኽብር” ዝብል ፍቕሪ ሃገር ክሓድሮ ኣይኽእልን እዩ። ምኽንያቱ እቲ ወጽዓን ጭቆናን ክሳብ ናብ ኣውራጅኡ ዝመጾ ናይቲ ካልእ ኣውራጃ ወጽዓን ቁስልን ኣይንታዩን ስለ ዝኾነ።
ስለዚ ካበየናይ ኣውራጃ፥ ሃይማኖት፥ ዓሌት፥ ብሄር ብዘየገድስ ንዝተጨቆነ ኣካል ደው ዘይብል እንተኾይኑ ሓደ ዜጋ፥ ናባይ ጥራሕ ኣይምጻእ ዝብል እዩ። ኣብ ናተይ ናትካ ዝተመርኮሰን ልዕሊ ሃገር ንኣውራጃይ ወይ ንሃይማኖተይ ወይ ንብሄረይ ዝብል ብምቕዳም ፍቕሪ ሃገር ክተጥሪ ዝከኣል ኣይኮነን። ከመይሲ ካብ ግጉይ መገድን ግጉይ ሓሳብን ልምዓት ይኹን ብልጽግና ወይ ሓድሕዳዊ ስኒት ይኹን ፍቕሪ ኣይርከብን እዩ። መን ኣሎ ልዕሊ ወለዱ ንኣውራጅኡ ወይ ንብሄሩ ኣብሊጹ ዘፍቅር? ንሃገር ግና ንኹሉ ዝፈትዎ ዘበለ እንተላይ ንኣዝዩ ዝፈትዎም ወለዱ ራሕሪሑ ነታ ዝፈትዋ ህይወቱ እውን ከይበቐቐ በጃ ክሓልፍ ምውሳን ምልክት ፍቕሪ ሃገርን ህዝብን እዩ።
“ንህዝቢ ኢና እንቃለስ ትብሉስ ኣበይ ትፈልጥዎ ነቲ ህዝቢ” ዝብሉ ገለ ስንኩፋት ኣይሳኣኑን ኢዮም። ኣብዚ ከኣ እዩ ዘሎ እቲ ግጉይ ተረድኦ። ማለት እቲ ህዝቢ ብኣውራጃታት፥ ብሄራት ዝፍለጥ እንተኾነ፥ኣብ ሓንቲ ሃገር ክም ምህላው መጠን ነጻጺልካ ዝረአ ኣይኮነን። እዚ ሓደ ብዘይካእቲ ካልእ ምልኣት ክህልዎ ከምዘይክእል እዩ ዝእምት። ስለዚ ነቲ ህዝቢ መላእ እታ ሃገር ከም ደቂ ሓንቲ ስድራቤት ምዃና ብምእማን ምእንቲ ራህዋ ህዝብን በጅኡ ምሕላፍን ኢና ንቃለስ ዘለና። እዚ ንገዛእ ርእሱ ካብቲ ሓርበኛዊ ስምዒት ዝፍለ ኣይኮነን እሞ ብዘይካ ፍቕሪ ሃገር፥ ንሃገርን ህዝብን ዘድሕን የለን።


text:
ኣሊሰን ሽያጎ ዝተብሃላ ኣሜሪካዊት ገባሪት ሰናይ ኣብ ኢትዮዽያ ፊስቱላ ንምክልኻልን ንደቃ ኣንስትዮ ንምሕጋዝን ዝዓለመ ትካል ኣጣይሸን ኣለዋ።
እቲ ትካል “Healing Hands of Joy” ይባሃል። ዕላምኡ ነቲ ኣብ ኢትዮዽያ ዘሎ 1% ዝሸፈነ ሓደጋ ፊስቱላ ንምጥፋእ ኮይኑ ብፍላይ ብቐዳምነት ጠመተ ሂቡ ክሰርሕ ኣብ ትግራይ ከተማ መቐለ ተጣይሹ’ሎ። እቲ ሓደጋ ካብ ካልኦት ክልላት ዝያዳ ኣብ ትግራይ ይኸፍእ። 1.6% ሽፋን ኣለዎ።
ካብ ሳሓርቲ ሳምረ 6 ቅድሚ ሎሚ ሕክምና ፊስቱላ ወሲደን ዝሓወያ ኣዴታት ናብቲ ማእኸል መጽየን ኣብነት ኮይነን ንኻልኦት ከምህራን ዓርሰን ዘኸእለን ዓቕሚ ከጥርያን ስልጠና ይወስዳ ኣለዋ። ነቲ ኣብ ትግራይ ከተማ መቐለ ተጣይሹ ዘሎ ማእኸል ዝመርሓ ሲስተር ኣፀደ ታደል ብዛዕባ እዚ እንትገልጻ “እተን ኣዴታት ኣብቲ ማእኸል ኣብ ዝፀንሓሉ እዋን ሰለስተ ቁምነገራት ክማሃራ እየን። ማሃይምነት ከጥፍኣ እየን።ኣብ ምክልኻል ፊስቱላ ዝጠመተ ስልጠና ክወሃበን እዩ። ኣብነት ኮይነን ናብ ጣብያታት ወሪደን ከምህራ እየን።ብዝደለየኦ ዓይነት ሞያ ሰልጢነን ልቓሕ ገንዘብ ተዋሂብወን ናብረአን ከመሓይሻ ክፅዕራ እየን” ኢለን።
ኣብ ትግራይ ዋላ እኳ ማእኸል ሕክምና ፊስቱላ እንተሃለወ እተን ደቃ ኣንስትዮ ተሓኪመን ምስከዳ ኣብ ናብራ ዓርሰን ንክኽእላ ዝሕግዘን ዝኾነ ይኹን ትካል ኣይነበረን።


text:
“እንተ ዝፈልጥዎስ ነቲ ጎይታ ክብሪ ኣይምሰቐልዎን ” (1ቆሮ2፡8)
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን።
“እንተ ዝፈልጥዎስ ነቲ ጎይታ ክብሪ ኣይምሰቐልዎን ” (1ቆሮ2፡8)
ኣቦና ኣዳምን ኣዴና ሄዋንን “ኣይትብልዑ” ዝብል ትእዛዝ ምስ ጠሓሱ ካብ ገነት ኤዶም ተሰጉ (ዘፍ3፡23)፡ስለ በደሎም ንስሓ ምስ ኣተዉ ከኣ እቲ ኩሉ ብንስሓ ተመሊሱ ብህይወት ክነብር እምበር ሓደ እኳ ክጠፍእ ዘይደሊ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ተስፋ ድሕነት ሃቦም። እቲ ተስፋ ድሕነት ምስ ተፈጸመ ከኣ ጎይታ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ተወልደ ( ገላ 4፡4)። እተኾነ መምህራን ሕግን ፈሪሳውያንን ንጎይታናን ኣምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ መስቀሉ ሰቒሎም ብግፍዒ ቀተልዎ ( ማቴ 27፡35)።
-
ስደት ኣዳም ክመልስ ስጋ ዝለበስ ኣምላኽ ምዃኑ እንተዝፈልጡ ናብ ግብጺ ኣይመሳደድዎን (ማቴ 2፡14)
-
ባሕርን ቀላያትን ውቅያኖሳትን ዝፈጠረ ኣምላኽ ምኻኑ እንተዝፈልጡ ማይ ኣይምኸልእዎን።ሓሞት ዝተሓወሶ መጺጽ ወይኒ’ውን ኣይመስተይዎን (ማቴ27፡48)።
-
ዘርኢ ኣዳም ካብ ስቓይ ንኽወጽእ ከም ዝመጸ እንተ ዝፈልጡ ንስቓይ ኣሕሊፎም ኣይምሃብዎን (ማቴ 27 ፡26)።
-
ህይወት ክዕድሎም ከም ዝመጸ እንተ ዝፈልጡ ንሞት ኣይምፈረድዎን ፡ሰቒሎም ውን ኣይምቐተልዎን ከኣ(ማቴ 27፡26-50)
ጎይታናን ኣምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ መዋዕለ ትስብእቱ መንግስቱ ክንወርስ እንታይ ክንገብር ከም ዝግብኣና ብቓል ጥራሕ ዘይኮነስ ” ከመዝ ግበሩ ፡ወከመዝ ንግሩ ” እና በለ ብግብሪ ምሂሩና እዩ። ኣብ መወዳእታ ወዲ ሰብ ምስ ኩሎም መላእኽቱ ብኽብሪ ኣብ ዝመጻሉ ግዜ ሽዑ ኣብ ዝፋን ክብሩ ክቕመጥ እዩ። ሽዑ ከከም ግብሩ ክፍደ እዩ። እቶም ሰናይ ዝገበሩ ናብ ናይ ዘለኣለም ህይወት እቶም እኩይ ዝገበሩ ድማ ናብ ናይ ዘለኣለም ሞት ክኸዱ እዮም (ማቴ 25፡31- መፈ)።
-
መወትቲ ምዃናን ድሕሪ ሞት ድማ ኩሉ ከከም ግብሩ ዝፍደየሉ መዓልቲ ፍርዲ ከም ዘሎ እንተ ንዝክር “ኣብ ቅድሚ እቲ ሰማያዊ ንጉስ እንታይ ሒዘ ክቐርብ እየ ” እና በልና ማዕረ ክንደይ ንሰናይ ነገር ምተጋህና፡ ማዕረ ክንደይከ ካብ ሓጢኣት ምረሓቕና (ሮሜ 2፡8, ማቴ 16፡27)
-
ምረት ናይ ሲኦልን ጋሃንመ እሳትን ፡ ጣዕሚ ናይ ገነትን መንግስተ ሰማያትን እንተንርዳእ በጃ ህይወትና እንታይ ዘይምኸፈልና!
እቲ ቀዳማይ ኣዳም ኣይትብላዕ ተባሂሉ ምስ በልዐ ሞት ስጋን ሞት ነፍስን ተፈርዶ። እቲ ካልኣይ ኣዳም ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ከኣ ናይ ዘለኣለም ህይወት ዘውርስ መግብን መስተን ኮይኑ ተዋህበና (ሮሜ 5፡12-ፍጻ)።
-
ትእዛዝ ምጥሓስ ዘለኣለማዊ ሞት ዘምጽእ ምዃኑ እንተንፈልጥ ነቲ ሓንሳብ ምስ በላዕክዮ ንዘለኣለም ዘየጥሚ መግብን ሓንሳብ ምስ ሰተኻዮ እውን ንዘለኣለም ዘየጽምእ ሰማያዊ ጽዋዕን ማዕረ ክንደይ ምሃረፍናዮን ምበሃግናዮን (ዮሓ6፡54-56)። ደቂ ሰባት ግና ግብርና ፥”እምብልታ ነፋሕናልኩም ኣይሳዕሳዕኩምን፡ ኣልቀስናልኩም ኣይበኸኽምን ” ኮይኑ ኣሎ (ማቴ11፡17) ከመይ ኣይትብልዑ ተባሂልና በሊዕና። ብልዑ ተባሂልና ድማ ምብላዕ ኣበና።
ስለዚ ከምቲ ነቢይ ሆሴእ “ሕዝበይ ኣነ ኣምላኾም ምዃነይ ሰኣን ምፍላጦም ይጠፍኡ ኣለዉ “ዝበሎ ሰኣን ፍልጠት ከይ ንጠፍእ ብልቦና ንንበር (ሆሴ 4፡6)።
ምናልባሽ ብዘይ ምፍላጥና ይኹን ፈሊጥና ንዘይምትግባርና ሓያሎ ምኽንያታት ክነቕርብ ንኽእል ንኸውን እንተኾነ ኣብዚ እዋን እዚ እነቕርቦ ምኽንያት ኩሉ ኮንቱ እዩ። ስለዚ እዩ ከኣ ጎይታ ንኣይሁድ “ንሓጢኣቶም ምኽንያት የብሎምን ” (ዮሓ 15፡22) ኢሉ ዝወቐሶም ። ስለዚ ዝኸበርኩም ኣሓት ኣሕዋት ከም ኣይሁድ ከይን ውቀስን ፍርዲ ከይንቕበልን እቲ ህያውን መስለጥን ዝኾነ ህይወት ዝህብ ቃሉ ንስማዕ። ሰሚዕና ከኣ ተግበርቲ ቃል ንኹን ። ጉዕዞ ህይወት ወዲ ሰብ እንተ ነዊሑ እንተ ሓጺሩ ፡እንተ ጥዒሙ እንተ ሓሲሙ ሓላፊ ምኳኑ ኣይንረስዕ። መፈጸምትኡ እዚ እዩ ዘይበሃሎ ህይወት ድሕሪ ስጋዊ ሞት ዘሎ ህይወት ከምዘሎ ከኣ ኣይንረስዕ።
ምንጪ—-መጽሔት ማየ ኮኪሕ 9ይ ዓመት ቁ፣5 (ት/ሰ/ቅ/ሚካኤል ባረንቱ)
ወስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!!


text:
ብሓቂ ድዩ ኣዛራቢ ጉዳይ ኰይኑስ ብዛዕባ ህሉዊ ተርእዮታት “ተስፋጽዮን”ን ካልኦት ብነብሰ-በታኽነት ዝሕመሉ ዘለዉ ክጽሕፍ ኢለ ደጋጊመ ሓሲበ። ኣብ መጨረሽታ ግን ኣመጻጽኣ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኣወጻጽኣ ብሪጣንያ ካብ ኤውሮጳዊ ሕብረትን ኣፈላልቓ ሓደገኛታት መራሕቲ ዓለምና ከም እኒ ሂትለር ብዓቢኡ፣ ኢሳያስ ኣፍወርቂ ድማ ብደረጃ መዐቀኒ ብልቃጥ ዘኪረስ ሓሳባተይ ክገልጽ ተደፋፊአ።
ክቱር ነድሪ ውጽኢት ነዊሕ ዝኸደ ዓመጽ፡ መወዳእታ ዘይብሉ ቀንፈዘው ስደት (እቲ ዝኸፍአ ድማ ኣብ መዕረፊየይ በጺሐ ኣብ እትብለሉ እዋን ምዃኑ)ን “ተሓታትነት” ዘይብሉ ኣገባባት ማሕበራዊ መራኸቢታት ተደሚሩዎን ብዙሕ ሰብ (ነብሰይ ሓዊስካ) ዕርቃኑ ክወጻእ ተቐሲቡ ኣሎ። ስለዚ ድማ’ዩ፡ ሎሚ ኣብ ዓንኬላት ማሕበራዊ መራኸቢታት ኤርትራ ዝዀነ ኣቓልቦ ዝሰኣነ ብሓንቲ ለይቲ ዝና ንኽረክብ ዕድል ገይሩ። ሰማእታት ዝጸርፍ፡ ባንዴራ ዘቃጽል፡ ንቓልሲ ዘከሻምሽ… ከከም ግዜኦምን ኵነታቶምን–ንሳቶም’ውን ብዝዀነስ ይዅን ጥራይ ኣዛራቢ ኣርእስቲ ንፍጠር ብዝመስል ተበግሶ–ኣቓልቦ ንኽጥምዝዙ ባይታ ተጸሪጉሎም። ብዘይ ዝዀነ ርጡብ ሓሳባትን ብዘይካ ጥሪፍሪፍ ዝብላ ዘለፋ ንሓንቲ ደቒቕ’ውን ክኸይድ ዘይክእል ምጕት ሒዝካ ኣቓልቦ ክትስሕበሉ እትኽእል ምቹእ ሃዋሁ ስለ ዘሎ ከኣ ንብዙሓት “ኣህቢቡዎም”። እቲ ህቡብነት ግን ግድን ንሓደ ጽቡቕ ኣንፈት ኣብነት ዘይክኸውን ይኽእል’ዩ። [ንኣብነት እኳ ኣቓልቦ ክስሕቡን ኣብ መራኸቢ-ብዙሃን ክዝረበሎምን ኢሎም ጥራይ ኣብ ግብረ-ሽበራዊ መጥቃዕቲ ዝዋፈሩ መንእሰያት ኣመና ብዙሓት’ዮም። ብሕልፊ ኣብ ሃገራት ምዕራብ፡ እዚ ዝመስል ተርእዮ ብተደጋጋሚ ኣብ ኣብያተ-ትምህርቲ ህጻናት ብምቕታል ክፍጸም ይርአ።]
ምናልባት ግን ብዝሒ ድምጺ፡ ድጋፍን በጻሕቲን ማሕበራዊ መራኸቢታት ንደረጃ ሓሳባት ዝገልጽ ዘይምዃኑ ኣከራኻሪ ኣይኰነን። ካልእስ ይትረፍ ስእሊ ሓደ ሓዊ ዝነድድ ዘሎ ቈልዓ ብምጥቃዕ፡ “ኣምላኽ ምሕረቱ ከውርደሉ ‘ኣሜን’ ጸሓፉ” ብምባል ጥራይ ልዕሊ ሚልዮን ዝኸይድ ድጋፍ ምርካብ ኣሸጋሪ ኣይከውንን።
“ተስፋጽዮን” ብዝብል ስም ኣብ ዩትዩብ መርዚ ዝዘርእ ዘሎ ሰብ ኣብቲ ፈለማ ክጅምር ከሎ ጐፍ ኢሉኒ። ከም ብዙሕ ሰብ ድማ ቍሩብ ስሒቐን “ዘይውዳእ ትእምርታት ወዲ-ሰብን” ኢለ ሓሊፈዮ። ኣብ ከምዚ “ቀለብ ተረኺቡ ኣሎ” ኢለ ሓቢሮም ንኽስሕቅሉ ዘካፍሎምን ዘካፍሉኒን ዓርከይ ዮናታን ጽገን ንእሽቶ ሓወይ ጽንዓትን ድማ ሰዲደሎም፣ ንሶም’ውን ቍሩብ ተዛንዮም።
እናሓደረ ግን እቶም እንስሕቀሉን ብልቢ ነቲ ሓሳባቱ ዝውሕጡዎን እናተመዓራረዩ መጺኦም። ንኸምዚ ዝመስል ተርእዮ ንምስሓቕ ኢልካ ጥራይ ደጋጊምካ ምርኣዩ ስለ ዘይክኣል፡ ምርኣይ ኣብ ዘቋረጽኩሉ (ምኽንያቱ ብሓንቲ ዋዛ ደጋጊምካ ክትስሕቕ ስለ ዘይከኣል)፡ ሓደ ዘኽብሮ ሰብ (ስሙ ክዕቅበሉ’የ) ክርእዮ ከም ዘሎኒ ደዊሉ ተማሕጺኑኒ። ሰንቢደ ጥራይ ዘይኰነስ ዘርኢ ከም ዘይብለይን ስለምንታይ’ከ ንሱ ይርእዮ ከም ዘሎ ከእምነኒን ሓቲተዮ። “እቲ ብዛዕባ ኣስላም ዝዛረቦ ገዲፍካ እቲ ካልእ ቍምነገሩ ስምዓዮ ጽቡቕ ነጥብታት ኣለዎ” ኢሉኒ።
ቀንዲ ቍምነገሩ ብዛዕባ ኣስላም ክንሱ ንዕኡ ነጢረ ክሰምዓሉ ዝኽእል መገዲ ኣይተራእየንን፣ ኣይከውንን’ዩ’ውን። “ሂትለር’ኳ ብዙሕ ጽቡቕ ወገናት ኣለዎ፣ ኣብ እንስሳታት ብዘርእዮ ዝነበረ ሓልዮት ክድነቕ ኣለዎ” ዘስምዕ ምጕት’ዩ።
ቅድሚ ቀረባ መዓልታት ከኣ ሓደ ተጋዳላይ ህዝባዊ ግንባር ዝነበረ’ሞ፡ ዝተሰውአት ቀዳመይቲ መዛምድቱ ተወልዳቲ ብሄረ ሳሆ ምንባራ ባዕሉ ደጋጊሙ ዘዕልለኒ ሰብ፡ ከድንቖ ጥራይ ዘይኰነስ ኣዝየን ጽቡቓት መደባት ከም ዘለዎ ጸቒጡ ተዛሪቡኒ። ኣትሪረ ምስ መጐትኩዎ ድማ “ዝበለጻ” ዝበለን ቪድዮታት ሰዲዱ ንዐአን ድሕሪ ምስማዕ ክንካታዕ ዓዲሙኒ። ፍቓዱ ክመልእ ብምባል ንሓንቲ ካብተን ዝሰደደለይ ክከታተላ ኢለ ወሊዐያ። “ተስፋጽዮን” ከም ወትሩ “ቅድሚ ምጅማሩ ሓጺር መእተዊ” ክህብ ኣመና ዓቕለይ ስለ ዘጽበበለይ፡ ኣንጸርጺረ ነብሰይ ክሕጸብ ኢለ ወሊዐዮ ከይደ። ድሕሪ ፍርቂ ሰዓት ኣቢለ ተሓጺበ ምስ ተመለስኩ፡ ገና መእትዊ ይቕጽል ነይሩ። ብሕርቃን ኮምፕዩተረይ ንኽሰብር ዘኽእል ምንጪ ኣታዊ ስለ ዘይብለይን ብቐንዱ ድማ ንስለ ኣኽብሮትን ኣብ ዝፈልጦ ኣርእስቲ “ምናልባት” ኢለ ክጽበን ስለ ዘይመረጽኩ ድማ ኣጥፊአዮ ስራሐይ ቀጺለ። ከምኡ ዝመስል ሃለወሳ ግን ንወርሒ’ውን ይዅን ኣብ ሓንቲ ገዛ ንበይነይ እንተ ዝዕጾ’ሞ፡ ብዘይካኡ ካልእ ዝገብሮ እንተ ዘይነብረኒ’ውን (ኣይውረድ) ክሰምዖ ዝኽእል ኣይኰነን።
ብኻልእ ዓይኒ ክምሰል ከሎ ምጕት “ተስፋጽዮን” ካብ ኣፍሪቃ ብጊልያነት ናብ ኣመሪካ ዝተሸጡ ዜጋታት ከም ዘለዎን ብምሉኦምን ብቕልጡፍ ነናብ ቦታኦም ክምለሱ ዘስምዕ’ዩ። ኣብ መንጐ ዝነበረ ለውጢን ታሪኻዊ ምዕባለን ብዘይ ምስትውዓል ኣብ ሓደ መቓን ናይ ታሪኻዊ እዋን ዝደስከሉ ሰባት ከምዚ ዝመስል ምጕት ከምጽኡ ድማ ደጋጊሙ የጋጥም’ዩ።
“ተስፋጽዮን”ን ኣጫፈርቱን ነቶም ብተደጋጋሚ “ካብ ዘይንፈልጦም ተቓወምቲ ኢሳያስ ይሕሸና” ዝብሉ ጽቡቕ መራጐዲ እዩ። እንተስ ብፍላጥ ወይ ድማ ብዘይ ምስትውዓል ነቲ ኣንጻር ጭቈና ክሰምር ዝነበሮ ናይ ተቓውሞ ሓይሊ ድማ ኣብ ጓል-መገዲ ጢና-ሚና ምጕታት ብምእታው ይዕንቅጾ ኣሎ ጥራይ ዘይኰነስ ኣቓልቦ ይጥምዝዞ ኣሎ። ክሳብ ክንድኡ ዝኸይድ ርቀት ደኣ የብሎምን እምበር፡ ብጸጥታ መንግስቲ ኤርትራ ዝተወደቡ’ዮም ኢልካ ምግማት’ውን ርሑቕ ኣይምዀነን። እንተዀነ፡ ነቶም ንመዓልታዊ ቀረብ ኣረቂ ኣብ ምድላይ ጥራይ ሃሰውሰው ዝብሉ ኣባላት ጸጥታ ኤርትራ ኣመና ልዕሊ ሚዛን ዝኸይድ ክብሪ ምሃብ’ዩ።
ምጕት “ተስፋጽዮን” ኢታሪኻዊ ምዃኑ ሓዲግና፡ ንሱ ቅድሚ ምውላዱን ኣብ ካልእ ታሪኻዊ ህሞትን ተፈቲኑስ ዝፈሸለ ምዃኑ ምዝኽካር ኣይምተጸልአን። ምናልባት ግን ሃገራትን ሃገራውነትን ብኸመይ ከም ዝመጽእን ዝዅስኰስን ክውከስ ንዝደሊ ሰብ፡ እታ ዝበለጸት መጽሓፍ Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism ናይ በነዲክት ኣንደርሰን ምንባብ ይምረጽ።
“ኣንጻር ኣስላም ሓቢርና ንልዓል”፣ “ኣብ ሓደ ቤት ማእሰርቲ ምድጓኖም ኣሸጋሪ ኣይኰነን”፣ ዝመስል ሓሳብ “ኣግኣዝያን” (‘ኣግኣዚ’ እትብል ምርጽቲ ቃል ቀልቀል ጸይቑዋ) ኣብ ክውንነትይን ኵነት ኤርትራን ከሽርፎ ይፍትን እሞ፡ ምሕሳቡ ይሽግረኒ። ቀዲሙ ዝመጸኒ ከኣ ኣንጻር መን ክለዓል ምዃነይ’ዩ? ዓባይ ሓብተይ በዓልቤታ ተወላዲ ብሄረ-ትግረ’ዩ፣ ስለዚ ቀዲመ ክቃለሶም ዘሎኒ ሰለስተ ደቃን ኣዝማድ በዓልቤታን ድዮም ክዀኑ? ሰብኣይ ካልእ ሓብተይ ብሓደ ወገኑ ናይ ሳሆ ዘርኢ ኣለዎ፣ ንሳቶም’ውን ኣብ ትሕቲ ክትትል ክህሉዉ ማለት ድዩ? ዶስ ንተወለድቲ ብሄረ ሳሆ ወሰን ኢለ ከም ጸላእቲ ክርእዮም? ዘፍርቆን ዘኽብሮን ድምጺዊ ኣብራር ዑስማን ሳሆን ኣስላማይን ምዃኑ’ዩ። ዝሓለፈ በዓል ቅዱስ ዮሃንስ ግን ኣነ ረሲዐዮ ኣብ ዝነበረኩ እዋን “ምስ ምሉኣት ስድራቤትካ እንቋዕ ናብዚ ኣብቅዓካ” ኢሉ መልእኽቲ ሰዲዱለይ። እሞ ካብ ክልቴና ደኣ ናብ ተዋህዶ መን ይቐርብ?
ዒሳ ኣደም ተወላዲ ብሄረ ናራ ምዃኑ’ዩ። ሸውዓት ዓመት ከኣ ኣብ ሓንቲ ክፍሊ ሰሪሕናን ብሓባር ሓዚንናን ስሒቕናን፣ ንሱ’ኸ? ኣብ ባረንቱ ቀደም መምሃርተይን መተዓብይተን ዝነበሩ ተወለድቲ ብሄረ ኵናማ ኣብዚ ናይ “ኣግኣዝያን” ምድብ ኣበይ’ዮም ዝሰፍሩ? ካልእ እሞ ንግደፎ ሃዋ ዳኒክን ስድራቤታን (ኵናማ እሞ ከኣ ኣስላም) ከመይ’የ ክገብሮም? ፈለማ ኣብ ስራሕ ምስ ተጓነፋ ንበዓልቲቤተይ፡ “ሰብኣይ ኣብ ባረንቱ ይመሃር ነይሩ፣ ኣብርሃም ተስፋልኡል’ዩ” ምስ በለታ ጥራይ እንድያ ዘመዳ ሓሲባስ ሒዛታ ንገዛኣ ዝኸደት። ድሕሪኡ ድማ ኣብ ንገሸሉ እዋን ብዘይ ቅድመ-ኵነት፡ “ኣብ ኣፍደገ ኣለኹ ማዕጾ ክፈቱኒ” ኢልና ንሕብሮምን ከም ገዛና ንርእዮ ስድራን ካልእ ኣበይ ኣሎ? እሞ ደኣ ኣብ ከባቢኣ ብስጋ ዝብጽሑና ቤተሰብን ብዙሓት ተወልደቲ ብሄረ ትግርኛን ኣለዉ እንድዮም።
ኣንጻር ብሊን ክዕጥቐ እንተዀይነ፡ ሳልሕ ኑር ወይ ዮሴፍ ኣበይ’የ ክሰርዖም? እቲ ብማዕዶ ሰላም ጥራይ ዝብሎ ዝነበርኩን ሕጂ ደርፍታቱ ኣብ ዩቱብ ደጋጊመ ሃሰስ ዝብሎን መሓመድ ድሩፍ’ከ ከም ጸላኢ ድየ ክርእዮ? እቶም ምስ ግርማይ ዮሃንስ (ሳንድያጎ) ኣብ ጐደናታት ኣስመራ ብእግሪ ዘወር ክንብል እንከሎና ንረኽቦም ዝነበረና ተወልደቲ ብሄረ ዓፋር’ሞ ንግርማይ ከም ውላዶም ዝርእዩዎ ዝነበሩ’ኸ?
እዚ ብሄረ ትግርኛ ዝብል “ምንቅስቓስ” ክብሎ እኳ ይኸብደኒ’ዩ፣ ዋላ’ውን “ጠርፍታ” ንበሎ፡ “ኣግኣዚ” ነቶም ብታሪኻዊ ኣጋጣሚ ኰይኑ ካብ ብሄረ ትግርኛን ተወሊዶም ግን ኣብ ካልእ እምነታት ከም ከኒሻ፡ ጴንጠ-ቆስጣል፡ ካቶሊክ፣ ብቐንዱ ከኣ እምነት ዘይብሎም ዘጠቓልል እንተዀይኑ’ውን ክፈልጥ ምደለኹ። ንጀበርቲ ኣብ ካልእ ምድብ ዘእትዎም እንተዀይኑ’ውን ቀንዲ ዓርከይ ኣኸድር ኣሕመዲንን ኣዝየ ዘኽብሮም ስድራቤቱን መጻኢኦም ክፈልጥ ምደለኹ።
ከም ኵሎም መሰልቱ፡ ኣገባባት “ተስፋጽዮን” ካብ ዓሰርተ ሚእታዊት ክውንነት ተበጊሱ እቲ ዝተረፈ 90 ሚእታዊት ድማ ባዕሉ እናመሃዞን ኣብ ሰንኰፍ ንዝጸንሑ እናጽደፈን’ዩ ዝኸይድ። እቲ ሓሶት ምስ ደጋገሞ ንባዕሉ ክዉን ይመስሎ’ሞ ነቶም ካልኦት ከኣ ኣሚኑ ምስ መጐቶም ሓቂ ክመስሎም ይኽእል። እቲ ዝውቱር ብልሓት ከኣ ፍርሒ ምእታው’ዩ።
እዚ ዲክታቶራዊ ስርዓት ቍሩብ ዘሊቝ ኣሎ’ሞ ካልእ ዝተረረ ክንተክል ኢሎም ብሕጂ ዝለዓሉን ንዘመናት ዝኸይድ ጸላምት ከንግሱ ዝብገሱን እሞ ከኣ ኣብቲ ዝሓሸ ዝብሃል ምዕራባዊ ዓለም እናተቐመጡ ክርኢ ግን ነብሰይ እገፈኒ። “ኣብ ኤርትራ ዓመጽ ወሪዱና” ኢሎም ፖለቲካዊ ዑቝባ ረኺቦም ከብቅዑ፡ ብርሃን ካልኦት ከጸልምቱ’ሞ ነቲ ዘሎ ምዕባል ቴክኖሎጂ ናብ ዝኸፍአ መዓላ ከውዕሉ ምርኣይ ከኣ የሕዝን። እዚ ንተወልድቲ ብሄረ ትግርኛ ዘማእከለ (ይትረፈኒ) ጠረፍታ፡ ንኻልኦት ብሄራት ኣንጻር “ትግርኛ” ክለዓሉ ኣመና ዝዕድም ጥራይ ዘይኰነስ ብወግዒ ዝጽውዕ’ዩ። እቲ ሕማቑ ድማ ንዅሉ ተወላዲ ትግርኛ ዝውክል መሲሉ ይቐርብን ብገሊኣቶም ጢና-ሚናታት ይዝረበሉን ስለ ዘሎ’ዩ።
“ኣነ ግዳ እንታይ ከፊኡኒ መባእስቲ’ኳ ረኺበ፣ ብዙሓት እንዶ ኣለዉ መቓልስቲ ስኢኖም ቀንፈዘው ክብሉ ዝነብሩ።”
እዛ ጥቕሲ ካብ ትጽቢት ባህጉ (2006) እትብል መጽሓፍ በየነ ሃይለ ዝተወስደት ኰይና፡ ኣመና ስለ ዝፈትዋን ልዕሊ ብዙሕ ስለ እትገልጸለይን፣ ነታ መጽሓፍ ከርትዕ ከለኹ’ውን ዳሕራይ ኣብ መኸፍቲ ገጽ ናይታ መጽሓፍ ከም ትኸውን ገይረያ። ሕጂ ከኣ እንሀት ከም ወትሩ ባዕላ ትመጸኒ።
ሕጂ’ውን ዝዓበየ ዲክታቶራዊ ስርዓት መባእስቲ ኣሎኒ፣ ነቶም መባእስቲ ስኢኖም ቀንፈዘው ዝብሉ ዘለዉ ከኣ ከምዚ ከማይ ይፍጠረሎም።
ኣሜን!


