text:
መስመር ተሃድሶና ዕላዊ መስመር ውድብና ኮይኑ ተግባራዊ ምዃን ካብ ዝጅምር እነሆ 15 ዓመታት ኮይንዎ ኣሎ። ኣብቶም ዝሓለፉ 15 ዓመታት ድማ ብልምዓታውን ዲሞክራሲያውን መስመርናን ካብኡ ብዝፍልፍሉ እስትራተጅታትን ፖሊስትታትን እናተመራሕና ብዝገበርናዮ ምርብራብ ኣንፀባረቕቲ ዓወታት ክንጭብጥ ክኢልና ኣለና። ዝርኣዩን ዝጭበጡን ውፅኢታት ክነመዝግብ ብምኽኣልና ከዓ ኣብ ተፈጥሮ ሃፍቲ፣ ኣብ ዝራእቲ፣ ኣብ መስኖ፣ ኣብ ኣጠቓቕማ ቴክኖሎጂ ብሓፈሻ ኣብ ገጠርን ከተማን ዓበይቲ ቁጠባዊ ዓወታት ኣምፂእና ኢና። በዚ ምኽንያት ህዝብና ፍትሓዊ ብዝኾነ መንገዲ ተጠቃሚ ክኸውን ስለዝጀመረ ድማ ነቲ ዝረኽቦ ጥቕሚ እናስተማቐረ ተወሰኽቲ ረብሓታት ንክረጋገፅሉ ዘየቋርፅ ጠለባት ዘቕርበሉን ቀፃሊ ዕብየትን ለውጥን ንምምፃእ ብቓፃልነት ድፍኢት ዝፈጥረሉን ሰለዚ ድማ ጉዕዞ ተሃድሶና ካብ ሓደ ምዕራፍ ናብ ካሊእ ምዕራፍ እናተሰጋገረ ንክቕፅል ዘኽእል መሰረት እናደላደለ ዝኸደሉ ኩነታት ተፈጢሩ ኣሎ። እቶም ዓወታት ብፍላይ ናብቲ ዝበዝሕ ሓረስታይ ዝነብረሉ ገጠር ወሲድካ እንትርኣዩ ኣብ ከይዲ ኣፈፃፅማ ዘጋጥሙ ናይ ኣረኣእያ ዕንቅፋታት እኳ እንተሃለው ብውፅኢቶም መዚንካ ብዙሓትን ዓበይትን ለውጥታት መፅዮም ኣለው። ካብቶም ቅድሚ ሒደት ዓመታት ብኣግባቡ ኣብ ጥቕሚ ዘይወዓሉ ግን ከዓ ናይ ኢኮኖሚና ፍልፍል ድማ ሓደ መስኖ እዩ።
ከምዝፍለጥ ቅድሚ ተሃድሶ ስራሕቲ መስኖ ትርጉም ብዘለዎ ደረጃ ዝካየድ ኣይነበረን። ኣብ ብጣዕሚ ውሱን ከባብታት ትግራይ ብልምዲ ዘካየድ ልምዓት መስኖ ዋላ እኳ እንተነበረ እዚ ንዝበዝሕ ከባብታት ትግራይ ክገልፅ ዝኽእል ኣይኮነን። ሓጋይ ምሉእ ብዘይምቁራፅ ዝውሑዙ ዓበይቲ ሩባታት ኣብ ጥቓ ግራቱ ክፈሱ ብዓይኑ እናረኣየ ሓረስታይና ነቶም ፀጋታት ፀንቂቑ ክጥቀመሎም ዘግብር ናይ ኣተሓሳስባ ልዕልነት ክውንን ኣይከኣለን። ምኽንያቱ ብኣረኣእያ ደረጃ ንማይ ብዙሕ ክብሪ ዝህብ ኣተሓሳስባ ኣይነበረን። ስለዝኾነ ድሕሪ ተሃድሶ ካብ ዝተመዝገቡ ዓበይቲ ለውጥታት ሓደ ሓረስታይ ንኽብሪ ማይ ዝህቦ ዘሎ ዋጋ ካብ እዋን ናብ እዋን እናዓበየ ምምፅኡ እዩ።
በዚ ምኽንያት ድማ ኣብ ጥቓ ግራቱ ዝውሕዝ ማይ እንተሃልዩ ኣልዩ ወይ ብሞተር ሲሒቡ መስኖ የልምዕ፤ እቲ ኣማራፂ ማይ ዘይነበሮ ድማ ዒላ፣ ባስካ፣ ሆረየ ክህልዎ ይፅዕር። ካብኡ ሓሊፉ መንግስትና ናይ መስኖ እስትራክቸራት ክሰርሐሉን ግድባት ክሃንፀሉን ድፍኢት ናብ ዝገብረሉ ብርኪ ተሰጋጊሩ ምህላው ክንርዳእ ንኽእል። ረብሓን ኣድላይነትን ማይ ክርዳእ ክኢሉ ስለዘሎ ድማ መንግስቲ ነቲ ዘሓተቶ ህንፀት ግድባትን ካልኦት ናይ ማይ ኣማራፅታትን እንትሃንፅ ወዓል ሕደር እንተይበለ ስራሕቲ ልምዓት መስኖ የስፍሕፍሕ። ሰለዝኾነ ስርሕቲ መስኖ ዳርጋ ሎሚ ሓረስታይ ትግራይ ኣብ ኩሉ ከባብታት ከም ቀንዲ ዋኒኑ ገይሩ ዝወስዶን ፍርያት ርሃፁ ዝኾነ ምህርቲ ፍራምረ፣ ኣሕምልቲ ሸዊትን ካሊእ ዕዳጋ ተኮር ዝራእትን ናብ ዕዳጋታት እናውረደ ትርፊ ክረክብ ስለዝጀመረ ዋጋ ራሃፁ እናዓበየ ዝመፀሉ ኩነታት ተፈጢሩ እዩ።
በዚ መሰረት ቅድሚ ተሃድሶ ብመስኖ ዝለምዕ ዝነበረ ስፍሓት መሬት ካብ 4773 ሄክታር ዘይበልፅ ዝነበረ ካብ 2007 ዓ/ም ናብዚ ግና ልዕሊ 270 ሽሕ ሄክታር መሬት ብመስኖ ክለምዕ ብምኽኣሉ ልዕሊ 20 ሚለየን ኩንታል ዝተፈላለየ ዓይነት ምህርቲ ክርከብ ተኻኢሉ ኣሎ። ልምዓት መስኖ በዚ ደረጃ እዚ ኣብ ክልልና ዝዓበየሉ ምኽንያት ካሊእ ኣይኮነን። ብቐንዱ ውፅኢት ናይቲ ኣብ ሕርሻ እንኽተሎ ዘለና ፖሊስን እስትራተጅን እዩ። ቀፂሉ ኣብ ምስፍሕፋሕ መስኖ ዓብይ ግደ ዘፃወት ዘሎ ድማ እቲ ኣብ ልልና ንብርክት ዝበሉ ዓመታት ክካየድ ዝፀንሐን ሕዚ እውን ተጠናኺሩ ዝቕፅል ዘሎን ስርሕቲ ክንክን ሃፍቲ ተፈጥሮን ልምዓት ተፋሰስን እዩ። ምንም እኳ ስራሕቲ ዕቀባ ሓመድን ማይን ይኹን ስራሕቲ ዳግመ ግረባ ገና ኣብ ዕጥቃዊ ቃልሲ እናሃለና ዓቕሚ ብዝፈቐዶ መጠን ዝተጀመረ እንተኾነ ድሕሪ ውድቀት ስርዓት ደርግ እውን ብስፍሓት ተጠናኺሩ ዝቕፅል ዘሎ እዩ።
ብፍላይ ድሕሪ ተሃድሶ ድማ ንድርቂ ዝፃወር ኢኮኖሚ ኣብ ምህናፅ ዘለዎ ፋይዳ ተነፂሩ ብብቕዓት ተመሪሑ ዝኸደሉ ኩነታት ክፍጠር ብምኽኣሉ ካብ ትግራይ ሓሊፉ ብብርኪ ሃገር እውን ተመክሮ ክኸውን ዝኽእል ብሉፅ ውፅኢት ክመፅእ ክኢሉ እዩ። ከም ውፅኢቱ እውን ሓረስታይ ትግራይ በብዓመቱ ኣርበዓ መዓልቲ ነፃ ጉልበት እናወፈየ ብምምፅኡን ከባቢኡ ንምሕዋይ ብዘወፈዮ ጉልበት ስራሕቲ ዕቀባ ሓመድን ማይን ክህነፅ ብምኽኣሉን ልዕሊ 1.5 ሚልየን ሄክታር ትሕተ ቅርፂ መፋስስ፣ ልዕሊ 120 ሽሕ ኪሎ ሜትሮ ምሕዋይን ምልማዕን ኣፃድፍን ጉህምታትን ሰሪሑ ናብ ልምዓት ክቕየር ገይርዎ እዩ። ውፅኢት ናይቲ ዝተጠናኸረ ስራሕቲ ሃፍቲ ተፈጥሮን ልምዓት ተፋሰስን ድማ ናብ በረኻታት ወይ ምድረ ባዳነት ክልወጥ ጀሚሩ ዝነበረ ከባብታት ናብ ንቡር ተፈጥራዊ ገፅትኡ ክምለስ፣ ዓሪቑ ዝነበረ ጐቦታት ብኣግራባት ክሽፈን ከርሰ መሬት ማይ ቋፂሩ ፍልፍላትን ሩባታትን ማይ ክውሕዝ፣ ካብኡ ሓሊፉ ዒላታት እንትዃዓቱ ብቐሊሉ ዓይኒ ማያት ክፍልፍሉ ዘግብር ውፅኢታዊ ስራሕ ተሰሪሑ እዩ። እዚ ድማ ሕፅረት ዝናብ ኣብ ዘጋጥመሉ እዋን ዝራእቲ ሕርሻ ብቐሊሉ ከይስኮን ኣብ ልዕሊ ምግባሩ ኣብ ምስፍሕፋሕ ልምዓት መስኖ እውን ዓብይ ግደ ዝፃወት ዘሎ ዘኹርዕ ተግባር እዩ። ፋይዳ ናይቲ ብነፃ ጉልበት ዝተሰርሐ ክንክን ተፈጥሮ ሃፍቲ ኣብዚ ጥራሕ ዝሕፀር ኣይኮነን። ዙርያ መለሽ ፋይድኡ ካብቲ ልዕል ክብል ዝተገለፀ ረብሓ ንላዕሊ እዩ። ምኽንያቱ እቲ ብቢልየናት ገንዘብ ዝግመት ነፃ ጉልበት ህዝብና በብዓመቱ ዝፈሶ ዘሎ ስራሕቲ ክንክን ሃፍቲ ተፈጥሮ ዝለዓለ ኢኮኖሚያዊ ረብሓ ንምሃብ ቀፃሊ ትኹረት ዘድልዮ እዩ።
ስለዝኾነ እውን ኣብቶም ዝቕፅሉ ዓመታት እቲ ቅድም ክብል ተጀሚሩ ዝፀንሐን ተጠናኺሩ ዝቐፅልን ጐቦታት ናይ ምልማዕን ኣብቶም ዝለምዑ ጐቦታት መሬት ዘይብሎም መናእሰያት ኣብ ሃፍቲ እንስሳን ዝለዓለ ጠለብ ዕዳጋ ኣብ ዘለዎም ቀወምቲ ኣትክልትታትን ተጠቀምቲ ዝኾንሉ ኩነታት ምፍጣር ግድን ይኸውን። ስለዚ ኣብቶም ዝሓለፉ 15 ዓመታት ዝረኸብናዮም ዓወታት ዓበይትን ካብ ሓደ ምዕራፍ ናብ ካሊእ ምዕራፍ ዘሰጋገሩናን እንተኾኑ እውን ዓወታትና ተዓቂቡን ተጠናኺሩን ዝቕፅል ዝጀመርናዮ ብዕምቆት ናይ ምህዳስ ጉዕዞ ኣብ ሸትኡ እንትበፅሕ ስለዝኸውን ሎም እውን ከምትማሊ ሓደጋ ትምክሕትን ፀቢብነትን እናመከትና ምኻድ ግድን ይኸውን።


c: text/html

text:
ተዛማዲ ፍታሕ ረኺቡ ዝጸንሐ ኣገልግሎታት ማይን ኤሌክትሪክን ከተማ ኣስመራ ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ
Radio Erena: 26 December 2017
ካብ መወዳእታ ወርሒ ሕዳር ኣትሒዙ ተዛማዲ ፍታሕ ረኺቡ ዝጸንሐ ኣገልግሎታት ኤሌክትሪክን ማይን ከተማ ኣስመራን ከባቢኣን ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ።
ዝተፈላለዩ ምንጭታት ካብታ ከተማ ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፣ ን24 ሰዓታት ብዘይምቁራጽ ኣገልግሎት ክህብ ጀሚሩ ዝነበረ ኤሌክትሪክ፣ ንሓደ ሰሙን ጥራይ ከምዝጸንሐ ብምጥቃስ፣ ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ ሓያሎ ከባቢታት ንዝበዝሐ ሰዓታት ኤልክትሪክ ከምዘየሎ ኣገንዚቦም።
ኣገልግሎት ማይ'ውን ብተመሳሳሊ ብሻምብቖታት ክዕደል ጀሚሩ እኳ እንተነበረ፣ ኣብ ሓያሎ ከባቢታት ናብቲ ዝነበሮ ተመሊሱ ህዝቢ ማይ ንምቕዳሕ ለይትን ቀትርን ክከላብት ይርአ ምህላዉ ኣፍሊጦም።
መንግስቲ ካብ ንልዕሊ 15 ዓመታት ኣብ ከቢድ ናይ ልምዓት መደባት ተጸሚዱ ከምዘሎ ይገልጽ እኳ እንተኾነ፣ ዛጊት ነተን መሰረታውያን ነገራት'ውን ከውሕስ ኣይክኣለን።
http://erena.org/index.php/zena/natl/3641-ተዛማዲ-ፍታሕ-ረኽቡ-ዝጸንሐ-ኣገልግሎታት-ማይን-ኤሌክትሪክን-ከተማ-ኣስመራ-ናብ-ዝነበሮ-ተመሊሱ

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ክልተ ጉደይ ህጂኸ ናበይ።
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን።! ኢሉ ዘይጀመረ ጉባኤ ኣኼባ ጠርናፊ ጉደይ ጳጳስ ነበር ኣባ ጽገ ከምዚ ይብለኩም ኣሎ። ሕድሪ ን20 ዓመታት ንዘታለልናኩም ሰባት ደኣ እንበር ንኻልእ ሰብ ኣይትእመኑ።ስቅ ስቅቅ ተበልኩውሶ ጥዒምዎም ዲዩ ዝበለ ሰብኣይ፡ነቲ ስቅታ ህዝቢ ኤርትራስ ምስ ድንቁርና ሓሲቦሞ።
ከምኡ ተደኣ ገይርኩም ሓደገኛ ኢዩ ኣይሰማምዓናን ኢዩ፣ካብ ናጻ ኣካል ተደኣ ሓቲትኩም ትሓቂ ክትበጽሕዎ ስለዝኾንኩም` ብሞቆምያ ክትሃድኑና ስለዝኾንኩም ዘይልምድኹም ኣይትግበሩ ኣይትባራበሩ ትኸኣልኩም ኣጣቅዑ ካብኡ ተረፈ ንሓቂ ኣይትድለይዋ ሕድሪ ሕድሪ ብገርሀኛታትኩም ንበሩ ። ደው በለለይ ክብለጸልካዶ ገይሮማ ሓቀይ።
ወሲኾም ድማ ሕድሪያ ሕድሪ፣`ንኣቡነ እንጠንዮስ ኣብቲ ዕያግ ሓጢኣት ምሳና ክጫማለቁን ከምቲ ንሕና ዝረኸስናዮ ክረኽሱን ተጋግየ ክብሉ ከይተጋገዩ ከለዉ፣`ድሓር ድማ ነዞም ተቃወምቲ ኣቅሽቲ ክሃድኑልና ነዞም ተኸኽ ዘበሉና ሓቂ ሒዞም መንእሰያት ወጊዘካ ኣብ ምባል ክሕግዙናን ነታ ውግዘት ከልዑሉልናን ድማ ጸሎት ሓግዙና ይብል።
ንሓሶት እውን ሓገዝ ጸሎት የድልዮ ኢዩ።ወንጌል ከይተመገበት ገደል ጥራሕ ተመጊባ ዝዓበየት ነፍሲ ገደል ጥራሕ ኢያ ትሓስብን ተውስእን። ኣየ ተፈንፈነ መስዋእቲ፣እግዚኣብሄር ጎይተኦም ኢሳይያስ ገይረሞስ ብሓሶት ለሚንካዮ ይጥበር`መስዋእትኹም ንፈራዲ ሒዙኩም ክቀርብ ኢዩ፡ጥራሕ ተጸበዩ።
ናይቲ መስሓትያን ዝብል መግለጺ ኤልዛበል፣”ወለዶ መጺኡ ኣሎ`ን ኤልዛበል ብሞስኮት ሸለው ዘብላ ንብሎም።” ሎሚ ህዝብና ነቂሑ ኢዩ፡ መሳኽን ን20 ዓመት እንዳ ኣታለሉ ጦቅ ዘበልዎ ህዝብስ ክኣምኖም ኢዮም ዝጽበዩ ዘለዉ ይመስለኒ፡፣እዚ ኸኣ ምትላል ከም ልሙድ ስለዝወሰድዎ ኩሉ ኣንጻሮም ዝተንቀሳቀሰ መስሓቲ ክሓዲ መናፍቅ ኢዩ።ካብዚ ናቶም እምነት ናይ ኣርዮስ ይሓይሽ ኣርዮስ ደኣ ነታ ዝኣምነላ ገይሩዋ ኢዩ፡እኮ እዚኦምከ ታይ ይብሃሉ ነቲ ንኣኣምነሉ ኢና ዝብሉ ዘቃሊሉ።
ንሶም ከኣ ነቲ ጽቡቅ ገይሩ ዝፈልጦም ሰብ መስሓቲ ኢዮም።ታይ እሞ ለውጢ ኣለዎ ንሶም ንኻልኦት መስሓቲ ይብሉ ካልእ ኸኣ ንዖኦም መስሓቲ ይብሎም።ኣነ ኣባ ሉቃስ መናፍቅ ቶኽላ ኢዩ`ኢለ ብኢፋ ይዝዛረብን ይምህርን ኣለኹ፣ኣባ ሉቃስ ከኣ ከምኡ ይብል ንዓይ ታይ ኢዩ እሞ እዚ ለውጢ ዘለዎ።
#እንታይ ኢለን ሰበይቲ ኣባ ቀሺሲ ”ድላይካ ተዘዛርቡኻ ብዘይ ዕዳ ኸኣ ተዝሰዱኻ” ትፈልጥዎ ሓቂ ተዛሪብኩም ኪዱ ብዘይ ዕዳ ተንብሃልሲ መን ኢዩ፣መናፍቅን ቶኽላን፣መስሓትን ኣጋንንታዊ ምህሮ ዝኽተልን ምዳሕዳሕናዮ ነይርና ኣብ ቅድመ ህዝቢ ዓለም፡ ሰብ ኩላ ክሳዕ ኣበይ ግዲ ኢየ ነይረ፡ኣንታ ፓፓጋሎ ግዲ ኢየ ኢላ ክሳዕ ርእሳ ሒዛ እውይ ትብል ምኾነ ነይሩ፣፣ `እቲ ህዝቢ እውን ሓርነቱ ምኣወጀ መስኪን መጋባበሪ ረብሓ ኮይኑ ዘሎ።
ግዳ ድሓን ትግምጥልያ ትገማጥልያ ጓል ትቅይርያ ኢሎም ሰብኣይ ።ኣቦሓጎይ ከምዚ ምስ ረኸቡ ዲዮም፡ዓርበ ረቡዕ ግምጥል ግምጥል ትብላ ክትድፈራ ኢኽን”ዝበሉ።ብሰላም ይኸዱ ኣይመስሉን ይህዉኹና ይሃዋውኹና ኣለዉ፣መወዳእታ ከምኡ ክኸውን ኢዩ ዝመስል።እቲ’እንሆ፡ ቤትኩም ዐንያ ኽትተርፍ እያ”ይበሎ ክኸውን ይመስል ስለምንታይሲ ህጅስ ዓቅሊ በዚሑ ኣሎ።
እዞም ክልተ ጉደይ መንግስትን ብስም ስላሴ ዝተወገዙ ጳጳሳትን ዋላኳ ነቲ ናብ ኣዴባብይ ብሰንኪ ኣጋንንታዊ ስርሖም ዝወጸ ዕርቃኖም ክሽፍንዎ እንተ ሓሰቡ ግዳ ታሪኾም ብቀይሕ ቀለም ኣብ ደፍተር ገበነኛታት ኣብ ሰማይን ምድርን ስለተመዝገበ ኣብዚ ታሪኽ ክዝልፎም ክነብር ኣብ ሰማይ ከኣ መቅጻዕቲ ኣምላኽ ይጽበዮም ኣሎ።ኣብ ሕጊ ቀሪቦም እውን ስዩም ክብሉን ክዋረዱን መምሃሪ ክኾኑን ኢዮም።
ካብቲ ዘገርም ግን ኣብዚ ድራማ ጽሓፊ ኢዋእዩዊ ወዮ ካብ መንፈስ ቅዱስ ወጻኢ ዝስራሕ ስራሕ ኩሉ ግዜ ጎደሎ ብምዃኑ ዝረሰዖ ልሙድ ኣጸሓሕፋ ነይሩ፣”በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ”ከይበለ ኢዩ ንሓሶት ዝተጀመረ፣እንዳ ሓሰናዶ”በስመ ኣብ ኢልና ክንጅምር ኢሉ ዝሓስብ ልቦና ኣለዎ ኣይብልን ኢየ፣እንታይ ደኣ ወዮ፣ክሕሱ ዝተሃንጠየ ህዉኽ ስለይኾነ እንበር`ሃየ እዚ ህዝቢ ነዚ ሓቂ በጽሖ ጠፋእና ከደት ተባሂሉ ኢዩ፣ካልእ ይጽበዮም ከም ዘሎ ኣይፈለጡን።ቅንፍዝ መኺረሙልኪ ኣብ ምንታይ ኣብ ሕሩስ ህጂ ነጊርኩምኒ ዘየደቅስ”ይበለት ቅንፍዝ ይብሃል`ዘየደቅስ ምኽሪ ተመኺሩሎም ከም ዘሎ ካብ ሰብ ጥራሕ ዘይኮነስ ካብ ኣምላኽ ኣይፈለጡን።
ናይቲ ሓሶት ኣነ ኣየርምመንን ኢዩ`ስለምንታይ ሓቂ ክዛረቡ ኣብ ዘመነ ሲመተ ጵጵስናኦም ጎኒፎምኒ ስለዘይፈልጡ እቲ መንግስቲ ኸኣ ክሕሱ ጥራሕ ስለዝረኽቦ 26 ዓመታት ብሓሶት ስለዘድከመኒ`ኣገሪሙኒ ዘሎ ግን ነቲ ብኢንፍጅን ኢሳይያስ ምትሃተኛ ዝኸይድ ጉጅለ ጳጳሳትሲ ፣ነቲ ደቁ ብግብረሽበራውያን ከም በጊዕ ክሕረዱ ጽንዓት ይሃብካ ዘይበልዎ ህዝብስ `ዋላታኻ ኢና።ከመዝ ዋልታኹም መሳርዕ ምሸት ትኹን`ኣይ ዋላታስ እንበኣር ከምዚኣ ኢያ።ከምዚኣ ተደኣ ኮይናስ ዝዘራእኩሞ የዕጽድኩም።
”ነፍሲ ወከፍ ሰብ ምስቲ ዋልታኡን ጽላሉን ዝኾነ ሲኖዶስ”ምዓስ ኢዮምከ ቅዱስ ዝተባህሉ፣ገረመኒ ።ኣንታ ህዝቢ ኤርትራ ምዓስ ኢዮም እዚኦም ዘጽለሉኻ ጽላልካዶ ይቅንጢጡ ዋላስ ጽላልካ ይኾኑ።እዚኦም ደኣ ናይ 21 ክፍለ ዘመን ወረበላ ጸለምቲ ጦር ኣሞራ ካህናትካ ካህን ውትህድርና ክኸይድ ኣለዎ። ኢሎም ዲያቆናትካን ካህናትካ ዘጽንቱ ፣ከም ሰይጣን ንንጹሃት ከሲሶም ዘእስሩ፣ኣብ ምድሮም ዘለዉ 10,000 እሱራት እኳ ዘይበጽሑ፣ሰብ ሽጉጥሲ ጽላል እንበኣር ኢዮም።ከምኣ ተደኣ ኮይና ጽላልሲ ፈጣሪ ንዕኦም ከምኣ ይኹን።
ኣንታ ህዝቢ ኤርትራ ንዓ እባ ሓቦ በል፣ክሳዕ ከመስ ኢኻ ተናዒቅካ በዞም ክልተ ጉደይ ክትርገጽ። ክሳዕ ምዓስ ኢዩኸ ኹሉ ቀልዲ ኣብ ልዕሌኻ፣ክፍጸም።ደቅኻ ንቡር ቀብሪ ሲኢኖም ኣብ ጋህስታት ኢታሊ ተኸዚኖም ከለዉ፣ምስቲ ሬሳ ደቅኻ ከይኣቱ ገዳይ ዝበለ ስርኤል ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኮይኖም ዘጣቅዑ፣ ኣብ ኣብያተ ክርስቲያናት እኳ”ዘይ መረባብዕ ክሰርሑ ኢዮም ሞይቶም” ኢሎም ዝዛረቡ ኣንደበት ጵጵስና ዝተሰወሮም ኣብ መመደቀሲኦም ባጅላ ካድር ህግድፍ ዝብል ዘለዎም፣ንኽትኣምኖ ዘጸግም ግብሮምሲ እንበኣር ጽላልካ ኢዮም!!።
በል ስማዕ ህዝቢ ኤርትራ ከምኡ እውን መንእሰይ ወለዶ`ሎሚ ናይ መጠረሽታ ሓይልኻ ኣብዞም ሰይጣን ሒዝዎም ደምካ ክፈስስ ንስኻ ክትብተን ንግርህነትካ ከም ዕሽነት ወሲዶም ዝምድሩ ዘለዉ ትትስኣሉ ግዜ ኢዩ።
እንተ ናይቶም ቀደም ነቲ ፈላሲ ካብ ደብሩ ናብ ከተማ ኣይጻእ ዝብል ሕጊ ኦርቶዶክስ ስዒሮም`ቀደም ምንኩስና ዝሓደግዎ ድዃን ኣውጺኦም ኣብ ሚምእራር ገንዘብ ፈቀዶ ከተማ ይኽብሉሉ ዝነበሩ ህጂ ብባርኾት ኢሳይያስ ጳጳስ ዝኾኑ ፣ኣቡን ነበር ኣባ ጽገ፣ስለንፈልጦም ጽድቂ ገይሮም ተደኣ ሰሚዕና ኢና ንስንብድ ሃንደበት ዝኾነና።ነቶም ብስርቅን ብሓሶትን ሻራን ዕግርግርን ከምኡ እውን ክሳዕ ንምንክስናኦም ዝትንክፍ ታሪኽ ዘለዎም ፣ከይተነስሑ መልኣከሞት ጎቲቱ ሲኦል ከየውረዶም ምሕረት ኣምላኽ ክበዝሓሎም ንትስፎ።
ግን እዞም ክልተ ጉደይ ናበይ ኢዮም።ኣንታ ህዝቢ ኤርትራ ሎሚኸ ስቅ ዲኻ ክትብል።መራሕቲ ሃይማኖት ኢትዮጵያስ እንበር ሪኢኻዮም ኢኻ።ንግዳያቶም ክድብሱ`እታ ኤርትራዊታዴ ግን ክሳዕ ህጂ ርእሳ ብድርሙሙ ኣሎ`ስለምንታይ ንሶም ስለዝኾኑ ንሕና ኢና ጽላልኪ ዝብልዋ ዘለዉ።ግን እዞም ክልተ ጉደይ ሕሱእ መንግስትን ሕሱእ ጉጅለ ጳጳሳትን።ህጂኸ ናበይ ኢዮም ደልዮም ዓሻስ ጎቦጣ ክሳዕ ዝውዳእ ይጻወት ከም ዝብሃል፣ዲዩ ኮይኑዎም።ለከ ሓቁ ኢዩ`እዚ ወዲ በረኸተኣብ ኣብ ክሳድ እዞም ሰብ ዓበይቲ ከብዲ_______ ከይዓለበስ ኤርትራ ኣይወግሓላን ዝበለ`ኣማን ብኣማን ሓቁ።
ሎሚ ክብሪ ንኣምላኽ ይኹን ዕርቃን እዞም ብህይወት ንጹሃት ኤርትራውያን ዝተጻወቱ ህዝብን ኣምላኽን ዝሃቦም ሓላፍነት ብምዝንጋዕ ናብ ሓሳብ ሰይጣን ዝኾብለሉ ናብ ደገ ወጺኡ ኢዩ`ዋላኳ ክሕብኡ ተበሉ ንዕኦም ምናልባሽ በዚኣ ሲስተም እኳ ኣይፈተናን በዚኣ እስከ ንፈትን ይብሉ ይህልዉ መዐሸዊ ነፍሶም ግን ኣብቂዖም ኢዮም። መክብብ ”ኹሉ ነገር ከአ ገጊዚኡ ኣለዎ`ኣብ ትሕቲ ጽሓይ ንዘሎ ኸኣ መወዳእታ ኣለዎ ከም ተባህለ።
ኤርትራ ብስጋን ብመንፈስን ትዕንቢበሉ ዘመን ይመጽእ ኣሎ።እዞም ነበያት ምድረ በዳ ነቅጾም ሒዞም ምስ ከዱልና ጥልላት ኣሎ እሞ ናይቲ ጥሊላት ሰባት ይግበረና።
ኣምላኽ ንህዝቢ ኤርትራ ይብጽሓዮ ምስ ብዓል ሓቂ ድማ ይኹን።


text:
ሓንቲ ናይ ንግዲ መርኸብ ትማሊ ሶሉስ አስታት 500 ስደተኛታት ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ምድሓና ገሊጻ። እቶም ስደተኛታት ኣብ ኣርባዕተ ጀላቡ ተጻዒኖም ዝነበሩ ኮይኖም ኣብቲ ስርሒት ህይወት አድሕን ሸሞንተ ሬሳ ምርኻቡ’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ድሒሮም እቶም ስደተኛታት ናብ ናይ ስፔን ዘይመንግስታዊ ትካል ‘ፕሮኣክቲቫ ኦፕን ኣርምስ’ ምርኻቦምን ናብ ኢጣልያ ምምርሖምን ተገሊጹ’ሎ።
ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ኣብዚ ዓመት’ዚ ጥራይ 94,802 ስደተኛታት ኢጣልያ ምእታዎምን እዚ ድማ ምስ ዝሓለፈ ዓመት ክወዳደር ኸሎ ብ11 ሚእታዊት ምውሳኹ ይገልጽ።
ብተወሳኺ እቲ ትካል አስታት 2,221 ሰባት ኣብ ማእኸላይ ባሕሪ ጥሒሎም ምሟቶም ይሕብር።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ኢጣልያ ብዘይመንግስታዊ ትካላት ዝውነና መራኽብ ዘካየድኦ ስርሒት ህይወት አድሕን ዝምልከት ዘተዳለወ መምርሒ፡ ዘይመንግስታዊ ትካል’ሓካይም ብዘይዶብ’ን ናይ ጀርመን ‘ጁገንድ ረተት’ ምንጻጉ ተፈሊጡ’ሎ። ከም ‘ሴቭ ዘ ችልድረን’ ዝአመሰሉ ካልኦት ትካላት ግን ነቲ መምርሒ ምቅባሎም ገሊጾም አለው።
ሓላፊ ትካል ሓካይም ብዘይዶብ ቶምሳ ፋብሪ ነቲ መምርሒ ዝነጸጉልሉ ክልተ ዓበይቲ ምክንያት ከምዘለው ይገልጻ።
“ካብቲ መምርሒ ሓደ ኣብ ስርሒት ህይወት አድሕን ዘካይዳ መራኽብ ፖሊስ ኢጣልያ ክህልው ይብል ብተወሳኺ ካብ ሓደ መርከብ ናብ ካልእ መርኸብ ምስግጋር ስደተኛታት ከይህልው ዝብል’ዩ። ንሕና ሓካልይም እንበር ፖሊስ ኣይኮናን። ስለዚ ነዚ ኣይንቕበሎን ኢና።” ክብሉ ገሊጸን።
ንሰን ብተወሳኺ ህይወት አድሕን ስርሒት ምክያድ ደው ከምዘየብሉ’ውን ሓቢረን አለዋ።
መንግስቲ ኢጣልያ ዘቕረቦ ህይወት አድሕን ስርሒት ዘካይዳ ዘይመንግስትዊ ትካላት ክኽተልዎ ዘለዎም 13 ነጥብታት ዝሓዘ መምርሒ፡ ህይወት አድሕን ስርሒታት ንዘይሕጋዊያን አስገርቲ ሰባት ምቹእ ኩነታት ይፈጥሩ አሎ ብዝብል እዩ።
እተን ትካላት እዚ መምርሒ ነቲ መስርሕ ህይወት አድሕን አጸጋሚ ዝገብር እዩ ክብሉ ክነጽጉ ከለው ሚንስትር ውሽጣዊ ጉዳያት ኢጣልያ ድማ ነዚ መምርሒ ዘይተኸተላ መራኽብ ኣብ ወደባት ኢጣልያ ከምዘይኣትዋ አጠንቂቆም አለው።
እዘን ብዘይመንግስታዊ ትካላት ዝውነና መራኽብ 35 ሚእታዊት ካብ ስርሒት ህይወት አድሕን እዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ከምዘካይዳ ይፍለጥ።


text:
ፈረንሳን ኣመሪካን ኣብ ጅቡቲ ሓባራዊ ልምምድ ኣካይደን
Radio Erena: 22 December 2017
ፈረንሳን ኣመሪካን፣ ኣብ ጅቡቲ ገማግም ባሕሪ ዓርታ ሓባራዊ ወትሃደራዊ ልምምድ ከምዘካየዳ ወትሃደራውያን ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብቲ ካብ 12 ክሳብ 21 ታሕሳስ ዝተኻየደ ወትሃደራዊ ልምምድ፣ ብሓይሊ ባሕሪ ክልትኤን ሃገራት ዝተሰነየ ኣስታት ሓድ ሽሕ ሰራዊት ተሳቲፉ።
ፈረንሳን ኣመሪካን በብወገነን ኣብ ጅቡቲ ወትሃደራዊ ልምምዳት ከምዘካይዳ ይፍለጥ።
እዚ ሎሚ ዝተኻየደ ሓባራዊ ወትሃደራዊ ልምምድ ክልትኤን ሃገራት፣ ፈረንሳን ኣመሪካን ልዕሊ 200 ዓመት ንዘቑጸረ ምሕዝነትን ወትሃደራዊ ምትሕግጋዝን መርኣያ'ዩ ክብሉ ወትሃደራውያን ኣዘዝቲ ክልትኤን ሃገራት ኣረዲኦም።
ፈረንሳ ንናጽነት ኣመሪካ ኣብ ዝካየድ ዝነበረ ኵናት ንኣመሪካ ክትሕግዝ እንከላ፣ ኣመሪካ ብወገና ኣብ ካልኣይ ኵናት ዓለም ኣብ ጎኒ ፈረንሳ ብምስላፍ፣ ንሰራዊት ሂትለር ካብ መሬት ፈረንሳ ንምጽራግ ወሳኒ ግደ ከምዝተጻወተት ኣብቲ ኣጋጣሚ ተገሊጹ።
ኣመሪካን ፈረንሳን ዘካየድኦ ሓባራዊ ወትሃደራዊ ልምምድ፣ ነቲ ዝሓለፈ ቅንያት ቻይና ኣብ ጅቡቲ ዘካየደቶ ብታንክታት ዝተሰነየ ልምምድ ከም ግብረ መልሲ ክኸውን ከምዝኽእል ተንተንቲ የረድኡ።
=======================


