text:
ኣብቲ ስነስርዓት መደረ ካብ መንጎ ዘስምዑ ኣዶ መንበር ኮምሽን ሕብረት ኣፍሪካ ኒኮሳዛዛ ዲላሚኒ ዙማ መለስ ዜናዊ ካብ ኩሉ ንላዕሊ ፓን ኣፍሪኣክኒስት ነይሮም ክብላ ኣወዲሰንኦም።
ናይ ቀደም ናይ ናይጀሪያ ፕሬዝዳንት ኦሊሰጎን ኦባሳንጆ ብወገኖም መለስ ዝኾነ ይኽይን ክብሪ ዘይዓብዮም ዓብዪ ሰብ ነይሮም ኢሎምዎም።
ብዓልቲ ቤት ኣቶ መለስ ዜናዊ ወሮ ኣዜብ መስፍን’ውን ሓዘነን ንዝተኻፈለ ንምሉእ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣመስጊነን።
ናይ ኡጋንዳ ፕሬዝዳንት ዩዎሪ ሙሶቮኒ ምሙጋስ ጥራሕ ከይኮነስ ነቲ ትካል ናይ 300 ሽሕ ዶላር ውህብቶ ኣበርኪቶም።
ሱዳን ክልተ ሚሊዮን ዶላር፣ደቡብ ሱዳን ሓደ ሚሊዮን ዶላር፣ጁብቲ ድማ ፍርቂ ሚሊዮን ዶላ ንምሃብ ቃል ኣትየን ኣለዋ።
እዚ ብስም ኣቶ መለስ ዜናዊ ዝተፀውዐ ፋውንደሽን ዓለምለኸ ደረጅኡ ዝሓለወ ትካል ከምዝኸውን ተገሊፁ’ሎ።
እቲ ትካል ቤተ መፃሕፍትን ናይ ምርምር ማእኸል ክውድብን ሰፉሕቲ ኣገልግሎታት ዝህብን ኮይኑ ዝኾነ ይኹን ሰብ ኣትዩ ክዘናግዐሉ ዝኽእል መዘናግዪ እውን ክሰርሐሉ እዩ።
ወ/ሮ ኣዜብ መስፍን ናይቲ ትካል ፕሬዝዳንት ኮይነን ምምራፀን ዕላዊ ኮይኑ ይብል መለስካቸው ኣምሃ ዝለኣኾ ፀብፃብ።


c: text/html

text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ግጽው ላቲናዊ ሥርዓተ ኣምልኾ ዘቅረቦ ክፍሊ ወንጌል ሉቃስ 11.37 ኮይኑ ‘ኪዛረብ እንከሎ ሓደ ፈሪሳዊ ምስኡ ኺምሳሕ ለመኖ፣ ስለዚ ኣትዩ ኣብ መኣዲ ተቐመጠ። እቲ ፈሪሳዊ ቅድሚ ምሳሕ ኪሕጸብ ስለዘይረአዮ ተገረመ። ሽዑ ጐይታና ‘ንስኻትኩም ፈሪሳውያን ንዝባን ጣሳን ጻሕልን ተጽርይዎ ኢኹም። ውሽጥኹም ግን ብኽፍኣትን ዓመጽን ዝመልአ እዩ። ኣንቱም ዓያሹ እቲ ንዝባኑ ዝፈጠረስ ንውሽጡ እውንዶ ኣይገብሮን እዩ። እቲ ኣብ ውሽጢ ዘሎ እሞ መጽውቱ እንሆ እውን ኩሉ ጽሩይ ኪኾነልኩም እዩ።’ ዝብል ነበረ።
ሊቃውንቲ ሕጊ ብኢየሱስ ይዕንቐፉ!
ቅዱስነቶም ነቲ ተጻራሪ ዝመስል መንጎ ኢየሱስን ሕዝቡን ዝነበረ ፍቅርን እቲ ንሱ ዝገረብረሎም ሠናይ ነገራትን ይዝክሩ እሞ በንጻሩ ከኣ ጽልኢ ሊቃውንቲ ሕግን ጸሓፍትን ሰዱቃውያንን ፈሪሳውያንን ከጋግይዎ ሒዅ ዝብሉ ዝነበሩን ይዝክሩ ከምዚ ከኣ ይብሉ።
ልቅሉቃት መቃብር!
ኣብ ናይ ዕለቱ ወንጌል ከምዝሰማዕናዮ ኢየሱስ ነቲ ፈሪሳዊ ዘቅረበሉ ናይ ምሳሕ ዕድመ ይቅበሎ ከመይ ነጻ ሰብ ነበረ ናቲ ዝዓደሞ እውን ይኸይድ። እቲ ፈሪሳዊ ግን ንልማድ ኣይሁድ ብዘይምኽባሩ ብኢየሱስ ይዕንቀፍ ኢየሱስ ከኣ ‘ንስኻትኩም ፈሪሳውያን ንዝባን ጣሳን ጻሕልን ተጽርይዎ ኢኹም። ውሽጥኹም ግን ብኽፍኣትን ዓመጽን ዝመልአ እዩ።’ እንክብል ነታ ሓቂ ተጒ የብላ።
ግብዛት ዘገድሶም ኣምሰሉነት እዩ!
ቅዱስነቶም ኢየሱስ ንኣምሰሉነትን ግብዝናን ክሳብ ክንዲ ኣየናይ ይዂንን ከምዝነበረ ንምግላጽ ኣብቲ ብዛዕባ ሕያዋይ ሳምራዊ ዘቅርቦ ምሳሌ ካብቲ ናይ ኣምሰሉነት ጾምን ምጽዋትን ናይ ረኣዩለይ ስምዑለይ ኩነት ሓሊፎም ናብራ ግብዝነት ቶባ ኢሎም ክሓድጉ ይምሕጸን። ከመይ ከምዚኦም ዚኣመሰሉ ሰባት ሎሚ እውን ኣብ መንጎና ከምዘለውን ስም ሰብ ከጥፍኡን ሕይወት ሰብ ክቐትሉን ክሳብ ገንዘብ ምኽፋል ድሕር ዘይብሉ ከምኡ እውን ሰባት ዘይወዓሉሉን ዘይገበርዎን ነገራት ከምዝገብርዎ ከም መልክዕ ዜና ንምቅራብን ሰባት ንምጽላምን ድሕር ዘይብሉ ሎሚ እውን ኣለው ኢሎም። እቲ ጸገም ግን ይብሉ ቅዱስነቶም ክንዮ እዚ ድርቅና እዝን ክንዮ እዚ ግብዝና እዝን ወትሩ ዓቢ ጸገም ከምዘሎ እዩ። ስለዚ ካብ ከምዚኦም ዚኣመሰሉ ሰባት ምናዳ ከኣ ክርስትያን ምእመናንስ ይኹን ውሉደ ክህነት ክንጥንቀቅን ልብናን መንፈስናን ንጐይታ ክንከፍትን ብምዝኽኻር ስብከቶም ዛዘሙ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣብ ዓለምና ንደቂ ሰባት ልዕሊ ፈኰስትን ከበድትን ኣጽዋር ዝቐትሎ: ሓቂ ምጥፋእ ዘዕንዎ ይበዝሕ። ሓቂ ምዝራብን ሓቂ ምምስካርን ንደቂ ሰባት ክራኸቡን ክተኣማመኑን ካብ ዝግበር ሓደ እዩ። ከመይሲ ሓሶት መናቘትን መፈላለይን ስለዝኾነ።
ሓቂ ኩሉ ግዜ ንሓባጥ ጎባጥ ዘጣጥሕ፥ ንሓርፋፍ ዘልምጽ፥ መግለጺ ናይ ክብረትን ክብደትን ዘለዎ ሰብ እዩ። ሓቂ በቲ ናትካ እምነት ስለዝተዛረብካ ዘይኮነስ ነቲ ናትካ ሓሳብ ይኹን ርእይቶ ምስ ናይ ካልኦት ዝተፈላለየ ሓሳብን ርእይቶን ኣወሃሂድካን ኣወዳዲርካን እኹል ሓበረታ ረኺብካን እትዛረቦ ምኽኣል እዩ። በዚ ኣገባብ እዚ ተበጊስካ እትብሎ ከባቢኻን ሕብረተሰብካን ብዓይኒ ቅኑዕነትን ግሉጽነትን ክጥምተካ ይኽእል እሞ ኣባኻ እምነት የሕድር።
ልክዕ እዩ ካብ ክሳድ ንላዕሊ ሓቂ ዘይኮነ ዘረባ ክወጽእ ይኽእል እዩ። ንኣብነት ከምዚ ፕረሲደንት ኢሰያስ ኣብ ኣዋሳ ከይዱ ዘቕረቦ ዘረባ ንመልከት። ‘ህዝቢ ኢትዮጵያ ከም ዶክተር ኣቢይ ዝኣመሰለ መራሒ ክረክብ ከሎ ናይ ብሓቂ ዘሕጉስ እዩ። ኣነ ውን እታ ሓላፍነተይ ንዕኡ ሂበዮ ኣሎኹ። ንሱ ክመርሓና ይኽእል እዩ።’ ክብል ደምዲሙ። እዚ ኣበሃህላ እዚ ብርግጽ ካብ ልቢ ዝነቐለ ከምዘይኮነ፡ ግን ድማ ምናልባት ካብቲ ድሙቕ ኣቀባብላ ተመሲጡ ዝተባረቖ ክኸውን ይኽእል እዩ።
ይኹን እምበር ናይ ላግጽን ናይ ዳእላን ዘይኮነስ ዕላዊ መድረኽ ስለዝኾነ ድማ ብዙሕ ትርጉም ክወሃቦ ይከኣል እዩ። ሓደ ካብኡ ምናልባትዶኾን ዶክተር ኣቢይ መራሕ ክልቲኤን ሃገራት፡ ኢሰያስ ድማ ምክትሉ ክኸውን ተሰማሚዖም ይኾኑ ናብ ዝብል ጭቡጥ ዘይኮነ ሓሳባት ክወስደካ ይኽእል እዩ። ብዝኾነ እቲ ጉዳይ ከይዱ ከይዱ ሓቂ ከምዘይኮነ ድማ ክልቲአን ሃገራት ተኸባቢረንን ተሓባቢረንን ክብልጽጋን ክምዕብላን ዝግበር ስምምዕ ዝጽላእ ኣይኮነን። ካብ ኩሉ ዝበለጸ ድማ እቲ ንዓለም ዘስካሕክሕን ቅሳነት ዝኸልእን ብዝተሰነዐ ዘመናዊ ኣጽዋር ውግእ ዝካየድ ውግእ ደው ምባል ጽቡቕ ብስራት እዩ።
ኣቶ ኢሰያስ ካብቲ ንዶክተር ኣቢይ ኣብ ኣስመራ ዝገበረሉ ኣቀባብላን፥ ዶክተር ኣቢይ ንኣቶ ኢሰያስ ዝገበረሉ ኣቀባብላን ኣዚዩ ዝፍለ፥ ድሙቕን፥ ካብቲ ዘፍረይዎ ህያብ ዝተዋህበሉ ክኸውን እንከሎ፥ ኣቶ ኢሰያስ መንፈሱ ስምዒቱ ከም ዝተሰርቀ ይረኣየካ። ከምቲ ኣቦታትና ”ዘለዎ ይምዘዝ ዘይብሉ ይፍዘዝ።” ኢሎም ዝምስሉ እዩ ነገሩ። ኣቶ ኢሰያስ ንዕስራን ሸውዓተን ዓመታት ዝኣክል ዘፍረዮ ስለዘይብሉ፥ ናብቲ ብጸጋ ኣምላኽ ዝተዓደልናዮ በለስ ከይዱ ኢዩ ህያብ ሂቡ። እወ! ኣቶ ኢሰያስ ንህዝቢ ኤርትራ ሰላምን ቅሳነትን ከሊኡ፥ ብቑጠባን፥ መሃዝነትን ከይምዕብልን ከይስልጥንን ጅሆ ስለዝሓዞ እንታይ ኣፍርዩ እሞ ካብ ዘፍረዮ ሂያብ ክህብ። እዚ ኩሉ ተደማሚሩ ኣቶ ኢሳይያስ በቲ ዝተገብረሉ ሕሉፍ ኣቀባብላ፥ ናብ ዓጀውጀው ከምዝኣቱ ፍሉጥ እዩ። እቲ ንኢሳይያስ ዘሻቕሎ ሓቂ እዚ ጥራሕ መኣስ ኮይኑ፥ ካብቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ኣብ ኤርትራ ክንዲ ፍረ ኣድሪ ትኣክል እውን ኣይተራእየን።
ኣብ ኢትዮጵያ እሱራት ተፈቲሖም፥ ተቓወምቲ ብሰላማዊ ኣገባብ ክቃለሱን ተወዳደርቲ ክኾኑን ብዝተኣወጀ ዳርጋ ኩሎም ነቲ ጸዋዒት ተቐቢሎም ካብ ወጻኢ ናብ ሃገሮም ኣትዮም መንግስቲ እናተባብዖም መደባቶም ይሰርዑ ኣለዉ። ኣቶ ኢሰያስ ግና ነታ ሓቂ ደፊኑ፥ ብሽጣራን ብሽርሕን ምድንጋርን ልቡ ከየንጸሀ፡ ንልቢ ህዝቢ ብዘዕሹ ቃላት ንዓመታት ክጥብር ጸኒሑ። ሎሚ ግና እታ ሓለንጊ ናይ ሓቂ ሰላሕ እናበለት ትመጾ ኣላ። ስለዚ እዚ ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ፖለቲካዊ ምዕብልና ናብ ኤርትራ እውን ክልሑዂ ምዃኑ ናይ ግዜ ሕቶ ጥራሕ እዩ። ኣቶ ኢሰያስ በዚ ርኡይ ነገር ተደፊኡ እሱራት ክፈትሕ እንተጀሚሩ፡ ነቶም ብዘይፍርዲ ብውልቃዊ ጭካነኡ ዝሞቱኸ ካበይ ከምዝጽኦም እዩ። በየን ስለምንታይ ጠፊኦም ምስተባህለኸ እንታይ ከመኻኒ እዩ? እታ ሓቂ እምበኣር ኣብዚ ህሞት ክትሓንቆ ምዃና ኣቶ ኢሰያስ ዘይርዳእ ኣይኮነን። ዋላ ከምታ ዝጸናሕኩዋ ደሪቐ ክቕጽል እየ እንተበለ እውን ደጊም እታ ከተህድሞ ዝጸንሐት ሓቂ ኣይክትምሕሮን እያ።


text:
እቶም ሰልፈኛታት ምርጫ ቦርድ ቅድሚ ናይ ዝመጽእ ዓመት ምርጫ ክቕየር ኣለዎ ዝብል ስምዕታ ብምስማዕ ነቲ ተቃውሞ ዘካየዱ ክኾኑ ከለው ተቃወምቲ መንግስቲ ዝኾኑ ድማ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሶኑይ ነቲ ተቃውሞ ከምዝቕጽሉ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ቃል ምእታዎም ይፍለጥ። ምርጫ ቦርድ ብወገኑ ንስምዕቶም ከምዝነጸጎ ኣፍሊጡ’ሎ።
ተቃወምቲ መንግስትን ደገፍቶምን ሶኑይ ናብ ጎደናታት ዋና ከተማ ኬንያ ናይሮቢን ካልኦት ቦታታት’ታ ሃገረን ብምውጻእ ምርጫ ቦርድ’ታ ሃገር ካብ መዝነቱ ከልግስ ስምዕቶኦም ብተቃውሞ ምስምዖም ተገሊጹ።
ኣባላት ተቃወምቲ ፓርቲታት ናብ ቤት ጽሕፈት ምርጫ ቦርድ ብምኻድ ተቃውሞኦም ከስምዑ እዚ ካልኣይ ጊዜ ምኳኑ’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ሰልፈኛታት ንህንጻ’ቲ ምርጫ ቦርድ ክቆጻጸሩ ኣብ ዝፈተንሉ ንሰልፈኛታት ንምብታን ፖሊስ ዘንብዕ ጋዝ ምጥቓሙ እቲ ኩነታት ንኣስታት ሓደ ሰዓት ምቅጻሉ ብሰንኪ እቲ ዝተፈጥረ ህውከት ገለ ተማሃሮ ናብቲ ተቃውሞ ምጽንባሮም’ውን ተገሊጹ።
ቀዳማይ ሚኒስትር’ታ ሃገር ነበር ራይላ ኦዲንጋ ተቃወምቲ ብሰላማዊ መንገዲ ተቃውሞኦም ከስምዑ ብምጽዋዕ ከምዚ ኢሎም።
‘ ኣብዚ ተአኪብና ዘለና ኣባላት ሕብረት ንለውጢን ዲሞክራሲን ገበነኛታት ዘይምኳንና ንዓለም ክንነገር ኢና። ንሕና ሰላም ንፈትው ህዝቢ ኢና። ንፖሊስ ኮነ ንሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት ናኪሰሪ ሰላማዊ ዝኾነ ተቃውሞ ከምነኻይድ ነጊርናዮም ኢና።’
ተቃወምቲ ጉጅለታት እቲ ምርጫ ቦርድ ኣብ ምርጫ 2013 ዓ.ም.ፈ ናብ ኣብ ስልጣን ዘሎ ፓርቲ ምድላውን ብፍላይ ኣብ ምቁጻር ድምጺ ኣብ ዝተኻየደ ሪፈረንደም ንለውጢ መሬትን ምርጫን ብምባል ይኸሱ።
ኣቦ መንበር’ቲ ምርጫ ቦርድ ኣይሳክ ሃሰን ሶሉስ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ ቃል ተቃወምቲ ካልእ ስምዒታዊ ዝኾነ ክስታት ኣብ ልዕሊ’ቲ ምርጫ ቦርድ ምቅራቦም ብምግላጽ እቲ ዘቅረብዎ ክስታት ሓቅነት እንተልይዎ እቲ ምርጫ ቦርድ ኣብቲ ናይ 2017 ዓ.ም.ፈ ምርጫ ክሳተፍ ዘይበቕዓሉ መረጋገጺ ከቕርቡ ሓቲቶም’ለው።
ቀዳማይ ሚኒስትር ነበር ሚስተር ኦዲንጋ ግን ኬንያዊያን ኣብ እዋን ምርጫ ብዝፍጸሙ ሸፈጥ ከምዝደኸሙን እቲ ተቃውሞ ከምዝቕጽል ይገልጹ።
መራኸቢ ብዙሃን ኬንያ ሰንበት ኣብ ዘውጽእዎ ሪፖርት መራሒ’ቲ ምርጫ ቦርድ ተቃወምቲ ነቲ ቦርድ ምፍርራሕ እንተቀጺሎም ኣብቲ ናይ ዝመጽእ ዓመት ምርጫ ከይሳተፉ ከምዝእግድዎም ኣጠንቂቖም’ለው።
ቤት-ምኽሪ ዘይመንግስታዊያን ትካላት ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ፖለቲካዊ መራሕትን ካልኦት እቲ ጉዳይ ዝምልከቶም ኣካላት ብዛዕባ ተአማኒንት እቲ ምርጫ ቦርድ ክዘራረቡ ጸዊዖም’ለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ምዕራፍ ዕስራን ክልተን
ቃል ምስ ጸሎት
“ኣባይ እንተ ጸናዕኩም፣ ቃለይውን ኣባኻትኩም እንተ ሓደረ፣ እትደልይዎ ዘበለ ትልምኑ እሞ ይዀነልኩም።” (ዮሃንስ 15፣7)
ኣብ መንጐ ቃልን ጸሎትን ዘሎ ኣዚዩ ኣገዳሲ ዝምድና፣ ካብቶም ዝቐለሉን ቀዳሞትን ትምህርትታት ክርስቲያናዊ ህይወት ሓደ እዩ። ከምቲ ሓድሽ ዚደሓነ ኣህዛብ ዚበሎ፣ እጽሊ - ነቦይ ይዛረቦ፤ የንብብ - ኣቦይ ይዛረበኒ። ቃል ኣምላኽ፣ ቅድሚ ጸሎት፣ ኣቦ ኣየናይ ነገር ምዝልምን ከምዝህበኒ፣ ኣነጺሩ ብምርኣይ የዳልወኒ።
ኣብ ጸሎት፣ ቃል ኣምላኽ፣ ንእምነተይ ውሕስነትን ልማኖኡን ብምሃብ የበርትዓኒ። ከምኡ ከኣ ድሕሪ ጸሎት፣ ቃል ኣምላኽ፣ ብመንፈስ ድምጺ ኣቦ ክሰምዕ ብምግባር፣ ናይቲ ዝጸለኹዎ መልሲ የምጽኣለይ። ጸሎት ብሓደ ወገን ዚፍጸም፣ ውልቀ ዘረባ ዘይኰነ፣ እኳ ደኣ ብኽልተ ወገናት ዝግበር፣ ዝርርብ፣ ወይ ዘተ ኢዩ። እቲ ናተይን እቲ ዝምልሰለይ ድምጺ ኣምላኽን፣ ኣገዳሲ ክፋሉ ኢዩ።
ድምጺ እግዚኣብሄር ምስማዕ፣ ንሱ ነቲ ናተይ ከምዝሰምዖ፣ መረጋገጺ ምስጢር ኢዩ። “እዝንኻ ጽሎ፣ ስማዕ ከኣ፣” “ኣእዛንካ ናባይ የቕልባ፣” “ድምጸይ ስማዕ፣” እዘን ቃላት፣ ኣምላኽ ንሰብ፣ ከምኡ ከኣ ሰብ ንኣምላኽ ዝዛረበን ኢየን። እቲ ናቱ ምስማዕ፣ ኣብ’ቲ ናትና ምስማዕ ይምርኰስ። እቲ ኣብ ውሽጠይ ዝኣትው ቃሉ፣ እቲ ቃለይ ኣብኡ ናይ ዘለዎ ሓይሊ መለክዒ ኢዩ። ቃል ኣምላኽ ንዓይ እንታይ ምዃኑ፣ ንሱ ባዕሉ ንዓይ እንታይ ከምዝዀነ መፈተኒ ኢዩ። ከምኡውን ናብኡ ዝገብሮ ጸሎት፣ ብቕኑዕ ድሌት እፍጽሞ ከምዘሎኹ መርኣዪ ኢዩ።
የሱስ፣ ኣብ መንጐ ቃሉን ጸሎትናን ዘሎ ዝምድና ክገልጽ፣ ከምዚ ስዒቡ ዘሎ ኢሉ፣ “ኣባይ እንተ ጸናዕኩም፣ ቃለይውን ኣባኻትኩም እንተ ሓደረ፣ እትደልይዎ ዘበለ ትልምኑ እሞ ይዀነልኩም።” እዚ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ቃል ዝተክኦ፣ ነቲ ካልእ መግለጺ ምስ ንዕዘብ፣ ዓሚቕ ኣገዳስነት ናይዚ ሓቂ ይንጽር። የሱስ፣ ካብ ሓደ ግዜ ንላዕሊ፣ ከምዚ ስዒቡ ዘሎ ኢሉ፣ “ኣባይ ጽንዑ ኣነውን ኣባኻትኩም።” ንሱ ኣባና ምጽንዑ፣ መመላእታን ዘውዲን፣ ንሕና ኣብኡ ናይ ምጽናዕና ኢዩ። ግና ኣብዚ፣ ኣብ ክንዲ፣ “ንስኻትኩም ኣባይ ኣነውን ኣባኻትኩም፣” ዚብል፣ “ንስኻትኩም ኣባይ ቃለይውን ኣባኻትኩም” በለ። ናይ’ቲ ቃሉ ምጽናዕ፣ ማዕረ ናቱ ምጽናዕ እዩ።
እቲ ኣብ ክርስቶስ ዘሎ ቃል ኣምላኽ፣ ኣብ መንፈሳዊ ህይወትና፣ ብፍላይ ድማ፣ ኣብ ጸሎትና ክህልው፣ ከመይ ዝበለ ኣጋጣሚ ተኸፊቱልና ኣሎ። ኣብ ቃላት ሰብ፣ ገዛእ ርእሱ ይገልጽ። ብተስፍኡ ገዛእ ርእሱ ኣሕሊፉ ሃበ። ምስቲ ነቲ ተስፍኡ ዝርከብ ሰብ፣ ገዛእ ርእሱ ጠመረ። ምእንቲ ነቲ ዝእዘዞ ጐይታኡ ክኸውን ደሊዩ፣ ከምገዛእ ኣካሉ ገይሩ ድማ፣ ክመርሖን ክጥቀመሉን፣ ፍቓዱ ኣብ ትእዛዛቱ ኣፍለጠ። ብመገዲ ቃላትና ኢዩ፣ መንፈስ ምስ መንፈስ ዝሓብር። ስለ ዝዀነ ድማ፣ መንፈስ ሓደ ሰብ፣ ገዛእ ርእሱ ናብቲ ካልእ ከስግርን ከመሓላልፍን ይኽእል። ቃል ሰብ ምስ ተሰምዐን ተቐባልነት ምስ ረኸበን፣ ከምኡውን ብግቡእ ምስ ተታሕዘን ምስ ተኣዘዘን ኢዩ፣ ኣብ ልዕሊ ካልእ ሰብ ክሓድር ዝኸእል። እዚ ኵሉ ግና፣ ብምንጽጻርን ብኣዚዩ ውሱንን ደረጃ ኢዩ።
ግና እግዚኣብሄር፣ እቲ መወዳእታ ዘይብሉ፣ ብዕኡ ኵሉ ነገር፣ ህይወትን ሓይሊን ዝረኸበ፣ መንፈስን ሓቅን ዝዀነ፣ ትርጉም እዘን ቃላት ብልዑል ዕሙቐት ይገልጾ። ኣምላኽ ባዕሉ በተን ናቱ ቃላት ክዛረብ ከሎ፣ ካብቲ ንሕና እንርድኦ ንላዕሊ፣ ነቶም ነዘን ቃላት ዝተቐበሉ፣ ብርግጽ ገዛእ ርእሱ፣ ፍቕሩን ህይወቱን፣ ፍቓዱን ሓይሉን፣ ሂቡ ኢዩ። ምእንቲ ነፍሲ ወከፍ ተስፋ ክንጭብጥን ክንውንንን ክንኽእል፣ ገዛእ ርእሱ ንዓና ኣሕሊፉ ሂቡና ኢዩ። ምእንቲ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ትእዛዝ፣ ፍቓዱ፣ ቅድስንኡን ፍጹምነቱን ክንካፈል፣ ገዛእ ርእሱ ንዓና ኣሕሊፉ ሂቡና ኢዩ። እግዚኣብሄር፣ ኣብ ቃል ኣምላኽ፣ ገዛእ ርእሱ ሂቡና ኢዩ። ቃሉ ድማ፣ እቲ ዘልኣለማዊ ወዲ፣ የሱስ ክርስቶስ ባዕሉ ኢዩ። ስለዚ ኵለን ናይ ክርስቶስ ቃላት፣ ብምልኣት መለኾታዊ ኣስልጦ ህይወትን ሓይሊን ዘለወን፣ ቃል ኣምላኽ ኢየን። “እዘን ኣነ ዝነገርኩኹም ቃላት፣ መንፈስ ኢየን ህይወትውን ኢየን።”
እቶም ኣብ ልዕሊ ጸማማትን ዓባሳትን መጽናዕቶም ዘካየዱ፣ ሓይሊ ምዝራብ ክንዴናይ ኣብ ሓይሊ ምስማዕ ከምዝምርኰስ፣ ከምኡውን ኣብ ህጻናት ደድሕሪ ጉድለት ምስማዕ፣ ጉድለት ምዝራብ ከምዝስዕብ ይሕብሩ። እዚ ብሓፈሻ ሓቂ ኢዩ። ኣብ እንሰምዓሉ ንዛረብ። እዚ ምስ እግዚኣብሄር ኣብ ዘሎና ልዑል ርክብውን ሓቂ ኢዩ። ጸሎት ንምቕራብ፣ ገለ ድሌትና ንምዝራብን ገለ ተስፋታት ንምጥላብን፣ ብጥበብ ሰብ ካብ ሰብ ክንመሃሮ እንኽእል ቀሊል ነገር ኢዩ። ይኹንምበር ብመንፈስ ክንጽሊ፣ ናይቲ ዘይርአ ዓለም ሓይልታት ዝጸልውን ተጽዕኖ ዘሕድርን፣ ንእግዚኣብሄር ዝትንክፍ ቃላት ክንዛረብ፣ ከምዚ ዚበለ ጸሎት፣ ከምዚ ዚበለ ዘረባ፣ ምሉእ ብምሉእ ድምጺ እግዚኣብሄር ኣብ ምስማዕና ይምርኰስ።
እግዚኣብሄር ዝዛረቦ ድምጺን ቋንቋን ክሳብ ዝሰማዕና፣ ከምኡውን ኣብ ቃላት ኣምላኽ፣ ሓሳቡ፣ ኣእምሮኡን ህይወቱን፣ ኣብ ውሽጢ ልብና ክሳብ ዝኣተወ፣ እግዚኣብሄር ብዝሰምዖ ድምጺን ቋንቋን ምዝራብ ክንመሃር ኢና። ናይ ተመሃራይ እዝኒ ዘለዎ ኢዩ፣ ኣብ ጸጽባሕ ዝነቕሕ፣ ናይ ምሁራት ልሳን ዝህልዎ፣ ንእግዚኣብሄርን ንሰብን ብልክዕ ክዛረብ ዝኽእል። (ኢሳ 50፣4)
ድምጺ እግዚኣብሄር ምስማዕ፣ ቃል ኣምላኽ ብተገዳስነት ካብ ምምርማር ይዓቢ ኢዩ። ምስ እግዚኣብሄር ሒደት ሕብረት ዘለዎ፣ ቃል ምምርማርን ምፍላጥን ይህልው ይኸውን። ይኹንምበር፣ ካብ እግዚኣብሄር ባዕሉ፣ እቲ ቃል ህያው ሓይሊ ዀይኑ ዝመጻሉ፣ ኣቦ ኣብ ዘለዎን ብመሪሕነት መንፈስን፣ ነቲ ቃል ምንባብ ኣሎ። ብድምጺ ኣቦ ባዕሉ ኢዩ፣ ምስኡ ውልቃዊ ሕብረት ንፍጽም። እቲ ኣብ ልቢ ዝኣትው፣ ህያው ድምጺ ኣምላኽ ኢዩ፣ በረኸትን ሓይሊን ዘምጽእ። ከምኡውን ተመሊሱ ልቢ ኣምላኽ ዝትንክፍ፣ ህያው ዝዀነ እምነት ዘበራብር።
ሓይሊ ምእዛዝን ምእማንን፣ ኣብ ምስማዕ እዚ ድምጺ ይምርኰስ። እቲ ቀንዲ ነገር፣ እግዚኣብሄር ግድን ግበሩዎ ዚበለና ነገር ምፍላጥ ዘይኰነ፣ እኳ ደኣ እግዚኣብሄር ባዕሉ ከምዝበለና ምፍላጥ ኢዩ። ነቲ ምእዛዝ ዘስዕብ፣ እቲ ሕጊ ኣይኰነን፣ ከምኡውን እቲ መጽሓፍ ኣይኰነን፣ ቅንዕና እንታይ ምዃኑ ምፍላጥውን ኣይኰነን፣ እኳ ደኣ እቲ ውልቃዊ ጽልዋን ህያው ሕብረትን ኣምላኽ ኢዩ። ከምኡ ከኣ እምነትና ዘበራብርን ብጸሎት ክንእመን ዝገብረናን፣ እግዚኣብሄር ዘተስፈዎ ነገር ምፍላጥ ኣይኰነን፣ እኳ ደኣ እግዚኣብሄር ባዕሉ ነቲ ተስፋ ዝሃበ ምዃኑ ኢዩ። እግዚኣብሄር ብምልኣት ምዚህልው ጥራይ ኢዩ፣ ዘይምእዛዝን ዘይምእማንን ዝጠፍእ።
“ኣባይ እንተ ጸናዕኩም፣ ቃለይውን ኣባኻትኩም እንተ ሓደረ፣ እትደልይዎ ዘበለ ትልምኑ እሞ ይዀነልኩም።” ኣብተን መድሕና ባዕሉ ዝሃበን ቃላት፣ እዚ እንታይ ማለት ምዃኑ ንርኢ። እዘን ቃላት ኣባና ክህልዋና ይግባእ፣ ኣብ ፍቓድናን ኣብ ህይወትናን ክኣትዋ፣ ኣብ ባህሪናን ኣብ ጠባይናን ክፋረያ ይግባእ። ኣብ ልዕሌና ጸኒዖም ክህልዋና ይግባእ። ብምሉኡ ህይወትና፣ ኣብ ውሽጥና ናይ ዘለዋን ናይ ዝመልኣን ቃላት መርኣዪ ኢዩ። እተን ቃላት ብውሽጢ ንክርስቶስ የግህዳ። ህይወትና ድማ፣ ብግዳም ንዕኡ የግህዳ። ቃላት ክርስቶስ ኣብ ልብና ምዚኣትዋን ምዚጸልውዎን ኢዩ፣ ቃላትና ኣብ ልቡ ኣቲዩ ክጸልዎ ዝኽእል። ጸሎተይ ኣብ ህይወተይ ይምርኰስ። ቃላት ኣምላኽ፣ ንዓይን ኣባይን እንታይ ማለት ምዃኑ፣ ቃላተይውን ናብ ኣምላኽን ኣብ ኣምላኽን ከምኡ ይዀና። ኣነ እግዚኣብሄር ዚበሎ ምዝገብር፣ እግዚኣብሄር ድማ፣ ኣነ ዚበልኩዎ ክገብር ኢዩ።
ቀዳሞት ቅዱሳን፣ ነዚ ኣብ መንጐ ቃል ኣምላኽን ናትና ቃልን ዘሎ ዝምድና፣ ክንዴናይ ኣጸቢቖም ይርድእዎ ነበሩ፣ ከምኡውን ምስኦም ጸሎት ክንዴናይ ብሓቂ ናይቲ እግዚኣብሄር ክዛረብ ከሎ ናይ ዝሰምዑዎ ፍቕራዊ መልሲ ነበረ! እቲ ቃል፣ ተስፋ እንተ ዀይኑ፣ ኣምላኽ ንዝተዛረቦ ግድን ክገብር ይጽበዩዎ ነበሩ። “ከምዝበልካዮ ይኹን፣” “ጐይታይ፣ ንስኻ፣ ከምዝበልካዮ፣” “ከምተስፋኻ፣” “ከምቓልካ፣” ኣብ ዚብላ መግለጺታት፣ እቲ እግዚኣብሄር ዝሃቦ ተስፋ፣ ሱርን ህይወትን ኣብ ጸሎት ናይ ዝዛረቡዎ ነገር ምዃኑ ኣመስከሩ።
እቲ ቃል ትእዛዝ እንተ ዀይኑ፣ ጐይታ ከምዝበሎ ጥራይ ኢዮም ጌሮም፤ “ኣብራም ከኣ ከምቲ እግዚኣብሄር ዝበሎ ኸደ።” ህይወቶም ምስ ኣምላኽ ብቓልን ብሓሳባን እናተለዋወጥካ ሕብረት ምፍጻም ኢዩ፣ ነይሩ። ኣምላኽ ዝተዛረቦ ይሰምዑን ይገብሩን ነበሩ። ንሳቶም ዝተዛረብዎ ከኣ፣ ኣምላኽ ይሰምዕን ይገብርን ነበረ። ክርስቶስ፣ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዝዛረበና ቃል፣ ምእንቲ ንዓና ክፍጽመልና፣ ብምልኣት ገዛእ ርእሱ ሂቡ ኢዩ። ንሱ፣ ነፍሲ ወከፍ ቃል ምእንቲ ክፍጽሞን ክንቕበልን፣ ኵለንትናና ክንህብ ይሓትት ኢዩ።
“ቃለይ ኣባኻትኩም እንተ ሓደረ፣” እዚ ቅድመ-ኵነት ቀሊልን ንጹርን ኢዩ። ኣብ ቃሉ ፍቓዱ ተገሊጹ ኢዩ። ከምቲ ቃሉ ኣባይ ዝሓድር፣ ፍቓዱ ድማ ይገዝኣኒ። ፍቓደይ፣ ምእንቲ ብናቱ ፍቓድ ክምላእ፣ ባዶ መትሓዚ ኣቕሓ ይኸውን። ፍቓደይ፣ እቲ ናቱ ፍቓድ ዓትዒቱ ዝሕዞ፣ ድልው መሳርሒ ይኸውን። ንሱ ውሽጠይ ይመልኦ። እዙዝ ብምዃንን ንእምነት ተግባራዊ ብምግባርን፣ ፍቓደይ ዝያዳ ይተርር። ምስኡ ከኣ፣ ዓሚቕ ውሽጣዊ ስኒት ይህልዎ። ንሱ፣ እቲ ናቱ ፍቓድ ጥራይ፣ ፍቓዱ ክኸውን ክእመን ይኽእል። ነቲ ተስፋ ክህብ ኣይሰግእን ኢዩ፣ “ኣባይ እንተ ጸናዕኩም፣ ቃለይውን ኣባኻትኩም እንተ ሓደረ፣ እትደልይዎ ዘበለ ትልምኑ እሞ ይዀነልኩም።” ነቶም ኵሎም ዝተኣመኑዎን ዝተግበሩዎን፣ ብሓቂ ግሁድ ክገብሮ ኢዩ።
ደቀ መዛሙርቲ ክርስቶስ! ሰበብ እቲ ዘይተመልሰ ጸሎትናን ልምሰት ጸሎትና፣ ንጥበብን ፍቓድን ኣምላኽ ተገዛኢ ምዃን ምዃኑ፣ ሰሊምና ኣብ እነመኻንየሉ፣ እቲ ቀንዲ ምኽንያት ድኽመት ጸሎትና፣ ድኹም ህይወትና ምዃኑ ዝያዳ እናነጸረልና ዶ ኣይመጸን።
ካብ ኣፍ ኣምላኽ ዝመጻና ቃል ገይሩ፣ ንሰባት ዘበርትዕ ነገር የልቦን። ብዕኡ ክንነብር ይግባእ። ቃል ክርስቶስ ምስ እነፍቅር፣ ብዕኡ ምስ እንነብር፣ ኣባና ምስ ዝሓድር፣ ብምእዛዝን ብግብሪን ክፋል መንነትና ምዝኸውን፣ ምስ ክርስቶስ ሓደ ምዝገብረና፣ ንእግዚኣብሄር ክንትንክፍን ክንሕዞን፣ ብመንፈስ ብቑዓት ንኸውን። ኵሉ ናይ ዓለም ዘበለ ክሓልፍ ኢዩ። እቲ ፍቓድ ኣምላኽ ዝገብር ግና፣ ዘልኣለም ክጸንዕ ኢዩ። ልብናን ህይወትናን፣ ንቓላት ክርስቶስ ኣሕሊፍና ንሃብ። ልብናን ህይወትናን፣ ነተን ኵለንትንኡ ወትሩ ዝሃበን ቃላት ኣሕሊፍና ንሃብ። ልብናን ህይወትናን፣ ነቲ ህያው መድሕን ኣሕሊፍና ንሃብ። ነቲ ተስፋ ድማ፣ ብልዑል ክነስተማቕሮ ኢና። “ኣባይ እንተ ጸናዕኩም፣ ቃለይውን ኣባኻትኩም እንተ ሓደረ፣ እትደልይዎ ዘበለ ትልምኑ እሞ ይዀነልኩም።”
"ጐይታ፣ ምጽላይ ምሃረና!"
ብሩኽ ጐይታ! ኣብዛ መዓልቲውን እንደገና ትምህርትኻ ግርህነተይ ኣፍሊጡኒ። ብኸመይ ጸሎተይ ምእማንን ዓወትን ከምዝጐድሎ ርእየ። ካብቲ ንስኻ ትዛረበኒ ንላዕሊ፣ ናባኻ ኣብ ምዝራብ ኣድሂበ። ምስጢር እምነት እዚ ስዒቡ ዘሎ ምዃኑ ኣይተረድኣንን፦ እቲ ህያው ቃል ኣብ ነፍሲ ብዝሓድሮ መጠን ጥራይ ኢዩ፣ ብዝሒ እምነት ክህልው ዝኽእል።
ቃልካውን ብንጹር ምሂሩኒ ኢዩ። ነፍሲ ወከፍ ሰብ ንምስማዕ ቅልጡፍ፣ ንምዝራብ ደንጓዪ ይኹን። ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ንምዝራብ ልብኻ ኣይቐልጥፍ። ጐይታ፣ ቃላትካ ናብ ህይወተይ ምዝወስድ ጥራይ፣ ቃላተይ ናብ ልብኻ ከምዝኸይድ ምሃረኒ። ቃልካ ኣብ ውሽጠይ ህያው ሓይሊ እንተ ዀይኑ፣ ምሳኻውን ህያው ሓይሊ ይኸውን። ኣፍካ ዝተዛረቦ፣ ኢድካ ክፍጽሞ ኢዩ።
ጐይታ! ካብ ዘይግዙር እዝኒ ኣድሕነኒ። ምእንቲ ድምጺ ኣቦ ክሰምዕ ጸጽባሕ ዝነቅሕ፣ ናይ ተመሃራይ ክፉት እዝኒ ሃበኒ። ከምቲ ንስኻ ዝሰማዕካዮ ጥራይ ትዛረብ፣ ዘረባይውን ናይቲ እትዛረበኒ መቓልሕ ይኹን። “ሙሴ ምስኡ ንምዝራብ ናብ ድንኳን ምርኻብ ምስ ኣተወ፣ ካብቲ ኣብ ልዕሊ ታቦት ምስክር ዘሎ መኽደን መተዓረቒ፣ እቲ ድምጺ ኺዛረቦ ይሰምዕ ነበረ።” ጐይታ፣ ምሳይውን ከምኡ ይኹን። እቲ ቃልካ ዝሓደሮን ዝርኣየሉን፣ ህይወትን ባህሪን፣ ነቲ ምሉእ በረኸት መዳለዊ ይኹን። “እትደልይዎ ዘበለ ትልምኑ እሞ ይዀነልኩም።” ኣሜን።


