text:
ናብ ቤት ኣትዮም፡ ነቲ ሕጻን ምስ ማርያም ኣዲኡ ረኣይዎ፡ ፍግም ኢሎም ድማ ሰገድሉ። ሳጽኖም ከፊቶም ከኣ ወርቅን ዕጣንን ከርበን ገጸበረኸት ሀብዎ። ማቴ.2:11
ኣብ እዋን ልደት ህያባት ምልውዋጥ ሕደ ካብቲ ልሙድ ተግባር እዩ ኮይኑ። መበገሲ ናይዚ ልምዲ እዚ ብርግጽ ከምዚ እዩ እኳ ክበሃል እንተ ዘይተኻእለ ገለ ገለ ሰባት ምስቲ ሰብ ጥበብ ነቲ ህጻን ዘምጽኡሉ ህያብ የተሓሕዝዎ እዮም። እቶም ሰብ ጥበብ ካብ ምብራቕ ሓያሎ መገዲ ተጓዒዞም ነቲ እተወልደ ንጉስ ኣይሁድ ህያብ ክህብዎ እዮም ናብ የሩሳሌም መጺኦም። ንንግስነቱ ዝገልጽ ህያብ ወርቂ፡ ንክህንነቱ ዝገልጽ ህያብ ዕጣን፡ ንስቅያቱ ዝገልጽ ህያብ ድማ ከርበ ኣምጽኡሉ።
ናይ ልደት ህያብ ተቐቢልና ክንከውን ንኽእል ኢና፡ ወይ ውን ዘይተቐበልና ክንከውን ንኽእል ኢና። በዚ ኾነ በቲ ግና ሓደ ክንዝንግዕ ዘይግብኣና ነገር ኣሎ። ንሱ ድማ፡ እቲ ዝዓበየ ህያብ ልደት እቲ ኣምላኽ ምእንቲ ሓጢኣትና በጃ ክሓልፍ ኢሉ ዝለኣኾ የሱስ ክርስቶስ ምዃኑ እዩ። ስለዚ ህያብ ክንህብ ይኹን ክቅበል ከሎና ነቲ ዝዓበየ ካብ ኣምላኽ እተቐበልናዮ ህያብ ክንዝንግዕ የብልናን። ናቱ ምላሽ ድማ ህይወትና ንዕኡ ክንውፊ ኣሎና።
ጸሎት: ዎ ኣምላኽ ዝዓበየ ህያብ ልደት እቲ ካባኻ እተቐበልክዎ ወድኻ የሱስ ክርስቶስ እዩ። ብእኡ ድማ ህይወት ምስ ተረፉ ስለ ዝረኸብኩ ኤመስግንካ ኣለኹ። ነዛ ዝሃብካኒ ህይወት ድማ ንስኻ ክትከብረላ ንዓኻ እውፍያ ኣለኹ። ብስም የሱስ ኣሜን!


c: text/html

text:
ከተማ ሞቓድሾ ብምኽንያት ኣኽራሪ ጉጅለ ኣል-ሸባብ ዝፍፅሞም ሃንደበታውን ዘስካሕክሑን መጥቓዕትታት ኣብ ዓለም ኣዚዮም ሓደገኛታት ካብ ዝብሃሉ ቦታታት ሓንቲ እያ።እንተኾነ ግን ሃገራውን ዓለምለኻውን ሰራሕተኛታት ረድኤት ነቲ ኣብ ጭንቂ ዝርከብ ህዝቢ ካብ ሰራሕተኛታት ፀጥታ ሕቡራት መንግስታትን ሕብረት ኣፍሪካም ብዝግበረሎም ሓለዋ እናተሓገዙ ኣድላይ ዝኾነ ሓገዝ ምሃቦም ቐፂሎም ኣለው።
ናይ ሎሚ ተልእኾ ሓደ ጉጅለ ጋዜጠኛታት ናብ ዝተፈለላዩ ከባቢታት እታ ተኸታተልቲ ግጭታት ዝካየደላ ዘላ ዋና ከተማ ምዝውዋር እዩ።ዕላማ እቲ ዑደት እቶም ካብ ድርቂ፡ዓፀቦን ካብ ኣል-ሽበባን ሃዲሞም ዝመፁ ሰባት ዘለዉሉ ዘሕዝን ኩነታት መነባብሮ ብቀጥታ ንምዕዛብ እዩ።
ናይ ሕቡራት መንግስታት መተሓባበሪ ጉዳያት ፀጥታ ዝኾኑ ጆታሜ ሚሲቮኖ ኣብ ዝኾነ ይኹን እዋን ዝኾን ዓይነት ሓደጋ ክፍፀም ይኽእል ይብሉ።ኣብዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ጎደናታት ሞቓድሾ ብርክት ዝበሉ ኣብ መንገዲ ዝተቐበሩ ቦምብታት ተፈንጂሮም።ካብ ዓሰርተ ንላዕሊ ዝኾኑ ወታደራዊ ግጭታትት እውን ተኻይዶም እዮም።ትማሊ’ውን ናይ ምኽትል ከንቲባ መኪና ኣብ ውሽጢ እታ መኪና ብዝተፃወደ ነታጚ ተባሪዓ።
ናይ ሚሲቮኖ ቀንዲ ስራሕ ሰራሕተኛታት ሕቡራት መንግስታት ሰባኣዊ ሓገዝ ንኽከፋፍሉ ምእንታ ብድሩዓት መኻይን ምምልላስ እዩ።ናይ ናዕበኛታት መጥቓዕቲ ክፍፀም ይኸውን ኢላክ ምእማትን ዒላማ ካብ ምዃን ምክልኻልን እቲ ዝዓበየ ፈተና እዩ ይብሉ ንሶም።ሰባት ክምገቡን ክሕገዙን ስለዘልዎም ግን ክስራሕ ዘለዎ ስራሕ እዩ ይብሉ ብምውሳኽ።
ኣብ ቐፅሪ ናይ ሶማሊያ ትካል እግሪ ምሕዋይን ልምዓትን መብዛሕቲአን ደቂ ኣንስትዮን ህፃውንትን ዝኾኑ ኣማእቲ ሰባት ምግብን ክንክን ጥዕናን ይረኽቡ።ነርስ ኻድራ ሱሌይማን ንሓንቲ መንእሰይ ኣደ ንውላዳ ዝኸውን መድሓኒት ትህባ።
ኣል-ሸባብ ንብዓል ቤት ኻድራ ቅድሚ ሰለስተ ዓመት ቐቲሉዎ።ንሸሞንተ ደቃ ክንዲ ኣቦን ኣደን ኮይና ተገልግል።ሓደጋታት እንተሃለው እውን ንደቃ ብዘለዋ ፍቕሪ በቢማዕልቱ ናብ ናይ ስራሕ ቦትኣ ከም እትመላለስ ትዛረብ።እቲ ዓብይ ስግኣታ ግን ንሳ እንድሕር ሞይታ ደቃ መን ክሕብሕቦም’ዩ ዝብል እዩ።
ኣብ ውሽጢ ሞቓድሾ ይኹን ኣብ ሙሉእ እታ ሃገር ደሕንነት ሃገራውን ዓለምለኻውን ሰራሕተኛታት ረድኤት እቲ ዓብይ ሽግር እዩ።ዶብ ኣልቦ ዶክተራት ዝተብሃለ ገባሪ ሰናይ ክልተ ሰራሕተኛታቱ ኣብ ከተማ ሞቓድሾ ስለ ዝተቐተልዎ ስርሑ ደው ከምዘብሎ ኣብዚ ሰሙን ኣፍሊጡ’ሎ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ካብ መንጎ እዚኦም 800 ሓኻይም እንትኾኑ 102 ድማ ብፍልስፍናዊ ዶክትሬት ዝላዓለ ትምህርቶም ዝወድኡ’ዮም፡፡ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ካብዚ ቁፅሪ እዚ 4,254 ብፅሒት ወሲዱ ኣሎ፡፡
ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ሓላፊ ክፍሊ ስራሕቲ ርክባትን ምልላይን ኣይተ ወልደጀወርግስ ገብረህይወት መንግስቲ ዕድል ትምህርቲ ብምሃብ ተምሃሮ ዝተፈላለየ ሞያዊ ዓቕሚ ከጥርዩ እንተዳኣ ኣምሂሩ መናእሰይ ድማ ዓርሶም ስራሕ ክደልዩን ክፅዕሩን ይግባእ ይብሉ፡፡
ቁፅሪ ተመረቕርቲ ካብ ዓመት ናብ ዓመት ምውሳኹ ፅቡቕ ለውጢ እንትኾን ኮይኑ ግና ፅፈት ትምህርቲ ንምሃብ እውን ዘኽእል ስጉምቲ ይውሰድ ምህላዉ ይገልፁ፡፡
ብመሰረት ሓበሬታ ኣይተ ወልደጀወርግስ ንሶም ዝሰርሕሉ ዘለዉ ዩኒቨርሲቲ ስርዓተ ትምህርቲ ብምምሕያሽ፣ ተምሃሮ ተሓጋጊዞም ዘፅንዕሉ መይላ ብምትግባርን መምሃራን ሞያዊ ብቕዓቶም ንምጉልባት ዝሕግዙ ስልጠናታት ብምሃብን ኣብ ፅሬት ትምህርቲ ዝራኣዩ ዘለዉ ፀገማት ንምፍታሕ ይሰርሕ ምህላዉ ኣረዲኦም፡፡


text:
. ጥቕሚ፡ ጉድኣትን ሳዕቤንን መስተ / • ክርስትናን መስተን /• ኣገባብ ኣፈዋውሳ ወልፊ መስተ /• መደምደምታ
እዚ ኣርእስቲ ኣዝዩ ሰፊሕን ብዙሕ መጽናዕትን ዝሓትት´ኳ እንተኾነ፡ ጽሑፈይ ሓፈሻዊ መግለጽን መረዳእታን ኮይኑ፡ ዝያዳ ኩሉ ድማ ብዛዕባ እቲ ኣብ ዓለምና ሂወት ብዙሓት ዘበላሹን ዝቐዝፍን ዘሎ ጎዳኢ ዓይነታት መስተን ኣገባብ ኣፈዋውሱኡን ከተኩር እዩ። መስተ ዝብል ከም ናይ ኢንግሊዘኛ ድራግ (Drug) ዝብል ቃል ኮይኑ፡ ብተወሳኺ ገለ ገለ ቃላትን ሓረጋትን ናይ ትግርኛ ትርጉም ክትረኽበሎም ከበድቲ ስለ ዝኾኑ እቲ ስነፍልጠታዊ ናይ ኢንግሊዝኛ ትርጉም ተጠቒመ ምህላወይ ነንበብቲ ክሕብር ይፈቱ።
1. መስተ እንታይ እዩ፧
መስተ ዝብል ቃል ንብዙሓት ንጥረ ነገራት (chemicals) ዘካተተ ኮይኑ፡ ምስ እንወስዶ ድማ ኣብ ኣካላዊ፡ ስነ ኣእምራዊን፡ ሰብነታዊን ኩነታትና ወይ ንጥፈታትና ለውጥን ጽልዋን ኣለዎ። ንኣብነት ሓደ ሰብ መድሃኒት ፈውሲ ኮሶ እንተወሲዱ፡ እቲ ንኮሶ ክቐትልን ነቲ ሰብ ድማ ካብ ሕማሙ ክፍውሶ ኢሉ ዝተቓመመ መድሃኒት፡ ንግዚኡ ሓይሉ የድክሞ ኣብ መወዳእታ ግን ነቶም ደቀቕቲ ታህዋስያን ቀቲሉ ነቲ ሰብ ካብ ሕማሙ ይፍውሶ። ብተመሳሳሊ ድማ ኣልኮላዊ መስተ እንተሰቲና፡ ካብ ንቡር ንላዕሊ ምውቕ ይብለና፡ ናይ ምሕፋርን ሰብ ከይብለንን ስምዒታትና ንግዚኡ ይቕንጠጥ፡ ዘጨንቑናን ዝርብሹናን ሓሳባት ንግዚኡ ካብ ምስትውዓልና ከልግሱ ይኽእሉ፡ ወዘተ።
እቲ ኣዝዩ ክፉእ ባህሪ ናይ ጎዳእቲ ዓይነታት መስተ ከኣ ንብዙሕ ግዜ እንተወሲድናዮ ናብ ወልፊ ተሰጋጊሩ ንምግዳፉ ዘሎ ተኽእሎ ይውሕድ። ወልፊ ማለት ድማ ሰባት ስሩዕ መዓልታዊ ንጥፈታቶም ንክሰርሑ እቲ ዝለመድዎ ንጥረ ነገር ይደልዩ: እዚ ማለት ኣካላውን ስነኣእምራውን ትውክልቲ ኣብቲ ንጥረ ነገር የስዕብ።
1. መቦቆላዊ ኣመጻጽኣ
ካብ ነዊሕ እዋን ደቂ ሰባት ንዝተፈላለየ ዕላማታት መስተ ከምዝጥቀሙ መዛግብቲ ታሪኽ ነንብብ። ኣብነታት ንምጥቃስ ከም መዘናግዒ፡ ባህላዊ ፍወሳ፡ ካብኡ ሓሊፉ'ውን ኣብ ዘመናዊ ሕክምና ሰባት ካብ ሕማም ንኽፍወሱ መስተ (መድሃኒት- ካብ ንጥረ ነገራት ዝተቓመመ) ይጥቀሙ።
ኣብ መጀመርታ ገጻት መጽሓፍ ቅዱስ እንተንበብና´ኳ፡ "ኖህ ድማ ሓረስታይ ምድሪ ክኸውን ጀመረ፡ ወይኒ ከኣ ተኸለ።ካብ ወይኒ ሰትዩ ድማ ሰኸረ . . . (ዘፍ 9፡20)" ይብለና። ኣብ ዝተፈላለዩ ሕብረተሰባት፡ ሕብረተሰብ ኤርትራ ሓዊስካ፡ ብልምዲ ዓቐኑን ዉጺኢቱን ብዘየገድስ መስተ ከም መድሃኒት ይጥቀምሉ ከምዝነበሩን ሕጂ'ውን ይቕጽሉ ኣለዉ። ኣብ ገለ ክፋል ሃገርና ቆጽሊ ወይባ ዝተባህለ ገረብ ከም ፈውሲ ወይቦ፡ መዘጉፍን ዕረን ድማ ከም ፈውሲ ዓሶ ክጥቀምሉ ንርኢ። ኣብ ርሑቕ ምብራቕ ከም ህንድን ቻይናን ናይ ጠንቆልትን ኣስማተኛታት ስራሓት ዝበዝሖ ዞባ ካብ ነዊሕ እዋን ጀሚሮም ሱሮምርን ኣቕጽልትን ከም መድሃኒት ይጥቀሙ። ኣብ ሃገርና’ውን ዋላ´ኳ ከምዞም ዝተጠቅሱ ሃገራት ኣዝዩ ግኑን ኣይኹን እቲ ተርእዮ ክሳብ ሕጂ ኣሎ።
ባህሊ ክንብል ከሎና ኣዝዩ ሰፊሕን ዓሚቑን ኣምር ኾይኑ ሰባት ካብ ግዜ ናብ ግዜ እንዳማዕበልዎን እንዳጥረይዎን ዝመጹ ምስ ከባቢኦምን መነባብርኦምን ዝሳነ ልምድታት፡ ቋንቋ፡ ኣተሓሳስባ፡ ሜላታት ሂወት፡ ኣገባብ ኣፈዋውሳን ካልእን ዘጠቓለለ እዩ። ዘመናዊ ትምህርቲ'ውን ክፋል ባህሊ ሕብረተሰባት እዩ። ሓደ ነገር ክሳብ ብልምዲ ወይ ብሃሳሰ ለባም ዝተጠርየ ወይ ዝተገብረ ግን ድኹምን ሓያልን ጎድንታት ክህልዎ ግድን እዩ። ብዙሓት ልምዳውያን ኣገባባት ኣፈዋውሳ ጎዳእትን ሂወት ብዙሓት ሰባት ኣብ ሓደጋ ከውድቑን ንረኽቦም። ብኣንጻሩ ገለ ገለ ከኣ ጽቡቕ መሰረት ንዘመናዊ ሕክምና ምዃኖም ዘይከሓድ ሓቂ እዩ። ንኣብነት ኮኬይን ካብ ቖጽሊ ናይ ኤሪትሮዛይሉም ኮካ ዝተባህለ ገረብ ንረክቦ። እዚ ገረብ ብብዝሒ ኣብ ሃገራት ደቡብ ኣሜሪካ (ቦሊቪያ፡ ፔሩ፡ ኤኳደርን ቺለን) ይቦቁል። ካብ ባህላዊ ኣጠቓቕማ ሓሊፉ ኣብ ዘመናዊ ሕክምና ኣብ ግዜ መጥባሕቲ ከም መደንዘዚ ኣብ መበል 19 ክፍለ ዘመን ብካርል ኩለር ዝተባህለ ናይ ስነ ቀመም ሊቅ (ሳይንቲስት) ንመጀመርታ ግዜ ተኣታትዩ።
2. ዓይነታት መስተ
ኣብ ዓለምና ኣዝዮም ብዙሓት ጎዳእቲ ዓይነታት መስተ ኣለዉ። ብዝያዳ ከኣ ኣብቲ ምዕቡል ምዕራባዊ ክፋል ናይ ዓለምና ጠንቂ ማሕበራዊን ቁጠባውን ዘይምርግጋእ (ነውጺ)ን ቅልውላውን ኮይኖም ንረኽቦም። ዋላ´ኳ ብመጽናዕቲ ኣይደገፍ፡ ከም ትዕዝብተይ፡ ኣብ ሃገርና መብዛሕቲኦም ኣብ ታሕቲ ዝጠቕሶም ክሳብ ሕጂ ዘይፍለጡን ብዙሕ ዘሰክፉን´ኳ እንተዘይኾኑ፦ (1) ጽልዋ ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ መንእሰያት ንኣብ ውሽጢ ዓዲ ዝነብሩ መዘነኦም፡ (2) ልዑል ናይ ኣልኮላዊ መስተ ምውሳድ ዝንባለን ድልየትን ናይ ብዙሕ ክፋል ሕብረተሰብና ግን ኣተኩሮ ዘድልዮም ጉዳያት ኮይኖም ይስምዑኒ።
ንምርድኦም ምእንቲ ክቐለልና እምብኣር፡ ዓይነታት መስተ በብጉጅለ ክንሪኦም ክንፍትን ኢና። ብዙሓት ኣገባባት ኣመዳድባ ዓይነታት መስተ ኣለዉ። ገለ ገለ ንምጥቃስ፡ ባህላዊን ዘመናዊን፡ ፎኮስቲን ተረርቲን፡ ወልፊ ዝኾኑን ወልፊ ዘይኮኑን፡ ኣዝዮም ጎዳእቲን ብመጠኑ ጎዳእቲን፡ ሕጋውያን ዘይሕጋውያን ወዘተ እንዳተባህሉ ይምደቡ። እቲ ዝያዳ ቅቡል ኣገባብ ኣመዳድባ ግና ብዓይነት መስተ ኣብ ኣእምሮ ዘምጽኦ ውጽኢት (effect) እዩ። ንሳቶም ድማ፦
ሀ. ኣነቓቓሕቲ (stimulants) ፦ እዚኣቶም ንንጥፈታት ኣእምሮ ዘፋጥኑ ወይ ዘቀላጥፉ (increase) እዮም። ኣልካይል ኒትራይትስ (Alkyl Nitrites): ኣምፐታሚነስ (Amphetamines): ኣናቦሊክ ስቴሮይድስ (Anabolic Steroids): ኮኬይንን ክራክን (Cocaine & Crack): ካፌይን (Caffeine): ኤክስታሲ (Ecstasy): ትምባኾ ከም ኣብነት ክጥቀሱ ይኽእሉ።
ለ. ጸቐጥቲ (depressants) ፦ ንንጥፈታት ኣእምሮ ዘዛሕትሉ (reduce) ዓይነታት መስተ ድማ ጸቐጥቲ ተባሂሎም ይምደቡ። ኣብነታት ንምጥቃስ ኣልኮል (Alcohol): ባርቢቱሬትስ (Barbiturates): ቤንዞዲያዘፒነስ (Benzodiazepines): ሄሮይን (Heroin): ሶልቬንትስ (Solvents) እዮም።
ሐ. ሃሉሲኖጀንስ (Hallucinogens) ፦ እዚኣቶም ንኽውንነት ኣጣሚሞም ቀይሮም የርእዩ: ከም ውጽኢት ዘይንቡር ሃሎሲኔሽን (hallucination) ዝተባህለ ባህሪ የስዕብ። ዲምቲ (DMT): ኤልሲዲ (LSD): ካናቢስን (Cannabis) ሜጅክ ቃንጥሻ`(Magic Mushrooms) ኣብነታት እዮም። ሃሎሲኔሽን ማለት ናይ ኣእምሮ ኩነት ኮይኑ ሰባት ዝረኤ ወይ ዝስማዕ ቁሳዊ ነገር ኣብ ዘይብሉ ከም ዝሰምዑ ወይ ዝራኣዩ ኮዩኑ ዝመስሎም ወይ ዝስመዐም ዘይንቡር ተርእዮ እዩ።
መ. ናርኮቲክስ (Narcotics) ፦ ኦፒዮም (Opium) ፡ ኮዴይን (Codeine) ፡ ሞርፒነን (Morphine) ፡ ገለ ገለ እዋን'ውን ሄሮይን (Heroin) ምስ ናርኮቲክስ ይምደብ እዩ።
ረ. ማሪዋና (Marijuana) ዝብል ቃል ብክልተ ክፍልታት ናይ ካናቢስ ዝተባህለ ኣትክልቲ ዝቖመ እዩ። ንሳቶም ድማ ቖጽልን ላዕለዋይ ክፍሊ ናይቲ ዕምበባን እዮም። ነዚኦም ኣንቂጾም እቲ ማሪዋና ዝባሃል መስተ ንትምባኾ ዝመስል የዳልውዎ። ማሪዋና ዘይሕጋዊ መስተ ኮይኑ፡ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ብብዝሒ ተጠቀምቲ፡ ካብ ዘይሕጋውያን መስተታት ቀዳማይ ቦታ ሒዙ ንረኽቦ። ካብ ንኣእምሮ ሰባት ዝጠውዩ መስተ ሓደ ኮይኑ ከም ውጽኢት ድማ ተጠቀምቲ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ሓጺር ባህታን ንኽውንነት ዝንቡዕ ኣመለኻኽታ ከም ዝህልዎም ይገብር።
ካብ ተኽሊ ካናቢስ ማሪዋና ጥራይ ዘይኮነ፡ ሓሽሽ ዝተባህለ መስተ'ውን ንረክብ። እዚ ሓሽሽ ዝበሃል እቲ ብርቱዕ ዝበሃል ማሪዋና ኮይኑ ልዑል ትሕዝቶ ናይ ቲኤችሲ (THC) ዝተባህለ ክፋል ናይ ካናቢስ ኣለዎ።
ኣብ ሃገርና እዞም ኣ
ብ ላዕሊ ዝራኣናዮም መብዛሕትኦም ዳርጋ ኣይፍለጡን እዮም። እቶም ዝውቱራት ጎዳእቲ ዓይነታት መስተ ኣብ ዓድና ድኣ ኣየኖት እዮም፧ ካብዚ ብምቕጻል፡ ዋላ´ኳ ብመጽናዕቲ ኣይደገፍ እምበር ገለ ዉሑዳት ክጠቅስ እየ።
ሀ. ኣልኮላዊ፦ እቲ ዝውቱር ዓይነት መስተ ኣልኮላዊ መስተ እዩ። ኣብ ክልተ ምድብ: ባህላዊን ዘመናዊን ክፋፊልና ክንሪኦ ኢና።
ባህላዊ ፦ ብልምዲ ብዘይዉሱን (ዘይምጡን) ኣልኮላዊ ዓቐን ዝዳለዉ ኮይኖም ኣብ ዉራያትን በዓላትን ዝውቱራት ዝኾኑ መስተታት ከም ኣብነት ስዋ፡ ሜስ፡ ብርዚን ካቲካላን ክጥቀሱ ይኽእሉ። ብዘይካ ስዋ እቶም ስዒቦም ዝተጠቕሱ ኣልኮላዊ ትሕዝቶኦም ልዑል ኮይኑ ኣብ ጥዕና ብዙሕ ሃስያ ኣለዎም።
ዘመናዊ ፦ ምስ ምትእትታው ቴክኖሎጂን ምዕራባዊ ጽልዋታትን ከም ኣብነት ቢራ፡ ኣረቂ፡ ጅን፡ ኮኛክን ዊስኪን ኣብ ዕዳጋታት ሃገርና ክውሕዙ ጀሚሮም። ምስ ምሕሳር ዋጋታት ይኹን ካልእ ምኽንያታት እቶም ልዑል ትሕዝቶ ኣልኮል ዘለዎም ከም ኣረቂ፡ ጅንን ኮኛክን ብዙሕ ክፋል ናይ ሕብረተሰብና ክወስዶም ንዕዘብ። ኣልኮል ብብዝሒ ኣብ ዘለዎ መስተ ድማ ሳዕቤኑን ጉድኣቱን ንምግማቱ ኣየሸግረናን እዩ። ኣብ ጋዜጣን ሬድዮን ብዙሕ እዋን ብትራፊክ ፖሊስ ኤርትራ ከም ዝቃላሕ መብዛሕትኦም ጠንቂ ሓደጋታት ተሽከርከርቲ ምስ መስተ ሰቲኻ መኪና ምምራሕ ዝተታሓሓዙ እዮም።
ቁጠባዊ ትሕዝቶ እንተዘይደሪትዎ፡ ብዙሕ ክፋል ናይ ሕብረትሰብና ብፍላይ ደቂ ተባዕትዮ ናይ ምስታይ ዝንባሌ ኣለዎም። ንኣብነት ኣብ በዓላት ከም ንግደት ብዙሕ ስኽራን ንዕዘብ። ኣልኮላዊ መስተ ዘዘውትር ሰብ፡ ኣብ ብዙሕ ምንቅስቃሳቱን ውሳኔታቱን ልዙብን ኣድማዕን ክኸውን ኣይንጽበን። ኣልኮላዊ መስተ ኣብ ምድብ ጸቐጥቲ ከም ዝኾነ ኣቐዲምና ሪኢና ኔርና። እዚ ማለት ሓደ ሰብ ኣልኮላዊ መስተ ምስ ዝወስድ ንጥፈታት ኣእምሮ ካብ ንቡር ንላዕሊ ይድንዝዝ: ናይ ብግቡእ ምሕሳብን ምግንዛብን ዓቕሙ ይደክም: ከም ውጽኢት ድማ ብዙሕ ጌጋታት ይፍጽም። መጽናዕትታት ከም ዝሕብርዎ ኣልኮላዊ መስተ ናይ ምውሳድ ዝንባሌ ምስ ዘይተደልየ ጥንስን ብሕማማት መውስቦ ናይ ምጥቃዕ ተኽእሎን ልዑል ምትሕሓዝ ኣለዎ። ወይኒ መላገጺ እዩ፡ ዜስክር መስተ ከኣ ሃዋኺ እዩ፡ በዚ ሰንከልከል ዚብል ዘበለስ ጥበበኛ ኣይከውንን (ምሳ.20፡1)።
ለ. ትምባኾን ሽጋራን፦ ሽጋራ ካብ ትምባኾ ስለዝስራሕ ብዛዕባ ሽጋራ ፈሊና ምዝራብ ኣየድልየናን እዩ። ትምባኾ ሓደ ካብ ኣነቓቓሕቲ ዓይነታት መስተ እዩ። ሽጋራ ምትካኽ ወይ ትምባኾ ምጥቃም ብፍላይ ኣብ ሃገርና ኣብ ደቂ ተባዕትዮ እምበር ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ግኑን ተርእዮ ኣይኮነን። ንኣብነት ኣብ 2004 ዝተገብረ ዳህሳሳዊ መጽናዕቲ ሚኒስትሪ ጥዕና ከም ዝሕብሮ: ካብ 2342 ንመጽናዕቲ ዝተሓርዩ ልዕሊ 40% ደቂ ተባዕትዮ ትምባኾ ዝጥቀሙ ክኾኑ ከለዉ: ቁጽሪ ተጠቀምቲ ደቂ ኣንስትዮ ግን 0. 9% ጥራይ እዩ።እዚ ኣሃዝ ድማ ነዚ መጽናዕቲ ዝተሓርዩ ንኣብ ክሊ ዕድመ 24 – 54 ዘለዉ እዩ ዝውክል።
ሐ. ጫት፦ ኣብ ጎረባብትና ኢትዮጵያን የመንን ድኣ´ምበር ኣብ ሃገርና ዝውቱር ኣይኮነን። ኣብ ዉሱን ከባቢ ዓሰብ ዝነብሩ ገለ ሰባት ግን ይጥቀሙ እዮም። እዚ ጫት ዝበሃል ቖጽሊ ኾይኑ እቶም ዝወስድዎ ብሽኾር ወይ በይኑ ይሕይኽዎ፡ ነቲ መረቑ ድማ ይውሕጥዎ። ንብዙሕ ሰዓታት (ምሉእ ለይቲ) ከኣ ኮፍ ኢሎም እንዳዕለሉ፡ ተማሃሮ'ውን እንዳጽንዑ ይወስድዎ። ኣብ ኮሌጃትን ዩኒቨርሲታትን ኢትዮጵያ ገለ ገለ ሃካያት ተማሃሮ ግዜኦም ብጉቡእ ምጥቃም ተሪፉ፡ ኣብ መወዳእታ ስዓት ብተብተብ ምሉእ ሰሙን ጫት እናወሰዱ ድቃስ ዘይብሎም ከንብቡ ይቕንዩ። ኣድማዕን ፍረ ዘለዎ ስራሕን ግን ኣይኮነን፡ እቲ ዘንበብዎ ነቲ ፈተና ድኣምበር ነባሪ ፍልጠት ኣይኮነን። ከም ትዕዝብተይን ገለ ገለ መጽናዕትታት ከም ዝሕብርዎ ጫት ዝወስዱ ሰባት ሽውሃቶም ይቅንስ፡ ዝኸፈአ ድማ ናይ ስራሕ ፍቕሪ የጥፍእ።
ይቅጽል !!!
መስተ (Drug) Part 1
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ዶባትካ ይስፋሕ- ንዓብይ ህዝቢ ኩን
ብሩኹ ኩን ስምካ የዕብዮ
ዓሊታት ኩላ ምድሪ ባኣኻ ይባረክኹ
ዘርእካ ከም ከዋክብቲ ሰማይን ከምቲ ኣብ ገምገም ባሕሪ ዘሎ ሑጻ ይብዝሑ
ዴገታት ጸላትካ ውረስ
ኣእላፍን ኣሻሓትን ይኩኑ
ዝባረኽካዮ ብሩኽ ይኩን
ኣምላኽ ካብ ኣውሊዕ ሰማይን ስብሒ ምድርን ብዙሕ ብዙሕ-ወይንን ስርናይን ይሃብካ
ብርሃንካ ርእዮም ዘፈር ክዳንካ ይተንክዩ
ንዓቢይ ህዝቢ ኩን. ንበረኸት ኩን
ካብቲ ቅብኢ እተላዕለ ኣርዑት ካብ ክሳድካ ይሰበር
እቲ ኩሉ ዚኽእል ኤሊሻዳይ ይባርካን ያሃልካን
የብዝሕካ ጭፍራ ህዝብታት ኩን
ኢድካ ኣብ ክሳድ ጸላትካ ትኩን
ጭፍራታት ጸልልማት ካብቲ ቅብኢ ዝተላዕለ ኣብ ቅድሚካ ከም ቡቕቡቕ ይበተኑ
ብርሃንካ ብሩህ -ሓቃቅካ ዕሚቅ ይኩን
እተፈነወ ኢራብ ጥዑም ቃል እትህብ ኩን
ፈራይት ጨንፈር ኣብ ጥቃ ዓይይኒ ማይ ዘላ ፈራይት ኦም ኩን
ካብ ምፍራይ ኣይትቓርጽ
ሱርካ ከምቲ ኣብ ገምገም ሩባ እተተክለት ኦም ኩሉ ግዚ ጠጢዓ እትነብር ጠጥዕ
ሱርካ ኣብ ፍቕሪ ክርስቶስ ይሰረት
ዘርእካ ብሩካት ይኩኑ
ህዝብኻ ብሩካት ይኩኑ
ምድካ እተባረከት ትኩን
እንገራካን ማይካን ብሩክ ይኩን
በሊዕካ ጽገብ ተከዲንካ ማሙቅ
ሕማም ካኣ ካብ ማከልካ ይርሓቅ
ካብ ላዕሊ በረከት ሰማይ የንጀርብበልካ
ካብቲ ታሕቲ ተዘርዚሑ ዘሎ ዓሚቅ በረከት ይምልኣካ
ዝናብ ምድርኹምበብግዚኡ ይሃብኩም
እግዚኣብሀር መዝገብ ሰማይ ይክፈተልኩም ምድርኩም (እክላ )ፍርያታ ትሃብኩም
ዝናብ ጽባሓትን ዝናብ ጽድያን በብግዚኡይሃብካ
ብሓጎስ ውጻእ -ብሰላም ተሰነ.
ኣኽራንን ኮሮቢትን ቀቅድሜኻ እልል ይበሉልካ
ኩሎም ኣእዋም መሮሮ የጣቑዑልካ
ኣብ ክንዲ እሾኩሲ ጽሕዲ ኣብ ክንዲ ኣምዐ ካኣ ጸጾ(ዑበል ልሙዕ ገረብ ኣብ ጥቃ ማይ ዝበቁል አዩ) ይብቆለልካ
ኩሉ ዝጌ ምሕረቱን መጉሱን ካባኻ ኣይፈለ
ፈረ ብዛሕ ንምድርካ ካኣ ምልኣያን ምለካን ብሩኽ ኩን
እግዚኣብሄር ይባርኽካን ይሃልኻን
ገጹ የብርሃልካን ጸግኡ ድማ ይሃብካ ,ገጹ ይመልሰልካ ሰላሙ ድማ ይሃብካ
ሓለፋ ኩሎም ህዝብታት ብሩኽ ኢካ ኣባኻ ሰባኣይ ኮነ ሰበይቲ ወይ ኣብ ማልካ መኻን ኣይክኸውንን እዩ
ብዛሕ እንበር ኣይትውሓድ --ፍሬኻ ነባሪ ይኩን
ዝናብኩም በብግዚኡ ይሃብኩም--እንጌራኩም በሊዕክኩም ጽገቡ
ኣብ ምድርኩም ሃዲእኩም ተቀመጡ --ኣብ ምድርኩም ሰላም ይኩን
ንስካትኩም ካኣ በጥ ትብሉ--ዘፍርሃኩም ዘየልቦ ሃዲእኩም ትቕመጡ
ኣወዳትና ብጉብዝኖኦም ከም ነዊሕቲ ኣታክልቲ ይኩኑ--ኣዋልድና ከም ኣተሃንንጻ ኣዳራሽ እተወቅረት ኣዕኑድ ኩርናዕ ይኹና
መዓኽንና በብዓይነቱ እክሊ ይምላእኣ--ባጊዕና ኣብ መሮር ኣሰሓትን --ኣእናፋትን ይኩና
ከምቲ ንቦኣዝ ኣብ ኤፍራታ ሰልጥን --ኣብ ቤትልሄም ካ ስሙይ ኩን እተባህለ ንስካ ካኣ --ኣብ ዛሃገር ስልጥን ኩን ኣብ ህዝብካ ድማ ስሙይ ኩን
ንስካ ኣብ ከተማ ብሩክ ኩን ----ንስካ ኣብ መሮር ብሩክ ኩን ---ፍረ ምድርካ ፍረ ከርስካን ፍረ ማልካን ብሩክ ይኩን
ንስካ ኣብ ምውጻእካን ምእታውካን ብሩክ ኩን
ነቶም ዝላዓሉካ ጸላእትካ እግዚኣብሄር ኣብ ቅድሜካ ተሳዓርቲ ይግበሮም
ብሓንቲ መገዲ መጺኦም ኣብ ቅድሜኻ ብሸውዓተ መገዲ ይህደሙ----ንፋስ ከም ዝብተኖ ብቅቡቕ ይበተኑ
ከምቲ ዳዊት .ማይ ከም ዚብተን እግዚኣብሄር ንጸላተይ ኣብ ቅድመይ በተኖም ዝበሎ ጼላትካ መይ ከም ዝብተን ኣብ ቅድሜካ ይበተኑ
ከምቲ ንሲምሶም ኣሲሩ ዝነበረ ገመድ መንፈስ እግዚኣብሄር ከም ፈትሊ መናህናህ ዘበሎ-----ኩሉ ማእሰርትታትካ --ብመንፈስ ቅዱስ ሓይሊ መናህናህ ይበል.
ኣስማት ካብ ህዝብካ ጥንቆላን ካብ ምድርካ ይርሓቅ
ብሓድሽ ዘይቲ ተቀባእ--ካብቲ ቅብኢ ዝተላዕለንክሉ ጽላኢካ ግዛእ--ከምቲ ንዳዊት ባርያይ ረከብክዎ ብቅዱይ ዘይተይ ግማ ቀባእክዎ እተቀBAኢ--ቀርንካ ከም ናይ ዞባይ ይልዓል --ሓይልካ ከም ናይ ሪኤም ዝበለ ይኩን --ኣብ ልዕሊ ተመንን ኣንበሳን ኪድ---- ኣብ ልዕሊ ገበል ሽደንን ኣንበሳን ርገጽ
ኣንታ ያቆብ ድንካናትካ (ኣስማትኩም ኣትውሉ)ኣንታ እስራኤል ድማ ማሕደራትካ .ክንደይ ይጽብቅ ከም ለሴታት ኣብ ገምገም ሩባ ዘሎ ኣታክልቲ እግዚኣብሄር ከም ዚተከሎ ዕረታት ኣብ ወሰን ማይ ከም ዘሎ ስሕዲታት ኢዩ
ዘርእካ ድማ ኣብ ብዙህ ማያት ይኩን. ንጉስካ ካብ ኣጋግ ክብ ይብል-መንግስቱ ከኣ ልዕልቲ ኢያ.
ከምቲ እግዚኣብሄር ዝተዛረቦ ካብቲ ዘለካዮ ሽሕ ስዕ የብዝሕካ ይባርካን
ሓለፋ ኩሎም ህዝብታት ተባረክ -ከርስካ ብሩክ ኢዩ- ዘላለማዊ ፍረካ ካኣ ከተፍሪ ኢካ
ክትበልዕን ክትጸግብን ኢካ እግዚኣብሄር ኣምላካ እታ ጽብቅቲ ምድርካ ስለ ዝሃበካ ከተመስግኖ ኢካ
ምድርካ ብእግዚኣብሄር እተባረከት ትኩን በቲ ክቡር ናይ ሰማይ ነገር ብኣውሊን በቲ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ማዕሙቅ በቲ ክቡር እቶት ጻሓይ -በቲ በዋርሕ ዝበቅል ክቡር ነገር ተባረክ
ከምቲ ንዛቢሎን ዝበሎ ብምውጻካ ባህ ይበልካ ብምእታውካ ባህ ይበልካ
ከምቲ ንኢሳኮር ዝተባህለሉ ኣብ ድካናትካ ሃብቲ ባሕርን ኣብ ሑጽ እተሓብኤ መዝገብን ጥወብ (ብላዕ)
.ከምቲ ንንፍታሌም ዝተባህሎ በረከት እግዚኣብሄር ይምላእካ ጽጉብ ኩን ..ንምዕራብን ንደቡብን ውረስ
ከምቲ ንኣሰር ዝተባህለ ብወዳትን ብሩክ በሕዋትካ ፍትው ኩን..ኣእጋርካ ኣብ ዘይቲ ይጥለቃ -መሳጉሬካ ሓጺን ኣስራዚ እዩ. --ሓይልካ ድማ መዓልታትካ ይኩን
ኣምላኽ ጥንቲ መንበሪኻ እዩ --እተን ዘላኣለማውያን ቀላጽሙ ግማ ኣብ ምሳካ አየን ንጸላትካ ኣብ ቅድሚካ ሰጎጎም ኣጥፎኦም
እስራኤል ብጹእ ኢካ (ስምኪ ኣትውሉ) ብእግዚኣብሄር ዝዳሃንካ መን ኢዩ ከማካ ዋልታ ሓገዝካ ንሱ ሴፍ ሓበንካ ኢዩ.--ጸላትካ ኪዙኡካ ኢዮም ንስካ ድማ ኣብ ልዕሊ በረክቶም ክትግጽ ኢካ
ቤት መቅደስ ህያው ኣምላክ ኢካ እሞ -ንዖቤድ ኤያምን ንቤቱን ዝባረከ ኣምላክ ይባርካ
ኣእጋርካ ከም ናይ ኢራብ ኣብ በራክ ቦታ ደው ይብልካ
እግዚኣብሄር ቢሂጉካ አዩ ኣሞ ብህግ ኢካ
እግዚኣብሄር ተኪልካ ኢዩ እሞ ትኩል ኢካ--እግዚኣብሄር መሪጽካ ኢዩ እሞ ምሩጽ ኢካ
እግዚኣብሄር ባሪኩካ አዩ እሞ ብሩክ ኢካ .እግዚኣብሄር ፈዊሳካ አዩ እሞ ጥዑይ ኢካ
እግዚኣብሄር ኣክቢርካ ኢዩ እሞ ክቡር ኢካ --እግዚኣብሄር ውልደይ ኢልካ ኢዩ እሞ ወራሲ ኢካ
እግዚኣብሄር ኣፍቂርካ ኢዩ እሞ ፍቁር ኢካ .እግዚኣብሄር ቀቢእካ ኢዩ እሞ ቕቡእ ኢካ
እግዚኣብሄር ሚሩካ ኢዩ እሞ ምሑር ኢካ --እግዚኣብሄር ሕሩየይ ኢልካ ኢዩ እሞ ሕሩይ ኢካ.
እግዚኣብሄር ካህን ኢሉካ ኢዩ እሞ ካህን ኢካ -እግዚኣብሄር ጨው ምድሪ ኢልካ ኢዩ እሞ ምቁር ኢካ .ብርሃን ኣለም ኢልካ ኢዩ እሞ ብርሃን ኢካ
እግዚኣብሄር ሉኡከይ ኢልካ ኢዩ እሞ ኣንባሳድር ኢካ. እግዚኣብሄር ቀቢካ ኢዩ እሞ ቅቡእ ኢካ
እግዚኣብሄር ብደም ዓዲገካ ኢልካ ኢዩ እሞ ጥሪቱ ኢካ --ቤት መቅደስ ኢልካ ኢዩ እሞ ቤት መቅደስ ሂያው ኣምላክ ኢካ.
እግዚኣብሄር ብማልቲ ጽበባ ይስማካን ስም ኣምላክ ያቆብ ልዕል ይብልካ ካብ መቅደሱ ረኤት ይስደደልካን--- ካብ ጽዮን ይደግፍካ --ንመስዋትካ ዘላለም ይዘክሮ--ነቲ ልብካ ዝደልዮ ይሃብካ --ንምክርካ ዘበለ ውን ይፈጽም --ንኩሉ ልማኖካ እግዚኣብሄር ይፈጽሞ
እግዚኣብሄር ይባርካን--ኩለን ማልታትካ ሰናይ የርኢካ.
ትሕዝቶ ኢድካ ኣጸቢቁ ይባረክ ድካናትካ እንግራ የንጀርብብ--ካህናትካ ምድሓን ይርከቡ --ብቅድስ ቅቢኢ ይቀቡኡ--ብዕልልታ ድማ ይደሰቱ
ማይካ መሊኡ ዋሃይዝካ ናብ ንቁጽ ይፍሰሱ--መንፈስ እግዚኣብሄር ኣብ ዘርእካ በረከት እግዚኣብሄር ድማ ኣብ ሓድግካ ይኩን
ክም ዕቦል ኣብ ትቃ ሩባ ከማ ለምልም
--እግዚኣብሄር ኣምላክ ኣብ ኩሉ ተግባር ኣእዳውካ በረከት ያኣዝዝ.
መንፈስ እግዚኣብሄር መንፈስ ጥበብን ምስትዋልን .መንፈስ ፍልጠትን ,መንፈስ ምግላጽን ይሃብካ
ከምቲ ሙሴየ ዓቃል ዝነበረ ብዓቅሊ ይምላእካ ,ከምቲ ን ኢያሱዝረገጽካይ ክትወርስ ኢካ ዝበሎ ዝረገጽካይ ውረስ
ሙሉእ ዕድሜካ ዝቃወመካ ኣይሃሉ--ኣብ ቅድሚ ኣምላክን ስብን መላክቱን ሞጎስ ይሃብካ
ሓደ እኻ ኽዕጽዎ ዘይክል ኣፍ ደገ ይከፈተልካ
ከምቲ ዳዊት ብምስትዋል ዝወጽን ዛቱን ዝነብረ ንስካ ድማ ብምስትዋል ተማላለስ
ቃልካ ንእግረይ መብራህቲ ንመገደይ ድማ ብርሃን አዩ ዝተባህለ -ኣብ ኩሉ ሂወትካ ብርሃን ይኩን
እግዚኣብሄር ነቶም ስቡር ልቢ ዘለዎም ቀረባ ኢዩ .ነቶም ቅጥቁጣት መንፈስ ዘለዎም ካኣ የድሕኖም ከም እተጽሕፈ ..እግዚኣብሄር ብስቡር ልብን ብቅጥቁጥ መንፈስን ይባርኩም
ንዝጠፉኡ ናብ ድህነት እትመልስ ..ኣብ ጸልማት ዘለው ናብ ብርሃን ከተትው ,,ንዝወደቀ ክተተንስእ,,ዝጠመየ ክትዕንግሉ ንዝትጽልኡ ክተፍቅሩ
ሓሳብ ክርስቶስ ኣብ ሂወትኩም ይሃልዋኩም ብመንፈስ ተመሉኡ ክስታት ኣዒንቲ ልቢ ይሃልኩም
ንሰናይ ብልህታት -ንእከይ ገርህታት ይግበርኩም
ሓጎስ ኣምላክ ሓጎስኩም ኢዩ እሞ ብሓጎስ ተማላለሱ ኣሜን ሪመይ ሓብትኩም ክሳብ ብካልእ ንራከብ ሰላም ቅንያት ምስ ጎይታ የሱስ ይግበረልና ተባረኩ።


