text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
- Details
- Hits: 2398
መእተዊ
ብርክት ዝበላ ሃገራት ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ (ICT)ንምምሕየሽን ምልዋጥን ማሕበራውን ኢኮኖሚያዊን ምንቅስቃስ ወሳኒ ተራ ዘለዎ ምዃኑ ተረዲአን ነዚ ቴክኖሎጂ ዝለዓለ ጠመተ ብምሃብ ዝለዓለ ረብሓን ምዕባለን ክረኽባ ክኢለን እየን፡፡ በዚ መሰረት ICT ኣብ ኣተኣኻኽባ እቶት ሃገራት ክህልዎ ዝኽእል ኣበርክቶ መጠኑ ሰፊሕን ዓሚቕን ምዃኑ ብጋህዲ እናተረአየ ዝፀነሐን ዘሎን ሓቂ እዩ፡፡ ብፍላይ ከይዲ ምውሳን ግብርን ታክስን ብኣውቶሜሽን ክሕገዝ ብምግባር ምስ ህልዊ ኩነታተን ዝተጠዓዓመን ፍትሓዊን ኣወሳስና ግብርን ታክስን ክህሊ ብምግባርን ቁልጡፍን ፅፉፍን ግልጋሎት ብምሃብ ሰናይ ምምሕዳር ኣብ ምንጋስን ዝለዓለ እቶት ኣብ ምርካብን ዓብዪ ውፅኢት እናረኸባ ይርከባ፡፡ በተመሳሳሊ ሃገርና ኢትዮጵያ ’ውን ተረባሒት እዚ ቴክኖሎጂ ንምዃን መጠነ ሰፊሕ ምንቅስቓስ እናገበረት ትርከብ፡፡
ስለዝኾነ ድማ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስትና ICT ኣብ ኣተኣኻኽባ እቶት ክህልዎ ዝኽእል ኣበርክቶ ብዝድለ መንገዲ ብምፍላይ ኣብ ረብሓ ንምውዓል ዘኽእል ዓቕሚ፣ ኣሰራርሓን ኣወዳድባን ንምፍጣር ደጋፊ ከይዲ ስራሕ ምምሕዳር መርበብ ሓበሬታን ቴክኖሎጂን ተባሂሉ ዝተቐረፀ ከይዲ ስራሕ እዩ፡፡
ትርጉም ከይዲ ስራሕ (ደጋፊ ከይዲ ስራሕ ምምሕዳር መርበብ ሓበሬታን ቴክኖሎጂን)
እዚ ከይዲ ስራሕ ዝተዋደደ ስርዓት ምምሕዳር ግብርን ታክስን (SIGTAS) ካብ ክልል ጀሚሩ ክሳብ ከተማታትን ወረዳታትን ብምእትታውን ብምግፋሕን ብICT ዝተሓገዘ ዘመናዊ ግብርን ታክስን ክህሊ ብምግባር ስሉጥን ፅፉፍን ግልጋሎት ንምሃብ ከምኡውን ስርዓቱ ዝሐለወ ምምሕዳር ኢንፎርሜሽንን መረዳእታን እቶት ብምቕራፅ ተግባራዊ ምግባር፣ ምኽርን ስልጠናን ICT ምሃብ፣ ዝርገሐን ግልጋሎት ፅገናን ኔትዎርክ ምክያድ፣ ስፔሲፊኬሽን ናውቲ ቴክኖሎጂ ምድላው፣ ቴክኒካል ግምገማ ምክያድን ክትትልን ድጋፍን ዝተዘርገሐ ዝተዘርገሐ ICT ምሃብ ዘጠቓለለ እዩ፡፡
ዓበይቲ ተግባራት እዚ ከይዲ ስራሕ
- ዘመናዊ መርበብ ሓበሬታ ቴክኖሎጂ ምዝርጋሕን ኣብ ጥቕሚ ክውዕል ምግባርን፣
- ሓዱሽ ሶፍትዌር ምቕራፅን ንተጠቀምቲ ብምፅዓንን መረዳእታ ቤዝ ምምስራት፣
- መረዳእታ ኸፈልቲ ግብሪ ካብቶም ካልኦት ከይዲ ስራሕቲን ወረዳታትን ብምትእኽኻብን ብምውዳድን ንተጠቀምቲ ፅሬት ዘለዎ ዝተማለአ መረዳእታ ንምልኣኽ ዘኽእል ዘመናዊ መራኸቢ ሜላ ምትእትታውን ኣብ ጥቕሚ ክውዕል ምግባር፣
- ዘመናዊ ሲስተም መረዳእታን ኣጠቓቅማን ውፅኢት ቴክኖሎጂ ኣመልኪቱ ስልጠና፣ ክትትልን ደገፍን ምሃብ፣
- ሰርቨራት ኣከብቲ ግብርን ካልኦት ነውቲ ቴክኖሎጂን ድሕንነቶም ምሕላው፣
- ምስ ሰርቨር ዝተተሓሐዙ ተጠቀምቲ ሶፍትዌር ምቁፅፃርን ምክትታልን፣
- ንመረዳእታ መርበብ፣ ንሶፍትዌርን ካልኦትን ዘድልዩ ኣቑሑት ICT ግልጋሎት ፅገና ብዝተማለአ መንገዲ ምሃብ
- ጠቕላላ መረዳእታ ኩለን አከብቲ ግብሪ ብባክኣፕ ክተሓዝ ምግባርን ኣድላዪ እንትኾን ድማ ኣብ ጥቕሚ ምውዓል ዝብሉ ብዋናነት ዝጥቀሱ እዮም፡፡
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
We have 46 guests and no members online


c: text/html

text:
ናብ ቻንስሎር ፈደራል ረፑብሊክ ሃገረ-ጀርመን ክብርቲ ኣንገላ መርከል፡
ናብ ቻንስሎር ፈደራል ረፑብሊክ ሃገረ-ጀርመን ክብርቲ ኣንገላ መርከል፡ Angela Merkel; Bundeskanzlerin der Bundesrepublik Deutschland. 2ይ ክፋል፡ 30.12.2016፡ ክብርቲ ቻንስሎር! ኣብ ዝሓለፈት ሰሙን ብምኽንያት በዓል ልደተ-ክርስቶስ ብኣፍ’ቶም ብሂወቶም ኣብ ቤተ-ማሕቡሳት ተሓይሮም ካብ ም ዉታት ንላዕሊ ካብ ህሉዋት ንታ ሕቲ
ናብ ቻንስሎር ፈደራል ረፑብሊክ ሃገረ-ጀርመን ክብርቲ ኣንገላ መርከል፡
Angela Merkel; Bundeskanzlerin der Bundesrepublik Deutschland. 2ይ ክፋል፡ 30.12.2016፡
ክብርቲ ቻንስሎር!
ኣብ ዝሓለፈት ሰሙን ብምኽንያት በዓል ልደተ-ክርስቶስ ብኣፍ’ቶም ብሂወቶም ኣብ ቤተ-ማሕቡሳት ተሓይሮም ካብ ም ዉታት ንላዕሊ ካብ ህሉዋት ንታ ሕቲ ኮይኖም ድምጾም ከስምዑ ዘ ይኽእሉ ዜጋታተይ ናይ እንኳዕ ኣ ብጻሓኪ መልእኽቲ ሰዲደልኪ ነ ይረ።
ደጊመ እንኳዕ ናብ ሓድሽ ዓመት ብሰላም ኣብጻሓኪ ክብርቲ ቻንስ ሎር!!
ኣብቲ ናይ ሽዑ መልእኽተይ “ህዝ በይ” እናበልኩ ብምጽሓፈይ ምናልባሽ ከምቲ ገሊኡ ተዓዛቢ ዝሓስቦ ኣነ ከም ሓደ መንግስታዊ ወይ ተቓዋሚ ላዕለዋይ በዓል-ስልጣን መሲሉ እንተኾይነ ኣነ’ሞ ሓደ ተራ ዜጋ ጥራይ ኢየ። “ህዝበይ” ምባለይ ግና ኣብ ዝበዝሐ ክፋል ዓለም፡ ፖለቲካዊ ዕዮታት ናይ ሞያውያን ሰራሕቱ ዕማም ክኸውን እንከሎ ኣብ ሃገርና’ሞ ፖለቲካ ኣብ ገገዛና ስለትስራሕ ማንም ካብ ህዝብና “እንዳባ” እንዳበለ’ዩ ብዛዕባ ህዝቡ ዝዛረብ። ማለተይ ከምቲ ኣፍንጫ ክትህረም ዓይኒ ትነብዕ፡ ፖለቲካና ድ ማ ብውልቂ-ንውልቂ ዘይኮነ ማሕበራዊ ጠባይ ዝሓዘ ኣካል ስድራቤታዊ ዕማምና ብምዃኑ ኣብ ገገዛና ሰሪሕናዮ ኢና ና ብ ባይቶ ዓድና ንሕወስ። ስለኡ ማንም ዜጋና ነቲ ዝኣመነሉ ፖለቲካ ኣዝዩ እሙንን ውፉይን ኢዩ። እቶም ብልቦናኦም ካ ብ ህዝቢ ዝምረጹ መራሕቲ ከኣ ከም ፈጸምቲ ምሕደራ መጠን ክሳብ ኣብ ስልጣን ዘለዉ በቲ ዝተሰርሐ ውጥን ስድራቤ ታት ስለ ዝመርሑ እቲ ስራሕ ንዐዖም ዝቐለለ ኢዩ። ብርኢቶይ እዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ጥንታዊ ምሕደራና ኣብ ዓለም ቀዳ ማይ መሰረተ-ዘመናዊ ደሞክራሲ ምዃኑ እኣምን። ስለዚ ኣብ ሃገርና ብሉጽ ፖለቲካዊ ስራሕ ካብቶም “እነና-እነና” ዝብ ሉ ምስሉያት መለኽቲ ዘይኮነ ካብ ህዝቢ በቚሉ ንህዝቢ ከምዘገልግል ክጠቕሰልኪ ኢለ’የ።
ክብርቲ ቻንስሎር!
ከምቲ ዝጠቐስክዎ ኣብ ሃገርና ብሉጽ ደሞክራሲያዊ ምሕደራ መርኣያ መንነትና ክንሱ መሓልፎ ሎሚ ኣብ ድሕሪ ናጽነ ት ሃገርና ብሰሪ ግዝኣተ-ሕጊ ትበታተነሉ ምኽንያት እንታይ ምዃኑ ትፈልጥዮ እመስለኒ። ብሓጺሩ እቲ ቀጻሊ ውልቃዊ ረብሓኡ’ምበር ድሕነት ህዝብን ሃገርን ከይዓጠጦ ን26 ዓመታት ብስም ግዜያውነት ዝመርሕ ዘሎ መንግስቲ፡ ዊን ዘዝበ ሎ ዝገብር ጽሉል እናመሰለ ኪኖ ሃገራዊ መንነትን ድሕነትን ብስዉር ሜላ መግዛእታዊ ፖለቲካ ክብትነና ክርአ ኩነታትና ንዓለም’ውን ገሪምዋ ኣሎ።
ርግጽ፡ ካብ ጥንቱ ሃገርና ኣብዚ ተኣፋፊ ዞባ ብምህላዋ ብሰንሰለታዊ ግዝኣታት ተጠቒዕና ኢና። ንኣብነት ድሕሪ 2ይ ኲ ናት ዓለም ኩለን ግዙኣት ናይቲ ዝተሳዕረ ሓይሊ ዝነበራ ሃገራት ኣፍሪቃ ናጻ ክወጻ ክፍቀደለን እንከሎ፡ ዕዉታት ሃገራት ኣባና ክበጽሑ ብዝሰዓበ ስዉር ናይ ረብሓ ቁርቁስ ዝግባኣና ናጽንት ስለዝተሓረምና ኢና ናብ ቃልሲ ኣምሪሕና ናጽነትና ዘውሓስና። ሎሚ’ውን እቲ ጂኦ-ፖለቲካ ናይዚ ከባቢና ብዝበኣሰ ስለዝተወጠረ ሓያላን ሃገራት ኣብታ ኣብ መጻብቦ ባብ ኤል መንደብ ትርከብ ዝነኣሰት ሃገር (ጂቡቲ) ተጸቓቒጠን እነዋለ። እዚ ሓድሽ ወጥሪ ናይዚ ዞባና ንዓይ ልክዕ ክመቲ ኣ ብ 1884 ዓ.ም ኣብ በርሊን ዝተኻየደ ምሽማዉ ጸላም ኣፍሪቃ ኮይኑ ስለዝረኣየኒ ከምዚ ዝስዕብ ሕቶ ድማ ይመጸኒ፦
“ሽዑስ ዕጫና ኣብ ትሕቲ ሃገረ-ጣልያን ደርጊማትና። ሎሚኸ መራሒና ጠሊሙ ናይ ምግባር ዓቕምና ካብ ቀንጸሎ ወያ ግድይቲዕ ድልና ናብ መነን’ኮን ትነቑተና? ኢሉ ንዝሻቐል ህዝብና ሓገዝ ስለዘድልዮ፡ ንስኹም’ቶም ሙኩራት መከራኸ እንታይ ትሓስቡ? ማለት ነቲ ንድሕነቱ ሃገርን ህዝባን ዘጽንት ዘሎዲኹም ክትሕግዙ ዘለኩም ወይስ ንህዝብን ሃገርን?”
ኣብዚ ዓለምና ኣብ ዘይእዉጅ ሳልሳይ ዙርያ ኲናት ትሕመሰሉ ዘላ እዋን ግዳማዊ ነገር ንዓና’ውን ይጸልወና’ኳ እንተኾነ ብዘለና ልምዲ ምንም ኣይምበኣሰናን። ጭቡጥ ምዝራብ ተመራጺ’ዮ’ሞ እቲ ኣብ ሃገርና ዝርአ ዘሎ ዝኸፍአ ዕንወት እቲ ብገዛእ መንግስትና ዝወርደና ዘሎ ብርሰት ህዝቢ ኢዩ።
ከምቲ ንስኺ ቻንስሎር ሃገረ-ጀርመን‘ውን ትርድእዮ፡ መራሒ ግዜያዊ መንግስትና ንሃገሩ መፈተንታ ኩሉ ዓይነት ዓለማ ዊ ፖለቲካ ቀይርዋ ምህላዉ እናጠቐስኩ፡ ካብዚ ሽግር ንምንጋፍ ምንም ፋዕራ ከየርኣየ፡ ብስም’ውን በቲ ባዕሉ ዝፈጠሮ ዶባውን ከባቢያውን ጎንጺ ‘ዓለማዊ እገዳ’ ከምዝወረዶ እናኣሳበበ ብዘደንጹ ጥበብ ኣብ ፍጹም ማሕንቖ ሕጋዊ ብዝመስ ል ባርነት ሃገራዊ ኣገልግሎት ቀፊዱ ህዝበይ የጽንት ምህላዉ ካብ ቅድሚ ዓለም ኣይተሰወረን። ኩልና ከምንዕዘቦ’ውን ነ ቲ ዘየለ ማዕቀብ ክለዓለሉ ክምሕጸንን፡ ገለ ንጡፋት ጠበቓታቱ ድማ ኤርትራ ካብ መዓሙቕ ተነጽሎ ክትናገፍ ምእንቲ ገንዘባውን ዲፕሎማውሲያውን ሓገዝ ክግበረላ ክምሕጸኑላን ንሰምዕ። ቀንዲ ምኽንያት ጥብቅና ጠበቓታቱ ህዝብና ዝጠ ፍእ ዘሎስ ብሰንኪ ቁጠባዊ ጸገም ምዃኑን ሰበ-ስልጣናት ሃገርና’ውን ብሰሪ እገዳ ከምተነጸሉን ምዃኑ ከምስሉ ይጽዕሩ።
ንነገሩ ”እገዳ” እንታይ ማለት ኢዩ? እገዳ ብቑጠባውን ፖለቲካውን መዳያቱ ትርጉሙን ዘስዕቦ መዘዝን እንተተረዳዲእና ሉ፡ እዚ ወርቂ ክሓፍስ ዝውዕልን ዝሓድርን ፖታሸ-ኣልማዝ ክግብት መጽናዕቱ ወዲኡ ዘሎን መንግስቲ፡ እቲ ድማ ‘ዝተ ኣገዳ’ ወደባቱ ኣካርዩ እቶቱ ዘኻዕብት ዘሎ መንግስቲ ኤርትራስ ብሓቂ ተኣጊዱ ዲዩ? ብፖለቲካዊ መገዱኸ ከምቲ ዝበሃ ል ካብ ዓለም ክንጸል ጸቕጢ ተገይርዎን ሰበ-ስልጣናቱ ተገሊሎምን ዲዮም? ጉዳይ ዶብከ ንሃገርና ጥራይዲዩ ዘስግእ?
ሓቁ ንምዝራብ እቲ ‘ዘይተጠረረ’ ዶብ ንኤርትራ ጥራይ ዘስግኣሉ ነገር ፈጺሙ ምኽኑይ ኣይኮነን። ሰበ-ስልጣናት’ቲ ስር ዓት’ውን ግደፍ ብሕጋውን ብነፈርትንሲ ብዘይወግዓዊ መልክዑን ብመካይንን ካብ ማእከል ፍራንክፉርት ናብ ሙሉእ ኤ ውሮጳ ክጻፍዑ እናወዓሉ ምንግስቲ ጀርመን ምርኣይዶ ስኢንዎም ወይስ ጀርመን ኣብቲ ዝፍጸምዘሎ ውዲት ጽንተት ህዝ ብና ተሻሪኻ? ብዛዕባ እገዳ ዝመጸ’ውን መንግስቲ ኤርትራ ዲዩ ተኣጊዱ ወይስ እቲ ሃገሩ ገዲፉ ዝጸንት ዘሎ ህዝቢ ኤርት ራ’ዩ ኣብታ መፈጠር ሃገሩ ቀሲኑ ከይነብር ተኣጊዱ?
ናይ ኤርትራ ነገር ኩሉ ዘይንቡር ምዃኑ ንስኹም’ውን ከምትፈልጥዎ እኣምን። ከመይሲ ንበል ስርዓት ህግደፍ በቲ ሓደ ብሰንኪ ጸጥታዊ ስግኣት ከባቢኡ ናይ መዋእል ጊላዊ ሃገራዊ ኣገልግሎት ክእውጅ እንከሎ፡ ተርብሖ መስኮት ጃህራ ምስ ረኣየ ድማ ካብ ብዓለሙ ከም ኣብ ኤርትራ ሰላም ዝዓሰሎ ከባቢ ከምዘየለ ከቃልሕ ይስማዕ። ሰላም እንተልዩ ንምንታይ ኣገልግሎት ናብ ንቡር ዘይምለስ? እዚ ከምኣብነት ድኣ ጠቒሰዮ’ምበር ምንጭን ምስጢርነትን ናይቲ ብኣሳላጥነት ገዛእ- መንግስትና ወሪድና ዘሎ ተጻብኦ ተቐላዒን ብቀሊሉ ተሰጋርን ከምዘይኮነ’ሞ ንማንም ዜጋናን ተዓዛብን ብሩህ ኢዩ።
ዝኾነ ኮይኑ ንሕጂ ነቲ ቀንዲ ፖለቲካዊ መንነት መራሒና ንጎድኒ ኣጽኒሐ፡ ህዝቢ ነቲ ፖለቲካዊ ጥበብ ናይ ኣይሰላም ኣ ይኲናት ንምብዳህ ብዘርእዮ ኣብያ ናብ ዓማሚ ናዕቢ ከይዓርግ ብዝሓድሮ ስግኣት ነዛ ንእሽቶ ሃገርና ብሃገራ ናብ ዓባይ ማሕቡስ ቀይርዋ ምህላዉ ናይ ኣደባባይ ምስጢር ኮይኑ ብምህላዉ ምግላጹን ሓገዝ ምጥላብን ዘየላቡ ቀዳምነት’ዩ። ከ መይሲ ሎሚ ኣብ ውሽጢ’ዛ ዓባይ ሃገረ-ማሕቡስ ልዕሊ ሓምሳ ዕሙራት ናይ ጽንተት ንቑጣታት ማለት ብከምተን ኣብ ሃገረ-ፖላንድ ዞባ ቢርከናው (Birkenau) ዝተደኮና “ኣውሽቪትዝ 1, 2. . (Auschwitz 1, 11. . .) ዝተባህላ ሚሊዮናት ዝ ሃለቑለን ናይ ናዚ ናይ ጽንተት ንቑጣታት ማለት Nazi Konzentrationslager (Cocentration camps) ስለዘለዋና ም ስ ንውሓት ዕድመ ናይዚ ስርዓትን ዋሕዲ ህዝብናን ሳዕቤን ናይቲ ኣንጸላልይና ዘሎ ጽንተት ቀሊል ስለዘይከውን። ልዕሊ ኩሉ ድማ ህድማን ማእሰርትን ከም ቀንዲ ምንጪ እቶት ናይቲ ስርዓት ኮይኑ ንብረት ህዝቢ ይዝቆቕ ምህላዉ ኢዩ።
ክብርቲ ቻንስሎር! ኣነ ህዝበይ ይሃልቕ ከምዘሎ ከእዊ እንከለኹ ብመንጽረይ ኣብ ኤርትራ ምጽናት ዓሌት (Genocide,) ከምዘየለ ክዝረብ እሰምዕ። ጭቡጥ ነገር ንምዝራብ እቲ ዝበዝሐ ቑጽሪ ህዝብና እቲ ቢሄረ-ትግርኛ ኢዩ። ኤርትራ ብዘይ ‘ዚ ቢሄር’ዚ ህላወ የብላን። እቲ ካልኣይ ጭቡጥ ንምዝራብ ድማ እቲ ብዝለዓለ ብዝሕን ዓይነትን ዝሃልቕ ዘሎ ህዝቢ’ው ን ንሱ’ቲ ትግርኛ ኢዩ። ነዚ ከተረጋግጺ እንተደሊኺ እቲ ስታትስቲክስ ስደተኛታት’ሞ ተዓዘብዮ እቲ ጽንተት ፍሉይ ህዝ ቢ ተኾሊዑ ክግለጸልኪ ኢዩ። ብዛዕባ ዓሌታዊ ጽንተት ካብ ኣልዓልና ንእግረ-መገደይ ብዛዕባ ክልተ ነገር ክዛረብ እደሊ ። በቲ ቀንዱ ጸለምቲ ኣፍሪቃውያን ክጸንቱ ብዓለም ደረጃ ክርአ “ዓሌትነትዶ ኣይበሃልን’ዩ?” ዝብል ሓሳብ፡ በቲ ካልእ ብሙሉኡ ህዝቢ ኤርትራ ክጸንት እናተራእየ ከምጽንተት ንዘይጽብጽብዎኸ እንታይ ዓይነት ፖለቲከኛታትኮን ይኾኑ?” ዝ ብል ሓሳብ ይድረበኒ። ንስኺ ከም ፖለቲከኛኸ ምስቶ ኣብ ሃገርናስ ቁጠባዊ’ምበር ፖለቲካዊ ጸገም ከምዘየለ ካብዝኣምኑ ዲኺ? ከምኡ እንተኾይኑ ፖለቲካ ኣፍ ወይ ባይታ ቁጠባዊ ቃልሲ ከምዝኾነ ምስሓትዶ ኣይከውንን?
ዝኾነ ኮይኑ ብኣጋጣሚ ምጅማር ናይዚ ሓድሽ ዓመት ኩሉ ህዝቢ ጸጽቡቑ ከምዝምነ ንስኺ’ውን ንህዝብኽን ሃገርክን ብ ስምክን ብስም ሰልፍኽን መንግስትኽን ፋል ናይ ሰናይ ዓመት ከምተስምዒ መጠን፡ ኣነ ስደተኛ ድማ ህዝበይ ብዘመናዊ ዓሌታዊ ጽንተት ይጠፍእ ከምዘሎ ብድምጺ ናይቶም ኣብ ኮንሰንትረሽን ካምፕ ተረቕሪቖም ድምጾም ከይተሰምዐ ኣብ ኣ ፈፌት ሞት ዝሰሓጉ ዘለዉ ዜጋታተይ ቃል ጽቡቕ ትምኒት ንሓድሽ ዓመትን ምሕጽንታ ናይቲ ዝሃልቕ ዘሎ ህዝበይን ይ ልእከልኪ ኣለኹ’ሞ ክሳብ ዝተረፈት መልእኽተይ ዘስዕበልኪ ተስፋ እገብር እግዚኣቢሄር ከርእየኪን ክርስቶስ ከመልክተ ኪን!
ደጊመ ንብሙሉኡ ህዝቢ ሃገረ-ጀርመንን ርሑስ ሓድሽ ዓመት እምነየሉ። ንዓኺ ድማ ንዝተማልአ ዕድመን-ጥዕናን፡ ከምኡ ድማ ኣሳልጦ ስራሕን እምነየልኪ!
ኣቶ ተስፋሚካኤል ኣብራሃ ካብ ፍራንክፉርት፡

