text:
መንግስቲ ሶማል ንሚሊሻታት ኣል-ሸባብ ብምሕጋዝ ካብ 2007-2011 ዓ.ም.ፈ ኣብ ሞቓዲሾ ብውሑዱ ንሓሙሽተ ጋዜጠኛታት ንክቕተሉ ሓጊዙ ተባሂሉ ንዝተኸሰ ጋዜጠኛ ነበር ረሺኑ።
መንግስቲ ሶማል ነቲ ሓሰን ሃናፊ ሓጅ ዝተባህለ ውልቀ-ሰብ ሎሚ ሶኑይ ኣብ ሞቃዲሾ ኣብ ውሽጢ ፖሊስ ኣካዳሚ ከምዝረሸንዎ ሰበ-ስልጣንን መሰካክርን ገሊጾም። ሓጂ ዝሓለፈ ዓመት’ዩ ብሕቶ መንግስቲ ሶማል ካብ ኬንያ ናብ ሶማል ክምለስ ዝተገብረ፡ ክሳብ መጀመርያ 2015 ዓ.ም እቲ ጉዳይ ኣብ ቤት ፍርዲ ክረአ ከምዝጸንሐን ብመርትዖታትን ባዕሉ ብምእማኑን ኣብ መወዳእታ እቲ ብይን ተወሲኑ እቲ ፍርዲ ምፍጻሙ ተገሊጹ’ሎ።
ብተመሳሳሊ ሶማሊያዊያን ከሊፍ ናሪፍ ወዲ 21 ዓመትን ሓውን ዓብዱራሕማን ወዲ 18 ዓመት ክልቲኦም ኣሕዋት ኣብ 2014 ዓ.ም ካብ ገዝኦም ዓዲ እንግሊዝ ከተማ ማንቸስተር ኣብ ጉኒ ዳዕሽ ኾይኖም ንምውጋእ ናብ ሶሪያ ከምዝኸዱ አብ ኹናት ከምዝተቐትሉን ተገሊጹ።
እዚ ከምዚ’ሉ ኸሎ ኣብ ርእሰ ከተማ ሶማል ሞቃዲሾ ሎሚ ሶኑይ ኣብ መኪና ብዝተጻወደ ነታጉ ኣብ ቐጽሪ ሓደ ቤት-መግቢ ተተኹሱ ብውሑዱ ሓሙሽተ ሰባት ከምዝተቕትሉን ካልኦት ሸውዓተ ከምዝቖሰሉን ሰበ-ስልጣንን መሰኻክርን ኣፍሊጦም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


c: text/html

text:
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ፥ ኣሓዱ ኣምላክ፥ ኣሜን።
ን2017 ዓመተ ትምህርቲ ዝምልከት ሓበሬታ ቁ. 2
(ንነባራትን ሓደስቲ ተመሃሮን ይምልከት)
ኣብ ዝተፈላለየ ክፍለ ዓለም እትነብሩ ነባራትን ሓደስትን ተመሃሮ፡ ንኽሉ ውልቃዊ ጸገማትን፡ ህሉዊ ጽንኩር ኩነታት ሕዝብናን ተጻዊርኩም ንትምህርቲ ስነ-መለኮት ተውሕዶ እተርእይዎ ዘሎኹም ግብረ መልሲ ካብ ትጽቢትና ወጻእን ኣዝዩ ኣተባባዕን ምዃኑ ደጊምና ንምስክር። መፍትሒ ናይቲ ውህሉልን፡ ስቓይ ኮይኑና ዘሎ እዋናውን ፈተና ቤተክርስቲያንና ድሕረት ትምህርቲ ምዃኑ ስለ ንኣምን፡ ትምህርቲ ንምስፋሕ ዝኣክል ሕድገታት ክንገብር ከምዘሎና ንግንዘብ። እቲ ብዝሒ ተመሃሮ ሓደ ዓወት ኮይኑ፡ ጽርየት ትምህርቲ ንምሕላውን፡ ዕቱብ ተሳትፎ ተመሃሮ ንምዕባይን ግን ኣገዳሲ ብምኻኑ፡ ኣብዚ እዋን ልዕሊ ዓቕምና ተመሃሮ ንመዝገባ ይሓቱ ስለ ዘለዉን ተመሃሮ ከማልእዎ ዘሎዎም ረቛሒታት ከነቐምጥ ተገዲድና ኣሎና።
- 1. ኣብ 2017 ዓመተ ትምህርቲ ካብ ሚያዝያ 1, 2017 ክሳብ ነሓሰ 31, 2017 እዘን ዝስዕባ ክፍልተ-ትምህርትታት ኪውሃባ እየን። ታሪኽ ቤተክርስቲያን (Church History)፤ ቀኖና ቤተ ክርስቲያን (Church Canon)፤ ሓድሽ ኪዳን 2ይ ክፋል (New Testament II)።
- 2. ብግቡእ እናተኸታተልኩም ኣብ 2016 ዓመተ ትምህርቲ ፈተና ዝወስድኩም ተመሃሮ፡ ን2017 ዝውሃብ ትምህርቲ፡ ዳግማይ ምምዝጋብ ኣየድልየኩምን። ክልተ ዓመት ናይ ሰርቲፊኬት ፕሮግራም ንምውዳእ ዝተረፈኩም ክፍለ-ትምህርቲ እንተልዩ ብቕልጡፍ ምስ ጉዳያት ተመሃሮ ኪትራኸቡ ንሓትት።
- 3. ንሓደስትን ነባራትን ተመሃሮ ብሓባር፡ ኣብ ሓደ ሰመስተር $100 ክፍሊት ክሳብ ሚያዝያ 30, 2017 ከፊልኩም ወድኡ። ክፍሊቱ ዘየማልአ ተመሃራይ፡ ካብ ዕለት 30, ሚያዝያ, 2017 ንድሓር ናብ መርበብ ሓበሬታ እትዩ ትምህርቲ ኪከታተል ከምዘይክእልን እቲ ሓድሽ ተኣታትዩ ዘሎ ስይስተም ከምዘየፍቅደሉን ንሕብር።
- 4. ኣብ እስራኤል እትርከቡ ተመሃሮ፥ ኣስማትኩም ኣብ ቅድስት ድንግል ማርያም ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ምምሕዳር ቀሪብኩም ኣስማትኩም ትህቡ ብዝርዝር ኣስማትኩም ምስ በጽሓና ብጥርኑፍ መልእኽቲ ክንሰደልኩም ኢና።
- 5. ክፍሊቱ ኣማሊኡ ትምህርቲ ኪከታተል ዝጀመረ ተመሃራይ ኣብቲ መርበብ ሓበሬታ ኣትዩ ነተን ተዳልየን ዘለዋ ክፍለ ትምህርትታት ዓቕምን ኩነታትን ክሳብ ዘፈቀዶ መዓልታዊ ወይ ኣብ ሳልስቲ ኪከታተል ትጽቢት ይገብረሉ። ከይኣተወ ክሳብ 15 መዓልታት እንተጌሩ ግን እቲ ሓድሽ፡ ኣብዚ ሓድሽ መርበብ ሓበሬታ ተኣታትዩ ዘሎ ስይስተም ከፍቅደሉ ከምዘይኮነ ንሕብር። እቲ ሰመስተር ከም ብኩራት ተሓሲቡ ኣብ ዝቕጽል ሰመስተር ብዕትበት ኪከታተል ይኽእል።
- 6. ተመዝጊብኩም ከተብቕዑ ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ክሳብ ሕጂ ኣብቲ ተዳልዩ ዘሎ መርበብ ሓበሬታ ኣቲኹም፡ ኣብ እዋኑ ዕዮ ገዛን ፈተናን ዘይወሰድኩም፡ ኣብ 2017 ዝውሃብ ትምህርቲ ዝፍቐደልኩም ከም እንደገና፡ ክሳብ ሚያዝያ 30, 2017 ምስ ትምዝገቡ ጥራይ እዩ።
- 7. ኣብ ኤርትራ፥ ኢትዮጵያ፥ ከምኡውን ኣብ ዝተፈላለየ ናይ ስደተኛታት ካምቦታትን ኮይንኩም ትምህርትኹም ትከታተሉ ዘሎኹም ተመሃሮ፡ እቲ ዘሎኹሞ ዘይንቡር ኩነታት ኩሉ መምርሕታት ከተማልኡ ዘፍቕድ ብዘይምዃኑ፤ ኣብቲ መርበበ ሓበሬታ ኣቲኹም፡ ትምህርትኹም ክሳብ ዝተኸታተልኩም እዋን ካብ ናይ ገንዘብ ክፍሊት ነጻ ኢኹም። ኣስማትኩም ግን ኣቐዲምኩም ናብ ጉዳይ ተመሃሩ ምስ እትነብሩሉ ዓዲ ገሊጽኩም ለኣኹ። ክሳብ 30 ሚያዝያ ዘይበጽሓና ስም ምዝጉብ ከም ዘይኮነ ክፍለጥ ይግባእ። ኣብ መርበብ ሓበሬታ ከይኣተኹም 15 መዓልታት ምስ ዝሓልፍ ግን ከም ብኩራት ስለዝሕሰብ፡ ኣብ ዝቕጽል ሰመስተር ከም እንደገና ኪትምዝገቡ ከድልየኩም እዩ።
- 8. ሓድሽ ኣጠቓቕማ “user id” and “password” ዝምልከት። ከምቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ብክፍሊ ጉዳያት ተመሃሮ ዝውሃብ ዘይኮነ፡ ባዕልኹም ናይ ገዛእ ርእስኹም “user id” and “password” ከተዳልዉ ዘፍቕድ ስይስተም ተኣታትዩ ኣሎ። ዝሰርሕ ናይ ኢመይል ኣድራሻ ኪህልወኩም ግን ግድን እዩ።
- ምስ ተመዝገብኩም ሽዑ ንሽዑ ናብ ኢመይልኩም ሊንክ ክትሰደልኩም እያ ኢመይልኩም ምስ ከፈትኩም መላግቦ ክጸንሐኩም እዩ ንዑ ጠዊቅኩም ናብ መምሃሪ ክፍሊ ትኣትው።
9. ነዚ ኣብ ላዕሊ ዝተኣታቶ ዘሎ ቅጥዕታት ንከተማልኡ ኩነታትኩም ዘየፍቅደልኩም ተመሃሮ ምስ ትህልዉ፡ ዝርዝር ኩነታትኩም ብምግላጽ ክሳብ ሚያዝያ 30, 2017 ብኢመይል ምስ ጉዳያት ተመሃሮ ክትራኸቡ ነዘኻኽር።
ብወገን ምምሕዳርን መማህራንንውን ብትሕዝቶኡ ሃብታም፡ ኣብ ኣገባብ ኣመሃህራውን ዘይከቢድ ኪኸውን፡ ምዕቡል ተክኖሎጂ ብምጥቓም ብቐጻሊ ምምሕያሻት ኣብ ምግባር ከም እንረከብ እንዳሓበርና፡ ብወገን ተመሃሮውን መምርሒታት ኣብ እዋኑ እናተኸታተልኩም ምትሕብባርኩም ከተበርኹ ንምሕጸን።
ምሕረት፡ ረድኤትን ፍትሕን ዘውርድ ጾም ይግበረልና
ክፍልቲ ጉዳያት ተመሃሮ
መጋቢት 25, 2017 (መጋቢት ፲፮, ፳፻፱)
http://www.tewahdotheology.org
Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
መልሲ ናይ ብተደጋጋሚ ብተመሃሮ ዝቐርቡ ሕቶታት
ንኹሉ ናይ ኢመይል ሕቶታትኩም ክንምልስ ግቡእ እኳ እንተነበረ፡ ብሰንኪ ኩነታት መነባብሮን ጻዕቂ ኣገልግሎትን ኣይተኻእለን። መልሲ ናይቲ ብተደጋጋሚ ዝቐርብ ሕቶታት ብሕጽር ዝበለ ኣብዚ ነቐርብ።
- 1ኣብ ዓድና ብሰንኪ ድኹም ናይ ኢንተርነት ኣገልግሎት ዘጋጥም ዘሎ ዝተፈላለየ ጸገማት ዝምልከት። ዘይንቡር ኩነታትኩም ርዱእ ስለዝኾነ፡ ትምህርትኹም ትከታተልሉ ዝቐለለ መገድታት ክሳብ ዝርከብ ብዝተኻእለ መጠን ብናታትኩም ጥበብን ምስቶም ቅልጡፍ ኢንተርነት ኪረኽቡ ዝኽእሉ ብምልዛብን ግዝያዊት ፍታሕ ከተናድዩ ንምሕጸን። መገዲ ኣብ ዝተረኽቦ እዋን ብኢመይልኩም ኪሕበረኩም እዩ።
- 1. ናይ ገንዘብ ክፍሊት ዝምልከት ብተደጋጋሚ ዝቐረበ ሕቶታት። ብኽልተ መገድታት ኪትከፍሉ ትኽእሉ። ብክረዲት ካርድን ብቸክን። ኣድራሻ እዚ ዝስዕብ ተጠቐሙ።
a. በዚ ኣቲኩም ምስተመዝገብኩም http://www.tewahdotheology.org/edu/login/index.php
ምስ ተመዝገብኩም ሽዑ ንሽዑ ናብ ኢመይልኩም ሊንክ ክትሰደልኩም እያ ኢመይልኩም ምስ ከፈትኩም መላግቦ ክጸንሐኩም እዩ ንዑ ጠዊቅኩም ናብ መምሃሪ ክፍሊ ትኣትው።
ካልኣይ ሰመስተር ኣብ ዝብል መላግቦ ጠዊቕኩም ሐንቲ ካብተን ሰለስተ ክፍሊ-ትምህርቲ ከፊትኩም ክፈሉ። ምስ ከፈልኩም ሰልስተ ኮርሳት ብሐደ ግዜ ክክፈተልኩም እዩ
b. እቶም ኣብ ዝሐለፈ ፈተና ዝወሰድኩምው’ን ግና መዝገባ ኣየድልየኩምን እዩ ካልኣይ ሰመስተር ኣብ ዝብል መላግቦ ጠዊቕኩም ሐንቲ ካብተን ሰለስተ ክፍሊ ትምህርቲ ከፊትኩም ክፈሉ። ብቀጥታ ናብ ሰልሰተ ክፍለ-ትምህርቲ ከተእትወኩም እያ
c. ብቸክ ክፍሊትኩም ናብዚ ዝስዕብ ኣድራሻ ልኣኹ። ኣብቲ ንመን ዝብል “Eritrean Orthodox Tewahdo Theology” ሽም ግበርሉ።
ተወሳኺ ሓበሬታ እንሆ፡
Name of bank: Wells Fargo
Name on the Account: Eritrean O.T. Diocese of North America
Account Number: 1534659386
Routing Number: 061000227
1) ብፖስታ ዝልኣኽ ቸክ
Send Check to: Eritrean Orthodox Tewahdo Theology
Address: Eritrean Orthodox Church, Diocese of North America, P.O.Box 392156 Snellville, GA 30039 USA.
2. ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣቲኹም ኪትጥቀምሉ ዝተዋህበኩም “user id” and “password” ኣብ ግዜኡ ኣቲኹም ስለዘይተጠቐምክምሉ ኣብዩና ዝብል ሕቶታት ብዝምልከት። ከምቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ብክፍሊ ጉዳያት ተመሃሮ ዝውሃብ ዘይኮነ፡ ባዕልኹም ናይ ገዛእ ርእስኹም “user id” and “password” ከተዳልዉ ዘፍቕድ ስይስተም ተኣታትዩ ኣሎ። ዝሰርሕ ናይ ኢመይል ኣድራሻ ኪህልወኩም ግን ግድን እዩ። ናይ ቴክኒክ ጸገማት ምስ ዝህሉ፡ ምስቶም ኣብ ከባቢኹም ዝርከቡ ትኣምንዎም ኪእላታት ተማኸሩ። እቲ “user id” and “password” ግን ናይ ውልቅኹም ስለዝኾነ ንማንም ሰብ ዝመሓላለፍ ኣይኮነን።
3. ምስ ተመዝገብኩም ሽዑ ንሽዑ ናብ ኢመይልኩም ሊንክ ክትሰደልኩም እያ ኢመይልኩም ምስ ከፈትኩም መላግቦ ክጸንሐኩም እዩ ንዑ ጠዊቅኩም ናብ መምሃሪ ክፍሊ ትኣትው።
4. ኣብ ላዕሊ ዘይሰፈረ ሕቶታት ምስ ዝህልወኩም ብናይ ኢመይል ኣድራሻና ሓብሩና።
እግዚኣብሔር ጾምናን ጸሎትናን ተቐቢሉ፡ ንቤተክርስቲያንናን ሕዝብናን ዘመን ፍትሒ፡ ርትዒ፡ ሕግን ሥርዓትን የምጽኣልና። ንቅዱስ ኣቦና ኣቡነ እንጦንዮስ 3ይ ፓትርያርክ፡ ንብፁእ ኣቦና ኣቡነ መቃርዮስ፡ ንኹሎም ኃይማኖትም ቅኑዕ ዝኾነ ጳጳሳት፡ ካህናትን ዲያቆናትን ምእመናን ኣብ ኩሉ ኣገልግሎቶም ሓይሉን ረድኤቱን ይሃብ። ነቶም ብጉግይ ቅንእን፡ ዓቕምኻ ብግቡእ ብዘይምፍላጥን ካልእ ምኽንያታትን፡ ኣብ ክንዲ ቤተ ክርስቲያን ምኅናጽ፡ ንኃዋርያዊ መሠረቶም ኣብ ምንቃልን ምፍራስን ዝተጸምዱ ከኣ ዝጥዓስ ልብን ዘስተውዕል ኣእምሮን ይዓድል።
ካብ ጉዳያት ተመሃሮ፡ ስነ መለኮት ኮለጅ ተዋሕዶ
ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን፥ ሃገረ ስብከት ሰሜን ኣምሪካ
የካቲት 28, 2017 (ግእዝ የካቲት 21, 2009)
http://www.tewahdotheology.org
Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ሕቶታት ካብ ኣንበብቲ
የሱስ ንእሽቶ ኸሎ ብዛዕባ እተፈጸመ ፍጻመታት ዚትርኽ ማቴዎስን ሉቃስን ዝመዝገብዎ ጸብጻባት ፍልልይ ዘለዎ ስለምንታይ እዩ፧
ማቴዎስ ዝመዝገቦ ምስ ልደትን ግዜ ንእስነትን የሱስ ዚተሓሓዝ ፍጻመታት ዚትርኽ ጸብጻብ ካብቲ ሉቃስ ዝመዝገቦ ጸብጻብ ዚፍለየሉ ምኽንያት፡ እዞም ጸሓፍቲ ወንጌል እዚኦም ነቲ ፍጻመታት ብእተፈላለየ ኣንፈት ስለ ዝተረኽዎ እዩ።
ማቴዎስ ዝመዝገቦ ጸብጻብ ኣብቲ ንዮሴፍ ዜጠቓልል ፍጻመታት ዘተኰረ እዩ። እቲ ጸብጻብ፡ ዮሴፍ፡ ማርያም ጥንስቲ ምዃና ምስ ፈለጠ ኣብ ፈለማ እንታይ ምላሽ ከም ዝሃበ፡ ብሕልሙ ሓደ መልኣኽ ብዛዕባ እቲ ዅነታት ከም ዝገለጸሉ፡ ነቲ መግለጺ ድማ ከም እተቐበሎ የዘንቱ። (ማቴ. 1:19-25) ማቴዎስ ቀጺሉ፡ ዮሴፍ ብሕልሙ ሓደ መልኣኽ ናብ ግብጺ ኺሃድም ከም እተማሕጸኖ፡ ስድራ ቤቱ ሒዙ ኸም ዝሃደመ፡ ብሕልሙ ሓደ መልኣኽ ናብ ምድሪ እስራኤል ኪምለስ ከም ዝነገሮ፡ ከም እተመልሰ፡ ምስ ስድራ ቤቱ ድማ ኣብ ናዝሬት ኪቕመጥ ከም ዝወሰነ ይትርኽ። (ማቴ. 2:13, 14, 19-23) ኣብተን ናይ መጀመርታ ምዕራፋት ወንጌል ማቴዎስ፡ ስም ዮሴፍ ሸሞንተ ሳዕ ኪጥቀስ ከሎ፡ ናይ ማርያም ግና ኣርባዕተ ሳዕ ጥራይ እዩ ተጠቒሱ።
ብኻልእ ሸነኽ፡ ሉቃስ ዝመዝገቦ ጸብጻብ ብዝያዳ ኣብ ማርያም ዘተኰረ እዩ። ገብርኤል መልኣኽ ንማርያም ከም ዝበጽሓን ማርያም ንኤልሳቤጥ ዘመዳ ኸም ዝበጽሓታን ንየሆዋ ንምውዳስ ብዛዕባ ዝበለቶን ድማ ይትርኽ። (ሉቃ. 1:26-56) ሉቃስ ነቲ ስምኦን ንማርያም ብዛዕባ እቲ ንየሱስ ኣብ መጻኢ ዜጋጥሞ ስቓይ እተዛረቦ ዘረባ እውን ጠቒስዎ ኣሎ። ኣብቲ የሱስ ወዲ 12 ዓመት ምስ ኰነ ናብ ቤተ መቕደስ ከም ዝኸዱ ዚገልጽ ጸብጻብ እውን፡ ሉቃስ ነቲ ማርያም ዝበለቶ ደኣ እምበር፡ ነቲ ዮሴፍ ዝበሎ ኣይጠቐሶን። ሉቃስ ኣስዒቡ፡ ማርያም ብዅሉ እቲ ፍጻመታት ብዙሕ ከም እተተንከፈት ገለጸ። (ሉቃ. 2:19, 34, 35, 48, 51) ኣብተን ቀዳሞት ክልተ ምዕራፋት ወንጌል ሉቃስ፡ ስም ማርያም 12 ሳዕ ኪጥቀስ ከሎ፡ ዮሴፍ ግና 3 ሳዕ ጥራይ እዩ ተጠቒሱ። ስለዚ እምበኣር፡ ማቴዎስ ብዛዕባ ሻቕሎትን ንጥፈታትን ዮሴፍ ኪገልጽ ከሎ፡ ሉቃስ ድማ ብዛዕባ እቲ ማርያም ዝነበራ ግደን ዘሕለፈቶ ተመክሮታትን እዩ ዝርዝር ሓበሬታ ሂቡ።
ብተመሳሳሊ፡ ክልቲኦም ጸሓፍቲ ወንጌል ዝመዝገብዎ መስመር ወለዶታት ይፈላለ እዩ። ማቴዎስ ወለዶ ዮሴፍ ብምምዝጋብ፡ የሱስ ብዮሴፍ ዝዓበየ ኸም ምዃኑ መጠን ብሕጋዊ መገዲ ወራሲ ንግስና ዳዊት ከም ዝዀነ ኣርኣየ። ከመይ ኢሉ፧ ምኽንያቱ፡ ዮሴፍ ካብ መስመር ወለዶ ሰሎሞን ወዲ ዳዊት ስለ ዝዀነ፡ ዘርኢ ንጉስ ዳዊት እዩ። (ማቴ. 1:6, 16) ሉቃስ ግና ወለዶ ማርያም ብምምዝጋብ፡ “ብስጋ” ብንቡር መገዲ ወራሲ ንግስና ዳዊት ከም ዝዀነ ኣርኣየ። (ሮሜ 1:3) ከመይ ኢሉ፧ ምኽንያቱ፡ ማርያም ካብ መስመር ወለዶ ናታን ወዲ ዳዊት ስለ ዝዀነት፡ ዘርኢ ንጉስ ዳዊት እያ። (ሉቃ. 3:31) ግናኸ፡ ሉቃስ ኣብቲ ዝመዝገቦ መስመር ወለዶ፡ ማርያም ጓል ሄሊ ኽነሳ ንዓኣ ዘይጠቐሳ ስለምንታይ እዩ፧ ምኽንያቱ፡ ወግዓዊ መስመር ወለዶ ብልምዲ ንናይ ሰብኡት መስመር እዩ ዚስዕብ ነይሩ። ስለዚ፡ ሉቃስ ንዮሴፍ ከም ወዲ ሄሊ ገይሩ ኺጠቕሶ ኸሎ፡ ዮሴፍ ንሄሊ ሰብኣይ ጓሉ ምዃኑ ኸም ዜመልክት ጌርካ እዩ ዚውሰድ ነይሩ።—ሉቃ. 3:23።
ማቴዎስን ሉቃስን ዝመዝገብዎ መስመር ወለዶ፡ የሱስ እቲ ብትንቢት እተነግረሉ መሲሕ ከም ዝዀነ ብንጹር ይሕብር እዩ። ግደ ሓቂ፡ መስመር ወለዶ የሱስ ሓቅነቱ እተረጋገጸ ምዃኑ ፍሉጥ ስለ ዝነበረ፡ ፈሪሳውያንን ሰዱቃውያንን እኳ ኸይተረፈ ኪኽሕድዎ ዚኽእሉ ኣይነበረን። ሎሚ፡ ማቴዎስን ሉቃስን ዝመዝገብዎ ጸብጻባት መስመር ወለዶ፡ ሓደ ኽፋል መሰረት እምነትና እዩ፣ ተስፋታት ኣምላኽ ብርግጽ ከም ዚፍጸም ድማ መርትዖ የቕርብ።


text:
ኣብ ሰዓታት ለይቲ ናይ ዕለት 25 ጥሪ ኣምባሳደር ዓብዱ መሓመድ ዓብዱ በክሪ ሄጂ ብሓይልታት ጸጥታ ካብ ገዝኡ ተቐይዱ ከምዝተወስደ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ ሓቢሮም።
ኣምባሳደር ዓብዱ ሄጂ ፥ ናይ ስራሕን ናብራን ህይወት ዲፕሎማሰኛታት ክመሓየሽ ኣለዎ፤ ኣብ ወጻኢ ተመዲቦም ዝለኣኹ ኣምባሳደራትን ዲፕሎማሰኛታትን ስድራቤቶም ናብኦም ክገሹ ይኹን ምስኦም ክነብሩ ክፍቀደሎም ኣለዎ፤ እዞም ስድራኹም ናብ ወጻኢ ኣትሪፍኩም ተባሂሎም ንዓመታት ካብ መገሻ ተኣጊዶም ዘለዉ እገዳ ክለዓለሎም ኣለዎ ፤ዝብል ጎስጓስ ናብቶም ንዓመታዊ ኣኼባ ሚሺናት ናብ ኤርትራ መጺኦም ዘለዉ ናይ ኤርትራ ኣምባሳደራትን ልኡኻት ሚሺናትን ኣካይድካ ብዝብል ክሲን ምስኡ ዘይተኣሳሰር ካልእ ጉዳያትን ኢዩ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትዩ ዘሎ።
ኣምባሳደር ዓብዱ ሄጂ ዲፕሎማስያዊ ፓስፖርት ተጠቒምካ ስድራቤትካ ንወጻኢ ልኢኽካ ብዝብል ክሲ ካብ መገሻ ተኣጊዱ ምጽንሑ ሓደ ሓደ እዋን እውን ብሓይልታት ኢሚግሬሽን ካብ ኤርፖርት ክምለስ ምጽንሑ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት፤ ሓሓሊፉ ድማ ብዝወሃቦ ፍቓድ ናብ ማእከላይ ምብራቕ ክገይሽ ውን ይፍቀዶ ምንባሩ ሓቢሮም። ኣምባሳደር ዓብዱ ሄጂ እዚ ቀጻዒ ፖሊሲ ዘውረዶ ስምብራት ንምግላጽ ብዙሕ እዋን ነቲ ደቁን ስድርኡን ከይረኣየ ብመስተን ብስጭትን ዝሞተ ቆንስል ሳልሕ ናውድ ብተደጋጋሚ ከም ኣብነት የልዕሎ ምንባሩ እቶም ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ምስ ኣምባሳደር ዓብዱ ሄጂ ኣብ ጉዳይ ምምሕያሽ ናብራን ምልኣኽ ስድራቤታትን ዝዘተዩ፥ ነቲ ውሳነ ሰብኣዊ ነት ዝጎደሎ ክብሉ ዝገለጹን ኣትሪሮም ዝነቐፉን ከም ኣምባሳደር ዑስማን መሓመድ ዑመርን ካልኦትን ዝኣመሰሉ ዲፕሎማሰኛታት እውን በዚ ጉዳይ ኣብ ትሕቲ ምክትታል ከምዘለዉ እቶም ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ ሓቢሮም።
ኣምባሳደር ዓብዱ ሄጂ ዝርከቦም ጉጅለ ኣብ ሆቴል እምባሶይራን ካልእ ከባቢታን ጥቡቕ ምክትታል ይግበረሎም ምንባሩን ኩሉ ናይ ቴሌፎናቶም ርክባት ጥሉፍ ሙኻኑን እቶም ምንጭታት ብተወሳኺ ይሕብሩ።


text:
ንስድራ ቤት | ሓዳር
ውሉዳት ካብ ቤት ምስ ዚወጹ
ጸገም
ሰብ ሓዳር፡ ደቆም ዓብዮም ካብ ቤት ምስ ወጹ፡ ካብ ኵሉ ዝዓበየ ጸገም የጋጥሞም እዩ። እቲ ብዘይ ውሉዳቶም ዝተረፈ ገዛ፡ ጓኖት ኰይኖም ከም ዚስምዖም ኪገብር ይኽእል እዩ። ክኢላ ስድራ ቤት ዝዀነ ጌሪ ኑማን፡ “ከመይ ገይሮም ምስ መጻምድቶም ሓሳብ ንሓሳብ ኪለዋወጡ ኸም ዚኽእሉ ንዘይፈልጡ ሓያሎ ሰባት አማኽር እየ። ደቆም ካብ ቤት ምስ ወጹ፡ ኬዕልሉሉ ዚኽእሉ ጕዳያት ኣዝዩ ሒደት ይኸውን እዩ” ይብል። *
ንስኻኸ ኣብ ሓዳርካ ኸምዚ ዓይነት ጸገማት ኣጋጢሙካ ኣሎ ድዩ፧ ከምኡ እንተ ዀይኑ፡ ንርክብካ ኸተመሓይሾ ትኽእል ኢኻ። ፈለማ ግና ጠንቂ እቲ ኣብ መንጎኻን ኣብ መንጎ መጻምድትኻን ዝማዕበለ ምርሕሓቕ ኪኸውን ዚኽእል ገለ ረቛሒታት እስከ ንርአ።
እቲ ጸገም ዜጋጥመሉ ምኽንያት
ንዓመታት ዚኣክል፡ ቈልዑ እዮም ቀዳምነት ተዋሂብዎም ነይሩ። ብዙሓት ወለዲ ኻብ ጽቡቕ ሓሳብ ተበጊሶም፡ ነቲ ንውሉዳቶም ዜድልዮም ነገር ልዕሊ እቲ ንመጻምድቶም ዜድልዮ ነገር ይሰርዕዎ እዮም። ከም ውጽኢቱ፡ ነቲ ኸም ኣቦን ኣደን ዘለዎም ግደ ኣጸቢቖም ስለ ዚለምድዎ፡ ነቲ ኸም ሰብኣይን ሰበይትን ዝነበሮም ርክብ የጥፍእዎ እዮም። እዚ ጸገም እዚ ኸኣ እቶም ውሉዳት ካብ ቤት ምስ ወጹ፡ ብቐሊሉ ይርአ እዩ። ጓል 59 ዓመት ዝዀነት ሰበይቲ፡ “ደቅና ኣብ ቤት ከለዉ፡ ምስ ብዓል ቤተይ እንተ ወሓደ ብሓባር ንዓዪ ነይርና” ትብል። ደቃ ኻብ ቤት ምስ ወጹ ግና፡ ንበበይኑ ነገራት ቀዳምነት ይህቡ ኸም ዝነበሩ ትእመን። ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ እሞ ኸኣ ንሰብኣያ፡ ጥራስ ከም ዘይቃደዉ ነጊራቶ እያ።
ገሊኦም ሰብ ሓዳር ምስዚ ሓድሽ ምዕራፍ ህይወት ኪወሃሃዱ ኣይተዳለዉን። ኤምፕቲ ነስቲንግ ዘርእስታ መጽሓፍ፡ “ብዙሓት ሰብ ሓዳር፡ ሓድሽ ሓዳር ዝጀመሩ ዀይኑ እዩ ዚስምዖም” ትብል። ሓባራዊ ነገር ዘለዎም ኰይኑ ስለ ዘይስምዖም፡ ብዙሓት ሰብኡትን ኣንስትን ኣብ ነናይ ውልቆም ብሕታዊ ጕዳያት እዮም ዚጥሕሉ። በዚ ኸምዚ ኸኣ፡ ከም መጻምድቲ ዘይኰኑስ፡ ከም ኣብ ሓንቲ ኽፍሊ ዚቕመጡ ውልቀ ሰባት ጥራይ ኰይኖም ይነብሩ።
እቲ ዜሐጕስ ግና፡ ካብዚ ጸገም እዚ ኸተምልጥ ትኽእል ኢኻ። ነቲ ኣብ ህይወትካ ሓድሽ ምዕራፍ ዝኸፈተ ኣጋጣሚ ዜምጽኣልካ ጥቕምታት እውን ከተስተማቕሮ ትኽእል ኢኻ። ኣብዚ መዳይ እዚ መጽሓፍ ቅዱስ ብኸመይ ኪሕግዘካ ኸም ዚኽእል እስከ ንርአ።
ክትገብሮ እትኽእል ነገራት
ነቲ ለውጢ ኽትቅበሎ ቝረጽ። መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ዓበይቲ ውሉዳት፡ “ሰብኣይ ኣቦኡን ኣዲኡን ይሓድግ” ይብል። (ዘፍጥረት 2:24) ከም ወለዲ መጠን፡ ሸቶኹም፡ ውሉዳትኩም ኣብዚ ደረጃ እዚ ምእንቲ ኺበጽሑ ኸተሰልጥንዎምን ከም እኹላት ሰባት ኰይኖም ኪዓይዩ ዜድልዮም ክእለታት ምእንቲ ኼጥርዩ ኽትሕግዝዎምን እዩ ነይሩ። በዚ መገዲ እዚ እንተ ርኢኻዮ፡ ደቅኻ ኻብ ቤት ምውጻኦም ክትሕበነሉ እትኽእል ነገር እዩ።—ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ፦ ማርቆስ 10:7።
ንውሉዳትካ ወትሩ ወላዲኦም ምዃንካ ኣይተርፈካን እዩ። ሕጂ ግና ኣማኻሪ ደኣ እምበር፡ ተቘጻጻሪ ኣይኰንካን። እዚ ሓድሽ ርክብ እዚ፡ ቀንዲ ቘላሕታኻ ኣብ መጻምድትኻ እናገበርካ፡ ምስ ደቅኻ ጥቡቕ ምቅርራብ ኪህልወካ ይሕግዘካ እዩ። *—ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ፦ ማቴዎስ 19:6።
ብዛዕባ ዜተሓሳስበካ ነገራት ተዛረብ። እቲ ኣብ ህይወትካ ዘጋጠመ ለውጢ ብኸመይ ከም ዝጸለወካ ንመጻምድትኻ ንገሮ፣ መጻምድትኻ እተሰምዖ ኺነግረካ ኸሎ እውን ጽን ኢልካ ስምዓዮ። ተዓገሶን ተረድኣሉን። ከም ሰብኣይን ሰበይትን ዘሎኩም ርክብ ንምድልዳል ግዜ ኺወስድ ይኽእል እዩ፣ እቲ እትገብርዎ ጻዕሪ ግና ዓስቢ ኣለዎ።—ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ፦ 1 ቈረንቶስ 13:4።
ሓቢርኩም ሓድሽ ነገር ግበሩ። ብዛዕባ እቲ ሓቢርኩም ክትስዕብዎ እትደልዩ ሸቶታት ወይ ድማ ከም ሰብ ሓዳር ኴንኩም ክትገብርዎ እትደልዩ ዜገድሰኩም ነገራት ተዛራረቡ። ውሉዳት ስለ ዘዕበኹም፡ ብዙሕ ግብራዊ ጥበብ ኣጥሪኹም ኢኹም። ነዚ ንኻልኦት ንምሕጋዝ ንምንታይ ዘይትጥቀሙሉ፧—ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ፦ እዮብ 12:12።
ቃል ኪዳንኩም ኣደልድሉ። ናብ መጻምድትኹም ከም እትሰሓቡ ብዛዕባ ዝገበረኩም ባህርያት ሕሰቡ። ከም ሰብ ሓዳር ኴንኩም ብዛዕባ ዘሕለፍኩምዎ እዋንን ዝሰገርኩምዎ ጸገማትን እውን ምልስ ኢልኩም ሕሰቡ። እዚ ኣብ ህይወትኩም እተኸፍተ ሓድሽ ምዕራፍ፡ ባህ ዜብል እዋን ኪኸውን ይኽእል እዩ። ግደ ሓቂ፡ ሓባራዊ ጻዕሪ ብምግባር ሓዳርኩም ከተደልድሉን ነታ ኣብ ፈለማ ንኽልቴኹም ዘሕበረትኩም ፍቕሪ ኸተጐሃህርዋን ሕጂ ዝያዳ ኣጋጣሚ ኣሎኩም።


