text:
ምዕራፍ ዓሰርተው ሸሞንተ
‘ኣብ ልባ ትሓስቦ ነበረት’
1, 2. ብዛዕባ እቲ ማርያም ዝገበረቶ ጕዕዞን ስለምንታይ ዘይምሹእ ከም ዝነበረን ግለጽ።
ማርያም እቲ ተወጢሓቶ ዝነበረት ንእሽቶ መጽዓኛ ስለ ዘይተመሸዋ፡ እንደገና ተመዓራርያ ተቐመጠት። ንሰዓታት ዚኸውን እያ ተጓዒዛ። ዮሴፍ ድማ ኣብቲ ናብ ቤት-ልሄም ዚወስድ ርሑቕ መገዲ ቐቅድሚኣ ዀይኑ ይመርሓ ነበረ። ማርያም እቲ ኣብ ማሕጸና ዘሎ ቘልዓ እንደገና ኺገላበጥ ከሎ ተሰምዓ።
2 ማርያም “ብጽሕቲ ወርሒ” እያ ነይራ። (ሉቃ. 2:5) ዮሴፍን ማርያምን ኪሓልፉ ኸለዉ፡ ኣብ ግራውቶም ይዘርኡን ይሓርሱን ዝነበሩ ሓረስቶት ምስ ረኣይዎም፡ ወርሓ ዝኣኸለ ጥንስቲ ሰበይቲ ስለምንታይ ትጐዓዝ ከም ዘላ ገሪምዎም ይኸውን እዩ። ማርያም ካብቲ ኣብ ናዝሬት ዝነበረ ቤታ ኣርሒቓ እተጓዕዘት ስለምንታይ እያ፧
3. ማርያም እንታይ ሓላፍነት እያ ተቐቢላ፧ ብዛዕባኣኸ እንታይ ኢና ኽንምሃር፧
3 እዚ ኪኸውን ዝጀመረ፡ ኣዋርሕ ኣቐዲሙ እዛ ኣይሁዳዊት ሰበይቲ ኣብ ታሪኽ ወዲ ሰብ ኣዝዩ ፍሉይ ዝዀነ ሓላፍነት ምስ ተቐበለት እዩ። ነቲ ጸኒሑ መሲሕ ዚኸውን ወዲ ኣምላኽ እያ ኽትወልድ። (ሉቃ. 1:35) እትወልደሉ እዋን ምስ ቀረበ፡ እዚ ጕዕዞ እዚ ኣድለየ። ኣብቲ ጕዕዞ፡ ማርያም ንእምነታ ዚፍትን ብዙሕ ጸገማት ኣጋጠማ። ብመንፈሳዊ መዳይ ድልድልቲ ኽትከውን ዝሓገዛ እንታይ ምዃኑ እስከ ንርአ።
ጕዕዞ ናብ ቤት-ልሄም
4, 5. (ሀ) ዮሴፍን ማርያምን ናብ ቤት-ልሄም ዝኸዱ ስለምንታይ እዮም፧ (ለ) ቄሳር ዘውጽኦ ኣዋጅ ነየናይ ትንቢት እዩ ኸም ዚፍጸም ገይሩ፧
4 ኣብቲ ግዜ እቲ ዮሴፍን ማርያምን ጥራይ ኣይኰኑን ዚጐዓዙ ነይሮም። ከመይሲ፡ ኣቐድም ኣቢሉ ቄሳር ኣውጉስጦስ ኵሉ ሰብ ናብ ዓዱ ኸይዱ ኺጸሓፍ ኣዋጅ ኣዊጁ ነይሩ እዩ። ሰባት ከኣ ነዚ ብምእዛዝ ናብ ዓዶም ኪኸዱ ኣድልይዎም ነይሩ እዩ። ዮሴፍከ እንታይ እዩ ገይሩ፧ እቲ ጸብጻብ፡ “ዮሴፍ ድማ ካብ ቤትን ካብ ዓሌትን ዳዊት ስለ ዝነበረ፡ ካብ ገሊላ፡ ካብ ከተማ ናዝሬት፡ ናብ ይሁዳ፡ ናብታ ቤት-ልሄም እትብሃል ከተማ ዳዊት ወረደ” ይብል።—ሉቃ. 2:1-4።
5 ቄሳር ኣብቲ ግዜ እቲ ኣዋጅ ምውጻኡ፡ ናይ ኣጋጣሚ ጕዳይ ኣይነበረን። ከመይሲ፡ ኣስታት ሸውዓተ ዘመን ኣቐዲሙ፡ እቲ መሲሕ ኣብ ቤት-ልሄም ከም ዚውለድ ዚገልጽ ትንቢት ተጻሒፉ ነይሩ እዩ። ካብ ናዝሬት 11 ኪሎ ሜተር ጥራይ ርሒቓ እትርከብ ቤት-ልሄም እትብሃል ዓዲ እውን ነይራ እያ። ይኹን እምበር፡ እቲ መሲሕ ካብ “ቤት-ልሄም ኤፍራታ” ኸም ዚወጽእ እቲ ትንቢት ፈልዩ ይሕብር እዩ። (ሚክያስ 5:2 ኣንብብ።) እቲ ኻብ ናዝሬት ብሰማርያ ኣቢልካ ናብታ ንእሽቶ ዓዲ ዚወስድ ኵርባታት ዚበዝሖ መገዲ፡ 130 ኪሎ ሜተር ዚኸውን ርሕቐት ኣለዎ። ዮሴፍ ናብዛ ቤት-ልሄም እዚኣ ኪኸይድ እዩ ትእዛዝ ተዋሂብዎ፣ እዛ ዓዲ እዚኣ ኸኣ ዓሌት ዮሴፍን ዓሌት መርዓቱን ዝዀኑ ስድራ ቤት ንጉስ ዳዊት ዚውለዱላ ዓዲ እያ።
6, 7. (ሀ) እቲ ናብ ቤት-ልሄም ዚግበር ጕዕዞ ንማርያም ከቢድ ዝነበረ ስለምንታይ እዩ፧ (ለ) ማርያም ሰበይቲ ዮሴፍ ምዃና ኣብቲ እትገብሮ ውሳነ ለውጢ ዜምጽእ ዝነበረ ስለምንታይ እዩ፧ (እግረ ጽሑፍ እውን ርአ።)
6 ማርያም ነቲ ዮሴፍ ኪምዝገብ ዝገበሮ ውሳነ ደጊፋቶ ድያ፧ እቲ ጕዕዞ ንዓኣ ኣዝዩ ኸቢድ ኪዀና ይኽእል ነይሩ እዩ። ምናልባት እቲ ጕዕዞ ኣብ መጀመርታ ጥቅምቲ ስለ ዚኸውን፡ ኣብቲ ኸባቢ ፈኲስ ዝናም ኪወቅዕ ይኽእል ነይሩ እዩ። ብተወሳኺ እውን፡ ቤት-ልሄም 760 ሜተር ኣብ ዚኸውን ብራኸ እያ እትርከብ። ኣብ ኣጋ መወዳእታ እቲ ጕዕዞ ድማ ሓያል ዓቐበት ኣለዎ። በዚ ምኽንያት እዚ፡ እቲ ናብ ቤት-ልሄም ዚግበር ጕዕዞ ነዊሕ መዓልትታት ዚወስድ እዩ ነይሩ። ኵነታት ማርያም ብዙሕ ግዜ ኸተዕርፍ ዜገድዳ ስለ ዝነበረ፡ እቲ ጕዕዞ ኻብቲ ልሙድ ዝነውሐ መዓልትታት ወሲዱ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ሓንቲ ብጽሕቲ ወርሒ ዝዀነት ሰበይቲ ኣብ ግዜ ሕርሳ፡ ስድራ ቤታን ፈተውታን ምእንቲ ኺሕግዝዋ ኻብ ቤታ ኸይረሓቐት ክትጸንሕ እያ እትደሊ። ስለዚ እምበኣር፡ ማርያም ነዚ ጕዕዞ እዚ ኽትጐዓዝ ትብዓት ከም ዘድለያ ዜጠራጥር ኣይኰነን።
7 እዚ ዀይኑ እቲ፡ ዮሴፍ ‘ምስ ማርያም ኪምዝገብ’ ከም ዝኸደ ሉቃስ ገሊጹ እዩ። (ሉቃ. 2:4, 5) ሰበይቲ ዮሴፍ ምዃና ኣብቲ እትገብሮ ውሳነታት ዓብዪ ጽልዋ ነይርዎ እዩ። ንሰብኣያ ኸም መንፈሳዊ ርእሳ ገይራ ብምርኣይን ንዚገብሮ ውሳነታት ብምድጋፍን ነቲ የሆዋ ኸም ደጋፊት ክትከውን ዝሃባ ግደ ተቐቢላቶ እያ። * ስለዚ፡ ማርያም ንሰብኣያ ኽትእዘዝ ፍቓደኛ ብምዃና፡ ድልድልቲ እምነት ከም ዝነበረታ ኣርእያ እያ።
8. (ሀ) ማርያም ምስ ዮሴፍ ናብ ቤት-ልሄም ክትከይድ ዝደረኻ ኻልእ ምኽንያት እንታይ እዩ ኪኸውን ዚኽእል፧ (ለ) ማርያም ዝሓደገቶ ኣብነት ሎሚ ንዓና ጽቡቕ መርኣያ ዝዀነና ብኸመይ እዩ፧
8 ማርያም ንዮሴፍ ክትእዘዞ ዝደረኻ ኻልእ ምኽንያት እንታይ ኪኸውን ይኽእል፧ እቲ መሲሕ ኣብ ቤት-ልሄም ከም ዚውለድ ዚገልጽ ትንቢት ትፈልጦ ነይራ ድያ፧ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ እዚ ኣይሕብርን እዩ። ብዛዕባ እዚ መራሕቲ ሃይማኖትን ተራ ሰባትን እውን ከይተረፉ ይፈልጡ ስለ ዝነበሩ፡ ማርያም ከም ዘይትፈልጥ ጌርና ኽንድምድም ኣይንኽእልን ኢና። (ማቴ. 2:1-7፣ ዮሃ. 7:40-42) ከመይሲ፡ ብዛዕባ ቕዱሳት ጽሕፋት እኹል ፍልጠት ነይርዋ እዩ። (ሉቃ. 1:46-55) ንሰብኣያ፡ ሰበ ስልጣን ንዘውጽእዎ ኣዋጅ፡ ወይ ንትንቢት የሆዋ ምእንቲ ኽትእዘዝ ኢላ እንተ ዀይና ወይ ንዅሉ ምእንቲ ኽትእዘዞ እንተ ዀይና ብዘየገድስ፡ ክትጐዓዝ ብምውሳና ጽቡቕ ኣብነት እያ ገዲፋ። የሆዋ ነቲ ሰብኡትን ኣንስትን ዜርእይዎ ትሕትናን ተኣዛዝነትን ኣኽቢሩ እዩ ዚርእዮ። ኣብዚ ግዜ እዚ፡ እቲ ማርያም ዝሓደገቶ ኣብነት፡ ነዞም ተገዛእነት ኣኽቢርካ ኣብ ዘይረኣየሉ እዋን እንርከብ ሰባት ከም መርኣያ እዩ ዚዀነና።
ልደት ክርስቶስ
9, 10. (ሀ) ማርያምን ዮሴፍን ናብ ቤት-ልሄም ኪቐርቡ ኸለዉ እንታይ እዮም ሓሲቦም ኪዀኑ ዚኽእሉ፧ (ለ) ዮሴፍን ማርያምን ኣበይ እዮም ሓዲሮም፧ ስለምንታይከ፧
9 ማርያም ንቤት-ልሄም መጀመርታ ኻብ ርሑቕ ርእይ ምስ ኣበለታ፡ እፎይ ኢላ ኽትከውን ኣለዋ። በቲ እቲ ድሕሪ ዅሉ ዚፈሪ ፍረ ዝዀነ ኣእዋም ኣውልዕ ዘለዎ ዅርባታት ኣቢሎም ኪድይቡ ኸለዉ፡ ብዛዕባ ታሪኽ እዛ ንእሽቶ ዓዲ ይሓስቡ ነይሮም ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም። እዛ ነብዪ ሚክያስ ካብ ከተማታት ይሁዳ ዝነኣሰት ምዃና እተዛረበላ ኸተማ፡ ልዕሊ ሓደ ሽሕ ዓመት ኣቐዲሙ ዓዲ ቦኣዝን ናእሚን ዳዊትን እያ ነይራ።
10 ማርያምን ዮሴፍን እታ ዓዲ ብሰባት ተጨናኒቓ ጸንሓቶም። ኪምዝገቡ ዚመጹ ሰባት ነቲ መሕደሪ ኣጋይሽ መሊኦምዎ ስለ ዝነበሩ፡ መዕረፊ ዚኸውን ቦታ ኣይረኸቡን። * ስለዚ፡ ኣብ ደምበ ኻብ ምሕዳር ሓሊፎም ካልእ ኣማራጺ ኣይነበሮምን። ኣብዚ ቦታ እዚ ምስ በጽሑ፡ ማርያም ቅልውላው ሕርሲ ጀመራ። ሽዑ ዮሴፍ፡ ሰበይቱ ቕድሚኡ ኣጋጢሙዋ ዘይፈልጥ እናበኣሰ ዚኸይድ ስቓይ ክትሳቐ ኸላ ምርኣዩ፡ ክሳዕ ክንደይ ኣጨኒቕዎ ኸም ዝነበረ ኽንግምት ንኽእል ኢና።
11. (ሀ) ኣንስቲ ንማርያም ስምዒታ ኺርድኣላ ዚኽእላ ስለምንታይ እየን፧ (ለ) የሱስ “በዅሪ” ዝዀነ በየናይ መገድታት እዩ፧
11 ኣንስቲ ንማርያም ስምዒታ ኺርዳኣላ ይኽእላ እየን። ኣስታት 4,000 ዓመት ኣቐዲሙ፡ ብሰንኪ እቲ ዝወረስናዮ ሓጢኣት ኵለን ኣንስቲ ብጻዕሪ ኸም ዚወልዳ የሆዋ ተነብዩ ነይሩ እዩ። (ዘፍ. 3:16) ማርያም ካብ ከምዚ ዓይነት ኵነታት ናጻ ኸም ዝነበረት ዚሕብር መርትዖ የለን። ጸብጻብ ሉቃስ፡ “በዅሪ ወዳ ኸኣ ወለደት” ካብ ምባል ሓሊፉ ነቲ ዘሕለፈቶ ስቓይ ኣይጠቐሰን። (ሉቃ. 2:7) ካብቶም ብውሕዱ ሸውዓተ ዚዀኑ ማርያም ዝወለደቶም ውሉዳታ፡ እቲ “በዅሪ” ተወልደ። (ማር. 6:3) እዚ ውላድ እዚ ግና እተፈልየ እዩ ነይሩ። በዅሪ ማርያም ጥራይ ዘይኰነስ፡ “በዅሪ ዅሉ ፍጥረት” የሆዋ፡ ማለት ሓደ ወዲ ኣምላኽ እዩ።—ቈሎ. 1:15።
12. ማርያም ነቲ ሕጻን ኣብ ምንታይ እያ ኣደቂሳቶ፧ እዚኸ ኻብቲ ኣብ ግዜ ልደት ዚቐርብ ምርኢታትን ስእልታትን እተፈልየ ዝዀነ ብኸመይ እዩ፧
12 ኣብዚ ግዜ እዚ ድማ እዩ እቲ ጸብጻብ፡ “ብዓለባ እውን ጠቕለለቶ፣ . . . ኣብ መብልዕ ማል ኣደቀሰቶ” ብምባል ፍሉጥ ዝዀነ ዝርዝር ዚገልጽ። (ሉቃ. 2:7) እቲ ኣብ ግዜ ልደት ዚቐርብ ምርኢታትን ስእልታትን ኣዝዩ እተጋነነን ብዘይክውንነታዊ መገዲ ዚቐርብን እዩ። እቲ ብልክዕ ዘጋጠመ ዅነታት ግና ንርአ። መብልዕ ማል ኪብሃል ከሎ፡ ናይ ሕርሻ እንስሳታት ዚምገቡሉ ጋብላ እዩ። እታ ስድራ ቤት ጽሩይ ኣየር ኣብ ዘይርከቦን ጽሬት ኣብ ዘይብሉን ቦታ፡ ማለት ኣብ ደምበ ኣዕሪፋ ኸም ዝነበረት ኣይንረስዕ። ብሓቂ ኺርአ ኸሎ ግና፡ እንታዎት ወለዲ እዮም እሞ ብግዜ ሕርሲ ኻልእ ኣማራጺ ኸለዎም ክነሱ ነዚ ቦታ እዚ ዚመርጽዎ፧ መብዛሕትኦም ወለዲ ንውሉዳቶም እቲ ዝበለጸ ነገር ኪገብሩሎም እዮም ዚደልዩ። እሞ ደኣ ማርያምን ዮሴፍን ነቲ ወዲ ኣምላኽ ዝዀነ ሕጻን ክንደይ ኣብዚሖም ጽቡቕ ዘይምነዩሉ!
13. (ሀ) ማርያምን ዮሴፍን ዓቕሞም ድሩት እኳ እንተ ነበረ፡ ዚከኣሎም ዘበለ ዝገበሩ ብኸመይ እዮም፧ (ለ) ጥበበኛታት ወለዲ ቀዳምነት ኣብ ዚህብዎ ነገራት ንዮሴፍን ንማርያምን ኪመስልዎም ዚኽእሉ ብኸመይ እዮም፧
13 ይኹን እምበር፡ ዓቕሞም ድሩት ምዃኑ ኼባሳጭዎም ኣይፈቐዱን። የግዳስ፡ ዚከኣሎም ኵሉ እዮም ገይሮም። ንኣብነት፡ ማርያም ብጥንቃቐ ነቲ ሕጻን ብዓለባ ብምጥቕላል ኣብቲ መብልዕ ማል ኣደቂሳ፡ ሙቐትን ዕቝባን ከም ዚረክብ ምግባራ ኣስተብህል። በቲ ዘጋጠማ ዅነታት ተጨኒቓ ነቲ ሕጻን ዚከኣላ ዅሉ ኻብ ምግባር ኣየቋረጸትን። ማርያምን ዮሴፍን፡ ነቲ ሕጻን ኺገብሩሉ ዚኽእሉ ዝበለጸ ነገር ብመንፈሳዊ መዳይ ምክንኻን ምዃኑ ይፈልጡ ነይሮም እዮም። (ዘዳግም 6:6-8 ኣንብብ።) ብተመሳሳሊ፡ ጥበበኛታት ወለዲ ኣብዛ ብመንፈሳዊ መዳይ ደኽያ ዘላ ዓለም ውሉዳቶም ኬዕብዩ ኸለዉ፡ ወትሩ ንመንፈሳዊ ነገራት ቀዳምነት ኪህቡ ኣለዎም።
ዜተባብዕ ምብጻሕ
14, 15. (ሀ) እቶም ጓሶት ነቲ ሕጻን ኪርእዩ ተሃንጥዮም ዝነበሩ ስለምንታይ እዮም፧ (ለ) እቶም ጓሶት ንየሱስ ኣብ ደምበ ምስ ረኣይዎ እንታይ እዮም ገይሮም፧
14 እቲ ሰላማዊ ዅነታት ብሃንደበት ተረበሸ። ነታ ስድራ ቤት ብፍላይ ከኣ ነቲ ሕጻን ኪርእዩ እተሃንጠዩ ጓሶት ናብቲ ደምበ ህሩግ ኢሎም ኣተዉ። ብታሕጓስ ገጾም በሪሁ ነበረ። ካብቲ ምስ መጓሰኦም ዝነበሩሉ ዅርባታት ቀልጢፎም እዮም መጺኦም። * ብዛዕባ እቲ ዘጋጠሞም ዜደንቕ ተመክሮ ድማ ነቶም ወለዲ ነገርዎም። ኣብቲ ዅርባ ኸለዉ ፍርቂ ለይቲ ምስ ኰነ፡ ብሃንደበት መልኣኽ ተራእዮም። ክብሪ የሆዋ ኣብ ዙርያኦም ኣብርሀ፡ እቲ መልኣኽ ድማ ክርስቶስ ወይ መሲሕ ኣብ ቤት-ልሄም ከም እተወልደ ኣበሰሮም። ኣብ መብልዕ ማል ብዓለባ እተጠቕለለ ሕጻን ደቂሱ ኸም ዚረኽቡ እውን ነገሮም። ድሕርዚ፡ ሓደ መስተንክር ዝዀነ ነገር ኣጋጠመ፣ ሓያሎ መላእኽቲ ንኣምላኽ እናወደሱ ተራእዩ!—ሉቃ. 2:8-14።
15 እዞም ትሑታት ሰባት እዚኦም፡ ከይተደናጐዩ ናብ ቤት-ልሄም ምምጻኦም እምበኣር ዜገርም ኣይኰነን። ከምቲ እቲ መልኣኽ ዝነገሮም፡ እቲ ሕጻን ደቂሱ ኸሎ ኺርእይዎ ተሃንጥዮም ነይሮም ኪዀኑ ኣለዎም። ነዚ ብስራት እዚ ሰሚዖም ጥራይ ስቕ ኣይበሉን። ኣብ ክንዳኡስ፡ ጸብጻብ መጽሓፍ ቅዱስ፡ “እተነግሮም መልእኽቲ ኣውረዩ። ዝሰምዑ ዘበሉ ዅሎም ከኣ፡ በቲ እቶም ጓሶት ዝነገርዎም ተገረሙ” እዩ ዚብል። (ሉቃ. 2:17, 18) ኣብቲ ግዜ እቲ ዝነበሩ መራሕቲ ሃይማኖት ንጓሶት ካብ ካልኦት ሰባት ኣትሒቶም እዮም ዚርእይዎም ነይሮም። የሆዋ ግና ነዞም ትሑታትን እሙናትን ሰባት ኣኽቢሩ ኸም ዝረኣዮም ንጹር እዩ። ይኹን እምበር፡ ማርያም በዚ ምብጻሕ እዚ ብኸመይ ተጸልወት፧
የሆዋ ነቶም ትሑታትን እሙናትን ጓሶት ኣኽቢሩ ኸም ዝረኣዮም ንጹር እዩ
16. ማርያም ብሓቂ መስተውዓሊት ከም ዝነበረት ዘርኣየት ብኸመይ እያ፧ ኣብ ምሉእ ህይወታ ድልድልቲ እምነት ኸተርኢ ዝሓገዛኸ እንታይ እዩ፧
16 ማርያም በቲ ሕርሲ ደኺማ ኸም ዝነበረት ፍሉጥ እዩ። ምስናይዚ ግና፡ ንዅሉ እቲ ዚንገር ዝነበረ ቓላት ብጥንቃቐ ትሰምዖ ነበረት። ካልእ ዝገበረቶ ነገር እውን ኣሎ። ጸብጻብ መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ነዚ ዅሉ እተባህለ ነገር ኣብ ልባ ተዋህልሎን ትሓስቦን ነበረት” ይብል። (ሉቃ. 2:19) እወ፡ እዛ ሰበይቲ እዚኣ ብሓቂ መስተውዓሊት እያ ነይራ። እቲ መልኣኽ እተዛረቦ መልእኽቲ ኣዝዩ ኣገዳሲ ምዃኑ ትፈልጥ ነይራ እያ። የሆዋ ኣምላኻ ብዛዕባ ወዳ ዀነ ብዛዕባ እቲ ወዳ ዘለዎ ኣገዳሲ ግደ ኽትግንዘብ ይደሊ ነይሩ እዩ። ስለዚ፡ ማርያም ካብ ምስማዕ ንላዕሊ እያ ገይራ። ነቲ ቓላት ኵሉ ግዜ ምእንቲ ኸተስተንትነሉ፡ ኣብ ልባ ኣዋህሊላቶ እያ። እዚ ኸኣ ኣብ ምሉእ ህይወታ ድልድልቲ እምነት ኸተርኢ ብዙሕ ሓጊዝዋ እዩ።—እብራውያን 11:1 ኣንብብ።
17. ንመንፈሳዊ ሓቅታት ብዚምልከት፡ ኣብነት ማርያም ክንስዕብ እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
17 ንስኻኸ ኣብነት ማርያም ክትስዕብ ዲኻ፧ የሆዋ ነቲ ቓሉ ዝሓዘ መጽሓፍ ቅዱስ ኣገዳሲ ብዝዀነ መንፈሳዊ ሓቅታት መሊእዎ ኣሎ። ነዚ ሓቅታት እዚ ብኣቓልቦ እንተ ዘይሰሚዕናዮ ግና ክንጥቀም ኣይንኽእል ኢና። ስለዚ፡ ምእንቲ ኽንጥቀም ንመጽሓፍ ቅዱስ ከም ሓደ ዓይነት ስነ ጽሑፍ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ብድራኸ መንፈስ ከም እተጻሕፈ ቓል ኣምላኽ ጌርና ኣዘውቲርና ኸነንብቦ ኣሎና። (2 ጢሞ. 3:16) ድሕሪኡ ኸኣ፡ ልክዕ ከምቲ ማርያም እትገብሮ ዝነበረት ነቲ ዘንበብናዮ መንፈሳዊ ነገራት ኣብ ልብና ኸነዋህልሎን ክንሓስቦን የድሊ። ነቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዘንበብናዮ ምስ እነስተንትነሉ፡ ማለት መምርሒታት የሆዋ ምሉእ ብምሉእ ኣብ ግብሪ ኸነውዕሎ እንኽእለሉ መገዲ ምስ እንሓስብ፡ እምነትና ኸነደልድል ኢና።
ኣብ ልባ ዘዋህለለቶ ተወሳኺ ነገራት
18. (ሀ) የሱስ ሕጻን ከሎ፡ ማርያምን ዮሴፍን ንሕጊ ሙሴ እተኣዘዙ ብኸመይ እዮም፧ (ለ) እቲ ዮሴፍን ማርያምን ኣብ ቤተ መቕደስ ዘቕረብዎ መስዋእቲ ብዛዕባ ቝጠባዊ ዅነታቶም እንታይ እዩ ዚገልጽ፧
18 እቲ ሕጻን ሸሞንተ መዓልቲ ምስ ገበረ፡ ማርያምን ዮሴፍን ከምቲ ሕጊ ሙሴ ዚእዝዞ ገዘርዎ። ከምቲ ኣቐዲሙ እተነግሮም ድማ የሱስ ኢሎም ሰመይዎ። (ሉቃ. 1:31) ኣብ መበል 40 መዓልቱ ኸኣ፡ ካብ ቤት-ልሄም ዓሰርተ ኪሎ ሜተር ተጓዒዞም ናብቲ ኣብ የሩሳሌም ዘሎ ቤተ መቕደስ ወሰድዎ። ኣብኡ ድማ በቲ ድኻታት “ክልተ ባሬቶ ወይ ክልተ ጫቚት ርግቢ” ኬቕርቡ ዚፈቅድ ሕጊ መሰረት፡ መስዋእቲ ምንጻህ ኣቕረቡ። ከምቲ ኻልኦት ወለዲ ኺገብርዎ ዚኽእሉ ዘይምግባሮም፡ ማለት ካብ ገንሸል ወይ ባሬቶ ዝነኣሰ መስዋእቲ ምቕራቦም ኣሕፊርዎም እንተ ነይሩ፡ ከምዚ ዓይነት ስምዒት ዕንቅፋት ኪዀኖም ኣይፈቐዱን። ዝዀነ ዀይኑ ግና፡ ናብቲ ቦታ እቲ ብምምጻኦም ሓያል መተባብዒ ረኺቦም እዮም።—ሉቃ. 2:21-24።
19. (ሀ) ስምኦን ንማርያም ኣብ ልባ እተዋህልሎ እንታይ ተወሳኺ ነገራት እዩ ተዛሪብዋ፧ (ለ) ሃና ንየሱስ ምስ ረኣየቶ እንታይ እዩ ተሰሚዕዋ፧
19 ስምኦን ዝስሙ ብዕድመ ዝደፍአ ሰብኣይ ናብኦም ቀሪቡ፡ ንማርያም ኣብ ልባ እተዋህልሎ ተወሳኺ ነገራት ተዛረባ። ቅድሚ ሙማቱ ነቲ መሲሕ ከም ዚርእዮ ኣምላኽ ተመባጺዑሉ ነይሩ እዩ። መንፈስ ቅዱስ ድማ እቲ ሕጻን የሱስ ብትንቢት እተነግረሉ መድሓኒ ምዃኑ ሓበሮ። ስምኦን ንማርያም ብዛዕባ እቲ ኽትጻወሮ ዘለዋ ስቓይ እውን ኣጠንቀቓ። ኣብ ነፍሳ ሰይፊ ኸም ዝኣተወ ዀይኑ ኺስምዓ ምዃኑ ገለጸላ። (ሉቃ. 2:25-35) እዚ ዜሰምብድ ቃላት እዚ፡ ነቲ ልዕሊ 30 ዓመት ዚኸውን ጸኒሑ ዘጋጠማ ጽንኩር ኵነታት ክትዋጽኣሉ ሓጊዝዋ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ድሕሪ ስምኦን፡ ሃና እትብሃል ነብዪት ነቲ ሕጻን ዝነበረ የሱስ ረኣየቶ፡ ነቶም ምድሓን የሩሳሌም ዚጽበዩ ዅሎም ከኣ ብዛዕባኡ ተዛረበቶም።—ሉቃስ 2:36-38 ኣንብብ።
20. ዮሴፍን ማርያምን ንየሱስ ናብ ቤተ መቕደስ ምውሳዶም ጽቡቕ ውሳነ ዝነበረ ብኸመይ እዩ፧
20 ዮሴፍን ማርያምን ንወዶም ናብቲ ኣብ የሩሳሌም ዝነበረ ቤተ መቕደስ የሆዋ ምውሳዶምሲ ኣየ ኸመይ ዝበለ ጽቡቕ ውሳነ ዀን እዩ ነይሩ! እቲ ኣብ ምሉእ ህይወቱ ኻብ ቤተ መቕደስ የሆዋ ኸይተፈልየ ዘገልገለ ወዶም ናብዚ ኺመጽእ መጀመርታኡ እዩ ነይሩ። ኣብቲ ቤተ መቕደስ ከለዉ፡ ብዚከኣሎም ኵሉ ንኣምላኽ ኣገልጊሎም፡ መምርሕን ምትብባዕን ድማ ረኺቦምን እዮም። ማርያም ካብቲ ቤተ መቕደስ ክትወጽእ ከላ፡ እምነታ ደልዲሉ፡ ከተስተንትነሉን ንኻልኦት ከተካፍሎን ብእትኽእል መንፈሳዊ ነገራት ከኣ ልባ መሊኡ ኸም ዝነበረ ዜጠራጥር ኣይኰነን።
21. ንሕና እውን ከም ማርያም እምነትና ኸነደልድል እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
21 ሎሚ፡ ወለዲ ነዚ ኣብነት እዚ ኪቐድሕዎ ምርኣይ ባህ ዜብል እዩ። ናይ የሆዋ መሰኻኽር ዝዀኑ ወለዲ ንደቆም ናብ ክርስትያናዊ ኣኼባታት ኣዘውቲሮም ሒዞምዎም እዮም ዚኸዱ። ከምዚኣቶም ዝኣመሰሉ ወለዲ፡ ብዚከኣሎም ኵሉ ንኣምላኽ የገልግሉን ንኣመንቲ ብጾቶም ዜጸናንዕ ቃላት የካፍሉን እዮም። ካብቲ ኣኼባታት ድማ፡ ደልዲሎምን ተሓጒሶምን ንኻልኦት ብዜካፍልዎ ጽቡቕ ነገራት ተመሊኦምን እዮም ዚወጹ። ምሳታቶም ክትእከብሲ ኣየ ኽንደይ ባህ ዜብል ኰን እዩ! ከምኡ እንተ ደኣ ጌርና፡ እምነትና ልክዕ ከም እምነት ማርያም ብዝያዳ ኽትድልድል እያ።
^ ሕ.ጽ. 7 ኣብ መንጎ እቲ ኣብዚ እተገልጸ ሓሳብን ኣብ መንጎ እቲ ንኤልሳቤጥ ክትበጽሓ ኣቐዲማ ኣብ ዝገበረቶ ጕዕዞ ዚርከብ “ማርያም ተንሲኣ . . . ኸደት” ዚብል ኣገላልጻን ዘሎ ፍልልይ ኣስተብህለሉ። (ሉቃ. 1:39) ኣብቲ ግዜ እቲ፡ ማርያም ሕጽይቲ ዮሴፍ ደኣ እምበር ገና ዘይተመርዓወቶ ስለ ዝነበረት፡ ንዕኡ ኸየማኸረት ውሳነ ኽትገብር ትኽእል ነይራ እያ። እዞም መጻምድቲ ምስ ተመርዓዉ ግና፡ እቲ ብሓባር ዚገብርዎ ጕዕዞ ብማርያም ዘይኰነስ፡ ብዮሴፍ እዩ ኺውሰን ነይርዎ።
^ ሕ.ጽ. 10 ኣብቲ ግዜ እቲ ንተጐዓዝትን ንቓፍላይን መሕደሪ ቦታ ምሃብ፡ ኣብተን ሽዑ ዝነበራ ዓድታት ልሙድ እዩ ነይሩ።
^ ሕ.ጽ. 14 ኣብቲ እዋን እቲ፡ እቶም ጓሶት ምስ መጓሰኦም ኣብ መሮር ምንባሮም፡ እቲ ክርስቶስ ኣብቲ መጓሰ ኣብ ጥቓ ኣባይቲ ኺሰፍራሉ ዚግባእ ወርሒ ታሕሳስ ዘይኰነስ፡ ኣብ ከባቢ መጀመርያ ጥቅምቲ ኸም እተወልደ ዚሕብር መስርዕ ፍጻመታት መጽሓፍ ቅዱስ ሓቂ ምዃኑ ዜረጋግጽ እዩ።


