text:
ኢሳይያስ ቅድም ቀዳድም ምስ ነብሱ ክዕረቕ ይግባእ!! – ቀዳማይ ክፋል
ኢሳይያስ ቅድም ቀዳድም ምስ ነብሱ ክዕረቕ ይግባእ!!
ቀዳማይ ክፋል
ገባቲ ኢሳይያስ ብባህርያቱ ካብ ህዝቢ ኤርትራ፡ ካብ ውሽጢ ህግደፍ፡ ብፖሎቲካዊ ውድባት ኤርትራ ዝለዓሉ ብጣዕሚ ተራ ዝኾኑ ካልኣውን ሰላማውን ሕቶታት ኣብ መኣዲ ዘተን ልዝብን ቀሪቡ ብሰላማዊ መንገዲ ንምፍታሕ ተዓዲሉ ኣይፈልጥን’ዩ። ህላወ ፋሽስታዊ ስርዓት ደርጊ ብግንቦት 1991 ካብ መላእ ሃገርና ተጸረጉ፡ ብድሕሪ ምሕራር ኤርትራ ብ20 ሰነ ብ1991 ንድሌት ህዝቢ ቆጽዩን ንሕድሪ ሰማእታት ክሒዱን ሕብረ ሰልፋዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት ምህናጽ ተሓሲሙ፡ ካብ ሕጂ ንደሓር ብስም ፖሎቲካዊ ውድባት ዝግበር ሓሸውየ ኣይፍቐድን’ዩ ካብ ዝብል ኣዕናዊ ኣዋጅ ዘሊሉ፡ ኣንጻር ዝተፈላለዩ ሓይልታት ጨካን ኲናት ሕድሕድ ምክያዱ ይፍለጥ። ብ1993 ደሞዝ ይገበረልና ብዝብል ብተጋደልቲ ህ/ግንባር ዝተላዕለ ኣድማ፡ ብ1994 መነባብሮ ይመሓየሸልና ብዝብል ብኣካለ-ስንኩላን ዝተበገሰ ሰላማዊ ሰልፊ ብዓመጽ ምፍትሑ ታሪኽ ንባዕሉ ዓቢ ምስክር’ዩ። ብ2002 ቅዋም ክትግበርን ለውጢ ክረጋገጽን ብላዕለዎት መራሕትን ሚኒስተራትን ህግደፍ (ብጉጅለ 15) ዝፍለጥ ምንቅስቓስ ንዝቐረበ ሰላማዊ ሕቶታት ክሳብ’ዚ ዕለት’ዚ ሂወቶም ብኢ-ሰብኣዊ ኣተሓሕዛን ዘይሕጋዊ ፍርድን ክስወሩ ዝፈረደ’ዩ። ከምኡ’ውን ብተመሳሳሊ ንለውጢ ዝጠልብ ብጥሪ 2013 ዝተላዕለ ምንቅስቓስ፡ ዝተዋህበ ምላሽ ካብኡ ዝተፈልየ ኣይኮነን። ከምኡ’ውን ኣብቲ ሕ/ሰብ ዓቢ ተሰማዕነት ዘለዎም ብዙሓት ዓበይቲ ዓዲ፡ መራሕቲ ሃይማኖት፡ ኣገደስቲ ባእታታት፡ ብዝተፈላለየ ምክንያታት ንዓመታት ዝተሰወሩ ምህላዎም ዝኸሓድ ክኸውን ኣይኽእልን’ዩ። ኢሳይያስ ካብ ውሽጢ ህዝቢ ኤርትራ ዝለዓሉ ሕቶታት ብዓመጽን ሓይልን ጥራይ ዝፈትሕ ክሳብ ዝኾነ፡ ምስ ጎረባብቲ ሃገራት፡ ርሑቕ ዝርከቡ መንግስታት፡ ኣህጉራውን ዞባውን ትካላት፡ ማሕበራት፡ ውድባት፡ ብሰላማዊ መንገዲ ክፈትሕ ምሕሳብ የዋህነት’ዩ።
እንሆ ድማ እቲ ብዶብ ተመሳሚሱ፡ ብ1998 ብገባቲ ኢሳይያስን ጸረ ህዝቢ ስርዓቱን ምስ ኢትዮጵያ ዝተባረዐ ኲናት ምፍታሕ ተሳኢንዎ ዓሰርተ ሽዱሽተ ዓመት ክመልእ ተቐራሪቡ። ኲናት ኤርትራን ኢትዮጵያን ክባራዕ ዝኾነ ይኹን ብቁዕ ምክንያት ብዘይምንባሩ፡ ሳዕቤናቱ’ውን ሓደገኛ ክኸውን ከም ዝኽእል ብምግንዛብ፡ ኣብቲ እዋን’ቲ ኢሳይያስ ምስ ጭፍርኡ ብዝተፈላለዩ ወገናት ዝቐርበሉ ዝነበረ እማመታት ሰላም ተሓሲሙ፡ ብማእለያ ዘይብሉ ጃህራታትን ፈኸራታትን ንኣዕናዊ ኲናት ጥራይ ተሃንደደ። ካብ ኲናት ዕንወት እንተዘይኮይኑ፡ ቅንጣብ ምዕብልናን ግስጋሰን ክጭበጥ ስለ ዘይኽእል ድማ፡ ውጽኢቱ ሂወት ብኣሽሓት ዝቁጸሩ ዕሸላት መንእሰያት ኤርትራ ብምብላዕን ምስንካልን ጥራይ ክድረት ኣይኸኣለን። ኢሳይያስ ሕውነታውን ስትራተጂካውን ዝምድናታት ክልቲኡ ኣህዛብ በጣጢሱ፡ ኩሉ ፖሎቲካዊ፡ ቁጠባዊ፡ ማሕበራዊ፡ ባህላውን ዲፕሎማስያውን ረብሓታቶም ብዘይዝኾነ ትርጉም ንዓመታት ክዘልቕ ፈሪድዎ ይርከብ። ብስንኪ’ዚ ኣዕናዊ ፖሊስታቱ ከኣ፡ ኤርትራ ካብ ማሕበረ-ሰብ ዓለምን ኣህጉራዊ መድረኻትን ተነጺላ፡ ናብ ከቢድ ቁጠባዊ ቅልውላው ክትወድቕ፡ ህዝቢ ከርፋሕ ዝኾነ ሂወት፡ መነባብሮን ድኽነትን ከሕልፍ ተገዲዱ ኣሎ። ኢሳይያስ ኣብ ክንዲ ፖሊስታቱ ምዕራይን ንህዝቢ ኤርትራ ይቕሬታ ምሕታትን ግን ኩሉ ግዜ ነብሱ እናሕበጠ፡ ጠንቂ ኩሉ መዳያዊ ዕንወቱን ፍሽለቱን ጎረባብቲ ሃገራት ወይ ምሕደራ ኣሜርካ’ዮም ብዝብል ዘቕርቦ ናይ ሽሕጣን ስነ-መጎት ኣዝዩ፡ ካብ ሓቅነትን ክውንነትን ዝረሓቐ’ዩ።
ብርግጽ ንሓደ ጥዑይ ስነ-ኣእምሮ ዘለዎን ምቕሉልን መራሒ፡ ጠንቂ ናይቲ ኲናት መን’ዩ ብዘየገድስ፡ ሳዕቤኑ ተሓታትነቱ፡ ዕድኡ፡ ብጣዕሚ መሪር’ኳ እንተኾነ፡ ኩሉ ግዜ ግን ኣብ ቅርሕነትን ጽልእታትን ምንባር ሰለዘይኸኣል፡ ካብ ሕሉፍ ጉጉይን ኣዕናውን ተመክሮ ግቡእ ትምህርቲ ብምውሳድ፡ ንመንገዲ ሰላም ምቕራብን ምጽዓርን ግድነት’ዩ ነይሩ። ኢሳይያስ ግን ይትረፍ ከምዚ ዝኣመሰለ ሰናይ ተበግሶ ባዕሉ ክወስድ፡ እቲ ኣብ 2002 ብኮምሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተዋህበ ብይን፡ ከም ቀያድን ናይ መወዳእታን ተወሲዱ፡ ኣብ ክሊ’ቲ ብይን ንነባሪ ሰላምን ዘላቒ ረብሓታትን ክልቲኡ ኣህዛብ፡ ኣብ መኣዲ ዘተን ልዝብን ቀሪቡ፡ ዶብ ክልቲኡ ሃገራት ብሰላማዊ መንገዲ ክሕንጸጽ ብዝተፈላለዩ ኣካላት ክቐርበሉ ዝጸንሐ ተደጋጋሚ ጻውዒት ተሓሲሙ’ውን ቀጸለ። ኢሳይያስን ጭፍርኡን ፖሎቲካዊ መርገጽ ወያኔ ኣብ ነጻነትን ልዕላውነትን ኤርትራ ካብ ብረታዊ ቃልሲ ኣትሒዙ እንታይ ምዃኑ ልዕሊ ማንም ሰብ እናፈለጡ፡ ዕድመ ናይቲ ጸረ ህዝቢ ዝኾነ ፖሎቲካዊ ስልጣኖም ንምንዋሕ፡ ወያኔ ካብ ሕማም ቀዳሞት ገዛእቲ ኢትዮጵያ ስለ ዘይተናገፈ፡ ጽባሕ ድሕሪ ጽባሕ ንምውራርና ኲናት ክገብር’ዩ ብዝብል ኣጉል ምስምስ፡ ንህዝብን ሰራዊትን ጅሆ ብምሓዝ ኩነታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ክሳብ’ዚ ዕለት’ዚ ኣይሰላም ኣይኲናት ኮይኑ ክቅጽል ከም ቀዳማይ ምርጭኦም ሒዞሞ ክቕጽሉ መረጹ።
ኣብ መዛዘሚ 2013 መፋርቕ ወርሒ ታሕሳስ ጉዳይ ዕርቂ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብዝምልከት ጽንጽንታ ምሰ ተሰምዐ፡ ካብዝን ካብትን ትኩረት ብዙሓት የዋሃት ረኺቡ ኣብ ዝተፈላለየ መራኸቢ ብዙሓን መዛረቢ ኣጀንዳ ኮይኑ ምውርሑ ዝዝንጋዕ ኣይኮነን። ብፍላይ’ውን ገባቲ ኢሳይያስ፡ ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃ/ማርያም ደሳለኝ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰሙን ንሱዳን ዑደት ብድሕሪ ምክያዶም፡ ፕረዚደንት ዑመር ኣልበሺር ከኣ ምስ ክልቲኡ ሃገራት ሰናይ ዝምድናታት ምህላዉ ጠቒሱ፡ ንዕርቂ ክጽዕር ምዃኑ ምስ ገለጸ፡ ኣብ ብዙሓት ዜጋታት ዓቢ ትጽቢትን ተስፋን ኣንቢሩ’ዩ። ኤርትራውያን ብሓፈሻ፡ እቶም ካብ 1998 ብስንኪ ዶባዊ ግጭት ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ሕውነታዊ ዝምድናታት ተነፊጎም ኣብ መርዓን ሓዘንን ከይተሓዋወሱ ዝተነጸሉ፡ ካብ ኩሉ መዳያዊ ረብሓታትን ልምዓትን ዝተሓረሙ ኣብ ከባቢ ዶብ ዝነብሩ ዜጋታትና ከኣ ብፍላይ ትጽቢቶም ክሳብ ክንደይ ልዑል ከም ዝኸውን ንምግማቱ ብዙሕ ዝእግም ኣይኸውንን’ዩ። ኮይኑ ግን ኩሉ ግዜ እቲ ከም ሕሱም ንሰላም እናጸልአ ኲናት ዝናፍቕ ኢሳይያስ፡ ብ09 የካቲት 2014 ዘካየዶ ቃለ-መሕትት፡ ንጉዳይ ዕርቂ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብዝምልከት ዝናፈስ ዘሎ ወሬታት ክሳብ ክንደይ ሓቅነት ኣለዎ ብዝብል ምስ ተሓተተ፡ ብክልተ ሓጸርቲ ቃላት ክቆጽዮ ብዙሕ ኣይተጸገመን። ወያኔ ካብ ፖሎቲካዊ ስልጣን ከይተወገደ፡ ዕርቂ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝሕሰብ ዘይምዃኑ፡ ማንም ኤርትራዊ ዜጋ ከኣ ከምኡ ክሓስብ ከም ዘይብሉ ከይሓፈረ ክገልጽ ኣይተማትአን።
ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ) ብርግጽ ኢሳያይስ ካብቲ ንጹር ዝኾነ ጸረ-ህዝቢ ፖሎቲካዊ መንነቱን ኣብ ባይታ ብግብሪ ዝድህሰስ ፖሊስታት ስርዓቱን ወጻኢ መግለጺ ኣይሃበን ኢሉ ይኣምን። ኣብ ርእሲኡ ኣብዚ እዋን’ዚ ንገባቲ ስርዓት ህግደፍ ምስ ኢትዮጵያ ኲናት ይኹን ዕርቂ ክልቲኡ ንዕድመ ፖሎቲካዊ ስልጣኑ ኣብ ከቢድ ሓደጋ ዘውድቕ ቀራና መንገዲ ምዃኑ ዘጠራጥር የብሉን። ውድቀት ኢሳይያስ ፍጹም ዘይተርፍ፡ ኣብ ልዕሊ ዖና መቓብሩ ድማ ሓዳስ ደሞክራስያዊትን ፍትሓዊትን ኤርትራ ምህናጽ ታሪኻዊ ግዴታ’ኳ እንተኾነ፡ ብውሕዱ ግን ግዝያዊ ዕድሚኡ ንምንዋሕ፡ ኣብ ጎደና ጸረ ዕርቂ ምቅጻል ጥራይ’ዩ ዝኸውን እቲ እንኮ ምርጭኡ። ኢሳይያስ ቅድሚ ምስ ኢትዮጵያ ክዕረቕ ምሕሳብ ቅድም ቀዳምድ ምስ ነብሱ ክተዓረቕን ንህዝቢ ኤርትራ ይቕሬታ ክሓትትን ይህልዎ። እዚ ከኣ ብቀንዱ ንክብሩ ዝትንክፍ፡ ኣብዚ ዕስራን ሰለስተን ናይ ነጻነት ዓመታት፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ዝተፈጸመ ማእለያ ዘይብሉ ኣበሳ፡ ገበናት፡ ጥፍኣትን ዕንወትን፡ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ፖለቲካዊ ተሓታትነት ክቕበል ስለ ዘይደሊ እዚ ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ኩነታት ቅኑዕ ምርጭኡ ክኸውን ኣይኽእልን’ዩ። ስለዝኾነ ኣብዚ እዋን’ዚ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ኢሳይያስ ሰላም፡ ቅሳነት፡ ሰናይ ፖሎቲካዊ ምሕደራ፡ ቁጠባዊ ግስጋሰን ምዕሩይ ማሕበራዊ ፍትሕን ምጽባይ ዘይኮነስ፡ ነቲ ዝተመንጠለ ፖሎቲካዊ ስልጣኑ ብቅልጽሙ ንምምላስ ጸረ ስርዓት ህግደፍ ክውደብን ክዕጠቕን ጥራይ ይህልዎ።
ቤት ጽሕፈት ዜናን ሓበሬታን
ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ)
27 የካቲት 2014


c: text/html

text:
ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኤኳዶር፡ ኣብ መንጎ ክልተ ተጻረርቲ ጒጅለታት፡ ብሰንኪ ዘጋጠመ ኣምባጓሮ፡ ብውሕዱ 116 ሰባት ከም ዝሞቱ ሰብመዚ እታ ሃገር ገሊጾም። ከምዚ ዝበለ ጎነጽ፡ ኣብ ኣብያተ ቤት ማእሰርቲ ዘጋጥም እኳ እንተኾነ፡ ክንድዚ ብዝሒ ዘለዎም ሰባት ክሞቱ ግና፡ ፋልማዩ ምዃኑ እዩ ዝግለጽ ዘሎ።
እዞም ጎነጽ ዝፈጸሙ እሱራት፡ ሊቶራል ካርቼሪ፡ ሃገረ ኤኳዶር ምስ ጒጅለ ምትሕልላፍ ዕጸ ፋርስ መክሲኮ ርክብ ከይሃለዎ ከም ዘይተርፍ ተገሊጹ። እቶም እሱራት፡ ብዘይካ እቲ ዝፈጸምዎ ቀጥታዊ ጎነጽ፡ ነተጒቲ ምድርባዮምን 400 ዝኾኑ ፖሊስ ተዋፊሮም ጸጥታ ከኽብሩ ምኽኣሎምን ተሓቢሩ።
ዳይረክተር ኣብያተ ማእሰርቲ ኤኳዶር፡ ቦሊቫር ጋርዞን፡ ንመደብር ሬድዮ እታ ሃገር ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ እዚ ዕግርግር ብጒጅለ ዕጸፋርስ መክሲኮ ከም ዝተኻየደ ገሊጹ’ሎ።
እዚ ቤት ማእሰርቲ ኣብታ ሃገር ካብ ዘለዉ እቲ ኣዝዩ ሓደገኛ ምዃኑ ጸብጻባት የመልክቱ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Radio Erena: 26 June 2017
ኤርትራውያን ፕሮፌሽናል ተቐዳደምቲ ብሽክለታ፣ ቀዳም ባሕቲ ሓምለ ኣብ ዝጅምር መበል 104 ኣህጉራዊ ቅድድም ብሽክለታ ቱር ዲ ፍራንስ 2017 ኣይክሳተፉን’ዮም።
ብፍላይ ምስ ደቡብ ኣፍሪቃዊት ክለብ ዳይመንሽን ዳታ ተሓቑፎም ካብ ዝርከቡ ኣርባዕተ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ብውሕዱ ሓደ ክስለፍ ይኽእል’ዩ ዝብል ትንታነታት ስፖርት እኳ እንተጸንሐ፣ እታ ጋንታ ሎሚ ሰኑይ 26 ሰነ፣ ኣብ ዙር ፈረንሳ ናይዚ ዓመት’ዚ ንዝወዳደሩ ኣባላታ ብወግዒ ኣብ ዘፍለጠትሉ ግና ዝኾነ ኤርትራውያን ተቀዳዳማይ ኣይረቖሐትን።
ክለብ ዳይመንሽን ዳታ፡ ኣብ 2015 ንዳንኤል ተኽለሃይማኖትን መርሃዊ ቅዱስን፡ ኣብ 2016 ድማ፡ ንዳንኤል ተኽለሃይማኖትን ናትናኤል ብርሃነን ኣሰሊፋ ምንባራ ይዝከር።
ዳንኤልን መርሃዊን ኣብ 2015፡ ናይ ፈለማ ጸለምቲ ኣፍሪቃውያን ተሳተፍቲ ቱር ዲ ፍራንስ ኣብ ርእሲ ምዃኖም፡ ዳንኤል ቦኽሪ ንማልያ ኣንበሳ ዓቐብ ክወዲ ዝበቕዐ ኣፍሪቃዊ ተቐዳዳማይ’ዩ።
ክለብ ዳይመንሽን ዳታ፡ ኣብ’ዚ ቀዳም ካብ 1 ክሳብ 23ሓምለ ዝካየድ ቅድድም፡ ንማርክ ካቨንድሽ፡ ስቲቭ ኩሚንግስ፡ ስኮት ትዋይተስ፡ ረይናርድ የንስ ቫን ረዘንበርግ፡ ኤድቫልድ ቦሰን ሃገን፡ ጃኮ ቬንተር፡ ሰርጄ ፖወልስ፡ በርናርድ ኤዘልን ማርክ ረይንሻውን ሒዛቶም ክትቐርብ እያ።
እታ ጋንታ ንዳኒኤል ተኽለሃይማኖን ናትናኤል ብርሃነን ኣብዚ ቅድድም ንኽስለፉ ዘይረቖሓትሉ ምኽንያት፣ ኣብ ዝሓለፈ ሳምንታት ኣብ መበል 100 ዓመት ጂሮ ዲ ኢጣልያ ክሳተፉ ስለዝቐነዩ’ያ።
ካብ መርሃዊን መኽሰብ ደበሳይን ግን፡ ሓዲኦም ኣብ’ዚ ስሙይ ውድድር ንኽቐዳደሙ ብሓያለ ኤርትራውያን ኣፍቐርቲ ቅድድም ብሽክለታ ህንጡይነት ሓዲሩ ኔሩ።
ክቡራት ተኸታተልቲ ሬድዮ ኤረና፣ ብዛዕባ’ዚን ካልእን ዘጠቓል ሰፊሕ መደብ ስፖርት፣ ኣብ ናይ ጽባሕ ሰሉስ 27 ሰነ ፈነወና ተኸታተሉ።
=================


text:
ብትካል ሴቭ ዘ ችልድረን ትውነን መርከብ ቮ ሄስታ ካብ ማእከላይ ባሕሪ ዝደሓኑ ኣስታት 765 ስደተኛታት ሎሚ ሓሙስ ኢጣልያ ምእታዎም ተሓቢሩ።
ኣብታ ቀንዲ መናሃሪት ስደተኛታት ዝኾነት ከተማ ሳባርታ ኣብ ዝሓለፈ 10 መዓልታት ብዝተላዕለ ግጭት ብዙሃት ስደተኛታት ዝጸዓና ጀላቡ ካብቲ ቦታ ይብገሳ ምህላወንን’ውን ተገሊጹ’ሎ።
ኣብ መጀመርያ ኣርባዕተ መዓልታት’ቲ ግጭት ኣብ መንጎ ሓይልታት ጸጥታ መንግስትን ዕጡቃት ተቓወምቲን ካብ ክልቲኡ ወገን ሽዱሽተ ወታሃደራት ምሟቶምን 48 ምቁሳሎም ይግለጽ።እቲ ጉጀለ ተቓወምቲ ቀንዲ ጉጅለ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ምኳኑ’ውን ይሕበር ኣሎ።
ኣብ መንጎ ሕቡራት ሃገራትን መንግስቲ ሊብያ ዝተበጽሓ ስምምዕ መሰረት ካብታ ሃገር ዝበገሳ ስደተኛታት ዝጸዓና ጀላቡ ደው ንምባል ብሓለዋ ባሕሪ ብዝተወስደ ስጉምቲ ቁጽሪ ማእከላይ ባሕሪ ዘቋርጹ ስደተኛታት ካብ ወርሒ ሓምለ ጀሚሩ ምጉዳሉ ዝፍለጥ እዩ።
ወሃቢት ቃል እቲ ትካል ጂዮቫና ዲ በነዲቶ ብዙሓት ስድራቤታትን ልዑል ቁጽሪ አላይ ዘይብሎም ህጻናት ካብቶም ሎሚ መስከረም 28,2017 ኢጣልያ ዝአተው ስደተኛታት ምኳኖም ሓቢረን።
ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዘሎ ዘንቆልቁል ዘሎ ኩነታት ጸጥታን ዓማጺ ስጉምቲ ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ንብዙሓት ኣብ ማያት ማእከላይ ባሕሪ ሰብኣዊ ሓገዝ ዘበርኽታ ዝነበረ ትካላት ስርሒታተን ደው ከብላ ምግዳደንን፡ ነተን ኣብቲ ቦታ ዝተረፋ ድማ ኣብ ገማግም ባሕሪ ርሒቐን ብምርኻበን ንስርሒታት ህይወት አድሕን ይዳናጎይ ምህላው ይገለጽ’ሎ።
ኢጣልያ ብወገንና ንቁጽሪ እቶም በብእዋኑ ናብ ሃገራ ዝኣትው ስደተኛታት ንምጉዳል ትቃለስ አላ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ልዕሊ 200 ስደተኛታት ካብ ገማግም ባሕሪ ከተማ ትሪፖሊ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ምድሓኖም ሓቢሮም አለው።
ካብቶም ዝደሓኑ ስደተኛታት ዝበዝሑ ካብ ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ዝመጹ ስደተኛታት ምኳኖም 30 ደቂ ኣንስትዮን 20 ህጻናት ከምዝርኸብዎም ተገሊጹ’ሎ።


text:
ብዛዕባ ጰራቅሊጦስ ኣብ ናይ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ፥ “ዘይፍሉጥ ኣካል እምነትና” ብጽሞናን ዳርጋ ብሕቡእ ክትብሎ ብዝከኣል ኣገባብ ዝዓዪ፡ ሓሴትን ሰላምን ፍቕርን ዝጽግው ትንሱኣት ደቂ ኣግዚኣብሔር ኮይንና ንኽንነብር ዘብቅዕ፡ ንኣኡ ምስጋን ይኹኖ ከም ኣሕዋት ክንርአአይ ኣኽእሎት ኣሎና፡ ብዝብል ሓሳብ ይገልጽዎ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
መንፈስ ቅዱስ ገባሬ ኵሉ፡ ግና ኣይርኣይን፡ ሳዕቤናቱ እያቶም ዝረኣየኡ፥ ስለዚ ዝተኸፍተ ልቢ ይሓትት፡ ትሑት ዝተሓብኤ ፍቕሪ፥ ገዛእ ርእሱ እግዚኣብሔር ዝኾነ፡ ዕለት ብዕለት ዝዛረብ፡ ኣብቲ ጫውጫውታና ዝተዋሕጠ፡ ስለዚህ ንምስማዑ ጽሞና የድሊ፡ መን እዩ መንፈስ ቅዱስ ኣንታይ እዩ ኸ ዝብለና?
ብዘይ መንፈስ ቅዱስ ክርስቲያ ኣይኮንናን
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 13 ግንቦት 2013 ዓ.ም. ኣብ ቅድስቲ ማርታ ሕንጻ መስዋዕተ ቅዳሴ ኣዕሪጐም ኣብ ዝለገስዎ ስብከት፥ መንፈስ ቅዱስ - “ዘይፍሉጥ ናይ እምነትና ኣካል” እንክብሉ ገሊጾም፥ ይዅን ደኣ እምበር ብዘይ ንሱ ክርስቲያን ምዃን ዝየከኣል እዩ፡ ብዘይ በኣኡ ቤተ ክርስቲያን ኮነት ተልእዀኣ እውን ኣይምሃለወን፡ ብዘይ ብኣኡ ጽምዳዊ ገጽ ዘለዎ ክርስትና ኢና እንነብር፡ ናይ ቃል፡ ብተግባር ግና ናይ ዓለም ዝኾነ ዓይነት ኣነባብራ ክርስትና ምሃለወና።
መንፈስ ቅዱስ ትንሱእ ሕይወት የንብረና
መንፈስ ቅዱስ “ረቂቕ ነገር ኣይኮነን” ሕይወትና ዝልውጥ ኣካል እዩ፡ ልክዕ ከምቶም ዋላ’ኳ ዝተንስአ ኢየሱስ ብዓይኖም ዝረኣዩ እንተነበሩ ፈሪሖምን ተዓጽዮምን ሕይወቶም ከምዝለወጠሎም፡ ድሕሪ ጰራቅሊጦስ “ናብቲ ዘይፍሉጥ ኩርናዕ ዓለም ቃል ወንጌል ብዘይ ፍርሒ ክሳብ ሕይወት ኣሕሊፍካ ብምሃብ እውን ንኽከበስሩ ህንጡያት ንምዃን ከምዝበቕዑ”። ሕይወት ናታቶም “ሞት ስዒሩ ዝተንስኤ ክርስቶስ ብልብኻ እንተድኣ ዘየአንገድካዮ ምርኣዩ ንበይኑ እኹል ከምዘይኮነ የረጋግጸልና። መንፈስ ቅዱስ እዩ ኢየሱስ ኣብ ሕይወትና ዘንብርን ዳግም ዘሀልውን፡ ኣብ ውሽጥና የተንስኦ” (ዕለት 9 ሰነ 2019 ዓ.ም. ስብከት ኣብ በዓለ ጰራቅሊጦስ)።
ንመንፈስ ቅዱስ ምስጋና ይኹኖ፥ ደቂ ኣግዚኣብሔርን ኣሕዋት እውን ንኸውን
እቲ እውነተይና ሓድሽ ናይ ትንሱኣን ሕይወት፥ ብሓጢኣት ዝዓነወ ሕይወትና ምስ ኣቦ ዝነበሮ ርክብ ዳግም ምጥማር ማለት እዩ። ናይ ኢየሱስ ተልእዀ፥ “ካብቲ ዘኽታማት ኩነትና ምውጻእን እቲ ብእግዚኣብሔር ዝተፈቕሩ ውላዱ ምዃንና” ዳግም ምጽጋው እዩ። ናይ እግዚኣብሔር ኣቦነት ኣባና ዝነቓቓሕ ንናይ ክርስቶስ ናይ ምድሓን ተግባርን ንጸጋ መንፈስ ቅዱስን፡ ነዚ ምስ ኣብን ወልድን ንዘሎና ርክብ ምስጋና ይኹኖ “መንፈስ ቅዱስ ሓድሽ ናይ “ሕውነት መንፈስ” ኣባና የስርጽ። “ብኢየሱስ ኵላዊ ሓው፡ ምስ ካልኦት ሓድሽ ርክብ ይህልወና፡ ከም ዘኽታማት ዘይኮኑ ከም ደቂ ሓደ ሰናይን መሓርን ኣቦ ንኽንከውን የብቅዓና። እዚ ኩሉ ይልውጥ! ከም ኣሕዋት ንኽንረኣኣይ የኽእለና” (ዕለት 15 ግንቦት 2016 ዓ.ም. በዓለ ጰራቅሊጦስ)።
መንፈሳዊ ሰብ ኣብቲ ግጭት ዘለሉ ስኒት የብጽሕ
ኣባና ኢየሱስ ክብ ክብልን ክዓብን መታን ንሕና ትሕት ንክንብል፡ እቲ ስግኣት ንኢየሱስ ኣክንዲ ምግልጋል ንኣኡ ንረብሓና መገልገሊ ምግባር ዝብል እዩ፡ እቲ መገዲ ካብ ኢጐ-ማእከላውነት ብምርሓቕ ካብ ገዛእ ርእስና ምውጻእ እዩ፡ እዚ ዝከኣል በቲ መንፈስ ቅዱስ ኣባና ብዘነቓቕሖ ጸሎት እዩ፡ “እቲ ናይ ኢጐነት ቀጽሪ እንተድኣ ኣሊናዮ ካብ ገዛእ ርእስና ክንወጽእ ኢና ምስ ካልኦት ንኽንራኸብን ንኽንድግፎምን ናብኦም ክንብል ኢና። መንፈስ እግዚኣብሔር እዩ ነዚ ኣባና ክኡል ዝግበር፡ ኣባና እቲ ዘይንፈልጦ፡ ነቲ ጽቡቕና ዘይደልይ ናይ ምምሓርን ምፍቃሩን ብቕዓት ንኸነስተውዕል ዝድርኸና መንፈስ እግዚኣብሔር እዩ” (ዕለት 29 ሕዳር 2014 ዓ.ም. ኣብ ኢስጣምቡል ኣብ ዝለገስዎ ስብከት)። ብመንፈስ ቅዱስ ዝነብር ምስሕሓብ ኣብ ዘለሉ ሰላም የብጽሕ፡ “መንፈሳውያን፥ ኣክንዲ ክፋእ ሰናይ፡ ኣክንዲ ትምክሕቲ ጥበብ፡ ኣክንዲ ተንኰል ሕያውነት ኣክንዲ ሕሜታን በለካን ለኸዓካን ጸሎት፡ ኣክንዲ ተሰዓርነት ፍሽኽታ” ዝነብሩ እያቶም፡ መንፈሳዊ ንምዃን ኣብ ቅድሚ ጠመተና ናይ መንፈስ ቅዱስ ጠመተ ምንበር ይሓትት” (ዕለት 9 ሰነ 2019 ዓ.ም. ስብከት ኣብ በዓለ ጰራቅሊጦስ)።
መንፈስ ቅዱስ ኣብቲ ብዙሕነት ሓድነት ይፈጥር
ምግምማዕ ኣብ መንጐ ክርስቲያን እቲ ዝዓበየ ካብ እምነት ዘርሕቕ ዕንቀፋት እዩ፡ ዲያብሎስ ይገማምዕ “መንፈስ ቅዱስ ግና ነቲ ሓድሽ ሕዝቢ ሓዋርያ ይግበር” ስለምንታይ “ሓድሽ ልቢ ስለ ዝፈጥር”፡ “ንነፍሲ ወከፍ ጸጋ ይጽግውን ንኹሉ ኣብ ሓድነት የጠራንፍ፡ ብኻልእ ኣገላልጻ፥ ንሱ እቲ መንፈስ ቅዱስ ብዙሕነትን ሓድነትን ዝፈጥር እዩ”፡ “እቲ እውነተይና ሓድነት ካብ እግዚኣብሔር ዝመጽእ ሓደ-ዓይነታውነት ማለት ዘይኮነ፡ ኣብ ብዙሓነት ሓድነት ማለት እዩ። ስለዚ እቲ ብዙሕ እዋን ኣብ ቅድሚ ዝረአይ ፈተና ብቐዳምነት ብዙሓነት ብዘይ ሓድነት ዝብል፡ እዚ ኸኣ ጉጅላውነትን ሰልፍታትን ምስ ዝቐውም ኣብ ዝንጽሉ መትከላት ንቕጽ ምስ ዝበሃል . . . ገዛእ ርእስኻ ብሉጽ ገርካ ምሕሳብን . . . ኣክንዲ ኣሕዋት ምዃን ናይትን ናይዝን ደገፍ ብምዃን ምፍልላይን . . . ዘመም የማን ክርስቲያን ወይ ከኣ ዘመም ጸጋም ክርስቲያን ቅድሚ ናይ ኢየሱስ ምዃን ምስ እነቐድም፥ . . . እዚ ብዙሕነት ብዘይ ሓድነት እዩ፡ ናይዚ ተጻራሪ ገጽ ከኣ ብዘይ ምፍልላይ ሓድነት ምፍጣር ዝብል እዩ”። ሓደ ዓይነታውነት ኩሉ ብግዲ በዚ ኣገባብ እዚ ክሓብርን ክወሓሓጥን ወይ ሓደ ዓይነታውነት ምግባር፥ ንኹሉ ብሓደ ሓሳብ ብጥቕልሉ ምምልካት” ዝብል፥ መንፈስ ቅዱስ ግና “ብዙሓነት ይፈጥር” ኣስዒቡ “ሓድነት ይኽውን፥ የራኽብ ስኒት ይፈጥር” (ዕለት 4 ሰነ 2017 ዓ.ም. ኣብ በዓለ ጰራቅሊጦስ)።
ናይ ምሕረት መንፈስ የጠራንፈና
ሓድነት ዝከኣል ኣብ ምሕረት እዩ፡ “ኢየሱስ ነቶም ንበይኑ ጠንጢኖምዎ ዝኸዱ ሰዓብቱ ኣይኮነኖምን፡ ኣብ ሕማማቱ ተኻሒዱን፡ ይኹን ደኣ እምበር ንኣኣቶም ናይ መሕረት መንፈስ ዓደሎም፡ መንፈስ ቅዱስ እቲ ናይቲ ሞት ስዒሩ ዝተንስአ ቀዳማይ ህያብ (ጸጋ) እዩ። እዚ ብጋሰ ቤተ ክርስቲያን እዩ፡ ዘጠራንፍ፡ ንሕጡብ ማቶኒ ዘላግብ ቸመንቶ - ቤት ዝፈጥር፡ ቤተ ምሕረት፡ ምሕረት ናይ ጸጋ ሓይልን እቲ ዝዓበየ ፍቕርን እዩ፡ እቲ ዘሕብር ምፍራስን ምፍርኽኻስን ከይህሉ ዝገብር፡ ምሕረት ልቢ ናጻ ይገብርን ዳግም ብጋሴ የኽውንን፡ ተስፋ ዝህብ፡ ብዘይ ምሕረትን ይቕረ ምብህሃልን ቤተ ክርስቲያን ምሕናጽ ዘይከኣል እዩ፡ ናይ ምሕረት መንፈስ ኩሉ ኣብ ምስምማዕ ዝዛዝም ካልእ መገዲ ንኸይንስዕብን ኣይፋል ንኽንብል ይድርኸና፡ ናይ ህዉኽ ፈራድነትን መውጽኢ ኣብ ዘይብሉ መገዲ ኩሉ ኣይፋል ንኽንብል ይድርኸና . . . ሓደ መውጽኢ ዘይብሉ እቲ ንኻልእ ምፍራድ ዝብል ዘይኮነ ካልእ ክልተ መተሓላለፊ ዘለዎ መገዲ፡ ንሱ ኸኣ ምሕረት እትቕበለሉል እንትህበሉን ዘቕውም እዩ” (ጵዕለት 4 ሰነ 2017 ዓ.ም. በዓለ ጰራቅሊጦስ)።
እግዚኣብሔር ሎሚ እውን ይዛረብ
መንፈስ ሓቂ ወትሩ ተራኻቢ እዩ (ይዛረብ) ናብቲ ናይ ኢየሱስ ቃል ብምልኣት ንኽንኣቱ የብቅዓና፡ ናይ ወንጌል ሕዳሴን ሕያው ቃልን ንኽንነብር፡ ስለምንታይ ከምቲ ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን መዝገበ ትምህርቲ ሃይማኖት ዝብሎ፥ ወንጌል “ናይ ሃይማኖት መጽሓፍ” ኣይኮነን፡ ዝተቐለመ ዓባስ ቃል ኣይኮነን፡ በንጻሩ ናይ እግዚኣብሔር ቃል እዩ፡ ማለት እቲ ዝተሰግወ ህያው ቃል ማለት እዩ፡ ስለምንታይ ኩሉ ትሕቲ ቁጽጽርና ምስ ዝኸውን ባዕልና ምስ እንሓንጾን ውሕስነት ስለ ዝስምዓናን፡ ሓድሽ ነገር ወይ ሕዳሴ ዘበለ ኵሉ ብዙሕ እዋን ኣባና ፍርሒ ይፈጥር፡ ብእንሕንጽጾ መደባት ሕይወትና ስለ ንውጥንን ባዕልና ከም ቃሕታና እንኽውኖ ስለ ዝኸው ውሕስነት ይስምዓና፡ እዚ ኣገባብ’ዚ ንእግዚኣብሔር ንስዕብ ክንብል እንከለና እውን ንነብሮ ክኸውን ዝክኣል እዩ፡ ብዙሕ እዋን ንስዕቦን ንቕበሎን እዚ ግን ክሳብ ዝብል እዩ፡ ብምሉእ ተኣማንነት ገዛእ ርእስ ነቲ መንፈስና ንዝመርሕ መንፈስ ቅዱስ ከይሓደግና ኣብኡ ዘይነወክፍ ምስ እንኸውን፡ ኣብ ኩሉ ምርጭታትና . . . ነቲ ኣብ ሓደስቲ መገዲ ንኽንጓዓዝ ዘብቅዓናን ካብቲ ናይ ገዛእ ርእስና ውሱን ዕጽውነትን ንኣይነትን ዝብል ጥማቶና ንኽንወጽእ ዝገብረና እግዚኣብሔር ንፈርሖ፡ ኣብቲ ናይ ድሕነት ታሪኽ ኩሉ፡ እግዚኣብሔር ኣብ ሓድሽነት እዩ ዝግለጽ፡ . . . ዝልውጥን ምሉእ ብምሉእ ኣብኡ ንኽትኣምን ዝሓትት” (ዕለት 19 ግንቦት 2013 ዓ.ም. በዓለ ጰራቅሊጦስ)።
ንመንፈስ ቅዱስ ምቅዋም፥ ንኸተዘበይቶ - ንኽትውንኖን ናይ ምድላይ ፈተና
ብዙሕ እዋን ኣባና ንመንፈስ ቅዱስ ናይ ምቅዋም ፈተና ህልው እዩ፡ ስለምንታይ መንፈስ ቅዱስ ኩሉ ውጥናትካን ልምድታትን ዝልውጥን ዘንቀሳቕስን ስለ ዝኾነ፡ ንኽትጓዓዝ ይገብር፡ ቤተ ክርስቲያን ንቕድሚት ንኽትብል ይድርኽ፡ ኣብ ናይ ገዛእ ርእስኻ መርገጺ ኣጣጢሕካ ምትራፍ ቀሊል እዩ፡ ቤተ ክርስቲያን ንመንፈስ ቅዱስ እምንቲ ምዃና እትምስክር ንኣኡ ከተዘበይቶን ክትቖጻጸሮን ይግብኣኒ ምስ ዘይትብል ጥራሕ እዩ፡ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ገዛእ ርእሳ ተዓጽያ ካብ ገዛእ ርእሳ ምጥማት ፈተና ምስ እትርሕቕ ንመንፈስ ቅዱስ እምንቲ ምዃና እያ ትገልጽ፡ ንሕና ክርስቲያን ልኡኻትን ሕልና እነነቓቕሕን ንሕልና ሕቶ እንኸውን ገዛእ ርስና ካብ ምክልኻል ተላቒቕና ብመንፈስ ቅዱስ ንኽንምራሕ ምስ እንፈቕድ እዩ። ንሱ “ሕዳሴን መሃዝነትን” እዩ፡ “መንፈስ ቅዱስ ቀልብና ብሚሳል ዝመልእ ዘይኮነ ልቢ ዘጎሃህር (ዘወዓውዕ) እዩ”። “ኩሉ ክርድኦ ዝኽእል ኣገልግሎት ፍቕሪ ንምቕራብ ይድርኽ” (ዕለት 29 ሕዳር 2014 ዓ.ም.)።
ተልእኾ ናይ መንፈስ ቅዱስ ናብ ዓለም ኩሉ ምብጻሕ እዩ
ብዘይ መንፈስ ቅዱስ ተልእኾ የሎን - ኣይምሃለወን እውን። ተልእኾ ናትና ተግባር ዘይኮነ ጸጋ እዩ። ቤተ ክርስቲያን ብዘይ ፍርሒ ንናይ “መንፈስ ቅዱስ ተግባር” ክፉታት ዝኾኑ፡ ወንጌል ብትብዓትን ብናጽነት ኩሉን ብዓውታን ኣብ ኩሉ ግዜን ቦታን ብዘይ ምምስሳል ዝምስክሩን ወንጌላውያን እዮም ዘድልይዋ (ናይ ወንጌል ሓሴት ሓዋርያዊ ምዕዳን ፍቕዲ 259)። “ተልእኾ ንኢየሱስን ንሕዝበ እግዚኣብሔር ውዕዉዕ ፍቕሪ ከምዘሎካ ምስትዓል እዩ፥ እዚ ዝስቆሮም ወንጌላውነት ማለት እዩ” (ናይ ወንጌል ሓሴት ፍቕዲ 270)። “እቲ ምስ ዓለም ዘሎና ርክብ ንዘሎና ተስፋ ምኽንያት ምሃብ እምበር ንኻልኦት ከም ጸላኢ እናጠመትካ ኣእዳውካ ዊጥ እናበልካ ብምፍራድ ኣይኮነ” (ናይ ወንጌል ሓሴት ፍቕዲ 271)። ናይ ብጻዩ ሰናይ ዝደልን ናይ ካልኦት ሓሴት ዝምነን ጥራሕ እዩ ልኡኽ ክኸውን ዝክእል” (ናይ ወንጌል ሓሴት ፍቕዲ 272)፡ ንሓደ ጥራሕ እውን ይኹን ጽቡቕ ንኽነበር እንተድኣ ሓጊዘ እዚ ንገዛእ ርእሱ ሕይወተይ ምውፋየይ እዩ ዘረጋግጽ” (ናይ ወንጌል ሓሴት ፍቕዲ 274)፡ ሓሴትን ሰላምን ፍቕርን ናይ መንፈስ ቅዱስ ፍረ እያቶም።