text:
ኣብ ሱዳን ድንጎላ ኣብ ዝባሃል ቦታ ሕጹጽ ሓገዝ ድሕነትን ዝጽበዩ 365 ኤርትራዉያን ስደተኛታት ኣብ መላእ ዓለም ንዘሎዉ ኤርትራዉያን ንድሕነቶም ህጹጽ ምንቅስቓስ ከካይዱ ኣምሪሮም ይምሕጸኑ።
ኣስታት ቅድሚ ሰሙን ኣቢሉ ካብ መዓስከር ስደተኛታት ሸገራይብ ብምህዳም ኣብ ኢድ ኣብቲ ከባቢ ዝርከቡ ኣብ መሸጣ ንግዲ ደቂ ሰባት ዝተዋፈሩ ተወላዶ ብሔረ ራሻ-ይዳ ዝወደቑ 94 ደቂኣንስትዮን ሓንቲ ነፍሰጾርን 10 ቆልዑኡ ዝርከብዎም 365 ኤርትራዊያን ስደተኛታት ኣብ ሽማል ዝተባህለ ቦታ ድሕሪ ምብጸሖም፡ ኣብ መንጎ እቶም ራሻይዳን ሓይልታት ጸጥታ ሱዳንን ብዝተገብረ ናይ ተኹሲ ልውዉጥ እቶም ራሻይዳ ድሕሪ ምህዳሞም፡ እዞም 365 ኤርትራዉያን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር መንግስቲ ሱዳን ኣትዮም ሽማል ኣብ ዝተባህለ ቦታ ፍሉይ መጸዉዒኡ ድንጓላ ኣብ ዝተባህለ ቁሸት ተኣሲሮም ከምዘሎዉ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ስጋብ ሕጂ ተረኺቡ ዘሎ ሓበሬታ ከምዘመልክቶ እዞም ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትዮም ዘሎዉ ኤርትራዉያን፡ ሓይልታት ጸጥታ መንግስቲ ሱዳን ምስ ሓይልታት ጸጥታ ስርዓት ህግደፍ ብምስምማዕ ብፍላይ ከኣ፡ ምስ ዘይሕጋዊ መሸጣን ዝውዉርን ስደተኛታት ምትእስሳር ዘሎዎ ሓደ ኣባል ጸጥታ ግደፍ ኣብ ሱዳን ብምዃን፡ ምእንቲ ገበናት ከይቃላዕ ንምስታሩ ተባሂሉ፡ ንኹሎም እቶም ስደተኛታት ናብ ኤርትራ ንምጥራዞም ዉሳነ ተማሓላሊፉ ኣብ ምድላዉ ከምዘሎዉ ተፈሊጡ ኣሎ፡፡
ስለዝኾነ ኣብ መላእ ዓለም ዘሎኹም ኤርትራዉያን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ጉዳይ ስደተኛታትን ብሓበራ፡ ነዞም ኣብ ህጹጽ ኩነታት ኣትዮም ድሕነት ዝጽበዩ ዘሎዉ ኤርትራዉያን ኩሉ ዝካኣለኩም ጻዕርን ስራሕ ድሕነትን ከተካይዱ እቶም ስደተኛታት ኣምሪሮም ሓቲቶም ኣሎዉ።
ዛጊት ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ህጹጽ ናይ ድሕነት ስራሕ ካብ ዝሰርሑ ዘሎዉ ንጉዳይ ስደተኛታትን ሰብኣዊ ንጥፈታትን ኤርትራዉያን ካብ ዝሰርሑ ዘይመንግስታዉያን ማሕበራት እቲ ብ( ጋንዲ ዘይመንግስታዊ ሰብኣዊ ማሕበር) ዝተባህለ ማሕበር ድሮ ንድሕነት እዞም 365 ኤርትራዉያን ናብ ኤርትራ ከይምለሱን ሰብኣዊ ክብሮም ንኽሕሎን ኣድላይ ምንቅስቓስ የካይድ እንተሎ፡ ዝያዳ ጸቕጥን ምንቅስቓስን ከምዘድልይ ተሓቢሩ ኣሎ።
መሓሪ ኣብራሃም
tvzete@hotmail.com


text:
መበል 12 ፈስቲቫል ስፖርት ኤርትራ ካይዘርስላውተርን-ጀርመን ብዉዕዉዕ መንፈስ ተኻይዱ | 08.09.2018
ፈስቲቫል ስፖርት ኤርትራ ካይዘርስላውተርን–ጀርመን፡ ብዕለት 08 መስከረም 2018 ‘‘ ስፖርት ኤርትራ ይዓምብብ ‘‘ ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ፡ ህጻናት፡ መንእሰያት፡ ዓበይትን ወለድን ኣብ ዝተረኸብሉ፡ ኣብ ከተማ ካይዘርስላውተርን (ጀርመን) ብዉዕዉዕ ስፖርታውን ሃገራውን መንፈስ ተኻይዱ።
ኣብዚ ብምኽንያት ባሕቲ መስከረም ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዓመት ሓደ ግዜ ዝካየድ ስፖርታዊ ውድድር፡ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኤውሮጳ ዝመጻ ጋንታታት ተሳቲፈን ነይረን። ብተወሳኺ ብርክት ዝበሉ መንእሰያት ዝተሳተፍዎን ናይ ምውርራስ መንፈስ ዝነበሮን እዩ ነይሩ።
ኣብዚ ብልዑል ስፖርታዊ መንፈስ ዝተኻየደ ውድድራት፡ ናይ ዓበይትን መንእሰያትን ጋንታታት ተሳቲፈንኦ።
ከምቲ ልሙድ ድማ ካብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ዝመጹ ገዳይም ስፖርታውያን ኣብቲ ቦታ ተረኺቦም ውዒሎም።
ኣብቲ ዝተኻየደ ውድድር ኲዕሶ እግሪ ድማ . . .
ዕውታት ኮይነን ብምውጻእ ካብ ኣሳናዳኢት ኮሚቴን ገዳይም ስፖርታዉያንን ሽልማት ተዓዲለን።
ከምኡ `ውን ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ኣብዚ ስፖርታዊ ፈስቲቫል ዕዙዝ ኣበርክቶ ንዝገበሩ ምስክር ወርቀት ተዓድሎም። ብፍላይ ድማ ንሃማደኤ ከተማ ካይዘርስላውተርንን ጋንታ ሓድነት ኤርትራ ፍራንክፈርትን ብዝገበርዎ ልዑል ኣበርክቶ ካብ ኮሚቴ ስፖርት ፍሉይ ምስጋና ቀሪብሎም።
ቀጺሉ፡ ተሳተፍቲ ኣብቲ ንዝኽሪ ባሕቲ መስከረም ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝተዳለወ ጽምብል ተረኺቦም፡ ቃል ኣሰናዳኢት ኮሚቴ ድሕሪ ምስማዕ፡ ኣብ ኤርትራ ሃገራዊ ኣገልግሎት ፈጺሙ ዝተመልሰ መንእሰይ ቴድሮስ ጎይትኦም ኣብ ዝሃቦ ሓጺር መግለጺ፡ ኣበርክቶ መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ምውሓስ ሃገር ዓቢ ቦታ ዝሕዝ ዝና ምዃኑን ኣብ መስርሕ ምህናጽ ሃገር ድማ ንሕድሪ ሰማእታት ተኸቲሉ ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ አእጃሙ ከበርክት ከምዘለዎን ኣስሚሩሉ። ስፖርታዊ ንጥፈታት ኤርትራ ክዕምብብ ተራኦም ዘበርክቱ ንዘለዉ ድሕሪ ምምስጋን፡ ቀጻልነቱ ውሑስ መታን ክኸዉን፡ ብዝለዓለ ደረጃ ተወዲቡ ንወለዶታት ክቕጽል ከምዘለዎ ተማሕጺኑ።
ቀጺሉ ወጋሕ ትበል ለይቲ ባህላዊ ጸወታ ተኻይዱ፡ ብክብ ዝበለ ድምቀትን ውዕዉዕ ሃገራዊ መንፈስን ድማ ተዛዚሙ።
ፌስቲቫል ስፖርት ኤርትራውያን ካይዘርስላውተርን ጀርመን ን12 ዓመታት ብቀጻሊ ክካየድ ዝጸንሐ ንዓበይትን መንእሰያትን ዘራኽብ ስፖርታዊ ንጥፈታት እዩ ። ዕላማኡ ድማ ንገዳይም ስፖርታውያን ጠርኒፍካ ተሞክሮታትን ታሪኽን ስፖርት ኤርትራ ናብ ሓድሽ ወለዶ ብምስግጋር፡ ኣብዚ ዘለናዮ ክፍለ-ዘመን ተወዳደርቲ ክኾኑ ዝኽእሉ ስፖርታውያን መልሚልካ፡ ሓያል ኤርትራዊ ስፖርታዊ ኮም ምምስራት እዩ።
ፌስቲቫል ስፖርት ኤርትራውያን ካይዘርስላውተርን ጀርመን፡ ብኮሚቴ ስፖርት ተወዲቡ፡ ብምትሕብባር ኣብ ከተማ ካይዘርስላውተርን ዝርከቡ ኤርትራውያን ዜጋታትን ጋንታ ሓድነት ፍራንክፈርትን እዩ ዝካየድ።
ኮሚቴ ፈስቲቫል ስፖርት ካይዘርስላውተርን-ጀርመን
08/09-2018


text:
ክብረ በዓል ወዝክረ ዕረፍት አቡነ ኤዎስጣቴዎስ 18 መስከረም 2011 ዓ.ም.ግ. ብዓቢይ መንፈሳዊ ድምቀት ተኸቢሩ!
ዝክረ ጻድቅ ለዓለም ይሄሉ/ ዝኽሪ ጻድቅ ንዘለዓለም ይነብር፡ መዝ. 111/112
ኣብ ናይ መንፈስ ደቆም ገዳማትን ኣብያተ ክርስቲያንን ክብረ በዓል ኣቡነ ኤዎስጣቴዎስ ክብዓል ከሎ ብፍላይ ድማ ኣብ ሃገረ ስብከት ኣሥመራ ብሽሞም ኣብ ዝተሓንፀ ቤተ ክርስቲያን ደብረ መድኃኒት ኣቡነ ኤዎስጣቴዎስ ጐዳይፍ ብፁዕ ኣቡነ ሉቃስ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስ፡ ብፁዕ ኣቡነ ጴጥሮስ ጳጳስ ዞባ ማእከል ካብ ርሑቅን ቀረባን ዝመጹ ሊቃውንት ውሉደ ክህነት ምእመናንን ምእመናትን ኣብ ዝተረኽብሉ ተኸቢሩ።
ካብ ዋዜማ ጀሚሩ ክሳዕ ሰዓት 10፡00 ቅ.ቀ. ስብሐተ ማኅሌትን ሰዓታት ጸሎትን በጺሑ፡ ‘ታቦት’ ብብፁዓን ኣቦታትን ሊቃውንትን መዘምራንን ሕዝበ ክርስቲያንን ብኽብሪ ተዓጂቡ ኣብ ዝተዳለወሉ ዓውደ ምሕረት ምስ ቆመ፡ ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን ብያሬዳዊ ዝማሬ ኣሸብሺቦም። ተማሃሮ ትምህርተ ሰንበት ብወገኖም ሠለስተ መዛሙር ብምዝማር ነቲ በዓል ድምቀት ወሲኾምሉ።
ብድኅር’ዚ ብሰባኬ ወንጌል መምህር ጉርጃ ክፍሉ ስፍሕ ዝበለ ትምህርቲ ምስ ታሪኽ አቡነ ኤዎስጣቴዎስ ብምትእስሳር ክብረ ጻድቃን ክሳብ ክንደይ ዓቢይ ምዃኑን፡ ዝኽሮም ምብዓል ሰማያዊ ዓስቢ ከምዘውህብን ገሊጾም። መምህር ጉርጃ ኣብ ትምህርቶም “ኣቡነ ኤዎስጣቴዎስ ክብሪ ቀዳምን እሑድን ዝሰበኹ፡ ሓዋርያ ምድረ አግዓዚ፡ ገባሬ ተኣምር ዓቢይ ኣቦ እዮም። ” ብምባል ድኅሪ ምምሃሮም፡ ናይቲ ደብሪ ኃላፊ ንምምኅዳር ቤት ጽሕፈት ሰበኻ ጉባኤ ወኪሎም ፡ ኣብቲ ክብረ በዓል ንዝተሳተፉ ‘ብጸሎት ኣቡነ ኤዎስጣቴዎስ ሰማያዊ ዓስቢ ይሃብኩም’ ኢሎም ቃለ ምስጋና ኣስሚዖም።
ቃለ ቡራኬ ብብፁዕ አቡነ ሉቃስ ተዋሂቡ፡ ምህለላ ምስ ተገብረ ታቦት ናብ ክብሪ ቦታኡ ኣትዩ።
ኣብ መወዳእታ፡ ማእሠር ማኅሌት ወጸሎት ዝኾነ ጸሎተ ቅዳሴ ብልዑል ተሳትፎ ናይ ምእመናን ምስ በጽሐ፡ ልክዕ ሰዓት 3፡00 ድኅሪ ቀትሪ ናይቲ በዓል ፍጻሜ ኮነ።


text:
ሲሪል ራማፖሳ፡ መፃኢ ዕድል ጃኮብ ዙማ ንምውሳን ኣይዕገስን
መራሒ ውድብ (ሰልፊ) ደቡብ ኣፍሪቃ ኤኤንሲ፡ መፃኢ ዕድል ፕረዚደንት ጃኮብ ዙማ ንምፍታሕ ጊዜ ከምዘይወስድ ኣፍሊጦም።
ሲሪል ራማፖሳ ከምዝሓበርዎ፡ እዚ ጉዳይ 'ብጥንቃቐን ቅዉም ነገርን' እዩ ክፍታሕ ዘለዎ።
"እዚ ጉዳይ ቅልጡፍ ፍታሕ ክረክብ ከምትደልዩ ንፈልጥ ኢና" ክብሉ ድማ፡ ናይ ፈላማይ ፀሊም ፕረዚደንት እታ ሃገር ኔልሰን ማንዴላ ዝኽሪ መበል 100 ዓመት ኣብ ዘኽብርሉ ጊዜ ተዛሪቦም።
ጃኮብ ዙማ ንትሽዓተ ዓመታት ኣብ ስልጣን ኣብ ዝፀንሕሉ ህዉጽ እዋን፡ ሓያሎ ክስታት ግዕዝይና (ብልሽውና) እናጋጠሞም ይርከብ።
ሃገራዊ ፈጻሚ ሽማግለ እቲ ውድብ (ሰልፊ)፡ ኣብ መፃኢ ዕድል ዙማ ንምውሳን ሎሚ ሰኑይ ከምዝውስን ድማ መራሒ ኤኤንሲ ኣፍሊጡ።
ጋዜጠኛ ቢቢሲ ኣንድሩ ሃርዲን ከምዝፀብፀቦ፡ ኮሚቴ እቲ ውድብ (ሰልፊ)፡ ጃኮብ ዙማ ካብ ስልጣኖም ንክወርዱ ክሓቱ ይኽእሉ እዮም።
ኣብ ዝሓለፈ ሰኑይ እውን፡ ፕረዚደንት ጃኮብ ዙማን ምክትል ፕረዚደንት እታ ሃገርን ሓድሽ መራሒ ኢኤንሲን ሲሪል ራማፎፖን ቀጥታዊ ዘተ ድሕሪ ምክያዶም፡ ብኮሚቴ እቲ ውድብ ክካየድ ተሓሲቡ ዝነበረ ተመሳሳሊ ኣኼባ ተሰሪዙ እዩ።
ሲሪል ራማፖሳ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ታሕሳስ ንዙማ ተኪኡ መራሒ ኤኤንሲ ኮይኑ ካብ ዝምረጽ ንነጀው፡ ኣብ ልዕሊ ጃኮብ ዙማ ፀቕጢ እናዛየደ መጺኡ'ሎ።
ኣብ ርእሰ ከተማ እታ ሃገር ኬፕታውን ዝተኻየደ ኣኼባ፡ ቀንዲ ዕላማ ናይ'ቲ መሰጋገሪ ዘተ ንደቡብ ኣፍሪቃውያን ንምሕባር (ሓደ ንምግባር) እዩ ኢሎም ራማፖሳ።
ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ መንጎ መሪሕነት እቲ ውድብ ምግምማዕ እኳ እንተተራእየ፡ ዝኽሪ መበል 100 ዓመት ኔልሰን ማንዴላ ግና፡ "ሓድሽ ምዕራፍ" ዝህበና እዩ ኢሎም።
ደቡብ ኣፍሪቃውያን፡ ክብርታት ኔልሰን ማንዴላ ንኽዕቅቡ ዝፀውዑ ስሪል ራማፖሳ፡ ኩሉ ንግዕዝይና (ብልሽውና) ክቃለስን፡ ኩሎም ሃብቲ ሃገር ዘጠፋፍኡ ድማ ናብ ሕጊ ከምዝቐርቡ ኣፍሊጦም።
"ኣብዛ ሃገር ንዘለዉ ድኸነት፣ ስእነት ስራሕን ዘይማዕርነታዊነትን ንምፍታሕ፡ በቲ ማዲባ (ካልኣይ ስም ኔልሰን ማንዴላ ማለት'ዩ) ዝመሃረና ኣገባብ ተጠቒምና ክንኣልዮም ይግባእ" ኢሎም።
ነበርቲ ከተማ ኬፕታውን ኣብ መዓልቲ ሓምሳ ሊትሮ ማይ ጥራሕ ንኽጥቀሙ ዝደረተ ቅልቅላው ቀረብ ማይን፡ እታ ከተማ ካብ ዝመፅእ ወርሒ ግንቦት ጀሚራ ፈጺማ ማይ ከንይትስእን ኣብ ዝስጋኣሉ ዘሎ እዋንን፡ ራማፖሳ ኣብ መደረኦም ብዛዕባ'ቲ ሽግር ተዛሪቦም።
"ሕዚ እዚ ኣጋጢሙ ዘሎ ቅልውላው ማይ ንምፍታሕ ሓቢርና ክንሰርሓሉ ዝግባእ ጊዜ እዩ" ኢሎም።
ብዙሓት ከባቢታት እታ ሃገር ብስእነት ማይ ይሳቐዩ ከምዘለዉ እውን ሓቢሮም።


text:
ደምዳሚ መግለጺ፡ 3ይ-ስሩዕ ኣኼባ ፖ/ቤት-ጽሕፈት ሰደግኤ፡
- Details
- Created: Saturday, 09 December 2017 13:57
- Last Updated: Saturday, 09 December 2017 13:57
ፖሎቲካዊ ቤት-ጽሕፈት ሰውራዊ ደሞክራስያዊ ግንባር ኤርትራ(ሰደግኤ) ካብ 06 ክሳብ 08 ታሕሳስ 2017፡ 3ይ-ስሩዕ ኣኼብኡ ኣሰላሲሉ። ፖሎቲካዊ ቤት-ጽሕፈት ሰደግኤ፡ 3ይ-ስሩዕ ኣኼብኡ ዘካየደሉ እዋን፡ ኣብ ፍሉይን ዝተሓላለኸን ዓለማዊ፣ ዞባውን ከባብያውን ኩነታት እዩ፤ ኣብ ዓለምና ብሓፈሻ፡ ኣብ ዞባናን ከባቢናን ድማ ብፍላይ፡ ርኡይ ምድኻም ዝተወደበ ምንቅስቓስ ጥሩፋት ሓይልታት ኣብ ዝተረጋገጸሉ ብሓደ ወገን፡ ብመንፈስ ተስፋ ምቑራጽ ተደፊኦም፡ ኣብ ከተማ ሞቓዲሾን ግብጽን(ኣብ መስጊድ)፡ ኣዝዩ ዘስካሕክሕ ግብረ ሽበራዊ ተግባራት ዝፈጸሙሉ ድማ በቲ ካልእ ወገን፡ ከምኡ'ውን ዘበኑ ዝሓለፎ ናይ ደቂ ሰባት ንግዲ( ጊላዊ ንግዲ)፡ ኣብ ቅርዓት ሃገረ ሊብያ ክረአ ዝጀመረሉ ኣዝዩ ዘሰክፍ፡ ዓለም-ብዓለሙ ዘሕዘነ፡ ብሓደ ቃል ድምጹ ዓው ኢሉ ክኹንኖ ዝተራእየሉ ኩነታት'ውን እዩ ተኻይዱ። ኣብ ዞባ ማ/ምብራቕ፡ ምስ ኩነታት ሃገረ የመን ብዝተኣሳሰረ፡ ክልተ ኣብ ሕድሕዶም ዘይቃደዉ መንግስታት፡ ብዘካየዱዎ ዘለዉ ናይ መን ሰዓረ ኣዕናዊ ኩናት፡ መጻኢ ዕድል ህዝብን ሃገርን የመን በብእዋኑ ኣብ ሓደጋ እናተሸመመ ዝኸደሉ ዘሰክፍ ወቕቲ'ውን እዩ ተሰላሲሉ። ፋሽስታዊ ስርዓት ኢሳይያስ፡ ናይ ክድምንኡ ሕርጓቶ ክምእርር፡ ኣብ'ዚ ኣዕናዊ ወፍሪ'ዚ ይዋሳእ ምህላዉ ተገንዘበ፡፡


text:
ርእሲ ኩሎም ግጥማት ኩዕሶ እግሪ ኣብ ዝኾነ ፅዋዕ ዓለም፣ዝተራኣዩ ናይ ሞንጎኛታት ተደጋጋሚ ጌጋ፣ኣብ ገለ መዳይ‘ቲ ፀወታ ቪድዮ ካሜራ ምጥቃም ግድን ክኸውን ገይርዎ‘ሎ ዝብል መረረት እናሓየለ ይመፅእ‘ሎ።
ኣብ ዝኸድካ ከይድካ፣ኣንፃር ጋንታ እንግሊዝን እታ ጋንታ ዘሰለፈቶ ፍራንክ ላምፓርድ ዝተፈፀመ በደል መዘራረቢ ነጥቢ‘ዩ ኮይኑ ዘሎ።እታ ጋንታ እንግሊዝ ምስ ጋንታ ጀርመን እናተጋጠመት ከላ፣ ብሞንጎኛ ዝተሳዕረት ሸቶ፣ምስ ጋንታ ጀርመን ማዕረ ክልተ ንክልተ ክትከውንን ንሓፈሻዊ ኣንፈት እቲ ዝተሳዕረትሉ ግጥም ክቅይርን ዕድል ነይርዎ። ብጠንቂ‘ቲ ውሳነ እንግሊዝ 4 ን 1 ተሳዒራ ካብ‘ቲ ውድድር ወፂኣ‘ላ።
ብዘይካ‘ዚ፣ኣብ ታሪኽ ግጥማት ፅዋዕ ዓለም ጋንታ እንግሊዝ ብከምዚ ዝሰፍሐ ኣፈላላይ ሸቶ ንክትስዓር ማዕፆ ከፊቱ‘ዩ።
እቲ ዘገርም ነገር፣ኣብ ቀዳሞት ግጥማት ፅዋዕ ዓለም፣ብግልባጡ ጀርመን‘ያ ነይራ ብተመሳሳሊ ጌጋ ናይ ሞንጎኛ ዝተበደለት።ቅድሚ ፵፬ ዓመት ኣብ ዝተካየደ ግጥም ንፅዋዕ መን ዓተረ፣ምዕራብ ጀርመን ምስ እንግሊዝ ኣብ ዝተራኸበትሉ እዋን፣ተሰላፋይ ጋንታ እንግሊዝ ዝነበረ ጂኦፍ ሀርስት ዝቀልዓ ኩዕሶ፣ሓፂን‘ቲ ማዕፆ ካብ ላዕሊ ወቂዓ፣ቁልቁል ወሪዳ ንመስመር‘ቲ ማዕፆ ሓሊፋ‘ዶ ኣይሓለፈትን ዝብል ምስሕሓብ ተፈጢሩ፣ሞንጎኛ ሓሊፋ‘ያ ኢሉ ንጋንታ እንግሊዝ ሸቶ መዝጊቡላ‘ዩ።ከም‘ቲ ኣብ‘ዚ ሰሙን‘ዚ ፍራንክ ላምፓርድ ዘጋጠሞ፣ኩዕሶ ካብ ላዕሊ ንታሕቲ ነጢራ ስለዝተመልሰት ቅፅበታዊ መልሲ ኣይተረኽበሉን ነይሩ።ጀርመናዊያን ሎሚ‘ውን እንተኾነ እታ ኩዕሶ ንመስመር ኣይሓለፈትን ዝብል እምነት ኣለዎም።ኣብ‘ቲ ናይ ስሳን ሽዱሽተን ግጥም ፅዋዕ መን ዓተረ፣ጋንታ እንግሊዝ ንጋንታ ጀርመን 4 ን 2 ስዒራ ፅዋዕ ከምዝተቀበለት ዝዝከር‘ዩ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ፊፋ ማለት ፌደረሽን ኩዕሶ እግሪ ዓለም፣ኩዕሶ ንመስመር ማዕፆ ሓሊፋ እንተኾይና ዝከታተለሉ ቴክኖሎጂ ቪድዮ ካሜራ ምጥቃም ግቡእ ድዮ ኣይኮነን ኣብ ዝብል ኣብ ቀፃሊ ኣኼብኡ ክዘራረበሉ ምኻኑ ኣፋፍኖት ሂቡ‘ሎ። ፊፋ ክሳብ ሎሚ ቴክኖሎጂ ኣብ ኩዕሶ እግሪ ስፍራ የብሉን ኢሉ ነቲ ሕቶ ዓፅዪዎ ከምዝፀንሐ ይዝከር።
ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ፣ስራሕቲ ቪድዮ ዝነጣጠፍ ባይረን ብለንት፣ቪድዮ ንዝቀረፆ ድሕረ-ፍፃመ ምስክርነት ኩዕሶ እግሪ፣ሳልሳይ ኣምፒይር ኢሉ ይፅወዖ፥
ንሱ ኣብ ዘረብኡ”ጌጋታት ናይ ምፍፃም ዕድል ስለዘሎ፣ሳልሳይ ኣምፒር ናብ ሜዳ ኩዕሶ እግሪ ክተኣታቶ‘ለዎ።ከም‘ቲ ኣብ ግጥማት ራግብይ፣ክሪኬትን ካልኦትን ዝግበር ማለተይ‘የ።ንዝናኣሱ ጌጋታት ንምክትታል ተባሂሉ ኣይኮነን ሳልሳይ ኣምፒር ይተኣታቶ ዝብል ዘለኹ።ገለ ሰባት ፈፂሙ እዚ ኣባሃህላ‘ዚ ክሰምዕዎ‘ውን ኣይደልዩን።ምኽንያቱ ክገልፁ ከለው፣ንከይዲ‘ቲ ፀወታ ከቋርፆ እዩ‘ዮም ዝብሉ።እዚ ሓቂ ኣይኮነን።ሳልሳይ ኣምፒር ዝተኣታተወሉ ቀንዲ ምኽንያት፣ጋንታታት ዕድለን ከይምንጠላ ስለዘሐግዝ‘ዩ”ይብል።
ትሪሽ መሎን ዝተባሃለት እንግሊዛዊት ቀናእ ኣፍቃሪት ኩዕሶ እግሪ ብወገና ካብ ብርሚንግሃም ኮይና ኣብ ዝሃበቶ ሪኢቶ፣ቪድዮ ቴክኖሎጂ ናብ ማዕፆ ኩዕሶ እግሪ ምግጣም ጊዚኡ ኣኺሉ‘ዩ ትብል።
ትርሽ፣ጋንታ እንግሊዝ ንዘጓነፋ ፀገም ተመርኲሳ ክትዛረብ ከላ ”ኣብ‘ዚ እዋን ተቀባልነት ዘይብሉ‘ዩ ዝብል እምነት‘ዩ ዘለኒ።ብዘይጥርጥር ቪድዮ ክትከልን ምስሕሓብ እንተተፈጢሩ ተመሊስካ ምርግጋፅን ግቡእ‘ዩ። ንኣብነት ኣብ ሜዳ-ቴኒስን ክሪኬትን፣ቪድዮ እንተተኺልካን ተጠቂምካሉን ንዋሕዚ‘ቲ ፀወታ ኣይህውኾን።ኣብ ግጥም ኩዕሶ እግሪ‘ውን ክንጥቀመሉ ኣለና።ስለዚ ኣብ ቀፃሊ ግጥማት ፅዋዕ ዓለም፣ሻምፕዮን ኣውሮዻን ካልኦት ዓለም-ለኸ ግጥማት ቪድዮ ክንጥቀም ይግባእ።ኣዝዩ ደራኺ‘ዩ ዝብል እምነት ኣለኒ” በለት።
ዓላሚ ጋንታ እንግሊዝ፣ጣልያናዊ ፋብዮ ካፔሎ፣ንዳያኑ ዝሕግዝ ቴክኖሎጂ ክንጥቀም‘ዶ ኣለና ናብ ዝብል ክትዕ ምእታውና ንባዕሉ ኣገሪሙለይ‘ሎ ይብል።ፋብዮ ካፔሎ ኣስዒቡ፣ኣብ‘ዚ ቴክኖሎጂ ዝማዕበለሉ መዋእል’ዚ፣ ኩዕሶ ንመስመር ማዕፆ ሓሊፋ‘ዶ ኣይሓለፈትን ዝብል ሕቶ ግቡእ መልሲ ክንረኽበሉ ዘይምኽኣልና ዘሰክፍ‘ዩ በለ።
ኣቀዲምና ሪኢቶኡ ዘስማዕናኩም ቪድዮግራፈር ባይረን ብለንት፣ፊፋ ናብ ዘበናዊ ዓለም ክሕወስ ኣለዎ ዝብል እምነት ኣለኒ ይብል።
ብለንት ወሲኹ ”ዳሓር ተመሊስና ግጥም እንግሊዝን ጀርመንን ኣብ ቪድዮ ምስ ረኣናዮ፣ ኩዕሶ ንመስመር ማዕፆ ከምዝሓለፈት ጋንታ እንግሊዝ ማዕረ ፪ ን ፪ ክትከውን ዘኽእላ ዕድል ከምዘምለጣ ንፁር ኮይኑ‘ሎ።እዚ ድማ ንሓፈሻዊ ኣቀማምጣ‘ቲ ፀወታ ክቅይሮ ተኽእሎ ነይሩዎ።ስለዚ ንሕጊ ክንቅይሮ ኣለና ማለት‘ዩ።ፊፋ ክቅበሎ ቅሩብ ተዘይኮይኑ፣ስለምንታይ ኢልና ክንሓትት ይግባእ“ ይብል።
ቴክኖሎጂ ኣካል ግጥማት ኩዕሶ እግሪ ክኸውን ኣይግባእን ዝብል ፊፋ ጥራሕ ኣይኮነን።ካልኦት‘ውን ብግዲኦም፣ኩዕሶ እግሪ ጥንታዊነቱን ውርሻታቱን ዓቂቡ ይቀፅል ኢሎም‘ዮም ዝኣምኑ።ሓደ ካብ‘ዞም ንምትእትታው ቴክኖሎጂ ናብ ግጥማት ኩዕሶ እግሪ ዝቃወም፣ሓላፊ ፌደረሽን ኩዕሶ እግሪ ዌልስ ጆናታን ፎርድ‘ዩ።ኣምፒራት ነቲ ቅኑዕ ዘበለ ውሳነ ንክህቡ ድልየት ኣሎ እንተኾይኑ ተወሳኺ ሓገዝ‘ዩ ዘድልዮም፤እዚ ሓገዝ‘ዚ ድማ ብቴክኖሎጂ ዝተደገፈ ጥራሕ ክኸውን ኣይግባእን ይብል።


text:
ፕረዚደንት ደቡብ ሳልቫ ኪር ን ጀነራል ታባን ዴንግ ጋይ ሓድሽ ቀድማይ ምክትል ፕረዚደንት ክኾኑ ሸይሞሞም።
ፕረዚደንት ሳልቫ ኪር ነዚ ሽመት ሎሚ ዘጽደቑ ኣቐዲሞም ቀዳማይ ምክትል ፕረዚደንት ዝነበሩን ቀንዲ ተቐናቓኒኦምን ሪክ ማቻር ድሕሪቲ ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ ግዜ ዝተኻየደ ሓድሕድ ግጭት ምስዋሮም እዩ።
ሓድሽ ቀዳማይ ምክትል ፕረዚደንት ጀነራል ታባን ዴንግ ጋይ ን ሪክ ማቻር ብምውካል ቀንዲ ተዛታይ ሰላም ኮይኖም ምስርሖም ተጠቒሱ። ንሶም ብተወሳኺ ኣብ ዝሓለፈ ቕን ያት ድሕሪ ምስዋር ሪክ ማቻር ኣቦ መንበር ተቓዋሚ ሓይሊ ብምዃን መዝነት ሒዞም ኣለው።
ምክትል ፕረዚደንት ታባን ዴንግ ጋይ ሎሚ ኣብ ስነ ስርዓት ሓድሽ ናይ ቀዳማይ ምክትል ፕረዚደንት ሽመቶም ኣብ ዝ ሃብዎ ቃል ኣብ ሰለስተ ዓበይቲ ጉዳያት ማለት ኣብ ምቊራጽ ኲናት ምምላስ ዝተመዛበሉ ስደተኛታት እታ ሃገርን ምሕባር ሰራዊት ክልቲኦም ሓይልታትን ኣቶኪሮም ክሰርሑ ምዃኖም ኣፍሊጦም።
ንሶም ምስ ቪኦኤ ኣገልግሎት ደቡብ ሱዳን ኣብ ዝገበርዎ ቃለ መሕትት ዝምስርትዎ ሓባራዊ መንግስቲ ንኹሉ ዝውክል መንግስቲ ከምዝኸውን ገሊጾም።


text:
ቶማስ ስታል ብሕልፊ ኣብ ትምህርትን ጥዕናን ኣማእኪሎም USAID ኣብ ኢትዮዽያ ዘመዝገቦም ዓወታት ብዝርዝር ኣቅሪቦም‘ዮም።ኣብ ገፀር ኢትዮዽያ ጥዕናን ቁጠባዊ ምዕባለን ቀጥታዊ ምትእስሳር ኣለዎም ይብሉ።
45 ሚልዮን ህዝባ ኣብ ስቡሕ መርየት ወይካኣ ኣብ ልምዕቲ ኢትዮዽያ፣ 20 ሚልዮን ህዝባ ኣብ ደረቅን ወይ ጥምየት ዝኽሰተላ ኢትዮዽያ፣እቲ ዝተረፈ 14 ሚልዮን ህዝባ ድማ ሰበኽ-ሳግም ኮይኑ ዝነብረላ ሃገር፣ብሓፂሩ ሰለስተ ዓይነት ኢትዮዽያ‘ያ ዘላ ይብሉ።
ኣብ ጉዳይ ተበግሶ ጥዕና ኣማእኪሎም ክዛረቡ ከለው፣ርሑቅ ገፀራት ጥር ዝብል ትካል ጥዕና ዘይነበረሉ ጊዜ ከምዝነበረ፣USAID ምስ መንግስቲ ተሓጋጊዙ 35 ሽሕ ነርስታት ንክስልጥና ከምዝሓገዘን ናብ ርሑቅ ገፀራት ተዋፊረን መሰረታዊ ፅርየት፣ምግብናን ጥዕናን ከምዝልግሳን ሓቢሮም።
ፕሮግራም ሴፍቲኔት ኣዝዩ ውፅኢታዊ ዝኾነ ፕሮግራም‘ዩ ይብሉ ንሶም። ኣስዒቦም”ንብርክት ዝበሉ ብሴፍቲኔት ዝተሓቆፉ ዞባታት በፂሔ‘የ፣ነቂፁ ዝነበረ ከባቢ ሚልዮናት ፈልስታት ስለዝተተከሎ ለሚዑ‘ዩ፣ንገለ ሓረስቶት‘ውን ኣዘራሪበ‘የ።ቅድሚ ዓመታት ሩባታትና ነቂፆም ነይሮም፣ሳላ ሴፍቲኔት ግና ሎሚ ራሕሲ ተመሊሱ‘ዮም ኢሎምኒ።እንተኾነ ኣብ ክፍፍል ንሴፍቲኔት ዝብጀት ገንዘብ ሻቅሎት ኣለና።ኣብ ድልየት ጥራሕ ዝተመርኮሰ ክኸውን ኣለዎ ኢና ንብል።ከይሰልከና‘ውን ንከታተሎ ኢና” ኢሎም።
ምስ መንግስቲ ኢትዮዽያ ዝነበሮም ርክብ ብኣዎንታ ዝግለፅ፣ሓቂ ንምዝራብ ኣብ ጉዳያት ዴሞክራሲ፣ሲቪላዊን ሰብኣዊ መሰላትን ኣፀጋሚ ርክብ‘ዩ ዘለና፣ እዚ ዘጠራጥር ኣይኮነን ኩሉ-ጊዜ ኣይንሰማማዕን።እንተኾነ መርገፂና ንፁር ንገብረሎም ኢና ኢሎም።