c: text/html

text:
ንስድራ ቤት | መንእሰያት
ወረዘ ኼቋርጽ ከሎ
ጸገም
“ዚዀነኒ መጻምድቲ ዝረኸብኩ ዀይኑ ተሰሚዑኒ ነበረ። ‘ምስዚ ወዲ እዚ ንዘለኣለም ክነብር እየ’ ኢለ እሓስብ ነበርኩ። ኣዕሩኽ ኴንና ንኽልተ ወርሒ ምስ ጸናሕና ግና፡ ክንፈላለ ወሰንኩ። እቲ ብጽቡቕ ዝጀመረ ዕርክነትና ቐልጢፉ ብምብታኹ ደንጽዩኒ እዩ።”—ኣና። *
“ብዙሕ ዜመሳስለና ነገራት ዘሎ እዩ ዚመስል ነይሩ። ከም እንምርዖ ገይረ ኸኣ እየ ዝሓስብ ነይረ። ይኹን እምበር፡ ግዜ እናሓለፈ ምስ ከደ ኣዚና እተፈላለና ምዃንና ኽግንዘብ ጀመርኩ። ዓብዪ ጌጋ እገብር ከም ዝነበርኩ ምስ ተገንዘብኩ ድማ፡ ምስኡ ዝነበረኒ ርክብ በተኽክዎ።”—ኢሌን።
ንዓኻኸ ኸምዚ ዝኣመሰለ ዅነታት ኣጋጢሙካ ድዩ፧ ኣጋጢሙካ እንተ ዀይኑ፡ እዛ ዓንቀጽ እዚኣ፡ ነቲ ዅነታት ክትዋጽኣሉ ኽትሕግዘካ እያ።
ክትፈልጦ ዘሎካ
ምፍልላይ ነቲ ተበግሶ ዝወሰደ ሰብ እውን እንተ ዀነ፡ ዜጕሂ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ምስ ዓርካ ድሕሪ ሽዱሽተ ወርሒ እተፈላለየት ሳራ ዝስማ ጐርዞ፡ “ሕማቕ እዩ ተሰሚዑኒ” በለት። ኣስዒባ እውን ከምዚ ብምባል ትገልጽ፦ “እዚ ሰብ እዚ፡ ኣብ ውሽጢ ሓንቲ ደቒቕ፡ ኣብ ህይወተይን ኣብ መጻእየይን ህያው እዩ ነይሩ፣ ኣብታ ኻልአይቲ ደቒቕ ግና ከደ። ድሕሪኡ፡ ነቲ ንኽልቴና ፍሉይ ዝነበረ መዝሙራት እሰምዕ ነበርኩ፣ እዚ መዝሙራት እዚ ነቲ ዘሕለፍናዮ ጽቡቕ እዋናት የዘኻኽረኒ ነበረ። ንኽልቴና ፍሉይ ኣብ ዝዀነ ቦታታት እኸይድ፡ ምሳይ ብዘይምህላዉ ኸኣ እጕሂ ነበርኩ። ክንፈላለ ተበግሶ ዝወሰድኩ ባዕለይ እኳ እንተ ዀንኩ፡ ከምኡ ይስምዓኒ ነበረ።”
ምፍልላይ ዜጕሂ እኳ እንተ ዀነ፡ ጽቡቕ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ኢሌን፡ “ነቲ ሰብ ከተጕህዮ ኣይትደልን ኢኻ” ትብል። ኣስዒባ ኸኣ፡ “ብኣንጻሩ ግና፡ ንዘይትሕጐሰሉ ወረዘ እንተ ትቕጽሎ ኔርካ፡ ኣብ መወዳእታኡ ንኽልቴኹም ከም ዜጕሂ ትፈልጥ ኢኻ” በለት። ሳራ እውን ነዚ ርእይቶ እቲ ትሰማማዓሉ እያ። ከምዚ ኸኣ በለት፦ “ዓርኪ ምስ ሓዝካ፡ ነቲ ሰብ እቲ እንተ ዘይተሓጒስካሉ፡ ምስ ተመርዓኻዮ እውን ኣይክትሕጐሰሉን ኢኻ፣ ስለዚ፡ ምፍልላይ ዝሓሸ ኪኸውን ይኽእል እዩ” በለት።
ምፍልላይ፡ ከም ዝፈሸልካ ዜመልክት ኣይኰነን። ዕዉት ወረዘ፡ ብመርዓ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ብውሳነ እውን የኽትም እዩ። ሓዴኹም ዚሰግእ እንተ ዀይኑ፡ እቲ ቕኑዕ ውሳነ፡ ምፍልላይ እዩ። ከምዚ እንተ ኣጋጢሙ፡ እቲ ርክብ እኳ እንተ ፈሸለ፡ ንስኻ ፈሺልካ ማለት ኣይኰነን። ከም ቀደምካ ኽትነብር ትኽእል ኢኻ። ብኸመይ፧
ክትገብሮ እትኽእል ነገራት
ከም ዝጐሃኻ ተኣመን። እታ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰት ኢሌን፡ “ዓርኪ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ብሉጽ ዓርከይ እየ ስኢነ” በለት። ምስ ሓደ ኣጸቢቕካ እትቐርቦ ዝነበርካ ዓርኪ ምስ ተፈላለኻ፡ እተወሰነ ጓሂ ኺስምዓካ ንቡር እዩ። ኣዳም ዝስሙ መንእሰይ፡ “እቲ ርክብ ኣኽቲሙ እዩ፣ ግናኸ ምፍልላይኩም ዝሓሸ ምዃኑ እኳ እንተ ተቐበልካዮ፡ ወትሩ እተወሰነ ጓሂ ይስምዓካ እዩ” በለ። ከምቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተጠቒሱ ዚርከብ ንጉስ ዳዊት እተሰምዖ ኺስምዓካ ይኽእል እዩ። ንጉስ ዳዊት፡ ከቢድ ጭንቀት ምስ ኣጋጠሞ፡ “ለይተ ለይቲ ንመደቀስየይ ኤርሕሶ” ኢሉ ጸሓፈ። (መዝሙር 6:6) ነቲ ጓሂ ኸተወግዶ ወይ ክትሸፋፍኖ ኣብ ክንዲ እትፍትን፡ ከም ንቡር ጌርካ ተቐበሎ። ከም ዝጐሃኻ እንተ ተኣሚንካ፡ ንኽትጸናናዕ ኪሕግዘካ ይኽእል እዩ።—ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ፦ መዝሙር 4:4።
ምስ ዚሓልዩልካ ሰባት ተቐራረብ። እዚ ቐሊል ከይከውን ይኽእል እዩ። እታ ኣቐዲማ እተጠቕሰት ኣና፡ “ኣብ ፈለማ፡ ሰባት ክርኢ እውን ኣይደልን እየ ነይረ” ብምባል ትእመን። ኣስዒባ እውን፡ “ብዛዕባ እቲ ዘጋጠመ ዅነታት ንኽሓስብን ንኺርድኣንን ግዜ ኣድልዩኒ እዩ” በለት። ድሕሪ ግዜ ግና፡ ኣና ኺሃንጽዋ ምስ ዚኽእሉ ናይ ቀረባ ኣዕሩኽ ግዜ ምሕላፍ ጥበባዊ ምዃኑ ተገንዘበት። ኣስዒባ ኸኣ፡ “ሕጂ ኻብ ቅድም ዝሓሸ ኣተሓሳስባ እዩ ዘሎኒ። ምስ ዓርከይ ብምፍልላይና ዚስምዓኒ ጓሂ እውን ከምቲ ናይ ቀደም መሪር ኣይኰነን” በለት።—ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ፦ ምሳሌ 17:17።
ካብቲ ዘጋጠመካ ዅነታት ተመሃር። ንርእስኻ ኸምዚ ዚስዕብ ኢልካ ሕተታ፦ ‘እዚ ተመክሮ እዚ፡ ክዓብየሉ ዜድልየኒ መዳያት ኣግሂዱለይ ድዩ፧ ኣብ ዚቕጽል ዓርኪ እንተ ሒዘ፡ ካብቲ ናይ ዝሓለፈ እንታይ እተፈልየ ነገር ክገብር እኽእል፧’ ማርስያ ዝስማ ጐርዞ፡ “ግዜ ምስ ሓለፈ፡ ብዛዕባ እቲ ዘጋጠመ ዅነታት ብዝሓሸ መገዲ ኽምርምር ክኢለ እየ። ይኹን እምበር፡ ንነገራት ብስምዒታዊ መገዲ ኣብ ክንዲ ዝርእዮ፡ ብርትዓዊ መገዲ ኽርእዮ ኽሳዕ ዝኽእል ክጽበ ኣድልዩኒ እዩ” በለት። እቲ ኣቐዲሙ እተጠቕሰ ኣዳም እውን ከምኡ እዩ ዚስምዖ። ከምዚ ኸኣ በለ፦ “ነቲ ምፍልላይ ክቕበሎ ዓመት እዩ ወሲዱለይ። ካብቲ ተመክሮ እንታይ ክምሃር ከም ዝኽእል ክግንዘብ ከኣ ልዕሊ ዓመት እዩ ወሲዱለይ። እቲ ዘሕለፍክዎ ተመክሮ ብዛዕባይን ብዛዕባ ኣንጻር ጾታን ብዛዕባ ርክባትን ብዙሕ ነገራት ምሂሩኒ እዩ። ብዛዕባ እቲ ምፍልላይ ሕጂ ኽሳዕ ክንድቲ ኣይጕህን እየ።”
ብዛዕባ ጭንቀትካ ጸሊ። መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣምላኽ ‘ንልቦም እተሰብሩ ኸም ዚፍውስ፡ ነቝሳሎም ከኣ ከም ዚዝንን’ ይገልጽ እዩ። (መዝሙር 147:3) የሆዋ መጻምድቲ ኣይመርጸልናን እዩ፣ እቲ ዝጀመርናዮ ወረዘ ምስ ዚቋረጽ ከኣ ንሱ ኺውቀስ ኣይክእልን እዩ። ምስናይዚ ግና፡ ክንሕጐስ ይደልየና እዩ። ስለዚ፡ ንስምዒታትካ ብጸሎት ንገሮ።—ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ፦ 1 ጴጥሮስ 5:7።
^ ሕ.ጽ. 4 ኣብዛ ዓንቀጽ ዚርከብ ስማት ተቐዪሩ እዩ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1ድኅርዙይ ኢየሱስ ንደቀ መዛሙርቱ ኣብ ጥቓ ባሕሪ ጥብርያዶስ መሊሱ ተገለጸሎም። በዝ ኸምዙይውን ተርኣዮም። 2ስምዖን ጴጥሮስን ዲዲሞስ ዝብልዎ ቶማስን ኣብ ኣውራጃ ገሊላ እትርከብ ካብ ቃና ዝኾነ ናትናኤልን ደቂ ዘብዴዎስን ክልተ ኻልኦት ካብ ደቀ መዛሙርቱን ኃቢሮም ነበሩ። 3ስምዖን ጴጥሮስ ድማ ኣነስ ዓሣ ኸስግር ክኸይድ እየ በሎም። ንሳቶም ከዓ ንሕናውን ምሳኻ ኽንኸይድ ኢና በልዎ። ወፂኦም ድማ ናብ ጃልባ ኣተዉ፤ እንተኾነ በታ ለይቲ እቲኣ ሓደኳ ኣይኃዙን። 4ምድሪ ምስ ወግሐ ኢየሱስ ኣብ ገምገም ባሕሪ ደው በለ፤ እቶም ደቀ መዛሙርቱ ግና ኢየሱስ ከም ዝኾነ ኣይፈለጡን። 5ኢየሱስ ደቀይ! ዝብላዕዶ ኣለኩም? በሎም። ንሳቶም ድማ የብልናን ኢሎም መለሱሉ። 6ንሱ ኸዓ ነቲ መርበብ ናብ የማን ጃልባ ኣቢልኩም ደርብይዎሞ ኽትረኽቡ ኢኹም በሎም። ሽዑ ነቲ መርበቦም ደርበይዎ እሞ ካብ ብዝኂ ዓሣ ዝተልዓለ ምስሓቡ ሰኣኑ። 7እቲ ኢየሱስ ዝፈትዎ ደቀ መዝሙር ከዓ ንጴጥሮስ ጐይታና እኮ እዩ በሎ። ስምዖን ጴጥሮስ ድማ ጐይታ ምዃኑ ምስ ሰምዐ ጥራሕ ዝባኑ ስለ ዝነበረ ኽዳኑ ተዓጢቑ ናብ ባሕሪ ዘለለ። 8እቶም ካልኦት ደቀ መዛሙርት ግና ካብ ወሰን ባሕሪ ኣስታት ሓደ ሚእቲ ሜትር ዝኣክል ጥራሕ ርሒቖም ስለ ዝነበሩ ነቲ ዓሣ ዝመልአ መርበብ ብጃልባ እናሰሓብዎ መጹ። 9ናብ ምድሪ ምስ ወረዱ ኸዓ ኣብ ልዕሊኡ ዓሣ ዝነበሮ ጓህርን ዝተሠርዐ እንጀራን ረአዩ። 10ኢየሱስ ከዓ ኻብዝ ሕዚ ዝኃዝኩምዎ ዓሣ ኣምጽኡ በሎም። 11ስምዖን ጴጥሮስ ናብታ ጃልባ ደይቡ ነቲ ሚእትን ኃምሳን ሠለስተን ገዘፍቲ ዓሣ ዝመልአ መርበብ ናብ ምድሪ ጐተቶ። ብዝኃቱ ኽሳዕ ኽንድዙይ ዝኣክል ዓሣ እንተኾነኳ እቲ መርበብ ኣይተቐደደን። 12ኢየሱስ ድማ ንዑ ብልዑ ! በሎም። እቶም ደቀ መዛሙርቱ ንሱ ጐይታ ምዃኑ ስለ ዝፈለጡ ኻብኣቶም ሓደኳ ንስኻ መን ኢኻ ኢሉ ኽጥይቖ ዝደፈረ ኣይነበረን። 13ኢየሱስ መጺኡ ነቲ እንጀራ ኣልዒሉ ሃቦም፤ ካብቲ ዓሣውን ከምኡ። 14ካብ ሙታን ድኅሪ ምትሥኡ ንደቀ መዛሙርቱ እንትግለጸሎም እዙይ ሣልሳይ ጊዜ እዩ። 15ምስ በልዑ ድማ ኢየሱስ ንስምዖን ጴጥሮስ ስምዖን ወዲ ዮና! ካብዚኣቶም ኣብሊጽካዶ ትፈትወኒ ኢኻ? በሎ። ንሱ ኸዓ እወ ጐይታይ! ኣነ ኸም ዝፈትወካ ንስኻ ትፈልጥ ኢኻ ኢሉ መለሰሉ። ኢየሱስ ከዓ መሓሲአይ ኣብልዕ በሎ። 16ካልኣይ ጊዜ ስምዖን ወዲ ዮና! ትፈትወኒ ዲኻ? በሎ። ንሱ ድማ እወ ጐይታይ! ኣነ ኸም ዝፈትወካ ንስኻ ትፈልጥ ኢኻ በሎ። ንሱ ኸዓ ኣባጊዐይ ሓሉ በሎ። 17ሣልሳይ ጊዜ ድማ ስምዖን ወዲ ዮና! ትፈትወኒ ዲኻ? በሎ። ጴጥሮስ ንሣልሳይ ጊዜ ትፈትወኒ ዲኻ? ስለ ዝበሎ እናኃዘነ ጐይታይ! ንስኻ ዂሉ ትፈልጥ ኢኻ፤ ኣነ ኸም ዝፈትወካውን ትፈልጥ ኢኻ በሎ። ኢየሱስ ከዓ ኣባጊዐይ ኣብልዕ፤ 18ንስኻ ጐበዝ እንተለኻ ባዕልኻ ሕቖኻ ተዓጢቕካ ናብ ዝይደለኻዮ ትኸይድ ነይርካ፤ ምስ ሸምገልካ ግና ኣእዳውካ ኸም እተልዕል እሞ ሕቖኻ ካልእ ከም ዘዕጥቐካ ናብ ዘይደለኻዮውን ከም ዝወስደካ እማን እማን እብለካ ኣለኹ በሎ። 19እዙይ ዝበለ ጴጥሮስ ብኸመይ ዝበለ ሞት ንእግዚኣብሔር ከኽብሮ ኸም ዘለዎ ምእንቲ ኸመልክቶ እዩ። እዙይ ምስ በለ ኸዓ ተኸተለኒ! በሎ። 20ጴጥሮስ ድማ ግልጽ ኢሉ ነቲ ኢየሱስ ዝፈትዎ ደቀ መዝሙር ክስዕብ እንተሎ ረአዮ። ንሱውን እቲ ኽድረሩ እንተለዉ ናብ ኢየሱስ ጽግዕ ኢሉ ጐይታይ ኣኅሊፉ ዝህበካ መን እዩ? ዝበሎ ደቀ መዛሙር እዩ። 21ሽዑ ጴጥሮስ ንእኡ ርእዩ ንኢየሱስ ጐይታይ! እዙይከ ከመይ ክኸውን እዩ? በሎ። 22ኢየሱስ ከዓ ክሳዕ ዝመጽእ ኽጸንሕ እንተ ደለኹኸ እንታይ ኣእተወካ? ንስኻ ግዳ ተኸተለኒ በሎ። 23ስለዙይ እቲ ደቀ መዝሙር እቱይ ኣይመውትን እዩ ዝብል ዘረባ ኣብ ማእኸል ኣኅዋት ተሰምዐ። ኢየሱስ ግና ክሳዕ ዝመጽእ ክጸንሕ እንተ ደለኹኸ እንታይ ኣእተወካ? እዩ ዝበለ እምበር ኣይመውትን ኣይበለን። 24እቲ ብዛዕባዙይ ዝመስከረን ዝጸሓፈን እዝ ደቀ መዝሙር እዙይ እዩ። እቲ ምስክርነቱ ሓቂ ምዃኑ ድማ ንሕና ንፈልጥ ኢና። 25ኢየሱስ ዝገበሮ ኻልእ ብዙኅ ነገራትውን ኣሎ። ኲሉ በብሓደ ተጽሒፉ እንተ ዝኸውንስ ነቲ ዝጽሓፍ መጻሕፍቲ ዓለም ኣይምኸኣሎን ነይሩ።
Copyright
Learn More


text:
ኤርትራውያን ማሕበረ/ኮማት ኣብ ኢጣልያ
ዓመታዊ ዝኽሪ ግዳያት ላምፔዱዛ ዘኪሮም።
ኣብ 15 ከተማታት ዝርከባ ማሕበረ/ኮማት ኢጣልያ ነቲ ዓሚ ብዕለት 03/10/2014 ኣብ ከባቢ ደሴት ላምፔዱዛ ናይ 366 ጥፍኣት መንእሰያትና ዘጋጠመ ኣሰቓቒ ሓደጋን ቅድሚኡን ድሕሪኡን ኣብ ባሕሪ መዲተራንያንን ኣብ ምድረበዳ ሲናይን በብግዚኡ ዝጠፍኡ ሰንበት ዕለት 28 መስከረም 2014 ብሕልና ብሓባር ዘኪሮም።
ነዚ ብናይ ወጻኢ ውዲታት ዝተኣልመ ብዘይጭበጥ ተስፋን ሓሶትን ተታሊሎም: ንኽብርቲ ዓዶምን ዘፍቅርዎም ስድራቤቶምን ህዝቦምን ገዲፎም ኣብ ናይ ምዕራብ ሃገራት “ናይ ሕልሚ ገነት” ክነብሩ ብሓደገኛን ዘይውሑሱን መገዲ ኣቓሪጾም ንኽሰግሩ በብዓመቱ ግዳያት ጨወይቲ ደቂ ኣዳምን ፍልሰትን ጥፍኣት ኣብ ባሕሪን ዝኾኑ ዘለዉ: ብሕልናን ጸሎትን ብምዝካር: ብሓደ ቃል ነዚ ሞትን ጥፍኣትን መንእሰያትናን ደቅናን ደው ንኽብልን ነቶም ብስስዐ ዓይኖም ዓዊሮም ብደም የሕዋቶም ኤርትራውያን ዝነግዱን ዘሳግሩን ዝተሓባበሩን መሳርሒ ጸላኢ ዝኾኑ ዘለዉ ብምኹናን የእዳዎም ንኽእክቡ ጸዊዕም።
ናይ ላምፔዱዛ ሓደጋ ንስድራቤት ወለድን ንመላእ ህዝቢ ኤርትራን ዘሕዘነን ዘቖጥዐን ፍጻሜ ብምንባሩ ኣብ ዝኽሪ ኩላትና ኤርትራውያን ሕማቕ ስንባደ ኣትሪፉ ኢዩ። ኣብ ሳልስቱ ብዕለት 06 ጥቅምቲ 2013 ኣብ መላእ ኢጣልያ ዝርከባ ማሕበረ/ኮማትናን ቤተ ምእመናን ብሓደ ግዜ ናይ ሓዘን መዓልቲ ኣዊጀን ሽምዓ ወሊዕን ብብኽያትን ናይ ሕልና ጸሎትን ኣብጺሐን ኢየን: መንግስቲ ኤርትራ ብዕለት 09/ጥቅምቲ/2013 ብኣብ ኢጣልያ ዘሎ ኤምባሲኡ ንኹሎም ሬሳታት ናብ ሃገሮም ኣትዮም ንኽቕበሩን ኩሉ ወጻኢታት መንግስቲ ኤርትራ ከም ዝሽፍኖን መግለጺ ኣውጺኡ ከም ዝነበረ ኩላትና ንዝክሮ ኢና። እንተኾነ መንግስቲ ጣልያን ብጉልባብ መረጋገጺ ናይ ዲ.ኤን.ኤይ(D.N.A) ካልእ ናይ ቤት ፍርዲ መጽንዓትን ክንገብር ኢና ብምባል ሬሳታት ደቅና ክሳብ ሎሚ ጅሆ ሒዝዎ ስለ ዘሎ: ጌና ምስ መንግስቲ ኤርትራ ጌና ኣብ ክርክር ይርከብ ።
ናይ ላምፔዱዛ ሓደጋ ኣሰቓቒ ይኹን እንበር ናይ መጀመርያ ጥፍኣት ከም ዘይነበረ ጌና ውን ዝቕጽል ዘሎ ተርእዮታት ኢዩ። በብግዚሑ ብዙሓት ኤርትራውያንን ኣሽሓት ኣፍሪቃውያንን ብምድረበዳን ባሕርን ረዳኢ ዘይብሎም: ብፍላጥ ዝተገብረ ግዳያት ሞትን ጥፍኣትን መሸጣ ናውቲ ኣካላትን ኮይኖም ኢዮም። እዚ ከኣ እቶም ኩሎም ዓመጽትን ገዛእትን መታን ሃብታ ክግብቱ ዝብልዎ ንኤርትራ ይኹን ንኣፍሪቃ መሬታ እንበር ህዝባ ኣየድልየናን ኢዩ ዝብል ስዉር ፖሊስኦም ንምትግባር ንሓንጎልን ጉልበትን መንእሰያት ኣፍሪቃ መጽዮም የጥፍእዎም ኣለዉ: መንእሰያት ኤርትራውያን ክኣ ግዳይ ናይዚ ስዉር ምስጢራዊ ፖሊሲ ምዕራባውያን ኮይኖም ይርከቡ። ብፍላይ ኣብዚ ዓመት’ዚ ካብ ገማግም ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝርከባ ዓድታት ትሕቲ ዕድመ ዝኾኑ መንእሰያት: ንጽባሕ ንኤርትራ ንኸይኮንዋ ተባሂሉ ትምህርቶምን ጉስነቶምን ገዲፎም ጥሪቶምን ከብቶምን ሸይጦም ብመሬት ኢትዮጵያ ብትግራይ ሰጊሮም ናይ መብዛሕትኦም ከፋሊኡ ብዘይፍለጥ ብጸላእቲ ብስቱር ብዝተወደበ ብገማግም ሱዳን ሊብያ ኣቢሎም ኣብ ዝሓጸረ ኣብ ኤውሮጳ ንምስጋር ብማዕበል ተጸፊዖም ኣብ ባሕሪ ክጥሕሉ ዕለታዊ ተርእዮ ኮይኑ ኣሎ ። ምዕራባውያን ጸላእቲ ንኤርትራውያን ፍሉይ ሓልዮት ከም ዘለዎም ካብ ኤርትራ ዝመጽኡ ብፍሉይ ተቐበልዎም ስለ ዝብሃል: ካልኦት ኢትዮጵያውያን ይኹኑ ሱዳናውያን ሶማላውያን ካልኦት ኣፍሪቓውያን ውን ኤርትራውያን ኢና እናበሉ ብዘይመረጋገጺ ዕቑባ ክሓቱን ክቕበልዎምን ንዕዘብ ኣለና። እቲ ዝሕዝን ከኣ ካብዚ ኩሉ ሓደጋ ኣምሊጦም እቶም ኣብ መሬት ዝረግጹ ዝኾነ ይኹን ሰብኣዊ ሓልዮት ናይ መንበሪ ገዛ ስራሕ ትምህርቲ ወዘተ ስለ ዘይግበረሎም ኣብ ኣስሓይታን ቁሪን ኣብ ክፉት ጎልጎል ተደርብዮም ኣናሓደሩ: ለማኖ ተቐይሮም ኣብ እንዳኣቕሽሽቲ ተሰሪዕም መግቢ ክምእርሩ ኣዴታቶም ኣይርኣያ ዘብል ኢዩ። ከም ሳዕቤኑ ከኣ ብዙሓት ብጣዕሳ ክበሳጨዉን ናይ ስነ ኣእምሮ ጸገማት ከጋጥሞምን ሓሓሊፎም ውን ህይወቶም ባዕሎም ከሕልፉ ምርኣይ ከም ንቡር ኣናተወስደ መጺኡ። ኣብ ኤርትራ ዝርከብ ቆንስል ኣመሪካ ውን ንኤርትራውያን ከም ሓላይ ተመሲሉ ነጻ ቪዛ እንሃበ ካብ ሃገሮም ንኽጠፍኡ ይዕድም ኣሎ።
ስለዚ እዚ ብማሕበረኮማት ኣብ መላእ ኢጣልያ ዝተገብረ ዓመታዊ ዝኽሪ: ኩሉ ኤርትራዊ ንቕሓቱ ኣበሪኹ: ንጥፍኣቱ ዝተፍሓሰ ተንኮል ምዕራባውያን ተረዲኡ: ብሓደ ቃል ተቓውምኡ የስምዕ ኣሎ።
ይኣክል ንመንእሰያት ምትላል ! ይኣክል ንስደት ! ይኣክል ንሞት ንጥፍኣት ! ይኣክል ብሬሳታት የሕዋትካ ምሽቃጥ !
ድምጹ ብምስማዕ ጻውዒቱ ብምሕዳስን ንኹሉ ተጻይ ተግባራን ፍልሰትን ንግዲ ደቂ ኣዳምን ኮኒኑ።
ዓወት ንሓፋሽ !!
ማሕበረ/ኮማት ኤርትራውያን ኣብ ኢጣልያ።
[click on image to enlarge]
Sponsored Ads


text:
ንግደት ነብዩ ኢሰያስ ዘእመ ምልኪ ኣብ ኒው-ዮርክ
ንግደት ነብዩ ኢሰያስ ዘእመ ምልኪ ኣብ ኒው-ዮርክ
ጕዕዞ ኣባ ጎብየ ናብ ጽምብላሊዕ
ቃላት ንስምዒት ኵነታት ኵታ ኵሉ ኣብ ውሽጢ ግዜን ቦታን ዝቓነን ዝድህሰስን ዘይድህሰሰን ተሰኪሙ ናብ ቃልዕ ከምጽእ ሓይሊ ኣለዎ እኳ ክበሃል እንተተኸኣለ፡ ኣብ ገለ እዋናት ግና ሓጎስ ክንየው ክትገልጾ ትኽእል ሓይሊ ከይዱ ፍንጭሕ ምስ እትብል፡ ጓሂካ ክንየው ጓሂ ሓሊፉ ሕርር ኵምትር ምስ እትብል፡ መግለጺ ሲኢንካ ዕንድ ትብለሉን ስቕ ትመርጸሉን ኵነታት ብዙሕ ኢዩ፡፡ ስግንጥርነት ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ እርይ ቅርም ኣቢልካ ዝውዳእ ስለ ዘይኾነ ንሎሚ ኣብ ኒው-ዮርክ ኣዕንተይ ዝተዓዝብኦ ዘስደምም ፍጻሚ ብመልክዕ ፖለቲካዊ ዳእላ ( political satire) ከቕርቦ ክፍትን ኢየ፡፡ እቲ ኸመይ ንዘይንቡር ነገር ብኑቡር ኣገላልጻ ክትገልጾ ቃላት እውን ኣስደዲምምዎ ከም ጽምብላሊዕ ክንፊ ኣቢቝሎም ስለ ዝበሩዃ፡ ሕጨጫ ኣስናን ጫሕ እንዳበልካ እንተቐረብካዮ ይምረጽ፡፡ እንተዘይኮይኑ ነቲ ሕልና ዝጽይኖ ክንየው ሓጢያት ዝበረኸ ረሲእነት ክትገልጽ ልብኻ ዶ ጦቕ ክትብል ኮይንካ?
ንግደት ነብዩ ሓሶት ኢሰያስ ዘእመ ምልኪ ብዓብዩ ድምቐት ኣብ ከተማ ኒው-ዮርክ ብዕለት 25/2011 ተኺቢሩ ዊዒሉ፡፡ ምእመናን ዘእመ ምልኪ ወጋሕታ ሰዓት ሰለስተ ካብ ዲሲ ኣውቶብስ ተጻዕኖም ክመጹ ከለው፡ ገለ እውን ንጽድቒ ክኾነና ባዕልና ብመኪናና ክንከይድ ዝበሉ እኳ እንተዘይተሳእኑ ካብኡ ሕልፍ ብዝበለ ብእግርና ክንፍትን ኢና ዝበሉ ገና ከይተበገሱ፡ ልቦም ገበታ ክትሃርም ምስ ጀመረት ነቲ ማራቶን ጕዕዞ ጽድቒ ከቛርጽዎ ተገዲዶም፡፡ ዘእመ ምልኪ መታን ባህ ክብሉ፡ ቖሉኡ ረፍ ዘብል ቀይሕ-መይሕ፡ ኵትሻ፡ ጎባጕብ፡ ማይ ዝመስል ቍኖ ክዋደድ ኢዩ ውራይ ተታሒዙ ቀንዩ፡፡ ኣብ ዲሲ ቖ ነንቲ ተሳኢነን፡ ቍኖ ብሪጋ ኢዩ ነይሩ ይበሃል፡፡ ምእመናን ዘእመ ምልኪ፡ ኣብ ማእከል ማን ሃተን ንክብሩ፡ ከም ሓውለቲ ብሽክን ሓውልቱ ክንደቕ ኣለዎ ዝብል ጠለብ እኳ እንተኣቕረቡ፡ ግብራውነቱ ተመዚኑ፡ ንዓመታ ንግደቱ ኣብ ኣስመራ ኣብ ዝጽምበለሉ እዋን ሓወልቱ ክቐውም ብስምምዕ ተረዳዲኦም፡፡ ሓወልቱ ሞቱ ዲዩ ሓወልቲ ህላዊኡ ግና ገና ኣይነጸረን፡፡ ሓንቲ ኣደ፡ ንዘእመ ምልኪ ኣብዛ ቅርቅርተይ ከም ታቦት ኮፍ ከብሎ ኢየ ኢለን ስነ-ሞገት ስለ ዘልዓላ፡ ኣብ መንጎ ኣሰሰይቲ ነቲ በዓል ዘሳስዩ ዝነበሩ፡ ኣዝዩ ምጭንናቕ ዝፈጠረ ኵነት ኢዩ ነይሩ፡፡ ዝፋን ዘእመ ምልኪ ከመይ ገይርካ ኢዩ ኣብ ልዕሊ ቅርቅቲ ዝስቐሎ? ኣብ ዓለም ተፈቲኑ ዶ ይፈልጥ? ኣብ መወዳእታ ካታሎግ ገናጺሎም ክፍትሹ እሞ መልሲ ሒዞም ክምለሱ እኳ እንተፈተኑ እተን ኣደ ስለ ዘይዓገባ….ሒሕ እንዳበላ ከጕርዓ ስለ ዝጀምራ፡….ጨና መና ነስኒሶም ቖልኤን ዘፍ ኣቢሎሞ፡፡ ሓደ ሰብኣይ እውን ንዘእመ-ምልኪ ጥምት ምስ ኣበልዎ፡ ንብዓቶም ሕልብ ሕልብ ኣቢሎም ዛሮም ስለ ዘይፈኾሶም፡ ተጠሊቖም ከእውዩ ምስ ጀመሩ፡ ሓዞ ሓዞ ኮይኑ ማይ ዝሑል ኣብ ርእሶም ኣፍሲሶም ኣቢዶሞም፡፡
ኣቱም ሰባት ተኣምር ኢዩ፡፡ ምልክታት ሻምናይ ሽሕ ኢዩ ኢልካ ምጾቶታት ክትብሎ ትደናናዕ፡፡ ነቢ ሓሶት ኢሰያስ ትንቢታቱ ክሰምዑ ፈጨው ኢሎም ኣብ ዝጽበዩሉ ዝነበሩ እዋን፡ ሓደ ” ነቢ ኢሰያስ ከም ሰብ ትድቕስ ዶ? ኣብ መዓልቲ ክንደይ ሰዓት ትድቕስ?” ኢሉ ኣብ ዝሓተተሉ እዋን ” ኣመና ደፊርካ ንነቢሲ ሰብ ቍጺርካዮ ክንደይ ሰዓት ትድቕስ ትብሎ? ” ኢሎም ክገንሕዎ ዝፈተኑ ብዙሓት ኢዮም ነይሮም፡፡ እንተኾነ ዘእመ ምልኪ ባዕሉ ” ሸሞንተ ክሳብ ትሽዓተ ሰዓት ቀም ከም ዘብል ፡፡ ኣብዚ ናይ ቀምታ እዋን ሳሕቲ እንተዘይኮይኑ ዝበዝሕ ግዜ ራኢታት ከም ዝርኢ፡፡ ኣብ ገለ እዋን እውን ቀም ኣቢሉ ከሎ፡ ወያነ ኵናት ከም ዝኸፈተትሉ፡፡ ድሕሪ ንግደት ካታሎግ ንዓስርተ ሓደ ዓመት ምስ ምእመናኑ ስለ ዘይተረኣኣየ ኣዝዩ ከም ዝናፈቖም፡ ክገልጽ ከሎ፡ ኣብ ሕልሚ ዓለም ዘሎ እምበር ህልው ህውታቴ ኣይስምዕን ኢዩ፡፡ ዘእመ ምልኪ ኣፉ ኣብ ዝኸፈተሉ እዋን ነፍሲ ወከፍ ምእመን ኣብስንቲ ንብዓት ተሓሊቡ ኢዩ፡፡ ጥብ ዝበለት ልግዔ ንብዓት ምእመን ኣብ መዓላ ከንውዕላ ብዝብል ኣጋንኦም ሒዞም ንብዓት ዘዕቖሩ እውን ኣይተሳእኑን፡፡ ብጽፍርና ዝነበረት ጭርሖ ዘእመ ምልኪ ግዲ እተን ኣጽፋር ረጊፈን ኮይነን ብንብዓትና ዝተቐየረ ኢዩ ዝመስል፡፡ ምናልባት ብነብዩ ሓሶት ኢሰያስ ዘእመ ምልኪ ዝተባረኸ ንብዓት ከም ጸግታ ማይ ድጋም ይጥቐሙሉ ይዅኑ መን ይፈልጥ?
ነብዩ ሓሶት ኢሰያስ ዘእመ-ምልኪ ብኣፋፊት ክኣቱ እንዳተጸበይዎ፡ ብሕጓ ምእታው ካብቲ ንምእመናኡ ዘደነቐ ትእንግርቲ’ዩ ነይሩ፡፡ ደቒ ሕድርትናስ….ማዕጾ ብዕጽው ሰተት ኢለን ከም ዝኣትዋ፡ መሶብ ከፊተን ዘይሰንከትኦ ጣይታ ከም ዝበልዓ ንፈልጥ፡፡ ወዲ ሕድርትና ኸ ኣሎ ዲዩ? ምትሓት ፍጥረት? ዝገርም እኮ ኢዩ ጥብ ኢሉስ ኣብዛ ኵርሲ ሮፎጥ? በዚ ዝተገረመ ሓደ ምእመን ኣውልኡ ከምዚ ኢሉ ከውርዶ ጀመረ፡፡
“ ጢሒሻ…..ወዲ ኣፎም ጢሒሻ….
ጢሒሻ ወዲ ኣፎም ጢሒሻ…..
ንናቕፋ ሓራ ተውጽኣ ብማሕረሻ…
ንባጽዕ ሓራ ተውጽኣ ብሞዶሻ….
ዓቐይትኻ በዓል ማንኪ በዓል ኪሻ
ብሕጓ እምበር ኣቲኻያ ነዛ ገዛ….
ኒው ዮርኪ ግይጽ ትብል ኣላ ተሓጕሻ
መናድቕ እቲ ኣዳራሽ ሰሊሙ ዝነበረ ባንዴራ ኤርትራ ክሳብ ዘንበድብድ ጣቕዒት ዘኒቡ ኢዩ፡፡ ጠቓዕ ጠቓዕ……..ኣየቓረጸን…..ነብዩ ኢሰያስ ዘእመ ምልኪ ብደው ስለ ዝረብረበ ብውሽጢ ልቡ “ እዞም መጣቕዕቲ ከምኣ ኢሎም ኣለው፡ ዘገርም ኢዩ” ኢሉ ብልቡ ሕሜታ ኣዝኒብሎም ኢዩ፡፡ ኣበይ እሞ ሰሚዖሞ….ጠቓዕ ጠቓዕ…….ጠቓዕ…ገለስ እንተ እቲ ዝበውኦ ሕላም ከይሃሰን፡ እንተስ ጕንቦ ኢደን ስምብር መሲሉ ጸላዕላዕ ኢልወን፡ ሸበጠን ኣውጺኤን ጣቒዒተን ክቅጽላ ተገዲደን ኢየን፡፡
ምእመናን ነቢ ኢሰያስ ዘእመ ምልኪ ወርትግ ከበሮን ክራርን እኳ ካብ ኢዶም ዝፈልዩ እንተዘይነበሩ፡ ንሩዱእ ምኽንያት ጥራሕ ኢዶም ጠልጠል እንዳበሉ ክኣትው ኢዮም ተቐሲቦም፡፡ ሳንጣ ማንጣ፡ ቖርባብሻ ኣይፍቐድን ኢዩ፡፡ ማሕታ ናይ ስእለ-ምስሊ ይዅን ቪድዮ ነቢ ኢሰያስ ዛሩ ስለ ዘልዓለሉ፡ ኣብ ገዛዅም ገዲፍኵሞ ምጹ ኢዮም ተባሂሎም፡፡ ነፍሲ ወከፍ ዘእመ ምልኪ ዝተዛረባ ቃል፡ ካብ ናሕሲ እቲ ገዛ ክትወጽእ የብላን፡፡ እቲ ከመይ ነቢ ሓሶት ኢሰያስ ሓሙሽተ ማሕተማት ምስጢራት ዓለም ክቐላልዕን፡ ንመጻኢ እንታይ ክመጽእ ይኽእል ክንበ ስለ ዝኾነ፡ ትንቢቱ ንፋስ ዓለም ክሃርሞ የብሉን፡፡
ገለ ካብ ትንቢታቱ….
- ዓለም እንተጸንሔት ሰለስተ ዓመት ዕድለኛ እንተኾይና እውን ሓሙሽተ ዓመት፡ ስለዚ ባጤራ ባጤራ ኣዋህሉሉ፡፡ ዘመነ ህድማ ህድማ ምስ ኮነ ዓዲ መእተዊ ዝኾነኵም፡ ነፍሲ ወከፍኵም እንተወሓደ $45 ሺሕ ዶላር ክትእክቡ ኣለኵም፡፡ ሓቐይ ዶ ኪሻ? ኪሻ ፊሽኽ……
- ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃ ዝተራእየ ናዕቢ ኣቡኡ ዘብቕዕ ኣይኮነን ኣመሪካ፡ ኣውሮፓ እውን ካብዚ መሸንበባ ዝድሕና ኣይኮናን ስለዚ ኣይትዛነዮ፡፡
- ኣብ ኤርትራ ጥሜት ዝበሃል የሎን፡፡ ንሓዋሩ እውን ጥሜት ኣይክህሉን ኢዩ፡፡ ወዒለን ሓዲረን እዘን ምዕቡላት ዝበሃላ ዘለዋ ሃገራት ካብቲ ከዚናዮ ዘሎና እኽሊ ክልምና ኢየን፡፡ እዚ ከኣ ልክዕ ከም ሕልሚ ፈርኦን ብራኢ ተራኡዩኒ ኢዩ፡፡ ግና ድሕሪ ሓሙሽተ ዓመት ኣብ ዓለም 50 ዓመት ጥሜት ክመጽእ ኢዩ፡፡
- ካብ ኣብ ዋዕላ ሕብራት መንግስታት ኣብ ጋሽ ባርካ ዘራእቲ ምዕዛብ ይመረጽ፡፡
- ንዓይ ኵንትራት ዝሃበኒ የብልየን፡፡ እዛ ሃገር ናትይ ኢያ፡፡ ንሕና ንሱ፡ ንሱ ንሕና ምባልኵም ንዓይ ዓቢ ጸርፊ ኢዩ፡፡ ንሱ ሃገር፡ ሃገር ንሱ ተባሂሉ ክእረም ኣለዎ፡፡ ንስዅም ከማይ ክትኮኑ ባህጊ እንተለዅም፡ ሰለሳ ዓመት ክትምንኵሱ ኣለዅም፡፡ ነቢ ሙዃን ብባጀላ ኣይመጽን ኢዩ፡፡
ኣድሃ ንበር….ዓለም ጸገማታ ክትምርምር—በለ ሓደ ባርኔጣ ወድዩ ፡ ሻሽ ዝመስል ክዳን ሓበሻ ዝወደየ ዓቢ ሰብኣይ፡፡ በትሩ ከዋጣውጥ ክብል ኣብ ጕኑ ኮፍ ኢላ ዝነበረት ሰበይቲ ኣዕንታ መንሺሩ ኣውጺእዋ ነይሩ፡፡
ነቢ ኢሰያስ ዘእመ ምልኪ ትንቢቱ ነጊሩ ኣብ ዝጸንቐቐሉ እዋን፡ ሓደ ፍርዝን ኢሉ፡ መኽዘን ዒባ ዘግዘፈ ወደል መንእሰይ፡
“ ነዞም ኣብ ግዳም ኮይኖም ኣንጻርካ ሆ ዝብሉ ዘለው እንታይ ትብሎም?” ዝብል ሕቶ ምስ ወርወረሉ፡፡ ዘእመ ምልኪ ባህ ኣይበሎን፡፡ ቶቖጢዑ፡፡ ብክልተ ሻንብቖ ኣፍንጩኡ ትኪ ፈለል ክብል ይርአ ነይሩ፡፡
ብድሕሪኡ ዝነበሩ ምእመናን እኳ ንምንታይ ከምዚ ዓይነት ሕቶ ትሓትት ዝብል ምቍርምራም ነጊሱ እንተነበረ፡፡ ዘእመ- ምልኪ ግና ነታ ሕቶ ክምልሳ ነይርዎ፡፡
“ እዚኦም ምውታት ኢዮም፡፡ ኣቦ ቐሺ ሓጕዙና ፍትሓት ግብረሎም፡፡” ኢሉ ናብቶም ኣብ ቅድሚት ኮፍ ኢሎም ብራኬ ዘእመ ምልኪ ዝሰምዑ ዝነበሩ ኣባ ቐሺ እንዳሰሓቐ ምስ ጠመተ፡፡ ኣባ ዕንድ ኢሎም፡፡ ሃስው መሰው ክብሉ፡ መስቀሎም ኣብ ዘቐመጥዋ ጠፊኣቶም፡፡
እቲ ካብ ግዳም ዘንጎድጕድ ዝነበረ ድምጺ ግና ኣብ ውሽጢ እቲ ኣዳራሽ ይስማዕ ነይሩ፡፡ እቲ ከመይ ድምጺ ፍትሕን ሓቕን ስለ ዝነበረ፡ ነቲ ድምጺ እቲ ሰሚዔን ናብቲ ኣዳራሽ ዝኣተዋ ኣእዛን ምእመን፡ ክቐሰና ኣይከኣላን፡፡ ነቲ ድምጺ እቲ ንምዕባጥ ገለ ክመሃዝ ነይርዎ፡፡ ነቢ ኢሰያስ ዘእመ-ምልኪ ባዕሉ ዝደረሳ፡ ብድያቖን ወዲ ትካቦ ዝተዘየመት ዜማ ነታ ኣደራሽ ምልእ በላ፡፡
“ጽምብላሊዕ ከዳኒቶ”…..
ሻቡ ድኣ ኣባ ጎብየ ክንፊ ኣብቝሉ ናብ ጽምብላሊዕ ተቐይሩ? ኢሉ ዝሓትት ኣይነበረን፡፡ ጽምብላሊዕሲ መቐመጭኣ ዘይከደነተሲ እንታይ ኢያ በል ክትከድን? ኣውሪዱላ ጽምብላሊዕ፡፡ ንሓርነታ ሰማይ ሰማይ ከይትብል ፊዕ ፈንጥራዕሲ….ንሳ እውን ከም ሰብ ኣብ ባርነት ክትቝረን ዶ ተገዲዳ? ናይ ኣባ ጎብየ እንዳጓሃየናስ?
ጽምብላሊዕ ከዳኒቶ….
ንዘእመ ምልኪ ገዲፋቶ…
ነፊራ ከይዳ ደሓን ትእቶ….
ድምጺ ጕፉዓት ኣይቐነሰን፡፡ ኣይቕንስን ኢዩ፡፡ ድሮ እኳ ሊሒሙስ ጊሰን፡ ሽወደን፡ ሎንዶን በጺሑ ኣሎ፡፡ ድሎ ከይትዕሎ ኮይኑ ነገር፡፡ ስመር ገጥ በል፡፡ ንዓመታ ድማ እንተስ ምእመን ነቢ ኢሰያስ ሓወልቱ ክተኽእሉ፡ እንተስ ንሕና፡ ጕዕዞ ሓመድ ድበ ከነቐላጥፍ፡ ኣብ ቃልሲ ኣሎና፡፡ ክንህሉ ኢና፡፡
ኣቲ ኤረይ ክሕሎ
ኣስመራ ዶ ብ ህ.ግ.ድ.ፍ ትሕሎ
ኢሰያስ ይተዓሎ………….
ሎም ዘመን ሓዲኡ ኣሎ….
ሰሰናዪ ንዓዅም ደቂ ኤረ