text:
ሞት ዘርኢ፡ ሓመድ ድበ ዱር እዩ። (እዚ ማለት ዘርኢ ወይ ዘርእታት ኢዮም ዱር ዝፈጥሩ፣ ሓንቲ ዘርኢ ዓብያ ተኽሊ ወይ ገረብ ትዀውን፣ ኣግራብ ድማ ዱር ይፈጥሩ። ዘርኢ እንተሞይታ ግና፣ ኵሉ እዚ መስርሕ የለን ማለት እዩ። ትርጕሙ ዘለና ዓቕሚ ወይ ክእለት፣ ንጥቕሚ ብዙሓት እንተዘይ ኣውጺእናዮ፣ ዋጋ የብሉን። ብተርጐምቲ እተወሰኸ ሓሳብ)
እቲ ኣብ ውሽጣዊ መዘራረቢ ዝነበረ ድምጺ፡ ድሕሪ 10 ሰዓታት በረራ ክንዓልብ ምዃንና ምስ ሓበረ፡ ካብቲ ዕረፍቲ ዘይነበሮ ድቃሰይ ኣበርገገኒ። ምስ ዓሚቍ ስምዒት ህንጥይና፣ ሓሳባተይ ጠርኒፈ ንምዕላብ ተዳለኹ። እዚ እቲ ቀዳማይ መገሻይ ኣብ ደቡብ ኣመሪካዊት ሃገረ ብራዚል እዩ ነይሩ። ኣብ ቅድሚ ዓሰርተው ሽሕ ዝኣኽሉ መራሕትን ኢምኵራንን (Laymen) ክምድር ስለ እተዓደምኩ፣ ሰፍ ዘይብል ሓላፍነት ተሰማዓኒ። ኣብዛ ጽብቕትን ምስቅልቕል ዝበለ ባህልታትን ዓሌታዊ ዋርሳታትን እትውንን ብራዚል ዝጸናሕክሉ ግዜ፣ ብዛዕባ ሓደነት ወይ ሕደነት (Oneness) ደቂ-ሰባት ኣስተምህሮ ረኸብኩ። ቍንጣሮ ፍልልያትና ገዲፍካ፣ ኵላትና ሓደ ምዃንና ኣረጋገጸለይ።
ኣብተን ዝጸናሕኩለን ሾብዓተ መዓልታት፡ እቲ ኣአንጋድየይን ተርጓምየየን፣ ኣብታ ጽብቕቲ ከተማኦም ብራዚልያ ኣዛወረኒ። ድሕሪ ብጽፈት-እተሰርዐ ወይ እተሰርሐ ከተማኦም፡ ህንጻታት ቤተ-መንግስትን ምብጻሕ፣ ኣብቲ ምዕሩግ ቅርስታት እታ ውቅብቲ ከተማ ዞርና። ብድሕሪኡ ኣብቲ ኣዝየ ክበጽሖ ዝብህግ ቦታ ኣተና። ንሱ ከኣ ሃገራዊ ቤተ-መዘከር ነበረ። ከም ሰኣላይን ኣፍቃር-ታሪኽን መጠን፣ ኣብዞም ቦታታት (ቤተ-መዘክራት) ምብጻሕ ኣመና እዩ ዘሐጕሰኒ።
እታ መዓልቲ ኣብ ብራዚልያ ውን እተፈልየት ኣይነበረትን። ነቶም ምልኵዓትን ኣገደስትን ስርሓተ-ስእልታት ዝሰርሑ፣ ናእዳይ ወሰን ኣይነበሮን። ነዞም ዓበይቲ ታሪኻውያን ስራሓትን፣ ብዋጋ ዘይትመኑ ምስክርነታት ሕሉፋትን ህሉዋትን ክብርታት እታ ሃገር እናተመልከትኩ፡ እናጽናዕኩን እናድነቕኩን ከለኹ፣ ከም እንደገና ሓደ ነገር ተሰወጠኒ። ለካስ ነፍሲ ወከፍ ቅብኣ፡ ቅርጻን መርኣያን ውጽኢት ድጕል ክእለቶም ዘውጽእዎ ሰባት ኢዮም። ሽሕ’ኳ ዝበዝሑ ካብቶም ሰኣልቲ ምውታት እንተነበሩ፣ ስርሓቶም ግና ህያዋን ኢዮም። ምርኢት ድሕሪ ምርኢት፡ ምስቶም ሰኣልቲ ዘይሞተ ዕቍር ክእለት ከም ዘሎ ኣረጋገጸ። ኣብ ውሽጦም እተደበቐ ትዕድልቲ ከጋልጽዎ ስለ ዝተብዑ ኢና ኣነን ካልኦት ብዙሓትን ንድሰት፡ ንንእድን በቲ ፈጠራዊ ስርሓቶም እንድረኽን ዝነበርና።
ካብ ቀደም ዘበን ክሳዕ ሕጂ፡ ዓበይቲ ይዅኑ ንኣሽቱ ስርሓት ውልቀ-ሰባት ከም እኒ፡ ቅብኣ፡ መጻሕፍቲ፡ ሙዚቃ፡ ግጥምታት፡ ድራማ፡ ንድፊ፡ ፈጠራታትን ምምዕባል ክልሰ-ሓሳባትን ንህይወት ሰባት ጸልዮም ኣለዉ። እቶም ንሕብረተ-ሰብና ቅርጺ ንምሓዝ ዝሓገዙ--እወ’ቶም ዝጸልዉናን ዝድርኹናን ኣዝዩ ዓብዪ ክእለት ዘለዎም ሰባት-- ንዕቍር ዓቕሞም፡ ብታህነ እተጠቐምሉን፣ ኵነታት ንመጻኢኦም ብኣስገዳድ ክድርኽዎ ዘየፍቀዱን ኢዮም። ልክዕ ከም ካልኦት ኣብያተ-መዘክራት፡ እዛ ኣብ ብራዚል እትርከብ ቤተ-መዘከር፣ ቀጻሊ መዘከሪ ሓደ ህይወት ዝነበሮ ሰብን ሞት ድማ ኣብ ልዕሊ ድጕል ክእለቱ ቃለ-መወዳእታ ክህብ ወይ ሞት ኣብ ልዕሊ ድጕል ክእለቱ ክውስን ዘየፍቀደን እያ። እተለቐ ዕቍር ክእለት፡ ውርሻ ዓለም’ዩ ወይ ንዓለም (ንህዝብታት) ውርሻ ይዀውን።
ሓደ ነገር እኣምን፣ ንሱ ከኣ ምድሪ ብገዛእ-ርእሳ ቤተ-መዘከር እያ። ነፍሲ ወከፍና፡ ምስ ክንፍጽሞ ዘለና ዕማም ኢና ኣብ ዓለም ንመጽእ። ኣምላኽ፡ ነቲ ዝስዕብ ትውልድታት ክመሃርሉን ክድርኽሉን ዝኽእሉ ገለ ነገር ክንገድፍ ይመዘና። እቶም ነዞም ዕማማት ክንፍጽመሎም ዘኽእሉና ተኽእሎታት፡ ኣባና ኣላዉ። እቶም ናውቲ ተፈጥሮኣዊ ትዕድልትታትና፡ ውህበታትናን ኣንቅዶታትናን ኢዮም።
ክሳዕ ሓላፍነት ምብርባር ክእለታትካ ዘይወሰድካ፣ እቲ ዝመጽእ ወለዶ ኣብ ቤተ-መዘከር ህይወት ይኣቱ እሞ፣ ኣብ ትርኢተ ምድሪ ጓንጓ ወይ ህዋው ቦታ ክርእይ እዩ። ኣብ ትሕቲ እቲ ንኽርአ እተሓዝአ ምርኢተ ፍረ ድጕል ክእለትካ ድማ፣ ከምዚ ዝስዕብ ክንበብ እዩ፣ “ዘይተፈጸመ ዕማም። ዘይወጸ (ዘይተለቐ) ድጕል ክእለት።”
እዚ ጽሑፍ’ዚ ካብታ ኣብ 1992 ብሓውና ዶ/ር ማይልስ ሙንሩ እተጻሕፈት Releasing Your Potential እትብል መጽሓፍ እተተርጐመ እዩ። ዶ/ር ማይልስ ሙንሩ ካብቶም ኣብ ዘበንና ኣለው ዝበሃሉ መምህራንን ፓስተርን እዩ ነይሩ። ብተወሳኺ፡ መስራትን መራሕን Bahmas Faith Ministries፡ ኣማኻሪ መንግስታውያንን ዋኒናውያን ወይ ቢዝነሳውያን ትካላት፡ ቀባኣይ፡ ሙዚቀኛን ኣብ ሃገሩን ኣብ ብዙሓት ሃገራት ዓለምን ዓብዪ ጽልዋ ዝገበረ ሰብ እዩ ነይሩ። ዶ/ር ማይልስ ብ 9/11/2014፡ ብዘጋጦሞ ሓደጋ ነፋሪት፡ ንሱ፡ ሰበይቱ፡ ጓሉን ካልኦት ሾብዓተ ሰባትን ዓሪፎም። ብሃንደበታዊ ዜና ዕረፍቲ ዶ/ር ማይልስ ሙንሩ እተሰማዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፣ ንኵሎም ወገናቱ፡ ኣምላኽ ጽንዓት ይሃቦም ንብል።
ትርጕም ብጐይትኦም ተስፋይን ሙዚት ግርማይን
ሕዳር 11, 2014


text:
Uppsala län
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 11 12 2020
ኣውራጃ ኡፕሳላ ሓንቲ ካብቶብ ኣብ ሃገረ ሽወደን ኣብ ጎደና ምምዕባል ብፍጥነት ዝሕንበባ ዘለዋ ኣውራጃታት ሽወደን ሓንቲ እያ። ኣብዚ ኣውራጃ እታ ዝዓበየት ከተማ፡ እታ ዝበዝሐ ህዝቢ’ቲ ኣውራጃ ዝነብረላ፡ ከተማ ኡፕሳላ እያ። ልዕሊ 200000 ካብቶም ኣብዚ ኣውራጃ ዝቕመጡ ኣስታት 345000 ሰባት፡ ኣብዛ ከተማ ይነበሩ። ከባብያዊ ትሕዝቶ ናይዚ ኣውራጃ ዝተፈላለየ እዩ። ጽዑቕ ጫካታትን ደሴታትን ገለ ካብ ዓይነታዊ ብዙሕነት ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ናይዚ ኣውራጃ እዩ። ኣውራጃ ኡፕሳላ 250 ባሕሪ ከምኡ ውን 11300 ደሴታትን ይርከብኣ። ኣውራጃ ኡፕሳላ ኣካል ዕዳጋዊ-ዞባ ስቶክሆልም ኮይኑ፡ ካብ ኡፕሳላ ናብ ሕምብርቲ ስቶክሆልም ንምኻድ፡ ኣስታት 40 ደቓይቕ ኣቢሉ ይወስድ።
ኮሙንናት ኣብ Uppsala län
ኣብ ታሕቲ እታ ብዛዕብኣ ብዝያዳ ከተንብብ ትደልያ ኮሙን ኣብ Uppsala län ምረጽ
ኩነታት መንበሪ-ኣባይቲ
ኣውራጃ ኡፕሳላ፡ ክትነብረሉ ተበሃጊ ዝኾነ፡ ህቡብ ኣውራጃ እዩ። እዚ ኣውራጃ'ዚ ኣብ መስርሕ ምስፍሕፋሕ ይርከብ። ብተዛማዲ ንእሽቶይ ኣውራጃ ኮይኑ፡ ስሉጥ ኣገልግሎት መጎዓዝያን፡ ማእከላይ ጅአኦግራፊካዊ ኣቀማምጣን ዘለዎ ንኹሉ ቀረባ ዝኾነ ኣውራጃ እዩ። ኣብዚ ዝውራጃ'ዚ ሕጽረት መንበሪ-ኣባይቲ ኣሎ። ነዚ ሕጽረት'ዚ ንምግጣሙ ኸኣ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ኩርንዓት ናይቲ ኣውራጃ ብርክት ዝበለ ናይ መንበሪ-ኣባይቲ ናይ ህንጸት ፕርጀክቲታት ኣብ ምስልሳል ይርከብ። ምህናጽ መንበሪ-ኣባይቲ፡ ምምሕዳር ኣውራጃ ቅድሚት ዝሰርዖ ኣገዳሲ ነጥቢ ኮይኑ፡ ነዚ ክውን ንምግባር ውን ኣብ መንጎ ዝተፈላለየ ከተማታት ናይቲ ኣውራጃ፡ ስጡም ምትሕግጋዛት ኣሎ።
ንግዳዊ-ንጥፈታትን ወሃብቲ-ስራሕን
ኣብዚ ዞባ'ዚ ካብ ዝርከቡ ዓበይቲ ወሃብቲ-ስራሕ፡ ኮሙናት ናይዚ ዞባ፡ ኡፕሳል ዩኒቨርስቲ፡ ዩኒቨርስቲ ሕርሻ ሽውደን ከምኡ ውን ዞባ፡ ይርከብዎም። ምንስትሪ ምክልኻል፡ ኢንዱስትርያዊ ትካል ሳንድቪክ፡ ኣብ ጊሞ ዝርከብ ትካል ኮሮማንት ውን ካልኦት ኣብዚ ዞባ ሰሪቶም ዝርከቡ ወሃብቲ-ስራሕ እዮም። ኣብ መዳይ ኣገልግሎታት ዝነጥፋ፡ ኣብ ምስፍሕፋሕ ዝርከባ ውን ብርክት ዝበላ ነኣሽቱ ትካላት ኣብቲ ኣውራጃ ይርከባ።
ኣብያተ-ትምህርታትን ትምህርትን
ከተማ ኡፕሳላ፡ ባህላዊት ጥንታዊት ከተማ ኮይና፡ ኣብኣ ክልተ ብሉጻት ዩኒቨርስታት ሽወደን (ኡፕሳል ዩኒቨርስቲን ዩኒቨርስቲ ሕርሻ ሽውደንን) ሓቊፋ እትርከብ፡ ከተማ እያ። ኣብዘን ዝተጠቕሳ ዩኒቨርስታት ዓለማዊ ተፈላጥነትን መለኪዕታትን ዘማልአ መደባት ትምህርትን ምርምራዊ-መጽናዕታትን ይካየድ። ኣብዚ ኣውራጃ'ዚ ብተወሳኺ ብርክት ዝበላ ሞያዊ ናይ ላዕለዋይ ደረጃ ኣብያተ-ትምህርታት ውን ይርከባ። ንኣብነት ኣብ ከተማ ኤንሾፒንግ።
ኣገልግሎት ጥዕና
ኣገልግሎት ጥዕና ኣብ ዞባኡፕሳላ፡ ብዞባ ይእለን ይመሓደርን። ኣብ ከተማ ኡፕሳላ፡ ሓንቲ ካብተን ኣብ ሽወደን ዝዓበያ ሆስፒታላት ዝኾነት፡ ሆስፒታል-ኣካደሚስካ፡ ትርከብ። ኣብ ከተማ ኤንሾፒንግ ውን ብተመሳሳሊ ዓቢ ሕክምና ይርከብ። ኣብዚ ኣውራጃ'ዚ ብጠቕላላ፡ ኣስታት 51 ነኣሽቱ ሕክምናዊ-ማእከላት ይርከባ። ጥዕናዊ ክንክን ከምኡ ውን ክንክን-ስኒ ውን ሓልፍነት ዞባ እዩ።
ባህላውን ናይ ምዝንጋዕ ንጥፈታትን
ኣውራጃ ኡፕሳላ፡ ንጡፍ ባህላዊ ንጥፈታት ዘለዎ፡ ኣውራጃ እዩ። ትያትር፡ ኣብያተ-መዘክር፡ ምርኢታትን ፌስቲቫላትን ገለ ካብቲ ንባህላዊ ንጥፈታት ናይ'ዚ ኣውራጃ ዝወቕቡ ንጥፈታት እዮም። ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ከተማ ናይዚ ኣውራጃ ብማሕበራት ዝምእከል ዝተፈላለየ ንጥፈታት ይርከብ። ክፉት ነጻ ከባቢታት ውን፡ ዳርጋ ኣብ ኩለን ከተማታት ኣሎ። ንዑደት ወይ ዙረት ዝኸውን ቦታታት ውን ኣብቲ ኣውራጃ ብብዝሒ ይርከብ። ንኣብነት፡ ዑደት ናብ ደሴታት ናይቲ ኣውራጃ።
ንጥፈታት ሲቪላዊ-ማሕበራት ኣብ መዳይ ምውህሃድ ኣብ ሕብረተ-ሰብ
ኣብ ኣውራጃ ኡፕሳላ፡ ኣብ መዳያት ባህልን ስፖርትን ዝነጥፋ ማሕበራት፡ ከምኡ ውን ሃይማኖታውያን፡ ቀቢላውያን ናይ ድጋፍ ማሕበራትን ካልእን፡ ይርከባ። ምምሕዳር ኣውራጅ ውን እንተኾነ፡ ተራ ሲቪካዊ ማሕበራት ኣብ መስርሕ ምቕባል ሓደስቲ ስደተኛታትን ዘለዎ ጽልዋ ብዕምቆት ካብ ዝርኣዮም ጉዳያት እዩ። ብኸምዚ ኣቢሉ ከኣ፡ ሲቪላውያን ማሕበራት ምስ መንግስታዊ ምምሕዳራዊ ጽላት ብምድግጋፍ፡ ንመስርሕ ምውህሃድ ሓደስቲ ስደተኛታት ኣብ ሕብረተ-ሰብ ሽወደን ሓጋዚ ክኸውን ይኽእል። እቲ ኣዝዩ ኣገዳሲ ዝኾነ ምስ ምውሳእ ኣብ ማሕበራት ዝመጽእ ነገር፡ እቲ ኣብ ተሳተፍቲ ዘትርፎ ዕጋበት ተቐባልነት ኣብ ሕብረተ-ሰብ ሽወደን እዩ። በዚ ኣቢሉ ውን እቲ ሓድሽ ኣብዚ መዳይ ዝዋሳእ ውልቀ-ሰብ ናይ ርኽክባት መስመራቱ ኣብ ምስፋህ ውን ይሕግዞ።


text:
ዝኸበርኩም ጥርናፈ ኤርትራዊ ስሙር ሃገራዊ ግንባር(ኤስሃግ)
ብቀዳምነት ነቲ ምእንቲ ሓርነት ጭቁናት ወገናትኩም ነታ ዘይትድገም ሂወት ኩም ንሞባእ ህዝብኹም ብምውፋይ ትገብርዎ ዘለኹም ፍትሓዊ ቃልሲ ኣድናቖትና ብኣንክሮ ክንገልጽ ንፈቱ::
ንሕና ነቲ ወሲድኩሞ ዘለኹም ቅዱስ ዕላማ ስምረት ብምምጓስ ጥራይ ዘይኮነ ፉጹም ክሰዓብ ዘለዎ መስመር ፍትሒ ምኻኑ ብምእማን ምንቅስቓስ ህዝባዊ ሰራዊት ኤርትራ ምልኣት ፍቓድና ንሓድነት ዘለና ጽምኣት ክንገልጸልኩም ንፈቱ::
ምንቅሳቓስ ህዝባዊ ሰራዊት ምስ ምሉእ ኣመራርሕኡ ኣብ ከባቢ ዓድና ኣብ ቀረባ ርሕቀት ኣብ ምዕራባዊ ወገን ሃገርና ዝንቓሳቐስ ዘሎና ጥራናፈ ኮይኑ:ከም ኩሉ ኤትራዊ ደላዪ ፍትሒ ሓንቲ ካብ ምልካዊ ስርዓት ሻራዊ ህግደፍ ነጻ ኮይና ኩሉ ዜጋኣ ብማዕረ እፎይ ኢሉ ዝነብረላ ሃገር ክትህወና ብኽሉ ኣገባብ ቃልሲ ንቃለስ ዘሎና: ከምኡ ውን ህዝባዊ ውዳቤና ኣብ ምዕራብ ዓለም ዘለው ውፍያት ደለይቲ ፍትሒ ኣባላትና ዘማእከለ ህዝባዊ ሰረት ዘለና ጥርናፈ ኢና::
ኣብ መወዳእታ ክንብሎ ንደሊ ነገር እንተ ኾይኑ ግን ይትረፍ’ዶ ተበታቲንካ ሓቢርካ ውን እቲ ኣብ ቅድሜና ዘሎ ብድሆ ቀሊል ከምዘይኮነ ብምእማን እቲ ጀሚርኩሞ ዘለኹም ንምስፍሑ ዝኣክል ብወገንኩም ዝምልከቶ ኣካል ህጹጽ ቆልሕታ ሂቡ ርክብ ክንጅምር ብጻያዊ ምሕጽንታ ንምሕጸን::ኣብዚ ብትብዓት ክንገጸልኩም ንፈቱ ነገር እንተ ኣሎ ኣብ ከባቢ ዓድናን ኣብ ቀረባ ርሕቀት ኣብ ምዕራባዊ ወገን ሃገርና ዘሎ ምንቅስቓስ ንፍትሒ ብግቡእ ክንዓሞን ክንቆጻጸሮን ከምንኽእል ድልዱል ዓቕሚ ከምዘለና ከነተንብህ ንፈቱ:እቲ ብደቡባዊ ወገን ሃገርና ትነጥፍዎ ዘለኹም ውን ትዓምዎ ምህላውኩም ኣሚና ነታ ንብህጋ ሓርነት ኩሉ ጭቁን ኤርትራዊ ምእንቲ ክንጭብታ በብዝሓዝናዮ መኣዝን ንቕድሚት ክንግስግስ ለበዋ ዘድልዮ ጉዳይ ኣይኮነን: ብተወሳኺ ውን ነቲ ወጽዓና ኣሚኑ እሞ ከኣ ናይ ሓባር ጸላኢ ከም ዘለና ተገንዚቡ ወትሩ ንምሕጋዝና ዝጽዕት ዘሎ መንግስቲ ትግራይን ብሓፍሻ ውን ውጹዕ ህዝቢ ትግራይ እንዳ ኣመስገና ነታ ንኤርትራዊ ሓው ዝወጽዐት ቅርስስቲ ዜንጊ ህግደፍ ንህዝቢ ትግራይ ውን ስለ ዝደገመት ካብቲ መሪር ሓዘን ዝተሰምዖ ልብና እንዳ ኮነንና ኩልና ሓርነትና ክንጭብጥ ሓቢርና ንቃለስ ክንብል ንፈቱ::
ሓርነት ንሓፋሽ ኤርትራ! ምንቅስቓስ ህዝባዊ ሰራዊት ኤርትራ
ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ውድባ ዑቕባይ ተኽሉ 29/12/202Hits: 485


text:
ሓፈሻዊ ምኽሪ ምቍጽጻር ሕማማት፦
- እንተ ሓሚምካ ካብ ቤትካ ኣይትውጻእ
- ተኸተብ
- ኣእዳውካ ብተደጋጋሚ ተሓጸብ
ምልክታት ሕማም እንተ ኣልዩኒ እንታይ ክገብር ኣሎኒ፧
- እንተ ሓሚምካ፡ ካብ ቤትካ ኣይትውጻእ።
- ምልክታት ኮሮና እንተ ኣልዩካ ተመርመር። ቈልዑ ክምርመሩ ኣየድልዮምን እዩ።
- ኮሮና እንተ ተታሒዝካ ን መዓልቲ ኣብ ቤትካ ጽናሕ።
- እንተ ሓሚምካ እሞ ሕክምናዊ ሓገዝ እንተ ደሊኻ ወይ ካብ ሓኪም ምኽሪ እንተ ደሊኻ፡ ንሓኪምካ ደውለሉ።
ኮቪድ-19 ስዒቡ ዝመጽእ ሳዕቤናት
ገሊኦም ሰባት ኮቪድ-19 ስዒቡ ዝመጽእ እተፈላለየ ሳዕቤናት ክህልዎም ይኽእል እዩ። እቲ ልሙድ ዝዀነ ሕማማት፡ ናይ ከቢድ ድኻም ስምዒት፡ ጸገም ኣትኵሮን ምዝካርን፡ ጽርውር ምባል፡ ሕጽረት ምስትንፋስ፡ ቃንዛ ርእሲ ከምኡውን ናይ ምሽታትን መቐረትን ስምዒት ምስኣን እዩ።
መርመራ ቫይረስ ኮሮና
ኣበይ እየ ናይ ኮሮና መርመራ ኽገብር ዝኽእል፧
በቲ ገዛእ ርእስኻ ዝግበር መመርመሪ ጌርካ ክትምርመር ትኽእል ኢኻ። ኣብ ምምሕዳር ከተማኻ ኣብ ዚርከብ ማእከል መርመራ እውን ናይ ፒሲኣር መርመራ ኽትገብር ትኽእል ኢኻ።
ወብ ሳይት ምምሕዳር ከተማኻ ርኸብ። [ሊንክ ሓፈሻዊ ገጽ ምምሕዳር ከተማ]
በቲ ናይ ገዛእ ርእሰይ መመርመሪ ኣወንታዊ ውጽኢት እንተ ረኺበ እንታይ እየ ዝገብር፧
- በቲ ናይ ገዛእ ርእስኻ መመርመሪ ኣወንታዊ ውጽኢት እንተ ረኺብካ፡ ን መዓልቲ ኣብ ቤትካ ኽትጸንሕ ኣሎካ።
- ነቶም ብቐረባ እትረኽቦም ሰባት፡ ምልክታት ሕማም እንተ ኣልይዎም ምእንቲ ኺከታተሉ ከም ዝሓመምካ ንገሮም
- ነቲ ኣወንታዊ ውጽኢት መርመራ ኣብ ወብ ሳይት ምምሕዳር ከተማኻ ኽትምዝግቦ ትኽእል ኢኻ።
ብናይ ፒሲኣር መርመራ ምርግጋጽ
ገሊኦም ሰባት ነቲ ውጽኢት መርመራኦም ንምርግጋጽ ኣብ ናይ ማእከል መርመራ ናይ ፒሲኣር መርመራ ኺገብሩ ይኽእሉ እዮም።
እዚ ነዞም ዝስዕቡ ይምልከት፦
- ዝዀነ ይኹን መጠናኸሪ መድሃኒት (3ይ ክትባት) ዘይወሰደ እሞ ናይ ኮሮና ወረቐት ምስክር ንኽረክብ ናይ መረጋገጺ መርመራ ዘድልዮ ሰብ።
- ዝዀነ ይኹን ክልተ ክትባት ዝወሰደ እሞ ልዕሊ 3 ወርሒ ይገብር ኮሮና ዝሓመመ ሰብ።
- ትሕቲ 16 ዓመት ዝዕድሚኦም ቈልዑ (ዘይተኸትቡን ወረቐት ምስክር ኮሮና ዘድልዮምን)።
- ሰብነቶም ኣዝዩ እተዳኸመ ስርዓተ ምክልኻል ሕማም ዘለዎም ሰባት።
- ናይ ሕክምና ሓገዝ እንተ ደሊኻ እሞ ሓኪምካ ንመርመራኻ ብናይ ፒሲኣር መርመራ ክረጋገጽ ኣለዎ እንተ ኢሉ። እዚ ኸኣ ኣብቲ ናይ ሕክምና ሓገዝ እትረኽበሉ ቦታ እዩ ዚግበር።
ክትባት ኮሮና
ኽትባት ብኮሮና ኣዚኻ ኸይትሓምም ይከላኸለልካ። ሰበ ስልጣን ኖርወይ፡ ክኽተብ ዝኽእል ሰብ ኵሉ እቲ ኽትባት ክወስድ ይመኽሩ።
እቲ እትነብረሉ ወይ እትቅመጠሉ ዘለኻ ኮሙነ፡ ኽክትክተብ ዕድል ክህበካ ሓላፍነት ዘለዎ። እቲ ክትባት ብናጻ ዝወሃብ ብወለንታኻ ዝውሰድ እዩ።
ንነዊሕ እዋን ኣብ ኖርወይ ዝነብሩ ሰባት፡ ኣየናይ መንበሪ ፍቓድ ኣለዎም ብዘየገድስ፡ ክትባት ክረኽቡ መሰል ኣለዎም።
ትካል ህዝባዊ ጥዕና (FHI) ኵለን ጥኑሳት ደቂ ኣንስትዮ ክትባት ክወስዳ ይመክር፡ ንዓበይቲ ሳልሳይ ግዜ ክኽተቡ ዕድል ክወሃቦም እዩ። ነቶም ትሑት ናይ ሰብነት ምክልኻል ዓቕሚ ዘለዎም ከኣ ራብዓይ ግዜ ክኽተቡ ዕድል ክወሃቦም እዩ።
ክትባት ክትወስድ ዕድል እንተ ዘይተዋሂቡካ፡ ምስ ትነብረሉ ኮሙነ ተራኸብ። ኣብ ኖርወይ ኣገልግሎት ጥዕና ኽትረክብ ከለኻ ተርጓማይ ክግበረልካ መሰል ኣሎካ።
ክትባት ኮሮና ንቘልዑን መንእሰያትን
ትሕቲ 17 ዓመት ዝዕድሚኦም ቈልዑን መንእሰያትን ክትባት ኮሮና ክረኽቡ ዕድል ክወሃቦም እዩ። ሕጂ እቶም ካብ 5-11 ዓመት ዝዕድሚኦም ቈልዑ እውን ክትባት ክረኽቡ ይኽእሉ እኳ እንተዀኑ፡ ሃገራዊ ትካል ጥዕና ኖርወይ ግን ነዚ ክውስዱ ብዙሕ ኣይመክርን እዩ። ትሕቲ 16 ዓመት ዝዕድሚኦም ቈልዑ ክኽተቡ ውሳነ ዝገብሩ ወለዲ እዮም።
ብዛዕባ ክትባት ኮሮና ሓበሬታ ዝህብ ቪድዮ ዝመርሕ ሊንክ። ኣብዚ፡ ክትባት እንታይ ከም ዝዀነ፡ ብኸመይ ከም ዝዓዪ፡ ስለምንታይ ከም እንኽተብ ምላሽ ክትረክብ ኢኻ።
ዋላ እተኸተብካ ኩን፡ ነቲ ሓፈሻዊ ንምክልኻል ለብዒ ዝገልጽ ስርዓታት ምስዓብ ኣገዳሲ እዩ።
መገሻ
መገሻታት ካብን ናብን ወጻኢ ሃገራት
- ናብ ኖርወይ ንምእታው ኣብ ጕዕዞ ዚግበር ቀይድታት የልቦን
- እተፈላለያ ሃገራት ናብ ሃገረን ብዛዕባ ምእታው እተፈላለየ ሕግታት ኪህልወን ይኽእል እዩ። ስለዚ፡ ነቲ ኣብታ እትኸዶ ሃገር ዚውዕል ሕግታት ክትፈልጦ ኣገዳሲ እዩ።