text:
ናይ ሓዘን መግለጺ፣
ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ /ደ.ግ.ሓ.ኤ/ ሎሚ መዓልቲ 14 ጥሪ 2017 ገዲም ሓርበኛ ተጋዳላይ ዶ/ር ሃብተ ተስፋማርያም ኣቦ-መንበር ፈጻሚ-ኣካል ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ብዝሓደሮ ሕማም ምስውኡ ምስ ሰምዐ መሪር ሓዘን ተሰሚዕዎ።
ዶ/ር ሃብተ ተስፋማርያም ካብ ዕድመ ንእስነቱ ኣትሒዙ ልዑል ሃገራዊ ፍቕሪ ዝነበሮ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ትምህርቱ እናተኸታተለ እንከሎ ኣብ መስርዕ ቃልሲ መጀመርያ ኣብ ምንቅስቓስ ሓርነት ኤርትራ /ሓረካ/ ቀጺሉ ካኣ ኣብ ኤውሮጳ ትምህርቱ እናተኻታተለ እንከሎ ኣብ ምንቅስቓስ ማሕበር ተማሃሮ ኣብ ተ.ሓ.ኤ ተወዲቡ ንጡፍ ተርኡ ዝጻወት ዘነበረ ሓርበኛ ተቓላሳይ እዩ ነይሩ።
ኣብ 1975 ኣብ ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ናይ ተ.ሓ.ኤ ኣባል ሰውራዊ ባይቶ ኮይኑ ምስ ተመረጸ’ውን ኣብ ወጻኢ ኣብ ዲፕሎማስያውን ሰብኣውን ስራሓት ተዋፊሩ ደኺመ ከይበለ ብቀጻሊ ዝረባረብ ዝነበረ ተቓላሳይ እዩ ነይሩ። ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ድሕሪ’ቲ ኣብ ውሽጣ ዘጋጠመ ምፍልላይ ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰውራዊ ባይቶ ኣባል መሪሕነት፡ ኣብ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ኣባል መሪሕነትን ፈጻሚትን ቀጺሉ ክሳብ ግዜ መስዋእቱ ካኣ ናይ ቅድሚኡ ዝሓለፉ ጀጋኑ ስዉኣት ሓርበኛታት ተቓለስቲ መራሕቲ፡ ኢዮብ ብስራት፡ ኣሕመድ መሓመድ ናስር፡ ዶ/ር በየነ ኪዳነን ሕድሪ ኩሎም ከለኦት ስዉኣትን ኣኽቢሩ ብጽንዓት ክቃለስ ካብ ዝጸንሑ ሓርበኛታት መራሕቲ ሰውራ ኤርትራ ሓደ እዩ።
ዶ/ር ሃብተ ተስፋማርያም ንደምበ ተቓውሞ ኤርትራ ኣብ ሓደ ግንባር ንምጥርናፍ ኣብ ዝካየዱ ዝነበሩ ቃልስታት ብሓፈሻ፡ ኣብ ምምስራት ኤርትራዊ ደሞክራስዊ ኪዳንን ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ካኣ ብፍላይ ናቱ ኣወንታዊ ተራ ዝነበሮ ኮይኑ፡ ክሳብ ግዜ መስዋእቱ ካኣ ኣብ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣባል መሪሕነት ኮይኑ ክቃለስ ዝጸንሐ ሓርበኛ እዩ። ኣብ ዝተፈላለዩ ውድባውን ግንባራውን ስራሓት ተመዲቡ ክቃለስ እንከሎ ከምዚ ዝኣመሰለ ልሉይ ናይ ኣመራርሓ ተራ ዝነበሮ ዶ/ር ሃብተ ተስፋማርያም፡ ኣብዚ ሕጂ ሃገርና ኣብ ናይ ብርሰትን ምብትታንን ሓደጋ ኣንጸላልይዋ ኣብ ዘሎ እዋን ብመስዋእቲ ምፍላዩ ንደምበ ደሞክራስያዊ ለውጢ ዓቢ ጉድኣት እዩ።
ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ /ደ.ግ.ሓ.ኤ/ ብመስዋእቲ ገዲም ሓርበኛ ተቓላሳይ ዶ/ር ሃብተ ተስፋማርያም መሪር ሓዘን እናተሰመዖ፡ ንመላእ ኣባላት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ይኹኑ ተቓለስቲ ንደሞክራስያዊ ለውጥን መላእ ስድራቤቱን ኣዕርኽቱን ጽንዓት ይሃብኩም ይብል።
መስዋእቲ ብጻይና ዶ/ር ሃብተ ተስፋማርያም መሊሱ ከሐርነና እንተዘይኮይኑ ኣየጒድመናን እዩ!!
ውድቀት ንጸረ-ህዝቢ ስርዓት ህግደፍ!!
ዝኽርን ክብርን ንጀጋኑ ስዉኣትና!!
ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ፡
14 ጥሪ 2017
1


text:
ርእሰ-ሊቃነ-ዻዻሳት ኣቡነ ማትያስ፣ናይ‘ታ ቤተ-ክርስትያን ሻድሻይ ፓትርያርክ ንክኾኑ ዝተመርፁ ሎሚ ሓሙስ‘ዩ።
ኣብ‘ቲ ዝተካየደ ስነ-ስርዓት ምድማፅ 8 ሚእቲ ደቂ-ተባዕትዮን ደቂ-ኣነስትዮን ንክሳተፉ ብቅዓት ነይሩዎም።ንኣቅሽሽቲ፣ኣባላት ቤ/ትምህርቲ ሰንበት፣ወከልቲ ገዳማትን ዻዻሳትን ከምኡውን ካብ ግብፂ ዝተወከሉ ሓሙሽተ ሰባት ዝሓቆፈ ምኻኑ‘ውን ተገሊፁ‘ሎ።እቲ መስርሕ ምርጫ፣ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ሓዳ ኣዳራሽ፣ኣብ ክፉት መድረኽ እዩ ተካይዱ።
ኣቦ-መንበር ኮሚቴ ምርጫ ፓትርያርክ፣ንውፅኢት ክገልፁ ከለው፣ኣቡነ ማትያስ ካብ 806 መረፅቲ ናይ‘ቶም 500 ድምፂ ረኺቦም ቀዳማይ ኮይኖም‘ለው።ኣቡነ ማትያስ፣ድሕሪ‘ቲ ምርጫ ታሕጓሶም እውን ገሊፆም።
እምባኣር ፈቃድ እግዚኣብሄር ተፈፂሙ‘ሎ።ስለዚ ንፃውዒት እግዚኣብሄርን ቤተ-ክርስትያንን፣ብክብሪ ተቀቢለዮ‘ለኹ።ዝፅበየኒ ዕዮ ዋላ‘ኳ ረዚን እንተኾነ፣ ምስ ኣቦታት፣ሊቃነ-ዻዻሳት፣ካህናትን ምእመናንን ሓቢርና ስለንሰርሕ፣ዝፈኮሰ ክኸውን‘ዩ ዝብል እምነት ኣለኒ።
እቶም ሓድሽ ፓትርያርክ፤ድሕሪ ከይዲ ምድማፅ ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፣ ንምጥንኻር‘ታ ቤተ ክርስትያን ክንዲ ዝካኣለኒ ክሰርሕ‘የ ኢሎም።
“ደገፍ ኣምላክ ተወሲኽዎ፣ቤተ-ክርስትያን ተዋህዶ ኦርቶዶክስ ኢትዮዽያን ንትምህርታን ንምጥንኻር ክሰርሕ‘የ።ንተኸተልቲ‘ዛ ቤተ-ክርስትያን ንምውዳብ፣ ንከገልግልን ሃይማኖታዊ ትምህርቲ ንምልጋስን ተቀሪበ‘ለኹ” ኢሎም።
ኣብ ምርጫ ፓትርያርክ ዝቀረበ ሕፁይ ንዝተፈላለዩ ረቋሒታት ዘማልአ‘ዩ። ቀዳማይ ልዑል ትምህርቲ (ዘመናዊን ሃይማኖታውን ትምህርቲ) ዝተኸታተለ ክኸውን ይግባእ፣ዕድሚኡ ካብ ሓምሳ ክሳብ ሰብዓን ሓሙሽተን ክኸውን ኣለዎ።ጥዕንኡ ዘተኣማምንን ንምዕባለን ሓለዋን ረብሓታት‘ታ ቤተ-ክርስትያን ክሰርሕ ዝኽእል ክኸውን ይግባእ።
ሓድሽ ፓትርያርክ ኮይኖም ዝተመርፁ ኣቡነ ማትያስ፣ዕድሚኦም 71 እዩ።
ኣብ‘ታ ሃገር ፀላዊ ተራ ዘለዎም ፖለቲካውያን ካብ ዝቴኸብሉ ሰሜናዊ ክፍሊ ኢትዮዽያ ዝመፁ‘ውን‘ዮም።ንዓመታት ድማ ኣብ ወፃኢ ሃገር ዝተቀመጡን፣ወካላይ‘ታ ቤተ-ክርስትያን ኮይኖም ኣብ ኣሜሪካን እየሩሳሌምን ዘገልገሉን ምኻኑ‘ውን ተፈሊጡ‘ሎ።
ኣብ መበል 76 ዓመት ዕድሚኦም ዝዓረፉ ኣቡነ ዻውሎስ፣ብሕልፊ ኣብ ዘፈራት ምዕባለን ውግእ ፀረ-ኤይድስን ብዝነበሮም ውፉይነት ናእዳ ከምዝረኸቡ ዝዝከር‘ዩ።ምስ መንግስቲ ብዝነበሮም ስጡም ርክብ ድማ ይንቀፉ ነበሩ።
ሓድሽ ፓትርያርክ ኣቡነ ማትያስ፣መንግስቲ ኣብ ስራሕቲ ቤተ-ክርስትያን፣ ቤተ-ክርስትያን ኣብ ስራሕቲ መንግስቲ ጣልቃ ኣይኣትውን ይብሉ፣
”ብዘይጥርጥር ኣብ ስራሕ ምዕባለ ሓቢርና ክንሰርሕ ኢና።ንሰላም‘ዛ ሃገር ተሓጋጊዝና ክንሰርሕ ኢና።ግልባጡ ድማ፣መንግስቲ ስርሑ ይግበር። ቤተ-ክርስትያን ብወገና ስርሓ ትግበር።ገጉዳይና ኢና ክንዓዪ”ይብሉ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ኣብ‘ታ ቤተ-ክርስትያን ዝፀንሐ ምምቅቃል ኣብ ዘመን መሪሕነት ሓድሽ ፓትርያክ ክፍታሕ‘ዩ ዝብል እምነት ከምዘለዎም፣ዋና ፀሓፊ ኮሚቴ ምርጫ ዝኾኑ ሊቀ-ማእምራን ፋንታሁን ውጬ ገሊፆም።
ብፁእ ማትያስ ሊቀ-ዻዻስ፣ኣብ ወረዳ ስቡሕ ዓጋመ ትግራይ፣ካብ ወለዶም ኣቶ ወልደጊዮርጊስን ካብ ወ/ሮ ከለላ ከምዝተወለዱ ተፈሊጡ‘ሎ።
መንግስታዊ ኣሃዛዊ ሓበሬታ ከምዝገልፆ፣ካብ 84 ሚልዮን ህዝቢ ኢትዮዽያ ልዕሊ 43 ሚእታዊ ተኸታላይ ቤተ-ክርስትያን ኦርቶዶክስ‘ዩ።


text:
ሰበስልጣን ቻይና ኣንፃር ናይ ሱዳንን ካልኦት ጨቆንቲ መንግስታት ኣፍሪካን ዝግበር እገዳን ማዕቐብን ኣይሰርሑን ክብሉ ምስ ኣፍሪካ ይኽተልዎ ንዘለው ፅምዶ ተኸላኺሎም።ናይ ቻይና ፍሉይ ልኡኽ ጉዳያት ኣፍሪካ ሊዩ ጉጂን ከም ዝበልዎ ቻይና ሓድሽ ዓይነት ተፃምዶ ዝበልዎ ኣብ ማዕርነትን ሓባራዊ ረብሓን ዝተመስረተ ርክብ ትኽተል ከምዘላ ኣፍሊጦም ኣለው።
ቻይና ናይ ቀደም ናይ ኣፍሪካ ሓያላት ገዛእቲ ዝፈፀምዎ ጌጋ ኣክትደግምን፡ንተራ ኣፍሪካዊያን ዝረብሕን ነዊሕ ዝፀንሕን ርክብ ክትሃንፅን እያ ይብሉ እቶም ፍሉይ ልኡኽ።
ሊዩ ብዓለም ለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ዝድለዩ ፕሬዝዳንት ሱዳን ኦማር ኣል-በሽር ኣብዝቕፅል ሰሙን ኣብ ቻይና ዑደት ንምፍፃም ኣብዝዳለውሉ እዋን እዮም እቲ መግለፂ ንጋዜጠኛታት ዝሃቡ።
ቤጂንግ ንፕሬዝዳንት ኣል-በሽር ብምእንጋድ ሓላፍነት ብዝጎደሎ ኣገባብ ትንቀሳቐስ ኣላ ንዝብል ኣበሃህላ ቻይና ውዕል ሰላም ሰሜንን ደቡብን ሱዳን ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ ኣብ ቀረባ ግዜ ዝተፈጠረ ህውከት ንኽብቅዕ ኣብ ልዕሊ ክልቲኦም ወገናት ፀቕጣ እናሐየለት እያ ክብሉ ሊዩ ነቲ ኣበሃህላ ይነፅግዎ።
ብምስዓብ ድማ ‘’ኣብኡ ዘሎ ሽግር፡ኣብ ባይታ ዘሎ ግጭት ብሓቂ ክትፈትሕ እንተደሊኻ እገዳን ማዕቐብን ምግባር ነቶም ሽግራት ምፍታሕ ኣይክኣልን ይብሉ።እዚ ብብዙሕ መርትዖ ተረጋጊፁ እዩ።ነዚ’ውን እዩ ቻይና ምስ ኣፍሪካ ሓድሽ ዓይነት ርክብ ትደሊ ዘላ።እቲ ርክብ ኣብ ማዕርነትን ሓባራዊ ረብሓን ዝተመስረተ ርክብ እዩ።’’ይብሉ።
ቻይና ንሱዳን እታ ዝዓበየት ኣፅዋር እተቕርብ ሃገር እያ።ፕሬዝዳንት ኣል-በሽር ኣብ እዋን መገሽኦም ቻይና ኣብ ሱዳን ብዛዕባ እተካይዶ ኢንቨስትመንት ክመያየጡ ትፅቢት ይግበር።
ምንስቴር ጉዳይ ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ሂላሪ ክልንቴን ብቻይና ዝምራሕ ኣብ ኣፍሪካ ይጅመር ካብዘሎ ሓድሽ መግዛእቲ ክጥንቀቑ ኣለዎም ክብላ ንመራሕቲ ኣፍሪካ ኣብ ዛምቢያ ኣጠንቂቐን ነይረን።
ቻይና ኣብ ኣፍሪካ እተካይዶ ኢንቨስትመንት ዓለም ለኻዊ ስርዓት ግልፅነትን ሰናይ ምሕደራን ዘይተኸተለ ብምዃኑ ከምዝተሻቐላ ገሊፀን ነይረን፡ሂላሪ ክልንቴን።
ሊዩ ነቲ ናይ ክልንቴን መጠንቀቕታ ዘይምኽኑይን ካብ ሓቂ ዝረሓቐን እዩ ክብሉ ገሊፆምዎ ኣለው።


text:
ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዝመደብሩ ተሓላቒ መሰላት ፍረደም ሃውስ፣ ናይ 2016 ኣ/ፈ ናይ ዓለም ደረጃ ነፃነት ፕሬስ ዕላዊ ገይሩ።
መፅናዕቲ ካብ ዝተገበረለን 65 ሃገራት ነፃነት ፕሬስ ብምግዳብ ኢትዮጵያ ራብዐይቲ፣ ካብ ሃገራት ኣፍሪካ ድማ ቀዳመይቲ ምዃና ገሊፁ’ሎ። ቻይና ካብ ዓለም ቀዳመይቲ ኮይና’ላ።
ፍረደም ሃውስ ‘’Freedom on the Net 2016’’ ብዝብል ኣርእስቲ ዕላዊ ኣብዝገበሮ ሪፖርት ኣብ ዓለም ናይ ኢንተርኔት ዓፈና ይውስኽ ኣሎ ይብል።
መፅናዕቲ ካብ ዝተኻየደለን 65 ሃገራት 35 ሚእታዊ ነፃነት ኢንተርኔት ፈፂመን ዘይብለን፣29 ሚእታዊ ብኽፋል 24 ሚእታዊ ድማ ነፃነት ዘለወን ምዃነን ይሕብር።
ንኩነታት ኢንተርኔት ኣብ ኢትዮጵያ ዘፅንዓ ናይ ፍሪደም ሃውስ ፕሮግራም ማነጀርን ሓላፊት መፅናዕቲ ጉዳያት ኣፍሪካን ማይ ትራንክ ኣብ ኢትዮጵያ ሎሚ እቲ ዓፈና እናብኣሰ ከምዝኸደ ይገልፃ።
ዝተሓተ ሽፋን ኢንተርኔት ከምዘሎ ዝገለፃ ንሰን መንግስቲ ኢትዮጵያ ንቴሌኮም ምሉእ ብምሉእ ስለዝቆፃፀሮ እዩ ኢለን።


text:
መድረኽ ሃገራዊ ዘተ (መ.ሃ.ዘ.) 7 ሰነ 2018
7 ሰነ 2018
ሰሉስ 6 ሰነ 2018 ፈጻሚት ሽምግለ ህዝባዊ ሰውራዊ ዲሞክራሳዊ ግንባር ኢትዮጵያ (ህ.ዲ.ሰ.ግ.ኢ.)፡ ነቲ ናይ 12 ታሕሳስ 2018 ስምምዕ ኣልጀርስ “ብምልኡ ተቐቢሉ ንኸተግብሮ” ከም ዝወሰነ መግለጺ ኣውጺኡ፡፡ ኣስዒቡ ‘ውን ንመንግስቲ ኤርትራ “ብዘይ ቅድመኩነት ተመሳሳሊ መርገጽ ክወስድ፡ ንጻውዒቶም ተቐቢሉ ድማ ነቲ ኣብ መንጎ ክልተ ኣሕዋት ሃገራት ንነዊሕ ቦኺሩ ዝጸንሔ ሰላም ናብ ንቡር ክምለስ ተማሕጺኑ፡፡”
መድረኽ ሃገራዊ ዘተ (መ.ሃ.ዘ.) ዝኾነ ጎነጽ ሰላማዊ ፍታሕ ክረክብ እንተኾይኑ፡ ኣብ ምኽባርን ምትግባርን ውዕላትን ውሳኔታትን ሕጊ ዝምርኮስ ሙዃኑ ኣትሪራ ትኣምን፡፡ ከምኡ ስለ ዝኾነ ድማ ነዚ ኢትዮጵያ ወሲዳቶ ዘላ ፋልማይ ስጉምቲ ኣገዳስነቱ ኣብ ምውሓስ ዞባዊ ሰላም ዑዙዝ ምዃኑ ትግንዘብ።
መ.ሃ.ዘ. ነዚ ንኡድ ስጉምቲ ብኣሻቡ ክስዕቦ ዘለዎ ምልቃቕ ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ መሬት ኤርትራ ‘ዩ ኢላ ትኣምን። እዚ ስጉምቲ እዚ ኢትዮጵያ ምስ ግዝኣተ ሕጊ ዘየማትእ ተኣማንነት ከምዘለዋ ከመልክት ይኽእልን፡ እቲ ብይን ኢትዮጵያን ኤርትራን ኮምሽን ዶብ (ኢ.ኤ.ኮ.ዶ.) ዝጠልቦ ከኣ የማልእን፡ ነቲ ዘሎ ሃዋሁ ዘይምትእምማንን ጥርጣረን ተጻበእነት የቃልልን።
መ.ሃ.ዘ. ኣርጊጻ ትፈልጥ ኢትዮጵያ ነቲ ብይን ካብ ዝእወጅ ኣትሒዛ “ብመትከል” ከም ዝተቐበለቶ፡፡ ኣብ ምትግባር ግን ክበጽሕ ኣይከኣለን ምኽንያቱ ንልዝብ ከም ቅድመ ኩንት ስለ ዘቕረበቶ። ‘ዚ ኣብ ሰሉስ ብፈጻሚት ሽምግለ ገዛኢ ግንባር ኢትዮጵያ (ህ.ዲ.ሰ.ግ.ኢ.)ዝተወሰደ ዘተባብዕ ውሳኔ ሓንጎፋይ ኢልካ እትቕበሎን ተመጓስን ኣወንታውን ለውጢ ‘ዩ፡፡ ንሰላም ‘ውን መገዲ ዝጸርግ ስጉሚ ሙዃኑ ትኣምን፡፡
ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት መንግስቲ ኤርትራ ድሕሪ ምልቃቕ ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ ኤርትራ ናብ ልዝብ ብዘይቅድመ ኩነት ከምትኣቱ ድልውነታ ገሊጻ ‘ያ። ኤርትራ ሰራዊት ኢትዮጵያ ክለቅቕ ኣለዎ ብምባላ ከም ቅድመ ኩነት ክረአ የብሉን፡ ምኽንያቱ ‘ታ ቀዳመይቲ ስጉምቲ ናይ ብይን (ኢ.ኤ.ኮ.ዶ.) ምትግባር ውሳነ ትጠልቦ እሱ ስለ ዝኾነ።
መ.ሃ.ዘ. ንመንግስቲ ኤርትራን ነቶም ክልተ ውሕስ ስምምዕ ኣልጀርስን፡ ሕቡራት ሃገራትን ሕብረት ኣፍሪቃን፡ ነዚ ተረኺቡ ዘሎ ዕድል ብጥብቂ ክጥቀማሉን ነቲ ብይን (ኢኤኮዶ)ንኽትግበር ንኸቃላጥፍኦን ትጽውዕ።
መ.ሃ.ዘ. ምትግባር ውሳነ ዶብ ፋልማይ ስጉምቲ ናብ ንቡር ዝምድናታትን ሰላምን ሰናይ ጉርቡትናን ዝመለስ ምዃኑ ተገንዚባ: እዚ መሳርሕ ሰላም ኣፍራይ ክኸውን እንተደኣ ኮይኑ ብመንግስትታት ጥራሕ ክሕዛእ የብሉን፡ ። ሰላም ብዘይ ሰናይ ምሕደራ ክረጋገጽ ኣይኽእልን ‘ዩ፡፡ ዲሞክራሳዊ መደብ ድማ ኣብ ክሊቲአን ሃገራት ብትሪ ክትሓዝ ኣለዎ።
ህዝብታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ኩሎም ነዚ ጉዳይ ዝምልከቶም–በርጌሳውያን ማሕበራት ፖለቲካውያን ሰልፍታትን ውድባትን–ቀንዲ ኣካላት ናይ እዚ ሰላምን ዲሞክራስን መሳርሕ ‘ዮም።
መ.ሃ.ዘ. ኣብ ኤርትራ ዲሞክራሳውን ቁዋማውን ስርዓት ዘይምህላዉ ምስ ምሕንጻጽ ዶብ ዘራኽብ ከምዘይብሉ፡ ‘ቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ግን ከም መመኽነይታ እንዳተጠቀመ ሕሰም ህዝቢ ከናውሕ ከም ዝጸነሐ ትፈልጥ። እዚ “ብምልኡ ተቐቢሉ ንኸተግብሮ” ወሲንዎ ዘሎ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብምልቃቕ ሰራዊቱ እንተድኣ ኣስኒይዎ፡ ነቲ ዝጸደቐ ቅዋም ንኸይትግበር መንግስቲ ኤርትራ እትጥቀመሉ ዝነበረት ምኽኒት ክሕረማ ‘ዩ።
መ.ሃ.ዘ. ነቲ ብ1997 ዝጸደቐ ቅዋም ንኽትግበርን፡ ነጻ ፕረስ ኣብ ስርሐን ክምለሳን፡ ዝተኣሰሩ ፖሎቲከኛታትን ናይ ሕልና ኡሱራትን ክፍትሑን፡ ስራዊት ክጣየስን፡ እቲ መውዳእታ ዘይተገብረሉ ሃገራዊ ኣገልግሎት ብቕጽበት ጠጠው ክብልን ትጽውዕ።
መድረኽ ሃገራዊ ዘተ (መ.ሃ.ዘ.)


text:
ኣብ ብዙሓት ሃገራት ዝርከቡ ካፌታት መውሃቢ ኣገልግሎት ኢንተርኔት ናይ 2013 ኣ/ፈ ናብ ዩናይትድ ስቴትስ ንምእታው ዘኽእል ዲቪ ሎተሪ ንምምላእ ብኣመልከቲ ከምዝተጨነናቓ ይግለፅ ኣሎ።ናይ መወዳእታ ማዕልቲ ናይ ሎሚ ዓመት መምልኢ ሎተሪ ዝመፅእ ቀዳም እዩ።ናብ ዩናይትድ ስቴትስ ዘእቱ ናይ ግሪን ካርድ ቪዛ ካብ ዝረኽቡ 50 ሽሕ ሰባት ሓደ ንምዃን ገለ 15 ሚሊዮን ዝኾኑ ሰባት ብኢንተርኔት ክምዝገቡ ሰበስልጣን ትፅቢት ይገብሩ።
ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣብዝርከብ ብስራሕ ዘብዐኝነት ይመሓደር።ማዕልታዊ ናይ ዋርዲያ ስርሑ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ንምንባር ተስፋ እናገበረ ኮፍ ኢሉ የሕልፎ።ብዘብዐኝነት ኣብ ወርሒ ከባቢ 860 ቕርሺ ይረክብ።እዚ ንበዓልቲ ቤቱን ጛሉን ንምንባር እኹል ኣይኮነን።
ዩሱፍ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ናይ ምንባሩ ዕድል እንተረኺቡ ኣብ ሃገሩ ናብ ዝርከብ ስድርኡ ወርሓዊ ንምልኣኽ ዘኽእሎ ኣታዊ ከምዘርክበሉ ይዛረብ።ብምቕፃል ‘’ሕልመይ ናብ ዩናይትድ ስቴትስ ምኻድ እዩ።ከይደ ሰሪሐ ናብ ጛለይን ብዓልቲ ቤተይን ዝልእኾ ገንዘብ ክህልወኒ እዩ ማለት እዩ።’’ይብል።
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ሰበስልጣን ኮንሱላር ከምዝብልዎ ብዙሓት መደናገርቲ ናይ ምስዓር ዕድልኩም ሓፍ ክነብሎ ኢና እናበሉ ናይ ሓሶት ተስፋታት ብምሃብ ብዙሕ ገንዘብ ከምዘኽፍሉዎም ይዛረቡ።
ኣመልከቲ መንበሪ ፍቓድ ረኺቦም እንተኾይኖም ንምርግጋፅ ናብ መርበብ ሓበሬታ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ብምእታው ናይ ውልቆም ናይ መንነት ቁፅሪ ብምእታው ከረጋግፁ ከምዘለዎም ናይ ኮንሱላር ሰበስልጣን ይገልፁ።ዝርዝሩ የድምፁ።


text:
ኣብ ኣስመራ ናይ ተቃወምቲ ፋምፍሌታት ተበቲኖም ከምዝራኣዩ ገለ ነበርቲ‘ታ ከተማ ገሊፆም።
ኣብ‘ታ ግልልቲ ትባሃል ኤርትራ ብሕልፊ ኣብ ኣስመራ እንታይ ይፍፀም ከምዘሎ ንምርግጋፅ ከቢድ‘ዩ።ናፃ ምንጭታት ግና፣እቶም ፋምፍሌታት ኣብ ልዕሊ ህዝባዊ ቴሌፎናትን ካልኦት ህዝቢ ዝእከበሉ ከባቢታትን ከምዝተራኣዩ ይጠቅሱ።
ኣባል ‘ዓርቢ ሓርነት‘የ‘ ዝብል መርኣዊ ገ/ሄር ኣብ ገለ ከባቢታት ኣስመራ ፋምፍሌታት ከምዝበተኑ ክገልፅ ከሎ ኣብ ካልኦት ከተማታት‘ውን ተመሳሳሊ ፍፃመ ከምዝነበረ ጠቂሱ።ተመስገን ጥራሕ በሉኒ ዝበለ ካልኣይ ኣባል ‘ዓርቢ ሓርነት‘የ’ ዝብል ሰብ‘ውን ኣብ ሓደ እዋን ፋምፍሌታት ከምዘንበበ ጠቂሱ።
ካብ ኒውዮርክ ንዕረፍቲ ናብ ኣስመራ ቅድሚ ክልተ ወርሒ ዝኣተወ ኤልያስ ያዕቆብ ግና ፋምፍሌት ኮነ ወረ ፋምፍሌት ከምዘይሰምዐን ከምዘይራኣየን ገሊፁ።
ካብ ዝምልከቶም ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ሪኢቶ ንምርካብ‘ውን ፃዕሪ ተገይሩ‘ዩ ግን ኣይሰለጠን።መንነቶም ንክንገልፆም ዘይተደለየ ሓደ መንግስታዊ ባዓል ስልጣን ግና ነቲ ዜና ኣነኣኢሶም፣ከምኡ ዝባሃል ነገር ኣብ ኣስመራ ይኹን ኣብ ኤርትራ የለን ኣይነበረን ኢሎም።


text:
ደርግ ዝኣወጆ ወፍሪ ቀይሕ ኮኸብ ንምፍሻል ህወሓት ኣብ ጎኒ ህዝባዊ ግንባር ኣብ ግንባር ሳሕል ተሰሊፋ ዝተዋገአት ንስራተጂካዊ ረብሓኣ ኢላ‘ያ ዝበሉ ዶ/ር ኣረጋዊ በርሀ፣መራሕቲ ህዝባዊ ግንባር ግና ኣብ ቅድሚ ዓለም ዓበዪቲ ሰባት መሲሎም ንክራኣዩ ኢሎም ነቲ ሓባራዊ ታሪኽ ይሓብእዎ ነይሮም ይብሉ።
ኣቶ ስብሓት ነጋ ብወገኖም፣ሓደ ሃገር ወይ ውድብ ምስ ካልኦት ዝተሓባበረሉን ነቲ ምትሕብባር ኣፀቢቁ እንተመዝሚዝዎን ብቅዓት‘ዩ።፡እቲ ዘግርም ነገር መሪሕነት ሻዕብያ ምትሕብባር ድኽመት‘ዩ ዝመስሎም።ንዓና ሓጊዞምና‘ዮም ዘይምባሎም፣ኣብ ታሪኽ ከሕትቶም ይኽእል‘ዩ ይብሉ።
ብዘይካ‘ዚ ዶ/ር ኣረጋዊ በርሀ ኣብ ሰብዓታት፣ህወሓት ነቲ ካብ ለገስቲ ዝተቀበለቶ ኣስታት ሚእቲ ሚልዮን ቅርሺ 95 ሚእታዊ ንመጠናኸሪ ማሌሊትን ሰራዊትን እቲ ዝተረፈ 5 ሚእታዊ ጥራሕ ናብ ግዳያት ደርቂ ኣውዒላቶ፣ኣነ ብወገነይ ንህዝቢ ዝብጀት መጠን ገንዘብ ቁሩብ ንወስኸሉ፣ምስረታ ማሌሊት‘ውን ነናዋሓዮ እንተበልኩ ሰማዒ ኣይረኸብኩን ኢሎም።
ኣቶ ስብሓት ነጋ ብወገኖምሓሙሽተ ሳንቲም ንማሌሊት ዝባሃል ኣይወፀን፣ሚእቲ ሚልዮን ቅርሺ ዝባሃል እውን ናብ ትግራይ ብሓደ ጊዜ ኣትዮ ኣይፈልጥን።እንታይ‘ዩ መዓቱ፣ ናይ ትማሊ ታሪኽ፣ኣብ‘ቲ ታሪኽ ዝነበሩ ሰባት ብህይወት እናሃለው፣ከመይ ገይርካ እዚ ዘረባ‘ዚ ካብ በሪሁ ይወፅእ? ይብሉ።


text:
ዓዋዲ መልእኽቲ “Humanae vitae - ሰብኣዊ ሕይወት” ንንባብ ዝበቐዓሉ ዝኽሪ መበል 50 ዓመት ኣብ ዝዝከረሉ ዘሎ እዋን ናይቲ ዓዋዲ መልእኽቲ ደራሲ ር.ሊ.ጳ. ብፁዕ ጳውሎስ ሻድሻይ ነቲ ዓዋዲ መልእኽቲ እናሓሰቡ ምእመናን ተቐቢሎም ኣብ ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን ንክርስቲያን ሓደስቲ መራዑ እቲ ዓዋዲ መልእኽቲ ፍቑድ ዘይፍቑድ፡ እዚ ግበር እቲ ኣይትግበር ዝብል ክልኩል ዝዀነ ዘመላኽት ሰነድ ዘይኰነስ ነቲ ዝነብርዎ ጸዋዕታኦም ድጋፍ እዩ ከዝበሉ ይዝከር።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ጳውሎስ ሻድሻይ ካስተል ጋንዶልፎ ኣብ ዝርከብ ር.ሊ.ጳ. ሕንጻ ኰይኖም ብዙሓት ምእመናን ተቐቢሎም ኣብ ዝገለስዎ ቃል፡ “ኣብ ናይ ሎሚ ርክብና ብዛዕባ እቲ ሰብኣዊ ሕይወት እተሰምየ ዓዋዲ መልእኽቲ ንክንዛረብ ግድን ይኸውን ከምዝበሉ እንክዝከር፡ ብቐጥታ ነቲ ንብዙሕ ዓመታት ዝሓስብዎ ዝነበሩን ዝጸለዩሉን እሞ ሰብኣዊ ሕይወት ብዝብል ኣርእስቲ ዓዋዲ መልእኽቲ ገይሮም ንንባብ ዘብቅዕዎ ትምህርቲ ቤተ ክርስቲያን እናሓሰቡ፡ ብሓቂ ነቲ ኣብቲ እዋን ዝነበረን ኣብ ናይ እዋናዊት ቤተ ክርስቲያን ዘሎን ኣዚዩ ዝተሓላለኸ ሕቶ መሰረት ቤተ ክርስቲያን እትህቦ ስልጣናዊ ትምህርቲ ኣብሪሆም እዮም።
ቅጽላዊ መፍትሕ
እቲ ር.ሊ.ጳጳሳዊ ሰነድ ወይ ከኣ ዓዋዲ መልእኽቲ ኣሉታዊ ዝዀነ ሕጊ ዝትንትንን ዘቕርብ ሰነድ ኣይኵነን፡ እዚ ማለት ከኣ እቲ ኣብ ፍጥረት ሰብ ዘሎ ናይ ምውላድ ባህርይ ኣብ ተግባር ከይውዕል ዝገብር ተግባር ዝንጽል ዘይኰነስ ነቲ ናይ ሓዳር ግብረ ገብ ብናይ ፍቕርን ፍርያምነትን ተልእዀ ስርዓት ብእወንታዊ ጐድኑ ዘቕርብ እዩ። ኣብ ቤተ ክርስቲያን ይዅን ካብ ቤተ ክርስቲያን ወጻኢ ብዛዕባ እቲ ዓዋዲ መልእኽቲ ዝወሃብ ዝነበረ ነቐፌታ ኰነ ጥቁብነትን ንጳውሎስ ሻድሻይ ስዉር ኣይነበረን፡ እቲ ኣብ ካስተል ጋንደልፎ ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን ምልስ ቢልካ ክትሰምዖ እንከለኻ ነቲ ዓዋዲ መልእኽቲ ብእወንታውነት ከምዘቕረብዋ ትርዳእ።
ስለዚህ ትምህርቲ ቤተ ክርስቲያን ከረድኡን ገዛእ ርእሶም እውን ዘረድኡሉ ዓዋዲ መልእኽቲ እዩ። ስለዚህ ነቲ ካቶሊካዊ ግብረ ገብ ብትእዛዝ ግብረ ኣይትግበር ከይዲ ዘይኰነ ናይ እግዚኣብሔር ፍቕር ንስድራ ቤት ብዕምቆት ዘረድእ እዩ፡ ስለዚህ ሕይወት ዕለት ብዕለት ብእምነት ዝመዝን ምዃኑ የብርሁ።
ክሳብ ዝከኣል ዝተጸንዔን ምይይጥ ዝተገበረሉን ትምህርቲ
ር.ሊ.ጳ. ሞንቲኒ ነቶም ንዝለግስዎ ኣስተምህሮ ትምህርተ ክርስቶስ ኽቕበሉ ንዝተረኽቡ ሰብኣዊ ሕይወት ዓዋዲ መልእኽቲ ኣማእኪሎም ዘይኰነስ ነቲ ዓዋዲ መልእኽቲ ንምስንዳው ዝገበርዎ ናይ ኣርባዕተ ዓመት ምቅርራባትን ኣስተንትኖን መጽናዕትን እናሓሰቡ፡ ቅድም ቀዳድም ናትና እንክብሉ ዝገለጽዎ ከቢድ ጉድለት ብመንፈሳዊ መዳይ ብዙሕ ስቓይ እውን ዘስዓበ ከምዝዀነ ገሊጾም። ኣብ ዝሓለፉ ኣርባዕተ ዓመታት ይብሉ፡ ብዙሕ ኣጽኒዕናን ተመያይጥናን ክሳብ ዝከኣለናን ዓቕምና ክሳብ ዝፈቕዶ ተኻቲዕናን ብፍላይ ከኣ ብዙሕ ጸልይናን ነዚ መሰረት ገይሮም ዝደረስዎ ዓዋዲ መልእኽቲ ምዃኑ ሓቢሮም። ኣብዚ ክንርድኦ ዝግብኣና ብናጽላ ዘይኰነ ብድርብ በዓል ቤት ተመያይጥናሉን ተኻቲዕናሉን ኣጽኒዕናን እናበሉ ዝገልጽዎ ሓሳብ፡ ብዛዕባ እቲ ክደርስዎ ዝሓሰቡ ዓዋዲ መልእክቲ ሰፊሕ ግንዛበ ክህልዎም ቅድም ኣቢሎም ዘካየድዎ ምንጽጻርን ናይ ካልኦት ሓሳብ ጽን ናይ ምባልን ኩነት ንምሕባር እዩ።
ፍትሕ ኣብ ክርስቲያን ሰብ ሓዳር
እቲ ካልእ ነቲ ነዛ ዓዋዲ መልእኽቲ ንኽደርሱ ዘካየድዎ ምይይጥን ዘተን ክትዕን ጸሎትን መሰረት ድማ ፍቕሪ ምዃኑ ገሊጾም እቶም ሰብ ሓዳር ኣብ ሕይወት ሓዳርን ስድራ ቤትን ነጸላ ሰብኣውነቶም ከሳዅዑ ከምዘለዎም ዘመልክት እዩ፡ ሳልሳይ መሰረተ ነጥቢ ከኣ ተስፋ እዩ፡ ክርስቲያን ሰብ ሓዳር ተስፋ እያቶም። ናይቲ ዝተዓደሎም እውነተይና ፍቕሪ መሰኻኽር፡ ነዚ ፍቕሪ’ዚ ነቲ ናይ ኢየሱስ ንቤተ ክርስቲያኑ ዘለዎ መለኰታዊ ፍቕሪ ኣብ ምምሳል ዝንበርን ዝግለጽን ክኸውን ዝብል እዩ፡ ነዚ ፍቕሪ እዚ ኣብ መንጐ ኣባላት ስድራ ቤት ምስፋሕን ምምስካርን ናይዚ ዓይነት ፍቕር ግብረ ገብ ኣብ ሕብረተሰብ ምምስካር እዩ፡ ስለዚህ ብሓጺሩ እቲ ሰብኣዊ ሕይወት ዓዋዲ መልእኽቲ ነቲ ኣብ ምስጢረ ተክሊል ዝንበር ፍቕሪ ዝትንትንን ስድራ ቤት ነቲ ናይ ክርስቶስ መለኮታዊ ፍቕሪ ንቤተ ክርስቲያኑ ኣብ ምምሳል ዝተግህን ዝዓብይን እሞ ነዚ ፍቕሪ’ዚ ኣብ ስድራ ቤትን ኣብ ዓለም ዘስፍሕ እምበር ኣብ ግበር ኣይትግበር ዝብል ትእዛዛዊ ግብረ ገብ ዝቖመ ኣይኰነን ማለት እዩ።