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ናይ ሓዘን መግለጺ፣ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ፡
- ደምዳሚ መግለጺ፣ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ-ኣካል፡ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ /ደ.ግ.ሓ.ኤ/
- ቃል ሓዘን ጨንፈር ሽወደን ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ
- ቃል ሓዘን ግንባር ሃገርዊ ድሕነት ኤርትራ/ ሕድሪ ጨንፈር ጀርመን
- ናይ ሓዘን መግለጺ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ-ሕድሪ
- ኤርትራ ካብ 2015 ንነጀው ቀጥታ ተጠቃዒት ናይ’ቲ ብኤል ኒኖ ዝፍለጥ ምዝባዕ ኣየር ኮይና ምጽናሐ ተገሊጹ
- ናይ ሓዘን መግለጺ ብደግሓኤ ዞባ ኤውሮጳ
- ናይ ሐዘን መግለጺ
- ቃል ሓዘን
- መግለጺ ሓዘን፡
- ክልተ ዲፕሎማት ስርዓት ህግደፍ ነቲ ስርዓት ከም ዝራሕርሑ ይግለጽ ኣሎ
- ምስጋና
- ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ ኣብ ዓባይ ብሪጣኒያ ዝተባህለ ማሕበረ ተመስሪቱ
- ኤርትራውያን ተቐማጦ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ሓድሽ ዓመት 2017 ብሓባር ጸንቢሎም
- ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ “ እንዳ ማርያም ” ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ኣድማ ኣካይዶም !!
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 73 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 30 December 2016
ኣብ ከሰላ ዝርከብ ማእከል ኣካለ ጽጉማን ኣብ ስዊስ ካብ ዝነብሩ ኤርትራውያን ሓገዝ ከም ዝረኸበ ተገሊጹ።
ኣብ ከተማ ሎዛን (ሃገረ ስዊስ) ዝርከቡ ኤርትራውያን ኣብ መጀመርያ ናይ’ዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ታሕሳስ 2016 ኣብ ከሰላ ንዝርከቡ ኣካለ ጽጉማን ወገናቶም ንምሕጋዝ ብዝወደብዎ ሓገዝ ናይ ምውፋይ መደብ፡ ካብ ዝተረኽበ ኣታዊ 2,000 ዶላር ንማእከል ኣካለ ጽጉማት፡ 300 ዶላር ድማ ኣብ ሓዘን ንትርከብ ስድራ ቤት ስውእ ዑስማን ኣሕመድ ከም ዝለገሱ ኣብ ንሓርነት ኦርግ ዝተረኽበ ዜና ኣመልኪቱ።
ስዉእ ዑስማን ኣሕመድ፡ ነቲ መደበር ኣካለ-ጽጉማን ካብ ዝጅመር ኣትሒዙ ከገልግሎ ድሕሪ ምጽናዕ፡ ኣብ ዝሓለፈ 26 መስከረም 2016 ብሞት ከም ዝተፈለየ ዝገለጸ እቲ ዜና፡ ኣብ’ቲ ንመእከቢ ሓገዝ ዝተገብረ መደብ ኩሉ ኤርትራዊ ካብ ነጻ ሕልንኡን ዜግነታዊ ሓላፍነቱን ተበጊሱ ከክንዲ ዝዓቕሙ ዘወፈየሉ፡ ኤርትራዊ ሃገራዊ ምቖት ዝተንጸባረቐሉ፡ ንቕድሚት’ውን ካባና ንዝጽበዩ ወገናትና ብዘይኣፈላላይ ክንሕግዝ ኣለና ብምባል ቃል ዝኣተውሉን ዕውት ምሸት ከም ዝነበረን ሓቢሩ።
እቲ ኣብ ከሰላ ዝርከብ መደበር ኣካለ-ጽጉማን ልዕሊ 35 ዓመት ዘቑጸረን፡ ካብ ለገስቲ ደቂ ሃገርን ተሓባበርቶምን ደገፍ ዝጽበ ማሕበር ምዃኑ፡ ስለዚ ከኣ ኣብ ኩሉ ኩርነዓት ዓለም ዝርከቡ ግዱሳት ኤርትራውያን ክድግፍዎ ምጽናሖምን ምሕላዎምን ንኣብነት ኣብ’ዚ ወርሒ’ዚ ኣብ ከባቢ ፍራንክፈርት ጀርመን ዝርከባ ኤርትራውያን ደቂ-ኣንስትዮ ናይ ድራር ምሸት ብምድላው 1,400 ዩሮ ከም ዘተኣኻኸባን ኣረጋጊጹ።
ዓለምና ብግሎቫላዜሽን ናብ ደረጃ ቁሸት ክትቅየር’ያ ዝብል ዝነበረ
ገዛኢ ኣተሓሳስባ ብሃንደስቱ ይህርም ኣሎ ተባሂሉ።
ኣስታት ንልዕሊ ክልተ ዓሰርተ ዓመታት ዝኣክል ፖለቲካዊ፣ቁጠባውን ወተሃደራውን ቀላጽም ብዘለዎም ብምዕራባውያን ሃንደስቱን ሰፊሕ ኣህጉራዊ ሽፋን ብዘለወን መራኸቢታቶምን ዘመኑ ዘመን ግሎቫላዜሽን’ዩ፡ እዛ ሰፋሕ ዓለም ብግሎቫላዜሽን ክትጸብብ’ያ። ናብ ደረጃ ቁሸታት ክትቀራርብ’ያ እናተባህለ ክዝመረሉ ዝጸንሐ ወፍሪ፡ ከምዘይሰርሕ ዘመላኽቱ ሓደሽቲ ምዕባሌታት ይኽሰቱ ከምዘለው ምሁራት ፖለቲካዊ ስነ-ፍልጠት ኣመት ሂቦም።
እቶም ምሁራት፡ ግሎቫላዜሽን ኮነ ፖሊሲ ነጻ ዕደጋ ብኣመሪካ ብዝምራሕ ምዕራባዊ ዓለም ተሃዲሱ፡ ብኣታቶም ዝምራሕን ንዓታቶም ድማ ዝጠቅምን ደኣምበር፡ ክፍለ ዓለምና ኣፍሪቃ ሓዊስካ ዘይማዕበላ ዝበሃላ ክፍለ ዓለማትሲ ስለ ዝተባህለ ክቕበላን ክትግብራን ተገዲደን ዝጸንሓ ‘ምበር ብተግባር ኣይተጠቕማን፡፡ እነሆ ድማ ሕጂ ኣብ ገዛእ ርእሶም ኣብ’ቶም ዋናታት ናይ’ዚ ፖሊስታት’ዚ ቅድሚ ኩሉ ሃገራውነት ዝብል ሓድሽ ሓሳባት ብዝምርሑ የማናውያን ሰልፍታት ከም ከምዘይሰርሕ ወይ ከም ዝፈረሰ ዘመላኽቱ ክስተታት ጸለውቲ ኮይኖም ኣለው ክብሉ ኣረዲኦም።
ሓንቲ ካብ’ተን ግሎቫላዜሽንን ነጻ ዕዳጋን ብዓለም ደረጃ ገዛኢ ኣተሓሳስባ ክኸውን መንግስታት ድማ ብተግባር ኣብ ፖሊሲታቶም ኣስፊሮም ክሰርሕሉ ጸቕጢ ትገብር ዝነበረ ዓባይ ብሪጣኒያ ብስደተኛታት ተወሪርና ባህልና ብካልእ ባህልታት ይብረዝ ኣሎ፡ ቁጠባና ኣብ ሓደጋ ይወድቕ ኣሎ ብማለት ንልዕሊ 40 ዓመት ብኣባልነት ካብ ዝነብረትሉ ሕብረት ኤውሮጳ ብምውጻእ ዝጀመረ ፍሽለት፡ ሓድሽ ተመራጺ ፕረዚደንት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኣመሪካ ንኣመሪካውያን ስደተኛታት ክኣትውና የብሎምን ዝብል ሒዝዎ ዘሎ ፖሊሲ፡ ብተመሳሳሊ ኣብ ሃገራት ምዕራብ ኤውሮጳ ዝቀላቐሉ ዘለው የማናውያን ሰልፍታት ዝገብርዎ ዘለው ጎስጓሳትን ግሎቫላዜሽንን ነጻ ዕዳጋን ግዜኡ ኣኺሉ ብሃንደስቱ ይህረም ከምዘሎ ርኡይ ምልክት’ዩ ክብሉ ዘለዎም ትዕዝብቲ ሓቢሮም።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 30-12-2016
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
- መጸዋዕታ ንኣገዳሲ ህዝባዊ ኣኼባ
- ዕድመ መጋቢት 8 2016 ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ ሰሚናር ኣብ ከተማ ስቶክሆልም اجتماع جماھیري مھم في مدینة استوكھلم مظلھ الارتریھ السویدیة لتغییر Important Public Seminar in Stockholm Sweden
- ዕድመ ንሓዲሽ ዓመት አብ ከተማ ኰለን/ጀርመን
ሓተታ-ርእይቶ-መልእኽቲ
- ፖሎቲካ መገለይሲ ቐየስገው፣ ዓውተር ደርብሲ አልግድ (ጥበብድ) ገምድገው ሓሪረትል ለመለም የንቱታት ለቡኑኽር ጉኑዂር መንድርተነኲ።
- ባሕሪ ኤርትራ ጥሙይ ዘየዕንግል፡ ድራር ዓይኒ
- ሰሪሕናን ንሰርሕ ኣለናን በበይኑ’ዩ
- ኣብ እንዳ ህግደፍ ሓተትን ተሓታትን ኩሎም ሓደ
- ካልኦት ዘዝበልዎ እናደገምካ ብተስፋ ካብ ምባር፡ ኣብ መሬትካ ሰቢትካ ናትካ ምግባር
- ነውራም መራሒ፡ ነውራማት ደገፍቲ
- Initiating Ethio- Eritrea Dialogue for Democratic Development
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
1እምበኣርከስ እግዚኣብሔር ብምሕረቱ ነዝ ኣገልግሎት እዙይ ስለ ዝሃበና ተስፋ ኣይንቖርጽን ኢና። 2እኳ ደኣ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ነቲ ሓቂ ኣብ ሕሊና ነፍስ ወከፍ ሰብ ብገሃድ ነቕርብ እምበር ብተንኰል ኣይተመላለስናን፤ ንቓል እግዚኣብሔርውን ኣይለወጥናን፤ ነቲ ብኅቡእ ዝግበር ነውራም ነገርውን ካባና ኣርሒቕናዮ ኢና። 3እቲ እንሰብኮ ወንጌል ክዱን እንተኾነ ክዱን ዝኸውን ነቶም ዝጠፍኡ ጥራሕ እዩ። 4ንኣኣቶም ገዛኢ እዛ ዓለም እዚኣ ዝኾነ ሰይጣን ብርሃን ወንጌል ምእንቲ ኸይርእዩ ንልቢ እቶም ዘይኣምኑ ኣዕወሮ። እዝ ብርሃንዙይ ከዓ ክብሪ ናይቲ ኣርኣያ እግዚኣብሔር ዝኾነ ክርስቶስ እዩ። 5ኢየሱስ ክርስቶስ ጐይታ ኸም ዝኾነ ንሕና ኸዓ ምእንቲ ክርስቶስ ኣገልገልትኹም ከም ዝኾንና እምበር ብዛዕባ ርእስና ኣይኮንናን እንሰብኽ። 6እቲ ኣብ ጸልማት ብርሃን ይብራህ ዝበለ እግዚኣብሔር ነቲ ኣብ ገጽ ክርስቶስ ክብሪ እግዚኣብሔር ዘንጸባርቕ ብርሃን ፍልጠት ምእንቲ ኽህበና ኣብ ልብና ኸም ዝበርህ ገይሩ እዩሞ። 7ግና እቲ ዓብዪ ኃይሊ ናይ እግዚኣብሔር እምበር ናትና ኸም ዘይኮነ ምእንቲ ኽገሃድ ካብ መሬት ካብ ዝተፈጥረ ሰብነትና እዝ ናይ ፍልጠት መዝገብ ኣለና። 8ብዂሉ ወገን ንግፋዕ ግና ኣይንሰዓርን ኢና፤ እንገብሮ ይጠፍአና ግና ተስፋ ኣይንቐብጽን ኢና። 9የሳድዱና ግና ኣይንድርበን ኢና፤ ተወቒዕና ንወድቕ ግና ኣይንመውትን ኢና። 10ሕይወት ኢየሱስ ኣብ መዋታይ ሰብነትና ምእንቲ ኽትገሃድውን ሞት ኢየሱስ ኣብ ሰብነትና ዂልሻዕ ንፀውር ኣለና። 11ሕይወት ኢየሱስ ኣብ መዋቲ ሰብነትና ምእንቲ ኽትገሃድ ድማ ንሕና ብሕይወት እንነብር ዘለና ምእንቲ ኢየሱስ ኲልሻዕ ናብ ሞት ኣኅሊፎም ይህቡና ኣለዉ። 12ስለዙይ ንሕና ንመውት ኣለና፤ ንስኻትኩም ግና ብሕይወት ትነብሩ ኣለኹም። 13ከምቲ ኣመንኩ፤ ስለዙይ ተዛረብኩ ዝብል ጽሑፍ ዘሎ ሓደ ዝዓይነቱ መንፈስ እምነት ስለ ዘለና ንሕና ድማ ነኣምን፤ ስለዙይውን ንዛረብ ኣለና። 14እቲ ንጐይታና ኢየሱስ ዘተሥኦ ንኣናውን ምስ ኢየሱስ ከም ዘተሥአናን ምሳኻትኩም ኣብ ቅድሚኡ ኸም ዘቑመና ንፈልጥ ኢናሞ። 15እዝ ዂሉ ንጥቕምኹም እዩ፤ ምኽንያቱ ብዙኅ ጸጋ ኣብ ብዙኃት ሰባት ክብርክት እንተሎ እቲ ንኽብሪ እግዚኣብሔር ዝዓርግ ምስጋና ኽበዝኅ እዩሞ። 16ስለዙይ ተስፋ ኣይንቐብጽን ኢና፤ እቲ ናይ ወፃኢ ሰብነትና እንተ በለየ እኳ ውሽጣዊ ሰብነትና በብመዓልቱ ይሕደስ እዩሞ። 17እዝ ቐልጢፉ ዝኃልፍን ቀሊል ዝኾነ መከራና ኸዓ ካብ ኲሉ ዝበልጽን ማዕረ ዘይብሉን ዘለዓለማዊ ኽብሪ ኸውህበና እዩ። 18እቲ ዝረአ ኃላፋይ እዩ፤ እቲ ዘይረአ ግና ዘለዓለማዊ እዩ። ንሕና ኸዓ ኣብቲ ዝርአ ዘይኮነስ ኣብቲ ዘይርአ ኢና እንጥምት ዘለና።
Copyright
Learn More


text:
[audioplayer file=”http://sallina.com///audio/Melekti-Wegahta/melekti wegahta 17-09-2016.mp3″]
ህዝቢ ኤርትራ ከም ኩሉ ህዝቢ ናይ ገዛእ ርእሱ ታሪኽ ዘለዎ ብክብርታቱ፡ ልምድታቱን ታሪኹን ዝኾርዕ ህዝቢ ‘ዩ። እዚ ህዝቢ’ዚ ህልውንኡ ንምርግጋጽ ልእላውነቱ ንምኽባር ኣንጻር ባዕዳውያን መግዛእቲ ብዘካይዶ ቃልሲ ነቲ ዘሐብን ታሪኹ መሊሱ ኮሊዕዎ።
ብደሙን የዕጽምቱን ካብ መግዛእቲ ባዕዲ ዝተናገፈ ህዝቢ ድሕሪ ናጽነት ዘጋጠሞ ክሕደትን ጥልመትን ግን ነቲ ወርቃዊ ታሪኽ ዝብልል ጸሊም ነጥቢ ኣብ መዝገብ ታሪኽ ክስነድ ሕማቕ ኣጋጣሚ ተፈጢሩ። ክንዮ ናጽነት ሓርነት፡ ሰላም፡ ዕብየት ፡ ብልጽግና ፡ ፍትሒ ዘማዕደወ ህዝቢ እቲ ባህጊ ከም ግመ ተበቲኑ ኤርትራን ህዝባን ኣብ ታሪኽ ዘይተርኣዩ ግፍዕን ኣደራዕን ክትርእይ ኮይና።
ካብ ማህጸን ኤርትራ ብዝተፈጥሩ ተናኸስቲ ዑከት ህዝቢ ኤርትራ ብሕሰምን መከራን ተሳቕዩ ጥራይ ዘይኮነስ በዞም ውሑዳት ጠላማት ጉጅለ ንብርሰትን ህልቂትን’ዩ ተሳጢሑ። “ጅግና ሕማቕ እንተወለደ ተዘምተ ጅግና እንተወለደ ተቐልተ” ከም ዝበሃል ምስላ ኣቦታትና እዚ ጅግና ህዝቢ ካካያት ወሊዱ ብባርነት ንክቕየድ ምኽንያት ኮይኑ።
ርብዒ ዘመን በዞም ሓርኢ እኽሊ ዝኾኑ ፍንፉናት ጉጅለ ህዝቢ ተሳቕዩ’ዩ። እዚ ግን ከብቕዕ ኣለዎ። እዚ ትማሊ ታሪኽ ሰሪሑ ናጽነቱ ዘግሃደ ጅግና ህዝቢ ሚሐ ኮይኑ ክርዳድ ካብ ስርናይ ክፈሊ ኣለዎ። መኹባዕቲ ኮይኑ ጽራይን ሓተላን ክፈሊ ጊዜ ይጠልቦ’ሎ። ዝሓለፈ ይኣክል ህዝቢ ኣብ ጓጉኡ ጀጋኑ ኣለው። እዞም ደቂ ህዝቢ ንስቅያትን ህልቂትን ህዝቦም ተሰዊጥዎም ንምልኪ ሃደሽደሽ ኣቢሎም ፍትሒ ንኽነግስ ከም ቶም ትማሊ ብደሞምን የዕጽምቶምን ሃገር ዘረከቡ ጀጋኑ ታሪኾም ወሪሶም ሓርነት ንወለዶ ከረክቡ ክበራብሩ፡ ከንቕሑ፡ ክውደቡ ቅያን ያታን ኣቦታቶምን ኣያታቶምን ክንገሮም ኣለዎ።
ኤርትራውያን ብጀካ ኤርትራ ካልእ ሃገር ኣይብልናን። ኣብዛ እንሕበነላን እንንየተላን ሃገርና ብሰላም ንኽነብር ፍትሒ የድልየና። ንፋስ ሓርነት ከነተንፍስ ይግበኣና።
ኣብ ኢድ ዓመጽቲ ወዲቐን ዝተረገጻ ፍትሕን ሓርነትን ንዓመጽቲ ብምእላይ ከነግህድ ሓላፍነትናን ግቡእናን ‘ዩ። እዞም ዃዅቶ ምድሪ፡ ዘርኢ መርገም ውሑዳት ጠላማት ንምእላይ እቲ ሓቦን ትብዓትን ተወፋይነት ኣቦታትና ሰኒቕና ዳግማይ ታሪኽ ንክንሰርሕ ዝዓግት የለን። ህዝቢ እንተሓንሒኑ፡ እንተነዲሩ፡ እንተ ተቖጢዑ ህቦቡላ ማዕበልን እሳተ ጎመራን’ውን ኣይመልሶን። ካብዚ ጅግና ህዝቢ ብዝተወልዱ ውሑዳት ከዳዓት ክብርታቱን መሰላቱን ተጋሂሱን ተዛሚቱን። እዚ ክግታእ እንተኾይኑ ደቂ ‘ዚ ጅግና ህዝቢ ጀጋኑ ክልዓሉ ኣለዎም። ጸላእቲ ብማዕበል ሓቂ ተጸራሪጎም ግብኣተ መሬት ተቐቢሮም ኣብ መቓብሮም ሰላም ክረጋገጽ ፍትሒ ክነግስ ኣለዎ።
ኩሎም ጸገማትና ኣብ መቓብር ኢሳይያስ ይፍትሑ
ሕመረት ልምዓትና ኣብ ዳራ ዓወትና
ኤዲቶሪያል ቦርድ ወጋሕታ ሳሊና
መስከረም 17 ዓመተ 2016