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ክብረ በዓል ሕንፀተ ቤታ ወቅዳሴ ቤታ
20 ሰኔ ሕንፀተ ቤታ ከምኡ'ውን 21 ሰኔ ቅዳሴ ቤታ እናተባህለ ዝኽበር በዓል እዩ። እዚ ኸኣ ክብረ በዓል ናይታ ንመጀመርታ ጊዜ ብስም ቅድስት ድንግል ማርያም ኣብ ፊልጵስዩስ ቤተ ክርስቲያን ተሓኒፃ፡ ብጸሎተ ቅዳሴ ዝኸበረትሉ እዩ።
ኣቐዲሞም ቅዱሳን ሓዋርያት ብዛዕባ ሕንፀት ኣብያተ ክርስቲያን ብጾምን ጸሎትን ምስ ለመኑ፡ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ተገሊጹ ‘እዛ ዕለት እዚኣ ብስም ኣደይ ማርያም ቤተ ክርስቲያን ኪሕነፅ ፈቒደዮ ኣለኹ’ ብምባል ናብ ሸነኽ ምሥራቅ ፊልጵስዩስ ኣውፅኦም። ብተኣምራት እቲ ኣእማን ከም ስምዒ እናመኸኸሎም ቤተ ክርስቲያን ሓኒፆም ምስ ወድኡ፡ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ተገሊጹ፡ ቅዳሴ ቤታ ሠሪዖም ንሕዝቢ ከቝርቡን በዛ ዕለት’ዚኣ 21 ሰኔ ድማ በዓል ክገብሩ ኣዚዝዎም ናብ ሰማይ ዓረገ።
በዚ መሠረት ቅዱሳን ሓዋርያት፡ ኣብ ኵሉ ዓለም ብስም ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስን ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያምን ኵሎም ቅዱሳንን ኣብያተ ክርስቲያን ክሓንፁን ነዛ ዕለት’ዚኣ ከኽብሩን ጀመሩ።
በረከተ ናይዛ ዕለት'ዚኣ የሳትፈና!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
Published: 05 August 2017
ሰላመ እግዚኣብሔር ምስ ኩልኻትኩም ይኹን።
ብምኽንያት ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዘመነ ጾመ ፍልሰታ፥ ካብ ሰኑይ፥ ፩ ነሓሰ ክሳብ ፲፭ ነሓሰ ፳፻፱ (7 August - 21, 2017) እዉጅ ጾም እዩ።
ኣብዚ እዋን ጾም እዚ ኩለን ኣብያተ ክርስቲያናት፥ ብዛዕባ ሰላምን ሓድነትን ቅድስት ቤተ ክርስቲያን፥ ብዛዕባ ሰላም ሃገርና፥ ብዛዕባ ብፁዕ ወቅዱስ ቀዳማዊ እንጦንዮስ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ወፓትርያርክ ዘሃገረ ኤርትራ፥ ጾምን ብጸሎትን ክግበር ብስም ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ነተሓሳስብ። ክርስቶሳውያን ምእመናን ድማ ከምቲ ዝግባእ ብጾምን ብጸሎትን ናብ እግዚኣብሔር ክነቅሑ ነዘኻኽር።
“ብዛዕባ እዚ ከኣ ጾምናን ኣብ ኣምላኽ ጸሌናን ንሱ ድማ ሰምዓና” እዝራ 8:23።
እግዚኣብሔር ሃገርናን ቤተ ክርስቲያንናን ይባርኽ።
ኣህጉረ ስብከታት መንበረ ጵጵስና።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
“ብዙኅ ሕማሞሙ ለጻድቃን፡ ወእምኵሉ ያድኅኖሙ እግዚአብሔር/ናይ ጻድቃን መከራ ብዙኅ እዩ፡ እግዚአብሔር ግና ካብ ኵሉ የድኅኖም” መዝ. 34፡19
ሰማዕት ቅድስት ኣርሴማ
ወሀሎ አሐዱ ብእሲ ዘስሙ ቴዎድሮስ ዘእምዘመደ ክቡራን ካህናት ወሌዋውያን ወነገሥት ኀያላን፣ ወአውሰበ ብእሲተ እምዘመዶሙ ለካህናት ወሊቃነ ጳጳሳት ሥዩማነ ቤተ ክርስቲያን ርቱዓነ ሃይማኖት እንተ ስማ አትሮስያና ቡርክት። ወኮኑ ፈራህያነ እግዚአብሔር ወጻድቃን እሙንቱ . . . ወእምዝ ስእኑ ወሊደ ወኮኑ መካናተ እስከ ሲበት።
ካብ ወገን ክቡራን ካህናትን ኃያላን ነገሥታትን ዝኾነ ቴዎድሮስ ዝስሙ ሰብኣይ ነበረ። ንሱ ንሓንቲ ካብ ወገን ሥዩማነ ቤተ ክርስቲያንን ርቱዓነ ሃይማኖትን ዝኾኑ ሊቃነ ጳጳሳትን ካህናትን ዝኾነት ‘ኣትሮስያና’ ዝስማ ብርኽቲ ሰበይቲ ተመርዓወ። ክልቲኦም ፍርሃት እግዚአብሔር ዝነበሮም ጻድቃን ነበሩ። . . . ክሳዕ ዕድመ እርግና ዝበጽሑ ክወልዱ ዘይክእሉ መካናት ነበሩ።
ስሞም ዘጸውዕ ንእኡ ዘሥምር ወዲ ድዩ ጓል ውላድ ክህቦም ብሥነ ምግባር ተጊሆም ወትሩ ይጽልዩ ስለዝነበሩ፡ እግዚአብሔር ብረድኤቱ በጺሕዎም ሓንቲ ቅድስቲ ውላድ ሃቦም። ስማ ድማ ‘ ኣርሴማ ’ ሰመይዋ።
ኣብ ሣልሳይ ዓመት ዕድመኣ ኸኣ ናብታ ብስም እግዝእትነ ማርያም ትጽዋዕ ቤተ ክርስቲያን ወፈይዋ። ቅድስቲ ኣርሴማ፡ ካብ ሕፃንነታ ጀሚራ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ተጽንዕ፡ ብጾምን ጸሎትን ተወሲና’ውን ትጋደልን ተገልግልን ነበረት።
ቅድስት ኣርሴማ ጓል 15 ዓመት ኣብ ዝነበረትሉ ጊዜ፡ ከሓዲ ንጉሥ ዲዮቅልጥያኖስ ዝምርዓዋ መልክዐኛ ጓል ሥኢሎም ከምጽእሉ ንሠራዊቱ ናብ ኵሉ ግዝኣቱ ኣዋፈረ። እዞም ዝተላእኩ ወተሃደራት እናኾለሉ ኣብ ሃገረ ሮሜ ኣብ እትርከብ ደብረ ደናግል በጽሑ። ካብ ኵለን ኣብኡ ዝነበራ ደናግል ከኣ ንቅድስት ኣርሴማ ብመልክዕ ዝበልጻ ስለዘይነበረ፡ ብመልክዓ እናተደነቑ ሥኢሎም ንሥእላ ንንጉሥ ዲዮቅልጥያኖስ ለኣኽሉ። ንጉሥ ድማ ሥእላ ርእዩ እምብዛ ተሓጐሰ፡ ኣብ ኢዱ ከምዘእትዋ ተኣማሚኑ ኸኣ መርዓ ቘጺሩ ንዅሎም ነገሥታትን መኳንንትን ዓደሞም።
ነዚ ዝተገብረን ክግበር ተቘጺሩ ዘሎን እተን ደናግል ምስ ፈለጣ፡ ካብቲ ደብረ ደናግል ወፂአን ሃዲመን ኣብ ግዝኣት ንጉሥ ድርጣድስ ሃገረ ኣርማንያ ኣብ በረኻ ጫቃታት ተሓብኣ። ኣብዚ ቦታ’ዚ ብጠቕላላ 75 ሰብኡትን ኣንስትን ካብዚ ኦም ኸኣ እዘን 39 ደናግል ኣንስቲ ብጥሜትን ጽምእን ብስእነትን ሽግርን ይነብሩ ነበሩ።
ኣብዚ ምድረ ኣርማንያ ምህላዋ ዝሰምዐ ንጉሥ ዲዮቅልጥያኖስ፡ ካብ ዘላቶ ረኺቡ ክሰደሉ ንንጉሥ ድርጣድስ ኣዘዞ። ንጣዖት ዝሰግድን ኣብ ፀሓይ ዘምልኽን ንሕዝበ ክርስቲያን ዘሳቕን ዝስይፍን ዝነበረ ንጉሥ ድርጣድስ፡ ኣብ ግዝኣቱ ንዘላ ቅድስት ኣርሴማ ወተሃደራቱ ልኢኹ ምስ ምስኣ ዝነበራ ቅዱሳን ደናግል ኣምጽኣ። ንጉሥ ድርጣድስ ንቅድስት ኣርሴማ ብመልክዓ ተማሪኹ ንዓለማዊ ሓጐስን ሥጋዊ ድሌቱን ተመነያ።፡ ኣብ ጣዖቱ ከስግዳ’ውን ብዙኅ ፈተና። ቅድስት ኣርሴማ ግና ኣብ ሃይማኖታ ጸኒዓን፡ እዚ ዓለም’ዚ ምስ ፍትወታቱ ኃላፊ ምዃኑ ኣሚናን “ንኣታቶምን ንኣሕዛብን ንምስክር ምእንቲ ክኸውን ብኣይ ምኽንያት ምእንታይ ናብ መኳንንትን ነገሥታትን ክትውሰዱ ኢኹም” ማቴ. 10፡18 ዝበሎ ቃል ወንጌል ዘኪራን ምእንቲ ስመ ክርስቶስ ሰማዕት ክትከውን በሃገት።
ንጉሥ ድርጣድስ ብመንፈሳዊ ጽንዓትን ትብዓትን ቅድስት ኣርሴማ እምብዛ ተናደደ። ምስ ኵሎም ሕዝበ ክርስቲያን ከኣ ብጥሜትን ዋዒ እሳትን ብዙኅ ኣጋፍዓን ኣሳቐያን። ንነቢይ ዳንኤል ካብ ኣናብስ፡ ንሠለስቱ ደቂቅ ካብ እቶን እሳት ዘድኃነ እግዚአብሔር ኣምላኽ፡ ኣብ ኵሉ መከራኦም የጸናንዖምን የድኅኖምን ነበረ። (ዳን.3፡23-26፣ 6፡16-22) ንጉሥ ድርጣድስ፡ ከምቲ ዝተመነዮ ሥጋዊ ድሌታቱን ሰይጣናዊ ሥርሑን ስለዘይሠመረሉ፡ ኵሎም ክስየፉ ኣዘዙ። እተን ደናግል ክስየፋ ከለዋ፡ ቅድስት ኣርሴማ ቃለ እግዚአብሔር እናጠቐሰት ትምዕደንን ተጸናንዐንን ነበረት። ነተን ሰማዕታት ኣክሊለ ክብር ካብ ሰማይ ክወርደለን ከሎ እናረኣየት ናታ ተራ ብጸሎትን ሓጐስን ትህወኽ ነበረት።
ኣብ መወዳእታ “ኪዳነ ተዳየድኩ ምስለ ኅሩያንየ/ ምስ ኅሩየይ ኪዳን ኣተኹ” መዝ. 89፡34 ከም ዝብል ካብ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ቃል ኪዳን ምስ ተቐበለት፡ ንጉሥ ድርጣድስ ርእሳ ኽትምተር ኣዘዘ። እቶም ወተሃደራት ድማ ብገመድ ስሒቦም ርእሳን መልሓሳን ቈረጽዋ፡ ክልቲአን ኣዕይንታ ጐጥጒጦም ብምውፃእ’ውን ንኣካላታ ብብንእሽቶ መተርዎ። ኣብ 29 መስከረም ድማ ብሰይፊ ክሳዳ ቈሪጾም ብሰማዕትነት ኣኅለፍዋ። ካብ ክሳዳ ድማ ደምን ማይን፡ ጸባን መዓርን ከም ነጠብጣብ ዝናመ ክረምት ናብ ኣርባዕቲኡ መዓዝን ወፅአ። ንቅድስት ነፍሳ ኸኣ ቅዱሳን መላእክት ብይባቤን ዝማሬን ብኽብሪ ተቐቢሎም ኣብ ቦታ ዕረፍቲ ኣእተዉዋ።
ናይ ኵሎም ምስተን ደናግል ዝነበሩ ብድምር 72 ሰባት ሬሳኦም ኣብቲ ቦታ ተረፈ። መኅደሪ ሰይጣን ዝኾነ ንጉሥ ብእግዚአብሔር ተቐጺዑ ኣእምሮኡ ጠፊእዎ ምስ ኣራዊት ይነብር ነበረ። ደኃር ግና ብጸሎት ቅዱስ ጎርጎርዮስ ናብ ልቡ ተመሊሱ፡ ብእግዚአብሔር ኣሚንኑ ናይዞም ቅዱሳን ሰማዕታት ኣዕጽምቲ ኣኪቡ ኣብ ጽቡቕን ፍሉይን ሥፍራ ኣቐመጦ። ድኅሪ ጊዜ ድማ በብስሞም ቤተ ክርስቲያን ተሓኒፅሎም፡ካብዚ ቦታ ብዙኅ ተኣምር ተገብረ።
ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና፡ ከምቲ ‘ዝክረ ጻድቅ ለዓለም ይሄሉ’ መዝ. 112፡6 ዝብል ቅድስት ኣርሴማን ካልኦት ቅዱሳንን ብሰማዕትነት ዝዓረፉላ 29 መስከረምን፡ ቅዳሴ ቤታ ንቅድስት ኣርሴማ ድማ 6 ታኅሣሥ ትዝክሮን ተኽብሮን።
ብፍላይ ከኣ ኣብ ዞባ ማእከል ንኡስ ዞባ ጋላ ነፍሒ ዝርከብ ዓዲ ሓውሻ፡ ብስም ቅድስት ኣርሴማ ዝጽዋዕ ቤተ ክርስቲያን ብኽብሪ ይበዓል። እዚ ቦታ’ዚ ካብ ጥንቲ ቅድስናን በረኸትን ቅዱሳን ዘይተፈልዮ እዩ። ብዙኃት መናንያንን ባሕታውያን ድምፂ ኣራዊትን ጸብኢ ኣጋንንትን ተዓጊሦም ዝጽልይሉ ዝነበሩ በዓትታትን ናታቶም ኣዕጽምትን ክሳዕ ሎሚ ኣብዚ ቦታ'ዚ ዘሎ ሕያው ምስክር እዩ። ከምቲ ኣዕጽምት ኤልሳዕ ምዉት ዘተንሥአ፡ ካብዞም በዓታት ዝተረኽበ ጸበል ብምልካይን፡ ማየ ጸሎት ብምሕጻብን ብዙኃት ካብ ቃንዛ ሥጋን ደዌ ሰብነትን ጸብኢ ኣጋንንትን ይፍወሱ ኣለዉ። (2ይ ነገ. 13፡21፣ ዮሓ. 9፡5-7)
ኣብዚ እዋን’ዚ ታሪኽን ቅርስን ሰማዕት ቅድስት ኣርሴማ ቤተ ክርስቲያን ዓዲ ሓውሻ ተዓቂቡ ንበረኸትን ፈውስን ሕዝበ ክርስቲያን ክኸውን ብዙኅ ጻዕሪ ይግበር ኣሎ። ‘ገድለ ቅድስት ኣርሴማ ብግእዝን ትግርኛን’ ተዳልዩ ኣብ መሥርሕ እርማትን ሳንሱርን በጺሑ ኣሎ። እዞም ኣዕጽምቲ ባሕታውያን ዘለውዎም በዓታት ንምዕቃብን ንዝነበረ ኣግራብ ናብ ንቡር ንምምላስን ድማ ልምዓታዊ ሥራሓት ይግበርን ቀጽሪ ምሕናፅ ተጀሚሩን ኣሎ።
ስለዚ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን፡ ኣብዚ መንፈሳዊ ዕዮ ክንሳተፍ እሞ ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያምን ሰማዕት ቅድስት ኣርሴማን ቅዱሳን ኣበውን በረኸትን ረድኤትን ክንካፈል ይግብኣና።
በፆታ ኅሩያን ዕደው እንተ ተኀብሪ ፆታ፡
እንበለ ትፍርሂ ምንተ ብልሐ ኰያንው ወፅዕዳዌ ወልታ፡
ዘፈጸምኪ ስምዓ በእንተ ኢየሱስ ንጉሠ ኤፍራታ፡
ሰላም ለኪ አርሴማ ምስለ እምኪ አጋታ፡
ወለደናግል ሰላም ዘድኅሬኪ ሞታ።
በረኸትን ረድኤትን ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያምን ኣዴና ሰማዕት ቅድስት ኣርሴማን ምስ ኵልና ይኹን።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
ኣብ ሰያትል ሕቡራት መንገስታት ኣመሪካ ከም ወዋፈሪ ንጥፈታት ስርዓት ህግደፍ ዘገልግል ዝነበረ ገዛ፡ ‘ከም ማእከል ዘይሕጋዊ ንጥፈታት ስለዝተጠርጠረ ብ FBI ብጽኑዕ ተፈቲሹ።
ኣብ ሰያትል ሕቡራት መንገስታት ኣመሪካ ከም ወዋፈሪ ንጥፈታት ስርዓት ህግደፍ ዘገልግል ዝነበረ ብኣማኑኤል ዝተባህለ ኤርትራዊ ዝውነን ገዛ፡ ‘ከም ማእከል ዘይሕጋዊ ንጥፈታት ስለዝተጠርጠረ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን FBI ማለት ወከልቲ ናይቲ ዝለዓለ ፈደራላዊ ጸጥታዊ መርማሪ ሓይሊ ፖሊስ ኣመሪካ ኣብቲ ገዛ ሃንደበት ተረኺቦም ብጽኑዕ ድሕሪ ምፍታሾም ፡ ዘድልዮም ሓበሬታን ጭብጥታትን ኣኪቦም፡ ኣብቲ ገዛ ንዝጸንሓኦም ኮምፒተራት ከምዝወሰዱወን ምንጭታትና ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።
ኣብ ሰያትል ሕቡራት መንገስታት ኣመሪካ ከም ወዋፈሪ ንጥፈታት ስርዓት ህግደፍ ዘገልግል ዝነበረ ብኣማኑኤል ዝተባህለ ኤርትራዊ ዝውነን ገዛ፡ ‘ከም ማእከል ዘይሕጋዊ ንጥፈታት ስለዝተጠርጠረ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን FBI ማለት ወከልቲ ናይቲ ዝለዓለ ፈደራላዊ ጸጥታዊ መርማሪ ሓይሊ ፖሊስ ኣመሪካ ኣብቲ ገዛ ሃንደበት ተረኺቦም ብጽኑዕ ድሕሪ ምፍታሾም ፡ ዘድልዮም ሓበሬታን ጭብጥታትን ኣኪቦም፡ ኣብቲ ገዛ ንዝጸንሓኦም ኮምፒተራት ከምዝወሰዱወን ምንጭታትና ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።


text:
፳፩/21 ነሓሰ ዕረፍቱ ለአቡነ አብራንዮስ (ኣቦና)/21 August the Death Of St. Abranius(ABONA) (2ይን መወዳእታን ክፋል)
፳፩/21 ነሓሰ ዕረፍቱ ለአቡነ አብራንዮስ (ኣቦና)/21 August the Death Of St. Abranius(ABONA)(2ይን መወዳእታን ክፋል)
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!!!
ኣቡነ ኣብራንዮስ ዘሕለፍዎ ተጋድሎ
ምስቲ ኵሉ ብቕዓቶም ኸኣ ምንኵስናኦም ብዝያዳ እናጽንዑን እናበርትዑን ብገድልን ብትሩፋትን ኸኣ እናዓበዩን መጹ። ኣብ ልዕሊ ገድሊ ገድሊ፡ ኣብ ልዕሊ ትግሃት ትግሃት እናወሰኹ ንሸውዓተ ዓመት ብጀካ ኣባ ኤዎስጣቴዎስ ዝተባህለ ረድኢ ካልእ ከይረኣዮም ብጾምን ብጸሎትን ተወሲኖም ጸሓይን ወርኅን ከይረኣዩ ድኅሪ ምጽናሕ ካብ መዓልትታት ሓደ መዓልቲ ግና ቅዱስ ገብርኤል ካብ እግዚአብሔር ተላኢኹ ብምምጻእ ናብ ትግራይ ክኸዱ ስለዝነገሮም ብሰረገላ ተጻዒኖም ኣብ ትግራይ ናብ ዝርከብ መደባይ ወይውን በአተ ሐሞ እግዚእ መጽኡ። ምስቶም ኣረጋውያን መነኮሳት ኸኣ ብፍቕርን ብርድእናን ክቕመጡ ጀመሩ። እንደገና እግዚአብሔር ባዕሉ “እዚኣ ሃገር ክፍልኻ ኣይኮነትን” ብምባል ተንሲኦም ናብ ኤርትራ ማለት ምድረ ሰራየን ሓማሴንን ክሰግሩ ነገሮም። ኣብኡ ኸኣ ምስ ዓበይቲ ሽማግሌታት ምስ ዝኾኑ መነኮሳት ንቝሩብ ጊዜ ድኅሪ ምጽናሕ ናብ ኤርትራ ነቐሉ። እቶም መነኮሳት ኣኅዋት ከም ሰብ ዘይኮነ ከም መልኣኽ ገይሮም የፍቕርዎም ስለዝነበሩ ብብኽያት ተፋነዉዎም። ካብ ትግራይ ኸኣ ናብ ኤርትራ ሰገሩ። ብመጀመርታ ኸኣ ኣብ ጥቓ መረብ ኣብ ዓይላ ጕንደት ኣብ ዘሎ ገዳም በጽሑ።
ቅዱስ ገብርኤል ተገሊጹ ድማ እዚ እውን ቦታኻ ኣይኮነን በሎም። ካብኡ ኸኣ ምድረ በዳ (ምናልባሽውን ጋሽ ገጾም) ኣቢሎም ምስ ከዱ ብዙኃት ሓራምዝ ረኸቡ። ገድልን መከራን ምስ በዝኆም ኣብቲ ሓርማዝ ዝሓልፋሉ ሩባ ምእንቲ ክርገጹ እሞ ክሞቱን ከዕርፉን ኣብ መገዶም ስጥሕ ኢሎም ወደቑ። እቲ መልኣኽ ግና ክትንሥኡ ገንሖምን ካብቶም ሓራምዝ ከኣ ኣናገፎምን። ቅዱስ ሚካኤል ድማ ዕረፍቶም ገና ምዃኑን ብጸሎቶም ዝድኅኑ ከምዘለዉ ሓበሮም። ንሶም ግና ካብቲ ዘለኽዎ መከራሲ ዕረፍቲ ይሕሸኒ ኢሎም ብምምላሶም እቲ መልኣኽ “ተንሥእ መሬታዊ” ብምባል ኣብ የማናይ እግሮም ተንከፎም እሞ ቖሰለት። በታ ኣብ እግሮም ንዝነበረት ቍስሊ ሕጻብ፡ ዝሕጸባን ዝሰትያን መካናት ከኣ ይወልዳ ነበራ። ኣቦና ኸኣ ፈቓዱ ይኹን ኢሎም ድማ ተንሥኡ። ኣብ ኵሉ እናተዘዋወሩ ኸኣ ትምህርቲ እናሃቡ ተኣምራት ይፍጽሙ ነበሩ። ካብኡ ኸኣ ተላዒሎም ናብ ገዳም ኣቡነ ብፁዕ አምላክ ጽልማ ከዱ። ብኽብሪ ድማ ተቐበልዎም። ኣብኡ ኸኣ ቍሩብ ድኅሪ ምጽናሕ ኸኣ ናብ ደብረ ቢዘን ክነቕሉ ተኣዘዙ። ብዙኅ ተኣምራት እናገበሩን ወንጌል እናመሃሩን ደብረ ኮዳዱ እንዳ ኣቡነ ብፁዕ ኣምላኽ ገዲፎም ኣብ ደመና ተጻዒኖም ደብረ ቢዘን ኣተዉ። ኣብዚ ገዳም ከለዉ ድማ ብጾምን ብጸሎትን ብተጋድሎ ጸንሑ። ኣብኡ ከለዉ ካብ ዝፈጸምዎ ኸኣ ሓደ መዓልቲ ኣብ ጸሎት ከለዉ፡ ሰማንያ ኣግማል ኣብ ነፍስ ወከፈን ሰማንያ ኣጋንንቲ ዝጸዓና ንቅዱሳን ክጻብኣ ክመጻ ከለዋ ርእዮም ገጾም ብትእምርተ መስቀል ብምምዕታብ “ይትነሣእ እግዚአብሔር ወይዘረዉ ፆሩ ይጒየዩ ጸላእቱ እም ቅድመ ገጹ” ኢሎም ምስ ጸለዩ ካብ ቅድሚ ዓይኖም ተሰዊረን ነፊጸን ናብ ሓደ ጸድፊ ኣተዋ። ከምቲ ጐይታ ነቶም ኣጋንንትን ሓሳማታትን ጌርጌሴኖን ዝገበሮም ማለት እዩ። ንሸውዓተ ወርሒ ዝኣክል ብዓቢይ ተጋድሎ ከኣ ኣብኡ ተቐመጡ። ብድኅሪኡ’ውን እግዚአብሔር ንሃገርና ክዞርዋን ወንጌል እናመሃሩ ኸኣ ክባርኽዋን ስለ ዝኣዘዞም ናብ ጽልማ ሰልዳይት (ሰለ ዳዊት) ብምኻድ ገዳም መሥሪቶም ሥርዓት ሠሪዖም ማኅበር ኣቚሞም መንፈሳዊ ገድሊ ክጋደሉ ጀመሩ። ብዙኃንን ብዙኃትን ሰዓብትን ኣርድእትን ኸኣ ክገብሩ ጀመሩ። በቲ ኣብ ኣቡነ ብፁዕ አምላክ ዝረኣይዎ ሰብ ዝጀመረ ምትእኽኻብ ብዙኃን ናብኦም ክመጹን ማኅበር ክኣትዉን ጀመሩ። ኣቦና ኸኣ ሥርዓተ ምንኵስና እናመሃሩ ብሃይማኖትን ሰናይ ግብረ ምናኔን ጸኒዖም ክጓዓዙ ነቶም ኣርድእቶም ይላበዉዎም ነበሩ። ብዙኅ መንፈሳዊ ምኽሪ ብቀጻሊ ይመኽርዎም ነበሩ። ከምዚ እናገበሩ ካብ ዝተቐመጡለንን ብዙሕ ተኣምራት ካብ ዝፈጸሙለንን ዓድታት ኸኣ እታ ሓንቲ ዓዲ ሰልዳይት እያ። ኣብኡ ካብቲ ዝገበርዎ ተኣምራት ኸኣ ንሓደ ካብ ኣባርዳእ ዝመጽእ ሰብኣይ ገና ከይተቐለቀለ ከምዚ ዓይነት ሰብ ይመጽእ ኣሎ ብምባል ድኅሪ ምዝራቦም ልክዕ ከምቲ ዝበልዎ እቲ ሰብኣይ መጺኡ ኣብኦም መንኰሰ። ሓንቲ ንእሽቶይ ጓል’ውን ካብ ማዕዶ መረብ መጺኣ ብኢዶም መንኲሳ። ይኹን እምበር ስድርኣ መጺኦም ብኃይሊ ወሰድዋ። ኣቦና በዚ ነገር ጸሎት ምስ ገበሩ ሩባታት ዓዲ ነጸፉ፤ እቶም ስድራ’ውን ብሕማም ብድብድን ተላገብን ተጠቕዑ። ሽዑ እቶም ስድራ ከይፈተዉ በቲ ግብሮም ተጣዒሶም ነታ መነኮሳይት መለስዋ። ብጸሎቶም ድማ ነቲ ዝተኣዘዘ ቍጥዐ ኣህድእዎ። ኵሉ ድማ ከም ቀደሙ ኮነ።
ኣቡነ ኣብራንዮስ ዝተወልዱሉን ዝዓበዩሉን ከባቢታት ኣብ ጐጃም ይኹን ደኣ እምበር ብፍቓድን ትእዛዝን ኣምላኽ ናብ ኤርትራ ክመጹን ሓዋርያዊ ስራሕ ከበርክቱን ክኢሎም እዮም። ኣብኤርትራ ድማ ብፍላይ ኣብ ደቡባዊን ማእከላዊን ዞባታት እናተንቀሳቐሱ ስብከተወንጌል ኣካይዶምን ኣስፊሖምን እዮም። ድኅሪ ነዊሕ ጊዜ ማለት ኣብ ዝተፈላለየ ገዳማት ምብጻሕን ዝተፈላለየ ተኣምራት ምፍጻምን ብትእዛዝ ኣምላኽ ናብ ዓዲ ሰልዳይት መጺኦም ተቐሚጦም ነይሮም። ኣብኡ እንከለዉ ኸኣ “ቦታይ ኣርእየኒ” ኢሎም ናብ ኣምላኽ ምስ ጸለዩ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ ሊቀ መላእክት ቅዱስ ሚካኤል ተገልጸትሎም እሞ ኣብ ደብረ ጥሉል ዓምደብርሃን ካብ ምድሪ ናብ ሰማይ ተተኺሉ ረኣዩ። ኣዴና ኸኣ በል እዛ እትርእያ ዘለኻ እያ ቦታኻ በለቶም። ከም ገዳመ አስቄጥስ ከም ገዳመቆሮንቶስ ከምገዳም ዋሊ ገይረ ባሪኸያ ቀዲሰያ ኣሎኹ በለቶም። ሽዑ ዘርአብሩክ ዝተባህለ መኰንን ብስም ቅድስት ድንግል ማርያም ቤተክርስቲያን ሰሪሑ ምስ ፈጸመ አቡነአብራንዮስ ነቶም ደቆም መነኮሳትን መነኮሳይያትን በቦትኦም ፈላልዮም ስርዓት ገበሩሎም። ክሳብ ሕጂ’ውን ንጸሎትን ቅዳሴን ኣብ ቤተክርስቲያን እንተዘይኮይኑ ናይ መነኮሳትን መነኮሳይያትን ሰፈር በበይኑ እዩ። ናብዚ ገዳም ድማ ብዙኃን እናመጹ ከም ከዋክብቲ ሰማይ ከሰርግዉዎ ጀመሩ። ወረ ኣቦና ኸኣ ኣብ ኵሉ ይስማዕ ስለ ዝነበረ ናብኦም እናመጹ ዝምንኵሱ በዚኆም። እቲ ገዳም’ውን ደልደለ። እቲ ገዳም፡ ገዳም ደብረጥሉል አቡነ አብራንዮስ ተባህለ። መብዛሕትኡ እዋን ግን በቲ ኣቡነ ኣብራንዮስ ኣብ ከርሲ ኣዲኦም ከለዉ ዝፈጸምዎ ተኣምር “እንዳቦና” ተባሂሉ እዩ ይጽዋዕ። ኣብ ስብከተ ወንጌልን ገድሊ ምንኵስናን ከለዉ ኣቦና ብዙኅ ፈተናን ተጻብኦን ይገጥሞም ነበረ። ይኹን ደኣ እምበር ንኵሉ በቲ ስሙር ጸሎቶምን መንፈሳዊ ተጋድሎኦምን ብዝገብርዎ ተኣምራታዊ ስርሖምን ይሰግርዎ ነበሩ። ኣቦና ስለታ ርትዕቲ ተዋሕዶ ሃይማኖቶም ካብ ዝተፈተንዎ፡ ክሳብ ማእሰርቲ ዘብጽሖም እዋን ከምዝነበረ ገድሎምን ታሪኻዊ ጽሑፋትን ዝገልጽዎ እዩ። እዚ ኸኣ ሓደ እዋን ንጉስ ተክለሃይማኖት ዝተባህለ ንጉሰ ኢትዮጵያ፡ በቲ ጊዜ እቲ ሩባ ሰጊሩ ንገዛኢ ሰራየ ንዝነበረ ዮሓንስ (አቤቶ ማሞ) ንኣቦናን ንመምህራነ ሕጊ መነኮሳት ደብረ መርቆሬዎስን (ደብረ ድማኅ) ዝኾኑ አባ ላእከ ወልድን አባ መሥዋዕተ ጽዮንን አባ መፍቀሬ ክርስቶስን ከምኡውን ኃረየ ሰባኪን ኣሲሩ ክሰደሉ ኣዘዞ።
በዚ ትእዛዝ እዚ ኸኣ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ተሞቕሑ። ኣብኡ ኮይኖም ድማ ብትግሃት ናብ ኣምላኾም ይጽልዩ ነበሩ። ቅዱስ መልኣኽ እናተገልጸ ድማ የጸናንዖም ነበረ። ክፉእ’ውን ከምዘይቀርቦምን ከምቲ ጸላእቶም ዝሓሰብዎ ዘይኮነሲ መረብ’ውን ከም ዘይሰግሩን ገለጸሎም። እቲ ማእሰርቲውን ንጽቡቖም (ንደቆም ምስክር ክኸውን) ምዃኑ ነገሮም። ኮይኑ ድማ ኣቦና በቲ ከባቢ ሕዝቢ ፍቱው ስለዝነበሩ እቶም ሕዝቢ ብፍላይ ሕዝቢ መራጒዝ ኣቦና ኣኅሊፍና ኣይንህብን፡ መረብ’ውን ኣይነስግሮምን ብምባል ተቓውሞ ኣለዓዓሉ። ኣቦና ስለ ተዋሕዶ ሃይማኖት በቶም ዓለውቲ ሃይማኖትን ፈተውቲ ስልጣኖምን መከራ ይበጽሖም ከምዘሎ ብዝተረድኡ ስሌኦም ክሳብ ሞት ክብጸሑ ነሕድሕዶም ማሕላ ገበሩ፡ ዝናገፉሉ ሜላ ድማ ሓሰቡን፡ ምኽሪ ድማ ገበሩን። ነቲ ምኽሪ ድማ ነቲ ገዛኢ ኣካፊሎሞ እኳ እንተነበሩን ነቲ ምኽሪ’ውን ሰሚርዎ እንተነበረ፡ ጸኒሑ ምኽሪ ጸላእቶም ሰሚዑን ንንጉሰ ፈሪሁን ሓሳቡ ስለዝቐየረሎም ዓቢ ባእስን ውግን ኣንጻር ገዛኢ ገበሩ። 30 ዝኾኑ ካብኣቶም ከኣ ኣብቲ ባእሲ ተቐትሉ። ኣቦና እዚ ነገር ብዝሰምዑ ሓዚኖም ትሕርምቲ ብምግባር ምብላዕን ምስታይን ኣበዩ። ኣርባዕተ ሱባኤ ምስ ወድኡ ኸኣ እቲ ክእሰሩ ዝኣዘዘ ንጉስ ተክለሃይማኖት ተቐዝፈ። ብኽብሪ ድማ ካብ ቤት ማእሰርቲ ወጹ። ቅድሚ ናብ ገዳሞም ምምላሶም ድማ ብዙኃን ቦታታት እናባረኹ ምስ ቅዱሳን እናተራኸቡ እግረ መገዶም ዑደት ኣካየዱ።
ንዕረፍቶም ክልተ ዓመት ክተርፎ ከሎ ነቲ ቅድም ኣብ ጊዜ ህጻንነቱ ካብ ምድሪ ደምቢያ ኣትሒዙ ዝተኸተሎም አካለ ክርስቶስ ንዝተባህለ ተመሃራዮም “ቀዳማይ ወደይ መስቀለይን መንበረይን ሂበካ ኣሎኹ” በልዎ። አባ አካለ ክርስቶስ ኣሽንኳይዶ ብሕይወትኩም እንከሎኹም ብድሕሬኹም እንተኾነ’ውን ኣብ መንበርኩም ክቕመጥ ኣይደፍርን እየ በሎም። ትሕትና እዞም ኣቦታት ክንደይ ደስ ዘብል እዩ። ንሶም ግና “እዚ ብናተይ ፍቓድ ዘይኮነስ ብናይ ጐይታ ቃል እዩ ዝብለካ ዘሎኹ” ምስ በልዎ ሕራይ በለ። ሽዑ ኣቡነ አብራንዮስ ንምሉኣት ማሕበር ኣኪቦም ብድሕሪኦም ንኣባ አካለ ክርስቶስ ከም ዝሾሙሎም ገለጹሎም። ደጊም እቲ እግዚአብሔር ዝሃቦም ዕድመ ከም ዝኣኸለ ኣፍለጥዎም። ኣብ መወዳእታ ጐይታ ምስ ቅድስት ኣዲኡን ምስ ቅዱሳን መላእኽቲን ተዓጂቡ ብምምጻእ ከምቲ ንዅሎም ቅዱሳን ዝሃቦም ቃል ኪዳን ንኣቡነ ኣብራናዮስ’ውን ቃል ኪዳን ሃቦም። “ኦ ፍቁረይ ኣብራናዮስ ዝኽርካ ዝገበረ፡ ቤተ ክርስቲያንካ ዝሃነጸ፡ ኣብ ገዳምካ ዝመንኮሰን፡ መጽሓፈ ገድልኻ ዝጸሓፈን ዘንበበን ኃጢኣቱ ክስረየሉ ኣብቲ ዘይሓልፍ መንግሥተይ’ውን ንዘለዓለም ከንብሮ እየ።” ዝብል ቃል ኪዳን ተዋህቦም። ጐይታ ባዕሉ’ውን ስለቲ ሓዋርያዊ ትግሃቶምን ሰማእትነቶምን ድንግልንኦምን ብቃሉ ሰለስተ ኽብሪ ሃቦም። ንእሽቶ ሕማም ኸኣ ሓሚሞም ብ 21 ነሓሰ ነፍሶም ካብ ስግኦም ተፈልየት። ነፍሶም ከኣ ብኢድ መላእኽቲ ብኽብሪ ናብቲ ናይ ዘለዓለም መሕደሪኣ ከደት። መቓብሮም ኸኣ ኣብ ጥቓ እቲ ዓቢይ ቤተ ክርስቲያን (እንዳ ኣቦና) ንበይኑ ቤተ ክርስቲያን (ቅድስት ማርያም) ተሰሪሑሉ ብኽብሪ ተዓቂቡ ይርከብ፤ ጥቓ እቲ መቓብሮም ዘለዎ ቤተ ክርስቲያን ድማ ኣቦና ደው ኢሎም ዝጽልዩሉ ከምዝነበሩ ዝፍለጥ፤ ክልተ ኣእማን ኣለዋ። ነዘን ኣእማን ድማ ግብጻውያን ጳጳሳት ስለ ክብሪ ኣቦና ክብሉ ይሳለምወን ከምዝነበሩ ይፍለጥ። እዚ ኸኣ ዜና ገድሊ ኣቦና ካብ ሃገርናን ካብ ኢትዮጵያን ሓሊፉ ግብጺ በጺሑ ከምዝነበረ ዘረጋግጽ እዩ።
ሰላም ለከ አብራንዮስ ፍጹም፡
ዘድብረ ልምላሜ ሥዩም፡
በረከተ ሰማይ ወምድር እስመ ተውህበከ ዮም፡
ባርከነ ለደቂቅከ በቡራኬ ብዙኅ ሰላም፡
ከመ ባረኮሙ ኖኅ ለያፌት ወሴም።
በረኸትን ኣማላድነትን ኣይ ቅዱስ ኣቦና ኣቡነ ኣብራንዮስ ምስኩልና ህዝበ ክርስቲያን ይኹን !!!
ኣሜን!!!
ስብሃል ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!