text:
ኤርትራውያን ማሕበረ/ኮማት ኣብ ኢጣልያ
ዓመታዊ ዝኽሪ ግዳያት ላምፔዱዛ ዘኪሮም።
ኣብ 15 ከተማታት ዝርከባ ማሕበረ/ኮማት ኢጣልያ ነቲ ዓሚ ብዕለት 03/10/2014 ኣብ ከባቢ ደሴት ላምፔዱዛ ናይ 366 ጥፍኣት መንእሰያትና ዘጋጠመ ኣሰቓቒ ሓደጋን ቅድሚኡን ድሕሪኡን ኣብ ባሕሪ መዲተራንያንን ኣብ ምድረበዳ ሲናይን በብግዚኡ ዝጠፍኡ ሰንበት ዕለት 28 መስከረም 2014 ብሕልና ብሓባር ዘኪሮም።
ነዚ ብናይ ወጻኢ ውዲታት ዝተኣልመ ብዘይጭበጥ ተስፋን ሓሶትን ተታሊሎም: ንኽብርቲ ዓዶምን ዘፍቅርዎም ስድራቤቶምን ህዝቦምን ገዲፎም ኣብ ናይ ምዕራብ ሃገራት “ናይ ሕልሚ ገነት” ክነብሩ ብሓደገኛን ዘይውሑሱን መገዲ ኣቓሪጾም ንኽሰግሩ በብዓመቱ ግዳያት ጨወይቲ ደቂ ኣዳምን ፍልሰትን ጥፍኣት ኣብ ባሕሪን ዝኾኑ ዘለዉ: ብሕልናን ጸሎትን ብምዝካር: ብሓደ ቃል ነዚ ሞትን ጥፍኣትን መንእሰያትናን ደቅናን ደው ንኽብልን ነቶም ብስስዐ ዓይኖም ዓዊሮም ብደም የሕዋቶም ኤርትራውያን ዝነግዱን ዘሳግሩን ዝተሓባበሩን መሳርሒ ጸላኢ ዝኾኑ ዘለዉ ብምኹናን የእዳዎም ንኽእክቡ ጸዊዕም።
ናይ ላምፔዱዛ ሓደጋ ንስድራቤት ወለድን ንመላእ ህዝቢ ኤርትራን ዘሕዘነን ዘቖጥዐን ፍጻሜ ብምንባሩ ኣብ ዝኽሪ ኩላትና ኤርትራውያን ሕማቕ ስንባደ ኣትሪፉ ኢዩ። ኣብ ሳልስቱ ብዕለት 06 ጥቅምቲ 2013 ኣብ መላእ ኢጣልያ ዝርከባ ማሕበረ/ኮማትናን ቤተ ምእመናን ብሓደ ግዜ ናይ ሓዘን መዓልቲ ኣዊጀን ሽምዓ ወሊዕን ብብኽያትን ናይ ሕልና ጸሎትን ኣብጺሐን ኢየን: መንግስቲ ኤርትራ ብዕለት 09/ጥቅምቲ/2013 ብኣብ ኢጣልያ ዘሎ ኤምባሲኡ ንኹሎም ሬሳታት ናብ ሃገሮም ኣትዮም ንኽቕበሩን ኩሉ ወጻኢታት መንግስቲ ኤርትራ ከም ዝሽፍኖን መግለጺ ኣውጺኡ ከም ዝነበረ ኩላትና ንዝክሮ ኢና። እንተኾነ መንግስቲ ጣልያን ብጉልባብ መረጋገጺ ናይ ዲ.ኤን.ኤይ(D.N.A) ካልእ ናይ ቤት ፍርዲ መጽንዓትን ክንገብር ኢና ብምባል ሬሳታት ደቅና ክሳብ ሎሚ ጅሆ ሒዝዎ ስለ ዘሎ: ጌና ምስ መንግስቲ ኤርትራ ጌና ኣብ ክርክር ይርከብ ።
ናይ ላምፔዱዛ ሓደጋ ኣሰቓቒ ይኹን እንበር ናይ መጀመርያ ጥፍኣት ከም ዘይነበረ ጌና ውን ዝቕጽል ዘሎ ተርእዮታት ኢዩ። በብግዚሑ ብዙሓት ኤርትራውያንን ኣሽሓት ኣፍሪቃውያንን ብምድረበዳን ባሕርን ረዳኢ ዘይብሎም: ብፍላጥ ዝተገብረ ግዳያት ሞትን ጥፍኣትን መሸጣ ናውቲ ኣካላትን ኮይኖም ኢዮም። እዚ ከኣ እቶም ኩሎም ዓመጽትን ገዛእትን መታን ሃብታ ክግብቱ ዝብልዎ ንኤርትራ ይኹን ንኣፍሪቃ መሬታ እንበር ህዝባ ኣየድልየናን ኢዩ ዝብል ስዉር ፖሊስኦም ንምትግባር ንሓንጎልን ጉልበትን መንእሰያት ኣፍሪቃ መጽዮም የጥፍእዎም ኣለዉ: መንእሰያት ኤርትራውያን ክኣ ግዳይ ናይዚ ስዉር ምስጢራዊ ፖሊሲ ምዕራባውያን ኮይኖም ይርከቡ። ብፍላይ ኣብዚ ዓመት’ዚ ካብ ገማግም ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝርከባ ዓድታት ትሕቲ ዕድመ ዝኾኑ መንእሰያት: ንጽባሕ ንኤርትራ ንኸይኮንዋ ተባሂሉ ትምህርቶምን ጉስነቶምን ገዲፎም ጥሪቶምን ከብቶምን ሸይጦም ብመሬት ኢትዮጵያ ብትግራይ ሰጊሮም ናይ መብዛሕትኦም ከፋሊኡ ብዘይፍለጥ ብጸላእቲ ብስቱር ብዝተወደበ ብገማግም ሱዳን ሊብያ ኣቢሎም ኣብ ዝሓጸረ ኣብ ኤውሮጳ ንምስጋር ብማዕበል ተጸፊዖም ኣብ ባሕሪ ክጥሕሉ ዕለታዊ ተርእዮ ኮይኑ ኣሎ ። ምዕራባውያን ጸላእቲ ንኤርትራውያን ፍሉይ ሓልዮት ከም ዘለዎም ካብ ኤርትራ ዝመጽኡ ብፍሉይ ተቐበልዎም ስለ ዝብሃል: ካልኦት ኢትዮጵያውያን ይኹኑ ሱዳናውያን ሶማላውያን ካልኦት ኣፍሪቓውያን ውን ኤርትራውያን ኢና እናበሉ ብዘይመረጋገጺ ዕቑባ ክሓቱን ክቕበልዎምን ንዕዘብ ኣለና። እቲ ዝሕዝን ከኣ ካብዚ ኩሉ ሓደጋ ኣምሊጦም እቶም ኣብ መሬት ዝረግጹ ዝኾነ ይኹን ሰብኣዊ ሓልዮት ናይ መንበሪ ገዛ ስራሕ ትምህርቲ ወዘተ ስለ ዘይግበረሎም ኣብ ኣስሓይታን ቁሪን ኣብ ክፉት ጎልጎል ተደርብዮም ኣናሓደሩ: ለማኖ ተቐይሮም ኣብ እንዳኣቕሽሽቲ ተሰሪዕም መግቢ ክምእርሩ ኣዴታቶም ኣይርኣያ ዘብል ኢዩ። ከም ሳዕቤኑ ከኣ ብዙሓት ብጣዕሳ ክበሳጨዉን ናይ ስነ ኣእምሮ ጸገማት ከጋጥሞምን ሓሓሊፎም ውን ህይወቶም ባዕሎም ከሕልፉ ምርኣይ ከም ንቡር ኣናተወስደ መጺኡ። ኣብ ኤርትራ ዝርከብ ቆንስል ኣመሪካ ውን ንኤርትራውያን ከም ሓላይ ተመሲሉ ነጻ ቪዛ እንሃበ ካብ ሃገሮም ንኽጠፍኡ ይዕድም ኣሎ።
ስለዚ እዚ ብማሕበረኮማት ኣብ መላእ ኢጣልያ ዝተገብረ ዓመታዊ ዝኽሪ: ኩሉ ኤርትራዊ ንቕሓቱ ኣበሪኹ: ንጥፍኣቱ ዝተፍሓሰ ተንኮል ምዕራባውያን ተረዲኡ: ብሓደ ቃል ተቓውምኡ የስምዕ ኣሎ።
ይኣክል ንመንእሰያት ምትላል ! ይኣክል ንስደት ! ይኣክል ንሞት ንጥፍኣት ! ይኣክል ብሬሳታት የሕዋትካ ምሽቃጥ !
ድምጹ ብምስማዕ ጻውዒቱ ብምሕዳስን ንኹሉ ተጻይ ተግባራን ፍልሰትን ንግዲ ደቂ ኣዳምን ኮኒኑ።
ዓወት ንሓፋሽ !!
ማሕበረ/ኮማት ኤርትራውያን ኣብ ኢጣልያ።
[click on image to enlarge]
Sponsored Ads


text:
ማሓመዶ ጋሳማ፡ ሓልዮት ሰብኣውነት ብተግባር ዘረጋገጸ ኣፍሪቃዊ ጅግና፡
ኣብ መወዳእታ ሰሙን ናይ ዝሓለፈ ወርሒ ግንቦት 2018 ኣብ ፓሪስ ዋና ከተማ ሃገረ ፈረንሳ፡ ብግዝያዊ ስልጣንን ጠቕምን ካብ መስመር ሰብኣውነት ንዝወጽኡ ተረርቲ ልቢ ደው ኢሎም ምስ ነብሶም ክረዳድኡ ዝድርኽ፡ ሓልዮት ሰብኣውነት ንዘለዎም ከኣ፡ ዝያዳ ኣብ ርእይቶኦም ጸኒዖም፡ ዘርኢ፣ ቋንቋ፣ ሕብሪ ቆርበት፣ ሃብትን ጂኦራፊካዊ ካርታን ከይዓገቶም ንውሽጣዊ እምነቶም ብተግባር ክትርጉምዎ ዘተባብዕ፡ ህይወት ሰብ ንምድሓን ናይ ህይወት መስዋእቲ ዝሓትት ሓደ ትንግርቲ ኣጋጢሙ ነይሩ። ሓደ ወዲ ኣርባዕተ ዓመት ህጻን ኣብ ራብዓይ ደርቢ ናይ ሓደ ፐላሶ፡ ዓይንኻ እናረኣየ ንምእማኑ ዘጸግም ኣብ መንጎ ህይወትን ሞትን ተንጠልጢሉ ናይ ኣድሕኑኒ ኣውያት የስምዕ ነይሩ። ኣብ’ቲ ህንጻ ኮነ ኣብ መሬት ዝነበሩ ሰባት ዝገብርዎ ሓርቢትዎም፡ ገለ ብጸሎት ገለ ብብኽያት ጫቕጫቕ ኣብ ዝብልሉ ዝነበሩ ናይ ቋሕ ሰብ ግዜ፡ መሓመዶ ጋሳማ ዝተባህለ ወዲ 22 ዓመት ማላዊ ኣፍሪቃዊ ስደተኛ ተኣምር ሰሪሑ።
ማሓመዶ ጋሳማ ህይወቱ ወፍዩ ብዘይ ዝኾነ ናይ መሳለል ወይ ውሕስነት ዝህብ ገመድ ካብ ቀዳማይ ናብ ካልኣይ ካብ ካልኣይ ናብ ሳልሳይ ካብ ሳልሳይ ናብ ራብዓይ ደርቢ ዝላ ንዓቕብ ብዝመስል ቕጽበት ሓኲሩ፡ ናይ’ቲ ሓጺን ብኢዱ ሒዙ ካልእ ሰብነቱ ኣብ ሃዋህው ተንጠልጢሉ ኣብ መንጎ ሞትን ሕየትን ዝሰሓግ ዝነበረ ህጻን ህይወት ኣድሒኑ። እቲ ትንግርታዊ ፍጻሜ ከም ዘለዎ፡ ካብ መጀመርያ ክሳብ መወዳእታ ብሞባይል ካሜራ ተቐሪጹ፡ ብማዕከናት ዜና ተቓሊሑ። ነዚ ዝተዓዘበ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ከኣ፡ ወዲ ኣርባዕተ ዓመት ህጻን ተንጠልጢሉ ዝጸንሓሉ ግዜን ኣፍሪቃዊ ሓበን መንእሰይ ማሓመዶ ጋሳማ ህይወት ንምድሓን ህይወቱ ወፍዩ ንዝወሰዶ ቅጽበታዊ ስጉምትን ኣግራሞቱን ኣድናቖቱ ክገልጽ ቀኒዩ።
በዚ ካብ ሰብኣዊ ሓልዮት ተበጊሱ ዝተወስደ ትንግርታዊ ጀግንነታዊ ፍጻሜ ዝተደነቐ ፕረዚደንት ፈረንሳ ኣማኑዌል ማክሮን ድማ ንማሓመዶ ናይ ጀግንነት ማዳልያ ሸሊምዎ። ናይ ፈረንሳ ዜግነት ክወሃቦ’ውን ገይሩ። ናይ ስራሕ ዕድል ክረኣየሉ ምዃኑ ድማ ቃል ኣትይሉ። ማሓመዶ ጋሳማ በቲ ሰብኣውነት ዝረሓቖ ምድሪ ሊብያን ህይወት ኣሽሓት ኣፍሪቃውያንን ዜጋታት ማእከላይ ምብራቕን ዝውሕጥ ዘሎ ማእከላይ ባሕርን ኣቢሉ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ ሃገረ ፈረንሳ ዝኣተወ ጸሊም ኣፍሪቃዊ ስደተኛ ብምዃኑ፡ ነቲ ሰብኣዊ ሓልዮቱን ትብዓቱን ዘመስከረሉ ትንግርታዊ ጀግንነታዊ ፍጻሜ ተወሳኺ ኣድናቖት ክረክብ ገይርዎ ኣሎ።
ማሓመዶ ጋሳማ፡ ኣፍሪቃውያን ብሰንኪ ኣብ ሃሃገሮም ዘጋጥሞም ዘሎ ግጉይ ፖለቲካዊ ምሕደራ፡ ሰላምን ደሞክራስን ስኢኖም፡ ህይወቶም ንምድሓን ዝስደዱ ዘለው፡ ሰብኣዊ ክብሪ ዘለዎም፡ ሰብኣዊ ክብሪ ድማ ዘድልዮም ፍጡራት ምዃኖ ብፍላይ ናብ’ቶም ኣብ በበይኑ ሃገራት ኣንጻር ስደተኛታት ዝነጥፉ ውልቀ ሰባትን ሰልፍታት ረዚን መልእኽቲ ዘመሓላልፍ ኣደናቒ ታሪኽ ሰሪሑ። ድሮ ኣብ መንጎ ብሰብኣውነት ዝግደሱ፡ ንመሰል ስደተኛታት ንዝጣበቕ ኣህጉራዊ ቻርተር ዝምእዘዙ፡ መሰል ስደተኛታት ይተሓሎ ኢሎም ዝማጎቱ ጸገማዊ ፖለቲካዊ ዝንባለ ዘለዎም ደሞክራስያውያን ሰፍልታትን፣ ኣይፋል ስደተኛታት ክንቅበል የብልናን ነናብ ሃገሮም ክምለሱ ኣለዎም ኢሎም ዝከራኸሩ፡ የማናዊ ፖለቲካዊ ዝንባለ ዘለዎም ሰልፍታት ፈረንሳ፡ ብዛዕባ ስደተኛታትን ከመይን ምሕደራኦምን ዝምልከት፡ ጋሳማ ዝፈጸሞ ጅግንነት ተተርኢሶም ክካትዑ ኣፍደገ ዘርሓወ ኮይኑ’ሎ።
ማላዊ ኣፍሪቃዊ ወዲ 22 ዓመት መንእሰይ ማሓመዶ ጋሳማ ዝወሰዶ መስዋእቲ ዝሓተት ተባዕ ስጉምትን ዘመዝገቦ ኣወንታዊ ታሪኽን መጀመርያ ኩሉ ሰብኣዊ ፍጡር ከመሃረሉ ዘለዎ ሰብኣዊ ጀግንነት’ዩ። ካልኣይ ንኣህጉርና ኣፍሪቃን ኣፍሪቃውያንን ካብ ሰብኣውነት ኣትሒቱ ንዝርኢ ናይ ገለ ምዕራባውያን ዝተዛበዐ ኣመለኻኽታ፡ ብግብሪ መልሲ ዝሃበ ብምዃኑ ከኣ ናይ ኩሉ ኣፍሪቃዊ ጀግንነት’ዩ። ኩላትና ኣፍሪቃውያን ድማ ከም ናይ ሓባር ዓወትና ወሲድና፡ ንጅግና ጋሳማ፡ ብኣካል ረኺብና ድዩ ብካልእ ኣገባብ ኣሕቢንካና ኢኻሞ ተሓበን ኢልና ከነተባብዖ ይግባእ። ነዚ ዓለማዊ ትኹረት ዝሰሓበ፡ ንኽትኣምኖ ዘጸግም ሰብኣዊ ጀግንነት ዝፈጸመ መንእሰይ፡ ከም’ቲ ፕረዚደንት ፈረንሳ ኣብ ቤተ መንግስቱ ጸዊዑ ማዳልያ ብምሽላም ዘተባብዖ፡ ቅኑዕ ሕልናን ነገራዊ ትሕዝቶን ዘለዎ ኣፍሪቃዊ ብሞራልን ህያብን በርትዕ ክብሎ ይግባእ። ስለምንታይ ንዕኡ ጥራሕ ዘይኮነስ ንካልኦት ኣፍሪቃያን መንእሰያት’ውን ኣብነታዊ ትምህርቲ ስለዘመሓላልፍ።
ኣብ ህዝብናን ሃገርናን ጉጅለ ህግደፍ ዝሃንዳሲኡን መራሒኡን ኣብ ሰብኣውነት ዝጸንሐ፡ ሃማኖታውን ባህላውን ክብሪ ዝሰረቱ ኣወንታዊ ምድንጋጽ ሃሲሱ ናብ ነብሰ ፍትወት ሳዕሪሩ ኣሎ። ስለዚ እዚ ተረኽቦ ካብ መስመር ሰብኣውነት ወጺኦም ኣብ ንግዲ ደቂ ሰባት ንዝተዋፈሩ፡ ኣብ ዜጋታቶም (ሰብኣውያን ፍጡራት) ብጭካኔ ኣካላውን ስነ-ኣእምሮኣውን ጉድኣት ንዝፍጽሙ፡ ምስ ሬሳ ዝበኣሱ ጉጀለ ህግደፍ ከም ትካልን ሰብኣዊ ክብሮምን ፈጣሪኦም ረሲዖም ኣብ ሓደ ሰብ ዘምልኹ ሰዓብቱን ካብ ኢ-ሰብኣዊ ሕልናኦምን ፋሽሽታዊ ተግባሮምን ክእርነቡ፡ ኣብነታዊ ትምህርቲ ዝህብ ትንግርታዊ ኣፍሪቃዊ ሰብኣዊ ጀግንነታዊ ፍጻሜ’ዩ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 04-06-2018


text:
Browsing Category
የሀገር ውስጥ ዜናዎች
ፕሬዚዳንት ዶ/ር ሙላቱ ዕላዊ ዑደት ስራሕ ንምክለያድ ናብ ዴንማርክ ኣምሪሖም
ኣዲስ ኣበባ፣ 08 ጥቅምቲ፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ፕሬዚዳንት ፌዴሪኢ ዶክተር ሙላቱ ተሾመ ዕላዊ ዑደት ስራሕ ንምክያድን ኣብ ዓለም ለኻዊ ጉባኤ ምትሕብባር ሓምለዋይ ልምዓት ንምስታፍን ዓሊሞም ሎሚ መዓልቲ ናብ ዴንማርክ ኣምሪሖም። እቶም ፕሬዚዳንት ኣብ ዴንማርክ ኣብ ዝህልዎም ፃንሒት፥ ምስ ቀዳማይ…
ኣይተ ታገሰ ጫፎ ኣፈኛ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ብምዃን ተሸይሞም
ኣዲስ ኣበባ፣ 8 ጥቅምቲ፣ 2011 (ኤፍ ቢ ሲ) ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ሎሚ መዓልቲ ኣብ ዘካየዶ መበል ሳልሳይ ስሩዕ ጉባኤኡ ኣይተ ታገሰ ጫፎ ኣፈኛ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ንክኾኑ ሸይሙ። ኣፈኛ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ነበር ወይዘሮ ሙፋሪያት ካሚል ካብ ሓላፍነተን ንክወርዳ ብመሰረት ዘቕረብኡ ሕቶ ኣባላት…
ሜቴክ ንግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ ክሰርሖም ዝሓዞም ውዕል ሰለስተ ተርባይናት ብጨረታ ንኩባኒያ ጀርመን ኣተሓላሊፉ
ኣዲስ ኣበባ፣ 7 ጥቅምቲ፣ 2011 (ኤፍ ቢ ሲ) “ኮርፖሬሽን ብረታ ብረትን ኢንጂነሪንግን”(ሜቴክ) ንግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ ንከገልግሉ ተሓሲቡ ክሰርሖም ዝሓዞም ውዕል ሰለስተ ተርባይናት ብጨረታ ንኩባኒያ ጀርመን ኣተሓላሊፉ። እቲ ኮርፖሬሽን፥ ስራሕቲ ሃይድሮ መካኒካል ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያን ካብ…
ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣብ ምዕሳል ሰላምን ምርግጋዕን ሶማሊያ ዝምልከቶም ኣካላት ኣድላዪ ደገፍ ንክገብሩ ፃውዒት ኣቕሪበን
ኣዲስ ኣበባ ፣ 7 ጥቅምቲ ፣ 2011 (ኤፍ ቢ ሲ) ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣብ ምዕሳል ሰላምን ምርግጋዕን ሶማሊያ ዝምልከቶም ኣካላት ኣድላዪ ደገፍ ንክገብሩ ፃውዒት ኣቕሪበን። ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ፌዴሪኢ ዶክተር ወርቅነህ ገበየሁን ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኤርትራ ኣይተ ዑስማን ሳሊሕን ኣብ…
ቀዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣቢይ ንዝተፈላለዩ ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ ፌዴራል ሹመት ሂቦም
ኣዲስ ኣበባ ፣ 7 ጥቅምቲ ፣ 2011 (ኤፍ ቢ ሲ) ቀዳማይ ሚኒስትር ፌዴሪኢ ዶክተር ኣቢይ ኣሕመድ ንኣርባዕተ ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ ፌዴራል ሹመት ሂቦም። ብመሰረት እዚ፥ 1. ኣይተ ብናልፍ ኣንዱዓለም- ብሚኒስትር ማዕርግ ዋና ኣተሓባባሪ ማእኸል ምትሕብባር ህንፀት ስርዓት ዴሞክራሲ…
ሓደሽቲ ሹመት ኣባላት ካቢኔ ፌዴራል ፀዲቑ
ኣዲስ ኣበባ፣ 06 ጥቅምቲ፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ሎሚ መዓልቲ ኣብ ዝተሳለጠ መበል ካልኣይ ስሩዕ ኣኼባ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ፌዴሪኢ ሓዱሽ ሹመት ኣባላት ካቢኔ ፌዴራል ፀዲቑ። ነቲ ሓዱሽ ሹሞት ኣባላት ካቢኔ ፌዴራል ዘቕረቡ ቀዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣቢይ፥ እቶም ኣባላት ብብቕዓት፣ ልምዲን ብርኪ…
ስልጣንን ሓላፍነትን ኣካላት ኣፈፀምቲ ንምውሳን ዝቐረበ ረቂቕ ኣዋጅ ፀዲቑ
ኣዲስ ኣበባ፣ 06 ጥቅምቲ፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ስልጣንን ሓላፍነትን ኣካላት ኣፈፀምቲ ንምውሳን ዓሊሙ ሎሚ መዓልቲ ናብ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ዝቐረበ ረቂቕ ኣዋጅ ፀዲቑ። እቲ ረቂቕ ኣዋጅ ብቀዳማይ ሚኒስትር ፌዴሪኢ ዶክተር ኣቢይ ኣሕሸመድ ዝቀረበ እንትኸውን፥ ኣባላት እቲ ባይቶ ዝተፈላለዩ…
ፕሬዚዳንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ኢትዮጵያ ዝነበሮም ፃንሒት ብምዝዛም ኣስመራ ኣትዮም
ኣዲስ ኣበባ፣ 05 ጥቅምቲ፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ) ፕሬዚዳንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ኢትዮጵያ ዝነበሮም ፃንሒት ብምዝዛም ሎሚ ኣማሲዮም ኣስመራ ከምዝኣተዉ ሚኒስትር ዜና ኤርትራ ኣይተ የማነ ገብረኣብ ኣብ ትዊተር ገፅ ፅሒፎም። እቶም ፕሬዚዳንት ኣብ ኢትዮጵያ ንክልተ መዓልታት ዝፀንሕ…
ፕሬዚዳንት ዶ/ር ሙላቱ ምስ ፕሬዚዳንት ስሎቬኒያ ተዛቲዮም
ኣዲስ ኣበባ፣ 05 ጥቅምቲ፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ፕሬዚዳንት ፌዴሪኢ ዶክተር ሙላቱ ተሾመ ምስ ፕሬዚዳንት ስሎቬኒያ ቦሩት ፓሆር ሎሚ መዓልቲ ኣብ ቤት ፅሕፈቶም ተዛቲዮም። ብብርኪ ፕሬዚዳንት ስሎቬኒያ ኣብ ኢትዮጵያ ዝተገበረ ዑደት ናይ መፈለምታ ምዃኑ ኣብ እዋን እቲ ዘተ ዝሓበሩ ዶክተር ሙላቱ፥ እቲ…
ሰንደቕ ዓላማ ማህተም ቃል ኪዳን ዴሞክራሲያዊ ሓድነትና’ዩ- ዶክተር ሙላቱ
ኣዲስ ኣበባ፣ 05 ጥቅምቲ፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ሰንደቕ ዓላማ ማህተም ቃል ኪዳን ኣብ ምክብባር ንዝተደረኸ ዴሞክራሲያዊ ሓድነትና'ዩ ክብሉ ፕሬዚዳንት ፌዴሪኢ ዶክተር ሙላቱ ተሾመ ገሊፆም። መበል 11 መዓልቲ ሰንደቕ ዓላማ “ሰንደቕ ዓላማና ንዴሞክራሲያዊ ሓድነትና” ብዝብል መሪሕ ቃል ሎሚ ዝተኸበረ…


text:
ኣብ ንኡስ ዞባ ሓጋዝ፡ ብጨንፈር ሚኒስትሪ ዕዮን ሰብኣዊ ድሕነትን ዞባ ዓንሰባ ዝተወደበ፡ ኣብ ድሕነትን መሰላትን ቈልዑ ብሓፈሻ፡ ምውጋድ ጐዳእቲ ልምድታት ድማ ብፍላይ ዘተኰረ ዓውደ-ዘተ ብ25 ሕዳር ተኻዪዱ።
ኣብ’ቲ ኣባላት ሽማግለ መሰላት ቈልዑ ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ፡ ወከልቲ ባይቶ፡ ሃገራውያን ማሕበራት፡ መራሕቲ
ሃይማኖት፡ ወከልቲ ሚኒስትሪታትን ካልኦትን ዝተሳተፍዎ ዓውደ-ዘተ፡ ኣብ ሚኒስትሪ ዕዮን ሰብኣዊ ድሕነትን ሓላፊ ኣሃዱ መሰላት ቈልዑ ኣቶ ሙሴ ሓድሽ፡ ማሕበራዊ ድሕነት ብምርግጋጽ፡ ግቡኣትን መሰላትን ቈልዑ ንምውሓስ ዕቱብ መደባት ይትግበር ከምዘሎ ጠቒሱ፡ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ እትነጥፍ ሽማግለ መሰላት ቈልዑ፡ ነዚ ጉዳይ ዓቢ ኣቓልቦ ሂባ ክትሰርሓሉን ወርሓዊ ርክባትን ገምጋማትን ከተካይድን ኣዘኻኺሩ።
ክኢላ ድሕነት ቈልዑ ኣቶ ዮናስ ኣርኣያን ሓላፊ ኣሃዱ ተሃድሶ ተናበይቲ ጐደናን ግጉያት ትሕቲ ዕድመን ኣቶ ክብረኣብ ተኸስተን ብወገኖም፡ ጠንቅታት ዝኽትምና ድሕሪ ምዝርዛር፡ ንምግታኡ ሚኒስትሪ ዕዮን ሰብኣዊ ድሕነትን ይነጥፈሉ ከምዘሎ ገሊጾም።
ተሳተፍቲ፡ ሽማግለ መሰላት ቈልዑ ኣብ ዘቕረበቶ ጸብጻብ ድሕሪ ዘካየድዎ ዘተ፡ ሳዕቤናት መርዓ ትሕቲ ዕድመን ዘይተደልየ ጥንስን፡ ከምኡ’ውን ሳዕቤናት ምኽንሻብ ደቂ-ኣንስትዮ ንምግታእ፡ ውህደት ዝምልከተን ኣካላት ንምዕዛዝ ኣብ ዘኽእል ዛዕባታት ተመያዪጦም።
ሽማግለታት መሰላት ቈልዑ፡ ብደረጃ ሃገር ኣብ 42 ንኡሳን ዞባታት፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ድማ ኣብ 8 ንኡሳን ዞባታት ቈይመን ከምዘለዋ፡ ሰነዳት ሚኒስትሪ ዕዮን ሰብኣዊ ድሕነትን የረድእ።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ንዝካየዱ መርሃ ግብሪ ኤችኣይቪ መንግስቲ ኣሜሪካ 1.4 ቦልዮን ዶላር ብቀጥታ አስተዋፅኦ ከም ዝገበረ ዝገለፁ ኣብ ኢትዮጵያ ናይ አሜሪካ ኣምባሳደር ዶናልድ ቡዝ ተበግሶ ረድኤት ኤድስ አሜሪካ ፐትፋር'ን ውፅኢቱን አመልኪቶም ሎሚ ረፍዲ 30 ሕዳር ኣብቲ ኤምባሲ ጋዜጣዊ መግለፂ ኣብ ዝሃብሉ'ዩ።
መርሃ ግብሪ ፐትፋር ኣብ 2003 ዓ. ም ብፕረዚደንት ቡሽ ካብ ዝጅመር ንደሓር አሜሪካ ዓለም- ለኸ ለበዳ ኤድስ ንምምካት ክሳብ 39 ቢልዮን ዶላር አውፂኣ'ላ። ኣብ ኢትዮጵያ'ውን 1.4 ቢልዮን ዶላር ኣብ ስራሕ ዊዒሉ'ሎ ክብሉ ኣምባሳደር ዶናልድ ቡዝ ተዛሪቦም።
ኣምባሳደር ዶናልድ ቡዝ ኣብቲ መግለፂኦም ብመሰረት ዝተኻየደ ሓድሽ ዳህሳስ ጥዕና ስነ-ህዝቢ ሞት ትሕቲ 5'ተ ዓመት ዝዕድሚኦም ህፃናት ብ'28% ነኪዩ'ሎ ኢሎም።
አተሓሒዞም እንተኾነ ሞት አዴታት ወላ እንተነከየ'ካ ገና ኣብታ ሃገር ከቢድ ፈተና'ዩ ኾይኑ ዘሎ ኢሎም።