text:
ንምንታይ ድሕሪ ናጽነት ደሞክራሲያዊ መንግስቲ ዘይቆመ? (2ይ ክፋል)
ኣብቲ “ሕጋውነት መንግስቲ ኤርትራ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ዝቐረበ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ፡ መንግስቲ ኤርትራ ደሞክራሲያዊ መንግስቲ ምዃኑን ዘይምዃኑን ብምትንታን ዳህሲስናዮ። ብመሰረት’ቲ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ ዝቐረበ ትንተና ኸኣ፡ መንግስቲ ኤርትራ ብኹሉ መለክዕታት ሕጋውነት፡ ሕጋዊ መንግስቲ ከም ዘይኰነ ኣረጋጊጽና። ኣብዚ ካልኣይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ፡ ንደሞክራሲያውነት መንግስቲ ኤርትራ ብኸፊሉ ክንድስሶ ኢና፡፡ ኣብቲ ዝስዕብ ሳልሳይ ክፋል ድማ ንዝተረፈ መቐጸልታ ናይዚ ካልኣይ ክፋል፡ ብዓቢኡ ኣብ ታሪኻዊ ኣመጻጽኣን ማርክሳዊ ስነ-ሓሳብን ምጕጅጃል መረሕነትን ህ.ግ.ሓ.ኤ ብምድሃብ ክንድህስሶ ኢና። ንካልኣይ ክፋል ኣብ ክልተ ንኡስ ክፋላት ምኽፋል ዘድለየ፡ ንኣብባቢ ብምንውሑ ኣረብሪቡ ንምክታትታሉ ብምስንኻል፡ ብሰንኩ እቲ ክመሓለልፍ ዝተኣመተ መልእኽቲ ብግብእ ከይተመሓላለፈ መታን ከይተርፍ ኢዩ።
ልክዕ ከምቲ ናይ ቀዳማይ ክፋል፡ ኣብዚ ካልኣይ ክፋል እውን ዝውቱር ዘይኰነ ናይ ትግርኛ ቃል ኣብ ዝተኸሰተሉ ንእዝኒ ኣንባቢ ጋሻ ኰይኑ ከይዕንቅፍ፡ ኣብ ሓጹር ብመማዝንቱ ናይ እንግሊዝኛ ቃል ተሰንዩ ቀሪቡ ኣሎ።
ደሞክራሲያውነት መንግስቲ ኤርትራ
“ዝዀነ መንግስታዊ ስልጣን ዝሓዘ ብደሞክራሲያውነቱ ዝተኣማመንን ቅንዕና ዘለዎን ፖለቲካዊ ሰልፊ፡ ንደሞክራሲ ከም ኣበሳ ዘይኰነ ከም ጸጋ ጌሩ ስለ ዝሪኦ ከየማትአ ኣብ ግብሪ ከውዕሎ ፍቓደኛ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ምስኡ ዝወዳደራ ተቐናቐንቲ ፖለቲካዊ ሰልፍታት ምህላወን ስለ ዘየስግኦ፡ መግስታዊ ስልጣን ንበይኑ ንምብሓት ክእግደን ኰነ ክዂንነን ኣይህቅንን ኢዩ። ከምኡ’ውን ንመግስታዊ ስልጣን ከም ንዕኡ ጥራይ ዝብጽሖ ብሕታዊ ንብረት ጌሩ ስለ ዘይወስዶ፡ ንዘልኣለም ንሱ ጥራይ ገዛኢ ኰይኑ ክነብር ህርፋን የብሉን። ካብዚ ዝተላዕለ፡ ኣብ ናጻን ፍትሓውን ምርጫ ምስ ተቐናቐንቲ ሰልፍታት ተወዳዲሩ ከይሰዓር ፈሪሑ ካብ ውድድር ከምልጥ ድሕር-ምሕር ኣይብልን’ዩ ጥራይ ዘይኰነ፡ ብህዝቢ ከይተመርጸ ምስ ዝተርፍ እውን ነቲ ብህዝቢ ዝተመርጸ ዕዉት ሰልፊ፡ ብሰላማዊ ኣገባብ መንግስታዊ ስልጣን ንምር`ካብ ሰጋእ-መጋእ ኣይብልን ኢዩ።”
እዚ ብፊተ-ግንባር ኣብ ጥቕሲ ኣቱዩ ከም መምዘኒ ደሞክራሲያውነት ከገልግል ቀሪቡ ዘሎ ክትሃድመሉ ዘይትኽእል ሓቅታት ዝሓዘለ በዳሂ ቃል፡ ንዝዀነ መንግስታዊ ስልጣን ዝሓዘ ደሞክራሲያ’የ ዝብል ሰልፊ ዝምልከት ኢዩ። ብመንጽር’ዚ በዳሂ ቃል’ዚ፡ እቲ ድሕሪ ናጽነት ብስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ተባሒቱ ዝቖመ መንግስቲ ኤርትራ፡ ደሞክራሲያውነቱ ከመይ’ዩ ዝምዘን?
ብቐዳምነት፡ መንግስቲ ኤርትራ ንደምክራሲ ከም ጸጋ ድዩ ከም ኣበሳ ዝሪኦ ዝብል ሕቶ ብምልዓል ንደሞክራሲያውነቱ ምስ እንመዝኖ፡ ሰልፉ ማለት ህ.ግ.ደ.ፍ ንደሞክራሲ ኣብ ክንዲ ከም ጸጋ ከም ኣበሳ ስለ ዝሪኦ ፈጺሙ ኣብ ግብሪ ከውዕሎ ፍቓደኛ ኣይኰነን። ብሳዕቤኑ፡ ዝዀነ ንደሞክራሲ ዘርጋግጽ ይኹን ዘውሕስ ቅዋምን ሕግን ከምኡ’ውን ደንብን ቅጥዕን ይትረፍ ብዕሊ ኣጽዲቑ ብእኡ ተቐይዱ ክምራሕ፡ ሳሕቲ ተጠቒሱ ክዝከር እውን ኣይፈቱን ኢዩ፡። ምኽነያቱ፡ ብቐጥታ ንስልጣኑ ዝብድህ ሰለ ዝዀነ ከም ዘይምልከቶ ጕዳይ ቆጺሩ ክሓልፎ’ዩ ዝመርጽ። ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ዋላ’ኳ ኣብ መጸውዒ ስም ሰልፉ “ደሞክራሲ” ትብል ቃል ለቂቡ ብደሞክራሲ ዝኣምን እንተመሰለ፡ ብመትከል ብደሞክራሲ ዝኣምን ኣይኰነን። ንኣብነት፡ እቲ ቅድሚ ሕጂ መራሕ ሃገር ኢሳያስ ኣፍወርቂ ምስ ጋዜጠኛ ኣልጀዚራ ብዕለት 23 ግንቦት 2008 (ኣብ ናይ እንግሊዝኛ መደብ ሪዝ ካሃን) ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መጠይቕ ዝሃቦ ምስ ደሞክራሲ ዝተኣሳሰረ መልሲ፡ ነዚ ሓቂ’ዚ ዋሕ ኣቢሉ ዘብርህ’ዩ ኔሩ። ኢሳያስ ነቲ፥ “ደሞክራሲያዊ ኣገባብ ኣመሓዳድራ ክትክተሉ (ንኣብነት፡ ሃገራዊ ምርጫ ከተካይዱ) መደብ ኣሎኩምዶ? ንዝብል በቲ ጋዜጠኛ ኣልጀዚራ ዝቐረበሉ በዳሂ ሕቶ ክምልስ እንከሎ፡ ከም ኣመሉ ብቕጭውንናን ድርቅናን ንናይ ደሞክራሲ ሕቶ ብምቊንጻብ፡ ነቲ ሕቶ ብቐጥታ ክንዲ ዝምልሶ ካብቲ ሕቶ ብምህዳም “ደሞክራሲ ኣብ ኤርትራ ብሕጂ ንሰላስ ዓመታትን ኪኖኡን’ውን እንተዀነ፡ ኣብ ግብሪ ዝውዕል ኣይመስለንን” ብምባል፡ ንኣልጀዚራ ንደሞክራሲ ዝምልከት በዳሂ ሕቶታት ብምሕታታ ብሃሱስነት ሃጸያዊት ኣመሪካ እናኸሰሰ፡ ብብድዐ ኣዳዕዲዑ ንደሞክራሲ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ስርዓቱ ኣብ ዝዀነ እዋን መደብ ከም ዘይብሉ’ዩ ኣረጋጊጽሉ። እዚ ናይ ብድዐ መልሲ’ዚ፡ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ዘቕርቦ ዝተፈላለየ መጠበሪ ምስምሳት ብዘየገድስ፡ ብመትከል ብደሞክራሲ ከም ዘይኣምን ዘረድእ መርትዖ ኢዩ። ኢሳያስ ደሞክራሲ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ኤርትራ ብኡንብኡ ዘይተተግበረሉ ምኽንያት ክገልጽ እንከሎ ንዘቕርቦ ትንተና ምስ እንግንዘቦ፡ ትንተናኡ፥ “ደሞክራሲ ሕልፊ ካልኦት ብጾትካ ገስጋሲ መሲልካ ምእንቲ ክትቀርብ ንትግባረነቱ (its applicability) እንተዘይኣጋኒንካዮ፡ ብመሰረቱ ነተን ምዕቡላት ምዕራባውያን ሃገራት (ኣብአን’ውን እንተዀነ ብኣድማዕነትን ብጽፈትን ስለ ዘይትግበር፡ ከምቲ ዝጋነኖ ንረብሓ ሓፋሽ ህዝቢ ዘይኰነ፡ ንረብሓ ኣመና ውሕዳት ፍሉይ ሓለፋ ዘሎዎም ጕጅለታት’ዩ ዘገልግል) ዝምልከት ኣብ ክብ ዝበለ ምዕባለ ሕበረተሰብ ምስ በጻሕካ ጥራይ ክትግበር ዘሎዎ ምዕራባዊ ፖለቲካዊ ያታ ኢዩ” ኣብ ዝብል ሓድሽ ባዕሉ ዝመሃዞ ፈሊጥ (notion) ዝተመርኰሰ ምዃኑ ኢና እነስተውዕል። ኢሳያስ ካብዚ ፈሊጥ’ዚ ዝመንጨወ፡ “ባዕላውን ወድዓውን ቅድመ-ኲነታት ደሞክራሲ ከይተማለአ፡ ማለት ደሞክራሲያዊ ትካላት ከይተመስረታን ደሞክራሲያዊ ንቕሓት ከይተዀስኰሰን፡ ሕቶ ደሞክራሲ ምልዓል ሕንፍሽፍሽ ምዕዳም’ዩ፣ ምኽንያቱ፡ ሓፋሽ ህዝቢ ኣቐዲሙ ሃገርዊ ሓድነቱ ከየደልደለ፡ ማለት ካብ ‘ድሑር ሃይማኖታውን ብሄራውን ኣውራጃውን ዝንባለታት’ ሓራ ከይኰነ፡ ደሞክራሲ ምጥላብ በዚ ድሑር ዝንባለታት’ዚ ተጐጃጂሉ ኣደዳ (መፍቶ) ተበልጸቲ ኰይኑ ንኽተርፍ ዲል ምሃል ኢዩ፤ ስለዚ ኸኣ፡ ክሳብ እዚ እተጠቕሰ ቅድመ-ኲነታት ደሞክራሲ ዝማላእ ተወንዘፉ ክጸንሕ ኣሎዎ” ዝብል እምንቶ’ዩ (viewpoint) ዘሎዎ። ኢሳያስ ንኣግዳስነት ናይዚ ኣረኣእያኡ (እምንቶኡ)፡ “ንወገናዊ ምፍላላይ ህዝቢ (vertical polarization of people) ዝውግድ መድሕን’ዩ” ብምባል’ዩ ዝገልጾ። እቲ ናይ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ወግዓዊ መርገጺ ደሞክራሲ፡ ብቐንዱ ካብዚ እምንቶ’ዚ ዝነቐለን ንዕኡ ዘቃልሕን ኢዩ።
ብመሰርት’ዚ እተጠቕሰ እምንቶ፡ ኲሉ ምስ ደሞክራሲ ተዛሚዱ ዝኸይድ ከም ቅዋምን ደንብን፣ ሕግን ስርዓትን፣ ናጻ ናይ ዜና ኣገልግሎት፣ ሃገራዊ ምርጫ፣ ከምኡ’ውን ተወዳደርቲ ሰልፍታት ዝኣመስለ ደሞክራሲያዊ ተርእዮታት: እዋናዊ ኣድላይነት ኰነ ግብራውነት ስለ ዘይብሉ፡ ክሳብ ኣብ ሃገርና ባዕላውን ወድዓውን ቅድመ-ኩነታት ደሞክራሲ በሲሉ ዝናስብ [(ዝምችእ) = (conduicive)] ደሞክራሲያዊ ሃዋህው ዝፍጠር ወይ ዝምዕብል ተወንዚፉ ክጸንሕ ኣሎዎ። ኢሳያስ ንነብሱ ባዕሉ ብህዝቢ ከይተመርጸ መራሕ ሃገር ዝቐብአ (ዝሸመ) ውልቀ- መላኺ ክነሱ፡ ንሱ ግን ንነብሱ ከም ሕጋዊ መራሒ ጥራይ ዘይኰነ ንሃገሩ ክመርሕ ከም መዳርግቲ ዘይርከቦ ፍሉይ ተፈጥሮኣዊ ተውህቦ ዝተዓደለ ብርቂ [(ዘይርከብ ) = (rare)] ፍጡር ጌሩ ስለ ዝቖጽራ፡ ንዝበሎ ቃል ከም ፍጹም ሓቂ ወሲድካ ብዘይ ገለ ምምታእ (ምውልዋል) ኣብ ግብሪ ከተውዕሎ’ዩ ዝጽበ። ካብዚ ሓሊፉ’ውን ከምዛ ናጻ ኰይኑ ዝሓስብ ናጻ ህላወ ዘሎዎ ኣእምሮ ዘይተዓደልካ፡ ከምቲ ንሱ ዝሓስቦ ጥራይ ክትሓስብ’ዩ ዝደሊ። ምኽንያቱ፡ ኤርትራ ብኢሳያሳዊ ኣረኣእያ ፍጥር ካብ እትብል እትሒዛ ንዕኡ ዝዳረግ ሊቅ ኣፍሪያ ስለ ዘትፈልጥን ብሕጂ’ውን ከተፍሪ ስለ ዘይትኽእልን፡ ነፍስወከፍ ኤርትራዊ ዜጋ ብናቱ ኣተሓሳስባ ተመሪሑን ንዕኡ ተኸቲሉን ጥራይ ክኽይድ እንከሎ’ዩ ኣብ ኲሉ መዳያት ህይወቱ ዝዕወት። እቶም “ንሱ-ንሕና፡ ንሕና-ንሱ !” እናበሉ ዝጭርሑ ጽኑዓት ደገፍቲ ኢሳያስ፡ ከምቲ “ዘበን ውቤ ዝጸመመስ ውቤ ክብል ይነብር” ዝበሃል ምስላ ሓንሳእ ኢሳያስ ምስ በሉ ኢሳይስ ክብሉ ዝነብሩ ዘለዉ፡ በዚ ክግለጽ ዝጸንሐ ኣምልኾ ውልቀ-ሰብ (personality cult) ዘተባብዕ ዝንቡዕ ኣተሓሳስባ፡ ናይ ምስትውዓል ክእለቶም ስለ ዝተደፍነን ናይ ምግንዛብ ሕልናኦም ስለ ዝዓረበን ኢዩ። ይኽደኖም ይዋኣት ኣሕዋትና፡ ናይ ምሕሳብን ምግንዛብን ክእለቶም ብምስላቦም ከሕዝኑኻ !!!
ምስዚ ናይ ኢሳያስ ኣቐዲሙ እተገልጸ ሓዲሽ ናይ ደሞክራሲ ፈሊጥ ብምትእስሳር፡ ነቲ ብኣጋጣሚ መወዳእታ ዓመት 2011 ብናይ ዜና ማዕከኑ (ቲቪ-ኤረ) ምስኡ (ብጋዜጠኛ ሱሌማን ዑስማን ዓበ) ዝተኻየ ኣብ ኣርባተ ተኸፈሉ ካብ ነሓሰ 28 ክሳብ 31 (2011) ዝቐረበ ተኸታታሊ ቃለ-መጠይቕ፡ ማለት ኣብቲ ብፍላይ ምስ ርሱን ናይ ዞባና ኣብ ሃገራት ዓረብ ዝተኸሰተ ኣቓልቦ ዓለምና ዝሰሓበ ናይ ለውጢ ህዝባዊ ማዕበል ኣዛሚዱ ቃሉ ዝሃበሉ ክፋል፡ ነቲ ብዛዕባ ደሞክራሲ ዘፍሰሶ ርእይቶ ቀሪብና ምስ እነስተውዕለሉ፡ እቲ ህዝባዊ ናይ ለውጢ ማዕበል ኣብ ምዕቡላት ዘይኰነ ኣብ ማዕበልቲ ሃገራት ይካየድ ስለ ዘሎ፡ ኢሳያስ ነቲ ናይ ለውጢ ህዝባዊ ማዕበል ከም ንደሞክራሲ ዝጠልብ ዘሎ ምንቅሳቓስ ዘይኰነ፡ እንታይ ድኣ ከም ንፍትሒ ዝጠልብ ዘሎ ምንቅስቓስ ኣምሲሉ’ዩ ገሊጽዎ፡፡ ነቲ ህዝባዊ ናይ ለውጢ ማዕበል ኣመልከቱ ክትንትን እንከሎ፡ ደሞክራሲ ትብል ቃል ብቐጥታ ሓንሳእ እውን ይኹን ከይጠቐሰ፡ ንጠንቂ ናይቲ ህዝባዊ ናዕቢ ምስ ጉድለት ፍትሒ ብምቊራን፡ “እዚ ኣብ ከባቢና ዝተኸሰተ ዓጋቲ ዘይብሉ ህዝባዊ ናዕቢ (ኣቐዲሙ ዝተወደበ ሰውራ ዘይኰነ ዝተማህዘ ሕንፍሽፍሽ’ዩ (creative chaos) እናበለ ከምዛ ዘየነኣኣሶ) ካብ ጉድለት ፍትሒ ዝተላዕለ’ዩ ብምባል ብድብድቡ ሸፈፍ ኢሉ’ዩ ሓሊፍዎ። ኣብዚ ቃለ-መጠይቕ’ዚ፡ ኢሳያስ ጠለብ ናይቲ ህዝባዊ ናይ ለውጢ ናዕቢ፡ ዓለም ብዓለሙ ዝፈልጦ ናይ ደሞክራሲ ጠለብ ‘ኳ እንተዀነ፡ “ካብ ጉድለት ፍትሒ ዝተላዕለ’ዩ” ብምባል ክንዲ ”ደምክራሲ” ትብል ቃል ዝጥቀም “ፍትሒ” ትብል ቃል ክጥቀም ዝመረጸ፡ ብገርሂ ዘይኰነ ብፍላጥ ኢዩ። ምኽንያቱ፡ ኣብቲ ዝሃቦ ዘሰልቹ ነዊሕ መልሲ ደሞክራሲ እትብል ቃል ንምጥቃሳ’ውን ዝፈርሐ ህዝብና ንዘሎዎ ህሉው ኩነታት (ሓሳረ-መከራ) ምስ ናይ ከባቢና ኩነታት ብምንጽጻር፡ ናይ ደሞክራሲ ሕቶ ብምልዓል ናብኡን ናብ ስርዓቱን ዝቐንዐ ህዝባዊ ናዕቢ ከየተንስእ ስለ ዝሰግኣ እምበር ካልእ ቊንቊኛ ስለ ዘሎዎ ኣይኰነን። እቲ ኣብዚ ቃለ-መጠይቕ’ዚ፡ በቲ ጋዜጠኛ (ሱሌማን ዑስማን ዓበ) ዝቐርበሉ ዝነበረ ኣቐዲሙ ተመኺርሉ ዝተዳለወ ሕቶታት፡ ዳርጋ ዂሉ ሓፈሻውን ዕምሉግን (ዘይንጹርን ዝተሓላለኸን) ይንበር ድኣ’ምበር፡ ፈውሲ ሞት ብፍላጥ ዝተዋደደት ሓንቲ እትብላዕ ምስ ደሞክራሲ ዝተኣሳሰረት ሕቶ ኔራቶ። ንሳ ድማ፥ “ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ ዝዀነ ዝካየድ ሃገራዊ ምርጫ ተሳቲፉ ዓሰርተ ሳዕ ተዓዊቱ ከም ዝወጽእ ዘጠራጥር ነገር’ኳ እንተዘይህለወ፡ ንሃገራዊ ምርጫ ተወዚፉ ክጸንሕ’ዩ ወሲኑ፣ ንውሳነኡ ዘይተረድእዎ ወገናት ክህልዉ ስለ ዝኽእሉ፡ ክቡር ፕረዚደንት ምኽነያቱ ከተብርህልናዶ ምኸኣልካ? ” እትብል ሕቶ ኢያ። ኢስያስ ነዛ ፍልይቲ ሕቶ’ዚኣ ዝሃቦ መልሲ፡ እቲ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ ብዝርዝር ዝተዘተየሉ ምስ ናይ ዶብ ግጭት ዝተቛረነ፡ “ኣብዚ ሃገርና ዘላቶ ዘይርጉእ ናይ ኲናት ሃዋህው፡ ሃገራዊ ምርጫ ምክያድ (ናይ ደሞክራሲ ሕቶ ምልዓል) እዋኑ ኣይኰነን” ዝብል መልሲ (ምስምስ) ኢዩ። ኣብዚ ፍሉይ ሕቶን መልስን’ዚ ተነጺሩ ዝተቐልዐ ተገራጫዊ ስነት (logic) ኣሎ። ንሱ ድማ፥ እንተድኣ ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ ሃገራዊ ምርጫ ዓሰርተ ሳዕ ብተኸታተሊ ተወዳዲሩ ከም ዝዕወት ዝተኣማመንን ዘረጋግጽን ኰይኑ፡ ሕራይ እስከ እቲ ሃገራዊ ምርጫ ናይ ዶቦ ግጭት ሓደ መዕሊቢ ክሳብ ዝርከቦ ተወንዚፉ ከም ዝጸንሕ ተጌሩ ኣሎ ተባሂሉ ብዝቐረበሉ ምኽንያት መሰረት፡ ዕላምኡ ብዘየገድስ፡ ከም ሓቂ ወሲድና ንቀበሎ፤ እቲ ቅዋምን ደንብን ሕግን ስርዓትን ሃገር ግን እንታይ ክዋሪ’ዩ ተወንዚፉ ኣብ ከብሕታት መንግስቲ ድሮና ዝስትን ብርስሓት ዝጥቅርን ዘሎ? እተን ተቓወምቲ ውድባትከ እንታይ ስለ ዝኣበሳ እየን ኣብ ውሽጥ ሃገር ንኸይኣተዋ ምኽልካል ከይኣኽለን፡ ህላወኣን ተኻሒዱ ዝተወገዛን ዝተዀነናን ዝተኣገዳን? ንምዃኑ፡ ምውንዛፍ ቅዋምን ደንብን ሕግን ስርዓትን መንግስቲ ኰነ ምውጋዝን ምኽኲናንን ምእጋድን ናይዘን ተቓወምቲ ውድባት፡ ንባዕሉ ብጕሉሕ ኣፍንን ግብርን ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብሓደ ተጣሚሩ ከም ዘይከይዶ ኣይኰነን ዋሕ ኣቢሉ ዘረድእ? ከምኡ’ውን እዚ ዘይደሞክራሲያዊ ተግባራት’ዚ፡ ንገዛእ ርእሱ ከም ጭብጢ ተወሰዱ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብደሞክራሲያውነቱ ዘይተኣማመንን ቅንዕና ዘይብሉን መንግስቲ ምዃኑዶ ኣይኰነን ኲልዕ ኣቢሉ ዘርኢ?
ዝዀነ- ዀይኑ፡ ደሞክራሲ ከም ዘለላ ተኽሊ ወይኒ ክሳብ ዝበስል ግዜ ንሃቦ ተባሂሉ ክበስል እተጽበዮ ነገር ኣይኰነን። ደሞክራሲ ነቲ ዘይገሃስ ህዝባውን ውልቃውን መሰላትን ክብርታትን ናጽነታትን ዝምልከት ስለ ዝዀነ፡ ብህዝቡ ከይተመርጸ ይኹን ብህዝቡ ተመርጹ መንግስታዊ ስልጣን ዝሓዘ ሰልፊ፡ ቃሕ ኣብ ዝበሎ ኣጋጣሚ ወይ ከኣ ዊን ኣብ ዝበሎ ግዜ ከም ሻሙ ንህዝቡ ዝምጽውቶ ምጽዋት ኣይኰነን። ምሳኻ ዝውለድ፡ ንምርድኡ ፈላስፋ ዘየድልዮ፣ ንኽበስል ግዜ ዘይወስድ፣ ንምትግባሩ ወረጃ ዘይህሓትት፣ ንነፍስወከፍ ዜጋ ብዘይኣድልዎ ዝተዓደለ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ኢዩ። ነቲ ህዝቢ ዝተውህበ ማንም ክምንዝዖ ዘይብሉ ሰማያዊ ህያብ እምበር መንግስቲ ዝውንኖ ንብረት ወይ ከኣ መራሕ ሃገር ዝዕድሎ ብልጫ ኣይኰነን። ስለዚ፡ መንግስቲ ይኹን ኣፈኝኡ (መራሕ ሃገር)፡ ንደሞክራሲ “ክሳብ ደረጃ ናብራኹም ዝመሓየሽን ንቕሓትኩም ክብ ዝብልን ተዓጊስኩም ጽንሑ” ብምባል ግዜኡ ክሳብ ዝመጽእ ብኢደወነኑ ዝውንዝፎ ጕዳይ ኣይኰነን። ይጽናሓለይ ከይበልካ ጽባሕ ዘይኰነ ሕጂ ብዘይሸብዳዕዳን ሕልክስክስን ክትበር ዘሎዎ ኢዩ። ምኽነያቱ፡ ናጽነት ክብረት እንተዀይኑ፡ ደሞክራሲ ፍትሒ’ዩ፣ ናጽነት ዋንነት እንተዀይኑ፡ ደሞክራሲ መሰል’ዩ፣ ናጽነት ግርማ እንተዀይኑ፡ ደሞክራሲ ከራማ (dignity)’ዩ፣ ከምኡ’ውን ናጽነት ጻማ እንተዀይኑ፡ ደሞክራሲ ጸጋ’ዩ። ደሞክራሲ ጸጋ ካብ ኰነ፡ እስከ ነቲ ንደሞክራሲ ዝምልከት ኣቐዲሙ እተጠቕሰ ሓዲሽ ኢሳያሳዊ ፈለጥ ምልስ ኢልና ፈሊጥነቱ (ትርጕሙ) እንታይ ምዃኑ ንመልከቶ !
ትሕዝቶ ናይቲ ንደሞራሲ ዝምልከት ሓዲሽ ኢሳያሳዊ ፈልጥ መሚኻ ምስ እንትንትኖ፡ እቲ ዘመሓላልፎ መልእኽቲ፥ “ደሞክራሲ ደረጃ ብደርጃ ዘገም ኢልካ ዝሰላሰል ነዊሕ መስርሕ ስለ ዝዀነ፡ ብትዕግስቲ ክሳብ ደረጃ ናብራ ህዝቢ ዝመሓየሽን ፖለተካዊ ንቕሓቱ ክብ ዝብልን ደሞክራሲያዊ ትካላት (ህዝባዊ ማሕበራትን ውድባትን) ከቕውም ብቕዓት ዝድልብን፡ ምጽባይ ዘድልዮ ዕትብ ጕዳይ ድኣ’ምበር፡ ብግዳማዊ ተጽዕኖ ተንበርኪኽካ ናይ ምዕራባዊ ዓለም ተቐባልነት ንምርካብን “ደሞክራሲያዊ መንግስቲ” ዝብል ትርጕም ኣልቦ ሕላገት ንምእሳርን፡ ተሃዊኽካን ተሃንዲድካን እትትግብሮ ቀሊል ጕዳይ ኣይኰነን” ዝዓይነቱ መልእኽቲ ምዃኑ ኢና እንግንዘብ። ከም ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ዝኣመሰለ ውልቀ-ምልካዊ ስርዓት፡ ብመትከል ብደሞክራሲ ዘይኣምን’ኳ እንቲዀነ፡ ንመንግታዊ ስልጣኑ ሕጋውነት ከልብስ ግድን ስለ ዝዀነ፡ ንናይ ደሞክራሲ ኣምር ንዕኡ ብዝጥዕም ኣገባብ ገሊጹ ከቕርቦ ክትሪ ዘገርም ኣይኰነን፡፡ ኲሎም ውልቀ-ምልካውያን ንደሞክራሲ ከከም ዝምእምኦም (ከከም ዝጥዕሞም) ስለ ዝገልጽዎ፡ ብዙሕ ሕብርታት’ዩ ዘሎዎ። ስለዚ፡ ትርጕሙ ብዙሕ ሕብርታት ምሓዙ ኣየገርምን ኢዩ። እቲ ዘገርም እቲ ብዙሕ ኣቓልቦ ዘይዋሃቦ ግን ኣድማዒ (effective) ኣጠቓቕማ ቋንቋ ውልቀ-መልለኽቲ ኢዩ። ቋንቋ ብግቡእን ብውሕልነትን እንተተጠቒምካሉ፡ ነቲ ከተመሓላፎ እትደልዮ መልእኽቲ ብኣድማዕነት ንምትሕላፍ ዘገልግል ሓያል መሳርሒ ጥራይ ዘይኰነ፡ ሃገራዊ ስምዒታት ብምቕስቃስ ብርክት ዝበሉ ሰዓብትን ተደናገጽትን ንምጥራይ እውን ዝሕግዝ ሓያል ናይ ፕሮፖጋንዳ ማዕከን ኢዩ። ኲሎም ከም ኢሳያስ ዝኣመሰሉ ውልቀ-መልኽቲ ነዚ ናይ ቋንቋ ተራ ብግቡእ ስለ ዝግንዘብዎ፡ ብጻዕቂ ኣዘውቲሮም’ዮም ዝጥቀምሉ። እዘን ዝስዕባ ክልተ ኣብነታት ናይዚ ሓቂ’ዚ ጕሉሕ መርኣያታት ኢየን።
እቲ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ብካድረታት ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብቐጻሊ ነባራት ሰዓብቲ ንምዕቃብን ሓደሽቲ ሰዓብቲ ንምምልማልን ዝሰላሰል ዘሎ ዘይተኣወጀ (ብሰላሕታ) ንደሞክራሲ ዝምልከት ጐስጓስ፡ ንሃገራዊ ስምዒት ኣረሳሲኑ ምድንጋጾምን ምትሕብባሮምን ምእንቲ ከደንፍዕ ብዝምስጥ ሓያል ቋንቋ’ዩ ተዋዲዱ ዝቐርብ። መልእኽቲ ናይቲ ንደሞክራሲ ዝምልከት ሓዲሽ ኢሳያሳዊ ፈልጥ ንኣብነት፡ ብኸምዚ ዝስዕብ መልክዕ ማዕሪጉ’ዩ ዝቐርብ ፦
“ደሞክራሲ ብስምዒት ሓኒንካ ንኽትትግብሮ ዘጓዪ ናይ ሓጺር ኣዋርሕ ፍጻመ ዘይኰነ፡ ልቢ ምዕባይን ኣርሒቕካ ምጥማትን ዘድልዮ ናይ ነዊሕ ዓመታት መስርሕ ኢዩ። ስለዚ፡ ንደምክራሲ ኣብ ናይ ቀረባ መጻኢ ማለት እቲ ናይ ዶብ ግጭት ሓደ መዕለቢ ምስ ተረኽቦን፡ እቲ ንደሞክራሲ ብኣድማዕነትን ጽፈትን ንምትግባር ዘኽእል ባዕላውን ወድዓውን ኩነታት ምስ በሰለን፡ ኣብ ግበሪ ምውዓልና ስለ ዘይተርፍ፡ ንናይ ውሽጥን ናይ ግዳምን ተጻኦታትን ወቐሳታትን ጸማም እዚኒ ሂብና ንኺድ ጥራይ — ንቕስሚት ንገስግስ ንፈጠራ ዓለምና — ኣብ መወዳእታ ድልድል ጕዕዞና ድሙቕ ብርሃን ኣሎ፡ ድሙቕ ብርሃን ጽሓይ ራህዋ ዝዓሰሎ !!!”
ብተመሳሳሊ፡ ነቲ ብተቓወምቲ ውድባት ዝቐርብ ናይ ደምክራሲ ጠለብ ንምቊንጻብ ዘካይድዎ ጐስጓስ እውን ምስ እነስተብህለሉ፡ ሓይሊ መልእኽቱ ብዝያዳ ኣብ ትሕዝቶኡ ዘይኰነ ኣብ ቋንቋኡ ዛዚዩ ኢና እንረኽቦ። እዚ ዝስዕብ ተወሳኺ መረዳእታ ነዚ ተርእዮ’ዚ ኣነጽር ኣቢሉ ዘረድእ ኢዩ፦
“ሃገር ዝለምዕ፡ ሓድነት ዝጽንዕ፣ ብልጽግና ዝርከብ፡ ህዝቢ ዝዓግብ፣ ንቕድሚት ዝግስገስ፡ ራህዋ ዝነግስ፣ ሰላም ዝሰፍን፡ ፍልጠት ዝስስን፣ ብክትዕን ብምጕትን፡ ብምፍልላይን ምግምማዕን ዘይኰነ፡ ብሓደ ሰልፊ ተመሪሕካን ኣብ ሓደ ተጠርኒፍካን ብዝዕመም ጻዕርን ዕዮን ከምኡ’ውን ተወፋይነትን መስዋእትን ኢዩ። ንሳቶም (ተቓወምቲ ) ግደፍዎም ይለፍልፉ፡ ይንቀፉ፣ ይራግሑ፡ ይንብሑ፣ የዕዘምዝሙ፡ ይጓዝሙ፣ ይባዝሑ፡ ይራብሑ፣ ይተኣዘዩ፡ ይጐዛዘዩ ፤ ንሕና ግን ከይተሓለልና ሃገርና ክንሃንጽን ቊጠባና ከነደንፍዕን ንዕየ፣ንጽዓር፣ንልፋዕ ውዒልና ሓዲርና ግድን’ዩ ራህዋን ብልጽግናን ከነንግስ ፣ ተድላን ጽጋብን ክንርስርስ !!! ”
ቀጺሎም ኣብ ልዕሊ ተቓወምቲ ውድባት ዘሎዎም ክቱር ንዕቀት ብምንጽብራቕ ከምዚ ይብሉ፦
” … ንዓኣቶም (ነቶም ተቓወምቲ) ግዲ ኣይትግበርሎም ! — ሕልሞም ኣብ ስልጣን ምውጣሕ ጥራይ ስለ ዝዀነ፡ ገና ኣብ ስልጣን ከይመጽኡ ዝዓበየ ስልጣን ክረኽቡ ነንሓድሕዶም ክዋጠጡ መሬት’ዩ ዝዓርቦም፡፡ ምኽንያቱ፡ ንረብሓኦም እምበር ንረብሓ ህዝቦም ዘቐድሙ ኣይኰኑን። ንዘይገብርዎ ስለ ዝነግርዎ እዝኒ ኣይትሃዎም ! — ለብለብ እትብል ዘይትዓርፍ መልሓስ እምበር፡ ሸፈድፈድ ዝብላ ኣእዳው የብሎምን። ናይ ህዝብና ሓቀኛ ወከልቲ ንሳቶም እቶም ኣብ ማዕዶ ዘሎዉ ዘይኰኑ፡ ንሕና እቶም ምስኡ ዘሎና ኢና። ወትሩ ንህዝብና ብሓደ ልሳንን ልብን እንመስክረሉ ቃል እንተሎ፡ ሕጅ’ውን ከም ትማሊ — ‘ንሕና ኢና ወከልትኻን ኣድሓንትኻን፣ ንሕና ኢና ተስፋኻን ሓቦኻን፣ ንሕና ኢና ባህግኻን ራኢኻን– ኣብ ረመጽ ሓዊ ዝተፈተና፣ መሪሕነታዊ ብቕዓት ዘመስከርና፣ ኣብ ጽንኩር ኲነት ዘልሓጥሓጥ ዘይንብል፡ ወትሩ ካብ ምቅላስ ዘይንሕለል፣ ብውልቃዊ ረብሓ ዘይንሰድዕ፡ ኣብ መትከልና ነኸስና ንጸንዕ”
መንግስቲ ኤርትራ ንዘይሕጋዊ መግስታዊ ስልጣኑ ከናውሕ፡ ኣቐዲሙ ክጥቀስ ከም ዝጸነሐ፡ ንደሞክራሲ ብዝምልከት “ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ኤርትራ ተተግባርነት ዘይብሉን ኣድማዕነቱ ኣብ ምዕብል ዝበለ ደርጃ ምዕባለ ምስ ተበጽሐ ጥራይ ዝረጋገጽን ምዕራባዊ ፖሊተካዊ ያታ(western political tradition) ስለ ዝዀነ፡ ንጭቡጥን ፍሉይን ኩነታት ሃገርካ ከይመመኻን ከይተርዳእካን ሃንደፍ ኢልካ ማለት ንዓኻ ዘዋጻጽእካን ዘየወጻጽኣካን ምዃኑ ከየመዛዘንካ፡ ተሃንዲድካ ብሃታሃታ እትትግብሮ ጕዳይ ኣይኰነን” ዝብል ሓዲሽ ኢሳያሳዊ ኣረዳድኣ ደሞክራሲ ኢዩ ዘሎዎ። ብመሰርት’ዚ ሓዲሽ ኢሳያሳዊ ኣረዳድኣ ደሞክራሲ፡ መንግስቲ ኤርትራ ንናይ ደሞክራሲ ኣምር ኣብ ክንዲ ብኣድማሳዊ (universal) ትርጕሙ ዝገልጾ፡ ንዕኡ ብዝምእምእ (ብዝጥዕም) ኣገባብ ብዘብለጭልጭ ባዶ ቃላት ቀባቢኡ ብፍልይ ዝበለ ናይ በይኑ ኣገላልጻ’ዩ ዝግልጾ። ዕላማኡ፡ ኣብ መንጎ ህዝብና “ደሞክራሲ ካብ ሃገር ናብ ሃገር መልክዑን ኣተጋብርኡን ዝፈላለ ብሓደ ዓይነት መልክዒ ዘይልካዕ ተዓጻጻፊ (flexible) መንግስታዊ ኣገባብ ኣመሓዳድራ’ዩ ” ዝብል ኣረዳድኣ ብምስራጽ፡ ንዘይሕጋዊ መንግስታዊ ስልጣኑ ሕጋውነት ንምልባስን ናይ ህዝቢ ደገፍን ተቐባልነትን ንምርካብን ኢዩ። እዚ ኣገላልጻ’ዚ ግን ንማንም ዘየርዲ (ዘየእምን) ናይ ሸሓጥቲ ሽሕጣን እምበር ልቦና ኰነ ሓቅነት ዝሓዘለ ኣገላልጻ ኣይኰነን። ብርግጽ፡ ደሞክራሲ ሓደ ዓይነት መንግስታዊ ኣገባብ ኣመሓዳድራ ኢዩ። እንተዀነ፡ ህዝባዊ መንግስቲ ድኣ’ምበር ውልቀ-ምልካዊ መንግስቲ ኣይኰነን። ህዝባዊ መንግስቲ ብህዝቢ ዝተመርጸ መንግስቲ ክኸውን እንከሎ፡ ውልቀ-ምልካዊ መንግስቲ ግን ብጭውያ ውልቀ-መላኺ ብኢደወነኑ ዘቚሞ መንግስቲ ኢዩ። በዚ ዝኣክል፡ እቲ “ደሞክራሲ ዘዕግብ ውጽኢት ክርከቦ እንተተደልዩ፡ ኣብ ኣተጋባብርኡ ተዓጻጻፍነት (flexibility) ክህሉ ኣሎዎ” ንምባል ዝቐርብ ዘሎ ናይ ቀጠፍቲ ሽሕጣን (ንበይኑ ዓይነት ኣገላልጻ ደሞክራሲ)፡ ደሞክራሲ ኣብ ሃገርና ከይተተግበረ ንነዊሕ ዓመታት ክጸንሕ’ሞ፡ ብእኡ ጌሩ ተረሲዑ ክተርፍ ምእንቲ ዝቐርብ ዘሎ መመሳተዊ ብመዓር ዝተሸፈነ ምስምስ እምበር ካልእ ቁምነገር ይኹን መዓላ የብሉን ። ነዚ ምስምስ’ዚ፡ ሓደ ብደሞክራሲውነቱ ዝተኣማመንን ቅንዕና ዘሎዎን ፖለተካዊ ሰልፊ ኣየቕርቦን ኢዩ። እቲ ነዚ ምስምስ’ዚ ዘቕርብ ፖለተካዊ ሰልፊ፡ ብዘይገለ ውልውል እቲ ከም ህ.ግ.ደ.ፍ ዝኣመሰለ ርእሰ-ምትእምማን ዘይብሉ ብጥዑም ልሳን እናሸፈጠ ንዘንተ-እለት ክግዝእ ሕልሚ ዘሎዎ ዓማጺ ሰልፊ ጥራይ ኢዩ። ብሓቂ ርእሰ-ምትእምማን ዘሎዎን ብመትከል ብደሞክራሲ ዝኣምንን ፖሊተካዊ ሰልፊ፡ ንደሞክራሲ ኣብ ግብሪ መታን ከየውዕል፡ ወግሐ-ጸብሐ ዘይከውን “ዝወደቕኩ ቀምሽ ኣደይ ስለ ዝሓንኰሊኒ’ዩ !” ዝዓይነቱ ዓይንኻ ዘንቁር ምስምስ (ሓሶት) እናቕረበ፡ ዕጥይጥይ ወይ ሕልክስክስ ኣይብልን ኢዩ። ምኽንያቱ፡ ዘይከም ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ ናጻን ፍትሓውን ሃገራዊ ምርጫ ብህዝቢ ዝተመርጸ መንግስቲ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ብርኡይ ብኣባላት ናይ ሓደ ብሄርን ሓደ ሃይማኖትን ሓደ ኣውራጃን ዝተዓብለለ ስለ ዘይኰነ፡ ንዂለን ኣብታ ሃገር ዝርከባ ብሄራትን ሃይማኖታትን ኣውራጃታትን ከየጓነየን ከየዳለወን ከይገለለን ብመጠን ብዝሐን ብድልድል ዝውክልን ዘሳትፍን ናይ ብሓቂ ሃገራውን ደሞክራሲያውን መንግስቲ ብምዃኑ፡ ኣብቲ ናጻን ፍትሓውን ሃገራዊ ምርጫ ተወዳዲሩ ከይሰዓር ፈሪሑ መንግስታዊ ስልጣኑ ዘናውሕ ምስምሳት ክረክብ ዳምዳም ምባል ኣየድልዮን ኢዩ።
ክንድ ዝዀነ፡ ከም ስርዓት ህ.ግ.ደፍ ናይ ነብሱ ርእሰ-ምትእምማን ኣጥፊኡ፡ ራዕዲ ብምሕዳር ወትሩ ንድሕሪኡ ግልጽ እናበለ፡ ንዝተዳህለሉ ዝሓቊፍ፡ ንዘይተዳህለሉ ዝነጽግ፣ንዝወደሶ ዝድግፍ፡ ንዝተቓወሞ ዝጻባእ፣ ንዘጣቓዓሉ ዝሸይም፡ ንዝነቐፎ ዝዂንን፣ ፍጹም ኣስሓኮ (ሓያ) ዘይብሉ፡ ነፍስወከፍ ኤርትራዊ ዜጋ ብሕም ከይበለ ክምእዘዞ ጥራይ ዝጽበን ዝደልን፡ ስርዓት ኣይኰነን። ሓደ ኣብዚ ዘሎናዮ እዋን ገስጋሲ’የ እናበለ፡ ንዘይደሞክራስዊ ስርዓቱ ስለ ዝተቓወምካ፡ ከይሓፈረ ንሃገርካ ካብ ስደት ከይትምለስ ዝኽልክልን ሃገራዊ ዜግነትካ ዝነፍግን ብግዲ ንስደተኛ ቀረጽ ዘኽፍልን ስርዓት ኣብ ዓለም እንተሎ፡ ናይ ህ.ግ.ደ.ፍ ስርዓት ጥራይ ኢዩ። ዘይከም ናይ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ሓቀኛ ደሞክራሲያዊ ሰልፊ፡ ኣብ መትከል ደሞራሲ ንኸምስል ዘይኰነ ብልቢ ስለ ዝኣምን፡ ምስ ካልኦት ተወዳደርቲ መማዝንቱ ፖለቲካዊ ሰልፍታት ተወዳዲሩ ዝበዝሐ ናይ ህዝቢ ድምጺ ብምርካብ ብሕጋዊ ኣገባብ ኣብ ስልጣን ዝመጽአ ስለ ዝዀነ፡ ልባዊ ህዝባዊ ተቐባልነትን ኣፉመሊኡ ዝጣበቐሉ ሕጋውነትን ኣሎዎ። ብተውሳኺ፡ ብኣንጻር ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብደሞክራሲያውነቱ ስለ ዝተኣማመን፡ ኣብ ሃገራዊ ምርጫ ብተቐናቕንቲ ተውዳደርቲ ሰልፍታት ከይሰዓር ስግኣት ሓዲርዎ፡ ዝተፈላለዩ ምስ ድሕነት ሃገርን ጸጥታን ዝተኣሳሰሩ ዘይረብሑ ምስምሳት እናቕረበ፡ ነቲ ክትግበር ዝተመዲበ ሃገራዊ ምርጫ ንሕልፈት ተወንዚፉ ከም ክተርፍ ኣይገብሮን ኢዩ። ካብዚ ሓሊፉ እውን፡ ነቲ ኣብ ጉባኤታቱ ብወግዒ ኣጽዲቑ ኣብ ቅዋሙን ፕሮግራሙን ብንጹር ዘስፈሮ፡ ንምቛም ህዝባዊ መንግስቲ ዝምልከት ውድባዊ ዕላማ ጥሒሱ፡ ንሕድሪ ስዉኣት ብጋህድን ብንዕቀትን ብምጥላም፡ ከምቲ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ዝወዓሎ ብታሪኽ ዘሕትት ናይ ጥልመት ተግባር፡ ማለት ነቲ ደሞክራሲ ኣብ ሃገሩ ሱር ሰዲዱ ከይሰርጽን ከይጥጥዕን ዝዕንቅፍ ተግባር፡ ብምንም ምኽንያት ኣይውዕሎን ኢዩ። ከምኡ’ውን፡ ከም ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብብድዐ፡ ነቲ ብዝተፈላለየ መልክዕ በቶም ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ዝርከቡ ዜጋታቱ መዓልቲ-መጸ ከይተላዕለ ዘይሓልፍ መቓልሕ ዝመልስ ናይ ደሞክራሲ ጠለብ፡ ከምዛ ብሓደ ዜጋ’ውን ይኹን ናይ ተቓዎሞ ድምጺ ፈጺሙ ተሰሚዑ ዘይፈልጥ፡ ድንብርጽ ከይበሎ ብቐጻሊ ኣይክሕዶን ኢዩ። እዚ ኹሉ ክዝርዘር ዝጽነሐ ባህርያት ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ፡ ብዘይጥርጥር እዚ ሰልፊ’ዚ ብደሞክራሲያውነቱ ዘይተኣማመንን ቅንዕና ዘይብሉን ዓማጺ ሰልፊ ምዃኑ’ዩ ዘረጋግጽ።
ኢሳያሱን ስልፉን ንደሞክራሲ ዝምልከት ብፍላጥ ይኹን ብዘይፍላጥ ዝሰሓተዎ ሓደ ዘይከሓድ ታሪኻዊ ሓቂ ኣሎ። ንሱ ድማ፥ ፍትውቲ ሃገርና ኤርትራ ምስ ደሞክራሲ ቅድሚ ሕጂ ሌላ ከም ዝነበራ ኢዩ። ደሞክራሲ ኣብ ኤርትራ ካብ 1941-1961 ኣብ ዝነበረ ፍሉይ ታሪኻዊ ወቕቲ ተኣታቲዩ ስለ ዝነበረ፡ ንህዝብና ሓዲሽ ተርእዮ ኣይኰነን። ብምንጽጻር፡ እቲ ኣብቲ ፍሉይ ታሪኻዊ ወቕቲ’ቲ ኣብ ሃገርና ሰፊኑ ዝነበረ ዕሙር ደሞክራሲያዊ ሃዋህው ካብቲ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ሃገርና ዝሰፈነ ምዉት ደሞክራሲያዊ ሃዋህው ዝሓሸን ዝበለጸን’ዩ ኔሩ እንተተባህለ ሓቂ እምበር ምግናን ኣይኰነን። ምኽንያቱ፡ ኣብቲ ወቕቲ’ቲ ናጻ ናይ ብሕቲ ጋዜጣታትን (ንኣብነት፡ ጋዜጣ ዘመን) ናጻ ናይ ፖለቲካ ሰልፍታትን (ንኣብነት፡ ሰልፊ ኤርትራ ንኤርትራውያን) ናጻ ህዝባዊ ማሕበራትን (ንኣብነት፡ ሃገራዊ ናይ ሰራሕተኛታት ማሕበር) ኣብ ርእሲ ምንባሩ፡ እቲ ኣብ ግዜ ፈደርሽን ዝቖመ ባይቶ መንግስቲ ኤርትራ ዝተማልአ’ኳ እንተዘይኰነ፡ ንኣቀዋውማ ብሄራትን ሃይማኖታትን ኣውራጃታትን ሃገርና ኣብ ግምት ብምእታው ብህዝቢ ዝተመርጸ’ዩ ኔሩ። በዚ መሰረት’ዚ፡ ናይ ሽዑ ባይቶ ኤርትራ ምስ ናይ ሕጂ ባይቶ ኤርትራ ብምውድዳር ክርአ እንከሎ፡ ብዘይጥርጥር ዝለዓለ ደርጃ ደሞክራሲያውነት ኔርዎ። እዚ ክውንነት’ዚ፡ ንዘስተውዕል ኣእምሮን ንዝወቅስ ሕልናን ዘሎዎ ኤርትራዊ ዜጋ ኣዝዩ ዘሕዝን ኢዩ። ምኽነያቱ፡ ድሕሪ ሰላሳ ዓመታት ዝወሰደ ኣዝዩ መሪርን ጽንኩርን ሰፍ ዘይብል ናይ ሰብን ንዋትን ክሳራ ዝተኸፍሎ ደማዊ ብረታዊ ሓርነታዊ ገድሊ፡ ናጽነት ድሕሪ ምጕንጻፍና ከም ጻማ ገድልና ክቚጸር ዝከኣል ብውሕዱ ንናይ እዋን ፈደረሽን ዝዳረግ ደሞክርሲ እውን ኣይረኸብናን። እዚ ኸኣ ምስ ክልተ ሞት እምበር፡ ካብኡ ሓሊፉ ምስ ምንታይ ይቚጸር ! ብዝዀነ፡ እዚ ዝተረቚሐ ፍሉይ ወቕቲ’ዚ፡ ምስ እዋናዊ ናይ ደሞክራሲ ሕቶ ተዛሚዱ ብኢሳያስን ሰዓብቱን ከም ኣገዳሲ ተሞክሮ’ኳ እንተዘይተጠቕሰ፡ ነቲ “ንቕሓት ዘይብልኩም ድሑራት ስለ ዝዀንኩም ክሳብ ስልጥን ኢልኩም ንቕሓት ትድልቡ ተጸመሙ፡ ጽንሑ፡ ተዓገሱ” ዝብል ካብ ንዕቀት ህዝቢ ዝተበገሰ “ኢሳያሳዊ ፈሊጥ ደሞክራሲ” ፋሽል (ከንቱ) ፈሊጥ ብሃማት (ዓያሹ) ምዃኑ ዘረጋግጽ ህያው መርትዖ ስለ ዝዀነ፡ ኣብ ታሪኽ ተሞክሮ ደሞክራሲ ህዝብና ከይተጠቕሰን ከይተዘከረን ክሕለፍ ዘብሉ ኣገዳሲ ታሪኻዊ ወቕቲ ኢዩ።
ዝዀነ-ዀይኑ፡ እቲ ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ንህላወ ናይ ደሞክራሲ ሕቶ ንምኽሓድ ዘቕርቦ ምጕት፡ ምስ ናይ ዶብ ግጭትን ምስ ሓዲሽ ኢሳያሳዊ ፈሊጥን (ኣቐድም ኣቢሉ ክግለጽ ዝጸንሐ ሓዲሽ ኣገላልጻ ናይ ደሞክራሲ ኣምር) ዝተኣሳሰረ ጥራይ ኣይኰነን፡፡ ካልኦት ዘቕርቦም ተወሰኽቲ መጐተታት እውን ኣሎዉ። ካብዚኣቶም እቶም ኣገደስቲ እዞም ዝስዕቡ ኢዮም፦
1) ክሳብ ሕጂ ህዝቢ ኤርትራ ብመንግስቱ ዕጉብን ቅሱንን ስለ ዝዀነ፡ ናይ ደሞክራሲ ሕቶ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ፈጺሙ ተላዒሉ ኣይፈልጥን ኢዩ፣ ምኽንያቱ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብዚ ዘለናዮ መድረኽ ነቲ ፍጹም ዝዓነወን ንድሕሪት ንዝተረፈን ቊጠባ ሃገርና ኣብ ምህናጽ እምበር፡ ይበሃል ኢልካ ንምዕቡላት ምዕራባውያን ሃገራት ንምምሳል ንኤርትራ ዘይምልከት ምዕራባዊ ያታ (ንደሞክራሲ) ኣብ ምቕዳሕ የለን፤
2) ናይ ደሞክራሲ ሕቶ ሓፋሽ ህዝቢ ዘልዕሎ ዘሎ ህያው ሕቶ ዘይኰነ፡ እቶም ካብ ጭቡጥ ወድዓዊ ኩነታት ርሒቖማ ኣብ ምዕራባውያን ሃገራት ዝነብሩ ኣብ እቶን ቃልሲ ዘይተፈተኑ ” መጽሓፋውያን ምሁራት”ን፡ እተን ከም ኣሜባ ወግሐ-ጸብሐ እናተበዝሓ ዝኸዳን ብኣቃራጭ ከይተጋደላ ኣብ ኮረሻ ስልጣን ኲድጭ ክብላ ዝምህለላን፡ “ተቓወምቲ ውድባት” ዝጽውዓ ድርቅምቃም ሰልፍታትን ዘሳውርዎ ዘሎዉ፡ ዝተማህዘ (ጭቡጥነት ዘይብሉ) ሕቶ’ዩ፤ ከምኡ’ውን
3) ድሕነት ሃገርን ሓድነት ህዝብን ዝረጋገጽ፡ ብህ.ግ.ድ.ፍ ብዝቖመ ሓደ ሰልፋዊ ስርዓት ጥራይ’ዩ፣ ምኽንያቱ፡ ብቑዕ መሪሕነትን ቅኑዕ መስመርን (ስነ-ሓሳብን) ዘሎዎ ፍቱን ውድብ ህ.ግ.ሓ.ኤ (ናይ ሎሚ ህ.ግ.ድ.ፍ) ጥራይ ስለ ዝዀነ፡ ንኤርትራ ብዘይ ዕዳን-ዕንዲዳን ናጻ ፖለቲካዊ መስመር ሒዙ ካብ ድሕረትን ድንቊርናን ከገካግላ ዓቕምን ብቕዓትን ጥራይ ዘይኰነ፡ እንተላይ ተወፋይነትን ተሞክሮን ዘሎዎ ቅድሚ ሕጂ (ኣብ ብረታዊ ሓርነታዊ ቃልሲ) ኣብ ረመጽ ተፈቲኑ ተዓዊቱ ዝወጸ፡ ሕጂ ኸኣ (ድሕሪ ናጽነት) ኣብ ርእስኻ ምኽኣል ዝብል ፍስፍንኡ ጸኒዑ ሃገር ካብ ባዶ ተበጊሱ ብግብሪ ዝሃንጽ ዘሎ ፖለቲካዊ ሰልፊ ህ.ግ.ሓ.ኤ ማለት ህ.ግ.ደ.ፍ ጥራይ ኢዩ ዝብሉ ይርከብዎም።
ነዞም ዝተጠቕሱ ሰለስተ ነጥብታት ሓደብሓደ ብምትንታን ቅድሚ ምምላስና፡ እቲ ዝዋሃብ መልሲ ዘዕግብን ዘርድን ጥራይ ዘይኰነ፡ ወድዓውን ኩለንትናውን መታን ክኸውን፡ ንድሕሪት ምልስ ኢልካ ንታሪኻዊ ኣመጻጽኣን ፖሊቲካዊ ስነ-ሓሳብን ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ብምምልካት ቅድመ-ባይታ ምንጻፍ ኣድላዪን ጠቓምን ኢዩ። ኣብ ኣፈና ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ ከም እተጠቕሰ፡ ህ.ግ.ደ.ፍ ንማለቱ ሰልፊ ኣሎ ንኽበሃል ማለት ንመንነት ናይቲ ዘቖሞ ውድብ (ህ.ግ.ሓ.ኤ) ንምኽዋል ዝተመስረተ ስማዊ ሰልፊ እምበር ሓቀኛ ናይ ገዛእ ርእሱ ናጻ ህላወ ዘለዎ ሰልፊ ስለ ዘይኰነ፡ ንህ.ግ.ደ.ፍ ጐሲና ጠመተና ኣብ ህ.ግ.ሓ.ኤ ብምድሃብ፡ እስከ ቀጺልና 1) እዚ ውድብ’ዚ ከመይ ኢሉ ከም ዝተመስረተ፣ 2) እንታይ ዓይነት ስነ-ሓሳብ ይኽተል ከም ዝነበረን ዘሎን፣ 3) እቲ ናብ ዓወት ዘብጽሖ ረቛሒታት እንታይ ከም ምዃኑን፣ 4) ድሕሪ ናጽነት መሪሕነቱ ንምንታይ ኣብ ክልተ ከም ዝተጐጀለን፣ ከምኡ’ውን፡ 5) ኢሳያስ ውልቀ-ምልካዊ ስርዓት ንምቛም እንታይ ዓይነት ኣሉታዊ ውድባዊ ኣገባብ ኣሰራርሓን ግሉጽነትን ተሓታትነትን ቀይድን ዝጐደሎ ቅጥዕን ሃዋህውን ከም ዝሓገዞን ምስቲ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ንምዕንቃፍ ብሸነኽ ጕጅለ ኢሳያስ (ድሕሪ ምግጅጃል ላዕለዋይ ኢድ ዝሓዘ ጕጅለ መረሕነት) ዘጋጠመ ተጻብኣታት ብምዝማድ ንዳህስሶ።
ነዞም ክዝርዘሩ ዝጸንሑ ሓሙሽተ ነጥብታት ምስቶም ኣቐዲሞም ዝተገልጹ ሰለስተ ንደሞክራሲ ንምጽራር ብስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍን ሰዓብቱን ዝቐርቡ ዘሎዉ ተወሰኽቲ መጐተታት ብምውህሃድ፡ ሓደብሓደ ኣብ ዝስዕብ ሳልሳይ ክፋል ናይዚ ኣንቀጽ’ዚ ተንቲና ክንምልከቶም ኢና። ሰናይ ምክትታል።