text:
ጉዳይ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ምምልካት ዶብን፡
- Details
- Created: Wednesday, 01 August 2018 11:58
- Last Updated: Wednesday, 01 August 2018 11:58
ርእሰ ፋሽስት ኢሳይያስ ምስ ጉጅልኡ፡ ካብ ኢትዮጵያ ክረኽቦ ዝሓለሞ ገዚፍ ቁጠባዊ ረብሓ፡ መንግስቲ ኢህወደግ ብዘተኣታተዎ ሓድሽ ናይ ቁጠባ ፖሊሲን ናይ ገንዘብ ስርዓተ ልውውጥን ምኽንያት ስለዝተኾለፎ፡ ነቲ ''ጉዳይ ዶብ ትርጉም ኣብ ዘይብሉ ደረጃ ክበጽሕ እዩ'' ዝብል ብሂሉ ብምርሳዕ፡ ብኡኡ ኣመሳሚሱ፡ ብ12 ግንቦት ኣብ ልዕሊ ልኣላዊ ምምሕዳር ኢትዮጵያ ዝነበረ ከባቢ፡ ዘይተሓሰበ ኣዕናዊ ኩናት ከምዝወልዐ ዘይሕባእ ሓቂ እዩ። ሕቶ ዶብ ወይ ናይ መሬት ይግባኣኒ፡ ብሰላማውን ሕጋውን ኣገባብ'ምበር ብኵናት መዕለቢ ክረክብ ስለዘይክእል ብሓደ ሸነኽ፡ ትምክሕተኛን ወራርን ባህርያትን ተግባራትን ርእሰ-ፋሽስት ኢሳይያስን ጉጅልኡን፡ ኣብ ባይታ ከም ሕሱም ምስ ተሓምሸሸ ድማ በቲ ካልእ ሸነኽ፡ ብስዑር መንፈስ ብዝተቐበሎ ስምምዕ ኣልጀርስ፡ ጉዳይ ዶብ ናብ ዓለም-ለኻዊ ቤት ፍርዲ ኣምሪሑ ናይ መወዳእታን ቀያድን ብይን ከምዝዓረፎ እንፈልጦ እዩ። ይኹን'
ምበር ኣብ ሞንጎ ክልቲኦም መንግስታት፡ ኣብ ኣፈጻጽማ ውሳኔ ኮምሽን ዶብ ብዝተፈጠረ ናይ ኣረኣእያ ፍልልይ፡ ን16 ዓመታት ኣይ-ሰላም ኣይ-ኩናት ሃዋሁው ብምስፋኑ፡ ኣብ ልዕሊ ክልቲኦም ጎረባብቲ ሃገራት ብሓፈሻ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብታት ኤርትራ ድማ ብፍላይ፡ ማእለያ ዘይብሉ ፖሎቲካዊ፣ ቁጠባውን ማሕበራውን ዕንወት ክወርድ ጸኒሑን ኣሎን።


text:
"ዘለና ዕድል ወይ ተኸባቢርካ ብማዕረ ምንባር ወይ ምብትታን እዩ!" ም/ር/ም/ር መንግስቲ ትግራይ ዶክተር ደ ረጽዮን ገብረሚካኤል
------------------------
ድወት፡ 21/11/2010
ኣብቲ ሎምዓንቲ ዝተካየደን ናብ 80 ሽሕ ዝጽጋዕ ህዝቢ ከምዝተረኸበሉ ዝተገመተን ሰለማዊ ሰልፊ ናይ ክብሪ ጋሻ ዀይኖም ዝተረኸቡ ዶክተር ደብረጽዮን ዘረባ ኣስሚዖም።
ዶክተር ደብረጽዮን ኣብ ዘረብኦም ብርክት ዝበሉ ሓሳባት ዘልዓሉ እንትኾን ብመሰረቱ ነቶም ዕላማታት እቲ ሰልፊ ዝምልከቱ መርገጽታት መንግስቶምን ውድቦምን ኣልዒሎም ኣለዉ።
ዶክተር ደብረጽዮን "ህዝቢ ትግራይ ንሃገሩ ሕልፊ ዝከፈለ ምበር ሕልፊ ዝሓተተ ኣይኮነን" ብምባል ህዝቢ ትግራይ ንህንጸት እዛ ሃገር ዝውዓሎ ውዕለት ካብ ታሪክ ክሳብ ሎሚ እንታይ ከምዝመስል ኣዘኻኺሮም።
ድሕሪ ሰላም እውን እንተኾነ ህዝቢ ትግራይ ሓዳስ ሃገር ክትህነጽ ዝገበሮ ጻዕርን ውፉይነትን ኣድኒቖም ንሓድነት ህዝብታት እውን ብዙሕ መስዋእቲ ከምዝኸፈለ ኣረጋጊጾም። ይኹን እምበር እቲ ህርፋን ሓድነት ብሓደ ኣካል ጥራይ ዝረጋገጽ ከምዘይኰነ እንተግልጹ "ሓድነት ዝረጋገጽ ሓደ ለማኒ ሓደ ተለማኒ ብምኳን ኣይኮነን" ኢሎም።
ስለዝኮነ ድማ "ዘለና ዕድል ወይ ተኸባቪርካ ብማዕረ ምንባር እዩ ወይ ምብትታን እዩ" ኢሎም ዶክተር ደብረጽዮን።
ኣብዚ እዋን እዚ ስርዓት ከፍርሱ ዝጓየዩ ዘለዉ ኩሎም ኣካላት ሓደ ዝገብሮም ንትግራይ ምጽልእላእ ከምዝኾነ ዝገለጹ ዶክተር ደብረጽዮን እቲ ንኹሉ ነገር ብህወሓትን ህዝቢ ትግራይን ምስባብ "ኣባኮበራ መን ኣልዐሎ እንተዝብሃሉ ዝህብዎ ምላሽ ንምግማቱ ኣየጽግምን" ብምባል ገሊጾምዎ እዮም። "እዚ ንኹሉ ዘጥፍእ እዩ። ኣብዚ ዝተዋፈሩ ወገናት ድማ ኩሉ ደላዪ ሰላም ደው ከብሎ ይግባእ" እንትብሉ ጻውዒቶም ኣቕሪቦም።
ዶክተር ደብረጽዮን ህዝቢ ትግራይ ዛጊድ ዝመጾም ከበድቲ ማሕለኻታት ኣዘኻኸሩ እሞ "ታሪክ ህዝቢ ትግራይ ታሪኽ ከቢድ ፈተናን ሕልኽላኽን እዩ። ኰይኑ ግና እናበደሆም መጺኡ እዩ።" ብምባል ኣብዚ ዘለናሉ መድረኽ ካብ ዝኮነ እዋን ንላዕሊ ክሰምርን ክሓብርን ተላብዮም።
ሓደን ዓብይን ዋኒን እቲ ሰልፊ ዝነበረ ዝተጀመረ ዕርቀ ሰላም ኢትዮ ኤርትራ ንምድጋፍ እንትኸውን ዶክተር ደብረጽዮን ገድላዊ ታሪክ ክልቲኡ ትግርኛ ተዛራባይ ህዝቢ ብምልዓል ርክብ እቶም ህዝብታት ካብ ህይወት ክሳብ ሞት ምዃኑ ኣብሪሆም። "ተጋደልቲ ህወሓት ኣብ በረካታት ሳሕል፣ ባርካን ናቕፋን ምስ ተጋደልቲ ኤርትራ ብሓደ ተዋጊኦም እዮም። ዝኽፈል መስዋእቲ ከፊሎም ኣብ ሓደ ጉድጓድ እውን ተቀቢሮም እዮም።" ኢሎም ዶክተር ደብረጽዮን። ዶክተር እንትቕጽሉ "ህዝቢ ትግራይ ንመሰል ዓርሰ ውሳነ ህዝቢ ኤርትራ ልዑል መስዋእቲ ከፊሉ እዩ" እዮም ዝበሉ። ዶክተር ደብረጽዮን ኣብ ዘረብኦም እቲ ናይ ህዝቢ ትግራይ ንመሰል ዓርሰ ውሳነ ኤርትራ ድጋፍ ምሃብ ቀሊል ከምዘይነበረ "ድሕሪ ኲናት እውን እንተኾነ በቲ በዚ እናተጨፍጨፈ ንውሳነ ሃገራውነት ኤርትራ ደጊፉ እዩ" ብምባል ገሊጾምዎ።
ድሕሪ ብከምዚ ዝበለ ኣዝዩ ዝተኣሳሰረ ገድላዊ ርክብ ዝተበሰረ ሰላም ናብ ኲናት ምእታው ሕማቕ ተጓንፎ ምንባሩ ገሊጾም ዶክተር ደብረጽዮን። ንሶም "ሕማቕን ኽኮን ዘይግብኦን ታሪክ ተሰሪሑ ሓሊፉ።" ብምባል ንጎንጺ ኢትዮ ኤርትራ ብፍላይ ድማ ኣብ ክልቲኡ መዋሰኒ ከባብታት ዘብጽሖ ጉድኣት ገሊጾም።
ዘላቒ ሰላም ኢትዮ ኤርትራ ክረጋገጽ ናይ ህዝቢ ተሳትፎ ክህልዎ ከምዘለዎ ኣብ ብርክት ዝበሉ ጭርሖታት ዝተርኣየ እንትኸውን ኣብ ቃል ዶክተር ደብረጽዮን እውን ተንጸባሪቑ እዩ። ዶክተር ከምዝበልዎ "ሓደ መንግስቲ ብካልእ መንግስቲ ዝትካእ እዩ። ህዝቢ ግን ነባራይ ብምዃኑ ሰላምና ውሑስ ንክኸውን ክልቲኡ ህዝቢ ክመያየጥን ኢሂን ምሂን ክበሃሃልን ኣለዎ።" ዶክተር ደብረጽዮን ነቲ ብዶክተር ኣብዪ ኣሕመድን ፕረዚደንት ኢሳያስን ዝተጀመረ ከይዲ ዕርቀ ሰላም ብምንኣድ ብተኸታታሊ ግን "ህዝቢ ትግራይን ዓፋርን መድረኽ ተመዓራርዮሎም ክዛተዩ ይግባእ።" ኢሎም።
እንትድመር፡ ክልቲኡ ህዝቢ ብፍላይ ድማ ክልቲኡ ትግርኛ ተዛራባይ ህዝቢ ዝፈላሊ ነገ ኰነ ዝተፈላለየ ዕድል ከምዘይብሉ ዝገልጽ ሓሳብ ሂቦም እዮም ዶክተር ደብረጽዮን፡ "ኣብ መንገዲ ሽግር ገጢሙና ዋላ እኳ እንተነበረ ኣብ ሓደ ጉድጓድ ዝተቐበሩ ስውኣትና ንዘክሮም።" ድማ ኢሎም። እዚ ተግባራዊ ንምግባር ብወገን ህዝቦምን መንግስቶምን ዘሎ ቅሩብነት ድማ "ንረብሓ ክልቲኡ ህዝቢ ክንሰርሕ ቅሩባት ኢና።" ብምባል ኣረጋጊጾም።
ኣብቲ ሎምዓንቲ ዝተካየደ ሰልፊ ህዝቢ ብቕትለት ኢንጅነር ስመኘው ዝተሰመዖ ሓዘን ዝገለጸ ኰይኑ ዶክተር ደብረጽዮን እውን ዝተሰመዖም ሓዘን ብስሞምም ብስም መንግስቶምን ገሊጾም። " ኢንጅነር ስመኘው ኣንበሳ ልምዓት ነይሩ።" እውን ኢሎም። ኣብ ዘረብኦም "ህዝብን መንግስትን ትግራይ ኣብ ከቢድ ሓዘን ኣትዩ ይርከብ፡ ንስድራን ፈተውትን ኢንጅነር ስመኘው ጽንዓት ይሃብኩም።" ኢሎም ዶክተር ደብረጽዮን። ኣተሓሒዞም "ካብ ሕሉፍ ብዝበለጸ ተወፋይነት ብጻይ መለስን ኢንጅነር ስመኘውን ዝጀመርዎ ንምፍጻም ክንረባረብ ኢና" ኢሎም። እቲ ናይ ቅትለት ምጽራይ ስራሕ ኣካላት ፌደራልን ክልልም ኣሳቲፍካ ኣብ ዝሓጸረ እዋን ክውገንን ገበነኛታት ናብ ሕጊ ክቐርቡን ከምዝግባእ ኣተሓሳሲቦም።
ዶክተር ደብረጽዮን ኣብ ትግራይ ልምዓት ንምርግጋጽን ሰናይ ምምሕዳር ንምምጻእን ኣበርቲዖም ከምዝሰርሑ ገሊጾም። ንትዕግስትን ተስፋን ህዝቦም እውን ንኢዶም።
ድምጺ ወያነ ትግራይ
ምንጪ ፅፁይ ሓበሬታ!


text:
ዜና ኤርትራ
ካብ ትግራይ ዝኣቱ ዘሎ ባኒ፣ ኣብ ኤርትራን ንሓያሎ ዓመታት ንዝጸንሐ ዋሕዲ ብመጠኑ ፈቲሑ
Radio Erena: 15 October 2018
ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ምኽፋቱ፣ ኣብ ኤርትራ ንሓያሎ ዓመታት ዝጸንሐ ዋሕዲ ከም ባኒ ናይ ዝኣመሰለ መሰረታዊ መግብታት ብመጠኑ ፈቲሕዎ ኣሎ።
ዶባት ካብ ዝኽፈት፣ ከም ባኒ ፓስታ፣ እንቋቁሖ፣ ሽኮር፣ በርበረ፣ ዘይትን ካልእ መግብታትን ብመንገዲ ትግራይ ናብ ከተማታት ኤርትራ ይጓረት ከምዘሎ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ይሕብሩ።
ብፍላይ፣ መሰረታዊት ዕለታዊ መግቢ እናተባህለት እትግለጽ ባኒ፣ ኣብ ኤርትራ መጀመርያ ብኩፖን፣ ደሓር ድማ ጠቕሊላ ጠፊኣ ድሕሪ ምንባራ፣ ካብዚ ቀረባ ዓመታት ከኣ ንሓንቲ ባኒ ካብ 3 ክሳብ 6 ናቕፋ ብደገ ደገ ክትሽየጥ ጸኒሓ'ያ።
ወሰኽ ደሞዝ ንምጥላብ፣ ናብ ቤት መንግስቲ ንዝኸዱ ኣባላት ሰራዊት ኢትዮጵያ፣ ደፋፊእኩም ዝተባህሉ ሰባት ይእሰሩ
Radio Erena: 15 October 2018
ኣስታት 200 ዝኾኑ ኣባላት ሰራዊት ኢትዮጵያ፣ ናይ ደሞዝ ወሰኽ ንምጥላብ ናብ ቤት መንግስቲ ንክኸዱ ዝደፋፍኡ ኣልት እባ ትሕቲ ቁጽጽር ይኣትዉ ከምዘለዉ ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት እታ ሃገር ጀነራል ሰዓረ መኮነን ሓቢሩ።
እቲ ጀነራል፣ እቶም ወትሃደራት፣ ናይ ደሞዝ ወሰኽ ንምጥላብ ተኣኪቦም ናብ ቤት መንግስቲ ምዃዶም፣ ካብ ወትሃደራዊ ስነ ስርዓትን ሕገ መንግስትን ወጻኢ ምዃኑ ኣስሚርሉ።
እቶም ወትሃደራት፣ በቲ ዝፈጸምዎ ተግባር ከምዝተጣዕሱን ይቕሬታ ከምዝሓተቱን ዝሓበረ ጀነራል ሰዓረ፣ ብድሕሪት ኮይኖም ዝደፋፍእዎም ሰባት ግና ይእሰሩ ምህላዎም ኣረጋጊጹ።
ንምኽፋት ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ተኸቲሉ፣ ኣብ ትግራይ ሕጽረት ነዳዲ የጋጥም
Radio Erena: 14 October 2018
ምስ ምኽፋት ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ኣብ ሓያሎ ከተማታት ትግራይ ሕጽረት ነዳዲ ኣጋጢሙ ከምዘሎ ካብታ ሃገር ዝተፈነወ ዜና ኣመልኪቱ።
ኣብዚ ብፍኑው ዝካየድ ዘሎ ንግዳዊ ምልውዋጥን፣ ምንቅስቓስ ህዝብን፣ ናብ ትግራይ ብሰንኪ ዝኣትዋ ዘለዋ መካይን፣ እቲ ሕጽረት ነዳዲ ከምዘጋጠመ፣ ንቤት ምኽሪ ንግዲን ኢንዱስትሪን’ቲ ዞባ ብምጥቃስ ጋዜጣ ዘ ሪፖርተር ኣመልኪቱ።
ወነንቲ’ዘን ካብ ኤርትራ ዝኸዳ ናይ ጽዕነት፣ ናይ ህዝቢ መጎዓዝያ፣ ናይ ውልቂ መካይን፣ ዋጋ ነዳዲ ካብ ኣብ ኤርትራ፣ ዝያዳ ኣብ ትግራይ ስለዝሓስረሎም፣ መካይኖም መሊኦም ጥራይ ዘይኮነ፣ ጽዒኖም’ውን ስለዝምለሱ፣ ብፍላይ ኣብ ከተማታት መቐለ፣ ዓዲ ግራት፣ ኣኽሱም፣ ውቕሮን ዓድዋን፣ ሕጽረት ነዳዲ ምግጣሙ’ዩ ዝግለጽ።
ኤርትራ ኣባል ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ኮይና ምምራጻ፣ ካብ ሓያሎ ኣህጉራውያን ትካላት ተቓውሞታት ይስማዕ ኣሎ
Radio Erena: 14 October 2018
ኤርትራ ኣባል ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ክትከውን ምምራጻ፣ ሓያሎ ኣህጉራውያን ተጣበቕቲ መሰላት ተቓውሞታት የስምዑ’ለዉ።
ሓልዮት ንሰብኣዊ መሰላት ኤርትራን ህዩማን ራይትስ ዎችን ዝርከብዎም ተጣበቕቲ መሰላት ኣብ ዘቕረብዎ ተቓውሞ፣ ከም ኤርትራ፣ ፊሊፒንስ፣ ባሕረይንን ካሜሩንን ዝኣመሰላ ሃገራት ኣብ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ክጽምበራ ኣይግባእን ክብሉ ጸዊዖም።
ኣብቲ ብዓርቢ 12 ጥቅምቲ ኣብ ከተማ ጀኔቫ ዝተኻየደ ዋዕላ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት፣ ኤርትራ እትርከበን 18 ሃገራት ንሰለስተ ዓመት ዝጸንሕ ወንበር ተዋሂቡወን ኣሎ።
ገደም፣ ማእከል መሰልጠኒ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ፣ ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ ንምስልጣን ይዳሎ ከምዘሎ ተገሊጹ
Radio Erena: 12 October 2018
ኣብ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ዝርከብ፣ ገደም ማእከል መሰልጠኒ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ፣ ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ ንምስልጣን ይዳሎ ከምዘሎ ምንጭታት ኤረና ሓቢሮም።
እቲ ካብ ሕርጊጎ ንደቡብ 10ታት ኪሎሜተር ርሒቑ ዝርከብ፣ ገደም ማእከል መሰለጠኒ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ፣ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ክዳኸም ከምዝጸንሐ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት፣ ኣብዚ እዋን ዳግመ ስርርዕን ምሕዳስን ይካየደሉ ከምዘሎ ኣገንዚቦም።
ኢትዮጵያ፣ ድሕሪ ምውድቕ ስርዓት ደረግ ዝተበተነ ሓይሊ ባሕራ ዳግም ከተቑሞ ምዃና'ያ ትገልጽ።
እታ ሃገር፣ ስልጠና ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ኣበይ ከምእተካይዶ ኣየነጸረትን።


text:
ቀዳማይ ምንስቴር ግብፂ ሐሸም ካንዲል ሎማዕንቲ ዓርቢ ድሕሪ ሓፂር ቶኽሲ ጠጠው ናይ ምባል ስምምዕ ኣብ ጋዛ በፂሖም ኣለው።ክልቲኦም ወገናት ንሕልፈት ህይወት ሰለስተ እስራኤላዊያንን እንተወሓደ 20 ፍልስጤማዊያንን ዝኾነ ናይ ከበድቲ ኣፅዋርን ነፈርቲ ደብዳብን እናተለዋወጡ እዮም።
እቶም ቀዳማይ ምንስቴር ሃገሮም እዚ ወራር እዚ ደው ንኽብል፤ ቀፃሊ ናይ ሰላም ስምምዕ ክግበር፣ሰላም ብምርግጋፅ እዮርሳለም ዋና ከተምኣ ዝገበረት ናይ ፍልስጤም ሃገር ንኽትፍጠርን ኣብቲ ዞባ ሰላም ንምርግጋፅት እቲ እንኮ መንገዲ እዩ ኢሎም።
እቶም ቀዳማይ ምንስቴር ዑደት ይፍፅሙ ኣብዝነበርሉ እዋን እስራኤል ወታደራዊ መጣቓዕትታታ ጠጠው ከምዘበለትን ሓማስ ግን ኣብቲ ግዜ 50 ተወንጨፍቲ ናብ እስራኤል ከምዝተኮሰን ኣፍሊጣ።
ኣብ ጋዛ ፀሊም ጡሽ ንሰማይ ክበንን ይርአ።እስራኤል ናይ ቦምብ መጥቓዕቲ ብምፍፃማ ክልተ ፍልስጤማዊያን ኣብ ጋዛ ከምዝተቐተሉ ምንጭታት ሓማስ ገሊፆም ኣለው።


text:
ናይ ኢጣሊያ ርእሰ ብሔር ንሓደስቲ ብፁዓን ካርዲናላት ሃገሮም ኣብ ሮማ ቤተ መንግስቲ ኵይሪናለ ተቐቢሎም ከምዘዘራረቡ ተሓቢሩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ርእሰ ብሔር ሰርጆ ማታረላ ከምቲ ልሙድ ንኽብሪ ሓደስቲ ብፁዓን ካርዲናላት ዝፍጸም ስነ ስርዓት ኣቀባብላ ምኽንያት ብፁዓን ካርዲናላት ኰይኖም ብተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ንእተሰምዩ ናይ ኢጣሊያ ሊቀ ጳጳሳት ዕለት 11 ሓምለ 2018 ዓ.ም. ኣብ ቤተ መንግስቲ ኵይሪናለ ንጐሆ ተቐቢሎም ንኽብሮም ብሓባር ናይ ቁርሲ መኣዲ ተቛዲሶም።
እቶም ብቕዱስ ኣቦና ዕለት 28 ሓምለ 2018 ዓ.ም. ካርዲናል ካብ እተሰምዩ እቶም ሰለስተ ኢጣልያውያን ክዀኑ እንከለዉ ንሳቶም ከኣ ናይ ሮማ ህየንተ ብፁዕ ካዲናል ኣንጀሎ ደ ዶናቲስን ናይ ቅድስና ጉዳይ ዝከታተል ቅዱስ ማሕበር ህየንተ ንኽዀኑ እተሰምዩ ብፁዕ ካርዲናል ኣንጀሎ በቺዩን ናይ ኣኵይላ ሰበኻ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ካርዲናል ጁሰፐ ፐሮኪ ከምዝዀኑ ክፍልፍጥ እንከሎ፡ ነእቶም ሓደስቲ ብፁዓን ካርዲናላት ዜጋታት ኢጣሊያ ናብቲ ርክብ ዘሰነዩ ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ፒየትሮ ፓሮሊንን ኣብ ረፓብሊካዊት ኢጣሊያ ልኡከ ቅድስቲ መንበር ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ኤሚል ፓውል ትሸሪግ ከምዝዀኑ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ የመልክት።


text:
ገደም፣ ማእከል መሰልጠኒ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ፣ ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ ንምስልጣን ይዳሎ ከምዘሎ ተገሊጹ
Radio Erena: 12 October 2018
ኣብ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ዝርከብ፣ ገደም ማእከል መሰልጠኒ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ፣ ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ ንምስልጣን ይዳሎ ከምዘሎ ምንጭታት ኤረና ሓቢሮም።
እቲ ካብ ሕርጊጎ ንደቡብ 10ታት ኪሎሜተር ርሒቑ ዝርከብ፣ ገደም ማእከል መሰለጠኒ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ፣ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ክዳኸም ከምዝጸንሐ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት፣ ኣብዚ እዋን ዳግመ ስርርዕን ምሕዳስን ይካየደሉ ከምዘሎ ኣገንዚቦም።
ኢትዮጵያ፣ ድሕሪ ምውድቕ ስርዓት ደረግ ዝተበተነ ሓይሊ ባሕራ ዳግም ከተቑሞ ምዃና'ያ ትገልጽ።
እታ ሃገር፣ ስልጠና ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ኣበይ ከምእተካይዶ ኣየነጸረትን።
ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ኢትዮጵያ ጀነራል ሰዓረ መኮነን፣ ዝሓለፈ ወርሒ ምስ ጅቡታዊ መዘንኡ ኣብ ዝገበሮ ርክብ፣ ኢትዮጵያ ንእተቑሞ ሓይሊ ባሕሪ፣ ደገፍ ጅቡቲ ከምዘይፍለያ እምነቱ ምዃኑ ምግላጹ ኣይርሳዕን።
ፕረዚደንት ኢሳይያስን መንግስቲ ኢትዮጵያን ኣብ ዝገበርዎ ስምምዕ፣ ኣብ ኩሉ መዳያት ብሓባር ምስራሕን ምትሕግጋዝን ዝብል ይርከቦ።
ይኹን'ምበር ኣብ ወትሃደራዊ መዳይ ክተሓባበሩ ምዃኖም ዝገልጽ ዝርዝራዊ ሓበሬታ የለን።
=====================


text:
ቀ/ሚ ኃይለማርያም ደሳለኝ ‘መንግስቲ ምስ ህዝቢ ተሓባቢሩ ንሓይልታት ፀረ ሰላም ዘየዳግም ስጉምቲ ኣብ ምውሳድ ከምዝርከብ’ ገሊጾም። ኣብ ገለ ዞባታት ኦሮምያን ሰሜናዊ ጎንደርን ኣብ ዝተላዕሉ ግጭት፣ ኢድ ሓይልታት ጸረ ሰላም ከምዘለዎ’ውን እቶም ቀ/ሚ ሓቢሮም።
ማስተር ፕላን ኣዲሳበባን ጎረባብታ ዞባታት ኦሮምያን፣ ብደረጃ ረቂቅን ብልዝብ ህዝቢ ክማሓየሽ ዝኽእልን፣ ደገፍ ህዝቢ ዘይብሉ እንተኾይኑ ከይትግበር ይኽእል’ዩ ኢሎም ኣቶ ኃይለማርያም።
እቲ ጉዳይ ከም’ዚ ኮይኑ እናሃለወ እቲ ኣብ ገለ ከባቢታት ኦሮምያን ሰሜን ጎንደርን ዝተወለዐ ህውከት ብሓይልታት ጸረ ሰላም’ዩ ኢሎም።
ንሕቶ ህዝቢ ቅማንት ስዒቡ ኣብ ሞንጎ ንብሄራትን ብሄረ-ሰባትን ክልል ኣምሓራ ንምግጫው ዝተወለዐ ህውከት’ውን ኢድ ሓይልታት ጸረ ሰላም ኣለዎ ኢሎም እቶም ቀ/ሚ።
‘ሓይልታት ጥፍኣት ብቅድሚትን ድሕሪትን እናመርሑ ብርክት ንዝበሉ ንብረት ህዝቢን መንግስቲን ከምዘባርዑ ንፈልጥ ኢና። ዕጡቃት’ውን ንኣባላት ፀጥታን ካልኦት ኣባላት ማሕበረ-ሰብን ቀቲሎምን ጎዲኦምን’ዮም። እዚ ነገር’ዚ ፈፂሙ፣ፈፂሙ ክቅፅል ኣይኽእልን። መንግስቲ ንሕጊን ሕገ-መንግስታዊ ስርዓትን ክሕሉን፣እዚ ሕቶ ህላውና ዝኾነ ከኽብርን ሓላፍነቱ ክዋፃእን ይግባእ። ክህውኽ ንዝደሊ ሓይሊ ምስ ህዝቢ ኮይንና ንሕጋዊ ስጉምቲ ብዘይምሕረት ንወስድ ምኻና በዚ ኣጋጣሚ መልእኽቲ ከሕልፍ ይደሊ’ በሉ እቶም ቀ/ሚ።
መንግስቲ፣ ኣብ ልዕሊ ንኢትዮጵያ ንምህዋኽ ዒላማኦም ንዝገበሩ ሓይልታት ጸረ ሰላም ተሪር ስጉምቲ ከምዝውሰድ’ውን ቀ/ሚ ኃይለማርያም ጠቂሶም’ለው።
እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፣ ምምሕዳር ኣዲሳበባ ሎሚ ኣብ ዝዘርገሖ መግለፂ ‘ቤት ፅሕፈት ማስተር ፕላን ኣዲሳበባን ዞባታት ኦሮምያን፣ ካብ ዓሚ ጀሚሩ ስርሑ ከምዘቋረፀ’ ገሊፁ’ሎ። እቲ ውጥን ድጋፍ ህዝቢ ዘይረክብ እንተኾይኑ ኣይትግበርን ንዝብል መርገፂ ክልላዊ መንግስቲ ኦሮምያ ደጊሙ’ሎ ምምሕዳር ኣዲሳበባ።


text:
“ምንተኑመ ወፃእክሙ ገዳመ ትርአዩ፧ ናብዚ ገዳም እንታይ ኢኹም ክትርእዩ ዝመጻኹም” (ማቴ. 11፡7)
ክብረ በዓል ገዳም ቅዱስ ዮሓንስ ቴድረር (2010 ዓ.ም.) ብዓቢይ ክብሪ ተባዒሉ።
02 ሰነ ፍልሰተ ሥጋሁ ለዮሓንስ መጥምቅ ብዓቢይ ድምቀት ኣብ ገዳም ቅዱስ ዮሓንስ ቴድረር ብዓቢይ ክብሪ ተባዒሉ። ንኽብሪ እዚ በዓል ካብ ዝተፈላለየ ቦታ ዝመጹ ገዳማውያንን፡ ሊቃውንት መምህራንን ካህናትን ዲያቆናትን ምእመናንን ምእመናትን ሕዝበ ክርስቲያን ናይ ቅዱስ ዮሓንስ በረኸት ቃል ኪዳኑ ተሳተፍቲ ኮይኖም።
ካብ ዋዜማ ጀሚሩ ክሳዕ ዑደተ ታቦት ስብሐተ እግዚአብሔር በጺሑ። ኣብ ዑደተ ታቦት ያሬዳዊ ዝማሬን ሸብሸቦን ምስ ቀረበ ብመምህር ሰሎሞን ተስፋማርያም “ናብዚ ምድረ በዳ እንታይ ኢኹም ክትርእዩ ዝመጻኹም” (ማቴ. 11፡7) ብዝብል ኣርእስቲ ሰፊሕ ትምህርቲ ተዋሂቡ። ኣብ ትምህርቶም መምህር ሰሎሞን “ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ነቶም ቅዱሳኑ ጸጋን በረኸትን ቃል ኪዳንን ሂብዎም እዩ።
ካብኡ ኃሊፉ’ውን ኣብ ደዊ ሰባት ክብሮም ከምዝገልጽ ‘ናብዚ ገዳም እንታይ ክትርእዩ መጻእኩም፡ ብንፋስ ሰሰው ዚብል ሻምብቆ፧ እንታይ ደኣ ኽትርእዩ መጻእኩም ብቕጭን ክዳውንቲ ዘጌፀ ሰብ፧ ቅጭን ክዳውንቲ ዚኽደኑስ እንሆ ኣብ ኣባይቲ ነገሥታት ኣለዉ። እንታይ ደኣ መጻእኩም ነቢይ ኽትርእዩ፧ እወ ካብ ነቢይ እኳ ደኣ ዚበልጽ እዩ እብለኩም ኣሎኹ። ካብ ኣንስቲ ዝተወልዱ ዘበለ ካብ ዮሓንስ መጥምቕ ዚዓቢ ሓደ እኳ ከም ዘይተንሥአ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ።” በለ። ብፍቓድ ኣምላኽ ብብሥራት መልኣኽ ዝተወልደ፣ ብዙኃን ብልደቱ ዝተሓጐሱ፡ ምስ ነቢያትን ሓዋርያትን ዝቝጸር፡ መምህረ ንስሓ፡ ትሑት ጸራጊ መንገዲ፡ ናብ ኣምላኽ ዘብጽሕ መራሒ ንሱ ቅዱስ ዮሓንስ እዩ። . . ። ” ብምባል ምሂሮ።
ብመዝሙርን ዕልልታን ታቦት ኣብ መንበር ክብሩ ምስ ነበረ ጸሎተ ቅዳሴ ተሠሪዑ። ኣብ መወዳእታ ነጋድያን በረኸት ሰኒቖም፡ ‘ያብጽሓነ አመ ከመ ዮም’ እናበሉ ነናብ ቦታኦም ብሰላም ተመሊሶም።
ገዳም ቅዱስ ዮሐንስ ቴድረር፡ ኣብ ዓመት ብዙኃት ክብረ በዓላት እኳ እንተለዎ እቶም ቀንዲ ዝኽብሩ ግና 1 መስከረም ርእሰ ዓውደ ዓመት ቅዱስ ዮሓንስ ከምኡ’ውን 2 ሰነ ፍልሰተ ሥጋሁ ለዮሓንስ እዮም።
ከምዝፍለጥ ገዳም ቅዱስ ዮሓንስ ቴድረር፦ ከም ገዳም ብስም ቅዱስ ዮሓንስ መጥምቅ ካብ ዝግደም ልዕሊ 1600 ዓመት ዝገበረ፡ ንብዙኃት ቅዱሳን ኣበው መዕረፊ ዝኾነ፡ ክሳዕ ሕጂ በረኸቱ ዘይሓፀፀ ቅዱስ ቦታ እዩ። ገዳም ቅዱስ ዮሓንስ ቴድረር ካብ ከተማ ደቀምሓረ ንሸነኽ ደቡብ 25 ኪሎ ሜትር ተገዲሙ ዝርከብ ገዳም እዩ።


