text:
ኣወል ወረ ለቲሸ ምስ መሓዙቻ
መሓዙቻ ድሕሪ ንግደት ኒው-ዮርክ ዋላ ዋላ ጥዕና ዝበሃል ኣይረኸበትን፡፡ ወዲ-ኣፎም ይመጽእ ኣሎ ምስ በልዎ፡ ልባ ኣብ እንግድዓ ተሓዚላ ከም ሕንጢት እሩሩ ክትብላ’ያ ቐንያ፡፡ ኣብተን ስሕዋት ጸጕሪ ርእሳ ዝስቖራ፡ ጭሕሚ ዑፉን ዝመስላ ዊግ ከተናዲ ዘይኣትወቶ እንዳድኳን ኣይነበረን፡፡ ንቝኖ ዘመላክዕ ወርቃዊ መስተር(ሚዶ)፡ ካብ ቅርቅርቲ ንርእሲ ኣብ ክልተ ከፊሉ፡ ብግንባር ተጠዊ፡ ንኣዛን ኣልሒሱ ብምሕላፍ፡ ከም ሓረግ ዝጠማጠም ሰንሰለት ወርቒ፡ ሓደ ቡሩኽ ነጋዳይ ካብ ዱባይ ተምኒዩ ዝተማልኣላ ኢዩ፡፡ ኣእዛን ልዕሊ ዓቕመን ወርቂ ተሰኪመን፡ ተሰሊዔን ክኸዳ ዝተረፈን የብለንን፡፡ ጎባጕብ ዝተሰከመ ኣብ ክሳዳ ዝተንጠልጠለ ሰንሰለት ንቡር የብሉን፡ መእሰሪ ከልቢ ኢዩ ዝመስል፡፡ ኮታ ጽዕነት ኣድጊ ኢዩ፡፡ ጠይቂ ዘይብላ ኮይና እምበር፡፡ ጥልፊ ዲኻ ክትብሎ ዙሪያ፡ ሹፉን ዲኻ ክትብሎ ኵታ፡ መቸም ብማዕዶ ዝጥምታ ሰብ፡ ባንዲራ ኤርትራ ዝተሰቐላ ዓንዲ ኢያ መሲላ፡፡ እዚ ኵሉ ንወዲ ኣፌ ንምቕባል ኢዩ፡፡
ሰንበት ክትመጸላ ልክዕ ከም ኣውድ-ኣመት ብህጥንዮት ተረቢጻ’ያ ቀንያ፡፡ ንማሕበር ኮም ዲሲ ደውላ “ኢሂ ‘ታ ክንደይ ትሓስሙ፡፡ ዓምና ብድሕሪ 10 እንዳመጸናስ፡ ኣብ ኣፉን ዕርበቱን ትነግሩና፡፡ ካልእሲ ይትረፍ ክልተ ቅጫ ሕምስ ሕምስ ኣቢላ ከምቲ ንቡሩ ስዋ ምጸመቝኵሉ፡፡ ካቡኡ ዝዓቢ ጋሻ መን ክመጸና ኢሉ፡፡ ክላልየ ኣዋሪድኵምና፡፡” ኢላ ብዘለፋ ዝሓደገትሎም የብላን፡፡ ሕምባሻ ምሕባሽ ግና ኣብ ኢዳ’ዩ፡፡ ምስሉ እኳ ኣብታ ሕምባሻ ክትርክም ሕርበት እንተበላ፡ ተማዊታ ግና “ ወዲ ኣፌ ኣንበሳ ናቅፋ” ሓናጢጣትላ ኢያ፡፡ ኣብ ኣእጋራን ኣእዳዋን ዝነበረ ሕኛ ሕብሩ ስለ ዝደብዘዘ ባህ ኣይበላን፡፡ እንዳሰይጣን ከይዳ ግና ከተሕድሶ ኣለዋ፡፡ መሓዙቻ ውራይ ኣትይዋ’ዩ፡፡
ብውሽጢ ልባ “ ንናቱ ወደይ ዶ ሓበርኒ ክብሎ? እዚ ታቱ ዝብልዎ ነገር ከመይ ዝሰርሕ? ካብቲ ናይ ዓድና ውቓጦ ብኸመይ ከይፍለ?” ነተን ብጎርዝኣ ከላ ኣብ ግንባራን፡ ዝባን ኢዳን ዝተቐተትን መስቐል ጠሚታ ፍሽኽ ኢላ፡፡ ዎዎዎ….ኣውሪዱለይ መሓዙቻ ንዅሉ ኣበይ ከርክበሉ፡፡ እምበር ኣብዛ ምናተይ ስእሊ ወዲ ኣፌ ኮፍ እንተዘብልሲ ከመይ ባህ ምስ በለኒ።
ናብ ሰንበት ዘውግሕ ናብ ኣዕንታ ድቃስ ዝበሃል ነገር ኣይቀረበን፡፡ ወዲ ኣፌ ጥራይ ኢዩ ዝረኣያ፡፡ ሓንሳብሲ ከምዚ ሓውሲ ሕልሚ፡፡ ኣብ ሬጋ በይና ተሰሪዓ ከላ፡ ወዲ ኣፌ ካብ መኪና ወሪዱ፡ መጺኡ ሰላም ክብላ ከሎ ይሰኣላ፡፡ ኢዱ ውጥጥ ኣቢላ ስዕዕዕምምምምም ተብሎ እሞ ንሱ ኸኣ ፍሽኽ ዝብላ ኮይኑ ይስምዓ፡፡ “ ኣሰይ ተዓዊቱለይ” እንዳበለት ግና በዚ መጻ ዘይበለተን ኣንስቲ ዑጕግ ኢለን፡ ንወዲ ኣፌ ይምንጥልኣ፡፡ ክትበኣሰን ትፍትን፡፡ ግና ኣእዳዋ ይጠልማ፡፡ ፈንጥርጠር እንዳበለት ብድድ ትብል እሞ፡ ብስራሕ ዝተሰነፈ በዓል ቤት ኣብ ጎና ደቂሱ ከምዘሎ ዘኪራ ሰኸኽ ትብል፡፡ ወይ ምጾታት ዘብል ኢዩ፡፡
መሓዙቻ ኣብ ሰዓታ ምቅርራባ ወዲኣ ኣብተን ኣውቶብስ ዝነቕላሉ ቦታ እኳ እንተበጽሔት፡ ኣብቲ ማሕበር ኮም ዲሲ ዓቢ ኣበርክቶ ስለ ዘለዋ፡ ሰባት ከተወሃህድ ዕማም ስለ ዝተዋህባ፡ ዳርጋ ምስታ ናይ መወዳእታ ኣውቶብስ ኢያ ተቢጊሳ፡፡ ውራይ ወዲ ኣፎም ከተጸባብቕ ዝገበረቶ ስራሕ ድማ ከም ሃገራዊ ጕባኣ ምፍጻም ገይራ’ያ ትወስዶ፡፡ ኒው-ዮርክ በጺሓ ንወዲ ኣፌ ከይረኣየት ክትምለስ ፈጺማ ክትሓስቦ ኣይትኽእልን ኢያ፡፡ እንተኾነ ከም ሰባ መስርዕ ሒዛ፡ ሃነን ክትብል ውዒላ ኣብ ኣፋፊት ከይበጽሔት፡ ማዕጾ ተረጊጡ፡፡ ብጓሂ ክምቱር ኢላ፡፡ ዋላ ዋላ ሓንጎላ ክትቕበሎ ኣይከኣለን፡፡ ከም ሰበይ ኢላ እኳ ንነብሳ ከተጸናንዕ እንተፈተነት ሕርቓና ክበረላ ኣይከኣለን፡፡ ስሽዓ ዝኣተወታ ንፋስ ብድሕሪኡ ዋላ ጥዕና ኣይረኸበትን፡፡ ሓንሳብ ጎነይ ትብል፡፡ ሓንሳብ ሕቖይ ትብል፡፡ ጽንሕ ኢላ ሽኮረይ ልዕላ ትብል፡፡….ድኻም ልቢ ገይረ…….መቸም ንበዓል ቤታ ዓስርተ ግዜ እንዳጸውዔት “ ከድኵ ሰተዅ መትኵ” እንዳበለት እንዳ ሕክምና ከብጽሓ መከራ በሊዑ’ዩ ቀንዩ፡፡ ብጀካ ኵምራ ከኒና ወሓጢ፡ ሓካይም ሕማማ ክርድእዎ ኣይከኣሉን፡፡ በዓል ቤታ ጭንቕ ምስ በሉ ንመሓዙታ እንተኣማኸረን፡፡ “ ስቕ ኢላ ገንዘብካ ንሕክምና ኣይተጥፍእ፡ መሓዙቻ ሰብ ኢያ ገይራ፡፡” ምስ በልኦ “ እንታይ ሰብ ኣንትን? እንታይ ሰቡ’ዩ እዚ ኸ? ኣብ ልዕለይ ካልእ ሰብ ለሚዳ ማለትክን ዲዩ?” ብሕቶ ኣዋጠረን፡፡
ኪርኪርኪር….. “ ኣላ ንስኻ? ከሙኡ ዘይኮነ፡፡ ንሕናሲ ንምኽራ ነይርና፡፡ መሓዙቻ ብልጭልጭ ግደፍዮ፡፡ ኣብ ዓይኒ ምንቐኛ ከይትኣትዊ፡፡ ክንደይ ክፉእ ሰብ ኣሎ፡፡ ግና ኣይሰምዓትናን፡፡ እነሆ ሕጂ ኸ ረኺባታ፡፡ ብጀካ ንዓዲ ወሲድካ ክልተ ሸውዓተ ጋብር ደርዓንቶ ሕክምና ዝፍውሳ ኣይመስለናን” ምስ በልኦ “ ክላእ ንስኽን ጸማማት ኢኽን፡፡ ማይ ጨሎት ከሕጽባስ ንዓዲ ክኸይድ? ዱሑራት?” ኢሉ ጸርፊ ኣዝኒቡለን፡፡
መሓዙት መሓዙቻ ግና ኣይተጋገያን፡፡ መሓዙቻ ሰብ’ያ ገይራ፡፡ ግና ናብ ዓራት እንዳደየበት እንዳወረት ስርሓ ኣይገደፈትን፡፡ ቴሌፎን ጭር እንዳበልካ ወረ መዋዕልታ ኢዩ፡፡ ከየዕለለት ዝወዓለትሉ መዓልቲ’ዩ ቆልኣ ናህሪ ወሲዅ ኣብ ቅርቅርታ ዝድይብ!
መሓዙቻ : ጭርርርርርርርርር…………………ጭርርርርርርርርርርርር “ ሃሎ…..ሃሎ….ኣቲ ለትሸ ኣለኺ ዶ? ሎምስ ኣእዛንኪ እውን ጠሊሙኪ’ዩ መስለኒ? ካዕካዕካ…
ለቲሸ፡ ኣላ መሓዙቻ፡፡ ሎምስ ኢልኪ ኢልኪ በዛ እዝነይ ዶ መጺኽኒ?
መሓዙቻ፡ እንታይ ድኣ እሞ ክንብል….ዙረት ተብዝሒ ኣሎኺ ኣሞረ….
ለቲሸ፡ ኣይይይ…ዙረትሲ ቀደም ተሪፉ፡፡ ሎሚ ድኣ ካብ ሓደ ኣኼባ፡ ናብ ሓደ መሓበር፡ ዑቝብ ክንብል ሩሕና ወጺና፡፡
መሓዙቻ፡ ኣኼባስ ኣይትጽልኢ፡፡ ጸላእትና ከም ፍልሖ ሰሲኖም እንዳሓደሩ እንታይ ክንገብር፡፡ ኣይቕሰኑ ድኣ እዚኣቶምሲ ቅሳነት ከሊኦምና፡፡
ለቲሸ፡ እዎዎ…..ሎምስ ከኣ ዘይንፈልጦ ጕድ’ዩ መጺኡና፡፡ ጠልዓት ኣጓብዝ ደድሕሪና እንዳኸዱስ ኣኼባ ምብታን? እረ መን ኢዩ ዝልእኾም ዘሎ? ኣነስ..ጌጋ ይኽልኣለይ እምበር ኤርትራዊያን ኣይመስለንን፡፡ ወያነ ኢዮም ዝጻወቱና ዘለው፡፡
መሓዙቻ፡….ኣላ ኣሞረ……ኤርትራዊያን ይመስለኪ ነይሩ? እዘን ሃ.ማ.ድ.ኤ ኣየንቕሓክን ዲየን? እንታይ ድየን ዝሰርሓ ዘለዋ?
ለቲሸ፡ ሓቅስ ልፍልፍ ይውዕላ ኣለዋ። እንታይ እሞ ኢልናየን እቲ ቛንቝኤን፡፡ ብሓደ እዝንና ኣትዩ፡ በቲ ሓደ ኢዩ ዝወጽእ፡፡ ኣበይ ክንሕዞ? መሓዙቻ ኣነ ብጀካ “ ዓወት ንሓፋሽ” ካልእ ኣይዝክርን ኢየ፡፡
መሓዙቻ፡ ኣላ ለቲሸ….ስኮላ ኪዲ ተብልናኪ፡ ኣብ እርጋና ትብልና፡፡ ስኮላ ከመይ ጽቡቕ መሲሉኪ፡፡ ኣነ እኳ እቲ ቀደም ኣብ ዓዲ ጣልያን ከለዅ ዝሓዝክዎን ቃላት ይጠቕማኒ ኣለዋ፡፡ ሕጂ እውን ክምብል በለ እምበር ኣይተኻዕወን፡ ስኮላ ክትጅምሪ ኣሎኪ፡፡
ለቲሸ፡ እዛ መሓዙቻስ….መቸም ዋላ ተጸሊኡኪ ከሎ ላግጺ ኣይትገድፍን ኢኺ፡፡ ስኵዛ መሓዙቻ መዓረይ ብዛዕባ ጥዕናኺ ከይሓተትኵኺ፡፡ እዞም ከደምቲ ወያነ ሃለዋትና እንዲዮም ኣጥፊኦምልና፡፡ ድሁላት፡፡ እተን ናይ ኣቡነ ኣረጋዊ ዝሃብኵኺ ጸበል ከ ጠቒመናኺ ዶ?
መሓዙቻ፡ እንድዕለይ’ዩ ሎምዘመንሲ ክወስደኒ ደልዩ’ዩ መስለኒ፡፡ ጸበል እሞ ኣበይ ገዲፈ ይቝሑሞ ኣለዅ፡፡ ዋላ ኣይጠቐመንን፡፡ ሕማመይ እንተዝፈልጥ ዶ ጸሊእኪ፡፡ ስቕ ኢሉ ዝቖናጥወኒ፡፡ መዓናጦይ ሓዊ ይዝርኦ፡፡ ክገርመኪ፡ ነዛ ትቪ ኤረ ክፍት ኣቢለ፡ ቡና ከሽከሽ እንተቢለ ጽዕንዕን ዝበለኒ ሕማም ቅንጥጥ ይብል፡፡ ናይት ክኸውን ከሎ ግና ጽልምት፡፡
ለቲሸ፡ ኤሬ ትቪ ድኣ መድሃኒት እኮ ኢያ፡፡ ዓድና ለምሊማ ክትርኢ፡ እዞም ጸላእትና ከመይ መዓንጥኦም ቕርጽ ይብሉ መሲልኪ፡፡ እቲ ዘመደይ ወዲ ኣያ ክስቶ….ትፈልጢዮ እንዲኺ ሽሙ ጋኔን ይጸውዓዩ፡፡ መዓልካ ሓደርካ ዘይንበሃሃል፡፡ ኣይስልችዎ ወግሔ ጸብሕ ንግንባርና ክጸርፍ፡ ጀብሃ ዓባይ እንዳበለ ላሕ ምስ ኣበለኒ “ ወያነ ዓጋመ ኢኻ ንስኻ?” ኢለ ኣብ እእዛኑ ዓጸዮ፡፡ እቲ ወዱ ግና እታ ናይ ስጋ ስለ ዘይትተርፍ ስሕት ኢሉ ገዛና ስለ ዝመጽእ ጽቡቕ ገይረ ዝቕበሎ ነይረ፡፡
መሓዙቻ፡ ጽቡቕ ገበርኪዮ ማለዴቲ፡፡ ብሮፕዮ በዚኦም ንሕና ክንዋርድ፡፡ ነቲ ወዱ እውን ብያ በልዩ፡፡ ራዛ ናይ ኣቡኡ ሓዛ….እንታይ መለሳ ኣለዎም፡፡
ለቲሸ፡ ጽንሒ እንዶ መሓዙቻ ክምልኣልኪ፡፡ ብኣምሆ…ኣብዛ ገዛ መጺኡ “ ኣሞይ” ኢዩ ዝብልኒ….ከመይ ሞኽ ይበል፡፡ ሻሂ ኣፍሊሔሉ፡ ቲቪ ኤረ እንዳረኣና፡ ብዛዕባ ኣብ ሃገርና ዘሎ ልምዓት፡ ዝስራሕ ዘሎ ጽርግያ፡ ድጊታት፡ ምስ ረኣየ፡፡ ከዛርቦ ደልያ፡፡ “ ሃገርና ከይዳ ተወኒጪፋ፡፡ ሕርድ ደኣ ይብሎ ወያነ እምበር፡ ድሕሪ ዓመት ንዱባይ ክትመስል ኢያ፡”
ጽብቕ ኢሉ- ዝን ይብለልኪ፡፡ ኣሞይ ዱባይ ትፈልጦዩ ዲኺ?” ይበልኒ
“ እወ….ክሸቓቕጥ ፈቲነ ነይረ፡፡ ኣይኮነለይን ገዲፈዮ”
“ ግና ኣሞይ ሓደ ነገር ዶ ክነግረኪ፡፡ ከም ድፍረት ደኣ ኣይትውሰድዮ እምበር፡፡ ነዚ ዲጋ፡ ጽርግያ፡ ንሕና እኮ ኢና ሰሪሕናዮ፡፡ ንሕና ንዑዑ ክንሰርሖ ከሎና ግና፡ ክንመሃረሉ ዝግብኣና ዕድመ፡ ሓዳር ክንገብረሉ ዝግብኣና ዕድመ ብዘይ ዓስቢ ስቅ ኢሉ ክሓልፍ ባህ ይብለኪ ማለት ዲዩ?
“ እዋእ ንሃገርኵም፡፡ ኣይ ክንደይ ኣሸሓት ቀያሕቲ ዲያ ኣሕሊፋ እዛ ሃገር፡፡ እንታይ ማለትካ ኢኻ፡፡ ናይ ኣቦኻ ከይኣኽለኒሲ ንስኻ ከምዚ ክትብል ጀሚርካ፡፡ ትማሊ ገንዘበይ ጫሕ ኣቢለ፡ ናብዚ ኣምጺኤካ፡፡ ኣነስ እታ ስጋ ኮይናትኒ እምበር መዓስ ባህ ኢሉኒ፡ ሃገርካን መንግስትኻን ራሕሪሕካ ምምጻእካ፡፡”
“ ኣሞይ ህድእ እሞ በሊ፡፡” ይብለኒ….
“ ከመይ ኢለ’የ ዝሃድእ፡ መንግስተይን ሃገረይን እንዳጸረፍካ! ዝባን ስውኣት ኢየ ዝብለካ፡፡ ከምዚ ዓይነት ዕላላት ሒዝካ ናብዛ ገዛ ከይትመጽኣኒ፡፡ ኣውሪዱለይ ለቲሽ፡፡ ናይቶም ኣብ ግዳም ኮይኖም ዝብጽብጹና ዘለው ከይኣክልሲ፡፡ ደም ስኒ ካብ ትፍ ትብሎ ትውሕጦ ኮይኑና እምበር፡፡”….
መቸም ኣስምዔዮ ኢየ፡፡ ቅልጥ ቅልጥ ኣቢለዮ፡፡
መሓዙቻ፡ ብራቮ ለቲሸ፡፡ ኣኸይፍ ኢንዲኺ ኣቢልክኒ፡፡ ጅግና፡፡ ጅግና ኢኺ መቸም፡፡ ንዓኺ ከምዚ ከማኺ ሓለፍቲ ሃ.ማ.ድ.ኤ ከይገብሩ፡ እልፊ እራይ ምራይ….ትምህርቲ ኣሎና እንዳበላ ዙሩጋት ሓሞት ላሕ የብላና ኣለዋ፡፡ ነዚኦም በርበረ ኢያ ፈውሶም፡፡
ለቲሸ፡ ድሑሩ ገደደ መሓዙቻ፡፡ ጽንሒ እንዶ ዝበለኒ ክነግረኪ፡፡ ሕራይ ጽቡቕ ይብለኒ፡፡ መቸም ለመጭ ኢንድዩ፡፡ መልሓሱ ሕማቕ ኣይትወጾን ኢያ፡፡ ኣሞይ….ግና እታ ሃገር እኮ ንዅሉና ማዕረ ኢያ ትብጽሓና፡፡ ይቅሬታ ግበረለይ እምበር…በዓል ኒምሮድ፡ ዙዛና፡ ኣብጌል…ኣሕዋተይ እንድየን፡ ተማሂረን ኣብ ጽቡቕ ደረጃ ክበጽሓ ደስ ይብለኒ፡፡ ግና ደቕኺ ንሳዋ ስደድዮም፡ ከም ሰቦም የግልግሉ፡፡ ጽርግያ ይስርሑ፡፡ ዲጋ ይስርሑ? እንተዝብሉኺሲ እንታይ ምበልኪ?
መሓዙቻ፡ እዎዎ….ጠንቓም’ዩ እዚ ወዲ፡፡ ማሌዴቲ፡፡ በዞም ዕመባባ ዝመስሉ ደቕና ድማ ክቐንኣልና፡፡ ኣብዚ ኮይኖም ሃገሮም የገልግሉ ኣለው እንዶ? ተማሂሮም፡ ስርሕ ሒዞም ጽባሕ ንግሆ ክምለሱ እንዲዩ ዓዶም፡፡
ለቲሸ፡ እዚ ቀናእ…..ብደቐይ ምስ መጸኒ፡፡ ኣብዛ ገዛይ ድሕሪ ሕጂ ቅልቅል ከይትበልኒ፡፡ ኢለ ኣባሪረ ሰዲደዮ፡፡
መሓዙቻ፡ ነዚ ስዲ ክትገድፍዮ የብልክን፡፡ ገንዘብኪ ከፊልኪ ዘምጻኽዮ ኪሑዱ ብደቕኺ ክመጸኪ፡፡ከም ሺብ ብኣእዛኑ ወጥጢኪ፡ ናብ ማሕበረኮም ብምምጻእ…ናይ ጣዕሳ ፎርም መሊኡ፡ ዓዱ ክመልስ ኣለዎ። ስዲ!


c: text/html

text:
ልሳንካ ንጽቡቕ ተጠቐመሉ
“ኦ የሆዋ፡ . . . ቃላት ኣፈይ . . . ባህ ዜብለካ ይኹን።”—መዝ. 19:14፡ NW።
መዝሙር፦ 21, 35
1, 2. ሓዊ ንልሳን ዚበቅዕ ምሳሌ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
ኣብ መጀመርታ ጥቅምቲ 1871፡ ኣብ ታሪኽ ሕ.መ.ኣ. ብዘስዓቦ ጕድኣት ኣዝዩ ዜስካሕክሕ ጌርካ ዚግለጽ ባርዕ ኣብቲ ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ዊስካንሰን ዚርከብ ዱር ተላዒሉ እዩ። እቲ ባርዕ እናሓየለ ምስ ከደ፡ እቲ ሃልሃታኡን ብርቱዕ ዋዒኡን ልዕሊ 1,200 ሰባት ቀቲሉ፡ ልዕሊ ኽልተ ቢልዮን ኣእዋም እውን ሃሚኹ። እቲ ብርቱዕ ባርዕ ካብ እትሓልፍ ባቡር ብዝወደቐ ቝላዕ ሓዊ ጀሚሩ ኪኸውን ይኽእል እዩ። እምበኣር፡ እቲ ኣብ ያእቆብ 3:5 ዚርከብ፡ “እንሆ፡ ንእሽቶ ሓዊ ኽንደይ ዓብዪ ዱር ዘይተንድድ!” ዚብል ቃላት ብሓቂ ቕኑዕ እዩ። እዚ ሓደ ኻብ ጸሓፍቲ መጽሓፍ ቅዱስ እዚ፡ ከምኡ ዝበለ ስለምንታይ እዩ፧
2 እቲ ያእቆብ ኣብዚ እተጠቕመሉ ምሳሌ ሒዝዎ ዘሎ መልእኽቲ፡ ኣብ ፍቕዲ 6 እዩ ንጹር ኰይኑ ዘሎ። ኣብኣ፡ “ልሳን እውን ሓዊ እያ” ተባሂሉ ኣሎ። ልሳን ንናይ ምዝራብ ክእለትና እያ እተመልክት። ዘረባና እውን ከም ሓዊ ኸቢድ ጕድኣት ናይ ምምጻእ ተኽእሎ ኣለዎ። አረ መጽሓፍ ቅዱስሲ፡ “ሞትን ህይወትን ኣብ ስልጣን መልሓስ እዩ” ይብል እዩ። (ምሳ. 18:21) ልክዕ እዩ፡ ከምቲ ባርዕ ከይልዓል ኢልና ሓዊ ምእጓድ ዘይንሓድጎ፡ ዚጐድእ ዘረባ ኸይንዛረብ ኢልና እውን ምዝራብ ኣይነቋርጽን ኢና። የግዳስ፡ ክንቈጻጸሮ ኢና እንጽዕር። ንሓዊ እንተ ተቘጻጺርናዮ፡ ምግብና ንምኽሻን፡ ሰብነትና ንምማቝ፡ ከምኡ ድማ ኣብ ጸልማት ንምብራህ ንጥቀመሉ ኢና። ንልሳንና እንተ ገሪሕናያ ኸኣ፡ ንኣምላኽ ንምኽባርን ንኻልኦት ንምጥቃምን ክንጥቀመላ ንኽእል ኢና።—መዝ. 19:14።
3. እንታይ ሰለስተ መዳያት ዘረባ ኢና ኽንምርምር፧
3 እቲ እነመሓላልፎ መልእኽቲ በቲ ኻብ ኣፍና ዚወጽእ ድምጺ ይኹን ወይ ብኣእዳውና ብእንገብሮ ምልክት፡ እቲ ሓሳባትናን ስምዒታትናን ናይ ምምሕልላፍ ክእለትና ብሓቂ ዜደንቕ ውህበት ኣምላኽ እዩ። ነዚ ውህበት እዚ ግና ከመይ ጌርና ኢና ንምፍራስ ዘይኰነስ ንምህናጽ ክንጥቀመሉ እንኽእል፧ (ያእቆብ 3:9, 10 ኣንብብ።) ሰለስተ ኣገዳሲ መዳይ ዘረባ ኽንርኢ ኢና፣ እዚ ድማ መዓስ ከም እትዛረብን እንታይ ከም እትዛረብን ብኸመይ ከም እትዛረብን እዩ።
መዓስ ትዛረብ
4. ‘ስቕ ንምባል’ መዓስ ግዜኡ ኸም ዚኸውን ኣብነታት ሃብ።
4 ዘረባ ኽፍሊ መዓልታዊ ህይወትና እዩ፣ ግናኸ፡ ኵሉ ሳዕ ክንዛረብ ኣሎና ማለት ኣይኰነን። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ስቕ ንምባል ጊዜ አለዎ” ይብል እዩ። (መክ. 3:7) ካልኦት ኪዛረቡ ኸለዉ ስቕ ምባል፡ ምልክት ኣኽብሮት ኪኸውን ይኽእል እዩ። (እዮ. 6:24) ምስጢር ንምዕቃብ ልሳንና ምቍጽጻርና፡ መርኣያ ምስትውዓል እዩ። (ምሳ. 20:19) ዜቘጥዕ ነገር ኣጋጢሙና ልሳንና ምግታእና፡ መገዲ ጥበብ እዩ።—መዝ. 4:4።
5. ነቲ ኣምላኽ ዝሃበና ውህበት ዘረባ ኸመይ ጌርና ምስጋናና ኽንገልጽ ንኽእል፧
5 በቲ ኻልእ ሸነኽ፡ መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ንምዝራብ . . . ጊዜ አለዎ” እውን ይብል እዩ። (መክ. 3:7) ፈታዊኻ ጽቡቕ ህያብ እንተ ሂቡካ፡ ሰብ ኣብ ዘይርእዮ ቦታ መሸም ኣይተቐምጦን ኢኻ። የግዳስ፡ ነቲ ህያብ ጽቡቕ ጌርካ ብምጥቃም ምስጋናኻ ትገልጽ ኢኻ። ንሕና ድማ ነቲ የሆዋ ዝሃበና ውህበት ዘረባ ብጥበብ ብምጥቃም ምስጋናና ኽንገልጽ ንኽእል ኢና። እዚ ኸኣ ስምዒታትና ምግላጽ፡ ዜድልየና እንታይ ምዃኑ ምሕባር፡ ዜተባብዕ ቃላት ምዝራብ፡ ከምኡ እውን ንኣምላኽ ምውዳስ ኬጠቓልል ይኽእል እዩ። (መዝ. 51:15) ‘ንምዝራብ ግዜኡ’ ምዃኑ ኸመይ ጌርና ኽንፈልጥ ንኽእል፧
6. መጽሓፍ ቅዱስ ብግቡእ ግዜ ምዝራብ ኣገዳሲ ምዃኑ ኸመይ ገይሩ ብምሳሌ ይገልጽ፧
6 እተን ኣብ ምሳሌ 25:11 ዚርከባ፡ “ብግቡእ ጊዜ እተዘርበ ቓል ከም ሮማን ወርቂ ኣብ ጻሕሊ ብሩር እዩ” ዚብላ ቓላት ብግቡእ ግዜ ምዝራብ ዘለዎ ኣገዳስነት እየን ዜጕልሓ። ሮማን ወርቂ ንበይኑ ጽቡቕ እዩ። ኣብ ኣቕሓ ብሩር ምስ ዚቐመጥ ከኣ፡ ጽባቐኡ ብዝያዳ እዩ ዚጐልሕ። ብተመሳሳሊ እውን፡ መዓስ ከም እንዛረብ ተጠንቂቕና ምምራጽና፡ ንዘረባና ብዝያዳ ተፈታውን ውጽኢታውን ይገብሮ። ብኸመይ፧
7, 8. ኣብ ጃፓን ዝነበሩ ኣሕዋትና ብዛዕባ ትንሳኤ ንምዝራብ ግቡእ ግዜ ብምምራጽ ንየሱስ ዝመሰልዎ ብኸመይ እዮም፧
7 እቲ እንብሎ ቓላት ልክዕ እኳ እንተ ዀነ፡ መዓስ ኪዝረብ ከም ዘለዎ እንተ ዘየስተውዒልና ግና መልእኽቱ ኸይመሓላለፍ ይኽእል እዩ። (ምሳሌ 15:23 ኣንብብ።) ንኣብነት፡ ኣብ መጋቢት 2011 ዘጋጠመ ምንቅጥቃጥ ምድርን ሱናሚን ንገሊኡ ኽፋል ምብራቓዊ ጃፓን ኣዕንይዎ፡ ምሉእ ከተማታት እውን ደምሲሱ እዩ። ሽዑ፡ ልዕሊ 15,000 ህይወት ሰባት ጠፊኡ እዩ። ኣብቲ ቦታ እቲ ዝነበሩ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ምስ ጐረባብቶም ኣደዳ እቲ መከራ እኳ እንተ ዀኑ፡ በቲ ኣጋጣሚ እቲ ተጠቒሞም ብመጽሓፍ ቅዱስ ገይሮም ንዝሓዘኑ ኣጸናኒዖም እዮም። ይኹን እምበር፡ መብዛሕትኦም ኣብቲ ዓዲ ዚርከቡ ሰባት ኣመንቲ ቡድህና ብምዃኖም፡ ብዛዕባ ትምህርትታት መጽሓፍ ቅዱስ ብዙሕ ፍልጠት የብሎምን። ስለዚ፡ ኣሕዋትና ደድሕሪ እቲ ሱናሚ ነቶም ዝሓዘኑ ግዳያት ብዛዕባ ተስፋ ትንሳኤ ምንጋር ዘይግዜኡ ምዃኑ ኣስተውዒሎም እዮም። ኣብ ክንዳኡ ግና፡ ስምዒታዊ ደገፍ ሂቦሞም፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ዜስካሕክሕ ነገር ስለምንታይ ንንጹሃት ሰባት ከም ዜጋጥሞም ድማ ካብ መጽሓፍ ቅዱስ ገሊጾምሎም እዮም።
8 የሱስ መዓስ ኪዛረብ ከም ዘለዎን መዓስ ኪዛረብ ከም ዘይብሉን ይፈልጥ ነይሩ እዩ። (ዮሃ. 18:33-37፣ 19:8-11) ሓደ እዋን ንደቀ መዛሙርቱ፡ “ገና ብዙሕ ዝነግረኩም ኣሎኒ፣ ግናኸ፡ ሕጂ ኽትጾርዎ ኣይትኽእሉን ኢኹም” ኢልዎም እዩ። (ዮሃ. 16:12) እቶም ኣብ ምብራቓዊ ጃፓን ዝነበሩ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ድማ ነዚ የሱስ ዝሓደጎ ኣብነት ስዒቦምዎ እዮም። ድሕሪ እቲ ሱናሚ ኽልተ ዓመትን መንፈቕን ምስ ሓለፈ፡ “ምዉታት ኪትንስኡ ድዮም፧” ዘርእስታ ዜና መንግስቲ ኣምላኽ ቍ. 38 ንምዝርጋሕ ኣብ እተገብረ ዓለምለኻዊ ወፈራ ተሳቲፎም እዮም። ኣብቲ ግዜ እቲ፡ ብዙሓት ሰባት በቲ ልቢ ዜረስርስ መልእኽቲ ትንሳኤ ንምጽንናዕ ድሉዋት ኰይኖም ነይሮም እዮም፣ ብዙሓት ሰብ ቤት ከኣ ነታ ትራክት ተቐቢሎማ እዮም። ባህልታትን ሃይማኖታዊ እምነታትን ብዙሕ ስለ ዚፈላለ፡ ንምዝራብ ግቡእ ግዜ ብዛዕባ ምምራጽ ኣስተውዓልቲ ኽንከውን ኣሎና።
9. ኣብ ምንታይ ኵነታት ኢና ብግቡእ ግዜ ምዝራብና ውጽኢታዊ ኪኸውን ዚኽእል፧
9 ንምዝራብ ግቡእ ግዜ እንተ ዀይኑ ኸነስተውዕለሉ ዜድልየና ፍሉይ ኣጋጣሚታት ኣሎ። ንኣብነት፡ ሓደ ሰብ ጽቡቕ ሓሲቡ ብእተዛረቦ ቓላት እኳ፡ ቅር የብለና ይኸውን። እቲ ጕዳይ ኪዝረበሉ ዘለዎ እንተ ዀይኑ ወይ እንተ ዘይኰይኑ፡ ግዜ ወሲድና ምሕሳብና ልብምናና እዩ ዜርኢ። ክንዛረብ እንተ ኣልዩና፡ ተበሳጪና ኸለና ሕማቕ ክንዛረብ ስለ እንኽእል፡ ኣብቲ ግዜ እቲ ነቲ ቕር ዘበለና ሰብ ዘይምዝራቡ ይሓይሽ። (ምሳሌ 15:28 ኣንብብ።) ብተመሳሳሊ፡ ንዘይኣመንቲ ቤተ ሰብና ብዛዕባ ሓቂ ኽንዛረቦም ከለና፡ መዓስ ክንዛረቦም ከም ዚግባእ ከነስተውዕል ኣሎና። ንየሆዋ ኺፈልጥዎ ንደልዮም ኢና፣ ግናኸ፡ ዕጉሳትን ኣስተውዓልትን ክንከውን ኣሎና። ብግቡእ ግዜ ግቡእ ቓላት ምዝራብ፡ ልቦም ኪኸፍቱ ኺሕግዞም ይኽእል እዩ።
እንታይ ትዛረብ
10. (ሀ) ግቡእ ቃላት ተጠንቂቕና ኽንሓሪ ዘሎና ስለምንታይ ኢና፧ (ለ) ሓደ ኣብነት ጐዳኢ ዘረባ ሃብ።
10 ቃላት ኪጐድእ ወይ ኬሕዊ ይኽእል እዩ። (ምሳሌ 12:18 ኣንብብ።) ብቓላት ጌርካ ምቝሳል፡ ኣብዛ ዘለናያ ናይ ሰይጣን ዓለም ልሙድ እዩ። ዓውዲ መዘናግዒ ንብዙሓት ሰባት ‘መላሕሶም ከም ሰይፊ ኺስሕሉን መሪር ቃላቶም ከም ፍላጻታት ኬዝግቡን’ የለዓዕሎም እዩ። (መዝ. 64:3) ሓደ ክርስትያን ካብዚ ሕማቕ ተግባር እዚ ኺርሕቕ ኣለዎ። ሓደ ኣብነት “መሪር ቃላት” ከኣ ንኻልኦት ንምቍንጻብ ወይ ንምውቃስ ዚዝረብ ዘረባ ሽምጠጣ እዩ። ሽምጠጣ ብዙሕ ሳዕ ከም መስሓቕ ጌርካ ይርአ እዩ፣ ቀልጢፉ ግና ናብ ንዕቀትን ጸርፍን ይበጽሕ እዩ። ሕሱም ሽምጠጣ ሓደ ኻብቲ ክርስትያናት ‘ኬርሕቕዎ’ ዚግባእ ዓይነት ጸርፊ እዩ። ዋዛ ንዘረባና ቐመም ኪዀኖ ዚኽእል እኳ እንተ ዀነ፡ ንሰባት ብዚጐድእ ወይ ብዜዋርድ ሃሳዪ ሕጫጨ ጌርና ኸነስሕቕ ከይንፍትን ግና ክንጥንቀቕ ኣሎና። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ንሰማዕቱ ምእንቲ ኺጠቅምሲ፡ ንምህናጽ ዜድሊ ዘበለ ጽቡቕ ቃል እምበር፡ ሕማቕ ቃልሲ ኻብ ኣፍኩም ኣይውጻእ” ኢሉ ይምዕደና።—ኤፌ. 4:29, 31።
11. ቅኑዕ ቃላት ንምሕራይ፡ ልብና ብኸመይ ኪሕግዘና ይኽእል፧
11 የሱስ፡ “ኣፍ ካብ ምልኣት ልቢ ይዛረብ” ኢሉ ምሂሩ እዩ። (ማቴ. 12:34) ስለዚ፡ ግቡእ ቃላት ምሕራይ፡ ካብ ልብና እዩ ዚጅምር። መብዛሕትኡ ግዜ ዘረባና ነቲ ብዛዕባ ሰባት ብሓቂ ዚስምዓና ነገር እዩ ዜንጸባርቕ። ልብና ብፍቕርን ብርሕራሐን እንተ መሊኡ፡ ዘረባና እውን መብዛሕትኡ ግዜ ኣወንታውን ሃናጽን እዩ ዚኸውን።
12. ቅኑዕ ቃላት ናይ ምምራጽ ክእለትና ኸመይ ጌርና ኸነዕቢ ንኽእል፧
12 ግቡእ ቃላት ምምራጽ፡ ጻዕርን ምምዝዛንን ይሓትት። እቲ ጥበበኛ ንጉስ ሰሎሞን እኳ፡ ‘ባህ ዜብል ቅኑዕን ቃላት ሓቅን’ ንምርካብ ‘ኬስተንትንን ኪምርምርን’ ነይርዎ እዩ። (መክ. 12:9, 10) “ባህ ዜብል ቃላት” ንምርካብ ትጽገምዶ፧ ትጽገም እንተ ዄንካ፡ ብዝሒ እትፈልጦ ቓላት ከተስፍሕ ኣሎካ። ሓደ ኻብቲ ኸምዚ እትገብረሉ መገዲ፡ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስን ኣብ ክርስትያናዊ ጽሑፋትናን እንታይ ቃላት ኣብ ጥቕሚ ኸም ዚውዕል ምስትብሃል እዩ። ዘይትፈልጦ ቓላት ክትረክብ ከለኻ፡ እንታይ ማለት ምዃኑ ተምሃር። ንኻልኦት ብዚሕግዝ መገዲ ኸመይ ጌርካ ንቓላት ክትጥቀመሉ ኸም እትኽእል እውን ተምሃር። እቲ በዅሪ ወዲ ኣምላኽ ብዛዕባ እቲ ኣብ መንጎ የሆዋን ኣብ መንጎኡን ዘሎ ርክብ ኪገልጽ ከሎ፡ “ንድኹም ብቓል ገይረ ምጽንናዕ ምእንቲ ኽፈልጥሲ፡ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ናይ ምሁራት ልሳን ሀበኒ” ኸም ዝበለ ነንብብ። (ኢሳ. 50:4) እንታይ ከም እንብል ምስ እነስተትን፡ ቅኑዕ ቃላት ንምርካብ ኪሕግዘና ይኽእል እዩ። (ያእ. 1:19) ንርእስና ኸኣ፡ ‘እዚ ቓላት እዚ ነቲ ኽብሎ ዝደልዮ የመሓላልፈለይ ድዩ፧ እቲ ዝመረጽክዎ ቓላት ኣብ ሰማዕየይ እንታይ ጽልዋ ኺህልዎ ይኽእል፧’ ኢልና ኽንሓትታ ንኽእል ኢና።
13. ብቐሊሉ ዚርዳእ ዘረባ ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
13 ኣብ እስራኤል ንሰፈር ንምእካብን ንምብታንን፡ ከምኡ እውን ንሰራዊት ናብ ውግእ ንምጽዋዕ፡ መለኸት ይነፍሑ ነይሮም እዮም። ስለዚ፡ ብቐሊሉ ዚርዳእ ዘረባ ኣድላዪ ምዃኑ ንምጕላሕ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ንመለኸት ከም ምሳሌ ተጠቒሙሉ ኣሎ። ዘይንጹር ደሃይ መለኸት ንሓደ ሰራዊት ሕማቕ ሳዕቤን ኬምጽኣሉ ይኽእል እዩ። ብተመሳሳሊ፡ ሓደ ዘረባ ዘይንጹር እንተ ዀይኑ፡ ኬደናግር ወይ ኬጋጊ ይኽእል እዩ። በቲ ሓደ ሸነኽ ግና፡ ዘረባና ሓጺርን ንጹርን ክንገብር ኢልና፡ ገታራት ወይ ዘይልኡማት ክንከውን ኣይግባእን።—1 ቈረንቶስ 14:8, 9 ኣንብብ።
14. የሱስ ብቐሊሉ ዚርዳእ ዘረባ ኸም እተጠቕመ ዚሕብር እንታይ ኣብነት ኣሎ፧
14 ግቡእ ቃላት ብምምራጽ ዝመጸ፡ የሱስ ብሉጽ ኣብነት ሓዲጉልና እዩ። ነቲ ኣብ ማቴዎስ ምዕራፍ 5 ኽሳብ 7 እተመዝገበ ሓጺርን ሓያልን መደረኡ እሞ ሕስብ ኣብሎ። የሱስ እተሓላለኸ ወይ ዜማትእ ዘረባ ኣይተጠቕመን፣ ኣሻዅ ወይ ጐዳኢ ቓላት እውን ኣይተጠቕመን። ኣብ ክንዳኡስ፡ ብንጹርን ቀሊልን ቃላት ገይሩ ንልቢ ሰማዕቱ ተንክዩ እዩ። ንኣብነት፡ ነቲ ሰባት ብዛዕባ እቲ ዕለታዊ ምግቦም ዘለዎም ጭንቀት ንምፍኳስ፡ የሆዋ ንኣዕዋፍ ሰማይ ከመይ ገይሩ ኸም ዚቕልበን ገሊጹ። ድሕሪኡ፡ ንሰማዕቱ ምስ ኣዕዋፍ ብምንጽጻር፡ “ካባታተንሲ ንስኻትኩምዶ ኣይትበልጹን፧” ኢሉ ሓቲትዎም። (ማቴ. 6:26) ልቢ ብዚትንክፍ ቀሊልን ዚርዳእን ቃላት ገይሩስ ከመይ ዝበለ ተፈታዊ ምሕጽንታ ዀን እዩ ኣቕሪቡ! ሕጂ ነቲ ሳልሳይ ኣገዳሲ መዳይ ዘረባ እስከ ንርአ።
ብኸመይ ትዛረብ
15. ዘረባና ጥዑም ኪኸውን ዘለዎ ስለምንታይ እዩ፧
15 ሓደ ዘረባ እትዛረበሉ መገዲ፡ ማዕረ እቲ እትዛረቦ ቓላት ኣገዳስነት ኣለዎ። የሱስ ኣብታ ኣብ ዓዱ ናዝሬት ዝነበረት ምኵራብ ኪዛረብ ከሎ፡ ሰባት ‘በቲ ኻብ ኣፉ ዚወጽእ ጥዑም ዘረባ ተገሪሞም እዮም።’ (ሉቃ. 4:22) ጥዑም ዘረባ ንልቢ ይማርኽ እዩ፣ ዘረባና ኸኣ ድኹም ኣይኰነን ዚኸውን፡ የግዳስ ዝያዳ ተሰማዕነት እዩ ዚረክብ። (ምሳ. 25:15) ለዋሃትን እዱባትን ሓለይትን ብምዃን፡ ነቲ ጥዑም ዘረባ የሱስ ክንቀድሖ ንኽእል ኢና። ንኣብነት፡ ኣብ ሓደ እዋን ህዝቢ ንዕኡ ኺሰምዕዎ ብዙሕ ጻዕሪ ኺገብሩ ምስ ረኣየ፡ ብድንጋጽ ተለዓዒሉ ‘ብዙሕ ኪምህሮም ጀሚሩ’ እዩ። (ማር. 6:34) ምስ ተጸርፈ እውን እንተ ዀነ፡ መሊሱ ኣይጸረፈን።—1 ጴጥ. 2:23።
16, 17. (ሀ) ምስ ኣባላት ስድራ ቤትናን ናይ ቀረባ ኣዕሩኽናን ክንዛራረብ ከለና፡ ከመይ ጌርና ንየሱስ ክንመስሎ ንኽእል፧ (ኣብ መእተዊ ዘላ ስእሊ ርአ።) (ለ) ጥዑም ዘረባ እንታይ ጥቕምታት ከም ዘለዎ ኣብነት ሃብ።
16 ሰማዒና ኣጸቢቕና እንፈልጦ ሰብ ምስ ዚኸውን፡ ብልእመትን ብሜላን ምዝራብ ከቢድ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ብዛዕባ እቲ እንዛረቦ ነገር ብዙሕ ክንሓስብ ከም ዘይብልና ዀይኑ ኺስምዓና ይኽእል እዩ። ንኣባል ስድራ ቤትና ወይ ኣብ ጉባኤ ንዚርከብ ናይ ቀረባ ዓርክና በዚ ኸምዚ ንዛረቦ ንኸውን። የሱስ ግና ብምኽንያት እቲ ምስ ደቀ መዛሙርቱ ዝነበሮ ናይ ቀረባ ዕርክነት፡ ተሪር ዘረባ ኺዛረቦም ከም ዚኽእል ኰይኑዶ ተሰሚዕዎ እዩ፧ ኣይፋሉን። እቶም ዚቐርብዎ ሰዓብቱ መኖም ከም ዚዓቢ ምስ ተኻትዑ፡ ንቘልዓ ኸም ምሳሌ ገይሩ ብምጥቃም ብልኡም ቃላት እዩ ኣሪምዎም። (ማር. 9:33-37) ሽማግለታት ድማ “ብልኡም መንፈስ” ብምምካር፡ ንየሱስ ኪመስልዎ ይኽእሉ እዮም።—ገላ. 6:1።
17 ሓደ ሰብ ዜጕሂ ነገር እኳ እንተ ተዛረበና፡ ብጥዑም ቃላት ምምላስ ኣወንታዊ ፍረ ኺህልዎ ይኽእል እዩ። (ምሳ. 15:1) ንኣብነት፡ ሓደ መንእሰይ ክልተ ዓይነት ህይወት ይመርሕ ነይሩ፣ ኣዲኡ ድማ በይና ዀይና እያ እተዕብዮ ነይራ። ሓንቲ ክርስትያን ሓብቲ ድማ ካብ ጽቡቕ ሓሳብ ተላዒላ ነታ ኣደ፡ “ንውሉድኪ ኣሰልጢንኪ ኸይተዓወትኪ ምትራፍኪ ዜሕዝን እዩ” ኢላታ። እታ ኣደ ኸኣ ንሓጺር እዋን ድሕሪ ምሕሳብ፡ “ሓቅኺ ሕጂ ጽቡቕ የሎን፣ ስልጠናኡ ግና ገና ኣይተወድአን። ድሕሪ ኣርማጌዶን ንዛራረበሉ፣ ሽዑ ኢና ብርግጽ እንፈልጥ” ኢላ መሊሳትላ። እዚ ልኡም ምላሽ እዚ ነቲ ኣብ መንጎ እተን ኣሓት ዝነበረ ሰላም ከም ዘይዝረግ ኣብ ልዕሊ ምግባሩ፡ ነቲ ፍንትት ኢሉ ንዝርርበን ዚሰምዕ ዝነበረ ወዳ እውን ኣተባቢዕዎ እዩ። ኣዲኡ ብእኡ ተስፋ ኸም ዘይቈረጸት ኬስተውዕል ክኢሉ እዩ። እዚ ኸኣ ነቲ ዝነበሮ ሕማቕ ዕርክነት ኬቋርጾ ደሪኽዎ። ድሕሪ ግዜ፡ ተጠሚቑ፡ ጸኒሑ እውን ኣብ ቤት-ኤል ኣገልጊሉ እዩ። ስለዚ፡ ምስ ኣሕዋትና፡ ምስ ስድራ ቤትና፡ ወይ ምስ ካልኦት ክንዛራረብ ከለና፡ ዘረባና “ብጨው እተቓመመ፡ ኵሉ ሳዕ ጥዑም ይኹን።”—ቈሎ. 4:6።
18. ኣብ ኣዘራረባና ኣብነት የሱስ ምስዓብና፡ ልሳንና ንጽቡቕ ክንጥቀም ዚሕግዘና ብኸመይ እዩ፧
18 ሓሳባትናን ስምዒታትናን ናይ ምግላጽ ክእለትና ብሓቂ ዜደንቕ እዩ። እምበኣር፡ ቅኑዕ ግዜ ብምምራጽ፡ ግቡእ ቃላት ንምሕራይ ብምጽዓር፡ ጥዑም ዘረባ ንምዝራብ ከኣ ጻዕሪ ብምግባር፡ ንየሱስ ንምሰሎ። ሽዑ፡ ልሳንና ንሰማዕትና ዜሕዊ፡ ነቲ ኽቡር ውህበት ዘረባ ዝሃበና የሆዋ እውን ባህ ዜብል ኪኸውን እዩ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1ብድኅርዙይ መንፈስ ቅዱስ ንኢየሱስ ብዲያብሎስ ክፍተን ናብ በረኻ ወሰዶ። 2ኣርብዓ መዓልትን ኣርብዓ ለይትን ጾመ፤ ድኅርዙይ ጠመየ። 3እቲ ዝፍትኖ ድማ ቐሪቡ ወዲ እግዚኣብሔር እንተ ዄንኻስ እዘን ኣእማን እዚአን እንጀራ ይኹና በል በሎ። 4ኢየሱስ ግና ሰብ ካብ ኣፍ እግዚኣብሔር ብዝወፅእ ኲሉ ቓል ደኣ እምበር ብእንጀራ ጥራሕ ኣይነብርን እዩ› ዝብል ጽሑፍ ኣሎ ኢሉ መለሰሉ። 5ሽዑ ዲያብሎስ ናብታ ቕድስቲ ኸተማ ወሲዱ ኣብ ላዕለዋይ ጫፍ ቤተ መቕደስ ኣቖሞ። 6 ወዲ እግዚኣብሔር እንተ ዄንኻስ እግርኻ ብእምኒ ኸይትዕንቀፍ በእዳዎም ክፆሩኻ ንመላእኽቱ ምእንታኻ ይእዝዞም› ዝብል ጽሑፍ ኣሎ እሞ እስኪ ዘሊልካ ንታሕቲ ተወርወር በሎ። 7ኢየሱስ ድማ ንእግዚኣብሔር ኣምላኽካ ኣይትፈታተኖ› ዝብል ጽሑፍ ኣሎ በሎ። 8መሊሱ ዲያብሎስ ኬርና ነዊኅ ናብ ዝኾነ እምባ ወሲዱ መንግሥታት ኲሉ ዓለምን ክብሮምን ኣርኣዮ እሞ ተደፊእኻ እንተ ሰጊድካለይ እዝ ዂሉ ኽህበካ እየ በሎ። 10ሽዑ ኢየሱስ ንእግዚኣብሔር ኣምላኽካ ስገድ፤ ንእኡ በይኑ ድማ ኣምልኽ› ዝብል ጽሑፍ ኣሎ እሞ ኪድ ሰይጣን ካባይ ረሓቕ በሎ። 11ድኅርዙይ ዲያብሎስ ኃደጎ፤ እንሆ ድማ መላእኽቲ መጺኦም ኣገልገልዎ። 12ኢየሱስ ዮሓንስ ከም ዝተኣሰረ ምስ ሰምዐ ናብ ኣውራጃ ገሊላ ኣግለሰ። 13ንናዝሬት ኃዲጉ ድማ ኣብ ምድሪ ዛብሎንን ንፍታሌምን ኣብ ጥቓ ባሕሪ ናብ ዘላ ቅፍርናሆም መጺኡ ተቐመጠ። 14እዙይ ኸዓ እቲ ብነቢይ ኢሳይያስ፦ 15 ምድሪ ዛብሎንን ምድሪ ንፍታሌምን መንገዲ ባሕሪ ማዕዶ ዮርዳኖስ ኣሕዛብ ዝነብሩሉ ገሊላ 16ኣብ ጸልማት ዝነብር ሕዝቢ ዓብዪ ብርሃን ረአየ፤ ነቶም ኣብ ጸልማትን ኣብ ጽላሎት ሞትን ዝነብሩ ድማ ብርሃን ወጸሎም ዝተብሃለ ምእንቲ ኽፍጸም እዩ። 17ኢየሱስ ካብታ እዋን እቲኣ መንግሥተ ሰማያት ቀሪባ እያ እሞ ንስሓ እተዉ እናበለ ኽሰብኽ ጀመረ። 18ኢየሱስ ኣብ ጥቓ ባሕሪ ገሊላ እናተመላለሰ እንተሎ ኽልተ ኣኅዋት ጴጥሮስ ዝተብሃለ ስምዖንን እንድርያስ ሓዉን ኣሥገርቲ ዓሣ ስለ ዝነበሩ መርበቦም ናብ ባሕሪ እናደርበዩ ረአየ። 19ኢየሱስ ከዓ ኣነ ኣሥገርቲ ሰብ ክገብረኩም እየ ንዑ ተኸተሉኒ በሎም። 20ሽዑ ንሽዑ ድማ መርበቦም ኃዲጎም ተኸተልዎ። 21ካብኡ ቑሩብ ኅልፍ ኢሉ ኻልኦት ክልተ ኣኅዋት ያዕቆብ ወዲ ዘብዴዎስን ዮሓንስ ሓዉን ምስ ዘብዴዎስ ኣቦኦም ኣብ ጃልባ መርበቦም ከተዓራርዩ ርእዩ ጸውዖም። 22ንሳቶም ከዓ ነታ ጃልባን ነቦኦምን ኃዲጎም ሽዑ ንሽዑ ተኸተልዎ። 23ኢየሱስ ድማ ኣብ ኲላ ገሊላ ኣብ ናይ ኣይሁድ ኣብያተ ጸሎት እናመሃረ ብሥራት መንግሥቲ እግዚኣብሔር እናሰበኸ ኣብ ሕዝቢ ዘሎ ዂሉ ዓይነት ሕማም እናሕወየ ይዘዋወር ነበረ። 24ዝናኡውን ኣብ ኲላ ሶርያ ተሰምዐ ኲሎም ሕሙማት በብዓይነቱ ሕማምን ቃንዛን ዘለዎም ኣጋንንቲ ዝኃደርዎም በብወርኁ ዝለዓል ሕማም ዘለዎምን መፃጕዓትን ኣምጽኡሉ፤ ንሱ ድማ ኣሕወዮም። 25ካብ ገሊላን ካብ ዓሠርተ ከተማታትን ካብ ኢየሩሳሌምን ካብ ይሁዳን ካብ ማዕዶ ዮርዳኖስን ከዓ ብዙኃት ሕዝቢ ተኸተልዎ።
Copyright
Learn More