text:
ትማሊ ሰንበት ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ፣ ጉተንግ ዌስት ራንዳ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ክለባት ቅድድም ብሽክለታ፣ ንኤምቲኤን ኩቤካ ወኪሉ ዝቀዳደም ኤርትራዊ ጃኒ ተወልደ፣ ዝድነቕ ብቕዓት ብምንጽብራቕ ሳልሳይ ኮይኑ ከምዝተዓወተ ሱፐር ስፖርት ሓቢሩ።
ኣብቲ 93 ኪሎሜትር ዝሸፈነ ዶም ቱ ዶም 2012 ዝተኻየደ ናይ ፍጥነት ቅድድም ብሽክለታ፣ ነታ ኣብ ክለባት ደቡብ ኣፍሪቃ ንመጀመርያ እዋን ዝተሳተፈት ኤም.ቲ.ኤን. ኩቤካ ወኪሉ ዝተቐዳደመ ኤርትራዊ ጃኒ ተወልደ ሳልሳይ ኮይኑ ምዕዋቱ፣ ዓቢ ተስፋ ኮይኑዋ ምህላዉ ይግለጽ።
ኣብ ዝተፈላለየ ግጥማት ኤውሮጳ ዝቐነያ ዓበይቲ ክለባት ቅድድም ብሽከለታ ደቡብ ኣፍሪቃ፣ ነዚ ሕጂ ብዶም ቱ ዶም 2012 ጀሚሩ ዘሎ ዝተፈላለየ ውድድራት ንምስታፍ’የን ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣትየን ዘለዋ።
ኣባላት ደቡብ ኣፍሪቃዊት ክለብ ኤምቲኤን ኩቤካ፣ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ብሽክለታ ጃኢ ተወልደ፣ ሜሮን ርእሶም፣ ተስፋይ ሃብተማርያምን ምስታ ጋንታ ዓወታት ንምሕፋስ ሓያል ጻዕሪ ካብ ዘካይዱ ዘለዎ ብሉጻት ተቐዳደምቲ’ዮም።
ምስ ከም በዓል ዩሮ ካርን ግሪንኤጅን ዝኣመሰላ ክለባት ተሓቝፎም፣ ኣብ ስዊዘርላንድ ኣብ ዝርከብ ማእከል መሰለጠኒ ፕሮፌሽናል ቅድድም ብሽክለታ ዝርከቡ፣ ከም ዳኒኤል ተኽለሃይማኖትን ናትናኤል ብርሃነን ዝኣመሰሉ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ’ውን ኣብቲ ብደረጃ ዓለም ግኑን ስም ዘለዎ ዓመታዊ ዝካየድ ቱር ደ ፍራንስ ንምስታፍ ዝልዓለ ተኽእሎ ከምዘለዎም ጸብጻባት ሳይክሊንግ ስፖርት ይሕብር።
ኤርትራዊ ጃኒ ተወልደ ዝድነቕ ብቕዓት ኣንጸባሪቑ
ትማሊ ሰንበት ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ፣ ጉተንግ ዌስት ራንዳ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ክለባት ቅድድም ብሽክለታ፣ ንኤምቲኤን ኩቤካ ወኪሉ ዝቀዳደም ኤርትራዊ ጃኒ ተወልደ፣ ዝድነቕ ብቕዓት ብምንጽብራቕ ሳልሳይ ኮይኑ ከምዝተዓወተ ሱፐር ስፖርት ሓቢሩ።


text:
ቀይሕ መስቀል ጨንፈር ኬንያ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኢትዮጵያዊያን ካብ ሞያሌ ናብ ኬንያ ምስዳዶም ገሊጹ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ሓይልታት ጸጥታ መንንግስቲ ትሸዓተ ነበርቲ ሞያሌ ምቕታሎም ስዒቡ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ነበርቲ ሞያሌ ናብ ኬንያ ምስዳዶም ተገሊጹ።
መራኸቢ ብዙሃን መንግስቲ ሓይልታት ጸጥታ ብዝተጋገየ ሓበሬታ ነቶም ትሸዓተ ሰባት ተኹሶም ከምዝቐተልዎ ገሊጹ’ዩ።
ብመሰረት መግለጺ ቀይሕ መስቀል መብዛሕትኦም እቶም ስደተኛታት ደቂ ኣንስትዮን ህጻናት እዮም።
“እዚ ማለት ነብሰ ጾራት፡ ዘጥብዋ ኣዴታት፡ ብጽኑዕ ዝሓመሙን ከምኡ’ውን ክጉዓዙ ዘይኽእሉ ሰባት ዝሓወሰ’ዩ”ይብል።
ሓደ ካብ ነበርቲ ንኤኤፍፒ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ ሓይልታት ጸጥታ ኣብ ልዕሊ ነበርቲ ብዘካይድዎ ተደጋጋሚ ጎንጽን ዝፈጥርዎ ጸገማትን ሰባት ካብቲ ቦታ ክስደዱ ምግዳዶም ይሕብር።
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ 2015 ዝጀመረ ተቓውሞ ቀንዲ መበገሲኡ ክልል ኦሮምያ ምኻኑን ነዚ ስዒቡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ን10 ኣዋርሕ ዝጸንሕ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጅ ምእዋጁን ሕጂ’ውን ዳግማይ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ኣብታ ሃገር ተአዊጁ ከምዘሎ ይፍለጥ።


text:
Radio Erena: 09 November 2016
ስዑዲ ዓረብ ናብ ግብጺ እትልእኮ ነዳዲ ጠቕሊላ ደው ኣቢላቶ።
እታ ሃገር፣ ናብ ግብጺ ዝልኣኽ ዝነበረ ነዳዲ ካብ 1 ጥቅምቲ ኣትሒዛ ንግዜኡ ደው ከምዘበለቶ ክግለጽ እኳ እንተጸንሐ፣ ሚኒስተር ነዳዲ ግብጺ ጣሪቕ ኤል ሞላ ብሰኑይ ኣብ ዝሃቦ ወግዓዊ መግለጺ መሰረት ግና፣ ስዑዲ ናብ ግብጺ ዝልኣኽ ነዳዲ ጠቕሊላ ደው ከምዘበለቶን ኣረጋጊጹ ኣሎ።
ብንግንስት ስዑዲ ዓረብ ዝውንንንነን ኩባንያ ነዳዲ ኣራምኮ፣ ናብ ግብጺ ዝልኣኽ ነዳዲ ጠቕሊሉ ደው ምባሉ ዛጊት ዝሃቦ መግለጺ የለን።
ስዑዲ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ 700 ሽሕ ቶን ነዳዲ ናብ ግብጺ ክትልእኽ፣ ኣብ ወርሒ ሚያዝያ ናይዚ ዓመት እዚ ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ስምምዕ ‘ኳ እንተበጽሓ፣ ስዑዲ ብሃንደበት ናብ ግብጺ ከምዘይትልእኽ ኣብ መጀመርያ ወርሒ ጥቅምቲ ምሕባራ ይዝከር።
ግብጺ ካብ ካልኦት ሃገራት ነዳዲ ብህጹጽ ከተምጽእ እኳ እንተኽኣለት፣ ነታ ሃገር ከቢድ ናይ ቁጠባን መነባብሮን ቅልውላው ከስዕበላ ጀሚሩ ምህላዉ ተንተንቲ ቁጠባ የረድኡ።
ስዑዲ ዓረብ ናብ ግብጺ ነዳዲ ምልኣኽ ደው ዘበለትሉ ምኽንያት ብወግዒ ዝሃበቶ መግለጺ እኳ እንተዘየለ፣ ግብጺ ኣብ ጉዳይ ሶርያን ምትእትታው ሩስያን ብዘለዋ መርገጺ ክኸውን ከምዝኽእል ተንተንቲ ፖለቲካ ይሕብሩ።
ኣብ መንጎ ግብጽን ስዑዲ ዓረብን ኣብ ወርሒ ሚያዝያ ኣብ ዝተበጽሐ ስምምዕ፣ ግብጺ፣ ከተመሓድሮ ዝጸንሐት ሓያሎ ደሴታት ቀይሕ ባሕሪ ንስዑዲ ድሕሪ ከተረክባ፣ ስዑዲ ዓረብ ከኣ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ 700 ሽሕ ቶን ነዳዲ ናብ ግብጺ ክትልእኽ’የን ተረዳዲኤን።
እቲ 23 ሚልዮን ዶላር ዝተገመተ ምትሕግጋዝ ነዳዲ ግብጽን ስዑዲ ዓረብን ጠቕሊሉ ደው ምባሉ፣ እዘን ቀይሕ ባሕሪ ዘዋስነን ክልተ ኣዕራብ ሃገራት ኣብ ዝበኣሰ ዲፕሎማስያዊ ምትፍናን ከምዘለዋ ዝእንፍት’ዩ።
=================================


text:
Radio Erena: 06 June 2017
ኩዌት፣ ኣብ መንጎ ስዑዲ ዓረብን ቀጠርን ተፈጢሩ ንዘሎ ምስሕሓብ ንምሽምጋል ተበግሶ ከምዝወሰደት ኣፍሊጣ።
ኣሚር እታ ሃገር ሸኽ ሳባሕ ኣል ኣሕመድ ኣል ጃብር ኣል ሳባሕ፣ ንክልትኤን ሃገራት ንዘሰሓሕበን ዘሎ ጉዳያት ብዘተን ምርድዳእን ንኽፈትሖኦ ዕድመ ንምቕራብ ናብ ስዑዲ ዓረብ ከምዝኣተወ ዝሓርራ ማዕከናት ዜና፣ ቀጠር እቲ ጉዳይ ብዘተ ንምፍትሑ ቅርብቲ ምህላዋ ኣቐዲማ ከምዘረጋገጸት ገሊጸን።
ሱዳን’ውን እቲ ጉዳይ ብዘተ ንምፍትሑ ናይ ዕርቂ መስርሕ ክጅመር ጸዊዓ ኣላ።
ብዘይካ ኩዌትን ሱዳንን፣ ኣብቲ ዞባ ገዚፍ ወትሃደራዊን ቁጠባውን ረብሓታት ዘለወን ኣመሪካ፣ ፈረንሳን ብሪጣንያን’ውን እቲ ምስሕሓብ ብዘተ ክፍታሕ ተማሕጺነን።
ብስዑዲ ዝተመርሓ ሽዱሽተ ሃገራት ዓረብ፣ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ምስ ቀጠር ዝነበረን ዝምድና ብምብታኽ፣ ንመንገዲ ኣየር ቀጠርን ካልእ ቁጠባዊ ንጥፈታት እታ ሃገር ንምድስካሉ ስጉምቲ ወሲደን’የን።
እቲ ኣብ መንጎ ሃገራት ዓረብ ተፈጢሩ ዘሎ ምስሕሓብ ብዘመተ ማዕከናት ዜና ዝተጎሃሃረ’ዩ ዝብል እምነት ዘለዋ ቀጠር፣ ነቲ ምስ ሽበራውያን ጉጅለታት ትተሓባበር ኣላ ዝብል ክሲ እዘን ሃገራት ነጺጋቶ ኣላ።
ስዑዲ ዓረብ፣ ሕቡራት ኢማራት፣ ባሕሬን፣ ግብጺ፣ የመንን ሊብያን፣ ምስ ቀጠር ዝምድንአን ንምብታኽ ተበግሶ ዝወሰዳሉ ምኽንያት፣ እታ ሃገር ምስ ኢራን ብምትሕብባር ንዝተፈላለዩ ዕጡቓት ጉጅለታት ሃገራት ዓረብ ትድግፍ ኣላ ካብ ዝብል ክሲ’ዩ።
እዚ ኣብ መንጎ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ተፈጢሩ ዘሎ ምክፍፋል፣ ንፖለቲካ ናይተነ ካብዘን ሃገራት ገዚፍ ፊናንስያዊ ምወላ ዝረኽባ ሃገራት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ’ውን ክጸሉ ምዃኑ ይግለጽ።
=======================


text:
Radio Erena: 06 October 2020
ኣብ ምብራቕ ሱዳን፣ ዝርከቡ ዓበይቲ ዓዲ ብሄረ ቤጃ፣ ኣብ ከተማ ሲንካት ኣብ ዝገበርዎ ናይ ሰለስተ መዓልቲ ዋዕላ፣ ንምንጻል ምብራቕ ሱዳን ከምዝጸውዑ ሱዳን ትሪቡን ሓቢሩ።
እቶም ዓበይቲ ዓዲ፣ ኣማሓዳሪ ዞባ ከሰላ ክኸውን ብመንግስቲ ሱዳን ዝተመዘዘ ካብ ቀቢላ ቤን ዓምር ዝኾነ ሳሊሕ መሓመድ ሳሊሕ ዘለዎም ተቓውሞ ደጊሞም ድሕሪ ምግላጽ፣ ንርእሰ ውሳኔ ዞብኦም ከምዝጣበቑ ኣነጺሮም።
እቲ ካብ 27 ክሳብ 29 መስከረም ዝተኻየደ ናይ ሳልስቲ ዋዕላ ዓበይቲ ዓዲ ቤጃ፣ ላዕለዋይ ቤት ምኽቲ ብሄረ ቤጃ፣ ኣብ ኩሉ ጉዳያት ንድሌታት እቲ ብሄር ወኪሉ ክዋሳእ ተመዚዙ።
ብ3 ጥቅምቲ ኣብ ደቡብ ሱዳን፣ ከተማ ጁባ ዝተኻየደ ምኽታም ሓፈሻዊ ስምምዕ ሰላም ሱዳን፣ ንጉዳይ ምብራቕ ሱዳን ከምቲ ዝግብኦ ቆላሕታ ዝሀበ ከምዘይኮነ ብምጥቓስ ዓበይቲ ዓዲ ቤጃ ነጺጎሞ’ዮም።
ኣማሓዳሪ ዞባ ከሰላ ኮይኑ ዝተመደበ ሳልሕ መሓመድ ሳልሕ፣ ኣብ ኤርትራ ካብ ዝመበቆሉ፣ ሓደ ካብ ቀቢላታት ትግረ ዝኾነ ቤኒዓመረታይ ብምዃኑ ከምዘይውክሎም’ዮም ዓበይቲ ዓዲ ቤጃ ዝጠቕሱ።
ስእሊ፣- ኣርካይቭስ ኢንተርነት
==============


text:
ኣብ ሰኔት ኣሜሪካ ኣቦ መንበር ኮሚቴ ርክባት ወፃኢ ዝኾኑ ሪፓብሊካዊ ሰኔተር ጂም ሪስችን ናይ ስቪል ድሕንነት፣ዴሞክራስን ሰብላዊ መሰላትን ዝቆፃፀር ናይ ሰኔት ንኡስ ኮሚቴ ኣባል ዝኾኑ ኣባል ዴሞክራቲክ ፓርቲ ቤን ካርዲን መንግስቲ ኢትዮጵያን ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን ኩሉ ተፃብኦታት ደው ከብሉ ዝፅውዕ፣ ሰብኣዊ መሰላት ክሕልውን ኣብ ክልል ትግራይ ዝተፈጥረ ግጭት ብሰላማዊ ኣገባብ ክፍታሕ ዝሓትትን ውሳነ ትማሊ ረቡዕ ኣቕሪቦም።
ሰኔተር ሪስች “ኣብ ክልል ትግራይ ዝተፈጥረ ግጭት ኣብ ሰብኣዊነት ከቢድ ኩነታት ከምኡ እውን ኢትዮጵያ ናብ ዴሞክራሲ ንእተካይዶ ታሪኻዊ ስግ ግር ስግኣት እዩ’' ኢሎም ።
’’እዚ ናይ ሓባር ውሳነ ብቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ዝመራሕ ፌደራላዊ መንግስትን ህወሓትን ቅሬታታት ዘስተኻኽልን እቲ ግጭት ብሰላማዊን ነባሪን ጠጠው ንምባል ክላዘቡ ዘተባብዕ እዩ።ብምውሳኽ ዝተረጋግአትን ዴሞክራሲያዊትን ኢትዮጵያ ንናይቲ ከባቢ ድሕንነት ወሳኒ እዩ፤ኣሜሪካ ድማ ዴሞክራሲ ንምምዕባል ብቅኑዕ ልቦና ፃዕርታታ ክትቕፀለሉ እያ’’ ኢሎም ።
ሰኔተር ካርዲን ብወገኖም ‘'ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ይካየድ ዘሎ ውግእ ድሮ ብኣሽሓትን ዝቑፀሩ ሰባት ዝቐተለን ኣዚዩ ዝኸፍአ ሰብኣዊ ቅልውላው ዝፈጠረን ብምዃኑ ንኢትዮጵያ ጥራሕ ዘይኮነስ ንምርግጋእ ብምሉኡ እቲ ዞባ ዘስግእ እዩ’’ ኢሎም።
ሰኔተር ካርዲን ብምውሳኽ “ስለ ህዝቢ ኢትዮጵያን ኣብ ዳያስፖራ ዝርከቡን ብዙሓት ኣብ ሜሪላንድ ንዓቶም ብምውካለይ ኩርዓት ዝስምዐኒን እቲ ህወከት ጠጠው ክብል ኣለዎ።ኣብዚ ግጭት ዝሳተፉ ኩሎም ናብ ዕርቂ፣ፍትሒን ነባሪ ሰላምን ክሰርሑ ኣለዎም’' ኢሎም ።


text:
ብ ጉጅለ ተጸናጸንቲ እከይ ውዲታት፣
ኣብዚ ናይ ሎሚ ካልኣይ ክፋል ጽሑፍና፡ መቐጸልታ ናይቲ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ዘቕረብናዮ ጽሑፍ ኮይኑ፡ ንሓንቲ ካብተን ኣብ ፍልሰት መንእሰያት ኤርትራ ቀንዲ ተዋሳኢት ንዝኾነት ሜሮን እስቲፋኖስን፡ ምስኣ ዝተታሓሓዙ ካልኦት ብሽም ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰል ንዝተዋፈሩ ወልቀሰባትን፡ ዝድሕስስ ይኸውን፡፡ ብተወሳኺ፡ ከምቲ ናይ ቀዳማይ ክፋል፡ ንብዙሕ ሕልኽላኻዊ ውዲት ኣሰራርሓ ተቖጻጻሪ ጉጅለ ውድብ ሕቡራት ሃገራትን፡ ምትእስሳሩ ምስ ስርዓት ኣዲስ ኣበባን፥ ዘጋጥሞ ዘሎ ብድሆታትን ብዝተጨበጠ መልክዑ ዘቕርብውን እዩ።
ደጊምና፡ ኣብ ኣቀራርባና ምናልባት ንሓደ ውልቀ-ሰብ ንከላኸል ዘለና ከምስል ይኽእል ይኸውን። ኣብ ውሽጢ ናይ’ቲ ትሕዝቶ ብጥልቀት ምስ እንኸይድ ግን፥ ንናይ ሓደ ወልቀ-ሰብ ጉዳይ ኢልና ዘይኮነ፥ እንታይ ደኣ ብመንገዲ እቲ ውልቀ-ሰብ ንምልእቲ ሃገር ወረ ሕጅስ ንምልእቲ ኣፍሪቃ እንተበልና ኣየጋነናን፡ ኣብ ባይታ ብዘየለ ነገርን፡ ጭብጢ ብዘይተረኽቦ መንገድን፡ ነቲ ናይ ንድየት ዕንደራን ደባሊቕካ፡ ንሃገር ብዕምብረ-ሓሶት ጸለሎ ቀቢእካ ንዝግበር ዳንኬራ ክስታት ንምቅላዕ ዝዓለመ ኢዩ።
ነቲ ጽሑፍ ብዕምቆትን ብተኸታታልን ዘይነበቦ ሰብ ግን፡ ብላዕሊ ላዕሊ ጥራይ ንውልቀ-ሰብ ንከላኸል ዘለና ክመስሎ ይኽእል ኢዩ::
– – – – – –


text:
ናይ ደገፍ መልእኽቲ ንሓባራዊ ጋዜጣዊ መግለጺ ፖሎትካዊ ሓይልታት ብምኸንያት ኮሮና ቪሮስ
አብ'ዚ እዋን'ዚ ዓለምና ብተኸሲቱ ዘሎ ሐደገኛ ዝኾነ ተላጋቢ ሕማም ኮሮና ቫይረስ ብኮቪድ-19 (COVID-19) ዝፍለጥ ትሕመስ ከምዘላ ንነብሲ ወከፍ ሰብ ብተግባር ኣብ መዓልታዊ ህይወቱ ንጥፈታቱ ክድረትን ከረኻኽበሉን ሂውቱ ከይትቕዘፍ ድማ ጠቕሊሉ ክሰግእን ገይርዎ አሎ። ኩላትና ደቂ ሰባት ንገብሮ ጻዕርታት ከአ ንምንባር ማእከል ዝገበረ ከም ምዃኑ መጠን፡ ንኸይንነብር ዝፈታተነና ሐደጋ ክመጽእ ከሎ አንጻሩ ደው ኢልና፡ ክንካላኸሎ ባህርያዊ ነገር ይኸውን። ስለዚ ህይወት ክትህሉ መታን፡ ኩሉ ገዲፍና ብቐዳምነት ኩሉ'ቲ ንህይውት ንምድሓን ክግበር ዝከእል ናይ ምክልኻል ጥበብ ከነተግብርን ከነማዕብልን ናይ እዋኑ ቀንዲ ዕማምና ክኽውንን ናይ ግድን ይኸውን።
እዚ ለበዳ ሕማም'ዚ መንነት፥ ዘጊነት፥ጾታ፥ ሃይማኖት፥ ሕብርን ዶብን...ወዘተ ከይፈለ ብዝረኸቦ ዝቐዝፍ ስለ ዝኾነ፡ እቲ ሽግር ናብ ምሉእ ህዝብታት ዓለም ዘቕነዐ ንሰባእዊ ብርሰት ኣቃሊዑ ዘሕልፍ ሐደገኛ ሕማም ለበዳ እዩ። ስለዚ ንኹሉ ህዝቢታት ዓለም ብሓባር ኣብ ሐደ ናይ ወጥሪን ቅልውላውን ዓውዲ ኣኪቡ ብሓባር ክወቕጠና ወይ ድማ ከጽንተና ብስፍሓት ተዋፊሩ ዘሎ ምስቅልቅል ዝበለ ባህሪ ዘለዎ ሕማም'ዩ። ነዚ ከቢድ ሕማም'ዚ ክንከላኸል ከም ህዝብታት ዓለም ብሓባር ከም ትካልት ከአ ብማሕበረሰብ ዓለም፥ ብመንግስታዊ፥ ዘይመንግስታዊ፥ ሞያውን... ወዘተ ትካለተን አቢለን ብሓባር ክብድህ ግድን ኮይኑ አሎ። እቲ ዘሎ ውድዕነት ከምዚ ዝምስልን ይኹን እምበር፡ ዓልምና አብ መስርሕ ፍትሓውን ምዕሩይን ምሕደራ ከምዘይ ተስተኣናገድ ኣብ ሕሉፍ ተሞኩሮና ተረጋጊጹ እዩ። ናይዚ መኽንያት ከአ ፖሎቲካዊ፥ ቁጠባዊን ማሕበርራውን ጠንቂ መበገሲ ዝገበረ ምዃኑ ንተቓለስቲ ህዝብታት ዓለም ከም ጽሓይ ዝውቕዖ ቀትሪ ብሩህ'ዩ። ከም ሳዕበኑ ከአ ኣብ ዓለምና ኣብ ሞንጎ ሃብታምን ድኻን ዘሎ ጋግ አጸቢቑ ክሰፍሕ ኮይኑ። ተፎጥራዊ ጸጋትት ዓለምና ከም ሕሱም እናተምዝመዘ ንቡር ባህርያዊ ጠባያቶም ክዛናባዕ ብግብሪ ንግንዘብ አሎና። ሕሉፍ ሓሊፉ ከአ ጽሩይ ኣየር ከይነተንፍስ ናይ ምብካል አንፈት ምልክታት ንርኢ አሎና። ካብ መዓቱ ይሰውረና ዘብል'ዩ።
ንሕና ከም ህዝቢ ኤርትራ ነዚ አብ ዓለምና ወሪዱ ዘሎ ምዓት ከም ሰብና ምስ ዓለምና ክንብደሆ ክንከላኸሎን ባህርያዊ ኮይኑ፡ ካልእ ካብኡ ፈሊኻ ዘይርኤ ብሕመቕና ዝተፈጥረ ን27 ዓመታት ብቕሉዕ ከም ህዝቢ ከብርሰናን ከጽንተናን ዝጸንሐ ባሓቲ ስርዓት ጉጅለ ኢሰያስ አሎ። ቅድሚ ኮሮና ቫይረስ ብሰንኪ ፖሎትካዊ ዓፈናን ዝለመሰ ሃገራዊ ቁጠባን ዝተማዛበለ ሕብረተሰብን ብምዃና ድሮ ተጎዲእናን ማሲናን ጸኒሕናን አሎና። አብ ሃገርና ዘሎ ህዝብና ግደፍዶ ንኮሮና ቫይረስ ዝከላኽል መድሃኒትሲ ይትረፍ፡ ዝአክል ቀረብ ናይ ጽሩይ ማይን መግብን ካልኦት መባእታዎ ህዝባዊ አገልግሎት ዝረክብ አይኮነን። ካብኡ ዘይሓይሽን ዝኸፍኤን ከአ ስደተኛ ኮይኑ፡ ኣብ ፈቐዶ በረኻታት ዓዲ ሃገር ከም አቕሓ ዛሕዛሕ ኢሉ ዘሎ ነዚ ለበዳ ሕማም'ዚ ብስፍሓት ንሓደጋ ዝተቓልዐ ህዝቢ'ዩ ዘልና።
ነዚ ወሪዱና ዘሎ ድርብ ሕሰም ክብደቱ ብግቡእ ተረዲእና ኩሉ ዓቕምታት ህዝብና ብምሕባር ኢድ ንኢድ ተጣሚርና ክንብድሆ መድረኽ ማዕጽኡ ከፊቱ ይጽበያና አሎ። ከም ህዝቢ አብ ሃገርና፥ ከባቢና፥ ኣብ ኩሉ ንነብረሉ ቦታን ብቅኑዕ አንፈት ተመሪሕና ንድሕነት ህዝብናን ሃገርናን ተዓጢቕና ጊዜ ከይወሰድና ዳግም ቅያን ታሪኽን ክሰርሕ ብተግባር ዝግለጽ ፍጻሜታት ክንሰርሕ ንላዓል።
ንሕሰመ-መከራ ብግቡእ እንተድአ ተቓሊስካዮ፡ ኻልእ ሓድሽ ናይ ራህዋ አንፈት ከም ዝኸፍት ብንቕሓት ፈሊጥና፡ ብናይ ኮሮና ቫይረስ ለበዳ ተጠቒዕና ከይንጠፍእ ኩሉ እቲ ዝድለ ጥንቃቐን ምክልኻልን ንግበር። ብናይ ባሓቲ ስርዓት ኢሰያስን ጉጅልኡን ውዲትን መጻውድያን ተታሊልና ደንዚዝናን መታን ከይንጸንት ከአ፡ ንናይ ክልቲኦም ብልሒ ዘጉድምን ዝስዕርን ጥብብ ዝመልኦ ውሕሉል ቃሊሲ ተጠቒምና አብ ናይ ራህዋ ደምበ ክንሰጋገር ብዕቱብ ንረባረብ። ስለዚ ኩሉ ዜጋ አብዛ ጽንክርቲ መድርኽ ንህዝብና ክድገፈሉ ዘሎዎ ምብላሓትን ሕድሕዳዊ ምትሕብባርን ክገብር ሃገራዊ ግደታ ምዃኑ ፈሊጡ ክዋሳእን ክገብርን ይህልዎ ንብል። 2
አብ ዝሓለፈ ሰሙን ብ6 ፖሎቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ አብ'ዚ መዳይ'ዚ አመልኪተን ናብ ህዝቢ ኤርትራ ዘቕነዐ ካብዚ ተላጋቢ ሕማም ኮሮና ቫይረስ ልዑል ጥንቃቀ ክገብር፡ ነዚ ጽንኩር መድርኽ ከኣ ኩልና ተሓጋጊዝናን ተሓባቢርናን ክንውጾ መጸዋዕታ አቕሪቡ። በቲ ካልእ ውገን ድማ ናብ ዝምልከቶ ዓለም ለኻዊ ትካላትን ማሕበረሰብን ንህዝቢ ኤርትራ አብ ግዚኡን ህጹጽን ዝግባእ ኩሉ መዳያዊ ረድኤት ክረክብን አመልኪተን ዝጸሓፍኦ አገድስቲ ሰነዳት ኣብ መድያ ተቃላሑን ተጻሒፉን ሪእና። ብፍላይ ከአ ነቲ አብ ስደት ዛሕዛሕን ተዛናቢሉን ዘሎ ህዝብና ፍሉይ ትኹረት ተዋሂብዎ ትርጉም ዘሎዎ ፍታሕ ክረክብ ንማሕበረሰብ ዓለምን ብፍላይ ከአ ንናይ ገበርቲ ሰናይ ትካላትን መዛኻኽሪ ጽሑፍ ብምቕራቡ፡ ዝምስገን ስራሕ እዩ። ትሕዝቶ ናይ'ቲ ክልቲኡ ሰነዳት ከአ ወድዓውን ነቲ መድርኽ ዝምጥንን ዘንጸባርቕን ብምዃኑ ካብ ህዝቢ ኤርትራን ካብ ዓለም ለኻዊ ትካላትን ግቡእ ግብረ መልሲ ክረክብ ተስፋ ይንበረሉ። ስጋብ ትርጉም ዘለዎ መልሲ ዝርከብ ከአ እቲ ጉዳይ ብዕቱብ ተታሕዙ ናብ ዝድለ ሽቶኡ ክብጽሕ ዝካአል ምርብራብ ክግበረሉ ንላበው። ብዝተረፈ ንተጀሚሩ ዘሎ ጽቡቕ ተስፋ ዝህብ ስራሕኩም አገናዕ ንብለኩም። ንሕና ድማ አብ ጎኖኹምን አብ ጎኖ ህዝብናን ተሰሊፍና ንምዕዋቱ አብ ከባቢና ዝከአለና ክንገብር ምዃና በዚ አጋጣም'ዚ ከነረጋግጽ ንፍቱ።
ንሕና አብ ጀርመን እንርከብ አባላት 14 ፖሎቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን ነቲ ጀሚርናዮ ዘሎና ናይ ሓባር ስራሐት ስምምዓት ንምዕዋት ንኩሉ መሰረታት ውድባትናን ሰልፍታትናን ሰጢሙ ክሕዞ ዓቕምታቱ ከሕይልን መታን ከአ አገደስቲ ሰሚናር እና አከይድና ንርከብ አሎና። አብ ዝለዓለ ድረጅኡ ከነብጽሖ ከአ ጽቡቕ ናይ ምትእምማን እምነ መሰረት አናቐመጥና ኣሎና። ናብ ዝበረኸ ተርጅኡ ከነሰጋግሮ ጽቡቕ ዝኾነ አንፈት ሒዝና ንጓዓዝ አሎና። ቀንዲ መደብ ስራሕና ከአ ውድባትናን ሰልፍታትናን ብሕጋዊ ማሐውራተን አቢልን አብ ሐደ ጽላል ዓሲለን ብዝቐልጠፈ ብሓደ ዝተዋሃሃደ አንፈት እናተመርሓ ንባሓቲ ስርዓት ኢሰያስን ጉጅልኡን ክአልያሉ ዝኽእላ መልክዕ ውደባ ክቐርጻን ከተግብራን ጸቕጢ ምግባር'ዩ። ድሮ ከአ አቐዲሙ አመራርሓ ውድባትናን ሰልፍታትናን ከተግብሮ አብ መስርሕ ይላዘብ ከምዝሎ ተሓቢርና አሎና። ኮሮና ቪሮስ ግን ስሉጥ ርኽክባት ከይግብር ዕንቅፋት ኮይኑ መጺኡ አሎ። ይኹን እምበር ካብዚ ናይ ኮሮና ቫይረስ ስግአት'ዚ ምስ እንገላገል ቀዳማይ አጀንዳ ተስሪዑ ከም ዝርኤ ከአ አይንጠራጠርን።
ነዚ ናይ ሞት ትንፋስ ሕዙ ተላኢኹና ዘሎ ኮሮና ቪሮስ ኩሉ ዝካአል ምክልኻል እናገበርና ንውጹዕ ህዝብና ዝግበር ድጋፍ ክንገብር ሰባአዊን ሃገራዊን ግደታና'ዩ። ይኽን እምበር እዚ ብወጽዓ ህዝብና ዝጉልብት መጽነቲ ህዝብና ዝኾነ ምልካዊ ስርዓት ኢሰያስን ጉጅለኡን ዝገብርዎ ዘለው ከም አመሎም ናይ ገንዘብ ምእካብ ዘመተ ክኹነን ይግባእ ንብል። አመሳያኡ ከአ ንህዝብና ብሓፈሻ ብፍላይ ከአ ንቶም አብ ስደት ከርተት ዝብሉ ዘሎው ወግናትና ዝኸውን ትርጉም ዘለዎ ሓገዝ ብቅርጥውን ምእኩልን አተሓሕዛ ተሰንዩ ክትግበር ንጽውዕ። ብፍሉይ ከአ እዚ አብ ጀርመን ዝቕመጥ ህዝብና ነዚ አብ ግምት ዘእተወ ስሉጥ ምድላዋትን ምትሕብባራትን ክግብር ንላበው። ንሕና ከአ አብዚ ተረኽቦ'ዚ ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ኩሉ ንህዝብና ዝምልከት ጉዳይ፡ ምስ ኩሎም አብ ጀርመን ዝርከቡ ፖሎቲካውን ማሕበራውን ሞያውያንን ውዳበታት ሓቢርና ክንሰርሕ ከምንደሊ በዚ አጋጣሚ'ዚ ደጊማና ከነረጋግጽ ንፈቱ።
ሽማገለ ምጥርናፍ ፖሎቲካዊ ውድባትን ሰልፍታት አብ ጀርመን
ዕለት 13.04.2020
ንህላወና ዝሕግዝ ፈውሲ ንምርካብ ንረባረብ!
ወጽዓና ዝፍትሕ ብውሕሉል ቃልሲ ጥራሕ'ዩ!Hits: 901


text:
ኣብ ቐፅሪ ሓዱሽ ቤት ፅሕፈት ሕብረት ኣፍሪካ ዝኽሪ ሰብኣዊ መሰል ኣፍሪካ ከምዝምስረት ተፈሊጡ።
እቲ ዝኽሪ ኣብ ልዕሊ ንፁሃን ኣፍሪካዊያን ዝተፈፀሙ ምጥሓስ ሰብኣዊ መሰላት ዝዝክር ከምዝኾነ ተፈሊጡ’ሎ።
እቲ እምነ ኹርናዕ ኣብዝቕፅል ሰሙን ዝካየድ ጉባኤ ሕብረት ኣፍሪካ ቅድሚ ምጅማሩ ከምዝቕመጥ ይዝረብ ኣሎ።ትማሊ ሰንበት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ብሄራዊ ቲያትር ኣብዝተኻየደ ኣኼባ ከምዝተገለፀ ብፀዓዱ ዝተኻየደ ንግዲ ባርነት፡ብልዕልነት ፀዓዱ ዝተመስረተ መግዛእቲ፡በቢ ከባቢኡ ዝተኻየዱ ናይ ዘርኢ ምፅናፍ ስጉምትታትን ክሳብ ቐረባ ዝነበረ ናይ ደቡብ ኣፍሪካ ናይ ኣፓርታይድ ኣገዛዝኣን ከምኣብነት ተጠቒሶም ኣለው።
ናይቲ ዝኽሪ ህንፀት ኮሚቴ ኣካቢ ብምንስቴር ማዕረግ ኣማኻሪ ቀዳማይ ምንስቴር ዝኾኑ ፕሮፌሰር እንድሪያስ እሸቴ ብዛዕባ ዕላማ እቲ መዘክር እንትገልፁ ኣብ ልዕሊ ብዙሓት ንፁሃን ኣፍሪካዊያን ዝተፈፀሙ ዘስካሕክሑ ምጥሓስ ሰብኣዊ መሰላት ዝሕብር ቀዋሚ ምልክት ክኸውን እዩ ብዝብል ከምዝኾነ ሓቢሮም።


text:
እዚ ድማ ሓደ ካብቲ ዝደሓረ ፍጻሜታት ኮይኑ ነቲ መንጎ ኣባላት ፓርቲ ሪፖብሊካንን ዴታ ዶናልድ ትራምፕን ዘሎ ቅልስ ዘገፍሕ’ዩ። ሕጹይ ፕረዝደንታዊ ተወዳዳሪ ዓመተ 2016 ዝኾኑ ዶናልድ ትራፕ ድማ በቲ ልሙድ ግብረ-መልሶም ንሚት ራምኒ ነቒፎሞም።
በዚ ድማ እቶም ኣብ 2012 ዓ.ም.ፈ ብፓርቲ ሪፖብሊካን ተረቑሖም ንፕረዝደንት ኣሜሪካ ዝተወዳደሩ ሚት ራምኒ መርገጺኦም ኣብ ልዕሊ ዶናልድ ትራፕ ኣፍሊጦም’ለዉ።
‘ዶናልድ ትራምፕ መታለሊ’ዩ። መብጽዓታቱ’ውን ከም ዲግሪ ካብ ትራምፕ ዩኒቨርሲቲ ዋጋ ዘይብሎም’ዮም። ንህዝቢ ኣሜሪካ ድማ ይጻወተሉ’ዩ ዘሎ ። ናብ ቤተመንግስቲ ዋይት ሃውስ ብነጻ ተሓንጊሩ እንተአትዩ ድማ ውጽኢቱ ንኩላትና ሕማቕ’ዩ ዝከውን’ ኢሎም።
ንሶም ብተወሳኺ ብዛዕባ ናይ ውሽጢ ሃገር ፖሊሲታት ዶናልድ ትራምፕ ንኣሜሪካ ናብ ቁጠባዊ ዝሕታለ ዝመርሓ: ናይ ወጻኢ ጉዳያት ፖሊሲታቶም ድማ ኣብ ዓለም ዝተሓተ ውሕስነት ዘለዋ ሃገር ክትኸውን ዝገብር’ዩ ኢሎም።
ኣብ ፖርትላንድ ኣብ ወፍሪ ምረጹኒ ዝርከቡ ሕጹይ ተወዳዳሪ ዶናልድ ትራምፕ ድማ ንደገፍቶም ራምኒ አብ ዝተወዳደርሉ ጊዜ ከምዝደገፍዎምን ገንዘብ ከምዘዋጽዕሎምን ብምዝክኻር ቅልጡፍ ግብረ-መልሲ ሂቦም።
እዚ ከምዚ’ሉ ኸሎ ማርኮ ሩብዮ፡ ሰነተር ክፍለ-ግዝኣት ቴክሳስ ዝኾኑ ቴድ ክሩዝን ኣመሓዳሪ ኦሃዮ ዝኮኑ ጆን ካሲችን ኩላቶም ዝሓሸ ሕጹይ ተወዳዳሪ ምዃኖም ብምግላጽ ዘመተኦም ኣንጻር ዶናልድ ትራምፕ የጎሃህሩ’ለው እንተኾነ ግን ግዜ ይጽንቀቆሞ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሻምፒዮን ማራቶን በይጂንግ ኤርትራዊ ግርማይ ገብረስላሰ ነቲ ውድድሩ ቅድሚ ምፍጻሙ`ዩ ግዜ ወሲዱ ባንዴራ ክቕበል መሪጹ።
ግርማይ ገብረስላሰ ምስ ቪኦኤ ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መጠይቕ፡ ውድድረይ ቅድሚ ምፍጻመይ ባንዴራ ሒዘ ክኣቱ ዝመረጽኩሉ ኣብ ታሪኽ ክምዝገበለይ ስለ-ዝደለኹ`የ ኢሉ።
ግርማይ ኣቐዲሙ ሓንቲ ባንዴራ ኤርትራ ዝተለጠፋ ናይ ማይ ጎማ ስዒሙ`ውን ከምዘፋነዋ ይፍለጥ። እዚ`ውን ብምኽምያት `ዩ ይብል።
ቃለ-መጠይቕ ምስ ሻምፒዮን ማራቶን በይጂንግ ግርማይ ገብረስላሰ ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል፡
እዚ ከምዚ እንከሎ ውድድራት ስፖርት በይጂንግ ቀጺሉ`ሎ። ሎሚ ካብ ዝተኻየዱ ውድድራት፡ ገንዘቤ ዲባባ ኣብ ናይ 1500 ሜትሮ ቀዳመይቲ ብምውጻእ ንኢትዮጵያ ቀዳመይቲ ወርቂ ኣምጺኣ`ላ፡ ። ገንዘቤ ዲባባ፡ ዝሓለፈ ሓምለ ኣብ ዝትኻየደ ናይ 1500 ሪኮርድ ሒዛ ዘላ ኣትሌት`ያ፡ ሓፍቲ 3ተ ግዜ ሻምፒዮን ኦሎምፒክ ጥሩነሽ ዲባባ፡ ቀረባ ዘመድ ደራርቱ ቱሉ።
ሎሚ ረቡዕ ኣብ ዝተኻየደ ናይ 5ተ ሺሕ ውድድር ጉያ፡ 4ተ ኢትዮጵያውያንን 2ተ ኤርትራውያንን ተሳቲፎም`ዮም ከምኡ`ውን ዝመጽእ ሰንበት ኣብ ዝካየድ ማራቶን ደቀንስትዮ፡ 4ተ ኢትዮጵያውያንን ሓንቲ ኤርትራዊትን ክሳተፋ`የን።