text:
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላኽ ኣሜን።
፲ መጋቢት ቅዱስ መስቀል ዝተረኸበሉ ዕለት
ኣነ ግና በቲ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተሰቕለሉ መስቀል እንተ ዘይኮይኑስ ብኻልእ ኣይምካሕን እየ”(ገላ6፡16)
ከምቲ ነቢይ ሙሴ ኣብ መጽሓፉ ጽሒፍዎ ዘሎ፡ ጎይታናን ኣምላኽናን መድሓኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ነቲ ንዘመናት ብማእሰር ሞት ተኣሲሩ ናብ ሲኦል ዝተደርብዩ፡ እና ተሸቑረረ ዝነብር ዝነበረ፡ ኣፍ ደገ ገነት ዝተዓጽዎ ኣዳምን ዘርኡን፡ ካብ ባርነት ዲያብሎስ ካብ ማእሰርቲ ሓጢኣት ክፈትሖ፡ ዝተዓጽወ ገነት ክኸፍተሉ፡ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ መርገምና ጸይሩ ፡ንዓለም ብምልኣ በጃ ብምዃን ኣምላኻዊ ፍቕሩ ኣብ መስቀል ገሊጹልና እዩ። በዚ ከኣ ሰይጣን ተሳዒሩ፡ ደቂ ኣዳም ከኣ በቲ ሰላማዊ ኣምላኽና ሰላም ረኺብና (ዘፍ2፡24,ገላ3፡13,ኤፌ2፡13-16,ቆላ1፡20,ኢሳ9፡6)።
እንተኾነ ግን ካብ ክፍኣት ዘይዓርፉ፡ ጸረ መስቀል ዝኾኑ ኣይሁድን ሰዓብቶምን ክቡር መስቀል ናይ ኣምላኽና ተኣምራት ይገብር ስለ ዝረኣዩ ብቕንኢ ተላዒሎም ፡ስሙ ከይልዓል ፈጺሙ ድማ ክጠፍእ ተላዓሉ። ካብዚ ተበጊሶም እምበኣር ንኽቡር መስቀል ምስቲ ናይ እቶም ክልተ ሸፋቱ ብየማንን ጸጋምን ምስ ጎይታ ተሰቒሎሙሉ ዝነበሩ ክልተ መስቀል ገይሮም ቀበርዎ’ሞ ህዝቢ ኢዮሩሳሌምን ከባቢኣን ኣብ ልዕሊኡ ጓሓፍ ከም ዝጉሕፍሉ ገበሩ። ከምዚ ኢሉ ንልዕሊ 200ዓመታት ቀጸለ። ካብ ብዝሒ ጓሓፍን ንውሓት ግዜን ዝተላዕለ ከኣ ምብራኹ ክንዲ ጎቦ ኮነ።
ድሕሪ ብዙሕ ግዜ እምበኣር ፡ኣብ ልዕሊ መስቀል ክርስቶስ ፍቕሪ ዝነበራ ንግስቲ ኢሌኒ ንወዳ ንጉስ ቆስጦንጥኖስ ሒዛ መስቀል ንምርካብ ጉዕዞ ናብ ኢዮሩሳሌም ጀመረት። ኢዮሩሳሌም ኣትያ ከኣ ንሓደ ዓቢ ሽማግለ ኣይሁዳዊ(ኪርያኮስ ዝተባህለ) ሰብኣይ ረኸበት ፡ማይን መግብን ከልኪላ ከኣ ከምዝጠሚ ገበረቶ ንሱ ድማ ናብቲ ክቡር መስቀል ተቐቢርዎ ዝነበረ ቦታ መሪሕዋ ከደ።፡ነቲ መሎኮታዊ ደም ዝፈሰሰሉን መለኮታዊ ስጋ ናይ ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተቖርሰሉን መስቀልከብቲ ተቐቢርሉ ዝነበረ ቦታ ንምርካብ 17 መስከረም ኩዕታ ተጀመረ፡ ብ10 መጋቢት ድማ ክቡር መስቀል ተረኸበ። ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተገልጸ መስቀል ናይ ጎይታናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ ተኣምራት ይገብር፡ ምዉታን የተንስእ ስለ ዝነበረ፡ ነቲ ዝተረኽበ ሰለስተ መስቀል ምዉት ኣምጺኦም ፈተንዎ እሞ ገባሬ ተኣምር ዝኾነ መስቀል ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ፡ነቲ ምዉት ኣተንስኦ። ኩሎም ክርስቲያን ከኣ ተሓጎሱ።ንኽቡር መስቀል ብግንባሮም ተደፊኦም ሰገድሉ ፡ቅዳሴ ሰሪዕም ድማ ንኣምላኽ ኣመስገኑ።
ሓደ ይስሓቕ ዝተባህለ ሳምራዊ ግና ምስ ካልኦት ሳምራውያን ኮይኑ“ንምንታይ ንኾንቱ ትደኽሙ ፡ንምንታይከ ንዕንጸይቲ መስቀል ትሰግዱ “እና በለ ንክርስቲያን ኣባጨወሎም። ቀጺሉ እቲ ሳምራዊ ፡ኣብቲ ቦታ ሕማቕ፡ መሪር ማይ ነበረ እሞ፡ “ሃይማኖትኩም ቅንዕትን ርትዕትን እንተኾይና፡ ነዚ መሪር ማይ ናብ ጥዑም ማይ ክትቅይሮ እያ። ናይ መስቀል ሓይሊ እንተ ኣርኢኹምኒ ከኣ ብኢየሱስ ክርስቶስ ክኣምን እየ ” እና በለ ናይ ላግጺ ቃላት ኣስምዐ። እዚ ክብል ከሎ ኣውዶኪስ ዝስሙ ጻድቕ ካህን ሰምዖ እሞ፡ መንፈሳዊ ቅንኢ ተሰምዖ፡ ቀሪቡ ከኣ ተወከሶ። ብድሕርዚ እቲ ካህን መስቀል ሒዙ ነቲ ማይ እና ባረኸ ናብ ኣምላኽ ጸለየ፡ እቲ መሪርን ዘይጥዕሙን ማይ ከኣ ኣዝዩ ጥዑምን ዝስተን ማይ ኮነ። እቶም ሕዝቢ ድማ ንሳቶምን እንስስኦም ሓቢሮም ሰተዩ። ኣብቲ ቦታ ከኣ ቤተክርስቲያን ሃነጹ። እታ ማይ ንክርስቲያን ጥዕምቲ ንዘይኣምኑ ግና መራር ነበረት እሞ ይስሓቕ ሳምራዊ ክሰቲ ኢሉ ነቲ ማይ ምስ ጠዓሞ ብጣዕሚ መሪር ዘይጥዑም ኮይኑ ረኸቦ እሞ፡ ኣዝዩ ብልቡ እና ጓሃየ ብክርስቶስ ኣመነ። ኣብ ኢዮሩሳሌም ብዝነበረ ኤጲስ ቆጶስ ከይዱ ተጠሚቑ ከኣ ክርስቲያን ኮነ። በረኸት መስቀል ምስ ኩላትና ይኹን! ኣሜን።
ክቡር መስቐል ብንግስቲ ኢለኒ ድሕሪ ምርካቡ፡ ሰይጣን ካልኣይ ግዜ ንመስቀል ንኸጥፍእ ካልእ ሜላ ደለየ። ሓደ ግዜ ካብ መኳንንቲ ንጉስ ፋርስ ናብ ኢዮሩሳሌም መጺኡ ናብ ውሽጢ ኢየሩሳሌም ኣተወ እሞ፡ ኣብ ቅድሚ እቲ ክቡር መስቀል ዓቢ ብርሃን ደሚቑ ክበርህ ረኣየ፡ ኢዱ ዘርጊሑ ከኣ ነቲ መስቀል ክሕዞ ደለየ። እንተኾነ ሓዊ(እሳት) ካብቲ መስቀል ወጺኡ ኢዱ ኣሕረሮ፡ እቶም ክርስቲያን ከኣ “ስራሕ መስቀል ዓቢ እዩ ፡ክርስቲያን ዘይኮነ ሰብ ከኣ ክሕዞ ኣይግባእን እዩ”በልዎ። ንሱ ከኣ ንኽቡር መስቀል ንክልተ ዲያቆናት ኣሰኪሙ ናብ ዓዱ ናብ ፋርስ ወስዶ። ኣብ ቅድሚ መንበሪ ገዝኡ ዓሚቕ ጉድጓድ ኣኹዒቱ ከኣ ንኽቡር መስቀል ቀበሮ። እቶም ክልተ ዲያቆናት መስቀል ኣበይ ከም ዝተቐብረ ምእንቲ ከይሕብሩ ድማ ቀተሎም። እዚ ክገብር ከሎ ሓንቲ ካብ ኣዋልድ ካህናት ዝኾነት ጓል ኣንስተይቲ ኣብ ቤት እቲ መኮነን ኮይና ብመስኮት ትዕዘብ ነበረት።
እዚ ኩሉ ምስ ተፈጸመ ናይ ሮም ንጉስ ሕርቃል እዚ ሰምዔ እሞ፡ መስቀል ካብ ኢድ ፋርሳውያን ንምምላስ ሰራዊቱ ኣኽቲቱ መጸ። እታ ኣቐዲማ መስቀል ኣበይ ከም ዝተቐብረ እትዕዘብ ዝነበረት እስራኤላዊት ጓል ኣንስተይቲ ንንጉስ ሕርቃል ሓበረቶ፡ ናብቲ ቦታ ከኣ መሪሓቶ ከደት። ንጉስ ሕርቃል ንኽቡር መስቀል ካብቲ ተቐቢርዎ ዝነበረ ቦታ ኲዒቱ ኣውጽኦ፡ ኣዝዩ ድማ ደስ በሎ፡ ክርስቲያን ብምልኡ ድማ ጠፊኡ ዝነበረ መስቀል ብምርካቡ ተሓጎሰ። ንጉስ ሕርቃል ከኣ ነቲ ዝተረኽበ ክቡር መስቀል ብልብሲ መንግስቲ ጠቕለሎ። ዕለቱ 10 መጋቢት 614 እዩ። በረኸት መስቀል ምስ ኩላትና ይኹን! ኣሜን።
እምበኣር ዝኸበርኩም ህዝቢ እግዚኣብሔር መስቀል ኣብ ህይወትና ዓቢ ቦታ እዩ ዘለዎ። ከመይ ጎይታናን ኣምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ዝወሰዶ ስጋን ነፍስን ብተዋህዶ ኣብ መስቀል ውዒሉ ንጹህ ደሙን ክቡር ስጋኡን ኣብ መስቀል ኣፍሲሱን ቆሪሱን ነቲ ኣብ መንጎ እግዚኣብሔርን ሰብን ተፈጢሩ ዝነበረ ጽልኢ ከም ዝድምሰስን ክሳድና ኣቕኒዕና ከም እንኸይድን ገይሩና እዩ። ነዚ ኣመልኪቱ ቅዱስ ሃዋርያ ጳውሎስ “,,,,,,,,,,,ንሱ ነቲ ኣብ መንጎ ዝነበረ ናይ ጽልኢ ከልካሊ መንደቕ ብስጋኡ ብምፍራስ ነቶም ክልተ ሓደ ዝገበረ ሰላምና እዩ,,,,,,,,,, ኣብ መስቀል ተሰቒሉ ብምማት ነቲ ጽልኢ ደምሰሶ፡ ነቶም ክልተ ሓደ ብምግባር ከኣ ብመስቀሉ ምስ ኣምላኽ ኣተዓረቖም(ኤፌ2፡13-17)። ስለዚ ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ብንጹህ ደሙን ቅዱስ ስጋኡን ዘኽበሮን ዝቐደሶን መስቀል ንሕና’ውን ዝግብኦ ክብሪ ክንህቦ ይግባእ። ኩሉ ግዜ ከኣ ብዛዕባ መስቀል ክንሓስብ፡ ውዕለት ጎይታና ኣብ መስቀል እና ዘከርና ካብ ሓጢኣት ርሒቕና ክነብር ይግባእ።
መስቀል ክባሃል ከሎ ከም ተራ ዘረባ ዝዝረበሉ፡ በዓሉ ድማ ከም ተራ ባዓል ኣይኮነን። ሽሕ እኳ ከምቲ ቅዱስ ጳውሎስ ዝገለጾ፡ ንዘይ ኣምኑ ዕሽነት ኮይኑ እንተ ተራእዮም(1ቆሮ1፡18) ንዓና ንኣመንቲ ግና ሓይልና፡ ጽንዓትና፡ በጃና፡ መድሓኒት ነፍስና ስለ ዝኾነ ፡ድሕነትና ዝተፈጸመሉ፡ ናጽነትና ዝተኣወጀሉ ኣብ መስቀል ስለ ዝኾነ ዝግብኦ ክብርን ኣበዓዕላ ስርዓትን ክንፍጽም ይግባእ። ብኣንጻሩ ናይ መስቀል በዓል ብጓይላን ዳንኬራን፡ ብባእስን ቅርሕንትን፡ ብስስዐን ስርቅን፡ ብስኽራንን ዝሙትን፡ ብሓፈሻ ብፍትወት ስጋ እንተ ኣሕሊፍናዮ፡ ኣብ መስቀል ዝተገብረ ናይ ድሕነት ስራሕ፡ ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ዘፍሰሶ ደምን ዝቖረሶ ስጋን ብግብርና ኮንቱ ንገብሮ። ስለዚ በዓልና ንኣምላኽ ዘሐጉስ ክኸውን ይግባእ። ኣብ ክንዲ ስጋዊ ስራሕ(ሓጢኣት)፡ መንፈሳዊ ስራሕ እና ሰራሕና እቲ ዓቢ ናይ መስቀል ስራሕ እና ዘከርና ንንበር። ነቶም ተጠራጠርቲ እውን ብዛዕባ መስቀል ከመይ “ከምቲ ብዙሕ ግዜ ዝነገርክኹም ሕጂ ከኣ እና ነባዕኹ ዝነግረኩም ዘለኹ ብዙሓት ጸላእቲ መስቀል ክርስቶስ ኮይኖም ይነብሩ ኣለዉ። መወዳእትኦም ጥፍኣት እዩ”(ፈሊ3፡18-19) ከም ዝበለ ቅዱስ ሃዋርያ ጳውሎስ፡ ብዙሓት ጸላእቲ መስቀል ኣለዉ። ንሕና እውን ብቓልን ብግብርን መንነት መስቀል ክንፈልጥን ብተግባር ክነርእን ይግባእ።
ብሓፈሻ እምበኣር መስቀል ኣርማና፡ ዋልታና፡ ንሰይጣን እንስዕረሉ ብደም ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተሓዝጽበ እዩ እሞ ፍቕሪ መስቀል ካብ ልብና፡ ካብ ሂወትና ከይርሕቕ፡ ቅዱስ እግዚኣብሔር ጸጋኡ የብዝሓልና!!! ርሑስ በዓል መስቀል ይግበረልና። በረኸት መስቀል ሎሚ፡ ጽባሕ፡ ንዘልኣለም ኣይፈለየና።ኣሜን!!!(ዘጽ17፡10-13,ገላ3፡13, 1ቆሮ1፡18, ኤፌ 2፡13-17, ቆላ 1፡24, ገላ6፡14, ፊላጵ3፡18-19)
ወስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!!


text:
ኣባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ኣብቲ ዕለተ ብፅዕና ብፁዕ ጳውሎስ ሻድሻይ ኣብ ዘቅረብዎ ስብከት ሕይወት ናይቲ መንእሰይ ሽሕ’ኳ ሓጺር እንተኾነ (1817-1836) ንዝመንና እውን ቀጻሊ ምንጪ ኣስተንትኖ ምዃኑ ከምዚ ክብሉ ገሊጾም ነሮም፣
ሓደ መንእሰይ ቅዱስ ክኸውን ይኽእልዶ? ሓደ ሸቃላይ ቅዱስ ክከውን ይኽእልዶ? እወ ብዘደንቅ መንገዲ ኮይኑ ግን እዚ መንእሰይ እዚ ብፁዕ ክኸውን ከምቲ ማንም መንእሰይን ሠራሕተኛን ቅድስና ዝግብኦ ጥራይ ዘይኮነ መንእሰይን ሠራሕተኛን ስለዝኾነ እዩ ብፁዕ ዝበሃል ዘሎ ኢሎም ነሮም።
መንእሰይን ሸቃላይን!
ስብከት ቅዱስነቶምከስ ንሕይወት ናይዚ ሓዲስ ብፁዕ ኣብ ክልተ መቐልዎ መጀመርያ ብሕይወቱ እንከሎ ዘሕልፎ ገድሊ ካልኣይ ከኣ ድሕሪ ሞቱ ዝተገልጸ ፍጻሜታት ከምዚ ክብሉ ተንቲኖም ነሮም፣
ሕይወት ብፁዕ ኑንስዮ ግሉጽነትን ምሥጢራውነትን ዝመልኦ ሕይወት!
ር.ሊ.ጳ ጳውሎስ ሻድሻይ ሕይወት ብፁዕ ኑንስዮ ክንዮ ኣብ ላዕሊ ዝተመልክትናየን ክልተ ክፍልታት ማለት መንእሰይን ሠራሕተኛን ሕልፍ ኢልካ ምሥጢራውን ግሉጽን ዝኾነ ሓደስቲ መኣዝናት ከምዝለዎውን ይገልጹ፣
ግድላት ናይ ዘመንና ሠራሕተኛታት!
ቅዱስነቶም ነዚ ኩሉ ሕቶታት ምስ ዘርዘሩ ኣብ ናይ ዘመንና ሠራሕተኛታትን ቀንዲ ግድሎምን ምናዳ ከኣ ንሕይወት ሠራሕተኛ ካብ ናይ እምነትን መንፈሳውነትን ክፍሊ ክፈላልዮ ዝጋደል ዘሎ ጉድለት ፍትሒ ኣመልኪቶም ከምዚ ኢሎም ነሮም፣
ሕዝባዊ መንፈሳውነት ኣብ ባህሊ!
ንመንእሰይ ኑንስዮ ኣብ ኲስኰሳኡ መሠረት ዝኾኖ ንምግላጽ ር.ሊ.ጳ ጳውሎስ ሻድሻይ ኣደ ዓባዮም ‘ዓባይ መምህር’ ኢላ እትገልጻን ንሓደ ዘኽታም ኣብቲ ጽንኩር ናይ ሥቃይ ግዜ ከም ዕላል መልእልተ ባህርያዊ ቃና ኮይኑ ዘጸናንዖን ዝረድኦን ሕዝባዊ መንፈሳውነት ምዃኑ ከምዚ ክብሉ ገሊጾም፣
ምሥጢር ቅድስናኡ!
ቅዱስነቶም ስብከቶም ንምዝዛም ምስ ከምዚ ዝበለ ብፁዕ ዕርክነት ምፍጣር ኣድላዩ ከምዝኾነን ነቲ ክግለጽ ዘይከኣል ሕይውነት ናይዚ መንእሰይ ሠራሕተኛ ክርስዑ ከምዘይብሎም ኣዘኻኺሮም፣
ተአምራታዊት ምንጪ ማይ!
እዚ መንእሰይ እዚ እግሩ ብመንሽሮ ሓሚሙ ኣብ ብርቱዕ ቃንዛ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ ዝገብሮ ምስ ሰኣኖ ናብታ ጥቃኡ ዝነበረት ዓይኒ ማይ ከይዱ ክሕጸብ ከሎ እቲ ምፍጣርካ ዘጽልእ ቃንዛ መንሽሮ ህድእ ይብለሉ ነሩ፣ ሎሚ ከም ሎሚ ነዛ ምንጪ ማይ ባሪኽና ማይጸሎት ኮይና ሕዝቢ ምእንቲ ክግልገለላ ኣብቲ ብስሙ ቈይሙ ዘሎ መካነ ንግደት ዓቢይ ባስካ ብመልክዕ መርከብ ሰሪሖም ይጥቀሙሉ ኣለው፣


text:
መጽናዕቲ መንሽሮ-ጡብ ኣብ ኣፍሪቃ
ዛጊት ኣብ ኣፍሪቃ ኣዝዩ ድሩት ዝዀነ መጽናዕቲ መንሽሮ-ጡብ'ዩ ተኻዪዱ። ከምቲ ኣብ ካልእ ሸነኻት ዓለም ዝካየድ መጽናዕትታት፡ማለት ብኣገባብ ዝተሃንጸ ኣብ ህዝቢ ዝተመርኮሰ ጸብጻብ ዚቐርብ፡
መብዝሕትኡ እዋን ኣብ ኣፍሪቃ እቲ ሓበሬታ ካብ ክሊኒካት ዝርከብ መዛግብቲ ስለ ዝውሰድ ንኣድማዕነት መጽናዕቲ ይጸልዎ'ዩ።
ሕማም መንሽሮ ዓመታዊ 14 ሚልዮን ሰባት ዝለክፍን 8̇̇.8 ሚልዮን ዝቐዝፍን ሕማም እዩ። እዚ ሕማም እዚ ንኣህጉርና ካብ ዝበድሁዋ ሕማማት እቲ ዝኸፍአን ዝዓበየን እዩ።
ስለዝኾነ ኣህጉራዊ ውድብ ምክልኻል መንሽሮ፡ ኣብ 2008፡ አህዛብ ዓለም ነዚ ሕማም ንምፍዋስን ንምክልኻል ን4 ለካቲት ኣህጉራዊ መዓልቲ መንሽሮ ክትክውን ሓርዩዋ።
ብዛዕባ እዚ ሕማም እዚ ሰፊሕ መጽናዕቲ ዘካየደ ኤርትራዊ ስፔሻሊስት ፓቶሎጂ ዶክተር ኣስመሮም ተስፋማርያም ሰንጋል፡
መንሽሮ-ጡብ ሓደ ካብ'ቶም ኣዝዮም ዜማስኑን ዝቀትሉን ንደቂ ኣንስትዮ ዘሳቒ ዘሎ 25% ናይ ኵሎም ዓይነት ሕማማት ምዃኑን ኣብ ኣፍሪቃ እናሰፍሐ ይኸይድ ምህላዉን ይሕብር።
ዶክተር ኣስመሮም ምስ ካልኦት ተመራመርቲ ብጾቱ ኰይኑ፡ ኣብ ልዕሊ 678 ዝዀና ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ደቂ'ንስትዮ ዘካየድዎ መጽናዕቲ ንትምህርትን ኣፍልጦን ኣብ ቢ.አም.ሲ. ዝበሃል ማዕከን ስነ-ፍልጠት ተሓቲሙ ተዘርጊሑ ኣሎ።
እቲ ኣብቲ መጽናዕቲ ዝተኻተተ ዳታ ካብ መዛግብ ሕክምና'ዩ ተወሲዱ - ካብ ኣብ ሱዳን ዚርከብ ገዚራ ዩኒቨርሲቲ (ስነ-ሕማም ላቦራቶሪ) ከምኡ'ውን ሃገራዊ ጥዕና ላቦራቶር (ኣስመራ)።
እቲ ዘድሊ ገምጋም ናይ'ቶም ምልክታት-ሕማም (ኢ.ኣር፡ ፒ.ኣር፡ ኤች.ኢ.ኣር.2) ካብ 2011-2015 ዝተመርመራ፡ ብኣንስተይቲ መንሽሮ ናይ ዝተጠቕዓ'ዩ ብእርኑብ ኣገባብ ቀሪቡ።
ማእከላይ ዕድመ እተን ዝተመርመራ ደቂ'ንስትዮ 48.8 ኢዩ። መብዝሕትአን (70%) ኣብ ጡበን ጥረ (ቲ-2 ፡ ቲ-3 ዝዓይነቱ ጥረ - ማለት ብሓይሊ ከስፋሕፋሕ ዝጀመረ)፡ ካባታተን 50% ድማ ናብ ጽኪ ዝኸደ ማህሰይቲ ነይሩወን።
ካብ 50% ትሕት ዝብል ዝቝጽረን ድማ ኣዝዩ ዝተሓላለኸ ጥረ ዝነበረን ኰይኑ ኣብ መብዝሕትአን እቲ ሕማም ዝተጋህደሉ እዋን ኣብ ንኡስ ዕድሚኤን እዩ።
መጽናዕቲ ዶክተር ኣስመሮም ከምዝሕብሮ፡ ኣብ ኣፍሪቃውያን ዘሎ ሕማም ጡብ-መንሽሮ ካብ ጸዓዱ ምዕራባውያን መጻምድተን ለጠቕ ይብል። ይዅን እምበር ኣብ ኣፍሪቃ ብምኽንያት መንሽሮ-ጡብ ናይ ዝሞታ ቍጽሪ ደቀንስትዮ ኣዝዩ ይዛይድ።
መንሽሮ ጡብ ኣብ ኣፍሪቃውያን ደቂ'ንስትዮ ሓያልን ዘየናሕስን እዩ። ብሸነኽ ዕድመ'ውን እንተ ተራእየ ዕድመ ናይ'ተን ኣብ ኣፍሪቃ ዝርከባ ግዳያት መንሽሮ-ጡብ ካብ ጸዓዱ ምዕራባውያን መጻምድተን ለጠቕ ዝበለ እዩ ግን ስለምንታይ?
እቲ ዝቐረበ መጽናዕቲ ትሕዝትኡ ኣዝዩ ሳይንሳዊ ብምዃኑ ንምርድኡ ክብድ ይብል። ብሓጺሩ ግን ግዳያት መንሽሮ-ጡብ ዝኾና ደቅንስትዮ ኣፍርቃውያን እዋናውን ዓይነታውን ዝሓሸ ክንክንን ምስ ዝረኽባ ህይወተን ከም'ተን መጻምድተን ምዕራባውያን ክመዓራረ ይከኣል ይኸውን።
"ሆርሞን-ሪሰፕቶርነት"
መብዝሕትኡ ጊዜ ናይ መንሽሮ-ጡብ ዋህዮታት ሪሰፕቶራት (ስርሓት ፕሮቲን) ኣሎዎም፣ እዚ ማለት ምስቲ ህዋስ ዘወሃህድ ሆርሞን ሃልዪዎ ነቲ ህዋስ ንኽዓቢ ይረድኦ።
ንሆርሞን ዝቀባበል ሪሰፕቶር ዘለዎም ህዋሳት መንሽሮ-ጡብ "ኣዎንታውያን ኢ.ኣር." (አስትሮጀን ሪሰፕቶር) ኢሎም ይጽውዑ። ዳርጋ 70% መንሽሮ-ጡብ "ኣዎንታውያን ኢ.ኣር." እዮም - ብቅልል ዝበለ ኣዘራርባ፡ ንህዋሳት ክከናኸኑ ተኽእሎ ዘሎዎም ከም ማለት'ዩ። ብሓጺሩ፡ እቶም ህዋሳት ን 'ሆርሞናዊ ፍወሳ' ይቀባበልዎ።
ብኣንጻሩ፡ እቶም ብ"ኣሉታውያን ኢ.ኣር." ዝፍለጡ ድማ ህዋሳት ን 'ሆርሞናዊ' ፍወሳ ኣይቀባበልዎን ማለት'ዩ።
እቲ ደረጃ "ኣሉታውያን ኢ.ኣር." ናይ ኣብ ኣፍሪቃ ዝርከባ ግዳያት መንሽሮ-ጡብ ካብ ጸዓዱ መጻምድተን ክብ ይብል። እዚ ኸኣ ን'ሆርሞናዊ' ፍወሳ ናይ ምቕቕባል ተኽእሎታት ለጠቕ ይብል ማለት'ዩ።
"ሞለክዩላዊ-ሳብ ታይፕስ"
እቲ ኣስመሮም ተስፋማርያም ሰንጋልን ብጾቱን ዘቕረብዎ መድናዕቲ ኣብ ሆርሞን-ሪሰፕቶርነት ዘማእዘነ ጥራይ ዘይኰነስ ኣብ "ሞለክዩላዊ-ሳብታይፕስ" ዝተመርኰሰ ናይ መንሽሮ-ጡብ ኣብ ምዕባሌ ሓደስቲ ክልሰ-ሓሳባት ዘሎዎ ተራ ይገልጽ።
እወ፡ ኣስመሮምን ብጾቱን መንሽሮ-ጡብ ክሳብ ክንደይ ዝተጨናፈረ ሕማም ምዃኑ ይገልጹ። ንዶክ. ቻክ ፐሩው ዝግብኦ ጻማ ብምሃብ፡ ብጠመተ ጂን ክርአ ኸሎ ብርክት ዝበሉ "ሞለክዩላዊ-ሳብታይፕስ" ናይ መንሽሮ-ጡብ ከም ዘሎዉ ይሕብሩ።
"እቲ ኣዝዩ ዝተመሳቐለ ስእሊ ናይ'ቶም "ሳብታይፕ" ብሞለክዩላውን ጀነቲካውን (መፈጠራዊ) ሓበሬታ ናይ ትዩሞራዊ ህዋሳት'ዩ ዝውሰን" ይብሉ። ነቲ መጽናዕቲ ኣብ ኣርባዕተ ክፋላት ከም ዝምቐል'ውን ይሕብሩ - ሉሚናል አይ፡ ሉሚናል ቢ.፡ ኤች.ኢ.ኣር. ከምኡ'ውን ትሪፕል ነጋቲቭ እናበሉ የዕሙቑዎ። እቲ ኣከፋፍላ መጽናዕቲ ኽኣ ንጸዓዱ ምዕራባውያን ኣብ ሓደ ትሕዝቶ ዘሎዎ መድርኽ ከብጽሕ እንከሎ ንኵነታት ኣፍሪቃውያን ደቂ'ንስትዮ ግን ብግቡእ ኣይፍትሽን፡ ይብሉ።
መደምደምታ እቲ መጽናቲ
ኣብ መደምደምታ
- መንሽሮ-ጡብ ዘሎወን ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ደቂ'ንስትዮ፡ ብተነጻጻሪ ክርአ ኸሎ፡ ኣብ ለጠቕ ዝበለ ዕድሚአን'ዩ ዝገሃድ።
- ኣብ ዕድሚኤን ለጠቅ ዝበላ ደቂ'ንስትዮ ዝርከብ ትዩሞር (ጥረ/ሕበጥ) ምስ "ኣሉታውያን ኢ.ኣር." ዝተኣሳሰረ'ዩ።
- እዚ ማለት፡ እቶም ህዋሳት-መንሽሮ-ጡብ ንፍወሳ-ሆርሞን ንኽቀባበሉዎ ደረጃኦም ትሕት ይብል።
እቶም ተመራመርቲ እቲ መጽናዕቲ ደረት ከም ዘሎዎ ይሕብሩ፣ እዚ ኸኣ ካብ ኤርትራ ዝተረኽበ መርኣያ ናይ መስርሕ ጸገማት ከም ዝነበሮ፣ ብሸነኽ ሱዳን ድማ ገለ ካብተን ደቂ'ንስትዮ ናይ ኤች.ኢ.ኣር-2 መርመራ ከም ዘይተገብረለን፡ እዚ ድማ መደምደምታ ክጸልዎ ከም ዝኽእል ይሕብሩ።
ይዅን'ምበር እዚ መጽናዕቲ'ዚ፡ ኣፍሪቃውያን ተመራመርቲ ጥጡሕ ሃዋህውን ግቡእ መሳርሕን ምንጭታት-ሓገዝን እንተ ዝረኽቡ ምስ ካልኦት ኣህጕራውያን መጻምድቶም እናተሓባበሩ ብኣድማዕነት ክሰርሑ ከም ዝኽእሉ የርኢ።


text:
ብዕለት 12 ሕዳር 2017፡ ምምሕዳራዊ ሽማግለ ቤት ጽሕፈት ኣህጉራዊ ዝምድናታት (ወጻኢ ቤት/ጽ) ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ወከልቲ ቦታውያን ሽማግለታት እተሳተፍዎ ስሩዕን ኣገዳስን ኣኼባ ብዘመናዊ መራኸቢ እናተጠቕመ ኣካይዱ። ከም ዝፍለጥ፡ ቦታውያን ሽማግለታት ፈጻሚ ቤት ጽሕፈታት ሰዲህኤ፡ ኣብ ጨንፈራት ሰልፊ ኣብ ዝርከብኤን ሃገራት ዝቖማ ኢየን።
እዚ ን8ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ ስዒቡ እተጋብኤ ኣኼባ ምምሕዳር፡ ብሓላፊ ቤት ጽሕፈት እናተመርሔ፡ ስፍሕ ዝበለ ኣጀንዳታት ዳህሲሱ። ንሱ ከኣ፡ 1) ሓበረታ ንጥፈታት ካብ ዞባውያን ወከልቲ፣ 2) ናብ 8ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ ካብ ዝቐረበ ጽማቚ ናይ 2016-2017 ዓመታዊ ጸብጻብ ቤት ጽሕፈት፣ 3) ብ8ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ዝጸደቐ ሓዲሽ መደብ ዕዮ ቤት ጽሕፈት ን2017-2018፣ 4) ቅርጻዊ ምትዕርራይ ቦታውያን ሽማግለታት፣ 5) ጊደ ቦታውያን ሽማግለታት ቤት ጽሕፈት ኣብ መስርሕ ምሕዳስ ሰልፊ ዝብል ነይሩ።
ምልውዋጥ ሓበረታታት/ጸብጻባት
ኣኼባ ምምሕዳራዊ ሽማግለ፡ ካብ ነፍስ-ወከፍ ኣወሃሃዲ ቦታዊ ሽማግለ ብሕጽር ዝበለ መልክዕ ዝቐረበ፡ ንንጥፈታት ሽማግለን ሃለዋት ሰልፍን ዝገልጽ ጸብጻባት ሰሚዑ። ቀጺሉ፡ ጸብጻብ ናይ ዓመተ ስራሕ 2016-2017 ቤት ጽሕፈት ኣህጉራዊ ዝምድናታት ብሓላፊ ቤት ጽሕፈት ቀሪቡ። ኣብ ዓመታዊ ጸብጻብ ካብ እተጠቕሰ ኣሃዛት፡-
- መዘክራት ሰዲህኤ፡- ካብ ነሓሰ 2016 ክሳዕ ሓምለ 2017 ኣብ ዝነበረ ናይ 12 ኣዋርሕ ንጥፈታት፡ ቤት ጽሕፈት ኣህጉራዊ ጽምድናታት፡ 27 መዘክራት ናብ መንግስታትን ሰልፍታትን ኣህጉራዊ ውድባትን/ማሕበራትን ልኢኹ። ንመዘኻኸሪ፡ ካብ ቀዳማይ ጉባኤ ሰዲህኤ ክሳዕ 8ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ (ነሓሰ 2011 - ሓምለ 2017)፡ ሰዲህኤ 134 መዘክራት ናብ መንግስታትን ሰልፍታትን፡ ቤት ጽሕፈታት ሕቡራት መንግስታትን፡ ዓለም-ለኸ ማሕበራትን ከም ሕብረት ኣፍሪቃ ዝኣመሰሉ ዞባውያን ትካላትን ከም ዝለኣኸ ተሓቢሩ።
- ዑደት/ርክባት ብመሪሕነት ሰዲህኤ፡- ከምኡ'ውን ኣብ ውሽጢ ዝሓለፈ ዓመተ-ስራሕ፡ ሰዲህኤ፡ ብዕላዊ ዲፕሎማሲ ዝግለጽ 13 ርክባት/ብጽሖታት ምስ መንግስታትን ሰልፍታትን ኣብ ርእሲ ምክያድ፡ 4 ብህዝባዊ ዲፕልማሲ ዝግለጽ ፍጻሜታት ክዉን ገይሩ። ኣብ ውሽጢ ዝሓለፈ 6 ዓመታት (2011-2017)፡ ሰዲህኤ 72 ዕላዊ ዲፕሎማሲ ኣካይዱ። (ማለት ናብ መንግስታት ዑደት ብምክያድን ኣብ ዓበይቲ ኮንፈረንሳት ብምስታፍን።) ኣብ ልዕሊ'ዚ 22 ብህዝባዊ ዲፕሎማሲ ዝግለጽ ምንቅስቓሳት ኣካይዱ።
- መጽሔት/ጽሑፋት፡- ኣብውሽጢዝሓለፈዓመት፡ኣብከክልተወርሒብእንግሊዝ ናይ እትሕተም መጽሔትሊበርቲ6 ሕታማት ዘርጊሑ። በብጊዚኡ ንሃለዋት ህዝብናን ግህሰታት ስርዓት ህግደፍን ዝገልጽ ጽሑፋት ይኹን ናይ ቪደዮ ቅዳሓትን ናብ ዲፕሎማሲያዊ ዓንኬላት ክዝርጋሕ ከም ዝጸሐ ተገሊጹ። ካብ ቀዳይ ጉብኤ ንድሓር፡ ናይዚ ኣብ ዲፕሎማሲያዊ ዓንኬላት ዘቕንዐ መጽሐት ሕታማት 36 ከም ዝበጽሐ ተሓቢሩ።
ሓዲሽ መደብ ዕዮ ቤት ጽሕፈት ንዓመተ-ስራሕ 2017-2018
ከም ዝዝከር፡ ቀንዲ ዕማማትን ሓላፍነትን ቤት ጽሕፈት ኣህጉራዊ ዝምድናታት ሰዲህኤ፡ ንራእን ዕላማታትንሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ፣ንራእይን መትከላትን ፓለቲካዊ ተቓውሞ ኤርትራ ከኣብሓፈሻ፡ ንደገፍቲ ህዝቢ ኤርትራ ዝኾና ሃገራትን፡ ሰልፍታትን፡ ማሕበራትን ኣብ ርእሲ ምብራህ፡ ንኩሉ-ሸነኻዊ እንታይነት መላኺ ስርዓትን ግህሰታቱን ምቅላዕ ኢዩ። መሪሕነት ሰልፊ ዘጽደቖ ሓዲሽ መደብ ዕዮ ቤት ጽሕፈት ከኣ ነዚ ሓላፍነታት እዚ ዘንዘባርቕ ኢዩ።
ኣኼባ ምምሕዳራዊ ሽማግለ ነቲ መደብ ዕዮ ድሕሪ ምጽናዕ፡ ቦታውያን ሽማግለ ናተን ኲነታት ብዝፈቕዶ ኣገባብ ከስፍሕኦን ኣብ ግብሪ ከውዕልኦን ወሲኑ።
ቅርጻን ጊደን ቦታውያን ሽማግለታት፣
ኣኼባ ምምሕዳራዊ ሽማግለ ቤት ጽሕፈት፡ ብዝሒ ኣባላት ናይ ቦታዊ ሽማግለታት ከምቲ ዝጸንሐ ትጽቢት ቤት ጽሕፈት ከምዘይሰርሐ መዚኑ። ካብዚ ብምንቃል፡ ኣብ ነፍስ-ወከፍ ሃገር ውይ ዞባ ዘሎ ኲነታት ተጸኒዑ (ከከም ኲነታቱ) ብውሑዳት ኣባላት ዝቖመ ቦታዊ ሽማግለታት ከም ዝህሉ ክግበር ወሲኑ። ምስ ጨንፈራት ሰልፊ ብምውህሃድ ከኣ ኩሉ ኣባል ሰልፊ ኣብ ህዝባዊ ዲፕሎማሲ ከም ዝሳተፍ ክግበር ኢዩ።
ከምኡ'ውን ንመደብ ሓባራዊ ዕዮ ንምዕዋት፡ ምስ መሓዙት ማሕበራትን ኣገደስቲ ባእታታትን ጥቡቕ ርክብን ሓባራዊ ንጥፈታትን ምክያድ ካብ ቀዳምነታት ቦታውያን ሽማግለታት ክኸውን ኢዩ።
ቦታውያን ሽማግለታት ቤት ጽሕፈት፡ ንመስርሕ ምሕዳስ ሰልፊ ዕቱብ ኣቓልቦ ክህብኦ ከም ዝግባእ ኣኼባ ተረዳዲኡ። ቀንዲ እተጸቕጠሉ ነጥቢ ከኣ፡ ህልዊ ፖለቲካዊ ውድባት ተቓውሞ ኤርትራ ነቲ ሓዲሽ ወለዶ ጠርኒፉ መተካእታ ክፈጥር ዘይምኽኣሉ ኣሻቓሊ ጒዳይ ምዃኑ ኢዩ። ካብዚ ብምንቃል፡ ክሳዕ ናይ 2019 3ይ ጉባኤ ሰዲህኤ፡ ሰልፍና ሓደስቲ ኣባላት ብብዝሒ ክጥርንፍ እተዓጻጸፈ ጻዕሪ ክገብር ከም ዘሎዎ ተመዚኑ። ከም ሓበረታ፡ እቲ ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ ዝጸንሐ ቦታዊ "ቅልውላው" ድሮ ተሰጊሩ፡ ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ኣብ ናህሪ ዝወሰኸ ምሕዳስ ሰልፊ ከም ዘሎን፡ ኣብ ከባቢ ካናዳ ጥራይ ብዓሰርተታት ዝቚጸሩ ሓደስቲ መንእሰይ ኣባላት ኣብ ሰዲህኤ ይጽንበሩ ከም ዘሎዉን ተገሊጹ።