text:
ኣብ አርትራ ኣብ ቤት ማሕቡስ ንዜሞቱ እሱራት ጃምላዊ መርድእ ተነጊሩ
ብክውንን ይክውንን ምኽንያት ካብ ብዘሕ ዒመታት ኣትሒዝም ኣብ ቤት ማሕቡስ ዜተኣስሩ ካሳብ ሎሚ ኣለው እናተባህለ ስልጣንያን ክዲውንትን ዜበጽሓሎም ዜነበረን ኤርትራውያን፡ ኣብ ዜሓለፈ ሰሙን ስርዒት ህግዯፍ፡ ንቤተሰቦም በብሓዯ ጸዊዐ ብህይወት ከምየለው ጃምላዊ መርድእ ኣርዱኡ።
ቤተሰብ እሱራት ኣብ ዜሓለፈ ሰሙን ‚እከለ.... ዜተባህለ እሱር ሞይቱ እዩ! ሬሳ ኣይወሃብን እዩ! ናይ ግፍዑ ዲስን ቴንዲን ፡ ኣይፍቀድን ! ንክትፈልጡ ኢልና ኢና! ሓን ኣምሲልካ ምትእኽካብውን ኣይፍቀድን እዩ! ድሕሪ ሕጂ ስልጣንያ ወይ ክዲን ከይተምጽኡ‚ ብምባልን ነዙ መርድእዙ ብምስጢር ክሕዜዎ ከምለዎም ተሪር መጠንቀቕታ ብምሃብን፡ ንብዘሓት ስድራቤታት ብፍላይ ድማ ኣብ ከተማ ኣስመራ ንዜርከቡ ኣፋንዩ። እዝም መርድኦም ዜተነግረ እሱራት ዙኣቶም እቶም ብፖለቲካዊ ሕቶ ዜተኣስሩ ይኮኑ፡ ብኻልእ ብዜተፈላለየ በብዒይነቱ ምኽንያታት ዜተቐየደ ኢዮም።
እዝም መርድኦም ዜተነግረ እሱራት፡ ኣብ ቤት ማሕቡስ ኣብ ዜነበሩሉ እዋናት፡ ካብ ቤተሰቦም፡ ምግቢን ክዲንን ምእታው ይፍቀዯሎም፡ እቲ ዜኣተወ ክዲን ወይ ስልጣንያ ግን ናብ ቤተሰብ ኣይምለስን፡ ናብቲ ዜምልከቶ እሱርውን ብሓቅዶ በጺሑ ወይስ ኣይበጽሐን ኣይፍለጥን።
ኣብ ቤትማሕቡሳት ሃገርና፡ ኩሉ ኩሉ ክሳብ 30 ሽሕ ዜኣኽሉ እሱራት ክህልው እንከለዉ ፡ ካብ 350 ክሳብ 400 ዜኣኽላ ፡ ናይ ፖሊስ፡ ናይ ህግዯፍ፡ ናይ ፕረሲዯንት ቤት ጽሕፈት፡ ናይ ሰራዊት፡ ተባሂለን ዜጽውዒ ቤት ማእሰርቲ ኣለዋ።
ስርዒት ህግዯፍ ነዙ መርድእዙ ሎሚ ካየዯሉ ምኽንያት ፍሉጥኳ እንተይኮነ፡ ነዙ ናይ ልብያ ሓን ኣጋጣሚ ተጠቒሙ ንቡር ናይ ግፍዑ ምትእኽኻባት ንኸይህሉ ተባሂሉ ዜተማህ ከይኮነ ኣይተርፍን ተባሂሉ ይግመት።
ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ጋጠመ ህልቀት ኤርትራውያን ኣብ ህዜቢ ኤርትራ ዒቢ ቁጥዏን ምዕዜምዚማትን ብምፍጣሩ ንስርዒት ህግዯፍ ዒቢ ስግኣት ፈጢሩሉ ይርከብ። ነቲ ኩነታት ንምህዲእ ድማ ካብ ወለዱ ወይ በዒልቲ ቤት ምስ ስግረ ዶብ ብምትሕሓዜ 50,000 ናቕፋ መቕጻዕቲ ዜጥቀመሉ ዜነበረ ስርቒን ረፋን በቲ ኩነታት ተዲሂሉ ብይ እውጅ ንግዜይኡ ጠጠው ከምበሎን፣ ካብ መገሻ ተኸልኪሎም ዜነበሩ ገያሾ ድማ ነዙ ዕድል‘ዙ ተጠቒሞም መገሽኦም ከምዜኸደ እሙናት ምንጭታት ካብ ውሽጢ ይሕብሩ።
ኣብ ሱዲን ዜርከቡ ብዘሓት መንእሰያት ተዒፊኖም ይውሰደ።
ቅድሚ ሎሚ ተራእዩ ይፈልጥ ዒቐን፡ ኣብ ሃገር ሱዲን፡ ብዘሓት ኤርትራውያን መንእሰያት መንነቶም ብይተፈልጡ ኣካላት ተጨውዮም ይውሰደ ከምለው ተፈሊጡ።
ናይ መንእሰያት ምጭዋይ ዜያዲ ዜረኣየለን ከተማታት፡ ከሰላን ስዋኪንን ካርቱምን ኮይነን፡ ኣወዲት ምሸት ካብ ጽልምት ዜበለ ጎዯናን ቤት መናግዕን ክውሰደ ከለዉ፡ ዯቀንስትዮን ድማ፡ ምሸት ወይ ቀትሪ ዯገ ንክወጻ ኣብ ጽምው ዜበለ ቦታ ምስከዲ ከምዜጭወያ ተፈሊጡ።
ነዙ ስካሕክሕ ፍጻሜ ካይደ ኣካላት ብዘሕ ጨናፍር ለዎም ናይ ማፍያ ጉጅለ ይኹኑምበር ኣብ ክልተ ዒበይቲ ጉጅለ ይምቀሉ።
እቲ ቀዲማይ ጉጅለ ብሓፈሻ ብሄረ ራሻይዲ ምስ ላዕለዎት መራሕቲ ሰራዊት ኤርትራ ብምትሕብባር ካይድዎ እዩ ክበሃል ይከኣል፡፡ እዝም ኣባላት ብሄረ ራሻይዲ፡ ካብ ማእከል ኤርትራ ካብ መዯበሮም ካብ ወድ ዑሎን ( 30 ኪሜ ሰሜን ባጽዕ) ፡ ጉልጅን፡ ዒሊግዯርን ይብገሱ። ነጋዶ ተመሲሎም ክሳብ ሲናይን ጫድን ሊብያን ዯቡብ ሱዲንን እናተጓዕዘ ንገለ ከነብጽሓኩም እናበሉ ንገለ ድማ ካብ ማእከል ኤርትራ ከተረፈ ጨውዮም ብምውሳድ፡ ብዘሕ ብዘሓት መንእሰይ ለኪሞም። ቀንዱ ተልእኮ ናይዝም ነጋዶ ራሻይዲ ከኣ ስለያዊ ጸብጻብ ንህግዯፍ ንምውፋይ ስለዜኾነ ፡ እዝም ጨወይቲዙኦም ብይ ገለ ስክፍታ ኣብ ማእከል ኤርትራ ይንቀሳቐሱ፡፡ ከም መርዲእታ ናይዙ፡ ቅድሚ ዒመትን ፈረቓን ካብ ባጽዕ ወዱ 12 ዒመት ቆልዒ፡ ወዱ ሓዯ ካፕተን ናይ ሓይሊ ኣየር፡ ጨውዮም ወሲዶም። ክሳብ ሎሚ ኣሰሩ የለን።
እቲ ካልኣይ ጉጅለ ከም እኒ ተኽለ ወዱ ሰንዒፈን ቴድሮስን ዜተባህሉ ሕልና ይብሎም ውልቀሰባት፡ ንቑሩብ ገንብ ክብሉ ኮነ ኢሎም ኣሕዋቶም ብምትላል ንሸቃጦ ረክቡን፡ ኢዮም። እዝም ሸቃጦዙኦም ድማ ብወገኖም ኩሊት ምስዜዕድጉ ጉጅለ (Organ Procurement & Transplantation Network OPTN) ብሓባር ይሰርሑ ተባሂሉ ይጥርጠር። ኣብ ሃገረ እስራኤል፡ ሓንቲ ኩሊት ብ75,000 ዶላር ንተጠቃሚ ትሽየጥ።
source EPM


text:
ነዛ ዓንቀጽ እዚኣ ብ%% ከተንብባ ትደሊዶ፧
ነዛ ዓንቀጽ እዚኣ ብ%% ከተንብባ ትደሊዶ፧
5 እምበኣር፡ ብእምነት ካብ ጸደቕና፡ ምስ ኣምላኽ ብጐይታና የሱስ ክርስቶስ ሰላም ይሃልወና፣
2 ብእኡ ኸኣ ብእምነት ናብዚ ዘለናዮ ጸጋ፡ መእተዊ ረኺብና ኣለና፣ ብተስፋ ኽብሪ ኣምላኽ እውን ንፈሳህ።
3 በዚ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ብጸበባ እውን ንፈሳህ፣ ምኽንያቱ፡ ጸበባስ ተጻዋርነት ከም ዜምጽእ ንፈልጥ ኢና፣
4 ተጻዋርነት ድማ እተፈተነ ብቕዓት፣ እተፈተነ ብቕዓት እውን ተስፋ፣
5 ፍቕሪ ኣምላኽ በቲ እተዋህበና መንፈስ ቅዱስ ኣብ ልብና ስለ ዝፈሰሰ ኸኣ፡ እታ ተስፋ እቲኣ ኣይተሕፍርን እያ።
6 ከመይሲ፡ ገና ድኹማት ከለና፡ ክርስቶስ ብግዜኡ ምእንቲ ሓጥኣን ሞተ።
7 ምእንቲ ጻድቕ ዚመውት እኳ ዚርከብ ኣይመስልን፣ ምእንቲ ሕያዋይ ኪመውት ዚደፍርሲ ምናልባት ኣይሰኣንን ይኸውን።
8 ግናኸ፡ ንሕና ገና ሓጥኣን ከለና፡ ክርስቶስ ምእንታና ብሙማቱ፡ ኣምላኽ ንፍቕሩ በዚ የርእየና ኣሎ።
9 እምበኣር፡ ሕጂ ብደሙ ኻብ ጸደቕና፡ ካብቲ ቝጥዓኡ ደኣ ብእኡ ኽንደይ ኣዚና ዘይንድሕን!
10 ጸላእቱ ኸለና፡ ምስ ኣምላኽ ብሞት ወዱ ኻብ ተዓረቕናስ፡ ምስ ተዓረቕና ደኣ ብህይወቱ ኽንደይ ኣዚና ዘይንድሕን!
11 እዚ ጥራይ ዘይኰነስ፡ በቲ ብእኡ ዕርቂ ዝረኸብና ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ኣቢልና፡ ብኣምላኽ እውን ንፍሳህ ኢና።
12 ስለዚ ኸኣ፡ ከምቲ ብሓደ ሰብ ሓጢኣት ናብ ዓለም ዝኣተወ፡ ብሓጢኣት እውን ሞት፡ ኵላቶም ስለ ዝሓጥኡ ድማ ሞት ናብ ኵሉ ሰብ ሓለፈ—።
13 ከመይሲ፡ ሕጊ ኽሳዕ ዚመጽእ፡ ሓጢኣት ኣብ ዓለም ነበረ፣ ሕጊ ኸየሎ ግና፡ ሓጢኣት ኣይቍጸርን እዩ።
14 ግናኸ፡ ሞት ካብ ኣዳም ክሳዕ ሙሴ፡ ኣብቶም ከም ኣበሳ ኣዳም ዘይሓጥኡ እውን ነገሰ፣ ኣዳም ከኣ ምስሊ እቲ ኺመጽእ ዝነበሮ እዩ።
15 ግናኸ፡ እቲ ውህበት ከምቲ ኣበሳ ኣይኰነን። ከመይሲ፡ ብኣበሳ ሓደ ሰብ ብዙሓት ካብ ሞቱ፡ ጸጋ ኣምላኽን በቲ ሓደ ሰብ ዝዀነ የሱስ ክርስቶስ ኣቢሉ ብጸጋ እተዋህበ ውህበቱን ኣብ ብዙሓት እምብዛ ዓዚዙ ኣሎ።
16 እቲ ውህበት ከምቲ ሓደ ዝገበሮ ሓጢኣት እውን ኣይኰነን። ከመይሲ፡ ድሕሪ ሓደ ኣበሳ ዝመጸ ፍርዲ፡ ኵነኔ እዩ፣ ድሕሪ ብዙሕ ኣበሳ ዝመጸ ውህበት ግና፡ ምጽዳቕ እዩ።
17 ምኽንያቱ፡ ብኣበሳ እቲ ሓደ፡ ሞት በቲ ሓደ ኻብ ነገሰ፡ እቶም ብዙሕ ጸጋን ውህበት ጽድቅን እተቐበሉ ግዳ በቲ ሓደ የሱስ ክርስቶስ ኣብ ህይወት ክንደይ ኣዝዮም ዘይነግሱ!
18 እምበኣር፡ ከምቲ ብሓንቲ ኣበሳ፡ ኵሉ ዓይነት ሰብ እተዀነነ፡ ከምኡ ድማ ብሓንቲ ግብሪ ጽድቂ፡ ኵሉ ዓይነት ሰብ ንህይወት ይጸድቕ ኣሎ።
19 ከመይሲ፡ ከምቲ ብዘይተኣዛዝነት ሓደ ሰብ ብዙሓት ሓጥኣን ዝዀኑ፡ ከምኡ ድማ ብተኣዛዝነት እቲ ሓደ፡ ብዙሓት ጻድቃን ኪዀኑ እዮም።
20 ሕጊ ዝመጸስ፡ ኣበሳ ምእንቲ ኺዓዝዝ እዩ። ግናኸ፡ ኣብቲ ሓጢኣት ዝዓዘዞ፡ ኣብኡ ጸጋ ኣዝዩ ዓዘዘ።
21 ስለምንታይ፧ ከምቲ ሓጢኣት ብሞት ዝነገሰ፡ ከምኡ ድማ ጸጋ በቲ ብየሱስ ክርስቶስ ጐይታና ኣቢሉ ናብ ናይ ዘለኣለም ህይወት ዚመርሕ ጽድቂ ምእንቲ ኺነግስ እዩ።
ልኣኽ
ልኣኽ
መጽሓፍ ቅዱስ—ትርጉም ሓዳስ ዓለም
ሮሜ 5
ትግርኛ
መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ኢንተርነት ኣንብብ
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
ኣብ ከተማ ኒው ዮርክ ንደቀባት ኣመሪካ ዚኸውን ጽምብልን ሓበሬታን
ብዙሓት ሰባት፡ ኣብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ዚነብሩ ደቀባት ኣመሪካ፡ መብዛሕትኦም ኣብቲ እተሓዝአ ገጠራት እታ ሃገር ዚነብሩ እዩ ዚመስሎም። ግናኸ፡ ልዕሊ 70 ሚእታዊት ደቀባት ኣመሪካ ኣብ ከተማ እዮም ዚነብሩ። እታ ኣብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ዝዓበየት ከተማ ዝዀነት ኒው ዮርክ፡ “ኣፍ ደገ ኣህዛብ” ዚብሃል ካብ 5-7 ሰነ 2015 እተገብረ ጽምብል ደቀባት ኣመሪካ ኣካይዳ ነይራ። * ኣብ ኒው ዮርክ ዚርከቡ ገሊኦም ናይ የሆዋ መሰኻኽር ብዛዕባ እዚ ጽምብል ምስ ፈለጡ፡ ኣብቲ ኣኼባ ኺእከቡ መደባት ገይሮም እዮም። ስለምንታይ፧
ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ጽሑፋት ናብ ኣማእታት ቋንቋታት፡ እንተላይ ናብ ብላክፉት፡ ዳኮታ፡ ሆፒ፡ ሞሃውክ፡ ናቫሆ፡ ኦዳዋ፡ ፕለይንስ ክሪ ዚብሃል ቋንቋታት ደቀባት ኣመሪካ ይትርጕሙ እዮም። ስለዚ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኣብቲ “ኣፍ ደገ ኣህዛብ” ዚብሃል ጽምብል፡ ገለ ኻብዚ ጽሑፋት እዚ፡ እንተላይ እታ ንፈጣሪ ኽትኣምኖ ትኽእል ኢኻ! (እንግሊዝኛ) ዘርእስታ ትራክት፡ ኣብ ማራኺ ሰደቓታትን ዓረብያታትን ዘርጊሖም እዮም።
ወግዓዊ ወብሳይትና ድማ ብመብዛሕትኡ ኻብዚ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ ቛንቋታት፡ ቅዳሓት ኣውድዮን ቪድዮን የቕርብ እዩ። ኣብቲ “ኣፍ ደገ ኣህዛብ” እተኻፈሉ ናይ የሆዋ መሰኽኽር፡ ሓያሎ ኻብቲ ቕዳሓት እቲ ተሃንጥዮም ንዚሰምዑ በጻሕቲ ወሊዖምሎም እዮም፣ እቶም በጻሕቲ እውን መብዛሕትኦም ካልኦት ተሳተፍቲ ዜቕርብዎ ምርኢታትን ታቤላታትን ብእንግሊዝኛ ወይ ብስጳንኛ ምዃኑ ተዓዚቦም እዮም።
ብዙሓት ኣብቲ ጽምብል እተሳተፉ፡ ናብ ሓያሎ ቛንቋታት ደቀባት ኣመሪካ ንምትርጓም ብእተገብረ ጻዕሪ ጥራይ ዘይኰነስ፡ በቲ ኣብ ከተማታትን ኣብ ሕዛእትታትን ዚግበር ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተመስረተ ዕዮ ትምህርቲ ተደኒቖም እዮም። ሓደ ኻብቶም ነቲ ጽምብል ዝወደቡ ሰራሕተኛታት ምስ ዕዮና ድሕሪ ምልላዩ፡ “ክትበጽሑንን መጽሓፍ ቅዱስ ክምሃርን ተሃንጥየ እየ ዘለኹ!” ብምባል መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ኪግበረሉ ሓቲቱ እዩ።
ጽሙማን ዝዀኑ ሰብ ሓዳር ደቀባት ኣመሪካ ናብ ሓደ ኻብቲ እተዘርግሐ ምርኢትና ምስ መጹ፡ እቶም ኣብኡ ዝነበሩ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኬዘራርብዎም ኣይከኣሉን። ሽዑሽዑ ግና፡ ቋንቋ ምልክት እትኽእል ናይ የሆዋ ምስክር መጺኣ። ንሳ ድማ ምስቶም ሰብ ሓዳር ን30 ደቒቕ ተዛራሪባ፣ ኣብ ከባቢኦም ብቛንቋ ምልክት ዚግበር ኣኼባ ዞባ ናይ የሆዋ መሰኻኽር እውን ብኸመይ ከም ዚረኽብዎ ነጊራቶም።
ኣብዚ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ትምህርቲ ልዕሊ 50 ናይ የሆዋ መሰኻኽር ተሳቲፎም እዮም፣ ናብቲ ምርኢት ዝመጹ በጻሕቲ ኸኣ ኣብቲ ሰለስተ መዓልቲ ዝወሰደ ጽምብል ልዕሊ 150 ጽሑፋት ወሲዶም እዮም።
^ ሕ.ጽ. 2 ብመሰረት ስነ ሰበኛ ዊልያም ፓወርስ፡ ዘመናዊ ጽምብል ደቀባት ኣመሪካ፡ “ብሓባር ዚድረፍ ደርፍን ሰብኡትን ኣንስትን ቈልዑን ዚሳተፍዎ ሳዕስዒትን ዜጠቓልል ማሕበራዊ ፍጻመ እዩ።”—ኢትኖምዩዚኮሎጂ፡ መስከረም 1968፡ ገጽ 354


text:
ክልል ትግራይ ልዕሊ ሰለስተ ነጥቢ ሓሙሽተ ሚልዮን ከፍቲ፣ ክልተ ነጥቢ ሸሞንተ ሚልዮን ኣጣልን ሓደ ነጥቢ ክልተ ሚልዮን ኣባጊዕን ዝርከቡላ ደንበ ሃፍቲ እንስሳት ምዃና መፅናዕቲ ሃገራዊ ስታስቲክስ ኤጀንሲ 2006 ዓ/ም የረድእ። ካብዚኣቶም እቶም ዝበዝሑ እንስሳት ኣብ ዞባታት ምዕራብ፣ ሰሜን ምዕራብን ደቡብን ትግራይ ዝርከቡ እዮም። ኣብዞም ከባብታት በጋይት፣ መደነስ፣ ዶግዓን ሃርሞንስን ዝበሃሉ ዝተመረፁ ዓሌታት ከፍቲ ብበዝሒ እናተበራኸቱ ይኸዱ ብምህላዎም ንምምሕያሽ ጨገረት እቶም ከባብታት ልዑል ግደ እናበርከቱ ይርከቡ። ናይዚ ውፅኢት ብኣብነት ንምርኣይ ኣብ 1996 ዓ/ም 42 ሽሕን 771 ቶን ዝነበረ ዓመታዊ ምህርቲ ስጋ ክልል ትግራይ ኣብ 2007 ዓ/ም ናብ 70 ሽሕ ቶን ክዓቢ ከም ዝኸኣለ ፀብፃብ 2007 ዓ/ም ቢሮ ሕርሻን ገፀር ልምዓትን ክልል ትግራይ የረድእ።
ከም ሓበሬታ እቲ ፀብፃብ ኣብቲ መርሃ ግብሪ 5,000 ድቓላ ኣዕሩሕ ንምትእትታው ተተሊሙ 5,986 ኣዕሩሕ ናብ ሓረሰቶት ክከፋፈላ ክኢለን እየን። ብተመሳሳሊ ነቲ ክልል ዝስማምዓ 12 ሽሕን 500 በጋይት ዝዓሌተን ከፍቲ ንምትእትታው ብዝተሰርሐ ስራሕቲ 20 ሽሕን 353 በጋይት ናብ ሓረስቶት ተኸፋፊለን እየን። ብመሰረት እዚ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ሓደ ሚልዮንን 258 ሽሕን 991 ቶን ፀባ ንምፍራይ ትልሚ ተታሒዙ ሓደ ሚልዮንን 321 ሽሕን 180 ቶን ክርከብ ተኻኢሉ እዩ።
ይኹን እምበር እቲ ውፅኢት ኣብ ሃገርና ካብኡ ሓሊፉ ኣብ ክልልና ምስ ዝረአ መጠን በዝሒ ሃፍቲ እንስሳት እንትነፃፀር ክርከብ ዝግበኦ ኢኮኖምያዊ ረብሓ ተረኺቡ እዩ ክበሃል ኣይከኣልን። ምክንያቱ ሓረስታይ ውሑዳት ተመረፅቲ ጨገረት ዘለወን እንስሳት ወኒኑ ምስ ልምዓት ኣግሮ ፕሮሰሲንግ ኢንዱስትሪ ዝተኣሳሰረ ረብሓ ክረክብ ዘኽእል ኣሰራርሓን ኣንፈትን ዋላ እኳ እንተተቐመጠ ኣብ ተግባራውነቱ ግና ተደላዪ ውፅኢት ኣየመዝገበን። ውፅኢታት ሃፍቲ እንስሳ ምስ ጠለብ ዕዳጋ ዓለም እንትነፃፀር ሰፊሕ ክፍተት ፅሬትን መጠንን ኣለዎ። ነዚ ናብ ዝሓሸ ብርኪ ተወዳዳራይነት ንምምፃእ ኣብ ምምሕያሽ ጨገረት፣ ቀረብ ሕክምናን ልምዓት ቀለብ እንስሳን ዝለዓለ ትኹረት ሂብካ ምስራሕ ከም ዘድሊ ገምጋም ኣፈፃፅማ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ሃገርና የመላኽታ።
ብመሰረት እዚ ኮሌጅ ሕክምና እንስሳት ዩኒቨርሲቲ መቐለ ነቶም ብብርኪ ክልል ይኹን ሃገር ዝረኣዩ ፀገማት ኣብ ምፍታሕ ወሳናይ ብፅሒት እናተፃወተ ይርከብ። ቀንዲ ትሕዝቶ ፅሑፍና እውን ኮሌጅ ሕክምና እንስሳት ዩኒቨርሲቲ መቐለ ብመዳይ መፅናዕትን ምርምርን፣ ምሁር ሓይሊ ሰብ ኣብ ምፍራይ ይኹን ግልጋሎት ማሕበረሰብ ብምሃብ ኣብ ልምዓት ሃፍቲ እንስሳት ዝሰርሖም ዘሎ ስራሕቲ ክንድህስስ ኢና።
ኮሌጅ ሕክምና እንስሳት ዩኒቨርሲቲ መቐለ ካብቶም ብብርኪ ሃገር ዘለዉ 13 ኮሌጃት ብቐዳምነት ዝፅራሕ ትካል ትምህርቲ እዩ። እቲ ብ2001 ዓ/ም ዝተጣየሸ ኮሌጅ ክሳብ 2018 ዓ/ም ኣብ ዘለው እዋናት ብመሰረተ ልምዓት፣ ምፍራይ ምሁር ሓይሊ ሰብ፣ መፅናዕትን ምርምርን ግልጋሎት ማሕበረሰብን ብብርኪ ኣፍሪካ ፀብለልታ ምስ ዘለዎም ትካላት ትምህርቲ ሕክምና እንስሳት ንኽስለፍ እናሰርሐ ዝርከብ ትካል እዩ። ነዚ ንምፍፃም ዘኽእሎ ዓለምለኻዊ፣ ኣህጉራውን ሃገራውን ኩነታት ዘማልአ ስርዓተ ትምህርቲ ብምድላው ልምዓት ሃፍቲ እንሰሳት ሃገርና መሰረታዊ ዝላ ንኸመዝግብ እናሰርሐ ይርከብ። ካብዚ ሓሊፉ ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ኣፍሪካ ዝተውፃእፅኡ ተምሃሮ ብምቕባል ፀገማት ልምዓት ሃፍቲ እንስሳት ኣፍሪካ ብመፅናዕትን ምርምርን ዝፈትሑ ምሁራት ኣብ ምፍራይ ይርከብ። እቲ መርሃ ግብሪ ምስ ትካል በይነ መንግስታት ኣፍሪካ /ኢጋድ/ ብምትሕብባር ዝሳለጥ ዘሎ ኮይኑ ኣብ 2008 ዓ/ም ብብርኪ ዶክትሬት ዲግሪ 13 ሰብ ሞያ ምምራቑ ነቲ ትካል ዓብዪ ስድሪ ምዃኑ ዲን ኮሌጅ ሕክምና እንስሳት ዩንቨርሰቲ መቐለ ዶክተር በሪሁ ገብረኺዳን ይገልፁ።
ስራሕቲ እቲ ኮሌጅ ምስ ዓበይቲ ሸቶታት ልምዓት ሃፍቲ እንስሳት ክልልና ተዛሚዱ ንክኸይድ ዓበይቲ ፃዕርታት እናተኻየዱ እዮም። ንኣብነት ኣብ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ትራንስፎርሜሽንን 72 ሽሕን 561 ዝተመሓየሸ ጨገረት ዘለወን ኣምራኹት ንምውላድ ትልሚ ተታሒዙ 43 ሽሕን 447 ተፈፂሙ። እዚ ከይዲ ምምሕያሽ ጨገረት በብዓመቱ 12 ነጥቢ 11 ምኢታዊ ዕብየት ኣለዎ። ይኹን እምበር ምስ ትልሚ እንትነፃፀር ዘሎ ውድቀት ካብ በብዓመቱ ግልጋሎት ምድቓል ዝረኽባ ኣላሕም እተን 48 ምኢታዊ እየን ዝወልዳ። ቀንዲ ምኽንያት እቲ ፀገም ድማ ሰብ ሙያ ሕክምና እንስሳት “ስራ” መንቀሊ ድሕሪ ምሃቦም ብኣግባቡ ኣብ ምክትታል ዝረአ ሰፊሕ ክፍተት ኮይኑ ምስ ተወፋይነት ሰብ ሞያ ሕክምና፣ ምንኣስ ዓቕምን ዋሕዲ ሓይሊ ሰብን ይተኣሳሰር።
ካብዚ ሓሊፉ ቅድሚ “ስራ” ይኹን ድሕሪ ስራ፣ እቲ ሕብረተሰብ ዝግባእ ቀለብ እናቕረበ ነተን ኣላሕም ኣብ ምክንኻን ሰፊሕ ክፍተት ይረአ። ኮሌጅ ሕክምና እንስሳ ዩንቨርስቲ መቐለ ኣብዚ መዳይ ዝርአዩ ቀንዲ ማሕንቖታት ልምዓት ሃፍቲ እንስሳት ንምፍታሕ ዘኽእሉ መፅናዕትታት ብምክያድን ደገፍ ዝህቡ ሰብ ሞያ ብምፍራይን ዝለዓለ ብፅሒቱ እናበርከተ እዩ። ንኣብነት በብዓመቱ ዘመርቖም ብማእኸላይ 64 ዝኾኑ ሓኻይም እንስሳት ኣብ ባይታ ወሪዶም ነቶም ሕፅረታት ብዝፈትሕ መንገዲ ግልጋሎታት ዝህብሉ ምችው ኩነታት ፈጢሩ ኣሎ። ብተወሳኺ ኣብ 2001 ዓ/ም ኣብ ምዕራብ ትግራይ ዝጀመሮ “ሲንክሮናይዘሽን” ብዝተብሃለ ሳይንሳዊ ብልሓት ጭጋረት እንስሳት ናይ ምብዛሕ ስራሕቲ ኣብ ምጥንኻር ይርከብ።
እቲ ኮሌጅ ንዝሓዞ ኣህጉራውን ሃገራውን ልኡኽ ካብ ምፍፃም ብተወሳኺ ኣብ ልምዓት ሃፍቲ እንስሳት ትግራይ ወሳናይ ብፅሒት ዘለዎም ብልዕሊ 240 ሚልዮን ብር ዓበይቲ መርሃ ግብርታት ኣብ ምትግባር ይርከብ። እቲ ቀዳማይ መርሃ ግብሪ ህንፀት ማእኸል ምህጣር እንስሳት እንትኸውን ልዕሊ 1,000 ጤለ በጊዕን ከፍትን ናይ ምሓዝ ዓቕሚ ዘለዎ እዩ። ብተወሳኺ ስራሕቲ ምምሕያሽ ዓሌት እንስሳት መሰረት ዝገበሩ ምርምራት ዝካየድሉ ማእኸል ኮይኑ የገልግል። ምስዚ ጎድና ጎድኒ ኣብ 2009 ዓ/ም ቀለብ እንስሳት ዝዳለወሉ ፋብሪካ ብልዕሊ 54 ሚልዮን ንምህናፅ ትልሚ ተታሒዙ ኣሎ። ህንፀት እቲ ፋብሪካ እንትዛዘም ኣብ ውሽጢ እቲ ዩንቨርስቲ ንዝርከባ እንስሳት ቀለብ ካብ ምድላው ሓሊፉ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ትግራይን መዋሰንቲ ክልልና ዝርከቡ ሓረስቶትን ኣብቲ ዘፈር ዝተዋፈሩ ማሕበራትን ተረባሕቲ ዝገብር ምዃኑ ዶክተር በሪሁ ይሕብሩ።
ካልእ፣ ምስ ምህርቲ ፀባ ዝተኣሳሰረ ስራሕቲ እዩ። ፍርያት ፀባ ትግራይ ካብ እዋን ናብ እዋን እናዓበየ ዝመፅእ ዘሎ ኮይኑ በቢ ዓመቱ 194 ሽሕን 552 ቶን ፀባ እናፍረየ ይርከብ። እቲ ለውጢ ኣብ ክልልና ዝለዓለ ምህርቲ ፀባ ዝህባ ዝተዳቐላን ሓደሽቲ ጨገረት ዘለወንን ኣላሕም ናብ ሓረስታይ ብምትእትታወን ዝመፅአ እዩ። ይኹን እምበር ኣብ ልምዓት ፀባ ክምዝገብ ዝግብኦ ለውጢ ብመጠንን ፅሬትን እንትዕቀን ብርክት ዝበሉ ፀገማት ኣለውዎ።
ብመሰረት እዚ እቲ ኮሌጅ ብ21 ሚልዮን ብር ፀባን ውፅኢት ፀባን ዝወሃሃደሉ ወይ ዝቀመመሉ ፋብሪካ ንምህናፅ ኣብ ምድላው ይርከብ። እቲ ፋብሪካ ህንፀቱ እንትዛዘም ኣብ ፍርያት ፀባን ውፅኢት ፀባን ዝተዋፈሩ ሓረስቶትን ማሕበራትን ምትእስሳር ዕዳጋ ካብ ምፍጣር ሓሊፉ ብምኽንያት ፆም ዝባኽን ዝነበረ መጠን ፀባ ኣብ ምድሓን ወሳኒ ተራ ኣለዎ። ካብዚ ብተወሳኺ ኣብ ከተማታት ዓድግራት፣ መቐለን ማይጨውን ፍርያት ፀባ ዝእከበሎም ማእኸላት ብምጥያሽ ሓረስቶት ብዝሓሸ ዕዳጋ ፍርያቶም ናብቲ ፋብሪካ ዘቕርብሉ ዕድል ክፈጥር እዩ። ዶክተር በሪሁ “እቲ ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰዓት 100 ሽሕ ሊትሮ ናይ “ምቅንብባር” ዓቕሚ ዘለዎ ፋብሪካ ኣብ ዘፈር ልምዓት ፀባ ዝለዓለ ዝላ ከመዝግብ እዩ” ይብሉ።
ካልእ ወሳኒ መደብ እቲ ኮለጅ ዝተማልአ ቤተ ፈተነ ዘለዎ ምግፋሕ ግልጋሎት ሕክምና እንስሳትን ማእኸል ምርምርን እዩ። ኣብዚ ሐዚ እዋን መዓልታዊ ልዕሊ 250 እንስሳት ናይ ምሕካም ዓቕሚ ዘለዎ ኮይኑ ኣብ ወረዳ እንደርታ ንዝርከቡ ሓረስቶት ብተመጣጣኒ ዋጋ ግልጋሎት ዝህብ ማእኸል ሃኒፁ ኣሎ። እቲ ማእኸል፣ ተምሃሮ ዝተፈላለዩ ምርምራት ዘካይድሉን ብዝወሃብ ተግባር ተኮር ትምህርቲ ዝዕጅብን እዩ። በቲ ልዕል ክብል ዝተገለፀ ዕላማ ከይተደረተ ብ57 ሚልዮን ብብርኪ ኣፍሪካ ካብ ግብፅን ደቡብ ኣፍሪካን ቀፂሉ ሳልሳይ ደረጃ ንምሓዝ ዘኽእሎ ህንፀት ዘመናዊ ቤተ ፈተነ እናሳለጠ እዩ። እቲ ዝህነፅ ማእኸል ቤተ ፈተነ ተግባራዊ ትምህርቲ ካብ ምዕጃብ ሓሊፉ ካብ በይነ መንግስታት ኣፍሪካ ዝተውፃእፅኡ ተምሃሮ ብብርኪ ኣፍሪካ ዘሎ ኩነታት ልምዓት ሃፍቲ እንስሳ ዓበይቲ ምርምራት ዘካይድሉ ማእኸል ክኸውን እናተሰርሐ ይርከብ።
ኩለ መዳያዊ ተረባሓይነት ሓረስቶት ንምርግጋፅ ንስጋ ምህርትን ልምዓት ፀባን ዝውዕሉ ኣብ ዕዳጋ ዓለም እውን ብስጋ ምህርቶም ዓብዪ ጠለብ ዘለዎም ዝተፈላለዩ ዓሌታት ከፍቲ፣ ኣጣልን ኣባጊዕን ምፍራይ ወሳኒ እዩ። ከም ክልል ትግራይ ኣብዚ መዳይ እውንታዊ ለውጢ ተመዝጊቡ ኣሎ። ይኹን እምበር ግንዛበ ኣብዘሓ ሓረስታይ ካብቲ ልሙድ ኣገባብ ምርባሕ እንስሳ ስለ ዘይወፀ እዚ ንምምሕያሽ ዝለዓለ ርብርብ ይሓትት። ነዚ ጉዳይ ብዋናነት ብምውሳድ ዝሰርሕ ዘሎ ኮሌጅ ሕክምና እንስሳት ዩንቨርስቲ መቐለ ዓበይቲ መዘውር ለውጢ እቲ ዘፈር ኮይኑ ዘተባብዕ ውፅኢት እናመዝገበ እዩ። ይኹን እምበር ልምዓት ሃፍቲ እንስሳት ዝተዋደደ ፃዕሪ ስለዝጠልብ ሓረስቶት፣ ኣብቲ ዘፈር ዝተዋፈራ ማሕበራት፣ መንግስታውን ዘይመንግስታዊ ትካላት ምስቲ ኮሌጅ ተኣሳሲሮም ክሰርሕሉ ይግባእ።


text:
Published: 04 October 2008
ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ንኡስ ሃገረ ስብከት ሰሜን ኣሜርካን፡ ኣመሠራርታኡን
ድሕሪ ናጽነት ሃገርና: ነቲ ብስደት ምኽንያት ኣብ ሰሜን ኣሜርካ ዝነብር ህዝብና መንፈሳዊ ኣገልግሎት ንምሃብ ተባሂሉ ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ናብ ወጻኢ ኣገልገልቲ ካህናትን ዲያቆናትን ምልኣኽ ቀልጢፋ እያ ጀሚራቶ።
እዞም ንኣገልግሎት ዝተመደቡ ካህናት ምስቶም ብዝተፈላለየ መንገዲ ኣብ ስደት ዝጸንሑ ካህናት ብምትሕብባር ድማ ኣብ ወርሒ ግንቦት 1999 ፈላሚ ጉባኤ ኣብ መካነ ሕይወት መድኃኒ ዓለም ቤተ ክርስቲያን ሎስ ኣንጀሎስ ካሊፎርኒያ ኣካየዱ። ኣብዚ ጉባኤ'ዚ መንፈሳዊ ሕግን ቀኖናን ዘይገሃሰ መሰረት ኣንበሩ። እዚ መሰረት'ዚ ብሓደ ወገን ምስ ናይ ስደት ዚሰማማዕ ምምሕዳራዊ ጽፍሒ በቲ ካልእ ድማ ምስቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ዝተኣሳሰር መምርሒ ኣውጺኡ ውጥኑ ጀመረ። ብቅዱስ ሲኖዶስ ኤርትራ ድማ ንኡስ ሃገረ ስብከት ኮይኑ ኪቐውም ምሉእ ደገፍ ረኸበ። ብዙሓት ምሁራት ደቂ ቤተ ክርስቲያን ብምስታፍ፡ ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ ሓደስቲ ኣብያተ ክርስቲያናት ምግዛእን ምህናጽን፡ መምሃሪ መጻሕፍቲ ካብ ቋንቋ እንግሊዝኛ ናብ ትግርኛ ምትርጓም፡ መንእሰያት ኣብ ዘይባህሎምን ዘይሃይማኖቶምን ጠፊኦም ከይተርፉ ትምህርቲ ኣብ ምሃብ ኣዝዩ ዘሕጉስ ምዕባለ ተራእየ። ብተወሳኺ ኣብ 2003 ዓ.ም ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ዘይመልአ ሃገረ-ስብከት ሰሜን ኣመሪካ ልዕሊ ሓደ ሚእትን ስሳን ሽሕ ዶላር ኣሜሪካ ($160,000) ካብ ህዝቢ ኣዋጺኡ ነታ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘላ ቤተ ክርስቲያን ንምዕባያ ብውዕዉዕ መንፈስ ተንቀሳቐሰ። እንተኾነ: እቲ ዘሕዝነና ሓድነትና ክዘርጉ ላሕ ዝብሉ ኣብ ሞንጎና ምንባሮም ኢዩ። ሓድነት ሓይልና ከም ዝኾነ ዝፈልጡ፡ ነዚ ሓድነት ኣመንቲ ተዋህዶ ኤርትራውያን ዘይፈትዉ፡ ንትንሳኤ ሃይማኖትና ዝጻረሩ ከምዝነበሩ ግና ኣብ ብዙሕ እዋናት ይቕልቀል ነይሩ እዩ። ጸኒሑ ድማ ሰይጣን ነዚ መደብ እዚ ንምፍራስን ንምዕናውን ብዝተፈላለየ መገዲ ክንቀሳቐስ ጀመረ።
እዚ ሕጂ ላዕለዋይ ተጸዋዒ ዋና ኣማሓዳሪ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ብዝብል ስም ንቤተ ክርስቲያን ከም ሕማም መንድዓት ኣብ ዝባና ተሰቒሉ ዘዕንዋ ዘሎ ዮፍታሄ ቀሺ ድሜጥሮስ፡ ኣብ 2004 ናብ ኣሜርካ ብኣካል መጺኡ፡ ነቲ ዘሎ ምዕባለን ምንቅስቓስን ድሕሪ ምርኣይ፡ ካብ ክፉኣ ቅንኣት ዝተላዕለ እቲ ንኡስ ሃገረ ስብከት ንኽፈርስ ሰይጣን ኣብ ልቡ ኣተዎ። ነዚ ንኡስ ሃገረ ስብከት ከፍርሱ ይኽእሉ እዮም ዝበሎም ኩሉ ድማ ፈቲኑ። እቶም ብጸረ ቃል ኣምላኽን ጸረ መጽሓፍ ቅዱስን ዝፍለጡ ኣባ ሉቃንን ኣባ ሲኖዳን ብምውዳብ ድማ ናብ ኣሜሪካ ለኣኸ።
ኣባ ሉቃስ ኣብ መጀመርታ እግሮም “ኣብ ሰሜን ኣሜርካ ዝርከብ ንኡስ ሃገረ ስብከት ፈሪሱ እዩ። "ኣዴታትትና ኣብ ኣስመራ ኣብ ቀጽሪ እንዳ ማርያምን እንዳ ሥላሴን ዘቃጸላኦ መጻሕፍቲ መጽሓፍ ቅዱስ ኣይንብሎን ኢና መጽሓፍ ርኹስ እዩ” ክብሉ ናይ ርኽሰት ቃላቶም ኣብ ልቢ እቲ ገርሀኛ ምእመን ዘርኡ። ናይ ሰሜን ኣሜሪካ ጳጳስ ክኾኑ ዝተመደቡ ኣባ ሲኖዳ ብጊድኦም ምእመናን ኣብ ሃገሮም ዘለዎም ፍቕርን ሓልዮትን ናፍቖትን ንምምዝማዝ፡ "ሃገርና" ዝብል ፖለቲካዊ-መልእኽቲ ሓዘል ካብ ሓደ ሃይማኖታዊ ኣቦ ዘይትጽበዮ ቃል መርዛም ፖለቲካዊ-ቃል ኣብ ልዕሊ ምእመናን ምንዛሕ ጀመሩ። ፖለቲከኛታት ምስ ዚብልዎም ሰባት ብምሕባር ድማ ነታ ብሓደ ተጠርኒፋን ሓቢራን ክትከይድ ዝጸንሐት ቤተ ክርስቲያን ክብትንዋ ተበገሱ። እዞም ክልተ ጳጳሳት፡ መንፈሳዊ ሕግን እምነትን ረጊጾም፡ ብዘይፍቓድ ፓትርያርክ ብኢደ ወነኖም፡ "በስመ ኣብ" ኢሎም ዝቐብእዎም ቅዱስ ፓትርያርክ ኣቡነ እንጦንዮስ ኣብ ቤት ማሕዩር ኣእሲሮም፡ ውግዘት ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ጥሒሶም፡ ስም ሥላሴ ክሒዶም፡ ንዓለማዊ ረብሓ ዝተበገሱ ብምዃኖም፡ ሕገ-ኣልቦ ኮይኖም ዝተላዕሉ እዮም። ንኡስ ሃገረ ስብከት ሰሜን ኣሜሪካ ግና፡ ካብ ዝኾነ ፖለቲካን ሻራን ናጻ ኮይኑ፡ ጉዳይ ሉዓላዊነት-ሃገረ-ኤርትራ ማዕረ ኩሎም ኤርትራውያን ብምሉእ ሕልና ዝቃለሰሉ፡ ማዕረ ኩሎም ኤርትራውያን ሃይማኖታት ብጸሎት ዝነቕሓሉ፡ ምእመናኑ ጠርኒፉ ብመንፈሳዊ መንገዲ ዝጎዓዝ ዘሎ፡ ጉዕዞኡ ብፈተና ሰይጣን ዘይግታእ ምዃኑ ብምእማን መስቀል ክርስቶስ ጾይሩ ንቅድስናን ዕቤትን ቅድስት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ይጎዓዝ ኣሎ።
መምርሒ ንኡስ ሃገረ ስብከት ሰሜን ኣሜሪካ
ንኡስ ሃገረ ስብከት ሰሜን ኣሜሪካ ኣብ ትሕቲ እቶም ብቅድስናን ሓዋርያዊ ሰንሰለት ቅዱስ ማርቆስን ዝተሾሙ እንኮ ሓዋርያዊ ኣቦ ቅዱስ ኣቡነ እንጦንዮስ በረኸት ቅድስናኦምን ተኸቲሉ ዝኸይድ እዩ። ምስ ናይ ኩለን ኦሬንታል ኣብያተ ክርስቲያናት ናይ ሓድነት እምነት ኣለዎ። በቲ ኣብ ልዕሊ ቅድስና ቤተ ክርስቲያንና ዝወረደ ዓመጽን ንሃይማኖትና ዘዋረደን ምኽንያታት፡-
ስለዚ ንኡስ ሃገረ ስብከት ሰሜን ኣሜሪካ ብቅዱስ ፓትርያርክ ኣቡነ እንጦንዮስ ዝተነብረ ውግዘት ስም ሥላሴ ተላዒሉ እቲ ውግዘት ክሳብ ዚፍታሕ፡ ንሓንቲ ሃዋርያዊት: ኣጽናፋዊት: ጥንታዊት ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያንና ምስ እምነታን ቀኖናኣን ሥርዓታን ደው ኢላ ክትቅጽል ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ንኡስ ሃገር ስብከት ሰሜን ኣሜሪካ ብተወፋይነት ክሰርሓሉ ምዃኑ ብምእማን ኣገልግሎቱ እናኣስፋሕፍሐ ይቕጽል ኣሎ። ኣብዚ ሕጂ እዋን እቲ ኣገሎግሎት እናጸፈፈን እናዓበየን ነቲ ብሰይጣን ዝተጻወደ መጻወድያ እናበተኸ ይኸይድ ኣሎ።
ጠንቂ ናይዚ ኹሉ ጸገምን ውድቀትን ኮይኑ ዘሎ ቀንዲ ምኽንያት ዘይምምሃርን ቀኖናዊ ሕግታት ቤተ ክርስቲያን ዘይምፍላጥን ስለ ዝኾነ፡ ኣብ ትሕቲ ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ንኡስ ሃገረ ስብከት ሰሜን ኣሜሪካ ተማእኪሎም ብዙሓት ምሁራት ናይ ስነ መለኮት ይፈርዩ ኣለዉ። ዕቤት ቤተ ክርስቲያንና ድማ ብሓይሊ ኣምላኽ፡ ብኣማላድነት ቅድስት ድንግል ማርያም፡ ብተራዳኢነት ቅዱሳን መላእኽቲ፡ ብመስዋእቲ ቅዱሳን ሰማዕታት፡ ብገድሊ ቅዱሳን ጻድቃን፡ ኣብ ውሽጢ ሓጺር ጊዜ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ክበጽሕ እዩ።
እግዚኣብሔር ጸግኡ የብዝሓልና።


