text:
ኣብ ፈረንሳ ቅድሚ ሰለስተ ዓመታት ብዘጋጠመ ዋሕዚ ስደተኛታት ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ብስደተኛታት ዝተመስረቱ ግዝያዊ መዓስከራት ብዝሒ ዘለዎም ስደተኛታት ከዕቑቡ ጸኒሖም’ዮም።
ብመሰረት ጸብጻብ ሰበ ስልጣን ፈረንሳ ኣስታት ሓደ ሽሕ ዝኾኑ ስደተኛታት ኣብዘን ግዝያዊ መዕቖቢ ክነብሩ ጸኒሖም’ዮም።
እቶም ስደተኛታት ካብቲ መዓስከራት ወጺኦም ናብ ዝሓሸ መሳለጥያታት ዝረኽብሉ ግዝያዊ መዕቖቢ ከምዝተወስዱ ተፈሊጡ’ሎ።
ሳልሕ ያቆብ ሱዳናዊ ስደተኛ’ዩ። ንሱ ብዛዕባ’ዚ ከምዚ ኢሉ።
“ እቲ ኩነታት ዝተሓላለኸ’ዩ። መንበሪ ፍቓድ እንተዘይተዋሂቡና ናብ ጎደናታት ምውጻእና ዘይተርፍ’ዩ። ስለዝኾነ ድማ ዝልወጥ ነገር ኣሎ ኢለ ኣይኣምንንን” ይብል።
ሰበ ስልጣን ፈረንሳ እቶም ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት’ታ ሃገር ዘለው ነአሽቱ መዕቖቢታት’ውን ከምዝብተኑ ይሕብሩ ኣለው። ኣብ ከባቢ ዋና ከተማ ፈረንሳ ፓሪስ ጥራይ ኣስታት 3 ሽሕ ስደተኛታት ከምዝነብሩ ተፈሊጡ’ሎ።
ፕረዚደንት ኢማኑኤል ማርኮ ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት ተሪር መርገጺ ዘለዎም ክኾኑ ከለው ንጉዳይ ምሕታት ዑቕባ ዝምልከት ድማ ፓርላማ’ታ ሃገር ሓድሽ ሕጊ ምሕላፉ ይፍለጥ።
ካብ 2015 ዓ.ም ጀሚሩ ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ካብ ሃገራት ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ኣውሮጳ በጺሖም’ዮም።
ስለዝኾነ ድማ ከምቲ ኣብ ካልኦት ሃገራት ኣውሮጳ ኣብ ፈረንሳ’ውን ጉዳይ ስደተኛታት ቀንዲ ፖለቲካዊ ጉዳይ ኮይኑ’ሎ።


c: text/html

text:
ኣብ ለንደን ሕድሕድ ምትእምማን ዘለዎ ሕብረተ-ሰብ ንምፍጣር ዝዓለመ ኮንፈረንስ ተኻይዱ።
ብሃንደበት ሞይቱ ዝብል ዜናዊ መርድእ ብምድግጋሙ ኣብ ዜጋታት ስኽፍታ ይፈጥር ኣሎ
ኣብ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ዝተፈላለየ ጽፍሒ ስልጣን ዝጸንሑ ሰባት፡ ሓሚሞም ከም ዝነበሩ ኮነ ዘጋጠሞም ጭቡጥ ምኽንያት ከይተገልጸ፡ ኣቶ እከለ ወይ ኮሌኔል እከለ ዝተባህለ ካብ ክሳብ ብተወፋይነት ዝሰርሐ ገዲም ተጋዳላይ ብሃንደበት ተሰዊኡ ዝብል ዝደጋገም ዜናዊ መርድእ ብማዕከናት ዜና ህግደፍ ዝሰምዑ ዜጋታት፡ ብሓላፍነታዊ ስምዒት ሻቕሎት ከም ዝሓደሮም ገሊጾም።
ከም’ዚ ዓይነት ኣማውታ ናይ ሓደ መንግስቲ ውሽጣዊ ቅልውላውን ውድቀትን ዘመልክት፡ ኣብ መለኽትን ፈራሓትን ስርዓታት ዝርአ ክስተት’ዩ ዝበሉ እቶም ወሃብቲ ርእይቶ፡ እዚ ብማዕከናት ዜና ህግደፍ ብሃንደበት ተሰዊኡ ንስምዖ ዘለና መርድእ ግን ኣብ ሓደ ዓመት ክልተ ዓመት ዘይኮነስ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ዝደጋገም ዘሎ ብምዃኑ ምልክቱ ከቢድ’ዩ ኢሎም።
ኣብ ዕዳጋታት ኤርትራ ዝዝርጋሕ ብቕዓቱ ዘይተሓለወ ዓይነታት መግቢ ጠንቂ ዝተፈላለየ ሕማማት ይኸውን ኣሎ
ኣብ ኤርትራ ፈቐድኡ ተዘርጊሑ ዘሎ ግዜኡ ዝሓለፈን ብቕዓቱ ዘይተረጋገጸን ዓይነታት መግቢ ጠንቂ ዝተፈላለየ ሕማማት ይኸውን ምህላዉ፡ ስሙ ክገልጽ ዘይደለየ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዑደት ዘካየድ ዘሎ በዓል ሞያ ሕክምና ኣረጋጊጹ ክትብል ረድዮ ኤረና ብ4 መስከረም 2017 ሓቢራ።
እቲ ናብ’ቲ ጉዳይ ቅርበት ዘለዎ በዓል ሞያ፡ ህዝቢ ኣብ መዓልታዊ ህይወት ዝጥቀመሎም፡ ከም ዘይቲ፣ ጠስሚ፣ ጸባ፣ ማልማላታ፣ ጽማቕን ዝተፈላለዩ ከም ብሽኮቲ ዝኣመሰሉ ምቁራት መግብን ብብዝሒ ኣብ ጎደናታት ተዘርጊሖም ከም ዘለው፡ ኣብ ህዝቢ ብሓፈሻ፡ ኣብ ቆልዑ ከኣ ብፍላይ ቅድሚ ሕጂ ዝውቱራት ዘይነበሩ ውሽጣዊ ረኽስን ከም ኣለርጂን ዝኣመሰለ ርኡይ ጥዕናዊ ጸገማት ይፈጥር ምህላዉ ምርግጋጹን ገሊጻ።
ብካልእ ዜና፡ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ስዊዘርላንድ ካብ ሰራዊት ህግደፍ ብወግዒ ዝተሰናበቱ’ሞ ኣብ ስዊዘርላንድ ዝርከቡ ኤርትራውያን ኣብ ሃገሮም ብሰላምን ንምንባር ጸገም ስለዘይብሎም ናብ ሃገሮም ክምለሱ ኣለዎም ክብል ብ31 ነሓሰ 2017 ከም ዝወሰነ፡ እቲ ውሳነ ነቶም ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ናብ’ታ ሃገር ዝኣተው’ሞ 2% ዘይሕጋዊ ክብሪ ንስርዓት ህግደፍ ክኸፍሉ ዝጸንሑ ኮነ፡ ነቶም ሓደስቲ ዝኣትው ዘለው ዝምልከት ምዃኑ፡ ክሳብ ወርሒ ሓምለ 2017 ኣብ ስዊዘርላንድ ናይ ዝኣተው ኤርትራውያን ቁጽሪ 14,500 ከም ዝበጽሐ፡ ካብ’ዚኣቶም 9000 ግዝያዊ መንበሪ ወረቐት ከም ዝተዋህቦምን ንማዕከን ዜና ሮይተርስ ብምጥቃስ ረዲዮ ኤረና ወሲኻ ሓቢራ።
ኣብ ለንደን ሕድሕድ ምትእምማን ዘለዎ ሕብረተ-ሰብ ንምፍጣር ዝዓለመ ኮንፈረንስ ተኻይዱ።
ብሓው በረኸት ካሕሳይ ተወዲቡ፡ ካብ ዝተፈላለየ ኩርነዓት ዓለም ተዓዲሞም ዝመጽኡ ኤርትራውያን ዝተረኽብሉ፡ ኣብ መንጎ ኤርትራውያን ሕድሕድ ምትእምማን ዘለዎ ሓያል ሕብረተ-ሰብ ንምህናጽ ዝዓለመ ሰፊሕ ኮንፈረንስ ብ2-3 መስከረም 2017 ከም ዝተኻየደ መርበብ ኣሰና ብ4 መስከረም 2017 ኣፍሊጣ።
ኣብ’ቲ ኮንፈረንስ ንሕሉፍ ተመክሮ ብምግምጋም ነቲ ኣወንታዊ ሽነኹ ብምውሳድን ብከመይ ኣብ ግብሪ ክውዕል ከም ዝኽእል ተዛትዮም ክውሰድ ብዛዕባ ዝከኣል ስጉምቲ ከም ዝኣመተ፡ ኣብ ኮንፈረስን ዝተዓደመ ሚስተር ጂም በርናንድ-ስሚዝ ዝተባህለ ወጻእተኛ ብወገኑ ህዝቢ ኤርትራ ንነጻነቱ ሓርነታዊ መሰላቱን ክብል እዚ ኩሉ ዋጋ ከፊሉ ኣብ ከም’ዚ ዝበለ ደልሃመት ምውዳቑ ዘይሕዝን’ዩ ከም ዝበለን ጸብጺባ።
ዝተፈላለዩ ኣባላት’ቲ ኮንፈረንስ ኣብ ሓደ ሕብረተ-ሰብ ሕድሕድ ምትእምማን ንምፍጣር ዝተገበረ ተመክሮን ዝተረኽበ ኣወንታዊ ውጽኢትን ናይ ካልኦት ሃገራትን ሕብረተ-ሰባት ብሰንዳት ብምቕራብ ከም ዘሀብተምዎ፡ ነዚ ዛዕባ’ዚ ኣብ ምስፋሕ ግደ መራኸቢ ብዙሓንን መንእሰያትን እንታይ ክኸውን ከም ዝግባእ’ውን ብፍሉይ ኣርእሲ ቀሪቡ ከም ዝተዘርበሉን ኣረዲኣ።
Loading...
You are here: Home > Tigrigna > Current Article
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራብብብBብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 08-09-2

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ሰራዊት ሱዳን፣ ኣብ ወደብ ሖደይዳ ተዋፊሩ
Radio Erena: 09 October 2018
ሰራዊት ሱዳን፣ ኣብ የመን፣ ወደባዊት ከተማ ሖደይዳ ከምዝተዋፈረ ኣል ዓረብያ ሓቢሩ።
ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን፣ ንወደብ ሖደይዳ ናይ የመን ንምቑጽጻር ድሕሪ ዘካየድኦ ጽዑቕ ደብዳባት'ዩ ሰራዊት ሱዳን ናብታ ከተማ ከምዝተዋፈረ ዝግለጽ ዘሎ።
ብዝሒ ናይቲ ብሰንበት 7 ጥቅምቲ ዝተዋፈረ ብዝሒ ሰራዊት ሱዳን እኳ እንተዘይተጠቕሰ፣ ኣቐዲሞም ምስ ዝተዋፈሩ ሓይልታት ልፍንቲ ብምውህሃድ ክነጥፍ ምዃኑ ግና ተሓቢሩ።
ሱዳን፣ ኣብ የመን ልዕሊ 1500 ሰራዊት ኣዋፊራ ከምዘላ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ተደጋጋሚ ሓደጋታት ዝበጽሖ ዘሎ ሰራዊት ሱዳን ክሰሓብ ብተቓወምቲ ወገናት እታ ሃገር ንዝቐረበ ጻውዒት መንግስቲ ሱዳን ነጺግዎ'ዩ።
ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ካብ ዝርከባ ወደባት የመን፣ ብዕብየታ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ እትስራዕ ሖደይዳ፣ ካብ ሑቲ ንምምንዛዕ ዝተኻየደ ተደጋጋሚ መጥቃዕታት ዛጊት ክዕወት ከምዘይክኣለ ወትሃደራውያን ተንተንቲ የረድኡ።
ሖዴይዳ፣ ናብ ኤርትራ ዝቐረበት ናይ የመን ወደብ 'ያ።
ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ኣብ የመን ኣብ ዘካይድኦ ዘለዋ ወትሃደራዊ መጥቃዕታት፣ ንወደብ ዓሰብ ከም ከናሃርያ ይጥቀማሉ ከምዘለዋ ይፍለጥ።
ኤርትራ፣ ሰራዊታ ናብ የመን ክትልእኽ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ክሓተ ምጽንሐን ይግለጽ።
================


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 51 guests and no members online
1ይ ህጹጽ ሓበሬታ ናይትራንስፖርት ንታሳተፍቲ ሰላማዊ ሰልፊ ኒው ዮርክ፡፡ 2ይ ህጹጽ ሓበሬታ ናይ ትራንስፖርት ንታሳተፍቲ ሰላማዊ ሰልፊ ኒው ዮርክ ካብ JFK AIRPORT፡፡
- Details
- Written by United Eritrea Media
- Published: 27 October 2015
1ይ ህጹጽ ሓበሬታ ናይትራንስፖርት ንታሳተፍቲ ሰላማዊ ሰልፊ ኒው ዮርክ፡፡
2ይ ህጹጽ ሓበሬታ ናይ ትራንስፖርት ንታሳተፍቲ ሰላማዊ ሰልፊ ኒው ዮርክ ካብ JFK AIRPORT፡፡
1ይ ህጹጽ ሓበሬታ ናይትራንስፖርት ንታሳተፍቲ ሰላማዊ ሰልፊ ኒው ዮርክ፡፡
1. ካብ LAGUARDIA AIRPORT ናብ ሰላማዊ ሰልፍ ንእትመጹ ኣጋይሽ ናይ ህዝባዊ መጓዓዝያ (Public Transportation) ንክትጥቀሙ ነዚ ዝስዕብ ተከተሉ፡
ካብ ነፋሪት ምስ ወሪድኩም - Ground Transportation ዝብል ተከተሉ ኣውቶቡስ (BUS) – M60 Select Bus Service (M60 SBS) ደው ትብለሉ ቦታ ንዝኮነ ሰብ ትወከሱ፡፡ ቅድሚ ኣብ ኣውቶቡስ ምስቃልኩም ናይ መጐዓዓዚ ትኬት (Merto Card) ኣብታ ኣውቶቡስ ደው ትብለላ ሳንዱቅ (Vending Machine) ብካሽ ወይ ብክረዲት ካርድ ትኬት ትገዝኡ ናይ $10.00 እኩል እዩ፡፡ ካብ LAGUARDIA ምስ ተሰቀልኩም ኣብ ሻሙነይቲ ፈርማታ ( 8th Stop) ትወርዱ፡፡ እታ ትወርዱላ ፈርማታ (Lexington Av Station 125th Street) ትብሃል፡፡ ነዛ ትስዕብ ካርታ ተመልከቱ፡
ኣብኣ ወሪድኩም ናብ ባቡር ቁጽሪ 6 ናብ Downtown ወይ ከኣ ናብ Manhattan ገጻ ትከይድ ትኬትኩም ተጠቂምኩም ትስቀሉ ኣብ 51st Street ትወርዱ፡፡ ካብ ባቡር
ምስ ወረድኩም ክሳብ 47th Street ብእግርኩም ትጓዓዙ (Towards South). ካብኡ ክሳብ 2nd Avenue (Towards East) ትከዱ፡፡ እቲ ሰላማዊ ሰልፊ ንገበረሉ ቦታ በጺሕኩም ኣለኩም ማለት ኢዩ፡፡
2. ካብ LAUGARDIA AIRPORT ናብ Hotel Paramount ክፍሊ ዝሓዝኩም ናብ ሆቴልኩም ንክትከዱ ናይ ህዝባዊ መጓዓዝያ (Public Transportation) ንክትጥቀሙ ነዚ ዝስዕብ ተከተሉ፡
ካብ ነፋሪት ምስ ወሪድኩም - Ground Transportation ዝብል ተከተሉ ኣውቶቡስ (BUS) – M60 Select Bus Service (M60 SBS) ደው ትብለሉ ቦታ ንዝኮነ ሰብ ትሓቱ፡፡ ቅድሚ ኣብ ኣውቶቡስ ምስቃልኩም ናይ መጐዓዓዚ ትኬት (Merto Card) ኣብታ ኣውቶቡስ ደው ትብለላ ሳንዱቅ (Vending Machine) ብካሽ ወይ ብክረዲት ካርድ ትኬት ትገዝኡ ናይ $10.00 እኩል እዩ፡፡ ካብ LAGUARDIA ምስ ተሰቀልኩም ኣብ መበል ዓሰርተ ሓደ ፈርማታ ( 11th Stop) ትወርዱ፡፡ እታ ትወርዱላ ፈርማታ (Frederick Douglass Station) ኣብ St. Nicholas Avenue ትርከብ፡፡ ኣብ ላዕሊ ተመልኪታ ዘላ ካርታ ተመልከት፡፡
ኣብኣ ወሪድኩም ናብ ባቡር A Train ናብ Downtown ወይ ከኣ ናብ Manhattan ገጻ ትከይድ ትኬትኩም ተጠቂምኩም ትስቀሉ;; ኣብ 42nd (Port Authority Street Street} ትወርዱ፡፡ ካብ ባቡር ምስ ወረድኩም ብ8th Avenue ወጺኩም ብእግርኩም ንሰሜን ገጽኩም ትጓዓዙ ( Towards North);; ክሳብ 46th Street ካብኡ ንምብራቅ ገጽኩም ፍርቂ ብሎክ ምስ ከድኩም Paramount Hotel ዝብል ክትርእዩ ኢኩም፡፡ ካብ ሆቴልኩም ናብ ናይ ሰልፊ ቦታ ክትዱ፡ ክሳብ 2nd Avenue (Towards East) ትከዱ፡፡ ድሓር ሓንቲ ብሎክ ንሰሜን ገጽኩም ኣብ 47th Street ትበጽሑ፡፡ እቲ ሰላማዊ ሰልፊ ንገበረሉ ቦታ በጺሕኩም ኣለኩም ማለት ኢዩ፡፡
ንተወሳኪ ሓበሬታ ናብዚ ዝስዕብ ቴለፎን ደወሉ
ዛይድተስፋማርያም (718) 696 7219 ሃይለጸጋይ (646) 919 6847 ዘርእማርያምክፍለ (845) 4537641
2ይ ህጹጽ ሓበሬታ ናይ ትራንስፖርት ንታሳተፍቲ ሰላማዊ ሰልፊ ኒው ዮርክ ካብ JFK AIRPORT፡፡
1. ካብ JFK AIRPORT ናብ Hotel Paramount ክፍሊ ዝሓዝኩም ናብ ሆቴልኩም ንክትከዱ ናይ ህዝባዊ መጓዓዝያ (Public Transportation) ንክትጥቀሙ ነዚ ዝስዕብ ተከተሉ፡፡
JFK AIRTRAIN ወሲድኩም ኣብ ተርሚናል ዲ (Terminal D - Jamaica) ትወርዱ;; ቅድሚ ናብ ባቡር ምስቃልኩም ናይ መጐዓዓዚ ትኬት (Merto Card) ኣብቲ ስተሽን ካብ ዘላ ሳንዱቅ (Vending Machine) ብካሽ ወይ ብክረዲት ካርድ ትኬት ትገዝኡ ናይ $10.00 እኩል ኢዩ፡፡ From SUTPHIN BLVD-ARCHER AV/JFK E Take the WORLD TRADE CENTER bound Train Get off at 42ND ST - PORT AUTHORITY BUS TERMNAL
ካብ ባቡር ምስ ወረድኩም ብ8th Avenue ወጺኩም ብእግርኩም ንሰሜን ገጽኩም ትጓዓዙ ( Towards North);; ክሳብ 46th Street ካብኡ ንምብራቅ ገጽኩም ፍርቂ ብሎክ ምስ ከድኩም Paramount Hotel ዝብል ክትርእዩ ኢኩም፡፡
2. ካብ ሆቴልኩም ናብ ናይ ሰልፊ ቦታ ክትከዱ ክሳብ 2nd Avenue ( Towards East) ትከዱ፡፡ ድሓር ሓንቲ ብሎክ ንሰሜን ገጽኩም ትከዱ፡፡ ኣብ 47th Street ትበጽሑ፡፡ እቲ ሰላማዊ ሰልፊ ንገበረሉ ቦታ በጺሕኩም ኣለኩም ማለት ኢዩ፡፡
ንተወሳኪ ሓበሬታ ናብዚ ዝስዕብ ቴለፎን ደወሉ
ዛይድ ተስፋማርያም (718) 696 7219 ሃይለ ጸጋይ (646) 919 6847 ዘርእማርያም ክፍለ (845) 4537641
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ህጹጽ መጸዋዕታ ንኹሎም ፖለቲካዊ ውድባትን ደለይቲ ፍትሕን
- Details
- Created: Friday, 03 November 2017 00:58
- Last Updated: Friday, 03 November 2017 00:58
ብዕለት 31 ጥቅምቲ 2017 ኣብ ሃገርና ኤርትራ ኣብ ከተማ ኣስመራ ኣብ ልዕሊ ሰማላዊ ህዝብና ዝተነስነሰ ጠያዪት ኣብ ሙሉእ ዓለም ዝተቓለሐን ንኹሉ ኣማኒ ምስልምናን ክርስትናን ዘስደመመ ተርእዮ እዩ። ሎሚ እቲ ኣንጸላልዩና ዘሎ ከቢድ ናይ ሓደጋ ደበና ከም ዝመጾ ክሓልፍ እዩ ኢልካ ዝግደፍ ኣይኮነን። ህዝቢ ኤርትራን ስርዓት ህግደፍን ሕቖን ከብድን ካብ ዝኾኑ ዓመታት ኣቚጺሮም ስለ ዘለዉ፡ እዚ ከምዚ ዝበለ ሓደጋ ኣብ ሓደ ጠረጴዛ ኮፍ ኢሎም ብሰላም ክፈትዎ ኢልካ ትምኒት ዝግበረሉ ኣይኮነን። ህዝብን ጸረ-ህዝብን በበይኑዩ ኣጀንዳኦም። ህግደፍ ዝዓበየሉን ዝኣረገሉን ኣጀንዳ ይገብር ኣሎ። ህግደፍ እታ ዝፈልጣ ናይ ኣፈታትሓ ግርጭት ስልቲ፡ ብረትን ዓረርን ስለ ዝኾነት ሕጂውን ቆሉዑን ኣንስትን ኣረጋውያንን ካብ ምጭፍጫፍ ድሕር ክብል ኣይኮነን።


text:
ብመሰረት እዚ ዓረና ምንቅስቓሱ ክልላዊ እዩ፤ ኣጀንድኡ ግን ሃገራዊ እዩ ኢሎም፡፡ ትግራዋይ ኣብ ትግራይ ጥራሕ ከይተሓፀረ ከመይ ገይሩ ኣብ ኩሎም ከባቢታት ኢትዮጵያ ምስ ኩሎም ህዝብታት ብፍቕሪን ሰላምን ክንብር ይኽእል ዝብል ዕላማ ዝሓዘ ውድብ እዩ እውን ኢሎም፡፡
ሎሚቕነ ኣብ ማሕበራዊ መርበብ ሓበሬታ ሓደ ኣባል ማእከላይ ኮሚቴ ዓረና ተዛሪቦምዎ ንዝተባህለ ጉዳይ እውን ኣይተ ኣብርሃ ምለሽ ሂቦምሉ፡፡ እቶም ውልቀ ሰብ ትግርኛ ስለዝተዛረብኩ ትግራዋይ እየ ማለት ኣይኰነን፤ ወልቃይት እውን ናይ ኣምሓራ እምበር ናይ ትግራይ ኣይኰነን ስለዝበሉ ንብዙሓት ሰባት ከምዘቘጥዑ ተዘሪቡ እዩ፡፡
ኣይተ ኣብርሃ ብዛዕባ እዚ መልሲ እንትህቡ እቶም ውልቀ ሰብ ዝበልዎ ንውድብ ዓረና ከምዘይውክልን ኣባል ኣመራርሓ ዓረና ኰይኖም ድማ ከምኡ ምባሎም መርገፂ ዓረና ከምስል ስለዝኽእል ጌጋ ምዃኑ ብግልፂ ከምዝተነገሮምን ተዛሪቦም፡፡
ኣብ መንጐ ኢትዮጵያን ኤርትራን ተፈጢሩ ዘሎ ፀገም ህዝቢ ንህዝቢ ብምቅርራብን ነባራዊ ርክብ ብምምስራትን ንምፍታሕ ዓረና ከምዝሰርሕ ኣቦ መንበር ዓረና ገሊፆም ኣለዉ፡፡ እዚ እውን ህዝቢ ኤርትራ ብዝደልዮ መልክዕ ሓቢርና ንምስራሕ ድልዋት ኢና ኢሎም፡፡
ኣይተ ኣብርሃ ደስታ ኣብዚ ሐዚ እዋን ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ምሁርን መምህርን ፖለቲካዊ ሳይንስ ኰይኖም ብኻልእ ገፅ ኸአ ኣቦ መንበር ዓረና ትግራይ ምዃኖም ፅዕንቶን ፅልዋን ይህልዎ እዩ ኢሎም ኣይኣምኑን፡፡
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ብ ዘርኣይ ሰሎሞን
ኤርትራዊ ነባሪ ሆላንድ፡ ኣብ ምሽብሻብ ጽምብል ናጽነት ኤርትራ ኢዩ ተጸሚዱ ዘሎ። ነታ ሰላሳ ዓመት መመላእታ ክቡር ደሙን ህይወቱን፡ መባእ ሃገር ንምዃን ብሉጻቱ ሰዊኡ፡ ኣካሉ ሰንኪሉ፡ ጉልበቱን ገንዘቡን ከፊሉ፡ ኤርትራ! ኤርትራ ንኽትከውን ብዘካየዶ ቓልሲ ነዘረጋገጻ ሃገረ ኤርትራ! ንህንጸታን ምዕባሌኣን ብልጽግናኣን እጅገኡ ሰብሲቡ ኣብ ዘረባረበሉ ዝነበረ ህሞት`ውን እንተኾነ፡ ብቕንኢ የዒንቶም ዓዊሩ፡ ዕንቕርቲ ጽልኦም ሽክነኦም ብዝኸሓነ ነባሪ ጽልኢ ዘንበሩ ጃንዳ ወያነ፡ ህዝቢ ኤርትራ ንዝገበረሎም ሰናይ ጽቡቕ ተግባር፡ ኣብ ክንዲ ሞሳን ወደሳን፡ ማሳን ወቐሳን ኣብ ዝባኑ ከውርድሉ፡ ተለኣኣኽቲ ናይ እከይ ውዲት ምዕራባውያን ብምዃን፡ ንምምብርካኹ ተባሂሉ ኣብ ዝተኸፍተ ወራር ኹናት`ውን እንተኾነ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብኹናት መኪቱ፡ ተዓዊቱ! ኣብ ዳንነት ሞጊቱ ረቲዑ ብሓቅነቱ! ከበባ ዲፕሎማሲ ብዓቕሉን ጽንዓቱን ፈንጢሱ፡ ቀላሲ ኮይኑ ተጠሚቱ! ኣብ ቁጠባ ብርእሰ ምርኮሳ፡ ቁሸት ምስ ከተማ! ኤርትራ ምስ ዓለማ! ኣራኺቡ ናብራ ህዝቢ ኣመሓይሹ ጎልቢቱ! ብርሃን ንደርማስ ምዕባሌ!! ብዝብል ቴማ ንምጽንባል በዓል ኤርትራ ኣብ ምሽብሻብ እንከሎ ኢዩ፡ ነዚ ኣዱሃ ዝኾነ ኣብ ሆላንድ ዝቕመጥ ኤርትራዊ ሃገራዊ ሓርበኛ ህዝቢ ዝተጸምበርክዎ።


text:
ክሲማዮ ብሓይልታት ምክልኻል ኬንያ ካብ እትሓዝ ዝሓኣለፈ ወርሒ ጥቅምቲ ጀሚሩ ፖለቲከኛታት፣ዓበይቲ ዓድን ናይቲ ከባቢ ሚሊሺያታትን ብበይነ መንግስቲ ምብራቓ ኣፍሪካ /ኢጋድ/ ዝተዋደደ ዝርርብ ክካየድ ፀኒሑ እዩ።
800 ተወከልቲ ማሕበረሰባት ዞባታት ጌዶ፣ታሕታይን ማእኸላይን ጁባ ነቲ ሓድሽ ክልል ዝኸውን ሕገ መንግስቲ ንምጥያሽ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጉባኤ ኣካይዶም ነይሮም።እቲ ኣኼባ ንረብሓ ሓያላት ተወሳእቲ ብዝጥዕም ዝተቓነየ እዩ ክብሉ ገለ ተሳተፍቲ ይዛረቡ።
ንደሕንነቱ ክብል ስሙ ክጥቀስ ዘይደለየ ሓደ ተወካሊ እቲ ኮንፈረንስ ሓይልታት ኬንያ ንኪስማዮ ካብ ኣል-ሸባብ ነፃ ንምውፃእ ብዝሓገዘ ብመራሒ ሚሊሽያ ራስ ካምቦኒ ኣሕመድ ማዶቤ ዝተዓብለለ እዩ ይብል።
እቲ ኮንፈረንስ ዘይሻራውን ሕድ ሕድ ዞባ ብነፃ ሓሳቡ ዝገልፀሉን ክኸውን ነይሩዎ ዝበለ ንዝይ ነቲ ሕገ መንግስቲ ንምፅዳቕ’ውን 500 ተወከልቲ ክሳተፉ እንተነበሮም እውን 870 ተወከልቲ ኣብቲ ኣኼባ ምትካቦምን ገሊኦም ተወከልቲ ናይ ስቪል ዝተኸደኑ ሚሊሽያታት ራስ ካምቦኒ እዮም እዩ ይብል።ሪኢቶታት ማዶቤ ይኹን ካሊእ ተወካሊ ንምርካብ ኣይተኽኣለን።
ኣብ ማእኸላይ ሱማሊያ ክልል ጋልሙዱግ ክጣየሽ ቁልፊ ታራ ዝተፃወተ ፖለቲከኛ ሓሰን ሳማንትራ ኣብቲ ኮንፈረንስ ውክልና ዓሌታት ዘይሚዝናዊ እዩ ይብል።
መስርሕ ክልላዊ መንግስትነት ጁባላንድ ምስቲ 1.3 ሚሊዮን ነበርቲ ዝሓቖፈ ከባቢ ዝህልዎም ርክባት ኣብ ግምት ብምእታው ንኣቓልቦ ኬንያ፣ኢትዮጵያ፣ኢጋድን ፌደራላዊ መንግስቲ ሱማሊያን ስሒቡ’ሎ።
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዝፀደቐ ሓድሽ ሕገ መንግስቲ ሱማሊያ ክልላዊ መንግስታት ዝሓቖፈ ማእኸላይ መንስግስቲ ንክህሊ ይፈቅድ።ገለ ተዓዘብቲ ግን እቲ ፌደራላዊ ኣገባብ ምምሕዳር ክሰርሕ ኣብ ምግባር ምዕባለ ኣይተርኣየን ይብሉ።
ኣሕመድ ሶሊማን ለንደን ኣብ ዝርከብ ኢኒስቱት ፖሊሲ ወፃኢ ቻታም ሃውስ ብዛዕባ ቀርኒ ኣፍሪካ መፅናዕቲ የካይዱ።ንሶም ጁባላንድ ክልላዊ ምምሕዳር ንኽትኸውን ዝተቐመጠ ንፁር ሕጊ የለን፤እዚ ነቲ ከይዲ ሓደገኛ ይገብሮ ይብሉ።ብምህዋኽ ክቕፅል ምግባር ‘’ከምዝመስለኒ ኣብ ኪስማዮ ወይ ኣብ ጁባላንድ ዘሎ ኩነታት ናብ ግጭት ዘምርሕ እዩ።’’
ኣብ ኪስማዮ ዝርከቡ ብርክት ዝበሉ ምንጭታት ወጥሪ ይንህር ከምዘሎ ምልክታት ይርአዩ ከምዘለው ንቪኦኤ ይገልፁ።ነታ ወደባዊ ከተማ ንትሽዓተ ዓመታት ተቐፃፂሮምዋ ዝነበሩ ባሬ ሒራሌ ምስ ዓሰርተታት ሚሊሺያታ ስዓብቶም ትማሊ ሓሙስ ብባሕሪ ኣቢሎም ኣብታ ከተማ ኣቲዮም ኣለው።
ናይ ሒራሌ ምምፃእ ነቲ ከባቢን ኣብቲ ከይዲ ይዝሳተፍ ንዘለውን ስግኣት ክኸውን ይኽእል እዩ ይብሉ ሶሊማን።
ማእኸላይ መንግስቲ ሱማሊያ ኣብ ጁባላንድ ዝካየድ ዘሎ መስርሕ ዘይሕገ መንግስታውን ተቐባልነት ዘይብሉን ክብሉ ይነፅጉዎ።


text:
ብምኽንያት መበል 40 ዓመት ምጅማር ብረታዊ ግድል ህወሓት፡ልዕሊ ሚእቲ ውሩያት ኪነ-ጥበባዊያን ኢትዮጵያ ኣብ 17 ዓመታት ዕጥቃዊ ግድል ህወሓት ወሰንቲ ንዝነበሩ ታሪካዊ ስፍራታት ከምዝራኣዩ ተገሊጹ።
ሓደ ካብ'ቶም ኣሰናዳእቲን ኣባል'ቲ ዑደትን ዝነበረ ኪነ-ጥበባዊ ኪሮስ ሃ/ስላሴ ኣብ'ቲ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተዛዛመ ዑደት ኣብ ደደቢት፡ደጀናን ሃገረ-ሰላምን ከምዝበጽሑን ካብ ፈለምቲ'ቲ ዕጥቃዊ ግድል ዝኾኑ ኣቶ ኣባይ ፀሃየን ኣቶ ስዩም መስፍንን ከምኡውን ካብ ኣቶ ስብሓት ነጋን መብርሂ ከምዝረኸቡን ሓቢሩ።
ኣብ መቐለ ምስ በፅሑ ምስ ኣቦ-መንበር ህወሓትን ፕረዚደንት ክልል ትግራይን ኣቶ ኣባይ ወልዱ ተራኺቦም ክዝምተመያየጡ ኣቶ ኪሮስ ገሊፁ።እቶም ኪነ-ጥበባዊያን ኣብ እዋን ዑደቶም ዝመስክረዎ 'ንምእማን ዘፀግም' ታሪክ ህወሓት ኣብ'ዚ እዋን'ዚ 'ብተካእቲ' ብሕልፊ ኣብ ምሕደራ ኣዲሳበባን ካልኦት ከተማታትን ዘይምድጋሙ ክረምዘገረመሎም'ውን ንኣቶ ኣባይ ወልዱ ጠቂሶምሎም።


text:
ኣንጎላዊያን ናይ ነዊሕ እዋን መራሒ እታ ሃገር ፕረዝደንት ኤድዋርዶ ዶስ ሳንቶስ ዘይሳተፍሉ ሎሚ ኣብ ዝኻየድ ዘሎ ፕረዝደንታዊ ምርጫ’ታ ድምጾም ይህቡ አለው። ገዛኢ ፓርቲ እታ ሃገር ስልጣን ክቅጽል ወጢኑ አሎ፡ ይኹን ደአ ኣምበር ብዙሓት ወሃብቲ ድምጺ ድምጾም ንለውጢ ከምዝህቡ ይገልጹ።
ኣብቲ ሎሚ ረቡዕ 23 ነሓሰ,2017 ዓ.ም ኣብ ኣንጎላ ዝኻየድ ዘሎ ፕረዝደንታዊ ምርጫ፡ እቶም ን38 ዓመታት ነታ ሃገር ዝመርሑ ፕረዝደንት ኤድዋርዶ ጆስ ሳንቶስ ንመጀመርያ ጊዜ ንካልእ ውልቀ ሰብ ድምጾም ሂቦም።
ሎሚ ኣብ ሰዓታት ቅድሚ ቀትሪ ድምጾም ዝሃቡ ፕረዝደንት ሳንቶስ ካብ መራኸቢ ብዙሃን ንዝቐረበሎም ሕቶታት መልሲ ከይሃቡ ብስቕታ ካብ ኑቕጣ መውሃቢ ድምጺ ወጺኦም ክኸዱ ተራእዮም እዮም።
እቲ ኣብዚ ምርጫ ዝምረጽ ፕረዝደንት ኣንጎላ ብነዳዲ ሃብታም ዝኾነት ሃገር ግን ሸርፊ ናይ ኣሜሪካ ዶላር ኣብ ጸሊም ዕዳጋ ዕጽፊ እቲ ሕጋዊ ሸርፊ ዝኾነሉ ልዑል ስራሕ አልቦነትን ዝቕባበን ዘለዋ ሃገር ዝርኸቡ ምኳኑ’ውን ይፍለጥ።
ፕረዝደንት ኤድዋርዶ ሳንቶዝ ብቅሉዕ ብልሽውና ዝኽሰሱ ኮይኖም ደቆምን ብዙሕ ናይ መንግስቲ ዋኒን ከምዝውንኑ ይፍለጥ። እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ መብዛሕትኦም ኣንጎላዊያን ግን ብዘይ መሰረታዊ ህዝባዊ ኣገልግሎት ኣብ ድኽነት ከምዝነብሩ’ውን ይፍለጥ።
እዚ ኣብ መንጎ ዜጋታት እታ ሃገር ዘሎ ኣፈላላይ ኣብ ገለ ዜጋታት ስምዒት ሕርቓን ዘለዓዓለ ኮይኑ ገለ ካብዞም ዜጋታት ሓደ ዝኾና ዶሚንጎ ብዛዕባ እቲ ሎሚ ዝካየድ ዘሎ ምርጫ ከምዚ ይብላ።
“ ንመጀመርያ ጊዜ እየ ድምጸይ ዝህብ ዘለኹ ምክንያቱ ቅድሚ ሕጂ ዋጋ ድምጺ ምሃበይ ኣይርደአንን ኔሩ ድልየት’ውን ኣይነበረንን። ሎሚ ግን ንለውጢ ድምጸይ ሂበ አለኹ። ስለዚ ከምቲ ኩሉ ሰብ ዝብሎ ንለውጢ ድምጺ ሂበ አለኹ ምስ ጊዜ ድማ መነባብሮና እንተተለዊጡ ክንርእይ ኢና ምክንያቱ ቅድሚ ሕጂ ብምርጫ ዝተለወጠ ነገር ኣይረአይናን ።”
ከም ጓል 62 ዓመት ማርያ ቦቨርንቱራ ዝአመስሉ ካልኦት ድማ ድምጺ ብምሃቦም ለውጢ ክመጽእ ዘለዎም ተስፋ ይገልጹ።
ሰብ ስልጣን እታ ሃገር ውጽኢት እቲ ምርጫ ጽባሕ ወግዓዊ ከምዝኸውን ሓቢሮም አለው።