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣብ ክልል ትግራይ የጋጥም ዘሎ ሓደጋ ትራፊክ ካብ እዋን ናብ እዋን እናወሰኸ የመፅእ ኣሎ ተባሂሉ፡፡
- Last Updated on 08 January 2018
- Hits: 13
ካብ ዝሓለፉ 6 ኣዋርሕ ናብዚ ኣብ ዘሎ እዋን 638 ሓደጋ ትራፊክ ዘጋጠሙ ኮይኖም፣ ካብ ወርሒ ሓምለ 2010 ዓ/ም 141 ሰባት ብምኽንያት እቲ ሓደጋ ህይወቶም እንትስእኑ፣ኣብ ልዕሊ 234 ወገናት ድማ ቀሊልን ከቢድን መጉዳእቲ ኣካል በፂሑ ኢሎም ሓላፊ ከይዲ ስራሕ ድሕንነት ቁፅፅርን ምፅራይን ትራፊክ ሓጋዚ ኮሚሽነር ገ/ኪዳን ኪዳኑ፡፡ እቲ ሓደጋ ምስ ዝሓለፈ ዓመት ተመሳሳሊ እዋን እንትነፃፀር ብ24 ነጥቢ 1 ሚኢታዊ ወሲኹ ተባሂሉ፡፡ በቢ ግዚኡ የጋጥሙ ዘለው ሓደጋ ትራፊክ ንምንካይ ዘወርትን ኣጋራትን ሕገ-ደምቢ ትራፊክ ከኽብሩ ይግባእ ዝበሉ ሓጋዚ ኮሚሽነር ገ/ኪዳን ኪዳኑ ብፍላይ ኣብ እዋን በዓላት ሕብረተሰብ ምስ ስድርኡ ንምውዓልን ሓጎሱ ኣብ ዝገልፀሉ እዋን ጥንቃቐታት ክገብር ኣተሓሳሲቦም፡፡ ቢሮ ርክብ ህዝብን መንግስትን ክልል ትግራይ ከም ዝፀብፀቦ፡፡


text:
- Details
- Category: ስብከታት
-
ዘልኣለማዊ መደብ ኣምላኽ ንእኡ ክንፈልጥ እዩ። ንኣምላኽ ንፈልጠሉ መንገዲ ድማ ብቓሉ መሰረት እዩ። ኣምላኽ ንመንነቱ ኣብ ቓሉ ገሊጽ ዎኣ ሎ። ካብ ቓሉ ወጻኢ ብዛዕባ መንነቱ ንፈልጠሉ መንገዲ የለን። መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ሆሴእ 6፡3 “ንእግዚኣብሄር ንፈልጦ ክንፈልጦ ድማ ንስዓቦ” ይብል፡ ንኣምላኽ ክንፍለጦ ኣንተኮ ይንና ክንስዕቦ ፍቓደኛታት ክንከዉን ይግበኣና። ክንስዕቦ እንተጀሚርና ድማ ብዛዕባ ኣምላኽ ሓቀኛ ፍልጠት ንረክብ። ንኣብነት ንሓደ ሰብ ክንፈልጦ እንተ ኾይን ናቅርብ ኢልና ባህርያት ናይቲ ሰብ ከነጽንዕ የድልየና ብድሕሪኡ ነቲ ሰብ ክንፈልጦ ንኽእል። ንኣምላኽ ድማ ኣጸቢቕና ምእንቲክ ንፈልጦ ባህርያቱ ከነጽንዕ የድልየና።
እግዚኣብሄር መን እዩ? ባህርያቱ ከኣ እንታይን እንታይን እዩ? ነዚ ኣጸቢቕና እንተመርሚርና ብዛዕባ ኣምላኽ ዘለና ኣፍልጦ ቕኑዕ ንሚዛናውን ይኸውን። ኣምላኽ መን እዩ? ኣብ ቃል ኣምላኽ ኣብ ዘጽኣት 3፡14 ኣምላኽ ከኣ ንሙሴ “እቲ ዘሎኹ እየ ዘሎኹ” በሎ። እዚ ማለት ብእብራይጢ ያህዌ ክኸዉን ከሎ ትርጉሙ ከኣ ሕያዉን ዝሰርሕን ኣምላኽ ማለት እዩ። ዘፍ 2፡4
ካብዚ ቀጺልና ባህርያት እግዚኣብሄር ክንርኢ ኢና (Attributes of God)
- እግዚኣብሄር ንኹሉ ይፈልጥ (God is omniscience) መዝ 139፡1-2 1ዮሃ 3፡19-20 እግዚኣብሄር ንኹሉ ይፈልጥ በቲ ዘይምርመር ፍልጠቱ ካብ ኣምላኽና ዝሕባእን ዝተሰወረን ወላ ሓደ ነገር የለን። ኣብ ሮሜ 11፡33 “ሃብቲ ኣምላኽን ጥበቡን ፍልጠቱን ክንደይ ዘይምርመር ኮታ እዩ ፍርዱ ክንደይ ብኣሰር ኣሰር ዘይርከብ እዩ መገዱ” ይብል። ፍልጠት ኣምላኽ ተመርሚሩ ስለ ዘይብጻሕ ካብዚ ዝተላዕለ እግዚኣብሄር ንኹሉ ይፈልጥ።
- እግዚኣብሄር ኩሉ ይኽእል (God is Almighty) ዘፍ 17፡1 ኤር 32፡17-18 ማቴ 19፡26 እዮ 42፡2 እግዚኣብሄርን ኹሉ ይኽእል ንሱ ዘይኽእሎ ዋላ ሓደ ነገር የለን በቲ ኩሉ ከኣልነቱ ጌሩ ነቲ ኣይከኣልን ዝተባህለ ነገርከ ምዝከኣል ጌርዎ ኣሎ እግዚኣብሄር ንሰማይ ብዘይ ዓንዲ ንመሬት በዘይመሰረት ከቐምጥ ከሎ እዚ ኩሉ ከኣልነቱ እዩ ዝገልጽ።
- እግዚኣብሄር ኣብ ኩሉ ቦታ ይርከብ (God is Omnipresent) መዝ 139፡7-10 ኤር 23፡24 ዮሃ 1፡48 እግዚኣብሄር ኣምላኽ ኣብ ኩሉ ቦታ ብሓደ ግዜ ዝርከብ ኣምላኽ እዩ፡እዚ እንታይ እዩ ዘርእየና እግዚኣብሄር ደረት ዘይብሉ ብግዜን ብቦታን ዘይዉሰን ኣምላኽ ሙዃኑ ኣብ ኩሉ ቦታ ህላዉነት ኣምላኽ ከም ዘሎ ክንፈልጥ ይግባኣና።
- እግዚኣብሄር ዘልኣለማዊ እዩ (God is forever) ዘፍ 21፡33 መዝ 102፡25-27 1 ጢሞ6፡16
እግዚኣብሄር ዘልኣለማዊ ኣምላኽ እዩ። መጀመርታን መወዳእታን ዘይብሉን ኩሉ ግዜ ዝነብር ኣምላኽ እዩ። ኣብ ራእይ 1፡8 “ኣልፋን ኦሜጋን ኣነ እየ ይብል እቲ ዘሎን ዝነበረን ዝመጽእን” ኩሉ ዝኽእልን እግዚኣብሄር ኣምላኽ ጥራይ እዩ ኣልፋን ኦሜጋን ማለት እቲ ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኮይኑ ትርጉሙ ከኣ መጀመርታን መወዳእታን ማለት እዩ ናይ ነገራት መጀመርታ ናይ ኩሉ ነገር መበገሲኡ እግዚኣብሄር እዩ። ኩሉ ነገር ድማ ብእኡ ይዉዳእ።
- እግዚኣብሄር ኣይልወጥን ( God is unchanged) ሚል 3፡6 ያእ 1፡17 እብ 6፡17-18
እግዚኣብሄር ኣምላኽ ዘይልወጥ ኣምላኽ እዩ ኣብ ዘመናት ኩሉ ኣብ ታሪኽ ናይዛ ዓለም ከይተረፈ ናይ እግዚኣብሄር መደብን ሓሳብን ተለዊጡ ኣይፈልጥን ነቲ እግዚኣብሄር ዝመደቦ ክቕይሮ ወይ ከኣ ክልዉጦ ኢሉ ተጽዕኖ ዝገብረሉ ወላ ሓደ ሓይሊ የለን ምኽንያቱ እግዚኣብሄር ብባህርያቱ ዘይልወጥ ኣምላኽ እዩ።
- እግዚኣብሄር ጻድቕ ፈራዲ እዩ (God is Just) መዝ 119፡137 ዳን 9፡14 ኢሳ 45፡19 እግዚኣብሄር ብፍርዲ ጻድቕ እዩ እቲ ፍርዱ ከኣ ብሓቅን ብቕንዕናን እዩ። ኣብእግዚኣብሄር ዓመጻ የልቦን፡ ኣብ መዝ45፡6-7 “ዎ ኣምላኽ ዝፋንካ ንዘልኣለም ኣለም እዩ ዘንጊ መንግስትኻ’ዉን ዘንጊ ቅንዕና እዩ። ጽድቂ ትፈቱ ረሲእነት ትጸልእ ስለዚ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ሓለፋ ብጾትካ ብዘይቲ ሓጎስ ቀብኣካ።” ናይ እግዚኣብሄር ፍርዱ መንግስቱ ምሪሕነቱ ስጉምቱ ኩሉ ብጽድቅን ብቕንዕና እዩ።
- እግዚኣብሄር ቅዱስ እዩ ( God is Holy) ዜሌ 11፡44 ኢሳ6፡3 1 ጴጥ 1፡15-16
እግዚኣብሄር ኣምላኽና ቅዱስ ኣምላኽ እዩ፡ ቅዱስ ክበሃል ከሎ ኣበር ኣልቦ ብቅድስና ፍጹም ዝኾነ ማለት እዩ።ጌጋ ዘይብሉ ኪጋገ’ዉን ፍጹም ዘይኽእል ንዘልኣለም ቅዱስ ኮይኑ ዝነብር ማለት እዩ። ሓደ ኣማኒ ኣምላኻዊ ፍልጠት ኣብ ሂወቱ በዚሑ ንኣምላኽ ብምፍላጥ ክስረት እንተኮይኑ ንቃል ኣምላኽ ከንብቦን ምስ ቃሉ ጥቡቕ ዝኾነ ሕብረት ክገብር ይግብእ ንኣብነት ኣብ ግብ 17፡11 ሰብ ቤርያ ኣብ ጸጽባሕ ነቲ ጽሑፋት እናመርመሩ ነቲ ቃል ብኹሉ ፍቓዶም ተቐበልዎ እዞም ሰብ ቤርያ ናይ ብሓቂ ኣብነት ክኾኑና ዝኽእሉ ሰባት እዮም ንዝኾነ ትምህርትን ትርጉምን ብቐሊሉ ክንቅበል ቅኑዕ ኣይኮነን ንቅዱሳትመጻሕፍቲ ብጥንቃቐ ብዉልቂ ክንምርምር ይግበኣና። ኣናክሪኖ ዝብልቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኮይኑ ትርጉሙ ከኣ ብጥንቃቐን ብትኽክልን መጽናዕቲ ምግባር ዝብል ሓሳብ ይህበና። ናይ ዝኾነ ትምህርቲ እቲ ሓቅነቱ ብቃል ኣምላኽ መሰረት ተመርሚሩ ክሓልፍ ኣለዎ በዚ ተመርሚሩ ዝሓለፈ ነቶም ሰማዕቱ ኣብቲ ሓቀኛ ነገር ይስርቶም ከምቲ ኣብ ኤፌ 2፡19-20 “እምበኣርሲ ንስኻትኩም ኣብቲ የሱስ ክርስቶስ ባዕሉ ኣምኒ መኣዝኑ ዝኾነ መሰረት ነብያትን ሃዋርያትን እተነደቕኩም ደቂዓዶም ንቁድሳንን ስድራቤቱ ንኣምላኽን ኢኹም እምበር ኣጋይሽን መጻእተኛታትን ኣይኮንኩምን።” እንደገና ኣብ ግብ 20፡32 ዘሎ ሓሳብ ክርኢ ከለና ሕጂ ድማ “ንኣምላኽን ነቲ ኽሃንጸኩምን ምስኩላቶም ቅዱሳን ከረስትየኩምን ዝኽእል ቃል ጸጋኡን ኤማሕጽነኩም ኣለኹ።” ንቃል ኣምላኽ ብመጠን ዝመርመርናዮን ዘጽናዕናዮን ንኣምላኽ ብምፍላጥ እናዓበና ክንከይድን ኣብቲ ሓቀኛ መሰረት ክንህነጽ ይድግፈና። ኣብ መወዳእታ ድማ ርስቲ መንግስቲ ኣምላኽን ክንወርስ የብቀዓና።
ሰለዚ ብቃል ኣምላኽ ጌርና ባህርያት ኣምላኽ ኣጽኒዕና ንኣምላኽ ክንፈልጦ ቅኑዕ ይኸዉን ምኽንያቱ ንኣምላኽ ምፍላጥ ካብ ጥፍኣትን ካብ ዕሽነትን የናግፈና ኣብ ቃል ሓቂ ክንስረት ድማ ይድግፈና።
ኣብዚ ምድሪ ብዙሕ ዓይነት ፍልጠት ዋላ እንተሃለወ እቲ ዝዓበየ ፍልጠት ንሂወት ዝኾነና ፍልጠት ግና ንኣምላኽ ምፍላጥና እዩ። እቲ ንኣምላኽ ምፍላጥ ብቁዕ ዝኮነ ፍልጠት እዩ። ኣብ 1ቆሮ2፡1 ብዘይ የሱስ ክርስቶስ ንሱ ኸኣ እቲ እተሰቕለ ሓደ ነገር እኳ ከምዘይፈልጥ መደብኩ ኢሉ ሃዋርያ ጳዉሎስ የሱስ ክርስቶስ ዕላማ ናብዚ ምድሪ መምጽኢኡ ነቲ ኣብ መስቀል ዝፈጸሞ ስራሕ እንታይ ሙዃኑ ንእንድሕር ተረዲኡና ብተወሳኺ ድማ ምስ ጎይታ ጥቡቕ ዝኾነ ዉልቃዊ ሕብረት እንተ ኣለና፡ ኣምላኻዊ ፍልጠት ኣብ ሂወትና ኣዝዩ ይበዝሕ ብኣምላኻዊ ፍልጠት ክንህብትም ፍቓድ ኣምላኽ እዩ ምኽንያቱ ንሱ ክብርና ስለ ዝኾነ ኣብ 2ጴጥ1፡3-5 ዘሎ ሓሳብ እቲ ብፍልጠት ክብሩን ደግነቱን ዝጸወዓና ኣምላኽ ኣብ ደግነት ፍልጠት ክንዉስኽ ይደሊ በቲ ኣምላኻዊ ፍልጠት ካብ መዓልቲ ንመዓልቲ እናወሰኽና እንተከድና ኣብ ፍልጠት ሓቂ ንስረት ኣብ መወዳእታ ከኣ ንኣምላኽ ኣስሚርና ፍጻሜና ጸቢቑ ምድራዊ ጉዕዞና ብዓወት ዛዚምና ንሓልፍ። ናይ ኩልና ጉዕዞ ብኸምዚ ክዛዘም ፍቓድ ኣምላኽ እዩ።
ጎይታ ይባኽኩም!!
ፓ/ር ዮሴፍ ጎይትኦም