text:
ቡን
Tuesday 15, December 2012, by Viviana Amanuel ዘይምሰጡ ዝምስጣ
ኣብዚ እዋን’ዚ ቡን ከም ልሙድ ዓይነት መሰተ እናኾነ ወይ ንመበራበሪ እናተባህለብብዙሓት ሰባት ከም ዝዝውተር ‘ካብ መማን ሰብ ስዉር ኣይመስለንን። ቁጽሪ ሰተይቲቡን ካብ እዋን ናብ እዋን እናወሰኸ’ዩ ዝኸይድ ዘሎ። ከም ኣብነት ኣብ ሃገርና ብፍላይኣዴታት መዓልታዊ ሓንሳብ ወይ ክልተ ግዜ ከይሰተያ እንተውዒለን ቀጨውጨውዝብለን ከም ዘለዎ ትስሕትዎ ኣይመስለንን። እዚ ድማ ቡን እንተለሚድካ ማዕረክንደይ ኣብ ውልፊ የእትወካ እዩ ዝርደኣካ። ኣፈ ታሪኽ ከም ዝሕብሮ ቡን ፣መጀመርታ ከም ልስሉስ መስተ ዝፈልጥዎ ኣፍሪቃውያን እዮም። ፈለማ ንመበራበሪከም ዝጠቕም ዝገለጹ ወን ጓሶት’ ምዃኖም እዩ ዝግለጽ። ነታ ቆጽሊ ወይ ፍረ ዝበልዑጓሶት ምሉእ ምሸት ከይደቀሱ ነቒሖም ይጸንሑ ነይሮም ይብሃል።
ቡን ናብ ሃገራት ኣዕራብ ኣብ 13 ክፍለ ዘመን በጺሑ። ቅድሚ ከም ልስሉስ መስተምጥቓሞም ን700 ዓመታት ኣቢሉ ዝኸውን መጀመርታ ከም መግቢ፣ ቀጺሎም ድማከም ኣልኮላዊ ፣ ብድሕሪኡ ከኣ ከም መፈወሲ ይጥቐምሉ ነይሮም። ቡን ኣብ 16 ክፍለዘመን ካብ ኣዕራብ ናብ ቱርኪ ክውሰድ እንከሎ ናብ ጣልያን ድማ ኣብ 1600ተወሲዱ። ኣብዚ ዘመን’ዚ ኣብ መላእ ኣውሮጳ ቡን ኣስፋሕፈሐ’ሞ ቡን ዝሸጣ ትካላትድማ ክስስና ጀመራ። እታ ንፈለማ ግዜ ኣብ ገዛ ቡን ክትሸይጥ ዝጀመረት ትካል ኣብ1652 ኣብ ለንደን ተመስሪታ። ካብዚ ንንየው ድማ ሰባት ዓበይቲይኹን ን ኣሽቱጉዳያት ንምምይያጥ ናብ (እንዳ ቡን) ቡን ዝሽየጠሉ ቦታታት ክውሕዙ ጀመሩ።
ቡን ናብ ኣሜሪካ ኣብ 17 ክፍለ ዘመን ተኣታትዩ። እታ ሎሚ ብፍርያት ቡን እትፍለጥ ሃገረ ብራዚል ድማ ኣብ 18 ክፍለዘመን’ያ ቡንከተፍሪ ጀሚራ።
ቡን ዝልእኻ ሃገራት መኽሰብ ንምርካብ ዋጋኡ ንኸይሓስር ክቆጻጸራ ጸኒሐን እየን። መጀመርታ ሓንቲ ሃገር እትልእኾ ቡን ኮታ ገይረንውሱን ክገብራኦ ፈቲነን። ነቲ ዋጋ ንኸይሓስር ‘ወን ቡን ብምእካብ ክቆጻጸራኦ ይፍትና እየን። እንተኾነ፣ ኣብ 1963 እተን ብብዝሒዝልእኻ ሃገራት ናይ ምል ኣኽ ኮታ ክቕበልኦ እተን ዝዕድጋ ሃገራት ድማ፣ ነቲ ውዕል ካብ ዘይፈረማ ሃገራት ንክይሽምታ ውዕል ተገይሩ።
ኣብዚ እዋን ኣብ መላእ ዓለም ልሙድ ውዑይ ልስሉስ መስተ ቡን እዩ። ብስነፍልጠታዊ ኣጸዋውዓ ቡን (caffea arabica) ይብሃል።እዚ ቆጽሊ ቀጠልያ ሕብሪ ዘለዎ ኾይኑ ቁመቱ ከኣ ካብ 4.3 ክሳብ 6.1 ሜትሮ ይበጽሕ። ቡን ዘብቁሉ ሓረስቶት ግን ቁመት ተኽሊ ቡንቀምቂሞም ክሳብ 3.7 ሜትሮ ከም ዝኸውን ይገብርዎ። ፍረ ቡን ዝወጽእ ቆጽሊ ዕንባባ ከብቑል ምስ ጀመረ እዮ።
እቲ ፍረ ክበስል ከሎ ካብ ቀጠልያ ናብ ብጫ ቀጺሉ ከኣ ናብ ቀይሕ ዘመሳሰል ሕብሪ የቀያየር።
ብገምጋም ሓንቲ ተኽሊ ቡን ኣብ ዓመት 0.7 ኪሎ ግራም ዝምዘን ፍረ ተፍሪ። ተኽሊ ቡን እኹል ፍርያት ዝህብ ንክኸውን ካብ 6-7ዓመታት ግዜ የድልዮ። እቶምቀንዲ ፍሉጣት ዓይነታት ቡን ኣብ1100-2400 ብራኸ ዘለዎ ትሮፒካዊ ክሊማ ይበቑሉ።
በመብዛሕትኦም ቡን ዘፍርዩ ሓረስቶት ብ ኢድ ቀንጢቦም ዝሓፍሱ’ኳ እንተኾኑ ገለ ከኣ ነቲ ገረብ ዘንበድብዳ ማሽን ገይሮም ነቲ ፍረ ከምዝነጥብ ብምግባር ፍርያቶም ይሓፍሱ ። ኣብ ዱዃናት ልዕሊ ሚእቲ ዓይነት ቡን ክንረክብ ንኽእል ኢና። ብሓፈሻ ግን 3 ዓይነት ቡንኣለዉ። ብራዚለስ፣ ማልድስ፣ ሮቡስታስን ድማ ይብሃሉ። ቡን ሮቡስታስ ዝተፈላለዩ ዓይነት ቡን ኾይኑ ኣብ ኣፍሪቃ ድማ ይፈሪ።መብዛሕትኦም ኣስማት ቡን ብዝፈርዩሉ ቦታ ወይ ዝመጹኡሉ ወደባት መርከብን ይስመዩ። ቡን ካፈን ዝበሃል ን ኣእምሮ ዘበራብር ቀመምኣለዎ። ገለ ሰባት ግን ቀመም ካፈን ዘይብሉ ምስታይ ዝመርጹ። ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚታት ከኣ ንዕኡ ንምእላይ ኬሚካል ሓዊስካ ኣብዝሑል ማይ ብምእላኽ ክኣልይዎ ይፍትኑ።
ዝኾነ ኾይኑ፣ ኣብ ኤርትራ ወን ቡን ዝውቱር መስተ’ዩ። ኣብየ ከባቢኡ ድማ በብባህሉን ልምዱን ‘ሕብረተሰብ ክጥቐመሉ ተዓዚብና ኣሎና።ከም ኣብነት ኣብ ብሄረ ትግርኛ (ቡን ምስ ስገም ሓዊሶም ወይ ወን ጥርሓ ‘ይሰትይዋ’ ኣብ መታሕት ድማ’ ዝተፈላለዩ ብሄራትና’ ዝያዳጅንጅብል ኣእትዮም የዘውትርዋ።
ተኽሊ ቡን ዋላ ብውሑድ ዓቀን ደኣ ይኹን እምበር’ ካብ ግዜ መግዛእቲ (ኣብ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ይፈሪ ነይሩን ኣሎን።
ኣብ ዓሰብ ኣቁርደት ከረን. ሎሚ ሎሚ ድማ’ ኣብ ከተማ ኣስመራ’ ( ኣብ ውሃብቲ ኣገልግሎት) ብግዒ ከምቲ ውግዑ ከም መዘናግዒ ይዝውተር።


text:
ንምንታይ ድሕሪ ናጽነት ደሞክራሲያዊ መንግስቲ ዘይቆመ? (2ይ ክፋል)
ኣብቲ “ሕጋውነት መንግስቲ ኤርትራ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ዝቐረበ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ፡ መንግስቲ ኤርትራ ደሞክራሲያዊ መንግስቲ ምዃኑን ዘይምዃኑን ብምትንታን ዳህሲስናዮ። ብመሰረት’ቲ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ ዝቐረበ ትንተና ኸኣ፡ መንግስቲ ኤርትራ ብኹሉ መለክዕታት ሕጋውነት፡ ሕጋዊ መንግስቲ ከም ዘይኰነ ኣረጋጊጽና። ኣብዚ ካልኣይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ፡ ንደሞክራሲያውነት መንግስቲ ኤርትራ ብኸፊሉ ክንድስሶ ኢና፡፡ ኣብቲ ዝስዕብ ሳልሳይ ክፋል ድማ ንዝተረፈ መቐጸልታ ናይዚ ካልኣይ ክፋል፡ ብዓቢኡ ኣብ ታሪኻዊ ኣመጻጽኣን ማርክሳዊ ስነ-ሓሳብን ምጕጅጃል መረሕነትን ህ.ግ.ሓ.ኤ ብምድሃብ ክንድህስሶ ኢና። ንካልኣይ ክፋል ኣብ ክልተ ንኡስ ክፋላት ምኽፋል ዘድለየ፡ ንኣብባቢ ብምንውሑ ኣረብሪቡ ንምክታትታሉ ብምስንኻል፡ ብሰንኩ እቲ ክመሓለልፍ ዝተኣመተ መልእኽቲ ብግብእ ከይተመሓላለፈ መታን ከይተርፍ ኢዩ።
ልክዕ ከምቲ ናይ ቀዳማይ ክፋል፡ ኣብዚ ካልኣይ ክፋል እውን ዝውቱር ዘይኰነ ናይ ትግርኛ ቃል ኣብ ዝተኸሰተሉ ንእዝኒ ኣንባቢ ጋሻ ኰይኑ ከይዕንቅፍ፡ ኣብ ሓጹር ብመማዝንቱ ናይ እንግሊዝኛ ቃል ተሰንዩ ቀሪቡ ኣሎ።
ደሞክራሲያውነት መንግስቲ ኤርትራ
“ዝዀነ መንግስታዊ ስልጣን ዝሓዘ ብደሞክራሲያውነቱ ዝተኣማመንን ቅንዕና ዘለዎን ፖለቲካዊ ሰልፊ፡ ንደሞክራሲ ከም ኣበሳ ዘይኰነ ከም ጸጋ ጌሩ ስለ ዝሪኦ ከየማትአ ኣብ ግብሪ ከውዕሎ ፍቓደኛ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ምስኡ ዝወዳደራ ተቐናቐንቲ ፖለቲካዊ ሰልፍታት ምህላወን ስለ ዘየስግኦ፡ መግስታዊ ስልጣን ንበይኑ ንምብሓት ክእግደን ኰነ ክዂንነን ኣይህቅንን ኢዩ። ከምኡ’ውን ንመግስታዊ ስልጣን ከም ንዕኡ ጥራይ ዝብጽሖ ብሕታዊ ንብረት ጌሩ ስለ ዘይወስዶ፡ ንዘልኣለም ንሱ ጥራይ ገዛኢ ኰይኑ ክነብር ህርፋን የብሉን። ካብዚ ዝተላዕለ፡ ኣብ ናጻን ፍትሓውን ምርጫ ምስ ተቐናቐንቲ ሰልፍታት ተወዳዲሩ ከይሰዓር ፈሪሑ ካብ ውድድር ከምልጥ ድሕር-ምሕር ኣይብልን’ዩ ጥራይ ዘይኰነ፡ ብህዝቢ ከይተመርጸ ምስ ዝተርፍ እውን ነቲ ብህዝቢ ዝተመርጸ ዕዉት ሰልፊ፡ ብሰላማዊ ኣገባብ መንግስታዊ ስልጣን ንምር`ካብ ሰጋእ-መጋእ ኣይብልን ኢዩ።”
እዚ ብፊተ-ግንባር ኣብ ጥቕሲ ኣቱዩ ከም መምዘኒ ደሞክራሲያውነት ከገልግል ቀሪቡ ዘሎ ክትሃድመሉ ዘይትኽእል ሓቅታት ዝሓዘለ በዳሂ ቃል፡ ንዝዀነ መንግስታዊ ስልጣን ዝሓዘ ደሞክራሲያ’የ ዝብል ሰልፊ ዝምልከት ኢዩ። ብመንጽር’ዚ በዳሂ ቃል’ዚ፡ እቲ ድሕሪ ናጽነት ብስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ተባሒቱ ዝቖመ መንግስቲ ኤርትራ፡ ደሞክራሲያውነቱ ከመይ’ዩ ዝምዘን?
ብቐዳምነት፡ መንግስቲ ኤርትራ ንደምክራሲ ከም ጸጋ ድዩ ከም ኣበሳ ዝሪኦ ዝብል ሕቶ ብምልዓል ንደሞክራሲያውነቱ ምስ እንመዝኖ፡ ሰልፉ ማለት ህ.ግ.ደ.ፍ ንደሞክራሲ ኣብ ክንዲ ከም ጸጋ ከም ኣበሳ ስለ ዝሪኦ ፈጺሙ ኣብ ግብሪ ከውዕሎ ፍቓደኛ ኣይኰነን። ብሳዕቤኑ፡ ዝዀነ ንደሞክራሲ ዘርጋግጽ ይኹን ዘውሕስ ቅዋምን ሕግን ከምኡ’ውን ደንብን ቅጥዕን ይትረፍ ብዕሊ ኣጽዲቑ ብእኡ ተቐይዱ ክምራሕ፡ ሳሕቲ ተጠቒሱ ክዝከር እውን ኣይፈቱን ኢዩ፡። ምኽነያቱ፡ ብቐጥታ ንስልጣኑ ዝብድህ ሰለ ዝዀነ ከም ዘይምልከቶ ጕዳይ ቆጺሩ ክሓልፎ’ዩ ዝመርጽ። ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ዋላ’ኳ ኣብ መጸውዒ ስም ሰልፉ “ደሞክራሲ” ትብል ቃል ለቂቡ ብደሞክራሲ ዝኣምን እንተመሰለ፡ ብመትከል ብደሞክራሲ ዝኣምን ኣይኰነን። ንኣብነት፡ እቲ ቅድሚ ሕጂ መራሕ ሃገር ኢሳያስ ኣፍወርቂ ምስ ጋዜጠኛ ኣልጀዚራ ብዕለት 23 ግንቦት 2008 (ኣብ ናይ እንግሊዝኛ መደብ ሪዝ ካሃን) ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መጠይቕ ዝሃቦ ምስ ደሞክራሲ ዝተኣሳሰረ መልሲ፡ ነዚ ሓቂ’ዚ ዋሕ ኣቢሉ ዘብርህ’ዩ ኔሩ። ኢሳያስ ነቲ፥ “ደሞክራሲያዊ ኣገባብ ኣመሓዳድራ ክትክተሉ (ንኣብነት፡ ሃገራዊ ምርጫ ከተካይዱ) መደብ ኣሎኩምዶ? ንዝብል በቲ ጋዜጠኛ ኣልጀዚራ ዝቐረበሉ በዳሂ ሕቶ ክምልስ እንከሎ፡ ከም ኣመሉ ብቕጭውንናን ድርቅናን ንናይ ደሞክራሲ ሕቶ ብምቊንጻብ፡ ነቲ ሕቶ ብቐጥታ ክንዲ ዝምልሶ ካብቲ ሕቶ ብምህዳም “ደሞክራሲ ኣብ ኤርትራ ብሕጂ ንሰላስ ዓመታትን ኪኖኡን’ውን እንተዀነ፡ ኣብ ግብሪ ዝውዕል ኣይመስለንን” ብምባል፡ ንኣልጀዚራ ንደሞክራሲ ዝምልከት በዳሂ ሕቶታት ብምሕታታ ብሃሱስነት ሃጸያዊት ኣመሪካ እናኸሰሰ፡ ብብድዐ ኣዳዕዲዑ ንደሞክራሲ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ስርዓቱ ኣብ ዝዀነ እዋን መደብ ከም ዘይብሉ’ዩ ኣረጋጊጽሉ። እዚ ናይ ብድዐ መልሲ’ዚ፡ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ዘቕርቦ ዝተፈላለየ መጠበሪ ምስምሳት ብዘየገድስ፡ ብመትከል ብደሞክራሲ ከም ዘይኣምን ዘረድእ መርትዖ ኢዩ። ኢሳያስ ደሞክራሲ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ኤርትራ ብኡንብኡ ዘይተተግበረሉ ምኽንያት ክገልጽ እንከሎ ንዘቕርቦ ትንተና ምስ እንግንዘቦ፡ ትንተናኡ፥ “ደሞክራሲ ሕልፊ ካልኦት ብጾትካ ገስጋሲ መሲልካ ምእንቲ ክትቀርብ ንትግባረነቱ (its applicability) እንተዘይኣጋኒንካዮ፡ ብመሰረቱ ነተን ምዕቡላት ምዕራባውያን ሃገራት (ኣብአን’ውን እንተዀነ ብኣድማዕነትን ብጽፈትን ስለ ዘይትግበር፡ ከምቲ ዝጋነኖ ንረብሓ ሓፋሽ ህዝቢ ዘይኰነ፡ ንረብሓ ኣመና ውሕዳት ፍሉይ ሓለፋ ዘሎዎም ጕጅለታት’ዩ ዘገልግል) ዝምልከት ኣብ ክብ ዝበለ ምዕባለ ሕበረተሰብ ምስ በጻሕካ ጥራይ ክትግበር ዘሎዎ ምዕራባዊ ፖለቲካዊ ያታ ኢዩ” ኣብ ዝብል ሓድሽ ባዕሉ ዝመሃዞ ፈሊጥ (notion) ዝተመርኰሰ ምዃኑ ኢና እነስተውዕል። ኢሳያስ ካብዚ ፈሊጥ’ዚ ዝመንጨወ፡ “ባዕላውን ወድዓውን ቅድመ-ኲነታት ደሞክራሲ ከይተማለአ፡ ማለት ደሞክራሲያዊ ትካላት ከይተመስረታን ደሞክራሲያዊ ንቕሓት ከይተዀስኰሰን፡ ሕቶ ደሞክራሲ ምልዓል ሕንፍሽፍሽ ምዕዳም’ዩ፣ ምኽንያቱ፡ ሓፋሽ ህዝቢ ኣቐዲሙ ሃገርዊ ሓድነቱ ከየደልደለ፡ ማለት ካብ ‘ድሑር ሃይማኖታውን ብሄራውን ኣውራጃውን ዝንባለታት’ ሓራ ከይኰነ፡ ደሞክራሲ ምጥላብ በዚ ድሑር ዝንባለታት’ዚ ተጐጃጂሉ ኣደዳ (መፍቶ) ተበልጸቲ ኰይኑ ንኽተርፍ ዲል ምሃል ኢዩ፤ ስለዚ ኸኣ፡ ክሳብ እዚ እተጠቕሰ ቅድመ-ኲነታት ደሞክራሲ ዝማላእ ተወንዘፉ ክጸንሕ ኣሎዎ” ዝብል እምንቶ’ዩ (viewpoint) ዘሎዎ። ኢሳያስ ንኣግዳስነት ናይዚ ኣረኣእያኡ (እምንቶኡ)፡ “ንወገናዊ ምፍላላይ ህዝቢ (vertical polarization of people) ዝውግድ መድሕን’ዩ” ብምባል’ዩ ዝገልጾ። እቲ ናይ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ወግዓዊ መርገጺ ደሞክራሲ፡ ብቐንዱ ካብዚ እምንቶ’ዚ ዝነቐለን ንዕኡ ዘቃልሕን ኢዩ።
ብመሰርት’ዚ እተጠቕሰ እምንቶ፡ ኲሉ ምስ ደሞክራሲ ተዛሚዱ ዝኸይድ ከም ቅዋምን ደንብን፣ ሕግን ስርዓትን፣ ናጻ ናይ ዜና ኣገልግሎት፣ ሃገራዊ ምርጫ፣ ከምኡ’ውን ተወዳደርቲ ሰልፍታት ዝኣመስለ ደሞክራሲያዊ ተርእዮታት: እዋናዊ ኣድላይነት ኰነ ግብራውነት ስለ ዘይብሉ፡ ክሳብ ኣብ ሃገርና ባዕላውን ወድዓውን ቅድመ-ኩነታት ደሞክራሲ በሲሉ ዝናስብ [(ዝምችእ) = (conduicive)] ደሞክራሲያዊ ሃዋህው ዝፍጠር ወይ ዝምዕብል ተወንዚፉ ክጸንሕ ኣሎዎ። ኢሳያስ ንነብሱ ባዕሉ ብህዝቢ ከይተመርጸ መራሕ ሃገር ዝቐብአ (ዝሸመ) ውልቀ- መላኺ ክነሱ፡ ንሱ ግን ንነብሱ ከም ሕጋዊ መራሒ ጥራይ ዘይኰነ ንሃገሩ ክመርሕ ከም መዳርግቲ ዘይርከቦ ፍሉይ ተፈጥሮኣዊ ተውህቦ ዝተዓደለ ብርቂ [(ዘይርከብ ) = (rare)] ፍጡር ጌሩ ስለ ዝቖጽራ፡ ንዝበሎ ቃል ከም ፍጹም ሓቂ ወሲድካ ብዘይ ገለ ምምታእ (ምውልዋል) ኣብ ግብሪ ከተውዕሎ’ዩ ዝጽበ። ካብዚ ሓሊፉ’ውን ከምዛ ናጻ ኰይኑ ዝሓስብ ናጻ ህላወ ዘሎዎ ኣእምሮ ዘይተዓደልካ፡ ከምቲ ንሱ ዝሓስቦ ጥራይ ክትሓስብ’ዩ ዝደሊ። ምኽንያቱ፡ ኤርትራ ብኢሳያሳዊ ኣረኣእያ ፍጥር ካብ እትብል እትሒዛ ንዕኡ ዝዳረግ ሊቅ ኣፍሪያ ስለ ዘትፈልጥን ብሕጂ’ውን ከተፍሪ ስለ ዘይትኽእልን፡ ነፍስወከፍ ኤርትራዊ ዜጋ ብናቱ ኣተሓሳስባ ተመሪሑን ንዕኡ ተኸቲሉን ጥራይ ክኽይድ እንከሎ’ዩ ኣብ ኲሉ መዳያት ህይወቱ ዝዕወት። እቶም “ንሱ-ንሕና፡ ንሕና-ንሱ !” እናበሉ ዝጭርሑ ጽኑዓት ደገፍቲ ኢሳያስ፡ ከምቲ “ዘበን ውቤ ዝጸመመስ ውቤ ክብል ይነብር” ዝበሃል ምስላ ሓንሳእ ኢሳያስ ምስ በሉ ኢሳይስ ክብሉ ዝነብሩ ዘለዉ፡ በዚ ክግለጽ ዝጸንሐ ኣምልኾ ውልቀ-ሰብ (personality cult) ዘተባብዕ ዝንቡዕ ኣተሓሳስባ፡ ናይ ምስትውዓል ክእለቶም ስለ ዝተደፍነን ናይ ምግንዛብ ሕልናኦም ስለ ዝዓረበን ኢዩ። ይኽደኖም ይዋኣት ኣሕዋትና፡ ናይ ምሕሳብን ምግንዛብን ክእለቶም ብምስላቦም ከሕዝኑኻ !!!
ምስዚ ናይ ኢሳያስ ኣቐዲሙ እተገልጸ ሓዲሽ ናይ ደሞክራሲ ፈሊጥ ብምትእስሳር፡ ነቲ ብኣጋጣሚ መወዳእታ ዓመት 2011 ብናይ ዜና ማዕከኑ (ቲቪ-ኤረ) ምስኡ (ብጋዜጠኛ ሱሌማን ዑስማን ዓበ) ዝተኻየ ኣብ ኣርባተ ተኸፈሉ ካብ ነሓሰ 28 ክሳብ 31 (2011) ዝቐረበ ተኸታታሊ ቃለ-መጠይቕ፡ ማለት ኣብቲ ብፍላይ ምስ ርሱን ናይ ዞባና ኣብ ሃገራት ዓረብ ዝተኸሰተ ኣቓልቦ ዓለምና ዝሰሓበ ናይ ለውጢ ህዝባዊ ማዕበል ኣዛሚዱ ቃሉ ዝሃበሉ ክፋል፡ ነቲ ብዛዕባ ደሞክራሲ ዘፍሰሶ ርእይቶ ቀሪብና ምስ እነስተውዕለሉ፡ እቲ ህዝባዊ ናይ ለውጢ ማዕበል ኣብ ምዕቡላት ዘይኰነ ኣብ ማዕበልቲ ሃገራት ይካየድ ስለ ዘሎ፡ ኢሳያስ ነቲ ናይ ለውጢ ህዝባዊ ማዕበል ከም ንደሞክራሲ ዝጠልብ ዘሎ ምንቅሳቓስ ዘይኰነ፡ እንታይ ድኣ ከም ንፍትሒ ዝጠልብ ዘሎ ምንቅስቓስ ኣምሲሉ’ዩ ገሊጽዎ፡፡ ነቲ ህዝባዊ ናይ ለውጢ ማዕበል ኣመልከቱ ክትንትን እንከሎ፡ ደሞክራሲ ትብል ቃል ብቐጥታ ሓንሳእ እውን ይኹን ከይጠቐሰ፡ ንጠንቂ ናይቲ ህዝባዊ ናዕቢ ምስ ጉድለት ፍትሒ ብምቊራን፡ “እዚ ኣብ ከባቢና ዝተኸሰተ ዓጋቲ ዘይብሉ ህዝባዊ ናዕቢ (ኣቐዲሙ ዝተወደበ ሰውራ ዘይኰነ ዝተማህዘ ሕንፍሽፍሽ’ዩ (creative chaos) እናበለ ከምዛ ዘየነኣኣሶ) ካብ ጉድለት ፍትሒ ዝተላዕለ’ዩ ብምባል ብድብድቡ ሸፈፍ ኢሉ’ዩ ሓሊፍዎ። ኣብዚ ቃለ-መጠይቕ’ዚ፡ ኢሳያስ ጠለብ ናይቲ ህዝባዊ ናይ ለውጢ ናዕቢ፡ ዓለም ብዓለሙ ዝፈልጦ ናይ ደሞክራሲ ጠለብ ‘ኳ እንተዀነ፡ “ካብ ጉድለት ፍትሒ ዝተላዕለ’ዩ” ብምባል ክንዲ ”ደምክራሲ” ትብል ቃል ዝጥቀም “ፍትሒ” ትብል ቃል ክጥቀም ዝመረጸ፡ ብገርሂ ዘይኰነ ብፍላጥ ኢዩ። ምኽንያቱ፡ ኣብቲ ዝሃቦ ዘሰልቹ ነዊሕ መልሲ ደሞክራሲ እትብል ቃል ንምጥቃሳ’ውን ዝፈርሐ ህዝብና ንዘሎዎ ህሉው ኩነታት (ሓሳረ-መከራ) ምስ ናይ ከባቢና ኩነታት ብምንጽጻር፡ ናይ ደሞክራሲ ሕቶ ብምልዓል ናብኡን ናብ ስርዓቱን ዝቐንዐ ህዝባዊ ናዕቢ ከየተንስእ ስለ ዝሰግኣ እምበር ካልእ ቊንቊኛ ስለ ዘሎዎ ኣይኰነን። እቲ ኣብዚ ቃለ-መጠይቕ’ዚ፡ በቲ ጋዜጠኛ (ሱሌማን ዑስማን ዓበ) ዝቐርበሉ ዝነበረ ኣቐዲሙ ተመኺርሉ ዝተዳለወ ሕቶታት፡ ዳርጋ ዂሉ ሓፈሻውን ዕምሉግን (ዘይንጹርን ዝተሓላለኸን) ይንበር ድኣ’ምበር፡ ፈውሲ ሞት ብፍላጥ ዝተዋደደት ሓንቲ እትብላዕ ምስ ደሞክራሲ ዝተኣሳሰረት ሕቶ ኔራቶ። ንሳ ድማ፥ “ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ ዝዀነ ዝካየድ ሃገራዊ ምርጫ ተሳቲፉ ዓሰርተ ሳዕ ተዓዊቱ ከም ዝወጽእ ዘጠራጥር ነገር’ኳ እንተዘይህለወ፡ ንሃገራዊ ምርጫ ተወዚፉ ክጸንሕ’ዩ ወሲኑ፣ ንውሳነኡ ዘይተረድእዎ ወገናት ክህልዉ ስለ ዝኽእሉ፡ ክቡር ፕረዚደንት ምኽነያቱ ከተብርህልናዶ ምኸኣልካ? ” እትብል ሕቶ ኢያ። ኢስያስ ነዛ ፍልይቲ ሕቶ’ዚኣ ዝሃቦ መልሲ፡ እቲ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ ብዝርዝር ዝተዘተየሉ ምስ ናይ ዶብ ግጭት ዝተቛረነ፡ “ኣብዚ ሃገርና ዘላቶ ዘይርጉእ ናይ ኲናት ሃዋህው፡ ሃገራዊ ምርጫ ምክያድ (ናይ ደሞክራሲ ሕቶ ምልዓል) እዋኑ ኣይኰነን” ዝብል መልሲ (ምስምስ) ኢዩ። ኣብዚ ፍሉይ ሕቶን መልስን’ዚ ተነጺሩ ዝተቐልዐ ተገራጫዊ ስነት (logic) ኣሎ። ንሱ ድማ፥ እንተድኣ ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ ሃገራዊ ምርጫ ዓሰርተ ሳዕ ብተኸታተሊ ተወዳዲሩ ከም ዝዕወት ዝተኣማመንን ዘረጋግጽን ኰይኑ፡ ሕራይ እስከ እቲ ሃገራዊ ምርጫ ናይ ዶቦ ግጭት ሓደ መዕሊቢ ክሳብ ዝርከቦ ተወንዚፉ ከም ዝጸንሕ ተጌሩ ኣሎ ተባሂሉ ብዝቐረበሉ ምኽንያት መሰረት፡ ዕላምኡ ብዘየገድስ፡ ከም ሓቂ ወሲድና ንቀበሎ፤ እቲ ቅዋምን ደንብን ሕግን ስርዓትን ሃገር ግን እንታይ ክዋሪ’ዩ ተወንዚፉ ኣብ ከብሕታት መንግስቲ ድሮና ዝስትን ብርስሓት ዝጥቅርን ዘሎ? እተን ተቓወምቲ ውድባትከ እንታይ ስለ ዝኣበሳ እየን ኣብ ውሽጥ ሃገር ንኸይኣተዋ ምኽልካል ከይኣኽለን፡ ህላወኣን ተኻሒዱ ዝተወገዛን ዝተዀነናን ዝተኣገዳን? ንምዃኑ፡ ምውንዛፍ ቅዋምን ደንብን ሕግን ስርዓትን መንግስቲ ኰነ ምውጋዝን ምኽኲናንን ምእጋድን ናይዘን ተቓወምቲ ውድባት፡ ንባዕሉ ብጕሉሕ ኣፍንን ግብርን ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብሓደ ተጣሚሩ ከም ዘይከይዶ ኣይኰነን ዋሕ ኣቢሉ ዘረድእ? ከምኡ’ውን እዚ ዘይደሞክራሲያዊ ተግባራት’ዚ፡ ንገዛእ ርእሱ ከም ጭብጢ ተወሰዱ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብደሞክራሲያውነቱ ዘይተኣማመንን ቅንዕና ዘይብሉን መንግስቲ ምዃኑዶ ኣይኰነን ኲልዕ ኣቢሉ ዘርኢ?
ዝዀነ- ዀይኑ፡ ደሞክራሲ ከም ዘለላ ተኽሊ ወይኒ ክሳብ ዝበስል ግዜ ንሃቦ ተባሂሉ ክበስል እተጽበዮ ነገር ኣይኰነን። ደሞክራሲ ነቲ ዘይገሃስ ህዝባውን ውልቃውን መሰላትን ክብርታትን ናጽነታትን ዝምልከት ስለ ዝዀነ፡ ብህዝቡ ከይተመርጸ ይኹን ብህዝቡ ተመርጹ መንግስታዊ ስልጣን ዝሓዘ ሰልፊ፡ ቃሕ ኣብ ዝበሎ ኣጋጣሚ ወይ ከኣ ዊን ኣብ ዝበሎ ግዜ ከም ሻሙ ንህዝቡ ዝምጽውቶ ምጽዋት ኣይኰነን። ምሳኻ ዝውለድ፡ ንምርድኡ ፈላስፋ ዘየድልዮ፣ ንኽበስል ግዜ ዘይወስድ፣ ንምትግባሩ ወረጃ ዘይህሓትት፣ ንነፍስወከፍ ዜጋ ብዘይኣድልዎ ዝተዓደለ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ኢዩ። ነቲ ህዝቢ ዝተውህበ ማንም ክምንዝዖ ዘይብሉ ሰማያዊ ህያብ እምበር መንግስቲ ዝውንኖ ንብረት ወይ ከኣ መራሕ ሃገር ዝዕድሎ ብልጫ ኣይኰነን። ስለዚ፡ መንግስቲ ይኹን ኣፈኝኡ (መራሕ ሃገር)፡ ንደሞክራሲ “ክሳብ ደረጃ ናብራኹም ዝመሓየሽን ንቕሓትኩም ክብ ዝብልን ተዓጊስኩም ጽንሑ” ብምባል ግዜኡ ክሳብ ዝመጽእ ብኢደወነኑ ዝውንዝፎ ጕዳይ ኣይኰነን። ይጽናሓለይ ከይበልካ ጽባሕ ዘይኰነ ሕጂ ብዘይሸብዳዕዳን ሕልክስክስን ክትበር ዘሎዎ ኢዩ። ምኽነያቱ፡ ናጽነት ክብረት እንተዀይኑ፡ ደሞክራሲ ፍትሒ’ዩ፣ ናጽነት ዋንነት እንተዀይኑ፡ ደሞክራሲ መሰል’ዩ፣ ናጽነት ግርማ እንተዀይኑ፡ ደሞክራሲ ከራማ (dignity)’ዩ፣ ከምኡ’ውን ናጽነት ጻማ እንተዀይኑ፡ ደሞክራሲ ጸጋ’ዩ። ደሞክራሲ ጸጋ ካብ ኰነ፡ እስከ ነቲ ንደሞክራሲ ዝምልከት ኣቐዲሙ እተጠቕሰ ሓዲሽ ኢሳያሳዊ ፈለጥ ምልስ ኢልና ፈሊጥነቱ (ትርጕሙ) እንታይ ምዃኑ ንመልከቶ !
ትሕዝቶ ናይቲ ንደሞራሲ ዝምልከት ሓዲሽ ኢሳያሳዊ ፈልጥ መሚኻ ምስ እንትንትኖ፡ እቲ ዘመሓላልፎ መልእኽቲ፥ “ደሞክራሲ ደረጃ ብደርጃ ዘገም ኢልካ ዝሰላሰል ነዊሕ መስርሕ ስለ ዝዀነ፡ ብትዕግስቲ ክሳብ ደረጃ ናብራ ህዝቢ ዝመሓየሽን ፖለተካዊ ንቕሓቱ ክብ ዝብልን ደሞክራሲያዊ ትካላት (ህዝባዊ ማሕበራትን ውድባትን) ከቕውም ብቕዓት ዝድልብን፡ ምጽባይ ዘድልዮ ዕትብ ጕዳይ ድኣ’ምበር፡ ብግዳማዊ ተጽዕኖ ተንበርኪኽካ ናይ ምዕራባዊ ዓለም ተቐባልነት ንምርካብን “ደሞክራሲያዊ መንግስቲ” ዝብል ትርጕም ኣልቦ ሕላገት ንምእሳርን፡ ተሃዊኽካን ተሃንዲድካን እትትግብሮ ቀሊል ጕዳይ ኣይኰነን” ዝዓይነቱ መልእኽቲ ምዃኑ ኢና እንግንዘብ። ከም ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ዝኣመሰለ ውልቀ-ምልካዊ ስርዓት፡ ብመትከል ብደሞክራሲ ዘይኣምን’ኳ እንቲዀነ፡ ንመንግታዊ ስልጣኑ ሕጋውነት ከልብስ ግድን ስለ ዝዀነ፡ ንናይ ደሞክራሲ ኣምር ንዕኡ ብዝጥዕም ኣገባብ ገሊጹ ከቕርቦ ክትሪ ዘገርም ኣይኰነን፡፡ ኲሎም ውልቀ-ምልካውያን ንደሞክራሲ ከከም ዝምእምኦም (ከከም ዝጥዕሞም) ስለ ዝገልጽዎ፡ ብዙሕ ሕብርታት’ዩ ዘሎዎ። ስለዚ፡ ትርጕሙ ብዙሕ ሕብርታት ምሓዙ ኣየገርምን ኢዩ። እቲ ዘገርም እቲ ብዙሕ ኣቓልቦ ዘይዋሃቦ ግን ኣድማዒ (effective) ኣጠቓቕማ ቋንቋ ውልቀ-መልለኽቲ ኢዩ። ቋንቋ ብግቡእን ብውሕልነትን እንተተጠቒምካሉ፡ ነቲ ከተመሓላፎ እትደልዮ መልእኽቲ ብኣድማዕነት ንምትሕላፍ ዘገልግል ሓያል መሳርሒ ጥራይ ዘይኰነ፡ ሃገራዊ ስምዒታት ብምቕስቃስ ብርክት ዝበሉ ሰዓብትን ተደናገጽትን ንምጥራይ እውን ዝሕግዝ ሓያል ናይ ፕሮፖጋንዳ ማዕከን ኢዩ። ኲሎም ከም ኢሳያስ ዝኣመሰሉ ውልቀ-መልኽቲ ነዚ ናይ ቋንቋ ተራ ብግቡእ ስለ ዝግንዘብዎ፡ ብጻዕቂ ኣዘውቲሮም’ዮም ዝጥቀምሉ። እዘን ዝስዕባ ክልተ ኣብነታት ናይዚ ሓቂ’ዚ ጕሉሕ መርኣያታት ኢየን።
እቲ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ብካድረታት ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብቐጻሊ ነባራት ሰዓብቲ ንምዕቃብን ሓደሽቲ ሰዓብቲ ንምምልማልን ዝሰላሰል ዘሎ ዘይተኣወጀ (ብሰላሕታ) ንደሞክራሲ ዝምልከት ጐስጓስ፡ ንሃገራዊ ስምዒት ኣረሳሲኑ ምድንጋጾምን ምትሕብባሮምን ምእንቲ ከደንፍዕ ብዝምስጥ ሓያል ቋንቋ’ዩ ተዋዲዱ ዝቐርብ። መልእኽቲ ናይቲ ንደሞክራሲ ዝምልከት ሓዲሽ ኢሳያሳዊ ፈልጥ ንኣብነት፡ ብኸምዚ ዝስዕብ መልክዕ ማዕሪጉ’ዩ ዝቐርብ ፦
“ደሞክራሲ ብስምዒት ሓኒንካ ንኽትትግብሮ ዘጓዪ ናይ ሓጺር ኣዋርሕ ፍጻመ ዘይኰነ፡ ልቢ ምዕባይን ኣርሒቕካ ምጥማትን ዘድልዮ ናይ ነዊሕ ዓመታት መስርሕ ኢዩ። ስለዚ፡ ንደምክራሲ ኣብ ናይ ቀረባ መጻኢ ማለት እቲ ናይ ዶብ ግጭት ሓደ መዕለቢ ምስ ተረኽቦን፡ እቲ ንደሞክራሲ ብኣድማዕነትን ጽፈትን ንምትግባር ዘኽእል ባዕላውን ወድዓውን ኩነታት ምስ በሰለን፡ ኣብ ግበሪ ምውዓልና ስለ ዘይተርፍ፡ ንናይ ውሽጥን ናይ ግዳምን ተጻኦታትን ወቐሳታትን ጸማም እዚኒ ሂብና ንኺድ ጥራይ — ንቕስሚት ንገስግስ ንፈጠራ ዓለምና — ኣብ መወዳእታ ድልድል ጕዕዞና ድሙቕ ብርሃን ኣሎ፡ ድሙቕ ብርሃን ጽሓይ ራህዋ ዝዓሰሎ !!!”
ብተመሳሳሊ፡ ነቲ ብተቓወምቲ ውድባት ዝቐርብ ናይ ደምክራሲ ጠለብ ንምቊንጻብ ዘካይድዎ ጐስጓስ እውን ምስ እነስተብህለሉ፡ ሓይሊ መልእኽቱ ብዝያዳ ኣብ ትሕዝቶኡ ዘይኰነ ኣብ ቋንቋኡ ዛዚዩ ኢና እንረኽቦ። እዚ ዝስዕብ ተወሳኺ መረዳእታ ነዚ ተርእዮ’ዚ ኣነጽር ኣቢሉ ዘረድእ ኢዩ፦
“ሃገር ዝለምዕ፡ ሓድነት ዝጽንዕ፣ ብልጽግና ዝርከብ፡ ህዝቢ ዝዓግብ፣ ንቕድሚት ዝግስገስ፡ ራህዋ ዝነግስ፣ ሰላም ዝሰፍን፡ ፍልጠት ዝስስን፣ ብክትዕን ብምጕትን፡ ብምፍልላይን ምግምማዕን ዘይኰነ፡ ብሓደ ሰልፊ ተመሪሕካን ኣብ ሓደ ተጠርኒፍካን ብዝዕመም ጻዕርን ዕዮን ከምኡ’ውን ተወፋይነትን መስዋእትን ኢዩ። ንሳቶም (ተቓወምቲ ) ግደፍዎም ይለፍልፉ፡ ይንቀፉ፣ ይራግሑ፡ ይንብሑ፣ የዕዘምዝሙ፡ ይጓዝሙ፣ ይባዝሑ፡ ይራብሑ፣ ይተኣዘዩ፡ ይጐዛዘዩ ፤ ንሕና ግን ከይተሓለልና ሃገርና ክንሃንጽን ቊጠባና ከነደንፍዕን ንዕየ፣ንጽዓር፣ንልፋዕ ውዒልና ሓዲርና ግድን’ዩ ራህዋን ብልጽግናን ከነንግስ ፣ ተድላን ጽጋብን ክንርስርስ !!! ”
ቀጺሎም ኣብ ልዕሊ ተቓወምቲ ውድባት ዘሎዎም ክቱር ንዕቀት ብምንጽብራቕ ከምዚ ይብሉ፦
” … ንዓኣቶም (ነቶም ተቓወምቲ) ግዲ ኣይትግበርሎም ! — ሕልሞም ኣብ ስልጣን ምውጣሕ ጥራይ ስለ ዝዀነ፡ ገና ኣብ ስልጣን ከይመጽኡ ዝዓበየ ስልጣን ክረኽቡ ነንሓድሕዶም ክዋጠጡ መሬት’ዩ ዝዓርቦም፡፡ ምኽንያቱ፡ ንረብሓኦም እምበር ንረብሓ ህዝቦም ዘቐድሙ ኣይኰኑን። ንዘይገብርዎ ስለ ዝነግርዎ እዝኒ ኣይትሃዎም ! — ለብለብ እትብል ዘይትዓርፍ መልሓስ እምበር፡ ሸፈድፈድ ዝብላ ኣእዳው የብሎምን። ናይ ህዝብና ሓቀኛ ወከልቲ ንሳቶም እቶም ኣብ ማዕዶ ዘሎዉ ዘይኰኑ፡ ንሕና እቶም ምስኡ ዘሎና ኢና። ወትሩ ንህዝብና ብሓደ ልሳንን ልብን እንመስክረሉ ቃል እንተሎ፡ ሕጅ’ውን ከም ትማሊ — ‘ንሕና ኢና ወከልትኻን ኣድሓንትኻን፣ ንሕና ኢና ተስፋኻን ሓቦኻን፣ ንሕና ኢና ባህግኻን ራኢኻን– ኣብ ረመጽ ሓዊ ዝተፈተና፣ መሪሕነታዊ ብቕዓት ዘመስከርና፣ ኣብ ጽንኩር ኲነት ዘልሓጥሓጥ ዘይንብል፡ ወትሩ ካብ ምቅላስ ዘይንሕለል፣ ብውልቃዊ ረብሓ ዘይንሰድዕ፡ ኣብ መትከልና ነኸስና ንጸንዕ”
መንግስቲ ኤርትራ ንዘይሕጋዊ መግስታዊ ስልጣኑ ከናውሕ፡ ኣቐዲሙ ክጥቀስ ከም ዝጸነሐ፡ ንደሞክራሲ ብዝምልከት “ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ኤርትራ ተተግባርነት ዘይብሉን ኣድማዕነቱ ኣብ ምዕብል ዝበለ ደርጃ ምዕባለ ምስ ተበጽሐ ጥራይ ዝረጋገጽን ምዕራባዊ ፖሊተካዊ ያታ(western political tradition) ስለ ዝዀነ፡ ንጭቡጥን ፍሉይን ኩነታት ሃገርካ ከይመመኻን ከይተርዳእካን ሃንደፍ ኢልካ ማለት ንዓኻ ዘዋጻጽእካን ዘየወጻጽኣካን ምዃኑ ከየመዛዘንካ፡ ተሃንዲድካ ብሃታሃታ እትትግብሮ ጕዳይ ኣይኰነን” ዝብል ሓዲሽ ኢሳያሳዊ ኣረዳድኣ ደሞክራሲ ኢዩ ዘሎዎ። ብመሰርት’ዚ ሓዲሽ ኢሳያሳዊ ኣረዳድኣ ደሞክራሲ፡ መንግስቲ ኤርትራ ንናይ ደሞክራሲ ኣምር ኣብ ክንዲ ብኣድማሳዊ (universal) ትርጕሙ ዝገልጾ፡ ንዕኡ ብዝምእምእ (ብዝጥዕም) ኣገባብ ብዘብለጭልጭ ባዶ ቃላት ቀባቢኡ ብፍልይ ዝበለ ናይ በይኑ ኣገላልጻ’ዩ ዝግልጾ። ዕላማኡ፡ ኣብ መንጎ ህዝብና “ደሞክራሲ ካብ ሃገር ናብ ሃገር መልክዑን ኣተጋብርኡን ዝፈላለ ብሓደ ዓይነት መልክዒ ዘይልካዕ ተዓጻጻፊ (flexible) መንግስታዊ ኣገባብ ኣመሓዳድራ’ዩ ” ዝብል ኣረዳድኣ ብምስራጽ፡ ንዘይሕጋዊ መንግስታዊ ስልጣኑ ሕጋውነት ንምልባስን ናይ ህዝቢ ደገፍን ተቐባልነትን ንምርካብን ኢዩ። እዚ ኣገላልጻ’ዚ ግን ንማንም ዘየርዲ (ዘየእምን) ናይ ሸሓጥቲ ሽሕጣን እምበር ልቦና ኰነ ሓቅነት ዝሓዘለ ኣገላልጻ ኣይኰነን። ብርግጽ፡ ደሞክራሲ ሓደ ዓይነት መንግስታዊ ኣገባብ ኣመሓዳድራ ኢዩ። እንተዀነ፡ ህዝባዊ መንግስቲ ድኣ’ምበር ውልቀ-ምልካዊ መንግስቲ ኣይኰነን። ህዝባዊ መንግስቲ ብህዝቢ ዝተመርጸ መንግስቲ ክኸውን እንከሎ፡ ውልቀ-ምልካዊ መንግስቲ ግን ብጭውያ ውልቀ-መላኺ ብኢደወነኑ ዘቚሞ መንግስቲ ኢዩ። በዚ ዝኣክል፡ እቲ “ደሞክራሲ ዘዕግብ ውጽኢት ክርከቦ እንተተደልዩ፡ ኣብ ኣተጋባብርኡ ተዓጻጻፍነት (flexibility) ክህሉ ኣሎዎ” ንምባል ዝቐርብ ዘሎ ናይ ቀጠፍቲ ሽሕጣን (ንበይኑ ዓይነት ኣገላልጻ ደሞክራሲ)፡ ደሞክራሲ ኣብ ሃገርና ከይተተግበረ ንነዊሕ ዓመታት ክጸንሕ’ሞ፡ ብእኡ ጌሩ ተረሲዑ ክተርፍ ምእንቲ ዝቐርብ ዘሎ መመሳተዊ ብመዓር ዝተሸፈነ ምስምስ እምበር ካልእ ቁምነገር ይኹን መዓላ የብሉን ። ነዚ ምስምስ’ዚ፡ ሓደ ብደሞክራሲውነቱ ዝተኣማመንን ቅንዕና ዘሎዎን ፖለተካዊ ሰልፊ ኣየቕርቦን ኢዩ። እቲ ነዚ ምስምስ’ዚ ዘቕርብ ፖለተካዊ ሰልፊ፡ ብዘይገለ ውልውል እቲ ከም ህ.ግ.ደ.ፍ ዝኣመሰለ ርእሰ-ምትእምማን ዘይብሉ ብጥዑም ልሳን እናሸፈጠ ንዘንተ-እለት ክግዝእ ሕልሚ ዘሎዎ ዓማጺ ሰልፊ ጥራይ ኢዩ። ብሓቂ ርእሰ-ምትእምማን ዘሎዎን ብመትከል ብደሞክራሲ ዝኣምንን ፖሊተካዊ ሰልፊ፡ ንደሞክራሲ ኣብ ግብሪ መታን ከየውዕል፡ ወግሐ-ጸብሐ ዘይከውን “ዝወደቕኩ ቀምሽ ኣደይ ስለ ዝሓንኰሊኒ’ዩ !” ዝዓይነቱ ዓይንኻ ዘንቁር ምስምስ (ሓሶት) እናቕረበ፡ ዕጥይጥይ ወይ ሕልክስክስ ኣይብልን ኢዩ። ምኽንያቱ፡ ዘይከም ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ ናጻን ፍትሓውን ሃገራዊ ምርጫ ብህዝቢ ዝተመርጸ መንግስቲ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ብርኡይ ብኣባላት ናይ ሓደ ብሄርን ሓደ ሃይማኖትን ሓደ ኣውራጃን ዝተዓብለለ ስለ ዘይኰነ፡ ንዂለን ኣብታ ሃገር ዝርከባ ብሄራትን ሃይማኖታትን ኣውራጃታትን ከየጓነየን ከየዳለወን ከይገለለን ብመጠን ብዝሐን ብድልድል ዝውክልን ዘሳትፍን ናይ ብሓቂ ሃገራውን ደሞክራሲያውን መንግስቲ ብምዃኑ፡ ኣብቲ ናጻን ፍትሓውን ሃገራዊ ምርጫ ተወዳዲሩ ከይሰዓር ፈሪሑ መንግስታዊ ስልጣኑ ዘናውሕ ምስምሳት ክረክብ ዳምዳም ምባል ኣየድልዮን ኢዩ።
ክንድ ዝዀነ፡ ከም ስርዓት ህ.ግ.ደፍ ናይ ነብሱ ርእሰ-ምትእምማን ኣጥፊኡ፡ ራዕዲ ብምሕዳር ወትሩ ንድሕሪኡ ግልጽ እናበለ፡ ንዝተዳህለሉ ዝሓቊፍ፡ ንዘይተዳህለሉ ዝነጽግ፣ንዝወደሶ ዝድግፍ፡ ንዝተቓወሞ ዝጻባእ፣ ንዘጣቓዓሉ ዝሸይም፡ ንዝነቐፎ ዝዂንን፣ ፍጹም ኣስሓኮ (ሓያ) ዘይብሉ፡ ነፍስወከፍ ኤርትራዊ ዜጋ ብሕም ከይበለ ክምእዘዞ ጥራይ ዝጽበን ዝደልን፡ ስርዓት ኣይኰነን። ሓደ ኣብዚ ዘሎናዮ እዋን ገስጋሲ’የ እናበለ፡ ንዘይደሞክራስዊ ስርዓቱ ስለ ዝተቓወምካ፡ ከይሓፈረ ንሃገርካ ካብ ስደት ከይትምለስ ዝኽልክልን ሃገራዊ ዜግነትካ ዝነፍግን ብግዲ ንስደተኛ ቀረጽ ዘኽፍልን ስርዓት ኣብ ዓለም እንተሎ፡ ናይ ህ.ግ.ደ.ፍ ስርዓት ጥራይ ኢዩ። ዘይከም ናይ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ሓቀኛ ደሞክራሲያዊ ሰልፊ፡ ኣብ መትከል ደሞራሲ ንኸምስል ዘይኰነ ብልቢ ስለ ዝኣምን፡ ምስ ካልኦት ተወዳደርቲ መማዝንቱ ፖለቲካዊ ሰልፍታት ተወዳዲሩ ዝበዝሐ ናይ ህዝቢ ድምጺ ብምርካብ ብሕጋዊ ኣገባብ ኣብ ስልጣን ዝመጽአ ስለ ዝዀነ፡ ልባዊ ህዝባዊ ተቐባልነትን ኣፉመሊኡ ዝጣበቐሉ ሕጋውነትን ኣሎዎ። ብተውሳኺ፡ ብኣንጻር ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብደሞክራሲያውነቱ ስለ ዝተኣማመን፡ ኣብ ሃገራዊ ምርጫ ብተቐናቕንቲ ተውዳደርቲ ሰልፍታት ከይሰዓር ስግኣት ሓዲርዎ፡ ዝተፈላለዩ ምስ ድሕነት ሃገርን ጸጥታን ዝተኣሳሰሩ ዘይረብሑ ምስምሳት እናቕረበ፡ ነቲ ክትግበር ዝተመዲበ ሃገራዊ ምርጫ ንሕልፈት ተወንዚፉ ከም ክተርፍ ኣይገብሮን ኢዩ። ካብዚ ሓሊፉ እውን፡ ነቲ ኣብ ጉባኤታቱ ብወግዒ ኣጽዲቑ ኣብ ቅዋሙን ፕሮግራሙን ብንጹር ዘስፈሮ፡ ንምቛም ህዝባዊ መንግስቲ ዝምልከት ውድባዊ ዕላማ ጥሒሱ፡ ንሕድሪ ስዉኣት ብጋህድን ብንዕቀትን ብምጥላም፡ ከምቲ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ዝወዓሎ ብታሪኽ ዘሕትት ናይ ጥልመት ተግባር፡ ማለት ነቲ ደሞክራሲ ኣብ ሃገሩ ሱር ሰዲዱ ከይሰርጽን ከይጥጥዕን ዝዕንቅፍ ተግባር፡ ብምንም ምኽንያት ኣይውዕሎን ኢዩ። ከምኡ’ውን፡ ከም ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብብድዐ፡ ነቲ ብዝተፈላለየ መልክዕ በቶም ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ዝርከቡ ዜጋታቱ መዓልቲ-መጸ ከይተላዕለ ዘይሓልፍ መቓልሕ ዝመልስ ናይ ደሞክራሲ ጠለብ፡ ከምዛ ብሓደ ዜጋ’ውን ይኹን ናይ ተቓዎሞ ድምጺ ፈጺሙ ተሰሚዑ ዘይፈልጥ፡ ድንብርጽ ከይበሎ ብቐጻሊ ኣይክሕዶን ኢዩ። እዚ ኹሉ ክዝርዘር ዝጽነሐ ባህርያት ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ፡ ብዘይጥርጥር እዚ ሰልፊ’ዚ ብደሞክራሲያውነቱ ዘይተኣማመንን ቅንዕና ዘይብሉን ዓማጺ ሰልፊ ምዃኑ’ዩ ዘረጋግጽ።
ኢሳያሱን ስልፉን ንደሞክራሲ ዝምልከት ብፍላጥ ይኹን ብዘይፍላጥ ዝሰሓተዎ ሓደ ዘይከሓድ ታሪኻዊ ሓቂ ኣሎ። ንሱ ድማ፥ ፍትውቲ ሃገርና ኤርትራ ምስ ደሞክራሲ ቅድሚ ሕጂ ሌላ ከም ዝነበራ ኢዩ። ደሞክራሲ ኣብ ኤርትራ ካብ 1941-1961 ኣብ ዝነበረ ፍሉይ ታሪኻዊ ወቕቲ ተኣታቲዩ ስለ ዝነበረ፡ ንህዝብና ሓዲሽ ተርእዮ ኣይኰነን። ብምንጽጻር፡ እቲ ኣብቲ ፍሉይ ታሪኻዊ ወቕቲ’ቲ ኣብ ሃገርና ሰፊኑ ዝነበረ ዕሙር ደሞክራሲያዊ ሃዋህው ካብቲ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ሃገርና ዝሰፈነ ምዉት ደሞክራሲያዊ ሃዋህው ዝሓሸን ዝበለጸን’ዩ ኔሩ እንተተባህለ ሓቂ እምበር ምግናን ኣይኰነን። ምኽንያቱ፡ ኣብቲ ወቕቲ’ቲ ናጻ ናይ ብሕቲ ጋዜጣታትን (ንኣብነት፡ ጋዜጣ ዘመን) ናጻ ናይ ፖለቲካ ሰልፍታትን (ንኣብነት፡ ሰልፊ ኤርትራ ንኤርትራውያን) ናጻ ህዝባዊ ማሕበራትን (ንኣብነት፡ ሃገራዊ ናይ ሰራሕተኛታት ማሕበር) ኣብ ርእሲ ምንባሩ፡ እቲ ኣብ ግዜ ፈደርሽን ዝቖመ ባይቶ መንግስቲ ኤርትራ ዝተማልአ’ኳ እንተዘይኰነ፡ ንኣቀዋውማ ብሄራትን ሃይማኖታትን ኣውራጃታትን ሃገርና ኣብ ግምት ብምእታው ብህዝቢ ዝተመርጸ’ዩ ኔሩ። በዚ መሰረት’ዚ፡ ናይ ሽዑ ባይቶ ኤርትራ ምስ ናይ ሕጂ ባይቶ ኤርትራ ብምውድዳር ክርአ እንከሎ፡ ብዘይጥርጥር ዝለዓለ ደርጃ ደሞክራሲያውነት ኔርዎ። እዚ ክውንነት’ዚ፡ ንዘስተውዕል ኣእምሮን ንዝወቅስ ሕልናን ዘሎዎ ኤርትራዊ ዜጋ ኣዝዩ ዘሕዝን ኢዩ። ምኽነያቱ፡ ድሕሪ ሰላሳ ዓመታት ዝወሰደ ኣዝዩ መሪርን ጽንኩርን ሰፍ ዘይብል ናይ ሰብን ንዋትን ክሳራ ዝተኸፍሎ ደማዊ ብረታዊ ሓርነታዊ ገድሊ፡ ናጽነት ድሕሪ ምጕንጻፍና ከም ጻማ ገድልና ክቚጸር ዝከኣል ብውሕዱ ንናይ እዋን ፈደረሽን ዝዳረግ ደሞክርሲ እውን ኣይረኸብናን። እዚ ኸኣ ምስ ክልተ ሞት እምበር፡ ካብኡ ሓሊፉ ምስ ምንታይ ይቚጸር ! ብዝዀነ፡ እዚ ዝተረቚሐ ፍሉይ ወቕቲ’ዚ፡ ምስ እዋናዊ ናይ ደሞክራሲ ሕቶ ተዛሚዱ ብኢሳያስን ሰዓብቱን ከም ኣገዳሲ ተሞክሮ’ኳ እንተዘይተጠቕሰ፡ ነቲ “ንቕሓት ዘይብልኩም ድሑራት ስለ ዝዀንኩም ክሳብ ስልጥን ኢልኩም ንቕሓት ትድልቡ ተጸመሙ፡ ጽንሑ፡ ተዓገሱ” ዝብል ካብ ንዕቀት ህዝቢ ዝተበገሰ “ኢሳያሳዊ ፈሊጥ ደሞክራሲ” ፋሽል (ከንቱ) ፈሊጥ ብሃማት (ዓያሹ) ምዃኑ ዘረጋግጽ ህያው መርትዖ ስለ ዝዀነ፡ ኣብ ታሪኽ ተሞክሮ ደሞክራሲ ህዝብና ከይተጠቕሰን ከይተዘከረን ክሕለፍ ዘብሉ ኣገዳሲ ታሪኻዊ ወቕቲ ኢዩ።
ዝዀነ-ዀይኑ፡ እቲ ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ንህላወ ናይ ደሞክራሲ ሕቶ ንምኽሓድ ዘቕርቦ ምጕት፡ ምስ ናይ ዶብ ግጭትን ምስ ሓዲሽ ኢሳያሳዊ ፈሊጥን (ኣቐድም ኣቢሉ ክግለጽ ዝጸንሐ ሓዲሽ ኣገላልጻ ናይ ደሞክራሲ ኣምር) ዝተኣሳሰረ ጥራይ ኣይኰነን፡፡ ካልኦት ዘቕርቦም ተወሰኽቲ መጐተታት እውን ኣሎዉ። ካብዚኣቶም እቶም ኣገደስቲ እዞም ዝስዕቡ ኢዮም፦
1) ክሳብ ሕጂ ህዝቢ ኤርትራ ብመንግስቱ ዕጉብን ቅሱንን ስለ ዝዀነ፡ ናይ ደሞክራሲ ሕቶ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ፈጺሙ ተላዒሉ ኣይፈልጥን ኢዩ፣ ምኽንያቱ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብዚ ዘለናዮ መድረኽ ነቲ ፍጹም ዝዓነወን ንድሕሪት ንዝተረፈን ቊጠባ ሃገርና ኣብ ምህናጽ እምበር፡ ይበሃል ኢልካ ንምዕቡላት ምዕራባውያን ሃገራት ንምምሳል ንኤርትራ ዘይምልከት ምዕራባዊ ያታ (ንደሞክራሲ) ኣብ ምቕዳሕ የለን፤
2) ናይ ደሞክራሲ ሕቶ ሓፋሽ ህዝቢ ዘልዕሎ ዘሎ ህያው ሕቶ ዘይኰነ፡ እቶም ካብ ጭቡጥ ወድዓዊ ኩነታት ርሒቖማ ኣብ ምዕራባውያን ሃገራት ዝነብሩ ኣብ እቶን ቃልሲ ዘይተፈተኑ ” መጽሓፋውያን ምሁራት”ን፡ እተን ከም ኣሜባ ወግሐ-ጸብሐ እናተበዝሓ ዝኸዳን ብኣቃራጭ ከይተጋደላ ኣብ ኮረሻ ስልጣን ኲድጭ ክብላ ዝምህለላን፡ “ተቓወምቲ ውድባት” ዝጽውዓ ድርቅምቃም ሰልፍታትን ዘሳውርዎ ዘሎዉ፡ ዝተማህዘ (ጭቡጥነት ዘይብሉ) ሕቶ’ዩ፤ ከምኡ’ውን
3) ድሕነት ሃገርን ሓድነት ህዝብን ዝረጋገጽ፡ ብህ.ግ.ድ.ፍ ብዝቖመ ሓደ ሰልፋዊ ስርዓት ጥራይ’ዩ፣ ምኽንያቱ፡ ብቑዕ መሪሕነትን ቅኑዕ መስመርን (ስነ-ሓሳብን) ዘሎዎ ፍቱን ውድብ ህ.ግ.ሓ.ኤ (ናይ ሎሚ ህ.ግ.ድ.ፍ) ጥራይ ስለ ዝዀነ፡ ንኤርትራ ብዘይ ዕዳን-ዕንዲዳን ናጻ ፖለቲካዊ መስመር ሒዙ ካብ ድሕረትን ድንቊርናን ከገካግላ ዓቕምን ብቕዓትን ጥራይ ዘይኰነ፡ እንተላይ ተወፋይነትን ተሞክሮን ዘሎዎ ቅድሚ ሕጂ (ኣብ ብረታዊ ሓርነታዊ ቃልሲ) ኣብ ረመጽ ተፈቲኑ ተዓዊቱ ዝወጸ፡ ሕጂ ኸኣ (ድሕሪ ናጽነት) ኣብ ርእስኻ ምኽኣል ዝብል ፍስፍንኡ ጸኒዑ ሃገር ካብ ባዶ ተበጊሱ ብግብሪ ዝሃንጽ ዘሎ ፖለቲካዊ ሰልፊ ህ.ግ.ሓ.ኤ ማለት ህ.ግ.ደ.ፍ ጥራይ ኢዩ ዝብሉ ይርከብዎም።
ነዞም ዝተጠቕሱ ሰለስተ ነጥብታት ሓደብሓደ ብምትንታን ቅድሚ ምምላስና፡ እቲ ዝዋሃብ መልሲ ዘዕግብን ዘርድን ጥራይ ዘይኰነ፡ ወድዓውን ኩለንትናውን መታን ክኸውን፡ ንድሕሪት ምልስ ኢልካ ንታሪኻዊ ኣመጻጽኣን ፖሊቲካዊ ስነ-ሓሳብን ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ብምምልካት ቅድመ-ባይታ ምንጻፍ ኣድላዪን ጠቓምን ኢዩ። ኣብ ኣፈና ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ ከም እተጠቕሰ፡ ህ.ግ.ደ.ፍ ንማለቱ ሰልፊ ኣሎ ንኽበሃል ማለት ንመንነት ናይቲ ዘቖሞ ውድብ (ህ.ግ.ሓ.ኤ) ንምኽዋል ዝተመስረተ ስማዊ ሰልፊ እምበር ሓቀኛ ናይ ገዛእ ርእሱ ናጻ ህላወ ዘለዎ ሰልፊ ስለ ዘይኰነ፡ ንህ.ግ.ደ.ፍ ጐሲና ጠመተና ኣብ ህ.ግ.ሓ.ኤ ብምድሃብ፡ እስከ ቀጺልና 1) እዚ ውድብ’ዚ ከመይ ኢሉ ከም ዝተመስረተ፣ 2) እንታይ ዓይነት ስነ-ሓሳብ ይኽተል ከም ዝነበረን ዘሎን፣ 3) እቲ ናብ ዓወት ዘብጽሖ ረቛሒታት እንታይ ከም ምዃኑን፣ 4) ድሕሪ ናጽነት መሪሕነቱ ንምንታይ ኣብ ክልተ ከም ዝተጐጀለን፣ ከምኡ’ውን፡ 5) ኢሳያስ ውልቀ-ምልካዊ ስርዓት ንምቛም እንታይ ዓይነት ኣሉታዊ ውድባዊ ኣገባብ ኣሰራርሓን ግሉጽነትን ተሓታትነትን ቀይድን ዝጐደሎ ቅጥዕን ሃዋህውን ከም ዝሓገዞን ምስቲ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ንምዕንቃፍ ብሸነኽ ጕጅለ ኢሳያስ (ድሕሪ ምግጅጃል ላዕለዋይ ኢድ ዝሓዘ ጕጅለ መረሕነት) ዘጋጠመ ተጻብኣታት ብምዝማድ ንዳህስሶ።
ነዞም ክዝርዘሩ ዝጸንሑ ሓሙሽተ ነጥብታት ምስቶም ኣቐዲሞም ዝተገልጹ ሰለስተ ንደሞክራሲ ንምጽራር ብስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍን ሰዓብቱን ዝቐርቡ ዘሎዉ ተወሰኽቲ መጐተታት ብምውህሃድ፡ ሓደብሓደ ኣብ ዝስዕብ ሳልሳይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ ተንቲና ክንምልከቶም ኢና። ሰናይ ምክትታል።