text:
ኣብ ንሓድሕድና ነስተብህልን ንተባባዕን
“ንፍቕርን ንሰናይ ግብርን ንምንቕቓሕ ኣብ ንሓድሕድና ነስተብህል።”—እብ. 10:24።
1, 2. ነቶም 230 ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ ነቲ ኣብ መወዳእታ ኻልኣይ ውግእ ዓለም እተገብረ ጕዕዞ ሞት ንኺዋጽኡሉ ዝሓገዞም እንታይ እዩ፧
ኣብ መወዳእታ ኻልኣይ ውግእ ዓለም፡ ስርዓት ናዚ ምስ ወደቐ፡ ነቶም ኣብ መዳጐኒ ደምበ ዝነበሩ ብኣሽሓት ዚቝጸሩ ሰባት ንምጥፋእ፡ ትእዛዝ ተዋህበ። ነቶም ኣብ ዛክሰንሃውዘን ዝነበሩ እሱራት ናብ ገማግም ባሕሪ ኸም ዚኸዱ ብምግባር፡ ብመርከብ ጕዕዞኦም ምስ ጀመሩ፡ ነተን መራኽብ ንምጥሓል እዩ ተሓሲቡ ነይሩ። እዚ ኸኣ፡ ክፋል እቲ “ጕዕዞ ሞት” ተባሂሉ እተጸውዐ ስትራተጂ እዩ ነይሩ።
2 እቶም ኣብ መዳጐኒ ደምበ ዛክሰንሃውዘን ዝነበሩ 33,000 እሱራት፡ ናብታ 250 ኪሎ ሜተር ርሒቓ ዝነበረት ሉበክ እትብሃል ወደባዊት ከተማ ጀርመን ብእግሮም ከም ዚጓዓዙ ተገብረ። ኣብ መንጎ እቶም ተገዲዶም ዚጓዓዙ ዝነበሩ እሱራት፡ ካብ ሽዱሽተ ሃገራት ዝመጹ 230 ናይ የሆዋ መሰኻኽር ነበሩ። ኵሎም እቶም እሱራት ብጥሜትን ብሕማምን ደኺሞም ነበሩ። እሞኸ እቶም ኣሕዋትና ነቲ ጕዕዞ ኺዋጽኡሉ ዝኸኣሉ ብኸመይ እዮም፧ ሓደ ኻባታቶም፡ “ንሓድሕድና ንተባባዕ ነበርና” በለ። እቲ ኣምላኽ ዝሃቦም “ካብ ንቡር ዝሓለፈ ሓይሊ” ምስታ ኣብ ንሓድሕዶም ዝነበረቶም ፍቕሪ ተደሚሩ፡ ነቲ ጸገም ንኺሰግርዎ ሓጊዝዎም እዩ።—2 ቈረ. 4:7።
3. ንሓድሕድና ኽንተባባዕ ዘሎና ስለምንታይ ኢና፧
3 ሎሚ ኣብ ጕዕዞ ሞት እኳ እንተ ዘይሃለና፡ ብዙሕ ጸገማት ግና የጋጥመና እዩ። መንግስቲ ኣምላኽ ብ1914 ምስ ቈመት፡ ሰይጣን ካብ ሰማይ ተሰጒጉ ኣብ ከባቢ ምድሪ ተኣሲሩ ኣሎ፣ ‘ሓጺር እዋን ከም ዘለዎ ፈሊጡ ድማ፡ ኣመና ተቘጢዑ’ እዩ ዘሎ። (ራእ. 12:7-9, 12) እዛ ዓለም እዚኣ ናብ ኣርማጌዶን ኣብ እትቐርበሉ ዘላ እዋን፡ ሰይጣን ንፈተናታትን ንጸቕጥታትን ተጠቒሙ ብመንፈሳዊ መዳይ ኬዳኽመና ይፍትን እዩ። ኣብ ርእሲኡ ድማ፡ ምስ መዓልታዊ ህይወትና ዚተሓሓዝ ውጥረት የጋጥመና እዩ። (እዮ. 14:1፣ መክ. 2:23) ሓድሓደ ግዜ እቲ ጸገማትና ተደማሚሩ ኼድክመና ስለ ዚኽእል፡ እቲ ዘሎና ስምዒታውን መንፈሳውን ብርታዐ ምስቲ ዜጋጥመና ተስፋ ምቝራጽ ዘይመጣጠን ኪኸውን ይኽእል እዩ። ንነዊሕ ዓመታት ንብዙሓት ሰባት ብመንፈሳዊ መዳይ ንዝሓገዘ ሓው እስከ ኸም ኣብነት ንውሰድ። ጸኒሑ ንሱን ሰበይቱን ጸገም ጥዕና ስለ ዘጋጠሞም፡ ተስፋ ኪቘርጽ ጀመረ። ንሕና እውን ልክዕ ከምዚ ሓው እዚ፡ እቲ ኻብ የሆዋ ዚመጽእ “ካብ ንቡር ዝሓለፈ ሓይሊ” ኸምኡውን እቲ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ዚህቡና ምትብባዕ የድልየና እዩ።
4. ንኻልኦት ከነተባብዖም እንተ ደሊና፡ ነየናይ ሃዋርያ ጳውሎስ ዝሃቦ ምኽሪ ኢና ኣብ ልብና ኸነሕድሮ ዘሎና፧
4 ንኻልኦት ምንጪ ምትብባዕ ክንከውን እንተ ደሊና፡ ነቲ ሃዋርያ ጳውሎስ ንእብራውያን ክርስትያናት ዝሃቦም ምሕጽንታ ኣብ ልብና ኸነሕድሮ ኣሎና። ንሱ፡ “ንፍቕርን ንሰናይ ግብርን ንምንቕቓሕ ኣብ ንሓድሕድና ነስተብህል። ንሓድሕድና ንተባባዕ እምበር፡ ከምቲ ገሊኦም ልማድ ዚገብርዎ፡ ኣኼባና ኣይንሕደግ። እታ መዓልቲ እቲኣ ትቐርብ ከም ዘላ ኽትርእዩ ኸለኹም ከኣ፡ ነዚ ብዝያዳ ግበርዎ” በለ። (እብ. 10:24, 25) ነቲ ኣብዘን ኣገደስቲ ቓላት ዘሎ ምኽሪ ኽንትግብሮ እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
“ኣብ ንሓድሕድና ነስተብህል”
5. ‘ኣብ ንሓድሕድካ ምስትብሃል’ እንታይ ማለት እዩ፧ እዚኸ እንታይ ጻዕሪ እዩ ዚሓትት፧
5 ‘ኣብ ንሓድሕድካ ምስትብሃል’ ኪብሃል ከሎ፡ “ንድሌት ካልኦት ኣብ ግምት ምእታው፡ ብዛዕባኦም ምሕሳብ” ማለት እዩ። ኣብ ኣዳራሽ መንግስቲ ኣምላኽ ምስ ኣሕዋትን ኣሓትን ኣብ እንራኸበሉ እዋን፡ ዝርርብና ኻብ ሰላምታ ወይ ካብ ጢጥ ቅሚጥ ዕላል ዘይሓልፍ እንተ ዀይኑ፡ ንድሌት ካልኦት ኣብ ግምት ነእቱ ኣሎና ኺብሃል ይከኣልዶ፧ ኣይፋሉን። ሓቂ እዩ፡ ኣብ ዘየገድሰና ብዘይምእታው ‘ዕዮ ርእስና ጥራይ ክንገብር’ ደኣ እምበር፡ ‘ወልፋሳት’ ክንከውን የብልናን። (1 ተሰ. 4:11፣ 1 ጢሞ. 5:13) ኰይኑ ግና፡ ንኣሕዋትና ኸነተባብዖም እንተ ደሊና፡ ብዛዕባኦም ክንፈልጥ፡ ማለት ብዛዕባ ዅነታት ህይወቶምን ባህርያቶምን መንፈሳውነቶምን ብርታዐኦምን ድኽመታቶምን ክንፈልጥ ኣሎና። ከም ኣዕሩኾም ገይሮም ኪርእዩና ኣለዎም፣ ከም እነፍቅሮም ኰይኑ ኸኣ ኪስምዖም ኣለዎ። እዚ ኸኣ ጸገማት ኬጋጥሞም ከሎን ተስፋ ኪቘርጹ ኸለዉን ጥራይ ዘይኰነስ፡ ኣብ ካልእ እዋናት እውን ምሳታቶም ግዜ ምሕላፍ ዚሓትት እዩ።—ሮሜ 12:13።
6. ሓደ ሽማግለ ነቶም ምስኡ ዘለዉ ‘ንኼስተብህለሎም’ ዚሕግዞ እንታይ እዩ፧
6 ኣብ ክርስትያናዊት ጉባኤ ዘለዉ ሽማግለታት፡ ‘ነቲ ምሳታቶም ዘሎ መጓሰ ኣምላኽ’ ብፍታውን ብሃንቀውታን ‘ኪጓስይዎ’ ተማዒዶም ኣለዉ። (1 ጴጥ. 5:1-3) ሽማግለታት ነተን ኣባጊዕ ዘይፈልጥወን እንተ ዀይኖም፡ ከመይ ገይሮም እዮም ኪጓስይወን ዚኽእሉ፧ (ምሳሌ 27:23 ኣንብብ።) ሽማግለታት ንኣመንቲ ዝዀኑ ብጾቶም ዚቐርብዎምን ምሳታቶም ግዜ ዜሕልፉን እንተ ዀይኖም፡ እተን ኣባጊዕ ሓገዝ ኬድልየን ከሎ ብቐሊሉ ኪቐርባኦም እየን። ብዘይካዚ፡ ኣሕዋትን ኣሓትን ናይ ውሽጦም ኣውጺኦም ንኺዛረቡ ኺድረኹ እዮም፣ በዚ ኸምዚ፡ ሽማግለታት ነቶም ምሳታቶም ዘለዉ ‘ኼስተብህሉሎምን’ ብዜድልዮም ኪሕግዝዎምን ይኽእሉ።
7. ነቶም ብተስፋ ምቝራጽ ‘ዘረባኦም ምግታእ’ ዚኣብዮም ሰባት ብኸመይ ክንርእዮም ኣሎና፧
7 ጳውሎስ ነቶም ኣብ ጉባኤ ተሰሎንቄ ዝነበሩ ኺጽሕፈሎም ከሎ፡ “ንድኹማት ደግፍዎም” በለ። (1 ተሰሎንቄ 5:14 ኣንብብ።) ‘እተጨነቑን’ ተስፋ ዝቘረጹን ሰባት፡ ድኹማት እዮም። ምሳሌ 24:10፡ “ብመዓልቲ መከራ እንተ ተሐለልካ፡ ሓይልኻ ቕሩብ እዩ” ትብል። ሓደ ኣዝዩ ተስፋ ዝቘረጸ ሰብ፡ ‘ዘረባኡ ምግታእ’ ኪኣብዮ ይኽእል እዩ። (እዮ. 6:2, 3) እቶም ‘ከነስተብህለሎም’ ዚግብኣና ተስፋ ዝቘረጹ ሰባት ዚዛረብዎ ነገራት፡ ናይ ልቦም ከይከውን ከም ዚኽእል ክንዝክር ኣሎና። ኣዲኣ ኸቢድ ጭንቀት ዘለዋ ሬቸል ዝስማ ሓብቲ፡ ነዚ ተመኪራቶ እያ። ከምዚ በለት፦ “ኣደይ ብዙሕ ሳዕ ዚጐድእ ነገር ትዛረብ እያ። መብዛሕትኡ ግዜ ግና፡ ነቲ ናይ ሓቂ መንነታ ኽዝክር እየ ዝጽዕር፣ ፈቃርን ለዋህን ለጋስን እያ። እተጨነቑ ሰባት ብዙሕ ዘይሓሰብዎ ነገር ከም ዚዛረቡ ተማሂረ እየ። ንሕማቕ ዘረባኦም ወይ ተግባሮም ምላሽ ክትህበሉ የብልካን።” ምሳሌ 19:11፡ “ምስትውዓል ንሰብ ንዅራ ደንጓዪ ይገብሮ፡ ንበደል ምሕላፍ ከኣ ክብረቱ እዩ” ትብል።
8. ብፍላይ ንመን ኢና ፍቕርና ‘ኸነረጋግጸሉ’ ዘሎና፧ ስለምንታይከ፧
8 ሓደ ሰብ ኣብ ዝሓለፈ እዋን ሓጢኣት ድሕሪ ምፍጻሙ ንዅነታቱ ንምትዕርራይ ስጕምቲ እኳ እንተ ወሰደ፡ እቲ ሓጢኣት ዘስዓበሉ ውርደትን ተስፋ ምቝራጽን ይደቝሶ ይኸውን፣ ንኸምዚ ዝበለ ሰብ ብኸመይ ኢና ‘ኸነስተብህለሉ’ እንኽእል፧ ጳውሎስ ኣብ ቈረንቶስ ብዛዕባ ዝነበረ እተነስሐ ኣባሲ ኺጽሕፍ ከሎ፡ “ከምዚ ዝኣመሰለ ሰብ ብብዝሒ ጓሂ ምእንቲ ኸይውሓጥ፡ ብለውሃት ይቕረ በሉሉን ኣጸናንዕዎን። ስለዚ፡ ፍቕርኹም ከተረጋግጹሉ እምዕደኩም ኣለኹ” በለ። (2 ቈረ. 2:7, 8) ስለዚ፡ እቲ ሰብ ንፍቕርናን ንሓልዮትናን ከም ዚርድኦ ጌርና ኽንሓስብ የብልናን። ብኣረኣእያናን ብተግባርናን ኪርእዮ ኣለዎ።
‘ንፍቕርን ንሰናይ ግብርን ንነቓቓሕ’
9. ‘ንፍቕርን ንሰናይ ግብርን ምንቕቓሕ’ እንታይ ማለት እዩ፧
9 ጳውሎስ፡ “ንፍቕርን ንሰናይ ግብርን ንምንቕቓሕ ኣብ ንሓድሕድና ነስተብህል” ኢሉ ጸሓፈ። ንኣመንቲ ዝዀኑ ብጾትና፡ ፍቕሪ ንኼርእዩን ሰናይ ግብሪ ንኺገብሩን ከነለዓዕሎም ኣሎና። ሓዊ ጭልምልም ኪብል እንተ ጀሚሩ፡ ነቲ ሓዊ ብምንብድባድ ከነጐሃህሮ ኣሎና። (2 ጢሞ. 1:6) ብተመሳሳሊ፡ ንኣሕዋትናን ንኣሓትናን፡ ንኣምላኽን ንብጻዮምን ዘላቶም ፍቕሪ ንኼርእዩ ብፍቕራዊ መገዲ ኸነነቓቕሖም ንኽእል ኢና። ንኻልኦት ሰባት ንሰናይ ግብሪ ንምንቕቓሕ፡ ግቡእ ናእዳ ኣገዳሲ እዩ።
10, 11. (ሀ) ካብ መንጎና ናእዳ ዜድልዮ መን እዩ፧ (ለ) ናእዳ ‘ንሓደ ብዘይ ፍላጥ ዝሰሓተ ሰብ’ ብኸመይ ከም ዚሕግዞ ዜርኢ ኣብነት ጥቐስ።
10 ተስፋ ዝቘረጽና ንኹን ኣይንኹን ብዘየገድስ፡ ኵላትና ናእዳ የድልየና እዩ። ሓደ ሽማግለ፡ “ኣቦይ ንኢዱኒ ኣይፈልጥን እዩ። ስለዚ፡ ካብ ቍልዕነተይ ኣትሒዘ ብርእሰይ ኣይተኣማመንን እየ ነይረ። . . . ሕጂ ወዲ 50 ዓመት እኳ እንተ ዀንኩ፡ ኣዕሩኸይ ከም ሽማግለ መጠን ጽቡቕ እዓዪ ኸም ዘለኹ ኺነግሩኒ ኸለዉ አማስወሉ እየ። . . . ናይ ገዛእ ርእሰይ ተመክሮ፡ ንኻልኦት ምትብባዕ ኣገዳሲ ምዃኑ ስለ ዝመሃረኒ፡ ከምኡ ኽገብር እጽዕር እየ” በለ። ናእዳ ንዅሉ ሰብ፡ እንተላይ ንፈለምትን ንኣረጋውያንን ነቶም ተስፋ ዝቘረጹን ኬለዓዕሎም ይኽእል እዩ።—ሮሜ 12:10።
11 ‘እቶም መንፈሳዊ ብቕዓት ዘለዎም ንሓደ ብዘይ ፍላጥ ዝሰሓተ ሰብ ኬቕንዕዎ ኸለዉ፡’ እቲ ዚህብዎ ፍቕራዊ ምኽርን ግቡእ ናእዳን፡ ነቲ ኣባሲ ናብ ልቡ ተመሊሱ ሰናይ ግብሪ ንኺገብር ኬለዓዕሎ ይኽእል እዩ። (ገላ. 6:1) ሓንቲ ሚርያም ዝስማ ሓብቲ፡ ነዚ ተመኪራቶ እያ። ከምዚ ኢላ ጸሓፈት፦ “መሓዙተይ ካብ መገዲ ሓቂ ምስ ወጻ ሰንበድኩ፡ ምስናይዚ እውን ኣቦይ ናይ ሓንጎል መድመይቲ ኣጋጠሞ። እዚ ኣመና ኣጨነቐኒ። ካብቲ ጭንቀት ንኽገላገል ኢለ ድማ ምስ ሓደ ዓለማዊ ወዲ ተዓራረኽኩ።” ከምኡ ድሕሪ ምግባራ፡ የሆዋ ኼፍቅራ ዘይክእል ኰይኑ ተሰምዓ፣ ካብ ሓቂ ኽትወጽእ ከኣ ወሰነት። ይኹን እምበር፡ ሓደ ሽማግለ ብዛዕባ እቲ ኣብ ዝሓለፈ እዋን ብተኣማንነት ዘገልገለቶ ኣገልግሎት ምስ ኣዘኻኸራ፡ ስምዒታ ተለዓዓለ። ነቶም ሽማግለታት፡ ብፍቕሪ የሆዋ ንኽትተኣማመን ምእንቲ ኺሕግዝዋ ኣጋጣሚ ሃበቶም። በዚ ኸምዚ፡ እታ ዝነበረታ ፍቕሪ ተጐሃሃረት። ነቲ ምስቲ ዘይኣማኒ ዝዀነ ወዲ ዝነበራ ርክብ ኣቋረጸቶ፣ ንየሆዋ ምግልጋላ ኸኣ ቀጸለት።
12. ንኣሕዋትና ምስ ካልኦት ነወዳድሮምን ንነቕፎምን ሕማቕ ከም ዚስምዖም ንገብርን እንተ ዄንና፡ እንታይ ውጽኢት እዩ ኺህልዎ ዚኽእል፧
12 ንኣሕዋትና ምስ ካልኦት ከነወዳድሮምን ነቲ ንሕና ዘውጻእናዮ ስርዓታት ብዘይምስዓቦም ክንነቕፎምን ዝያዳ ብዘይምዕያዮም ሕማቕ ከም ዚስምዖም ክንገብርን የብልናን፣ ከምኡ ምግባር፡ ነባሪ ውጽኢት የብሉን። ብኣንጻሩ ግና፡ ንኣማኒ ዝዀነ ብጻይና እንተ ንኢድናዮን ብዛዕባ እቲ ንኣምላኽ ዘለዎ ፍቕሪ እንተ ኣረዲእናዮን፡ ነባርን ኣወንታውን ውጽኢት ኪህልዎ ይኽእል እዩ።—ፊልጲ 2:1-4 ኣንብብ።
“ንሓድሕድና ንተባባዕ”
13. ንኻልኦት ምትብባዕ እንታይ የጠቓልል፧ (ነታ ኣብ ገጽ 18 ዘላ ስእሊ ርአ።)
13 ‘ንሓድሕድና ኽንተባባዕ ኣሎና፣ እታ መዓልቲ ትቐርብ ከም ዘላ ኽንርኢ ኸለና ኸኣ፡ ነዚ ብዝያዳ ኽንገብሮ ኣሎና።’ ንኻልኦት ምትብባዕ፡ ኣብቲ ንኣምላኽ ዜቕርብዎ ኣገልግሎት ንቕድሚት ኪቕጽሉ ምድራኽ እውን የጠቓልል እዩ። ልክዕ ከምቲ ንፍቕርን ንሰናይ ግብርን ምንቕቓሕ፡ ንሓደ ጭልምልም ዚብል ሓዊ ምስ ምጕህሃር ኪመሳሰል ዚኽእል፡ ንኻልኦት ምትብባዕ እውን፡ ኣብ ጓህሪ ነዳዲ ብምውሳኽ ገሃጽሃጽ ከም ዚብል ምስ ምግባር ኪመሳሰል ይኽእል እዩ። ንኻልኦት ከነተባብዖም ኪብሃል ከሎ፡ ነቶም እተደቝሱ ኸነበራትዖምን ከነጸናንዖምን ኣሎና ማለት እዩ። ንኸምዚ ዝበለ ሰብ ናይ ምትብባዕ ኣጋጣሚ ኽንረክብ ከለና፡ ብርሕራሐን ብለውሃትን ክንዛረብ ኣሎና። (ምሳ. 12:18) ብዘይካዚ፡ ‘ንምስማዕ ቅልጡፋት፡ ንምዝራብ ከኣ ደንጐይቲ’ ኽንከውን ኣሎና። (ያእ. 1:19) ብድንጋጽ ንሰምዕ እንተ ዄንና፡ ነቲ ኣማኒ ዝዀነ ብጻይና ተስፋ ዘቝረጾ እንታይ ምዃኑ ኽንፈልጥን ንዅነታቱ ንኺጾሮ ዚሕግዞ ገለ ነገር ክንዛረብን ኢና።
14. ሓደ ተስፋ ዝቘረጸ ሓው ሓገዝ ዝረኸበ ብኸመይ እዩ፧
14 ሓደ ርሕሩሕ ሽማግለ ንሓደ ንሓያሎ ዓመታት ዘይንጡፍ ዝነበረ ሓው ብኸመይ ከም ዝሓገዞ እስከ ንርአ። እቲ ሽማግለ ነቲ ሓው ኪሰምዖ ኸሎ፡ ንየሆዋ ዘላቶ ፍቕሪ ገና ዓማቝ ምዃና ተገንዘበ። ንነፍሲ ወከፍ ሕታም ግምቢ ዘብዐኛ ብትግሃት እዩ ዜጽንዓ፣ ኣብ ኣኼባታት ኣዘውቲሩ ኺእከብ ከኣ ይጽዕር እዩ። ይኹን እምበር፡ ኣብታ ጉባኤ ዘለዉ ገሊኦም ሰባት ዝገበርዎ ነገራት ኣጕህይዎን ኣመሪርዎን ነበረ። እቲ ሽማግለ፡ ነቲ ሓው ከይፈረደ ብርሕራሐ ሰምዖ፣ ኣመንቲ ዝዀኑ ብጾቱ ኸም ዜፍቅርዎ ኸኣ ኣረጋገጸሉ። ኣብ መወዳእታ፡ እቲ ሓው፡ ኣብ ዝሓለፈ እዋን ዘጋጠሞ ሕማቕ ተመክሮ፡ ነቲ ዜፍቅሮ ኣምላኽ ንኸየገልግሎ ይዓግቶ ኸም ዝነበረ ተገንዘበ። እቲ ሽማግለ ድማ ነቲ ሓው፡ ናብ ዕዮ ስብከት ሓቢሮም ኪኸዱ ዓደሞ። እቲ ሓው ብሓገዝ እቲ ሽማግለ፡ ኣገልግሎቱ እንደገና ጀመረ፣ ኣብ መወዳእታኡ ኸኣ እንደገና ሽማግለ ዀነ።
15. ነቶም እተደቝሱ ብምትብባዕ ዝመጸ፡ ካብ የሆዋ እንታይ ኢና ኽንመሃር እንኽእል፧
15 ሓደ ተስፋ ዝቘረጸ ሰብ፡ ቀልጢፉ ኣይበራታዕን ወይ ነቲ እንገብረሉ ሓገዝ ቅልጡፍ ምላሽ ኣይህበሉን ይኸውን። ኰይኑ ግና፡ ደገፍና ኸነቋርጽ የብልናን። ጳውሎስ፡ “ንድኹማት ደግፍዎም፡ ንዅሎም ተዓገስዎም” ኢሉ ጸሓፈ። (1 ተሰ. 5:14) ስለዚ፡ በቶም ድኹማት ቀልጢፍና ተስፋ ኣብ ክንዲ እንቘርጽ፡ ከይተሓለልና ‘ንደግፎም።’ ብግዜ ጥንቲ የሆዋ ነቶም ሓድሓደ ግዜ ተስፋ ዚቘርጹ ዝነበሩ ኣገልገልቱ፡ ብትዕግስቲ እዩ ዚሕዞም ነይሩ። ንኣብነት፡ ንስምዒታት ኤልያስ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ብሕያውነት ሓዞ። እቲ ነብዪ ኣገልግሎቱ ንኪቕጽል ዜድልዮ ነገራት ከኣ ገበረሉ። (1 ነገ. 19:1-18) ዳዊት ካብ ልቡ ስለ እተነስሐ፡ የሆዋ ብለውሃት ይቕረ ኢሉሉ እዩ። (መዝ. 51:7, 17) ኣምላኽ ነቲ ንኣገልግሎቱ ኼቋርጾ ሓሲቡ ዝነበረ ጸሓፍ መዝሙር 73 እውን ሓጊዝዎ እዩ። (መዝ. 73:13, 16, 17) የሆዋ ንዓና እውን ብፍላይ ክንድቈስን ተስፋ ኽንቈርጽን ከለና፡ ብሕያውነትን ብለውሃትን እዩ ዚሕዘና። (ዘጸ. 34:6) ምሕረቱ “ኣብ ጸጽባሕ ሓድሽ እዩ፣” ‘ኣይውዳእን ከኣ እዩ።’ (ድጕ. 3:22, 23) የሆዋ፡ ንሕና እውን ነቶም እተጨነቑ ሰባት ብለውሃት ብምሓዝ፡ ንኣርኣያኡ ኽንስዕብ እዩ ዚደልየና።
ካብ መገዲ ህይወት ምእንቲ ኸይንወጽእ፡ ንሓድሕድና ንተባባዕ
16, 17. መወዳእታ እዚ ስርዓት እዚ ኣብ ዚቐርበሉ ዘሎ እዋን፡ እንታይ ቈራጽነት ኢና ኽንገብር ዘሎና፧ ስለምንታይከ፧
16 ካብቶም ካብ መዳጐኒ ደምበ ዛክሰንሃውዘን ዝወጹ 33,000 እሱራት፡ ብኣሽሓት ዚቝጸሩ ሞይቶም እዮም። እቶም 230 ዚዀኑ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ግና፡ ብምሉኦም ብህይወት ተሪፎም እዮም። ንሓድሕዶም ይተባብዑን ይደጋገፉን ስለ ዝነበሩ፡ እቲ ጕዕዞ ሞት፡ ንዓታቶም ጕዕዞ ድሕነት እዩ ነይሩ።
17 ሎሚ ኣብታ ‘ናብ ህይወት እትመርሕ መገዲ’ ኢና ዘለና። (ማቴ. 7:14) ድሕሪ ሓጺር እዋን፡ ኵሎም ኣምለኽቲ የሆዋ ናብታ ጽድቂ ዝሰፈና ሓዳስ ዓለም ብሓባር ኪኣትዉ እዮም። (2 ጴጥ. 3:13) ሃየ እምበኣር፡ ኣብታ ናብ ናይ ዘለኣለም ህይወት እትመርሕ መገዲ ኽንጓዓዝ ከለና፡ ንሓድሕድና ንኽንተሓጋገዝ ቈራጽነት ንግበር።