text:
ዮናስ ስዩም - ከተማ ቫቲካን
ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ.ፍራንቸስኮስ ብምኽንያት ሓደ መስከርም ዓለም ለኸ ዕለተ ጸሎት ንስለ ምዕቃብ ተፈጥሮ ኣመልኪቶም ‘እዚ ግዜ’ዚ ውሉድ ኣምላኽ፡ ኣሕዋትን ኣሓትን ከምኡ’ውን ሓለውቲ ተፈጥሮን ናይ ምዃን ጸዋዕታና እነሓድሰሉ ግዜ’ዩ’ ክብሉ ኣብ መልእኽቶም ሓቢሮም።
ቅድስነቶም ብዛዓባ ኣብ መንጎ እግዚኣብሔርን ተፈጥሮን ዘሎ ርክብ ንምግላጽ ናብ’ቲ ናይ መጀመርያ መጽሓፍ ኦሪት ዘፍጥረት ተመሊሶም ‘ኣምላኽ ነቶም ዝፈጠሮም ፍጥረታት ኣተኲሩ ጠመቶም’ሞ ኣፍቀሮም’፡ ኮይኑ ግን ደቂ ሰባት ነዚ ክቡር ህያብ ብዓይኒ ስስዐን ብመጠኑ ዝሓለፈ ምዝመዛን ውልቃዊ ጥቕምን ስለዝሓዝናዮ፡ ነቲ ናይ ምርኽኻብን ምክፋልን ዝነበረ ተፈጥሮ፡ ናብ ናይ ውድድርን ግጭትን ብምቕያር ናብ ናይ ሓደጋ ቦታ ቀይርናዮ ክብሉ ስክፍትኦም ከምዝገልጹ ሓቢሮም።
ምውሳኽ ኣከባብያዊ ዕንወት
ቅድስነቶም ነቲ በቢግዜኡ፡ ብፍላይ ካብ ዝሓለፉ ዓሰርተታት ዓመታት ጀሚሩ ብቅልጡፍ ዝዓቢ ዘሎ ዕንወት ኣከባቢ ኣመልኪቶም፡ ዝዓበዩ ጠንቅታት ይብሉ ‘ብሰንኪ ቀጻሊ ብከላታትን፡ ቀጻሊ ውጽኢት ኣግራብ ዝኾኑ ሓይሊ ጸዓት ምጥቃም፡ መጠኑ ዝሓለፈ ሕርሻዊ ምዝመዛን ምብራስ ኣግራብን ከምዝኾኑ ብምግላጽ፡ ብሰንኩ’ውን ግሎባዊ ኩነታት |ኣየር ካብ ንቡር ወጻኢ ሙቐት ከምዝወሰኸ’ ኣገንዚቦም።
ኣስዒቦም’ውን ቅዱስ ኣቦና፡ ኣብ ዓለምና ዝርአ ዘሎ ብዓይነቱ ዝበርተዐን፡ ብተደጋጋሚ ግዜ ዝኽሰትን ጥርዙ ዝሓለፈ ምቅይያር ኩነታት ኣየርን ምድረበዳነትን፡ ነቶም ኣብ መንጎና ዝርከቡ ድኻታትን ናባዪ ዘይብሎምን ኣሕዋትን ኣሓትን ኣዝዩ ከምዝጎድኦም ተረዲእና ኣብ ምግትኦም ነፍስወከፍ ሰብ ሓላፍነቱ ከልዕል ድሕሪ ጸዊዖም፡ ብዛዕባ ምምካኽ በረድ ንፍቀ ክበባት ዓለምናን፡ ዋሕዲ ማይ፡ ምንጻፍ ወሓይዝቲን ከምኡ’ውን ብዝሒ ፕላስቲካት ኣብ ውቅያኖሳትን ካብቶም ካልኦት ዘይንእሱ ኣዝዮም ሓደገይናታት ክስተታት ከምዝኹኑ ተገንዚብና፡ ኣብ ምስትኽኻሎም ክንጽመድ ይጽንሑለይ ዘይበሃሎም ዓበይቲ ጉዳይት ከምዝኹኑ ሓቢሮም።
ወቕቲ ተፈጥሮ
ቅ.ኣ.ር.ሊጳ.ፍራንቸስኮ ንኣፈጣጥራና ኣመልኪቶም ‘ብምስሊ እግዚኣብሔር ከምዝተፈጠርና ክንዝንግዕ የብልናን’ ድሕሪ`ሎም፡ ዓለም ለኸ ዕለተ ጸሎት ምእንቲ ተፈጥሮ፡ ኣብ ምጅማር ወቕቲ ተፈጥሮን፡ ክሳብ ዕለት 4 ጥቅምቲ በዓል ቅዱስ ፍራንቸስኮስ ዘኣሲዚ ዝቕጽል ተበግሶ ናይ ሓድነት ክርስትያንን ከምዝኾነ ብምግንዛብ፡ ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ኩሎም ኣመንቲ ብዕቱብ ምእንትኡ ክጽልዩን ከስተንትኑን ክሰርሑን ጸዊዖም።
ጸሎትን፡ ኣስተንትኖን፡ ዕዮን
ዘለናዮ ወቕቲ ይብሉ ቅድስነቶም ‘እዚ ወቕቲ’ዚ፡ ብጸሎት ምስ ተፈጥሮ ዘሎና ቅርበት እንገልጸሉን፡ ብኡ ኣቢልና’ውን ንፈጣሪና እነመስግነሉን ግዜ እዩ’ ድሕሪ ምብል፡ ኣብ’ቲ እንገብሮ ጸሎት ‘ፖሎቲካውያንን ሲቪላውያንን መራሕቲ ኣብ’ቲ ጉዳይ ፍሉይ ግንዛቤ ክህልዎም’ ብፍላይ ከኣ እቶም ‘ኣብ ዝቕጽል ኣዋርሕ ኣብ ጭቡጥ ውሳኔ ንምብጻሕ ክጋብኡ ወሲኖም ዘለዉ መንግሥታት ንፕላኔትና ካብ ናይ ሞትን ዕንወትን ናብ ሕንጸትን ሕይወትን ከመርሕዋ’ ኣበርቲዕና ክንጽሊ ጸዊዖም።
ኣብ’ዚ ወርሒ’ዚ እምበኣር ይብሉ ቅድስነቶም ‘ኣብ ኣገባብ ኣነባብራ ሕይወትናን፡ ኣብ ኣመጋግባና ዘሎና ኣረኣእያን ውሳኔን፡ እነህልኾም ነገራት፡ ኣብ ምጓዓዝያ ኮነ ምንጪ ጸዓት ማይ ከምኡ’ውን ካልእ ተመሳሰልቲ ነገራት፡ ከይሓሰብና እንፍጽሞም ጥፍኣታት፡ ብምስትውዓል ክንጥቅመሎም ኣሎና፡ ሎሚ ምጥቃም ጸዓታት ውጽኢት ኣግራብ ኣቋሪጽና፡ ንጹሓትን ዘላቕነት ዘልዎም ጸዓታት ብምጥቃም ዘዋሪ ዝኾነ ቁጠባዊ ኣሰራርሓ ክንሓንጽ ኣሎና ኢሎም።
ኣስዒቦም’ውን ቅዱስ ኣቦና፡ ምስ ከባቢና ከመይ ዝበለ ርክብ ክህልወና ከምዘለዎ፡ ካብ ዓበይቲ ጠቢባን ደቀባት ክንመሃር ኣሎና፡ ልክዕ ከም`ቲ ኣብ ብዙሕ ኩርናዓት ዓለምና፡ መንእሰያት ተባዓት ውሳኔታት ንክውሰዱ ዘቃልሕዎ ዘለዉ ድምጺ፡ ብነብያዊ ስራሕ ናይ ኩሎም ምእመናን ተሓጊዙ፡ ኣብ ህዋ ዝተርፉ ባዶ ቃላት ጥራሕ ዘይኮኑ፡ ሓቀይናን ተግባራዊ መልስን ከምዘድልዮም ሓቢሮም።
ጉባኤ ኣማዞንን፡ ዝጭበጥ ክሊማዊ ውሳኔ ውድብ ሕቡራት ሃገራትን
ቅዱስ ኣቦና ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ ዝቕጽሉ ኣዋርሕ ዝፍጸሙ ክልተ ዓበይቲ መደባት ከምዘለዉ ብምግላጽ፡ ንሳቶም ካኣ እቲ ሓደ ‘ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ጭቡጥ ክሊማዊ ውሳኔ ዝጸድቀሉ ክኸውን እንከሎ፡ እቲ ካልኣይ ከኣ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ጥቅምቲ ብዛዕባ ከባቢ ኣማዞን ዝግበር ሲኖዶስ ጳጳሳትን ከምዝኾኑን ብምንጋር፡ ‘ነዞም ዕድላት እዚኦም ብምጥቃም፡ ንብኽያት ድኻታት ኣሕዋትናን ኣሓትናን ዓለምና ክንሕብስ ኣሎና’ ብምባል ሓሳቦም ደምዲሞም።


text:
ክሳዕ ቀዳሞት ዓሰርተ ዓመታት ናይ ዕሥራ ክፍለ ዘመን፡ ኣብታ ጎሮሮ ሃገርና ኤርትራ ዝኾነት ወደባዊት ከተማ ባጽዕ ዝነበረ ሕዝበ ክርስቲያን፦ ኣምልኮቱ ዝፍጽመሉ፡ ቃለ ወንጌል ዝመሃረሉ፡ ሕፃናት ተወሊዶም ዝጥመቕሉ፡ ምእመናን ሥጋኡን ደሙን ዝቕበሉሉ ቤተ ክርስቲያን ኣይነበሮምን።
ነዚ ዝተረድኡ ማኅበር ደብረ ቢዘን፦ ቤተ ክርስቲያን ንምሕናፅን ሕዝበ ክርስቲያን ንምጥርናፍን ቈሪጾም ተላዕሉ። ኣባት ዓምደማርያም (አበምኔት ደብረ ቢዘን) ነዚ ዓቢይ ሓዋርያዊ ግብሪ እንተ ጀመርዎ እኳ ኣብ ፍጻሜ ከየብጽሕዎ መዋዕለ ዘመን ደሪትዎም ዓረፉ።
ቀጺሎም ኣበምኔት ደብረ ቢዘን መምህር ገብረ ኣምላክ (ብፁዕ ኣቡነ ማርቆስ ጳጳስ ዘኤርትራ) ብማኅበር ተወኪሎም ነዚ ሥራሕ ቤተ ክርስቲያን ንምሥራሕ ዕለታዊ ተግባር ጌሮም “ቤተ ክርስቲያን ዝሥርሓሉ ቦታ (መሬት) ይወሃበና” እናበሉ ናብ መንግሥቲ ምጽሕሓፍ ጀመሩ። ዓቕሞም ዝፈቐዶ ብዘይ ዕረፍቲ’ውን ላዕልን ታሕትን እኳ እንተበሉ ኣብ የብሲ (መሬት) ቦታ ተዋሂብካ ቤተ ክርስቲያን ምሥራሕ ፈጺሙ ዘይከኣል መሰለ።
እቶም ቤተ ክርስቲያን ኣብ የብሲ (ንቁጽ ምድሪ) ከይሥራሕ ዝከራኸሩ ዝነበሩ፦ “እንተ ደሌኹም ኣብ ማእከል ባሕሪ ሥርሑ” ደኣ በሉ። ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ባጽዕ ዝነበረ ሕዝበ ክርስቲያን ብሃይማኖቱ ጽኑዕ ብመንፈሳዊ መንገዱ ቅኑዕ ስለ ዝነበረ፦ “እንቋዕ ደኣ ኣብ ባሕሪ ሥርሑ በሉና እምበር ዘይንሠርሕ” ብምባል ብመሪሕነት መምህር ገብረ ኣምላክ ኣብ 1928 ዓ.ም. እቲ ሥራሕ ብሓፂንን ጣውላን ተጀመረ። ናይ ኵሉ ሰብ ሃይማኖታዊ ስምዒትን መንፈሳዊ ቅንኣትን ትግሃትን እምብዛ ልዑል ስለዝነበረ ኸኣ እቲ ቤተ ክርስቲያን ልክዕ ኣብ 40 መዓልቲ ተዛዘመ። ብስም ቅድስት ድንግል ማርያም ተጸዊዑ ታቦተ ሕጉ ኣትዩ ድማ ኣገልግሎት ክህብ ጀመረ።
መምህር ገብረ ኣምላክ ነዚ ቤተ ክርስቲያን እዚ ምስ ፈጸሙ ድኅሪ ክልተ ዓመት ብፁዕ ኣቡነ ማርቆስ ተባሂሎም ናይ ኤርትራ ቀዳማይ ጳጳስ ኮይኖም ከምዝተሾሙ ይፍለጥ።
ብኸምዚ ኸኣ እዚ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ማእከል ባሕሪ 18 ዓመት ድኅሪ ምጽናሕ “ጊዜ ገቢር ለእግዚአብሔር” ከምዝበሃል ካብ ባሕሪ ዝወፀሉ ጊዜ በጺሑ፡ መሬት ተዋሂቡ ብ1946 ዓ.ም. ሓድሽ ቤተ ክርስቲያን ተሓንፀ። ታቦተ ሕጉ ድማ ካብ ማእከል ባሕሪ ወፂኡ ናብዚ ሓድሽ ቤተ ክርስቲያን ኣተወ። እንሆ ድማ እዚ ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም ቤተ ክርስቲያን ባጽዕ ካብ ዝምሥረት ክሳዕ ሎሚ 65 ዓመት ኣቝጺሩ ኣሎ።
ዓመታዊ ክብረ በዓል ናይዚ ቤተ ክርስቲያን 21 ጥር ዕለተ ዕረፍት ቅድስት ድንግል ማርያም ብምዃኑ ነዚ ዝኃለፈ ታሪኽ እናዘከሩ ካብ ርኁቕን ቀረባን ዝመጹ ሕዝበ ክርስቲያን ብዓቢይ ድምቀት እናኽበርዎ ይነብሩ ኣለዉ።


text:
ንናይ ጳጳሳዊ ናይ ባህሊ ጉዳይ ሓልዮ መማክርት ደቀንስትዮ ኣብ ናይ ቤተ ክርስቲያን ስልጣናዊ ትምህርቲ፥ ቀዳማይ ጉባኤ ኣስተንትኖ ኣብታ “ናይ ወንጌል ሓሴት” ዘርእስታ ሓዋርያዊት ምዕዳን ካልኣይ ጉባኤ ኣስተንትኖ ኣብታ “ይሴባሕ” ዘርእታ ዓዋዲት መልእኽትን፡ ሳልሳይ መዓልቲ ዓውደ ጉባኤ “ሰብኣዊ ሕውነት” ዘርእስቱ ኣብ 2019 ዓ.ም. ኣብ ኣቡ ዳቢ ዝተኸተመ ሰነድ ናብ ዝገበረ ዓውደ ጉባኤ፡ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፥ ኣብ ሓደ ናይ ቤተ ክርክስቲያን ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት መማክርት ደቀንስትዮ ኣብ መዋቕሩ ብምቛም ብዛዕባ ደቂ ኣንስትዮ ዝምልከት ጉዳይ ጥራሕ ዘይኮነ ክንየው ዝብል ደቀንስትዮ ቀንደይና ተዋሳእትን ናይቲ እናማዕበለ ዝኸይድ ባህሊ ተዋሳእትን ክኾና መርሕ መስመር ዘቕርብ ምዃኑ የብርሁ፥
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
“ኣብ መንጐ ቀልብን መንፈሳውነትን ኣብ መንጐ ሓድነትን ብዙሕነትን ኣብ መንጐ ሙዚቃን ሊጡርጊያን ምሕዝነትን ኵላዊ ምትእምማንን ዝብል ሸቶ ዝገበረ ዘተ ምፍጣርን፡ ብዝዓበየ ተሳታፍነት ድምጺ ደቀንስትዮ እቲ ዝሓመመ ዓለም ምፍዋስ” እዚ ኸኣ ናይቲ ዓውደ ጉባኤ ሸቶ ምዃኑ ቅዱስነቶም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ገሊጾም፡ እተን “ደቀንስትዮ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ የንብባን የስተንትናን” ብዝብል ኣርእስቲ ዝተመርሔን ኣብ “ወንጌላዊ ሓሴት” ሓዋርያዊ ምዕዳን ኣብ “ይሴባሕ” ዓዋዲት መልእኽትን ኣብቲ “ሰብኣዊ ሕውነት” ዘርእስቱ ሰነድ ሰፊሕን ዓሚዩቕን ኣስተንትኖ ዝካየደሉ ዓውደ ጉባኤ ከምዝኾነ ዝሓበሩ ልኡኽ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ሚከለ ራቪያርት ኣስዒቦም፥
ብዙሕነት ሃብቲ እዩ
ፍራንቸስኮ ናብተን ተጋባኣያን ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፡ እተን መማክርት ደቀንስትዮ ኣብ ናይ ር.ሊ.ጳ. ናይ ቀረባ ተሓባበርቲ - ኵሪያ ሮማና - ሓዋርያዊ ምሕደራ “ሓድሽ ጽባቔ” እያተን እንክብሉ ገሊጾም፡ ሓደ ናይ ኵሪያ ሮማና ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት መማክርት ደቀንስትዮ ክህልዎ ብዛዕባ ሕቶ ደቀንስትዮ ጥራሕ ብምሕሳብ ዘይኮነ ደቀንስትዮ ናይቲ እናማዕበለ ናይ ዝኸይድ ባህል ቀንደይና ተዋሰእቲ ክኾና ዝብል ሸቶ ዝገበረ እዩ”፡ እቲ መማክርት፥ በተን ኣብ ማሕበራውን ባህላውን ሃይማኖታውን ዓለም ዝዓያን ዘገልግላን ሕድ ሕድ ብምክብባር ብሓባር ምዕያይ ዝብል ሓሳብ መርሕ ዝገበረ እዩ፡ ምእንቲ’ዚ ኣብ ዘተ ናይ ሓባርን ዘሰማምዕን ነጥብታት ንምልላይ ብሓባር ኣብ ብዙሕነትን ዝዓያ ከምዝኾና ቅዱስነቶም ኣብ መልእኽቶም ከምዘብርሁ ኣፍሊጦም።
ናይ ቅድስቲ ኢልደጋርዳ መርሕነት
ናይዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ርክብ ቅድስቲ ኢልደጋርዳ ዘቢንገን ኣብ 2012 ዓ.ም. ኣብ ቤተ ክርስቲያን ሊቕነት ዝተኣወጀላ እተሰንዮ እዩ እንክብሉ ቅዱስነቶም ኣብ መልእኽቶም ጠቒሶም፥ “ስነ ምርምራዊ ፍልጠትን መንፈሳውነትን ዘዋህድ’ ቅድስቲ ኢልደጋርዳ፥ ንደቂ ተባዕትዮ ዛዕባ ደቀንስትዮ ክፍልጡን ከስተውዕሉን ክርድኡን ትምህር፡ ንደቂ ተባዕትዮ ጥራሕ ዘይኮነ ንደቀንትዮ እውን፡ ከምቲ ቅዱስ ፍራንቸስኮ ንናይ ፍጥረት ጉይታን ፈጣርን ኣብ ፍጥረትን ዝውድስ፡ እዚ ውዳሴ እዚ ኸኣ ጥበብ ወይ ስነ ምርምር ጥራሕ ዘይኮነ ሊጡርጊያ እውን እዩ፡ ቅድስቲ ኢልደጋርዳ ኣብቲ ደቀንስትዮ ክመሃራን ናብ ቤተ መጻሕፍት ክኣትዋን ኣብ ዘይፍቀደለን ኣብ ዝነበረሉ እዋን ነዚ ማሕበራዊ መቑሕዚ እዚ ከምዝበተኸቶን እዚ መማክርት ደቀንስትዮ ዳርጋ ከም ቅድስቲ ኢልደጋርዳ እዩ ክትብሎ ይከኣል፡ ኣብ ማሕበራውን ባህላውን መዳይ ኣስተዋጽኦ ንሰላም እዩ` ምኽንያቱ ደቀንስትዮ ኣቑሳል ናይ ምፍዋስን ምምሓርን ዕርያን ጸጋ ዝተዓደላ እያተን” ከምዝበሉ ራቪይርት ሓቢሮም።
ፍሱህ ኵዋኔ ደቀንስትዮ
“ኣብ ናይ ድሕነት ታሪኽ - ይብሉ ቅዱስነቶም ኣብ መልእኽቶም - ሓንቲ ጓለንስተይቲ ነቲ ቃል ኣአንገደት፡ ሎሚ እውን ደቀንስትዮ እያተን ኣብቲ ጸላም ለይቲ ነቲ ሞት ዝሰዓረ ንኽጽበያን ንኸበስራን ናይ እምነት ብርሃን ዝዕቅባ፡ ናይ ጓለንስተይቲ ፍሱህ ኽዋኔ ኣብ ክልተ ተግባር ዝቖመ እዩ፥ ኣብ እንገዳን ምብሳርን፡ ፍጥረት ኣብ ምክንኻን ቅኑዕ ዝኾነ ዓለም ኣብ ክዋነኡን ኣብ ምክብባርን ብዙሕነት ኣብ ምኽባርን ዝጸንዔ ዘተ ኣብ ምርግጋጽ ደቀንስትዮ ዓቢይ ግደ ኣለወን፡ ደቀንስትዮ ናይታ ናይ እትወጽእ ቤተ ክርስቲያን ናብ ምስማዕን ኣቃልቦን ንድኻታትን ኣብ ቤተ ኣብ ዝዓያሉ ዝተፈላለየ ማሕበራዊ ጽፍሕታት ፍትሒ ዘነቓቕሓ እያተን” ምስ በሉ ናይ ሰላምን ሕዳሴን ኣብሰርቲ ክትኾና እላበው እንክብሉ መልእኽቶም ከምዘጠቓለሉ ራቪይርት ሓቢሮም።


text:
ኣገዳሲ ትዕዝብቲ ኣብዚ ናይ ቀረባ እዋን ዑደታት
ተጋዳላይ ተወልደ ገብረስላሴ
ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ፡ ኣብ ዋሺንግቶን ዲሲ፡ ኣትላንታ፡ ሲያትል ከምኡውን
ብዕለት ሰነ 24 2007 ኣብ ከተማ ቦስቶን፡ ዝተኻየደ ሰፊሕ ህዝባዊ ኣኼባታት፡ ኣገዳስነቱን ውጽኢቱን ፍሉይ ኣተኵሮ ክግበረሉ ዝግባእ ኰይኑ ይስምዓኒ።
ብመሰረቱ እዚ ኣኼባታት’ዚ ዝተኻየደሉ ህልው ኵነታት ክንርኢ እንኰሎና፡ ስርዓት ኣስመራ ኣብ ናይ ስለያ ትካላቱ ጥራይ ተንጠልጢሉ፡ ፖለቲካዊ ዕርቃኑ ብውሽጥን ብደገን ሰብ ኣስደሚሙ፡ደጋፊኡ ዝጸንሐ ዘበለ ንዕኡ ጠንጢኑ፡ ኣንጻሩ ክዕጠቕን፡ እንተገደደ ከኣ ደገፉን ኣገልጋሊነቱን ክስሕብ ኣብ ዝጓየየሉ ዘሎ እዋን
ብሓደ ሸነኽ ክኸውን እንከሎ፡ ምስቲ ኹሉ ውረድ ደይብ ናይ ጸገማቱ፡ እቲ ጠርናፊ ጽላል ናይ ተቓውሞ ዝዀነ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን ኤርትራ፡ ኣብ ቃልሲ ናይ ተቓውሞ ዓይነታዊ ለውጥን ተስፋን ከምጽእ ካብ ማንም ዝሓለፈ ግዜ ንላዕሊ ትጽቢት እንዳተገብረሉ እንከሎ፡ ኣብቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ 2ይ ጉባኤኡ ዘጓነፎ ጸገማት፡ ኒሕን ንያትን ናይ ኩሉ ሓርበኛዊ ወዲ ሃገር ዘጕደመን ተስፋ ዘቝረጸን ሃዋህው ሰፊኑ እንዳሃለወ ኢዩ ተኻይዱ።ብተወሳኺ ብዛዕባ’ቲ ኣብ 2ይ ጉባኤ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን ኤርትራ ዝተረኽበ ኵነታት፡ ብዙሕ ካብቲ ብመራኸቢ ብዙሓት ይኹን ብኣኼባታት ክውሃብ ዝጸንሐ ሓበሬታታት፡ ነቲ ዝነበረ ሓቀኛ ኵነታት ኣብ ምንጽብራቕ ይኹን ቅኑዕ ገምጋም ኣብ ምሃብ ምሉእነት ዝጐደሎን ነቲ ዝተሃስየ ናይ ቃልሲ ስምዒትን ተስፋን ምቝራጽ ዘይጽግን ኰይኑ ምጽንሑ ብሩህ ነገር ኢዩ ጸኒሑ።
ተጋዳላይ ተወልደ ገብረስላሴ ዘካየዶ ኩሉ ኣኼባታቱ ዕውትን እፍራይን ምንባሩ ብሰፊሑ ክግለጽ ይከኣል።ብፍላይ ኣብ ከተማ ቦስቶን ዝተኻየደ ኣኼባ፡ ካብቲ ዝተገመተ ንላዕሊ ህዝቢ ምርካቡ፡ እቲ ኤርትራዊ ናይ ኣየናይ ፖለቲካዊ ወይ ውድባዊ እምነት ዝንባሌ ኣለዎ ብዘየግድስ፡ ነቲ ሓቀኛ ኵነታት ንምፍላጥ ዘለዎ ጽምኢ ንምርዋይ ዘርኣዮ ትግሃት። ቦስቶንን ከባቢኡን ብዙሓት ዝተማህሩ ኤርትራውያን ከምኡውን ገዳይም ተጋደልቲ ዝርከብዎ ኣገዳሲ ናይ ቃልሲ ቦታ
ምዃኑ ብብዙሓት ውድባት ተዘንጊዑ ዝጸንሐ ይመስል። ብመሰረቱ’ውን እዚ ቦታ’ዚ
ናይ ኤርትራውያን ንናጽነት ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ማእከላዊ ቦታ ኰይኑ ዝጸንሐ ኢዩ።
እቲ ንትምክሕትን ጽበትን ኰነ ካልእ ምስ ህዝባዊ ሓልዮት ይኹን ዲሞክራሲ ዘይተኣሳሰር ውልቃዊ ወይ ጕጅለኣዊ ጠቕምታት ላዕልን ታሕትን ምባል፡ መፍትሒ ናይ ሃገራዊ ሽግራትና ዘይኰነስ መናውሒ ናይቲ ክትዛረበሉ ዘስደምም ሽግራት ህዝብናን ሃገርናን ምዃኑ፡ ኣብ ዝተወደበ ይወደብ ኩሉ ዘስተብህለሉ ዘሎ ይመስል።ምልክት ናይ ጽቡቕ ተስፋ ምዃኑ ይርድኣኒ
ብመሰረቱ እቶም ነዚ ዝተኻየደ ዕውት ኣኼባ ንኽግሃድ ዘይተቘጠበ ጻዕርታትን ተወፋይነትን ዘርኣዩ ኣባላት ጨንፈር፡ ከምኡውን እቲ ኹሉ ዝተረኽበ
ኣኼበኛ ዘርኣዮ ሰናይ ኣቀባብላን ተሳትፎን፡ ነቲ መንገዲ ቅኑዕ ቃልሲ ኣብ ምልላይ ይኹን ምስዓብ ክሳብ ክንደይ ትግሃት የርኢ ከምዘሎ ዘንጸባርቕ ይመስለኒ።
ብልክዕ’ውን ተጋዳላይ ተወልደ ኣብ ዝህቦ መግለጺታቱ ይኹን ዝምልሶ ሕቶታት ዕምቘትን ስፍሓትን ብዝተሰነየ ኣገባብ ብንጹህ ቅንዕና ናይ ሃገራዊ ዲሞክራሲያዊ ሕልናን ተመኵሮን ስለዘሰንዮ ብዓይነታዊ መዐቀኒ ኣብ ማንም ኣኼባታት ዝርከብ ሓበሬታን ርእይቶን ስለዘይኰነ፡ ንኣቓልቦ ናይ ብዙሓት ኣኼቤኛታት ዝማረኽ ኢዩ ነይሩ እንተተባህለ፡ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ኣይኰነን።
ብዙሓት ግዱሳት ኤርትራውያን ካብ ቦስቶንን ከባቢኣን፡ ምሁራት፡ ናይ ቀደም ተጋደልቲ፡ኣባላት ውድባት ከምኡውን ብዙሓት ደቀ-ኣንስትዮ ዝተሳተፍዎ
ኣኼባ፡ሕቶታት ወይ ዘይበርሀ ነገራት ኣሎኩምዶ እንዳተባህለ ብምሉእ ምትዕግጋብ
ዝተዛዘመ ትምህርታዊ ኣኼባ ምንባሩ ዝዝከር ኢዩ።
ኣብ መወዳእታኡ፡ ተጋዳላይ ተወልደ ኣብ ጽባሕ መዓልቲ ኣኼባ ክምለስ ስለዝነበሮ፡ ነቲ ብዙሓት ግዱሳት ኤርትራውያን ክዘራርብዎ ዝነበሮም ድሌት ከማልእ እኹል ግዜ ዘይምርካቡ እንዳሓዘነ፡ ንመጻኢ እኹል ግዜ ዝረኽበሉ መደባት ክሰርዕ ተስፋ ከምዘለዎ ብምሕባር ተሰናበቶም።
ብሳግማዊ
12-07-07
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1090


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ከተማ ሞያሌ ዝተፈፀመ ቕትለት ብጌጋ ተፈፂሙ ዝብል እምነት ከምዘይብሉ ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ፍትሒ ክልል ኦሮሚያ ገሊፁ።ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ብወገኑ ዓለም ነዚ ከውግዞ ይግባእ ኢሉ’ሎ።
ናይ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት ኮሚሽን ብወገኑ ቅድሚ ሎሚ ዝተፈፀሙ ጉዳያት ሪፖርት ኣዋዲዱ ከምዘዳለወ ብምግላፅ ተፀዋዕነቱ ንፓርላማ ስለዝኾነ ንምቕራብ ይፅበ ከምዘሎን ብዛዕባ’ዚ ናይ ሎሚ እውን ምፅራይ ከምዝካየድን ገሊፁ’ሎ።
ቀዳም 1 መጋቢት 2010 ዓ.ም ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዞባ ቦረና ወረዳ ሞያሌ ከተማ ሸዋበር ኣብ ዝተባህለ ቀበሌ ብኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ብዝተፈፀመ መጥቓዕቲ 10 ሰባት ተቐቲሎም ካልኦት 11 ሰባት ድማ ምቑሳሎም ይዝከር።
ኮማንድ ፖስት ኣዋጅ ህፁፅ እዋን ብጌጋ ሓበሬታ ነቲ መቕተልቲ ከምዝፈፀሞ ገሊፁ’ዩ።
ሓላፊ ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ቤት ጽሕፈት ፍትሒ ክልል ኦሮሚያ ኣቶ ታዪ ደንዳኦ ነዚ ኣይተቐበሉዎን።
“ብእምነት ቢሮና እዚ ጌጋ እዩ ኢልና ኣይንኣምንን።ምኽንያቱ ኣብቲ ከባቢ ዝነበሩ ሰባት ዘይትዓጥቁ እዮም፤ቀትሪ እውን እዩ፤ለይቲ ኣይኮነን።መን እንታይ ከምዝሓዘ ብግልፂ ምርኣይ ይክኣል ነይሩ።…ኣብ ልዕሊ ዘይትዓጥቑ ሰባት ስቕ ኢልካ ምትዃስ ፈፂሙ ጌጋ ክኸውን ኣይክእልን።…ገሊኦም ምስ ወደቑ ብሰለስተ ጥይት ዝተቐትሉ እውን ኣለው።እዚ ኮነ ተባሂሉ ዝተፈፀመ እምበር ፈፂሙ ጌጋ እዩ ኢልና ኣንኣምንን።”
ንሶም ብተወሳኺ ኣብታ ከተማ ዝኾነ ይኹን ዕግርግር ኣይነበረን እውን ኢሎም።
ብቕድሚ ትማሊ ሰንበት ንመንግስታዊ መራኸቢ ብዙሃን መግለፂ ዝሃቡ ተወካሊ ሰክረታሪያት ኮማንድ ፖስት ሌተናል ጀነራል ሓሰን ኢብራሂም ናብ ኢትዮጵያ ሰሊኹ ይኣትው ነይሩ ንዝተባህለ ናይ ኦነግ ሓይሊ ንምጥቓዕ ብዝብል ብዝተጋገየ መረዳእታ ነቲ ተግባር ዝፈፀሙ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ክሕተቱ እዮም ኢሎም።
ሰራዊት ኣብ ከምዚ ዝበለ ዕግርግር ተልእኹኡ ዝፍፅመሉ መምርሒ ከምዘሎን ነዚ ዘይተኸተለ ስጉምቲ ከምዝተወስደን ኣብዚ ዝተሳተፉ ኣዛዚ ሰራዊት ሓዊሱ ካብ ሓሙሽተ ዘይበዝሑ ኣባላት ሰራዊት ዕጥቂ ብምፍታሕ ኣብ ቁፅፅር ውዒሎም ምርመራ ምጅማሩን ገሊፆም።
“ኣብ ሰራዊትና ከምዚ ዝኣመሰለ ጌጋ ክፍፀም ከሎ ናይ ዲሲፕልን ወይ ወታደራዊ ዝኾኑ ገበናት ክፍፀም ከሎ ዝፃረየሉ መስርሕ ኣሎ።ድሕሪ ምርመራ ኣብ ወታደራዊ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም ፍርዲ ዝረኽብሉ ኩነታት እውን ኣሎ።ስለዚ እቲ ጉዳይ ዝፃረን ተፃሪዩ ስጉምቲ ዝውሰድን እዩ ክኸውን።”
ሓላፊ ጉዳያት ኮሚንኬሽን ቤት ጽሕፈት ፍትሒ ኣቶ ታየ ግን ገበን ዝፈፀሙ ጥራሕ ዘይኮኑስ ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ ብሕጊ ክሕተቱ ከምዘለዎምን ብጌጋ እዩ ተባሂሉ ዝተወሃበ መግለፂ እውን ዘሕዝን ስለዝኾነ ይቕሬታ ክሕተት ኣለዎ ኢሎም።
ኣብ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ንጉዳይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝከታተሉ ኣቶ ፍስሃ ተክሌ እቲ መቕተልቲ ብጌጋ እዩ ተፈፂሙ ዝብል ተቐባልነት የብሉን ይብሉ።
“እዞም ዝተቐትሉ ሰባት ዕጥቒ ዝሓዙ ኣይነበሩን።ምስ ሓይልታት ፀጥታን ወታደራትን ብዝኾነ ይኹን መለክዒ ኣብ ስሓቦ ጉተቶ ዝኣተው ኣይነበሩን።ብጌጋ እውን እንተኾነ ስለምንታይ ይቕተሉ?እዞም ሰባት እዚኦም ኣብ ፈቐዶ መንገዲ እዮም ተቐቲሎም።”
ብተወሳኺ ኣቶ ፍስሃ ኣባላት ኦነግ ዋላ እንተኾኑ እውን ስቕ ኢልካ ኣይቕተልን ኢሎም ።
ናይ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት ኮሚሽን ናይ ኢንፎርመሽንን ኮሚኬሽንን ዳይረክተር ኣቶ ደምሰው በንቲ ቤት ፅሕፈቶም ናይ ቅድሚ ሎሚ ጉዳያት ኣፃሪዩ፣ፀብፃብ ኣዳሊዩ ከምዝርከብን ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኣቕርብ ኣብ ዝብለሉ እዋን ከምዘቕርብን ገሊፆም።እዚ ናይ ሎሚ እውን ከምዘፃረ ወሲኾም ገሊፆም ኣለው።