text:
ብዕለት 19 ጥሪ ሰዓት 10 ናይ ቀትሪ ካብ ተሰነይን ብኣውተቡሳት ንስድራቢቶም ኣስቢዛ ተማሊኦም ናብ ኣስመራ ዝጓዓዙ ዝነበሩ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት፤ ኣብ ሓጋዝ ንብረቶም ድሕሪ ምህጋሩ፤ በቲ ተግባራት ዝተቖጠዐ ሓደ ካብቶም ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት፤ ካብቶም ነቲ ቁጻር ምጻር ቡንን ሽኮርን ዝሃገርዎ ኣባላት ጉምሩክ ብረት ብምምንዛዕ፤ ሓደ ሰብ ከምዝቐተለ፤ ካልኦት ክልተ ድማ ከምዞቕሰለ ተሓቢሩ።
እቲ ኣባል ሰራዊት ድማ ድሕሪ እቲ ፍጻመ ናብቲ ኣብቲ ከባቢ ዝርከብ ቤትጽሕፈት ግምሩክ (ኬላ) ኢዱ ከምዝሃበ ተፈሊጡ።በቲ ዝተፈጠረ ኩነት ኣብቲ ሰዓት ዝንቀሳቐሳ ኣብ ዝነብራ ኣውቶብስ ዝነበረ ህዝቢ፤ ነቲ ዘጋጠመ ጉዳይ ንኸይፍለጥ ብምባል፤ ድሕሪ እቲ ፍጻሜ በቲ ኬላ ዝሓለፋ ንዝነበራ ኣውቶቡሳት ብዘይ ተፍትሽ ክሕልፍወን ነቲ ፍጻሜ ክዓብጥዎን ክም ተራእዩን እውን ተፈሊጡ
ኣብ ጋሽ ባርካ ዝርከቡ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ብዕረፍቲ ናብ ስድረኦም ኣብ ዝኸዱሉ እዋን ተማሊኦሞ ንዝኸዱ ኪሎ ሽኮር፤ ቁጻር ቡን ኣብ ኬላታት ሓጋዝ ብዝተዋፈሩ ኣባላት ስለዝምንዛዕ፤ ነቶም ብድኽነትን ሽግርን ሓሲምዎም ዝጸንሑዎም ስድራቤቶም ጥራሕ ኢዶም ክኣትዉዎም ክሽገሩ ምጽነሖም ይፍለጥ።
ነጋዶ ወይ ሃብታማት ስድራቤት ዘለዎም ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብቲ ኬላ ቆጺሮሞም ዝጸንሑ ኣዘዝቲ ከምዘሕልፍዎም፤ ይኹን ግን እዞም ንሶምን ስድራቤቶምን ድኻታት ዝኾኑ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት፤ ሒዞሞ ዝጓዓዙ ቁጻር ቡንን ሽኮርን ኣብ ኬላ ሓጋዝ ክህገርን ናብ ናይ ውልቀሰባት መዓላ ይውዕልን ምህላዉ ተፈሊጡ።
ኣብ ሓጋዝ ብብዝሒ ሚልዮናት ዝግመት ንብረት ብዘይ ወረቀትን መረካከቢ ከም ዝህገርን ፤ ሓለፍቲ ነቲ ንብረት ተግምጢሎም ኣብ ኣስመራን ከረንን ከም ዝሸጥዎ ይፍለጥ ። ብሰንኪ እዚ ኣሰራርሓ ኣብ ኣስመራ ሽኮር ንኪሎ ክሳብ 70 ናቕፋ ይሽየጥ ከም ዘሎን ካልኦት ሃለኽቲ ውን ብተመሳሰላሊ ዋገኦም እናዛየደ ይመጽእ ከም ዘሎ ይፍለጥ።
ከም ወይዘሪት ጽገሬዳ ዝኣመሰላ ናይ ጀነራላት ማዕተብ ኣብ ክሳደን ዝኣሰራ ነጋዶ 35 ኪሎ ወርቂ ብኤረፖርት ከሕልፋ ከለዋ ድኻታት ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ንኣዴታቶም ዝማልእዎ ቁጻር ቡን ኣብ ኬላታት ክህገር ምርኣይ ንቡዙሓት ዜጋታት ዘቖጥዕ ዘሎ ተግባራት ኢዩ።


text:
ስርዓተ-ጽሕፈት ትግርኛ
ስርዓተ-ጽሕፈት ማለት ቃላት ብኣየኖት ፊደላት ከም ዝጸሓፉ ዜመልክ ኣገባብ ማለት እዩ። እዚ ስነ-ቓል ዘድለየሉ፡ ዝተፈላለየ ኣጽሓሕፋ ስለ ዘሎን ሓባራዊ ርድኢት ንምጥራይን እዩ።
ብሓፈሽኡ፡ ኣብ’ዚ እዋን፡ ከልተ መዳይ ትግባረ-ጽሕፈት ትግርኛ ኣሎ። ንምልላዮም ኪጥዕም ንሓዲኦም ያታዊ ስርዓተ-ጽሕፈት ንእቲ ካልኣይ ከኣ ዘመናዊ ስርዓተ-ጽሕፈት ተባሂሉ ኣሎ።
ሀ. ያታዊ ስርዓተ-ጽሕፈት ትግርኛ ዝበሃል፡ ቃላት፡ ኣደማምጻኦም ብዘይገድስ፡ ብመበቆላዊ (ግዕዝ) ኣጸሓሕፋኦም ይጸሓፉ። ኣብዚ እቶም ብልማድ ጎሮሮኣውያን ዝበሃሉ – ሆይ፡ ሐውት፡ ኀርም፡ አልፍን ዐይንን – ግእዞም (ሀ-ሐ-ኀ-አ-ዐ) ድምጺ ራብዕ (ሃ-ሓ-ኃ-ኣ-ዓ) ኣለዎ። ብተወሳኺ ሕደ-ድምጺ ግን ዝተፈላላዩ ቅርጺ ብዘለዎም ፊደላት ዝተጻሕፉ ቃላት ዝተፈላለዩ ትርጉማት ዝሕዙ ኣለዉ።
ለ. ዘመናዊ ስርዓተ-ጽሕፈት ዝበሃል፡ ቃላት ብዝውክልዎም ድምጺ ይጸሓፉ። ከምኡ’ውን ሕደ ድምጺ ግን ፍሉይ ቅርጺ ዘለዎም ፊደላት (ሠውት/ሳት፡ ሆይ/ኀርምን ጸደይ/ፀጳን) ንሓዲኦም ጥራይ (ሳት፡ ሆይን ጸደይን) ብምዝውታር ይጽሓፍ፣ ፊድላት ሠውት፡ ኀርምን ፀጳን ኣይትግበሩን። ኣብ ትግርኛ፡ ሐውት ንጹር ፍሊይን ድምጺ ስለ ዘሎዎ ከም ልሳነ-ግእዝ ምስ ሆይን ኀርምን ኣይቁጸርን፣ ከምኡውን አልፍን ዐይንን ሕደ ድምጺ የብሎምን።
ብቤተ-ክርስትያን ተዋህዶ ዝፈርዩ ጽሑፋት ትግርኛ ንያታዊ ስርዓተ-ጽሕፈት ዝኽተሉ ይመስሉ። ከምኡዉን ንዕቃቤ ፊደልን መሰረት ቋንቋ ትግርኛ ስለ ዝዀነን፡ ትግርኛ፡ ብያታዊ ስርዓተ-ጽሕፈት ኪጸሓፍ ኣለዎ ዝብሉ ኣለዉ።
ትግርኛ ደረጃኡ ዝሓለወን መምርሒ ዚኸተልን ምስ ዝኽውን ኪምዕብል ዕምሩ-ኪነውሕን ይኽእል። ጽሓፍቲ ብዝመረጽዎ ንጹር መንገዲ ጽሑፎም ከፍርዩን ተኸተልቲ ከጥርዩን ይግባእ።
ኣብ ዝቕጽል እታው ኣብነታት እዘን ክለተ ስርዓተ-ጽሕፈታት ኪቐርብ እዩ።
ኣርኣያ ካሳ
06 ነሓሰ 2015


text:
ሓደ ካብ ላዕለዎት ኣማኸርትን ሓላፊ ሕሳብ ቫቲካን ዝኾኑ ኣቡን ጆርጅ ፐል: ፖሊስ ኣውስትራልያ ኣብ ልዕሊኦም ድሕሪ ዝመስረቶ ክሲ ጾታዊ ዓመጽ ካብ ስርሖም ዕረፍቲ ወሲዶም ነቲ ክሲ ከምዘይወዓልዎ ክምጉቱ ናብ ኣውስትራልያ ከምርሑ ምዃኖም ተፈሊጡ።
ኣቡን ጆርጅ ፐል ኣብ ቫቲካን ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ: ነቲ ክሲ ከምዘይወዓልዎን እዚ ድማ ብዘይምስልካይ ኣብ ማዕከናት ዜና ዝካየድ ዘሎ ጸለመ መንነት ምዃኑ ብምጥቃስ: ናብ ኣውስትራልያ ተመሊሶም ኣብ ልዕሊኦም ንዝተመሰረተ ክሲ ክምጒቱ ምዃኖም ብተወሳኺ ገሊጾም።
ወሃቢ ቃል ቫቲካን ግረግ በርክ ብወገኑ: ርእሰ ሊቃነ ጳጳስ ካቶሊካዊ ቤተ ክርስትያን ጳጳስ ፍራንሲስ: በዚ ዜና ዝተሰምዖም ሓዘን ብምግላጽ ንኣቡን ፐለ ነብሶም ክከላኸሉ ፍቓድ ከምዝሃቡዎም ሓቢሩ።
ፖሊስ ኣውስትራልያዊት ግዝኣት ቪክቶርያ: ንኣቡን ፐለ ብኽሲ ጉዳይ ጾታዊ ዓመጽ መጸዋዕታ ድሕሪ ምቕራቡ፥ ኣቡነ ፐለ ዝመጽእ ወርሒ ናብ ኣውስትራልያ ከምርሑ ምዃኖም ተገሊጹ ኣሎ።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 5 ሚያዝያ 2017 ዓ.ም. ናይ ዕለተ ረቡዕ ሓፈሻዊ ኣስተምህሮ ትምህርተ ክርስቶስ ቅድሚ ምቕራቦም ኣብ ሮማ ምውህሃድን ሕንጸትን ዓመጽን ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ ዝተሰናደወ ዓውደ ጉባኤ ዕዮ ንኽሳተፉ ሮማ ንዝኣተዉ ብናይ ወስትሚንስትር ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ካዲናል ቪንሰንት ኒኮላስ ዝተሰነዩ ንቕዱስ ኣቦና ብናይ ምስ ዝተፈላለዩ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ዘተ ዘነቓእሕ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ብፁዕ ካርዲናል ዣን ልዊስ ታውራን ብዘስምዕዎ ዘረባ ተላልዮም ንዝቐረቡ ናይ ዓባይ ብሪጣንያ ናይ ማሕበረ ሃማኖት ምስልምና ሰዓብቲ ልኡኻን ተቐቢሎም ከምዘዘራረቡ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኣድሪያና ማሶቲ ኣፍሊጠን።
ቅዱስነቶም ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ኣብ ዝግበር ናይ ሓባር ዘተ ጽን ምብህሃል ዘለዎ ኣገዳስነት ተኰር ሓጺር ዘረባ ከምዘስምዑን ነቶም ናይ ዓባይ ብሪጣንያ ናይ ሱኒትን ሺዓውን ሃይማኖት ምስልምና ዝወክሉ ኣርባዕቲ ኣካላት ዘሰነዩ ብፅዕ ካርዲናል ኒኮልስ ኣብ ዘስምዕዎ ዘረባ፥ እቶም ኣርባዕተ ልኡካን ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ሃማኖታት ዝግበር ናይ ሓባር ዘተ ዓቢይ ኣስተዋጽኦ ዘበርክቱ ከምዝዀነኑ ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ሃማኖታት ንዝግበር ናይ ሓባር ዘተ ከም ኣብነት ንቅዱስ ኣቦና ኣድናቖትን ኣኽብሮትን ዘለዎም ምዃኖም ገሊጾም፡ ኣብ ወስትሚኒስትር ድሕሪ ዝወረደ ግብረ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ድማ ብፁዕ ካዲናል ኒኮልስ ቅዱነቶም ንዘመሓላለፉሎም ናይ ሓዘንን ቅርበትን መግለጺ መልእኽቲ ኣመስጊኖም ሃገሮም ሰላምን ስምረትን ዝዓሰላን ኣብ እግዚኣብሔር እምነት ዘለዋ ክትኸውን ዝምነይ ዝተመሓላለፈ መልእኽቲ ቅዱስ ኣቦና ንዓባይ ብሪጣንያ ዓቢይ ዕድል እዪ ከምዝበሉ ዝሓበራ ልእኽቲ ጋዜጠይና ማሶቲ ኣስዒበን፥ ቅዱስ ኣቦና ኣብ መንጐ ሃማኖታት ጽን ምብህሃልን ልቢ ንልቢ መልሲ ንምሃብ ዘይህዉኽ ጽን ምብህሃል ይሃሉ ዝብልን እዚ ድማ ናይ መላእ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ተቐዳሚ ዕዩ ክኸውን ከምዝግብኦ ዘነጽር ሓሳብ ዘማእከለ ዘረባ ከምዘስምዑ ኣፍሊጠን።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ድሕሪ እቲ ዝተኻየደ ርክብ ጳጳሳዊ ምስ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ርክብ ዘነቓቕሕ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ብፁዕ ካርዲናል ታዉራን ምስ ራዲዮ ቫቲካን ኣብ ዘካይድዎ ቃለ መሕትት፥ ኣብቲ ዝተኻየደ ርክብ ቅዱስ ኣቦና ኣብ መንጐ ሰባትን ብፍላይ ድማ ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ጽን ምብህሃል እሂን ምሂን ምብህሃልን መልሲ ንምሃብ ዘይህዉኽ ጽንታ ዘለዎ ኣገዳስነት ዘማእከለ ቃለ ምዕዳን እዮም ዘቕረቡ ቢሎም፡ ኣብቲ ዝተኻየደ ናይ ሓባር ዓውደ ዘተ ድማ ኣብ ዘተ ዘጋጥሙ ክልተ ዓበይቲ ብድሆታት ከምዘለዉን እቲ ቐዳማይ ናይ መንነትን እቲ ካልኣይ ድማ ናይ ካልእነት ብዶሆ እዩ፥
“እቲ ቐዳማይ፥ ብርግጽ መንነትካ ኣነጺርካ ዘይትፈልጥ እንተድኣ ኲይንካ ክትዝትይ ዘይከኣል እዩ። ብዓቢዩ ድማ እቲ እትኣምኖ ሃይማኖትካ ኣነጺርካ ዘይትፈልጥ እንተድኣ ኲይንክ ምስ ናይ ካልኦት ሃይማኖታት ኣባላት ክትዝትይ ዘይከኣል እዩ። እቲ ካልኣይ ድማ ናይ ካልእነት ብድሆ እዩ፡ እዚ ኸኣ እቲ ብእምንት ካባኻ ዝተፈልየ ‘ካልእ፤ ብሃይማኖት’ ከምቲ ናትካ እምነት ዘይብሉን እቲ ንስኻ እትስዕቦ ሃይማኖት ዘይስዕብ ብምዃኑ ጸላኢ እዩ ቢልካ ምሕሳብ ዘይቅቡል ዝብል እዩ፡ እዞም ክልተ ብድሆታት ንምብዳህ ሰብ ከም ሰብ ምቕባልን እምነትካ ምፍላጥን እቲ ካልእ ድማ ንኣኻ ከም ካልእነትካ ክቕበለካን ንኻልእ ከም ካልእነቱ ምቕባልን ከምዘድሊ” ብሰፊሕ ዘሰምረሉ ሓሳብ እዩ ኢሎም።
ከምኡ እውን ቅንዕና ንገዛእ ርእሱ ኣብ ርክባት ወሳኒ እዩ። ስለዚህ እቲ ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ዝግበር ናይ ሓባር ዘተ ሜላ ዘይኰነስ ሰብ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ዝነብሮ ግብረ ሃይማኖት እዩ። ኩላትና ናብ ሓቂ እንጓዓዝን ኣብ ሓቂ ንምብጻሕ ብዝተፈላለየ መገዲ እንጓዓዝ ናብ ሓቂ ዝነግዱ ኢና፡ ስለዚህ ርክብ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት በዚ መልክዕ’ዚ ናብ ሓቂ ናይ ዝጓዓዙ ማኅበረሰብ ናይ ሓባር ርክብ ማለት ምዃኑ እዩ፡ እቲ ዝተኻየደ ዓውደ ጉባኤ ዕዮ ከምዘስመረሉ ገሊጾም ዘካይድዎ ቃለ መሕትት ኣጠቓሊሎም።