text:
ዘመድካ ኣብ ካልእ ሃገር ኢያ ተመርዕያ።
ኣብ ጀርመን መርዓ ካብ 18 ዕድመ ንላዕሊ ጥራይ እዩ ዝፍቀድ።
ክልቲኦም ዕድሚኦም ምስ መልአ ማለት እዩ።
ሓደ ሓደ እዋን እውን ሓደ ካብቶም መጻምዲ 16 ወይ 17 እንተ ገይሩ ወይ ገይራ ሓዳር ክገብሩ ይፍቀደሎም እዩ።
እዚ ድማ ናይ ስድራቤት ቤት ፍርዲ እዩ ዝውስኖ።
እዚ ንኽግበር ግና ቅድሚ መርዓ ምግባሮም መመልከቻ ኣብ ቤት ፍርዲ ከእትዉ ይግባእ።
ዝኾነ ትሕቲ 16 ዕድመ ዘለዎ ሰብ ግን ኣብ ጀርመን ክምርዖ ኣይፍቀደሉን እዩ።
ከምዚ ዓይነት ሓዳር ኣብ ካልእ ሃገር ምስ ዝፍጸም እውን ኣብዚ ሃገር ተቐባልነት ኣይረክብን እዩ።
እቲ ምኽንያት ድማ፣ ዝኾነ ሰብ ሓዳር በሲሉ ጥራይ ክኣትዎ ስለ ዝግባእ።
ኣብ ጀርመን መንግስቲ ንህጻናትን መናእሰያትን ክከናኸኖም ግብኡ እዩ።
ስለዚ መንግስቲ፣ መናእሰያት ብድሌቶም ጥራይ ይምርዓው ከም ዘለዉ ርግጸኛ ክኸውን ኣለዎ።
እዚ ማለት: ዝኾነ ሰብ ንሓዳር ክግድደካ ወይ ከድዕሰካ ኣይግባእን (ንኣብነት ወለድኻ) ።
ናይ ባዕልኻ ውሳኔ ጥራይ ክኸውን ይግባእ።
ስለዚ እዩ እምበኣር ናይ መርዓ ገደብ ዕድመ ዝተገብረ።
እዚ ከቢድ ኩነታት እዩ ነዓኺ።
ሰብ ንመርዓ ከተገድዶ
ኣብ ጀርመን ፍቑድ ኣይኮነን።
ዝተፈላለየ መዋጽኦ ኣለኪ፡
እቲ ቐዳማይ
ምስ ወለድኺ ብዛዕባ እዚ ክትዘራረቢ ፈትኒ።
ምናልባት ወለድኺ ዘይሕጋዊ ነገር ይገብሩ ከምዘለዉ ኣይፈልጡን ይኾኑ።
ምናልባት ውን ኣይሰምዑኽን ይኾኑ።
እቲ ኻልኣይ መንገዲ ድማ፡
ወለድኺ ቅድሚ እቲ መርዓ ገዲፍክዮም ክትወጺ ትኽእሊ ኢኺ።
ኣብዚ ኩነታት ድማ ሓገዝ ክትረኽቢ ትኽእሊ ኢኺ።
ግን ዝኾነ ሰብ እቲ ሓሲብክዮ ዘለኺ መደብ ክፈልጦ የብሉን።
ናብ ቩስተን ሮሰ ክትድውሊ ትኽእሊ ኢኺ።
ቁጽሪ ተለፎን ድማ 0 89 – 45 21 63 50 እዩ።
እቶም ኣብኡ ዝሰርሑ ሰባት ድማ ኩሉ ናይ ሓገዛት ተኽእሎ ይፈልጥዎ እዮም።
ምሳኺ ኮይኖም እንታይ ክትገብሪ እምትኽእሊ ይሓስቡ።
ኣብ ተለፎን ውን ሽምኪ ምንጋር ኣየድሊን እዩ።
ብ ማሕበር ቩስተን ሮዘ ዝተዳለወ (IMMA e.V.)
ምስ ዓርክኺ ሓዳር ክትምስርቲ ትኽእሊ ኢኺ።
እዚ ማለት ሕጋዊ ሓዳር ኣብ ትሕቲ ሕጊ ማለት እዩ።
ኣብ ማዛጋጃቤት ኬድኩም ድማ ሓዳርኩም ተመስክርዎ።
ነዚ ዝምልከት ግን ኣብ ጀርመን ዝተፈላለዩ ሕግታት ኣለዉ።
ካብ 18 ዓመት ንንዮው ከምድላይኩም ክትምርዓዉ ትኽእሉ ኢኹም
ሓደ ሓደ እዋን ውን ካብ 16 ዕድመ ክትምርዓዉ ትኽእሉ ኢኹም፡፣
ሕጹይኪ ግን ካብ 18 ዕድመ ንላዕሊ ክኸውን ኣለዎ።
ቤት ፍርዲ ስድራቤት ውን ፍቓድ ክህበኩም ኣለዎ።
ምስ ሓደ ሰብ ጥራይ ኢኺ ክትምርዓዊ ትኽእሊ
ካብ ሓደ ሓዳር ንላዕሊ ኣብ ጀርመን ፍጹም ኣይፍቀድን እዩ።
ሕጉስቲ እንተዘይኮንኪ ድማ ሓዳርኪ ኣብ ዝኾነ ሰዓት ከተቋርጽዮ ትኽእሊ ኢኺ።
እዚ ፍትሕ ይበሃል
ሓበሬታ ብዛዕባ እዚ ኣብዚ ትረኽቡ፡ http://www.zanzu.de/de/scheidung-0
ካብ ስድራቤትኪ ንዝኾነ ክትምርዓዊ ኣይፍቀደክን እዩ።
ኣብ ጀርመን ወዲ ሓትነኺ ወይ ወዲ ሓወቦኺ ውን ክትምርዓዊ ኣይፍቀድን እዩ።
ምኽንያቱ እቶም ካብ ከምዚ ዓይነት ሓዳር ዝውለዱ ህጻናት ሕማም ከጥቅዖም ስለ ዝኽእል።
ስለዚ እዩ ድማ ን ዘመድካ ምምርዓው ጽቡቕ ዘይኮነ።
ናይ ግድን ክትምርዓዊ የብልክን!
ዝግድደኪ ሰብ እንተሎ ሓገዝ ክትረኽቢ ትኽእሊ ኢኺ
እቲ ካልእ ኣማራጺ ድማ፡
ብሃይማኖታዊ ኣገባብ ክትምርዓዊ ትኽእሊ ኢኺ
ከምዚ ዓይነት ብዙሕ ምምርዓው ኣሎ።
እዚ ግን ኣብ ጀርመን ኣብ ቅድሚ ሕጊ ወግዓዊ ሓዳር ኣይኮነን።


text:
ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) በቲ መንግስቲ ሆላንድ ብ17 ጥሪ 2018 ኣብ ልዕሊ ኤርትራዊ ኣፈጻሚ ጉዳይ ዝተወስደ ስጉምቲ ምስጋናኡ ገሊጹ። እቲ ኣፈጻሚ ጉዳይ ኤምባሲ ካብ ሆላንድ ንክስጎግ ዝተወሰኖ ብሰንክቲ ዲፕሎማስያዊ ሕጊ ጥሒሱ ኣብታ ሃገር ካብ ዝነብሩ ኤርትራውያን ናይ ኣታዊኦም 2% ቀረጽ ከኽፍል ዝፈጥሮ ብዝነበረ በደልን ካልእ ዘይሕጋዊ ተግባራትን እዩ።
እቲ ብ18 ጥሪ 2018 ናብ ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስትሪ ሆላንድ ዝተላእከ መልእኽቲ ሰዲህኤ፡ ናይታ ሃገር ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስተር ሃልበ ዚጅስተራ ነቲ ብስም ሰልፍን ኩሎም ተመሳሳሊ ስጉምቲ ዝጽበዩ ኤርትራውያንን ናብ መንግስቲ ሆላንድ ዝተላእከ ሰላምታ ከመሓላልፍሉ ሓቲቱ። ኣተሓሒዙ ድማ ኣብ ልዕሊ ወጻዒ መንግቲ ኤርትራን ኣብ መላእ ዓለም ካብ ኤርትራውያን 2% ኣገዳዲ ግብሪ የኽፍሉ ዘለዉ ኣካላቱን ተመሳሳሊ ስጉምትታት ክውሰድ ዘለዎ ተስፋ ገሊጹ።
መልእኽቲ ሰዲህኤ ምስዚ ብምትሕሓዝ፡ በቲ ካብ ነዊሕ ግዜ ትጽቢት ዝተገብረሉ ኣብ ልዕሊቲ ኤርትራዊ ጉዳይ ኣፈጻሚ ኣቶ ተኸስተ ገብረመድህን ብዝተወስደ ስጉምቲ ብስም እቶም ነዚ ስጉምቲ ክጽበዩ ዝጸንሑ፡ ቅሳነት ከም ዝተሰመዖ ገሊጹ። ብመንጽር እዚ ነቲ ተግባር “ዓብይ ስጉምቲ ንቕድሚት” እዩ ኢሉ፡ ካለኦት ሃገራት ኤውሮጳ ነዚ ስጉምቲ ክም ኣብነት ወሲድን ክስዕበኦ ዘለዎ ትጽቢት ገሊጹ
እቲ መልእኽቲ ኣተሓሒዙ ንግስነት ሆላንድ መንግስቲ ኣስመራ ዘይሕጋውን ካብ ሃገሩ ወጻኢ’ውን ዘይሕጋውነት ከስፋሕፍሕ ዝሰርሕን ምዃኑ ኣዘኻኺሩ። ብመንጽር እዚ ናይ ሆላንድ ፓርላማ፡ ናይ ፍርዲ ኣካላትን ካቢነትን ንግጉይ ኣሰራርሓ ኣካላት መንግስቲ ኤርትራ ንምቁጽጻር ክሰርሕዎ ዝጸንሑ ኣብነታዊ ምዃኑ ኣስፊሩ። ብመንጽር እዚ ኣብ ልዕሊቲ ዓመጸኛ ዝተወስደ ስጉምቲ ዓብይ ስጉምቲ ንቕድሚት እዩ ኢሉ።


text:
ናይ መላእ ሩሲያን ሞክሶን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያርክ ብፁዕ ወቅዱስ ኪሪልን ናይ ቁስጥንጥንያ ናይ ውህደት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያክ ብፁዕ ወቅዱስ በርጠለመዎስ ቀዳማዊ ኣብ ቁስጥንጥንያ ክራኸቡ እዮም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ናይ ሩሲያን ሞስካን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያርክን ናይ ቁስጥንጥንያ ናይ ውህደት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያርክ ክራኸቡን ብሓባር ክዝትዩን ዘብቅዕ ዝተበጽሑ እወንታዊ ፍጻሜታት ኣብ ግምት ብምእታው ኣብ መወዳእታ ወርሒ ነሓሰ 2018 ዓ.ም. ኣብ ቁስጥንጥንያ ናይ ክልቲኣተን ኦርቶዶክሳውያን ኣቢያተ ክርስቲያን ፓትሪያርክ ክራኸቡ ምዃኖም ኣብ ኡክራይን ንናይ ሩሲያን ሞስካን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ፓትርያርክ ናይ ወጻኢ ቤተ ክርስቲያናዊ ጉዳይ ምኽትል ኣቦ መንበር ሊቀ ካህናት ኒኮላይ ዳኒለቪክ ካብ ዝሃብዎ መግለጺ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ናይቲ ዘካየድዎ ርክብን ዘተና ርእሰ ጉዳይ ገና ኣብ ምርቃቕ ከምዘሎን ኣብ ወርሒ ሓምለ 2018 ዓ.ም. ሓደ ናይ ቁስጥንጥንያ ናይ ውህደት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያርክ ጉጅለ ልኡካን ኣብ ናይ መላእ ሩሲያን ሞስኮን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያርክ ምብጻሕ ኣካይዶም ብፓትሪያርክ ኪሪል ኣቀባብላ ተገይርሎም ብዛዕባ እቲ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ነሓሰ 2018 ዓ.ም. ኣብ ቁስጥንጥንያ ኣብ መንጐ ክልቲኣቶም ፓትሪያርካት ዝካየድ ርክብ ክረጋገጽ ዘኽእል መሰረት ብሓባር ከምዘንበሩ ሊቀ ካህናት ዳኒለቪክ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ኣፍሊጦም።
ኣብ መንጐ ፓታሪያርክ ብፁዕ ወቅዱስ በርጠለመዎስ ቀዳማውን ብፁዕ ወቅዱስ ኪሪል ዝተኻየደ ናይ መወዳእታ ርክብ ኣብ 2016 ዓ.ም. ወርሒ ጥሪ ኣብ ስዊዘርላንድ ከተማ ካምበስይ፡ ናይ ኦርቶዶክሳውያን ኣቢያተ ክርስቲያን ፓትሪያርካውያን ርእሰ ምምሕዳር ቀዳማውያን ፓትሪያር ኣብ ዘካየድዎ ጉባኤ ንባቤ ቅዱስ መጽሓፍ ክኸውን እንከሎ፡ ኣብ 2014 ኣብ ፖድግሪካን ኣብ 2010 ዓ.ም. ኣብ ሞስካን ኣብ 2009 ዓ.ም. ኣብ ፋናር ብዝተፈላለዩ ኣጋጣምታት ተራኺቦም ሰላምታ ከምእተለዋወጡ ይዝከር።


text:
ቤት ፍርዲ እቲ ዞባ ነቲ ጉዳይ ናይ ምርኣይ ስልጣን ስለዘይብሉ ፖሊስ ናብቲ ቤት ፍርዲ ከምዘየቕረቦም'ውን ገሊጹ’ሎ።
ምኽትል ኣቦ መንበር ዴሞክራሲያዊ ሕብረት ህዝብታት ኦሞ ኣቶ ኣለማየሁ መኮነን፣ኣባል እቲ ፓርቲ ኣብርሃም ብዙነህን ብኣባልነት ፓርቲ ዘይፍለጡ ኣቶ ስለሺ ጌታቸውን 17 መጋቢት 2008 ዓ.ም ኣብ ክልል ደቡብ ብፖሊስ ከተማ ጂንካ ምስተትሓዙ ሎሚ ኣብ ሃዋሳ ከተማ ተኣሲሮም ከምዝርከቡ ናይቲ ውድብ ኣቦ መንበር ኣቶ ግርማ በቀለ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጾም።
ብተወሳኺ ትእዛዝ ቤት ፍርዲ ዝሓዙ ኣባላት ፖሊስ ዝሓለፈ ቀዳም ንመንበሪ ገዛ ኣቶ ኣለማየሁ ምፍታሾም ተፈሊጡ’ሎ።ካብ መንበሪ ገዛ ተጠርጣሪ ናይ ግንቦት ሸውዓተ ኣርበኞች ጽሑፋት፣ናይ መራኸቢ መሳርሒታትን ኣጽዋርን ንክሕዙ ኣዚዙ እንተነበረ እውን ዝተረኽበ ግን ናይ መዝሙር ካሴታት፣ጽሑፋት ስነ-ግጥሚ፣ቅድሚ ሎሚ ኣብቲ ከባቢ ብሰንኪ ዝተፈጥሩ ግጭታት ዝርዝር ዝተጎድኡ ሰባት ከምዝኾነ ኣቶ ግርማ ገሊጾም።
ኣዛዚ ፖሊስ ጂንካ ሓለቓ ሽሕ ሺኩን ኣርቴ ተጠርጠርቲ ናብ ቤት ፍርዲ ዘይቀረብሉ ምኽንያት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እቲ ዞባ ናይ ምርኣይ ስልጣን የብለይን ስለዝበለ፣እንታይ ክንገብር ከምዘለና ምስ ፖሊስ ኮሚሽን እቲ ክልል እናተዘራረብናሉ ኢና ኢሎም።ዝርዝር ሓበሬታ ንምሃብ ግን ፍቓደኛ ኣይኮኑን።


text:
12 ግንቦት 2018
13 ግንቦት 1998፡ ቤት ምኽሪ ሚኒስተራትን ፓርላማን ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ኲናት ዚኣወጀሉ ዕለት እዩ። እዚ ብጉዳይ ዶብ ተመኽንዩ፡ ካብ ግንቦት 1998 ክሳብ ሰነ 2000 ዝተኻየደ፡ ብግብሪ ግን ካልእ ዘይሰመረ ሓደገኛ ጥሙሕ ዚነበሮ ኲናት’ዚ፡ ኣብዚ ዚሓለፈ 20 ዓመታት፡ ሰናይ ጉርብትና ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሪጉ፡ ንክልቲኦም ህዝብታት ከቢድ ዋጋ ኣኽፊሉ፡ ሰላምን ምርግጋእን ዞባና ሓሚሱ፡ ኣብ ልምዓትን ዕብየትን ህዝብታት ናይዚ ዞባ ዘውረዶ ሃስያ፡ ዘስዓቦ ናይ ግዜን ዕድላትን ክሳራ ቀሊል ኣይኮነን።
ኣብ 1991፡ ድሕሪ 30 ዓመታት ዚወሰደ መሪር ሓርነታዊ ኲናት፡ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብናጽነት ምስ ተደምደመ፡ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ካብ ጸልማት ዘመን ወጺኦም ብሩህ መጻኢ ናብ ዘማዕድውሉ ሓድሽ ምዕራፍ ኪሰጋገሩ ክኢሎም ነይሮም እዮም። ከምዚፍለጥ፡ ኣብቲ ነዊሕ ኲናት፡ ተኸታተልቲ ስርዓታት ኢትዮጵያ፡ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ንምጭፍላቕ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዚፈጸምዎ ጃምላዊ ህልቂትን ግፍዒን ናይ ኩናት ገበንን ውሑድ ኣይነበረን። ብስልጡን መትከላት፡ እዚ ገበን’ዚ ብወግዒ ይቕሬታ ኪሕተተሉን ካሕሳ ኪኽፈለሉን ይግባእ እኳ እንተነበረ፡ ህዝቢ ኤርትራን መንግስቱን ዚሓለፈ ምዕራፍ ብምዕጻው፡ ንቕድሚት ኪጥምቱ እዮም መሪጾም። መጻኢ ረብሓ ክልቲኡ ህዝብታት ከምዚዓቢ ኣብ ግምት ብምእታው ድማ፡ ሰላማዊ ጉርብትናን ምሕዝነትን ብሂጎም። ዕላማ ናይቲ ክቡር መስዋእቲ ዚኸፈልሉ ቃልሲ፡ ምርግጋጽ ሰላም፡ ሰናይ ጉርብትና፡ ምርግጋእን ሓባራዊ ዕብየትን ስለዚነበረ። በዚ ሰፊሕ ልቦና’ዚ፡ ዚሓለፈ ጸሊም ምዕራፍ ተዓጽዩ፡ በቲ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ንሓጺር እዋን ዚሰፈነ ሰላም፡ ኢትዮጵያ ተጠቃሚት ወደባት ኤርትራ ክትከውን ኣብ ርእሲ ምኽኣላ፡ ክልቲአን ሃገራት ሓባራዊ ናይ ሚኒስተራት ኮሚተ ብምቛም፡ ኣብ ፖለቲካ፡ ጸጥታ፡ ዲፕሎማሲ፡ ቁጠባ፡ ንግዲን ካልእ ብዙሕ ዓውድታትን ናይ ምትሕግጋዝ ዝምድና ብምፍጣር፡ ንህዝቢ ክልቲአን ሃገራት ዘርብሕ ባይታ ክጸርጋ ክኢለን ነይረን። ዜጋታት ክልቲአን ሃገራት፡ ብዘይ ፓስፖርት፡ ብመንነት ወረቐት ጥራይ ካብን ናብን ኤርትራን ኢትዮጵያን እናነጠፉ ረባሕቲ ናይቲ ዝተፈጥረ ሰላምን ርግኣትን ኪኾኑ በቒዖም ነይሮም። ኣብ ክልቲአን ሃገራት ዚሰፈነ ሰላምን ርግኣትን ሓድሕድ ምትሕግጋዝን ድማ ንምሉእ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዚጸለወ ምዕባለታት ወሊዱ። ኣብ ምክልኻል ደርቂ ጥራይ ኣተኲሩ ዚነጥፍ ዚነበረ ዞባዊ ውድብ ኢጋድ፡ ብቐንዱ ብተበግሶ ኤርትራ፡ ከምኡ’ውን ብምትሕብባር ሃገራት ዞባና፡ ዕላማታቱ ናብ ልምዓትን ምትሕግጋዝን ሃገራት ናይዚ ዞባ ከምዚሰፍሕ ተገይሩ። በዚ ከኣ፡ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብምሉኡ ናብ ሓድሽ ምዕራፍ ሓባራዊ ዕብየት ከማዕዱ በቒዑ ነይሩ።
የግዳስ ሸውዓተ ዓመት ኣብ ዘይመልእ ግዜ፡ እቲ “ኣብነታዊ ዝምድና” እናተባህለ ንውሑድ ዓመታት ዝተናእደ ርክብ ክልቲአን ሃገራት፡ ንካልኦት ሃገራት ኣርኣያ ኪኸውን ትጽቢት እናተገብረሉ፡ ደግሲ ዚሓለፈ ታሪኽ ተኸሲቱ፡ ከም ብሓድሽ ናብ ዘመነ ኲናት ሪት-ለስ ኮይኑ።
እቲ ብ13 ግንቦት 1998 ዝተኣወጀ ኲናት፡ ኣብ ግዜኡ ንብዙሓት ሃንደበት እኳ እንተኾኖም፡ እቲ ናብዚ ምዕባለታት’ዚ ዚደፍአ ተጻባኢ ተግባራት ስርዓት ወያነ ግን ብውሑዱ ካብ ከባቢ 1996 ዚጀመረ እዩ። ኣብዚ ዝተጠቕሰ እዋን፡ ስርዓት ወያነ፡ ኣብ ከባቢ ዶባት፡ ኣብ ልኡላዊ መሬት ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ዚነብሩ ኤርትራውያን ብዙሕ ተጻባኢ ተግባራት እናፈጸመ፣ ኣብ ከባቢታት ባድመ፡ ዓዲ-ምሩግን ቡሬን መሬት ንምግባት ዚገብሮ ዚነበረ ሰላሕታዊ ምስፍሕፋሕን ወተሃደራዊ ምትዂታዂን፡ መንግስቲ ኤርትራ፡ ዝምድና ክልቲኦም ህዝብታት ኣብ ሓደጋ ከይወድቕ ብምሕላይ፡ ብዓቃልን ስቱርን መገዲ ኪሕዞ እዩ መሪጹ። ኣብ ነሓሰ 1997 ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ናብ ቀዳማይ ሚኒስተር መለስ ዜናዊ ዚለኣኾ ክልተ ደብዳበታት፡ ንዶብ ዚምልከት ሽግር እንተሎ፡ ከየተዓባበኻ ብክልተኣዊ መገዲ ብሰላማዊን ሕጋዊን ኣገባብ ንምፍትሑ ካብ ክልቲአን ሃገራት ሓባራዊ ኮሚቴ ኪቐውም ዚጽውዕ እዩ ነይሩ። እንተኾነ ስርዓት ወያነን ናይ ግዳም ደረኽቱን ክንዮ ዶብ ዚኸይድ ካልእ ዕላማታትን ስትራተጂን ስለዚነበሮም እዚ ሰላማዊ ኣገባብ’ዚ ኣይተመርጸን።
ኣብ ጽባሕ ኣዋጅ ኲናት ፓርላማ ኢትዮጵያ፡ ብ14 ግንቦት 1998 ህጹጽ ኣኼባ ዘካየደ ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ እውን፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ህዝባን ብወግዒ ዝተኣወጀ ኲናት ከም ልሙድ ግብረ-መልሰ ናይ ሃገራት ብኣዋጅ ኲናት ኣይመለሰሉን። ኲናት ብዘይካ መቕዘፍቲን ዕንወትን ካልእ ውጽኢት ከምዘይርከቦ ብምስትውዓል፡ ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ ብህዱእን ዓቃልን መንፈስ፡ ናብ ኲናት ዘህጽጽ ምኽንያት ከምዘየለ ብምግላጽ፡ እዚ ዚስዕብ ናይ መፍትሒ እማመታት እዩ ኣቕሪቡ፡-
1) ጉዳይ ዶብ ብሰላማዊን ሕጋዊን መገዲ እምበር ብወተሃደራዊ ሓይሊ ኪፍታሕ ስለዘይክእልን ዘይግባእን፤ ሓይሊን ስነ-ሞጎት ሓይሊን ተወጊዱ፤ ንምፍትሑ ብቕልጡፍ ሳልሳይ ኣካል ዚሳተፎ ዘተ ኪግበር፤
2) ዘየድሊ ጎንጺ ንምውጋድ፡ ዶባት ክልቲአን ሃገራት ንግዜኡ ካብ ወተሃደራዊ ህላወ ናይ ክልቲኡ ወገን ናጻ ኮይኑ ተዓዘብቲ ኪኣትውዎ፤
3) ብመሰረት መግዛእታዊ ውዕላት ብኣሃዱ ካርቶግራፊ ሕቡራት ሃገራት ምምልካት ዶብ ኪግበር፤
እዚ፡ መንግስቲ ኤርትራ ከም ግብረ- መልሲ ኣዋጅ ኲናት ወያነ ዘቕረቦ ናይ መፍትሒ ሓሳባት ይኹን ቅድሚኡ ካብ 1997 ጀሚሩ ጉዳይ ዶብ ብክልተኣዊን ሰላማዊን መገዲ መዓልቦ ኪግበረሉ ደጋጊሙ ዘቕርቦ ዚነበረ ምሕጽንታታት፡ ኣብ እዋኑ ተቐባልነት ረኺቡ እንተዚነብር፡ ከም ሳዕቤን ናይቲ ድሒሩ ዚመጸ ኲናት ኣብ ህዝብታት ክልቲአን ሃገራት ዚወረደ ገዚፍ ሰብኣዊን ንዋታዊን ክሳራ ከሎ ገና ኪውገድ ምተኻእለ ነይሩ። ጉዕዞ ልምዓት ክልቲኦም ህዝብታትን ሰላምን ምርግጋእን ዞባናን ድማ ከምዚ ሎሚ ተሓንፍሽዎ ዘሎ ኣይምተዘርገን።
እዚ ኹሉ ክሳራ ግን ኣብ ምንቲ ምንታይ? ህዝቢ ኢትዮጵያ ብሓፈሻ ህዝቢ ትግራይ ድማ ብፍላይ፡ ካብዚ ኲናት’ዚ ብርግጽ እንታይ’ዮም ረቢሖም? ንህዝቢ ኢትዮጵያ ዘዋጽእ መገዲ ምስ ጎረቤቱ ህዝቢ ኤርትራ ብሰላምን ምክብባርን ምንባር’ዶ ኣይምኾነን? ቀዳሞት ስርዓታት ኢትዮጵያ ንህዝቢ ኤርትራ ብሓይሊ ንምንብርካኽ ዘካየድዎ ኲናትን ህዝቢ ኢትዮጵያ ንብላሽ ዚኸፈሎ ዋጋን ተሞኲሮ ኪቕስመሉ ኣይ ምተገብአን’ዶ? ብስነ-ሞጎት ሓይሊ ህዝቢ ኣንበርኪኽና፡ ድላይና ክንፍጽም ንኽእል ኢና ዚብሉ ዓንደርቲ፡ ከምኡ ኪገብሩ ብቕዓት ኮነ ዓቕሚ ከምዘይብሎም ሕሉፍ ተሞኩሮ ዓለምና ኣይነገረን ድዩ? እዚ ዳግማይ ኲናት’ዚ እንተዘይመጽእ፡ ሎሚ ክልቲኦም ህዝብታት ኣብ ከመይ ኩነት ምሃለዉ? ካብ ኲናት’ዶ ካብ ሰናይ ጉርብትና ዚርከብ ረብሓ ይዓቢ? ብኣጋጣሚ 20 ዓመት ዝኽሪ ግንቦት እምበኣር፡ እዚ ሕቶታት’ዚ ህዝቢ ኢትዮጵያን ፖለቲካዊ ሓይልታቱን ብዕምቈት ከስተንትንዎ ዚግባእ እዩ።
ከም ኣካል ናይዚ ኲናት’ዚ፡ ስርዓት ወያነ ዘርኢ እናጸብጸበ፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ነበርቲ ኢትዮጵያ ዚፈጸሞ ግፍዒ፡ ዝምታን ምብራርን፣ ኣብ መስርሕ’ቲ ኲናት ብወራር ኣብ ዚኣተዎ ከባቢታት፡ ህዝቢ ካብ ዓድታቱ ብምፍንቓል፡ ኣባይቱ ብምዕናው፡ ይዕበ ይንኣስ ንብረቱ ብምዝማት፡ ክሳብ መቓብር ሰማእታት ምፍሓር ዚበጽሐ ዘስገድግድ ተግባር፡ ሓዲግዎ ዘሎ በሰላ ብቐሊል ዚግመት ኣይኮነን። ስርዓት ወያነ ከምዚ ዚኣመሰለ ግፍዒታት ኣብ ዚፍጽመሉ ዚነበረ እዋን፡ መንግስቲ ኤርትራ ተመሳሳሊ ግብረ መልሲ ኪወስድ ትጽቢት ናይቲ ስርዓት እኳ እንተነበረ፡ መንግስታት ሓለፍቲ ህዝብታት ግን ብሓባር ነበርቲ ምዃኖም ብምስትውዓል፡ ሃገራዊ ባይቶ ኤርትራ ብ26 ሰነ 1998 ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፡ መሰል ኢትዮጵያውያን ነበርቲ ኤርትራ ብዚኾነ መገዲ ወይ ኣካል ከይግሃስ ዚጽውዕ መግለጺ እዩ ኣውጺኡ።
ስርዓት ወያነ ብድፍኢትን ደገፍን ዓበይቲ ሃገራት፡ ብስነ-ሞጎት ሓይሊ ኪወቕዖ ዚሓለነ ዕላማታት፡ ኣብ ባይታ ምስ ሓያል መኸተ ህዝቢ ኤርትራ ተራጺሙ፡ ኣብ መወዳእታ ዚከኣል ኮይኑ ኣይተረኽበን። ሰለስተ ዓበይቲ ወራራት ብዘይካ ዕንወት ካልእ ፋይዳ ከይተረኽቦ ዘፍ ኢሉ። እቲ መመኽነይታ ኮይኑ ዚቐረበ ጉዳይ ዶብ ድማ ብኣህጉራዊ ሕጊ፡ ብይን ተዋሂብዎ መዓልቦ ረኺቡ።
ድሕሪ’ዚ ኹሉ ኣዕናዊ ተሞኩሮ እውን እንተኾነ፡ እቲ ዝተዋህበ ብይን ተተግቢሩ፡ እቲ ኩነታት ቀልጢፉ ናብ ንቡር ኪምለስ ትጽቢት ናይ ኩሉ ደላይ ሰላምን ምዕባለን እዩ ነይሩ። የግዳስ ትግባረ ብይን ሓኒቕካ ብምሓዝ፡ ንህዝቢን መንግስቲን ኤርትራ የዳኽም’ዩ ዝተባህለ ሕብረ ብዙሕ ተጻብኦታት ስዒቡ። ኩሉ ግን ኣይሰርሐን። ይኹን’ምበር ሃስያኡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ጥራይ ዘይኮነ ኣብ መላእ ዞባና ቀሊል ኣይነበረን። ኣብዚ ዚሓለፈ 20 ዓመት ዚወረደ ክሳራ መጠኑ ብገንዘብ ይኹን ካልእ መለክዒ ዝትመን ኣይኮነን። ድሕሪ’ዚ ኹሉ ፋይዳ ዘይተረኽቦ ናይ ኲናት ሃዋህው እምበኣር፡ ህዝቢ ኢትዮጵያን መራሕቱን ልቦና ኪገብሩ ዘግባእብእ እዩ።
ተደጋጊሙ ከምእተገልጸ፡ ሓቂ ንምቕባል ትብዓት እንተሎ፡ ፍታሕ ናይዚ ጉዳይ’ዚ ሓደን ቀሊልን ዘየሻሙን እዩ። ልዕልና ሕጊ ብምኽባር፡ ብመሰረት ውሳነ ኮምሽን ዶብ፡ ጎበጣ ልኡላዊ መሬት ኣብቂዑ፡ ዝምድና ክልቲአን ሃገራት ናብ ንቡር ዚምለሰሉ፡ ዝተኸስረ ግዜን ዕድላትን ዚድበሰሉ፡ ስልጡንን ተባዕን ስጉምቲ ምውሳድ ጥራይ እዩ። ካብኡ ወጻኢ ዚፍተን ኩሉ ዓይነት ምውስዋሳት ግን፡ ሕጂ’ውን ፋይዳ ኪርከቦ ከምዘይክእል ምግንዛብ የድሊ።


text:
ቻይና፣ ንኣስታት 100 ሽሕ ተማሃሮ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ናይ ማህደረ ትምህርትን ሞያዊ ስልጠናን ዕድላት ክትህብ'ያ
Radio Erena: 02 October 2018
ቻይና፣ ንልዕሊ 50 ሽሕ ተማሃሮ ሃገራት ኣፍሪቃ ናይ ማህደረ ትምህርቲ ዕድል ክትህብ ምዃና ኣፍሊጣ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ዝተኻየደ ዋዕላ ሃገራት ኣፍሪቃን ቻይናን፣ ነዚ ዘረጋገጸ ፕረዚደንት እታ ሃገር፣ ንካልኦት 50 ሽሕ ዝኸውን ናይ ሓጺር ሞያዊ ስልጠናታት ተመዲቡ ከምዘሎ’ውን ኣረጋጊጹ።
ቻይና፣ ብድምር፣ ኣስታት 100 ሽሕ ንዝኾኑ ተማሃሮ ሃገራት ኣፍሪቃ ናይ ማህደረ ትምህርትን ሞያዊ ስልጠናታትን ዕድላት ትኸፍት ዘላ፣ ኣብዛ ኣህጉር፣ ኣብ ዕደና፣ ህንጻን ንግድን ዘተኮረ ናይ ኣማኢት ቢልዮናት ዶላር ወፍሪታት ኣብ እተካይደሉ ዘላ ወቕቲ'ዩ።
ኣብዚ እዋን'ዚ ዜጋታተትን ናብ ቻይና ናይ ማህደረ ትምህርቲ ዕድላት ንኽረክቡ ብብዝሒ ዝልእካ ዘለዋ ሃገራት ኣፍሪቃ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ኬንያ፣ ዚምባብዌ፣ ታንዛንያን ኮይነን፣ መንግስቲ ቻይና ነቲ ዕድላት ንብምስፋሕ ንኻልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ'ውን ኣብቲ መደብ ንምእታወን'ዩ ወጢኑ ዘሎ።
እታ ሃገር፣ ኣብ 2015 ኣብ ዝኣተወቶ ተመሳሳሊ መብጽዓ፣ ኣብ ማህደረ ትምህርቲ፣ ሞያዊ ስልጠና፣ ልቓሕን ካልእን ዝውዕል ንዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪቃ ናይ 60 ቢልዮን ዶላር ባጀት ምስልዓ ይዝከር።
ክሳብ 2018 ኣብ ዘሎ ግዜ ብዝሒ ናይቶም ብማህደረ ትምህርቲ ናብታ ሃገር ዝልኣኹ ተማሃሮ ክሳብ 30 ሽሕ ክበጽሕ ምዃኑ ገሊጻ ምንባራ ይዝከር።
ቻይና፣ ነቲ ብሃገራት ምዕራብ ተባሒቱ ዝጸንሐ ወፍርን ንግድን ኣህጉር ኣፍሪቃ ኣብ እትዕብልለሉ ዘላ ዘመን፣ ሓደ ካብቲ ዝልዓለ ጠመተ ዝሃበቶ፣ ተካእቲ ወለዶ ንዝኾኑ መንእሰያት ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ቻይና ናይ ማህደረ ትምህርቲ ዕድላት ምሃብ'ዩ።
ብመሰረት ጸብጻብ UNESCO፣ ንዜጋታት ሃገራት ኣፍሪቃ ዝበዝሐ ናይ ማህደረ ትምህርቲ ዕድላት ብምሃብ፣ ቻይና ድሕሪ ፈረንሳ ካልኣይቲ'ያ ትስራዕ።
ኣብዘን ዝሓለፋ ሰለስተ ዓመታት፣ ልዕሊ 200ኤርትራውያን ተማሃሮ፣ ኣብ ቻይና ናይ ማህደረት ትምህርቲን ሞያዊ ስልጠናታት ዕድላትን ክረኽቡ እንከለዉ፣ ኣብዚ ሓድሽ መደብ ድማ ፣ ካልኦት ኣስታት 200 ተመሳሳሊ ዕድላት ክረኽቡ ትጽቢት ኣሎ።
=====================