text:
ምዕራፍ ዓሰርተው ክልተ
ብኣምላኹ ተጸናንዐ
1, 2. ኤልያስ ኣብ ሓንቲ ኣገዳሲት መዓልቲ እንታይ ፍጻመታት እዩ ርእዩ፧
ኤልያስ፡ ሰማይ ብደበና እናጸልመተ፡ ዝናም እውን እናሃረመ ይጐዪ ነበረ። ኣብ ይዝርኤል ንምብጻሕ ድማ፡ ገና ነዊሕ መገዲ ተሪፍዎ ነበረ። መንእሰይ እኳ እንተ ዘይነበረ፡ “ኢድ የሆዋ” ኣብ ልዕሊኡ ብምንባራ፡ ደኺመ ኸይበለ ይጐዪ ነበረ። ቅድሚኡ ዘይነበሮ ሓይሊ ስለ ዝረኸበ ኸኣ፡ ነታ ንጉስ ኣከኣብ ዚጐዓዘላ ዝነበረ ሰረገላ ቐዲምዋ ሓለፈ።—1 ነገስት 18:46 ኣንብብ።
2 ነዊሕ መገዲ ኸኣ እዩ ኺጐዓዝ ነይርዎ። በቲ ብርቱዕ ዝናም እናጐየየ፡ ብዛዕባ እቲ ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ዘጋጠሞ ፍጻመታት ኪሓስብ ከሎ እሞ ኣብ ኣእምሮኻ ስኣሎ! እታ መዓልቲ እቲኣ፡ እቲ ኣምላኽ ኤልያስ ዝዀነ የሆዋን እቲ ናይ ሓቂ ኣምልኾን፡ ዜደንቕ ዓወት ዝረኸቡላ እያ ነይራ። ኤልያስ ነቲ ብምኽንያት ሓያል ዝናም ብንጹር ኪርአ ዘይከኣል ዝነበረ ኸረን ቀርሜሎስ ዝባኑ ሂቡ እዩ ዚጐዪ ነይሩ፣ እቲ ቦታ እቲ፡ የሆዋ ብኤልያስ ኣቢሉ ንኣምልኾ በዓል ብሓያልን ብተኣምራውን መገዲ ዘዋረደሉ ቦታ እዩ ነይሩ። ሽዑ፡ ብኣማእታት ዚቝጸሩ ነብያት በዓል፡ መታለልቲ ምዃኖም ተቓልዑ፣ ኣብኡ ኸኣ ተቐትሉ። ድሕሪኡ፡ ኤልያስ፡ እቲ ነታ ዓዲ ንሰለስተ ዓመትን መንፈቕን ዘጥቀዓ ደርቂ ምእንቲ ኺዛዘም፡ ናብ የሆዋ ጸለየ። ዝናም ከኣ ኰነ።—1 ነገ. 18:18-45።
3, 4. (ሀ) ኤልያስ ናብ ይዝርኤል ኣብ ዚጐዓዘሉ ዝነበረ እዋን እንታይ ልዑል ትጽቢት እዩ ነይርዎ፧ (ለ) እንታይ ሕቶታት ኢና ኽንምርምር፧
3 ኤልያስ በቲ ናብ ይዝርኤል ዚወስድ መገዲ ን30 ኪሎ ሜተር ኪጐዪ ኸሎ፡ ኵነታት ዚቕየር መሲልዎ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ኣከኣብ ነቲ ዅሉ ዘጋጠመ ነገራት ብዓይኑ ኻብ መስከረ፡ ንኣምልኾ በዓል ኪጥንጥኖ፡ ንኢዛቤል ሰበይቱ ኻብቲ እትገብሮ ዝነበረት ኪኽልክላ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኣገልገልቲ የሆዋ ዚወርድ ዝነበረ መስጐጕቲ ኸኣ ኬቋርጾ ይግባእ ነይሩ።
4 ከምቲ ዝሓሰብናዮ ዚዀነልና ዘሎ እንተ መሲሉና፡ ተስፋና ይልምልም እዩ። ብዘይካዚ፡ ህይወትና እናተመሓየሸ ዚኸይድ ዘሎ ዀይኑ ይስምዓና ይኸውን፣ ምናልባት እውን ሽግራትና ምሉእ ብምሉእ ከም እተፈትሐ ጌርና ንሓስብ ንኸውን። ኤልያስ ከምኡ እንተ ተሰምዖ እውን ዜገርም ኣይኰነን፣ ከመይሲ፡ “ከማና ዝስምዒቱ ሰብ እዩ ነይሩ።” (ያእ. 5:17) ኰይኑ ግና፡ ጸገማት ኤልያስ በዚ ኣየብቅዐን። አረ ድሕሪ እተወሰነ ሰዓታትሲ ኣዝዩ ፈሪሁን ተጨኒቑን ስለ ዝነበረ፡ ሞት እውን ተመንዩ እዩ። እንታይ እዩ ኣጋጢምዎ፧ የሆዋኸ ንነብዪኡ እምነቱ ኼደልድልን ኪተብዕን ዝሓገዞ ብኸመይ እዩ፧ ቀጺልና እስከ ንርአ።
ዘይተሓስበ ዅነታት ኣጋጠመ
5. ድሕሪ እቲ ኣብ ከረን ቀርሜሎስ እተፈጸመ ነገራት፡ ኣከኣብ ንየሆዋ ኣኽቢርዎ ድዩ፧ ብኸመይ ንፈልጥ፧
5 ኣከኣብ ኣብቲ ኣብ ይዝርኤል ዚርከብ ቤተ መንግስቱ ምስ በጽሐ፡ ከም እተለወጠ ኣርእዩ ድዩ፧ ኣብቲ ጸብጻብ፡ “ኣከኣብ ከኣ ኵሉ እቲ ኤልያስ ዝገበሮን ንዅሎም ነብያት ብሰይፊ ኸም ዝቐተሎምን ንኢዛቤል ነገራ” ዚብል ነንብብ። (1 ነገ. 19:1) ኣከኣብ ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ብዛዕባ ዘጋጠመ ፍጻመታት ኪዛረብ ከሎ፡ ነቲ ኣምላኽ ኤልያስ ዝዀነ የሆዋ ኸም ዘይጠቐሶ ኣስተብህል። ስጋዊ ኣተሓሳስባ ስለ ዝነበሮ፡ ነቲ ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ዘጋጠመ ተኣምራዊ ፍጻመ ኸኣ ብሰብኣዊ ዓይኒ ስለ ዝረኣዮ፡ “ኤልያስ ዝገበሮ” ኢሉ ተዛረበ። ብንጹር እምበኣር፡ ገና ንየሆዋ ኣምላኽ ኣየኽብሮን እዩ ነይሩ። እታ ቒመኛ ኢዛቤልከ እንታይ ምላሽ ሃበት፧
6. ኢዛቤል ንኤልያስ እንታይ መልእኽቲ እያ ልኢኻትሉ፧ እቲ መልእኽቲኸ እንታይ ትርጉም እዩ ነይርዎ፧
6 ኢዛቤል ኣዝያ ተቘጥዐት። ብሓርቖት ሓሪራ ኸኣ ንኤልያስ፡ “ጽባሕ ከምዛ ግዜ እዚኣ ንዓኻ ኸም ሓደ ኻባታቶም እንተ ዘይገይረካስ፡ ኣማልኽቲ ኸምዚ ይግበሩኒ፡ ከምዚ እውን ይወስኹሉ” ዚብል መልእኽቲ ለኣኸትሉ። (1 ነገ. 19:2) እዚ ኣዝዩ ዝኸፍአ ናይ ሞት መጠንቀቕታ እዩ ነይሩ። ብኻልእ ኣበሃህላ፡ ኢዛቤል ነቲ ንነብያት በዓል ዝቐተለ ኤልያስ ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ብምቕታል ሕነ እንተ ዘይፈድያ፡ ሞት ከም ዚሕሻ እያ እትዛረብ ነይራ። ኤልያስ ኣብታ ሓያል ዝናም እናዘነመ ኽነሱ ደቂሱላ ዝነበረ ኣብ ይዝርኤል እትርከብ ቦታ ኸሎ፡ ነቲ ኢዛቤል ብልኡኽ ገይራ ዝሰደደቶ ዜፍርህ መልእኽቲ ንምስማዕ ካብ ድቃሱ ኺበራበር ከሎ እሞ ኣብ ኣእምሮኻ ስኣሎ። እሞኸ እዚ እንታይ ጽልዋ ኣሕደረሉ፧
ተስፋ ቘሪጹን ፈሪሁን ነበረ
7. ምፍርራህ ኢዛቤል ንኤልያስ እንታይ ጽልዋ እዩ ገይሩሉ፧ እንታይከ ገበረ፧
7 ኤልያስ፡ እቲ ኣንጻር ኣምልኾ በዓል ዚግበር ዝነበረ ቓልሲ ኸም ዘብቅዐ ዀይኑ ተሰሚዕዎ እንተ ነይሩ፡ ተስፋኡ ቕሂሙ እዩ ተሪፉ። ከመይሲ፡ ኢዛቤል ካብ ሓሳባ ምንቕ ኣይበለትን። ሓያሎ እሙናት ብጾት ኤልያስ፡ ንሳ ብዝሃበቶ ትእዛዝ ተቐቲሎም እዮም፣ ቀጺሉ ኸኣ ተራ ኤልያስ ዝበጽሐ እዩ ዚመስል ነይሩ። ምፍርራህ ኢዛቤል ንኤልያስ እንታይ ጽልዋ እዩ ገይሩሉ፧ መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ንሱ ድማ ፈርሀ” ይብለና። ኤልያስ፡ ኢዛቤል ከመይ ገይራ ኸም እትቐትሎ ኣብ ኣእምሮኡ ስኢልዎ ነይሩ ደዀን ይኸውን፧ ብዛዕባ እዚ ጕዳይ እዚ ጥራይ እንተ ሓሲቡ፡ እዚ ኣፍሪህዎ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ዝዀነ ዀይኑ፡ ‘ምእንቲ ህይወቱ ተንሲኡ ሃደመ።’—1 ነገ. 18:4፣ 19:3።
ተባዓት ክንከውን እንተ ደሊና፡ ብዛዕባ እቲ ዜፍርሃና ሓደጋታት ጥራይ ክንሓስብ የብልናን
8. (ሀ) እቲ ንጴጥሮስ ዘጋጠሞ ጸገም ምስቲ ንኤልያስ ዘጋጠሞ ጸገም ብኸመይ ይመሳሰል፧ (ለ) ካብ ኤልያስን ጴጥሮስን እንታይ ክንምሃር ንኽእል፧
8 ካብቶም ብእምነት እተመላለሱ ሰባት፡ ኤልያስ ጥራይ ኣይኰነን ብፍርሂ ተሰኒፉ። ድሕሪ ብዙሕ ግዜ እውን ንሃዋርያ ጴጥሮስ ከምኡ ኣጋጢምዎ እዩ። ንኣብነት፡ የሱስ ንጴጥሮስ ኣብ ማይ ኪኸይድ እኳ እንተ ኣኽኣሎ፡ ጴጥሮስ “ህቦብላ ንፋስ ምስ ረኣየ” ፈርሀ፡ ኪጥሕል ከኣ ጀመረ። (ማቴዎስ 14:30 ኣንብብ።) እቲ ኤልያስን ጴጥሮስን ዝሓደግዎ ኣብነት፡ ጽቡቕ ትምህርቲ እዩ ዚዀነና። ተባዓት ክንከውን እንተ ደሊና፡ ብዛዕባ እቲ ዜፍርሃና ሓደጋታት ጥራይ ኣብ ክንዲ እንሓስብ፡ ኣብቲ ምንጪ ተስፋናን ብርታዐናን ከነተኵር ኣሎና።
“ይኣኽለኒ”
9. ጉዕዞ ኤልያስን ኪሃድም ከሎ ዝነበሮ ስምዒትን ከመይ ከም ዝነበረ ግለጽ።
9 ኤልያስ ብሰንኪ ፍርሂ፡ ናብታ ብሸነኽ ደቡባዊ ምዕራብ 150 ኪሎ ሜተር ርሒቓ ኣብ ጥቓ ደቡባዊ ዶብ ይሁዳ እትርከብ ከተማ ብኤር-ሸባዕ ሃደመ። ንጊልያኡ ኣብኡ ሓዲግዎ ኸኣ፡ በይኑ ናብ በረኻ ኸደ። እቲ ጸብጻብ፡ “መገዲ መዓልቲ” ኸም ዝኸደ ስለ ዚሕብረና፡ ነቲ ጕዕዞ ብዘይ ዝዀነ ይኹን ስንቂ ብጊሓት ጀሚርዎ ኪኸውን ኣለዎ። ብጭንቀት ተዋሒጡ፡ በታ መራር ጸሓይ እናተወቕዐ ኣብቲ ሓባጥ ጐባጥ ዝበዝሖ መሬት ብሃውሪ ይጐዓዝ ነበረ። ጸሓይ ክትዓርብ ምስ ጀመረት ግና፡ ሓይሉ ጠለሞ። ኣመና ስለ ዝደኸመ ድማ፡ ኣብ ትሕቲ ሓደ ኣብቲ ዝባደመ መሬት ዝረኸቦ ቘጥቋጥ ሮተም ኮፍ በለ።—1 ነገ. 19:4።
10, 11. (ሀ) እቲ ኤልያስ ናብ የሆዋ ዘቕረቦ ጸሎት እንታይ ትርጉም እዩ ነይርዎ፧ (ለ) ብመሰረት እቲ ተጠቒሱ ዘሎ ጥቕስታት፡ ተጨኒቖም ዝነበሩ ኻልኦት ኣገልገልቲ ኣምላኽ እንታይ ስምዒት ከም ዝነበሮም ግለጽ።
10 ኤልያስ ብዓቕሊ ጽበት ናብ የሆዋ ጸለየ። ኪመውት ከኣ ለመነ። “ኣነስ ካብ ኣቦታተይ ኣይበልጽን እየ” በለ። እቶም ኣብ መቓብር ዝነበሩ ኣቦታቱ ድሮ በስቢሶም ናብ ሓመድ ከም እተቐየሩን ንዝዀነ ይኹን ሰብ ኪሕግዙ ኸም ዘይክእሉን ይፈልጥ ነይሩ እዩ። (መክ. 9:10) ንሱ እውን ልክዕ ከማታቶም ዘይረብሕ ኰይኑ ተሰምዖ። “ይኣኽለኒ” ብምባል ንህይወቱ ሞት እንተ ለመነላ እምበኣር ዜገርም ኣይኰነን።
11 ሓደ ናይ ኣምላኽ ሰብ ክሳዕ ክንድዚ ምጭናቑ ዜሰንብድ ድዩ፧ ኣይፋሉን። ከም ርብቃን ያእቆብን ሙሴን እዮብን ዝኣመሰሉ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተጠቒሶም ዘለዉ ሓያሎ እሙናት ሰብኡትን ኣንስትን፡ ኣዝዮም ካብ ምጕሃዮም እተላዕለ፡ ሞት ተመንዮም ነይሮም እዮም።—ዘፍ. 25:22፣ 37:35፣ ዘሁ. 11:13-15፣ እዮ. 14:13።
12. ንስኻ እውን እንተ ተጨኒቕካ፡ ኣብነት ኤልያስ ክትስዕብ እትኽእል ብኸመይ ኢኻ፧
12 ሎሚ፡ ኣብ “ጽንኩር ግዜ” ንነብር ስለ ዘለና፡ ብዙሓት ሰባት፡ እንተላይ እሙናት ኣገልገልቲ ኣምላኽ፡ እንተ ተጨነቑ ኺገርመና የብሉን። (2 ጢሞ. 3:1) ንስኻ እውን ኣዝዩ ጽንኩር ኵነታት እንተ ኣጋጢሙካ፡ ነቲ ኤልያስ ዝሓደጎ ኣብነት ብምስዓብ፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ልብኻ ኣፍስስ። ከመይሲ፡ የሆዋ፡ “ኣምላኽ ኵሉ ምጽንናዕ” እዩ። (2 ቈረንቶስ 1:3, 4 ኣንብብ።) እሞኸ ንኤልያስ ኣጸናኒዕዎ ድዩ፧
የሆዋ ንነብዪኡ ተኸናኸኖ
13, 14. (ሀ) የሆዋ ነቲ ተጨኒቑ ዝነበረ ነብዪኡ ብመልኣኹ ኣቢሉ ፍቕራዊ ሓልዮት ዘርኣዮ ብኸመይ እዩ፧ (ለ) የሆዋ ሓሳብናን ዓቕምናን ካባና ብዝሓሸ መገዲ ዚርድኣልና ምዃኑ ምፍላጥና ዜጸናንዕ ስለምንታይ እዩ፧
13 የሆዋ ኣብ ሰማይ ኰይኑ ነቲ ዜፍቅሮ ነብዪኡ ኣብቲ በረኻ ኣብ ትሕቲ ኦም ኮፍ ኢሉ ሞት ኪምነ ኺርእዮ ኸሎ እንታይ እተሰምዖ ይመስለካ፧ ብዛዕባ እዚ ኽንግምት ኣየድልየናን እዩ። ኤልያስ ምስ ደቀሰ፡ የሆዋ መልኣኹ ለኣኸ። እቲ መልኣኽ ከኣ ንኤልያስ ቀስ ኣቢሉ ብምትንካይ ኣበራቢሩ፡ “ተንሲእካ ብላዕ” በሎ። ኤልያስ ድማ፡ ነቲ እቲ መልኣኽ ዘዳለዎ ኣብ ርሱን እምኒ እተሰንከተ ቕጫ በልዖ፡ ነቲ ዘምጸኣሉ ማይ ከኣ ሰተዮ። ንምዃኑኸ ነቲ መልኣኽ ኣመስጊንዎዶ፧ ኣብቲ ጸብጻብ፡ በሊዑን ሰትዩን መሊሱ በጥ ከም ዝበለ ጥራይ እዩ ተሓቢሩ ዘሎ። ብጭንቀት ስለ እተዋሕጠ ደዀን ይኸውን፧ ዝዀነ ዀይኑ፡ እቲ መልኣኽ ንኤልያስ፡ እንደገና ኣብ ኣጋ ወጋሕታ ኣበራበሮ። “መገዲ ኺነውሓካ እዩ እሞ፡ ተንሲእካ ብላዕ” ድማ በሎ።—1 ነገ. 19:5-7።
14 እቲ መልኣኽ፡ ሳላ እቲ ኣምላኽ ዝሃቦ ምስትውዓል፡ ኤልያስ ናበይ ከም ዚኸይድን ነቲ ጕዕዞ ብሓይሉ ጥራይ ኺፍጽሞ ኸም ዘይክእልን ይፈልጥ ነይሩ እዩ። ነቲ ሓሳብናን ዓቕምናን ካባና ብዝሓሸ መገዲ ዚርድኣልና ኣምላኽ ከነገልግልሲ፡ ክሳዕ ክንደይ ዜጸናንዕ ኰን እዩ! (መዝሙር 103:13, 14 ኣንብብ።) እሞኸ እቲ ምግቢ ንኤልያስ ዝጠቐሞ ብኸመይ እዩ፧
15, 16. (ሀ) እቲ የሆዋ ንኤልያስ ዝመገቦ ምግቢ እንታይ ኪገብር እዩ ኣኽኢልዎ፧ (ለ) ነቲ የሆዋ ሎሚ ንኣገልገልቱ ዚምግበሉ መገዲ ኸነማስወሉ ዘሎና ስለምንታይ ኢና፧
15 ኣብቲ ጸብጻብ፡ “ንሱ ድማ ተንሲኡ በልዐን ሰተየን፣ ብሓይሊ እቲ ብልዒ ኸኣ ክሳብ ሆሬብ፡ እቲ ኸረን ናይ ሓቂ ኣምላኽ፡ 40 መዓልትን 40 ለይትን ተጓዕዘ” ዚብል ነንብብ። (1 ነገ. 19:8) ኤልያስ፡ ከምቲ ኻብኡ ሽዱሽተ ዘመን ኣቐዲሙ ዝነበረ ሙሴን ከምቲ ድሕሪኡ ኣስታት ዓሰርተ ዘመን ጸኒሑ ዝመጸ የሱስን፡ 40 መዓልትን 40 ለይትን ጾይሙ እዩ። (ዘጸ. 34:28፣ ሉቃ. 4:1, 2) እቲ ዝበልዖ ምግቢ፡ ንዅሉ ጸገማቱ እኳ እንተ ዘየወገዶ፡ ብተኣምራዊ መገዲ ግና ኣጽኒሕዎ እዩ። እቲ ብዕድመ ዝደፍአ ኤልያስ፡ መዓልትታት ኰነ ሰሙናት እናሓለፈ፡ ንወርሕን ፈረቓን ዚኣክል በቲ መገዲ ኣጋር እኳ ዘይብሉ በረኻ ኺጐዓዝ ከሎ እሞ ኣብ ኣእምሮኻ ስኣሎ!
16 የሆዋ፡ ኣብዚ እዋን እዚ ንዘለዉ ኣገልገልቱ እውን፡ ብተኣምራዊ መገዲ ስጋዊ ምግቢ ብምሃብ ዘይኰነስ፡ ብኻልእ ኣገዳሲ መገዲ ይከናኸኖም እዩ። እወ፡ ንኣገልገልቱ መንፈሳዊ ምግቢ ይህቦም እዩ። (ማቴ. 4:4) ካብ ቃል ኣምላኽን ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ካብ እተመስረተ ጽሑፋትን ብዛዕባ ኣምላኽ እንተ ተማሂርና፡ ብመንፈሳዊ መገዲ ኽንዕንገል ንኽእል ኢና። ነዚ መንፈሳዊ ምግቢ እዚ ስለ እተመገብና፡ ኵሉ ጸገማትና ኣይውገድን ይኸውን፣ ኰይኑ ግና፡ ነቲ ብዘይ መንፈሳዊ ሓገዝ ኪጽወር ዘይከኣል ጸገማት ክንጾሮ ኺሕግዘና ይኽእል እዩ። ብዘይካዚ፡ ናብ “ናይ ዘለኣለም ህይወት” እዩ ዚመርሓና።—ዮሃ. 17:3።
17. ኤልያስ ናበይ እዩ ኸይዱ፧ እቲ ቦታ እቲ ኣገዳሲ ዝነበረኸ ስለምንታይ እዩ፧
17 ኤልያስ ንኣስታት 320 ኪሎ ሜተር ተጓዒዙ ኣብ ከረን ሆሬብ በጽሐ። ነዊሕ ይገብር፡ የሆዋ ኣምላኽ ኣብዚ ቦታ እዚ ንሙሴ፡ ብመልኣኹ ኣቢሉ ኻብ ማእከል እትነድድ ዝነበረት ኣሻዅ ቈጥቋጥ ተራእይዎ፡ ጸኒሑ ድማ ምስ እስራኤላውያን ኪዳን ገይሩ ነይሩ እዩ። ኤልያስ ኣብዚ ቦታ እዚ ምስ በጽሐ፡ ናብ በዓቲ ኣተወ።
የሆዋ ንነብዪኡ ዘጸናንዖን ዘበራትዖን ብኸመይ እዩ፧
18, 19. (ሀ) መልኣኽ የሆዋ እንታይ ሕቶ እዩ ሓቲቱ፧ ኤልያስከ እንታይ ምላሽ ሃበ፧ (ለ) ኤልያስ ስለምንታይ ከም እተጨነቐ ዚሕብር እንታይ ሰለስተ ምኽንያት እዩ ሂቡ፧
18 ኣብ ሆሬብ፡ “ቃል” የሆዋ፡ ብሓደ መልኣኽ ኣቢሉ ንኤልያስ፡ “ኤልያስ፡ ኣብዚ እንታይ ትገብር ኣለኻ፧” ኢሉ ሓተቶ። እዛ ሕቶ እዚኣ ብለውሃት ቀሪባ ኽትከውን ስለ ዘለዋ፡ ኤልያስ ስምዒቱ ኣውጺኡ ኺዛረብ ተደረኸ። “ህዝቢ እስራኤል ኪዳንካ ሓዲጎም፡ መሰውኢታትካ ኸኣ ኣፍሪሶም፡ ንነብያትካ እውን ብሰይፊ ቐቲሎምዎም እዮም እሞ፡ ምእንቲ የሆዋ ኣምላኽ ሰራዊት ኣዝየ ቐኒአ፣ ኣነ በይነይ ከኣ እየ ተሪፈ። ሕጂ ድማ ንህይወተይ ኬጥፍእዋ ይደልይዋ ኣለዉ” ድማ በለ። (1 ነገ. 19:9, 10) እዘን እተዛረበን ቃላት፡ ስለምንታይ ከም እተጨነቐ ዚሕብር ሰለስተ ምኽንያት ዝሓዛ እየን።
19 ቀዳማይ፡ ኤልያስ ንኸንቱ ዚዓዪ ዝነበረ ዀይኑ ተሰሚዕዎ ነይሩ እዩ። ነቲ ቕዱስ ስምን ኣምልኾን የሆዋ ልዕሊ ዅሉ ብምስራዕ፡ ንብዙሕ ዓመታት ንየሆዋ ‘ብቕንኣት’ እኳ እንተ ኣገልገሎ፡ እቲ ዅነታት ግና እናኸፍአ ዚኸይድ ዝነበረ እዩ ዚመስል። እቶም ህዝቢ ዘይእሙናትን ዓለወኛታትን እዮም ነይሮም፣ ናይ ሓሶት ኣምልኾ ኸኣ የስፋሕፍሕ ነይሩ እዩ። ካልኣይ፡ ኤልያስ ጽምዋ ተሰሚዕዎ ነይሩ እዩ። “ኣነ በይነይ ከኣ እየ ተሪፈ” ብምባል ድማ፡ ካብ ኣገልገልቲ የሆዋ ንሱ በይኑ ጥራይ ከም ዝተረፈ ገይሩ ተዛረበ። ሳልሳይ፡ ኣመና ፈሪሁ ነይሩ እዩ። መብዛሕትኦም ብጾቱ ዝዀኑ ነብያት ስለ እተቐትሉ፡ ንሱ እውን ቀጺሉ ኸም ዚቕተል ገይሩ ንርእሱ ኣእመና። ከምዚ ገይሩ ስምዒቱ ኣውጺኡ ኺዛረብ ቀሊል እኳ እንተ ዘይነበረ፡ ኵርዓት ወይ ሕፍረት ኪዓግቶ ግና ኣይፈቐደን። ብጸሎት ኣቢሉ ንልቡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኹ ብምፍሳስ፡ ንዅሎም እሙናት ሰባት ሰናይ ኣብነት ሓዲጉሎም እዩ።—መዝ. 62:8።
20, 21. (ሀ) ብዛዕባ እቲ ኤልያስ ኣብ ኣፍ በዓቲ ኸረን ሆሬብ ዝረኣዮ ነገራት ግለጽ። (ለ) እቲ የሆዋ ሓይሉ ዝገለጸሉ መገድታት ንኤልያስ እንታይ እዩ ምሂርዎ፧
20 የሆዋ ንፍርህን ንሻቕሎትን ኤልያስ እንታይ ምላሽ ሃበሉ፧ እቲ መልኣኽ ንኤልያስ፡ ኣብ ኣፍ እቲ በዓቲ ደው ኪብል ነገሮ። ኤልያስ፡ ቀጺሉ እንታይ ከም ዚኸውን ከይፈለጠ፡ ከምቲ እተባህሎ ገበረ። ብርቱዕ ንፋስ ከኣ ነፈሰ። እቲ ንፋስ ካብ ሓይሉ እተላዕለ ንኣኽራን ዚስንጥቕን ንኣኻውሕ ዚሰባብርን ስለ ዝነበረ፡ እዝኒ ዚቐድድ ነይሩ ኪኸውን ኣለዎ። ኤልያስ ንዓይኑ ኺሽፍንን ነቲ ረጒድን ሓርፋፍን ክዳኑ ኣጥቢቑ ኺሕዝን ከሎ እሞ ኣብ ኣእምሮኻ ስኣሎ። ድሕሪኡ ድማ፡ ሓያል ምንቅጥቃጥ ምድሪ ስለ ዘጋጠመ፡ ብእተኻእሎ ዓቕሚ፡ ሚዛኑ ኺሕሉ ይቃለስ ነይሩ እዩ። ብዘይካዚ፡ እቲ ስዒቡ ዘጋጠመ ሓዊ ኣዝዩ ብርቱዕ ስለ ዝነበረ፡ ንርእሱ ኻብቲ ሃፈጽታ ንኼዕቍባ፡ ናብ ውሽጢ እቲ በዓቲ ኺኣቱ ተገደደ።—1 ነገ. 19:11, 12።
21 እቲ ጸብጻብ ብዛዕባ ነፍሲ ወከፍ ፍጻመ ኺገልጽ ከሎ፡ የሆዋ ኣብቲ ዜደንቕ ናይ ተፈጥሮ ሓይሊ ኸም ዘይነበረ ይሕብር እዩ። የሆዋ ልክዕ ከምቲ በቶም እተታለሉ ሰባት ከም “ተወጣሒ ደበናታት” ወይ ከም መምጽኢ ዝናም ዚርአ ዝነበረ በዓል ከም ዘይኰነ፡ ንተፈጥሮ ዚቈጻጸር ጽውጽዋያዊ ኣምላኽ እውን ዘይምዃኑ፡ ኤልያስ ይፈልጥ ነይሩ እዩ። የሆዋ ናይ ሓቂ ምንጪ እቲ ኣብ ተፈጥሮ ዚርአ ዜደንቕ ሓይሊ እኳ እንተ ዀነ፡ ካብቲ ዝገበሮ ነገራት ንላዕሊ ኣዝዩ ዝዓበየ እዩ። ግኡዝ ሰማያት እውን ከይተረፈ፡ ንዕኡ ኺሕዞ ኣይክእልን እዩ። (1 ነገ. 8:27) ኰይኑ ግና፡ እዚ ዅሉ ንኤልያስ ዝሓገዞ ብኸመይ እዩ፧ ኣመና ፈሪሁ ምንባሩ ንዘክር። እቲ ማእለያ ዘይብሉ ሓይሊ ዘለዎ የሆዋ ኣምላኽ ኣብ ጐድኒ ኤልያስ ካብ ኰነ፡ ኤልያስ ንኣከኣብን ንኢዛቤልን ዚፈርሃሉ ምኽንያት ኣይነበሮን።—መዝሙር 118:6 ኣንብብ።
22. (ሀ) እቲ “ህዱእ ትሑት ደሃይ” ንኤልያስ፡ ዘይረብሕ ከም ዘይኰነ ዘረጋገጸሉ ብኸመይ እዩ፧ (ለ) ምንጪ እቲ “ህዱእ ትሑት ደሃይ” መን እዩ ነይሩ ኪኸውን ዚኽእል፧ (እግረ ጸሑፍ ርአ።)
22 ኤልያስ ደድሕሪ እቲ ሓዊ፡ “ህዱእ ትሑት ደሃይ” ሰምዐ። እቲ ደሃይ ድማ ንኤልያስ እንደገና ስምዒቱ ኺገልጽ ዓደሞ፣ ንሱ እውን ንኻልኣይ ሳዕ ብዛዕባ ሻቕሎቱ ተዛረበ። * ምናልባት ከምኡ ብምግባሩ፡ እፎይታ ተሰሚዕዎ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ኰይኑ ግና፡ እቲ “ህዱእ ትሑት ደሃይ” ቀጺሉ ዝነገሮ ምስ ሰምዐ፡ ብዝያዳ ተጸናንዐ። የሆዋ ንኤልያስ፡ ዘይረብሕ ከም ዘይኰነ ኣረጋገጸሉ። ብኸመይ፧ ብዛዕባ እቲ ንኣምልኾ በዓል ካብ እስራኤል ንምጥፋእ ዘውጸኦ ናይ ነዊሕ ግዜ ዕላማ ንኤልያስ ነገሮ። ብንጹር እምበኣር፡ ዕላማ ኣምላኽ ንቕድሚት ይግስግስ ስለ ዝነበረ፡ ዕዮ ኤልያስ ከንቱ ዀይኑ ኣይተረፈን። ብዘይካዚ፡ የሆዋ ንኤልያስ ዝርዝር መምርሒታት ሂቡ እንደገና ስለ ዝለኣኾ፡ ኤልያስ ገና ኣብ ዕላማ ኣምላኽ ግደ ነይርዎ እዩ።—1 ነገ. 19:12-17።
23. ኤልያስ ጽምዋ ምስ ተሰምዖ፡ የሆዋ በየኖት ክልተ መገድታት እዩ ኣጸናኒዕዎ፧
23 ብዛዕባ እቲ ኤልያስ እተሰምዖ ጽምዋኸ እንታይ ኪብሃል ይከኣል፧ ነዚ ብዚምልከት፡ የሆዋ ኽልተ ነገራት ገበረ። ቀዳማይ፡ የሆዋ ንኤልያስ፡ ነቲ ጸኒሑ ዚትክኦ ነብዪ ኤልሳእ ኪቐብኦ ነገሮ። እዚ መንእሰይ እዚ፡ ድሕሪኡ ንኤልያስ ብጻዩን ሓጋዚኡን ኰይኑ ንነዊሕ ዓመታት ኣገልጊልዎ እዩ። ከመይ ዝበለ ጠቓሚ መጸናንዒ ዀን እዩ! ካልኣይ፡ የሆዋ፡ “ኣነ ድማ ኣብራኾም ንበዓል ዘይተምበርከኻሉን ኣፎም ዘይሰዓሞን ዘበሉ፡ ኣብ እስራኤል ገና 7,000 ንዓይ ኣትሪፈ ኣለኹ” ብምባል ባህ ዜብል መልእኽቲ ነገሮ። (1 ነገ. 19:18) እምበኣር፡ ኤልያስ ንበይኑ ኣይኰነን ተሪፉ ነይሩ። ብዛዕባ እቶም ብኣሽሓት ዚቝጸሩ ንበዓል ዘየምለኹ እሙናት ሰባት ምስ ሰምዐ፡ ኣዝዩ ተሓጒሱ ኪኸውን ኣለዎ። እዞም ሰባት እዚኦም፡ ኤልያስ ኣብቲ ብዙሓት ሰባት ካብ የሆዋ ዚዓልዉሉ ዝነበሩ እዋን፡ ንየሆዋ እሙን ኰይኑ ኣገልግሎቱ ብምቕጻል ኣብነት ኪኸውን እዮም ዚደልዩ ነይሮም። ኤልያስ ነቲ ብልኡኽ የሆዋ እተመሓላለፈ “ህዱእ ትሑት ደሃይ” ኣምላኹ ምስማዑ፡ ንልቡ ተንኪፍዎ ኪኸውን ኣለዎ።
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኪመርሓና እንተ ፈቒድናሉ፡ ልክዕ ከምቲ “ህዱእ ትሑት ደሃይ” ኪኸውን ይኽእል እዩ
24, 25. (ሀ) ሎሚ ነቲ “ህዱእ ትሑት ደሃይ” የሆዋ ብኸመይ ኢና ኽንሰምዖ እንኽእል፧ (ለ) ኤልያስ ነቲ የሆዋ ዝሃቦ መጸናንዒ ኸም እተቐበሎ ብኸመይ ርግጸኛታት ክንከውን ንኽእል፧
24 ከም ኤልያስ፡ በቲ ኣብ ተፈጥሮ ዚርአ ማእለያ ዘይብሉ ሓይሊ ንድነቕ ንኸውን፣ እዚ ኸኣ ግቡእ እዩ። ከመይሲ፡ ሓይሊ ፈጣሪ ኣብ ተፈጥሮ ብንጹር ይርአ እዩ። (ሮሜ 1:20) የሆዋ ሕጂ እውን እንተ ዀነ፡ ንእሙናት ኣገልገልቱ ንምሕጋዝ፡ ነቲ ደረት ዘይብሉ ሓይሉ ኺጥቀመሉ ይደሊ እዩ። (2 ዜና 16:9) ይኹን እምበር፡ ብቐንዱ በቲ ቓሉ ዝዀነ መጽሓፍ ቅዱስ ኣቢሉ እዩ ዚዛረበና። (ኢሳይያስ 30:21 ኣንብብ።) ብኻልእ ኣበሃህላ፡ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኪመርሓና እንተ ፈቒድናሉ፡ ልክዕ ከምቲ “ህዱእ ትሑት ደሃይ” ኪኸውን ይኽእል እዩ። ከመይሲ፡ የሆዋ ብእኡ ኣቢሉ እዩ ዚእርመናን ዜተባብዓናን ፍቕሩ ዚገልጸልናን።
25 ኤልያስ ነቲ የሆዋ ኣብ ከረን ሆሬብ ዝሃቦ መጸናንዒ ተቐቢልዎዶ፧ እሂናይ ደኣ! ነዊሕ ከይጸንሐ፡ እቲ ንእከይ ናይ ሓሶት ኣምልኾ እተቓወመ ተባዕን እሙንን ነብዪ፡ ናብ ዕዮኡ ተመልሰ። ንሕና እውን ነቲ ብድራኸ መንፈስ ኣምላኽ እተጻሕፈ ቓላት፡ ማለት ነቲ ‘ኻብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዚርከብ መጸናንዒ’ ኣብ ልብና እንተ ኣሕዲርናዮ፡ ኣስኣሰር እምነት ኤልያስ ክንስዕብ ንኽእል ኢና።—ሮሜ 15:4።
^ ሕ.ጽ. 22 ምንጪ እቲ “ህዱእ ትሑት ደሃይ” ምስቲ ኣብ 1 ነገስት 19:9 ተጠቒሱ ዘሎ “ቓል የሆዋ” ዘመሓላለፈ መንፈስ ሕደ ኪኸውን ይኽእል እዩ። እቲ መንፈስ፡ ኣብ ፍቕዲ 15፡ “የሆዋ” ተባሂሉ ተጠቒሱ ኣሎ። እዚ ኸኣ ነቲ የሆዋ ንእስራኤላውያን ብበረኻ ንምምራሕ እተጠቕመሉ መልኣኽ ኬዘኻኽረና ይኽእል እዩ፣ ኣምላኽ ብዛዕባኡ ኺገልጽ ከሎ፡ “ስመይ ኣብኡ [እዩ]” በለ። (ዘጸ. 23:21) ብዛዕባ እዚ ነጥቢ እዚ ርግጸኛታት ኴንና ኽንዛረብ እኳ እንተ ዘይከኣልና፡ የሱስ፡ ሰብ ቅድሚ ምዃኑ፡ “ቃል፡” ማለት ናብ ኣገልገልቲ የሆዋ ዚለኣኽ ፍሉይ ኣፈኛ ዀይኑ የገልግል ምንባሩ ኸነቕልበሉ ይግባእ።—ዮሃ. 1:1።