text:
Date: Friday, 24 November 2017
ባሕሪ መሬት ንኽትለምዕ ብኸመይ ትሕግዛ?
ብ በርሀ በራኺ
እኹል ሓይሊ አለትሪክ ክህልወካ ከሎ፥ ዓሳ ብብዝሒ ክትገፍፍን ኣብ ናይ ውሽጢ ሃገር ዕዳጋ ክትዝርግሕን ንሰደድ ዝኸውን ክትክዝን የኽእለካ።
ኣብ ከተማን ገጠርን አለትሪክ ምስተዘርግሐ፥ ብዝክኣል መጠን ድማ ዕዳጋታት ዓሳ ዘርጊሕካ ብርትዓዊ ዋጋ ከምዝዕደግ ምግባር፥ ህዝብና ድማ ቀስ ብቐስ ካብ ስጋ ከብቲን ጠለ-በጊዕን ምብላዕ ዓሳ ምብላዕ ምለመደ። ብኸምዚ ኣገባብ እተን ብፍኑው መጓሰ መሬት እንዳዕበራ ዝተሓዛ ጠለ-በጊዕን ከብቲን ቁጽረን እንዳ ወሓደ ምመጸ።
እተን ዝተረፋ ድማ ብስታላ መልክዕ ከምዝትሓዛ እንተዝግበር ዝበለጸ ምኾነ። ብኸምዚ ድማ መሬትና ምለምዐ። ብፍኑው መጓሰ ዝተሓዛ ከብቲን ጠለ-በጊዕን፥ ካብቲ ክበልዕኦ ዝግብአን ዝያዳ ስለ ዝበልዓ፥ ድሕሪኡ ድማ’ቶም ጓሶት ኣግራብ ብፋስ ቆሪጾም ከብልዕወን ይግደዱ፥ ብኸምዚ ኣግራብ ሃገርና እንዳ ጸነቱ ክመጹ ጸኒሖም ኣለዉ።
ከምዚ ሎሚ ዘሎ ፍኑው መጓሰን ባህላዊ ሕርሻን እንተቀጺሉ፥ ቀስ ብቐስ ሃገርና ኤርትራ ኣብ ምድረ በዳ (ሰሃራ) ክትቅየር’ያ። ነቶም ብስታላ ኣገባብ ከብቲን ጠለ-በጊዕን ዘፍርዩ ሰባት ኣብዚ ዝኩዓትን ዝመልዕን ዘሎ ዲጋታት ኣብኡ ክቐርቡ ከምዘለዎም እንተዝግበር።
ከምኡ ውን ብሰንኪ እኹል ሓይሊ ኤለትሪክ ዘይምንባር፥ ኣብ ከተማን ኣብ ገጠርን ዝነብር ህዝብና ኣብ ዕለታዊ ናብራኡ መግቡ ከዳሉ ንዕጸይቲን ፍሓምን እንዳ ተጠቕመ ክነብር ጸኒሑ።
ሎሚ ግን ምስ’ዚ በብቑሩብ ሓይሊ ኤትሪክ ኣብ ኩሉ ቦታታት እንዳ ተዘርግሐን እንዳ ተዓደለን ዝቕጽል ዘሎ፥ ኣብቲ ክበጽሖ ዘይክኣል ቦታታት፥ ጽሓያዊን ንፍሳዊን ጽዓት ምቕራብ፥ እንተዝክኣል ንውራይ ይኹን ንዕለታዊ መግቦም ከዳልዉ ከለዉ ኣብ ክንዲ ኣግራብ እንዳ ቆረጽካን እንዳ ኣፍሓምካን ትጥቀም፥ ብጽሓያዊን ንፋሳዊን ጽዓት ምተጠቕመ።
ኣብ ዝሓለፈን ግዜ እኹልን ሓያልን ኤለትሪክ ስለ ዘይጸንሐ፥ ዘመናዊ ገዛውቲ ምስራሕ ኣይክኣልን’ዩ ጸኒሑ። በዚ መኽንያት ናይ ገጠር ህዝቢ ኣግራብ ብምቑራጽ’ዮም ባህላዊ መንበሪ ኣባይቲ ክሰርሑ ጸኒሖም።
ሕጂ ግን ኤለትሪክ ምስ ረኸበ ኣግራብ ቆሪጹ ገዛውቲ ካብ ምስራሕ ክገላገል’ዩ። ብኡ መጠን ድማ ኣግራብ ሃገርና ክስስኑ’ዮም። ከምኡ ውን ነዳዲ ብዉሑድን ብክቡር ዋጋን ክዕደል ስለ ዝጸንሐ፥ ባህላውያን ሓረስቶት ንዝሓርሳ ትራክቶራት ንዳዲ ስለ ዝሓጽረንን ስለ ዝኸብረንን ባህላዊ ናውቲ ማሕረስ’ዮም ክጥቀሙ ጸኒሖም። ነዚ ባህላዊ ናውቲ ማሕረስ ንኸፍርዩ ድማ ክንደይ ኣግራብ’ዮም ክራማት ኣብ ዝቐርበሉ ግዜ ክቖርጹ ጸኒሖምን።
ነጋዶን መንግስትን ካብ ደገ ንውሽጢ ሃገር ዘድልዩ ሃለኽቲ ነገራት ከምጽኡ ከለዉ፥ ብፍርያት ባሕሪ ዝኾነ ዓሳን ጨውን ክለዋወጡ ዓቢ ዕድል ክኸፍተልና’ዩ። ኩሉ ብ LC (Letter of credit) ክኸውን’ዩ። ናይ ወጻኢ ባጠራ ድማ ኣይመድለየን።
በዚ መኽንያት ባሕርናን ፍርያት ባሕርናን (ዓሳን ጨውን) መሬት ኣብ ቀጠልያ ንኽትለምዕ ባሕርና ብጨዋን ብዓስኣን ክትሕግዝ’ያ። ሃገረ ሊብያ ኣብ ግዜ ሙዓመር ገዳፊ ቡን ካብ ኡጋንዳ ክትወስድ ከላ፥ ብነዳዲ ትኸፍላ ነይራ። ኡጋንዳ ውን ከምኡ ንነዳዲ ብቡን። ሆላንድን ዓዲ ጣልያንን ውን ከምኡ’የን ዝገብራ።
ንሕና ኸ ከምኡ ዘይንገብረሉ መኽንያት እንታይ ጸገም ኣሎ።
ኣብ ምሕያል ቁጠባን፥ መሬትና ኣብ ምልማዕን፥ ባሕርና ዓቢ ተራ ክትጻወት’ያ።
ዓወት ንሓፋሽ!!


text:
ወትሩ ኣብ የሆዋ ተወከል!
“ኣቱም ህዝቢ፡ ኵሉ ጊዜ ብእኡ ተወከሉ።”—መዝ. 62:8።
1-3. እቲ ጳውሎስ ኣብ የሆዋ ዘለዎ ትውክልቲ ዝደልደለ ብኸመይ እዩ፧ (ኣብዛ ገጽ እዚኣ ዘላ ስእሊ ርአ።)
ኣብ ቀዳማይ ዘመን ኣብ ሮሜ ክርስትያን ምዃን ሓደገኛ እዩ ነይሩ። ሰዓብቲ ክርስቶስ ብ64 ድ.ክ. ንኸተማ ሮሜ ብሓዊ ኸም ዘባርዕዋን ጸላእቲ ደቂ ሰብ ምዃኖምን ተኸሲሶም ስለ ዝነበሩ፡ ሓያል ጽልኢ የጋጥሞም ነበረ። ኣብቲ እዋን እቲ ዝነበርካ ክርስትያን እንተ ትኸውን፡ ኣብ ዝዀነ ይኹን መዓልቲ፡ ማእሰርቲ ወይ ስቓይ መጋጠመካ ነይሩ። ገሊኦም መንፈሳውያን ኣሕዋትካን ኣሓትካን ድማ፡ ብእንስሳታት ተበሊዖም ወይ ከኣ ብህይወቶም ከለዉ ብሓዊ ነዲዶም፡ ከም ሽግ ኰይኖም ንኼብርሁ ኣብ ዕንጨይቲ ተሰቒሎም ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም።
2 ሃዋርያ ጳውሎስ ኣብ ከምዚ ዝበለ ሕማቕ ኵነታት እዩ ንኻልኣይ ሳዕ ኣብ ሮሜ ተኣሲሩ ኪኸውን ዘለዎ። እሞኸ ኻልኦት ክርስትያናት ይድግፍዎ ደዀን ይዀኑ፧ ጳውሎስ ኣብ ፈለማ፡ እዚ ጕዳይ እዚ ኣተሓሳሲብዎ ነይሩ ኪኸውን ይኽእል እዩ፣ ከመይሲ፡ ንጢሞቴዎስ፡ “ኣብቲ ቐዳማይ ምጕተይ፡—ኣይተሓዘሎም ደኣ እምበር፡—ሓደ እኳ ኣብ ጐድነይ ኣይነበረን፣ የግዳስ፡ ኵላቶም ሓደጉኒ” ኢሉ ጽሒፉሉ ነይሩ እዩ። ኰይኑ ግና፡ ደጋፊ ዘይብሉ ዀይኑ ኸም ዘይተረፈ ገሊጹ እዩ። “ጐይታ ኣብ ጐድነይ ቈመ፡ ኣበርትዓኒ ኸኣ” ኢሉ ጸሓፈ። እወ፡ ጐይታና የሱስ ንጳውሎስ፡ እቲ ዜድልዮ ብርታዐ ሂብዎ እዩ። እዚ መለኮታዊ ሓገዝ እዚ፡ ንጳውሎስ ዝጠቐሞ ብኸመይ እዩ፧ ንሱ ብዛዕባ እቲ ውጽኢቱ ኺገልጽ ከሎ፡ “ካብ ኣፍ ኣንበሳ እውን ተናገፍኩ” በለ።—2 ጢሞ. 4:16, 17። *
3 ጳውሎስ ነቲ ዘሕለፎ ተመክሮ ምዝካሩ፡ ኣበራቲዕዎ ኪኸውን ኣለዎ፣ ከመይሲ፡ የሆዋ ነቲ ሽዑ ዜጋጥሞ ዝነበረ ዀነ ነቲ ኣብ መጻኢ ኼጋጥሞ ዚኽእል ጸገማት ብተጻዋርነት ንኺዋጽኣሉ ኸም ዚሕግዞ ኺተኣማመን ክኢሉ እዩ። ኣስዕብ ኣቢሉ እውን፡ “ጐይታ ኻብ እኩይ ግብሪ ዘበለ ኼናግፈኒ . . . እዩ” ኢሉ ጽሒፉ እዩ። (2 ጢሞ. 4:18) እወ፡ ሓገዝ ሰባት ድሩት እኳ እንተ ዀነ፡ እቲ የሆዋን ወዱን ዚብህዎ ደገፍ ግና ናይ ሓቂ ምዃኑ ተማሂሩ እዩ።
‘ኣብ የሆዋ እንውከለሉ’ ኣጋጣሚታት
4, 5. (ሀ) ወትሩ ኺሕግዘካ ዚኽእል መን እዩ፧ (ለ) ነቲ ምስ የሆዋ ዘሎካ ርክብ ከተደልድሎ እትኽእል ብኸመይ ኢኻ፧
4 ኣጸጋሚ ዅነታት እኳ እንተ ኣጋጠመካ፡ ዚሕግዘካ ሰብ ዘይብልካ ዀይኑ ተሰሚዑካዶ ይፈልጥ፧ ምናልባት ስራሕ ስኢንካ፡ ኣብ ቤት ትምህርቲ ጸቕጢ ኣጋጢሙካ፡ ጸገም ጥዕና ኣጓኒፉካ፡ ወይ ከኣ ካልእ ዜጨንቕ ኵነታት ኣጋጢሙካ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ካብ ካልኦት ሓገዝ እኳ እንተ ሓተትካ፡ ንሳቶም ግና ነቲ ዜድልየካ ነገራት ስለ ዘየማልኡልካ ትጕሂ ትኸውን። ገሊኡ ጸገማት ብሓገዝ ሰባት ኪፍታሕ ከም ዘይክእል ዚከሓድ ኣይኰነን። ከምዚ ዓይነት ኵነታት ኬጋጥመካ ኸሎ፡ እቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዚህቦ ‘ብየሆዋ ኽንእመን’ ከም ዘሎና ዚገልጽ ምኽሪ፡ ከንቱ ድዩ፧ (ምሳ. 3:5, 6) ዋላ ሓንቲ ትርጕም ዘይብሉ ድዩ፧ ኣይፋሉን። ከምቲ ኣብ ሓያሎ ጸብጻባት መጽሓፍ ቅዱስ ተገሊጹ ዘሎ፡ እቲ ኣምላኽ ዚህበና ሓገዝ ናይ ሓቂ እዩ።
5 ስለዚ፡ ሰባት ኪሕግዙና ብዘይምኽኣሎም ኣብ ክንዲ እንጕሂ፡ ነቲ ዅነታትና ብዚምልከት ከም ናይ ሃዋርያ ጳውሎስ ዓይነት ኣረኣእያ ኺህልወና ኣለዎ፣ እወ፡ ነቲ ዅነታትና፡ ኣብ የሆዋ ምሉእ ብምሉእ ከም እንውከለሉን ፍቕራዊ ኽንክኑ ኸም እንርእየሉን ኣጋጣሚ ጌርና ንርኣዮ። እዚ ኸኣ ነቲ ኣብ የሆዋ ዘሎና ትውክልቲ ዀነ ነቲ ምስኡ ዘሎና ርክብ ኬደልድሎ እዩ።
ኣብ የሆዋ ተወከል
6. ዜጨንቕ ኵነታት ኬጋጥመና ኸሎ፡ ኣብ የሆዋ ምውካል ኪኸብደና ዚኽእል ስለምንታይ እዩ፧
6 ንሓደ ዜጨንቐካ ጸገም ብእተኻእለካ ዓቕሚ ባዕልኻ ኽትፈትሖ ጽዒርካን ናብ የሆዋ ጸሊኻን ንበል፣ ድሕሪኡ፡ ንሱ ኸም ዚሕግዘካ ብምትእምማን ክትሃድእ ትኽእልዶ፧ እወ፡ ትኽእል ኢኻ። (መዝሙር 62:8፣ 1 ጴጥሮስ 5:7 ኣንብብ።) ኣብ የሆዋ ብምውካል ከምኡ ምግባርካ፡ ነቲ ምስኡ ዘሎካ ርክብ ንኸተደልድሎ ኺሕግዘካ እዩ። ኰይኑ ግና፡ የሆዋ ነቲ ዜድልየካ ዘበለ ኸም ዜማልኣልካ ምትእምማን፡ ከቢድ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ስለምንታይ፧ ሓደ ኻብቲ ምኽንያት፡ የሆዋ ሓድሓደ ሳዕ ንጸሎትና ብኡብኡ ስለ ዘይምልሶ እዩ።—መዝ. 13:1, 2፣ 74:10፣ 89:46፣ 90:13፣ ኣን. 1:2።
7. የሆዋ ሓድሓደ ሳዕ ንጸሎትና ብኡብኡ ዘይምልሶ ስለምንታይ እዩ፧
7 የሆዋ ንነፍሲ ወከፍ ልመናና ብኡብኡ ምላሽ ዘይህበሉ ስለምንታይ እዩ፧ ነቲ ምስኡ ዘሎና ርክብ ምስ ናይ ወላድን ውሉድን ከም ዜመሳስሎ ኣይትረስዕ። (መዝ. 103:13) ሓደ ወላዲ ንውሉዱ፡ ንነፍሲ ወከፍ ዝሓተቶ ነገር ብኡብኡ ኣይህቦን እዩ። ከመይሲ፡ ገሊኡ እቲ ውሉድ ዚሓትቶ ነገራት፡ ኣብቲ ህሞት እቲ ባህ ዝበሎ ጥራይ ኪኸውን ይኽእል እዩ። እቲ ውሉድ ዚደልዮ ገሊኡ ነገራት ከኣ፡ ግቡእ ግዜኡ ምስ ኣኸለ ጥራይ ዚውሃቦ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ገሊኡ ድማ ነቲ ቘልዓ ዘይጠቕሞ ወይ ከኣ ንኻልኦት ዚጸሉ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ብዘይካዚ፡ እቲ ውሉድ፡ ዝሓተቶ ዘበለ ብኡብኡ ዚውሃቦ እንተ ዀይኑ፡ ወላድን ውሉድን ምዃኖም ተሪፉ፡ ጐይታን ባርያን ይዀኑ፣ እቲ ውሉድ ድማ እዩ ጐይታ ዚኸውን። ብተመሳሳሊ፡ የሆዋ ንዓና ዚሕሸና ስለ ዚፈልጥ፡ ንጸሎትና ቕድሚ ምምላሱ እተወሰነ ግዜ ንኺሓልፍ ኪፈቅድ ይኽእል እዩ። ንሱ ጥበበኛ ፈጣሪናን ፈቃር ጐይታናን ሰማያዊ ኣቦናን ስለ ዝዀነ፡ ከምኡ ናይ ምግባር መሰል ኣለዎ። ዝሓተትናዮ ዘበለ ብኡብኡ ዜማልኣልና እንተ ዀይኑ ግና፡ እቲ ምስኡ ዘሎና ርክብ፡ ግቡእ መልክዕ ኣይህልዎን እዩ።—ምስ ኢሳይያስ 29:16፣ 45:9 ኣረኣኢ።
8. የሆዋ፡ ምስ ዓቕምና ብዚተሓሓዝ እንታይ ተስፋ እዩ ሂቡና ዘሎ፧
8 የሆዋ ንዓቕምና ምሉእ ብምሉእ ይፈልጦ እዩ። (መዝ. 103:14) ስለዚ፡ ንጸገማት ብናይ ገዛእ ርእስና ብርታዐ ኽንዋጽኣሉ ኣይጽበየናን እዩ፣ ኣብ ክንዳኡስ፡ ከም ኣቦና መጠን ይሕግዘና እዩ። ሓቂ እዩ፡ ሓድሓድ እዋን፡ እቲ ጸገማትና ልዕሊ ዓቕምና ዀይኑ ኺስምዓና ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፡ የሆዋ፡ ኣገልገልቱ ልዕሊ እቲ ኺጻወርዎ ዚኽእሉ ንኺሳቐዩ ኣይፈቅድን እዩ። እወ፡ ‘መዋጽኦ ይገብረሎም እዩ።’ (1 ቈረንቶስ 10:13 ኣንብብ።) ስለዚ እምበኣር፡ የሆዋ ነቲ ነፍሲ ወከፍና ዘሎና ዓቕሚ ኸም ዚርድኦ ኽንተኣማመን ንኽእል ኢና።
9. የሆዋ ንኺሕግዘና ደድሕሪ ምጽላይና ቕሳነት እንተ ዘይተሰሚዑና፡ እንታይ ክንገብር ኣሎና፧
9 ደድሕሪ ምጽላይና ቕሳነት እንተ ዘይተሰሚዑና፡ ነቲ ምእንታና ኢሉ ስጕምቲ ዚወስድ ኣምላኽና ንጸበዮ። ንሱ እውን ንዓና ንኺሕግዘና ኢሉ ብትዕግስቲ ኸም ዚጽበ ኣይንረስዕ። “እግዚኣብሄር፡ ጸጋ ምእንቲ ኺህበኩም ኪጽበ፡ ስለዚውን ምእንቲ ኺምሕረኩም ልዕል ኪብል እዩ። እግዚኣብሄርሲ ኣምላኽ ፍርዲ እዩ እሞ፡ እቶም ዚጽበይዎ ዘበሉ ዅላቶም ብጹኣን እዮም።”—ኢሳ. 30:18።
“ኣፍ ኣንበሳ”
10-12. (ሀ) ንሓደ ሕዱር ሕማም ዘለዎ ኣባል ስድራ ቤት ዚከናኸን ክርስትያን፡ ኵነታት ኣጸጋሚ ኪዀኖ ዚኽእል ብኸመይ እዩ፧ (ለ) ሓደ ሰብ ኣብ ኣጸጋሚ እዋናት ኣብ የሆዋ ዚውከል እንተ ዀይኑ፡ እዚ ነቲ ምስ የሆዋ ዘለዎ ርክብ ዚጸልዎ ብኸመይ እዩ፧ ብምሳሌ ኣረድእ።
10 ከቢድ ጸገም ኬጋጥመካ ኸሎ፡ ልክዕ ከምቲ ጳውሎስ ዝገለጾ፡ ኣብ ውሽጢ ወይ ከኣ ኣብ ጥቓ “ኣፍ ኣንበሳ” ዘለኻ ዀይኑ ኺስምዓካ ይኽእል እዩ። ኣብ ከምዚ ዓይነት እዋን ኣብ የሆዋ ምውካል ከቢድ ኪኸውን ይኽእል እዩ፣ ኰይኑ ግና፡ ከምኡ ምግባር ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ንኣብነት፡ ንሓደ ሕዱር ሕማም ዘለዎ ኣባል ስድራ ቤትካ ትከናኸን ኣለኻ ንበል። ጥበብን ብርታዐን ምእንቲ ኺህበካ፡ ናብ የሆዋ ጸሊኻ ትኸውን። * ዚከኣለካ ምስ ገበርካ፡ የሆዋ ንዅነታትካ ኸም ዚርእዮን ብተኣማንነት ንኽትጸንዕ ከም ዚሕግዘካን ብምፍላጥ ክትጸናናዕ ትኽእል ኢኻ።—መዝ. 32:8።
11 ሓድሓደ ግዜ፡ የሆዋ ኣብቲ ጸገምካ ዚሕግዘካ ዘሎ ዀይኑ ኣይስምዓካን ይኸውን። ሓካይም ንሓድሕዱ ዚጋጮ ርእይቶታት ኪህቡኻ ይኽእሉ እዮም። ወይ ከኣ እቶም ኬጸናንዑኻ እትጽበዮም ኣዝማድካ፡ ነቲ ዅነታትካ መሊሶም ኬጋድድዎ ይኽእሉ እዮም። ስለዚ፡ ብርታዐ ምእንቲ ኺህበካ፡ ንየሆዋ ለምኖ። ናብኡ ድማ ብዝያዳ ቕረብ። (1 ሳሙኤል 30:3, 6 ኣንብብ።) ካብቲ ጸገምካ ዕረፍቲ ምስ ረኸብካ፡ ምስ የሆዋ ዘሎካ ርክብ ኪድልድል እዩ።
12 ሊንዳ * ነቶም ቅድሚ ሙማቶም ብዙሕ ዚሓምሙ ዝነበሩ ወለዳ ኣብ ምሕጋዝ እተወሰነ ዓመታት ምስ ኣሕለፈት፡ ንሓቅነት እቲ ኣብ ላዕሊ ዝረኣናዮ ነጥቢ ተመኪራቶ እያ። ከምዚ በለት፦ “ኣነን ሰብኣየይን ሓወይን ንወለድና ኽንከናኸኖም ከለና፡ እንገብሮ ይጠፍኣና ነበረ። ሓድሓደ እዋን እሞ ኸኣ፡ ኣመና ይሕርብተና ነበረ። ምልስ ኢልና ኽንሓስቦ ኸለና ግና፡ የሆዋ ምሳና ኸም ዝነበረ ብንጹር ኪርድኣና ኽኢሉ እዩ። ኣብቲ ዋላ ሓንቲ ኣማራጺ ዘይብልና ዀይኑ እተሰምዓና እዋናት እውን እንተ ዀነ፡ ኣበራቲዑናን ዜድልየና ዘበለ ኣማሊኡልናን እዩ።”
13. ሓንቲ ሓብቲ ኣብ የሆዋ ምውካላ፡ ነቲ ብተኸታታሊ ዘጋጠማ ዜጨንቕ ጸገማት ንኽትዋጽኣሉ ዝሓገዛ ብኸመይ እዩ፧
13 ኣብ የሆዋ ምሉእ ብምሉእ ምትእምማን፡ ዜሕዝን ፍጻመ ኼጋጥመና ኸሎ ኺሕግዘና ይኽእል እዩ። ኵነታት ራንዳ እስከ ኸም ኣብነት ንውሰድ፣ እቲ ናይ የሆዋ ምስክር ዘይኰነ ሰብኣያ ኺፈትሓ እናሓሰበ ኸሎ፡ ሓዋ፡ ሉፐስ ዚብሃል ከቢድ ሕማም ከም ዘለዎ ተፈልጠ፣ እዚ ኸኣ ንህይወቱ ኣብ ሓደጋ ዜእቱ ሕማም እዩ ነይሩ። ድሕሪ ሒደት ኣዋርሕ ድማ፡ ሰበይቲ ሓዋ ሞተት። ራንዳ ኻብዚ ዜሰምብድ ፍጻመታት ክትጸናናዕ ምስ ጀመረት፡ ስርዕቲ ፈላሚት ኰነት። ነዊሕ ከይጸንሐ ግና ኣዲኣ ሞተት። ራንዳ ነዚ ዅሉ ንኽትጻወሮ ዝሓገዛ እንታይ እዩ፧ ከምዚ በለት፦ “ንንእሽቶ ውሳነ ብዚምልከት እውን እንተ ዀነ፡ በብመዓልቱ ምስ የሆዋ እዘራረብ ነይረ። ከምኡ ምግባረይ፡ የሆዋ ጋህዲ ኸም ዚዀነለይ ገይሩ እዩ። ኣብ ገዛእ ርእሰይ ወይ ከኣ ኣብ ካልኦት ሰባት ዘይኰነስ፡ ኣብ የሆዋ ኽውከል ከም ዘሎኒ ተማሂረ እየ። እቲ ንሱ ዚህበኒ ዝነበረ ሓገዝ ድማ ናይ ሓቂ እዩ ነይሩ፣ ዜድልየኒ ዘበለ የማልኣለይ ነይሩ። ከም ውጽኢቱ ድማ፡ ምስ የሆዋ ብቐረባ ናይ ምዕያይ ኣጋጣሚ ረኺበ እየ።”
14. ኣባል ስድራ ቤቱ እተወገዶ ሓደ እሙን ክርስትያን፡ ብዛዕባ እንታይ እዩ ኺተኣማመን ዚኽእል፧
14 ካልእ ዜጨንቕ ኵነታት እስከ ንርአ። ሓደ እትፈትዎ ኣባል ስድራ ቤትካ ተወጊዱ ንበል። ምስ እተወገዱ ሰባት ኪህልወና ብዛዕባ ዘለዎ ርክብ ካብ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ተማሂርካ ኢኻ። (1 ቈረ. 5:11፣ 2 ዮሃ. 10) ኰይኑ ግና፡ ሓድሓደ እዋን ነቲ ናይ ውገዳ ውሳነ ምቕባሉ ኣጸጋሚ፡ ሕሉፍ ሓሊፉ እውን ዘይከኣል ኰይኑ ኺስምዓካ ይኽእል እዩ። * ነቲ ምስ ውገዳ ዚተሓሓዝ መምርሒ መጽሓፍ ቅዱስ ብጽንዓት ምእንቲ ኽትእዘዞ፡ ሰማያዊ ኣቦኻ ብርታዐ ኸም ዚህበካ ትተኣማመን ዲኻ፧ ነቲ ዅነታት፡ ምስ የሆዋ ዘሎካ ርክብ ከም እተደልድለሉ ኣጋጣሚ ጌርካ ኽትርእዮ ትኽእልዶ፧
15. ኣዳም ነቲ የሆዋ ኣብ ኤድን ዝሃቦ ትእዛዝ ዝጠሓሶ ስለምንታይ እዩ፧
15 ኣብዚ መዳይ እዚ፡ ብዛዕባ እቲ ናይ መጀመርታ ሰብኣይ ዝነበረ ኣዳም እስከ ሕሰብ። ኣዳም ንየሆዋ ኸይተኣዘዘ ብህይወት ኪቕጽል ከም ዚኽእል ድዩ ዚኣምን ነይሩ፧ ኣይፋሉን፣ ከመይሲ፡ ቅዱሳት ጽሑፋት፡ ኣዳም ከም ‘ዘይተታለለ’ እዩ ዚሕብረና። (1 ጢሞ. 2:14) ስለምንታይ ደኣ እዩ እሞ ዘይእዙዝ ኰይኑ፧ ነቲ ሄዋን ዝሃበቶ ፍረ ኺበልዖ ዝኸኣለ፡ ምስ ሰበይቱ ናይ ምዃን ባህጊ ስለ ዝነበሮ ኪኸውን ኣለዎ። በዚ ኸምዚ፡ ንየሆዋ ኣምላኹ ዘይኰነስ፡ ንሰበይቱ ሰምዓ።—ዘፍ. 3:6, 17።
16. ልዕሊ ዅሉ ንመን ኢና ኸነፍቅሮ ዘሎና፧ ስለምንታይከ፧
16 ከምዚ ኺብሃል ከሎ ግና፡ ንኣባላት ስድራ ቤትና ኣይነፍቅሮምን ኢና ማለት ድዩ፧ ኣይፋልን። ኰይኑ ግና፡ ልዕሊ ዅሉ ንየሆዋ ኢና እነፍቅሮ። (ማቴዎስ 22:37, 38 ኣንብብ።) ከምኡ ምግባርና፡ ነቶም ሕጂ ንየሆዋ ዜገልግሉ ዀነ ዘየገልግሉ ኣባላት ስድራ ቤትና ዚጠቅም እዩ። ስለዚ፡ ነታ ንየሆዋ ዘላትካ ፍቕርን ነቲ ኣብኡ ዘሎካ ትውክልትን ኣደልድሎ። ኵነታት እቲ እተወገደ ኣባል ስድራ ቤትካ ዜጨንቐካ እንተ ዀይኑ፡ ልብኻ ኣብ ቅድሚ የሆዋ ብጸሎት ኣፍስስ። * (ሮሜ 12:12፣ ፊል. 4:6, 7) እቲ ዅነታትካ ልቢ ዚሰብር እኳ እንተ ዀነ፡ ነዚ ተጠቒምካ፡ ምስ የሆዋ ዘሎካ ርክብ ብዝያዳ ኣደልድል። እዚ ኸኣ፡ ንኣምላኽ እዙዝ ምዃን ዝበለጸ ውጽኢት ከም ዜምጽእ ንኽትግንዘብ ኪሕግዘካ እዩ።
ክንጽበ ኸለና
17. ኣብ ዕዮ ስብከት መንግስቲ ኣምላኽ ትሑዛት እንተ ዄንና፡ ኣብ የሆዋ ኸም እንውከል እነርኢ ብኸመይ ኢና፧
17 ጳውሎስ ‘ካብ ኣፍ ኣንበሳ እተናገፈ’ ስለምንታይ እዩ፧ ብዛዕባ እዚ ኺገልጽ ከሎ፡ “እቲ ስብከት ብኣይ ምሉእ ብምሉእ ምእንቲ ኺፍጸምን ኵሎም ኣህዛብ ምእንቲ ኺሰምዕዎን” በለ። (2 ጢሞ. 4:17) ንሕና እውን ከም ጳውሎስ፡ ኣብ ዕዮ ስብከት ትሑዛት ክንከውን ከለና፡ የሆዋ ኻልእ ዜድልየና ነገራት ‘ከም ዚውስኸልና’ ንተኣማመን ኢና። (ማቴ. 6:33) ሰበኽቲ መንግስቲ ኣምላኽ ስለ ዝዀንና፡ ‘እቲ ብስራት ሕድሪ ተዋሂቡናን’ የሆዋ ኸም ‘መዓይይቱ’ ገይሩ ይርእየናን እዩ። (1 ተሰ. 2:4፣ 1 ቈረ. 3:9) ስለዚ፡ ኣብ ዕዮ ኣምላኽ ብእተኻእለና መጠን ንጡፋት እንተ ዄንና፡ ካብ ስቓይና ዕረፍቲ እንረኽበሉ ግዜ ኣይኪነውሓናን እዩ።
18. ኣብ የሆዋ ኽንውከልን ነቲ ምስኡ ዘሎና ርክብ ከነደልድሎን እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
18 ሃየ እምበኣር፡ ነቲ ምስ የሆዋ ዘሎና ርክብ ሎሚ ነደልድሎ። ዜጨንቕ ኵነታት ኬጋጥመና ኸሎ፡ ነቲ ዅነታት ተጠቒምና ንየሆዋ ብዝያዳ ንቕረቦ። እወ፡ ንቓል ኣምላኽ ብዕምቈት ብምጽናዕን ኣዘውቲርና ብምጽላይን ምሉእ ኣቓልቦና ኣብ መንፈሳዊ ንጥፈታት ብምግባርን፡ የሆዋ ነዚ ሕጂ ዘለናዮ ዅነታት ኰነ ነቲ ኣብ መጻኢ ኼጋጥመና ዚኽእል ዝዀነ ይኹን ነገራት ንኽንዋጽኣሉ ኸም ዚሕግዘና ንተኣማመን።
^ ሕ.ጽ. 2 እቲ ጳውሎስ ካብ “ኣፍ ኣንበሳ” ኸም እተናገፈ ዝገለጾ ሓሳብ፡ ቃል ብቓሉ እተፈጸመ ወይ ከኣ ምሳልያዊ ኪኸውን ይኽእል እዩ።
^ ሕ.ጽ. 10 ነቶም ምስ ሕማም ዚቃለሱን ንሕሙማት ዚኣልዩን ክርስትያናት ኪሕግዞም ዚኽእል ዓንቀጻት ኣሎ። ነዚ ዚስዕብ ኣብ ናይ እንግሊዝኛ ሕታማት ንቕሑ! ዝወጸ ርአ፦ 8 ለካቲት 1994፣ 8 ለካቲት 1997፣ 22 ግንቦት 2000፣ 22 ጥሪ 2001።
^ ሕ.ጽ. 12 ስማት ተቐዪሩ እዩ።
^ ሕ.ጽ. 14 ነታ ኣብዛ ሕታም እዚኣ ዘላ፡ “ውገዳ ፍቕራዊ መሰናድዎ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧” ዘርእስታ ዓንቀጽ ርአ።
^ ሕ.ጽ. 16 እሙናት ኣባላት ስድራ ቤት፡ ዚፈትውዎ ኣባል ስድራ ቤቶም ንየሆዋ ኺሓድጎ ኸሎ ንዚስምዖም ስምዒት ምእንቲ ኺዋጽኡሉ ዚሕግዞም ዓንቀጻት ተሓቲሙ ኣሎ። ነዘን ዚስዕባ ሕታማት ግምቢ ዘብዐኛ ርአ፦ 1 መስከረም 2006፡ ገጽ 17-21፣ 15 ጥሪ 2007፡ ገጽ 17-20።


text:
ንመርኣዪ ዚኸውን ኣቀራርባታት
ግምቢ ዘብዐኛ
ሕቶ፦ ሞት ፍቓድ ኣምላኽ ድዩ፧
ጥቕሲ፦ ራእ 21:4
መፋለጢ፦ እዛ ሕታም ግምቢ ዘብዐኛ እዚኣ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ህይወትን ሞትን እንታይ ከም ዚብል ትገልጽ።
ሓቂ ምሃር
ሕቶ፦ መከራ በዚሑ ዘሎ ስለምንታይ እዩ፧
ጥቕሲ፦ 1ዮሃ 5:19
ሓቂ፦ ሰይጣን ድያብሎስ ገዛኢ እዛ ዓለም እዚኣ እዩ።
መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብኸመይ እዩ ዚምራሕ፧
መፋለጢ፦ ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ ‘መከራ በዚሑ ዘሎ ስለምንታይ እዩ፧ ስድራ ቤተይ ሕጕስቲ ኽትከውን እትኽእል ብኸመይ እያ፧’ ንዝኣመሰለ ሕቶታት ዚምልስ ትምህርትታት መጽሓፍ ቅዱስ ብናጻ ይምህሩ እዮም። እዛ ሓጻር ቪድዮ እዚኣ፡ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብኸመይ ከም እንመርሕ ትገልጽ። [ነታ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብኸመይ እዩ ዚምራሕ፧ ዘርእስታ ቪድዮ ወልዓያ።] ነዛ ሕታም እዚኣ ንምይይጥ ክንጥቀመላ ንኽእል ኢና። [ንሓደ ኻብቲ ንመጽናዕቲ እንጥቀመሉ ሕታማት ኣርእዮ፣ እንተ ተኻኢሉ ኸኣ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብኸመይ ከም ዚምራሕ ኣርእዮ።]
ናይ ርእስኻ ኣቀራርባ ኣዳሉ
ናይ ገዛእ ርእስኻ ኣቀራርባ ኣገልግሎት ወፍሪ ንምድላው፡ ነቲ ኣቐዲሙ እተጠቕሰ ኣብነታት ተጠቐም።


text:
ፈስቲቫል ኤርትራውያን ነበርቲ ጀርመን፡
ካብ 12 ክሳብ 14 ሓምለ ብድምቀት ተኻዪዱ።
“መኸተ ድርዕና። ስራሕ ክብርና” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ብዝተፈላለየ መደባትን ዕዙዝ ሱታፈ ዜጋታትን ንሰለስተ መዓልታት ዝቐጸለ መበል 17 ፈስቲቫል ኤርትራውያን ነበርቲ ጀርመን፡ ብ14 ሓምለ ብድምቀት ተዛዚሙ።
እቲ ብሓላፊ ፖለትካዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣቶ የማነ ገብርኣብ ዝተኸፍተ ኣብ ከተማ ጊሰን ዝተኻየደ ፈስቲቫል። ሰሚናራት። ቍሸት ህጻናት። መደብ ስነ-ጽሑፍ። ስእላዊ ምርኢት። ዘተ መንእሰያት። ንመኸተን ህዝቢ ኤርትራ ዘጕልሕ ድራማን ባህላዊ መደብን ዘጠቓለለ’ዩ ነይሩ።
ኣቶ የማነ ገብርኣብ። ንህሉው ፖለቲካውን ዲፕሎማስያውን ኩነታት ሃገር። ዘለናዮ መድረኽ ምስ ዝሓለፈ ታሪኻዊ ፍጻሜታት ብምንጽጻር ኣብ ዘካየዶ ሰሚናር፡ ህዝቢ ኤርትራ ንደርማስ ብድሆታትን መሰናኽላትን ኣብ መትከሉ ጸኒዑ ብጥምረት ስለዝገጠመ፡ ቀሲኑ ሃገሩ ኣብ ዝሃንጸሉ ደረጃ በጺሑ ከምዘሎ ብምሕባር። ህላወ ልኣላዊትን ሓራ ፖለቲካዊ ምርጫኣ ዝወነነትን ኤርትራ ንምህናጽ ዝካየድ ጻዕሪ ብኣድማዕነት ንኽሰላሰል፡ ህዝባዊ ግንባር ብኹሉ መዳያቱ ክሕይል ከምዘለዎ ኣስሚሩሉ፣
ብዘይካ’ዚ ኣብቲ ፈስቲቫል። “ሓቅታት ብዛዕባ ዘይመንግስታውያን ግብረ-ሰናይ ማሕበራት”። “ምዕባለ ስፖርት ኣብ ኤርትራ”፡ “ጠቐነን ሕቡእ ኣጀንዳን ኣብ ልዕሊ ኤርትራ” ብዝብሉን ካልኦትን ዛዕባታት ኣስተምህሮታት ክቐርቡ እንከለዉ። ብህዝብን መንግስትን ኣብ ዝውሰዱ ዘለዉ እዋናዊ ውሳኔታትን ዝትግበሩ ዘለዉ ናይ ልምዓት መደባትን ብዕቱብ ከምእተዘተየ፡ ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣመልኪቱ፣
ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ኣብ ዓመተ-ትምህርቲ 2012/2013 ናይ ዩኒቨርሲቲ ትምህርቶም ዝዛዘሙ። ከምኡ’ውን ሞያውን ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቶምን ዝወድኡ ኤርትራውያን ተመሃሮ፡ ካብ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ጀርመን ኣቶ ጴጥሮስ ጸጋይ ወረቐት ምስክር ተቐቢሎም፣
ኣብ መወዳእታ ተሳተፍቲ። ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ንዝተስገደደ ዘይሕጋውን ዘይፍትሓውን እገዳታት ብምዅናን። መስርሕ ህንጸትን ልምዓትን ሃገርና ንምዅላፍ ንዝጥጅኡ ሽርሒታት ብንቕሓት ክምክቱ። ንደቆም ብኤርትራዊ ክብርታት ክዅስኵሱ፡ ማሕበራዊ ፍትሒ ዝነገሳ ብልጽግትን ዘይትድፈርን ሃገር ንምህናጽ ኣበርቲዖም ክጽዕቱ። ምኡ’ውን ብህዝብን መንግስትን ንዝውሰዱ ዘለዉ እዋናዊ ውሳኔታትን ዝትግበሩ ዘለዉ ናይ ልምዓት መደባትን ከበርኹ ውሳኔታት ብምምሕልላፍ። ንተራን ኣበርክቶን ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኣብ ሃገራዊ መደባት መጕሶም።
እቲ ፈስቲቫል፡ ኣብ ጀርመን ዝርከቡ ስነ-ጥበባውያን ከምኡ’ውን ካብ ኤርትራ ዝኸደት ጉጅለ ባህሊ ዋልታ ብዘቕረብዎ መደብ ደሚቑ ነይሩ።