text:
እዋኑ ወርሒ #ሕዳር 2013 ዓ/ም እዩ ነይሩ፡፡ኣብቲ እዋን ፋሺስት ምምሕዳር ኣራት ኪሎን መላፍንቱን ኣብ ትግራይ ወራር ኣካይዶም ኣብ ልዕሊ እቲ ኽቡር ህዝቢ ዘርኢ ናይ ምፅናት ተግባር ፈፂሞም፡፡
እቶም ህዝቢ ትግራይ ካብ ምድረ-ገፅ ንምጥፋእ ስሉስ #ሰይጣናዊ ኪዳን ኣሲሮም ካብ ክላሽ ኽሳብ ከበድቲ ኣፅዋራትን ድሮናትን ተዓጢቖም ኣብ ወርሒ ሕዳር #ሉዓላዊ ግዝኣት ትግራይ ጥሒሶም ወራርን ኵናትን ዝፈፀሙ ጎቦጥቲ ሓይልታት ግዝያዊ ልዕልና ረኺቦም ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ኣፍሰስዎ ዝትዓጠቕወን ቁምቡላታት ኣፍሲሶምወን ከቢድ #ሃሰያ ድማ ኣሽዒቡ እዩ፡፡
ዋና ሃንድስቲ እዚ ጀኖሳይዳዊ ኵናት ፋሺስት ኣብይ ኣሕመድ ፣ዉልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፣ ከደዓት ጀነራላቶምን ዕሱብ ስራዊቶምን፣ ተስፋሕፋሓይ ሓይሊ ኣምሓራን እንትኾኑ ኣብዚ ደማዊ ኵናት እንተስ ብፍላጥ እንተስ ብዘይፍላጥ #ምምሕዳር መሓመድ ፋርማጆ ሶማልያ ልዕሊ 3 ሽሕ #ወታሃደራት እንትልእኽ ሕቡራት ዔመራት ዓረብን ካልኦት ሃገራትን ድማ ድሮን ብምሃብ ትሳቲፍናሉ እየን፡፡
ከምቲ ወለድና “ዘይሓሰብካዮ ርኻብስ ኣይመርገም ኣይምረቓ’’ ዝበሃልዎ ህዝቢ ትግራይ ዝፈፀሞ በደል ዘይብሉ በዞም ወረርቲ ሓይልታት ሓደ ብሓደ ክውሕድ ተፈሪድዎ ዘይሓሰቦን ዘይገመቶን ናጤባ ወረዶ፡፡
ኣብዚ #ጀኖሳይዳዊ ኵናት ብደብዳብ ነፋርቲን ድሮንን፣ ብከበድቲ ኣፅዋራት ብርክት ዝበለ ትግራዋይ #ህይወቱ እንትስእን ቁፅሩ ዘይነዓቕ ድማ ኣካሉ ጎዲሉ እዩ፡፡ ንብረታት ተጋሩ ዓንዮምን ተጓሒሎምን፣ ኣዴታት፣ ኣቦታትን መናእስያት ትግራይ ኣብ ኣደባባይ ተቐንፂሎም ደቂ ኣንስተዮ ትግራይ ብሰይጣናዊ ባህሪን ኢ-ሰብኣዊ ተግባር ጭካነን ተደፊረን #ኮታስ ማህፀን ትግራይቲ ከምክኑ ዘይፀዓርዎ ነገር የለን፡፡ ኣብ መሬት ትግራዋይ ዘይተዘረበ እምበር ዘይተገበረስ ኣይነበረን፡፡
ወርሒ ታሕሳስ 2013 ዓ/ም እቶም ወረርቲ ግዝያዊ ወታድራዊ ልዕልና ርኺቦም ናብ ማእኸል ትግራይ እናኣተዉ ምስ ከዱ ብብዝሒ ነባሪ ናብ ዝርከበሉ #ከተማታትን ካባቢኤንን ስኒ የበለይ ዓይኒ የብለይ #ቁምቡላታት ናይተን ዝተዓጠቕወን ከበድቲ ኣፅዋራት ብበዝሒ የወንጭፉ ነይሮም።
ጥንታዊት ከተማ #ኣክሱምን ከባቢኣን እዉን እዚ ዕፃ በፂሕዋ ካብቶም ወረርቲ ዝትወንጨፉ ኸበድቲ ብረታት ብዘይምቁራፅ እናዘንባ ስለ ዝነበረ ማእለያ ዘይብሉ #ህይወት ሰብ ግዳይ ሞት መጉዳእትን ዕንወትን ኮነ ነባሪ ከተማ #ኣክሱም ህይወት ንምውሓስ ንብረቱ ራሕሪሑ እቲ ዝኸኣለ ይሃድም እቲ ክሳለ ዘይክኣለ ዓቕመ ደካማ ድማ ንፈጣሪኡ እናተማሕፀነ ኣብ ዘለዎ ክፀንሕ ግድን ኮነ፡፡
ኣብቲ ሾዑ ከተማ ኣክሱም ከም ዶፍ ዝዛንብ ዝነበረ ከበድቲ ብረታት ሓመዳ ንላዕሊ ክሳብ ዝግልበጥ ኮነ ሰባት ይሞቱ ኣካሎም ይጎድሉ ህንፃታት ብበዝሒ ይዓኑ ነበረ፡፡
ፀላእቲ ህዝቢ ትግራይ ብዓይኒ ዑሙተይ ዘወንጭፍዎ ዝነበረ ከበደቲ #ብረታት ኣብ መንበሪ ኣባይቲ ይዓልቡ ስለ ዝነበሩ ስድራ ቤት ተስፋይ ተዓቂቦምላ ዝነበረት ገዛ ሃንደበት ካብቲ ዝወርወር ዝነበረ ከበድቲ ብረታት ዓለባ ዘይተገመተ ኣዝዩ ዘሰንብድን ዘሕዘን ክስተት ድማ ተፈጠረ ።
ኣብታ ገዛ ተዓቒቦም ካብ ዝነበሩ ስድራቤት ኣይተ ተስፋይ ብዓልቲ ቤቱ ሓማቱን ፣ንእሽቶይ ወዱን ሽዑንሽዑ ትንፋሶም ሓለፈት፡፡ እንኮ ጓሉ ቤተልሔም ግና በቲ ዝተወርወረ ከበድቲ ብረት ብኣሰቃቒ ኩንታት ክልተ ኣእጋራ ሰኣነት ጓል 6ተ ዓመት ቤተልሔም ብኣፀዋውዓ ወለዲኣ ትርፈይ ካብ ብሱል ጥረ ከምዝተብሃለ ንክትሓስቦን ክትግምቶም ዝኸብዱ ካብ ከቢድ መፃብቦ ብሓይሊ ፈጣሪ ጨና ወለዲኣ ክትከውን ክልተ ኣእጋራ ሲኢና ብሂወት ከምዝተረፈት ወላዲ ኣቦኣ ተስፋይ ነቲ ዝሓለፈ ኣስካሕካሒ ግዜ ሓዘን ብዝተመልኦ ኣንደበት ገሊፁ፡፡
ድሕሪ ነቲ ዝተፈጠረ ከቢድ ሓደጋ ወለዲ #ቤተልሔም ነታ ክፋል ኣብራኹ ዝኾነት ቤተልሔም ሕክምና ንምርካብ ብዙሕ ላዕልን ታሕትን ኢሉ ኣብ ከተማ ኣክሱም ድሕሪ ብዙሕ ከርተት ክትሕከም ከምዝከኣለት ይገልፅ፡፡
ብተወሳኺ እውን ነቲ ዝተፈጠረ ኩነታት ዓለም ንከይፈልጦ ብወገን ፀላኢ ይከተተልዎምን የፈራርሕዎምን ከምዝነበሩ ሂወት ኣቦን ጓልን ኣብ ሓደጋ ተሳጢሑ ምንባሩ ወላዲ #ቤተልሄም ብዝርዝር ገሊፅልና፡፡
እታ ትማሊ ማዕረ መዛኑኣ ብክልተ ኣእጋራ ትጎይ ዝነበረት ቤተልሔም ሐዚ ከምመሓዙታ ኣእጋራ መሊኣ ክትረግፅ ዘይካኣለት ብሰንኪ ሚሒር ፀላእቲ ህዝቢ #ትግራይ ዝኾኑ ኣብይን ኢሳያስን ኮይኑ መፃኢ ሂወት እዛ ዕሸል ክኸብድ ሸክሚ ወላዲኣ ክዛይድ ኮታስ እዛ ስድራ ቤት ናብ ደልሃመት ፀላም ሽመምዎ ይርከቡ።
እዚ ግፍዒ ካብቲ ኣብ መላእ ትግራይ ዝተፈፀመ ከቢድ ተግባራት #ጀኖሳይድ ካብ ባሕሪ ብጭልፋ እዩ። ግፍዕን በደላትን እዞም ፀላእቲ ህዝቢ ትግራይ ተዛሪቡ ዝውዳእ ኣይኮነን ። ኣብ ልዕሊ #ቤተልሔምን ስድራ ቤታን ዝተፈፀመ መስካሕክሒ ፍፃመ ሕድሕድ ገዛ ትግራይ ይቑፀሮ እንበር በብገዝኡ ንክትሰምዖ ዘሰንብድ ዘሐዝን ታሪኽ ተፈፂሙ እዩ፡፡ ይፍፀም እውን ኣሎ፡፡
እዚ #ሰይጣናዊ ተግባር ፀላእቲ ንኸይቃላዕ ኣብ ዝገርዎ ዝነበረ ምንቅስቓሳት ተስፋይን ጓሉ ቤተልሔምን ካብዞም ፀላእቲ ንምኽዋል ካብ ዓዲ ናብ ዓዲ ይንከላበቱን ካብ ፃላኢ ይሕብኡን ነይሮም፡፡ ፀላኢ ብወገኑ እዛ ብሂወት ዝተረፈት #ህፃን ዓሽራኣ ንምጥፋእ ንኣቦን ጓልን የሳድዶም ከምዝነበረ ተስፋይ ይዝከር።
ኣብ መወዳእታ ወርሒ #ግንቦትን ስነን 2013 ዓ/ም ፀላእቲ ህዝቢ ትግራይ ብጅግና #ሰራዊት ትግራይ ተፀፊዖም ካብ ኣብዝሓ መሬት #ትግራይ ድሕሪ ምውፃእ ግና ኣይተ ተስፋይ ነቲ ምስ ጓሉ ዘሕልፎ ኣዝዩ ከቢድ ኩነታት ሳላ ስላም ዝተረኸበ ብሰናይ ኣተሓሳስባ ተጋሩ ሰብ ሰራሕ እግሪ ተገጢሙላ ልክዕ ከምተን መሓዙታ ብክልተ ኣእጋራ ደው ምባልን ምንቅስቃስን ክኢላ ኣላ፡፡
ተስፋይን ጓሉ ቤተሊሄምን ካብቲ ዝነበርዎ ኣዝዩ ፈታኒን ከቢድ መፃብቦ ወፂኦም ብነፃነት ንኸነብሩ ምእንተ ውፁዕ ህዝቢ ሂወቶም ከይሰስዑ ኣብ ግንባር ተሰሊፎም ዘለዉ ጀጋኑ ተጋደልቲ ትግራይ ከይቆሮም ኢሎም ብግዲኦም ናይ ኮቦርታ ሓገዝ ኣወፍዮም ኣለዉ፡፡
ወላዲ ቤቴሊሄም ነቶም ዝደገፍዋን ዝሓገዝዋን ብምምስጋን ሰራዊት ትግራይ ሙሉእ ዓወት ዘመዝግበሉ ጊዜ ድማ ቀረባ እዩ ይብል፡፡
ብኤፍሬም ገ/ኺዳን


text:
ህንዲ: ኣብ ግዜ ናዕቢ ዝጠፍኣት ህጻን ምስ ስድርኣ ዳግም ተራኺባ
ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ርእሰ ከተማ ህንዲ ደልሂ፡ ኣብ እዋን ናዕቢ ዝጠፍአት ጓል ሰለስተ ዓመት ቈልዓ ምስ ወለዳ ዳግም ተራኺባ።
እቲ ናዕቢ ምስተወለዐ ዝሃድሙ ዝነበሩ ሰባት፡ ፈለማ ነታ ህጻን ኣብ ጥቓ መስጊድ ንበይና ረኺቦምዋ።
ኣብ ህንዲ፡ ብሰንኪ እቲ ኣካታዒ ኮይኑ ዘሎ ሕጊ ዜግነት፡ ኣብ ዝፈላለዩ ከባብታት ናዕብን ዕግርግን ኣጋጢሙ።
ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ከተማ ዴልሂ ዝካየድ ዝነበረ ናዕቢ ናብ ጐነጽ ምስተቐየረ፡ እታ ህጻን ካብ ስድራቤታ ተጠፋፊኣ።
ካብቲ ናዕቢ እናሃደሙ ዝነበሩ ስድራ እንዳ መሓመድ ሳዑድ ኣላን፡ ድማ ነታ ቈልዓ ረኺቦማ።
"ኣብ ማእከል እቲ ዕግርግርን ዳርባ እምንን ርእሳ ተወቒዓ እናበኸየት ኢና ረኺብናያ" ይብል መሓመድ ሳዑድ።
ዛንታ ናይታ ቈልዓ ኣብ ሚድያታት ክቃላሕ ምስ ጀመረ፡ ነታ ቆልዓን ንስድረኣን ንምርኻብ ጻዕርታት ክግበር ጸኒሑ።
ትማሊ ሮብዕ፡ ኣባሓጎኣ ነታ ቈልዓ፡ ደሃይ ናይታ ህጻን ረኺቡ።
ወለዳ ነታ ህጻን፡ መዓልታዊ ሸቃሎ ስለዝኾኑ፡ እታ ሳፍያ ዝተባህለት ቆልዓ ምስኡ ከምእትነብር እቲ ኣቦሓጎኣ ገሊጹ።
ፖሊስ፡ ወረቓቕቲ ርእዩ መንነታ ምስ ኣረጋገጸ፤ ነታ ቈልዓ፤ንስድርኣ ኣረኪብዋ።


text:
መንግስቲ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ዝገብሮ ዘሎ ጸቕጢ ንምቅዋም ኣማኢት ኤርትራዊያን ሰላማዊ ሰልፊ ከምዘካየዱ ካብታ ሃገር ዝተፈነወ ዜና ኣመልኪቱ። እቶም ኣብ ኣፍደገ ሚኒስትሪ ምክልኻል እስራኤል ሰላማዊ ሰልፊ ዘካየዱ ኣማኢት ኤርትራውያን፣ መንግስቲ እስራኤል ንዝኾነ ስደተኛ ብዘይፍርዲ ንሰለስተ ዓመታት ክቕይድ ንዘውጸኦ ሕጊ ብምቅዋም፣ ‘ናብ ቤት ማእሰርቲ ዳግማይ ክንምለስ ኣይንደልን’ ዝብል ጭሮሖ ከምዘልዓሉ ተፈሊጡ። ኣዳለውቲ’ቲ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብቲ ኣጋጣሚ ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፣ ካብታ ዓባይ ቤት ማእሰርቲ ኤርትራ ኣምሊጦም ከምዝወጹን፣ ኣብ ደሞክራስያዊት ሃገር ብዘይገበን ዳግማይ ናብ ቤት ማእሰርቲ ክኣትዉ ከምዘይደልዩን ሓቢሮም። ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት እስራኤል፣ ኣብታ ሃገር ዝርከቡ ስደተኛታት ክቕየዱ ሓያል ጻዕርታት ከካይድ ምጽንሑ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ካብ ጥቅምቲ 15 ኣትሒዙ ተግባራዊ ዝኸውን፣ ንስደተኛታት ብዘይ ፍርዲ ንሰለስተ ዓመታት ዝኣስር ሕጊ ከተግብር ምውሳኑ ይዝከር። እንተኾነ እቲ ሕጊ ተግባራዊ ክኸውን ናይ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ውሳኔ ዘይኮነ ዝጽበ ዘሎ፣ እቲ ሓድሽ መዳጎኒ መዓስከር ገና ስለዘይተወደአ ምዃኑ ንምንጭታት ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት እስራኤል ብምጥቃስ ጆርሳሌም ፖስት ሓቢሩ። እቲ ሰላማዊ ሰልፊ፣ ኣቐድም ኣቢሉ ኣብ ሸሞንተ ጥቅምቲ ከምዝጀመረ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት የመልክቱ። ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝርከባ ኤርትራውያን ደቀንስትዮ፣ ከምገበነኛታት ክቕየዳ ከምዘየፍቅዳ ብምግላጽ ከምዝጀመርኦን፣ ከባቢ 400 ዝኾኑ ካልኦት ኤርትራውያን እሱራት ንመዓልታት ናይ መግቢ ምሕሳም ኣድማ ከምዘካየዱን፣ ንሬድዮ ኤረና ኣብ ዝሃብዎ ቃለመጠይቕ ምግላጾም ይዝከር። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ቀዳማይ ሚኒስተር በንያሚን ናታንያሁ፣ ኣብ ዶባት ግብጽን እስራኤልን ዝርከብ ሓጹር ብዝሓየለ መልክዕ ክስራሕ ጸዊዑ’ዩ። ብተወሳኺ ውሽጣዊ ባይቶ ክነሰት፣ ኣብ ኣስራኤል ዝርከቡ ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ዝልእክዎ ገንዘብ መጠን ክግበረሉ ጻውዒት ከምዘቕረቡ ይዝከር።
ኣማኢት ኤርትራዊያን ኣብ እስራኤል ሰላማዊ ሰልፊ ኣካዪዶም
Newer Postመ.ኤርትራ ናይ መዘናግዒ ቪላታት ይሃንጽ
Older Postኣብ ኬንያ ናይ ቦምባ መጥቃዕቲ ተኻዪዱ
COMMENTS
WORDPRESS: 0


text:
ኣብ ቀዳማይ ክፋል፡ ሃገርና ብስርዓት ፈደረሽን ምስ ኢትዮጵያ ካብ ዝተቛረነትሉ ግዜ ጀሚሩ ንዓመታት ዝተዋህለለ ግፍዒ መሊኡ ስለ ዝተደፍአ ብዓወት ስርሒት ፈንቅል ኣብ ምንታይ ደረጃ ከም ዝበጽሐ ዝገልጽ’ዩ።
ብህዝባዊ ናዕብታት ቱኒዝያስ ግብጽን ሰንቢዱን ኣእሙራኣዊ ዕረፍቲ ስኢኑን ብ 27 ጥሪ ናብ ቀጠር ብምኻድ ክሳብ 11 ለካቲት ኣብታ ሃገር ንኽለተ ሰሙን መመላእታ ዝቐነየ መራሒ ጭፍራ ህግደፍ ‘ፕርዚደንት’ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ከምቲ ትጽቢት ዝተገብረሉ ኣብቲ ብ12 ለካቲት ኣብ ባጽዕ ዝተኻየደ ጽምብል ስርሒት ፈንቅል ከምዝተሳተፈ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ብህዝባዊ ናዕብታት ቱኒዝያስ ግብጽን ሰንቢዱን ኣእሙራኣዊ ዕረፍቲ ስኢኑን ብ 27 ጥሪ ናብ ቀጠር ብምኻድ ክሳብ 11 ለካቲት ኣብታ ሃገር ንኽለተ ሰሙን መመላእታ ዝቐነየ መራሒ ጭፍራ ህግደፍ ‘ፕርዚደንት’ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ከምቲ ትጽቢት ዝተገብረሉ ኣብቲ ብ12 ለካቲት ኣብ ባጽዕ ዝተኻየደ ጽምብል ስርሒት ፈንቅል ከምዝተሳተፈ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ስሪሒት ፈንቅል መጻኢ ዓወት ህዝብና ዘበስረ በብዓመቱ ድምቀት እናወሰኸ ዝዝከር በዓል ኢዩ። ነፍስ ወከፍ ኤርትራዊ ነቶም ኣብኡ ዝወዓሉ ሰሚዑ ምስኦም ይሕጎስ። ከምታ ጸባ ዘስተኹምና ጸባ ስተዩ ይብሎም ብልቡ።
ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ ነዊሕን ተኻታታሊ መግዛእታትን ንልዕሊ 30 ዓመታት ብርቱዕ ቃልሲ ድሕሪ ምክያዱ መዘና ዘየብሉ ከቢድ መስዋእቲ ምእንቲ ሃገሩን ሓርነቱን ከፊሉ ነጻነቱ አረጋጊጹ።


text:
Radio Erena: 22 October 2017
ቁጽሪ ናይቶም ብዕለት 14 ጥቅምቲ ብሽበራዊ መጥቃዕቲ ዝሞቱ ሶማላውያን ናብ 358 ክብ ኢሉ ከምዘሎ ካብታ ሃገር ዝተመሓላለፈ ዜና ገሊጹ።
ሚኒስተር ዜና ሶማል ዓብዲራሕማን ዑስማን ብዓርቢ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ድሕሪ’ቲ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ገና 56 ሰባት ጠፊኦም ከምዘለዉ ብምጥቃስ፣ 228 ዝቖሰሉ፣ 122 ከኣ ንላዕለዋይ ሕክምና ናብ ቱርኪ ሱዳንን ኬንያን ተወሲዶም ከምዘለዉ ሓቢሩ።
ፕረዚደንት ሶማል ንመላእ ሃገር ዝጽውዕ ናይ ክተት ኣዋጅ ክእውጅ ትጽቢት ኣብ ዝግበረሉ ዘሎ ኣብዚ ሳልስቲ፣ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ እትርከበን ሓያሎ ሃገራት ነቲ ናይ ክተት ኣዋጅ ድሮ ደገፈን ክገልጻ ጀሚረን ኣለዋ።
ወሃብ ቃል ሰራዊት ሶማል ካፕቴን ዓብዱላሂ ኢማን፣ እቲ መጥቃዕቲ ኣብቲ ጉጅለ ኣልሸባብ ቀዋሚ መዓስከር መስሪቱሉ ዘሎ ዞባታት ሸበሌ ከምዝኸውን ኣሚቱ’ሎ።
እቲ ልዕሊ ሽዱሽተ ኩንታል ዝምዘን ነታጒ ብዝጸዓነት መኪና ዝተኻየደ መጥቃዕቲ ቀንዲ ዒላምኡ፣ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ሞቓድሾ ከምዝነበረ ይግለጽ።
ኣመሪካ ኣብዚ ኣብ ልዕሊ ኣልሸባብ ክካየድ ተወጢኑ ዘሎ መጥቃዕቲ ዘለዋ ተራ ገና ኣይተገልጸን። ምምሕዳር ትራምፕ ወተሃደራዊ ምትእትታው ድሕሪ ምእዛዙ፣ ካብ ወርሒ ጥሪ ኣትሒዛ ኣመሪካ 19 ናይ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ደብዳብ ኣብ ሶማል ኣካዪዳ ኣላ። ኣብ ወርሒ ሚያዝያ እውን 40 ወተሃደራውያን ሰብ ሞያ ኣብ ስልጠና ሰራዊት ክሳተፉ ናብ ሶማል ከምዝለኣኸት ይፍለጥ።


text:
Radio Erena: 26 June 2018
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብርኣብን ዝተወከለ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ፣ ብዛዕባ ዘተ ሰላምን ምሕንጻጽ ዶብን ፈላም ዘተ ንምክያድ ሎሚ 26 ሰነ ናብ ኣዲስ ኣበባ ኣትዩ።
እቲ ልኡኽ ናብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝትኣተወሉ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶክተር ኣብይ ኣሕመድን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ዶክተር ወርቅነ ገበየሁን ዝርከብዎም ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ድሙቕ ኣቀባብላ ጌሮምሉ።
ብዘይካ’ዚ፣ ከም ዶክተር ኣርከበ ዑቕባይ፣ ጀነራል ብርሃኑ ጁላን ኣሕመድ ሸዴን ዝኣመሰሉ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያን ኢህወደግ’ውን ኣብቲ ንልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ናይ ምቕባል ስነ ስርዓት ተረኺቦም።
ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ንምቕባል ኣብ ኣዲስ፣ ኣውራ ጎደናታት ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ቦሌ፣ እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም ዝብል ጽሑፍ ዝተንጠልጠሎ፣ ባንዴራ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብሓባር ተሰቒለን።
እቲ ልኡኽ ኣብ ኣመሪካ ምስጢራዊ ርክባት ከካይድ ድሕሪ ምጽናሕ’ዩ ናብ ኣዲስ ኣበባ ኣትዩ ዘሎ።
====================


text:
Radio Erena: 16 January 2018
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ወርቅነህ ገበየሁ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብሰንበት 14 ጥሪ ኣብ ካርቱም ምብጻሕ ፈጺሙ።
እቲ ሚስተር ካርቱም ድሕሪ ምእታዉ ካብ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ናብ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ዝተላእከ ደብዳቤ ኣብጺሑ።
ንሱ ብተወሳኺ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኢብራሂም ጋንዶር ብምርኻብ ብዛዕባ እዚ ምስ ኤርትራ ዘዳውብ ከባቢታት ተፈጢሩ ዘሎ ጸጥታዊ ኩነታት ብዝምልከት ዘትዩ።
ሚኒስተር ኢብራሂም ጋንዶር ድሕሪ’ቲ ምስ ኢትዮጵያዊ መዘንኡ ምርኻቡ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ሱዳን ናብቲ ምስ ኤርትራ ዘዳውብ ከባቢታት ተወሳኺ ሰራዊት ምውፋራ ኣፍሊጡ።
ሱዳን ብምኽንያት እዚ ኣብ ዶብ ኤርትራ ዝተዋፈረ ሰራዊት ግብጽን ኤርትራን ጸጥታዊ ስግኣት ከምዘለዋ ብወግዒ’ያ ትገልጽ ዘላ።
ምስ ኤርትራ ዘዳውባ ከባቢታት ብወግዒ ከምዝዓጸወት ዘፍለጠት ሱዳን፣ ብኡ ንብኡ ብጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ዝምራሕ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ልኡኻ ናብ ኢትዮጵያ ከምዝሰደደት ይዝከር።
ኣብ ውሽጢ’ዚ ሓደ ሰሙን ላዕለዎት ሰበ ስልጣን መንግስታት ሱዳንን ኢትዮጵያን ርክባት ከካይዱ እዚ ናይ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ንኻልኣይ እዋኑ’ዩ።
=================


text:
ቃል ኣቦ መንበር ሰዲህኤ ኣብ መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ2021-06-20 18:26:54 Written by ተስፋይ ወልደሚካኤል ደጊጋ Published in EPDP News Read 983 times
- font size decrease font size increase font size
ክቡራት ኣዳለውቲ መዓልቲ ዝኽሪ ሰማእታት ኤርትራ፤
ዝኸበርኩም ኣቦ መንበራትን ኣባላት መሪሕነትን ፖሊቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ፤
ክቡራት ኣቦ መንበርን ኣባላትን ኣወሃሃዲት ሽማግለ ፖሓኤ፤
ክቡራትን ክቡራንን ተሳተፍቲ፤
መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ምኽንያት ብምግባር ክብሪ ስዉኣት ኣናዘከርኩ፡ ንኣወሃሃዲት ሽማግለ ፖሊቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ፡ ነዚ ሓባራዊ መደብ ሰሪዓ ከአተቕርበልና ብምኽኣላ፡ ልዑል ምስጋና ከመሓላልፍ እፈቱ። እዚ መደብ ንኹልና እቶም ምውህሃዳዊ ስምምዕ ዝኸተምና፡ ናብ ዝለዓለ ምትሕብባር ንምስግጋር ባይታ ዘንጽፍ ክኸውን እንከከሎ፡ ንመላእ ደምበ ተቓውሞ ንምትሕብባር ዘተባብዕ፡ ንህዝብና ድማ ተወሳኺ ተስፋ ዝህብ እዩ።
ክቡራት ተሳተፍቲ መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ከነኽብር እንከሎና ከም ናይ ምስጋና፡ ናይ ዝኽሪ፡ ናይ ክብሪ፡ ናይ ጽንዓትን ዝተሓደሰ ጸዋዒትን ኢና እነኽብሮ።
ዕለተ ምስጋና!
መጀመርታን ቅድሚ ኩሉን ንዓና ነቶም ዘይተኣደነ ሓርነታት እንብህግ ተቓለስቲ ዕለተ ምስጋና እዩ።
ነቶም ምእንቲ ንሕና ክርህወና፡ ምእንቲ ናጽነት ከነስተማቕር እቲ ዝለዓለ ዋጋ ዝኸፈሉልና፡ ደሞም ኣፍሲሶም፡ ህይወቶም ዘቐደሙ ናይ ሓርነት ስዉኣትና የቐንየልና ንብል። ኣብዚ ዕለት’ዚ እቲ ዝለዓለ ህያብ ህይወት፡ ንውሉድ ወለዶ ኣወፍፊኹም ሓሊፍኩም ኣለኹም። ስላኹም ኢና ንቕጽል ዘለና እሞ፡ ደረተ-ኣልቦ ምስጋናና ይብጻሕኩም ንብል።
ዕለተ ዝኽሪ!
እዛ መዓልቲ’ዚ ብጽሞና እነብዕላ ዕለተ ዝኽሪ እውን እያ። ዝኽሪ ነቶም ንህይወቶም ዘይበቐቕዋ፡ ንሞት ድማ ዝይፈርህዋ፡ ንእስነቶም ዝኸፈሉ ኣሕዋትን ኣሓትን። እወ ዕለተ ዝኽሪ ነቶም ንሃገርና ኣደ ሰላም፡ ኣደ ሓቅን ኣደ ፍትሕን ክትከውን ዝበሃጉ። እዛ ዕለት’ዚኣ ንዝኽሪ’ቶም ኣብ ዓውደ ኲናት ንቕድሚት እምበር ንድሕሪት ዘይጠመቱላ እያ። ንመላእ ኤርትራውያን ሰማእታት ተጋደልቲ ይኹኑ ገባር ንምዝካር እነብዕላ ዕለት’ያ። ኣብዛ ዕለት እዚኣ ነቶም ኣብ ዓውዲ ውግእ ጥይት ዝቖለበቶም፣ ነቶም ዝናብ ንዘርኢ ክረኽቡ ናብ ደበናታት እናንቃዕረሩ ብደበና ተሸፊና ዝመጸት ነፋሪት ዝደብደበቶም፣ ነቶም ታንክ ዝረገጸቶም፣ ነቶም ዓድታቶም እናተቓጸለ ሓዊ ዝለብለቦም፣ ነቶም ሳንጃ ዝበስዖም፣ ነቶም ኣብ ሑቕፊ ኣደታቶም ዝተቐዘፉ፣ ነቶም ኣብ መገሻ እንከለዉ ዝተረፉ፣ ኣብ ጉዕዞ እንከለዉ ዝወድቑ፣ ነቶም ውሕጅ ዝወስዶም፣ ነቶም እምንን ሓመድን ዝጸቐጦም፣ ብሓፈሽእ ነቶም ናይ ምንባር መሰሎም ዝተጋህሰ፣ እሞ ንሕና ንክንህሉ ሃገርና ከኣ ልዑላዊት ሃገር ኰይና ንኽትቅጽል፡ ህይወቶም ዝኸፍሉ፡ ንዝክር።
ዕለተ ክብሪ!
ክብሪ ንዓኹም ሰማእታትና! ልዑል ክብሪ ይብጻሕኩም። ምሳኹም ከኣ ነቶም ኣብ ጐድንኹም ተሰሊፎም፡ ነምስዋእቲ ቅሩባት ዝነበሩ፡ ግን ግዜኦም ዘይኣኸለ፣ እታ ናይ መስዋእቲ ጸዋዒት ዘይበጽሓቶም ግን ኣብ ዙርያ ጸዋዒት መስዋእቲ ዝነበሩ ናይ ሓርነት ውጉኣትና ክብሪ ይኹኖም። ኣካለ ጽጉማትና ልክዕ ከም ሰማእታና ንሞት ተዳልዮም ነይሮም እዮም። ግን ካብታ ንህወቶም ዝደለየት ጨካን ጥይት ብተኣምር ክምልጡ ስለ ዝኸኣሉ፡ ኣብ ልዕሊ መሬት ዝንቀሳቐሱ ስውኣት እዮም። ክብሪ ንዕኦም። እታ ቀታሊት ገለ ካብ ኣካላቶም ጥራይ ወሲዳ ስለ ዝመኸነት ዝተረፉ፣ እቶም ርእሶም፡ ወይ ኣፍልቦም ተሃሪሞም ህዋሳቶም ተተንኪፎም ብህይወት ዝተረፉ፣ ጌና ጭላፋት ኣብ ኣካላቶም ተሰኪሞም ዝዛወሩ ዘለው፣ እቶም ጥይት በሲዕዎም ኣብ ልዕሊ መንኰርከር ዓረብያ ተሓጺሮም ዝንቀሳቐሱ ዘለዉ፣ ኮታ እቶም ቃልሲ ኤርትራ፡ ኣካላዊ ኮነ ስነ ኣእሙራዊ በሰላ ውግእ ዝገደፍሎም፣ ኣብዚ ዕለተ-ክብሪ፡ ክብሪ ንዓኹም ይኹን ንብሎም።
ሃገርና ናጽነት ኣውሒሳ ኣህጉራዊ ተፈላጥነት ሒዛ ክትጐዓዝ ንዝገበረ ተወፋይነት፡ ምስቶም ህይወቶም ዝኸፈሉ ሰሪዕና ክብሪ ከነልብሶም ግቡእና እዩ። እወ እቲ ዝጠለመ ስርዓት፡ ኣብ ልዕሊ ስንኩላት ክብሪ ዘይኰነስ ዳግማይ ጥይት ተኲሱ እዩ ተወሳኺ ህይወት ኣኽፊሉና እዩ። እዚ ጨቋኒ ጉጅለ ከምቶም ዝሓለፉ ምሕላፉ ኣይተርፎን እዩ። ናይ ውድቀቱ ደረት ትርኢት ክቕልቀል ንርኢ ኣሎና። እቲ ገበነኛ ከኣ ክሰዓር እዩ። ንዓኹም ኣካለ ጽጉማትና ክብሪ ይብጻሕኩም።
ዕለተ ጽንዓት!
ሰማዕታትና፡ መለለይኹም ጽንዓት ሕላገትኩም ከኣ ተወፋይነት’ዩ። ጽንዓት ተቐኒትኩም እቲ ዝኸበረን እቲ ዝዓዘዘን ከፊልኩም፡ መርኣያ ብምዃን ናጽነት ሃገር ኣውሒስኩም። እዛ መዓልቲ እምበኣር ንዓና ዕለተ ጽንዓት እያ። ንስኻትኩም ከም ህልዋት እቲ ጽንዓትኩም ድማ ከም ኣብነት ሓዲግኩምልና ኢኹም እሞ፡ ምሳና ኣብ መንጎና ከም ዘለኹም ኢና ንኣምን። ነቲ ጽንዓትኩም ንኽንስዕብ ዕለተ ጽንዓት ሂብኩምና አለኹም። ሕጂ’ውን ጌና ኣሰር ጽንዓትኩም ዝኽተልና ደቂ ሃገር፡ ኣብ ዓዲን ስደትን፡ ከይተሓለሉ ምእንቲ ፍትሕን ምሉእ ሓርነትን ይቃለሱ ኣለዉ። ማሕላኹም ንምፍጻም፡ ዝጀመርኩሞ ትልሚ ሓርነት ንምምላእ ምልኪ ሓንሳብን ንሓዋሩን ንምውጋድ ዝቃልሱ፡ ሽግ ጽንዓትኩም ከይቅህም ዝሕልዉ ኣለዉ’ሞ ቅሰኑ። ንሕና እቶም ቃልሲ ምእንቲ ሓርነት እነካይድ ዘሎና፡ ኣሰር ጽንዓትኩም ተኸቲልና፡ ኣብነትኩም ስዒብና፡ ክሳብ ምሉእ ሓርነት ኣብ ሃዋህው ሃገርና ዝሰፍን፡ ክሳብ ምሉእ ሰላም ኣብ ከባቢና ዝዋሓስ፡ ብጽንዓት ክንቃልስ ኢና።
ዕለተ ጻውዒት!
ዝኸበርክንን፡ ዝኸበርኩምን ተሳተፍቲ ዝኽሪ መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ
ኣብዚ ናይ 2021 መዓልቲ ሰማእታት ሓደ ቀንዲ ሕቶ ወይ ሕቶታት ከነልዕል ግድን እዩ። ንሱ ከኣ እቲ ሰማእታትና ክቡር ህይወቶም ዝኸፈሉሉ ዕላማታት ይትግበር ኣሎዶ ኣሎ? እቲ ግንባሮም ንባሩድ ዝሃብሉ ምሉእ ናጽነት ህዝቢ ኤርትራ፡ ይሕሎ ኣሎ’ዶ? ሕቶ ሓርነታት ዜጋታት ኤርትራ፡ መሰላት ምሕሳብ፡ ምንቅስቓስን ምውዳብን፡ ሕቶ ቅዋማዊ ስርዓት ሕቶ ፍትሕን ሰላምን፡ ሕቶ ማሕበራውን ቁጠባውን ዕቤት ተመሊሱዶ? ብሓጺሩ ሰማእታትና በዚ ኤርትራ ዘላትሉ ቅሱናት ድዮም ዝብል እዩ።
እቲ መሪር ሓቂ፡ ናይ’ዚ ኩሉ ሕቶታት መልሲ ኣሉታ እዩ። ኤርትራ ኣብ ውሽጢ ሃገር በቚሉ ብዝዓዀዀ ጨካን ምልኪ ተጐቢጣ ኣላ። መብጽዓታት ሰማእታት ኤርትራ ብዘይንሕስያ ተጠሊሙ ኣሎ። ሃገርና መንእሰያት ደቃ ገዲፈምዋ ዝሃድሙላ ሲኦል ከይና ኣላ። ኣብ ከባቢና ከኣ ምንጪ ሓደጋን ዘራጊት ሰላምን ተቐጺራ ኣላ። እቲ ዝገደደ ድማ፡ ኣብ ልዕሊ’ቲ ንልዑላውነት ሃገርና ዝደናደን ግሁድ ወስታታት ክድዓት፡ ናይዚ ምልካዊ ስርዓት፡ ህዝብና ግዳይ መሪር ጭቆናን ማእሰርትን ምክልባትን ኰይኑ ኣሎ። ስለዚ ድማ መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ተወፋይነት ዝሕደሰላ፡ ዕለተ ጸዋዒት ንምዕቃብ ናጽነት ሃገር እያ።
ንሕና ኣባላት ፖሊቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ኣብ ልዕሌና ዝዝንቢ ዘሎ ጸዋዒት ነዚ ብሓባር እንካይዶ ዘሎና ቃልሲ ናብ ዝበረኸ ደረጃኡ ኣብጺሕና፡ ምስ ኩሎም ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ዝሰፍሐ ምትሕብባር ኣረጋጊጽና፡ ነቲ እንኮ ጸላኢ ኤርትራ ዝዀነ ምልካዊ ስርዓት ምስዓርን፡ ናብ ብዙሕነታዊ ቅዋማዊ ስርዓት ምስግጋርን እዩ።
ጥርኑፍ ሓባራዊ ዕዮ ምክያድ፡ ምስ ብዙሕነትና ክሳብ ክንደይ በዳሂ ከም ዝኸውን ኩልና እንስሕቶ ኣይከነን። ብተመክሮ ከም ዝተራእየ እውን ከቢድ ዕማም’ዩ። ይኹን’ምበር ክሳብ ሕጂ በብወገንና ብዘካየድናዮ ጻዕሪ፡ ኣብ መንጎ ሓይልታትና ተጻባኦታትን ምንጽጻግን ወጊድና፡ ምክብባርን ምትሕግጋዝን ምርግጋጽና፣ ንኩልና እቶም ኣብ ጽምዶ ዝኣተና ዘተሓባብር ኣወሃሃዲ ሽማግለን፡ ኣብ ዝተፈላለየ ዝዋስኡ ሓይልታት ዕማምን ምቛምና ንባዕሉ ንደላይ ፍትሒ ህዝብና ብስራት ኰይኑ፡ ንምልካዊ ስርዓት ድማ መርድእ እዩ።
እዚ መጀመርታ ኣምበር መወዳእታ ኣይኰነን። ስለዚ ክሳብ ምልካዊ ስርዓት ዝሰዓርን መስርሕ ደሞክራሲ ኣብ ኤርትራ ቦታኡ ዝሕዝን፡ ኣብ ከምዚ ክቡር ዕለተ ሰማዕታትና ጸዋዒት ንቃልሲ ክንቅጽል ኢና።
ዝኽርን ዘልኣለማዊ ክብርን ንሰማእታትና!
ውድቀት ንምልካዊ ስርዓት ኤርትራ!
ሃገርና ናጽነታ ሓልያ ንወሉድ ወለዶ ትንበር!
ተስፋይ ወልደሚካኤል ደጊጋ
ኣቦ መንበር ሰዲህኤ
20 ሰነ 2021