text:
ኤልሳ ጭሩም :ተራ መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ምዕዋት ዲሞክራሲያዊ ለውጢ
መደረ ኤልሳ ጭሩም ኣብቲ ብዕለት 25/03/11 ኣብ ለንደን ዝተገብረ ሰላማዊ ሰልፊ
ተራ መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ምዕዋት ዲሞክራሲያዊ ለውጢ
ኩልና ከምንፈልጦ፣ ሃገርና ኤርትራ ኣብ 1991 ናጽነታ ክትዓትር ዝኸኣለት ሳላ እቲ ዘይሕለለ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራን ብፍላይ ድማ መንእሰያት ኣዋልድን ኣወዳትን ደቃ እዩ። ይኹን እንበር ተቃለስቲ መሲሎም ብናይ ካልኦት ደምን ዓጽምን ተመኹልዮም ኣብ ስልጣን ዕድል ዝረኸቡ ገለ ጠላማት፣ እቲ ሕልምን ራእን ኤርትራውያን መንዚዖም፣ ብኢደ ዋኒኖም ነቲ ለውጢ ከምጽእን ሃገር ክቕይርን ዝኽእል መንእሰይ ወለዶ ኣደዳ ዘይእውጅ ባርነት ስደትን ሞትን ክኸውን ፈሪዶሞ። እዚ ናይ ሎሚ ምዓልቲ ሰላማዊ ሰልፊ እንበኣርከስ እቲ ብቐንዱ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝርከብ ሰፍ ዘይብል ኣርዑት ጭቆና ተጻዒኑ ዘሎ ህዝብና ንምድሓን እኳ እንተኾነ፣ ብዓቢኡ ግን ነቲ ብብሱልን እዋናዊ ኣተሓሳስብኡን ሃገር ክቕይርን መጻኢ ወለዶ ከውሕስን እምነት ዝንበረሉ መንእሰይ ኤርትራ ኣብ ትምህርቲ ኣብ ስራሕ ኣብ ንግድን ኣብ ኩሎም እቶም ወዲ ሰብ ክረኽቦም ዝግብኦም መሰረታዊ መሰላትን ተጠቃሚ ዝኾነሉን ሃገር ከም ሃገር ክትህቦ ዝግብኣ ናይ ዜግነት ክብሪ ክረኽበሉ ዝኽእል ዕድል ንምፍጣር እዩ።
እዚ ክንድዝኾነ ድማ እዩ ካብ ማንም ጊዜ ንላዕሊ ኣብዚ ሎሚ እዋን ተራ መንእሰይ ኤርትራ ክዓዝዝን ከም ቆፍኡ ዝተተንከፎ ንህቢ ምእንቲ ድሕነት ሃገሩ ክጓዝምን ሃገራዊ መጸዋዕታ ዝቐርበሉ ዘሎ። ኣብዚ ሎሚ እዋን ብጉጅለ ተፈላሊኻ ክርከብ ዝኽእል ዓወት ከምዘየሎ ድሮ እዚ ኣብ ከባቢና ከም ውሕጅ ኣዕለቕሊቑ በዚ ዕለት እዚ ይኸዱ እዮም ዘይበሃሉ ዕሉላት መለኽቲ ሓሸምሸም ኣቢሉ ኣብ ናይ ታሪኽ ጎድፍ ዝጉሕፎም ዘሎ። መንእሰያት ኤርትራ ነዚ ከም ኣብነት ዘይወስዱሉን ኣርኣያ መንእሰያት ናይ ካልኦት ሃገራት ኣጽኒዖም ኣብ ሃገሮም ንክጥቐሙሉ ሃንቀው ዘይብሉሉን ምኽንያት ዋላ ሓንቲ የለን።
ምስቲ ኣብ ሃገርና ዘሎ ኣንኳይ’ ዶ ክትነብረሉ ክትዛረበሉ እኳ ኣዝዩ ዝኸብደካ ዓይነት ናብራ ኣወዳዲርና ምስ ንጥምቶ’ ሞ፣ መንእሰያት ካልኦት ሃገራት ዘይኮኑስ፣ ንሕና ንኻልኦት ኣብነት ክንከውን ምተገብእ። ድሕሪ ናይ ሰላሳ ዓመት መሪር ቃልሲ ዝተረኽበ ዓወት፣ መንእሰያት ኤርትራ ትሕቲ እንስሳ ብዝቁጸር ኣተሓሕዛ ኣብ ሃገሮም ክሳቐዩ፣ ከም ሃገር ዘይብሎም ፋሕ ብትን ኣቲዎም ኣዛብእ ሳህራ ክመናጠሉሎም፣ ሬስኦም ኣብ ዘይርከበሉ ዓሙቕ ባሕሪ ቀለብ ዓሳታት ክኾኑ ምስ ምንታይ ይቑጸር? ከምዚ ኢልካ ምንባርን ብዝወረደካ ሽግር ምስቁርቋርን ጥራሕ’ ከ መፍትሒ ሽግርና ክኸውን’ ዶ ይኽእል?
ሓደ ካብቲ ጽቡቕ ባህልታትና ኣብ መንገዲ ንትበኪ ጓለንስተይቲ ኩሉ እዩ ኣቡኣ ዝብል እዩ ዝነበረ። እዚ ምዃኑ ተሪፍ ኣዋልድና ኣብ ኤርትራ ኣቦታተን ብዝኣኽሉ ሰብ ሓዳር ሓለፍቲ ሰራዊት እንዳተደፍራ ከምዘይርኣናን ከምዘይሰማዕናን ስለ ዝሓለፍናዮን ስለ ዘይተጣበቕናለንን ኣብዚ ሎሚ እዋን ካብ ሃገር ሓሊፍ ኣብ በረኻ ሲናይ ጠሪዕካ ፍትሒ ኣብዘይትረኽበሉ ኣእዊኻ ኣብ ዘይትስምዓሉ ጸምጸም በረኻ ከም ከብቲ ብሓደ ዘይኮነስ ብብዙሓት ሕጋዊ ክብረን እንዳተደፍረን መዕገቢ ድሌት ሸፋቱ ኮይነን ጥራይ ዘይኮነስ ወዲ መንዩ ዘይበሃለሉ ቆልዑ ይወልዳን ጥንሲ ይሽከማን ኣለዋ። ኣጓብዝ ኣወዳት መንእሰያትና’ ውን ካብ ሃገሩ ዝወጸ ዘኽብሮ ስለዘየለ፡ ናይ ተመሳሳሊ ዓመጽ ግዳያት ይኾኑ ኣለው።
እቲ ክትሰምዖ ዘሰምብደካን ብወዲ ሰብ ይፍጸም እዩ ኢልካ ዘይትጽበዮን ዘግናኒ ተግባር ግን፣ ነቶም ንዝተሃተትዎ ገንዘብ ብእዋኑ ክከፍሉ ዓቅሚ ዘይረኸቡ መንእሰያት ኤርትራውያን ህይወቶም እንዳሰምዑ ኣብ ቅድሚ’ ቶም የሕዋቶም ከም ከብቲ ኣጋዲሞም ዓዕ እንዳበሉ ብኻራ ክሓርዱዎምን ከም መቀያየሪ ኣቁሑት ከም እኒ ኩሊት፣ ልብን ካልእ ኣካላቶምን እንዳመዝሓቁ ኣውጺኦም ኣብ መሸጣ ዕዳጋ ከውዕሉዎ ምጅማሮም እዩ።
እዚ ገበን እዚ ህይወት ብዙሓት መንእሰያት ይቐዝፍ ኣብ ልዕሊ ምህላው፣ ኣብ ልዕሊ እቶም ብህይወት ዝተርፍ’ ውን ዘሕድሮ ዘሎ በሰላ ኣብ ሎሚ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብታ ኩላህና ንጽበያ ዲሞክራሲያዊት ኤርትራ ከኸትሎ ዝኽእል ቅልውላው ካብ ሕጂ ጀሚርካ ዘሻቕል እዩ። እሞ ክንድዚ ዝኣክል ጸበባ ነሕልፍ ዘለና ኤርትራውያን ካብ ጸበባ እንወጸሉ ወሰንቲ ዕድልና ባዕላትና ንኾነሉ እዋን ኣብ ምቅልጣፍ ዝዓግተና ዘሎ እንታይ እዩ?
ንሕና ብብዙሕ መስገደልን መከራን ዝሓለፍና ሽግራትና’ ውን ሳላ መንፍዓትና ዝፈታሕና ህዝቢ’ ዶ ኣይኮናን? ሎሚ ካባና ኣዝየን ዘይርሕቃ ሃገራት ዘካይድኦ ዘለዋ ሰውራ ኣቕኒእና ንሕና’ ውን ደቂ ሃገር ከም ምዃንና መጠን ዕዮ ገዛና ብኻልኦት ክስራሓልና ከይተጸበና ነዚ ንውርደት፣ ንስደትን መከራን ኣቃሊዕና ዝርከብ ጠላም ስርዓት መንኪልና ኣብ ክንድኡ ዘገልግለናን ዝሰምዓናን ስርዓት ንምትካል ኩላህና ኤርትራውያን ብዘይ ኣፈላላይ ሃይማኖት ጾታን ዕድመን ኢድ ንኢድ ተተሓሒዝና ንሓርነት ክኽፈል ዘለዎ ዋጋ’ ውን እንተሎ ከፊልና እዚ ሃገራዊ ሽግር ብሃገራዊ ምትእኽኻብ ንፍትሓዮ።
ኩሉኹም መንእሰያት ኣብ ሃገርኩም ዘይምህላውኩም ንገሌኹም ዓቢ ብድሆ ኮይኑ ክስምዓኩም እኳ እንተኽኣለ፣ ነዚ ብድሆ እዚ ብምስትውዓልን ብረቂቕ ኣተሓሳስባን ሰጊርኩም፣ ኣብ ዘዘለኹሞ ኮይንኩም ምስቶም ኣብ ትሕቲ እቲ ስርዓት ዘለው ሰሚርኩም ትቃለሰሉ ኣገባብ ምፍጣር ንጽባሕ ዝግደፍ ዘይኮነስ ሕጂ ክጅመር ዘለዎ እዩ። በዚ መሰረት ነብስወከፍኩም ካብ ኤርትራ ቅድሚ ምውጻእኩም ምስ ኣብ ኤርትራ ዝገደፍኩሞም የዕሩኽትኹም ብቴሌፎንን ብኻልኦት ናይ’ዚ ዘመን’ዚ መራኸቢታትን እንዳተጠቐምኩም ንክቃለሱ ኣበራብሩዎም።
እቶም ነዚ ስርዓት’ዚ ዘውግዙ፣ ወጽዓ እዚ ህዝቢ’ ዚ ከም ወጽዖም ዝርእዩን ኣብ ኩሉ ጽፍሕታት ዘለው ሓለፍቲ መንግስቲ ኤርትራ፣ ብኹሉ ኣገባብ እንዳተራኸብና ሓቦን ተስፋን ንሃቦም። ንዕላምኦም ዘሳልጥ ኩለንታዊ ደገፍ ድማ ንግበረሎም።
ነቶም ዕላማ የሕዋቶም ረሲዖም፣ ካብ ድሌት ህዝቢ ርሒቆም፣ ነዚ ጊዜያዊ ስልጣን ተጎልቢቦም፣ ኣብ ህዝቢ ግፍዒ ዝፍጽሙ ንዘለው፣ ንዓኻትኩም መንእሰያት’ ውን እንተኾነ ሃገርኩም ራሕሪሕኩም ሃጽ ኢልኩም ፎቆድኡ ክትስደዱ ዘገደዱኹም ሱሱዓት ሓለፍቲ ኣብ ልቦም ንክምለሱን ወጽዓን ሕሰምን ህዝቦም ክሰምዑን ንምከሮም። ንምኽርና ኣይንሰምዕን ኢሎም ንዝቅጽሉ ድማ እዚ መሪር እዋን’ ዚ ሓሊፉ ዘመነ ፍትሕን ሰላምን ምስ ነገሰ ስለ እቲ ሕሉፍ ገበኖም ህዝቢ ክጸባጸቦም ምዃኑ ነዘኻኽሮም።
ካብቲ ትሕቲ ሲኦል ዝግመት ግፍዒ ዝፍጸመሉ ኤርትራ ወጺእኩም ኣብ’ ቲ መሰልኩም ዝኽበረሉ ዲሞክራሲያውያን ሃገራት ምዕቛብኩም ቅሳነት ክህበኩም ዘይኮነስ ከማኹም ሰላም ዝምነዩን ነጻ ህይወት ንክህልዎም ሃረር ዝብሉን ኣሕዋት ኣቦታትን ኣዴታትን ኣብ ድሕሬኹም ገዲፍኩሞም ምምጻእኩም ዘክሩ።
እቲ ኣባኹም ዝወረደ መስተርሆት ኣብኣቶም’ ውን ንክህልው እኣብዘለኹሞ ከባቢ ንዝርከቡ ተጣበቕቲ ሰብኣውን ዲሞክራስያዊ መሰላትን ናይ ሕጊ ሰብ ሞያን ናይ መራኸቢ ብዙሃንን ስለ ኤርትራን ጸበባኣን ካብ ምቅላሕ ኣይትቆጠቡ። ብዓቕሞም ክገብሩዎ ዝኽእሉ ሓገዛት እንተሎ’ ውን ጥለቡ። እዞም ዝጠቀስኩዎምን ካልኦት ብመሃዝነትኩም ዝፈርዩ ጥበባት እንዳተኽተልኩም ብስምረት እንተመሪሽኩም እዚ ቦኽቢኹ ዘሎ ስርዓት ኣብ ውሽጢ ሓጺር ጊዜ ሃደሽደሽ ኣቢልኩም ወነንቲ መሰልኩምን ዓድኹምን እትኾኑሉ እዋን ርሑቕ ኣይክኸውንን እዩ።
ኣሕዋት ክሰምሩ ጸላኢ የባርሩ፣ ንርስቲ ይዋግኣላ ኣንስቲ ዝብል ዓሙቕ ልቦና ዝነበሮም ኣቦታትና፣ እዚ ሳላ ዝገበሩ እዩም ወለዶ ካብ ወለዶ እንዳዓቀቡ ኣብዚ ደለናሉ መድረኽ ኣሰጋጊሮምና’ሞ፣ ኣባና ክበጽሕ ወለዶና ከይበርስ ኣብ ምዕቃቡ ከምቶም ዝሓለፍ ኣቦታትናን ኣዴታትናን ሰሚርና ንዕየይ።
ውድቀት ንመለኽቲ!
ዓወትን ሰላምን ንህዝቢ ኤርትራ!
ዘልኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ንስውኣትና!
ኤልሳ ጭሩም, 25 መጋቢት 2011, ለንደን፡ ዓዲ እንግሊዝ


text:
መርማሪት ኮሚሽን መግሃስ ሰብኣብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ፡ ኣብ መበል 22 ኣኼባን መበል 32 ሱሩዕ ጉባኤ ሰባኣዊ መሰላት ዘቅረበቶ ጸብጻብን ገብረምላሽን ኣባላት እቲ ውድብን።
መርማሪት ኮሚሽን መጽናዕታ ብምግላጽ፡ ብርግጽ ኣብ ኤርትራ ” ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት” ከምዝተፈጸመ ኡኹል መርትዖታት ከምዘሎ ኣቅሪባ። ዕላማኦም ድማ ነዚ ገበናት ዝፈጸሙ ወልቀ-ሰባት ናብ ኣህግራዊ ቤት-ፍርዲ ምቅራብ ምኻኑ ኣፍሊጦም። 20 ዝኾና ሃገራት ነቲ መርማሪ ኮሚሽን ዘቕረበቶ መጽናዕቲ ከምዝኣምንዎን ከምዝቅበልዎን ኣፍሊጠን።
ጠቅላላ ከባቢ 24 ሃገራት ንውጺኢት መርማሪት ኮሚሽን ዘቕረበቶ ተርኽቦ ምላሽ ሂበን። ከባቢ 20 ሃገራት ፡ ኤርትራ ምስ መርማሪት ኮሚሽን ዕቱብ ምትሕብባር ክትገብር ትጽቢቶም እኮ እንተ ነበረ ብመንግስቲ ኤርትራ ዝተወስደ ሱግምቲ ከምዘግሃየን ሓቢረን። ቅዋም ናይ 1997 ኣብ ገብሪ ከተውዕል ፡ ንፖሎቲካውያን ሃይማኖተውያን ኮነ ጋዜጠኛታት ብዘይ ፍርዲ ዝቀየደቶም ብሁጹጹ ክትፈትሕ፡ ምርጫ ክትግበር፡ ሰብኣዊ መሰላት ክኽበር፡ ናጽነት ናይ ምዝራብን ሓሳብካ ምግላጽን ከተውሕስ፡ ሃገራዊ ባይቶ ክምስረት፡ ሃገራዊ ኣገልጉሎት ገደቡ ክውሰን፡ ኢሰብኣዊ ገበናት ዝፈጸሙ ውልቀ-ሰባት ኣብ ፍርዲ ከተቅርብ፡ ፖሊቲካዊ ለውጥታት ክትገብር፡ ንዓለም ለኻውያን ውድባት ማዕጾኣ ከተርሑ፡ ከምኡ ውን ንጋዜጠኛታት ኣብቲ ሃገር ብነጻ ክንቀሳቐሱ ከተፍቅድ ትጽቢተን እኮ እንተ ነበረ ፡ በንጻሩ ብምኻኑ ኣዚዩ ኢዩ ኣተሓስሲብወን። በዚ መሰረት ድማ እዚ ዝተባህለ ብዘይ ምግብራ ኣድላይ ሱጉምቲ ክውሰደላ ተላብየን።
እተን ኣርባዕተ ሃገራት ኩባ፡ ቨንዝወላ፡ ቻይናን ሱዳንን ድማ ነቲ ናይ መርማሪት ኮሚሽን እኮ እንተ ዘይ ነጸገኦ እንተኾነ ግን ምስ መንግስቲ ኤርትራ ተደጋጋሚ ዝርርብ ዘተን ከምዘድሊ ኣገንዚበን።
ኣብቲ ኣኼባ ካብ ዝተዛረባ ሃገራት፦ ወኪል ኤሮፓዊ ሕብረት ፡ ሲውዘርላንድ ፡ ኩባ ፡ እንግሊዝ፡ ጀርመን፡ ኣውስትራልያ፡ ኖርወይ፡ ቻይና፡ በላሩስ፡ ፍራንስ፡ ጂቡቲ፡ ቨንዝወላ፡ ሕቡራት መንግስታት ኣሜርካ፡ ስፓኛ፡ ጋና፡ ቦትስዋና፡ ሶማልያ፡ ዩክረይን፡ ኒካራግዋ፡ ኬንያ፡ በልጂም፡ ሱዳን፡ ኢትዮጲያ፡ ኣየርላንድ።
ተወሰኽቲ ኤርትራውያን ተጣበቅቲ ሰብኣዊ መሰላት ከም በዓል ሰላም ኪዳነ፡ ኤልሳ ቹሩም፡ ዶክተር ዳኒኤል ረዘነ …. ወ.ዘ.ተ ምስክርነቶም ብምግላጽ ደገፎም ንመርማሪት ኮሚሽን ብምግላጽ ሕቡራት ሃገራት ነዚ ናይ መርማሪት ኮሚሽን ተርኽቦ ብዕቱብ ክሕዞ ድማ ተላብዮም።
ኣብ መጨረሽታ መርማሪት ኮሚሽን በተን ኣባላት ሃገራት ዝቀረበላ ሕቶታት መልስን መብርህን ሂባ።