text:
ጸብጻብ ብሞኒቶር ኣፍሪካ ሞኒቶርስ ካብ ሱዳን
ንዓመተ 2016 ኣብ ምውፍናው ንዓመተ 2017 ድማ ኣብ ምቅባል ንረከብ ኣለና። ዋሕዚ ስደተኛታት ኤርትረኣውያን ኣብ ዓመተ 2016 ከመይ ነyሩ፧ እቲ ዋሕዚ ነክዩ ዶ ወይስ ወሲኹ፧ ነዚ ምልላይ ኣገዳሲ ኮይኑ ስለ ዝተራእየኒ ኣብዚ ናይ መወዳእታ ወርሒ ናይ ዓመተ 2016 ኣብዚ ነጥቢ ኣተኲረ ነዚ ጸብጻብ ከዳልዎ መሪጸ ለኹ።
ኣብዚ ክዝንጋዕ ዘይብሉ ነዚ ጸብጻብ ከነዳሉ ከለና ኣብ ሱዳን ኣፍና መሊእና ወይ ውን ብናጽነት ክንሓትት ብዙሕ ጸገማት ኣሎ። ብፍላይ ብወገን መንግስቲ ሱዳን ኮምኡ ድማ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ዝወሃብ መግለጺታት ንዋሕዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብዝምልከት ሓደ ርጉጽ ዝኾነ ወይ ውን ጭቡጥ ሓብሬታ ክህቡኻ ኣይክእሉን እዮም። ሰለዚ ካብተን ኣብ ምብራቅ ሱዳን ዝረከባ ማዓስከራት ስደተኛታት፡ ብፍላይ ኣብ ማዓስከር ስተደኛታት ሸገራብ ዝመጹ ዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት ተኸታቲልና ዋሕዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ዓመተ 2016 ከመይ ከም ዝነበረ ኣብ ማዓስከር ስተደኛታት ሸገራብ ከድና ትዕዝብቲ ወሲድና ኔርና።
መጀመርያ ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ሱዳን ብኸመይ መንገዲ ከም ዝኣትዉ ምፍላጥ ኣገዳሲ ኮይኑ ይስመዓኒ። ኣብ ሱዳን ስደተኛታት ተቀቢለን ናብ ማዓስከር ስደተኛታት ሸገራብ ዘሕልፋ 4 ናይ መቀበሊ መደበራት ኣለዋ። ገርገፍ/ሓፊር፡ ሓማዳይት፡ ወዲ ሸሪፎይ ከምኡ ድማ ቶከር። እዞም ብገርገፍ፡ ሓማዳይት ከምኡ ድማ ብከባቢ ከሰላ (ወዲ ሸሪፎይ) ዝመጹ ንሂወቶም ዝፈታትን ኣዝዩ ፈታኒ መድረኽ ሓሊፎም እዮም ንሱዳን ዝኣትዉ። ምኽንያቱ ብመጀመርያ ዝሰግርዎ መድረኽ እቲ ኣብዚ ግዜ’ዚ ብናይ ቶኪስካ ቅተል ብዝብል ትእዛዝ ዝመሓዳር እዚ ጨንፈር ምክትታል ዶባት ሰራዊት ኤርትራ ኽኸውን ከሎ፣ ካልኣይ፡ ነዚ መድረኽ ምስ ሰገሩ ድማ ኣብ ንግዲ ደቂ ሰባት ብዝተዋፈሩ ራሻይዳን ተሓባበርቶምን ከምኡ ድማ ብዝተፈላለዩ ሱዳናውያን ዘጋጥሞም መጨወቲን መሸጣን እዩ። ነዚ ፈታኒ መድረኽ ሰጊሮም እዮም ናብ ማዓስከር ስደተኛታት ሸገራብ ዝኣትዉ። ብመንገዲ ቶከር ዝኣትዉ ስደተኛታት ግን ብመጠኑ ዝሓሸ ማለት፡ ብሰለማዊ መንገዲ ናብ ኣባላት ጸጥታ ሱዳን ተረኪቦም ናብ ማዓስከር ስደተኛታት ሸገራብ የብሉ።
ካብዘን ክንጠቕሰን ዝጸናሕና ናይ መቐበሊ ንቁጣታት፡ ኣብ ሰሙን ሓደ ግዜ፡ ማለት ካብ ገርገፍ፡ ሓምዳይት፡ ከሰላ (ወዲ ሸሪፎይ)፡ ስደተኛታት ጽዒና ናብ ማዓስከር ስደተኛታት ሸገራብ ተጓዓዕዝ ናይ ላዕለዋይ ኮሚሺን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ( UNHCR ) ማኪና ኣላ። ሳሕቲ ጻዕቂ ስደተኛታት ምስ ዘጋጥም ድማ ኣብ ሰሙን ክልተ ግዜ ተጓዕዝሉ እዋናት ውን ኣሎ። መቐበሊ ንቚጣ ቶከር ግን ካብ ከሰላ ነዊሕ ርሒቓ ምስ ምህላዋ፡ ብክልተ ወይ ውን ሰለስተ ምኒባሳት እዩ እቲ መስርሕ ናይ ምስግጋር ስደተኛታት ዝካየድ፡ ሰለ’ዚ ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ዋሕዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ይንህር እዩ ዘሎ ።
ኲነታት ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ማዓስከር ሸገራብ ከመይ ከም ዘሎ ንምዕዛብ ብዕለት 14 ታሕሳስ 2016 ናብ’ቲ ቦታ ተንቀሳቂሰ ነይረ። ኣብ ዓመተ 2016 ብብዝሒ ዝኣተዉ ስደተኛታት ኣባላት ሓይልታት ምኽልኻል ዝነበሩ ክኾኑ እንከለዉ ንዖኦም ዝሰዓቡ ድማ ኣብ ክሊ ትሕቲ ዕድመ ማለት ትሕቲ 18 ዝረከቡ፡ ከምኡ’ውን ምስ ህጻውተን ዝመጻ ኣዴታት፡ ስድራቤታት፡ ተምሃሮ ዋርሳይ ይከኣሎ ሳዋ ይርከብዎም። ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ብዝሒ ህድማ ኣባላት ሓይሊታት ምክልኻል ዘጋጥመሉ ዘሎ ምኽንያት ንጹር ኮይኑ፡ እቲ ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ብሓድሽ ኣወዳድባ ተባሂሉ ዝግበር ዘሎ ዶሞዝ ሰራዊት 1ይ ጠንቂ ምኻኑ ይገልጹ።
ኣብ’ዚ ዓመተ 2016 ዝተገብረ ፍሹል ሜላ መንግስቲ ኤርትራ ሓድሽ ኣወዳድባ ዶሞዝ ዝብልእዩ። እዚ ድማ ንኣብ ሰራዊት ዘለዉን ከምኡ ድማ ኣብ ምኒስትሪታት ዝነጥፉ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ናይ ወሰኽ ዶሞዝ ማለት ወርሓዊ 2700 ናቅፋ ገይርናልኩም ኣለና ኢሎም ምስ ኣወጁ እቲ ወርሓዊ 600 ዝኽፈል
ዝነበረ ኣባል ሰራዊት ብብዝሒ ናብ ስደት ክግዕዝ ጀመረ። እዚ ድማ እቲ 2700 ወርሓዊ ዶመዝ ገይርናዮ ኣሎና ዝብል ኪንዮ ናይ ዲፕሎማስያዊ ሃልኪ ኣብ ግብሪ ክረኤ ምስ ዘይምኽኣሉ እዩ። ካብ’ዚ 900 ወርሓዊ ጥራይ ክቔጽረሎም ምጅማሩ፡ ካብዘን 900 ድማ ብምሉኡ ኣብ ኢድ ክርከብዎ ብዘይምኽኣሎም፡ 300 ጥራይ ኣብ ኢዶም ክርከቡ ምኽኣሎም፡ ንስድራቤት ተባሂሉ ድማ ብዘይፍቃዶም 600 ከምዝቁረጽ ብምግባር ንቁጠዐ ሰራዊት ናህሪ ወሰኸሉ። እዚ ብመንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ዝተገብረ ዘይሕጋዊ ኣገባብ ምዝመዛ፡ ንዝበዝሕ ኣባል ምክልኻል ንስዴት ከም ዘምርሕ ገርዎ ኣሎ ። እዚ ሓብሬታ ካብቶም ብጭቡጥ ከምኡ ምስ ኣጋጠሞም ሃዲሞም ኣብ ማዓስከር ሸገራብ ተዓቊቦም ዘለዉ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ እዩ።
ኣብ’ዚ ዓመተ 2016 ድሕሪ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፡ ኣብ 2ይ ደረጃ ዝርከቡ ተምሃሮ 2ይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ዋርሳይ ይከኣሎን ካብ ካልኦት ቤት ትምህርትታትን ዝመጹ እዮም። ኣብ ማዓስከር ስደተኛታት ሸገራብ ምስ ኣተዉ ንጠንቂ ስደቶም፡ ማለት (refugee case) ገደብ ዘይብሉ ወትሃደራዊ ዕስክርና ወይ ውን ሃገራዊ ኣገልግሎት ኢሎም ስለዘመዝግብዎ፡ እቲ ዝበዝሐ ብላዕላዋይ ኮሚሺን ስደተኛናት ሕቡራት ሃገራት (UHNCR) ተመዚጊቡ ዘሎ ጉዳያት ገደብ ዘይብሉ ወትሃደራዊ ዕስክርና ጠንቂ ስደት ኤርትራውያን ኮይኑ ከም ዘሎ ይገልጹ።
ካልእ ሓድሽ ተርእዮ ኣብዚ ዓመተ 2016 ኣብ ሸገራብ ካብ ዝተራእዩ ብብዝሒ ዋሕዚ ትሕቲ ዕድመ ስደተኛታት (under age) እዩ። ቅድሚ ሕጂ ዝነበረ ብፍሉይ ንትሕቲ ዕድሜ ተባሂሉ ዝተሰርሐ ገዛውቲ ካብ 30 ክሳብ 40 ሰባት ዝሕዝ ብምኻኑ እሞ ዋሕዚ ትዕቲ ዕድመ ብፍላይ ኣብ’ዚ ዝሓለፉ ኣዋርሓት ብዝተጋነነ መልክዑ ስለዝወሰኸ እብቲ ንመንበርኦም ኢሉ ዝተሰርሐ ገዛውቲ፡ ኣብ ሓደ ክፍሊ ክሳብ 300 ትሕቲ ዕድሜ ብሓደ ይነብሩ ኣለዉ። እዚ ቊጽሪ እዚ ምስ’ቲ እቲ ገዛ ክሕዞ ዝኽእል ዓቐን ከተዛምዶ ከሎኻ ናይ ሰማይን ምድሪን ፍልልይ ኣለዎ። ስለ’ዚ ካልእ ናይ ትሕቲ ዕድሜ መንበሪ ክስራሕ ኣብ መደብ ከም ዘሎ ‘ውን ከረጋግጽ ክኢለ ለኹ።
ካልእ ብጥርኑፍ ዝተሰዳ ስድራቤታት ‘ውን ኣለዋ። እዘን ኣብ ከባቢ ዶብ ዝቕመጣ ዝነበራ ሳሕቲ ‘ውን ካብ ርሑቕ ከባቢታት ኤርትራ ተሰዲደን ናብ ሸገራብ ተዓቊበን ዘለዋ ጥርኑፋት ስድራቤታት ብብዝሒ ኣብ ሸገራብ ኣለዋ። ሰለ’ዚ ዓመተ 2016 ካብዘን ዝሓለፋ ዓመታት ብብዝሒ ስደተኛታት ዝተመዝገቡላ ዓመት ክትከውን ትኽእል እያ።
ማሕበራዊ ኣገልግሎት
ነዞም ኣብ ማዓስከር ስደተኛታት ሸገራብ ተዓቊቦም ዘለዉ ስደተኛታት እንታይ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ይዋደደሎም ምስ እንብል ድማ፡ ኣብ መደበር መቐበሊ ሓደስቲ ስደተኛታት ናይ 1ይ ረድኤት ኣገልግሎት እትህብ ሓንቲ ማእከል ጥዕና ኣላ። ካልእ ብምሉኦም ስደተኛታት ኩነታት ጥዕነኦም ዝከታተሉላ ሓንቲ ኣገልግሎት እትህብ ማእከል ጥዕና ውን ኣላ። ንመግቢ ብዝምልከት ድማ ንነፍሲ ወከፍ ስደተኛ ወርሓዊ 120 ጅነ ሱዳን ይወሃቦ። እዚ ዝወሃቦ 120 ጂነ ብምርጫ ናይቲ ስደተኛ ኣዩ ዝኸውን፣ ብመልክዕ ቀረብ እንተ ደልይዎ ውን ብመልክዕ ቀረብ ክወሃቦ ይኽእል እዩ። እዚ ድማ ወርሓዊ ንሓደ ስደተኛ 10 ዶላር ይወሃቦ ማለት እዩ። ንኣገልግሎት ማይ ብዝምልከት ድማ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ከባቢ (ብሎክ) ናይ ማይ ቡንባታት ኣለዋ። እቲ ዝቕረብ ማይ ግን ኣብ ኩነታት ውሕስነቱ ብዙሕ ዘትኣማምን ኣይኮነን። ሰለ’ዚ እኹል ድዩ ወይስ ኣይኮነን ብዘየገድስ፡ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ማይ፡ መግቢ፡ ጥዕና ይቕረበሎም ኣሎ። ሓፈሻዊ ኩነታት ማዓስከር ስደተኛታት ሸገራብ ነዚ ይመሲል። ዋሕዚ ስደተኛታት ድሕሪ ምውሳኽ ዶመዝ ሰራዊት ዋሕዚ ኣባላት ሰራዊት ብልዑል ቊጽሪ ፥ ዋሕዚ ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ፥ ጥርኑፋት ስድራቤታት ፡ተምሃሮ ዋርሳይ ይከኣሎ ብብዝሒ ዝተራእየላ ዓመት እያ ዓመተ 2016።
ካብ ኤርትራ ብመንገዲ ገርገፍ፡ ሓማዳይት ኮምኡ ድማ ከሰላ ዝመጹ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዓመት ምሉእ ከየቃረጹ እዮም ዝውሕዙ። ብመንገዲ ቃሮራ፡ ማለት ብቶከር ዝመጹ ስደተኛታት ግን ኣብ ወቕቲ ሃሩር፡ ማለት ካብ ግንቡት ክሳብ መስከረም ኣብ ዘሎ ግዝያት ክመጹ ኣይረኣዩን እዮም። ምኽንያቱ እዚ ወቕቲ’ዚ ናይ ልዑል ናይ ሃሩር ወቕቲ ስለዝኾነ፡ ካብ ጥቅምቲ ክሳብ ሚያዝያ ኣብ ዘሎ ግዝያት ግን እቲ ሃሩር ብተዛማዲ ሰለ ዝሃድእ ኣብዚ ግዜ’ዚ ብብዝሒ ይውሕዙ ።
ቤት-ጽሕፈት ስደተኛታት ምብራቕ ሱዳን፡ ከምኡ ድማ ቤት ጽሕፈት ላዕለዋይ ኮሚሺን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት (UNHCR) ነዞም ኩሎም ዝውሕዙ ስደተኛታት ይፈልጥዎም ድዮም ወይሲ ኣይፋሉን ንዝብል ሕቶ ከነልዕል ባህርያዊ ይመስለኒ። ካብ ትዕዝብቲና ኣብ ወርሒ ወይ ውን ኣብ ዓመት ክሳብ ክንድዚ ዝቚጽሮም ስደተንኛታት ንሱዳን ኣትዮም ዝብል ቚጽሪ ብልክዕ ክፍለጥ ኣይከኣልን እዩ። ምኽንያቱ እቶም ካብ ኤርትራ ዝመጹ ስደተኛታት ዕላማታቶም ዝተፈላለየ እዩ። ገሊኦም ነታ ብመንግስቲ ሱዳን፡ ብኮሚሽን ስደተኛታት ሱዳን – COR (Commission of Refugees) ትዋሃቦም ናይ ስድተኛ ብጫ ካርድን ብUHNCR እትወሃብ መለለዪ ስደተኛ ካርድን ሒዞም ብሕጋዊ ኣገባብ ካብ ሱዳን ክወጹ ዝደልዩ ክኾኑ እንከለዉ፣ ገሊኦም ድማ ትኽ እሎም ንሊብያ፡ ማእከላይ ባሕሪ ሰጊሮም ንኢውሮጳ ዘቋምቱ ስደተኛታት እዮም። እቶም ኣቐዲምና ዝገለጽናዮም ስደተኛታት ከም ስደተኛታት ኣብ UNHCR ክምዝገቡ ከለዉ፡ እቶም ዲሕሪና ዝገለጽናዮም ግን ከይተመዝገቡ ዝኸዱ ስደተኛታት እዮም። ከምኡ ድማ እዞም ስደተኛታት ኣብ ክልተ ክንከፍሎም ንኽእል ኢና። ገሊኦም ኣብ ቤት ጽሕፈት ስደተኛታት ምብራቕ ሱዳን ተመዝጊቦም ከም ስደተኛታት ኣብ’ቲ ምብራቕ ሱዳን ማሕበረ-ቆጠባዊ ህወይት ተሃሂዶም ክነብሩ ዝኽእሉ ክኾኑ ከለዉ፡ ገሊኦም ድማ ኣብ ቤጽ ሕፈት UNHCR ተመዝጊቦም ግን ኣብ’ቲ ማሕበረ-ቆጠባዊ ምብራቕ ሱዳን ዘይተጸንበሩ።
ወግዓዊ ኣሃዛት ዋሕዚ ስድተኛታት ኤርትራውያን ንምርካብ ኣፍሪካ ሞኒቶርስ ጻዕሪ ይገብር ኣሎ።


text:
ሰላም ዝከበርክንን ዝከበርኩምን ዓበይትን ናእሽቱን ኣባላት ተጋድሎ ሐርነት ኤርትራን፣ንወከልቲ ውድባትና ሰልፍታትን ስቢካዊያን ምንቅስቃሳትን፣ ውልቀ ሰባት ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራዊያንን፣ብሐፈሻ ንፈተውቲ ህዝቢ ኤርትራን፣ብሽም ተጋድሎ ሐርነት ኤርትራ ደጋጊምና ሰላም ንብል።
ብምቅጻል ብ61 መስከረም ኣብ ታባ ኣዳል፣ብጅግና ስዉእ ሐምድ እድሪስ ዓዋተ ምስ ብጾቱ፣ኣብ ጎድኒ ጅግና ህዝቢ ኤርትራ ኮይኑ ዝጀመሮ ቃልሲ፣ድሕሪ ነጻነት ህዝቢ ኤርትራ ከምቲ ዝተመነዮ ስለ ዘይኮነ፣ኣብ ዓድና ክነብዕሎ ኣይተዓደልናን፣ ግንከ ኣብ ስደት ነበዕሎ ሰለ ዘለና፣ ንመበል 57 ዓመት ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ንቋዕ ኣብቃዓና።
ኤርትራ ሃገርና ቀያሕትን ጸለምትን ከፊላ፣ ድሕሪ ምርርን ደማውን ናይ 30 ዓመት ቃልሲ፡ብ1991 ካብ ምግዛእቲ ነጻ ትኹን እንበር፣ ብህዝቢ ዘመረጾ ጉጅለ ህግደፍ፣ብስዉር መግዛእቲ ን27 ዓመት ህዝቢ ኤርትራ ይሳቀየሉ፣ ኣብ ዘሎ እዋን ኢና ንብዕሎ ዘለና እሞ፣ስለዚ ኣብ ባሕት መስከረም፣ ቃልና ነሕድሰሉ ግዜ ሕጂ እዩ።
ካብ ነሩንስ ኣሎኒ፣ህዝቢ ኤርትራ ተገሪሁ፡ንዘይ እመኑ ኣሚኑ፣እዚ ዘለናዮ እዋን ኢሰያስን ጉጅሉኡን ንህላዌና ዝፋታተንሉ ዘለዉ ግዜ ስለ ዝኾነ፣ኣብዛ ታሪኽዊት መዓልቲ እዚኣ፣ ንፍልልያትና ኣጻቢብና፣ ብዘይ ቅድመ ኩነት፣ ብስነት ንድሕነት ህዝቢ ኤርትራ ክንሰርሕ ይግበኣና።
1)ምጉጅጃላት ንጻላኢና ዓወት ስለ ዝኾነ፣ምኽንያቱ እዚ ዘለናዮ እዋን፣ንዝኽሪ ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ንመበል 57 ዓመት፣በቲ ሐደ ድማ ዓዋተ ዝበሃል ሰብ ኣይነበረን እንዳበልካ፣ ንታሪኽ ጅግና ስዉእ ሐምድ እድሪስ ዓዋተ ንምድምሳስ ጎስጓስ።
2)በቲ ሐደ ወገን ድማ ህዝቢ ኤርትራ ቁስሉ ከይሐወየ ከይተደበሰ፣ካብ ሱሳታት ኣትሒዚ ብቀጻሊ ክሳብ ሎሚ፡እንዳ ተሰደደ ነዓዱ ዘይተመለሰ፣ንታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ደምሲሱ፣ ጉጅለ ህግደፍ፣ ንዳግማይ መግዛእቲ ባይታ ዘንጽፈሉ ዘሎ ግዜ ስለ ዝኾነ።
3)ውድብና ተጋድሎ ሐርነት ኤርትራ፣ንምክልኻል ሐይልታት ኤርትራን፣‘ ንኩሉ ኤርትራዊ ደላይ ፍትሒን፣ኣብ ክንዲ ተጸባይ ምዃን፣ ኣብ ጎድኒ እቲ ብደገን ብውሽጥን፣ምስ ጭፍራ ህግደፍ ክተሐናነቕ ተዳልዩ ዘሎ፣ ሐይልታት እጃምኩም ክተበርክት ደጊሙ ይጽውዕ።
4)ንሕና ከም ጨንፈር ጀርመን‘ ተጋድሎ ሐርነት ኤርትራ ነዚ ታሪኻዊ መዓልቲ ክነብዕል ከለና፣ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ስለ ዝኾነ እንበር፣ ናዓና ዝያዳ ኩሉ ስለ ዝብጻሐና ኣይኮነን፣ስለዚ ደጊምና ንህዝቢ ኤርትራ ናብዚ ታሪኻዊ መዓልቲ እንቋዕ ኣብቃዓና እንዳ በልና።
ነዓመታ ነዚ ፋሽሽታዊ ጉጅለ ካብ ሱሩ ምሒና፣ ኣብ ቦቱኡ መሰል ኩለን ቢሄራትን፣ መሰል ክልቲኡ ሃይማኖትን ዝኽብረላ፣ፍትሐዊትን ቅዋማዊትን ኤርትራ ንምህናጽ ክንሰርሐሉ ዝጸናሕና፣ ዕላማ ተጋድሎ ሐርነት ኤርትራ ስለ ዝኾነ፣ምንዮትና ወሰን የብሉን።
ኣብ መደምደምታ ብዝያዳ ንመንእሰይ ክምዚ እንዳ በልኩ ክላቦ፣ተቀባሊ ሕድሪ ጀጋኑ ሰማእታትና ኢኻ እሞ ሐደራ፣ ኤርትራ ንኤርትራዊያን፡ካብ ራስ ቄሳር ክሳብ ራስ ዲሜራ፣ኤርትራ ዓዲ ኣስላማይን ክስታናይን እያ፣ኤርትራ ንኤርትራዊያን ዝበሉ፣ ደቂ ጀጋኑ ራእሲ ተሰማ ከቢረ፣ ውላድ በጠል ሐምድ እድሪስ ዓዋተ ኣለና ህሌና ኢንበደ፣ልኡላውነት ኤርትራ ንዘለኣለም ከቢሩ ይንበር።
ምስ ገዳይም ስነ ጥበባዊያን ዓበይትን ናእሽቱን፡ሰናይ ጸወታን ተዘክሮታትን፣ዝመልኦን፣ከም ትማሊ ኤርትራ ንኤርትራዊያን እንጭርሐሉ ለይቲ ክኮነልና እምነ‘ ኣሜን ኣሚን።
ዘለኣለማዊ ክብርን መጎስን ንጀጋኑ ሰማእታትና‘ዓወት ነቲ ደም ዝነብዕ ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ፣ስዕረት ንጃንዳ ህግደፍን ዓንገልቶምን‘ቃል ውድብ ተጋድሎ ሐርነት ኤርትራ‘ብወኪል ተ‘ሐ‘ኤ በርሀ ዑቅባዝጊ ኣብ ሃገር ጀርመን፣ዕለት 15 09 2018።


text:
Browsing Category
ቢዝነስ
መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣብ ኣፍሪካ ፈላማይ ዝኾነ ኣገልግሎት ፅገና ሞተር ጅንኤክስ ቦይንግ 787 ምሃብ ጀሚሩ
ኣዲስ ኣበባ፣ 03 ጥቅምቲ፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ)መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣብ ኣፍሪካ ፈላማይ ዝኾነ ኣገልግሎት ፅገና ሞተር ጅንኤክስ ቦይንግ 787 ኣብ ዓዲ ውሽጢ ምሃብ ጀሚሩ። መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ቦይንግ 787 ድሪም ላይነር ተረኪቡ ስራሕ ካብ ዝጅምር ሽዱሽተ ዓመታት ዘቑፀረ እኳ…
ኢትዮጵያ ብሽርክና ዘላቶ ወደብ በርበራ ህንፀቱ ጀሚሩ
ኣዲስ ኣበባ ፣ 02 ጥቅምቲ፣ 2011 (ኤፍ ቢ ሲ) ኢትዮጵያ 19 ሚኢታዊ ብሽርክና ዘላቶ ወደብ በርበራ ሶማሊላንድ ህንፀት ምስፋሕ ተጀሚሩ። እቲ ህንፀት ትማሊ ዝተጀመረ እንትኸውን፥ ኣብ ስነ ስርዓት ምጅማር እቲ ህንፀት ምምሕዳር ሶማሊ ላንድ፣ ተወከልቲ መንግስቲ ኢትዮጵያን ሕቡራት ኢሚሬት ዓረብን…
ፋብሪካ ሽኮር ኦሞ ኩራዝ ቁፅሪ 3 ዕለተ ሰንበት ክምረቕ’ዩ
ኣዲስ ኣበባ፣ 01 ጥቅምት፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ፋብሪካ ሽኮር ኦሞ ኩራዝ ቁፅሪ 3 ላዕለዎት ሰብ መዚ መንግስቲ ኣብ ዝተረኸብሉ ዕለተ ሰንበት ክምረቕ'ዩ። እቲ ፋብሪካ ኣብ ትሕቲ ፕሮጀክት ልምዓት ሽኮር ኦሞ ኩራዝ ካብ ዘለዉ ኣርባዕተ ፋብሪካታት ሓደ እንትኸውን፥ ካብ ልምዓት ባንኪ ቻይና…
ኢትዮጵያ ወደባት ኤርትራ እንትትጥቀም ዝህልዉ ክፍሊታት ኣገልግሎትን ኣቕረቦት ሎጂስቲክስን ዘተኮረ መፅናዕቲ ተዳሊዩ
ኣዲስ ኣበባ፣ 29 መስከረም፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ኢትዮጵያ ወደባት ኤርትራ እንትትጥቀም ዝህልዉ ክፍሊታት ኣገልግሎትን ኣቕረቦት ሎጂስቲክስን ዝምልከት መፅናዕቲ ተዳሊዩ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዘካየድኡ ዘተ ሰላምን ዕርቀ ሰነያን ስዒቡ ወደባት ብሓባር ንምጥቃም ዘኽእል ስምምዕነት ምግባረን ይዝከር።…
መዕርፎ ነፈርቲ ሮቤ ግልጋሎት ምሃብ ጀሚሩ
ኣዲስ ኣበባ፣ 24 መስከረም፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዝርከብ መዕርፎ ነፈርቲ ባሌ ሮቤ ተመሪቑ ግልጋሎት ምሃብ ጀሚሩ። እቲ መዕርፎ ነፈርቲ ዕለተ ረቡዕ፣ ዓርብን ሰንበትን ብድመር ኣብ ሰሙን ሰለስተ መዓልታት ግልጋሎት በረራ ከምዝህብ እውን ተገሊፁ። መዕርፎ ነፈርቲ ሮቤ ኣብ…
ኣብ ከተማ ዓዲ-ግራት ኣብ ዝኽበር በዓል መስቀል ሓደጋ ትራፊክን ንከየጋጥም እኹል ምድላዋት ይግበር ከምዘሎ ተገሊፁ
ኣዲስ ኣበባ፣ 10 መስከረም፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ኣብ ከተማ ዓዲ-ግራት ብድምቀት ኣብ ዝኽበር በዓል መስቀል ምጭንናቕን ሓደጋ ትራፊክን ንከየጋጥም ብኣጋ ምድላዋት ይውገኑ ከምዘለዉ ተገሊፁ። ኣብ ከተማ ዓዲግራት በቢዓመቱ ዝኽበር በዓል መስቀል ሎሚ ዓመት'ዉን እቲ በዓል ብድምቀት ንምኽባር ዘኽእሉ…
ኣፈፃፅማ ምዕባይ ንግዲ ወፃኢ ክልል ትግራይ ኣብ 2010 ዓ.ም ትሑት ከምዝነበረ ተገሊፁ
ኣዲስ ኣበባ፣ 8 መስከረም፣ 2010 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ኣብ 2010 ዓ.ም ዝነበረ ኣፈፃፅማ ምዕባይ ንግዲ ወፃኢ ክልል ትግራይ ትሑት ከም ዝነበረ ቢሮ ልምዓት ከተማን ንግዲን ኢንዳስትርን ትግራይ ገሊፁ። ዳይሬክተር ዳይሬክቶሬት ምልማዕ ንግዲን ምክትል ሓላፊ እቲ ቢሮን ኣይተ ዳንኤል መኮነን፥…
መርከብ ኢትዮጵያ ድሕሪ 20 ዓመታት ሎሚ መዓልቲ ናብ ወደብ ምፅዋዕ ኣቲያ
ኣዲስ ኣበባ፣ 30 ነሓሰ፣ 2010 (ኤፍ.ቢ.ሲ)መርከብ ኢትዮጵያ ድሕሪ 20 ዓመታት ናብ ወደብ ኤርትራ፣ ምፅዋዕ ሎሚ መዓልቲ ኣቲያ። እታ “መቐለ” ዝብል ስያመ ዘለዋ መርከብ፥ 110 ሺሕ ኩንታል ፅዕነት ኤርትራ ብምሓዝ ናብ ቻይና ከምእትጓዓዝ እውን ተሓቢሩ። ትካል ኣገልግሎት መጓዓዚያን…
ዓለም ለኻዊ ኩባንያታት ኣብ ኢንቨስትመንት ኢትዮጵያ ኣብ ስራሕቲ ሎጂስቲክስ ንክዋፈሩ ዝፈቅድ ፖሊሲ ተግባራዊ ክኸውን’ዩ
ኣዲስ ኣበባ ፣ 28 ነሓሰ፣ 2010 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ቦርድ ኢንቨስትመንት ኢትዮጵያ ዘፈር ማኑፋክቸሪነግ ንምምዕባል፣ ኢንቨስትመንትን ንግዲ ወፃኢን ንምዕባይ ዝሕግዝ ውሳነ ከምዝሃበ ኣፍሊጡ። እቲ ውሳነ፥ ዓለም ለኻዊ ኩባንያታት ምስ ኩባንያታት ውሽጢ ዓዲ ብልፍንቲ ኣብ ስራሕቲ ሎጂስቲክስ ንክዋፈሩ…
ኢትዮ-ቴሌኮም ብቕድመ ክፍሊት ንዝጥቀሙ “ዓማዊል” ግልጋሎት ልቓሕ ከምዝጀመረ ኣፍሊጡ
ኣዲስ ኣበባ፣ 26 ነሓሰ፣ 2010 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ኢትዮ-ቴሌኮም ብቕድመ ክፍሊት (ካርድ ሞባይል) ንዝጥቀሙ “ዓማዊል” ግልጋሎት ልቓሕ ከምዝጀመረ ኣፍሊጡ። እቲ ሓዱሽ ኣሰራርሓ፥ ተገልገልቲ ኣብ ዝድውልሉ እዋን ሒሳብ እንትውድኡን ኣብ ከባቢኦም ካርድ ሞባይል ኣብ ዘይህልወሉን እዋን ግልጋሎት ልቓሕ…


text:
ኤርትራ ኣብ ኣኼባ ሃገራት ሳሕለ-ሳሃራ ተሳቲፋ
ኤርትራ ኣብ ኣኼባ ሃገራት
ሳሕለ-ሳሃራ ተሳቲፋ
ኤርትራ፡ ካብ 22 ክሳብ 25 መጋቢት ኣብ ግብጻዊት ከተማ ሻርም-ኣሼኽ ኣብ ዝተቓንዐ ሓምሻይ ኣኼባ ሚኒስተራት ምክልኻል ሃገራት ምትእኽኻብ ሳሕለ-ሳሃራ ተሳቲፋ። PDF
ሓደስቲ ማሺነሪታት ወደብ ዓሰብ ኣትየን
ሓደስቲ ማሺነሪታት ወደብ ዓሰብ ኣትየን
Read the full PDF here
ባይቶ ፈስትቫል ኤርትራ ጀርመን ኣብ ዘቃንዖ...
ባይቶ ፈስትቫል ኤርትራ ጀርመን ኣብ ዘቃንዖ ኣኼባ ፈስትቫል ኤርትራ “ንዕለት 02 ን 03 /07/2016 ” ከምዝካየድ የበስር !
Read the full PDF here
More Fotos here
ጉዳይ:- “መጋቢት 8 ንመሰልን ንማዕርነትን...
ጉዳይ:- “መጋቢት 8 ንመሰልን ንማዕርነትን ደቀኣንስትዮ ኤርትራ”
መጋቢት 8 ንመሰልን ማዕርነትን ደቀኣንስትዮ እተዘኻክር ብዕለት 12/03/2016 ብምምሕዳር ከተማ ቬና ብናጻ ዝተዋህበን ኣዳራሽ ብርክት ዝበሉ ዕዱማት ኣውስትራውያንን ካልኦትን ተረኺቦም፣፣ Read more
ሲቪላዊ ሕጊ ሃገረ- ኤርትራ
ሲቪላዊ ሕጊ ሃገረ- ኤርትራ
መቕድም
ሰላም፣ ፍትሕን ራህዋን ዚሰፈና ብዅለንትናኣ ድማ ድልድልትን ስልጥንትን ሃገር ኣብ ምህናጽ ንመሰላትን ግቡኣትን ሕብረተሰብ ብግቡእ ዚገልጹ ሕግታት ኪህልዉ ይግባእ። ሓደ ኻብዞም ሕግታት ሲቪላዊ ሕጊ እዩ። ድሕሪ ናጻነት መላእ ሃገር ክስርሓሉ ዝጸንሐ ሲቪላዊ ሕጊ ከከም ኣድላይነቱ ምሕየሻ፣ መተካእታታትን ስረዛታትን ብምግባር መሰጋገሪ ሲቪላዊ ሕጊ ኤርትራ ተባሂሉ ኣብ 15 መስከረም 1991 ብኣዋጅ ቍጽሪ 2 ናይ 1991 ከም ዝቐውም ተገይሩ። Read more


text:
መደረ ክቡር ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ
መደረ ክቡር ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ
ወዝቢ ምስ ዓመተ ሓርነትና ዝተጋጠመ – መዋእል እንኮ-ቐጽራዊ ስርዓት ተራሕዩ ተባሂሉ፡ ኣብዚ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ዝተራእየ ሃለኽለኽን፡ ዘኸተሎ ዕንወትን፡ ናይ ትማሊ ድብቱር ዛንታ’ዩ። እዚ ዝተባህለ “እንኮቐጽራዊ” ዓለማዊ ስርዓት፡ ከምቲ ዝተነበዩሉ ዘይኰነ፡ ዕምሩ ናብ ምሕጻር፤ ዘሎናዮ ርቡጽ ኩነታት ከኣ፡ ዕላመታት (symptoms) ናይ ምስግጋር መድረኽ’ዩ ክበሃል ይከኣል። ናበይ ዝወስድ መሰጋገሪ መድረኽ? ክንደይ’ከ ይወስድ ይኸውን? ናብ ብዙሐ-ቀጽራዊ ዓለማዊ ስርዓት፡ ዝብሉ ኣለዉ። ናይ መነመን፡ ብዙሓት? ኣመሪካ? ቻይና? ሩስያ? ህንዲ? ኤውሮጳ? እንታይ ዝመስል ምጽ’ንባር (combinations) ወይ ዝንቕ-ሚዛን ክህልዎ ይኽእል? በየናይ ስርዓተ-ክብሪታት (value system) ዝግዛእ? ንዞባና’ኸ ብኸመይ ኪጸልዎ ይኽእል?. . . ብዙሓት ሕቶታት ዘበጋግስ’ዩ። ንርዱእ ምኽንያታት፡ ናይ ክልተ-ቐጽራዊ ዓለማዊ ስርዓት፡ ናፍቖት ኪህልወና ኣይክእልን፤ ከቢድ መስዋእቲ ከፊልና ስለዝሰገርናዮ። ነዚ Read more
መግለጺ ሚኒስትሪ ዜና
መግለጺ ሚኒስትሪ ዜና
“ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙን፡ ሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስተር ፈደራላዊት ዴሞክራስያዊት ሪፑብሊክ ኢትዮጵያ ንካርቱም ኣብ ዝገበሮ ኣጋጣሚ ዑደት፡ ክልቲኣቶም መንግስታት ‘ንዕጡቓት ተቓውምቲ ኤርትራ’ ዝብልዎም፡ ብዝግባእ ተርኦም ምእንቲ ከሰላስሉ፡ ኣብ ደዶባቶም ምሉእ ደገፍ ኪህብዎምን ኣብ ዶባቶም ካብን ናብን ብሓርነት ኪንቀሳቐሱ መሳለጥያታት ከዋድዱሎምን ተሰማሚዖም። ምውህሃድ ናይ’ቲ ስርሒታት ዘድምዕ ምእንቲ ኪኸውን ከኣ፡ ብወገን ኢትዮጵያ ኣብ ናይ ካርቱም ኤምባሲ ከም ቈንስልን ኣወሃሃዲ ቐጠር ትምውሎም ጅሃዳዊ ውድባት ዝሰርሕን ቡርሃን ዝተባህለ፡ ብወገን መንግስቲ ሱዳን ከኣ ልዋእ (ጀነራል) ሓምዲ ኣል’ሙስጣፋ ከም ኣወሃሃድቲ ስርሒታት ተመዚዞም።” ተባሂሉ። እቲ ዛንታ ሓድሽን ዘገርምን’ኳ ተዘይኰነ፡ ዓጀብ ዘብል’ዩ።
ሚኒስትሪ ዜና 14 ግንቦት 2018 – ኣስመራ


text:
ብህግደፍ ዝተዳለወ ፌስታ ናዕብን ህውከትን ፈጢሩ፡
- Details
- Created: Saturday, 30 December 2017 06:41
- Last Updated: Saturday, 30 December 2017 06:41
ኣብ ሃገረ ሆላንድ ዛንዳም (Zaandam) ኣብ ዝተባህለ ከተማ ብህግደፍ ኣዋሃሃድነት ኣብዚ ሰሙንዚ ዝተዳለወ ፌስታ ካብ ቁጽጽር ወጻኢ ኮይኑ ዕግርግርን ረበሻን ከምዘስዓበ፡ እቲ ጉዳይ ንፖሊሳት እታ ሃገር አሸጋሪ ኮይኑ ሄሊኮብተራት ከምዝተሳተፍኦን ኣብታ ሃገር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ኣዛራቢ ኣርእስቲ ኮይኑ ከምዘሎን፡ ካብዚ ብምብጋስ ከኣ ፓርላማ ሆላንድ እቲ ናይ ሃገረ ኤርትራ ቆንስላዊ ቤት ጽሕፈት ክዕጾ ወሲኑን ከመይ ይትግበር ጥራይ ተሪፉ ከምዘሎን ይሕበር ኣሎ፡፡ በዚ ዓቕሊ ጽበት ዝተደናገጸ ቆንስላዊ ቤት ጽሕፈት ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ካብቲ ልሙድ ባህርያቱ ተበጊሱ ውልቀ-ሰባት ይኣስርን