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 41 guests and no members online
- Details
- Written by ብኣማኑኤል ሳህለ:
- Published: 16 July 2018
መስዋእቲ ዋጋ ሰላም (Sustainable Peace)
ከምቲ ወረ ውግእ፡ ኣብ ሰባት ስግኣትን ሽበራን ዚፈጥር፣ ወረ ሰላም ድማ ብኣኡ መጠን፡ ኣብ ገሊኡ ኩነታት፡ ስግኣትን ጥርጠራን ይፈጥር እዩ። ብመሰረቱ፡ ክልቲኡ ክስተታት ኣብ ሓድሽን ዘይትፈልጦን ኩነታት ስለ ዘእትወካ፡ ናይ ክልቲኡ መወዳእታ እውን ኣረጋጊጽካ ክትፈልጦ ስለ ዘይትኽእል፡ እቲ ስግኣት ኩሉ ግዜ ኣብ ቦታኡ እዩ። ርሑስ ቀብሪ’ሎ፡ ተካል መርዓ’ሎ ዝበሉኮ ካብ ባዶ ተላዒሎም ኣይኮኑን። ጊንጥነት ነገራት ስለ እተዓዘቡ ‘ዮም። ይኹን ‘ምበር፡ እቲ ሰላም ተቐልቂሉ ወይ ወረ ሰላም ይነፍስ ኣሎ ብምባል ዚሰግእ ሰብ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ሰላም ጸሊኡ ዘይኮነስ፡ ነቲ ሰላም ብብዙሕ መገዲ ስለ ዚጥምቶ እዩ። በየን መጺኡ? መን ኣምጺኡዎ? ስለምንታይ ኣብዚ እዋንዚ? ብፍላይ ብሃንደበት ዚቃላሕ ወረ ሰላም፡ ኣብ ጥርጠራ የእትወካ እዩ።
እቲ ሰላም ዚብሃል ዘሎ፡ ነቲ ዝሓለፈ ቅርሕንቲታትን ቅሬታታትን ብምሉኡ ይስርዞ ዲዩ ወይስ ንገሊኡ ፈኸም ንኺብል ሸለል ይብሎ እዩ፡ ወይ’ውን ጓስዩዎ ይሓልፍ እዩ? ፈሓም ኣብ ፈርኔሎ ኣናኺስካ፡ ምግብኻ ምስ ሰራሕካን ኩሉ ምስ ወዳእካን፡ ነቲ ዚቕህም ጓህሪ ሒዙ ዘሎ ፈርነሎኻ ኣብ ሓደ ቦታ ኢኻ እትውግኖ። ግን ብገለ ምኽንያት ተናኺሱ ገዛ ከየባርዓልካ ድማ፡ ማይ ትንብንበሉ ኢኻ። ፈጺሙ ከም ዝጠፍአ ኣረጋጊጽካ ኢኻ ልብኻ ኣውዲቕካ ካብ ገዛ እትወጽእ። ገለ ዘይጠፍአ ጓህሪ ምስ ዚተርፍ ግን፡ ከም ብሓድሽ ኪናኸስ ዘለዎ ዕድል ብዙሕ ስለ ዝኾነ፡ ነቲ ብኽንደይ ዕዳን ዕንዲዳን ዘሰራሕካዮ ገዛኻውን ሒዙዎ ኪኸይድ ይኽእል እዩ።
እቲ ፈኸም ኪብል ተኽእሎ ዘለዎ ፈሓም፡ ንሱ እዩ ጸኒሑ ነገር ዚፈጥር። ኣብ ልቡ ሰላም ዘይብሉ ሰብ፡ ሰላም ኪፈጥር ኣይክእልን። ከመይሲ ኩሉ ክፍኣት ይኹን ሰናይ ነገር ካብ ምልኣት ልቢ እዩ ዚነቅል። ሰላም፡ ብውዕላት ንግድን ቁጠባን ብዲፕሎማስን ብምትዕርራይ ዶባትን ጥራይ ኪረጋገጽ ኣይክእልን። ከም መበገሲ ግን ኪውሰድ ይኽእል እዩ፡ እቲ ምኽንያት መበገሲ ጥዑይ ምስ ዝኸውን። ንእዋኑ ነቲ ዝደለኻዮ ንምርካብ ኢልካ፡ ብሓደ ኢድካ ካራ ሓቢእካ፡ በታ ሓንቲ ሰላም ብምባል ምስቲ ጸላኢኻ ናይ ዕርቂ ጸወታ ከተካይድ ትኽእል ኢኻ። እቲ እትዕረቖ ዘሎኻ ሰብ’ውን፡ ዚጥርጥረካ እንተ ኾይኑ፡ ብወገኑ ተመሳሳሊ ስልትን ዕላማን ኪህሉዎ ይኽእል እዩ። ከምዚ ኪብሃል ከሎ፡ እቲ ሰላም ከም መጋበሪ (means to an end) እምበር ከም ዕላማ (aim) ከም ዘይተወስደ የረድኣካ። ክልተ ጎሓላሉስ ሓምዅሽቲ ስንቆም እኮ ተባሂሉ እዩ።
ሰላም ምስ መን? ምስ ኩሉ። መኣስ? ኣብ ኩሉ እዋን። ኣብ ቅንዕና እተመርኮሰ ሰላም፡ ሰብን ግዜን ቦታን ኣይፈልን እዩ። ኩሉ ናይ ሰላም ውዕላትን ስምምዓትን ምርድዳእን ኣብ ሓደ ግዜ ዚካየድ እኳ እንተ ዘይኮነ፡ መዓልቲ ወይ ቦታ ከይፈለኻ ናይ ሰላም ምልክታት ምርኣይ ግን ናይ ጽሩይ ልብን ናይ ቅኑዕ ዕላማን ነጸብራቕ እዩ። ብኻልእ ወገን ድማ፡ ምስቲ ከም ቀንዲ ደመኛኻ እትቖጽሮ መባእስትኻ ገዲፍካ፡ ምስ ሓዉ ወይ ምስ ሓውቱ ወይ ምስ ሓማቱ ክትዕረቕ ምፍታን ፋይዳ የብሉን። ኣርማድዮ ሓዊ ኪነድድ ከሎ፡ ነቲ ኣርማድዮ ገዲፍካ ነቲ ኮሞዲኖ ማይ ክትጭንጕዓሉ ምውዓል፡ ውጽኢት ኪህሉዎ ኣይክእልን። እቲ ዚቃጸል ዘሎ ኣርማድዮ ብኣጋኡ እንተ ደኣ ዘይጠፊኡ፡ ነቲ ገዛ እውን ለኪሙዎ ኪኸይድ ይኽእል እዩ።
ምብኣስ ዘይኮነ ድፍረት ዘድልዮስ፡ ምትዕራቕ እዩ ዝያዳ ድፍረትን ትብዓትን ቆራጽነትን ዘድልዮ። ከምቲ ኣብ ኵናት ኣንጻር መዳፍዕን ታንክታትን ናፓላትን ብትብዓትን ቆራጽነትን እትቃለስ፡ ኣብ ምትዕራቕ ድማ ምስ ትዕቢትካን ኣነነትካን ከንቱ ሕልምኻን ሓድሓደ ግዜውን ምስቲ ሽጣራኻ ምቅላስ ኣዚዩ ኣገዳሲ እዩ።
ኣብ ግዜ ሰላምን ኣብ ግዜ ኵናትን፡ እተን ኣብ ከባቢኻ ዘለዋ ሃገራት፡ ገሊአን ካብቲ ሰላምካ ኪረብሓ ከለዋ፡ ገሊአን ግን ካብቲ ነውጽታትካን ወጥርታትካን ኪጥቀማ ይደልያ እየን። ገለ ሃገራት፡ ብናትካ ሰላም ኪረብሓ ዘይክእላ ኣለዋ፡ ካብ ጸገማትካ ግን ብዙሕ ኪኸስባን ኪብልጽጋን ይኽእላ። ነቲ ናትካ ሰላም ኣብ ናይ ገዛእ ርእሰን ቁጠባዊ ምዕባለን ስትራተጅያዊ ረብሓን ከውዕላኦ ዚደልያ ኸኣ ኣለዋ። ከምዚ ምግባረን ጽቡቕ እኳ እንተ ኾነ፡ ሓደ መዓልቲ እቲ ረብሓአን ብገለ መገዲ ምስ ዚጎድለን፡ ናትካ ህውከትን ነውጽን ሃረር ዚብላን ዚጽበያን ኪኾና እውን ይኽእላ እየን። ዓለም ከም ልጓም ዘይብሉ ፈረስ ትሕምብጥ ኣብ ዘላትሉ ግዜ፡ እቲ ጀዮፖለቲካዊ ሚዛናትውን ምስኡ ይገላበጥ ብምህላዉ፡ ዝኾነ ነገር ከጋጥም ከም ዚኽእል ክንዝንግዕ ኣይግባእን። ንኹሉ ተዳሊኻ ምጽናሕ!
ባዕዳውያን ገዛእቲ ኤውሮጳ፡ ኣብ ግዜ ምድምዳም ኮሎኒያሊዝም፡ ነተን ዚገዝኡወን ዝነበሩ ሃገራት ገዲፎምወን ኪወጹ ኸለዉ፡ ነቲ ዶባት ንኣታቶም ብዚምችእ መገዲ እዮም ጠፋጢፈምዎ ዝወጹ። ከም ህያብ ድማ ነቲ ሃገር ተዛማዲ ሰላም ኣበርኪቶምሉ እዮም ዝኸዱ። ግን እቲ ዶባት ንኣታቶምን ንስትራተጅያዊ ረብሓታቶምን እምበር፡ ነተን ዝገደፉወን ሃገራት ዘርብሕ ስለ ዘይነበረ፡ ገና መራኽቦም ገይሮም ናብ ዓዳቶም ከይኣተዉ ኸለዉ፡ እቲ ምሕንጻጽ ዶባት ዝበደሎ ናይ ቀቢላውን ዓሌታውን ሃይማኖታውን ሕቶን ቅርሕንትን ፈኸም ኪብል ጀሚሩ። እቲ ኣብ 40ታት ኣብ መንጎ ህንድን ፓኪስታንን እተኻየደ ኣብ ሃይማኖት እተሰረተ ደማዊ ኵናት/ህልቂት ከም ኣብነት ኪቐርብ ይኽእል። ናይ እስራኤልን ፓለስቲንያን ኩነታት እውን ካብዚ ዚፈለ ኣይኮነን።
ኣብ 50ታት እውን፡ መንግስቲ ኣመሪካ፡ ንስትራተጅያዊ ረብሓኣ ኽትብል፡ ነቲ ሰላም ከምጽእ ተባሂሉ ብሕቡራት መንግስታት እተወሰነ ናይ ፈደረሽን ውሳነ ከም ዝወድቕ ገይራ እያ፡ በዚ ኸኣ ናይቲ ኣብ ሃገርና ንልዕሊ ሰላሳ ዓመታት ዝቐጸለ ሞትን ብርሰትን ጥፍኣትን ህልቂትን ቀንዲ ተጸዋዒት እያ። ከምዚ ብምግባራ ክትክሰስ ይግባኣ ነይሩ፡ ምስ ደገዝማቲ መን ተማጓቲ ብምዃኑ ግን ዓገብ ዝበላ የልቦን። ግን ሕጂውን፡ ወድ ድሙስ ነይገድፍ ግብረ እሙ እዩሞ፡ ምጥንቃቕስ ከድሊ እዩ።
ኣብ ገዛኻ ሰላም ዘየልቦ፡ ናብ እንዳማትካ ኬድካ ሰላም ከተቐብል ወይ ክትቀባበል ኣይከኣልን። ኣበይ ምስ ፈለጥካያ ደኣዩ ሰላም ተጎዝጒዝካ ናብዝን ናብትን ወዘኽዘኽ ትብል ዘሎኻ? መጀመርታ ኣብ ገዛኻ ሰላምን ቅሳነትን ምትእምማንን ትፈጥር እሞ፡ ብድሕሪኡ ምስቲ ጎረቤትካ ብዛዕባ ሰላም ከተዕልል ትኽእል። እታ ቆጽሊ ኣውሊዕ ሰላም ሒዛ እትነፍር ርግቢት፡ ነቶም ኣብ ኣብያተማእሰርቲ ኤርትራ ዚማስኑ ዘለዉ ብኣሸሓት ዚቝጸሩ እሱራት እንተ ትርእዮም ነይራ፡ ነቲ ቆጽላ ደርብያቶ ምተመልሰት ነይራ፡ ወይውን ፈጺማ መኒና ናብ ደብረቢዘን ምተዓቝበት ነይራ።
ብተወሳኺ፡ ምስቲ ሰላም እንታይ ምዃኑ ዘይፈልጥ ሰብ፡ ብዛዕባ ሰላም ምዝራብ፡ ነቲ ዝርካቡ መዓርጉ ክብ ተብለሉ ኣሎኻ ማለት እዩ። ናይ ሰሜን ኮረያ መራሒ፡ ኪም ዮንግ፡ ብዛዕባ ናይ ዞባ ኮረያ ሰላም ምስ ትራምፕ ምዝርራቡ ጠቒሙዎ እዩ። ናይ ሰላም ሰብ ዘይኮነ ከሎስ፡ ናይ ሰላም ሰብ መሲሉ ኣብ መላእ ዓለም ተቓሊሑሉ። ኣብ ገዝኡ ግን ሰላም የብሉን፡ እንተሎውን ናይ መቓብር ሰላም እዩ። ኣብ ሃገሩ፡ ኣብ ፈቐዶ ሕቡእ ጎዳጒድን ጋለርያታትን ግን ተኾዲመን መዓልተን ዚጽበያ ኑክለራውያን ቦምባታት ወይ ሮከታት ኣዲአን ትቝጸረን። ናይዚ ዓለም ዘገርም ግን፡ ባዕላ ኣመሪካ ኹሉ ዓይነት ንወድሰብ ዘጽንት መሳርያታት ኮሚራቶ ኸላ፡ ንኻልኦት ከይትሕዙ ኢላ ምፍርራሃ እዩ። ኣብዚ ከምዚ ዝበለ ዓለም ከኣዩ፡ እንትርፎ እቲ ኣብ በይናዊ ረብሓን በይናዊ ጸጥታን እተመርኮሰ ሰላም፡ ናይ ሓቅን ዘላቕን ሰላም ኪህሉ ዘይክእል፡ ንኽህሉውን ተስፋ ዘይብሉ።
ሰላም ናይ ወድሰብ ተፈጥሮኣዊ ባህርይ ኣይኮነን፡ ኣንጻር እንስሳዊ ባህርያትካ ተቓሊስካ እዩ ዚርከብ። ወድሰብ ከም ፍጡር፡ ኣብ ምትዅታዅን ኣብ ምቅላስን ኣብ ምዕብላልን ምግባትን ዝዘንበለ ባህርያ እዩ ዘለዎ። እዚ ባህርይዚ ኸኣዩ ምስ እንስሳታት ሓደ ዚገብሮ (survival of the fittest)። ኣብ ዓለም ንኺነብርውን ነዚ ባህርያታዚ ከንጸባርቖ ኣማራጺ ዘይብሉ ጉዳይ እዩ። ካብዚ ለመምታዊ ዝኾነ (reptilian) ባህርያት ንኺላቐቕ ግን ምስ ኣነንቱን መሰረታዊ ደመነፍሱን (basic instincts) ኪቃለስ ግድን እዩ።
እቲ ካብ ኩሉ ዘገርም ግን (ብናተይ ኣረኣእያ)፡ ዝኾነ ዓይነት ናይ ወድሰብ ማሕበራውን ቁጠባውን ፖለቲካውን ተቕዋማት ወይ ቅርጽታት፡ ብገለ ሸነኸሲ በቲ ናይ ወድ-ሰብ መሰረታዊ ደመ-ነፍሳዊ ባህርያት እተበከለ እዩ ዚመስል ኪብሃል ይከኣል። እዚ ብከላዚ ኸኣዩ ንኹሉ ማሕበራዊ ወይ መንግስታዊ ስርዓት ብዘይ ኣፈላላይ ብኩል (infected) ዚገብሮ።
ካብዚ ብምግጋስ፡ ዝኾነ ናይ ሰላም ተበግሶ፡ ኣብቲ ናይ ወድ-ሰብ መሰረታዊ ደመ-ነፍሳዊ ባህርያት እተመርኮሰ ኣበራት (defects) ስለ ዘለዎ፡ እቲ ሰላም ከምጽእ ዚደሊ ሰብ ካብ ኩሉ ሓላፊ ረብሓታትን፡ በይናዊ መኽሰባትን፡ ናይ ስልጣን ህርፋንን፡ ግዜያዊ ዝናን፡ ሕቡእ ኣጀንዳን ነጻ ንምዃን ምስ ነብሱ ብርቱዕ ቃልሲ ከካይድ ይግባእ። ሰላም፡ ንብምጋሳ ቀሊል እዩ፡ ንምዕቃባ ግን፡ ካብ ብረታዊ ኵናት ዝለዓለ ናይ ኣነነትን ትዕቢትን ከንቱ ረብሓን ዝናን መስዋእቲ ከም ዘድልያ ክንግንዘብ ይግባእ።
ብኣማኒኤል ሳህለ
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 09-07-2018
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ፕረዚደንት በራክ ኦባማ፣ንሶምን ቀዳማይ ምንስቲር ቤንያሚን ኔታንያሁን ኣብ ምስሕሓብ ምስ ኢራን ንዲፕሎማስያዊ ፍታሕ ቀዳምነት ኢና ንህብ እንተኾነ መራሕቲ ኢራን ኣፅዋር ንዩክለር ኣይንውንን ኢሎም ክውስኑ ይግባእ ኢሎም።ቀ/ሚ እስራኤል ቤንያሚን ኔታንያሁ ብወገኖም፣ ሃገሮም ፕሮግራም ንዩክለር ኢራን ንክቋረፅ ሓይሊ ዲፕሎማስን ማዕቀብን ክሰርሕ‘ዩ ዝብል ተስፋ መሊኡ ተፀንቂቁ‘ዩ ኢሎም።
ኣሜሪካን እስራኤልን ኣብ ሓደ ነጥቢ - ኢራን ኣፅዋር ንዩክለር ክትውንን ኣይግባእን ኣብ ዝብል ይሰማምዑ።
እንተኾነ መራሕቲ ኢራን ንዩክለር ቦምብ ካብ ምስራሕ ንክቁጠቡ ክሳብ ክንደይ ርሕቀት ንማዕቀብ ዕድል ክዋሃቦ ይግባእ ኣብ ዝብል ኣፈላላይ ኣለዎም መራሕቲ ኣሜሪካን እስራኤልን።
ፕረዚደንት ኦባማ ኣብ ዘረበኦም፣ኣሜሪካ ንድሕነት እስራኤል ኩሉ-ሻዕ ትግደስ‘ያ፤ግን ማዕቀብ ኣብ ልዕሊ ኢራን ክሳብ ፍረ ዝህልዎ ግዜ ኣድላዪ‘ዩ ኢሎም።
“ነዚ ምስሕሓብ‘ዚ ንምፍታሕ ማዕቀብ ክሰርሓሉ ዝኽእለሉ ጊዜ ኣሎ ኢልና ኢና ንኣምን።መእሰሪ‘ዚ ምስሕሓብ ግና፣መራሕቲ ኢራን ናብ‘ዚ ኣንፈት‘ዚ ከቅንዑ እንተኺኢሎም ጥራሕ‘ዩ።ክሳብ ሎሚ ግና ኣፋፍኖት ኣይንሪኢን ዘለና” ኢሎም ኦባማ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ኣብ ኮሚቴ ህዝባዊ ርክባት እስራኤል ኣሜሪካ AIPAC መደረ ዘስምዑ ቀ/ሚ እስራኤል ቤንያሚን ኔታንያሁ፣ኢራን ንዩክሌር ቦምብ ካብ ምውናን ዝዓግት ኩሉ ኣማራፂታት ኣብ ኢድና ኣሎ ኢሎም።
”እዛ ይሁዳዊት ሃገር፣እቶም ከጥፍኡዋ ዝፍትኑ ዘለው ሓይልታት ዒላማኦም ንምዕዋት ዘኽእሎም ኣፅዋር ክውንኑ ኣይትፈቅደሎምን‘ያ።ኢራን ንዩክሌር ቦምብ ካብ ምውናን ክትግታእ ኣለዋ“ ባሃላይ‘ዮም ኔታንያሁ።
ኢራን ግና ፕሮግራም ንዩክለር ንሰላማዊ ዕላማ‘ምበር ንዩክለር ቦምብ ንምስራሕ ኣይኮነን‘ያ ትብል።


text:
ዳይረክተር ማእከል ስትራተጂያዊ መጽናዕትታት...
ዳይረክተር ማእከል ስትራተጂያዊ መጽናዕትታት ኤርትራ፡ ንግብጻውያን ዲፕሎማሰኛታትን
ምሁራትን ንፖሊሲ ኤርትራ ዘብርህ ኣስተምህሮ ሂቡ
ዳይረክተር ማእከል ስትራተጂያዊ መጽናዕቲ ኤርትራ ዶክተር ኣሕመድ ዳሕሊ፡ ንግብጻውያን ዲፕሎማሰኛታት፡ ምሁራትን ተመራመርትን ንፖሊሲ ኤርትራ
ኣብ ውሽጣውን ግዳማውን ጉዳያት ዝምልከት ኣስተምህሮ ሂቡ። Read more
`ካብ ሃገር ዝወጽእ ዘሎ መንእሰይ፡ ነቲ ኣብ...
`ካብ ሃገር ዝወጽእ ዘሎ መንእሰይ፡ ነቲ ኣብ ኤርትራ ሃገሩ ዝሃንጽ ዘሎ መንእሰይ ብቑጽሪ ኾነ ብኻልእ ዝውክል ኣይኮነን` ኣምባሳደር ገራህቱ
ኩነታት ሰብኣዊ ኩነታት ኤርትራ ክምርምር ብሕቡራት ሃገራት ዝቖመ ኣካል ኣብ`ታ ሃገር ብንጹር ምግሃሳት ሰብኣዊ መሰላት ከምዘሎ ኣብ ዘካይዶ ዘለኹ መርመራይ ርእየ ምባሉ ይፍለጥ። ብዛዕባ`ዚ ዝተሓተቱ ወኪል መንግስቲ ኤርትራ ኣምባሳደር ተስፋሚካኤል ገራህቱ፡ እቲ ጸብጻብ ርትዓውነት ዝጎደሎን ኣብ ባይታ ዘሎ ኩነታት ዘየንጸባርቕን ከምዘኾነ ሞጊቶም። Read more
መበል 14 ምርኢት መጻሕፍቲ ኤርትራ ይካየድ ኣሎ
መበል 14 ምርኢት መጻሕፍቲ ኤርትራ ይካየድ ኣሎ
መበል 14 ምርኢት መጻሕፍቲ ኤርትራ፡ “ክለባት መጽሓፍቲ፡ ኣፍደገ ብሩህ መጻኢ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ፡ ብ20 መጋቢት ብሚኒስተር ትምህርቲ ኣቶ ሰመረ ርእሶም ከምእተኸፍተን ብጽቡቕ ይቕጽል ከምዘሎን ተገሊጹ።ኣብቲ ሰበ-ስልጣን መንግስትን ግንባርን፡ ኣምባሳደራት፡
ዲፕሎማሰኛታትን ዕዱማት ኣጋይሽን ዝተረኽቡሉ ኣብ ቀጽሪ ኤክስፖ ዝተኻየደ ናይ መኽፈቲ ስነ-ስርዓት፡ ኣወሃሃዲ ኮሚተ ምርኢት መጻሕፍቲ ኤርትራ ኣቶ ይስሓቕ ዮሴፍ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ኣብ ናይ ሎሚ ዓመት ምርኢት፡ ምስ መጽሓፍቲ ኣብ ዝተኣሳሰር ንጥፈታት ዝዋስኣ
ልዕሊ 140 ትካላት ከምኡ’ውን ውልቀ-ጸሓፍቲ ፍርያቶም ንምርኢት ኣቕሪቦም ከምዘለዉ ኣፍሊጡ። PDF


text:
ትካል ህፃናት ሕቡራት መንግስታት /ዩኒሴፍ/ ህፁፅ ቀረባት ምብግቢ ናብ ቀርኒ ኣፍሪካ ንምግዓ ነፃ ወይ’ውን ዓብይ ናይ ዋጋ ምጉዳል ዘልዎ ሓገዝ መጎዓዝያ ኣየር ንኽግበረሉ ሓቲቱ።ኣማእቲ ኣሽሓት ብጉድለት ኣመጋግባ ዝሳቐዩ ህፃናት ህይወቶም ንምድሓን ህፁፅ ክንክን የድሊዮም ይብል እቲ ትካል።
ወሃቢት ቃል ዩኒሴፍ ሞሪክሲ መርካዶ ብሕፅረት ኣመጋግባ ንዝተጠቕዑ ህፃናት ቀርኒ ኣፍሪካ ምግቢ ብህፁፅ ናይ ምቕራብ ጉዳይ ናይ ምንባርን ዘይምንባርን ሕቶ እዩ ይብላ።
ልዕሊ 2.3 ሚሊዮን ህፃውንቲ ብጉድለት ኣመጋግባ ኣዝዮም ዝተጠቖ ህፃውንቲ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ኣለው ዝበላ እተን ወሃቢት ቃል ’’ኣብ ውሽጢ ሰሙናት ሓገዝ እንድሕር ዘይረኺቦም እቶም ልዕሊ ፍርቂ ሙሊዮን ክሞቱ እዮም።ሓደ ህፃን ናይ ምግቢ ክንክን እንድሕር ረኺቡ መሊኡ ንኽሓዊ ካብ ኣርባዕተ ክሳብ ሽዱሽተ ሰሙን ይወስደሉ።ህይወት ህፃውንቲ ዘድሕን ምግቢ ንምጉዕዓዝ ነፃ ወይ’ውን ዓብይ ናይ ዋጋ ምጉዳል ንኽገብሩልና ንኢንዱስቱሪ መጎዓዝያ ኣየር ፃውዒት ነቕርብ ኣለና።’’ኢለን።
ሕቡራት መንግስታት ኣብ ኬንያ፡ኢትዮጵያ፡ጂቡቲን ሱማሊያን ዝርከቡ ናብ 12.5 ሚሊዮን ዝፅግዑ ሰባት ዋሕዲ ምግቢ ኣጋጢሙዎ ይርከብ ይብል።
ህዝቢ ሱማሊያ ብፍላይ ብማንታ ጥፍኣት ማለት እውን ብግጭትን ድርቅን ኣዝዮም ተጠቒዖም ኣለው።ኣብ ብዙሓት ከባቢታት ደቡባዊ ሱማሊያ ኣጋጢሙ ዘሎ ጥምየት ኣብ ዝቕፅሉ ክልተ ኣዋርሕ ናብ ምሉእ እቲ ከባቢ ክጋፋሕ ከምዝኽእል ሕቡራት መንግስታት ኣጠንቂቑ’ሎ።
ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣዋሃዲ ሰብኣዊ ጉዳያት ካብ 7.5 ሚሊዮን ህዝቢ ሱማሊያ እቶም ርብዒ ኣለሻ ሓገዝ ወይ ኣብ ውሽጢ ሃገር ተመዛቢሎም ወይድማ ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ሃዲሞም ኣለው ክብል ፀብፂቡ።ኣብ ደቡባዊ ሱማሊያ 1.25 ሚሊዮን ህፃናት ህፁፅ ህይወት ኣድሕን ሃገዝ የድልዮም ይብል እቲ ትካል።
መርካዶ ከምዝገለፅኦ ትካለን ዩኒሴፍ ንጥዕና ዝሕግዝ ፍሉይ ዝኾነ ምግቢ እንተረኺቡ ህይወት እቶም ህፃውንቲ ከድሕን ከምዝኽእል ሓቢረን።ዩኒሴፍ ኣብ ቤልጀም፡ፈረንሳይን ጣሊያንን ኣብዝርከቡ መኽዘናት ልዕሊ 5,000 ሜትሪክ ቶን ምግቢ ከምዘለዎ ወሲኸን ኣፍሊጠን።
እዚ ብኣመጋግባ ጉድለት ንዝተጠቕዑ 300 ሽሕ ህፃናት እኹል እዩ ይብላ።ኣብ ውሽጢ ስዓታት ናብ ናይሮቢ ምግዓዝ ከምዝክኣል ዝሓበራ መርካዶ ዋጋ መጎዓዝያ ኣየር ግን ኣዐሪዩ ኽባር ምዃኑ ገሊፀን።
ሕቡራት መንግስታት ካብ ዘቕረቦ ናይ ድርቂ ፃውዒት 44 ሚእታዊ ጥራሕ ከምዝረኸበ ፀብፃብ ኣዋሃዲ ሰብኣዊ ጉዳያት ሕቡራት መንግስታት ይገልፅ።ተወሳኺ 1.4 ቢሊዮን ዶላር ብህፁፅ የድሊ።
ዩኒሴፍ እውን 314 ሚሊዮን ዶላር ሓገዝ ሓቲቱ ክሳብ ሎሚ ሲሶ ጥራሕ ረኺቡ’ሎ።ምስቲ ዘድሊዮ ብምንፅፃር ግን ኣዝዩ ውሑድ እዩ።


text:
ኣብ ክልል ዓፋር ወረዳ ኣብዓላ ኣብ ጣብያታት ውህደት፣ ህድሞን ዋጋየን ዝነብሩ ተጋሩ ብመሰረት ሕገ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዓንቀጽ 39 ንኡስ ዓንቀጽ 2 ን 3 ን ቋንቋና ተጠቒምና ዓርስና ክነማሓድር ዘኽእለና ፍሉይ ወረዳ ይፈቐደልና እንትብሉ ይሓቱ፡፡
እዞም በዝሖም ልዕሊ 15 ሽሕ ምዃኑ ዝገልፁ ሰባት ብ 8 ወከልቶም ኣቢሎም ጥርዓኖም ካብ ጣብያ ክሻብ ምምሕዳር ክልል ካብኡ’ውን ንቤት ምኽሪ ፌደሬሽን ኢትዮጵያ ከምዘቕረቡ ገሊፆም ኣለዉ፡፡
“ኣብቲ ክልል ከም ክርስትያን ኣይንቑፀርን ኣብ ልዕሊ ሃይማኖታዊ እምነትና ፀቕጢ ይበጽሐና’ሎ” እንትብሉ ጥርዓኖም የስምዑ፡፡
ርእሰ ምምሕዳር ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ዓፋር ኣይተ እስማዒል ዓሊ ሴሮ ብወገኖም “እቶም ሰባት ናብ ቤት ምኽሪ ፌደሬሽን ጥርዓን ከምዘቕረቡ ሰሚዐ እየ፤ ኮይኑ ግና ክሳብ እዛ ዕለት እዚኣ ናባይ መፂኡ ዝተዛረበኒ ሰብ የለን” ይብሉ፡፡
ንበይንና ይሕሸና እንተዳኣ ዝብሉ ኮይኖም ኣገባብ ብዘለዎ መልክዕ ምስቲ ክልል ክዛተይሉ ይኽእሉ እዮም፡፡
ኣብ ሃይማኖታዊ እምነቶም ፅዕንቶ ይበጽሐና’ሎ ንዝበልዎ ድማ ዋላ እኳ ብዛዕባ እዚ ናባይ ዝበፀሐ ነገር ተዘይሃለወ ቤተ ክርስትያን ኣለዎም ከምቃሕተኦም እምነቶም ዝገልጽሉ ፤ካብዚ ወጻኢ ንሃይማነቶም ዝጻረር ዝኾነ ይኹን ሰብ ወይ ኣካል የለን ኢሎም ኣይተ እስማዒል፡፡
እቶም ንቲ ህዝቢ ንውክሎ ኢና ዝብሉ ዘለዉ ሰባት ህዝቢ ከምዝወከሎም ብኸመይ ምርግጋፅ ይካኣል ዝብል ስግኣት ዝሓዘለ ርኢቶ ዝሃቡ እቶም ርእሰ ምምሕዳር እቲ ዝቐርብ ዘሎ ሕቶ ናይ ህዝቢ ሕቶ እዩ ዝብል እምነት የብለይን ኢሎም፡፡


text:
ኣብ ክፈለ ግዝኣት ፊላደልፊያ ኣብ ዝርከብ ዩንቨርስቲ ቴምፕል ፕሮፈሰር ሕክምና ዝኾኑ ኢትዮጵያዊ ኣሜሪካዊ ዶ/ር ኤሊያስ ስዒድ ሲራጅ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ላስቬጋስ ኣብዝተኻየደ ስነስርዓት ዝለዓለ ኽብሪ ዘለዎ ሽልማት ተሸሊሞም።
ትካላት ጥዕና ወይ ሰብሙያ ሓኻይም ኢትዮጵያን ዩናይትድ ስቴትስን ንምርኻብን ንምትሕብባርን ብዘርኣይዎ መሪሕነት፣ኣብ ሓሙሽተ ኣብያተ ትምህርቲ ሕክምና ኢትዮጵያ ንተምሃሮ ብዝሃብዎ ትምህርትን ስልጠናን፣ኣብ ሕማም ሽኮር ሰፊሕ መፅናዕትታት ብምክያድን ካብ ዘሸለምዎም ገሊኦም እዮም ይብል AMERICAN ASSICIATION OF CLINICAL ENDOCRINOLOGY ዝተብሃለ ማሕበር ሰብሙያ ሕክምና ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ።
ዶ/ር ኤሊያስ ስዒድ ብዙሓት ሓኻይም ሰብ ሙያ ናብ ኢትዮጵያ እናተመልሳለሱ ከምዝሕግዙ ብምሕባር ዝተፈለየን ዝበለፀን ዝብሎ ዝሰራሕኹዎ የለን፣ምስ ዝተፈላለዩ ሰባት ተሓባቢረ ዝሰራሕኹዎ ስለዝኾነ ንዕኦም ወኪል ዝተቐበልኩዎ ሽልማት እዩ ኢሎም።