text:
ምምሕዳር ፕረዝደንት ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ዘይሕጋዊያን ስደተኛታት ንምስጓግ ዘኻየዶ ስጉምቲ ከተግብር ተዳልዩ’ሎ።
ካብ ሃገራዊ ደሕንነት ኣሜሪካ ዝወጸ ሓድሽ መምርሒ ዝተረረ ሕግታት ኢምግሬሽን ዘተግብር’ዩ።
ወሃቢ ቃል ቤተ መንግስቲ ዋይት ሃውስ ሲን ስፔንሰር ብዛዕባ’ዚ ከምዚ ይብሉ።
“ሓድሽ ዝወጸ መምርሒ ብዛዕባ ውሳኔ ጸጥታ ዶባትን ትግባረ ሕግታት ኢምግሬሽንን ሃገራዊ ደሕንነት፡ ኣብ ምውሓስ ደቡባዊ ዶባት እታ ሃገርን ዘይሕጋዊ ስደትን ደው ንምባልን ኣብ ቅልጡፍ፡ጽኑዕን ሰብኣዊ ኣገባብ ምስጓግ ዘይሕጋዊያን ነበርቲ ክውስዱ ዘለዎም ስጉምትታት መምርሒ ዝህብ’ዩ።”
እዚ ሓድሽ ዝወጸ መምርሒ ብዛዕባ ፍጥነት መስርሕ ምስጓግ፡ ቁጽሪ ብቀዳምነት ክስጎጉ ዘለዎም ሰባትን ኣበርኽቶ ዞባዊ ኣኽበርቲ ሕጊ ብዓሙቕ ይዝርዝር።
ብተወሳኺ ኣብ ስራሕ ምትግባር እዚ ሓድሽ መምርሒ ኢምግሬሽን ዝነጥፉ 15,000 ሰባት ክቆጸሩ ምኻኖም ይግለጽ።
እዚ ሓድሽ መምርሒ ነቲ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ጥሪ ብፕረዝደንት ትራምፕ ካብ ሸውዓተ ሃገራት ናብ ኣሜሪካ ስደተኛታት ከይኣትው ዝኽልኽል ናይ መገሻ እገዳ ብቤት ፍርድታት እታ ሃገር ደው ኢሉ ድሕሪ ምጽንሑ ዳግማይ ተራእዩ ብፕረዝደንት ትራምፕ ክፍረምሉ ኣብ ዝዳልወሉ ጊዜ’ዩ ወጺኡ።
ኣቐዲሙ ዝሓለፈ ውሳኔ እገዳ ኣብ መላእ እታ ሃገር ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት ዘላዓለ እንተኾነ ዋይት ሃውስ ግን ፕረዝደንት ትራምፕ ነቲ ውሳኔ ኣይቕይርዎን እዮም ይብል።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ምጽዋት፡ ዕሽር ቦኽራት
ምጽዋት
ምጽዋት ካብ ናይ መንፈስ ፍርያት ሓደ እዩ። ናይ ሰማይ ኣቦኹም ርህሩህ እዩ እሞ ንስኻትኩም ድማ ርህሩሃት ኩኑ ከም ዝተባህለ እዩ፡ ምጽዋት ድማ ሰብ ካብ ድኻሙ ካብ ስርሑን ፡ ንግዱን ዝረኽቦ እግዚኣብሔር ባሪኹ ንዝሃቦ ንዝተሸገሩን ንዝተጸገሙን ብናይ ልብኻ ርህራሄ ዝወሃብ እዩ። ‘’ ኣቦኹም መንግስቱ ክህበኩም ፈትዩ ኣሎ እሞ ኣይትፍርሁ ጥሪትኩም ሸጥኩም ምጽዋት ሃቡ’’ ሊቃ 12፡32።
ምጽዋት ሃብትን ብልዕን ምምራትን ኣብ ዘይረኽብዎ ሰረቅቲ ጥሒሶም፡ ቐጽሪ ኣፍሪሶም፡ ጉዱጋድ ኩዒቶም ኣብ ዘይረኽብዎ ስፋራ፡ ሕልፈት ምጥፍፋእ ኣብ ዘይብሉ ሰማያት መዝገብ ምእካብ እዩ። ጐይታና እየሱስ ክርስቶስ ኣንቀጸ ምጽዋት ብሰምያዊ መዝገብ መሲሉ ክዛረብ እንከሎ ‘’ ጥሪትኩም ሼጥኩም ምጽዋት ሃቡ ሰራቒ ኣብ ዘይረኽቦ፡ ነቐዝ ኣብ ዘየበላሽዎ ዘይበሊ ማሕፉዳን ዘይጎድል ሃብትን ኣብ ሰማይ ዕቆሩ። ምክንያቱ ሃብትኩም ዘለዎ ኣብኡ ድማ ልብኹም ኣሎ።ሉቃ 12፡34
ምጽዋት ብበረኸት ንምዕጻድ ብበረኸት ምዝራእ እዩ። “እቲ ብውሑድ ዝዘርእ ብውሑድ ከም ዘዓጽድ እቲ ብቡዙሕ ዝዘርእ ድማ ብቡዙሕ ከም ዝዓጽድ ፍለጡ” 2ይቆሮ 9፡6 ። ብተወሳኪ ወዲ ሰብ ካብ ዝነገዶ ፡ካብ ዝረሃጾ መክሰብ ወይ ክሳራ ክረክብ ግድነት እዩ። ምጽዋት ግና መክሰብ እምበር ክሳራ ዘይብላ እያ።” ምጽዋት ኣምላኻዊት ልቃሕ፡ብዳግማይ ከኣ ኣምላኻዊት ንግዲ እምንቲ እተርብሕ እቲ ለባም ምስ እግዚኣብሔር ዝቀምጣ እያ። ፍትሓ ነገስት 16። ዓይነታት ምጽዋት ብዙሓት እኳ እንተኾኑ ነቶም ቀንዲ ክንዝርዝር ኢና።
ስለዚ ምጽዋት ነቶም ድኻታት ዝበሃሉ ናይ ዕለት መግቢ፡ ናይ ዓመት ልብሲ ዘይብሎም ጸሞም ዝሓድሩ ምምቃል ምሃብ ማለት እዩ። ምጽዋት ብብዙሕ ዓይነት እኳ ዝምጽወት እንተኾነ ንገለ ካብኣቶም ክንዝርዝር።
ናይ ገንዘብ ምጽዋት፦ ካብቲ እግዚኣብሔር በብዓመቱ ዝህበና ገንዘብ ነቶም ጠምዮም ዘለዎ ንኸይትክዙ ስኢኖም ጸሞም ንከይሓድ ዝግበር ምትሕግጋዝ እዩ። ምስ ገንዘብ እናሃለኻ ከይመጽወትካ ምንባር ግን ኣብቲ ዳሕራይ ዘመን ኣፋ ኣውጺኣ ክትከሰካ እያ። “ወርቅኹም ብሩርኩምን መሪቱ እቲ ምምራቱ ከኣ ኽከሰኩም እዩ።ያዕ 5፡3
ናይ ኣካል ምጽዋት ፦ እዚ ዓይነት ምጽዋት ሕጋጋት አግዚኣብሔር እናሓለና ።ብጉልበትካ ንዝኾነ ስኡን ፡ሽጉር ምሕጋዝ ወይ ኣብ ቤተ እግዚኣብሔር ዝግበሩ ብጉልበት ዝስርሑ ናይ ኣካል ምጽዋት እዮም ዝህቡ።
ናይ ፍልጠት ምጽዋት፦ ነቲ ዘልዎም ፍልጠት ፡ ነቶም ብሰንኪ ሕጽረት ገንዘብ ዘይመሃሩ ድኻታት ካብ ዘላትካ ፍልጠት ብነጻ ምስ እትህቦም ምጽዋት ተባሂሉ ይቁጸር እዩ።
ናይ ግዜ ምጽዋት፦ ካብታ ዘላቶም ግዜ ሰዊኦም ንዝሓመሙ ሰባት ብምሕታት ፡ብምጽንናዕ ተስፋ ንዘይብሎም ምብርታዕ፡ ንስኡናትን፡ ጭኑቃትን ንምሕጓስ ምስኦም ዝውዕል ምጽዋት እዩ።
ናይ ቃል ምጽዋት፦ እዚ ከመይ እዮ እንተተባህለ። ነቶም ናይ ዕለት እንጌራ ስኢኖም ኣብ ፈቀዱኡ ዝልምኑ። ኣብ ልዕሊኦም ክፉእ ከይተዘረብካ ነታ ብስእነት ናይ ዕለት እንጌራ እትሳቀ ነፍሲ ዋላ ዝወሃብ ገንዘብ እንተዘይሃሎካ ብቃል እግዚኣብሔር እናነገርካ ናብ ስጋኡ ደሙን እትበቅዕ ምግባር እውን ምጽዋት እዩ።
ተቀባልነት ዘለዎ ምጽዋት
ኣፈጻጽማ ምጽዋት ኣብ ክልተ ይኽፈል፡ ብስውርን፡ ብግሁድን ከኣ ይበሃሉ። እቲ ዝመጽውት ውዳሴ ከንቱ ዘሰንፎ እንተ ደኣኮይኑ ካብ ውዳሴ ከንቱ ንክርሕቅ፡ ዋግኡ ኣብ ምድሪ ንከይተርፍ ብሕቡእ ክህብ ይግብኦ። “ብሰብ ምእንቲ ክትረኣዩ፡ ኢልኩም ጽድቅኩምከይትገብሩ ተጠንቀቁ ። እንተዘይኮነ ካብቲ ኣብ ሰማያት ዘሎ ኣቦኩም ዓስቢ የብልኩምን ” እምብኣር ንስኻ ክትምጽውት ከለኻ ፡እቶም ግቡዛት ብሰብ ምእንቲ ክርኣዩ ኣብ ናይ ኣይሁድ ኣባይተ ጸሎትን ዓበይቲ መንገድታትን ከምዝግብርዎ ኣብ ቅድሜኻ መለኸት ኣይትንፋሕ ” ማቴ 6፡1-4.። ኣዚ ማለቱ እቲ የማንካ እትገብሮ ጸጋመይቲ ኢድካ ኣይትፍለጣ ከም ዝተባህለ እዩ። ጸጋም ድኹም ስለ ዝኾነ ነቲ ውሑድ ብዙሕ ኣምሲሉ ከትሕዘካ ስለ ዝኸእል ። የማን ግና ሓያል ስለ ዝኾነ እቲ እትደልዮ መጠን ክትሕዘካ ይኽእል። ብካልኣይ ጸጋም ዝተባህለት ሰበይትኻ እያ ። በዓልቲ ቤትካ ብመንፈሳዊ ትምህርቲ ዘይበሰለት እንተድኣ ኮይና “እቲ ገንዘብ ናይክልቴና እንድዩ ክንድኡ ኣይተብዝሓዮ ” ብምባል ክትዕንቅፈካ ስለ እትኽእል።ድሕሪ ምምጽዋትካ ግና ሓደ ኣካል ስለ ዝኾንካ ንገራ ። ምኽንያቱእቲ ጽድቂ ውን ናይ ሓባር’ዩ። ብሳልሳይ ጸጋማይ ኢድ ዝተባህሉ ደቅኻ እዮም ። ደቅኻ ድማ “ሎሚ መጽዊትካ እንተድኣ ወዲእካዮ ንሕና’ኾ እንታይ ክንወርስ ” ኢሎም ከይዕንቅፉካ ።ብሃይማኖታዊ ትምህርቲ ዝበሰሉ እንተድኣ ኮይኖም ግና ወስኸሉ ውን ክብሉኻ ይኽእሉ አዮም ።እቲ ካልኣይ ዓይነት ምጽዋት ድማ ብግሁድ ዝግበር እዩ። እዚ ሕዝቢ ወይ ካልኦት ሰባት ኣብ ጸሎቶም ስምካ እና ጸውዑ ክዝክሩኻ እትፍጽሞ ዓይነት ምጽዋት እዩ።እዚ ምጽዋት ግና ብትሕትናን ብንጽሕናን ክኸውን ይግባእ ። ሰባት ከመስግኑኻ እንተመጹ ውን ኣይግብኣንን እዩ ብምባል ካብ ውዳሴ ከንቱ ክትርሕቅ ኣለካ ። “ብዝናብ ዘብቅሎ ብጸሓይ ዘብሰሎ ናይእግዚኣብሔር ገንዘብ ኣዩ ኢልብትሕትና ምጽዋትካ መጽውት” (ማር ይስሓቅ)። እቲ እትህቦ ምሉእ ኮይኑ ሰማያዊ ዋጋ እትረኽበሉ መታን ክኸውን ፡ክትምጽውት እንከለኻ ብደስታ ፡ልግስን፡ ብፍቅርን ክትህቦ ይግባእ። ምስ ሃብካ ኣትጠዓሰሉ ክኸውን ኣይግባእን እዩ “ከምቲ እግዚኣብሔር ንዓኻ ዝሃበ ፡ስለ እግዚኣብሔር ኢልካ ብፍሱህ ልቢ ፡ብብሩህ ዕይነ ልቦና፡ ለጋስ ብዝኾነ ኢድ ንድኻ ሃብ መጽውት” (ኣንጋሪ ፈላስፋ ገጽ 70) ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ውን “ኩሉ ገንዘበይ ንድኻታት እንተ ዝዕድል፡ ሰብነተይ ንምንዳድ ኣሕሊፈ እንተዝህብ፡ ግና ፍቕሪ ኣንተዘይ ህልወኒ ሓንቲ ኣይጠቅመንን” 1ይቆሮ 13፡3
ሓቀኛ ምጽዋት
ኣቲ ሓቀኛ ምጽዋት ዝበሃል ካብቲ ጽሩይ ርሃጽካ ዝረኸብካዮ ድኣ እምበር ፡ ሰሪቅካ ፡ኣታሊልካ ካብ ዘምጻእካዮ ፡ወይ ሰባት ጨቊንካ ኣብ ቤትካ እናገዛእካ ምምጽዋት ሓቀኛ ምጽዋት ኣይኮነን።“ንድኻ ክትህብ (ክትምጽወት) እንተፈተኻ ብርሃጽካ ደኺምካ ካብ ዘረብኻዮ መጽውት ብስርቂ ብዓመጽ ዝመጸምጽዋት ከም ክርዳድ እዩ። ከምቲ ክርዳድ ንመስዋእቲ ዘይከወን፡ ንሱ ድማ ዋጋ ኣየወ ጽእን እዩ” ዮሓንስ ኣፈወርቅ።እግዚኣብሔር እቶም ክልተ ደቂ ኣዳም ኣቤልን ቃኤልን መስዋእቲ ናብ እግዚኣብሔር ኣብ ዘዕርገሉ ዝነበሩ፡ እግዚኣብሔር ናብቲ ንጹሕ መስዋእቲ ኣቤል ደኣ ተቀበለ እምበር ናብ ናይ ቃኤል ኣይነበረን። ዘፍ 4፡4.
ምጽዋት ከመጽውት ዝተኣዘዘ መን እዩ ?
ጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ማቴዎስ ወንጌል 25 ዝገለጸልና ሽዱሽተ ቃላት እቶም ሰለስተ እቶም ሰለስተ ንሃብታማት ድማ ንድኻታት ክፍጽምዎ ዝኽእሉ እዩ።
ጠምየ ኣብላዕኩምኒ፡ ዓሪቀ ከደንኩምኒ፡ ተኣሲረ ኣጸናናዕኩምኒ። እዞም ዝተጠቅሱ ነቶም ዘለዎም፡ ወይ ሃብቲ ዘለዎም ክኸፈሉ ኣንከለዉ። እቶም ጸሚኤ ኣስተኩምኒ፡ ጋሻ ኮይነ መጺኤ ተቀበልኩምኒ፡ ሓሚመ በጻሕኩምኒ፡ ዝበሎ ድማ ነቶም ስኡናት በታ ዘላቶም ከማልእወን ይኽፈላ። እዚ ዝተጠቅሰ ግና ንመረዳእታ ደኣ እንበር ነፍሲወከፍ በብዝከኣሎም ንሽዱሽቲኣን ሒዙ ክነብር ይግብኦ እዩ። እንታይ ደኣ አንተተባህለ እቲ ሃብታም ካብታ ዘላቶ ጊዜ ሰዊኡ ጋሻ ክቕበለሎም፡ ዝሓመመ ክበጽሓሎም። እቲ ድኻ ድማ ኣነስ ወላሓንቲ ካብዞም ቃላት ንዓይ ዝምልከቱ ኣይኮኑን ኢሉ ምምጽዋት ንኸይገድፎ ጐይታ ንኹሉ ከም ዝኣዘዘ ንምፍላጥ እዩ። ስለዚ ኣብዚ ዘለናዮ ዓቢ ጾም ነቶም ስኡናትን ሽጉራትን ብምምጽዋት ሰማያዊ ሃብቲ ንኣክብ።
ምጽዋት፡ ጾም፡ ጸሎት ዘይፈላለዩ መካይዲ እዮም። “ንጭኑቕ እንተመቐልኩም፡ ንጥሙይ እንተ ኣጽገብኩም ሽዑ ብርሃንኩም ኣብ ጸልማት ከብርህ እዩ” ኢሳ 58፡10። ኣብ ጊዜ ጾም ይኹን ኣብ ካልእ እዋን እትገብሮ ምጽዋት ሓጢያት ንምስትስራይ ውን ይጠቕመና ከም ዝኮነ ዘማራይ ቅዱስ ዳዊት “ንድኻ ዝሓልየሉ ሰብ ብጹእ እዩ፡ እግዚኣብሔር ከኣ ብመዓልቲ መከራ ከናግፎም እዩ” መዝ 41፡1። ስለዚ እንተበላዕና፡ እንተሰተና ዝጠቅመና ኣይኮነን ምስ ጾም ዝተሰነየ ምጽዋት ግና ዓቢይ ሰመያዊ ዋጋ ዘውህብ እዩ። “መሓርቲ ምሕረት ክረኽቡ እዮም እሞ ብጹኣን እዮም” ማቲ 5፡7።
ኣስራት(ዕሽር)
ዕሽር (ኣስራት) ዝበሃል ካብ ኩሉ እቶትካ እቲ ዓስራይ ኣፍ ንቤተ እግዚኣብሔር ምሃብ ማለት ክኸውን ከሎ። ኣቦና ኣብርሃም ነቶም ነገስታት ኮሎዶጎሞር ስዒሩ ክምለስ እንከሎ። ካብቲ ዝረኽቦ ዕሽር ንመልከጼዴቅ ኣቅረበሉ። “ኣብርሃም ድማ ካብቲ ዝማርኾ ዘበለ ዕሽር ሃበ” ዘፍ 14፡20። ነፍስ ወከፍ ካብ እቶቱ እቲ ዓስራይ ኣፍ ናይ እግዚኣብሔር ደኣ እምበር ንዕኡ ዝተዋህቦ ኣይኮነን። ዕሽር ክንህብ ዝኣዘዘ ድማ እግዚኣብሔር ኣምላክ እዩ። “ኩሉ ዕሽር ዘበለ ድማ ካብ ዘርኢ ምድሪ ኮነ ካብ ፍረ ኦም፡ ንዓይ ንእግዚኣብሔር ዝተቀደሰ እዩ” ዘሌ 27፡30። ዕሽር ነቲ ምስ እግዚኣብሔር እትኣትዎ መብጽዓ ትሕልወልካ እያ። ኣቦና ያዕቆብ ካብ ኤሳው ሃዲሙ ኣብታ ሎዛ እትበሃል ቦታ ዳሕራይ ቤትኤል ዝተባህለት ኮይኑ ምስ እግዚኣብሔር ተመባጺዑ ነይሩ። “እግዚኣብሔር ንስኻ ምሳይ እንተ ኮንካ ኣብዛ ዝኸዳ መንገዲ ከኣ እንተ ሓሎኻኒ። ዝበልዖ እንጌራ ዝኽደኖ ክዳን ድማ እንተ ሃብካኒ ካብ እትህበኒ ዘበለ ኩሉ ድማ ዕሽር ክህበካ እየ” ዘፍ 28፡22። እናበለ ተመባጽዐ። ዕሽር ንድኻታት ወይ ንኻልእ ዝኾነ ሰብ ዝወሃብ ኣይኮነን ዕሽር ንኣገልግሎት ቤት እግዚኣብሔር ንቤተክርስትያን ጥራይ ዝወሃብ እዩ። እስራኤላውያን ኣብታ መዓርን ጸባን እተውሕዝ ከንኣን ምስኣተዉ። ዘዝግበኦም ርስቲ ብኢድ ኢያሱ ተዋሂብዎም እዩ። እቶም ሓደ ዓሌት ሌዊ ግና እግዚኣብሔር ዝሃቦም ርስቲ ዕሽር እዩ። ምክንያቱ ንሳቶም ንእግዚኣብሔር ዘገልግሉ ካህናት ጥራይ ሰለዝኾኑ። “ንደቂ ሌዊ ድማ ኣብ ክንዲ እቲ ኣገልግሎቶም፡ ኣብቲ ኣነ ዝርከበሉ ድንኳን ዝህብዎ ኣገልግሎት እንሆ ኩሉ እቲ ደቂ እስራኤል ዝሃብዎ ዕሽር ንርስቲ ሂበዮም ኣለኹ” ዘሁ 18፡8። በሎም። እምበኣር ዕሽር ካብ እቶትካ ፍረ ምድሪይኹን ንግዲ፡ ገንዘብ ይኹን እኽሊ፡ እቲ ዓስራይ ኣፍ ንቤት ኣምላክ ዝወጽእ ተእዛዝ እዩ። “ካብቲ በብዓመት ካብ ግራትኩም ዝወጸ ኩሉ እቶት ዘርእኹም ዕሽር ኣውጽኡ” ዘዳ 14፡22።
ዕሽር ኣብ ሓድሽ ኪዳን ውን ተገሊጹ እዩ። “እቶም ክህነት ዝቅበሉ ደቂ ሌዊ ድማ ካብ ሕዝቢ ዕሽር ክወስዱ ሕጊ ሙሴ ይእዝዝ እዩ። ዕብ 7፡5። ኣብ ሓድሽ ኪዳን የለን ክበሃል ዘይኮነስ መሊሱ ደኣ ተረረ። ክህነት ንደቂ ሌዊ ጥራይ ዝወሃብ ኣይኮነን፡ እንታይ ደኣ ንኹሉ ዕሽር ድማ ኹሉ ንቤት እግዚኣብሔር ክህቦ ዝተኣዘዘ እዩ። ካብዚ ወጻኢ ግና ንኹሉ እቶትካ ምስቲ ዓስራይ ኣፍ ኣጣሚርካ እትበልዖ ወይ እትሰትዮ፡ ኣብ ካልእ መዓላ እተውዕሎ እንተደኣ ኮንካ ከም ስርቂ ይኸውን። “ሰብ`ዶ ንኣምላክ ክሰርቆይኾነሉ እዩ ንስኻትኩም ግና ሰረቅኩምኒ” ትን ሚልክ 3፡8 ስለዚ ንእግዚኣብሔር ክትሰርቅ ኣይከኣለካን ኢዩ። እንተፈተንካ ዉን ኣብ ገዛእ ርእስኻ ኩነኔ ይምጸእ ኢዩ።
በኹራት
በኹራት ማለት ካብ ሰብ ይኹን ካብ እንስሳታት እቲ ናይ መጀመርታ ማህጸን ወላዲቱ ንዝኸፍት ንቤተ እግዚኣብሔር ምሃብ ማለት ኢዩ “ካብ ደቂ እስራኤል ማህጸን ኣዴኡ ዚኸፍት ኩሉ ሰብ ኮነ እንስሳ ናተይ ኢዩ እሞኩሉ ቦኽሪ ንዓይ ይኹን ዘጻ“13፡1 ኣብ ኦሪት ቡኽርና ኣዝዩ ዝበለጸ ውሕብቶ ኢዩ ዝነበረ ንታሪኽ ኤሳውን ያዕቆብን እንተተመልከትና ቀንዲ ዘብእሶም ቡኽርና ነበረ ኤሳው ቡኽርንኡ ንያዕቆብ ሰለ ዝሸጠሉ እናተጣዕሰ ይነብር ኔሩ ዘፍ 28፡5 ። በኹራት ንእግዚኣብሔር ምሃብ ማለት በኹሪ ተፈታዊ ከም ሙኻኑ መጠን እቲ እትፈትዎ ዝበለጸ ምሃብ ማለት ኢዩ ። ቅድስት ድንግል ማርያም ብመብጽዓ ዝተወልደት በኹሪ ነበረት። ስለዚ ድማ ስድራኣ ጌና ርእዮም ከይጸገብዋ ንቤተ ኣምላኽ ኣብኡ ክትነብር ከተገልግል ወፈይዋ። “ ካብ ጥሪትካን ካብ ኩሉ በኹሪ ፍርያትካን ንእግዚኣብሔር መባእ ኣቅሪብካ ኣኽብሮ። ሽዑቆፎታትካ እኽሊ ክመልእን ከኣ ብኾልዒ ወይኒ ቅጽጽ ኪብል እዩ” ምሳሌ 3፡9-10። እዛ ብጐይታ ኢየሱስ ተሓዲሳ ተሰሪታ እትነብር ዘላ ቤተክርስትያንና ዉን ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ተመሓላሊፋ ኣባና ዝበጽሐት ኩሉ ስድራ ነቲ በኹሪ ዝኾነ ናይ ቤት ኣምላኽ ኣገልጋሊ ክኸዉን እናሃቡ፡ ካህናት ፡ ዲያቆናት ገይሮም ሓልዮማ እዮም ። ስለዚ ነፍስወከፍ ክርስትያናዊ ዉን ካብቶም ቀዳሞት ፍረ ከርሱ ክህብ ይግብኦ ። ምኽንያቱ እቲ ዝህብ እግዚኣብሔር ኢዩ ስለዚ ንጐይታ` ኩሉ ዝተቀበልናዮ እዩ፡ ነቲ ካባኻ ዝተቀበልናዮ ኢና ዝሃብናካ እናበልና ሕጉሳት ወሃብቲ ኽንከዉን እግዚኣብሔር ይደግፈና።1ይ ዜና 29፡14
ቀዳምያት
ቀዳምያት ዝበሃል ካብቲ ጽዒርካ ርሂጽካ መጀመርያ እተእትዎ ኣታዊ ኢዩ ። እዚ ከመይ እንተተባህለ ምስ ዕሽር ወይ በኹራት ዝተተሓሓዝ ኣይኮነን። እቲ ስራሕ ምስ ጀመርካ ፡ ወይ መጀመርያ ርሂጽካ ፡ ሓሪስካ ዝእተኻያ ኣታዊ ናትካ ኣይኮነትን ። ንእግዚኣብሔር እዚ በረኸት ስለዝሃብካኒ ንስኻ ቅድሚ ኩሉ እትምስገንኢልካ ፡ እትህቦ ኢዩ ። ‘’ ናብታ እግዚኣብሒር ኣምላኽ ንርስቲ ዝህበኩም ምድሪ ምስ ኣተኹም ወሪስኩምዋ ድማ ኣብኣ ምስ ተቀመጥኩም ። ካብታ እግዚኣብሔር ኣምላኽኩም ዝህበኩም ምድርኹም ፡ እተእትውዎ ኩሉ መጀመርታ ፍረ ምድርኹም ኣብ ከፈር ጌርኩም ናብታ እግዚኣብሔር ኣምላኽኩም ንማሕደር ስሙ ዝሓረያ ቦታ ኪዱ “ ዘዳ 26፡ 1 ። እዚ ድማ እቲ ቀዳማይ ኩሉ ይኸዉን ። ቀዳምያት ዝደጋገም ኣይኮነን እንታይ ድኣ ነቲ እትምነዮ ኣስሚሩ ኣብ እትደልዮ ቦታ ኣብጺሑ መጀመርያ እቶት ከምእትረክብ ዝገበረ ኣምላኽ ከም ናይ ምስጋና እተቅርቦ ኢዩ ። ኣብ ሓዲሽ ኪዳን ዉን ጐይታና መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብዛዕባ እቲ ንቤት ኣምላኽ ዝወሃብ“ እቲ ናይ ቄሳር ንቄሳር፡ እቲ ናይ ኣምላኽ ድማ ንኣምላኽ ሃብዎ“ ኢሉ ነጊሩና ኢዩ ሉቃ 20 ፡25 ። እቲ ንቤት ኣምላኽ ዘወሃብ ድማ ንኣገልግሎት ቤት ኣምላኽ ዝውዕል ኢዩቅድስት ቤተ ክርስቲያን ዉን ኣብቲ እትገብሮ ጸሎተ ቅዳሴ“ ብዕጣን፡ ብቁርባን ፡ብወይኒ ፡ ብሜሮን ፡ብመብራህቲ ፡ ብመጋረጃ ፡ ብመጸሓፍቲ ምንባብ ፡ ብኣቅሑ ቤተ መቅደስ ንዝሓልዩ ባርኽ“ ብምባል ትጽልዮ ጸሎት ኣሎ።ስለዚ ኣብ መደምደምታ እዞም ዝተጠቅሱ ሕጋጋት እግዚኣብሔር ኩሎም ነናቶም ስርዓትን በረኸትን ዘለዎም ኢዮም ።ምጽዋት ንበይኑ ካብቶም ትሽዓተ እቶትኻ ዝወሃብ እንበር ምስ ዕሽር ዝተሓሓዝ ኣይኮነን ዕሽር ዓስራይ ኣፍ ኢዩ ፡ ምጽዋት እትምጽውቶ ግና ካብቶም ዝተርፉኻ ትሽዓተ እዩ። በኹራት ድማ ነቲ በኹሪ ሰብ፡ ኮነ እንስሳ ማሕጸን ዝፈትሕ ኢዩ።ቀዳምያት ድማ እቲ ቀዳማይ ፈላሚ እቶትካ ንቤት እግዚኣብሔር እትህቦ ኢዩ። ነዚ ፈሊጥና ብዝግባእ እቲ ንእግዚኣብሔር ዝወሃብ እናሃብና ሰማያዊ መንግስቲ ንምውራስ የብቅዓና ።
ወስብሓት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር!!!


text:
ናይሮቢ —
ኣብ`ቲ ማሕበር ላዕላዋይ ተመራማሪ ፈልክስ ሆርን፡ "መንግስቲ ኣንፈቱ ክቕይር ኣለዎ፡ ንመረረት`ቶም ተቓውሞ ዘካይዱ ክሰምዕ ኣለዎ" ይብል።
ኣሊስ ዱፊፍ ዝተባህለት ካልእ ተጣባቒት መሰል ብወገና፡ “ ናይ ሰለስተ መዓልታት ሓዘን ኣዊጅካ ኣብ`ቲ ጉዳይ ዘተኮረ ልዝብ እንተዘይገበርካ “እንታይ ዋጋ ኣለዎ" ትብል። እዚ ማለት ትብል “ወተሃደራትን ፖሊስን ሰዲድካ ንሰባት ኣብ ማእሰርቲ ዳጉንካ ናይ ሰለስተ መዓልታት ሓዘን ምእዋጅ-በቃ ኣኸለ" ብምባል ልዝብ ክግበር ትምዕድ።
በቲ ትማሊ ሰንበት ኣብ ቢሾፍቱ ክሊ ኦሮሚያ ኣብ እዋን ባህላዊ በዓል ዘጋጠመ ኹነታት፡ ተቓወምቲ ልዕሊ 600 ከም ዝሞቱ ክገልጹ ኸለዉ፡ መንግስቲ 55 እዮም ኢሉ`ሎ።
ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል፡ ሕቡራት ሃገራትን ካልኦትን፡ እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝወርድ ዘሎ ቕትለትን ማእሰርትን ብናጻ ወገን ክጻረ ክጽውዑ ጸኒሖም ኣለዉ።
ምሉእ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይኽኣል።


text:
“ ንክብርታት ብዙሕነት ነተኣታትወሉ ጊዜ ሕጂ እዩ። ንዓለምለኸ ጸገማት ዓለምለኸ መፍትሒ ዘድልየሉ እዋን ሕጂ ምኻኑ ኣፍልጦ ንህበሉ ጊዜ እዪ። ብዙሕነት መሰረት ንዝገበረ ኣቐራርባ ድማ ኹርናዕ እምኒ ሕቡራት ሃገራት እዩ።”
ጉተረስ ነዚ ውልቃዊ ኣረኣእዮም ዝገለጹ ትማሊ ሶሉስ ኣብ ኒውዮርክ ዝርኸብ ዋና ቤት ጽሕፈት ሕቡራት ሃገራት ምስ ኣባላት እቲ ትካል ንመጀመርያ ጊዜ ኣብ ዝተራኸብሉ እዋን እዩ።
ሓላፊ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ነበር ጉተረዝ፣ ንጉድለታት እቲ ትካል ኣፍልጦ ብምሃብ ለውጢ ኣብቲ ናይ 72 ዓመታት ዕድመ ዘለዎ ትካል ንምትእትታው ሓባራዊ ተሳትፎ ከምዘድልይ ተማህጺኖም።
“ኣብ ግደ ሕቡራት ሃገራት ብዙሕ ምጥርጣት ኣሎ። ስለዚ ከም ሕቡራት ሃገራት ንፍጽሞ ነገራት ንኾርዓሉ ኽከውን ኣገዳሲ ይመስለኒ። ንፍረ ዕዮና ድማ ኣፍልጦ ክንህብ ኣለና። ብተመሳሳሊ ከምቲ ኣባላት ሃገራት ዝሓትኦ ዘለዋ ለውጢ ኣብ ምምዕባል መስርሕ ሕቡራት ሃገራት ከነኣታትው ኣለና።”
ብዙሓት ተዓዘብቲ ምሩጽ ፕረዝደንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ብዙሓት ኣጋጣሚታት ንከም ሕቡራት ሃገራትን ኔቶን ዝኣመሰሉ ንዓለምለኸ ትካላት ብምንቃፎም ኣሜሪካ ነተን ትካላት ዝወሃብ ገንዘባዊ ሓገዝ ከቋርጽዎ ይክእሉ’ዮም ዝብል ስግኣት ከምዘለዎም ይገልጹ።
ምሩጽ ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ነዘን ዓለምለኸ ትካላት “ሰባት ተአኪቦም ዝራኸብሉን ዝዘራረብሉን ጽቡቕ ጊዜ ዘሕልፍሉ ክለብ’ዩ” ክብሉ ምግላጾም ይዝኸር።
ኣሜሪካ ሓንቲ ካብተን ቀንዲ ኣበርካቲት ሕቡራት ሃገራትን ናይቲ ትካል ስርሒት ዓቓቢ ሰላም ምዃና ምምሕዳር ዋሽንግተን’ውን ልዑል ናይ ገንዘብ ሓገዝ ንሰብኣዊ ጉዳያት እቲ ትካል ከምዝሕግዝ ይፍለጥ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ኣጋጢሙ ዘሎ ቅልውላው ንምፍታሕ ካብ ናይ ሓደ ውድብ ዓቕሚ ንላዕሊ ስለዝኾነ መንግስቲ ስርሑ እናቐፀለ ከሎ እጀታ ኣለና፤ጉዳይ ኢትዮጵያ ይምልከተና እዩ ዝብሉ ኩሎም ፖለቲካዊ ሓይልታትን ግዱሳት ወገናትን ኮፍ ኢሎም ብሓባር ክፈትሕዎ ኣለዎም ይብሉ ኢታ ማጆር ሹም ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ ዝነበሩ ለቴናል ጀነራል ፃድቃን ገብረትንሳኤ።
እቲ ሕዚ ዘሎ ዕግርን ዓመፅን እናበርትዐ ከይዱ መንግስቲ ካብ ዝቆፃፀሮ ዝኽእል ንላዕሊ ኮይኑ ናይ ምቕፃልን ኣብ ልዕሊኡ ድማ ናይ ደገ ሓይልታት ኢዶም እንተድኣ ኣእትዮምሉ መንግስቲ ከም መንግስቲ ዓዲ እናመሓደረ ክቕፅል ዘይኽቕለሉ ኩነታት ክሳብ ምብፃሕ ክኸይድ ይኽእል እዩ ይብሉ ጀነራል ፃድቃን።‘’ይኹን እምበር ክሳብ ሕዚ ብዘለኒ ሓበሬታ ኢህወዴግ ኣብ ውሽጡ ውሱን ምምሕያሽ ብምግባር ዝቕፅል እዩ ዝመልስኒ።እዚ ዘላቒ ሰላም ከምፅእ እዩ ዝብል እምነት እውን የብለይን’’ ኢሎም።


text:
ርክብ ኢትዮ-ኬንያ ኣብ ዝለዓለ ብርኪ ከምዝበፅሐ ተሓቢሩ
መቐለ ግንቦት 16/2010(ድወት) ኣብ መንጎ ሃገራት ኢትዮጵያን ኬንያን ጥንኩር ርክብ ከምዘሎ ኣብ ኬንያ ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ዲና ሙፍቲ ተዛሪቦም፡፡
ኣብ ኬንያ ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ዲና ሙፍቲ ነዚ ዝገለፁ ኣብ ኬንያ ዝተፈላለዩ ዲፕሎማት ሰብ ስልጠናትን ዕደመ ዝረተገበረሎም ኣጋይሽን ኣብ ዝተረኸብሉ መበል 27 ዓመት በዓል ዓመት 20 ግንቦት ኣብ ዘክበርሉ እዋን’ዩ፡፡
ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ከምዝበልዎ ኣብ መንጎ ኬንያን ኢትዮጵያን ዘሎ ነዊሕ እዋን ዘቁፀረ ጥንኩር ርክብ ብዝተፈላለዩ ለውጢ መንግስታት’ውን ዝቐፀለ’ዩ፡፡
ኢትዮጵያ ን2ይ ግዜ ብጣልያን እንትውረር ኬንያ ዝገበረቶ ሓገዝን ኣብ እዋን ምንቅስቃስ ቓልሲ ነፃነት ማኦማኦ ኢትዮጵያ ንኬንያ ዝገበረቶ ሓገዝን ብኣብነት ዝፅራሕ ምኳኑ ድማ ተዛሪቦም፡፡
ኢትዮጵያ ኣብዚ ሐዚ እዋን ተግባራዊ ትገብሮ ዘላ ዓለምለኻዊ ርክብን ፓሊሲ ወፃኢን ኣብ ሓበራዊ ረብሓ ዝተመስረተ ኢድ ኣእታውነት ዘይብሉን ዓለምለኻዊ ሕግታት ዘኽበረን ምዃኑ ድማ ገሊፆም፡፡
ኣብ ቐረባ እዋን ቀዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ኬንያ ዘካየድዎ ዑደት 2ቲኣዊ ርክብ ኢትዮ-ኬንያ ኣብ ምጥንካር ዝለዓለ ትርጉም ከምዘለዎ ድማ ተሓቢሩ፡፡
ኣብቲ ዑደት 2ቲኤን ሃገራት ኣብ ዓውድታት ኣቭየሽን መሰረተ ልምዓት ድሕንነትን ብሓባር ንምስራሕ ኣብ ስምምዕ ከምዝበፅሓ ይፍለጥ፡፡
ብዜካ እዚ ኣብ ዶብ ሰገር ሽብርተኝነት ዘይሕጋዊ ስደትን ርክብ ህዝቢ ንህዝቢን ኣብ ስምምዕ በፂሐን’የን፡፡


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምለክ!
“ሓንቲ ተሪፋትኻ ኣላ”
ሓደ ካብ’ቶም ንበረኻታት ግብጺ ብመስቀሎም ዝባረኹ ብብርሃኖም ንብዙኃን ብርሃን ዝኾኑ፡ ቅዱስ ኣባ ሰራጵዮን ኣብ ዝነበርሉ ዘመን እዩ። ነቲ ሰሎሞን ኣብ መጽሐፈ መክብብ ዝበሎ ዘንጊዑ፡ የእዛኑ ፍልጠት ተመልኣ ብምባል “ገለ ቃል እባ ሃቡኒ” እናበለ ናብ ብዙኅ ቦታ ዝዘውር ዝነበረ እዚ መንእሰይ።
ጽቡቅ ልማድ ኮይኑ፡ ኣብ ከተማ ኣብ ዝኣትወሉ ‘ውን መጽሓፍቲ ዓዲጉ ብምምጻእ ንከብሕታቱ መጽሐፍቲ ምስ መልኦ እዩ። የዒንቱ ግን ገበር መጽሐፍቲ ካብ ምርአይ ሓሊፈን ንውሽጢ ኣትየን እንታይ ይብል እቲ መጽሓፍ ክፈልጣ ባህጉ ኣይሓገዘንን።
ጌና ድሌቱ ብእዝኒ ዝኣቱ ፍልጠት ኣብ ምድላይ ስለ ዝነበረ፡ ነቲ ረስኒ ዝክዑ ፀሓይ ምድረ በዳ እናተጻወረ፡ ስጉምቱ ናብ ገዳማት ኣስቄጥስ ኣምርሐ። ጻዕሪ ጽቡቅ እዩ፡ ብፍላይ ቅዱስ ነገር ንምርካብ ዝጽዓር ጻዕሪ፡ ግና ብጻዕርካ መክሊት ምስ ተቀበልካ ብከመይ ትሕዞን ብከመይ ተሰስኖን ጥበብ እንተዘይረኪብካ፡ ጻዕሪ ወቐሳ ከይከውን የፍርሕ እዩ።
ብርዒ ቀዳሞት ኣበው ዝገደፎ ትምህርቲ እናንበቡ ትምሕርቶም ትውፊቶም ዝሓዙን፡ ጌና ብርዖም ዘየንጸፉ ኣበውን እማትን ዘመን ሓጊዝዎ ክረክብ ብዘይምሽጋሩ እቲ መንእሰይ ዕድለኛ‘ዩ ኔሩ። ድሕሪ ነዊሕ ክኣ ነቶም ብቀጻሊ ዝረክቦም ዝነበረን ንኩሉ ኩነታቱ ዝፈልጡ ኣባ ሰራጵዮን ረኸቦም።
እቲ ልማድ ሓደ እዩ፡ ጉባኤ ናይ ትምሕርቲ ትሕትና ኣበይ ምዃኑ ንገዳማት ዝፈልጥ እፈልጦ እዩ። ኮይኑ ከኣ ቅድሚ ነእዛኑ ዝውሃብ ትምሕርቲ ምርካቡ፡ ህያብ ጸጋ ትሕትንኦም ዝኾነ ምውቕ ሰላምታን፡ ትንፋስ ዝመልስ ካብ ምሕጻብ እግሪ ክሳብ መክፈልቲ ዝቀጸለ ዕንጋሎት ረኸበ።
ድሕሪ ‘ዚ ሸውሃት ባህጉ ክመልእ ስለ ዝነበሮ ናብ ኣባ ሰራጵዮን ኣምርሐ። ድሕሪ ሰላምታ ምልውዋጥ ድማ፡ ናይ ውልቆም መደብ ክህልዎም ይኽእል እዩ ኢሉ ስለ ዝሓሰበን፡ ነዊኅ ጊዜ ከኣ ምስ መነኮሳት ከተዕልል ጽቡቅ ከም ዘይኮነ ስለ ዝርድኦን፡ ንኣባ ሰራጵዮን “ኣቦና በሉ ቃል እግዚአብሔር ኣስምዑኒ በሎም”።
ኣባ ሰራጵዮን ቀልጢፎም ኣይመለስሉን፡ ሱቅ ስለ ዝበሉ ኣብ’ተን ሒደት ካልኢት ብዙኅ ሓሰበ። ስቅታን ጽሞናን ረኪቡ ሕልፉ ዝምርምር ክትከውን ጽቡቅ እዩ። እዚ መንእሰይ’ውን ነዚ ዕድል ብምርካቡ ብሓሳብ ነዊኅ ከደ። ጥራዝ ሒዘ ክጽሕፍ ዘይርእዩኒ ብምዃኖም ‘ዶ ይሕርቆም ይህልው፧ ወይስ ዝተነግረኒ ቃል ከተግብር ዘይምብጋሰይ፧ እንታይ ድኣ ኮይኖም ክብል እየ፧ ሰማዒ ጥራይ ብምዃነይ እዮም ዝኾኑ፧ እሞ መጽሓፍቲ ከም ዝዕድግ ንሰባት’ውን መጽሓፍቲ ከምዝህብ እፈልጡኒ እዮም፧ ግን መዓስ ‘ሞ የንብቦ ኮይነ፧ እዝን ካልእን ኣብ ሓሳቡ ከሎ ሃንደበት ድምጺ ሰምዐ።
ምስኡ ካልእ ሰብ ከምዘይነበረ ኣጸቢቑ ስለ ዝፈልጥ፡ እቲ ድምጺ ናይ ኣባ ሰራጵዮን ምንባሩ ኣይተጠራጠረን። ክሓስብ ብምጽንሑ ግን ንዘረባኦም ክሰምዖ ብዘይምክኣሉ፡ “ኣቦና ዝበልክሙኒ ኣይሰማዕክዎን በሎም”፡ ሕጂ ‘ውን ንኂደት ካልኢት ስቕታ ሰፈነ። እቲ ስቕታ ግን ከም ዝቀደመ ነዊኅ ኣይነበረን።
ኣባ ሰራጵዮን መእተዊ ዘረባ ዝመስል፡ ሕጂ ከኣ ኣስተውዕል ዝመልእክቱ “እሕ . .” በሉ። መንእሰይ ኣይዘንግዐን መን እፈልጥ በዘን ሎሚ ዝሰምዐን የእዛነይ ይመልእ ይኸውን ኢሉ ተጸብዩ ኔሩ ይኸውን፡ ግን ብዙኅ ዝሰምዐ ብምንባሩ ካብ ኣባ ሰራጵዮን ዝወጸት ሓንቲ ቃል እያ ኔራ፡ ኣባ ሰራጵዮን ከም’ቲ ጐይታ ነቲ ሃብታም መንእሰይ ዝበሎ “ሓንቲ ተሪፋትካ” ማር.10፡21 እዮም ኢሎሞ።
ዝተረፎ ወሲዱ ንዘለዎ ክመልእ ባህግን ድሌት ሰብ እኳ እንተኾነ፡ ዝያዳ ካልእ መዓልቲ ነተን ዝተረፍኦ ክወስድ ባህጊ እዚ መንእሰይ ጥርዚ በጽሐ፡ “እሞ ዝተረፈትኒ . . . . እንታይ እያ” ክብል ድማ ሓተቶም።
ኣባ ሰራጵዮን ንዅሉ ኩነታት ሕይወቱ ይኸታተልዎ ብምንባሮም፡ ዝተረፎ ክነግሩ ብዙኅ ኣይተሸገሩን። ብዙኅ መጽሓፍቲ እናዓደገ ኣብ ከብሑ የቀምጦ ብምንባሩ፡ ከም’ዚ ክብሉ መዓድዎ “ወደይ ሕጂ ዝትርፈካ ሕይወት ናይ መበለታትን ዘኽታማትን ወሲድካ ኣብ ከብሕታትካ ምቕማጥ ምግዳፍ ጥራይ እዩ” በልዎ። ነቲ ብብርዒ ሐዋርያ ቅዱስ ያዕቆብ “ኣብ ቅድሚ ኣምላኽን ኣቦን ንጹህን ርኽሰት ዜብሉን ኣምልኾ እዚ እዩ፡ ርእስኻ ኻብ ርኽሰት ዓለም እናሐሎኻ፡ ንዘኽታማትን መበለታትን ኣብ መከራኦምን ጸበባኦምን ምብጻሕ እዩ።” ያዕ. 1፡27 ዝበሎን ዘማራይ ዳዊት "ንድኻ ዚሓልየሉ ሰብ ብፁዕ እዩ እዚአብሔር ከኣ ብመዓልቲ መከራ ኼናግፎ እዩ።" መዝ. 41፡1 ዝበሎን፡ ብምዝካር ድማ ሲሳይ ዕለት ረኺቡ ስጉምቱ ናብ ቤቱ ኣቅንዐ።
ስብሐት ለእግዚአብሔር ልዑል
ወለወላዲቱ ማርያም ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
በዓለ መስቀል - ፀአተ ክረምት (17 መስከረም - 25 መስከረም )
ነገረ መስቀለ ክርስቶስ ዝስበኸሉ ጊዜ እዩ። መስቀል፡ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተሰቕለሉ፡ ኃይሊ እግዚአብሔር ዝተገልጸሉን ድኅነት ኣዳም ዝተፈጸመሉን ቅዱስ ዕፅ ብምዃኑ ኃይሊ ዝህብ፡ ዓወት ዘጓናጽፍ፡ ካብ ደዌ ሥጋን ነፍስን ዝፍውስ፡ ልብሰ ጸልማት ኃጢኣት ኣርኂቑ ብርሃን ጽድቂ ዘልብስ . . . ስለዝኾነ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ብዝተፈላለየ መንገዲ ብውዳሴን ቅዳሴን ብፍሉይ ኵነታትን ተኽብሮ።
ቅዱስ ዳዊት “ወወሃብኮሙ ትእምርተ ለእለ ይፈርሁከ ከመ ያምስጡ እም ገጸ ቀስት/ ካብ ፍላጻ ጸላኢ ምእንቲ ኺድኅኑ ነቶም ዚፈርሁኻ ሰንደቕ ዕላማ ሃብካዮም።”” (መዝ. 59፡4/ 60፡4) ከምዝበሎ፡ቅድም ትእምርተ ውርደትን መርገምን ዝነበረ መስቀል፡ ድኅሪ ስቅለተ ክርስቶስ፡ ምእመናንን ምእመናትን ንኃጢኣት፡ ኣጋንንት፡ መናፍቃንን ፍትወታት እኩያትን ዘርኅቕሉ ትእምርተ ክብርን ልዕልናን ትእምርተ ድኅነትን ሰላምን፣ ትእምርተ ብርሃንን ፍቕርን፣ ትእምርተ ሥርየትን ምሕረትን ከምዝኾነ ብሰፊሑ ይስበኽ።