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ካብ ዮሐንስ (መለወጢ ዘመን ) ክሳዕ ዘካርያስ (1 መስከረም ክሳዕ 8 መስከረም)
ሓድሽ ዓመት ዝትክኣሉ እዋን ስለዝኾነ ኣብ ልቢ ክርስቲያን ሓድሽ ተስፋ ዝሽውተሉ እዩ። ኣብዚ ሰሙን’ዚ “ካብ ዘመነ ፍዳ ናብ ዘመነ ምሕረት እትሰጋገርሉ ጊዜ በጺሑ’ዩ” እናበለ ዝዓወጀ መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮሐንስ ዝዝከረሉን ናቱ ትምህርተ ንስሓን ተግሣፅን፣ ተስፋን ጽንዓትን ዝስበኸሉ እዩ። ኵሎም ኣገልገልትን ምእመናንን ምእመናትን ከም ቅዱስ ዮሓንስ ስምዐ ጽድቅ (መስከርቲ ሓቂ) ከምኡ’ውን ክሳብ ሰማዕትነት ጽኑዓት ክኾኑ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ተስተምህር።
እዚ እዋን ሰማይን ማይን ዝጸርየሉ ጊዜ ብምዃኑ ካብ ብልየት ኽሕደሱን ብመንፈስ ኽዓብዩን ከምኡ’ውን “ደጊም እቲ ብዕብዳንን ብፍትወት ሥጋን ብስኽራን ብጓይላን ዓቐን ብዘይብሉ መስተን ብዜጸይፍ ኣምልኾ ጣዖትን ኽትነብሩ ከሎኹም ከምቲ ኣሕዛብ ዚደልይዎ እናገበርኩም ዘኅለፍክምዎ ዘመን ይኣክል።” (1ይ ጴጥ. 4፡3) ብምባል ብኃጢኣት ዘኅለፍናዮ ዘመን ብሓድሽ ጐደና ጽድቂ ብንስሓ ኽንትክኦን፣ ከም ዕምባታታት ምድሪ ብሃይማኖትን ምግባርን ኽንዕምብብ ብሰፊሑ ዝምህረና ጊዜ እዩ።


text:
እዞም ካብ 1948 ዕ.ም.ፈ. ጀሚሮም ካብ ፈቐዶ ኩርናዕ ዓለም ተኣኻኺቦም፣ ብሓገዝ ወነንቲ ባጤራ ንደቂ ፓለስቲንያ ሰጒጎም ብስም ሃገረ እስራኤል ኢሎም ክሳብ ሎሚ ንኣስታት 70 ዓመታት ብውግእን ሽበራን ጥራይ ዝገዝኡ ዘለው፣ ብሓቂ እቶም ቅኑዓት ኣመንቲ ኣምላኽን የሱስ ክርስቶስን ድዮም፣ ወይስ ሕቡኣት ሕብረተሰብ እዮም? እቶም ኣብ ከባቢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝነብሩ ህዝብታት፣ ከም ኢትዮጵያውያንን ኤርትራውያንን፣ ሶማላውያንን፣...
ወትሩ ኣብ ሓድሽ ዓመት ሓድሽ ተዋስኦ ዘይፍለዮ ኣባጓይላ ኢሳይያስ፡ ዓመተ 2018 ከኣ፡ ከምኣመሉ ምስ ሱዳን ብሓዱሽ ወጥሪ፡ ምስ ግብጺ ብ“ሃነፍነፍን ጽግዕተኝነትን” ፈሊምዋ ኣሎ፡፡ ፖሊሲታት “ብድሕረይ ዳንዴር ኣይትብቆላ” ኢሉ ከም ቀይዱ ዝበተኸ ፈረስ፣ ንጸድፊ ጠኒኑ ክጸድፍ ገልዳሕ ዝብሎ ዘሎስ፣ ህዝቢ ኤርትራ ከምተረድኦስ ይስቆሮ ዶኾን ይኸው?ምኽርን ምዕዶን ወኻሩ ጎይተቱ ሰሚዑ፣ መንነቱ ኣጥፊኡ ይጸድፍ...
Benjamin Fulford (investigative reporter) Peter Staffan January 15, 2018 Benjamin Fulford (investigative reporter) Global tensions are rising visibly, as the petrodollar-funded U.S. corporate government faces a January 18th start of gold-backed...
ልኡኽ መላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ህዝባዊ ስልጣን መንጢሉ ኣብ ስልጣን ካብ ዝውጣሕ ዳርጋ ሎሚስ 28 ዓመታት ሓሊፉ። እዚ ዘይሓፍር ባንቡላ ጽዮናውያን ሰብዚ፣ ብግዝያዊ መንግስቲ ጥራይ ኣሎኹ እንዳበለ፣ እንሆ ዛጊት ካብ 1993 ዓ.ም.ፈ. ጀሚሩ፣ ዳርጋ ሎሚስ 28 ዓመታት ኣሕሊፉዎ። እቲ ኣዝዩ ዝገርም ከኣ፣ኣብዘን ዝሓለፋ 28 ዓመታት፣ ነቲ መብጽዓን ራእዪን ህዝቢ ኤርትራ ራሕሪሑ፣ብኣንጻሩ ግና ብመሃንድሳት ዓሰብቱን...
ስለምንታይ እዩ ኲናት ኣብ ሃገት ኣዕራብ ወይ ማእከላይ ምብራቕ፣ ብፍላይ ከኣ ኣብ ኢራቅን፣ ሶርያን ተባሪዑ? ነቲ ብሃገረ ኣስላም (ISIS) ዝጽዋዕ ኣስላማዊ ኣኽራሪ ሓይሊ ግብረ ሽበራ፣በየኖት መንግስታት እዩ ዝምወ? እቲ ዝልዓለ ተክኖሎጂካዊ ኣጽዋር ንሃገረ ኣስላም (ISIS) ዝጽዋዕ ኣስላማዊ ኣኽራሪ ሓይሊ ግብረ ሽበራ መንዩ ዘዕጥቖ? መልሲ ናይዞም ኣብ ላዕሊ ተጠቒሶም ሕቶታትን ኣብዚ ዝስዕብ ቪድዮ ስምዑዎ። ግድነት...


text:
“ብወግዒ ኣበይ ከምዘለዉ ኣይንፈልጥን። ብዛዕባ ኩነታቶም ኮነ ጥዕንኦም ዝፍለጥ ነገር የለን። እዚ ድማ አባላት ስድራ እሱራት ዝሓልፍዎ ዘለዎ ካልእ ስቕያት ሓደ’ዩ። መብዛሕትኦም ተሳተፍቲ እዚ ሰልፊ ድማ አስማት ኣብ ማእሰርቲ ዘለዉ ዝፈልጥዎም ሰባት ሒዞም አለዉ። ኣብ ከመይ ኩነታት ከምዝርኸቡ ድማ ንፈልጦ ነገር የለን።”
ጸዳል ዩሃንስ ሓፍቲ ኣብ ማእሰርቲ ትርኸብ አስቴር ዩሃንስ’ያ’ ጸዳል ሓፍታን በዓል ቤት ሓፍታን ከምተአሰርዋ ብምግላጽ ከምዚ ትብል።
“ዓለምለኸ ማህበረሰብ አሕዋትና አሓትና ካልኦት ኣባላት ስድራቤትን ንልዕሊ 15 ዓመታት ብዘይ ፍርዲ ኣብ ማእሰርቲ ከምዝርኸቡ ክፈልጡ አለዎም። ኣብ ከመይ ኩነታት ከምዘለዎ ኩነታት ጥዕንኦም ኣይንፈልጥን። ዝኾነ ይኹን ስድራ ናይ ምብጻሕ መሰል የብሎምን”
ካልእ ኣብቲ ሰልፊ ዝተረኽበ ሻም ገብርኤል ካብ ኤርትራ ካብ ዝወጽእ 10 ዓመታት ምቑጻሩ ብምግላጽ እቲ ኩነታት ብጣዕሚ ዘፍርሕ ምኳኑ ንቡር ነገራት ንምክያድ አጸጋሚ ምኳኑን ምክንያቱ ከይትእሰር ወይ’ውን ዝኾነ ስቓይ ከየጋጥም የስግእ ስነ-ኣእምሮውን አስጋኢ ምኽንያቱ ሓደ አካል ሰብአዊነት’ዩ ዝጸልው። ኣብ ማህበረሰብ’ውን ምስ መን ከምትቐርብ እንታይ ከምትገብር ምስ መን ከምትነብር’ውን ክጥንቀቕ አለኻ ይብል።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኽኣል።


text:
ትማሊ 13 ሰነ ቅድሚ ቐትሪ ኣብ ኣዳራሽ ደንደን ኣስመራ ዝተኸፍተ ኣኼባ ካቢነ ሚኒስተራ ሎሚ’ውን ቀጺሉ ውዒሉ።
ኣኼባ ካቢነ ሚኒስተራት ኣብ ናይ ትማሊ ቅድሚ ቐትሪ ርክቡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ንምውርጻጽ ልምዓታዊ ፖሊሲታት መጻኢ 5 ዓመታት፣ ንህልዊ ፖለቲካዊን ጸጥታዊን ምዕባለታት ዞባናን መጻኢ ኣመታቱን ኣመልኪቱ ዘቕረቦ ሰፊሕ መብርሂ ድሕሪ ምስማዕ፣ ኣብ ናይ ድሕሪ ቐትሪ ርክቡ ንገስጋስ መደባት ልምዓት ጽላታት ሕርሻ፣ ሃብቲ ባሕሪ፣ ህንጻ፣ ጸዓትን ማዕድንን ተመልኪቱ፣ መጻኢ መደብ ስራሕ ናይቶም ጽላታት ከጽደቕ እንከሎ፣ ኣማስያኡ ድማ ኣብ ጽላታት መጓዓዝያን መራኸቢታትን፣ መሬት ማይን ከባቢን ከምኡ’ውን ፋይናንስያዊ ጽላት ዝተሰላሰለ ዕማማት ብምግምጋም፣ መጻኢ መደባት ስኢሉ።
ምዕቡልን ስሉጥን ኣገልግሎታት መጓዓዝያን መራኸቢታትን ንዕብየት ቁጠባ ወሳኒ ምዃኑ ዘስመረሉ ካቢነ ሚኒስተራት፣ ኣብዚ እንኣትዎ ዘለና ሓድሽ መድረኽ፣ መጓዓዝያ መሬት ብስፍሓቱን ዓይነቱን ንምምሕያሽ፣ ዘቤታዊ ዓቕሚ መጓዓዝያ ባሕሪ ክብ ንምባል፣ ደረጃ ብደረጃ መጓዓዝያ ኣየር ንምምዕባል ክውሰድ ኣብ ዘለዎ ስጉምቲታት ኣስፊሑ ተመያይጡ። ካቢነ፣ ንጽላት መሬት፣ ማይን ከባቢን ኣብ ዝምልከት ዛዕባ፣ ምሕደራ መሬት፣ ማይን ባህርያዊ ከባቢን ንምውርጻጽ ዝተኻየዱ መጽናዕቲታት፣ ኣብ መስርሕ ምንዳፍ ዝርከቡን ዝተኣመሙን ሕጋጋትን ኣዋጃትን ብምርኣይ፣ መዓላ መሬት ንምቁጽጻር፣ ክራይ መሬትን መጠን ክፍሊቱን ንምምዕርራይ፣ ውሁድ ምሕደራ ማይ-ጠቀስ ዕማማት ንምምዕባል ክውሰዱ ኣብ ዘለዎም ውሳነታት ተመያይጡ። ዝተፈላለዩ ፕሮጀክትታት ምዕቃብ ኣከባቢን ምርግጋጽ ቀረብ ማይ ገጠራትን ድማ ኣጽዲቑ። ጉዳያት ምርሒት መሬት፣ ምሕደራ ዝተሓዝአ ቦታታትን ካልእ ሕቶታት ህዝቢን ብፍላይ ድማ ኣበየ ዓድታት ዝረኣዩ ጉዳያት ምውናን መሬትን መሰል ነባርነትን ብምርኣይ እውን ተዘራሪቡሎም።
ካቢነ ብድሕሪ’ዚ ኣብ ጽላት ፋይናንስ ብምስጋር፣ ኩነታት ገንዘባዊን ፊስካላዊን ጽላታት ብዝተፈላለዩ መለክዒ ረቛሒታት ብምግምጋም፣ ፋይናንሳያዊ ጽላት ዝያዳ ኣድማዒን ውጽኢታዊን ክኸውን ክወስዱ ኣብ ዘለዎም ፖሊሲ ናይ ምትዕርራይ ስጉምቲታት ኣስፊሑ ተመያይጡ።
ካቢነ ኣብ ናይ ሎሚ ቅድሚ ቐትሪ ርክቡ፣ ፈለማ ዝተመልከቶ ዛዕባ ጽላት ትምህርቲ እዩ። በዚ መሰረት ቀረብ መምሃሪ መጻሕፍቲ ኣብ ኩሉ ደረጃታት ትምህርቲ ብምልኣት ንምርግጋጽ ዝተፈጸሙ ዕማማት፣ ኣብ መስርሕ ምስትምሃር ዘድልዩ መሳለጥያታትን ላብራቶሪታትን ንምምላእ ዝተሰላሰሉ ዕዮታት፣ ትምህርቲ ብዓይነቱ ንምምሕያሽ፣ ብቕዓት ምሕደራን ኣካዳሚያዊ ዓቕሚ ሓለፍቲ፣ መማህራንን ተቘጻጸርቲን ክብ ንምባል ዝተዋህቡ ስልጠናታት፣ ሱታፌ ደቀንስትዮ ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ንምዕዛዝ፣ ምሸታዊ ትምህርቲ ንምብርባር ዝተኻየዱ ስርሓት፣ ኣብ ዝተፈላለዩ ኰለጃት ዝወሃቡ ዘለው ሞያዊን ቴክኒካዊን ስልጠናታት ድሕሪ ምምልካት፣ ኣብ መጻኢ መደባት ናይቲ ጽላት ብሰፊሑ ተመያይጡ።
ካቢነ ብድሕሪ’ዚ ናብ ጽላት ጥዕና ብምስጋር፣ ኣገልግሎት ጥዕና ኣብ ኩሉ ከባቢታት ንምብጻሕ ጥራይ ዘይኮነ ብዓይነቱ ንምምሕያሽ፣ ኣብ ምርግጋጽ ቀረብ ናውቲ ሕክምና፣ መድሃኒትን ካልእ መሳለጥያታትን ንዘሎ ኩነታት ብዝርዝር ተመልኪቱ። ኣጥቃዕነት ተላባዕቲ ሕማማት ንምንካይ፣ ኣገልግሎት ክታበት ኣብ ኩሉ ንምብጻሕ ዝካየድ ዘሎ ጻዕርታትን ኣሳልጦኡን ብምግምጋም ከኣ፣ ዘይተላባዕቲ ሕማማት ዘስዕብዎ ሓደጋታት ንምንካይ ዘኽእል ኣገልግሎታት ንምምዕባል ክውሰድ ኣብ ዘለዎ ስጉምቲታትን መጻኢ መደባት ናይቲ ጽላትን ኣስፊሑ ተዘራሪቡ። ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ ቀጺሉ፣ ኣገልግሎት ፍትሒ ንምስፋሕን ዝያዳ ንምምዕባልን ዝተታሕዙ መደባት ስራሕ ናይቲ ጽላት ብምርኣይ፣ መጻኢ ውጥን ኣጽዲቑ።
ዘለናዮ ዘመን፣ ዘመነ ሓበሬታ ብምዃኑ፣ ስርዓተ ሓበሬታን ሓበሬታ ናይ ምዝርጋሕ ዓቕምን ምዕባይ ክድፍኣሉ ከምዝግባእ ዘገንዘበ ካቢነ ሚኒስተራት፣ ዓቕሚ ብዘፍቅዶ መጠን ዘመናዊ መዘርግሒ ሓበሬታ ቴክኖሎጂ ብምትእትታው ምስ ምዕባለ ምስጓም ከምዘድሊ ብምስምማዕ፣ ማዕከናት ዜና መሳለጥያ ምዃኑ ኣብ ግምት ብምእታው፣ ትሕዝቶ ናይቲ ብማዕከናት ዜና ዝፍኖ ሓበሬታ፣ ብዕምቈቱን ዓይነቱን ቀጻሊ እናተመሓየሸ፣ ማሕበራዊ ንቕሓት ሕብረተሰብ ኣብ ምድራኽ ልዑል ተራ ከምዝጻወት ንምግባር ናይ ኩሎም ኣካላት መንግስቲ ምትሕብባር ከምዘድሊ ኣገንዚቡ።
ካቢነ ሚኒስተራት ጸብጻብ ዲፕሎማሲያዊ ንጥፈታት ድሕሪ ምስማዕ ኣብ ዘካየዶ ዘተ፣ ኣብ ልዕሊ ህዝቢን መንግስቲን ኤርትራ ክፍጸሙ ዝጸንሑ፣ ፖለቲካዊ፣ ቁጠባዊን ጸጥታዊን ሽርሒታትን ተጻብኦታትን፣ ብሓያል መኸተ ህዝቢን መንግስቲን በኒኖም ምትራፎም፣ ኣብ ተጻባእቲ ፈጢርዎ ዘሎ ጭንቀት ርኡይ ምዃኑ ብምግምጋም፣ ከም ሳዕቤኑ ዝጸንሐ ተጻብኦታት ናይ ምኽራር ፈተነታት ስለዘይተርፍ፣ ጎኒ ጎኒ ልምዓታዊ ስራሕና፣ ፖለቲካዊ፣ ዜናዊን ዲፕሎማሲያውን መኸተና ዝያዳ ክሕይል ከምዝግባእ ኣስሚሩሉ፣ ንዕኡ ዝምልከት መደባት ስራሕ ድማ ስኢሉ።
ካቢነ ሚኒስተራት ብድሕሪ’ዚ፣ ብሚኒስትሪ ዞባዊ ምምሕዳራት ዝቐረበ፣ ኣብ ኩሉን ምምሕዳር ዞባታት ዝሰላሰል ዘሎ ትሕተ-ቅርጻዊ ስርሓት፣ ፕሮጀክትታት ቁጠባዊን ማሕበራዊን ልምዓት ድሕሪ ምርኣይ፣ ኣብ ቅርጺን ዕማማትን ናይቲ ሚኒስትሪን ትኹላዊን ጎድናዊን ናይ ስራሕ ዝምድናታቱን ኣስፊሑ ብምምይያጥ፣ መጻኢ መደብ ስራሕ ናይቲ ሚኒስትሪ ኣጽዲቑ።
ካቢነ ሚኒስተራት ኣብ መወዳእታ፣ ኩለንተናዊ ዓቕሚታት ሃገር ኣብ ምድራዕ፣ ስርዓተ ምሕደራን ስርዓተ ኣጠቓቕማ ዓቕሚ ሰብን ውዳበን ኣብ ምውርጻጽ፣ ህንጸት ትካላትን ትካላዊ ኣሰራርሓን ስርዓተ ሓበሬታን ኣብ ምምዕባል ዘተኰረ ዓበይቲ ርእሰ ጉዳያት ኣልዒሉ ድሕሪ ምምይያጥ፣ ኩሉን ኣካላት መንግስቲ፣ ኣብ ዝቕጽል ቀረባ ኣዋርሕ፣ ናይ ዝመጽእ 5 ዓመታት ውጥን ስራሕ ኣዳቒቐን ብምጽፋፍ፣ ውዱእ ሰነድ ከቕርባ ብምርድዳእ ኣኼባኡ ዛዚሙ።
******* ኣ.ዜ.ኤ ******


text:
ህግደፍ ንባሕቲ መስከረም ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ..............
- Details
- Created: Tuesday, 05 September 2017 10:56
- Last Updated: Tuesday, 05 September 2017 10:56
ህግደፍ ንባሕቲ መስከረም ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብተራ ሓተታ ክገልጾ ምፍታኑ፡ ነዛ ክብርቲ ዕለትን ህዝቢ ኤርትራን ዘለዎ ትሑት ግምት ዘርኢ ምዃኑ ተፈሊጡ። ባሕቲ መስከረም 1961 መበገሲት ናይ’ቲ ኣብ ውሽጢ 30 ዓመታት ኣብ ምድሪ ኤርትራ ዝተኻየደ ኩለንታዊ ቃልሲ፡ ዝተኸፍለ ሰብኣውን ነዋታውን መስዋእትን ዝተሓፍሰ ዓወትን ብምዃና፡ ካብ’ቶም ብድምቀት ክኽበሩ፡ ብዝተፈላለዩ
መልከዓት ሰኒድካ ናብ ተካኢ ወለዶ ክሰጋገሩ ዘለዎም ታሪኻውያን ሃገራውያን በዓላትን’ያ ዝበሉ ንከመይነት ኣበዓዕላ ባሕቲ መስከረም ኣመልኪትና ዘዘራረብናዮም ኤርትራውያን ህግደፍ ኣብ ክንዲ ብወግዒ መንግስታዊ መግለጺ ነዛ ዕለት


text:
ገዛኢ ፓርቲ ትግራይ ህወሓት ንረብሓ ትግራይ ኣብ ዝጎድእ ተግባራት ከምዘይሳተፍ ሎሚ ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ ኣፍሊጡ።
እቲ መግለጺ ‘ሰላም ክልቲኤን ሃገራት ንምርግጋጽ ተባሂሉ ዝወጸ መግለጺ ኢህወዴግ ብዝኾነ መምዘኒ ረብሓ ህዝቢ ትግራይ ዝጎድእ ኣይኮነን’ ይብል።
ርክብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ብምፍታሕ ርክባት ናብ ንቡር ንምምላስ ዝግበር ጻዕሪ ዕውት ንክኸውንን ዘላቒ ረብሓ ህዝቢ ትግራይ ንክረጋገጽን ዝተጀመረ ጻዕሪ ክቕጽል’ዩ’ውን ይብል እቲ መግለጺ።
ሓላፊ ቢሮ ርክብ ህዝቢን መንግስቲን ክልል ትግራይ ኣቶ ረዳኢ ሓለፎም ‘ዕላማ ሎሚ ዝወጸ መግለጺ ህወሓት ነቲ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያታት ይዝረበሉ ዘሎ መደናገሪ ሪኢቶታት ንምእራም’ዩ ካብኡ ዝሰገረ ግና ኣሕሊፍና ንህቦ መርየት የለን፣ ናይማትና መርየት’ውን ኣይንወስድን’ ኢሉ።
ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዴግ ኣብ’ዚ ቅነ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ስለ ረብሓ ህዝቢታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ተባሂሉ ብይን ኮምሽን ዶብን ውዕል ኣልጀርስን ተቐቢሉ ንምትግባሩ ከምዝተዳለወ ከምዝገለጸ ዝዝከር’ዩ።


text:
ውጽኢት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኣብ ባይታን ኣብ ህዝብን
እምበር ኣብ ንፋስ ኣይንበብን።
ኣብ ፖለቲካ ኩነታት ምዕባለን ውድቀትን ሓንቲ ሃገር ንምምዛን ንከመይነት እታ ሃገር ትኽተሎ ልዕለ ቅርጻን፡ ብተግባር ትወፍረሉ ትሕተ ቅርጻን እንታይ ይመስል ብግቡእ ምንባብ ኣገዳሲ’ዩ። ልዕለ ቅርጻ ብዓይኒ ዘይረኣዩ ብኢድ ዘይድህሰሱ ከም ፖለቲካ፣ ሕጊ፣ ባህሊ፣ ናይ ዜጋታት ንቕሓት፣ ስነ-ልቦናዊ ብስለትን ርግኣትን ….ወዘተ ዝበሉ ወሰንቲ ዓውድታት የጠቓልል። ትሕተ ቅርጻ ድማ፡ ከም ደረጃኦም ዝሓለው ጽርጊያታት፣ መንገዲ ባቡራት፣ መዓርፎ ነፈርቲ፣ ኣብያተ ዕዮታት፣ መዘናግዒ ቦታታት፣ ዲጋታት፣ ዘመናዊ ሕርሻታት፣ ከም ትካላት ትምህርቲ፣ ጥዕና፣ ጽሬቱ ዝሓለወ ቀረብ ማይ፣ መብራህቲ፣ ስልክን ካልኦት መራኸቢታትን ይሓቑፍ። ትሕተ ቅርጻ ብሕጋታት ልዕለ ቅርጻ ይምራሕን ይግራሕን። ልዕለ ቅርጻ ባህሪያት ሓደ መንግስቲ እንታይ ይመስል ዝምዘነሉ ወሳኒ ረቛሒ’ዩ። ልዕለ ቅርጻ ንሰላምን ዝርገትን፣ ንድኽነትን ልምዓትን፣ ንምዕባለን ውድቀትን ህዝቢ ወሳኒ ግደ ይጻወት። ስለዚ ከኣ ኣብ ሓንቲ ሃገር ኣንፈት ምዕባለ ኣሎ’ዶ የለን ንምፋልጥ፡ ኣብ መሬት እንታይ ተሃኒጹ ኣይተሃንጸን ቅድሚ ምርኣይ፡ እቲ መንግስቲ ዝኽተሎ ልዕለ ቅርጻ እንታይ ይመስል ብግቡእ ምንባብ የድሊ። ምኽንያቱ ረብሓን መሰል ህዝቢ ዝማእከሉ ፖለቲካዊ መስመርን ልዕልና ግዝኣተ ሕግን ኣብ ዘይብሉ፡ ትሕተ ቅርጻዊ መደባት ልምዓት ንምክያድ ስለዘይከኣል።
ካብ’ዚ ስነ-ፍልጠታዊ ሓቂ’ዚ ተበጊስና፡ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ውሽጢ’ዚ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ኣብ ትሕተ ቅርጻ እዛ ሃገር እንታይ ሰሪሑ ኣይሰርሐን ቅድሚ ምድህሳስና፡ ንሰላምን ልምዓትን ዘገልግል ፖለቲካዊ ተፈጥሮን ካብ’ዚ ዝምንጩ ስትራተጅን ስልትን ኣለዎ’ዶ የብሉን? ኣብ ኣድላይነት ልዕልና ግዝኣተ ሕጊ ዘለዎ ርድኢት ከ ዝብሉ ነገራት ምርኣይን ምምላስን ኣገዳሲ’ዩ። ብዝተፈላለዩ ወገናት ተደጋጊሙ ክግለጽ ከም ዝጸንሐ፡ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ስልጣን ተቖጻጺሩ ዝርከብ ስማዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ካብ እንክፍጠር ጀሚሩ ፈታውን ጸላእን ዝፈልጦ ብሩህ ወይ ወግዓዊ ፖለቲካዊ ስነ-ሓሳብ ኣይነበሮን። ደሞክራስያዊ ባህርን ኣሰራርሓን ኣይጸንሖን። መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላት ኣየኽብርን።ኣብ ልዕልና ሕግን ሕጋውነትን ኣይኣምንን። ብስነ-መጎት ሓይሊ ደኣምበር፡ ብሓይሊ ሓሳብ ኣይረዳዳእን። ግዝያዊ ጠቕሚታት መምስ ዝረኸበሉ ከም ሕብሪ ነፋሒቶ ዝለዋወጥ ደኣምበር፡ ዝተጸንዐ ካብ ናብ ዘብጽሕ ስትራተጂን ስልትን ኣይነበሮን። ሕጂ’ውን የብሉን።
ኣብ ግዜ ነጻነታዊ ቃልሲ ንሃገራዊ ነጻነት ዝበዝሐ ግዜ ብፖለቲካ ኣንቂሑ ኣዕጊቡ ዘይኮነ፡ ኣብ ደስ ዝበሎ ግዜን ኩነታት ንዜጋታት ኣገሪሁን ኣገዲዱን ብምግፋፍ የሰልፍ ኔይሩ። ነቲ ኣብ ባህልና ከም ንጉስ ወይን ንግስቲ ዝቑጸር ክቡር ናይ ሕጽነት ግዜ ብምጥሓስ፡ መርዓትን መርዓውን ካብ ንእዲ ሕጽነት ገፊፉ ይወስድ ኔይሩ። ንዓቕሚ ኣዳም ዘይበጽሑ ጓሶት ንጉስነት ካብ ገዛኦም በረኻ ምስ ወፈሩ ብኡ ንብኡ ገፊፉ ይወስድ፡ ካብ መንገዲ ሃዲሞም ናብ ጥሪቶም ክምለሱ ንዝፍትኑ ድማ ብተመልከተለይ ተኲሱ ይቕትል ኔይሩ። እዚ ዘይደሞክራስያዊ ባህርን ኣሰራርሓን ኣብ’ቲ ሕብረተ-ሰብ ፈጢርዎ ዝነበረ ኣሉታዊ ስምዒት ብመልክዕ ዜማ ወይ ደርፊ “ዑቑባዝጊ ወሲድዋ ጓለይ ውኻርያ በሊዓታ ጤለይ” ብምባል ይገልጽ ምንባሩ፡ ሃይማኖታዊ ሕግታት ዘየፍቅዶ መዓጹ ሰቢሩ ብምእታው ክሳብ ደመን ዘይንቀጻ ሓራሳት ዝርከበኣን ደቂ-ኣንስትዮ የሰልፍ ከም ዝነበረ፡ ኣብ ጋሽ ባርካ ከባቢ ጀርበት ኣብ ዝነበረ መደበር ታዕሊም፡ ህጻውንቲ ገዲፈን ተገፊፈን ኣብ ወተሃደራዊ ታዕሊም ዝኣተዋ ወላዳት ወይ ኣጥበውቲ፡ ኣጥባተን ብጸባ ተወጢሩ ይሽገራን ይቕንዘዋን ምንባረን፡ ሓለፈትን ድማ ኣብ ክንዲ ናብ ደቀን ዝሰድወን ናብ መሬት ክሓልባኦ ይእዝዝወን ምንባሮም፡ ነዚ ኢ-ሰብኣዊ ተግባር ብቐረባ ዝከታተል ዝነበረ ናይ’ቲ ከባቢ ነባሪ ህዝቢ ድማ፡ ነታ ክፉእን ዘይንብሩን ዝረኣየላ ቦታ “ምሕላብ ሓራሳት” ኢሉ ከም ዝሰየማን ብኸምኡ ድማ ከም ዝጽወዓን ህዝባዊ ግንባር/ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ደቂ-ኣንስትዮን ህጻነትን እንታይ እናገበረ ከም ዝመጸ ጭቡጥ መረዳእታ’ዩ። ብካልእ ሽነኽ ከኣ ኣብ ልዕልተን ንክቡር ዕላማ በረኻ ወጺአን ኣብ መሳርዕ ውድቡ ተሰሊፈን ዝጋደላ ዝነበራ ክቡራት ኣሓትና፡ ብሓውሲ ወግዓዊ ዝፍጽሞ ዝነበረ ጾታዊ ዓመጽ፡ ብሰንኪ’ዚ ዝበጽሐን ኣካላውን ስነ-ልቦናውን ማህሰይትን ምዝካር’ውን ኣገዳሲ’ዩ።
ህዝባዊ ግንባር/ህግደፍ ከም’ቲ “እግርን ከበሮን በበይኑ” ዝበሃል ዝዛረቦን ዝገብሮን በበይኑ’ዩ። ንኣብነት ካብ እዋን ገድሊ ኣትሒዙ ኣብ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ብፍላይ ከኣ ኣብ ትምህርትን ጥዕናን ውጽኢታዊ ስራሓት ከም ዘሰላሰለ’ዩ ዝገልጽ። እቲ ሓቂ ግን ብኣንጻሩ’ዩ። ኣብ እዋን ገድሊ፡ ኣብ’ቲ ቀንዲ ከም መዋፈሪኡ ዝጥቀመሉ ዝነበረ ከባቢታት ንዝነብር ህዝቢ ከከም ኩነታቱ፡ ዝህቦ ዝነበረ ውሱን ሕክምናዊ ኣገልግሎት ገዲፋካ፡ ብመደብ ሒዙ ዝሰርሓሉ ህዝባዊ ሕክምናን ህዝባዊ ኣብያተ ትምህርትን ኣይነበረን። ንኣብነት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰፊሕ ናይ ህዝባዊ ሕክምናን ምጥፋእት ድንቁርናን መደባት ኔርዋ። ህዝባዊ ግንባር/ህግደፍ ግን ብመደብ ዝሰርሓሉ ህዝባዊ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ኣይነበሮን።
ኣብ ውሽጢ’ዚ ናይ መንግስትነት ዕድሜኡ ኣብ ትካላት ጥዕናን ትምህርትን ዝተኸተሎ ፖሊሲ፡ ዝሰርሖ ተግባራትን ከም ውጽኢቱ ኣብ ህዝቢ ዝፈጠሮ ዕግበትን’ውን ከምኡ ምስ’ቲ ጌረዮ ኢሉ ዝነብሓሉ ዝሰማማዕ ኣይኮነን። ዝሓለፈ 25 ዓመታት ናይ እህህታን ቃንዛን ዓመታት’ዩ ኔይሩ። ኤርትራ ከም ሃገር፡ ብሄራትን ብሄረ-ሰባት ኤርትራ ከኣ ከም ህዝብታት ሰላም ረኺቦም እፎይ ዝበልሉ ዓመታት ይትረፍ ወርሓት’ውን ኣይተቖጽረን። ሃገራዊ ሰላም ኣብዘይብሉ፣ ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰላት ምሉእ ንምሉእ ኣብ ዝተጨፈለቐሉ፣ ኲናት ወረ ኲናትን ኣብ ኣእምሮ ዜጋታት ፍሉይ ቦታ ሒዙ፡ ብዛዕባ ትምህርቲ፡ ምርምር፡ ልምዓትን ዕቤትን ምሕሳብ ኣብ ዝደብዘዘሉ፡ ሕቶ ብህይወት ምንባርን ዘይምንባርን ቅድሚት መጺኡ፡ ስድራ ቤታት ኣብ ዝብተናሉን ዘለዋ ወቕቲ፡ “ሓላዪ ህዝቡ መንግስቲ ኤርትራ ንመንእሰያትን ትምህርትን ብዝሃቦ ፍሉይ ጠመተን እዚ ዓውዲ ንምምዕባል ዝገበሮ ገዚፍ ወጻኢታትን ብኩለንተንኡ ምሉእ ፍልጠት ዝደለበ፡ ኣብ ነብሱ ዝተኣማመን ተረካቢ ሕድሪ ዝኾነ ትውልዲ ተፈጢሩ ኣሎ፡” ዝብል ውጹእ ሓሶት ካብ ማዕከናት ዜና ስርዓት ህግደፍ ምስማዕ ልሙድ’ዩ። እዚ ሓቂ’ዶ ሓሶት ንምፍላጥ ከኣ ኣብ ባይታ ዘሎ ኩነታት ምንባብ የድሊ።
እቲ ብመጽናዕቲ ብተሳትፎ ህዝቢ ዘይኮነስ፡ ብኣጉል ኣነነት ብመደብ ዝተጀመረ ዕንደራዊ ወፍሪ፡ ክሳብ ብደረጃ ስርዓተ ትምህርቲ ማለት ምምሃርን ምስትምሃርን ተሰሪሕሉስ፡ እነሆ ሎሚ ሃገር ከም ሃገር ሓላፍነት ዝስመዖ ተረካቢ ወለዶ ከይትስእን ኣብ ኣዝዩ ዘሰክፍ ኩነታት ወዲቓ ትርከብ። ሓንቲ ሃገር ኣብ ምምሃርን ምስትምሃርን እንትኽተሎ ኣንፈት፡ ብቐጥታ ወለዶ ምስ ምህናጽን ምቕታልን’ዩ ዝተኣሳሰር። ካብ ህዝባዊ ሃገራዊ ቅዋም ዝምንጩ፡ ንህዝቢ ዘሳተፈ ህዝባዊ ስርዓተ ትምህርቲ፡ ንመምህርን ተመሃራይን ዘድልዩ መሰረታዊ ነገራት ብምቕራብ ምሉእ ፍልጠት ዘለዎ ወለዶ ይሃንጽ። ካብ ህዝባዊ ሃገራዊ ቅዋም ዘይምንጩ፡ ህዝቢ ዘየሳተፈ ብትምክሕታዊ ፕሮፖጋንዳዊ ኣነነት ዝምራሕ ስርዓተ ትምህርቲ ድማ፡ ንገዛእ ርእሱ ኣብ ሰንፈላል ዝወደቐ ራእይ ዘይብሉ ሓይሊ ሰብ የፍሪ።
“ዳሪክተር ጀነራል ክፍሊ ምርምርን ምልመላን ዓቕሚ ሰብ” ስርዓት ህግደፍ መ/ር ጴጥሮስ ሃ/ማርያም ብ06 ጥቅምቲ 2016 ኣብ መስኮት ቴሌቭዥን “ጉዳይ ኣብ ዘተ” ዝብል መደብ ቀሪቡ፡ ኣብ ምምሃርን ምስትምሃርን ዝምዝገብ ዘለዎ ዓወታትን ዝምልከት ተሓቲቱ ዝሃቦ መልሲ፡ እቲ ስርዓት ኣብ’ዚ ዓውዲ’ዚ ብመደብ ዝወፈረሉን ዝዘርኦን ይሓፍስ ከምዘሎ ጭቡጥ መረጋገጺ’ዩ። መ/ር ጴጥሮስ ኣብ ውሽጢ’ዚ ዝሓለፈ 25 ዓመት ውጽኢታውያን ዝኾኑ ተመሃሮ ንምፍራይ ከምዘይተኽኣለ፡ ብቕዓት ዘለዎም መማህራን ከምዘየለው፡ ብቕዓት ዘለዎም መማህራንን ውጽኢታውያን ተመሃሮን ክትረክብ፡ ብዙሕ ነገር ክትገብር ከምዘለካ፡ ካብኡ ሓደ ንመምህር ዘድሊዮን ተመሃራይ ዝጠልቦን ነገራውን ስነ-ኣእምሮኣውን መሳለጥያ ምቕራብ ከምዘድሊ ግልጺ ጌሩ። ግን ከኣ ውልዶ ሃገር ስለዝኾና፡ ድኻ ሃገር ስለ ዝኾና ብዝብል ነቲ ብመደብ እናተሰርሓሉ ዝመጸ ሓደ ወለዶ ምሉእ ዝረመሰ ግጉይ ፖለቲካዊ ምሕደራ ምኽንያት ክገብረሉ ፈቲኑ። ሓቂ ግን እንተሃደምካሉ’ውን ደድሕሬኻ’ዩ ዝስዕብ። ስለዚ ከኣ ህግደፋውያን ነቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ ብፕሮፕጋንዳ ክሽፍንዎ ከቶ ኣይከኣሎምን።
ስማዊ ስርዓት ህግደፍ ብዛዕባ ኣገልግሎት ጥዕና፡ ኣብ’ዚ ዓውዲ’ዚ ዝኽተሎ ፖሊሲ ጌረሉ ዝብሎ ወፍርን ኣ ረጋጊጸዮ ዝብሎ ዓወታትን ኣመልኪቱ’ውን ብዙሕ ክነብሕ ይስማዕ’ዩ። ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝወጹ መደባት ሸቶታት ሚሊኒየም ካብ ዘዐወቱ መንግስታት ሓደ’የ። ምስክረይ ድማ ተወካሊት ዩ ኤን ዲ ፒ ማለት ፕሮግራም ልምዓት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ’ያ እናበለ ይውጭጭ ኣሎ። እቲ ፕሮፖጋንዳዊ ወፍሩ ግን ምስ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ ዝቃዶ ኣይኮነን። ዜጋታት ብሓፈሻ፡ ኣዴታትን ህጻናት ከኣ ብፍላይ፡ ካብ መጥቃዕቲ ተመሓላለፍትን ዘይተመሓላለፍትን ሕማማት ነጻ ክኾኑን ዘይክኾኑን መጀመርያ ሃገር ከደን ውሑስ ሰላም ክረጋገጽ ኣለዎ። ሕግን ሕጋውነትን ብሓሳብን ብተግባርን ልዕልና ክረክብ ኣለዎ። እንተወሓደ ደሞክራስን ደሞክራስያዊ ትካላዊ ኣሰራርሓን ክስረት ኣለዎ። ህዝቢ ብዝተፈጥረ ሰላም፡ ልዕልና ግዝኣተ ሕጊ፡ ደሞክራስን ተሓታትነት ዘለዎ ደሞክራስያዊ ትካላትን ክዓግብ ኣለዎ። ካብ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ዝፈርሕ ዘይኮነስ፡ ሕግን ስርዓትን ተኸቲሉ ንመሰሉ ብወግዒ ዝከራኸር፡ ንመንግስትን ኣካላት መንግስትን ዝቆጻጸር ክኸውን ኣለዎ።
ጃንዳ ህግደፍ ኣብ ምድሪ ኤርትራ በተሓሳስባን ብተግባርን ኣረጋጊጽዎ ዘሎ ልዕልነት ግን፡ ኣጥሚኻን ኣድኪኻን ግዛእ ዝብል’ዩ። ጽልእን ኲናትን ፈጢርካ፡ ሓድነት ዘሪግካ፡ ሕድሕድ ምትእምማን ኣጥፊእካ ፈላሊኻ ዕድመ ስልጣንካ ኣናውሕ ዝብል ድሑርን ኣዕናውን ፖሊሲ’ዩ። ኣብ ከም’ዚ ኩነታት ድማ ጥዕና ዜጋታት ብሓፈሻ ኣዴታትን ህጻናት ከኣ ብፍላይ ክሕሎ ዝሕሰብ ኣይኮነን። ኣልቦ ሰብ ኣብ ዝተርፋ ዘለዋ ዓድታትን ከተማታትን ኤርትራ፡ ኣብ ክንክን ጥዕና ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዘቐመጦም ሸቶታት ሚሊኒዮም ኣዐዊተ ኢሉ ክጀሃር ሕጫጨ ‘ምበር ካልእ ክኸውን ኣይክእልን። ሰላምን ደሞክራስን ዘየስፈነ ስርዓት፡ ጥዕና ዜጋታት ዝሕለወሉ ፖሊሲ ቀሪጹ ከተግብር ፈጺሙ ዝሕሰብ ኣይኮነን። ስማዊ ስርዓት ኣዐዊተዮም ኢሉ ካብ ዝጀሃረሎም ሓደ ምቕናስ ሞት ኣዴታትን ህጻናትን ዝብል’ዩ። ህጻናት ካብ ክልተ መጻምዲ’ዮም ዝፈርዩ። ብምድግጋፍን ክንክንን ክልተ ወለዲ ድማ’ዮም፡ ዘድልዮም መግቢ፣ ክዳን፣ ትምሀርቲ፣ ሕክምና፣ ፍቕሪ ረኺቦም፡ ብኣካልን ብስነ-ልቦናን ብቑዓት ኮይኖም ዝዓብ’ዩ። ኣብ ኤርትራ ሎሚ ነፍስ ወከፍ ዜጋ ባዕሉ ህይወቱ ዝመርሓሉ፡ ሰብ ቃል ኪዳን ኪዳኖም ኣጽኒዖም ብቐረባ ሓቢሮም ዝነብርሉ ኩነታት የለን። ኣቦ ኣብ ገለ ግዜ ድማ ኣቦን ኣደን ንነዊሕ ዓመታት ከይተራኸቡ፡ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ ዝተሰየመ ባርነታዊ ኣገልግሎት ብጅሆ ተታሒዞም ዝነብርሉ ህይወት’ዩ ዘሎ። ህይወቶም ዝመርሕሉ ቁጠባዊ እቶት የብሎምን። ኣጋጣሚታት ረኺቦም ክሰርሑ እንተደለዩ’ውን ስራሕ የለን።
ኣብ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባውን ማሕበራውን ዓዘቕቲ ዝነብሩ ዘለዎ ብሄራትን ብሄረ-ሰባትን ህዝብታት ኤርትራ፡ ጥዕናዊ ክንክን ይግበረሎም ኣሎ። ሳላ መንግስቲ ዝገብሮ ዘሎ ክንክን ሞት ቀኒሶም። በዓል እከለ መስኪሮም እናበልካ ምህውታት፡ በቶም ኣላዪ ኣልቦ ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ኣብ ዝተደኮና መዓስከር ስደተኛታት ዝነብሩን ኣደዳ ዝተፈላለዩ ሕማማት ኮይኖም ዝሳቐዩ ዘለው፡ ኣብ ጎደናታት ኤውሮጳ ተደርብዮም ገለ ድማ ኣበይ ከም ዝኣተው መን ከም ዝወሰዶም ደሃይ ዘይብሎም ዝጠፍኡ ህጻናት፡ ከምኡ’ውን ካብ ሰበ-ስልጣን ህግደፍ ጀሚርካ ብዝተፈላለዩ ገበነኛታት ብጾታዊ ዓመጽ ዝተጠቕዓን ብሕማምን ዘይተደላዪ ጥንስን ኣእምሮአን ዝተናወጻን ክሳብ ምስ ዕትብቱ ዘይተበትከ ህጻን ኣብ ባሕሪ ከንሳፍፋ ዝተራእያ ኣዴታትን ብጭብጢ ዝርታዕ’ዩ። ህግደፍ ሕማም ዓሶ ተመሓላልፍ ጣንጡ ካብ ዝበዝሕ መሬት ኤርትራ ኣጥፊአያ ክብል’ውን ይሳማዕ’ዩ። ብኸመይ በየናይ ፖሊሲ፡ ሓያሊ ሰብ፣ መድሓኒት ንዝብል ሕቶ ግን ጭቡጥ መልሲ የብሉን። ብሓቂ ቅኑዕ ህዝባዊ ጥዕና፡ ዘድሊ ሓይሊ ሰብን መሳለጥያን ኣብ ዘለወሉ ጣንጡ መሊአን እንተዘይጠፍኣ’ውን ንምቕናስ ይከኣል’ዩ። ሃገራዊ ሰላም፣ ቅኑዕ ፖሊሲ፣ ሓይሊ ሰብ፣ መሳለጥያን ኣብ ዘይብሉ ግን፡ ኣይኮነን ከተጥፍእ ክትቅንስ ኣይከኣልን። ስለዚ ከኣ ውጽኢት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኣብ ህዝብን ኣብ ባይታን ‘ምበር ኣብ ንፋስ ኣይንበብን። ህግደፍ ገበርኩ ዝብሎ ዘሎ ከኣ ብእዝኒ ዝስማዕ ደኣምበር፡ ኣብ ባይታ ብዓይኒ ዝረአ ኣዴታትን ህጻናት ካብ ሞት ዝተረፍሉ ወፍሪ የለን።
ካብ መጽሔት ህዝባዊ ደሞክራሲ ወግዓዊት ልሳን ደግሓኤ ጥቕምቲ 2016 ሕታም 14 ዝተወስደ።
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 23-11-2016