text:
“ ኪዳን ወለዶታት - ንልምዓታዊ ሽርክነት”
ብዝብል ቴማ፡ ናይ ክልተ ምዓልታት ዋዕላ ተቓኒዑ
ሃገራውያን ውዳቤታት ሕድሪ፡ ህግደፍ፡ ህግደፍ 2፡ መህግደፍን ሃማደኤን ብሓባር ዝጠርነፈ ብዓይነቱን ውዳቤታቱን ፈላሚ ዝኾነ ዋዕላ ብሓያል ሃገራዊ ስምዒትን ወንን ዝዓሰሎ መንፈስ፡ ኣብ ዕለት ትሽዓተን ዓሰርተን ነሓሰ 2017፡ ኣብ ከተማ ስያትል ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ተኻይዱ።
ፈለምቲ ኣቦታትን ኣዴታትን ሓፋሽ ውዱባት ምስ ደቆምን ደቂ-ደቆምን
ኣብ ነጥቢ መቀይሮንብሩህ መጻኢ ኣብ ዝቋመትሉ መድረኽ፡ ገምጋማቶም ዛዚሞም።
መንግስቲ ኤርትራ፡ ልዑላውነት ሃገር ንምውሓስ ዘካይዶ ዘሎ ተባዕን ቆራጽን ቃልሲ ሞጒሶም።
ንዘይፍትሓውን ዘይሕጋውን እገዳታትን መሬታዊ ጎበጣን ኣትኪሉ ዝቃወምን ክሳብ ኩሉ ዝእለ፡ መኸትኡ ኣትሪሩ ንምቕጻል ዘውሓሰ፡ ናይ ክለተ ምዓልቲ ዋዕላ ወሎዶታት ብዓወት ክዛዘሙ ከለዉ፡ ዓርቢ ምሸት ዕለት 11፡ 2017፡ ብዓይነቱ ካብቶም ዝሓለፉ ፈስቲቫላት ዝተፈልየ፡ ብዕዙዝ ድምቀትን ብድሙቕ ሃገራዊ ወኒን፡ ንሰለስተ ምዓልቲ ዝኸይድ ተኸፊቱ፡፡
ትሽዓተ ኣርካናት ስነጥበባውያን ኤርትራውያን ካብ ዝመጹ፡ ሰላም ባንድ ናይ ስያትል፡ ኣብ ኣመሪካንን ወጻእን ዝመጹ ድምጻውያን ተዓጂቡ፡ ንሰለስተ ምዓልታት ዝካየድ በብዓነቱ ምርኢተ ባዛር፡ ሰሚናራት፡ ናይ ዞባታት ቁሸታት ዘጣቓለለ መደብ ፈስቲቫል፡ ብተሳትፎ ቅድሚ ሕጂ ዘይተራእየ ብዝሒ ህዝብን ዓበይቲ ወከልቲ መንግስትን ዝኸፈትዎ ሃገራዊ ውራይ፡ ኣብ ምጅማሩ፡ ኣግሂዱ ዓወቱ’ሎ።


text:
Published: 24 December 2016
በርናባስ፡ ናይ ትውልዲ ስሙ ዮሴፍ ኮይኑ፡ ካብ ነገደ ሌዊ ቆጵሮስ ዝዓሌቱ ኣይሁዳዊ ሰብኣይ እዩ ዝነበረ። በቲ ዝነበሮ ኣዝዩ ዝነኣድ ባህርይ፡ ንኣመንትን ንመራሕቲ ቤተክርስትያንን ዝነበሮ ምቕሉል ኣገልግሎትን፡
ብሃዋርያት በርናባስ ማለት ወዲ ምጽንናዕ ከም እተባህለ ኣብ ግ.ሃዋ. 4፡36 " ዮሴፍ ከኣ፡ ብሃዋርያት በርናባስ እተባህለ፡ ወዲ ምጽንናዐ ዝትርጉሙ፡ ሌዋዊ፡ ቆጵሮስ ዝዓሌቱ፡" ዝብል ነንብብ። በርናባስ፡ ከም ስሙ ዝጠበቀቶ፡ ክኾኖ ንዘለዎ ባህርይ ከም ጽቡቅ ፋል ትምኒቶም ንምብራህ ዘይኮነስ፡ ነቲ ድሮ ኮይኑዎ ዝነበረ ብሉጽ ባህርይ ንምግላጽ ዝተዋህበቶ ደኣ እያ። ብርግጽ በርናባስ፡ ኣጸናንዒ፤ ኣተባባዒ፤ ኣነቃቃሒን፤ ንብዙሓት ኣመንቲ ድማ ብኣገልግሎቱ ዘቅሰነን ዘዕረፈን ወደ መዝሙር እዩ ዝነበረ። ብብዙሕ መገዲ በቲ ዝገብሮ ዝነበረ ኣገልግሎታት፡ ንምግልጋል ቅዱሳን ኣመንቲ፡ ብጸጋ ኣምላኽ ይተግህ ነበረ። ስለዚ በርናባስ ኣብታ ስጋ ክርስቶስ ዝኾነት ቤተክርስትያን፡ ከም ሓደ ጥዑይ ኣካል ብምዃን፡ ኣምላኽ ዝሃቦ ሓላፍነት ዝተዋጽአ እሙን ኣገልጋሊ እዩ ዝነበረ። ምናልባሽ ናብ ኣካላትና ምልስ ኢልና እንተድኣ ርኢና፡ ኣምላኽ ዘይጠቅም ኣካል ኣባና ኣይፈጠረን። ዋላ እታ ዝነኣሰት ኣካልና፡ ጽፍሪ እንተኾይና፡ ንሳውን ገለ ዕዮ ኣለዋ። ነቲ ዘይነርክቦ ክፋል ናይ ሕቆና ብጽፍርና ኢና እንሓኮ፡ ምናልባሽ ንሓውና "ኣጆኻ ኣምላኽ ምሳኻ እዩ" ብምባል ከነበርትዖ ምፍታን ንኡሽተይ መሲሉ ክረኣየና ዝከኣል እዩ፡ እንተኾነ ግና ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ንኡሽተይ ኣገልግሎት ዝበሃል ነገር የለን። ብሒደት ኮነ ብብዙሕ ምድሓን ዘይሰኣኖ ኣምላኽ ስለ እነገልግል፡ ኣብቲ ንኡሽተይ ኮይኑ ዝረኣየና ብተኣማንነት ነገልግል። ከምቲ ቅዱስ ኣውጎስጢኖስ ዝበሎ፡ ከምቲ ፈረስ ንተወጣሒኡ፡ ፍቃድና'ውን ንጸጋ ኣምላኽ ከምኡ እዩ'ሞ፡ ኣምላኽ ዝጥቀመልና ናይ ክብሪ ኣቁሑት ምዃንና ንኽንርዳእ፡ ብርሃን ኣምላኽ ኣብ ልብና መመሊሱ ይድመቅ።
ዘይከም ሃናንያን ሰጲራን፡ በርናባስ፡ ኣብታ ቀዳመይቲ ቤተክርስትያን ንዝነበረ ዓበይቲ ድሌታት ንምምላእ፡ ማለት ምርዳእ ጽጉማት፡ ንዝነበሮ መሬት ብምሻጥ፡ ነቲ ገንዘብ ብምልኡ ኣብ እግሪ ሃዋርያት ከምዘንበሮ ኢና እንርዳእ ግ.ሃዋ 4፡37 " ነቲ ዘለዎ ግራት ሸይጡ፡ ነቲ ገንዘብ ኣምጺኡ ኣብ ጥቃ እግሪ ሃዋርያት ኣንበሮ"። እዞም ቀዳሞት ዝተጠቅሱ ሰብኣይን ሰበይትን ግና፡ ንረኣዩለይ ክብሉ፡ ብግብዝና ንገለ ክፋል እቲ ሽያጥ መሬት ብምትራፍ፡ ንገለ ክፋል ጥራይ ክውፍዩ ከለዉ ንርኢ። በርናባስ ግና ዉሽጡን ደጊኡን ሓደ ስለዝነበረ፡ ነቲ ዝነበሮ ሽያጥ መሬቱ ብምሉኡ ከምዝሃበ ኢና እንርዳእ። እንታይ ዝበለ ተኣማንነት ኮን እዩ! በርናባስ ሽያጥ መሬቱ ጥራይ ከምዝሃበ ዝርድኣና ብዙሓት ኢና። በርናባስ ግና ቅድሚ ትሕዝትኡ፡ ህይወቱ ንጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብምልኣት ከም መስዋእቲ ዝሃበ ስለዝነበረ፡ ንዝነበሮ ትሕዝቶ ክህብ ዋላ ሓደ ጸገም ኣይነበሮን። ምኽንያቱ፡ እታ ዝኸበረት እትበሃል ህይወቱ ስለዝሃበ፡ ነቲ ትሑት ክብሪ ዘለዎ ሓላፊ ትሕዝትኡ ንኽህብ ዝኸብድ ኣይኮነን። ንሕናኸ፡ ብዝሓልፍ ኣምላኽ ዝሃበና ግዜ ኮነ በራሲ ትሕዝቶና፡ ንዘልኣለም ኣብ ዝነብር፡ ነባሪ ፍረ ከነፍሪ፡ እንታይ ዝዓይነቱ መስዋእቲኾን ንስውእ ንህሉ። ናይ ግዜናን ገንዘብናን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ናይ ህይወትና’ውን እሙናት ሰብ ሕድርን መገብትን ኽንከውን፡ ኣምላኽ ይርድኣና።
እቲ ንብዙሓት ቅዱሳን ኣመንቲ ብምኽንያት እምነቶም ዘሳድዶም ዝነበረ ሳውል በዓል ጠርሴስ፡ ድሮ ተኣምራታዊ ብዝኾነ መገዲ ናብ እምነት መጽዩስ፡ ከምቲ ብዙሓት ኣቦታት ዝሰማምዕሉ፡ ድሕሪ ሰለስተ ዓመት ገላ 1፡18 "ካብኡ ድሕሪ ሰለስተ ዓመት ንኬፋ ኽላለዮ ናብ የሩሳሌም ደየብኩ እሞ ምስኡ ዓሰርተው ሓሙሽተ መዓልቲ ቀኔኹ።" ናብ ኢዮሩሳሌም ብምምጻእ፡ ምስቶም ደቀ-መዛሙርቲ ክሕወስ እኳ ፈተነ እንተገበረ፡ እቶም ኣሕዋት ብዓይኒ ጥርጠራ ስለዝረኣይዎ፡ ክሕወሶም ኣይፈቐዱሉን ነበሩ። ኣብ ከምዚ በዳሂ እዋን፡ በርናባስ እዩ ኣብ ጎኑ ደው ብምባል፡ ንመሪሕነት መንፈስ ቅዱስ ተማእዚዙ፡ ነቲ ኣብ ልቢ ሃዋርያት ካብ ኣምላኽ ዝኾነሉ ሞጎስ ተጠቂሙ፡ ንጳውሎስ ናብ ሃዋርያት ብምምጻእ ከም ወደ መዝሙር ንኽቅበልዎ መገዲ ዝኾኖ። ጳውሎስ ኣቀዲሙ ንብዙሓት ቅዱሳን ብምእሳር፡ ንብዙሓትውን ብምስዳድ ፍሉጥ ብምንባሩ፡ ንጳውሎስ ከም ወደ መዝሙር ንኽቅበልዎ፡ ንሃዋርያት ኣዝዩ ከቢድ ከምዝነበረ ንምርድኡ ዘሸግር ኣይኮነን። ኣብ ከምዚ ዝበለ ኣዝዩ ፈታኒ እዋን፡ ተራ በርናባስ ብቐሊሉ ዝረአ ኣይነበረን። ጳውሎስ ኣብ ሃዋርያት ቅቡል ክኸውን፡ በርናባስ ማዕረ ኽንደይ ኣብ ሃዋርያት ተቐባልነት ከምዝነበሮ እስኪ ነስተውዕል! መቸስ፡ ኣቦ ኾይኑ ንስለ ደቁ፡ ብሩህ መጻኢ ዘይሓስብን፡ ነዚ ክውን ንምግባር ድማ ዋጋ ዘይከፍል እንተሎ፡ ኣዝዩ ዘሕፍር እዩ። ከምኡውን ኣገልጋሊ ኮይኑ ስለቶም ዘገልግሎም ብሩህ መጻኢ ዘይሓስብን ዋጋ ዘይከፍልን እንተሃልዩ፡ ናይ ዓሰባ ጓሳ እምበር ሕያዋይ ጓሳ ኣየብሎን እዩ። ስለዚ እዩ በርናባስ፡ ከም ኣቦ ብምዃን፡ ብሩህ መጻኢ ጳውሎስ ብምርኣይ፡ ኣብቲ በዳሂ እዋን፡ ዋጋ ብምኽፋል ዝሓቆፎን ዝሓብሓቦን። ኣምላኽ ብዝርኤሉ ኣዒንቲ ንወገናትና ብምርኣይ፡ ሓቖፍትን ሓብሓብትን ክንከውን ኣምላኽ ይርድኣና። ብናይ ገለ እዋን ጌጋታት ከይተሰናበድናን ተስፋ ከይቆረጽናን፡ ብሩህ መጻኢ ናይ ወገናትና ብምምዕዳው፡ ንስለ ወገናትና ዋጋ ክንከፍል ኣምላኽ ይደግፈና።
እቶም ብምኽንያት ስደት ናብ ኩሉ ኩርንዓት ዝተበተኑ ደቀመዛሙርቲ፡ ንኣይሁዳውያን ጥራይ ዘይኮነስ ንኣህዛብ እውን ከይተረፈ ወንጌል ስለዘበሰሩ፡ ብፍላይ ኣብ ኣንጾክያ ዝተባህለ ቦታ፡ ብዙሓት ካብ ወገን ኣህዛብ ንእምነት ክርስትና ተኣዘዙ። እዚ ድማ ኣብታ ኣብ ኢዮሩሳሌም ዝነበረት ቤተክርስትያን ስለዝተሰምዐ፡ ነዚ ልዕሊ ትጽቢቶም ዝነበረ ኩነታት ዘጻሪ፡ ሓደ ዝተመስከረሉ ሰብ ብምሕራይ ክልእኩ ስለዝነበሮም፡ ነዚ ክውን ንምግባር ንበርናባስ ደኣ ለኣኽዎ። በቲ ኣቀዲሙ ብሃዋርያ ቅዱስ ጴጥሮስ ዝተነግሮም ብስራት ምምላስ ኣህዛብ፡ ከም ቅቡል ክወስድዎ እካ እንተነበሮም፡ እንተኾነ ግና ካብ በርናባስ ደኣ ጸብጻብ ክጽበዩ መረጹ። በርናባስ፡ ኣብቶም ተስፋ ዘይተነብረሎም ወገን ኣህዛብ፡ ጸጋ ኣምላኽ ርእዩ፡ ሕቶ ኣይኮኖን፡ ወይ ገለ ስጋዊ ቅንኢ ኣይተሰመዖን፡ መንፈስ ቅዱስን እምነትን ዝመለኦ ሕያዋይ ሰብኣይ ብምንባሩ፡ በቲ ዝረኣዮ ስራሕ ኣምላኽን ጸጋ ኣምላኽን ኣዝዩ ደኣ ተሓጎሰ። በቲ ዝኾነ ኩነታት ድማ፡ ብተኣማንነት ጸብጻቡ፡ ነታ ኣብ ኢየሩሳሌም ዝነበረት ማሕበር ኣምላኽ ኣቕረበ። እታ ማሕበርውን ነቲ ዘቕረቦ ጸብጻብ ከምዘለዎ ክትቅበሎ ከላ ንርኢ። እንታይ ዝበለ ምትእምማን ናይ ለኣኺን ተለኣኺን ኮን እዩ! በርናባስ ንድሌት ሰባት ከሐጉስ ከይበለ፡ እቲ ሓደ ብጹሕ ኣገልጋሊ ክገብሮ ዘለዎ ድሕሪ ምግባር፡ ኣብ ማሕበር ኣንጾክያ፡ እንታይ ዝዓይነቱ ኣበርክቶ ክገብር ከምዝኽእል ብምሕሳብ፡ ነቲ ዝዕየ ኣገልግሎት፡ ባዕለይን በይነይን ከይበለ፡ ክኣልዮ ዝኽእል ሰብ ብምድላይ፡ ንጳውሎስ ካብ ጠርሴስ ብምምጻእ፡ ኣብ ኣገልግሎትን ብኣገልግሎትን ብሓባር እናዓበዩ ከዕብዩ ከለዉ ንርእዮም። እምበኣር በርናባስ፡ እሙን ልኡኽ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ትኽክለኛ ሰብ ኣሰልጢኑ ንኣገልግሎት ዘዋፍር ሰብ እዩ ኔሩ። ንገዛእ ርእሱ’ውን ኣምላኽ ብዝሓንጸጸሉ ሕንጹጽ ዕላማ ደኣምበር፡ ምስ ሰብ ከይተወዳደረ ዕዮ ኣምላኽ ክዓየ ዝደሊ ሰብ እዩ ዝነበረ። ስለዚ፡ ነቲ ንሕና እንዓዮ ዘለና ኣገልግሎት ኣምላኽ፡ ካብቲ ንሕና ክንዓዮ እንኽእል ብዝሓሸን ብዝበለጸን ክዓዮ ዝኽእል፡ ጸጋ ኣምላኽ ዝበዝሓሉ ሰብ እንተዝመጸና፡ ከም በርናባስ ጸጋ ኣምላኽ ርኢናዶ ምተሓጎስና ወይስ ምቐናእናሉ? እዚ ንግልና ክንምልሶ ዘሎና ኣገዳሲ ሕቶ እዩ። ከም በርናባስ ጸጋ ኣምላኽ ኣብ ኣሕዋትና ርኢና እንሕጎስን፡ ደገ ኣገልግሎት እንኸፍትን ይግበረና!።
ብመሰረት ግ.ሃዋ 15፡2 "ኣብ መንጎኦምን መንጎ ጳውሎስን በርናባስን ብዙሕ ምፍልላይን ክትዕን ምስ ኰነ ኸኣ፡ ጳውሎስን በርናባስን ካባታቶምውን ሓያሎ ኻልኦትን ብዛዕባ እዚ ባእሲዚ ናብ ሃዋርያትን ሽማግሌታትን ናብ የሩሳሌም ኪድይቡ መደቡ።" ኣብ ሞንጎ ሃዋርያ ቅዱስ ጳውሎስን በርናባስን ብዙሕ ምፍልላይ ከምዝኾነን፡ እዚ ድማ ብምኽንያት እቲ ዮሃንስ ማርቆስ ዝበሃል ወደመዝሙር ነበረ። ዮሃንስ ማርቆስ፡ ኣብቲ ሃዋርያዊ ተልእኾ ምስ ሃዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ተበጊሱ ክነሱ፡ ኣብ መንጎ ግና ስለዝተመልሰ፡ ጳውሎስ በታ ሓንሳእ ዝተጋገያ ጌጋ፡ ካብኡ ከርሕቆ ፈተነ፡ እንተኾነ ግና፡ ብምኽንያት በርናባስ፡ ማርቆስ ብጸጋ ኣምላኽ ዓብዩስ፡ ክሳብ ጳውሎስ ተመሊሱ ንዕዮ ይጠቅመኒ እዩ ዝብሎ ኾነ 2ጢሞ 4፡11 "ሉቃስ ጥራይ ምሳይ ኣሎ፡ ማርቆስ ንዕዮ ይጠቕመኒ እዩ እሞ፡ ተማልኣዮ፡ ምሳኻ ይምጻእ።" ሕጽር ብዝበለ ኣገላልጻ፡ በርናባስ፡ ንኣምላኽ ዝኸውን ሰብ ኣብ ምስልጣን ይኽእለሉ እዩ! እታ ጻውዒት ኣገልግሎቱ ኣነጺሩ ስለዝፈልጣ፡ ካልኦት ሰባት ነቲ ኣምላኽ ዝጸውዖም ኣገልግሎት ብምልኣትን ብኹሉ ግልጸት ጸጋን ንኽነብሩ ንምሕጋዞም ዝተግህ ሰብ እዩ ዝነበረ።
በርናባስን ጳውሎስን ኣብቲ ናይ ቀዳማይ ሃዋርያዊ ተልእኾኦም፡ ነቲ ዮሃንስ ማርቆስ ወደ ሓው ኣብኡ ንበርናባስ ተማሊኦሞ ነበሩሞ፡ ምኽንያቱ ብዘይተገልጸ፡ ካብቲ ተልእኾ ወንጌል ሓዲግዎም ተመሊሱ ነበረ እሞ፡ በዚ ዘይተሓጎሰ ሃዋርያ ጳውሎስ፡ ኣብቲ ኻልኣይ ሃዋርያዊ ተልእኾ ምስኡ ክማለኦ ኣይደለየን፡፡ በዚ ምኽንያት ሃዋርያ ጳውሎስን በርናባስን ኣብ ጕዕዞኦም ክሳብ ዝፈላለዩ ኾኑ። በርናባስ ምስ ዮሃንስ ማርቆስ ብምዃን ናብ ቆጵሮስ ክኸዱ ከለዉ፡ ሃዋርያ ጳውሎስን ሲላስን ድማ ናብ ኤሽያ ማይኖር ከዱ (ግ. ሃዋ 15፡37)። መን እዩ ጌገኛ ኔሩ ኢልና ኪንፈልዮም እኳ እንተዘይከኣልና፡ ነቲ ዝነበሮም ዘይምርድዳእን ፍልልይን ፈቲሖም፡ ንነዊሕ ዓመታት ብሓባር የገልግሉ ከምዝነበሩ ኣብ ቆሮ 9፡6 ከምኡውን ኣብ ገላ2፡1 ብምንባብ ክንርዳእ ንኽእል። ስለዚ፡ ከም መልክዕናን ባህርያትናን፡ ኣተሓሳስባናን ኣጠማምታናን ስለዝፈላለ፡ ኣብ ዝኾነ መድረኻት ናይ ጉዕዞ ዘይምርድዳእ ከጋጥም ባህርያዊ እዩ። እንተኾነ ግና፡ ኣብኡ ምጽናዕ ክርስትያናዊ ስለዘይኮነ፡ ቀልጢፍካ መፍትሒ ክናደየሉ ይግባእ። ነቲ መስፍን ሰላም ዝኾነ ኣምላኽ እናኣገልገልካ ከተብቅዐ፡ ልብኻ ግና ብጽልእን በቀልን ክቅርሕን ምፍቃድ፡ እንታይ ዝበለ ፈሪሳውነት ኮን እዩ!
ኣብ ገላ 2፡13 ተጠቒሱ ከም እንረኽቦ፡ ሃዋርያ ቅዱስ ጴጥሮስ ናብ ማሕበር ኣንጾክያ ብምምጻእ፡ ኣህዛብ ማዕረ ኣይሁዳውያን ክነብሩ ከምዝኽእሉን፡ ብሓደ ጎይታ ብወንጌል ናብ እምነት ስለዝመጹ፡ ኩሎም ሓደ ሓድሽ ህዝቢ ምዃኖም ብምእማን፡ ምስቶም ካብ ወገን ኣህዛብ ዝነበሩ ኣመንቲ ሓቢሩ መኣዲ ይበልዕ እኳ እንተነበረ፡ ካብ ወገን ግዝረት ዝኾኑ ኣይሁዳውያን ኣመንቲ፡ ካብ ኢየሩሳሌም ምስ መጹ ግና፡ ካብኦም ብግብዝና ተፈለየ። እዚ ምርኡይ ሃዋርያ ከምኡ ብምግባሩ፡ ንበርናባስ እውን በቲ ግብዝናኡ ክሳብ ዝሰሓብ ኮነ እሞ፡ ንሱውን ርእሱ ደኣ ፈለየ። ብምኽንያት ዝነበሮ ንሰባት ናይ ምትብባዕን ምጽንናዕን ክቱር ድሌት፡ ነቲ ትኹል ቃል ሓቂ ሸለል ብምባል፡ ብዋጋ ሓርነት ናይቶም ካብ ወገን ኣህዛብ ዝመጹ ኣመንቲ፡ ነቶም ካብ ወገን ኣይሁዳውያን ዝኾኑ ኣመንቲ፡ ከሐጉስ ዝደለየ ይመስል። ካብዚ ንመሃሮ እንተሃልዩ፡ ንኹሉ ሰብ፡ ድሕረ ባይትኡ ብዘየገድስ ፤ ደረጃ ትምህርቱ፤ ጽፍሒ ስርሑ፤ ወ.ዘ.ተ. ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብዝሪኤሉ ኣዒንቲ ብምርኣይ፡ ንኹሉ ሰብ ብማዕረ ክንሪኦን ከነገልግሎን ከምዘሎና እዩ። ንሰባት ከነሐጉስ ከይደለና፡ እንገብሮ ኣገልግሎታት ብሰባት ክፍለጠልና ከይደለናን፡ ማእከልነት ኩሉ ኣገልግሎትና እግዚኣብሔር ክኸውን ኣለዎ። ምኽንያቱ፡ መትከል ኣገልግሎትና፡ ንሰባት ከነደንቖም ዘይኮነስ ንኽንሕግዞም እዩ።
ኣምላኽ ብርሃኑ የብርሃልና ጸግኡውን የብዝሓልና።
ስብሓት ለእግዚኣብሔር።
ዲ/ን ኢሳይያስ የዕብዮ


text: ኣህጉራዊ ቤት-ፍርዲ ገበን: መራሒ ቦዝንያውያን ሰርብ-ነበር ራዳቫን ካራዲች 8 ሽሕ ደቂ-ተባዕትዮ ኣብ ሰርበኒካ ብምጽናቱ’ዩ ገበነኛ ኮይኑ ረኺብዎ። እቲ ኣብ 1995 ዓ.ም.ፈ ዝተፈጸመን ብጃምላዊ ህልቂት ሰርበኒካ ዝፍለጥን ቅትለት ኣመንቲ ሃይማኖት ምስልምና ዝኾኑ ቦዝንያውያን’ዩ ነቲ ኣብ ልዕሊኡ ዝተዋደደ ሓያሎ ገበናዊ ክስታት ክምስረት ቀሲብዎ። ራዳቫን ካራዲች ኣብ 2014 ዓ.ም.ፈ ነቲ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ኣብ ዘቕረቦ ናይ መዕጸዊ ቃል ተግባራቱ ሞራላዊ ሓላፍነት ዝተሰከመን ንቦዝንያዊያን ንሰርብ ንምክልኻል ኢሉ ኣብ ግዜ ኲናት ዝወሰድ ስጉምቲ ምውሳዱ’ዩ ገሊጹ። ራዳቫን ካራዲች ኣብ ኲናት ድሕረ-ምፍራስ ዩጎዝላቭያ ይህደን ምንባሩ ይዝከር። ኣብቲ ካብ 1992-1995 ዓ.ም.ፈ ዝጸንሐ ኩናት ቦዝንያ 100,000 ሰባት ምሟቶም ይግመት። እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ ካራዲች ብብዙሓት ቦዝንያዊያን ሰርብ ከም ጅግና ከምዝረአይን ኣብ ቀረባ እዋን ሓደ ናይ ዩኒቨርሲቲ መደቀሲ ብስሙ ምጽውዑ ይፍለጥ።