text:
መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ
መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ፡ ንሃገራዊ ናጽነትን ሓርነትን ኤርትራ ክብሉ ንዝተሰውኡን ፡ ንዝተረኽበ ሃገራዊ ናጽነት ከይድፈር ሂወቶም ንዝኸፈሉን ጀጋኑ ፡ ንዝገደፉልና ሃገራዊ ሕድርን ሓላፍነትን ብዘይ ዝኾነ ይኹን ቅድመ ኩነት ፡ ከነኽብሮን ክንሕልዎን ምዃና መብጻዓና ነሐድሰሉ፡ ንኽብርን ዝኽርን ሰማእታት ኤርትራ ተባሂሉ ብደረጃ ሃገር ዝኽበር መዓልቲ እዩ ።
ኣብ መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ፡ ንመግዛእታዊ ሓይልታትን ተሓባበርቶምን ካብ ሃገርና ንምጽራግን ፡ ገዛእቲ ንዕላማኦም ከዕውቱ ክብሉ ዝተኸልዎም መንግስታዊ ትካላትን ከስርጽዎ ዝፈተኑ ባህልታትን ንምፍራሶምን ንምድምሳሶምን ዝተኸየዱ ጻዕርታትን ዝሓተትዎ ዋጋን ክንዝትየሎም ኣገደስቲ ይኾኑ ። ቃልሲ ንዝኣረጉን ንዘይኣገልግሉን ምፍራስ ጥራይ ስለዘይኮነ ፡ ንዝፈረሱ ብሓደስቲ ንምህናጾምን ፡ ብንህዝቢ ዘገልግሉ ፡ ህዝባዊ መንግስታዊ ትካላትን ኣብ ማዕርነት ደቂ ሰባት ሰረት ዘለዎም ባህልታትን ዝምድናታትን ንምትክኦም ግድን ስለዝኾኑ ፡ ኣብ ዝተሰርሑ ጉዳያት ተገንዝቦታትን ተዘክሮታትን ምግባር እውን ዘይተርፍ ይኾውን ። ዋጋ እናተኸፍሎም ስልዝተሰግሩ ።
ኣብ መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ፡ ከም ፍሉይን ኩቡርን መዓልቲ ፡ ንኹሎም ዝተፈላለዩ ዝዓይነቶም ዘጋጥሙ ንዝነበሩ ጸገማትን ተጻብኦታትን ንምጥሓሶምን ንምፍሻሎምን ዝተኸፍለ መስዋእትን ዝፈጠረዎም ሳዓቤናትን ኣብ ጸብጻብ የእቲና ክንዝቲ እውን ግድን እዩ ። ምኽንያቱ ክእለዩን ክሕብሐቡን ዝግበኦም ስድራ ጀጋኑ ፡ ብሕድሪ ዝተገድፉ ኣካላት ስለዘለውና' ። ሃገራዊ ሓርነታዊ ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ መደምደምታ መድረኹ ዝተመረጾ ፡ ንሰራዊት ጸላኢ ብብረቱን ኣብ መሬቱን ኣቲኻ ፡ ግፍዕታት ንምክያድ ዝደኮኖም መበገሲ ዝጥቀመሎም ዝነበሩ ትካላቱ ንምድምሳሶምን ንሓዋሩ ካብ ሱሮም ንምምሓዎምን ዝተወስደ ስትራተጅን ትግባሬኡን ፍሉይነት ከምዘለዎ ዓለም ዝምስክሮ ጉዳይ እዩ ። ቅንዕናን ቆራጽነትን ዘለዎ ሓይሊ ዓጋቲ ከምዘይብሉ ከኣ ሓደ ኣብነት እዩ ። ኣብዚ ጊዜ'ዚ እውን እንተኾነ ብምኽንያት መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ኣጋጣሚ ብምግባር ፡ ሃገራዊ ወንን ሓላፍነትን ኣብ ህይወት ኤርትራዊ ዓብዪ ቦታ ክሕዝ ከምዘለዎ ንምግባሩ ሓላፍነት ኣሎና ። ሸለልትነት ብምውጋድ ፡ ነብሰ ተሓድሶን ተበግሶን ንገብረሉን ፡ ብቃልስን ብመስዋእትን ዝተሃንጸ ፡ ታሪኽን መንነትን ህዝቢ ኤርትራ ፡ ንዘለኣለም ናይ ምኽባርን ናይ ምሕላውን ኣምንቶ ክሕይል ይግባእ ። ኤርትራ ከምታ ክትኮነላ ንደልያ ክንሃንጻ ግዴታን ሓልፍነትን ኣሎና ። ብፍሉይ ኣተኩሮ ፡ ብተወፋይነት ንሃገርናን ንህዝብናን ከነገልግልን ፡ ሑሉፍ ታሪኽ ቃልሲ ህዝብና ከም ተሞኩሮ ወሲድና ፡ ብዛዕባ መጻኢ ክንሰርሕ ኣድላዪ ይኸውን ።
መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ፡ ነቲ ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ዘትረረን ፡ መሬት ኤርትራ ደይሱ ዋንነት ናይ ኩሉ ኤርትራዊ ዝገበረ መስዋእቲ ፡ መሬት ፡ ባሕርን ክሊ ኣየራን ኤርትራ ከምታ ንፈልጣ ንዝለኣለም ተኸቢራ ንኽትነብርን ፡ ምዕብልትን ብቐጻሊ ትግስግስን ሃገር ክንገብራን ፡ እንታይ ክንገብር ኣሎና ብምባል ነብስና ንሓተሉን ንዅነታት ሃገርናን ዓለምን ንመዝነሉን መዓልቲ እውን እዩ ።
መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ፡ ነቲ ቀንዲ ንተንኮላት ጸላእቲ ዘፍሸለ፡ ከም ባህሊ ሓርበኛታት ኤርትራ ንቆጽሮ መትከል ህዝባዊ ሓድነትን ህዝባዊ ቃልስን ፡ ብዝበለጸ ንምምዕባሉ ግዴታን ሓላፍነትን ከምዘሎና ተረዲኢና ከም ኣድላይነቶም ፍሉይ ተበጉሶታትን ገምጋማታትን ንገብረሎምን ዓቕምታትና ብዘፍቅዶ ንሃገርን ህዝብን ኣበርክቶ ክንገብር ብፍሉይ ሓላፍነት ንሰርሓሉ ..... መዓልቲ እውን እዩ ።
ኮይኑ ፡ ኤርትራ ናጻ ንምጻኣን ንምህናጻን ዝተሓልፉን ዘለዉን ጸገማትን ተጻብኦታትን ውሑዳት ኣይኮኑን ። ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዝሓለፉ ብዙሓት ዓመታት ግዳማዊ ወራራት ስለዘይተፈልዮ ብናይ ገዛእ ርእሱ ውሽጣዊ ምዕብልናታቱ መሰረት ገይሩ ብሰላም ንቕድሚት ክስጉምን ሃገሩ ከማዕብልን ዕድል ኣይረኸበን ። ህዝብና ምብዳሉን ኣብ መጻወድያ ኣዝዮም ሓያላት ሓይልታት ተጸሚዱ ምጽንሑን ኩልና ኤርትራውያን ንሕዝነሉ ጉዳይ እዩ ። እቲ መስረታዊ ግርጭት ኣብ መንጎ ዕምሪ ወረርቲ ከሕጽሩ ዝቃለሱ ሓርበኛታት ኤርትራውያን (ህዝቢ ኤርትራን) ብሓደ ወገን ፡ መግዛእታዊ ሓይልን ተሓባበርቱን ከኣ ንመግዛእታዊ ህይወቶም ከናውሑን ከስፋሕፍሑን ዝሰርሑ ደመኛታት ከእ በቲ ካልእ ሸነኽ ብምዃን ፡ እቲ ጎንጽታት ንብዙሕ ዓመታት ቀጺሉ ። ነቲ ህይወት ሕብረተሰብና እውን ዓብሊልዎ ጸኒሑ ። ኩሉ ዓቅምታት ኣንጻር ወረርቲ ሓይልታት ዘቅነዐ ክኸውን ግድን ኮይኑ ። ኵናት ንዓሰርተታት ዓመታት ስለዝቐጸለ ሕበረተ ሰብና ከማዕብሉን ሃገርና ክሃንጹን ዝኽእሉ ኣሻሓት ጀጋኑ ኤርትራውያን ፡ ንሃገራዊ ናጽነትን ሓርነትን ክብሉ ዘድሊ መስዋእቲ ብምኽፋል ንሕብረተ ሰቦምን ንሃገሮምን ዘለዎም ፍሉይ ፍቅርን ሓልዮትን ገለጹ ።
ኣብ ኤርትራ ዝተኻየደ ቃልስን ዝተኸፍለ ዋጋን መዚና ፡ ሃገራዊ ናጽነት ኤርትራ ብቐሊሉ ኣይተረኸበን ። ድሕሪ ሃገራዊ ናጽነትውን እንተኾነ ፡ ህዝብና ነዘጋጥሙ ተጻብኦታት ንምምካትን ሉኡላውነት ሃገር ንምሕላውን ተገዲዱ ካብ መስዋእቲ ምኽፋልን ንተጻብኦታት ካብ ምምካትን ዓዲ ኣይዋዓለን ። ኮይኑ ግን ከም ውጺኢት ፈረ ቃልሱ ፡ ኤርትራ ብምልእታ ናጻን ንብረት ናይ ኩሉ ኤርትራውን ኮይና ኣላ ። ብንቕሓትን ብብቕዓትን ምሉእ ሂወቶም ንኤርትራ ከገልግሉ ዝኽእሉን ድልውነት ዘለዎምን ፡ ብመትከል ቑጠባዊ ነብሰ-ካኣልነትን ፖሎቲካዊ ናጽነትን ዝልለዩ ዜጋታት እውን ኣጥርያ እያ ።
ኣብዚ ጊዜ እዚ ኣብ ኤርትራ ናይ ፍሉይ ኣካል ተባሂሉ ዝውነን ፍሉይ መሬት የለን ። ኤርትራ ፡ ኤርትራ ክትከውን ዝገብራ መስዋእትን ፡ ንክንህሉ ዝገበረና ቃልስን ፡ ናይ ኩሉ ኤርትራዊ ተሳትፎን ድሌትን ዝነበሮን ዘለዎን ቃልሲ እዩ ነይሩ ፡ ሕጂውን ዘሎን ። ኤርትራዊ ዘይተቃለሰሉ፡ መስዋእቲ ዘይከፈለሉን ዘይተቀብረሉን መሬት ኤርትራ የለን ። እዚ ከኣ ነቶም ብሃገራዊ መንፈስን ሓልዮትን መስረት ገይሮም ብሃገራዊ ጉዳያት ሕቶታት ከልዕሉ ንዝደልዩ ኣፍደገ ክኸፍት ኮሎ ፡ ነቶም ብተንኮላት ጸላእቲ "ብብሄር ፡ ብናይ መታሕት እባ ብናይ ትግራይ ትግርኚ" ኮነ ፡ ብኻልእ ጸበብቲ ሃገራዊ መልክዕ ዘይብሎም ፡ ብጸላእቲ ዝሳወሩን ዝቃመሙን ሕቶታት ፡ ዓጽይዎምን ህይወት ከምዘይህልዎም ገይርዎምን እዩ ። ታሪኽ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራን ሰማእታትቱን ፡ ብጀካ ኣብ ቃልሲ እጃሙ ዘይገበረን ቆሎ ጅብኡ ጥራይ ዝጥምትን ኣካል እንተዘይኮይኑ ፡ ክፍንቅሎ ዝደሊ ፡ ኣካል ህዝቢ ዝኾነ ንጹህ ዜጋ የለን ። በዚ መሰረት ጸቢብ ኣረኣእያ ተጣሒሱን ዝምድናን ርኽክብን ህዝቢ ኤርትራ ማዕቢሉ እዩ ። ብቃልስን ብመስዋእትን ኩሉ መሬት ኤርትራ ፡ ዜጋታት ብናጻ ድሌቶም ክነብረሉ ዝኽእሉ ፡ ድዩስን ናይ ሓባር ዋነነትን ኮይኑ ኣሎ ። ስለዚ መስዋእቲ ሓርበኛታት ኤርትራውያን ሰፉሕ ሃገራዊ ኣተሓሳስባ ፡ ሃገራዊ ንብረትን ዋንነትን ፡ ናይ ኩሎም ኤርትራውያን ማዕረ ናጽነትን ዝፈጠረ ስለዝኾነ ፡ ኣብ መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ዘለዎ ረዚን ቦታ ከይጠቀስናዮ ክንሓልፎ ኣይግባእን ።
ቃልስን መስዋእትን ሓርበኛታት ኤርትራ ፡ ነቶም ጸላእትና ቀዳዳት ክረኽቡ ዝገብርዎ ዝነበሩ ፈተነታት ዘፍሸለ ፡ ታሪኽ ሓድነትን ጽንዓትን ባህሊ ዝሓዘ እውን እዩ ። ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ጉዕዞ ቃልሲ መመሊሱ እናሓየለ ዝመጸ ኮይኑ ፡ ንብዙሓት ተንኮላት ጸላእቲ ዘፍሸለን ፡ ብቡዙሕ ፈተነታት ዝሓለፈን ፡ ዓብዪ ሃገራዊ ሓይልን መሳርሕን ኮይኑ ኣገልጊሉ እዩ ። ሓድሽ ወለዶ ክማሃሮን መርምር ከካይደሉን ዝኽእል መወዳደርቲ ዘይብሉ ፡ ብሓባር ናይ ምስራሕን መስዋእቲ ናይ ምኽፋልን ጠባያት ዝሓዘ ፡ ኤርትራዊ ታሪኽን ባህልን ተጠርዩን ኣዝዩ ማዕቢሉን እዩ ። ብናይ ሓባር ቃልስን መስዋእትን ዝውነን ታሪኽን ክብሪ ሃገርን ስለዘሎና ብጉቡእ ክንጥቀመሉ ተኺኢልና ፡ ናይ ዘለኣለም ውሕስነት ክህብ ዝኽእል ህዝባዊ ተሳትፎ ዘለዎ ታሪኽ ሒዝና ኣሎና ። ብዙሓት ዋናታት ዝከላኸልሉን ዝሕልውዎን ክህልዉ እውን ግድን እዩ ።
ኣብ መደምደምታ ፡ ኩሉ ዝተኸፍለ መስዋእቲ ፡ ንሃገራዊ ናጽነትን ሓርነትን ፡ ኤርትራ ምዕብልቲ ክትኮነልናን ዜጋታታ ከኣ ብሰላምን ራህዋን ዝነብሩላ ሃገር ንምህናጽን ስለዝኾነ ፡ ነዚ ዕላማ እዚ ንምዕዋት ናይ ኩሉ ኤርትራዊ ሓላፍነትን ። ዝተገድፈ ሕድሪ ሰማእታትን ብምዃኑ ፡ ኩሉ ሃገራዊ ክሰርሓሉን ክዕጠቀሉን ይግባእ ።
ዘለኣለማዊ ዝኽርን ክብርን ንሰማእታት ኤርትራ
ዓወት ንሓፋሽ


text:
Date: Thursday, 17 November 2016
መስርሕ ፑሉምባት
እዚ “ጉዳይ ፑሉምባት፡ ኣስመራ ሸሚ” ዝብል መጽሓፍ ድሕሪ ሰለስተ ዓመታት ካብ ቋንቋ እንግሊዝ ናብ ትግርኛ ተርጒመዮ። ዕማሙ (ፕሮጀክት) ቀሊል ኣይነበረን፡ ምኽንያቱ ብስልቲ ኣጸሓሕፍኡን ትሕዙትኡን ሓቀኛ ታሪኹን ንብዘለዓለ ደረጃ ዝተመሃሩ ኣንበብቲ ዝዓለመ ብምዃኑ።
ፕሉምባት (ብኮድ ስም) ዩራንዩም ማለት ኢዩ። እስራኤል ንዩክሊየር ፕሮግራም ኣብ ስራሕ ንምውዓል ብዝመደበቶ መሰረት፡ ነቲ ብጥብቂ ዝተኸልከለን ብጽኑዕ ኣብ ኤውሮጳ ሃገር ዝተሓለወን “ዩራንዩም”፡ ብኢድ-ኣዙር ንምውጻእ ብስለያ ማዕከል ማለት ሞሳድ፡ ኣዝዩ ሕልኽልኽን ድንግርግርን ዝመልኦ ዝተኻየደ ስርሒት (ኦፐረሽን) እዚ መጽሓፉ ብዝርዝር ይገለጽ። ነዚ መጽሓፍ ብምርምር መልክዕ ዘዳለውዎ ሰለስተ ሰባት ክኾኑ ከለው፡ ንሰለሰተ ዓመታት ዝኣኽሉ ማዕረ ዓሰርተ ሾሞንተ ሃገራት ብምብጻሕ ንኽልተ ሚእቲ ሰባት ብቃለ-መጠይቅ ብምይያጥ ዘድልዩ ሓበረታታት ክእክቡ ከኣሉ። እዚ ኹሉ ኣብ ኤውሮጳ፡ ብስም’ታ ቅድስቲ ርእሲ ከተማና “ኣስመራ-ሸሚ” ማለት “ኣስመራ ቤት-ቅመም” ዝብል ኢዩ ምስጥራዊ ዝመልኦ ስለላ መስርሕ ዝተኻየደ። በዚ ምኽንያት ከኣ’የ ነዚ ከቢድ ትርጒም መዓልትን ለይትን ዝተሓሓዝክዎ። በዳሂ ኢዩ ነይሩ ከበሃል ይከኣል። ስለዚ’ውን እዚ መጽሓፍ ንዝኽሪ መበል 25 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ክዀነለይ እምነ።
እዚ መጽሓፍ ካብቶም ኣብ ዓለም ዝተኻየዱ ዓሰርተ ትሽዓተ ስለያታት መስርሕ ሓደ ምዃኑ ተጠቂሱ ኣሎ። ናብ ቋንቋታት ሩሲያ፡ ፋርሲ (ፐሪሺያ)፡ ኢብራይስጥ፡ ማንዳሪን (ቻይና) ከምኡ ጃፓን ተተርጒሙ ኣሎ። ነዞም ዝገለጽናዮም ቋንቋታት ዘዝውትራ ሃገራት ናይ ንዩክሊየር ፕሮግራም ኣለወን። በዚ ምኽንያት ኣገዳሲ ይገብሮ።
እዚ መጽሓፍ ብመጠኑ (ሊሚቲድ ኢድሽን) ተሓጊሙ ኣሎ። ንመጀመርያ ግዜ ዝተዘርግሓሉ ኣብ ዝሓለፈ ሓጋይ ኣብ ኦክላንድ ዝተኻየደሉ በዓል ኤርትራውያን ኢዩ። ዝተረፉ ውሑዳት መጽሓፍቲ ንተገደስቲ ክንሸይጥ መሪጽና። ዋጋ ናይ'ዚ መጽሓፍ ምስ መሰደዲኡ ኣብ ኣሜሪካ $30.00 ንወጻኢ ግና ምስ መስደዲኡ ይውሰን። ኣታዊ ገንዘብ ብተወሳኺ ንምሕታም ክውዕል ኢዩ። ንሓበሬታ HBokure@aol.com ክጽሓፍ ይከኣል።
የቀንየለይ።
ሃይለ ቦኹረ


text:
ቀረመት ታሪክ ይትረፍ – ታሪክ ትግራይ ይተኣቀብ
ናብ፡- ትብፃሕ ንኹሉኹም ኣመራርሓን ተጋደልተን ህወሓት (ኣብ ውሽጢ ውድብ ንዘለኹምን ብዝተፈላለየ ምኽንያት ካብ ውድብ ንዝተፈለኹምን)
ዋኒኑ፡ ብዛዕባ ምዕቃብ ታሪኽ ገድሊ ትግራይ ይኸውን
ፈለማ ንኹሉኹም ኣብቲ ብህወሓት ዝተመርሐ ኣንፃር ዕብለላን መርገፅት ህዝቢ ትግራይ ዝተኻየደ ቃልሲ ዝተሳተፍኩም ወለዶ ምስጋና ይብፃሕኹም፡፡ ሳላ ንስኻትኩም ዝተዋደቕኩም፣ ሳላ ንስኻትኩም ዓለም ዘደመመ ታሪኽ ዝሰራሕኹም፣ ሳላ ንስኻትኩም ከይረብረብኩም ዝተሰዋእኹም፣ ሳላ ንስኻትኩም ንስለ ብሄራዊ ክብሪ ህዝቢ ትግራይ ዝደመኹም፣ ሳላ ንስኻትኩም ኣብ ጎቦታት ሽንጥሮታት ትግራይ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ መላእ ኢትዮጵያን ኤርትራን የዕፅምትኹም ዝዘራእኹም፣ ኮታስ ሳላ ንስኻትኩም ልዕሊ ሰብ ኮይንኩም ተፍጥሮን ፀላእን ዝሰዓርኩም … እንሆ ንሕና ደቅኹም ብትግርኛ ተማሂርና ብትግርኛ ንፅሕፍን ንሓሰብን ኣለና፡፡ ልዕሊ ኩሉ ድማ ከም ወለዶ ሓላፍትና ክንዋፃእ ንቃለስ ኣለና፡፡ ብሂወት እንዳሃለኹም ውን እቲ ንስኻትኩም ዝሰራሕኹምዎ ታሪክ ምናልባት ልዕሌኹም ንሕበነሉን ልዕሌኹም ንሕለቐሉን ኣለና፡፡ ነዚ ውን ግን ምስጋና ንዓኹም፡፡
ንዓኹም ክነመስግን ከለና ግን ንስኻትኩም ብሽምኩም ውን ትስመዩ ቀንዲ ተዋሳእቲ ሰለዝኾንኩም እምበር፤ ቀንዲ ሰራሒ ናይዚ ወርቃዊ ታሪኽስ እቲ መዋእሉ ታሪኽ ምስራሕ ዝልማዱ ህዝቢ ትግራይ እዩ፡፡ ታሪኽ ህወሓት ዝመርሖ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ መቐፀልታ ናይቲ ልዕሊ 3000 ዘመናት ብህዝቢ ትግራይ ዝተሰርሐ ታሪኽ እዩ፡፡ ወናኒ ናይቲ ኣብ መዋእል ብረታዊ ቓልሲ 17 ዓመት ዝተሰርሐ ታሪኽ ድማ ሕድ ሕድ ስድራቤት ትግራይ እዩ፡፡
እዚ ታሪኽ ፍልይ ዘብሎ ግን ህዝቢ ትግራይ ብኩፉኣት ውሽጣውያን ፀላእቲ ተጠሊፉ ወዲቑ ምናልባት ውን ኣብ ታሪኹ እቲ ዝኸፍአ መንነቱ ናይ ምቕሃም ሓደጋ ኣጋጢምዎ ምንባሩ እሞ ካብዚ ክወፅእ ዘኽእለ ብምኻኑ እዩ፡፡
ናብ ዋኒነይ ክመፅእ ከለኹ፤ ነዚ ፅሑፍ ክፅሕፍ ዘገደደኒ ኣብዚ ሰላማዊ ቃልሲ ንብሎ መዋእል እሞ ኸኣ ኣብቲ ንምህናፁ ልዕሊ ዝኾነ ሓይሊ መስዋእቲ ዝኸፍልናሉ ስርዓት ውን ኣንፃር መንነትናን ታሪኽናን ደው ዝበሉ ሓደጋታት ምህላዎም ብዕዛበይ እዩ፡፡
ሎምቕነ መቓልስትናን ሓውናን ዝኾነ ውድብ ኢህዴን/ብኣዴን መበል 35 ዓመት ምስረታ ብዓሉ ከኽብር ቀንዩ፡፡ በዚ ኣጋጣሚ ንኣባላት ብኣዴንን ንህዝብታት ክልል ኣምሓራን እንካዕ ደስ በለኩም ክብል እፎቱ፡፡ ኢህዴን/ብኣዴን ኣብ መደረኽ ሰላማዊ ቃልሲ ንሰለ ህንፀት ዴሞክራስን ሰላምን ከምኡ ኣብዚ ከይዲ ዓንቃፋይ ዝኸነ ኣተሓሳስባ ትምክሕቲ ንምስባር ዝገበሮ ኣስተዋፅኦ ውን ኣድናቐተይ ክገልፅ ከለኹ ብሙሉእ ልቢ እዩ፡፡
እዚ ኢለ ምስበልኩ ግን ኣብቲ ኣከባብራ በዓል ዝተዓዘብኩም ክስተታት መሰረት ብምግባር ወልቃዊ ሪኢቶይ ከቐምጥ፡፡
ድሕሪ ምድሳስ ስርዓት ደርጊ ዳርጋ 25 ዓመታት ኣቕፂርና ኣለና፡፡ ኣሓት ውድባት ብኣዴን ኣሓዊሱ ዝተመሰረታሉ ዓመት ምኽንያት ብምግባር በብዓመቱ ብፈሉይ መልክዑ ድማ በቢ 5 ዓመት ፅምብላት ከኽብራ ፀኒሖምን የኽብሩ ኣለውን፡፡ ነዚ መሰረት ብምግባር ኣብዚ ዓመት ኣብዚ ወርሒ ቅድሚ 35 ዓመታት ዝተመሰረተ ኢህዴን ብኣዴን ውን ፅምብሉ ኣብ ምኽባር ይርከብ፡፡ እንተኾነ ግን ናይ ሎምዘበን ኣከባብራ ምስረታ በዓል ብኣዴን ፍልይ ኢሉኒ፡፡ በቢ 5 ዓመቱ ዝበዓል በዓል ብምኻኑ ኣይኮነን ፍሉይ ዝገበሮ፡፡ እቲምንታይሲ ቅድሚ ሐዚ በቢ 5 ዓመቱ ዝኽበሩ በዓላት ንኣብነት መበል 15፣ መበል 20፣ መበል25፣ መበል 30 ሓሊፎም ክንሶም ኣብ መበል 35 ዓመት ግን ፍሉይ ክኸውን ዝገበሮ ምኽንያት ኣይተረድኣንን፡፡ ካብ ዝተፈላለዩ ኣካላት ከምዝሰማዕኽዎ እንተኾይኑ ናይ ኣምሓራ ዴሞክራስያዊ ብሄርተኝነት ንምልምላም፣ ታሪኽ ብኣዴን ነቐፃሊ ወለዶ ንምሕላፍ፣ ብመሪሕነት ብኣዴን ዝተረኸበ ልምዓትን ሰላምን ንምፅባል … ወዘተ ዝብሉ ከም ምኽንያታት እዚ ፍሉይ ፅምብል ዝርዘሩ ነጥብታት ነይሮም፡፡ ዋእ! እዞም ነጥብታት ሓደሽቲ ድዮም ንኢትዮጵያ? ዴሞክራስያዊ ብሄርተኝነት መሰረት ዝገበረ ሃገራዊ ሓድነት ንምህናፅ ዝብል ኣምር ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ዝተኣታቶ ፀኒሑ እንድዩ ግዲ? ታሪኽ ቃልሲ ኢህዴን ንመፃኢ ወለዶ ንምሕላፍ እንተኾይኑ ዕላምኡ ቅድሚ ሐዚ ንምንታይ ዘይተሰርሓሉ? ሐዚ ነዚ ዘገድድ እንታይ ተረኺቡ?
ካልእ ኣብ ድሮ በዓል ቡዙሓት ናይ ሚድያ ስራሕቲ ታሪኽ ኢህዴን/ብኣዴን ዘውስኡ ዶክሞንታሪ ፊልምታት ብዝተፈላለዩ ማዕኸናት ዜና ይፍነዉ ቀንዮም፡፡ ብፍላይ ኣምሓራ ተሌቭዝን ቀዲሙ እዩ ጀሚሩ፡፡ እዞም ዶክመንታሪ ፊልምታትን መግለፅታትን ግን ገለ ሕቶ ክተልዕል ዝገብሩ ነይሮም፡፡ ብፍላይ ገለ ሰበ ስልጣን ክልል ኣምሓራን ብኣዴንን ንጋዜጠኛታት ዝህብዎ ዝነበሩ መግለፅን ዘረባታትን ቃንኦም ሰገፅ ዘብል ነይሩ፡፡ ቀዳማይ ነገር ኣብ ግዜ ቃልሲ ኢህዴን ብኣዴን ካብ ዝኾነ ኣካል ዝኾነ ሓገዝ ዘይተገበረሉ በይኑ ይነብርን ዝቃልስን ዝበረ ዘምስል ነይርዎ፡፡ ንኣብነት ሓደ ብዓል ስልጣን ኣብ ሚድያ ቀሪቡ “የኣማራ ህዝብ ራሱ በራሱ የታገለ ኢህዴንን የፈጠረ” እንዳበለ ብቑጡዕ ቃና ነታ ሓረግ እንዳደጋገመ ክዛረብ ተራእዩ፡፡ ፅቡቕ ከምዚ ምባሉ ሓጥያት የብሉን፡፡ እቲ ግር ዝብለካ ግን ነዛ ሓረግ ብቑጡዕ ቃና ምድድጋም እንታይ ኣምፅኦ ዝብል እዩ፡፡ ንኣብነት ህወሓት ምስ ማእኸል ሃገር ዝተተሓሓዘ ታሪኹ ክገልፅ ከሎ ዝነበረ ምትሕግጋዝን ምድግጋፍን የቐምጥ፡፡ ምስ ህዝባዊ ግምባር ዝነበሮ ርክብ ውን ከይሓበአ ከይሾክዖ ይዛረብ፡፡ ከም ኣገላልፃ እዚ በዓል ስልጣን ግን ተደርፂፁ ክዛረቦ ከሎ ኣብ መንጎ ህወሓትን ኢህዴንን ዝነበረ ርክብ ከምኡ ውን ምሕዝነት ቃልሲ ህዝብታትን ትግራይን ኣምሓራን በታ ዘለዎ ኣይመስልን፡፡
ካብ ኩሉ ንላዕሊ ግን ብተሌቭዝን ኣምሓራ ዝቐረበ “ፍልምያ” ዘርእስቱ ዶክመንታሪ ፊልም ፍልይ ዝበለ ኩነታት ነይርዎ፡፡ እቲ ፊልም ብረታዊ ቓልሲ ኢህዴን ዝትርኽ ኮይኑ፤ ዝተኻየዱ ውግኣትን ዓወታትን ይትንትን፡፡ ብመሰረቱ ኢህዴን ክንዲ ዝከኣሎ ኣብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ዝተሳተፈ መስዋእቲ ውን ዝኸፈለ ውድብ እዩ፡፡ ኢህዴን ባዕሉን በይኑን ዘመዝጎቦም ዓወታት ዓውደ ኪናት ውን ኣለውዎ፡፡ ኣብ ዶክመናታሪ ፊልም “ፍልምያ” ግን እዚ ኸምዚ ዝበለ ታሪኽ ኣይኮነን ከምዘለዎ ዝቐርብ ዝነበረ፡፡ እንኮላይ እቶም ተጋደልቲ ህወሓት ንቦይኖም ዝወዓልሎም ዓውደ ውግኣትን ዓወታትን ኢህዴን ብኣዴን በይኑ ከምዝወዓሎም ብዘምስል ኣገባብ እዩ ተቓንዩ ይቐርብ ነይሩ፡፡ ንኣብነት ኢህዴን ዋግ ነፃ ኣውፂኡ ክብል ከሎ ግደ ቦጠለኒ ትንታግ ህወሓት ኣይዝረብን፡፡ ካልእ ካብ ታሪኽ ከምዘምበብናዮ ደሓር ብዋልታ ኢንፎርሜሽን ማእኸል ኣብ ዝቐረበ መጠይቕ ገለ ኣባላት ኣመራርሓ ብኣዴን ውን ከምዝመስከርዎ ኣብ ወፍሪ ምቁፅፃር ጉና ተራራ ዝተሳተፈ ሓይሊ ሙሉእ ንሙሉእ ናይ ህወሓት፡፡ ኣብዚ ፊልም ግን ኢህዴን ውን ከምዝበረ ይትርኽ:: ካልኦት ቡዙሓት ውዕሎታት ውግእ ውን ከምኡ፡፡ ሰለምንታይ ንምንታይ ሓቀኛ ታሪኽ ከምዘለዎ ዘይቐርብ?
ስፍሕ ብዝበለ መልክዑ ከኣ፤ ኣብዚ ዝተጠቐሰ ፊልም ኮነ ኣብ ካልኦት ፊልምታት ውዕሎታት ተጋደልቲ ኢህዴን፣ ቆራፅነት፣ መስዋእቲ ዝነበረ ቁሩብነት፣ ኩነታት ውግእ … ወዘተ ክትረኽ ከሎ ዝቐርቡ ምስልታት ነቲ ዝበሃል ዝውክሉ ኣይኮኑን፡፡ ሓደ ሓደ ግዜ እቶም ዕድመ ልክዕና ምልክት ጀግንነትና ጌርና ንወስዶም (ሽሞም ዋላ ኣይንፍለጦም) ተጋደልቲ ህወሓት ኣብ ኪናት ዝገብርዎ ምንቅስቓስ ዘርኢ ፊልም ናይ ኢህዴን ውዕሎ ኮይኑ ይቐርብ ነይሩ፡፡ ንኣብነት ተጋዳላይ ጎምፅ መሪሕወን ዝተኹዓተ ጉድጋድ ድፋዕ ዝዘላ ታንክታት፡፡ ከምኡ ውን ኣብ ዝተፈለለዩ ፊልምታት ትግርኛ እንዳተዛረቡ ዝዋግኡሉ ኪናት ብተደጋጋሚ ብምርኣይና ከምዝበርናሉ ንዝክሮ ንጥፈታት ውግእ ተቖሪፁ መዐጀቢ ናይ ኢህዴን ውዕሎ ውግእ ኮይኑ ረኺብናዩ:: ከምዚ ዝበለ ምሕባእ ሓቀኛ ተዋሳእቲ ሰለምንታይ ኣድልዩ? ወይ ከኣ ከምዘለዎ ዘይምቕበ? እዞም ምስልታት ምንቅስቓስ ውግእ ክጥቀምሎም እንተደልዮም ታሪኽ ከምዘለዎ እንዳወሰዱ ምስናቶም ኣዛኒቖም ከምዘለዎ ምቕራብ ኣይከኣልን ድዩ? ምስልታት ምንቅስቓስ ውግእ ተጋደልቲ ህወሓት እንዳወሰድካ መንነቶም ምሕባእ ወይ ሽም ህወሓት ካብቲ ዓውደ ኪናት ምሕባእ ንምታይ ኣድልዩ? ወይ ከኣ ምስ ሙሉእ ጌግኡ (ምኽንያቱ ወተሃዳረዊ ልዕልና ህወሓት ፁፁይ ሓቂ ሰለዝነበረ) ከምቲ ቅድሚ ሐዚ ዝተለመደ ሰራዊት ኢህወደግ ከ ንምታይ ዘይተብሃለ?
ሕቶ ከልዕልን ክፅሕፍን ዘገደደኒ ካልእ ተጋንፎ፤ ሰበ ሰልጣን ሃገርና ዝህብዎ ዝነበሩ ገለፃታትን ቃለ መሕተታትን እዩ፡፡ ከምድሌቶም ኣጋኒኖም ዓወት ኢህዴን ብኣዴን ምግላፆም መሰሎም እዩ፡፡ እዚ ፀገም የብሉን፡፡ ብሱሩ ውን ብኣዴን ኣብቲ ዝነኣድ ዓወት ዘመዘገበሉ ዓውዲ ኣነ ኮ ካልእ ሰብ ኣፀቢቑ ክገልፆ ምድላይ ኣወንታውነትን እምበር ፀገም የብሉን፡፡ ኣብ መበል 35 በዓል ምሰረታ ብኣዴን ዝቐርብ ዘነበረ ገለፀታት ግን ቅድሚ ሐዚ ይወሃቡ ምስዝነበሩ ኣይጠዓዓምን፡፡ ገለ ሰበ ስልጣናት ኣብ መበል 40 ዓመት ልደት ህወሓት ዝበልዎ ካልእ ሐዚ ዝብልዎ ዘሎው ካልእ፡፡ እዚ ዝብል ዘለኹ ኣነ ትግራዋይ ሰለዝኾንኩ ህወሓት ከዕብን ከብልፅን ደልየ ኣይኮነን፡፡ የግዳስ እዞም ክልተ መልሓስ ዝዘረቡ ሰባት እቲ ሐዚ ንብኣዴን ዝገልፅሉ ዘለው ኣገባብ ብኣዴን ዝወዓሎን ዝግብኦን እንተኾይኑ ኣብ መበል 40 ዓመት ንህወሓት ክህብዎ ኣይነበሮምን፡፡ ምኽንያቱ ሓቂ ናይ ምዝባዕን ገልበጥበጥን ሰለዘመላኽት፡፡
ከምዚኦም ዝበሉ ትዕዝብታት ገዲፉ መበል 35 ዓመት ምስረታ ኢህዴን/ብኣዴን ሓሊፉ፡፡
እዚ ፅሑፍ ቁሉዕ ደብዳቤ ገይረ ፂሒፈ ዝረኣየ ሰብ ከኣ መሊሱ ንዓይ ክዕዘበኒ ይኸውን፡፡ እዚ ወዲ አንታይ እዩ ዝብል ዘሎ? እዚ ሐዚ ዛዕባ ረኺቡ ድዩ ፅሒፍዎ? እዚስ ሐዚ ፀቢብነት ዶ ኣይኮነን? ዝብል ኣይሰኣንን:: ገለገለ ውን እሞ ታሪኽ ህወሓት/ህዝቢ ትግራይ ናትና ኢሎም እንተቕረቡ እንታይ እዩ ፀገሙ? ዝብል ውን ይህሉ፡፡ ገለ ለዋሃት ውን ናይ ኢትዮጵያ ታሪኽ እንድዩ ግዲ እንተወሰዱ እንታይ ፀገም ኣለዎ? ክብሉ ይኽእሉ፡፡
ኣነ ዝረኣኹሉ መነፀር ግን ካብዚ ፍልይ ዝበለ እዩ፡፡ ቀዳማይ ነገር ህዝቢ ትግራይ ካብ ዝተቓለሰሎም ምኽንያታትን ንቓልሱ ፍትሓዊ ዝገብሩ ረቓሒታትን ሓደ መግለልን ጠቕላልን ኣፀሓሕፍታ ታሪኽ ኢትዮጵያ እዩ፡፡ ድሕሪ ምንሊክ ዝተፈጠረት ኢትዮጵያ ኣንፃርን መንነትን ክብርን ብሄር ብሄረሰባት ኢትዮጵያ ሰለዝነበረት ታሪኽ ህዝብታት ኢትዮጵያ ወይ ተጨፍሊቑ ክብሩ ቐኒሱ ኣብዘይብትኡ ተመዚጊቡ ፀንሑ እዩ ወይ ከኣ ካብ ሰራሕቱ ተነፂሉ ኣብ መኣዲ ታሪኽ ንዘይነበሩ ተዋሂቡ ፀንሒ እዩ፡፡ ኣብዚ ከምዚ ዝበለ ጨቋናይ መስርሕ ታሪኽ ጀጋኑ ተጋሩን ህዝቢ ትግራይን ብዓብዩ ግዳይ ነይሩ፡፡ ናይዚ ውፅኢት ከኣ ጎንፅን እቲ ዝተርኣየ ሂወት ኣእላፍ ዝበልዐ ኩናትን ኮይኑ፡፡
ካልኣይ ነገር ታሪኽ ህዝብታት ኢትዮጵያ ሓደን ዘይነፃፀልን ኣይኮነን፡፡ ታሪኽ ኢትዮጵያ ማለት ህዝብታት ኢትዮጵያ ነመፃፅእኦም ዝመስል ነናይ ባዕሎም ዕብየትን ጉዕዞን ዘንፀባርቕ ዝተፈላለየ ነናይ ባዕሎም ታሪኽ ድምር ምፅኢት ምኻኑ ምግንዛብ የድሊ፡፡ ሰለዚ በበይኖም ዝሰርሕዎ ታሪኽ ናይ ባዕሉ መዝገብ ኣለዎ ብሓባር ዝሰርሕዎ ታሪኽ ከኣ ናይ ባዕሉ መዝገብ ኣለዎ፡፡ እዚ ምስዝኸውን ምክእኣልን ሓቢርካ ምንባር ክድንፍዕ ይኽእል፡፡
ሳልሳይ ነገር ንዓይ ክሳዕ ዝርድኣኒ ዴሞክራስያዊ ብሄርተኝነት ማለት ናይ ካልኦት ታሪኽ ኣፍልጦ ዘይምሃብ ወይከኣ ምውሳድ ማለት ኣይኮነን፡፡ እቲ ታሪኹ ዝውሰዶ ህዝቢ እውን እንዳተወሰዶ ዴሞክራስያዊ ብሄርተኛ ምእንታን ክበሃል ብስክፍታ ስቕ ክብል ኣለዎ ማለት ውን ኣይኮነን፡፡ ዴሞክራስያዊ ብሄርተኝነት ከምቲ ሓርሰቶት ተጋሩ ኣቦታትና ዝብልዎ “ናተይ ኣይህብን ናይ እንዳማተይ ውን ኣይድልን!” ዝብል ብሄራዊ ስምዒት ክትሕዝ ምኽኣልን ምትግባርን ማለት እዩ፡፡
ራብዓይ ነገር ከምቲ ኣብ ኣከባበራ መበል 35 ምሰረታ በዓል ብኣዴን ዝተርኣየ ገለ ስምዒታትን ግድፈታት ክእረም እንተዘይኪኢሉ ኣብ ቀፃሊ ጉዕዞና ዘይተደለዩ ንትርኻት ምፍጣሩ ኣይተርፍን፡፡ ምኽንያቱ ክሳዕ ቀረባ እዋን ኣንፃር ደርጊ ዝተገበረ ብረታዊ ቃልሲ 17 ዓመታት ፀገማት ውን እንተበርዎ በዓል ዋንኡ ተፈልዩ ፀኒሑ እዩ፡፡ ኣብዚ ምስረታ በዓል ዝተርኣየ ካብቲ ዝመፃእናሉ መንገዲ ፍልይ ዝበለ እዩ ኮይኑ፡፡ መብዛሕቲኦም ዓውደ ውግኣት (እቶም ካብ መሬት ትግራይ ወፃኢ ዝተኻዱ) ክትረኹ ከለኹ ቀንዲ በዓል ዋንኦም ህወሓት እንዳሃለወ ውን ኢህወደግ እንዳተብሃለ ይዝረብ ፀኒሑ፡፡ ኣብዚ ሞንጎ ዚ ግን ኢህዴን ፍሉይ ዋንነት ክልዕል እየ ካብ በለ ናቱን ዘይናቱን ክፈሊ ኣለዎ እምበር ከምዚ ዝተዓዘብናዮ ዝተሓወወስን ዝዋቓዕ ክኸውን የብሉን፡፡ ንዴሞክራስያዊ ሓድነት ኣልታዊ ፅልዋ ክፈጥር ስለዝኽእል፡፡ ከምቲ ቀዲመ ዝገለፅክዎ ህዝብታት በበይኖም ዝሰርሕዎ ታሪኽ ምጭፍልላቕ ጠንቂ ምርድዳእ ሰለዝኾነ፡፡
ሓምሻይ ነገር እዚ ዘለናሉ ዘመን እዋን ኢንፎርሜሽን ኮምዩኒከሽን ቴክኖሎጂ ምስምኻኑ እሞ ካብኡ ውን እቶም ተሰኒዶም ኣብ ዝተፈለለዩ መርብብ ሓበሬታታትን መኸዘኒ ማእኸላትን ዘለዉ ፊልምታት፤ ንቐፃሊ ዘይእርኑብ ምምሕያሽ ዝተጋለፁ እዮም፡፡ ንቐፃሊ ምምሕያሽ ዝተጋለፁ ምኻኖም ጥራሕ ዘይኮነ ከምድሌትካ ሰናኒዕኻ ናትካን ዘይናትካን ሓዊስካ ናብ ተዓዘብትን ሰማዕትን ንምብታን ቀለልቲ እዮም፡፡ ብስሩ ውን ክሰርቕ ንዘደለየ ብቴክኖሎጂ ንዓዓቶም ከምዝደልዮ እንዳኣረመ ክወሰዶም ቀለልቲ እዮም፡፡ እዚ ከኣ ንሪኦን ንዕዘቦን ኣለና፡፡
ሰለዚ ኣብቲ ናይ 17 ዓመት ብረታዊ ቃልሲ ዝተሳተፍኩም ኣመራርሓን ተጋደልትን ኣብ ውሽጢ ውድብ ሃልዉ ኣይትሃልዉ ነዚ ክተቓልብሉ ይግባእ፡፡ ንስኹም ህያው ምስክራት እቲ ታሪኽ ሰለዝኾንኩም ከይተሸራረፈ ተዓቂቡ ንወለዶታት ክሳጋገር ካብ ምስክርነት ክሳዕ ምስናድ እጃምኩም ክተወፍዩ ይግባእ፡፡
ኣብ መሓውራት ውድብን መንግስትን ንዘለኹም ከኣ ከምቲ ኣብ ፅምብል መበል 35 ዓመት ምስረታ ብኣዴን ተራእዩ ዘሎ ግድፈታት ብቐፃልነት ፀገማት ከይፈጥር ምእንታን ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ምዝርራብ የድሊ፡፡ ህዝብታት በበይኖምን ብሓባርን ዝሰርሕዎ ታሪኽ ከመይ ክስነድ ከምዘለዎ ምርድዳእ ክፍጠር ኣለዎ፡፡ እንተዘይኮይኑ ናይ ታሪኽ ጨረታ ብዘመስል ኣገባብ ቅጥዒ ዝሰኣነ እንተኾይኑ ኣብ ቀፃሊ ወለዶ ምኩርዃሕ ክፈጥር ይኽእል እዩ እንዳበልኩ ስምዕታይ ይገልፅ፡፡ ሰሚዕኩም ኣብ ግብሪ ከምውዕል ብምትእምማን ከኣ ኣቐዲመ ምስጋናይ ይብፃሕኹም እምብለኩም፡፡
ምስ ሰላምታ!
መሓሪ ዮሃንስ
ሕዳር 12/2008
መቐለ
*******************