text:
1ፆሲ ማሊሢና ዬሱስ ኪሪስቶሴም ዳኪንቲ ማዻያ ማዒ፥ ዔኤሊንቴ ጳውሎሴና ኑ ዒሻሢ ሶስቴንሴናይዳፓ፤ 2ዬሱስ ኪሪስቶሴና ዎላ ዔያቶኮ ዓኣ ፔቱሞና ዔያቶና ኑኡናናኮ ጎዳ ማዔ፥ ኑ ጎዳሢ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ቢያ ቤዛ ካኣሽካ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሶና ዎላ ፆሲም ዱማዼ ዴሬ ማዓንዳጉዲ ዔኤሊንቴ ቆሮንቶሴይዳ ዓኣ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሶም ቢያ፥ 3ኑ ዓዳሢ፥ ፆዛሢና ኑ ጎዳሢ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴናይዳፓ ዒንጊንታ ዒንጊፆና ኮሹሞና ዒንሢም ማዖንጎ። 4ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ፆሲ ፔኤኮ ኮሹሞ ዒንጊጾ ዒንሢም ዒንጌሢሮ ዒንሢ ዛሎሮ ቢያ ዎዴ ታ ዒዛ ጋላታኔ። 5ዓይጎሮ ጌዔቴ ጌኤሲና ሃሣ ዔራቶና ኪሪስቶሴና ማዒ ዒንሢ ሚርጌ ባኣዚ ዔሬሢሮኬ። 6ኪሪስቶሴ ዛሎ ኑ ዒንሢም ማርካዼ ማርካታ ዒንሢኮ ዒና ዶዲ ዓኣኔ። 7ዬያሮ ኑ ጎዳሢ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴኮ ሙኪፆ ካፒ ካፒ ዒንሢ ናንጌቴ ዓይጎ ጉዴ ዓያና ዒንጊሢ ማዔቴያ ዒንሢም ፓጫዓኬ፤ 8ኑ ጎዳሢ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ማዒ ሙካ ኬሎና ዾንኪሳ ባኣዚ ባኣያ ማዒ ዒንሢ ጴዻንዳጉዲ ዒዚ ዒንሢ ጋፒንፆ ሄላንዳኣና ዶዲ ናንጋንዳጉዲ ማሃንዳኔ። 9ፔኤኮ ናዓሢ፥ ኑ ጎዳ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴና ዎላ ፔቱሞ ዒንሢኮ ዓኣያ ማዓንዳጉዲ ዒንሢ ዔኤሌ ፆዛሢ ጉሙርቂንቴያኬ። 10ታ ዒሾንሦ፥ ታ ሚሾንሦ! “ዒንሢ ባኣካ ዱማዺሢ ጴዾፓ፤ ቢያሢ ዎላ ጊኢጊ፥ ፔቴ ማሊሢና ፔቴ ዒናና ዓኣያ ማዒ ዶዲ ናንጉዋቴ” ጌይ ኑ ጎዳሢ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ሱንፆና ታ ዒንሢ ሺኢቃኔ። 11ታ ዒሾንሦ፥ ታ ሚሾንሦ! ዒንሢ ባኣካ ማርሞና ፓቂንቲሢና ዓኣሢ ቄሎዔ ማኣሮ ዓሶይዳፓ ታ ዋይዜኔ። 12ታ ዋይዜ ጎይጻ ዒንሢ ፔቴ ፔቴሢ፦ “ታኣኒ ጳውሎሴ ዓሲኬ፤ ታኣኒ ዓጲሎሴ ዓሲኬ፤ ታኣኒ ኬፓ ዓሲኬ” ጋዓዛ፥ ዛላ፦ “ታኣኒ ኪሪስቶሴ ዓሲኬ” ጋዓኔ፥ ጋዓያኬ። 13ሂዳዖ ኪሪስቶሴ ፓቂንቴኔ ጌይሢዳ? ጳውሎሴ ዒንሢ ዛሎ ሱፂንቲ ሃይቂያ? ሃሣ ዒንሢ ዋኣፆና ማስቴሢ ጳውሎሴ ሱንፆናዳ? 14ታኣኒ ቄሪስጶሴና ጋይዮሴናይዳፓ ዓታዛ ዒንሢዳፓ ዖናኣ ዋኣሢና ማስኪባኣሢሮ ፆሲ ታ ጋላታኔ። 15ዬያሮ “ጳውሎሴ ሱንፆና ታ ዋኣፆ ማስቴኔ” ጌዒ ኬኤዛንዳይ ዒንሢዳፓ ባኣሴ። 16ጎኔኬ፤ ዒስፂፓኖሴ ማኣሮ ዓሶ ታ ማስኬኔ፤ ያቶይዳፓ ዓታዛ ሜሌ ዓሲ ታ ማስኬያ ዓኣሢ ታኣም ዔርቱዋሴ። 17ኪሪስቶሴ ታና ዳኬሢ፡ ዒዛኮ ኮዦ ሃይሶ ቃኣሎ ኬኤዛንዳጉዲኬ፤ ዋኣሢና ታ ማስካንዳጉዲቱዋሴ፤ ኪሪስቶሴኮ ፑርቶ ዓሶ ሱፆ ሚጻ ሱፂንቲ ሃይቂጻ ጉሪ ማዒ ዓቱዋጉዲ ዒዛኮ ኮዦ ሃይሶ ቃኣሎ ታ ኬኤዛሢ ዓሲዳፓ ማዔ፥ ጌኤሲ ዔራቶናቱዋሴ። 18“ኪሪስቶሴ ፑርቶ ዓሶ ሱፆ ሚፆ ዑጻ ሱፂንቲ ሃይቄኔ” ጋዓ ቃኣላ ባይቃኒ ጊኢጌ ዓሶም ዔኤያቶ ማዒ ዛጊንታኔ፤ ኑና ዻቃ ዓሶም ጋዓንቴ ፆሲ ዎልቄኬ። 19ዓይጎሮ ጌዔቴ፡- “ዔሮ ዓሶኮ ዔራቶ ታ ባይዛንዳኔ፤ ዑሣ ዓኣዼ ዔሮኮ ዔራቶ ታ ጉሪ ማሃንዳኔ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴሢሮኬ። 20ዓካሪ ዔራሢ ዎካ ዓኣይ? ዑሣ ዓኣዼ ዔራሢያ ዎካዳይ? ሃሣ ቢያ ባኮ ዛጊ፥ ዱማሲ ዔራሢያ ዎካ ዓኣይ? ፆሲ ሃያ ዓጮ ዔራቶ ዔኤያቶ ማሂባኣዓዳ? 21ሃያ ዓጮ ዓሳ ፔ ዔራቶና ፆሲ ዔራኒ ዳንዳዑዋጉዲ፥ ፆሲ ፔ ዔራቶና ዔያታ ዔሩዋጉዲ ማሄኔ፤ ጋዓንቴ ዓጮ ሃያም ዔኤያቶ ማዒ ፓይዲንቴ፥ ኑ ኬኤዛ ኮዦ ሃይሶ ኪኢታ ጉሙርቃዞንሢ ዻቂሻንዳጉዲ ፆሲ ማሊሢ ማዔኔ። 22ዒንሢ ዔራሢጉዲ ዓይሁዶ ዓሳ ፆሲ ዎልቄና ማዺንታ ዓኪ ባኣዚ ዛጋኒ ኮዓኔ፤ ሃሣ ዓይሁዴ ማዒባኣ ጊሪኮ ዓሳ ዔራቶ ዔራኒ ኮዓኔ። 23ኑኡኒ ጋዓንቴ ሱፂንቲ ሃይቄ ኪሪስቶሴ ዛሎ ኬኤዛኔ፤ ዬይ ኑኡኒ ኬኤዛ ሃይሳ፡- ዓይሁዶ ዓሶም ዔርቶ ዒፂ ዻቢሻያና ዓይሁዴ ማዒባኣ ጊሪኬ ዓሶም ዔኤያቶኬ። 24ፆሲ ዔኤሌ፥ ዓይሁዴ ማዔቴያ ዓይሁዴ ማዒባኣ ጊሪኬ ዓሶም ጋዓንቴ ኪሪስቶሴ ፆሲኮ ዎልቄና ዔራቶናኬ። 25ዎይቲ ጌዔቴ ፆሲ ዔዔኤዬኔ ጎዖዛ፥ ዬይ ዓሲ ዔራቶይዳፓ ባሼኬ፤ ሃሣ ፆሲ ላላቤኔ ጎዖዛ፥ ዓሲ ዎልቄይዳፓ ባሼ ማዓሢሮኬ። 26ታ ዒሾንሦ ታ ሚሾንሦ! ፆሲ ዒንሢ ዔኤላ ዎዶና ዒንሢ ዎዚጉዴ ዓሲታቴ ሂንዳ ማሉዋቴ፤ ዓሲ ማላ ጎይሢና ዒንሢ ባኣካ ሚርጌሢ ዔራ ዓሲ፥ ዎልቄና ዓኣ ዓሲ ሃሣ ዼኤፒ ዼኤፒ ጌይንታ ዓሲ ባኣሴ። 27ጋዓንቴ ፆሲ ዔሮ ዓሶ ቦርሲሳኒ ዓጮይዳ ዔኤያኬ ጎዖ ዓሶ ዶኦሬኔ፤ ሃሣ ዎልቄና ዓኣ ዓሶ ቦርሲሳኒ ዓጮይዳ ላቤያ ማዒ ፓይዲንታዞንሢ ዶኦሬኔ። 28ዓጮ ዓሶም ቦንቺንቴያ ማዒ ጴዻ ባኮ ባይዛኒ ዓጮይዳ ቦሂንቴያ፥ ጉሪ ማዔያ ሃሣ ቤሲ ባኣ ባኮ ዶኦሬኔ። 29ዬያ ፆሲ ማዼሢ ዓይጎ ዓሲያ ዒዛ ቤርታ ዖቶርቁዋጉዲኬ፤ 30ዒንሢ ጋዓንቴ ፆሲ ዬሱስ ኪሪስቶሴና ዎላ ፔቱሞ ዓኣያ ማዓንዳጉዲ ማሄኔ። ዬያሮ ፆሲ ኑኡኮ ዔራታ፥ ፂሉማ፥ ኑኡኮ ፆሲም ዱማዼያ ማዒጻ፤ ሃሣ ኑና ዻቂሻያ ማዓሢያ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ማዓንዳጉዲ ማሄኔ። 31ዓካሪ ጌኤዦ ማፃኣፓ ጋዓሢጉዲ፦ “ዖቶርቃሢ ፆሲና ዖቶርቆንጎ” ጌዔኔ።
Copyright
Learn More


text:
መመላእታ ጽሑፍ
መጐልበብ ርእሲ—መዓስን ስለምንታይን፧
ሓንቲ ክርስትያን ሰበይቲ መዓስን ስለምንታይን እያ ምስ ኣምልኾ ብዚተሓሓዝ መጐልበብ ርእሲ ኽትገብር ዘለዋ፧ ሃዋርያ ጳውሎስ ብዛዕባ እዚ ጕዳይ እዚ ዝገለጾ መንፈስ ዝነፈሶ ሓሳባት እስከ ንርአ። ንኣምላኽ ዜኽብር ጽቡቕ ውሳነታት ንኽንገብር ዜድልየና መምርሒ ሂቡና ኣሎ። (1 ቈረንቶስ 11:3-16) ጳውሎስ ሰለስተ ረቛሒታት ገለጸ:- (1) ሰበይቲ መጐልበቢ ኽትገብር ዜድልየሉ ንጥፈታት: (2) ከምኡ ኽትገብር ዜድልየሉ ዅነታት: (3) ነዚ ስርዓት እዚ ኽትዓየሉ ዜለዓዕላ ድራኸታት።
ንጥፈታት። ጳውሎስ ክልተ ንጥፈታት ጠቒሱ ኣሎ፣ እዚ ድማ ጸሎት ክትጽልን ትንቢት ክትንበን ከላ እዩ። (ቍጽሪ 4, 5) ጸሎት ምስ የሆዋ እንራኸበሉ ኽፋል ኣምልኾና እዩ። ትንቢት ምንባይ: ሎሚ ንዝዀነ ይኹን ሓደ ክርስትያን ኣገልጋሊ ዚምህሮ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተመስረተ ትምህርቲ የመልክት። ይኹን እምበር: ጳውሎስ: ሰበይቲ ኽትጽሊ ዀነ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ሓቂ ኽትምህር ከላ ርእሳ ኽትጕልበብ ከም ዘለዋ ድዩ ሓሳብ ዚህብ ነይሩ፧ ኣይኰነን። እቲ ሰበይቲ እትጽልየሉ ወይ እትምህረሉ ዅነታት ኣብዚ ጕዳይ እዚ ኣገዳሲ ረቛሒ እዩ።
ኵነታት። ጳውሎስ ክልተ ዅነታት ወይ ዓውዲ ንጥፈታት ጠቒሱ ኣሎ፣ እዚ ድማ ኣብ ስድራ ቤትን ኣብ ጉባኤን እዩ። “ርእሲ ሰበይቲ ኸኣ ሰብኣይ [እዩ።] . . . ሰበይቲ ዘበለት ኵላ ግን ክትጽሊ ወይስ ትንቢት ክትንበ ኸላ: ርእሳ እንተ ዘይተጐልበበት: . . . ርእሳ ተሕስር እያ” በለ። (ቍጽሪ 3, 5) ኣብ ስርዓት ስድራ ቤት: ርእሲ ኪኸውን ብየሆዋ እተሸመ: ሰብኣይ እዩ። ሓንቲ ሰበይቲ ንስልጣን ሰብኣያ ግቡእ ኣኽብሮት ከይሃበት ነቲ የሆዋ ንዕኡ ዝሃቦ ሓላፍነታት ባዕላ እንተ ፈጺማቶ: ንሰብኣያ እያ እተሕስር። ንኣብነት: ሰብኣያ ኣብ ዘለዎ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ክትመርሕ ኣድላዪ እንተ ዀይኑ: ርእሳ ብምጕልባብ ንርእስነቱ ኣፍልጦ ትህብ። እቲ ሰብኣያ እተጠምቀ ይኹን ኣይኹን ብዘየገድስ ከምኡ ትገብር እያ፣ ከመይሲ: ርእሲ እታ ስድራ ቤት እዩ። * ዘይባጽሐ እተጠምቀ ወዳ ኣብ ዘለዎ ኽትጽሊ ወይ ክትምህር እንተ ዀይና: መጐልበብ ርእሲ ትገብር እያ። ከምኡ እትገብር ከኣ ርእሲ እታ ስድራ ቤት ገይራ ስለ ዝረኣየቶ ዘይኰነስ: እቲ ስልጣን እቲ ነቶም ጥሙቓት ደቂ ተባዕትዮ ኣባላት እታ ጉባኤ ስለ እተዋህበ እዩ።
ጳውሎስ ብዛዕባ ኣብ ጉባኤ ኺግበር ዚግባእ ኣመልኪቱ: “ገለ ሰብ ብዛዕባ እዚ ነገርዚ ኪተሃላለኽ ዚደሊ እንተሎ፥ ንሕናን እተን ናይ ኣምላኽ ኣብያተ ክርስትያንን ካብዚ ዝተፈልየ ልማድ የብልናን” በለ። (ቍጽሪ 16 ትርጕም 1990) ኣብ ክርስትያናዊት ጉባኤ: ርእስነት ንጥሙቓት ደቂ ተባዕትዮ እዩ ተዋሂቡ። (1 ጢሞቴዎስ 2:11-14፣ እብራውያን 13:17) ደቂ ተባዕትዮ ጥራይ እዮም ነቲ መጓሰ ኣምላኽ ንኺከናኸኑ ኸም ሽማግለታትን ኣገልገልቲ ጉባኤን ኰይኖም ዚሽየሙ። (ግብሪ ሃዋርያት 20:28) ሓሓሊፉ ግን ሓደ ብቕዓት ዘለዎ እተጠምቀ ወዲ ተባዕታይ ኪስከሞ ዝነበሮ ሓላፍነት: ክርስትያን ሰበይቲ ኽትዓዮ የድሊ ይኸውን። ንኣብነት: ብቑዕ ወዲ ተባዕታይ ስለ ዘይርከብ ወይ ኣብቲ እዋን ስለ ዘየለ: ኣኼባ ኣገልግሎት ወፍሪ ኽትመርሕ የድሊ ይኸውን። ወይ ጥሙቕ ወዲ ተባዕታይ ኣብ ዘለወሉ እዋን ኣቐዲማ ቘጸራ ዝሓዘትሉ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ቤት ትመርሕ ትኸውን። ከምዚ ዝኣመሰለ ንጥፈታት ክፍሊ ዕዮ ክርስትያናዊት ጉባኤ ስለ ዝዀነ: ነቲ ኸም ንቡር ብወዲ ተባዕታይ ዚግበር ዕዮ ትዓዪ ኸም ዘላ ኣፍልጦ ንምሃብ ርእሳ ትጕልበብ እያ።
በቲ ኻልእ ሸነኽ ግን: ሓንቲ ሓብቲ ኣብ ሓያሎ መዳያት ኣምልኾና ርእሳ ኽትጕልበብ ኣየድልያን እዩ። ንኣብነት: ኣብ ክርስትያናዊ ኣኼባታት ሓሳብ ክትህብ ከላ: ምስ ሰብኣያ ወይ ምስ ካልእ እተጠምቀ ወዲ ተባዕታይ ካብ ቤት ናብ ቤት ኣብ ዚግበር ኣገልግሎት ክትጽመድ ከላ: ወይ ንዘይተጠምቁ ውሉዳታ መጽናዕቲ ኽትመርሓሎም ወይ ክትጽልየሎም ከላ: ርእሳ ኽትጕልበብ ኣየድልያን እዩ። ልክዕ እዩ: ካልእ ሕቶታት ኪለዓል ይኽእል እዩ: ሓንቲ ሓብቲ ብዛዕባ እቲ ጕዳይ ርግጸኛ እንተ ዘይኰይና ኸኣ ተወሳኺ ምርምር ክትገብር ትኽእል እያ። * ርግጸኛ እንተ ዘይኰይና ወይ ሕልናኣ መጐልበብ ርእሲ ኽትገብር እንተ ደሪኽዋ: ከምቲ ኣብዚ ስእሊ ዚርአ ዘሎ: መጐልበቢ ምግባራ ጌጋ ኣይኰነን።
ድራኸታት። ኣብ ቍጽሪ 10 ሓንቲ ክርስትያን ሰበይቲ ነዚ ስርዓት እዚ ኸተኽብረሉ ዚድርኻ ኽልተ ምኽንያታት ተገሊጹ ኣሎ:- “ምእንቲ እቶም መላእኽቲ ንሰበይቲ ኣብ ርእሳ ምልክት ምልኪ [“ምልክት ሥልጣን:” ትርጕም 1990] ኺህልዋ ይግባእ እዩ።” ቀዳማይ: እታ “ምልክት ሥልጣን” እትብል መግለጺ ኣስተብህለላ። ሰበይቲ መጐልበብ ርእሲ ምግባራ: የሆዋ ንጥሙቓት ደቂ ተባዕትዮ ኣብ ጉባኤ ስልጣን ከም ዝሃቦም ኣፍልጦ እትህበሉ እዩ። ስለዚ: ንየሆዋ ኣምላኽ ዘለዋ ፍቕርን ተኣማንነትን ትገልጽ። ካልኣይ ምኽንያት: ኣብተን “ምእንቲ እቶም መላእኽቲ” ዚብላ ቓላት ተገሊጹ ኣሎ። ሰበይቲ መጐልበብ ርእሲ ብምግባራ ነቶም ሓያላት መንፈሳውያን ፍጡራት ብኸመይ ትጸልዎም፧
መላእኽቲ ኣብቲ ኣብ ሰማይ ኰነ ኣብ ምድሪ ዘሎ ብምሉኡ ውድብ የሆዋ: መለኮታዊ ስልጣን ተቐባልነት ከም ዝረኸበ ኺርእዩ ይደልዩ እዮም። ኣብዚ መዳይ እዚ ኻብ ኣብነታት ዘይፍጹማት ሰባት ይጥቀሙ እዮም። ከመይሲ: ንሳቶም ንባዕሎም ንስርዓት የሆዋ ተገዛእቲ ኪዀኑ ኣለዎም፣ ኣብ ሓደ እዋን በዚ ፈተና እዚ ዝወደቑ መላእኽቲ ሒደት ኣይኰኑን። (ይሁዳ 6) ስለዚ: ሓንቲ ክርስትያን ሰበይቲ ኻብ ሓደ ኣብታ ጉባኤ ዘሎ ጥሙቕ ወዲ ተባዕታይ ዝያዳ ተመክሮን ዝያዳ ፍልጠትን ዝያዳ ምስትውዓልን እናሃለዋ ኽነሱ: ንስልጣኑ ግን ብፍታው ክትግዛእ ከላ መላእኽቲ ኺርእዩ ይኽእሉ እዮም። ኣብ ገሊኡ ኣጋጣሚታት: እታ ሰበይቲ ኻብቶም ጸኒሖም መዋርስቲ ክርስቶስ ዚዀኑ ቕቡኣት ክርስትያናት ክትከውን ትኽእል እያ። ከምዚ ዝኣመሰለት ሰበይቲ ኣብ መወዳእታኡ ኻብቲ መላእኽቲ ዘለዎም ኣብ ዝለዓለ ቦታ ዀይና ኣብ ሰማይ ምስ ክርስቶስ ክትገዝእ እያ። እዝስ ንመላእኽቲ ኸመይ ዘበለ ሰናይ ኣብነት ኰን እዩ ዚዀኖም! ኵለን ኣሓት በቲ ኣብ ቅድሚ ሚልዮናት እሙናት መላእኽቲ ዜርእያኦ ተኣማንነተንን ተገዛእነትን ኣቢለን ብትሕትና ኸም ዚእዘዛ ኼርእያስ ከመይ ዝበለ ፍሉይ መሰል ኰን እዩ!


text:
ካብ ከባቢ ዓለም
እስራኤል
“ቅድሚ ውልደት ኣብ እተገብረ ምርመራ ኺርከብ ዚኽእል ዝነበረ ጕድለት ሒዞም እተወልዱ” ውሉዳት፡ ንሰብ ሞያ ሕክምና ብ“ጌጋ ህይወት” ድሕሪ ደጊም ኪኸስስዎም ከም ዘይክእሉ፡ Haaretz.com ሓቢራ። ወለዲ ግና ናይቲ “ንስንኩል ውሉድ ንምዕባይ ዜውጽእዎ ተወሳኺ ወጻኢታትን ኣብ ኵሉ ህይወቱ ዜድልዮ ንምምላእ ዚገብርዎ ጻዕርን” ካሕሳ ንምርካብ፡ ብ“ጌጋ ውልደት” ኪኸስሱ ይኽእሉ እዮም።
ኣውስትራልያ
ኣብ ኣውስትራልያ፡ ካብ 10 ሰብ ሓዳር እቶም 8 ብዘይ መርዓ ተኣኻኺቦም እዮም ዚነብሩ።
ግሪኽ
ሚኒስትሪ ጥዕና ግሪኽ ዘውጽኦ ስታቲስቲክስ ከም ዝሓበሮ፡ እቲ ኣብ ዓመተ 2010 ኣብተን ናይ መጀመርታ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ዘጋጠመ ርእሰ ቕትለት፡ ምስቲ ኣብ ዓመተ 2011 ኣብተን ናይ መጀመርታ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ዘጋጠመ ኺነጻጸር ከሎ፡ ብ40 ሚእታዊት ወሲኹ። እዚ ወሰኽ እዚ ኸኣ ምስቲ ኣብ ቀረባ እዋን ዘጋጠመ ቝጠባዊ ቕልውላው ዚተሓሓዝ እዩ።
ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ
ብመሰረት ቤት ምኽሪ መከላኸሊ ባህርያዊ ጸጋታት፡ ብደረጃ ሃገርለኸ ዳርጋ 40 ሚእታዊት ምግቢ ይባኽን እዩ። ንኣብነት፡ 7 ሚእታዊት እኽሊ ኣይዕጸድን፡ 17 ሚእታዊት ኣብ ኣብያተ ምግብን እንዳ ሻህን ዚቐርብ ምግቢ ኸይተበልዐ ይተርፍ፡ ስድራ ቤታት ከኣ ካብቲ ዝዓደጋኦ ምግቢ 25 ሚእታዊት ዚኸውን ይጕሕፋኦ።
ማዳጋስካር
ኣብ ቀረባ እዋን፡ እታ ኣብ ዓለም ዝነኣሰት ነፋሒቶ ኣብ ማዳጋስካር ተረኺባ። ንውሓታ 29 ሚሊ ሜተር እዩ። እተን ቡናዊ ዝሕብረን ነፋሒቶ፡ ኣመና ንኣሽቱ ኻብ ምዃነን እተላዕለ፡ ኣብ ጽፍሪ ሓደ ሰብ ኮፍ ኪብላ ይኽእላ እየን። ኰይኑ ግና፡ መንበሪአን ኣብ ሓደጋ ስለ ዝወደቐ፡ ኪጸንታ ይኽእላ እየን።


text:
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ካብ ሓደ ቦታ ተበጊስካ ኣብ ሓደ ቦታ ንምብጻሕ ጉዕዞ ትጅምር እሞ፡ እቲ ጉዕዞ ነዊሕ፡ ዕንቅፋታት ዝበዘሖን ብሓባር ዝኽየድን ክኸውን ይኽእል። ኣብቲ መስርሕ ጌና ኣብቲ ዝመደብካዮ ከይበጻሕካ፡ ጉዕዞ ይጽግመካ ወይ ኣብ ቀራና መንገዲ ትበጽሕ እሞ እቲ ቅኑዕ መንገዲ ክትረክብ ትግደድ። ኣብዚ ኩነታት ከኣ “ሕጂኸ ናበይ?” ዝብል ሕቶ ትሓትት እሞ መልሲ ክትረክብ ድማ ናይ ግድን ይኸውን። ናይዚ ሕቶዚ ቅኑዕ መልሲ ከይረኸብካ፡ ናብቲ ዝተበገስካሉ፡ ክትበጽሕ ስለ ዘይትኽእል።
ብሓፈሻ ኩልና ኤርትራውያን ብፍላይ ድማ ደንበ ተቓውሞና ዘለናሉ ሃለዋት ምስዚ ዝመሳሰል እዩ። ቅድሚ ሕጂ በቲ ዝድለ ቅልጣፈ ንቕድሚት ንስጉም ከም ዘየለና ብምርዳእ ብዙሕ ግዜ “ሕጂኸ ናበይ?” ዝብል ሕቶ ከነልዕል ጸኒሕና ኢና። እንተኾነ እዚ ሕቶዚ ብግቡእ አለሊና ነቲ ኣማዕዲና እንርእዮ ዘሎና ንህዝብናን ሃገርናን ናብ ራህዋን ሰላምን ዝወስድ መንገዲ ብግቡእ ስለ ዘይከድናዮ፡ ነዚ ሕቶ መመሊስና ክንሓቶ ናይ ግድን እዩ። ቅድሚ ሕጂ ነዚ ሕቶ ክንምልስ ኣይፈተናን ማለት ኣይኮነን። እንተኾነ መልስታትና ኣድማዕትን ቀጸልትን ኣይነበሩን።
ንሕና ውድባት በብመንገድና ብዘካየድናዮ ገምጋም ከም ዝተረዳእናዮ፡ ህዝብና ኣብ ዝረኸቦ ኣጋጣሚ ከንጸባርቖ ከም ዝጸንሐ፡ በብኹርንዑ ዝስምዑ ናይ ህዝብናን ሃገርናን ደለይቲ ጽቡቕ ርኢቶታት ከም ዝጠቕስዎ፡ ኣብ ቅድሜና ዘሎ ቀንዲ ክንሰግሮ ዘይከኣልና መሰረታዊ ብደሆ ብሓባር ከሰልፈና ዝኽእል መድረኽ ክንፈጥር ዘይምብቃዕና እዩ። ብውሱን ውደባዊ ዓቕሚ ጥራይ ኣብቲ እንደልዮ ሸቶ ክንበጽሕ ከምዘይንኽእል ከኣ ብሩህ እዩ። ብሓባር ክንሰርሕ ምኽኣልን ዘይምኽኣልን ንምዕዋትን ዘይምዕዋትን ወሳኒ ዝኸውን ከኣ ብመንጽር እዚ እዩ። ነቲ ናይ ሓባር መድረኽ ዝምግብ እቲ ውድባዊ ጻዕርታትት ዓቕምታትን ምዃኑ ግና ዘይከሓድ እዩ።
ክሳብ ሕጂ ብንጹር ዝረኣየና ነዚ ኣገዳስን ወሳንን ምዃኑ እንዳተረዳእና ከነዕውቶ ዘይከኣልና ዘተኣማምን ናይ ሓባር መድረኽ ከይንፈጥር ዕንቅፋት ኮይኑና ዘሎ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ዛዕባታት ዘለና ናይ ኣተሓሳስባ ብዝሕነት ፍልልይ እዩ። እዚ ናይ ኣተሓሳስባ ብዙሕነት፡ ናይ ውደባ ብዙሕነት ካብ ተቐበልና ክንጽበዮ ዝነበረናን ዘለናን እዩ። እዚ ከኣ ኣባና ዝተጀመረ ዘይኮነ ኣብ ዝኾነ ናይ ውደባ ብዙሕነት ዝቕበል ፖለቲካዊ ህይወት ዝተራእየን ንመጻኢ’ውን ዝረአን እዩ። ብሰንኪ ናይ ኣተሓሳስባ ብዙሕነት፡ ናይ ሓባር መድረኽ ክንፈጥር ዘይምኽኣልና እምበኣር ዘየዛርብን ቅቡልን ጌርና ክንወስዶ ዘይግበኣና እዩ። ምኽንያቱ ንናይ ኣተሓሳስባ ብዙሕነቶም ኣመሓዲሮም ናይ ሓባር መድረኽ ፈጢሮም ኣብ ቃልሲ ዝተዓወቱን ሃገር ዝመርሑን ወገናት ብዙሑት ብምዃኖም። ብመሰረቱ እውን እዚ ንርከበሉ ዘለና መዋእል ናይ ብዙሕነት ስለ ዝኾነ። ስለዚ ኢና ከኣ ሕጂ እውን ካብዚ ዘለናዮ ዘይንቡር ናይ ደውታ ኩነታት ንምውጻእ “ሕጂኸ ናበይ?” ኢልና ክንሓትት እንግደድ።
ብመንጽር እዚ ኩነታትና ክምዘን እንከሎ፡ እቲ ጸገም ብቐንዱ ኣባና ዘሎ በዓል ቤታዊ ድኽመት እዩ። እዚ ብዓብይኡ ኣብ ፍልልያዊ ሓድነት ንዘለና ግንዛበን ናይ ምትግባሩ ትብዓትናን ዝፈታተን እዩ። እዚ ክንብል እንከለና ግና ከምቲ ውሽጣዊ ደኣ ወሳኒ ኣይከውንን እምበር፡ ዓንቃጺ ተጻብኦ ናይቲ ንምውጋዱ ንቃለስ ዘለና ጉጅለ ህግደፍ እውን ዘንጊዕናዮ ኣይኮናን። ኣብዚ ኣተሓሕዛ ብዙሕነት ክሳብ ዘየድማዕና ከኣ ኣብቲ ካልእ ዝጽበየና ህዝብን ሃገርን ብመትከል ደሞክራሲ ናይ ምምራሕ ሓላፍነት ከነድምዕ ዘለና ዕድል ጸቢብ እዩ። መጻኢት ኤርትራ እውን ብመትክል ብዙሕነታዊ ሓድነት እያ ክትምራሕ እምበር ብዙሑነትናስ ህያው ኮይኑ ክቕጽል እዩ።
ብሓፈሻ ኩሉ ዝተወደበ ይኹን ዘይተወደበ ደላይ ራህዋ ኤርትራዊ፡ ብፍላይ ከኣ ፖለቲካዊ ውድባት ካብዚ ኣለሊናዮ ዘለና ኣብ ናይ ሓባር መድረኽ ክትሰርሕ ናይ ዘይምኽኣል ጸገም ንምውጻእ ካብ ምሕሳብ ዓዲ ከምዘይንውዕል ፍሉጥ እዩ። እቲ ጸገም እምበኣር ነዚ ተበታቲኑ ዘሎ ሓልዮትን ስኽፍታን ኣብ ሓደ ብሱል ናይ ሓባር መኣዲ ከነምጸኦ ዘይምኽኣልና እዩ። ነዚ ከይነዕውት ካብ ዘየኽኣሉና ብዙሓት፡ ስስዐ ብኣብነት ዝጥቀስ እዩ። ስስዐ ምስ ነገራዊ ውነና ጥራይ ኣይኮነን ዝተኣሳሰር። እቲ ዝኸፈአ ገጹ ብናይ ኣተሓሳስባ ስስዐ ዝግለጽ እዩ። ካብቲ ኣብ ነገራዊ ህርፋን “ኩሉ ነዓይ” ምባል ብዝገደደ፡ ብ“ናተይ ሓሳብ ጥራይ ተቐባልነት ክረክብ ኣለዎ” ዝግለጽ ስስዐ ንሳቐ ምህላውና ብሩህ እዩ። ግድን እዩ ናብ ናይ ሓባር መድረኽ ክትቀርብ እንከለኻ ብዛዕባ ኩሉ ዝዝረበሉ ጉዳያት “ብርኢቶይ እዚ እዩ እቲ ቅኑዕ” ኢልካ ትኣምነሉ መመከቲ ኣተሓሳስባ ሒዝካ ምቕራብ ግድን እዩ። ናይ ካለኦት ተጸባይ ጥራይ ከይትኸውን። እምነትካ ውዱእ ኮይኑ ዝስረሓሉ ግና ብናይቶም ናይ ሓባር መድረኽ መዋስእትኻ ተቐባልነት ክረክብ እንከሎ እዩ። ብካለኦት ወገናት ዝቐርብ እሞ ካብ ናትካ ዝሓይሽ ምዃኑ ናይ ዝተኣምነሉ ሓሳብ ምእዙዝ ምዃን ከኣ ናይ ትብዓት እምበር ናይ ተንበርካኽነት መርኣያ ኣይኮነን። ስለዚ ናይዚ እዋንዚ ናይ “ሕጂኸ ናበይ?” መልስና “ነቲ ናይ ምቅርራብን ብሓባር ምስራሕን ፈተነታት ኣበራቢርናን ፍልልያትና ኣመሓዲርናን ንቅድሚት” ዝብል ክኸውን ይግበኦ።