text:
መኮነን ተስፋይ
(1932-2009)
ዶክተር ኣብ ይስሃቕ ገብረየሱስ ክፍላይ፡ ኣብ 1932 ኣብ ሓላይ ኣውራጃ ኣከለጉዛይ ናይ ሕጂ ዞባ ደበብ ተወልዱ። ሃለቃ ወይ ከኣ ባሻይ ገብረየሱስን ወይዘሮ ተኽኣ ሰመረን ካብ ዝወለድዎም ትሽዓተ ቆልዑ፡ ዶክተር ኣባ ይስሓቕ መበል ሻዱሻይ ውላድ ነበሩ። ኣባ ይስሃቕ፡ ብዘይካ’ቲ ኣብ ካልእ ዓውድታት ዘበርከትዎ ሙያ ኣብ ታሪኽ፡ ስነ ባህሊ፡ ስነ-ሰብ፡ ስነጽሑፍ፡ ስነጥንቲ፡ ስነፊደልን ቋንቋን፡ ብሓፈሽኡ ንባህልን መንነትን ሃገሮምን ህዝቦምን ዘጉልሕ ዓበይቲ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ዝመሓላለፍ ምርምራዊ ስርሓት ዘበርከቱ ዘይሕለሉ ኣቦ ኢዮም ኔሮም።
ንሶም ኣብ 1954 ዓም ናብ ማሕበር ካፑቺን ብምእታው ህይወት ምንኩስና ሓደ ኢሎም ፈለምዎ። ኣብ ማሕበር ካፑቺን፡ ብዘይካ’ቲ ብማሕበር ዝተዋህቦም ዕዮ፡ ነብሶም ንምምዕባል ብዝገበርዎ ጻዕርን ሓርኮትኮትን፡ ብቐንዱ ከኣ ካብ ንባብ ዝረኸብዎ ፍልጠት ንብጾቶም ንምክፋል ካብ ዝገበርዎ ጻዕሪ ተበጊሶም፡ ገለ መንፈሳዊ ጽሑፋት ክጽሕፉ ጀመሩ። ክሳዕ 1969 ድማ ካብ መንፈሳዊ ጽሑፋት ናብ ዝተፈላለየ ቴማ ዘለዎም ባህላዊ፡ ስነጽሑፋውን ታሪኻውን ጽሑፋት ከዘንብሉ ጀመሩ። በዚ ድማ “ጽውጽዋይ ወድኮይ ጸሊማይ” ፡ “ማሪቆሳይ ወይኒ ምስ ሕምባሻይ”፡ “ንቐደም በሉ” ወዘተ ጽሑፋት ብምጽሓፍ፡ ገና ካብ ልቢ ኣንበብቲ ዘይሃሰሱ ስርሓት ኣበርከቱ። ብድሕሪኡ’ውን ከም በዓል ንጉሰ፡ ራእሲ ወልደሚካኤል፡ ጎናይ፡ ሕነሽም ወዘተ ዝኣመሰሉ ጽሑፋት ከበርክቱ ጸንሑ።
ኣብ መንጎ ከምዚ ዝኣመሰለ ናይ ምርምርን ናይ ጽሑፍን ሞያ እንከለው ግና፡ በቲ ናይቲ እዋን’ቲ ፓለቲካዊ ኩነታት ተጸልዮም ኣብቲ ኣንጻር ስርዓታት ሃይለስላሴን ደርግን ዝግበር ዝነበረ ቃልሲ ንምስታፍ ኣብ 1975 ናብ ህዝባዊ ግምባር ተጸንበሩ። ንሶም ኣብ ገድሊ ኣብ ዝነበሩሉ ግዜ ኣብ ኣዚዩ በዳሂ ኩነታት ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት እጃሞም ከበርክቱ ድሕሪ ምጽናሕ ብፍላይ ካብ 1983 ጀሚሮም ኣብ ምርምራዊ ስራሓት ተመዲቦም ክሳዕ 1991 ኣገልጊሎም። ብድሕሪኡ’ውን ክሳዕ’ቲ ብሕማም ተሰኒፎም ክጽሕፉ ኣብ ዘይክእሉሉ ደረጃ ዝበጽሑ ህሉውን መጻኢን ወለዶታት ክጥቀመሉ ዝኽእለሉ ምርምር ኣበርኪቶም’ዮም። ኣብ ግዜ ቃልሲ፡ ከም በዓል “ደቀባት ህዝብታት ኤርትራ” (ትርጉም ናይ ኣልቦርቶ. ፖለራ )፡ “ሓደራኹም ድሩይ በልዎ”፡ “ንኣምላኽ ዘምሩ” ወዘተ ዝ ኣመሰሉ መጻሕፍቲ ከሕትሙ ኪኢሎም ኔሮም። ድሕሪ ናጽነት ድማ ነቲ ናይ ምርምር ስርሓት ብዝተዓጻጸፈ ጻዕሪ ብምቕጻል፡ ከም በዓል፡ “ኣፈፈት ቅያ ኤርትራ ኣብ 1993”፡ “ፍረዱ 1992 ”፡ (ጸኒሓ ብእንግሊዝ፡ጣልያን ኣምሓርኛ ዝተተርጎመትን ኣብ ጋዜጣታት ኢትዮጵያ ዓቢ ኣቓልቦ ዝረኸበትን፡ “ ህዝብታት መረኒ፡ ፍጥረተ ገሽናሽም ” ትግረ፡ ትግራይ፡ ትግርኛ፡ ትግሬ እንኮ ትግረ”፡ “ንጉሰ ንጉሰ ወይዛ ዓለም ብላሸ”፡ “ናይ ፍቕረስላሴ ዕቑባዝጊ ሙዚቃዊ ስርሓት”፡ ኣፋዊ ስነጽሑፍ ቋንቋታት ኤርትራ” “ኪዳናት ምኒሊክን ጣላያንን ኣብ ምጭፍላቕ ህዝቢ ኤርትራ”፡ ገማግም ባሕሪ ኤርትራ ካብ ሰብኣ ፑንት ክሳዕ ልዑላን ሕሪጊጉ”፡ ምጸምጸ ካብ ዕምባባ ጸጸግኡ”፡ “ዓለም ለኻዊ ትግርኛ” ኣብ መወዳእታ ከኣ ምይይጥ መኣትዎ ናብ ስነጥንታዊት ኤርትራ ኣብ 2006 ከም ኡ’ውን እታ ናይ መወዳእታን መበል 42 መጽሓፎምን መደረታት ኣብ 2007 ብምሕታም ምናልባት’ውን ኣብ ታሪኽ ኤርትራ እቶም ዝበዝሑ መጻሓፍቲ ዝጸሓፉ ተመራማሪ ታሪኽን ደራሲን ክኾኑ ኪኢሎም’ዮም። ዶክተር ኣባ ይስሓቕ ገብረየሱስ ብዘይካ መጻሓፍቲ ሓያሎ ትምህርታዊ ፓስተራትን ፊልምታትን ኣብ ምብርካት ዓቢ ተሳትፎ ኣካይዶም’ዮም።
ዶክተር ኣባ ይስሓቕ
ግዝየን መዋዕልን ይሓልፍ
ሰብ ከኣ ምስኡ ይሓልፍ
ኣሰር ብርዒ ግን ምዝራብ ከየቋረጸ ንወትሩ ይጸንሕ
ንብዕራይካ ሓሰርን ማይ ቀርበሉ ጸጸኒሑ ክምለሰን’ዩ
ንውላድካ እንገራ ኣብ ጊባቦ ቀርበሉ፡ መምስ ጠመየ ናብኣ እዩ።
ንሕብረተሰብ ጽሓፈሉ፡ መምስ ኣድለዮ ከንብቦ እዩ።
ጸሎት ማለት፡ ሕያዋይ ፈጣሪ ከምዘሎ፡ ንስኻ ከኣ ፍጡር ምዃንካ ምርዳእ እዩ።
ድሕሪ ለይቲ ቀትሪ፡ ድሕሪ ክረምቲ ጽብሓት ኣይተርፍን ዝብሉን ካልኦት ኣማኢት ተዘከርቲ ጥቕስታት ንድሕሪት ዝገደፉ ኣባ ኢዮም። ንሶም ንሃይማኖትን ፓለቲካን ከይሓናፈጹ እምነቶም ዓቂቦም ዝቃልሱ ፈላሲ ነበሩ። ኣብ ብዙሕነት ባህልታትን ሃይማኖታትን ግቡእ መረዳእታ ዝነበሮምን ንዕኡ ኣገናዚቦም ዝምህሩ ዝነበሩ ፍሉይ ዝኾነ ንቕሓት ዝውንኑ ጸሓፊ ከም ዝነበሩ ፈልጥቶም ይዝክሩ።
ዶክተር ኣባ ይስሓቕ ብዛዕባ ናይ ጽሕፈት ህይወቶም ኣብታ መደረታት ትብል መጽሓፎም ከምዚ ክብሉ ጠቒሶም ነበሩ።” ብወገነይ ስትራተጅያዊ ዳህሳሳይን ረኻባይን ደኣምበር ብዝኾነ ምኽንያት ኣሕታማይ ኣይኮንኩን። ክሳዕ ክንደይ ተዓዊተ ብዘየገድስ ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚ ዝገለጽክዎ ስትራትጅያዊ ናይ ህይወት ዕላማ ግን ኣሎኒ። ከም ኡ ስለዝኾነ ከኣ፡ ዳህሲሰ እንታይ ረኺበ፡ ጽሒፈ ኸኣ እንታይ ኢለ፡ ኣብ መንን ኣበይን ኣብ ምንታይን ንምብጻሕ እዩኸ፡ ንባዕለይ ዘነጸርኩ በዓል ጉዳይ እውን እየ። ምስጋና ንኹሉ ዝኽእልን ዘኽእልን ፈጣሪ፡ ሕልናይን ፍቓደይን ንኸምኡ ዝተዋደደ እዩ። ንኸምዚ ዓቕምን ክእለትን ኣለኒዶ የብለይን ግን ርእሱ ዝኸኣለ ሕቶ ክኸውን ይኽእል ኢዩ።” ኣብ ካልእ ኣጋጣሚ ከኣ ያታታትናን ባህልታትናን ንጸሓፍትን ሰኣልትን ንኹሉ ደላይ ፍልጠትን ነዊሕ ምናልባት’ውን ንወለዶታት ጸሚዱ ከስርሕ ዝኽእል፡ ናይ ጸሓፍትን ተመራመርትን ገነት ዝኾነ ያታታትን ባህልን ከም ዘሎና’ሞ ነዚ ምእንቲ ምምዝማዝ ንመንእሰይ ምእንቲ ምውራስን ምርምርን መጽናዕትን ክገብርን ዝመራመሩ ከይተረፈ እውን ክንጽውዕ ከም ዝግበኣና ክንድቲ ዝተረዳኣና ኣይንመስልን። ኩሉ ናብ ቁጠባ ጥራይ ስለ ዘድሃበዶ ኮን ይኸውን ወይ ከኣ ካብ ነዊሕ ዘበናት ዝተደለበ ዘኹርዓና ያታታት ስለዘይብልና ድዩ? ምናልባት እቲ ዘሕለፍናዮ ሕሱም መግዛእትን ሕሱም ባርነትን ድዩ ነብስናን ን ናትናን ዘበለ ከም ንጸልእን ንንዕቕን ጌሩና ዘሎ፡ ብምባል ብዛዕባ ባሃላዊ ያታታትና ኣቓልቦ ምስኣኖም ዝነበሮም መረረ ብኸምቲ ቅድሚ ኢልና ዝሰማዕናዮ ክገልጽዎ ኪኢሎም ነበሩ
ጽልዋ ሃይማኖት ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝብል ሓጺር ዓንቀጾም ብዛዕባ ባህልን ሃይማኖትን ከምዚ ክብሉ ጽሒፎም ነበሩ።
ኣብ ባህሊ ኤርትራ ጽልዋ እንተ ደኣ ሃልዩ፡ እቲ ናይ ሃይማኖት ጽልዋ ጥራይ ኢዩ ኪበሃል’ኳ ዘጸግም እንተኾነ፡ ዓቢ ቦታ ከም ዘለዎስ ዝከሓድ ኣይኮነን። እዚ ናይ ሃይማኖት ጽልዋ ኣብ ባህሊ ኤርትራ ከኣ ኣብ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ሓፈሻውን ሓያልን እዩ። ናይ ሃይማኖት ጽልዋ ዘይ ኣ ተዎ ናይ ህይወት መዳይ ኣሎ ክበሃል ከኣ ኣይከኣልን። ብዘይካ ገለ ውልቀ ሰባት፡ ንሳቶም እዉን ቀልጢፎም በቲ ሕብረተ ሰብ ዝምጸዩ እንተዘይኮይኑ፡ መላእ ህይወት ሕብረተ ሰብ ኤርትራ ብሃይማኖት ዝተጸልወን ዝተሰርዐን እዩ።
እቲ ሃይማኖታዊ ጽልዋ መብዛሕትኡ ግዝየ ብሓፈሻዊ ሓቢርካ ናይ ምንባር ልምዲ ዝተሰርዐኳ እንተኾነ፡ ሓደ ሓደ ግዝየስ፡ ምፍልላይ ዝዕላማኡ ጽልዋታት እዉን ኣሎ። ብፍላይ ገሊኡ ጽልዋታት ንሃይማኖት ተጠቒሙ ዝሰርሕ ሓያል ጽልዋ እዩ። ኣብ መላእ ክርስትናን ምስልምናን ዓለም ዘየሎ፡ ብወንግየል ይኹን ብቑርኣን ዘይተኣዘዘ ወይ ዘይተኸልከለ፡ ኣረ’ኳ ደኣ ንወንግየልን ቁርኣንን ዝጻረር ናይ መን ሓረዶ ምፍልላይ፡ ኣብዚ ክጥቀስ ዝከኣል እዩ። እዚ ግን ታሪኻዊ መበቆሉ ይህልዎ(7) ጽልዋ ሃይማኖታዊ ኣብ ባህሊ ኤርትራ ዝሃለወ እንተሃለወ፡ ዝሓየለ እንተሓየለ ግን፡ እቲ ኣብ ካልእ ዓለም ዘርእዮ ኣሉታዊ መዳያት ከርኢ ኣይከኣለን። ኣብ ዓለም እዘን ሰለስተ monoteisi፡ ማለት ምስልምናን ክርስትናን ኣይሁድነትን እቲ ንኣምኖ ኢና ዝብልኦ ኣምላኽ ሓደ ክነሱ፡ እሞ ናይ ሰላምን ፍቕርን ሕውነትን ምሕረትን ኣምላኽ ክነሱ፡ ወትሩ ግዝየ ብስሙ ምስ ተሓናዘፋን ደም ምስተቓባኣን እየን። እዚ ናይ ድርቅና ጸገም እዚ ኣብ ኤርትራ እኳ ኣይፍለጥን ክበሃል ይከኣል። ኣብቲ ዝኸፍ አ ናይ ከፋፊልካ ግዛእ ዘበነ መግዛእቲ’ኳ እዚ ክልቲኡ ክጻባእ ኣይተራእየን። በንጻሩ’ኳ ደኣ ተሓጋጊዙን ተመኻኺሩን ብሕውነት ኣሕለፎ።
ካልእ ማንም ከስተባህለሉ ዘይኽእል፡ እቲ ህዝቢ ግን ሸለል ከይበለ ጽቡቕ ጌሩ ዝፈልጦን ዝጥቀመሉን ነገር፡ ካብ ዝኾነ ናይ ሃይማኖት ጽልዋ ዘይምንጩ ጉዳይ ከኣ እቲ ብዝተፈላልየ ቋንቋታትን ሃይማኖታትን ነንበይኑ ዝመስል ህዝብታት ብመበቆላቱን ብቕያኡን ሓንቲ ከም ዝኾነ ይፋለጥ ምዃኑ እዩ። ኣብ መሳጊድን ኣብያተ ክርስትያንን ብሓባር ምጽላይ፡ ኣብ መርዓታት ምትዕድዳም፡ ኮታ ሓድሕድ ምትሕግጋዝ ንጹር ዝኾነ ተግባር ምፍጻም ከኣ፡ ምናልባት ከም ኣብ ኤርትራ ኣቢሉ ኣብ ካልእ ዝተራእየ እንተሎ እንድዒ። ደርጊ ንዘዕነዎ እንዳ ማርያም ጥዋለት ባጽዕ ምእንቲ ክዕረ፡ 50 ሽሕ ጅነ ሱዳን ዝሃበ ኣስላማይ ትዝ ይብለኒ። ክርስትያን ዘዕነውዎ ኣስላም ሃነጽዎ ማለት ምዃኑ እዩ ከኣ። ታሪኽ እዩ ከኣ።
ብዛዕባ ሓወልቲ መጠራ ኣብታ ትእምርተ መጠራ ዝሰመዩዋ መጽሓፎም ዘስፍረዎ መቕድም’ውን ገለ ካብ ትሕዝቶኡ እዚ ዝስዕብ ይርከቦ
ትእምርቲ ወይ ምልክታት መጠራ ኢለዮም ዘሎኹ፡ ነቶም ፊደላት እየ። እዚ ኣሰማምያ’ዚ፡ ኣብቲ መጀመርታ ግዝየ ምናልባት፡ ግር ኪብል ይኽእል ይኸውን። ሓቁን ምኽንያቱን ርዱእ እና ኾነ ምስ ዚኸይድ ግን፡ ልክዕነቱ ከም ዚፍለጥን ቅቡል ኣሰማምያ ከም ዚኸውንን ጥርጥር ዚበሃል የብለይን።
ብዛዕበኦም ዝተባህለ’ኳ እንተ ተባህለ፡ ኣስማት ዝወጽእ እንተ ወጽአ ናብ ዘስፋሕፍሑ’ውን እንተ ኣስፋሕፍሑ፡ ታሪኽ ንመፈለምታ ግዝየ ኣብ መጠራ እዩ ዝፈልጦም። ቅድሚ ኣብ መጠራ እዉን ኣብዛ ኣፍሪቃ ኣብ ካልእ ኣይተራእዩን። እዚ ማለት ከኣ፡ እቲ ዝጠንተወ በዞም ምልክታት እዚኣቶም ዝተደርሰ ጽሕፈትሲ ንሱ እቲ ኣብ ሓወልቲ መጠራ ዚርከብ ዘሎ ክቡር ምልክታት ማለት’ዩ። ብዛዕባ’ዚ ኩሉ መጽናዕትን ምርምራትን ይሰማማዕ።
ትእምርተ መጠራ ሒዞሞ ዘለው መልእኽቲ ኩሉ፡ ብኣና ርዱእ ድዩ ኣይርዱእን ብዘየገድስ፡ ከም’ዚኦም ዝ ኣመሰሉ ምልክታት ብኸምዚ ዝበለ ደረጃን ዕብየትን ኪሰርሑ ግዜ እንረክብ፡ ኣብ መጠራ ጥራይ ኢና። ኪፍጠሩ ወይ ዕንክይክይ ኪብሉ ከኣ ዘይኮነስ፡ ተኣኒኖም ብመንግስታዊ ደረጃ ኣብ ሓወልቲ ተወሪቖም፡ ንቡር ስርሖም ኣብ ምስላጥ እዮም ኣብኡ ዘለው። መፈጠር ናይቶም ምልክታት፡ አርትራዊ ብዛዕባ ምዃኑ እምበር፡ ንረዳእ ደኣ እምበር ኣይንገረም። ምኽንያቱ ከኣ፡ 3-4 ሽሕ ዓመት ይገብር ን አርትራ ዚውንኑ ዝነበሩ ሰባት ከም ዝተገልገሊሎምን ዝሰርሑሎምን እሞ፡ እቶም ዝጠንተው ፊደላት ግእዝ፡ ንሳቶም እቶም ኣብ ሓወልቲ መጠራ ዚርከቡ ምልክታት ምዃኖም ምርግጋጽ ጥራይ ንኣና እኹል እዩ። ካብ ክንደይ ኣሽሓት ዓመታት፡ ካ’ብየናይ መዋዕል ንዚብል’ውን ንታሪኽ እምበር ንኣና ኣብዚ ብዙሕ ዝግድሰና ኣይኮነን።
ናይዚ ዞባና ናይ ዝኾነ ጽሑፍ መሰረትን ምንጭታን እምበኣር ንሳቶም እዮም እሞ፡ ትእምርተ መጠራ ምባሎም ብልክዕ ንኣታቶም ዚግባእ እዩ።
እዞም ምልክታት’ዚኣቶም ዝ ኣክል ከም ዝተኸላበቱ ከኣ እቲ “ፊደላት ኣምሓርኛ ተባሂሎም ምጽዋዖም’ኳ እኹል ዝኾነ መርኣያ እዩ። ብውሑዱ ፊደላት ሓበሻ ተባሂሎም ምጽዋዕ’ኳ ተሓሪሙዎም፡ ምስቲ ካብ ሱዳን ተወሲዱ ንሓበሻ ኣጎልቢቡ ዝዓበጠ፡ ሓዲሽ ስም ፦ “ፊደላት ኢትዮጵያ” ክሳዕ ምባሎም ተበጺሑ። ብፍላይ እዚ መወዳእታ ከኣ ንዓቢ ትምክሕትን ምድንጋርን ኣገልጊሉ የገልግል’ውን ኣሎ። እዚ ነገር’ዚ ኪእረም ይግባእ፡ “ትእምርተ መጠራ” ብምባል። በቲ ንዘለኣለም ዘየቋርጽ ትእምርቶም እናድመጹ፡ ኣብ ኣ ኣብ መጠራ ዝጸንሑን ዘለውን ናይ መጠራ ምልክታት ስለዝኾኑ።
ዶክተር ኣባ ይስሃቕ ዋላ’ኳ ኣብ ንእስነቶም ስሩዕን ዘመናውን ትምህርቲ ክረኽቡ እንተዘይከኣሉ፡ ብናይ ገዛእ ርእሶም ሓርኮትኮትን ጻዕርን ክሳብ ዝለዓለ ደረጃ ኣካዳምያዊ ተፈላጥነት ዝረኸቡ ምርምራዊ ፍርያት ኣበርኪቶም። መር ኣያ ናይዚ ኣብ ዓመተ 2001፡ ካብ ኣብ ሮማ ኢጣልያ ዝመደበሩ “ዩኒቨርሲታስ ሳችቲ ቺሪሊ” ብናይ ታሪኽን ፍልስፍናን ናይ ዶክትሬት መዓርግ ተቐበሉ። ብዘይካዚ ካብ “ኣካዳምያ ዩሪፒያ ፐር ለ ረላዝዮኒ ኩልተራሊ ኢኮኖሚከ” ብስነባህልን ስነቁጠባን መር ኣያ ብሉጽ ፍርያቶም ናይ ዲፕሎማ መዳልያ ተቐበሉ። በዚ ከኣ፡ ኣባል ናይቲ ኣካዳምያዊ ማእከል ናይ ምዃን ዕድል ዝረኸቡ ናይ መጀመርታ ኣፍሪቃዊ ክኾኑ በቕዑ። ህይወቶም፡ ኣብ ጸሎት፡ ጻዕርን ብድሆታትን ዝተኸበ እዩ ነይሩ። ንኹሉ ናይ ጥዕና፡ ስራሕን ህይወትን ብድሆታት ብምግጣም ብዝረኸብዎ ጸቢብ ዕድል ን ኣንበብትን ተመራመርትን ገፊሕ ባብ ኣርሕዮም’ዮም ሓሊፎም። ንሶም ንነዊሕ እዋን ብዝተፈላለየ ሕማማት ይሳቐዩ እኳ እንተነበሩ፡ ብፍላይ ኣብ መጨረሽታ እዋናት ናብ ኤውሮጳ ብምጋሽ ሕክምን ኦም ወዲኦም ብዙሕ ከበርክቱ እናወጠኑን ኣፍቃሪ ንባብ እናተጸበዮምን ቀዳም ወጋሕታ 18 ሓምለ ናይ 2009 ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልዮም ናብ ዘል ኣለማዊ ቤቶም ሰገሩ። ስነስርዓት ቀብሮም ከኣ ብ 30 ሓምለ 2009 ብክብ ዝበለ ስነርዓትን ድምቀትን ኣብ ኤርትራ ተፈጸመ።


text:
ስርዓት ህግደፍ፡ ብዝተፈላለየ መንገዲ ኢዱ ብምእታው፡ ኣብ ወጻኢ ዝርከባ ማሕበረኮማት ኤርትራውውያን ዓምቢበን ንኤርትራዊ ማሕበረሰብ ግቡእ ኣገልግሎት ክይህባ ቀንዲ ዕንቅፋት ኮይኑ ከምዘሎ ኣብ ቶሮንቶ (ካናዳ) ዝነብሩ ኤርትራውያን ትማሊ 7 ግንቦት ‘ኤርትራ ብዓይኒ ህዝባ’ ኣብ ትሕቲ ዝብል መደብ ገምጋም 20 ዓመታት ናጽነት ምስ ድምጺ ኣሰና ኣብ ዘካየዱዎ ሓባራዊ ዘተ ገሊጾም።
ኣብ ፈረንሳ ዝርከባ ክልተ ዓበይቲ ሰልፍታት፡ ንክልተ ኤርትራውያን ሲቪክ ማሕበራት ብዝገበራልና ዕድመ፡ ኣብ ከተማ ፓሪስ ኣብ ሰዓታት ቕድሚ ቐትርን ድሕሪ ቐትርን ጽቡቕ መንፈስ ናይ ምርድዳእ ዘለዎ ክልትኣዊ ርክባት ተኻይዱ።
ኣብ እስራኤል ዝነብሩ ተመሃሮ ዩኒቨርሲቲ፡ መማህራን፡ ተጋደልቲ ነበርን ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎትን ዝርከቡዎም ኤርትራውያን መንእሰያት፡ ብቐዳም 23 ሚያዝያ ምስ ድምጺ ኣሰና ኣብ ዝገበሩዎ ሓባራዊ ዘተ፡ እቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ከም እሱር፡ ኣብ ስደት ከኣ ከም ጅሆ እናተታሕዘ ኣብ ታሪኽ ኤርትራ ዋላ ኣብ ግዜ መግዛእቲ ከይተረፈ ተሰሚዑ ዘይፈልጥ ስቅያትን ግፍዕን ዘሕልፍ ዘሎ መንእሰይ ኤርትራ፡ መዓታቱ ኣብቂዑ፡ ከም ንቡር ጸዋሪ ስድራቤትን ሕብረተሰቡን ክኸውን መታን ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ካብ ስልጣን ተጸሪጉ ኣብ ኤርትራ ሓዱሽ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ክትከል ከምዘለዎ ብዘየወላውን ገሊጾም።
ትማሊ ክልተ ንግዚኡ ስሞም ክንዕቅቦ ዝመረጽና ኣሕዋት ካብ እስራኤል ደዊሎም እዚ ዝስዕብ ሓበሬታ ሂቦምና።
ክቡራት ተኸታተልቲ ኣሰና: ክቡር ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ መለስ ዜናዊ፡ ምስ ኣሰናዳኢ ኣሰና ኣማኑኤል ኢያሱ ትማሊ ዓርቢ 25 ለካቲት ዝገበሮ ሰፊሕ ቃለመጠየቕ ብራድዮን ኦንላይን ቲቪን ብተኻታታሊ ከነቕርበልኩም ምዃና እናሓበርና ምክትታልኩም ንዕድም።
ሰልፍና ሰ.ደ.ህ.ኤ ዕላዊ መርበብ ሓበሬታኡ ማሕታ ዶት ኔት (mahta.net) ብዝብል ስያሜ ጀሚሩ ስለ ዘሎ፡ ንምክትታሉ ኣብዚ ጠውቑ። ማሕታ
መራሒ ስርዓት ህግደፍ ‘ፕረዚደንት’ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ብ27 ጥሪ ናብ ቐጠር ምስ ከደ ክሳብ ሎሚ 11 ለካቲት ናብ ኤርትራ ከምዘይተመልሰ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም። ኣሰና ‘ውን ነቲ ኩነታት ኣረጋጊጻቶ ኣላ።
ያቆብ ኣፈወርቂ ዝተባህለ ነርወይ ዝምቕማጡ ኤርትራዊ፡ ናብ ኤርትራ ምስከደ ብኣባላት ጸጥታ ስርዓት ህግደፍ ተዓፊኑ ምስ ተኣስረ ሃለዋቱ ጠፊኡ ከምዘሎ ምንጭታት ኣሰና ሓቢሮም።
ያቆብ ኣፈወርቂ ዝተባህለ ነርወይ ዝምቕማጡ ኤርትራዊ፡ ናብ ኤርትራ ምስከደ ብኣባላት ጸጥታ ስርዓት ህግደፍ ተዓፊኑ ምስ ተኣስረ ሃለዋቱ ጠፊኡ ከምዘሎ ምንጭታት ኣሰና ሓቢሮም።
ኣብዚ ዝሓለፈ ቅንያት ወናኒ መርበብ ሓበሬታ መስከረም ኔት ከም መቐጸልታ እቲ ሕሱር ናይ ዓሰባ ባህርያቱ ሕጂ’ውን ስም ተቓለስቲ ንምጥፋእ ነቲ ብኣምባሳዶር መሓመድ-ኑር ኣሕመድ ምስ መርበብ ሓበሬታ ኣልናህዳ ብቋንቋ ዓረብ ዝተገብረ ቃለ-መሕተት ፈጺሙ ንሱ ብዘይበሎን ዘይተዛረቦን ንዕኡ ብዝጥዕሞ ኣትርረጓጉማ ተርጒሙ ጸሎሎ ክቐብኦ ከም ዝፈተነ ኩሉ ዝተዓዘቦ ኢዩ።
ኣብዚ ዝሓለፈ ቅንያት ወናኒ መርበብ ሓበሬታ መስከረም ኔት ከም መቐጸልታ እቲ ሕሱር ናይ ዓሰባ ባህርያቱ ሕጂ’ውን ስም ተቓለስቲ ንምጥፋእ ነቲ ብኣምባሳዶር መሓመድ-ኑር ኣሕመድ ምስ መርበብ ሓበሬታ ኣልናህዳ ብቋንቋ ዓረብ ዝተገብረ ቃለ-መሕተት ፈጺሙ ንሱ ብዘይበሎን ዘይተዛረቦን ንዕኡ ብዝጥዕሞ ኣትርረጓጉማ ተርጒሙ ጸሎሎ ክቐብኦ ከም ዝፈተነ ኩሉ ዝተዓዘቦ ኢዩ።
ምእንቲ ብደም ሰማዕታትና ዝረወየት ሃገርናን ፣ ምእንቲ ብኹቱር ጭቆናን ጥልመትን ምልክን ዝሳቐ ዘሎ ህዝብናን ፣ ምእንቲ ካብ ሃገሩ ክሃድም ኣብ ፈቐዶ ዶባትን ባሕርታትን ዕርድታትን ሞት ዝቐዝፎም ዘሎ መንእሰያትናን ፣
ብቀዳም 30/10/2010 መንእሰይ በረኸት ካሕሳይ ኣባል ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ምስ ኣቶ ዓንደብርሃን ተቐማጣይ ከተማ ማንቸስተር ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ዝተሳተፈን ዜጋ ብምዃን ዕዉት ህዝባዊ ኣኼባ ምስ መንእሰያት ኣብ ከተማ ሊድስ ኣቃኒዖም።
ብወልደየሱስ ዓንደማርያም
“ምርጫ!” ዘርእስታ ልብ-ወለድ ንኣንበብቲ ተቐሪባ ክትዝርጋሕ ጀሚራ ኣላ። እዛ መጽሓፍ’ዚኣ “ምርጫ!” ዝብል ፖለቲካዊ ኣርእስቲ’ኳ እንተሓረየት፡ ኣብቲ ድሕሪ ነጻነት ተተኺሉ ዘሎ ምሕደራ ሃገርና መንጸፍ ብምግባር፡ ኣብ ልዕሊ መንብሮን ሓለትን ህዝብና ዘስዕቦ ዘሎ ኩነታት ኣትኪላ ዝተደርሰት ልብ-ወለድ’ያ።
ዘተ ብዛዕባ ምርጫ ኢትዮጵያ ኣብ ድምጺ ኣመሪካ
መሓዙቻ ዓዲ ድኣ ከመይ ጸኒሓትኪ?
ዓዲ ድኣ ከይዳ ኢያ ተወንጪፋ፡፡ ማይ ዝመስል መንገዲ ተሰሪሑ፡ ናይ ኣመሪካ ሃይወይ ከኣ መንገዲ ተቖጺሩ፡፡ ህይወት ኣቡኡ’ዩ ዘሎ በጃኺ፡፡ ሎሚ ሎሚሲ ሃጽ ኢልኪ ኪዲ፡ ክዳውንትኺ ጠቕሊልኪ ኪዲ ኢዩ ሙቭ ግበሪ ኢዩ ዝመጸኒ ዘሎ፡፡
ግዱሳት ኤርትራውያን ካናዳውያን ምስ ኣባል ባይቶ ሰልፊ ሊበራል ሚስተር ጀራርድ ከነዲ ብ29 መጋቢት ብምርኻብ ንኩነታት ኤርትራን ኤርትራውያን ስደተኛታትን ዝምልከት ሰፊሕ ዘተ ኣካይዶም።
ክቡራት ተኸታተልቲ ድምጺ ኣሰና
ድምጺ ኣሰና ንቐዳም 3 ሚያዝያ ምስ ኣቦ ወንበርን ምኽትል ኣቦወንበርን ኣሰናዳኢት ኮሚተ ናይቲ ን29 ሓምለ ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ‘ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ’: ዶር በሽር ይስሓቕ፡ ኣቶ ኣምሃ ዶመኒኮን ቃለመጠየቕ ከተካየድ መዲባ ስለዘላ፡ ነቲ ዋዕላን ምስኡ ዝተኣሳሰሩ ጉዳያትን ዘለኩም ሕቶታት፡ ብሕጽር ዝበለ፡ ኣብ ነጥብታት ዝተጸምቌ ኣቀራርባ ጽሒፍኩም፡ በዚ ኢመይል’ዚ asenaquestions@googlemail.com ክትልእኩልና ብትሕትና ነዘኻኽር።
ኣብ ሓደ ሃገር ላዕላዋይ ኣዛዚ ወተሃደር ጀነራል ክመጽእ’ዩ ተባሂሉ ገፊሕ ሜዳ ተመሪጹ ኩሎም ወተሃደራት ይእከቡ። ጀነራል ኣብቲ ሜዳ ምስ በጽሐ ኩሎም ኣብ ዘዘለዉዎ ኰይኖም ኣእጋሮም የማን ጸጋም እናረገጹ ከለዉ ጀነራል እናተዛወረ ይምልከት። ኩሉ ወትሃደር ብሓደ የማን ክረግጽ ከሎ ሓደ ወተሃደር ግን ንበይኑ ጸጋም ክረግጽ ይርኢ።
ተቓወምቲ ኢትዮጵያ ትማሊ ሰንበት ዕለት 15/02/2010 ኣብ ናይ ኢትዮጵያውያን ፓል-ታልክ ሩም Ethiopian review.com on line ብኤልያስ ክፍለተመሪሑ፡ ተቓወምቲ ኢትዮጵያውያን ደገፍትን ወከልትን መንግስቲ ኤርትራ ከም ዶክተር በርሀ ሃብተጊዮርጊስን ካልኦትን ዝተሳተፍዎ ፓል-ታልክ ልዕሊ 200 ሰባት ሰሚዕዎ።
ንልሙድ መደብና መሰረት ብምግባር፡ እንሆ ን-ቀዳም ዕለት 13.02.2010 ዓ.ም.ፈ.፡ ኣባላት ማሕበር „መንእሰያት ኤርትራ ንለውጢ EYC“፡ ካብ San Jose, CL (USA)፡ ኣጋይሽ ናይ (Eritrean room for strong and united opposition) ኮይኖም ከምስዩ፣ „ሌላ ምስ መንእሰያት ኤርትራ ንለውጢ (EYC)“፡ ኣብ ዝብል ኣርእስቲ፡ ከም ዋና ዛዕባ ኣልዒሎም፡ ምስ ህዝቢ ክዛተዩ ዓዲምናዮም አሎና። እዚ (Chat-Room) ዝኽፈተሉ ግዜ፡ ብናይ ብርሊን (Berlin) አቖጻጽራ፡ ሰዓት 20፡00 እዩ፡፡ መደረ ጋሻና ዝጅመረሉ ሰዓት 21፡00 ክኸውን እንከሎ፡ ዘተ ዘብቃዓሉ እዋን ከባቢ ሳዓት 01፡00 ክኸውን እዩ። ድሕሪ’ዚ ጋሻና ግዜ ሃሊይዎ፡ ፍቃደኛ እንተ ኾይኑ፡ አብ ለበዋ፤ ርእይቶ፤ ነቐፈታ፤ …ወዘተ… ክንአቱ ኢና።
አንታ ብዓል አበር ናይ ህግደፍ ከዳሚ
አንቲ ብዓልቲ አበር ናይ ህግደፍ ጠስሚ
ደስ ኢሉዎም ዝሓድር ሕዝብና ክደሚ
ውርደትን ሕፍረትን ኢዩ ጽባሕ ናታትኩም ገዝሚ።
ህግደፍ ተአጊዶም ኢልካ ላዕሊ ታሕቲ
ውዲት ድዩስ ሕማቕ ሕማም ዛርቲ
ንብርሰት ሕዝብን ሀገርን እትሃሉ ቀትሪ ለይቲ
አይትዘንግዕዎ ምዃንኹም ብገበን ተሓተቲ።
ህግደፍ’ዶ አይኾኑን ደመኛታት ሕዝብና
ንመንእሰይ ወለዶ አብልዮም ብጉዱድ ዕስክርና
ሓዲሽ ትውልዲ ጸሊኡዋ
ዘተ ድምጺ ኣመሪካ ነቲ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ ዝወሰኖ እገዳ ምስ ዝድግፉ ኤርትራውያን
ህግደፍ መርገም ስንቁ ካብ ደርጊ ዝገደደ
ንስኹም ምስ ኣተኹም ብዓል ዓንደመንደ
ብሰንክኹም ወረጃ ህዝቢ ተናዒቑ ተዋረደ
ጸሙ ኣሕዲርኩሞ ሕጻነ ትማል ዝተወልደ
ከይተጥቡዎ ጡባ ነጺፉ መስኪነይቲ አደ
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኤርትራ ንጥሩፋት እስላማውያን ተቓወምቲ ሶማል እትህቦ ደገፍ ብምቕጻላ፡ ኣብ ልዕሊ መንግስትን ሰራዊትን ኤርትራ ናይ ኣጽዋር መሸጣን መገሻን እገዳ፡ ከምኡ ‘ውን ምድስካል ንብረትን ጸጋታትን ዘጠቓለለ ንድፊ – እገዳ ኣርቂቑ ንውሳኔ ኣዋዲዱዎ ከምዘሎ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ኣፍሊጡ።
ኣቦታትና ክምስሉ ንድሕሪት ጠምት ንቕድሚት ኣምት ይብሉ ማለት ካበይ ተበጊስካ ኣብቲ ጉዕዞ ኸ እንታይ ጽቡቕን ሕማቕን ኣጓኒፉካ ሓሲብካን ገምጋም ጌርካን ናብቲ ዝቕጽል ጉዕዞ ካብቲ ሕሉፍ ዝተፈጸመ ሕማቕ ንኸይድገም ይሕግዘካ ማለት ዩ።
ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ዝነበረ የማነ ገብረመስቀል፡ (ቻርሊ) ካልእ ሰብ ዝምደብ ንሚኒስትሪ ንግድን እንዳስትሪን ብግዝያውነት ክመርሕ ብኢሳያስ ከምዝተመዘዘ ምንጭታት ሓቢሮም። በዚ መሰረት ድሮ ስርሑ ጀሚሩ ‘ሎ።
በል ሎሚ ለይቲ ምእንቲ ርእሳ ኢላያ ወጊሓ። ንግሆ እዛ ጓለይ ምስ ተሰኤት፡ ንዒ ብርኽቲ ጓለይ ንወደሞኺ ስልኪ ደውልሉ ኢለ ኣጨንቕ ኣጨንቕ ኣቢለያ። ደሓን ትእቶ ደዊላትለይ። ስማዕ ኢለዮ፡ ካብዛ ዘለኻያ ዓዲ ሽወደን እታ ዓድና ትሓይሽ እንተኮይና፡ ከላእ ከርተት ትበሎ ጥሜት ብጥሜቱ ንዓ ምሳይ ዓድኻ እቶ ኢለዮ። ወዲ ብሰሓቕ ክመውት። ትስሕቀኒ ከኣ? ኣንታ ንስኻስ ብቐደምካ ፎኪስ ኢኻ ቁምነገር የብልካን ነታ ሓብትኻ ደኣ ሕጂ ደውልለይ ኢሉኪ በለለይ ኢለ ዕጽው – እዛ ስልኪ። እዛ ሻሂየይ ከይሰተኹ እታ ሓብቱ ጭር ተብል እሞ ኣነ ከኣ ትቕብል።
ስርዓት ህግደፍ ካብ ዓዲ ገፊፉ ብ13 መካይን ናብ ከባቢ ሽዕብ ብምግዓዝ ኣብ ብርቱዕ ሙቐት ዘለዎ ቦታ ንኽልተ ሰሙን ዝኣሰሮም 270 ተቐማጦ ዓዲ ገብራይ ድሕሪ ሓያለ ምክልባት ከምዝተፈትሑ፡ ነቲ ኩነታት ብቐረባ ክካታተሎ ዝቐነየ ኣብ ጀርመን ዝምቕማጡ ተወላዲ ናይታ ዓዲ ምስ ኣሰና ኣብ ዘካየዶ ቃለመጠየቕ ሓቢሩ።


text:
ኣብዚ እዋን እዚ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዝሓለፉ ናይ ትሕተ መግዛእቲ ዘመኑ ምስ ዝረኣዮም ዓዛብን መከራን ዝመሳሰሉ፤ ከቢድ ስቓይ የሕልፍ ኣሎ። ማእሰርትን ምስዋርን ምቕጥቃጥን ዜጋታት፥ ባርነት መንእሰያት፥ ብናይ ባዕለንን ናይ ደቀንን ስቓይ ዝጓሃያ ኣዴታት፥ ኣቦታቶም ስኢኖም ዘኽቲሞም ዝዓብዩ ቆልዕዑ፤ ምስራሕ ዝተኸልአ ነጋዳይ፥ ህይወቱ ኣብ ዝሃበላ ናጽነት ምንባር ዝሰኣነ ስንኩል ተጋዳላይ፤ደስኪሉን ተዳሂሉን ዝኸርተተ ሓላፊ፤ ብዓቢኡ ድማ ቡኩራት መባእታዊ ሓርነትን ናጽነትን ዜጋታት፤ከም ሳዕቤኑ ድማ ኩሎም እዞም ሕሰም ዘበገስዎ መወዳእታ ዘይብሉ ስደት ናይ ዜጋታት ወዘተ ዝርዝር ናይቲ ዓመጽ ማዕረቲ ስቅያት ነዊሕ ኢዩ።
እዞም ስቅያትን ሳዕቤናቶም ዝ-ረኣዩን ዝድህሰሱን ስለዝኾነ፤ ብዙሕ ሰብ ዝፈልጦምን ምዝርዛር እውን ዘየድልዮምን ኢዮም። ብሰንኪ ምሕደራን ዓመጽን መንግስቲ ኤርትራ፤ እቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዘጋጥም ዘሎ፤ ህዝቢ ይኹን ናይ ግዳም ተዓዛቢ ዘየስተብህለሉ ዝበኣሰ ሓድጊ ኣሎ። እቲ ዘሕዝን ድማ እዚ ካብዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቐሰ ዘይንእስ ምናልባት ውን ኣብ ዝተናወሐ እዋን ዝበኣሰ ኪኸውን ዝኽእል ረቂቕ ሳዕቤን እንዳዓበየ ይመጽእ ምህላዉ ኢዩ።
ብሰንኪ ዝሓለፉ 25 ዓመታት ምሕደራ መንግስቲ ኤርትራ ብፍላይ ድማ ህዝባዊ ግንባር ንዲሞክራሲን ፍትሕን ዝኾስኮሶ ተግባራት፤ ኣብ ልዕሊ ፖለቲካዊን ማሕበራዊን ባህሊ፤ ስልጣነን ክብርን፤ከቢድ ዕንወት ኣጋጢሙ ኣሎ። ናይ ህዝቢ ሰብኣዊ ባህሪ፤ መዓልታዊ ተግባብሮ፤ ምውሳእን ምብህሃልን ሕብረተሰብ ኤርትራ፤ ውድቀትን ምንቁልቋልን ይረኣዮ ኣሎ። እዚ ኣብቲ ረቂቕ ሓይሊ ናይ ሕብረተሰብ ውድቀትን ዕንወትን ዘኸትል ሳዕቤን፤ ኣብ ወለዶታት እንተሰሪጹ ንምእራሙ ግዜ ዝወስድ ስለዝኾነ ድማ፤ ካብቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቐሰ ነገራዊ ቃንዛ ዘይንእስ ሓደጋ ኣብ ቀጻልነት ኤርትራዊ መንነት ከውርድ ዝኽእል ሙኻኑ ህዝቢ ተገንዚቡ ንምእራሙ ክሰርሕ ይግባእ።
እዚ ሎሚ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ዝረአ ዘሎ ባህሊ ቀጥታዊ ውጽኢት ናይቲ ኣብ ዝሓለፉ 26 ዓመታት ብመሰለት ናይቲ ኣዕናዊ ባህርያቱ፥ ንማሕበራዊ ማእለማ ሕብረተሰብ ኤርትራ ዝመርሐ፤ ዝጸለወ፤ ዝቐጥቀጠ፤ ዝለወጠ፤ ምሕደራ መንግስቲ ኤርትራ ኢዩ። ኣብቶም ብምልኪ ዝጭፍለቑ ህዝብታት ሕብረተሰብ ብግዴታ ንመንግስቲ ክመስል ስለዝግደድ ድማ፤ ነቲ መንግስቲ ዝመስሉ ባህርያት ኣብ ሕብረተሰብ ኤርትራ ዝውቱራት እንዳኾኑ ይመጹ ኣለዉ። እዞም መንግስቲ ኤርትራ ዝኾስኮሶም ነጸብራቕ ናይ ሰብነቱ ዝኾኑ ባህርያት ፤ ዝሓለፈ 25 ዓመት ብፍታው ዘይኮነስ ብግዴታ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ስለዝነገሱ፤ ውሑድ ዘይኮነ ቁጽሪ ካብ ህዝብና ብፍላይ ድማ እቲ ኣብ ዝሓለፈ 25 ዓመት ተወሊዱ ዝዓበየ ሓድሽ ወለዶ ዘርእዮም ዘሎ ባህርያት፤ ነጸብራቕ ናይቲ መንግስቲ ኤርትራ ዘንገሶም ዝተባሕጎጉ ክብርታት እንዳኾኑ ይመጹ ኣለዉ። ገለ ካብዞም ብሰፊሕ ዝዝውተሩ ዘለዉን ሕብረተሰብ ምሉእ ብኣጋ ንምእራሞም ክብገስ ዝግበኦን ድማ በዚ ዝስዕብ ክግለጹ ይኽእሉ።
ሓደ ካብ ሓድጊ ሕማቕ ተግባራት ናይ መንግስቲ ኤርትራ ኮይኑ ኣብ ሕብረተሰብ ዝንጸባረቕ ዘሎ ተርእዮ፤ ኩላትካ መራሒ እምበር ተመራሒ ክትከውን ዘይምድላይ፥ ኣብ ኣተሓሳስባን መትከላትን እንተዘይተሰማሚዕካ ናይ ባዕልኻ ውድብ ሰልፊ ምምስራት፥ ኣብ ስልጣንን ሓይልን ምቁሩቓስ ወዘተ ኢዩ። ሎሚ ኣብ ተቓወምቲ ውድባት ንስልጣን ዝግበር ክርፍስ፥ ኣብ ማሕበረ ኮማት ከይተረፈ ነታ ንእሽተ ስልጣን ንምጥቃም ዝግበር ዓንደፍደፍ፥ ኣብ ማሕበራት ናይ ቤተክርስትያናትን መሳጊድን ከይተረፈ ንስልጣን ዝግበር ውድድር መርኣያ ናይቲ ንስልጣን ዝሃርፍ መንግስቲ ኤርትራ ዘተኣታተዎ ሓድጊ ኢዩ። ቀደም ኣብ ባሊ ህዝቢ ኤርትራ እከለ ካባይ ይበስልን ይሓይሽን ንሱ እንተመርሓና ይሓይሽ ዝብል ልቢ ዘንቀሎ ምክብባር ዓቕሚ ኢዩ ነይሩ። እዚ ድማ ሳላ ባህሉ ዝዓቀበ እምበር ገዛእቲ ከምኡ ስለዘርኣይዎ ኣይነበረን።
ህዝቢ ኤርትራ ኣብ መዋእሉ ምርጫ፥ ምስግጋር ፖለቲካዊ ስልጣን፥ በብእዋኑ ዝቕየር መሪሕነት ወዘተ ዝብሉ ተመኩሮ ኣይረኣየን። ናይ እዋን መግዛእቲ ዕብለላ ተራ ከምዘለዎን ትጽቢት ዝግበረሉን ምንባሩ ርዱእ እኳ እንተኾነ፤ እቲ ኣብዚ መዳይ ዝኸፍአ ቅድመ ትርኢት ዘቐመጠ ናይ ዝሓለፉ 25 ዓመታት ዘበነ መንግስቲ ኤርትራ ኢዩ።
ንምርጫን ብዙሕነትን ከም ገበን ዝርኢ፥ ን100 ዓመታት ውን እንተጸናሕኩ ኣብ ስልጣን ክጸንሕ ኢየ ዝብል መራሒ ዴሞክራስያዊ ምስግጋር ስልጣን ኣይመሃረን። ቅዋም ብረኣየለይ ዝረሸነ ስርዓት፤ ዲሞክራስያዊ ምርጫታት ንዘካየዱ ዓለማውያን ስርዓታት ዘነኣእስ መንግስቲ ኤርትራ፤ ከምኡ ክብልን ክገብርን ከሎ፤ ኣብ ኣእምሮ ናይ እቶም ኣብ እዋን ግዝኣቱ ተወሊዶም ዝዓበዩ ወለዶ ዘስረጾ ውድቀት ናይ ዴሞክራስያዊ ኣተሓሳስባ ቀሊል ኣይኮነን።
ኣብዚ ቀረባ እዋን ማለት ድሕሪ ምርጫታት ኣሜሪካ፤ ደገፍቲ ናይ መንግስቲ ኤርትራ፤ ፕረዚደንትና ኢስያስ ኣፍወርቂ፤ ንኣርባዕቲአን ማለት ንክሊንተነን፥ይኹን ጆርጅ ቡሸን ወላ ኦባማአን በብሓደ ቀያይርወን፤ ሕጂ ድማ እዚኣ ዶናልድ ትራምፕ መጺኣ ኣላ ክብሉ ተሰሚዖም ኢዩ። እዚ ንእዋኑ መስሓቕ ዝመስል ዘረባ፤ ኣብቲ ጉጉይ መናኽቡ ጸይርዎ ዘሎ ሓደገኛ ትምህርቲ ዘየሻቕል ኣይኮነን። ምኽንያቱ፤ ብሰላምን ብዴሞክራስያዊ መንገድን ስልጣንካ ምልቓቕ ከም ስዕረት፤ ብሓይልኻ ኣብ ስልጣን ምጽናሕ ድማ ከም ስብእነት ዝወስድ ባህሊን ባህርን ዘስርጽ ዘሎ ሕማቕ ተርእዮ፤ ንሓዋሩ ኣብ ፖለቲካዊ ባህሊ ህዝቢ ኤርትራ፤ ሓድጉ ሓደገኛ ኪኸውን ስለዝኾነ።
ሓደ ካብቶም ማዕረ እቲ መንግስቲ ኤርትራ ዝፍጽሞም ዘሎ ግፍዕታት፤ ጽባሕ ቦቒሎም ከይጥጥዑን ቁስሊ ደሓር ከይኮኑን ዘሻቕሉ ልምድታት፥ እቲ ኣብ ብዙሓት ሰባት ዝረአ ዘሎ ናይ ካልኦት ሰባት ሓሳባት ንምስማዕ ድሉው ዘይሙኻን፤ ብስልጡን መንገዲ ናይ ሓሳባት ፍልልያት ዘይምእንጋድ፤ ንስኻ ዝበልካዮ ኪኸውን ምስቲ ዝበልካዮ ዘይተሰማመዐ ድማ ከም ጸላኢ ምፍራድ ዝኣመሰለ ናይ ዘይምጽውዋርን ዘይምክብባርን ባህሊ ኢዩ።
ነዚ ዘይቅኑዕ ተግባራት ናይ ዘይስኒት ምኽኑይ ንምግባር፤ ብዙሕ እዋን ንሓርበኛ ኣቶ ወልደኣብ ወልደማርያም ከም በሃሊ እንዳጠቐስካ፥ ‘ህዝቢ ኤርትራ ንኸይንሰማማዕ ተሰማሚዕና ኢና’ ዝብል ጥቕሲ ንምቕራብ ይህቀን ኢዩ። ቀዳማይ ነገር፤ ሓርበኛ ኣቶ ወልደኣብ ከምኡ ምባሎም ዘረጋግጽ ናይ ድምጺ ይኹን ጽሑፍ ጭብጢ የለን፤ ከምኡ ክብሉ ከምዘይክእሉ ድማ ናይ ልበኖኦምን ብስለቶምን ታሪኾም ምስክር ኢዩ። እቶም ሓርበኛ ‘ኣብቶም ዘይንሰማማዓሎም ከምዘየሰማምዑና ተረዳዲእና፤ ኣብቶም ዘስርሑናን እንሰማማዓሎምን ናይ ሓባር ዕላማ ንስራሕ’ ኢዮም ክብሉ ዝኽእሉ። እዚ ኣበሃህላ ድማ ብቋንቋ እንግሊዚኛ ልሙድ ኢዩ፡ ማለት “agreeing to disagree” a phrase in English referring to the resolution of a conflict። ካልኣይ ነገር ድማ ሓርበኛ ኣቶ ወልደኣብ እንተዝብሉዎ ነይሮም ውን፤ ከም ክእረም እምበር ክድገም ዘይግበኦ ኣበሃህላ ተወሲዱ፤ ክሃስስ ኢዩ ዝግበኦ ነይሩ፥ ምኽንያቱ ንሕብረተሰብ ዘየርብሕ ብሂል ክዝመር ዘይኮነስ ክርሳዕ ኢዩ ዝግባእ፤ ብፍላይኳ ምስ ስም ናይቶም ንስኒትን ምስምማዕን ህዝቢ ኤርትራ ልዕሊ ፍርቂ ዕድሚኦም ዝተቓለሱ ሓርበኛ እንዳተኣሳሰርካ ኪኸውን ከሎ ዘየምሕር ኢዩ ዝኸውን።
••••••ይቕጽል