text:
ዝኽሪ ጀጋኑ ተቃለስቲ ኤርትራ 18 መስከረም 2021 !
ዝኽሪ ጀጋኑ ተቃለስቲ ኤርትራ !
18 መስከረም 2021
ቅድሚ 20 ዓመታት ላዕለዎት ሓለፍቲ ህግዲፍ፡ ሚኒስትራትን፡ጋዜጠኛታትን ብጅምላ ዝተኣሰሩላ ቅንያት ወርሒ መስከረም 2001 ፡ ቅድሚኡ ኣብ ዝተፈላልየ እዋን ካብ ጎረባብቲ ሃገራት ተጨውዮም ዝተኣሰሩ ተጋደልትን ዝዝከሩላ ዕለት እያ። እዚ ከቢድ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ሓደጋ ህዝብናን ሃገርናን ንዝሓለፎን ዝሓልፎ ዘሎና ጽንኩር ኩነታት ዘመስክር ኮይኑ፡ ተስፍኡን ትጽቢቱን ማሕዲግዎ፡ ኣብ ሰንፈላልን ሻቕሎትን ክነብር ገይርዎ እዩ። ዝተመንዘዐ ክብረታቱ ተስፋታቱ ክምለስ ሰላም ከውሕስ ንቃልሲ ይዕድም።
ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ህዝቢ ዝወርድ ግፎዒ፡ ኣብ ልዕሊ ፖለቲካውያን ናይ ሕልና እሱራት ዝፍጸም መግለጺ ዘይርከበሉ መስፈር ኣልቦ ጭካነን ውርደትን ንማንም ፍጡር ወዲ ኣዳም ዘሕዝን ኣዝዩ ዘተሓሳስብ ጉዳይ እዩ። እዚ ትዕዝብቲ ፡ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ኤርትራ፡ ቤተ ሰብ፡ ኣሕዋትን ኣሓትን፡መሓዙት ኣዕሩኽ፡ መተዓብይቲ መቃልስቲ ክፍጸም ኣንከሎ፡ ካብ ምሕዛንን ምስቑርቛርን ሓሊፉ፡ ግፍዒ ንዝፍጽም መላኺ ስርዓት ንምውጋድ ብመደብ ፡ብስሩዕ ኣገባብ ቃልሲ ምግጣም ሓሊፉ ካልእ ኣማራጺ ክህሉ ኣይክእልን።
ይኹን እምበር ፍትሕን ሕግን፡ ሰላም ራህዋ ዝሰፈና ብፖለቲካ ዝተረጋግአት ሃገር ኣብኣ ዝነብር፡ ቅሱን ሕብረተ ስብ ንምህናጽ ኣብ ዝካየድ ቃልሲ እንተኾነ መቑጸሪ ዘይብሎም ዕንቅፍታት፡ ጸኒሖምን ኣለዉን። ብቀዳማይ ደረጃ ኣለናልካ ዝብሉ ዝባኖም ቀሊዖም ንምልኪ ዝውዱስን ዘጣቕዑን ኣብ ስደት ዝርከቡ ህግደፋውያን ንመላኺ ስርዓት ብምድጋፍ፡ ኣብ ብርሰታት ታሪኽ ህዝብን ሃገርን ክዋስኡ ጥራሕ ዘይኮነ ንደምበ ተቃውሞ ንምዕጋት ዘካይድዎ ወፍርታት ጸለመን ክስን፡ ዕንቅፋታትን መወዳእታ የብሉን። ብዘይካ ዝተባህሎም ዝፍጽሙን ነተን ክዛረቡለን ዝፍቀዳሎም ከዳዕ፡ ዕሱብ ፡ወያነ ዝብላ ከም ፓፓጋሎ ዝደጋገማ ቃላት’ውን ኳ ብዘዕግብ ክገልጹን ክትንትኑን ዘይክእሉ፡ ኣብ ሕሉፍ ታሪኽ ዝነብሩ ከኣ እዮም። መርኣያታት ህዝብን ሃገርን፡ፍትሕን ሕግን፡ ሰላምን ራህዋን፡ ቅሳነትን ርግኣትን፡ ምዕሩይ ማሕበራዊ ፍትሒ ክርድእዎስ ይትረፍ ሓሲበሙሉ ዘይፈልጡ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰል ገዛእ ርእሶም ረጊጾም ጥራሕ ዘይኮኑ፡ ትሕቲ መሬት ቀቢሮሞ ዝኸዱ እዮም። እዚ ከኣ ንፍትሓዊ ቃልስና ዓብይ ዕንቅፋት ኮይኑ ጸኒሑ።
ኣብ ደምበ ተቃውሞ እውን ኣንጻር ምልኪ ኣብ ዝካየድ ቃልሲ ደገፍ ተረኺቡ ዝብሉ ብዙሓት ጨለታት ህዝብና ብኣውራጃውን ዓሌታውን ብምፍልላይ ስራሕና’ሎም ዝተተሓሓዝዎ፡ ንቃልስን ተቃለስትን ተስፋ ዘቁርጽ፡ ዘዳኽምን ዘልምስ ቢሂላታት ክዛረቡ ውዒሎም ይሓድሩ ምጽንሖም’ዩ። ህዝቢ ኤርትራ ብህግዲፍ ዝወርዶ ዘሎ ግፍዕታት ከይኣኽሎ፡ ኣብ ውሽጢ ደላይ ፍትሒ ተኾዲሞም ከጸልሙን ክኸሱን ዝጸንሑ ንመንኮርኮር ቃልሲ ማሕለኻ ኣጻዊዶም ንድሕሪ ክምልስዎን ህዝብና ክጠራጠርን ዝሰርሑ ውሑዳት ኣይኮኑን።
እዚ ክብል እንከለኩ ድኽመት ደምበ ተቃውሞ ንምሽፋን ዘይኾነ ፡ብኣንጻሩ ንዘሎ ጉድለታት ብምእራም ሓደ ሸነኽ፡ ኣብቲ ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ንዝካየድ ቃልሲ ምሕያልን ብሓድነት ኣረኣእያ ደው ኢልካ ብምግጣም፡ ክንዓቅ ንዘይብሉ ኣሉታዊ ኣፍራሲ ዓንቓፊ ተግባራትን፡ ክልተ ጫፋት ማለት ህግዲፍን ጋንታ ፈላለይትን ብምውጋድ፡ ስትራተጂ ፖሊሲታት መደባት ሓንጺጽካ ብሓደ ዕላማ ሓድነት ንቅሎ ሓርነት ምድላው ምግስጋስ እዩ።
ጀጋኑ ሓርበኛታትና ንልዕሊ 20 ዓመት ኩሉ መሰላት ሰብኣውነት ተሓሪምዎም ኣብ ስቃይ ንዝርከቡ ንምድሓን፡ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ከርተት ዝብል ዘሎ ምዑት ተቓላሳይ ህዝብና ዳግማይ ኮምፓስ ኣተሓሳስብኡ ዘማዓራርየሉን፡ ታርጌቱ ዘነጻጽረሉን እዋን እዩ፡።
ብሰንኪ ኣብ ከባቢና ዝተባርዐ ኵናት፡ ዝፈጠሮ ዝተፈላለየ ኣረኣእያን ንጉዳይ ኣፈታትሓ መስርሕ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ኣደብዚዝዎ ይርከብ። ካብዚ ዞባውን ውሽጣውን ጉዳያት ዝተበገሰ ግርጭትታትን ኵናትን ኣብ ህዝብን ንብረትን ዘውረዶ ዕንወት ንምልቃቕ ከኣ ሓደ ስትራቲኻዊ ጠመተ ዘለዎ ፍታሕ ንምርካብ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ኣማራጺ ዘይብሉ እንኮ ብሓድነቱ ክተኣማመንን ግድነት ኣብ ስምምዕ ክበጽሓሉ ዘለዎ ጉዳይ እዩ።
ጉጅለ 15 ይኹኑ ፡ ካብ ጎረባብቲ ሃገራት ተጨውዮም ኣብ ዘይተፈልጠ ማእሰርቲ ሂወቶም ከንቶ ዘሕልፉ ዘለው፡ ንፍትሓዊ ፍርዶም፡ ትጽቢቶም፡ተስፋታቶም ኩሉ ካብ’ቶም ሰብ ወነንቲ ታሪኽ፡ ሰብ ተስፋ መጻኢት ኤርትራ፡ ወገን ቅኑዕ ቃልሲ ደቂ ሃገር ኮይኑ፡ ካብቲ ክልተ ጫፋት ማለት ህግዲፍን ፈላለይት ንእከይ ተግባራቶም ስዒሩ ኣብ ሓደ ሓባራዊ ዕላማ ብሓይሉ ጠጠው ብምባል፡ ንብርሰትን ጥፍእትን ዝኾነ ኣተሓሳስባታት ዝምንጩ ምሩዝ ሃቦብላ ንፋስ ነፍሱ ተኸላኺሉ መደባቱ ከዕውት ክቃለስ ይግባእ።
ዘለኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ንስውኣትና
ኣንቶንዮ ተስፋይ
18 መስከረም 2021


text:
Radio Erena: 20 June 2021
20 ሰነ መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ኣብ ውሽጥን ወጻኢን ብዝርከቡ ኤርትራውያን ትዝከር ኣላ።
እዛ ህዝቢ ኤርትራ ምእንቲ ናጽነት ሃገሩ ዝኸፈሎም ውሉዳቱ ዝዝክረላ ዕለት፣ ሕድሮም ንምትግባር እውን መብጽዓኡ ዘሐድሰላ ዕለት ኮይና ኣላ።
ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ኤርትራውያን፣ ‘ንሰማእታትና ክብሪ፣ ንስራሕ ብግብሪ’ ብዝብል ቴማ ዝዝክሩዋ ዘለዉ እዛ ዕለት፣ መብጻዓ ጥራይ ምእታው ዘይኮነ፣ ሓሳብ፣ መደብን ግብርን ብሓንሳብ ክሳነ ከምዘለዎ የዘኻኽሩ።
ሕድሪ ሰማእታት ኤርትራ ገና ኣይተተግበረን ዝብሉ ዜጋታት ብወገኖም፣ እዚ ኣብ ስልጣን ዘሎ ስርዓት፣ ንሰማእታት ደቂ ህዝቢ ክጽውዕን ዝኽሪ ክገብርን፣ ሞራላዊ ብቕዓት ከምዘይብሉ፣ ንኩሉ ሕድሪታቶም ረጊጹ ሃገር ናብ ፍጹም ምብዳም ኣአንፊቱዋ ከምዘሎ ይገልጹ።
ህዝቢ ኤርትራ፣ ናጽነት ሃገሩ ንምርግጋጽ፣ ኣንጻር ባዕዳውያን መግዛእታትን ተኸታተልቲ ስርዓታት ኢትዮጵያን ገጢሙ፣ ብሉጻት ደቁ ከፊሉ እኳ እንተኾነ፣ ብዘተን ልዝብን ክዓርፍ ዝግብኦ ዶባዊ ግጭት ተላዒሉ ዳግማይ ናብ መስዋእቲ እዩ ኣምሪሑ።
ብሰንኪ መንግስቲ ኤርትራ ዝኽተሎ ዘሎ ሕሱም ኣካዪዳ፣ ኣብ ሃገሩ ምንባር ዝሰኣነ ህዝቢ’ውን ኣብ ጉዕዞ ስደቱ ዝሓልፎ ዘሎ መስገደል ሞትን ስቓይን ንምሕጻርን ሕድሪ ሰማእታት ንምትግባርን፣ ኩሉ ብሓባር ክሰርሕ ትጽቢት ደላዪ ፍትሕን ደሞክራስን ምዃኑ ከካብ ቦትኡ ዝበጽሓና ዘሎ መልእኽታት የነጽር።


text:
ኣብ ኤርምያስ 3=14-15 ጎይታ ከምዚ ክብል ተስፋ ሂቡ ኣሎ "ኣቱም ጠለምቲ ደቂ፡ ኣነ ጐይታኹም እየ፡ ከካብ ከተማ ሓደ፡ ከካብ ስድራ ቤት ክልተ ኣምጺኤ ናብ ጽዮን ከእትወኩም እየ፡ በእምሮን ብምስትውዓልን ከም ልበይ ገይሮም ዚጓስዩኹም ጓሶት ከኣ ክህበኩም እየ እሞ፡ ተመለሱ፡ ይብል እግዚኣብሄር" ።
"ጽዮን" ንሓቀኛ ህያው ቤተ ክርስትያን ኣምላኽ ይውክል። እግዚኣብሄር ንሓደ ካብ ከተማ ንኽልተ ካብ ቤተሰብ ናብ "ጽዮን" የምጽእ እዩ።ከምእ'ውን ናብ ጽዮን ምስ መጻና ናብታ ጎይት ዝሃንጻ ዘሎ ቤተ ክርስትያን ንሱ ተስፋታት ሂቡ እዩ ኣብኡ " ከም ልቡ ገይሮም ዚጓሲና ጓሶት ከም ዝህበና" ብፍልጠት ገዛእ ርእሱ ዝምጉቡና ፍልጠት መጽሓፍ ቅዱስ ጥራይ ዘይኮነ፥ ኣስተምህሮታቱ ጥራይ ዘይኮነ መንገድታቱ ክንርዳእ ዝገብሩና።
ሓደ ቀዳማይ መለለይ ምልክት ናይ እግዚኣብሄር ሓቀኛ ቤተ ክርስትያን እዚ እዩ " ጓሶት ድድሕሪ ልቢ ኣምላኽ ዝስዕቡ ኣለውዋ "።
እግዚኣብሄር ፍቕሪ እዩ ፥እቲ ቀዳማይ ባህሪ ፍቕሪ ኽኣ ናይ ገዛ ርእሳ ኣይትደልን እያ። ስለዚ ጓሶት ድድሕሪ ልቢ ኣምላኽ ዝስዕቡ እቶም ናይ ገዛእ ርእሶም ዘይደሊዩ እዮም። ከምዚኦም ዓይነት ጓሶት ናይ ዝኾነ ሰብ ገንዘብ ወይ ክብሪ ኣየናድዩን እዮም።ንሰብ ክሕጉሱ ወይ ክምስጥዎ ኣይደሊዩን እዮም።ኣብ ክንድኡ ንኣመንቲ ክሃንጹን ምእንቲ " ምሉኣት ገይሮም ኣብ ቅድሚ ክርስቶስ ከቕርብዎም" (ቆሎ 1=28)።ኣብ ዝኾነ ቦታ እግዚኣብሄር ከምዚ ሃረርታ ዘለዎ ሰብ ኣብ ዝኾነ ከተማ ወይ ዓዲ ኣብ ዓለም ክረክብ እንተ ኽኢሉ ንሱ ቤተ ክርስትያን ክሃንጽ እዩ።
በቲ ካልእ ወገን ክኣ ኣብ ብዙሕ ጉዳይ ናይ ኣመንቲ ሪኢና ኢና እቶም ናይ ሃይማኖት ቀንዲ መንገዲ ሓዲጎም "ናይ ሓድሽ ኪዳን ኣቃውማ " ዝደለዩ ቅኑዕ ዝኾነ ኣስተምህሮ ዘለዎም ኮይኑ ግን ገንዘብ ዘፍቅሩን ናይ ገዛእ ርእሶም ዘነዳዩ እዮም ፥ከምዚ ክነሶም ግዳ ኣካል ክርስቶስ ይሃንጹ ከም ዘለዉ ገይሮም ይሓስቡ። ይሓስቡ።ዕግርግርን ሕንፍሽፍሽን ኩሉ ግዜ ውጺኢት ናይ ዕዮታቶም እዩ። እቲ ኣብ መወዳእታ ብዕዮታቶም ዝሃንጽዎ ኽኣ ኩሉ ግዜ ባቢሎን እዩ።
እግዚኣብሄር ናይ ገዛእ ርእሱ ዘየናዲ ሰብ ምስ ረኸበ ጥራይ እዩ ጎይታ እታ ሓቀኛ ቤተ ክርስትያን ክሃንጽ ዝኽእል።ሓደ ሰብ ከምዚ ዓይነት ልቢ ኣምላኽ ዘተሓሳሰቦ ንህዝቡ ዘካፍል፥ ኣዚዩ ዝያዳ ዕዙዝን ክቡርን እዩ ካብ ኣሽሓት ኣመንቲ ናይ ገዛእ ርእሶም ዘናድዩ።
ጓሳ ድድሕሪ ልቢ ኣምላኽ እትስዕብ ክትከውን መስዋእቲ ዘይሙችነት፥ስቅያትን ዝሓቖፈ እዩ።እዚ ማለት ክትስቀ ብሰባት ጌጋ ክርዲኡኻ ፥ተቓውሞ ፥ባጫ ፥ምጽላም ስምካ ብሓጎስ ምቕባል ማለት እዩ ።ግዳ ከምዚ ዓይነት ጓሳ ብናይ ገዛእ ርእሳ ዘይትደሊ ሰበይቲ ተባሪኹ እንተ ድኣ ኮይኑ ፥ስለዚ ገዝኦም ንጎያት ንሱ ዝደለዮ ክገብር ክፉት እዩ። ሽዑ እግዚኣብሄር ብህይወቶም ገይሩ ክሰርሕ ዝኽእል ደረት የብሉን።
ብዛዕባ ምእካብ ሰባት ኣይኮንኩን ዝዛረብ ዘለኹ።ቁጽርታት ምልክት ናይ እግዚኣብሄር በረኸት ኣይኾነን።ብዙሓት ኣዚዮም ፍሉጣት ካልትስ(cults) ናይ ስሕተት እምነታት ካብ ዝኾነ ሰብ ንላዕሊ ሰብ ይእኩቡ እዮም። እዚ ዋላ ሓንቲ ኣየረጋግጽን እዩ።ሕጂ ዝዛረቦ ዘለኹ ብዛዕባ ዓይነት ምህናጽ ኣካል ክርስቶስ ኣብቲ ነፍሲ ወከፍ እቲ ኣባል ብውልቁ ናብ ፍልጠት ኣምላኽ ዝመጻሉ እዩ።
ብዘይ ከምዚ ዓይነት ዕቤት ዝኾነ ጉጁለ ቦታ ኣብቲ ሓደ ዓይነ ስውር ንቡዙሓት ዓይነ ስውራት ሰባት መሪሑ ናብ ጉድጓድ ምእታው ማለት እዩ ። ኩሉ ናይ ጸሎት ኣኼብኦም ናብቲ ጉድጓድ ክኸውን እዩ ፥እቲ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱሶም ናብቲ ጉድጓድ ክኽውን እዩ፥ ጉባኤታቶም 'ውን ናብቲ ጉድጓድ ክኸውን እዩ !።
ኣብ ዘመን የሱስ ፥ንሱ ቁልሕ ኢሉ ዙሪኡ ተመልከተ እቶም ሰባት ከም ጓሳ ዘይብለን ኣብጊዕ ፋሕ ኢሎም ሪኢዎም።ሎሚ'ውን ልክዕ ከምዚ ሓደ ዓይነት እዩ።
እቲ ዝዓበየ ኣድላዪ ኣብ ኩሉ ቦታ ጓሶት ከም ልቢ ኣምላኽ እዩ። ኣብዚ ብዛዕባ ኣብ ቤተ ክርስትያን ሽማግለ ሙኳን ጥራይ ኣይኮንኩን ዝዛረብ ዘለኹ። ኣይፋሉን። ዓባይ ቤተ ክርስትያን ብዙሓት ጓሶት የድሊዋ እዮም ፥እቶም ንህዝቢ ኣምላኽ ዝሓሊ ልቢ ዘለዎም ከምዚኦም ዓይነት ሰባት ሽማግለ ከይኮኑ ይኽእሉ እዮም። ኮይኑ ግን ነተን ኣባጊዕ ክምግቡ ከጸናንዑ ብሓጎስ ክኣ ከገልግልዎም እዮም።


text:
Radio Erena: 13 July 2018
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ናይቲ ካብ 21 ግንቦት ኣትሒዙ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ደሃዩ ጠፊኡ ዘሎ ሓደ ካብ ንጡፋት ደላይቲ ፍትሒ ዝኾነ ኤርትራዊ- ሽወደናዊ ኤርምያስ ተኪኤ ሃለዋቱ ከፍልጥ ዝተፈላለዩ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን መቓልስቱን ይሓቱ ኣለዉ።
ንሳቶም ብመንገዲ ማሕበራዊ ሜድያታት ኣብ ዝሰድዎ ዘለዉ መልእኽታት፣ ኤርምያስ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ካብ ዝርከብ ሆቴል ብክልተ ሰባት ተወሲዱ ደሃይ ከምዝጠፍአ’ዮም ዘመልክቱ።
ሓደ ካብ ንጡፋት ደለይቲ ፍትሒ ዝኾነ ኣብ መጀመርያ 30ታት ዝርከብ ኤርምያስ ተኪኤ፣ ብ4 ግንቦት ናብ ኣዲስ ኣበባ ድሕሪ ምእታው፣ ካብቲ ዓሪፍሉ ዝነበረ ሆቴል ብ21 ግንቦት ብዘይተፈልጡ ሰባት ተወሲዱ ከምዝተሰወረ’ዮም ስድራቤቱ ንሬድዮ ኤረና ምርግጋጾም ይዝከር።
ፈለማ ንፖሊስ ኢትዮጵያ፣ ድሒሩ ድማ ንኤምባሲ ሽወደን ኣብ ኣዲስ ኣበባን ሚኒስትሪ ጉዳያት ውጻኢን ከምዝሓበሩ ዝጠቐሱ እቶም ስድራ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ንጹር ምላሽ ኣይረኸቡን።
ኣብ ኤርትራ ዴሞክራስያዊ ለውጢ ክህሉ ካብ ዝጽዕቱ ሓደ ዝኾነ ኤርምያስ ብሓደ ሓደ ዘይነጸሩ ጉዳያት፣ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ተታሒዙ ከምዘሎ’ውን ጽንጽንታ ምህላዉ’ዩ ዝግለጽ።
ኣባላት ስድራቤቱ፣ መቕርቡን ሓያሎ ደለይቲ ፍትሒ ዝኾኑ ፈለጡን ኣብ ዘቕርብዎ ዘለዉ ጻውዒት፣ ኤርሚያስ ብዝኾነ ጉዳይ ተጠርጢሩ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ተታሒዙ እንተደኣ ሃልዩ፣ ሕጋዊ መስርሕ ክኽተልን ብዝቀልጠፈ ናብ ፍርዲ ክቐርብን ተማሕጺኖም።
======================


text:
ሕቶ ክልል ሲዳማ
ሕቶ ክልል ምዃን ሲዳማ ንግዚኡ ንዘይተወሰነ እዋን ተመሓላሊፉ’ሎ: ገለ ኣብቲ ክልል ዝንቀሳቀሱ ናይ ፖለቲካ ፓርቲታት ተወከልቲ ህዝቢ ሲዳማ ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ሪፈረንደም ከምዘካይዱ ይገልጹ ኣለው።እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ገለ ተሓለቕቲ ሕቶ ክልል ሲዳማ ዝኾኑ መንእሰያት ግን ድምጺ ህዝቢ ክስማዕ ኣለዎ ይብሉ።እዚ ሲዳማ ክልል ክትከውን ዝተላዕለ ሕቶ ንፈደራል መንግስቲ በዳሂ ከምዝኸውንን ካልኦት ሸሞንተ ሕብረተሰባት’ውን ተመሳሳሊ ሕቶ ከልዕሉ ከምዝኽእሉ ይግለጽ ኣሎ።
ኢፒሶዳት
-
ጥቅምቲ 15, 2021
“ዳርጋ ኩሉ ንጥፈታተይ ኣብ ምስራሕ እግረይ ‘የ ዝጥቀም” ጽገረዳ ደብሮም
-
ጥቅምቲ 15, 2021
ንፈነወ ድምጺ ኣመሪካ ኣገልግሎት ኣምሓርኛን ትግርኛን ዝምልከት ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ተኻዪዱ
-
-
-
ጥቅምቲ 12, 2021
ቃለ መጠይቕ ምስ ኤርትራዊ ኣመሪካዊ ሓረስታይ ጣፍ
-
ጥቅምቲ 11, 2021
ንህልው ኩነታት ስደተኛታት ኣብ ሊብያ ዝምልከት ቃለ መጠይቕ ምስ ኤርትራዊ ስደተኛ


text:
ስዑድ ዓረብ ብሰንኪ ዓለምለኻዊ ስግኣት ኮሮና ቫይረስ ናብታ ሃገር ዝግበር ምብጻሕ ምእመናን ሕጃ ከምዝኣገደቶ ተሓቢሩ። ብመሰርት ካብቲ ቦታ ዝተረኽበ ሓበሬታ፤ ኣብዚ ግዜዚ ስግኣት ኮሮና ቫይረስ ካብ ቻይና ጥራይ ዘይኮነ ካብ ካልኦት ከም ኢጣልያ፤ ደቡብ ኮርያ ከምኡውን ኢራን ዝኣመሰላ ሃገራት ይርአ ብምህላው: እዚ እገዳዚ ክትግበር ከምዘገደደ ብተወሳኺ ተገሊጹ።
ሓደስቲ ተርእዮታት እዚ ሕማም ኣብ ኤውሮጳ ፤ ምውሳኽ ቁጽሪ በዚ ሕማም ተለኺፎም ናይ ዝሞቱ ዘለው ኣብ ኢራን ድማ ብኻልእወገን ንእገዳ በጻሕቲ ሕጃ ካብ ዝኾኑ'ውን ተጠቒሱ ኣሎ።
እዚ ከምዚሉ እንከሎ፤ ኣመሪካን ደቡብ ኮርያን ከካይድኦ ንዝሓሰባ ሓባራዊ ወተሃደራዊ ልምምድ ብሰንኪ ስግኣት ኮሮና ቫይረስ ከምዝተናወሐ ተሓቢሩ ኣሎ። ኣብ ተመሳሳሊ ዜና ኮሮና ቫይረስ: ቀዳማይ ሚኒስተር ጃፓን ኣብ መላእ እታ ሃገር ዝርከባ ኣብያተ ትምህርቲ ንዝተወሰነ ሳምንቲ ክዕጸው ትእዛዝ ከምዘመሓላለፈ ተፈሊጡ።


text:
ኣስተንትኖ ቃል ኣምላኽ መስከረም – 19.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………: :
ሉቃ.7.31-35
“እምበአር ንሰብ እዚ ወለዶ እዚ ብምንታይ ክምስሎ እየ፧ ንመንከ ይመስሉ፧ ነቶም አብ ዕዳጋ ዚቕመጡ እሞ ንሓድሕዶም ተጸዋዊዖም፥ ‘እምብልታ ነፋሕናልኩም አይሳሳ ዕኩምን፥ አልቀስናልኩም አይቤኸኩምን’ ዚበሃሃሉ ቖልዑ እዮም ዚመስሉ። እንጌራ ዘይበልዕን ወይኒ ዘይሰትን ዮሓንስ መጥምቕ እንተ መጸ ‘ጋኔን አለዎ’ ትብሉ። ዚበልዕን ዚሰትን ወዲ ሰብ እንተ መጸ ኸአ ‘ እንሆ በላዕን ሰታይ ወይንን ፈታዊ ተቀበልቲ ቐረጽን ኃጥአንን’ ትብሉ። ጥበብ ግና ብኹሎም ደቃ ረተዐት።
- አስተንትኖ
መድኅኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ብዙሕ ተ አምራታት ይፍጽም፡ አብ ቅድሚ አሕዛብ ምሕረት እቲ ሰማያዊ አብኡ ይገልጽ፤ አብ ቅድሚ አይሁድ ከም ሓደ በዓል ስልጣን ይዛረብ። ብዙሓት ነዚ ተአምራታት ርእዮም፤ ስጋዊ ሕውየት ርእዮም ይስዕብዎ ይደሊዩዎ። ሓቀኛ ለውጢ ወይ ንስሓ ኪገብሩ ጊና የጸግሞም። ነቲ ዝገብረሎም ዝነበረ ስጋዊ ነገራት ክቕበሉዎ ተረኽቡ ነቲ መንፈሳዊ ነገራት ጊና ክንጽግዎ ተረኽቡ።
ስለዚ ኢዩ መድኃኒን አኢየሱስ ክርስቶስ ነቲ ባሕሪያቶም ርእዩን ተዓዚቡን “እምበአር ንሰብ እዚ ወለዶ እዚ ብምንታይ ክምስሎ እየ፧ ንመንከ ይመስሉ፧ እናበለ ብዘይ ምእማኖም ብዘይ ምልዋጦም ብቆሉዑት ክምስሎም ዝርከብ። ሎሚውን ንዓና ነዘን ቃላት እዚአተን ይደግመልና አሎ። እግዚአብሔር አምላኽና ሎሚውን እንተኾነ አብ መንጎና ብመንገዲ እታ መርዓቱ ዝኾነ ቤተክርስቲያን ዘድሊየና ጸጋታቱ ይዕድለና አሎ፡ ምስጢራቱ ብምስራዕ ካብ ኃጢአትና የንጸሓና አሎ፡ ምሕረቱ ይልግሰልና አሎ፡ መዓልታዊ ብፍላይ ሰንበት ሰንበት መአዱ ብምስራዕ ንዑ ብልዑ ስተዩ ሕይወት ክትረኽቡ ይብለና አሎ። ነቲ ኩሉ ዝተገብረልና ሰናይ ብምዝካርን ብምርአይን ከአ ንኽርስቶስ ጎይታና ክንስዕቦ አብ መዓልታዊ ሕይወትና ክንልወጥ የዲሊ። ነቲ ዝግበረልና ናይ ለውጢ፡ ናይ ድኅነት ዕድመ ልባትና ከፊትና ክንቅበሎን ክልንስዕቦን የድሊ።
እዚ ምስ ዘይንገቢር ግና እግዚአብሔር አምላኽና ሎሚውን ንዓና እዞም ቃላት እዚአቶም ከስመዓና ኢዩ። “እምበአር ንሰብ እዚ ወለዶ እዚ ብምንታይ ክምስሎ እየ፧ ንመንከ ይመስሉ፧ ነቶም አብ ዕዳጋ ዚቕመጡ እሞ ንሓድሕዶም ተጸዋዊዖም፥ ‘እምብልታ ነፋሕናልኩም አይሳሳ ዕኩምን፥ አልቀስናልኩም አይቤኸኩምን’ ዚበሃሃሉ ቖልዑ እዮም ዚመስሉ። ‘እምብልታ ነፋሕናልኩም አይሳሳዕኩምን፥ አልቀስናልኩም አይቤኸኩምን’ እግዚአብሔር አምላኽና ብዝተፈላለየ መገዲ ቃላቱ ይዘርእ አሎ፡ ምስጢራቱ ይሰረዕ አሎ፡ ድኅነት ዘለ ዓለማዊ ሕይወት ይእውጀልና ይዕድመና አሎ። ስለዚ ነዚ ሸለል ከይንቢል።
እሰያስ አብ መዕራፍ 5:4 “ነታኽልቲ ወይነይሲ ኃለፋ እቲ አነ ዝገበርክሉ እንታይ ኮን ምተግብረሉ ነይሩ፧ ዘቢብ የፍሪ እዩ ኢለ እናተጸበኼዎስ፥ ስለምንታይ እዩ መጺጽ ፍረ ዝፈሪ፧ እግዚአብሔር አምላኽና ም እንቲ ንሕና ናጽነት ክንረክብ ካብ ኃጢአትና ክነጸሕ በቲ ሓደ ወዱ ብምልአኽ ካብ ሞት ናብ ሕይወት አሳጊሩና ኢዩ። ካብ ጥፍአት መገዲ ናብቲ ቅኑዕ መንገዲመሊሱና ኢዩ። ስለዚ እግዚአብሔር አምላኽና ካብ ነፍሲወከፍና ናብ ቅድስና ክነምርሕ ፍረ ክንፈሪ ይደሊ። ስለዚ መዓልታዊ ምእንቲ ፍቕሪ አምላኽ ኢልና መፈሳዊ ተጋድሎ ክነዘውትር ይግበአና። እቲ ዝጸወዓና አምላኽና ቅዱስ ኢዩ እሞ ንሕናውን ቅዱሳት ኽንከዊን የደሊ። ንጸዋዕታ ንሕሽኽታ አምላኽ ጽን ኢልና ክንሰምዕ የድሊ። መደብ አምላኽ አብ ሕይወትና ንኽፍጽም ክነፍቅድ የድሊ። ነቲ ዝተቀበልናዮ ጸጋ አምላኽ ኮንቱ ኮይኑ ከይተርፍ ክንሰርሕ ። እቲ ሓቀኛ እምነት ዝግለጽ አብቲ ዓሚቕ ዝኾነ ናይ ልቢ ውሽጣዊ ንስሓ ሚስ እንገቢር ኢዩ፤ እሞ ናብ ንስሃ ቀሪብና ምስቲ ሰማያዊ አምላክ ተዓሪቕና መገዲ ቅድስና ንስ ዓብ። ነዚ አምላኽ ብአማላድነት ቅድስቲ ድንግል ማሪያም ይሓግዘና! አሜን።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………: :


text:
ኩነታት ደቡብ ሱዳንን ኣይቮሪኮስትን ስለዝተማሓየሸ፣ስደተኛታት እዘን ሃገራት ክትመልሶም ምኻና እስራኤል ኣፍሊጣ።ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ግና ንጊዚኡ ክፀንሑ ተወሲኑ።
ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት ካብ ግብፂ ናብ እስራኤል ዝሰገረ 35 ዓመት ዝዕድሚኡ ሞሰስ ጋድያ፣ባዓል ሓዳርን ኣቦ ሰስስተ ቆልዑን‘ዩ።
ኣነ ብወገነይ መጠነኛ ስራሕ ኣለኒ ዝብል ሞሰስ፣መንግስቲ እስራኤል ንቀዋሚ መንበሪ ዘይሓዙ ስደተኛታት ከምዝጥርዝ ኣብ‘ዚ ቀረባ ካብ ዘፍልጥ ንዳሓር ግና ሻቅሎቱ በርቲዑ‘ሎ በለ።
”ብዙሓት ስደተኛታት ስድራ-ቤታት ተሻቂለን‘ለዋ።ስራሕ ስለዘይርከብ፣ ናብራኦም ናብራ በረኻ ኮይኑ‘ሎ።ገንዘብ ስለዘይረኽቡ፣ናብ ሆስፒታል ከይዶም‘ውን ክሕከሙ ኣይካኣሉን” ኢሉ ጋድያ።
እስራኤላዊ ደጋፊ ስደተኛታት ደቡብ ሱዳን ራሚ ጉዶቪች፣7 ሚእቲ ደቡብ ሱዳናውያን ነበርቲ እስራኤል ኣብ ውሽጢ ክልተ ወርሒ ክወፁ ዕድል ጊዜ ተዋሂብዎም‘ሎ ይብል።
ንሱ ወሲኹ ”ሓፂር ጊዜ‘ዩ ተዋሂብዎም።ኩነታት ደቡብ ሱዳን ዳርጋ ናብ ህውከት ኣብ ዝተፀጋዓሉ ጊዜ ስለውፁ ዝተባሃሉ ድማ እቲ ስክፍታ ተጋዲዱ‘ዩ ዘሎ ይብል።
”እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣መንግስቲ እስራኤል ንክልተ ሽሕ ካብ ውግእ ሕድ-ሕድ ሃገሮም ዝተሰደዱ ኣይቮሪኮስታዊያን ንክምለሱ ኣዚዙ‘ሎ።
ተሓለቅቲ መሰል ስደተኛታት ግና፣ኣብ እስራኤል ዘለው ኣስታት 55 ሽሕ ቀዋሚ መንበሪ ዘይብሎም ስደተኛታት ንሓደጋ ዝተቃልዑ ምኻኑ ይገልፁ።
85 ሚእታዊ ካብ‘ቶም ስደተኛታት፣ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን‘ዮም።ኣብ ሃገሮም ስደትን ዘይምርግጋእን ስለዘሎ ግና ንክፀንሑ ተወሲኑሎም‘ሎ።ግን ጊዚያዊ ፈቃድ‘ዩ።
ኣብ እስራኤል ወኪል ላዕለዋይ ኮምሽን ስደተኛታት ሕ/መ ዊልያም ቶል፣ ወርሓዊ ናብ እስራኤል በዝሒ ዘይሕጋዊ ስደተኛታት ዓሚ ሓደ ሽሕ ነይሩ።ሎም-ዘበን ግና ወርሓዊ ናብ ክልተ ሽሕ ክብ ከምዝበለ ጠቂሱ። ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት ኣሃዝ ዝሰግር ዘይሕጋዊ ስደተኛ ዜሮ ነይሩ።
እስራኤል ንኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ክጥረዙ ወሲና
55 ሽሕ ሕጋዊ መንበሪ ዘይሓዙ ስደተኛታት ኣብ እስራኤል ይነብሩ
ኩነታት ደቡብ ሱዳንን ኣይቮሪኮስትን ስለዝተማሓየሸ፣ስደተኛታት እዘን ሃገራት ክትመልሶም ምኻና እስራኤል ኣፍሊጣ።ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ግና ንጊዚኡ ክፀንሑ ተወሲኑ።


text:
እቲ መግለፂ ዶ/ር መረራ ምሉእ ህይወቶም ብሓፈሻ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ብፍላይ ድማ ንህዝቢ ኦሮሞ ክቃለሱን ከቃልሱን ከምዝፀንሑ እውን ይሕብር ።
ኣባል ፈፃሚ ስራሕ ኦፌኮ ኣቶ ጥሩነህ ገምታ ዶ/ር መረራ ዘእስር ዝጠሓስዎ ሕጊ የለን ብህፁፅ ንክፍትሑ ንፅውዕ ኣለና ኢሎም።
ብተመሳሳሊ ዜና ዶ/ር መረራ ጉዲና ብቕልጡፍ ክፍትሑ ኣብ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ መወሰኒ ሕጊ ኣባል ኮሚቴ ጉዳያት ወፃኢ ዴሞክራሲያዊ ሰኔተር ቤን ካርዲን ፀዊዖም።ኣብ ዝሓለፈ ዓርቢ ኣብዘውፅእዎ መግለፂ ዶ/ር መረራ ዝተኣስርሉ ምኽንያት ኣንፃር መንግስቲ ብግልፂ ዝዛረቡ ኣባል ተቓዋሚ ፓርቲ ብምዃኖም ጥራሕ እዩ ዝመስል ይብል።
ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ሚንስትር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ኢትዮጵያ ዶ/ር ነገረ ሌንጮ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብዎ መግለፂ ዶ/ር መረራ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝኣተው ንኣዋጅ ህፁፅ ግዜ ብምጥሓሶም እዩ ክብሉ ገሊፆም እዮም።ብፍላይ ድማ ፓርላማ ኢትዮጵያ ኣሸበርቲ ኢሉ ምስ ዝመደቦም አካላት ብምርኻብን ሓቢሮም ጋዜጣዊ መግለፂ ብምሃብን ንኣዋጅ ህፁፅ ግዜ ጥሒሶም ኣለው ክብሉ ኣብሪሆም ኣለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ጸብጻብ አኼባ ሃገራዊ ኮሚስዮን ንደሞክራስያዊ ለውጢ- ስዊደን ብኣባላት ኮሚስዮን
ብመሰረት እቲ ቅድሚ ሰለስተ ሰሙን ኣቢሉ ኣብ መርበብ ሓበርታታትን ብስልክን ብኢመይልን ዝትዘርግሔ መጸዋዕታ ሕዝባዊ አኼባ ትማሊ ቀዳም ዕለት 16 ጥቅምቲ ኣብ ከተማ ስቶክሆም ብርክት ዝበሉ ኤርትራውያን ካብ ፖሊቲካዊ ውድባትን ብርገሳዊ ማሕበራትን፣ ውልቀ ሰባትን ዝተሳተፍዎ ኣኼባ ኮሚስዮን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ተኻዪዱ።
እቲ ኣኼባ ካብ ሰዓት ሰለስተ ጀሚሩ ክሳብ ሰዓት ሾሞንተ ናይ ምሽት ተሰላሲሉ።
አብ መኽፈቲ አኼባ ሓው ኪዳነ ተክለ ኣባል ኮሚስዮን ሓላፊ ሕዝባዊ ውደባን ስርርዕን ናይ እንቋዕ ድሓን መጻእኩም ሰላምታ ድሕሪ ምቅራብ ቀጺሉ ብሕጽር ዝበለ ድማ ትሕዝቶን ዕላማታት ናይ አኼባ ገሊጹ።
ኣብቲ አኼባ ኣባላት ኮሚስዮን ጨንፈር ስዊደን ብምሉኣቶም ተረኺቦም ነበሩ።
ቐጺሉ ኢድሪስ ኑር ኣባል ኮሚስዮን ሓላፊ ሕዝባዊ ውደባን ስርርዕን ብፓወር ፖይንት ገሩ ብቀደም ትኸተል ካብ ምጅማር ዋዕላ ክሳብ ምቋም ኮሚስዮን ከምኡ ድማ ኣቋቁማ ቅርጻ ኮሚስዮንን ስራሓታን ብዝርዝር ንኣኼቤኛታት ኣቅሪቡ። እቲ ሓበረታ ብስእልን መግለጽን ብሓቂ ኣዕጋቢ ነበረ።
እቲ አኼባ ብክልቲኡ ቋንቋታት ትግሪኛን ዓረብን ሰለዝነበረ ናይ ምትርጓም ጸገም ኣይነበረን፣ ሓው ዓብደልካሪም ሙስታፋ ኣባል ኮሚስዮን ሓላፊ ዜናን ሓበረታን ብቋንቋ ዓረብ ኩሉ ነቲ ብስእሊ ዝቀርብ ዝነበረ መገልጽታት ብሰፊሑ ገሊጽዎ።ወሮ ዐይሻ ጋኣስ ኣባል ኮሚስዮን፣ ሓላፊት ፖሊቲካውን ዲፕሎማስያውን ጉዳያት ስራሓት ፖሊቲካዊ ጉዳያት እንታይ ምዃኑ ገሊጻ።
እቲ ቀንዲ መካትዒ ነጥብታት መዝነትን ስራሓትን ኮሚስዮን ነበረ።
ውድባዊ ቅርጻ ኮሚስዮን መን እንታይ ኢዩ መዝነቱ እንታይ ኢዩ ስራሑ ተገሊጹ፣
እተን ኣርባዕተ መደባት ስራሕ፣
1. ሕዝባዊ ውደባን ስርርዕን፣ መን ምዃኖምን ስራሖም ከመይ ክስራሕ ከምዘለዎን ሓቢሮም፣
2. ፖሊቲካውን ዲፕሎማስያውን ኮምስዮን ድማ ፖሊቲካውን ዲፕሎማስያውን ስራሓቶም እንታይን ከመይን ክስራሕ ከምዘለዎ ሓቢሮም፣
3. ዚናውን ሓበረታውን ኮምስዮን ኣባላት እውን ናይ ስራሖም ዕቅድን ኣስራርሓን ከመይ ከም ዝኾነ ንሕዝቢ ገሊጾም፣
4. ቁጠባውን ገንዘባውን ኣሰራርሓ ሓላፊ ብጨንፈር ደረጃ ከመይ ክስራሕ ከምዘለዎ ብሓጺሩ ሓቢሮም።
ድሕሪ ናይ ክልተ ሰዓታት መግለጺ ናይ ፍርቂ ስዓት ዕረፍቲ ኮይኑ፣ ኣብ ዕረፍቲ ሻህን ቡንን ቁርስን ንኣኼበኛታት ቀሪቡ፣ ድህሪ ዕረፍቲ ከምቲ መደብ ኣኼባ ኣብቲ ዝቀረበ ናይ ሕዝቢ ክትዓት ተኣትወ።
ሕዝባዊ ዝርርብ
ኣብ ካልኣይ ክፋል ኣኼባ ሓለፍቲ አኼባ ኮሚስዮን ንሕዝቢ ናይ ሕቶን መልሰን ቀጺሎም ድማ ኣብ ዘይበርሀ ጉዳያት ንዝያዳ ክገልጹን ክበራርሁን ንኣኼበኛታት ዕድል ከፈተ። ኣኼበኛታት ብብተርታ ክሓቱን ክመያየጡን ምስ ተኸፍተ፣ እቲ ዝቀርብ ዝነበረ ሕቶታት ካብ ናይ ኮሚስዮን ሓላፍነት ንላዕሊ ብምንባሩ ገሊኡ ድማ ካብ ኣርእስቲ ወጻኢ ብምንባሩ፣ ኮሚስዮን ነዚ ሕቶታት ግቡእ መልሲ ብምሃብ መሊሳቶም፡፤ ገለ ሕቶታት ድማ ወድዓውን ግብራውን ብምንባሩ ንኣብነት እቲ ስራሕ ቀሊል ከምዘይኮነን እቲ ምቅርራብ ካብ ብሕጂ ጀሚሩ ክስራሕን፣ ምኽትታልን፣ ናይ ስራሕ ምምዛንን የድሊ ኩሉ ነገር ብሃታ ሃታ ክኸውን የብሉን ዝብል ነበረ።
እቲ ኩሉ ዝቀረብ ዝነበረ ርእይቶታትን፣ ሓሳባትን ንስራሓት ኮሚስዮን ንምዕዋት ዝሕግዝን ዘዕውትን ነበረ።
ኣብ መደምደምታ ሓደ ካብ 20 ንላዕሊ ኣብዚ ናይ ዝተፈላለየ ስራሓት ኮሚስዮን ብጨንፈር ስዊደን ንክሳተፉ ኣስማቶም ኣቅሪቦም ኣለዉ፡ ገሊኦም ዛጊት ኣብቲ ከወፍዩሉ ዝኸእሉ መዳይ ስራሕ ክኣትዉ ምዃኖም ንነፍሰ ወከፍ ሓላፊት ኮሚስዮን ኣፍሊጦም ኣለዉ፣ እቶም ሽሞም ኣቅሪቦም ዘለዉ ድማ ኣብቲ ዝደልይዎ ስራሓት ተመቃቂሎም ክሰርሑ ምዃኖም ንኮምስዮን ጨንፈር ስዊደን ከፍልጥዋ ኢዮም። ኣብ ዝመጽእ ኣኼባ ኣብ ነፍሰ ወከፍ መደብ ስራሕ ክሳብ ክንደይ ኮሚተታት ከምዘለዉ ክሕበር ኢዩ። እቲ አኼባ ናይ ስራሕ ኮሚተታት ኣውጺኡ ስራሑ ከምዝጀመረ በዚ ኣኼባዚ ኣረጋጊጹ።
ኣባላት ኮምስዮን- ጨንፈር ስዊደን
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1676