text:
ኣብ እንዳ ጉጅለ ህግደፍ ዘይተነግረ’ምበር ዘይተፈጸመ ግህሰት ከምዘየለ ኩልና እንረዳደኣሉ እዩ። እንሆ ድማ ኣብ ቀጻልነት ናይቲ ስርዓት ረብሓ ዘየብሎም ወተሃደራቱ ኣብ ቀንዲ ጐደናታት ኣስመራ ኣንጻር ሰላማውያን ሰባትን ህጻናትን ብግህዶ ወጽዓን በደልን ፈጺሞም ክሳብ ሕጂ ዝርዝሩ ዘይተፈልጠ ጉድኣት ኣውሪዶም። እዚ ናይቲ ስርዓት ተግባራት ሓድሽ ኣይኮነን። ናይቲ ህዝቢ ቅሉዕ ተቓውሞ ግና ብትሕዝቶኡ ዘይኮነ ብኣገባቡ ሓድሽ እዩ። ናይዚ ናዕቢ ቀንዲ መልዓሊ ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ “ቤት ትምህርቲ ድያእ ኣልእስላምያ” ዘርኣዮ ኢድ ኣእታውነት እዩ። እንተኾነ እዚ ኢድ ኣእታውነትን ግህሰት ናይ እምነት መሰልን ነዊሕ ግዜ ዝገበረን ኣብ ኩሉ እምነታትን ሃይማኖታዊ ትካላትን ኤርትራ ዝበጸሐ ምዃኑ ከኣ ክዝንጋዕ ኣይግበኦን። ምዕጻው ቤት ትምህርቲ ካቶሊካዊ ዘርኣ ክህነት ከረንን ምእሳር መምህራኑን ከም ናይዚ ቀረባ ሰሙናት ናይ ግህሰት ተዘክሮ ክጥቀስ ዝከኣል እዩ።
ኣገባቡን ግዜኡን ደኣ ይፈላለ እምበር መራሕትን ሰዓብትን ዝተፈላለያ እምነታት ኤርትራ እውን ኣንጻርቲ ስርዓት ብዝተፈላለዩ መልከዓት ተቓውምኦም ከርእዩ ጸኒሖም እዮም። ንፓትርያርክ ኦርቶደኩሳዊት ቤተክርስያን ወሲኽካ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን መራሕቲ ሃይማኖት ክውሰድ ዝጸንሐን ዘሎን ስጉምትታት ከም ኣብነት ዝጥቀስ እዩ። መራሕቲ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ኤርትራ ድሕሪቲ ንዓለም ዘደንጸወ ተረኽቦ ደሴት ላምፓዱሳ ዘመሓላለፍዎ “ሓውኻ ኣበይ ኣሎ?” ዝብል መልሲ ዝደሊ ሕቶ ከኣ ዕምቆት ናይቲ መራሕትን ሰዓብትን ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ኤርትራ ከካይድዎ ዝጸንሑ ናይ እምነት መሰል ምርግጋጽ ቃልሲ ዘርኢ እዩ። እዚ ናይ 31 ጥቅምቲ 2017 ተረኽቦ ኣስመራ ከባቢ ኣኽርያ ከኣ፡ እቲ ግህሰት መሰል እንዳገደደ ክኸይድ እንከሎ እቲ ምእንቲ መሰል ዝግበር ቃልሲ ከኣ ማዕሪኡ እንዳዓረገ ከም ዝኸይድ ዘረድእ እዩ።
ስርዓት ህግደፍ ከም መርኣያ ናይቲ ንህዝቢ ከፋፊልካ ኣብ ስልጣን ናይ ምንባር ሕልሙን ሜላኡን ነዚ መላሲ ዘይብሉ ተቓውሞ ከም ንቕሎ ሰዓብቲ ውሱን እምነት ኣምሲሉ ከቕርቦ ከም ዝፍትን ካብ ናይ ቅድሚ ሕጂ ተመኩሮኡ ኣብ ግዜ ምንቅስቓስ በዓል ወዲ ዓሊ ምግንዛብ ይከኣል። እንተኾነ ህዝቢ እንዳተዓሸወ ክነብር ባህርያዊ ሰለ ዘይኮነ፡ ውዲቱ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ኤርትራ ተቐባልነት ኣይክረክብን እዩ። ብእንጻሩ ህዝቢ ኤርትራ እዚ ኣብ ኣኽርያ ዝተወስደ ስጉምቲ፡ ኣብ ልዕሊ መላእ ህዝቢ ኤርትራን መሰላቱን ከም ዝተወስደ ገይሩ ከም ዝርደኦ ዘማትእ ኣይኮነን። ነዚ ፈኸም ክብል ጸኒሑ ሃልሃል ክብል ጀሚሩ ዘሎ ተቓውሞ ብሓባር ከም ዘባረዖ ከኣ ፍሉጥ እዩ።
እዚ እምብዛ ዝመረረ ግህሰት መሰል ዝወለዶ ተቓውሞ፡ ክንደይ ሰባት ተሳቲፈምዎን እንታይ ጉድኣት ኣስዒቡን ብዘየገድስ ናብ ዝተፈላለዩ ወገናት ዘመሓላልፎ ውዑይ መልእኽቲ ኣለዎ። እዚ ተረኽቦ፡ ናብ ናይ ኩሉ እምነታት ሰዓብትን ደለይቲ ፍትሕን መሰልን ኤርትራውያን፡ ናብ ኩሎም ሓይልታት ተቓውሞ ኤርትራ፡ ናብቲ ኣንጻር ረብሓኡ ክነሱ ዕድመ ናይቲ ዓመጸኛ ጉጅለ ኣብ ምንዋሕ ዝሰርሕ ዘሎ ወተሃደራውን ጸጥታውን ትካላት ኤርትራን ናብ ሕብረተሰብ ዓለምን ዘመሓላልፎ መልእኽቲ ኣለዎ።
ርግጽ እቲ ጉዳይ ጉዳይና ስለ ዝኾነ፡ ኣብ ደገ ይኹን ኣብ ውሽጢ እንነብር’ሞ ድሕሪ ወድቀት ጉጅለ ህግደፍ ብዝገሃድ ራህዋ እንጥቀምን ንምርግጋጹ እንጽዕትን ኤርትራውያን ወገናት፡ እቲ እንብህጎ ለውጢ ኣብ ምምጻእ ቀንዲ ሰብ ዋኒን ስለ ዝኾና ቅድሚት ክንስራዕ ይገበኣና። ቅድሚት ክንስራዕ ኣለና ማለት ቅድም ነቲ ስርዓት ምውጋድ፡ ደሓር ድማ ብደሞክራስያዊ ስርዓት ኣብ ምትክኡ ኣብ ዘሎ መስርሕ ሓርነታዊ ቃልሲ ተጊህናን “ንዓይ” ዘይኮነ “ንዓና” እንዳጉላሕና ፡ “ንሕናን ንሳቶምን” እንዳተበሃሃልና ዘይኮነ “ንሕና” እንዳበልና ስንና ነኺስና ንቃለስ ማለት እዩ። እዚ ናይ ትማሊ ናይ ኣስመራ ተቓውሞ ድማ እቲ ዘይከኣል ዝመስል ምውጋድ ጉጅለ ህግደፍ ከም ዝከኣል ዘመላኽት እዩ። ከም ህግደፍ ዝኣመሰለ ፍትሒ ዘይኮነስ፡ ምግዳድን ዓመጽን ዝመሰረቱ ጉጅለ ኣብ ቅድሚ ሓይሊ ህዝቢ ፈራህ እዩ እሞ ክንደፍሮ እምበር ክንፈርሖ ኣይግበኣናን። ከምቲ ብዙሓት ወገናት ዝርድእዎ፡ ትንፋስ ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ሓይልን ግፍዕን እያ ተሰዂዓ ዘላ። ነዚ ኣብ ምትግባር ኣብ ቅድሚት ኣሰሊፍዎም ዘሎ ከኣ ናይ ጽጥታ ትካላቱ እዮም። ስለዚ ሓይልታት ጸጥታን ምክልኻልን ኤርትራ ዳሕራይ ጉዳያት ካብ ኢዶም ምስ ወጹ ኣብ ክንዲ ምጠዓስ ሕጂ ከሎ ጌና ህዝባዊ ወገናውነቶም ብተግባር ከርእዩ ይግበኦም።
ከባብያውን ዓለም ለኻውን ትካላትን ምእንቲ ኩሉ መሰላት ወዲሰብ ዝሕለቑ ማሕበራትን፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ይፍጸም ንዘሎ ግህሰት መሰል ርእዮም ከምዘይረኣዩ ብምሕላፍ፡ ገለን ናይ ስቕ ገለን ድማ ነቲ ስርዓት ናይ ምሕጋዝ ዝንባለታት ከርእዩ ንዕዘብ ኣለና። እዞም ወገናት ቀዳምነት ዝህብዎ ንነናቶም ረብሓ ምዃኑኳ እንተዘተኻሕደ፡ እዚ ግን ብዋጋ ግህሰት መሰል ህዝቢ ኤርትራ ክኸውን እንከሎ ዓገብ ክበሃል ዝግበኦ እዩ። በዚ ኣጋጣሚ ነዚ ኣብ ኤርትራ መሊኡ ዝፈስስ ዘሎ ግህሰት መሰል ከቕልብሉ እዋኑ እዩ። እዚ ብእምኒ ወንጭፍ ዘይትግበር ናይ ካብ ክሳድ ንላዕሊ ማዕቀብ ብምእዋጅ ጥራይ ዝረጋገጽ ዘይኮነ፡ ሳዕቤኑ ንህዝቢ ኤርትራ ብዘይጐድእ ኣገባብ ዘተግብር ስጉምትታት ንክውሰድ በዚ ኣጋጣሚ ምዝኽኻሩ ኣገዳስን እዋናውን እዩ ንብል።


text:
ጉባኤ ቅዱስ ሲኖዶስ ተቓኒዑ!
ቅዱስ ሲኖዶስ ድኅሪ በዓለ ትንሣኤ ቀዳማይ ጉባኤኡ ኣብ 10-11 ግንቦት 2009 ዓ.ም. ኣቃኒዑ። ኣብዚ ንኽልተ መዓልቲ ዝተቓንዐ ጉባኤ መንፈሳዊ፣ ምምኅዳራዊ፣ ልምዓታውን ካልእን ኣጀንዳታት ክቐርቡ ከለዉ፡ ሰፊሕ ዘተ እናተገብረሎም ከከም ዓይነት ኣጀንዳ ውሳነታትን መምርሒ ሥራሕን ተዋሂብሎም።
ቅዱስ ሲኖዶስ ካብ ዝዘተየሎም መንፈሳውን ምምኅዳራውን ኣጀንዳታት፥
ጉዳይ ጸብጻብ ሽማግለ ሣልሳይ ፓትርያርክ ኣቡነ እንጦንዮስ፣ ጉዳይ ራብዓይ ሓፈሻዊ መንፈሳዊ ጉባኤ መንበረ ፓትርያርክ፣ ወግዓዊ ምምራቕን ምጅማርን መንፈሳዊ ኮሌጅ፣ ምጅማር ገዳም ደብረ ደናግልን ምጽዳቕ ሕጊ ገዳምን፣ ሥልጠና ካህናት፣ ምንጻር ትምህርቲ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ጕዳይ ኣስተምህሮ “ጥንተ አብሶ”፣ ምቋም መንፈሳዊ ቤት ፍርዲ፣ ጸብጻብን ገምጋምን ንግደት ኢየሩሳሌም 2009/2017፣ ህልዊ ምዕባለ ኣብ ጉዳይ ምዕዳግ መሬት ቤተ ክርስቲያን ሃገር ቅድስት ኢየሩሳሌም፣ ምብርባር ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ገዳማት ዘመንበረ ፓትርያርክ፣ ምሥራዕ ሥሉሳዊ ጉባኤ ምኽሪ ገዳማት ኤርትራን ጉባኤ ሊቃውንትን ምስ ቅዱስ ሲኖዶስ፣ ምጥንኻርን ምክትታልን ወፃኢ ሃገረ ስብከታትን ኣብያተ ክርስቲያንን፣ ተሳትፎ ናብ ዝቕጽል ጉባኤ ፈጻሚ ኮሚቴ ፌካላሃ (Feccalaha)፣ ጉዳይ ዳግመ ኅትመት ቃለ ዓዋዲ ከምኡ’ውን ፍቓድ ኅትመት ክልተ መጻሕፍቲ፣ ዝኽሪ ኃዘን ግብረ ሽበራዊ ፍጻሜታት ኣብ ኣብያተ ክርስቲያን ኮፕቲክ ኦርቶዶክስ ግብጺ . . . ዝብሉ ክጥቀሱ ይከኣሉ።
ብተወሳኺ ኣብዚ ጉባኤ’ዚ፡ ካብቶም ብመልክዕ ጸብጻብን ቍጽራዊ ቀመርን ተሰንዮም ዝቐረብሉ ልምዓታዊ መደባትን ጉዳያትን ዝተዘርበሎም ኣጀንዳታት ንምጥቃስ ዝኣክል፥ መግለጺ ንድፊታትን ውጥናትን ብእንዳ ‘ደብረ ዳሞ’ ዝፍለጥ ቤት ጽሕፈት፡ ቤት ትምህርቲ ቀራንዮ፡ ጨንፈር ደብረ ደናግልን ምምሥራት እጓለ ማውታን(መእለዪ ዘኽታማት)፡ ምምሥራት ማእከል ንዋያተ ቅዱሳት፡ ምሕዳስ ዝተፈላለዩ ሕንፃዊ ሥራሓት . . . ይርከብዎም።
ጽማቝ ጸብጻብ ጉባኤ ቅዱስ ሲኖዶስ፡ ኣብ ሓፂር እዋን ናብ ሃገረ ስብከታት ክዝርጋሕን በዚ ወግዓዊ መርበብ ሓበሬታ (www.lisantewahdo.org) ክሕበርን እዩ።


text:
ብሰንኪ ብዝሒ ክፍኣት ፍቕሪ ብዙሓት ክትዝሕትል እያ (ማቴ 24፡12)
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!!!
ብሰንኪ ብዝሒ ክፍኣት ፍቕሪ ብዙሓት ክትዝሕትል እያ (ማቴ 24፡12)
እዚ ቃል እዚ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብዛዕባ ምልክት ህልቂት ዓለምን ዳግማይ ምጽኣቱን ዝተዛረቦ ቃል እዩ። ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ናቱ ተኸተልቲ ንዝኾኑ ንስሙ መስከርቲ ክረኽቦም ዝኽእል ሽግርን መከራን እንታይ ምዃኑ ኣስፊሑ ድሕሪ ምግላጽ( ማቴ 24፡1-11)፡ በቲ ግዜ እቲ ብዙሓት ክሰናኸሉ (ዝቐደመት ሃይማኖቶም ገዲፎም ክወጹን ክልውጡን) ንሓድሕዶም ክጸላልኡ ንሞት’ውን ኣሕሊፎም ክወሃሃቡ ብሓይሊ ጉልበት ብዂናትን ብስሕለት ሴፍን ሰባት ሃይማኖቶም ክኽሕዱ እንተ ኣበዩ’ውን ብሞት ክቕጽዑ ክግበር እዩ ክብል ገለጸሎም። ኣብ ብዙሕ ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ክፍልታት ተመዝጊቡ ከምዘሎ ፍቕሪ ናይ ኩሉ ስነ ምግባራት መሰረት እያ። ፍቕሪ ኣብ ዘለወሉ ግዜ ሰብ ፈጺሙ ካብ ሓጢኣት ይፍለ። ንኣምላኽን ንሰብን ምፍቃር ኩሉ ሕጊ ኣብኡ ስለ ዘሎ ምስ ዲያብሎስ ዘለዎ ርክብ ፈጺሙ የለን። ኮታስ ፍቕሪ እንተድኣ ኢልና ንሰባትን ንኣምላኽን ምግልጋል እዩ። ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ክሳዕ ሞት ከም ዘፍቀረና ንሕና’ውን ብኹሉ ሕይወትና እሙናት ኮይና ፍቕርና ምሉእ ክኸውን ይግባእ። ብኣንጻሩ ኣብዚ ዘመን እዚ(ኣብ መጨረሽታ ግዜ) ከምቲ ቅዱስ እግዚኣብሔር ወልድ ንቅዱሳን ሓዋርያት ዝገለጸሎም ሰባት ንስጋዊ ፍትወቶም ክብሉ ሰባት ክቐትሉ፡ ሰብ ሓዳር ክፈላሊ፡ ንዝኣምንዎም ዝነበሩ ሰባት ክጠልሙ፡ ኩሉ ናይ ዲያብሎስ ስራሕ ግብረ ስጋን ሓጢኣትን ብምፍጻም ኣብ ሰባት ዝነበሮም ጽቡቕ ዝምድናን ሓልዮትን ሓዲጎም ጨካናትን ተፈኽነንትን ስለ ርእሶም እምበር ስለ ሰባት ሓልዮት ዘይብሎም፡ቸቃናትን “ ኣነ ብሃልቲ ተጃሃርቲ ዝኾንሉ ግዜን ሰዓትን እዩ (1ቆሮ 13፡43, ዮሓ 15፡12, 2ጢሞ 3፡2፡3፡21, 2ጴጥ 3)። ብኻልእ ወገን ሰባት ኣብቲ መጨረሽታ ግዜ ስለ ገንዘብ፡ ሽመት፡ ልብሲ፡ ዝናን ክብሉ እታ ኣብ ኣምላኽ ዝነበረቶም ፍቕሪ ገዲፎም ኣንጻር እግዚኣብሔርን ቅዱሳኑን ዝስለፍሉ ግዜ እዩ። ጎይታ ነዚ ነገር እዚ ድሕሪ ምግላጹ ብዛዕባ መፍትሒኡ እውን ገሊጹ ኣሎ። እቲ ቃል ድማ ከምዚ ይብል “እቲ ክሳዕ መወዳእታ ዝዕገስ ግና ንሱ ክድሕን እዩ” (ማቴ 24፡13)። ምኽንያቱ ናይ ሕይወት ኣኽሊል ዝርከብ ንዝመጽእ ፈተና ኩሉ ብትዕግስቲ እሙን ኮይንካ ምስ እትርከብ ጥራሕ ስለ ዝኾነ (ራእ 2፡10)። ቀጺሉ ከኣ “ንኹሎም ኣህዛብ ንምስክርነት (መፍረዲ) መታን ክኸውን እዚ ወንጌል መንግስቲ እዚ ኣብ ምሉእ ዓለም ክስበኽ እዩ፡ ሽዑ መወዳእታ ክኸውን እዩ” (ማቴ 24፡14)፣፣ ሎሚ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ኢድ ኩሉ ሰብ በጺሕሉ ዘሎ ዘመን እዩ። ካብዚ ንላዕሊ እውን ኣብቲ መጨረሽታ ሰዓት ኣብ ኩሉ ሰብ ክበጽሕ እዩ። እንተኾነ እቶም ድሮ ኣብ ኢድና ዘሎ ሰባት ከምቲ እግዚኣብሔር ዝኣዛዘና ንኸይድ ኣሎና’ዶ። ምናልባት ጽባሕ እዚ ሒዝናዮ ዘሎና መጽሓፍ ቅዱስ መፍረዲና ኮይኑ ከይርከብ ክንጥንቀቕ፣ ኣብ ቤትና ዓጺፍና ክነቐምጦ ዘይኮነስ ክነብረሉ፣ ብብርሃኑ ብርሃን ርኢና ካብዛ ጸልማት ዝኾነት ዓለም ክንፍለ፡ ብርሃን ኮይንና ከኣ ንሰባት ናብ ብርሃናዊ ኣምላኽ ክነቕርቦም ይግብኣና እዩ።
ስለዚ ክቡራት ኣሕዋት እዚ ግዜ እዚ ምልክት ህልቂት ዓለም ጎሊሑ ዝረኣየሉን ምጽኣት ጎይታ እናቀረብ ዝኸደሉን ዘሎ ግዜ ስለዝኮነ ኩላትና ካብ ዝወደቕናዮ ተንሲእና ካብዝተጋገናዮ ተመሊስና ብፍቕሪ ተሓቛቚፍና ነታ ሰዓትን ዕለትን ድልዋት ኮይና ንጽናሕ ድኣ እምበር ብዝተፈላለየ ምኽንያት እናገበርና ንፍቕሪ ብምጥፋእ ንጽልኢ ከምእትስስን ኣይንግበራ።
ቅዱስ እግዚኣብሔር ክፍኣት ካብ ኩላትና ኣልዩ ፍቕሪ ኣብ ኩላትና ከምእትነግስ ይግበረልና ኣሜን!!!
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!