text:
ምዕራፍ 86
እቲ ዝጠፍአ ወዲ ተመልሰ
ምሳሌ እቲ ዝጠፍአ ወዲ
የሱስ፡ ምሳሌ እታ ዝጠፍአት በጊዕን ምሳሌ እታ ዝጠፍአት ድራክማን ዝመሰለ፡ ኣብቲ ብምብራቕ ፈለግ ዮርዳኖስ ዚርከብ ጴርያ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ኪኸውን ኣለዎ። ክልቲአን ምሳሌታት ከኣ፡ ሓደ ሓጥእ ተነሲሑ ናብ ኣምላኽ ምስ ዚምለስ ክንሕጐስ ከም ዘሎና እየን መልእኽቲ ዜመሓላልፋ። የሱስ ንኸምኡ ዝበሉ ሰባት ስለ ዚቕበል፡ ፈሪሳውያንን ጸሓፍትን ነቒፎምዎ እዮም። እቶም ነቐፍቲ ግና ካብተን የሱስ ዝመሰለን ክልተ ምሳሌታት ተማሂሮምዶ፧ እቲ ኣብ ሰማይ ዘሎ ኣቦና ብዛዕባ እቶም ዚንስሑ ሓጥኣን ከመይ ከም ዚስምዖ ምስ ሰምዑኸ ተማሂሮምዶ፧ የሱስ ቀጺሉ ተመሳሳሊ ኣገዳሲ ትምህርቲ ዝሓዘ ምሳሌ መሰለ።
ኣብታ ምሳሌ፡ ክልተ ደቂ ዘለውዎ ኣቦ ተጠቒሱ ይርከብ፣ እቲ ንእሽቶ ኸኣ ኣብታ ምሳሌ ጕሉሕ ቦታ ኣለዎ። እቶም ፈሪሳውያንን ጸሓፍትን ካልኦት ንየሱስ ዝሰምዕዎ ሰባትን፡ ካብቲ ብዛዕባ እቲ ንእሽቶ ወዲ ዝበሎ ኺምሃሩ ይኽእሉ ነይሮም እዮም። እቲ የሱስ ብዛዕባ እቲ ኣቦን እቲ ዓብዪ ወድን ዝበሎ እውን ዕሽሽ ዚብሃል ኣይኰነን፣ ከመይሲ፡ ካብ ኣረኣእያኦም ዚርከብ ትምህርቲ ኣሎ። ስለዚ፡ የሱስ ነታ ምሳሌ ኼዘንትዋ ኸሎ፡ ብዛዕባ ሰለስቲኦም ንሕሰብ፦
የሱስ ከምዚ ኢሉ ጀመረ፦ “ሓደ ሰብኣይ፡ ክልተ ደቂ ነበርዎ። እቲ ንእሽቶ ኸኣ ንኣቦኡ፡ ‘ኣቦይ፡ ካብዚ ጥሪት፡ እቲ ዚብጽሓኒ ግደ ሃበኒ’ በሎ። ንሱ ድማ ገንዘቡ መቐሎም።” (ሉቃስ 15:11, 12) እቲ ንእሽቶ ወዲ፡ ኣቦኡ ብሙማቱ ኣይኰነን ርስቲ ኺውሃቦ ደልዩ። ኣቦኡ ገና ብህይወቱ ነይሩ እዩ። ኰይኑ ግና፡ እቲ ወዲ ብርእሱ ኺነብርን ቃሕ ዝበሎ ኺገብርን ስለ ዝደለየ፡ ሽዑሽዑ ግዲኡ ኺምቀል ሓተተ። ነቲ እተቐበሎ ገንዘብ እንታይ ገበሮ፧
የሱስ፡ “ድሕሪ ሒደት መዓልትታት ከኣ፡ እቲ ንእሽቶ ወዲ ዘለዎ ዅሉ ኣኪቡ፡ ናብ ርሑቕ ሃገር ከደ፣ ኣብኡ ድማ ነቲ ጥሪቱ ብዝርጋን ዘረዎ” በለ። (ሉቃስ 15:13) ኣብ ማሙቝ ቤቱ ምስቲ ሓላይን ናባይን ኣቦኡ ኣብ ክንዲ ዚጸንሕ፡ ናብ ካልእ ሃገር ከደ። ኣብኡ ኸኣ ንዅሉ ርስቱ ብዕሉግ ጾታዊ ትምኒቱ ኣብ ምርዋይ ዘረዎ። ድሕሪዚ፡ ከቢድ ሽግር ኣጋጠሞ፣ የሱስ ብዛዕባ እዚ ኸምዚ ዚስዕብ ኢሉ የዘንቱ፦
“ዘለዎ ዅሉ ምስ ወድአ፡ ኣብ ምልእቲ እታ ሃገር ብርቱዕ ጥሜት ኰነ፣ ንሱ ኸኣ ኪስእን ጀመረ። ከይዱ ምስ ሓደ ኻብ ደቂ እታ ሃገር ተጸግዐ፣ ንሱ ኸኣ፡ ሓሰማታት ኪጓሲ ኢሉ፡ ናብ መሬቱ ሰደዶ። ካብቲ ሓሰማታት ዚበልዓኦ ቛርፍ ከብዱ ኺመልእ ድማ ሃረር ይብል ነበረ፣ ዚህቦ ግና ሓደ እኳ ኣይረኸበን።”—ሉቃስ 15:14-16።
ብመሰረት ሕጊ ሙሴ፡ ሓሰማታት ርኹሳት እየን ነይረን፣ እዚ ወዲ እዚ ግና ጓሳ ሓሰማታት እዩ ዀይኑ። እተን ሓሰማታት ዚበልዓኦ ዝነበራ ቛርፍ ሃረር ክሳዕ ዚብል ድማ ብጥሜት ተወድአ። መግደራኡ ምስ በዝሐን ዓቕሉ ምስ ጸበቦን፡ “ናብ ልቡ . . . ተመልሰ።” እሞኸ እንታይ ገበረ፧ “ኣነ ኣብዚ ብጥሜት ክመውት ከለኹ፡ ክንደይ ዕሱባት ኣቦይ እንጌራ ይተርፎም ኣሎ! ተንሲአ ደኣ ናብ ኣቦይ ክኸይድ እሞ፡ ‘ኣቦይ፡ ኣብ ቅድሚ ሰማይን ኣብ ቅድሜኻን ሓጢአ እየ። ደጊም ወድኻ ኽብሃል ኣይበቅዕን እየ። ከም ሓደ ኻብ ዕሱባትካ ግበረኒ’ ኽብሎ” በለ። ተንሲኡ ኸኣ ናብ ኣቦኡ ኸደ።—ሉቃስ 15:17-20።
ኣቦኡኸ እንታይ ኰን ይገብር ይኸውን፧ ብሰንኪ እቲ ብቐደሙ ኻብ ቤቱ ብምውጻኡ ዝገበሮ ዕሽነት ይቝጥዖን ይገንሖን ደዀን ይኸውን፧ ወይስ ገጽ ይኸልኦ ደዀን ይኸውን፧ ንስኻ እንተ ትኸውን፡ እንታይ ምገበርካ፧ ወድኻ ወይ ጓልካ ኸምኡ ዀይኖም እንተ ዚመጹኻ እንታይ ምገበርካ፧
እቲ ዝጠፍአ ወዲ ተረኽበ
የሱስ፡ እቲ ኣቦ ኸመይ ከም እተሰምዖን እንታይ ከም ዝገበረን ኪገልጽ ከሎ፡ “ኣቦኡ ድማ፡ ገና ርሑቕ ከሎ ረኣዮ እሞ ደንገጸሉ፣ ጐይዩ ኸኣ፡ ሓኒቑ ሰዓሞ” በለ። (ሉቃስ 15:20) እቲ ኣቦ ነቲ ወዱ ብዝርጋን ዝነበሮ ናብራ እኳ እንተ ሰምዐ፡ ሓንጐፋይ ኢሉ እዩ ተቐቢልዎ። እቶም ንየሆዋ ንፈልጦን ነምልኾን ኢና ዚብሉ ዝነበሩ መራሕቲ ኣይሁድ፡ እቲ ሰማያዊ ኣቦና ብዛዕባ ዚንስሑ ሓጥኣን ከመይ ከም ዚስምዖ ይግንዘቡ ደዀን ይዀኑ፧ የሱስ ብተመሳሳሊ ንዚንስሑ ሓንጐፋይ ኢሉ ዚቕበል ምዃኑኸ የለልዩ ደዀን ይዀኑ፧
እቲ ኣስተውዓሊ ኣቦ ኻብቲ ኣብ ገጽ ወዱ ዚርአ ጓህን ሓዘንን ከም እተነስሐ ኼንብብ ይኽእል ነይሩ እዩ። ግናኸ፡ ተበግሶ ወሲዱ ሰላምታ ምሃቡ፡ ወዱ ሓጢኣቱ ንምንዛዝ ቀሊሉሉ እዩ። የሱስ ቀጺሉ፡ “እቲ ወዲ ድማ፡ ‘ኣቦይ፡ ኣብ ቅድሚ ሰማይን ኣብ ቅድሜኻን ሓጢአ እየ። ደጊም ወድኻ ኽብሃል ኣይበቅዕን እየ’ በሎ” ኢሉ ኣዘንተወ።—ሉቃስ 15:21።
እቲ ኣቦ ድማ ንባሮቱ፡ “ቀልጥፉ! ወለል ዚብል ብሉጽ ክዳን ኣምጺእኩም ክደንዎ፣ ቀለቤት ኣብ ኢዱ፡ ኣሳእን እውን ኣብ ኣእጋሩ ኣእትዉሉ። ስቡሕ ምራኽ ኣምጺእኩም ከኣ ሕረዱ፡ ንብላዕ፡ ንተሓጐስ፣ እዚ ወደይሲ ሞይቱ ነይሩ፡ ከም ብሓድሽ ህያው ኰይኑ፣ ጠፊኡ ነይሩ እውን፡ ተረኺቡ እዩ” በሎም። “ኪሕጐሱ” ድማ ጀመሩ።—ሉቃስ 15:22-24።
ክሳዕ ሽዑ እቲ ዓብዪ ወዲ ናብ ግራት ወፊሩ ነበረ። የሱስ ድማ ብዛዕባኡ ኸምዚ በለ፦ “ተመሊሱ ናብ ጥቓ ቤት ምስ ቀረበ ድማ፡ ሙዚቃን ጓይላን ሰምዐ። ንሓደ ኻብቶም ገላዉ ጸዊዑ፡ እዚ እንታይ ምዃኑ ሓተቶ። ንሱ ኸኣ፡ ‘ሓውካ መጺኡ፡ ኣቦኻ ድማ ብደሓኑ ስለ ዝረኸቦ፡ ስቡሕ ምራኽ ሓሪዱሉ’ በሎ። ንሱ ግና ኰረየ፡ ምእታው እውን ኣበየ። ኣቦኡ ኸኣ ወጺኡ ለመኖ። ንሱ ድማ ንኣቦኡ፡ ‘እንሆ፡ ክንድዚ ዚኣክል ዓመታት ተገዚአካ፡ ካብ ትእዛዝካ እውን ከቶ ኣይሓለፍኩን፣ ግናኸ፡ ንዓይሲ ምስ ኣዕሩኸይ ዝሕጐሰሉ ማሕስእ እኳ ኣይሃብካንን። እዚ ንገንዘብካ ምስ ኣመናዝር በሊዑ ዝወድአ ወድኻ ምጽእ ምስ በለ ግና፡ ስቡሕ ምራኽ ሓሪድካሉ’ ኢሉ መለሰሉ።”—ሉቃስ 15:25-30።
ነቲ የሱስ ንተራ ሰባትን ንሓጥኣንን ዝገበሮ ምሕረትን ቈላሕታን ከምቲ ዓብዪ ወዲ ዝነቐፉ መን እዮም፧ ጸሓፍትን ፈሪሳውያንን እዮም። የሱስ እዚ ምሳሌ እዚ ኸም ዚምስል ዝገበሮ እኳ፡ ንሓጥኣን ብምቕባሉ ስለ ዝነቐፍዎ እዩ። ነቲ ኣምላኽ ዜርእዮ ምሕረት ዚነቅፍ ዝዀነ ይኹን ሰብ፡ ነዚ ትምህርቲ እዚ ኣብ ልቡ ኼሕድሮ ኣለዎ።
የሱስ ኣብ መደምደምታ፡ እቲ ኣቦ ነቲ ዓብዪ ወዱ ዘቕረበሉ ኸምዚ ዚብል ምሕጽንታ ጠቐሰ፦ “ወደየ፡ ንስኻስ ኵሉ ሳዕ ምሳይ ኣለኻ፡ ናተይ ዘበለ ድማ ናትካ እዩ። እዚ ሓውካ ግና ሞይቱ ነይሩ፡ ህያው ኰይኑ፣ ጠፊኡ ነይሩ እውን፡ ተረኺቡ እዩ እሞ፡ ክንሕጐስን ባህ ኪብለናን ይግብኣና እዩ።”—ሉቃስ 15:31, 32።
የሱስ፡ እቲ ዓብዪ ወዲ ኣብ መወዳእታኡ እንታይ ከም ዝገበረ ኣይገለጸን። ድሕሪ ሞትን ትንሳኤን የሱስ ግና፡ “ብዙሓት ካብ ካህናት . . . ነታ እምነት ተኣዘዙ።” (ግብሪ ሃዋርያት 6:7) ንሳቶም ድማ ገለ ኻብቶም የሱስ እዚ ሓያል ምሳሌ እቲ ዝጠፍአ ወዲ ዝመሰለሎም ሰባት ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም። እወ፡ ንሳቶም እውን እንተ ዀኑ ናብ ልቦም ተመሊሶም ኪንስሑን ናብ ኣምላኽ ኪምለሱን ተኽእሎ ነይርዎም እዩ።
ካብ ሽዑ ንነጀው፡ ደቀ መዛሙርቲ የሱስ ነቲ ኣብዛ ጽብቕቲ ምሳሌ እዚኣ ዚርከብ ኣገዳሲ ትምህርትታት ኣብ ልቦም ኬሕድርዎ ኣለዎም። ብቐዳምነት ዚርከብ ትምህርቲ፡ ናብ “ርሑቕ ሃገር” ኣብ ክንዲ ምዅብላል፡ ምስቶም ዕቝባ ዘለዎም ህዝቢ ኣምላኽ ኣብ ትሕቲ እቲ ዜፍቅረናን ዚሓልየልናን ኣቦና ምጽናሕ ብሓቂ ጥበባዊ ኸም ዝዀነ እዩ።
ካልእ እንረኽቦ ትምህርቲ ኸኣ፡ ካብ መገዲ ኣምላኽ እንተ ኣልጊስና፡ ከም ብሓድሽ ሞገሱ ንምርካብ ብትሕትና ናብ ኣቦና ኽንምለስ ኣሎና።
ኣብ መንጎ እቲ ይቕረ ኢሉ እተቐበለ ኣቦን ኣብ መንጎ እቲ ተቐዪሙ ዘይተቐበለ ዓብዪ ወድን ዘሎ ፍልልይ ክንርኢ ኸለና እውን፡ ካልእ ትምህርቲ ንረክብ ኢና። ሓደ ስሒቱ ዝነበረ ብሓቂ እንተ ተነሲሑን ናብ ‘ቤት ኣቦ’ እንተ ተመሊሱን፡ ኣገልገልቲ ኣምላኽ ዘበልና ይቕረ ኢልና ኽንቅበሎ ኣሎና። ሓውና “ህያው ኰይኑ፣ ጠፊኡ ነይሩ እውን፡ ተረኺቡ እዩ እሞ” ባህ ይበለና።


text:
ገበር
ናይ ሓቂ ዓወት እንታይ እዩ፧
ዝሓሰብካዮ ኸይሰመረልካ ኻብ ዚተርፍ ንላዕሊ፡ ናይ ሓሶት ዓወት ኣዝዩ ይገድድ። ከመይሲ፡ ዝሓሰብካዮ እንተ ዘይሰሚሩልካ፡ ነቲ ዅነታት ንምዕራይ ስጕምቲ ኽትወስድ ትኽእል ኢኻ። ካልእ ይትረፍ፡ ካብ ተመክሮኻ ተማሂርካ፡ ኣብ ዚቕጽል ንኸተመሓይሽ ክትውስን ትኽእል ኢኻ።
ከም እተዓወትካ ጌርካ ብጌጋ ኽትሓስብ ከለኻ ግና እተፈልየ እዩ። ናይ ሓቂ ዓወት ዘይረኸብካ ኽነስኻ፡ ከም ዝረኸብካ ጌርካ ብጌጋ ኽትሓስብ ትኽእል ኢኻ። ዓወትካ ናይ ሓሶት ምዃኑ ኣብ እትግንዘበሉ እዋን ነቲ ዅነታት ንኸተዐርዮ ሸበድበድ ምባል ከኣ፡ ድሕሪ ማይ ናብ በዓቲ ኪኸውን ይኽእል እዩ።
ሓደ ኣብነት እስከ ንርአ። ሓደ እዋን፡ የሱስ ክርስቶስ፡ “ሰብ ምሉእ ዓለም ረቢሑስ፡ ነፍሱ እንተ ኣጥፊኡ እንታይ ይጠቕሞ፧” ኢሉ ሓቲቱ ነበረ። (ማቴዎስ 16:26) እዚ ሓሳብ እዚ፡ ነቶም ምሉእ ብምሉእ ደድሕሪ ገንዘብን ገንዘብ ዚዕድጎ ነገራትን ዚጐይዩ ሰባት እዩ ዜመልክት፣ እዞም ሰባት እዚኦም ዚረኽብዎ ዓወት፡ ናይ ሓሶት ዓወት እዩ። ኣማኻሪ ሞያ ዝዀነ ቶም ደናም፡ “ኣብ ዚቕጽል ብዛዕባ እትረኽቦ ሽመት ወይ ከኣ ብዛዕባ እትእክቦ ገንዘብ ወይ ብዛዕባ እተጥርዮ ንብረት ጥራይ ምሕሳብ፡ ዕግበት ኣየምጽኣልካን እዩ። ንዓወት ብገንዘብ ምዕቃን፡ ፍረ የብሉን፣ ውዒሉ ሓዲሩ ድማ፡ ባዶነት ከም ዚስምዓካ እዩ ዚገብር” በለ።
ሎሚ ዘለዉ ብዙሓት ሰባት ምስዚ ሓሳብ እዚ ኸም ዚሰማምዑ ኣይከሓድን እዩ። ኣብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ኣብ እተገብረ መጽናዕቲ፡ “ንዕዉት ህይወት ዚኸውን [22] ረቛሒታት” ኣብ ዝሓዘ ዝርዝር፡ “ገንዘብ” ኣብ መበል 20 ተሰርዐ። እቶም ተሳተፍቲ ኣብ ቅድሚት ካብ ዝሰርዕዎ ረቛሒታት፡ ጽቡቕ ጥዕናን ጽቡቕ ርክብን እትፈትዎ ዓይነት ስራሕን ኪጥቀስ ይከኣል እዩ።
ብንጹር እምበኣር፡ ብዙሓት ሰባት ንናይ ሓሶት ዓወትን ንናይ ሓቂ ዓወትን ብዚምልከት ኪሕተቱ ኸለዉ፡ ክልቲኡ እተፈላለየ ምዃኑ ኺገልጹ ይኽእሉ እዮም። ብዛዕባ ዓወት ቅኑዕ ኣረኣእያ ሃልዩካ ውሳነ ምግባር ግና፡ ብዝያዳ ኸቢድ ኪኸውን ይኽእል እዩ።


text:
ኣብዚ ቅንያትዚ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ዓለም ኣብ ዝተኻየዱ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራውያን ደቀንስትዮን ደቂተባዕትዮን ተቐዳደምቲ ነቲ ውድድራት ብብቕዓት ብጋንታን ውልቀን ዓብሊሎም ኣዚዩ ዕዉት ውጽኢት ኣመዝጊቦም ኣለዉ። ሬድዮ መድረኽ ነዞም ሳላ ብቕዓቶም ስም ሃገሮም ዘጸውዑ፥ ባንዴራ ሃገሮም ልዕሊ ካልኦት በሪኻ ከተንበልብል ዝገበሩ ተቐዳደምቲን ደገፉ ዘይፈሊ ህዝቢን ብፍላይ ድማ ኣፍቃሪ ስፖርት ዮሃና ይብል።
ዓወት ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ንኤርትራ ጥራይ ዘይኮነ ንቀርኒ ኣፍሪቃ ብዓቢኡ ድማ ነታ ኣህጉር ዓቢ ዓወት እዩ። ቅድሚ ሕጂ ውን ኣብ ዙር ፈረንሳ ዝተዓትረ ዓወት ዓቕሚ ኤርትራውያን መንእሰያት ብድሙቕ ዘመስከረ እዩ።
ኤርትራውያን ኣብ ስፖርታዊ ዓውዲ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ካልእ ዓውድታት ውን ጽብለል ዝብሉ ዕዉታት እዮም። ምስናይ እዚ ኩሉ መከራ ዶባት ሰጊሮም ባሕርታት ጥሒሮም ኣብ ስደት ኣብ ዝበጽሑሉ እዋን ኤርትራውያን ብፍላይ ድማ እዞም ድሒሮም ዝመጹ ዘለዉ መንእሰያት ናይ ስራሕ ባህሎም፥ ህርኩትነኦም፥ ናይ ትምህርቲን ፍልጠትን ጽምኣቶምን ጻዕሮምን፤ ንቡዙሓት ዘገረመ እዩ። ለይትን መዓልትን ጽዒሮም ድማ ድሕሪት ዝገደፍዎ ህዝቦም ንምሕጋዝ ሰለም ከየበሉ ይሓድሩ።
ተራን ሓይልን መንእሰያት ከምዚ ኣብ ላዕሊ እተገለጸ ሓያልነቱ መስካሪ ዝሓትት ኣይኮነን። እዚ ግን ኣብቲ ኪኾኖ ዝግባእ በጺሑ ማለት ኣይኮነን ምኽንያቱ እቲ መንእሰይ ኩሉ ዕድላቱ ኩሉ መሰላቱ ተገፊፉ’ዩ ጸኒሑ። መንእሰይ ኤርትራ እዚ ከሰላስሎ ዝጸንሐ ዓወት እዞም ኩሎም ዕድላቱ ውን ተኸሊኡ ከሎ እዩ። መንእሰያት ዝግባኦም ዕድል እንተዝረኽቡ፥ ናጽነቶምን ሓርነቶምን ተጎናጺፎም ክእለቶም ዝብርብሩሉ፥ ዓቕሞም መሊሶም ዝነድቁሉ ዕድል እንተተረኺቡ፥ ክገብርዎ ዝኽእሉ ልዑል ውጽኢት ንምግማቱ ዝከኣል እዩ።
ኤርትራውያን መንእሰያት ዛጊት ከይሓስቡን ከይምርምሩን ሓንጎሎም ኣብ ትሕቲ ኣርዑት ተቐይዱ፥ ከይመሃሩን ከይሙኮሩን ምንቅስቓስን ሓርነትን ተነፊጎም ኣብ ፍልጠትን ክእለትን ከየድህቡ ናቶምን ናይ ስድራቤቶምን ቅሳነትን ሰላምን ተሓሮሞም ኣለዉ። ስለዝኾነ ዕቑር ክእለቶም ከውጽኡን ክወጹን ኣይከኣሉን። ኣብ ሰሃራታት ኣሞራ ዝበልዖ ሬሳታት መንእሰያት፥ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዝተዋሕጠ ህይወት መንእሰያት፥ ኣብ ሲናያት ዝተዘልዘሉ ውልዶታት ክንደይ ካብኦም ስፖርተኛታት፥ ክንደይ ጥበበኛታት፥ ክንደይ ተመራመርቲ፥ ክንደይ ሳይንቲስት፥ ክንደይ ሓረስቶት፥ ክንደይ ሰራሕተኛታት፥ ክንደይ መራሕቲ፥ ክንደይ ፍላስፈታት፥ ክንደይ ሙሁራት፥ ኪኾኑ ዝኽእሉ ከምዝነበሮም ርዱእዩ። ስለዝኾነ ኤርትራ ከምዚ ሎሚ ብስደትን ጥሜትን፥ ብጭቆናን ፋሕብትንን ዘይኮነ፥ ብዓወትን ፍልጠትን፥ ብትምህርትን ምህዞታትን ክትልለ መታን እቲ ነዚ ጠንቂታት ዘበግስ ዘሎ ምልካዊ ስርዓት ክእለ ኣለዎ።
ደጊምና ዮሃና ንድሙቕ ዓወታት ኤርትራውያን ስፖርተኛታት ኣብ ዜሽያን ማእከላይ ምብራቕን ካልኦት ከባቢታትን !