text:
ሕብረት ኣውሮፓ ካብ ኣሜሪካ ናብ ኣውሮፓ ዝግበር ጉዕዞ ንኽእገድ ምኽረ ሓሳብ ኣቕሪቡ
ኣዲስ ኣበባ ፣ 25 ነሓሰ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ኣብ ኣሜሪካ እናተጋደደ ብዝመፅአ ለበዳ ኮቪድ-19 ምኽንያት ካብ ኣሜሪካ ናብ ኣባል ሃገራት ዝግበር ዝኾነ ሕኹን ጉዕዞ ንኅእገድ ቤት ምኽሪ ሕብረት ኣውሮፓ ምኽረ ሓሳብ ኣቕሪቡ። እቲ ቤት ምኽሪ ዘመሓላለፎ ውሳነ ንዝቕፅል ሰነ ናይ ሓጋይ በዓላት…
ኣብ ኣፍሪካ ብቫይረስ ኮሮና ዝተትሓዙ ሰባት ቁፅሪ 7 ሚሊየን ሓሊፉ።
ኣዲስ ኣበባ፣ 24 ነሓሰ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ኣብ ኣፍሪካ ብቫይረስ ኮሮና ዝተትሓዙ ሰባት ቁፅሪ 7 ነጥቢ 7 ሚሊየን ከምዝበፅሐ ማእኸል ምቁፅፃርን ምክልኻልን ሕማማት ኣፍሪካ (ሲዲሲ) ኣፍሊጡ። ብምኽንያት እቲ ቫይረስ ህይወተቶም ዝሰኣኑ ሰባት ድማ ልዕሊ 194 ሺሕ ከምዝኾነ ገሊፁ። ብኻሊእ…
ለበዳ ኮቪድ 19 ሐዚ ‘ውን ብልዑል ኩነታት ኣብ ምስፍሕፋሕ ይርከብ-ዶ/ር ሊያ ታደሰ
ኣዲስ ኣበባ ፣ 21 ነሓሰ ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) ሚኒስትር ጥዕና ዶክተር ሊያ ታደሰ ምስ ሓላፊ ቢሮ ጥዕና ኣዲስ ኣበባ ዶክተር ዮሃንስ ጫላ ብምዃን ኣብ ጣቡያታት ጥዕና የካን ካዛንቺስን ዘሎ ኣወሃህባ ኣገልግሎት ክታበት ኮቪድ 19 ብዝምልከት ዑደት ገይሮም። እተን ሚኒስትር፥ ሕብረተስብ…
ናብ ኣፍሪካ ዝተለኣኸ ካታበት ኮቪድ19 እኹል ኣይኮነን – ውድብ ጥዕና ዓለም
ኣዲስ ኣበባ ፣ 21 ነሓሰ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ናብ ኣፍሪካ ዝተለኣኸ ካታበት ኮቪድ19 እኹል ከምዘይኮነ ውድብ ጥዕና ዓለም ኣፍሊጡ። ክታበት ኮቪድ ዝወሰዱ ትሕቲ 3 ሚኢታዊ ዝኾኑ ክፋላት ሕብረተሰብ እታ ኣህጉር ከምዝኾኑ ማእኸል ምክልኻል ምቁፅፃርን ሕማማት ኣፍሪካ ኣመልኪቱ፡፡ እቲ ማእኸል…
ኣብ ኣሜሪካ ዝርከቡ ህፃናት ብዴልታ ኮቪድ-19 ይጥቅዑ ኣለዉ
ኣዲስ ኣበባ፣ 18 ነሓሰ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ኣብ ኣሜሪካ ዝርከቡ ህፃናት ብዴልታ ኮቪድ-19 ይጥቅዑ ኣለዉ ተባሂሉ። ኣካዳሚ ፔዲያትሪክስ ኣሜሪካን ማሕበር ሆስፒታል ህፃናትን ብዘውፅኡዎ ፀብፃብ፥ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ጥራሕ ኣብታ ሃገር ናብ 94 ሺሕ ዝፅግዑ ህፃናት በቲ ቫይረስ ተጠቒዖም፡፡…
ኣብ ኢትዮጵያ ዝርገሐ ቫይረስ ኮረና ብዘደንግፅ ኩነታት ይስኽ ኣሎ
ኣዲስ ኣበባ፣ 13 ነሓሰ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ለበዳ ቫይረስ ኮሮና ብዘደንግፅ ኩነታት እናወሰኸ ከምዝኾነ ኢንስቲትዩት ጥዕና ሕብረተሰብ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ። እቲ ኢንስቲትዩት፥ ‘‘መዓልታዊ ምልክታት መጠንቀቕታ እናመሓላለፍን እንተኾንና እውን ኣብ ሕብረተሰብ ዘሎ ምዝንጋዕን ዝርገሐ እቲ ለበዳ…
ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ ፈተነ ዝነበሩ ሰለስተ ኣፋውስ ኮቪድ-19 ዕላዊ ገይሩ
ኣዲስ ኣበባ፣ 6 ነሓሰ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ውድብ ጥዕና ዓለም ብምኽንያት ቫይረስ ኮቪድ 19 ሕይወቶም ክስእኑ ዝኽእሉ ሰባት ቁፅሪ ይንክዩ ኢዮም ተባሂሉሎም ኣብ ፈተነ ዝነበሩ ሰለስተ ኣፋውስ ዕላዊ ገይሩ፡፡ እቶም ኣብ ፈተነ ዝርከቡ ኣፋውስ፥ ኣርቴሱኔት፣ ኢሜቲኒብን ኢንፊሊክሲማብ ዝበሃሉ…
ብለበዳ ቫይረስ ኮቪድ 19 ዝተሓዙ ሰባት ቁፅሪ ብዕፅፊ ወሲኹ
ኣዲስ ኣበባ፣ 6 ነሓሰ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፉ ሰለስተ ሰሙናት ብለበዳ ቫይረስ ኮቪድ 19 ተታሒዞም ናብ ማእኸላት ሕክምና ዝኣትዉ ሰባት ቁፅሪ ብዕፅፊ ወሲኹ። ሚኒስትር ጥዕና ዶክተር ሊያ ታደሰ ኣብ ዝሃበኦ መግለፂ፥ ሰሙናዊ ማእኸላይ መጠን ሞት ካብ 13 ናብ 36 ሚኢታዊ…
ንኮቪድ 19 ዝግበር ጥንቃቐ ምዝንጋዕ ኣተሓሳሲቡኒ-ሚኒስቴር ጥዕና
ኣዲስ ኣበባ፣ 5 ነሓሰ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ንኮቪድ 19 ዝግበር ጥንቃቐ ምዝንጋዕ ከምዘተሓሳሰቦ ሚኒስቴር ጥዕና ኣፍሊጡ። ሚኒስትር ዴኤታ ሚኒስቴር ጥዕና ዶክተር ደረጀ ድጉማ ምስ ፋና ብሮድካስቲነግ ኮርፖሬት ኣብ ዝነበሮም ፃንሒት፥ መዝንጋዕን ሸለልተኝነትን ህሕረተሰብ የተሓሳስብ ኢዩ ኢሎም።…
ኣሜሪካ ልዕሊ 1 ነጥበ 2 ሚሊየን ዶዝ ተወሳኺ ክታበት ኮቪድ 19 ደገፍ ገይራ
ኣዲስ ኣበባ ፣ 29 ሓምለ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ኣሜሪካ ልዕሊ 1 ነጥበ 2 ሚሊየን ዶዝ ተወሳኺ ክታበት ኮቪድ 19 ደገፍ ገይራ። እቲ ደገፍ ኣብ ኣምባሳደር ኣሜሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ጊታ ፓሲ ንሚኒስትር ዴኤታ ሚኒስቴር ጥዕና ወይዘሮ ሳህረላ ኣብዱላሂ ኣረኪበን፡፡ እቲ ክታበት “ጆንሰን ኤንድ…


text:
Radio Erena: 16 April 2019
ንፕረዚደንት በሺር ዝኣለየ ወትሃደራዊ ባይቶ ሱዳን ናብ ኢትዮጵያ ኣትዩ።
እቲ ብጀነራል ጀላለዲን ኣል ጣይብ ዝምራሕ፣ ናይ መሰጋገሪ ወትሃደራዊ ባይቶ፣ ናብ ኢትዮጵያ ዝኣተወሉ፣ ምስ ወከልቲ ሕብረት ኣፍሪቃን ኢጋንድን ንምምይያጥ’ዩ ተባሂሉ።
ንክልተ ዓመት ዝጸንሐ ናይ መሰጋገሪ መንግስቲ መስሪቱ ዘሎ ወትሃደራዊ ባይቶ ሱዳን፣ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝጸንሓሉ እዋን ምስ ሰበ ስልጣን እታ ሃገር፣ ኣብ ጸጥታን ካልእ ዝተፈላለየ ጉዳያት ከምዝተመያየጠ’ውን ተሓቢሩ።
ወትህደራዊ ባይቶ ሱዳን፣ ስልጣኑ ናብ ስቪላዊ መንግስቲ ከሰጋገር ሕብረት ኣፍሪቃ ብኣግኡ ክጽውዕ ጸኒሑ’ዩ።
እቲ ወትሃደራዊ ባይቶ፣ ንፕረዚደንት በሺር ካብ ስልጣን ዝኣለዮ፣ ድሌት ህዝቢ ሱዳን ንምምላእ ደኣ’ምበር፣ ስልጣን ናይ ምሓዝ ባህጊ ከምዘይብሉ’ዩ ዝግለጽ ዘሎ።
ህዝቢ ሱዳን፣ መራሕቲ ሓደ ውድብ ምቅይያር ዘይኮነ፣ ምሉእ ናይ ስርዓት ለውጢ ብምጥላብ፣ ተቓውሞታቱ ኣብ ምስማዕ ይርከብ።


text:
ሎ’ሶርቫቶረ ሮማኖ እተሰምየ ናይ ቅድስቲ መንበር ዕለታዊ ጋዜጣ ብኣቐራርባኡን ብትሕዝቶኡን ተሓዲሱ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ላዕለው ቤት ጽሕፈት ሓልዮ ካብ ዝመሓደሩ ናይ መራኸቢ ብዙሓን ሓደ ኣካል ኮይኑ ብሰፊሕ ዜናታትን ጥልቂ መጽናዕታዊ ጽሑፋትን ዘቕርብ ኮይኑ ዳግም ንሕትመት ከበቕዕ እዩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ካብ ዝመጽእ ዘሎ ዕለት 4 ጥቅምቲ 2020 ዓ.ም. ሎ’ሶርቫቶረ ሮማኖ - ናይ ቅድስቲ መንበር ዕለታዊ ጋዜጣ ሸሞንተ ገጽ ዝሓዘ ኮይኑ፡ እዋናዊ ኵነት ቫቲካንን ሃይማኖትን ባህልታትን ብዓቢይ ጭቡጥን ቅዉም ሓሳብን ዘቕርብ ገጽ ዝተሓወሶን፡ ወትሩ ሰሉስ ኣርባዕተ ገጽ፡ ሰሙናዊ ባህላዊ ጉዳይ ዘጠቓልልን ረቡዕ ድሕሪ ቐትሪ ሃይማኖታውን ቤተ ክርስቲያን ኣብ ጉደናታት ዓለም እትርከብ ቤት ሕክምና ዝብል ቅዉም ሓሳብ ዘቃልሕን፡ ሓሙስ ድሕሪ ቐትሪ ናይቲ ዓውሎማዊ ዓለም ዜና መዋዕል መልክኣ ሓባርን ዘቕርብ ከምዝኾነን፥ ሓበሬታ ኣብ ምቕራብ መልክዑ ብፍሉይ ተሓዲሱን ኣብዚ ሓድሽ ዓለም ብዙሕ ዘይንገር ሰናይ ዝኾኑ ዜናታት ዘቃልሕን ኣብቲ ብዙሕ መዓትን መከራን ዝረአየሉ ከባቢ ዓለም ዝዕንብብ ተስፋን ገዓርን ትጽቢታት ናይቶም ኣዚዩም ኣብ ሕሱም ድኽነት ዝርከቡ ከም ውዳቕ ዝሕሰቡን ኣብ ወሰናስን ከተማታትን ህልውናን ዝተጠንጠኑ ኣብቲ ፍሰት ሓበሬታ ኣብ ዝበዝሓሉ ዓለም ብዛዕባ እቶም ዘይንገረሎም ዝነግርን ዝዛረብን እዩ።
ብሕትመትን ኣብቲ ብስነ ኣሃዝ ዝተራቀ መራኸቢ ብዙሕንን
እቲ ናይ ር.ሊ.ጳ. ዕለታዊ ጋዜጣ “ሎ’ሶርቫቶረ ሮማኖ”፥ ብሕትመትን በቲ ብስነ ኣሃዝ ብዝተራቀ መጋበርያ መራኸቢ ብዙሓን ኣቢሉ ዝዝርጋሕ ክኸውን እንከሎ፡ ብሓደስቲ ሜላ መራኽቢ ብዙሓን ክተግዕዞ ዝድግፍ ናይ ገዛእ ርእሱ መመውዓሊ ዘለዎን ብናጻ ከተራግፎ ዝከኣል እውን እዩ። ኣብቲ ብዙሕ ፍሰትን - ፈሰስ ሓበሬታ ኣብ ዝቐርበሉን ዝረአየሉን ርባጸ ደው ዝብለሉ ሕሞት ዘይብሉ ዓለም ክንየው ዝብል፥ ክንየው እዚ ኩሉ ተርባጽ ምስትውዓል ዘተባብዕን ጭቡጥን ዘዛትን ዘዋስእን ሕዳሴ ተላቢሱ ይቐርብ።
ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን
ስእላዊ መልክዑ ለዊጡን ብስነ ኣሃዝ ብዝተራቐ ኣገባብ ዝቐርብ ኮይኑን ኣካል ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓ ኮይኑን፡ ናይ ቅድስቲ መንበር መራኸቢ ብዙሓን፥ ራዲዮ ቫቲካን ብዝተፈላለዩ ቋንቋታት ብተለቪዥንን ዜና መዋዕል ብራዲዮን፡ ሓበሬታ ብራዲዮን ሓባሪ መርሓ ግብርታትን ፍሉዩ ዓሚዩቕ መደባትን ጸብጻባትን ዘገባን ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳትን ሙዚቃን፥ ብጠቕላላ በርብዓ ቋንቋታት ብሳታላይትን ብሓጸርቲ ሞጎዳትን ብመረብታዊ መራኽብያንን ኣቢሉ ኣብ መላእ ዓለም ዝስማዕ እዩ። ብናይ ዜና ቫቲካን ወግዓዊ ናይ መርበብ ሓበሬታ ኣድራሻኡ ኣቢሉ ዜናታትን ቃለ መሕትታትን ናይ ምስማዐ ርእየት ሓበሬታን ብ35 ቋንቋታት የቕርብ፡ ፍጻሜታት ኣርእስተ ሊቃነ ጳጳሳትን ናይ ቫቲካንን ናይ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ዓለም ብማሕበራዊ መርበብን ብመራኸቢ ሓበሬታ የቕርብን ዘቕርብን እዩ።


text:
February 20, 2021
ዶ/ር ኣሕመድ ሓሰን ድሕሊ
ኣብ’ዚ እዛ መጽሓፍ’ዚኣ እተልዕሎም ሓሙሽተ ኽፋላት፡ ሕዱር ሽግር ሶማልያ ብዝተፈላለየ ኣመለኻኽታ ብ2001፡ 2006፡ 2010ን፡ 2018ን ብዝተኻየደ መጽናዕቲ ቐሪቡ ኣሎ። ካብ’ቲ ስርዓት መሓመድ ስያድ ባረ ብ1991 ዝወደቐሉ እዋን ጀሚሩ ሶማልያ ኣብ ብፖለቲካዊ፡ ማሕበራዊ፡ ቊጠባዊ፡ ወተሃደራዊ፡ ጸጥታውን ስነ ኣእምራውን መዳያት ዘጋጠማ ጸገማት ብኸመይ ኣገባብ ከም እትሰግሮ መሰረታዊ ሕቶ’ዩ። ብዙሓት ኣህጉራውያን ሓይልታት ንሽግር ሶማልያ ከም ምኽንያት ተጠቒሞምሉ’ዮም። መራኽብ ኲናት ምዕራብን ምብራቕን ኣብ ዞባ ቐርኒ ኣፍሪቃ፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ደቡባዊ ጫፍ ቀይሕ ባሕሪ፡ ዝተፈላለየ ዕላማ ንምትግባር ሰፊረን ኣለዋ። መሓመድ ዓብዱላሂ ፈርማጆ፡ ፕረዚደንት ፈደራዊት ሪፓብሊክ ሶማልያ ኾይኑ ምስ ተመርጸ፡ ድሕሪ ሰለስተ ኣዋርሕ ብ8 የካቲት 2017 “ኣብ ፖለቲካዊ፡ ጸጥታዊ፡ ቊጠባውን ወተሃደራውን መዳያት ኣዝዩ ኣሸጋሪ ዂነታት ወሪሰ፡” ብምባል ገሊጹ። [1] ነቲ ተበታቲኑ ክሳብ ትሕቲ እንዳዊ ደረጃ ወሪዱ ዘሎ


text:
ምብኽንያት መበል 20 በዓል ናጽነት ኤርትራ ሰልፊ ዲምክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ንቀዳም ዕለት 21 ግንቦት ንኹሉ ዜጋ ክፉት ዝኾነ በዓል ናጽነት ኣዳልዩ ከምዘሎ ብሓጎስ የበስር.
ስርዓት ህግደፍ ናይ ሎሚ ዘመን በዓል ናጽነት ኤርትራ፣ ኣብ ትሕቲ “20 ዓመታት ሓበን” ብዝብል ባዶ ጥበራ፤ ኣብ ልዕሊ መቓብር ጀጋኑ ኤርትራውያንን ኣብ ታኼላ ደም ናይዞም ትማሊ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዝሃለቑ መንእሰያትን ኮይኑ ብቐዳድ ከበሮ ንምስዕሳዕ ኣብ ዝሸባሸበሉ ዘሎ ግዜ፤ ንሕና ኣፍንጫና ምስ ተሃርመ ደም ዝነባዕና ኤርትራውያን ግን ብዝክረ-ሰማእታትን ጸሎትን ናይ ክልቲኡ ሃይማኖታትና ኢና ከነብዕሎ።
ብዕለት 29 ሚያዝያ 2011 ኣብ ሊድስ ብዛዕባ ሃገርናን ህዝብናን ዘተ ጌርና ምንባርና ይዝከር። እታ ዕለት ዝፈረየታ ግዝያዊት ኮሚቴ ኣብ ውሽጢ ወርሒ ሰፊሕ ኣኼባ ንኽትጽውዕ ብምልባው ዘተና ብውዕውዕ ሃገራዊ ስሞዒት ዛዚምና። ግዝያዊት ኮሚቴ ዝተዋህባ ሓላፍነት ናብ ህዝቢ ንምቕራብን ንዝሰሐ ሃገራዊ ዘተ ንምግባርን ንዕልት 28 ግንቦት 2011 ሰዓት 2 ድ. ቀ. ኣብ ዩክሬንያን ኮሙኒቲ ሰንተር ክትርከቡ ትዕድም።
ነቲ ኣብ ህዝብናን ሃገርናን ብፍላይ ድማ ኣብ መንእሰያትና ዝወርድ ዘሎ መዘና ዘየብሉ ኣደራዕ ናብ ህዝብን መንግስትን ኣመሪካን ዓለምን ህጹጽ መጸዋዕታ ንምግባርን ፍታሕ ንምንዳይን “ብሽማግለ ሰላማዊ ሰልፊ” ዋሽንግተን ዲ.ሲን ከባቢኣን ዝተዳለወ ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ዋሽንግተን ዲ.ሲ. ንምክያድ ምሽብሻብ ይግበር ኣሎ።
ዝኸበርኩም መንእሰያት ኣሓትን እሕዋትን ኣብ እተካይድዎ ዘለኹም ማሕበራውን ውልቃውን ሂወት ዓወትን ኣሳልጦን እናተመነና ነቲ ባሕርያዊ ጉዕዞ ሂወት ዝሃበና ባሕርያዊ ሕጊ ማለት ወዲ ሰብ ተውሊዱ ክዓቢ ክኣርግ ክመውት ተፈጥሮኣዊ ትዕድልትና ከም ምዃኑ ዘካትዕ ኣይመስለናን።
ጽባሕ 19 ሚያዝያ ካብ 2፡00-5፡00 ኣብ ስታቫንገር ተኣኪብና ነቶም ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብጅምላ ዝሃለቑ ኤርትራውያን ኣብ ርእሲ ምዝካር ብዓቢኡ ብዛዕባ ህሉው ፖለቲካዊ ኩነታት ሃገርና ክንዝቲ ስለዝኾና፡ ኩሉኹም ግዱሳት ኤርትራውያን ኣብ ቲ ኣኼባ ክትሳተፉ ንዕድም።
11 ሚያዝያ፡2011 ኣገዳሲ ጻውዒት ኣኼባ ንኹሉ ኤርትራዊ፡ ምእንቲ ናይ ሕልና ዝኽሪ ኤርትራውያን ግዳያት ድርብ ጃምላዊ ሓደጋ ጥፍኣት
ኣብ ማእከላይ ባሕሪ!!!
ኣለና፣ ኣብ ዝሓለፉ 20 ክፋላት ጽሑፋት “ትልሚ፣ ንዘርኢ ክርዳድ” ንዝነበሩ ፖለቲካዊን ታሪኻውን ትንታነታት ሓፈሻዊ ገምጋም ክገብር ኢዩ።
ኣሽንባይ ዶ ሕጂ ኣብ ናይ ቅልውላውን ህውከትን እዋን፡ ኣብቲ ንቡር ግዜ ‘ኳ ኣብ ሊብያ ቅሳነት ኣይነበረኩምን። ጸገምኩምን ሻቕሎትኩምን ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብዚ ሊብያውያን ንጸለምቲ ኣፍሪቃውያን ከም ዕሱባት ቐዛፊ ጠርጢሮም ዝሃድኑሉ ዘለዉ እዋን ኣብ ክቱር ሓደጋን ጭንቀትን ከምዘለኹም የሻቕለናን ይርድኣናን እዩ።
ኣሽንባይ ዶ ሕጂ ኣብ ናይ ቅልውላውን ህውከትን እዋን፡ ኣብቲ ንቡር ግዜ ‘ኳ ኣብ ሊብያ ቅሳነት ኣይነበረኩምን። ጸገምኩምን ሻቕሎትኩምን ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብዚ ሊብያውያን ንጸለምቲ ኣፍሪቃውያን ከም ዕሱባት ቐዛፊ ጠርጢሮም ዝሃድኑሉ ዘለዉ እዋን ኣብ ክቱር ሓደጋን ጭንቀትን ከምዘለኹም የሻቕለናን ይርድኣናን እዩ።
ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ሓደ ካብቶም ተስፋ ህዝቢ ዝኾነ ምንቅስቓስ ምኾኑ ኩሉ ዝፈልጦ ሓቂ እዩ። ልክዕ እዩ አብ ጉዕዝኡ ብርክት ዝበለ ዕንቅፋታት ኣጋጢምዎ ኔሩ እዩ። ድሕሪ እዚ ኩሉ ሽግራት ግን ከም ወርቂ ብሓዊ ተፈቲኑ ስለ ዝወጸ ዝተረረን ዝበርተዐን ክኽእውን ኣኺኢልዎ እዩ።
ክቡራት ተቐማጦ ስዊዘርላንድ፣
ከም መቐጸልታ ነቲ ኣብ ከተማታት ስዊዘርላንድ ክካየድ ዝጸንሐ ኣኼባታት፡ ንምጥርናፍ፣ ብጉዳይ ሃገራዊ ጉባኤ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ፣
ህዝባዊ ኣኼባ ንጉዳይ ኤርትራዊ ሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ
ኣገዳሲ ኣኼባ ንኹሉ ኤርትራዊ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ።
ሰላም ክቡራንን ክቡራትን ተኸታተልቲ ጽሑፋት ‘ኣለና’። ንስርዓት ገበነኛ ኢሳይያስን ሰልፉ ህግደፍን ዘቃልዕ፣ ካብ ቀዳማይ ክሳብ መበል 16 ክፋል ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ዝቐረበ ተኸታታሊ ስኑድ ጽሑፋት፤ ኣስታት 95 ገጻት ኮይኑ ኣሎ።
ሰላም ክቡራንን ክቡራትን ተኸታተልቲ ጽሑፋት ‘ኣለና’። ንስርዓት ገበነኛ ኢሳይያስን ሰልፉ ህግደፍን ዘቃልዕ፣ ካብ ቀዳማይ ክሳብ መበል 16 ክፋል ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ዝቐረበ ተኸታታሊ ስኑድ ጽሑፋት፤ ኣስታት 95 ገጻት ኮይኑ ኣሎ።
ኣፍ እቲ ከየድምጽ መሰሉ ዝተገፎ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ኮይኖም ደው ዝበሉ ኣማሓደርቲ ኣሰና፡ ንሰንበት ዕለት 5/12/2010፡ ኣብ ፓልቶክ Room Eritrea Etuq menisey Eritrea niDimokrasin fithin ክቐርቡ እዮም።
ከምቲ ኩላትና ዘይንስሕቶ ብሰኪ ኣብ ሃገርና ነጊሱ ዘሎ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ኩነታት ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ካብ ዝከፍኤ ናብ ዝገደደ ይኸይድ ምህላው መግለጺ ዘድልዩ ሓተታ ኣይኮነን።
እቶም ካብ ኖርወይ ተወኪሎም ኣብ`ቲ ዝተኻየደ ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ተሳቲፎም ዝተመልሱ ኣሕዋት፡ ተሞክሮታቶም ንህዝቢ ንኽገልጹን፡ ነቲ ንኽካየድ ተወሲኑ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋት፡ ምሳኹም ንኽመያየጡን ኣኼባ ተዳልዩ ስለ ዘሎ፡ ኩልኹም ደለይቲ ፍትሕን ሰላምን ዝኾንኩም ኤርትራውያን ኣብ`ቲ ኣኼባ ንኽትሳተፉ ብኽብሪ ትዕደሙ ኣለኹም፡፡
ክቡራትን ክቡራንን ነበርቲ በይ-ኤያን ከባቢኡን ብመጀመርያ ዕዙዝ ሃገራዊ ሰላምታና ነመሓላልፍ።
ክቡራትን ክቡራንን ነበርቲ በይ-ኤያን ከባቢኡን ብመጀመርያ ዕዙዝ ሃገራዊ ሰላምታና ነመሓላልፍ። ኣስዒብና ነዚ ዝስዕብ ኣገዳሲ ህዝባዊ ጸዋዒትና ኣኽቢርኩም ኣብ ኦክላንድ በይ-ኤርያ በዚ ኣብ ታሕቲ ተጠቂሱ ዘሎ ኣድራሻን ዕለትን ኣብ ዝግበር ህዝባዊ ኣኼባ ንክትርከቡ ብኽብሪ ንጽውዕ።
ካብ ዕለት 31 ሓምለ ክሳብ 9 ነሓሰ 2010 ኣብ ርእሰ ከተማ ኢትዮጵያ ኣዲስ ኣበባ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሚክራሲያዊ ለዉጢ ከምዝተኻየደ ዝዝከር እዩ።
ንነበርቲ ፍራንክፈርትን ከባቢኣን ኩሎም ግዱሳት ኤርትራውያንን።
ሸኸም ዋዕላ ናይ ደገፍቱ…… ውጽኢቱ ግን ንረብሓ ኩሉ ኤርትራዊ’ዩ!!
ብቀዳምነት ክቡር ኣቶ ኢሳያስ ኣስፍሃ ብወገን ጥዕናኻ ጽቡቕ ክትህሉን ኣብ መነባብሮኻን ኣብ እተካይዶ ዘይሕለል ህዝባዊ ሓርነታዊ ቃልሲ ዓወትን ኣሳልጦን ንምነየልካ።
ግዱሳት ኤርትራውያን ተሓባበርቲ ኣሰና ካብ ከለን፡ ጀርመን
ልኡኻት ኣሳናዳኢት ሽማግለ ለንደን ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ፡ ብዕለት 23/05/2010 ኣብ ለንደን፡ ዓዲ እንግሊዝ ክፉትን ሰፊሕን ኣኼባ ናይ ህዝቢ ትገብር ስለዘላ፡ ኩሉ ብዲሞክራስያዊ ለውጢ ዝኣምን ግዱስ ኤርትራዊ ዜጋ፡ ኣብዚ ኣኼባ ‘ዚ ክሳተፍ ብኽብሪ ንዕድም።
ብላዕለዎት መሪሕነት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝምራሕ ሰፊሕ ህዝባዊ ኣኼባ
መቀጸልታ ናይ’ቲ ኣብ ዝተፈላለየ ሃገራት ዝካየድ ዘሎ ህዝባዊ ኣኼባታት፡ ኣባላት ኣሰናዳኢት ሽማግለ ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ዘማእክልዎ ኣገዳሲ ህዝባዊ ኣኼባ ኣብ ከተማ ስቶክሆልም – ሽወደን ተዳሊዩ ኣሎ።
ማሕበረኮም ዕላምኡ እንታይ እዩ? ንመን እዩኸ ከገልግል ዝግበኦ? ሽሙ ከም ዝሕብሮ ንማሕበረሰብዶ ወይስ ንውሑዳት ሰባት? ማሕበረኮም መሓውር መንግስታውያን ወይ ዘይመንግስታውያን ማሕበራት ድዩ ክኸውን ዘለዎ ወይስ ነቲ ይውክሎ እየ ዝብሎ ማሕበረኮም ብሙሉኡ ከይፈለየ እዩ ከገልግል ዘለዎ?
ድምጺ ኣሰና፡ ካብ ዕለት 26 ናይዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ፡ ማዕበል ፈነወኣ ክትቕይር ምዃና ንሕብረኩም።
በዚ መሰረት፡ ካብ ዝመጽእ ዘሎ ሰኑይ 26 ጥቅምቲ 2009 ዓ.ም. ጀሚራ፡ እትፍነወሉ መዓልትታትን ሰዓታትን ከምዘለዎ ኮይኑ፡ ብ9605 kHz : ኣብ 31MB ክትፍኖ እያ።
ኤርትራዊ ማሕበረሰብ ከለንን ከባቢኣን ኣብ 20 ሰነ መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ፡ ጀጋኑና ሓቢርና ንክንዝክርን መዓልቶም ንኸነኽብርን፡ ንኩሉ ኤርትራዊ ተቐማጢ እዚ ከባቢ ብኣኽብሮት ይዕድም።
ሽማግለ ኤ.ደ.መ.ዘ. ቦስቶንን ከባብን ኣብዚ ኩነታት ሃገርን ህዝብን ኤርትራ ኣብ ዝኸፈአ ጥርዚ በጺሑሉ ዘሎ ተኣፋፊ እዋን: ኣብቲ ዘይጋነነን ታሪኽ ውፉይነት ቦስቶንን ከባብን ጸግዒ እምነት ብምግባር፣ በዚ ዝስዕብ ኣርእስታት ክንዝትን ክንውስንን ንኹሉ ኤርትራዊ/ት ብትሕትና ንዕድም።
በቲ ኣብ ሃገርና ወሪዱ ዘሎ ፖለቲካውን ማሕበራውን ምጣነ-ሃብታውን ኣሰቃቒ ምሕደራ ጉጅለ ህግዲፍ መሰረት ብምግባር ነዚ ዲክታተራዊ ስርዓት ንምቅዋም ኣብ ከተማ ፍራንክፈርት ሃገረ ጀርመን ንዕለት 28-02-2009 (ቀዳም መዓልቲ) ልክዕ ሰዓት 12.00 ቅድሚ ቀትሪ ሰልፊ ክጅመር ምዃኑ እንዳሓበርና ኣብዚ ዝተጠቕሰ ዕለትን ሰዓትን ተረኺብኩም መረረኹም ክትገልጹ ብጥብቂ ንላቦ።
ናብ ኩሎም ኣካላት ኤርትራዊ ደሞክራሲያዊ ኪዳን ኣብ ኤውሮጳ።
ኣገዳሲ ኣኼባ ብላዕለዎት መራሕቲ ኤ.ደ.ኪ ኣብ ሎንዶን።
ሰላማዊ ሰልፊ ኣንጻር ፈስቲቫል መጋበርያ ምልካዊ ስርዓት ኣብ
ከተማ ስቶክሆልም
ሰላማዊ ሰልፊ ኣንጻር ፈስቲቫል መጋበርያ ምልካዊ ስርዓት ኣብ
ከተማ ስቶክሆልም
ብወገነይ፡ መበገሲ ናይ’ዚ ጽሑፍ’ዚ እቲ ኣብ ቀረባ እዋን ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ጕባኤ ናይ ኪዳን፡ ክርስትያን ክዕብሉሉና ይደልዩ ኣለዉ ብዝብል ምፍርራሕ፡ ናይ እስላማውያን ውድባት ደገፍ ረኺቡ፡ ንውድቡ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ንምስራዕ ከይኰነ ኣይተርፍን ዝብል ግምት ኣሎኒ። እዚ ግምት ጥራሕ ኢዩ። ነፍስወከፍኩም ድሕር’ዚ ሓተታ’ዚ ምንባብ ከም ናተይ ይኹን ካብ ናተይ ዝተፈልየ ግምታት ክህልወኩም ከምዝኽእል ኣይስሕቶን ኢየ።
ገዲም ተጋዳላይን ደራሳይን ፍስሓጽዮን ገብረ ብጉዳይ ዶብ ኤርትራን-ኢትዮጵያን ትማልን ሎሚን ብዝብል ዛዕባ ንህዝቢ ንምሕባር ኣብ መራኸቢ ብዙሃን ፓልቶክ (Paltalk), ኣዳራሽ Eritrean room for strong and united opposition ”


text:
ኣብ ምምሕዳራት ከተማ ኣስመራ ንመዕደሊ ወርሓዊ መቝነን ኣብ ዱኳን ሕድሪ ዘገልግል ኩፖን ዳግም ምጽራይ ክግበረሉ’ዩ።
ህዝቢ ወርሓዊ መቝነን ካብ መንግስታዊ ኣብያተ ሸቐጥ ማለት ዱኳን ሕድሪ ብርትዓዊ ዋጋ ንምሽማት ከኽእሎ ተባሂሉ ቅድሚ ሽዱሽተ ዓመታት ዝተኣታተወ ኩፖን፣ ኣውራ ዕላምኡ ስድራ ቤታት ንምቁጽጻር ዝኣመሰለ ፖለቲካዊ ዕላማ ከምዘለዉ ብሰፊሕ ይንገረሉ።
እዚ ሕጂ ዳግም ክካየድ’ዩ ዝብሃል ዘሎ ምጽራይ ኩፖን፣ ዋሕዚ ናብ ስደት ኣመና ገኒንሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ብዝሒ ናይ ዝሃድሙ ዘለዉ ኣባላት ስድራ ንምፍላጥን ናይ መቑነን ምትዕርራይ ንምግባርን፣ ዝዓለመ ምዃኑ’ዩ ዝንገር።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ምምሕዳራት ኣስመራ ቅድሚ ሽዱሽተ ዓመት ዘተኣታተዎ ኩፖን፣ ኣላዩ ስድራ፣ ብዝሕን ስም ዝርዝርን ኣባላት ስድራን ዝተጻሕፎ’ዩ።
ብመንገዲ’ዚ ኩፖን እዚ ድማ፣ ደቅኹም ስግረ ዶብ ከይዶም ንዝተባህሉ ኣባላት ስድራ ሓምሳ ሽሕ ክቕዑን ኣብ ገለ እዋን ድማ ብኩፖን ዝዕደል መሻርፍ ክእገዱን ምጽንሖም ዝፍለጥ’ዩ።
እንተኾነ ኣብዚ እዋን እዚ ብስደት ዘይተጸልወት ኤርትራዊት ስድራ ስለዘየላ፣ እቲ ናይ 50 ሽሕ መቕጻዕቲ ብስሩዕ ይስርሓሉ የለን።
በዚ ሕጅ ዝካየድ ዳግመ ምጽራይ ኩፖን ድማ መንግስቲ ብዝሒ ነበርቲ ምምሕዳራት ንምርግጋጽ፣ ተወሳኺ ብረት ዝዕድለሉ መንገዲ ንምንዳይ ምዃኑ’ውን ህዝቢ ስክፍታታቱ ይገልጽ ኣሎ።


text:
Radio Erena: 20 February 2017
መንግስቲ ሱዳን፣ ዋጋ መንበሪ ፍቓድ (ብጣቓ) ካብ 500 ናብ 2350 ፓውንድ ክብ ምባሉ፣ ብሕጋዊ ፓስፖርት ኣብ ልዕሊ ዝነብሩ ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ከቢድ ጸቕጢ ይፈጥር ከምዘሎ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ቢሮም።
እቲ መንግስቲ፣ ዋሕዚ ስደተኛታት ንምግታእ ብዝብል ምኽንያት፣ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ኣብ ልዕሊ ዘይብሎም ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ቀጻሊ ግፋ ከካይድ እንከሎ፣ ነቶም ብሕጋዊ ፖስፖርት ዝነበሩ ድማ ዋጋታት መንበሪ ፍቓድ፣ ካብ 150 ናብ 500 ፓውንድ’ዩ ክብ ኣቢልዎ ጸኒሑ።
ካብዚ ቀረባ ድማ እቲ መንግስቲ ንዋጋ መንበሪ ፍቃድ ወይ ብጣቓ፣ ካብ 500 ናብ 2300 ክብ ምባሉ ኣብ ሱዳን ብሕጋዊ መንገዲ ንዝበሩ ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ከቢድ ጸቕጢ ፈጢሩ’ሎም ኣሎ።
ብዘይካ’ዚ’ውን ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን፣ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ኣብ ልዕሊ ዘለዎም ዜጋታት እዘን ክልተ ሃገራት ከም ግፋ፣ ምቕዳድ ፓስፖርትን ዝኣመሰለ ግፍዕታት ይፍጽሙ ምህላዎም ካብ ካርቱም ብቀጻሊ ዝበጽሕ ዘሎ መረረታት’ዩ።
ኣብ ካርቱም ዝርከብ ኤምባሲ ኤርትራ፣ ኣብ ልዕሊ’ቶም ብፓስፖርት ናይ ኤርትራ ዝነበሩ፣ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዘለዎም ዜጋታት ኤርትራ ንዝፍጸም ዘሎ ግፍዕታት ክቓወም ኣብ ርእሲ ዘይምኽኣሉ፣ ምስ ፓስፖርቶም ንዝተገፉ ኤርትራውያን ሓገዝ ኣብ ዝሓትሉ እዋን’ውን ጉቦ ከፊልኩም ውጹ ዝብል ምኽሪ ከምዝህቦም ምንጭታት ሬድዮ ኤረና የረጋግጹ።
ምስዚ ብዝተሓሓዝ ተመሳሳሊ ዜና፣ ኣስታት 300 ዝኮኑ ዜጋታት ኢትዮጵያ፣ ኣብ ካርቱም ዝርከብ ኤምባሲ ሃገሮም ዝኾነ ምትሕብባር ክገብረሎም ብዘይምኽኣሉ፣ ብዓርቢ 17 ለካቲት ኣብ ቀጽሪ እቲ ኤምባሲ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ኣካይዶም።
እቶም ኢትዮጵያንውያን ኣብ ዘካየድዎ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ፣ ናብ ቀጽሪ’ቲ ኤምባሲ እማንን ክድርብዩ’ውን ተራእዮም።
ነቲ ኣብ ቀጽሪ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፊ ንምብታን ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ክዋፈሩ እንከለዉ፣ ን10ታት ካብቶም ሰለፈኛታት ከምዝቐየዱ እቶም ነዚ ሓበሬታ’ዚ ዝልኣኹ ምንጭታት ሓቢሮም።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ሓይልታት ጸጥታ ካርቱም፣ ኣብ ምስናዕን ምድላውን ናይ ሓሶት ናይ ሰነድ ወረቓቕቲን ቪዛ ክነጥፍ ዝጸንሐ ናይ ወጻኢ ዜጋ ከምዝሓዙ ኣፍሊጦም።
እቲ ስሙን ምልኡ መንነቱ ዘይተገልጸ ሰብ፣ ኣብ ከተማ ካርቱም፣ ከባቢ ኣርካዊት ኣብ ዝተታሕዘሉ ናይ ኤርትራ ዝርከቦ ፓስፖርታት፣ 21 ዝተፈላለየ ማሕተም፣ ዝተሰነዐ ቪዛን ካልእ ናይ ኢምግሬሽን ዶኩመንታትን ናይ ወጻኢ ባጤራን ከምዝተረኽቦ መግለጺ ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን የመልክት።
=========================