text:
ሕቶታት ካብ ኣንበብቲ
ኣብ ቀዳማይ ዘመን ዝነበሩ ኣይሁድ፡ ንመሲሕ ‘ንኺጽበይዎ’ እንታይ መሰረት ነይርዎም፧
ብመዓልትታት ዮሃንስ መጥመቕ፡ “እቶም ህዝቢ ይጽበዩ ነበሩ እሞ፡ ኵላቶም ብዛዕባ ዮሃንስ፡ ‘ክርስቶስ ደዀን ይኸውን፧’ ኢሎም ብልቦም ይሓስቡ ነበሩ።” (ሉቃ. 3:15) ኣይሁድ ንመሲሕ፡ ኣብቲ እዋን እቲ ዚጽበይዎ ዝነበሩ ስለምንታይ እዮም፧ ሓያሎ ምኽንያታት ኣሎ።
የሱስ ምስ ተወልደ፡ መልኣኽ የሆዋ ኣብ ጥቓ ቤት-ልሄም መጓሰኦም ንዚሕልዉ ዝነበሩ ጓሶት ተራእይዎም እዩ። እቲ መልኣኽ፡ “ሎሚ መድሓኒ፡ ንሱ ድማ ክርስቶስ ጐይታ፡ ኣብ ከተማ ዳዊት ተወሊዱልኩም ኣሎ” በሎም። (ሉቃ. 2:8-11) ድሕሪኡ፡ “ብዙሓት ሰራዊት ሰማይ ምስቲ መልኣኽ ኰይኖም፡ ከምዚ እናበሉ ንኣምላኽ ወደስዎ፦ * ‘ክብሪ ንኣምላኽ ኣብ ላዕሊ፡ ሰላም ከኣ ኣብ ምድሪ ኣብ መንጎ እቶም ስምረቱ ዝረኸቡ ሰባት።’”—ሉቃ. 2:13, 14።
እቲ ብስራት እቲ፡ ኣብቶም ትሑታት ጓሶት ዓብዪ ጽልዋ ኣሕዲሩ ኪኸውን ከም ዚኽእል ፍሉጥ እዩ። ከመይሲ፡ እቶም ጓሶት ብኡብኡ ናብ ቤት-ልሄም ከይዶም፡ ንዮሴፍን ንማርያምን ንየሱስ እቲ ህጻንን ምስ ረኸብዎም፡ ‘ብዛዕባ እቲ ህጻን እተነግሮም ነገር ኣውርዮም’ እዮም። “ዝሰምዑ ዘበሉ ዅሎም ከኣ፡ በቲ እቶም ጓሶት ዝነገርዎም ተገረሙ።” (ሉቃ. 2:17, 18) እቲ “ዝሰምዑ ዘበሉ ዅሎም” ዚብል ቃላት፡ እቶም ጓሶት ንዮሴፍን ንማርያምን ጥራይ ዘይኰነስ፡ ንኻልኦት እውን ከም እተዛረብዎም እዩ ዚሕብር። ድሕሪኡ፡ እቶም ጓሶት፡ “ስለቲ ዝሰምዕዎን ዝረኣይዎን ኵሉ፡ ንኣምላኽ እናኣሞገሱን እናወደሱን” ናብ ዓዶም ተመልሱ። (ሉቃ. 2:20) እቶም ጓሶት ነቲ ብዛዕባ ክርስቶስ ዝሰምዕዎ ብስራት ንበይኖም ሒዞምዎ ስቕ ኣይበሉን።
ማርያም ንበዅሪ ወዳ ብመሰረት ሕጊ ሙሴ ንየሆዋ ኽትውፍዮ ናብ የሩሳሌም ምስ ከደት፡ ነብዪት ሃና፡ “ንኣምላኽ ኣመስገነቶ፣ ንዅሎም እቶም ድሕነት የሩሳሌም ዚጽበዩ ኸኣ ብዛዕባ እቲ ሕጻን ተዛረበቶም።” (ሉቃ. 2:36-38፣ ዘጸ. 13:12) በዚ ኸምዚ፡ ብዛዕባ ምቕልቃል እቲ መሲሕ ይውረ ነበረ።
ድሕርዚ፡ “ቈጸርቲ ኸዋኽብቲ ኻብ ምብራቕ ናብ የሩሳሌም መጹ፣ ከምዚ እናበሉ፦ ‘እቲ እተወልደ ንጉስ ኣይሁድ ኣበይ ኣሎ፧ ኰዀቡ ኣብ ምብራቕ ርኢና፡ ክንሰግደሉ መጺእና።’” (ማቴ. 2:1, 2) ንጉስ ሄሮድስ ነዚ ምስ ሰምዐ፡ “ተሸበረ፣ ኵላ የሩሳሌም እውን ምስኡ ተሸበረት። ንዅሎም ሊቃውንቲ ኻህናትን ጸሓፍቲ ህዝብን ኣኪቡ ድማ፡ ክርስቶስ ኣበይ ከም ዚውለድ ሓተቶም።” (ማቴ. 2:3, 4) ስለዚ፡ ብዙሓት ሰባት እቲ መሲሕ ከም እተቐልቀለ ይሰምዑ ነይሮም እዮም። *
እታ ኣቐዲማ እተጠቕሰት ሉቃስ 3:15፡ ገሊኦም ኣይሁድ፡ ብዛዕባ ዮሃንስ መጥመቕ፡ “ክርስቶስ ደዀን ይኸውን፧” ኢሎም ይሓስቡ ኸም ዝነበሩ ትሕብር እያ። ይኹን እምበር፡ ዮሃንስ፡ “እቲ ድሕረይ ዚመጽእ ግና፡ ካባይ ይብርትዕ እዩ፣ ኣነስ ኣሳእኑ ኸውጽእ እኳ ኣይበቅዕን እየ። ንሱ ብመንፈስ ቅዱስን ብሓውን ኬጥምቐኩም እዩ” ብምባል ነቲ ግምታዊ ሓሳብ ኣደቂስዎ እዩ። (ማቴ. 3:11) እቲ ዮሃንስ ብትሕትና ዘቕረቦ ርእይቶ፡ ብዛዕባ መሲሕ ንዝነበረ ትጽቢት ኣጐሃሂርዎ እዩ።
እቶም ኣብ ቀዳማይ ዘመን ዝነበሩ ኣይሁድ፡ ነቲ መሲሕ ዚመጽኣሉ እዋን ብመሰረት እቲ ኣብ ዳንኤል 9:24-27 ተገሊጹ ዘሎ 70 ሰሙን ቀሚሮምዎ ደዀን ይዀኑ፧ እዚ ኪኸውን ዚኽእል እኳ እንተ ዀነ፡ መርትዖ ኸነቕርብ ግና ኣይንኽእልን ኢና። ከመይሲ፡ ኣብ ግዜ የሱስ ብዛዕባ እተን 70 ሰሙን፡ ንሓድሕዱ ዚጋጮ ብዙሕ ትርጕማት ይዉሃብ ነይሩ እዩ። ኵሉ ኸኣ ምስዚ ሎሚ ዘሎና ምርዳእ እተረሓሓቐ እዩ። *
ኢሰናውያን ዚብሃሉ ኣብ ገዳም ዚነብሩ ኣንቈራ ኣይሁድ ምዃኖም ዚፍለጡ ጕጅለ፡ ኣብ መወዳእታ 490 ዓመት ክልተ መሲሓት ከም ዚቕልቀሉ ይምህሩ ነበሩ። ይኹን እምበር፡ ቀመራቶም ኣብ ትንቢት ዳንኤል እተመስረተ ኸም ዝነበረ ኸነረጋግጽ ኣይንኽእልን ኢና። ኣብኡ ተመርኲሶም ጸብጺቦምዎ እንተ ዀይኖም እውን፡ ኣይሁድ ብሓፈሻ በቲ እዞም ርእሶም ዘግለሉ ጕጅለ ዝቐመርዎ መስርዕ ፍጻመታት ኪጽለዉ ዘይሕሰብ እዩ።
ኣብ ካልኣይ ዘመን ድ.ክ. ዝነበሩ ገሊኦም ኣይሁድ፡ እተን 70 ሰሙን ካብቲ እታ ቐዳመይቲ ቤተ መቕደስ ብ607 ቅ.ክ. ዝጠፍኣትሉ ግዜ ኣትሒዙ ኽሳዕ እቲ እታ ኻልአይቲ ቤተ መቕደስ ብ70 ድ.ክ. ዝጠፍኣትሉ ዘሎ እዋን ከም ዚሽፍን ኪኣምኑ ኸለዉ፡ ካልኦት ከኣ ንፍጻመ እቲ ትንቢት ምስቲ ኣብ ካልኣይ ዘመን ቅ.ክ. ዝነበረ እዋን መቃባውያን እዮም ዜተሓሕዝዎ። ስለዚ፡ ኣይሁድ፡ እተን 70 ሰሙን ብኸመይ ኪጽብጸባ ኸም ዘለወን ንሓድሕዶም ኣይሰማምዑን እዮም ነይሮም።
ኣብ ቀዳማይ ዘመን ዝነበሩ ሰባት፡ ነቲ ብዛዕባ እተን 70 ሰሙን እተነግረ ትንቢት ብልክዕ እንተ ዚርድእዎ ነይሮም፡ ሃዋርያትን እቶም ኣብ ቀዳማይ ዘመን ዝነበሩ ክርስትያናትን፡ እቲ ኸም ዚመጽእ እተነግረሉ መሲሕ ኣብ ግዜኡ ኸም ዝመጸን ንሱ ኸኣ የሱስ ክርስቶስ ምዃኑን ንምሕባር ከም መርትዖ ገይሮም ምጠቐስዎ ነይሮም። ይኹን እምበር፡ ቀዳሞት ክርስትያናት ከምኡ ኸም ዝገበሩ ዚሕብር መርትዖ የብልናን።
ከነቕልበሉ ዘሎና ኻልእ ረቛሒ እውን ኣሎ። ጸሓፍቲ ወንጌል፡ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት እብራይስጢ ዘሎ ገሊኡ ትንቢታት ኣብ የሱስ ክርስቶስ ከም እተፈጸመ ብዙሕ ሳዕ ጠቒሶም እዮም። (ማቴ. 1:22, 23፣ 2:13-15፣ 4:13-16) ንምምጻእ የሱስ ምስቲ ብዛዕባ እተን 70 ሰሙን ዚገልጽ ትንቢት ዘተሓሓዞ ጸሓፍ ወንጌል ግና የለን።
ንምጥቕላል፦ ኣብ ግዜ የሱስ ዝነበሩ ሰባት ነቲ ብዛዕባ 70 ሰሙን ዚገልጽ ትንቢት ብልክዕ ከም እተረድእዎ ኸነረጋግጽ ኣይንኽእልን ኢና። ይኹን እምበር፡ ወንጌላት፡ እቶም ሰባት፡ መሲሕ ንኺመጽእ ከም ‘ዚጽበዩ’ ዝገበሮም ካልእ ብቑዕ ረቛሒታት ይህብ እዩ።
^ ሕ.ጽ. 4 መጽሓፍ ቅዱስ፡ የሱስ ኪውለድ ከሎ መላእኽቲ ኸም ‘ዝዘመሩ’ ኣይገልጽን እዩ።
^ ሕ.ጽ. 7 ከምዚ ዚስዕብ ኢልና ንሓትት ንኸውን፦ እቶም ቈጸርቲ ኸዋኽብቲ ነቲ ኣብ ምብራቕ እተራእየ “ኰዀብ” ምስ ውልደት “ንጉስ ኣይሁድ” ዘተሓሓዝዎ ብኸመይ እዮም፧ ነቲ “ኰዀብ” እናሰዓቡ ኣብ እስራኤል ኪጓዓዙ ኸለዉ፡ ብዛዕባ ውልደት የሱስ ዚገልጽ ወረ ሰሚዖም ደዀን ይዀኑ፧
^ ሕ.ጽ. 9 ብዛዕባ እተን 70 ሰሙን ዘሎና ምርዳእ እንታይ ምዃኑ ኽትፈልጥ እንተ ደሊኻ፡ ኣብታ ንትንቢት ዳንኤል ኣቕልበሉ! ዘርእስታ መጽሓፍ፡ ኣብ ምዕራፍ 11 ርአ።


text:
1ካብ መራሕ ቤተ ክርስቲያን ናብቲ ኣነ ብሓቂ ዝፈትዎ ፍቑር ጋይዮስ። 2ኣታ ፍቑረይ! ከምቲ መንፈሳዊ ናብራኻ ጽቡቕ ዘሎ ከምኡ ኸዓ ብዂሉ ደኃን ክትህሉን ጥዒና ኽትረክብን እጽልየልካ ኣለኹ። 3ንስኻ በታ ሓቂ ትነብር ከም ዘለኻ ኣኅዋት መጺኦም ስለ እታ ኣባኻ ዘላ ሓቂ ብምምስካሮም ብዙኅ ተሓጕሰ ኣለኹ። 4ኣነ እቶም ደቀይ በቲ ሓቂ ይነብሩ ኸም ዘለዉ ካብ ምስማዕ ዝዓቢ ሓጐስ የብለይን። 5ኣታ ፍቑረይ! ንሳቶም ኣጋይሽ እንተኾኑ እኳ እቲ ነቶም ኣኅዋት እትገብሮ ዘለኻ ኣገልግሎት እሙን ኴንካ ትገብሮ ኣለኻ። 6እዚኣቶም ኣብ ቅድሚ ቤተ ክርስቲያን ብዛዕባ ፍቕርኻ መስኪሮም ኣለዉ። ንእግዚኣብሔር ከም ዘሐጕስ ጌርካ ዘድልዮም ሂብካ ኣፋንዎም። 7ንሳቶም ካብቶም ኣሕዛብ ሓንቲ እኳ እንተይወሰዱ ምእንቲ ስም ክርስቶስ እዮም ዝወፁ። 8እምበኣር ናይ ሓቂ ኣገልግሎት ተሳተፍቲ ምእንቲ ኽንከውን ከምዚኣቶም ንዝበሉ ሰባት ክንሕግዞም ይግብአና እዩ። 9ኣነ ናብታ ቤተ ክርስቲያን ሓደ ነገር ጽሒፈ ነይረ፤ እቲ ሓለቓኦም ክኸውን ዝደሊ ድዮጥራፊስ ግና ሓሳብና ኣይቕበሎን። 10ስለዙይ ኣነ ምስ መጻእኹ ነቲ ንሱ ኽፉእ እናተዛረበ ዝጸርፈና ዘሎ ኽነግረኩም እየ። እዙይ ምእኻል ኣብይዎ ኸዓ ንሱ ባዕሉ ነቶም ኣኅዋት ኣይቕበሎምን፤ ነቶም ክቕበልዎም ዝደልዩ ኸዓ ይኽልክሎም፤ ካብ ቤተ ክርስቲያንውን የውፅኦም ኣሎ። 11ኣታ ፍቑረይ! ነቲ ሠናይ ደኣ እምበር ነቲ ኽፉእስ ኣይትስዓቦ። እቲ ሠናይ ዝገብር ካብ እግዚኣብሔር እዩ፤ እቲ ኽፉእ ዝገብር ግና ንእግዚኣብሔር ኣይረኣዮን። 12ንድሜጥሮስ ኲላቶም ይምስክሩሉ ኣለዉ፤ እታ ሓቂ ባዕላ ድማ ትምስክረሉ ኣላ። ንሕናውን ንምስክረሉ ኣለና። ምስክርነትና ሓቂ ኸም ዝኾነ ድማ ንስኻ ትፈልጥ ኢኻ። 13ብዙኅ ዝጽሕፈልካ ነይሩኒ፤ ግናኸ ብቐለምን ብብርዕን ክጽሕፈልካ ኣይደለኹን። 14ቀልጢፈ ኽርእየካ ተስፋ ኣለኒ፤ ሽዑ ኣፍ ንኣፍ ክንዘራረብ ኢና። 15ሰላም ምሳኻ ይኹን። እቶም ፈተውትኻ ሰላም ይብሉኻ ኣለዉ። ነቶም ፈተውትና በብስሞም ሰላም በሎም።
Copyright
Learn More


text:
ርእይቶ መጽሓፍ ቅዱስ
ጥዕና
ኣምላኽ ብዛዕባ እቲ ንሰብነትና እንሕዘሉ መገዲ ይግደስ ድዩ፧
“ኣብ ማእከል ሰተይቲ ወይኒ፡ ኣብ ማእከል ህሩፋት በላዕቲ ስጋ ኣይትኹን።”
—ምሳሌ 23:20።
ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
መጽሓፍ ቅዱስ ናይ ሕክምና መምሃሪ መጽሓፍ ኣይኰነን፣ ንዅሉ መዳይ ሰብኣዊ ባህርይ ብደቂቕ ዚቈጻጸር እውን ኣይኰነን። ግናኸ፡ ካብቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተገሊጹ ዚርከብ ኣምላኽ ብዛዕባ ጥዕና ዘለዎ ርእይቶ ኽትጥቀም ትኽእል ኢኻ።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
ኣምላኽ ብዛዕባ እቲ ንሰብነትና እንሕዘሉ መገዲ ኸመይ ከም ዚስምዖ፡ ሓያሎ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ የብርህ እዩ። ንኣብነት፡ መጽሓፍ ቅዱስ ነቲ ጐዳኢ ዝዀነ ምብዛሕ ምግብን መስተን ይዅንን እዩ። (ምሳሌ 23:20) ንጥንታውያን እስራኤላውያን እተዋህበ ሕጊ ኣምላኽ፡ ሕማማት ንምቍጽጻር፡ ኣብ ገሊኡ ኣጋጣሚታት ከኣ ንምጥፋእ ዚሕግዝ ስጕምትታት ዘጠቓለለ እዩ ነይሩ። እቲ ሕጊ፡ ካብ ሓደጋታት ንምክልኻል ዜኽእል ንጹር መምርሒታት እውን ዝሓዘ እዩ ነይሩ። (ዘዳግም 22:8) እምበኣር፡ መጽሓፍ ቅዱስ ንሰብነትና ኽንከናኸንን ንጥዕናና ንምሕላው ግቡእ ስጕምትታት ክንወስድን የተባብዓና እዩ።
ብመሰረት መጽሓፍ ቅዱስ፡ ስለምንታይ ኢና እንሓምም፧
“ከምቲ ብሓደ ሰብ ሓጢኣት ናብ ዓለም ዝኣተወ፡ ብሓጢኣት እውን ሞት . . . ናብ ኵሉ ሰብ ሓለፈ።”
—ሮሜ 5:12።
ሰባት እንታይ ይብሉ፧
ብዙሓት ሰባት፡ ሕማም ብሰንኪ ሰብኣዊ ፍልቀት ዝመጸ ዘይድለ ሳዕቤን ጥራይ ከም ዝዀነ ይኣምኑ። ገሊኦም ከኣ ከም እኩያት መናፍስቲ ዝኣመሰሉ ምስጢራውያን ሓይልታት፡ ጠንቂ ጸገማት ጥዕና ምዃኖም ይኣምኑ።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
ብመሰረት መጽሓፍ ቅዱስ፡ ቀዳሞት ሰባት ካብ ኣምላኽ ብምዕላዎም ኢና እንሓምም። (ሮሜ 5:12) እቶም ቀዳሞት ወለድና ዝዀኑ ኣዳምን ሄዋንን ቅድሚ ምዕላዎም፡ ፍጹም ጥዕና እዩ ነይርዎም። ካብ ፍቕራዊ ኽንክን ኣምላኽ እንተ ርሒቖም፡ ከም ዚሞቱ ይፈልጡ ነይሮም እዮም። (ዘፍጥረት 2:16, 17) እንተዀነ ግና፡ ደይ መደይ ኢሎም ነቲ ምስ ኣምላኽ ዝነበሮም ዕርክነት ኣበላሸዉ፡ ፍጽምናኦም ድማ ኣጥፍኡ። *
እቶም ዓለወኛታት ሰብኣውያን ወለድና ኣበር ዘለዎም ምስ ኰኑ፡ እዚ ናባና ኣመሓላለፍዎ። ስለዚ፡ ንሰብኣዊ ሕማማት ንምጥፋእ ብዙሕ ጻዕሪ እናተገብረ ኽነሱ፡ ንሓምም ኣለና።
እንታይ ክትገብር ትኽእል፧
ነቲ ጥበባዊ ስርዓታት ኣምላኽ ብምሕላው ምስ ኣምላኽ እንተ ተዓሪቕካ፡ ኣብ መወዳእታኡ፡ ኣብ ምድራዊት ገነት ፍጹም ጥዕና ኸም እትረክብ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ይምህር እዩ። (ኢሳይያስ 33:24፡ ትርጕም 1990) ኣምላኽ ንስቓይን ንሕማምን ንሞትን ከም ዜወግዶ ቓል ኣትዩ ኣሎ።—ራእይ 21:3, 4።
መጽሓፍ ቅዱስ ናብ ሕክምና ኸይንኸይድ የተባብዕ ድዩ፧
“ሓኪም ንሕሙማት ደኣ እምበር፡ ንጥዑያት ኣየድልዮምን እዩ።”
—ማቴዎስ 9:12።
ሰባት እንታይ ይብሉ፧
ገሊኦም ናብ ሕክምና ኻብ ምኻድ፡ መንፈሳዊ ምሕዋይ (ብእምነት ምሕዋይ እውን ዚብሃል) የተባብዑ እዮም።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
ኣምላኽ ንሰብ ሞያ ጥዕና፡ ኣብ መንጎ እቶም ብግዜ መጽሓፍ ቅዱስ ዝነበሩ ህዝቡ ኺዓዩ ፈቒዱ እዩ። (ዘፍጥረት 38:28፣ ቈሎሴ 4:14) ኣምላኽ በቲ ኸም ኣፋውስ ዚጥቀሙሉ ኣትክልትን ዘይትታትን ስርዓት ኣመጋግባን ካልእ ሕክምናታትን ከም ዘይተሓጐሰ ዚሕብር ነገር፡ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ የልቦን። እኳ ደኣስ፡ የሱስ፡ “ሓኪም ንሕሙማት ደኣ እምበር፡ ንጥዑያት ኣየድልዮምን እዩ” ኢሉ እዩ።—ማቴዎስ 9:12።
ግናኸ፡ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ጥዕና ንምርካብ ተባሂሉ፡ ዝዀነ ይኹን ነገር ኪግበር ኣይድግፍን እዩ። ንኣብነት፡ መጽሓፍ ቅዱስ ነቲ ኣብዚ ግዜና ዚዝውተር ብእምነት ምሕዋይ ዚብሃል ኣይድግፎን እዩ። ምስ ጥንቈላ እተተሓሓዘ ምሕዋይ እውን፡ ብኣምላኽ ተቐባልነት የብሉን። (ገላትያ 5:19-21) ካብዚ መጽሓፍ ቅዱስ ዚዅንኖ ተግባራት ወጻኢ ግና፡ ሓደ ሰብ ኪሓምም ከሎ፡ እንተ ኽኢሉ ቐልጢፉ ንጥዕናኡ ኺከናኸን ይግብኦ።
^ စာပိုဒ်၊ 10 ኣብዛ ዓንቀጽ እዚኣ፡ “ፍጹም”ን “ፍጽምና”ን ዚብላ ቓላት ነቲ ኣምላኽ ነቶም ቀዳሞት ሰባት ብሕማምን ሞትን ከይተጸልዉ ኺነብሩ ዝፈጠረሉ ጥዕና ንምምልካት ኢና እንጥቀመሉ ዘለና።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ሓዋርያ ቅዱስ እንድርያስ - ‘በኵረ ሓዋርያት፡ ተባዕ ለመስቀል’
• ‘እንድርያስ’ ማለት ‘በኵረ ሓዋርያት’ ማለት እዩ።
ቅዱስ እንድርያስ ኃው ሓዋርያ ቅዱስ ጴጥሮስ ኮይኑ ኣብ ዓዱ ቤተ ሳይዳ ብምግፋፍ ዓሣ ይናበር ነበረ ። ‘እንድርያስ’ ማለት በኵረ ሓዋርያት - ብመጀመርታ ዝተጸወዐ ሓዋርያ ማለት እዩ። (ዮሓ. 1፡35-45) ቅዱስ እንድርያስ፡ ኣቐዲሙ ወደ መዝሙር ዮሓንስ መጥምቅ ነበረ። መምህሩ ዮሓንስ መጥምቅ፡ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኪኃልፍ ከሎ ርእዩ “እንሆ ኃጢኣት ዓለም ዘርሕቕ ገንሸል ኣምላኽ” ክብል ምስ ሰምዖ፡ ብኡ ንብኡ ንጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ሰዓቦ። ንኃዉ ጴጥሮስ ድማ ‘ረከብናሁ ለማስያስ ዘበትርጓሜሁ ይብልዎ ክርስቶስ/ ነቲ መሲሕ ክርስቶስ ዝትርጕሙ ረኺብናዮ’ ኢሉ ናብ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ወሰዶ።
ሓዋርያ እንድርያስ፡ ምስቶም ዓሠርተው ሓደ ደቀ መዛሙርት ንዅሉ ገዲፉ ብምስዓብ፡ ጐይታ ኣብ ዝወዓሎ ይውዕልን ኣብ ዝኃደሮ ይኃድርን ነበረ። ኣብ ቅዱስ ወንጌል ከም ዝተገልጸ፡ ነቲ ዝበርከተ ኃሙሽተ እንጌራን ክልተ ዓሣ ንናብ ጐይታ ኣቕሪቡ ዘባረኸ ንሱ እዩ። (ዮሓ. 6፡8) እቶም ካብ ሰብ ግሪኽ ካብቶም ኣረማውያን ተፈልዮም ኪሰግዱ ኣብ በዓል ፋሲካ ዝመጽኡ ሕዝቢ፡ ‘ንጐይታ ኢየሱስ ክንርእዮ ንደሊ ኢና’ ምስ በሉ፡ ተቐቢሉ ምስ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዘራኸቦም ንሱ እዩ። (ዮሓ. 12፡20-22)
• ‘እንድርያስ’ ማለት ተባዕ ለመስቀል ማለት እዩ።
ሓዋርያ እንድርያስ፡ ድኅሪ ዕርገት ክርስቶስ ኣብ ሀገረ ስብከቱ ልድያን ዝተፈላለያ ሀገረ ስብከታትን ቃለ ወንጌል እናሰበኸ፡ ዕፁብ ድንቂ ተኣምራት እናገበረን ትሩፋት እናፈጸመን ነቶም ሕዝቢ ካብ ኣምልኮተ ጣዖት ናብ ኣምልኮተ እግዚአብሔር፡ ካብ ገቢረ ኃጢኣት ድማ ናብ ገቢረ ጽድቂ ይመልሶም ነበረ።
ጣዕመ ስብከቱን ዜና ተኣምራቱን ናብ ኵለን ሀገረ ስብከታት ምስ በጽሐ፡ በቶም ልቡናኦም ዝዓጸዉ ሰባት ብዙኅ ጸዋትወ መከራ ወረዶ። ኣብ መወዳእታ ድማ ኣብ ግሪኽ፡ ዞባ ኣካይያ ጳጥራስ ኣብ ዝተባህለት ከተማ ብ4 ታኅሣሥ ካብ ቤት ማእሠርቲ ኣውፂኦም ብመልክዕ x (ኤክስ) ፊደል ኣብ መስቀል ሰቒሎም፡ ነፍሱ ካብ ሥጋኡ ክሳዕ እትፍለ ብዳርባ እምኒ ቀጥቂጦም ብሰማዕትነት ኣኅለፍዎ። በረኸት ተሳተፉ ዝበሎም ምእመናን ከኣ ካብ መስቀል ኣውሪዶም ብኽብሪ ቐበርዎ።
በረኸት ቅዱስ ሓዋርያ እንድርያስ ምስ ኵልና ይኹን።
ሰላም ለከ ረድአ ኢየሱስ ኬንያ፣
እንተ ሰበከ ወንጌሎ ወመሀርከ በኒቆምድያ፣
እዜምር ለከ ወእየብብ በሃሌ ሉያ፣
አንቅሐኒ እምሀኬትየ እንድርያስ ሐዋርያ፣
ከመ በእዴከ ነቅሐት እሙታን ልድያ።
* * *