text:
"ውዱቅ ዝበሃል መንግስቲ ወይ ስርዓት ረብሓ ውሑዳት መራሕትን አርካናትን ዘቀድም ምስ ዝኸውን ንህዝቢ ካብ ጥምየት ሕማምን ድንቁርናን ዘየናግፍ ምስ ዝኸውን፣ ሃገር ንምዝመዛን ፅግዕተኝነትን ተምበርካኽነትን ዘሳጥሕ ወይ ዘቃልዕ ምስ ዝኸውን'ዩ" ክብሉ 3-ተ ሙሁራት ኤርትራውያን ተዛሪቦም።
"በዚ መለክዒ ኣብ ላዕለዋይ ፅፍሒ ዝርከቡ መራሕቲ ኤርትራ ብዘለዎም ሃፍትን ካብ ህዝቦም ንላዕሊ ዝረኸብዎ ሓለፋታትን አይክሰሱን'ዮም፣ ከም ኣብ ካልኦት ሃገራት ብሓሶት አሽመኒ ዘሪፈ ክብልዓካ ዝብሉ መራሕቲ የብልናን" ኢሎም።
ምስ ዝተፈላለዩ አረአእያን እምነትን ዘለዎም ሙሁራት ኤርትራውያን ብዝጀመርናዮ መደብ መሰረት ዝቐረቡ 3-ተ ሙሁራት ኤርትራውያን ፣ "ዲሞክራሲ ክበሃል ኸሎ ምስቲ ታሪኽናን ባህልናን ብዝኸይድ ስድራ-ቤታዊ ዝኾነ ኮማዊ ዝኾነ ሃገራዊ ዝኾነ ሓላፍነት ስለዘሎ እዚ ኹሉ አጠቃሊሉ ዝሕሉ ረብሓታት ክኸውን አለዎ" ክብሉ'ውን ተዛሪቦም።
ዶ/ር ምሕረትአብ ገብረሂወት ካብ ሽካጎ ፡ ዶ/ር ጴጥሮስ ስብሃቱ ካብ ካሊፎርንያ'ን ዶ/ር ተስፋይ አርዓዶም ካብ ቦስቶን'ን ከምዝበልዎ "ባህርያዊ ዝኾነ ፖሎቲካዊ መስርሕ ሒዙ ዝመፀ ኣብ ርጉእ ኩነታት ኣብ ቀፃልነት ዘለዎ ናይ ፖሎቲካ ምንቅስቃስ ዘየእትወካ ካብ ክስታት ተሰኪፍካ ትገብሮ ነገራት ነታ ሃገር ንሓዋሩ ፅቡቅ አይኮነን" ኢሎም።
ብዛዕባ መንግስቲ ኤርትራን ኩነታት ኤርትራን ብዝምልከት ርኢቶኦምን እምነቶምን ተዛሪቦም'ለው።
ቀዳማይ ክፍሊ ሎሚ ቀሩቡ ኔሩ። 2ይ ክፍሊ ኸአ ፅባሕ ክቀርብ'ዩ። ነቲ ቀዳማይ ክፋል ንምስምዑ ናብቲ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ፩ዱ አምላኽ!
27 ጥቅምቲ ዕረፍቶም ንቅዱስ አባጽጌ ድንግል
ቅድስቲ ቤተክርስቲያን፡ሓይለ ቃሉ ምስ ትርጓሜ፡ ትርጓሜ ድማ ምስ ምስጢር፡ከምኡ ዉን ቃል ምስ ዜማ ኣጣሚሮም ዝደረሱ ሊቃዉንት ዘለዉዋ፡ ሃብታም በዓልቲ ክቡር ታሪኽ እያ። ብዙሓት ቅዱሳን ቅድስት ድንግል ማርያም እናተገለፀትሎምን እናባረኸቶምን ምስጋናኣ ደሪሶም እዮም። ከም ኣብነት ክንጠቅስ እንተድኣ ኮይና፡ ማኅሌታይ ቅዱስ ያሬድ – አንቀጸ ብርሃን፡ቅዱስ ኤፍሬም ሶርያዊ- ውዳሴ ማርያም፡አባ ሕርያቆስ – ቅዳሴ ማርያም፡ኣባ ጊዮርጊስ ዘጋስጫ – ሰዓታት ክደርሱ ከለዉ፡ “ዘመነ ጽጌ” ካብ መስከረም 26 – ክሳዕ 6 ሕዳር ዘሎ ጊዜ፡ ብማኅሌተ ጽገ ዝፍለጥ ጥዑም ምስጋና ናይ ስደት ወላዲተ አምላኽ ዝደረሱ ድማ፡ አባ ጽጌ ድንግልን አባ ገብረማርያምን ዝበሃሉ ቅዱሳን ኣቦታት እዮም። እምበኣር ከም ፍቓድ አምላኽ፡ በዚ መዓልቲ እዚ ተዚኪሮም ዝውዕሉ አባ ጽገ ድንግል እዮምእሞ፡ ካብቲ ባሕሪ ዝኾነ ታሪኾም ብጭልፋ ወሲድና ናብ ሰማዕቲ ከነብል ኢና እሞ፡ ጽን ኢልኩም ስምዑና። አባ ጽጌ ድንግል፡ኣብ 14 ክፍለ ዘመን ኣብ ሰሜን ሸዋ ይፋት ኣብ ዝተባህለ አውራጃ ዝነበሩ ኮይኖም፡ መጻሕፍቲ ኦሪት ዘይተማህሩን ዘይተጠመቑን ኣይሁዳዊ ሰብኣይ እዮም ነይሮም።ካብ መዓልትታት ሓደ ጊዜ ንሃደን፡ናብ ጫካ እናኸዱ ከለዉ፡ብዕምበባ ዝተኸበበት ምልክዕቲ “ሥዕሊ ቅድስት ድንግል ማርያም” ረኸቡቡ። ብፅባቐኣ እናተገረሙ ከለው ድማ፡ሓደ አይሁዳዊ ዓርኩ መፂኡ “እዚኣ’ኮ፡ ናይቶም ክርስቲያን ዝበሃሉ ሥእሊ እያ” ብምባል በቲ ሒዝዎ ዝነበረ በትሪ ጌሩ፡ነታ ስእሊ ሃረማ እሞ፡ሽዑ ንሽዑ ተቀዚፉ ወዲቁ ሞተ።አባ ጽጌ ድንግል ነዚ ምስ ርእዮም እናተደነቍ ከለዉ፣ ቅዱስ ሩፋኤል መልኣክ ከም ጻዕዳ ዑፍ ተመሲሉ ብምምጻእ “ሓደ ፈላሲ መፂኡ ክሳብ ዝምህረካ ነዛ ሥዕሊ ቅድስት ድንግል ማርያም ሓልዋ” ኢልዎ ዓረገ። በቲ ዘመን እቲ፡ ወንጌል ዘስፋፋሑ ዝነበሩ፡ ዓብዪን ቅዱስን አቡነ ዜና ማርቆስ (ንኣቡነ ተክለሃይማኖት ኣኩኡ ዝኾኑዎ)፡ሓደ ጊዜ ንስብከተ ወንጌል ናብቲ አባ ጽጌ ድንግል ዝነበረሉ ቦታ አይሁዳያን ብምኻድ፡ካብ ብሉይ ኪዳን እናጠቀሱ ክምህሩ ጀመሩ። ካብ ናይ ነቢይ ኢሳይያስ ትንቢት ድማ “ካብቲ ጒንዲ እሰይ ሓንቲ ጠጥዒ ክትጥጥዕ እያ፡ካብ ሱራ ውን ፍረ ክፈሪ እዩ” ዝብል፡ብግእዝ እናንበቡን እናተርጎሙን አባ ጽጌ ድንግል ይሰምዖም’ሞ፡«ኣቦታተይ አይሁድ ናይ ነቢያት ትንቢት ሚሂሮሙኒ እዮም።ናይዛ ትንቢት ትርጉም ግን ኣይፈለጥክዋን» በልዎም።
ንሶም ድማ «እቲ <ካብቲ ጒንዲ እሰይ ጠጥዒ ክትጥዕን እዩ ዝተባህለት፡ካብ ዘርኢ እሴይ ዝወፀት ጠጣዒት ሕይወት ዝኾነ ቅድስት ድንግል ማርያም እያ።እቲ ካብ ሡሩ ዝጨብጨበ ጨንፈር ዝተብሃለ ከኣ፡ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ዝተወልደ ፍረ ሕይወት ዝኾነ ጐይታናን መድኃኔናን ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ” ብምባል፡ናይ ቅድስቲ ሥላሴ ምሥጢርን ናይ ክርስቶስ አምላኽነትን ከምኡ’ዉን ቤዛነት ብግቡእ አረድእዎም። አባ ጽጌ ድንግል “እቲ ፈላሲ ክሳብ ዝመፅእ ነታ ሥዕሊ ሓልዋ» ዝተባህሎም ነገር ዘኪሮም፡ነታ ሥዕሊ ኣምጺኦም ንአቡነ ዜና ማርቆስ ሃብዎም። ንሶም ድማ ናብቲ ደብረ ብሥራት ገዳሞም ወሲዶም፡ብዘመነ ጽጌ ጥቅምቲ 1 ኣእተውዋ።ትኸበረሉ መዓልቲ ድማ ዕለት 3 ጥቅምቲ ከምኡ’ዉን 8 ሰነ ከም ዝብዓል ገበሩ።ድሕሪ እዚ አቡነ ዜና ማርቆስ ንአባ ጽጌ ድንግል፡ብዙሕ ሚሂሮም ብቅድስት ሥላሴ አምላኽነትን ብክርስቶስ ፈጣርነትን ከም ዝኣምኑ ገበርዎም።ንሱ’ውን ብፍቕሪ ክርስቶስ ልቡ ምሉእ ብምሉእ ኣሚኑ፡ኣነ ክርስቲያን ክኸውን’የ፡ብምባል ብስም አብን ወልድን መንፈስ ቅዱስን ተጠመቀ፡ስሙ ድማ “አባ ጽጌ ብርሃን”ኢሎም ሰመይዎም።አባ ጽጌ ድንግል ዝብል ስም ግን ናይ ቅጽል ስም እዩ።
ብድሕሪ’ዚ ኣቡነ ዜና ማርቆስ ንኣባ ጽጌ ድንግል፡ ትርጓሜ መጻሕፍተ ኃዲሳት ሚሂሮም ወዲ መዝሙሮም ብምግባር፡ብዝግባእ ምስ ተማህሩ፡ንዓለም ኒዒቆም ንዓይ ሕይወተይ ክርስቶስ ኢዩ፡ስለዚ ኣመንኩሱኒ ብምባል መንኮሱ።ብድሕሪዚ ኣባ ጽጌ ድንግል፡ብጾምን ጸሎትን ከም ኩሎም ቅዱሳን ኣቦታቱ ማለት ከም ቅዱስ ያሬድን አባ ጊዮርጊስን ንቅድስት ድንግል ማርያም ኣዝዮም ይፈትዋ ነበሩ።ብፍላይ ድማ አቡነ ዜና ማርቆስ ነታ ሥዕሊ ቅድስት ድንግል ማርያም እናዓጠኑ ከለዉ፡ቅድስት ድንግል ማርያም ወሪዳ ነቶም ካህናት እናባረኸቶም ይርኢ ስለዝነበረ፡ከም ኣቦታቱ ከመስግና ተመነየ።ድሕሪ ጊዜ ግን አቡነ ዜና ማርቆስ ናይዛ ዓለም አገልግሎቶም ወዲኦም ኣብ 140 ዓመቶም ብ1402 ዓ.ም ምስ ዓረፉ፡ አባ ጽጌ ድንግል ድማ ልክዕ ከም ኣቡኦም ንቅድስት ድንግል ማርያም፡ብፍቅራ ዝሓመሙ ንኸመስግንዋ ድማ ዘይደኽሙ ነበሩ። ንኣባ ጽጌ ድንግል ኣባ ገብረማርያም ዝተባህሉ ጻድቅ ዓርኪ ነይርዎም።አባ ገብረማርያም ናይ ሓንቲ ደብሪ ናይ መጻሕፍቲ መምህር ስለዝነበሩ፡ምስ አባ ጽጌ ድንግል ብምዃን፡ከም ሓንቲ ቃል ተናጋኒ ከም ሓደ ልቢ መኻሪ ብምዃን፡ቅድስት ድንግል ማርያም እናተገለፀትሎም ልክዕ ከም መዝሙረ ዳዊት 150 ዝማሬታት ዝሓዘ፡ንቅድስት ድንግል ማርያም ብዝተፈላለዩ ዕምበባታትን ንወዳ ንኢየሱስ ክርስቶስ ድማ ብፍረ ሕይወት እናመሰሉ ግሩም ጣዕምን ምስጢርን ዘለዎ “ማኅሌተ ጽጌ” ደረሱ።ኣብ ዘመነ ጽጌ ድማ ብሓደ ኾይኖም ማኅሌተ ጽጌን ሰቆቃወ ድንግልን እናዘመሩ ይነብሩ ነበሩ።ማኅሌተ ጽጌ ኣብ ዝቆሙሉ ግዜ፡እመ አምላኽ ቅድስት ድንግል ማርያም ንርሃጾም ብነጸላ ጌራ ትደርዘሎም ከም ዝነበረት መጽሓፍ ገድሎም ይነግረና።ኣባ ጽጌ ድንግል ምስ ኣባ ገብረማርያም ናይ ማኅሌተ ጽጌ ናይ ዘመን ኣጎልጉሎቶም ብፍቅሪ ብሓጎስ ብሓንሳብ ኮይኖም ኣገልገሉ።ሓደ ዓመት ኣባ ገብረማሪያም፡ ናይ ዘመነ ጽጌ ዋዜማ ምስ ኮነ፡(ማለት 25 መስከረም) ካብ ደብረ ሓንታ ናብ ኣባ ጽጌ ድንግል ዘለዎ፡ናብ ደብረ ብስራት ይመጹ እሞ፡ ካብ መስከረም 26 ክሳብ 5 ኅዳር ዘሎ መዓልታት ዘመነ ጽጌ ብሓንሳብ ኣጎልጉሎቶም ፈጺሞም፡ዕለት 8 ኅዳር ናብ ገዳሞም ደብረ ሓንታ ይምለሱ ነበሩ።ኣብ ዝመጽእ ዓመት ከኣ ኣባ ጽጌ ድንግል ካብ ደብረ ብስራት ናብ ኣባ ገብረማሪያም ብምኳድ ብሓድነትን ብፍቅርን የገልግሉ ከም ዝነበሩ መጽሓፈ ገድሎም ዝምስክሮ ሓቂ እዩ።ከምዚ እናገበሩ ክሳብ መፈጸምታ ዕለተ ዕረፍትም ድማ ብሓድነት ኣገልገሉ። ማኅሌተ ጽጌ እምበኣር ናይ ዕምበባ ዘመን ኮይኑ፡ንድንግል ማርያም ብዕምበባ፡ንወዳ ንኢየሱስ ክርስቶስ ድማ ብፍረ እናመሰለ፡ ብዛዕባ ስደታ ዘዘንቱ መዝሙር ኢዩ።ሰቆቃወ ድንግል ከኣ ናይ ድንግል ማርያም ስቓይ ዝገልጽ ኮይኑ፡ኣብ በረኻ ዘጋጠማ ልብኻ ዝሰቅል ስቓይን መከራን ዘዘንቱ ዝማሬን ሰቆቃውን እዩ። እዚ ክልተ መዝሙራት ወትሩ ሰንበት ለይቲ ማኅሌተ ጽጌ ንክንቐውምን ብሕሊናና ምስኣ ክንስደድን ስቓያ ሓናሓሰብና ውዕለታ ክንዝክር ይግብረና። ቅድስት ድንግል ማርያም፡ነቶም ጣዕማን ፍቅራን ከምኡ ዉን ምስጋናኣን ዝናፍቁ ዝነበሩ ቅዱስ ኤፍሬም ሶርያውን ቅዱስ ኣባ ሕርያቆስን ዉዳሴኣን ቅዳሴኣን ክደርሱ ዝኻኣሉ፡ ንሳ ባዕላ ስለዝገለጸትሎም እዩ። ብፍቅራ እናናፈቑ ዝነብሩ ዝነበሩ ቅዱስ ኣባ ጽጌ ድንግል ዉን፡ደጊማ እዚ ማህሌት ጽጌ ከምዝድርሱ ገበረቶም።ኣብ ላዕሊ ከም ዝተገለጸ ድማ፡ማህሌተ ጽጌ ብናይ መልክዕ ስርዓት ኣደራርሳ ዝተጻሕፈ እዩ። እግዚአብሔር ካብ ቤተ ዳዊት ድንግል ብድንግልና ጸኒሳ ብድንግልና ከም ትወልድ፡ብነብይ ኢሳይያስ ኣቢሉ ብግልጺ ተዛሪቡ እዩ።ነቲ ርሑቕ ኣቅሪቦም፡ኣብ መጻኢ ዝፍጸመን ክውን ከም ዝኸዉን ብትንቢት መነጽር ኣቅሪቦም ዝረኣዩ፡ሥውር ምሥጢር ዝግለጸሎም ቅዱሳን ነብያት፡ዝተሓትመት ምንጪ ዝተዓጽወት ናይ ምብራቕ ማዕጾ እናበሉ ጸዊዖማ እዮም። “ኣዴና ኣርምሞኣ ካብ መጠን ንላዕሊ እዩ። ከምቲ መጽሓፍ ቅዱስ “ነዚ ኩሉ ነገር ኣብ ልባ ተዋህልሎ ነበረት” ዝበሎ፡ ኣርሙሞኣ ብጣዕሚ ዘደንቕ እዩ ነይሩ። ማንም ፍጡር ዘይሰምዖ ብሥራተ መልኣኽ ዝሰምዔት፡ብዝኾነ ሰብ ዘይተፈጸመ ብድንግልና ፀኒሳ ብድንግልና ዝወለደት፡ንማህጸና ዓለም ጌሩ ትሽዓተ ወርሕን ሓሙሽተ መዓልትን ቅዳሴ መላእክት ዝሰምዐት፡ንፈጣሪኣ ዝወለደት፡ካብ ኩሉ ፍጥረት ካብ ሱራፌኤልን ኩሩቤልን ዝበልጽ ክብርን ጸጋን ዝተዓደለት ከላ፡ንሳ ግና ኣብዚ ዓለም እናነበረት ኩሉ ነገር ኣብ ልባ ምዕቓር እንተዘይኮይኑ፡እዚ ረኣኹ እዚ ሰማዕኩ ብዘይምባላ ንኣርምሞኣ ካብ ምድናቕ ሓሊፍና ወላ ሓደ ንብሎ የለን።ኣዴና ሔዋን ዕጸ በለስ በሊዓ ፀጋኣ ክትስእን ዝገበራ፡ ንዓዓን ንኣቦና ኣዳምን ዝተነግረ ምሥጢር ኣውጺኣ ንዲያብሎስ ብምንጋራ እዩ ነይሩ። ኣዴን ቅድስተ ቅዱሳን ንጽህተ ንጹሃን ቅድስት ድንግል ማርያም ግን፡ ንኩሉ ነገር ኣብ ልባ መዝገብ ጌራ ብምሓዛ ዝተመስገነት ዝተወደሰትን፡ መዝገብ ምሥጢር ኮነት። ኣባ ጽገ ድንግል ጣዕሚ ፍቕራ ስለዝተረድኦም፡ “ኦ! ድንግል ማርያም ኣደይ፡ከም ማሕተም ኣብ ልብኪ ኣንብርኒ፡ብኣድነትኪ ብኣማላድነትኪ ኣይትረስዕኒ፡ኣብ ልብኪ ኣንብርኒ እናበልኩ ዝልምነኪ ዘለኹ፡ጽቡቅ ተግባር ስለ ዘለኒ ኣይኮንኩን። ብናይ ሰብነተይ ክፍኣት፡ ብምኽንያት ሓጢኣተይ ዉርደተኛ ብምዃነይ፡ ካብ ልብኺ ኣይተውጽእኒ” እናበሉ ይምሕጸንዋ ነበሩ። እዞም ቅዱስ ኣቦ ልቦም ፍቕራ ስለዝመልአ፡ ከምቲ ሓደ ህጻን ኣዲኡ ሪኡ ዝሕጎስን ዝሳራሰርን፡ ንሶም ከኣ “ኦ! ድንግል፡ንስእልኺ ብምርኣይን ንዕኡ ብምስላምን ደስ ይብለኒ፡ልክዕ ከምቲ ኣዱኡ ዝረኣየ ህጻን ድማ ይሕጎስ ኣለኹ” እናበሉ ኣመስግንዋ። እታ ርህርህተ ልቢ ዝኾነ ቅድስት ድንግል ማርያም ድማ፡ ኣብ ኩሉ ጉዕዝኦም ትድግፎምን ትሕግዞምን ነበረት። ኣባ ጽጌ ድንግል ብማህሌት ጽጌ ገይሩ፡ ነቶም ኣብ ዘመኖም ተላዒሎም ‘’ንመስቀልን ንቅድስት ድንግል ማርያምን ክብርን ስግደትን ኣይግባእን እዩ፡ ዝብሉ ዝነበሩ ደቂቀ እስጢፋኖስ’ውን ገሲጽዎም እዩ።ኣብቲ ዘመን ዝነበረ ሃጸይ ዘርኣ ያዕቆብ፡ጉባኤ ሰሪዖም ንኣባ ጽጌ ድንግል ምስቶም ደቂ እስቲፋኖስ ኣከራኸርዎም እሞ፡ እቶም መናፍቃን ደቂ እስቲፋኖስ ተረቲዖም ሓፊሮም ከዱ። ኣባ ጽጌ ድንግል፡ኣብ ማህሌት ጽጌ ድርሰቶም፡ ነቶም ተኣምር ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም ዘየኽብሩ ዝነበሩ መናፍቃን ወሲኾም ገሲፀሞም እዮም። ንኣብነት “ጻድቕ ሰብ ንጸላእቱ እግዚአብሔር ክፈድየሉ ክርእይ እንከሎ፡ ደስ እዩ ዝብሎ” ይብል። እዚ ማለቱ ናትኪ ተኣምር ሓይሉ ከርእይ እንከሎ እቲ ጻድቅ ሰብ ደስ ይብሎ” ማለቱ እዩ። እዚ ካብ ኮነ ንናትኪ ተኣምር ዝንዕቁን ነዓኺ ዘየኽብሩን ከሓድያን ግን፡ከመይ ኢሎም ብሕይወት ክነብሩ ይግበኦም፡ምኽንያቱ ብናይ ወድኺ ትእዛዝ ‘’ነቡኡ ወይ ነዲሉ ዝወቅዐ፡ ዝረገመ(ዝጸረፈ) ይቀተል ተባሂሉ ተፈሪዱ እዩ (ዘጽ 21፥15)።ኣቡኡን ኣዲኡን ዝጸረፈ ሞት ይግበኦ ካብ ኮነ ድኣ፡ንኢየሱስ ክርስቶስ ዘልኣለማዊ አምላኽ ወሊዳ ጡባ ኣጥብያ፡ሓዚላ ዝተሰደደት፡ናይ ዓለም ሕይወት ዘበሰረት፡ኣብ ልዕሊኣ ሕማቅ ቃል ዘሙልቅ ደኣ እንታይ ዓይነት መከራ ይጽበዮ ይኸውን፧ ንዝብል እቲ ፍርዲ ናብ አምላኽ ንግደፎ። ናይ ቆላ ሹሻን ዋላ እሾኽ እንተኸበባ፡ካብ ምፍራይን ምዕንባብን ንድሕሪት ኣይትብልን እያ።ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም’ውን ብዙሕ ተኣምራት እናረኣዩ፡ዘይኣምኑ ኩሉ ግዜ ምልክት ዝደልዩ ምግባር ክፋእ ዝኾኑ ኣይሁድ፡ኣብ ማእከሎም ኮይና ብሃይማኖት ምዕንባብን ፍረ ትሩፋት ካብ ምሥራሕን ኣይከልከላን።ደራሲ አባ ጽጌ ድንግል’ውን ናይ ቅዱስ ሰሎሞን ቃል ትንቢት ምፍጻሙ ከረድኡ ከለው፡”ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም፡ኣብ መንጎ ኣይሁድ ንንጹህ ፍረ ክርስቶስ ወሊዳ” ብምባለ ይገልጽዎ። ናይ’ዚ ትንቢት ፍጻሜ ድሕሪ ምርድኦም “ብኣኺ ኣድነትን ቃልኪዳንን ንኣምን፡ንኩልና ካብ ክፉእ ፍርዲ ኣድኅንና፡ብኣኺ ምእማነይን ንዓኺ ተስፋ ምግባረይን ንኸንቱ ኣይኮነን፡ እኳ ድኣ ጸሎትን ምህለላን የቅርበልኪ” እናበሉ የወድስዋ። ብድሕር’ዚ ኣባ ጽጌ ድንግል ብ27 ጥቅምቲ ካብዛ ሓላፊት ዓለም፡ናብታ ዘይትሓልፍ ዘለዓለማዊት ዓለም ተሳገሩ። ጾሎቶምን በረኸቶምን ምስ ኩላትና ይኹን። ናይዞም ቅዱስ ኣቦ ታሪኽ ሕይወት እዚ እዩ ኢልካ እኳ ዝፍጸም እንተዘይ ኮነ፡ ንሕና ግና ካብቲ ነዊሕ ብሓጺር ካብቲ ብዙሕ ድማ ብውሑዱ ነዚ ኣቅሪብና ኣለና። ወላዲተ አምላክ ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም፡ጸሎታን በረኸት ጣዕሚ ፍቕራን ምስ ኩላህና ህዝበ ክርስቲያን ይኹን አሜን!!
ስብሐት ለእግዚአብሔር ልዑል
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር አሜን!!!


text:
ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ደቡብ ሱዳን 4 ሽሕ ዝቑጽሩ ዓቃብ ሰላም ክኣቱ እማመ ኣቕሪባ።
ኣመሪካ ናብ ባይቶ ጸጥታ ዘቕረበቶ እማመ፣ እቲ ኣብ ከተማ ጁባ ዝዋፈር ዓቃብ ሰላም ህይወትን ንብረትን ሰላማውያን ሰባት ንምክልኻል ጥራይ ዘይኮነ ንክልቲኦም ወገናት ደቡብ ሱዳን ብቐጥታ ኣብ ወተሃደራዊ ግብረ መልሲ’ውን ዝሳተፍ ክኸውን ከምዝግባእ ኣተሓሳሲባ።
ሰበስልጣን መንግስትን ተቓወምትን፣ ንእማመ ሰላም ተቐቢሎም ንተግባራውነቱ ካብ ምስራሕ እንተተቖጢቦም፣ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ’ቶም ዝሓንገዱ ዝተፈላለየ ማዕቀብ ክትገብር ምዃና’ውን ኣጠንቂቓ።
እዚ ኣብ ከተማ ጁባ ክዋፈር ዝቐውም ሓድሽ ሓይሊ፣ ኣብ ትሕቲ’ቲ ካብ እዋን ናጽነት ደቡብ ሱዳን ኣትሒዙ ኣብታ ሃገር ተዋፊሩ ዘሎ ዓቃብ ሰላም ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝጥርነፍ ክኸውን’ዩ።
ወተሃደራት መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ኮነ ተቓወምቲ ሓይልታት ኣብ እዋን ኲናትን ድሕሪኡን፣ ዓመጽ ደቀንስትዮን ምርሻንን ዝርከቦ ዝተፈላለየ ግፍዕታት ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ሰባት ከምዘውረዱ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ይኸሱ።
በይናዊ በዓል ስልጣን ንምዕባለ ማለት ኢጋድ ዝሓለፈ ዓርቢ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ድሕሪ ዘካየዶ ህጹጽ ኣኼባ፣ ኣብ ከተማ ጁባ ዳግማይ ኲናት ከይለዓል ዝቆጻጸር ዓቃብ ሰላም ክዋፈር ውሳኔ ምሕላፉ ይዝከር። ክልቲኦም ወገናት ነዚ እማመ’ዚ ከምዝተቐበልዎ’ኳ እንተገለጹ፣ ንተግባራውነቱ ግን ሓድ-ሕድ ካብ ምውቕቓስ ኣይተቖጠቡን።
ኣቐድም ኣቢሉ ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ደቡብ ሱዳን ናይ ኣጽዋር ማዕቀብ ክገብር ንዘቕረቦ ሓሳብ ኣመሪካ ከይደገፈቶ’ያ ጸኒሓ። ብኣንጻሩ ነቲ ሓሳብ ዝተቓወማ ሩስያን ቻይናን፣ ንተቓውሞአን ዳግመ ግምት ክገብራሉ ከምዝኾና ኣፍሊጠን ኣለዋ።


text:
ንባባት፡ 2ቆሮ 5፡1-10፥ ራእ. 21:10-23; ግ.ሓ. 15:1-2.22-29፥ ዮሓ 14:23-29 ምስባክ: በልዑ ወጸግቡ ጥቀ፥ ወወሃቦሙ ለፍትወቶሙ፥ ወኢይኀጥኡ እምዘ ፈቃዱ። “በልዑን አዝዮም እውን ጸገቡ፥ ዝተመነይዎ ሃቦም፥ ካብቲ ዝተመነይዎ አይከልከሎምን”። መዝ። 78፡29
አብ ዘመነ ትንሣኤ ስለ ዘሎና ናይ ዕለቱ መዝሙር ምስጢር ትንሣኤ አስተማቒርና ዝተሓደሰ ሕይወት ክንለብስ እሞ ምስቲ ዝተንሥኤ ክርስቶስ ኮና ንለቢስናዮ ዘሎና ሓላፍነት ከምቲ አምላኽ ዝደልዮ ክንመርሕ የዘኻክረና። ትንሣኤ ክርስቶስ ሓጎስን ቅድስናን የልብሰና በዚ ኸአ አብ መንፈሳዊ ሕይወትና ርግአት ለቢስና ንሰባት አብቲ ክርስቶስ ዝርከቦ ክንመርሕ ሓላፍነትና ክንዝክር ይሕግዘና።
ዘመነ ትንሣኤ ፍሉይ መዘከሪኡ ብእምነት ተሓዲስካ ንዝተንሥኤ ክርስቶስ አብ ነፍሲወከፍ ልብን ሕይወትን ከም ዝአቱ እሞ እዛ እንነብረላ ዘሎና ዓለምና ብሓቂ ብፍቕሪ ብሰላም ክትነብር ብዝያዳ ክንልአኽ ዘዘኻኽረና ፍሉይን ቅዱስን እዋን እዩ።
ናይ ሎሚ ሰንበት አስተንትኖና ምስቲ ዝሓለፈ ሰንበት ዘስተንተናዮ አተሓሒዙ አድኅቦና አብ ዕርገት ጎይታና ገጽና ክነተኩር እሞ ክንገብሮ ዝግብአና ይነግረና። ነቲ ትንሣኤ ዘምጽአልና ቅጽበታዊ ተሓድሶ አብ ግምት ገርና ክንካየድ እሞ ክርስቶስ ካብዚ ዓለም ዝፍለየሉ እዋን እናተቐራረበ ስለ ዝኾነ ነቒሕና ክንጽበ ይነግረና። ኢየሱስ ቅድሚ ካብኦም ምፍላዩ ተላብይዎም እዚ ለበዋ ኢየሱስ ሎሚ ንነፍሲ ወከፍና ይላበወና አሎ።
ለበዋ ኢየሱስ “እቲ ዘፍቅረኒ ቃለይ ክሕሉ እዩ አቦይ ክአ ከፍቅሮ እዩ ናብኡ መጺእና ድማ አብኡ ማኅደር ክንገብር ኢና” (ዮሓ 14፡23) ዝብል እዩ። ንኢየሱስ ተፍቅር እንተ ኾንካ ፩ያ ቃሉ ሓሉ ንትምህርቱ ስዓብ፥ ፪ይ እዚ ፍሉይ ፍቕሪ አምላኽ አባኻ ኃዲሩ ከንቀሳቕሰካ እዩ፥ ፫ይ ኢየሱስን አብኡን መጺኦም ንዅሉ ጊዜ ምሳኻ ክነብሩ እዮም። ብኸምዚ አገባብ እቲ ኢየሱስ ካብኦም ብምፍላይ ዝተፈጥረ ሃጓፍ ብኅላዌ መንፈስ ክመልእን እዩ እዚ ኸአ ካብቲ ብአካል ምህላዉ ብዝያዳ ዘረጋግጽ እዩ። አብዚ ኹሉ ናትና ተራ ንቃል ኢየሱስ ብምልኡ አብ ምሕላው እዩ።
አብዚ ሕንፍሽፍሽን ብዙሕ ክትርድኦ ዘጸግም ዝወራረሰሉ ዘሎ ሕይወት ከመይ ኢልና ኢና ናይ ክርስቶስ ቃል ክንርድኦን ክንፈልጦን እንኽእል? ከመይ ገሩ እዩ ኢየሱስ ብሓቂ አብ መዓልታዊ ሕይወትና ምሳና ከምዘሎን ከምዝዓይን ክንርዳእ እንኽእል? ኢየሱስ ነዝን ንኻልእን አቐዲሙ ክርእዮ ስለ ዝኽአለ ከምዚ ኢሉ “እቲ አቦይ ብስመይ ዚሰዶ መጸናንዒ መንፈስ ቅዱስ ንሱ ዅሉ ኪምህረኩም ነቲ አነ ዝነገርኩዅም ዘበለውን ኬዘክረኩም እዩ” (ዮሓ 14፡26) ኢሉና።
ኢየሱስ ቀጺሉ ንሓዋርያቱ ከምዚ ኢልዎም “ተፍቅሩኒ እንተ ኾንኩም ቃላይ ሓልዉ” ኢልዎም ድሕሪኡ “ሰላም እኃድገልኩም አሎኹ ሰላመይውን እህበኩም አሎኹ” ኢልዎም። አብዚ ኢየሱስ ዝነግረና ዘሎ ንቃሉ እንተ ሓለና እንታይ ከም ዘምጽአልና እዩ። ውሽጣዊ ሰላም ኅላዌ አምላኽ አብ ውሽጥና ዘረጋግጽ እዩ ወላ እኳ አብ ገለ እዋን ብዝተፈላለየ ነገራት ንጽገም ንሃሉ። ንሱ አብ ትምህርቱ ክሳብ ክንደይ ክንቃለስ ከም እንኽእል ይፈልጥ እዩ። ኵልና እሙናት ክንከውን ንቃለስ ግን ጎይታና ዝበለና በቲ እትገብርዎ ቃልስን ምርብራብን አይትፍርሑ ምኽንያቱ ንመንግስተ ሰማይ ዝወስድ መገዲ ስለ ዝኾነ ንሱ ኸአ ጥራሕ እዩ እቲ ሓቀኛ መገዲ።
አብዚ ዓለም ከይተፈተና ኵሉ ጥዒሙና ክነብር አይንኽእልን ኢና፥ ብፈተና ክንሓልፍ ግድን እዩ። አብ ገለ እዋን ባዕልና ብእንፈጥሮ አብ ገለ እዋን ከአ ካብ ካልእ ብዝመጽአና ኵሉ ጊዜ ምስተቓለስና ኢና። ከምቲ ብዙሕ ልምምድ ዝገብር እስፖርተኛ ዝድልድል ብብዙሕ ፈተና ዝሓለፈ ሰብ ብርቱዕ እምነት አልኦ፥ ምኽንያቱ አብቲ ጽንኩር እዋን ንአምላኽ አሚኑ ቀጺሉ ስለ ዝተጓዕዘ። ገለ ሰባት ደኺመ መሪሩኒ አይክእሎን እየ እናበሉ ንመገዲ ድሕነት ጓል መገዲ ክፈጥሩ ዝደልዩ አለዉ ግን ኢየሱስ ንኹሉ ጸርና ክንጉዓዝ ኢሉ “ዘፍቅረኒ ዘበለ ዕለት ዕለት መስቀሉ ጸሩ ይስዓበኒ ኢሉና”።
ጉዕዞ ሕይወት ከይከብደና እንተ ደለና ንአምላኽ ብመንፈስ ቅዱሱ ገሩ ሕሹኽ ክብለና ጽን ንበሎ። ብጥምቀት ዝጀመረ ጉዕዞ እምነትና አብዚ ዓለም ዝተፈላለየ ዕንቅፋትን ውዲታትን ክሓልፍ ግድን እዩ እዚ ግን አምላኽ ሒዝና ክንጉዓዝ ከሎና ጥራሕ ኢና ክንወጽኦ እንኽእል።
አብዚ ፮ይ ሰንበት ድኅሪ ትንሣኤ ዝተነበ ቃል አምላኽ ዘተኩሮ ብዛዕባ መንፈስ ቅዱስ እዩ። ኢየሱስ ቀስ ብቐስ አብ መወዳእታ ምድራዊ ሕይወቱ እናተቓረበ እንከሎ ንሓዋርያቱ መንፈስ ቅዱስ ከም ዝሰደሎም አተስፊይዎም። መንፈስ ቅዱስ ዘንጸባርቅ ክብሪ ኮይኑ ንነፍስወከፍና አብኡ ምእዙዛት ኮና እንተ ነበርና ብርሃን ጸግኡ እናዓደለ አብ ኩሉ እንገብሮ ውሳኔታት አብ ጎንና ኮይኑ አብዚ ዓለም ዝመርሓና እዩ።
አብ ግ.ሓ. ብገፊሑ ብፍላይ አብ ሎሚ ዝተነበ እንተ ርአና ሓዋርያት አብ መንፈስ ቅዱስ ከይተወከሉ ወላ ሓንቲ ውሳኔ ይገብሩ ከም ዘይነበሩ ንርኢ። መንፈስ ቅዱስ አብሪህሎም እንተ ዘይ ኮይኑ ዝኾነ ዓቢ ተልእኮ ወይ ውሳኔ ይገብሩ አይነበሩን። አብ ጽሑፋቶምን ትምህርቶምን ንሕናን መንፈስ ቅዱስን ነዚ ክንገብር ወሲና እናበሉ ይነግሩ ነሮም። ክርስቶስ ቤተ ክርስትያኑ ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሓ ቃሉ ክተስምዓና እንከላ ምሳና ቀጺሉ ከም ዝዛረበናን ዝሕግዘናን ከም ዘሎ ንርዳእ።
ቤተ ክርስትያን አሰር ሓዋርያት ተከቲላ አብ ኵሉ እትገብሮ ውሳኔን ጉባኤታትን አብ መንፈስ ቅዱስ ጸሎት ከይገበረት ዝኾነ ውሳኔ ወይ መምርሒ ገራ አይትፈልጥን። አብ ራእይ ዝተነበ “ብመንፈስ ድማ ናብ ዓቢይን ነውኅን እምባ ወሰደኒ” ይብል። ዮሓንስ ብዘይ ሓገዝ መንፈስ ቅዱስ ነዚ ነገራት ክርእዮ አይምኽአለን።
ቀዳማይ ጉባኤ ቤተ ክርስትያን ብዛዕባ አገባብ አባልነት አብ እምነት ክርስትና እዩ ነሩ። ገለ አባላት ነቶም ሓደስቲ አመንቲ “ሕጊ ሙሴ” ክትሕልዉ አሎኩም ኢሎም የሸግርዎም ስለ ዝነበሩ ሓዋርያት ነዚ ክፈትሑ ቀዳማይ ጉባኤ ገሮም። መንፈስ ቅዱስ ብዘብረሃሎም ከአ ውሳኔ ገሮም እዚ ንሶም ዝገበርዎ ሎሚ እውን ቤተ ክርስትያን ብዘይ ሓደ አፈላላይ ኩልና ደቂ ክርስቶስ ካብ ምዃን ዝኾነ ሓይሊ ዝዓግተና ከምዘየሎ ንርኢ። ቅ. ዮሓንስ መበል 23 ከም ዝብልዎ “ሓድነት አብ አድላይ ዝኾነሉ፥ ነጻነት ጥርጥር አብ ዘለዎ፥ ፍቕሪ ግን አብ ኩሉ” ክንገብር አሎና ይብሉ።
አብ ዝኾነ ተአፋፊ ነገራት ናይ መንፈስ ቅዱስ ሓገዝን መምርሕን ክንሰምዕ የድልየና በዚ ምኽንያት እዩ ኢየሱስ ቅድሚ ንሰማይ ምኻዱ ንኹሉ ነገራት ክመርሖም መንፈስ ቅዱስ ክሰደሎም ዝረጋገጸሎም። ሎሚ እውን ሓልዮትን ረድአት መንፈስ ቅዱስ ካብ ነፍሲወከፍናን ቤተ ክርስትያኑን አይተፈልየናን አሎ። ባዕሉ ይመርሕን ይገልጽን አሎ ጸጊሙና ዘሎ ብወገና ምስማዕ ንአቢ ከምኡ ንአምላኽ በቲ ንኡስ ዓቕምና ተጃሂርና አይንደልየካን ንብሎ እዚ ኸአ አብ ኃጢአትን ዕንወት አብ ሕይወትናን ዓለምናን ከውርድ ንርእዮ አሎና።
መንፈስ ቅዱስ ዘይተሓወሶ ሕይወት አብ ጸላም ከም ምጉዓዝ እዩ ሽዑ ብቐሊል ክትወድቕን ክጠፍእን ይክአል። “ንዓ ኦ መንፈስ ቅዱስ አቦይ” ኢልና ክንጽሊ እሞ ንሱ ዝብለና ክንሰምዕ ልብና ንኽፈተሉ። አብ አፍደገ ልብና ኮይኑ ንዝዂሕኲሕ ዘሎ ክነርሕዎ ፍቓደኛታት ንኹን።
አብ ወንጌል ናይ ሎሚ ክርስቶስ አብ ሰማያዊ አብኡ ቅድሚ ምኻዱ ንሓዋርያቱ መጸናንዒ ከም ዝሰደሎም አተስፍይዎም። መንፈስ ቅዱስ ናይ ኢየሱስ ኃይሊ እዩ ግን አካል ቅድስት ስላሴ እዩ። እዚ ክንብል ከሎና ናይ ኢየሱስ ጊዜ አብ መወዳእታ በጺሑ ማለት አይ ኮነን ንሱ ኩሉ ጊዜ ጎይታን ህልውን እዩ። ዘኽታማት ኮና አይ ሓድገናን እዩ ኩሉ ጊዜ ምሳና አሎ።
ኢየሱስ ዘረጋግጸልና መንፈስ ቅዱስ ኩሉ ከም ዘስተምህረናን ነቲ ኩሉ ዝበለና ከም ዘኻኽረናን እዩ። እታ ሓንቲ ካባና እትድለ አብቲ መንፈስ ቅዱስ ዝብለና ምእዙዛት ኮና ክንነብር እዩ። ናይ ዘመና ምልክታት ክንርዳእን አንቢብና ክንክእልን ንአኡ ጽን ክንብል እሞ አብዚ ዓለም ተልእኮና ብግቡእ ክነመሓላልፍ አሎና።
አብዚ እዋን አብ ታሪኽ ደቂ ሰብ ብዝያዳ ንመንፈስ ቅዱስ ጽን ክንብል ዘድልየሉ ኢና ዘሎና። ከም ክርስትያን አብዚ እንነብሮ ዓለም ዘሎ ክንርኢ እንተ ኸአልና ክንደይ ውዲታት፥ ምድንጋርን ምጥርጣርን ዓብሊልዎ ሰባት ዝኸድዎ መገዲ ከም ዝጠፍኦም ከዕነውንዉ ንርእዮም አሎና። እቶም ነዚ ክርድኡ ዝኽእሉ እቶም ንመንፈስ ቅዱስ ዘብርሃሎም ክርእዩ ወይ ክሰምዑ ጽን ዝብሉ። ዘሎናዮ ዘመን ብፍሉይ ርክብ ምስ መንፈስ ቅዱስ ክንፈጥር ዝጽውዕ እዩ።
ነዚ ናይ እዋና ፈተናታት ክንሓልፎ ወይ ክንስዕሮ እንተ ኾና ጠበቓናን ሓጋዚናን ንዝኾነ መንፈስ ቅዱስ ምስኡ ክንህሉ አሎና። መንፈስ ቅዱስ አምላኽ ጥራሕ አባና ክሓድር እንከሎ እዩ ከም ዳዊት መዘምር ኮና ክንዝምርን ክነመስግንን እንኽእል። ከም ሓዋርያት ክንሰብኽን መልእኽቲ አምላኽ ክነመሓላልፍ እንተ ኾና ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሕና ጥራሕ ኢና ክንገብሮ እንኽእል። “ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሑ እንተ ዘይኮይኑ ድማ ኢየሱስ ጎይታ እዩ ክብል ዝኽእል ሓደ እኳ ከም ዘየልቦ አፍልጠኩም አሎኹ” (1ቆሮ 12፡3)። ንሱ ብዝገለጸልናን ጥራሕ ኢና ራእይታትን ጽቡቕ ሕልምን ክንገብር እንኽእል። ብሓገዝ መንፈስ ቅዱስ ጥራሕ ኢና ናይ እዚ ዓለም ብድሆታትን ፈተናታትን ክንወጽኦም እንኽእል እሞ ንቅድሚት ነቲ ለቢስናዮ ዘሎና ተልእኮ አብ ግብሪ እነውዕል።
መንፈስ ቅዱስ ዘይንሰምዕ እንተ ኾና አብ ዕንኪላሎ ዝኾነ ሕይወት ኢና እንነብር ሽዑ ንርእስና ተደናጊርን ንዝቐረበና እውን ግጉይ መገዲ ንሕብር። መንፈስ ቅዱስ ክመርሓና እንተ አፍቀድና ንሓቀኛ መገዲ ሒዝና ቅኑዕ ሕይወት ክነብር ኢና። ከንቀሳቕሰና እንተ አፍቅድናሉ ጽቡቕ ከም እንቀሳቐስ ክገብረና እዩ፥ ክምህረና እንተ አፍቅድናሉ ጽቡቅ ከም እንርዳእ ክገብረና እዩ፥ ከብርሃልና እንተ አፍቀድናሉ አብ ዓላማና ክንበጽሕ ኢና ሽዑ አብቲ ክርስቶስ ዘለዎ ከብጽሓና እዩ። “ሕያው ዝገብር መንፈስ እዩ ሥጋስ ገለ እኳ አይጠቅምን እዩ” (ዮሓ 6፡63)።
ኦ መንፈስ ቅዱስ አምላኽና ቃልካ ክንሰምዕ ሕይወትና ብቕድስና ክንመርሕ ሓግዘና ነዛ ብተፈላለየ ምኽንያት እትሕመስ ዘላ ዓለምና ሰላም ፍቕሪ አውርደልና ምርሓና ቅዱሳን ግበረና።
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ሎሚ ንጐሆ ብምኽንያት ዝኽሪ ሻድሻይ ዓመት ሓዋርያዊ መገሻኦም ኣብ ላምፐዱዛ ኣብ ባዚሊክ ቅዱስ ጴጥሮስ ኣብ ዘዕረግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ፥ ስደተይናታት ትእምርቲ ንጽገትን ተረፈ መረፍን ኩሉ ናይቲ ዓውሎማዊ ሕብረተሰብ እያቶም፡ ከም ውዳቕ ዝሕሰቡን፡ እቶም ኣብ ስደተይናታት መዳጐኒ ሰፍር ዝዕመጹን ነቲ ከቢድ ማዕበል ዝብድሁን፡ ኢየሱስ ኣፍቅርዎምን ካብቲ ዝወደቕሉ ኣተንስእዎም ዝብለናን እያቶም ዝብል ሓሳብ ዘማእከለ ቃለ ምዕዳን ከምዝለገሱ ልኡኽ ጋዜጠይና ኣግልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ኣለሳንድሮ ዲ ቦሶሎ ሓቢሮም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ቅድሚ ኵሉ ስደተይናታት ማሕበራውን ዛዕባ ስደት ዝምልከት ሕቶ ቅድሚ ምዃኖም ሰባት እያቶም፡ ናይቲ ዓውሎማዊ ዓለም ከም ተረፍ መረፍ ናይ ዝሓስቦ ኵሉ ትእምርቲ እያቶም፡ ነቶም ተስፋ ሰኒቖም ብሩህ መጻኢ ንኸናድዩ ካብ ድኽነትን ዓመጽን ውግእን ዘምልጡ መዋዕለ ሓበሬታን ቁጽርን ተገይሩ ዝንገረሎም እናሓሰቡ፥
ግዚያዊ መእለዪ ስደተይናታት፡ ቀዋሚ መእለዪ ምስ ዝቕኸውን ግዚያዊ ክትብሎ ጌጋ እዩ
ኣብቲ ዕለት 11 ጥቅምቲ 2012 ዓ.ም. ሰላሳን ኣርባዕተን ስደተይናታት ትፋእ ብሕሪ ከይኖም ዝተረኸበሉን ስዒቡ እውን ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ኰይኖም ምስ ተሓርዩ ዕለት 3 ጥቅምቲ 2013 ዓም. 366 ስደተይናታት ዝተሳፈሩላ ንእሽተይ ጀልባ ብዘጋጠማ ሓደጋ ዝጠሓሉን ኩሎም ስደተይናታት ኣሕዋትናን ኣሓትናን ምኽንያት ኣብ ላምፐዱዛ ምብጻሕ ዘካየድሉ ዕለት እናሓሰቡ፡ ካልኦት እውን እቶም ኣብ ፈቐዶ ምድረ በዳ ዝሃልቁን ብብዙሓት ዝታለሉን ዝዕመጹን፡ ኣብ ናይ ስደተይናታት መጽንሒ - መዳጐ ሰፈር ኣደዳ መግረፍትን ዓመጽን ዝዀኑን፡ ማዕበላት ባሕሪ ዝብድሁን ኣብዚ ጉዕዞ ባሕሪ ዝሃልቁን፡ እቶም ኢየሱስ ኣፍቅርዎም ኣተንስእዎም ዝብለና ትሑታት ኣሕዋትና ኣሓትናን እያቶም።
ሓልዮት ኣብ መንጐ ስደተይናታት
ቅዱስ ኣቦና ኣብ ቅድሚ በሸሓት ዝቑጸሩ ቀድሚምን ድሒሮምን ዝተሰዱ ኣብ ቀረባ እዋን ኢጣሊያ ዝኣተዉን፡ ኣብ መንጐኦም ዝነብርዎ ምድግጋፍን ምትሕልላይን ምኽንያት ኣመስጊኖም፡ … ብላቲን ስርዓት ዝተነበ ናይ ዕለቱ ካብ ኦሪት ዘፍጥረት ምዕ. 28 ካብ ፍቕዲ 10-22፡ ወንጌል ማተዎስ ምዕ. 9 ካብ ፍቕዲ 18-26 ዝተወስዱ ምንባባት ኣሞርኵይዞም፡
ጐይታ ነቶም ኣብ መከራን ጸበባን ስሙ ንዝጽውዑ ኣመንቲ ጸግዕን መዕረፍን እዩ፡ እቲ ዓለም ዘቕርበልና ውሕስነት ዋጋ ኣልቦ ምዃኑ ምስ እነስተውዕል ብጀካ እግዚኣብሔር ካልእ ማንም ከምዘይብልና ነስተውዕል፡ ጸሎትና ንጹሕ ይኸውን ነቲ ኣብ ምድሪ ዝነብር በራት ሰማያት ዘርህው እግዚኣብሔር ጥራሕ እዩ፡ ዘድሕን እግዚኣብሔር ጥራሕ እዩ።
ኢየሱስ ዘየጓንይን ኵሎም እቶም ንኡሳንን ትሑታንን ክፍቀሩ ዝብልን
እቲ ምሉእ ብምሉእ ኣብ ጐይታ ኣሜን ዝብል ሓለቓ ሙክራብን እታ ሕማም ዝሓደራን፡ ዘቕርብዎ ሕቶ ካብ ሕማምን ሞትን ናጻ ንኽወጹ ዝብል እዩ፡ እታ ሕማማ ንጽግትን ዝተሓረገትን ዘይንጽሕትን ተገይራ ክትሕሰብ ዝደረኻን እናሓሰቡ ኢየሱስ ዘየጓንይ እዩ ቢሎም፡ እቲ ሓለቓ ምኵራብ ኰነ እታ ሰበይቲ ጸገማቶምን ኵነታቶምን ክፍቀሩ ዘለዎም ትሑታት የብሎም።
ኢየሱስ ንደቀመዛሙርቱ እቶም ትሑታት ኣብ ምንባር ናይ ፍቕሪ ስራሕ ቀዳምነት ክወሃቦም ዝግብኦም ከምዝዀኑ ይሕብሮም፡ ኣማራጺ ኣይኰኑን፡ ከምቲ ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ዝብልዎ ኣብ ኣዋንና ዝተፈላለየ ዓይነት ድኽነት ኣሎ፡ ድኽህነት… ድኻታት፥ ዝተናዕቁን፡ ዝተነጸሉን ውጹዓትን ህሙማንን ትሑታትን ኣብ ሕብረተሰብ ናይ መወዳእታን ውዳቕን ተገይሮም ዝሕሰቡ ..
ዝኽሪ ሻድሻይ ዓመት ሓዋርያዊ መገሻ ኣብ ላምፐዱዛ
ቅዱስ ኣቦና ቅድሚ ሽዱሽተ ዓመት ኣብ ላምፐዱዛ ዘካየድዎ ሓዋርያዊ መገሻ እናሓሰቡ፡ እቶም ገዓሮም ናብ ጐይታ ዘቕርቡ ትሑታት ወትሩ ኣብ ዝኽሮምን ሓሳቦምን ቀዳምነት ከዘለዎም ኣረጋጊጾም፡ ካብ ዝዀነ ይዅን መዓትን፡ ስቅያትን መቑሕን ክፋእን ናጻ ክወጹ እምሕጸን፡ እዚ ሓሳብ እዚ ኣብ ናይ ሎሚ ናይ ትዊተር መልእኽቶም ዘስመሩሉ ሓሳብ እውን ክኸውን እንከሎ፡
እቶም ድኻታትን ትሑታትን ዝተናዕቁን ኣብ ምድረ በዳ ንኽሃልቁ ዝተጠንጠኑን፡ ኣብ ፈቖዶ መዳጐኒ ሰፈር ዝሳቐዩን ዝግረፉን ዝዕመጹን፡ እቶም ኣብቲ ዘየብቅዕ ክነሱ ግዜኣዊ መእለዪ ስደተይናታት ተባሂሉ ኣብ ዝጽዋዕ ሰፈር ዝሕደጉ፡ እዚኣቶም ካብቶም ኢየሱስ ከነፍቅሮምን ከነተንስኦምን ካብ ዝሓተና እያቶም!
ስደተይናታት፥ ዓውሎማነት ተረፍ መረፍ ቢሉ ናይ ዝነጽጐም ትእምሪ እያቶም
ደጋዊ ክፍሊ ከተማታትናን ህልውናን ብዝተናዕቁን ዝተሓርጉን ከም ተረፍ መረፍ ብዝሕሰቡን ዝተዓመጹን ውጹዓትን ዝምዝመዙን ዝተጠንጠኑን ድኻታትን ዝሳቐዩን ዜጋታት ዘዕለቕለቐ እዩ፡ ኢየሱስ ኣብ ናይ ጐቦ ስብከቱ ብፁዓን ዝብሎም፡ ዝሳቐዩ የጸናንዕ ምሕረት ይጽግው፡ ጥምየቶም ይዕንግል ዘለዎም ጽምኢ ፍትሒ የርውይ፡ ናይ እግዚኣብሔር ኣቦኣዊ ሓልዮት ክስምዖም ይገብር። ንኣኣቶም ከይዲ ናብ መንግስተ ሰማያት ይሕብሮም።
ስደተይናታት ማሕበራዊ ወይ ዛዕባ ዝስደት ዝምልከ ሕቶ ዘይኰኑ ሰባት እያቶም፡ ቅድም ቀዳድም ሰባት እያቶም፡ ሎሚ ናይቲ ዕውሉም ሕብረተሰብ ከም ተረፍ መረፍ ናይ ዝሓስቦምን ከም ውዳቕ ናይ ዝሓስቦምን ትእምርቲ እያቶም፡
ትሑታት ናብ ጐይታ ንኸብሉ ዝሕግዙ መላእኽቲ
ቅዱስ ኣቦና፥ እቲ ቀዳማይ ናይ ዕለቱ ምንባብ ዘዘንትዎ ናይ ያዕቆብ መሳልል እናሓሰቡ፡ ብኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ መንጐ ምድርን ሰማይ ተረጋጊጹን ውሑስን እዩ፡ ኩሉ ዝበጽሖ፡ ንኹሉ ዝዀነን፡ ይኹን ደኣ እምበር ነቲ ዘራኽብ መሳልል ስጉሚ ብስጕሚ ንኽትድይቦ ጻዕርን ድኻምን ጸጋን ይሓትት፡ ድኻታትን ትሑታት ገዛእ ርእሶም ናይ ምክልኻል ብቕዓትን ዓቕምን ዘይብሎም ክድገፉ ኣለዎም።
ኣንሕና እቶም ኣብቲ መሳልል ነቶም ትሑታትን ድኻታትን ስንኩላንን ህሙማንን ዝተነጸሉን እናሓቖፍና ኣብቲ መሳልል ንላዕሊ ዘደይቡን ነቶም ዝተረፉ ንላልዕሊ ንኸብጽሑ ከምዝወርዱን መላእኽቲ ኰይንና እንተንርከብሲ ክንደይ ዓቢይ ሓጐስ ምፈጠረለይ፡ እንተዘይከነ ድሕሪት ክተርፉ እያቶም፡ ሓሳርን መካራን’ዛ መሬት ምንም ጩራ ሰማይ ገና ብዓንተውኡ ከየማዕደዉ ክተፉ እዮም።
ኣብ ናይ ድሕነትን ሓርነትን ተልእዀ ምትሕብባር
ዓቢይ ሓላፍነት እዩ፡ ካብቲ ኢየሱስ ንተሳታፍነት ካብ ዝጸዋዓና ናይ ድሕነትን ሓርነትን ተልእዀ ገዛእ ርእሱ ከርሕቕ ኰነ ኣይምልከተንን ቢሉ ኣልቦ ሓላፍነት ክስምዖ ዝኽእል ማንም የልቦን፡ ኣብዚ ተልእዀ ተሓባበርቲ ንኽንከውን ኢየሱስ ይጽውዓና እንክብሉ ዝለገስዎ ዝለገስዎ ስብከት ከምዘጠቓለሉ ዲ ቦሶሎ ሓቢሮም። [ Audio Embed ስደተይናታት ማሕበራዊ ሕቶ ጥራሕ ዘይኰኑስ ቅድም ቀዳድም ሰባት እያቶም]