text:
Published: 16 August 2017
ዝኾነ ፍጡር ብሰላም ክድቅስ ዘይደልን ዘይምነን የልቦን። ዘየደቅስ ኩነታት እናሃለወ ከሎ ግና፥ ክድቅስ ዝኽእል የልቦን። ናይታ ቅድስቲ ቤተ-ክርስቲያንና ኩነታት’ውን፥ ኣብዚ እዋን’ዚ ከደቅሰና ዝኽእል ኮይኑ ኣይርከብን ዘሎ። ንሳ እዛ ቅድስቲ ዝኾነት ቤት፥ ሰላምን ቅሳነትን ከይረኸበት ከኣ፥ ንሕና እቶም ብጸጋ-ጥምቀት ካብ ማህጸና ዝወጻእና ደቃ፥ ሰላም ረኺብና ድቃስ ክወስደና ዝሕሰብ ኣይኮነን። ስለዚ ጉዳይ ቤተ-ክርስቲያን ንዓና ነቶም ኦርቶዶክሳውያን፥ ቅድሚ ዝኾነ ይኹን ካልእ ነገር፥ ቅድሚት ንሰርዖ ዓቢይን ወሳንን ጉዳይ ኮይኑ ዝርከብ ዘሎ ስለዚ’ዩ።
ርግጽ’ዩ ንሕና ብጸጋ ጥምቀት ዝተወለድና ደቂ ቤተ-ክርስቲያን ኢና። ግዳስ እዛ ቅድስቲ ቤት እዚኣ፥ ኣብዚ ዝሓለፈ 26 ዓመታት ጥዑም ለይቲ ሓዲራ ትበሃል ኣይኮነትን። ኣብ ልዕሊኣ ዘይተፈጸመ ናይ ሕጊ ግህሰት ከኣ ኣሎ ክበሃል ኣይከኣልን። ዘይተቐበለቶ ፈተና’ውን ኣሎ ክብል ዝኽእል የልቦን። ንሕና እቶም ብጸጋ ጥምቀት ዝወለደትና ደቃ ግና፥ ደሃያ ክንገብር ኣይተረኸብናን። ንኣውያታን ቃንዛኣን ምረታን’ውን፥ ክንሰምዖ ጸኒሕና ኢና ዝበሃል ታሪኽ የልቦን። እቲ ኣብ ልዕሊኣ ዝፍጸም ዘሎ ግህሰተ-ሕጊ፥ ካብ ግዜ ንግዜ እናኸፍአ መጺኡ፥ ንህልውናኣ ኣብ ዝፍታተን ደረጃ ስለ-ዝበጽሐ፥ ሕጂ ኣብዚ እዋን’ዚ እውን፥ ናይ ርድኡኒ ኣውያት ከተእዊ’ያ ትስማዕ ዘላ።
እሞ ንሕና ከም ኦርቶዶክሳውያን መጠን ደኣ፥ ነዚ ዝስማዕ ዘሎ መሪር ኣውያት፥ እንህቦ መልሲ እንታይ’ዩ-? ርግጽ’ዩ ነዚ ኣውያት’ዚ፥ ግዲ ዘይብልና መሲልና ክንርአ ዝጸሕና ዉሑዳት ኣይኮናን። ሕጂ ብኸምኡ ክንቅጽል ግና፥ ዘጸብቐልና ኣይኮነን። ሎሚ ከም ሎሚ እታ ቅድስቲ ቤት’ውን፥ ኣብ ከቢድ ፈተና ትርከብ ኣላ ኣብ ዝበሃለሉ ዘሎ ሰዓት። እዝንና ክንዓጹን ዓይንና ክንዕምትን ኣይንኽእልን ኢና። ርግጽ’ዩ ንሕና ከም ንሕና መጠን፥ ሱር ዝሰደደ ሕመቕ ከም-ዝጸንሓና ክንክሕዶ ንኽእል ኣይኮናን። ንኹሉ ግን ወሰንን ደረትን ኣለዎ። ግዲ ዘይብልና ድቁሳት ኮንና ዝሓለፍናዮ ሕይወት፥ ድሕሪ ደጊምሲ መወዳእታ ክንገብረሉ’ዩ ዝግበኣና።
ብዝኾነ ኣብዚ ሕጂ ዘሎናዮ እዋን’ውን፥ ጉዳይ ፓትርያርክ-እንጦንዮስ መበገሲ ብምግባር፥ እቲ ንልዕሊ 11-ዓመት ተዓጽዩ ዝጸንሐ መዝገብ፥ ብሃንደበት ኣምጺኦም ህጹጽ መዛረቢ ኣጀንዳ ክገብሩዎ ንርኢ ኣሎና። ዝደለየ ይኹን ከኣ እቲ ተበግሶ፥ ናብ ሰላም ዘብጽሕ እንተ-ዝኸውን፥ ዝጸልኦ ወይ’ውን ዝቃወሞ ሰብ ኣይምተረኽበን። እዚ ብወገን ኣሥመራ ዝርአን ዝስማዕን ዘሎ ድራማ ግና፥ እቶም ነታ ቤተ-ክርስቲያን ካብ 1983 ዓ/ም (1991)ተቘጻጺሮማ ዝርከቡ ዘለዉ ሰብ ፖለቲካ፥ ጌግኦም ኣሪሞም ኢዶም ከውጽኡ ዝደልዩ፥ ኮይኖም ኣይንርእዮምን ዘሎና።
ከመይሲ ነቲ ቅድሚ ሕጂ’ውን፥ ብምድግጋም ክፍትኑዎ ጸኒሖምስ፥ ክዕወቱሉ ዘይከኣሉ’ዮም ሕጂ’ውን፥ ንድሕሪት ተመሊሶም ክደግሙዎ ዝርኣዩ ዘለዉ። ሎሚ ግን ትማሊ ኣይኮነን። ከመይሲ እቲ ደምበ-ተዋሕዶና ትማሊ ዋና ስለ-ዘይጸንሖ፥ እቲ መድረኽ ቤተ-ክርስቲያን ካብቲ ክኾኖ ዝግብኦ ወጻኢ፥ መጋበርያ ፖለቲካ ክኸውን ተገዲዱ ምጽንሑን ምህላዉን ዝፍለጥ’ዩ። እቲ ጸወታ ብኸምኡ ክቕጽል ከም-ዘይንደልዮ ግና፥ ንሕና እቶም ኦርቶዶክሳውያን፥ ግልጺ ጌርና ክንዛረብ ካብ እንጅምር ነዊሕ ኮይኑ’ዩ። እቶም ሰብ-ፖለቲካ ግና፥ ንድምፂ ሕዝቢ ናይ ምስማዕ ባህሊ ስለ-ዘይጸንሖም ግዲ ኮይኑ። እቲ ቅድሚ 11-ዓመት ዝሞተ ኣጀንዳ ሒዞም’ዮም፥ ሕጂ’ውን ተዓጠቕ ተሸብሸብ ክብሉ ዝርከቡ ዘለዉ።
ከም-ዝፍለጥ ኣብ 1998 ዓ/ም (2006) ነቲ ሲኖዶስ ከም-መጋበርያ ብምጥቃም፥ ንፓትርያርክ-እንጦንዮስ፥ ካብ ሥልጣኖም ኣውሪድናዮም ክብሉ ከለዉ። እቲ መንገዲ ብኸምኡ ክኽየድ ከም-ዘይከኣል ስለ-ዝተረድኦም፥ ቅድሚ ወግዓዊ መግለጺ ምሃቦም፥ ንካይሮ’ዮም በሪሮም ክኸዱ ዝተገደዱ። ከመይሲ እቲ ክወሰዱዎ ዝደልዩ ዝነበሩ ስጉምቲ፥ ብዘይ ኣፍልጦን ምስምማዕን መራሕቲ ቤተ-ክርስቲያን ግብጺ፥ ተቐባልነት ክረክብ ከም-ዘይክእል ይርድኦም ስለ-ዝነበረ እዩ። እቶም ንእምነት ብዝምልከት ተረርትን ጽኑዓትን ዝኾኑ፥ ናይ መንበረ-ማርቆስ ኣቦታት ግና፥ ዮፍታሔ ከም-ዝሓሰቦ ብቐሊል ክታለሉ ዝኽእሉ ኮይኖም ኣይተረኽቡን።
እቲ ንቤተ-ክርስትያንን ምሥጢራት ቤተ-ክርስቲያንን፥ ባዕዲ ዝነበረ ዮፍታሔ ዲሜጥሮስ። ንኣባ ዲዮስቆሮስን ኣባ-ማርቆስን ኣኸቲሉ’ዩ ኣብቲ እዋን’ቲ ካይሮ ዝበጽሐ። ኣብ ቅድሚ’ቶም ታሪኽ ብኽብሪ እናዘከሮም ዝነብር፥ ብፁዕ ወቅዱስ ኣቡነ ሺኖዳ ቀሪቦም፥ ዘምጽኣኩም ጉዳይ ተዛረቡ ምስ-ተባህሉ ግና። እቶም ክልተ ጳጳሳት እቲ ጉዳይ ከም-ዘይምልከቶም፥ ወሰኖም ሒዞም ክጽግዑ ከለዉ፥ ብኣንጻሩ ከኣ ዋናን በዓል-ጉዳይን ኮይኑ፥ ዮፍታሔ ክምድር ኢሉ ክጅምር ከሎ፥ ፓትርያርክ-ሺኖዳ ነዚ ዓሻ ድፍረት’ዚ ክዕገሱዎ ስለ-ዘይከኣሉ“... እቲ ጉዳይ፥ ጉዳይ ቤተ-ክርስቲያን ክሳብ ዝኾነ፥ ጳጳሳት ኣብዚ ደው ኢሎም ይርከቡ እናሃለዉ፥ ንስኻ ንዓታቶም ሓሊፍካ ክትዛረብ መሰል የብልካን...”ብምባል፥ ኣደብ ክገብር ገኒሖም ኣፉ ከም-ዘትሓዙዎ፥ ታሪኽ መዝጊቡዎ ኣሎ።
እቶም ንዕኡ ክዕጅቡ እምበር፥ ንኽዛረቡ ተባሂሎም ዘይከዱ፥ ክልተ ጳጳሳት ተዛረቡ ምስ-ተባህሉ፥ ንኽንድ’ቲ ዝኣክል ጉዳይ ክገልጹ፥ ብመሠረቱ’ውን እቲ ዓቕሚ ስለ-ዘይነበረ፥ እቲ ዝፈጠረሎም ምስንባድ ኣብ ገጾም ይንበብ ከም-ዝነበረ፥ እቶም ብኣካል ኣብኡ ዝወዓሉ ክገልጹዎ ይስምዑ እዮም። ኣብ ዓዲ ምስ-ተመልሱ ምዝራብ ኣብዮም ተባሂሎም ጸገም ከየኸትለሎም ስለ-ዝሰግኡ ግና፥ ዝኾነ ነገር ክብሉ ኩነታቶም ከም-ዘገደዶም’ዩ ዝንገር።
በዚ መሠረት’ዚ እውን፥ እቶም ብእወንታ ዝግለጽ ታሪኽ ዘይነበሮም ኣባ-ማርቆስ “...ምስ ሲኖዶስ ተሰማሚዖም ምስራሕ ኣይከኣሉን...” ብምባል ንፓትርያርክ-እንጦንዮስ ክኸሱዎም ከለዉ። እቶም ኣብ ኩሉ ነይሮም ዘይበሃሉ ኣባ-ዲዮስቆሮስ ድማ ኣይኪኢላቶ ኣይሲኢናቶ ከም-ዝበሃል “...መናፍቕ ኮይኖም ተረኺቦም። ተመለሱ እንተ-በልናዮም ድማ፥ ኣብዮሙና። በዚ ድማ ካብ ሥልጣኖም ኣውሪድናዮም...” ዝብል ትሕዝቶ ዝነበሮ ውንጀላ’ዮም ኣስሚዖም። እዚ ድማ ተዛሪቦም ክበሃሉ እንተ-ዘይኮይኖም፥ ነቲ ሽዕኡ ዝነበረ መድረኽ ዝምጥን፥ ትሕዝቶን ኣቀራርባን ነይሩዎም ዝበሃሉ ከም-ዘይነበሩ፥ እቶም ኣብኡ ብኣካል ዝወዓሉ ክገልጹዎ ይስምዑ እዮም።
ብዝኾነ እቶም ፓትርያርክ፥ ማለት ብፁዕ ወቅዱስ ኣቡነ-ሺኖዳ። ነቲ እቶም ክልተ-ጳጳሳት ዝበሉዎ ምስ-ሰምዑ፥ ኣብቲ ዝተባህለ ንፓትርያርክ-እንጦንዮስ ዝምልከት ጉዳይ፥ ክዝለል ዘይግብኦ ርኡይ ጌጋ ተገይሩ ምህላዉ’ዮም፥ ጸቒጦም ክዛረቡ ዝተሰምዑ። እቲ ንሶም ዝበሉዎ ከኣ፡-
“...ቅድሚ ዝኾነ ኩሉ፥ ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ኣብ ክፉት ዝኾነ ጉባኤ ቀሪቦም፥ ቃሎም ክስምዑ ዘለዎም መሰል ክሕለወሎም ኣለዎ። እዚ ከኣ ኣብ ቀኖና ቤተ-ክርስቲያን ሰፊሩ ዝርከብ ዘሎ ሕጊ’ዩ። ስለዚ እቲ ጉባኤ ናይ ግብጺ ኮፕቲክ ቤተ-ክርስቲያን’ውን ክትሕወሶ ስለ-ዘለዋ፥ ብድሕሪኡ’ዩ ፓትርያርክ-እንጦንዮስ እንታይ ከም-ዝብሉ ሰሚዕካ ዝውሰን እምበር፥ እዚ ወሲድናዮ ትብሉ ዘለኹም ስጉምቲ፥ ብመንጽር ቀኖና ቤተ-ክርስቲያን ክርአ ከሎ፥ ተቐባልነት ዘለዎ ኣይኮነን። ስለዚ ንሕና ከም ናይ ግብጺ ኮፕቲክ ቤተ-ክርስቲያን መጠን፥ ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ትማሊ ኮነ ሎሚ፥ ንዓና ሕጋዊ ፓትርያርክ እዮም...” ብምባል፥ ሓደን ዘየጋግን መልሲ ከም-ዝሃቡዎም’ዩ ዝፍለጥ።
እዚ ከኣ ብዝኾነ ተኣምር፥ ሰጊርካዮ ክሕለፍ ዘይግብኦ፥ ክብደት ዝነበሮ ረዚን ቃል’ዩ ነይሩ። ነዚ ርዝነት’ዚ ክመዝን ዝኽእል ልቦና ዘለዎ ሰብ ግና፥ ኣብቲ ኣብ ኣሥመራ ዝርከብ መንበረ-ፓትርያርክ ኣይነበረን። ከምኡ ስለ-ዝኾነ ድማ፥ ነቲ ቀይሕ-መስመር ሰጢጦም ብምሕላፍ፥ ፓትርያርክ መሪጽና ክብሉ ተሰሚዖም። እቲ ጌርናዮ ዝበሉዎ ፓትርያርክነት ግና፥ ካብ ኣሥመራ ወጻኢ ዝኾነ ይኹን ኣፍልጦ ዝህቦ ኣይረኸበን። ንዓመታት ኮለል ኢሎም’ውን ከዐርይዎ ዝኸኣሉ ነገር ኣይነበረን።
ርግጽ’ዩ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት፥ ናብ ብዙሓት ዓበይቲ ጉባኤታት ክካፈሉ፥ ዝገበሩዎ ፈተነታት ምንባሩ ዝፍለጥ’ዩ። እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም ኢሉ ገጹ ኣብሪሁ ዝቕበሎም ግና ኣይረኸቡን። ኣብ ብዙሕ ጉባኤታት ክሳተፉ’ውን፥ ዮፍታሔን ኣባ-ሉቃስን ዘይገበሩዎ ፈተነ ኣይነበረን። ሕራይ’ሉ ክኽፈት ዝኽእል ማዕጾ ግና ክረኽቡ ኣይከኣሉን። ካብ ክንደይ ጉባኤታት ከኣ፥ ተነጺጎም ክምለሱ ከም-ዝጸንሑ’ዩ ዝፍለጥ። ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመት’ኳ ኣብ ኮርያን ስዊስን፥ ከቢድ መንጸግትን ተነጽሎን ኣጋጢሙዎም እዩ። ካብ ጌግኦም ክመሃሩ ዝደልዩ ኮይኖም ግና ኣይተረኽቡን።
ሕጂ ድማ እንሆ ንኽትዛረበሉን ንኽትገልጾን ብዘሕፍር ኩነታት: ምስ ሓደ ኣብ ከቢድ ናይ ሽምግልና ዕድመ ዝርከቡ ፓትርያርክ፥ ክቃለሱ ይውዕሉን ይሓድሩን ኣለዉ። ብግዲ ተጋግየ’የ ኢልኩም ፈርሙ ብምባል ድማ’ዮም፥ ከጨንቑዎም ዝውዕሉን ዝሓድሩን ዘለዉ። ከምኡ ክብሉ ዝኽእሉ እንተዝኾኑ ነይሮም እሞ፥ ንልዕሊ 11-ዓመት ኣብ መቑሕ ኣትዮም፥ ክጸንሑ ዘግብር ምኽንያት ኣይምነበሮምን። ስለዚ ሕዝቢ-ተዋሕዶ ፓትርያርክ-እንጦንዮስ፥ ኣብቲ ንግሆ ዝቘሙሉ ዕላማ ደው ኢሎም ከም-ዘለዉ’ዩ ዝኣምን። ካብዚ ወጻኢ ተዓሪቖምዶ ፈሪሞምዶ ዝብል ምድንጋር፥ ቤተ-ክርስቲያን ተዋሕዶን ሕዝቢ ተዋሕዶን ይቕበሉዎ’ዮም ዝበሃል ኣይኮነን።
እቲ ክኸውን ዝግብኦ ቅኑዕ መስመር፥ ብፁዕ ወቅዱስ ኣቡነ-ሺኖዳ፥ ኣብ 1998 ዓ/ም (2006) ተዛሪቦሞ’ዮም። እቲ ጉዳይ ኣብ ግሉጽ መጋባእያ፥ እታ ታሪኻዊትን ዓባይን ግብጻዊት ቤተ-ክርስቲያን’ውን ኣብ ዘላቶ’ዩ፥ ቀሪቡ ክውሰን ዝኽእል ዝነበረ። ኣብዛ መድረኽ’ዚኣ ክቐርቡ ስለ-ዘሕፍሮም ግና፥ ካብ 11-ዓመት ንላዕሊ ኣብ ቤት-ማእሰርቲ ኣእትዮም፥ ከሳቕዩዎም ይርከቡ ንዘለዉ ፓትርያርክ“...ተጋግየ’የ ኢልኩም ፈርሙ...” ብምባል፥ ዕረፍቲ መዓልትን ድቃስ ለይትን ከሊኦሞም ይርከቡ ኣለዉ።
ንሳቶም እቶም ሰብ-ፖለቲካ ክርድኡዎ ዘለዎም ግና። ጉዳይ ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ተወዲኡ ማለት፥ ጉዳይ ቤተ-ክርስቲያን ተዋሕዶ ተወዲኡ ማለት ከም-ዘይኮነ፥ ክርድኡዎ ዝደልዩ ኣይመስሉን ዘለዉ። ከመይሲ ጉዳይ ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ኣብ 1998 ዓ/ም (2006) ዝጀመረ ክኸውን ከሎ: እታ ዓባይ ቅድስቲ ቤተ-ክርስቲያን ተዋሕዶ፥ ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻር ፖለቲካ ዝኣተወት ግና ኣብ 1983ዓ/ም (1991) እያ። ስለዚ ዋናን ቀዳማይን ሕዝቢ ተዋሕዶ ዝሓቶ “...እቲ ኣብ ዝባን ቤተ-ክርስቲያን ጽዒንኩሞ ዘሎኹም ናይ ፖለቲካ ኣርዑት ኣውርዱዎ። ወይ ድማ ኢድኩም ካብ ቤተ-ክርስቲያን ኣውጽኡ...” ምባል ከም-ዝኾነ፥ ኣነጺርና ክንነግሮም እዋኑ ሕጂ’ዩ።
ብዝተረፈ በቲ “...እቶም ፓትርያርክ ፈሪሞም ወይ ተዓሪቖም...” እናተባህለ፥ ዝንገር ዘሎ ናይ ምድንጋር ቃላት፥ ሕጂ ከም ሕጂ ክዕሾ ዝኽእል ኣሎ ኣይንብልን። ከመይሲ ንቕሓት ሕዝቢ-ተዋሕዶ፥ ኣብቲ ቅድሚ 26-ዓመት ዝነበሮ ኣይኮነን ዝርከብ ዘሎ። ሎሚ እግዚኣብሔር ይኽበር-! ይመስገን-! ብዙሓት ሰብ ዲግሪ ዉልደ-ክህነት ኣብ ዘፍረናሉ ህሞት ኢና ንርከብ ዘሎና። ስለዚ ከኣ ኢና ትማሊ ክንብሎ ንኽእል ዘይነበርና፥ ሎሚ ኣብ ኣደባባይ ወጺእና ዓው ኢልና “-ይኣክል-!!-” ክንብል ትብዓት ረኺብና ዘሎና። እዚ ግና እቶም ሰብ-ፖለቲካ፥ ክሰምዑዎ ወይ ክርድኡዎ ዝደልዩ መሲሎም ኣይረኣዩን ዘለዉ።
ብዝኾነ እቶም ሰብ-ፖለቲካ፥ ካብቲ ቀርቂሩ ሒዙዎም ዘሎ ባዕላቶም ዝፈጠሩዎ ጸገም ክወጹ ዝደልዩ እንተደኣ ኮይኖም: እቲ ክኸዱዎ ዝግብኦም መንገዲ ግልጺ’ዩ። ንሱ ድማ ኢዶም ተሓጺቦም ካብ ጉዳይ ቤተ-ክርስቲያን ተዋሕዶ ክወጹ ጥራይ’ዩ። እቲ ኩሉ ብመንገዲ በዓል ናይዝጊ ክፍሉን, ደራጎን ኃይለ-መለኮትን, ዮፍታሔ ዲሜጥሮስን, ኣባ-ሉቃስ ኣቢልካ ክግበር ዝጸንሐ ምትእትታው፥ ከፍርዮ ዝኸኣለ ነገር የልቦን። የግዳስ ውግዘትን, ኩነኔን, ተነጽሎን ከስዕብ ጥራይ’ዩ ዝተራእየ። ሕጂ ድማ በዚ መንገዲ’ዚ ቀጺልካ ክኸይድ’የ ምባል፥ ለባማት ዝመርጹዎ ምርጫ ከም-ዘይኮነ ጥራይ ኢና ክንነግሮም ንኽእል።
ብዝተረፈ ከምቲ እቶም ዉሉደ-ክህነትና “-ንነግር ወኢንዘብጥ-” ዝብሉዎ። ቤተ-ክርስቲያን ተዋሕዶ’ውን “...ትጋገዩ ስለ-ዘሎኹም ጌጋኹም ኣርሙ’ያ...” ክትብሎም ትኽእል እምበር፥ ብረት ዓጢቓ ኣብ ቅድሚኦም ደው ኢላ ክትጸንሖም ትኽእል ኣይኮነትን። ክትምርቕን ክትረግምን ግና ትኽእል’ያ። ንሳ ግና ክትምርቕ እምበር ክትረግም እትደሊ ኣይኮነትን። እምበኣር ከምቲ “-ኣቅረብኩ ለከ ማየ ወእሳተ፥ ደይ እዴከ ሃበ ዘፈቀድከ-” ተባሂሉ ዘሎ። እቲ ምርጫ ንዓታቶም ነቶም ሰብ ፖለቲካ ዝምልከት’ዩ። መንገዲ ዕርቅን ሰላምን ክመርጹ ድማ፥ ጸሎት ቤተ-ክርስቲያን-ተዋሕዶ እዩ።
ስብሓት ለእግዚኣብሔር ልዑል፥ ወለወላዲቱ ድንግል፥ ወለ-መስቀሉ ክቡር-!!!
ካህን ተክለ-ማርያም ምርካ-ጽዮን
ሃገረ-ስብከት ኤውሮጳ ጀርመን


text:
ክንክንን ሓልዮትን
ክንክን ሕማምን ክንክን ስኒን
ኣብ ኤንገልሆልም ኮሙን ናይ ምሸትን ቀዳመ-ሰንበትን በዓላትን ክፉት ዘጠቓለለ ኣብ ኵሉ ዙርያ ናይ’ዛ ኮሙን ማእከላት ጥዕና ኣለዋ። ኣብኡ ሓኪም፣ መሕረሲት ወይ ነርስ ክትረክብ ትኽእል። ናበየናይ ማእከል ጥዕና ክትከይድ ከምትደሊ ባዕልኻ ክትመርጽ ትኽእል ኢኻ
እቲ ዝቐረበ ሆስፒታል ኣብ ሶድራ ቬገን ኣብ ኤንገልሆልም ይርከብ።
ኣብ ኤንገልሆልም ኮሙን፡ ህዝባዊ ክንክን ስኒን ውሑዳት ናይ ግሊ ክሊኒካት ስኒን ኣለዋ።
ቆጸራ ሓዝ
ኣብ እቲ ማእከል ጥዕና ወይ እቲ ሆስፒታል ሓደ ሓኪም ንምርካብ ኵሉ ግዜ ናይ ግድን ቆጸራ ክትሕዝ ኣለካ። ከም’ውን ኣብ ግዜኻ ምምጻእ ኣገዳሲ እዩ። ናብ’ቲ ናይ ሓኪም ቆጸራ ክትመጽእ ዘይትኽእል እንተ ኴንካ ሓደ መዓልቲ ኣቐዲምካ ተለፎን ብምድዋል ነቲ ቆጸራ ክትስርዞ ኣለካ። ነቲ ቆጸራ ኣብ ግዚኡ እንተ ዘይሰሪዝካዮ፡ ዋላ’ውን ኣይትረኣ፡ ናይ’ቲ ምብጻሕ ናይ ግድን ክትከፍለሉ ኢኻ። ኣብ’ቲ ቦታ ክትከፍል ወይ ፋክቱራ ክለኣኸካ ይኽእል እዩ።
ኣስተርጓሚ
ሽወደንኛ ክትዛረብ ዘይትኽእል እንተ ኴንካ፡ ምስ ንኣብነት ዝተፈላለዩ ሰብ ስልጣንን ኣሃዱ ጥዕናን ክትራከብ ከለኻ፡ ናይ ኣስተርጓሚ መሰል ኣለካ።
ኣብ ርክብ ምስ ሰበ ስልጣን ኣስተርጓሚ ዘድልየካ እንተ ኴይኑ፡ ባዕልኻ ኣይኮንካን ኣስተርጓሚ ትሕዝ፡ እቲ ምስኡ ጕዳይ ዘለካ በዓል መዚ እዩ ዝገብሮ። ቅድሚ ናብ’ቲ በዓል ስልጣን ምኻድካ፡ ኣስተርጓሚ ከም ዘድልየካን በየናይ ቋንቋ ምኳኑን ክትሕብር ኣለካ።
ቤት መድሃኒት
ቤት መድሃኒት
ኣብ ማእከል ኤንገልሆልም ብዙሓት ቤት መድሃኒት ትረክብ። ኣብኡ ብሓኪም ዝተኣዘዘ መድሃኒት ክትወስድን ናይ ሓኪም ትእዛዝ ዘየድልዮም መድሃኒት ክትገዝእን ትኽእል። ሓደ ሓደ ትእዛዝ ሓኪም ዘየድልዮም መድሃኒታት፡ ከም ክኒና ቃንዛ፣ ኣብ ኣፍንጫ ዝንጸግን ዝምጸ ከኒናን ኣብ ድኳናት እውን ክትገዝኦም ትኽእል ኢኻ።
ሓልዮት ኣረጋውያን፣ ሓልዮት ኣካለ ስንሉላን ከም’ውን ናይ ውልቀ ሰባትን ስድራን ሓልዮት። እዚ ኮሙን ንኣካላውን ኣእምሮኣውን ስንክልና ዘለዎም ሰባት ዝተፈላለየ ዓይነት ሓገዝ ይህብ።
እዚ ኮሙን ንዓኻ ብዕድመ ዝደፋእካን ንኣብነት ናይ ገዛ ሓገዝ፣ፍሉይ መንበሪ፣ ናይ ውሕስነት ደወል ወይ መግቢ ኣብ ገዛኻ ምምጻእ ዘድልየካ ይሕግዘካ እዩ።
ናይ ውልቀ ሰባትን ስድራን ሓልዮት፡ ካብ ብዙሕ ውሑድ ሓላፍነት፡ ምምርማርን ምውሳንን ናይ ቁጠባዊ ሓገዝ፣ ምምርማር ናይ ንቆልዑን ወሉፋትን ዝምልከት ናይ ሻቕሎት ጥርዓን፣ ሓገዝን ፍወሳዊ ንጥፈታት ንቆልዑ፣ ዓበይትን ውሉፋትን ምሃብ።
Sidan uppdaterad den 25 maj 2016.


text:
ኣብ ዝሓለፈ (29 ነሓሰ 2015) ኣብነታት ስርዓተ-ጽሕፈታት 2 ኪቐርብ ተባሂሉ ነይሩ፣ እንሆ ድማ፤
ለ. ኀርም ዝሓቘፉ ቃላት-ግእዝ ከከም ዝረዓምዎ ድምጺ ብሆይ ወይ ሐውት ይጽሓፉ፣ ዝበዝሑ ግን ናብ ሐውት ይቕየሩ። ኣብነታት እነሀዉ፤
1. ኀርም ናብ ሆይ ዝቕየሩ
2. ኀርም ናብ ሐውት ዝቕየሩ
ሐ. ብሐውት ዝተጻሕፉ ቃላት-ግእዝ፡ ብዘመናዊ ስርዓተ-ጽሕፈት ብሆይን ቅርጺ ብምቕያርን ይጽሓፉ። ኣደማምጽኦም ግን ብክልቲኡ ስርዓተ-ጽሕፈታት ሕደ እዩ።
ሐውት ናብ ሆይ ዝቕየሩ፤
መ. ምቅይያራት አልፍን ዐይንን፤ ቃል-ግእዝን ዘመናዊ ስርዓተ-ጽሕፈትን
ሠ. ኣብ ግእዝን ትርግርኛን፡ ብዘይካ ድምጺ፡ ምቅይያር ቅርጺ-ጽሕፈት ዘየርእዩ (ዝዕቅቡ)
ኣብ ዝቕጽል እታው (መቐጽልታ) ስርዓተ-ጽሕፈታት 3፡ ኣብነታት ኣብ ያታዊ ስርዓት ጽሕፈት መዅሲ ዝድምጾም ብቅርጽን ብትርጕምን ግን ፍሉያት ዝኾኑ ቃላትን ዝርዝር ውከሳ-ጽሑፍን ኪቐርብ እዩ።
ኣርኣያ ካሳ
12 ጥቅምቲ 2015


text:
፰/8 ለካቲት ልደተ ስምዖን
፰/8 ለካቲት ልደተ ስምዖን
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላኽ ኣሜን።
“ወአመ ተፈጸመ ሰሙን ዕለት ወሰድዎ ለሕጻን ከመ ይግዝርዎ፡ ወሰመይዎ ስሞ ኢየሱስ በከመ ሰመዮ መልአክ እምቅድመ ትፅንሶ በከርሣ— ብሻሙናይ መዓልቲ ድማ ነቲ ሕጻን ክገዝርዎ ወሰድዎ፡ ከምቲ ጌና ኣብ ከርሲ ኣዲኡ ከሎ እቲ መልኣኽ ዝሰመዮ ድማ ስሙ ኢየሱስ ኢሎም ሰመይዎ”(ሉቃ፪፡፳፩-፳፪/2፡21-22)።
ንዮሓንስ ወዲ ዓቢ ሊቀ ካህናት ዘካርያስ ስለ ዝኾነ፡ ኣኽቢሮም ክገዝርዎ መጹ ይብል(ሉቃ፩፡፶፱/1፡59)፡ ጎይታናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ግና ናብ ዓለም ምምጽኡ ንትሕትና ድኣ እምበር ንልዕልና ስለ ዘይኮነ ክገዝርዎ ወሰድዎ በለ። ሃይማኖት ኣበው፡ “ዝንቱ ውእቱ ዘተገዝረ አመ ሳምንት ዕለት ዝንቱ ዘገዘርዎ በሥርዓተ ሕጻናት፡ እዚ ብሻሙናይ መዓልቲ ዝተገዝረ ከም ሥርዓት ሕጻናት ዝገዘርዎ እዚ ኢዩ” ይብል(ኣትናቲዎስ ሃይ.ኣበው፴፡፳፯/30፡27)። ስንክሳር ግና ኣይተገዝረን ይብል ጥሪ ፮ ንመልክት። እዚ ከመይ ኢዩ እንተተባህለ፡ ገዛሪ ክገዝሮ መላጸ ሒዙ ቀረበ እንተኾነ ቅድሚ ስቕለቱ ደሙ ስለ ዘይፈስስ ብተአምራት ብግብሪ መንፈስ ቅዱስ ግዙር ኮይኑ ተረኽበ። ስለዚ ሃይማኖት ኣበው ተገዝረ በለ፡ ስንክሳር ኣይተገዝረን ማለቱ ድማ ብኢድ ሰብ ስለ ዘይተገዝረ ኢዩ።
“ ወአመ ተፈጸመ መዋዕለ ንጽሖሙ በከመ ሕገ ሙሴ ወሰድዎ ኢየሩሳሌም ያቅምዎ ቅድመ እግዚኣብሔር–ከምቲ ኣብ ሕጊ ሙሴ ዘሎ መዓልታት ምንጽሖም ምስ ኣኸለ ነቲ ሕጻን ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ከቕርብዎ ከስግድዎ ናብ ኢየሩሳሌም ወሰድዎ።” መዓልታት ምንጽሖም ሰለ ዝአኸለ ማለቱ ብልማድ ካልኦት ኣንስቲ ኢዩ(ዘሌ፲፪፡፩-፰/12፡1-8)። እዚ ከኣ ኣብ ሕጊ እግዚኣብሔር በዂሪ ኮይኑ ዝውለድ ዘበለ ኩሉ ወዲ እግዚኣብሔር ዝተቐደሰ ይበሃል ዝብል ተጻሒፉ ስለ ዝነበረ ኢዩ(ዘጽ፲፫፡፲፩/13፡11)። ክልተ ባሬቶ ወይ ክልተ ጨቓዊት ርግቢ መስዋዕቲ የቕርቡ ተባሂሉ ኣብ ሕጊ እግዚኣብሔር ከም ዝተጻሕፈ መስዋዕቲ ከቕርብሉ ናብ ኢየሩሳሌም ወሰድዎ። ክልተ ባሬቶ ወሲዱ ነታ ሓንቲ ሓሪዱ ኣብ ሸሓኒ ይቕበሎ ነታ ካልኣይቲ ድማ ብሓረግ ኣሲሩ(ጠምጢሙ) ኣብቲ ደም እንዳ ጠምዐ ይነጽገላ ድሕሪኡ ፈቲሑ ናብ በረኻ ይሰዳ(ዘሌ፲፬፡፬-፯/14፡4-7)። እዚ ምሳሌ ዘለዎ ኢዩ፡ እታ ንመስዋዕቲ ዝተሓርደት ናይ ጽድቂ ናይ ወንጌል ምሳሌ፡ እታ ፈቲሑ ናብ በረኻ ዝሰዳ ናይ ሓጢኣት ናይ ኦሪት ምሳሌ ኢዩ።
“ወሀሎ ፩ዱ ብእሲ በኢየሩሳሌም ዘስሙ ስምዖን ወውእቱ ጻድቅ ወየዋህ፡ ወይሴፎ ይርአይ መድኃኒቶሙ ወፍሥሐሆሙ ለእስራኤል ወመንፈስ ቅዱስ ላዕሌሁ፡ ወአርአዮ መንፈስ ቅዱስ ከመ ኢይመውት ዘእንበለ ይርአይ መሲሖ ለእግዚኣብሔር—- እንሆ ድማ ኣብ ኢየሩሳሌም ስምዖን ዝበሃል ሰብኣይ ነበረ፡ ንሱ ጻድቕን ለዋህን ምጽንናዕ እስራኤልን ምድሓኖምን ክርኢ ዝጽበ ሰብ ነበረ፡ መንፈስ ቅዱስ ድማ ሓዲርዎ ነበረ፡ ነቲ መሲሕ እግዚኣብሔር(ክርስቶስ) ከይረኣዮ ከም ዘይመውት ብመንፈስ ቅዱስ ተነጊርዎ ነበረ።”
ታሪኽ፥ በጥሊሞስ ዝበሃል ናይ ጽርእ(ግሪኽ) ንጉስ ነበረ፡ እቲ ንጉስ ንምድሪ እስራኤል ከይተረፈ ብዙሕ ኣህጉር ዝገዝእ ስለ ዝነበረ ብዙሕ ጥበብ ዝርከቦም ፵፮/46 መጻሕፍቲ ከም ዘሎ ተነግሮ እሞ ምስ ጸሓፍቶም ክሰድሉ ኣዘዘ፡ ፵፮/46 መጻሕፍትን ፸/70 ጸሓፍትን ሰደድሉ። ፸/70 ሊቃናት ዝበሃሉ ድማ እዚኣቶም ኢዮም። እዚኣቶም ካብ እብራይስጥ ናብ ጽርእ(ግሪኽ) ተርጒሞም ጸሓፍሉ። ካብዞም ሰብዓ ሊቃናት ሓደ ከኣ ስምዖን ነበረ። ስምዖን መጽሓፍ ትንቢት ኢሳይያስ ክጽሕፍ ከሎ “ናሁ ድንግል ትጸንስ ወትወልድ ወልደ” ዝብል ጥቕሲ ረኸበ እሞ ድንግል ብድንግልና ጠኒሳ ክትወልድ ኢያ ኢለ እንተ ጸሓፍኩ ይትረፍዶ ንጉስ ኣሕዛብ፡ ንጉስ እስራኤል እኳ ኣይቅበለንን ኢዩ ብምባል፡ ነታ ድንግል ዝብል ቃል ፍሒቑ “ወለቶሙ ለእስራኤል ትጸንስ” ኢሉ ጸሓፈ። ኣብ መንጉኡ ትኽስ በለ እሞ፡ መልኣኽ ነቲ “ወለት” ዝብል ፍሒቑ “ድንግል” ዝብል ጸሓፈ፡ ከምዚ እንዳተለወጠ ክሳዕ ሰለስተ ግዜ ጸሓፈ፡ ድሕሪ እዚ እቲ መልኣኽ ነዚ ተጠራጢርካሉ ዘለኻ ትንቢት ተፈጺሙ ክሳዕ እትርኢ ኣይትመውትን ኢኻ በሎ። በዚ ምኽንያት ስምዖን እቲ ትንቢት ብልደት ክርስቶስ ተፈጺሙ ክሳዕ ዝርእዮ ነዊሕ ዘመን ስለ ዝተጸበየ ኣሪጉ ነበረ።
ስምዖን ኣብ ቤት መቕደስ ምስ ተረኽበ ንጎይታናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ ሓቖፎ። ስምዖን ንጎይታ ምስ ሓቖፎ ተሓዲሱ ኢዩ(ተአምረ ኢየሱስ)፤፡ እንሆ ከኣ “ኦ ጎይታይ ደጊም ንባርያኻ ከም ቃልካ ኣፋንዎ ከመይ ኣዒንተይ ነቲ ምድሓንካ ርእየንኦ ኢየን፡ እዚ ከኣ ኣብ ቅድሚ ኩሉ ሕዝቢ ዘደላኻዮ ድሕነት ኢዩ። ንሱ እቲ ንኣሕዛብ ብርሃን ንሕዝብኻ እስራኤል’ውን ክብሪ ዝገልጽ ኢዩ፤፡”
ቀዳማይ፦ ሕጂ ንባርያኻ ብሰላም ተሰናበቶ
ካልኣይ፦ ሕጂ ንባርያኻ ብሰላም ኣፋንዎ
ቀዳማይ፦ ንእግዚኣብሔር ኣብ ኢዩ፡ ኦ ጎይታ ንመሲሕ ከይረኣኻዮ ኣይክትመውትን ኢኻ ኢልካ ከም ዝኣዘዝካ፡ ኣዒንተይ ነቲ ኣብ ቅድሚ ኩሉ ሕዝብኻ ዘዳለኻዮ ምድሓን ወድኻ ቅድሚ ኩሉ ሕዝብኻ ርእየንኦ ኢየን እሞ ንባርያኻ ብሰላም ኣፋንዎ በለ።
ካልኣይ፦ ንእግዚኣብሔር ወልድ ኢዩ፡ ኦ ጎይታ “መሬት ኢኻ እሞ ናብ መሬት ትምለስ ከም ዝኣዘዝካ ንባርያኻ ብሰላም ኣፋንዎ፡ ከመይ ኣዒንተይ ነቲ ኣብ ቅድሚ ኩሉ ሕዝብኻ ዘዳለኻዮ ምድሓንካ ርኤናኦ ኢየን። ንኣሕዛብ ብርሃን ማለት ትንቢትን ተስፋን ንእስራኤል ሕዝብኻ ድማ ሃይማኖትን ክብሪ ውልድነትን ምእንቲ ክትገልጽ ዘዳለኻዮ ምድሓንካ ርእየን ኢየን።
እዚ ቃል እዚ ምስ ተዛረበ ስምዖን ባረኾምን መረቖምን እንሆ ከኣ ብዛዕባ እቲ ክረኽባ ዘለዎ ሓዘን ንቅድስት ድንግል ማርያም “እንሆ እዚ ሕጻን እዚ ንብዙሓት ካብ እስራኤል ምኽንያት ምውዳቖምን ምትንስኦምን፡ ንዝውቀሰሉን ዝፍረዱሉን ምልክት ክኸውን ዝተመደበ ኢዩ፡ ንዓኺ ከኣ ናይ ብዙሓት ሓሳብ ምእንቲ ክግለጽ ምስ ተሰቕለ ከም ኲናት ልቢ ዝወግእ ሓዘን ክረኽበኪ ኢዩ፡ ናይ ክርስቶስ ሞት ንሰብነት ከም ዝወግእ ኲናት ኢዩ፥፡” ክብል ነቲ ድሒሩ ዝበጽሓ ሓዘን ተዛረበ።
በዚ ዕለት እዚ ኣብ ቤት መቕደስ ብጾምን ጸሎትን ጸኒዓ እትነብር ዝነበረት ሃና እትበሃል ነቢት ጓል ሳሙኤል ድማ በቲ ዝረኣየቶ ነገር ንእግዚኣብሔር ኣመስገነት ነቶም ምድሓን ኢየሩሳሌም ዝጽበዩ ኩሎም ከኣ ብዛዕብኡ ተዛረበቶም፡ ብድሕሪ እዚ ቅድስት ድንግል ማርያም ንወዳ ንኣምላኽናን ንመድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ሒዛ ናብ ዓዳ ናብ ናዝሬት ናብ ኣውራጃ ገሊላ ተመልሰት።
በዓለ ስምዖን ኣብ መበል ኣርበዓ መዓልቲ ካብ ልደት ጎይታናን ኣምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኢዩ ዝውዕል። በዚ ዕለት እዚ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ከምቲ ሕጊ ሙሴ ዝእዝዞ ሕጊ ሙሴ ንምፍጻም ናብ ቤት መቕደስ ኢየሩሳሌም ዝኸድሉ ዕለት ኢዩ። በዓሉ ናይ ጎይታናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኮይኑ ሓደ ካብቶም ትሽዓተ ንእሽቱ በዓላት ናይ ጎይታ ድማ ኢዩ። ልደተ ስምዖን ተባሂሉ ዝጽውዓሉ ምኽንያት ድማ ከምቲ ኣብ ወንጌል ከምኡ ከኣ ኣብ ናይ ዕለቱ ስንክሳርን ተገሊጹ ዘሎ ስምዖን ኣሪጉ ኣብ ዓራት ተጣቢቑ ሞት ይጽበ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ ብመንፈስ ቅዱስ ተሓዲሱ ከም ህጻን ዝኾነሉ፡ በቲ ዝረኣዮን እቲ ተዋሂብዎ ዝነበረ ተስፋ ብምፍጻሙን ንእግዚኣብሔር ዘመስገነሉ ዕለት ብምዃኑ ኢዩ።
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን።


text:
ብመሰረት መምርሒ ጀነራል ፍሊጶስ ኣብ ዞባ ማእከል ናብ ኣመሓደርቲን ዝተፈላለዩ ኣካላትን ጸብጻብ ዘመሓላልፋ ዝነበራ ዋህዮታት ስለያ ብቐጥታ ናብ ህግደፍ ዞባ ማእከል ክምእከላ ተወሲኑ።
እዘን ናይ ሓበሬታ ዋህዮታት፤ ኣባላት ህዝባውያን ማሕበራት ( ሃኮሰአ፡ ሃማደአ፡ ሃማመተአ) ፤ ባይቶ ዞባ ማእከል፤ ንኡሳን ዞባታት ህግደፍ ወዘተ ዘጠቓልላ ሙኻነን ዝሓበሩ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ፤ ጸብጻብ ስለያዊ ሓበሬታን መዓልታዊ ዝተኣከበ ሰነዳትን ናብዛ ሓዳስ ጉጅለ ክለኣኽ መርሒ ተዋሂብወን ኣ።
እዚ ብዕለት 28 ለካቲት ዝተመሓላለፈ ትእዛዝ ድሮ ካብ ቀዳማይ ሰሙን ናይ ወርሒ መጋቢት ክትግበር ጀሚሩ ምህላዉ ዝገለጹ ምንጭታት፤ ቀንዲ ምኽንያት ናይዚ ሓድሽ ኣወዳድባ ብዙሓት ካብቶም ኣብ ስለያዊ ስራሕ ዝተዋፈሩ ዋህዮታት፤ መንነትና ይፍለጥ ኣሎ፥ ብዛዕባ ህዝቢ ናብ ምሕዳራት እንልእኮ ሓበሬታ ተመሊሱ ናብቶም ንጥቅሞም ዘሎና ሰባት ይበጽሕ ኣሎ፤ ደሞዝና ንኽፈለሉ ቦታ ፍሉጥ ስለዝኾነ ክንኣቱን ክንወጽእን ንረአ ኣሎና ዝብል ጥርዓን ናብ ጀነራል ፍሊፖስ ድሕሪ ምምሕልላፎም ኢዮም።
ምስዚ ብዝተኣሳሰር ዜና ብርክት ዝበሉ ኣባላት ባይቶ ዞባ ማእከል፤ ብዘይፍታዎምን በስገዳድን ሓበሬታ ከቐብሉ፤ ንመዓልታዊ ህይወት ከባቢኦም ክከታተሉ ጸቕጢ ይፍጠረሎም ምህላዉ ተገሊጹ።
ምስዚ ብዝተኣሳሰር ኣብዚ ቅንያት እዚ ኣብ መንጎ ምምሕዳር ዞባ ማእከልን፤ ህዝቢ ንኡስ ዞባ ጋላ ነፍሕን ዘሎ ምጥምማት እንዳዓበየ ይኸይድ ምህላዉ ዝገለጹ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ፤ ብፍላይ ብዕለት 23 ከምኡ ውን ብዕለት 25 ለካቲት ኣብ ዝተኻየዱ ኣኼባታት፤ ህዝቢ ንመምርሒ መንግስቲ ይጥሕስ ከምዘሎ፥ ደቁ ኮነ ኢሉ የኾብልል ከምዘሎ ዝኸስስ ኢዩ ነይሩ።
እቶም ኣመሓደርቲ ንህዝቢ ኣኪቦም፤ ካብ ሎሚ ንደሓር ንደቁ ንምስጋር ገንዘብ ዝከፈለ ስድራቤት ልክዕ ከምቶም ኣሰጋገርቲ ተራእዩ ከቢድ መቕጻዕቲ ክወሃቦ ኢዩ ከምዝበልዎም፤ ይኹን ግን፤ ህዝቢ ንኡስ ዞባ በሪኽ ዘይ መዓልታዊ ናብራና መቕጻዕቲ ኮይኑ ዘሎ ኢሉ ንምረት ከምዝመለሰ ተሓቢሩ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብዛዕባ ታቦት ዓዲቀ ብዝተላዕለ ጉዳይ ኣመሓዳሪ ዞባ ማእከል ንህዝቢ ክህድድ ኣብ ዝሃቀነሉ እዋን ህዝቢ ዓዲቀ ብነድሪ ከምዝመለሰ ይዝከር።


text:
ንቕሑ! ቍ. 5 2017 | ሓደጋ ምስ ዜጋጥም—ህይወት ኬድሕን ዚኽእል ስጕምትታት
ንሓደጋታት ክትዳለወሉ ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ጐራሕሲ ሓደጋ ይርኢ እሞ ይሕባእ፣ ዘይለበሙ ግና ህሩግ ይብሉ እሞ ብሳዕቤናቱ ይጕድኡ” ይብል።—ምሳሌ 27:12።
እዛ መጽሔት እዚኣ፡ ቅድሚ ሓደጋን ኣብ እዋን ሓደጋን ድሕሪ ሓደጋን እንታይ ክንገብር ከም ዘሎና ትገልጽ።
ገበር
ሓደጋ ምስ ዜጋጥም—ህይወት ኬድሕን ዚኽእል ስጕምትታት
እዚ ስጕምትታት እዚ፡ ህይወትካን ህይወት ካልኦትን ኬድሕን ይኽእል እዩ።
ብዛዕባ ዕቃበ ጸዓት ክትፈልጦ ዘሎካ ነገራት
ኣብ ቤትካን ኣብ መጐዓዝያን ኣብ መዓልታዊ ንጥፈታትካን ጸዓት እትቝጥበሉ መገድታት ርአ።
ርእይቶ መጽሓፍ ቅዱስ
ውግእ
ጥንቲ ዝነበሩ እስራኤላውያን ብስም የሆዋ ኣምላኾም ተዋጊኦም እዮም። ከምኡ ኺብሃል ከሎ ግና፡ ኣምላኽ ነቲ ኣብዚ እዋንና ዚግበር ውግእ ይሰምሮ እዩ ማለት ድዩ፧
ንስድራ ቤት
ሓደገኛ መዘናግዕስ ግቡእ ድዩ፧
ብዙሓት መንእሰያት ውዕዉዕ ስምዒት ምእንቲ ኺስምዖም ኢሎም፡ ኣብ ሓደገኛ ንጥፈታት ይሳተፉ እዮም። ንስኻኸ ኸምኡ ኽትገብር ትፍተንዶ፧
ሃገራትን ህዝብታትን
ናብ ካዛክስታን እተገብረ ምብጻሕ
ካዛክ ብሓፈሻኡ ዘላን እዮም ነይሮም፡ ኣብ ዩርት ድማ ይነብሩ ነይሮም። ዘመናዊ ህይወቶም ንኣነባብራ ኣቦታቶም ብኸመይ የንጸባርቕ፧
ተነዲፉ ድዩ፧
ቅርጺ ዛዕጐላት ባሕሪ
ቅርጽን መዋቕርን ዛዕጐላት ባሕሪ ነቲ ኣብ ውሽጡ ዚነብር ሞሉስካ ዕቝባ ይዀኖ።
ኣብ ኢንተርነት ዝወጸ ተወሳኺ ዓንቀጻት
ናይ የሆዋ መሰኻኽር ስለምንታይ እዮም ዘይዋግኡ፧
ኣብ መላእ ዓለም ዘለዉ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኣይዋግኡን እዮም። ስለምንታይ ከም ዘይንዋጋእ ፍለጥ።
ባህርያዊ ሓደጋ ኣብ ዜጋጥመሉ እዋን፡ ፍቕሪ ንተግባር ተለዓዕለና
ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኣብ ሓያሎ ሃገራት፡ ሓገዝ ኣብ ዜድልየሉ እዋን ይሕግዙ እዮም።