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ሌላ ምስ ጓል 102 ዓመት ‘ኢታይ አመተ ማርያም’
ቅድስት ቤተ ክርስቲያን፡ ብዘይ ኣፈላላይ ጾታን ወገንን ንዅሉ ሕዝበ ክርስቲያን ምስ እግዚአብሔር እተራኽብ መሣልል እያ። ኵሉ’ቲ ኣገልግሎታ ድማ ከከም መዓርጉን ደረጃኡን ብዘይ ኣፈላላይ ጾታ ብሓድነታዊ ፍቕሪ ይሥራሕ። በቲ ቕብኣት ዘለዎ ሥልጣኖም ካህናት ይቕድሱን ይዓጥኑን፣ ብኣንብሮተ እድ ዝተሾሙ ዲያቆናት’ውን ንኣገልግሎት ይራድኡን ይለኣኹን፣ ምእመናን’ውን ብሞያኦምን ገንዘቦምን ጕልበቶምን የገልግሉ።
ካብዚ ተፈልዩ ዘይርአ ኸኣ ግደ ምእመናት (ደቀ ኣንስትዮ) ኣብ ኣገልግሎት ቤተ ክርስቲያን እዩ። ኣብ ዘመነ ኦሪት በዓል ሣራ፡ ርብቃ፡ ኣስቴር፡ ዮዲት፡ ሶስና . . . ከምኡ’ውን ኣብ መዋዕለ ስብከት ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ በዓል ሃና ወለተ ፋኑኤል፡ ማርያም መግደላዊት፡
ሣምራዊት ሰበይቲ . . . ብሓፈሻ ሠላሳን ሽዱሽተን ቅዱሳት ኣንስት፣ ኣብ ዳኅረዋይ እዋን ከኣ በዓል ቅድስት ጸበለ ማርያም ኃውቲ ኣቡነ ብሩክ፡ እምነ ሰሎሜ ኣደ ኣቡነ መርቆሬዎስ፡ መክብበ ደናግል ኣደ ኣቡነ ቴዎድሮስ፡ ወለተ ጴጥሮስ፡ . . . መንፈሳዊ ኣገልግሎተን ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ሰፊሩ ዘሎ፡ ኣርኣያ ንመጻኢ ወለዶ ደቀ አንስትዮ እዩ።
ኣብዚ ዕሥራን ሓደን ክፍለ ዘመን ኣብ ኣገልግሎት ቤተ ክርስቲያንና ነቲ ዝገጥመን ተጽዕኖ ተሳጊረን፡ ዘለወን ጸቢብ ዕድል ተጠቒመን ብጸሎተን ክረድኣ፡ ብትሩፋተን ከበርክታ ዝኸኣላ ብኣፃብዕቲ ዝቝጸራ እየን። መሶብ ወርቅን መንጦላዕትን ብምስፋይ፡ ሕፃናት ኣብ ምምሃር፡ ንውሉደ ክህነት ኣብ ምርዳእ የገልግላ’የን። ሓንቲ ካብዚኣተን ድማ ኢታይ አመተ ማርያም (ኢታይ ማርያሙ) ዝበሃላ ክሳዕ ሕጂ ብሕይወተ ሥጋ ዘለዋ ጓል 102 ዓመት ናይ ዕድመ በዓልቲ ጸጋ ኣደ እየን።
ኢታይ አመተ ማርያም ፡ ካብ ኣቦአን ማና (ገብረ ጻድቅ) ጉዕማ ካብ ኣደአን መተመት (ወለተ ሚካኤል) ገብረ ኣብ ንኡስ ዞባ ዱባርዋ ዓዲ ባምብቆ ብዕለተ ሠሉስ 16 ግንቦት 1906 ዓ.ም. ተወሊደን። ኣብ 80 መዓልተን ሃብተ ጥምቀት ክብረ ውልድነት ረኺበን፡ ብኣካል ምስ ደልደላ ኣብ ጕስነት ተዋፊረን። ወለደን ምእንቲ ክፈርያሎምን ክበዝኃሎምን ገና ጓል 12 ዓመት እንከለዋ ብግዲ ኣሕጸይወን እሞ መርዓ ተቘጽረ። ኢታይ አመተ ማርያም እንከይተማህራ ናይ ምናኔ መንፈስ ስለዝኃደረን ኣብ ጊዜ ሥርዓተ ተክሊል ከም ዓባስ ልሳነን ዓጽየን “ኪዳን ይኹነኒ” ምባል ኣበያ። እቶም ካህናትን ቤተ ሰብን ድማ ‘ደኃን ሕፃን ስለዝኾነት’ያ’ ኢሎም ሥርዓተ ተክሊል ተፈጺሙ መርዓ ተገብረ። እግዚአብሔር ምኽንያት ፈጢሩ ካብዚ ግብሪ ዓለም ክሕልወን እናጸለያ፡ ብድንግልናአን ጸኒዐን ኣብ ቤተን ቀንየን ናብ ቤት እንዳ ኣሕሙአን ክመልስወን ኣብ ኣድጊ ምስ ኣወጥሕወን “ኣነ ጥዕና የብለይን ሕምምቲ’የ’ ኢለን ሃዲመን ኣብ በረኻ ተሓብኣ።
መጻምደን ሎሚ’ዶ ጽባሕ ይመጻ ኢሉ እናተጸበየ፡ ብእግዚአብሔር ተጸዊዑ ስለዝሞተ፡ ብምሉእ ኃይለን ናብ ቤተ እግዚአብሔር ዝጽግዓሉ ኣጋጣሚ ኾነለን። ኣብ 15ተ ዓመት ዕድመን ፊደል ቈጺረን ንፍልጠትን ጸሎትን ዝኾነን ትምህርቲ ካብ ኣባ ሃብተማርያም (ኣባ ይኅደጎ) ክመሃራ ጀመራ። ኣሰረ እግሪ መምህረን ኣባ ሃብተ ማርያም እናሰዓባ ኣብ ውሽጢ ኣርባዕተ ዓመት ዘሎ ትምህርቲ ተማህራ። ጸሎት ዘወትር፡ ውዳሴ ማርያም፡ አንቀጸ ብርሃን፡ መልክዐ ማርያም፡ መልክዐ ኢየሱስ መዝሙረ ዳዊት፡ መልክዐ ሕማማት፡ ትምህርተ ኅቡአት፡ ኪዳን፡ በእንተ ሥላሴከ፡ ኦ ዘወረድከ፡ እሴብሕ ጸጋኪ፡ ኃምስቱ አዕማደ ምሥጢር፡ ንባብ ኣርባዕቱ ወንጌልን ሥርዓተ ቅዳሴን ክሳዕ ኣብ ልበን ኣኅዲረን ኣብ ቃለን ዝኅዝኦ ተማህራ። ኢታይ አመተ ማርያም፡ ምዉቕ ቤተን ድሙቕ ንብረተን ዘፍቅርኦም ሥድራ ቤተን ገዲፈን ካብ ዝተወልዳሉ ዓዲ ኣርኂቐን ክኸዳ እኳ ብዙኅ ጊዜ እንተሃቀና ክሠምረለን ኣይከኣለን። ብፍላይ ኣባ ሃብተማርያም ድሌተን ተረዲኦም፡ ‘ጓለየ ናትኪ ቦታ ኣብዚ ዓድኺ ዘሎ ገዳም ደብረ መድኃኒት ቅድስት ሥላሴ(ኣባ ክፍለ ሥላሴ) እዩ፣ ግና ብዙኅ ገድልን መከራን ኣሎኪ እሞ ጸኒዕኪ ብኃይለ ሥላሴ ስዓርዮ’ ምስ በልወን፣ ናብ ቤተን ተመሊሰን ነቶም ድሮ ቆብዕ ምንኵስና ደፊኦም ዝነበሩ ወለደን እናኣልዓላ፡ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ካብ ቈልዑት ክሳብ ዓበይቲ ኣዕማደ ምሥጢርን ጸሎታትን ይምህራን ነቲ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ብልሳነ ግእዝ ዝተነበ ብትግርኛ እናተርጐማ ንምእመናን የረድኣን ነበራ።
‘ግብረ ምንኵስና ጽኑዕ’ዩ፡ መኽሰስየይ ከይኮነኒ’ ብዝብል ሓሳብ ትሕትና ንነዊኅ ዓመታት ኣስኬማ ምንኵስና ከይገበራ ጸንሓ። ዝኣልይኦም ዝነበራ ወለደን ዕድመ ጸጊቦም (107 ዓመት ዕድመኦም) ኣቦአን ኣብ በዓለ ልደት፡ ኣደአን ድማ ኣብ በዓለ ትንሣኤ ዓረፉ። ብድኅር’ዚ ፍቓድ እግዚአብሔር ኮይኑ ኣብ 45 ዓመት ዕድመአን ‘ኣነ ምውት በኀበ ዓለም ወዓለምኒ ምውት በኀቤየ/ ኣነ ብዓለም ምውት ከምዝኾንኩ ዓለም ከኣ ብኣይ ምዉት እዩ።’ ኢለን ኣብ ገዳም ደብረ ጽጌ ኣቡነ እንድርያስ ሰፍኣ ኣርዑት ምንኵስና ተቐበላ።
ኢታይ አመተ ማርያም በቲ ዝተዋህበን ንቅሓተ ሕሊናን መንፈሳዊ ጸጋን ሕፃናት እናመሃራ፡ ዘኽታማት እናኣዕበያ፡ ብፍላይ ሽጉራት ደቀ ኣንስትዮ እናረድኣ፡ ብጸሎትን ጾምን ጽምድቲ ነበራ። መጻእያት ናይ ምፍላጥ ጸጋ ተዓዲለን ይግለጸለን ስለዝነበረ፣ ብናተን ገላጽነት መምህረን ኣባ ሃብተማርያም ንገዳም ደብረ መድኃኒት ቅድስት ሥላሴ ገዲፎም ኣብቲ ጻድቅ ኣባ ልብድዮስ ዝተቐብረሉ ቦታ ኪኸዱ ከኣሉ። ከምኡ’ውን ነቶም ዘጨንቕ ሕልሚ ዝሓለሙ ይትርጕማሎም ነበራ።
ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ ብብርቱዕ ሓሚመን ኣብ ጻዕረ ሞት ክሳዕ ምግናዝ በጺሐን ሰባት ሞይተን ኢሎም እናሓሰቡ ብተመስጦ ራእየ ሰማያት ርእየን ምምላሰን መርኣያ ጽድቀን እዩ።
ኢታይ አመተ ማርያም ክሳዕ ሕጂ ኣብ 102 ዓመት ዕድመአን ምስትውዓለን ምሉእ፣ ናይ ምዝካር ዓቕመን ልዑል ስለዘሎ ንዝኃለፈ መንፈሳውን ሥጋውን ፍጻሜታት ንምትራኽ ዝጽግመን ኣይኮነን። ብፍላይ ሰዓታት ጸሎተን ከየብኰራ ንመዓልቲ ሾብዓተ ጊዜ በብጊዜኡ ብቓለን ንዅሉ ጸሎታት ማለት ጸሎተ ዘወትር፡ ውዳሴ ማርያም፡ መልክዐ ሕማማት ክጽልያ ኸለዋ፡ ተወሳኺ ኣብ ንግሆን ምሸትን ጸሎተ ኪዳን ይደግማ፡ ኣብ ጊዜ ፍርቂ ለይቲ ድማ ትምህርተ ኅቡኣት ይጽልያ። ኣብ መዓልቲ ቀዳም ምሸት ከኣ ኣብ ልዕሊ’ዚ ዝተጠቕሰ ጸሎታት ‘ኦ ዘወረድከን ኃምስቱ ኣዕማደ ምሥጢርን’ ይጽልያ።
‘ኢየኀድጋ ለብሔር ዘእንበለ አሐዱ ኄር’ ከምዝብል ከም በዓል ኢታይ አመተ ማርያም ዝበለ ፈቃር፡ ለዋህ፡ ምቑሉል፡ መንፈሳዊ ሰብ ጽላል ሃይማኖት፡ ንሃገር ረድኤት እዩ’ሞ ከብዝኃልና ቅዱስ ፈቓዱ ይኹነልና!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
ደምዳሚ መግለጺ
2ይ ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤዲኪ፡
ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ካብ ዕለት 01-08/10/2012 ኣብ ዘሎ ግዜ ካልኣይ ስሩዕ ኣኼባኡ ብምክያድ ኣብ ዝሓለፉ 6ተ ኣዋርሕ ብመሰረት ጸዲቑ ዝነበረ ትልሚ ዕዮ ንጥፈታትን ከይዲ ስርሓት ኪዳንን ብዕምቆት ገምጊሙን ኮምኡ’ውን ኣብ ብርክት ዝበሉ ህልዊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ተመያይጡን።
ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ኣብ ቀዳማይ ኣጀንዳ ሰሪዑ ዝረኣዮ ጉዳይ ብዛዕባ ብዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ሓርነት ኩናማ ኤርትራ፡ ንባሕቲ መስከረም 2012 ኣመልኪቱ ዝወጸ ውድባዊ መግለጺ፡ ንኩሉ ፖለቲካውን ማሕበራውን ኣከዋውና ህዝቢ ኤርትራ ዘናኣኣሰ ብዕምቆት መዚኑ። ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ካብ ፖለቲካውን ስርዒታውን ሓላፍነቱ ብምብጋስ ኩሎም ኣባላት ኪዳን እንኮላይ ዲምሓኩኤ ዝተሰማምዕሉ ሰነዳት ኤዲኪ፡ ነዚ ብምግሃሱ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኣብ ልዕሊ ዲምሓኩኤ ፖለቲካዊ ቻርተርን ቅዋምን ኤዲኪ ክትግብር ግድን ኮይኑ።
በዚ መሰረት ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን፡ ኣባልነት ዲምሓኩኤ ኣብ ዝመጽእ ኣኼባ ማእከላይ መሪሕነት መደምደምታ ክሳብ ዝግበረሉ ደስኪሉ ክጸንሕ ወሲኑ። ብዛዕባ ዝርዝሩ ከኣ ኣብ ዘውጽኦ ጋዜጣዊ መግለጺ ምብርሁ ይዝከር’ዩ። ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤዲኪ ብሰንኪ መሪሕነት ዲምሓኩኤ ንዝተወሰደ መርገጺ፡ መትከላዊ መርገጺ ኤዲኪ ኣብ ህዝቢ ኩናማ ጽኑዕ ምዃኑ ብምግላጽ፡ ህዝቢ ኩናማ ከም ሓደ ክፋል ሕብረተሰብ ኤርትራ መጠን ኣካል ዝሓለፈን ዘሎን ኤርትራዊ ሃገራዊ ዕዮታት ምዃኑ ኣረጋጊጹ።
ቀጺሉ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ኤዲኪ ካብ ፈጸምቲ ክፍልታቱ ዝቐረበ ስሩዕ ጸብጻባት ብዕምቆት ብምግምጋም ከይዲ ዕዮ ስራሕ ብጽቡቕ ከምዝተሰላሰለ ብምርግጋጽ ንኣብነት ዝኣክል ኣብ ዝሓለፈ ዙር ኣወንታዊ መንጸብረቕታ ዝነበሮ ዑደት ኣውሮጳን ዳግማይ ስርርዕን ምንጥጣፍ ጨናፍርን ኤዲኪ፡ ብዛዕባ ውጽኢት ዝሓለፈ ኣኼባ ማእከላይ መሪሕነትን፡ ከመይነት ምቕጻል ኤዲኪን ምስ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝህልዎ ሽርክነትን ሕድሕድ ምትሕብባር ኣብ ኩሉ ጽፍሕታት ዘለዎ ኣወንታዊ ግደ መዚኑ።
ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ዝሓለፈ ዕዮታትን ውጽኢቱን ድሕሪ ምግምጋም መጻኢ ትልሚ ዕዮኡ ሓንጺጹን ብርክት ዝበሉ ውሳኔታ ብምምሕልላፍ ሓደ ካብኣቶም ንምጥቃስ ጠቕላላ ጉባኤ ኪዳን 2013 እተዳሉ ኣሰናዳኢት ሽማግለ መዚዙ።
ኣብ መዳይ ደምበ ተቓውሞ ኤርትራ፡ ብዝምልከት ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ዝግበር ዘሎ ተጋድሎ ብምንኣድ፡ ሃገራዊ ጉዳይና ዝገጥሞ ዘሎ ታኣፋፊ መድረኽ ማለት ፖለቲካውን ማሕበራውን ጸጥታውን ኩነታት ብምስትውዓል ካብ መሰረታዊ ዕላማታትና ዘርሕቑና ነገራት ብምእላይ ንምቅልጣፍ ውድቀት ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ብቐዳምነት ምስራዕ ይግባእ።
ኣብ መዳይ ካልኣዊ ዝምድናታት ምስ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ብዝምልከት ንዝተኻየዱ ርክባት ብምምዛን፡ ኣገዳስነት ምውህሃድን ኣብ ኣገዳሲ ጉዳያት ምስማር መርገጽታትን ኣመልኪቱ ኣብ ተነጺሮም ዘለዉ ገድላዊ መዳያት ቀጻሊ ምውህሃድ ክህሉ ኣድላይነት ከምዘለዎ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኣስሚርሉ።
ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዘውርዶ ዘሎ ወጽዓን ግፍዕን ይቕጽል ምህላዉ፡ እዚ ከኣ ዝፍጽሞ ዘሎ ገበነኛዊ ፖሊሲታት፡ ድርብ ምዝመዛ፡ ቅንጸላ፡ ምህማሽ፡ ምእሳር፡ ምፍንቓልን፡ ግህሰት ተራ ሰብኣዊ መሰላትን የስዕብ ከምዘሎ ብምምዛን፡ ብጻዕርታት ኩሉ ዝተረጋገጸ ሃገራዊ መኽሰባት ንምብርዓን ዝህድድ ብምዃኑ ምቕጻሉ ሓደገኛ ምዃኑ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ገምጊሙ።
ብዛዕባ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝምልከት፡ ፈጻሚት ቤ/ጽ ንኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ዝገጥሞም ዘሎ ጸገማት ብሓፈሻ ብፍላይ ድማ ብሰንኪ ኔት ዎርክ ነጋዶ ሰብ ዘጓንፎም ዘሎ ኢሰብኣዊ ተግባራት ብዕምቆት መዚኑ። ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ሰብኣዊ ክብሪ ኤርትራውያን ስደተኛታት ንምውሓስ ኩሉ ሕጋውን ፖለቲካውን ኣገባባት ከምዝኽተል ብምርግጋጽ፡ ማሕበረ ሰብ ዓለም ነዚ ጉዳይ’ዚ ኣተኩሮ ክገብርን ልዑል ሓላፍነቱ ክጻወትን ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ይምሕጸን።
ኣብ ዞባዊ መዳይ ብዝምልከት ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤዲኪ ብመስዋእቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ክቡር ኣቶ መለስ ዜናዊ ዝተሰምዖ መሪር ሓዘን ብምግላጽ ንቤተ-ሰቡን መላእ ህዝብን መንግስትን ኢትዮጵያ ደጊሙ ጽንዓት ይሃብኩም ይብል። ንሓድሽ ቀዳማይ ሚስተር ኢትዮጵያ ኮይኑ ተመዚዙ ዘሎ ክቡር ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ከኣ ናይ ዮሃና መልእኽቱ የማሓላልፍ።
ኣብ ኣህጉራዊ መዳይ ብዝምልከት ኣብ ከባቢ ሃገራት ዓረብ ንሓርነትን ፍትሕን ሰብኣዊ ክብርን ንምርግጋጽ ዝነዓዓብ ዘሎ ህዝባዊ ናዕብታት ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ደጊሙ ደገፉ ይገልጽ። ፍትሓዊ መሰላት ንምርግጋጽ ዝቃለሱ ዘለዉ ውጹዓት ህዝብታት ደገፉ ይገልጽ።
ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን
08 ጥቅምቲ 2012


text:
ኣብ ሊቢያ ተፃባእቲ ሓይልታት መንግስትን ሚሊሺያታትን ንዓለምለኸ ሕግታት ሰብኣዊነትን ሰብኣዊ መሰላትን ይጥሕሱ ኣለው፤እዚ ንምርግጋእ እታ ሃገር ኣብ ሓደጋ የውድቖ ኣሎ ክብል ናይ ሕቡራት ሃገራት ቤት ፅሕፈት ሰብኣዊ መሰላት ኣፍሊጡ።
ሊዛ ሽለይን ካብ ጀኔቭ ዝለኣኸቶ ፀብፃብ ገብረ ገብረመድህን ከቕርቦ እዩ።መራሒ ሊቢያ ነበር ሞኣመር ጋዳፊ ምስ ወደቐ ድሕሪ ሽዱሽተ ዓመታት ዕጡቓት ጉጅለታት ዓለምለኸ ኣፍልጦ ንዘለዎ መንግስቲ ሊቢያን ተቓዋሚ ሃገራዊ ሰራዊት ሊብያን ሓዊሱ ኣብታ ሃገር ህውከት ይፈጥሩ ኣለው።
ናይ ሕቡራት ሃገራት ምኽትል ላዕለዋይ ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላት ኬት ጊልሞር ዕጡቓት ጉጅለታት ሰባት ጅሆ ምሓዝ፣መስቀይትን መቕተልን ሓዊሱ ሰፊሕ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ይፍፅሙ ኣለው ይብላ።
“ሰባት ኣብ ሊቢያ በቲ ኩነታት ሓሚሞምን ሰልቺዩዎምን ኣሎ።ኣብ መላእ እታ ሃገር ዝርከቡ ቆልዑ፣ደቂ ኣንስትዮን ሰብኡትን መዓልታዊ ነቲ ፅልዋ ይሪእይዎ ኣለው።ዝጉድኡ፣ዝጨውዩ፣ዝዕመፃ፣ዝሳቐዩን ዝቕተሉን ዘለው ስቪላት እዮም።”
እቲ ገበን ኣብ ገለ ከባቢታት እታ ሃገር ናብ ደረጃ ሰብኣዊ ቅልውላው ከምዝዓረገ ጊልሞር ይገልፃ።።ሎሚ ኣብ ሊቢያ ዘሎ ሓቂ ሰባት ይስወሩ፣ቆልዑ ዒላማ ዝገበረ መቕተልትን መጭወይትን ፆታዊ ዓመፅን ይፍፅም፣ስደተኛታት ዝእሰሩሎም ስሩዓትን ዘይስሩዓትን ማእኸላት ዝኸፍአ ምዃኑ እውን ይገልጻ።
ነዚ መሰል ገበን ዝፍፅሙ ናብ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን(ICC) ክቐርቡ ሕቡራት ሃገራት ይፅውዕ።ጊልሞር ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ሊቢያ ይፍፀም ዘሎ መግሃስቲ ህይወት ሰባት የጥፍእ ኣሎ፤ፅባሕ ሰላም ክሰፍንዶ ይኸውን ንዝብል ተስፋ እውን ይሽርሽሮ ኣሎ ኢለን።


text:
“ምክንኻን ኣከባቢ ኣካል ሃገራዊ ልምዓታዊ...
“ምክንኻን ኣከባቢ ኣካል ሃገራዊ ልምዓታዊ ስትራተጂና እዩ”
ሚኒስተር መሬት፡ ማይን ኣከባብን
Read the full PDF here
ኣኼባ ካቢነ ሚኒስተራት ይካየድ ኣሎ
ኣኼባ ካቢነ ሚኒስተራት ይካየድ ኣሎ
ኣኼባ ካቢነ ሚኒስተራት፡ ትማሊ 19 ሕዳር ኣብ ኣስመራ፡ ህንጻ ሃገር ክካየድ ጀሚሩ። ካቢነ ሚኒስተራት፡ ኣብ ቀዳማይ ዛዕባ ዝተመያየጠሉ ጉዳይ፡ ገምጋም እቶት ክራማት 2015 ከምኡ`ውን ውጥን ልምዓት ምምሕዳር ዞባታት 2016 ዝሕብር፡ ብሚኒስትሪ ዞባዊ ምምሕዳር ዝቐረበ ጸብጻብ’ዩ። PDF
መደረ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ፡ ኣብ ዋዕላ...
መደረ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ፡ ኣብ
ዋዕላ ፍልሰት ደቂ ሰብ
Read the full PDF here
ኤርትራውያን ነበርቲ ዮቶቦሪ – ሽወደን፡...
ኤርትራውያን ነበርቲ ዮቶቦሪ – ሽወደን፡ ዓውደ-ዘተ ኣቃኒዖም
Read the full PDF here
ዓጸቦ ውጽኢት ግዕዙይ ፖሊሲ መንግስቲ...
ዓጸቦ ውጽኢት ግዕዙይ ፖሊሲ መንግስቲ
ኢትዮጵያ’ምበር፡ ዋሕዲ ዝናብ ኣይኰነን
Read the full PDF here