text:
ቃለ መጠይቕ | ኤልዳር ኔቦልሲን
ሓደ ህቡብ ወቓዕ ፕያኖ ብዛዕባ እምነቱ ዝገለጾ
ኣብ ዩዝበኪስታን ዚነብር ኤልዳር ኔቦሲን እተባህለ ሰብ ብደረጃ ኣህጕር ክኢላ ወቓዕ ፕያኖ ኸም ዝዀነ ተመስኪሩሉ እዩ። ምስ ኦርኬስትራ ዀይኑ ኣብ ለንደን፡ ሞስኮ፡ ሰይንት ፒተርስበርግ፡ ኒው ዮርክ፡ ፓሪስ፡ ሮማ፡ ሲድኒ፡ ቶክዮ፡ ከምኡውን ኣብ ቭየና ተጻዊቱ እዩ። ኣብ ሕብረት ሶቭየት፡ ኢዘሀራዊ ዀይኑ እዩ ዓብዩ። ዳሕራይ ግና፡ ደቂ ሰብ ብፈቃር ፈጣሪ ኸም እተፈጥሩ ኣመነ። መጽሔት ንቕሑ! ብዛዕባ ሙዚቃኡን ብዛዕባ እምነቱን ሓቲታቶ ኣላ።
ሙዚቀኛ ኽትከውን ዝኸኣልካ ብኸመይ ኢኻ፧
ክልቲኦም ወለደይ ወቓዕቲ ፕያኖ እዮም። ወዲ ሓሙሽተ ዓመት ከለኹ ጀሚሮም እዮም ዚምህሩኒ ነይሮም። ድሕሪኡ፡ ኣብ ከተማ ታሽከንት ኣብ ዚርከብ ምዕቡል ቤት ትምህርቲ ሙዚቃ ኣጽናዕኩ።
ምስ ኦርኬስትራ ምጽዋት ብዛዕባ ዘለዎ ብድሆ እስከ ንገረና።
ሕደ ዝዀኑ ኽልተ ኦርኬስትራ የለዉን። ልክዕ ከምቶም ብኣዝመምቲ ዚምርሑ ገዘፍቲ ሙዚቃዊ መሳርሒታት እዮም። ከምዚ ናተይ ሞያ ንዘለዎ ሰብ ዝያዳ በዳሂ ዝዀኖ፡ ምስቲ ኣዝማሚ ብሚዛናዊ መገዲ ተሳኒኻ ምኻድ እዩ። እዚ ዕዮ እዚ፡ ልክዕ ኣብ መንጎ ኽልተ ኣዕሩኽ ዚግበር ዝርርብ እዩ። እዚ ማለት ድማ፡ ሓደ ንበይኑ እናመርሐ ኣብ ክንዲ ዚዛረብ፡ ምስቲ ሓደ ኺበራረ ኣለዎ። ከምዚ ዓይነት ስኒት ንኺህሉ፡ መብዛሕትኡ ግዜ፡ ሓደ ወይ ክልተ ሳዕ ጥራይ ኣቐዲምካ ብሓንሳእ ኴንካ እንተ ተለማሚድካሉ እኹል እዩ።
ንበይንኻ ንምልምማድ ክንደይ ግዜ ኢኻ እተሕልፍ፧
እንተ ወሓደ ኣብ መዓልቲ ሰለስተ ሰዓት እዩ ዚወስደለይ፣ እዚ ኸኣ ነቲ ኣሸጋሪ ዝዀነ ኽፋል ንምልምማድ ጥራይ ኣይኰነን። ብዘይካዚ፡ ነቲ ዘዳልዎ ኽፋል እውን ፕያኖ ኸይወቓዕኩ አጽንዖ እየ። ኣብ ርእሲ እዚ፡ ንኻልእ መዳያት ዕዮ እቲ ደራሲ እሰምዖ እየ፣ እዚ ኸኣ ነቲ ዜቕርቦ ዕዮ ብዝያዳ ንኽርድኦ ይሕግዘኒ እዩ።
መለለዪ ሓደ ንፉዕ ወቓዕ ፕያኖ እንታይ እዩ ምበልካ፧
ንፕያኖ ኸም “እትዝምር” ናይ ምግባር ክእለቱ እዩ። ብዛዕባ እዚ እስከ ኪገልጸልኩም። ፕያኖ ልክዕ ከም ናይ ህርመት መሳርሒ እዩ። ሓንቲ ኖታ ምስ ተወቕዐት ብርታዐ እቲ ድምጺ ኽንኪ ጥራይ ዚኽእል ምዃኑ፡ ካብቲ ንሓንቲ ኖታ ሒዙ ነዊሕ ኪጸንሕ ወይ ንብርታዐ እቲ ድምጺ ኼዛይዶ ዚኽእል ብትንፋስ ዚዓዪ መሳርያ ሙዚቃ ወይ ድምጺ ሰብ እተፈልየ እዩ። ወቓዕቲ ፕያኖ በዳሂ ዚዀኖም፡ ብርታዐ ድምጺ ኖታ እናደኸመ ኸይከይድ ምቅላስ እዩ። ነዚ ኸኣ ብርቕቕ ዝበለ መገዲ፡ ምስቲ ብየማናይ እግሮም ብምጽቃጥ ንንውሓት ሓደ ኖታ ንምምጣጥን ቃናኡ ንምቅይያርን ዚገብርዎ ዕዮ ብምስናይ፡ ኣጻብዕቶምን ግምቦ ኢዶምን ብምንቅስቓስ እዮም ዚፍጽምዎ። ነዚ ኣሸጋሪ ተክኒክ ምስ መለኽዎ፡ ነቲ ፕያኖ ልክዕ ከም ሻምብቆ፡ ጥሩምባ፡ ወይ ኦርኬስትራ ኸም ዜድሂ ኺገብርዎ ይኽእሉ እዮም። ብዘይካዚ፡ ምስቲ ኻብ ኵሉ ዓይነት መሳርያ ሙዚቃ ዝያዳ ብሉጽ ዝዀነ ድምጺ ሰብ ኬመሳስልዎ ይኽእሉ እዮም።
ንሙዚቃ ዓሚቚ ፍቕሪ ኸም ዘሎኻ ንጹር እዩ።
ኣነ ንሙዚቃ ብቓላት ንኽትግለጾ ንዜሸግር ስምዒታት፡ ዝያዳ ብቐጥታ ንምግላጽን ንምልዕዓልን ዚሕግዝ ቋንቋ ገይረ እየ ዝርእዮ።
ኣብ መንፈሳዊ ነገራት ተገዳስነት ከተሕድር ዝደረኸካ እንታይ እዩ፧
ገዛና በቲ ኣቦይ ካብ ሞስኮ ዜምጽኦ መጻሕፍቲ ዝመልአ እዩ። ብፍላይ ዝተንከፈትኒ መጽሓፍ፡ ብዛዕባ መጀመርታ ታሪኽን ተመክሮታትን እስራኤላውያን ዚገልጽ ዛንታታት ዝሓዘት መጽሓፍ እያ። ካልእ ብወዝቢ ዘንበብክዋ መጽሓፍ ድማ ብናይ የሆዋ መሰኻኽር እተሓትመት፡ ኣብ ገነት ኣብ ምድሪ ንዘለኣለም ምንባር ትኽእል ኢኻ ዘርእስታ መጽሓፍ እያ። * ኣብዛ መጽሓፍ እዚኣ፡ ትምህርትታት መጽሓፍ ቅዱስ ብንጹር ምቕራቡ ማሪኹኒ እዩ። ብ1991 ሙዚቃ ንኸጽንዕ ናብ ስጳኛ ምስ ገዓዝኩ፡ ነታ መጽሓፍ ተማላእክዋ፡ ደጋጊመ ድማ ኣንበብክዋ። በዚ ኸምዚ፡ ኣብ ስምዒት ጥራይ እተመርኰሰት እምነት ዘይኰነስ፡ ኣብ ርትዓውነትን ኣብ ዜእምን መርትዖን እተመርኰሰት እምነት ከም ዘላ ተገንዘብኩ።
ብሓቂ ጽልዋ ዘሕደረለይ ትምህርቲ፡ እቲ ሰባት ንዘለኣለም ኣብ ምድሪ ኸም ዚነብሩ ዚገልጽ መብጽዓ መጽሓፍ ቅዱስ እዩ። እዚ ትምህርቲ እዚ ተዋሒጡለይ እዩ። ኣብቲ ግዜ እቲ ምስ ናይ የሆዋ መሰኻኽር እኳ እንተ ዘይተራኸብኩ፡ እንተ ረኺበዮም መጽሓፍ ቅዱስ ንኺምህሩኒ ኽሓቶም ከም ዘሎኒ ወሰንኩ።
ምስ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ብኸመይ ተራኺብካ፧
ከምኡ ኢለ ድሕሪ ምውሳነይ ሒደት መዓልትታት ምስ ሓለፈ፡ ክልተ ወይዘራዝር፡ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ኢደን ሒዘን ርአኹ። ‘ነቶም ኣብ መጽሓፈይ እተጠቕሱ ሰባት ይመስላ’ ኢለ ሓሰብኩ። ‘ልክዕ ከምቶም ብግዜ መጽሓፍ ቅዱስ ዝነበሩ ክርስትያናት ዚሰብኩ ዝነበሩ፡ እዚኣተን እውን ይሰብካ ኣለዋ’ ድማ በልኩ። ድሕሪኡ ነዊሕ ከይጸናሕኩ፡ ምስ ሓደ ናይ የሆዋ ምስክር ኬጽንዕ ጀመርኩ። ሎሚ፡ እቲ ዝዓዘዘ ሓጐሰይ፡ ንሰባት ብዛዕባ ፈጣሪ ንኺፈልጡ ኽሕግዞም ምኽኣለይ እዩ።
ኢዘሀራዊ ንዝነበርካ ሰብ፡ ኣብ ፈጣሪ ንኽትኣምን ዝደረኸካ እንታይ እዩ፧
ሙዚቃ እዩ ሓጊዙኒ። ዳርጋ ዅሉ ሰብ፡ ካብ እንስሳ ብእተፈልየ መገዲ ሙዚቃ ይፈቱ እዩ። ሙዚቃ፡ ሓጐስን ምትእምማንን ለውሃትን ዳርጋ ዅሉ ዓይነት ስምዒትን ኪገልጽ ይኽእል እዩ። ደሃይ ሙዚቃ ኽንሰምዕ ከለና ኸይተፈለጠና ንስሓብ ኢና። ግናኸ፡ ሙዚቃ ንኽንነብር ግድን ዜድሊ ረቛሒ ድዩ፧ ከምቲ ኣብ ፍልቀት ዚኣምኑ ሰባት፡ “ዝሓየለ ይነብር” ኢሎም ዚምህርዎ፡ ሙዚቃ ነዚ ግደ ኣለዎ ድዩ፧ ኣይመስለንን። እቲ ሙዚቃ ንኺምህዝን ንኺፈቱን ክእለት ዘለዎ፡ ከም ናይ ሞዛርትን በይቶቨንን ዝኣመሰለ ሓንጎል ወዲ ሰብ፡ ውጽእቲ ፍልቀት ከም ዝዀነ ጌርካ ምእማን ዘይርትዓዊ ዀይኑ እዩ ዚስምዓኒ። ሓንጎልና በቲ ጥበበኛን ፈቃርን ዝዀነ ፈጣሪ ኸም ዝመጸ ምእማን ግና ዝያዳ ርትዓዊ እዩ።
መጽሓፍ ቅዱስ ልክዕ ከም ሲምፎኒ ግሩም መዋቕር ዘለዎን ውሕሉል መሰናድዎ እተገብረሉን ንዅሎም ሰባት ዚኸውን ማራኺ መልእኽቲ ዝሓዘን ሙዚቃ እዩ
መጽሓፍ ቅዱስ ቃል ኣምላኽ ምዃኑ ኸም እትኣምን ዝገበረካ እንታይ እዩ፧
መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ውሽጢ 1,600 ዓመታት ብ40 ዝዀኑ ሰባት እተጻሕፈ 66 መጻሕፍቲ ዝሓዘ መጽሓፍ እዩ። ‘ነዚ ስሙርን ውሕሉልን ጽሑፍ፡ ከም ዚውሃሃድ ኪገብሮ ዚኽእል እሞ መን እዩ’ ኢለ ሓሰብኩ። ነዛ ሕቶ እዚኣ፡ ‘ኣምላኽ’ ዚብል መልሲ ጥራይ እየ ረኺበላ። መጽሓፍ ቅዱስ ልክዕ ከም ሲምፎኒ ግሩም መዋቕር ዘለዎን ውሕሉል መሰናድዎ እተገብረሉን ንዅሎም ሰባት ዚኸውን ማራኺ መልእኽቲ ዝሓዘን ሙዚቃ ዀይኑ እዩ ዚስምዓኒ።
^ ሕ.ጽ. 15 ኣብዚ ግዜ እዚ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር መጽሓፍ ቅዱስ ንምጽናዕ ዚጥቀሙላ መጽሓፍ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብሓቂ እንታይ እዩ ዚምህር፧ ዘርእስታ መጽሓፍ እያ። ነዛ መጽሓፍ እዚኣ፡ ኣብ www.jw.org ክትረኽባ ትኽእል ኢኻ።
ብዝያዳ ፍለጥ
ንብዙሓት ሰባት ፈጣሪ ኸም ዘሎ ንኺኣምኑ ዝደረኾም እንታይ እዩ፧
ንሰባት ኣምላኽ ድዩ ፈጢርዎም፡ ወይስ መበቈሎም ካብ እንስሳታት እዩ፧
እቲ ብስራት ብሓቂ ኻብ ኣምላኽ ድዩ፧
መልእኽቲ መጽሓፍ ቅዱስ ሓቂ ምዃኑ ርግጸኛታት ክንከውን እንኽእል ብኸመይ ኢና፧


text:
33 ፖለቲካዊ ፓርትታት ኢትዮጵያ ዝሓቖፈ ጥምረት ተቓወምቲ ንሰማያዊ ፓርቲ ካብቲ ምትእኽኻብ ኣሰናቢቱ።ኣቦ መንበር ሰማያዊ ፓርቲ ንኽብርን ኣፍልጦን ኻልኦት ፓርትታ ዝነፍግ ቃለ ምልልስ ብምሃቦም ምዃኑ እቲ ጥምረት ገሊፁ።ኣቦ መንበር ሰማያዊ ፓርቲ ግን ዝሃብኩዎ ሪኢቶ ሓቂ እዩ ኢሎም ኣለው።
ኣቦ መንበር ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ ይልቃል ጌትነት ስነደቅ ንዝተብሃለት ሰሙናዊ ጋዜጣ ኣብ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ዘለው ተቓወምቲ ፓርትታት ብዝሃብዎ ሪኢቶ እዩ መንቀሊ እቲ ምስሕሓብ።እቲ ሪኢቶ ንኻልኦት ፓርትታት ኣፍልጦን ክብርን ዝመንጠለ እዩ ይብሉ ኣባላት ጥምረት 33 ፖለቲካዊ ፓርትታት።
በዚ ምኽንያት ሰማያዊ ፓርቲ ካብቲ ምትእኽኻብ ንኽወፅእ ኣብ ዝሓለፈ ሰንበት ኣብዝተፀውዐ ህፁፅ ኣኼባ ከምዝተወሰነ ኣባል እቶም ፓርትታት ናይ ዘጣየሽዎ ኮሚቴን ዋና ፀሓፊ መኢኣድን ኣቶ ተስፋየ ታሪኩ ሓቢሮም።
ኣብዛ ሃገር ካሊእ ናይ ፖለቲካ ፓርቲ ከምዘየለ፣ካብኦም ወፃኢ ናይዛ ሃገር ፀገም ክፈትሕ ዝኽእል ከምዘየለ እዮም ብግልፂ ተዛሪቦም ምስ በሉ ኣቶ ተስፋየ ‘’እቲ ገዛኢ ፓርትን ምርጫ ቦርድን ዝሃበና ኣፍልጦ ኣቶ ይልቃል ክሳብ ምምንጣል በፂሖም።እቲ ህዝቢ ኣብ ልዕሊ ፖለቲካዊ ፓርትታት እምነት ከይህልዎ እውን ዝለዓለ ውዲት ፈፂሞም።’’
ካብ ተግባሮም ንኽእደቡ ዝትወሃቦም ናይ ግዜ ገደብ ኣይተጠቐምሉን ኢሎም ኣቶ ተስፋየ ብምውሳኽ።
ናይዛ ሃገር ሽግር ብሓደን ክልተን ፓርትታት ከምዘይፍታሕ ብምእማን ብሓባር ንምስራሕ ፈሪሙ ንዝተቐበሎ ዝፃረር ንኻልኦት ፖለቲካዊ ፓርትታት ምንእኣስን ከምዘየለው ገይርኻ ነቲ ሕብረተሰብ ምግላፅን ግቡእ ስለዘይኮነ ካብቲ ምትእኽኻብ ክሰናበት ከምዝተገበረ ሓቢሮም።
ኣቦ መንበር ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ ይልቃል ጌትነት ግን ብዛዕባ እቲ ውሳነ ከምዘይፈልጡን እቲ ምትእኽኻብ ዘሰናብተሉ ኣሰራርሓ ድማ ከምዘይብሉን ተዛሪቦም።እቲ ዝሃብዎ ሪኢቶ እውን ናይ ውድቦም እምነት ምዃኑ ሓቢሮም።’’ናይ ዝሓለፈ ሸውዓተ፣ሸሞንተ ዓመታት ከይዲ ምስ ገምገምና ዝበፃሕናሉ ደምዳም ሎሚ ኣብ ኢትዮጵያ ብዘሎ ፖለቲካዊ ኣሰላልፋ ንናይ ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ቓልሲ ብዝምጥን ናይ ፖለቲካ ሓይልን ኣሰላልፋን ኣይኮኑን ኢልና ኢና ንኣምን።’’
ሰማያዊ ፓርቲ ኣብ ዘራኽቡ ነጥብታት ሓቢርካ ካብ ምስራሕ ወፃኢ ምስ ዘለው ፓርትታ ግንባር፣ውህደትን ጥምረትን ንምፍጣር ፍቓደኛታት ኣይኮናን ክብሉ ንውድቀት ቅንጅት፣ኣብ መንጎ መድረኽን ፓርቲ ሓድነትን ኣሎ ዝበልዎ ምስሕሓብን ኣብ ውሽጢ መኢኣድ ዘሎ ዘይምቅድዳውን ብምጥቃስ ኣብተን ጋዜጣታት ምግላፆም ሓቢሮም።እዚ ድማ ሓቂ እዩ ክብሉ ደጊሞ ተዛሪቦም።


text:
ርእይቶ መጽሓፍ ቅዱስ
መውስቦ
መውስቦ ማሕበራዊ ርክብ ጥራይ ድዩ፧
“ነቲ ኣምላኽ ዝጸመዶስ፡ ዋላ ሓደ ሰብ ኣይፍለዮ።”—ማቴዎስ 19:6።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
ብዓይኒ ኣምላኽ ኪርአ ኸሎ፡ መውስቦ ኻብ ማሕበራዊ ስርዓት ንላዕሊ እዩ። ኣብ መንጎ ሰብኣይን ሰበይትን ዚምስረት ቅዱስ ርክብ እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ካብ መጀመርታ ፍጥረት ግና፡ [ኣምላኽ] ‘ተባዕታይን ኣንስተይትን ገይሩ ፈጠሮም። ስለዚ፡ ሰብኣይ ኣቦኡን ኣዲኡን ይሓድግ፡ ክልቲኦም ድማ ሓደ ስጋ ይዀኑ፣’ . . . እምበኣር፡ ነቲ ኣምላኽ ዝጸመዶስ፡ ዋላ ሓደ ሰብ ኣይፍለዮ” ይብል። *—ማርቆስ 10:6-9፣ ዘፍጥረት 2:24።
እተን “ኣምላኽ ዝጸመዶ” ዚብላ ቓላት፡ ኵሉ መውስቦ ኣብ ሰማይ ከም ዚምስረት ዚሕብራ ኣይኰናን። ኣብ ክንዳኡስ፡ መጽሓፍ ቅዱስ፡ መስራቲ ስርዓት መርዓ፡ ኣምላኽ ከም ዝዀነ ምጥቃሱ፡ ንኽብደት እቲ ርክብ እዩ ዜጕልሕ። ንመውስቦኦም በዚ መገዲ እዚ ዚርእይዎ መጻምድቲ፡ ከም ቅዱስን ነባርን ማእሰር ገይሮም ስለ ዚምልከትዎ፡ ሓዳሮም ከም ዚሰምር ንምግባር ንዘለዎም ቈራጽነት የደልድለሎም እዩ። ብተወሳኺ፡ ነቲ ኸም ሰብኣይን ሰበይትን መጠን ዘለዎም ግደ ኺፍጽሙ ኸለዉ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ዚህቦም መምርሒ ምስ ዚስዕቡ፡ ሓዳሮም ንኺሰምር ዘለዎ ኣጋጣሚ ብዝያዳ ይሰፍሕ እዩ።
ግደ ሰብኣይ እንታይ እዩ፧
““ሰብኣይ ርእሲ ሰበይቱ እዩ።”—ኤፌሶን 5:23።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
ስድራ ቤት ብጽቡቕ ንኽትጐዓዝ፡ ናይ መወዳእታ ውሳነ ዚገብር ሰብ ኪህሉ ኣለዎ። መጽሓፍ ቅዱስ፡ ነዚ ሓላፍነት እዚ ንሰብኣይ እዩ ሂብዎ። እዚ ግና፡ ነቲ ሰብኣይ ውልቀ መላኺ ኪኸውን ስልጣን ኣይህቦን እዩ። ከምኡውን፡ ሓላፍነቱ ዕሽሽ ብምባል፡ ሰበይቱ ንዕኡ ዘለዋ ኣኽብሮት ከም ዚንኪ ንኺገብርን ዘየድሊ ጾር ንኼሰክማን ኣይፈቕደሉን እዩ። ኣብ ክንዳኡስ፡ ኣምላኽ፡ ሰብኣይ ንሰበይቱ ኺሓልየላ ኺጽዕርን ከም ናይ ቀረባን እምንትን ብጸይቱ ገይሩ ኬኽብራን ይጽበዮ እዩ። (1 ጢሞቴዎስ 5:8፣ 1 ጴጥሮስ 3:7) ኤፌሶን 5:28፡ “ሰብኡት . . . ንኣንስቶም ከም ሰብነቶም ገይሮም ኬፍቅርወን ይግብኦም እዩ” ትብል።
ንሰበይቱ ዜፍቅር ሰብኣይ፡ ንኽእለታን ተውህቦኣን ኣኽቢሩ ይርእዮ፡ ብፍላይ ነታ ስድራ ቤት ኣብ ዚትንክፍ ጕዳያት ንእትህቦ ርእይቶ እውን ብኣኽብሮት ይምልከቶ እዩ። ርእሲ ስድራ ቤት ስለ ዝዀነ ጥራይ፡ ርእይቶኡ ኺሰዓብ ጸቕጢ ኺገብር የብሉን። እቲ ፍርሃት ኣምላኽ ዝነበሮ ኣብርሃም ነቲ ሰበይቱ ብዛዕባ ጕዳይ ስድራ ቤት ዝሃበቶ ጥዑይ ምኽሪ ዕሽሽ ምስ በሎ፡ የሆዋ ኣምላኽ፡ “ቃላ ስማዕ” በሎ። (ዘፍጥረት 21:9-12) ኣብርሃም ነዚ ብትሕትና ስለ እተቐበሎ፡ ኣብ ስድራ ቤቱ ሰላምን ሓድነትን ሰፈነ፡ በረኸት ኣምላኽ ከኣ ዓሰለ።
ግደ ሰበይቲ እንታይ እዩ፧
“ኣትን ኣንስቲ፡ . . . ንሰብኡትክን ተገዝኣኦም።”—1 ጴጥሮስ 3:1።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
ኣምላኽ ነቲ ቐዳማይ ሰብኣይ እትኸውን ሰበይቲ ቐቅድሚ ምፍጣሩ፡ “ሰብኣይ በይኑ ኪኸውን ጽቡቕ ኣይኰነን፡ ንእኡ እትበቅዕ ደጋፊት ክገብረሉ እየ፡ በለ።” (ዘፍጥረት 2:18) ኣብቲ በዅሪ ጽሑፍ፡ እታ “ደጋፊት” እትብል ቃል፡ ምሉእ ወይ ፍጹም ከም ዚኸውን ንዚገብር ነገር እያ እተመልክት። ስለዚ፡ ኣምላኽ ንሰበይቲ፡ ምስ ሰብኣይ ሓደ ዓይነት ከም እትኸውን ወይ ከም እትወዳደሮ ገይሩ ዘይኰነስ፡ ደጋፊት ከም እትኸውን ገይሩ እዩ ፈጢርዋ። ክልቲኦም ብሓባር፡ ነቲ ኣምላኽ፡ ቈልዑ ንኺወልዱን ብዘርኦም ንምድሪ ኺመልእዋን ዝሃቦም ትእዛዝ ኪፍጽሙ ይኽእሉ ነበሩ።—ዘፍጥረት 1:28።
ሰበይቲ ግደኣ ምእንቲ ኽትፍጽም፡ ኣምላኽ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ስምዒታውን ባህርያት ሂብዋ እዩ። ነዚ ብጥበብን ብፍቕርን ምስ እትጥቀመሉ ድማ፡ ሓዳራ ንኺሰምር ዓብዪ ኣበርክቶ ትገብር፡ ንሰብኣያ ኸኣ ዕግበትን ቅሳነትን ከም ዚስምዖ ትገብር። ከምዚኣ ዝበለት ሰበይቲ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ክትንኣድ ይግብኣ። *—ምሳሌ 31:28, 31።


text:
ስርሒት ዴምህት፡ ሞላ ኣስጎዶም ሃዲሙ ድዩ?
(Yoel Alem)
ጽልኢ ቀንዲ መለለዩ ሻዕብያዊ ኣተሓሳስባ እዩ። ጽልኢ ምስ ዝሰፍን፡ ስነሓሳብ ሻዕብያ ይስስንን። ኣብ ሃዋሁ ሰላምን ሕውነትን ድማ፡ ፓለቲካዊ ጽምኢ የጋጥሞ ‘ሞ፡ ኣብ ዓጽረ ሞት ‘ውን ይሰሓግ።
ስነሓሳብ ሻዕብያ ክሰርርን ክሕይልን እንተኾይኑ፡ ከም ጸላኢ ኮይኑ ከገልግል ዝኽእል ኣካል የድልዮ። ጽልኢ ኣንጻር ኢትዮጵያ እታ ብዙሕ ጻዕሪ ዘይተድልያ፡ ሻዕብያ ብቀሊሉ ዝስሕባ ካርታ እያ። ብፍላይ ድማ ጽልኢ ኣብ መንጎ ህዝብታት መረብ ስግርን ምላሽን።
ሞላን ዴምህት ውድቡን፡ እቶም ቀንዲ ኣገልገልቲ መሳወሪ ጽልኢ ኮይኖም እዮም ጸኒሖም። ብዛዕባ ዴምህት ዘይተባህለ መቸም የለን። ኣዋልድና ዓሚጾም፡ መንቀሳቀሲ (“መወሳወሲ”) ሓቲቶም፡ ኤርትራውያን ገፊፎም፡ ቀንዲ እሙናት ዓሳክር ኢሰያስ ኮይኖም ዝብሉ ክስታት ንየእዛንና ከናውጹ ጸኒሖም እዮም።
ሓቅነት ናይቶም ኣብ ልዕሊ ዴምህት ዝቀርቡ ክስታት ብዘየገድስ፡ እቲ መልእኽቲ ግን ንጹር ዕላማ ዝነበሮ እዩ። በደልቲ ሕብረተሰብና፡ ደቂ መረብ ስግር ምኳኖም ንምንጻር ዝግበር ዝተዋደደ፡ መሳወሪ ጽልኢ ጎስጓስ እዩ። ኣሳሰይቲ ‘ዚ ጎስጓስ ድማ፡ ገለ ካባ “ደላዩ ፍትሒ” ዝተኸድኑ ቀንዲ ሃሱሳት ሻዕብያ ምኳኖም ካብ ማንም ዝተኸወለ ኣይኮነን።
ሕራይ ዴምህት ‘ሲ ኢትዮጵያ ጠቅሊሉ ኣትዩ፡ ኣሳሰይቲ ጽልኢ ግን እንታይ በሉ?
ትማሊ ትማሊ ዴምህት ንህዝብና ዶ ኣዋልድና ዓሚጹ ክብሉ ከም ዘይጸንሑ፡ ምኻዱ ክንዲ ዘሓጉሶም፡ ተገምጢሎም ሞላ ዕላማኡ ዝኸድዐ ሃዳሚ፡ ካብ ጻሕልና በሊዑ ዝሃደመ ጠላሚ፡ ብረት ደም ስውኣት ሒዙ ዝተመርቀፈ ሰራቂ፡ ወዘተን ዝብሉ ክስታት ስዒቦም። ከምቲ ቀዳማይ፡ ዕላማ ናይዚ ዳሕረዋይ መልእኽቲ ‘ውን ንጹር እዩ። ጽልኢ ምስዋር እዩ።
ዴምህት ኣብ ኤርትራ ከሎ ንመሳወሪ ጽልኢ ተጠቂሞምሉስ፡ ምስ ከደ ‘ውን፡ መኸዲኡ ነቲ ጽልኢ መቀጸሊ ክጥቀምሉ ይፍትኑ ኣለው። ኣብዚ ክዝንጋዕ ዘይብሉ፡ ዴምህት መሳርሒ ዳኣሉ እምበር፡ እቲ ቀንዲ ዕላማ፡ ጽልኢ ኣብ መንጎ ኣሕዋት ህዝብታት መረብ ስግርን ምላሽን ንምብላሕ ዘተኮረ ምኻኑ እዩ።
ነቲ ብወገን ኣሳሰይቲ ጽልኢ ኮነ ኢልካ ዝቀርብ ሆቦብላ ቃላት ንጸጋም ገዲፍና፡ ብግደ ሓቂ ክርአ እንተኾይኑ፡ ሞላ ንዕላማኡ ኸዲዑ ዝብል ዘረባ ብመሰረቱ ንፖለቲካዊ ሓቅታት ናይ ዞባና ካብ ዘይምርዳእ ዝምንጩ ክኸውን ይኽእል። ከምቲ ሞላ ባዕሉ ዝተዛረቦ፡ ኣተሓሳስባኡ ንኽቅይር ዝደረኾ ቀንዲ ምኽንያት፡ ዕላማ ሻዕብያ ንኢትዮጵያ ንምብትታን ዝዓለመ ምኳኑ ክንጽረሉ ምስ ጀመረ እዩ። እዚ ድማ ሓቂ እዩ።
ብቀንዱ ወናኒ ዕላማ ምብታታን ኢትዮጵያ ሻዕብያ ባዕሉ ከማን ኣይኮነን። እንታይ ደኣ የዕራብ ጎይቶት ሻዕብያ እዮም። ሓድሽ ኣጀንዳ ‘ውን ኣይኮነን። ካብ ቀደም ሻዕብያ ዝብሃል ውድብ ካይተፈጥረ ከሎ ዝነበረን ዘሎን ኣጀንዳ ጥፍኣት እዩ። እቲ ዝገርም፡ ሞላ ክሳብ ሎሚ ከመይ ኢሉ እዚ ሓቂ ‘ዚ ተኸውልዎ ምጽንሑ እዩ።
ሞላ እምበኣር ንዕላማኡ ዘይኮነ ከዲዑስ፡ ካብ ግጉይ ናይ ጥፍኣት ዕላማ ናብ ቅኑዕ ንከምርሕ ዕድል ዝረኸበ ሰብ እዩ። ኣተሓሳስባኡ ቀይሩ፡ ዕላማኡ ገምጊሙ፡ ንዓዱ ዝኸይድ ዝነበረ ሰብ ድማ፡ ሃዲሙ ወይ ጠሊሙ ክትብሎ ፍጹም ዝከኣል ኣይኮነን።
ሞላ ጅግና እዩ ክበሃል ንሰምዕ ኣለና። እዚ ብቀንዱ ምስቲ ዓሰርተታት ኣማኢት ኣባላት ሑዙ ካብ ኤርትራ ንኽወጽእ ዝፈጸሞ ስርሒት ዝተኣሳሰር ይመስል። እቲ ስርሒት ከምቲ ብዝተፈላለዩ ሜድያን፡ ባዕሉ ‘ውን ሞላ ከም ዘዘንተዎ፡ mission impossible ጥራይ ኢኻ ክትብሎ ትኽእል። ብፍላይ ድማ፡ ንዓቅምን ኣቃውማን መሓውራት ስለያ ሻዕብያ ብግቡእ ንዝፈልጥ ሰብ፡ ብሓቂ ሞላ ተኣምራት ዝኾነ ስርሒት ፈጺሙ ኣብ ዝብል መደምደምታ ንኽትበጽሕ የገድድ።
እቲ ብሜድያ ዝቀርብ ዘሎ ዛንታ ብዘየገድስ፡ ኣብቲ ስርሒት ዓበይቲ ናይ ስለያ መሓውራት (ናይ ኢትዮጵያ ይኹን ዋላ ውን ናይ ሱዳን ድዩስ ገለ ምስ ኢሰያስ ዘይተቃደው ኣባላት ስለያ ሻዕብያ) ከም ዝተኻፈሉ ንምርድኡ ከቢድ ኣይኮነን። እቲ ብጸጥታ ደረጃ ዝቀርብ ዘሎ ጸብጻብ ‘ውን ናብዚ ሓቂ ‘ዚ ዘኣንፍት እዩ። ስለዚ ሞላ ታእምራት ሰሪሑ ኢልካ ምዝራብ፡ ካብ ልክዕ ዝሓለፈን ዝተጋነን ጥራይ ኢኻ ክትብሎ ትኽእል።
ንርዱእ ምኽንያታት ንሻዕብያ፡ ስርሒት ዴምህት ቀጨውጨው ከብሎምን ከኾርዮምን ምኳኑ ዝተፈልጠ ነገር እዩ። ብዓቢኡ፡ ዴምህት ከም ውድብ ኣብዚ ደረጃ ንኽበጽሕ ቀሊል ውጻኢታት ኣይኮነን ሓቲቱ። ናይ ነዊሕ ዓመታት ወፍሪ (investment) ክበሃል ይከኣል።
ንብዙሕ ኤርትራዊ ሕብረተሰብ እንተኾነ፡ ስርሒት ዴምህት ብሓጎስ ዝተቀበሎ እዩ። ዴምህት ይገፉ ኔሮም ወይ ኣዋልድ ስለ ዝዕምጹ ዝነበሩ ‘ሞ፡ ሎሚ ስለዝኸዱ ብምባል ኣይኮነን ዘሓጉሶ። ብቀንዱ ይገፉን ይዕምጹን ከም ዝነበሩ ‘ውን ብጭቡጥ ዘቅርብ መርትዖ ዛጊት የለን። እንታይ ደኣ፡ እታ ትንፋስ ዘይትህብ፡ ምልክት ራዕድን ሽበራን ዝኾነት መሓውር ስለያ ሻዕብያ ክትሕቆንን፡ ፈርከሽከሽ ‘ውን ክትብል ንኽምስክሩ ስለ ዝበቅዑ እዮም።
ብልክዕ ስርሒት ዴምህት መኽሰብ ኣለዎ። ቀዳምይ ነገር፡ ጽልኢ ኣብ መንጎ ሕብረተሰብናን ሕብተረሰብ መረብ ስግርን ንክባላሕ ቀንዲ መሳርሒ ፕሮፓጋንዳ ኮይኑ እዩ ጸኒሑ። ፋሕ ፋሕ ምባሉ ሓንቲ ካብተን ሻዕብያ ጽልኢ ንከባልሕ ዝስሕበን ካርታታት ሞይታ ማለት እዩ። እዚ እቲ ዝዓበየ መኽሰብ ኢልካ ክትጽውዖ ትኽእል።
ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ንዴምህት ዝተገብረ ናይ ክብሪ ኣቀባብላ ክምስገን ዝግብኦ እዪ። እቲ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝጸንሐ ባህሊ ኣተሓሕዛ ተቋውሞ፡ ከም ናይ በዓል ደርጊ ማለት እዩ፡ ብረት ንዘዘልዓለ ታንኪ ጌርካ ምጉያዩ እዩ። ንተቋውሞ፡ ብልዝብን ብሜላን ምሓዝ፡ ተመሊሱ ‘ውን ኣብ ልምዓት ሃገር ንኽሳተፍ ዝገብር ባህሊ ጸኒሑ ኢልካ ክትዛረብ ኣይትኽእልን። መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ዴምህት ዝገበሮ ናይ ክብሪ ኣቀባብላ እምበኣር ነዚ ዝጸንሐ ኣዕናዊ ባህሊ ዝሰብር እዩ። ክምጎስን፡ ዝያዳ ክተባባዕን ድማ ይግባእ።
ብዓቢኡ፡ ሞላ ኣስጎዶምን ኣባላቱ ሰራዊት ዴምህትን፡ ካብ ጎደና ጥፍኣት ተኣልዮም፡ ብረቶም ከውርዱ ፍቃደኛ ብምኳኖም ክምስገኑ ይግባእ። እዚ ብቀንዱ ሓደ ዓቢ ዓወት ንሓይልታት ሰላም ቀርኒ ኣፍሪቃ እዩ።
**************
* The author Yoel Alem can be reached at yoelalem@gmail.com


text:
ካብ ከባቢ ዓለም
ኣትኵሮ ኣብ ኣከባቢ
ምድሪ፡ ጽሩይ ኣየርን ዚዕንግል ምግብን ንጹህ ማይን ተዳሉ እኳ እንተ ዀነት፡ ደቂ ሰብ ግና ነቲ ባህርያዊ መስርሕ የመዛብልዎ ኣለዉ። ተመራመርቲ ስነ ፍልጠት ነዚ ኣካይዳ እዚ ንምቕያር ኣዝዮም እዮም ዚጽዕሩ።
ኣውስትራልያ
ኣብ ትሕቲ ውቅያኖሳት ዓለምና፡ 500,000 ኲቢክ ኪሎ ሜተር ዚኸውን ትሑት መጠን ጨው ዘለዎ ማይ ከም ዘሎ ይግመት። ኣብቲ ኣብ ኣደሌድ ዚርከብ ዩኒቨርሲቲ ፍሊንደርስ ዚሰርሕ ቪንሰንት ፖስት፡ “[ኣብ ሓደ እዋን፡] ጽፍሒ ባሕሪ ኻብዚ ሎሚ ዘለዎ ዝተሓተ እዩ ነይሩ” በለ፣ ስለዚ፡ ገማግም ባሕሪ ኻብዚ ሕጂ ዘለዎ ዝረሓቐ እዩ ነይሩ ማለት እዩ። ኣብቲ እዋን እቲ፡ ዝናም “ነቲ ሕጂ ኣብ ትሕቲ ባሕሪ ዚርከብ ከባቢታት ይሽፍኖ ነበረ።” ተመራመርቲ ስነ ፍልጠት፡ እዚ ኣብ ትሕቲ ባሕሪ ዚርከብ እተዋህለለ ማይ፡ ሓደ መዓልቲ ነቶም ጽሩይ ማይ ዘይረኽቡ ዘለዉ ልዕሊ 700 ሚልዮን ዚዀኑ ሰባት ኪሕግዞም ከም ዚኽእል እዮም ዚኣምኑ።
ምድረ በዳ ሰሃራ
ካብቶም ኣብ ሰሃራ ዝነበሩ ዓበይቲ ዘርኢ እንስሳታት ፍርቆም ዚዀኑ፡ ጠፊኦም ወይ ከኣ ኣብቲ 1 ሚእታዊት ወይ ካብኡ ንታሕቲ ጥራይ ዝተረፎ መንበሪኦም ይነብሩ ኣለዉ። ኣብ ከባቢ ሰሃራ ዘሎ ዘይምርግጋእን እናኣስፋሕፍሐ ዚኸይድ ዘሎ ሃድንን፡ ገለ ኻብቲ ጠንቂ እዩ። ኣብ ምድረ በዳ ዘለዉ እተፈላለዩ ዓይነት ኣትክልትን እንስሳታትን ምስቶም ኣብ ጫካ ዘለዉ ዚወዳደሩ እኳ እንተ ዀኑ፡ ተመራመርቲ ኸም ዚገልጽዎ ግና፡ “ነቶም ኣብ ምድረ በዳ ዘለዉ እተፈላለዩ ዓይነት ኣትክልትን እንስሳታትን፡ ብሰንኪ ሕጽረት ገንዘብ ኣዝዩ ብዙሕ ስነ ፍልጠታዊ ኣቓልቦ ኣይግበረሎምን እዩ።” ከም ሳዕቤኑ ድማ፡ ተጣበቕቲ ዕቃበ ተፈጥሮ፡ ነቶም ኣብ ሓደጋ ዘለዉ እተፈላለዩ ዓይነት ኣትክልትን እንስሳታትን ምድረ በዳ ኺከታተልዎም ኣይከኣሉን።
ዓለም
ብ2012 ካብ 8 ሰብ እቲ 1 ብሰንኪ ብከላ ኣየር ከም ዝሞተ እዩ ዚግመት። ብመሰረት ውድብ ጥዕና ዓለም፡ “ብከላ ኣየር ሓደ ኻብቲ ዝዓበየ ጠንቂ ጸገም ኣከባቢ እዩ ዀይኑ ዘሎ።”
ብዝያዳ ፍለጥ
ኣምላኽ ንምድሪ ዘለዎ ዕላማ እንታይ እዩ፧
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣምላኽ ንምድሪ ዝፈጠራ ስለምንታይ ምዃኑ፡ መከራ መዓስ ከም ዜብቅዕ፡ ከምኡውን ኣብ ዚመጽእ ምድሪ እንታይ ከም እትኸውንን ነቶም ኣብኣ ዚነብሩ ሰባት እንታይ ከም ዜጋጥሞምን ይገልጽ እዩ።
ደቂ ሰብ ንምድሪ፡ ከም ዘይትዕረ ገይሮም ኬጥፍእዋ ድዮም፧
መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ እቲ ሕጂ ዜጋጥም ዘሎ ምጥፋእ ኣከባቢ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ኣብ መወዳእታኡ እንታይ ከም ዚኸውን እውን ይንበ እዩ።