text:
ምዕራፍ 107
ሓደ ንጉስ ነቶም ናብ መርዓ እተዓደሙ ዕዱማት ጸውዖም
ምሳሌ እቲ መርዓ
የሱስ ኣገልግሎቱ ዜብቅዓሉ ግዜ ኪቐርብ ከሎ፡ ነቶም ጸሓፍትን ሊቃውንቲ ኻህናትን ብምሳሌታት ገይሩ ኣቃልዖም። ስለዚ፡ ንሳቶም ኪቐትልዎ ደለዩ። (ሉቃስ 20:19) የሱስ ግና ንምቅላዖም ዚዛረቦ ዘረባ ኣይወድአን ነይሩ። ካልእ ምሳሌ ድማ ከምዚ ኢሉ ኣዘንተወሎም፦
“መንግስተ ሰማያት ንወዱ መርዓ ዝገበረ ንጉስ ትመስል። ነቶም ናብቲ መርዓ እተዓደሙ ኺጽውዑ ድማ፡ ባሮቱ ለኣኸ፣ ንሳቶም ግና ምምጻእ ኣበዩ።” (ማቴዎስ 22:2, 3) የሱስ ኣብ መጀመርታ እዛ ምሳሌኡ፡ ን“መንግስተ ሰማያት” እዩ ጠቒሱ። ስለዚ፡ እቲ “ንጉስ” ተባሂሉ ዘሎ የሆዋ ኣምላኽ ኪኸውን ኣለዎ። ወዲ እቲ ንጉስ መን እዩ፧ እቶም ናብ መርዓ እተዓደሙ ዕዱማትከ መን እዮም፧ ወዲ እቲ ንጉስ ተባሂሉ ዘሎ፡ እቲ ነታ ምሳሌ ዝመሰላ ወዲ የሆዋ ምዃኑ ንምልላይ ኣየጸግምን እዩ። እቶም ናብ መርዓ እተዓደሙ ዕዱማት ከኣ ምስቲ ወዲ ኣብ መንግስተ ሰማያት ከም ዚዀኑ ፍሉጥ እዩ።
እቶም ቀዳሞት እተዓደሙ ዕዱማት ደኣ መን እዮም፧ የሱስን ሃዋርያቱን ብዛዕባ እታ መንግስቲ ንመን ድዮም ሰቢኾም፧ ንኣይሁድ እዮም። (ማቴዎስ 10:6, 7፣ 15:24) እቶም ህዝቢ እቲኦም ብ1513 ቅ.ክ. ኪዳን ሕጊ ሙሴ ተቐቢሎም እዮም፣ በዚ ኸምዚ ድማ “መንግስቲ ኻህናት” ንምዃን ቀዳሞት እዮም ነይሮም። (ዘጸኣት 19:5-8) ኰይኑ ግና፡ ናብቲ “መርዓ” መዓስ እዮም እተጸውዑ፧ ብ29 ድ.ክ. የሱስ ብዛዕባ መንግስተ ሰማያት ኪሰብኽ ምስ ጀመረ እዩ እቲ ጻውዒት እቲ ቐሪቡሎም።
መብዛሕትኦም እስራኤላውያንከ ነቲ ጻውዒት እንታይ ምላሽ ሃቡ፧ ከምቲ የሱስ ዝበሎ፡ “ምምጻእ ኣበዩ።” መብዛሕትኦም መራሕቲ ሃይማኖትን እቶም ህዝብን ንየሱስ ከም መሲሕን ብኣምላኽ ከም እተሸመ ንጉስን ኣይተቐበልዎን።
ግናኸ፡ የሱስ ቀጺሉ፡ እቶም ኣይሁድ ካልኣይ ዕድል ከም ዚውሃቦም ኪገልጽ ከሎ ኸምዚ በለ፦ “ከም ብሓድሽ፡ [እቲ ንጉስ፡] ‘ነቶም ዕዱማት፡ “እንሆ፡ ምሳሕ ኣዳልየ ኣለኹ፣ ኣብዑረይን ስቡሓተይን ተሓሪዶም፡ ኵሉ ኸኣ ተዳልዩ ኣሎ። ናብ መርዓ ንዑ” በልዎም’ ኢሉ ኻልኦት ባሮት ለኣኸ። ንሳቶም ግና ሸለል ኢሎም፡ ሓደ ናብ ግራቱ፡ ሓደ ኸኣ ናብ ንግዱ ኸዱ፣ እቶም ዝተረፉ ኸኣ፡ ነቶም ባሮቱ ሒዞም ገፍዕዎምን ቀተልዎምን።” (ማቴዎስ 22:4-6) እዚ ድማ ነቲ ክርስትያናዊት ጉባኤ ምስ ቈመት ዝዀነ ነገር ዜመልክት እዩ። ኣብቲ ግዜ እቲ፡ ኣይሁድ ኣብታ መንግስቲ ኺኣትዉ ኣጋጣሚ ተኸፊቱሎም ነይሩ እዩ፣ ኰይኑ ግና፡ ብዙሓት ነቲ ጻውዒት እቲ ኣይተቐበልዎን፣ ‘ንባሮት እቲ ንጉስ’ እውን ገፊዖምዎም እዮም።—ግብሪ ሃዋርያት 4:13-18፣ 7:54, 58።
እሞኸ እዚ ነቶም ህዝቢ እንታይ ኣስዓበሎም፧ የሱስ ቀጺሉ፡ “እቲ ንጉስ ተቘጥዐ፣ ሰራዊቱ ልኢኹ ድማ፡ ነቶም ቀተልቲ ነፍሲ ቐተሎም፡ ከተማኦም እውን ኣንደደ” በለ። (ማቴዎስ 22:7) ብ70 ድ.ክ. ሮማውያን መጺኦም ነታ “ኸተማ” እቶም ዕዱማት ዝዀነት የሩሳሌም ምስ ኣዕነውዋ፡ ኣብ ልዕሊ ኣይሁድ ከምቲ ኣብታ ምሳሌ እተጠቕሰ ዀይኑ እዩ።
ንጻውዒት እቲ ንጉስ ምእባዮም፡ ዋላ ሓደ ኻልእ ኣይዕደምን ማለት ድዩ፧ ብመሰረት እታ የሱስ ዝመሰላ ምሳሌ ኸምኡ ኣይኰነን። የሱስ ቀጺሉ ኸምዚ በለ፦ “ሽዑ [እቲ ንጉስ] ንባሮቱ፡ ‘መርዓስ ተዳልዩ እዩ፣ እቶም ዕዱማት ግና ብቑዓት ኣይኰኑን። እምበኣር፡ ካብ ከተማ ናብ ዜውጽእ መገድታት ኬድኩም፡ ንዝረኸብኩምዎ ዘበለ ናብ መርዓ ዓድሙ’ በሎም። እቶም ባሮት ከኣ፡ ናብ መገድታት ወጺኦም፡ ንዝረኸብዎ ዘበለ፡ ንእኩያትን ንሕያዎትን ኣከብዎም፣ እቲ ኣዳራሽ መርዓ ድማ፡ በቶም ኣብ መኣዲ እተቐመጡ መልአ።”—ማቴዎስ 22:8-10።
ሃዋርያ ጴጥሮስ ጸኒሑ፡ ካብ ኣህዛብ ንዝዀኑ ሰባት፡—ማለት ብትውልዶም ወይ ሃይማኖቶም ብምቕያር ኣይሁድ ንዘይኰኑ ሰባት፡—ናይ ሓቂ ክርስትያናት ኪዀኑ ሓገዞም። ብ36 ድ.ክ.፡ ሓለቓ ሚእቲ ቆርኔሌዎስን ቤተ ሰቡን መንፈስ ኣምላኽ ተቐበሉ፣ በዚ ኸምዚ ኸኣ ኣብታ የሱስ ዝጠቐሳ መንግስተ ሰማያት ቦታ ረኸቡ።—ግብሪ ሃዋርያት 10:1, 34-48።
የሱስ ቀጺሉ፡ በቲ “ንጉስ” ተቐባልነት ዚረኽቡ ናብቲ መርዓ ዚመጹ ዘበሉ ዅሎም ዘይምዃኖም ኪሕብር ከሎ ኸምዚ በለ፦ “እቲ ንጉስ ነቶም ኣጋይሽ ኪምርምር ምስ መጸ፡ ክዳን መርዓ ዘይተኸድነ ሰብ ረኣየ። ስለዚ፡ ‘ዓርከይ፡ ብዘይ ክዳን መርዓስ ከመይ ጌርካ ናብዚ ኣቲኻ፧’ በሎ። ንሱ ግና ኣጽቀጠ። ሽዑ፡ እቲ ንጉስ ንገላዉኡ፡ ‘ኢዱን እግሩን ኣሲርኩም ናብቲ ኣብ ወጻኢ ዘሎ ጸልማት ደርብይዎ። ኣብኡ ኸኣ ኪበክን ኣስናኑ ኺሕርቅምን እዩ’ በሎም። ዕዱማትሲ ብዙሓት እዮም፡ ሕሩያት ግና ሒደት እዮም።”—ማቴዎስ 22:11-14።
እቶም ንየሱስ ዚሰምዕዎ ዝነበሩ መራሕቲ ሃይማኖት ነቲ የሱስ ዚብሎ ዝነበረ ምሉእ ብምሉእ ኣይተረድእዎን ይዀኑ። ይኹን እምበር፡ የሱስ ስለ ዘዋረዶም፡ ካብ ቅድሚኡ ብዝያዳ ተቘጥዑ፡ ኬጥፍእዎ እውን ቈረጹ።
ብዝያዳ ፍለጥ
የሆዋ ‘ኣየዳሉን’
ኣምላኽ ነቲ ኣገልገልቱ—ዓሌቶም፡ ዜግነቶም፡ ወይ ማሕበራዊ ደረጃኦም ብዘየገድስ—ዜቕርብዎ ጸሎት ይሰምዖ እዩ። ብኸመይ ንፈልጥ፧


text:
Erena on Facebook
ዚምባብዌ ኣብ ጉዳይ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ክትዋሳእ ጻውዒት ቀሪቡ
ተንቀሳቓሲ ኣምባሳደር መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ዚምባብዌ ኮይኑ ዝተመዘዘ ኣቶ ሳልሕ ዑመር ዓብዱ፣ ፕረዚደንት ዚምባብዌ ኣብቲ ንኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሰሓሕባ ጉዳይ ዶብ ኢዱ ከእቱ ጸዊዑ ክትብል ጋዜጣ ዘ ሄራልድ ሓቢራ።
ኣምባሳደር ሳልሕ ዑመር ዓብዱ ነዚ ዝገለጸ ብሓደ መጋቢት ናይ ስራሕ ወረቓቕቱ ንፕረዚደንት ዚምባብዌ ሮበርት ሙጋበ ኣብ ዘረከበሉ እዋን’ዩ።
ዚምባብዌ ነቲ ንህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያ ዝጨፍጨፈ መራሒ ስርዓት ደረግ ኮለነል መንግስቱ ሃይለማርያም ን21 ዓመታት ፖለቲካዊ ዑቕባ ብምሃባ፣ ንነዊሕ እዋን ምስ መንግስታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዲፕሎማስያዊ ወጥሪ ምንባራ ይፍለጥ።
ሓድሽ ዝተመዘዘ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ዚምባብዌ ድማ፣ ብሰንኪ ፖለቲካዊ ተነጽሎን ዕድመን ካብ ኣህጉራዊ ዝምድናታት ተነጺሉ ዝርከብ ፕረዚደንት ዚምባብዌ ኣብ ጉዳይ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኢዱ ከእቱ ምጽውዑ ንዲፕሎማሲ ዝተባህለ ደኣ እምበር፣ ሙጋበ ዝኾነ ጽልዋን ተሰማዕነትን ከምጽእ ስለዝኽእል ከምዘይኮነ ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ዲፕሎማሰኛታት የረድኡ።
ኣብ 4 ሕዳር 1995፣ መንግስቱ ሃይለማርያም ምስ በዓልቲ ቤቱ ዉባንቺ ብሻው ኣብ ከተማ ሃራረ ከባቢ ጋንሂል እናተዛወረ እንከሎ ንምቕታሉ ድሕሪ ዝፈተነ ብስም ሰለሞን ሃይለ ገብረሚካኤል ዝጽዋዕ ኤርትራዊ ብሓለዋ መንግስቱ ተወጊኡ ድሕሪ ምትሓዙ፣ ኣብ ቤት ፍርዲ ኣብ ዝቐረበሉ፣ ነቲ ጉዳይ ዝተኸታተለ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝነበረ ኣምባሳደር ጸጋይ ተስፋጽዮን ምንንባሩ ኣይርሳዕን።
ኤርትራ ኣብተን ብብዝሒ ኤርትራውያን ዝርከቡለን ከም ሽወደን ዝኣመሰላ ሃገራት ኣምባሳደር ዘይብላ ክነሳ ኣብ ዚምባብዌ ኣምባሳደር ምምዛዛ፣ ነቲ ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ፣ ናሚብያ ኣንጎላ፣ ኮንጎ፣ ኡጋንዳን ደቡብ ሱዳንን ተዘርጊሑ ዘሎ ንግዳዊ ንጥፈታት ህግደፍ ንምክትታል ዝዓለም ምዃኑ’ውን ትንታነታት ይወሃበሉ’ዩ።


text:
Il blog di Gabriele Del Grande. Sei anni di viaggi nel Mediterraneo lungo i confini dell'Europa. Alla ricerca delle storie che fanno la storia. La storia che studieranno i nostri figli, quando nei testi di scuola si leggerà che negli anni duemila morirono a migliaia nei mari d'Italia e a migliaia vennero arrestati e deportati dalle nostre città. Mentre tutti fingevano di non vedere.
19 July 2010
ጭብጢ ግፍዒ ስደተኛታት ኣብ ሊብያ፡ ኣብ 15 ስእልታት
እዞም ስእልታት እዚኦም መጀመርያ ኣብ ዌብ-ሳይት ሻበሊ ተዘርጊሖም ነይሮም። ሎሚ ከኣ ፎርትረስ-ዩሩፕ (Fortress Europe) ትዕዝብትታታ ኣብ ኢጣልያ ተለዓዕሎ ኣላ። ብመሰረት ብቴለፎነ ቃለ-መጠየቕ ዘካየድናሎም ናይ ዓይኒ መሰኻኽር፡ መብዛሕቲኦም ሶማላውያን፡ ገለ ውሑዳት ከኣ ኤርትራውያን ዝርከበዎም ከባቢ ሓምሳ ጉዱኣት ኣለዉ። ወላ ሓደ ካብዚኦም ሕክምና ዝተወስደ የለን። ካብ’ቲ ዕግርግን ከባቢ ዕስራ መዓልታት ገይሩ ኣሎ፡ እንተኾነ ኩላቶም ገና ኣብቲ እሱር-ቤት ዮም ተዓጽዮም ዘለዉ።
ኩሉ እቲ ዘጋጠመ ነገር ኣብ ምሸት ነሓሰ 9 ኮይኑ፡ ከባቢ 300 ዝኮኑ መብዛሕቲኦም ሶማላውያን ስደተኛታት ናይ ህድማ ፈተነ ኣብ ዘካየድሉ አዋን ኢዩ። ብሊብያውያን ዝተገብረ ጸቅጢ ኣዝዩ ዘስካሕክሕ ኢዩ። ሓጻዊንን ካራሩን ዝሓዙ ፖሊስ ከኣ ብዓይኒ-ኣይብለይ ስነ-ኣይቢለይ ነቶም ህድማ ዝፈተኑ ቀጥቂጦምዎም። ኣብ መወዳእታ እቲ ኹናት ከኣ ሽዱሽተ ስደተኛታት ሞይቶም ተሪፎም። ቁጽሪ ምውታት ግና ብዝተዓጻጸፈ ክዓቢ ይኽእል፡ ምኽንያቱ እቶም ደሃዮም ዘይተፈልጠ ዘሎ ደርዘናት ሶማላውያን ገና ስለዘይተረኽቡ።
እሱር-ቤት ጋንፉዳ ካብ ቢንቃዚ ከባቢ ዓሰርተ ኪሎሜተር ኣብሊሉ ርሒቁ ይርከብ። ኣብዚ ከባቢ 500 ዝከውን ቁጽሪ አሱራት ኣሎ፡ አዚኦም መብዛሕቲኦም ሶማላውያን ኮይኖም፡ ገለ ኤርትራውያን፡ ናይጀርያውያንን ከምኡ’ውን ካብ ማሊ ይርከብዎም። ኣብ ከባቢ ዩጅዳብያን ቢንቃዚን ብግፋ ፖሊስ ካብ ከተማ ከኣ ተታሒዞም። ዝተከሰስዎ ክሲ እንተኔሩ ከኣ ናብ ባሕሪ መዲተራንያን ክትከዱ መደብ ኔርኩም ዝብል ኢዩ። ገለ ካብኣቶም ን ዓመት ገለ ከኣ ን ሽዱሽተ ኣዋርሕ ተኣሲሮም ኣለዉ። ቤት-ፍርዲ በጺሑ ዝፈልጥ ወይ ከኣ ዝተፈርደ ሰብ የለን። ብዙሓት ካብዚኦም ከኣ ብሕማማት ቆርበት፡ ዓበቕን ናይ ምስትንፋስ ጸገማትን ይሳቐዩ ኣለዉ። እታ ሓንቲ መውጸኢት መንገዲ ከኣ ብገንዘብ ጥራይ ኢያ፡ ግና እቶም ፖሊስ ካብ ሓደ ስደተኛ ከባቢ $1,000 ይሓቱ። ኩነታት እቲ እሱር-ቤት እዉን’ተኾነ ኣዝዩ ሕማቅ’ዩ። ኣብ ሓደ ሓሙሽተ ብ ሽዱሽተ ሜትሮ ክፍሊ ከባቢ 60 ሰባት ኣለዉ። ማይን ባንን እንዳተመገቡ ከኣ ኣብ መንጸፍ ዘይብሉ መሬት ይድቅሱ። መዓልታዊ ከኣ በቶም ፖሊስ ኣዝዩ ሕማቅ ግፍዕታትን ዓመጽን የጋጥሞም።
ብካልእ ወገን ከኣ፡ ሓያሎ ሓለፍቲ ካብ Radical Party አዋናዊን ህጹጽን ሕቶታት ናብ ቀዳማይ ሚኒስተርን ሚኒስትርይ ወጻኢ ጉዳያትን ኣቅሪቦም ኣለዉ። ኣብ ነሓሰ 1ብ ከኣ “ሶማላውያን ሓተትቲ ዑቕባ ነዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቅሰ ጭብጥታት ኣብ ግምት ብምእታው ናብ ሊብያ ንከይጥረዙ፡ ኢጣልያ ኣብ ዳግመ-ግምት ክትገብር” ኢሎም ይሓቱ ኣለዉ። ጉዳይ ምላሽ ኣብ ፓርላሜንት ምናልባት ክዳናጐ’ዩ። እንተኾነ እቲ መልሲ እውን ፍሉጥ ኢዩ። ኣብ ዝሓለፈ 31 ነሓሰ ዝተካየደ ጥርዝያ ኣሎ ናይ ቀረባ ጭብጢ፡ 75 ሶማላውያን ተጠሪዞም።


text:
ብዛዕባ መጽሓፍ ቅዱስ ዚግበር ዝርርብ
ዝኽሪ ሞት የሱስ ከነብዕል ዘሎና ስለምንታይ ኢና፧
ሓደ ናይ የሆዋ ምስክር ምስ ካልእ ሰብ ዚገብሮ ዝርርብ፡ ከምዚ ዚስዕብ ኪመስል ይኽእል እዩ። ሜሮን እትብሃል ናይ የሆዋ ምስክር፡ ናብ እንዳ ሓንቲ ሱዛን እትብሃል ሰበይቲ ኸም ዝኸደት ጌርና እስከ ንሕሰብ።
“እዚ ንመዘከርታይ ግበርዎ”
ሜሮን፦ ሱዛን፡ ከመይ ቀኒኺ፧ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዝኽሪ ሞት የሱስ ክርስቶስ ስለ ዝመጻእኪ ተሓጒሰ እየ። * እቲ ኣኼባ ኸመይ ረኺብክዮ፧
ሱዛን፦ ነቲ ኣኼባ ፈትየዮ እየ፣ ሓቂ ንምዝራብ ግና ኵሉ እቲ ዚብሃል ዝነበረ ምሉእ ብምሉእ ኣይተረድኣንን። ብዙሓት ሰባት ኣብ በዓል ልደት ንውልደት የሱስ፡ ኣብ በዓል ትንሳኤ ድማ ንትንሳኤኡ ኸም ዜብዕሉ እፈልጥ እየ፣ ንሞት የሱስ ዜብዕል ሰብ ግና ኣጋጢሙኒ ኣይፈልጥን እዩ።
ሜሮን፦ ሓቅኺ ኢኺ፡ ኣብ መላእ ዓለም ጽንብላት በዓል ልደትን በዓል ትንሳኤን ህቡብ እዩ። ናይ የሆዋ መሰኻኽር ግና ዝኽሪ ሞት የሱስ ምብዓል፡ ኣገዳሲ ኸም ዝዀነ እዮም ዚኣምኑ። ሒደት ደቓይቕ እንተ ኣልዩኪ፡ እዚ ኣገዳሲ ዝዀነሉ ምኽንያት ከርእየኪ ባህ ይብለኒ።
ሱዛን፦ እወ፡ እተወሰነ ግዜ ኣሎኒ።
ሜሮን፦ ብመሰረቱ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ዝኽሪ ሞት የሱስ ዜብዕሉሉ ምኽንያት፡ የሱስ ንሰዓብቱ ኸምኡ ኺገብሩ ስለ ዝኣዘዞም እዩ። ቅድሚ እታ የሱስ ዝሞተላ መዓልቲ ኣብ ዝነበረት ምሸት እንታይ ከም ዘጋጠመ እሞ ንርአ። ብዛዕባ እቲ የሱስ ምስቶም እሙናት ሰዓብቱ ዀይኑ እተኻፈሎ ፍሉይ መኣዲ ሰሚዕኺዶ ትፈልጢ፧
ሱዛን፦ እታ ናይ መወዳእታ ድራር ማለትኪ ድዩ፧
ሜሮን፦ እወ! ጽቡቕ ኣለኺ። ድራር ጐይታ ተባሂሉ እውን ይፍለጥ እዩ። የሱስ እናተደርሩ ኸለዉ ሓደ ንጹር ትእዛዝ ሂብዎም እዩ። በጃኺ ነዚ ኣብ ሉቃስ 22:19 ተመዝጊቡ ዚርከብ ቃላቱ እሞ ኣንብብዮ።
ሱዛን፦ ሕራይ። “እንጌራ ኣልዒሉ ድማ ኣመስጊኑ፡ ቈሪሱ፡ ‘እዚ ምእንታኹም ዚውሃብ ስጋይ ማለት እዩ። እዚ ንመዘከርታይ ግበርዎ’ በሎም።”
ሜሮን፦ አመስግነኪ። ኣብ መወዳእታ እዛ ትእዛዝ እትርከብ ምሉእ ሓሳብ እሞ ኣስተብህልላ፣ “እዚ ንመዘከርታይ ግበርዎ” እያ እትብል። ቀቅድሚ እቲ ንሰዓብቱ ንኺዝክርዎ ምእዛዙ፡ የሱስ ብዛዕባኡ እንታይ ኪዝክሩ ኸም ዘለዎም ንጹር ገይርዎ እዩ። ህይወቱ ምእንቲ ሰዓብቱ ኽትውሃብ ምዃና እዩ ተዛሪቡ። ኣብቲ ኣብ ማቴዎስ 20:28 ተመዝጊቡ ዚርከብ ጸብጻብ፡ የሱስ ነዚ ሓሳባት እዚ ብተመሳሳሊ ቓላት ገይሩ ገሊጽዎ ኣሎ። እታ ጥቕሲ ኸምዚ ትብል፦ “ወዲ ሰብ ኬገልግልን ነፍሱ ምእንቲ ብዙሓት በጃ ኼሕልፍን እምበር፡ ኪግልገል ኢሉ ኣይመጸን።” ብሓጺሩ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር በዚ ምኽንያት እዚ እዮም፡ ነቲ የሱስ ዝኸፈሎ መስዋእታዊ በጃ ንምዝካር፡ ዓመት ዓመት ኣብታ ዝኽሪ ሞት የሱስ እትኽበረላ ዕለት ዚእከቡ። ሞቱ ንዅሎም እዙዛት ደቂ ሰብ ህይወት እዩ ዜምጽኣሎም።
በጃ ዜድለየ ስለምንታይ እዩ፧
ሱዛን፦ ብዙሓት ሰባት፡ የሱስ ንሕና ብህይወት ንኽንነብር ኢሉ ኸም ዝሞተ ኽዛረቡ ሰሚዐ ኣለኹ። ሓቂ ይሓይሽ፡ እዚ ኸመይ ኢሉ ኸምኡ ኸም ዚኸውን ኣይርድኣንን እዩ።
ሜሮን፦ ሱዛን፡ ንስኺ ጥራይ ኣይኰንክን ከምዚ ዚስምዓኪ። ንመስዋእታዊ በጃ የሱስ ዚምልከት ርእሰ ነገር ዓሚቝ እዩ። ይኹን እምበር፡ ሓደ ኻብቲ ኣብ ቃል ኣምላኽ ዚርከብ ዜደንቕ ሓቅታት እዩ። ቍሩብ ግዜ ኣሎኪዶ፧
ሱዛን፦ እወ፡ ሒደት ደቓይቕ ኣሎኒ።
ሜሮን፦ ጽቡቕ። ብዛዕባ በጃ ገለ ሓሳባት ከንብብ እየ ጸኒሐ፣ ብቕልል ዝበለ መገዲ ገይረ ኽገልጸልኪ ኽፍትን።
ሱዛን፦ ሕራይ።
ሜሮን፦ ንበጃ ኽንርድኦ እንተ ዄንና፡ ፈለማ እቲ ኣዳምን ሄዋንን ኣብ ገነት ኤድን ብምሕጣኦም ዘስዓብዎ ነገር ምሉእ ብምሉእ ክንርድኦ ኣሎና። ነዚ ጕዳይ ክንርድኦ ምእንቲ ኽትሕግዘና ንሮሜ 6:23 እስከ ሓቢርና ነንብባ። ከተንብብያዶ፧
ሱዛን፦ እሺ። ከምዚ ትብል፡ “ዓስቢ ሓጢኣት፡ ሞት እዩ፣ ኣምላኽ ብክርስቶስ የሱስ ጐይታና ኣቢሉ ዚህበና ውህበት ግና፡ ናይ ዘለኣለም ህይወት እዩ።”
ሜሮን፦ አመስግነኪ። ነዘን ቃላት እስከ ንመርምረን። ፈለማ፡ እታ ጥቕሲ እንታይ ኢላ ኸም እትጅምር እሞ ኣስተብህሊ፡ “ዓስቢ ሓጢኣት፡ ሞት እዩ” እያ እትብል። እዚ፡ እቲ ኣምላኽ ኣብ መጀመርታ ታሪኽ ደቂ ሰብ ዘውጽኦ ሕጊ እዩ፣ ዓስቢ ወይ መቕጻዕቲ ሓጢኣት ሞት እዩ። ርግጽ እዩ፡ ኣብ ፈለማ፡ ሓጥእ ሰብ ኣይነበረን። ኣዳምን ሄዋንን ፍጹማት ኰይኖም እዮም ተፈጢሮም፣ ኵሎም ደቆም እውን ፍጹማት ኰይኖም ምተወልዱ ነይሮም። ስለዚ፡ ዝዀነ ይኹን ሰብ ዝሞተሉ ምኽንያት ኣይምሃለወን። ኣዳምን ሄዋንን ኵሎም ዘርኦምን ተሓጒሶም ንዘለኣለም ናይ ምንባር ተስፋ እዩ ነይርዎም። ከም እንፈልጦ ግና፡ ከምዚ ድዩ ዜጋጥም ዘሎ፧
ሱዛን፦ ኣይፋልን፡ ኣዳምን ሄዋንን ካብታ እተኸልከለት ኦም በሊዖም እዮም።
ሜሮን፦ ጽቡቕ ኣለኺ። ኣዳምን ሄዋንን ከምኡ ምስ ገበሩ ማለት ንኣምላኽ ንኸይእዘዝዎ ብምምራጾም፡ ሓጥኡ። ከም ውጽኢቱ፡ ዘይፍጹማትን ሓጥኣንን ኪዀኑ እዮም መሪጾም። እዚ ምርጫ እዚ፡ ንኣዳምን ንሄዋንን ጥራይ ዘይኰነስ፡ ንዅሎም ዘርኦም እውን ኣዕናዊ ሳዕቤን እዩ ነይርዎ።
ሱዛን፦ እንታይ ማለትኪ ኢኺ፧
ሜሮን፦ ነዚ ዜብርህ ሓደ ኣብነት ክህበኪ። ክሓትተኪ እንዶ፡ ምስንካት ትፈትዊዶ፧
ሱዛን፦ እወ! እፈቱ እየ።
ሜሮን፦ ሓንቲ ሓዳስ ንመሰንከቲ ቕጫ እትኸውን ጽብቕቲ መቝሎ ኣላትኪ እሞ ንበል። ኰይኑ ግና፡ ሓንሳእ እውን ይኹን ክትጥቀምላ ዕድል ከይረኸብኪ፡ ኣብ ምድሪ ትወድቕ እሞ ዓብዪ ጠምባቝ ትገድፍ። ሕጂ፡ እቲ ኣብዚ መቝሎ እዚ እትስንክትዮ ቕጫታት እንታይ እዩ ዚኸውን፧ ኵሉ ጠምባቝዶ ኣይኰነን ዚኸውን፧
ሱዛን፦ ናይ ግድን እምበር።
ሜሮን፦ ብተመሳሳሊ መገዲ፡ ኣዳምን ሄዋንን ንኣምላኽ ንኸይእዘዝዎ ምስ መረጹ፡ ብሰንኪ ሓጢኣትን ዘይፍጽምናን “ጠምባቝ” ወይ ኣበር ዘለዎም ኰኑ። ሓጥኣን ዝዀኑ ድማ ቅድሚ ውሉዳት ምውላዶም ብምንባሩ ኸኣ ኵሎም እቶም ዝወለድዎም ውሉዳት፡ ነቲ “ጠምባቝ” እቲ ሒዞም ተወልዱ። በዚ ድማ ኵሎም ዘርኦም ኣብ ትሕቲ ሓጥእ ኵነታት እዮም ተወሊዶም። ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ፡ እታ “ሓጢኣት” እትብል ቃል ንተግባር ጥራይ ዘይኰነትስ፡ ነቲ ዝወረስናዮ ዅነታት እውን ተመልክት እያ። ኣብቲ ኣዳምን ሄዋንን ዝሓጥኡሉ ግዜ ስለ ዘይተወለድና፡ ኣነ ይኹን ንስኺ ዝበደልናዮ የብልናን፣ ይኹን እምበር፡ ኣዳምን ሄዋንን ብምሕጣኦም ንዅሎም ዘርኦም፡ ሞት ዜስዕብ ሓጢኣትን ዘይፍጽምናን ኣውረሱና። ከምቲ ኣብ ሮሜ 6:23 ዘንበብናዮ፡ ዓስቢ ሓጢኣት ሞት እዩ።
ሱዛን፦ እዚ ግና ፍትሓዊ ዀይኑ ኣይስምዓንን። ብሰንኪ ሓጢኣት ኣዳምን ሄዋንን ስለምንታይ እዮም ኵሎም ደቂ ሰባት ንዘለኣለም ዚሳቐዩ፧
ሜሮን፦ ጽቡቕ ኣለኺ። ዘይፍትሓዊ እዩ ዚመስል። እንተዀነ ግና ሓደ ኽንፈልጦ ዘሎና ነገር ኣሎ። ኣምላኽ በቲ ፍጹም ፍትሑ ተደሪኹ፡ ኣዳምን ሄዋንን ብምኽንያት ሓጢኣቶም ኪሞቱ ወሰነ፣ ንዓና ነቶም ዘርኦም ግና ብዘይ ተስፋ ኣይሓደገናን። ኣምላኽ ካብዚ ሕማቕ ኵነታት እዚ ንኼውጽኣና፡ ሓደ መገዲ ኣዳለወ። እዚ ኸኣ እቲ መስዋእታዊ በጃ የሱስ ክርስቶስ እዩ። ንሮሜ 6:23 እሞ ደጊምኪ ርኣይያ። እታ ጥቕሲ፡ “ዓስቢ ሓጢኣት፡ ሞት እዩ” ድሕሪ ምባላ፡ “ኣምላኽ ብክርስቶስ የሱስ ጐይታና ኣቢሉ ዚህበና ውህበት ግና፡ ናይ ዘለኣለም ህይወት እዩ” ትብል። ስለዚ እምበኣር፡ እቲ ኻብ ሞትን ሓጢኣትን ንኸነምልጥ መገዲ ዚኸፍተልና፡ ሞት የሱስ እዩ። *
እቲ ኻብ ኵሉ ዝበለጸ ውህበት ኣምላኽ ዝዀነ በጃ
ሜሮን፦ ኣብዛ ጥቕሲ እዚኣ፡ ከተስተብህልሉ ዝደለኹ ኻልእ ሓሳባት ኣሎ።
ሱዛን፦ እንታይ እዩ፧
ሜሮን፦ እታ ጥቕሲ እንታይ ከም እትብል እሞ ኣስተብህልላ፣ “ኣምላኽ ብክርስቶስ የሱስ ጐይታና ኣቢሉ ዚህበና ውህበት ግና፡ ናይ ዘለኣለም ህይወት እዩ” እያ እትብል። ሕጂ፡ እቲ ምእንታና እተሳቐየን ዝሞተን ህይወቱ ዝሃበን የሱስ እንተ ዀይኑ፡ እዛ ጥቕሲ እዚኣ ደኣ እሞ ንምንታይ እያ ነቲ በጃ፡ ‘ኣምላኽ ዚህበና ውህበት’ ኢላ እትገልጾ፧ ስለምንታይ፡ ‘የሱስ ዚህበና ውህበት’ ዘይትብል፧ *
ሱዛን፦ እንድዒ፡ ኣይተረድኣንን።
ሜሮን፦ ንኣዳምን ሄዋንን ዝፈጠሮም ኣምላኽ እዩ፣ ኣብ ገነት ኤድን ብዘይምእዛዞም ድማ ንኣምላኽ እዮም በዲሎም። እቶም ቀዳሞት ክልተ ሰብኣውያን ደቁ ኣንጻሩ ምስ ዓለዉ፡ የሆዋ ኣዝዩ ጕህዩ ኪኸውን ኣለዎ። እንተዀነ ግና፡ ብኡብኡ ሓደ ፍታሕ ሃበ። * ሓደ ኻብቶም መንፈሳውያን ፍጡራቱ ናብ ምድሪ ንኺመጽእን ፍጹም ሰብ ኰይኑ ንኺነብርን ኣብ መወዳእታኡ ድማ ህይወቱ መስዋእታዊ በጃ ገይሩ ንኬቕርባን ዕላማ ገበረ። ስለዚ እምበኣር፡ እቲ ናይ በጃ መሰናድዎ፡ ብሓቂ ኣምላኽ ዝሃበና ውህበት እዩ። እቲ በጃ ናይ ኣምላኽ ውህበት ዝዀነሉ ኻልእ መገዲ እውን ኣሎ። የሱስ ኪመውት ከሎ፡ ኣምላኽ ከመይ ይስምዖ ኸም ዝነበረስ ሓሲብክሉዶ ትፈልጢ፧
ሱዛን፦ ኣይፋልን፡ ሓሲበሉ ኣይፈልጥን እየ።
ሜሮን፦ ኣብዚ ኣፍ ደገ ቤትኪ መጻወቲ ቘልዑ ኣሎ። ውሉዳት ኣለዉኺ ማለት እዩ።
ሱዛን፦ እወ፡ ሓደ ወድን ሓንቲ ጓልን ኣለዉኒ።
ሜሮን፦ ከም ወላዲት መጠን፡ ሓንሳእ ደው ኢልኪ እሞ ሕሰቢ፣ ኣብታ የሱስ ዝሞተላ መዓልቲ፡ እቲ ሰማያዊ ኣቦኡ ዝዀነ የሆዋ ኣምላኽ ከመይ ይስምዖ ነይሩ ኪኸውን ኣለዎ፧ ኣብ ሰማይ ኰይኑ፡ እቲ ዜፍቅሮ ወዱ ኺእሰርን ኣደዳ ባጫ ኪኸውንን ኪጽፋዕን ኪርኢ ኸሎስ፡ ከመይ ተሰሚዕዎ ይኸውን፧ ወዱ ኣብ ዕንጨይቲ ተሸንኪሩ እናተቐንዘወ ንኺመውት ምስ ተሓድገኸ ኣቦኡ ኸመይ ኰን ተሰሚዕዎ ይኸውን፧
ሱዛን፦ ኣዝዩ ሕማቕ ተሰሚዕዎ ኪኸውን ኣለዎ። ብዛዕባ እዚ ፈጺመ ሓሲበ ኣይፈልጥን እየ!
ሜሮን፦ ሓቂ እዩ፡ ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ኣምላኽ እንታይ ከም እተሰምዖ ብልክዕ ክንፈልጥ ኣይንኽእልን ኢና። ኣምላኽ ስምዒት ከም ዘለዎ ግና ንፈልጥ ኢና፣ ኣብ ርእሲ እዚ፡ ስለምንታይ እዚ ዅሉ ኼጋጥም ከም ዘፍቀደ ንፈልጥ ኢና። እዚ ኣብ ዮሃንስ 3:16 ጽቡቕ ገይሩ ተገሊጹልና ኣሎ። ከተንብብያዶ፧
ሱዛን፦ ሕራይ፣ ከምዚ ትብል፦ “ከመይሲ፡ ኣምላኽ፡ በቲ ሓደ ወዱ ዚኣምን ኵሉ ናይ ዘለኣለም ህይወት ምእንቲ ኺረክብ እምበር፡ ከይጠፍእሲ፡ ንወዱ በጃ ኽሳዕ ዚህብ፡ ክሳዕ ክንድዚ ንዓለም ኣፍቀራ።”
መስዋእታዊ በጃ ኻብ ኵሉ ዝዓበየ መግለጺ ፍቕሪ እዩ
ሜሮን፦ አመስግነኪ። ኣብዛ ጥቕሲ እዚኣ ዘሎ ሓሳባት እሞ እንደገና ርኣይዮ፣ ‘ኣምላኽ ንዓለም ኣፍቀራ’ እዩ ዚብል። እቲ ምስጢር እምበኣር፡ ፍቕሪ እዩ። ኣምላኽ፡ ኣብ ክንዳና ንኺመውት ኢሉ ወዱ ንኺሰድድ ዝደረኸቶ፡ ፍቕሪ እያ። ብሓቂ፡ መስዋእታዊ በጃ ኻብ ኵሉ ዝዓበየ መግለጺ ፍቕሪ እዩ። ናይ የሆዋ መሰኻኽር ድማ ነዚ ንምዝካር እዮም ዓመት ዓመት ኣብታ ዝኽሪ ሞት የሱስ እትኽበረላ ዕለት ዚእከቡ። እዚ ምይይጥና ጠቓሚ ዀይኑዶ ረኺብክዮ፧
ሱዛን፦ እወ፡ ብሓቂ ጠቓሚ እዩ። ብዛዕባዚ ምሳይ ንኽትመያየጢ ኢልኪ ግዜ ስለ ዝመደብኪ አመስግነኪ።
ክትዘራረበሉ እትደሊ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ርእሰ ነገር ኣሎካዶ፧ ብዛዕባ እምነትን ሃይማኖታዊ ልምድታትን ናይ የሆዋ መሰኻኽር ብዝያዳ ኽትፈልጥ ትደሊዶ፧ ትደሊ እንተ ዄንካ፡ ከይተሰከፍካ ንሓደ ናይ የሆዋ ምስክር ሕተቶ። ንሱ እውን ተሓጒሱ ኺምልሰልካ እዩ።
^ ሕ.ጽ. 5 ኣብ ዓመት ሓንሳብ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ነቲ የሱስ ክርስቶስ ዝኸፈሎ መስዋእቲ ንምብዓል ኣብታ ዝኽሪ ሞት የሱስ እትኽበረላ ዕለት ይእከቡ እዮም። ኣብዛ ዓመት እዚኣ ሞት የሱስ እትኽበረላ ዕለት፡ ዓርቢ 3 ሚያዝያ እያ።
^ ሕ.ጽ. 32 ኣብ ዚመጽእ፡ በዚ ኣርእስቲ እዚ ኣብ እትወጽእ ዓንቀጽ፡ መስዋእታዊ በጃ የሱስ ብኸመይ ካብ ሓጢኣት ንኸነምልጥ ከም ዚሕግዘና ኸምኡ እውን ካብዚ በጃ እዚ ምእንቲ ኽንጥቀም እንታይ ክንገብር ከም ዚግብኣና ኽንምርምር ኢና።
^ ሕ.ጽ. 36 ብመሰረት መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣምላኽን የሱስን ክልተ እተፈላለዩ ኣካላት እዮም። ዝያዳ ሓበሬታ እንተ ደሊኻ፡ ኣብ ምዕራፍ 4 እታ መጽሓፍ ቅዱስ ብሓቂ እንታይ እዩ ዚምህር፧ ዘርእስታ ብናይ የሆዋ መሰኻኽር እተሓትመት መጽሓፍ ርአ።
^ ሕ.ጽ. 38 ዘፍጥረት 3:15 ርአ።
ብዝያዳ ፍለጥ
እቲ ኻብ ኵሉ ዝበለጸ ውህበት ኣምላኽ ዝዀነ በጃ
በጃ እንታይ እዩ፧ ንዓኻኸ ብኸመይ ይጠቕመካ፧
ስለምንታይ እዩ የሱስ ኪስቀን ኪመውትን ዘድለየ፧
ሞት የሱስ ዚጠቕመካ ብኸመይ እዩ፧


text:
ልኡኽ ቅዱስ ሲኖዶስ ኣብ ከተማ ሎንደን ጉባኤ ውሉደ ክህነት ኣቃኒዑ!
ብዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስ ኣቡነ ሉቃስ ዝምራሕ ልኡኽ ቅዱስ ሲኖዶስ ሰንበት 2 ታኅሣሥ 2009 ዓ.ም፣ ኣብ ታሪኻዊት ቤተ ክርስቲያን ደብረ ሣህል ቅዱስ ሚካኤል ከተማ ሎንደን ኣብ ዝተሠርዐ ጸሎተ ቅዳሴ ድኅሪ ምስታፉ፣ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ካብ ዝርከቡ ኵሎም ኣብያተ ክርስቲያንን ማኅበራትን ዝተወከሉ ዕሥራን ኃሙሽተን ሊቃውንትን ካህናትን ዝርከብዎም ልዕሊ 110 ውሉደ ክህነት ዝተሳተፍዎ ዓቢይ ጉባኤ ኣብ ሓድሽ ሕንፃ ደብረ መድኃኒት ኪዳነ ምሕረት ቤተ ክርስቲያን ከተማ ሎንደን ኣቃኒዑ።
ዕላማ እዚ ጉባኤ’ዚ ብዛዕባ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ዝርከባ ኣብያተ ክርስቲያንን ማኅበራትን ዝምልከቱ ጕዳያት ምዝርራብን፣ ብፍላይ ድማ ብሰንኪ ኣብዚ ቀረባ ዓመታት ኣብ መንጎ ውሉደ ክህነት ዝተፈጥረ ውሽጣዊ ዘይምርድዳእ፡ ኣብ ኣገልግሎትን ጕስነትን እዘን ኣብያተ ክርስቲያንን ማኅበራትን ዝስዓቦ ፈተናን ከቢድ ዕንቅፋትን ገምጊምካ ብመንፈሳዊ መንገዲ ንምፍታሕ እዩ።
ፍቓድ እግዚአብሔር ኮይኑ ድማ ኣብዚ ጉባኤ’ዚ እቲ ኣብ መንጎ ኣገልገልቲ ዝነበረ ምፍልላይ ብፍቕርን ሰላምን ብይቕረ ይቕረን ክዕጾ ከሎ፣ ኵሎም ኣገልገልቲ ድማ ሓድነቶም ኣደልዲሎም ንሕዝቦም ኣርኣያ ኮይኖም ጕስነቶም ኣጽኒዖም ንቕድሚት ክጥምቱ ኣብ ደምዳሚ ሓሳብ ተበጺሑ። እቲ ጉባኤ ብምስጋና መዝሙርን ጸሎትን ምስ ተዛዘመ፡ ብፍሡሕ ገጽ ዝተገብረ መንፈሳዊ ሰላምታ ንኵሉ ተጋባኢ ዘሐጐሰን፣ እቲ ምፍልላይ ክሳብ ክንደይ ንውሉደ ክህነት ኣሕሚሙ ከምዝጸንሐን ዘረጋገጸ እዩ ነይሩ።
ብዘይካ’ዚ ልኡኽ ቅዱስ ሲኖዶስ፣ ካብ ከተማ ሎንደን ኣስታት 300 ኪ.ሜ ንምዕራብ ርሒቓ ኣብ ትርከብ ከተማ ፕለመዝ ዘላ ማኅበር በዓታ ለማርያም ኣብ ዓመታዊ ክብረ በዓል በዓታ ለማርያም ተሳቲፉ። ነቶም ዝበዝኁ መንእሰያት ዝኾኑ ኣባላት እዛ ማኅበር’ዚኣ ቡራኬን መተባብዒ ምዕዳንን ሂቡ። ንምእመናን ሕዝብና ዝግልገለሉ ቤተ ክርስቲያን ብምሃብ ብኣባታዊ ቡራኬኦም ዘይፍለይዎ ግብጻዊ ኣባ ካርሎስ ኣመስጊኑ። ኣባ ካርሎስ ብወገኖም ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፡ ኣብ ሕዝቢ ኤርትራ ዘሎ ጽንዓትን ፍቕርን ሃይማኖት ከምዘደንቖም ብምጥቃስ፣ ንመጻኢ’ውን ዓቕሞም ከበርክቱ ድልው ምዃኖም ኣረጋጊጾም።
ብተወሳኺ’ውን ልኡኽ ቅዱስ ሲኖዶስ ኣብታ ቅድሚ ኣስታት ክልተ ዓመት ዝተገዝአትን፣ ኣገልግሎት ንምሃብ ሕንፃዊ ምትዕርራይ ዝግበረላ ዘሎን ሓዳስ ሕንፃ ደብረ መድኃኒት ኪዳነ ምሕረት ቤተ ክርስቲያን ከተማ ሎንደን ብምብጻሕ ሕንፃዊ ሥርሓታ ተመልኪቱ።