text:
ቻይና ብክለት ዝከላኸል ጉጅለ ኣጣይሻ
መቐለ ታህሳስ 30//2009(ድወት) ቻይና ኣብ ዓበይቲ ከተማታት ንዝፍጠሩ ብክለት ኣየር ንምክልኻል ፍሉይ ጉጅለ ኣጣይሻ ትሰርሕ ምህላዋ ገሊፃ፡፡
ንከተማ ቤጄንግ ሓዊሱ ቡዙሓት ዓበይቲ ከተማታት እታ ሃገር ካብ ፋብሪካታትን መካይንን ብዝወፅእ ዝተቃፀለ ካርበን ንዝከፍአ ብክለት ይሳጥሓ ምህላወን ዝገለፀት ቻይና ነዚ ሓደጋ ንምቅናስ ትሰርሕ ምህላዋ ኣፍሊጣ፡፡
ኣብ ርእሰ ከተማ ቤንጂንግ ከምፈተነ ዝተጀመረ እቲ ስራሕ ኩነታት ኣየር ዝሕሉ ጉጅለ ብምጥያሽ ኮይኑ ነቲ ፀገም ንምንካይ ተተስፍይሉ ምህላው ዥንዋ ሓቢሩ’ሎ፡፡
ፈሓም ከም ምንጪ ሓይሊ ዝጥቀማ ገዘፍቲ ፋብሪካታት ቤጂንግ ካሊእ መማረፂ ክጥቀማን ፈሓም ከርሰምድሪ ብ30 ሚኢታዊ ንምንካይ በዚ ኣቢሉ ብትኪ ዝተዓፈነ ከባቢ ኣየር ንምክልኻል ትልሚ ሒዙ’ሎ እቲ ጉጅለ ምክልኻል ብክለት ከባቢ፡፡
ኣብ ከተማ ቤጂንግ ጥራይ ልዕሊ 300ሽሕ ብክለት ከባቢ ዘበኣእሳ መካይን ካብ ጥቅሚ ወፃኢ ክኮና ፋብሪካታት ክዕፀዋ ከምዝግበር ዝገለፀ እቲ ጉጅለ ካልኦት ብክለት ዝንኪ ቴክኖሎጂ ከተኣታትያ ከምዝግበር ተገሊፁ’ሎ፡፡


text:
ኣብ ፓሪስ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተመስረተ ተስፋኦም ኣካፊሎም
ኣብቲ ኻብ 30 ሕዳር ክሳዕ 12 ታሕሳስ 2015 እተኻየደ ዋዕላ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ለውጢ ኽሊማ (COP21)፡ ንጥፈታት ሰባት ኣብ ዓለምለኻዊ ኽሊማ ዜስዕቦ ጽልዋ ብኸመይ ኪንከ ኸም ዚከኣል ንምምይያጥ ካብ 195 ሃገራት ዝመጹ ልኡኻት ኣብ ፓሪስ፡ ፈረንሳ ተኣኪቦም ነይሮም። ሰበ ስልጣን መንግስትን ተመራመርቲ ስነ ፍልጠትን ሰብ ሞያ ኣከባብን ፍሉጣት ነጋዶን ዚርከብዎም ኣስታት 38,000 ሰባት ኣብቲ ዋዕላ ተኣኪቦም እዮም። ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዚቝጸሩ ኻልኦት ድማ ብዛዕባ ለውጢ ኽሊማ ብዝያዳ ምእንቲ ኺፈልጡ፡ ኣብቲ ኸባቢ ናብ ዚርከብ ህዝባዊ ሓበሬታ ዚውሃበሉ ቦታ በጺሖም እዮም።
ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኣብቲ ዋዕላ እኳ እንተ ዘይተሳተፉ፡ ብኣከባቢ ግና ይግደሱ እዮም። ብኣማእታት ዚቝጸሩ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ነቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተመስረተ ኻብ ብከላ ናጻ ኣብ ዝዀነት ፕላነት ኪነብሩ ዘለዎም ተስፋ ንምክፋል፡ ኣብቲ ኣብ ፓሪስ እተኻየደ ፍሉይ ወፈራ ተሳቲፎም እዮም።
ሓንቲ ናይ የሆዋ ምስክር ብህዝባዊ መጓዓዝያ እናተጓዕዘት ከላ ምስ ሓደ ባህላዊ ኽዳን እተኸድነ ወዲ ፐሩ ተዘራረበት። እቲ ሰብኣይ ከኣ፡ ምሉእ ጥዕና ዘለዎን ኣብ ውቁብ ኣኽራን ዚነብር ብምዃኑ ሕጕስን እኳ እንተዀነ፡ መጻኢ ፕላነትና ኸም ዜተሓሳስቦ ገለጸ። በቲ እተነግሮ ዜተባብዕ ተስፋ ስለ እተተንከፈ ኸኣ፡ ምስ ድሙቕ ፍሽኽታ ነታ ናብቲ www.jw.org ዚብሃል ወብ ሳይትና እትመርሖ ካርድ ኣድራሻ ወሰደ።
ኣብ ባቡር፡ ክልተ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ንሓደ ኣመሪካዊ ተመራማሪ ስነ ኣከባቢ ኣዘራረባኦ። እቲ ሰብኣይ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኣብ ህንጸት እተን ኣብ ዎልኪል፡ ኒው ዮርክ ዚርከባ ኽልተ ሓደስቲ ህንጻታት ቤት ጽሕፈት ጨንፈር ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ፡ ንዕቃበ ኣከባቢ ኣበርክቶ ዚገብር ንድፍን ኣሰራርሓን ህንጻ ስለ እተጠቕሙ ኻብ ግሪን ብዩልዲንግ ኢኒሼቲቭ ክልተ ሳዕ ሽልማት ፎር ግሪን ግሎብስ ከም እተሸለሙ ምስ ፈለጠ ኣዝዩ እዩ ተገሪሙ። ንሱ እውን ተሓጒሱ ካርድ ኣድራሻ ወሲዱ እዩ።
ብዙሓት ሰባት በቲ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ንኣከባቢ ዘለዎም ተገዳስነት ስለ እተመሰጡ፡ ንወብ ሳይትና ኺርእይዎ ምዃኖም ቃል ኣትዮም እዮም። ካብ ካናዳ ዝመጸት ልእኽቲ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኣብቲ ኣብ ዎርዊክ፡ ኒው ዮርክ ዚርከብ ሓድሽ ቀንዲ ቤት ጽሕፈቶም ነቲ ኢስተርን ብሉ በርድ ዚብሃላ ኣዕዋፍ ዚሰፍራሉ ቦታ ኼዕቍቡ ኸም ዝጸዓሩ ምስ ሰምዐት፡ “ተጣባቒት ኣከባቢ ቕድሚ ምዃነይ፡ ተመራማሪት ስነ ኣዕዋፍ እየ ነይረ። ናይ የሆዋ መሰኻኽር ብዛዕባ እንስሳታት መሮር ብዙሕ ከም ዚግደሱ ኣይፈልጥን እየ ነይረ። ብዛዕባኹም ዝያዳ ምእንቲ ኽፈልጥ ንጽሑፋትኩም ከንብቦን ንወብ ሳይትኩም ክርእዮን እየ” በለት።


text:
ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ትማሊ ሮቡዕ ዕለት 17 ግንቦት 2017ዓምፈ ቅድሚ ፍርቂ መዓልቲ ኣብ ዝሃብዎ ሶሙናዊ ናይ ዕለተ ሮቡዕ ሓፈሻዊ ትምህርተ ክርስቶስ ‘ኣምላኽና ዝደስከለ ኣምላኽ ኣይኮነን እንታይ ደኣ ናይ ዓለምና ለውጢ ይሓልም ነዚ ከኣ ብምሥጢረ ትንሣኤ ገቢሩ ክዉን ከምዝኸውን ገርዎ’ እንክብሉ ነቲ ካብ ነዊሕ ኣትሒዞም ብዛዕባ ተስፋ ክርስትያን ምስ ዘስተምህርዎ ብምትሕሓዝ ብዛዕባ ማርያም መግደላዊትን ምስቲ ካብ ሙታን ዝተንሠኤ ክርስቶስ ዘጋጠማ ነገራትን ዘርዚሮም፣
ቅዱስነቶም ከምቲ ወትሩ ዝገብርዎ ቅድሚ ትምህርቲ ምጅማሮም ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ተኣኪቦም ብዓቢ ሃንቀውታ ንዝጽበይዎም ዝነበሩ ምእመናንን ነጋድያንን ተዘዋዊሮም ሰላም ቢሎም ድሕሪ ባሪኾም ከም መኽፈቲ ናይቲ ዕለት ትምህርቲ ካብ ወንጌል ዮሓንስ 20,15-18 ዝተወስደ ‘ኢየሱስ ከኣ፥ ኣቲ ሰበይቲ፡ እንታይ የብኪየኪ አሎ፧ ንመንሲ ትደልዪ አሎኺ፡ በላ። ንሳ ኸኣ ሓላዉ ኣታኽልቲ መሲልዋ፡ ጐይታይ፡ ንስኻ ኣልዒልካዮ እንተ ዄንካስ፡ ኣነ ኽወስዶ፡ ኣበይ ከም ዘንበርካዮ ንገረኒ፡ በለቶ። ኢየሱስ ከኣ፥ ማርያም፡ በላ። ንሳ ድማ ግልጽ ኢላ፡ ብእብራይስጢ፥ ረቡኒ፦ ትርጕሙ መምህረይ ማለት እዩ። ኢየሱስ ከኣ፡ ገና ናብ ኣቦይ ኣይደየብኩን እሞ፡ ኣይትተንክይኒ። ግናኸ ናብ ኣሕዋተይ ኪዲ እሞ፡ ናብ ኣቦይን ኣቦኹምን ናብ ኣምላኸይን ኣምላኽኩምን እድይብ አሎኹ፡ በልዮም፡ በላ። ማርያም መግደላዊት፡ ንጐይታ ኸም ዝረኣየቶን እዚውን ከም ዝበላን፡ ከይዳ ነቶም ደቀ መዛሙርቲ ነገረቶም።’ዝብል ብቀንዲ ቋንቋታት ኤውሮጳን ቋንቋ ዓረብን ከምዝንበብ ገቢሮም፣ ብቋንቋ ጣልያን ከኣ ነዚ ዝስዕብ ሰፊሕ ትምህርተ ክርስቶስ ኣቅሪቦም፣
‘ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን! ደሓንዶ ሓዲርኩም! ኣብዚ ሶሙናትዚ ትምህርቲ ክርስቶስና ኣብ ዙርያ ምሥጢረ ትንሣኤ እዩ ዕንክሊል ዝብል ዘሎ፣ ሎሚ ነታ ከም ትረኻ ወንጌል ነቲ ካብ ሙታን ተፈልዩ ዝተንሠኤ ክርስቶስ ቅድሚ ኹሎም ዝረኸበቶ ብዛዕባ ማርያም መግደላዊት ከነስተንትን ኢና፣ ቅድሚ ቁሩብ ግዝያት ናይቲ ፍጻሜ ዕረፍቲ ቀዳሚት ሰንበት ተዛዚሙ፣ ከም ልምዲ ኣይሁድ ኣብቲ ዕለትቲ ነቲ ንሙታን ዝግበር ሥርዓት ክፍጽሙ ኣይከኣልን ስለዝነበረ እተን ሕያዎት ኣንስቲ በታ ደንበገረ ሓዘን ኣንጸላሊይዋ ዝነበረት ቀዳመይቲ መዓልቲ ማለት ሰንበተ ክርስትያን ኣንጊሀን ዝተፈላለየ ሽቱ ዘለዎ ቅብዕታት ሒዘን ናብ መቃብር ኢየሱስ ይኸዳ፣ ናብቲ ቦታ መቃብር ዘምርሓ ካብ ዝነበራ እተን ካብ ገሊላ ኣትሒዘን ዝስዕባኦ ዝነበራ ማለት ነታ ውልዶ ቤተክርስትያን ዘገልግላ ኣንስቲ ናብቲ መቃብር ዝበጽሔት ቀዳመይቲ ማርያም መግደላዊት ነበረት። እዚ ጉዕዞዚ ንተኣማንነት ናይተን ብቀጻሊ ንዓመታት ንዝኽሪ ናይቶም ዝሓለፉ ዝገብራኦ ሠናይ ተግባር ናይ ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ የመልክት፣ እቲ ሓቀኛ ምትእስሳር ወላ ድሕሪሞትውን ኣይተበትከን! ወላውን እቲ ዝፍቀር ሰብ ንዘለዓለም እንተኸደ ነቲ ፍቅሪ ብተኣማንነት ዝቅጽሎ ኣይሰኣንን፣ እዚ ክንበብ ዝሰማዕናዮ ክፍሊ ወንጌል ማርያም መግዳላዊት ካብዘን ጽኑዓት ደቂ ኣንስትዮ ሓንቲ ኮይና ካብ መቃብር ናብቲ ሓዋርያት ተሓቢኦምሉ ዝነበሩ ብምኻድ እኳ እታ እምኒ ካብ ኣፍ መቃብር ተገልቢጣ ተኣልያ እንተበለት ቀዳማይ ሓሳባስ ምስቲ እተፍቅሮ ብምንባሩ ሓደ ዝኾነ ሰብ ነቲ ሬሳ ኢየሱስ ኣልዒልዎ ኣሎ ዝብል ሓሳብ ልባን ቀልባን ስሒቡ ነበሩ፣ ስለዚ እቲ ቀዳማይ ማርያም መግደላዊት እተዘንትዎ ትንሣኤ ዘይኮነስ ኩላ ኢየሩሳሌም እናደቀሰት እንከላ ሓደ ዘይተፈልጠ ሰብ ግዲ ወሲድዎ ዝብል ይኸውን።
እግዚኣብሔር ንነፍሲ ወከፍና ብሽምና ይጽውዓና ይጽበየና ከኣ!
ወንጌላውያን ቀጺሎም ዘዘንትውዎ ካብ ሓዋርያት እንደገና ናብቲ መቃብር ከይዳ ትበኪ፣ ኩሉ ግር ስለበላን ምርዳእ ስለዝሰኣነቶን ከምኡን ቅሩብ ትርር ዝበለት ጽንዕቲ ስለዝነበርት ናብ መቃብር ገጻ እንደገና ትጐዓዝ፣ ኣብዚ ግዜዚ ግን ስጉምታ ዝሑል ከቢድ ጉዕዞ ነበረ፣ ሓዘና ዕጽፊ ነበረ በቲ ሓደ ወገን ሞት ኢየሱስ በቲ ካልእ ወገን ከኣ ክትገልጾ ዘይትኽእል ምጥፋእ ሬሳ ኢየሱስ ይንኽንኻ ነበረ፣ ኣብ ጥቃ እቲ መቃብር ደኒና ብሓዘን ክትልሎ ዓይና ብንብዓት መሊኡ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ ብዘይተጸበየቶ መንገዲ ሃንደበት ደበኽ ይብል፣ ዮሓንስ ወንጌላዊ ክበድ ናይዚ ሓዘን ክገልጽ ነቶም ዘዘራርብዎ ዝነበሩ መላእኽትስ ይኹን ነቲ ኣብ ድሕሪኣ ደውቢሉ ዝነበረ ኢየሱስ ኣይተለልን ከም ሓላው መቃብር እውን ትሓስቦ፣ ኮይኑ ግን ነቲ ኣብ ታሪኽ ደቂ ሰባት ዓቢ ኣድናቆት ዘትረፈ ፍጻሜ ንክትብሰር ‘ማርያም’ ቢሉ ብሽማ ይጽውዓ፣ ናይቲ ካብ ሞት ዝተንሣኤ ብኸምዚ ዝበለ ግላዊ መንገዲ ክግለጽ ከሎ ምሕሳቡ ክንደይ ሠናይ እዩ፣ ንኩሉ ኩነታትና ዝፈልጥ ሓዘናን ተስፋ ቊርጸትናን ዝዕዘብን ዝርሕራሓልናን ብስምና ዝጽውዓናን ከምዘሎ ምፍላጥ ብሓቂ ሠናይ እዩ፣ እዚ ሕጊ እዚ ኣብ ብዙሕ ገጻት ናይ ወንጌል ተወቂጡ ንረኽቦ፣ ኣብ ዙርያ ኢየሱስ ብዙሓት ንእግዚኣብሔር ዝደልዩ ነሮም ኮይኑ እታ ብሓቂ እተደንቅ ጉዳይ ቅድሚ ዝኣገረ ብዛዕባ ሕይወትና ዝግደስ እግዚኣብሔር ኣቦ ከምዘሎን ብዛዕባ ሕይወትና ዝሓልን ካብ ጭንቀትናን መከራናን ንከገላግለና ናይ ነፍስወከፍና ገጽታ ብምልላይ እከለ ቢሉ ብሽምና ክጽውዓና እንከሎ እዩ፣ ነፍሲወከፍ ወዲኣዳምከስ እግዚኣብሔር ኣብዚ ዓለምዚ ዝጽሕፎ ታሪኽ ፍቅሪ እዩ፣ ነፍሲወከፍና ሓደ ታሪኽ ፍቅሪ እግዚኣብሔር ኢና፣ እግዚኣብሔር ንነፍስወከፍና ብስምና ይፈልጠና ይሕልወና ይጽበየና ይምሕረና ብትዕግስቲ ይጥምተና ብስምና ከኣ ይጽውዓና፣ ሓቅዶ ሓሶት! ነፍስወከፍና ነዚ ኢና ነስተማቅር፣
ኢየሱስ ከስ ማርያም ቢሉ ብስማ ይጽውዓ፣ እዚ ኣብ ባዶ መቃብር ዘቃልሕ ስም ንሕይወታ ይልውጥ ከምኡውን ናይ ነፍስወከፍ ሰብ ወዲተባዕታይ ይኹን ጓለንስተይቲ ህላዌ ንክልውጥ ዝተላዕለ ሰውራ ወይ ለውጢ እዩ፣ ወንጌላውያን ሓጎስ ማርያም መግደላዊት ይገልጹ፣ ብትንሣኤ ክርስቶስ ዝርከብ ሓጐስ ቈጺርካ ዝወሃብ ዘይኮነስ ንኩለንትናኻ ዝድርጉሕ መጠን ኣልቦ ደስታ እዩ፣ ሕይወት ክርስትና ብሓደ ክልተ ኢልካ ዝቁጸር ሓጐስ ዘይኮነ ንኩሉለትናና ዝወርር ሓጐስ እዩ፣ ንስኹም ኣብዚ ዘሎኹምውን ኣብዛ ሁሞት እዚኣ ነዚ ሕሰቡ፣ ናይ ተስፋቊርጸትን ፍሽለትን ኣብ ልብና ተሸኪምና ክንሳቀ እንከሎና ኣብ ጥቃና ኮይኑ ብሽምና ዝጽውዓና እግዚኣብሔር ከምዘሎን ‘ተንስእ ብኽያት ኣቋርጽ ሓራ ከውጽኣካ እየ መጺኤ’ ክብለካ ከሎን ክንደይ ይጥዕም፣
ኢየሱስ ምስዚ ዓለምዚ ክመሳሰል ኢሉ ሞት ሓዘን ጽልኢ ሞራላዊ ዕነወት ደቂሰባት ወዘተ ክቅጽል ሱቊ ቢሉ ዝጥምት ኣይኮነን፣ ኣምላኽና ዝደስከለ ኣምላኽ ኣይኮነን እንታይ ደኣ ናይ ዓለምና ለውጢ ይሓልም ነዚ ከኣ ብምሥጢረ ትንሣኤ ገቢሩ ክዉን ከምዝኸውን ገርዎ፣
ማርያም መግደላዊት ንጐይታኣ ክትንክፎ ሰላም ክትብሎ ሃረር ትብል ኮይኑ ናብ ሰማያዊ ኣቦኡ ገጹ ይጐዓዝ ስለዝነበረ ከይዳ ነሕዋቱ ነቲ ብስራት ክትነግር ትለኣኽ፣ እዛ ሰብ እዚኣ ሉቃስ ወንጌላዊ ከምዘዘንትዎ በጋንንቲ እኳ ደኣ ሸውዓተ ኣጋንንቲ ትሳቀ ዝነበረት እያ (8.2) ሕጂ ግን ናይቲ ሓዲስን ዝዓበየ ተስፋን ሓዋርያ ኮይና፣ ኣማላድነታ ንሕናውን ነዚ ጸጋ እዚ ክንረክብ ይሓግዘና ምናዳ ከኣ ኣብ እንነብዓሉን ኩሎም ሓዲጎምና በይንና ኣብ ንተርፈሉን ካብ ሞት ዝተንሠኤ ክርስቶስ ብሽምና ክጽውዓና ክንሰምዕን ሓጐስ ብዝመልኦ ልቢ ከኣ ከምኣ ‘ንጐይታ ርእየዮ’ ክንብል ንኽእል፣ ሕይወተይ ቀይረ ከመይ ንጐይታ ርእየ፣ ሕጂ ካብቲ ቀደም ዝነበርኵኦ ዝተፈለኹ ሰብ እየ! ንጐይታ ዝለዝረኣኹ ተለዊጠ፣ እዚ እዩ ሓይልና እዚ እዩ ተስፋና። እግዚኣብሔር ይሃበለይ፣ ክብሉ ትምህርቶም ደምደሙ፣


text:
ምልካውያን ስርዓታት ቀዳምይ ጸላኢኦም ጌሮም ዝርእይዎ ህዝቢ ዘነባብር ልዕልና ሕጊ (ቅዋም) ኢዩ። ምኽንያቱ ምልኪ ኣብ ህላወ ልዕልና ሕጊ ንሓንቲ ለይቲ እውን ክሓድር ስለዘይክእል።
ቅዋም ብኩሉ መግለጺታቱ ኣንጻር ምልኪ ኢዩ፤ ምልኪ እውን ብኩሉ መልክዓቱ ኣንጻር ቅዋም ኢዩ። ንምንጽጻሩ እዞም ዝስዕቡ ሕጋዊ ትርጉም ቅዋምን ምልክን ንርአ።
ሕጋዊ ትርጉም ቅዋም
ቅዋም ብመጎታዊ ኣቀማምጣ ቅድሚ መንግስቲ ዝስራዕ ዓንዲ መትከላት ኢዩ። መንግስቲ ካብ ቅዋም ተፈጢሩ ንቕዋም ይምእዘዝ። ቅዋም ሃገር ማለት ተግባራት መንግስቲ ማለት ኣይኮነን ፤ እንታይ ደኣ ግብርታት ህዝቢ እምበር። ቅዋም ንከይዲ ህዝብን ሃገርን ዓንቀጽ ብዓንቀጽ እንዳተወከስካ እትቕየደሉን እትምረሓሉን (ጽሑፍ ይኹን ዘይጽሑፍ) ሰነድ ኢዩ። እቲ ልዕልና ሕጊ ዘረጋግጽን ኣብ መንጎ ህዝብን መንግስትን ኣሳሪ ኪዳን ዝኸውንን ሰነድ፤ መንግስቲ ብኸመይ ይምስረት ብኸመይ ይሰርሕ ብኸመይ ይውደብ፤ እንታይ ባህርያት ኪኽተል ይግባእ ዝሕብር ዝርዝራዊ መተከላት ይሕዝ። ቅዋም ነቲ መንግስቲ እንታይ ሉዓላዊ ስልጣንን ሓይልን ከምዝህልዎ፤ እዚ ሓይሊን ስልጣንን ደረቱ ኣበይ ሙኻኑ፤ኣመጻጽኣን ኣመራርጻን መንግስቲ፤ ንኽንደይ ግዜ ይጸንሕ፤ በየኖት ኣካላት ምቁጽጻር ይግበረሉ ይሕብርን የገድድን። ቅዋም ሕጊ ናይ መንግስቲ ኢዩ። ከምቲ ቤትፍርዲ ኣብ ሕግታት ተሞርኪሱ ውሳነ ከተግብር ዝምዘዝ ግን ከኣ ሕግታት ክቕይር ወይ ክጥሕስ ዘይክእል፤ መንግስቲ ድማ ኣብ ቅዋማዊ ስርዓት ተሞርኪሱ ክሰርሕ ግን ከኣ ንቅዋማዊ ስርዓት ክሰግር ወይ ኪቕይር መሰል የብሉን።
ሕጋዊ ትርጉም ምልካዊ ስርዓት፡
ምልካዊ ኣካይዳ ኩሉ ፖለቲካዊ፤ ቁጠባዊ፤ ወተሃደራዊ፤ ጸጥታዊ ሓይሊ ኣብ ትሒ ቁጽጽር ናይ ሓደ ሰብ ወይ ጉጅለ ዘእተወ ስርዓተ መንግስቲ ኢዩ። እዚ ሓይሊ እዚ ኣብ ኢድ ሓደ መላኺ ንኽጭበጥ መታን ድማ ፤ንሙሉእ ህዝብን ሃገርን ብዝተፈላለዩ መንገድታት ኣብ ትሕቲ ቀይዱ ከምዝነብሩ ይገብር። ህዝቢ ካብታ እቶም መለኽቲ ስርዓት ዝሕንጽጽዋ መስመር ከይወጽእን ምዩቕ ከይብልን ንምርግጋጽ ፤ም ልካውያን ስርዓታት ሓይልን ራዕድን ከም መሳርሒ ይጥቐሙ። ህዝቢ ተረጊጹ ዘሎ ሓርነቱን መሰላቱን ንከይፈልጥ እቶም ምልካውያን ስርዓታት በቲ ሓደ ወገን ናይ ባዕሎም ገዚፍ ፕሮፖጋንዳዊ ማሽን ይሃንጹ፤ በቲ ካልእ ወገን ድማ ዝኾነ ንህዝቢ ከንቅሕ ዝኽእል ነጻ ወይ ናይ ግዳም ንጥፈታት መራኸቢ ብዙሃን ይጭፍልቑ።
ካብዚ ኣብ ላዕሊ ተገሊጹ ዘሎ ሕጋዊ ዝርዝራት ንምርዳእ ከምዝከኣል፤ ቅዋምን ምልክን ዓይንን ሓመድን ኢዮም። ቅዋም ንህላወ ልጓም ክጽዕር ከሎ፤ ምልኪ ንዕንደራ ይኣምን። ቅዋም ንሓርነት ሰባት ክጣበቕ ከሎ፤ ምልኪ ስልጣን ንሙቁጽጻር ሰባት ብራዕዲ ይገዝእ። ቅዋም ደረት ስልጣንን ግዜን ክእውጅ ከሎ ምልኪ ክሳብ ብህይወት ዘለኹ ኣነ’የ ዝገዝእ ኢሉ የዕገርግር። ቅዋም ውሳነታት ብኣፍልጦ ህዝብን ንረብሓ ሃገርን ይኹን ክብል ከሎ፥ ምልኪ ኣነ በይነይ ሃገራዊ ውሳነታት ይውስን፤ ዕድመ ስልጣነይ ዘናውሕ ተኾይኑ ድማ ወላ ሃገር ኣይትርባሕ ክትግበር ኣለዎ ኢሉ ይእዝዝ።
ቅዋም ጽሉላት መራሕቲ ኣብ ስልጣን ንኸይመጹ ጥራይ ዘይኮነስ፤ ዘለዎ ጥዑያት ዝነበሩ እንተተጸሊሎም ውን ብሕጋዊ መንገዲ ዕንደረኦም ዝድርት ዋሕስ ኢዩ ዘለዎ ። ቅዋም ህዝቢ ንመንግስቲ መሪጹ ፖለቲካዊ ስልጣን ክህቦ ከሎ፤ ምስቲ ስልጣን ዘረክቦ መምርሒ ስራሕን መቆጻጸሪ ኣገባብን ኢዩ። ነቲ ዝመረጾ መንግስቲ በቲ ህዝቢ ዝተሰማማዓሉ ሕጋዊ መስመር እንተዘይተማእዚዙ፤ ኣብቲ ቅዋም ብዝዝርዝሮ ሓጋጊ ፈራዲን ኣካል ይቆጻጸሮ። ይቐጽዖ፤ ይሰጎ፤ ውሳነታቱ ይስርዞ።
ንኣብነት ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ዋይት ሃውስ ድሕሪ ምእታዉ ዝወሰዶም ፈጸምቲ ብይናት ዝበሃሉ ውሳነታት፤ እቲ ንቅዋም ሃገር ናይ ምክልኻል ዕማም ዘለዎ ፈራዲ ኣካል፤ ምምሕዳር ትራምፕ ዘይቅዋማዊ መስርሕ ተኸቲሉ ኢሉ ስለዝኣመነ፤ ነቲ ካብ ዋይትሃውስ ዝተመሓላለፈ ውሳነ ኣወንዚፍዎ። ካልኣይ ግዜ ናይ ኣቤቱታ ስምዕታ ምስቀረበ ውን እቲ ቤትጽሕፈታት ኣቤቱታ እቲ እንጻር ምምሕዳር ትራምፕ ዝተዋህበ ብይን ክረግእ ወሲኑ። ምምሕዳር ዶናልድ እቲ ብቤት ፍርዲ ዝተገብረ ስጉምቲ ቅኑዕ ኣይኮነን ኢሉ ብምእማኑ ነቲ ቤትፍርዲ ኢለካ ኣለኹ ኣተግብሮ ኣይኮነን ኢሉ፤ የግዳስ ከም ሰቡ ናብ ላዕለዋይ ቤትፍርዲ ናይ ይግባይ መመልከቲ ኣእትዩ ኣሎ።በዚ ድማ ወላ እቲ ኣብታ ዝሓየለት ሃገር ዝለዓለ ስልጣን ዘለዎ ፕረዚደንት ውን ከይተረፈ ናብ ቅዋም ተንበርኪኹ ክሰግድ ልዕልና ሕጊ ከምዝእዝዞ የገንዝብ። ኣብ ቅድሚን ልዕልን ቅዋም ዝስራዕ ዝኾነ ሓይሊ ስለዘየልቦ!
እዚ ውጽኢት ናይቲ ነንሕድሕዱ ዝተሓታተት፥ ዝቆጻጸር፤ ንባዕሉ ውን ኣብ ትሕቲ ቅዋም ዝመሓደር ሓጋጊን ፈራዲን ፈጻሚን ኣካላት ናይ ምህላው ፍረ ኢዩ።
ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ እውን መንግስቲ ትረዛ መይ ካብ ኤውሮጳዊ ሕብረት ናይ ምውጻእ መስርሕ ብመንግስታ ክትግበር ኣብ ዝወሰነትሉ እዋን፤ ገለ ኣባላት ባይቶ ነቲ ውሳነ ብምቅዋም ናብ ሕጋዊ መስርሕ ወሲዶማ። ወኪል ቀዳመይቲ ሚኒስተር ተረዛ ኣኽባር ሕጊ ብሪጣንያ ድማ ኣብ ፍርዲ ድሕሪ ምቕራቡ፤ በቲ ሓደ ወገን ናይ ባይቶ ስለዝተሳዕረ እቲ ውሳነ ከምዝቕለስ ተገሩ። እቲ ብቅዋም ዝምእዘዝ ምምሕዳር ብሪጣንያ ብመንገዲ ኣኽባር ሕጉ ጌሩ፥ ‘ውሳነና ተነጺጉ ኣሎ ኣብዛ ብቕዋም እትመሓደር ሃገር ብምህላውና ድማ ነቲ ናይ ቤትፍርዲ ውሳነ ከነኽብሮ ኢና’ ክብል ገሊጹ። ወኪል ናይቲ ነቲ ውሳነ ዝነጸገ ባይቶ ብወገኑ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ መን ዝሓየለን ዓው ዝብል ድምጺ ኣለዎን ዘይኮነስ መን ፍትሓዊን ርትዓውን ሓሳብ ኣለዎ ኢዩ እቲ ጉዳያት ዝውስን ክብል ሓቢሩ።
ኣብታ መንግስቲ ኤርትራ ከናሽዋ ዝውዕል ኬንያ ውን ኣብዚ ቅንያት እዚ ንልዕልና ቅዋም ዘረጋግጽ ውሳነ ሓሊፉ። ናይ ኬንያ ፕረዚደንት ኬንያታን ካቢንኡን፤ ነቲ ሶማልያውያን ዝነብሩሉ መዓስከር ስደተኛታት ደዳብ ክዓጽዎ እኳ እንተወሰነ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ንመንግስቲ ኬንያ ናብ ላዕለዋይ ቤትፍርዲ ድሕሪ ምኽሳሶም እቲ ቤትፍርዲ ውሳነ ናይ ፕረዚደንትን ካቢኒኡን ደው ክብል ኣዚዙ። ቅዋም ልዕሊ ፕረዚደንት ስለዝኾነ ድማ እቲ ውሳነ ረጊኡ ኣሎ።
ኣብ ኤርትራ ዘሎ ምልኪ ከም ኩሎም ምልካውያን ስርዓታት ቅዋም ማለት ብልዕልና ሕጊ ምግዛእ፤ ንስልጣንካ ደረት ምግባር፤ ንዕንደራኻ ልጓም ምእሳር፤ ስልጣንካ ተሓሊፍካ ድማ ብተሓታትነት ምትሓዝ ስለዝኾኖ ቀዳማይ ዝረሸኖ ሰነድ ቅዋም ኢዩ።
ክንዲዝኾነ እቶም ጉጅለ ምልኪ ሰባት ብዘይዝኾነ ፍርዲን ሕግን ንኣዚዩ ነዊሕ ዓመታት ናብ ጉድጓድ ይልእኩ፥ ሓታቲ ስለዘየሎ ንሶም ይነብሩ ሰባት ይሃልቁ ኣለዉ። ሃገር ባሕራን ምድራን ስልጣኖም ንምንዋሕ ናብ ባዕዳውያን ሃገራት ይሸጡ፤ ህዝቢ ድምጺ ስለዘይብሉ መሬትን ባሕርን ጻጋታቱን እንዳሃለወ ይጠሚ ንሶም ድማ ስልጣኖም የናውሑ ኣለዉ። ኣብ ኣርባዕተ ዓመት ምርጫ ክግበር ዝእዝዝ ቅዋም ፊተ ፊት ስለዝተቐተለ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ምልኪ 25 ዓመት ኣቑጺሩስ ኣብ መበል 50 ዓመት የራኽበና ኢሉ ቆጸራ ሒዙ ኣሎ። እቲ ዝሓለፉ 25 ዓመታት ኣብ ራዕድን ስቓይን ክነብር ዝሓገየ ህዝቢ ዝከላኸለሉ ቅዋም ስለዘይብሉ ብሕጂ 25 ዓመታት ኣብ ተመሳሳሊ ስቓይ ክነብር ተፈሪዱ ኣሎ። መንእሰያት በየናይ ሕጊ ስለምንታይ ኢሉ ዝከላኸለሎም ቅዋም ስለዘየለ፤ ዕድመ ኩትትነኦን ንእስነቶም ማእከላይ ዕድመኦምን እረ ሽምግልንኦምን ኣብ በረኻታት ብናይ ጊልያነት ደረጃ ኣብ ትሕቲ ዘይሕጋዊ ሕግታት ከርተት ይብሉ ኣለዉ። እቶም ምልካውያን ድማ ብዋጋን ቃንዛን እዞም መንእሰያት ዘይረዊ ናይ ስልጣኖምን ገንዘብን ሸውሃቶም ይምግቡ ኣለዉ።
ኣብ ኤርትራ ዘሎ ምልካዊ ስርዓት ሓንሳብ ቅዋም ኣይብሎን’የ ስርዓተ መንግስቲ ኢየ ዝብሎ፤ ሓንሳብ ቅዋም ሞይቱ ኢዩ፤ ሓንሳብ ዘተንስእዎ ኮሚቴ ጌረ ኣለኹ፤ ሓንሳብ ቅዋም ማለት ናይ መኸተ ዞባታት ማለት ኢዩ፤ ብዝብል መእሰሪ ዘይብሉ ዘረባታቱ ንሱን ቅዋምን ሰይጣንን መስቀልን ሙኻኖም ተኣሚኑ ኣሎ። ትጽቢት ከምዝግበረሉ ድማ ዘጥፈኦምን ዘህለቖምን ሰባት ዝሓቶ፤ ካብቲ ክሳብ ወዲ 95 ዓመት ዝኸውን ክሕዞ ዝደሊ ዘሎ ዙፋን ዝኣልዮ፤ ንውሳነታቱ ልዕልና ሕጊ ጌሩ ዝቆጻጸሮ፤ ሰነድ ቀሪቡ ንህዝቢ ከረክብ ኢዩ ኢልካ ምሕሳብ፤ ገበኘኛ ዝሕተተሉ ዓንቀጻት ንዳኛ ከም ምቕባል ክውሰድ ይግባእ።
ከምቲ ባዕሎም ኣባላት ናይቲ ተመዚዙ ዝበሃል ‘ኮሚቴ ስርዓተ መንግስቲ’ ዝሕብርዎ ዘለዉ፤ እቲ ኮሚቴ ተኣኪቡ ውን ኣይፈልጥን፤ ከምኡ ሙኻኑ ድማ ዘገርም ኪኸውን ኣይግባእን፤ ምኽንያቱ ምልካዊ ስርዓት ኤርትራ ቅዋም ነዲፉ ንህዝቢ ኤርትራ ከረክብ ምጽባይ ናይ 25 ዓመታት ተመኩሮኻ ኣዳቒቕካ ዘይምዕዛብ ኢዩ።
ናይ ኣሜሪካ ፕረዚደንት ዝነበረ ኣብረሃም ሊንከን ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ከምዚ ዝስዕብ ኢሉ ገሊጹ ነይሩ፤
‘ንሕና እዞም ጎይቶት ነብስና ኮንና ክልቲኡ ሓጋጊ ባይቶን ፈራዲ ኣካልን ሒዝና ዘሎና ሰባት፤ እቲ ዘሎና ሓይሊ፤ ቅዋም ንምዕላው ዘይኮነስ፤ ነቶም ቅዋም ንምዕንቃጽ ዝህቅኑ ሰባት ንምዕላው ኢና ክንጥቀመሉ ዘሎና።’
ህዝቢ ኤርትራ ሰብኣዊ ሓርነቱን ናጽነቱን ዘውሕሰሉ ቅዋም ጥራይ ኢዩ። ነዚ ዘነባብሮ ሕጊ ማለት ግዝኣተ ቅዋም ዘንግስ ድማ ባዕሉ ህዝቢ ኤርትራ ጥራይ ኢዩ። ምእንቲ ቅዋም ብምቅላስ፤ ሓደ ሰብ ዘይኮነስ ሓደ ቅዋም ዝቆጻጸሮ ስርዓት ክሳብ ዘይተኸለ ሰላምን ራህዋን ክረክብ ዘይሕሰብ ኢዩ። ስለዚ ናይ ለውጢ መርሕኡ፥ ናይ ቃልሲ መንገዱ ቅዋማዊ ስርዓት ኪኸውን ይግባእ።