text:
ህዝቢ ኤርትራ ዘሕለፎ 25 ዓመታት፡ ናይ ጭንቂ፡ ፍርሒ፡ ስግኣትን ራዕድን ዓመታት’ዩ ኣሕሊፉ። እቲ ኣደራዕን ሕሰምን ካብ ፍርሕን ራዕድን ሰጊሩ ዜጋታት ዝጭወዩሉ፡ ብዝወጽዎ ዝሓቅሉ ብዘይ ገበን ዝቕተሉሉን ብጃምላ ዝርሸኑሉን ዘስካሕክሕ ግፍዕታት ህልቂትን’ዩ ስዒቡ።
ኣብዚ ምዕቡል መበል 21 ክፍለዘመን ዜጋታት ብባርነት ጅሆ ተታሒዞም ዝኽድሙ፡ ደቂሰባት ብህይወቶም ከም ሸቐጥ ወይ ጥሪት ዕዳጋ ወሪዶም ኤርትራውያን ብኤርትራውያን ክሽየጡ ምርኣይ ብፍሉይ ዝርኣይ ኣብ ሃገርና ጥራይ’ዩ።
እዚ ገበን’ዚ ኢሳይያስ ብዝመርሖም ውሑዳት ጉጅለ ዝፍጸም ኮይኑ ነዚ ዘይንቡር ተግባራት ዓለም ተረዲኣቶ ክትኩንኖን ክተውግዞን’ኳ እንተኸኣለት መፍትሒ ኮነ መዕለቢ ዘይረኸበ ጃምላዊ ብርሰትን ህልቂትን ካብ እዋን ናብ እዋን እናኸፍአን እናብኣሰን ይኸይድ’ሎ።
እቲ ዘሕንኽ ኤርትራውያን ከም ኣቕሓ ዕዳጋ ወሪድና እናተሸጥና፡ ውሽጣዊ ናውቲ ኣካላትና ተጓሑጕሑ መህጠሪ ጁባ ኢሳይያስን ሰዓብቱን እናኾነ፡ ዜጋታትና ኣብ ውሽጥን ኣብ ደገን ኢሳይያስ ብዝመርሖ ጸቢብ ጉጅለ እናተለብለቡ ብዛዕባ ናዕቢ ህውከትን ዕግርግርን ሃገራት ዓለም ከምመዘራረቢ ኣጀንዳ ኣልዒልና ክንዛተየሉን ክንዘራረበሉን ምፍታን ካብ ሓዲድ መስመርና ኢሳይያስ ኣውጺኡ ኣብ ቤላቤሎ ክነተኩር ይገብረና ከምዘሎ ክነስተውዕልን ክንግንዘብን ዘይምኽኣልና’ዩ።
ኣብ ኢትዮጵያ ሓደሓደ ከባቢታት ዝተልዓለ ህውከትን ዕግርግርን ምእንቲ ፖለቲካዊ ከስቢ ክብል ኢሳይያስ ወጽዓ ዝወለዶ ናዕቢ’ዩ ክብል ይዝምረሉ ንሰምዕ ኣለና። ኣብቲ ምስዋር ግብረሽበራዊ ተግባራት ኢድ ከምዘለዎን ኣብቲ ናዕቢ ኢድ ዘለዎም ኣሸበርቲ ኢትዮጵያ መበገሲኦምን መጽለሊኦምን ኤርትራ ምዃኑ ከም ህዝቢ ኤርትራ ጽባሕ እንኸፍሎ ዋጋ ቀሊል ከምዘይከውን ምርድኡ ኣገዳስነት ኣለዎ። ኢሳይያስ ብዛዕባ ዲሞክራሲ ልዕልነት ሕጊ ኮነ ምኽባር ሰብኣዊ መሰላት ክዛረብ ኮነ ክሓስብ ሞራል ዘይብሉ ብምጽናት ዘርእን ብጃምላዊ ጨፍጫፍን ህልቂትን ዝልለ ንኢትዮጵያ ዴሞክራሲ ከምህር ብዛዕባ ልዕልነት ሕግን ምኽባር ሰብኣዊ መሰላትን ክዋራዘ ባህርያቱ ዘፍቅደሉ ኣይኮነን።
ኤርትራውያን ኣብ ጉዳይ ሃገርና ኣቓልቦ እንገብረሉን ዝያዳ ሰውራ ንሓርነት እነባርዓሉን እዋን ሎሚ ክኸውን ኣለዎ። ኤርትራውያን ኣብ ጸልማት ተኾርሚና ብርሃን እንናፍቕ ዘለና ህዝቢ ጩራ ምዕባለን ብልጽግናን ሒዞም ንዝውንጨፉ ዘለዉ ጎረባብትና ቅዱስ ቅንኢ ሓዲሩና ኣሰሮም ክንስዕብን ብሓሳድ ተግባራት እከይ ኢሳይያስ ከይተዘናጋዕና ኣብ ውራይና ክንጽመድ ይግባእ ንብል።
ከም ሸቐጥ ደቂ ሰባት ናብ ዕዳጋ ዘውርድ ሓይሊ ከይተወገደ ሰላም ኣይርከብን’ሞ ሕሰምና ከብቅዕ ሓድነትና ሓይሉ ቅልጽምና ተርኒዑ ሓርነትና ንምርግጋጽ ሰውራ ሓርነት ነሳውር!
ኩሎም ጸገማትና ኣብ መቓብር ኢሳይያስ ይፍትሑ
ሕመረት ልምዓትና ኣብ ዳራ ዓወትና
ኤዲቶሪያል ቦርድ ወጋሕታ ሳሊና
8 ጥቅምቲ 2016


text:
ምዕራፍ 91
ኣልኣዛር ተንስአ
ትንሳኤ ኣልኣዛር
ኣባላት እቲ ዋዕላ ንየሱስ ኪቀትልዎ ሓሰቡ
የሱስ ምስ ማርታን ማርያምን ኣብ ጥቓ ቢታንያ ምስ ተራኸበ፡ ናብ መቓብር ኣልኣዛር ከዱ። እቲ መቓብር ከኣ ብእምኒ እተዓጽወ በዓቲ ነበረ። የሱስ ድማ፡ “ነዚ እምኒ ኣልግስዎ” በሎም። ማርታ ኸኣ፡ የሱስ እንታይ ኪገብር ከም ዝሓሰበ ስለ ዘይተረድኣ፡ “ጐይታይ፡ ራብዕቲ ገይሩ እዩ እሞ፡ ጨንዩ ኪኸውን ኣለዎ” ብምባል ዘተሓሳሰባ ነገር ገለጸት። የሱስ ግና፡ “እንተ ትኣምንስ፡ ክብሪ ኣምላኽ ምረኣኺዶ ኣይበልኩኽን፧” በላ።—ዮሃንስ 11:39, 40።
ሽዑ፡ ነቲ እምኒ ኣልገስዎ። የሱስ ከኣ ኣዒንቱ ናብ ሰማይ ኣልዒሉ፡ “ኣቦ፡ ስለ ዝሰማዕካኒ አመስግነካ ኣለኹ። እዞም ኣብዚ ደው ኢሎም ዘለዉ ህዝቢ ንስኻ ኸም ዝለኣኽካኒ ምእንቲ ኺኣምኑ ደኣ እየ እዚ ዝበልኩ እምበር፡ ኵሉ ሳዕ ከም እትሰምዓንስ፡ ፈሊጠ ኣለኹ” ኢሉ ጸለየ። እቶም ዚዕዘብዎ ዝነበሩ ሰባት ነቲ ኺገብሮ ኢሉ ዝነበረ ተግባር በቲ ኻብ ኣምላኽ ዝረኸቦ ሓይሊ ኸም ዚገብሮ ምእንቲ ኺፈልጡ ኢሉ እዩ ብግህዶ ዝጸለየ። ድሕርዚ፡ “ኣልኣዛር፡ ንዓ ውጻእ” ኢሉ ዓው ብዝበለ ድምጺ ጨደረ። ኣልኣዛር ከኣ ኣእጋሩን ኣእዳዉን ብመግነዝ ተገኒዙ፡ ገጹ እውን ብጨርቂ ተጠቕሊሉ ኸሎ ወጸ። የሱስ ድማ፡ “ፍትሕዎ እሞ ይኺድ ሕደግዎ” በሎም።—ዮሃንስ 11:41-44።
ንማርታን ንማርያምን ኬጸናንዑ ዝመጹ ብዙሓት ኣይሁድ ነዚ ተኣምር እዚ ርእዮም ብየሱስ ኣመኑ። ገሊኦም ግና ናብ ፈሪሳውያን ከይዶም፡ እቲ የሱስ ዝገበሮ ነገርዎም። ፈሪሳውያንን ሊቃውንቲ ኻህናትን ከኣ ነቲ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ዝዀነ ዋዕላ ኣከቡ። ሓደ ኻብቶም ኣባላት እቲ ዋዕላ፡ ቀያፋ እቲ ሊቀ ኻህናት ነበረ። ገሊኣቶም ድማ፡ “እዚ ሰብኣይ እዚ ብዙሕ ትእምርትታት ይገብር ኣሎ እሞ፡ እንታይ ንግበር፧ ከምዚ እንተ ሓዲግናዮ፡ ኵላቶም ብእኡ ኺኣምኑ እዮም፣ ሮማውያን መጺኦም ድማ ቦታናን ህዝብናን ኪወስዱ እዮም” በሉ። (ዮሃንስ 11:47, 48) እዞም ሰባት እዚኦም፡ የሱስ “ብዙሕ ትእምርትታት ይገብር” ምህላዉ ብዓይኖም ዚረኣዩ መሰኻኽር እኳ እንተ ረኸቡ፡ በቲ ኣምላኽ ብእኡ ዚገብሮ ዝነበረ ነገር ኣይተሓጐሱን። ብቐዳምነት ቦታኦምን ስልጣኖምን እዩ ኣተሓሳሲብዎም።
ኣልኣዛር ካብ ምዉታት ምትንሳኡ፡ ነቶም ብትንሳኤ ዘይኣምኑ ሰዱቃውያን ብርቱዕ ስዕረት እዩ ነይሩ። እቲ ሰዱቃዊ ዝነበረ ቀያፋ ድማ፡ “ንስኻትኩም ገለ እኳ ኣይትፈልጡን ኢኹም፣ ብዘሎ ህዝቢ ኻብ ዚጠፍእሲ፡ ሓደ ሰብ ኣብ ክንዲ ህዝቢ እንተ ሞተ ኸም ዚጠቕመኩም ኣይትሓስቡን ኢኹም” ኢሉ ተዛረበ።—ዮሃንስ 11:49, 50፣ ግብሪ ሃዋርያት 5:17፣ 23:8።
ቀያፋ እተዋህቦ ሓላፍነት ቅዱስ ብምንባሩ፡ ከምኡ ኸም ዚብል ዝገበሮ ኣምላኽ ደኣ እዩ እምበር፡ “እዝስ ካብ ርእሱ ኣይኰነን ኢልዎ።” ቀያፋ ኸምኡ ኺብል ከሎ፡ የሱስ ንስልጣንን ንጽልዋን መራሕቲ ሃይማኖት ኣይሁድ እናኣዳኸሞ ኻብ ዚኸይድ፡ እንተ ተቐትለ ይሓይሽ ማለቱ እዩ ነይሩ። እንተዀነ ግና፡ እቲ ቀያፋ እተነበዮ ትንቢት፡ የሱስ ብሞቱ ንኣይሁድ ጥራይ ዘይኰነስ፡ “ነቶም ፋሕ ዝበሉ ደቂ ኣምላኽ” እውን በጃ ኸም ዚኸውን ዚሕብር እዩ ነይሩ።—ዮሃንስ 11:51, 52።
ቀያፋ ኣብቲ ዋዕላ ጽልዋ ብምሕዳሩ፡ ንየሱስ ኪቐትሉ ውዲት ኣለሙ። እቲ ኣባል እቲ ዋዕላን ብዛዕባ የሱስ ዚግደስን ዝነበረ ኒቆዲሞስ፡ ብዛዕባ እዚ ውዲት እዚ ንየሱስ ነጊርዎ ደዀን ይኸውን፧ ዝዀነ ዀይኑ፡ የሱስ ብኡብኡ ኻብ ከባቢ የሩሳሌም ረሓቐ፣ በዚ ኸምዚ እውን ቅድሚ እታ ኣምላኽ ዝመደባ ግዜ ኸይመውት ኣምለጠ።
ብዝያዳ ፍለጥ
ሞት መወዳእታ ዅሉ ኣይኰነን
የሱስ ንሞት ምስ ድቃስ ዘመሳሰሎ ስለምንታይ እዩ፧ ካብቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተመዝጊቡ ዘሎ ትንሳኤ እንታይ ክንመሃር ንኽእል፧
እቶም እተፍቅሮም ምዉታት ዘለዎም ናይ ሓቂ ተስፋ
እተፍቅሮ ሰብ ሞይቱካዶ ይፈልጥ፧ እንደገና ኽትርእዮ ትኽእል ዲኻ፧ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ትንሳኤ እንታይ ከም ዚምህር ፍለጥ።


text:
ግምቢ ዘብዐኛ ሰነ 2014
ኣምላኽ ንምትካኽ ሽጋራ ብኸመይ ይርእዮ፧
ሓሳባት ኣምላኽ ምፍላጥካ ንኸተቋርጽ ኪሕግዘካ ይኽእል እዩ
ዓለምለኻዊ ለበዳ
ንምቅላሱ ብርቱዕ ጻዕሪ እኳ እንተ ተገብረ ዚቕጽል ዘሎ ስለምንታይ እዩ፧
ኣምላኽ ንምትካኽ ሽጋራ ብኸመይ ይርእዮ፧
መጽሓፍ ቅዱስ ንትምባኾ ኣይጠቅስን እዩ፣ ብኸመይ ደኣ ኢና እሞ ኽንፈልጥ እንኽእል፧
ንእንጌራ ህይወት ጥዒምካዮዶ፧
የሱስ ብዛዕባ ርእሱ፡ እንጌራ ህይወትን ካብ ሰማይ ዝወረደ እንጌራን ከም ዝዀነ እተዛረበ ስለምንታይ እዩ፧
ኣቦሓጎታተይ እንታይ ተስፋ ኣለዎም፧
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣምላኽ ንሓጥኣን እውን ካብ ሞት ከም ዜተንስኦም ይገልጽ እዩ። ስለምንታይ እዩ ኸምኡ ዚገብር፧
ኣብ መበል 16 ዘመን ዝነበሩ ሰለስተ ደለይቲ ሓቂ፡ እንታይ ረኺቦም፧
ካፒቶን ሰላርየስን ካምፓኑስን፡ ምስ ቤተ ክርስትያን ካቶሊክን ምስ ደለይቲ ተሓድሶን ዜጋጭዎም ነገራት ገይሮም እዮም።
መልሲ ሕቶታት መጽሓፍ ቅዱስ
እቲ ምድርና እተፈጥረትሉ ዕላማ ኺፍጸም ድዩ፧


text:
1ዓጮ ቢያ ላኣሊንቲ ዴንዴ ፆሲ ዓሶ ማዔ ታጶ ላምዖ ዜርፆም፦ ፆሲና ጎዳ ዬሱስ ኪሪስቶሴናም ማዻያ ማዔ ያይቆቤይዳፓ ዳኪንቴ ኪኢታ፥ ዒንሢ ዎዚ ኮሺዳ? 2ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ዱማ ዱማ ሜታ ዒንሢ ሄሌ ዎዶና ኮሺ ባኣዚ ማሂ ዛጉዋቴ። 3ዓይጎሮ ጌዔቶ ዒንሢኮ ጉሙርቂፃ ሜቶና ዛጊንታ ዎዶና ጊቢ ዳንዳዒሢ ዒንሢ ዴንቃንዳኔ። 4ዒንሢኮ ጊቢ ዳንዳዒ ዶዲጻ፥ ፔቴ ባኣዚታዖ ዒንሢም ፓጪባኣንቴ ጎኔ ዓሲ ዒንሢ ማዓንዳጉዲ ማሆንጎ። 5ዒንሢ ባኣካ ዔራቶ ፓጬ ዓሲ ዓኣቶ ፆሲ ሺኢቆንጎ፤ ፆሲያ ዒዛም ዒንጋንዳኔ፤ ዓይጎሮ ጌዔቶ ዒዚ ፔቴ ባኣዚታዎ ላኣጉዋዖ ቢያሢም ጉሪ ዒንጊሢ ዒንጋያኬ። 6ጋዓንቴ ዓሲ ፔቴታዖ ዓልቱዋዖ ጉሙርቂሢና ሺኢቆንጎ፤ “ማዓንዳ?” ጌዒ ዓልታ ዓሲ ዢባሬና ሂዒንታያና ዓጊፃ ባዞ ዋኣፆ ጉዴያኬ። 7ዬያጉዴ ዓሲ ጎዳይዳፓ ፔቴ ባኣዚታዖ ዴንቃንዳያ ዒዛም ማሎፓ። 8ዓይጎሮ ጌዔቶ ዒዛኮ ላምዖ ማሊሢ ዓኣሢሮና ሃሣ ዒዚ ዔቄ ጎይጾይዳ ሴካ ሃንጋ ጋዓሢሮኬ። 9ዬሱሴ ጉሙርቂ ጎናሲ ዔኬ ማንቆ ማዔ፥ ሂርኬ ዓሢ ፆሲ ዒዛ ዼጊዳንዳሢሮ ዎዛዾንጎ። 10ሃሣ ፆሲ ጉሙርቃ ዖርጎጮ ማዔ ፑኡፖ ዓሢ ዒዛኮ ናንጎ ፆሲ ሂርኪዴቶዋ ዎዎዛዾንጎ፤ ዓይጎሮ ጌዔቶ ዓሲኮ ቆሎ ሳዖይዳ ዓኣ ቡኒጉዲ ዲኢናኔ። 11ዓባ ዖይዺ ኬስካዖ ማኣቶ ሜልዛኔ፤ ቡናኣ ዲኢናኔ፤ ሃሣ ሚዛጱማኣ ባባይቃኔ። ዬያጉዲ ዖርጎቺ ዓሲ ፔኤኮ ቆሎ ዛሎይዳ ሌሊ ጳሽኪ ጉሪ ዓታኔ። 12ፔ ጊዳ ሙኬ ሜቶ ጊቢ ዳንዳዒ ዶዳ ዓሲ ዓንጂንቴያኬ፤ ዓይጎሮ ጌዔቶ ፆሲ ጫኣቁሞ ጌሌ ጎይጾና ዒዛ ናሽካ ዓሶም ዒንጋንዳ ኮዦ ናንጎ ዒ ዴንቃንዳኔ። 13ዓሲ ሜቶይዳ ጌላ ዎዶና፦ “ፆሲ ታና ዻቢሻኒ ሜቶ ዒንጌኔ” ጎዖፓ፤ ዓይጎሮ ጌዔቶ ፑርታ ሜቶ ፆሲ ዓሲም ዓሲ ዻቢሻኒ ዒንጉዋሴ፤ ሃሣ ዒዚ ዖናኣ ዻቢሻኒ ፑርታ ሜቶ ዒንጉዋሴ፤ 14ጋዓንቴ ፔቴ ፔቴሢ ሜቶ ዔኪ ዻቢንታሢ ፔኤኮ ፑርቶ ሱኡኮ ጊንፆ ዓኣዺ ጌሺንቲሢናኬ። 15ዬካፓ ፑርቶ ሱኡካ ጎጳዺ ጎሜ ሾዓኔ፤ ጎሜያ ዲጪ ዑጌስካፓ ሃይቢ ሾዓኔ። 16ታኣኒ ዒንሢ ናሽካ፥ ታኣኮ ዒሾንሦ! ሚሾንሦ! ጌሺንቲፖቴ! 17ኮሺ ማዔ ዒንጊሢና ጉቤ ማዔ ዓንጆ ቢያ ፆሲዳፓኬ፤ ዬይያኣ ሙካሢ ሺቢጉዲ ቤዛፓ ሺኢኪ ላኣሚንቱዋያ፤ ሃሣ ፖዖኮ ቢያ ዓዶ ማዔ ፆዛሢዳፓኬ። 18ፆሲ ፔኤኮ ማዢንቶ ቢያሢኮ ኑኡኒ ቤርቲ ማዓንዳጉዲ ፔ ማሊሢዳፓ ጎኑሞ ቃኣሎና ኑና ሾዔኔ። 19ታኣኒ ዒንሢ ናሽካ፥ ታኣኮ ዒሾንሦ! ሚሾንሦ! ሃይማ ዋሊፖቴ፤ ዓሲ ቢያ ዔኤቢ ዋይዛኒ ሩኡራያ፥ ኬኤዛኒና ዻጋዺ ጎሪንታኒ ታሣያ ማዖንጎ። 20ዓይጎሮ ጌዔቶ ዓሲኮ ዻጋዺ ጎሪንቲ ፆሲኮ ፂሉማ ዓሲ ሼምፖይዳ ኩሙሢ ማዓንዳጉዲ ማሁዋሴ። 21ዬያሮ ዒኢሳ ባኣዚና ዺቦ ፑርቱሞ ቢያ ዒንሢዳፓ ሺኢሺ ዒንሢኮ ዒኖይዳ ዜርቂንቴ ዒንሢ ዻቂሻኒ ዳንዳዓ ፆሲ ቃኣሎ ሼሌዑሞና ዔኩዋቴ። 22ቃኣሎ ማዾይዳ ፔኤሻያ ማዑዋቴ፤ ጋዓንቴ ዒንሢ ዒንሢ ቶኦኮ ዒንሢሮ ጌሺ ጌሺ ዋይዛ ዓሲ ሌሊ ማዒፖቴ። 23ቃኣሎ ዋይዛዖ ማዾይዳ ፔኤሹዋ ዓሲ፥ ፔኤኮ ዓኣፖ ካሮ ሌማሌኤሼና ዛጋ ዓሲ ጉዴያኬ፤ 24ዓይጎሮ ጌዔቶ ዬይ ዓሢ ፔኤኮ ዓኣፖ ካሮ ሌማሌኤሾና ዛጌስካፓ ዓኣዻኔ፤ ጋዓንቴ ዻካ ጌዔስካፓ ዋኣዼታቴያ ዒ ፔና ዔሩዋሴ። 25ጋዓንቴ ጎሜ ዓይላቶይዳፓ ጉቤና ዒዛ ኬሳንዳ ዎጎ ዛጊ ዬያና ዶዳያ፥ ዬያ ዋይዛዖ ዋሉዋያ፥ ሃሣ ማዾይዳ ፔኤሻ ዓሢ ዬይ ፔ ማዾና ዓንጂንቴያ ማዓንዳኔ። 26ዒንዲርዞ ፔሲ ቃዙዋዖ ታ ፆሲ ካኣሽካኔ ጋዓ ዓሲ ፔና ጌሻኔ፤ ዒዛኮ ጉሙርቂፆ ካኣዣኣ ጉሪኬ። 27ፆሲ፥ ዓዳሢ ቤርቶይዳ ፑርታ ባኣዚ ባኣያ ጌኤሺ ማዔ ጉሙርቂፆ ካኣዣ፦ “ዜኤሮ ናኣቶንታ ሃሣ ዬያጉዲ ዜኤሮይንዶ ማዔ ላኣሎንታኮ ዓኣ ሜቶ ማኣዲሢና ፔ ቶኦኮዋ ሳዖይዳ ዒኢሳ ባኮይዳፓ ካፒሢኬ።”
Copyright
Learn More


text:
ርእይቶ መጽሓፍ ቅዱስ
የሱስ
የሱስ፡ ኵሉ ዚኽእል ኣምላኽ ድዩ፧
“ንኣምላኽ ዝረኣዮ ሓደ እኳ የልቦን።”—ዮሃንስ 1:18።
ሰባት እንታይ ይብሉ፧
ሓያሎ ሰባት፡ የሱስ፡ ኵሉ ዚኽእል ኣምላኽ ከም ዘይኰነ ይኣምኑ። ካልኦት ድማ የሱስ፡ ማዕረ ኣምላኽ ከም ዝዀነ ዚሕብር ኰይኑ ዚስምዖም ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ይጠቕሱ።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
መጽሓፍ ቅዱስ ንየሱስ፡ ኵሉ ዚኽእል ኣምላኽ ከም ዝዀነ ወይ ማዕረ ኣምላኽ ገይሩ ኣይጠቕሶን እዩ። ብኣንጻሩ እኳ ደኣ፡ የሱስ ካብ ኣምላኽ ዝተሓተ ኸም ዝዀነ ብንጹር ይምህር እዩ። ንኣብነት፡ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ፡ የሱስ ባዕሉ፡ ‘ካባይ ኣቦ ይዓቢ’ ኸም ዝበለ ተገሊጹ ኣሎ። (ዮሃንስ 14:28) ብዘይካዚ፡ መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ንኣምላኽ ዝረኣዮ ሓደ እኳ የልቦን” ይብል። (ዮሃንስ 1:18) የሱስ፡ ኵሉ ዚኽእል ኣምላኽ ኪኸውን ኣይክእልን እዩ፡ ከመይሲ፡ ሓያሎ ሰባት ንየሱስ ብኣካል ርእዮምዎ እዮም።
ቀዳሞት ክርስትያናት፡ የሱስ፡ ኵሉ ዚኽእል ኣምላኽ ከም ዝዀነ ኣይተዛረቡን። ንኣብነት፡ እቲ ሓደ ኻብቶም ጸሓፍቲ ወንጌል ዝዀነ ዮሃንስ፡ ነቲ ባዕሉ ዝጸሓፎ ኣመልኪቱ፦ “የሱስ ብሓቂ ክርስቶስ ወዲ ኣምላኽ ምዃኑ ምእንቲ ኽትኣምኑ . . . እዩ እዚ እተጻሕፈ” በለ።—ዮሃንስ 20:31። *
የሱስ መዓስ እዩ ተወሊዱ፧
“ብለይቲ መጓሰኦም እናሓለዉ፡ ኣብ መሮር ዚሓድሩ ጓሶት ነበሩ።”—ሉቃስ 2:8።
ሰባት እንታይ ይብሉ፧
ገሊኦም ሰባት፡ የሱስ ኣብ 25 ታሕሳስ ከም እተወልደ ዀይኑ ስለ ዚስምዖም፡ ኣብታ መዓልቲ እቲኣ በዓል ልደት የብዕሉ እዮም። ካልኦት ድማ ንበዓል ልደት የሱስ ኣብ መጀመርታ ጥሪ እዮም ዜብዕልዋ።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
መጽሓፍ ቅዱስ እታ የሱስ እተወልደላ መዓልቲ፡ መዓስ ከም ዝነበረት ፈልዩ ዘይጠቅስ እኳ እንተ ዀነ፡ ኣብቲ የሱስ እተወልደሉ እዋን፡ “ብለይቲ መጓሰኦም እናሓለዉ፡ ኣብ መሮር ዚሓድሩ ጓሶት” ከም ዝነበሩ ይገልጽ እዩ። (ሉቃስ 2:8) ኣብ ታሕሳስን ጥርን ለይቲ፡ ጓሶት መጓሰኦም ሒዞም ኣብ መሮር ኪሓድሩ ዘይመስል እዩ። ስለምንታይ፧
እቲ የሱስ እተወልደሉ ኸባቢ፡ ኣብ እዋን ታሕሳስን ጥርን ኣዝዩ ቝሪ ዚበዝሓሉ ወቕቲ እዩ ነይሩ። መጽሓፍ ቅዱስ ነቲ ኣዋርሕ እቲ ኣመልኪቱ፡ ሰባት ‘በቲ ብርቱዕ ዝናም የንቀጥቅጡ’ ኸም ዝነበሩ ይገልጽ እዩ። (እዝራ 10:9, 13፣ ኤርምያስ 36:22) ስለዚ፡ ኣብቲ እዋን እቲ፡ ጓሶት ምስ መጓሰኦም ‘ኣብ መሮር ኪሓድሩ’ ኣይክእሉን እዮም ነይሮም።
የሱስ ብሓቂዶ ኻብ ምዉታት ተንሲኡ እዩ፧
“ኣምላኽ ግና ንዕኡ ኻብ ምዉታት ኣተንሲእዎ እዩ።”—ግብሪ ሃዋርያት 3:15።
ሰባት እንታይ ይብሉ፧
ገሊኦም ሰባት፡ ዝዀነ ይኹን ሰብ፡ የሱስ እውን ከይተረፈ ኻብ ምዉታት ኪትንስእ ኣይክእልን እዩ ይብሉ።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
የሱስ ንሰዓብቱ “ብዙሕ መከራ ኺጸግብ፡ ኪቕተል፡ ብሳልሰይቲ መዓልቲ እውን ኪትንስእ ከም ዚግብኦ” መሃሮም። (ማቴዎስ 16:21) መጽሓፍ ቅዱስ፡ የሱስ ምስ ተቐትለን ምስ ተንስአን፡ ንልዕሊ 500 ዝዀኑ ሰባት ከም እተራእዮም ይገልጽ እዩ። (1 ቈረንቶስ 15:6) እቶም ናይ ዓይኒ መሰኻኽር፡ የሱስ ካብ ምዉታት ከም ዝተንስአ፡ ዚጠራጠሩሉ ምኽንያት ኣይነበሮምን። ምእንቲ እታ እምነት እቲኣ ንሙማት እውን ፍቓደኛታት እዮም ነይሮም።—ግብሪ ሃዋርያት 7:51-60፣ 12:1, 2።
ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ሞትን ትንሳኤን የሱስ፡ ንዅሎም ደቂ ሰብ ካብቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ እታ ገነት እትኸውን ምድሪ ዚህቦ ተስፋ ንኺጥቀሙ ኣጋጣሚ ኸም ዝኸፈተሎም ይምህር እዩ። (መዝሙር 37:11, 29፣ ራእይ 21:3, 4) ሳላ እታ የሱስን እቲ ዅሉ ዚኽእል ኣምላኽ ዝዀነ ኣቦኡን ዘርኣዩና ፍቕሪ፡ ኣብታ ገነት እትኸውን ምድሪ፡ ዜሐጕስን ነባርን ህይወት ናይ ምርካብ ተስፋ ኣሎና።—ዮሃንስ 3:16፣ ሮሜ 6:23።
^ ሕ.ጽ. 7 መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣምላኽ ቃል ብቓሉ ቘልዑ እትወልደሉ ሰበይቲ ኸም ዘላቶ ኣይምህርን እዩ። ኣብ ክንዳኡስ፡ ንየሱስ “ወዲ ኣምላኽ” ኢሉ ይጽውዖ፡ ከመይሲ፡ የሱስ፡ ከም ናይ ኣቦኡ ባህርያት ሒዙ እዩ ብቐጥታ ብኣምላኽ ተፈጢሩ።


text:
ኤርትራውያን ነበርቲ ከተማ ቶሮንቶን ከባቢኣን፡ ብምኽኒያት መበል 25 ዓመት ቡሩራዊ እዮቤልዮ ስርሒት ፈንቅል ብ15/2015 ኣብ ከተማ ቶሮንቶ ብክብ ዝበለ ፍናን ጸምቢሎም።
ኣብቲ ኣጋጣሚ፡ ሓ/ቶ/ ጉዳያት ሃገረ ኤርትራ ኣብ ቶሮንቶ ካናዳ ኣቶ ኣሕመድ ኢማን ኣብ ዘስመዖ መልእኽቲ ታሪኻዊት ስርሒት ፈንቅል።
ፈንቅል፡ ጨራ ምሉእ ብርሃን ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ካብ 12 ክሳብ 15 ለካቲት ኣብ ወደብ ምጽዋዕ ንዝካየድ ጽንብል ዝኽሪ ብሩራዊ እዮቤልዩ፡ ስራሒት ፈንቅል ምኽንያት ብምግባር፡ መንእሰያት ህግደፍን ሕድርን ነበርቲ ከተማ ቶሮንቶ ምስ ኩሎም ኤርትራውያን ሃገራውያን ብምትሕብባር ነታ ቅያ ዝሰረሐት ዓመተ ምህረት 1990፡ ከም ፍሉይነት ታረኻዊ መቅይሮ ሓርነት መላእ ኤርትራ ብምዝካር።
ስርሒት ፈንቅ፡ ነቲ ዘይድፈርን ዘይሳዓርን ዝመስል ሰራዊት ዝትትዮጵያ፡ በቲ ናይ ሓያላት መንግስታት ምትእትታው ናይ ምዕራብን ምብራቅን ካልኦትን ዝተደገፈን፡ ቅዲ ኪናት ዝተሓንጸጸን፡ ብፍላይ ድማ ነቲ ኣብ ከባቢና መዳርግቲ ዘይነበሮ ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ፡ ደምሲሱ፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ ዘይተጸበዮ መጥቃዕትን ቆራጽነትን ብተጋዳላይ ብዘጋጠሞ ራዕዲ ልዕሊ ሰላማዊያን ሰባትን ንብረትን ጉድኣት ኣውሪዱ፡ ስዕረቱ ተሰኪሙ፡ ሬሳታቱ ፍቐድኡ ዛሕዚሑ፡ ዝተረፈ ሰራዊት ሒዙ ንዓዱ ተመልሰ።
ዝዓነወት ምጭውቲ ወደብ ምጽዋዕ ብዝግበረላ ዘሎ ቶላሕታ፡ ገዚፍ ወፍሪ፡ ተገርሉላ፡ ብቕዓት ዘለዋ ወደብ እንዳኾነት ትኸይድ ከም ዘላ ህያው ኮይና ኣላ።
ዓወት ሰርሒት ፈንቅል፡ እዚ ሎሚ ነሰተማቕሮ ዘለና ሰላምን ልምዓትን፡ ውጽኢት ናይቲ ንስለ ናጽነት ዝተኢ ኽፍለ ከቢድ መስዋእቲ ምኻኑ፡ ኣብ ልቢ፡ ኩሉ ፈታው ሃገር ኣእምነ በረድ ተቐሪጹ ይርከብ።
ዝኽሪ ስርሒት ፈንቅል ረዚን ትርጉም ዘለዎን ንመንእሰያት ሓላፍነት ሃገር ዘሰክምን ሰለዝኾነ፡ ንዝኾነ ልዕላውነት ኤርትራ ዝጻባእ ወይ ዝፈታትን ንምምካት፡ መንእሰያትና ድልውነቶም ሎሚ ከም ትማሊ ዘዕሓሰ ኢዩ።
ኣብ መደምደምታ፡ ህዝቢ ኤርትራ፡ ታሪኽ ጽንዓትን ተውፋይነትን ብግቡእ ንምዕቃብን ናይ ወለዶታት ንምስግጋርን ተራን ኣበርክቶን መላእ ሕብረተ-ሰብ ብሓፈሻ፡ ናይ መንእሰይት ድማ ብፍላይ ክዕዝዝ ድልዱል ሰረት ክህልዎ ግደታን ሓላፍነትን ይኸውን።
ስዒበ ነቲ ናይ ፈንቅል ጽንብልና ዘማዕረገ'ውን ዝተፈላለየ ግጥምታት ብተሳተፍቲ' ሃገራውያን ንፈንቅ ማዕረ ክንደይ ሓያልን መቀይሮ ጩራ ናጽነትና ዘንጸባርቅ ኣቅሪቦም፡ ኩሉተሳታፊ ንሃገሩን፡ ህዝቡን ምስመንግስቱን ንምዕባለ ሃገርና ዓቅሞም ከበርኩቱ ድልዋት ከም ዘለዉ ኣረጋጊጾም!... ኣብ መወዳእታ ንኩሉ ህዝቢ ኤርትራ ኣብው ሽጥን ደገን ዝርከቡ ኮሙውን ንመግስቲ ዮሃና እዮቤል መበል 25 ዓመት ፈንቅል ይብሉ
ዘልኣለማዊ ዝኽሪ ንስውኣትና!
ዓወት ንሓፋሽ!


text:
ፊተውራሪ ሙዑዝ በየነ ተድላ ይበሃሉ። ወዲ 86 ዓመት በዓል ፀጋ ዕድመ እዮም(ብዕድመ ጥራሕ ኣይኮኑን ዝሓሰብዎ ብምዕዋት እዉን በዓል ፀጋ እዮም)። ንውድብ ህወሓት እግሪ ካብ ዘትከሉን ወሳኒ ግደ ካብ ዝተፃወቱን ተጋሩ(መስፍን ኮይኖም) እቶም ቅድሚት ዝስርዑ እዮም። ኣብ በረኻ ወፂኦም እውን ዝተቓለሱ እዮም። ኣብ [...]
ነባር ተጋዳላይ ቢተው በላይ ኣብ ከተማ ዓድዋ ተወሊዱ ዓብዩ፡፡ ክሳብ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ኣብኡ ኣብ ንግሥተ ሳባ ተማሂሩ:: ኣብ መፋርቕ 60ታት ናብ ኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ (በቲሻቡ ቀ.ኀ.ሥ. ዪኒቨርሲቲ) ኣትዩ ኣብ ክፍሊ ትምህርቲ ምህንድስና እናተምሃረ ፀኒሑ፡፡ ብ1968 ዓ/ም ተጋዲሉ፡፡ ክሳብ 1993 ዓ/ም(ካብ [...]
ኣቶ ሙሉጌታ ገበረሂወት/ጫልቱ/ ነባር ተጋዳላይ ህወሓት እዩ። ክሳብ 1994 ዓ/ም ኣባል ማእኸላይ ኮሚቴ ኮይኑ ኣብ ዝተፈላለዩ ውድባውን መንግስታውን ሓለፍነታት እንደተመደበ ከገልግል ድሕሪ ምፅናሕ ብናይ ባዕሉ ድሌት ተሰናቢቱ ውልቃዊ ሂወቱ ናብ ምምራሕ ኣትዩ። ኣብዚ ሐዚ እዋን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርስቲ [...]
* “[ኢትዮጵያ ናይ ሓደ ክፍለዘበን ታሪክ እዩ ዘለዋ ንዝብሉ ሰባት]…ብሓፂሩ ካብ ታሪክ ተመሃሩ በይዛኹም እየ ዝብሎም። እዚ ናይ ሓደ ሚኢቲ ዓመት ዝብል ምናልባት ንዘበናዊት ኢትዮጵያ ንምግላፅ እዩ ዝኸውን።” * “እቲ ክልላት ናይ ምኽፋል/ምዉዳብ ብሄርን ቋንቋን መሰረት ዝገበረ ምኳኑ ብውልቀይ [...]
Highlights: * ግራኝ ኣሕመድ ምስተልዓሉ ተጋሩ ኸይዶም ኣብ ሽምብራ ቆሬ ብምስዓሮም ናይ ግራኝ ሓይሊ ንኢትዮዽያ ክሕዛ ክኢሉ። ጣልያን ንካልኣይ ግዘ ክወርር ከሎ ኣብ ተምቤን ዝነበረ ውግእ ሓያል ነይሩ። እኒ ራእሲ ስዩም ኣብ ተምቤን እንተዝስዕሩ ነይሮም ምድሓነት።ኣብኣ ጣልያን ስለዝስዓረ ጣልያን ኣይተትሓዘን [...]


text:
1/ መእተዊ ውድባት ብፍላይ ከኣ ገዛእቲ ውድባት ኣብ ምዕባለ ፓለቲካዊ ጉዕዝኦም ፈተንቲ መድረኻት ክገጥምዎም ከለው ውሱን ወይከኣ ሙሉእ ምትዕርራያት ክገብሩ ግድን እዩ፡፡ ሙሉእ ምትዕርራይ (ተሃድሶ) ወይ ውን ውሱን መጠነኛ ለውጢ ክሳለጥ ዝውስን ከኣ እቲ ዘጋጥም ነቲ ፓርቲ ንቕድሚት ከይኸይድ ዝሓንቕ ማሕለኻ [...]
ናብ፡- ትብፃሕ ንኹሉኹም ኣመራርሓን ተጋደልተን ህወሓት (ኣብ ውሽጢ ውድብ ንዘለኹምን ብዝተፈላለየ ምኽንያት ካብ ውድብ ንዝተፈለኹምን) ዋኒኑ፡ ብዛዕባ ምዕቃብ ታሪኽ ገድሊ ትግራይ ይኸውን ፈለማ ንኹሉኹም ኣብቲ ብህወሓት ዝተመርሐ ኣንፃር ዕብለላን መርገፅት ህዝቢ ትግራይ ዝተኻየደ ቃልሲ ዝተሳተፍኩም ወለዶ [...]
ተደጋጋሚ ነዚ ጉዳይ ከብርህ ፈቲነ እየ፡፡ ኮይኑ ግን ቡዙሓት ንምንታይ ትግደሰሉ ናይ ደገ ጉዳይ እንድዩ ኣብ ውሽጢ ዘይተተኩር ክብሉ ይምሕፀኑ፡፡ ልክዕ እዮም ቡዙሓት ክዝረበሎም ዝግባእ ሕቶታት ሰናይ ምሕደራን ፍትሕን ኣለዉ፡፡ ብመሰረቱ ነዞም ጉዳያት ኣይንዛረበሎም ዝብል እምነት ውን የብለይን፡፡ ክንዲ [...]
* ኣብዚ ፅሑፍ ዝተጠቀክምሉ ኣቆፃፅራ ዘመን ጎርጎሮሳዊ (ፈረንጂ) እዩ ዘለናዮ እዋን ኣብ ታሪኻዊ ርክብ ክልቲኡ ህዝቢ ወሳናይ ምዕራፍ ክነመዝግበሉ ንኽእል እዋን እዩ፡፡ እንተኾነ ግን ኣብዚ ምዕራፍ ዝፍጠር ለውጢ ርክብ ክልቲአን ሃገራት ናብ ዝኸፍአ ወይ ድማ ናብ ዝሐሸ ኩነታት ክዓቢ ዝኽእል፤ እቶም ኣብ [...]
ህወሓት ኣብ ዝሓለፉ 40 ዓመታት ናይ ውሽጥን ደገን ፀገማት እንዳኣለየ ዝመፀ ዕዉት ውድብ እዩ፡፡ ኣብ ናይ 40 ዓመት ዕድሚኡ ቡዙሓት ኣንፃሩ ዝተሰለፉ ፀላእቱ ዝሰዓረ መሪሕ ውድብ ህዝቢ ትግራይ ውን እዩ፡፡ እንተኾነ ግን ዝተስዓሩ ፀላእቱ ክድምይዎ ናብ ዘይክእሉ ደረጃ ኣውሪዲዎም እምበር መሊኦም ኣይጠፍኡን፡፡ [...]
ኣይተ ዳዊት ካብ ቀረባ እዋን ጀሚሩ ኣብ ማሕበራዊ፣ ቁጠባውን ፖለቲካውን ጉዳያት ትግራይ ዝሃቦ ሪኢቶታት ናብ ሚድያታት ወፅዮም ኣለው፡፡ ተጋሩ ከኣ ዘዝመሰሎም ሓሳባት ክህቡ ቀንዮም፡፡ ፈለማ ኣብ ዓይጋ ፎሮም ዝወፀ ቃለ- መሕተት ኣይተ ዳዊት ብዛዕባ ኣብ ትግራይ ዘሎ ስእነት ሰናይ ምሕደራ፣ ስእነት ተሳልጦ [...]
1. መእተዊ ህዝቢ ትግራይ ንምንታይ ኣንፃር መንን ተቓሊሱ? ከመይ ታዓዊቱ? ኣብ ከይዲ ቃልሲ ዘቐመጦም ሽቶታት እንታይ ነይሮም? ድሕሪ ወድቀት ስርዓት ደርጊ ኣብ መፈለምታን ከይድን ቃልሲ ዝተፈጠሩ ሸቶታት ተዓዊቶም ዶ ኣይተዓወቱን? ካብ ዝብሉ ሕቶታት ክብገስ፡፡ ካብዞም ሕቶታት ክብገስ ክብል ከለኩ ብልማዳዊ [...]
ኑቑላት ሊቃውንቲ ተጠቒዖም የጥቁዑኻ፡፡ ኑቑላት ሊቃውንቲ ማለት ናብ መሬት ጠብ ዘይብል ፍልጠት ዘለዎም፤ ካብ ነባራዊ ሓቂ ዝረሓቑ፤ ነቲ ንውክሎ ዝብልዎ ህዝቢ ብኣግባቡ ዘይፈልጥዎ እዮም፡፡ እዛ ዘረባ ቡዙሕ ግዜ ስብሓት ነጋ ክዛረባ ይሰምዕ እየ፡፡ እንታይ ክብል ደልዩ ኢዩ ኢለ ደጋጊመ ክሓስባ ከለኹ ግን [...]
ኩሉሻዕ ነፃነት ኤርትራ ሕቶ ህዝቢ ኤርትራ ክሳዕ ዝኾነ ይቐበሎ፡፡ ከም ኩሎም ውፅዓት ህዝብታት ዓለም ከኣ ዋላ ዘተጨወ ይኹን ነፃ ሰለዝወፀ ደስ ይብለኒ፡፡ ነፃነት ኤርትራ ግን ፀገም ኣለዎ፡፡ ምኽንያቱ ኣብ ባይታ ዘየለ ሃገራዊ መንነት ክህነፅ ስለዝደለ ምስ ገረባብቲ ህዝብታት ዘጋጩ እዩ፡፡ ብዓብዩ ከኣ እቲ [...]
ፅልምትምት ዝብለኒ ሰብ ኣይኮንኩን፡፡ ምድሕርሓር ውን ኣይፈቱን፡፡ ተስፋ ኣልቦ ውን ኣይኮንኩን፡፡ ከም ሓደ ኣብ ግዜ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ዝተወለደ መንእሰይ ኣብ ህወሓት እመነትን ፍቕርን ኣለኒ፡፡ እቲ ምንታይሲ መስዋእትን ሕራነን ህዝቢ ትግራይ ብቐረባን ሩሑቕን ሰለዝፈልጥ፡፡ ብመሰረቱ ውን ኣነን ናተይ [...]