text:
ብመሰረት ሓበሬታ ሓይሊ ባሕሪ ጣልያን አስታት 730 ስደተኛታትን ፍልሰተኛታት ካብ ሰለስተ ብፕላስቲክ ዝተሰርሑ ጀልባታትን ኣርባዕተ ናይ ዕንጨይቲ ጀላቡ ትማሊ ሰንበት ካብ ማእኸላይ ባሕሪ ምድሓኖም ተሓቢሩ።
እቶም ፍልሰተኛታትን ስደተኛታን ‘ቮ ሆስቲኣ’ ን ‘ሉቨንታ’ ዝተባህሉ ብዘይመንግስታዊ ትካል ‘ሴቭ ዘ ችልድረን’ ዝወነኑ መራኽብ ምድሓኖም ተፈሊጡ’ሎ።
ኣብቲ ዘይመንግስታዊ ትካል መራሒ ሓደ ሓገዝ ወሃቢ ጉጅለ ጊልያን ሞየስ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙናት ቁጽሪ ማእኸላይ ባሕሪ ዘቋረጹ ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ምውሳኹን፡ እቲ ናይ ህይወት ኣድሕን ስርሒታት ምስ ቁጽሪ ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ክመጣጠን ከምዘይኸአለን ትገልጽ።
"ዘይሕጋዊያን አስገርቲ ነቶም ፍልሰተኛታትን ስደተኛታትን ንጉዕዞ ብቑዓት ኣብ ዘይኮና ጀላቡ ልዕሊ ዓቐን ብምጽዓን ኣብ ዓለምለኸ ማያት ምስበጽሑ ብሓገዝ ወሃብቲ ትካላት ከምዝድሕኑ ይገብሩ አለው እንተኾነ ኣብ ከምዚ ዓይነት መስርሕ ዝጥሕላ ጀላቡ ከምኡ’ውን ብዘይሕጋዊያን አስገርቲ ብዘይ ሞተር ተገዲፈን ዝርኸባ ጀላቡ’ውን ኣለዋ። ገለ’ውን ናብ ሊብያ ዝተመልሱ ኣለው።"
ካብ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ብዝተረኽበ ምስሊ ሰለስተ ሰባት ንሞተር እታ ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ዝተጻዕንዎ መርከብ ሒዞም ብፍጥነት ካብቲ ቦታ ክኸዱ የርእይ።
ብመሰረት ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት መብዛሕትኦም እቶም ዝደሓኑ ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ካብ ሃገራት ጋና፡ሱዳን፡ናይጀርያን ጊኒን ዝመጹ ምኳኖም ክፍለጥ ተኻኢሉ’ሎ።
ሚኒስትር ውሽጣዊ ጉዳያት ጣልያን ብዝሒ ናብ ጣልያን ዝኣትው ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ካብ ዝሓለፈ ዓመት ብ18 ሚእታዊት ምውሳኹ ምሕባሮም ይዝከር።


text:
ዜና ፅሑፍ ወርሒ ሚያዝያ 2009
- Last Updated on 04 May 2017
- Hits: 224
26/08/2009
ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ምስ ላዕለዋይ ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዘትዮም፡፡
ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ፣ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ላዕለዋይ ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላት ምስ ዝኾኑ ዛይድ ራድኣል ሑሴን ኣብ ዝተመያየጥሉ ኣብ ኣተሓሕዛ ጉዳያት ሰብኣዊ መሰላት ከም ቀንዲ ዛዕባ ዘትዮም፡፡ ኮሚሸን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣብ ኦሮሚያ ፣ኣምሓራን ደቡብን ዘጋጠመ ዘይምርግጋዕ ኣድሂቡ ኣብ ዝካየድ ምፅራይ ዘቕረቦ ፀብፃብ እውን ከም ዛዕባ ዘተ ምንባሩ ተገሊፁ፡፡ እቶም ላዕለዋይ ኮሚሽነር ምስ ኮሚሸነር ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ዶክተር ኣዲሱ ገብረግዝኣብሄርን ወከልቲ ፖለቲካዊ ውድባትን ዘትዮም እዮም ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ሞሮኮን ምዕራባዊ ስሃራን ብዘተ ዘሰሓሕበን ብዘተ ክፈትሓ ኢትዮጵያ ሓቲታ፡፡
ናብ ሕብረት ኣፍሪካ ብኣባልነት ዝተመለሰት ሞሮኮ ምስ ምዕራባዊ ሰሃራ ዘተ ብምግባር ኣብ ፍታሕ ክትበፅሕ ኢትዮጵያ ፀዊዓ፡፡ ባይቶ ፀጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኒዩርክ ኣብ ዘሳለጦ ኣኼባ ኣብ መንጎ ክልቲኤን ዳግማይ ዘተ ንኽጅመርን ሓይሊ ዓቃቢ ሰላም ፃንሒቱ ክናዋሕን ብሙሉእ ድምፂ ኣብ ዝተወሰነሉ ኢትዮጵያ ነዚ ፃውዒት ዘቕረበት፡፡ ልዑኽ ኢትዮጵያ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣምባሳደር ተቀዳ ኣለሙ ከም ፣ሞሮኮ ናብ ሕቡራት ኣፍሪካ ምምላሳ ግብራዊ ፍታሕ ብህፁፅ ንምምፃእ ዝሕግዝ ኮይኑ ፣ክልቲኣዊ ወገናት ብኣፍሪካዊ ሕብረት ዝድገፍ ሓምሻይ ዙርያ ዘተ ሰላም ቅልጡፍ እማም ሰላም ንምጅማር ቅድሚያ ሂበን ክሰርሓ ይግባእ ምባሎም ንፀብፃብ ኣፍሪካ ኒውስ የመላኽት ይብል ፀብፃብ ኢቢሲ፡፡
ግልጋሎት መስመር ባቡር ኢትዮ-ጅቡቲ ንምጅማር ስራሕቲ ቅድመ ምድላው ይፃፈፍ ኣለው፡፡
እቲ መስመር ባቡር ንምጅማር ኣብ መንጎ ኢትዮ-ጅቡቲ ዝጣየሽ ኩባንያ ናይ ምቋም፣ ነቲ ኩባንያ ዝመርሑ ኣመራርሓ ቦርድ ምሻም ነቲ ምሕደራ ኩንትራት ምሃብ፣ ብፅሒት ሃብቲ እቲ ኩባንያ ናይ ምፍላይን ተግባራት ከም ዝተወገኑ ኮርፕሬሽን ባቡር ምድሪ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ፡፡ ክፍልል ሃብቲ ድማ 75 ሚኢታዊ ብወገን ኢትዮያ ከምኡ እውን 25 ሚኢታዊ ብወገን ጅቡቲ ከም ዝኸውን መደብር ባቡር ኣዲስ ኣበባ ምዃኑን ብቀፃሊ ድማ ብመስመር ሕጊ ንግዲ ኢትዮጵያ ከም ምጅማር ዳይሬክተር ኮሚኒኬሽን ኮርፕሬሽን ባቡር ኢትዮጵያ ኣይተ ደረጀ ተፈራ ሓቢሮም፡፡ ግልጋሎት መጓዓዝያ ባቡር ንኣጋር 120 ብሳየት፣ንፅዕነት 80 ኪሎ ሜትር ዝጎዓዝ ብምዃኑ ብመዓልታት ዝነበረ ናይ ተሽከርከርቲ ፍጥነት ናብ ሳያታት ከሕፅሮ ትፅቢት ይግበር ከም ፀብፃብ ኢቢሲ፡፡
25/08/2009
ሕብረት ኣውሮፖ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ሰላም ንምዕሳል ፣ዘይሕጋዊ ስደት ንምቁፅፃርን 59 ሚሊዮን ዩሮ ምምዳቡ ገሊፁ፡፡
እቲ ሕብረት ንሃገራት ቀርኒ ኣፍሪካ ዝበጀቶ ገንዘብ ንኩለን ሃገራት ምዕሳል ሰላምን ፕሮጀክትታት ልምዓትን ዝውዕል ምዃኑ ገሊፁ፡፡ እቲ ሓገዝ ኣብ ህንፀት ሰላም እቲ ከባቢ ስራሕቲ ፀጥታን ምርግጋዕን ንምጥንኻርን ቁጠባዊ ምትእስሳር ልምዓት ንምምሕያሽ ዝዓለመ እዩ፡፡ ካብቲ ዝተበጀተ ገንዘብ 40 ሚሊዮን ዩሮ ንበየነ መንግስታት ልምዓት ሃራት ምብራቕ ኣፍሪካ /ኢጋድ/ ንሰላም እቲ ከባቢ ዝውዕል ቀንዲ ተግባራትን ምዃኑ ተሓቢሩ፡፡ እቲ ዝበዝሓ ገንዘብ ንስራሕ ፈጠራን ብፍላይ ንመናእሰይን ደቂ ኣንስትዮን ሞያዊ ስልጠናታት ብምሃብ ኣብ ኣናእሽትን ደቀቕትን ኢንተርፕራይዛት ክዋፈሩ ዝገብር እዩ ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
መዓልቲ ዓለም ለኸ ነፃነት ፕረስ ኣብ ኢትዮጵያ ተኸቢሩ ውዒሉ፡፡
ንውልቀ ትካላት መራኸብቲ ሓፋሽ ካብ መንግስቲ ዝግበር ሓገዝ ውሑድ ምዃኑን ቁፅሪ እተን ትካላት እውን ዝወሓደ ምዃኑ ነቲ በዓል ኣመልኪቱ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝተኻየደ ዘተ ብዝምልከቶም ኣካላት ቀሪቡ፡፡ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ጉዳያት ኮሚኒኬሽን መንግስቲ ሚኒስተር ነገሬ ሌንጮ ኣብ ሃገርና ታሪኽ መራኸብቲ ሓፋሽ ፕረስ ነዊሕ ዕድመ ዘቑፀረ እዩ፡፡ይኹን እምበር ኣብ ሕገ-መንግስቲ ውሕስና ረኺቡ ካብ ዝንቀሳቐሱ 2ተ ዓሰርተ ዓመታት ጥራሕ ዝቁፀር እዩ ኢሎም፡፡ እቲ ዘፈር ሕዚ እውን ተኾነ ምስ ፍልጠትን ክእለትን ተኣሳሲሩ ሕፅረታት ዝረኣየሉ ብምዃኑ ክንድቲ ዝድለ ዕብየት ኣየምፀኣን ኢሎም፡፡ ኣብ ውልቀ ኾነ መንግስታዊ መራኸብቲ ሓፋሽ ኣብ ጭቡጥ ሓበሬታ መሰረት ዝገበሩ ፀገማት ሰናይ ምምሕዳር ምቅላዕ ኣብ ህንፀት ዲሞክራሲ ብፅሒቶም ክዋፅኡ ፃውዒት ኣቕሪቦም ከም ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ 2ተ ረቂቅ ኣዋጃት ኣፅዲቁ ሓደ ረቂቅ ኣዋጅ ድማ ኣፃርዩ ዝርዝር ሪኢቶ ናብ ዝምልከቶ ቀዋሚ ኮሚቴ መሪሑ፡፡
ኣብ መንጎ መንግስታት ኢትዮጵያን ቻይናን ገበነኛታት ኣሕሊፍካ ንምሃብን ኣብ ጉዳያት ፍታብሄርን ንግዲን ዝተበፅሓ ሓበራዊ ስምምዕነት ብሙሉእ ድምፂ ኣፅዲቑ፡፡ እቲ ዝተገበረ ስምምዕ ኣብተን ሃገራት ሰላም ፣ፀጥታን ምርግጋዕን ዓብይ ግደ ኣለዎ ተባሂሉ፡፡ ሃገርና ኣብ ትገብሮ ዘላ ህንፀት ልምዓትን ዲሞክራስን ገበን ፈፂሞም ካብ ሃገር ዝሃድሙ ናብ ፍርዲ ዘቕርብ እዩ፡፡ ኣብቲ ቤት ምኽሪ ኣካቢ ቀዋሚ ኮሚቴ ጉዳያት ፍትሕን ምምሕዳርን ኣይተ ጴጥሮስ ወልደሰንበት ኣብ መዳይ ንግድን ፍታብሄርን ዘይምቅድዳው ብቐሊሉ ንምፍታሕ ከምዝኽእል ኣፍሊጦም፡፡ እቲ ቤት ምኽሪ ስልጣንን ተግባርን ኣፈፀምቲ ኣካላት ፌዴራላዊት ዲሞክራሲያዊት ሪፐብሊክ ኢትዮጵያ ንምውሳን ዝወፀ ኣዋጅ ንምምሕያሽ ዝቐረበ ረቂቅ ገምጋም ንቐወምቲ ኮሚቴ ሕጊ፣ ፍትሕን ምምሕዳርን ንግድን ምምርሑ ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
19/08/2009
ብሕፅረት በጀት ንኣርባዕተ ዓመታት ተቋሪፁ ዝፀንሐ ህንፀት ማእከል መናእሰይ ኣላማጣ ስራሕ ምጅማሩ ማሕበር መናእሰይ ዞባ ደቡብ ትግራይ ኣፍሊጡ፡፡
ኣካያዲ ስራሕ እቲ ማሕበር ኣይተ የማነ ክፍለማርያም ህንፀት እቲ ማእከል እቲ ማሕበር ብዝመደቦ 11 ሚሊዮን ብር ኣብ 2005 ዓ/ም እንተተጀመረ እኳ ብሕፅረት በጀት ተቋሪፁ ከምዝፀንሓ ብምሕባር ኣብዚ ዓመት ካብ ማሕበር መናእሰይ ክልል ትግራይ ብዝተረከበ 10 ሚሊዮን ብር ተወሳኺ በጀት ህንፀቱ እናቐፀለ ከምዝኾነ ተዛሪቦም፡፡ ኣብ ምምሕዳር እታ ከተማ ኣብ ዝተወሃበ ሓደ ሽሕ ካሬ መሬት ቦታ ዝዓረፈ እቲ ማእከል ብዓል ሰለስተ ደብሪ ዘበናዊ ህንፃ ምኳኑ ገሊፆም፡፡ ህንፀት እቲ ማእከል ደረጅኡ ዝሓለወ 21 መደቀሲ ክፍልታት ክልተ ቤት ብልዒ ፣ቤት መፃሕፍቲ መውሃቢ ሓበሬታን ኣብ ሕዚ እዋን 300 ሰባት ከተኣናግድ ዝኽእል መኣከቢ ኣዳራሽ ዝሓዘ እዩ ኢሎም ኣይተ የማነ ይብል ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
ካልኣይ ሓበራዊ ኢትዮ-ሩዋንዳ ጉባኤ ሚኒስተራት ኮሚሽን ኣብ ቀፃሊ ሰሙን ክካየድ እዩ፡፡
እቲ ጉባኤ ካብ ቀፃሊ 27 ሚያዝያ ጀሚሩ ንሰለስተ መዓልታት ኣብ ርእሰ ከተማ ሩዋንዳ ዝካየድ እዩ ኢሎም ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ፡፡ ቅድሚ እቲ ጉባኤ ዳሬክተር ጉዳያት ኣፍሪካ ጀኔራል ወይዘሮ ሉሊት ዘውዴ ዝተመርሓ ጉጅለ ልኡኽ ኣብ ሞንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዝተፈራረመ ስምምዕነትን ጉዳያት ክልቲኣዊ ርክብን ኣብ ምምካር እዮም፡፡ ወሃቢ ቃል ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ኣይተ መለስ ዓለም ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ቅድሚ ሕዚ እዘን ክልተ ሃገራት ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናት ሸሞንተ ስምምዓትን ሸውዓተ ሓበራዊ መረዳድኢ ሰነዳት ብምፍርራም ዘኪሮም ካብዚኣም ውሽጢ ትሕብብር ጠቕላላ፣ ግልጋሎት ንግድን መጓዓዝያን ኣየርን ስምምዓትን ከምዝርከብዎም ገሊፆም፡፡ ሓበራዊ ተረባሕነት ዘጎልበቱ ጉዳያት ኣብቲ ዝካየድ ጉባኤ ጎና ጎኒ ኢምባሲ ኢትዮጵያ ኣብ ኪጋሊ ብዕላዊ ተመሪቑ ከምዝኽፈት እቶም ወሃቢ ቃል ኣይተ መለስ ተዛሪቦም ክብል ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
7ይ ፎረም ከተማታት ኢትዮጵያ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ፀገም ፀጥታ ብሰላም ክዛዘም ምድላዋት ምግባሮም ፖሊስን ፀጥታን ምምሕዳር ከተማ ጎንደር ገሊፆም፡
እቲ ፎረም ክሳብ ዝዛዘም ሕብረተሰብ ዘሳተፈ ስራሕቲ ምክልኻል ገበንን ምኽባር ፀጥታን ንምክያድ ምድላዋት እናገበረ ምኳኑ ነዚ እውን ዝተፈላለዩ ኣወዳድባ ይጠናኸሩ ከም ዘለው ገሊፆም፡፡ ዘላቂ ልምዓት ሰናይ ምምሕዳር ከተማታት ንህዳሴና ብዝብል መሪሕ ቃል ዝኽበር ፎረም ከተማታት ኢትዮጵያ ንተወከልቲ 229 ከተማታት ሓዊሱ ኣስታት 15 ሽሕ ኣጋይሽን 15 ዓበይቲ ትካላትን ክሳተፉ እዮም ተባሂሉ ትፅቢት ይግበር ክብል ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ ፀብፂቡ፡፡
ሕብረተሰብ ኣብ ስርዓት ፍትሒ ተጠቃሚ እናኮነ እኳ እንተመፀ ከም ዘሎ ብዝሓሸ ተጠቃሚ ዝኮነሉ ኣሰራርሓ ክዝርግሕ ከም ዝግባእ ሰብ ሞያ እቲ ዘፈር ኣተሓሳሲቦም፡፡
ኣብ መፃኢ 30 ሚያዝያ ጀሚሩ ዝክበር ቅነ ፍትሒ ኣመልኪቱ ሙሁራን ሕጊ ከም ዝገለፅዎ ኣብ ፍትሒ ተበፃሕነትን ግልፅነትን ከምኡ እውን ምርግጋፅ ልዕልነት ሕጊ ብርክት ዝበሉ ለውጥታት ምምዝጋቦም ኣዘካኪሮም እዚ ጅማሮ ድማ ንቀፃሊ ምስ ኩለን ሴክተራት ፍትሒ ቡዙሕ ስራሕ ክንሰርሕ ትፅቢት ይግበር ኢሎም፡፡ ኣብ ስርዓት ፍትሒ ሕብረተሰብ ካብ ዝሓለፉ ዓመታት ብዝሓሸ ተረባሒ እናኮነ እኳ እንተመፀ ብምክንያት ኣብ ሓደ ሓደ ዘጋጥሙ ፀገማት ኣሰራርሓ ክንድ እቲ ዝድለ ዕግበት ዘይምርካቡ ገሊፆም ሕብረተሰብ ኣብ ሕጊ ዘለዎም ግንዛበ ንምዕባይ ብርክት ዝበሉ ስራሕቲ ይውገኑ ኣለው ኢሎም፡፡ ነዚ እውን ሕብረተሰብ ካብ 30 ሚያዝያ ጀሚሩ ንሓደ ሰሙን ኣብ ዝፀንሕ ሰሙን ፍትሒ ኣብ ትካላት ፍትሒ ዘሎ ፀገም ብምግንዛብ እቲ ፀገም ንምፍታሕ እጃሙ ከበርክት ይግባእ ኢሎም ይብል ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
ኣብ ድጋፍ ሓረስቶት ትሑት ኣስተዋፅኦ ዝገብራ ክልላት ተበፃሕነት ግልጋሎት ጥዕናን ትሑት ምኳኑ ተጠቒሱ፡፡
ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ምስ ቀወምቲ ኮሚቴ ጉዳያት ሓረስቶትን ሚኒስተር ሓለዋ ጥዕና ትልሚ ኣፈፃፅማ 3ይ ርብዒ ዓመት ገምጊሙ፡፡ ሕገ-መንግስቲ ኢፌዴሪ ክልል ሶማሌ፣ ዓፋር፣ ጋምቤላን ቤንሻንጉል ጉምዝ፣ ሓረስቶት ከባቢ ካብ ካልኦት ዝሓሸ ብኩሉ ዘፈር ፍሉይ ሓገዝ ክግበረሉን ዝድንግግ እኳ እንተኮነ ኮይኑ ግን መንግስቲ ልዑል ትኩረት ዝሃቦ ተበፃሕነት ግልጋሎት ጥዕና ክፍተት ከምዘሎ ኣካቢ ቀዋሚ ኮሚቴ ጉዳያት ሓረስቶት ኣይተ መሓመድ የሱፍ ገሊፆም፡፡ ሚኒስተር ድኤታ ጥዕና ዶክተር ከበደ ወርቁ እቲ ቤት ዕዮ ኣብ ክልላትን ኣብ ከባቢ ሓረስቶትን ዘሎ ሽፋን ግልጋሎት ጥዕና ተበፃሒ ንምግባር እናሰርሓ ከምዘሎ ድሕሪ ምግላፅ ኣብ ቀረባ እዋን 72 ዝሰልጠኑ ሰብ ሞያታት ጥዕና ምምዳቦምን ህንፀት ትካላት ጥዕና ተበፃሒ ንምግባር እውን ኣብ ክልል ሶማል ጥራሕ 10 ጣብያ ጥዕናታት እናሃነፁ ከም ዘለውን ብሓፈሻ ኣብ ኣፈፃፅማ 3ይ ርብዒ ዓመት ዝነበሩ ፀገማት ንምምሕያሽ ኣብቶም ዝተረፉ ኣዋርሕ ከምዘማሓየሹ ኣተሓሳሲቡ ክብል ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ ፀብፂቡ፡፡
ቢሮ ትልሚ ፋይናንስን ክልል ትግራይ ምስ ኮምሽን ስነ ምግባር ፀረ ግዕዝይና ብምትሕብባር ንመኮነናት ስነ ምግባር ኣብያተ ፅሕፈት ትልሚን ፋይናንስ ወረዳታት ንከተማታት ክፍለ ከተማታት ስልጠና ሂቡ፡፡
እቲ ሰልጠና ዓቕሚ መኮነናት ስነ ምግባር ብምዕባይ ሃፍቲ ህዝብን መንግስትን ካብ ብኽነት ምጥፍፋእን ንምድሓን ዝዓለመ እዩ፡፡ ኣብቲ መድረኽ ተረኪቦም ዘረባ ዘስምዑ ኮሚሽነር ኮሚሽን ስነ ምግባር ፀረ ግዕዝይናን ክልል ትግራይ ኣይተ ብርሃነ ተኽሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ዓብይ ሕቶ ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ግቡእ መልሲ ንምሃብ መንግስቲ ሽቶ ሒዙ ኣብ ምንቅስቃስ ከም ዝርከብ ገሊፆም ህዝቢ ተረባሒ ዝኸውን እቲ ዝተመደበ በጀት ኣብ መዓልኡ እንትውዕል እዩ ኢሎም፡፡ ብፍላይ ኣብ ኮንስትራክሽንን ዕደጋን ግዕዝይና ብሰፊሑ እናተርኣየ ስለ ዝኮነ ኩላትና ከም ሓደ ኣካል ኮይና እዚ ፀገም ሰናይ ምምሕዳር ክንቃለሶ ይግባእ ምባሎም ካብ ርክብ ህዝቢ ቢሮ ትልምን ፋይናንስን ክልል ትግራይ ዝተልኣኸ ፀብፃብ የመላኽት፡፡
16/08/2009
ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ኢትዮጵያ ኣብ ሃገርና ተላዒሉ ኣብ ዝነበረ ህውከትን ዘይምርግጋዕን ዘካየዶ ምፅራይ ዝረከቦ ውፀኢትን ዘይወገናዊ ምኳኑ ውድባት ፖለቲካ ገሊፆም፡፡
ውፅኢት እቲ ምፅራይ ኣመልኪቶም ሪኢቶኦም ዝሃቡ ውድባት ፖለቲካ እቲ ኮሚሽን ብዘይውግንና መፅናዕቱ ዘካየደሉ እዩ ኢሎም፡፡ ኣብቲ ህውከት ዘይምርግጋፅን ኢድ ዝነበሮ ኣካላት መንግስቲ ብምንፃር ብሕጊ ክሕተቱ ምጥቋሙ ኣብ ገለልተኝነት እቲ ኮምሽን ዝነበረ ምጥርጣር ክንኪ ዘክኣለ ምኳኑ ገሊፆም ኣብ ሰብን ናውትን ዝበፅሓ ጉድኣት ብግልፂ ምቅማጡ እውን ንኢዶም፡፡ እዚ ድማ ኢትዮጵያ ፀገማት ብናይ ባዕላ ገለልተኛ ኣካል ንምፅራይ ዘኽእል ዓቅሚ ኣብ ምህናፅ ከምዝትርከብ ዘመላከት እዩ ኢሎም፡ ፀብፃብ እቲ ኮሚሽን ብሙሉእ ድምፂ ዘፅደቐ ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ መንግስቲ እቲ ኮሚሽን ተሓተቲ እዮም ዝበሎም ኣባላት ናብ ሕጊ ከቐርቡ ምትሕስሳቡ ይዝከር፡፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ እውን ብመሰረት ፀብፃብ እቲ ኮሚሸን ተሓተቲ ዝኮኑ ኣካላት መንግስቲ ስጉምቲ ከም ዝወስድ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ምዝራቦም ዝዝከር እዩ ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ዓለም ለኸ ትካል ሁጃን ን50 ሽሕ መናእሰይ ዕድል ስራሕ ንምፍጣር ዘኽእል ቀሊል ኢንድስትሪ ከተማ ኣብ ኢትዮጵያ ክሃንፅ ምኳኑ ተገሊፁ፡፡
ኣብ ዓመት 2ቢሊዮን ዶላር ኣታዊ ክረክብ ተባሂሉ ትፅቢት ዝግበረሉ ሓድሽ ፖርክ ኣብ 138 ሄክታር መሬት ዝህነፅ እንትኮን ኣብ 2020 ዓመተ ፈረንጂ ሙሉእ ንሙሉእ ክዛዘም ተባሂሉ ትፅቢት ይግበር፡፡ ሓላፊ ቦርድ ኮርፕሬሽን ልምዓት ፖርክታት ኢንድስትሪ ዶክተር ኣርከበ ዕቁባይ ከም ሂውጃን ዝበሉ ትካላት ወፃኢ ንስራሕ ዕድልን ሰደድ ፍርያትን ጥራሕ ዘይኮነስ ኢኮኖሚያዊ ምምጥጣን ብምፍጣር ቻይና ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ዘሎ ልዕሊ 45 ሚሊዮን ኣፍረያይ ሓይሊ መንእሰይ ምጥቃም ከምትክእል ሓቢሮም፡፡ ካብዚ ሕዚ እዋን ሃገርና 3 ፖርክታት ኢንድስትሪ ናብ ስራሕ እናእተወት እንትትከውን ኣብ ከይዲ ዝርከቡ 9ፖርክታት ኢንድስትሪ እንትዛዘሙ ንልዕሊ 200 ሽሕ ዜጋታት ዕድል ስራሕ ክፈጥሩ ተባሂሉ ትፅቢት ይግበር ይብል ፀብፃብ ኢቢሲ፡፡
ልምዓት ኣክስዮን ኢንድስትሪ ኣባይ ብልዕሊ 1 ቢሊዮን ወፃኢ ዘበናዊ ፋብሪካ መወሃዲ ዕንጨይቲ ክሃንፅ እዩ፡፡
ኣብ ከተማ ደብረ ታቦር ዝህነፅ እዚ ፋብሪካ ሚኒስተር ልምዓት ከተማን ኣባይትን ዶክተር ኣምባቸው መኮነን እምነ ኩርናዕ ኣንቢሮም፡፡ ዶክተር ኣምባቸው ኣብቲ እዋን ከም ዝገለፅዎ ልምዓት ኢንድስትሪ ከይዲ ኢኮኖሚ ንምርግጋፅ ኣብ ስግግር ዝግበር ፃዕሪ ኣክስዮን ማሕበር ልዑል ኣስተዋፅኦ ከምዘለዎ ገሊፆም ፋብሪካ መዋሃዲ ዕንጨይቲ ኣብ ደብረታቦር ምህናፁ ነቲ ፋብሪካ ዝከውን ጥረ ኣቅሑ ባህርዛፍ ኣብቲ ከባቢ ብበዝሒ ስለዘሎ ሃፍቲ እቲ ከባቢ ናብ ረብሓ ንምቅያርን ተወሰኽቲ ዘመናዊ መዋሃዲ ፅንጨይቲ ንምህናፅ ዘክእል ስራሕቲ እናተሰርሓ እዩ ኢሎም፡፡ እታዎታት ንዕዳጋ ውሽጢ ሃገርን ወፃእን ወፃኢ ብምቅራብ በቲ ዘፈር ተረባሕቲ ንክኾኑ እቲ ማሕበር ኣብ ውሽጢ ምትእስሳር ዕዳጋ ብምእታው እጃሙ ክዋፃእ ከም ዝግባእ ዶክተር ኣምባቸው መኮነን ኣብቲ ዕለት ኣተሓሳሲቦም ክብል ፀብፃብ ዜና ኢትዮጵያ ፀብፂበ፡፡
ደቡብ ሱዳንን ሃገር ኡጋንዳን ዶብን ንምጥንካር ኣብ ስምምዕነት በፂሓን፡፡
ሓበራዊ ኮሚቴ ክልቲኤን ሃገራት ንሰለስተ መዓልታት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከካይዳ ዝፀንሓ ምይይጥ ኣብ ዝዛዘመሉ እዋን ዶብ ክልቲኤን ሃገራት ንምጥራዝ ኣብ ሓበራዊ ስምምዕ ምብፃሓን ገሊፀን፡፡ ንኸይዲ ምጥራር ሕብረት ኣፍሪካ ከም ዝሕገዝን ቁፅፅር ከምዝገበርን እውን እዩ እቲ ሓበራዊ ኮሚቴ ኣብ ስምምዕ በፂሑ፡፡ ምጥራር ዶብ ክልቲኤን ሃገራት ንክሳለጥ ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ስምምዕነት ምብፃሕን ኣብ ከባቢ ዶብ ክልቲኤን ሃገራት ንነዊሕ እዋን ዝዘለቐ ጎንፂ ዝፈትሕ እዩ ይብል ፀብፃበ ኤፍቢሲ፡፡
14/08/2009
ሃገር ለኸ ምርኢት ምግብን መስተን ምትእስሳር ዕዳጋ ንምፍጣርን ፍርያት ንምፍላጥ ፅቡቕ ኣጋጣሚ ከም ዝፈጠረሎም ተሳተፍቲ እቲ ምርኢት ገሊፆም፡፡ 3ይ ሃገር ለኸ ኤግዝቬሽን ምርኢት ምግብን መስተን ኣብ ማእከል ተከፊቱ፡፡
ሓላፊ ጉዳያት ኤክስፖርት ትካል ኣምፃእትን ልኣኽትን እኽልታት ቅብዓት ኣይተ ኣዲሱ ጌትነት ኣብቲ ኤግዝቢሸን እንትሳተፉ ንፈለማ እዋን ምዃኖም ገሊፆም ዕዳጋ ንምርካብ ፅቡቕ ኣጋጢሙ ከም ዝፈጠረሎም ኣገንዚቦም እዚ እውን ካብ ረብሓ ሓላፊ ዝፈጥር ምትእስሳር ዕዳጋ ንቀፃሊ ዝርከብ ረብሓ ዝለዓለ እዩ ኢሎም፡፡ ሚኒስተር ድኤታ ኢንድስትሪ ዶክተር መብራህቱ መለስ እቲ ምርኢት ሽመተን ሽያጣትን ምርካብ ፍርያት ተሳተፍቲ ብምፍላጥ ዕድል ዕዳጋ ብምፍጣር ንክዓብይ ከም ዝሕግዝን እቲ ዘፈር ዝበፅሓ ብርኪ ንምርኣይ ዓብየ ኣስተዋፅኦ ኣለዎ ክብሉ ተዛሪቦም፡፡ እቲ ምርኢት ኢንስትትዩት ልምዓት ኢንድስትሪ ምግቢ መስተን ኤስ.ፒ ጄኔራል ቢዝነስ ዝተዳለወ እንተኮን ፅሬት ንተወዳደርቲ ዓለም ለኸ ብዝብል መሪሕ ቃል ኣብቲ ዘፈር ዝተዋፈሩ 66 ትካላት ለኣክትን ኣቅረብትን ተሳቲፎም እዮም ይብል ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
ንምጉልባት ሰናይ ምምሕዳርን ንምኽባር መሰል ዜጋታትን ትካላት ዲሞክራሲ ዝተወሃበን ሓላፍነት ኣብ ምፍፃም ኣጠናኺረን ክቅፅላ ይግባእ ኢሉ ቤት ፅሕፈት ጉዳያት ኮምኒኬሽን መንግስቲ፡፡
እቲ ቤት ፅሕፈት ኣብዚ ሰሙን ንግልጋት ዜና ኢትዮጵያ ኣብ ዝሃቦ መግለፂ መንግስቲ ባዕሉ ንባዕሉ ምእራም ከምዝክእል ነፃ ኮይኑ ዝተመሰረተ ትካላት ዲሞክራሲ ዝተወሃበን ሓላፍነት እናተዋፅኣ ከም ዘለወን ንምጉልባት ሰናይ ምምሕዳርን ንምክባር መሰል ዜጋታት ዘክእሉ ስራሕቲ እናተሳለጡ ከም ዝኮነ እቲ መግለፂ ይሕብር፡ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰል ኢትዮጵያ ኣብ ኦሮሚያን ኣምሓራን ደቡብ ክልልን ሓደ ሓደ ከባብታት ዝተፈጠረ ህውከት ኣመልኪቱ ዝገብሮ ምፅራይ ውፅኢት ንኽሪ ሓሳብ ንቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ምቅራቡ ይገልፅ፡፡ ትካላት ዲሞክራሲ ዝጀመርኩ ስራሕቲ ምንቅስቃስ ተሃድሶ ብምሕጋዝ መንግስቲ ንሕጊ ብላዕለዋይ ብምኽባር ንሰብኣዊ መሰል ዜጋታት ምጥንካር ዘለዎ ቁርፀኝነት ብተግባር ዝሳኻዕ ከምዝኮነ እቲ ቤት ፅሕፈት ኣፍሊጡ ይብል ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
12/08/2009
ምቕማጦም ኣብ ግብፂ ካይሮ ገይሮም ኣብ ሃገርና ኣጋጢሙ ንዝነበረ ህውከት ይመርሑ ኣብ ልዕሊ ዝነበሩ ትካላት፣ መንግስቲ ግብፂ ስጉምቲ ምውሳድ ምጅማሩ ቐዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ገሊፆም፡፡
ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ዝገበርኦ ሓበራዊ ዘተ እዩ ግብፂ ኣብ ኢትዮጵያ መዕነዊ ግደ ዝፃወቱ ትካላት ንዘይምትእንጋድ ቃል ዝኣተወት፡፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ኣብ እዋናዊ ጉዳት ኣድሂቦም ኣብ ዝሃብዎ መብሪሂ እዩ ነዚ ዝገለፁ፡፡ ምንቅስቃስ ሃገራት ዓረብ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ እውን ንኢትዮጵያ ዘስግእ ኣይኮነን ኢሎም ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ፡፡ ኢትዮጵያ ንሃገራት ኣፍሪካ በሪ ብምዃና ሃገራት ኣውሮፖ ይኹን ዓረብ ምስ ኢትዮጵያ ሓቢርካ ንምስራሕ ዘለዋም ድሌት ዝለዓለ እዩ ኢሎም ከም ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
መንግስቲ ክጥንክር ስርዓት ዲሞክራሲ ምስ ሰቪክ ማሕበራት ክዝቲ እዩ፡፡
ብምትሕብባር ፕሮግራም ልምዓት ውድብ ሕቡራት መንግስታት ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፕሬትን ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተርን ዘዳለዎ ምይይጥ ሲቪክ ማህበራትን መንግስትን መንግስቲ ህንፀት ስርዓት ዲሞክራሲ ምእንታን ንክቅፅል ዝገብር እዩ፡፡ ኣብ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ብማዕርግ ሚኒስተር መተሓባበሪ ዲሞክራታይዜሸን ሓላፊ ዘፈር ሲቪክ ማሕበራት ኣይተ ኣብዱልኣዚዝ መሓመድ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ መንግስቲ ኣብ ሃገርና ዘሎ ስርዓት ዲሞክራሲ ንምጥንኻር ዝተፈላለዩ ምምሕያሻት ንምግባር እውን ፀገማት ኣመመዩ እንዳተንቀሳቀሰ ከምዝርከብ ተዛሪቦም፡፡ እቲ ዝግበር ምይይጥ ኣብ ቀንዲ ሃገራዊ ዕማማት ምስ ሲቪክ ማሕበራት ብሄራዊ ምርድዳእ ምእንታን ንክህሉ ዝጠቅም እዩ፡፡ ብመንግስቲ ብትካላት ትምህርቲ ሲቪክ ማሕበራትን ግደ ሲቪክ ማሕበራት ዝርከበሉ ብርክን ኣብ ቀፃሊ ክትግበሩ ዝግብኡ ሓሳባት ዝሓቀፉ መፅናዕታዊ ፅሑፍ ኣብቲ ምይይጥ ክቐርቡ እዮም ተባሂሉ፡፡ ብቀፃሊ ኣብ ክልላት ምይይጥ ከምዝግበር ዝሓበሩ ኣይተ ኣብዱል ዓዚዝ ፣ህንፀት ስርዓት ዲሞክራሲ ከም እታዎት ዘገልግሉ ሓሳባት ንምእካብ ድልድል ባይታ ኮይኑ ከምዘገለግል ገሊፆም፡፡ ተወከልቲ መንግስቲ ፣ማሕበራት ሲቪክ ፣ትካላት ትምህርቲ ፣ትካላት ሚዲያ ብሓፈሻ ካብ 500 ንላዕሊ ተሳተፍቲ ክህልው እዩ ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ቀዳማይ ሚኒስተር ኣይተ ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣብ ኣሜሪካ ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ዓለም ብዝርከቡ ዶክተራት ሕክምና ንዝህነፅ ሆስፒታል እምነ ኩርናዕ ኣንቢሮም፡፡
ቀዳማይ ሚኒስተር ኣይተ ሃይለማርያም ነቲ እምነ ኩርናዕ ኣብ ዘቅመጥሉ እዋን ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዓለም ዝርከቡ ኢትዮጵያውያንን ተወለድቲ ኢትዮጵያውያን ዝኾኑ ሰብ ሞያ ናብ ሃገሮም ተመሊሶም ክሰርሑ መንግስቲ ሓገዝ ክገብር እዩ ኢሎም፡፡ ኣብ ዓበይቲ ሃገራት ዝርከቡ 80 ሚኢታዊ ሕማማት -----ክቕረፉ ዝኽእሉ ምዃኖም እውን ኣይተ ሃይለማርያም ኣብሪሆም፡፡ ይኹን እምበር ኣብዚ ሕዚ እዋን እናተርኣየ ዝርከቡ ሕማማት ዝተሓላኹ ምስ ምዃኖም ግደ እቲ ሆስፒታል ዝለዓለ ክኸውን እዩ ኢሎም፡፡ ቅድሚ 5ተ ዓመታት ብ12 ዶካትር ዝተጀመረ ኢትዮ-ኣሜሪካ ተርሸሪ ሓሳብ ህንፀት ሆስፒታል ኣብዚ ሕዚ እዋን 260 ኣባላት ዝሓቐፈ እዩ፡፡ እቲ ዝህነፅ ሆስፒታል 360 ተሓሰካ ዝድቅስሎም ዓራታት ዝሓዘ እንትኾን 8ተ ክፍልታት መጥባሕቲ እውን ክሕዝ እዩ ከም ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ሃገርና ብናይ ዓርሳ ዓቅሚ ሓደጋ ድርቂ እናተፃወረት ምዃና ዓብይ ዓወት ምዃኑ ብሄራዊ ስግኣት ሓደጋ ስራሕ ኣመራርሓ ኮምሽነር ምትኩ ካሳ ተዛሪኢቦም፡፡
ብዘጋጠመ ድርቂ ንዝተጎድኡ ወገናት ንምሕጋዝ መንግስቲ እቲ ዝዓበየ ብፅሒት ብምውፃእ በቢ ወርሑ ምግቢ ተኮር ሓገዛት ከይተቀራፁ እናሃበ ምኳኑ ኣይተ ምትኩ ገሊፆም፡፡ ይኹን እምበር ብምኽንያት ሰፊሕነት እቲ ፀገም ብናይ ዓርሰ ዓቕሚ መንግስቲ ካብ ዝሰርሖም ስራሕቲ ጎና ጎኒ ትካላት ገበርቲ ሰናይ ወፃኢ ዓድታትን ሃገራትን ዓለምን ዝገብርዎ ሓገዝ ዝነኣድ ብምዃኑ ሓገዞም ከጠናኸሩ ከምዝግባእ ገሊፆም፡፡ እቶም ኮምሽነር ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ኣብ ወርሒ ጥሪ መንግስቲ ሓደጋ ድርቂ ንምክልካል 948 ሚሊዮን ዶላር ሓገዝ ወፃኢ የድልየኒ እዩ እኳ እንተበለ 93 ሚሊዮን ዶላር ጥራሕ ምርካቡ ከም ኣብነት ጠቂሶም፡፡ ኣብዚ ሕዚ እዋን እቲ ድርቂ ዘጋጠመ ኣብ ደቡብን ደቡባዊ ምብራቅ ክፋላት ሃገርናን እንትኸውን ብቀፃልነት ነቲ ድርቂ ንምፅዋር ስራሕቲ ማዕቀፎ መሰረት ተገይሩ ክስራሕ ይግባእ ኢሎም ከም ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
11/08/2009
መንግስቲ ኣብ ስዑድ ዓረብ ዝርከቡ ኢትዮጵያውያን ናብ ሃገሮም እንትምለሱ ንወልቀ ግልጋሎት ዝጥቀምሎም ኣቁሑት ብዘይ ቐረፅ ናብ ውሽጢ ዓዲ ክኣትው ምፍቃዱ ሚኒስተር ጉዳይ ወፃኢ ኣፍሊጡ፡፡
በዚ መሰረት ተመለስቲ ኣብ ስዑድ ዓረብ ዝጥቀምሎም ዝነበሩ ናውትታት ዘፍረይዎ ንብረትን ብዘይ ቀረፅን ታክስን ክኣትዉ እዮም ኢሉ ኣሎ እቲ ሚኒስተር፡፡ ዜጋታት ንዓመታት ክነብርሉ ካብ ዝፀንሕሉ ስዑድ ዓረብ ተገዲዶም እንትወፁ 21 ዓይነታት ኣቅሑት ሒዞም ናብ ዓዶም ክምለሱ ዕድል ምፍጣሩ እውን ገሊፁ ኣሎ፡፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ቅድሚ ሕዚ ግልጋሎት ሰነድ ጉዕዞ ዝወሃበለን ዝነበረ ቁፅሪ ማእከላት እውን ወሰኽ ምግባሩ ገሊፁ፡፡ ተመለስቲ ብዘይ ገለ ምንግልታዕ ናብ ሃሮም ብሰላም ክምለሱ ብሚኒስተር ጉዳት ወፃኢ ኣቢሉ ግብረ ሓይሊ ተጣይሹ ምስ መንግስቲ ስዑድ ዓረብ ብምትሕብባር ይሰርሕ ምህላው ኣፍሊጡ ክብል ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
ህንፀት ዝርግሓ ፕሮጀክት መሰረተ ማይ ከተማ እንትጮ ተዛዚሙ ስነ-ስርዓት ርክክብ ተፈፂሙ፡፡
ኣብ ቢሮ ሃፍቲ ማይ ክልል ትግራይ ሓላፊ ምምሕዳር ኮንትራት ኣይተ ቢንያም በርሀ በቲ ቢሮ ቆላሕታ ተዋሂብዎ ዝተሰርሓ ፕሮጀክት ከምዝኮነ ገሊፆም ነቲ ዝተዛዘመ ፕሮጀክት ኣካላት ምምሕዳር እታ ከተማን ህዝብን ግቡእ ክንክንን ቆጣባይ ኣጠቃቅማን ክኽተሉ ኣዘካሮም፡፡ ምክትል ሓላፊ እቲ ቢሮን ወናኒ ዋና ኣውራ ከይዲ ስራሕ ቀረብ መስተ ማይን ኣይተ ተስፋኣለም ሓድጉ ብወገኖም ፀገም ፅሩይ ዝስተ ማይ ከተማታት ትግራይ ብዘላቅነት ንምፍታሕ ሃፍቲ ማይ ከርሰ ምድርን ካልኦት መማረፂ ሃፍቲ ማይን ኣብ ረብሓ ንምውዓል ፕሮጀክት ተሓንፂፁ ናብ ትግበራ ከም ዝተኣተወ ገሊፆም ይብል ፀብፃብ ላዕለዋይ መኮነንን ርክብ ህዝብን ቢሮ ማይ ሃፍቲ ክልል ትግራይ ሰለሞን መለስ፡፡
ኣብ ዝሓለፉ ሒደት ዓመታት ጥራሕ ኣብ ሃገርና ዝንቀሳቀሱ 79 ጣብያታት ሬድዮን ቴሌቭዥን ፍቃድ ሂቡ መማፂ መራኸብቲ ሓፋሽ ሕብረተሰብ ክሰፍሕ ምግባሩ በዓል መዚ ብሮድካስት ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ፡፡
ተወካሊ ሓላፊ ርክብ ህዝቢ እቲ በዓል መዚ ኣይተ ኤልያስ ተስፋይ እቲ በዓል መዚ ሓደ መግለፂ ስርዓት ዲሞክራሲ ዝኮነ ተበፃሕነት ሚዲያ ንምስፋሕ እናሰርሓ ምኳኑ ድሕሪ ምግላፅ ኣብ ብርክት ዝበሉ መራኸብቲ ሓፋሽ ፍቃድ ብምሃብ ናብ ስራሕ ምእታም ተዛሪቦም፡፡ ንምክፋት ጣብያ ፈነወ ዝሓቱ ኣካላት ብዘቅረብዎ ፕሮፖዛል መሰረት እቲ በዓል መዚ ፍቃድ ከም ዝህብ ዝተዛረቡ ኣይተ ኤልያስ ኣድላይ ቅድመ ምድላው ኣማሊኦም ንዝመፁ ዓማዊል ብሕግን ደንብን ሃገርና መሰረት ፍቃድ ከምዝወሃብ ኣብሪሆም፡፡ እቲ በዓል መዚ ድልየት መራኸብቲ ሓፋሽ ሕብረተሰብ ንምዕጋብን ሕግን ስርዓትን ኣክቢሮም ዝንቀሳቀሱ ትካላት ሚዲያ ንክበዝሑ ፃዕሪ እናገበረ ይርከብ ኢሎም ክብል ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ ፀብፂቡ፡፡
04/08/2009
መበል 59 ዓለም ለኸ ጉባኤ ቱሪዝም ኣብ ዝቅፅል ሰሙን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክካየድ እዩ፡፡
እቲ ጉባኤ ኣብ ምንቅስቃስ ዘፈር ቱሪዝም ፅቡቅ ሃዋህው ካብ ምፍጣሩ ብተወሳኺ ምስሊ ሃገርናን ኣህጉር ኣፍሪካን ብምጉላህ ዘለውዋ ሃፍትታት ቱሪዝም ንምልላይ ዝለዓለ ብፅሒት ኣለዎ፡፡ ሚኒስተር ድኤታ ሚኒስተር ቱሪዝም ወይዘሮ መዓዛ ገብረመድህን ኣብቲ ዘፈር ዘሎ ዓለም ለኻዊ ምትእስሳር ንምጥንኻር ዝለዓለ ረብሓ ኣለዎ ኢለን፡፡ እቲ ጉባኤ ካብ 10 ሚያዝያ ክሳብ 13 ሚያዝያ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዝካየድ እዩ፡፡ ኣብቲ ጉባኤ ሚኒስተራት ኣባል ሃገራት ሰብ ሞያ እቲ ዘፈር ኣመራርሓ ቱሪዝም ቻይናን ዓለም ለኸ መራኸብቲ ሓፋሽን ተሳተፍቲ ክኾኑ ትፅቢት ይግበር ከም ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ዑደት ኣሚር ኳታር ውፅኢት ዘፈር ዲፕሎማሲ እዩ ኢሉ ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ፡፡
ዑደት ኣሚር ሼክ ታሚም ቢን ሃማድ ኣልታኒ ኣብ ኢትዮጵያ ፍሉይ ትርጉም ዝወሃቦ ምኳኑ ሚኒስተር ጉዳት ወፃኢ ኣፍሊጡ፡፡ ወሃቢ ቃል ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ኣይተ መለስ ኣለም ፣እቲ ዑደት ታሪካውን ፍሉይ ትርጉም ዘለዎን ምዃኑ ገሊፆ፡፡ እተን ሃገራት ዲፕሎማስያዊ ርክበን ካብ ዝጅምር 22 ዓማውቲ ዘቁፀረን ምኳኑ ኣይተ መለስ ፣ ብኣግባብነት ዝርቋሕ ረኽቢ ተዛሪቦም፡፡ ብተወሳኺ እውን እቲ ዑደት ኢትዮጵያ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ንእትገብሮ ኣበርክቶ ዋጋ ዝሃበ ምኳኑ ሓቢሮም ፣ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ብፍላይ ከዓ ምስ ሃገራት ወሽመጥ ባሕሪ ምዕሩይ ርክብ ንምፍጣር ዝሕግዝ ምዃኖም ገሊፆም፡፡ ዑደት እቶም ኣሚር ኣብ ዘፈር ዲፕሎማሲ ብዝተሰርሓ ስራሕቲ ዝተረኸበ ውፅኢት ምኳኑ ጠቂሶም ፣ኣብ ሞንጎ እተን ሃገራት ዝተበፅሓ ፖለቲካዊ ፣ኢኮኖሚያዊን ስምምዕነት ጉዳይ ድሕንነት እተን ሃገራት ርክበን ኣብ ልዑል ብርኪ ምብፃሑ ዘመላኽት ምኳኑ ገሊፆም ክብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ የመላኽት፡፡
ኣብ ሃገርና ኣፍሪካን ኤስያን ዝገብሩ ኢትዮጵያዊያን ትውልደ ኢትዮጵውያን ምቕማጥ እምነ ኩርናዕ ዓብይ ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ 6ይ ዓመት ብዝተፈላለዩ ምድላዋት ኣኽቢሮም፡፡
ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ዕላዊ ከም ዝገበሮ እቲ በዓል ኣብ ኬንያ ፣ሱዳን፣ ግብፅን ደቡብ ኮርያን ተኸቢሩ እዩ፡፡ ኣብ ኬንያ በዓል ሙሉእ ስልጣን ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ እቲ መደብ ብዓቕሚ ኢትዮጵያውያን ዝህነፅ ዘሎን ዜጋታት ኢትዮጵያ ኽታሞም ዘንብረሉ ዘለው እዩ ኢሎም፡፡ ካብ ህዝቢ ረብሓ ምርካብ ሸርፊ ወፃኢ ኢትዮጵያዊ ጎረቤት ሃገራት ዝህልዎ ዲፕሎማስያዊ ርክብ ዝበለፀ ዘጠናኽር እዩ ኢሎም፡፡ ኣብ ናይ ቢሮ ብዘተኻየደ መሸጣ ቦንድ 5ሽሕን 400 ዶላር ኣሜሪካ ምእካብ ከምዝተኽኣለ ሓቢሮም፡፡ ኣብ ሱዳን ከተማ ካርቱም ዝተኻየደ መሸጣ ቦንድ ድማ 12ሽሕን 100 ዶላር ኣሜሪካ ምእካብ ተካይዱ፡፡ እቲ በዓል ኣብ ብርክት ዝበላ ከተማታት ሪፐብሊክ ኮርያ ምኽባር እውን ተገሊፁ ክብል ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ ፀብፂቡ፡፡
ውልቀ መራኸብቲ ሓፋሽ ሃገራት ምርድዳእ ንክፍጠር ዝሰርሕዎ ስራሕቲ ውሑድ ምኳኑ በዓል መዚ ብሮድካስቲንግ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ፡፡
ፍቓድ ስራሕ መራኸብቲ ሓፋሽ እንትወስዱ ዘቕረብዎ ትልሚ ኣብ ምትግባር እውን ሕፅረታት ይርኣዩ እዮም ተባሂሉ፡፡ እቲ በዓል መዚ ውልቀ ንግዲ ትካላት መራኸብቲ ሓፋሽ ኣብ ህንፀት ስርዓት ዲሞክራሲ ሕገ-መንግስታዊ ሓላፍነቶም ኣብ ምውፃእን መሰረት ጌሩ ምስ መዳርግቲ ኣካላት ዘተ ኣካይዱ፡፡ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ብሮድካስት ኢትዮጵያ ኣይተ ዘርኣይ ኣስገዶም እቲ በዓል መዚ ኣብ ሃገርና ኣብ ዝርከባ መራኸብቲ ሓፋሽ ተፍታሽ ብምክያድን ግብረ መልሲ ናይ ምሃብ ሓላፍነትን ኣለዎ እዩ ኢሎም፡፡ 40 ዝኾኑ መራኸብቲ ሓፋሽ ሃገራዊ ሜጋ ፕሮጀክታት ናብ ህዝቢ ከላልዩ ዝሰርሕዎ ሰራሕቲ ፅቡቕ ምንባሩን ኣብ እዋናዊ ጉዳያት ከባብያዊ ሽፋናትን እውን ፅቡቕ ዝበሃል ስራሕቲ ምስርሖም ተሓቢሩ፡፡ ከምሕፅረት ድማ ናብ ስፖንሰር ምዝንባልን ብዙህነት ዘተኣናግድን ሓበሬታታት ምህላዎምን እቲ በዓል መዚ ተኸታታሊ ዝኾነ ስልጠና ክወሃብ ከምዝግባእ ተሓቢሩ እዩ ከም ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
03/08/2009
ፍርያት ዝራእትን ውፅኢት እንስሳትን ዝበለፀ ንምዕባይ ዘኽእል ትልሚ 4ተ ዓመት ብሚኒስተር ሃፍቲ ተፈጥሮን ብሚኒስተር እንስሳትን ዓሳን ተዳልዩ፡፡
እቲ ትልሚ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ሃገርና ይህነፁ ንዘለዉ ፖርክታት ኢንድስትሪ መወሃሃዲ ፍርያት ሕርሻ እታወታት ዝኾን ፍርያት ብዝለዓለ መጠንን ፅሬት ንምድላው ዘክእል እዩ ተባሂሉ፡፡ ካብ ፌዴራል ክልልን ብዝተዋፃፅኡ ሓለፍቲ ቢሮ ሕርሻ ብዛዕባ እቲ ትልሚ ምስ ሚኒስተር ኢንድስትሪ ዘትዮም፡፡ ኣብ 4ተ ክልላት ሃገርና ምንቅስቃስ ህንፀት ፖርክታት ኢንድስትሪ መወሃሃዲ ፍርያት ሕርሻ ከም ዝተጀመረ ዝፍለጥ እዩ፡፡ እቶም ፖርክታት ብዋናነት ፍርያት ሕርሻን ውፅኢት እንስሳን እታዎታት ወሲክኻ ንዕዳ ውሽጢ ዓዲግና ወፃኢ ናይ ምቅራብ ዕላማ ኣለዎ፡፡ ነዚ ንምዕዋት ድማ ፍርያት ዝራእትን ውፅኢት እንስሳትን ብዝለዓለ መጠንን ፅሬትን ናብተን ፋብሪካታት ክቐርብ ይግባእ፡፡ ምህርቲ ሕርሻ ሃገርና ካብ ግዘ ናብ ግዘ ዋላ እኳ እናዓበየ ተመፀ ሕዚ እውን ዝፈሪ ዘሎ ምህርትን እተን ፋብሪካታት ዝጠልብኦ ከም ዘይመጣጠን ተገሊፁ፡፡ ነዚ ንምስትኽካል ድማ ፍርያት ዘራእተን ውፅኢት እንስሳትን ንምዕባይ ዘክእል ትልሚ 4ተ ዓመት ብሚኒስተር ሃፍቲ ተፈጥሮ ሕርሻን ከምኡ እውን ብሚኒስተር ሃፍቲ ዓሳ ተዳልዩ ይርከብ፡፡ እዚ ትልሚ ድማ ምህርቲ ዝራእቲ ኮነ ወፃእቲ እንስሳት ብመጠንን ፅሬትን ዘዕበየ እዩ ድማ ተባሂሉ ይብል ፀብፃብ ኢቢሲ፡፡
ኢትዮጵያ ሙሉእ ንሙሉእ ኣባል ዓለም ለኸ ትካል ሲቪል ኣቬዮሽን ትሬዩነር ፕላስ ኮይና፡፡
ኢትዮጵያ ኣባል ትሬይነር ፕላስ ምኳና በቲ ዘፈር ዓለም ለኸ ስልጠናታት ብምሃብ ዝሓሸ ሸርፍ ወፃኢ ክትረክብ ዘክእል እቲ ኣቬዮሽን ኣፍሊጡ፡፡ ብተወሳኺ መጠን ትራክ ኣየር እናወሰኸ ብምካዱ ኣብቲ ዘፈር ዝዋፈሩ ሰብ ሞያ ብበዝሕን ብፅሬትን ምስልጣን ወሳኒ ከም ዝኾነ እዩ ዝዛረብ፡፡ ዳይሬክተር ማእከላይ ስልጠና በዓል መዚ ሲቪል ኣቪዮሽን ኢትዮጵያ ኣይተ ተሻለ በቀለ እቲ ማእከላይ ቅድም ክብል ኣብ ዝተፈላለዩ ሞያታት ኣቪዮሽን ስልጠና ክህብ ከምዝፀንሓ ገሊፆም ሕዚ ድማ መረጋገፂ ሙሉእን ሙሉእ ኣባልነት ዓለም ለኸ ትካል ሲቪል ኣቪዮሽን ትሬይነር ፕላስ ምርካብ ኣብቲ ዘፈር ዓለም ለኸ ስልጠና ሞያ ኣቪዮሽን ክትህብ ዘክእላ እዩ ኢሎም በዚ ድማ ዝሓሸ ሸርፊ ወፃኢ ክትረክብ ከምዝክእል ገሊፆም፡፡ እቲ ኣባልነት ውፅኢት ዓለም ለኸ ትካል ኣቪዮሽን ኣራርሓ እቲ ማእከል ስልጠና እናገምገመን ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናት ብዝህብ ሪኢቶን ምኳኑ እውን ገሊፆም፡፡ ላዕለዎት ሰብ ሞያ እቲ ማእከል ዘዳለውዎ ደረጅኡ ዝሓወሰ ሰነድን መርሃ ግብሪን እውን ነቲ ኣባልነት ካብ ዝተረከቡ ረቋሓታት እዮም፡፡ እቲ ማእከል ስልጠና ኣብዚ ሕዚ እዋን ን20 ጅቡታውያን ስልጠና ኣብ ምሃብ ኮይኑ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት እውን ኣብ ሶማሌ ላንድ ስልጠና ቁፅፅር ትራክ ኣየር ሂቡ እዩ ይብል ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
ኢትዮጵያን ሁናን ዝተበሃለት ግዝኣት ቻይና ብመዳይ ኢንድስትሪ ሓቢረን ንክሰርሓ ተስማዕሚዐን፡፡
ኢትዮጵያን ግዝኣት ቻይና ዝኾነት ሁናንን ብዘፈር ኢንድስትሪ ሓቢረን ክሰርሓ ዘኽእለን ሰነድ ስምምዕ ዝተፈራረማ ኮይነን ሰብ ሃፍቲ እታ ግዝኣት ሃፍተ ገነቶም ኣብ ኢትዮጵያ ክዋፈሩ ኣብ ዘኽእሎም ሃዋህው መግለፂ ተዋሂብዎም፡፡ ኣተሓባባሪ ዘፈር ኢንድስትሪ ሃገርና ዶክተር ኣርከበ ዕቁባይ ፣ሰብ ሃፍቲ ግዝኣት ሁናን ኣብ ኢትዮጵያ ገንዘቦም ከዋፍሩ ምችው ባይታ ከምዘሎ ገሊፆም ካብ ኣዲስ ኣበባ-ጅቡቲ ዝተዘርገሓ መንገዲ ባቡር ቀረብ ሓይልን ፖርክታት ኢንድስትሪን ብመረዳእታ ጠቂሶም እዮም፡፡ ዋና ኣፈፃሚ ስራሕ ኮርፕሬሽን ልምዓት ፖርክታት ኢንድስትሪ ኢትዮጵያ ኣይተ ሲሳይ ገመቹ ኣብ ከይዲ ህንፀት ኣብ ዝርከብ ፖርክ ኢንደስትሪ ኣዳማ 122 ሄክታር መሬት ብሰብ ሃፍቲ ሁናን ከምዝተትሓዘ ተዛሪቦም፡፡ ምክትል ኣመሓዳሪ ግዝኣት ሁናን ሂ ቡዋንርንግ ሰብ ሃፍቲ ሁናን ኣብ ዝተፈላለዩ ዘፈራት ኢንቨስትመንት ኢትዮጵያ ከምዝዋፈሩ ኣረጋጊፆም፡፡ ወርሒ መጋቢት 2008 ንምጅማር ህንፀት ፖርክ ኢንድስትሪ ኣዳማ ዘኽእል ስምምዕነት ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ትካላት ግዝኣት ሁናን ምፍራሙ ይዝከር፡፡ እቲ ስምምዕነት ብመሪሕነት ዶክተር ኣርከበ ዕቁባይ ዝተልኣኸ ጉጅለ ልኡኽ ኣብታ ግዝኣት ዑደት ኣብ ዝገብርሉ እዋን ከምዝተፈፀመ ይዝከር፡፡ ፖርክ ኢንድስትሪ ኣዳማ ዝተፈላለዩ ማሽነሪታት ናውትታት ፣ኤሌትሮኒክስ ኢንጅነሪንግ ዘፍርዩ ዝጣየሽሉ እዩ ዝኸውን ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡


text:
ኤርትራዊ ሃገርነት፡ ኤርትራዊ መንነት፡ኤርትራዊ ናጽነትን ልዕላዉነትን ብዓሰርተታት ኣሽሓት ብዝግመቱን ስዉኣት፡ ብሂወቶም ዘለዉ ዉፉያትን ብዝኸፈልዎ ኣዝዩ ከቢድ ዋጋ እተረጋግጸ ዓወት እዩ። መንነትናን ናጽነትናን በቲ ንረብሓ ኩላትና ዝምልከት እተፈጸመ ጅግንነታዊ ስርሓትን ዝናን ክኣ ይደምቕ፡ ይዓሙቕን ይንጻበረቕን። ነዚ መንነትን’ዚ ሂወቶም ዝበጀዉ ጀጋኑ-ስዉኣት ክንዝክር ከለና ድማ ንዝሓለፉን ንዘሎን ንዝመጽእን ወሎዶታት ዝጠምር ብምኻኑ መዓልቲ ስውኣት ብሓባር ክንዝክሮ ከለና ነቶም ዝሓለፉ ስዉኣትና እተቓለስሉ ዕላማ ኣብ ሸትኡ ንምብጻሕ ቃልናን ማሕላናን እነሐድሰሉን ሓልፍነት እንስክመሉን መዓልቲ እዩ።
ምርግጋጽ ሃገራዊ ናጽነትን ልዕላዉነት ኤርትራ፡ መዛዘሚ ናይ ሓደ ኣዝዩ ከቢድን ዓቢን ዕማም እዩ። ምጽራግ ባዕዳዊ መግዛእቲ ፡ ምኻፋት ናይ ሓደ ሓድሽ ኣዝዩ ኣገዳሲ ምዕራፍ ሓርነታዊ ቃልሲ እዩ። እቶም ዕማማት ምህናጽ ሃገርን ሃገርነትን፡ ምርግጋጽ ግዝኣተ-ሕጊ፡ ምርግጋጽ ሰላምን ርግኣትን፡ ሙጉዳል ድኽነትን ደረጃ መናባብሮ ህዝቢ ኣብ ነገራዉን ባህላዉን መንፈሳዉን ኩነታቱ ክብ ምባል፡ ምርግጋጽ ሰብኣዉን ደሞክራስያዉን መሰላት፡ ምርግጋጽ ተሳቱፎ ህዝቢ ኣብ ምዉሳን ዕድሉ…ወ.ዘ.ተ እንተዘይኮይኑ፡ እቲ ብኣዝዩ ከቢድ መስዋእት ዝተራጋገጸ ኤርትራዊ ሃገርነት፡ ኤርትራዊ መንነት፡ ኤርትራዊ ናጽነትን ልዕላዉነት ትርጉም ኣይክህልዎን እዩ። ዜጋታት ንታሪኽ ኣቦታቶም ኣብ ክንዲ ዝሕበንሉ ኣብ ምልክት ሕቶ የእትዉዎ። ዜጋታት ኣብ ሃገሮም ተሓቢኖምላን ሞይቆሙላን ኣብ ክንዲ ዝነብሩ ራሕሪሖማ ንስደት ይምርቖፉ። ሕጽረታት ሰላምን ምርግጋእን ይገሃድ። ዜጋታት ኣብ ዉሽጦም ይኹን ምስ ጎራባብቶም ኣብ ኩናትን ህዉከትን ይኣትዉ።
ሎሚ፡ ድሕሪ 18 ዓመታት ምርግጋጽ ሃገራዊ ናጽነት እቲ ሕድሪ ሰማእታትና ዝኮነ ምርግጋጽ ሃገራዊ ሓርነት ኣብ ኤርትራ ኣይተተግበረን ዘሎ። ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ስውኣት ደቁን፤ የሕዋቱን፤ ስድርኡን ዝተሰውእሉ ሕብስቲ መስዋእቶም ክቐምስን ክበልዕን ኣይካኣለን።እምብኣር መዓልቲ ሰማእታት ንሰማእታትና ንዝክረላን መብጻዓና ነሐድሰላን ዕለት ስለዝኮነት፤ ነዚ ሓቂ እዚ ተንጽባርቕ’ውን ክትከውን ይግባኣ። ሎሚ ዓመት መዓልቲ ሰማእታት ኣብነኽብረሉ ጊዜ፤ ኦ ሰማእታትና ለበዋታትኩም ኣይተትግበረን፤ ሕብስቲ መስዋእትኩም ኣይቀመስናን ብምባል ዓው ኢልና ድምጽና ክነስምዕ ይግባኣና። መዓልቲ ሰማእታት እቲ ቀንዲ ትርጉሙ ከምዝሕዝን ነቕ ዘይብል ዕላማን መብጽዓን ከምዘለዎ ንግበሮ። ነዚ ንምግባር ኣባዓዕላ ማዓልቲ ሰማእታት ከምዝስዕብ ክኸውን መሰረት-ሓሳባትና ነቅርብ ኣለና።
- ኩሉ ኣብ መንጎ 18ን 70ን ዓመት ዕድመ ክልል ዘሎ(ላ) ኤርትራዊ(ት) ን24 ሳዓታት ዝኣክል ካብ ዝኮነ ዓይነት መግብታት ብምጻም ንመዓልቲ ሰማእታት የ(ተ)ብዕላ። ኩነታት ምዝፈቅድ፦
ሀ) ኣብ ሓደ ሃገር ዘለዉ ኩሎም ኤርትራውያን ኣብ ሓደ ከተማ ተኣኪቦም ብዝተፈላለዩ ነቲ ባዓል ብዘማዕርጉ ምንቅስቃሳት የብዕሉ።
ለ)እዚ እንተዘይተካእለ፤ ኣብ ሓደ ከባቢ (ኣውራጃ ወይ ወረዳ) ዝርከቡ ኤርትራውያን ኣብ ሓደ ከተማ ብምእካብ የክብርዎ።
ሐ)እዚ እንተዘይተካእለ ካኣ፤ ኣብ ሓደ ከተማ ዘለዉ ኤርትራውያን ኣብቲ ማእከል ከተማ ብሓደ የብዕልዎ።
መ)እዚ እንተዘይተካእለ ካኣ፡ ምስ ጎረባብትካን የዕሩኽትካን ብሙኻን ኣብ ሓደ ገዛ ወይ’ውን ካንሸሎ ብሓደ የብዕልዎ።
ሰ)እዚ እንተዘይተካእለ ካኣ፡ ብውልቅና ይኩን ምስ ቤተ-ሰብና ኣብ ዘለናዮ ቦታ ኮይና ነብዕሎ።
መታሓሳሰቢ፦ ምጻም ንነብሰ-ጾራትን ሓራሳት ኣዴታት ከምኡ’ውን ሑሙማት ኣይምልከትን።
- ነተን ንማዓልቲ ሰማእታት ንምግብና ከነጥፈአን ንክእል ዝነበርና ወጻኢታት ብሽም ሰማእታትና ንጹጉማት ኤርትራውያን ብዝጥዕመና መንገዲ ክንልግሰን።
- ኢቲ ሽምዓ ምብራህን ካሎኦት ቅድሚ ሕጂ ንገብሮም ዝነበርና ኣገባብ ኣባዓዕላ ማዓልቲ ሰማእታት ከምዘለዎ ይቅጽል።
- መዓልቲ ሰማእታት ብጾም ምዝካር ዓመት ዓመት ክሳብቲ ልበዋ ሰማእታትና ዝትግበር ክቕጽልን በብዓመቱ እንዳማዕበለን እንዳሰፍሓን ክኸይድ።
ዕላማ እዚ መሰረት ሓሳብ፡ ጀጋኑና ንዝሓልፉሉ ዕላማ ብድምቀት ንምሙጓሶምን፡ ንሳቶም ወጢኖሞ ዝሓለፉሉ ሽግን ዕላማን ንመፈጸምትኡ ንምብጻሕ፡ ዓስቦም ብሕልናን ተንካፊ መልክዓት ነብስ-ወከፍ ዜጋ ሓላፍነት ኣብ ዝባኑ ዝስከመሉ ዕለት ክኸዉን ስለዝግባ ዝብል ዕግበት ስለዘሎ እዩ።
ዓወት ንህዝቢ ኤርትራ!
ዘለኣለማዊ ሞጎስን ክብርን ንሱዉኣት ኤርትራ!
ኤርትራን ህዝቢ ኤርትራን ይቀድሙ!
ዕለት 13 ሰነ 2009
NB: ተወሳኪ ሓሳባት ይኩን ርእይቶ በዚዝዕብ ኣድራሻ ክላኣክ ይካኣል፦ Eritrea democracy for all discussion group E-mail hasoy@live.de, sequar98@yahoo.com


text:
ነዛ ዓንቀጽ እዚኣ ብ%% ከተንብባ ትደሊዶ፧
ነዛ ዓንቀጽ እዚኣ ብ%% ከተንብባ ትደሊዶ፧
16 ካብታ መቕደስ ከኣ ነቶም ሸውዓተ መላእኽቲ፡ “ኪዱ እሞ ነቲ ሸውዓተ ጭሔሎ ቝጥዓ ኣምላኽ ናብ ምድሪ ኣፍስስዎ” ዚብሎም ዓው ዝበለ ድምጺ ሰማዕኩ።
2 እቲ ቐዳማይ ከይዱ፡ ጭሔሎኡ ናብ ምድሪ ኣፍሰሰ። ነቶም ማሕተም እቲ ኣራዊት ዘለዎምን ንምስሉ ዝሰገዱን ሰባት ክፉእን ብርቱዕን ቍስሊ ወጾም።
3 እቲ ኻልኣይ ድማ ጭሔሎኡ ናብ ባሕሪ ኣፍሰሰ። እቲ ባሕሪ ኸኣ ከም ናይ ምዉት ሰብ ዚመስል ደም ኰነ፣ ኣብቲ ባሕሪ ዝነበረ ዅሉ ህያው ነፍሲ እውን ሞተ።
4 እቲ ሳልሳይ ድማ ጭሔሎኡ ናብ ርባታትን ዓይኒ ማያትን ኣፍሰሰ። እቲ ርባታትን ዓይኒ ማያትን ከኣ ደም ኰነ።
5 እቲ መልኣኽ ማያት ድማ ከምዚ ኺብል ከሎ ሰማዕኩ፦ “ኣታ ዘለኻን ዝነበርካን እሙን፡ እዚ ብምውሳንካ፡ ጻድቕ ኢኻ፣
6 ምኽንያቱ፡ ደም ቅዱሳትን ደም ነብያትን ኣፍሲሶም እዮም፣ ንስኻ ኸኣ ኪሰትዩ ደም ሃብካዮም። ይግብኦም እዩ።”
7 እቲ መሰውኢ ድማ፡ “እወ፡ ኣታ ዅሉ እትኽእል የሆዋ ኣምላኽ፡ ፍርድታትካ ሓቅን ቅኑዕን እዩ” ኺብል ከሎ ሰማዕኩ።
8 እቲ ራብዓይ ድማ ጭሔሎኡ ኣብ ጸሓይ ኣፍሰሰ፣ ንጸሓይ እውን ንሰብ ብሓዊ ኸተሕርር ተፈቕደላ።
9 እቶም ሰብ ድማ ብብርቱዕ ሃሩር ሓረሩ፣ ግናኸ፡ ንስም እቲ ኣብዚ መዓታት እዚ ስልጣን ዘለዎ ኣምላኽ ጸረፍዎ፡ ክብሪ ኺህብዎ እውን ኣይተነስሑን።
10 እቲ ሓምሻይ ድማ ጭሔሎኡ ኣብ ዝፋን እቲ ኣራዊት ኣፍሰሰ። መንግስቱ ኸኣ ጸልመተት፣ ብሰሪ ስቓዮም እውን ልሳኖም ሓየኹ፣
11 ብሰሪ እቲ ስቓዮምን ኣቝሳሎምን ከኣ ንኣምላኽ ሰማይ ጸረፍዎ፡ ካብ ግብሮም እውን ኣይተነስሑን።
12 እቲ ሻድሻይ ድማ ጭሔሎኡ ኣብቲ ዓብዪ ርባ ኤፍራጥስ ኣፍሰሰ፣ ነቶም ካብ ምብራቕ ጸሓይ ዚመጹ ነገስታት መገዲ ምእንቲ ኺዳለወሎም ከኣ፡ ማይ እቲ ርባ ነጸፈ።
13 ካብ ኣፍ እቲ ገበልን ካብ ኣፍ እቲ ኣራዊትን ካብ ኣፍ እቲ ናይ ሓሶት ነብይን ድማ ቍርዖብ ዚመስሉ ሰለስተ ርኹሳት መንፈሳዊ መግለጺታት ኪወጹ ኸለዉ ረኣኹ።
14 እዚኣቶም ከኣ ትእምርትታት ዚገብሩ ናይ ኣጋንንቲ መንፈሳዊ መግለጺታት እዮም፣ ናብ ውግእ እታ ዓባይ መዓልቲ እቲ ዅሉ ዚኽእል ኣምላኽ ኪእክብዎም ድማ፡ ናብ ነገስታት ብዘላ ዓለም ይወጹ።
15 “እንሆ፡ ከም ሰራቒ እመጽእ ኣለኹ። ጥራዩ ምእንቲ ኸይከይድ፡ ንሕፍረቱ እውን ከይርእይዎ፡ እቲ ዚነቅሕን ክዳውንቱ ዚሕሉን ሕጉስ እዩ።”
16 ንሳቶም ከኣ ናብቲ ብእብራይስጢ ኣርማጌዶን ዚብሃል ቦታ ኣከብዎም።
17 እቲ ሻውዓይ ድማ ጭሔሎኡ ኣብ ኣየር ኣፍሰሰ። ካብታ መቕደስ፡ ካብቲ ዝፋን ከኣ፡ “ኰይኑ!” ዚብል ዓው ዝበለ ድምጺ ወጸ።
18 በርቅታትን ድምጽታትን ነጐዳታትን እውን ኰነ፣ ሰብ ኣብ ምድሪ ኻብ ዚኸውን ኣትሒዙ ኸቶ ዘይኰነ ብርቱዕ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ዀነ፣ እወ፡ ኣዝዩ ሓያልን ብርቱዕን ምንቅጥቃጥ ምድሪ ዀነ።
19 እታ ዓባይ ከተማ ኸኣ ኣብ ሰለስተ ኽፍሊ ተጨድደት፡ ከተማታት ኣህዛብ እውን ወደቓ፣ ዓባይ ባቢሎን ድማ ጽዋእ ወይኒ ነድሪ ቝጥዓኡ ኺህባስ፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ተዘከረት።
20 ደሴት ዘበለት ከኣ ሃደመት፣ ኣኽራን እውን ኣይተረኽቡን።
21 ኣስታት ሓሓደ ታለንት ዝምኽባዱ ዓበይቲ በረድ ካብ ሰማይ ናብ ሰብ ወረደ፣ እቲ መዓት ኣዝዩ ዓብዪ ስለ ዝነበረ፡ እቶም ሰብ ብሰሪ እቲ መዓት በረድ ንኣምላኽ ጸረፍዎ።
ልኣኽ
ልኣኽ
መጽሓፍ ቅዱስ—ትርጉም ሓዳስ ዓለም
ራእይ 16
ትግርኛ
መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ኢንተርነት ኣንብብ
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
ኣብ ኣፍሪቃ ንተማሃሮ መሰረታዊ ናይ ዓሶ ትምህርትን ሕክምናን ብምሃብ ኣብ ትምህርቶም ክነፍዑ ምሕጋዝ ከምዝክኣል ሓድሽ መፅናዕቲ ይገልፅ።ብዕድመ ዕብዪ ዝበሉ ህፃናት ብዓሶ ናይ ምሟት ዕድሎም ዝተሓተ’ዃ እንተኾነ ረኽሲ ዓሶ ብትኹረት ንከይሓስቡ ግን ኣሉታዊ ፅልዋ ኣለዎ።
ጠመተ መብዛሕቲኦም ፕሮግራማት ምኽልካል ዓሶ ኣብ ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ህፃናት ዘተኾረ እዩ።ብዙሓት ብዕድመ ድፍእ ዘበሉ ተማሃሮ ቆልዑ ዝኾነ ዓይነት ምልክት ሕማም ከይተርኣዮም ዓሶ ኣብ ነብሶም ክሽከሙ ይኽእሉ።ህፃን ሕክምና እንተዘይረኺቡ እናገደደ ከምዝኸይድ ኣብ ቤት ትምህርቲ ፅርየትን ትሮፒካል መድሓኒትን ተመራማሪት ዶ/ር ሲያን ክላርክ ይገልፃ።
“ናይ ዓሶ ፅግዕተኛ ንቀይሕ ዋህዮታት ደም የዕንዎ፤ከም ሳዕቤኑ ድማ ህፃናት ንከቢድ ዋሕዲ ደም ይቃልዑ።ብሓፈሻ ዋሕዲ ደም ዘለዎም ህፃናት ድኻም ይስምዖም፣ይፈዙ፣ብዙሕ ኣይንቀሳቐሱን።”
እቲ መፅናዕቲ ንኣስታት 2,000 ህፃናት ተማሃሮ ዘሳተፈ እዩ።ህፃናት ኣድሕን ዝተባህለ ትካል ቤት ትምህርቲ ፅርየትን ትሮፒካል መድሓኒትን ለንደን ምስ ሃገራዊ ኢንስቲቱት ምርምር ህዝባዊ ሕክምና ማሊ ብምትሕብባር እዩ ተኻይዱ።
ናይ ዓሶ መቆፃፀሪ ፓኬጅ ብመማህራኖም ኣቢሉ ንፍርቂ እቶም ህፃናት ተምሃሮ ተዋሂቡ።ናይ ምክልኻል ትምህርቲ፣ፀረ ጣንቱ ዝተነጽገ ዛንዚራ (ላምስያ)ን ፀረ ዓሶ ሕክምናን ዝሓዘ እዩ።ከም ውፅኢት መጠን ምስፍሕፋሕ ሕማም ዓሶ ካብ 80 ሚእታዊት ናብ ሓሙሽተ ሚእታዊት ወሪዱ፤ሕማም ዋሕዲ ደም እውን ብፍርቂ ነኪዩ።
ዶ/ር ክላርክ ብተወሳኺ ከምዚ ይብሉ።
“ስለዝኾነ ህፃናት ኣቓልቦ ናይ ምግባር ተኽእሎኦም ወሲኹ።”
ትካል ህፃናት ኣድሕን እቲ ፕሮግራም ኣብ ማሊ ናብ 400 ኣብያተ ትምህርቲ ክጋፋሕ ሓጊዙ። ማሊ ፈተነ ዝካየደላ ካልኣይቲ ኣፍሪቃዊት ሃገር እያ።
ብመሰረት ዶ/ር ክላርክ ናይ መጀመሪያ መፅናዕቲ ምሉእ ዓመት ሕማም ዓሶ ኣብ ዝስፋሕፍሕላ ኬንያ እዩ ተኻየዱ ።
ሰራሕተኛታት ረድኤት ኣብ ማሊ ደቂ ኣንስትዮ ተማሃሮ ካብ ዋሕዲ ደም ምክልኻል ብፍሉይ ኣገዳሲ እዩ ይብሉ፤ምኽንያቱ መጠን ትሕቲ ዕድመ መርዓን ጥንስን ዝለዓለ ስለዝኾነ።ዋሕዲ ደም ኣብ እዋን ጥንሲ ዝተሓተ ክብደት ዘለዎ ህፃን ክውለድ ዝተወልደ ህፃን ድማ ናይ ምሟት ዕድሉ ዝለዓለ ይገብሮ።