text:
ፕረዝደንት ኢሁሩ ኬንያታ ዳግም በትረ ስልጣን ፕረዝደንትነት ጨቢጦም፡፡
መቐለ ነሓሰ 06/2009(ድወት) ኬንያ ኣብ ዝሓለፈ ሰሉስ ዘካየደቶ ፕረዝደንታዊ መረፃ ስዒቡ ካብ 2013ዓ.ም.ፈ ናብዚ ነታ ሃገር ይመርሑ ዘለው ፕረዝደንት ኢሁሩ ኬንያታ 54.3 ሚኢታዊ ድምፂ ብምርካብ ተዓዋታይ ምኳኖም ኮምሽን መረፃን ዶባትን እታ ሃገር ዕላዊ ጌሩ፡፡
ድሕሪ እዚ ዕላዊ መግለፂ ኬንያታ ንህዝብን ተቋወምትን ሃገሮም ፃውዒት ሓድነት ኣቅሪቦም፡፡
44.7 ሚኢታዊ ድምፂ ዝረኸቡ ቀንዲ ተናሓናሒ ዝነበሩ ራይላ ኢዲንጋ ግን ካብ ፈለምኡ’ውን ተቋውምኦም ኣስሚዖም ኔሮም ሐዚ ውፅኢት ብዕሊ ምስተገለፀ’ውን ዝተዛብዐ ከይዲ ብምባል ነፂጎምዎ ኣለው፡፡
ይኹን’ምበር 9ተ ትካላት ተዓዘብቲ መረፃ ግን እቲ መረፃ ነፃ ፍትሓውን ግልፅን ምንባሩ ብምግላፅ ሚስተር ኦዲንጋ ህዝቢ ናብ ናዕቢ ካብ ምፅዋዕ ክቁጠቡ ሚዒዶም፡፡
ኣብዚ መረፃ ዝተዓወቱ ፕረዝደንት ኬንያታ ድሕሪ 2ተ ሰሙን ቃል ማሕላ ክፍፅሙ ትፅቢት ይግበር፡፡


text:
ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ዞባ ማእከል፡ ናይ 2017 መደባት ድሕሪ ምግምጋም፡ ኣብ መደባት 2018 – ብመሰረት ፖሊሲ “ጥዕና ንኹሉ” ዘትዩ።
ኣብ’ቲ ብ10ን 11ን ጥሪ ዝተቓንዐ ኣኼባ፡ ሓላፊ’ቲ ጨንፈር ዶክተር ተስፋይ ሰለሙን፡ ድሕነት ኣደን ህጻንን ንምሕላው ኣድማዕቲ መደባት ከምእተተግበሩ፡ ከም ውጽኢቱ ድማ መጠን ሞት ኣደታት ኣብ እዋን ጥንስን ሕርስን ብ92 ሚእታዊት ከምዝነከየ ኣብ ጸብጻቡ ገሊጹ።
ሸፈነ ክንክን ቅድመ-ሕርሲ 84 ሚእታዊት ከምዝበጽሐ ዝጠቐሰ’ቲ ጸብጻብ፡ በብእዋኑ ብዝካየድ ጐስጓሳት ኣፍልጦ ሕብረተሰብ ብምዕባዩ ድማ፡ 72 ሚእታዊት ነብሰ-ጾራት ኣብ ትካላት ጥዕና ከም እተገላገላ የነጽር።
ሚኒስተር ጥዕና ኣሚና ኑርሕሴን፡ እቲ ጨንፈር ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ብዘሰላሰሎ ስርሓት ከይተዛነየ፡ ሕጽረታቱ ብምምላእ – ካብ 2017 ክሳብ 2021 ክትግበር ተሓንጺጹ ዘሎ ስትራተጂ ጥዕና ንምዕዋት ክሰርሕ ኣዘኻኺራ።
ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ ዘይመዓልቶም ናይ ዝውለዱ ናጽላታት ጠንቂ ኣጽኒዕካ መፍትሒ ምንዳይ፡ ተራ ኮም ኣብ ጥዕናዊ መዳይ ምዕዛዝ፡ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ኣብ ኣብያተ-ትምህርቲ ምድንፋዕ፡ ጠለብ ኣምቡላንሳት ምምላእ. . . ገለ ካብቶም ናይ 2018 መደባት ምዃኖም ተሓቢሩ።


text:
ምስባክ: በልዑ ወጸግቡ ጥቀ፥ ወወሃቦሙ ለፍትወቶሙ፥ ወኢይኀጥኡ እምዘ ፈቃዱ። “በልዑን አዝዮም እውን ጸገቡ፥ ዝተመነይዎ ሃቦም፥ ካብቲ ዝተመነይዎ አይከልከሎምን”። መዝ። 78፡29
፮ይ ሰንበት ዘትንሣኤ ኢና ዘኪርና ዘሎና። ንባባትና አብ “ፍቕሪ ኢየሱስን አብ ምሕላው ትእዛዛቱ” ክንወፍር ከምዘሎና የዘኻኽሩና።
ትሕዝቶ ንባባትና ስብከት መለኮታዊ ህላዌ መንፈስ ቅዱስን፥ ተልእካዊ ዘመን ክርስትያንን ሓለዋ መንፈስ ቅዱስ አብ ኩሉ ጉዕዝኦም ዝነግር እዩ።
ቅ. ጳውሎስ አብ ሰብ ቆሮንጦስ ዝጸሓፋ ዝተነበትና አብ ጉዕዞ ምድራዊ ሕይወትና እንከሎና ክንክተሎ ዝግብአና መገዲ ይሕብረና። እዛ እንነብራ ዓለም ሓላፊት እያ አብታ ዘይትሓልፍ ንወትሩ ዝኾነት ቤትና ኢና ንጉዕዛ ዘሎና ስለዚ አካይዳና አነባብራና አምላኽ ዝደልዮ ክኸውን ይሓተና። ብዝጓነፈና ጽቡቕ ነገር ወይ እውን ክንርድኦ ዘይንኽእል ጸገም ከይንዝንግዕ ይላበወና። ሕማም ሞት ፈተና ከምኡ ሃብቲ ድኽነት ግዝያዊ እዩ፥ ተታሊልና ዘይትርጉሞም ሂብና ካብ አምላኽ ከይንወጽእ ይነግረና።
ጳውሎስ አትሪሩ እዚ እንነብሮ ዓለም ክሓልፍ ከም ዝኾነ ኲንኡ ርኢና ክንክእል እሞ ምሉእ እምነት ገርና ክነብር ክንፍሊ ይነግረና። አብ ጉዕዞ ሕይወት ምውዳቕ ምትንሳእ ዘሎ እዩ ግን ምሉእ እምነት እንተ ገበርና መጻኢና ብሩህ ኮይኑ ክርአየና እዩ ይብለና። ዕርቡን ድሕነት ተከፊሉልና እዩ ዝተረፈ ካባና ስለ ዝኾነ ንድሕነት ነፍስና ክንጽዕት ይመኽረና።
ክርስትያን ብተስፋ እዩ ዝነብር።
ቅ. ጴጥሮስ አብ ካልአይቲ ንባብና አብ ናይ ክርስቶስ ናይ ድሕነት ስቓይ ክንሳተፍ ክንገብሮ ዘሎና እናገለጸ ናይ መንፈስ ቅዱስ ተራ ኸአ ቀንዲ ከም ዝኾነ ይገልጽ። ብሥጋ ሞተ ብመንፈስ ግና ሕያው ኮነ። ክርስቶስ ብሕማማቱ መድሕንን አርአያ ንክርስትያን እዩ፥ ንሱ እዩ ምስ አምላኽ ሓድነት ዝፈጥረልናን ከም ክርስትያን ማዕረ ክንደይ ክነፍቅር ከምዘሎና ንድላይ አምላኽ ዝገልጸና። ጴጥሮስ ክርስቶን ሓንሳእ ንሓዋሩ ምእንቲ ኃጢአትና ሞተ፥ ናብ አምላኽ መታን ከቕርበና ጻድቕ ከሎ ምእንቲ እቶም ኃጥአን ሞተ ይብለና፥ ቀጺሉ ክርስትያናዊ ግቡእ ክፍጸም ከምቲ ዝድለ ኩሉ ጊዜ ዕጡቓት ክኾኑ ይነግር። አብ ክርስትያን ዝወርድ ስቓይ ምናልባት በቲ ዝሰበኽዎ ዝወረዶም ክኸውን ከም ዝክአል እናገለጸ መለለይኦም ተስፋ ኮይኑ ንኹሉ እቲ ብሰንኪ ክርስቶስ ዝወርድ ከም ቅቡል ክጽበይዎ ይነግረና።
ካብ ግ.ሓ. 8 ዝተነበና ብዛዕባ ንቀዳመይቲ ቤተ ክርስትያን ካብ ኢየሩሳሌም ጀሚሩ ናብ ኩሉ ከባቢ ዝተዘርግሐ ስደት ከም ዝወረደ ከምኡ ሰብ ሰማርያ መንፈስ ቅዱስ ከም ዝተቐበሉ ይነግረና። ዝሓለፈ ሰንበት አብ ምምጋብ ዘገልልጉ ሾውዓተ ድያቆናት ብህዝቢ ተሓርዮም የገልግሉ ከምዝነበሩ አንቢብና። እዞም ድያቆናት ቀልጢፎም ተልእክኦም አብ ስብከተ ወንጌል ቀይሮሞ። ሓደ ካብዞም ዕዉት ስብከት ዘካየደ ፍሊጶስ እዩ። ንሱ ስብከቱ አብ ሰማርያን ከባቢአን እናአጠመቐ ብዙሓት አብ ማሕበር ክርስቶስ ጸምቢርዎም። ጴጥሮስን ዮሓንስ ነዚ ዕዉት ተልእኮ ምስ ሰምዑ አብኡ ከይዶም እቲ እምነቶም ብዝያዳ ክጸድቕ መንፈስ ቅዱስ ብአንብሮ ኢድ ሃብዎም። አብዚ ምስጢረ ሜሮን አብ ቀዳሞት ክርስትያን ብኸመይ ይፍጸም ከምዝነበረ ሕጂ እውን ከመይ ገርና ከም እንፍጽሞ ዘሎና ክንርኢ ንኽእል።
ናይ ሎሚ ወንጌል ካብ ቅ. ዮሓንስ 14 ነቲ ክርስቶስ ንሓዋርያቱ ከሰናድዎም ኢሉ ዝሃቦ ናይ ስንብት ቃላት እዩ ዝቕጽል። አብዚ ንሕማማቱን ሞቱን ጥራሕ ከሰናድዎም ዘይኮነ ንትንሣኤኡን ዕርገቱን እውን እዩ። ድሕሪ እዚ ኹሉ ካብዚ ሕጂ ዘለዎ ብዝተፈለየ መገዲ አብ መንግኦም ከምዝህሉ ገሊጽሎም። እዚ ዅሉ አብ ድራር ጸሎተ ኃሙስ እዩ ኢልዎም፥ ንባብና ካብቲ ዝሓለፈ ሰንበት ዝሓደግናዮ ይጅምር። አብ ዝሓለፈ ሰንበት አብ ኢየሱስ ምእማን እዩ ዘተኩር ነሩ፥ አብዚ ሰንበት ግን አብ ኢየሱስ ምፍቃር እዩ ዘተኩር። እቶም ንኢየሱስ ዘፍቅሩ ትእዛዛቱ ይሕልዉ። ብኻልእ አዘራርባ ኪዳናዊ እምነት ካብ ፍቕሪ እዩ ዝፍልፍል። ኢየሱስ ብአካል ካብዚ ዓለም ክፍለን ናብ ሰማያዊ አብኡ ከም ዝምለስ እሞ ብአካል ምስኦም አብ ዘይህልወሉ ጊዜ ካልእ ጠበቓ፥ መንፈስ ቅዱስ፥ ናይ ሓቂ መንፈስ ወትሩ ምስኦም ዝኸውን ከም ዝሰደሎም ነጊርዎም።
ጠበቓ ዝብል ካብ ግሪኽ ዝተተርጎመ ኮይኑ ካብ ጰራቅሊጦስ ዝብል ዝተወስደ እዩ ብዙሕ ትርጉም ዘልኦ እዩ፥ መኻሪ፥ መጸናንዒ፥ ሓጋዚ፥ አማላዲ፥ መጽንዒ። ቃል ንቓሉ ክርአ እንከሎ ሓደ ክሕግዝ አድላዪ አብ ዝኾነ አብ ጎኒ ዝኸውን ማለት እዩ። ብኻልእ አዘራርባ ሓዋርያት ክርበሹ ወይ ክፈርሑ የብሎምን ምኽንያቱ በይኖም አይክኾኑን እዮም። መንፈስ ቅዱስ እቲ ጠበቓ ኩሉ ጊዜ ክኸላኸለሎም፥ ምእንትኦም ክልምንን ከጸናንዖምን ምስኦም ክህሉ እዩ።
አብ ዓለም ብዙሓት ንመንፈስ ቅዱስ አይፈልጥዎን እዮም። ዓለም አብዚ ነቶም ምእንቲ ርእሶም ጥራሕ ዝነብሩ፥ ንዝኾነ ሰብ ይኹን ካልእ ነገር ምእንቲ ጥቕሞምን ምቾት ርእሶምን ጣዕምን ዝተፈጥሩ ገሮም ዝርእዩ እዩ ዘስምዕ። ከምዚኦም ዝአመሰሉ ጨሪሾም ጸማማት ንመንፈስ ቅዱስን ንልኡካቱን ምስማዕ ዝአብዩ ሰብ ተረርቲ ልቢ እዮም። ሓዋርያት ግን ይፈልጥዎ እዮም ምኽንያቱ ምስኦም ስለ ዘሎን ምስኦም ክህሉ ስለ ዝኾነን። ወላ እኳ ኢየሱስ ንሓዋርያቱ ክሓድገኩም እየ ምስ በሎም ዝተረበሹን ነቲ ሓሳብ እንተ ዘይፈተውዎን ከም ዝምለሶም አረጋጊጽሎም እዩ፥ ብኻልእ መልክዕ ይኹን እምበር ቀጺሉ ምስኦም ክህሉ እዩ። ዘኽታማት ኮንኩም አይክሓድገኩምን እየ፥ መንፈሰይ ምሳኹም ክሳብ መጨረሻ ክህሉ እዩ።
ዝኽትምና ከቢድ ነገር እዩ ብዝያዳ ኸአ ዝኽትምና መንፈስ። አብ ሕይወትና ዋሕስ ስኢና እንጉዓዘሉ ውሑድ አይ ኮነን እዚ ኸአ በቲ ዝመረጽናዮ ሕይወት እዩ። ኢየሱስ ሎሚ እውን ዘክታማት አይኮንኩምን ምሳኹም አሎኹ ይብል አሎ። ብቤተ ክርስትያኑ ብቃሉን ብምስጢራቱን ምሳና አሎ፥ ርኢና ንኽአል እምበር ዘኽታማት አይ ኮናንን መንፈስ ቅዱስ መጸናንዒ ተቐቢልናዮ አሎና።
ቀጺሉ ኢየሱስ በቲአ መዓልቲ እታ ናብ መስቀል ምስተሰቕለ እሞ አብ ግርማ ምስ አተወ ሽዑ አብ ሰማያዊ አቦ ከምዘሎ ከለልዩ ምዃኖም ነጊርዎም፥ ንሳቶም አብኡ ንሱ ኸአ አብኦም ከምዘሎ ክፈልጡ ነጊርዎም። እዚ ኸመይ ኢሉ ክኸውን እዩ? አብ መጨረሻ ዓረፍተ ነገር ተጠቕሊሉ ክንረኽቦ ንኽእል፥ እቲ ንትእዛዘይ ተቐቢሉ ዝሕልዎ ንሱ እዩ ዜፍቅረኒ ነቲ ዘፍቅረኒ ድማ አቦይ የፍቅሮ እዩ፥ አነ እውን አፍቅሮ እየ ርእሰይ ከአ እገልጸሉ (ዮሓ 14፡21)። ንአምላኽ ነፍቅሮ ኢና ክንብል ከሎና ፍቕርና ብቐጥታ አብኡ ንገልጽ አሎና ማለት አይኮነን፥ ፍቕርና አብቶም አብ ከባቢና ዘለዉ ብዘይ ዝኾነ ተዓቅቦ ክንዝርግሖ ከሎና እዩ። እቶም ኩሎም ንኢየሱስ ዘፍቅሩ ካብ ሰማያዊ አቦ ፍቕሪ ክቕበሉ እዮም። ግን ከመይ እንተ ገበርና ኢና ንኢየሱስ እንፍቅሮ? ንኢየሱስ እነፍቅሮ አብ አሕዋትናን አሓትናን ክነፍቅሮ እንከሎና እዩ። ሕይወትና ብኸምዚ ክነብር እንከሎና ሽዑ ናይ አምላኽ ፍቕሪ አብ ሕይወትና ክነስተምቕር ኢና፥ ነቲ ምስኡ ዘሎና አፍልጦ ከአ እናዕበናዮ ክንከይድ ኢና።
ዘመነ ትንሣኤ ነቲ አምላኽ ከድሕነና ዝገበሮ ጥራሕ አይ ኮነን ዝነግረና። ንሕና ብወገና ናይ ብሓቂ ደቂ ትንሣኤ ኮና ክነብር ኩሉ ጊዜ ንመንፈስ ትንሣኤ አብ ውሽጢ ልብና አሕዲርና ቅዱስ ሕይወት ክንመርሕ እዩ ዝድለ።
ሓደ ካብቲ ሎሚ ደጋጊሙ ዝንገረና ዘሎ እምብአር ንኢየሱስ አፍቂርካ ምኽአል እዩ። እዚ ሓደ ካብቲ ክርስትያናዊ መጸዋዕታና እዩ። ኩሎም እቶም ትእዛዝ ክርስቶስ ዝሕልዉ መንፈስ ቅዱስ ከም ዝቕበሉ ተስፋ ተዋሂብዎም አሎ። መንፈስ ቅዱስ እቲ ጠበቓና ቀስ ኢሉ ነቲ ክንከዶ ክንዕርዮን ዘሎና መገዲ ክነግረና፥ አብ መንጎ ርክባትና ዘሎ ነገራት ብመንፈስ አምላኽ ክንፍትሽ እሞ ርኢና ክንክእል አባና ይመጽእ። እዚ ጠበቓና ናይ ሓቂ መንፈስ ካብ አምላኽ ህያብ እዩ። ካብ አምላኽ ስለ ዝኾነ ዝኾነ ጉድአት አየምጽአልናን፥ ጌጋ አይገብርን፥ አብ ክፉእ አይመርሓንናን እዩ። አብዘይተጸበናዮን ዘይደለናዮ መገዲ ክንከይድ ክንምራሕ ይክአል እዩ፥ እንተ ኾነ ብሓቂ ንአምላኽን ንኹሉ ህያባትን ብሓቂ ክንቅበል ክፉታት እንተ ኾና ንሱ አብ ዝመርሓና ክንከይድ ድላዩ ምዃኑ አለሊና ፍቓደኛታት ምዃን የድልየና። እምብአር እንደገና ንርእስና ንሕተት፡ መፈስ ሓቂ አብ ልብናን ሕይወትናን ክአቱን ምሳና ክኸውን ብሓቂዶ ንምነዮ ኢና? ነዚ ሕቶ ክንምልስ ርግጸኛታት እንተ ዘይኮና ንጸሊ፥ ጸሎትና ንቅዱስ መጽሓፍ ክንሰምዕ፥ ንአምላኽ ኩሉ ጊዜ ክንቅበሎ ስንድዋት ክንከውን፥ ኢየሱስ ካብ ፍቕሪ ተላዒሉ ክጽውዓና እንከሎ ኩሉ ጊዜ ቅሩባት ኮና ንጽንሓዮ። መዓልታት ጴራቅሎጦስ እና ተቓረበ አብ ዘሎናሉ ጊዜ ብመለኮታዊ ህላዌ መንፈስ ቅዱስ መሊእና ክንርከብን አብ ክርስቶስ ዘሎና ፍቕርን ካብኡ እንረኽቦ ነጻነት እቲ ተተስፊውና ዘሎ ክውሃበና ንጸሊ።
ደቂ ቅርስትና ደቂ ተስፋ ኢና። እዚ ካብ ካልኦት ዝፈልየና ምልክትና እዩ። ግን ደቂ ተስፋ ከምዝኾና ንሓስበሉ ዲና? ብሓቂ ዶ ተስፋ ብምግባርና ንፍለጥ ኢና። ተስፋ ዝብሃል አብቲ አብዚን ሕጅን ዝጓነፈካ አይኮነን መሰረቱ። ወላ አብ መጻኢ ክትገብሮ ወይ ክትቅበሎ ዘሎካ አይ ኮነን ዝምስረት። አብ አምላኽ ብምሉእ እዩ ዝምስረት፥ አብቲ ብአምላኽ ከም እንፍቀር ርግጸኛታት አብ ዝኾናሉ እዩ መሰረቱ ምኽንያቱ ንሱ ባዕሉ ከምኡ ኢሉና አብ ትንሣኤ ክርስቶስ ከአ ብግብሪ አርእዩና። ክርስቶስ ዘይተንስኤ እንተ ደአ ኮይኑ እምነትና ተስፋና ብላሽ እዩ። ዘመነ ትንሣኤ አብ ምውዳእ አብ ዝቐረበሉ እዋን ንርእስና ሕቶታት ክነቕርብ ጽቡቕ እዩ። ብሓቂዶ ብተስፋ እነብር እየ? ናይ ተስፋ ሰብ ድየ ኢልና ክንሓትት እንተ ኸአልና ተስፋ ትንሣኤ ሰሪጽና አሎ ማለት እዩ።ተስፋ ንሓደ ክርስትያን ንጉዕዞ ሕይወቱ መብራህትን ስንቅን እዩ። ብተስፋ ንኹሉ ፈተናን ጸገማትን ክንሰግሮም ንኽእል። ሓደ ክንዝክሮ ዘሎና እዚ ተስፋ አብ ኃይልና አብ ጽንዓት አብ ክእለትና አይኮነን ዝምስረት፥ ብምልኡ አብ ፍቕሪ አምላኽ ብክርስቶስ አብ ትንሣኤኡ ዝተገልጸ እዩ።
ብርሃን መገድና ዝኾነ መንፈስ ቅዱስ አብ ልብና ኃዲሩ እሙናት መፍቀርቲ አምላኽን አሕዋትናን ኮና ክነብር ብጸግኡ ይሓግዘና።
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ


text:
Date: Sunday, 28 May 2017
ልክዕ ከም ሎሚ መዓልቲ ኣብ ወርሒ ግምቦት ዕለት 28, 1991 ብናይ ሕጂ ኮለኔል ስምኦን ዝምርሓ ኮማንዶን፡ ከቢድ ብረትን፡ጸረ ኣየርን ዝሓቆፋ ብርጌዳት ተዋጋእቲ ሓይሊ ብካልኣይ ብርጌድ ታንከኛ ተመሪሓን ብኣርባዕተ ጨንፈራት ንሰራዊት ወያነ ብምምራሕ ንኣዲስ ኣበባ ኣብ ቁጽጽር የእቴንኣ።
እታ ብወዲ ገብሩ ትምራሕ ብርጌድ ታንከኛን ኮማንዶን ከኣ ነቲ ኣብ ቤተ መንግስቲ መንግስቱ ዓሪዱ ዝነበረ ፍሉይብርጌድ ብምድምሳስ፣ ነቲ ቀጽሪ ቤተ መንግስቲ ሴረን ብምታው ነቲ ኲናት መዕለቢ ጌረናሉ። ሰራዊት ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ምስ ታንከኛታቱ ስጋብ ሪፈረንደም ዝካየድ ኣብ ቤተ መንግስትን ሰለስተ ቦታታት ኣዲስ ኣበባን፡ ባህርዳርን ኣምቦን ኣብ ሽረ እንዳስላሴን ድሕሪ ምጽናሕ ብ1993 ነጻነት ነኽብረሉ ዝነበርና ናብ ኤርትራ ብሉዕል ናይ ህዝቢ ምቅባል ተጌርሎም ናብ ኤርትራ ምምላሶም ይዝከር። ህዝባዊ ግንባር ስጋብ ረፈርደም ምክያዱ ሰራዊቱ ኣብ ማእከል ኢትዮጵያ ምጽንሑ ባዕሉ ዓቢ መልእኽቲ ኔርዎ።
***መተሓሳሰቢ፡ ኣብ`ቲ ውዕሎ ዝተሳተፍኩምን ዝነበርኩምን ተጋደልቲ ህዝባዊ ግምባር ሓርነት ኤርትራ ተመኩሮኹምን ሓቀኛ ታሪኽን ንህዝቢ ከተካፍሉ ትዕደሙ።
***ብርሃነ


text:
ኣብ መንጎ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ኤርትራን ሚኒስትሪ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርትን ምርምርን ሱዳንን ናይ ምትሕግጋዝ ውዕል ተኸቲሙ።
ከም ኣካል ናይ’ቲ ኣብ ሞንጎ መንግስታት ኤርትራን ሱዳንን ኣብ ዝተፈላለየ ጽላታት ዝምዕብል ዘሎ ኣብ ክልተኣዊ ረብሓ ዝተመርኰሰ ሽርክነታዊ ምትሕግጋዝ፣ ኣብ ሞንጎ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ኤርትራን ሚኒስትሪ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርትን ስነ-ፍልጠታዊ ምርምርን ሱዳንን፣ ኣብ ምምዕባል ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ዘተኰረ ናይ ምትሕግጋዝ ውዕል ተኸቲሙ።
እቲ ብ26 ግንቦት ኣብ ሆቴል ኣስመራ ፓላስ ዝተበጽሐ ሓባራዊ ናይ ምትሕግጋዝ ስምምዕ፣ ብወገን መንግስቲ ኤርትራ ሚኒስተር ትምህርቲ ኣቶ ሰመረ ርእሶም፣ ብወገን መንግስቲ ሱዳን ድማ ሚኒስተር ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርትን ስነ-ፍልጠታዊ ምርምርን ፕሮፌሰር ኸሚስ ካጆ ኩንዳ ከቲሞምሉ።
እቲ ስምምዕ፣ ኣብ ምድንፋዕን ምዕባይን ብቕዓት ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ፤ ምክያድ ዝተፈላለዩ ስነ-ፍልጠታዊ ምርምራት፤ ቅርጽን ኣቃውማን ስርዓተ-ትምህርቲ፤ ምፍራይ ሞያዊ ዓቕሚ-ሰብ፤ ምትእትታት ዘመናዊ ናውቲ ትምህርትን መሳለጥያታትን፤ ከምኡ’ውን ምልውዋጥ ዕድላት ማህደረ ትምህርትን ተመኲሮን ዘጠቓለለ’ዩ።
ክልቲኦም ሚኒስተራት ንኣገዳስነት ናይ’ቲ ስምምዕ ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃብዎ መብርሂ፣ እቲ ስምምዕ ውጽኢት ናይ’ቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣርእስትታት ከካይድዎ ዝጸንሑ ዘተን ምይይጥን ምዃኑ ጠቒሶም፣ ኣብ ናይ መጻኢ ትምህርታዊ ገስጋስ ክልቲአን ሃገራት ዕዙዝ ኣገዳስነት ክህልዎ ዘለዎም እምነት ገሊጾም።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ብ25 ግንቦት – ሓለፍቲ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ናይ ክልተአን ሃገራት ኣብ ዘካየድዎ ኣኼባ፥ ተመኵሮ ኣሰራርሓ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ፤ ዝርኣዩ ሕጽረታትን ንምፍትሖም ክውሰዱ ዝግብኦም ስጉምትታትን፤ መጻኢ መደባትን ጸጋታትካ ብውሽጣዊ ዓቕምካ ንምምዝማዝ ዘኽእል ካሪክለም ዝተኣታተወሉ ኣገባብን ኣብ ዝብሉ ዛዕባታት ሓሳብ ንሓሳብ ተለዋዊጦም።
ብሚኒስተር ኸሚስ ካጆ ኩንዳ ዝተመርሐ ጉጅለ ሚኒስትሪ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርትን ስነ-ፍልጠታዊ ምርምርን ሱዳን፣ 23 ግንቦት ኣስመራ ምእታውን ኣብ ጽንብል ናጽነት ምስታፉን ይፍለጥ።
*** ኣ.ዜ.ኤ.