text:
ንሕና ኤርትራውያን ክቡር ባህሊ ኣሎና። ጎረቤትና ክሓዝን ከሎ ሓቢርና ንሓዝን፡ መቅርብና ክሕጎስ ከሎ ድማ ሓቢርና ንሕጎስን ንዕልልንን። ኣማኢት ኤርትራውያን ስድራቤታት ኣብዚ እዋን እዚ ኣብ ከቢድ ሓዘን ይርከባ ኣለዋ። ኩሉ ኤርትራዊ ድማ ተሳታፊ ናይዚ ሓዘን ክኸውን ይግባእ።
ብምኽንያት ናጽነት ኤርትራ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ናይ ወጋሕ ትበል ለይቲ መደብ ተዳልዩ ከምዘሎ ሰሚዕናዮ ኣሎና። ናጽነት ኤርትራ ብኽቡር ብሕይወት ኣሽሓት ደቃ እያ ተረኺባ። እዚ መስዋእቲ ድማ ዜጋታታ እተኽብር ሃገር ንምህናጽ ድኣ እምበር ዜጋታታ እተሕስርን እተዋርድን ኤርትራ ንምትካል ኣይነበረን።
ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንዲሞክራስን ሰብኣዊ መሰላትን (ኤምዲሰመ): ዝኾነ ኤርትራዊ ኣብዚ ተዳልዩ ዘሎ ጓይላ ከይሳተፍ ብትሕትና ይሓትት። እዋኑ እዋን ሓዘንን እህህታን እምበር፡ እዋን ሳዕስዒትን ዝላን ዳንኬራን ኣይኮነን።
ንስድራቤት መወቲ ድማ ጽንዓት ይሃብ!
ኤምዲሰመ
22 ግንቦት 2015


text:
ካን ንግዲ ወፃኢ 1 ቢልዮን ዶላር ኣታዊ ተረኺቡ
መቐለ ጥሪ 02//2009(ድወት) ኣብቶም ዝሓለፉ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ካብ ንግዲ ወፃኢ ሓደ ቢልዮን ዶላር ከምዝተረኸበ ሚኒስቴር ንግዲ ኣፍሊጡ፡፡
እቲ ሚኒስቴር ኣብዚ ኣዋርሕ 1.7 ቢልዮን ዶላር ኣታዊ ንምርካብ ተሊሙ 1 ቢልዮን ዶላር ብምርካብ 60 ሚኢታዊ ትልሙ ኣሳኺዑ’ዩ፡፡
እቲ ኣታዊ ዝተረኸበ ካብ ዝራእቲ ጥረምረ፣ካብ ተፈጥራዊ ዕጣንን እንዳድዕን፣ካብ ዝራእቲ ቅብኣት፣ቡንን ውፅኢት እንስሳትን ከምዝኾነ ኣፍሊጡ፡፡
ብተወሳኺ’ውን ጨርቅን ዓለባን፣ዕምበባ፣ቖፅሊ ሻሂ ኣትክልትን ፍረምረን ኤሌክትሮኒክስን ቖርበትን ውፅኢት ቖርበትን ብምልኣኽ እቲ ኣታዊ ተረኺቡ’ዩ፡፡
እቲ ኣፈፃፅማ ምስ ሕሉፍ ዓመት ተመሳሳሊ እዋን እንትነፃፀር’ውን ብ49 ሚልዮን ዶላር ምንካይ ከምዘርኣየን ኣብቶም ዝተረፉ ኣዋርሕ ነቲ ትልሚ ንምዕዋት ቀረብ ምህርቲ ብፅርየትን በዝሕን ብምዕባይ ክስራሕ’ዩ ክብል እቲ ሚኒስቴር ኣፍሊጡ፡፡


text:
ቁንጫል፡ ብዛዕባ ኣድማሳዊ ተቓላሲ ኤርነስቶ ቸጉቬራ ተርጓሚ መብራህቶም ኣብርሃ
ኣብ ልዕሊ ዝኮነ ይኹን ህዝቢ ዓሚቕ ፍቕሪን ክብሪን ነይርዎ። ዜግነት ኣልቦ፣ ዓለምለኻዉ ተቃላሳይ፣ ዓሌት ቋንቋን ሕብርን ከይፈለየ ንዝተጨኮኑ ዝተገፍዑ ፍትሒ ዝራሓቖም ዜጋታት ተቆርቋሪ #ኤርኔስቶ ቼ-ጉቬራ.
June 14 1928 ኣብ(Rosario)ዝተባህለት ከተማ ኣርጀንቲና ተወሊዱ። ኣብ ንእስነቱ ሓያል ኣምባባይ መጽሓፍቲ፡ ሓያል እስፖርተኛ’ውን ኔሩ። ኣብ ዕስራታት ዕድሚኡ ኣብ Buenos Aires universityኣርጀንቲና ሕክምና ከጽንዕ ጀሚሩ።
ኣብ ካልኣይ ዓመቱ ግን ትምህርቱ ብምቁራጽ፡ 1952 ምስ ኣርቤርቶ ግሬናዶን ዝተባህለ ዓርኩ ካብ ርእሰ ከተማ ኣርጀንቲና Buenos Aires ተበጊሶም “ካብ’ዛ ዘለናያ ጸበብ ዓለም ካልእ ዓለምን ሂወትን ንዳህስ” ብምባል ብሞተር ሳይክል ጉዕዘኦም ፈለሙ። መጀመርያ ፓንታጎን ቀጺሎም ችለ፡ ጉዕዝኦም ናብ ከተማ ችኮካማታ ዝነበረ፡ ኣብቲ ግዜ’ቲ ካብተን ዝሰልጠና ከተማታት ላቲን ኣሜርካ ሓንቲ ዝነብረት ከተማ ችኮካማታ ኣብ ትሕቲ ኣሜርካውያን ዝነበረት ናይ #ችለ ከተማ’ያ። ዘምሓድርዋ ውን ኣሜርካውያን፡ መንሰእያት ላቲን ኣሜርካ ክነግድዋ ዝምነይዋን ከተማ’ውን ነበረት።
ችኮኮማታ ኣብ ዝኣተወሉ ግን ኣተሓሳስብኡ ዝቐየረ ሓደ ዘሕዝን ትርኢት ተዓዘበ። ውሑዳት ሰብ ሃብቲ ኣሜርካውያን ጉልበትን ንብረትን ናይ’ቲ ድኻ ህዝቢ ላቲን ከም ሕሱም ክመጽዩ ብዓይኑ ርእዩ ምእማን ሰኣነ፣
ከምዚ ዝበለ ኢፍትሓዊ ጨካንነት፡ እሞ ድማ ሰብ ኣብ ልዕሊ ሰብ፡ ኣብ’ዚ ምድሪ ክርእዮ’የ ኢሉ ሓሲቡን ሓሊሙን ስለ ዘይ ፈልጥ ልቡ ብሓዘን ደመየት።
This slideshow requires JavaScript.
መንፈሱን መንእሰያዊ ሓይሉን ድማ ኩሎም ደቃ ብሰላምን ራህዋን ዝነብርዋ ዓለም እንክርኢ ተተምነየ።
ድሕሪ ናይ ችኮካማታ ሓጺር ጻንሖቶም ናብ ፔሩ ቀጸሉ፣ ቀጺሎም ናብ ቤነዝዋላ፡ ካብ ሃገሮም ካብ ዝወጹ ን’7 ወርሒ ዝኣክል ንዝተፈላለያ ናይ ላቲን ሃገራት ብመኪና ብሞቶር ሳይክል ብኣጋር ድሕሪ ምዛሮም።
ኣርቤርቶ ኣብ ቤንዚዋላ ክተርፍ ክውስን ከሎ፣ ቼ-ጉቬራ ግን ናብ ኣገሩ ኣርጀንቲና፡ ከተማ Buenos Aires ተመሊሱ ኣቋሪጽዎ ዝነበረ ናይ ሕክምና ትምህርቱ ቀጺሉ ተመረቀ። ደክቶር ቼ ጉቬራ እንዳተባህለ ውን ክጽዋዕ ጀመረ።
ድሕሪ ምረቓ፡ ናብ ጓቲማላ ተጋዕዘ። ጓቲማላ ኣብ ዝጸንሓሉ ውን ሰፊሕን ስቡሑን መሬት ጓቲማላ ብውሑዳት ሰብ ኣፍቲ ኣሜርካ ተገቢቱ ህዝቢ ክሳቀ ርእዩ፡ ዳግማይ ልቡ ብሓዘን ተዶቕሰ። ካብ’ዚ ግዜ እዚ ንድሓር ድማ እታ ብዓመጽ ዝቆመት ኣብ ልዕሊ መቃብር ዕሙጻት ዝተሰረተት ግዝፍቲ ናይ ንግድን መዝመዛን ሃገር ኣሜርካ ዋና ጸረ ሰብኣውነት ገሩ ኣቐመጣ።
ጭቁን ህዝቢ ዓለም ካብ ባርነት ኣሜርካን መሰልታን ክላቐቕ ካብ ጽላለ ወጽዩ ብሓዱሽ ስነ ሓሳብ ተሰሪሑ ንመሰሉ ክቃለስ ኣለዎ ኣብ ዝብል ዓቢ ሕልሚ ተፋጢጡ እዝዩ ኣኽራሪ ሰብ እንዳኾነ ከደ።
ኣብ’ዚ ኩነታት እዚ ከሎ’ዩ ድማ ፊልዳ ገዳያ ምስ እትብሃል ጋቲማልያዊት መንእሰይ ዝተላለየ። ምውዓሉን ምሕዳሩን ምስ ፊልዳ ገዳያ ኮነ። ፍልዳ ገዳያ ክሳብ ስልማታ ሓሪጃ ወጻኢታቱ ትሽፍነሉ ነበረት፣ ምስ ዓርኩን መቃልስቱን ፊደል ካስትሮ ዝተላለየ ውን ብመገዲ ፊልዳ ገዳያ ነበረ።
ካብዚ ግዜ እዚ እምብኣር’ዩ፡ ሕነ ዝተጨኮኑ ዝተገፍዑ ፍትሒ ዝራሓቖም ዜጋታት ክፍዲ፡ ናብ “ምንቕስቓስ ሓምለ 26” ዝብሃል ብፊደል ካስትሮ ዝምራሕ ምንቅስቃስ ዝተጸንበረ። ክጅምሩ ከለዉ ውሕዳት እካ ኣንተነበሩ ኣብ ውሽጢ ክልተ ዓመት ግን እምባገነን መራሒ ኲባ ጀነራል ባቲስቱታ ዓነውነው ኣበልዎ።
ድሕሪ ስዕረት ጀነራል ባቲስቱታ ቼ-ጉቬራ ካብቶም ሰለስተ ዓበይቲ ተቓለስቲ ኲባ ተባህለ።
እንተኾነ ግን፡ ቃልሱ ጭኩናት ናጻ ንምውጻእ እምበር ኣብ ዝፋን ኮፍ ንምባል ስለዘይነበረ፣ ስልጣን ሚኒስተር እንዱስቲሪ ረጥሪጡ፡ ሃገራት ኣቃሪጹ፡ ዓሌት፡ ዘርኢ፡ ሕብሪ፡ ከይፈለየ ዝተጨኮኑ ዝተገፍዑ ፍትሒ ዝረሓቖም ኣህዛብ ኣለዉ’ሞ ንዕኦም ነጻ ንምውጻእ ምቅለስ ይሓይሽ ብምባል ኲባ ተሰናቢቱ፣ ናብቶም ኣብ ኣፍሪቃዊት መረት ኮንጐ ኪንሻሳ ብውልቀ መላኺ ሞቡቱ ሴሴኮ ብዝወረዶም ዓመጽ ዝተላዕሉ ውጽዓት ተቃለስቲ ንርምዳእ ምብራቅ ኮንጐ ኣተወ።
እቲ ኩናት ግን ብዙሕ ምድላው ዘይተገብሮን፡ ኣሜርካ ብምሉእ ሓይላ ዝኣተወቶን፡ CIA ብገብዘብ ካብ ደቡብ ኣፍሪቓ ዝሸመተቶም ባንዳታት ዝኸተትዎን፡ ስለ ዝነበረ
ብቐሊሉ ክዕወት ኣይክኣለን ሽዱሽተ ብጾቱ ብመስዋእቲ ድሕሪ ምኽፋሉ፡ ብፊደል ካስትሮ ብዝቀረበሉ ምሕጽንታን መብጽዓን ተሰማሚዑ ዝተረፉዎ ካብኡ ዘይፍለዩ ሰዓብቱ ጠርኒፉ ኮንጐ ኪንሻሳ ለቒቑ ቦሊቪያ ኣተወ።
ቦሊቭያ ኣብ ዝኣተወሉ’ውን ዝተጨኮኑ ዝተገፍዑን ፍትሒ ዝረሓቖምን ቦሊቭያውታን ነጻ ንምውጻእ ዕጡቓት ኣብ ምትእኽኻብ እንከሎ፡ CIAን ናይ Bolivia መንግስቲን ኣብ ዝኸፈቱሉ መጥቃዕቲ, ቼ-ጉቬራ ብጅግንነት እናዋግአን እናተዋግኣን እግሩ ተሃሪሙ ተማረኸ።
ብዙሕ ከይጸንሐ’ውን ናይ Bolivia መንግስቲ ብዝወሰኖ October 9, 1967 ተረሸነ።
ረይሳ ቼ ጉቬራ ንገለ ማዓልታት ኣብ Vallegrande ኣብ ትብሃል ከተማ ኣብ ዝርከብ ሆስፒታል ኣብ ሓደ ክፍሊ ኣቐሚጦም ህዝቢ ብመስኮት ክርኦ ክፉት ገበረዎ።
ድህሪ ዚ’ ሓደ ለይቲ ረይሳ እቲ ኣብ ልዕሊ ዝኮነ ይኹን ህዝቢ ዓሚቕ ፍቕሪን ክብሪን ዘነበሮ፣
ረይሳ እቲ ዓሌት ዘርኢን ሕብርን ከይፈለየ ንዝተጨኮኑ ዝተገፍዑ ፍትሒ ዝራሓቖም ዜጋታት ተቆርቃሪ ዝነበረ፣
ረይሳ እቲ ኣብ ሙሉእ ዓለም ዝርከቡ ናጽነት ዝደልዩ መንእሰያት ኣርኣያ ዝኾነ።
ረይሳ እቲ ዜግነት ኣልቦ ዓለምለኻዉ ተቃላሳይ ኤርኔስቶ ቼ ጉቬራ
ከም ጉሓፍ ኣብ ናይ ጎሓፍ መኪና ብምጽዓን ብምስጢር ኣብ ምስጢራዊ ቦታ ምስ ካልኦት ኣብ’ቲ ኪናት ዝሞቱ ሓሙሽተ ሰዓብቱ ኣብ ሓደ ንእሽቶይ ኤርፖርት ናይ’ታ ከተማ፣ ኣብ ሓደ ጋህሲ ምስ ሽዱሽተ ብጾቱ ቀበርዎ።
ጉያ እቲ ዓለም ለኻዊ ሓርበኛን ኤርኔስቶ ቼ -ጉቬራ በዚ ዘሐዝን ፍጻመ፡ ግን ድማ ምኽንያታዊ ሞት ተዛዘመ።
ሎሚ ን’ቼ ዝውድሱ መጽሓፍቲ በሽሓት ይሕተሙ። ኣብ’ታ ጸላኢቱ ኣሜርካ ከይተረፈ ን’ቼ ዝውድሱ መጽሓፍቲ ኣብ ዝኸድካዮ ላይብሬሪ ብቀሊሉ ይርከቡ።
ምስሊ ቼ ጉቬራ ዝተለጠፎም ማልያታትን ካላእ ኣቁሑትን ኣብ መላእ ዓለም ብብዝሒ ይሽመቱን ይፍተዉን።
ኣብ ላቲን ዳርጋ ኣብ መብዛሕትን ሃገራት ኣብ ቤት ትምህርቲ ተምሃሮ ንግሆ ንግሆ ናብ ትምህርቲ እንክኣትዉ ከም ሃገራዊ መዝሙር ቼ ጉቬራ ናትካ ክንወርስ ኢና ዝብል መዝሙር ይዝምሩ።
የሱስ ድሕሪ ሞት ኣብ ሳልሰይቲ መዓልቲ ከም ሰብ ዘይኰነስ ከም ዘይመውት መንፈሳዊ ፍጡር ተሰሪሑ ኻብ ምዉታት ከም ዝትንስእ መብጽዓ ስለ ዝተኣዉሉ’ዩ። ስለና ዝሞተ፥
ቼ ጉቬራ ግን እዚ መብጽዓ ኣይተኣትወሉን እዚ እንዳፈለጠ ስለ ዝተጨኮኑ፡ ስለ ዝተገፍዑ፡ ስለ ፍትሒ ዝራሓቖም ዜጋት ሞይቱ።
ስለዚ ካብ መገዲ የሱስ፣ መገዲ ቼ -ጉቬራ ኢና ንስዕብ እሎም ዝማጎቱ ውን ኣለዉ።
From Timeline Mebrahtom Abreha Asmelash
Categories: ዝተፈላለዩ ጽሑፋት