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ
ሓፂር ታሪኽ ሕይወት መምህር ኣካለ ወልድ ቀሺ መሓሪ ገብረ
ሓደ ካብቶም ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ እትሕበነሎም ብሊቅነቶም ዝፍለጡ፣ ብመምህርነቶም ዘብርሁ፡ ብመንፈሳውነቶም ኣርኣያ ዝኾኑ መምህር ኣካለ ወልድ እዮም። መምህር ኣካለ ወልድ ካብ ኣቦኦም ቀሺ መሓሪ ገብረን ኣደኦም ወ/ሮ ቅዱሳን ተማኑን፡ ብዕለት ፲፮ የካቲት ፲፰፺፯ ዓ.ም./ 24 የካቲት 1905 ኣብ ዞባ ማእከል ሎጎ ጭዋ ፍሉይ ስሙ ዓዲ ኸፈለት ተወልዱ። ጸጋ ጥምቀት ክብረ ውሉድነት ተቐቢሎም ብጸጋን ብቑመትን ዓበዩ። ኣብ ጊዜ ሕፃንነቶም ንኣቦኦምን ኣደኦምን ከገልግሉ ድኅሪ ምጽናሕ ኣብ 10 ዓመት ዕድሜኦም ደብረ ድማኅ ገዳም ኣቡነ መርቆሬዎስ ኣትዮም ኣብ እግሪ መምህር ገብረ እግዚኣብሔር በረከተኣብ ተቐሚጦም ፊደል ብምቝጻር ዘሎ ትምህርቲ ግብረ ዲቁናን ግብረ ክህነትን ብግቡእ ኣጠናቐቑ። ‘ቃላትካ እምብዛ ጥዑም እዩ ንኣፈይ ካብ መዓር ዝበለጸ ይምቅራ።’ (መዝ. 119፥103) ከምዝብል ንቃለ እግዚኣብሔር ኣዝዮም ስለ ዘስተማቐርዎ ናብ ኣብ ዞባ ደቡብ ዝርከብ ደብረ ኮል ገዳም አቡነ ቡሩክ ኣምላክ (መራጕዝ) ኣትዮም ካብ መምህር ዘመንፈስ ቅዱስ መዝገበ ቅዳሴ ምስ ኣመሉ ኣጽፊፎም ተማህሩ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
እንቋዕ ናብ በዓለ ዕርገት ኣብጽሓና!
ጐይታናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ብኣይሁድ ተታኂዙ መከራ መስቀል ተቐቢሉ ብሥጋ ሞይቱ ናብ መቓብር ወረደ። ድኅሪ ሠለስተ መዓልቲ እኳ ንሞት ስዒሩ እንተ ተንሥአ፡ እቶም ደቀ መዛሙርቱ ብፍርሂ ቤቶም ዓጽዮም ኣብ ዝነበሩሉ እዋን፡ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታን ጊዜን ጐይታ ተገሊጹ ሞይቱ ከም ዘይተረፈ ከም ዝተንሥአ ‘ሰላም ንኣኻትኩም ይኹን’ እናበለ ኣበሠሮም። በዚ ኸኣ ንኣርብዓ መዓልትታት እናተገልጸ መሃሮም።
ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ድኅሪ ትንሣኤኡ ቅድሚ ዕርገቱ፡ ንደቀ መዛሙርቱ ብጉባኤ ሠሪዑ ዝመሃሮም ሠለስተ መዓልቲ’ዩ። ንሳተን ኸኣ፦
1. ትንሣኤ፦ ዮሓ. 20፡19 ሉቃ. 24፡36
2. ዳግም ትንሣኤ፦ ዮሓ. 20፡26
3. ኣብ ባሕረ ጥብርያዶስ፦ ዮሓ. 21፡1-3
ብሓፈሻ ግና ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ድኅሪ ትንሣኤኡ ቅድሚ ዕርገቱ ኣብ ዝጸንሓለን ኣርብዓ መዓልትታት ካብ ደቀ መዛሙርቱ ንኽልተ ንሠለስተ እናተገልጸ ዘይመሃረሉ ጊዜ የልቦን። ካብዚ ንምጥቃስ ዝኣክል ግና፦
1. ንማርያም መግደላዊት፡- ዮሓ. 20፡11
2. ንቕዱሳት ኣንስት፦ ማቴ. 28፡9-10
3. ንሉቃስን ኒቆዲሞስን፡- ሉቃ. 24፡13
4. ንሓዋርያ ጴጥሮስ፡- ሉቃ. 24፡34 1ይ ቆሮ. 15፡5
5. ንሓዋርያ ያዕቆብ፡- 1ይ ቆሮ. 15፡7
6. ን5ቱ ምእት ቢጽ፡- ማቴ. 28፡16 1ይ ቆሮ. 15፡6 (. . . ወዘይመስሎ)
ካብ ዝትንሥእ ኣብ መበል ኣርብዓ መዓልቱ፡ ደቀ መዛሙርቱ ይጽልይሉ ናብ ዝነበሩ ቤት ከይዱ እምነቶም ኣጽኒዑ እቲ ኺገብርዎ ዚግባእ ምስ ነገሮም ናብ ቢታንያ ኂዝዎም ከደ። ብድኅሪኡ ኢዱ ኣልዒሉ እናባረኾም “እንሆ ኣነ ተስፋ ኣቦይ ክሰደልኩም እየ ንስኻትኩም ግና ኻብ ኣርያም ኃይሊ ኽሳዕ እትለብሱ ኣብ ከተማ ኢየሩሳሌም ጽንሑ” ኢሉ ኣዚዝዎም ንሰማይ ዓረገ።
ንሳቶም ጐይታ ኻብኣቶም ብምፍላዩ ኃዚኖም ናብ ላዕሊ ኣንቃዕሪሮም እናጠመቱ ኸለዉ ኽልተ ፃዕዳ ኽዳውንቲ ዝተኸድኑ መላእኽቲ ተገሊጾም “ኣቱም ሰብ ገሊላ ስለምንታይ ኢኹም ናብ ሰማይ ኣማዕዲኹም እናጠመትኩም ደው ኢልኩም ዘሎኹም፧ እዚ ኻባኻትኩም ናብ ሰማይ ዝዓረገ ኢየሱስ ከምቲ ናብ ሰማይ ኪዓርግ ከሎ ዝረኣክምዎ ኸምኡ ገይሩ ኸኣ ኺመጽእ እዩ” በልዎም።
ብድኅር’ዚ ደቀ መዛሙርቱ በቲ ጐይታ ዝሃቦም ተስፋን በቲ መላእኽቲ ዝነገርዎምን ተጸናኒዖም ክሳዕ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ዚቕበሉ ኣብ ቤተ እግዚአብሔር ጸኒዖም ጸሎት እናገበሩ ጸንዑ። ሉቃ. 24፡44 ግብ. ሓዋ. 1፡6-11
ወስብሐት ለእግዚአብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን፣፣
እዛ ዕለት እዚኣ’ውን ከምተን ዝሓለፋ ሰለሰተ ሰናብቲ ናታ ዝኾነ ስያሜ በቲ ናይ ቤተክርስቲያን ሊቅ ዝኾነ ቅዱስ ያሬድ መጻጉዕ ብዝብል ስም ዝተሰምየት እያ። እዚኣ እታ ራብዐይቲ ሰንበት ኮይና በዛ ቅድስት ዕለት ጎይታናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ መዋዕለ ስብከቱ ስለ ዝገበሮ ብዙሕ ተኣምራት፡ ዘሕወዮም ድኑሳትን ሕሙማትን ዝንገረሉ እዩ። እዚ እውን ኣብ ዮሓንስ ወንጌል ምዕራፍ ሓሙሽተ ተጻሒፉ ካብ ዝርከብ ናይቲ 38ዓመት ኣብ ዓራት ተደኒሱ ዘመኑ ምሉእ ብሕማም ዝሓለፈ ሰብ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ከም ዘሕወዮ ዝትርኽ እዩ። ኩሉ መዝሙራትን ስብከታትን ንባባትን ቤተክርስቲያን ከኣ ብሓደ ህርመት ስለ እቲ ጎይታናን ኣምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝገበሮ ንሕሙማት ምሕዋይን ምፍዋስን ክነግሩ ይቕንዩ።
እቲ ቃል ከምዚ ይብል ”ድሕሪ እዚ ድማ በዓል ኣይሁድ ኮነ (ቀዳም መዓልቲ እዩ)፡ኢየሱስ እውን ናብ ኢዮሩሳሌም ደየበ። ኣብ ኢየሩሳሌም ኣብ ጥቓ ኣፍደገ ኣባጊዕ ከኣ መጠመቒ(ጱሩጳቄ) መሕጸቢ ማይ ጸሎት ነበረ። ጱሩጳቄ ማለት ናይ ፈውሲ፡ ናይ በዓል ‘ናይ መስዋእት ናይ ጉባኤ ቦታ ማለት እዩ። ቅልንብትራ እትብሃል ከኣ ብእብራይስጢ ከኣ ቤተሳይዳ ትብሃል እዚ ድማ ቤተመድሃኒት ማለት እዩ። እዚ ቦታ እዚ ኣባጊዕ ዝሕንብሳሉ፡ ኣባጊዕ ዝሕጸባሉ ቀላይ እዩ። ኣብዚ ድማ ሕሙማት ዝድቅስሉ ሓሙሽተ መደብ ነበሮ፡እዚ ከኣ፦
1. ሰሎሞን ብጥበቡ ስሒቡ ዘእተዎ ማይ እዩ።
2. ነቢይ ኢሳይያስን ንጉስ ሕዝቅያስን “ሓበ ኣውጽኡ ማየ ማእከለ ክልኤቱ ኣረፍት ” ከም ዝብል ኣብ ሻድሻይ ቆመ ብእሲ (ቁመት ሰብኣይ) ዘውጽእዎ ማይ እዩ ስንክሳር 6 መስከረም ንመልከት። እዚ ማይ ጸሎት እዚ ቀዳም ቀዳም ሓደ ሕሙም ዝሓውየሉ ዝነበረ ቦታ እዩ።
ኣብቲ ሓሙሽተ መደብ ብዙሓት ሕሙማት ይድቅሱ ነበሩ። ዕዉራትን ሓንካሳትን፡ ኣካሎም ዝነቐ፡ ኣካሎም ዝለመሰ ሕሙማት ኣብኡ ይድቅሱ ነበሩ ናይቲ ማይ ምንዋጽ ይጽበዩ ነበሩ። ከመይ መልኣኽ እግዚኣብሔር ናብ’ቲ ማይ ጸሎት ኪወርድ ከሎ እቲ ማይ ይናወጽ ነበረ። እቲ ድሕሪ ምንዋጽ እቲ ማይ ኣቐዲሙ ወሪዱ ዝሕጸብ ድማ ካብ ዘለዎ ኩሉ ሕማም ይሓዊ ነበረ።
ናብዚ ማይ እዚ መልኣኽ እግዚኣብሔር እንታይ ክገብር ይወርድ ነይሩ እንተተባህለ ፡ማያት ክቕድስ፡ መስዋእቲ ከዕርግ እዩ። እዚ ከኣ ምሳሌ ዘለዎ እዩ። እቲ ማይ ናይ ጥምቀት፡ እቲ ሓሙሽተ መደብ፡ ናይ ሓሙሽተ ኣእማደ ምስጢር፡ ሓሙሽተ ዓይነት ሕማማት ዝነበሮም፡ ናይ ሓሙሽተ ምእመናን እዩ። ሓሙሽተ ጾታ ምእመናን ዝተባህሉ ድማ ኣዕሩግ፡ ወራዙት፡ ኣንስቲ፡ ካህናት፡ መነኮሳት እዮም።
ናይ ሓሙሽተ ጾታ ምእመናን ጠባይ ከኣ በዚ ዝስዕብ ይግለጽ ።
1. ኣዕሩግ (ኣረግቶት) ጾሮም ፍቕሪ ገንዘብ እዩ፡ መን ኪረድኣና መን ኪጥውረና፡እናበሉ ገንዘብ ምእካብ ይፈትዉ እዮም፡ ነዚ ሓዲጉ ብናይ ወራዙት ስምዒት ብዝሙት እንተ ተቓወሞም ብጸጋ ጥምቀት ይስዕርዎ።
2. ናይ ወራዙት ጾር ዝሙት እዩ፡ ነዚ ሓዲጉ ብፍቕሪ ገንዘብ እንተ ተቛወሞም ብጥምቀት ብዝረኸብዎ ሓይሊ መንፈስ ይስዕርዎ።
3.ናይ ኣንስቲ ጾር ተርእዮ ምንዝርና እዩ፡ ነዚ ሓዲጉ ብኻልእ ስምዒት እንተ ተቛወመን ብጥምቀት ብዝረኸብኦ ሓይሊ መንፈስ ይስዕርኦ።
4.ናይ ካህናት ጾር ትዕቢት እዩ። ኣእምሮና ረቂቕ ማዕርግና ምጡቕ (ልዑል) ብምባል ይዕበዩ ፡ ነዚ ሓዲጉ ብኻልእ ስምዒት እንተተቛወሞም ብሓይሊ ጥምቀት ይስዕርዎ።
5.ናይ መኖኮሳት ጾር ስስዔ እዩ፣ ኣብ ዝደልይዎ ግዜ ስለ ዘይረኸብዎ ነዚ ሓዲጉ ብኣንሳሕስሖ ዘበከንቱ (ዙረት) እንተ ተቓወምዎ ብሓይሊ ጥምቀት ይስዕርዎ፣፣(ዮሓንስ ኣፈወርቅ ሻብዓይ ክፍሊ ተግሳጥ)
ኣብዚ ወንጌል እዚ ተገሊጹ ከም እንረኽቦ፣ ካብ ዝሓምም 38 ዓመት ዝገበረ ሰብኣይ ነበረ ይብል እቲ ጽሑፍ (ዮሓ5፣5)፣፣ ጎይታናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ እዚ ሰብ እዚ ኣብ ዓራቱ ደቂሱ ምስ ረኣዮ፣ ነዊሕ ከም ዝሓመመ ፈሊጡ “ክትሓዊዶ ትደሊ ኢኻ?” በሎ፣፣ እቲ ሕሙም ከኣ ጎይታይ እቲ ማይ ምስ ተናወጸ ናብቲ ቀላይ ዘውርደኒ ሰብ የብለይን ኣነ ክሳዕ ዝመጽእ ድማ ካልእ ቀዲሙኒ ይወርድ”ኢሉ መለሰሉ፣፣ ኢየሱስ ከኣ ተንስእ እሞ ዓራትካ ኣልዒልካ ኪድ” በሎ። እቲ ሰብኣይ ድማ ብኡንብኡ ሓወየ፣ ዓራቱ ኣልዒሉ እውን ከደ፣፣
ጎይታናን ኣምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ እቲ ን38 ዓመት ኣብ ዓራት ዝደቀሰ ሰብ ሓቲትዎ “እወ” ዝብል ምላሽ ከምዝህቦ ይፈልጥዶ ኣይኮነን እንተ በልና፣ ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ነዚ ዝገበረ ስለ ክልተ ነገር እዩ ኔይሩ እዚ ከኣ፥
1. ኣምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝፈልጥ እኳ እንተኾነ ስርሑ ግን ብዘይ ምኽንያት ኣይሰርሕን እዩ፣፣
2. ብኻልኣይ ከኣ ነቲ ሕሙም ብድልየቱ እምበር ብግደታ ከም ዘይ ኣሕወዮ ንምግላጽ እዩ። ስለዚ እዚ ነገር እዚ ከፍልጥ ነቲ ዝሓመመ ሰብ “ክትሓዊዶ ትደሊ ኢኻ፧” ዝብል ሕቶ ኣቕረበሉ፣ በዚ ከኣ እቲ ዝሓመመ ምርጭኡ ምሕዋይ ምዃኑ ብገዛእ ልሳኑ ምስ መስከረን ምስተዛረበን ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ እውን ብኣምላኻዊ ቃሉ “ተንስእ’ሞ ዓራትካ ኣልዒልካ ኪድ” በሎ፣፣ እታ ን38 ዓመተ ተሰኪማቶ፣ ጸይራቶ እምበር ተሰኪምዋ ኮነ ጸይርዋ ዘይፈልጥ ዓራት በቲ ግዜ ግን ኣምላኽ ንጭንቀቱ፣ ንድኻሙን ምድናሱን ርእዩ ምሕረት ገበረሉ፣ ካብ ዓራት ምድቃስ፣ ካብ ኢድ ሰብ ምጽባይ ተገላገለ። ንኣምላኽና ንእግዚኣብሔር ክብሪ ይኹኖ!!! ኣሜን፣፣
ጎይታናን ኣምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ “ክትሓዊዶ ተደሊ ኢኻ” ኢሉ ኣብ ዝሓተቶ ግዜ እዚ ሰብ እዚ “ሰብ የብለይን፣ እቲ ማይ ምስ ተናወጸ ከኣ ካልእ ቀዲሙኒ ይወርድ” ምባሉ፣ እንሆ እዚ ሰብ እዚ ዘመድ ኣዝማድ ስለ ዘይነበርዎ፣ ሓይሉ ድኹም ክትንስእ ኮነ ክንቀሳቐስ ስለ ዘይክእል እሞ ከኣ ኣብቲ ክሓውየሉ ዝኽእል ግዜን ሰዓትን ስለ ዝሓልፎ፣ እቶም ብቕሩብ ብጉልበቶም ካብኡ ዝሕሹን፣ እቲ ማይ ምስ ተናወጸ ግዜ ቤተሰቦም ብሓይሊ ጉልበት ተሰኪሞም ናብቲ ማይ ዘእትውዎም ስለ ዝቕድምዎ ንሱ እውን ከይ ሓወየ ነዊሕ ግዜ ስለ ዝገበረ፣ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብዝመጻሉ ግዜ ናብቲ ማይ መታን ከእትዎ እዩ፣”ሰብ የብለይን “ዝብል ቃል ዝመለሰ፣፣
እንተኾነ እቲ ልብን ኮላሊትን ዝምርምር ኣምላኽ ንሽግሩ፣ ንድኻሙ ተረዲኡ ካብኩሉ ሕማሙ ድኣ ነጻ ገበሮ፣፣ እዚ ዝኾነሉ ዕለት፣ ሰንበት ነበረ። እቶም ኩሉ ግዜ ብተንኮልን ክፍኣትን ዝተመልኡ ጸሓፍቲ ፈሪሳውያንን ሊቃውንቲ ኣይሁድን፣ እዚ ሰብ እዚ እታ ን38 ዓመት ጸይራቶ እትነብር ዝነበረት ዓራት ተሰኪሙ ክኸይድ ከሎ ተጓነፍዎ፣፣ ንሳቶም ነዚ ምሕረት እዚ ብምርካቡ፣ማዕረሰቡ ኮይኑ ኣእጋሩ ተኺሉ ክጎይን ክንቀሳቐስን ምስ ረኣይዎ ብልቦም ሕሱም ጓሂ ተሰምዖም፣ ክሕጎሱ’ውን ኣይተራእዩን፣ ኣብቲ ናቱ ሓጎስ ተኻፈልቲ ንምዃን ፍቓደኛታት ኣይነበሩን እኳ ድኣ “ሎሚ ሰንበት ስለ ዝኾነ ዓራትካ ኣልዒልካ ክትከይድ ኣይፍቀደልካን እዩ” በልዎ፣፣ ንሱ ግና “ኣቲ ዘሕወየኒ እዩ ‘ዓራትካ ኣልዒላካ ኪድ’ ዝበለኒ” ኢሉ መለሰሎም። ንሳቶም ከኣ “እቲ ዓራትካ ኣልዒልካ ኪድ ዝበለካ ሰብኣይ መን እዩ?” ኢሎም ሓተትዎ፣፣ ኣብቲ ቦታ ብዙሕ ሰብ ነበረ፣ ኢየሱስ ከኣ ድሕር ኢሉ ስለ ዝነበረ፣ እቲ ዝሓወየ ሰብኣይ መን ምዃኑ ኣይፈለጠን‘ዘሕወዮ ዘይምፍላጡ ስንፍና እዩ’ ብድሕሪ’ዚ ኢየሱስ ነቲ ዝሓወየ ሰብኣይ ኣብ ቤት መቐደስ ረኸቦ እሞ “እንሆ ሓዊኻ ኣለኻ ካብዚ ዝገድድ ከይረኽበካ፣ መሊስካ ሓጢኣት ኣይትግበር”በሎ ፣፣
ካብዚ ዝገድድ እንታይ ኣሎ እንተ በልና፣ እቲ ናይ ቅድም ደዌ ስጋ እዩ፣ እዚ ናይ ሎሚ ግና ደዌ ነፍሲ እዩ፣፣ እዚ ሰብ እዚ በደል ምፍጻሙ ከኣ ኣይተረፎን፣፣ ብዕለተ ዓርቢ ጎይታናን ኣምላኽናን ኣብ መስቀለ ከሎ፣ ስሌና ጥራሕ ዕራቖቱ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ ብኢዱ ገይሩ ገጹ ከም ዝጸፍዖ እሞ ኢዱ ከም ዝነቐጸት ይንገር። ደዌ ዘንጽሕ፣ ደዌ ዘዕሴት፣ ደዌ ዘመቅሰፍት፣ ደዌ ዘሓጢኣት ኣሎ፣፣
1. ደዌ ዘንጽሕ ዝበሃል ከም ናይ ጢሞቴዎስ ብንጽሕና ብትሕርምቲ ዝመጽእ እዩ(1ጢሞ5፣23)።
2. ደዌ ዘዕሴት ከም ናይ ኢዮብ ወጋ ዘለዎ ሕማም እዩ(ኢዮብ2፣10)።
3. ደዌ ዘመቅሰፍት ከም ናይ ሳኦልን ከም ናይ ሄሮድስን ዝመስል ሕማም እዩ(1ሳሙ18፣10,ግ.ሃዋ12፣23)።
4. ደዌ ዘሓጢኣት ዝበሃል ከኣ ከምዚ ን38 ዓመታት ተደኒሱ ዝነበረ ሰብኣይ እዩ፣፣
ብድሕሪ እዚ፣ እቲ ሰብኣይ ከኣ ከይዱ እቲ ዘሕወዮ ኢየሱስ ከም ዝኾነ ንኣይሁድ ነገሮም፣፣ እቶም ኣቐዲሞም ብምሕዋዩ ክሕጎሱ ዘይተረኽቡ ግናኻ ብመዓልቲ ሰንበት ዓራት ብምጻሩ ዝጓሃዩ ኣይሁድ፣ እቲ ዘሕወዮን ዓራትካ ኣልዒልካ ኪድ ዝበሎን፣ ንሱ ኢየሱስ ክርስቶስ ምዃኑ ፈለጡ እሞ ኣሳደድዎ ክቐትልዎ እውን ደለዩ።
ይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ከምዚ እናበለ መለሰሎም፣
1. “ኣቦይ ክሳዕ ሕጂ ይዓዪ ኣሎ(ስነፍጥረት ምምልላሱ እዩ) ኣነ እውን ይዓዪ ኣለኹ( ስነፍጥረት የመላልስ ኣለኹ)”
2. “ኣቦይ ክሳዕ ሕጂ ይዓዪ ኣሎ” ማለት ብመዓልቲ ሰንበት (ቀዳም ) በቲ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ ማይ ጸሎት ምኽንያት ሓደ ሓደ ሕሙም የሕዊ ኣሎ፣፣ ኣነ’ውን ስርሔይ ይሰርሕ ኣለኹ፣፣ እዚ ማለት ብመዓልቲ ሰንበት ነታ ንዓአርተው ሸሞንተ ዓመት ጎቢጣ ዝነበረት ሰበይትን ነዚ 38 ዓመታት መጻጉዕን ከምዘሕወየ ንምግላጽ እዩ(ሉቃስ13፡10-11)።
ስለዚ ሰንበት ብምስዓሩ ጥራሕ ዘይኮነስ ንኣምላኽ ድማ ኣቦይ ብምባሉ ንርእሱ ምስ ኣምላኽ ስለ ዘመዓራረየ ኣይሁድ ክቐትልዉ ይደልዩ ነበሩ ብድሕሪ’ዚ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ከምዚ እና በለ መለሰሎም ፣ብሓቂ ብሓቂ ይብለኩም ኣለኹ ወልድ ነቲ ኣቦ ክገብሮ ብህልውና ዝረኣዮ እንተ ዘይኮይኑ ካብ ርእሱ ጥራሕ ሓንቲ ነገር እኳ ክገብር ኣይክእልን እዩ፣፣ ከመይ ነቲ ኣብ(ኣቦ)ዝገብሮ ዘበለ ኩሉ ወልድ እውን ይገብሮ እዩ፣፣ ኣብ ንውዱ የፍቅሩ እዩ እሞ ብህልውና ዝገብሮ ኩሉ የርእዮ እዩ። ንስኻትኩም ምእንቲ ክትኣምኑ ክትንደቑ ካብ’ዚ ዝበልጽ ግብሪ ማለት ሕሙም ካብ ምፍዋስ ዝበልጽ ምዉት ምትንሳእ ከርእዮ እዩ። ኣቦ ንምዉታት ከም ዘተንስኦም ሕያዋን እውን ከም ዝገብሮም፡ ወልድ’ውን ኣተንሲኡ ነቶም ዝደልዮም ሕያዋን ይገብሮም እዩ፣፣ ኣቦ ንሓደ እኳ ኣይፈርድን እዩ እንተኾነ ኩሉ ፍርዲ ንወልድ ሃቦ(ኣብ ፍርዲ ዘበለ ኩሉ ንወዱ ድኣ ሃቦ እምበር ንሱስ ንሓደ እኳ ተገሊጹ ኣይፈርድን እዩ)። ኩሉ ሰብ ንኣብ ወላዲ ኢሉ ከም ዘኽብሮ፡ ንወልድ ኸኣ ተወላዲ ኢሉ ምእንቲ ከኽብሮ እዩ፣፣ እቲ ንወልድ ተወላዲ ኢሉ ዘየኽብሮ ግና ነቲ ዝለኣኾ ኣብ እውን ወላዲ ኢሉ ኣየኽብሮን እዩ። ብሓቂ ብሓቂ ይብለኩም ኣለኹ እቲ ንቃለይ ዝሰምዕ በቲ ዝለኣኸኒ ኣብ እውን ዝኣምን ናይዘል ኣለም ሂወት ክረክብ እዩ፣፣ ንሱ ካብ ሞት ናብ ህይወት ድኣ ይሰጋገር እምበር ናብ ፍርዲ ናብ ገሃነም ኣይከይድን እዩ። እቶም ምዉታት ድምጺ ወዲ ኣምላኽ (ትምህርቲ ወንጌል ) ዝሰምዕሉ ግዜ ከም ዝመጽእ ግዜኡ ድማ ሕጂ ከም ዝኾነ ብሓቂ ብሓቂ ይብለኩም ኣለኹ፣፣
ምዉታት ተባሂሎም ዘለዉ ምዉታነ ሕልና እዮም። እቶም ትምህርቱ ሰሚዕም ዝተቐበልዎ ከኣ ትንሳኤ ልቦና ክትንስኡ እዮም፣፣
ኣብዚ ዕለተ መጻጕዕ ጐይታ ንዝገበሮ ተኣምራትን ፈውስን ክንዝክር ከሎና ንሕሙማትን ድውያንን ናይ ምሕረትን ፈውስን ዓቢ መንፈሳዊ ጸጋ ክትዕድል ካብ ጐይታ ብሓደራ ዝተቐበለት “መዕረፊት ኣጋይሽ” ቤተ ክርስቲያን እያ። መምህራንን ካህናትን ድማ ብትምህርቶምን ብጸግኦምን ንዝወደቐ ከልዕሉ፤ ንዝተሰብረ ክጽግኑ፤ ንዝሓመመ ከሕውዩ ተጊሆም ሓደራ ጐይታ ክፍጽሙ ይግባእ። ምሕረትን ፈውስን ዘድልየና ምእመናን’ውን ካብ ዝኾነ ጽዩን ባዕድ ኣምልኾ ርሒቕና ትውክልትና ኣብ እግዚአብሔር ብምግባር ብእምነትን ብተስፋን ኣብ ቤተ ክርስቲያን እንተተመላለስና እግዚአብሔር ኣብ ግዚኡን ኣብ ሰዓቱን ባዕሉ ምሕረቱ ክሰደልና እዩ። ንዝተገብረልና ድማ ምስጋና ካብ ምቕራብ ክንቑጠብ ወይ ውን ድኅር ክንብል የብልናን።
ኣብዚ ዕለት ኣብ ጊዜ ቅዳሴ ዝንበብ ንባብ’ውን ከምዚ ዚስዕብ እዩ።
ገባሬ ሰናይ ዲያቆን፦ “ሓራ ምእንቲ ኽንከውንሲ ክርስቶስ ሓርነት ኣውጺኡና እዩ። ስለዚ ጽንዑ ከም ብሓድሽውን በርዑት ባርነት ኣይትቈረኑ። እንሆ ኣነ ጳውሎስ እንተ ተገዘርኩም ክርስቶስ ገለ እኳ ኣይጠቕመኩምን እዩ እብለኩም ኣሎኹ። ንዚግዘር ዘበለ ሰብውን ንብዘሎ እቲ ሕጊ ኺገብሮ ኸም ዚግብኦ ደጊመ እምስክር ኣሎኹ። ኣቱም ብሕጊ ኽትጸድቁ እትደልዩ ካብ ክርስቶስ ተፈሌኹም ካብ ጸጋ ወደቕኩም። ንሕናስ ብመንፈስ ቅዱስ ካብ እምነት ናይ ጽድቂ ተስፋ ንጽበ ኣሎና። ብክርስቶስ ኢየሱስሲ እታ ብፍቕሪ እትገብር እምነት ደኣ እምበር ግዝረት ኰነ ወይ ዘይግዝረት ሓደ ግዛዕ ኣይከኣሎን እዩ። ጽቡቕ ትጐዩ ኔርኩም። ንሓቂ ኸይትእዘዝዋ ደኣ መን ዐገተኩም፧ እዚ ምሕባልዚ ኻብቲ ዝጸውዓኩም ኣይመጸን። ሒደት ማይ ብሑቚ ንብዘሎ እቲ ብሑቚ የብኲዖ እዩ። ኣነ ገለ ኻልእ ከይትሐስቡ ብኣኻትኩም ኣብ ጐይታ ኣሚነኩም ነበርኩ። እቲ ዜዕገርግረኩም ግና ዝዀነ ይኹን ፍርዲ ኺጸውር እዩ። ኣሕዋተየ ኣነ ገና ግዝረት እሰብኽ እንተ ዝህሉ ደኣ እንታይ ኢሎም ሕጂ ዚሰጉኒ፧ እምብኣርከ መዓንቀፊ መስቀል ተደርብዩ። ኣየ፡ እቶም ዘዕልውኹም ኰታ ክቚረጹ ይግባእ።
ኣሕዋተየ፡ ንስኻትኩም ንሓርነት ጽዉዓት ኢኹም እሞ ንሓድሕድኩም ብፍቕሪ ተገዛዝኡ እምበር ነቲ ሓርነትሲ ንሥጋ ምኽንያት ኣይትግበርዎ። ማለት ኩሉ እቲ ሕጊ ብጻይካ ከም ነፍስኻ ኣፍቅር ብትብል ሓንቲ ቓል ይፍጸም እዩ። ንሓድሕድኩም እንተ ተናኸስኩምን ተበላዕኩምን ግና ንሓድሕድኩም ከይትጣፍኡ ተጠንቀቑ። ኣነስ ብመንፈስ ተመላለሱ እሞ ትምኒት ሥጋ ኣይክትፍጽሙን ኢኹም፡ እብለኩም ኣሎኹ። ሥጋ ነቲ ምስ መንፈስ ዚጻረር እዩ ዚምነ። ነቲ እትደልይዎ ምእንቲ ኸይትገብሩ እዚኣቶም መጻርርቲ እዮም። ብመንፈስ እንተ ተመራሕኩም ግና፡ ትሕቲ ሕጊ ኣይኰንኩምን። እቲ ግብሪ ሥጋ ግሁድ እዩ፡ ንሱ ኸኣ ምንዝር፡ ርኽሰት፡ ዕብዳን፡ ኣምልኾ ጣኦት፡ ጥንቈላ፡ ጽልኢ፡ ባእሲ፡ ቅንኢ፡ ቊጥዓ፡ ወራ፡ ምፍልላይ፡ ዝርግርግ፡ ቅንኣት፡ ቅትለት፡ ስኽራን፡ ጓይላ፡ ከምዚ ዘመሰለ ኻልእውን እዩ። እቶም ከምዚ ዘመሰለ ዚገብሩ ንመንግሥቲ ኣምላኽ ከም ዘይወርስዋ፡ ከምቲ ቐደም ዝበልክዎ ኣቐዲመ እብለኩም ኣሎኹ። እቲ ፍረ መንፈስ ግና ፍቕሪ፡ ሓጐስ፡ ዕርቂ፡ ዓቕሊ፡ ለውሃት፡ ሕያውነት፡ እምነት፡ ህድኣት፡ ይኣኽለኒ ምባል እዩ። ነዚ ኸምዚ ዘመሰለ ዚጻረሮ ሕጊ የልቦን። እቶም ናይ ክርስቶስ ዘበሉ ኸኣ ነቲ ሥጋኦም ምስናይ ፍትወቱን ትምኒቱን ሰቒሎምዎ እዮም። ሕይወት ብመንፈስ እንተ ኣልያትናስ ብመንፈስ ከኣ ንመላለስ። ንሓድሕድና ብምትሕርራቕን ብምቅንናእንሲ ኣይንተሓማመ፡ ውዳሴ ኸንቱ ኣይንድለ።” (ገላ5፡1-መፈጸምታ)
ንፍቅ ዲያቆን፦ “ኣብ ማእከልኩምከ ዝሐመመዶ ኣሎ፧ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ንዘሎዉ ቀሳውስት ይጸውዕ፡ ንሳቶም ከኣ ብስም እግዚአብሔር ዘይቲ እናለኸይዎ ኣብ ልዕሊኡ ይጸልዩ። እታ ናይ ሃይማኖት ጸሎት ድማ ነቲ ሕሙም ከተድኅኖ እያ ጐይታውን ከተንሥኦ እዩ። ሓጢኣት ገይሩ እንተ ዀይኑውን ኪሕደገሉ እዩ። እምብኣርሲ ምእንቲ ኽትፍወሱ ንሓድሕድኩም ሓጢኣትኩም ተኣመኑ፡ ምእንቲ ንሓድሕድኩምውን ጸልዩ። ጸሎት ጻድቕ ብግብሪ ብዙኅ ተስልጥ እያ። ኤልያስ ከማና ዝድኻሙ ሰብ እዩ ዝነበረ፡ ዝናም ከይዘንም ከኣ ጸሎት ጸለየ እሞ፡ ሠለስተ ዓመትን ሹድሽተ ወርሕን ኣብ ምድሪ ኣይዘነመን። ከም ብሓድሽ ድማ ጸለየ፡ ሰማይ ከኣ ዝናም ሀበ፡ ምድሪውን ፍሪኣ ኣብቈለት። ኣቱም ኣሕዋተየ፡ ሓደ ኻባኻትኩም ካብ ሓቂ እንተ ዘምበለ፡ ሓደ ኸኣ እንተ መለሶ እቲ ንሓጥእ ካብ መገዲ ጌጋኡ ዚመልሶ፡ ንነፍሱ ኻብ ሞት ከም ዜድኅን ብዝኂ ሓጢኣትውን ከም ዚኸድን ይፍለጥ።” (ያዕ 5፡14-መፈጸምታ)
ንፍቅ ካህን፦ “ጴጥሮስን ዮሐንስን ብታስዐይቲ ሰዓት ብጊዜ ጸሎት ናብ ቤተ መቕደስ ብሓንሳእ ደየቡ። ኣብ ከርሲ ኣዲኡ ሒዙ ኣእጋሩ ዝሞተ ሰብኣይ ካብቶም ናብ ቤተ መቕደስ ዚአትው ምጽዋት ምእንቲ ኺልምን፡ ጾይሮም ኣብ ጽባሕ ኣብታ ጽብቕቲ እትበሀል ደገ ቤት መቕደስ የቐመጥዎ ነበሩ። ንሱ ኸኣ ጴጥሮስን ዮሐንስን ናብ ቤት መቕደስ ኪኣትዉ ኸም ዝደለዩ ምስ ረአዮም ኪምጽዉቱሉ ለመኖም። ጴጥሮስ ምስ ዮሐንስ ኰይኑ ጠመቶ እሞ ናባና ጠምት በሎ። ንሱ ኸኣ ካባታቶም ገለ ዚረክብ መሲልዎ ተኲሩ ጠመቶም። ጴጥሮስ ከኣ ወርቅን ብሩርን የብለይን እቲ ዘሎኒ ግና እህበካ፡ ብስም ኢየሱስ ክርስቶስ ናዝሬታዊ ተንሥእ እሞ ኺድ በሎ። ብየማነይቲ ኢዱ ሒዙ ኸኣ ኣተንሥኦ ብኡ ብኡውን ኣእጋሩን ዓንካርዓንካሪቶኡን ጸንዔ። ስር ኢሉ ኸኣ ደው በለ ተዛወረውን። እናተዛወረን እናተሰራሰረን ንኣምላኽ እናኣመስገነን ከኣ ምሳታቶም ናብ ቤተ መቕደስ አተወ። ኲሎም እቶም ሕዝቢ ድማ ንሱ ክኸይድን ንኣምላኽ ኬመስግንን ከሎ ረአይዎ። እቲ ኣብታ ጽብቕቲ ደገ ቤተ መቕደስ ተቐሚጡ ምጽዋት ዚልምን ዝነበረ ምዃኑ ኣለልዩዎም፡ በቲ ኣብኡ ዝዀነ ነገር ብስምባደን ብምግራምን መልኡ። ኣብ ጴጥሮስን ዮሐንስን ለጊቡ ኸሎ ኸኣ ኲሉ እቲ ሕዝቢ እናተገረመ ኣብቲ ገበላ ሰሎሞን ዚብሀል ናባታቶም ጐየየ። ጴጥሮስ ግና ምስ ረአዮም፡ ነቶም ሕዝቢ መለሰሎም፡ ከምዚ ኢሉ፡ ኣቱም ሰብ እስራኤል ንምንታይ በዚ ትግረሙ፡ ብገዛእ ሓይልና ወይስ ብጽድቅና ነዚ ኪኸይድ ከም ዝገበርናዮስ ንምንታይ ንኣና ትጥምቱ አሎኹም።” (ግብ ሓዋ ፫፥፩-፲፪)
ገባሬ ሰናይ ዲያቆን፦ እግዚአብሔር ይረድኦ ውስተ ዐራተ ሕማሙ
ወይመይጥ ሎቱ ኵሎ ምስካቢሁ እምደዌሁ
አንሰ እቤ እግዚኦ ተሣሃለኒ።
ሓሚሙ ምስ ደቀሰ እግዚአብሔር ይድግፎ።
ካብ ሕማሙ ድማ የሕውዮ።
ኣነ ኸኣ “ኦ ጎይታይ በዲለካ እየ’ሞ ምሓረኒ፡ካብ
ሕማመይ ከኣ ኣሕውየኒ በልኩ” (መዝ 41፥3-4)
ገባሬ ሰናይ ካህን፦ “ድሕርዚ ድማ በዓል ኣይሁድ ኰነ። ኢየሱስውን ናብ ኢየሩሳሌም ደየበ። ኣብ የሩሳሌም ኣብ ጥቓ ደገ ኣባጊዕ ከኣ፡ ብእብራይስጢ ቤት – ሳይዳ ዚብሀል ሓሙሽተ ገበላ እተገብሮ ቐላይ ነበረ። ኣብኡ ምንቅስቓስ እቲ ማይ ዚጽበዩ ብዙሓት ሕሙማት፡ ዕዉራትን ሓንካሳትን ድኑሳትን ይድቅሱ ነበሩ። እናሓንሳእ ሓደ መልኣኽ ናብታ ቐላይ ወሪዱ ነቲ ማይ የንቀሳቕሶ ነበረ እሞ፡ እቲ ቕድም ወሪዱ ኣብቲ እተንቀሳቐሰ ማይ ዝኣተወ፡ ካብ ዘለዎ ሕማም ዘበለ ይሐዊ ነበረ። ሠላሳን ሾሞንተን ዓመት ዝሐመመ ሰብኣይ ከኣ ኣብኡ ነበረ። ኢየሱስ ድማ ነዚ ደቂሱ ምስ ረኣዮ፡ ነዊሕ ዘመን ምሕማሙ ፈሊጡ፡ ክትሐዊዶ ትደሊ ኢኻ፧ በሎ። እቲ ሕሙም ከኣ ጐይታይ፡ እቲ ማይ ምስ ተንቀሳቐሰ፡ ናብቲ ቐላይ ዜውርደኒ ሰብ የብለይን። ኣነ ኽሳዕ ዝመጽእ ድማ ካልእ ቀዲሙኒ ይወርድ ኢሉ መለሰሉ። ኢየሱስ ከኣ ተንሥእ፡ ዓራትካ ኣልዕል እሞ ኪድ በሎ። እቲ ሰብኣይ ብኡብኡ ሐወየ፡ ዓራቱ ኣልዒሉውን ከደ። እታ መዓልቲ እቲኣ ሰንበት ነበረት። ስለዚ ኣይሁድ ነቲ ዝሐወየ ሰብኣይ፡ ሎሚ ሰንበት እያ እሞ፡ ዓራትካ ኽትጸውር ኣይተፈቕደልካን በልዎ። ንሱ ግና እቲ ዘሕወየኒ እዩ ዓራትካ ኣልዕል እሞ ኪድ ዝበለኒ ኢሉ መለሰሎም። ንሳቶም እቲ ዓራትካ ኣልዕል እሞ ኪድ ዝበለካ ሰብኣይከ እንታዋይ እዩ፧ ኢሎም ሐተትዎ። እቲ ዝሐወየ ግና ኣብቲ ቦታ እቲ ብዙኅ ሕዝቢ ስለ ዝነበረ እሞ ኢየሱስ ድሕር ኢሉ ስለ ዝነበረ፡ ንሱ መን ምዃኑ ኣይፈለጠን። ድኅርዚ ኢየሱስ ኣብ ቤተ መቕደስ ረኸቦ እሞ እንሆ ሐዊኻ ካብዚ ዚገድድ ከይረኽበካስ መሊስካ ኣይትበድል በሎ። እቲ ሰብኣይ ከይዱ ንኣይሁድ እቲ ዘሕወዮስ ኢየሱስ ምዃኑ ነገሮም። ስለዚ ብሰንበት እዚ ስለ ዝገበረ ኣይሁድ ንኢየሱስ ይሰጒዎ ኪቐትልዎውን ይደልዩ ነበሩ። ኢየሱስ ግና ኣቦይ ክሳዕ ሕጂ ይገብር ኣነውን እገብር ኣሎኹ ኢሉ መለሰሎም። ስለዚ ሰንበት ብምስዓሩ ጥራይ ዘይኰነስ ንኣምላኽ ድማ ኣቦይ ብምባሉን ርእሱ ምስ ኣምላኽ ብምምዕርራዩን ኪቐትልዎ ኣዝዮም ይደልዩ ነበሩ። ኢየሱስ መሊሱ በሎም ብሓቂ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ ወድስ ኣቦኡ ኺገብሮ ዝረኣዮ እምበር፡ ካብ ርእሱ ሓንቲ ነገር እኳ ኺገብር ኣይከኣሎን። ነቲ ንሱ ዚገብሮ ግብሪ እቲ ወዲ ድማ ከምኡ ዝበለ ይገብር እዩ። ኣቦ ንወዱ የፍቅሮ እዩ እሞ ንሱ ዚገብሮ ዘበለ ዅሉ ድማ የርእዮ። ንስኻትኩም ምእንቲ ኽትግረሙ፡ ካብዚ ዚዐቢ ግብሪውን ኬርእዮ እዩ። ኣቦ ንምዉታት ከም ዜተንሥኦም ሕያዋንውን ከም ዚገብሮም ወዲ ድማ ከምኡ ነቶም ዝደለዮም ሕያዋን ይገብሮም እዩ። ኲሉ ሰብ ከምቲ ነቦ ዜኽብሮ ገይሩ ንወዲ ምእንቲ ኬኽብሮስ ፍርዲ ዘበለ ንወዲ ሀቦ እምበር ኣቦ ንሓደ እኳ ኣይፈርድን እዩ። እቲ ንወዲ ዘየኽብሮ ነቲ ዝለኣኾ ኣቦውን ኣየኽብሮን እዩ። እቲ ንቓለይ ዚሰምዖን በቲ ዝለኣኸኒ ዚኣምንን ናይ ዘለኣለም ሕይወት ኣላቶ። ንሱ ኻብ ሞት ናብ ሕይወት ተሳገረ እምበር፡ ናብ ፍርዲ ኸም ዘይበጽሕ ብሓቂ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ። እቶም ምውታት ድምጺ ወዲ ኣምላኽ ዚሰምዑላ ሰዓት ትመጽእ፡ ንሳ ኸኣ ሕጂ እያ እቶም ዚሰምዕዎ ድማ ህያዋን ኪዀኑ እዮም ኢለ ብሓቂ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ” (ዮሓ 5፡1-25)።
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!!