text:
ቅዋም ዝስከም መሰረት፡ሓያል ሓድነት፡ ሓላፍነት ዝስከም ህዝቢ የድልዮ ! ኣብ ሓንቲ ሃገር ደሞክራሲያዊ ቅዋም ልዕሊ ኩሉ ቀዳምነት ክወሃቦ ዝግባእ መሰረት ሰላምን ራህዋን፡ስልጣን ዕብየት ተርእዮ’ዩ። መሪሕ
-
ቅዋም ዝስከም መሰረት፡ሓያል ሓድነት፡ ሓላፍነት ዝስከም ህዝቢ የድልዮ !
ቅዋም ዝስከም መሰረት፡ሓያል ሓድነት፡ ሓላፍነት ዝስከም ህዝቢ የድልዮ ! ኣብ ሓንቲ ሃገር ደሞክራሲያዊ ቅዋም ልዕሊ ኩሉ ቀዳምነት ክወሃቦ ዝግባእ መሰረት ሰላምን ራህዋን፡ስልጣን ዕብየት ተርእዮ’ዩ። መሪሕ ቅዋም ምንዳፍ፡ ቅዋም ምትካል ማለትRead more »
-
ርሑስ በዓል ዒድ ኣል ፈጥር፡ ምስ ሰላምታ ቲቪ ሰነድ ኤርትራ
እንሻ ኣላህ ሰላም ግል ትምጻእ ዎ ኣድና ንኣተ፡ ምስል ሻዓብና ሕኩመትና ሕኩመት ኣማን ሕኩመት ሰላም ውሕደት ንወደ።Read more »
-
-
-
-
-
-
መልእኽቲ እቴጌ ኤለኒ፡ንንጉስ ኣማኑኤል ፖርትጋል 1510 ዓ.ም
መልእኽቲ እቴጌ ኤለኒ፡ንንጉስ ኣማኑኤል ፖርትጋል 1510 ዓ.ም ኣብ’ዚ ሕጂ ዘቅርቦ ዘለኹ ሓበሬታ፡ ነታ ድርቲ ጽሕፈት ኣብ FB ዝተዘርግሐ መብርህን ክትኸውን ትኽእል’ያ ዝብል እምነት ኣለኒ። ኣብ’ዚ ሓጺር ግዜ ብዙሓት ሰባት ብዛዓብ’ዛRead more »
-
ድራኺ ሓይሊ ሓድነትና፡ዝተኽፍለ ክቡር ዋጋ’ዩ!
ድራኺ ሓይሊ ሓድነትና ዝተኽፍለ ክቡር ዋጋ’ዩ! ድራኺ ሓይሊ ሓድነትና ዝተኽፍለ ክቡር ዋጋ ግድነት ክምለስ ዘለዎ ዕዳ ነፍሲ ወከፍ ዜጋ’ዩ! ኣብ’ዚ ንነብረሉ ዘለና ህልዉ ግዜ ሓድነት ክውን ንምግባር ኣብ ስምምዕ ክብጻሕRead more »
-
ኣምላኽ ይወርድ ወይ ላምና ትወልድ ግዲ!
ኣምላኽ ይወርድ ወይ ላምና ትወልድ ግዲ!ልዕሊ ዕድመ ሓደ ወለዶ ዝወሰደ ምልካዊ ምሕደራ ህግዲፍ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ሃገርናን ከውርዶ ዝጸንሐን ዘሎን ሕሰም መከራ መግለጺ ዘይርከቦ፡ ብቅርጽን ትሕዝቶን፡ፖሊሲታቱን ሓፈሻዊ መደባቱን ኣብ ሚዛንንRead more »


text:
Radio Erena: 14 January 2017
ሓይልታት ጸጥታ መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ዓውዲ ስነጥበብ፣ ምፍራይ ፊልምን ሙዚቃን ተዋፊሮም ንዝርከቡ ሓያሎ ሰኣልቲ፣ ኣወሃሃድቲ ፊልም፣ ደረስትን ኣፍረይትን ይቕየዱ ምህላዎም ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣረጋጊጾም።
ዛጊት በጺሑና ካብ ዘሎ ዝርዝር ኣስማት ናይቶም፣ ካብ ዝሓለፈ ቅንያት ኣትሒዞም እናተኣድኑ ተኣሲሮም ዘለዉ ሰኣልቲ፣ ኣወሃህድቲ ፊልምን ኣፍረይትን፣ መርሃዊ መለስ፣ ወነንቲ ዮናን ፕሮዳክሽን ዳኒኤል ኣብርሃምን ዮናስ ሰሎምንን ይርከብዎም።
ሓያሎ ካብቶም ብሓይልታት ጸጥታ ዝህደኑ ዘለዉ ሰኣልቲ፣ ኣወሃሃድቲ ፊልምታት፣ ደረስትን ኣፍረይትን፣ ኣብቲ ብ “ላቭ ዩ ኤረና” ዝፍለጥ፣ ኣብ ጀርመን ምስ ዝመደበሩ ናይ ብዙሓት ስነጥበባውያን ፍርያት ኣብ ዩቱብ ዝዝርግሕ ዘሎ ትካል ክሰርሑ ዝጸንሑ’ዮም።
ሓይልታት ጸጥታ መንግስቲ ኤርትራ፣ ንሓያሎ ኣብ እንዳዜና ዝተመደቡ ሰኣልትን ኣወሃህደቲ ፊልምን ምስ ናይ ደገ ትካላት ትሰርሑ ኣለኹም ብምባል ከጠንቕቖዎምን ከፈራርሕዎምን ምጽንሖም ይፍለጥ።
ይኹን’ምበር ጠንቒ ማእሰርቲ’ዞም ኣብ ዓውዲ ምፍራይን ምዝርጋሕን ፊልምታትን ደርፍን ክነጥፉ ዝጸንሑ ኤርትራውያን ብንጹር ኣይተፈልጠን።
ስግረ ዶብ ሓሲቦምን ዘይሕጋዊ ባጤራ ወኒኖምን ዝብል ወረ ግና ይጋዋሕ ኣሎ።
ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት፣ ኣብ ኩሉ ጽላት ንዝነጥፉ ኣካላት ማሕበረሰብ ኤርትራ ብልዑል ናህሪ ናብ ስደት ይደፍኦ ኣብ ዘለወሉ እዋን፣ ኣብ ፊልምን ደርፊን ዝነጥፉ ስነጥበባውያን’ውን ናብ ኢትዮጵያን ካልኦት ሃገራትን ብብዝሒ ክስደዱ’ዮም ዝርኣዩ ዘሎ።
=====================


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ጥሪ – 24.2018
አቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ……………
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ማር.4:1-9
አስተንትኖ
አብዚ ናይ ሎሚ ቃል ወንጌል ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ነቶም ስዝስዕብዎ ዝነበሩ አሕዛብ ብምሳሌ ጌሩ ክምህሮም ይርከብ። ቃል አምላኽ አብ አርባዕተ ስተፈላለየ መሬት አብ መንገዲ፤ አብ ከውሒ ፤አብ ማእኸል እሾኽ – አብ ጽቡቕ መሬት ክዝራእ ንርኢ። እዞም አርባዕተ ዓይነት መሬት አምሳል ናይ ነፍሲ ወከፍ ልባትና ወይ አርባዕተ አገባብ መገዲ ወዲ ሰብ ምስ ቓል አምላኽ ዘለዎ ርክብ የስምዕ። አብዚ ኢቲ ዝዘርእ አምላኽ ባዕሉ ክኸውን እንከሎ፡ ኢቲ ዝዝራእ ከአ ቃል አምላኽ ኢዩ። እቲ መሬት ከአ ንሕና ነፍሲ ወከፍና ንኸውን። እግዚአብሔር ከአ ብዘተፈላለየ መገዲ አብ ነብፍሲ ወከፍ ልቢ ወዲ ሰብ ቃሉ ይዘርእ።
እንሆ ዘራኢ ኪዘርእ ወፈረ። ኪዘርእ ከሎ ገለ አብ ጥቃ መገዲ ወደቀ። አዕዋፍ መጺአን ድማ በልዕኦ። እዚ አብ መንገዲ ዝወደቀ ዘርኢ አብ ላዕሊ ኢዩ ዝተርፍ፤ በዕምቀት አብ መሬት ክአቱ፡ ከምቲ ዘድሊ ሱር ክሰድድ አይክእልን። አብዚ ነቲ ዮሓንስ አብ 8.37 ዝብሎ ክነንብብ ንኽእል፦ ንስኻትኩም ዘርኢ አብርሃም ምኻንኩምሲ እፈልጥ እየ። ቃለይ አባኻትኩም ስለዘይሓደረ ግና ኽትቀትሉኒ ትደልዩ አሎኹም። እዚ ዝበሎ ከአ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ቃሉ አብ ሰማዕቱ ቦታ ስለዘይረኸበ ኢዩ። ብርግጽ ሎሚ ንዓይ ኢዚ ቃል እንታይ ይብለኒ። ብሓቂ ነዚ ዝሰምዖ፡ ዝዝራአለይ ዘሎ ቃል ሕይወት አብ ሕይወተይ፤ አብ መዓልታዊ ምንቅስቃሰይ፤ አብ ልበይ፤ አብ ሓዳረይ ቦታ ይረክብዶ አሎ፧ ወይስ ከምቲ አብ መገዲ ዝተዘርአ፤ ዝወደቐ ቃል ኮይኑ ቀለብ አዕዋፍ ይኸውን አሎ።
ገሊኡ ኸአ ብዙሕ መሬት አብ ዘይብሉ ከውሒ ወደቐ፤ ዕምቆት መሬት ስለዘይብሉ ድማ ቐልጢፉ በቖለ። ጸሓይ ምስ በረቐት ሓጎጎ፡ ሱር ስለ ዘይብሉ ድማ ሓረረ’’ እቲ አብ ከውሒ ዝተዘርአ ድማ ነቲ ቓል ሰሚዑ ብኡብኡ ብሓጎስ ዚቕበሎ ሰብ እዩ። እንተኾነ ሱር ስለ ዘይብሉ ንጊዚኡ እዩ እምበር ስለቲ ቓል ስደት ወይ መከራ ምስኮነ ብኡብኡ ይኽሕድ። ብፍላይ በዚ ሎሚ ዓለምና ካብ እግዚአብሔር ሪሒቑ ንገዛእ ርእሱን ዓለምን አብ ዘምልኸሉ ዘሎ ግዜ ንሕና ምስ ቃል አምላኽ ዘለና ርክብ እንታይ ይመስል። አብቲ መንፈሳዊ ሕይወትና ቃል አምላኽ እንታይ ተራ አለዎ፧ እምበአር ነቲ ቃል ሰምዐ እቲ ቃል አባይ ሱር ንክሰድድ ንፈተና ናይዚ ዓለም ንኽንስዕር ወትሩ አርዑት ቃል አምላኽ ክንሕንገጥ የድሊ።
እቲ አብ እሾኽ ዝተዘርአ ኸአ ነዚ ቓል ዚሰምዕ እዩ፡ ሓልዮት እዛ ዓለም እዚአን ምዕሻው ሃብትን ድማ ነቲ ቓል ይሓንቆ። ከይፈረየውን ይተርፍ። ብዙሕ ግዜ ቃል አምላኽ አብ ቤተክርስቲያን ንሰምዖ ኢና፡አብ ገዛውትና ምስ ተመለስና ግና ንኽነብሮ የጸግመና። ምኽንያቱ በዚ ናይ ዓለም ነገራትን ፈተናታትን ሕይወትና ስለዝዕብለል። ነቲ ዝሰማዕናዮ ቃል አምላኽ ብግላዊ ጸሎት ስለዘይነሰንዮ። እቲ ቃል ተሃኒቁ ብዘይ ፍረ ይተርፍ። እቲ አብ ጽቡቕ መሬት ዝተዘርአ ግና እቲ ነዚ ቓል ሰሚዑ ዜስተውዕል እዩ፤ ንሱ እቲ ብሓቂ ፍረ ዚፈርህ፤ ገሊኡ ሚእቲ፤ ገሊኡ ስሳ ገሊኡ ኸአ ሠላሳ ዚህብን እዩ። ገሊኡ ግና አብ ሽቡቕ መሬት ወደቐ፡ ገሊኡ ሚእቲ፤ ገሊኡ ስሳ፤ ገሊኡ ሠላሳ ድማ ፈረየ፡፤ እትሰም ዕዘላቶ እዝኒ ይስማዕ። እዚ ምስላ እዚ ነቲ አብ ሕይወትና ዘጋጥመና ኩነታት ጠባያት ነቲ ቃል ተቐቢልና ሚእቲ ሰላሳ ከይንፈሪ ዕንቕፋት ዝኮነና ንክነለሊ ይምህረና።
ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን ንሕና ዘሪኢ ቃል አምላኽ አለና። እዚ ቃል እዚ አብ ልባትና ንኸዕርፍ ንኽበቁል፡ ፍረ ንኽህብ ክነፍቅድን ቦታ ክነዳልወሉን የድሊ። ደጊም ንኽርስቶስ ኢየሱስ “ጎይታ እዩ ኢልኩም ካብ ተቐበልኩምዎ ብአኡ ንበሩ። ከምቲ ዝተመሃርክምዎ፡ አብኡ ተሠሪትኩምን ተሓኒጽኩምን ብምስጋና መሊእኩምን አብ እምነት ጽንዑ። አብ ናይ ክርስቶስ ዘይኮነስ፤ አብ ባህሊ ሰብን አብ አተሓሳስባ እዛ ዓለም እዚአን ዝተመስረተ ኮንቱን መዓሸውን ዝኾነ ፍልስፍና ገይሩ ሓደ እካ ከይማርኸኩም ተጠንቀቑ። እናበለ ጳውሎስ ናብ ሰብ ቆላሲያስ ይጽሕፍ። እግዚአብሔር መዓልታዊ ሕይወትና ምስ ዳዊት ሓቢርና “ቃልካ ንስጉምተይ መብራህቲ፥ ንመንገደይ ብርሃን እዩ፥ እናበልና ሕይወትና ብቃል አምላኽ መሪሕና እንኽእለሉ ጸጋታቱ ይዓድለና። አሜን!
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
ምክትል ቀዳማይ ሚኒስተርን ፡ ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳያትን ኢትዮጵያ ኣቶ ደመቀ መኮነን፣ ሃገሩ ንዉዕል ኣልጀርስ ዳግም ትፍትሾን ኣርባሕነቱ ንምጥላል ትሰርሕን ከምዘላ ገሊጹ’ሎ።
እቲ በዓል ስልጣን ናብ ባይቶ ሃገሩ ቀሪቡ ኣብ ዘስመዖ ጸብጻብ፡ ስምምዕ ኣልጀርስ ነቲ ኢትዮጵያ ኣብ ቀረባ መጻኢ ኽትከዶ እትሕልን ጎደና ዘሳልይ ከምዝኸዉን ንምርግጋጽ ፡ ዘድሊ መጽናዕትታት በብዝምልከቶም ኣካላት ይካየድ ከምዘሎ እዩ ተዛሪቡ ።
ትሕቲ ቀዳመይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ዝለዓለ ስልጣን ኣኪቡ ዘሎ ሚኒስተር ኣቶ ደመቀ መኮነን፣ መንግስቱ ብዛዕባ እቲ ዉዕል ዕቃቤታት ከምዘለዎ ዘፍእም መግለጺ ኪህብ ምድፋሩ፣ ኪንዮ ዝኸይድ ዘሎ ኲናት ሕድሕድ ኢትዮጵያ ፣ ኣብ ሞንጎ እዋናዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ህግደፍን ገዚፍ ጎነጽ ኪህሉ ምዃኑ እዩ ዘመልክት።
ቅድሚ መንግስቲ ኣቢይ ኣሕመድ ዝነበረ ስርዓት፣ ትሕዞታት ዉዕል ኣልጀርስ ምምሕያሻት ኪግበረሎምን ተወሳኺ ዘተ ኽካተተሉን ስለዝጸውዔ ፡ ንልዕሊ 20 ዓመታት ኣብ ናይ ኣይኲናት ኣይሰላም ሃዋህዉ ብዙሕ ከምተእኸስረ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ እዋናዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ’ዚ ብዘይፍለ ንነጥብታት እቲ ዉዕል ኽፍትሽን ኣርባሕነቱ ኽግምግምን ምጅማሩ ፣ ዶባዊ ኲናት ኤርትራን ኢትዮጵያን መዘዙ ከምዘይጸንቀቐ ዘርእይ ኮይኑ ኣሎ።
ኣብ ድሕረ መፋርቕ 2018 ዝተሓንጠጠ ወገናዊ ስምምዕ መራሒ ጉጅለ ህግደፍን ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድን ፣ ከም ኩሎም ዘስፈሮም ነጥባታት፡ ንትግባሬ ስምምዕ ኣለጀርስ ብዝምልከት – ከመይ ዝመስሉ መርሓታት ከምእተሓንጸጹ ኣይፍለጥን።


text:
ወየ! – ንናይዝጊ – ብኽንድሽሕ ገብረዝጊ
ወየ ወየ ብስማይ ይምሓርካ ወይ ናይዝጊ ክፍሉ ወየ ወየ ብስማይ ይምሓርካ ወየ ናይዝጊ ክፍሉ ወዮ ዶ ክብለልካ ወዮ ናይዝጊ ክፍሉ ከምዚ ናትካ ክንደይ ዘይበደሉ ናባኻ መጺኡ ተጠቕሊሉ ሓመድ ዓዲ ሲኢንካ ብቐሊሉ ሽማግለ የለን ዓገብ ዝብሉ ብሓደ ሰብ ኩሎም ክታለሉ ገበል ከይውሕጦም ዝተዳህሉ። ወየ ወየ
ወየ ወየ ብስማይ ይምሓርካ ወይ ናይዝጊ ክፍሉ
ወየ ወየ ብስማይ ይምሓርካ ወየ ናይዝጊ ክፍሉ
ወዮ ዶ ክብለልካ ወዮ ናይዝጊ ክፍሉ
ከምዚ ናትካ ክንደይ ዘይበደሉ
ናባኻ መጺኡ ተጠቕሊሉ
ሓመድ ዓዲ ሲኢንካ ብቐሊሉ
ሽማግለ የለን ዓገብ ዝብሉ
ብሓደ ሰብ ኩሎም ክታለሉ
ገበል ከይውሕጦም ዝተዳህሉ።
ወየ ወየ ወየ ሓደ ነገር ክሓትት ናይ ግዲ
እንታይ ወሪዱኩም ምስዚ ወዲ
ኢድን ጓንትን ኔርኩም ኣብ ሕማቕ ፍርዲ
መማኽርቲ ኔርኩም መካይድቲ
ንስኻ እውን ደፋር ኢኻ ግዲ
ንምንታይ ትጻረፍ ንጉስ ዓዲ
ሓመድ ከልኪሉካ ሓመድ ዓዲ
ቴጌሩ ዘይፈልጥ ሕማቕ ፍርዲ
ሬሳ ክቡር‘ዩ ኣብ ዝኸዶ ዓዲ
ሕጊ የሎን ከይንኸይድ ፍርዲ
እቶም ብጾትካ ወሪድዎም ራዕዲ።
ወየ ወየ ወየ ዓገብ ዝብል የሎን ዝሓተተ
ሓደ የሎን ኣፉ ዝኸፈተ
ወይልኡ ዘሎምበር ዘይሰምዕ ዝሞተ
ብሕማቕ ጠባዩ ምተሓተ
ደርሆ እኳ ትኸብር ሰብ ግዳ ምስ ሞተ
ንሃገሩ ቡዙሕ ዘበርከተ
ደቂ ሃገር ግበሩሉ ዘተ
ወየ ወየ ወየ ክብለልካ ናይዝጊ ናይዝጊ
እንዳቦኻ ሰብ ሕጊ ሰብ ዘንጊ
እንዳዴኻ ሰብ ሕጊ ሰብ ዘንጊ
ባይቶ ዓዲ ተኸዲኖም ፈርጊ
ጭራ ወስ ዘብሉ ምስ ዝጋገ ሕጊ
ወጊድ ዝብሉ ዝጸየቖ ዘርጊ
ተመሪሩ ዘይፈጸሞ ደርጊ።
ወየ ወየ ወየ እንተተረፈካ መቓብር ጸጸራት
መዓስ ገዛ ኮይኑ ተነጺፉ ዓራት
ዓዲ ኢታይ ኣሎካ ዓቢ ግራት
ገምቢ ሓርማዝ ኣሎካ ዓቢ ግራት
ፍቓድ እንተዝህበካ እቲ ስርዓት
ተሰኪሞም ክወስዱኻ ኣብ ዓራት
ሓመድ ከፍሱሱልካ ምኾኖም ብስራት ።
ወየ ወየ ወየ ናይዝጊ ዓገብ ተረኺቡ ብድሕሬኻ
ዓሪፉ ሰሚዖም እቶም ስድራኻ
ተጸቢዮም ሓመድ ከልብሱኻ
ግቡእ ክፍጽሙ ኣብ ቀብርኻ
ኣይኮነን ተስካርካ ሲኢኖም ሬሳኻ
መን ክኸፍት ኣፉ ብዛዕባኻ
ራዕዲ የእቲዩሎም መሓዙኻ
ኩሉ ተጠቕሊሉ ናብ ነብስኻ
ይቕረ እንተትብለሉ ንህዝብኻ
ምመከተ ኔሩ ኣብ ጎድንኻ
ብጠባይካ ቡዙሕ ተጋጊኻ
ትሕም ትሕም ትብል ኤርትራ ብኣኻ
ስለ ዘገልገልካ ብቆልዓኻ
ኤርትራ ኢያ ኔራ ኣቦኻ ኣዴኻ።
ክንድሽሕ ገብረዝጊ
ኣባል ኤህም


text:
Radio Erena: 20 December 2016
ኩባ ኣብ እዋን ዝሑል ኵናት፣ ካብ ቸክ ሪፖብሊክ ዝተለቅሓቶ 270 ሚልዮን ዶላር ዕዳ፣ ኣብታ ሃገር ብዝፈሪ ‘ራም’ ዝተባህለ ኣልኮላዊ መስተን መድሃኒታትን ክትከፍሎ ትሓትት ምህላዋ ኣብ ቁጠባ ዘተኩራ ማዕከናት ዜና ገሊጸን።
እታ ብዋሕዲ ናይ ወጻኢ ባጤራ እትሳቐ ዘላ ኩባ፣ ንዘለዋ ዕዳ ብኣልኮላዊ መስተ ክትከፍሎ ትደሊ ምህላዋ ዘረጋገጸ ሚኒስተር ፋይናንስ ቸክ ሪፖብሊክ፣ ሃገሩ ግና እንተወሓደ ንገለ ክፋሉ ብካሽ ክምለሰላ ከምእትደሊ ምጥቃሱ ሲኤንኤን ሓቢሩ።
መንግስቲ ኩባ ብዛዕባ’ቲ ምስ ቸክ ሪፖብሊክ ዝዘራረበሉ ዘሎ ጉዳይ ብዝምልከት ሓበሬታ ንኽህብ ካብ ማዕከናት ዜና ዓለም ንዝቐረበሉ ሕቶታት ካብ ምምላስ ተቖጢቡ ኣሎ።
ኩባ ዘለዋ ዕዳ ብኣልኮላዊ መስተ ‘ራም’ ክትመልሶ ምስ ቸኽ ሪፖብሊክ ኣብ ስምምዕ እንተበጺሓ፣ ዕዳኣ ምሉእ ብምክሉእ ንኸተጻፍፍ ክሳብ 15 ዓመት ክወስደላ ከምዝኽእል ተንተንቲ ቁጠባ የመልክቱ።
እታ ሓካይምን መድሃኒታትን ብብዝሒ ከም እተፍሪ እትገልጽ ሃገር፣ ንገለ ክፋል ዕዳኣ ብመድሃኒት ክትሽፍኖ ከምእትደሊ’ውን ይግለጽ’ዩ።
እንተኾነ፣ እቶም ኩባ እተፍርዮም ካብ ዘመናዊ ምዕባለን ቴክኖሎጂን ዝተገለሉ ሞያውያን ሕክምናን መድሃኒትን ኣብ ዝበዝሓ ሃገራት ዓለም ተቐባልነት የብሎምን።
ኩባ፣ ካብ ሩስያ’ውን 32 ቢልዮን ዕዳ እኳ እንተነበራ፣ ሩስያ ነቲ 90 ሚእታዊት ምሒራታ’ያ።
ነዚ ዝሓለፈ 60 ዓመታት ኣብ ኣህጉራዊ ተነጽሎ ዝጸንሐት ኩባ፣ ካብ ብሪጣንያ፣ ፈረንሳ፣ ካናዳን ኣውስትራልያን ዝተለቅሓቶ 11 ቢልዮን ዶላር ዕዳ ከምዘለዋ’ውን ይፍለጥ።
ንኣስታት 50 ዓመት ነታ ሃገር ዝመርሐ ፊደል ካስትሮ፣ ንኩባ ካብ መፋርቕ 1960 ኣትሒዙ ካብ ኣባልነት ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘብን ባንክ ዓለምን ገሊሉዋ’ዩ።
ዝሓለፈ ወርሒ ዝመተ ፊደላ ካስትሮ፣ ብሰንኪ እርጋንን ሕማምን ስልጣኑ ኣብ 2008 ንሓዉ ራውል ካስትሮ ካብ ዘረክብ ንደሓር፣ እታ ሃገር ናብ ዝሓሸ ኣህጉራዊ ዝምድናታት ተቛምት ምህላዋ ይፍለጥ።
===================