text:
2. መጽሓፍ ቅዱስ—ኣምላኽ ዝሃበና መጽሓፍ
1 መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣምላኽ ዝሃበና መጽሓፍ እዩ
“ኵሉ ቕዱስ ጽሑፍ ብድራኸ መንፈስ ኣምላኽ እተጻሕፈ . . . እዩ።”—2 ጢሞቴዎስ 3:16
መጽሓፍ ቅዱስ ካብ ካልእ መጻሕፍቲ ዚፍለ ብኸመይ እዩ፧
መጽሓፍ ቅዱስ ብኣስታት 2,600 ቋንቋ ተተርጒሙ ኣሎ፣ ብቢልዮናት ብዚቝጸር ቅዳሓት ድማ ተሓቲሙ ኣሎ።
ኣብ ካልእ ክንረኽቦ ዘይንኽእል ሓበሬታ ይህበና እዩ።
ደራሲ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣምላኽ እዩ።
ኣምላኽ ንሰባት፡ ሓሳባቱ ኺጽሕፉ ደሪኽዎም እዩ።
2 መጽሓፍ ቅዱስ፡ ትንቢታት ዝሓዘ መጽሓፍ እዩ
ኣምላኽ፡ “ኪሕሱ ዘይክእል” እዩ።—ቲቶስ 1:2
ንመጽሓፍ ቅዱስ ክትኣምኖ እትኽእል ስለምንታይ ኢኻ፧
ቅድሚ ውድቀት ባቢሎን ኣማእታት ዓመታት ኣቐዲሙ፡ ባቢሎን ብኸመይ ከም እትሰዓር መጽሓፍ ቅዱስ ተነብዩ ነይሩ።
ኣብዚ ግዜ እዚ፡ ትንቢታት መጽሓፍ ቅዱስ ይፍጸም ኣሎ።
ነቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ መጻኢ ዚገልጾ ነገራት ክንኣምኖ ንኽእል ኢና።
3 መጽሓፍ ቅዱስ ንዓኻ ኺሕግዘካ ተባሂሉ እዩ ተዳልዩ
“እቲ ዚጠቕመካ ዚምህረካ፡ . . . ኣነ የሆዋ ኣምላኽካ እየ።” —ኢሳይያስ 48:17
ብዛዕባ መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ተማሂርካ፧
መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ስነ ፍልጠታዊ ጕዳያት ዚገልጾ ነገራት ቅኑዕ እዩ።
ጸሓፍቲ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ሓቀኛታት እዮም ነይሮም።
የሱስ፡ ብኸመይ ሕጕሳት ክንከውን ከም እንኽእል፡ ምስ ካልኦት ብኸመይ ተሳኒና ኽንነብር ከም እንኽእል፡ ብኸመይ ከም እንጽሊ፡ ብዛዕባ ገንዘብ እንታይ ዓይነት ኣረኣእያ ኺህልወና ኸም ዘለዎ ዚገልጽ ምኽሪ ሂቡና እዩ።
4 መጽሓፍ ቅዱስ ንህይወትካ ኪቕይሮ ይኽእል እዩ
“ቃል ኣምላኽ ህያውን ዚዓይን እዩ።”—እብራውያን 4:12
ቃል ኣምላኽ ብኸመይ ኪጠቕመካ ይኽእል፧
ዕላማ ኣምላኽ ክትርዳእ ኪሕግዘካ ይኽእል።
እንታይ ዓይነት ሰብ ምዃንካ ኽትፈልጥ ኪሕግዘካ ይኽእል።
ኣምላኽ እንታይ ብቕዓት ከተማልእ ከም ዚደልየካ ኽትፈልጥ ይሕግዘካ።
ኣምላኽ ንመጽሓፍ ቅዱስ ከተንብቦን ከተጽንዖን ክትፈትዎን ይደልየካ እዩ።


text:
መጻምድትኻ ምስ ዚመውት
መጽሓፍ ቅዱስ፡ “[ሰብኣይ] ንሰበይቱ ኸም ርእሱ ገይሩ የፍቅራ፣ እታ ሰበይቲ እውን ንሰብኣያ ብዙሕ ተኽብሮ” ብምባል ኣነጺሩ ይገልጽ እዩ። ክልቲኦም ሰብ ሓዳር ከም “ሓደ ስጋ” መጠን ዘለዎም ግደ ኺፍጽሙ ኣለዎም። (ኤፌ. 5:33፣ ዘፍ. 2:23, 24) ድሕሪ ግዜ፡ እቲ ኣብ መንጎ ሰብኣይን ሰበይትን ዘሎ ፍቕርን ምቅርራብን እናደልደለ እዩ ዚኸይድ። ንኣብነት፡ ክልተ ኣግራብ ተጸጋጊዐን ምስ ዚዓብያ፡ ሰራውረን ንሓድሕዱ ይተኣሳሰርን ይጠላለፍን እዩ። ሓድሕዳዊ ስምዒታት ሕጉሳት ሰብ ሓዳር እውን ልክዕ ከምኡ ይተኣሳሰርን ይጠላለፍን እዩ።
ሓደ ኻብቶም ሰብ ሓዳር እንተ ሞይቱኸ፧ ሽዑ እቲ ኣብ ህይወቶም ዘይብተኽ ዝነበረ ማእሰር ይብተኽ። እቲ ብህይወት ዘሎ መጻምድቲ ኸኣ መብዛሕትኡ ግዜ ጓህን ጽምዋን ይስምዖ፣ ሓድሓደ ግዜ እውን ቍጥዓ ወይ ጸጸት ኪስምዖ ይኽእል እዩ። ኣብ ሓዳር 58 ዓመት ዝገበረት ዳንየላ፡ መጻምድቶም ብሞት እተፈለይዎም ሓያሎ ሰባት ትፈልጥ እያ። * ሰብኣያ ምስ ሞተ ግና፡ “እዚ ተመክሮ እዚ ፈጺሙ ኣይርድኣንን እዩ ነይሩ። ብእኡ እንተ ዘይሓሊፍካ፡ ፈጺሙ ኺርድኣካ ኣይክእልን እዩ” በለት።
ዘየኽትም ዚመስል ጓሂ
ገሊኦም ተመራመርቲ፡ ሞት መጻምድቲ ዜስዕቦ ጓሂ፡ እቲ ዝኸፍአ ጓሂ ምዃኑ ይገልጹ። ሓያሎ ሓዘንተኛታት ምስዚ ሓሳብ እዚ ይሰማምዑ እዮም። ንኣብነት፡ ሰብኣይ ሚሊ ኻብ ዚመውት ሓያሎ ዓመታት ገይሩ እዩ። ሚሊ ግና ብዛዕባ እቲ መበለት ኰይና ን25 ዓመት ዘሕለፈቶ ናብራ፡ “ስንክልቲ ኸም ዝዀንኩ እዩ ዚስምዓኒ” ብምባል ገለጸት።
ሱዛን፡ እተን ሰብኡተን ምስ ሞትወን ንዓመታት ዝሓዘና መበለታት፡ ሓዘነን ዘብዝሓኦ ዀይኑ ይስምዓ ነበረ። ድሕሪ ግዜ ግና፡ እቲ ምስኣ 38 ዓመት ዝጸንሐ ሰብኣያ ሞተ። ሕጂ ኻብ ዚመውት ልዕሊ 20 ዓመት እኳ እንተ ሓለፈ፡ “ብዛዕባኡ ዅሉ መዓልቲ እየ ዝሓስብ” በለት። ወትሩ ድማ እያ ትበኪ።
መጽሓፍ ቅዱስ፡ መጻምድትኻ ምስ ዚመውት ዚስምዓካ ሓዘን፡ መሪርን ንነዊሕ እዋን ዚጸንሕን ከም ዝዀነ የረጋግጸልና እዩ። ሳራ ምስ ሞተት፡ ሰብኣያ ኣብርሃም፡ “ኪሐዝነላን ኪበኽየላን መጸ።” (ዘፍ. 23:1, 2) ኣብርሃም ኣብ ትንሳኤ ይኣምን እኳ እንተ ነበረ፡ እታ ዜፍቅራ ሰበይቱ ምስ ሞተት ግና ኣምሪሩ ሓዚኑ እዩ። (እብ. 11:17-19) ያእቆብ እውን እታ ዜፍቅራ ሰበይቱ ራሄል ምስ ሞተቶ፡ ቀልጢፉ ኣይረስዓን። ንደቁ እውን ብዛዕባኣ ብለውሃት ተዛሪብዎም እዩ።—ዘፍ. 44:27፣ 48:7።
ካብዚ ቕዱስ ጽሑፋዊ ኣብነታት እንታይ ኢና ኽንመሃር እንኽእል፧ መብዛሕትኡ ግዜ፡ መበለታትን ኣንስቶም ዝሞታኦም ሰብኡትን ንዓመታት እዮም ዚጕህዩ። ኪበኽዩን ኪሓዝኑን ክንርእዮም ከለና፡ ንሓዘኖም ሞት መጻምድቶም ዘስዓቦ ንቡር ሓዘን ጌርና ደኣ እምበር፡ ከም ድኽመት ጌርና ኽንርእዮ የብለናን። ንነዊሕ ግዜ ኽንሓልየሎምን ክንድግፎምን የድሊ።
በብቝሩብ ክትጻወሮ ፈትን
መጻምድቱ ብሞት እተፈልዮ ሰብ፡ ብቐሊሉ ናብቲ ኸይተመርዓወ ኸሎ ዝነበሮ ዓይነት ናብራ ኣይምለስን እዩ። ኣብ ሓዳር ነዊሕ እዋን ዝገበረ ሰብኣይ፡ ሰበይቱ ኽትጕሂ ወይ ተስፋ ኽትቈርጽ ከላ ብኸመይ ከም ዜጸናንዓ ይፈልጥ እዩ። ንሱ እንተ ሞይቱ ግና፡ ሰበይቱ እቲ ዜፍቅራን ዜጸናንዓን ዝነበረ ሰብ እያ እትስእን። ብተመሳሳሊ፡ ሰበይቲ ምስ ግዜ፡ ንሰብኣያ ብኸመይ ቅሳነትን ሓጐስን ከም ዚስምዖ ኽትገብር ከም እትኽእል ትፈልጥ እያ። ብኣእዳዋ ብምትንካፍን ባህ ዜብል ቃላት ብውሳእን እናኣጸናንዐት ንዜገድሶን ዜድልዮን ነገራት እትገብረሉ ቘላሕታ መዳርግቲ የብሉን። ንሳ እንተ ሞይታ ግና፡ ሰብኣያ ባዶነት ኪስምዖ ይኽእል እዩ። ስለዚ፡ ገሊኣቶም፡ መጻምድቶም ብሞት ምስ ተፈለይዎም፡ ብዛዕባ መጻኢ ፍርሂ ደኣ እምበር፡ ምትእምማን ኣይስምዖምን እዩ። ነዚኣቶም ኣየናይ ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ እዩ ቕሳነትን ሰላምን ንኺረኽቡ ኺሕግዞም ዚኽእል፧
“ጽባሕ ናይ ርእሳ ጭንቀት ኣለዋ እሞ፡ ብዛዕባ ጽባሕ ኣይትጨነቑ። ንመዓልቲ ኽፍኣታ ይኣኽላ።” (ማቴ. 6:34) እዘን የሱስ እተዛረበን ቃላት ብፍላይ ብዛዕባ እቲ ኣብ ህይወትና ዜድልየና ስጋዊ ነገራት ዜመልክታ እኳ እንተ ዀና፡ ነቶም ዘፍቅርዎ ሰብ ብሞት እተፈለዮም ሓያሎ መጻምድቲ፡ ነቲ ኸቢድ ሓዘኖም ንኺጻወርዎ ሓጊዘናኦም እየን። ቻርለስ ዝስሙ ሰብኣይ፡ ሰበይቱ ምስ ሞተቶ፡ ድሕሪ ገለ ኣዋርሕ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፦ “ንሞኒክ ብምስኣነይ ዚስምዓኒ ጓሂ መሪር እዩ፣ አረ ሓድሓደ ግዜስ እናገደደ ዚኸይድ እዩ ዚመስል። ኰይኑ ግና፡ እዚ ንቡር ምዃኑ፡ ግዜ እናሓለፈ ኪኸይድ ከሎ ድማ፡ ጓህየይ ብመጠኑ እናነከየ ኸም ዚኸይድ ተገንዚበ እየ።”
እወ፡ ቻርለስ፡ “ግዜ እናሓለፈ ኪኸይድ ከሎ” ሓዘኑ ኺጻወር ከም ዘለዎ እዩ ፈሊጡ። ብኸመይከ እዩ ኺጻወሮ ዝኸኣለ፧ ንሱ፡ “ብሓገዝ የሆዋ፡ በብቝሩብ እየ ኺጻወሮ ኽኢለ” በለ። ቻርለስ፡ ብጓሂ ተዋሒጡ ኣይተረፈን። ጓሂኡ ብሓንሳእ እኳ እንተ ዘይጠፍአ፡ ከም ዚርመስ ግና ኣይገበሮን። ንስኻ እውን፡ መጻምድትኻ ብሞት ተፈልዩካ እንተ ዀይኑ፡ ንሓዘንካ በብቝሩብ ክትጻወሮ ፈትን። ሓንቲ ሓዳስ መዓልቲ እንታይ ጥቕሚ ወይ መተባብዒ ኸተምጽኣልካ ኸም እትኽእል ኣይትፈልጥን ኢኻ።
ሞት ክፍሊ እቲ ናይ መጀመርታ ዕላማ የሆዋ ኣይነበረን። ብኣንጻሩ ግና፡ ሓደ ኻብቲ “ግብሪ ድያብሎስ” እዩ። (1 ዮሃ. 3:8፣ ሮሜ 6:23) ሰይጣን ንሞትን ፍርህን ተጠቒሙ ንሰባት ብባርነትን ብዘይ ተስፋን ኬንብሮም እዩ ዚደሊ። (እብ. 2:14, 15) ሰባት ካብ ተስፋ ምቝራጽ እተላዕለ፡ ኣብታ ኣምላኽ ዜምጽኣ ሓዳስ ዓለም እውን ከይተረፈ፡ ናይ ሓቂ ሓጐስን ዕግበትን ኪረኽቡ ኸም ዘይክእሉ ዀይኑ ኺስምዖም ከሎ፡ ሰይጣን ይሕጐስ እዩ። ስለዚ፡ መጻምድቱ ብሞት እተፈልዮ ሓዘንተኛ ኣብ ጓሂ ኺወድቕ ዝኸኣለ፡ ብሰንኪ ሓጢኣት ኣዳምን ውዲት ሰይጣንን እዩ። (ሮሜ 5:12) የሆዋ ነቲ ሕሱም ኣጽዋር ሰይጣን ዝዀነ ሞት ብምስዓር፡ ንዅሉ እቲ ሰይጣን ዜምጽኦ ጕድኣት፡ ምሉእ ብምሉእ ኬዕርዮ እዩ። መጻምድቶም ዝሞትዎም ሰብ ሓዳር ዚርከብዎም ሓያሎ ሰባት፡ ካብቲ ሰይጣን ዘማዕበሎ ፍርሂ ሓራ ኺወጹ እዮም።
እቶም ኣብዛ ምድሪ እዚኣ ኺነብሩ ዚትንስኡ ሰባት፡ ኣብ ሰብኣዊ ርክባቶም ሓያሎ ለውጥታት ከም ዚርእዩ ፍሉጥ እዩ። ብዛዕባ እቶም ካብ ሞት ተንሲኦም ምስ ደቆምን ደቂ ደቆምን ኰይኖም በብቝሩብ ናብ ፍጽምና ዚሰጋገሩ ወለድን ኣቦሓጎታትን እኖሓጎታትን እሞ ሕሰብ። ሳዕቤናት እርጋን ኪጠፍእ እዩ። እቶም ሓደስቲ ወለዶ፡ ንኣቦሓጎታቶምን እኖሓጎታቶምን ካብቲ ሕጂ ዘለዎም ኣረኣእያ ብእተፈልየ መገዲ ንኺርእይዎም ይመሃሩ ደዀን ይዀኑ፧ ከምዚ ዝኣመሰለ ለውጥታትከ ኽፍሊ እቲ ኣብ ስድራ ቤት ወዲ ሰብ ዚርአ ምምሕያሽ ምዃኑስ ንኣምነሉዶ ኸይኰንና!
ብዛዕባ እቶም ዚትንስኡ ኺለዓል ዚኽእል ብዙሕ ሕቶታት ኣሎ። ንኣብነት፡ ብዛዕባ እቶም ክልተ ወይ ዝያዳ መጻምድቲ ዝሞትዎም ሰባት ሕቶታት ይለዓል እዩ። ሰዱቓውያን ብዛዕባ ሓንቲ፡ ቀዳማይ ሰብኣያ ዝሞታ፡ ጸኒሑ ድማ እቲ ኻልኣይ፡ ከምኡ እናበለ ብዙሓት ሰብኡት ዝሞትዋ ሰበይቲ ሓተቱ። (ሉቃ. 20:27-33) እዞም ሰባት እዚኦም፡ ኣብ ትንሳኤ እንታይ ዓይነት ርክብ እዩ ኺህልዎም፧ ሕጂ እንፈልጦ ነገር የለን። ብዛዕባ ዘይንፈልጦ ነገር ክንግምት ወይ ክንጭነቕ ከኣ ትርጕም የብሉን። ኣብ ኣምላኽ ጥራይ ክንውከል እዩ ዘሎና። ሓደ ርግጸኛ እንዀነሉ ነገር ግና፡ እቲ የሆዋ ኣብ ዚመጽእ ዚገብሮ ነገራት፡ ዜፍርህ ዘይኰነስ፡ ጽቡቕን ባህ ዜብልን ምዃኑ እዩ።
ተስፋ ትንሳኤ—ምንጪ ምጽንናዕ
ሓደ ኻብቲ ንጹር ትምህርትታት ቃል ኣምላኽ፡ ብሞት እተፈልዩና እነፍቅሮም ሰባት ኪትንስኡ ምዃኖም እዩ። እቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተመዝጊቡ ዘሎ ታሪኽ ዝተንስኡ ሰባት፡ እቲ፡ “ኣብ መቓብር ዘለዉ ዅላቶም ድምጹ [ድምጺ የሱስ] ዚሰምዑላ ሰዓት ስለ እትመጽእ፡ በዚ ኣይትገረሙ” ዚብል ጥቕሲ እውን ከም ዚፍጸም የረጋግጸልና። (ዮሃ. 5:28, 29) እቶም ኣብቲ ግዜ እቲ ብህይወቶም ዚጸንሑ ሰባት፡ ነቶም ካብ ማእሰርቲ ሞት ሓራ ዚወጹ ሰባት ኪረኽብዎም ከለዉ ኺሕጐሱ እዮም። እቶም ዚትንስኡ ሰባት ክሳዕ ክንደይ ከም ዚሕጐሱ እሞ ኸኣ፡ ክንግምቶ እውን ኣይንኽእልን ኢና።
ምዉታት ምስ ተንስኡ፡ ኣብ ምድሪ ቕድሚኡ ተራእዩ ብዘይፈልጥ መገዲ ሓጐስ ኪሰፍን እዩ። ሞይቶም ዝነበሩ ብቢልዮናት ዚቝጸሩ ሰባት ተንሲኦም ከም ቀደሞም ምስ ህያዋን ኪነብሩ እዮም። (ማር. 5:39-42፣ ራእ. 20:13) ኵሎም እቶም ዜፍቅርዎም ብሞት እተፈለይዎም ሰባት፡ ብዛዕባ እቲ ኣብ መጻኢ ዚፍጸም ተኣምራት ብምስትንታን ኪጸናንዑ ይኽእሉ እዮም።
እዚ ዓብዪ ተኣምራት ዝዀነ ትንሳኤ ኣብ ዚፍጸመሉ ግዜ፡ ዜጕሂ ነገር ኪህሉ ድዩ፧ መጽሓፍ ቅዱስ ከም ዘይህሉ ይነግርና። ብመሰረት ኢሳይያስ 25:8፡ የሆዋ “ንሞት ንሓዋሩ ኺውሕጦ” እዩ። ኵሉ እቲ ብሰንኪ ሞት ዝመጸ ሳዕቤናት እውን ምስኡ ኺውሓጥ እዩ። ምኽንያቱ እቲ ትንቢት ቀጺሉ፡ የሆዋ ኣምላኽ “ንሕስራን ህዝቡ ኻብ ኵላ ምድሪ ኼርሕቖ” ምዃኑ ይገልጽ እዩ። መጻምድትኻ ብሞት ስለ እተፈልየካ ጕሂኻ እንተ ኣሊኻ፡ ትንሳኤ፡ ብርግጽ ከም እትሕጐስ ኪገብረካ እዩ።
ብዛዕባ እቲ ኣምላኽ ኣብ ሓዳስ ዓለም ዚፍጽሞ ነገራት፡ ምሉእ ብምሉእ ኪርድኦ ዚኽእል ሰብ የለን። የሆዋ፡ “ከምቲ ሰማይ ካብ ምድሪ ልዕል ዚብል፡ መገድታተይ ካብ መገድታትኩም፡ ሓሳባተይ ከኣ ካብ ሓሳባትኩም ልዕል ዝበለ እዩ” ይብል። (ኢሳ. 55:9) እቲ የሱስ ብዛዕባ ትንሳኤ እተመባጽዖ መብጽዓ፡ ንሕና እውን ከም ኣብርሃም ብየሆዋ ንኽንእመን ኣጋጣሚ ይኸፍተልና እዩ። ሕጂ ነፍሲ ወከፍ ክርስትያን፡ ምስቶም ዚትንስኡ ሰባት ብምዃን ‘ነቲ ስርዓት ዓለም ኪረክብ ምእንቲ ኺበቅዕ፡’ ነቲ ኣምላኽ ካባና ዚደልዮ ብቕዓት ኬማልእ ኣለዎ።—ሉቃ. 20:35።
ተስፋ እትገብረሉ ምኽንያት
ተሓጐስ ደኣ እምበር፡ ኣይትሻቐል። መጻኢ ብርእይቶ ሰብ ብሩህ ኣይኰነን። የሆዋ ግና ዝሓሸ እዋን ከም ዚመጽእ ኣተስፍዩና ኣሎ። ንዅሉ እቲ ዜድልየና ነገራትን ባህግታትናን ብኸመይ ከም ዜማልኣልና ብልክዕ ዘይንፈልጥ እኳ እንተ ዀንና፡ ከም ዘማልኣልና ግና ክንጠራጠር የብልናን። ሃዋርያ ጳውሎስ፡ “እትርአ ተስፋ ግና፡ ተስፋ ኣይኰነትን፣ ንዚርአ ነገር ተስፋ ዚገብርከ መን ኣሎ፧ ንዘይንርእዮ ተስፋ እንተ ገበርና ግና፡ ብተጻዋርነት ተሃንጢና ኢና እንጽበዮ” ኢሉ ጸሓፈ። (ሮሜ 8:24, 25) ኣብ መብጽዓታት ኣምላኽ ጽንዕቲ ተስፋ እንተ ኣልያትካ፡ እዛ ተስፋ እዚኣ ንኽትጻወር ክትሕግዘካ እያ። ብተጻዋርነት ከኣ ነቲ ዓብዪ መብጽዓ የሆዋ ኽትረኽቦ ኢኻ፣ ሽዑ፡ “ልብኻ ዚደልዮ ንሱ ኺህበካ እዩ።” እወ፡ የሆዋ፡ “ንህያው ዘበለ ዅሉ ብበረኸት” ኬጽግቦ እዩ።—መዝ. 37:4፣ 145:16፣ ሉቃ. 21:19።
ኣብ ኣጋ ሞት የሱስ፡ ሃዋርያቱ ተዘኒቦም ነበሩ። የሱስ ከኣ፡ “ልብኹም ኣይረበሽ። ብኣምላኽ እመኑ፡ ብኣይ እውን እመኑ” ብምባል ኣጸናንዖም። ኣስዒቡ እውን፡ “ኣብ ሓዘን ኴንኩም ኣይክሓድገኩምን እየ። ክመጸኩም እየ” በሎም። (ዮሃ. 14:1-4, 18, 27) እቲ የሱስ እተዛረቦ ቓላት፡ ኣብ ኵሉ እቲ ዝሓለፈ ዘመናት ንዝነበሩ ቕቡኣት ሰዓብቱ፡ ተስፋ ንኺገብሩን ንኺጻወሩን መሰረት ኰይንዎም እዩ። እቶም ንፍቑራቶም ብትንሳኤ ንኺረኽብዎም ዚናፍቑ ሰባት እውን ተስፋ ዚቘርጹሉ ምኽንያት የብሎምን። ከመይሲ፡ የሆዋን ወዱን ሓዚኖም ንኺነብሩ ኣይሓድግዎምን እዮም። ብዛዕባ እዚ ርግጸኛ ኽትከውን ትኽእል ኢኻ።
^ ሕ.ጽ. 3 ስማት ተቐይሩ እዩ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
እንቋዕ ናብ ብርሃነ ልደቱ ኣብጽሓና!
“ ብርሃን ሓቂ ናብ ዓለም መጽአ . . .” (ዮሓ. 1፡9)
‘ብርሃን’፦ ዝተባህለ እቲ ብዕለተ እሑድ ዝተፈጥረ ብርሃን (ዘፍ. 1፡2)፣ ወይ’ውን ካብዚ ናይ ዕለተ ሰንበት ብርሃን ተቐቢአን ብዕለተ ረቡዕ ናይ ዝተፈጥራ ፀሐይ፡ ወርኅን ከዋክብትን ኣይኮነን። እቲ ገባሬ ብርሃናት ከምኡ’ውን እቲ ንልቢ ኵሉ ሰብ ዜብርህን ፍልጠት ዚህብን ናብዚ ዓለም ዝመጸ ብርሃነ ጽድቅ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። (ዮሓ. 1፡9፤ ያዕ. 1፡17) ጐይታ’ውን ብኣምላካዊ ቃሉ “አነ ውእቱ ብርሃኑ ለዓለም/ኣነ ንዓለም ብርሃኑ እየ” (ዮሓ. 8፡12 ፤ 9፡5) ኢሉ እዩ። ሓዋርያ ዮሓንስ ከኣ “እግዚአብሔር ብርሃን እዩ፡ ኣብኡ ከኣ ጸልማት ዝብልዎ ከቶ የልቦን” (1ይ ዮሓ. 1፡5) ከምዝብል ብርሃን፡ እግዚአብሔር እዩ። ብባህርየ መለኮቱ ሓደ እኳ ከቶ ዘይረኣዮ ክርእዮ ውን ዘይክእል፡ ፍጹም ዘይጠፍእ ብርሃን ዘለዎ እዩ።(1ይ ጢሞ. 6፡16)።
ፈጣሬ ብርሃናት እግዚአብሔር፡ ንሰብ ብመልክዑን ብኣምሳሉን ፈጢሩ ኣብ ገነት ኣንበሮ። (ዘፍ. 1፡27) ቀዳማይ ሰብ ኣዳም ከኣ ብብርሃናዊ ሕይወት ይመላላስ ነበረ። እንተኾነ እዚ ብርሃናዊ ሕይወት ካብ ሾብዓተ ዓመት ክኃልፍ ኣይከኣለን። ኣዳምን ሔዋንን ቓል ሰይጣን ሰሚዖም ብርሃን ዝኾነ ትእዛዝ ፈጣሪኦም ብምፍራሶም (መዝ. 119፡105) መርገመ ሥጋን መርገመ ነፍስን፡ ሞተ ሥጋን ሞተ ነፍስን ተፈሪድዎም፣ እግዚአብሔር ካብ ዝኣክል ጐይታ፡ ገነት ካብ ዝመስል ቦታ ተሰጒጎም ወፅኡ። ነቲ ዝተዋህቦም ናይ ጸጋ ብርሃኖም’ውን ኣጸልመትዎ።
ነዚ ክገልጽ እንከሎ “ሰብሲ ክዳን ብርሃን ዝለበሰ ክነሱ ሰብነቱ ኣዕረቐ፡ ናይ ቆርበት ክዳን ኸኣ ተኸድነ” ድኅሪ ምባል “ኦ ኣዳም ፍርዲ ዘምጻእካልናስ እንታይ ጌርናካ ኢና፧ . . . ኦ ሔዋን እንታይ ገበርናኪ፧ ብኣርኣያ ሰማያውያን ክንዲ እንነብርሲ እንሆ ብብዝኂ ኃጢኣት ሥጋና ጸለመ” ከምዝበለ ቅዱስ ኣትናቴዎስ። (ቅዳሴ ኣትናቴዎስ ቍ.26-29)
ካብ ኣዳምን ሔዋንን ጀሚሩ ንኃሙሽተ ሽሕን ኃሙሽተ ሚእትን ዓመት ከኣ ኵሉ ሰብ ንጸልማት ኃጢኣት ክስዕር ዘይክእል ማኅደር ጸልማት ኮይኑ ኣብ ጸልማት ሕይወትን መግዛእቲ ሞትን ነበረ። (ሮሜ 5፡14) እንተኾነ ግና ኣዳምን ደቁን ኣብ ጸልማት ሕይወት ወዲቖም ንኸይተርፉ መፍቀሬ ሰብ እግዚአብሔር፡ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ከምዘድኅኖም ኣተስፈዎም።
በዚ ተስፋ’ዚ ኸኣ ቀዳሞት አበውን፡ ሀብተ ትንቢት ዝተዋህቦም ቅዱሳን ነቢያትን ብመንፈስ ቅዱስ እናተመርሑ፡ “ፈኑ ብርሃነከ ወጽድቀከ/ብርሃንካን ጽድቅኻን ልኣክ” (መዝ. 43፡3) ማለት ካብ ብርሃን ዝተረኽበ ብርሃን እግዚአብሔር ወልድ “ተገለጽ፡ ውረድ፡ ተወለድ” እናበሉ ብተስፋ ይጽበዩ ነበሩ። እንሆ ድማ ነታ ኣብ ጸልማት ኃጢኣትን ጽላሎት ሞት ክሕደትን ዝነበረት ዓለም ንምብራህ ኣካላዊ ቃል እግዚአብሔር ወልድ ኢየሱስ ክርስቶስ ብርሃን ዓለም ንምዃን ፍጹም ሰብ ኮይኑ ከምዝውለድ፡ በመንፈሰ ትንቢት ንዝረኃቐ ኣቕሪቡ፡ ንዝረቐቐ ኣጕሊሑ ኣርኣዮም።
ስለዚ ድማ በዓል ነቢይ ኢሳይያስ፦ ‘ሕዝብ ዘይነብር ውስተ ጽልመት ወጽላሎተ ሞት ብርሃን ዓቢይ ሠረቀ ላዕሌሆሙ/ እቲ ኣብ ጸልማት ዝነብር ሕዝቢ ዓቢይ ብርሃን ረኣየ፣ ነቶም ኣብ ጸልማት ምድሪ ሞት ዝነብሩ ድማ ብርሃን ወፀሎም’ በሉ።። (ኢሳ. 9፡2)
ብርሃን ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ጳውሎስ፣ ‘ወአመ በጽሐ ጊዜሁ ፈነወ እግዚአብሔር ወልዶ ወተወልደ እም ብእሲት/ ጊዜኡ ምስ በጽሐ ድማ እግዚአብሔር ንወዱ ለኣኾ’ሞ ካብ ድንግል ማርያም ተወልደ’ (ገላ. ፬፡፬/4፡4) ኢሉ ከምዝመስከሮ ካብታ “ካልአይቲ ሰማይ” ዝተሰምየት እመ ብርሃን ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ፡ ካብ ነፍሳ ነፍስ ወሲዱ፡ ንዅሉ ሰብ ዘብርህ “ፀሐየ ጽድቅ” ጐይታ ተወልደ። ብልደቱ ኸኣ ጸልማት ተሳዒሩ ብርሃን ደቂ ኣዳም ተመልሰ።
ነዚ ዝረኣዩ ቅዱሳን መላእኽቲ ብታሕጓስ “ስብሐት ለእግዚአብሔር በሰማያት ወሰላም በምድር ሥምረቱ ለሰብእ/ ክብሪ (ምስጋና) ንእግዚአብሔር ኣብ ሰማያት፡ ኣብ ምድሪ’ውን ሰላም ይኹን፡ ኣብ መንጎ’ቶም ሥምረት ኣምላኽ ዘለዎም’ እናበሉ ከመስግኑ ከለዉ፡ ጓሶት ውን ንብርሃን ክርስቶስ ርእዮም ኣመስገኑን ንሕዝቢ መስከሩን። (ሉቃ. 2፡13-20)
“ኦ ኢየሩሳሌም ብርሃንኪ ወፂኡ፡ ክብሪ እግዚአብሔር ከኣ ወፂኡልኪ እዩ እሞ ተንሢኢ ብርሃን ኩኒ። . . . ኣሕዛብ ናብ ብርሃንኪ፡ ነገሥታት ከኣ ናብ ጸዳልኪ ክመጹ እዮም።’ (ኢሳ. 60፡1-3) ዝብል ትንቢት ከምዘሎ ድማ ብኮከብ እናተመርሑ ብወገን ምሥራቕ ዝመጽኡ ሰብአ ሰገል ንኣምላኽነቱ ዝግባእ ሰጊዶም ወርቂ፡ ዕጣንን ከርቤን ገጸ በረኸት ሃብዎ። ካብ እግዚአብሔር ርሒቖም ኣብ ጸልማት ኃጢኣት ዝነበሩ ሕዝብን ኣብ ኣምልኾ ጣዖት ክሕደት ዝነበሩ ኣሕዛብን ብርሃን ክርስቶስ ንምርኣይ በቕዑ።
ስለዚ ካብ ልደቱ ንደኃር ብርሃንና ተመሊሱ፡ ደቂ ብርሃንን ደቂ መዓልትን ኴንና ኣብ ብርሃን ክንነብር ጸጋ ተዋሂብና እዩ። ነዚ ክገልጽ ከሎ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ፡ “ ኀለፈት ሌሊት ወመጽአት መዓልት ወንግድፍ እምላዕሌነ ምግባረ ጽልመት ወንልበስ ወልታ ዘብርሃን/ ለይቲ ኃሊፋ መዓልቲ መጸት። ስለዚ ሥራሕ ጸልማት ካባና ኣርሒቕና ኣፅዋር ብርሃን ንልበስ” (ሮሜ 13፡11) ከምኡ’ውን “እስመ ኵልክሙ ውሉደ ብርሃን አንትሙ ወውሉደ መዓልት ወኢኮንክሙ ውሉደ ጽልመት። ወኢንኑም እንከ ከመ እልኩ አላ ንንቃሕ በሕሊናነ ወንትጋህ ወንጠበብ።/ ንስኻትኩምሲ ደቂ ብርሃንን ደቂ መዓልትን ኢኹም እምበር ደቂ ለይትን ደቂ ጸልማትን ኣይኮንኩምን። እምበኣርከስ ከምተን ዝደቀሳ (ኃሙሽተ ዓያሹ ደናግል) ኣይንደቅስ። እንታይ ደኣ ብሕሊናና ንንቃሕን ነስተውዕልን።” ብምባል የዘኻክረና። (1ይ ተሰ. 5፡5-6 ፣ ኤፌ. 5፡10)
እምበኣር ሎሚ ካባና ዝድለ ነዚ ብልደቱ ዝተመልሰልና ብርሃን ምብራህ፡ ምዕቃብን ደጊም ንከይጽልምት ምጥንቃቕን እዩ። ነዚ ኸኣ “እቲ ዚስዕበኒ ብርሃን ሕይወት ክረኽብ እምበር፡ ብጸልማት ኣይክኸይድን እዩ።” (ዮሐ. 8፡12) ዝበለ ብርሃነ ዓለም ፈጣሪና ብፍጹም ልብና፡ ኃይልናን ብምስዓብ፡ ካብ ተኽሊ ሕይወትና ፍረ ብርሃን ሠናይ ግብሪ ክንፈሪ ይግባእ። (ኤፌ. 5፡8)
ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና’ውን በዚ “ንዅሉ ሰብ ዘብርህ ብርሃን ሓቂ ናብ ዓለም ዝመጸሉ” በዓል ልደት ምኽንያት ገይራ፦ ንእግርና መብራህቲ ንመንገድና ውን ብርሃን ዝኾነ ቓል እግዚአብሔር (መዝ. 119፡105) እናፈጸምና፡ መባርህትና ብሩህ ኮይኑ (ሉቃ. 12፡35) ኣሰር እቶም “አንትሙ ውእቱ ብርሃኑ ለዓለም/ ንስኻትኩም ብርሃን ዓለም ኢኹም . . .” (ማቴ. 5፡14) ዝተባህሉ ቅዱሳን ኣቦታት ክንስዕብ ትምዕደና።
ነዚ ንምፍጻም ጸጋኡ የብዝኃልና! እመ ብርሃን ቅድስት ድንግል ማርያም ብጸሎታን ኣማላድነታን፡ ቅዱሳን ድማ ብተራዳእነቶም ኣይፈለዩና! ኣሜን።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!