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
ምኽፋል ግብሪ ብርኪ ሐ ነጋዶን ክራይ ኣካራይን ክፍለ ከተማታት መቐለ ብድምቀት ተጀሚሩ
ምኽፋል ግብሪ ብርኪ ሐ ነጋዶን ክራይ ኣካራይን በጀት ዓመት 2009 ኣብ ኩለን ክፍለ ከተማታት መቐለ በቲ ዝተተለመሉ ዕለት ሓምለ ሓደ ብድምቀት ተጀሚሩ፡፡
ኣብ መኽፈቲ መድረኽ ምጅማር ምኽፋል ግብሪ ክፍለ ከተማ ሓድነት ዝተረኸባ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ እቲ ተረኺቡ ዘሎ ማሕበራውን ኢኮኖሚያውን ልምዓት ከቢድ ቃልስን መስዋእትን ዝተኸፈሎ ምኻኑ እናዘከርና 50 ምኢታዊ በጀት ክልልና ንምሽፋንን ልዕልነት ሕጊ ንምርግጋፅን ኣብቶም ተኣታትዮም ዘለው ሪፎርምታት ግብሪ ሕዚ እውን ብሓላፍነት ተሓተቲ ኮይንና በርቲዕና ክንሰርሕ ይግባእ ብምባል ምኽፋል ግብሪ ሓምለ ሓደ 2009 በጀት ዓመት ብዕሊ ከም ዝተጀመረ ኣበሲረን፡፡
ብተዛማዲ ኣብ ክፍለ ከተማ ዓዲ ሓቂ ዝተረኸቡ ሓላፊ ቴክኒክን ሞያን ትምህርትን ስልጠናን ክልል ትግራይ ደክተር ሙሉጌታ ሓዱሽ ኣብ ተሳትፎ ህዝቢ ዝተመስረተን ኣብ ምስፍሕፋሕ ልምዓት ፣ምርግጋፅ ሰላምን ዲሞክራስን ዝውዕል ፍትሓውን ተመጣጣንን ግብሪ ኩሉ ከፋሊ ግብሪ ክኸፍልን ዜግነታዊ ግቡኡ ክዋፃእን ኣለዎ፡፡ ምኽንያቱ ዋኒን ግብሪ ዋኒን ኩሉ ዜጋ ስለ ዝኾነ ምስ በሉ ምኽፋል ግብሪ ከም ዝተጀመረ ሪቫን ብምቑራፅ ኣበሲሮም።
ብተወሳኺ ካብ ከፋልቲ ግብሪ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ክፍለ ከተማ ዓይደር ሓንቲ ዝኾና ወ/ሮ ኣዝመራ ገለታ ነቲ ኣብዚ በጀት ዓመት ዝተወሰነሎም ፍትሓውን ተመጣጣንን ውሳነ ግብሪ ኩሉ ከፋሊ ግብሪ ኣሚንሉ ብጓይላን ስዕሲዒትን ክኸፍል ከም ዝመፀን እቲ ምጅማር ምኽፋል ግብሪ ብድምቀት ከም ዝተኸበረን ሓቢረን፡፡
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
በዝሒ ጎብነይቲ
We have 10 guests and no members online


text:
መንበሪ-ገዛ
ኣብዚ ኮሙናውን ብሕታውን መንበሪ ኣባይቲ ኣሎ። ኣብቲ
ናይ ኖርበርይ ኮምዩን ወብሳይት ጥርሑ ኣፓርትማን ሓበሬታ ብዛዕባ ኣካረይትን ክትረክብ ትኽእል።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ኖርበይ እዘን ዚስዕባ ቋንቋታት ይዝረባ፤ ዓረብ፡ ትግርኛ፡ ሶማሊን ዳሪን ወዘተ. ብዝሒ ናይ ቋንቋ ጉጅለታት ብምምጻእን ምኻድን ስደተኛታ ይጽሎ እዩ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ኖርበርይ ሃብታም ማሕበራዊ ህይወት ኣሎ። ናይ ኢደጥበብን ስፖርትን ካልእን። ንመንእሰያት ዚምልከት ከኣ ናይ ኵዕሶ እግሪ፡ ምንሽርታትን ብሽግለታን ንጥፈታት ኣሎ። ኣብቲ
ናይ ኖርበርይ ኮምዩን ወብሳይት ብዛዕባ እተን ንጡፋት ማሕበራት ሓበሬታ ብተወሳኺ ኣንብብ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ኖርበርይ ዚርከቡ፤ፋርማሲ፡ ባንክ፡ ቤትንባብ፡ ማእከል ጥዕና፡ ሕክምና ስኒ፡ 2 ዓበይቲ ግሮሰሪታት፡ ናይ መጻወቲ ድኳን፡ ቨተሪነሪ፡ ሓደ ፍሉጥ እንዳ ከይክ፡ ኤልሳ ኣንደሾን እንዳ ከይክ፡ ካፈ፡ ሰከንድሃንድ ድኳናትን ኣብያተመግብን። ዝቐረበ ናይ ኢከያ ድኳን ኣብ ቨስተሮስ እዩ። ዪስክ Jysk ኣብ ኣቨስታ ኮምዩን ይርከብ። ኣብያተጽሕፈት ዕዮን፡ መድህንን ቀረጽን ኣብ ፋየርስታ ኮምዩን ይርከቡ።
ግሩም ንጸወታ ተኽእሎ ዘለዎ ማሕበራዊ ማእከል።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ኖርበርይ ሓሙሽተ ኣብያተትምህርቲ ህጻናትን ሓደ ከኣ ብሕታውን ኣሎ።
ብዛዕባ ኩሉ ብተወሳኺ ኣብ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ከተንብቦ ትኽእል። ክፉት ቤትትምህርቲ ህጻናት
ምስ ሽወደናዊት ቤትክርስትያን ብምትሕብባር ይሰርሕ።
ንቅሩብ ዕብይ ዝበሉ ህጻናት ድማ ናይ መንእሰያት ንጥፈታት ኣብ
ማእከል መንእሰያት ኡንካን ኣሎ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ኖርበርይ ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ከምኡውን መባእታ ቤትትምህርቲ፡ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ይርከብ። ከምኡውን ኣብ ፋየርስታ ኤስኤፍኢ sfi ኣሎ።
ዕድላት ትምህርቲ
ትምህርቲ ንዓበይቲ እውን ምስ ፋየርስታ - ከምኡውን ምስ ኺንስካተበርይ ኮምዩን ብምትሕብባር እዩ ዚካየድ
ኣገልጎት ጥዕና
ማእከል ጥዕናን ህዝባዊ ሕክምና ስንን ኣብ ማእከል ኖርበርይ ይርከብ። ናይ ኣደታትን ህጻናትን ክሊኒክ ከምኡውን
ፋሚልየሰንትራለን ”Lärkan”ኣብኡ ይርከብ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
እቲ ኮምዩን
ንቨስትማንስላንድ ናይ ትርጁማን ኣገልግሎት እዩ ዚውከስ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ብዛዕባ ናይ ቨስትማንላንድ መራኸቢታት ሓበሬታ - ባቡርን ኣውቶቡስን፡ ኣብ
Västmanlands Lokaltrafik. ርኸቦ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ኖርበርይ ከባቢኡን ዚርከቡ ክፉታት ናይ ስራሕ ቦታትት ኣብ
Platsbanken ርኸቦ።


text:
ኣብ ኤርትራ ኣብዚ እዋን'ዚ ብቀሊል ክግታእ ዘይተኻእለ ለበዳ ሕማም ሸሮኽ ተላቢዑ ኣሎ።
እቲ ለበዳ ንመጀመርያ ግዜ ቅድሚ ክልተ ሰሙን ኣቢሉ ይኸውን፡ ካብ ከባቢ ላዕላይ ጋሽ ዝመጹ'ሞ ሕማሞም ክንጸር ስለዘይተኻእለ ናብ ባረንቱ ዝርከብ መወከሲ ሆስፒታል ዞባ ጋሽባርካ ዝተላእኩ ሰባት እዩ ተራእዩ። የግዳስ ብሰንኪ ኣብ መላእ ሃገር ኣጋጢሙ ዘሎ ከቢድ ውድቀት ሕክምናዊ ትሕተ-ቅርጺ ኣብቲ መወከሲ ሆስፒታል ባረንቱ እቲ ሕማም ሽሮኽ ምዃኑ ክሳብ ዝፍለጥ ኣብ ከባቢ እቲ ሆስፒታል ጀሚሩ ንሰፊሕ ከባቢታት ዞባ ጋሽ ባርካ ተላቢዑ።
ሚኒስትሪ ጥዕና ዳርጋ ካብ ዝሓለፈ ቀዳም እዩ፡ እቲ ሕማም ዳርጋ ናብ ሃገራዊ ለበዳ ከምዝተሰጋገረ ኣሚኑ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ዞባዊ ሕክምናታት ንዝርከቡ ሓካይም ብዛዕባኡ ሓቢርዎም።
ሰኑየ-ሰሉስ ዝነበረ ዕዳጋታት ላዕላይ ጋሽ፡ ብሰንኪ ዝተራእየ ከቢድ ለበዳ ሕማም ሸሮኽ ካብ ከተማ ባረንቱ ጀሚርካ ክሳብ ብዙሓት ንኣሽቱ ዓድታት ዕዳጋታት ጥሪት ተዓጽዩ፡ ምንቅስቃስ ህዝብን ጥሪትን ተኸርዲኑ፡ ጽኑዕ ሓለዋን ምክትታልን ቀንዩ።
ብዛዕባዚ ንሓደ ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና፡ክፍሊ ምክልኻል ተመሓላለፍቲ ሕማማት ዝሰርሕ ናይ ክንክንጥዕና ( public health) ክኢላ ኣብ ዝሃበና ሓበሬታ " ኣብ ኤርትራ በብእዋኑ ከጋጥም ንዝኽእል ለበዳታት ዝቆጻጸር፡ ናይ ህጹጽ ሓደጋ ምክልኻል ክፍሊ(National Epidermic Emergency Response Team) ስለዘየለ፡ ለበዳ ኣብ ዘጋጥመሉ እዋን፡ ብሃታሃታ ናይ ምክልኻልን ፍወሳን ክፍሊ ክሳብ ትቀውም፡ ለበዳ ናብ ምሉእ ሃገር ክላባዕ ዓቢ ተኽእሎ ኣሎ ይብል።
ድሮ እቲ ለበዳ ካብቲ መጀመርያ ዝተራእየሉ ከባቢታት ላዕላይ ጋሽ ሰጊሩ ናብ ዞባ ደቡብ ማለት ከባቢ ማይድማ ተላቢዑ ስለዘሎ፡ ሓንቲ ናይ ለበዳ ምቁጽጻር ጋንታ፡ ናብ ከባቢ ማይድማ ተላኢኻ ኣላ።
እቲ ሓበሬታ ብምሽፋንን፡ ብምዕፋንን ዝልለ መንግስቲ ኤርትራ ከምቲ ልሙድ ብዛዕባዚ ለበዳ ዝኾነ መግለጺ ኣይሃበን።
ሕማም ሸሮኽ ኣብ ዘጥቅዓሉ እዋን ሓደ ምሉእ ጥዕና ዝውንን እኹል ሰብ፡ ኣብ ሰዓት ካብ ፍርቂሊትሮ ክሳብ ሓደሊትሮ ዝኸውን ፈሳሲ ካብ ነብሱ የጥፍእ፡ በዚ መዐቀኒ ድማ ክሳብ 10 ሚእታዊት ሚዛን ሰብነት ይጎድል። እቲ ሕሙም ብቅልጡፍ ነቲ ካብ ነብሱ ዝጠፈአ ፈሳሲ ዝትክእ ሕክምና ምስዘይረክብ ድማ ናይ ሙማት ዕድሉ ካብ 50 ክሳብ 70 ሚእታዊት ይኸውን። እዚ ኣሃዝ ንእኹላት ሰባት (adults) ኣብ ግምት ዘእተወ ኾይኑ፡ ኣብ ህጻናትን ቆልዑትን እቲ ናይ ሞት ሓደጋ ብ ዓሰርተዕጽፊ ይዓቢ፡ ነብሰጾራት ድማ በዚ ሕማም ምስ ዝጥቅዓ፡ ጸይረነኦ ዘለዋ ዕሸል ናይ 50 ሚእታዊት ናይ ሙማት ተኽእሎ ኣለዎ። ዓርቢ ሓርነት፡ ዜጋታት ካብ ለበዳ ንምክልኻል ከባብያዊ ጽሬት ክሕልዉ፡ ብከላ ንምክልኻል ኣብ ጽሬት መግብን ማይን ጥንቃቀታት ክገብር፡ ምልክታት ሕማም ሸሮኽ ዝኾኑ ከም ማይሩዝ መሰል ዘየቋርጽ ውጽኣት፡ ረሸሽታ፡ ከምኡ'ድማ ማይ መሰል ዘየቋርጽ ተምላስ ምስ ዝረኣዮም ብቅልጡፍ ሕክምናዊ ሓገዝ ክረኽቡ ይመክር።


text:
ኣብ ኒው ዮርክ ኣብ ናይ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ዋና ሕንጻ ኣብ ዝካየድ ዘሎ መበል 73 ጠቕላሊ ሓፈሻዊ ዋዕላ ናይ ቅድስቲ መንበር ልኡካን መሪሖም ዝሳተፉ ዘለዉ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ ወጻኢ ርክባት ጉዳያት ዋና ጸሓፊ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ፓውል ሪቻርድ ጋላገር፡ ዕለት 25 መስከረም 2018 ዓ.ም. ኣብ ዘስምዕዎ ዘረባ፡ ናይ ሕዝቢ ረብሓን ጸጥታን ውሕስነትን ንምርግጋጽ መንግስታት ካልእ ዓይነት መጋበርያ እንከለዎም እቲ ተቐባልነት ዘይብሉ ናይ ሞት ፍርዲ ከም መጋበሪያ ምጥቃም ተቐባልነት ዘይብሉ ምርጫ እዩ ኢሎም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ናይ ሞት ፍርዲ ካብ ምድሪ ዓለም ጠሪሹ ክስረዝ ዝብል ምርጫ ዝቕበላ ናይ ሞት ፍርዲ ካብ ናይ ገበነይና ምቕጽዒ ሕጊ ክሕከኽ ዝብላ ሃገራት ብዝሒ ክብ ክብልን ኣብዚ ዕላማ’ዚ ኣብ ዝፈጥረኦ ሕብረት ቅድስቲ መንበር እውን ሓቢራ፡ ናይ ሞት ፍርዲ መፍትሒ ዘይኰነስ ናይ ውድቀት ምልክት ምዃኑ ብሰፊሕ ተተሓሳስብ።
ሰብኣዊ ክብርን ግደ ስልጣንን
ብፁዕ ኣቡነ ጋላገር ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፡ ኣብ ዝሓለፈ ናይ መወዳእታ ዘመን ቅድስቲ መንበር ናይ ሞት ፍርዲ ክሕከኽ ኣብ ዝብል ውሳኔ ምልኣተ ድምጺ ክረጋገጽ ብዙሕ ከምዝዓየየትን፡ ትዓዪ እውን ከምዘላ ኣረጋጊጾም፡ ኣብ ዝሓለፉ ናይ መወዳእታ ዓሰርተ ዓመታት እቲ ናይ ሞት ፍርዲ ምስራዝ ዝብል መትከል ብብርቱዕ ኣገባብ ኣቋሪና ከምዘቕረበቶን እዚ ኸኣ ብማንም ክርገጽ ኰነ ክገሃስ ዘይብሉ ናይ ሰብኣዊ ክብርን ግደ ሕጋዊ ስልጣን ናይ ማሕብረተሰብ ናይ ሓባር ጥቕሚ ብቕኑዕ ኣገባብ ምክልኻል ማለት ምዃኑ ኣብ ዝትንትን ቅኑዕ ማዕቅፍ ስነ ምግባር መቂና ከምዝዀነ ኣረዲኦም።
ናይ ሞት ፍርዲ ምጥቃም ኢምኽንያታዊ እዩ
ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ጋላገር ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ኣብቲ ወንጌላዊ ሕይወት ዘርእስቱ ዓዋዲ መልእኽቶም፡ ሰብኣዊ ሕይወት ካብ ዝዀነ ይኹን ዓይነት መጥቃዕቲ ንምክልኻል ኰነ ማሕበራዊ ስርዓትን ዜጋታትን ንምውሓስ ናይ ሞት ፍርዲ ብዘይ ምጥቃም፡ እዋናውያን መጋበርያን ስልትን ኣባይቲ መአረሚ ቤት ማሕቡስ ብቝዕ እዩ፡ ዝበልዎ ቃል ጠቒሶም እቶም እዋናውያን መጋበርያ ንናይ ሓባር ጥቕሚ ድልያ ኵነ ሰብኣዊ ክብሪ ንዘይምግሃስ ንዝብል ኣመለኻኽታ ብጭቡጥ ዝመዓራረይ እዩ ኢሎም።
ናይ ሞት ፍርዲ ምጥቃም ከስዕቦ ዝኽእል ስግኣት
ናይ ሰብኣዊ ሕይወትን ሰብኣዊ ክብርን ቀዳምነት ዘለዎ ምዃኑ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ንናይ ትግባሬ ሕግን ናይ መንግስቲ ናይ ሕግን ስርዓት ስልጣን መትከል ክኸውን ከምዝግብኦ ብዘነጽር ኣገባብ ኣበኪሮም፡ ናይ ሞት ፍርዲ ኣብ ምብያን ዝተፈጸሙ ማእለያ ዘይብሎም ጌጋታትን ምልካውያን ስርዓት ንተቓወምቲ ናይ ፖለቲካ ኣካላት ንምቕንጻል ዝተጠቀምሉን ብሃይማኖት ድዩ ብዓሌትን ብባህሎምን ውሁዳን ንዝዀኑ ዜጋታት ንኣሳዶ መጋበርያ ከይኑ እውን ከምዘገልገለ እውን የብርሁ።
ሕዳሴ ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን መዝገበ ትምህርቲ ሃይማኖት
እቶም ቅድስቲ መንበር ብጥልቂ ዘማዕበለቶም ናይ ዝዀነ ይኹን ሰብን ኣብ ዝዀነ ይኹን ኩነት እውን ይሃሉ ሰብኣዊ ክብሪ ምዕቃብን ምኽባርን ናይ ሓባር ጥቕምን ዝብሉ ክልተ ዓንድታት፡ ነቲ ኣብ ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን መዝገበ ትምህርቲ ሃይማኖት ተሓዲሱ ንዝተሳዅዔ ፍርዲ ሞት ዘይቅቡል ምዃኑ ንዝገልጾ ሓሳብ መሰረት ክኸውን እንከሎ፡ ኣዚ ከኣ ናይቲ ዘይገሃስ ናይ ሰብኣዊ ክብሪ ስለ ዘጥቅዕ ብምዃኑ ይብል።
ኣብ ሰብኣዊ ፍጥረት እማኔ ምንባር
ብፁዕነቶም ዘስምዕዎ ዘረባ፥ ኵላዊ ስራዘ ናይ ሞት ፍርዲ፡ ዝዀነ ይኹን ዓይነት ገበን፡ በቲ ዝተፈጸመ ግብረ ክፍኣት ሰብኣዊ ፍጥረት ቀቢጸ ተስፋ ብዘይ ምዃን እቲ ገበን ዝፍጽም ናይ ምልዋጥ ኣኻእሎ ኣለዎ ዝብል እምንቶ ንምርግጋጽ ትብዓት ከምዘለዎ ይምስክር እንክብሉ ኣጠቓሊሎም።


text:
15 ሽሕ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ናብ መዓስከር ስዱዳት ትግራይ ከምዘእተዎም IOM ገሊጹ
- Details
- Created: Saturday, 21 October 2017 03:07
- Last Updated: Saturday, 21 October 2017 03:07
15 ሽሕ ኤርትራዊያን ስደተኛታት፣ ካብ ባሕቲ መጋቢት 2017 ጀሚሩ ኣብ ክልል ትግራይ ናብ ዝተኸፈታ መዕቆቢታት ከምዘግዐዘ’ ዓለም ለኸ ማሕበር ስደተኛታት ኣፍሊጡ። እቲ ማሕበር ሎሚ ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ ‘ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያን ሕ/ሃን ተሓባቢሩ ነቶም ካብ ኤርትራ ዝሰገሩ ሓደሽቲ ስደተኛታት፣ ድሕሪ ሕክምናዊ መርመራ ምልጋስ ካብ እንዳባጉና ናብ ኣርባዕተ መዓስከራት ከምዘእተዎም’ ሓቢሩ።
‘ኣብ’ዚ እዋን’ዚ IOM (ዓለም-ለኸ ማሕበር ስደተኛታት) መዓልታዊ ሚእቲ ሰባት ይቕበልን፣ ሎም ዘበን እቲ ኣዝዩ ዝጻዓቐ ዋሕዚ ኣጋጢሙዎ ከምዘሎን’ ሓላፊ ማሕበር ስደተኛታት ጨንፈር ሽረ ቓጣብ ኸሊድ ገሊጹ።
ብመሰረት ወግዓዊ ሪፖርታት ‘ዓሚ 21,215 ኤርትራዊያን ስደተኛታት ናብ ኢትዮጵያ ሰጊሮም ኣለው። ሎም ዘበን ድማ ክሳብ’ዚ ዘለናሉ ወርሒ፣ ልዕሊ 20 ሽሕ ኤርትራዊያን ናብ ኢትዮጵያ ኣትዮም ኣለው።
መብዛሕተኦም ስደተኛታት መናእሰይ’ዮም። ብዓለም ለኸ ማሕበር ስደተኛታት ካብ ሞንጎ ዝጋዓዙ እቶም 46 ሚእታዊ ዕድሚኦም ካብ 18 ክሳብ 24 ዓመት’ዮም።
ናብ ኢትዮጵያ ንምስጋር ንመዓልታት ብእግሮም ከምዝተጓዓዙ’ውን ይዛረቡ።


text:
ኣብዚ ሰሙን’ዚ ግዳያት ግብረሽበራዊ መጥቃዕቲ ንዝኾኑ 10 ጋዜጠኛታት ዝርከቡዎም 17 ዜጋታት ደገፉ ንምግላጽ፣ ከምኡ’ውን ናጽነት ሓሳብካ ብነጻ ምግላጽ ዘይትንከፍ ሕመረት ዲሞክራስያዊ ክብርታት ፈረንሳ ምዃኑ ብዘየማትእ መንገዲ ንምርግጋጽ፣ ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ህዝቢ ኣብ ማእከል ከተማ ፓሪስ ናይ ሓድነት ሰልፊ ኣካይዱ።
ኣብቲ ብቤተሰብ ግዳያት ተመሪሑ ዝተኻየደ፣ ንፕረዚደንት ፈረንሳ ፍራንሲስ ሆላንደ ዘሰነዩ ቻንሰለር ጀርመን ኣንገላ ማርኸል፣ ፕራይም ሚኒስተር ዓባይ ብሪጣንያ ደቪድ ካምረን፣ ዝርከቡዎም ልዕሊ 40 መራሕቲ ሃገራት ኤውሮጳን ካልኦት ሃገራትን ዝተጸንበሩዎ ሰፊሕ ሓድነታዊ ሰላማዊ ሰልፊ ዝተሳትፈ ህዝቢ፣ ከም ምልክት ደገፍ ናይቲ ዒላማ መጥቃዕቲ ዝነበረ ቻርሊ ሄብዶ ዝተባህለ መጋዚን ካርቱን ‘ኣነ ቻርሊ እየ’ ዝብል ሰንደቕ ከምኡ ‘ውን ምስሊ ርሳስን ዝተፈላለዩ ጭርሖታትን ኣልዒሉ ብምስላፍ፣ ኣብ ትሕቲ ‘ቶም ብጹኣት ክብርታትን መትከላትን ሓርነት፣ ብግረሽበራዊ መጥቃዕቲ ከይተኸፋፈለ፣ ሓድነቱ ዓቂቡ ክነብር ምዃኑ ብዘየማትእ መንገዲ ኣረጋጊጹ።
FRANCE Sho_306ነቲ ኣጋጣሚ ኣመልኪቱ ፕረዚደንት ሆላንደ ናይ ፈረንሳ፣ “ሎሚ ፓሪስ ዋና ከተማ ዓለም እያ” ኢሉ። ቀዳማይ ሚኒስተር ፈረንሳ ማኑወል ቫሊስ ብወገኑ፣ “ህዝቢ ፈረንሳ፣ ንሓርነትን ምጽውዋርን ዘለዎ ፈቕሪ ዝገልጸላ፣ ግርማን ሓይልን ህዝቢ ፈረንሳ እንተንጸባርቕ መዓልቲ እያ” ክብል ንታሪኻዊ ኣገዳስነት ናይቲ ሰልፊ ሓድነት ገሊጹዎ።
እቲ ሰላማዊ ሰልፊ ካብ ፖለቲካዊ ጭርሖታት ሓራ ኮይኑ፣ ኣብ ትሕቲ ሪፓብሊክ ፈረንሳን እተመስረትሉ መትከላት ሓርነትን ዲሞክራስን ብሓድነት ደው ከምዝብል ህዝቢ ውሳኒኡ ክገልጽ ዕድል ዝረኸበሉ ኣጋጣሚ እዩ።
ጸጥታ ናይቲ ሰለማዊ ሰልፊ ንምኽባር ልዕሊ 5 ሽሕ ፖሊስ ተዋፊሮም ውዒሎም።
ኣብ ካልኦት ከተማታት ፈረንሳ ተመሳሳሊ ሰላማዊ ሰልፍታት ከምዝተኻየዱ ‘ውን ማዕከናት ዜና ገሊጸን።
ነቲ ሰላማዊ ሰልፊ ብቀጥታዊ ፈነወ ቴለቭዥን ካልኦት መራኸቢታትን ክከታተሎ ዝወዓለ ህዝቢ ዓለም ድማ ብዝተፈላለየ መንገዲ ደገፉ ገሊጹ። ከም መርኣያ ደገፍን ምሕዝነት ኣብ ከተማ ለንደን ዝርከቡ ፍሉያት ቅርስታት ባንዴራ ፈረንሳ ዘርእዩ ሕብራዊ መብራህትታት ተቖሊዖም ውዒሎም።
እቲ ንከተማ ፓሪስ ሃዊኹዋ ዝቐነየ ብስም እስላማዊ ጥሩፋት ጉጅለታት ዝተኻየደ ግብረሽበራዊ መጥቃዕቲ፣ ኣብ ቀንዲ ቤትጽሕፈት መጋዚን ካርቱን ቻርሊ ሃብዶ 10 ጋዜጠኛታትን 2 ፖሊስ ብቕታል እዩ ጀሚሩ። ኣብ ዝቐጸለ መዓልቲ ድማ ኣብ ሓደ ናይ ኣይሁድ ሱፐርማርኬት ህይወት 4 ሰላማውያን ሰባት ብምጥፋእ ቀጺሉ። ሓደ ካብቶም ግዳያት ኣብ ስራሕ ተዋፊሩ ዝነበረ ፖሊስ ኣማኒ ሃይማኖት ምስልምና ከከውን ከሎ፣ ብድምር ኣብቲ ግብረሽበራዊ መጥቃዕቲ 17 ሰላማውያን ሰባት ሞይቶም። ነቲ መጥቃዕቲ ዘካየዱ ሰለስተ ኣሸበርቲ ከኣ ብስርሒትን ፖሊስን ኮማንዶን ፈረንሳ ተቐቲሎም።