text:
ዜጋታት ኤርትራ ብዝተፈላለየ ምግሃሳት ሰብኣዊ መሰላት ብቀጻሊ ይሳቐዩ’ለው ክብላ ገሊጸን።
ኤርትራ ብወገና እቲ ሓድሽ ጸብጻብ’ተን ፍልይቲ ራፖርተር ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ዝገበረቶ ሓያለ ዑደትን አንጻር ኤርትራ ፍሉይ አጀንዳ ካብ ዘለዎም አብ ዝረከበቶ ሓበሬታ ዝተመርኮሰ’ዩ ክትብል መሊሳ’ላ።
ፍልይቲ ራፖርተር ንሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ሺላ ኪትሩት ኣብቲ ሓድሽ ንቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ዘቕረብኦ ጸብጻብ ዜጋታት ኤርትራ ብቀጻሊ ብዘይ ምክንያት ማእሰርቲ፡ መሰል ምብጻሕ እሱራት ኮነ ግዱድ ሓለዋት ምጥፋእ ባርነት ዝምጥን ሃገራዊ ኣገልግሎት ይሳቀዩ ኣለው ኢለን።
ንሰን ክሳብ’ዛ ዕለት መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ብኮሚሽን መርማሪ ክንዲ ገበናት ጸረ ሰብ ኣዊነት ከምዝኸውን ዝተገልጸ ቀጻሊ ምግሃሳት ሰብኣዊ መሰላት ደው ንምባል ጻዕሪ ከም ዘይገበረ ክገልጽ ከለኹ እጉሂ ክብላ’ውን ተዛሪበን።
ኤርትራ ንምክባር ንሰብኣዊ መሰላት ተባዕ ስጉምቲ ክትወስደሉ ዝግባእ ጊዜ ካብ ዝግብኦ ሓሊፉ’ዩ ዝበላ ሺላ ኩትሩት እቲ መንግስቲ ካብ ዝአተዎ ቃል’ውን ዋላ ሓደ ኣይፈጸመን ኢለን።
ሰበ ስልጣን ካብ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ዓመታት ክብልዎ ዝጸንሓ ጣቛ መደረ ሰጊሮም ክኸዱ ጸዊዓን።
መንግስቲ ኤርትራ ብመሰረት ውዕላት ሰብኣዊ መሰላት ግዴትኡ ክፍጸም አለዋ ክብላ’ውን ሺላ ኪትሩት ኣብ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ዘቕረብኦ ሪፖርት ተዛሪበን።
ኣብቲ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ምላሽ መንግስቶም ዝሃቡ ናይ ኤርትራ አምባሳደር ተስፋ ሚካኤል ገራህቱ እዚ ናይ ሺላ ኪትሩት ሓድሽ ጸብጻብ ከምቶም ዝሓለፉ ሓያለ ናብ ኢትዮጵያ ዝገበረቶ ዑደትን አንጻር ኤርትራ ጎዳኢ አጀንዳ ካብ ዘለዎምን መሰረት ዝገበረ’ዩ ኢሎም። ክዝኸር ዘለዎ ኸአ ኢትዮጵያ ኣንጻር ኤርትራ ናይ ውግእ መርገጺ ዘለዋ ጥራይ ዘይኾነስ ኣብ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ተቃውሞ ልዕሊ 800 ሰላማዊያን ሰባት ዝቐተለን ካልኦት 26 ሽሕ ዝአሰረትን ኣብ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ትርኸብ ሃገር’ያ ኢሎም።


text:
Date: Friday, 27 July 2018
Radio Erena: 27 July 2018
ፕረዚደንት ሶማል፣ መሓመድ ዓብዱላሂ መሓመድ፣ ኣብ ኤርትራ ናይ ሰለስተ መዓልታት ወግዓዊ ምብጻሕ ንምክያድ ጽባሕ ቀዳም 28 ሓምለ ኣስመራ ክኣቱ ምዃኑ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ብትዊተር ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
እቲ ፕረዚደንት ዝምርሖ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ሶማል ናብ ኤርትራ ዝበጽሕ ዘሎ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብዘቕረበሉ ዕድመ ምዃኑ እቲ ሚኒስተር ኣብ መልእኽቱ ገሊጹ።
ፕረዚደንት መሓመድ ፋርማጆ፣ ኤርትራ ኣብ 1991 ናጻ ሃገር ካብ እትኸውን፣ ኣብዚ 27 ዓመታት ናብ ኤርትራ ምብጻሕ ዘካየደ ፈላሚ ፕረዚደንት ሶማል ክኸውን'ዩ።
ድሕሪ ምውዳቕ መንግስቲ ሲያድ ባረ ኣብ 1991 ርጉእ መንግስቲ ዘይጸንሓ ሶማል፣ ካብ ዝሓለፉ ሸሞንተ ዓመታት ተዝዝዛማዲ ርግኣት ረኺባ፣ ፈደራላዊ መንግስቲ ከተቕውም ክኢላ ኣላ።
ይኹን'ምበር መንግስቲ ሶማል፣ ንመንግስቲ ኤርትራ ብምዕጥቃ ተቓወምቲን ሽበራውን ጉጅለታትን ክኸሶ'ዩ ጸኒሑ።
ባይቶ ጸጥታ ኣብ 2009 ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ዘንበሮ እገዳ'ውን ምስዚ ናይ ሶማል ኩነታት ብዝተሓሓዝ ምዃኑ ይዝከር።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ንመንግስቲ ሶማል ከምዝድግፍን ንፈለማ እዋኑ ብወግዒ ዝገለጸሉ እዋን ኣብ ዝሓለፈ ዓመት'ዩ።
እንተኾነ መንግስቲ ሶማል ዝኾነ ምላሽ ከይሃበ ምጽንሑ ይፍለጥ።
ፕረዚደንት ሶማል ናብ ኤርትራ ክበጽሕ ምዃኑ ዝግለጽ ዘሎ ፕረዚደንት ኢሳይያስን መንግስቲ ኢትዮጵያን ድሕሪ ዝጀመርዎ መስርሕ ሰላም'ዩ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብ ኣስመራ ኣብ ዝበጽሓሉ እዋን ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ "ከም ሚኒስተር ጉዳያት ውጻኢ ኤርትራ ኮይነ እንተሰሪሐ፣ ናይ ስራሕ ምትእትታው ከይመስል" ክብል ንኤርትራ ካብ ዲፕሎማስያዊ ተንጽሎ ንምውጻእ ክሰርሕ ምዃኑ ከምዝኣንፈተ ይዝከር።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፣ ካብ ኣስመራ ኣብ ዝተመልሰሉ ዕለት፣ ብጉዳይ ሶማል ተሳቢቡ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ዝተነብረ እገዳ ክልዓል፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምብጻሕ ዘካየድ ንዝነበረ ዋና ጸሓፉ ሕ.ሃ ኣንቶንዮ ጉተረስ ብወግዒ ሓቲቱ'ዩ።


text:
ክቡራት ኣንበብቲ፡ብዛዕባ ኩነታት ጥዕና ድምጻዊ ሙሉጌታ በየነ ዘበገሶ፡ተዘኽሮታት ስርሓውቱን ሓጺር ግለ-ታሪኹን ኣብ ዝሓልፈ ቀድማይ ክፋሉ ነቢብኩም፣ርእይቶን ሓሳባትን ብዝተፈላለየ መንገዲ ሂብኩም ኢኹም።ብስም መርበብ ሓበረታ ኣስማሪኖ ብልቢ እናመስገንኩ ነቲ ገሊ’ኡ ክእረም ሓሳብኹም ዝሃብኩም፡ንሙሉጌታ ተወኺስና ኮነ ንካል’ኦት ሓቲትናን ኣብዚ ክፋል ከነቕርበልኩም ኢና።ገለ ኣብ ደርፍታቱን ተዘኽሮታትን ተኮነ ናብ ኣንበብቲ ሒዘለኩም መጺኤ ኣለኩ።በሉ ንኺድ!
ዮላንዳ፡ ጓል ሰታንታ’ኦቶ ወ ኣብ ከባቢ ሞኖፖሊዮ ከምዝኮነት ደቂ ሰታንታ’ኦቶ ከም እኒ ሃብቶም፡እኒ መምህር ሰሎሞን ዝገልጽዎ፡ ኣብ ዕላሎም ሓደ ነጥቢ እዩ።እዚ ኸኣ፡ዮላንዳ ጃኩማ ፡ጓል ኣደይ ብርሃን ጓል ካምፖፖሎ፡ከባቢ ባር ኩፖኩፓና ናብ ቐንዲ መእተዊ-በሪ ቓኘው ከምዝኮነ፡ ደቂ ካምፖፖሎን ሙሉጌታን ተዘክሮታቶምን ምስኽርነቶምን ሂቦም እዮም።
እንተኮነ፡ኣብ ‘ግዜ ደርጊ’ ደቂ ኣንስትዮ ብመልኽዔን ኮነ ብጾት’ኣን ዝሽገራሉ ጸማም-መድረኽ፡ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፡ዮላንዳ’ውን ከም ሰባ ናብ ቤተ-ኣዝማዳ ናብ ሞኖፖሊዮ ኮነ ስታንታ’ኦቶ ከይዳ ትቕመጠሉ መዓልታት ነይሩ እዩ ዝብል እዩ እቲ መኣረምታ፡እሞ ግርም ርእይቶን መኣረምታን እዩ።ከም ወዮ ኣቶ ሑሩይ ተድላ ርእይቶ ክትህቦም ከለካ “ዉሕጥ ኣቢለዮ ኣለኩ።” ዝብልዎ ዝወሓጥ ኮይኑ ረኺበዮ ኣለኩ፣እሞ ቐጽልሉ ክብል እፈቱ።
እቲ መበል ካል’ኣይ ናይ ወዲ በለዛ ስም ተጋጊኩም ኣለኩም ዝበለና መንእሰይ ‘ኣዝማሪኖ ሆፕ’ ልክዕ እዩ።ወዲ በለዛ ኣማኑኤል ወልደገብሪኤል ዘይኮነሲ፡ኣማኑኤል ወልደጋብር ‘ሞሞና’ ሙዃኑ ርዕምናዮ ኣለና።ኣብ መስርሕ ምጽሓፍ ዝተፈጥረ ጌጋ እዩ ግን ምእራሙ ከኣ ዝበለጸን ዝወርጸጸን ዕዮ እዩ።ደጊመ ኤመስግነኹም።
እቶም ኣብ ዝተፈላለየ ክፍልታት ዓለም ኮይንኩም፡ ናዕዳኩምን ፍናንኩምን ዝመጠኩምና ከኣ ምስጋናይ እምባዛ ወሰን የብሉን እዩ እሞ ቐጽልሉ ኢኩም ክብል እፈቱ።እቲምንታይ ፍናን ምብርታዕን ሓደ ስንቒ ሕልና ንዕዮ ከምዝኮነ ርእሰ-ርጉጽ እዩ።
ክቡራት ኣንበብቲ፡ሙሉጌታ ኣብ ደሓን ኩነታት ከምዘሎ ክፈልጥ ክ’ኢለ ኣለኩ።ሕማም ሽኮሪያ ከምዘለዎ ሰብ፡ምስ ዘጋጠሞ ሓደጋ ምውዳቕ ኣብ እዋን ጸልማትን ዕድመን ኣብ ግምት ኣትዩ ንስቃዩን ቓንዝ’ኡን ማዕረ ክንደይ ከምዘጋደዶ ርዱእ እዩ።ብዝኮነ መዋጽእቲ ይፍጠረሉ፣ኣምላኽ ምሕረቱ የውርደሉ ምባል ልሙድ ትውፊት ባህልና’ዩ እሞ፡ሙሉእ ምሕረት የውርደሉ ንሙሉጌታ በየነ!
በሉ ናብ ዉራይ ደርፍታት ሙሉጌታን ገለ ተዘክሮታትን ደቂ ኣስመራን ከነብል፡ሃየ ሰዓቡ ኢኩም።
“መልኽዕ ምስ ቁውም-ነገር፡ኣምላኽ ዝዓደላ
ፍጹም ዘይትምኖ፡ መዓር-ጸባ ፍቕራ
ጥሪ ዝሃበኒ፡ህይወት ጓል-ኣስመራ።2x
ንዓኺ ኽደልይ፡ ካብ ተጓሕይኒ
ካልኣይ ከይረኣኽዋ ግዜ ነዊሑኒ
ሙሉእ ኣስመራ ደሊየ ፍጹም ተሳኢና
ብታቦት ዓጂቡ፡ጥሪ ኣራኺቡና
ጥሪ ኣራኺቡና።”
ጥሪ ንኣዋልድ ሕሱም ከምዝብልዎ
ሎሚ ኣጓኒፉኒ ብ’ዓይነይ ረ’ኣኽዎ
ሓዳር ኣብቂዑኒ፡ ብዘይሓሰብክዎ
ምስ ዘይትምዎ ጓል ዓለመይ ረኣኽዎ።”
ኣቦይ ገርዝጊሄር ተስፋይ፡ነዛ ሕይወት ጓል ኣስመራ ትብል ደርፊ ክሰምዑ ከለዉ፡ኣብ 1979 ኣብ ፍቅራዊ ሕይወት ዝሸመመቶም፡ ካብዛ ዓለም ብሞት ዝተፈለየት በዓልቲ ቤቶም ነበርን እቲ ኣቀዲሙ ዚነበረ ዓርካን ‘ዉሽማኣን’፡ ኣብ ማይ ጥምቐት ዘጋኖፎም ተዘኽሮ ይዝክሩላ እዮም።
ኣቦይ ብርሃነ ኸኣ፡ማይ ጥምቐት ኣብ ከባቢ ዕዳጋ ሓሙስ፡ ኣብዚ ሎሚ ወወክማ ዘሎ፡ከሎ እዮም ቕድሚ 50 ዓመት፡ኣብ ማይ ጥምቐት ዓርኺ ክረክቡ ዝከ’ኣሉ፡ጦብላሕታ ተዘኽሮ ደርፊ ‘ሕይወት ጓል ኣስመራ’ን ሕይወት ኣብ ኣስመራን ፡ኣብ ለሰ ሰልሚ ባሕረ-ሓሳብ እዩ ዝሸሞም ወትሩ።ኣብ ማይ ኣባሻውል ብሓንቲ መለይ ጓል፡ክበ’ኣሱን ‘ሻውለይ-መለይ’ ክበሃልን ይዝከሮም እዩ።ኣብ ቤት ሻሂ ሕይወት ተ’ኣኪቦም ብዛዕባ ፍቅርን ተጓንፎ ማይ ጥምቐትን ኣዘውቲሮም የዕልሉ እዮም።
ኣቦይ ኣረፋይነን ኣቦይ ካሕሳይ ኣድሓኖምን ተኮነ፡ ኣብ ግዜ ንእስነቶም ቕድሚ 55 ዓመት ምስ ኣዋልድ ዘራኽቦም ዝነበረ ጥርን ማይ ጥምቐትን ምንባሩን፡ተዘኽሮ ኪዳነ-ምሕረትን ሻውልን ኣልዒሎም ኣይጸግቡን እዮም።
ሙሉጌታ በየነ ተኮነ፡ኣብ ግዜ ደርጊ ዝጎበዘን ዝሸደነን ሻም መንእሰይ ከም ሙዃኑ መጠን፡ማይ ጥምቐት ጥቃ ኣብ ከባቢ ገዛ ባንዳ ወይ ኣቢዮት-ኣደባባይ ናይ ሎሚ ባሕቲ መስከረም ከሎ፡ማይ ጥምቀት’ዩ ኣርኪብሉ።ንጥርን ንማይ-ጥምቐትን ኣሕሚሙ ይዝክረን እዩ።ኣብቲ እዋን እቲ ኮነ ኣብ ወቕቲ ጥርን ጥምቐትን ዓሚዩቅ ተዘኽሮ ኣለዎ እዩ።ገጣሚ እዛ ደርፊ ከም ወዲ ዕዳጋ ዓርቢ-ጨዓ መጠን ኮነ ወላዲ ኣቡ’ኡ ኣቶ ኤልያስ መስመር ኣብ ግዜ ጥምቐት ታቦት ዝዕጅቡ ብምንባሮም፡ነዚ ትእይንቲ ድምቐት ማይ ጥምቐት ብዕምባባት ኣዋልድ ደቂ ኣስመራ ክኮሓልን ክድምቕን ክርእይ ሰፊሕ ዕድልን ትዕዝብትን ክሕድረሉ ከምዝከ’ኣለ ደቂ ጨዓን መሳርሕቱን ርእይቱ’ኦም ይህብሉ እዮም።
እስከ ንገለ ክፋላ እንደገና ነስተማቅና!
ንዓኺ ኽደልይ፡ ካብ ተጓሕይኒ
ካልኣይ ከይረኣኽዋ ግዜ ነዊሑኒ
ሙሉእ ኣስመራ ደሊየ ፍጹም ተሳኢና
ብታቦት ዓጂቡ፡ጥሪ ኣራኺቡና
ጥሪ ኣራኺቡና።”
ጥሪ ንኣዋልድ ሕሱም ከምዝብልዎ
ሎሚ ኣጓኒፉኒ ብ’ዓይነይ ረ’ኣኽዎ
ሓዳር ኣብቂዑኒ፡ ብዘይሓሰብክዎ
ምስ ዘይትምዎ ጓል ዓለመይ ረኣኽዎ።
ኣቦይ ኤልያስ ሓንቲ ኣዚያ ጽብቕትን ዕጹም ዘይትምኖ ጓል ከምዝነበረቶም ብዙሓት ክዛረቡ እሰምዕ እየ።እዛ ኣይዳ ኤልያስ ትበሃል ጓል እምብዛ ጽብቕቲን ምቕርትን ብምንባራ ኣወዳት፡ ኣብ ከባቢ ጨዓ ክዝንብዩ ሕምብርተ-ትእይት ምንባሩ፡ባዕሎም እቶም ኣብ ፍቕሪ ኣይዳ ዝወድቑ ዝነበሩ ዝምስኽሩው እዩ።
ኣይዳ፡ ኣብ ሳዋ ወሪዳ ብዝበጽሓ ሓደጋ ብሞት ካብዛ ዓለም ከምዝተፈለየት፡ሓደ ካብ ኣፍቀርታ ምስኽርነቱ ሂቡኒ እዩ።ኣይዳ፡ከም ሰባን ንሪም ኣቡ’ኣን ባህላን ተኮልኪላ፡ ንማይ ጥምቀት ኮነ መርዓታት ጥሪ-ዕብዲ ክትከይድ እሞ ክረክብዋ ዝብህጉ ሰብ ሃንቃ መዓት እዮም ነይሮም።
ሓደ፡ኣብ 1994 ኣብ ቤት ህንጸት ሰምበል ተ’ኣሲሩ ዝነበረ፡ ኣፍቃሪ ኣይዳ፡ኣቦይ ኤልያስ ናብቲ ቤት ማእሰርቲ ክበጽሑ ቢሎም ኣብ ዝመጽሉ ግዜ፡እቲ እሱር ኣፍቃሪ ኣይዳ፡ክከስዎ ዝመጹ መሲልዎ ሽዑ፡ዝፈርሖ ፍርሒ ክዕልለኒ ከሎ፡ማዕረ ክንደይ ፍቕሪ ኣይዳ፡ ኣብ ልቡ ሰፊሕ ከምዝነበረ፡ ከም ሮማዲ ሰራውሩ ሰዲዱ ምንባሩ፡ ኣብ ሓሳብ እናሓምበሰ፡ “ኣይዳ ፍልይቲ እያ ነይራ።ብምእሳረይ እየ ከሲረያ…” ክብል ኣብ ተዘኽሮ ኣይዳ፡ጥርን ማይ ጥምቐትን ኣድሂቡ ኣውኺዑኒ እዩ።
ኣብ ጉዳይ ፡ ‘ሕይወት ጓል-ኣስመራ’ ብዙሕ ዝበሃል እኳ ተኮነ፡ናይ ካልእ ግዜ ከይሻመወና ኣብዚ ክዛዝሞ ከለኩ፡መምህር ሰሎሞን ገብረዝጋሄር ‘40’፡ኣብ ኣባሻውል ኣብ ወርሒ ጥርን ኣብ ማይ ጥምቀትን ዘጋነፎም ተጓንፎ፡ ኣብ መርዕዖም ቐንዲ የዕርክቶም ዝነበሩ ዘዕለሉኒ ካልእ ግዜ ምስ ጉዳይ መምህር ሰሎሞን ክምለሶ ክፍት እየ።
ኣካላታ ማሪኩኒ
እዋይ የዕይንታ ኣጥባታ
ሓለንጊ ዝ’ኣክል ቑመታ
ነዊሕ ጸጉሪ ር’እሳ
ክንዲ መጠን ነብሳ
ልበይ ማሪኩኒ ሰዊሩኒ።
ኣብ መገዲ ክትከይድ ሪኤያ
ምስረ’ኣክዋ ወዮ ስዒበያ
ከመዓልኺ ኢለያ ንወይኒ
ዘውር ኢላስ ሰላም ኢላትኒ
ግልጽ ኢላስ ክምስ ኢላትኒ።
ትብል ደርፉ ከኣ፡ያሲን ወዲ ቪያ-ጅዳ ዘጓነፎ ጎንፊ-ፍቅሪ የዕሊሉ ኣይጸግቦን እዩ።ወዲ ተካ ኸኣ፡ ኣብ ግዜ ደርጊ ዝጎበዘ፡ሓለንጋይ መንእሰይ ነዛ ደርፊ፡ ኣብ ቺነማ ኣዝመራ ከባቢ እናሰርሐ ከሎ ዘጋጠሞ ፍቅራዊ ጎንፊ ይዝክረላ እዩ።ደርፍታት ቐደም ኣብ ደም-ሰራውርካ ፈንጦሶም ዝ’ኣትዉ፡ንሓዋሩ ምሳካ ዝከዱ እዮም ክብል ወዲ ተካ ምስኽርነቱ ይህበሉ እዩ።
መቸም ከተማ ማጽዋዕ ዘይፈትዋን ዘይናፍቃን ሰብ ዳርጋ የልቦን።ምጽዋዕ ንዙሮት፡ ምጽዋዕ ንንግደት፡ምጽዋዕ ንስራሕ፡ምጽዋዕ ንክፍወስ ኮነ ንስደት ክገሸላን ዘይረኣያ ከቶ የልቦን ክትብል ዘድፍር እዩ።ምጽዋዕ ሰምሃል እያ።ምጽዋዕ መቐረት-ሕይወት እያ።ምጽዋዕ ኮታ ኩሉ እያ ክትብላ ትደናደን ዕጽብቲ ከተማ እያ።
ንምጽዋዕ ብዙሓት ድምጻውያን ደሪፎሙላ እዮም።ሓሽከት ገጠምቲ’ውን ገጢሞሙላ እዮም።ኣብ ምጽዋእ ሰሊና’ውን ብዙሕ መስዋእቲ ተከፊሉ እዩ።ስለዚ፡ምጽዋዕ፡ተሓሊቡ ዘይውዳእ ታሪካዊ ፍጻሜታት ዘለዋ ድንቂ ወደባዊት ከተማ እያ።
“ብዛዕባ ባጽዕ ትጅምሮ እምበር ተዛሪብካን ጽሒፍካን ኣይውዳ’ኣን እዩ።” ይብሉ ኣቦይ ኪሮስ ተኮኑ፡እሞ ጀሚረ ክገድፎ ተቐሲበ ኣለኩ።
ዝሓለፈ ሰንበት ዕለት 14/2/2016፡ ሓደ ኣዚዩ ኣስተማቃሪ ደርፍታት ቀደም ዝኮነ፡ን’ኣስታት 30-ዓመት ሬዲዮ ብምስማዕ ብዙሕ ዝተረብሓን ዝዓገበን ዓርኺ ኣለኒ።እዚ ሰብ‘ዚ፡ናይ ቀደም ደርፍታት ካብ ሚሒር ሚፍታው ዝተል’ዓለ፡ሰንበት-ሰንበት ቐልጢፉ ንቤቱ ኣቲዩ፡ድምጺ-ሓፍሽ ብኣንኽሮ ይኸታተል እዩ።በዚ ጉዳይ ናይ ቀደም ደርፍታት ኸኣ፡ መራኸቢ ዛዕባ ኣለና እዩ።እሞ ኣብዛ ዕለት እዚኣ፡ደርፊ ሙሉጌታ በየነ፡
“ኣብ ከተማ ምጽዋዕ” ትብል ሰሚዑ፡ስልኩ ይወቕዓለይ።
“ሬድዮ ክፈት፡ሬድዮ ክፈት፡ብደርፊ ሙሉጌታ ፈሊማ ኣላ።እታ ንምጽዋዕ ዝደረፈላ ደርፉ፣መቸም መደብ-ደርፍታት ቀደም ኣመና እዮም ዝዕግቡካ በጃካ ኢለካ…” ቢሉ ክከታተል ምስ ነገረኒ።ኣነ’ውን ቀልጢፈ ነታ ደርፊ ከስተማቅራን ናብ ሕሉፍ እዋን ቁልዑነትና ክምለስ ግዜ ኣይወሰደልይን።
‘ስርሒት ፈንቅል’ ብዙሕ ሕይወት ሰብ እዩ በሊዑ፡ልዕሊ ኩሉ ቆልዓ ኮይና ዝዝከረኒ ከኣ፡ ናይ መማህርተይ ‘ይከኣሎ ሃይለ’ እዩ።ናብ ንግደት ቢሉ ንባጽዕ ምስ ከደ፡ከይተመልሰ ዝተረፈ መማህርተይ፡ ኣመና እስመዓኒ ነይሩ።እቲምንታይ ዝፈልጦን መማህርተይ ኣብ ቤት ትምህርቲ ‘እድገት’ ወይ ኮምቦኒ፡ ንሱ ብምንባሩ ሃስያ ኣውሪዱለይ ምንባሩ ናይ ትማሊ ተዘኽሮ ኮይኑ እዩ ዝስመዓኒ።
ስለዚ፡ከምቲ ካብ ግዜ ቁልዑነተይ ዝስመዓኒ ስምዒት፡’ፈንቅል’ ክበሃል ከሎ፡ ብዙሕ ዝኽርታት ዕሰል ዕድመይ ኣለኒ እዩ።ደርፊ ሙሉጌታ ከኣ ናታ ግደ ኣለዋ እዩ።ኣስከ ንገለ ክፋላ ነስተማቅሮ ኣንበቲ፡
ኣብ ከተማ ምጽዋዕ
ኣብ ጽብቅቲ ዓዲ፡ከተማ ምጽዋዕ፣
እናተሳለኩ፡ እናበልኩ ቀልባዕባዕ
ምችው ብሩኽ ገጽኪ ኣቢዩኒ ምርሳዕ
ጽቡቅ እዩ ግርማኪ ከተማ ምጽዋዕ።
እዛ ደርፊ፡ንምጽዋዕ ዝፈልጥዋ ኣይኮነን ንዘይፈልጥዋ ብዛዕብ’ኣ ክፈልጡን ክሓስቡን ትገብር ስነ ጥበባዊ ስርሓት ምዃና ዝዛረቡ ቁጽሪ የብሎምን’ዩ።ንዃሊቲ ኸኣ ነዛ ደርፊ ድሕሪ 15 ዓመት ክሰምዓ ስለዝገበረ ብልቢ ኤምስግኖ።
ኣንበብቲ ኸኣ፡ተዘኽሮም ከተካፉልና ተስፋ ይገብር።ንሎሚ ኣብዚ ደው ከብል እሞ፡ ኣብ መበል ሳልሳይ ክፋሉ ብሰላም የራኽበና እብል።


text:
October 31, 2015
እቲ ብመሰረት ሻቡዓይ ምዕራፍ ቻርተር ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ድሮ በዓል ልደት ብ23 ታሕሳስ 2009 ዝሓለፈ ዓማጽን ዘይፍትሓውን ውሳነ ቁጽሪ 1907 ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ህዝባን እገዳ ኣሕሊፉ እዩ። እዚ ብምምሕዳር ኣሜሪካ ዝተሃንደሰ ውሳነ’ዚ ቀንዲ ዕላማኡ ንኤርትራ ንምድኻም፡ መስርሕ ልምዓታዊ ጉዑዞኣ ንምዕንቃፍ፡ ብመሰረት’ቲ ብ13 ሚያዝያ 2002 ዝሓለፈ ናይ መወዳእታን ቀያዲን ውሳነ ኮምሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተዋሕሰ መሬታ ንኸይትመልስ፡ ሰብኣዊ ዓቕሚ ኤርትራ ብምጽንቃቕ ኣይሰላም ኣይኲናት ሃዋሁው ንምፍጣርን ከምኡ ድማ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንዘለዎ ፖለቲካዊ ኣጀንዳ ንምትግባርን እዩ።
ምምሕዳር ኣሜሪካ ሚካፈሊያዊ ፖሊስኡ ንምዕዋት፡ ነቲ ጸኒሑ ብመገዲ ተቆጻጻሪ ጉጅለ ሶማልን ኤርትራን ዘጽደቆ ኣንጻር ኤርትራ መሰረት ዘይብሉ ውጹእ ናይ ሓሶት ክሲታት ክነዝሕ ተራእዩ። ኣብ መጨረስታ ከኣ ብሓሶት ዝተነድቀ ጻብጻብ ተዳልዩ ናብ ባይቶ ጸጥታ ቀሪቡ።
እቲ ልዕሊ ኩሉ ዘገርም ግን፡ ባይቶ ጸጥታ ካብ ታሪኻዊ፡ ፖለቲካዊ፡ ሕጋውን ስነ-ምግባራውን ሓላፍነቱ ብምህዳም ዝኾነ ይኹን መርትዖታትን ጭብጢታትን ከይሓተተ ነቲ ጸብጻብ ከምዘለዎ ምጽዳቁ እዩ። ሕመረት ናይ’ቲ ምስ ባይቶ ጸጥታ ዘሎ ጸገም ከኣ እዚ ሓቂ’ዚ እዩ።
በዚ ዝተጠቅሰ ሓቂታት እምበኣር፡ ውሳነ ባይቶ ጸጥታ ቁጽሪ 1907 ዘይፍትሓውን ዘይሕጋውን ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ምስቲ ኤርትራ ንምንቅስቃስ ሸበባ ሶማል ትሕግዝ’ያ ዝብል ምጉትን ምስ’ቲ ካብ ዘየለ ብጂቡቲ ዝተማህዘ ናይ ዶብ ሽግርን ፍጹም ምትእስሳር የብሉን። ስለዚ ከኣ ካብ’ቲ ንኣገባብካ ዕላማኻ’ዩ ዝውስኖ ዝብል ሚካፈላዊ ፍልስፍና ዝተበገሰ ብምዃኑ ኣብ ኣህጉራዊ ሕግታት ዘይተመርኮሰ ስነ- ምግባራዊ ባህሪ ዘይብሉ ውሳነ’ዩ።
በዚ መሰረት ባይቶ ጸጥታ ብዘይምዕጥይጣይን ምኽንያታትን ንውሳነኡ ዳግመ ርእይቶ ክገብረሉ ኣለዎ። ነቲ ኣንጻር ኤርትራ ዝፈጸሞ በደል ክእርሞን ብዘይ ቅድመ ኩነት ንውሳነ ቁጽሪ 1907 ክስርዞን ንኤርትራ ክብራ ክመልሰላን ይግባእ። ከምኡ እንተ ገይሩ ጥራሕ ከኣ’ዩ ብመሰረት ትሕዝቶን መንፈስን ቻርተር ውድብ ሕቡራት ሃገራት ፍትሓዊ ኣህጉራዊ ሕጊ ከስፍን ዝኽእል።


text:
እቲ ውሳነ ፓርላማ ይስሃቅ ብነፃ ቤት ፍርዲ ሚዛናዊ ፍርዲ ንኽወሃቦ ብምፅዋዕ ብምኽንያት ኣብ ኤርትራ ኣሎ ብዝበልዎ ዘስካሕክሕ ኩነታት ማእሰርቲ ንህይወት ዳዊት እውን ስግኣቶም ገሊፆም።
ኩነታት ጥዕናን ካልኦት ጠለባትን ዳዊት ንምፍላጥ ንኽሪኡዎ ንኽፍቀደሎምን ኣብ ኤርትራ ዝርከቡ እሱራት ንምፍታሕ ቤት ምኽሪ ኣውሮፓ ፃዕርታቱ ንኸሐይልን ኣባላት ፓርላማ ሕብረት ኣውሮፓ ሓቲቶም ኣለው።
እቲ ዝተመሓላለፈ ውሳነ ብተወሳኺ ሕብረት ኣውሮፓ ዝውሃብ ናይ ልምዓት ሓገዝ ንመንግስቲ ኤርትራ ዝጠቅም ንኸይኸውን የግዳስ እቲ ሓገዝ ንድልየት ህዝቢ ኤርትራ ዝዓለመ ክኸውን ኣለዎ ይብል።
ዳዊትን ብርክት ዝበሉ ጋዜጠኛታት ዝርከብዎም ኻልኦትን መንግስቲ ኤርትራ ኣብ 2001 ኣብ ልዕሊ ተቓወምቲ ብዝወሰዶ ስጉምቲ እዮም ተኣሲሮም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኤርትራ ቅድሚ ዓሰርተ ዓመት ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ንኽግበር ድሕሪ ምፅውዖም ንዝተኣሰሩ ን11 ፖለቲካዊ እሱራት ንኽትፈትሕ ኣምነስቲ ኢንተናሽናል ዝተብሃለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ሓቲቱ።
ኣምነስቲ ከምዝበሎ እቶም ሰለስተ ምንስቴራት ዝርከብዎም 11 ሰባት ኽሲ ከይተመስረቶምን ምስ ናይ ደገ ሰብ ከይተራኸቡን ንዝሓለፉ 10 ዓመታት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከምዝርከቡ ሓቢሩ።በይኖም ብዝተኣሰሩ ቑፅሪ ንመስቀይቲ ናይ ምቅላዕ ዕድሎም ዝለዓለ እዩ’ውን ይብል ኣምነስቲ።
ኣብ ኤርትራ እሱራት ኣብ ናይ መርከብ ናይ ኣቑሑት መትሐዚ ኮንተይነርን ኣብ ትሕቲ መሬትን ኣብዝርከቡ ኣብያተ ማእሰርቲን ኣብ ኣዝዩ ሕሱም ሙቐትን ከምዝእሰሩ ኣምነስቲ ይፅውዕ።
እቲ ጉጅለ ሰብኣዊ መሰላት ዓሽራይ ዓመት ዝኽሪ እቶም እሱራት ፕሬዝዳንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ልዕሊ መንግስቶም ነቐፌታ ንዘቕርብ ብጭካነ ዝዕፍኑን ንመሰረታዊ መሰላት ዘይግደሱን ምዃኖም ዘዘኻኽር እዩ ክብል ይገልፅ።