text:
ጸሎተ ፍትሓት ናይቶም ናብ ገዳም ደብረ ሲና እናተጓዓዙ ብሓደጋ መኪና ዝዓረፉ ምእመናንን ምእመናትን ኣብ ኵለን ኣብያተ ክርስቲያናት ተገይሩ!
ሰንበት ዕለት 03 ሰኔ 2010 ዓ.ም. (10/06/2018 ዓ.ም.ፈ) ጸሎተ ፍትሓት ናይቶም ናብ ገዳም ደብረ ሲና እናተጓዓዙ ብሓደጋ መኪና ዝዓረፉ ምእመናንን ምእመናትን ኣብ ውሽጢን ወፃኢን ሃገር ኣብ ዝርከባ ኵለን ኣብያተ ክርስቲያናት ተገይሩ።
ብፍላይ ድማ ብደረጃ ሃገር ኣብ ርእሰ ኣድባራት ደብረ ጽዮን ቅድስት ማርያም ቤተ ክርስቲያን ኣብ ዝተገብረ ጸሎተ ፍትሓት፥ ብፁዓን ጳጳሳትን፣ ካብ ኵለን ኣብያተ ክርስቲያናት ሃገረ ስብከት ኣሥመራ ዝተወከሉ ለባስያን ውሉደ ክህነትን መምህራን ሊቃውንትን፣ ምእመናንን ምእመናትን ከምኡ’ውን ሥድራ ቤት ምዉታን ተሳቲፎም ነይሮም።
ካብ ፍርቂ ለይቲ ዝጀመረ ስብሐተ እግዚአብሔር ክሳዕ ሰዓት 4፡00 ቅ.ቀ. ምስ በጽሐ፣ ብመሪሕነት ብፁዓን ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ዮሓንስ ሊቀ ጳጳስ ሀ/ስ/ ዱባርዋ፡ ብፁዕ ኣቡነ ባስልዮስ ዋና ኣመኃዳሪ መንበረ ፓትርያርክን ጳጳስ ሀ/ስ/ ዓንሰባን፡ ብፁዕ ኣቡነ ኣትናቴዎስ ጳጳስ ሀ/ስ/ ሰሜናውን ደቡባውን ቀይሕ ባሕሪ ጸሎተ ፍትሓት ተገይሩ።
ብመሪሕነት ብፁዕ ኣቡነ ባስልዮስ ዝተመርሑ ቀዳስያን ጸሎተ ቅዳሴ ተሠሪዑ።
ብድኅር’ዚ ካብ ብፁዓን ጳጳሳት ሊቀ ጳጳስ ኣቡነ ዮሓንስ ኣብ ዘስምዕዎ ቃል ምጽንናዕ፥ “ሞት ብዝተፈላለየ መንገዲ ዘጋጥም እኳ እንተኾነ እዞም ምእመናንን ምእመናትን ብፍቕሪ ወላዲተ ኣምላክ ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ቤቶም ተበጊሶም መባኦም ኂዞም ከም መብጽዓኦም ናብ ገዳም ደብረ ሲና እናኸዱ ዘጋጠመ ሃንደበታዊ ሓደጋ ሞት ዓስቢ ዘለዎ ናብ ሕይወት ዘሰጋግር እዩ እሞ ንእግዚኣብሔር ኣምላኽና ከነመስግን ይግብኣና። ኵልኹም ቤተ ሰብ ድማ ጽንዓት ይሃብኩም፣ ነቶም ተጐዲኦም ኣብ ሆስፒታልን ቤቶምን ዘለዉ ድማ ፍጹም ጥዕና ይሃቦም” ኢሎም።
መምህር ዮሓንስ ጊላይ ብወገኖም እግዚአብሔር ንኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዝሃባ ቃል ኪዳን መሠረት ብምግባር ኣብ ዝሰበኽዎ “ነቶም ብኣማላድነታ ተወኪሎም ዝዓረፉ ሕዝበ ክርስቲያን ‘ወደየ ቅዱስ ፍቓድካ እንተኾይኑ ገነት መንግሥተ ሰማያት ኣውርሶም’ ኢላ ከም እትልምነሎም እሙን እዩ። . . . ” ብምባል ቃለ ምዕዳን ሂቦም።
ኣብ መወዳእታ ብብራኬ ብፁዓን ኣቦታት፡ ኵሉ’ቲ ጸሎታትን ቃል ምጽንናዕን ተዛዚሙ።


text:
እንጥቀመሎም መመላኽዒታት፡ ኣብ ዓይነቶም ይኹን ትሕዝቶኦም ንሞያውያን ምውካስ ከምዘድሊ፡ ኣብ ሆስፒታል ሓሊበት ክኢላ ሕክምናዊ ቈርበት ዶክተር ሃይለስላሴ ሃብተማርያም ኣዘኻኺሩ።
ብሰለስተ ቀጻላታት ዝቘመ ቈርበት ወዲ-ሰብ፡ ኣብ ምቊጽጻር ሙቐት ሰብነት፡ ምትሕልላፍ ኣየርን ረሃጽን፡ ከምኡ’ውን ከም መተሓላለፊ ስምዒት ምድህሳስ ናብ ሓንጐል ከምዘገልግል ዝሓበረ ዶክተር ሃይለስላሰ፡ ብቐሊሉ ብጨረርታ ጸሓይ፡ ደሮና፡ ባክተርያን ከሚካላትን ስለዝጥቃዕን ናይ ገዛእ ርእሱ ስብሒ ስለዘፍሪን፡ ኣብ ኣቃውማኡ ምዝባዕ ከይፍጠርን ቊጥዐ ከይለዓልን፡ ድሕሪ ዝኾነ ንጥፈት ብማይን ሳምናን ምጽራዩ ኣገዳስነቱ ዓቢ ምዃኑ ኣረዲኡ።
ብመልክዕ ሻምፖ፡ ክሬምን ሎሽንን ኣብ ቈርበት ዝልከ መመላኽዒ፡ ቈርበትና ኣብ ምልስላስ፡ ምንጽብራቕን ጽባቐና ኣብ ምድማቕን ከምዝጠቅም፡ ገለ ከኣ ሕብሪ ቈርበትና ኣብ ምቕያር ከምዝሕግዝ – እዚ ግን ዓይነት ቈርበትካ ኣለሊኻ ክውሰድ ከምዝግባእ መኺሩ።
“ኣብ ጸጒርና ይኹን ቈርበትና ዝካየዱ መስርሓት፡ ኣዝዮም ተኣፈፍትን ሓያል ጐድናዊ ሳዕቤናት ዘለዎምን እዮም” ዝበለ ዶክተር ተስፋስላሰ፡ ኣብ ሃገርና ዝዝውተሩ ከሚካላት መብዛሕትኦም እኹልን ብልክዕ ዝተጻሕፈን ሓበሬታ ስለዘይብሎም፡ ሕብረተ-ሰብና ነዚ ተገንዚቡ ብዘይኣፍልጦ ሞያውያን መጸባበቒ ከይጥቀም ኣተሓሳሲቡ።
ደቂ-ኣንስቶዮ ሃገርና ብሕክምና ዝተኣገዱ መድሃኒታት – ከም መቀያይሒ ቈርበት ከምዝጥቀማ፡ እዚ ድማ ኣዝዩ ሓደገኛ ምዃኑ ብምሕባር፡ ንቈርበትና ብግቡእ ጽሬት፡ ክንክንን ዝተመጣጠነ ኣመጋግባን ጥዕናኡ ክንሕሉ ምዒዱ።


text:
ኣደ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ዶክተር ንኮሳዛና ድላሚኒ ዙማ ኣብ ኢትዮጵያ ንዘጋጠመ ማሕበረ ፖለቲካዊ ኩነታት ብዓብይ ኣቓልቦ ይከታተልኦ ከምዘለዋ ሕብረት ኣፍሪቃ ሎሚ 02 መስከረም ኣብ ዘውጽኦ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣፍሊጡ።
እቲ ሕብረት እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርአ ዘሎ ኩነታት ክግታእን ኩሎም ወገናት ድማ ኣብ ልዝብ ክጽመዱን ጻውዒት ኣቕሪቡ።
ኣብ ገለ ክልላት ኢትዮጵያ ናይ ሕርሻ ቦታታት ንልምዓታዊ መደባት ድሕሪ ምምቕርሖም ተቓውሞ ምጅማሩ ዝጠቐሰ መግለጺ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ማሕበረ ፖለቲካዊ ኩነታት እታ ሃገር ከም መቕተልቲ ግዝያዊ ምምዝባል ወሃብቲ ኣገልግሎትን ሳሕቲ ድማ ምቁራጽ ኣገልግሎታት ቴለኮሚዩኒኬሽን ርክብ ከምዘጋጠመ ሓቢሩ።
ዶክተር ድላሚኒ ዙማ በቲ ዝተፈረ ኩነታት ንስድራቤታት እቶም ህይወቶም ዝሰኣኑ ዝተሰምዐን ሓዘን ብምግላጽ ነቶም ኣካላዊ መጉዳእቲ ዝወረዶም ድማ ቁልጡፍ ምሕዋይ ተመን የን።
እቲ ንዶክተር ድላሚኒ ዙማ ጠቒሱ ዝወጸ መግለጺ ሕብረት ኣፍሪቃ እቲ ዝተፈጥረ ኩነታት ብዝለዓለ ደረጃ ክግታእን ህድኣት ክሰፍንን ድማ ጸዊዑሎ።
ምእንቲ ሰላምን ነባሪ ፍታሕን ድማ ኩሎም ዝምልከቶም ወገናት ኣብ ጉዳይ ጠንቂ ተቓውሞ ኣብ ልዝብ ክጽመዱ ከምዝግባእ ጠቒሰን።
ኣፍሪቃዊ ሕብረት ዓንዲ ደሞክራስያዊ ባህልን መምርሒታቶምን ንዝኾኑ ምኽባር ሕግታትን ሰላማዊ ተቓውሞታትን ከምዝድግፍ ድማ ደጊሙ ምርግጋጹ እቲ ሎሚ ዝወጸ መግለጺ ብተወሳኺ ሓቢሩ።


text:
ኢትዮጵያ ወደባት ኤርትራ እንትትጥቀም ዝህልዉ ክፍሊታት ኣገልግሎትን ኣቕረቦት ሎጂስቲክስን ዘተኮረ መፅናዕቲ ተዳሊዩ
ኣዲስ ኣበባ፣ 29 መስከረም፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ኢትዮጵያ ወደባት ኤርትራ እንትትጥቀም ዝህልዉ ክፍሊታት ኣገልግሎትን ኣቕረቦት ሎጂስቲክስን ዝምልከት መፅናዕቲ ተዳሊዩ
ኢትዮጵያን ኤርትራን ዘካየድኡ ዘተ ሰላምን ዕርቀ ሰነያን ስዒቡ ወደባት ብሓባር ንምጥቃም ዘኽእል ስምምዕነት ምግባረን ይዝከር።
ስለዝኾነ እቶም ወደባት ናብ ልዑል ረብሓ ኢኮኖሚ ንምቕያር ዝግበር ምንቅስቓስ ተጀሚሩ ኢዩ።
ነዚ እውን ፅገናታት መገዲ መካይን ካብ ምግባር ኣትሒዙ ወደብ ምፅዋዕ ሐዚ ብዘለዎ ደረጃ ስራሕ ንክጅምር ዘኽእል ስራሕቲ ምጅማሩ ተገሊፁ።
ዳይሬክተር ኮሚኒኬሽን በዓል ስልጣን ጉዳያት ማሪታይም ኢትዮጵያ ወይዘሮ የሺ ፍቓደ፥ ቤት ዕዮአን ኣብ ክልተ ጉዳያት ብምድሃብ ቅድመ ምድላው ይገብር ከምዘሎ ተዛሪበን።
ብመሰረት እዚ ብመንፅር ምሙላእ መሰረተ ልምዓታት እንትረአ፥ መገዲን ተመሳሰልቲ ተግባራትን ክማልኡ እዮም።
እቲ ካልኣይ ድማ ኢትዮጵያ ወደባት ኤርትራ እንትትጥቀም፥ ኣቐዲምካ ምላሽ ክረኽቡ ዝግባኦም ጉዳያት ብመፅናዕቲ ንምፍላይ ዘኽእል ስራሕ ይስራሕ ከምዘሎ እተን ዳይሬክተር ገሊፀን።
ነዚ እውን ሰብ ሞያ ተወዲቦም መፅናዕቲ ከምዝገበሩ ዝሓበራ ወይዘሮ የሺ፥ ብመሰረት እቲ መፅናዕቲ ኢትዮጵያ ወደባት ኤርትራ እንትትጥቀም ዝህልዉ ክፍሊታት ኣገልግሎት ከንደይ ከምዝኸውን? ኣቕርቦት ግምሩኽን ሎጂስቲክስን ብዝምልከት ንዝህሉ ኩነታት እውን ምላሽ ከምዝተውሃቦ ኣብሪሀን።
ይኹን እምበር ጉዳይ ታሪፍ ብወገን ኤርትራ እውን ይፅናዕ ስለ ዘሎ ክልቲኦም መፅናዕቲታት ኣቕሪብካ መደምደምታ ከምዝወሃቦም ብምግላፅ እቲ ታሪፍ ሐዚ ዕላዊ ምግባር ኣድለዪ ከምዘይኮነ ተዛሪበን።
መራኽብ ኣብ ግምገም ባሕሪ እንትበፅሓ ዝፀዓንኡ ፅዕነት ኣብ ምውራድ ዘሎ ናይ ሎጂስቲክስ ስራሕ እውን ዝዓበየ ተግባር ከምዝኾነ ሓቢረን።
ስለዝኾነ ገዘፍቲ ኮንቴነራት ካብ መራኽብ ንምውራድ ዝሰርሑ ክሬናት እውን ኣካል እቲ መፅናዕቲ ከምዝኾኑ ኣብሪሀን።
ብዳዊት በሪሁን


text:
Flüchtlingsrat NRW e.V. (NRW ናይ ስደተኛ ምኽሪ ቤት) ናይ ሰብአዊ መሰል ድርጅት ኮይኑ ምስ ናይ ናይ መንበሪ ኩነታቶም ዘይተረጋገፁ ስደተኛታት መሰል እዩ ዝሰርሕ። ነናይ ስደትን በረራን ከም ነባራይ ጉዳይ ገይርና ንምፍላጥ እዩ ፃዕርና ከምኡ ውን ማዕረ ዝኾነ ናይ እቶም ስደተኛታትን ዑቕባ ሓተትቲ ሰባትን ማዕረ ዝኾነ ማሕበረ ሰባዊ ተሳትፎ ክህልዎም ምግባር። እቲ ናይ ስደተኛታት መኽሪ ቤት ናይ ዘርኣዊነት ተቓዋሚ እዩ ፓርዥያን ወይ ዲኖሚንዥያን ኣይኮነን።
ከም ናይ ስደተኛታት ምኽሪ ቤት፣ ናይ እቶም ስደተኛታት ድሌታት ኣብ ቅድሚ እቶም ሚኒስተራት፣ ምምሕዳርን ፖለቲካዊ ውሳነ ምውሳንን ናይ ግዝኣት NRW ነቕርብ፣ ናይ ህዝባዊ ርክባት ስራሕ ብዛዕባ እቲ ናይ ስደተኛታት ኩነታት ኣብ NRW ዘለዉን ኣብ መበቆልዓዶም ዘጋጥሞም ዝበረን ንምርዳእን ክበሃል ንሕና ኢና ንሰርሖ። ክሳብ ሕጂ፣ ናይ ሚድያ ርሊዛት ነሐትም፣ ኣብ ሆምፔጅና ሓበሬታታት ነቕርብ ብኢ-መይል ናይ ምክፍፋል ዝርዝርን፣ ናይ ፅሑፍ ሰነዳት እውን ነቕርብ።
ናይ ዑቕባ ሓተትቲ፣ ናይ ስደተኛታት ምህዞታት፣ ብዓርሶም ዝተዳለዉ ድርጅታትን ውልቀ ሰባትን ጉጅለ ኢና። ግዜኣዊ ኣኼባታት ሓሳብ ምስ በዓልሞያትት ንምልውዋጥ ክዳለዉ እዮም፣ ንኣብነት፣ እቲ ኣብ ዓመት ሽዱሽተ ግዘ ዝካየድ ሓፈሻዊ ኣኼባ። ናይ ሓደሽቲ ምህዞታት ምፍጣር ንሕግዝን ብፖለቲካዊ ነገር ብብዓሎም ዝተደራጀዉ ስደተኛታት እውን ንቕበል።
መቑሽሽ: ናይ Flüchtlingsrat NRW e.V. ጉጅለ ብሮሸር
ኣብ ናይ 2016 ጉጅለ ብሮሸር፣ ናይ እቲ ሓበሬታ ማእኸልን ናይ እቲ ምህዞ ስደተኛታት ናይ North Rhine-Westphalia ካብ ምምሕዳራት ነፃ ኮይኖም ዝሰርሑ ኣድራሻ ነሰባስብ ኣለና ኢና።
ኣብ ናይ ቢሮ ብሮሸር፣ እዚ ዝስዕብ ኣድራሻ ትረኽቡ ኢኹም:
- ናይ እቲ ሓበሬታ ማእኸልን ናይ ስደተኛታት መህዞን ኣብ NRW ኣረኣእያ: ኣብ ናይ Arnsberg፣ Detmold፣ Düsseldorf፣ Cologneን Münsterን ኣውራጃታት
- ናይ ወፃእተኛታት ምዝገባ ማእኸላይ ምምሕዳር
- Psycho-social ግልጋሎት ንስደተኛታት
- ናይ ተመላሲ ናይ ምኽሪ ግልጋሎት ማእኸል
- ናየ በዓል ሞያ ምኽሪ ኣገልግሎት ማእኸል ንናይ ሰባት ምዝውዋር
- ፌደራላዊ ናይ ስራሕ ጉጅለ (BAG): ዑቕባ ኣብ ቤተ ክርስትያን
- ናይ እቲ ፌደራላዊ ግዝኣት ናይ ስደተኛታት ምኽሪ ቤት
ናይ Flüchtlingsrat NRW e.V. ጉጅለ ብሮሸር ኣብ ኦንላይን ብ PDF እውን ምርካብ ትኽእሉ ኢኹም:
http://www.frnrw.de/fileadmin/frnrw/media/downloads/netzheft-aktuell.pdf
ዝበለፀ ሓበሬታ ኣብ ናይ ስደተኛታት ምኽሪ ቤት ቢሮ ትረኽቡ ኢኹም፣ ብ e-mail ወይብቴሌፎን:
Geschäftsstelle Flüchtlingsrat Nordrhein-Westfalen e. V.
Wittener Straße 201
44803 Bochum
Telefonnummer: 0234 - 587315 6
Faxnummer: 0234 - 587315 75
e-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Website: http://www.frnrw.de/


text:
መላእ ኢትዮጵያ ሓድነት ፓርቲ /መኢኣድ/ ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉሙዝ 150 ኣባልቱን ኣባላቱ ዘይኮኑን ነበርቲ መሬቶም ተመንጢሎም ምብራሮምን ብዛዕባዚ’ውን ነቲ ክልል ብፅሑፍ ምጥርዑን ኣብዚ ሎም ቅነ ኣብዘውፅኦ መግለፂ ሓቢሩ ምንባሩ ይዝከር።
ወኪል ቪኦኤ ሎማዕንቲ ዓርቢ ብስልኪ ዘዘራረቦም ርእሰ ምምሕዳር እቲ ክልል ኣቶ ኣሕመድ ናስር ግን ካብ መኢኣድ ዝተፅሓፈ ደብዳቤ ኣይበፅሐንን ኢሎም።መሬቶም ተመንጢሎም ብዛዕባ ዝተብሃሉ ሓረስቶት እውን ጉዳዮም ምስ ፖለቲካ ፓርቲ ደጋፊነት ዝተተሓሐዘ ከምዘይኮነ ገሊፆም።
ዋና ከተማ እቲ ክልል ናይ ዝኾነት ኣሶሳ ፕላን ስለዝተመሓየሸ ምስዚ ብዝተኣሰሰረ ድማ ናብ ከተማ ዝተሓወሰ መሬት ኣሎ ከም መገልፂ ኣቶ ኣሕመድ።ምስ ምምሕይሻ ናይታ ከተማ ፕላን መሬቶም ኾነ ዝተኸልዎ ባህርዛፍ ዝተተንከፎም ሓረስቶት ካሕሳ ከምዝውሃቦም ተዛሪቦም ኣለው።
ነዚ ተገባራዊ ንምግባር እውን መፅናዕቲ ንኽግበር መመርሒ ምሃቦም ወሲኾም ሓቢሮም።ብፖለቲካዊ ምኽንያት መሬትና ተወሲዱና ዝብል መረረ ግን ነቲ ጉዳይ ብዝምልከት ኣብዝተኻየደ ኣኼባ’ውን ከምዘይተልዓለ ሓቢሮም እቶም ርእሰ ምምሕዳር።
መኢኣድ ግን ብምኽንያት ፖለቲካዊ እምነት ተፅዕኖታት ከምዝፍፀሙ፣ኣባላቶም ካብ ስራሖም ከምዝባረሩን ንብረቶም ከምዝምንጠሉን ይገልፅ።


text:
ሃገራዊ ምርጫ ኣብ ዘይካየዳ ኤርትራ፣ ዜጋታት ትርጉም ኣብ ዘይብሉ ምርጫ ኣምሓደርትን ኣካየድቲ ስራሕን ከባቢታት ክሳተፉ ይግደዱ
- Details
- Created: Wednesday, 18 October 2017 11:32
- Last Updated: Wednesday, 18 October 2017 11:32
ሃገራዊ ምርጫ ከምዘየካየድ ብወግዒ ዘረጋገጸ መንግስቲ ኤርትራ፣ ዜጋታት ትርጉም ኣብ ዘይብሉ ምርጫ ኣምሓደርትን ኣካየድቲ ስራሕን ከባቢታት ክሳተፉ ኣገዲዱ።እቲ ኣብ ዞባ ማእከል፣ ኣብ ኣስመራን ከባቢኣን ኣብዚ ዝሓለፈ ሳልስቲ ዝተኻየ ምርጫ፣ ነበርቲ ዝተፈላለያ ንኡሳን ዞባታት፣ ኣብቲ ምርጫ እንተዘይተሳቲፎም ናይ ኩፖንን ካልእ ምምሕዳራዊ ኣግልግሎታትን ክእገዱ ምዃኖም'ዩ ተሓቢርዎም።
ሓደ ዜጋ ኣብ ናይ ኣብ ምርጫ ክሳተፍ፣ ወከልቲ ክመርጽ ወይ'ውን ተመራጺ ኮይኑ ክቐርብ መሰል ደኣ'ምበር ግዴታ ዘይኮነ ክነሱ፣ እሞ ድማ ትርጉም ኣብ ዘይብሉ ምርጫታት ንህዝቢ ክሳተፉ ከገድድ ኣብ ኤርትራ እዚ ንመጀመርያ እዋን ኣይኮነን።


text:
ምሉእ አባላታ ደቂ-ኣንስትዮ ዝኾነት ነፋሪት መንገዲ አየር ኢትዮጵያ ናይ ባንኮክ ጉዕዞአ ዛዚማ ትማሊ ንግሆ አዲስ አበባ ኣትያ።
እዚ አብ ኢትዮጵያ ብዓይነቱ ናይ መጀመርያ ብደቂ-ኣንስትዮ ጥራይ ትምራሕ ነፋሪት ካብ አብራሪት፡ተሓጋጋዚት አብራሪት ጀሚሩ ክሳብ ናይ ቴክኒክ ሰብ- ሞያ ኩላተን ደቂ-ኣንስትዮ’የን።
እታ ነፋሪት መዓርፎ ነፈርቲ ኣዲስ ኣበባ አብ ዝዓተወትሉ ቀዳመይቲ ኢትዮጵያዊት ካፕቴን አስካል ጓሉ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃበቶ ርእይቶ እዚ ታሪካዊ በረራ ዓቢ መልእኽቲ ዘለዎ’ዩ ትብል።ብተወሳኺ ንሳ 'ብመጀመርያ ደቂ-አንስቶዮ ማዕረ ዕድል እንተተዋሂቡወን አብኩሉ ናይ ስራሕ ዓውድታት ክሳተፋ ከምዝክእላ ዘርእይ ክከውን ከሎ ካልኣይ ድማ አብ ሕብረተሰብ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ ዘምጽእ’ዩ ምክንያቱ ብተግባር ዝተራእየ ስለዝኾነ ሕብረተሰብ ጽቡቕ ርድኢት ክሕልዎ ዝሕግዝ’ዩ።”
መንገዲ አየር ኢትዮጵያ ዝመጽእ ዓመት በአቆጻጽራ አውሮጳ መበል 70 ዓመቱ ዘክብር ምኳኑ እዚ ታሪካዊ በረራ እቲ መንገዲ ኣየር ደቂ-አንስትዮ ብብቕዓት አብ ምስልጣን ዝስርሖ ስራሕ ሓሊፉ ነቲ መንገዲ አየር አብ ዝተፈላለየ ጽፍሒታት ዘፋልጥ’ውን’ዩ ኢለን ምክትል ፕረዝደንት ክፍሊ ማርኬቲንግ አብ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ራሄል ኣሰፋ።
ምሉእ ትሕዝቶ ንምስማዕ አብዚ ይኸአል።


text:
ምጽራይ ሕ.ሃ. ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ኣብ ኤርትራ ረኺቡ
ጀኔቫ (8 ሰነ 2016) – ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት፡ ብዝሰፍሐን ሜላውን መልክዕ ኣብ ናይ ኤርትራ መዳጎኒ ማእከላት፡ ወተሃደራዊ መሰልጠኒ ማእከላት ከምኡ ውን ኣብ ካልኦት ቦታታት እታ ሃገር ኣብ ውሽጢ ዝሓለፋ 25 ዓመታት ተፈጺሞም፡ ብመሰረት ረቡዕ ዝተዘርግሐ ሓድሽ ጸብጻብ ናይ ሕ.ሃ. ኮምሽን ምጽራይ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ።
ገበናት ባርነት፡ ማእሰርቲ፡ ግዱድ ምስዋር፡ መስቀይቲ፡ ምግፋዕ፡ ጾታዊ ዓመጽ፡ ቅትለትን ካልኦት ኢሰብኣዊ ተግባራትን፡ ከም ኣካል ናይ ሰፊሕን ሜላውን ወፍሪ ኣብ ህዝቢ ራዕዲ ንምዝራእ፡ ተቓውሞ ህዝቢ ንምግታእን መወዳእትኡ ድማ ንናይ ኤርትራ ሲቪላዊ ህዝቢ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ንምእታውን ካብ 1991 ዓ.ም ማለት ኤርትራውያን ሰበ-ስልጣናት ቁጽጽር መሬት ኤርትራ ምስ ተረከቡ፡ ዝተፈጸሙ እዮም፡ ይብል እቲ ጸብጻብ።
ኤርትራ፡ መላኺ መንግስቲ ዘለዋ ሃገር እያ። ኣብ ኤርትራ፡ ነጻ ፈራዲ ኣካል የለን፡ ሃገራዊ ባይቶ የለን፡ ካልኦት ዲሞክራስያውያን ናይ ምሕደራ ኣካላት ውን የለዋን። ካብዚ ናይ ምሕደራን ግዝኣተ ሕግን ባዶነት ዝመንጨወ ናይ ዘይተሓታትነት ሃዋህው ድማ ነቶም ኣብ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ዝተፈጸሙ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ኣኽኢሉ። “እዞም ገበናት ሎሚ ውን የጋጥሙ ኣለው፡” ኢሉ ማይክ ስሚዝ፡ ኣቦ-መንበር ኮምሽን ምጽራይ።
“ናይ ኤርትራ ስርዓተ-ፍርዲ፡ ንገበነኛታት ብርትዓውን ግሉጽን መንገዲ ተሓተትቲ ክገብሮም እዩ ዝብል ርጉጽ ተስፋ የሎን። ፈጸምቲ እዞም ገበናት ኣብ ሕጊ ክቐርቡ ኣለዎም፡ ድምጺ ናይ ግዳያት ድማ ክስማዕ ኣለዎ። ማሕበረ-ሰብ ዓለም ሕጂ ስጉምቲ ክወስድ ይግብኦ፡ እንተላይ ንኣህጉራዊ ቤት-ፍርዲ ገበነኛታት (ICC)፡ ን ኣብ ቤት-ፍርድታት ሃገራቶም ዘለዉ ሕጋጋትን ካልኦት ኣገባባትን ብምጥቃም፡ ተሓታትነት ናይቶም ኣብ ኤርትራ ዝፍጸሙ ዘለዉ ግፍዕታት መታን ክረጋግጽ፡” ክብል ስሚዝ ጠቒሱ።
እቲ ጸብጻብ፡ “ኤርትራውያን፡ ኣደዳ ገደብ-ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ሃውራዊ ማእሰርቲ፡ ብሰንኪ ብህሎኣዊ ገበን ኣባላት ስድራ ዝወርዱ ሕኒ-ሕነኣዊ ስጉምትታት፡ ኣድልዎ ብሰንኪ ሃይማኖትን ብሄርን፡ ጾታዊ ዓመጽን ጾታ-ዝመበገሲኦም ዓመጻትን መቕተልትን ኮይኖም ይቕጽሉ ከም ዘለዉ፡” ብተወሳኺ የብርህ።
ገደብ-ኣልቦ ፕሮግራማት ወተሃደራዊ/ሃገራዊ ኣገልግሎት ብተደጋጋሚ ብኤርትራውያን ከም ቀንዲ ጠንቂ ካብታ ሃገር ምህዳሞም ይጥቀሱ። ኣብ 2015, 47,025 ኤርትራውያን ኣብ ኤውሮፓ ዑቕባ ሓቲቶም። ብዙሓት ካብኣቶም፡ ነቲ ሓደገኛ ጉዕዞ መዲተራኒያን ብሰንኮፍ ጃልባታት፡ ብደላሎ ሰባት እንዳተመዝመዙ፡ ድሕነት ንምድላይ ዝሰገሩ እዮም።
እቲ ጸብጻብ ብምውሳኽ፡ ብ ሰነ 2015 ኣብ ዝተዘርግሐ ቀዳማይ ጸብጻብ ኮምሽን ምጽራይ ተሰኒዶም ዝነበሩ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ዝኾነ ምምሕያሽ ከም ዘይተራእየ ይምልከት።
እቲ ጸብጻብ “ፍሉያት ውልቀ-ሰባት፡ እንተላይ ኣብ ዝለዓለ ጽፍሒ እታ ሃገር ዝርከቡ ሰበ-ስልጣናት መንግስቲ፡ እታ ኣብ መሪሕነት ትርከብ ሰልፊ - ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራስን ፍትሕን (ህ.ግ.ደ.ፍ.) - ከምኡ ውን ኣዘዝቲ ሰራዊት፡ ተሰከምቲ ሓላፍነት ናይቲ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነትን ካልኦት ግሉሓት ግህሰታት ሰብኣዊ መሰላትን ምዃኖም፡” የለሊ።
እቲ ጸብጻብ ቀጺሉ፡ “ቤት-ጽሕፈት ሃገራዊ ድሕነት ተሰካሚ ሓላፍነት ናይ መብዛሕኦም ጉዳያት ሃውራዊ ማእሰርቲ፡ ግዱድ ማሕዩርን መስቀይቲ ኣብ ወግዓውያንን ዘይወግዓውያንን መዳጎኒ ማእከላትን እዩ፡” ይብል።
ኮምሽን፡ ኣብ ልዕሊ ዝቑጸሩ ውልቀ-ሰባት፡ ተሰከምቲ ሓላፍነት ናይ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ምዃኖም ንምእማን ርትዓዊ ምኽንያት ዘለና፡ ጸብጻብ መርትዖ ሰኒዳ ኣላ። እቲ መርትዖ፡ ኣብ ምዱብ ግዜኡ ንዝምልከተን ኣካላት ምሕደራ ክፉት ክግበር እዩ፡ እንተላይ ንቤት-ፍርድታት ሕጊ፡ ጽኑዕ መምርሒታት ምሕላው ድሕነት ናይ መሰኻኽር ብምኽታል፥ መታን ህዝቢ ኤርትራ ፍትሒ ከም ዝረክብ ንምርግጋጽ።
መሰረት እቶም ኣብዚ ጸብጻብ ተገሊጾም ዘለዉ ኣገባባት ኣካይዳ፡ 833 ቃለ-ምስክርነታት ብኤርትራውያን ከምኡ ውን 160 ጽሑፋት ደብዳቤታት፡ ኣብ ቀዳማይ ገጽ ስራሕ ኮምሽን ምጽራይ፡ ካብ ፍርቂ-2014 ክሳዕ ፍርቂ-2015፡ ዝተቐበልናዮም እዮም።
ኮምሽን፡ ካልኣይ መርመራኣ እናካየደት ኣስታት 45,000 ደብዳቤታት ተቐቢላ። ዝበዝሑ ካብዚኦም፡ ንናይ ኮምሽን ቀዳማይ ጸብጻብ ዝነቕፉ ብእኩብ ዝተጻሕፉ ደብዳቤታትን ጥርዓናትን እዮም።
እዞም ደብዳቤታት፡ ሓባራዊ ቴማታትን ተመሳሳሊ ትሕዝቶን ዘለዎም ኮይኖም፡ ቀጥታዊ ውጽኢት ናይ ብመንግስቲ ዝተጠርነፈ ነቲ ምጽራይ ንምጽላም ዝዓለመ ዘመተ እዮም። ዝተማልአ ትንተና እዞም ደብዳቤታት ድሕሪ ምክያድ፡ ኮምሽን፡ ንመርመራታታ ዝምልከት ጭቡጥ ሓበሬታ ከም ዘይምልኡ ደምዲማ።
እቲ ጸብጻብ፡ “እቲ ኣብ ኤርትራ ሳሕቲ ንዝበጽሕን ነቶም ኣብ ክፋላት እታ ርእሰ-ከተማ ዝተሓጽሩን ብግህዶ ዝረኣይ ግዳማዊ መልክዕ ህድኣትን ንቡርነትን፡ ምስቶም ብቐጻልነት ዝረኣዩ ከበድቲ ግህሰታት ሰብኣዊ መሰላት ዝገራጮ እዩ፡” ይብል።
እቲ ጸብጻብ ብምቕጻል፡ “እቶም ብ ኮምሽን ተሰኒዶም ዘለዉ ኣብ ኤርትራ ዝተፈጸሙ ዓይነታት ግሉሕ ግህሰታት ሰብኣዊ መሰላት … ኣብ ጽርግያታት ኣስመራ ኣይኮኑን ዝፍጸሙ፡ እንታይ ደኣ? ኣብ ድሕሪ ሽፋን መናድቕ መዳጎኒ ማእከላትን ወተሃደራዊ መሰልጠኒ ማእከላትን። መስቀይትን ጾታዊ ዓመጽን ከም ንቡር ኣብ ክፉት ዝፍጸሙ ገበናት ኣይኮኑን፡” ይብል።
ሽሕ’ኳ ናብ መንግስቲ ኤርትራ ሕቶ እንተቕረበት፡ ኮምሽን ናብ ኤርትራ ንኽትኣቱ ፍቓድ ኣይረኸበትን። ኮምሽን፡ ናብ ኤርትራ በጺሓ ዝደሓረ ርኽበታታን ርእይቶታታን ብቐጥታ ናብ መንግስቲ ኤርትራ ከተቕርብ ድልውነታ ተረጋግጽ።
- ንዝያዳ ሓበሬታ ን ዳን ማክኖርቶን ኣብ dmcnorton@ohchr.org ወይ +41 79 618 3474፡ ተወከሱ።
- ተወሳኺ ንመራኸቢ ብዙሓን ዘድልዩ ነገራት፡ እንተላይ ቪደዮ፡ ቢ-ሮል፡ ስእልታት፡ ምስክርነት ካብ መሰኻኽር፡ ፋክቶግራፊ ኣብ www.ohchr.org/CoIEritrea/ ክርከብ ይከኣል።
- ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት፡ ከም ኣካል ናይ ዝሰፍሐ ወይ ሜላዊ መጥቃዕቲ ኣንጻር ዝኾነ ሲቪላዊ ህዝቢ ዝፍጸሙ ገበናት እዮም፡ ወላ ብረታዊ ግጭት ኣብ ዘይህልወሉ።
- ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ብ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ብ ሰነ 2014 ንመጀመርታ ዝቖመ እዩ።
- ቀዳማይ ጸብጻብ ኮምሽን ምጽራይ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ብ 8 ሰነ 2015 ተዘርጊሑ፡ ኣብ ናይታ ሃገር ወተሃደራዊ/ሃገራዊ ኣገልግሎት ፕሮግራማት ዝካየዱ ግሉሓት ግህሰታት ሰብኣዊ መሰላት፡ እንተላይ ዝተናውሐ፡ ንዘይተወሰነ ግዜ ምዃኑ፡ ኣሰቃቒ ኩነታቱን ምጥቃም ክቱባት ን ግዱድ ዕዮን፡ ሰኒዱ።
- ኮምሽን፡ ብ ሰነ 2015 ብ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ንኮምሽን፡ “ኣብ ኤርትራ ሜላዊ፡ ሰፊሕን ግሉሕን ግህሰታት ሰብኣዊ መሰላት ንምምርማር፡” መምርሒ ሂብዋ። ዕላማ እዚ መርመራ፡ ምሉእ ተሓታትነት ንምርግጋጽ እዩ፡ እንተላይ እዞም ግህሰታት ክሳዕ ደረጃ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ዝበጽሑ ምስ ዝኾኑ።”
- ቃለ-መሕትታት ኣብ 13 ሃገራት ተኻይዶም- ኣውስትራልያ፡ ካናዳ፡ ጅቡቲ፡ ኢትዮጵያ፡ ፈረንሳ፡ ጀርመን፡ ጥልያን፡ ኔዘርላንድ፡ ኖርወይ፡ ሽወደን፡ ስዊዘርላንድ፡ ዩናይትድ ኪንግዶም (UK) ከምኡ ውን ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ።
- ኮምሽን፡ ሰለስተ ዘይሻራውያን ክኢላታት ትሓቁፍ፡ ኣቦ-መንበር ኣቶ ማይክ ስሚዝ (ኣውስትራልያ)፡ ኣቶ ቪክቶር ዳንክዋ (ጋና) ከምኡ ውን ወ/ሮ ሼላ ቢ. ኪታሩት (ማውሪሸስ)፡ ብተወሳኺ ከም ፍልይቲ ልኡኽ ሕ.ሃ. ኣብ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ኮይና ተገልግል ዘላ።
- ኮምሽን ምጽራይ ጸብጻባ ናብ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ንዕለት 21 ሰነ 2016 ከተቕርቦ ተወጢኑላ ኣሎ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
እምአምልኮተ ባዕድ ኀበ አምልኮተ እግዚአብሔር!
ኣብ ግብሪ ሰይጣን ምሕባር፡ ፍልጠትን ሃብትን ንምርካብ ከምኡ’ውን መፍትሔ ንምርካብ ኣብ ሰይጣን ምውካል፡ ፈቃደ ሰይጣን ምፍጻም . . . ኣምልኮተ ባዕድ እዩ። “ ኢታምልክ ባዕደ ኣምላከ ዘእንበሌየ/ ብዘይካይ ካልእ ኣምላኽ ኣይትግበር” ዘፀ. 20፡1 ዝብል ኣምላኻዊ ትእዛዝ ምፍራስ እዩ።
ሓደ ሓደ ሰባት፡ ሰይጣን ኣምሲሉ ምትሓታውን ጊዜኣውን ግብሪ ስለዝገበረሎም ይግዝእዎ። ገሊኦም ድማ ሰይጣን ድሌቶም ምእንቲ ክህቦም ከም ዘምልኽዎ ቃል ኪዳን ይኣትውሉ። ተስፋኦም ኵሉ ኣብ ኣጋንንቲ ገይሮም ብቀትሪ ምስ ሰባት፡ ብምሸት ድማ ምስ ኣጋንንቲ ክመሓሓሉ ዝኃድሩ ብዙኃት እዮም።
ፈቐዶ ጠንቈልትን መሠርያንን እናኸዱ ሕሊናኦምን ኣካሎምን ሃብቶምን ጕልበቶምን ብከንቱ ዘፍስሱ’ውን ኣለዉ። እዚኣቶም ኵሎም ትውክልቶም ኣብ ኣጋንንቲ ቀይሮም፡ ፈቃደ ኣጋንንት ይፍጽሙ። ብመንገዲ እዞም ሰባት ኣቢሉ ሰይጣን ናይ ሓሶት ተኣምራት ኽገብር ይኽእል።
ኣብ ቅዱስ መጽሓፍ ዝተጠቕሱ ኣብነታት ኣለዉ። ብምትሓትን ጥንቈላን ተኣምር እናገበረ ንሰባት ዘጋግይ ዝነበረ ሲሞን መሠርይ (ግብ.ሓዋ. 8፡9)፣ ብጥንቆላ ንጐይተታ ብዙኅ ተርብሖም ዝነበረት ገረድ (ግብ. ሓዋ. 16፡16)፣ . . . ።
ኣብ መዝገበ ታሪኽ መጽሓፈ ስንክሳር (21 ምስከረም) ዝተጠቕሰ ሓቀኛ ታሪኽ’ውን ኣሎ። ቆጵርያኖስ ዝስሙ ጠንቋሊ፣ ዘይኣማኒ፡ ሊቀ ጠበብት ነበረ። ብግብሪ ጥንቍልናኡን ትምህርቱ ኣዝዩ ምኩሕ ነበረ። ዝተረፎ ትምህርተ ሥራይ እንተሃልዩ ኽምልእ ወይ’ውን ዝያዳ ክኸብርን ክምካሕን ናብ ኣንጾኪያ ከደ። ኣብዛ ሃገር ምስ በጽሐ ዝናኡ ኣብ ኵሉ ተሰምዐ።
መሠርይ ቆጵርያኖስ ካብቶም ኣብታ ሃገር ዘለዉ ጠንቈልቲ እቲ ዝኃየለ ምዃኑ ዝሰምዐ ሓደ መንእሰይ ናብኡ ኸይዱ ዅሉ ድሌት ልቡ ኽፍጽመሉን እንተፈጺምሉ ድማ ዓስቡ ኣብዚኁ ኺህቦ ምዃኑ ነገሮ። እዚ መንእሰይ’ዚ ወዲ ኻብቶም ዓበይቲ ናይ'ታ ሃገር ኮይኑ ንሓንቲ መልክዕቲ ድንግል ኣፍቂሩ ነበረ። ስም እዛ ጓል ‘ዮስቴና’ እዩ። ንቤተ ክርስቲያን እናኸደት ኺርእያ ከሎ ልቡ ብፍቕራ ይቓጸል ነበረ። ገንዘብ ብምሃብ፣ ብምፍርራህ፣ ፈውሲ ጠንቈልቲ እናተጠቕመ ኮነ ብኻልእ መንገድታት እኳ እንተፈተነ ፈጺሙ ኺረኽባ ኣይከኣለን ነበረ። ነዚ መንእሰይ ግና መሠርይ ቆጵርያኖስ ‘ኣጆኻ ኣይትኅዘን ኵሉ ድሌት ልብኻ ኪፍጽመልካ እየ’’ ኢሉ ቈጸራ ሂቡ ኣፋነዎ።
ብድኅር'ዚ ቆጵርያኖስ ናብኡ ንኸምጽእዋ ብኃይሊ ሥራይ ኣጋንንቲ ናብ ዮስቴና ሰደደ። እቶም ኣጋንንቲ ግና ንኸምጽእዋ ብዙኅ ጊዜ እኳ እንተ ኸዱ ብጸሎታ ትከላኸል ስለ ዝነበረት ኣብ ጥቓኣ ኸይቀረቡ እናተቓጸሉ ይምለሱ ነበሩ። ብዙኅ ጊዜ እንተ ሰደዶም ከምጽእሉ ኣይከኣሉን። ብድኅር'ዚ ቆጵርያኖስ ኽብሩ ዘዋርድ፡ ረብሓኡ ዘጥፍእ ኮይኑ ስለ ዝረኸቦ ኣዝዩ ተቘጥዐ። ንዅሎም ኣጋንንቲ ጸዊዑ ድማ “ንዮስቴና እንተዘይኣምጺእኩምዋ ንኣኻትኩም ኃዲገ ክርስቲያን ክኸውን እየ” በሎም።
ንቆጵርያኖስ ምእንቲ ንኸይከስርዎ ክብል ሓለቓ ሰይጣናት ንሓደ ሰይጣን ከም ዮስቴና ተመሲሉ ናብኡ ኺኸይድ ኣዘዞ። እቲ ዝተላእከ ሰይጣን ከምቲ ዝተኣዘዞ ናብ ቆጵርያኖስ ከም ዮስቴና ኾይኑ ኺኸይድ ከሎ፣ ባዕሉ እቲ ሓለቓ ሰይጣውንቲ ድማ ንቆጵርያኖስ ‘ዮስቴና ትመጽእ ኣላ’ ኢሉ ነገሮ። ንሱ ድማ ሓቂ ኾይኑ ስለ ዝተሰምዖ ኣዝዩ ተሓጐሰ። ነቲ ብኣምሳል ዮስቴና ዝመጽአ መስሓቲ ሰይጣን ምስ ረኣዮ፣ ‘እንቛዕ ደኃን መጻእኪ ንግሥቲ ኣዋልድ ዮስቴና’ ኢሉ ቅርብ ኪብል ከሎ ወዮ ሰይጣን ስማ ኺጽዋዕ ምስ ሰምዐ ኸም ትኪ በኒኑ ጠፍአ። ንከታልልዎ ከምዝገበርዎ ቆጵርያኖስ ፈለጠ እሞ ‘ስማ ኺጽዋዕ ከሎ እኳ ኸምዚ ኢሎም ከም ትኪ ዝበነኑስ፣ ኣብ ቅድሚኣ ቖይሞም ከስሕትዋ ደኣ ኸመይ ኢሉ ኺከኣሎም እዩ፧’ ብምባል ሓሰበ። ሓሲቡ ኣይተረፈን እቲ ንሥራይ ዚጥቀመሉ ዝነበረ መጻሕፍቲ ዅሉ ብሓዊ ኣቃጸሎ። እቲ ዝነብሮ ዝነበረ ሕይወት ከንቱ ምዃኑ፣ ኣምላኽ ዮስቴና ልዕሊ ዅሉ፣ እምነታ ድማ ዝለዓለ ምዃኑ ተረዲኡ ብልቡ ተጣዕሰ።
ብድኅር'ዚ ናብ ሊቀ ጳጳሳት ኣንጾኪያ ከይዱ ተጠሚቑ፡ ክርስቲያን ኮነ፣ ገዳም ከይዱ ድማ መንኮሰ። ሢመተ ዲቁና ቐጺሉ'ውን ክህነት ተዋህቦ፣ ብሥነ ምግባርን ብትምህርተ ሃይማኖትን ምስ ዓበየ ተመስኪርሉ ድማ ኣብ ቅርጣግና እትበሃል ኣብ ምዕራብ ኣንጻኪያ እትርከብ ሃገር ኤጲስ ቆጶስ ኮይኑ ተሾመ።
ቆጵርያኖስ ንቅድስት ዮስቴና፡ ኣብ ደብረ ደናግል ኣደ እተን መነኮሳዪያት ኃላፊት (እመ ምኔት) ገይሩ ሸማ። ብድኅሪ ብዙኅ መዋዕል ዳኬዎስ ዝተባህለ ኸሓዲ ንጉሥ ብዛዕባኦም ምስ ሰምዐ ልኡኻቱ ልኢኹ ናብኡ ኣምጽኦም። ንክርስቶስ ኪሕዶም ንጣዖት ኪሰግዱን ኣዘዞም። ክልቲኦም ግና ኣይንሰግድን ምስ በልዎ ብዙኅ ኣሳቐዮም። ድኅሪ ብዙኅ ስቓይ ድማ ንቆጵርያኖስን ንዮስቴናን ሽዑ ንዝኣመኑ ሰባትን ሰይፉ ብሰማዕትነት ኣኅለፎም። ዓስቢ ዓወቶም ኣኽሊል ሕይወት ደፊኦም ድማ መንግሥተ ሰማያት ወረሱ።
በረኸቶም ኣይፈለየና!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር፡ ኣሜን።