text:
ኣብ ናይ ውዱብ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ናይ መግብን ሕርሻን ሓልዮ ማሕበር ጸኣት ስደተይናታን ሕርሻን ምዕባለ ገጠራትን ኣብ ዝብል ርእሰ ጉዳይ ኣማእኪሉ ኣብ ዘካየዶ መበል 41 ሓፈሻዊ ዓውደ ኣኼባ ናይ ቅድስቲ መንበር ልኡካን መሪሖም ዝተሳአፉ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ፈርናንዶ ኪካ ኣረላኖ፥ ኣባይቲ ስድራ ኣብ ሕርሻ ናይ ባህላውያን ፍልጠት ዓቃብያን ምዃኖምን ደቀንስትዮ ኣብዚ መዳይ መተካእታ ዘይብሉ ግደ ከምዘለወን ዝብል ሓሳብ ዘስመረ መደረ ኣስሚዖም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ሰባት ከማና ይዅን ደኣ እምበር ካብ ድኽነትን ዓመጽን ኣሳዶን በቲ ምዝባዕ ከባቢ ኣየርን ናይ ተፈጥሮ ጸገማትን ተደሪዀም ዝስደዱን ብሓቂ ዓቢይ ማሕበራዊ ቃንዛን ምሬትን ምዃኑ ዝገለጹ ብፁዕ ኣቡነ ፈርናንዶ ኪካ ኣረላኖ፡ ስደት ካብ ተስፋ ምቑራጽን ቀቢጸ ተስፋን ዝብገስ እዩ፡ እቲ ብውዱብ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ዝተሓንጸጸ ክሳብ 2030 ዓ.ም. ተበጻሒ ዝብል መደብ ልምዓት ብፍላይ ካብ ዓለም ስእነት መግብን ጥምየትን ምውጋድ ዝብል መደብ ተበጻሒ ናይ ምዃን ዘለዎ ርግጸይናነት እናረሓቐን፡ ኣብ ዓለም ብስእነት መግብን ጥምየትን ዝሳቐዩ ብዝሒ ክብ ይብል ምህላውን ጠቒሶም፡ እዚ ንገዛእ ርእሱ ሓደ ናይ ጸኣት ስደተይናታት ምኽንያት ምዃኑ ይሕብሩ።
ናይ ቅድስቲ መንበር ምላሽ
ቅድስቲ መንበር፡ ውጽኢታዊ ዝዀነ ናይ ሰብኣዊ ፍጥረት ጠለባት ግምት ዝህብ ድጋፍ ምንቕቓሕ ኣድላዪ ምዃኑ ትሕብር፡ ስለዚህ ንናይ ጸኣት ስደተይና ሽግራት ንምፍታሕ ኣብ ዝግበር ከይድን ጥምየትን ስእነት መግቢ ኣብ ምብዳህ ናይ ሕርሻ ኤኮኖሚ ዘለዎ ግደ ዓቢይ ምዃኑ ተመላኽት፡ ምእንቲ’ዚ ብቑዕ ጽፍሕታት ንምኽዋንን ሓደስቲ ዕደ ጥበባውያን መጋበርያታት ኣብ ናይ ሕርሻ ኤኮኖሚ ምልላይን ምጥቃም ንምድጋፍ ተቐባልነት ንዘለዎ መደብ ልምዓት ሃብቲ ገንዘብ ምስላዕን ዘለዎ ኣገዳስነት ተተሓሳስብ።
ኣብ ድኻታት ሃገራት ምዕባለ ጸኣት ስደተ ኣይገትእን
ናይ ቅድስቲ መንበር ወኪል ነቲ ዓለም ሓቆፍ ውዕሊ ንውሑስ ስደት ዝብል ሰነድ ጠቒሶም፡ ማሕበረሰብን ውልቀ ሰብን ኣብ ገዛእ ሃገሩ መሰሉን ክብሩን ውሑስ ኰይኑሉን ጸጥታን ሰላምን ዘረጋጸሉ ኩነት ምፍጣር ከምዘድልን ኣመላኺቶም፡ ካብተን ምዕባለን ወርሓዊ እቶት ናይ ውሑዳት ካብ ዝመሓየሸለን ዘለዋ ሃገራት ዝነቕሉ ስደተይናታት፡ ናይቲ ብማእከላይ እቶት ዝመሓደር ዜጋ መነባብሮ ዘይተመሓየሸ ምዃኑ የረጋግጽ፡ ስለዚህ ምዕሩይ ኤኮኖኖሚ ምዕባለ ንዅሉ ኣባል ሕብረተሰብ ዝሽፍን ክኸውን ኣለዎ ምስ በሉ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ጠቒሶም፥ ምእንጋድን ምክልኻልን ምውሃድን ነቶም ብሩህ መጻእን ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ክኽበረሎም ንዝስደዱ ኢሎም።
ኣዋጅ ሕጹጽ ኩነት ዘይኰነ፡ ናይ ጸገማት ኣናስር ምልላይ የድሊ
ነቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ዝረአይ ዘሎ ማእለያ ዘይብሉ ጸኣት ስደተይናታት ብሑጹጽ ኣዋጅ ዘይኰነ ከምቲ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍንቸስኮ ኣብ 2015 ዓ.ም.፥ ሕጹጽ እዋጅ ነቲ ንስደት ዝዳርግን ናይ ምዝባዕ ከባቢ ኣየርን ምኽንያት ኵሉ ካብ ሱሩ ንምምሓው ዝድግፍ መደብ ዘሳዅዔ ክኸውን ኣለዎ ቢሎም ዘቕረብዎ ምዕዳን ምትግባር ከምዘድሊ ዘተሓሳሰቡ ናይ ቅድስቲ መንበር ሓዋርያዊ ወኪል ኣስዒቦም፡ ስደተይናታት ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣብ ናይ ሕርሻ ኤኮኖሚ ዝህብዎ ዘለዉ ኣስተዋጽኦ ኩሉ ዝርአይ እዩ፡ ይኹን ደኣ እምበር ኣብ ናይ ሕርሻ ኤኮኖሚ ብዘይ ሕጊ ብምውፋር ኣብ ልዕሌኦም ዝፍጸም ምዝመዛ መሰሎምን ክብሮን ዝጐድእን ንናይ ሃገር ኤኰኖሚ እውን ዝሃስይን ዘይሕጋዊ ውህለላ ሃብቲ ገንዘብን ዝውውር ምኽንያት ይኸውን ኣሎ ኢሎም።
ምዕባለ ገጠራዊ ከባብን ስራሕ ንመንእሰያት
ብፁዕ ኣቡነ ኪካ ኣረላኖ፡ ብዙሓት ዜጋታት ኣብ ውሽጢ ሃገራቶም ካብ ከባቢ ገጠራት ናብ ከተማታት ክውሕዝ ይረኣይ፡ እዚ እቲ ኣብተን ሃገራት ንዘሎ ዘይምዕሩይ ከይዲ ምዕባለ ዘቃልዕን መእሰይ ከከም ከባቢኡን ኣብ ከባቢኡን ምስቲ ናይ ከባቢኡን ጠለባት ስራሕን ህልው ኩነትን ዘዋሳእ መደብ ሕንጸትን ክረክብ ከምዘለዎ ዝሕብር እዩ፡ እንተዘይኰይኑ ኣብ ገጣራት ኣብ ድኽነት ደሓር እውን ናብ ከተማታት እንተሰደ ኣብ ዝኸፍኤ ድኽነት እዩ ዝተርፍ፡ ኣብ ገጠራት ናይ መግቢ ውሕስነት ንምርግጋጽ ዝድግፍ መደብ ልምዓት ገጠራት ምትግባር የድሊ፡ ከምቲ ቅዱስ ኣቦና ፍራንቸስኮ ዝብልዎ፡ ኣብ ሕርሻ ዕድል ስራሕ ንመንእሰያት ምፍጣርን፡ እዚ ንገዛእ ርእሱ ነቲ ንመንእሰይ ወለዶ ዘጥቅዕ ዘሎ ስእነት ስራሕ ንምብዳህ ይሕግዝ፡ ካብኡ ሓሊፉ እውን ንናይ ብዙሓት ሃገራት ናይ ሕርሻ ኤኮኖሚ ሓድሽ ሓይሊ ይህብ ቢሎም ዝገለጽዎ ሓሳብ ተወኪሶም፡ ኣብ ኤኮኖምን ሕርሻን ትውሳኤ መንእሰያት ዝድግፍ መደብ ምትብባዕ የድሊ፡ ከምቲ ጥንታዊ ባሕሊ ደቀባት፡ ማሕበረሰብን ኣባላቱን ኣብ ንሓድ ሕዱ ምትሕስሳብ ክተግህ ምድጋፍን መበቆሉ ክዝክር ከምዘለዎም፡ ሓይሊ ኣብ ሱር እዩ፡ ናይ ሓደ ዕንባባ ወይ ኦም ሓይሊ ኣብ ሱሩ እዩ፡ ምስ በሉ፡ ዓለም ሓቆፍ ናይ መግብን ሕርሻን ማሕበር ናይ ገጠራት ኤኮኖምን ተቐማጦ ገጠራት ኣባይቲ ስድራ ዝድግፍ መደብ ኣብ ምትብባዕ ክተግህ ጻውዒት ኣቕሪቦም፡ ኣብ ስነ ምግባር ዝጸንዔ ኤኮኖምን ሕብረተሰብን ተቐባልነት ዘለዎ ሰብኣውነት ዘማእከለ ምዕባለ ንምርግጋጽን መሰረት እዩ እንክብሉ ዘስምዕዎ ዘረባ ዛዚሞም።


text:
መሪር ሓዘን ህልቂት
ልዕሊ 325 መንእሰያት ኤርትራውያን ደጊምና ንዘክር!
ሓዘን ኤርትራውያን መመሊሱ ይቕጽል ኣሎ። ጉዳም ዘመን! ኣብ ምድሪ ቤትን ቅርዓትን ጥራይ ዘይኮነስ፤ ኣብ ርእሲ ነፍስ-ወከፍ ኤርትራዊ ናይ ሓዘን ዳስ ተተኺሉ ኣሎ።
እቲ ትማሊ ኣብ ትሕቲ “ንቕሎ ንሓድሽ ሓርነት” ዝብል ቴማ ዝጀመረ፡ 2ይ ጉባኤ ዓለምለኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ ሎሚውን ብርሱን ሃዋሁ ቀጺሉ ውዒሉ።
ኣብ`ዚ ጽሑፍ`ዚ፡ ኣብ ኤርትራ፡ ህዝባዊ ናዕቢ ኣንጻር ውልቀ-መላኺ ንኸይልዓል ዓጊቱ ሒዙ ዘሎ ክውንነታት ከቕርብ`የ። ብቐጻሊ፡ ነቲ ኣብ መወዳእታ ክፋል ጽሑፈይ ኣንጠንጢለ ዝገደፍኩዎ ዓቢ ሕቶ: እናመለስኩ ክጓዓዝ`የ።
ሽሕኳ ሃይማኖት ንባዕሉ ምኽንያት ውግእ ኪኸውን ዘይክእል እንተኾነ፡ ንሓያሎ ኣጀንዳታት ግን ከም ሽፋን ኮይኑ ከገልግል ጸኒሑ ኢዩ። ሓደ ህዝቢ ወይ ጉጅለ ገለ ማሕበራዊ ጸገም ምስ ዘጋጥሞ ወይ ፍትሒ ምስ ዚጐድሎ፡ ነቲ ዘይፍትሓውነት ንኺዋግኦ ሓይሊ ዚህቦ ውሽጣዊ ድፍኢት ይደሊ ኢዩ። ስለዚ ንሃይማኖት ከም መሳርሒ ተጠቒሙ ቃልስታቱ የካይድ ማለት ኢዩ።
ዓሚ ከምዚ ሎሚ ሕር ሕራይ ጌርና ጸፊዕናዮ ሸውዓተ ሸይጣን ስጋብ ዝረኣዮ። ንመን? ንመን ደኣ ነቲ ብጎረባብቲ ሃገራት፡ ብው.ሓ.ኣ.፡ ብው.ሕ.ሃ. ብምዕራባውያን ሃገራት፡ ብሃገራት ዓረብ ኮታ ነቲ ዓለም ብዓለማ ትጸልኦ ስርዓት ህግደፍ እምበር ንመን ደኣ።
ኣብ ቀዳማይ ክፋል ጽሑፍና ገለ ውሑድ ተረክቦታት መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ምድረ ግብጺ ጠቒስና ኔርና። እቲ ጉዳይ ብሰፊሑ ኣቓልቦ ንኽረክብ ብማለት ከኣ ከም ኣገዳሲን ጭቡጥን ሓበሬታ መጠን ጽሟቕ ትሕዝቶኡ ብቛንቋ እንግሊዝ ተተርጕሙ ንገለ ካብቶም ብጉዳይ ህዝቢ ኤርትራ ዝግደሱ ፈተውቲ ከምዝበጽሕ ተጌሩ።
ኣብ ዝሓለፈ ጽሑፈይ መስፍን ሓጎስ ንሓይልና ፋሕብትን ኣቢሉ ነቶም ናይ ቃልሲ መማህራንና ናበይ ከም ዝሰወሮም ከምዝጠፋና ገሊጸ ነይረ። ንሱ ስርሑ ሰሪሑ ጸብጻቡ ከቕርብ ናብ ኢሳያስ እዩ ዝጎዪ ዝነበረ።
ኣብ ዝሓለፈ ጽሑፈይ መስፍን ሓጎስ ንሓይልና ፋሕብትን ኣቢሉ ነቶም ናይ ቃልሲ መማህራንና ናበይ ከም ዝሰወሮም ከምዝጠፋና ገሊጸ ነይረ። ንሱ ስርሑ ሰሪሑ ጸብጻቡ ከቕርብ ናብ ኢሳያስ እዩ ዝጎዪ ዝነበረ።
ንኣይ ከምዝመስለኒ እቲ ቐንዲ ዛዕባ ምዝንታው ታሪኽ ወይ ድማ ምጽብባቕ ዝወዓልካሉ ታሪኽ ጥራይ ዘይኮነ፣ ነዚ ህጹጽ ፖለቲካዊ ቅልውላው መዕለቢ/መፍትሒ ሃሰስ ምባል ኢዩ።
ስርናይ ዝተተለመት ጽግኢ፣ ስርናይ ኢያ እትፈሪ። ክርዳድ ዝተተለመት ቃድራ ድማ ከም ትልማ ክርዳድ። እነሆ’ምበኣር ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ቅድሚ 40 ዓመታት ብዝተለሞ ዘርኢ ክርዳድ ንሕና ኤርትራውያን ክርዳድ ፈሪና።
ኣብ’ዚ እንርከበሉ ተሃዋሲ መድረኽ፡ ህዝብና ኣብ ትሕቲ ጨካን ምልካዊ ስርዓት፡ ዓይኑ ተዓፊኑ፡ ልሳኑ ተለጕሙን ከይኣክሎ፡ ኣብ ዘይፈልጦ ተኻታታሊ ሃንደብታዊ መጻኢ መድረኻት እንዳተሰጋገረ፡ ኣብ በበይኖም እዋን ብናታቶም ዝግለጹ ኣብ ሂወቱ በዳህቲ ማሕበራዊ ፍትሒ ዘይብሉ፡ ኵናት፡ ብዶባዊ ምስምስ ሰንፈላል ዝዀነ ናብራ ሓሊፉን ይሓልፍን ኣሎ።
ኤርትራዊ ኣትለት ሳሙኤል ጎይቶኦም ሓድጉ ኣብ ጀርመናዊት ከተማ ካስል ሎሚ 16 ግንቦት ኣብ ዝተኻየደ ማራቶን-ካስል ብ02.13.05 ግዜ ካልኣይ ኮይኑ ውድድሩ ብምፍጻም ከምዝተሸለመ ተፈሊጡ።
እቶም ሃገራዊ ዋዕላ ኣብ ወርሒ ሓምለ 2010 እንተዘይተኻይዱ እንዳበሉ ዝፍክሩ፡ ክሳብ’ዚ ሕጂ ብዛዕባ ሃገራዊ ዋዕላ ንዘቕርብዎ ትሕዝቶ መግለጺታቶም፡ ዘይምርድዳእ ኣብ ግዜ ዝተደረተ፡ ናይ ግዜ ሕቶ ከኣ ከም ዓብይ ኣጀንዳ ኣስፊሮም ፍልልይ ከም ዘሎ’ዮም ዝዛረቡ።
ኣብ ዝሓለፈ ጽሑፍና ኣብ ቀዳማይ ክፋል፡ ኣብ መንጎ ተቓወምቲ ውድባት ኢትዮጵያን ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኤርትራን ዘሎ፡ ሓደገኛ ናይ ፖለቲካ ውዲት ዘይቅዱስ- ቃልኪዳን ብሓደ ወገን፡ ኣንጻር ሳንክሽን ውሳኔ ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ተቓወምቲ ውድባት ኢትዮጵያ 4-5 ነጥብታት ዝሓዘ ኣዋጅ ምውጻኩም ከይኣክል፡ ሕጂ`ውን ምስ ደገፍቲ መንግስቲ ብሓባር ሰላማዊ ሰልፊ ከተካይዱ ብቓላትኩም ብድምጽኹም ብመርበብኩም ከምዘረጋገጽኩም ዘጠቓለለ ብኻልእ ወገን ገሊጽና ነይርና። ደጊምና ብልቢ ነመስግን ቃል-እምነትኩም ስለዘገድሰና።
ንድሕሪት እናጠመትካ ንቕድሚት ምኻድ ኣይከኣልን’ዩ!
ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ጎደና ሓርነት ካበይ፡ ናበይ፡ ብኸመይ? ብዝብል ኣርእስቲ ዝጀመርናዮ ተኸታታሊ ትሕዝቶ፡ ‘ተስፋን ቅብጸትን ገጽንገጽ’ ኣብ ዝብል ንኡስ ኣርእስቱ፡ ኤርትራዊ ሕልና ወሪዱዎ ዘሎ ለጠቕታን ሞራላዊ ቅልውላውን ኣተኲርናሉ ኔርና። እዚ ምልከት ውድቀት’ዚ እናሓደረ ክገንን ‘ምበር ክመሓይየሽ ኣይተራእየን። ኣብዚ ሳምንቲ ‘ዚ ጥራይ ‘ኳ ነዚ ምጕት’ዚ ዝድግፉ ሓያለ ተርእዮታት ተኸሲቶም።
ኣቱም ሰባት! ኣብ ዘዘለናዮ መዓልቲ ንግበር ካልኣይ ቀብሪ
ምእንቲ’ዞም ንቡር ከይረኸቡ ዝሰፈሩ ትሕቲ ምድሪ
ወየ! ወየ! ንበል ከምቲ ባህሊ ኣቦታትና
ምእንቲ”ዞም ከም ዕንቊ ዝተሽርቡ ደቅና ኣሕዋትና
እንተኽኢልና ኣብ ቅርዓት ዓዲ ዓራት ኣንጺፍና
ወይ ብጽሞና ናይ ካልኦት ኣምሲልና
ጌጋ መዓልቲ እንዲና ውዒልናታ! ደም ምንባዕኳ ክውሕደና!
ኣብታ ቀዳመይቲ ዘመሓላለፍክዋ ጽሕፍተይ ገለ ናይ ፊድላት ጌጋታት ምንባሮም ደጊመ ኣብ ዘንበብኩሉ ግዜ ረኺበ። እቲ ዘገርም ድማ ኣብ ኩሉ ዝሰዶ ጽሑፋተይ’ውን ከምኡ ምንባሩ በሪሁለይ። እዚ ጉድለታት’ዚ ንብዙሓት ዘጋጥም ዘሎ ኢዩ። እቲ ናይ ግእዝ ፊደላት፣ ንሓንቲ ፊድል ምስ ኣድመጽታ ተወቂጣ ድምጺ ክትህብ ዘጋጥም ተደጋጋሚ ምውቃጣ ዘምጽኦ ተክኒካዊ ሽግር ከም ዝኾነ ርዱእ ኢዩ። ኮይኑ ግን ግዜ ወዲድካን ሃሰስ ኢልካን ክዕረ ይከኣል።
ውራያትን ጽምብላትን ህግደፍ፡ ንኹሉ ኤርትራዊ ዘይሓቍፍ፡ ፈላላዪ ምዃኑ ብምግንዛብ፡ ንኹሉ ኤርትራዊ ብምጥርናፍ ሃገራውነት ኤርትራውያን ንምዕዛዝ ዝዓለመ ሰፊሕ ብዓል ንዝወደቡ ተባዓት ኤርትራውያን ተቐማጦ ኣትላንታ ጆርጅያ፡ እቲ ካብ ቁጽጽሩ ወጻኢ ጽምብል ናጽነት ከይካየድ ኣብ ቀጻሊ ዘመተ ዝርከብ ስርዓት ህግደፍ ንዘቕረበሎም ካልኣይ ኣውያት ኵነኔን ትእዛዝን ነጺጎም ሃገራዊ ብዓሎም ብውዕዉዕ ሃገራዊ መንፈስ ንምጽንባል ምድላዋቶም ኣብ ምቕጻል ከምዝርከቡ ካብቲ ቦታ ምስናይ መረጋገጺኡ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣረዲኡ።
ስርዓት ህግደፍ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ መኸተና ዋሕስ ልኡላውነትናን ዕብየትናን ብዝብል ጉልባብ ንዕለት 07 ታሕሳስ 2008 ካልኣይ ናይ ዝምታ ወፍሪ ከካይድ እዩ። ኣብ ዝሓለፈ ቐዳማይ ዝምታ ወያነ ኩናት ክውልዓልና ይቐራረብ ኣሎ ዝብል ወረ ብምንፋስ ንህዝቢ ናብ ዘይተደለየ ሻቕሎት ብምሽማም ማሕፉድኡ መሊኡ:: ሕጂ ድማ ጭርሖኡ ብምትዕርራይ ንኻልኣይ ዝምታ ተበጊሱ ኣሎ።
ብምቕጻል በል እሞ ዕላል ካብ ኣንዋሓናስ ካብዛ ኣብዚ ፊትና ክዮስክ ሽጋራ ከምጽእ ምኽንያቱ ኣብዚ ዘለናዮስ ሽጋራ 1.50 ናቕፋ እዩ በልኮዎ ንሱ ‘ውን ሕራይ በል ግና ኣብ ካልእ ኣይትኺድ ናብታ ኣብታ ፊትና ዘላ ደኣ ይሕሸካ ኣብኡ ከለኻ ኸኣ እቲ ኣብኡ ዝጸንሓካ ሰብ ክትሪኦ መኣታን ይብለኒ።
ከምቲ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ዝገለጽክዎ ተመክሮ
መራሒ ህግደፍ ምስ ኩሉ መዳያት ማሕበራውን ኩንነታውን ሓቅታት ኣብ ባይታ ተዓዚቡ ዝኸይድን ነቲ ዝርዝራትን ገምጊሙ ዝንቀሳቐስ
ሰብ ኣይነበረን።
ብኣቶ ኣብርሃ ሃብተማርያም (ካብ ለንደን) ንሓታቲ ዝተዋህበ መልሲ (ካልኣይ ክፋልን መቐጸልታን)
በሃር ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ዘርእሰናይ ታደሰ ኣብ ኢድንብራ (ዓዲ እንግሊዝ) ሎሚ ኣብ ዝተኻየደ ናይ 9.3 ኪ.ሜ ሃገር ኣቋራጭ ውድድር ጉያ (Bupa) (cross-country championship ) ዝነኣድ ቅድድም ብምክያድ ካልኣይ ደረጃ ወጺኡ።
ኢሳይያስ ሲ ንብጹእ ወ ቅዱስ ኣቡነ ኣንጠንዮስ፡ ይነኽሶም ዲዩ ነይሩ ይሳለሞም?


text:
እስራኤል ካብ አፍሪቃ ንዝመፁ ዋሕዚ ስደተኛታት ሰራሕተኛታት ንምግታእ ስሩምታት ትወስድ'ላ።
በብወርሑ 2-ሽሕ አፍሪቃውያን ስደተኛታት ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ እስራኤል ይአትዉሉ ኣብ ዘለውሉ ኣብዚ እዋን ካብኔ'ታ ሃገር ነዚ ይዓቢ ከም ዘሎ ስግአት ዝረአዮ ኩነታት ንምግታእ ሓደ ፕሮግራም አጽዲቁ'ሎ።
እዚ ኸአ አብቲ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ስደተኛታት ናብ እስራኤል ዝአትውሉ ምስ ግብፂ ዘዳውብ በረኻ ሲና ብቅልጥፍ ናይ ፀጥታ ሓፁር ብ'167 ሚልዮን ዶላር ናይ ምስራሕ ውጥን ክቀላጠፍ ዝፅውዕ'ዩ።
ብተወሳኺ ስደተኛታት ዝተሓዝሉ ሓውሲ አብያት-ማእሰርቲ ዝዓይነቶም መሳለጥያታት ምስራሕ ክጋፋሕ'ዩ፣ ነቶም ስደተኛታት ንዘስርሕዎም'ውን ብገንዘብ ክቅፅዑ'ዩም።
መብዛሕትኦም ካብ ሱዳንን ኤርትራን ገለ ኢትዮጵያውያንን ዝርከብዎም ልዕሊ 40-ሽሕ ስደተኛታት አፍሪቃውያን ኣብታ ሃገር ከምዝአተው ይንገር።
ኣብኡ ዝርከቡ ስደተኛታት እቲ ኩነታት ኣዝዩ ከም ዘሻቀሎምን ተሸቁሪሮም ከም ዘለዉ ይገልፁ'ለው።
ንምሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
ርእሰ ምትላል! ምጽልማት ሓርነትን ምግሃስ ፍትሕን ዘስዓበ ቀንዲ ጠንቂ ሃገራዊ መዓት ኤርትራ ኢዩ!!!
ርእሰ ምትላል!
ምጽልማት ሓርነትን ምግሃስ ፍትሕን
ዘስዓበ ቀንዲ ጠንቂ ሃገራዊ መዓት ኤርትራ ኢዩ!!!
ዑቕባይ ገብረመድህን (ከምብሪጅ፡ ማሳቹሰተስ፡ ሕ.መ.ኣ.)
ሓምለ 22፡ 2017
********
``ኣንጻር ሓድሕዳ ዝተመቓቐለት ቤት ደው ክትብል ኣይትኽእልን ኢያ።`` ፕረሲደንት ኣብርሃም ሊንኮልን
እታ ``ምእንቲ ናይ ጽባሕ ራህዋ ሎሚ ድኸም፡ ጥመ`` እትብል ነእምሮ ህዝቢ ዘደንዘዘት፡ ነእዛኑ ዝለዀዀት: ብዘይካ ጸልማትን ጥፍኣትን ካልእ ትርጉም ዘይብላ፡ ንምትላል ህዝቢ ዝተማህዘት ባዶ ጭርሖ ፋሺስታዊ ውልቀመላኺ፡ እነሃ ንሎሚ ከም ትማሊ ካብ ተጸልምት ካልኣይ ርብዒ ዘመና ረጊጻ። ኣብ መንጎ ህይወትን ሞትን ዘሎ ህሞት ከም ለይትን መዓልትን ብቐጻሊ ለውጢ ዝስነ ስለ ዝኾነ፡ እቲ ወሳኒ ሕቶ ኣብ ኤርትራ ለውጢ ኪመጽእ ድዩ ዘይኮነ እንታይ ዓይነት ለውጢ ኪመጽእ ኮን ይኸውን ኢዩ። ታሪኽ ከም ዘነጽሮ፡ ጨቈንቲ ስርዓታት እንተስ ብድፍኢት ሓይሊ ህዝቢ እንተስ ብውሽጦም መሽሚሾም: ህላዌኦም ከም ዘኸትም ርጉጽ`ዩ። ካብ ርእሱ ጀሚሩ መሽሚሹ ዘሎ ፋሺስታዊ ውልቀምልኪ ዕጫ ቀዳሞት ፋሺስታውያን ስርዓታት ከም ዘጋጥሞ መጐታዊ ግድነት`ዩ። እቲ ጽባሕ ኪመጽእ ዝኽእል ለውጢ ኸኣ ናይ ሎሚ ፍጻሜ ወይ ድስካለ ከም ዝውስኖ ዘማጕት ኣይኮነን። ናይ ኤርትራ እዋናዊ ኩነታት እንተ ተዓዚብና፡ ቅርጺ ጽባሕ ዝሕብር ትስፉውን ኣዕጋቢን ምንቅስቓስ ይረአ ዘይምህላው ኢዩ። ስለምንታይ? ቅድሚ ሕጂ ብተመሳሳሊ ደጋጊመ ዝጸሓፍኩሉ ጉዳይ እኳ እንተ ኾነ፡ ሕጂ`ውን እንደገና ምጥቃሱ ገና ፍታሕ ዘይተረኸበሉ ዕዙዝ ኩነታት ሃገር ዘገድዶ ኢዩ።
ንሕና ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ርእሲ`ቲ ጥልመት ፋሺስታዊ ውልቀመላኺ፡ ብተወሳኺ ንባዕልና እውን ኣብ ``ርእሰ ምትላል (self deception) እንነብር ዘለና ህዝቢ ኴንና እርድኣኒ። ትርጉም ርእሰ ምትላል ከም ናይ እንግሊዝኛ መዝገበ ቃላት ኣገላልጻ፡ - ``ንገዛእ ርእስኻ ናይ ምሕሳው ወይ ብጭብጢ ሓቂ ንዘይኮነ ነገር ንርእስኻ ከተእምን ናይ ምግባር ተግባር ኢዩ።`` እምበኣር ርእሰ ምትላልና ኣብዚ መዘና ዘይብሉ ሃገራዊ መዓት ዓቢ እጃም ከም ዘሎዎ ክንክሕዶ ዝከኣል ኣይመስለንን።
እቲ ብተቓዋሚ ደምበ ዝፍለጥ ኣንጻር ውልቀምልካዊ መግዛእቲ፡ ብተጻራሪ ቃልን ግብርን ዝጐዓዝ፣ ብሕማም ህርፋን ስልጣን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዝተለኽፈ፣ብኣዚዩ ጫሌዳዊ ፍልልያት ምጕዝዛይን(fragmentation) ብምስሉይነትን ዝተጠቕዐ፣ብሓድሕዳዊ ስም ምጽልላምን (character assassination) ኣሉታዊ ምትሕምማይን ዝተደዋወነ፣ኣብ ፈቐዶ ወጻኢ ሃገራት ተበታቲኑ ዝነብር፡ ንርብዒ ዘመን ናይ ሃገር መዓት ካብ ክፉእ ናብ ኣዚዩ ዝኸፍአ ኩነታት ኪቕየር እናረኣየ በቲ ዝዓበየ ገበን ናይ ``እንታይ ገዲሱኒ`` ትም ኢሉ ዝርኢ ዘሎ ኤርትራዊ ዜጋ ኢዩ። ነቲ መግለጺ ቃላት ዘይርከቦ መዓልታዊ ስቓይ ህዝቢ - ከም ስእነት ማይን መብራህትን፣ ዘየዐንግል መቝነን ንምርካብ ብቝርን ኣሰሓይታን ኣብ መስርዕ ምሕዳር፣ ብምኽንያት ጥምየት ብኽያት ቈልዑን ዝስንከት ዝሰኣነትሎም ንብዓት ወላዲትን፣ ስቓይ ወተሃደራዊ ባርነትን፡ ጸልማት ስእነት ትምህርትን፡ ማእሰርትን ሞትን፡ ቀጻሊ ጥፍኣት ምድረ በዳን ማእከላይ ባሕርን መንእሰያትን ቈልዑን ኣዴታትን፡ ንሓጺር ጊዜ ``ኣዪ. . . . .እ`` ድሕሪ ምባል ወይ ሽምዓታት ብምውላዕ፡ ንዝጽበዮ ኣድማዒ ቃልሲ ንሓርነትን ፍትሕን ዕቱብ ግምት ከይሃበ ናብ ንቡር ናይ ሰላም ናብራኡ ዝምለስ ኤርትራዊ ዜጋ ኢዩ። ሕድሪ ስዉኣት ዝተቐበልና ህሉዋት ንሕና እንረብሓሉ ፍረ መስዋእቲ ናጽነት፡ ዘለዓለማዊ ትኩር ሓለዋ ዝሓትት ሓርነት ኣብ ክንዲ ነብርሃሉ፡ ኪጽልምት ራሕሪናዮ፤ ካብዚ ደልሃመት እንታይ ገዲሱኒ እንተ ዘይተባራቢርና ኸኣ መጻኢ ወለዶ ብሕማቕ ኪዝክረና ኪነብር`ዩ። --``ናይ ሞት ይጽናሕ ናይ ሕልፈት ይበኸ `` ከይኮነና ሕልናና ነበራብር፣ ንህዝብና ተስፋ ወጋሕታ ዘስንቕ ሓድነት ንትከል።
ኤርትራ ኣብቲ ውሑድ ህዝባ ካብ 50ታት ጀሚራ ኣዚዮም ብዙሓት ምሁራት ደቂ ዘፍረየት ሃገር ኢያ። እንተ ኾነ ግን፡ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ጸልማት ባርነት ናብ ብርሃን ሓርነት ዘእትዉ፣ካብ ድኽነት ናብ ራህዋ ዘሳግሩ፣ዋልታ ግዝኣተ ሕጊ ኮይኖም ኣንጻር ኩሉ ዓይነት ጭቆና ብትብዓት መኪቶም ፍትሒ ዘንግሱ፣ ንምሉእ ጥዕና ሰብኣዊ መሰላት ህያው ንምግባር የዒንቶም ሰለም ዘየብሉ፣ ኣብ መትከል ረጊጾም ኣብ ሓቂ ዝጸንዑ፣ ብትሕትና ዝልለዩ፣ ሊቅነታዊ ንጽህናን ጽንዓትን ዝውንኑ፣ ይዕበ ይንኣስ ስልጣን ካብ ዘስዕቦ ፈተነ ብልሽውና ሓራ ንምዃን ወትሩ ነፍሶም ዝምርምሩ፡ ጽኑዓት መሰጋገሪ ድንድል ዝኾኑዋ መራሕቲ ኣይተዓደለትን። እዚ ኢዩ ኸኣ እቲ መሰረታዊ ጠንቂ ናይዚ ነዊሕን መሪርን ዕድላ። ምሁር ኣካል ሕብረትሰ ግቡእ ተርኡ ኣይገበረን ጥራይ ዘይኮነ፡ ብዙሓት ልዑል ደረጃ ትምህርቲ ዝቐሰሙን ኣብ ዩኒቨርሲቲታት ዝምህሩን፡ ንዘምሃሮም ህዝቦም ክሒዶም ነዚ መርገም ህዝቢ ኤርትራ ዝኾነ ውልቀመላኺ ከይሓፈሩ ዝድግፉ ምህላዎም ዘስደምም ኮይኑ፡ ትርጉም ትምህርቲ ዝበለሉ፡ ንኤርትራዊ ዜግነቶም ኣብ ምልክት ሕቶ ዘእተዉ ሰባት እዮም ክብል እደፍር። ወይ ትብዓት ስኢኖም፡ ወይ ብጣቓ ብሕታዊ ጸቢብ ጥቕሚ ተዓሚቶም ድኣ ኪግንዘቡዎ ኣይከኣሉ ይኾኑ እምበር፡ ብዘይ ሓላፍነታውያን ምሁራት ደቃ ዝወግሓላ ሃገር ክትህሉ ከም ዘይከኣል ዘየካራኽር ርእሰ ግሉጽ ኢዩ። መርገምን ምርቓን ሃገር ኣብ ተራ ምሁራት ዜጋታት ዝተመስረተ ምዃኑ ንምርዳእ ልቦና ጥራይ ዘድልዮ ሓቂ ኢዩ። ስለዚ፡ ደጋጊመ፡ ንስቓይ ህዝቢ ዘናውሕ ዘሎ ቀንዲ ጠንቂ፡ ሓይሊ ውልቀመላኺ ዘይኮነ (ንሱስ ገበን እናረኣና ትም ብምባል ዝሃብናዮ ሓይሊ ጥራይ`ዩ ዘሎዎ)፡ ህዝቢ ብምሉእ ልቡ ዝስዕቦ ቅኑዕን ውፉይን መሪሕነት ብዘይምህላዉ ኢዩ እብል። እቲ ሓቂ ካብዚ ወጻኢ እንተ ኾይኑ ሃየ ደምበ ምሁራት ንህዝብኹም ኣረድኡ።
ኤርትራ መሬት ፍትሕን ሰላምን ክትከውን እንተ ዀይና፡ ኣብ ነፍስወለፍ ኣእምሮ ኤርትራዊ ዜጋ መንፈስ ፍትሕን ሰላምን ኪሰርጽ የድሊ። ከምቲ ናብ ኣንጻር ኣንፈት ዘጋልቡ ክልተ ኣፍራስ ብሓንሳብ ተወጢሕካ ከተጋልብ ዘይከኣል፡ ከምኡ`ውን፡ ካብ ድንቍርና ሓሊፉ ካልእ መለለዪ ኪህልዎ ዘይኽእል ጫሌዳዊ ፍልልያት እናዘራእካ፡ ፍትሒ ከተንግስ ሰላም ከተስፍን ፍጹም ዝከኣል ኣይኮነን። ደምበ ተቓውሞ ወይ ቃልሲ ንፍትሒ ንርብዒ ዘመን ፍሑኽ ክብል ዘይከኣለ ስእነት ቅኑዕ መሪሕነት ዘስዓቦ ጻህያይ ኣሉታዊ ኣተሓሳስባ ስለ ዝሳዕረሮ ጥራይ ኢዩ። ንፉዕ ጓሳ ዘይብለን ጥሪት ድራር ኣራዊት ከም ዝኾና፡ ከምኡ`ውን ጻህያ ዝዓበጦ እኽሊ ክፈሪ ከም ዘይክእል መጠን፣ጻህያይ ርእሰ ምትላል -ንሓቂ ክትቅበል ዘይምኻል፣ ጻህያይ ኣነነትን ትዕቢትን፣ ጻህያይ ኣነ እፈልጥ፣ ጻህያይ ወገናውነት፣ ጻህያይ ጽን ኢልካ ክትሰምዕ ዘይምኽኣል፣ ጻህያይ ዘይምክብባር፣ልቦና ቀዳሞት -``ነዊሕ ኦም እንዳማቱ የጽልል፡ ዓሻ ሰብ ሰቡ የቕልል`` ከም ዝብሎ፡ ዓገብ ዝብል ዝተሳእኖ ጻህያይ ሓድሕዳዊ ምጽልላም/ስም ምብላል፣ ጻህያይ ግጉይ ሕልሚ ስልጣን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ. . .ወ.ዘ.ተ. ኣሉታዊ ኣተሓሳስብ ካብቲ ዝነኣሰ ክሳብቲ ዝዓበየ ዕማም ከድምዕ ከም ዘይኽእል ኩነታት ሃገርና ዘረጋግጾ መሪር ሓቂ ኢዩ። ``ናብራ ጥዑም`ዩ ምስ ጽድቂ፡ ናጽነት ጥዑም`ዩ ምስ ሓቂ `` ይብል ልቦና ቀዳሞት፤ ናጽነትና ዝጠፍአት ሓቂ ምስ ኣጥፋእናያ ምዃኑ ይሕብረና።
እምበኣር፡ እቲ እንኮ ፍታሕ፡ ርእሰ ምትላል ቀንዲ ጠንቂ ሃገራዊ መዓት ምጽልማት ሓርነትን ፍትሕን ኤርትራ ምዃኑ ተረዲእና፡ ነፍስወከፍና ንውሽጥና ብዕቱብ ብምፍታሽ፡ ካብዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ጻህያይ ኣሉታዊ ኣተሓሳስባ ንነፍስና ሓራ ምግባር ይጽበየና ኣሎ። ኣዚዩ ኣገዳሲ እዋናዊ መልእኽቲ ዝሓዘለ - ``ኣሕዋት ምስ ዚጻልኡ እንታይ ዘየጥፍኡ! ኣሕዋት ምስ ዚሰምሩ እንታይ ዘይገብሩ!`` ዝብል ልቦና ቀዳሞት ብግቡእ ነስተውዕለሉ። እዚ ምስ እንገብር፡ ኣብ ቅድሚ ዝተወሃሃደ ኣተሓሳስባናን ዝደልደለ ሓድነትናን ደው ዚብል ሓይሊ ኪህሉ ከም ዘይኽእል ብምትእምማን ክጠቅስ እፈቱ። ስለዚ፡ ዘዅርዕ ሓዲስ ታሪኽ ገዲፍና ክንሓልፍ ሃገርና ብፍትሒ ነውግሓላ ።
ግብራዊ ዝኽሪ ንስዉኣትና!
ሓርነትን ፍትሕን፡ ሰላምን ራህዋን ንህዝቢ ኤርትራ!!