text:
ኣብ ምሉእ ሃገራት ኣፍሪካ ብምኽንያት ወሊድ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ይስዕብ ዘሎ ሓደጋ ሞት ሕዚ’ውን ዘተሓሳስብ እዩ።ዝወልድኦም ህፃውንቲ ክዓብዩ ድዮም ዝብል ሕቶ እውን ካሊእ ዘተሓሳስብ ጉዳይ እዩ።ናይ ጊኒ ቀዳማዊት እመቤት ጀነ ካባ ኮንዴ ሓገዝ ንምትእልላሽ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ይርከባ።
ንሰን ዩናይትድ ስቴትስ እትውንኖም ብዙሓት ነገራት የድልዩና እዮም ምስበላ ኣብ ጊኒ ስኣን ናውቲ ሕክምና ህፃውንቲ ብዕሸል ዕድሚኦም ይሞቱ ከምዘለው ሓቢረን።
ቀዳሞት እመቤትታት ግኒ፣ማሊ፣ሞዛምቢክ፣ኒጀርን ናምቢያንን ከምኡ’ውን ካልኦት ሰበስልጣን ኣፍሪካን ኣብታ ክፍለ ዓለም ብዛዕባ ዘሎ ጥዕና ደቂ ኣንስትዮን ህፃውንትን ድምፆም የስምዑ ኣለው።ብዛዕባ ናይ ህፃውንትን ምስ ወሊድ ዝተኣሳሰረ ናይ ኣዴታትን ሞት፣ምትሕልላፍ HIV/AIDS ካብ ኣደ ናብ ህፃንን ምስ ፅረይት ዝተኣሳሰሩ ጉዳያትን ዝኣመሰሉ ንምዝርራብ ኣብ ካልኣይ ጉባኤ ጥዕና ቀዳሞት እመቤትታት ኣፍሪካ ክራኸባ እየን።ኣብ ናይ ሕቡራት መንግስታት ቤት ፅሕፈት ምሕዝነት ዝሰርሓ ኣኒተ ሪቻርድሰን ንፃዕርታት ቀዳሞት እመቤትታት ናእድአን ገሊፀን።ሕዚ’ውን ግን ገና ዝተርፍ ስራሕ ከምዘሎ ይገልፃ።
ናይ ኮንጎ ምንስቴር ጥዕና ኤምሊየኒ ራውል ምንጪ ኣብ ኣፍሪካ ናይ ዘለው ሽግራት ድኽነት እዩ ይብላ።
ምስ ናይ ዓለምለኸን ናይ ወልቂ ትካላትን ብምትሕብባር እንድሕር ተሰሪሑ ብድኽነት ዝፍጠሩ ፀገማት ከወግዱዎ እምነተይ እዩ ይብላ ወሲኸን።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 21 guests and no members online
- Details
- Written by ተወልደ ኣብራሃም፡ ሱዳን ካርቱም፣
- Published: 07 January 2018
“ሕልሚፈሪሕካከይደቀስካኣይሕደርን’ዩ”
ሕልሚ ኣብ ዝደቀስካሉ ግዜ ብዓይኒ ሕልናኻ ዝረኤ ዘይጭበጥ ሕልናዊ ሓሳባት እዩ። ደቂ ሰባት ድማ ነዚ ኣብ ሕልሞም ዝተራእዮም ሕልናዊ ክስተት’ዚ፡ ምስ ሕሉፍን ህልውን መጻእን ማሕበራውን ነገራውን ኩነታቶም ብምዝማድ፡ ንገሊኡ ብኣወንታ ንገሊኡ ድማ ብኣሉታ ነናይ ገዛእ ርእሶም ትርጉምን መፍትሕን ብምሃብ ኣካል መንፈሳውን መለኮታውን እምነቶም ብሂሎምን ገቢሮም ዝርእይዎ ጉዳይ እዩ።
ሕልምን ብሕልሚ ዝረኣዩ ተርእዮታትን ዝጭበጡን ብመደብ ሰሪዕካ ዘይትግልገለሎምን ስለ ዝኾኑ እዩ ድማ ኣብ ዝተፈላለዩ ሕብረተ-ሰባት “ሕልሚ ከም ፈታሒኡ /ተርጓሚኡ/ እዩ” እናተባህለ ዝግለጽ። ከምኡ’ውን ብሕልምኻ ዝረኣዩኻ ሕልናዊ ሓሳባት ኣብ ኩሉ-መዳያዊ ሂወትካን ስራሓትካን ዝረኤ ተጽዕኖ ይኹን ዕንቅፋት ስለ ዘየስዕቡ “ሕልሚ ፈሪሕካ ከይደቀስካ ኣይሕድርን እዩ” ዝብል ኣተባባዒ ብሂል ወርትግ ዝለዓልን ተደጋጊሙ ዝትንባህን ዝምሰልን።ሕልሚ ኣብ ማሕበረ-ሕልናውን መንፈሳውን ኩነታት ዝንጸባረቕ ኮይኑ፣ ኣብ ፖለቲካዊ መዳይ’ውን እንተዀነ፡ ካብ በበይኑ መበገሲታት ዝብገሱ ዝተፈላለዩ ዘይጭበጡ ረብሓታት ንምርካብ ክባሃል ናይ ዋናታቱ ባህጊ ዘበግሶም ፖለቲካዊ ሕልምታት ኣብ ፖለቲካዊ መዳይ ኣብ ባእታታት፡ ጉጅለታት ወዘተ ኩሉ ግዜ ዝኽሰትን ዘንጸላሉን ሕልናዊ ፖለቲክዊ ተርእዮ’ውን ኣሎ እዩ።
ንኣብነት ካብ ብዙሓት ዝተወሰኑ ንምጥቃስ ዝኣክል፣ ፖለቲካዊ ስልጣን ናይ ምሓዝ ልዑል ድሌትን ባህግን ዘሎዎም ባእታታት፡ ጉጅለታትን ውድባትን ነዚ ባህጋዊ ደሌት እዚ ንምስኻዕ ክብሉ ነቲ ምስ ካለኦት መላፍንቶም ብሓባር ከቃልሶም ዝኽእል ዕላማ ይኹን ዕማማትን መቓልስቶምን ብዙሕ ትርጉም ከይሃቡ፡ ነቲ መላፍንቶም /መቓልስቶም/ ኩሉ ግዜ ከም መቐናቕንቶምን ስልጣን ዘሕድጎምን መሲሉ ስለ ዝራኣዮም፡ ብናይ ፖለቲካዊ ጭንቀት መንፈስን ድሕረትን እናተደፍኡ፡ ኣብ ዝኾነ ግዜ ብክንዲ ዝኸኣልዎ ዓቕሚ ንክዕብልልዎ ኣንጻሩ ክቃለሱን ኣብ መንገዲ ክሳራ ክጓዓዙን እዮም ዝግደዱ።
ካልእ ንሕብረተ-ሰብኣዊ ውድዕነትን ኩሉ-መዳያዊ ብዙሕነትን ዝንባሌታትን ናይ ህዝብታትና ብግቡእ ካብ ዘይምቕባል ዝብገስ፡ ድሑርን ግጉይን ፖለቲካዊ ዝምባለታት ብምሓዝ፡ ዕላማን መልክዕ ውደባን ሓላሊኽካ ብምርኣይ፡ ብዝተፈላለዩ መልክዕ ውደባታት ዝተወደቡ ምንቅስቓሳት ንኣብነት (ብሄራውን ሃይማኖታውን መልክዕ ውደባ ንዝተወደቡ ኣካላት) ኣብቲ ብሓባር ኣንጻር ናይ ሓባር ጸላኢ ከቃልሶም ዝኽእል ሓባራዊ ዕላማን ልፍንታዊ ግንባርን፡ ከይሳተፉ ፖለቲካዊ ስግኣት ዝፈጠሮ ምንፋግን ዘይምቕባልን ዝረኤ ተጻባኢ ተርእዮ እዩ።
እዚ ካኣ ነቲ ደርባዊ ወጽዓን ብሄራዊ ኣድልዎን ካለኦትን በደላት ስለ ዝበጽሖ ብብሄራዊ መልክዕ ውደባ ተወዲቡ ንዝቃለስ “ኣብ መጻኢት ኤርትራ ናይ ምፍንጫል ዕላማ ኣለዎ፣ ነቲ ደርባውን ሃይማኖታውን ወጽዓን ካልእን ይበጽሓኒ ኣሎ ብምባል፡ ብሃይማኖታዊ መልክዕ ውደባ ተወዲቡ ኣንጻር ናይ ሓባር ጸላኢ፡ ምስ ኩሎም መላፍንቱ ተቓወምቲ ብምዃን ንዝቃለስ ድማ፡” ኣብ መጻኢት ኤርትራ ሃይማኖታዊ ስርዓት ክተክል ስለ ዝደሊ ምሳና ሓቢሩ ክቃለስ የብሉን ኣይግባእን’ውን፣ እንታይ ዳኣ ምስኡ ኣብ ሕድሕድ ዘይምትህርራምን ምክብባርን ዝተሰረተ ዲፖሎማስያዊ ስምምዕ ብምግባር ጥራሕ ኢና ክንቃለስ ዘለና” ዝብል ዘይቅኑዕ ፖለቲካዊ ምስምስ ብምስማዕ እዮም ንዘይቅኑዕ ዕላመኦምን ባህግታቶምን ክገልጹ ዝስምዑን ዝነጥፉን።
ኣብ ደምበ ተቓውሞና ኣብዚ መድረኽ እዚ እዞም ዝተጠቕሱን ካለኦትን ዝተፈላለየ መበገስን ዕላማን ዘለዎም ዝተፈላለዩ ዘይቅኑዓት ርእይቶታት ህሉዋትን ቃልሲ ክካየደሎም ዝግባእን እኳ እንተኾኑ፡ ንሎሚ ግን ኣነ ሓደ ካብኣቶም ዝኾነ፡ ብዛዕባ’ቲ ናብ ልዕሊ ብሃይማኖታዊ መልክዕ ዝተወደቡ ሃገራውያን ተቓወምቲ ዘቕንዕ ዘሎ ዘይቅኑዕ፡ ተኣፋፍን ጸቢብን ፖለቲካዊ ርእይቶ ዘለኒ ብዓቕመይ ገለ ክብል እድሊ። እዚ ዝቀላቐል ዘሎ ግጉይ ፖለቲካዊ ርእይቶ’ዚ ሓሳቡ ንምስላጥን ተቐባልነት ንምርካብን ክብል ንሃይማኖታዊ መልክዕ ውደባ እዩ ብዝያዳ ከም ተኣፋፊ ፖለቲካዊ ተርእዮ ገቢሩ ከም መበገሲ ክጥቀመሉ ዝፍትን ዘሎ።
ኣብዚ ኣብ ግምት ክኣቱ ዘለዎ ሓፈሻዊ ነገር እንተሃለወ፡ ዝኾነ መልክዕ ውደባ፡ ሃይማኖታዊ ይኹን ካልእ መልክዕ ውደባ፡ መሳርሒ ናይ ክረጋገጽ ዝተደልየ ዕላማ’ምበር ንገዛእ ርእሱ ዕላማ ከም ዘይኮነ ምርዳእ እዩ። መልክዕ ወደባ ኣብቲ ሕብረተ-ሰብ ዘሎ ወጽዓ ዝፈጠሮም መረርቲ ስምዒታት ብምጥቃም ሓይሊ ኣብ ምብርባርን ምእካብን ይጠቅም እዩ ተባሂሉ ዝምረጽ ባእታ እዩ። ንሱ ካኣ ደርባዊ፡ ሕብረ-ብሄራዊ ብሄራዊ፡ ሃይማኖታዊ ሞያዊ ወዘተ ክኸውን ይኽእል እዩ። ሓደ ካብዞም ዝተጠቕሱ መልክዓት ናይ ውደባ ብምጥቃም ተወዲቡ ዝቃለስ ሓይሊ ሓቀኛ ባህርያቱ ይኹን ናይ ቀረባን ርሑቕን ዕላማታቱ ክፍለጥ ዝካኣል ድማ፡ ከምቲ ዝኾነ መጽሓፍ ብትሕዝትኡ’ምበር ብሽፋኑ ክፍረድ ዘይካኣልን ዘይግባእን፡ ዝኾነ ውድብ /ሰልፊ/ ድማ ክፍረድ ዘለዎ ብመሰረቱ ብዝጥቀመሉ ዘሎ መልክዕ ውደባ ዘይኮነስ፡ በቲ ጨቢጡዎ ዘሎ መሰረታዊ ፖለቲካዊ ዕላማታቱን ባህርያቱን ግብራዊ ፖለቲካዊ ንጥፈታቱን እዩ።
ካብዚ ወጻኢ ናይ ሓደ ውድብ መልክዕ ውደባ ከም ተኣፋፊ ነገር ጥራሕ ገቢርካ ብምቕራብ /ብምርዳእ/፡ ከም መጥቀሚ ግዝያውን ክዉልን ዕላማኻን ጠቕምኻን ክትጥቀመሉ ምምራጽ፡ ንኣሎ እትብሎ ጌጋን ስግኣትን ንምእራም ዘይኮነስ፡ ብኣንጻሩ ናይ ህዝቢ ለዋህ ተረደኦን መንፈስን ብምምዝማዝ በቲ ክትፈጥሮ እትኽእል ግዝያዊ ፖለቲካዊ መንፈሳ፡ት ንግዚኡ ካብ ምጥቃም ሓሊፉ ዘላቒ ፖለቲካዊ ረብሓን ስልጣንን ዘረጋግጽ ኣይኮነን። ብኣንጻሩ፡ ንሕቡእን ግጉይን ባህርያትካን ዕላማኻን ኣቃሊዑ ንፍሽለት ዘሳጥሕ እዩ። መልክዕ ውደባ መገልገሊ ናይ ዕላማ ከም ዝኾነ ዘረጋግጽ ካብ ሕሉፍ ታሪኽ ተሞክሮ ቃልሲ ህዝብና ሓደ ኣብነት ምጥቃስ ሓጋዚ ስለዝኾነ ክጠቅስ፣
* ኣብጽባሕካልኣይኲናትዓለምህዝብታትናንሃገርናንነጻንላዕላውነቶምዘረጋገጹህዝብንሃገርንንምግባሮምኣብዝተኻየደኣዝዩመሪርመስርሕ ህዝባዊቃልሲ፡እቲኣብሞንጎመሳፍንቲ /ደግለላት/ንውጹዓትህዝቢ ትግረን ዝነበረመሪርዝምድናዝፈጠሮ፡ናይውጹዓት ህዝቢ ትግረሓፈሻዊምንቅስቓስ፡ ነቲ ኣብቲ መድረኽ እቲ ዝካየድ ዝነበረ ሃገራዊ ናይ ናጽነት ቃልሲ ብዝበቅዕ ኣገባብ፡ ብስም “ኣል-ራቢጣ እስላምያ” /እስላማዊ ምትእስሳር/ ዝብል ውዳበ ብምውናን ዝተኻየደ ቃልሲ ዕላምኡ ነጻነትን ላዕላውነትን ኤርትራን ህዝባን ማእከል ዝገበረ’ምበር ኣብ ኤርትራ እስላማዊ ስርዓት ንምትካል ከም ዘይነበረ ታሪኽ ዘረጋገጾ ሓቂ እዩ።
እዚ ብሃይማኖታዊ መልክዕ ውደባ ዝተወደበ ሃገራዊ ሓይሊ’ዚ ምስቶም ሃገራዊ ነጻነት ንምርግጋጽ ዝቃለሱ ዝነበሩ ዝተፈላለዩ ሃገራዊ ወድባት /ሰልፍታት/ ተላፊኑ ታሪኽ ዝሰንዶ ኣወንታዊ ሃገራዊ ግቡኡ ዝተጻወተ ሓይሊ እዩ። እዚ ተራ’ዚ ዝተጻወተ ድማ ኣብ ርሁው ፖለቲካዊ ኩነታት ኮይኑ ዘይኮነስ፡ ንህልውንኡ፡ ሓድነቱን ቀጻልነቱን ዝፈታተኑ ክልተ ዓበይቲ ብድሆታት እናበደሀ እዩ።
ንሳቶም ካኣ፣ ብሓደ ገጽ ኣብቲ ግዜ’ቲ መግዛእታዊ መንግስቲ ዓባይ ብሪጣንያ ምእንቲ ምስፋሕ ግዝኣቱ ክብል፡ ምዕራባዊ ቆላ ኤርትራ ናብ ሱዳን ክጽንበር ኣለዎ ዝብል ፈላላዪ ሜላ ተኸቲሉ ኣብ ዝጉስጉሰሉ ዝነበረ ተኣፋፊ ግዜ ”ከም እስላም ምስ ኣሕዋትኩም ሱዳናውያን ኣስላም ይሕሸኩም ዝብል” ዘጋጥሞ ዝነበረ ፖለቲካዊ ብደሆ ክኸውን ከሎ፣ በቲ ካልእ ገጽ ድማ፡ መስፍነ-ንጉሳዊ ስርዓት ሃይለስላሰ ብዝተፈላለየ ጉቦን ጉነዖን መፈንጠራታትን ብምጥቃም ውሽጣዊ ሓድነቱ ክዝረግን ክፈናጨልን ብምግባር፡ ሓደ ፍንጫል ካብ ኣካሉ ዝኾነ፡ ብስም “ኣል-ራቢጣ እስላምያ ኣልቀርብ” /እስላማዊ ምትእስሳር ምዕራብ/ ዝተባህለ ንሓድነት ኤርትራን ኢትዮጵያን ንምርግጋጽ ዝነጥፍ ውደባ ብምፍጣር ዘጋጥሞ ዝነበረ ብደሆታት ብምምካት እዩ።
እዚ ብሃይማኖታዊ መልክዕ ውደባ ዝተወደበ ሃገራዊ ሓይሊ’ዚ ዕላምኡን እምነቱን ሃይማኖታዊ ስርዓት ኣብ ኤርትራ ምትካል ስለ ዘይነበረ እዩ ድማ፡ ኤርትራ ቆራሪስካ ፍርቃ ናብ ሱዳን ንምጽንባር፡ ፍርቃ ድማ ምስ ኢትዮጵያ ንምሕዋስ ዝነጣጠፍ ዝነበረ ፖለቲካዊ ተንኰላት /ሸርሒታት/ ኣብ ምምካት፡ ምስ ካለኦት ሃገራውያን መቓልስቱ ብምትሕግጋዝ ኣብ ዝተኻየደ ሃገር ኣድሒንካ ላዕላውነት ናይ ምርግጋጽ ቃልሲ፡ ዋላ እኳ ንግዚኡ ብወድዓውን ታሪኻውን ምኽንያታት ክዕወት እንተዘይከኣለ፡ ከም ሃገራዊ ሓይሊ ካብኡ ዝጥለብ ታሪኻዊ ግቡኡ ዝወፈየ ሓይሊ እዩ። መድረኽ ሰላማዊ ፖለቲካዊ /ዘይሕጋዊ/ ቃልሲ ኣብ ዘብቃዓሉ ግዜ ካኣ፡ እቶም ኣባላት ናይ ኣራቢጣ እስላምያ /ምትእስሳር እስላም/ ዝነበሩ ይኹኑ ዘይነበሩ ሃገራውያን ብዝተፈላለየ ሕብረ-ብሄራዊ /ሃገራዊ/ መልክዕ ውደባታት ተጠቒሞም፡ ዕጥቃዊ ቃልስና ኣብ ምጅማር ይኹን ኣብ ምቕጻሉ ተረኦም ዝተጻወቱ ሃገራውያን እዮም።
ሃይማኖታዊ ዕላማ እንተዝነብሮም ነይሩ፡ ብመሰረት’ቲ መንግስቲ እንግሊዝ ኣብቲ ግዜ’ቲ ወጢኑዎ ዝነበረ ኤርትራ ናይ ምቁርራስ መደብ መብዛሕተኦም ኣመንቲ ሃይማኖት እስልምና ዝኾኑ ክፋል ሕብረ-ሰብና ዝነብሩሉ ምዕራባዊ ክፋል ሃገርና ናብ ሱዳን ናይ ምጽንባር መደብ ምተጠቕምሉ ነይሮም። ይኹን’ምበር ዕላመኦም ንኩሉህዝብ ታትን ባህልታትን እምነታትን ዝሓቖፈት ነጻን ልዕላዊትን ኤርትራ ንምርግጋጽ ስለ ዝነበረ ግን ኣይመረጽዎን፡ ብግዝያዊ ጠቕምን ስምዒትን’ውን ኣይተደናገሩን ኣይተንበርከኹን።
ስለዚ እዞም “ብሃይማንታዊ መልክዕ ውደባ ዝተወደቡ ኣካላት ኣብ መጻኢት ኤርትራ ሃይማኖታዊ ስርዓት ስለ ዝተኽሉ፡ ነቲ ካብ ሃይማኖታዊ እምነቶም ወጻኢ ዘሎ ኣማኒ ህዝብና ኣስጋኢ እዩ” ብምባል ብዘይምኽኑይ ስኽፍታን ካለኦት ዘይቅቡላት ፖለቲካዊ ሕሳባትን ብምብጋስ ዝነጥፉ ዘለዉ ኣካላት፡ ካብዚ ፍቱን ናይ ታሪኽና ተሞክሮን፡ ናይ ካለኦት ዝተፈላለዩ ኣካላት ተሞክሮን፡ ዝኾነ ብሃይማኖታዊ መልክዕ ዝተወደበ ሓይሊ /ውድብ/ ግድን ሃይማኖታዊ ስርዓት ከም ዘይተክል ዘረድኡ ብዙሓት ተሞክሮኣዊ ኣብነታት ስለ ዘለዉ ካብኣቶም ክማሃሩ እንተዝፍቱ’ውን ምተሓገዙ ነይሮም በሃላይ እየ። ናይዞም ኣካላት እዚኣቶም ተረደኦን ጥብቅናን ግን፡ ኣብ መጻኢት ኤርትራ ንፍሉይ ሃይማኖታዊ እምነቶም ዘውሕስ፡ ንናይ ካለኦት ሃይማኖታዊ እምነት ድማ ዝጻባእን ዝዕብልልን ስርዓት ንምትካል ዝቓለሱ ንመጻኢ ብጭቡጥ ዘስግኡ ውድባት ስለ ዘለዉ ኣይመስለን ንሃይማኖታዊ መልክዕ ውደባ ዘመሳምሱ ዘለዉ።
ምኽንያቱ እዞም ብሃይማኖታዊ መልክዕ ዝተወደቡ ሃገራውያን ውድባት እዚኣቶም፡ ኣብቲ ቅድሚ ከባቢ 29 ዓመታት ኣቢሉ ዝተወደብሉን ኣብ ጽብሑን ሓሓሊፉ ዘርእይዎ ዝነበሩ ዘይቅኑዕን ኣሰካፍን ኣበሃህላን ገለጻን፡ ብህዝብናን ካለኦት ሓገዝቲ ኣካላትን ካብ ዘጋጠሞም ተቓውሞን፡ ዘዋህለልዎ ናይ ገዛእ ርእሶም ተመኩሮን እናተማህሩ ብዝምድናዊ ኣገላልጻ፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናኣማሓየሽዎ ዝመጹ እዮም ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ናብቲ ስሙር ሃገራዊ ግንባራትና ከእትዎም ዝኽእል እምነታትን ረቛሒታትን ስለ ዘማልኡ፡ ካብ 1999 ዓ/ም ጀሚሮም ብኣባልነት ኣብቲ ግንባራት እናተዋስኡ ዝመጹን ዝዋስኡ ዘለዉን እዮም።
እዞም ሎሚ ንሃይማኖታዊ መልክዕ ውደባ ከም ተሃዋሲ ገይሮም ዝቃወሙ ዘለው ኣካላት‘ውን እንተዀኑ፡ ብወግዒ ዝፈልጥዎን ሓቢሮም ከም ሰቦም ምሰኦም እናተቓለሱ ዝመጹን ዘለዉን ስለ ዝኾኑ (ዋላ ኣብዚ ግዜ’ዚ ዝተፈለየ ፖለቲካዊ ምርጫ ንምውሳድ ኣብ ምድንዳን ይሃለዉ/፡ ብጥንቁቕ ሕጋውን ውድባውን ዓይኒ ካብቲ ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር መሊኦም ገና ስለ ዘይተባተኹን፣ ብሃይማኖታዊ መልክዕ ተወዲብካ ምቅላስ ሕድሽ ፖለቲካዊ ስግኣት ዝፈጥር ዘሎ ኣይመስለንን።
ኣነ ብወገነይ ዝመስለኒ መበገሲ ናይቲ ጸገም ምኽንያት ክኸውን ዝኽእል፡ ነቲ ሃይማኖታዊ መልክዕ ውደባ ተሃዋሲ ኣምሲልካ ብምምዝማዝ፡ ምስ ኣብ ዓለምናን ከባቢናን ዝረኣዩ ዘለዉ ናይ ዝተፈላለዩ ግብረ-ሽበራውያን ምንቅስቓሳት፡ ኣህላቕን ኣዕናውን ተግባራትን ብምዝማድ፡ ኣብ ህዝብታትና ብሓፈሻ፡ ኣብቲ ካብ ሃይማኖት እስልምና ውጻኢ ዝኣምን ክፋል ህዝብና “ክርስትያን” ድማ ብምላይ፡ ብሓደ ገጽ ከም መፈራርሒ ፖለቲካዊ መንፈስ ብምጥቃም፣ በቲ ካልእ ገጽ ድማ፡ ሓላይን ተጣባቒ ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰላትን ፍትሕን ናይ ህዝብታትና ተመሲልካ ብምቕራብ፡ ኣብ ህዝብታትና ናይ ፖለቲካዊ መንፈስ ስኽፍታ ብምፍጣር፡ ደጋፊ ፖለቲካዊ ዓቕሚ ብምርካብ፡ ኣብዚ ፖለቲካውን ውድባውን ጸገማት ዘይተፈለዮ ዝዓለለሉ ጽጉም ደምበ ተቓውሞና፡ ምርኡይ ተወዳዳርን ዓብላልን ሓይሊ ክትከውን ንምብቃዕ ዝዓለመ ናይ ጽበትን ተነጽሎን ሕሱማት ፖለቲካዊ መንፈሳትን እናተበራረዩ ዝደፍኡዎ ዘለዉ ግጉይ ባህጋዊ ርእይቶ ኣብዞም ኣካላት እዚኣቶም ቦትኡ የስፍሕ ብምህላዉ ዝንጸባረቕ ዘሎ ተርእዮ እዩ በሃላይ እየ።
ስለ ዝኾነእዩ ድማ፡ እዞም ኣካላት እዚኣቶም ነዚ ግጉይ እምነቶም ምኽኑይ ንምግባር ክብሉ፡ ኣብዚ ግዜ’ዚ ክሳብ “ብሃይማኖታዊ መልክዕ ዝተወደቡ ውድባት ዘይሳተፍዎ፡ ሕብረ-ብሄራዊ /ሴኲላር/ ሰፊሕ ግንባር ክንምስርት ኣለና” ዝብል ሓሳብ ከቀላቕሉ ምርኣዮም ናይዚ ግጉይ ፖለቲካዊ እምነቶም’ዚ መረጋገጺ እዩ። ምኽንያቱ መትከላት ናይ ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር፡ መልክዕ ውደቦኦም ይኹን ናይ ርሑቕ /መሰረታዊ/ ዕላመኦም ብዘየድስ፡ ኣብ ህልዊ መድረኻዊ ሕቶታት ናይ ቃልሲ፡ ናይ ሓባር ነጠበ-ስምምዕ /ዕላማን ዕማምን/ ዘለዎም ፖለቲካዊ ውድባት /ሰልፍታት/ ዝኣትውዎን፡ ብምድግጋፍን ምውህሃድን ኣንጻር ናይ ሓባር ጸላኢ ዝቃለስሉ መዋስኢ መድረኽ /ባይታ/ እዩ። ኣብ ሞንጎ’ቶም ተላፈንቲ ውድባት ዝህሉ መሰረታዊ ፖለቲካዊ ዕላማ ፍልልይ ኣተሓሕዛ ዝምልከት ድማ፡ ብሰላማውን ደሞክራስያውን ኣገባብ እናማሓደሩ፡ ነፍስ-ወከፎም ሓደ ነቲ ካልእ ኣብ እምነቱ ይኹን ተሳትፍኡን ምንቅስቓሱን ዘየዕንቅፍ ኣገባብ ብምኽታል፡ ንፍሉይ እምነቶም ዝገልጽሉን ዝጉስጉስሉን ሰላማዊ ፖለቲካዊ ኩነታት ዝዝውተረሉ መድረኽ እዩ። ስለ ዝኾነ ኣብ ስሙር ሃገራዊ ግንባራት፡ እቲ ቅኑዕኣቀላልሳ በዚ ዝጥቀስ ዘሎ ኣገባብ ምቅላስ ዳኣ’ምበር ንተቓወምቲ ኣካላት ብመልክዕ ውደበኦም እናፈረድካ ምንእኣስምን ምንጻሎምን ወይ ካብኣቶም ተነጺልካ ሓድሽ ፖለቲካዊ ቀጽሪ /ጃንዳዊ ግንባር/ ንምጥያሽ ንቕሎ ምግባር ኣይኮነ።
እዞም ሓድሽ መትከላት ናይ ስሙር ግንባር ክፈጥሩ ንኮንቱ ዝጽዕሩ ዘለዉ ኣካላት እምበኣር፡ ነዚ ስነ ፍልጠታዊ ባህርን መትከላትን ናይ ስሙር ሃገራዊ ግንባር ብምድውዋስ፡ ኣብ ባዕላዊ ባህግን ዘይምኽኑይ ምስምስን ዝተሰረተ ፖሮፖጋንዳዊ ኣንፈት ክኽተሉ ዝመርጹ/ዝግደዱ/ ዘለዉ፡ ካለኦት ሓይልታት (ይዕብሉሉና ኣለዉ ዝብሉዎም) ዘዳኽም ኩነታት ተፈጢሩ፡ ንሕና ዝሓሸ ዓቕምን ዕድልን ደኾን ንረክብ ካብ ዝብል ፖለቲካዊ ብህጊ ዝብገስ ዘሎ ፖለቲካዊ ንቕሎ ስለዝኾነ፡ ኣብ ግብሪ ንምውዓሉ እንተተፈቲኑ /ምስ ዝፍተን/ ከይወዓለ-ከይሓደረ ተዓንጺሉ ዝተርፍ መኻን ፖለቲካዊ መማረጺ እዩ ዝኸውን። ምኽንያቱ ኣብ ሕሉፍን ህልውን ተሞክሮ ቃልስና ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ግጉያት ፖለቲካዊ ባህጋዊ ተበግሶታት ኣብ ደምበ ተቓውሞና ዋላ ዝነኣሰ ቁም-ነገር’ውን ይኹን ከይተሰርሓሎም ተደጋጊሞም ክፈሽሉ ዝተራእዩ ፈተነታት ስለዝኾኑ።
ንኣብነት ካብ ብዙሓት ዝፈሸሉ ተሞክሮታትና ንምጥቃስ ዝኣክል፣ እቲ ካብ 2003-2008 ኣብ ዝነበረ ዓመታት ኣብ ሞንጎ ዝተፈላለየ ዕላማታትን መልክዕ ውደባታትን ዝነበረን ፖለቲካዊ ውድባት “ብ4ተ1” ዝፍለጥ ፍሉይ ምትእኽኻብ ብምንጥጣፍ፡ ገለ ካብዞም ሕጂ ሓድሽ ግን ካኣ ዘይቅኑዕ ፖለቲካዊ ተበግሶ ዘንጸባርቑ ዘለዉ ኣካላት ብኣባልነት ዝተሳተፍዎ፣ ካብቶም ካለኦት ተቓወምቲ ሓይልታት ዝያዳ ሓይልካ ልዕልነትካ ንምርግጋጽ ዝተፈተነ ስምዒታውን ጸቢብን ተበግሶ፡ ውጽኢቱ ብዙሕ ከሰርሐ ካብ ምብርዓን ሓሊፉ፡ ነተን ኣብቲ ግዜ’ቲ ተላፈንቲ ዝነበራ ኣባላት ውድባት ምፍንጫላት ፈጢሩለንን ፖለቲካዊ ሰለሎ ብምእታው ኣዳኺሙወንን፣ ኣብ ህዝብታትና ንፖለቲካዊ ትዕዝብቲ ከም ዘሳጠሐን ናይ ቀረባ ተዘክሮ ግንባራትና እዩ።
ካልእ ተወሳኺ ኣብነት ክኾነና ዝኽእል ካብ ሕሉፍ ተሞክሮና ንምጥቃስ ዝኣክል፣ ኣብ ጽባሕ ፍሽልት ተበግሶ ምትእኽኻብ 4+1 ካልእ ካብ ዘይወድዓዊ ፖለቲካዊ ተረደኦ ተበጊሱ፡ ንባዕላዊ ጥሙሓቱ /ባህጉ/ ንምርዋይ ክብል ንብሄራዊ መልክዕ ውደባ ከም ብሕታዊ ፍቱን መሳርሒ ዓወት ገቢሩ ብምውሳድ፡ ንሕብረ-ብሄራውን ካለኦት መልክዓት ናይ ውደባታትን፡ ከም ግዚኦም ዘሕለፉን ዝኣረጉን፡ ኣብ ህልዊ መድረኽ ቃልሲ ዘየዐውቱን ኣምሲሉ፡ ፕሮፖጋንዳዊ ናይ ምንእኣስ ስራሕ ብምክያድ፡ ብብሄራዊ መልክዕ ውደባ ጥራሕ ዝተወደባ ብሄራውያን ውድባት ዝሳተፈኦ “ግንባር ብሄራት” ብእዉጅ ብምምስራት ዝተነጣጠፈ ፖለቲካዊ ተሞክሮ፡ ፈተነ ጥራሕ ኮይኑ ፈሺሉ ዝተረፈ ተበግሶ’ውን ከም መምሃሪ ኮይኑ ከገልግል ስለዝኽእል ምጥቃሱ ጽቡቕ እዩ ዝመስለኒ።
ኩላትና ኣብ ደምበ ተቓውሞ እንዋሳእ ዘለና ከም ተቓለስቲ መጠን፡ ኣብ ዓውደ-ፖለቲካ ክንነጥፍ እንከዘለና፡ ካብ ሕሉፍን ህልውን ጌጋናን ተሞክሮታትናን፡ ናይ ካልኦት ተሞክሮን ክንማሃርን፡ ካብ ንዳግማይ ጌጋታት ምስጣሕ ክንድሕን ክንጽዕርን፡ ናይ መጻኢና ብሩህን ንጹርን መርሖ ናይ ቃልሲ ጨቢጥና ክንቃለስ ከም ዝግባእን ዘለናን፡ ሓደ ካብቲ ካልእ ምዕዶን ምኽርን ክጽበ ዘለዎ ኣይመስለንን።
ስለ ዝኾነ፡ ካብ ጭቡጥ መግለጽን መረጋገጽን ዘይንረኽበሎም ባዕላዊ ውልቀ-መንፈሳትን ተረደኦታትን እናተበገስና፡ ገሌና ንሃይማኖታዊ መልክዕ ውዳባ ከም ተሃዋሲ፡ ዘየገልግልን በተታንን ገቢርና ብምውሳድ፡ ገሌና ድማ፡ ብዘይ ውዱብን ዘይእዉጅን ኣገባብ ተጠቒምና፡ ተጣበቕቲ ናይ ሓደ ሃይማኖታዊ እምነት ብምምሳል፡ ብውልቀን ውልቀታትን ብምዃን ተመስጢርና፡ ኣብ ዝተፈላለዩ መርበባት ብምጥቃም ዝካየዱ፡ ካብ ድሕረትን ጸቢብነትን ዘይተናገፉ መንፈሳት ምንጥጣፍ፡ ንህዝባዊ ደሞክራስያዊ ቃልስና ካብ ምዕንቃፍን ምድንጓይን ሓሊፎም፡ ዝኾነ ይኹን ፖለቲካዊ ፋይዳ /ቁም-ነገር/ ስለ ዘይብሎም፡ ብፖለቲካዊ ንቕሓትን ትኹረትን ሕላፍነትን ክንርእዮምን ንምውጋዶም ክንቃለሶምን ዘለና፡ ዘይሓገዝቲ ፖለቲካዊ ተርእዮታት እዮም በሃላይ እየ።
ነዚ ክንበቅዕ ክንክእል ድማ፡ መጀመርያ፡ ንባህርያትን ብዙሕነታውን ህዝባዊ ቃልስናን ተቓለስቲ ኣካላቱን፡ ብወድዕነትን ክውንነትን ሓላፍነትን ምንባብን ምግንዛብን የድልየና። ስዒቡ ንመትከላት ናይ ስሙር ግንባራት ካብ ምፍላጥን ምርዳእን ሓሊፍና፡ ንሕጊታቶምን መምርሒኦምን ብነፍሰ-ምትእምማንን ዕግበትን፡ ምእዙዛት ብምዃን ክንግልገለሎም ብንቕሓትን ሓላፍነትን ክንቃለስ ይግባኣና። ካብዚ ወጻኢ፡ ካብ ጥርጣራታትን ጸበብቲ /ዘይሓቖፍቲ/ ፖለቲካዊ ግንዛቤታትን ዊታታትን እናተበስና፡ እንወስዶም ዘይተጸንዑን መሰረት ዘይብሎም መማረጽታት ብምሓዝ፡ እንገብሮም ዝተነጸሉ ኣገባብ ቃልሲታት ግን፡ ክሳብ ዘይተረዳእና ዘሎ ግዜ ግዝያዊ መንፈሳዊ ረስኒ ምሃብ ሓሊፎም፣ ናብ ድልዳለን ውህደትን ዝጭበጥ ዓወትን ክብጽሑና ዝኽእሉ መማረጺ ኣይኮኑን። እንታይ’ዳኣ፡ ነዚ ግጉይ እምነትን ተበግሶን እዚ ክወስዱ ዝደናደኑ ዘለዉ ኣካላት ካብ ምኽሳርን ምድኻምን ሓሊፉ፡ ንህልዊ ድኹምን ዘይውሁድን ደምበ ተቓውሞና፡ ብተዘዋዋሪ መንገዲ /ብወድዕነቱ/ ብመጠኑ’ውን ይኹን ዘይሓጋዚ ኣስተዋጽኦ ዘበርክት’ውን እዩ ዝኸውን።
ስለ ዝኾነ እምነትን ዕላማን ናይ ነፍስ-ውከፍ ተቓዋማይ ውድብ /ኣካል/፡ ህዝብናን ሃገርናን ካብ ዘንጸላልዎም ዘሎ ናይ ውድቀትን ምብትታንን ሓደጋ ብምድሓን፣ ኣብ ሃገርናን ህዝብታትናን መሰረታዊ ደሞክራስያዊ ለውጢ ንምርግጋጽ ንቃለስ ክሳዕ ዝኾና፡ ከምቲ “ሕልሚ ፈሪሕካ ከይደወስካ ኣይሕደርን እዩ” ዝበሃል ምስላ ኣቦው፡ ካብ ናይ ውልቀን ወልቀታትን ባህግን ወቓሕታን፡ ዘይጭበጥ፡ ስንኩፍን ተሃዋስን ተረደኦን መንፈስን ብምብጋስ ካብ ናይ ሸተኽ-በተኽ /ሎቶሪ፡ ጠላዕ፡ ቁማር/ ዕድል ምዃን ዘይድሕን መማረጺ ሒዝና ክንቃለስ ንውልቅና ይኹን ንህዝባዊ ቃልስና ስለ ዘይጠቅም፡ ኣብ ነብስናን ካለኦት መቓልስትናን ኣራምን ሓጋዝን ኣገባብ ቃልሲ እናኣዘውተርና፡ ንጸረ-ህዝብን ጸረ-ደሞክራስን ደመኛ ጸላኢና /ህግደፍ/ ብሕቡር ቀላጽምና ብምውጋድ ህዝብታትናን ሃገርናን ካብ ውድቀትን ምብትታንን ብምድሓን፡ ኣብ ሃገርና ኤርትራ ደሞክራስያዊ ለውጢ ንምርግጋጽ፡ እሂን-ምሂን እናተበሃሃልና ሃየ ተደጋጊፍናን ተኣማሚናን ክንቃለስ ንዳሎን ንበገስን።
ልቦና፡ ኣላዝቦን ምትእምማንን ንተቓወምቲ ውድባትና!!
ተወልደ ኣብራሃም፡
ካርቱም ሱዳን፡05-01-2018
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ክልላት ኦሮምያን ሶማልያን ኣብዚ ሰሙን’ዚ ብዛዕባ ዝስምዑ ዘለው ግጭታት ወሃብቲ ቃል መንግስታት ናይ ክልቲኣን ክልላት ዝጋጨው መግለጺ ይህቡ አለው።
ኣብ ምብራቕ ሃረርጌ ወረዳ ጭናቅስነ ንኣርባዕተ መዓልታት ውግእ ክካየድ ከምዝቐነየ ነበርቲ’ቲ ከባቢ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጾም።
ትማሊ ድማ ኣብ ክልል ሶማልያ ኣምባሮ ዋጩን ለመፋን ዝተባህሉ ከባቢታት ካብ ንግሆ ጀሚሩ ተኹሲ ከምዝነበረ ነበርቲ ድማ ናይ ምኽልካል ስጉምቲ ከምዝወሰዱ ተሓቢሩ’ሎ።
ብካልእ ወገን ናይ ወረዳ ጉርሱም ምኽትል ሓላፊ ጸጥታ ዝነበረ አቶ መሓመድ ዓብዱራሕማንን ኣመሓዳሪ ዝነበረ አቶ ሰላም መሓመድ ኸምኡ’ውን ናይ ክልል ኦሮምያ አባል በታኒ አድማ ሓይሊ ዝነበረ አብዲ በሽር ዝተባህሉ መንእሰያት ናብ ሃረር እንዳተጉዓዙ ኸለው ተመሳሳሊ ግጭታት ምልዓሉን ናብ ዞባ ጉጂ ከባቢ ነገሌ ቦረና ምስፍሑ’ውን ተሓቢሩ’ሎ።
ብዛዕባ’ዚ ወሃብቲ ቃል መንግስታት ክልቲኣን ክልላት ተገራጫዊ መግለጺ ሂቦም አለው።


text:
ፈታኒ እዋን እዩ ይብሉ ኣብ ናይጀሪያ ንሓረስቶት ናይ ዝሕግዝ ትካል መራሒ ጋድፍረይ ኒዎሱ።ምንጪ ናህሪ ዋጋ ናይጀሪያ ኣብ ቀላይ ቻድ ብሰንኪ ዘጋጠመ ሕሱም ድርቂ ምዃኑ ይገልፁ።
እቲ ኣብ ከባቢያዊ ኩነታት ኣጋጢሙ ዘሎ ሓደጋ ይጅምር ጥራሕ ከምዘሎ ስኽፍታታቶም ብምግላፅ እቲ ቅልውላው መግቢ እውን ይጅምር እዩ ዘሎ ይብሉ።ዝቕባበ፣ምውሳኽ ዋጋ ነዳዲ፣ምንሃር ቀረፅ ካብ ወፃኢ ኣብ ልዕሊ ዝኣትው ናይ ሕርሻ መሳርሕታት፣ብልሽውና፣ንሕርሻ ዘተባብዕ ሕጊ ዘይምህላውን መንእሰያት ኣብ ሕርሻ ናይ ምውፋሮም ድልየት ምትሓትን እውን ንናህሪ ዋጋ መግቢ ኣብ ናይጀሪያ ተወሳኺ ምኽንያታት እዮም።
ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ብዝወረደ ድርቂ 16 ሚሊዮን ሰባት ንጥምየት ምቅልዖም ትካላት ረድኤት ኣብ ቀረባ እዋን ናይ መጠንቀቕታ ደወል ኣስሚዖም ኣለው።ሕቡራት ሃገራት ኣብ ክፋላት ደቡብ ሱዳን ዓፀቦ ከምዝወረደ ዝኣወጀ ክኸውን ከሎ ሶማል ድማ ዓፀቦ ከጋጥማ ከምዝኽእል ኣጠንቂቑ’ሎ።
ቀንዲ ምንጪ ቅልውላው መግቢ ድርቂ’ዃ እንተኾነ ኣብ ደቡብ ሱዳንን ሶማልን ዘሎ ዘይምርግጋእ እተን ሃገራት ንጥምየት ክቃልዓ ገይሩወን ይብሉ ኣብ ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል መግብን ሕርሻን/ፋኦ/ ክኢላ ስነ ቁጠባ ማሪዮ ዛፖኮስታ።
ኣብዚ ትካል ክኢላ ስነ-ቁጠባ ዝኾኑ ጆናታን ፖውንድ ገለ መንግስታት ኣፍሪቃ ወሰኽ ዋና መግቢ ንምርግጋእ ፃዕርታት ከምዝገበሩ ይገልፁ።ኬንያ ካብ ደገ ዝኣትው መሽላ ባሕሪ እተኽፍሎ ዝነበረት ግብሪ ኣልዒላ’ላ።መንግስቲ ዝምባቤው ግብሪ ካብ ፍሪያት መግቢ ነኪዩዎ’ሎ።ካልኦት ሃገራት ደቡብ ኣፍሪቃ እውን ዕዳጋን ቀረብን መግቢ ንምርግጋእ ካብ ሃገራዊ ዕቑር ትሕዝቶ ብምውጻእ ኣብ ምቕራብ ይርከባ ኣለዋ ይብሉ ።
ዋና ፀሓፊ ማሕበር መላእ ሓረስቶት ናይጀሪያ ኒዎሱ መንግስቶም ሓረስቶት ዋጋ መግቢ ከውርዱ ኣብ ምትብባዕ ተወሳኺ ስራሕ ክስራሕ ኣለዎ ይብሉ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ልዕሊ 2 ሽሕ ወተሃደራት ዴምህት ዛላምበሳ ኣትዮም
ልዕሊ 2000 ወተሃደራት ዴምህት ሎሚ ድሕሪ ቐትሪ ዛላምበሳ ኣትዮም።
ብመሰረት መንግስቲ ትግራይ ዘቕረቦ ፃውዒት ልዕሊ 2000 ሰራዊት ደምህት ሎምዓልቲ ናብ ትግራይ መጺኦም ኣለው።
ብልማድ 'ዴምሒት' ብዝብል ዝፍለጥ ጉጅለ፡ ንዝሓለፉ ዓመታት ኣብ ኤርትራ ኾይኑ ክቃለስ ከምዝጸንሐ ዝፍለጥ'ዩ።
ሎሚ ንጉሆ ካብ ኣስመራ ተበጊሶም ናብ ዘላምበሳ ዝምፅኡ ዝነበሩ ሰራዊት ዴሞክራሲያዊ ምንቅስቓስ ህዝቢ ትግራይ (ደምህት) ኣብ ሰገንይቲ ሓደጋ መኪና ኣጋጢም'ሎ።
በቲ ሓደጋ ብዙሓት ከምዝተጎድኡ ካብቲ ከባቢ ንዘላምበሳ ዝመፀአ ኣባል ኣመራርሓ ደምህት ንቢቢሲ ገሊጹ።
ብምኽንያት እዚ፡ ኣርባዕተ ሰባት እንትሞቱ፡ ካልኦት ልዕሊ 20 ብፅኑዕ ከምዝቖሰሉ ተሓቢሩ።
ቁሱላት ኣብ ደቀምሓረ ሕክምናዊ ሓገዝ ይረኽቡ ኣለዉ። እታ መኪና ዓባይ ናይ ፅዕነት መኪና እያ።
ብወገን ምምሕዳር መንግስቲ ትግራይ ዝተመድባ ኣውተቡሳት ኣብ ዘላምበሳ ካብ ንጉሆ ሰዓት ሓደ ኣትሒዘን ይፅበያ ኣለዋ። ህዝብን ምምሕዳርን ከተማ ዓዲ ግራት'ውን ንቲ ሰራዊት ንምቕባል ይፅበ'ሎ።
- ዳይረክተር ስለያ ኢትዮጵያ ምስ ዴምህት ዘትዩ
- ልኡኽ ክልል ኣምሓራን፡ ተቓዋሚ ጉጅለ ኣዴኃን ተሰማሚዖም
- "መንእሰይ፡ ነቶም ሽማግለታት ብኽብሪ ሰንዩ፡ ስልጣን ክቆፃፀር ኣለዎ"
- "ቀዳማይ ወያነ ሰኣን ብቑዕ ኣመራርሓ ፈሺሉ እናበልካ ምዝራብ ታሪኽ ዘይምፍላጥ'ዩ"
ገለ ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ ስራሕ ነቶም ሓደጋ ዝገጠሞም ብከመይ ክሕግዙዎም ከምዝክእሉ ይዝትዩ ከምዘለው ዝተገለጸ እንትኾን፡ ገሊኦም ናብ ኤርትራ ከምዘምርሑ ተሓቢሩ።
ኣብ መወዳእታ ወርሒ፡ ብዳይረክተር ብሄራዊ ድሕንነትን ስለያን ኢትዮጵያ ጀነራል ኣደም መሓመድ ዝምራሕ ልኡኽ መንግስቲ፡ ምስ ኣቦ መንበር ዴምህት ኣይተ መኮነን ተስፋይ ዘተ ዕርቂ ኣካይዱ ምንባሩ ዝዝከር'ዩ።