text:
ምዕራፍ 6
ዚሰብኩ ህዝቢ—ኣገልገልቲ ፈትዮም ገዛእ ርእሶም የቕርቡ
1, 2. የሱስ ብዛዕባ እንታይ ዓብዪ ዕዮ እዩ ተነብዩ፧ እንታይ ኣገዳሲት ሕቶኸ እያ እትለዓል፧
ፖለቲካውያን ገዛእቲ፡ ዘይፍጸም ተስፋታት ይህቡ እዮም። እቶም ካብ ጽቡቕ ሓሳብ ተበጊሶም ዚዓይዩ ገዛእቲ እውን ከይተረፉ፡ ዚህብዎ ተስፋታት ንምፍጻም ዓቕሚ ኸይህልዎም ይኽእል እዩ። እቲ መሲሓዊ ንጉስ ዝዀነ የሱስ ክርስቶስ ግና፡ ወትሩ ቓሉ ዚሕሉ ምዃኑ ዜሐጕስ እዩ።
2 የሱስ ብ1914 ንጉስ ምስ ኰነ፡ ነቲ 1,900 ዓመት ይገብር እተዛረቦ ትንቢት ኪፍጽሞ ተዳለወ። ቀቅድሚ ሙማቱ፡ “እዚ ብስራት መንግስቲ . . . ኣብ ኵላ ዓለም ኪስበኽ እዩ” ኢሉ ተነብዩ ነበረ። (ማቴ. 24:14) ፍጻመ እዘን ቃላት እዚአን፡ ክፍሊ እቲ ነቲ ብሓይሊ መንግስቱ ኣብዚ ዚህልወሉ እዋን ዚሕብር ምልክት እዩ። ኰይኑ ግና፡ እዚ ሓንቲ ኣገዳሲት ሕቶ የበግስ እዩ። ሰብ ጥቕሚ ርእሱ ኣብ ዚደልየሉን ፍቕሪ ኣብ እትጠፍኣሉን ሃይማኖት ዕሽሽ ኣብ ዚብሃለሉን ዳሕሮት መዓልትታት፡ እቲ ንጉስ ከመይ ገይሩ እዩ ብፍታዎም ዚሰብኩ ሰራዊት ዚውድብ፧ (ማቴ. 24:12፣ 2 ጢሞ. 3:1-5) መልሲ እዛ ሕቶ እዚኣ ንዅሎም ናይ ሓቂ ክርስትያናት ዚምልከት ስለ ዝዀነ፡ ክንፈልጦ ንደሊ ኢና።
3. የሱስ እንታይ ምትእምማን ከም ዘለዎ እዩ ዝገለጸ፧ ከምዚ ዝበለ ምትእምማንከ ኻበይ እዩ ረኺብዎ፧
3 ነቲ ትንቢታዊ ቓል የሱስ እሞ ኸም ብሓድሽ ርኣዮ። እተን “ኪስበኽ እዩ” ዚብላ ቓላት ምትእምማን ዜንጸባርቓ ደይኰናን፧ እወ፡ ምትእምማን ከም ዝነበሮ እየን ዜርእያ። የሱስ ኣብተን ዳሕሮት መዓልትታት ብፍታዎም ዚድግፍዎ ኸም ዚህልዉ ርግጸኛ ነበረ። ከምዚ ዝበለ ምትእምማን ካበይ እዩ ረኺብዎ፧ ካብ ኣቦኡ እዩ ተማሂርዎ። (ዮሃ. 12:45፣ 14:9) የሱስ ኣብቲ ሰብ ቅድሚ ምዃኑ ዝነበሮ ህይወት፡ ንየሆዋ ይዕዘቦ ነይሩ እዩ፣ የሆዋ ኸኣ ኣምለኽቱ ብፍታዎም ከም ዚመጹ ይተኣማመን ነይሩ እዩ። የሆዋ ነዚ ምትእምማን እዚ ብኸመይ ከም ዝገለጾ እስከ ንርአ።
“ህዝብኻ ፈትዩ ይመጽእ”
4. የሆዋ ንእስራኤላውያን እንታይ ዕዮ ኺድግፉ እዩ ጻውዒት ኣቕሪቡሎም፧ ንሳቶምከ እንታይ ምላሽ ሂቦም፧
4 የሆዋ ንሙሴ፡ ንህዝቢ እስራኤል ማእከል ኣምልኾ ዚኸውን ማሕደር ወይ ድንኳን ኪሰርሕ ምስ ኣዘዞ ዝዀነ ነገር እሞ ሕስብ ኣብል። የሆዋ ብሙሴ ኣቢሉ፡ ኵሉ እቲ ህዝቢ ነቲ ዕዮ ኺድግፍ ጻውዒት ኣቕረበ። ሙሴ ኸኣ፡ “ነፍሲ ወከፍ ፍታው ልቢ ዘለዎ ንእግዚኣብሄር ህያብ የምጽእ” በሎም። ውጽኢቱኸ እንታይ ኰነ፧ እቶም ህዝቢ “ናይ ፍታው ህያቦም . . . ንግሆ ንግሆ የምጽኡ ነበሩ።” ኣዝዩ ብዙሕ ስለ ዘምጽኡ፡ ደጊም “ከየምጽኡ ተኸልከሉ።” (ዘጸ. 35:5፣ 36:3, 6) እስራኤላውያን ከምቲ የሆዋ እተኣማመነሎም ኰይኖም እዮም ተረኺቦም።
5, 6. ብመሰረት መዝሙር 110:1-3፡ የሆዋን የሱስን ኣብ መንጎ እቶም ኣብ ግዜ መወዳእታ ዚህልዉ ናይ ሓቂ ኣምለኽቲ፡ እንታይ መንፈስ ኪረኽቡ እዮም እተጸበዩ፧
5 የሆዋ ኣብቶም ኣብ ዳሕሮት መዓልትታት ዚህልዉ ኣምለኽቱ፡ ከምዚ ዝበለ ናይ ፍታው መንፈስ ኪህሉ ተጸብዩ ድዩ፧ እወ! ካብቲ የሱስ ኣብ ምድሪ እተወልደሉ ዝያዳ 1,000 ዓመት ኣቐዲሙ፡ የሆዋ ንዳዊት፡ ብዛዕባ እቲ መሲሕ ኪገዝእ ዚጅምረሉ ግዜ ኺጽሕፍ ብመንፈሱ ደረኾ። (መዝሙር 110:1-3 ኣንብብ።) እቲ ሓድሽ ዚነግስ ንጉስ የሱስ፡ ዚጻረርዎ ጸላእቲ ኺህልውዎ እዮም። ኰይኑ ግና፡ ዚድግፍዎ ሰራዊት እውን ኪህልውዎ እዮም። ንሳቶም ነቲ ንጉስ ንምግልጋል ኣይኪግደዱን እዮም። እቶም መንእሰያቶም እውን ከይተረፉ ፈትዮም እዮም ዚመጹ፣ ኣዝዮም ብዙሓት ብምዃኖም ድማ ምስቲ ኣብ ወጋሕታ ንምድሪ ዚሽፍና ኣውሊ ተመሳሲሎም ኣለዉ። *
6 የሱስ እቲ ኣብ መዝሙር 110 ተመዝጊቡ ዘሎ ትንቢት ንዕኡ ኸም ዚምልከት ይፈልጥ ነይሩ እዩ። (ማቴ. 22:42-45) ስለዚ፡ ኣብ ብዘላ ምድሪ ነቲ ብስራት ኪሰብኩ ፈትዮም ዚመጹ እሙናት ደገፍቲ ኸም ዚህልውዎ ንምትእምማን ዜኽእል ምኽንያት ነበሮ። እሞኸ ታሪኽ እንታይ እዩ ዚሕብር፧ እቲ ንጉስ ኣብዘን ዳሕሮት መዓልትታት ብሓቂዶ ብፍታዎም ዚሰብኩ ሰራዊት ወዲቡ እዩ፧
“ነቲ መልእኽቲ እቲ ምእዋጅ . . . ፍሉይ መሰለይን ግዴታይን እዩ”
7. የሱስ ምስ ነገሰ፡ ንደገፍቱ፡ ነቲ ዚመጽእ ዕዮ ንምድላው እንታይ ስጕምትታት ወሰደ፧
7 የሱስ ድሕሪ ምንጋሱ ነዊሕ ከይጸንሐ፡ ንሰዓብቱ፡ ነቲ ሰፊሕ ዕዮ ንምድላው ስጕምትታት ወሰደ። ኣብ ምዕራፍ 2 ኸም ዝረኣናዮ፡ ካብ 1914 ክሳዕ መጀመርታ 1919፡ ናይ ምምርማርን ናይ ምጽራይን ዕዮ ዓየየ። (ሚል. 3:1-4) ድሕሪኡ፡ ብ1919፡ ነቲ እሙን ባርያ፡ ንሰዓብቱ ኺመርሖም ሸሞ። (ማቴ. 24:45) ካብቲ ግዜ እቲ ንደሓር፡ እቲ ባርያ እቲ ብመደረታት ዓብዪ ኣኼባን ብእተሓትመ ጽሑፋትን ኣቢሉ መንፈሳዊ ምግቢ ኺዕድል ጀመረ፣ እቲ ምግቢ ድማ ነቲ ዅሎም ክርስትያናት ኣብ ስብከት፡ ባዕሎም እጃሞም ኬበርክቱ ዘለዎም ሓላፍነት ብተደጋጋሚ ዜጕልሕ ነበረ።
8-10. ዓበይቲ ኣኼባታት ንዕዮ ስብከት ድርኺት ዝዀነ ብኸመይ እዩ፧ ኣብነታት ሃብ። (“ ንዕዮ ስብከት ድርኺት ዝዀነ ቐዳሞት ዓበይቲ ኣኼባታት” ዘርእስታ ሳጹን እውን ርአ።)
8 መደረታት ዓብዪ ኣኼባ። እቶም ተመሃሮ መጽሓፍ ቅዱስ ንዚውሃቦም መምርሒ ተሃንጥዮም፡ ኣብቲ ኻብ 1 ኽሳዕ 8 መስከረም 1919፡ ኣብ ሰዳር ፖይንት፡ ኦሃዮ፡ ሕ.መ.ኣ. ድሕሪ ቐዳማይ ውግእ ዓለም እተገብረ ቐዳማይ ኣገዳሲ ዓብዪ ኣኼባ ተኣከቡ። በታ ኻልአይቲ መዓልቲ፡ ሓውና ራዘርፎርድ ነቶም ተኣከብቲ፡ “ሓደ ክርስትያን ኣብ ምድሪ ዘለዎ ተልእኾ፡ . . . መልእኽቲ መንግስቲ ጐይታና ምእዋጅ እዩ” ኢሉ ብንጹር ነገሮም።
9 እቲ ኻብቲ ኣኼባ ብፍላይ ጐሊሑ ዚጥቀስ ፍጻመ፡ እቲ ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ ሓውና ራዘርፎርድ ዘቕረቦ፡ “ንመዓይይቲ ዚኸውን መደረ” ዘርእስቱ መደረ ዀይኑ፡ እዚ ድማ ኣብ ግምቢ ዘብዐኛ፡ “ብዛዕባ መንግስቲ ኣምላኽ ምእዋጅ” ኣብ ትሕቲ ዚብል ኣርእስቲ ተሓቲሙ ነይሩ። ሽዑ፡ ንሱ ኸምዚ በለ፦ “ሓደ ክርስትያን ብዕቱብ ኪሓስብ ከሎ፡ ‘ስለምንታይ እየ ኣብ ምድሪ ዘለኹ፧’ ኢሉ ንርእሱ ምሕታቱ ኣይተርፎን እዩ። መልሱ ድማ፡ ‘ጐይታይ ነቲ ናይ ዕርቂ መለኮታዊ መልእኽቲ ንዓለም ከብጽሕ ብጸጋኡ ኣምባሳደሩ ገይሩኒ፣ ነቲ መልእኽቲ እቲ ምእዋጅ ከኣ፡ ፍሉይ መሰለይን ግዴታይን እዩ’ ዚብል ኪኸውን ኣለዎ።”
10 ኣብቲ ታሪኻዊ መደረ እቲ፡ ሓውና ራዘርፎርድ፡ ንሰባት ናብታ በይና ተስፋ ደቂ ሰብ ዝዀነት መንግስቲ ኣምላኽ ከም ዜተኵሩ እትገብር ዘ ጎልደን ኤጅ (ሕጂ ንቕሑ!) እትብሃል ሓዳስ መጽሔት ክትሕተም ምዃና ኣፍለጠ። ድሕሪኡ፡ ካብቶም ተኣከብቲ ኽንደይ ዚኣኽሉ ነታ መጽሔት ኣብ ምዕዳል ኪሳተፉ ኸም ዚደልዩ ሓተተ። ብዛዕባ እቲ ኣኼባ እተዋህበ ጸብጻብ፡ “እቲ እተዋህበ ምላሽ ዜነቓቕሕ ትርኢት እዩ ነይሩ። ሽዱሽተ ሽሕ ሰባት፡ ከም ሓደ ሰብ ኰይኖም ተንስኡ” ይብል። * ብንጹር እምበኣር፡ እቲ ንጉስ፡ ብዛዕባ መንግስቱ ተሃንጥዮም ዚእውጁ ብፍታዎም ዚዓይዩ ደገፍቲ ነይሮምዎ እዮም።
11, 12. ብ1920፡ ግምቢ ዘብዐኛ ብዛዕባ እቲ የሱስ እተነበዮ ዕዮ ዚፍጸመሉ ግዜ እንታይ በለት፧
11 እተሓትመ ጽሑፋት። ኣገዳስነት እቲ የሱስ እተነበዮ ዕዮ፡ ማለት ስብከት ብስራት መንግስቲ ኣምላኽ፡ ብመጽሔት ግምቢ ዘብዐኛ እናነጸረ ኸደ። ካብ መጀመርታ 1920ታት እስከ ገለ ኣብነታት ንርአ።
12 ከም ፍጻመ ማቴዎስ 24:14፡ እንታይ መልእኽቲ እዩ ዚእወጅ፧ እቲ ዕዮኸ መዓስ እዩ ዚግበር፧ ናይ 1 ሓምለ 1920 ሕታም ግምቢ ዘብዐኛ፡ “ወንጌል መንግስቲ ኣምላኽ” ኣብ ዘርእስታ ዓንቀጽ፡ “እቲ ብስራት ብዛዕባ መወዳእታ ኣረጊት ስርዓትን ብዛዕባ ምቛም መሲሓዊት መንግስትን እዩ” ኢላ ነቲ መልእኽቲ ገለጸቶ። እታ ዓንቀጽ፡ “እዚ መልእኽቲ እዚ ኣብ መንጎ ግዜ እቲ ዓብዪ ውግእ ዓለምን [ቀዳማይ ውግእ ዓለም] ግዜ እቲ ‘ብርቱዕ ጸበባን’ ናብ ሰባት ኪበጽሕ ኣለዎ” ብምባል ከኣ እዚ መልእኽቲ መዓስ ኪስበኽ ከም ዘለዎ ብንጹር ገለጸት። ስለዚ ድማ፡ እታ ዓንቀጽ፡ “እዚ ብስራት እዚ . . . ኣብ ህዝበ ክርስትያን ብስፍሓት ዚእወጀሉ ግዜ ሕጂ እዩ” በለት።
13. ብ1921፡ ግምቢ ዘብዐኛ ነቲ ቕቡኣት ክርስትያናት ዘለዎም ናይ ፍታው መንፈስ ዘነቓቕሐት ብኸመይ እያ፧
13 ህዝቢ ኣምላኽ ነቲ የሱስ እተነበዮ ዕዮ ንምዕያይ ጸቕጢ ይወርዶም ደዀን ይኸውን፧ ኣይፋልን። ኣብ ናይ 15 መጋቢት 1921 ሕታም ግምቢ ዘብዐኛ ዝወጸት፡ “ትብዑ” ዘርእስታ ዓንቀጽ፡ ነቲ ቕቡኣት ክርስትያናት ዘለዎም ናይ ፍታው መንፈስ ኣነቓቕሐት። ነፍሲ ወከፍ፡ “ኣብዚ ዕዮ እዚ ምስታፍሲ ኻብ ኵሉ ዝዓበየ መሰለይን ግዴታይን ደይኰነን፧” ኢሉ ንርእሱ ኺሓትት ድማ ኣተባብዐት። እታ ዓንቀጽ ኣስዕብ ኣቢላ፡ “[ኣብቲ ዕዮ ምስታፍ ከም ፍሉይ መሰል ጌርኩም] ምስ ረኣኹምዎ፡ ከምቲ ቓል ጐይታና ‘ኣብ ኣዕጽምቱ ተዓጽዩ፡ ኣብ ልቡ ኸም ዚነድድ ሓዊ’ ዝዀኖ እሞ፡ ካብ ምዝራብ ከይቍጠብ ዝደረኾ ኤርምያስ ከም እትዀኑ ርግጸኛታት ኢና” በለት። (ኤር. 20:9) እቲ ሓያል መተባብዒ እቲ፡ ነቲ የሆዋን የሱስን ኣብቶም እሙናት ደገፍቲ መንግስቲ ኣምላኽ ዘለዎም ምትእምማን እዩ ዜንጸባርቕ።
14, 15. ብ1922፡ ግምቢ ዘብዐኛ ንቕቡኣት ክርስትያናት ከመይ ገይሮም ንሰባት እቲ መልእኽቲ ኼብጽሑ ኸም ዘለዎም እያ ዘተባብዐት፧
14 ናይ ሓቂ ክርስትያናት ንሰባት፡ ነቲ መልእኽቲ መንግስቲ ኣምላኽ ከመይ ገይሮም እዮም ኬብጽሑሎም ዘለዎም፧ እታ ኣብ ናይ 15 ነሓሰ 1922 ሕታም ግምቢ ዘብዐኛ ዝወጸት ሓጻር ግናኸ ሓያል መልእኽቲ ዝሓዘት፡ “ኣገልግሎት ኣድላዪ እዩ” ዘርእስታ ዓንቀጽ፡ ክርስትያናት “መንግስተ ሰማያት ከም ዝቐረበት እናመስከሩ ነቲ እተሓትመ መልእኽቲ ናብ ሰባት ብንጥፈት ዜብጽሑን ኣብ ቤቶም ዜዘራርብዎምን” ኪዀኑ ኸም ዚግባእ ገለጸት።
15 ካብ 1919 ንደሓር እምበኣር፡ ክርስቶስ በቲ እሙንን ኣስተውዓልን ባርያ ገይሩ፡ ኣብ ምድሪ ናይ ዘሎ ክርስትያን ፍሉይ መሰልን ግዴታን፡ መልእኽቲ መንግስቲ ኣምላኽ ምእዋጅ ምዃኑ ብተደጋጋሚ ኣጕሊሑ እዩ። እቶም ቀዳሞት ተመሃሮ መጽሓፍ ቅዱስ ግና፡ ነቲ ኣብ ዕዮ ስብከት መንግስቲ ኣምላኽ ኪሳተፉ እተዋህቦም መተባብዒ እንታይ ምላሽ ሃቡ፧
“እቶም እሙናት . . . ፍቓደኛታት ኪዀኑ እዮም”
16. ገሊኦም ብምርጫ እተሸሙ ሽማግለታት ነቲ ዅሎም ኣብ ኣገልግሎት ኪካፈሉ ዚብል ሓሳብ ብኸመይ ርእዮምዎ፧
16 ብ1920ታትን ብ1930ታትን፡ ገሊኦም ነቲ ዅሎም ቅቡኣት ክርስትያናት ኣብ ኣገልግሎት ኪካፈሉ ኸም ዘለዎም እተዋህበ ሓሳባት ተጻረርዎ። ናይ 1 ሕዳር 1927 ግምቢ ዘብዐኛ፡ ከምዚ ዚስዕብ ብምባል እንታይ ከም ዝዀነ ገለጸት፦ “ሎሚ፡ ኣብ ቤተ ክርስትያን [ጉባኤ] ናይ ሽምግልና ሓላፍነት ዝሓዙ እሞ . . . ንኣሕዋቶም ኣብ ኣገልግሎት ኪካፈሉ ምትብባዕ ዚኣብዩ፡ ንሳቶም ባዕላቶም ከኣ ኣብ ኣገልግሎት ምስታፍ ዚኣብዩ ኣለዉ። . . . መልእኽቲ ኣምላኽ፡ ማለት መልእኽቲ ንጉሱን መንግስቱን፡ ሒዝካ ናብ በቤት፡ ናብ ሰባት ምኻድ ዚብል ሓሳብ የስተናዕቕዎ እዮም።” እታ ዓንቀጽ ቀጺላ፡ “እቶም እሙናት ንኸምዚኣቶም ዘበሉ ዜለልዩሉን ዜርሕቕሉን፡ ድሕሪ ደጊም ከኣ ንኸምዚኣቶም ዝበሉ ሰባት ሓላፍነት ሽምግልና ኣይንህብን ዚብሉሉ ግዜ ኣኺሉ እዩ” ኢላ ብንጹር ገለጸት። *
17, 18. መብዛሕትአን ጉባኤታት ነቲ ኻብ ቀንዲ ቤት ጽሕፈት እተዋህበ መምርሒ እንታይ ምላሽ ሃባ፧ ኣብ ዝሓለፈ 100 ዓመትከ ሚልዮናት እንታይ ምላሽ ሃቡ፧
17 እቲ ዜሕጕስ ከኣ፡ መብዛሕትአን ጉባኤታት ነቲ ኻብ ቀንዲ ቤት ጽሕፈት እተዋህበን መምርሒ ውዕዉዕ ምላሽ ሃባ። ነቲ መልእኽቲ መንግስቲ ኣምላኽ ምክፋል፡ ከም ፍሉይ መሰል ቈጸራኦ። ናይ 15 መጋቢት 1926 ግምቢ ዘብዐኛ ብዛዕባ እዚ ጕዳይ እዚ፡ “እቶም እሙናት . . . ነዚ መልእኽቲ እዚ ንሰባት ንምንጋር ፍቓደኛታት ኪዀኑ እዮም” ኢላ ገለጸት። እቶም እሙናት ከምቲ ኣብ መዝሙር 110:3 ዚርከብ ትንቢታዊ ቓላት፡ ነታ መሲሓዊት መንግስቲ ብፍታዎም ደገፍዋ።
18 ኣብ ዝሓለፈ 100 ዓመት፡ ሚልዮናት ነዚ ዕዮ ስብከት መንግስቲ ኣምላኽ ንምፍጻም ብፍታዎም መጺኦም እዮም። ኣብ ዚቕጽላ ሒደት ምዕራፋት፡ ብኸመይ ከም ዝሰበኹ፡—ማለት እቲ እተጠቕሙሉ ሜላታትን ናውትን፡—ከምኡ ኸኣ እንታይ ውጽኢት ከም ዝረኸቡ ኽንርኢ ኢና። ፈለማ ግና፡ ሚልዮናት ሰባት ኣብዛ ጥቕሚ ርእሳ እተቐድም ዓለም እናነበሩ ኽነሶም፡ ኣብዚ ዕዮ ስብከት መንግስቲ ኣምላኽ ስለምንታይ ብፍታዎም ከም እተሳተፉ እስከ ንርአ። ስለምንታይ ከምኡ ኸም ዝገበሩ ኽንምርምር ከለና፡ ‘ስለምንታይ እየ ነቲ ብስራት ንሰባት ዘካፍሎም፧’ ኢልና ንርእስና ንሕተት።
“ቅድም መንግስቲ ኣምላኽ . . . ብቐጻሊ ድለዩ”
19. ነቲ የሱስ፡ “ቅድም መንግስቲ ኣምላኽ . . . ብቐጻሊ ድለዩ” ኢሉ ዝሃበና ምኽሪ እንስዕብ ስለምንታይ ኢና፧
19 የሱስ ንሰዓብቱ፡ “ቅድም መንግስቲ ኣምላኽ . . . ብቐጻሊ ድለዩ” ኢሉ መኺርዎም እዩ። (ማቴ. 6:33) ስለምንታይ ኢና ነቲ ምኽሪ እቲ እንስዕብ፧ ብመሰረቱ፡ ንኣገዳስነት እታ ቐንዲ ኽፋል ዕላማ ኣምላኽ ዝዀነት መንግስቲ ስለ እንፈልጥ ኢና። ኣብ ዝሓለፈት ምዕራፍ ከም ዝረኣናዮ፡ መንፈስ ቅዱስ ብዛዕባ መንግስቲ ኣምላኽ ዜሐጕስ ሓቅታት በብቝሩብ ገሊጹ እዩ። ክቡር ሓቂ መንግስቲ ኣምላኽ ንልብና ምስ ዚትንክዮ፡ ቅድም መንግስቲ ኣምላኽ ክንደሊ ንድረኽ ኢና።
20. እታ የሱስ ብዛዕባ እቲ ሕቡእ መዝገብ ዝመሰላ ምሳሌ፡ ነቲ ቕድም መንግስቲ ኣምላኽ ብቐጻሊ ኽንደሊ እተዋህበና ምኽሪ እንታይ ምላሽ ከም እንህብ ብኸመይ ትሕብር፧
20 የሱስ፡ ሰዓብቱ ነቲ ቕድም መንግስቲ ኣምላኽ ብቐጻሊ ኺደልዩ እተዋህቦም ምኽሪ እንታይ ምላሽ ከም ዚህቡ ይፈልጥ ነይሩ እዩ። ኣብታ ምሳሌ እቲ ሕቡእ መዝገብ እንታይ ከም ዝበለ እሞ ንርአ። (ማቴዎስ 13:44 ኣንብብ።) እቲ ኣብታ ምሳሌ ተጠቒሱ ዘሎ ዓያዪ፡ መዓልታዊ ዕዮኡ ኺዓዪ ኸሎ፡ ሕቡእ መዝገብ ረኸበ እሞ፡ ዋጋኡ ብኡብኡ ፈለጦ። እሞኸ እንታይ ገበረ፧ “ተሓጒሱ ድማ ከይዱ ዘለዎ ሸይጡ፡ ነታ መሬት እቲኣ ዓደጋ።” ካብዚ እንታይ ትምህርቲ ንረክብ፧ ንሓቂ መንግስቲ ኣምላኽ ምስ ረኸብናያን ዋጋኣ ምስ ፈለጥናዮን፡ ንረብሓታት መንግስቲ ኣምላኽ ኣብ ህይወትና ዚግብኦ ቦታ ንምሃብ ተሓጒስና ዝዀነ ይኹን መስዋእቲ ንኸፍል ኢና። *
21, 22. እቶም እሙናት ደገፍቲ መንግስቲ ኣምላኽ፡ ቅድም መንግስቲ ኣምላኽ ከም ዚደልዩ ዜርእዩ ብኸመይ እዮም፧ ኣብነት ሃብ።
21 እሙናት ደገፍቲ መንግስቲ ኣምላኽ ብቓል ጥራይ ዘይኰነስ፡ ብግብሪ እውን ቅድም መንግስቲ ኣምላኽ ከም ዚደልዩ የርእዩ እዮም። ህይወቶምን ክእለቶምን ጥሪቶምን ንዕዮ ስብከት መንግስቲ ኣምላኽ ይውፍዩ እዮም። ብዙሓት ንናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግሎት ንምስዓብ ዓብዪ መስዋእቲ ገይሮም እዮም። ኵሎም ከምዚኣቶም ዝበሉ ሰበኽቲ፡ የሆዋ ነቶም ንመንግስቲ ኣምላኽ ቀዳምነት ዚህቡ ኸም ዚባርኾም ብተመክሮኦም ርእዮምዎ እዮም። ሓደ ኻብ ናይ ቀደም ኣብነታት እስከ ንርአ።
22 ኤቨሪ ብሪስቶን ሎቪንያ ብሪስቶን ካብ ኣጋ መወዳእታ 1920ታት ኣትሒዞም፡ ኣብ ደቡባዊ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ብሓባር ኮልፖርተራት (ፈለምቲ) ዀይኖም ኣገልጊሎም እዮም። ድሕሪ ሓያሎ ዓመታት፡ ሎቪንያ ከምዚ ኢላ ተዘክሮኣ ገለጸት፦ “ኣነን ኤቨሪን ካብ ሽዑ ንነጀው ኣብ ዕዮ ፈላምነት ሓያሎ ዜሐጕስ ዓመታት ኣሕሊፍና ኢና። ንነዳዲ ወይ ንኣስቤዛ ዜድልየና ገንዘብ ካበይ ከም እንረክብ ዘይንፈልጠሉ ግዜያት ብዙሕ እዩ ነይሩ። እንተ በዚ እንተ በቲ ግና፡ የሆዋ ወትሩ የማልኣልና ነይሩ እዩ። ስቕ ኢልና ጥራይ ኣገልግሎትና ንቕጽል ኔርና። ብሓቂ ዜድልየና ዘበለ ወትሩ ንረክብ ኔርና ኢና።” ሎቪንያ ሓደ እዋን ኣብ ፔንሳኮላ፡ ፍሎሪዳ ዜገልግሉሉ ዝነበሩ ሓደ ኣጋጣሚ ትዝክር እያ፣ ኣብቲ ግዜ እቲ፡ ገንዘብን ኣስቤዛን ኪውድኦም ኢሉ ነበረ። ናብታ ተጐታቲት ቤት ምስ ተመልሱ፡ ክልተ ዓብዪ ሳንጣ ኣስቤዛ ምስ ሓንቲ፡ “ምስ ፍቕሪ፡ ካብ ጉባኤ ፔንሳኮላ” እትብል ጽሕፍቲ ዝሓዘት ወረቐት ጸንሖም። ሎቪንያ ነቲ ኣብ ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግሎት ዘሕለፈቶ ዓመታት ክትሓስበሉ ኸላ፡ “የሆዋ ኸቶ ኣይሓደገናን። ነቲ ኣብኡ ዘሕደርናዮ እምንቶ ኸቶ ኣይጠለመን” በለት።
23. ብዛዕባ እቲ ረኺብካዮ ዘለኻ ሓቂ መንግስቲ ኣምላኽ ከመይ ይስምዓካ፧ እንታይ ክትገብርከ ኢኻ ቘሪጽካ ዘለኻ፧
23 ኵላትና ብማዕረ ኣብ ዕዮ ስብከት ክንሳተፍ ኣይንኽእልን ኢና። ኵነታትና ይፈላለ እዩ። ኵላትና ግና ነቲ ብስራት ብምሉእ ነፍስና ምስባኽ ከም ፍሉይ መሰል ክንቈጽሮ ንኽእል ኢና። (ቈሎ. 3:23) ነቲ ዝረኸብናዮ ኽቡር ሓቂ መንግስቲ ኣምላኽ ክብ ኣቢልና ስለ እንርእዮ፡ ብእተኻእለና ዘበለ ንምግልጋል ዜድሊ ዝዀነ ይኹን መስዋእቲ ንምኽፋል ፍቓደኛታትን ህንጡያትን ኢና። ከምዚ ዝበለ ቘራጽነት ድዩ ዘሎካ፧
24. ሓደ ኻብቲ እታ መንግስቲ ኣብዘን ዳሕሮት መዓልትታት እትዓምሞ ዓበይቲ ዕማማት እንታይ እዩ፧
24 ኣብ ዝሓለፈ ዘመን፡ እቲ ንጉስ ነቲ ኣብ ማቴዎስ 24:14 ተመዝጊቡ ዚርከብ ትንቢታዊ ቓላት ብርግጽ ፈጺምዎ እዩ። ነዚ ድማ ከየገደደ እዩ ገይርዎ። ሰዓብቱ ኻብዛ ኣብ ጥቕሚ ርእሳ እተተኵር ዓለም ምስ ወጹ፡ ንምስባኽ ገዛእ ርእሶም ኣቕሪቦም እዮም። እዚ ዓለምለኻዊ ስብከት ብስራት፡ ክፍሊ ምልክት እቲ የሱስ ብሓይሊ መንግስቱ ኣብዚ ዚህልወሉ እዋንን ሓደ ኻብቲ እታ መንግስቲ ኣብዘን ዳሕሮት መዓልትታት እትዓምሞ ዓበይቲ ዕማማትን እዩ።
^ ሕ.ጽ. 5 ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣውሊ ምስ ብዝሒ ተተሓሒዙ ኣሎ።—ዘፍ. 27:28፣ ሚክ. 5:7።
^ ሕ.ጽ. 10 እታ ቱ ሁም ዘ ዎርክ ኢንትራስትድ ዘርእስታ ፓምፍለት፡ “ዕዮ ዘ ጎልደን ኤጅ፡ መልእኽቲ መንግስቲ ኣምላኽ ንምብጻሕ ኣብ በቤት ዚግበር ወፈራ እዩ። . . . ኣብ ርእሲ እቲ ወፈራ፡ ኵንትራት ይእተዉ ኣይእተዉ ብዘየገድስ፡ ቅዳሕ እታ ዘ ጎልደን ኤጅ ኣብ በቤት ኪሕደግ እዩ” ኢላ ገለጸት። ድሕሪኡ ንሓያሎ ዓመታት፡ ኣሕዋት ንሰባት፡ መጽሔት ዘ ጎልደን ኤጅን መጽሔት ግምቢ ዘብዐኛን ብቐጻሊ ኺመጻሎም ኵንትራት ኪኣትዉ የተባብዑ ነበሩ። ህዝቢ የሆዋ ኻብ 1 ለካቲት 1940 ኣትሒዞም፡ ንጽል ቅዳሓት መጽሔታት ኪዕድሉን ነቲ ዝዓደልዎ ጸብጻብ ኪህቡሉን ተተባብዑ።
^ ሕ.ጽ. 16 በቲ ግዜ እቲ፡ ሽማግለታት ብዲሞክራስያዊ መገዲ ብጉባኤ እዮም ዚምረጹ ነይሮም። ስለዚ፡ ጉባኤ ነቶም ንኣገልግሎት ዚጻረሩ ዘበሉ ኸይትመርጽ ትኽእል ነይራ እያ። ብዛዕባ እቲ ሽማግለታት ብቲኦክራስያዊ መገዲ ኺሽየሙሉ ዝጀመሩ ግዜ፡ ኣብ ምዕራፍ 12 ኺግለጽ እዩ።
^ ሕ.ጽ. 20 የሱስ ኣብታ ብዛዕባ እቲ ኽብርቲ ሉል ዚደሊ ነጋዳይ ዝመሰላ ምሳሌ፡ ተመሳሳሊ መልእኽቲ እዩ ኣመሓላሊፉ። እቲ ነጋዳይ ነታ ሉል ምስ ረኸባ፡ ዘለዎ ዅሉ ሸይጡ ዓደጋ። (ማቴ. 13:45, 46) እዘን ክልተ ምሳሌ፡ ሓቂ መንግስቲ ኣምላኽ ብእተፈላለየ መገዲ ኽንፈልጥ ከም እንኽእል ይሕብራና እየን። ገሊኦም ንሓቂ ብወዝቢ ኺረኽብዋ ኸለዉ፡ ገሊኦም ግና ደልዮም እዮም ዚረኽብዋ። ኰይኑ ግና፡ ንሓቂ እንረኽበሉ መገዲ ብዘየገድስ፡ ንመንግስቲ ኣምላኽ ኣብ ህይወትና ቐዳማይ ቦታ ምእንቲ ኽንህባ፡ መስዋእቲ ንምኽፋል ፍቓደኛታት ኢና።