text:
እቲ ካብ ባህርዳር ተላዒሉ ንጎንደር ሰጊሩ ሱዳን ዝኣትው መስመር ሓይሊ ኤሌክትሪክ ንጊዚኡ ሚእቲ ሜጋዋት ሓይሊ ኤሌክትሪክ ዝፀውር‘ዩ።ኣብ ምዝርጋሕ‘ዚ ኣገልግሎት ኢትዮዽያ ኣርባዓ ሚልዮን ዶላር ሱዳን ሰላሳ ሚልዮን ዶላር ኣውፂኤናሉ‘ለዋ ይብል ኮርፖሬሽን ሓይሊ ኤሌክትሪክ ኢትዮዽያ።እቲ 390 ኪ/ሜ ዝንውሓቱ መስመር 230 ሽሕ ኪሎ-ቮልት ናይ ምሕላፍ ዓቅሚ‘ውን ኣለዎ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ ሓባራዊ ኮምሽን ሱዳንን ኢትዮዽያን ኣብ ጉዳያት ፀጥታ፣ናፃ ዞባ ንግዲ፣ኢንቨስትመንት ምንጪ ሓይሊን ኣብ መፋስስ ኣባይን ካልኦትን ዝሓወሰ 14 ሰነዳት ምርድዳእ ተፈራሪመን‘ለዋ።
መርበብ ሓበሬታ ግብፂ ኣል-ኣሕራም ከምዝጠቀሶ፣ፕረዚደንት ኦማር ኣል-ባሽር ኢትዮዽያ ንዓብዪ ህዳሴ ኢትዮዽያ ምህናፃ ከምዝድግፉ ኣረጋጊፆም ኣለው ኢሉ‘ሎ።
ፕረዚደንት ኦማር ኣል-ባሽር ሱዳን ንህንፀት ግድብ ዓብዪ ህዳሴ ኢትዮዽያ ከምዝድግፉ ዝገለፁ፣ኢትዮዽያ ሱዳንን ግብፅን ኣብ ልዕሊ ህንፀት‘ቲ ግድብ ንክዘራረቡ መዓልታት ኣብ ዝተረፎ እዋን‘ዩ።ሱዳን ደገፋ ስለዝገለፀት፣ግብፂ በይና ተሪፋ ይብሉ ፀብፃባት።


text:
ካብ ዝተፈላለዩ ክፋላት ዓለም ዝመጹን ኣብ ኢንዱስቱሪ ዓለባ፣ኣልባሳትን ቴክኖሎጂን ዝተዋፈሩን 180 ዓለምለኸ ትካላት፡ ፋብሪካታትን ለኣኽትን ዝሳተፍሉ ዓብዪ ዓለምለኸ ኤግዚቢሽን ኣብ ዝቕጽል ሰሙን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከምዝኽፈት ተፈሊጡ።ኢትዮጵያ ካብዚ ብዙሕ ትጥቀም እያ ይብሉ ኣዳለወቲ'ቲ ኤግዚቢሽን።
ነቲ ኤግዚቢሽን ዘዳለዎ Origin Africa 2015 ብዝብል ሽም ዝጽዋዕ ትካል እዩ።ዝቕጽል ረቡዕ 10 ጥቅምቲ 2008 ዓ/ም ኣብ ኣዳራሽ ሚሊኒየም ከምዝኽፈት ሎሚመዓልቲ ንጋዜጠኛታት መግለጺ ዝሃቡ ኣዳለውቲ ኣፍሊጦም ኣለው።ኣብቲ ምርኢት ልዕሊ 180 ዓለምለኸ ትካላት ፋብሪካታትን ኣውፈርትን ዝሳተፉ ኮይኖም ፍሪያቶምን ውጽኢት ምህዞታቶምን ከቕርቡ እዮም።ነቲ ምርኢት ካብዘዳለው ናይ ኣፍሪካ ማሕበር ኢንዱስቱሪታት ጡጥን ዓለባን ሓደ እዩ።ኣባል ቦርድ እዚ ማሕበርን ፕሬዝዳንት ማሕበር ኢንዱስቱሪ ዓለባን ኣልባሳትን ኢትዮጵያ ዝኾኑ ኣቶ ፋሲል ታደሰ ብዓይነቱ ፈላማይ ኤግዝብሽን እዩ ይብሉ።ብምስዓብ ንሶም ‘’ካብ 25 ሃገራት ዝመጹ ልዕሊ 180 ትካላት ክሳተፉ እዮም።ብደረጃ ኣህጉር ክንሪኦ ከለና ኣፍሪካ፣ ኤስያ፣ ኣውሮፓ ማእኸላይ ምብራቕን ኣሜሪካን ዝሓወሰ ብዘይካ ኣውስትራሊያ ኩለን ክፍለ ኣህጉራት ክሳተፋ እየን’’ይብሉ።
ከም እምነት እቶም ኣዳለውቲ ካብ ዝተፈላለዩ ክፋላት ዓለም ዝመጹ ዓደግቲ፣ኣተኣላለሽቲ ፍሪያት፣ወኪላት ሰብ ሃብትን መንግስትን ዝኾኑ ልዕሊ 1,500 ኣጋይሽ ነቲ ምርኢት ክዕዘቡዎ እዮም።
ኣብ ናይ ኢትዮጵያ ኢንዱስቱሪ ሚኒስትር ዳይረክተር ኢንስቲቱት ልምዓት ዓለባ ኣቶ ስለሺ ለማ ኢትዮጵያ ኣብ ፈላማይ ሓሙሽተ ዓመት መደብ ዕብየትን ትራንስፎርመሽን ንናይ ወጻኢ ኢንቨስተራት ዝስሕብ ስራሕቲ ሰሪሓ እያ፤ዓቕሚ'ውን ኣጥሪያ እያ ኢሎም።
‘’ናይ መጀመሪያ ትልሚ ዕብየትን ትራንስፎርመሽንን ክንጅምር ከለና ከም ሃገር ብቑጽሪ ዝነበራና 55 ትካላት ጥራሕ ነይረን’’ ምስ በሉ ንሶም ኣስዒቦም ‘’ንሱ እውን ውሽጣዊ ትሕዝቶታተን ዝኣረገ መሳርሒ ዝነበረን፣ኣዚዩ ዝኣረገን ኣፍራይነቱ ኣዚዩ ዝወረደን ሰራሕተኛ ዝሓዛ ነይረን።ኣብ መወዳእታ ቀዳማይ ትልሚ ማለት ኣብ መወዳእታ 2007 ዓ/ም ግን ኣስታት 130 ዝኾና ማእከላይን ዓበይትን ናይ ዓለባን ኣልባሳትን ኢንዱስትሪታት ፈጢርና ኣለና’’ኢሎም።
ኣብቲ ኤግዚብሽን ፍሉጣት ሰብ ሙያ መጽናዕታዊ ጽሑፋት ከቕርቡ ምዃኖም ተፈሊጡ’ሎ።ነቲ ኤግዚቢሽን ናይ ኣፍሪካ ናይ ጡጥን ዓለባን ኢንዱስቱሪታት ፌደረሽንን Trade and Fares East Africa Limitedን ዝተባሃሉ ትካላት እዮም ዘዳልውዎ።


text:
ኣብ ትግራይ ድኽነት ንምጥፋእ ኣብ ዝተሓረያ 11 ጣብያታት ወረዳ ሓውዜን ሕብረተሰብ ማእኸል ዝገበረ ጥዕናዊ ግልጋሎት ይዋሃብ ኣሎ። ብፍላይ ተላበድቲ ሕማማት ንምክልኻል ንሕድሕድ ኣባል ስድራ መከላኸሊ ጣንጡ ዛንዜራ ከምዝተዓደለ ይፍለጥ።
ነቲ መደብ ድኽነት ምጥፋእ ዋኒን ዝመረሕን ዝሕግዝን ዘሎ ሚለንየም ቪሌጅ ዝተባሃለ ትካል ልምዓት እንትኸውን ኣብቲ ትካል መራሕን ኣተሓባባሪ ክፍሊ ጥዕና ዶ/ር ኣረጋዊ ኣክሊሉ ብዛዕባ እዚ ንድምፂ ኣሜሪካ መብርሂ ሂቦም ኣለዉ።
ዶ/ር ኣረጋዊ ትካል ሚለንየም ቪሌጅ ኣብ ኣሜሪካ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኮሎምብያ ብዝረከብ አርዝ ኢኒስቲትዩት ዝተወጠነን ኣብ ኣፍሪካ ድኽነት ንምጥፋእ ኣብ 11 ሃገራት ብምሳሌነት ዝሰርሕ ምዃኑ ይገልፁ።
ኢትዮዽያ እውን ሓንቲ ካብተን ሃገራት ምዃና ጠቒሶም እቲ ልምዓታዊ ዋኒን ኣብ ወረዳ ሓውዜን ካብ ዝጅመር ሻድሻይ ዓመቱ ኣቑፂሩ ኣሎ ኢሎም።
ብፍላይ ምክልኻል መሰረት ዝገበረ ሕብረተሰባዊ ግልጋሎት ጥዕና ንምትግባር ውፅኢታዊ ስራሕቲ ተሳሊጦም ኣለዉ ይብሉ። ሞት ኣዴታትን ህፃውንትን ንምንካይ ሰብ ሞያ ኣብ በብ ጣብያታት ገጠር ብምምዳብ ማእኸላት ጥዕና ብምህናፅ ይስራሕ ምህላው ይዛረቡ።
እቲ ትካል ምስ ምምሕዳር ወረዳ ሓውዜን ብምትሕግጋዝ ክልተ ኣምቡላንስ ዓዲጉ ኣብ ገጠራት እቲ ወረዳ ዝተፀንዑ ሰባት ናብ ማእኸል ሕክምና ብምውሳድ ቅልጡፍ ሕኽክምናዊ ረዲኤት ክረኽቡ የኽእል ምህላዉ ይገልፁ።
እቲ ትካል ብተወሳኺ ሰብ ሞያ ጥዕና ሞያዊ ዓቕሞም ኣብ ምዕባይን ናውቲ ጥዓና ብቐረባ ክረኽቡ ኣብ ምግባርን እውን ኣፀቢቑ ይሕግዝ ኣሎ ኢሎም።


text:
መጸዋዕታ
መርበብ ሓበሬታ ሕድሪ፡ ቅድሚ ዂናት ኢትዮ ኤርትራ ዝጀመራ ናይ ብሕቲ ጋዜጣታት ሓላፍነት ተሰኺማ፡ ነቶም ከም ሽምዓ ዝመኩ ዘለዉ ኣዳለውቲ ጋዜጠኛታት ሕድሮም ተሰኪማ ኣብ ኤርትራ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ክሳብ ዝትከል እጃማ ከተበርክት ተዳልያ ትርከብ። እዛ መርበብ ሓበሬታ ድማ ንኹሉ ኤርትራዊ ክፍቲ እያ። ኣብዛ መርበብ ሓበሬታ ዝቐርቡ ጽሑፋት ድማ ሚዛናውያን ክኾኑ ኣድላዪ ዘበለ ጻዕሪ ከተካይድ ክትፍትን እያ። ክሳብ ሕጂ ኣብ ዝተራኣየ ፖለቲካዊ ኩነታት ሃገርና ዝተዓዘብናዮ ጉዳይ እንተሃልዩ ውልቃውን ውድባውን እምነት ልዕሊ ሃገራዊ ሰሪዕካ ዝግበር ፖለቲካዊ ንጥፈታት እዩ። እዚ ኣቲናዮ ዘለና መድረኽ ሓድሽን ካብቲ ዝሓለፈ ብዝሰልጠነን ብዝማዕበለን ኣተሓሳስባ ተሰኒና ህዝብና ጠርኒፍና ሃገርና ፖለቲካዊ ርግኣት ዘለዋ ዲሞክራሲያዊት ሃገር ክትኸውን ናይ ነፍሲ ወከፍ ሓድሽ ወለዶ ራእይ ንክኸውንን እቲ ባይታ ክፍጠርን እዛ መርበብ ሓበሬታ ዝካኣላ ክትገብር እያ። ስለዝኾነ ድማ ድሑር ሕማማት ዘብቕዕሉን እዚ ሓድሽ ወለዶ ድማ ሓላፍነቱ ዝስከመሉ ባይታ ክፍጠር ኣለዎ። እቲ ባይታ ክፍጠር እንተድኣ ኮይኑ ድማ መንእሰይ ተላዓል፥ ተወደብ ጉዳይ ሃገር ናትካ እዩሞ፡ ቅያ ንኽትሰርሕ እጅገኻ ሰብሲብካ ሓድሽ ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባ ክትፈጥር ባይታ ፍጠር።
ዜናዊ ሓበሬታ፡ ግጥምታት ስነ ጽሑፋት ከተበርክቱን ኣብዚ ዝግበር ቃልሲ ኣበርክቶኹም ክትገብሩ ትጸልዩ ዜጋታት በቲ ኣብዛ መርበብ ሓበሬታ ዝርከብ ኣድራሽ ጌርኩም ክትሰዱ ትኽእሉ ኢኹም።


text:
ናይ ሰሜን ኮርያ 12 ደቂ ኣንስትዮ ኣትሌታት ጸወታ ሆኪ ሎሚ ሓሙስ ናብ ደቡብ ኮርያ ብምኻድ ብዓይነቱ ንመጀመርያ ጊዜ ኣብ ኦሎምፒክ 2018 ዝሳተፍ ናይ ሓባር ጋንታ መስሪተን። እዚ ናይ ሓባር ጋንታ ሆኪ ክልቲኣን ኮርያ ኣብ 1950 ዓ.ም ካብ ዝፈላለያ ንመጀመርያ ጊዜ ዝተመስረተ ምኳኑ ተገሊጹ።
አባላት እታ ካብ ሰሜን ኮርያ ዝመጸት ጋንታ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ደቡብ ኮርያ ዝኣተውሉ እዋን ካብ ደቡብ ኮርያ ዝተዋጽኡ አባላት እታ ጋንታን ኣሰልጣኒ እታ ናይ ሓባር ጋንታ ኣሜሪካዊ ሳራ ሙሪ ተቐቢሎም።
እተን ካብ ክልቲኡ ኮርያ ዝተዋጽኡ ኣትሌታት ንዝመጽእ ቁሩብ መዓልታት በበይኖም ክስልጡ ከምዝጸንሑን ድሒሮም ግን ብሓባር ኣብቲ ውድድር ከምዝሳተፉ ተፈሊጡ’ሎ። እታ ናይ ሓባር ጋንታ ናይ መጀመርያ ግጥማ የካቲት 4 ምስ ሃገራዊት ጋንታ ስዊድን ምኳኑ’ውን ተሓቢሩ’ሎ።
ኣቐዲመን ክልቲኣን ኮርያ ናይ ሓባር ጋንታ ኩዕሶ እግርን ቴንስን ብምምስራት ኣብ ኦሎምፒክ ክልተ ጊዜ ምስታፈን ይዝከር።


text:
ካብ ምስሪ ርእሰ ከተባ ካይሮ ብሸነኽ ሰሜናዊ ምዕራብ 90 ኪሎ መትር ርሕቐት ኣብ ዝርከብ ገዳም መቓሪዮስ ጳጳስ ኣበ ምኔት ኣናብ ኤፒፋኒዮስ ዕለት 29 ሓምለ 2018 ዓ.ም. ሞይቶም ከእተረኽቡን፡ ኣብ ርእሶም ከቢድ ህራም ከምዝነበሮም ይንገር።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣማውታ ናይቶም ናይ ምስሪ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ጳጳስ ናይ ቅዱስ መቓሪዮስ ዓቢይ ገዳም ኣበ ምኔት ኤፒፋኒዩስ ኣብ ውሽጢ ገዳም ሞይቶም ከምእተረኽቡን፡ ናይቲ ከባቢ ቤት መርማሪ ገበን ቤት ጽሕፈት ሓይሊ ጸጥታ ከምዝሓበሮ፡ ኣብ ርእሶም ከቢድ ማሕረምቲ ከምዘለዎምን ክሕብር እንከሎ፡ ገበን ኣጻራዪ ቤት ፍርዲ ኣማውታ ኣበ ምኔት ኤፒፋኒዩስ ንምጽራይ ናይ መርመራ ሬሳ ክካየድ ከምዝወሰነን ኣብ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ምስሪ ድሕሪ መርመራ እቲ ሬሳ ዕለት 31 ሓምለ 2018 ዓ.ም. ናይ ቀብሪ ስነ ስርዓት ክትፍጽመሎም ምዃና ከምዘፈለጠት ፊደስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ሓቢሩ።
ኣበ ምኔት ኤፒፋኑስ መን እዮም ነይሮም
ኣንባ ኤፒፋኒዩስ 64 ዓመት ዝዕድመኦም ብስነ ሕክምና ሊቕነት ዘመስከሩን ኣብ 1984 ዓ.ም. ኣብ ገዳም ቅዱስ መቃሪዮስ ዓቢይ ኣትዮም ንኽህነት ዘብቅዖም ትምህርቲ ኣጠናቒቖም ኣብ 2002 ዓ.ም. ማዕርገ ክህነት ከምእተቐበሉን ዝሓበረ ፊደስ ናይ ዜና ኣገልግሎት፡ ተመራማርን ቅዱስ መጽሓፍ ካብ ግሪኽ ናብ ቋንቋ ዓረብ ንምትርጓም ኣብ ዝተኻየደ ምርምራዊ መጽናዕቲ ዝተሳተፉን ብዙሓት ክፍሊ ቅዱስ መጽሓፍ ዝተርጐሙን፡ ኣብ 2012 ዓ.ም. ኣብ ከተማ ሮማ ኣብ ዝተኻየደ ዓስራይ ዓለም ለኻዊ ጉባኤ ሊቃውንቲ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ዝተሳተፉን፡ ናይ ቅዱስ መቃሪዮስ ዓቢይ ገዳም ኣበ ምኔት ንኽዀኑ እቶም 100 ናይቲ ገዳም መነኰሳን ብምልኣተ ድምጺ ከምዝሓረዩዎምን፡ ናይ ምስሪ እዋናዊት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ታሪኽ ዓቢይ ጽልዋ ናይ ዝነበሮም ብ 1969 ዓ.ም. ካብዚ ዓለም ብሞት ዝተፍልዩ ምስ ካቶሊካውያን ገዳማውያንን ካቶሊካዊ ማሕበረሰብን ኣብ ምስሪ ዝነኣድ ርክብ ዝነበሮም መነኮስ ማታ ኤል መስኪን ኣበ ነፍስ ዝነበርዎምን ብዙሕ ተደናቕነት ዘትረፉ ወዲ ምስራዊት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ምዃኖም ኣመልኪቱ፡ ናይ ምስራዊት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያክ ብፁዕ ወቅዱስ ተዋድሮስ ዳግማዊ ናብ ገዳም ቅዱስ መቃርዮስ ዓቢይ ብዛዕባ እቲ ዝተኸስተ ሞት ዘጻርይ ፍልይቲ ጉጅለ ከምዝለኣኹ ኣፍሊጡ።


text:
ካብ ዩኒቨርሲቲ ብሞያ ስነ ቁጠባ ዝሰልጠነት ዮርዳኖስ ትካል ኣእምሮኣዊ ንብረት ኢትዮጵያ ወይኒ ካብ14 ዓይነታት ፍራምረ ከምዝጸሞቐት መረጋገጺ መሰል ዋንነት ምህዞ ሂብዋ’ሎ፡፡
ኣብዚ ሐዚ እዋን ምስቲ ዘለዋ ዓቕሚ ካብ ኣርባዕተ ዓይነታት ፍራምረ ማለት ካብ ማንጎ፣ ዘይትሁን፣ ሚለን ካብ ተኽሊ ወይንን ዝጸመቖቶ ወይኒ ኣብ ከተማ ባህርዳር ልዑል ተጠላብነት ምርካቡ ትገልጽ፡፡
ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ተኽሊወይኒ መስተ ወይኒ ዝጾሙቕ ሓደ ትካል ጥራሕ ምህላዉ እዚ ድማ ንቲ ኣብታ ሃገር ዘሎ ድልየት ወይኒ ከማልእ ስለዘይኽእል ናብቲ ስራሕ ክትኣቱ መልዐሊ ከምዝኾና ዮርዳኖስ ትዛረብ፡፡
ዮርዳኖስ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተኻየደ ሃገራዊ ውድድር ምህዞ ታዓዊታ 15 ሺሕ ዶላር ኣሜሪካ ከምዝተሸለመትን በዚ ገንዘብ እዚ ኣቢላ ድማ ትካላ ከምዘማዕበለትን ትገልጽ፡፡ብተወሳኺ ዮርዳኖስ ሓንቲ ካብተን ኣርባዕተ ዝበለጻ ኣፍረይቲ ተባሂለን ዝተሓረያ ደቀንስትዮ ብምዃን ናብ ኣሜሪካ ከይዳ ናጻ ስልጠና ክእለት ኣመራርሓ ረኺባ እያ፡፡


text:
ኣብ ዋሽንግተን ዲሲን ከባቢኣን ዝነብሩ ኢትዮጵያዊያንን ትውልደ ኢትዮጵያዊያንን ስነ ስርዓት ምብራህ ሽምዓ ዘካየዱ ኣብ ፊት ንፊት ቤተ መንግስቲ ዋይት ሃውስ ነይሮም።
ነቲ ስነስርዓት ዘዳለዎ ማርች ፎር ፍሪደም ዝተብሃለ ትካል እዩ።እቲ ትካል ቅድም ክብል ኣብዝበተኖ ፅሑፍ ‘’ወገናትና ብሰላማዊ መንገዲ ንነፃነት፣ንፍትሒ፣ንማዕርነት ደቂ ሰባትን ንምኽባር ሰብኣዊ መሰላትን ስለዝሓተቱ ኣብ አፍቖዶ ኣብያተ ማእሰርቲ ምድጓኖምን ኣብ ናይ ሕልና እሱራት ይበፅሕ ዘሎ ኣረመናዊ ጭካነን ኣዝዩ ኣሕዚኑና’ሎ’’ ክብል ይገልፅ።
መቅደሰ ዝተባህሉ ካብቶም ነቲ ስነስርዓት ዘዳለው ሓደ ከምዝገለፅዎ ማርች ፎር ፍሪደም ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ሰብኣዊ መሰላት ንዝፍፀሙ መግሃስቲ እናተኸታተለ ንሰበስልጣን መንግስቲ ኣሜሪካ ከፍልጥ ከምዝፀንሐ ሓቢሮም።
ንዝኾነ ይኹን ጉጅለ ወኪልና ኣይኮናን ኣብዚ ተረኺብና ዝበሉ ኣቶ መቅደሰ ‘’ኣብ ኩሉ ኩርናዕ ኢትዮጵያ ካብ ሰሜን ጀሚሩ ክሳብ ደቡብ፣ካብ ምብራቕ ክሳብ ምዕራብ ህዝቢ ኣብ ቤት ማእሰርቲ እናተዳጎነ እዩ።ግፍዒ እናተፈፀሞ እዩ።’’ኢሎም።
ጋዜጠኛታት ሓሳቦም ብምግላፆም፤ካልኦት ድማ ብምኽንያት እምነቶም ኣብ ልዕሊኦም ይፍፀም ዘሎ መግሃስቲ ጠጠው ንኽብልን ነታ ሃገር ብሽም ህዝቢ ዝውሃብ ሓገዝ እውን ነቲ ህዝቢ ምግሃስቲ ይውዕል ስለዘሎ ጠጠው ንኽብልን ከምዝሓተቱ ሓቢሮም ኣቶ መቅደሰ።
ኣብቲ ስነስርዓት ካብ ሓደ ክሳብ ክልተ ሚእቲ ዝኾኑ ሰባት ከምዝተረኸቡ ኣቶ መቅደሰ ሓቢሮም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ማእሰርቲ ዝርከቡ ብምእነቶም ወይ’ውን ብምዝራቦምን ብምፅሓፎምን ከይኮነስ ኣብ ናይ ሽብር ተግባር ብምስታፎም እዩ ይብል።
ንሕግታት ፀረ ሽብርን ነቲ ስርዓትን ዝነቕፉ ናይ ውሽጢ ሃገር ተቓወምትን ዓለምለኸ ትካላትን ግን ብናይ ሰብኣዊ መሰላት ኣተሓሕዝኡ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ በብእዋኑ ይወቕሱዎ።


text:
ትካል ተሓላቂ መሰል ጋዜጠኛታት (CPJ) ትማሊ ምሸት ኣብ ኒውዮርክ ኣብ ዘዳለዎ ናይ ሽልማት ስነ-ስርዓት ኣብ ኢትዮጵያ ነጻነት ምዝራብ ክኽበር ንዝቃለስ ጉጅለ አዳለውቲ ዓምዲ ኢንተርኔት ዞባ ትሽዓተ ሸሊሙ።
ጸሓፍቲ ዞባ ትሽዓተ 'ንህዝቢ ኣለዓዒልኩም' ተባሂሎም ብሕጊ ጸረ ግብረ-ሸበራ ተኸሲሶም፣ ተኣሲሮምን ተከላቢቶምን’ዮም ኢሎም ይነቅፉ ብርክት ዝበሉ ትካላት ሰብዓዊ መሰላት እዚ ከምዚ'ኢሉ ኸሎ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንኣባላት ዞባ - 9 ኣብ’ዚ ቀረባ ከምዝፈትሖምን ዝዝከር’ዩ።
ኣብ’ቲ ብCPJ ዝተዳለወ ስነ-ስርዓት ሽልማት፣ ካብ ኣፍሪቃ ተሸላማይ ዞባ ትሽዓተ ጥራይ’ዩ ትብል ወ/ሪት ሶልያና ሽመልስ።
'ንዝተዋሃበና ሽልማት ተቀቢልና ኣለና። ካብ ሶርያ፣ ማሌይዥያን ፓራጓይን'ውን ተሸለምቲ ነይሮም' ትብል ንሳ።
'እቲ ሽልማት ብቀንዱ፣ ንመንግስታት፣ ንተሸለምቲ ወይከኣ ነቲ ኩነታት ንዝከታተሉ ሰባት፣ ሓሳብካ ምግላጽ ወይከአ ብነጻነት ሓሳብካ ምግላጽ ንዘሻቅሎም ወገናት ሽርክና ከምዘሎ ዝሕብርን ዘተባብዕ’ዩ።ካልኦት ሰባት’ውን ይከታተሉ ከምዘለው፣ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝግበር ነገር ካብ ግዳማዊ ዓለም ዝኽወል ዘይምኻኑ ሓባሪ’ዩ”ትብል ወ/ት ሶልያና ሽመልስ።
ብሕጊ እገዳ ክሳብ ዘይተነበረ ናይ ዜጋታት መሰል ምንቅስቃስ ምድራት ግቡእ ኣይኮነን ዝበለት ሶልያና ሽመልስ፣ ኣብ’ቲ ስነ-ስርዓት ንክርከብ ተሓሲቡ ዝነበረ ኣባል ዞባ ትሽዓተ ዘላለም ክርኸብ ከምዘይከኣለን ሎሚ’ውን ሕገ-መንግስቲ ኢትዮጵያ ይከበር ኢና ንብል ዘለና ኢላ።


text:
በዝሒ ናብ ኢትዮዽያ ዝሰገሩ ደቡብ ሱዳናውያን ከምዘይነከየን፣ብሕልፊ ክረምቲ ምስ ምእታው ሓደጋ ጥምየት የንፀላልው ከምዘሎን ተገሊፁ።
ኣብ ምዕራብ ኢትዮዽያ ኣብ ዝተኸፈቱ ኣርባዕተ ማእከላት ስዱዳት ደቡብ ሱዳን በፂሖም ወሃቢ-ቃል UNHCR ኣቶ ክሱት ገ/ሄር፣በዝሒ ስዱዳት ኣይነከየን ኢሎም።
በቢመዓልቲ ካብ 800 ክሳብ 1,000 ደቡብ ሱዳናውያን ናብ ኢትዮዽያ ይኣትው‘ለው፣ሓረስቶት ኣብ ጊዚኡ ክሓርሱ ኣይካኣሉን፣ስለዚ ኣብ ሃገሮም ሓደጋ ጥምየት ኣሎ፣ከምሳዕቤኑ ድማ ተወሰኽቲ ሰባት ክስደዱ ይኽእሉ‘ዮም ይብሉ እቶም ወሃቢ-ቃል።
ዛጊድ እቲ ግጭት ካብ ዝውላዕ ንነዘ ኣብ ውሽጢ ሸሞንተ ኣዋርሕ 180 ሽሕ ደቡብ ሱዳናውያን ናብ ኢትዮዽያ ከምዝኣተው ኣቶ ክሱት ጠቂሶም።
ብዘይካ‘ዚ ልዕሊ 600 ሽሕ ስዱዳት ኤርትራ፣ሶማልያን ሱዳንን ኣብ ኢትዮዽያ ኣዕቊቦም‘ለው።
ኢትዮዽያ ወሰናታ ከፊታ ክንዲ ዝኣክል ብዙሕ ስደተኛ ክትቅበል ከላ፣ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ብውገኑ ዝልግሶ ሓገዝ ክብ ከብል ትፅቢት ይግበረሉ‘ዩ ይብሉ ኣቶ ክሱት።
ፀገም ስደተኛታት ደቡብ ሱዳን ነባራይ ፍታሕ ዝረክብ እቲ ኣብ‘ዚ ቀረባ ክቅፅል‘ዩ ዝባሃል መስርሕ ልዝብ ኣዲሳበባ ምስ ዝዕወት‘ዩ።
UNHCR በዚሒ ኣጓኒፍዎ ዘሎ ዋሕዚ ስደተኛታት ደቡብ ሱዳን ካብ‘ቲ ቅድም ክብል ዝነፀሮ ግምት ዝበዝሐ ኮይኑ‘ሎ።ብመሰረት‘ቲ ኮምሽን ዝሃቦ ሓበሬታ ክሳብ ዝመፅእ ታሕሳስ ክሳብ 150 ሽሕ ስደተኛታት ክንቅበል ኢና ዝብል ነይሩ፣እንተኾነ ዛጊድ በዝሒ ዝተቀበሎም ስደተኛታት 180 ሽሕ ኮይኑ‘ሎ።