text:
ኢትዮዽያ ኣብ ቀፃሊ ምስ ግብፂ ዝህልዋ ልዝብ፣ንመሰረታዊ መርገፂኣ ብዘይትንክፍ ኣገባብ ዝካየድ ምኳኑ ጠቂሶም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ገለ ግብፃዊያን ምሃንዲሳት ዓብዪ ግድብ ህዳሴ ብዝምልከት ኣብዚ ሎምቅነ ዝሃብዎ ሪኢቶታት ሳይንሳዊ ኣይኮነን ክብሉ ኣብቲ መዳይ ናይ ዝተዋፈሩ ኢትዮጵያዊያን ሰብሙያ ጉጅለ ኣካቢ ኣፍሊጦም።
ኣቦ መንበር እቲ ጉጀል ዶ/ር ስለሺ በቀለ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ግብፃዊያን ሰብሙያ ቑመት ግድብ ህዳሴ ንኽቕንስ ዘቕረብዎ ሓሳብ ንሃገሮም ዘይጠቅም ንኢትዮጵያዊያን እውን ዝጎድእ እዩ ኢሎም።’‘ክኢላታት ጉጅለ መፋስስ ናይል ካብ ዩኒቨርስቲ ካይሮ’ ብዝብል 18 ግብፃዊያን ዝፅሓፍዎ ነገር ኣሎ።ቑመት እቲ ግድብ ከምዚ ይኹን ከምዚባ ይነኪ ዝብሉ መፍትሕታት ሓሳብ ኣቕሪቦም ኣለው።እዚ ግን ኣብ ሳይንስ እውን ዝተሞርኮዘ ኣይኮነን።’’
መፍትሒ ሓሳብ ግብፂ ዘስደምም እዩ ዝበሉ ዶ/ር ስለሺ ብኦም ዝምራሕ ኢትዮጵዮዊያን ጉጅለ ሰብሙያ ናይ ፅሑፍ ምላሽ ምውፅኡ ኣፍሊጦም ኣለው።ግድብ ህዳሴ ኣብ ልዕሊ ግብፂ ዝኾነ ይኹን ጉድኣት ከምዘየብፅሕ ዓለምለኸ ክኢላታት ብዝርከብዎ ገለልተኛ ጉጅለ ሰብሙያ ዝተረጋገፀ ምዃኑ ዶ/ር ስለሺ ንቪኦኤ ኣብሪሆም ክብል እስክንድር ፍሬው ፀብፂቡ።


text:
ካልኣይ ክፋል ቃለ መሕትት ምስ ተሓጋጋዛይ ዲን ኮሌጅ ኣባ ሲላስ
ልሳን ተዋሕዶ፦ ሥርዓተ ትምህርቲ እዚ ኮሌጅ ከመይ ይመስል?
ኣባ ሲላስ፦ ሥርዓተ ትምህርቲ እዚ ኮሌጅ ምስ ዕላማን ራእይን ቤተ ክርስቲያን ተሳንዩ ዝኸይድ እዩ። እዚ ኮሌጅ’ዚ ከምቲ ኣቐዲመ ዝገለጽክዎ፣ ንተሞክሮ ኣብዚ ዓውዲ’ዚ ብዙኅ ንዝሰጐሙ ኣኃት ኣብያተ ክርስቲያናት ኣብ ግምት ዘእተወ ይኹን እምበር ምስ ውሽጣዊ ዓቕሙን ቤተ ክርስቲያናዊ መንነቱን፣ ንዕላማን መደባትን ቤተ ክርስቲያን መሠረት ብምግባር እዩ ተሃንጺጹ። ኣብቲ ዕላምኡ፣ ተልእኾኡ፣ ራእዩ፣ ኣተኵሮታቱን ሸቶታቱን ኣቐምጢዎም ንዘሎም መደባት ንምዕዋት ናቱ ዝኾነ ሥርዓተ ትምህርቲ እዩ ኣዳልዩ። ብሓፈሻ ናይ ቀረባን ነዊን መደባቱ ገጻት ብገጻት ኣብ ዝተኸፋፈለ ስልታዊ ውጥን (strategic plan) ዝቕየድ ኮይኑ ኣብዚ ቀዳማይ ገጹ 4ተ መርሓ ግብርታቱ ኣተኣታትዩ ክሰርሓሉ እዩ። ኣብዚ ቀዳማይ ዓመት ብዲግሪን (ሓሙሽተ ዓመት) ዲፕሎማን (ሠለስተ ዓመት) መርሓ ግብርታት መደባቱ እኳ እንተፈለመ፣ ካብ ዝመጽእ ዓመት ድማ ናይ ሰርተፊኬትን (ሓደ ዓመት) ሓጸርቲ ሥልጠና ካህናትን (3 ወርሒ) ክጅምር እዩ። ነፍስ ወከፍ መርሓ ግብር ነናቱ ረብሓን ሸቶን ኣለዎ።
ኣብ ዓመት ክልተ ዕብረ ትምህርቲ (semster) ክህሉ ከሎ ተምሃሮ ኣብ ነፍስ ወከፍ ዕብረ ትምህርቲ ዝተሓተ 17 ዝለዓለ ድማ 20 ሰዓታት ኣብ ሰሙን (credit hours) ክመሃሩ እዮም። ብዘይካ እቲ ስሩዕ ትምህርት’ውን ምስቲ ዝጸንሖም ድኅረ ባይታ ንምምዕርራይን ንምሕጋዝን ተወሳኺ ናይ ሓገዝ ትምህርቲ (tutorial) ኣብ ገለ ዓውድታት ትምህርቲ ከምዝወስዱ ይግበር ኣሎ። ብሓፈሻ ሓደ ናይ ዲግሪ ተምሃራይ 64 ዓይነት ትምህርቲ (courses) ብምውሳድ ንክምረቕ ጠቕላላ ናይ 181 ሰዓታት (credit hours) ትምህርቲ ክጠናቕቕ ኣለዎ። ብተመሳሳሊ ድማ ናይ ዲፕሎማ ኣብ 39 ዓይነታት ትምህርቲ ናይ 115 ሰዓታት (credit hours) ትምህርቲ ክፍጽም ትጽቢት ይግበር። ከምኡ’ውን ናይ ሰርተፊኬት ኣብ 12 ዓይነታት ትምህርቲ ናይ 38 ሰዓታት (credit hours) ክመሃር ኣለዎ። ሥልጠና ካህናት ምስ ክፍልታት መንፈሳዊ ትምህርትን ስብከተ ወንጌልን ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ ብምትሕብባር ዝወሃብ ኮይኑ፣ ኣካዳሚያዊ ቅድመ መምዘኒ ዘይብሉ ካህናት ኣብ ዕቅበተ ሃይማኖትን ስብከተ ወንጌልን ዕዮ ጓስነቶምን ከምኡውን ኣብ ዝተፈላለየ ጽፍሒ መንፈሳዊ ስራሕ ዘድልዮም ዕጥቂ ትምህርቲ ንምዕጣቕ ዝዓለመ ናይ ሠለስተ ወርሒ ዕጹው ሥልጠና እዩ። በብእዋኑ ኣብ ኵሉ ሃገረ ስብከት ዝርከቡ ካህናትና እንተደኣ ዝግባእ ስልጠና ብቀጻሊ ክረኽቡ ክኢሎም ኣብ ኣገልግሎት ቤተ ክርስቲያን ዓቢይ ጽልዋ ክህልዎ ትጽቢትና ልዑል እዩ።
ብሓፈሻ እዚ ኮሌጅ ዝወሃቡ ትምህርትታት ኣብ 7ተ ዓውድታት ትምህርቲ (Departments) ዝተኸፍለ ኮይኑ፣ ዝርዝሩ ድማ
1. ክፍለ ትምህርቲ ቅዱሳት መጻሕፍትን ትርጓሜን (Bible Study & Exegesis Department)
2. ክፍለ ትምህርቲ ዶግማን ቀኖናን (Dogma & Canon Dept.)
3. ክፍለ ሥነ ምግባርን መንፈሳዊነትን (Ethics and Spirituality Dept.)
4. ክፍለ ትምህርቲ ጓስነትን ሓዋርያዊ ተልእኾን (Pastoral and Missionary)
5. ክፍለ ትምህርቲ ታሪኽን ቅርስን (History and Relics)
6. ክፍለ ትምህርቲ ቋንቋን ሥነ ጽሑፍን (Language & Literature)
7. ክፍለ ትምህርቲ ሳይንስን ቴክኖሎጂን እዮም። (Science & Technology)
ነፍስ ወከፍ ዓይነት ትምህርቲ (courses) ኣብዘን ክፍለ ትምህርቲ (Departments) ይጠቓለል ማለት እዩ።
ልሳነ ተዋሕዶ፦ ክንደይ ተምሃሮ ኣለዉኹም፣ ኣብ ምንታይ መርሓ ግብሪ (ፕሮግራም) ይመሃሩ? መጻኢ መደባት’ከ?
ኣባ ሲላስ፦ ኣስታት 75 ተምሃሮ ኣለዉና፣ ኣብ ክልተ ፕሮግራም ማለት ኣብ ናይ ዲግሪን ዲፕሎማን ትምህርቶም ይቕጽሉ ኣለዉ። ኮሌጅ ኣብ ኣርባዕተ ዓውድታት ትምህርቲ ብምሉእ ዓቕሙ ስሩዕ (ምዱብ) ትምህርቲ ዝህበሉ ደረጃ ምስ በጸሐ ኣስታት 350 ተምሃሮ ክህልዎ ትጽቢት ይግበር። ምሸታዊን ካልእን መደባት ምስ ኣተኣታተወ ድማ ኣስታት 500 ተምሃሮ ዓመታዊ ኣገልግሎት ትምህርቲ ክህብ ዓቕሚ ኣለዎ ንብል። እዚ ማለት ግና ንኹሉ ዓውደ ትምህርቲ ብሙሉእ ኣቕሞም ዝምህሩ መማህራንን ተሪፍዎ ዘሎ ካልኣይ ገጽ ህንጻዊ ስርሓት ምስ ተዛዘመ ማለት እዩ።
ልሳነ ተዋሕዶ፦ እዞም ተማሃሮ ካበይ እዮም ብምንታይ መምዘኒ ክትመርጽዎም ክኢልኩም?
ኣባ ሲላስ፦ ካብ ኵለን ሃገረ ስብከታት ውሽጢ ሃገርን ገዳማትናን ዝተረኽቡ እዮም። እቶም መሠረታውያን ረቋሒታት ኣመልከትቲ ከኣ ካልኣይ ኣካዳሚያዊ ደረጃ ትምህርቶም ብዝሓሸ ነጥቢ ዘጠናቀቑ፣ ማዕረገ ክህነት ወይውን ዲቁና ዘለዎም፣ ንጡፍት ኣገልገልቲ ቤተ ክርስቲያን ዝኾኑ፣ ብሃይማኖቶምን ሠናይ ምግባሮምን ዝምስከረሎም፣ ድሌት ትምህርትን ዕላማ ኣገልግሎትን ዘለዎም፣ መሠረታዊ ኣፍልጦ ቋንቋ ግእዝን ትምህርተ ሃይማኖትን ዘለዎም … ክኾኑ ኣለዎም ዝብል እዩ።
ዝተኸተልናዮ መስርሕ መምዘኒ ከኣ ቕጥዒ ኣመልከትቲ ብምድላው ናብ ኵሉ ገዳማትን ሃገረ ስብከትን ተላኢኹ። ነፍስ ወከፍ ተመሃራይ ከኣ ብዘይካ ባዕሉ ዝመልኦ ቅጥዒ ኣመልከትቲ ካብ መምህረ ንስሓኡ (ኣበ ነብሱ) ጀሚሩ፣ ናይ ደገፍ ወይውን ምስክርነት ደብዳበ ካብ ኣብያተ ጽሕፈት ሰበኻ ጉባኤ፣ ንኡስ ሃገረ ስብከት፣ ሃገረ ስብከት ከምኡ’ውን ጳጳስ ሃገረ ስብከት ከምዘምጽእ ተገይሩ። ብሓፈሻ እቲ መስርሕ ሰንሰለቱ ሃልዩ ብሃገረ ስብከት ከምዝምእከል ተገይሩ። እዚ ድማ ኣመልከትቲ ተምሃሮ ንዝጸንሖም ሃይማኖታዊን ስነ ምግባራዊን ድሕረ ባይታ ንምርግጋጽ ዝኣለመ እዩ።
እምበኣር ነዚ ኣማሊኦም ዝተረኽቡ ልዕሊ 250 ኣመልከትቲ ስለዝተረኽቡ፣ ብመሠረት እቲ ውጥን ዝነበረና ቦታ ንኣስታት 60 ተምሃሮ ብምንባሩ፣ ንኣመልከትቲ ንምፍላይ ጽሑፋዊ ናይ መእተዊ መርመራ (entrance exam) ተገይሩሎም። እቲ መርመራ ድማ ኣብ ነገረ ሃይማኖትን ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያንን፣ ኣፍልጦ ቅዱሳት መጻሕፍት፣ ቋንቋ ግእዝን እንግልጣርን (እንግሊዝ) ዘድሃበ እዩ ነይሩ። ውጽኢቱ ድማ ካብ 70% ከምዝተሓዝ ድኅሪ ምግባር እቲ ዝተረፈ 30% ድማ ንዝጸንሖም ደረጃ መንፈሳዊ ትምህርትን ማዕርግን ከምኡ’ውን ደረጃ ኣካዳሚያዊ ትምህርቲ ከም ተወሳኺ መምዘኒ መፍለዪ ተጸብጺቡ። እዚ ከኣ ብሓደ ወገን ነቶም ካህናትን ተወሳኺ ዝተፈላለየ መንፈሳዊ ሞያ (ቅኔ፣ መዝገብ ቅዳሴ፣ ኣቋቋም፣ መጻሕፍት ወዘተ) ንዘለዎም ኣገልገልቲ ዝያዳ ንምትብባዕን ንምሕጋዝን ክኸውን ከሎ በቲ ካልእ ድማ ልዕሊ ካልኣይ ደረጃ ኣብ ዝተፈላለየ ኮሌጃት ሃገርና ዝተፈላለየ ሞያ ንዝቐሰሙ ኣገልገልቲ ንምትብብዕ እዩ። እዚ ከኣ ተወሳኺ መንፈሳዊ ኮነ ኣካዳሚያዊ ሞያታት ዘለዎም ተምሃሮ፣ ቴኦሎጂ ምስ ዝመሃሩ ንዘለዎም ብልጫታት ንምጉላሕን ኣገዳስነቶም ንምእዛዝን፣ ምስ ራእይ ናይቲ ኮሌጅ’ውን ዝሳነ ስለዝኾነ እዩ ብፍሉይነት ተራእዩ።
ኣብ ርእሲ’ዚ ድማ ካብ ጠቕላላ ብዝኂ ክመሃሩ ዝፍቕደሎም ኣስታት 15% ሕዙእ ቦታ (ኮታ) ብተዛማዲ ዝተሓተ ነጥቢ ክህልዎም ንዝኽእል ርሑቕ ከባቢታትን ሃገረ ስብከታትን፣ ገዳማትን፣ ከምኡ’ውን ፍሉይ ክእለታት ንዘለዎም ኣመልከትቲ ከምዝሕዛእ ተገይሩ። እዚ ድማ ኣብ ሞንጎ ከተማታትን ርሑቕ ከባቢታትን ንዝጸንሐ ባይታ ሃይማኖታዊ ትምህርትን ዕድላትን ንምምዕርራይን ምዕሩይ ዝርገሐ ተምሃሮ ንምርግጋጽን ብመደብ ዝተገብረ እዩ። ኣብ ዝተፈላለየ ሚኒስትሪታት ብሞያኦም ከገልግሉ ዝጸንሑ እሞ ኣብዚ ኮሌጅ ክመሃሩ ኣመልኪቶም ዝለዓለ ነጥቢ መእተዊ መርመራ ዘመጽኡ ውሉደ ክህነት’ውን ክሰሓቡ ቤተ ክርስቲያን ንዘቕረበቶ ሕቶ ሰናይ ፍቓድ መንግስቲ’ውን ኮይኑ ከምዝሰሓቡ ስለዝተገብሩ፣ እዚ ኮሌጅ ዝተፈላለየ መንፈሳዊን ኣካዳሚያዊን ሞያ ዝዓጠቑ ተምሃሮ ከምዝህልዉና ገይርዎ ይርከብ።
ብሓፈሻ እዞም ተምሃሮ ብግቡእ ተምሂሮም ጽባሕ ናብ ኵሉ ኵርንዓት ሃገርን ወጻእን ተዘርጊሖም ነዛ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ዘገልግሉ ብምዃኖም ድጋፍን ሞራልን የድልዮም እዩ። ደቆምን ሓዳሮምን ከምኡውን ስርሖምን ናብርኦምን ገዲፎምን ተማሂርና ቤተ ክርስቲያንና ከነገልግል ኢሎም ተወፊዮም ዝመጹ ብምዃኖምን ቤተ ክርስቲያን ድማ ብዘይካ ንትምህርቲ ዝኸውን ካልእ ክትገብረሎም ኣብዚ ጊዜ ዘይትኽእል ብምዃኑ “ድራር ዘይብሉ ቀሺሲ …” ከምዝብሃል ብሰንኪ ናብራ ዓለም፣ ልቦም ከይክፈልን ንድኅሪት ከይጥምቱን ንኵሉ ኣማኒ ዝምልከት ስለዝኾነ ክድጐሙ ይግባእ በሃሊ እየ።
ልሳነ ተዋሕዶ፦ መነባብሮኦም’ከ እንታይ ይመስል?
ኣባ ሲላስ፦ ኵሎም ተምሃሮ ኣብ ውሽጢ ኮሌጅ ኣብ ዝተዋህቦም መደቀሲ ክፍሊ (ዶርሚተሪ) ይቕመጡ። ብዘመናዊ ኣገባብ ዝተኸሸነ መግቢ’ውን ይምገቡ። ኵሉ ዝረኽብዎ ኣገልግሎትን ትምህርትን ብናጻ ኮይኑ፣ ምሉእ ንምሉእ ብባጀት ቤተ ክርስቲያን እናተሸፈነ ይካየድ ኣሎ። መሠረታዊ ሕክምናዊ ኣገልግሎት’ውን ብናጻ ዝረኽቡሉ ክሊኒክ ኣብ ምዝዛም ይርከብ ኣሎ። ንተወሳኺ ሕክምና (refer) ከኣ ምስ ዓበይቲ ሆስፒታላት ውዕል ናይ ምግባር መደብ ኣሎ።
ልሳነ ተዋሕዶ፦ መጻኢ መደባት ትምህርቲ እንታይ ይመስል?
ኣባ ሲላስ፦ ገጽ ብገጽ ዝተኸፋፈለ መደባት እዩ ዘሎና፣ ልዕል ኢሉ ከምዝገለጽክዎ ኣብ ቀዳማይ ገጽ ኣብ ኣርባዕተ መርሓ ግብሪ ትምህርቲ ማለት ዲግሪ፣ ዲፕሎማ፣ ሰርተፊኬት፣ ስልጠና ካህናት ክንምህር ኢና። ሎምዘበን ብዲግሪን ዲፕሎማን መርሓ ግብርታት ጀሚርና ኣሎና። ዝመጽእ ዓመት መርሓ ግብሪ ትምህርቲ ብደረጃ ሰርተፊኬት፣ ጉዳይ ማሕንቖ ባጀት እንተደኣ ተፈቲሑ ድኅሪ ቍሩብ ኣዋርሕ ስልጠና ካህናት ክንጅምር መዲብና ኣሎና። ብሓፈሻ ቀዳማይ ገጽ ኵሉ ዓይነት ዓውድታት ትምህርቲ ብምጅማርን ኣሰራርሓን ውዳበ ምሕደራ ብምጽፋፍን ንዓበይቲ መደባት መበገስን መንጠሪ ባይታን ኮይኑ ዘገልግል እዩ።
ኣብ ካልኣይ ገጽ ዘሎ ዝርዝራዊ መደባት ኣብዚ ምጥቃሱ ብዙኅ ኣገዳሲ እኳ እንተዘይኮነ ፍቓድ እግዚአብሔር ኮይኑ ኵሉ ብስሩዕ እንተደኣ ከይዱልና ከም መቀጸልታ ቀዳማይ ገጽ ንኵሉ ክመሃሩ ንዝደልዩ ኣገልገልቲ ኮነ ምእመናንን ምእመናትን ምሸታዊ (extension) መርሓ ግብሪ ትምህርቲ ከምኡ’ውን ናይ ርሑቕ (ምልእኣኽ) ትምህርቲ (correspondence) ምጅማር ከም መደብ ኣሎና። እዚ ድማ ብፍላይ ብስራሕን ካልእን ምኽንያት ዕድል ትምህርቲ ንዘይረኸቡ ውሉደ ክህነትን፣ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ንዘለዉ ኣገልገልትን መንእሰያትን ጽቡቕ ዕድል ክኸፈተሎም ኢልና ንኣምን። ብተወሳኺ’ውን ብቀዳማይ ዲግሪ ጥራይ ዝወሃብ ዝነበረ ትምህርቲ ናብ ካልኣይ ዲግሪ ንምዕባዩን ምርምራዊ ስርሓት ንምስፋሕን ዝኣለመ፣ ኣብ ዓይነት፣ ጽፈት፣ ዕምቈት ትምህርቲ ዝያዳ ንምስራሕ ውጥን ዝተገብረሉ እዩ። ኣብ ሣልሳይ ገጽ ድማ ካልእ ዓበይቲ መደባት ተሰሪዑሉ ይርከብ።
ልሳነ ተዋሕዶ፦ ኣብ ምጅማር መንፈሳዊ ኮሌጅ እቲ ወሳኒ ብቍዕ መምህርን ኣመሃህራን ከምኡ’ውን መወከሲ መጻሕፍቲ ኮይኑ ይረኣየና እሞ ኣብዚ ጉዳይ እዚ ኮሌጅ እንታይ ኣተሓሕዛን ብቕዓትን ኣለዎ ትብሉ?
ኣባ ሲላስ፦ ሓቂ እዩ። ብቍዕ መምህር ዘይብሉ ቤት ትምህርቲ ብቍዕ ተምሃራይ ክህልዎ ኣዝዩ ጸቢብ ዕድል ዘለዎ እዩ። እኹል መወከሲ መጻሕፍትን ቤተ መጻሕፍትን ዘይብሉ’ውን ከምኡ እቲ ዝድለ ብቕዓት ክርከቦ ዝኽእል ተምሃራይ ክፈሪ ኣይክእልን እዩ። ስለዚ ድማ እዚ ኮሌጅ ካብ መጀመርታ ኣትሒዙ ክሰርሓሉ ዝጸንሐ ጉዳይ እዩ። ርግጽ እዩ ብቴኦሎጂ ትምህርቲ ዝተመረቑ ብዙኃን ምሁራን ኣብ ውሽጢ ሃገር ኣለዉ ክብሃል ኣይከኣልን እዩ። እዚ ማለት ግና ብቍዓንን ብሱላትን መምህራንን ሊቃውንትን የለዉን ማለት ከምዘይኮነ ፍሉጥ ነገር እዩ። ነዚ ከኣ ዕላማ መንፈሳዊ ኮሌጅን (ቴኦሌጂ) ትርጉም መምዘኒ ብቕዓትን ብዝግባእ ምርዳእ ኣገዳሲ እዩ። ብመሠረቱ ቤተ ክርስቲያን ጥንታዊን ርቱዕን ሃይማኖታን ሥርዓታን ዓቂባ ክትጐዓዝን ኣሽሓት ዘመናት ኣቍጺራ ኣብ ዘመንና ክትበጽሕ ዝኸኣለት ዘመናዊ መንፈሳዊ ኮሌጅ (ቴኦሎጂ) ስለዝነበራ ኣይኮነን። ብሕጂ’ውን መንፈሳዊ ኮሌጅ ስለዘለዋ ጥራይ በዚ ኣገባብ ክዕቀብ ዝኽእል ማለት የዋህነትን ጊጉይ ኣተሓሳስባን እዩ።
ልዕሊ ኵሉ ንቤተ ክርስቲያንን ርቱዕ ሃይማኖታን ዝሕሉ እግዚአብሔር ኣምላኽ እዩ። መንፈሰ እግዚአብሔር ንሊቃውንት ልቦናን ምሥጢርን፣ ንጻድቃን ጽንዓትን ተጋድሎን፣ ንሰማዕታት ድማ ትብዓትን ቅንዓትን፣ ንኣገልገልቲ ትግሃትን ሞገስን፣ ንምእመናን ድማ ምኽርን ፍቕሪ እናሃበ ሃይማኖት ዘጽንዕ ንሱ እዩ። ኵሉ ኣገልጋሊን ምእመንን ከኣ ከከም ኣገልግሎቱን ጽንዓቱን ጸጋ ይርከብ። ወሪዶም ደይቦም እቶም መኽሊቶም ዘትረፉ ገብር ኄር ክበሃሉ ከሎ እቶም ዝሓብኡ ድማ ገብረ ሃካይ ይበሃሉ። እምበኣር ቤተ ክርስቲያን መናኸሪ ትጉሃትን ጽኑዓትን ብምዃንና ብሊቃውንትን መምህራንን ደቃ እናተጓሰዩ ሃይማኖት ጸኒዑ ይቕጽል ኣሎ። ኮሌጅ ክበሃል ከሎ’ውን በብዓውደ ትምህርቱ ብምክፍፋል፣ ትምህርተ ሃይማኖትና ሥርዓት ቤተ ክርስቲያንና፣ ክርስቲያናዊ ሥርዓተ ኣምልኾትና፣ ትምህርቲ ሠናይ ተግባራትን ሕገ እግዚአብሔርን፣ ታሪኽናን ትውፊትናን፣ ቅዱሳት መጻሕፍትን፣ ጸጋታትናን መንፈሳዊ ሃብትናን ….. ወዘተ ብዝግባእ እነምሃረሉ ብምዃኑ ኣብ ዓዓውዱ ድማ ቤተ ክርስቲያን ሊቃውንትን መምህራንን ስለዘለዋ ናይ መምህራን ጸገም ኣሎና ኣይንብል ኢና። እቲ ዘገድስ ብኸመይ ኣብዚ ዕዮ’ዚ ሊቃውንትን መምህራንን ዝሳተፉሉ ኣገባብ ንሰርዕን ምስቲ ዘመናዊ ኣገባብ ኣመሃህራ ነወሃህድን እዩ። ብሓቂ ውሽጣዊ ዓቕምና እንተደኣ ፈቲሽናን ኣሳቲፍናን ናይ ፍልጠት ጸገም የብልናን። ገለ ውሑዳት ዓውድታት ትምህርቲ ዝያዳ ብካልኦት ሊቃውንትን መምህራንን ኣኃት ኦርየንታል ኣብያተ ክርስቲያናት ምሃብ ኣብ ዘገድሰሉ እዋን ድማ ብዝምልከቶም ኣካላት ቤተ ክርስቲያን ዝተታሓዘ መደብ ኣሎ። ሕጂ’ውን እቲ ቀዳምነት ግና ኣብ ውሽጢ ንዘሎ ዓቕምና ምብርባር ምዃኑ ምጥቃስ ኣገዳሲ እዩ።
በዚ ኣጋጣሚ’ውን ብዙኃን ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝቕመጡ ዝተፈላለየ ጥንታዊ ሞያ (መንበር) ዘመስከሩ ከምኡ’ውን ቴኦሎጂ ዝተምሃሩን ክምህሩ ዝኽእሉን ኤርትራውያን ከምዘለዉ ፍሉጥ ኮይኑ ኣትዮም ብጊዜዊነት ድዩ ብቀዋምነት ናብ ሃገሮም ተመሊሶም ከበርክቱ ይግባእ። ከምቶም ዝቐደሙ ቅዱሳን ብሞያኻ ድዩ ብፍልጠትካን ገንዘብካን … ሕዝብኻን ቤተ ክርስቲያንካን ምሕጋዝ ዓቢይ ሰማያዊ በረኸት ከምዘለዎ ክሰሓት የብሉን። ደኺሞም ዘተመሃርዎ ትምህርቲ (መኽሊት) ዘየፍርዩሉ ወይውን ዘይብዝኅዎ እንተኾይኑ ጽባሕ ወቐሳ ዘይተርፍ ብምዃኑ ብስም እግዚአብሔር ጻውዒተይ የቕርብ።
ናብቲ ሕቶ ክምለስ እዚ ኮሌጅ’ዚ ኣብቲ ዝምህሩሉ ዘለዉ ዓውዲ ትምህርቲ ብዝግባእ ዝተማህሩን ንነዊሕ ዓመታት ክምህሩሉን ብዝጸንሑ መምህራን እዩ ዝካየድ ዘሎ። ንገለ ሊቃውንትና ከኣ ከምቲ ኣቐዲመ ዝገልጽክዎ ምስቲ ዘመናዊ ኣገባብ ንምልላይ ስነ ምምህርና (pedagogy) ብምምሃር ከምዝዳለዉ ክግበር ጸኒሑ እዩ። እቶም ጻውዒት ዝተገብረሎም ሊቃውንትን መምህራንን ድማ ብምሉኦም ኣብ ጽሙድ ዕዮ ትምህርቲ ይርከቡ ኣለዉ። ኣብ መወዳእታ ክብሎ ዝደሊ ነገር፣ ቴኦሎጂ ብመንጽር ፍሉይ ፍልጠት ክንርእዮ ኣይግባእን። እንታይ ደኣ እስትግቡእ ወይውን መድብል ኵሉ ዓይነት መሠረታዊ ፍልጠት ትምህርትን ሃብትን ቤተ ክርስቲያን ምዃኑ ነስተውዕል። ኣብ ዕላማ ናይቲ ኮሌጅ’ውን ተነጺሩ ከምዘሎ ንሕና ብቀዳምነት ዘገድሰና ፍልስፍናን ርቀትን ዘይኮነስ፣ ንኵሉ ዓውድታት ትምህርቲ ቤተ ክርስቲያን ብዝግባእ ፈሊጦምን ዓጢቖምን፣ ሃይማኖቶም ኣጽኒዖም ትምህርቲ ኣቦታቶም ኣክቢሮም፣ ኣብ ኵሉ ዓውድታትን ተልእኾታትን ቤተ ክርስቲያን ኣትዮም ክሰርሑን ኣብ ዕብየት ቤተ ክርስቲያን እጃሞም ብዕላማ ዘበርክቱን ኣርኣያ ዝኾኑን ብትሕትና ዝመላለሱን ተምሃሮ እዮም። ነዚ ዕላማ ድማ ዘሎና ትሕዝቶ ነቲ ኮሌጅ ኣብቲ ዝድለ ዕላማ ንምብጻሕ ዘእግሞ ኣይኮነን። ዛጊት ከም ጀማሪ ኮሌጅ’ውን ዘሎ ግብረ መልሲ ተምሃሮ’ውን ብብቕዓት መምህራና ዕጉባት ምዃኖም እዩ።
ይቕጽል . . .