text:
1ፆሲ፥ ዓዳሢና ጎዳ ዬሱስ ኪሪስቶሴናሮ ማዔ ቴስሎንቄ ሺኢጲፆ ማኣሮ ዓሶም፤ ጳውሎሴና ሲላሴና ፂሞቴዎሴናይዳፓ ዳኪንቴ ኪኢታ፦ ፆሲኮ ኮሹሞ ዒንጊፃ ዒንሢም ማዖንጎ። 2ቢያ ዎዴ ኑ ዒንሢ ዛሎ ሺኢቃኣና ዒንሢ ዛሎሮ ፆሲ ኑ ጋላታኔ። 3ዒንሢ ፆሲ ጉሙርቂፆና ዎማይዲ ማዻቴያ ሓሣ ናሹሞና ዎማይዲ ላቢ ማዻቴያ ጊንሣ ሃሣ ጎዳ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ዒንሢኮ ዓኣ ሃጊ ማዓንዳ ዎዛ ዎማዒ ዶዲ ማዔቴያ ኑ ጎዳሢና ኑ ዓዳሢና ቤርታ ቢያ ዎዴ ኑ ጶቂሣኔ። 4ፆሲ ዒንሢ ናሽካ፥ ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ፆሲ ዒንሢ ዶኦሬሢ ኑ ዔራኔ። 5ዎይቲ ጌዔቴ ኑኡኒ ኮዦ ሓይሶ ዒንሢም ኬኤዜሢ ዻንጋና ሌሊቱዋንቴ ዓያና ጌኤሺ ዛላና፤ ሓሣ ዓያና ጌኤሺ ዒንጌ ዎልቄና ዬያጉዲ ሃሣ ኮዦ ሓይሶኮ ጎኑሞ ዔሪ ጉሙርቂሢናኬ። ዒንሢና ዎላ ኑ ዓኣ ዎዶና ዒንሢ ዛሎ ጌዒ ዎይቲ ኑ ናንጌቴያ ዒንሢ ዔራኔ። 6ዎዚ ዒንሢ ሚርጌ ሜታ ሄሌቴያ ዓያና ጌኤሺ ዒንጋ ዎዛና ቃኣሎ ዋይዚ ዔኪ፥ ኑናንታ ጎዳ ዬሱስ ኪሪስቶሴንታ ማዻ ጎይጾ ዒንሢያ ማዻያ ማዔኔ። 7ዬያይዳፓ ዔቄያና ሜቄዶኒያና ዓካይያናይዳ ዓኣ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃዞንሢም ኮሺ ኮኦኪንሢ ዒንሢ ማዔኔ። 8ጎዳኮ ቃኣላ ዒንሢዳፓ ኬስኪ ዋይዚንቴሢ ሜቄዶኒያና ዓካይያናይዳ ሌሊቱዋንቴ ፆሲ ጉሙርቂፃ ዒንሢኮ ቢያ ቤዛ ዔርቴኔ፤ ዬያ ዛሎ ሚርጌ ኑ ኬኤዛንዳያ ኮይሱዋሴ። 9ኑኡኒ ዒንሢ ኮይላ ሙኬ ዎዶና ዎማይዲ ዒንሢ ኑና ሾኦቺንሢ ዔኬቴያ፤ ናንጊና ባይቁዋያ ሓሣ ጎኔ ማዔ ፆዛሢም ማዻኒ ሜሌ ካኣዦይዳፓ ፆዛሢ ባንሢ ዎማይዲ ዒንሢ ማዔቴያ ዓሳ ፔ ቶኦኪና ማርካዻኔ። 10ዬያጉዲ ሓሣ ሓይባፓ ፆሲ ዔቂሴም ዔቄሢ፥ ሙካንዳ ፆሲ ጎሪንታፓኣ ኑና ዻቂሻንዳሢ፥ ፆሲ ናዓሢ ዬሱሴኮዋ ጫሪንጫፓ ማዒ ሙኪፆ ዎማይዲ ዒንሢ ካፓቴያ ዔያታ ማርካዻኔ።
Copyright
Learn More


text:
On the History of the Eritrean Newspaper
“ On the History of the Eritrean Newspaper”
“ታሪኽ ጋዜጣ ኤርትራ”
ኣብ መበል ኣርብዓ እንግሊዛውያን ነታ ካብ ጸላኢ መንጢልና ዝሓዝናያ ግዝኣት ዝብልዋ ኤርትራ (an occupied enemy territory) ከመሓድርዋ ጀመሩ። ግን ኣብ’ቲ “The First to be Freed” ዝብል መጽሓፎም፡ ንኤርትራ ካብ መግዛእቲ ጣልያን ሓራ ንምውጻእ ተልእኾኦም ከም ዝዀነ ይጠቅሱ። ስለዚ’ውን ልዕሊ ኹሉ ኣቃልቦ ዝሃብዎ ትምህርቲ ንኸተኣታቶ ነበረ። ግን ብኸመይ ንጀምሮ ዝብል ሓተታ ኣዝዩ በድሆም። ምኽንያቱ ብግዚኡ ኣብ ኤርትራ መምሃሪ ዝዀኑ መጽሓፍቲ ከምኡ ብቑዕ ስርዓተ-ትምህርቲ (Curriculum) ኣይነበረን። በዚ ዝኣክል ንኹሉ ከም መንበቢ ክባጻሕ ዝኽእል “ጋዜጣ” ምሕታም ኣድለየ። ብፍላይ ደቪድ ክውስላንድ፡ ብግዚኡ መራኸቢ በዓል ስልጣን ዝነበረ፡ ነቲ ብ1942 ከም ኣስተርጓሚ ዀይኑ ክገልግል ካብ ዓዲ እንግሊዝ ሒዘሞ ዝመጹ ሊቅ መዘዞ። ዶክቶር ኤድዋርድ ኡለንዶርፍ ይበሃል። ኣብ ሃገር እንግሊዝን እስራኤልን ቋንቋታት ሰማውያን ዘጸንዐ ከምኡ ብዙሓት ቋንቋታት ዝመልኽ ነበረ።
ፐሮፈሶር ኡለንዶርፍ ኣብ’ቲ “The Two Zions” ዝብል ታሪኽ ህይወቱ ከምዚ ዝስዕብ ይብል፡-
“ ኣብ ኤርትራ ምስ መጻእኹ፡ ኣዕጋቢ ዝዀኑ መጽሓፍቲ ትግርኛ` ከረክብ ኣይከኣልኩን። ሓደ ሓደ መጽሓፍቲ እኳ እንተነበሩ፡ ብዛዕባ ትምህርቲ ሃይማኖት ኰይኖም፡ ብሓልዮት ካቶሊኽን ወንጌላዊት ቤተ-ክርስትያንን (ከኒሻ) ዝተሓትሙ ነበሩ። ብፍላይ ዓቢይ መዝገበ ቃላት ትግርኛ-ጣልያን ዝብል ብዳኦፈዮ ኣብ ከረን ብ1910 ኣቢሉ ዝተደርሰ እንተ ዘይኰይኑ፡ ካልእ ኣይነበረን። ካብ ሓደ ተለቂሔ ብኢደይ ኣብ ደብተር ብሙሉኡ ክቀድሖ ጀመርኩ። ኣብ ሞንጉኡ ግና ካልእ ‘ክትገዝኦ እትኽእል ረኺበልካ ኣለኹ’ ምስ በለኒ፡ ካብ ምቅዳሕ ዓረፍኩ። ብድሕሪ’ዚ ከም ዋና ኣሕታሚ ጋዜጣ ትግርኛ ኰይነ ክሰርሕ ከሎኹ፡ ዝሕግዘኒ ሰብ ኣድለየ። በቲ ግዜ’ቲ ኣፋፍኖት ትምህርት ዝነበሮም ኣብ ሚስዮን ከም ዝተማህሩ ስለ ዝፈለጥና፡ ንመጀመርያ ግዜ ንኣቶ ወልደኣብ ወልደማርያም ምሳና ክሰርሑ ቆጸርናዮም። ቋንቋ ትግርኛ ብዝበለጸ ዝመሃሩኒ እውን ንሶም ኢዮም።”
ብ31 ነሓሰ 1942 “ ናይ ኤርትራ ሰሙናዊ ጋዜጣ” ክሕተም ጀመረ።
ግን ስልቪያ ፓንክረስት ከም ዝገለጸቶ እንተድኣ ኰይኑ፡ እዚ ዝጠቀስናዮ ጋዜጣ ንኽሕተም ዘድለየ ምኽንያት፡ ብፍላይ ኢትዮጵያ ንኤርትራ ኣብ ምምላስ እተካይዶ ዝነበረት ጐስጓስ (propaganda) ንምቅዋም ኢዩ።
ኰይኑ ኣብ ታሪኽ ኤርትራ፡ ንመጀመርያ ግዜ ጋዜጣ ብትግርኛ ተሓቲሙ ክወጽእ ብምርኣዩ ዝተመሰጠ ዜጋ ከምዚ ዝስዕብ ገጠመ፡-
“መስዋእትኻስ ይዕረገልካ ድኣ
ክቡር ጋዜጣና ቀዳማይ ብርሃን ከመይ ኢኻ”
1. ከምዚ ኸማይ እንተ ዘፍቅሩኻ፡ -ከምዚ ከማይ እንተ ዚብህጉኻ
2. ነፍሲ ወከፍ እንተ ዚገዝኡኻ፡ - ፍቐዳ ሃገራት እንተ ዚወስዱኻ
3. ከም ብርሃናት እንተ ዝርእዩኻ፡ - ኣብ ፍቀዳ ባይቶ በልበል ኬብሉኻ
4. ከም ሰንደቕ ዕላማ ኪሰቅሉኻ - ዓሻ መሲል ኰንካ መዓዶ ህዝብኻ
5. ናይ ልብኻ ተዛረቦም ኢኻ፡ - ሽሕ ንንጉስ ደሞ ኸይብሉኻ
6. ብዓል ፍቓድ ብዓል መዚ ኢኻ፡ - መዓዶም ምኸሮም ሓደራኻ
7. ገለ እንተ ኣርስሑኻ ቀደዱኻ - ብሸላውን እንተ ረኣዩኻ
8. ከይትኹርየሎም ሓደራኻ፡ - ንሳቶም ደቅኻ ንስኻ ኣቦ ኢኻ
9. መዓርግካ ኢዮም ስልሜኻ፡ - ናባታቶም እዩ መልእኽትኻ
10. ግናኸ ብጸሎት እንተሓገዙኻ፡ - ንጥቕሚ ትኾኖም ንህዝብኻ
11. ወረ ምሉእ ዓለም ንሰምዕ ብኣኻ፡ - ንመጽሓፍቲ’ኳ ስዒርካዮም ኢኻ
12. ብዙሕ ሰላም ፍልጠት ትዕድል ኢኻ፡ - ቅድሚ ሎሚ ድኣ ኣበይ ኔርካ ኢኻ
13. ጋሻ ዝኾንካዮ ንህዝብኻ፡ - ጽሩይ ፊደል ቋንቋ ኣበው ኢኻ
14. እንታይ ከይስኣን ብሳላኻ፡ - ኣዋጅ ኣበሳሪ ኣብ ጸምጸም በረኻ
15. ከይቓድር ኣይትሕደግ ህዝብኻ፡ - ነቶም ለኣኽትኻ ዕረገሎም ኢኻ።
መሓሪ ወልዱ
ናይ ኤርትራ ሰመናዊ ጋዜጣ ቁጽሪ 12፡ 16 ሕዳር 1942።
ፕሮፈሶር ኤድዋርድ ኡለንዶርፍ ቀጺሉ ከምዚ ይብል፡-
“ ትግርኛ ተራ ቋንቋ ምዃኑ ተሪፉ፡ ብዝለዓለ ደረጃ መምሃርን መማዕበልን ስነ-ጽሑፍ ኤርትራ ዀነ። ንኣብነት ካብ 1942-1970 ብዙሓት መጽሓፍቲ ተደርሱ። ከምኡ’ውን ኣብተን ዝሰርሓናለን ዓሰርተ ዓመታት፡ ማዕረ 520 ጋዜጣታት በብግዚኡ ኣሕቲምና። እዚ ገለ ካብቶም ብዘመን እንግሊዝ ዝተራእዩ ምዕባሌታት ወይ ለውጥታት ኢዩ። ግናኸ ድሕሪ ፈደረሽን ትግርኛ ተደቁሰ። በዚ ዝኣክል ካብቶም ናዕቢ ዝፈጠሩ ጠንቅታት ሓደ ኰነ።”
ታሪኽ ጋዜጣ ኤርትራ ከምዚ ካብ ኰነ፡ ነዚ በጽሓናዮ ዘሎና ሓበሬታ ዘመን (Information Age) ብሻላ ኣይንርኣዮ። መጺጽ እንተዘይህሉ፡ መዓር/መዓር ምዃኑ መን መስተምቀሮ? ከምኡ ጸልማት እንተዘይህሉ፡ ብርሃን/ብርሃን ምዃኑ ከመይ ጌርና ምሃረፍናዮ? እስኪ እዚ ልዕል ኢልና ዝጠቀስናዮ ግጥሚ ኣብነት ይኹነና።
ብዝተረፈ ምንባብ ካብ ሓሳብ ልብና ወትሩ ኣይፈለ።
ሓደራ!!!
-ሃይለ


text:
Erena on Facebook
Articles
ነርወይ ፖለቲካዊ ዑቕባ ንዝነጸገቶም ኤርትራውያን ናብ ኤርትራ ክምለሱ ዝብል ሓሳብ ብትሪ ተነቒፉ
Radio Erena: 24 June, 2014
ምክትል ሚኒስትሪ ፍትሕን ህዝባዊ ድሕነትን ነርወይ ሂማንሹ ጉላቲ ብዛዕባ ምምላስ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ብዝምልከት ኣብ ኣስመራ ምስ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ከምዝተዘራረበ ተሓቢሩ።
እቲ በዓል ስልጣን ነርወይ ኣብ ኣስመራ ምስ ሓያሎ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ተዘራሪቡ ድሕሪ ምምላሱ ንማዕከናት ዜና ነርወይ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ ኣሳታት 500 ዝኾኑ ኤርትራውያን ሓተቱ ዑቕባ ናብ ኤርትራ ክምለሱ፣ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሓደ ሓደ ጉዳያት ምርድዳእ ከምዘድሊ ገሊጹ።
እንተኾነ ዛጊት ኣብ ዝኾነ ነጥቢ ክብጻሕ ብዘይምኽኣሉ፣ ተወሳኺ ዝርርብ ከምዘድሊ ሂማንሹ ጉላቲ ጠቒሱ።
ብዝሒ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ኣብ ኔርወይ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ከምዝስራዕ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ መንግስቲ እታ ሃገር ንሕቶ ፖለቲካዊ ዑቕባ ዝነጸጎም ኣስታት 500 ኤርትራውያን ከምዘለዉ’ዩ መንግስቲ ነርወይ ዝሕብር።
እንተኾነ ብስም ኤርትራውያን ዑቕባ ዝሓተቱ ኢትዮጵውያን’ውን ክህልዉ ከምዝኽእል ሓያሎ ወገናት ይገልጹ።
ሃገራት ኤውሮጳ፣ ንኤርራውያን ፖለቲካዊ ዑቕባ ክወሃቦም ዝብል ዓብላሊ መርገጺ ክሕዛ እንከለዋ፣ ነርወይ ግና ሕቶ ፖለቲካዊ ዑባ ዘይተቐበሎም ኤርትራውያን ናብ ኤርትራ ክምለሱ’ዩ ትብል ዘላ።
እዚ ናይ ነርወይ ሓሳብ ድማ ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት፣ ሓያሎ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ጉዳይ ስደተኛታት ዝከታተሉ ወገናትን ተሪር ተቓውሞ ገጢምዎ ኣሎ።
ህንዳዊ መበቆል ዘለዎ ምክትል ሚኒስተር ፍትሒ ነርወይ ሂማንሹ ጉላቲ፣ ኣንጻር ስደተኛታት ተሪር መርገጺ ካብ ዘለዎም ፖለቲከኛታት እታ ሃገር’ዩ።
=================================


text:
ብሪጣንያ፣ኣሜሪካን ካልኦት ዓለም-ለኸ ለገስቲን፣ነታ ንዝሓለፉ ኣስታት ዕስራ ዓመታት ካብ ዘጋጠማ ጥፍኣት ንምሕዋይ ትፅዕር ዘላ ሶማልያ ንምሕጋዝ፣ልዕሊ ሰለስተ ሚእቲ ሚልዮን ዶላር ክንልግስ ኢና ኢሎም።
28 ሚልዮን ዶላር ንምዕባለ፣ንስልጠና ሓይሊ ፖሊስ፣ዳያኑን ጠበቃታትን እንግሊዝ ክትልግስ‘ያ ዝበሉ ቀ/ሚ እንግሊዝ ዴቪድ ካምርን፣ ንሶማልያ ምሕጋዝ ህፁፅን ኣገዳሲን ምኻኑ ጠቂሶም።
”ኣብ‘ዚ ቀረባ ዓመታት፣ኣብ ኣፍጋኒስታን ፓኪስታንን ኣንፃር ኣል-ቃይዳ ርኡይ ለውጢ ኣመዝጊብና ኢና።ኣብ ገለ ክፋል ኣፍሪቃ ግና፣ሓድሽ ስግኣት ፈጠራ ራዕዲ ተቀላቂሉ’ዩ። ፅንፋዊነት ንሓንጎል ሶማልያውያን መናእሰይ ይምርዞምን ንፈጠራ ራዕዲ የቃልዖምን‘ሎ። ስግኣት ፀጥታና ኣብ ልዕሊ ምኻኑ፣ሸለል እንተይልናዮ፣ማዕረ’ቲ ኣብ ተስዓታት ኣብ ኣፍጋኒስታን ዝፈፀምናዮ ጌጋ፣ኣብ ሶማልያ ክንደግም ኢና ማለት‘ዩ” ኢሎም።
ፕረዚደንት ሶማልያ ሓሰን ሸኽ መሓመድ፣ነቶም ኣብ ለንደን ዝተኣከቡ ልዕሊ ሓምስ ሃገራትን ለገስቲን ከምዝገለፅዎ፣ሶማልያ ፈተናታት ኣብ ቅድሚኣ ይፅበያ‘ሎ።ግን ሳላ ዓለም-ለኸ ሓገዝን ኢንቨስትመንትን ክትሰግሮ‘ያ ኢሎም።
ንሶም ወሲኾም”ነቶም ዘመዝገብናዮም ዓበይቲ ኣዎንታታት ክንስእን ስለዘይንደሊ፣ማሕበረ ሰብ ዓለም ኣብ ጎንና ኮይኑ ክሕግዘና ኣለዎ።ኣብ ሶማልያ ምልክት እግሪ ምትካልን ቁጠባዊ ምልዕዓልን ንሪኢ ኣለና ኢና።ካብ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ሓገዝ እንተረኺብና፣መንግስቲ ሶማልያ ንትፅቢት ህዝቢ ሶማልያን ማሕበረ-ሰብ ዓለምን ከማልእ‘ዩ”ኢሎም።
እቲ ኣብ ለንደን ትማሊ ዝተሳለጠ ኮንፈረንስ፣ድሕሪ ዓሚ ንመሰጋገሪ መንግስቲ ናብ ሓድሽ ፓርላማን መረፃ ፕረዚደንት ዘብፀሐን ኣኼባ ስ
ስዒቡ ዝተካየደ‘ዩ።


text:
ምትእስሳር ደቂ-ኣንስትዮ ሰዲህኤ ጉጅለ ኤውሮጳ ኣብዝሓለፈ ሓሙስ ዕለት 08.12.2016 ኣኼባ ምክያዱ ዝበጻሓና ዜና ሓቢሩ። እቲ ኣኼባ ድሕሪ ጉባኤ ምትእስሳር ደቂ-ኣንስትዮ ሰልፊ፤ ንመጀመርታ ግዜ ዝግበር ዘሎ ምዃኑን፡ ኣብቲ ኣኼባ ናይ መጻኢ መደብ ስራሓተንን ንስሩዕ ርክክባተን ዝጠመተ ዕማማትን ኣዋሃሂደን ምውጽኤን ተረጋጊጹ።
ከምዝዝከር፣ ምትእስሳር ደቂ ኣንስትዮ ሰ.ዲ.ህ.ኤ፣ ብዕለት 30 ሓምለ 2016 እየን ቀዳማይ ጉባኤ ኣካይደን። ኣብቲ ጉባኤ ኣብ ዝተፋላለየ ኩርናዓት ዓለም ማለት፡ ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ፡ ኣመሪካ፡ ካናዳን፡ ኣውስትራልያን ዝርከባ ኣባላት ምትእስሳር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብቤት ጽሕፈት ምትእስሳር ደቂ ኣንስትዮ ተማእኪለን ብመራኸቢ ብዙሓን ዝተሳተፍኦ ጉባኤ ብዓወት ዛዚመን። ጉባኤ ብኣባል ፈጻሚት ሽማገለ ሓላፊት ቤት ጽሕፈት ደቂ ኣንስትዮ ወ/ት ኤርትራ ኣልኣዛር ተኸፊቱን ተመሪሑን እዩ ተካይዱ። ቀንዲ ሕመረትን ዕላማን ናይዚ ታሪኻዊ ጉባኤ እዚ ከኣ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራውያን ነብሰን ሰሪዔን ኩለንተናዊ ተሳታፍነተን ንምዕዛዝን ተራን ግደን ኤርትራውያን ኣብ ማሕበራዊ ፍትሕን ማዕርነትን ንምርግጋጽ ዘትኮረ ኮይኑ ቤት ጽሕፈት ምትእስሳር ደቂ ኣንስትዮ ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ከኣ ንምትግባሩ ከምዝቃለስ ኣስሚሩሉ። ኣብ ዝቀረበ ዛዕባታት ብዕምቆት ክትዕን ልዝብን ድሕሪ ምክያድ፡ መሪሕ መደብ ዕማማት ሓንጺጸን ሰሪዔንን ሓንቲ ንስራሓተን እተማእክል ሽማገለ ብዲሞራሲያዊ ኣገባብ መሪጸን ብዝክረ ሰማእታት ጉባኤ ምዝዛሙ እውን ዝፍለጥ እዩ።


text:
ሃገራትን ህዝብታትን
ናብ ኣዘርባጃን እተገብረ ምብጻሕ
ኣዘርባጃን ካብተን ኣብ ደቡባዊ ኮከሰስ ዚርከባ ሰለስተ ሃገራት (ማለት ካብ ሩስያን ጆርጅያን ኣርመንያን)፡ እታ ዝዓበየት እያ። ሓደ ሽሕ ዓመት ይገብር፡ ዓሌት ቱርኪክ ብብዝሒ ኣብዚ ቦታ እዚ ኺሰፍሩ ጀመሩ። እዞም ሰፈርቲ እዚኦም፡ ንገሊኡ ባህልታት እቲ ኸባቢ ተቐበልዎ፣ እቶም ኣብኡ ዝነበሩ ተቐማጦ እውን ንገሊኡ ባህልታት እቶም ሰፈርቲ ተቐበልዎ። በዚ ምኽንያት እዚ እዩ ኣዘርባጃንኛ ምስ ቱርክኛን ቱርክመንን ዚዛመድ።
ደቂ ኣዘርባጃን ፍሽሑዋትን ተቐረብትን እዮም። ስድራ ቤታት ድልዱል ርክብ እዩ ዘለወን፣ ኣዝማድ ድማ ኣብ እዋን ጸገም ንሓድሕዶም ይተሓጋገዙ እዮም።
ደቂ ኣዘርባጃን ሙዚቃን ግጥምን ይፈትዉ እዮም። ንኣብነት፡ ኣብቲ ሙጋም ዚብሃል ሙዚቃ፡ ሓደ ደራፊ ብባህላዊ መሳርሒ ሙዚቃ ገይሩ፡ ናይ ቀደም ግጥምታት ኣዘርባጃን እናገጠመ ይደርፍ። ኰይኑ ግና፡ እቲ ደራፊ ብዛዕባ ባህላዊ ሙዚቃ ሙጋም እኹል ፍልጠትን ክእለትን ኪህልዎ ኣለዎ።
ሻሂ ኣገዳሲ ኽፋል ባህሊ ኣዘርባጃን እዩ። ብሽኮር ተሰንዩ ድማ ብንእሽቶ ቢኬሪ ይቐርብ፣ ምስኡ እውን ለውዝን ዘቢብን ዓይነት ካዕካዕን ይቐርብ እዩ። ኣብ ንኣሽቱ ኸተማታት እውን፡ ኣብያተ ሻሂ ኣለዋ።
ኣብቲ ብሸነኽ ምብራቕ ኣዘርባጃን ዚርከብ ባሕሪ ካስፒያን፡ ስተርጅዮን ዚብሃል ክቡር ዓሳ ኣሎ። እቲ በሉጋ ዚብሃል ዓይነት ስተርጅዮን፡ ልዕሊ 100 ዓመት ኪነብር ይኽእል እዩ። ክሳዕ ሕጂ ኻብ እተታሕዙ በሉጋ ስተርጅዮን እቲ ዝዓበየ፡ ቍመቱ 8.5 ሜተር ኰይኑ፡ ክብደቱ ኸኣ 1,297 ኪሎ ግራም እዩ። ስተርጅዮን ከም ክቡራት ዓሳ ጌርካ ዚርኣዩ፡ ብእንቋቝሖኦም ካቪያር ዚብሃል ህቡብን ክቡርን ጸሊም ምግቢ ስለ ዚስራሕ እዩ።
ደቂ ኣዘርባጃን ሃይማኖተኛታት እዮም፣ ብዛዕባ ኣምላኽ ምዝርራብ ከኣ ባህ የብሎም እዩ። መብዛሕትኦም እቶም ተቐማጦ፡ ሰዓብቲ እምነት ምስልምና እኳ እንተ ዀኑ፡ ካልኦት ሃይማኖታት እውን ኣለዋ፣ ኣብ ኣዘርባጃን ልዕሊ ሓደ ሽሕ ዚዀኑ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኣለዉ፣ መብዛሕትኦም ከኣ ደቀባት ኣዘርባጃን እዮም።
ትፈልጥዶ፧
ናይ የሆዋ መሰኻኽር ነታ መጽሓፍ ቅዱስ ብሓቂ እንታይ እዩ ዚምህር፧ ዘርእስታ መጽሓፍ ተጠቒሞም፡ ኣብ መላእ ዓለም ምስ ዚርከቡ ብሚልዮናት ዚቝጸሩ ሰባት፡ መጽሓፍ ቅዱስ የጽንዑ እዮም። እታ መጽሓፍ ብልዕሊ 250 ቋንቋታት፡ እንተላይ ብኣዘርባጃንኛ ትርከብ።


text:
1ብድኅሪኡ ኢየሱስ ኣብ ገምገም ባሕሪ ኾይኑ ኽምህሮም ጀመረ። ኣብ ባሕሪ ናብ ጃልባ ደይቡ ኽሳዕ ዝቕመጥ ብዙኅ ሕዝቢ ናብኡ ተኣከበ፤ ዂሉ እቲ ሕዝቢ ኸዓ ኣብ ገምገም ባሕሪ ኣብ ምድሪ ነበረ። 2ብምስላታት ገይሩ ብዙኅ ነገራት መሃሮም። ክምህሮም እንተሎ ድማ ኸምዙይ በሎም፦ 3 ስምዑ ! እንሆ ዘራኢ ኽዘርእ ወፈረ። 4ክዘርእ እንተሎ ሓድሓደ ዘርኢ ኣብ ወሰን መንገዲ ወደቐ፤ ኣዕዋፍ መጺአን ድማ በልዐኦ። 5ገሊኡ ድማ ብዙኅ ሓመድ ኣብ ዘይብሉ ዂሒ ወደቐ፤ ዕምቈት ሓመድ ስለ ዘይብሉ ኸዓ ቐልጢፉ በቖለ። 6ፀሓይ ምስ በረቐ ግና ሃጐጐ፤ ሱር ስለ ዘይነበሮውን ሓረረ። 7ገሊኡ ኸዓ ኣብ ማእኸል እሾዂ ወደቐ፤ እቲ እሾኽ ከዓ ዓብዩ ሓኒ፤ ፍረውን ኣይሃበን። 8ገሊኡ ድማ ኣብ ጽቡቕ መሬት ወደቐ፤ በቖለ፤ ዓበየ፤ ፈረየውን፤ ገሊኡ ሠላሳ ገሊኡ ስሳ ገሊኡ ኸዓ ሚእቲ ሃበ። 9ዝሰምዕ እዝኒ ዘለዎ ይስማዕ በሎም። 10ንበይኑ ምስ ኮነ ኸዓ እቶም ኣብ ዙርያኡ ዝነበሩ ምስቶም ዓሠርተ ኽልተ ደቀ መዛሙርት ኮይኖም ብዛዕባ እቲ ምስላታት ጠየቕዎ። 11ንሱ ኸዓ ኸምዙይ በሎም፦ ምፍላጥ ምሥጢር መንግሥቲ እግዚኣብሔር ንኣኻትኩም እዩ ተውሂቡ ዘሎ ነቶም ብወፃኢ ዘለዉ ግና 12ምርኣይ ክርእዩ ግና ኸየስተብህሉ ምስማዕውን ክሰምዑ ግና ኸየስተውዕሉ ንስሓ ኸይኣትዉሞ ምሕረት ከይግበረሎምስ ኲሉ ብምስላ እዩ ዝንገሮም። 13ከምዙይ ድማ በሎም፦ ነዝ ምስላ እዙይዶ ኣየስተውዓልኩምዎን ኢኹም? ከመይ ጌርኩም ደኣ ንዂሉ ምስላታት ክትርድእዎ ኢኹም? 14እቲ ዘራኢ ቓል እዩ ዝዘርእ። 15ገሊኦም ሰባት ነቲ ኣብ ወሰን መንገዲ ዝተዘርአ እዮም ዝመስሉ፤ ምስ ሰምዑ ሽዑ ንሽዑ ሰይጣን መጺኡ ነቲ ኣብ ልቦም ዝተዘርአ ቓል ይወስዶ። 16ከምኡ ኸዓ ገሊኦም ነቲ ኣብ ኰዂሒ ዝተዘርአ ይመስሉ፤ ነቲ ቓል ምስ ሰምዕዎ ሽዑ ንሽዑ ብሓጐስ ይቕበልዎ። 17ንጊዜኡ እምበር ሡር የብሎምን፤ ደኃር ግና ስለ እቲ ቓል መከራ ወይ ስደት ምስ ኮነ ቐልጢፎም ይኽሕዱ። 18ገሊኦም ከዓ ነቲ ኣብ እሾዂ ዝተዘርአ ይመስሉ፤ ይሰምዑ ፤ 19እንተኾነ ኃልዮት እዛ ዓለም እዚኣን ፍቕሪ ሃብትን ካልእ ትምኒትን ኣትዩ ነቲ ቓል የሓንቆ፤ ፍረ ዘይብሉ ድማ ይኸውን። 20ገሊኦም ግና ኸምቲ ኣብ ጽቡቕ ምድሪ ዝተዘርአ እዮም፤ ነቲ ቓል ይሰምዕዎ፤ ይቕበልዎ፤ ገሊኦም ሠላሳ ገሊኦም ስሳ ገሊኦምውን ሚእቲ ይፈርዩ። 21ኢየሱስ ድማ ኸምዙይ በሎም፦ ሰብ መብራህቲ ኣብሪሁ ኣብ ውሽጢ ኸፈር ወይ ከዓ ኣብ ትሕቲ ዓራት ድዩ ዘቐምጦ? ብርሃኑ ኣብ ዝርአ ቐንዲልዶ ኣይኾነን ዘቐምጦ? 22ዘይገሃድ ኅቡእ ዘይግለጽ ሥዉር የለን። 23ዝሰምዕ እዝኒ ዘለዎ ይስማዕ። 24መሊሱ ድማ ኸምዙይ በሎም፦ ነቲ እትሰምዕዎ ኣስተብህሉሉ። በቲ እትሰፍሩሉ መስፈር ክስፈረልኩም ክውሰኸልኩምውን እዩ። 25ንዘለዎ ይወሃቦ፤ ነቲ ዘይብሉ ግና እታ ዘላቶ እኳ የኅድግዎ እዮምሞ። 26ከምዙይ ድማ በለ፦ መንግሥቲ እግዚኣብሔር ኣብ ግራቱ ዘርኢ ኸም ዝዘርእ ሰብ እያ። 27ንሱ ለይቲ ይድቅስ መዓልቲውን ይትሥእ፤ እቲ ዘርኢ ድማ ንሱ እንተይፈለጠ ይበቊል የዓቢውን። 28እታ ምድሪ ባዕላ ተብቊል፤ ቅድም በቕሊ ደኃር ዘለላ፤ ኣብቲ ዘለላ ድማ ብጹሕ ስርናይ፤ 29ፈጺሙ ምስ ፈረየ ኸዓ ቐውዒ ስለ ዝበጽሐ ማዕጺድ ይሰድድ። 30መሊሱ ድማ ኸምዙይ በለ፦ መንግሥቲ እግዚኣብሔር ብምንታይ ክንምስላ? እንታይከ ምስላ ንግበረላ? 31ካብ ኲሉ ዘርኢ ምድሪ ዝነኣሰት ኣብ ምድሪ ኸም እተዘርአት ፍረ ኣድሪ እያ። 32ምስ ተዘርአት ግና ትበቊል፤ ካብ ኲሉ ኣሕምልቲውን ተዓቢ፤ ኣዕዋፍ ሰማይ ኣብ ትሕቲ ጽላላ ኸዕርፋ ኽሳዕ ዝኽእላ ኸዓ ዓበይቲ ጨናፍር ትገብር። 33ከም መጠን ምስትውዓሎም ነቲ ቓል በዝ ኸምዙይ ዝበለ ምስላታት ይነግሮም ነበረ። 34ብዘይ ምስላ ኣይተዛረቦምን፤ ንደቀ መዛሙርቱ ግና ንበይኖም ኲሉ ይገልጸሎም ነበረ። 35በታ መዓልቲ እቲኣ ምድሪ ምስ መሰየ፤ ንደቀ መዛሙርቱ ናብ ማዕዶ ንሳገር! በሎም። 36ነቶም ሕዝቢ ኣፋንዮም ድማ ኣብታ ኢየሱስ ዝነበራ ጃልባ ምስኣቶም ወሰድዎ፤ ካልኦት ጃልባታት ከዓ ኣብኡ ነበራ። 37ብርቱዕ ኣውሎ ንፋስ ተልዓለ፤ እታ ጃልባ ኽሳዕ ማይ እትመልእ ድማ እቲ ማዕበል ነታ ጃልባ ይጸፍዓ ነበረ። 38ኢየሱስ ግና ብወገን ድኅሪት እታ ጃልባ ተተርኢሱ ደቂሱ ነበረ። ደቀ መዛሙርቱ ድማ ኣበራቢሮም መምህር! ምጥፋእና ኣየኅዝነካን ዲዩ? በልዎ። 39ንሱ ተሢኡ ነቲ ነፋስ ገሠጾ፤ ነታ ባሕሪ ድማ ጸጥ በሊ! ህድኢ! በላ። እቲ ንፋስ ድማ ጸጥ በለ፤ ዓብዪ ህድኣትውን ኮነ። 40ንሱ ኸዓ ንደቀ መዛሙርቱ ስለምንታይ ትፈርኁ? ክሳዕ ኽንድዙይዶ እምነት የብልኩምን? በሎም። 41ንሳቶም ግና ኬርና ፈርኁ፤ ንስንሳቶም ድማ እዝ ንፋስን ባሕርን ዝእዘዝዎስ መን እዩ! ተበሃሃሉ።
Copyright
Learn More


text:
ኣብ ደቡብ ሱዳን ተዓጂቡ ይጉዓዝ ኣብ ልዕሊ ዝነበረ ኮንቨይ 200 ዕጡቓት ብስወሰድዎ መጥቓዕቲ ሓሙሽተ ኣባላት ዓቀብቲ ሰላምን ሸውዓተ ስቪላትን ምማቶም ሕቡራት መንግስታት ኣፍሊጡ።ካልኦት ትሽዓተ ሰባት እውን ቆሲሎም ኣለው።
ኩሎም ዝተቐተሉ ሓሙሽተ ኣባላት ዓቃቢ ሰላም ህንዳዊያን ምዃኖምን ዝተቐተሉ እውን 18 ስቪላት ንዝፀዓነ ኮንቨይ ካብ ዝተፈዎዮ መጥቓዕቲ ክከላኸሉ ምዃኑን ሕቡራት መንግስታት ገሊፁ’ሎ።ዕጡቓት ኣብ ምብራቓዊ ክፍለ ግዝኣት እታ ሃገር ኣብ ጆንግሊ ነቲ ኮንቨይ ብድብያ ብምጥቕዖም ከቢድ ውግእ ከምዝተኻየደ ሕቡራት መንግስታት ሓቢሩ።
ወሃቢ ቃል ዓቃቢ ሰላም ሕቡራት መንግስታት ኪየራን ዲወይር 30 ዝኾኑ ኣባላት ዓቃቢ ሰላም ናብ ፒቦር ኣብ ዝወስድ ዋና መንገዲ ነቲ ኮንቨይ ይዕጅቡ ስለዝነበሩ ኣብ ልዕሊ ሕቡራት መንግስታት ኮነ ተባሂሉ ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ እዩ ኢሎምዎ።
ኣብ ጃንጉለይ ህውከት እናወሰኸ ክኸይድ ፀኒሑ እዩ።ብፋላይ ዓሌታት ሉ ኑዌርን ሙርለን እናተጠቓቕዑ እቲ ሓደ ናይቲ ካሊእ እንስሳት ክዘምቱ ፀኒሖም እዮም።
ሕቡራት መንግስታት ነቲ መጥቓዕቲ መን ከምዝፈፀሞ ንምዝራብ ግዚኡ ገና እዩ እንተበለ’ውን ወሃቢ ቃል ሰራዊት ደቡብ ሱዳን ፊሊፕ ኣጉወር ግን ኣብቲ ከባቢ ኣንፃር ሓይልታት መንግስቲ ይዋጋእ ናይ ዘሎ ብዴቪድ ያዩ ያዩ ዝምራሕ ጉጅለ ዕጡቓት እዮም ፈፀምቱ ክብሉ ኸሲሶም።
ወሃቢ ቃል ሕቡራት መንግስታት ዲወይር 6,500 ወታደራት ዘለዎ ናይቲ ውድብ ተልእኾ ንቕድሚት ኣብዝገብሮ ምንቅስቓስ ጥንቃቐ ክገብር ኣለዎ ኢሎም።
ናይ ሕቡራት መንግስታት ዋና ፀሓፊ ባን ኪ-ሙን ብወሃቢ ቃሎም ኣቢሎም በቲ መጥቓዕቲ ምድንጋፆም ብምግላፅ ንዓቀብቲ ሰላም ምቕታል ብዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ዝርአ ናይ ኵናት ገበን እዩ ኢልምዎ።
ቤት ምኽሪ ፀጥታ እውን ነቲ መጥቓዕቲ ብምኹናን መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ነቲ ጉዳይ ብህፁፅ መርሚሩ ፈፀምቱ ናብ ፍርዲ ንከቕርቦም ፀዊዑ’ሎ።