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 14 ለካቲት 2021 ዓ.ም. ፍርቂ መዓልቲ ኣብ ዝለገስዎ ኣስተንትኖ ጸሎተ መልኣከ እግዚኣብሔር ብዛዕባ ሰባት ናብ ምስጢረ ዕርቂ ዝማርኹ ኣናዘዝቲ ካህናት ይዛረቡን፥ ቡቕባቔን ርህራሀን፥ ቅዱስነቶም ኣብዚ ቅዱስ ጴጥሮሳዊ ተልእኾኦም ብዛዕባ ናይ እዋንና ኣናዘዝትን ኣበ ነፍስን ክዛረቡ እንከለዉ ዝጥቀሙለን ክልተ ቃላት፥ ጽን ምባልን (ምስማዕን) ምሕረትን ዝብላ እያተን፥
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ገለ ገለ ወስታ ዘናውጽ እውን ኣተመሰለ ሰናይ ዘመንጨው ኮይኑ በቲ ብዘይ ልሳን ዘጉልሖን ዝዛረቦን ዓቢይ መልእኽቲ ምኽንያት ኣብ ኣእምሮና ተሓቲሙ ይተረፍ፡ ዕለት 28 መጋቢት 2014 ዓ.ም. ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ድሕሪ ምሕራዮም ሓደ ዓመትን ክልተ ሰሙንን ኣብ ባዚሊካ ቅዱስ ጴጥሮስ “24 ሰዓት ምስ ጐይታ” ብዝብል መደብ መሰረት መሉእ መዓልቲ ንምስጢረ ዕርቂ ኣብ ዝተወከፈ መዓልቲ ንኸናዝዙ ናብ መናዘዚ ስፍራ ከምርሑ ኩሉ እናተጸበዮም ባዕሎም ናብ መናዘዚ ስፍራ ብምኻድ ኣብ ቅድሚ ሓደ ካህን ተምበርኪኾም ክናዘዙ ቅድሚ ሕጂ ተራእዩ ዘይፈልጥ ር.ሊ.ጳ. ከም ሰብ ዝናዘዙ እውን እንተኾነ ኩሉ እናረኣዮም ክናዘዙ ምርኣይ ልሙድ ብዘይ ምንባሩ፥ ንብዙሓት ዘገረመ እውን እንተኾነ፥ ዝተማሕረ ልቢ ኣብ ቅድሚ መሓሪ እግዚኣብሔር ሓድሽ ከምዝኾነን ኵላትና ደለይቲ ምሕረት እግዚኣብሔር ምዃንና ይምስክሩ።
ቅዱስነቶም ዕለት 14 ለካቲት ፍርቂ መዓልቲ ዘቕረብዎ ኣስተንትኖ ጸሎተ መልኣከ እግዚኣብሔር ነቶም ደኺምና ከይበሉ ኣብ መናዘዚ ስፍራ ዘገልግሉን ዕድመኦም ዘሕልፉን ካህናት ብፍሉይ ናይ “እግዚኣብሔር ናይ ርህራሀ ሶውራ” ኣብጻሕቲ እንክብሉ ይገልጽዎም።
ኣብዚ ሓደ ሓሳብ ናይ ብዙሓት ከምዚ ዓይነት ኣተሓሳስባ ዘለዎም ዘናዝዙ ካህናት ከካፍለኩም ኣፍቅዱለይ። እዚኦም ካህናት እዚኦም ንብዙሓት ባዶነትን ባይታ ዝዘበጡ ኰይኑ ንስዝምዖም ሓጢኣተይናታት ብርህራሀን ለውሃትን ናብኦም ክቀርቡ የፍቅዱ። ከምዚ ዓይነት መናዘዝቲ ካህናት ብሓቂ ንፉዓት እያቶም። ከም ገሊኦም ኵርማጅ ኣብ ኢዶም ሒዞም ምፍርራህ ዘይኮነስ ተቀቢሎምን ጽን ቢሎምን ንክሰምዑ ኣብ መወዳእታ ከኣ እግዚአብሔር ሕያዋይ ከምዝኾነ ወትሩ ከምዝምሕርን ኣብ ምምሓርና ከምዘይደክምን ዝምስክሩ ንፉዓት ካህናት እያቶም። ነዞም ከምዚ ዝገብሩ ምሕረት ኣሰር ሕይወቶም ዝገበሩ ኣናዘዝቲ ካህናት ኩልና ኣብዚ ቅርዓት እንርከብ ብጣቅዒት ምሳጋናና ንግለጸሎም።
ከምዝበሉ ዜና ቫቲካን የዘኻኽር።
ናይ ምሕረት ፈጣርን ጥበበይናን
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 28 መጋቢት 2014 ዓ.ም. ኣብ ዘስምዕዎ ስብከት፥ ኣናዘዝቲ ካህናት ክስዕብዎ ዝግብኦም መገዲ ይሕብሩን ምሕረት እግዚኣብሔር ዘስተማቕር ተተንኪፉን ኣብ ገዛእ ርእሱ ዝተርፍ ከምዘይኮነ እንከብርሁ፥
ናብኡ (ናብ ጐይታ) መላእ ሕይወትካ ሒዝካን ምስቲ ኵሉ ሓጢኣትካን ምስ እትኸይድ ንሱ በዓል ይገብር እምበር ኣይቁጥዕን፡ እዚ እዩ ኣቦና! ሎሚ እዚ እዩ ንሕዝቢ ክትብልዎ ዝግብኣኵም፡ ነቲ ናይ ምሕረት ፈጣርን ጥበብን ዝኸውን ነቶም ዝተናዕቁን ድኻታትን መለኮታዊ ምሕረት ተመክሮ ክገብሩን መታን፡ ተቐቢልና ምሕረት ክንህብን ኢየሱስ ኣብቶም ንኡሳን ኣሕዋት ይጽበየና!
ከምዝበሉ ዜና ቫቲካን የዘኻኽር።
ናይ ክርስቶስ ልቢ
እቶም ለዋሃት ኣናዘዝቲ ኩርማጅ ዝሓዙ ዘይከነ - ዕለት 14 ለካቲት 2021 ዓ.ም. ኣብ ዝለገስዎ ኣስተንትኖ ጸሎተ መልኣከ እግዚኣብሔር ሓቢሮም - እዚ እውን ስምዒታውነት ማለት ዘይኮነ ውህበት ልቢ ኢየሱስ ዝለዎም ማለት ምዃኑ ኣብ 2014 ዓ.ም. ጳጳሳዊ ቤት ኑዛዜ ኣብ ዘዳለዎ ሓፈሻዊ ምሉእ ዓውደ ጉባኤ ተጋባእያን ተቐቢሎም ኣብ ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን ከምዝበልዎን - ወይ ተመስጦ ጥራሕ ዘይኮነ ብናይ መሓሪ መዓንጣ ኣምላኾ ዝነቓቕሑ ምዃኖም እውን ንናይ ሮማ ሰበኻ ቆሞሳት ተቐቢሎም ኣብ ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን ከምዝበለዎ እዩ፥
ሓቀይና ምሕረት ናይ ሰባት ዘለዎ ጸገም ናቱ ዝገብር ኣትኵይሩ ጽን ዝብል ንዅነታቱ ብሓቅን ኣኽብሮትን ዝቐርብ ኣብ መገዲ ዕርቂ ዘሰንይ እዩ፡ እዚ ብሓቂ ኣድካሚ እዩ፡ ብሓቂ መሓሪ ካህን ከምቲ ሕያዋይ ሳምራዊ እዩ ዝኸውን፡ ስለምንታይ ግን ከምኡ ዝገብር? ልቡ ርሕሩሕ ስለ ዝኾነ፥ ከም ናይ ክርስቶስ ልቢ!
ኣብ 2018 ዓ.ም. ነቶም ብርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዝተሰምዩ እቲ ብቕድስቲ መንበር ጥራሕ ዝፍታሕ ሓጢኣት ንኽፈትሑ ሓዋርያዊ ሓላፍነት ንዝሃብዎም ልኡካነ ምሕረት ካህናት ተቐቢሎም፥ ቅድም ቀዳድም እቲ እግዚኣብሔር ንዓና ንኽራኸበና ዝመረጾ መገዲ ሕረዩ፡ ኣብዚ ጸዋዕታ እዚ ዕርቂ ስዅዕ እምበር ናይ ውልቅና ተበገሶን ወይ ከኣ መብጻዓ ኣይኮነ፥ እቲ ተበግሶ ናይ ጐይታ ምዃኑ እንከብርሁ፥
ሓደ ዝተጣዕሰ ናባና ክመጽእ እንከሎ፥ እዚ ኣብ ቅድመና ዘሎ ምስቲ ብጸጋኡ ልቡ ዝኸፈተሉን ንምልዋጥ ስንድው ምስ ዝገበሮ ፍቕሪ እግዚኣብሔር ናይ ምርኻቡ ፍረ ምዃኑ ምፍላጡ ከገድሰናን ከጸናንዓናን ኣለዎ፡ ከም ካህናት ልብና እቲ ተኣምር ምስ እግዚኣብሔር ኣብ ዝተረኻበ ሰብ ዘሎን ናይ ጸጋኡ ውጽኢት ምዃኑ ከስተውዕል ኣለዎ፡ እቲ ዝናዘዝ ነቲ ምሳና ቅድሚ ምርኻቡ ምስ እግዚኣብሔር ካብ ምርኻብ ጸጋ ዝነቅል እንተድኣ ዘይኮነ ናይ ሓቂ ዕርቂ ክህሉ ኣይክእልን፥
ከምዝበሉ ዜና ቫቲካን የዘኻኽር።
ኣናዛዚ ቅድም ቀዳድም ናይ ጸሎት ሰብ ክኸውን ከምዘለዎ ኣብ 2017 ዓ.ም. እንክምዕዱ፥ “ኣናዛዚ ናይ ካልኦት ቁስሊ ከስተውዕልን ብናይ ምሕረት ቅብኣተ ዘይት ክፍውሶን መታን ናይ ዝቖሰለ ልቢ ጸጋ ዘለዎ ክኸውን ኣለዎ” እንክብሉ ንኸይደናገርን ንኸስተውዕል መታን ናይ ትሕትናን ናይ ልልያን ጸጋ እውን ዝተዓደለ ክኸውን ኣለዎ፡ ልልያ ጠመተን ልብን ይሓንጽን ወትሩ እቲ መንበረ ታቦት ዝኾነ ሕልና ብርሃንን ሰላምን ምሕረትን ክቕበል ዘኽእሎ ርቀት ኣቕዋም ክህልዎ ይገብር፡ ር.ሊ.ጳ. ካብቲ ብዙሕ እዋን ኣብ ቅድስቲ ማርታ ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ቤተ ጸሎት ኣብ ዘዕረግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ካብ ዝልግስዎ ስብከት ኣብ ሓደ እዋን፥ “ኣብቲ ናይ መናዘዚ ስፍራ ምፍርራሕ ዘይኮነ ምሕረት እዩ ዘሎ” ከምዝበሉ ዘዘኻኸረ ዜና ቫቲካን ኣስዒቡ፥
ፍቕርን ሰላምን
ኣናዛዚ ካህን ናይ ምሕረት መጋበርያ እዩ፡ ንሓውን ንመንፈስ ቅዱስ ዝሰምዕ ፈራዲ ዘይኮነ ኮታስ ንምእመናን እቲ እግዚኣብሔር ጥራሕ ክህቦ ንዝኽእል ሓድሽን ዓቢይን ደረት ትርኢት ዘርህው ምእንቲ ንናይ ኣሕዋት ሓጢኣት ሓቢሩ - ዝጠዓስ እዩ፡ ኣብቲ ካብ ዕለት 29 ሕዳር 2015 ዓ.ም. ክሳብ ዕለት 20 ሕዳር 2016 ዓ.ም. ብውሳኔ ር.ሊ.ጳ. ኣብ ዝተኣወጀ ናይ ምሕረት ዓመት ካብ ዝተኻየዱ መደባት ሓደ ኣብ 2016 ዓ.ም. ብምኽንያት መርሓ ግብሪ ናይ መንእሰያት ኢዮቤል ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ መዓልቲ ምስጢረ ንስሓ ክበዓል ገይሮምን ብዙሓት ካህናት ንኽናዘዙ ንዝመጹ መንእሰያት ምስጢረ ንስሓ ምስ ዝሰርዑ ዝነበሩ ካህነት ኮይኖም ንዕስራ መንእሰያት ከምዘናዘዙ ኣዘኻኺሩ፡ ዕለት 24 ሚያዝያ 2016 ዓ.ም. ኣብ ቅድስቲ መርታ ኣብ ዘዕረግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ፥ ከመይ ጌርና ኢና ኣብ ፍቕሪ ኽንዓቢ እንኽእል? ዝብል ሕቶ ኣቕሪቦም፥
እቲ ምስጢር ሕጂ እውን እግዚኣብሔር እዩ፥ ኢየሱስ ኣብ መስዋዕተ ቅዳሴ ገዛእ ርእሱ ይህበና፥ ብንስሓ ኣቢሉ ምሕረትን ሰላምን ሕድገት ሓጢኣትን ይህበና፡ ካብኡ ፍቕሩ ንኽንቅበልን ናትና ጌርና ኣብ ዓለም ንኸነስፍሖ ንመሃር፡ ምፍቃርን ጌጋ ኣይፋል ምባል ከቢድ ኮይኑ ክስምዓና እንከሎ ናይ ኢየሱስ መስቀል ንጠምት፡ ነታ ዓስቢ ክትርከብ እትገብረካን ምስ ወደቕኻ እተተንስኣካ ኢዱ ኣይትሕደጋ፡ ኣብ ሕይወትና ኵላ ሳዕ ምውዳቕ ኣሎ፡ ይዅን ደኣ እምበር እታ እተተንስኣናን እተልዕለናን ናይ ኢየሱስ ኢድ ወትሩ ኣላ፡ ኢየሱስ ደው ክንብል እዩ ዝደልየና።
ከምዝበሉ የመላኽት።
ብዙሕ እዋን ቅዱስ ኣቦና ዝጠቕስዎም ኣናዛዚ ኣባል ማሕበር ቅዱሳተ ምስጢር ኣብ 94 ዓመት ዕድመኦም ዝዓረፉ ኣባ ኣሪስቲ፥ ኣታ ሎሚ ምስኦም ዘላ መስቀል ካብ ኣባ ኣሪስቲ ዝተቐበልዋን ብኣኦም ኣቢሎም መሓሪ ንኽኾኑ ከምዝሓትቱ ባዕሎም ር.ሊ.ጳ. የዘትንዉ፡ ከምኡ እውን ኣባ ልዊስ ድሪ ኣብ ቦኖስ ኣይረስ ናይ ቅድስተ ማርያም ዘፖፐይ ቆሞስ ኣባል ማሕበር ንኡሳን ኣሃው ካፑቺን ንበርጐሊዮ ምሕረት ኣብ ምዕዳል ኣዚኹም ለጋስ ዲኹም እንክብሉ ከምዝሓተትዎምን ናብ መንበረ ታቦት ፊት ቀሪብኩም ተንበርኪኽኵም ኦ ጐይታይ ብዙሕ ስለ ዝመሓርኵ ይቕረ በለኒ፥ እቲ ብዙሕ ምምሓር ከኣ ካባኻ እየ ዝተመሃርክዎ” ቢልካ ጸልይ ኣንክብሉ ከምዝመዓድዎም ባዕሎም ቅዱስ ኣቦና ከምዝገለጹ ዜና ቫቲካን የዘኻኽር።


text:
ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ኣብ ዓውደ-ውግእ ወሰንቲ ቦታታት ምቍጽጻሩ ኣብ ዝሕብረሉ ዘሎ ግዜ፡ ምእንቲ ነባሪ ሰላም ክብሉ ሰራዊቶም ካብ ጎረባብቲ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ከም ዝሰሓቡ ወሃብ-ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሎሚ ሰኑይ ሓቢሩ።
ዓሰርተ ሰለስተ ኣዋርሕ ኣቝጺሩ ዘሎ ኲናት ትግራይ፡ ህይወት ኣሽሓት ዜጋታት ወሲዱ ንተወሳኺ 80-ሽሕ ዝበጽሑ ድማ ንስደት ናብ ሱዳን ኣቓሊዑ ምህላዉ ኣገልግሎት ሮይተርስ ይጠቅስ።
ንምንስሓብ ሰራዊቶም ካብ ጎረባብቲ ክልላት ኣመልኪቶም ዶክተር ደብረጽዮን ናብ ዋና-ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒዮ ጉተረዝ ኣብ ዝለኣኹዎ ጸብዳበ፡ በይንኣዊ ናይ ምንስሓብ ውሳነኦም ንሰላም ወሳነ ተራ ክህሉዎ ተስፋ ከም ዘለዎም ጠቒሶም።
ዶክተር ደብረጽዮን ኣብ ደብዳበኦም፡ ኣብ ክልል ትግራይ ዝግበር ደብዳበ ነፈርቲ ንምውጋድ ናብቲ ክልል በረራ ክኽልከል፡ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያን ኤርትራን ናይ ኣጽዋር ማዕቀብ ክግበርን ብሕቡራት ሃገራት ዝረጋገጽ ምንስሓብ ናይ ደገ ሓይልታት ካብ ትግራይ ክግበርን ጸዊዖም።
ወሃብ-ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ለገሰ ቱሉን ሓላፊት ፕረስ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ቢልለኔ ስዩምን ብኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ነዚ ጉዳይ ኣመልኪቱ ክብጽሑ ከም ዘይተኻእሉ እቲ ዜና ይጠቅስ።
ብሰንኪ’ቲ ኲናት ኣስታት 400-ሽሕ ዜጋታት ኣብ ድርኩኺት ዓጸቦ ክርከቡ እንከለዉ፡ ኣስታት 9.4 ሚልዮን ህዝቢ ድማ ተጸበይቲ ረድኤት ኰይኖም ኣለዉ።
ዶክተር ደብረጽዮን ኣብቲ ንዋና ጸሓፊ ዝለኣኹዎ ደብዳበ’ውን ምስሓብ ሰራዊቶም ናብ ትግራይ ንዝኣቱ ሰብኣዊ ሓገዝ ባብ ዝኸፍት ክኸውን ከም ዝጽፈዉ ጠቒሶም ኣለዉ።


text:
ኣብ ኣሰር እቲ መንእሰያትን እምነትን ልልያ ጸዋዕታን ኣብ ዝብል ርእሰ ጉዳይ ዝመኸረ ናይ መላእ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳት ሲኖዶስን እቲ ኣብ ፓናማ ኣብ ቀረባ እዋን ዝካየድ ዓለም ሓቆፍ ቅነ መንእሰያት መንጽር ዝገበረ ካብ ዕለት 18 ክሳብ ዕለት 22 ሰነ 2019 ዓ.ም. ናይ ቅድስቲ መንበር ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ሓልዮ ዓለማውያን ምእመናንን ስድራ ቤትን ሕይወትን ዝጠለቦ ዓለም ለኻዊ ዓውደ ጉባኤ መንእሰያት ክካየድ እዩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
እቲ ናይ ዓለማውያን ምእመናንን ስድራ ቤትን ሕይወትን ሓልዮ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ዝጠለቦ ዓውደ ጉባኤ ዕላማ፡ ብዓለም ሓቆፍ ደረጃ ናይቲ ናይ ሲኖዶስ ድርኽታ ንምእንጋድ ዝብል ክኸውን እንከሎ፡ ብኻልእ መዳይ እውን ክሳብ እቲ ዓለም ሓቆፍ ናይ መንእሰያት ዓውደ ጉባኤ ድህረ ሲኖዶስ ብቅዱስ ኣቦና ተደሪሱን ተሓቲሙን ንንባብ ክበቅዕ ትጽቢት ዝገበረሉ ዘሎ ናይቲ ድህረ ሲኖዶስ ሰነድ ዘማእከለ እውን ከምዝኸውንን እቲ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ቅድስቲ መንበር ዘውጽኦ መግለጺ ይሕብር።
ዕዱማት
ኣብቲ ካብ ዕለት 18 ክሳብ ዕለት 22 ሰነ 2019 ዓ.ም. ዓለም ለኻዊ ዓውደ ጉባኤ መንእሰያት ድህረ ሲኖዶስ ተገባእያን ኣብ መላእ ሃገራት ካብ ዝርከቡ ናይ ብፁዓን ጳጳሳት ኣባይቲ ምኽሪ ዝውከሉ መንእሰያትን ካብ ዝተፈላለያ ዓለም ሓቆፋዊ ተበጻሕነት ዘለወን ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ምንቅስቃሳትን መክበባውያን ማሕበረሰብን እቶም ኣብቲ ብዛዕባ እምነትን መንእሰያትን ልልያ ጸዋዕታን ዝመኸረ ሲኖዶስ ብመሰል ሰማዕነት ዝተሳተፉ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝተዋጽኡ መንእሰያትን ብዓለም ሓቆፍ ደረጃ ተፈላጥነት ዘለዎም ሰብ ሙያን ጠቢባንን ሓልዮ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ንመንእሰያትን ዝውክሉ እውን ክሳተፉ ምዃኖም ናይ ዓለማውያን ምእመናንን ስድራ ቤትን ሕይወትን ሓልዮ ናይ ቅድስቲ መንበር ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ዋና ጸሓፊ ኣባ ኣለክሳንደር ኣዊ መሎ ምስ ቫቲካን ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ገሊጾም።


text:
ፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ዓብዱላሂ ፋርማጆ ንቐዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ሑሴን ሮብለ ብልሽውናን ልዕሊ ደረት ስልጣኖም ከይዶም ብዝብል ክሲ ካብ ስልጣን ከም ዘባረሮም ይፍለጥ። እቲ ተግባር ግን ኣብ መንጎ ክልተ መራሕቲ ንዘሎ ወጥሪ መሊሱ ኣጋዲዱዎ። ክፍሊ ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካን ካልኦት ኣካላትን ግን ድጋፎም ንቐዳማይ ሚኒስተር ከም ዘሎ’ዮም ኣመልኪቶም። ኣባል ባይቶ ኣመሪካን ሶማሊያዊት ኣመሪካዊት ኢልሃን ዑመር’ውን ፕረዚደንት ፋርማጆ ክሳብ’ቲ ምርጫ ዝግበር ካብ ከምዚ ዝመስል ተግባራት ካብ ምውሳድ ክቝጠቡ ጸዊዓ ኣላ።
ድሕሪ’ቲ ናይ ምብራር ስጕምቲ፡ ንሕጋውነትን ደረት ስልጣን እቶም ፕረዚደንት ኣካታዒ ኣርእስቲ ኰይኑ ኣሎ። ተንታኒ ኵነታት ቀርኒ ኣፍሪቃን ካብ ኣገልግሎት ቋንቋ ሶማል ድምጺ ኣመሪካን ዝዀነ ሃሩን ማዕሩፍ፡ ከም ዝሕብሮ ቅዋም ሶማል ኣብዚ መዳይ ኣዝዩ አካታዒ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ከም መሰረት ሓበሬታ ሃሩን፡ ፕረዚደንት እታ ሃገር ንቐዳማይ ሚኒስተር ክሸይም መዝነት ደኣ ይሃሉዎ’ምበር፡ ንምውራድ ግን ንባይቶ እታ ሃገር ዝግደፍ ምዃኑ ይሕብር።
ከም መግለጺ ጋዜጠኛን ተንታኒን ሃሩን ማዕሩፍ፡ ምርጫ እታ ሃገር ድሕሪ ምንዋሑ፡ ኣብዚ እዋን ሶማል ኣብ መሰጋገሪ ግዜ ስለ ዘላ ኵላቶም ዝተጠቕሱ ኣካላት ነቲ ዝመስል ተግባር ክወስዱ ከም ዘይክእሉን ቅዋም እታ ሃገር ድማ ኣብዚ መዳይ’ዚ ንጹር መልሲ ከም ዘይብሉን ይሕብር።


text:
ብኣጋጣሚ ሸሞንተ መጋቢት ነተን ኣርኣያ ኮይነን ዝሓለፋ ጀጋኑ ደቀንስትዮና ነመጉስ። ሕድረንን ሕድሪ ብጾተንን ከይንጠልም ዳግም መብጸዓ ንኣቱ። ሸሞንተ መጋቢት ንፋሽን ኣይኮናን ነብዕላ። ኣግኣዞ ደቀንስትዮ ኣካል ቃልስና ነይሩን ኣሎን። ቃልስና ንምሕራር መሬት ጥራይ ዘይኮነ፡ ማሕበራዊ ለውጢ ንምትእትታው እዩ ነይሩ። ስለ’ዚ፡ ብዓቢኡ ከም ማሕበራዊ ሰውራ ክንርእዮ ንኽእል።
ሸሞንተ መጋቢት ከም መዘኻከሪትን ወንና መለዓዓሊትን እምበር ንባዕላ ቅድስቲ ስለዝኾነት ኣይኮንናን ነብዕላ። ስለ’ዚ፡ ዓመት መጸት ሸሞንተ መጋቢት ክነብዕል ከለና ጉዕዞና ክንግምግም ስለተኽእለና ኢና ነብዕላ። እቲ ጓይላን ወጃዕጃዕን ጽቡቕ እኳ እንተኾነ፡ እቲ ኣጋጣሚ ዕቱብ ዘተ ክነካይድን ኣብዚ መዳይ እዚ ዘመዝገብናዮም ዓወታትን ዘጋጠሙና መኻልፍን ክነንጸባርቐሉ (reflection ክንገብር) ክንጥቀመሉ ይግባእ። ብዘይቃል ዓለም ኣብ ምሕራር ጓል ኣንስተይቲ ክሳብ ክንደይ ሰጒምና ኣለና ኢልና ንነብስና ክንሓትት ይግባእ። ቅኑዕ ኣገባብ (methodology) ተጠቂምና እንበጽሖ መደምደምታ ንኩነታት ሕ/ሰብና ክሕብረና ይኽእል። ምኽንያቱ ኣግእዞ ደቀንስትዮ ነጸብራቕ ሕብረተሰባዊ ግስጋሰ እዩ።
ነጸብራቕ—-
ካብዚ ዘለኹዎ ኩርናዕ ንድሕሪት ምስ እጥምት፡ ብዙሕ ምስልታትን ዝኽርታት ፍጻመታትን ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ ይረኣዩኒ። ገሊኦም የሕዝኑኒ፡ ገሊኦም ባህታ ይዘርኡለይ። ዳርጋ ኩሎም ግን የሕብኑኒ እዮም። ወላ እቶም ሓዘን ዝነዝሑለይ ዝኽርታት ዋጋ ናጽነት ስለዝነበሩን እተን ፈጸምቱ ዝኾና ስዉኣት ድማ ዕልል እናበላ ዝተቐበልኦ ስለዝኾና፡ “እንቋዕ ምሳኽን ተጋደልኩ” እብል። ብሓቂ ድማ እንቋዕ ኣብ መሳርዕ እተን ጀጋኑ ኣሓተይ ተጋደልኩ።
ትርሓስ ትበሃል። እታ ንመጀመርታ ግዜ ዝረኣኽዋ ተጋዳሊት ነይራ። ኣብ ማይ ላባ እዩ። ራንግለር ስረ ዝለበሰት ሓጺርን ዓጺቕን ጸጉሪ ነበራ። ወተሃደራዊት ካናተራ ከም ዝነበረታ ይዝከረኒ። እቲ ቦታ ውዑይ ስለዝነበረ፡ ረሃጽ ብክልተ መታልሓ ጸረር-ጸረር ይብል ነበረ። ኣብ እምኒ ኮፍ ኢላ ጥራዝ ኣብ ሰለፋ ኣቀሚጣ፡ ንቅሩብ ደቃይቅ ብዓይና መርመረትኒ። ሕጂ ከም ዝርደኣኒ፡ ኣብ ህይወታ ምስ ኣካይዳይ ዝዛመድ ተመክሮ ነይርዋ ከይከውን። ምናልባት ኣቀዲሙ ንእሽቶ ሓዋ ናብ ገድሊ ተሰሊፉ ነይሩ ከይከውን። ወዳ ‘ኳ ክብል ኣይክእልን። ንእሽቶ እያ ነይራ። ብዝኾነ፡ ኣብ ገጻ ድንጋጸን ለውሃትን ኣንቢበ።
“ስምካ” በለትኒ ነቲ ቢሮ ኣብ ኣፋ ወቲፋ።
“ ማሕሙድ ሳልሕ” በልክዋ።
ስምን ዕድመን ቦታ ትውልድን ስም ኣቦን ኣደን—ወዘተ ምስ ወደኣት፡
“ ስለምንታይ መጺእካ?” ኢላትኒ። ዕጥቂ ኣይነበራን፡ ካላሺን ግን ኣብ የማናይ ወገና ተጸጊዓ ነይራ።
“ ክጋደል” መለስኩላ።
“ገድሊ እንታይ ማለት እዩ?” ኣጥቢቃ ሓተተት።
“ ጀብሀት” ኢለያ። ምኽንያቱ፡ ጀብሀት እምበር፡ እቲ ጀብሀት ንምንታይ ቆይሙ ከም ዝነበረ ዝፈልጦ ኣይነበረንን። ጀብሀት ታሕሪር፡ ጀብሀት ሻዕብየት እናበልና ዓቢና። ስለምንታይ ይበኣሱ እውን ኣነ ዝፈልጦ ኣይነበረንን። ፍርቆም ኣዝማደይ ኣብ ጀብሃት ኣ’ታሕሪር (ተ-ሓ-ኤ) ፍርቆም ድማ ኣብ ጀብሀት ሻዕብየት ተሰሊፎም ነይሮም። ንዓይ ኩሎም ሓደ ነይሮም። ኩሎም ነቶም ዝብህድሉና ዝነበሩ ጦር-ሰራዊትን ኮማዲስን ይዋግኡ ነይሮም። ንዓይ ክልቲኦም ብማዕረ ጀጋኑ ነይሮም። ኣጋጣሚ ኮይኑ ግን እቲ ዝነብረሉ ዝነበርኩ ካባቢ ሻዕብያ ስለዝነበርዎ፡ ናብኦም ከይደ። ብዘይካ ግፍዕታት ጸላኢ ዝደረኾ ጽልኢ፡ ካልእ ሃገራዊ መንቋሕቋሕታ ኣይነበረንን። እዛ ነጥቢ እዚኣ ደሓር ኣብ ታዕሊም ምስ በጻሕኩ ብዝያዳ ኣዋጢራትኒ እያ። ሽዑ ግን ትርሓስ ሓንቲ ሕቶ ደጊማ ጥራይ ደምደመቶ።
“ እንተደኣ ክትጋደል ወሲንካ ኣደኻ ኣይክትርእን ኢኻ፡ ኣደኻ ትናፍቕ ዝመስለካ እንተኮይኑ ሕሰበሉ እሞ ክትምለስ ትኽእል ኢኻ” ኢላትኒ። ሓቂ ይሓይሽ ናይ ስብእነት ስምዒት ደኣ በዲህኒ እምበር ድሮ ኣደይ ክናፍቕ ጀሚረ ነይረ። ድሕርኡ እውን ኣደይ ሓንሳብ ንሳዓታት ጥራይ ብ1977 ርአያ። ድሕርኡ ብ1979 ዓሪፋ። ተጋዳሊት ትርሓስ ዝፈለጠቶ’ዶ ነይርዋ ይኸውን ወይስ እቲ ናይ ኣደነት ሓልዮት ዝደረኾ ቡቑባቔ እዩ ነይሩ? ደሓር ጎበዝ ተጋዳላይ ምስ ኮንኩ ንትርሓስ ክሓታ ምደለኹ ነይረ። ግን ንሳ እውን ብ1977 ኣብ ሰምሃር ተሰዊኣ ሰሚዔ።
ሰሙን ዝወሰደ ናይ እግሪ ጉዕዞ ወዲእና ሳሕል በጺሕና ታዕሊም ኣፋሪቕና…
ሓደ መዓልቲ ኣብ ታዕሊም ኦርኒክ ዝመልኡ ኣባላት ታዕሊም ፋሕ ኢሎም በብሓደ ይረኽቡና ነይሮም። ኣብ ግዜ ታዕሊምና ከም ስርዓት ዩኒፎርምን ወተሃደራዊ ቁጽርን ተዋሂብና ኢና ንምረቕ ነይርና። ኣብ ታዕሊም ሰለስተ ደቀንስትዮ ዓለምቲ ነይረን። ፎዝያ ሃሽምን ኣስቴር ፍስሃጼንን ሰሚራን (ስም ኣቦኣ ጠፊኡኒ፡ ደሓር ኣብ ማሕበራዊ ጉዳያት ነይራ)። ሓይልና ሓይሊ ፊተውራሪ ትበሃል ወይ ድማ ሳልሰይቲ ሓይሊ እውን ንብላ ነይርና። ምኽንያቱ ኣብ ህዝባዊ ሓይልታት ሳልሳይ ኮርስ ፊተውራሪ ነይራ።
ኣብዛ መዓልቲ ብኣጋጣሚ ፎዝያ ሃሽም ትበጽሓኒ። እቲ ልሙድ ኦርኒክ መሊኣ ምስ ወደአት፡
“እግል ሚ ናደልካ?” ኢላ ስለምንታይ ከም ዝተሰለፍኩ ሓተተትኒ። እታ ናይ ማይ ላባ ሕቶ ሕጂ እውን ኣሰረይ ምግዳፍ ኣብያ።
“ መርባት ሓልዬ እግል ኣቅስን” ካብታ ናይ ማይ ላባ ቅሩብ ኣመሓዪሸ፡ ሕነ ኣኮይ ክፈዲ ኢለ ከምዝተሰለፍኩ ነገርክዋ። ኣኮይ ኣብ መጀመርታ ሰብዓታት ዳርጋ ኣብ ቅድሚ ዓይነይ ብጦር-ሰራዊት ተረሺኑ ነይሩ። ዝፈትዎ ኣኮይ ድማ ነይሩ። ምንኣስ ኣደይ ነይሩ። ኣደይ ብጣዕሚ ትፈትዎ ነይራ። ኣነ እውን መስሓቕ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ተምርን ከረሜላን ክዳንን ስለዘምጸኣለይ ይኸውን ዝያዳ ዝፈተኹዎ። ግን ዝፍቶ ሰብኣይ እዩ ነይሩ። ሽዑ እዩ ድማ ሕጽኖት ወዲኡ ዝነበረ።
ፎዝያ ብዙሕ ዘየኽፍእ ፍሽኽታ ፈንያ ናብ ስርሓ ተመልሰት። ስለምንታይ ሕነ ኣኮይ ክፈዲ ከምዝደለኹ ኣይሓተተትንን። ምናልባት ናይ ሽዑ ወለዶ ተመሳሳሊ ተመክሮ ነይርዎ ይኸውን። ንሳ እውን ኣብ ከባቢ ባጽዕን ሕርጊጎን ኣዝማዳ ስኢና ትኸውን። መን ይፈልጥ። ዘሕዝን እኳ እንተኾነ፡ ናይቲ ግዜ ንቡር ኩነታት እዩ ነይሩ።
“ዓጄ እግል ሐርር ናደልኮ’ በል” ዓደይ ሓራ ከውጽእ ተሰሊፈ በል ኢላ መኸረትኒ። ብቋንቋ ትግረ፡ ዓዲ ከም ስም ናይ እንዳ እዩ ዝውሰድ። ዓድ ፍላን እንተ ተባሂሉ “ዓዲ ክስቶ ወይ እንዳ ክስቶ ማለት እዩ። እቲ ሃገር ዝብል ኣምር ንዓይ ኣዝዩ ረቂቕ እዩ ነይሩ። ክትርደኦን ክትጭብጦን ዘይትኽእል ኣምር ( abstract concept) እዩ ነይሩ ኣብቲ ግዜ እቲ።
ደሓን ትእቶ ፎዝያ፡ ካርታ ኤርትራ ኣብ ሑጻ ስኢላ፡ “እዚኣ ኤርትራ ሃገርና እያ። ኣነ ካብዚ ኩርናዕ’ዚ መጺኤ፡ ንስኻ ካብዚ ኩርናዕ’ዚ መጺእካ። ኣኬ (ደንከላይ) ድማ ካብዚ ኩርናዕ’ዚ መጺኡ—” እናበለት፡ ዝፈልጦም ደቂ ጋንታይ እናረቑሓት ንኤርትራ ኮለለታ። “እዚኣ እታ ዓባይ ዓድና እያ” ኢላ “ወጠን” ትብል ቃል ኣምሊቓትለይ። ወጠን ሎሚ ኣብ ቋንቋ ትግረ ተኣታትትዩ እዩ ግን መበቆሉ ቋንቋ ዓረብ እዩ። ሃገር ማለት እዩ። ከም ቃል ካብ ኣዝማደይን ተጋደልትን ክደጋገም እሰምዖ ነይረ ግን ተገዲሰሉ ኣይፈልጥን። እታ ወጠን ትብል ምስታ ተጋደልቲ ናብ ዓድና ክመጽኡ ከለዉ ዝሰቕልዋ ዝነበሩ ሰመያዊት ባንደራ ኣዛሚደ፡ ሽዑ መዓልቲ ደሓን ዝኾነ መበገሲ ፖለቲካ ረኺበ።
“ሕጂ ድማ ብሓባር ነቶም ኣብ ዓድና ከይንነብር ዝሓረሙና ጸላእቲ ክንሰጉግ ብሓባር ከም ሓንቲ ስድራ ኮይንና ንጋደል ኣለና። ብሓባር ንበልዕ፡ ብሓባር ንነብር፡ ጽባሕ እውን ብሓባር ክንዋጋእን ክንስዋእን ኢና—” እና በለት ነዊሕ ምህሮ ሂባትኒ። ሽዑ ዝወቕዓኒ ንፋስ ፖለቲካ’ዶ ክብሎ ወይስ ንፋስ ፎዝያ ክሳብ ዕለት ሎሚ ኣይገደፈንን።
ትርሓስን ፎዝያን እተን ቀዳሞት ምስ ገድሊ ዘላለያኒ ተጋደልቲ ነይረን። ድሕርኡ ኣብ ማእከላይ ክሊኒክ እቲ ውድብ ምስ ተወዛዕና እውን እተን ብቀረባ ዝኣልያና ዝነበራ ደቀንስትዮ ነይረን። ዑስማን ሳልሕ ሳበ ካብ ህዝባዊ ሓይልታት ዝተፈልየሉ ግዜ ስለዝነበረ ኣብቲ ውድብ ፈታኒ ናይ ዕጥቅን ስንቅን ግዜ ነይሩ። ሰለስተ ንኣሽቱ ኣወዳት ነይርና፡ ከም ገለ ኢለን ካብቲ መሳርፍ ውጉኣት ሓቢአን ምሳሕናን ድራርናን የጽነሓልና ነይረን። ሽዑ ናቕፋ ትኽበብ ስለዝነበረት ብዙሓት ውጉኣት ነይሮምና።
ኣብ ቤት ትምህርቲ ሰውራ እውን ሰለስተ ፊተውራሪ ብእዋኑ፡ ኣብ መጀመርታ 1979፡ ናብ ምምህርና ስለዝተጸጋዕና (ናይ ትግረ ፕሮግራም ንምስልሳል) ብዙሓት ዝሕብሕቡና ብጾት መምሃራን ነይሮም እዮም። ግን ብኣጋጣሚ ሸሞንተ መጋቢት ክዝክረን ዝኽእል፡ ስውእቲ መምህር ኣልጋነሽ ገ/ህይወት ( ሰረታት ትግርኛ ዘትሓዘትኒ፡ ሓያል ርእሰ ምትእምማን ዝነበራ ተጋደሊት፡ ስውእቲ መምህር ምሕረት እዮብ (ሰረታት እንግሊዘኛ ዘትሓዘትኒ) ካልኦት ከም መምህር ኣስመረት፡ ኣበባ እኽኽ፡ ዘይነብ ሓጂ፡ ሰሚራ—ወዘተ ነይረን፡ ኣብነት ቅንዕናን ስራሕን ዝኾናና ።
ኣብ መስርሕ ቃልሰይ፡ ኣብ ክፍልታት ይኹን ተዋጋኢ ኣሃዱታት፡ ብዕድመን ተመክሮን ማሕበራዊ ድሕረባይታን ዝፈላለያ ደቀንስትዮ ርእየ እየ። ሓንቲ መለለዪት ባህሪ ግን ነራተን። ቃልሲ ምስ ነኸሳ ወለቕዘለቕ ዘይብላ ምዃነን። ኣብ ጋራጃት ፊኖ መካኒካት፡ ኣብ ህንጻ መሃንድሳትን መራሕቲ ቡልዶዘራትን፡ ኣብ ዓውዲ ዜናን ምንቅቃሕን፡ ኣብ ህዝባዊ ምምሕዳር፡ ኣብ ምምሃርን ምስትምሃርን ቀዳሞት። እንታይ እዋነን ቋንቋ ትግረ ክኢለን፡ ምስ ባህልን መነባብሮን እቲ ህዝቢ ተመሳሲለን ይኸዳ ነይረን ይገርመኒ እዩ። ኣወዳት ምስ ቋንቋን ባህልን ሕብረተሰባት ክመሳሰሉ የጸግሞም ነይሩ። ኣብ ተዋጋኢ ሰራዊት እሞ ግደፎ። ጓል ኣንስተይቲ ሃዲማ ክትሰምዕ ኣዝዩ ሳሕቲ ኣዩ ነይሩ። ተራ ናይተን ውዱባትን ተራ ሓፋሽ ደቀንስትዮ ኤርትራን ስለዝተቓለሐ ምድጋሙ ከሰልቹ እዩ። ብሓጺሩ፡ ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ ኣብ ሓርነታዊ ቃልስን ምውሓስ ልኡላውነትናን ታሪኽ ሰሪሓ እያ። ምቅላስን ምጽናዕን ምሂራትና ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ። ሕጂ ኸ?
ሕጂ ኸ?
ክሳብ ሕጂ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ህጻናትን ደቀንስትዮን ዝቐንዐ ማሕበረ-ቁጠባዊ ፖሊሲታት ከሰላስል ጸኒሑ።
– ቀረብ ጽሩይ ማይ
– መጎጎ ኣድሓነት
– ክታበት ህጻናት
– ናይ ጥንስን ሕርስን ክንክን ምስፋሕ
– ከም ክሽቦ ጓል ኣንስተይቲ ዝኣመሰለ ጎዳኢ ባህልታት ንምውጋድ ምቅላስ
– ናይ መሬት ዋንነት ማዕርነታዊ ምግባሩ
– ናይ መርዓን ፍትሕን ሕግታት ዳግም ምክላሱን ንደቀንስትዮ ከምዘይሃሲ ምርግጋጽን
– ተሳትፎ ደቀንስትዮ ኣብ ባይቶ ዓድታትን ዞባታትን ኣብ ማሕበራትን ምብራኽ
– ሕግታት ዕዮ ንተሳትፎ ደቀንስትዮ ከም ዘተባብዕ ኮይኑ ምምስርሑ—ወዘተ
ደጊም—-ኩሉ ጽቡቕ። እዚ ዓወታት’ዚ ዝያዳ ክዓሙቕን ካልእ ኣወንታታት ክድረቦን እንተኾይኑ ግን፡ ማሕበር ደቀንስትዮ ኤርትራ ከም ላቄባ ህግደፍ ወይ ዝኾነ ካልእ ፖለቲካዊ ውዳቤ ዘይኮነስ ናይ ብሓቂ ናጻ ዝኾነ ሲቪል ማሕበር ክኸውን ኣለዎ። ንመሰል ደቀንስትዮ ቀዳምነት ዝህብ ክኸውን ኣለዎ። ደቀንስትዮ ኣብቲ ፖሊሲታት ዝሕንጽጽን ፈጻሚ ውሳነታት ( executive decisions) ዘሕልፍን ባይታታት ክድይባ ኣለወን። ንዝወጹ ሕግታትን ፖሊሲታትን ብዓይኒ ረብሓ ደቀንስትዮ ርእየን ደገፈን ወይ ተቓውሞአን ክህባ ኣለወን። እዚ ምስ ዝገብራ ጥራይ እየን ማሕበረን ተኣማንነት ከጥሪ ዝኽእልን ነቲ ሓፈሻዊ ሃገራዊ ዳግመ ህንጻ ወሳኒ ድርኺት ክህባ ዝኽእላን። ምኽንያቱ ኣብ መወዳእታ ምሉእ ዓቕሚ ጓል ኣንስተይቲ ከየበራበርካ ዝርከብ ፍጹም ዓወት የለን። ደቀንስትዮኡ ሓራ ዘየውጸአ ሕ/ሰብ ሓራ እየ ክብል ኣይክእልን።
ኣብ መወዳእታ፡ ምስ’ዚ ኩሉ ሃብታም ታሪኽ ደቀንስትዮና፡ ንኣሽቱ ኣዋልድ ከይመሃራ ምኽንያታት እና ተፈጥረ ኣብ እዋን ቃልሲ ዘይተራእየ ብደሆታት የጋጥም ኣሎ። ናብ ትምህርቲ እንተ ከዳ እውን መባእታ ማእከላይ ደረጃ ይበጽሓ እሞ ድሕርኡ ናብ መርዓ ይቕሰባ። ሕ/ሰብና ገና ኣባታዊ እዩ ዘሎ። ስለ’ዚ፡ ብዙሕ’ኳ እንተተጓዓዝና፡ ብዙሕ ተሪፉና ከምዘሎ ዘከራኽር ኣይኮነን። እዚ ኩነታት እዚ በቲ ብምዕራባዊ ስነሓሳባት ዝተጸልወ ኣንስታዊ ቃልሲ (feminist struggle) ዘይኮነ፡ ካብ ማሕበራዊ ክውንነት ኤርትራን ታሪኻን ዝብገስ ሕብረተሰባውን ሓባራውን ክኸውን ኣለዎ። ጉዳይ ደቀንስትዮ ንደቀንስትዮ ጥራይ ዝምልከት ዘይኮነስ፡ ንደቂ ተባዕትዮን ምሉእ ሕ/ሰብን ዝምልከት እዩ። ብሓባር ድማ ንስረሓሉ። ሸሞንተ መጋቢት ዘጸቢ የብልናን። ነብሰወከፍ መዓልቲ ሸሞንተ መጋቢት ኮይና ክትሓልፍ ኣለዋ።
ክብሪ ነተን ኣብነት ቃልሲ ኮይነን ዝሓለፋ ጀጋኑ ኤርትራ !
ዓወት ንሓፋሽ
ማሕሙድ ሳልሕ