text:
ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ብጥምቀቱ ንጥምቀትና ኪቅድስ ተጠምቀ። ጥምቀቱ፡ ኣይሁድ ከም ዝገብርዎ ናይ ምንጻሕ ልማድ ወይ ድማ ኃጥኣን መጸብሓን ካብ ዮሓንስ መጥምቅ ከም ዝተጠመቕዎ ናይ ንስሓ ኣይነበረን። ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ተጠሚቑ ካብ ማይ ድኅሪ ምውፃኡ፡ እግዚአብሔር አብ “ዝንቱ ውእቱ ወልድየ” ኢሉ ናይ ባህርይ ወዱ ምዃኑ መስከረሉ፡ መንፈስ ቅዱስ ውን ብኣምሳል ርግቢ ወሪዱ፡ ኣብ ልዕሊ ርእሱ ተቐመጠ። (ማቴ. 3፥16-17) ኣብቲ መወዳእታ ናይ ትምህርቱውን “ብስም አብን ወልድን መንፈስ ቅዱስን ኣጥምቑ” ኢሉ ጥምቀት ኣዚዙ እዩ። (ማቴ. 28፥19)
ካብ ጥምቀት ዝርከብ ክብሪ
1. ካብ እግዚአብሔር ብጸጋ ምውላድ (ውልድነት ምርካብ)፡ ጸጋ እግዚአብሔር ንወዲ ሰብ ዝወሃቦ ብጥምቀት ካብ ሥላሴ ክውለድ ከሎ ምዃኑ ኣብ ቅዱሳን መጻሕፍቲ ተገሊጹ ኣሎ። (ዮሓ. 3፥5፤ ገላ. 3፥27፤ ኤፌ. 5፥26፤ 1ይጴጥ. 1፥3-6)
2. ካብ ኃጢኣት ምንጻሕ፡ “ወነአምን በአሐቲ ጥምቀት ለሥርየተ ኃጢኣት/ ኃጢኣት ብዝሥረየላ ሓንቲ ጥምቀት ንኣምን” (ጸሎተ ሃይማኖት)።
ሰብ ብጥምቀት ካብ ኃጢኣት ብምፍላዩን፡ ካብ እግዚአብሔር ብጸጋ ምውላዱን መንግሥተ ሰማያት ንምውራስ ብቑዕ ይኸውን። (ሕዝ. 36፥25፤ ግብ. 2፥38፤ 1ይቆሮ. 6፥11)
ሥርዓተ ጥምቀት
1. ጥምቀት ብስም ቅድስት ሥላሴ እዩ
ሽም ሥላሴ ከይጸዋዕካ ዝፍጸም ጥምቀት ከም ኣብ ማይ ዝተኣልከ ቆርበት እዩ እምበር ካልእ ዝህቦ ዓስቢ ወይ ጥቕሚ የብሉን። (ማቴ. 28፥19)
2. ጥምቀት ብፈሳሲ ማይ እዩ
ካህናት፥ ስም ሥላሴ እናጸውዑ “አጠምቀከ በስመ አብ፣ አጠምቀከ በስመ ወልድ፣ አጠምቀከ በስመ መንፈስ ቅዱስ” እናበሉ ሠለስተ ጊዜ ኣብ ማይ ኣጥልቕ ኣውፅእ ኣቢሎም የጥምቕዎ።
ማይ ዘለዎ ዓሚቝ ቦታ ምስ ዘይርከብ ግና ማይ ቀዲሖም ወይ ከኣ ብኢዶም ሓፊኖም የጥምቕዎ። “ወይኩን ጥምቀት ውሥጠ ማይ ውኂዝ ወለእመ ኮነ ህየ ዐፀባ ይክዐዉ ማየ ዘረከቡ ቀዲሖሙ እምኀበ ምጥማቅ” (ፍት. ነገ. ኣንቀጽ 3 ፣ ረስጠብ 34)
“ወለእመ ኢተረክበ ማይ ዘይወኅዝ ርእሰ ለዘይጠመቅ ይንሣእ መጠነ ሠለስቱ ኅፍን እምነ ማይ ወይሕጽብ ርእሶ በስመ ሥላሴ” (ባስ. 107)
3. እቲ ዘጠምቕ ኤጲስቆጶስ ወይ ከኣ ቀሺ እዩ። ሥልጣነ ክህነት ዘይብሉ ከጥምቕ ኣይክእልን እዩ። “ኢያጠምቅ ዘእንበለ ኤጲስቆጶስ አው ቀሲስ” (ፍት.ነገ. ኣንቀጽ 3 ፣ ድስቅ 21)
ሀ. ደቂ ኣንስትዮ ኣየጥምቓን እየን (ፍት. ነገ. ኣንቀጽ 3 ፣ ድስቅ 201)
ለ. ኤጲስቆጶስ ኮነ ቀሺ ኣኽፊሉ ወይ ጉቦ በሊዑ ከጥምቕ ኣይግብኦን “ወኢይከውኖ ለአሐዱ ከመ ይጠመቅ በሕልያን” (ፍት. ነገ. ኣንቀጽ 3 ፣ ጴጥ. 4)
ሐ. ዝኾነ ተጠማቒ ብሃይማኖት ካብ ዝተፈልዩ ሰባት ምስ ዝጥመቕ ክርስቲያን ኣይበሃልን። “እመቦ ብእሲ ዘተጠምቀ ጥምቀት እምዐላውያን ኢኮነ ውእቱ ምእመነ” (ፍት. ነገ. 3፣ ረስጣ 4)
ንጥምቀት ዝተወሰነ ዕድመ
ሀ. ንጥምቀት ዝተወሰነ ዕድመ ንደቂ ተባዕትዮ 40 መዓልቲ፣ ንደቂ ኣንስትዮ ከኣ 80 መዓልቲ እዩ። እቲ ሕፃን ንሞት ዘስግእ እንተኾይኑ ግን ቅድሚ 40ን 80ን መዓልቲ ብሞግዚት ተወሲዱ ይጥመቕ። (ፍት.ነገ. ኣንቀጽ 3 ፣ ሥ ር 2)
ጥምቀት ብነገድ፡ ብወገን፡ ብዘርኢ ፍልልይ የብሉን፣ “ካብቶም ዝኣመኑ ሕዝብን ኣሕዛብን ኣወዳትን ኣዋልድን ብሓፈሻ ናይ ሰብ ዘርኢ ኵሉ ወገን ናይ እግዚአብሔር ስለዝኾነ ይጥመቕ” (ማቴ. 28፥19)፡ “ጥምቀት ሥሩዕ ለዕደው ወለአንስት ንኡሶሙ ወዓቢዮሙ’ (ፍት.ነገ. ኣንቀጽ 3) ቅዱሳን ሓዋርያት ከኣ “ኪዱ ንኣሕዛብ ምሃሩን ኣጥምቁን” ኢሉ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝኣዘዞም ቃል ሰሚዖም፡ ንትምህርቱ ተከቲሎም ንሕዝብን ኣሕዛብን ኵሎም የጠምቑ ነይሮም። ቅዱስ ጴጥሮስ ንቆርኔሌዎስ ምስ ቤተ ሰቡ ኣጥመቆ። (ግብ. 10፥33-48) ቅዱስ ጳውሎስ ውን ንቤተ ሰብ እስጢፋኖስ ኣጥመቆም። (1ይ ቆሮ. 1፥16)
ለ. ንምጥማቕ መዓልቱ ዝኣኸለ፡ ንጽባሕ ኢሉ ብዝኾነ ምኽንያት ክኃድርን ክቕንይን ኣይግባእን። (ፍት. ነገ. ኣንቀጽ 3)
ቅድሚ ጥምቀት
ሀ. ቅድሚ ጥምቀት መጀመርታ ትምህርቲ፣ ቀጺሉ እምነት የድሊ። እቲ ተጠማቒ ብዕድመ ዓቢይ እንተኾይኑ ትምህርቲ ክርስትና ዝተማህረ ብሥላሴ ዝኣመነ ኪኸውን ኣለዎ። ጐይታና “ዝኣመነን ዝተጠመቀን ኪድኅን እዩ” ስለ ዝበለ። (ማር. 16፥16) እምነት መሠረት እዩ። እቶም ካልኦት ተግባራት ግን ሕንፃ እዮም። እምነቱ ንምግላጽ ዘይክእል ሕፃን እንተኾይኑ ግና ብኃላፍነት ወለድን ብናይ ክርስትና ኣቦ ወይ ኣደ ይጥመቕ። ምስ ዓበየ ከኣ ብኃላፍነቶም ይመኽርዎን ይምህርዎን።
ለ. ንኡሰ ክርስቲያን ቅድሚ ምጥማቑ ግብሩ ይምርመር፥ ተመርሚሩ እምነቱ ምስ ተረጋገጸ ይጥመቕ። (ፍት.ነገ. ኣንቀጽ 3 ፣ሥርዋጽ 2)
ኣብ ጊዜ ጥምቀት
ሀ. ተጠመቕቲ፡ ኣብቲ ዝጥመቕሉ ቦታ ይቆሙ።
ለ. ኤጲስቆጶስ ወይ ቀሺ ነቶም ተጠመቕቲ ገጾም ናብ ምብራቅ መሊሱ ኢዱ ዘርጊሑ ይጽልየሎም። ብቅብኣ ቅዱስ ጸሎት የብጽሕ።
ሐ. እቲ ኤጲስ ቆጶስ ንቀሺ ቅብኣ ቅዱስ ይህቦ እሞ ብጸጋም ናይቶም ተጠመቕቲ የቐምጦ።
መ. ቀጺሉ ውልድነት ኣብ ዘጽንዕን መንፈስ ቅዱስ ዘኅድርን ሜሮን ይጽልይ።
ሠ. ምስ ጸለየሉ ንካልእ ቀሺ ይህቦ እሞ ብየማናይ ናይቶም ተጠመቕቲ የቐምጦ።
ረ. ተጠመቕቲ ፊት ናይቲ ማይ ኮይኖም፡ ናብ ሰማይ እናረኣዩ፡ ገጾም ካብ ምብራቕ ናብ ምዕራብ ይመልሱ።
ሰ. እቲ ኤጲስቆጶስ ወይ ቀሺ “ንዲያብሎስ ትኽሕዶ ዲኻ” እናበለ ንተጠመቕቲ ምስ ሓተቶም “እወ እኽሕዶ ኢየ” እናበሉ ነፍስ ወከፎም ይኽሕድዎ።
ቀ. ድኅሪ እዚ፡ እቲ ቀሺ ናይ ነፍሲ ወከፍ ተጠማቒ የማናይ ኢድ ብምኃዝ ብፊት ናይቲ ማይ ኮይኑ ገጹ ካብ ምዕራብ ናብ ምብራቕ ይመልሶ።
በ. ናብቲ መጠመቒ ቅድሚ ምእታዎም “ብአብ፡ ብወልድ፡ ብመንፈስ ቅዱስ ትኣምን ዲኻ፧” እናበለ ንነፍሲ ወከፎም ይሓቶም “እወ እአምን” እናበሉ ነፍሲ ወከፎም ይምልሱ። ብድኅሪ እዚ ቅብኣ ቅዱስ ይቐብኦም፡ የጥምቆም፡ ውልድነት ይህቦም፡ ክጥመቑ ከለዉ ውን ክዳኖም ኣውፂኦም እዮም ዝጥመቁ። ደቂ ኣንስትዮ ክጥመቓ ከለዋ ጸጕረን ፈቲሐን፡ ናይ ክሳደን ኢደንን እግረን ሥልማት ኣውጺአን እየን ዝጥመቃ። (ፍት.ነገ. ኣንቀጽ 3 ፣ ረስታ 34) ጓል ኣንስተይቲ ኣብቲ እትጥመቐሉ ጊዜ ጽግያት እንተመጺእዋ ክሳብ ትነጽሕ ትጸንሕ።
ተ. ተጠመቕቲ ምዝራብ ዝክእሉ እንተደኣ ኮይኖም ባዕላቶም እምነቶም ብምምስካር ጸሎተ ሃይማኖት ይደግሙ። ምዝራብ ዘይክኣሎም እንተ ኮይኖም ናይ ክርስትና ኣደኦም ወይ ኣቦኦም ብዛዕባ ሃይማኖቶም ይምስክርን ጸሎተ ሃይማኖት ይደግምን።
ነ. ደቂ ተባዕትዮ ንደቂ ኣንስትዮ ናይ ክርስትና ኣቦ ወይ ደቂ ኣንስትዮ ንደቂ ተባዕትዮ ናይ ክርስትና ኣደ ምዃን ኣይፍቀድን (ፍት. ነገ. ኣንቀጽ 3 ፣ ረስጠብ 34 ፣ ዘኒቅያ 24)
ናይ ተጠመቅቲ መሥርዕ ብመጀመሪያ ናይ 40ን ናይ 80ን መዓልቲ ሕፃናት ይጥመቑ። ድኅሪኡ ንኡሰ ክርስቲያን ኣወዳት፡ ኣብ መወዳእታ ንኡሰ ክርስቲያን ኣዋልድ ይጥመቓ። (ፍት.ነገ. ኣንቀጽ 3 ፣ ረስጠብ 34)
አ. እቲ ካህን ተጠመቅቲ ምስ ተጠመቑ ሜሮን ይቀብኦም ቅዱስ ሥጋኡን ክቡር ደሙን ከይተቐበሉ ዝኾነ ኣይልከፉ። ድኅሪ እዚ ቅዱስ ሥጋኡን ክቡር ደሙን ይቕባሉ። በታ ዕለት እቲኣ ዝተጠምቁ ካብቶም ካልኦት ቈረብቲ ቀዲሞም ቅዱስ ሥጋኡን ክቡር ደሙን ይቕበሉ። “ወይትመጠዉ ቍርባነ እምቅድመ ሕዝብ” (ፍት.ነገ. ኣንቀጽ 3 ፣ በስ 105)
ከ. ንእትጥመቕ ንኡሰ ክርስቲያን ጓል ኣንስተይቲ ቅብአ ቅዱስን ሜሮንን እቲ ኤጲስቆጶስ ካብ ክሳዳ ንላዕሊ ምስ ቀብኣ ፣እቲ ዝተረፈ ሰብነታ እትቐብኣ ዲያቆናዊት ጓል ኣንስተይቲ ንኢድ ካህን ብምኃዝ እያ። (ፍት. ነገ ኣንቀጽ 3 ፣ ድስቅ. 34)
ኣፈጻጽማ ጥምቀት
ሀ/ ኣብ ልዕሊ ማይ መጽሓፈ ክርስትና (ጸሎተ ጥምቀት) ይበጽሕ።
ለ/ መስተብቍዕ ካብ በእንተ ዱያን ክሳብ በእንተ ሰላም ይጽለይ።
ሐ/ እቲ ካህን ጸሎተ ጥምቀት ክጽሊ ከሎ ኢዱ ኣብ ልዕሊ ተጠማቓይ የንብሮ (ኣንብሮተ ኢድ ይገብር)።
መ/ እቲ ዝጥመቕ ሰብ ስመ ክርስትና ይወሃቦ።
ሠ/ ጸሎተ አኰቴትን ጸሎተ ወንጌልን ኣብጺሑ፡ በእንተ ሰላም፡ በእንተ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት፡ በእንተ ማኅበር ዝተባህሉ ጸሎታት’ውን ይጽልይ። እቶም ሕዝቢ ከኣ ጸሎተ ሃይማኖት ይደግሙ።
ረ/ እቲ ካህን ንኢዱ ብኣምሳል ትእምርተ መስቀል ኣብ ልዕሊ ተጠማቒ ኣንቢሩ “ይኩን ስምከ እገሌ” እናበለ፡ ንሽም ጥምቀቱ
ሠለስተ ጊዜ ይጽውዕ።
ሰ/ “ብሩክ እግዚአብሔር ዘያበርህ ለኵሉ ሰብእ” እናበለ ኣብ ልዕሊ እቲ ማይ 3ተ ጊዜ ሜሮን ይውስኽ።
“ብሩክ እግዚአብሔር አብ አኃዜ ኵሉ ዓለም አምላክነ ወብሩክ ወልድ ዋሕድ እግዚእነ ኢየሱስ ክርስቶስ መድኃኒነ ወብሩክ
መንፈስ ቅዱስ ጰራቅሊጦስ መጽንዒ ወመንጽሔ ኵልነ” እናበለ ብመስቀል 3ተ ጊዜ ነቲ ማይ ይባርኾ።
“አሐዱ አብ ቅዱስ፡ አሐዱ ወልድ ቅዱስ፡ አሐዱ ውእቱ መንፈስ ቅዱስ” ኢሉ ብልዑል ዜማ ብምዝያም ነቲ ማይ ይባርኾ፡ ይዓትቦ።
ቀ/ “ሰብሕዎ ለእግዚአብሔር ኵልክሙ አሕዛብ” ንዝብል ካህንን ሕዝብን እናተቐባበሉ ከም ናይ ሥርዓተ ቅዳሴ ይፍጽሙ።
በ/ እቲ ዲያቆን ነቲ ዝጥመቕ ካብ ምዕራብ ናብ ምብራቕ የምጽኦ።
እቲ ካህን “አጠምቀከ በስመ አብ፡ አጠምቀከ በስመ ወልድ፡ አጠምቀከ በስመ መንፈስ ቅዱስ” እናበለ ሠለስተ ጊዜ የጠምቖ።
ተ/ እቲ ካህን ኣብ ገጽ እቲ ተጠማቒ “ንሣእ መንፈሰ ቅዱሰ” እናበለ ኡፍ ይብለሉ። ቀጺሉ ቅብኣ ሜሮን ይቐብኦ።
እቲ ካህን ሜሮን ክቐብእ ከሎ ናይቲ ተጠማቒ ነፍስ ወከፍ ክፍሊ ኣካሉ እናፈለየ ብትእምርተ መስቀል 36 ሕዋሳቱ ይቐብኦ።
ኀ/ ኣብ መጽሓፈ ጥምቀት ከምዝተገልጸ እቲ ካህን ነታ ምስ ዓበየት ኣሚና እትጥመቕ ጓል ኣንስተይቲ ካብ ክሳዳ ንላዕሊ ዘሎ ኣካላ ይቐብኣ። ካብ ክሳዳ ንታሕቲ ዘሎ ኣካላ ድማ እታ ዲያቆናዊት ሰበይቲ ናይቲ ካህን ኢድ ኂዛ ትቐብኣ። ጸሎተ ቡራኬን ኣንብሮተ ኢድን ኣብ ልዕሊ እቲ ተጠማቒ ይጽለይ።
ትርጕም ሥርዓተ ጥምቀት
ሀ/ ብማይ እንጥመቐሉን እነጥምቐሉን ምኽንያት ክርስቶስ ባዕሉ ብማይ ስለ እተጠምቀን፡ ንሓዋርያት ውን ብማይ ከጥምቑ ስለ ዝኣዘዘን እዩ። (ማቴ. 3፥13-16፤ ማር. 1፥9፤ ዮሓ. 3፥5፤ ኤፌ. 5፥26፤ ቲቶ 3፥5፤ 1ይዮሓ. 5፥6-8)
ለ/ ጥምቀት ኣብ ዓሚቝ ማይ ክኸውን ዝተኣዘዘሉ ምኽንያት ነቲ ተጠማቒ ንኸጥልቆ እዩ።
ሐ/ ኣብቲ ማይ 3ተ ጊዜ ኣጥልቒና እነውፅኣሉ ምኽንያት ክርስቶስ ኣብ ከርሠ መቓብር 3ተ መዓልትን 3ተ ለይትን ኃዲሩ ናይ ዝተንሥኣሉ ምሳሌ እዩ። (ፍት.ነገ. ኣን 3 ድስቅ 34)
መ/ እቲ ተጠማቒ ኣብ ዝጥመቐሉ ጊዜ ንዲያብሎስ ክኽሕድ ከሎ ገጹ ናብ ሸነክ ምዕራብ የዙሮ። እዚ ውን ቦታ ዲያብሎስ ምዕራብ ስለዝኾነ እዩ።
ሠ/ ተጠማቒ ገጹ ናብ ምብራቕ መምለሲ ኣዳም ኣብ ገነት ሸውዓተ ዓመት ምንባሩ ንምዝካር እዩ። ገነት ብሸነኽ ምብራቕ ስለትርከብ። ዘፍ. 2፥8
ረ/ ተጠማቒ ገጹ ናብ ምዕራብ ዝገበረሉ ምኽንያት ኣዳም ሲኦል ከም ዝወረደ ንምዝካር እዩ። ሲኦል ብሸነኽ ምዕራብ ስለትርከብ።
ሰ/ ተጠማቒ ፊት እቲ ማይ ደው ምባሉ ኣዳም ተስፋ ድኅነት ምስምዑ ንምዝካር እዩ። ምኽንያቱ ድኅነት ብጥምቀት ስለዝኾነ። “የማነ እዴየ መጠውክዎሙ ወኮነቶሙ ጥምቀተ” ከምዝብል (መጽሓፈ ኪዳን ፪ይ ክፍሊ) ካህን ናይቲ ተጠማቒ ኢዱ ኂዙ ገጹ ናብ ምብራቕ ዝመልሰሉ ምኽንያት ጐይታ ብጥምቀት ናብ ሸነኽ ምብራቕ ዘላ ገነት ከም ዝመለሰና ንምዝካር እዩ።
ቀ/ ደቂ ኣንስትዮ ክጥመቓ እንከለዋ ቁኖ ጸጕረን፣ ሥልማት ክሳደን እዝነን ኣጻብዐን ክፈትሕኦ ዝእዘዛሉ ምኽንያት እዚ ሥጋዊ መልክዕ ስለዝኾነ እዩ።
በ/ ብመጀመሪያ ናይ ኣርብዓን ሰማንያን መዓልቲ ሕፃናት ምስ ተጠመቁ ብምቕጻል ንኡሰ ክርስቲያን ዝጥመቑሉ ምኽንያት ሕፃናት ንጹሐ ጠባይዕ ኮይኖም ኃጢኣት ስለዘይተንከፎም እዩ። ንኡሰ ክርስቲያን ግን ተነሳሕያን ስለዝኾኑ እዩ።
ተ/ ደቂ ተባዕትዮ ንደቂ ኣንስትዮ ኣቦ ክርስትና፣ ደቂ ኣንስትዮ ውን ንደቂ ተባዕትዮ ኣደ ክርስትና ንምኃዝ ዝተኸልከለሉ ምኽንያት ብፍትወተ ሥጋ ንከይደላለዩ፡ በብፆታኦም ንምስትምሃር ምሹእ ስለዝኾነ እዩ።
ስብሐት ለእግዚአብሔር፡ አሜን!
* * *


text:
ቍጠባ፡ ዕቝባ ሓቲትካ መልሲ ኣብ ትጽበየሉ ግዜ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 7 8 2019
ኣብ ሽወደን ዑቕባ ሓቲትካ ኣብ ዘለኻሉ ግዜ ብቝጠባ ከመይ ጌርካ ነብስኻ ከም ትኽእል ኣብዞም ገጻት ሓበሬታ ኣሎ። ብዛዕባ ሕሳብ ባንኽ ምኽፋት እውን ኣብዚ ብዝያዳ ከተንብብ ትኽእል ኢኻ።
-
ዕቝባ ሓቲትካ ኣብ ዘለኻሉ እዋን ምስራሕ
ኣብ ሽወደን ሓታቲ ዑቕባ ኣብ ዘለኻሉ ግዜ ስራሕ ምስራሕ ወይ ናትካ ትካል ንምኽፋት ዕድላት ክህሉ ይኽእል እዩ። ኣብ ሽወደን ንምስራሕ ዘዳልወካ ብዙሕ መገድታት እውን ክህሉ ይኽእል እዩ።
-
ቍዊ ሓገዝ ካብ በዓል መዚ ኢሚግረሽን (Migrationsverket)
ናይ ገዛእ ርእስኻ ገንዘብ ክትረክብ ተኽእሎ ምስ ዘይህልወካ ወይ ካልእ ንብረት ምስ ዘይህልወካ ካብ በዓል መዚ ኢሚግረሽን ቍጠባዊ ሓገዝ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ።
-
ባንክን ናይ ባንክ ሕሳብን
ኣብ ሽወደን ሓታቲ ዑቕባ ኣብ ዘለኻሉ ግዜ ናይ ባንክ ዓሚል ክትከውንን፣ ባንክ ካርድን ካልኦት ኣገልግሎታትን ንክትረክብን ዕድል ክህልወካ ይኽእል እዩ።