text:
Erena on Facebook
ኢትዮጵያ፣ እስላማዊ መንግስቲ ንምምስራት ተንቀሳቒሶም ዝተባህሉ ኣመንቲ ምስልምና ንማእሰርቲ ተፈሪዶም
Radio Erena: 05 Januray 2016
ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ፣ እስላማዊ መንግስቲ ንምምስራት ተንቀሳቒሶም ንዝበሎም 20 ኣመንቲ ምስልምና ብ3 ጥሪ ንማእሰርቲ ከምዝፈረዶም ማዕከናት ዜና ካብታ ሃገር ሓቢረን።
እቶም ኣብ ሓንቲ ናይ ሃይማኖት ሬድዮ ዝሰርሑ ክልተ ጋዜጠኛታት ዝርከብዎም 20 ኣመንቲ ምስልምና፣ ኣብ ኢትዮጵያ ብሸሪዓ ዝመሓደር እስላማዊ መንግስቲ ንምምስራትን ኣብ ዝተንቀሳቐስሉ፣ ናዕቢ ከምዘጎሃሃሩ'ውን ኣብቲ ክሲ ቀሪቡ ኣሎ።
እቲ ቤት ፍርዲ፣ ብዘይካ ንሓደ ንኹሎም፣ ነፍሲ ወከፎም ካብ ኣርባዕተ ዓመት ክሳብ ሓሙሽተ ዓመትን መንፈቕን ክእሰሩ ወሲንሎም ኣሎ።
እቲ ውሳኔ፣ ፍትሓዊ ከምዘይኮነ ዝገለጸ ጠበቓ እቶም ክሱሳት፣ ጉዳዮም ደጊሙ ክርአ ክጠልብ ምዃኑ ኣፍሊጡ።
ኣብ 2011 ኣብ መሳጊድ ዝተጎሃሃረ ናዕብን ተቓውሞን ኣመንቲ ምስልምና፣ ኣብ ኢትዮጵያ መሰል ሃይማኖታት ዝጠልብ ምዃኑ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት እኳ እንተገለጹ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ግና፣ ብሸሪዓ ዝመሓደር እስላማዊ መንግስቲ ንምምስራት ዝተኻየደ ምንቕስቓስ'ዩ ክብል'ዩ ገሊጽዎ።
=================


text:
ምዕራፍ ኣርባዕተ
የሱስ ክርስቶስ መን እዩ፧
የሱስ እንታይ ፍሉይ ግደ እዩ ዘለዎ፧
ካበይ እዩ መጺኡ፧
ሰብ ኣብ ዝነበረሉ እዋን እንታይ ባህርያት ነበሮ፧
1, 2. (ሀ) ብዛዕባ ሓደ ውሩይ ሰብ ምፍላጥካ፡ ብሓቂ ትፈልጦ ኢኻ ማለት ዘይኰነ ስለምንታይ እዩ፧ (ለ) ብዛዕባ የሱስ እንታይ ምድንጋር እዩ ዘሎ፧
ኣብ ዓለም ብዙሓት ውሩያት ሰባት ኣለዉ። ገሊኦም ኣብ ማሕበረሰቦም፡ ኣብ ከተማኦም፡ ወይ ኣብ ሃገሮም ፍሉጣት እዮም። ገሊኦም ከኣ ኣብ ምሉእ ዓለም እዮም ዚፍለጡ። እንተዀነ ግና፡ ስም ሓደ ውሩይ ሰብ ምፍላጥካ ጥራይ፡ ንዕኡ ብሓቂ ትፈልጦ ኢኻ ማለት ኣይኰነን። ብዛዕባ መበቈሉን ባህርያቱን እውን ብዝርዝር ትፈልጥ ኢኻ ማለት ኣይኰነን።
2 የሱስ ክርስቶስ ኣብ ምድሪ ኣስታት 2,000 ዓመት ይገብር እኳ ይነብር እንተ ነበረ፡ ኣብ መላእ ዓለም ዚርከቡ ሰባት ብዛዕባኡ ብእተወሰነ ደረጃ እውን እንተ ዀነ ሰሚዖም እዮም። እንተዀነ ግና፡ የሱስ ብሓቂ መን ምዃኑ ብዙሓት ይደናገሩ እዮም። ገሊኦም ሕያዋይ ሰብ ጥራይ ከም ዝነበረ ይዛረቡ። ገሊኦም ነብዪ ጥራይ እዩ ነይሩ ይብሉ። ገሊኦም ከኣ ኣምላኽ ከም ዝዀነን ኪምለኽ ከም ዘለዎን ይኣምኑ። እሞኸ ኺምለኽ ኣለዎ ድዩ፧
3. ብዛዕባ የሆዋ ኣምላኽን የሱስ ክርስቶስን እቲ ሓቂ ኽትፈልጥ ዘሎካ ስለምንታይ እዩ፧
3 ብዛዕባ የሱስ እቲ ሓቂ ኽትፈልጥ ኣሎካ። ስለምንታይ፧ ምኽንያቱ፡ መጽሓፍ ቅዱስ፡ “በይንኻ ናይ ሓቂ ኣምላኽ ንዝዀንካ ንዓኻን ነቲ ዝለኣኽካዮ የሱስ ክርስቶስን ምፍላጦም፡ ናይ ዘለኣለም ህይወት እዚኣ እያ” ይብል። (ዮሃንስ 17:3) እወ፡ ብዛዕባ የሆዋ ኣምላኽን የሱስ ክርስቶስን እቲ ሓቂ ምፍላጥ፡ ናብቲ ኣብታ ገነት እትኸውን ምድሪ ዚርከብ ዘለኣለማዊ ህይወት ኪመርሕ ይኽእል እዩ። (ዮሃንስ 14:6) ብዘይካዚ፡ ናብራና ኸመይ ኪኸውን ከም ዘለዎን ንኻልኦት ብኸመይ ክንሕዞም ከም ዘሎናን ብዚምልከት የሱስ ብሉጽ ኣብነት ሓዲጉልና ኣሎ። (ዮሃንስ 13:34, 35) ኣብ ቀዳመይቲ ምዕራፍ እዛ መጽሓፍ እዚኣ፡ ብዛዕባ ኣምላኽ እቲ ሓቂ እንታይ ምዃኑ ተገሊጹልና ኣሎ። ሕጂ ኸኣ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ የሱስ ክርስቶስ ብሓቂ እንታይ ከም ዚምህር ንርአ።
እቲ ተስፋ እተገብረሉ መሲሕ
4. እቲ “መሲሕ” ከምኡ እውን “ክርስቶስ” ዚብል መዓርጋት እንታይ ማለት እዩ፧
4 ካብቲ የሱስ እተወልደሉ ነዊሕ ዓመታት ኣቐዲሙ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ እቲ ኣምላኽ ዚሰድዶ መሲሕ ወይ ክርስቶስ ተነብዩ ነይሩ። እቲ “መሲሕ” (ናይ እብራይስጢ ቓል) ከምኡ እውን “ክርስቶስ” (ናይ ግሪኽ ቃል) ዚብል መዓርጋት፡ “ቅቡእ” ማለት እዩ። እዚ ተስፋ እተገብረሉ ቕቡእ ድማ፡ ፍሉይ ቦታ ኺህልዎ ብኣምላኽ እተሸመ እዩ። ጸኒሕና ኣብዛ መጽሓፍ እዚኣ ኣብ እንረኽቦ ምዕራፋት፡ እቲ መሲሕ ኣብ ምፍጻም ዕላማ ኣምላኽ ብዛዕባ ዘለዎ ኣገዳሲ ቦታ ኽንምሃር ኢና። ብዛዕባ እቲ የሱስ ሕጂ እውን እንተ ዀነ ኼምጽኣልና ዚኽእል በረኸት ድማ ክንምሃር ኢና። የሱስ ከይተወልደ ኸሎ ግና ብዙሓት ‘እቲ መሲሕ መን ኰን ይኸውን፧’ ኢሎም ከም ዝሓሰቡ ዜጠራጥር ኣይኰነን።
5. ደቀ መዛሙርቲ የሱስ ብዛዕባ እንታይ እዮም ርግጸኛታት ዝነበሩ፧
5 ኣብ ቀዳማይ ዘመን ድ.ክ. ደቀ መዛሙርቲ የሱስ ብዓል ናዝሬት፡ ንሱ እቲ ብትንቢት እተነግረሉ መሲሕ ምዃኑ ምሉእ ብምሉእ ይኣምኑ ነበሩ። (ዮሃንስ 1:41) ስምኦን ጴጥሮስ ዚብሃል ሓደ ኻብቶም ደቀ መዛሙርቲ ኸኣ ንየሱስ “ንስኻ ክርስቶስ . . . ኢኻ” ኢሉ ብንጹር ተዛረቦ። (ማቴዎስ 16:16) እዞም ደቀ መዛሙርቲ እዚኦም ኰኑ ንሕና፡ የሱስ ብሓቂ እቲ ተስፋ እተገብረሉ መሲሕ ምዃኑ ብኸመይ ርግጸኛታት ክንከውን ንኽእል፧
6. የሆዋ እሙናት ንዘበሉ ነቲ መሲሕ ኬለልይዎ ብኸመይ ከም ዝሓገዞም ኣብርህ።
6 ቅድሚ የሱስ ዝነበሩ ነብያት ኣምላኽ ብዛዕባ እቲ መሲሕ ብዙሕ ዝርዝር ነገራት ተነብዮም ነይሮም። እዚ ዝርዝራት እዚ፡ ሰባት ነቲ መሲሕ ኬለልይዎ ዚሕግዝ እዩ። ነዚ ድማ በዚ ዚስዕብ ጌርና ኸነብርሆ ንኽእል ኢና፦ ናብ መደበር ኣውቶቡስ ወይ መደበር ባቡር ኬድካ ቕድሚ ሕጂ ረኺብካዮ ንዘይትፈልጥ ሰብ ከተምጽእ ተሓቲትካ ንበል። ብዛዕባኡ እተወሰነ ዝርዝር ሓበሬታ እንተ ተዋሂቡካ ኣይምሓገዘካንዶ፧ ብተመሳሳሊ፡ የሆዋ በቶም ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተጠቒሶም ዘለዉ ነብያት ኣቢሉ እቲ መሲሕ እንታይ ከም ዚገብርን እንታይ ከም ዜጋጥሞን ብዝርዝር ገሊጹ ኣሎ። ሓያሎ ትንቢታት ፍጻመኡ ምርካቡ ነቶም እሙናት ዘበሉ ብንጹር ኬለልይዎ ይሕግዞም።
7. ንየሱስ ብዚምልከት እንታይ ክልተ ትንቢት እዩ ፍጻመኡ ዝረኸበ፧
7 ክልተ ኣብነት ጥራይ ርአ። ቀዳማይ፡ ነብዪ ሚክያስ ልዕሊ 700 ዓመት ኣቐዲሙ እቲ ተስፋ እተገብረሉ መሲሕ ኣብታ ኣብ ምድሪ ይሁዳ እትርከብ ቤት-ልሄም እትብሃል ንእሽቶ ኸተማ ኸም ዚውለድ ተነብዩ ነይሩ። (ሚክያስ 5:2) እሞኸ የሱስ ኣበይ እዩ ተወሊዱ፧ እወ፡ ኣብታ ኸተማ እቲኣ እዩ ተወሊዱ! (ማቴዎስ 2:1, 3-9) ካልኣይ፡ ሓያሎ ዘመናት ኣቐዲሙ ኣብ ዳንኤል 9:25 ተመዝጊቡ ዚርከብ ትንቢት፡ እቲ መሲሕ ዚመጸላ ዓመት 29 ድ.ክ. ምዃና ሓቢሩ ነይሩ። * እዝን ካልእ ትንቢታትን ፍጻመኡ ምርካቡ፡ የሱስ እቲ ተስፋ እተገብረሉ መሲሕ ምዃኑ እዩ ዜረጋግጽ።
8, 9. የሱስ ኣብ እተጠምቀሉ እዋን፡ መሲሕ ምዃኑ ብምንታይ እዩ ንጹር ዝዀነ፧
8 ኣብ ኣጋ መወዳእታ 29 ድ.ክ. የሱስ እቲ መሲሕ ምዃኑ ዚሕብር ተወሳኺ መርትዖ ንጹር ኰነ። የሱስ ኣብታ ዓመት እቲኣ እዩ ብዮሃንስ መጥመቕ ኪጥመቕ ናብ ዮርዳኖስ ዝኸደ። ዮሃንስ ነቲ መሲሕ ምእንቲ ኼለልዮ፡ የሆዋ ምልክት ከም ዚህቦ ተመባጺዑሉ ነይሩ። የሱስ ኣብ እተጠምቀሉ እዋን ዮሃንስ ነቲ ምልክት ረኣየ። መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ እቲ ሽዑ ዝዀነ ነገራት ከምዚ ብምባል ይነግረና፦ “የሱስ ምስ ተጠምቀ፡ ብኡብኡ ኻብ ማይ ወጸ፣ እንሆ፡ ሰማያት ተኸፍተ፣ መንፈስ ኣምላኽ ከም ርግቢ ወሪዱ ኸኣ፡ ኣብኡ ኺዓርፍ ከሎ ረኣየ። እንሆ ድማ፡ ካብ ሰማያት፡ “ዝሰምሮ ፍቑር ወደይ እዚ እዩ” ዚብል ድምጺ መጸ።” (ማቴዎስ 3:16, 17) ዮሃንስ ነቲ ዝዀነ ነገር ምስ ረኣየን ምስ ሰምዐን፡ የሱስ ብኣምላኽ እተላእከ ምዃኑ ዋላ ሓንቲ ጥርጣረ ኣይሓደሮን። (ዮሃንስ 1:32-34) በታ መዓልቲ እቲኣ መንፈስ ኣምላኽ ወይ መስለጢ ሓይሉ ኣብ የሱስ ምስ ወረደ፡ እቲ መስፍንን ንጉስን ኪኸውን እተሸመ መሲሕ ወይ ክርስቶስ ኰነ።—ኢሳይያስ 55:4።
9 እቲ ፍጻመ ትንቢታት መጽሓፍ ቅዱስን የሆዋ ኣምላኽ ባዕሉ ዝሃቦ ምስክርነትን፡ የሱስ እቲ ተስፋ እተገብረሉ መሲሕ ምዃኑ ብንጹር የርኢ እዩ። እንተዀነ ግና፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ክርስቶስ ክልተ ኻልእ ኣገዳሲ ሕቶታት እውን ይምልስ እዩ። እዚ ኸኣ፡ ‘ካበይ እዩ መጺኡ፧ እንታይ ባህርያትከ ነበሮ፧’ ዚብል እዩ።
የሱስ ካበይ እዩ መጺኡ፧
10. የሱስ ናብ ምድሪ ቕድሚ ምምጻኡ እንታይ ከም ዝነበረ እዩ መጽሓፍ ቅዱስ ዚምህር፧
10 የሱስ ናብ ምድሪ ቕድሚ ምምጻኡ ኣብ ሰማይ ይነብር ምንባሩ መጽሓፍ ቅዱስ ይገልጸልና። እቲ መሲሕ ኣብ ቤት-ልሄም ከም ዚውለድ እተነበየ ሚክያስ፡ መበቈሉ “ኻብ ጥንቲ” ምዃኑ እውን ገሊጹ እዩ። (ሚክያስ 5:2) የሱስ ንባዕሉ ሰብ ኰይኑ ተወሊዱ ቕድሚ ምምጻኡ ኣብ ሰማይ ይነብር ምንባሩ ኣብ ሓያሎ ኣጋጣሚታት ተዛሪቡ እዩ። (ዮሃንስ 3:13፣ 6:38, 62 ኣንብብ፣ 17:4, 5) መንፈሳዊ ፍጡር ኰይኑ ኣብ ሰማይ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፡ ምስ የሆዋ ፍሉይ ርክብ ነበሮ።
11. የሱስ ንየሆዋ ኣዝዩ ፍቱው ወዱ ምዃኑ መጽሓፍ ቅዱስ ብኸመይ ይሕብረና፧
11 የሱስ ንየሆዋ ኣዝዩ ፍቱው ወዱ እዩ። ነዚ ድማ ብቑዕ ምኽንያት ኣለዎ። መጀመርታ ፍጥረት ብምንባሩ፡ “በዅሪ ዅሉ ፍጥረት” ተባሂሉ ኣሎ። * (ቈሎሴ 1:15) ነዚ ወዲ እዚ ኻልእ ፍሉይ ዝገበሮ ነገር እውን ኣሎ። ንኣምላኽ “ሓደ ወዱ” እዩ። (ዮሃንስ 3:16) እዚ ድማ ኣምላኽ ብቐጥታ ንዕኡ ጥራይ እዩ ፈጢርዎ ማለት እዩ። ኣብ ርእሲ እዚ፡ ኣምላኽ ንዅሉ ኻልእ ነገራት ኪፈጥር ከሎ ንየሱስ ጥራይ እዩ ተጠቒሙሉ። (ቈሎሴ 1:16) ብዘይካዚ የሱስ፡ “እቲ ቓል” ተባሂሉ ተጸዊዑ ኣሎ። (ዮሃንስ 1:14) እዚ ኸኣ ኣፈኛ ኣምላኽ ምዃኑ ኸምኡ እውን ነቶም መንፈሳውያን ኰኑ ሰብኣውያን ደቂ ኣምላኽ መልእኽትታትን መምርሒታትን ኣምላኽ ዜብጽሓሎም ምዃኑ ይሕብረና።
12. እቲ በዅሪ ወዲ ምስ ኣምላኽ ማዕረ ኸም ዘይኰነ ብኸመይ ንፈልጥ፧
12 ከምቲ ገሊኦም ዚኣምንዎ፡ እዚ በዅሪ ወዲ እዚ ማዕረ ኣምላኽ ድዩ፧ መጽሓፍ ቅዱስ ከምኡ ኢሉ ኣይምህርን እዩ። ኣብዛ ቕድሚ እዚኣ ዘላ ሕጡብ ጽሑፍ ከም እተገልጸ፡ እቲ ወዲ ፍጡር እዩ። እምበኣር፡ መጀመርታ ኸም ዝነበሮ ዜጠራጥር ኣይኰነን፣ የሆዋ ኣምላኽ ግና መጀመርታ ዀነ መወዳእታ የብሉን። (መዝሙር 90:2) እቲ ሓደ ወዲ ኣምላኽ ምስ ኣቦ ማዕረ ኪኸውን እውን ፈጺሙ ኣይፈተነን። ኣቦ ኻብ ወዲ ኸም ዚዓቢ መጽሓፍ ቅዱስ ብንጹር ይምህር እዩ። (ዮሃንስ 14:28 ኣንብብ፣ 1 ቈረንቶስ 11:3) የሆዋ ጥራይ እዩ “ዅሉ ዚኽእል ኣምላኽ።” (ዘፍጥረት 17:1) ስለዚ፡ መዳርግቲ የብሉን። *
13. መጽሓፍ ቅዱስ ነቲ ወዲ፡ “ምስሊ እቲ ዘይርአ ኣምላኽ” ኪብሎ ኸሎ እንታይ ማለት እዩ፧
13 የሆዋን እቲ በዅሪ ወዱን እዚ ኸዋኽብቲ ዝመልኦ ሰማያት ኰነ ምድሪ ኸይተፈጥረ ኸሎ ብቢልዮናት ንዚቝጸር ዓመታት ብሓባር ነይሮም እዮም። ክሳዕ ክንደይ ኰን ይፋተዉ ነይሮም ኪዀኑ ኣለዎም። (ዮሃንስ 3:35፣ 14:31) እቲ ፍቑር ወዲ ልክዕ ከም ኣቦኡ እዩ። ስለዚ ኸኣ እዩ መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ምስሊ እቲ ዘይርአ ኣምላኽ” ዚብሎ። (ቈሎሴ 1:15) እወ፡ ከምቲ ሰብኣዊ ወዲ ምስ ኣቦኡ ኣጸቢቑ ዚመሳሰል፡ እቲ ሰማያዊ ወዲ እውን ንባህርያት ኣቦኡ እዩ ዜንጸባርቕ።
14. እቲ ሓደ ወዲ ኣምላኽ ብኸመይ እዩ ሰብ ኰይኑ እተወልደ፧
14 እቲ ሓደ ወዲ የሆዋ፡ ሰብ ኰይኑ ንምንባር ብፍቓዱ ኻብ ሰማይ ናብ ምድሪ መጸ። እንተዀነ ግና፡ ‘ሓደ መንፈሳዊ ፍጡር ከመይ ኢሉ እዩ ሰብ ኰይኑ ዚውለድ፧’ ኢልካ ትሓስብ ትኸውን። ነዚ ንምፍጻም የሆዋ ተኣምር እዩ ገይሩ። ንህይወት እቲ በዅሪ ወዱ ኻብ ሰማይ ናብ ማሕጸን ሓንቲ ማርያም እትብሃል ኣይሁዳዊት ድንግል ኣመሓላለፎ። ኣብዚ ተግባር እዚ ዋላ ሓደ ሰብኣዊ ኣቦ ግደ ኣይነበሮን። በዚ ኸምዚ ኸኣ ማርያም ፍጹም ወዲ ወለደት፣ የሱስ ኢላ እውን ሰመየቶ።—ሉቃስ 1:30-35።
የሱስ እንታይ ባህርያት ነበሮ፧
15. ብየሱስ ኣቢልና ንየሆዋ ብዝያዳ ንፈልጦ ኽንብል እንኽእል ስለምንታይ ኢና፧
15 የሱስ ኣብ ምድሪ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ዝበሎን ዝገበሮን ነገራት ኣጸቢቕና ኽንፈልጦ ይሕግዘና እዩ። ልዕሊ ዅሉ ኸኣ ብየሱስ ኣቢልና ንየሆዋ ብዝያዳ ኢና እንፈልጦ። ከምዚ ኪኸውን ዝኸኣለ ስለምንታይ እዩ፧ እቲ ወዲ ፍጹም ነጸብራቕ ኣቦኡ ምዃኑ ኣይትረስዕ። በዚ ምኽንያት እዚ ኸኣ እዩ የሱስ ንሓደ ኻብቶም ደቀ መዛሙርቱ፡ “እቲ ንዓይ ዝረኣየ፡ ንኣቦ እውን ርእይዎ እዩ” ዝበሎ። (ዮሃንስ 14:9) እቲ ወንጌላት ተባሂሉ ዚፍለጥ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ማቴዎስ፡ ማርቆስ፡ ሉቃስ፡ ዮሃንስ ዚብሃል መጻሕፍቲ፡ ብዛዕባ ህይወትን ንጥፈታትን ባህርያትን የሱስ ክርስቶስ ብዙሕ እዩ ዚነግረና።
16. የሱስ ብቐዳምነት ዜመሓላልፎ ዝነበረ መልእኽቲ እንታይ እዩ ነይሩ፧ ትምህርቱኸ ናይ መን እዩ፧
16 የሱስ “መምህር” ብምዃኑ እዩ ኣጸቢቑ ዚፍለጥ ነይሩ። (ዮሃንስ 1:38፣ 13:13) እንታይከ እዩ ዚምህር ነይሩ፧ ብቐዳምነት “ብስራት መንግስቲ፡” ማለት እታ ንምልእቲ ምድሪ እትገዝኣ ሰማያዊት መንግስቲ ኣምላኽ ንእዙዛት ደቂ ሰብ መወዳእታ ዘይብሉ በረኸት ከተምጽኣሎም ምዃና እዩ ዚምህር ነይሩ። (ማቴዎስ 4:23) እዚ መልእኽቲ እዚኸ ናይ መን እዩ፧ የሱስ ባዕሉ፡ “ትምህርተይሲ ናይቲ ዝለኣኸኒ እዩ እምበር፡ ናተይ ኣይኰነን” በለ። (ዮሃንስ 7:16) ኣቦኡ ንሰባት ብዛዕባ እቲ ብስራት መንግስቲ ኣምላኽ ኪሰምዑ ኸም ዝደለዮም ይፈልጥ ነይሩ እዩ። ኣብ ምዕራፍ 8 ብዛዕባ መንግስቲ ኣምላኽን እትፍጽሞ ነገራትን ዝያዳ ኽንምሃር ኢና።
17. የሱስ ኣበይ እዩ ዚምህር ዝነበረ፧ ንሰባት ንምምሃር ክንድዚ ዚኣክል ጻዕሪ ዝገበረኸ ስለምንታይ እዩ፧
17 የሱስ ኣበይ እዩ ዚምህር ዝነበረ፧ ኣብቲ ሰባት ዚርከቡሉ ዘበለ እዩ ምሂሩ። ገለ ኻብዚ ኣብ ገጠራት፡ ኣብ ከተማታት፡ ኣብ ኣቝሻት፡ ኣብ ዕዳጋ፡ ከምኡ እውን ኣብ ኣባይቲ ምሂሩ እዩ። ሰባት ናብኡ ኺመጹ ኣይተጸበዮምን። የግዳስ፡ ንሱ ናባታቶም ይኸይድ ነበረ። (ማርቆስ 6:56፣ ሉቃስ 19:5, 6) ክንድዚ ዚኣክል ጻዕሪ ዝገበረን ኣብ ምስባኽን ምምሃርን ብዙሕ ግዜ ዘሕለፈን ስለምንታይ እዩ፧ ምኽንያቱ ኣምላኽ ከምኡ ኺገብር እዩ ደልይዎ። የሱስ ወትሩ ፍቓድ ኣቦኡ ይገብር ነበረ። (ዮሃንስ 8:28, 29) እንተዀነ ግና፡ ካልእ ዝሰበኸሉ ምኽንያት እውን ነይርዎ እዩ። ነቶም ኪርእይዎ ዝመጹ ህዝቢ ይድንግጸሎም ነበረ። (ማቴዎስ 9:35, 36 ኣንብብ።) በቶም ብዛዕባ ኣምላኽን ዕላማታቱን እቲ ሓቂ ኺምህርዎም ዝነበሮም መራሕቲ ሃይማኖቶም እተረስዑ እዮም ነይሮም። እቶም ህዝቢ መልእኽቲ መንግስቲ ኣምላኽ ኪሰምዑ ኽሳዕ ክንደይ ከም ዜድልዮም የሱስ ይፈልጥ ነይሩ እዩ።
18. ካብ ባህርያት የሱስ ኣየናይ እዩ ብዝያዳ ዚስሕበካ፧
18 የሱስ ፈቃርን ለዋህን እዩ ነይሩ። በዚ ምኽንያት እዚ ኸኣ ካልኦት ብቐሊሉ ይቐርብዎ ነበሩ፣ ሕያዋይ ኰይኑ ድማ ረኸብዎ። ንቘልዑ እኳ ኸይተረፈ ኣይከብዶምን እዩ ነይሩ። (ማርቆስ 10:13-16) ኣብ ርእሲ እዚ እውን ዘየዳሉ ነበረ። ብልሽውናን ዘይፍትሓውነትን ይጸልእ ነበረ። (ማቴዎስ 21:12, 13) ንደቂ ኣንስትዮ ኽብሪ ዀነ ሓላፍነት ኣብ ዘይውሃበሉ ዝነበረ እዋን፡ ኣኽቢሩ እዩ ዚርእየን ነይሩ። (ዮሃንስ 4:9, 27) ብሓቂ ድማ ትሑት እዩ ነይሩ። ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ኣእጋር ሃዋርያቱ ብምሕጻብ ብትሑታት ኣገልገልቲ ዚግበር ዕዮ ፈጸመ።
19. የሱስ ንኻልኦት ብዛዕባ ዜድልዮም ነገራት ኣጸቢቑ ይግደስ ምንባሩ ኻብ ኣየናይ ኣብነት ክንርኢ ንኽእል፧
19 የሱስ ንኻልኦት ብዛዕባ ዜድልዮም ነገራት ኣጸቢቑ ይግደስ ነይሩ እዩ። እዚ ኸኣ ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ገይሩ ብተኣምራት ንብዙሓት ኣብ ዘሕወየሉ እዋን ንጹር ኰነ። (ማቴዎስ 14:14) ንኣብነት፡ ሓደ ድዉይ ናብ የሱስ መጺኡ፡ “እንተ ደሊኻስ፡ ከተንጽሃኒ ትኽእል ኢኻ” በሎ። የሱስ እቲ ሰብኣይ ዜሕልፎ ዝነበረ ስቓይ ተሰምዖ። ብድንጋጽ ተደሪኹ ድማ ኢዱ ዘርጊሑ ተንከዮ፣ “እደሊ እየ። ንጻህ” ከኣ በሎ። እቲ ሓሚሙ ዝነበረ ሰብኣይ እውን ሓወየ። (ማርቆስ 1:40-42) እቲ ሰብኣይ ከመይ ከም እተሰምዖስ ኣብ ኣእምሮኻ ኽትስእሎዶ ትኽእል፧
ክሳዕ መወዳእታ እሙን
20, 21. የሱስ ንኣምላኽ እሙን ብምዃን ዝመጸ ኣብነት ዝሓደገልና ብኸመይ እዩ፧
20 የሱስ ንኣምላኽ ብተኣማንነት እዙዝ ብዛዕባ ምዃን ዝመጸ ዝበለጸ ኣብነት እዩ ሓዲጉልና። ዝዀነ ይኹን ኵነታትን ምጽራርን ስቓይን የጋጥሞ ብዘየገድስ ንሰማያዊ ኣቦኡ እሙን ኰነ። ነቲ ሰይጣን ዘምጸኣሉ ፈተናታት እውን ብጽንዓትን ብዓወትን ሰገሮ። (ማቴዎስ 4:1-11) ሓደ እዋን ገለ ኻብቶም ኣዝማዱ ብእኡ ኣይኣምኑን ነበሩ፣ አረ ሕሉፍ ሓሊፎም እውን “ተጸሊሉ” ኢሎም እዮም። (ማርቆስ 3:21) የሱስ ግና ብኣታቶም ኣይተጸልወን፣ ዕዮ ኣምላኽ ኣብ ምግባር ከኣ ኣተኰረ። ጸርፍን ወጽዓን እኳ እንተ ኣጋጠሞ፡ ንተጻረርቱ ኸይጐድእ ርእሱ ገትአ።—1 ጴጥሮስ 2:21-23።
21 የሱስ ክሳዕ ሞት እሙን ኰነ—እወ፡ ክሳዕ እቲ ብኢድ ጸላእቱ ዝወረዶ ዜስካሕክሕን ዜሳቕን ሞት እሙን ኰነ። (ፊልጲ 2:8 ኣንብብ።) ኣብታ ሰብ ኰይኑ ዘሕለፋ ናይ መወዳእታ መዓልቲ እንታይ ከም እተዓገሰ እሞ ሕስብ ኣብል። በታ መዓልቲ እቲኣ ተታሕዘ፡ ብሓሰውቲ መሰኻኽር ተኸስሰ፡ ብብልሽዋት ደያኑ ገበነኛ ተባሂሉ ተፈርደ፡ መስሓቕ ጭፍራ ሰባት ኰነ፡ ብወተሃደራት ከኣ ተሳቐየ። ኣብ ጕንዲ ተሸንኪሩ ኸሎ፡ ኣብታ ናይ መወዳእታ እስትንፋሱ “ተፈጺሙ!” ኢሉ ጨደረ። (ዮሃንስ 19:30) ምስ ሞተ ኣብ ሳልሰይቲ መዓልቲ ግና እቲ ሰማያዊ ኣቦኡ ናብ መንፈሳዊ ህይወት ኣተንስኦ። (1 ጴጥሮስ 3:18) ድሕሪ ሒደት ሰሙናት ናብ ሰማይ ዓረገ። ኣብኡ ኸኣ፡ “ኣብ የማን ኣምላኽ ተቐሚጡ” እዩ፣ ንጉሳዊ ስልጣኑ ኺውሃቦ ድማ ተጸበየ።—እብራውያን 10:12, 13።
22. የሱስ ክሳዕ ሞት እሙን ብምዃን እንታይ እዩ ፈጺሙ፧
22 የሱስ ክሳዕ ሞት እሙን ብምዃን እንታይ እዩ ፈጺሙ፧ ሞት የሱስ ምስቲ ናይ ፈለማ ዕላማ የሆዋ ብምስምማዕ ኣብታ ገነት እትኸውን ምድሪ ንዘለኣለም ናይ ምንባር ኣጋጣሚ እዩ ኸፊቱልና። እዚ ብኸመይ ኪኸውን ከም ዚኽእል ኣብ እትቕጽል ምዕራፍ ኪግለጽ እዩ።
^ ሕ.ጽ. 7 ብዛዕባ እቲ ኣብ የሱስ እተፈጸመ ትንቢት ዳንኤል ዚገልጽ ሓበሬታ ኣብታ “ትንቢት ዳንኤል ንምምጻእ እቲ መሲሕ እተነበየሉ መገዲ” ዘርእስታ መመላእታ ጽሑፍ ተወከስ።
^ ሕ.ጽ. 11 የሆዋ ፈጣሪ ስለ ዝዀነ፡ ኣቦ ተባሂሉ ተጸዊዑ ኣሎ። (ኢሳይያስ 64:8) የሱስ ብኣምላኽ ስለ እተፈጥረ ኸኣ ወዲ ኣምላኽ ተባሂሉ ኣሎ። ብተመሳሳሊ፡ ካልኦት መንፈሳውያን ፍጡራት ኰኑ ኣዳም፡ ደቂ ኣምላኽ ተባሂሎም ተጸዊዖም እዮም።—እዮብ 1:6፣ ሉቃስ 3:38።
^ ሕ.ጽ. 12 እቲ በዅሪ ወዲ ማዕረ ኣምላኽ ከም ዘይኰነ ተወሳኺ መርትዖ እንተ ደሊኻ፡ ኣብታ “ብዛዕባ ኣቦን ወድን መንፈስ ቅዱስን ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ሓቂ ዘርእስታ መመላእታ ጽሑፍ ተወከስ።


text:
ምዕራፍ 23
የሱስ ኣብ ቅፍርናሆም ዓበይቲ ግብርታት ገበረ
ማቴዎስ 8:14-17 ማርቆስ 1:21-34 ሉቃስ 4:31-41
የሱስ፡ ጋኔን ኣውጽአ
ሓማት ጴጥሮስ ሓወየት
የሱስ ነቶም ኣርባዕተ ደቀ መዛሙርቱ፡ ማለት ንጴጥሮስን ንእንድርያስን ንያእቆብን ንዮሃንስን ገፈፍቲ ሰብ ኪዀኑ ጻውዒት ድሕሪ ምቕራቡ፡ ብሰንበት ኵላቶም ኣብ ቅፍርናሆም ናብ እትርከብ ምኵራብ ከዱ። የሱስ ኣብታ ምኵራብ ኪምህር ጀመረ፣ እቶም ህዝቢ ኸኣ ከምቶም ጸሓፍቶም ዘይኰነስ፡ ከም ሓደ ስልጣን ዘለዎ ገይሩ ይምህሮም ስለ ዝነበረ፡ ብኣመሃህራኡ ተገረሙ።
በታ ሰንበት እቲኣ፡ ጋኔን ዝሓደሮ ሰብ ኣብኡ ነበረ። ንሱ ድማ፡ “ኣታ ናዝሬታዊ የሱስ፡ ምሳኻ እንታይ ኣሎና፧ ከተጥፍኣናዶ መጺእካ፧ መን ምዃንካ ብልክዕ ፈሊጠካ ኣለኹ፣ ናይ ኣምላኽ ቅዱስ ኢኻ!” ኢሉ ጨደረ። የሱስ ግና ነቲ ኣብቲ ሰብኣይ ዝሓደረ ጋኔን፡ “ስቕ በል፡ ካብኡ እውን ውጻእ!” ኢሉ ገንሖ።—ማርቆስ 1:24, 25።
ሽዑ፡ እቲ እኩይ መንፈስ ነቲ ሰብኣይ ናብ ምድሪ ደርብዩ ኣንፈርፈሮን ዓው ኢሉ ጨደረን። ድሕሪኡ ግና፡ “ከይጐድኦ ኻብኡ ወጸ።” (ሉቃስ 4:35) እቶም ኣብታ ምኵራብ ዝነበሩ ሰባት ተደመሙ! “እዚ እንታይ እዩ፧ . . . ንርኹሳት መናፍስቲ ብስልጣን ይእዝዞም፡ ንሳቶም ከኣ ይእዘዝዎ” ድማ ተባሃሃሉ። (ማርቆስ 1:27) እዚ ወረ እዚ ድማ ኣብ ብዘሎ ገሊላ ተዘርግሐ።
የሱስን ደቀ መዛሙርቱን ካብታ ምኵራብ ወጺኦም ናብ ቤት ስምኦን ወይ ጴጥሮስ ከዱ። ኣብኡ ኸኣ ሓማት ጴጥሮስ ብርቱዕ ረስኒ ነበራ። ንየሱስ ድማ ኪረድኣ ለመንዎ። ንሱ ድማ ናብኣ ቐሪቡ ብኢዳ ሒዙ ኣተንስኣ። ብኡብኡ ሓውያ ኸኣ ንየሱስን ንደቀ መዛሙርቱን ኣገልገለቶም፣ ምናልባት እውን ምግቢ እያ ኣዳልያትሎም እትኸውን።
ጸሓይ ክትዓርብ ከላ፡ ዝሓመሙ ሰባት ሒዞም ናብ ቤት ጴጥሮስ መጹ። ኣብ ሓጺር ግዜ፡ ብምልእታ እታ ኸተማ፡ ኣብቲ ኣፍ ደገ ተኣከበት። ስለምንታይ፧ እቶም ህዝቢ ኺሓውዩ ይደልዩ ስለ ዝነበሩ እዮም። “ኵሎም እቶም እተፈላለየ ሕማም ዝሓመሙ ሰባት ዘለውዎም፡ ናብኡ ኣምጽእዎም። ንሱ ድማ ኣብ ነፍሲ ወከፎም ኣእዳዉ ኣንቢሩ ኣሕወዮም።” (ሉቃስ 4:40) እወ፡ ሕማማቶም ብዘይገድስ፡ ከምቲ ብትንቢት እተነግረ፡ የሱስ ረዲእዎም እዩ። (ኢሳይያስ 53:4) ኣጋንንቲ ንዝሓደርዎም እኳ ኣውጺኡሎም እዩ። እቶም እኩያት መናፍስቲ ድማ፡ “ንስኻ ወዲ ኣምላኽ ኢኻ” ኢሎም እናጨደሩ ወጹ። (ሉቃስ 4:41) የሱስ ግና ገንሖም፡ ኪዛረቡ እውን ኣይፈቐደሎምን። ንሱ ክርስቶስ ምዃኑ ይፈልጡ ነበሩ፣ ንናይ ሓቂ ኣምላኽ ከም ዜምልኹ መሲሎም ኪርኣዩ ድማ ኣይደለዮምን።