text:
ስዑዲ ዓረብ ብፀረ ብልሽውና ምርመራ ይካይዶም ናይዘለው ሰበስልጣንን ሰብ ዋኒን ናይ ባንኪ ሒሳብ ከይንቀሳቐስ ምእዛዛ ተፈሊጡ።11 ንጉሳዊያን፣ኣርባዕተ ሚኒስትራት፣ዓሰርተታት ሚንስትራት ነበርን ነጋዶን ስዑዲ ዓረብ ትማሊ ሶኑይ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ምውዓሎም ይፍለጥ።ብትውልዲ ኢትዮጵያዊ ቢሊዮኒየር ሸኽ መሓመድ ኣላ ሙዲን እውን ሓደ ካብኦም ምኳኑ ተፈሊጡ’ሎ።
ማእኸላይ ባንኪ ስዑዲ ዓረብ ምርመራ ይግበረሎም ናይ ዘለው ሰባት ሒሳብ ባንኪ ከይንቀሳቐስ ምእዛዙ ንመራኸቢ ብዙሃን ሓበሬታ ክንህብ ኣይተኣዘዝናን ክብሉ ክልተ ምንጭታት ገሊፆም።
ናይ ባንኪ ገንዘቦም ከይንቀሳቐስ ዝተገብሩ ኣማኢቲ ናይ ባንኪ ሒሳባት ክኾኑ ከምዝኽእሉ ዝገለፁ ምንጭታት ናይ ዝተተንከፉ ኣሽማት ግን ኣይጠቐሱን። ’’ከይንቀሳቐስ ዝተገብረ ኣሎ’’ ዝበለ ካልእ ምንጪ ከኣ ‘’እቲ ምድስካል ንጥንቃቐ ዝተወስደ ስጉምቲ ስለዝኾነ እቶም ጥርጡራት እንተድኣ ተኸሲሶም ወይ ነፃ እንተወፂኦም ዘብቅዕ እዩ’’ይብል።
ኣብ ልዕሊ እቶም ሰባት ዝቐርብ ዘሎ ክሲ ዘይሕጋዊ ዝውውር ገንዘብ/ማኒ ላውንደሪ/፣ጉቦ፣ስልጣን ብዘይኣግባብ ንውልቃዊ ረብሓ ምውዓልን ዝብሉ ምዃኑ ሓደ በዓል ስልጣን ስዑዲ ገሊፆም።
ሓድሽ ዝተጣየሸ ኮሚቴ ፀረ-ብልሽውና ኣብ ውሽጢን ኣብ ወፃእን ሃገር ዝርከብ ንብረት ናይ ምሓዝ ስልጣን ኣለዎ።
እቲ ናይ ማእሰርቲ ስጉምቲ ኣብታ ሃገር ሕውስዋስ ስምዒት ከምዝፈጠረ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ከባቢ ጂዳ ወኪል ራድዮ ዶቼ ቬሌ ዝነበረ ነብዩ ሲራክ ንድምጺ ኣሜሪካ ከምዚ ክብል ይገልፆ።
“ኣዚዩ ዘዘራርብ ዘሎ እዩ።ኣብ ዘረባና ንሕና ኢትዮጵያዊያን ናይ ሸኽ ሑሴን ኣላሙዲ ጉዳይ ልዕሊ ኢሉ ክርኣየና ይኽእል ይኸውን።ዝተኣስሩ ሰባትኮ ኣብ ቁጠባ እታ ሃገር ወሳኒ ቦታ ዘለዎ ዓለምለኸ ሰባት ዝርከቡዎም እዮም።ስለዚ ኣዚዩ መዘራረቢን ዘፍርሕን ስለዝኾነ ሕውስዋስ ስምዒት ይፈጥር እዩ ዘሎ።”
ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ካብ መንጎ ዝወዓሉ 11 ልኡላት፣ኣርባዕተ ሚንስትራትን ልዕሊ 10 ናይ ሚንስትራት ነበር ዝርከቡዎም ሸኽ መሓመድ ኣላሙዲ ኣብ በዓል ሓሙሽተ ኮኾብ ሆቴል ሪትዝ ካርልተን ተታሒዞም ከምዝርከቡ ተፈሊጡ’ሎ።
15.3 ቢሊዮን ናይ ኣሜሪካ ዶላር ዝተመዝገበ መጠን ሃብቲ ከምዘለዎም ዝግለጽ ሸኽ መሓመድ ኣላ ሙዲ ቀንዲ ፍልፍል ሃብቶም ነዳዲ ከምዝኾነ ይንገር።ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዘፈራት ሆቴልን ቱሪዝምን፣ሕርሻ፣ትምህርቲ፣ማዕድን፣ኮንስትራክሽን፣ሪልስቴት፣ማኒፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪን ፋይናንስን ብምስታፍ ልዕሊ 70 ኩባኒያታትን ልዕሊ 40 ሽሕ ሰራሕተኛታት ቆፂሮም ዘስርሑ ብርዓል ሃብቲ ምኳኖ ይግለጽ።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኣምሓራ ዞባ ሰሜን ወሎ ከተማታት ወልዲያ፣መርሳን ቆቦን ዝተፈጥረ ግጭት ስዒቡ ሎሚ እውን ሰባት ይእሰሩ ከምዘለው ነበርቲ ገሊፆም።
ብኻልእ ወገን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝርከቡ ምኽትል ኣቦ ወንበር ኦፌኮ ኣቶ በቀለ ገርባ ቕልጡፍ ሕክምና ተዘይረኺቦም ሓደ ዓይኖም ዳግም ክርእይ ከምዘይኽእል ብሓኪሞም ከምተነግሮም ጓሎም ሓቢረን።
ኣብዚ ቅንያት ግጭት ዝተኻየደለን ከተማታት ወልዲያ፣ቆቦን መርሳን ሎሚ እውን ማእሰርቲ ምቕፃሉ ነበርቲ ይገልፁ።ካብ ወልዲያ ዘዘራረብናዮ ነባሪ ከምዚ ይብል።
“ብዙሓት መናእሰይ ተኣሲሮም ኣለው።ናይቲ ከባቢ ሽማግለታትን ሰብ ሃብትን ሓዊሱ ተኣሲሮም ኣለው።ስታዲዮም ዝፍለጥ ንመፃወቲ ኩዕሶ እግሪ እዩ፤ኣብዚ ስዓት ግን ሓዱሽ መአረሚ ቦታ እናትብሃለ ይዝረበሉ ኣሎ።”
ነባሪ ከተማ መርሳ ዝኾኑ እውን እቲ ማእሰርቲ ከምዝቐፀለ ከምዚ ክብሉ ይገልፁዎ።
“ሰራሕተኛ መንግስቲ ሓዊሱ ብሓፈሻ ይእሰሩ እዮም ዘለው።ፌደራል እዩ ዝኣስሮም ዘሎ፤ዝርከብሉ ቦታ እውን ኣይፍለጥን።ነባሪ እቲ ከተማ ገዝኡ ዓፅዩ ኮፍ ኢሉ ይርከብ።”
ካልእ ወሃቢ ርእይቶ ካብ ከተማ መርሳ ግን ኣብያት ንግዲ ዝተዓፀው እንተኾኑ እውን ሰባት ኣብታ ከተማ ይንቀሳቐሱ ኣለው፣ካብ ትማሊ ጀሚሮም ንዝዓነውን ዝነደዱን የፅርዩ ነይሮም ይብል።
ነባሪ ከተማ ቆቦ እውን ኣብታ ከተማ ስራሕ ብግቡእ ከምዘይተጀመረን ወጥሪ ከምዘሎን ገሊፁ’ሎ።እቶም ነበርቲ ከምዝበሉዎ ኣብተን ከተማታት ውጥረት ከምዘሎን መንእሰያት እውን ይእሰሩን ከምዘለው እዩ።
ብካልእ ዜና ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝርከቡ ምኽትል ኣቦ ወንበር ተቓዋሚ ፓርቲ ናይ ኦሮሞ ፈደራሊስት ኮንግረስ(ኦፌኮ) ኣቶ በቀለ ገርባ ሓደ ዓይኖም ተጎዲኡ ከምዘሎ ዝገለፀት ጓሎም ቦንቱ በቀለ ህፁፅ ናይ ሕክምና እንተድኣ ዘይረኺቦም ንኹሉ ግዜ ናይ ምርኣይ ዕድል ኣይህልዎምን ዝብል ብሓኪሞም ከምዝተነግሮም ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ተዛሪባ’ላ።
ንሳ ብተወሳኺ ምኒሊክ ሆስፒታል ስለዘይኽእሉዎ ናብ ናይ ውልቂ ሆስፒታል ሪፈራል ከምዝተጻሕፈሎም ትገልፅ።
“ምኒሊክ ሆስፒታል ዝፀሓፍዎ ብቕልጡፍ እንተድኣ ዘይተሓኪሞም ዓይኑ ክሳብ መወዳእታ ዳግም ዘይክርኢ ይኽእል እዩ፤እዚ ሕክምና እዚ ድማ ንሕና ኣብዚ ንህቦ ኣይኮነን ኢሎም እዮም ናብ ናይ ውልቂ ሕክምና ዝፀሓፍሉ።እቲ መአረሚ ቦታ ኸአ ሕጊ ስለዘይፈቅድ ኣይንወስድን” ኢሎም ትብል።
ምስዚ ብዝተሓሓዝ ኣብ ዓምዲ ኢንትርኔትን ማሕበራዊ መራኸቢን ብምፅሓፍ ዝፍለጥ ፀሓፊን ንሰብኣዊ መሰላት ዝንቀሳቐስን ዘለኣለም ወርቃገኘሁ ድሕሪ ናይ ሰለስተ ዓመታት ማእሰርቲ ተፈቲሑ’ሎ።


text:
ኢትዮጵያ ዝተቀበለቶ ቀጥታዊ ኢንቨስትመንት ወፃኢ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ 5 ዓመታት ብዕፅፊ ምውሳኹ ሓደ መንግስታዊ በዓል ስልጣን ገሊፆም።
ኣማኻሪ ቁጠባ ቀ/ሚ ኮይኖም ዝሰርሑ ዶ/ር ኣርከበ ዕቁባይ ኣብ’ዘን ዝሓለፈ 12 ዓመታት ኢኮኖሚ ኢትዮጵያ ብድርብ ኣሃዝ ከምዝዓበየ'ውን ጠቂሶም።
‘መደብ ምዕባለን ትራንስፎርመሽንን ክጅመር ከሎ መጠን ቀጥታዊ ኢንቨስትመንት ወፃኢ ናብ ኢትዮጵያ ኣስታት 600 ሚልዮን ዶላር ነይሩ።ሎሚ 1.5 ቢልዮን ዶላር በፂሑ’ሎ።መልኽዕ’ቲ ኢንቨስትመንት ዓይነታዊ ለውጢ ገይሩ ኣብ ማኑፋክቸሪንግ ኣድሂቡ ይርከብ’ ኢሎም ዶ/ር ኣርከበ።
እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ ኣብ ዝማዕበላን ከምቱርክን ዝኣምሰላ ሃገራት ንሰራሕተኛታት ዝዋሃብ ደሞዝን ካልኦት ክፍሊታትን እናከበረ ስለዝመፀ ከምኢትዮጵያ ዝበላ ሃገራት ኣፍሪቃ ተረባሕቲ ከምዝኾና፣ ኢትዮጵያ ኣብ ሃዋሳ ሓድሽ ፓርክ ኢንዱስትሪ ኣብ ምህናፅ ከምትርከብን ገሊፆም። ብዘይካ’ዚ ብቀ/ሚ ዝምራሕ ኮምሽን ኢንቨስትመንት ከምዝቆመ ሓቢሮም።
ሚስተር ካቶ ሂሮሺማ፣ሓላፊ ትካል ሓገዝ ስግር ባሕሪ ጃፓን ብወገኖም፣ ሃገሮም ነቲ ኣቛሪፃቶ ዝነበረት ልቃሕ ንምቕፃል፣ኣብ ኢትዮጵያ ለባምን ህዱእን ፖሊሲ ማክሮ-ኢኮኖሚ ስለዘሎ፣ክልቲኤን ሃገራት ክዘራረባሉ ዝግባእ ይመስለኒ ኢሎም።
ኣብ ዋዕላ ጃፓንን ኣፍሪቃን፣ከም’ቲ ቅድሚ 20ን 30ን ዓመታት፣ ሓየልቲ ወይ ሃብታማት ሃገራት ንድኻ ሃገራት ኣንፈት ምዕባለ እዚ’ዩ ኢሎም ክውስናሎምን ክእዝዙወንን ኣይግባእን ዝብል ምርድዳእ ከምዝሓዙ’ውን ተገሊፁ።


text:
ብኣገባብ ኣመሃህራ ብቋንቋ ዓረብ ዝሰልጠኑ ...
ብኣገባብ ኣመሃህራ
ብቋንቋ ዓረብ ዝሰልጠኑ
ኣሰልጠንቲ ተመሪቖም።
ካብ ኩለን ዞባታትን ማእከላይ ቤት-ጽሕፈት ሚኒስትሪ ትምህርትን ዝተዋጽኡ 42 መምህራን፣ ብኣገባብ ኣመሃህራ ብቋንቋ ዓረብ ሰልጢኖም። እቲ ኣብ ምድላው መምህራን ኣስመራ ዝተዋህበ ናይ ኣሰልጠንቲ ስልጠና፣ ስነ-ጽሑፍ ቋንቋ ዓረብ፣ ኣገባብ ኣመሃህራ ቋንቋ ዓረብ ንጀመርቲ፣ ከምኡ’ውን ትምህርታዊ ስነ-ፍልጠት ዝርከብዎም ሽዱሽተ ዓውድታት ዘጠቓለለ ኮይኑ፣ ብሱዳናውያን ክኢላታት’ዩ ተዋሂቡ። Read more
ዕብየትን ክብረትን ኣህጉር ኣፍሪቃ በቲ ዝድለ...
ዕብየትን ክብረትን ኣህጉር ኣፍሪቃ በቲ
ዝድለ ደረጃ ንምርግጋጽ፣ ሱር በተኽ ለውጢ የ
ድሊ ከምዘሎ ሰሙናዊ ሓተታ ገሊጹ።
ኣድማዕነት ሕብረት ኣፍሪቃ ብምሕያል፣ ዕብየትን ክብረትን ኣህጉር ኣፍሪቃ በቲ ዝድለ ደረጃ ንምርግጋጽ፣ ሱር በተኽ ለውጢ የድሊ ከምዘሎ ሰሙናዊ ሓተታ ገሊጹ።
እቲ “ሱር በተኽ ለውጢ ንዕብየትን ክብረትን ኣፍሪቃ” ብዝብል ኣርእስቲ ዝተዳለወ ሰሙናዊ ሓተታ፣ ኣብ’ዚ ሰሙን’ዚ ኣብ ኣዲስ- ኣበባ ንዝተጋብአ ዋዕላ ሕብረት ኣፍሪቃ ጠቒሱ፣ ኣብ ቻርተር ሕብረት ኣፍሪቃ ካብ ዝሰፈሩ ዓበይቲን ቅዱሳትን ዕላማታት፣ ሓድነት ህዝብታት ኣፍሪቃ ምድልዳል፤ ብሓባራዊ ምትሕግጋዝ ቍጠባዊ ምዕባለ ኣህጉር ኣፍሪቃ ምድራኽ፤ ኣብ ውሽጢ ሃገራትን ኣብ መንጎ ኣባል ሃገራትን ዝኽሰት ግርጭታት ብመንጎኝነትን ዳንነትን እናፈታሕካ ሰላምን ቅሳነትን ህዝብታት ኣፍሪቃ ምውሓስ ዝብሉን ካልኦትን ነጥብታት ይርከብዎም። እንተኾነ ግን፣ እቲ ውድብ ኣብ ዝሓለፈ ኣስታት ፍርቂ ዘመን ዕድመኡ፣ ዝቘመሉ ዕላማታትን መብጽዓታትን ኣብ ምፍጻም ብኣድማዕነት ክዋሳእ ከምዘይከኣለ ሓቢሩ። Read more
ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ኣብ ትግባረ ብይን ዶብ...
ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ኣብ ትግባረ ብይን ዶብ ኤርትራን
ኢትዮጵያን ዕቱብ ተገዳስነት ከርኢ፣
ኣምባሳደር ግርማ ኣስመሮም ጸዊዑ።
ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ኣብ ትግባረ ብይን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዕቱብ ተገዳስነት ከርኢ፣ ኣምባሳደር ግርማ ኣስመሮም ጸዊዑ።
ሕብረት ኣፍሪቃ – ከም ሓደ ካብ ኣውሓስቲ ስምምዕ ኣልጀርስ መጠን፣ እቲ ስምምዕ ብዘሰክሞ ሓላፍነት መሰረት፣ ንትግባረ ናይ’ቲ ኣብ ወርሒ ሚያዝያ 2002 ዝተዋህበ ናይ መወዳእታን ቀያድን ብይን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዕቱብ ተገዳስነት ከርኢ፣ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣቶ ግርማ ኣስመሮም ጸዊዑ። Read more
ሕወሓት የመሰንጠቅ አደጋ ተጋረጠበት
ሕወሓት የመሰንጠቅ
አደጋ ተጋረጠበት
አውራምባ ታይምስ (አዲስ አበባ) – በኢትዮጵያ ህዝቦች አብዮታዊ ዴሞክራሲያዊ ግንባር (ኢህአዴግ) ውስጥ ወሳኝ ድርሻ ያለው ሕዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ከአስራ አንድ አመት በፊት ያጋጠመው አይነት የመሰንጠቅ አደጋ ሰሞኑን እንደተጋረጠበት የአውራምባ ታይምስ ምንጮች ከአዲስ አበባ ገለጹ፡፡ ከአቶ መለስ ዜናዊ ህልፈት በኋላ በድርጅቱ አንጋፋ ታጋዮችና በብአዴን አመራሮች መካከል የተፈጠረው አለመግባባት ከጊዜ ወደጊዜ እየሰፋ በመሄዱ አሁን ከፍተኛ ደረጃ ላይ መድረሱን የገለጹት የአውራምባ ታይምስ ምንጮች በህወሓት ውስጥ አንጋፋ የድርጅት አባላትን የሚያወግዝ ቡድን በአዲስ አበባና በመቀሌ ለሚገኙ የህወሓት አባላት ደብዳቤ ማሰራጨቱን መረጃዎቹ ጠቁመዋል፡፡ Read more
ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን ኲናት...
ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን ኲናት ኤርትራ፣ ኣብ ዓመተ 2012 ክትግበሩ
ካብ ዝወጠኖም መደባት እቶም ልዕሊ ሰለስተ ርብዒ ከምእተሰላሰሉ ገሊጹ።
ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኲላን ኲናት ኤርትራ፣ ኣብ ዓመተ 2012 ንትግባረ ካብ ዘበገሶም መደባት ስራሕ ልዕሊ ሰለስተ ርብዒ ብጽቡቕ ከምእተሳለጡ፣ ማእከላይ ባይቶ’ቲ ማሕበር ብ25 ጥሪ ኣብ ዘካየዶ ዓመታዊ ኣኼባ ገሊጹ።
ኣብ’ቲ ኣኼባ፣ ስንኩላን ነብሶም ንምኽኣል ዝሕግዙ ብኣስታት 18 ሚልዮን ናቕፋ 1,105 ዓበይትን ንኣሽቱን ፕሮጀክታት ከምእተተግበሩ፤ 681 ኣባላት ድማ ተጠቀምቲ መደብ ውህለላን ልቓሕን ከምዝኾኑ ክጥቀስ እንከሎ፣ ዓቕሚ ኣባላት ንምዕባይን መነባብሮኦም ንምምሕያሽን ብመልክዕ ልቓሕ ናብ ኣባላት ተዘርጊሑ ዘሎ ገንዘብ ኣብ ምምላስ ግን ብዙሕ ስራሕ ከምዘድሊ በሪሁ። Read more


text:
ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ብምኽንያት’ቲ ኣብ ሞቓዲሾ ዘጋጠመ ግዙፍ ግብረሽበራዊ መጥቃዕቲ፡ ናብ ፕረዚደንት መሓመድ ዓብዱላሂ ፎርማጆ ኣብ ዝለአኾ ደብዳበ መንግስቲ ሶማል ንኣልሸባብ ንምስዓርን ኣብታ ሃገር ሰላምን ምርግጋእ ንምስፋን ኣብ ዝገብሮ ቃልስን፡ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ጎኑ ደው ከምዝብል ምርግጋጹ፡ ሓላፊ ፖለቲካ ጉዳያት መንግስቲ ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረአብ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጹ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ናብ ፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ዓብዱላሂ ፎርማጆ፡ ኣብ ዝለአኾ ናይ ሓዘን መልእኽቲ “ ኣብ’ዚ ህዝቢ ሶማል ግዳይ ከቢድን ዘሰቅቕን ግብረሽበራዊ መጥቓዕቲ ኮይኑ ኣብ ዘሎ እዋን ብስመይን ብስም መንግስትን ህዝብን ኤርትራ ንዝተሰመዓና ዓሙቕ ሓዘን፡ ንመንግስትን ህዝብን ሶማል ይገልጽ” ኢሉ’ሎ።
ንምኳኑ ፡ እዚ መልእኽቲ ሓዲሽ ፖለቲካዊ ምስሊ’ዶ የመላኽት ይኸውን ንዝብል ሕቶ ምስ ኣቶ የማነ ገብረኣብ ዝተካየደ ቃለ መጠይቕ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ጥቅምቲ 2009 ዓ.ም. ኣብ ኢትዮጵያ ኣዋጅ ህፁፅ ግዜ ካብ ዝእወጅ ዕግርግር ክልዓልን ብዘይሕጋዊ ትእዛዝ ምእሳር ከጋጥምን ስለዝኽእል ዜጋታት ኣሜሪካ ናብታ ሃገር ንከይጉዓዙ ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣጠንቂቑ።
ብመሰረት ሎሚ ዝወፀ ናይ ጉዕዞ መጠንቀቕታ እቲ ኣዋጅ ኣብ መጋቢት 2009 ዓ.ም. ምሕዳሱን ኣብ ጎንደርን ባህርዳርን ዘይምርግጋእ ምህላውን ፀብፃባት ሓቢሮም ይብል።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናት ንኣገልግሎታት ኢንተርኔትን ሞባይል ስልኪን ስለዝዓፁ ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከቡ ዜጋታቱ ፀገም ከጋጥም ከሎ ኣገልግሎት ምኽሪ ንምሃብ ክፅገም ይኽእል እዩ ይብል።
ዜጋታት ካብ ህዝባዊ ተቓውሞታትን ኣኼባታትን ክርሕቑ ከምኡ እውን ንከባቢኦም ክግምግሙን ንድሕነቶም ክጥንቀቑን ኣተሓሳሲቡ’ሎ።
ዝርዝር ናይቲ መጠንቀቕታ ኣብ https://tigrigna.voanews.com ክትረኽቡዎ ትኽእሉ።


text:
ሳልሳይ ውዕሎ ከይዲ ሲኖዶስ ዕለት 4 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ድሕሪ ቐትሪ፥ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ነቲ ኣብ ካልኣይ ዋዕላ ቅድሚ ፍርቂ መዓልቲ ኣብቲ ናይ ዕዮ ጉባኤ ሰነድ ተመልኪቱ ዘሎ ምስማዕ ኣብ ዝብል ኣርእስቲ ዘበገስዎ ዘተ ብምቕጻል፡ 20 ዝዀነ ሓሳባት ካብ መድረኽ ተጋባእያን ምስ ተኣንገደ ነዚ ስዑቡ ኣብ ዝተኻየደ ምኽክር፥
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
መንእሰይ ቍስ ወይ ተሰሓቢ ነገር ዘይኰነስ ናይ ኣስፍሆተ ወንጌል ኣካል እዩ፡ ስለዚህ ብፁዓን ኣበው ነዚ ኣርጊጾም ብምግላጽ፡ መንእሰይ ኣብ ዝተሓደሰ ተልእኾ ቤተ ክርስቲያንን ኣብ ማሕበራዊ ሕይወትን ፖለቲካን ንጡፍ ተዋሳኢ ክኸውን ይግብኦ፡ እዚ ኸኣ ኣብ ዓለም መባዅዕትን ብርሃንን ኰይኑ ናይ ሰላምን ናይ ፍቕሪ ስልጣኔን ሓናጺ ክኸውን ኣለዎ ኣብ ዝብል እምንቶ ዝጸንዔ ሓሳብ እዩ።
ቤተ ክርስቲያን፡ ንመንእሰያት ቤትን ኣደን
ቤተ ክርስቲያን፡ ኣደን ቤትን ንመንእሰይን ናይ መንእሰይ ምዃን ተኻፋሊትን ናይቲ ድምጺ ዘይብሉ ድምጽን እያ፡ ቤተ ክርስቲያን ነዚ ክትከውን ዝተጸውዓት ክትከውን እንከላ ብፍላይ ከኣ ነቶም ኣብ ተነጽሎን ድኽነትን ካብ ዝነብር ክፍሊ ሕብረተሰብ ንዝመጽእ መንእሰይ ብጸጋ ሓድሽ ብስራት ናይ ቤተ ክርስቲያንን ብሉጽ ዓለም ዘቕውም ዓንዲ ምዃኑ ተነቓቕሖ። … ምስ እዚ ብምትሕሓዝ ነቶም ንዓቕመ ኣዳምን ዘይበጽሑ ኣብ ውትህድርና ዓለም ንዝተዳጐኑ እናሓሰቡ፡ ካብታ ኣብ ከቢድ ኩነት እትርከብ ስድራ ቤት ዝመጹን፡ ብዝተፈላለዩ ዕጸ ፋርስን፡ ብስእነት ስራሕ ዝተጠቕዑን ምግባረ ብልሽውና ብዘተኣታትዎ ጽንኩር ሕይወት ንዝጥቕዑን ዝስደዱን ዝግባእ ትምህርቶም ኣጠናቒቖም ንስደት ዝዳረጉን ነዞም ብሚልዮናት ንዝቝጸሩ መበቆሎም ሓዲጎም ኣብ ፈቖዶ ጐደናታት ፋሕ ንዝበሉ ካብ እምነት ንዝረሓቑን ዝተቐበልዎ መክሊት ዘበኻኑን መንእሰያት እናሓሰቡ፥ ነዞም መንእሰያት እዚኣቶም ቤተ ክርስቲያን ኣደን ቤትን እያ ቢሎም፡ ቤትን ኣደን ከምዘላቶም ከስተውዕሉን ክትሰምዖን ዘብቕዕ ድጋፍ ክቐርበሎም ከምዝግባእ የተሓሳስቡ።
ናይ መንእሰይ ውዕዉዕ መንፈስ ምድሓን
ምዕራባዊ ኣህላኺ ባህሊ፥ እዚ ባህሊ’ዚ ናይ ብዙሓት መንእሰያት ውዕዉዕ መንፈስ ዘጥፍእ እዩ። መንእሰይ ወለዶ ብዝተፈላለዩ ንኣብነት ካብቲ ተባዕትን ኣንስትን ዝብል ባይርያዊ ጾታ ወጻኢ ካልእ ዓይነት ጾታዊ ባህርይ እውን ኣሎ ዝብል፡ ነዚ ባህርይ’ዚ ካብ ክልተ ናብ ሰለስተን ካብኡ ንላዕልን ዘራብሕን ደረት ኣልቦ ብዝኾነ ነጻውነት ባህሊ ብዘቃልሕ ርእየት ዓለምን ምኽንያት ምስርቕናኡ ዘጥፍኤን ብዘይ ሕልምን እምነትን ይተርፍ ምህላዉ ብፁዕ ኣበው ሲኖዶስ ገሊጾም።… በዚ ምኽንያት’ዚ ንመንእሰይ ዝቐርብ ፍቕሪ ክርስቶስ ጠመተኡ ዝገበረ እዋናዊ ቋንቋን ስልጣነን ምስቲ ብስነ ኣሃዝ ዝተራቐ ዕደ ጥበብ ዝተላለየ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ምቕራብ ወሳኒ ምዃኑ የመላኽቱ።
መንእሰይ መሊሱ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ዝነበሮ እማነ ክዓትር
መንእሰይ፡ ይብሉ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ፥ በጽሒ ወለዶ ኣብ ህልው ኩነት ህልው ክኸውንን ካብ ቤተ ክርስቲያን ኣብቲ ኣዚዩ ብዝተፈላለየ ምኽንያት ኣብ ስቅያት ኣብ ዝርከብ ዓለም ካብ ቤተ ክርስቲያን ናይ ሱታፌ ነቢያዊ ምልክታ ክርእዩ ይደልይ፡ መንእሰይ ናይ ቤተ ክርስቲያን ልቢ ወንጌላዊ ልኡክነት እዩ። ስለዚህ ንመእሰይ ብፍላይ ዝምልከት ናይ ገዛእ ርእሱ ላዕለዋይ ጳጳሳዊ ቤት ጽሕፈት ክህሉ ይግብኦ እንክብሉ ሓሳብ የቕርቡ። ኣብቲ ነዚ ሲኖዶስ’ዚ መሰናደዊ ተብሂሉ ቐሪቡን ካብ መንእሰያት መልሲ ዝተወሃቦም ሕቶታት ዝተወከሱ ብፁዓን ኣበው፡ እቲ ናይ ጽባሕ በጽሒ ወለዶ ኣብ ካህናት ዝነበሮ ዘጥፈኦ እማነ መሊስ ክዕወት ክሕገዝ ከምዘለዎ ኣተሓሳሲቦም፡ ብፍላይ እቲ ብገለ ገለ ኣባላት ውሉደ ክህነት ኣብ ልዕሊ ሕጻናትን መንእሰያትን ዝተፈጸመ ናይ ወሲብ ዓመጽ ዝፈጠሮ መሰናኽላት ኣብ ዝረኣየሉ ዘሎ እዋን፡ መንእሰይ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ዝነበሮ እምንቶ መሊሱ በዓል ቤት ክኸውን ዘብቅዖ ዝተመጣተነ ነዚ ኹሉ ግምት ዝህብ ሓዋርያዊ ግብረ ነልዎ ክቐርበሉ ይግባእ።
ውዕዉዕ ምልሶት ሊጡርጊያን ጸሎት ኣብ ኣሰር ቅዱሳት
ትምህተ ክርስቶስን ሊጡርጊያን ብሓባር ምስ ሕዝባውያን ኣምልኾታት ብምውህሃድ ዳግም ምንቕቓሕ ከምዘድሊ ዘተሓሳሰቡ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ፥ እዚ ኸኣ እቲ ናይ ብዙሓት ንስደት ዝዳረጉ ማሕበረ ክርስቲያን እምነት ንምክልኻል እውን ዝድግፍ ምዃኑ ብምምልካት፡ መንእሰይ ንጡፋውነት ኣብ ዝብል ፈተና ከይወድቕ ጸሎት ዘለዎ ኣገዳስነት ከስተማቕር መታን ድጋፍ ክረክብ ኣለዎ። ቤተ ክርስቲያን እውን ብወገና ምእንቲ መንእሰይ ወለዶን ጸዋዕታኡን ክትጽልን ከምዘለዋ የመላኽቱ። … ብዙሕ ግዜ እዚ ልዑል መንፈሳውነት’ዚ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ስለ ዝዝሕል ብዙሓት መንእሰያት ኣብ ዝተፈላለየ ቦታ ክደልይዎ ይረኣይ፡ ከምዚ ብምዃኑ ቤተ ክርስቲያን እቲ ናብ እውነተይና ሓጐስ ዘስንይ ዘለኣለማዊ ኣውነተይና ዕሴት ብዘርእዮ መንፈሳውነት ከተሰንዮ ይግባእ፡ በዚ ማዕቅፍ መሰረት እዋናውነት ዘለዎ ናይ ብዙሓት ቅዱሳት ታሪኽ ሕይወት ከምዘሎ ብፁዓን ኣበው ይሕብሩ።
[ Audio Embed ሲኖዶስ፡ ቤተ ክርስቲያን ቤት መንእሰይ ትዅን]


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ዘመነ መፀው
ኣብ ዓመት ካብ ዘለዉ ኣርባዕተ ወቕትታት እቲ ካብ መስከረም 26 ክሳዕ ታኅሣሥ 25 ዘሎ ጊዜ ዘመነ መፀው(ቀውዒ) ይበሃል። እዚ ወቕቲ እዚ 3ተ ክፍልታት ኣለዎ። ንሳቶም ድማ፦ ዘመነ ጽጌ፣ ዘመነ ኣስተምህሮን ዘመነ ስብከትን ይበሃሉ። ዘመነ ጽጌ (ዕምባባ) ዚበሃል ካብ መስከረም 26 ክሳዕ ኅዳር 6 ዘሎ 40 መዓልትታት እዩ። ወርኀ ክረምት ኃሊፉ፡ እቲ ጭቃ ነቒጹ ማይ ጸርዩ ምድሪ ብዕምባባታት ወቂባ ትርኣየሉ እዩ። እዚ ኸኣ ናይ ዘመነ ሥጋዌን ወርኀ ስደታን ምሳሌ ዘለዎ እዩ። እዚ ዘመን’ዚ ከምቲ ጥበበኛ ሰሎሞን ፡
‘ ጽጌ ኣስተርአየ በውስተ ምድርነ/ ዕምባባታት ኣብ ምድርና ተራእዩ . . . ተኽሊ ወይኒ ዓምቢቡስ መዓዛኡ ተውፅእ ኣሎ።’ መኃ. 2፡12-13 ዝበሎ ጽጌ ዝተባህለ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብታ ብምድሪ ዝተመሰለት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ተወሊዱ ነቲ ሕይወተ ሥጋን ሕይወተ ነፍስን ዘውህብ ቅዱስ ሥጋኡን ክቡር ደሙን ከምዝሃበ ዝሕብር እዩ። ከምኡ’ውን ኣብዚ ዘመን’ዚ እቲ ጭቃ ነቒጹ ማይ ጸርዩ ዕምባባ ከምዝርአ፡ ብኽቡር ደም ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ድማ መርገም ተደምሲሱ ምእመናን ካብ የማናይ ጐኑ ብዝፈሰሰ ማይ ተጠሚቆም ውልድነት መንፈስ ቅዱስ ረኺቦም ተሓጒሶም ከም ዝነብሩ የረድእ።
ብተወሳኺ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ኣብዚ ዘመነ ጽጌ ብዓሚቝ ተመስጦ ትዝክሮ ስደት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ ፍቁር ወዳ እዩ። ‘ጽጌ’ ብቅድስት ድንግል ማርያም፡ ‘መዓዛ’ ድማ ብጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ እናመሰለት “ማኅሌተ ጽጌን ሰቆቃወ ድንግልን” ዝበሃሉ ድርሰታት ስብሐተ እግዚአብሔር ተብጽሕ።
ብሓፈሻ እዚ ድኅሪ ፀአተ ክረምቲ ካብ መስከረም 26 ክሳብ ታኅሣሥ 25 ዘሎ ዘመነ መፀው፡ ብነፋስ ይምሰል፡ ወርኃት ነፋስ’ውን ይበሃል። ኣብ ኣርባዕቲኡ መኣዝነ ዓለም ዓሠርተው ክልተ መሳዅቲ ነፋስ ኣሎ። ሄኖ. 12፡1-4 ኣርባዕተ ነፋሳተ ምሕረትን ሸሞንተ ነፋሳተ መዓትን እዮም። እዞም ኣርባዕተ ነፋሳተ ምሕረት ኪነፍሱ ኸለዉ ንሰብ ዚጠቅም ሕይወትን ጽንዓትን ጥዕናን በረኸትን የምጽኡ። ነቶም ሸሞንተ ነፋሳተ መዓት ድማ ወሲኖሞምን ዓጊቶሞምን ይነብሩ።
ኣብ መንፈሳዊ ሕይወት፡ ንፋስ ምሳሌ ናይ መንፈስ ቅዱስ እዩ። ንፋስ ረቂቕ ከም ዝኾነ መንፈስ ቅዱስ’ዉን ረቂቕ እዩ። ንፋስ ናብ ዝደለዮ ይነፍስ፡ ንባሕሪ ኪግሥጽ፡ ገረብ ከናውጽ ከሎ ብግብሩ ይርአ እምበር ካበይ ከም ዝመጽእ ናበይ’ውን ከምዝኸይድ ኣይፍለጥን እዩ። ከምኡ ድማ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ዝደለዮ ይኃድር። ብምኽንያት ጥምቀት ኣብ ምእመናን ኃዲሩ፡ ትንቢት ከናግር ትሩፋትን ገድልን ከሥርሕ፡ ምሥጢር ኪገልጽ ከሎ ብተግባር ይፍለጥ። ከምኡ’ውን ብሃይማኖት ጸኒዖምን ብሥነ ምግባር በቒዖምን ነጺሖም ናይ ክርስቶስ ቅዱስ ሥጋን ክቡር ደምን ንዝቕበሉ ብቕድስና ጸኒዖም ከምዝነብሩ ይገብር።
ልዑለ ባህርይ እግዚአብሔር፡ ጸጋ መንፈስ ቅዱሱ ከብዝኃልናን ነፋሳተ ምሕረት ከንፍሰልናን ቅዱስ ፍቓዱ ይኹነልና!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
ናይ ሕጻናትን መንእሰያትን መቐበሊ ክፍሊ ሕክምና
ፍሉይ ክንክን ንሕጻናትን ንመንእሰያትን
ናይ ሕጻናትን መንእሰያትን መቐበሊ ክፍሊ ሕክምና ከፉት መቐበሊ ሕክምና እዩ፤ ኣብዚ ድማ ፍሉያት ክእለት ንሕጻናትን፤ ንመንእሰያትን ዕድሜኦም ካብ 0-18 ሓገዝ ይህቡ።እዚ መቐበሊ ክፍሊ ሕክምና ናይ ሕክምና መጽናዕትን ክንክንን ናይ ነዊሕ ሕማማትን፤ ውላድኩም እንተድኣ ኣብ ሆስፒታል ክዕቆብ ኮይኑ። ናይ ሕጻናትን፤መንእሰያትን መቐበሊ ክፍሊ ሕክምና ክፍሊ መድሃኒት መብዛሕትኡ ደብዳቤ ካብ ሓኪም ካብ ዞባዊ ክፍሊ ሕክምና ወይ ካብ ሆስፒታል ደብዳቤ ይልኣኸልና።
ኣብ እዚ መቐበሊ ክፍሊ ሕክምና ድማ ነርስታትን ሓካይምን ፍሉይ ብቕዓት ናይ ሕጻናትን ናይ መንእሰያትን ፤ ናይ ሕጻናት ናይ መግቢ ክኢላታትን፤ናይ መንእሰያት ናይ ምድማጽ ብቕዓት ዘለዎምን፤ከምኡእእውን ናይ ሕጻናትን፤ናይ መንእሰያት ሳይኮሎጂሰትታትን።