text:
ኣብ ህንዲ ዝተራእየ ዴልታ ዝተባህለ ዓይነት ቫይረስኮሮና ኣብ ጎረቤታ ስሪላንካ ምርኣዩ ተሓቢሩ።ብመሰረት ጆንስ ሃፕኪንስ ዩኒቨርሲቲ ካብ ኣስታት 22 ሚሊዮን ህዝባ ስሪላንካ ልዕሊ 233,000 ሽሕ ብኮቪድ ዝተትሓዙ ተመዝጊቦም ኣለው።
ኣብ ደቡብ ኮሪያ ብሰንኪ ምድንጓይ ቀረብ ክታበት ኮቪድ 19 መንግስቲ ንዜጋታቱ ዝተሓዋወሰ ዓይነት ክታበት ክህብ ተገዲዱ ኣሎ።ክታበት ኣስትራዘኒካ ዝወሰዱ ኣብ ኻልኣይ ክታበት ፋይዘር ክቐርበሎም እዩ።
ብመሰረት ጆንስ ሃፕኪንስ ዩኒቨርስቲ ክሳብ ሎሚ ንጉሆ ዓርቢ ኣብ ዙርያ ዓለም 177 ሚሊዮን ሰባት ብኮረናቫይረስ ዝተትሓዙ ተመዝጊቦም ኣለው።ኣሜሪካ 33.5 ሚሊዮን ብምምዝጋብ ቀዳመይቲ :ህንዲ 28.9 ሚሊዮንን ካልኣይቲ:ብራዚል 17.7 ሚሊዮን ሳልሰይቲ ብምዃን ብቐዳምነት ተሰሪዓን ኣለዋ።
ኣብ ዙሪያ ዓለም ቁጽሪብኮቪድ ዝሞቱ ሰባት 3.84 ሚሊዮን በፂሑ ኣሎ።
ጆንስ ሃፕኪንስ ብምውሳኽ 2.5 ቢሊዮን ክታበት ምውሃቡ'ውን ሓቢሩ'ሎ።


text:
ስድራቤታዊ ዳግመ-ምትእኽኻብ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 14 10 2021
ቈልዑ ምስ ስድርኦም ንኽቕመጡ መሰል ኣሎዎም። እዚ ኣብቲ ሽወደን ክታማ ዘንበረትሉ ናይ ውዱብ ሕቡራት ሃገራት ውዕል ብዛዕባ መሰላት ቈልዑ ሰፊሩ ይርከብ።
ዳግመ ምትእኽኻብ ስድራ እንታይ እዩ?
ምጥርናፍ ስድራ ቤት ማለት፡ ሓንቲ ተፋላልያ ዝነበረት ስድራ ቤት ምስቲ ናይ መንበሪ ፍቓድ እተዋህቦ ኣባል ስድራ ቤታ ኣብ ሽወደን ብሓባር ንኽትነብር ከተመልክት ትኽእል እያ ማለት እዩ።
ናብ ሽወደን ብዘይ ስድራኻ እንተ ዄንካ መጺእካ፡ ናይ ሽወደን ሰብ መዚ ስድራኻ ንኽትረክብ ክሕግዙኻ ይኽእሉ እዮም። ወለድኻ ወይ ካልኦት ኣዝማድካ ኣብ ካልእ ሃገር ኣብ ውሑስ ኵነታት እንተ ኮይኖም ዘለዉ፡ ናብኡ ክትከይድ ይፍቀደካ እዩ።
ወለድካ ኣብ ውሑስ ኵነታት ዘይትርከብ ሃገር እንተ ኾይኖም ዘለዉ፡ ኣብ ሽወደን ንመንበሪ ፍቓድ ከመልክቱ ይኽእሉ እዮም። እዚ ምእንቲ ክኸውን ንስኻ ከም ስደተኛ ወይ ከም ዕቝባ ዘድልዮ ሰብ መንበሪ ፍቓድ ክህልወካ ኣለዎ። ኣብ ገሊኡ ኲነታት ብምኽንያት ፍሉይ ተኣፋፊ ኲነታት መንበሪ ፍቓድ ምስ ዝተወሃበካ’ውን እዚ ክምልከቶም ይኽእል እዩ።
ንስድራቤታዊ ዳግም ምትእኽኻብ መን መሰል ኣሎዎ?
ኣብ ሽወደን መንበሪ ፍቓድ እንተ ኣሎካ ኾይኑ፡ ወለድኻን ኣሕዋትካን ምሳኻ ኣብ ሽወደን ንኽትኣኻኸቡ ከመልክቱ ይኽእሉ እዮም።
ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ወላዲኻ ምናልባት ናብ ሽወደን ንኽግዕዝ መሰል ኣሎዎ እንተ ኾይኑ ንኽምርመ፡ ንስኻ ኣብ ሽወደን ትነብር ነዚ ዝስዕብ ከተማልእ ኣሎካ፡
- ዘይተመርዓኻ፡
- ትሕቲ 18 ዓመት ምዃን፡
- ብዘይ ወለድኻ ወይ ብዘይ ካልኦት መጕዚ ናብ ሽወደን መጺእካ ወይ ናብ ሽወደን ምስ መጻእካ በይንኻ ተገዲፍካ፡
- ግዝያዊ ወይ ቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ ኣለካ፡ ግን ሽወደናዊ ዜጋ ኣይኮንካን ዘለኻ።
ኣብ ሽወደን ዕቑባ ክትሓትት ከለኻ ትሕቲ 18 ዓመት እንተ ነርካ ኴንካ፡ ከም ስደተኛ ወይ ከም ኣማራጺ ዕቑባ ዘድልዮ ሰብ መንበሪ ፍቓድ ክወሃበካ ከሎ ዋላ ልዕሊ 18 ዓመት ኩን ምስ ስድራ ቤትካ ንኽትተኣኻኸብ መሰል ክህልወካ ይኽእል እዩ። እዚ ተፈጻምነት ዝህልዎ ግን ስድራካ ካብታ መንበሪ ፍቓድ ዝረኸብካላ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ወርሒ እንተ ኣመልኪቶም ጥራይ እዩ።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ብዝተወለዐ ጎንፂ ምኽንያት ዝተቋረፀ ኣገልግሎት ትካላት ጥዕና ንሞት ከሳጥሑ ዝኽእሉ ሕማማት ከስዕቡ ይኽእል እዩ ክብል ውድብ ጥዕና ዓለም ኣጠንቂቑ።
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ካብ ወርሒ ሕዳር ጀሚሩ ኣብ መንጎ ህወሓትን ፌደራል ሓይልታት ኢትዮጵያን ይካየድ ብዘሎ ኲናት ምኽንያት ኣብ ሰብኣዊ ሓገዝ ዕንቅፋት ፈጢሩ ኣሎ ።ትካል ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከምዝሓበሮ ልዕሊ 4.5 ዝኾኑ ሰባት ሓገዝ የድሊዮም ኣሎ ። ካብዚኦም እቶም ፍርቂ ህፃናት እዮም ።
ውድብ ጥዕና ዓለምን ካልኦት ወሃብቲ ሓገዝን ክንቀሳቀሱ ዝተፈቅደሎም ከባቢታት ኣዝዩ ውስን 'ዩ ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብቲ ከባቢ ዝበፅሑ ሰበስልጣናት ውድብ ጥዕና ዓለም መብዛሕትኦም ሆስፒታላትን ክሊኒካትን ዝተወሰነ ኣገልግሎት ጥራሕ ከምዝህቡ ፣ ሰብ ሞያ ጥዕና ከምዝተፈናቀሉን ኣድለይቲ ዝበሃሉ ኣገልግሎታት ጥዕና ከም እተቋረፃን ተዛሪቦም ።


text:
Radio Erena: 21 February 2017
ኣብ ከተማ ባጽዕ፣ ጉዳይ ናይቶም ኣብ ሰባት ጉዳኣት ዘውርዱ ዘለዉ ፋሉላት ኣኽላባት ኣዘራራቢ ኮይንሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ንኣኽላባት መቕተሊ ዝጥቀምሉ ዝነበሩ ስሚ ብውድብ ጥዕና ዓለም ስለዝተወገዘ፣ ካልእ ኣማራጺ ንምንዳይ ኣብ መጽናዕቲ ከምዘለዉ ኣማሓዳሪ ንኡስ ዞባ ባጽዕ ኣቶ ኪዳነ ወልደስላሴ ገሊጹ።
እቲ ኣመሓዳሪ ብሓሙስ 16 ለካቲት ምስ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኣብ ዘካየዶ ቃል መጠይቕ፣ ንጠንቂ ምብዛሕ ፋሉላት ኣኽላባት ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መልሲ፣-
“ብቑጽሪ እኳ ብዙሓት እንተዘይኮኑ፡ ኣብታ ከተማ ብዘሎ ካብ ትካላት ዝጓሓፍ ተረፍ-መረፍ መግቢ ዓሳ፡ ንዕኡ ክምእርሩ ኣብ ከባቢ ባጎኒታት ጐሓፍ ፋሉላት ኣኽላባት ከምዝራኣዩ ብምጥቃስ፣ እዚ ድማ ኣብ ዝኾነ ከተማ ዝረአ ልሙድ ተርእዮ ስለዝኾነ፡ ብዙሕ ዘሰክፍ ኣይኮነን ኢሉ።
ዓመት-ዓመት ወፍሪ ምቕታል ፋሉላት ኣኽላባት ከምዝካየድ ዝሓበረ ኣቶ ኪዳነ፣ እቲ ምምሕዳር ከተማ ዝጥቀመሉ ናይ ስሚ ኣገባብ ውድብ ጥዕና ዓለም ስለዝኾነኖ፡ እቲ መድሃኒት (ስሚ) ክርከብ ከምዘይተኻእለ ኣመልኪቱ።
ኣብ መወዳእታ ድማ፣ “ስለዚ ኣየናይ ኣገባብ ተጠቒምና ከም እንገትኦም ኣብ መጽናዕቲ ኣለና።” ክብል ኣቶ ኪዳነ ደምዲሙ።
ኣብ ከተማ ባጽዕ፣ ኣብ ልዕሊ ሰባት ጉድኣት ዘውርዱ ዘለዉ ፋሉላት ኣኽላባት ኣብ ነበርቲ ከተማ ባጽዕ፣ ብፍላይ ከባቢ እንዳሚካኤል ሻቕሎት ፈጢሩ ከምዘሎ ብሰፊሑ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ኣብ ናይ 17 ጥሪ ሕታማ ኣብ ዘስፈረቶ ሓበሬታ’ውን፣ ኣብ ከተማ ባጽዕ ብፍላይ ድማ ኣብቲ ብእንዳ ኮርያ ዝፍለጥን ከባቢ እንዳ ሚካኤልን ብርክት ዝበሉ ኣኽላባት ተዘሪኦም ከምዘለዉ ብምርግጋጽ፣ ብጉጅለን ብውልቅን ኣብ ፈቐድኡ እናዛወኑ ድማ ኣብ ልዕሊ ሰባት ሓደጋ ከውርዱ’ውን ከምዝርኣዩ ጠቒሳ።
እታ ጋዜጣ ብተወሳኺ፣ ብዕለት 22/12/2016 ንሓንቲ ኣደ ሽሞንተ ኣኽላባት ከቢቦም፣ ክልተ ካብኦም ክሰሃሉወን ከምዝፈተኑ ብምምልካት፣ ሓለፍቲ መንገዲ ነቶም ኣኽላባት ብምብራር ነተን ኣደ ናብ ሕክምና ከምዝወሰድወን ይገልጽ።
እቶም ሓለፍቲ መንገዲ ነተን ኣደ ናብ ሕክምና ኣብ ዘብጽሑሉ እዋን፣ ብተመሳሳሊ ብከልቢ ዝተነኽሱ ክልተ ሰባት ኣብቲ ሕክምና ከምዝጸንሕዎም ብምምልካት፣ ኣብ ወርሒ ታሕሳስ ናይዛ ዝሓለፈት ዓመት ጥራይ ሽዱሽተ ሰባት በኽላባት ከምዝተነኽሱ ኣነጺራ።
እቶም ፋሉላት ኣኽላባት፣ ገና ኣብ ሰባት ጉድኣት የውርዱ ከምዘለዉ ብምሕባር ህዝቢ ሻቕሎቱ እኳ ይገልጽ እንተሎ፣ ሽዱሽተ ሰባት ግዳያት ኣኽላባት ካብ ዝኾንሉ ወርሒ ታሕሳስ 2016 ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ሰለስተ ወርሒ ዝኾነ ስጉምቲ ኣይተወስደን።
ብኣገላልጻ ኣማሓዳሪ ንኡስ ዞባ ባጽዕ ድማ እቲ ምኽንያት፣ ነቶም ፋሉላት ኣኽላባት ዘወግድሉ ኣገባብ ኣብ መጽናዕቲ ስለዘለዉ’ዩ።
ስእሊ፣ ኣርካይቭስ ኢንተርነት
==========================


text:
Haninge
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 7 12 2020
ምምሕዳር ከተማ ሃኒንገ፡ ካብ ከተማ ስቶክሆልም ኣስታት 20 ደቓይቕ ርሒቁ ይርከብ። እዚ ምምሕዳረ ከተማ’ዚ፡ ሓደ ካብቶም ዓበይቲ ምምሕዳር ከተማታት ናይቲ ዞባ እዩ። ኣብ ሃኒንገ፡ ብሉጽ መምበሪ-ኣባይቲ፡ ብርክት ዝበላ ድኳናትን እንዳ-ሻሂታትን ዝሓቆፈ፡ ሰፊሕ ማእከል ዕዳጋ (ሰንትሩም) ይርከብ። ብርክት ዝበላ ደሴታትን፡ ሃብታም ተፈጥሮእዊ ከባቢታን ውን ኣብዚ ምምሕዳር ከተማ’ዚ ይርከባ። ኣብ ምምሕዳር ከተማ ሃኒንገ ንነፍሲ-ወከፍ ሰብ ዘድልዮ ነገር ኣሎ’ዩ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ92,672
ስፍሓት መሬት2,177 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Stockholm 20 ኪሜ
- Göteborg 475 ኪሜ
- Malmö 620 ኪሜ
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ሃኒንገ፡ ሃኒንገ-ቡስቴደር ዝተስመየት፡ በቲ ምምሕዳር እትውነን ትካል ክራይ-ኣባይቲ ትርከብ። መንበሪ-ገዛ ንኽወሃበኩም፡ ተመዝጊቢኩም ሪጋ ክትሕዙ ትኽእሉ። ብዜካ'ዚኣ ውን ካልእ ብርክት ዝበላ ናይ ብሕቲ ትካላት ክራይ-ኣባይቲ ውን ኣለዋ። ኣብ ምምሕዳር ከተማ ሃኒንገ፡ 43% ናይ መንበሪ-ኣባይቲ ነኣሽቱ ፍልይ ዝበለ ገዛውቲ እዩ። 255 ካብ ነባሮ ናይዚ ከተማ ኣብ ክራይ ኣባይቲ ክቕመጡ እንከለዉ ኣቶም ዝተረፉ 32% ከኣ ኣብ ናይ ባዕሎም ወይ ዝገዝእዎ ገዛውቲ ይነብሩ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ሓደ ርብዒ ካብ ተቐማጦ ሃኒንገ፡ ኣብ ደገ ወይ ኣብ ካልእ ሃገራት ዝተወልዱ እዩም። መብዛሕቶኦም ካብ ፖላንድ፡ ፊንላንድ፡ ቱርኪን ቺለን ዝመጹ እዮም። ንህጻናትን መንእሰያትን ብምምሕዳር ከተማ ሃኒንገ ዝምእከል፡ ብ 40 ዝተፈላለየ ቋንቋታት ዝወሃብ፡ መደብ ትምህርቲ ቋንቋ-ኣደ፡ ኣሎ። ንተወሳኺ ዝርዝር ብዛዕባ'ዚ፡ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ሃኒንገ፡ ኣለኩም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ከተማ ሃኒንገ፡ ኣብ መዳይ ባህሊ፡ ስፖርት፡ ሃይማኖት፡ ፖለቲካን ካልእ ዝነጥፋ፡ ብርክት ዝበላ ማሕበራት ኣለዋ። ኣብዚ ከተማ'ዚ ንኹሉ ዘገድስ ነገራት ዝተወዳደ እዩ። ዝርዝር ናይተን ንጡፋት ማሕበራት፡ ኣብቲ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ዝርከብ፡ መዝገብ-ማሕበራት፡ ትረኽብዎ።
ኣብ ከተማ ሃኒንገ፡ ብርክት ዝበላ ስፖርታዊ ንጥፈታት ዝአንግዳ ማእከላት፡ መሐንበሲ ቦታታትን መሳጢ ተፍጥሮኣዊ ከባብብን ይርከብ። ብርክት ዝበላ ኣብያተ-ክርስትያናትን ሃይማኖታዊ ምትእኽኻባትን ውን፡ ኣብዚ ከተማ ይርከባ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ማእክል ከተማ ሃኒንገ፡ ቤት-ጽሕፈት ምሕዳር ከተማ፡ ቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣርበትስፎርመድሊን)፡ ቤት-ጽሕፈት ማሕበራዊ ጉዳያትን ከምኡ ውን ቤት-ጽሕፈት ማዕከን ማሕበራዊ-ውሕስነት፡ ኣለኩም። ኣብቲ ኣብ ሃንደን ዝርከብ ማእከል-ዕድጊ (ሰንትሩርም)፡ ብርክት ዝበላ ድኳናትን ኣብያተ-መግብን ኣለኩም። ካብ ሕምብርቲ ሃንደን ውጽእ ኢልካ ውን፡ ዓበይቲ ናይ ዕድጊ-ማእከልትን ዓነይቲ ድኳናትን፡ ኣለኩም።
ኣብ ሃኒንገ፡ ብርክት ዝበላ ድኳናት ዘገልገለ-ንብረትን ጨርቃጨርቕን ኣለኩም። ንኣብነት፡ እቲ ብምምሕዳር ከተማ ዝውነን ፊንደት ተባሂሉ ዝፍለጥ ድኳን ይርከብ። ኣታዊታት ናይዚ ድኳን'ዚ፡ ንወጻኢታት ናይቶም ስራ ዘይብሎም ተቐማጦ ናይቲ ከተማ ንምሽፋን ናብ ካሳ ምምሕዳር ከተማ ከምዝኣቱ ይግበር።
ኣብ ከተማ ሃኒንገ 6 ኣብያተ-ንባብ ኣለዋ። ንሳተን ከኣ፡ ኣብ ብራንድባርየን፡ ሃንደን፡ ዩርድብሩ፡ ኦርኖ፡ ቬስተርሃኒንገን ቡክቡሰንን ይርከባ። ኣብዘን ኣብያተ-ንባብ፡ መጻሓፍትን መጽሄታትን ክትልቕሑ፡ ኮምፒተራትን ኢንተርነትን ክትጠሙን በቶም ምኩራት ዝኾኑ ሰራሕተኛታት ድማ፡ ዘድልየኩም ሓገዛት ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ከተማ ሃኒንገ፡ ብርክት ዝበላ፡ ማእከላት መውዓሊ-ህጻናትን መዘናግዒ ህጻናትን፡ ይርከባ። ገሊአን መንግስታዊ ክኾና እንከለዋ ዝተወሰና ከኣ፡ ብብሕቲ ዝወነና እየን። ደቕኹም ናይ መውዓሊ-ህጻናት ቦታ ዓመት ምስ መልኡ ክወሃቦ ይኽእል። ኣብዚ ከተማ'ዚ ኩሉ ክጽንበረን ዝኽእል ክልተ ክፉት መውዓሊ-ህጻናት ኣለዋ። ክፉት መውዓሊ-ህጻናት ነጻ እዩ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ከተማ ሃኒንገ፡ ኣስታት 20 ዝኾና መንግስታው 10 ከኣ ግላውያን ናይ መባእታዊ-ደረጃ ኣብያተ-ትምህርታት፡ ይርከባ። እታ ናይ ሃኒገ ፍሬድሪካ ብረመር ጂምናስየት በቲ ኮሙን እያ እትእለ። ኣብ ከተማ ሃኒንገ፡ ዝተፈላለየ ትምህርታዊ መደባት ዝሓቆፋ 6 ዝተፈላለየ ናይ ካልኣይ-ደረጃ ኣብያተ-ትምህርታት ይርከባ። ንኣጠቓቕማ መሬት ዝምልከት ናይ ካልእይ-ደረጃ ትምህርቲ ኣብ ምሃብ እትነጥፍ ቤት-ትምርህቲ ውን፡ ኣብዚ ክተማ ትርከብ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ከተማ ሃኒንገ፡ ንዓበይቲ ዝምልከት ዝተፈላለየ ዕድላት ትምህርቲ ይርከብ። 20 ዓመት ዝመልኡ ኣባጽሕ ኣብ ማእከል-ትምህርቲ ዓበይቲ ሰንትሩም ቩክስ፡ ክመሃሩ ይኽእሉ። ኣብዚ ማእከል እዚ ዝተፈላለየ ኮርሳት ንኣብነት፡ ቁጽሪ ወይን ቋንቋ፡ ናይ ምሸት ወይ ውን ንግሆ፡ ክትመሃሩ ትኽእሉ። ኣብዚ ማእከል'ዚ፡ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ (ኤስ-ኤፍ.ኢ)፡ ክትመሃሩ ትኽእሉ።
ኣብቲ፡ ብኩንግሊጋ ተክኒስካ ሆግስኩላን ዝፍለጥ፡ ዩኒቨርስቲ፡ ቴክኒክካዊ ኣንፈት ዘለዎም ትምህርታ ክትመሃሩ ትኽእሉ። ናይ ካልኣይ-ደርጃ ትምህርቲኹም ክትዛዝሙ ምስ እትደልዩ ውን ኣብቲ ብኣልማ ተባሂሉ ዝጽዋዕ፡ ህዝባዊ ትካል ላዕለዋይ-ደረጃ ትምርህቲ፡ ክትመሃሩ ትኽእሉ።
ብዛዕባ ትምህርቲ ኣባጽሕ ኣብዚ ዝስዕብ ኣንብብ፡
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ሃኒንገ፡ ብርክት ዝበላ ማእከላት ክንክን ጥዕና፡ ማእከላት ክንክን ጥዕና ቈልዑ፡ ከምኡ 'ውን ሓንቲ ክሊኒክ መንእሰያትን ኣለዋ። ብተወሳኺ፡ ብርክት ዝበሉ ሓካይም ስኒን፡ ማእከላት ክንክን ጥዕና ነፍሰ ጾራትን ሓራሳትን እውን ኣብ ሆስፒታል ሃንደን ኣሎ። ተቐማጦ ናይ'ዚ ዞባ ዝግብኦም ጥዕናዊ-ኣገልግሎት ይረኽቡ ምህላዎም ሓላፍነት ዝወስድ ዞባ ስቶክሆልም፡ እዩ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ መንግስታዊ-ትካላት ኣብ እትገብርዎ ርኽክባት፡ ኣድላዪ ምስ ዝኸውን (ቋንቋ ሽወደን ምስ ዘይትመልኩ) ፡ ተርጓሚ ክቁጸረልኩም ይኽእል። ናይ ምዝራብ ወይ ናይ ምስማዕ ጸገም ምስ ዝህልወኩም ውን፡ ተርጓሚ ክግበረልኩም ይኽእል። ቆጻራ ክትሕዙ እንከለኹም፡ ተርጓሚ የድልየኩም እንተኾይኑ ሓብሩ፡ ንሕና ውን ተርጓሚ ንቆጽረልኩም።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ናብ ከተማ ሃኒንገ፡ ብኣውቶቡስ ወይ ውን ብባቡር ክትመጹ ትኽእሉ። ናብተን ኣካል ናይ'ዚ ምምሕዳር ከተማ ዝኾና ደሴታት ውን ብጀላቡ ክትከድወን ትኽእሉ። እታ ብማእከል ከተማ ስቶክሆልም እትመጽእ ባቡር፡ ኣብ ሃንደን፡ ዩርድብሩ፡ ቬስተርሃኒንገ፡ ክሪግስሊዳ፡ ቱንገልስታን ሄምፉሳን ደው ብምባል ሰብ ትወርድን ትጽዕንን። ካብዘን ዝተጠቕሳ ቦታታት ወጻኢ ዝርከባ ከባቢታት ናይቲ ምምሕዳር ከተማ ብኣውቶቡስ ወይ ውን ብጀላቡ ክትከዱወን ትኽእሉ። ኣብ መርበብ-ሓበሬታ መጎዓዝያ ኣውራጃ ስቶክሆልም ብምእታው፡ ጉዕዞኹም ክትውጥኑን ዋጋታት ትኬት ክትረእዩን፡ ትኽእሉ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ከተማ ሃኒንገ ነኣሽቱ ማእከሎትን ዓበይትን ዝኾና፡ ኣስታት 6000 ትካላት፡ ኣለዋ። ገለ ካባኣተን ኣዝየን ነኣሽቱ ውሑዳት ሰራሕተኛታት ዘለወን ክኾነ እንከለዋ ገሊአን ከኣ፡ ኣህጉራዊ ትካላት ከም ኮካ-ኮላ፡ ይርከብአን። ዝዓበየ ወሃቢ-ስራሕ ምምሕዳር ከተማ ባዕሉ ኮይኑ፡ ኣስታት 5000 ሰራሕተኛታት ኣለዎ። ናብ ማእከል ከተማ ስቶክሆልም 25 ደቓይቕ ጥራይ ስለዝወስድ ግን፡ ኣብ ምሉእ ዞባ ስቶክሆልም ኬድካ ናይ ምስራሕ ዕድላት ኣሎ።
ኣብ ከተማ ሃኒንገ ስራሕ ትደልዩ ምስ እትኾኑ፡ ናብቲ ኣብ ሃንደን ዝርከብ፡ ቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣርበትስፎርመድሊንገን)፡ ኬድኩም ክትዘራረቡ፡ ትኽእሉ። እቲ ብምምሕዳር ከተማ ዝእለ፡ ማእከል-ስራሕ (ኣርቤትስ-ሰንትሩም)፡ ነቶም ስራሕ ንምርካብ ጸቢብ ዕድላት ዘለዎም ሰባት፡ ኣብ ምሕጋዝ፡ ይነጥፍ። እዚ ትካል'ዚ፡ ነዞም ሰባት፡ ናይ ስራሕ ልምምድ ዘካይድሉ ቦታ ኣብ ምርካብ ወይ ውን ስራሕ ኣብ ምድላይ ይሕግዞም። ኣብ ከተማ ሃኒንገ፡ ናይ ባዕልኹም ትካል ክትጅምሩ ትሓስቡ ምስ እትህልዉ፡ ንትካል ኒፎረታግስ-ሰንትሩም፡ ተራኺብኩም ተመያየጡ።


text:
ኣብ ዞባ ማእከል – ንኡስ ዞባ ፓራዲዞ እትርከብ መባእታን ማእከላይን ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ዓዲ-ኣቤቶ፡ ንብሉጻት መማህራናን ተመሃሮኣን ኣተባቢዓ።
ብ29 ታሕሳስ ኣብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት፡ ርእሰ-መምህር’ታ ቤት-ትምህርቲ መምህር ምስጉን ሰልጠነ፡ ኣብ ዓመተትምህርቲ 2020/2021 ኣብ ሃገራዊ መርመራ 8ይ ክፍሊ ካብ ዝተሳተፉ ተመሃሮ 96.5 ሚእታዊት ከምዝሓለፉ፡ ልዕሊ 50 ሚእታዊት ካብኣቶም ድማ ደቂ-ኣንስትዮ ምንባረን ሓቢሩ።
በዚ መሰረት፡ እቲ ዝተዋህበ መተባብዒ፡ ነቶም ልዕሊ 90 ነጥቢ ዘምጽኡ ተመሃሮ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ዝሓለፈ 10 ዓመታት ኣብ መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ልዑል ኣበርክቶ ንዝገበሩ መማህራን ምዃኑ፡ መምህር ምስጉን ወሲኹ ገሊጹ።
እቲ መተባብዒ፡ ኪኖ ተሸለምቲ ዝኸይድ መልእኽቲ ከምዘለዎ ዝጠቐሰ፡ ሓላፊ ኣገልግሎት ትምህርቲ ኣብ ደቡባዊ ምዕራብ ዞባ ማእከል መምህር ተስፋይ ተኸስተ፡ መባእታን ማእከላይን ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ዓዲ-ኣቤቶ፡ ዓሚ ኣብ ሃገራዊ መርመራ 8ይ ክፍሊ ብሉጽ ነጥቢ ካብ ዘመዝገባ 10 ኣብያተ-ትምህርቲ ዞባ ማእከል ሓንቲ ምዃና ብምሕባር፡ ንተመሃሮ፡ ወለድን መማህራንን “ዮሃና” ኢሉ።
ኣመሓዳሪት ንኡስ ዞባ ፓራዲዞ ወ/ሮ ስቶም ሰይድ ድማ፡ ንሽልማት ዝበቕዑ ተመሃሮን መማህራንን፡ ደረጃኦም ክዕቅቡን ናብ ዝበረኸ ዓወት እናማዕደዉ ጻዕሮም ክቕጽሉን ኣዘኻኺራ።


text:
ንስኻ መን ምዃንካ ትገልጽ
Berätta vem du är – tigrinska
መዕቆቢ ስደተኛታት ቤት ጽሕፈት ምእንቲ ዑቕባ ንምሕታት መሰል ከምዘለካ ንኽውስን እንተድኣ ኮይኑ፤ ንስኻ መን ምዃንካን፤ ካበይ ከምዝመጻእካን ከተረጋግጽ ኣለካ። መንነትካ ንምርግጋጽ ድማ ኣድለይትን፤ ቅቡላትን ምስክር ወረቓቕቲ ከተቕርብ ናይ ግድን እዩ።
እቲ ዝበለጸ ንስኻ መን ምዃንካን፤ ካበይ ከምዝመጻእካ መረጋጺ ድማ ፓስፖርት ወይ ድማ መንነት ወረቐት ካብ ሃገርካ ምስእተቕርብ እዩ። እቲ ፓስፖርት ወይ ድማ መንነት ወረቐት ካብ ሰበስልጣን ካብ ሃገርካ ዝተዋህበን ስእለኻ ዘለዎን ክኸውን ኣለዎ። መንነት ወረቐት ሽምካን፤ ዜግነትካን፤ መዓስ ከምዝተወለድካን ክግለጽ ኣለዎ። ዑቕባ ኣብ እትሓተሉ እዋን ድማ መንነትካ ተቕርብ።
እንተድኣ ፓስፖርት ወይ መንነት ወረቐት ምስዘይህልወካ
እንተድኣ ፓስፖርት ወይ ድማ መንነት ወረቐት ኣብ እዋን ዑቕባ ኣብ እትሓተሉ ምስ ዘይተረክብ፤ ንሕና መንነት ወረቐት ንኸተረክብ ኣብ ውሱን እዋን ንኸተረክብ ቆጸራ ንህበካ። ከተቕርቦም ዘለካ ወረቓቕትን ንኽንደይ ግዜን ቆጸራ ንህበካ።
ምናልባት ካልኦት ዓይነታት መንነት ወረቓቕቲ ምስዝህልወካ፤ ንኣብነት ፍቓድ ናይ መዘወሪ መኪና፤ መረጋገጺ ናይ ትውልዲ፤መረጋገጺ ናይ ዜግነት፤ ወይ መጽሓፍ ናይ ውትህድርና ተቕርብ። እዞም ወረቓቕቲ ነብሲ ወከፎም ከም መረጋገጺ ክኾኑ ኣይኽእሉን፤ ግና ብዙሓት ወረቓቕቲ ብሓባር ምስ እትህቦ ቃልን ብዛዕባ መሰረትካን፤ ብዛዕባ ሃገርካ ዝሃብካዮ ቃልን ተደሚሮም ንመንነትካ ምናልባት ከረጋግጹልካ ይኽእሉ።
እንተድኣ መንነትካ ንምርግጋጽ ተሓባቢርካና ናይ ዑቕባ ጉዳይካ ውሳኔ ክሳብ እንውስን ንኽትሰርሕ ይፍቀደልካ። ካብ ናይ ስራሕ ፍቓድ ናይ ግድን ክህልወካ ኣለዎ ዝብል ሕጊ ነጻ ትወጽእ (ኤይቲ-ኡንድ)።
ዑቕባ ሓቲትካ መልሲ እንዳተጸበኻ ንምስራሕ። (ብቛንቛ አንግሊዝ)
መንነትካ ንምርግጋጽን ንምርኣይን ወይ ንምቕራብን ናትካ ሓላፍነት እዩ። እንተድኣ መንነት ወረቓቕትኻ ከተምጽእ ከምዘይክኢልካ ዘካየድካዮ ጻዕርን ድኻምን ንመዕቆቢ ስደተኛታት ቤት ጽሕፈት ስደተኛታት ተርኢ። እንተድኣ ጻዕርን ድኻምን ከምዘካየድካ ምስዘይተርኢ ግን መዕቆቢ ስደተኛታት ቤት ጽሕፈትንዝወሃበካ ናይ መዓልታዊ ናይ ገንዘብ ደገፍ ቆሪጾም ይህቡኻ።
ብዛዕባ ናይ መዓልታዊ ናይ ገንዘብ ደገፍ ብተወሳኺ ኣንብብ
መንነትካ ንኸተረጋግጽ ምስዘይትኽእል
ኣብ ሃገር ሽወደን መንነት ከየቕረብካ ፍቓድ ናይ ዑቕባ ክወሃብ ይከኣል እዩ። ጭቡጥ ዝኾነ ሓበሬታን፤ መን ምዃንካን፤ ካበይ ከምዝመጻእካን፤ ምስእትህብ እኹል ይኸውን።
ምናልባት ፓስፖርት ወይ ድማ መንነት ወረቐት ካብ ሃገርካ፤ ሽወደናዊ ዜግነት ኣብ እትሓተሉ እዋን ንነዊሕ ግዜ ከትጽበ ኢኻ። ዜግነት ሽወደን ንምውሳድ ብረቱዕ ግዴታት ምምላእ ማለት መን ምዃንካ ንምርግጋጽ ስለ ዘድሊ እዩ።
ብዛዕባ መንነትካ ንምርግጋጽ ንዜግነት ሽወደን ንምውሳድ (ብቛንቛ አንግሊዝ)
ዘይቅኑዕ ሓበሬታ ብዛዕባ መንነትካ መሃብ ወንጀል እዩ። እንተድኣ ዘቕረብካዮ ወረቓቕቲ ናይ መንነት ንቤት ጽሕፈት መዕቆቢ ስደተኛታት ዘይቅኑዕ ምዃኑ ምስዝቃላዕ፤ እቲ ዝተፈቕደልካ ፍቓድ ክስሓብን ከምኡእውን ካብ ሃገር ሸወደን ትባረር። መንነትካ ብኢንተርነት ጌርካ ተረጋገጽ፤