text:
ሃገራዊ ኮምሽን ምርጫ ቦርድ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ከባቢያዊ ምርጫ ኣብ ጥቅምቲ 2005 ዓ/ም ኣብ ከተማ ኣዳማ ኣብ ዝፀውዖ ኣኼባ ፖለቲካዊ ፓርትታት ዝተራኸቡ 33 ተቓወምቲ ፓርትታት ምስ ቦርድ ምርጫ ንምዝርራብ ንደሊ ኢና ብዝብል ናይ ሓባር ፊርምኦም ኣምቢሮም።ኣብ ግዚያዊ ኣጄንዳ ዝተራኸቡ እዞም ፓርትታት እዚኦም ቁፅሮም ናብ 24 ዋላ እንተወረደ እውን ኣብ እዋን ምርጫን ድሕሪ ምርጫን ብሓባር ምስርሖም ቀፂሎም።
ካብዞም ፓርትታት እዚኦም እቶም ትሽዓተ እዮም ትማሊ ሰንበት ምትሕብባር ንዴሞክራሲያዊት ኢትዮጵያ ዝተብሃለ ጥምረት ዝመስረቱ።ነቲ ጥምረት ዝመስረቱ ፖለቲካዊ ፓርትታት ናይ ሃዲያ ብሄር ሓድነት ዴሞክራሲያዊ ውድብ፣ውድብ ሓድነት መላእ ኢትዮጵያ፣ውድብ መላእ ኢትዮጵያ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ፣ውድብ መላእ ህዝቢ ኣምሓራ፣ውድብ ዴሞክራሲያዊ ህዝቢ ሰዶ ጎርዶና፣ፓርቲ ሃገራዊ ሓድነት ኢትዮጵያ፣ውድብ ዴሞክራሲያዊ ሕብረት ህዝቢ ኦሞ፣ኮንግረስ ህዝብታት ከንባታ ከምኡ’ውን ውድብ ዴሞክራሲያዊ ህዝቢ ጌዶ ምዃኖም ናይቲ ጥምረት ኣቦ መንበር ኮይኖም ዝተመረፁ ናይ ኦሞ ህዝብታት ዴሞክራሲያዊ ሕብረት መራሒ ዝኾኑ ኣቶ ግርማ በቀለ ዘሪዝሮም።
ካብቶም 24 ፓርትታት እቶም ዝተረፉ መብዛሕቲኦም ኣባል ውድብ መድረኽ ብምዃኖምን መድረኽ ድማ ካሊእ ናይ ፓርትታት ግንባር ስለዝኾነን ኣብ ሓደ ግዜ ናይቲ ግንባርን ናይቲ ሓድሽ ጥምረትን ምዃን ብሕጊ ዘይክኣል ብምዃኑ ኣብቲ ጥምረት ከምዘይኣተው እቶም ኣመራርሓ ሓቢሮም።
ምስረታ እቲ ጥምረት ኣብ መንጎ ተቓወምቲ ዘለው ኣፈላላያት ባህሪያዊ ምዃኖም እዩ ዘርኢ ዝበሉ ኣባል ፈፃሚ ስራሕን ኣቦ መንበር ዴሞክራሲያዊ ውድብ ህዝቢ ጌዶን ኣቶ ኣሌሳ መንገሻ ንተቓወምቲ ዘረዳድኡ ኣብ ሕቶታት ዴሞክራሲ፣ነፃነት፣ፍትሓዊ ምርጫ፣ምኽባር ሰብኣዊ መሰላት፣ኣብ ሕቶ ልዕልነት ሕግን ዝኣመሰሉን ብዝርክት ዝበሉ ነጥብታት ኣፈላላይ የብልናን ኢሎም።
ምስረታ ሓድሽ ናይ ተቓወምቲ ጥምረት ኣብ ዝመፅእ 2007 ዓ/ም ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ሃገርለኸ ምርጫ ኣብ ግምት ብምእታው እዩ ኢሎም ኣቶ ኣሌሳ መንገሻ።
ምስቶም ፓርትታት ሓቢሮም ይሰርሑ ካብ ዝነበሩ ግን ድማ ብሕጊ ዘይክኣል ብምዃኑ ኣብቲ ጥምረት ካብዘይኣተው ውድባት ሓደ ናይ ዝኾነ ፓርቲ ሓድነት ንዴሞክራስን ፍትሕን ኣቦ መንበር ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ እቲ ጥምረት ኣብዚ ደረጃ እዚ ክበፅሕ ውፅኢት ፃዕሪ ፓርቶም እውን እዩ ብምባል ፓርቶም ነቲ ጥምረት ዘለዎ ደገፍ ገሊፆም።
ኣቶ ግርማ በቀለ ኣቦ መንበር፣ዶ/ር ይልማ ማሞ ምኽትል ኣቦ መንበር ኣቶ ኑሩ ሙደስር ድማ ፀሓፊ ኮይኖም ተመሪፆም ኣለው።እቶም ፓርትታት ዘፅደቕዎ ሰነድ ናብ ቦርድ ምርጫ ምስተልኣኸ ነቲ ሰነድ ብምምርማር ኣፍልጦ ክህቦ ትፅቢት ይግበር።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ቅዱሳን
ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ቅዱስ ወንጌል ብዛዕባ ቅዱሳን ኣስፊሑ ነጊሩና እዩ። ንቕዱሳን ምቕባል ከምዝግባእ “ንጻድቕ ብስም ጻድቕ ዝቕበል ዓስቢ ጻድቕ ይረክብ። ካብዞም ንእሽቱ ንሓደ እኳ ብስም ወዲ መዝሙር ዝሑል ብርጭቆ ማይ ጥራይ ዜስቲ ዓስቡ ከቶ ከም ዘይስእን ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ” (ማቴ. 10፡41-42) ይብል። ከምኡ’ውን ቅዱሳን ተኣምራት ከምዝገብሩ “እቲ ብኣይ ዝኣምን ንሱ ነዚ ኣነ ዝገብሮ ዘሎኹ ግብርታት ከም ዚገብር፡ ካብኡ ዚዓቢ’ውን ከም ዚገብር ብሓቂ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ። ኣቦ ብወልድ ምእንቲ ኪኸብርሲ ብስመይ ዝለመንክምዎ ዘበለ ዅሉ ኽገብረልኩም እየ። ብስመይ ዝኾነ ነገር እንተለመንኩም’ውን ክገብረልኩም እየ” (ዮሐ. 14፡14) ይብለና።
ኣቦታትና ነቢያት እግዚአብሔር ወልድ “ክውለድ እዩ” እናበሉ ትንቢታቶም ነገሩና። ኣቦታትና ወንጌላውያን ሓዋርያት ድማ “ተወሊዱ፡ ተጠሚቑ፡ ሞይቱ፡ ተንሢኡ፡ ዓሪጉ፡ ዳግማይ ድማ ንፍርዲ ኪመጽእ እዩ” እናበሉ ብሥራቱ ነገሩና። ነቢያት ትንቢት እንተ ተዛረቡ ብመጠን እግዚአብሔር ዝነገሮም እዩ። ወንጌላውያንን ሓዋርያትን ካብ ልደቱ ክሳዕ ዕርገቱ ዘሎ እንተ ነገሩና ብኣዒንቶም ዝረኣይዎ ብኣእዳዎም ዝዳኅሠሥዎን ባዕሉ ወልደ እግዚአብሔር ዝመሃሮምን እዩ። ምግላጽ እግዚአብሔር ብጊዜ ኪደት ደው ዝብል ስለዘይኮነ ንቅዱሳን ሊቃውንትን ሰማዕታትን ጻድቃንን ኣብ ኵሉ ዘመን ሕይወቶም ይግለጸሎም ነይሩ። ሕጂ’ውን ንቅዱሳኑ ይግለጸሎም ኣሎ፣ ክሳዕ ምጽኣት’ውን እናተገልጸሎም ኪነብር እዩ።
ኣብ መወዳእታ ዘመን ሕይወቶም ኣብ ዕለተ ዕረፍቶም ነዛ ዓለም ክሰናበቱ ከለው ቃል ኪዳን ይህቦም እዩ። እግዚኣብሔር ኣምላኽና ኣብ ብሉይ ኪዳን ንዝነበሩ ቅዱሳን ከምዚ እናበለ ቃል ኪዳን ሂብዎም እዩ፥
• “እንሆ ኣነ ምሳኻትኩም ብድኅሬኹም ድማ ምስ ዘርእኹም ኪዳነይ አቐውም ኣለኹ። ምስቲ ምሳኻትኩም ዝነበረ ዅሉ ሕይወት ዘለዎ ፍጡር ኣዕዋፍ ኵሉ ኣራዊት መሮር ምስቲ ምሳኻትኩም ካብ መርከብ ዝወፀ ዅሉ፡ ምስ ኵሉ ኣብ ምድሪ ዘሎ ፍጡር ኪዳነይ አቐውም ኣለኹ። . . . እቲ ቐስቲ ድማ ኣብ ደመና ኺኸውን እዩ ኣነ ኸኣ ነቲ ኣብ መንጎይን ኣብ መንጎ እቲ ኣብ ምድሪ ዚነብር ሕይወት ዘለዎ ዅሉ ፍጡርን ዘሎ ዘለዓለማዊ ኺዳን ምእንቲ ኺዝክር ክርእዮ እየ” በሎም (ዘፍ. 9፡8-16)
• “ኦ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ሰማይ ዓቢይን እትፍራህን ኣምላኽ ነቶም ዚፈትውኻን ትእዛዛትካን ንዚሕልውን ኪዳንን ምሕረትን እትሕሉ . . .” (ነህ. 1፡5)
• “ኦ እግዚኣብሔር! ንስኻ ንዝፈትውኻን ትእዛዛትካ ንዝሕልዉን ኪዳንካ እተጽንዕ ምሕረትካ’ውን እትገልጽ ዓቢይን ክቡርን ኣምላኽ ኢኻ” (ዳን. 9፡4)
• “እግዚኣብሔር ኣምላኽኩም ከም ዝኾነ፡ ንዝፈትውዎን ትእዛዙ ንዝሕልውን ክሳብ ሽሕ ወለዶ ምሕረት ዝገብር ኪዳን ዝሕሉ እሙን ኣምላኽ ከም ዝኾነ ፍለጡ። . . . ክፈትወኩምን ኪባርኸኩም ኬብዝኃኩምን ከኣ እዩ፡ ኣብታ ንኣኻትኩም ክህበኩም ነቦታትኩም ዝመሓለሎም ምድሪ ድማ ፍረ ኸርሥኹምን ፍረ ምድርኹምን ሥርናይኩምን ወይንኹምን ዘይትኹምን ኣባትይ ኣሓኹምን ዕያውቲ ኣባዕጊዕኹምን ክባርኸልኩም እዩ።” (ዘዳ. 7፡9-13)
• “ሙሴ ግና ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ኣምላኹ ኸምዚ ኢሉ ተማህለለ፦ ‘ኦ እግዚኣብሔር ስለምንታይ ኵራኻ ኣብዚ ብዓቢይ ኃይልን ብጽንዕቲ ኢድን ካብ ምድሪ ግብጺ ዘውፃእካዮ ሕዝብኻ ዚነድድ፧ . . . ንዘርእኹም ከም ከዋኽብቲ ሰማይ ከብዝኆ እየ። ነታ ዘተስፈኽዋ ምድሪ ድማ ብዘላ ንዘርእኹም ክህባ እየ። ንሳቶም ከኣ ንዘለዓለም ኪርስተይዋ እዮም ኢልካ ብርእስኻ ዝመሓልካሎም ንኣብርሃምን ንይስሓቅን ንያዕቆብን ባሮትካ ዘክር።’ እግዚኣብሔር ድማ ነቲ ንሕዝቡ ኺገብሮ ኢሉ ተዛሪብዎ ዝነበረ ኽፉእ ተጣዕሰሉ።” (ዘፀ. 32፡11-14)
• . . .
እዞም ዝተጠቕሱ እግዚኣብሔር ትማሊ ምስ ዝነበሩ ቅዱሳን ኣቦታት ከም ዝነበረን ብቓል ኪዳኑ ድማ ንትውልዶም ከምዝሓለወ የረድኡና። ናይ ኣብርሃም ይስሓቅ ያዕቆብ ኣምላኽ ክሳዕ ዘለዓለም ኣብ ቃል ኪዳኑ ጸኒዑ ከምዝነብር ባዕሉ ጐይታናን ኣምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ከረጋግጸልና ከሎ፥ “... ‘ኣነ ኣምላኽ ኣብርሃም ኣምላኽ ይስሓቅ ኣምላኽ ያዕቆብ እየ’ ዝተባህለልኩም’ዶ ኣየንበብኩምን ኢኹም፧ እምበኣርከስ ንሱ ኣምላኽ ሕያዋን እዩ እምበር ኣምላኽ ምዉታት ኣይኮነን” (ማቴ. 22፡30-32) ይብል።
እግዚኣብሔር ምስቶም ኣብ ኵሉ ዘመኖም ብሃይማኖትን ሥነ ምግባርን ንዝጸንዑ ንበዓል ኣብርሃም ዝመሰሉ ኣቦታትን ኣደታትን ቃል ኪዳኑ ከም ዘጽንዕ እሙን እዩ። “ምስ ኅሩየይ ኪዳን ኣቶኹ፡ . . . ነቲ ምስኡ ዝኣተኽዎ ኺዳን ኣየፍርሶን ነቲ ዝተዛረብክዎ ድማ ኣይልውጦን እየ።” (መዝ. 89፡3,34) ከም ዝብል ቅዱስ ቃሉ ኣብ ዳኅራይ ዘመን ባዕሉ መድኃኔ ዓለም ክርስቶስ “ክሳዕ መወዳእታ ዓለም ኵሉ መዓልቲ ምሳኻትኩም እየ” (ማቴ. 28፡20) “ንኣኻትኩም ዝቕበል ንኣይ ይቕበል” (ማቴ. 10፡40) ዝብል ጽኑዕ ቃል ኪዳን ዝሃቦም ነቶም ዝኃረዮም ቅዱሳን እዩ።
በዚ መሠረት ከምቲ ባዕሉ መድኃኔ ዓለም ክርስቶስ ዝመሃረና ወትሩ ንቕዱሳን ንዝክሮምን ነኽብሮምን።
• “እዚ ወንጌል እዚ ኣብ ዝተሰብኮ ዘበለ ኣብ ኵሉ ዓለም እዚ ንሳ ዝገበረቶ ንመዘከሪኣ ኸም ዚንገር ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ” (ማቴ. 26፡13)
• “ንነቢይ ብስም ነቢይ ዚቕበል ዓስቢ ነቢይ ይረክብ፡ እቲ ንጻድቕ ብስም ጻድቕ ዝቕበል ዓስቢ ጻድቕ ይረክብ። ካብዞም ንእሽቱ ንሓደ እኳ ብስም ወዲ መዝሙር ዝሑል ብርጭቆ ማይ ጥራይ ዜስቲ ዓስቡ ከቶ ከም ዘይስእን ብሓቂ ይብለኩም ኣለኹ።” (ማቴ. 10፡41-42)
• “ሰናብተይ እንተ ደኣ ሓሊኻ ንኣይ ዜሐጕስ እንተ ደኣ ኃሪኻ ኪዳነይ ከኣ እንተ ኣጽኒዕካ፡ ኣነ ኣብ ቤተይን ኣብ ውሽጢ ደንበይን ስፍራ ካብ ኣወዳትን ኣዋልድን ዝበልጽ ስም ክህቦም እየ፡ እወ ዘይርሳዕ ዘለዓለማዊ ስም ክህበካ እየ።” (ኢሳ. 56፡4-5)
• . . . ወዘይመስሎ
ንቅዱሳን ምኽባር በረኸት ስለዘውህብ ነኽብሮም ኢና። እግዚኣብሔር ንኣብርሃም “ንዚባረኹኻ ኽባርኾም ንዚረግመካ ድማ ኽረግሞ እየ” (ዘፍ. 12፡2) ከምዝብል። ብኣንጻሩ ንቅዱሳን ምንቃፍ ዘርግም ምዃኑ መድኃኔ ዓለም ክርስቶስ “ንኣኻትኩም ዚሰምዕ ንኣይ እዩ ዚሰምዕ፡ እቲ ንኣኻትኩም ዚንዕቕ ድማ ንኣይ እዩ ይንዕቕ።” (ሉቃ. 10፡16) ብምባል ይምህረና።
ስለዚ ኵሉ እዚ ብዛዕባ ቅዱሳን ዝተጠቕሰ ቃል እግዚአብሔር እዩ። እቲ ንእግዚአብሔር ዘፍቅሮ ቃሉ የኽብሮ፡ ትእዛዙ’ውን ይፍጽሞ። ምኽንያቱ፥ “እተፍቅሩኒ እንተ ዄንኩምሲ ትእዛዛተይ ክትሕልዉ ኢኹም።” (ዮሐ. 14፡15)፣ “እቲ ዜፍቅረኒ ቃለይ ኪሕሉ እዩ፡ ኣቦይ ከኣ ኬፍቅሮ እዩ፡ ናብኡ መጺእና ድማ ኣብኡ ማኅደር ክንገብር ኢና። እቲ ዘየፍቅረኒ ግና ንቓለይ ኣይሕልዎን እዩ።” (ዮሐ. 14፡23-24)፣ “እቲ ንቓሉ ዝሕሉ ግና እታ ንኣምላኽ ዘላቶ ፍቕሪ ምልኣት ትረክብ። ኣብ ኣምላኽ ከምዘሎና በዚ ኢና ንፈልጥ” (1ይ ዮሐ. 2፡5) ከምዝብል።
ብመሠረት ቃሉ ንቕዱሳን ኣኽቢርና ኣብ ሰማያዊት መንግሥቱ ብየማኑ ክንኸብር ቅዱስ ፍቓዱ ይኹነልና።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
ብዛዕባ ‘ትግባረ ባጀት’ ሥልጠና ተዋሂቡ!
ንኃለፍቲ ክፍልታት ዘመንበረ ፓትርያርክ፡ ናይ ሀገረ ስብከታት ሊቃነ ካህናትን ጸሓፍትን ሠራሕተኛታት ፋይናንስን ብዛዕባ ትግባረ ባጀት ሥልጠና ብኃላፊ ክፍሊ ፋይናንስ ዘመንበረ ፓትርያርክ ዲያቆን ዕርዶም ዑቅባ ሚካኤል ተዋሂቡ።
እቲ መርሐ ግብር ብጸሎት ብፁዓን ጳጳሳት ምስ ተጀመረ ካብ ምምኅዳር መንበረ ፓትርያርክ ዲያቆን ግርማይ ዘርኣይ መእተዊ ቃል ኣስሚዑ። ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ንሕዝበ ክርስቲያን ኂዛ ብፋይናንሳዊ ዓቕማ ኣዝያ ሃብታም እኳ እንተኾነት ሰኣን ጽፉፍ ፋይናንሳዊ ኣሠራርሓ፡ ኣብ ስብከታውን ልምዓታውን ተልእኾኣ ኣሉታዊ ጽልዋ ከም ዝገበረላ ድኅሪ ምግላጽ፡ እዚ ፋይናንሳዊ ኣሠራርሓ እዚ ንኦዲትን ቍጽጽርን ዝሕግዝ እዩ” ኢሉ።
ብምቕጻል ብኃላፊ ክፍሊ ፋይናን ዲያቆን ዕርዶም ዑቅባ ሚካኤል ብዛዕባ ‘ተግባረ ባጀት’ ኣብ ሠለስተ ኣርእስታት ብምክፍፋል ሰፊሕ ትምህርቲ ተዋሂቡ።
ባጀታዊ ኣሠራርሓ ካብ ቤት ጽሕፈት ቅዱስ ሲኖዶስ ክሳዕ ሀገረ ስብከታት ከምኡ’ውን ምንጻር ሕሳባት ባንክን ዕሽርን . . . ዘጠቓለለ ትምህርቲ ምስ ተዋህበ ንፈለማ ጊዜ ከም መጀመሪ ናይ ሠለስተ ወርኂ ዝጸደቀ ናይ ልምዳውን ልምዓታውን ባጀት መንበረ ፓትርያርክን ሀገረ ስብከታትን ብሰፊሑ ተገሊጹ።
ኣብ መወዳእታ ብተሳተፍቲ ሥልጠና ዘተን ሕቶን ርእይቶን ተኻይዱ። ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ ድማ እዚ ብዝተሓተ ሠለስተ ወርኃዊ ክጅምር ተባሂሉ ዘሎ ባጀታዊ ኣሠራርሓን ካልእን ተተግቢሩ ክልመድ ጽቡቅ እኳ እንተኾነ ግና ኣብዚ እዋን እዚ ክሳዕ ኣብያተ ክርስቲያን በጺሕካ ክትሠርሓሉ ጻዕሪ ዝሓትት ምዃኑ፡ ነዚ ከቢድ ዝገብሮ ድማ ብመጀመርታ ናይ ኣገልገልቲ ውሉደ ክህነት መሰሎምን ተሳትፍኦምን ክረጋገጽ ከም ዝግባእ ኣዘኻኺሮም።


text:
ብፁዓን ጳጳሳት ኒካራጉዋ እቲ ኣብ ሃገሮም ተኸሲቱ ዘሎ ውጥረት ንምውጋድ ዘነቓቕሕዎን ዝላበውዎን መደብ ብሔራዊ ዕርቂ ክቕጽልሉን ወይ ንኸቋርጽዎን ክውስኑ ምዃኖን ኣብ ዝንገረሉ ዘሎ እዋን እቲ ተኸሲቱ ዘሎ ፖለቲካውን ማሕበራውን ውጥረትን ጸረ ርእሰ ብሔር ኦርተጋ ዝዓለመ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ይቕጽል ኣሎ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ኒካራጉዋ ብስርዓት ርእሰ ብሔር ዳኒኤል ኦርተጋ ትሳደድ ከምዘላ ናይ ኑካራጉዋ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽርን ብሔራዊ ዘተ ሓልዮ ድርገትን ኣቦ መንበርን ናይ ማናጉዋ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ካርዲናል ለዮፖልዶ ብረነስ ሶሎርዛኖ ክሕብሩ እንከለዉ፡ ዝሓለፈ ሰንበት ዕለት 22 ሓምለ 2018 ዓ.ም. ኣብ መላእ ላቲን ኣመሪካ እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ጸሎት ምእንቲ ሰላም ኣብ ኒካራጉዋ ከምዘዕረገትን ይዝከር።
ብፁዕ ካርዲናል ብረነስ ከምዝሓበርዎ፡ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ኒካራጉዋ ዒላማ ኣሳዶ ከምዝዀነት ዝከሓድ ኣይኰነ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ልዕሊ ኣቢያተ ክርስትያንን ብፁዓን ጳጳሳት እውን መጥቃዕቲ ከምዝወረደ ሓቢሮም፡ እዞም ብርእሰ ብሔር ኦርተጋ ናይ ምንቅስቓስ ዕልዋ መንግስቲ መራሒ ተባሂሎም ዝኽሰሱ ዘለዉ፡ እቲ ተኸሲቱ ዘሎ ፖሊቲካውን ማሕበራውን ውጥረት ዝግ ንምባልን ምርግጋእ ክፍጠር መታን ርእሰ ብሔር ዳንኤል ኦርተጋ ናይ ርእሰ ብሔር ስልጣኖም ኣብ ዘብቅዓሉ 2021 ዓ.ም. ዘይኰነስ ኣብ ወርሒ መጋቢት 2019 ዓ.ም. ሕዝባዊ ምርጫ ንኽካየድ ቃል ክኣትዉ ዝብል ሕቶ ካብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ኒካራጉዋ ጻውዒት ከምዝቐረበ ይሕብሩ።
ስግኣት ሕድ ሕዳዊ ውግእ
ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ላዕለዋይ ሓጋጊ ቤት ምኽሪ ኣባል ማርኮ ሩቢዮ፥ ኣብ ኒካራጉዋ ሕድ ሕዳዊ ውግእ ክፍጠር ዝድርኽ ህዋሁ ከምዘሎ ንመንግስቶም እንክሕብሩ፡ ኦርተጋ ነቲ ኣብ ሃገሮም ተኸሲቱ ዘሎ ውጥረት ደው ንምባል ሕዝባዊ ምርጫ ኣቐዲሙ ክፍጸም ዝብል መገዲ ዕርቂ ነጺጐም ነቲ ተኸሲቱ ዘሎ ፖለቲካውን ማሕበራውን ውጥረት ንምዕፋን ኣእዳዎም ብደም ንጹሓን የጨቅዉ ኣለው እንክብሉ ክሲ የቕርቡ።
ኣባይቲ ማሕቡስ ኣባይቲ ስቓይን መግረፍትን
ናይ ኒካራጉዋ ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ተሟጓቲ ማሕበር፥ መንግስቲ ኒካራጉዋ ስቓይ ሰብ ዘይስምዖ ምዃኑ ነቲ ኣብ ልዕሊ ካቶም ህዝባዊ ኣድማ ዘካይዱ ካብ ዝነበሩ ኣብ ቤት ማሕቡስ ኤል ቺፖተ ናይ ዝተዳጐኑ ኣዴታት ዝፍጽሞ ዘሎ ናይ ምፍርራሕን ጸቕጥን ተግባር ክኹንን እንከሎ፡ ተቓዋሚ ናይ ፖለቲካ ውድብ እውን ብወገኑ ኣባይቲ ማሕቡስ መሳቐይን መግረፍትን ዝፍጸመሉ ኰይኑ ኣሎ እንክብል ክሲ የቕርብ፡ እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ እቲ ዝተለዓዓለ ሕዝባዊ ሰልፊ ተቓውሞ ዕለት 21ን 22 ሓምለ 2018 ዓ.ም. ኣብ ዝተፈላለየ ዞባ ኒካራጉዋ ከምእተኻየደን መብዛሕቲኦም መንእሰያት ክዀኑ እንከለዉ። ናይ መላእ ሃገራት ላቲን ኣመሪካ ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ሓልዮ ድርገት ኣብ ኒካራጉዋ ካብቲ ወግዓዊ ናይ ሕግን ፍትሕን ወጻኢ ብዙሓት ንዝተላለዩ ውሳኔ መቕተልትን መግረፍትን ይፍረድ ኣሎ እንክብል ዘቕረቦ ክሲ መንግስቲ ዳንኤል ኦርተጋ ካብ ሓቂ ዝረሃቐ ጠቀነ እዩ ይብል።
ኣብ ልዕሊ ዳንኤል ኦርተጋን በዓልቲ ቤቶም ምኽትል ርእሰ ብሔር ሮሳሪዮ ሙሪሎን ምግባረ ብልሽውናን ከምኡ እውን መግስቲ ሓንጺጽዎ ዝነበረ መደብ ሕዳሴ ብዘይፍጻሙን ዝሓንጸጾ ናይ ጡረታ ኣበል መምርሕን ብምቅዋም ዕለት 18 ለካቲት 2018 ዓ.ም. ዝተበገሰ ሕዝባዊ ተቓውሞ ካብቲ ዘቕርቦ ዝነበረ ሕቶ ክንየው ርእሰ ብሔር ኦርተጋ ስልጣኖም ክለቁ ዝሓትት ኰይኑ ይቕጽል ኣሎ።


text:
ሓምለ, 19/2016
ናይ ምክትል ተለንተ ማዕርግ ዝነበሮ
ኣባል ፖሊስ ዞባ ማእከል ሞይቱ ተረኺቡ፣
ሓደ ወትሃደር ኣባል ፖሊስ ዞባ ማእከል ምዃኑ ዝተረጋገጸ ናይ ምክትል ተለንተ ማዕርግ ዝነበሮ ኣብ ከባቢ መሰልጠኒ ኮለጅ ንግድን ስነቊጠባን ዝርከብ ቦታ ሓልሓለ በዕለት 13, ሓምለ/ምኽንያቱ ብዘይተፈልጠ ሓደጋ ሞይቱ ከምዝተረኽበ ካብ ወኪል ስሙር ደሞክራሲያዊ ግንባር ኤርትራ ዝመጸና ሓበሬታ ኣረጋጊጹ።
እዚ ንግዜኡ ስሙ ንደገ ክይወጽእ ዘይደለይዎ ፣ ምክትል ተለንተ ሓላፍነት ተዋሂቡዎ ዝነጥፈሉ ዝነበረ ናይ ስራሕ መደብ ኣብ ክፍሊ ገበን ምርመራ ምንባሩ እቲ ዝመጸና ሓበሬታ ኣብሪሁ።
ኩነታት ኣቀታትላ ናይ’ዚ ሞይቱ ዝተረኽበ ኤርትራዊ ዜጋ ንምፍላጥ ብወገን ስሙር ደሞክራሲያዊ ግንባር ኤርትራ ዝኣክል ጻዕሪታት ኣካይዱ ክሰልጦ ኣይከኣለን። ብወገን ክልተ ቤት-ጽሕፈታት ፖሊስውን ዛጊት ብዛዕብኡ ዝሃቡዎ መግለጺ የለን። ኣብዚ ክሳብ ሕጂ ጸገም ኮይኑ ዘሎ ቤት-ጽሕፈት ፖሊስ ዞባ ማእከልን፡ ማእከላይ ቤት-ጽሕፈት ፖሊስ ኤርትራን ብሓባር ተወሃሂዶም ዘይምስርሖም እዩ።
ተሓቲቶም ዝህብዎ መልሲውን ከከም ዝመስሎም ኮይኑ ፖሊስ ዞባ ማእከል ነጽንዖ ኣለና ክብል ከሎ ቤት-ጽሕፈት ፖሊስ ኤርትራ ድማ መዋቲ ሕክምናዊ መርመራ ተኻይድሉ ኣብ ኣፍልቡ ከቢድ ማህረምቲ ከም ዝነበሮ ይሕብር። እቲ ነጽንዖ ኣለና ዝበለ ኣይሰርሐን መታን ከይበሃል ንመጥዓሚ ቃል ምኽንያት ዘቕርብ ዘሎ ይመስል። እቲ ውጽኢት ናይ ሕክምና መርመራ ዝሕብር ዘሎውን ገለ ካብቲ ዘጽንዕዎ ከም ፍረ ጻዕሮም ተቖጺሩ ርድኢት ናይ ካሎኦት ንምድዕዓስ ዝዓለመ ይመስል።ኣብ ከርሰ ነገር ናይቲ ጉዳይ ተመሊስና ምስ እንመራመር ግን ኣብ ዓዲ ህ.ግ.ደ.ፍ. ብኸምዚ ኣገባብ ኣቀታትላ ክንደይ ንጹሃት ዜጋታትና ህይወቶም ከምዝሰኣኑ እዩ ዘዘኻኽረና።
ስለዚ ኣብ ሕግን ቅዋምን ዝጐደሎ ሃገር ፍትሒ ክህሉ ከምዘይክእል ከም ውሁብ ወሲድና እቲ መሓዉር ናይቲ ስርዓት ኮይኑ ዘገልግል ጸጥታዊ ትካላት ንባዕሎም ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ተግባራት ተዋፊሮም ካብቶም ዝቕንጽሉ ስለዝኾኑ ንሶም ኣጽኒዕናዮ ኢሎም ዘምጽእዎ ሓበሬታታት ተቐባልነት የብሉን።
ምኽንያቱ እቲ ኣብ መደምደምታ ዝዓልብሉ ባይታ ድማ ሰፊሕ መጽናዕቲ ኣካይድና ብሓላፍነት ዝሕተተሉ ኣካል ብጭቡጥ ክብጻሕ ኣይተኻእለን ብምባል ከምዝዕጾ ከይደቀስካ ዝሕለም ጉዳይ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ዋላኳ ኣፉ ከፊቱ ዓው ኢሉ ክዛረበሉ እንተዘይከኣለ፣ እዚ ኩሉ መይቱ ተረኺቡ ብሃንደበት ሞይቱ ዝብል ብኣጠቓላሊ ናይቲ ስርዓት ተግባራት ምዃኑ ይፈልጥ እዩ።
እዚ ግዳይ ሞት ኮይኑ ዘሎ ምክትል ተለንተ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሰነ ምስ ናይ 2ይ መደበር ሓላፊ ምክልኻል ገበን ኣቶ ሩፋኤል ወልደማርያም ተሃላሊኾም ኣብ ብሓባር ክሰርሕሉ ዘይክእልሉ ደረጃ በጺሖም ከምዝነበሩ እቲ ዝመጸና ሓበሬታ ብተወሳኺ ኣብሪሁ። በዚ ምኽንያት ድማ እዚ ተጠቒሱ ዘሎ ምክትል ተለንተ ካብቲ ዝነበሮ ናይ ስራሕ መደብ ናብ ካልእ ንኽቕይሮ ንኣዛዚ ፖሊስ ኤርትራ ኮሎኔል መሓሪ ጸጋይ ጥርዓን ኣቕሪቡ ከምዝነበረ ክረጋገጽ ተኻኢሉ።
ይኹን’ምበር እቲ ቀንዲ ጠንቂ ናይቶም ዝርኣዩ ዘለዉ ሽግራት ኣብ ውሽጢ ኩሉ ምምሕዳር ፖሊስ ብሰንኪ ክቱር ጉቦን ብልሽውናን ምጥፍፋእን ገኒኑ ነንሓድሕዶም ኣብ ምዉድዳርን ምትህልላኽን ከምዝሽመሙ ኮይኖም እዮም።
ስለዚ ብሰንኪ’ዚ ኣብ ውሽጢ ሓለፍቲ ገበን ምርመራ ፖሊስ ተባሪዑ ዘሎ ግርጭት ንዝያዳ ሓለፋን ጉቦን መን ዝያዳ ዓማዊል ወነነ ዝኸይድ ዘሎ ውድድር ዘንቀሎ ምዃኑ ክፍለጥ ተኻኢሉ። ብኡ መጠን ናይ ስራሕ ምትእትታዋት ምንዕዓቕ ዘይምክብባር ኣብ ጥርዙ በጺሑ እንሆ ሎሚ ናብ ቃልዕ ወጺኡ ይርከብ።
ኣብ መደምደምታ ንስድራ-ቤት መዋቲ ጽንዓት ይሃብኩም እናበልና እቶም ብትብዓትን ኣብ ውሽጢ መስመር ጸላኢ ኣትዮም ጭቡጥ ሓብሬታታት ዘስንቑና ዘለዉ ኣሃዱታት ስሙር ደሞክራሲያዊ ግንባር ኤርትራ ሓበን እናተሰምዓና ምጐስና ከነመሓላልፍ ንፈቱ።
ዜናን ባህልን ስሙር ደሞክርሲያዊ ግንባር ኤርትራ


text:
ውልቀመላኺ መራሒ ጫድ ዝነበረ ሓሰን ሃብረ: ንነፍስወከፍ ግዳይ ገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ዝገበሮም ከሰስቱ 33 ሽሕ ዶላር ክኽሕስ ወሳነ ቤት ፍርዲ ተመሓላሊፉ።
እዚ ውሳነ ካሕሳ ዝተመሓላለፈ: ሕብረት ኣፍሪቃ ብዘቖሞ ፍሉይ ቤት ፍርዲ ክኸውን እንከሎ፤ ጾታዊ ዓመጽ ንዝተፈጸሞም: ብዘይ ምኽንያት ንዝተሰወሩን ዝተዳጎኑን ግዳያቱ ዝውዕል ከምዝኾነ ድማ ብተወሳኺ ተሓቢሩ።
ነቲ ውሳነ ዘመሓላለፈ ተወላዲ ቡርኪናፋሶ ዝኾነ ዳኛ ግበርዳኦ ጉስታቭ ካም: ካሕሳ ዝግብኦም ግዳያት ሓሰን ሃብረ ቁጽሮም ክንደይ ከምዝበጽሑ ኣይጠቐሰን።
ይኹንምበር: ጃኩሊን ሞውደይና ዝተባህለት ጠበቓ ናይቶም ካብ 1982 ክሳብ 1990 ኣብ እዋን መሪሕነት ሓሰን ሃብረ ናይ 4733 ግዳያት ክስታት ምህላዎም ኣፍሊጣ። ንሳ ብተወሳኺ: ካብዚኣቶም እቶም ዝበዝሑ ቀጥታዊ ግዳያት ማለት ዝተኣስሩን ካብ ኣብያተ ማእሰርቲ ሃዲሞም ዘምለጡን ምዃኖም ንጋዜጠኛታት ሓቢራ።
ብመሰረት ሓበሬታ ዳኛ እቲ ፍሉይ ቤት ፍርዲ ግበርዳኦ ጉስታቭ ካም: ግዳያት ጾታዊ ዓመጽ ዝለዓለ ክፍሊት ካሕሳ ከምዝወሃቦም ተገሊጹ።
ሓሰን ሃብረ: ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ልዕሊ ውልቀመላኺ ነይሩን ንህዝቡ ድማ ኣበሳቢሱን ኢሉ ክሲ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት መስሪቱ ኣብ ቤት ፍርዲ ዘቕረቦ ናይ ፈለማ መራሒ ኣፍሪቃዊት ሃገር ዝነበረ'ዩ። ። ብመሰረት ኣቐዲሙ ዝተዋህበ ውሳነ ሓሰን ሓብረ ንሕልፈት ክእሰርዩ ተፈሪዱ።


text:
ንዝሓለፉ 18 ዓመታት ህዝቢ ኤርትራ ኣዝዩ መሪር ዝኾነ ስቓይ እዩ ኣሕሊፉ። ኣብዘን ዓመታትዚአን ዝነበረ ኣይ ሰላም ኣይዂናት ንህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ፥ ከምኡ ድማ ኣብ ዶብ ክልቴአን ሃገራት ንዝቕመጥ ህዝብታት ሃሲዎ እዩ ጸኒሑ። ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ብፍላይ ድማ መሪሕነቱ፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝነበሮ ገለ ገለ ናይ ፖሊሲ ጌጋታት ከምዝነበሮ ዝፍለጥ እዩ። ሓደ ካብቲ ዝነበረ ፖሊሲ ድማ ንስርዓት ህግደፍ ንምርካብ ተባሂሉ ዝተወስደ ኣይሰላም ኣይዂናት ፖሊሲ እዩ። እዚ ፖሊሲ ድማ ንህዝቢ ኤርትራ ብውሽጥን ብደገን ኣሲሩ ኣደዳ ጥሜትን ሕሰምን ከምዝኸውን ገይርዎ እዩ። ልዕሊኡ ድማ ልዕሊ 60 ሽሕ ዜጋታት ኤርትራ ንብረቶም ተራሲዩ ካብ ኢትዮጵያ ከምዝስጎጉ ኮይኑ። ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ድማ ስነኣእምሮኣዊ ከምኡውን ቁጠባዊ ማህሰይቲ ኣውሪዱ። እቲ ፖሊሲ ብኽልተ መልኽዕ ክረአ ይከኣል እዩ። እቲ ቀዳማይ ዕላማ ንስርዓት ህግደፍ ካብ ማሕበረሰብ ዓለም ንምፍላዪን ፖለቲካውን ቁጠባውን ማሕሰይቲ ንኽወርዶ ዝተገብረ ምንቅስቓስ ክኸውን ከሎ ብኻልእ መዳእ ክረአ ከሎ ግና ንህዝቢ ኤርትራ ጅሆ ዝተታሕዘሎ ኩነታት እዩ ነይሩ። ተቓወምቲ ሓይልታት ኤርትራ ምስቲ ኩሉ ድኽመታተን ከምድላየን ውዳበታትን ወታሃደራዊ ምንቅስቓስ ከየካይዳ ስውራዊ ምቁጽጻር ይግበረልን ምንባሩ ናይ ኣደባባይ ሚስጥር እዩ። ስለዚ እቲ ፖሊሲ ንድሕነት ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ንምብታን ድዩ ወላስ ንስርዓት ህግደፍ ፈሊኻ ንምህራም እዩ ነይሩ? እዚ ሕቶዚ ዋጋ ሓደ ሚልዮን ሕቶ እዩ ዘገም ኢልና ንርእዩ ጉዳይ እዩ ዝመስል። እቲ ኩነታት ካብ ተቐየረ ሕጂ ኸ መሪሕነት ሕዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ፥ ነቲ ዝሓለፈ ጌጋታትኩም ኣሪምኩም ንህዝቢ ኤርትራ ብኸመይ ትኽሕስዎ ወላስ ምስ ስርዓት ህግደፍ ብድሕረ መጋረጃ ዝግበር ርክብ ገይርኩም ዳግማይ ክትድህክዎ ክትፍትኑ ኢኹም። ህዝቢ ኤርትራ፡ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ንምትካል ኣብ ዝገብሮ ቃልሲ እጃምኩም ከተበርክቱ ኩሉ ደላዪ ሰላም ዝኾነ ኤርትራ ጻውዒት የቕርብ።
ሰለሞን ኣስመላሽ
ካብ ሲያትል
ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ


text:
ሃገረ ስብከት ኤውሮጳ ኣብ መሪሕነት ካብ ዝመጽእ ኣትሒዙ ዝርጋሐ ዘለዎ ሓዋርያዊ ኣገልግሎት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሃገራት ኤውሮጳ ዝርከባ ኣብያተ ክርስቲያንን ማኅበራትን ከም ዝህሉ ንምግባር ኣብዕቱዑ ክሰርሓሉ ካብ ዝጅምር ድሮ ዓሠርተ ወርሒ ኣቑጺሩ ኣሎ። ዝርጋሐ ኣብያተ ክርስቲያን ኣብ ኤውሮጳ ልዕሊ 60 ኣብያተ ክርስቲያን ልዕሊ 90 ድማ ማኅበራት ዝሓዘ ክኸውን ከሎ ነዚ ሰፊሕ ዝኾነ ዝርጋሐ ሓባራውን ሓድነታውን …
ኣብ ሃገረ ጥልያን ፡ ሃገረ ስብከት ኤውሮጳ ዘማእከሎ ብቐዳም ዕለት ፮ ጥሪ ፳፻፱ ዓ.ም (14 ጥሪ 2017 ዓ. ም) ሓፈሻዊ ጉባኤ ንኡስ ሃገረ ስብከት ተኻይዱ። እዚ ኣብ ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ኪዳነ ምሕረት ቤተ ክርስቲያን ቦሎኛ ዝተገብረ ጉባኤ ንዳግመ ስርርዕ ንኡስ ሃገረ ስብከት ዝዓለመ እዩ ነይሩ። ኣብ ሃገረ ጥልያን ዝርከባ ዝበዝሓ ኣብያተ ክርስቲያን፡ ማኅበረ ምእመናን …
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን ልኡካን ቅዱስ ሲኖዶስ ኣብ ዓባይ ብርጣንያ ዝርከባ ኣብያተ ክርስቲያን ንኣስታት ሓደ ወርሒ ዝጸንሐ ሓዋርያዊ ዑደቱ ዛዚሙ ሎሚ ቅድሚ ቀትሪ ናብ ኤርትራ ንክምለስ ኣብ መዕርፎ ነፈርቲ ለንደን ካብ ሠለስቲኤን ኣብያተ ክርስቲያን ኣብ ከተማ ለንደን ዝርከባ ብዝተወከሉ ናይ ምፍናው መደብ ተጌሩሉ። ልኡካን ቅዱስ ሲኖዶስ ኣብ ዓባይ ብርጣንያ ኣብ ዝጸንሓሉ …