text:
“ልምዓት ዝተሃመሹ ወገናት ብምቕዳም፡ ንኹሉ ዘመዓራሪ ዕድላት ብምርሃው፡ ህዝቢ ኣብ እንኮን ፍትሓዊን መኣዲ ምጽንባር፡ በዚ ርትዓዊ መገዲ’ዚ ድማ ፖለቲካዊ ርግኣት፡ ሃገራዊ ስኒት፡ ቁጠባዊን ማሕበራዊን ልምዓት ከምኡ’ውን ማሕበራዊ ፍትሕን ባህላዊ ስጉሚን ምርግጋጽ ንነዊሕ እዋን ዝተቓለስናሉ፡ ህይወት ብሉጻት ዝኸፈልናሉ ነቕ ዘይብልን ዘይቅየርን ዕላማና’ዩ፡፡” (ቃል ፕረሲዳንት ኢሳይያስ ኣፍወርቂ ኣብ 2007) …
ከምዚኦም ዝኣመሰሉ መጽብዓታትን፡ ዘብልጭልጩ ቃላትን፡ ዳርጋ ንርብዒ ዘመን ለሚድናዮም ኢና፡፡ እወ! ሕድሪ’ቶም ህይወቶም ዝኸፈሉ ብሉጻትና፡ ኣብዘን ብኣባጓይላ ዝተኸተባ ቃላት ሓዲሩ’ሎ፡፡ እቲ ግብራዊ ግን ዛጊት ዓለም ብዓለማ ዝፈለጠቶ፡ ተሓቢኡ ዘይሕባእ፡ ጥፍኣትን ብርሰትን፡ ምኻኑ ንኹሉ ብሩህ’ዩ፡፡
እምበኣር ከስ ብሓጺር ኣገላልጻ፡ ኣብ ውሽጢ 26 ዓመታት ካብ ሃልኪ ፕሮፖጋንዳ ሓሊፎም፡ ሃገራዊ ልምዓትን ለውጥን ዘየረጋገጹ፡ መስተርሆት ህዝቢ ዘይፈጠሩ፡ ካብ ጽምብላትን ቴማን ዘይተሰጋገሩ፡ ብምስምስ “ደርማስ ምዕባለ” ካብ ዝተሓንጸጹ ማእለያ ዘይብሎም፡ ፖሊሲታትን ወፍርታትን ህግደፍ ሓደ ዝኾነ፡ ንወፍሪ ዲጋ ዓዲሃሎ ዘተኮረ ጽሑፍ ንሎሚ ጆባእ ክብለኩም፡፡ (ፈለማ ነቶም ቴክኒካዊን ሳይንሳዊን ሓበሬታ ካብ ውሽጢ ዝሰደድኩምለይ ግዱሳት ዜጋታት ከየመስገንኩ ኣክሓልፍ ኣይደልን፡፡)
ኣብ መፋርቕ 2000፡ ድሕሪ ፍሽለት “ብወፍሪ ዋርሳይ ይከኣሎ” ካብ ዝተነድፉ ፖሊሲታትን ስትራተጅታትን ሓደ፡ ብስም “ልምዓታዊ ዞባታት” ዝተሓንጸጸ፡ ብዙሕ ጎስጓስን ቃለ መሕተትን ዝተኻየደሉ፡ ኣብ ዲጋታትን ጽርግያታትን ዘድሃበ ፖሊሲ ነይሩ፡፡ መሰረታዊ ኣምራትን መበገሲ መትከላትን እዚ ፖሊሲ፡ ብቐንዱ ብኢሳይያስ ዝተሓንጸጸን፡ ንሙሁራዊ ትንታነታትን ርእይቶታትን ዝነጸገን ብምንባሩ፡ ገና ብኣግኡ ብውድቀት ክዕጀብ ተራእዩ፡፡ መርኣያ ውድቀታት ናይዚ ፖሊሲ”ዚ ዝኾነ ጭቡጥ ሓበሬታ ድማ ኣብ “ታባ ዓዲሃሎ” ንዕዘብ ኣለና፡፡
ኣብ ሞንጎ’ቲ ገዲምን ሃ/ኣገልግልግሎትን ቆይቅን ምትፍናንን ክፍጠር ዝገበረ “ወፍሪ ዋርሳይ ይከኣሎ” ካብ 2001 ጀሚሩ ክትግበር እንከሎ፡ ጅምር ፕሮጀክታት ሓዲጉ ዝፈሸለን፡ ንሃልኪ ፕሮፖጋንዳ ጥራይ ዘገልገለን ምንባሩ’ውን ባዕሉ ኢሳይያስ ኣብ ናይ 2011 ቃለ መሕተቱ “ሰለስተ ርብዒ ብወፍሪ ዋርሳይ ይከኣሎ ዝነቐለ ፖሊሲ ዕውት ኣይነበረን” ክብል ኣተንቢሁ ኔሩ፡፡ ኣብ 2011 ድማ ብኣዚዩ ዝተጋነኑ ጽንብላትን ዝተሰንዑ ጸብጻበትን ብስም “20 ዓመታት ሓበን” ኣብ ዝተወደበ ምድላዋት፡ ኢሳይያስ “ጉዕዞ 20 ዓመት ሃገርና ንድሕሪት” ምንባሩ ስለዝተገንዘበ እቲ እንኮ ፍታሕ ኣብ “በይኑ” ጥራይ ንኽመስል ብተኸታታሊ ብዛዕባ ምስሳን ትሕጃ መግቢ፡ ውሕስነት መግቢ፡ ዝናባዊን መስኖዊን ሕርሻ ከምኡ’ውን ብዛዕባ ዲጋታት ክህውተት ተራእየ፡፡
ከም ውጽኢቱ ከኣ፡ ንነብሱ “ካብ ሚኒዋለ ክሳብ ጅኦሜትራ” ሰሪዑ፡ ፎቆዶ ዲጋታትን ሓጽብታትን ክወፍር ጀመረ፡፡ ካብዘን ዲጋታት እተን መሳኹቲ ኤረ ቲቪን መናድቕ ደገፍቲ ፌስቡክን ዘሙቋ፡ ኢሳይያስ ብብዝሒ ዝወፍረለን፡ ሃገራዊ ዕማማት ኣወንዚፉ ሙሉእ ግዚኡ ዘሕለፈለን፡ እተን ቀንዲ ዲጋታት ዓዲሃሎን ገርገራን እየን፡፡ ብፍላይ ዲጋ ዓዲሃሎ ናብ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ካብ ትቕየር 4 ዓመታት ኣቑጺራ’ላ፡፡
ዲጋ ዓዲሃሎ……ካበይን ናበይን?
ዲጋ ዓዲሃሎ ፈለማ፡ ካብ እዋን መግዛእቲ ጀሚራ ብዝተጀማመረ ኣፈናዊ መጽናዕቲ፡ መበገሲ ተጌሩ ዝተወጠነት ዲጋ እያ፡፡ ኣብ 2013 ወርሒ 10 ንቐረብ ጽሩይ ዝስተ ማይ ህዝቢ ኣስመራን ከባቢኡን፡ ተባሂላ ዝተጀመረት ዲጋ እያ፡፡ ፈለማ ካብ ከባቢታት ሰንከልቲ፡ ዛውል፡ ዓዲ ገብራይ፡ ዓዲ ሰላይትን ጠቐራን ዝወሓዘ ማያት፡ ኣብ ዓዲሃሎ ብምዕጋት ምስተኸዘነ ብዝተፈላለዩ ሜላታት ናብ ዲጋ ማይነፍሒ ብምግዓዝ ቀረብ ጽሩይ ዝስተ ማይ ህዝቢ ኣስመራ ንምስሳን ዝዓለመ ወፍሪ ኔሩ፡፡ ነዛ ዲጋ ኣብ መጀመሪያ እዋናት ከም መደብ ተዓዲሎም መጽናዕታት ዘካየዱ ውልቀ ሰባት ኮ/ል ወልዱ ገረየሱስ (ወልዱ ባርያ)፡ አቶ ሙሴ ተወልደ (ካብ EMIC) ኣቶ ካሕሳይ ገብረህይወት (ኣማሓዳሪ ዞባ ማእከል ነበር) ‘ዮም፡፡ እዞም ውልቀ ሰባት ኣብ ምምራጽ ነታ ዲጋ ዝውዕል ቦታን ዓያዬ ዓቕሚ ሰብን መጽናዕታት ምስ ገበሩ፡ ኣብ ስራሓት ዲዛይን ድማ ኣብ ትሕቲ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ዝተወደበት ሓይሊ ዕማም ንምህንድስናዊ ስርሓት ክትዓዬ ተገብረ፡፡
‘ቶም ኪኢላታት ብዘካይድዎ መጽናዕቲ፡ ኣብ ዓዲሃሎ ንክቖውም ዝተሓሰበ ዲጋ፡ ጸገማት ክህልዎ ከምዝኽእል ስለ ዘረጋገጹ፡ ኣብቲ እዋን ከጋጥሙ ከም ዝኽእሉ ንዝተገመቱ ጸገማት፡ ኣብ ባህሪያዊ ኣቀማምጣ መሬትን ሃለኽቲ ጥረ ነገራትን ዝተመስረቱ ኔሮም፡፡ እቲ ከባቢ ኣዚዩ ዝተሓላለኸ ተፈጥራዊ ኩነት (Complex Geology) ዘለዎ ከምዝኾነን፡ ልዕሊ ዓቐን ሃለኽቲ ከምዝጥቀም ተገሚቱ ነይሩ፡፡ ብመንጽር’ዞም ጸገማት እቶም ኪኢላታት እቲ ዝተወጠነ ዲጋ “Uneconomical” ብምባል ከም ኣማራጺ ኣብ ካልእ ከባቢታት (እንዳህበይ) ክህነጽ ብመልክዕ ጸብጻብ ተላቢዮም፡፡ (ሓፈሻዊ ትሕዝቶ መጽናዕቲ ኣብ “ፖለቲካዊ ምንዝርና ርብዒ ዘመንን መጻኢ ሓዱሽ ዓመትን” ኣብ ትሕቲ ዝብል ጽሑፍ ሳክቲዝም ምርካብ ይከኣል)
ኣብ መወዳእታ ነቶም ብሳይንሳዊ መጽናዕቲ ዝተደገፉ ጸብጻባት፡ ባዕሉ ፕረሲዳንት ብምንጻግ፡ ነቲ ስራሕ ብኢደ ዋኒኑ ክቕጽሎ ወሰነ፡፡ ከም ብሓድሽ 5 ኣባላት ዝርከብዎ ሓይሊ ዕማም ኣጣይሱ፡ ህንጸት ዓዲሃሎ ኣብ ወርሒ 10/2013 ተጀመረ፡፡ እቶም ዝተመዙ ላዕለዎት ሓለፍቲ ዝስዕቡ ነበሩ፡፡
1) ጀነራል ፍሊጶስ ወልደዮውሃንስ (ሓላቓ ስታፍ ሓይልታት ምክልኻል) በቲ እዋን ኣዛዚ ተወርዋሪ እዚ ብዓቕሚ ሰብ ዓያዬ ሰራዊት ከቕርብ መደብ ተውሃቦ፡፡
2) ኣቶ ካሕሳይ ገብረህይወት በቲ እዋን ኣማሓዳሪ ዞባ ማእከል ዝነበረ፡ ኣብዚ እዋን ብሕማም ካብ ስራሕ ዝተኣልየ ፡፡
3) ኮ/ል ወልዱ ገረየሱስ (ወልዱባርያ) ኣብቲ እዋን ኣካያዲ ስራሕ መንግስታዊ ጋራዥ ሐጂ ዝደስከለ (ማሽነሪታትን ኪኢላዊ ዓቕሚ ሰብን ከቕርብ)
4) ኣቶ ተስፋይ ጎይቶኦም (ጉራጌ) ኣካያዲ ስራሕ ኩባንያ ህንጻ ሰገን (ማሽነሪታት ህንጻን ኪኢላታት ህንጻን ከቕርብ)
5) ሌ/ኮ ጌታቸው መርሃጽዮን (ማእከል ካርታን ሓበሬታን ኤርትራ) ጆኦሚትራዊን ስርሓት ዲዛይንን ብሓላፍነት ክመርሕ ተመዚዞም፡፡
ኣብ ወርሒ 10/2013 ባዕሉ ፕረሲዳንት ካብ ጣባ ናብ ዓዲ ሃሎ ወሪዱ፡ ነፍሰወከፍ ዕማም ክቆጻጸር ጀመረ፡፡ ኣብ መስርሕ ዝተርኣዩ ወፍርታትን ለውጥታትን ዝስዕቡ ነበሩ፡፡
• ብኮ/ል ወልዱ ገረየሱስ (ወልዱ ባርያ) ዝምራሕ ዝነበረ መንግስታዊ ጋራዥ (“ህዝባዊ ኣገልግሎት ቴክኒክ”) ፈሪሱ ንወልዱ ባርያ ብምድስካል ኣብ ትሕቲኡ ዝነበረ ክፍልታትን ጨናፍርን ናብ ዓዲሃሎን ከርከበትን ክግዕዝ ተገብረ፡፡
• ካብ እዚ ተወርዋሪ ኣስታት 10 በራጊድ (ናይ እንዳ 22ን 525ን) ናብ ዓዲሃሎ ግዒዘን፡፡ (እተን ክልተ በራጊድ ካብ ሳዋ ብዝመጹ ተምሃሮ ዝቖማን ድሒረን ዝተወሰኻን እየን)
• ድጋፍ ንምሃብን ቀረብ ማሽነሪታት ንምምላእን ኩባንያታት ህንጻ ሰገን፡ ገደም (ቀይሕ ባሕሪ) ፡ ኣስቤኮን መደባት ተዓዲልዎን፡፡
• ኣብ ትሕቲ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ካብ ዝቖመ ማእከል ካርታን ሓበሬታን (EMIC) ገለ ሓለፍቲ ጨናፍር ተመዚዞም ናብ ዓዲ ሃሎ ወፊሮም፡፡
• ካብ ሓይሊ ዕማም ንምህንድስናዊ ስርሓት (ESTF- Engineering Support Task Force) ዝተረፉ ገለ ኢንጅነራት ናብ ዓዲሃሎ ወሪዶም፡፡
• ዲሒሮም ኣባላት 27፡ 28 ከምኡ’ውን 29 ዙርያታት በቢእዋኑ ናብ ዓዲሃሎ ተወዚዖም፡፡
እምበኣር ከስ ንህዝቢ ኣስመራን ደገፍቲ ዲያስጶራታትን “ማይ ክትሰትዩ፡ ርሁው መጻኢ ክትነብሩ፡ መንግስትን ሰራዊትን ከይተሓለሉ ብውሽጣዊ ዓቕምታት ዝሃነጽዎ ዲጋ ሎጎ መጺኹም ተዓዘብዎ” እንዳተብሃለ ጎስጓስ ዝተገብረሉ ጉድን ኣበርጉድን ዲጋ ዓዲሃሎ እንሆ፡፡
ዘይ ሳይንሳዊ ጥሕሰታት
ብሰንኪ ኢድ ምትእትታው ኢሳይያስን ካብ ግዜ ናብ ግዜ እንዳተሰደደ ዝወጸ ኪኢላዊ ዓቕሚ ሰብን ዲጋ ዓዲሃሎ እዞም ስዒቦም ዝግለጹ መባእታዊን ኣገደስትን ሳይንሳዊ መትከላት ከምዝጠሓሰ ተረጋጊጹ እዩ፡፡
• ኣጠቓቕማ ነተጉቲ (Blasting)፡- ነተን ኩጀታት ኣብ ምፍራስ ዝተጠቐምሉ ዓይነት ኣተኻኹሳ ነተጉቲ ዘይምእኩል ኣጠቓቕማ (Uncontrolled blasting) ስለዝነበረ ኣብ ባህሪያዊ ኩነታት’ቲ ከባቢ ዓበይቲ ነቓዓት (Fractures) ተፈጢሩ ‘ዩ፡፡
• ተወሳኺ ዲዛይናት (Extended coffer dam)፡- ኣብ ክረምቲ 2014 እቲ ዲጋ ካብ ጫፍ ክጅመር እንከሎ ኣብ ምህናጽ ድርዕታት ኢሳይያስ ብቕልጡፍ እቲ ዋሕዚ ማይ ክዕገት ካብ ዝብል ካብ ማእከል ክጅመር ብምግባሩ ኣብ ዲዛይን ዘይነበረ ተወሳኺ coffer dam ተሃኒጽሉ ‘ዩ፡፡
• ኣብ ምምላእ ባዕጢን (Concrete) ኣብ ምቋም ድርዕን (Slab) ካብ ዲዛይን ወጻኢ ዘይሙያዊ ብዝኾነ መገዲ ተሰሪሑ ‘ዩ፡፡ ንፕሮጀክት ኣባይቲ ኣስመራ ተባሂሉ ኣብ 2013 ብዙሕ ዝተዘርበሉ ኣብ ከባቢታት ስፔስ 2001፡ ነቲ ኣብ ዲዛይን ዝተገልጸ ናይ ባዕጢን ድርዕን ሜላ ሓዲጎም ኣብ ሓሊበትን ሰንበልን ክስራሕ ንዝተወጠነ 1680 ኣባይቲ ተባሂሉ ብኢጣሊያዊት ትካል Piccini ዝተዳለወ ናይ ኣባይቲ ድርዕታት ብትእዛዝ ኢሳይያስ ክጥቀሙ ተገዲዶም፡፡
• ብኣገላልጻ ‘ቶም መጽናዕቲ ዘካየዱ መሃንዲሳት፡ ዲጋ ዓዲሃሎ መባእታዊ ጸገማት Stability analysis, Specific gravity and fractural abutment ከምዘለዎ ተረጋጊጹ እዩ፡፡ ኣብ መወዳእታ ፕረሲዳንት ካብዞም ዝተገልጹ ጌጋታት ብተወሳኺ ብኢድ ዋኒኑ ነቲ ዲጋ ካብ ዲዛይን ወጻእ
➢ ቁመቱ ካብ 28 ሜትሮ ናብ 57 ሜትሮ፡
➢ ጎኑ (ካብ ጎቦ ናብ ጎቦ) ካብ 360 ሜትሮ ናብ 570 ሜትሮ
➢ ትሕዝቶ ዓቐን ማይ ካብ 11 ሚሊየን m3 ናብ 28 ሚሊየን m3 ክቕየር ጌሩ’ዩ፡፡
ዝኸበርኩም ተኸታተልቲ!
ሃገርና ብኹሉንተንኣ ክትምዕብልን ክትብልጽግን ዝጸልእ ዜጋ ዋላ እንተዘየልቦ፡ ኣብ ምርግጋጽ ውሕስነት መግቢን ምህናጽ ትሕተ ቅርጽታትን ዝዕመሙ ስርሓት ሳይንሳዊ ደረጃታት ዝሓለው ክኾኑ ከምዝግበኦም ድማ ብልቢ እኣምን፡፡ ኣብ ቴክኒካዊ ጉዳያት ኣድሂበ፡ ዋላ ብዙሕ ምባል እንተኸኣልኩ፡ ብሓፈሻ ኣብ ዓዲሃሎ ዝካየድ ዘሎ ኣዚዩ ኣሰካፊ ስራሕ፡ ክትርድእዎ ከምዝኸኣልኩም ተስፋ ይገብር፡፡ እቲ ኣዚዩ ዘሕዝንን ዘደንጽውን ካልእ ጥሕሰት ድማ እቲ ዲጋ ብዓይኒ ማሕበራዊ ጠመተ (Social feasibility) ዘይቃደው ምኻኑ ‘ዩ፡፡ ንዓመታት ነቲ ጎላጉል ሓሪሱ ድራር ዕለቱ ዘናዲ ዝነበረ ህዝቢ ካብ ድሌቱን ፍቓዱን ወጻእ ብዘይ ቅድመ ኩነት ክህንጽ ካብ ምግባሩ ሓሊፉ ካብቲ ከባቢ ዝተፈናቐሉ ዜጋታት ዝተዓደሎም መባድልቲ ካሕሳ የለን፡፡ ብተወሳኺ ዲጋ ዓዲሃሎ ማይ ምኽዛን ምስጀመረት እቲ ፈለማ ዝተሓንጸጸ ዕላማ ክቕየር ተገይሩ’ዩ፡፡ ቀንዲ ዕላማ ዲጋ ዓዲሃሎ ንመሰሰኒ ዋሕዚ ማይ ዲጋ ማይነፍሒ ተባሂሉ፡ ብንጹር ዝተቐመጠ ኮይኑ፡ እታ ዲጋ ገና ማይ ምዕቋር ምስጀመረት፡ ኢሳይያስ ተወሰኽቲ መደባት ሕርሻን መፍረ እንስሳን ክተኣታቶ ኣገዲዱ ኣሎ፡፡
ብውጽኢቱ ከኣ “ኩሉ ባዕለይ” መላኺ ኢሳይያስ ብሰንኪ’ዚ ከም ብሓዱሽ ዘተኣታተዎ ዘይሳይንሳዊ ተወሳኺ መደባት ሕርሻ ከምቲ ኣብ 1996/97 ብስም “መደብ ጥሙር ሕርሻ” ኣብ ዞባ ደቡብን ጋሽባርካን ኣታኣታቲይዎ ዝነበረ ግን ከኣ ተጀሚሩ ዝተቋረጸ ፖሊሲ፡ ሕጂ’ውን ንብርጋዴር ጀነራል ፍጹም ገብረህይወት (ወዲ መምህር) ኣዚዙ፡ ንሓረስቶት ዓዲ ሃሎን ከባቢኡን መሬቶም መንጢሉ ብኣስገዳድ ብድራር ዕለት ክወፍሩ ይገብር ኣሎ፡፡ ኣብ 1990ታት ዝተኣታተወ መደብ “ጥሙር ሕርሻ” ብቐንዱ ብኢሳይያስ ዝተወጠነ ኮይኑ፡ ቀንዲ ዕላምኡ “ኣብ ዝተበታተን ዝተነጻጸለን መሬት ልምዓት ምርግጋጽ ኣይካእልን” ብዝብል፡ መንግስቲ መሬት ሓረስቶት መንጢሉ፡ ባዕሉ ሓሪሱ ለውጢ ንምምጻእ ዝዓለመ ነይሩ፡፡ ከምቲ ዝተዓዘብናዮ ብዙሓት ሓረስቶት ዘፈናቐለ ፖሊሲ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ምፍሻሉ ይፍለጥ፡፡ ኣብ ከባቢታት ዲጋ ዓዲሃሎ’ውን ብተመሳሳሊ ካብ ዓሚ ጀሚሩ፡ መሬቶም ዝተመንጠሉ ሓረስቶት ከባቢታት ጎዳይፍ፡ ዓዲ ጓዕዳድን መርሓኖን ብድራር ዕለት ኣብቲ ሕርሻታት ክወፍሩ ጸኒሖም እዮም፡፡ ዓሚ እቲ ጎላጉል ስርናይ ተዘሪኡ ብዘይ እቶት ጻሕጺሑ ተሪፉ እዩ፡፡ ለሚዘመን’ውን ስርናይ ተዘሪኡ ኣሎ ውጽኢቱ ከኣ ብሓባር ንሪኦ፡፡
ዝኸበርኩም ኣንበብቲ!
ነዚ ናይ ሎሚ ጽሑፍ ክዛዝሞ እንከለኹ፡ ኣብዝሓለፈ ብመልክዕ “እዋናዊ ዛዕባ” ምስ ዝፈነኹዎ ጽሑፍ፡ ብሓባር ብምትእስሳር ክረአ ዝግበኦ ሓደ ጭቡጥ መረዳእታ ብምውሳኽ እዩ፡፡ ኩሉ ሃገራዊ ዕማማት ኣወንዚፉ፡ ኣብ “ታባ ኢሳይያስ” ተሰኪዑ፡ ብወትሃደራውያን ጎባልል ተኸቢቡ፡ ሃገር ኣብ ካብ ዝኸፍአ ናብ ዝሓሰመ ደልሃመት ዘጥሕላ ዘሎ ፕረሲዳንት ኢሳይያስ፡ ብጀካ ‘ቶም ብስም መራሕቲ “መኸተ ዞባታት” ዝመዘዞም ኣሳሰይቲ ጀነራላት፡ እቶም ኣብ ዓዲሃሎ ኣብ ኢዱ ዝተረፉ ኣባላት ድማ ቀጺለ ከፋልጠኩም፡፡
ኢሳይያስ ሃገር ክሃንጽ ንዝኽእል ኩሉ ሙሁርን ኪኢላዊ ዓቕሚ ሰብን ካብ ዓዲሃሎ በቢእብረ ምስ ሰጎገ፡ ኣብ ትሕቲኡ ኣብዚ እዋን እትርከብን ባዕሉ ከም ቀንዲ ኣካያዲ ስራሕ ኮይኑ ሰሙናዊ ገምጋም ዘካይደላን ከምድላዩ ዝገብራ ዝስዕቡ ኣባላት ዘለውዋ “ምእዝዝቲ ጉጅለ” ኣላ፡፡
1. ብ/ጀነራል ፍጹም ገብረህይወት -ወዲ መምህር (ምክትል ኣካያዲ ስራሕ ዓዲሃሎን ኣዛዚ ተወርዋሪ እዚን)
2. ብ/ጀነራል ሓዱሽ ኢፍሬም – ወዲ ኢፍሬም (ኣዛዚ መኸተ ዞባ ማእከልን እዚ ማእከልን)
3. ኮ/ል ሓረጎት ፍርዙን – ወዲ ፍርዙን (ኣዛዚ ክ/ሰ 22፡ ሓለዋ ዙርያ ዓዲሃሎን ኣባላት 28፡ 29 ዙርያ ሃ/ኣገልግሎትን)
4. ኮ/ል ብርሃነ ኤልያስ – ወዲ ኤልያስ (ኣዛዚ ክ/ሰ 525ን ምክትታል ስርሓት ዲጋን)
5. ሌ/ኮ ኣማኒኤል ተስፋጋብር (ካብ ክፍሊ ሓለዋን ጸጥታን ቤ/ጽ ፕረሲዳንት)
6. ሌ/ኮ ጌታቻው መርሃጽዮን (ጅኦሜትራን ኣካያዲ ስራሕ ማእከል ካርታን ሓበሬታን)
7. ሜጀር ኣኽሊሉ ሃብተማርያም – ቸንቶ (ኣብዚ እዋን ሓላፊ ኤ-ቴክን ኣካያዲ ስራሕ ጸሓያዊ ጸዓትን)
8. ተለንተ ቴድሮስ ተመልሶ (ሓላፊ ሃገራዊ ምውህሃድ ሙያዊ ጸጋ ሰብን ስርዓተ ምሕደራን)
9. ሳልሕ ኣሕመድዲን (ሓላፊ ፕሮጀክት ህንጸት)
10. ሴኖ ኣብርሃ (ሓላፊ እንዳ ሓጺን)
11. ሮቤል ሹፋ (ሓላፊ ጀመርቲ ክፍሊ ምህንድስና)
12. ሰመረ ታረቀ – ወዲ ታረቀ (ኣካያዲ ስራሕ ታንከራት) ምስኡ ብሓባር ንኣኼባ ዝዕደሙ ተመስገን ዳዊትን ዝተብሃሉ ኣካየድቲ ስራሕ ታንከራት ገርገራን ሓልሓለን ኣለው፡፡
13. ሜጀር ዳኒኤል ለባሱ (መካኒክ)
14. ኣለም በረኸት (ኤለክትሪሻን)
15. ሽሻይ ተስፋይ (ካብ ክፍሊ ማይ) እዮም፡፡ ብተወሳኺ ወዲ ሓፍቱ ንኢሳይያስ ምኻኑ ዝንገረሉ ሓደ ኤፍሬም ገብረሚካኤል ዝተብሃለ መንእሰይ ኣብቲ ኣኼባ ንሮቤል ሹፋ ተኪኡ ዝሳተፈሉ እዋናት ኣሎ፡፡
ብመንጽር ሃገራዊ ረብሓ (National Interest) ኩሎም ዜጋታት ናይ ሓንቲ ሃገር ከከም ዓቕሞምን ክእለቶምን ኣብ ዘዝተዋፈርሉ ስርሓት ኣድማዒ ኣበርክቶ ክህልዎም ይኽእል’ዩ፡፡ ኣብ ሃገራት ዓለም ኣብ ፖሊሲታት ውሕስነት መግቢ፡ ትሕቲ ቅርጺን ኣገልግሎታትን ዝስልዕኦ ባጀት፡ ዝምድብኦ ግዜን፡ ዘዋፍርዎ ሰብኣዊ ዓቕምን እቲ ዝለዓለን ኣዚዩ ብመጽናዕቲ ዝተደገፈን’ዩ፡፡ ከምቲ ዝተዓዘብኩምዎ ኣብ ሃገርና ድማ ሃገራዊ ረብሓ ኣብ ኢድ ሓደ ገባቲ ውልቀ ሰብ ምስ ወዓለ፡ ኩሎም ዓይነት ፖሊሲታትን ስትራተጅታትን ከምኡ ውን ዝሳተፍ ዓቕሚ ሰብ ብሕርያ “ኩሉ ባዕለይ” ኢሳይያስ ጥራይ ኮይኑ ኣሎ፡፡ ሃገር ብሃገራ ተሓላቓይን ሙሁርን ዘይብላ እንክትመስል፡ ካብዞም ዝተገልጹ ሰባት ንጨና እኳ ኪኢላ “ዲጋን ዓበይቲ ፕሮጀክታትን” ተባሂሉ ክጽዋዕ ዝኽእል ዋላ ሓደ የልቦን፡፡
ኢሳይያስ ዘላቒ ፈታዊ ዘይብሉ ኣብ ሕልሚ ዝነብር ሰብ’ዩ፡፡ ታሪኽ ጉዕዞ 26 ዓመታት ኣጸቢቑ ንዝተዓዘቦ ሰብ ዘረጋግጾ ጉዳይ እንተሎ ኣብ ሃገርና “ሰብ እዋን…መጋብርቲ ምልኪ” ‘ምበር ብክእለቶምን ኣበርክትኦምን ናብ ስልጣን ዝተመዙ ዜጋታት ዘይምንባሮም’ዩ፡፡ ሎሚ’ውን ኣብዚ ዓውዲ ትማል ከም “እንዳ ማርያም ኣስመራ” ኣብ ሰሙን ሰለስተ ግዜ ናብ ዓሻ ጎልጎል እንዳተመላለሰ ዝሳለሞ ዝነበረ ንወልዱ ባርያ ኣደስኪሉ፡ ካልኦት ቆጣቑጢ ሰብ ግዜ ብቦትኡ ክትክኡ ጌሩ ኣሎ፡፡ “ግዜ ለኩሉ” ከምዝበሎ ጠቢበ ሰለሙን ሕጂ’ውን እቲ ብንቕጽንኡን ብስርቁን ዝልለ ወልዱ ባርያ ፈቖዶ ባራት ኣስመራ ክኾልል ይውዕል’ሎ፡፡ ናይዞም ኣዘዝቲ “መኸተ ዞባ” ኮነ ሓለፍቲ ክፍልታት ዓዲሃሎ መወዳእታ’ውን ብሓባር ንሪኦ…ስለምንታይሲ ኣብ ጉዳይ ኢሳይያስ እቲ መልሲ… “ግዜ ለኩሉ” ጥራይ ስለዝኾነ፡፡
ወደሓንኩም!!!
ምንጪ ካብ፡
Sacttism


text:
ኣብተን ዳሕሮት መዓልታት ግና ክፉእ ዘመን ከም ዚመጽእ፡ እዚ ፍለጥ። 2ጢሞ.3:1
ኣብዚ ቀረባ እዋን ሓንቲ ካርቱን ሪኤ። ከምዚ ትብል፡ ሓደ ቆልዓ ነብኡ “ኣቦ ሰብ ካብ ህበይ እዩ መጺኡ ዝበሃል ሓቂ ድዩ?” ኢሉ ሓተቶ። ኣቦ ድማ “ኣታ ካብ ዝመጽኦ ይምጻእ...ናበይ ገጹ ይኸይድ ከመዘሎ እዩ ጠፊኡና ዘሎ።” ኢሉ መለሰሉ። ኣብዚ እዎን እዚ ህድእ ኢልና እንተ ተዓዚብና ብርግጽ’ውን ወዲ ሰብ ናበይ ኣንፈቱ ይኸይድ ምህላዎ ክትርድኦ ኣጸጋሚ እዩ ኾይኑ ዘሎ። ምዕባለ ኣብ ጠርዙ ዝበጽሔ ኮይኑ እዩ ዝስመዓካ። ማሕበራዊ ህይወት ድማ ብላዕሊ ላዕልን ኣምስሎን ጥራይ ኮይኑ፡ ሰብ ንርእሱ ብዝጥዕሞ እንበር ብዛዕባ ካልኦት ግዲ ከይገበረ ዚነብረሉ ዘመን ኢና በጺሕና። ናትና ኣካይዳኸ ከመይ እዩ?
ቃል ኣምላኽ ከምዚ ይብለና፡ “ኣብተን ዳሕሮት መዓልታት ግና ክፉእ ዘመን ከም ዚመጽእ፡ እዚ ፍለጥ። ሽዑ ሰባት ፈተውቲ ርእሶም ኪዀኑ እዮም እሞ፡ ፈተውቲ ገንዘብ፡ ተጀሃርቲ፡ ዕቡያት፡ ተጻረፍቲ፡ ንወለዶም ዘይእዘዙ፡ ዘየማስዉ፡ ርኹሳት፡ ፍቕሪ ንስድራ ቤቶም እኳ ዜብሎም፡ ተቐየምቲ፡ ሓመይቲ፡ ቀተልቲ፡ ጨካናት፡ ሰናይ ዘይፈትዉ፡ ኣሕሊፎም ዚህቡ፡ ህዉኻት፡ ተፈኽነንቲ፡ ካብ ንኣምላኽ ምፍቃርሲ ኣዕዚዞም ተድላ ዚፈትዉ፡ እቶም መልክዕ ኣምልኾ ዘልዎም፡ ነቲ ሓይሉ ግና ዚኽሕድዎ፡ ናብ ኣባይቲ ህሩጕ እናበሉ፡ ሓጢኣት ዝመልኤንን ብብዙሕ ትምኒት ዚድፍኣን፡ ኵሉ ሳዕ ዚምሃራ ናብቲ ፍልጠት ሓቂ ኺበጽሓ ግና ከቶ ዘይከኣለን ኣንስቲ ዚማርኹ፡ ካብ እዚኣቶም እዮም እሞ፡ ካብ እዚኣቶምውን ርሐቕ።” 2ጢሞ.3:1-7
ጸሎት: ዎ’ኣምላኽ ኣብዚ ዳሕሮት መዓልትን ክፉእ ዘመንን ንዓኻ እናኽበርኩ ንርእሰይ ይጥዓመኒ ብምባል ዘይኮነስ ንኻልኦት እናሓለኹን ምስ ኩሉ ብፍቕሪ ክመላለስን እዩ ምርጫይ እሞ ጸጋኻ ኣብዝሓለይ። ብስም የሱስ ኣሜን!


text:
Radio Erena: 25 July 2016
ኣብ ደቡብ ሱዳን፣ ከተማ ጁባ ካብ ዝሓለፈ ክልተ ቅነ ኣትሒዙ ተኸሲቱ ዘሎ ወጥሪ ካብ ዝነበሮ ሃዲኡ ከምዘሎ ተገሊጹ።
ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ኤርትራውያን ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፣ እቲ ወጥሪ ከምዝሃድአ እኳ እንተረጋገጹ፣ ንቡር ንጥፈታቶም ንምክያድ ግና ስግኣት ከምዘለዎም ሓቢሮም።
ምንቕስቓሳቶም ተደሪቱ ከምዘሎ ብምርግጋጽ ከኣ፣ ዝበዝሑ ኣብ ንግዲ ዝተዋፈሩ ኤርትራውያን ኣብ ገዛውቶም ተዓጽዮም፣ እቲ ኩነታት ክሃድእ ይጽበዩ ምህላዎም ኣመልኪቶም።
ኩነታት ደቡብ ሱዳን፣ ኣብ ውዱእ ናይ ሰላም መድረኽ እኳ እንተዘይበጽሐ፣ ዝሓለፈ ክልተ ቅነ ዝተራእየ ወጥሪ ተዛማዲ ህድእት ኣርእዩ ብምህላዉ ግና፣ ዜጋታተን ከውጽኣ ጀሚረን ዝነበራ ሓይሎ ሃገራት ምዕራብ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ደው ኣቢለንኦ ከምዘለዋ ይገልጻ።
ኣመሪካን ፈረንሳን፣ ኣብታ ሃገር ንዝርከቡ ዜጋታተን ንምውጻእ ሰራዊተን ኣብ ጅቡቲ ኣብ ተጠንቐቕ ክጸንሕ ክእዝዛ እንከለዋ፣ ጃፓን’ውን ኣባላት ኤምባሲ ዝርከብዎም ሓያሎ ዜጋታታ ንምውጻእ ወትሃደራዊት ነፋሪት ናብ ጅቡቲ ልኢኻ’ያ።
እንተኾነ እቲ ዳግም ዝተባርዐ ግጭት፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ሃዲኡ ብምህላዉ፣ እዘን ሃገራት ዜጋተትን ኣብ ምንቕስቓስ ክቑጠቡ እንተዘይኮይኑ፣ ብህጹጽ ክወጹ ዝእዝዝ መምርሒ ኣየመሓላለፋን።
ጃፓን’ውን፣ ዜጋታታ ንምውጻእ ዝልኣኸተን ወትሃደራውያን ነፍርቲ፣ እቲ ኩነታት ብምህድኡ፣ ካብቲ ዓስኪረናሉ ዘለዋ ጅቡቲ ናብ ዓደን ክምለሳ ወሲና ኣላ።
ድሕሪ ስምምዕ ሰላም ምክትል ፕረዚደንት ኮይኑ ናብ ጅባ ዝተመልሰ መራሒ ተቓዋሚ ሬክ ማሻር፣ ኣብ ዝሓለፈ ቅነ ካብ ዝተጎሃሃረ ግጭት ሃዲሙ ኣብ ዘይተፈልጠ ቦታ ተሓቢኡ ይርከብ።
==========================


text:
Radio Erena: 21 February 2018
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ብሰንኪ ተቓውሞ ህዝቢ፣ ቅልውላው ኣጋጥምዎ ኣብ ዘለወሉ ግዜ፣ መንግስቲ ሱዳን ኣብ ጎኒ ኢትዮጵያ ከምዘሎ ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ ኣፍሊጡ።
ኣፈኛ ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ኣምባሳደር ጋረቤላ ዓሊ ኺዲር ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ መሪሕነት ኢትዮጵያ ሰለማዊ ምስግጋር ከምዝገብር ብምእማን፣ እታ ሃገር ኣብዚ በዳሂ እዋን ሓድነታ ንዕቃብን ሰላምን ጸጥትኣን ንምሓውስን ኣብ እትገብሮ ቃልሲ፣ ሱዳን ኣብ ጎና ምህላዋ ኣረጋጊጹ።
እቲ መግለጺ ብተወሳኺ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያን ኩሎም ፖለቲካውያን ሓይልታትን እታ ሃገር፣ ንረብሓ ህዝቢ ኢትዮጵያ ከምዝሰርሑ ዘለዎ እምነት ገሊጹ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ኣብ ሱዳን ተኣሲሮም ዝርከቡ 57 ዜጋታት ኢትዮጵያ ናብ ዓዶም ንምፍናው፣ ክልትኦም መንግስታት ይሰርሕሉ ከምዘለዉ ሺንሁዋ ሓቢሩ።
እቶም ብዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂ ሰብ፣ ዘይሕጋዊ ሓዋላን ሸርፍን ካልእ ገበናትን ካብ 10 ክሳብ 20 ዓመታት ክእሰሩ ዝተፈርዱ ኢትዮጵያን ናብ ዓዶም ንምምላሶም ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ኣብ ሱዳን ኣቶ ሙሉጌታ ዘውደ ምስ ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት ሱዳን ሓሚድ ማናን ተዘራሪቡ።
========================


text:
ማሕበረሰብ ዓለም ህፁፅ ስጉምቲ እንተድኣ ዘይወሲዱ ብሩንዲ ናብ ቅሉዕ ኲናት ክትምለስ ትኽእል እያ ክብል ሓደ ፍሉይ መርማሪ ሕቡራት መንግስትታ ኣጠንቂቑ።
ናይ ሕቡራት መንግስታት ፍሉይ መርማሪ ጃምላዊ መግሃስትታት ፓብሎ ዲ ግሬይፍ ኣብ ዝሓለፈ ታሕሳስ ኣብ ብሩንዲ ካብ ዝበፅሑ ጀሚሩ ብዙሕ ሕማቕ ነገራት ከምዝተፈፀሙ ይገልፁ።
መንግስቲ ፕሬዝዳንት ፒየር ንኩሩንዚዛ ብልዕልነት ሕጊ ዝምራሕ ሕብረተሰብ ክሃንፅ ኣይፍትንን ዘሎ ኢሎም።
ዲ ግሬይፍ ኣባል ሃገራት ሕቡራት መንግስታት ንብሩንዲ ናብ ጥፍኣት ይወስዳ ዘሎ ኩነታት ክርድእኦ ተስፋ ብምግባር ስግኣቶም ናብ ናይ ሕቡራት መንግስታት ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ምቕራቦም ገሊፆም ኣለው።
‘’ኣዚዩ ህፁፅ ጉዳይ እዩ’’ዝበሉ ንሶም ብምስዓብ ‘’ካሊእ ዘሕዝን ፍፃመ ቅድሚ ምፍጣሩ ማሕበረሰብ ዓለም ደው ኢሉ ክፅበ የብሉን ኢለ ይፅውዕ ኣለኹ’’ኢሎም።
ቅድሚ ሎሚ ኣብ ብሩንዲ ብዝተኻየደ ኲናት ሕድ ሕድ ኣስታት 300 ሽሕ ሰባት ተቐቲሎም እዮም።
እቶም ፕሬዝዳንት ንሳልሳይ ግዜ ንፕሬዝዳንትነት ክወዳደር እየ ክሳብ ዝበሉላ መወዳእታ ወርሒ ሚያዚያ ኣብ ቀረባ ዓመታት ተነፃፃሪ ሰላም ነይሩዋ እታ ሃገር።ድሕሪኡ ግን ልዕሊ ሓደ ምእቲ መቕተልቲ፣ ኣማእቲ ጃምላዊ ማእሰርትን መስቀይትን ተፈፂሞም ኣለው።ብዘይካ ብዓል ስልጣን መንግስቲ ዝተሳተፈሉ ሓደ ጉዳይ ኩሎም በደላት ንምፅራይ ምርመራ ኣይተኻየደን።
እቶም ፕሬዝዳንት ኣብ ዝሓለፈ ሓምለ ዳግም ዋላ እንተተመረፁ እውን ኣብ መንጎ ደግፍቶምን ሓደ ሰብ ንኽልተ ግዜ ጥራሕ ክወዳደር ኣለዎ ንዝብል ሕገመንግስቲ ጥሒሶም ኢሎም ዝቃወሙን ወጥሪ ቀፂሉ’ሎ።
ማሕበረሰብ ዓለምን ናይቲ ዞባ መንግስታትን ኣብ ብሩንዲ ካሊእ ዙር ጃምላዊ ጭፍጨፋ ክፍፀም ደው ኢሎም ክሪኡ የብሎምን ኢሎም ኣለው እቶም መርማሪ ሕቡራት መንግስታት።


text:
ኣብ ሪዮ ደ ጀኔሮ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ውድድር ኦሎምፒክ፣ ኣብ ጉያ ማራቶን ኤርትራዊ ግርማይ ገብረስላሴ መበል ራብዓይ ተርታ ብምሓዝ ተዓዊቱ።
ኣትለት ግርማይ ገብረስላሴ፣ ውድድሩ ብ2 ሰዓት፣ 11 ደቒቕን 4 ሰኮንድን ብምዝዛም እዩ ራብዓይ ደረጃ ሒዙ። ኣብቲ ውድድር ኬንያዊ ኤሊዩድ ኪፕቾገ ቀዳማይ፣ ኢትዮጵያዊ ፈይሳ ሊለሳ ካልኣይ፣ ከምኡ’ውን ኣመሪካዊ ጋለን ሩፕ ሳልሳይ ብምዃን ተዓዊቶም።
ንስዊዘርላንድ ዝወከለ ታደሰ ኣብርሃም መበል ሻብዓይ ከምኡ’ውን ንኣመሪካ ዝወከለ መብራህቱ ክፍለዝጊ መበል 33 ብምዃን ነቲ ውድድር ዛዚሞሞ ኣለዉ።
ኢትዮጵያዊ ኣትለት ፈይሳ ሊለሳ ኣብ ናይ መዛዘሚ መስመር ድሕሪ ምብጽሑ ዘርኣዮ ምልክት ኣቓልቦ ማዕከናት ዜና ዓለም ስሒቡ። ንሱ ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ህዝቢ ጎንደር ዘርእዮ ዘሎ ተኸታታሊ ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት ዘርእዮ ናይ ኣእዳው ምልክት ዝመሳሰል ብምርኣይ፣ ንዕላማ’ቲ ሰላማዊ ሰልፊ ዘለዎ ደገፍ ገሊጹ።
ንሱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንህዝቢ ኦሮሞ ይቐትልን ይኣስርን ኣሎ ድሕሪ ምባል፣ ካብ ኣህጉራዊ ኮሚቴ ኦሎምፒክ ክስዕቦ ንዝኽእል መቕጻዕቲ ብዝምልከት፣ ኣብ ሃገረይ ሰላማዊ ሰልፊ ክገብር ኣይክእልን እየ፣ ነዛ ዝረኸብኩዋ ዕድል ክጥቀመላ ኔሩኒ ይብል።
ሓደ ካብ ሕግታት ኣህጉራዊ ኮሚቴ ኦሎምፒክ፣ ኣብ እዋን ውድድር ዝኾነ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ ወይ ተቓውሞ ምርኣይ ዝእግድ እዩ።
ኣብ ተመሳሳሊ ዜና፣ ብሰንኪ’ቲ ኣብ ከተማ ጎንደር ዝተራእየ ህዝባዊ ኣብያ፣ ተወላዶ ትግራይ ካብታ ከተማ ይወጹ ከምዘለዉ ኣልጀዚራ ኣብ ዘመሓላለፎ ጸብጻብ ኣመልኪቱ።
ገለ ተወላዶ ትግራይ መንነቶም ብምኽዋል ኣብ ዝሃቡዎ ቃል፣ ናይ ንግዲ ትካላቶምን መንበሪ ኣባዪቶምን ብናዕበኛታት ከምዝዓነወ ድሕሪ ምግላጽ፣ ንህይወቶም’ውን ውሕስነት ከምዘይብሎም ሓቢሮም።
ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ኢትዮጵያ ሰላማዊ ሰልፊ ዘካዪዱ ዘለዉ ተወላዶ ኦሮሞን ኣምሓራን፣ እቲ መንግስቲ ብተወላዶ ትግራይ ዝተዓብለለን ንሓደ ብሄር ዘገልግልን’ዩ ብምባል እዮም ዝኸሱዎ።
ኣብ ከተማ ጎንደር ዝርከብ ብተወላዶ ትግራይ ዝውነን ትካላት ንግዲ፣ ቤት መግቢ፣ ሆቴላት፣ ኣድማ ብዝገብሩ ዘለዉ መንእሰያት ይዓኑ ከምዘሎ ኣልጀዚራ ኣብ ዝፈነዎ ጸብጻብ የመልክት።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ሰልፊ ዘካየዱ ዜጋታቱ ብዝሃቦ ጨካን ምላሽ ናይ ዝሞቱን ዝቖሰሉን ሰባት ምጽራይ ክግበር ሓያሎ ኣህጉራውያን ትካላት ክጽውዓ ጸኒሐን’የን።


text:
Category: Human Rights
ኤርትራውያን ኣብ እስራኤል፣ ንስምምዕ ምስጓግ ስደተኛታት ንምኹናን ንኻልኣይ እዋኖም ሰለማዊ ሰልፊ ኣካይዶም
Radio Erena: 08 February 2018 ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት፣ ርዋንዳን እስራኤልን ዘካይድኦ ዘለዋ ስምምዕ ምስጓግ ስደተኛታት ንምኹናን ኣብ ክልተ ቅነ፣ ንኻልኣይ እዋኖም ሰፊሕ ሰለማዊ ሰልፊ ኣካይዶም። እቶ [...]
10 ታሕሳስ ኣህጉራዊ መዓልቲ ሰብኣዊ መሰላት ተዘኪሩ
Radio Erena: 11 December 2017 10 ታሕሳስ ኣህጉራዊ መዓልቲ ሰብኣዊ መሰላት ትማሊ ሰንበት ብደረጃ ዓለም ተዘኪሩ። ብደረጃ ዓለም ኣብ ፓሪስ ተዘኪሩ ዝወዓለ ኣህጉራዊ መዓልቲ ሰብኣዊ መሰላት፣ ነቲ ኣብ 1948 ንዝተኸተመ [...]
ጀርመን ናይ 212.6 ሚልዮን ዩሮ ሓገዝ ንኢትዮጵያ ክትህብ ምናዃ ኣፍሊጣ
Radio Erena: 05 November 2017 ጀርመን ናይ 212.6 ሚልዮን ዩሮ ሓገዝ ንኢትዮጵያ ክትህብ ምናዃ ኣፍሊጣ። እዚ ኢትዮጵያ ዝልገሰላ ዘሎ ፋይናንስያዊ ሓገዝ፣ ኣብ ጽላታት ሕርሻን ትምህርትን ዝውዕል ምዃኑ ዝሓለፈ ዓርቢ ዕለት [...]
ፕረዚደንት ኣልበሽር ናብ ሩስያ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ዑደት ክፍጽም’ዩ
Radio Erena: 06 July 2017 ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር፣ ሩስያዊ መዘንኡ ብዝገበረሉ ዕድመ መሰረት ናብ ሞስኮ ዑደት ከካይድ ምዃኑ ተገሊጹ። ቭላድሚር ፑቲን ነቲ ኤርትራ እትርከበን ሒደት ሃገራት ኣፍሪቃ ጥራይ ዝገ [...]
ዋሕዲ ባጤራ ኣጋጢሙዋ ዘሎ ዚምባብዌ፣ ተማሃሮ ጤሌ-በጊዕ ክኸፍሉ ትሓትት
Radio Erena: 19 April 2017 ሓድሽ ባጤራ ድሕሪ ዘተኣታተወት ዚምባብዌ፣ ዋሕዲ ኣብ ዕዳጋ ዝንቀሳቐስ ባጤራ ብኸቢድ ጸለዩ ብምህላዉ፣ ተማህሮ ዓመታዊ ክፍሊቶም ብጤሌ በጊዕ ክኸፍሉ ከምዝኽእሉ ሚኒስተር ትምህርቲ እታ ሃገር ላዛ [...]
Remember the pain?
ቀዳማይ ዓመት ዝኽሪ ህልቂት ኤርትራውያን ኣብ ላምፐዱዛ ድሕሪ'ቲ ንዓለም ዘሰምበደ፡ ኣብ ባሕሪ ኣፍደገ ላምፐዱዛ ዘጋጠመ ህልቂት ኣማኢት ኤርትራውያን ዜጋታት፡ ንምዝካር "ብትረ-ኦቶብረ" (ሰለስተ ጥቅምቲ) ዝጽውዑ ዝተፈላለዩ ማሕበራት ኢጣ [...]
ኣብ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ግፋ፣ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ግዳያት ይኾኑ ኣለዉ
ፖሊስ ስዑዲ ዓረብ፣ ዘይሕጋውያን ወጻእተኛታት ንምህዳን ኣብ ዘካይድዎ ዘለዉ ጽዑቕ ግፋ ሓደ ኤርትራዊ ከምዝተቐትለ ንጋዜጣ ኦካዝ ብምጥቃስ ምንጭታትና ካብታ ሃገር ሓቢሮም። ብዛዕባ'ቲ ተቐቲሉ ዝብሃል ዘሎ ኤርትራዊ ዝርዝራዊ ሓበሬታ ክርከብ [...]
‘መንግስቲ ኤርትራ ክሸጦ’የ ዝብሎ ዘሎ ኣባይቲ ፖለቲካዊ ደገፍ ዲያስፖራ ንምርካብ’ዩ’ ኣቶ ክብሮም ዳፍላ
መንግስቲ ኤርትራ ብስም ባንክ ንግድን ኣባይቲን ኣብ ወጻኢ ንዝርከቡ ኤርትራውያን መንበሪ ኣባይቲ ብኤውሮ ክሸጠሎም ኣውጺእዎ ዘሎ ሓድሽ ውጥን፣ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ጥራይ ንምርካብ ዘይኮነ፣ ፖለቲካዊ ደገፍ ዳያስፖራ'ውን ንምርካብ ዝዓለመ'ዩ ክ [...]