text:
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ግብጺ 6.2 ቢልዮን ዶላር ኣውፊራ
Radio Erena: 09 Januray 2018
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ግብጺ ናይ 6.2 ቢልዮን ዶላር ወፍሪ ከምዘለዋ ሚኒስተር ንግድን ኢንዱስትርን ግብጺ ጣረቕ ካቢል ሓቢሩ።
ንሱ ንማዕከንዝ ኤና ኣራብያን ቢዝነስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ግብጺ እታ ዝገዘፈ ወፍሪ ዘለዋ ሃገር ምዃና ብምግንዛብ፣ ዝበዝሐ ክፋል ናይቲ ወፍሪ ኣብ ወሃብቲ ኣገልግሎታትን ፍርያትን ምኽእ`ኑ ኣስሚርሉ።
ግብጺ ናብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ እትልእኮ ሰድድ 1.2 ቢልዮን ዶላር ከምዝበጽሕ ዘመልከተ እቲ ሚኒስተር፣ ኣብ መንጎ እዘን ክልተ ሃገራት ዝካየድ ወፍርን ንግድን ካብዚ ዘለዎ ንምዕባዩ መደብ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
እዚ ናይ ዱባይ ወፍሪ ነቲ ከንቆልቁል ዝጸንሐ ቁጠባ ግብጺ ከምዘበራበረ'ዩ ዝሕብር።
ዝምድና ግብጽን ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ድሕሪ'ቲ ኣብ መንጎ ስዑዲ ዓረብ ቀጠርን ዝተፈጥረ ምስሕሓብ'ዩ እናዓበየ ዝመእ ዘሎ።
ሕቡራት ኢማራር ዓረብ፣ ኣብ ዞባ ቀይሕ ባሕሪ ብእትገብሮ ዘላ ወትሃደራውን ቁጠባውን ጽልዋታት፣ ኣብ ሃገራት እቲ ዞባ ምትፍናን ይርአ ከምዘሎ ይፍለጥ።
======================


text:
ውድድር ቅድድም ኣግማል ንዝኽሪ ብሩራዊ
ኢዮቤልዩ ምድምሳስ ናደው እዝ
ካብ 17-19 2013 ብድምቀት ንዝተዘከረ ብሩራዊ ኢዮቤልዩ ምድምሳስ እዚ ናደውን ምሕራር ኣፍዓበትን ንምድማቕ ብፈደረሽን ቅድድም ኣግማል ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ-ባሕሪ ዝተዳለው ውድድር ቅድድም ኣግማል ብ 18 መጋቢት 2013 ኣብ ከተማ ኣፍዓበት ተኻይዱ።
ኣብቲ ኣብ ሰለስተ ደረጃታት ተኸፋፊሉ ዝተኻየደን ንሓያለ ነጋድያን ዝኽሪ ጽንብል ምድምሳስ እዚ ናደው ዘዘናግዐን ቅድድም፣
ካብ ውድድር 6 ኪ/ሜ. 1ይ- መሓመድ ዓብደላ ሓምድ፣ 2ይ- ዓሊ ሰልማን ዑበይድ፣ 3ይ- ዑመር ስዒድ ሽነን፣
ካብ ውድድር 8 ኪ/ሜ. 1ይ- ሱወሊሕ ሳላሕ፣ 2ይ- ሳልሕ ኣሕመድ መሓመድ፣ 3ይ- ሳልሕ መሓመድ ሳልሕ፣
ካብ ውድድር 10 ኪ.ሜ 1ይ- መሓመድ ሓምድ ኪያሪ፣ 2ይ- መሓመድ-ዓሊ ዓብደሊ፣ 3ይ- ዒሳ ማሕሙድ ኢብራሂም ብምዃን ውድድሮም ዛዚሞም ።
ኣብ መዛዘሚ’ቲ ውድድር ዕዉታት ዝተዳለዎም ገንዘባዊ ሽልማት ካብ ኢድ ኣማሓዳሪት ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ-ባሕሪ ወ/ሮ ጽገሬዳ ወልደገርጊስን ዝተፈላለዩ ሓለፍቲ ምም/ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ-ባሕሪን ንኡስ-ዞባ ኣፍዓበትን ተቐቢሎም።
ህዝባዊ ርክባት
ኮሚሽን ስፖርት ኤርትራ


text:
መንበሪ
ገዛ ትደሊ እንተለኻ ኴንካ ምስ ኣብ ምሉእ ኤንገልሆልም ገዛውቲ ዝውንን ኤንገልሆልምሄም ርክብ ክትገብር ትኽእል። ከም’ውን ክትራኸቦም ትኽእል ሓደ ሓደ ብግሊ ገዛውቲ ዝውንኑ ኣለዉ። ገዛ ወይ መሬት ክትገዝእ እንተ ደሊኻ ምስ ሓደ ደላላይ ተራኸብ።
ድሕሪ መንበሪ ፍቓድ ምርካብካ፡ ኣብ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ናይ ትምህርታውን ሞያውን ድሕረ ባይታኻ ገምጋም ዝገብር ሓደ ናይ መትከል እግሪ ፈጻሚ ጕዳይ ክትረክብ
ናይ ዑቕባ ዝሓተትካሉ ውሳነ ኣብ ትጽበየሉ እዋን፡ ኣብ ናትካ መንበሪ ክትነብር ባዕልኻ እንተ ዘይመሪጽካ፡ ኣብ ናይ በዓል መዚ ኢሚግረሽን መንበሪ ትቕመጥ።
ሰላምን ጸጥታን
ንስኻ ከም ተኻራይን ጐረባብትኻን ብጽቡቕ ምእንቲ ክትነብሩ ነንሕድሕድኩም ክትተሓላለዩ ኣገዳኢ እዩ። ኣብ ውሽጢ ገዛኻን ኣብ ናይ ሓባር ቦታን ሰላምን ጸጥታን ከም ዝህሉ ኣረጋግጽ። ከም ተኻራያይ ናይ ኣጋይሽካ ሓላፍነት እውን ኣለካ። እንተ ተረቢሽካ ምስ ዋና ገዛኻ ተራኸብ። ተደጋጋሚ ርበሻ ከም ተኻራያይ ዘለካ መሰል ናይ’ቲ ገዛ ከተጥፍኦ ትኽእል ኢኻ።
መሕጸቢ ኣዳራሽ
ነቲ መሕጸቢ ኣዳራሽ ንኽትጥቀመሉ ናይ ግድን ግዜ ክትሕዝ ኣለካ። ሓበሬታ ብዛዕባ እዚ ካብ ሓላፍነት ዘለዎ ኣላዪ ገዛውቲ ወይ ዋና ገዛ ይወሃበካ። ንኵሉ ሰብ ምእንቲ ጽቡቕ ክኸውን፡ ናይ ሕጽቦ ግዜኻ ምስ ወዳእካ ነቲ መሕጸቢ ኣዳራሽ ኣጽሪኻ ክትገድፎ ኣገዳሲ እዩ።
ጐሓፍ
ናይ ገዛ ጐሓፍ በብናቱ ተፈላልዩ፣ ብጽቡቕ ተዓሺጉ ብመሰረት ናይ ዋና ገዛ መምርሒ ክድርበ ኣለዎ። ዓበይቲ ጐሓፍ ከም ጥርሙዝ፣ ሓጺን፣ፕላስቲክ፣ ወረቐትን ካርቶናትን ኣብ ናይ ዳግም-መስርሕ መደበር ክግደፍ ኣለዎ። ዝያዳ ብዛዕባ እዚ ኣብ ትሕቲ ”ክትፈልጦ ጽቡቕ” ኣንብብ።
ዲሽ
ዲሽ ክትተክል እንተ ኴንካ መጀመርታ ንፍቓድን መምርሕን ምስ ዋና ገዛኻ ተራኸብ።
ሽጋራ ምትካኽ
ኣብ መደያይቦ፣ ኣዳራሽ መሕጸቢ፣ መደየቢት(ሂስ)፣ ትሕቲ ምድሪ ቤት፣ ኣብ ሰገነትን ካልኦት ናይ ሓባር ቦታታትን ሽጋራ ምትካኽ ኣይፍቀድን እዩ ኣብ ሓደ ሓደ ገዛውቲ ሽጋራ ምትካኽ ክልኩል እዩ።
ፍቱው እንስሳ
ንስኻ ዋና እንስሳ ናይ ፍቱው እንስሳኻ ሓላፍነት ኣለካ። ንስኻ ኣብ ዘይብሉ ንእንስሳኻ ነጻ ኣይትግደፍ። ኣብ ናይ’ቲ ገዛውቲ ከባቢ ከይሸኑን ከይሓርኡን ንጐረባብቲ ኸይርብሹን ኣረጋግጽ።
ምቍራጽ ውዕል
ካብ ገዛኻ ክትግዕዝ ክትደሊ ከለኻ ናይ ግድን ነቲ ውዕል ገዛ ሰርዞ። ነዚ ብጽሑፍ ነቲ ውዕል ከም ዘቋረጽካዮ ነቲ ዋና ገዛ ትሕብሮ። ናይ ውዕል መቋረጺ ግዜ ሰለስተ ምሉእ ወርሒ እዩ። ኣብ ግዜ ሞት፡ ሓደ ምሉእ ወርሒ። ተወሳኺ ሓበሬታ ካብ ዋና ገዛኻ ትረክብ።
ክትግዕዝ ከለኻ ምጽራይ
ካብ ገዛኻ ክትግዕዝ ከለኻ ኵሉ ክፍልታትን ቦታን ጥርሑን ጽሩይን ክግደፍ ኣገዳሲ እዩ። እቲ ዋና ገዛ ቁጽጽር ክገብር እዩ። ጕድኣታት፣ ዘይንቡር ብልሽትን ምናልባት ዝያዳ ጽርየትን ንስኻ ከም ተኻራዪ ሓላፍነት ትወስደሉ።
መፋትሕ
እቲ ገዛ ክትኣትዎ ከለኻ ብዙሕ መፋትሕ ናይቲ ገዛ ክወሃበካ እዩ። ነዞም መፋትሕ ክትግዕዝ ከለካ ንዋና ገዛ ትመልሰሉ። ገለ መፍትሕ እንተ ጎዲሉ ንስኻ ከም ተኻራያይ
Sidan uppdaterad den 25 maj 2016.