text:
ሰብ ኣልቦ ነፋሪት/ድሮን/ ኣሜሪካ ኣብ ሶማል ትማሊ ሶሉስ ብዝፈፀመቶ መጥቓዕቲ ሰለስተ ዕጡቓት ኣል-ሸባብ ከምዝተቐትሉ ናይ ኣሜርካ ኣፍሪቃ እዚ(ኣፍሪኮም) ገሊፁ።
ኣብቲ ካብ ሞቓድሾ 75 ኪሎ ሜትር ርሒቑ ኣብዝርከብ ቦታ ብዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ድሮን ኣብ ልዕሊ ሲቪላት ጉድኣት ከምዘይበፅሐ እቲ ወታደራዊ መግለፂ ይሕብር።
ብመሰረት ኣፍሪኮም ኣባላት ኣል-ሸባብ ወታደራት ሕብረት ኣፍሪቃ ይንቀሳቐስሉ ዝነበረ ከባቢ መጥቓዕቲ ንምፍፃም ይዳለው ነይሮም ይብል።
ብኻልእ ናይ ሶማል ዜና ንኢትዮጵያ ተመሓላሊፉ ዝተወሃበ ኣባል መሪሕነት ግንባር ሓርነት ኦጋዴን/ONLF/ ኣሸባሪን ነቲ ዞባ ስግኣትን ነይሩ ክብል መንግስቲ ሶማል ተኸላኺሉ።
ሓደ ካብ መራሕቲ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ንኢትዮጵያ ተመሓላሊፉ ምውሃቡ ስግኣት ፀጥታ ንምውጋድ ዝተወስደ ሕጋዊ ስጉምቲ እዩ ኢሉዎ’ሎ።
ኣባል ፈፃሚ ስራሕ ኦብነግ ዓብዲኻሪም ሸኽ ሙሴ ኣብ ዋና ከተማ ሞቓድሾ ይነብር ከምዝነበረን 23 ነሓሰ 2017ዓ.ም. ብሓይልታት ፀጥታ ሶማል ኣብ ቁፅፅር ድሕሪ ምውዓሉ ንኢትዮጵያ ተመሓላሊፉ ተዋሂቡ።


text:
ኣደ መንበር ህግደፋዊት ሃማደኤ ዝተመጠወላ ስልጣን ንምዕቃብ ኣብ ባይታ ካብ ዘሎ ሓቂ ወጻኢ ሓሶት ትዘርእ ከም ዘላ ተገሊጹ
ተኽኣ ተ/ሚካኤል ዝተባህለት ኣደ-መንበር ስማዊት ህግደፋዊት ማሕበር ሃማደኤ፡ ብስም ደቂ-ኣንስትዮ ብተዘዋዋሪ ካብ ኢሳያስ ንመጋበርያነት ንዝተዋህባ ስልጣን ንምዕቃብን፡ ተፈታውነት ንምርካብን ነተን በቲ ስርዓት ድከተን ዝበልዓ ዘለዋ ደቂ-ኣንስትዮ፡ ብሳላ መንግስቲ ብቑጠባውን ማሕበራውን መዳያት ርኡይ ለውጢ የምዝግባ ኣለዋ ክትብል ዘስመዓቶ መደረ: ድሕሪ ኣኼባ ደፋር ልእኽቲ ብስምና እንጀራኣ ከተብስል፡ ብዛዕባና ኣብ ክንዲ ንነግራ ክትነግረና ዝብል መዛረቢ ኮይና ከም ዘላ ምንጭታት ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ካብ ሱዳን ሓቢሮም።
ኣደ መንበር ህግደፋዊት ሃማደኤ ኣብ ወተሃደራዊ ታዕሊም ሳዋን ካልኦት ቦታታትን ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ኣኼባ ከተካይድ ከም ዝቐነየት፡ ኣብ ኩሉ ዝገበረቶ ኣኼባታት፡ ህዝቢ ኤርትራ ሳላ መንግስቲ ዝፈቐዶ መደባት ትምህርትን ዝሰለዖ ባጀትን ብዝገርም ናህሪ ማሕበራዊ ህይወቱ ይልወጥ ኣሎ፡ ብፍላይ ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ ቀጥታዊት ተረባሒት ናይ ዝምዝገብ ዘሎ ፖለቲካውን ልምዓታውን መደባት ኮይና ኣላ። ንዝያዳን ተወሳኽን ዕቤት ድማ ንመደባት መንግስቲ ብግቡእ ተረዲኣ ኣብ ግብሪ ንምትጓሙ ብንጥፈት ክትዋሳእ ኣለዋ እናበለት ብሓውሲ ትእዛዝ ዝሃበቶ መግለጺ፡ ቁጠዐ ፈጢሩ ደሓን መዓልትኺ ተጸበዪ ዝብል ርእይቶ ካብ ብዙሓት ዝስማዕ ቅሬታ ምህላውን ኣረዲኦም።
ኤርትራውያን ዝርከብዎም ዝተወሰኑ ስደተኛታት ካብ ሊብያ ናብ ኢጣልያ ተሰጋጊሮም።
ኣብ ሊብያ ንህይወቶም ኣብ ዘስግእ ኩነታት ዝርከቡ ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ስደተኛታት ከም ዘለው፡ መንግስቲ ጣልያን ብኣባል ኤውሮጳ ሕብረት ዝኾና ሃገራትን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን፡ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ንዝመጽእዎ ስደተኛታት መዓስከራት ከፊቱ ብሓውሲ ጅሆ ካብ ምሓዝ ሓሊፉ፡ ብግቡእ ስደተኛታት ተቐቢሉ ኣየጣየስን ንዝብል ክሲ መልሲ ንምሃብ ይመስል፡ ብናይ ወተሃደራት ነፈርቲ 162 ሰባት ካብ ሊብያ ናብ ሃገሩ ከምዘእተወ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ጸብጺበን።
እቶም ካብ’ቲ ባርነታዊ ንግድን ጾታዊ ዓመጽን ዝካየደሉ ናይ ሲኦል መሬት ሊብያ ናብ ኢጣልያ ናይ ምስግጋር ዕድል ዝገጠሞም ስደተኛታት፡ ዜጋታት ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ሱዳንን የመንን ከም ዝኾኑ፡ መስርሕ ምስግጋር ገና ቀጻሊ ከም ዝኾነ፡ ግን ከኣ ብመንጽር’ቲ ኣብ ሊብያ ዝፍጸም ዘሎ ሰብኣዊ ግፍዕታት ኣዝዩ ዘግምታዊ ብምዃኑ ሻቕሎት ከም ዝሓደሮ ላዕለዋይ ተጸዋዒ ጉዳይ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ምሕባሩን ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኣመሪካ ገንዘባዊ ደገፍ ትገብረለን ሃገራት ንመርገጺና ክድግፋ ኣለወን እንተዘይኮይኑ ግን ክብል ዝሃቦ መግለጺ ኣብ ብዙሓት እንኮላይ ኣብ ኣማሪካውያን ኣግራሞት ፈጢሩ።
ካብ እዋን ምረጹኒ ጎስጓስ ዝገብረሉ ዝነበረ ግዜ ክሳብ ሕጂ፡ ዝህቦ ርእይቶታት ምስ ክብሪ ርእሰ ሓያል ኣመሪካ ዘይኸይድ ሕድሕዱ ዝራጸም’ዩ ዝብል ትዕዝቢ ከም ዘለዎ እንከሎ፡ ኢዮሩሳሌም ዋና ከተማ እስራኤል ክትከውን’ያ ምባሉ ዳርጋ ንኩሉ ንደላዪ ሰላም ማሕበረ ሰብ ዓለም ዘገረመ ከምዝኾነ፡ እዚ ግጉይ ርእይቶ’ዚ ኣብ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ተቓውሞ ከም ዝገጠሞ፡ ቀጺሉ ህጹጽ ኣኼባ ሓፈሻዊ ባይቶ ኣብ ዝተጸዋዓሉ፡ ንሕና ሚሊዮናትን ቢሊዮናትን ገንዘብ ንልግሰለን ሃገራት ንርእይቶና ክድግፋ ኣለወን። ንርእይቶና ዘይድግፋ ሃገራት በዓል መን’የን ዝርዝር ኣስማተን ተመዝጊቡ ክመጽኣኒ ኣለዎ ምባሉ፡ ርእስኻ ክኢልካ ደው ዘይምባል ክሳብ ክንደይ ዋጋ ዘኽፍል ከምዝኾነ፡ ዝተፈላለዩ ጸሓፍትን ትካላት መራኸቢ ብዙሓንን ርእይቶታት ይህብሉ ኣለው።
ህጹጽ ኣኼባ ሓፈሻዊ ባይቶ ብ128 ድምጺ ኢዮሩሳሌም ዋና ከተማ እስራኤል’ያ ንዝብል መርገጽ ትራምፕ ከም ዝነጸጎ፡ ነብሱን እስራኤል ሓዊሱ ናይ 9 ሃገራት ደገፍ ከም ዝረኸበ፡ 35 ሃገራት ድምጺ ተዓቅቦ ከም ዝገበራ፡ 21 ሃገራት ድማ ኣብ ኣኼባ ከምዘይተሳተፋን ማዕከን ዜና ኣልጀዚራ ኣረጋጊጹ።
ትረምፕ ድሕሪ ብ128 ሃገራት ዝገጠሞ ተቓውሞ፡ ብወኪሉ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣቢሉ፡ ሃገረይ ኣመሪካ ከም ሎሚ ተገሊላን ውድቀት ገጢምዋን ኣይፈልጥን ከም ዝበለ፡ ነተን ገንዘብ ዝሕግዘን ዝነበረሞ ብኣንጻሩ መርገጽ ዝወሰዳ ሃገራት ክንረአ ኢና ኢሉ ይሕንሕነለን ከም ዘሎ፡ ንውድብ ሕቡራት ሃገራት ይህቦ ካብ ዝነበረ ባጀት ብኣማኢት ሚሊዮናት ከጉድል ምዃኑ ምሕባሩ፡ ዛጊት ካብ ደገፍቱ ላቲን ኣመሪካዊት ሃገር ጓቲማላ ኣብ ቴል ኣቪቭ ንዝርከብ ኤምባሲኣ ናብ ኢዮሩሳሌም ከተግዕዞ ምዃና ብወግዕ ምሕባራን እተን ማዕከናት ዜና ሓቢረን።
መራሕቲ ቱርክን ሱዳንን ተራኺቦም ንግዳዊ ንጥፈታቶም ካብ ዝነበሮ ናብ 10 ቢሊዮን ዶላር ሓፍ ከብልዎ ተሰማሚዖም።
ፕረሲደንት ቱርኪ ጣይብ ኤርዶጋን ብ24 ታሕሳስ 2017 ኣብ ሱዳን ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ከም ዝገበረ፡ ዕላማ እቲ ምብጻሕ ኣብ መንጎ ክልቲኣቶም መንግስታት ዝጸንሐ ቁጠባዊ ንግዳውን ካልእ ጉዳያትን ካብ ዝነበሮ ንምሕያሉ መሰረት ዝገበረ ከም ዝኾነ፡ ረድዮ ጀርመን መደብ ቋንቋ ኣምሓርኛ ብ25 ታሕሳስ 2017 ጸብጺባ።
ክልቲኦም መራሕቲ ቅድም ክብል ዝነበረ ናይ 500 ሚሊዮን ዶላር ንግዳዊ ስምምዕ ናብ 10 ቢሊዮን ዶላር ሓፍ ክብል ከምዝተሰማምዑ፡ ኣብ ቀጠርን ብስዑዲያ ዝምራሕ ምሕዝነትን ተፈጢሩ ዘሎ ሓርፋፍ ዝምድና፣ መራሒ ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ጉዳይ ኢዮሩሳሌም ዝወሰዶ ዘሓላፍነታውን ሓደ ሸነኻውን ውሳነን መርገጽ መንግስታቶም ኣመልኪቶም ብሰፊሕ ከም ዝተረዳድኡ ፈለጥቲ ውሽጢ ሓቢሮም።
ጣይብ ኤርዶጋን ኮነ ብረሲደንት ኣል በሽር፡ ከካብ ናቶም መንቀሊታት ምስ ምዕራብ ሃገራት ብፍላይ ከኣ ምስ ኣመሪካ ኣብ ምትእምማን ዝተሰረተ ዝምድና ከምዘይብሎም ይፍለጥ’ዩ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 27-12-2017


text:
ሓበራዊ ኣኼባ ኮሚሽን ኢትዮጵያን ጅቡቲን ኣብ ክልል ዓፋር ከተማ ሰመራ
መቐለ መጋቢት 04/2010(ድወት) መበል24 ሓበራዊ ኣኼባ ኮሚሽን ዶብ ኢትዮጵያን ጅቡትን ኣብ ክልል ዓፋር ከተማ ሰመራ ይካየድ ከምዘሎ ተገሊፁ፡፡
እቲ ጉባኤ ኢትዮጵያን ጅቡትን ኣብ ሓበራዊ ጉዳያት ዶብ ብሓባር ዝዝትየሉ ከምዝኾነ ድማ ተሓቢሩ፡፡
ኣብ ሚኒስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዳይሪክተር ጀነራል ጉዳያት ጎረባብቲ ሃገራትን ኢጋድን ኣምባሳደር መሓመድ ድሪል ከምዝበልዎ ርክብ ኢትዮ-ጅቡቲ ኣብ ሓበራዊ ረብሓ ዝተመስረተን ህዝባዊ ምትእስሳር ዘጠናኽርን ምዃኑ ገሊፆም፡፡
ብምዃኑ መበል 24 ሓበራዊ ጉባኤ ኮሚሽን ዶብ ኢትዮ-ጅቡቲ ንምምሕያሽ መነባብሮ ህዝብታት 2ቲኤን ሃገራት ዝሕግዙ ጠቐምቲ ሓሳባት ዝፍልፍልሉ መድረኽ ከምዝኾነ ገሊፆም፡፡
እቲ መድረኽ 2ቲኤን ሃገራት ክሳብ ሐዚ ዘመዝገበኦም ዓወታት ብዝበለፀ ዘጎልብትን ሓበራዊ ፀገመን ፈልየን መፍትሒ ንምቕማጥ ኣንፈታት ዘነፀራሉን ምዃኑ ድማ ተመልኪቱ፡፡
እቲ ኣኼባ ኣብ ጉዳያት ዘይሕጋዊ ዝውውር ሰባት ኣፅዋርን ኮንትሮባንድን ዶባዊ ንግድን ትኩረት ከምዝገብር ድማ ተገሊፁ፡፡
ነዊሕ ዓመታት ዘቑፀረ ርክብ ኢትዮ-ጅቡቲ ማሕበራዊን ቑጠባውን ምትእስሳረን ብዝበለፀ ንምጥንካር እናተሰርሐ ከምዘሎ ይፍለጥ፡፡
መበል 24 ሓበራዊ ጉባኤ ኮሚሽን ዶብ ኢትዮ-ጅቡቲ ክሳብ 6 መጋቢት 2010 ከምዝካየድ ድማ ተሓቢሩ፡፡


text:
ኣብ ሊብያ ዝርከብ ኤርትራዊ መንእሰይ ኣብ ሓደጋ ይርከብ
ኣብ ሊብያ ዝርከብ ኤርትራዊ መንእሰይ ኣብ ሓደጋ ይርከብ
ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን ከምኡ ህጻናትን፡ ብጹሓት ወርሒ ዝርከብወን ኣዝዮም ብዙሓት መንእሰያት ኤርትራ ንዓመታት ኣብ ትሕቲ መሳፍንቲ ኵናት ሊብያ ተጨውዮም ክሳቐዩ ዝጸንሑ ኮይኑ፡ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ሊብያ ዝካየድ ዘሎ ሓድሕድ ኵናት ንኩነታቶም ኣብ ዝኸፍአ ሓደጋ ኣብጺሕዎ ይርከብ።
መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ማእሰርታት ሊብያ ዝሕልፎ ዘለዉ ስቅያት በታ ንእሽቶይ ዝረኽበዋ ዕድል ንሕብረተ ሰብ ዓለምን ንዜጋታቶም ህዝቦን ዘመሓላልፍዎ ዘለዉ መልእኽቲ ኣብ ጽንኩርን ከብድን ኣሕዛኒ ኩነታት ይሳቐዩ ምህላዎም ብመራኸቢ ብዙሓት ብተደጋግሚ ክግለጽ ጸኒሑ ይግለጽ ኣሎን። ድሮ ኣብ ሓያሎ ከተማታት’ውን ንመንግስታትን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት መንግስታት ቆላሕታ ክግበረሉም ነፍሲ ምድሓን ሰላምዊ ሰልፊ ምሕጽንታት ተገይሩ፡ ግን እዚ ኣኻሊ ስለ ዘይኮነ ክሳብ ንሂወቶም ኣብ ውሑስ መዕቆቢ ቦታ ዝግዕዙ ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ ብዝከኣሎ ብዝተወደበን ብውልቀን ደጊሙ ደጋጊሙ ንዝምልከቶም ኣካላት ምእንቲ እዞም መንእሰያትን ህጻናትን ጥራዓንት ከቅርብ ይግባእ። ሰዲህኤ ጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብሓፈሻ ብፍላይ ከኣ ነዚ ሕጂ ኣብ ሊቢያ ዝረአ ዘሎ ፍታሕ ንምርካብ ኣብ ዝካየድ መደባት ዝከኣሎ ኩሉ ብሓባር ድምጺ ውጹዓት ከቃልሕ ዘለዎ ድሌት ኣብ ልዕሊ ምግላጽ ጸዋዒት’ውን የቕርብ።
ዘለኣለማዊ ክዝብርን ዝኽርን ስውኣትና
ዜናን ሓበሬታ ሰዲህኤ
18 መስከረም


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ትንቢተ ዮናስ
ሓደ ካብ 46 መጻሕፍተ ብሉያት ዝኾነ ትንቢተ ዮናስ እዩ። ናይዚ መጽሓፍ’ዚ ጸሓፊ ባዕሉ ነቢይ ዮናስ እዩ ዝብል ትውፊት ኣሎ።
ዮናስ፡ ማለት “ርግቢት ወይ ከኣ ለዋህ” ማለት እዩ። ሕፃን እንከሎ፡ ብነቢይ ኤልያስ ካብ ሞት ዝተንሥአ ወዲ ሰርፕታዊት ሰበይቲ እዩ። (1ይ ነገ. 17፡17-24) ብኣካልን ብጸጋን ምስ ዓበየ ድማ ኣብ 1200 ዓመት ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ፡ ኣብ ዘመነ ንጉሥ ዓሞፅ ወዲ ምናሴ ሃብተ ትንቢት ተዋሂብዎ ዝንበ ነቢይ እግዚአብሔር ኮነ።
ዋላ እኳ ነቢይ ዮናስ እስራኤላዊ ነቢይ እንተኾነ ብትእዛዝ እግዚአብሔር ካብ ምድረ እስራኤል ወፃኢ ናብ ዝኾነት ከባቢ 120,000 ተቐማጦ ዝነበርዋ ናይ ኣሶራውያን ዓባይ ርእሰ ኸተማ ነነዌ ከይዱ ኣስተምሃረ።
እግዚአብሔር ኣምላኽ፡ ንነቢይ ዮናስ “ተንሥእ እሞ ናብ ነነዌ ናብታ ዓባይ ከተማ ኬድካ መሃር” በሎ። ነቢይ ዮናስ ግና ለውሃት እግዚአብሔር ከምኡ’ውን ክፍኣት ሕዝቢ ነነዌ ይፈልጥ ስለዝነበረ ፈቓደኛ ኮይኑ ኣይተረኽበን። ዮናስ ማለት ለዋህ ስለዝኾነ፡ ‘ኣብ ቅድሚኡ ስለዝረኣየኒ እኮ እዩ ከምዚ ዝበለኒ’ ኢሉ ካብ ገጽ እግዚአብሔር ንምኽዋል ንተርሴስ ብእትኸይድ መርከብ ተሳፊሩ መንገዱ ቐጸለ። ሽዑ እታ መርከብ ኣብ ማእከል ባሕሪ ምስ በጽሐት ብርቱዕ ማዕበል ተላዒሉ ነታ መርከብ ኪግምጥላ ደለየ። እቶም ኣብታ መርከብ ተሳፊሮም ዝነበሩ ሕዝቢ ዘቃልለሎም መሲልዎም ነቲ ኣቝሑቶም ናብ ባሕሪ ኪድርብዩ ኸለዉ፡ ዮናስ ግና ደቂሱ ነበረ። እቲ መራሕ መርከብ ድማ እዚ ዅሉ ሕዝቢ ኪጭነቕን ኪሽገርን ከሎ ዮናስ በጥ ኢሉ ደቂሱ ምስ ረኣዮ ‘ኣንታ ሰብኣይ እንታይ እዩ ሥራሕካ፧ እዚ ሕዝቢ ኣብ ዓቢይ ኃደጋ ወዲቑ ናብ ዘዘምልኾ ኣምላኽ እናለመነን እናተማሕፀነን ንምንታይ ኢኻ ናብ ፈጣሪኻ ዘይትልምን፧’በሎ። ሽዑ ዮናስ እዚ ብሰንኪ ኃጢኣተይ ዝመጽአ እዩ፡ ስለዚ ናብዚ ባሕሪ ደርብዩኒ’ሞ እዚ ማዕበል ክሃድኣልኩም እዩ’ በሎም። እቶም ሕዝቢ ግና ከመይ ጌርና ክንድርብየካ እንተኾነ ግዳ ዝሃድኣልና እንተኾይኑሲ ዕጫ ነውድቕ’ሞ እቲ ዕንጨይቲ ዝበጽሖ ይደርበ፡ ተበሃሂሎም ዕንጨይቲ እንተውደቑ ናብኡ በጽሐ። እቲ ማዕበል እናበርትዐ ምስ ከደ ግና እንከይፈተዉ ንዮናስ ናብቲ ባሕሪ ደርበይዎ። ይኹን ደኣ እምበር እግዚአብሔር ንዮናስ ዚውሕጥ ዓሣ ኣንበሪ ኣዳልዩ ስለ ዝነበረ ዮናስ ምስ ተደርበየ ዓሣ ተቐቢሉ ወሓጦ፡ እቲ ማዕበል ድማ ሃድአ፡ እቲ ንዮናስ ዝወሓጦ ዓሣ ድኅሪ ሠለስተ መዓልቲ ኣብ ጫፍ ምድሪ ነነዌ ተፍኦ፡ ዮናስ ከኣ ነቲ ሃገር ስለ ዘይፈልጦ “እዚ ሃገር’ዚ መን ይበሃል፧” ኢሉ እንተ ሓተተ ነነዌ በልዎ። ዮናስ ካብ ኢድ እግዚአብሔር ከም ዘየምለጠ ተረዲኡ ናብታ ኸተማ ኣተወ። ስፍሓት እታ ኸተማ መንገዲ ሠለስተ መዓልቲ ስለ ዝነበረ፡ መንገዲ ሓደ መዓልቲ ዚኸውን ምስ ከደ፡ ‘እስከ ሠሉስ ዕለት ትትገፈታዕ ነነዌ/ እዛ ኸተማ’ዚኣ ኣብ ሣልሳይ መዓልቲ ክትግልበጥ እያ’ እናበለ ኪምህር ጀመረ። እዚ ትምህርት’ዚ ኸኣ ኣብ እዝኒ ንጉሥ በጽሐ። ንጉሥ ካብ ዙፋኑ ወሪዱ፡ ማቕ ተኸዲኑ፡ “ካብ ዝጠቡ ሕፃናት ጀሚሩ ክሳብ እንስሳ፡ ንሠለስተ መዓልቲ ንኺጾሙ ትእዛዝ ኣመኃላለፈን ጽኑዕ ኣዋጅ ኣወጀን። ሽዑ ሕዝቢ ነነዌ በቲ መልእኽቲ እግዚአብሔር ኣመኑ። መግለጺ ስቡር ልቦምን ትሕትናኦም ድማ ማቕ ተኸዲኖም ኃጢኣቶም እናተኣመኑ ጾሙን ጸለዩን። በዚ መሠረት እግዚአብሔር ኣምላኽ ነቲ እምነቶምን ስቡር ልቦምን ጾሞምን ጸሎቶምን ከምኡ’ውን ካብ እኩይ ግብሮም ማለት ካብኡ ክፉእ መንገዶም ከም ዝተመልሱ ተመልኪቱ ከምቲ ተዛሪብዎ ዝነበረ ኣይቀጽዖምን፡ ነቲ መዓት ናብ ምሕረት መለሶ። (ዮና. 1-ፍጻሜ)
ነቢይ ዮናስ፡ ከምቲ ዝተነበዮ ጥፍኣት ከተማ ነነዌ ኸም ዘይተፈጸመ ምስ ርኣየ ፍጹም ኰረየ። ናብ እግዚአብሔር ድማ “ኦ እግዚአብሔር እልምነካ ኣሎኹ፡ እቲ ኣብ ሃገረይ ከሎኹ ዝተዛረብክዎስ እዚዶ ኣይኮነን፧ መሓርን ርኅሩኅን ንዅራ ደንጓይን በዓል ዓቢይ ምሕረትን ንእኩይ እትጥዓሰሉን ኣምላኽ ከም ዝኾንካ ስለ ዝፈለጥኩ እየ ኣቐዲመ ናብ ስፐይን ዝሃደምኩ። ኦ እግዚአብሔር እምበኣርሲ ሕጂ ኻብ ብሕይወት ምንባርሲ ሙማት ይኅሸኒ እሞ እልምነካ ኣሎኹ ውሰደኒ” ኢሉ ጸለየ። እግዚአብሔር ድማ “ክሳዕ ክንድዚ ክትቍጣዕ’ዶ ይግባኣካ እዩ፧” ኢሉ ሓተቶ። ነቢይ ዮናስ ከኣ ኻብታ ኸተማ ንወገን ምሥራቕ ኣቢሉ ወፀ እሞ ኣብኣ ተቐመጠ። ንርእሱ ድማ ዳስ ገበረ። ነታ ኸተማ ዚወርዳ ኺርኢ ኸኣ ኣብ ጽላላ ተቐመጠ። እግዚአብሔር ኣምላኽ ከኣ ንዮናስ ከተጽልለሉ እሞ ኻብ ሕሰሙ ኸተናግፎ ኢሉ ሓንቲ ተኽሊ ኣብቈለ ኣብ ልዕሊኡ ኸም እትዓቢ ድማ ገበራ። ዮናስ’ውን በታ ተኽሊ ኣዝዩ ተሓጐሰ። ግናኸ ንጽባሒቱ ምስ ወግሐ ኣምላኽ ነታ ተኽሊ ሓሰኻ ከም ዚበልዓ ገበረ፡ ንሳ ኸኣ ነቐጸት። ፀሓይ ምስ በረቐት ድማ እግዚአብሔር ኣምላኽ ውዑይ ንፋስ ምሥራቕ ሰደደ፡ ፀሐይ ከኣ ንዮናስ ክሳዕ ዜሕለሉ ርእሱ ወቕዓቶ። ንሱ’ውን ‘ካብ ብሕይወት ምንባር’ሲ ሞት ይኅሸኒ’ ኢሉ ንሕይወቱ ሞት ለመነላ።
እግዚአብሔር ኣምላኽ ከኣ ንዮናስ “ብዛዕባ እታ ተኽሊ ኽትቍጣዕ’ዶ ይግብኣካ እዩ፧” ኢሉ ሓተቶ። ዮናስ ድማ “ክሳዕ ሞት ዜብጽሕ ቍጥዓ እኳ ኽቝጣዕ ይግብኣኒ እዩ፧” ኢሉ መለሰሉ።
እግዚአብሔር ከኣ “ንስኻ በታ ዘይደኸምካላን ዘየዕቤኻያን ብሓንቲ ለይቲ በቘለት ብሓንቲ ለይቲ ድማ ጠፍአት ተኽሊ ትጕሂ ኣሎኻ። ኣነኸ ነታ ዓባይ ከተማ ነነዌ የማኖም ካብ ጸጋሞም ኪፈልዩ ዘይክእሉ ካብ ሚእትን ዕሥራን ሽሕ ዚበዝኁ ሰብን ብዙኃት እንስሳን ዘለውዋ ክርኅርኃላ ዘይግብኣኒ’ዶ ይመስለካ፧” በሎ።
ብድኅር’ዚ ነቢይ ዮናስ ናብ ምድረ እስራኤል ተመሊሱ ተቐመጠ። ኣብ 170 ዓመት ዕድመኡ ድማ ብዕለት 25 መስከረም ብሰላም ዓረፈ።
ካብ ካልኦት መጻሕፍተ ነቢያት፡ ብዛዕባ ነቢየ እግዚአብሔር ኣስፊሑ ዝገልጽ መጽሓፍ ትንቢተ ዮናስ እዩ። ኣብዛ መጽሓፍ እዚኣ ብዛዕባ ኸተማ ነነዌን ጾም ሕዝቢ ነነዌን ነቢይ ነነዌ ዮናስን . . . ተገሊጹ ኣሎ።
ኣከፋፍላ ናይዚ መጽሓፍ፦
1. መጸዋዕታ ዮናስን ህድማኡን
2. ሠለስተ መዓልትን ለይትን ጸሎት ዮናስ ኣብ ከርሠ ዓሳ
3. ስብከት ዮናስን ፍሪኡን
4. ኵራ ዮናስን መልሲ እግዚአብሔርን
ብሓፈሻ እዚ መጽሓፍ’ዚ ለውሃትን ይቕረ በሃልነትን ፍቕርን ምሕረትን እግዚአብሔር፣ ፍሬ ንስሓን ጾምን፣. . . ዝገልጽ መጽሓፍ እዩ።
ሰላም ለዮናስ በከርሠ አንበሪ ዘትኀትመ፡
አምሳለ ክርስቶስ ይኩን በከርሠ መቃብር ዘኖመ፡
እግዚአብሔር ይቤሎ ጊዜ በሐሩር ሐመ፡
ኢይሣሃላኑ ለነነዌ ወኢይምህካ ዳግመ፡
እንተ ኢተከልከ አንተ ትምህክ ሐምሐመ።
በረከተ አምላኩ ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን!


text:
ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ምስ ዓሚር ኳታር ኣብዝተራኸብሉ እዋን ርክብ ክልቲአን ሃገራት “ኣዚዩ ፅቡቕ’’ ክብሉ ገሊፆምዎ ነይሮም።
እዚ ኽልቲአን መሻርኽርቲ ንነዊሕ እዋን ክጥቀማሉ ዝፀንሓ ቋንቋ ስለዝኾነ እዩ ብዙሓት በዚ ናይ ትራምፕ መልእኽቲ ዝተገረሙ።
ትራምፕ ኣብ ናይ ትማሊ ሰሉስ ናይ ትዊተር መልእኽቶም ንኳታር ብምንፃለን ንብዙሓት ሃገራት ዓረብ ደገፎም ገሊፆም።ስዑዲ ዓረቢያ ሓዊሱ ካልኦት ሃገራት ዓረብ ኣብዚ ሰሙን እዚ ዲፕሎማሲያዊ ርክበን ምስ ኳታር በቲኸን ኣለዋ።
ኳታር ንኢራንን እስላማዊ ጉጅለታትን ትድግፍ ኣላ ብዝብል ምስሕሓብ ምኽንያት ኩሉ ዓይነት ጉዕዞ ናብን ካብን ኳታር ኣጊደን ኣለዋ።ኣብ መንጎ ኳታርን ጎረባብታን ነዊሕ ዝፀንሐ ምስሕሓብ ተጉሃሂሩ ምቕፃሉ ንኣሜሪካ ዓብዪ ትርጉም ኣለዎ።ምኽንያቱ ኳታር ን11ሽሕ ወታደራት ኣሜሪካ ዘተኣናግድ መደብር ሓይሊ ኣየር ዝፈቐደት ስለዝኾነት ኣንፃር ዳዒሽ ንዝካየድ ውግእ ወሳኒ መደብር እዩ ይብሉ ንሓይልታት ኳታር ኣብ ምስልጣን ዝሓገዙ ኣንድሪያስ ክሪየግ።
“እዚ ግዙፍ ወታደራዊ መደብር እዩ።ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ ዝዓበየ መደብር እዩ።መብዛሕቲኦም ኣብ ኣፍጋኒስታን፣ዒራቕ፣የመንን ሶሪያን ንዝካየዱ ስርሒታት ነፈርቲ ካብዚ እየን ዝልዓላ።ኣዚዩ ወሳኒ እዩ።”
ንሶም ከምቲ ፕረዝደንት ትራምፕ ዝበሉዎ ኣሜሪካ ንኳታር ኣብ ምግላል ተሳቲፋ እንተኾይና ይጠራጠሩ።
ብመሰረት ንነዊሕ ግዜ ኣማኻሪ ፔንታጎን ኮይኖም ዝሰርሑ ኣንቶኒ ኮርድስማን፡ፕረዝደንት ትራምፕ ናይ ባዕሎም ኣካላት ሃገራዊ ፀጥታ ኣብ ልዕሊ ኳታር ዝተጠቐምሉ ከቢድ ቋንቋ ዝድግፉ እንተኾይኖም እውን ሕቶታት ኣለው።
ሚኒስትር ምክልኻል፣ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢን ኣማኻሪ ሃገራዊ ፀጥታን ነዚ ደጊፎምዎ እንተኾይኖም ንፁር ኣይኮነን ይብሉ።
ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ምክልኻል ኣሜሪካ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብዝለኣኾ መግለፂ ኣብ መንጎ መሻርኽቶም ዝኾና ሃገራት ዓረብ ዝተፈላለዩ ኣረኣእያታት ምህላዎም ከምዝርድኡ ብምግላፅ ኣሜሪካ ወታደራዊ መደብራት ክህልዋ እተን ሃገራት ንነዊሕ እዋን ምፍቃደን ምስጋንኣ ትገልፅ ኢሎም።
ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ እውን ኳታር ንጉጅለታት ግብረ ሽበራ ሓገዝ ገንዘብ ንከይረኽቡ ኣብ ምግባር ምዕባለ ኣርእያ እያ፤ ብዙሕ ዝተርፍ ግን ኣሎ ኢሉ’ሎ።


text:
ጭፍራ ህግደፍ ሕማሙ ተላዒልዎ ንኣመንቲ ገለ ሃይማኖታት ኤርትራውያን ዜጋታት ይኣስርን ይስውርን ኣሎ
- Details
- Created: Wednesday, 26 July 2017 01:06
- Last Updated: Wednesday, 26 July 2017 01:06
ሓደ ካብ’ቶም ኣብ ኣህጉራዊ ሰነዳት ሰፊሮም ክኽበሩ ዓለም ምሉእ ዝቃለሰሎም መሰረታዊ ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መሰላት ዝመረጽካዮ እምነት ምኽባር እዩ። ደቂ-ሰባት ብዘይፍርሓት ምዩቚ ከይበሉ ሃይማኖታዊ እምነቶም ክኽበረሎም ይግባእ። ጭፍራ ህግደፍ ፖለቲካዊ ድዩ ወላ ሃይማኖታዊ ሓዘል ሓሳቡ ክገልጽ ዝኽእል ሰብ ኣብ ኤርትራ ዝዀነ ይኹን ኣካል ከም ዘየሎ ዓለም ምሉእ ዝምስክሮ ሓቂ እዩ። እዚ ጉጅለ እዚ ብቀዳምነት ዝርእዮ ናእዳን ናይ ኣድናቖት መዝሙርን ዝገብር ጥራሕ እዩ ከም ናቱ ገይሩ ዝወስዶን ዝርእዮን። ብዝተረፈ ከምኡ ዘይገበረ ኣብ ምልክት ሕቶ እዩ ዝኣቱ። ኣብ ኣተሓሳስባን ፍልስፍናን ጭፍራ ህግደፍ እዚ ዘይገብር እንተዀይኑ መን እዩ ብዘየገድስ ኣብ ምልክት ሕቶ ኣትዩ ብዝዀነ ይኹን ኣገባብ ክምብርከኽ እንተኣበየ ከኣ ክሳብ’ውን
ክጠፍእ እ


text:
Have any questions?
+44 1234 567 890
እንቋዕ ብደሐን መጻእካ
ምኽሪ
- ብ 14 ዝተፈላለዩ ቋንቋታት ንሕቶታት ስራሕ፡ መምበሪ ወረቐት፡ ዘግነት፡ እንሽራንስ፡ ትምህርቲ ቋንቋ ጀርመን ፡ ግብሪ፡ ቑጠባ፡ ስድራቤት፡ አተዓባብያ ፡ጥዕና፡ ክራይ ኣባይትን ወዘተ ዝዋሃብ ምኽሪ።
- ምምላእ ወረቐታውቲ ግብሪ፡፡ምጽሓፍ መሕተት ስራሕ (Bewerbungen) ፡ጥርዓን፡ ምምላእ ፎርሙላታት፡ ምጽሓፍ መልቀቒ ደብዳቤታት ወዘተ፡፡
- ንምፍታሕ ግጭታት አጎልጉለት መንጎኝነተን ሽምግልናን ምሃብ፡፡
ምርካብ ሓበረታታት
- ንትካላት ከም ማሕበር ስደተኛታት፡ ማሕበራት ሃይማኖት፡ ደቂ ዓዲ፡ ሰብ መዚ ፡ ማሕበር ግብረሰናያት ፡ ሞያውያን፡ መራኸቢ ብዛን፡
ወሃብቲ ስራሕ ንጉዳይት ስደተን ምውህሃድን (Migration und Integration) ዝዋሃብ ኣጎልግሎት ሓበረታታት።
- ናይ ሓበረታ አገጣሚታትን ተወሳኺ ሰልጠናታት ምድላው፡፡
- ምኽሪ ኣብ መዳይ ፕሮጀክትታ ናይ ምውህሃድ (Integrationsprojekten) ፡፡
ምትርጋም
ወግዓውን ብኹሎም ሰብ መዚ ቕቡልን ዝኾነ ኣጎልግሎት ጽሑፋዊ ትርጎማ ሰነዳት፡ ደብዳቤታት፡ ምስክርወረቐታት፡ ሓባሪ መጽሓፍትታት ንውልቃው ያን፡ ትካላት፡ ሰበ ስልጣንን ማሕበራትን ንህብ፡፡
ንአጎልጉለት ምኽሪ ኣቐዲምካ ቆጸራ ምሓዝ የድሊ፡፡ አፋዊ ምኽርታት
ብነጻ‘ዩ፡፡ ንኻሎት ዋጋ ውህበት አጎልግሎታት ኣብ ትሕቲ www.ggg-migration.ch/tarife.html. ክትረኽብዎ ትኽእሉ።