text:
ሕቶ - ብዛዕባ ስድራ ቤተይ ይሓስብን ይጉህን - እንታይ ክገብር ይኽእል?Jag är ledsen och orolig för min familj - tigrinska
ሕቶ
ሰላም፡ ብዛዕባ ኣብ ዓደይ ተሪፎም ዘሎዉ ስድራ ቤተይ ብዙሕ ይሓስብን ይጭነቕን እየ። ክጉህን ክጭነቕን ከለኹ እንታይ ክገብር ይኽእል?
ምላሽ
ንስኻ ኣብ ሽወደን ሃሊኻ ብዛዕባ ኣብ ዓድኻ ተሪፎም ዘሎዉ ስድራ ቤትካ ክትጉህን ክትጭነቕን ጨሪሹ ዘይንብር ነገር ኣይኮነን። እቶም ዝበዝሑ ሰባት ኣብ ከምዚ ናትካ ከቢድ ኩነታት እንተ ዝህልዉ ከምዚ ናትካ ሕማቕ ምተሰምዖም ነይሩ።
ንነብስኻ ጽብቕ እንተ ተኸናኺንካያ ነዞም ሕማቓት ስምዒታት ክትኣልዮም ቀሊል ክኸውን ይኽእል እዩ። ስዒቦም ገለ ሓገዝቲ ነጥብታት ተዘርዚሮም ኣለው።
- ዋላ ጓሂ እንተ ተሰምዓካ ጽብቕ ኮይኑ ዝረኣየካን ንኽትዛነ ዝገብርን ነገር ክትገብር ፈትን። ድሒርካ ንስምዒታትካ ክትብድሆም ምእንቲ ክትክእል ሓደ ሓደ ግዜ ካብዞም ሕማቓት ስምዒታት ከተዕርፍ የድልየካ እዩ።
- ንነብስኻ ራህርሃላን ኣኽብራን። እዚ ኣብ ከቢድ ኩነታት ኣብ ዘለኻሉ ግዜ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ፣ ንስኻ ኣብዚ ስድራኻ ግን ኣብዚ ኣብዘየለውሉ ግዜ።
- እኹል ክትምገብን ክትድቕስን ፈትን። እዚ ጽብቕ ንኽትህሉ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ናይ ምድቓስ ጸገም እንተ’ለካ ኾይኑ ምስ ማእከል ክንክን ጥዕና ተራኸብ። ኣድላዪ እንተ ኾይኑ ናይ መደቐሲ ከኒና ወይ ካልእ ሓገዝ ክወሃበካ ይኽእል እዩ።
- ተንቀሳቐስ። ንኣብነት መዓልታዊ ብእግርኻ ክትንቐሳቐስ ትኽእል። እዚ ክትጭነቕን ክትጉህን ከለኻ ኣብ ኣካላትካ ጽብቕ ዝኾነ ገለ ባእታ ይፍኑ ።
- ተመሃራይ እንተ ኾንካ ትምህርትካ ቀጽሎ። ኣብ ግዜ ቐትሪ ገለ ዝግበር ነገር ክህልወካ ጽብቕ እዩ።
ኣብ ungdomsmottagning ድማ ሓገዝ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ። ኣብኡ ከመይ ከም ዝስምዓካን፣ ከም ዘለኻን፣ እንታይ ከም ትሓስብን ክትዘራረብ ትኽእል ኢኻ። ንዓኻ ጽብቕ ክኸውን ይኽእል እዩ።


text:
ድምጺ ኣሰና ነቲ ‘ኤርትራ ብዓይኒ ህዝባ’ ኣብ ትሕቲ ዝብል ዓምዲ ብምኽንያት መበል 20 ዓመት ናጽነት ኤርትራ፡ ኩሉ መዳያዊ ኩነታት ሃገርና ንምግምጋም ዝጀመረቶ ሓባራዊ ዘተ ንቐዳም 21 ግንቦት ‘ውን ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ከተካይዶ ምዃና ንተቐማጦ ዋሺንግተን ዲሲን ከባቢኣን ትሕብር።
ክቡራት ተኸታተልቲ ድምጺ ኣሰና ብተክኒካዊ ምኽንያት ድምጺ ኣሰና ምኽፋት እንተኣብዩኩም ወይ ውን ዝሓለፈኩም መደባት ክትሰምዑ ምስ እትደልዩ ኣብዚ ሊንክ ‘ዚ ጠውቑ፡ ኣርካይቭ ኣሰና ወይ BLIPTV ASENA EPISODES ARCHIVE
እዚ ሎሚ ጀሚሩ ዘሎ፡ ኣብ ሰሙን ሰለስተ ግዜ ማለት፡ ሰኑይ፡ ረቡዕን ዓርብን ብኣቋጻጽራ ኤርትራ ካብ ሰዓት 8፡00 ክሳብ ሰዓት 9፡00 ምሸት ዝፍኖ መደብ፡ ነታ ብፍላይ ናብ ኤርትራ ኣብ ሰሙን ክልተ ሳዕ ነናይ ፍርቂ ሰዓት መደብ ጥራይ ትፍኑ ዝነበረት ራድዮ ኣሰና፡ ካብ ጽበት ግዜ ብመጠኑ ከገላግላ እዩ።
ካብ ርሑቕን ቀረባን ከባቢታት ኦስሎ፡ ነርወይ ዝመጽኡ ግዱሳት ኤርትራውያን፡ ነቶ ኣብ ዝተፈላለያ ከባቢታት ሰሜን ኣፍሪቃ ብፍላይ ድማ ኣብ ሊብያን ሲናይን ሕሱም ግፍዕታት ዝወርዶም ዘሎ ኣሕዋቶም ኤርትራውያን ስደተኛታት ንምርዳእን ጉዳዮም ንዓለም ንምቅላሕን ዝዕላምኡ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
ዝኸበርኩም ተኸታተልቲ ድምጺ ኣሰና፣ ንሕና ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ እንርከብ ኣዓሩኽ ኣሰና፣ እታ ተስፋ ህዝቢ ኮይና ዘላ ድምጽኹም ድምጺ ኣሰና፣ ዘጋጥማ ዝነበረን ዘሎን ፋይናንሳዊ ጸገም ንምፍታሕ፣ ተበግሶ ወሲድና፣ ዝተፋላለየ መደባት ሰሪዕና፣ ጻዕርታት ካብ ንጅምር ነዊሕ ኮይኑ ኣሎ።
ብዙሓት ለባማት ንመሪርን ምቁርን መደምደምታኡ ክእምቱ እንከለዉ ንኹሉ ግዜ ኣለዎ ኢሎምዮም ዝሰግርዎ ። ብጸቢብን ገፊሕን ይኸዉንዶኾን ኢሎም ካብ ምግማትን ብሃሳሰ-ለባም ኣካይዳ ካብ ምኻድን ድማ የድሕኖም።
ክቡራት ተኸታተልቲ ድምጺ ኣሰና
ኣብ ናይ ሎሚ ሰኑይ 31 ጥሪ መደብ ራድዮ ድምጺ ኣሰና፡ ነቲ ኣብ ቱኒዝያን ግብጽን ዝርአ ዘሎ ህዝባዊ ተቓውሞን መስርሕ ለውጥን፡ ጽልውኡን ኣስተምህሮኡን ንዓና ንኤርትራውያን እንታይ ምዃኑ ንምድህሳስ ምስ ክልተ ኤርትራውያን ምሁራት: ዶ/ር ኣሰፋው ተኸስተን ዶ/ር ኣንገሶም ኣጽብሃን ዘካየድናዮ ዘተ ከነቕርበልኩም ምዃና እናዘኻኸርና ምክትታልኩም ንዕድም።
ብመከራን ስቓይን ህዝቦም ዝግደሱ፡ ኣብ መልበርን፡ ኣውስትራልያ ዝርከቡ ውፉያት ኤርትራውያን፡ ሎሚ 8 ጥሪ ጸረ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ዕዉት ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
ክልተ ሽሕን ዓሰርተን እታ ዝለዓለ ነጥበ መቐይሮ ዝተራእየላ፡ ህዝብና ንፈታዊ ካብ ጸላኢ ፈልዩ ዝመመየላ፡ እቲ ቀንዲ ጠንቂ ሽግራቱ ብደቂቕ ዘላለየላ ዓመት ኢያ ክትበሃል ይከኣል።
ክቡራት ተኸታተልቲ ድምጺ ኣሰና፡ ብፍላይ ድማ ካብ ኤርትራ፡ ቀርኒ ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ብራድዮ እሰምዑዋ ተኸታተልቲ።
እታ ድምጺ ኣሰና ንምስሳን ተባሂላ ክትሽየጥ ዝወርሔት ሎተሪ ትማል መስከረም 4 ኣብ ከተማ ኦክላንድ ካሊፎርንያ ወዲቃ። ኣብቲ ብማሕበር መንእሰያት ንለውጢ ብመበል 49 ምጅማር ብረታዊ ቃልሲን መበል ካልኣይ ዓመት ናይቲ ማሕበርን ዝተገብረ በዓል እያ ወዲቃ፡ ተመሳሳልውን ዝሓልፈ ዓመት ተጌሩ ከም ዝነበረ ዝዝከር እዩ።
እታ ድምጺ ኣሰና ንምስሳን ተባሂላ ክትሽየጥ ዝወርሔት ሎተሪ ትማል መስከረም 4 ኣብ ከተማ ኦክላንድ ካሊፎርንያ ወዲቃ። ኣብቲ ብማሕበር መንእሰያት ንለውጢ ብመበል 49 ምጅማር ብረታዊ ቃልሲን መበል ካልኣይ ዓመት ናይቲ ማሕበርን ዝተገብረ በዓል እያ ወዲቃ፡ ተመሳሳልውን ዝሓልፈ ዓመት ተጌሩ ከም ዝነበረ ዝዝከር እዩ።
ኣብ ሰሜን ኣመሪካ፡ ከባቢ ዋሺንግተን ዲሲ (ሜሪላንድ) ዝምቕማጡ ስሙ ክዕቀበሉ ዝመረጸ ግዱስ ኤርትራዊ ተኸታታሊ ድምጺ ኣሰና፡ “ኣሰና ድምጺ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ብምዃን እትገሮ ዘላ ኣስተዋጽኦ ህዝባዊ ደገፍ ክረክብ ኣለዎ” ብምባል፡ ብሕሳብ ሓደ ዶላር ንመዓልቲ፡ ናይ ዓመት ማለት 365 ዶላር ኣመሪካ ኣበርኪቱ።
ድምጺ ኣሰና ኣብቲ ኣብ ፈለማ ናይዚ ወርሒ ‘ዚ (ነሓሰ 2010) ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ተረኺባ ዘካየደቶ ሓባራዊ ዘተን ቃለመጠየቓትን …
ድምጺ ኣሰና ኣብቲ ኣብ ፈለማ ናይዚ ወርሒ ‘ዚ (ነሓሰ 2010) ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ተረኺባ ዘካየደቶ ሓባራዊ ዘተን ቃለመጠየቓትን …
ዘተ ብዛዕባ ምርጫ ኢትዮጵያ ኣብ ድምጺ ኣመሪካ
ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ንሃብቲ ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኢሳያስን ኣቶ የማነ ገብራኣብ ከይንቀሳቀስ ከምዝኣገደቶ ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ናይ ሎሚ 16 ሚያዝያ ዜናኣ ኣቃሊሓ።
ዝኸበርኩም ተከታተልቲ ድምጺ ኣሰና፣ ንሕና ኣዓሩኽ ኣሰና፣ ኣብ ሕብራት መንግስታት ኣሜሪካ ንቅመጥ፣ እታ ተስፍ ህዝቢ ኮይና ዘላ፣ ድምጽኹም ድምጺ ኣሰና፣ ዘጋጥማ ዘሎ ቑጠባዊ ጸገም ንኽፍታሕ፣ ተበግሶ ወሲድና፣ ዝተፋላለይ መደባት ሰሪዕና፣ ጻዕርታት ካብ ንጅምር ነዊሕ ኮይኑ ኣሎ።
ድምጺ ኣሰና ሰኑይ 8 መጋቢት ብሰንኪ ሕጽረት ገንዘብ ከተቋርጽ ምዃና ድሕሪ ምሕባርና፡ ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ተኸታተልቲ ድምጺ ኣሰና፡ ብቴለፎንን ኢመይልን ስምባዲኦም ኣብ ልዕሊ ምግላጽ፡ ቀጻልነት ኣሰና ንምርግጋጽ፡ ከም ቀወምቲ ኣባላት ተመዝጊቦም ቀጻሊ ወፈያ ክገብሩ ድሉውነቶም የረጋግጹ ኣለዉ። እዚ ተበግሶ እዚ ግን፡ ብተሳታፍነት ብዙሓት ግዱሳት ጥራይ ክዕወት ከምዝኽእል ብምግንዛብ ከኣ፡ ብመሰረት ርእይቶን ግብራዊ ተበግሶን ህዝቢ ነዚ ዝስዕብ ኣፈናዊ ሓሳብ ነቕርበልኩም።
እታ ጉጅለ ኣቐዲማ ‘ውን ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ኣበርክቶ ገይራ ነይራ እያ። ኣብዚ እዋን’ዚ ግን፡ ውሑድ ዓቐን ዘለዎ ገንዘብ ናብ ብዙሓት ሰባት ብምምቕራሕ፡ ወርሓዊ ኣበርክቶ ብምግባር ንቐጻልነት ድምጺ ኣሰና ከውሕስ ይኽእል እዩ ብዝብል እምነት ነቲ ተበግሶ ከምዝወሰደት ኣረዲኣ።
እዚ ንድምጽና ድምጺ ውጽዓት ዝኾነት ድምጺ ኣሰና ኣጋጢሙዋ ዘሎ ፋይናንሳዊ ጸገም ንኽፍታሕ ብዓቕምና ኣበርክቶና ከነወፊ የዕሩኽቲ ኣሰና ተዳሊና ንርከብ። ነዚ ቁዱስ ሃገራዊ ዕላማ ሸትኡ ንኽወቅዕ ኩሉኹም ፈተውቲ ሀገርን ህዝብን ኤርትራ እጃምኩም ከተወፍዩን ንኣሰና ናብ ንቡር ሂወታ ኣብ ምምላስ ተራኹም ንኽትጻወቱ ንሕና የዕሩኽቲ ኣሰና ብኽብሪ ንዕድመኩም።
ኣብ ኣመሪካ፡ ዋሺንግተን ዲሲን ከባቢኣን ዝርከቡ ኤርትራውያን ብመንገዲ ወኪል ኣኽሩኽ ኣሰና ኣብ ኣመሪካ ተስፊት ክፍሉ ንወርሒ 20 ዶላር ብምውጻእ ዘዋህለሉዎ 780 ዶላር፡ ከምኡ ‘ውን ኣብ ኒውዮርክ ዝርከብ ገባር ሰናይ ዳኒኤል ተወልደ 120 ዶላር፡ ኣብ ሚሽንጋን እትርከብ ሓንቲ ብመደባት ኣሰና ዝተመሰጠት ግድስቲ ስድራቤት 100 ዶላር ድምጺ ኣሰና ንምስሳን ብድምር ሓደ ሽሕ ዶላር ከበርክቱ ከለዉ። ኣብ በይ ኤርያ ዝነበር ሓደ ካልእ ግዱስ ኤርትራዊ 200 ዶላር ኣወፍዩ።
ዘተ ድምጺ ኣመሪካ ነቲ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ ዝወሰኖ እገዳ ምስ ዝድግፉ ኤርትራውያን
ድምጺ ኣሰና፡ ካብ ዕለት 26 ናይዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ፡ ማዕበል ፈነወኣ ክትቕይር ምዃና ንሕብረኩም።
በዚ መሰረት፡ ካብ ዝመጽእ ዘሎ ሰኑይ 26 ጥቅምቲ 2009 ዓ.ም. ጀሚራ፡ እትፍነወሉ መዓልትታትን ሰዓታትን ከምዘለዎ ኮይኑ፡ ብ9605 kHz : ኣብ 31MB ክትፍኖ እያ።
ሃገርና ኤርትራ ኣብዚ እዋን ‘ዚ ብዘይካ ሓደ ነገር ዘለዋ የብላን። ባይቶ የልቦን! ተቓወምቲ ሰልፍታት ወይከ! ቤት ፍርዲ ኣበደን! ልዕሊ ኹሉ ፕረስ ወይ ከኣ መራኸቢ ብዙሃን ሽታ ማይ ኮይኑ ኣሎ። ኣብዛ ብናፍቖትን ጥምየትን ናይዚ ኹሉ ጸጋታት ማሲና ዘላ ሃገርና ግን ሓደ ህጣራ ነገር ኣሎ። ውልቀመላኽነት። “እንኮን ዓኮን”!
– ፍሉይ ዋዕላ መራሕቲ ኣፍሪቃ፡ ንዶባዊ ምስሕሓብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ልዑል ቀዳምነት ሂቡ ዘትዩሉ።
– ሓይልታት ጸጥታ ምስሪ ኣብ ዶብ ምስርን እስራኤልን ሓደ መንነቱ ዘይተፈልጠ ተጓዓዛይ ስደተኛ ክቐትሉ ኸለዉ ንሓንቲ ኤርትራዊት ጓለንስተይቲ ከቢድ መውጋእቲ ከምዘውረዱላ ሮይተርስ ሓቢሩ።
– ሪፖርትተርስ ዊዝ ኣውት ቦርደርስ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ “ብጸላእቲ ነጻ ፕረስ ዝኾኑ መንግስታት ሓያለ ጋዜጠኛታት ዓለም ሃለዋቶም ጠፊኡ ኣሎ” ይብል።
ክቡራት ተኸታተልቲ ኣሰና: ድምጺ ኣሰና ሳላ ‘ቶም ዘይሕለሉ ደገፍታ ብዘይተጕላባነት ዘወፈዩዎ ፋይናንሳዊ ኣበርክቶ ካብ ወርሒ ናብ ወርሒ ሰለይ እናበለት ን 6 ኣዋርሕ ኣገልግሎት ፈነወ ራድዮ ናብ ኤርትራ ክትህብ ጸኒሓ ‘ላ። ኣብ ውሽጢ ሃገርን ኣብ ወጻእን ዝነብር ተኸታታሊኣ፡ ብኣድማዕነት መደባታ ተመሲጡ ‘ድምጸይ ድምጺ ልበይ፡ ደው ትበለለይ’ ክብላ ጸኒሑ ‘ሎ። ኒሕን ሞራልን ቀጻልነታ ድማ እዚ ተዓቢሱ ዝጸንሐ ቅዱስ ድምጺ ውጹዓት እዩ።
ድምጺ ኣሰና ንግዚኡ ደው ኣቢላቶ ዝጸንሐት ፈነወ ፕሮግራም ዓረብ ጽባሕ ዓርቢ ማለት 26 ሰነ በቲ ልሙድ መስመራትን ሰዓትን ከምእትቕጽሎ ብሓጎስ ተበስር።
ሰላም ድምጺ ኣመሪካ መደብ ክፍሊ ትግርኛ፡ ንሕና ኣባላት መርበብ ሲቪካውያን ማሕበራት ኣብ ኤውሮጳ መደባትኩም መዓልታዊ ንከታተሎ ኢና። ገለ ካብቲ ጽቡቕ መደባትኩም ህዝቢ ምስ ህዝቢ ዝብል ጽቡቕ ኣተሓሳስባታት ዘለዎም ኣሕዋትን ጎረባብትን ንዝኾኑ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ጽቡቕ መንፈስ ንምምጻእ እትገብርዎ መደባት ዝነኣድን ዝምጎስን ኢዩ።
ዝኸበርኩም ኣሰናዳእቲ ሬድዮ ድምጺ ኣሜሪካ መደብ ክፍሊ ትግርኛ ንሕና ኣብ ሽቱትጋርትን ከባቢኡን ሃገር ጀርመን እንርከብ ኤሪትራዊያን ኣባላት ፖለቲካዊ ውድባትን ሲቪካዊ ማሕ በራትን ከምኡውን ውልቀ ተቓወምቲ ኤሪትራውያንን ዝኾናን መደባትኩም ብተገዳስነት መዓልታዊ ኢና ንከታተሎ ።
ናጽነት፦ ድምጺ ሓፋሽ ስምዒ፤ ድምጺ ብጁዋትኪ፡
ናብ ዕረ ተቀዪሩ፤ ጣዕሚ መቀረትኪ፡
ፍሰሃ ጎዲልዎ፤ ኣብቲ በዓላትኪ፡
ጋሻ ውሒድዎ፤ ኣብ ኩሉ ዳሳትኪ፡
ስለምንታይ ኢልኪ፤ ሕተቲ ብቃላትኪ፡ ነቶም ናትኪ፧
ድምጺ መሰልና-ደሊና ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያን ብዝገበሩላ ናይ ገንዘብ ወፈያ፡ ካብ ሓደ ጥሪ 2009 ኣትሒዛ ብ 9610 kHz 31 ሜተር ባንድ ፈነወኣ ናብ ኤርትራ ዳግማይ ክትጅምር ምዃና ኣፍሊጣ።
ዘበገስካዮ ዕላማን ትጽቢት ህዝብኻን ይሰማማዕ እዩ። ሕሉፍ ተሞክሮኻን ሕጽረታቱንዉን ኣይትዝንግዖን ኢኻ። ኣብ ቅድሚት ተጸፍዩ ዘሎ መንደላይዉን ካብ ክሻፋኻ ዝስወር ኣይመስለንን። ዝጫጭሖም ኣትማንዉን ኣብትሽትሽካ ከምዘለዉ ኣሚንካ ትድህለል ኣይመስለንን ። ከምዚ ሕጂ ኣልዒልካዮ ዘሎኻ ተባዕ ሕቶ ዘልዓሉ ምእንቲ ህዝቢ ዝተጣበቑ መራሕትኻዮም ንሸዉዓተ (7) ዓመታት ኣብ ትሕቲ ጉድጓድ ዝሳቐዩ ዘለዉን፤ ብሕማም ማሲኖም ናይ ሞት ሓደጋ ዘንጸላልዎም ዘሎን።


text:
ሓደ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛ ሪኢዮተ ኣለሙ ንዝወሰኖ ፍርድን ቅፅዓትን ጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ፌደራል ብኽፋል ስዒሩዎ።ሪኢዮተ ኣለሙን ኣቡኣን ብውሳነ እቲ ቤት ፍርዲ ሕጉሳት ኣይኮኑን፡ጥርዓኖም ናብ መጋባእያ ሰበር ሰማዒ ከምዝውስድዎ’ውን ወሲኖም ኣለው።
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ፌደራል ቅድሚ ኣዋርሕ ኣብ ልዕሊ ሪኢዮተ ኣለሙ ናይ 14 ዓመታት ፅኑዕ ማእሰርትን ናይ 33 ሽሕ ቕርሺ መቕፃዕትን ፈሪዱ ነይሩ።
ሪኢዮተ ኣለሙ ነቲ ፍርዲ ብምቅዋም ንፌደራል ጠቓላሊ ቤት ፍርዲ ብዘቕረበቶ ይግባይ እቲ ቤት ፍርዲ ነቲ ጉዳይ ኣፃሪዩ ሎማዕንቲ ዓርቢ ኣብዝሃቦ ውሳነ ዓቃቢ ሕጊ ኣብ ልዕሊኣ ካብዘቕረቦም ሰለስተ ክስታት ነቶም ክልተ ውዱቕ ብምግባር ብሓደ ጥራሕ ገበነኛ ኢሉዎ ኣሎ።
በዚ መሰረት ቅድም ክብል ኣብ ልዕሊኣ ዝተውሃበ ናይ 14 ዓመታት ፅኑዕ ማእሰርቲ ናብ ሓሙሽተ ዓመት ማእሰርቲ ኣትሒቱዎ ኣሎ።ወ/ሪት ሪኢዮተ ኣለሙ በቲ ውሳነ ከምዘይተሓጎሰት ወላዲኣ ኣቶ ኣለሙ ጌበቦ ንቪኦኤ ገሊፆም።
ሪኢዮት ኣለሙን ካልኦት ኣርባዕተ ሰባትን ዝተኸሰስሉሞ ናይ ገበን ተግባራት ንሕገ መንግስትን ሕገመንግስታዊ ስርዓትን ብሓይልን ብሽብርን ንምንጋዕን ንምፍራስን ብምንቅስቓስ፡ኣብ ናይ ሽብር ውድብ ብምስታፍን ንተግባር ሽብር ሓገዝ ብምሃብን ዝብሉ ነይሮም።እቲ ቤት ፍርዲ ኣብ ልዕሊ ሪኢዮት ኣለሙ ዘፅንዖ ውሳነ ንተጋብር ሽብር ሓገዝ ምሃብ ዝብል ገበን ጥራሕ እዩ።
ብዛዕባ እቲ ናይ ገንዘብ መቕፃዕቲ እቲ ጠቓላሊ ቤት ፍዲ ዝበሎ ነገር የለን።ብመሰረት ኣረዳድኣ ኣቶ ኣለሙ ግን እቲ ቤት ድርዲ ዝሃቦ ናይ ገንዘብ መቕፃዕቲ ውዱቕ ካብዝገበሮም ክልተ ገበናት በቲ ሓደ ስለዝነበረ እቲ ናይ ገንዘብ መቕፃዕቲ ድማ በዚ መሰረት ውዱቕ ኮይኑ ክብሃል ይኽእል እዩ ኢሎም።
ሎሚ’ውን እንተኾነ ጛሎም ዋላ ሓደ ተግባር ገበን ኣይፈፀመትን ኢሎም ኣቶ ኣለሙ።ስለዝኾነ ድማ እቲ ጉዳይ ናብ መጋባእያ ሰማዒ ሰበር ጥርዓን ከምዘቕርቡ ኣረጋጊፆም ኣለው።


text:
ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣብ መንጎ እስራኤልን ሕቡራት ዓረብ ኢማራትስ ዝነበረ ዘይምስምማዓት ብምፍታሕ ታሪኻዊ ተግባር ፈጺሞም ይብል ።
ን25 ዓመታት ተቛሪጹ ዝጸንሐ ርክብ እስራኤልን ሃገራት ዓረብን ንፈለማ እዋን ናብ ንቡር ዝመለሰ ስምምዕ እዩ ።እዚ ሕቡራት ሃገራት ኢማራት ዝወሰድዎ ስጉምቲ ሰላም ካልኦት ሃገራት ዓረብ'ውን ክስዕብዎ ተስፋ ኣሎ ይብል።
እቲ ውዕል ኣብራሃም ተባሂሉ ዝተሰየመ ስምምዕ ሰላም: በቲ ኣብ ቅዱስ መጽሓፍ ዝፍለጥ አብርሃም ዝተሰየመ እዩ ። ከምቲ ዝፍለጥ ይብል እቲ ሓተታ ኣብራሃም ኣቦ ኣብቲ ከባቢ ዝርከቡ ሰለስተ ዓበይቲ እምነታት 'ዩ ፤ ኣይሁድ፣ ክርስቲያንን እስልምናን ። ከም መብርሂ ኣምባሳደር ኣሜሪካ ኣብ እስራኤል ዴቪድ ፍሬድማን “ልዕሊ ኣብራሃም ንሓድነት እዞም ሰለስተ ዓበይቲ እምነታት ዝውክል ሰብ የለን" ይብል።
ውዕል ኣብርሃም ኣብ መላእ ዓለም ንዝርከቡ ተኸተልቲ እምነት እስልምና ኣብ ኢየሳሌም ዝርከቡ መስጊድ ኣል ኦክሳ ኣትዮም ክጽልዩ ትምኒት ዝነበሮም ዓብዪ ታሕጓስ ዝፈጠረ እዩ። ኣብዚ እዋን ብቀ፟ጥታ ካብ ኣቡዳቢ ናብ ቴልኣቪቭ ክበሩ ይኽእሉ 'ዮም። በዚ ድማ ሰባት ብዓይኖም ርእዮም ነቲ ኣኽረርቲ ሓይልታት መስጊድ ኣል አክሳ ከምዝዓነወን ተኸተልቲ እምነት እስልምና ኣብቲ ቅዱስ ክጽልዩ ቦታ ከምዘይኽእሉ ዘናፍስዎ ወረ ሓሶት ከፍሽል ዘኽእል እዩ ይብል ።
ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ 2017 ናብ ማእከላይ ምብራቅ፟ ኣብ ዝገበርዎ ፈላማይ ዑደቶም ከምዝበልዎ: ጸገማት ማእከላይ ምብራቅ፟ ዝፍታሕ ህዝብታት ተኸተልቲ ኩሎም እምነታት ብሓባር ኮይኖም ኣንጻር ኣኽረርቲ እስልምና ብምቅላስ ቁጠባዊ ዕብየት ከመዝግቡ ክኽእሉ ከለዉ እዮም ኢሎም ምንባሮም እቲ ርእሰ ዓንቀጽ የዘኻኽር።
መቅ፟ጸልታ ናይዚ ስምምዕ ክልቲኤን ሃገራት ምኽፋት ኤምባሲታተንን ምሻም ኣምባሳደራተንን ፣ትምህርቲ፣ንግዲ፣ ጥዕናን ሓባራዊ ደሕንነትን ዝበሉ ንምትግባር ይሰርሑ ኣለዉ ተባሂሉ። ቀንዲ ዕላማ እቲ ውዕል ኣብራሃም ተባሂሉ ዝተሰየመ ስምምዕ ፣ ንምምጻእ ሰላም እስራኤልን ፍልስጤምን እውን መሰረት ዘንበረ እዩ ተባሂሉ።
ራእይና ይብሉ ፕረዚደንት ትራምፕ “ ሓደ ዓይነት ሰላም ምዕባለን ደሕንነትን ኣብቲ ቀጠና ኢሉ 'ውን ኣብ ዓለም ምርግጋጽ 'ዩ ።ዕላማና ድማ ተግባራት ኣኽራርነት ዝጻባኣ ሕቡራት ሃገራት ብምፍጣር ንደቅና ኣምላኹ ዘኽብር ተስፋ ዘለዎ መጻኢ ምፍጣር እዩ ኢሎም ክብል እቲ ርእሰ ዓንቀጽ ሓተትኡ ይዛዝም።


text:
ግንባር ጀበርቲ ኣቑምኩም
ብDr. Abdu Abdu Khalifa- Part 1
ግንባርኩናማ፡ግንባርሳሆ፡ግንባርጀበርቲኣቑምኩም"ክብልይስማዕ ኣሎ
እቲ ናብ ወያነ/ተጋሩ ዝተነበ ጽሑፍ ብዙሕ ሓቅታትን ጽቡቕ መልእኽትን እኳ እንተለዎ፡ ክእረም ዝግብኦ ገለ ጌጋ፡ ማለት ትዕቢትን ሻርነትን ጠቐነን ዝተባዕጦ ወይ ዝሓዘለ መልእኽቲን ጌጋን ዘለዎ ይመስል። ንኣብነት፡ ኣብ መበል ከባቢ 15፡20፡ "ወያነ--፥-ግንባር ዓፋር፡ ግንባር ኩናማ፡ ግንባር ሳሆ፡ ግንባር ጀበርቲ ኣቑምኩም "ክብል ይስማዕ ኣንባቢ። እዚ ውጹእ ሓሶትን፡ ጸለመን፡ ትዕቢታውን፡ ሻራውን ጠቐነ ኮይኑ ነቲ ረዚን መልእኽቲ ዘፋኹስን ኣንፈቱ ዘስሕትን ኮይኑ ይርከብ። ፈለማ፡ ግንባር ጀበርቲ ዝበሃል የለን። ብወያነ ዝቖመ "ግንባር ጀበርቲ" ዝበሃል እንተሎ ኣምጽኡልና። እዚ ዝበልኩሞ ነእዛና ጋሻ እዩ። ወይ ኣምጽኡ፡ ወይ ተኣረሙ።
ምናልባት፡ 'ግንባር ጀበርቲ' ማለትኩም፡ ሰልፊ ናህዳ ኤረትርያ(ናህዳ ማለት ትንሳኤ ማለት እዩ)፡ ማለትኩም እንተኮይኑ፡ ስለምንታይ በቲ ግቡእ ዝጽውዕሉ ሽሞም፡ ማለት፡ 'ሰልፊ ናህዳ ኤረትርያ' ኢልኩም፡ ዘይትጽውዑዎ? ኣጉል ትዕቢት? መስፍንነት? ትምክሕቲ? ምድንጋር? ሕራይ፡ ንሰልፊ ናህዳ፡ 'ግንባር ጀበርቲ' ካብ በልኩማ፡ ሻርነትቭከጥቃዓኩም፡ ንግንባር ኣጋእዝያን ከ 'ግንባር ትግርኛ' ኢልኩም፡ዘይትጽውዕዎ? ብሓቂ ከኣ ግንባር ትግራይ-ትግርኛ እዩ። ኣይኮነን ድዩ? ንስኹም ንሰልፊ ናህዳ ኤረትርያ 'ግንባር ጀበርቲ' ኢልኩም ተጸዊዕኩማ፡ ሰባት ን ዋን ኔሽን ልክዕ ከም ህግዲፍ፡ 'ግንባር ትግርኛ' እንተበልዎ ትኽክል ዶ ይመስለኩም? ስለምንታይ? ከምኡ ድዩ? እዚ ምስ መሰል ህዝብታት፡ መሰል ናጻ ምትእኽኻብ ክሳብ ምውዳብ ምግሃስ ኣይቁጸርን? ምንሻውን፡ ዝንቡዕ ፖለቲካን ስለምንታይ ኣድልዩ? እንታይ ንምኽሳብ? ንመን ንምኽሳብ? ንመን ኣጓኒኻን፡ ኣዋሲንካን ኣግሊልካን ንመን፡ምሕቋፍ?
ሰልፊ ናህዳ ኣኤረትርያ፡ ግንባር ድዩ? ግንባር ኣይኮነን። ዕጡቕ ሰራዊት የብሉን። ቃልሱ ብሰላማዊ መገዲ እምበር ብጎነጽ ዝኣምን ኣይኮነን። ስለምንታይ ግንባር ኢልኩሞ? ብረት ኣልዒሉ በረኻ ዝወጸ ኣሎ? ኣይግብኦን እዩ ማለተይ ኣይኮንኩን። መሰሉ እዩ ነዚ ዓማጺ ስርዓት ክገጥሞ። ግን ጎነጻዊ ኣይኮነን።
ስለምንታይ'ከ፡ ብወያነ ከምዝቖመ ጌርካ፡ ዘይነበረን ዘየሎን ትገልጹ? ሰልፊ ናህዳ ኤረትርያ ንቅዋማዊትን ዲሞክራስያዊትን ኤረትርያ ንምቅላስን ዝተጋህሰ መሰል ደቂ ጀበርቲ ንምውሓስን ብ2006 ኣብ ሱዳን ብግዱሳት ኤረትራውያን ተወላድቲ ጀበርቲ እዩ ተመስሪቱ እምበር ብወያነ ኣይኮነን። ምስ ወያነ ዘራኽብ ወላሓንቲ የብሉን። ዝተዛበዐን፡ ኣጸላሚን ሓሶት መልእኽቲ፡ ንምሕላፍ ስለምንታይ ኣድልዩ? ንሕና፡ ዘይንፈልጦ ሚስጢር ትፈልጥዎ እንተለኩም ሃየ ኣፍልጡና።
ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስክዎ፡ እዚ ጌጋታት ገዲፍካ፡ እቲ መልእኽቲ ረዚን ዝምስገንን ይመስል። ኣብቲ ዝሓልፍ መልእኽቲ ግን ጸለመን፡ ጠቐነን፡ ምግናንን፡ ሓሶትን ትምክሕትን እንተተወሲኹዎ ነቲ ረዚን ኣወንታዊ መልእኽቲ ብኣሉታ ይጸልዎ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ይብሕብሖን(ዘሮ ወይ ባዶ ይገብሮ)ን ኣንፈት ናይቲ መልእኽቲ እውን ይጠውዮ። መኣዝኑ የስሕቶ።
ግንባር ዋን ኔሽን፡ ዛጊት፡ ከም፡ማንም ውድብን ግንባርን ኣብ ገለ ገለ ኣረኣእየኦም እኳ ዘሰክፍ ኣረኣእያ እንተለዎም፡ ንኣብነት፡ 9 ብሄራት ዝብል ዝንቡዕን ከፋፋሊን ዘየስርሕን፡ ውድቕ-ኣምር-ብሄር ህግደፋውያን፡ ገዲፍካ፡ ኣዝዩ ዝምስገን ስራሕ ክሰርሑ ዝጸንሑን ቅርኒብ ዓይኒ ሓፍ ዘብል ኣድናቖት ክምእርሩ ዝጸንሑ እውን እዮም። ኣነ ሓደ ካብ ኣድናቒኦም እየ ነይረ።
ጽቡቕ ክኸዱ ጸኒሖም፡ ኣብ ክንዲ ኣብ ምትእኽኻብ ንሃገራዊ ዕርቅን፡ ምርድዳእን ፍትሕን ሰላምን ኢሂን ሚሂን ዝሰርሑን ዝሰብኩን ስለምንታይ ሕጂ ናብ ዘየድሊን ኣህላኺን ግዜ ዘባኽንን ዘቀያይምን ናብ ምትፍናንን ምጥቕቓንን ሃለውለው ከእትውናን ክመርሑና መሪጾም?
እንተዘይተጋግየ፡ ሓው ዳኒኤል ዋን ኔሽን ንሃገራዊ ዕርቂ ከምትሰርሕ ገሊጹ ነይሩ። ብኣፍ ጥራይ ኮይኑ ከይተርፍ ሻቑለተይ ክገልጽ እፈቱ። ዶብ ሰጊርኩም፡ ምስ እቲ ሓሳድን ቀናእን ደምኛ ህዝቢ ኤረትርያን ዝኾነ ወያነ ክትዛተዩን ክትዘራረቡን ክትለኣኹን እንዳሃቀንኩምን እንዳመደርኩምን ወስ እንዳበልኩምን፡ ከመይ እተን ናይ ሰላም ኣእዳውኩም ምስ ኣሕዋትኩምን መቓልስትኹምን መሳውእትኹም ደቂ ሃገርኩም ደቂ ዓድኹም ቀረባ ጎረቤትኩምን መባልዕትኹም መሳትይትኹም መጣፍእትኹምን ኣህዛብ ንሰላምን ዕርቅን ኢሂን፡ሚሂን፡ምርድዳእን ሓቢርካ ምስራሕን ወስ ዘይብላ? ከመይ፡ ዛጊት፡ ሓርቢትኩም፡ ኣእዳውኩም ንሰላም፡ወስ ምባል?
ኩሉና ኤረትራውያን፡ ድሕረባይታና ብዘየገድስ ነኣሽቱ ፍልልያትና ብዘየገድስ፡ እቲ መላስ-ዓይኒ ዝኾነ ደስ ዘብል ዓይነታዊ ብዙሕነትና( diversity) ሓንጎፋይ ተቐቢልናን መሰል ኩልና ኣኽቢርናን ተሰማሚዕናን ተኸባቢርናን ተሓቓቒፍናን ኣብ ውሽጥና ንፋስ ከየእተና፡ ብጽኑዕ ሓድነት፡ እንተኸድና ኣይሓይሽን? ወላስ "ንሕና ንፈልጠልኩም! ንሕና ጥራይ ኢና ሃገራውያን! ንስኹም - ወገናውያን፡ ጂሃዳውያን፡ ሃይማኖታውያን፡ ዘይሃገራውያን---ወዘተርፈ---- ኢኹም!" ዝብል ኣተሓሳስባን፡ ገና ትምክሕታውነትን መስፍንነትን ትዕቢትን ኣላትኩም? ይቕሬታ ነዚ ከሳሲነት ዘስምዕ ቃንናይ።
ነቲ ጽቡቕ መልእኽቲ ዘራስሕን ፡ ልኡኽ ሓሊቦ ዝገብሮን፡ ዘየድሊ ቅመም ኢልኩም ወሲኽክምሉ ዘለኹም ጠቐነ፡ ዘቕሕርን፡ ዘተዓዛዝብን እዩሞ ተኣረምሉ በጃኹም።
ኩለን፡ ብሄራት ኢልኩም ትኣምኑለንን ዘይትኣምኑለን ሕብረተሰባት ኤረትርያ ዝተጋህሰ መሰለን ንምውሓስ ብዝማእመአን ተኣኪበን ክውደባን ክነጥፋን መሰል ኣለወን። ንባዕልኹም 9 ቢሄር ኢልኩም፡ ህላዌ ካልኦት ብሄራት (ኣብ ስነፍልጠት ዝተመርኮሰ፡ ብሄር ዝበሃል ብሓቂ እንተሎ፡ ማለተይ እየ) ዘይትፈልጡን፡ እሞ፡ መሰል ኣህዛበን ተረጊጹን ተጋሂሱን፡ እንዳ ተጨፍጨፋ ክነብራን ንከም ዋን ነሽን ዝመሰላ ተወሊደን ዓብየን ከድሕነአን፡ ክጽበያ፡ ኣይትጸበይወን። ኩለን ውድባትን፡ ግንባራትን, በርገሳውያን ማሕበራትን ግን ከመይ ኣብ ሓደ መኣዲ፡ መጽየን ቃልሰን ኣዕዚዘንን ኣስሚረንን ብሓባር ንሓባር ረብሓን ሰላምን ፍትሕን፡ መሰልን ንክሰርሓ እንተትሰርሑ ክንደይ ምጸበቐ!
ምትፍናንን ምክሳስን ምውንጃልን ዘየድሊ-ጎነጻዊ -ሓድሕድ ምውድዳር፡ ክሳኣራ እምበር፡ ፋይዳ የብሉን። ኣየናብርን እውን።
ስለዚ ክቡራት ኣሕዋት፡ ለባማት ኢኹም እሞ፡ ሕሰብሉ።
ሓሳበይ ቅድሚ ምዝዛመይ፡ ገለ ርእይቶይ ኣብ ምፍሳስ፡ ዝኾነ ጌጋ እንተሎ ክእረም ቁርብ እየ። ነቲ በጨቕ ኢሉ ዝኸደኒ ስሚዒታዊ ዘረባታት እውን ብትሕትና ይቕሬታ እሓትት። ናይ ፊደላት ጌጋታትምስ ዝርከብ እንዳ ኣረምኩም ንበብዎ።
ምስ ልዑል ኣኽብሮት
by Dr. Abdu Khalifa
Jan 26-2019


text:
Radio Erena: 04 July 2021
ኣብ ሱዳን፣ 24 ኣባላት ጸጥታ ብሽበራ ተኸሲሶም።
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ሱዳን ብዓርቢ ክልተ ሓምለ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ እቶም ኣባላት’ቲ ብፕረዚደንት ነበር ኣልበሽር ዝተመስረተ ትካል ጸጥታ ዝነበሩ 24 ሰባት፣ ንቆንስል ግዚያዊ መንግስቲ ንምዕላውን ሽበራዊ መጥቃዕቲ ምክያድን መደብ ከምዝነበሮም ከሲሱ።
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ሱዳን ኣብ መግለጺኡ፣ እቶም ኣባላት ጸጥታ ኣብ ካርቱም ተኣኪቦምሉ ኣብ ዝነበሩ ቦታ፣ ወተሃደራዊ ኣልባሳት፣ ኣጽዋር፣ ነተጉቲ፣ ዓበይቲ መሳርሒ መራኸቢታት ከምዝተረኽቦም ኣመልኪቱ።
ምስ’ዞም ዕልዋ መንግስቲ ወጢንኩም ዝብል ክሲ ቀሪቡሎም ዘሎ ኣባላት ጸጥታ፣ ሓላፊ እቲ ትካል ዝነበረ ሳላሕ ጎሽ እውን ርክብ ከምዝነበሮ ተገሊጹ።
ሳላሕ ጎሽ ኣልበሽር ካብ ስልጣኑ ንምዕላው ካብቶም ቀዲሞም ፊርማኦም ዘንበሩ እኳ እንተኾነ፣ ክልተ መዓልቲ ድሕሪ’ቲ ለውጢ፣ ናብ ግብጺ ብምህዳም ተሰዲዱ ይርከብ።
ኣብ ልዕሊ ሳላሕ ጎሽ ተመስሪቱ ዘሎ ክሲ ብንጹር እኳ እንተዘይተሓበረ፣ ኣብ ዝተረኽበሉ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ክኣቱ ብኢንተርፖል መልእኽቲ ተመሓላሊፉ እዩ።