text:
መባእታ
ዓቢይ ጾም ካብቲ ኣብ ሃገርና ዚዝውተር 7 ኣጽዋማት፤ ማለት፦
1. ጾመ ነቢያት
2. ጾመ ገሃድ
3. ጾመ ነነዌ
4. ዓቢይ ጾም (ኅርቃል፤ ጾመ ዓርብዓ፤ ሕማማት)
5. ጾመ ሓዋርያት
6. ጾመ ፍልሰታ
7. ጾመ ዓርበ-ሮቡዕ
ሓደ ኰይኑ፤ ቅድስት ቤተክርስትያን ንኣሠር እቲ ምእንቲ ድሕነትና ጾምን ጸሎትን፡ ሥቃይን መከራን፤ ስቅለትን ሞትን፡ ኣሕሊፉ ኣብ ዓወት ትንሣአን፡ ምሕረትን ድሕነትን ዘብጸሐና መድሓኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ተኸቲላ ፤ ነቲ ንሱ ብክንገር ዘይካኣል ጻዕሪ ዝረኸበልና መሰል ናጽነት ደቂ ኣምላኽ፡ ናትና ክንገብሮን ናቱ ኪገብረና ንዝመጸ ኣምላኽ ናቱ ኰና ክንርከብን ስጋና፡ ታቦት ኣምላኽ ኮይኑ ንኽርከብ፤ ብጾምን ብጸሎትን ከነሰናድዎ፡ ንነፍስና ከዓ ካብ ኣምላኽናን መድኃኒናን ካብ ዝፈልየና ዘበለ ርሒቅና ምስ ኣምላኽና፡ ምስ ሓውና፡ ምስ ብጻይና ዕርቅን ሰላምን ገርና ሕይወትና ኣብ ቀጻሊ ሰላምን ድሕነትን ጽድቅን ኣሰጋጊርና ክነብር ቢላ ንደቃ እትሰርዖ ሕሩይ ግዜ ተሓድሶ መንፈስ ኢዩ። ዓቢይ ጾም ሾመንተ ሰናብቲ ዘጠቃልል 55 መዓልታት ጾምን ጸሎትን ስግደትን ኣሰተንትኖን ሠናይ ተግባራትን ብፍሉይ ኣገባብ እነዘውትረሉ ጊዜ ንሥሓን ጊዜ ኣብ ፈቃርን መሓርን ዕጉስን ኣምላኽና ንምለሰሉ እዋንን ኢዩ። ሰንበት ዘዘውረደ
መዝሙር፡- ተቀነዩ ለእጊኣብሔር በፍርሃት ወተሐሰዩ ሎቱ በረዐድ:
ተደጋጋሚ፡- እስመ ለዐለም ምሕረቱ ለትውልደ ትውልድ ጽድቁ ንሕነሰ ሕዝቡ።
ባኡ ቅድሜሁ በተጋንዮ ወውስተ አዕፃዲሁ በስብሐት እመንዎ። እስመ ለዐለም ....።
ንጹም ፆመ ወናፈቅር ቢጸነ ወንትፋቀር በበይናቲነ፡ እስመ... ።
አክብሩ ሰንበተ ተፈበሩ ጽድቀ እስመ ሰንበትሰ በእተ ሰብእ ተፈጥረት፡ እስመ ...።
ምሕረተ ወፍትሐ አኀሊ ለከ፡ እዜምር ወእሌብይ ፍኖተ ንጹሐ ለዐለም ምሕረቱ፡ ለትውልደ ትውልድ ጽድቁ፡ንሕነሰ ሕዝቡ ኣጋብዐ መርዔቱ።
አራራይ፡- መሐረነ ንጉሠ ስብሐት፡ ተሰሀለነ ኣግዚኦ ለሰንበት ወኣቡሃ ለምሕረት፡ አሀበነ ጾመ ለንስሐ በዘይሠረይ ኀጢአት።
ዕዝል፡- አልጸቀ ሳውል ሀገረ ደማስቆ ግብተ በረቀ መብረቅ ዲቤሁ እምሰማይ፡ ወይቤሎ ሳውል እኁየ ተፈኖኩ ኀቤከ እንግርከ ወእዜኑከ ንዋየ ኅሩየ ረሰይኩከ፡ ከመ ትጹር ስምየ በውስተ አሕዛብ በሎ ይቤለኒ፡ ዝኩአ ዘትካት ይሰደድ ይእዜ ይሜህር ሃይማኖተ በከመ ይቤ በወንጌል፡ ወካልአተኒ አህጉረ ሀለወከ ትዜኑ ውእቱ ዜነዎ ለጳውሎስ እንዘ ይብል፡ ናግርር ርእሰነ ለጽድቅ፡ ኢንሑር ብትምይንት ወኢንትመየኖ ለቃለ እግዚአብሔር፡ ንክብር ሰንበቶ በጽድቅ።
ሰላም፤ ይቤ እግዚአብሔር አክብሩ ሰንበትየ ወዕቀቡ ቃለ ሰላምየ ትርከቡ ሕይወተ ዘለዓለም።
መዝሙር፡ - ምሕረኡ ንዘለዓለም፡ ለውሃቱ እውን ንዉሉድ ወለዶ ኢዩ፡ ንሕና ከኣ ሕዝቡ ኢና እሞ፡ ብፍርሓትን ብራዕድን ንእግዚኣብሔር ነገልግሎ። ብኣኡ ድማ ባህ ይበለና። ኣብ ቅድሜኡ ብምስጋና ንቕረብ፡ ኣብ ኣድባራቱ ከዓ ብውዳሴ ንለምኖ። ጾም ንጹም፡ ንብጾትና ነፍቅር፡ ነንሕድሕድና'ውን ንፋቀር። ሰንበትስ ምእንቲ ሰብ ኢያ ተፈጢራ እሞ ሰንበት ነኽብር። ንጽድቂ ንጽዓር። ንጹሕ መንገዲ ኣስተውዒልና ንምሕረቱን ፍትሑን ነመስግንን ንውድስን ኣሎና። ምሕረቱ ንዘለዓለም፡ ለውሃቱ'ስን ንውሉድ ወለዶ ኢዩ። ንሕና መዓ ንዘልዓለም ሕዝቡን ኣባጊዕ መጓሰኡን ኢና።
ኣራራይ፡- ኦንጉሠ ስብሓት መሓረና፡ ጐይታ ሰንበትን ኣቦኣ ንምሕረትን ዝኾንካ ተዓረቐና፡ ሓጢኣት ዚድምስስ ጾም ንስሓ ግበረልና።
ዕዝል፡ - ኣብ መንገዱ ንደማስቆ ምስ ቀረበ፡ ብሃንደበት ካብ ሰማይ ብርሃን ኣብ ዙርያኡ ኣንጸባረቐ እሞ፡ "ሳውል፡ ኃወይ፡ ስመይ ናብ ኣሕዛብ ንከተብጽሕ ምሩጽ ኣቕሓ ንክትኮነኒ ከምዝተመረጽካ ክነግረካን ከበሥረካን ተላኢኸ ኣሎኹ፡" በሎ በለኒ። ከምቲ ኣብ ወንጌል ዚብሎ "እቲ ቅድም ዜሳድደና ዝነበረ ሕጂ ሃይማኖት ይምህር ኣሎ" እትሰብኮ ካልእ ዓድታት ኣሎካ። ርእስና ንጽድቂ ነትሕት፡ ሰንበት ደኣ ነኽብር እምበር ብተንኰል ኣይንመላለስን፡ ንቃል አምላኽ ድማ ኣይንጋገ።
ሰላም፡ - "ሰንበተይ ኣኽብሩለይ፡ ቃል ሰላመይ ድማ ሓልዉ ደኣ ሓልዉ እምበር ዘለዓለማዊ ሕይወት ክትረኽቡ ኢኻትኩም" ይብል እግዚአብሔር።
Hymn:- Serve the Lord with fear; with trembling bow down in homage.
Response: for his mercy lasts for all eternity and his mercy is his holiness.
We are his people. Enter his presence with songs and his courts with joy. Trust him. R/Lets observe a fast and love our neighbour and love one another. R. Honour the Sabbath, Ezl - On his journey as he was nearing Damascus a light from the sky suddenly flashed around him saying to him: Saul, my brother, I have been sent to you to let you know and announce to you that I have made of you a chosen vessel to bring my name to the gentiles." The one who used to persecute us now is preaching the faith, as it is written in the gospel: "There are other places where you will be preaching." He told Paul: "Let us bow our head for holiness, let us not act deceitfully or falsifying the word of God, let us honour his Sabbath with justice. Selam - God says: "Observe my Sabbath, and keep my word of peace, and you will find life everlasting."
ቅዱስ ያረድ ነዚ እዋን እዚ ዝኸውን ጸሎታት ኪደርስ ከሎ ምስ ብሉይ ኪዳንን ምስ ሓዲስ ኪዳንን ኣገናዚቡ ብሓቂ ንጹር ዝኾነ ትምህርትን ጸሎትን ኣስተንትኖን ሰሪዑ ገደፈልና። ንነፍስ ወከፍ ሰንበት ፍሉይ ሽምን ትርጕምን ብምሃብ ከዓ ዓሚቚ ትርጕም ዝሓዘለ መዛሙር ሰሪዑ ይርከብ።
1ይቲ ሰንበት፡ ናይዚ ዘመን’ዚ ዘኅርቃል ወይ ከዓ ዘወረደ ተባሂላ ትጽዋዕ።
ዘሕርቃል ዝተባህትሉ ምኽንያት ንጽባሒቱ ጾመ ኅርቃል ስለዝኣቱ ኢዩ። ኅርቃል (Emperor Heraklius) ዝተባህለ ናይ ቢዛንታይን ንጉሥ፡ ብዘመነ መንግሥቱ፡ ናይ ሃገረ ፋርስ ሓያላን ነገሥታት ንኢየሩሳሌም ወሪሮም፡ ነቲ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተሰቅለሉ መስቀል ከይተረፈ ወሲዶሞ ስለዝነበሩ። ንጉሥ ሕርቃል፡ ንእግዚኣብሔር ጸግዑን ዋልታኡን ብምግባር፡ ኣንጻር ነገሥታት ፋርስ ተዋጊኡ፡ ንመስቀል ካብ ኢድ ነገሥታት ፋርስ መንዚዑ ንኢየሩሳሌም ስለዘምለሰ፡ ሕዝቢ ተሓጕሱ ብሕርቃል ጌሩ ድንቅ ዝኾነ ነገር ንዝፈጸመ ኣምላኽ ንምምስጋንን፤ ምኽንያትን መጋበርን ናይዚ ዓወት’ዚ ንዝኾኑን ንጉሥ ሕርቃል መዘከርታ ጾመ ሕርቃል ተባሕሉ ተሠርዐ።
ብኣሠያይማ ቅዱስ ያረድ ግን ሰንበት ዘወረደ ተባሂላ ትጽዋዕ። ምኽንያቱ ድማ፡ በዛ ሰንበት ክርስቶስ ካብ ሰማይ ናብ ምድሪ ወሪዱ ምእንታና ሥጋ ምልባሱን ምስቃዩን ምማቱን ክነስተንትን ንጽዋዕ ስለዘሎና ኢዩ።
መዝሙር ናይዛ ሰንበት እዚኣ “ንእግዚኣብሔር ብፍርሐት ኣገልግሉ” ብምባል ቀዳማይ ጥበብ ብዝኾነት ብፍርሓት እግዚኣብሔር ተመሪሕና ብተጋድሎን ብንሥሓን ናብ ኣምላኽና ክንምለስ የስተምህረናን ተሓሳስበናን። ፈሪሃ እግዚኣብሔር ማለት ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ብቅንዕና ምምልላስ ማለት ኢዩ። እዚ ዝፍጸም ከዓ ሓሳብናን ቃልናን ግብርናን ብፍቅሪ እግዚኣብሔር ኪግዛእን ኪምራሕን ከሎ ኢዩ’ሞ፤ ናይ ኵሉ ሕጊ ፍጻሜ ብዝኾነት፡ ብፍቅሪ ኣምላኽናን ብፍቅሪ ብጻይናን ብዝርኢ ንዘሎና ጕድልነት ኵሉ በዚ ሕሩይ ጊዜ ተሓድሶን ጊዜ ንስሓን ኣብ ሓቁን ቁምነገሩን ንምለሶ። ንባባት ሰንበት ዘወረደን መንፈሱን መልእኽቱን፡ 1ይ ነባብ: - ዕብራውያን 13፡7-17
ብኣባ ዓውተ ወልዱ ማ.ሲቶ (የካቲት 27 - ሚያዝያ 22፡ 2006)
... ኢየሱስ ክርስቶስ ትማልን ሎምን ንዘለዓለምን ንሱ ኢዩ። በብዓይነቱ ብዝኾነ ጋሻ ትምህርቲ ኣይትስሓቱ። በቲ ነቶም ዝሰዓብዎ ሓንቲ ዘይጠቀሞም
ናይ መብልዕ ሥርዓት ዘይኮነ፤ ልብኹም ብፀጋ እንተ ጸንዐ ሠናይ ኢዩ። …
ሓድነት ፍቅሪ ኣመላኽ ኣብ መንጎ ኣገልገልትን ተገልገልትን ኬንጸባርቕ፡ ክርስቶስ ከዓ ከምቲ ትማሊ ሎሚ፤ ከምዚ ሎሚ ድማ ንዘለዓለም ሓቅናን መገድናን ሕይወትናን ኮይኑ ንዘለዓለም ዚነብር ስለዝኾነ፡ እቲ ዝመሃረና ትምህርቱ’ውን ብጊዜ ዘይለዋወጥ ዘለዓለማዊ ሐቂ ብምዃኑ ሓዲስ ትምህርቲ ዘይኮነስ፡ ብሓዲስ መንፈስ ነዚ ሓቂ’ዚ ናትና ገርናዮ ክንርከብ የስተምህረና። ነዚ ኸዓ ኢና መሪሕ ምሕዳስ መንፈስና ገርና ክንካየድ ዘሎና በዚ እዋን ተሓድሶ-መንፈስ ኢላ ቅድስት ቤተከርስትያን ሠሪዓትልና ዘላ ጊዜ።
2ይ ንባብ፡ - ያዕቆብ 4፡6 - ፍጻሜ
… ኣምላኽ ንዕቡያት ይጻረሮም ንትሑታት ድማ ፀጋ ይህቦም… እምባኣርሲ ንኣምላኽ ብፍርሓት ተገዝእዎ፤ንድያብሎስ ተጻረርዎ ንሱ ኸዓ ካባኻትኩም ኪሃድም ኢዩ። ንኣምላኽ ቅረብዎ፤ ንሱ ድማ ኪቀርበኩም ኢዩ።…
ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ትሕት በሉ፤ እናበለ ናይ ጥፍኣት መገዲ ንዝኾነ ትዕቢት ደርቢና ትሕትና ከነጥሪ ይምዕደና፤ ከመይ ኣምላኽ ንጸጋታቱ ነትሑታት ጥራሕ ኢዩ ዝህብ ከምኡ ድማ በቲ ዝተገብረልና ናይ ድሕነት ዕድመ መሠረት ናብ ኣምላኽ እንተቀረብና ኣምላኽ ድማ ኣባና ኪመጽዕን ማሕደሩ ኪገብረናን ኢዩ።
ቀጺሉ ብፍቅሪ ሓድሐድ፤ ነነድሕድና ናይ ሠናይ ተግባር መጋበሪ ክንከውን እምበር ብምንቅቃፍ ነታ ናይ ኵሉ ሕግን ጽድቅን ኣኽሊል ዝኾነትት ፍቅሪ ከይነጕድል ይምዕደና።
ኣብ መወዳኢታ ክፋሉ ድማ ሰብ ናተይ ዚብሎ ካብ ኣምላኹ ዘይተቀበሎ ነገር ስለዘይብሉ ብትሕትና ንኣመላኽ ከመስግንን ፍቃድ ኣምላኽ ከምቲ ኣብ ሰማይ ዝኾነ ኣብ ምድሪ ኵላን ኣብ ሕይወት ነፍስ ወከፍናን ኪፍጸም ኪምህለልን ኪጽዕርን ከምዝግባእ የስተምህረና።
3ይ ንባብ፡ -ግብሪ ሓዋርያት 25፡13- ፍጻሜ ከም ሓዋርያ ጰውሎስ ምእንቲ ክርስቶስ ክስን ማእሰርትን መከራን ሓሳርን ምቅባል ዕጫ ኵልና ተኸተልቲ ክርስቶስ ምዃኑን፤ ኣምላኽ ነቶም መሰኻኽሩ ኮይኖም ንዝቆሙ ባዕሉ ትብዓትን ቃልን ከምዝህቦምን ዘዘኻኽር ኮይኑ ንነፍስወከፍና ሕያው መሰኻኽር ክርስቶስ ኰና ክንርከብ ከምዝግበኣና የዘኻኽረና።ካብ ንሰብ ንእምላኽ ክንፈርህን ከነገልግልን ንሕይወትና ምእንታኡ ከነሕልፍን ጸዋዕታ ክርስትናና ኢዩ።
4ይ ንባብ፡-
ካብ ወንጌል ዮሓንስ 3፡10–25 ድሕነትና ምእንቲ ኪፍጸመልና ፦
ሀ. ብወገን እግዚአብሔር-ኣብ ወሰን ዘየብሉ ፍቅሪ (16)
ለ. ብወገን መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ሥቃይን፡ መከራን፡ ስቅለትን፡ መሥዋዕትነትን፡ ክሳብ ሞት ታኣዛዚ ኰንካ ምርካብን፡ ኣድሊዩ (14-15) ብወገና ድማ፦
ሐ. ሰጋእ ዘይብል እምነት፤ (18)
መ. ኣብ ግብሪ ዝትርጐም ሕያው እምነት የድሊ። (19-21) ንፍቅሪ / ፈሪሃ-እግዚኣብሔርን ሥቃይ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ብእምነት ተቐቢልና ኣብ ግብሪ ንምውዓል ነዚ ሕሩይ ዘመን ንተሓሓዞ ኣሎና።
ፍቅሪ እግዘኣብሔር ኢዩ ንድሕነትናን ንመሥዋዕትነት መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ተግባራዊ ዝገብሮ።ስለዘፍቀረና ኢዩ ምእንቲ ድሕነትና ኪብል ንሓደ ወዱ በጃና ኪኸውን ኣሕሊፉ ዝሃቦ። ነዚ ፍቅሪ እዚ ተቀቢልና ክንክእልን መስዋዕትነት መ.ኢ.ክ ከዓ ኣብ ቁምነገሩ ኪበጽሕ፡ ማለት ነፍስወከፍና ድሒናን ተቀዲስናን ክንርከብ፡ በታ መንፈስ ቅዱስ ብኣፍ ዳዊት መዘምር ገሩ “ንእግዚኣብሔር ምፍራሕ መጀመርታ ጥበብ ኢያ” (መዝ. 111፡ 10) ቢሉ ዘስተምህረና፤ ብፈሪሃ እግኣብሔር ክንካያድ የድልየና። ፈሪሃ-እግዚኣብሔር ንክርስትያን ካብ ኣምላኽን ቃል ኣምላኽን ዝተኣዘዘ፡ ብመንፈስ ውሉድነት ዝተሰነየ ኣኽብሮን ተኣዝዞን ዝሓትት መንፈሳዊ ተግባር ኢዩ።ብሓልዮት ኣምላኽን፡ ብፍቅሪ ኣምላኽን፡ ብምሕረት ኣምላኽን እናተደነቅካ፡ ከም መስዋዕቲ ምስጋና ዝቀርብ ውዳሴን ኣምልኾን ኣኽብሮን ከዓ ኢዩ ተግባራዊ ዝገብሮ። እምበኣርከስ ኣብዛ ቀዳመይቲ ሰሙን ጾመ ኣርብዓን ዝተረፈ መዋዕል ሕይወትናን ውራይ ድኅነትና ስለዝኾነ ብዓቢይ ተገዳስነት፦
ሀ. ኣብ ቅደሚ ኣምላኽ ብፍርሓት/ብፍቅሪ ክንመላለስ
ለ. ንግሥተ መንፈሳውያን ሓይላት ንዝኾነት ትሕትና ዋና ረቛሒት መንፈሳዊ ሕይወትና ገርና ክንካየድ፤
ሐ. እምነትና ብጊዜን ብኵነታትን ዘይለዋወጥ ኣብቲ ሓቂ ብርእሱ ዝኾን ክርስቶስ ዝተመስረተ ብምዃኑ ንእምነትና ንፍለጦን ካብ ብለን ዓይንና ንላዕሊ ገርና ንሓልዎን፡
ሠ. ክብርናን ሞገስናን ካብኡን ብኣኡን ስለዝኾነ፡ ኃይሊ ክርስቶስ ምሳና ክሳብ ዘሎ ካብ ክርስቶስ ዝኽእልየና ዝኽእል ኃይሊ ከምዘየሎ ተገንዚብና ብሞት ኮነ ብሕይወት ምስኡ ክንርከብ ንትጋህ፡
ረ.ንኽብሪ ግዚኣብሔር ዝተፈጠርና ክቡራት ፍጥረት ስለዝኾና፡ ነዚ ክብሪ’ዚ ብዘንጸባርቅ መገዲ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽን ኣብ ቅድሚ ሰብን ንመላለስ፡
በ. መሥዋዕትነት ክርስቶስ ኣብ ሕይወተይ ግቡእ ፍሬኡ ኪፈሪ ለይቲ ምስ መዓልቲ ንጽዓር፡
ተ. ንዝሓለፈ ሕይወትና መርሚርና ንኽበሪ እግዚኣብሔርን ንጽድቅናን ዘይበቅዕ ወገኑ ብንሥሓ ገርና ነሓድሶ፡
አ. ቍርጺ ፍቓድና ኣሓዲስና ካብ ሞት ናብ ሕይወት ምስ ዝተሳገሪ ክርስቶስ ካብ ሞት ሓጢኣት ናብ ትሕድስቲ ሕይወት ተሳጊርና ቅዱስ ፋሲካ ንምብዓል ንሰናዶ።
ወላዲተ ኣምላኽ እግዝእትነ ማርያም ረዳኢትናን ኣማላዲትናን በዚ ቅዱስ ጊዜ እዚ ተሰንየና። ኣሜን።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
‘ማየ በረከት ዘዕለተ 8 ሰኔ’
ኣካላዊ ቃል እግዚአብሔር ወልድ ብተዋሕዶ ፍጹም ሰብ ስለዝኾነ፡ ዘመን ተቘጺርሉ ሕፃን ኮይኑ ካብ እስራኤል ናብ ግብጺ ተሰደ። ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ምስ ኣደኡ ቅድስት ድንግል ማርያምን ቅዱስ ዮሴፍን ሰሎሜን ኣብ ግብጺ ሠለስተ ዓመትን መንፈቕን ምስ ጸንሑ፡ ዘሳደዶም ንጉሥ ሄሮድስ ስለዝሞተ፡ ንግብጺ ገዲፎም ናብ ዓዶም ምድረ እስራኤል መንገዶም ጀመሩ።
እንሆ ድማ ኺምለሱ ኸለዉ ኣብ 'መዓልቃ' ትበሃል ዓዲ በጽሑ እሞ ብዕለት 8 ሰኔ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንሕሙማን መድኃኒት ዝኸውን ካብ ከውሒ ማይ ኣፈልፈለ።
ካብታ ተኣምር ዝገበራ ዕለት ድማ ብዙኃን ሕሙማን መጺኦም እናተሓጽቡ ይመሓሩ ነበሩ። ኣብዛ ቦታ’ዚኣ ኣብ 893 ዓ.ም. ብስም ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ቤተ ክርስቲያን ተሓኒፁ ቅዳሴ ቤታ ተኸቢሩ።
በዚ ኸኣ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና፡ ዓመት መጽአ 8 ሰኔ ከም ሓደ ካብ ሰላሳን ሠለስተን በዓላት እግዝእትነ ማርያም ቈጺራ ኸተኸብሮ ትነብር ኣላ።
ሰላም እብል ለቅዳሴ ቤትኪ ሕንፅት፣
ኀበ አንቅዐ ወልድኪ ማየ በረከት፣
ማርያም በስምኪ ስመ ሀብት፣
ይትወሀብ ለዘጸለየ በኵሉ ሰዓት፣
ሠናይ ሀብት ወፍጹም ፍት።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
ምዕራፍ 17
ንኒቆዲሞስ ብለይቲ መሃሮ
የሱስ ንኒቆዲሞስ ተዛረቦ
ሰብ ‘ዳግም ተወሊዱ’ ኺብሃል ከሎ፡ እንታይ ማለት ምዃኑ
የሱስ ነቲ ብ30 ድ.ክ. ዝወዓለ ፋስጋ ኼብዕል ኣብ የሩሳሌም ከሎ፡ ዜደንቕ ትእምርትታት ገበረ። በዚ ምኽንያት እዚ፡ ብዙሓት ሰባት ብእኡ ኣመኑ። ኒቆዲሞስ ዚብሃል ኣባል እቲ ዋዕላ፡ ማለት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኣይሁድ፡ ዝዀነ እውን በዚ ተገረመ። ዝያዳ ኺፈልጥ ብምድላዩ፡ ብጸልማት ናብ የሱስ ከደ፣ ከምኡ ዝገበረ ኸኣ እንተ ተራእዩ፡ ስሙ ኣብቶም መራሕቲ ኣይሁድ ከይበላሾ ስለ ዝፈርሀ ኪኸውን ይኽእል እዩ።
ኒቆዲሞስ ንየሱስ፡ “መምህር፡ ብዘይካ እቲ ኣምላኽ ምስኡ ዝዀነ፡ ነዚ ንስኻ እትገብሮ ዘለኻ ትእምርትታት ኪገብሮ ዚኽእል የልቦን እሞ፡ ንስኻ መምህር ኴንካ ኻብ ኣምላኽ ከም ዝመጻእካ፡ ንፈልጥ ኢና” በሎ። የሱስ ድማ፡ ሰብ “ዳግም እንተ ዘይተወሊዱ” ናብ መንግስቲ ኣምላኽ ኪኣቱ ኸም ዘይክእል ነገሮ።—ዮሃንስ 3:2, 3።
ከመይ ገይሩ እዩ ግና ሰብ ዳግም ዚውለድ፧ ስለዚ፡ ኒቆዲሞስ፡ “ካልኣይ ሳዕ ናብ ከርሲ ኣዲኡ ኣትዩስ፡ ኪውለድዶ ይኽእል እዩ፧” ኢሉ ሓተተ።—ዮሃንስ 3:4።
ሰብ ዳግም ይውለድ ኪብሃል ከሎ፡ ከምኡ ማለት ኣይኰነን። የሱስ ብዛዕባ እዚ ኺገልጽ ከሎ፡ “ሰብ ካብ ማይን ካብ መንፈስን እንተ ዘይተወሊዱ፡ ናብ መንግስቲ ኣምላኽ ኪኣቱ ኣይክእልን እዩ” በለ። (ዮሃንስ 3:5) የሱስ ምስ ተጠምቀ እሞ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ልዕሊኡ ምስ ወረደ፡ “ካብ ማይን ካብ መንፈስን” ተወሊዱ እዩ። ሽዑ፡ ካብ ሰማይ፡ “ዝሰምሮ ፍቑር ወደይ እዚ እዩ” ዚብል ድምጺ መጺኡ እዩ። (ማቴዎስ 3:16, 17) በዚ ኸምዚ ኸኣ፡ ኣምላኽ ብዛዕባ የሱስ ናብታ ሰማያዊት መንግስቲ ኺኣቱ ዚኽእል መንፈሳዊ ወዱ ምዃኑ ገሊጹ እዩ። ደሓር ብጰንጠቈስጠ 33 ድ.ክ.፡ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ካልኦት ጥሙቓት ፈሲሱ እዩ፣ ንሳቶም እውን በዚ ኸምዚ መንፈሳውያን ደቂ ኣምላኽ ኰይኖም ዳግም ተወሊዶም እዮም።—ግብሪ ሃዋርያት 2:1-4።
ኒቆዲሞስ ነቲ የሱስ ብዛዕባ መንግስቲ ኣምላኽ ዚምህሮ ዝነበረ ምርዳኡ ኸቢድዎ ነበረ። ስለዚ፡ የሱስ ብዛዕባ እቲ ንሱ ኸም ሰብኣዊ ወዲ ኣምላኽ መጠን ዘለዎ ፍሉይ ግደ ኸምዚ ዚስዕብ ብምባል ተወሳኺ ሓበሬታ ሃቦ፦ “ከምቲ ሙሴ ኣብ በረኻ ተመን ዝሰቐለ ኸኣ፡ ወዲ ሰብ ኪስቀል ኣለዎ፣ ከምኡ ዚኸውን ድማ፡ ብእኡ ዚኣምን ኵሉ፡ ናይ ዘለኣለም ህይወት ምእንቲ ኺረክብ እዩ” በሎ።—ዮሃንስ 3:14, 15።
ነዊሕ ይገብር እቶም ብመርዛማት ኣትማን እተነኽሱ እስራኤላውያን ምእንቲ ኺድሕኑ፡ ናብቲ ብነሓሲ እተሰርሐ ተመን ኪጥምቱ ነበሮም። (ዘሁልቍ 21:9) ብተመሳሳሊ፡ ኵሎም ሰባት ካብ ሞት ድሒኖም ናይ ዘለኣለም ህይወት ንምርካብ፡ ብወዲ ኣምላኽ ኪኣምኑ ኣለዎም። የሱስ ነቲ የሆዋ ዘለዎ ፍቕራዊ ግደ ብምጕላሕ፡ ንኒቆዲሞስ፡ “ኣምላኽሲ በቲ ሓደ ወዱ ዚኣምን ኵሉ ናይ ዘለኣለም ህይወት ምእንቲ ኺረክብ እምበር፡ ከይጠፍእሲ፡ ንወዱ በጃ ኽሳዕ ዚህብ፡ ክሳዕ ክንድዚ ንዓለም ኣፍቂርዋ እዩ” በሎ። (ዮሃንስ 3:16) ስለዚ፡ የሱስ ካብቲ ኣብ የሩሳሌም ኣገልግሎቱ ዝጀመረሉ ኣስታት ሽዱሽተ ወርሒ ጸኒሑ፡ መገዲ ድሕነት ደቂ ሰብ ምዃኑ ንጹር ገይሩ እዩ።
የሱስ ቀጺሉ ንኒቆዲሞስ፡ “ኣምላኽ ንወዱ፡ ንዓለም ኪፈርዳ ዘይኰነስ፡ ዓለም ብእኡ ኽትድሕን ኢሉ እዩ ናብ ዓለም ዝለኣኾ” በሎ። እዚ ማለት ከኣ ንዅሎም ሰባት ንጥፍኣት ኪፈርድ ከም ዘይተላእከ ዜጕልሕ እዩ።—ዮሃንስ 3:17።
ኒቆዲሞስ ፈሪሁ ብጕልባብ ጸልማት እዩ ናብ የሱስ መጺኡ። ስለዚ፡ የሱስ ነቲ ምስኡ ዝገበሮ ዝርርብ ኪዛዝሞ ኸሎ ኸምዚ በሎ፦ “ንፍርዲ መሰረት ዚኸውን ከኣ እዚ እዩ፦ ብርሃን [ንሱ ድማ እቲ ብህይወቱን ብትምህርቱን ዘብርሀ የሱስ እዩ] ናብ ዓለም መጺኡ ኣሎ፣ ሰባት ግና ግብሮም እኩይ እዩ እሞ፡ ካብ ብርሃንሲ ጸልማት እዮም ፈትዮም። እቲ ኽፉእ ዚገብርሲ፡ ብርሃን ይጸልእ እዩ፣ ግብሩ ምእንቲ ኸይቅላዕ ከኣ፡ ናብ ብርሃን ኣይመጽእን እዩ። እቲ ሓቂ ዚገብር ግና፡ ግብሩ ምስ ፍቓድ ኣምላኽ ተሰማሚዑ ኸም እተገብረ ምእንቲ ኺግሃድ፡ ናብ ብርሃን ይመጽእ እዩ።”—ዮሃንስ 3:19-21።
ድሕሪዚ፡ እቲ ፈሪሳውን መምህር እስራኤልን ዝነበረ ኒቆዲሞስ፡ ብዛዕባ እቲ የሱስ ኣብ ዕላማ ኣምላኽ ዘለዎ ግደ ኼስተንትን ነበሮ።


text:
ነዛ ዓንቀጽ እዚኣ ብ%% ከተንብባ ትደሊዶ፧
ነዛ ዓንቀጽ እዚኣ ብ%% ከተንብባ ትደሊዶ፧
4 ፍቑራተየ፡ ብዙሓት ናይ ሓሶት ነብያት ኣብ ዓለም ተንሲኦም ኣለዉ እሞ፡ መንፈሳዊ መግለጺ ንዘበለ ዅሉ ኣይትእመኑ፣ የግዳስ፡ እቲ መንፈሳዊ መግለጺታት ካብ ኣምላኽ እንተ ዀይኑ መርምሩ።
2 እቲ መንፈሳዊ መግለጺ ኻብ ኣምላኽ ምዃኑ በዚ ኢኹም እትፈልጡ፦ የሱስ ክርስቶስ ብስጋ ኸም ዝመጸ ዚእመን ዘበለ ዅሉ መንፈሳዊ መግለጺ፡ ካብ ኣምላኽ እዩ።
3 የሱስ ክርስቶስ ብስጋ ኸም ዝመጸ ዘይእመን ዘበለ ዅሉ መንፈሳዊ መግለጺ ግና፡ ካብ ኣምላኽ ኣይኰነን። እዚ ኸኣ እቲ ኸም ዚመጽእ ሰሚዕኩምዎ ዘለኹም ናይ ጸረ ክርስቶስ መንፈሳዊ መግለጺ እዩ፣ ሕጂ እውን ድሮ ኣብ ዓለም ኣሎ።
4 ደቀየ፡ ንስኻትኩም ካብ ኣምላኽ ኢኹም፣ ካብቲ ምስ ዓለም ሓድነት ዘለዎስ፡ እቲ ምሳኻትኩም ሓድነት ዘለዎ ስለ ዚዓቢ፡ ነዚኣቶም እውን ስዒርኩምዎም ኢኹም።
5 ንሳቶም ካብ ዓለም እዮም፣ ስለዚ ኸኣ እዮም ካብ ዓለም ዚዛረቡ፡ ዓለም እውን ትሰምዖም እያ።
6 ንሕና ኻብ ኣምላኽ ኢና። እቲ ንኣምላኽ ዚፈልጥ፡ ይሰምዓና፣ እቲ ኻብ ኣምላኽ ዘይኰነ፡ ኣይሰምዓናን እዩ። መንፈሳዊ መግለጺ ሓቅን መንፈሳዊ መግለጺ ስሕተትን በዚ ኢና እነለሊ።
7 ፍቑራተየ፡ ፍቕሪ ኻብ ኣምላኽ እያ እሞ፡ ንሓድሕድና ንፋቐር፣ ዜፍቅር ዘበለ ዅሉ ኻብ ኣምላኽ እተወልደ እዩ፡ ንኣምላኽ እውን ይፈልጦ እዩ።
8 ኣምላኽ ፍቕሪ እዩ እሞ፡ እቲ ዘየፍቅር ንኣምላኽ ኣይፈልጦን እዩ።
9 ኣምላኽ፡ በቲ ሓደ ወዱ ህይወት ምእንቲ ኽንረክብ ኢሉ፡ ንዕኡ ናብ ዓለም ልኢኽዎ እዩ እሞ፡ ፍቕሪ ኣምላኽ ንዓና በዚ ተገልጸትልና።
10 ንሕና ንኣምላኽ ስለ ዘፍቀርናዮ ዘይኰነስ፡ ንሱ ስለ ዘፍቀረናን ንሓጢኣትና ኸም ዜተዓርቕ መስዋእቲ ገይሩ ወዱ ስለ ዝሰደደልናን፡ እታ ፍቕሪ በዚ እያ።
11 ፍቑራተየ፡ ኣምላኽ ከምዚ ገይሩ ኻብ ኣፍቀረናስ፡ ንሕና እውን ንሓድሕድና ኽንፋቐር ግዴታ ኣሎና።
12 ሓደ እኳ ንኣምላኽ ዝረኣዮ ኸቶ የልቦን። ንሓድሕድና ንፋቐር እንተ ዄንና፡ ኣምላኽ ኣባና ይነብር፡ ፍቕሩ እውን ኣባና ፍጽምቲ ትኸውን።
13 ካብ መንፈሱ ስለ ዝሃበና፡ ንሕና ምስኡ ብሓድነት ከም እንነብር፡ ንሱ ኸኣ ምሳና ብሓድነት ከም ዚነብር፡ በዚ ኢና እንፈልጥ።
14 ኣቦ ንወዱ መድሓን ዓለም ኪኸውን ከም ዝለኣኾ ድማ፡ ርኢና ኢና፡ ንምስክር እውን ኣለና።
15 የሱስ ክርስቶስ ወዲ ኣምላኽ ምዃኑ ዚእመን ዘበለ፡ ኣምላኽ ምስኡ ብሓድነት ይነብር፡ ንሱ እውን ምስ ኣምላኽ ብሓድነት ይነብር።
16 ንሕና ኸኣ ነታ ኣምላኽ ንዓና ዘላቶ ፍቕሪ ፈሊጥናያን ኣሚንናያን ኣለና።
ኣምላኽ ፍቕሪ እዩ፣ እቲ ኣብ ፍቕሪ ዚነብር ከኣ ምስ ኣምላኽ ብሓድነት ይነብር፡ ኣምላኽ እውን ምስኡ ብሓድነት ይነብር።
17 ከምቲ የሱስ ዝዀኖ፡ ንሕና ባዕልና እውን ኣብዛ ዓለም እዚኣ ኸምኡ ኢና እሞ፡ ብመዓልቲ ፍርዲ ንምዝራብ ትብዓት ምእንቲ ኺህልወና፡ በዚ ኸምዚ ፍቕሪ ኣባና ፍጽምቲ ዀነት።
18 ፍርሂ ስለ እትገትእ፡ ፍጽምቲ ፍቕሪ ንፍርሂ ኣውጺኣ ትድርብያ እምበር፡ ኣብ ፍቕርስ ፍርሂ የልቦን። እቲ ዚፈርህ ከኣ ብፍቕሪ ፍጹም ኣይኰነን።
19 ንሱ ቕድም ኣፍቂሩና እዩ እሞ፡ ንሕና እውን ነፍቅር ኢና።
20 ነቲ ዝረኣዮ ሓዉ ዘየፍቅሮስ፡ ነቲ ዘይረኣዮ ኣምላኽ ኬፍቅሮ ኣይክእልን እዩ እሞ፡ ንሓዉ እናጸልኦስ፡ “ንኣምላኽ አፍቅሮ እየ” ዚብል እንተሎ፡ ንሱ ሓሳዊ እዩ።
21 እቲ ንኣምላኽ ዜፍቅር፡ ንሓዉ እውን ኬፍቅሮ፡ እዚ ትእዛዝ እዚ ኻብኡ እተቐበልናዮ እዩ።
ልኣኽ
ልኣኽ
መጽሓፍ ቅዱስ—ትርጉም ሓዳስ ዓለም
1 ዮሃንስ 4
ትግርኛ
መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ኢንተርነት ኣንብብ
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ገዳም ደብረ ድማኅ ሓደ ካብቶም ጥንታውያን ገዳማት ሃገርና ኾይኑ፡ ኣብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ዓረዛ ቈላ ሠራየ፡ ካብ ርእሲ ከተማ ኣሥመራ ኣስታት 102 ኪ.ሜ. ርሒቁ ይርከብ። ብራኸኡ ካብ ጽፍሒ ባሕሪ 2075 ሜትሮ እዩ። እዚ ገዳም’ዚ ብኣቡነ መርቆሬዎስ ብ1340 ዓ.ም. ተመሥረተ።
ኣቡነ መርቆሬዎስ ካብ ቅዱሳን ወለዶም ካህን ቶማስ ስምዖንን ሰሎሜ ሕይወትብነን 29 ነሐሴ ብ1274 ዓ.ም ወምበርታ ፍሉይ ስሙ ደበሽን እንዳ ማርያም ተወልዱ። እዞም ክልተ ቅዱሳን ወለዲ ተኣዘዝቲ እግዚኣብሔር ኣኽበርቲ ቅዱሳን ስለዝነበሩ ወርኂ ወርኂ ዝክር ቅዱስ ሰማዕት መርቆሬዎስ(ፒሉፓዴር) ይገብሩ ብምንባሮም ኣብ ዕለተ በዓሎም ብዝተገብረሎም ተኣምር መርቆሬዎስ ኢሎም ሰመይዎም። ስመ ክርስትናኦም ኸኣ ዕሤተ ማርያም በልዎም።
ካብ ዝተወልዱሉ እዋን ጀሚሮም ዘርእይዎ ዝነበሩ ተግባራት ናይ ዓቢይ ሰብ እምበር ናይ ሓደ ሕፃን ጠባይ ስለ ዘይኮነ ወለዶም ብኣንክሮ የስተውዕልዎ ነበሩ። ምስ ብሥጋ ኣኅዋቶም ኣቡነ ኣብሳዲ፡ ኣቡነ ማቴዎስን መክብበ ድንግልን (ኣደ ኣቡነ ቴዎድሮስ) ብፍቕሪ ድኅሪ ምንባር ኣቦኦም ካህን ቶማስ ንክምሃሩ ናብ ኣኮኦም ኣቡነ ጳውሎስ ወሰድዎም። ኣብኡ ከኣ ፊደል ቈጺሮም ዝጀመርዎ መንፈሳዊ ትምህርቲ ኣብ ውሽጢ 22 መዓልታት 81 መጽሓፍቲ ብሉይ ኪዳንን ሓድስ ኪዳንን ኣጽፊፎም ተገልጸሎም። ብድኅር’ዚ ብፍቓድ እግዚኣብሔር ካብ ኣቡነ ጳውሎስ ናብ ገዳም ኣቡነ ዳንኤል ሽማና ኸዱ። ኣብዚ ገዳም'ዚ ትምህርቶም እናቐጸሉ ንብዙኃት ኣረጋውያን ብምርዳእን ብኣገልግሎት ገዳምን ምስ ጸንሑ ካብ ግብጻዊ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ጴጥሮስ መዓርገ ዲቁና ተቐቢሉ። ካብ ኣቡነ ኤዎስጣቴዎስ ድማ ኣብ መበል 33 ዕድሚኦም ኣብ ደብረ ሽማና ምንኵስናን ኣስኬማን ተቐበሉ።ተውሳክ፡ . . .ኣቡነ መርቆሬዎስ ዘደብረ ድማኅ


text:
'እንቋዕ ናብ ጾመ ፍልሰታ ኣብጽሓና !'
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
እንቋዕ ናብ ጾመ ፍልሰታ ኣብጽሓና !
ካብ 1 ነሓሴ ክሳዕ 16 ነሓሴ 2008 ዓ.ም.ግ. ዘሎ መዓልታት ብጸሎትን ውዳሴን ቅዳሴን ከምኡ’ውን ዝጽወም ሓደ ካብ ሾብዓተ ናይ ኣዋጅ ኣጽዋማት ጾመ ፍልሰታ እዩ። ‘ፍልሰት’፡ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ምኻድ፡ ምድያብ፡ ምዕራግ ማለት እዩ። “በተአምኖ ፈለሰ ሄኖክ እምዝንቱ ዓለም ከመ ኢይርአዮ ለሞት/ ሄኖክ ስለ ዝኣመነ ንሞት ከይርእይ ካብዚ ዓለም ከደ” ከምዝብል። ዕብ. 11፡5ተውሳክ፡ . . .'እንቋዕ ናብ ጾመ ፍልሰታ ኣብጽሓና !'
“ጸልዩ በእንተ ዝናማት”
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
“ጸልዩ በእንተ ዝናማት”
ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና፡ ንዓመት ኣብ ኣርባዕተ ወቕትታት ማለት ዘመነ መፀው፡ ዘመነ ሓጋይ፡ ዘመነ ፀደይ ከምኡ ውን ዘመነ ክረምት ብምባል ትኸፍሎ።
1. ጊዜ መፀው (ቀውዒ)፦ ካብ 26 መስከረም ክሳዕ 25 ታኅሣሥ ዘሎ ዕለታት እዩ። እዚ ጊዜ’ዚ እቶም ኣብ ክረምቲ ተዘሪኦም ዝበቘሉን ተተኺሎም ዝጸደቑን ኣትክልቲ ዝዕምብቡሉን ዝፈርይሉን፣ ብመዓልቲ ኣብ ብሩህ ሰማይ ፀሓይ ትደምቀሉ፡ ኣብ ለይቲ ድማ ከዋኽብቲ ዝረኣይሉ፡ ጐቦታት’ውን ብዕምባባ ዝሽፈንሉ ወቕቲ እዩ።ተውሳክ፡ . . .“ጸልዩ በእንተ ዝናማት”
ዝክረ በዓል ሰማዕታት ኤርትራ
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ዝክረ በዓል ሰማዕታት ኤርትራ
ሰማዕታት ዝበሃሉ ብሓባር ኮነ ብውልቂ ምእንቲ ሓቅን ጽድቅን ምእንቲ ሕዝብን እምነትን ሕይወቶም በጃ ዝወፈዩ መሥዋዕቲ ዝኾኑ እዮም። ሰብ ኣብ ክንዲ ብጻዩ ንሕይወቱ በጃ ኣኅሊፉ ክህብ ካብዚ ዝዓቢ ፍቕሪ ስለዘየልቦ፡ ሰማዕትነት ዓቢይ ክብርን ዓሚቕ ፍቕርን ዝኃዘ እዩ። ዮሓ. 15፡13
ኣብ ሥጋዊ ሕይወት ኮነ መንፈሳዊ ሕይወት ቀይሕ ደም ከይፈሰሰ ፃዕዳ ዓፅሚ ከይተኸስከሰ ብዘይ መሥዋዕቲ ናፅነት ኣይርከብን’ዩ። ሃገርካ ኪወርር ሕዝብካ ኬሕስር ሃይማኖትካ ኪቕይር ንዝመጸካ ምክልኻልን ክሳዕ ሞት ዝበጽሕ መከራ ምቕባልን ንቡር እዩ። ኣብ መጽሓፍ መቃብያን ተጻሒፉ ከምዘሎ፦ እቶም ሕዝበ እግዚአብሔር ዕብራውያን ነቲ ንቤት መቕደሶም ዜፍርስ፡ ንሃገሮም ዜብርስ ንነፍሶምን ጥሪቶምን ዜባሳብስ፡ ጸላኢ ተላዒሉ ኣብ ወሰን ምድሮም ናይ ባዕዲ ሠራዊት ከምዝሰፈር ምስ ርኣዩ ብኽብሪ ንምንባር ወይ ብኽብሪ ንሙማት ወሰኑ።ተውሳክ፡ . . . ዝክረ በዓል ሰማዕታት ኤርትራ
ዝክረ ሰማዕታት ኤርትራ
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ዝክረ በዓል ሰማዕታት ኤርትራ
ሰማዕታት ዝበሃሉ ብሓባር ኮነ ብውልቂ ምእንቲ ሓቅን ጽድቅን ምእንቲ ሕዝብን እምነትን ሕይወቶም በጃ ዝወፈዩ መሥዋዕቲ ዝኾኑ እዮም። ሰብ ኣብ ክንዲ ብጻዩ ንሕይወቱ በጃ ኣኅሊፉ ክህብ ካብዚ ዝዓቢ ፍቕሪ ስለዘየልቦ፡ ሰማዕትነት ዓቢይ ክብርን ዓሚቕ ፍቕርን ዝኃዘ እዩ። ዮሓ. 15፡13
ኣብ ሥጋዊ ሕይወት ኮነ መንፈሳዊ ሕይወት ቀይሕ ደም ከይፈሰሰ ፃዕዳ ዓፅሚ ከይተኸስከሰ ብዘይ መሥዋዕቲ ናፅነት ኣይርከብን’ዩ። ሃገርካ ኪወርር ሕዝብካ ኬሕስር ሃይማኖትካ ኪቕይር ንዝመጸካ ምክልኻልን ክሳዕ ሞት ዝበጽሕ መከራ ምቕባልን ንቡር እዩ። ኣብ መጽሓፍ መቃብያን ተጻሒፉ ከምዘሎ፦ እቶም ሕዝበ እግዚአብሔር ዕብራውያን ነቲ ንቤት መቕደሶም ዜፍርስ፡ ንሃገሮም ዜብርስ ንነፍሶምን ጥሪቶምን ዜባሳብስ፡ ጸላኢ ተላዒሉ ኣብ ወሰን ምድሮም ናይ ባዕዲ ሠራዊት ከምዝሰፈር ምስ ርኣዩ ብኽብሪ ንምንባር ወይ ብኽብሪ ንሙማት ወሰኑ።ተውሳክ፡ . . . ዝክረ ሰማዕታት ኤርትራ
More Articles ...
- ዕዉት ናይ ሃገር ቅድስት ኢየሩሳሌም ንግደት !
- ‘እግዚአብሔር ዓቢይ ግብሪ ገበረልና ንሕና’ውን ተሓጐስና’ መዝ. 126፡3
- ቃለ ቡራኬ በዓለ ትንሣኤ
- እንቋዕ ናብ ብርሃነ ትንሣኤኡ ብሰላም ኣብጽሓና!
- 'እሙን ኣገልጋሊ'
- 'ነገረ ውግዘት'
- ሥምረት ቅዱስ ሲኖዶስ መሠረትን ጽላልን እዩ !
- ዓቢይ ጾም፡ ካብ ዝመጽእ ሰኑይ 28 የካቲት ክጅመር እዩ!
- እንቋዕ ናብ ጾመ ነነዌ ኣብጽሓና!
- “ቤት ኣምላኽና ከቶ ኣይንኃድግን ኢና” ነህ. 10፡39
- እንቋዕ ናብ በዓል ቃና ዘገሊላ ኣብጽሓና!
- “ወያሠጥሞን ውስተ ቀላየ ባሕር ለአበሳነ / ንኣበሳና ናብ ማዕሙቝ ቀላይ ከሥጥሞ እዩ።” ሚክ. 7፡19