text:
ሎሚ ፖለቲካዊ ሕቶ ኤርትራ ኣብ ሓደ ዛዕባ ዓሲሉ ኣሎ – እምበርከ ፕረዚደንት ሃገር ምስ ምሉእ ናይ ኣእምሮ ጥዕንኡ ኣሎ ኢዩ ዝብል እዋናዊ ሕቶ? እዚ ኣርእስቲ እዚ ብድሕሪ መናድቕ፤ ኣብ ትሕቲ መጋርጃ፤ ኣብ ጎደናታት፤ ኣብ ኣብያተ መዘናግዒ፤ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት፤ ኣብ ናይ ቴሌፎን ዕላላት ብሰፊሑን ብቐጻልን ዝዕለል ዘሎ ጉዳይ ኮይኑ ኣሎ።
እቲ ዝያዳ ሚዛን ዘውህቦ ድማ እምበርከ ፕረዚደንት ሃገር ምስ ምሉእ ናይ ኣእምሮ ጥዕንኡ ኣሎ ዝብል ሕቶ ኣብ መንጎ ኣዚዮም ላዕለዎት ሓለፍቲ ግንባር፡ ኣባላት ካቢነ ሚኒስተራት፡ ኣዘዝቲ ሰራዊት ዝዕለልን ዘዘራርብን ዘሎ ጉዳይ ኮይኑ ምህላዉ ኢዩ። ስፍሓቱ ዘረኢ ካልእ ነጥቢ: እቲ ዕላል ኣብ መንጎ ጸቢብ ሓድሕዳዊ ምትእምማን ዘለዎም ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ መንጎ ነንሕድሕዶም ዘይተኣማመኑ ካድረታት እውን ዝዝትዩሉን ዝሰማማዕሉን ነጥቢ ኮይኑ ምህላዉ ኢዩ።
ብዙሓት ካብ ውሽጢ ዓዲ ዝወጹ ዘለዉ ሓበርቲ ምልክታት፤ ከምኡ እውን ብርክት ዝበሉ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊትን መንግስትን ብዝህብዎ ዘለዉ ገምጋም፤ ብዓቢኡ ድማ ውሽጣዊ ሓበሬታን ቅርበትን ዘለዎም ምንጭታት ይገልጽዎ ከምዘለዉ፤ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣእምሩኡ ጥዑይ ዘይምህላዉ ዘረጋግጹ ኣመትቲ ተግባራትን ውሳነታትን እንዳበረኹን እንዳገሃዱን ምኻዶም ኢዮ።
ብመሰረት ዝርዝራት ናይቶም ምንጭታት ኩሉ ብፕረዚደንት ኢሳያስ ዝውሰድ ዘሎ ተግባራት፤ ዝዝረብ ጎድናዊ ዕላላትን ዝወሃብን ወግዓዊ መግለጺታትን መርኣያ ርጉጽ ናይ ኣእምሮ ምስሓት (Insanity) ኢዮም።
ኣብ ዓዲ ሃሎ ዝረአ ዘይንቡር ህይወት ብባህርያትን ተግባራትን ናይ ዘይንቡር ኣእሙሮ ዘለዎ ሰብ ይገልጽዎ። ብኣበሃህለኦም ድማ ብልክዕ ነቲ ዕብዳን ወይ ጽሉል ተግባራት ተባሂሉ ክጥቀስ ዝኽእል ወይ ውን ብቋንቋ እንግሊዘኛ Insanity, craziness, or madness as in a spectrum of behaviors characterized by certain abnormal mental or behavioral patterns ተባሂሉ ዝዝርዘር ሕቅታት ዘግህዱ ሙኻኖም ይሕብሩ።
እዚ ርእሰ ዓንቀጽ ነዚ ተባሂሉ ዘሎ ሓበሬታ ክግምግም ወይ ውን ናይ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኩነተ ኣእምሮ ፈቲሹን ፈሪዱን እወ ጽሉል ኢዩ ወይስ ኣይኮነን ክብል ሞያዊ ዓቕሚ የብሉን፤ ስለዚ ድማ ንሊቃውንቲ ስነኣእምሮ ዝገድፎ ዕዮ ይኸውን። በመስርዕ ርዝነቱ እውን ቀዳምነት ዝወሃቦ ኣይኮነን። ንህዝቢ ኤርትራ ካብኡ ንላዕሊ ዘገድሶ ብሰንኪ እዚ ብዕብዳን ጥራይ ክግለጽ ዝኽእል ኣካይዳ ክስዕብ ዝኽእል ሓደገኛ ኩነት ኢዩ።
ፕረዚደንት ኢሳያስ ናይ ኣእምሮ ቀውሲ ሃሊይዎ ኣይሃልይዎ ብዘየገድስ ኩሎም ዝትግብሮም ዘሎ ውሳነታት፤ ዘመሓላልፎም ዘሎ ትእዛዛት፤ዘጀምሮምን ዘቋርጾምን ዘሎ ፕሮጀክተታት፥ ንኤርትራ ናብ ጸድፊ ዘምርሑ፤ ሃገር ኣብ ሕንፍሽፍሽ ዘእትዉ፤ ልዕሊ ኩሉ ዘሻቕል ድማ ምብትታን ሃገር ከም ናይ ቀረባ ተኽእሎ ዘረጋግጹ ኮይኖም ኣለዉ።
ምድረ ባሕሪ ሃገር ከም ኣቡኡ ከም ዘውረሶ ርስቲ ናብ ባዕዳውያን ምሻጥ፤ ደም ኤርትራውያን ብደርሃምን ሪያልን ናብ ኢማራትን ስዑድያን ምሻጥ፤ ኣብ ልዕሊ ገዛእ ህዝብኻ ኩናት ምእዋጅ፤ ህዝቢ ገንዘቡ መንዚዕካ ኣብ ባንክታት ምእታዉ፤ ምምራሕ ሃገርን ህዝብን ገዲፍካ ኣብ ዓዲ ሃሎ ካብ ታሕቲ ንዓቐብ ዝውሕዝ ማይ እንተዘይሰራሕኩ ኢልካ ወጠጥ ምባል፤ ፕሮጀክት ማይ ኣስመራ ኣቛሪጽካ ህዝቢ ብጽምኢ ከምዝነቅጽ ምግባር፤ ጥዑይ ይኹን ጽሉል ኣእምሮ ይግበሮ ብዘየገድስ መወዳእተኡ ዕቡድ ውሳነ ዘንቀሎ ዕንወት ሃገር ኢዮ ኪከውን።
ምስ መራሒ ናይቶም ናይ ኤርትራውያን ኩሊትን ነብስን ዝሸጡ ሸፋቱ ኣሰጋገርቲ ራሻይዳ ኣብ ዓዲ ሃሎ ተራኺብካ ብዛዕባ ንግዲ ስግረዶብ ምዝርራብ፤ ኣብ ወራር የመን ኤርትራዊ ደም ምፍሳስ፤ ህዝቢ ብጥምየትን ዕርቃንን እንዳተሳቐየ ብስም ስድራቤትካ ኣብ ባንክታት ቻይናን ስዊዝን ሳይፕረስን ሚልዮናት ዶላር ምቕማጥ፤ ኣብ ክንዲ ሆስፒታላት ኣብያተ ማእሰርቲ ምህናጽ፤ ኣረጋውያንን ህጻናትን ከይተረፈ ኣሳቒኻ ምድሳት፤ ጥዑይ ይኹን ሕሙም ኣእምሮ ይግበሮ ብዘየገድስ፤ ውድቀት ምሕደራ ዘረጋግጽ ንመላእ ህዝቢ ገንሸል ዕብዳን ሓደ ሰብ ዝገብር ሓደገኛ ክስተት ኢዩ።
እዚ ኩነት ዘሻቕሎም ዘለዉ ዜጋታት ብፍላይ ድማ ናይ ለውጢ መራሕቲ፤ እዛ ሃገር ከይተበታተነት ገለ ነገር ክግበር ከምዝግባእ ካብ ዝኾነ እዋን ንላዕሊ ኣበርቲዖም ይጽውዑ ኣለዉ። ገለ እቲ ኩነት ዘሻቐሎም ኣዚዮም ውሑዳት ወገን ድማ ካብ ምብትታን ሃገር ዝኸፍእ ነገር ስለዘየሎ፤ ብመንን ብኸመይን ይምጻእ ብዘየገድስ፤ እንተላይ ብግዳም ንዝመጽእ ለውጢ ዘይነሰላስለሉ ምኽንያት የለን ይብሉ ኣለዉ።
ኤርትራ ሎሚ ዘላቶ ተሃዋሲ መድረኽ፤ ብዝሕታለ ቁጠባ ወይ ምድንጓይ ፖለቲካዊ መስርሕ ዝግለጽ ኣይኮነን። ናይ ኤርትራ ሽግር ከምቲ ኣብ ካልኦት ሃገራት ዘሎ ከም ምንሃር ዋጋታት፤ምስፍሕፋሕ ብልሽውና፤ ምርጫታት ሰልፊ ዝኣመሰሉ ናይ ሙኻን ሽግራት ውን ኣይኮነን። ኣብ ኤርትራ ዝምዕብል ዘሎ ኩነታት ናይ ህላወ ሓደጋ ኢዩ። ምህላውን ዘይምህላዉን ኤርትራ ዝፈታተን ናይ ሉዓላውነትን ቀጻልነትን ሓደጋ።
እዚ ሓደጋ እዚ ዝቕረፍ ብውሽጣዊ ሓይሊ ጥራይ ኢዩ። ብኤርትራውያን ዝመጽእ ኤርትራውያን ዝውንንዎ ስለ ድሕነት ኤርትራን ህዝባን ዝዓዩ ለውጢ ጥራይ ኢዩ እቲ ሉዓላዊ ፍታሕ ዘረጋግጽ መስመር። ብግዳም ዝእዘዝ መድሃኒት ንደላይ ለውጢ መደንዘዚ ሂቡን ኣደቂሱን ሉዓላዊ ውንኡ ዝምንዝዕ ጥራይ ኢዩ ኪኸውን ዝኽእል።
ኤርትራውያን ጉዳይና ካልኦት ክፈትሑልና ምጽባይና እንተኣሚንና፤ ስዩምነትናን ተንበርካኽነትናን ዘረጋግጽ ተግባር ኢዩ ኪኸውን። ኣብ ልዕሌና ዓመጽን ሓደጋን ምንጥጣዩ ዘሕዝን ኢዩ፤ ንዓመጽናን ሓደጋናን ካልኦት ክቐርፉልና ምጽባይ ድማ ካብኡ ዝበኣሰ ዘሕዝን ነገር ኢዩ ኪኸውን። ተመኩሮ 50ታት ከምዘረጋገጾ፤ እቶም ሽዑ ኢትዮጲያ ወይ ሞት ዝበሉ ክልቲኡ ኢትዮጲያን ሞትን ኢዮም ረኺቦም። እቲ ፍታሕ ኣብ ኤርትራ ወይ ሞት ጥራይ ኢዩ ዝርከብ።
ብዙሓት ንለውጢ ድልዋት ብቑዓት ሓላፍነታውያን ሰባት ኣብ ውሽጢ ሃገር ኣለዉና። ኩነታት ብርግኣት ዝከታተሉ ዘለዉ፤ እንታይ ክግበር ከምዝግባእ ናይ ቀረባን ርሑቕን ውጥናት ዘለዎም፤ ልዕሊ ኩሉ ሃገር ዘቐድሙ፤ ብሱላት ሰባት ኣብ ውሽጢ ሃገር ብዘይዋዕዋዕ ይሰርሑ ኣለዉ። እምነትና ኣብኦም ኪኸውን፤ ምሉእ ዓወት ድማ መታን ኪረጋገጽ ከኣ ንጻዕሮም ክንምልእ ጥራይ ኢዩ ዝግበኣና። ኣብ ውሽጢ ሃገር ናትናን ዘተኣማምኑን የዕኑድ ማእከል እንዳሃለዉ፤ ዘይናትናን ናይ ደገ ባላታት ወሰን ነቋምተሉ ምኽንያት የልቦን። ንኽልተ ምኽንያት ቀዳማይ ዋናታት ጉዳይና ንሕና ስለዝኾና፤ ካልኣይ ብደገ ዝመጽእ ለውጢ ክሰብረና እምበር ከዐርየና ስለዘይኮነ።
ኤርትራ ምስናይ ሉዓላውነታ ንዘልኣለም ትንበር።


text:
By Ermias Zere
ሂወትካ ንፈጠራውነት ንጠቃ ካብ ኣብ ኳና ተኾይጣ ተንሳፍፍ እቲ ምንታይ ፥ መፍትሕ ፍጹም ተኽእሎታት ሓቅን ነጥበ መቐይሮን ንስኻ እንኮ ስለ ዝኾንካ።
ሂወት ጽልዋ ነፍሲ ወከፍ ኣማእኪላ ኣብ ማዕዶ እትዕዘብ መድረኽ እያ፡ ሂወት ለመናን ምጽውትናን እተኣምን ተራ ምእመናን ቀጥሪ ኣይኮነትን ኣብ ብዙሕ መናድቓት ውሻጤኣ ሰሓቕን ጓህን እናስተማቐረት ንዘይትፈልጦ ምዕራፍ ንኽትጭብጥ እትጎይ ፈጣኒት ባቡር እያ፡ ሎሚ ኣለኻ ጽባሕ ግን እንድዕልካ ድብል መጠንቀቕታ እናማእከለት ንተጠቃሚኣ ኣብ ማዓሙቕ ፍርሒ እትሸምም ስዉርቲ ጓል የሕድርትና እያ ትመስል ፡ንኽትሕሱ፣ ክትሰርቕ፣ ንኽትልግስ ኮነ ሓቂ ንኸተውክእ በደል ከየምሎቐት ንብሕታዊ ናጽነትካ ብምርዳእ ከም ባህታኻ ክትቅልሰልካ ኣፍደል እተርሑ መላኣኽ ኩሉ ሕብረተሰብ ዓለም እያ ።
ኣብዚ እንነብረሉ እኹል መድረኽ ኣብ ተመኩሮ ባህታን ሰሓቕን ንኽይንዕንድር ብዝተሰርቀ ከፊላዊ ሓሳብ ናብ ክፍሊ ሹቋት ድንቁርና ከም ዓይነ ስዉራን ንግደት ብምፋጻም እንብህግ ስለምንታይ ኢና ?
ምራኣይን ምስማዕን እኮ ብህዋሳትና ጥራይ ኣይኮኑን ዝምርሑ ኪንዮ እቲ ንሕና እንፈጦ ምንቅስቓሳት ህላዌና ንፈጠራውነትን ምጥባብን ዝተዋህቡና ብዙሕ ዝመዐቀኒኦም ጸጋታት ተፈጥሮ ተጠቂምና ኣብ ፍቕሪ ስነጥበብ ብቕኑዕ ትርጉም ክንጽለል ደይነፍቅድ ኪንዮ እቲ ኣብ ውሻጤና ዝተዶጎለ መወዳእታ ክርከቦ ደይክእል ምስጢር ስምዒታትና ደሎ ሓቂ ሒዝና ኣብ መድረኽ ዓለም ብፍሽኽታ ንምንታይ ደይንልሀ፡ ኣብ ሓሙኽሽቲ ስነጥበብ ብሓባራዊ ሕመረት ደይነንገርግር፡ ንተግባራውነትን ርእሰ ፍልልያትን መለለዪ ዓለምለኻዊ ባህሊ ሕብረተሰብ ከም ደናጉላ ኣብ ተኽእሎታትና ንምንታይ ደይነራጽሞም ፍልልያትና እኮ የእማን እዮም፡ ምስ ዝዳቐቁን ዝፈናጨሉን ግን ትርጉም ቅኒት ውህደት ቅኒታቶም ብምእካብ ሓደ ዓይነት ሕመረት መሓዙ እዛ ዓለም ፈጠራውያን ሰባት ይጎድልዋ ኣለዉ መሃዝን ተበላሓትን ተመራመርትን ዝጠፍእሉ ደገምትን ኣጣቓዕትን ወደስትን ዝበዝሕሉ ግዜ ንዘመን እናምጸጾ ይመጽእ ኣሎ ንሎሚ ክነብር ደይክእል ሓንጎል ብኽፋኣታት ውሽቱ ንመጻኢ ምስ ዝሓስብ ደጋምን ወዳሲን እንበር ሓድሽ ነገር ፈጣርን ሰናዕን ገጣምን፡ ዘያምን ክኸውን ኣይከኣሎን እዩ።
ፈጠራውነት ከኣ ንሓድሽ ወለዶ ብሓድሽ መስርሕ እናመረሐ ናብ ዝለዓለ ጎደና ብልጽግና ክመርሕ ዝኽእል ሓደ መሎኮታዊ ሓይሊ ተውህቦ ደቂ ሰባት እዩ ዝመስል ፣ ለውጢ ኣብ ማዓልታዊ ንጥፈታት ሂወትና ናይ ግድን እያ ከተድልየና ለውጢ ንምጥራይ ዘኽእለና መሰረታዊ መንገዲ እንተዳኣ ሃልዩና ኮይኑ ምስጢር ፈጠራውነትን፣ ኩውንነታት ርትዕን ኣብ ግምት የእቲና ናኣወንታውነቶም ብዝተኻእለ መንገዲ ክንጥቀመሉ ምስ እንፍትን እዩ ። እንባርከስ ስነ ምከና ፈጠራውነት ረብሓ ነታ ጽባሕ ንግሆ እትስራሕ ኤርትራ ናብ ዝላዓለ ድረጃ ጽፍሒ ከደይባ ዓቕሚ መታን ክህልዎ ኣብ ሎሚ ኮይና ብእንዓሞ ስራሕ እዩ ንጽባቓኣ ኣጉሊሑ ጽባሕ ከርእዮ ዝኽእል ።
ፈጠራውነት (creativity)
nature gives body energy that is creative . It becomes destructive only when its obstructed,when no natural flow is allowed.
ፈጠራውነት እቲ ሙኡዝ ሽታ ናይ ናጽነት እዩ ፣ ፈጠራውነት እቲ ዝዓበየ ዓለወኛ ዝኾነ ባእታ እዩ ኣብ ህላወ እዛ ዓለም፣ ዝኾነ ነገር ንኽትፈጥር እንተዳኣ ኾይንካ ብመሰረቱ ነቶም መሰናኽል ክኾኑኻ ዝግቦኦም ኩነታት ጨሪስካ ከተጥፎኦም እዩ ዝግባኣካ እንተዘየለ ግን እቲ ፈጣራውነትካ ካብ ድጋመ ስንዖ ሓሊፉ ሓድሽ ምህዞ ክኸውን ኣይካሎን እዩ፣ እንታይዳኣ ልክዕ ከም ናይ ካርቦናት ቅዳሕ እዩ ክረአ ዝካኣል። ፈጠራዊ ክትኮነሉ ዘኽእለካ መንገዲ እንተዳኣ ሃልዩ ኮይኑ ግን ኣብ ውልቃውነትካ ተሞርኪስካ ብእትዓሞ ባህግን ምንዮትን ባህታኻ ምስ ዝህልው እዩ ፣ምኽንያቱ ምስ ናይ ስነየእምሮ ስርዓተ ሕጊ ደይምኽታል ኣምር ደለዎም ሕብረትሰብ ኮይንካ ዝኾነ ነገር ክትፈጥር ኣጸጋሚ ስለ ዝኾነ ። እዞም ከምዚ ዓይነት ሰባት ፈጠራውያን ክኾኑ ኣይክእሉን እዮም፣ ኣብ ተጎታቲ ዝኾነ ሂወት ከኣ ይነብሩ ፣ እዚ ማለት መቐረት ሳዕሲዒት ኮነ ደርፊ ፣ ተላ ኾነ ፍስሃ ከስተማቕርዎ ዕድል የብሎምን ግን መካኒካዊ ዝኾነ ሰረት ብምሓዝ ሰዓብቲ ድሑር ኣጠማምታ ክኾኑ እዮም ዝግደዱ ።
ሓደ ፈጠራውነት ደለዎ ሰብ ነቲ ኣቐዲሙ ዝተዳለወሉ ንቑጽ መንገዲ ብዘገምታ ክጓዓዞ ኣይመርጽን እዩ ፣ ናይ ገዛእ ርእሱ መንገዲ ግና ከናዲ እዩ ዝግቦኦ ናይ ግድን ውን ኣብ በረኻታት ሂወቱ ጥያቐታት ከብዝሕ እዩ ዘለዎ ፣ በይኑ ውን ኣብ ኣተሓሳስባ ሉኡላውነቱ ክጓዕዝ እዩ ዝምረጽ፣ ካብቲ ዝሰንከለ የእሙሮ ሕብረተሰብ ክንጸል ኣለዎ ካብ ዝተኣኻኸበን ዝጋዕገዐ ስነ የእሙራዊ መንገድታት ከቋርጽ ኣለዎ፣ እቲ ዝተኣኻኸበ ሓንጎል ኣተሓሳስባ እቲ ዝተሓተ ደረጃ ዝስራዕ እዩ ኣብዛ ዓለም ዋላ ውን ዝበዝሑ ኣብድታት ናይዘዓለም ስልጣናቶም ንኽናውሑ ዕሽነት ክጥርንፉ እዮም ዝኸርሙ ። ግን ከኣ እቲ ናይ እኩባት ስነ ሓሳብ ርእሱ ዝኻኣለ ናይ ባዕሉ ግቦ እዩ ዘለዎ ፣ ይኹን ዳኣ እንበር ሰባት ግን ከኣ የኽብር እዩ፣ ሰባት ውን ይሙጉስ እዩ እንተዳኣ ህዝቢ ንመገድታት ሓባራዊ ኣተሓሳስባ ቅኑዕ ምዃኑ ካኣምኑሉ ተገዲዶም ።
ካብ ረቂቕ ተገዳስነቱ ድወጸ እዩ ነይሩ ኣብቲ ሕሉፍ እዋናት፣ እቶም ዝተፈላለየ ዓይነት ፈጠራውነት ከርእዩ ዝኽእሉ ሰባት ከም ኣብነት ደረፍቲ ፣ ቀባእቲ ፣ ዘየምቲ፣ ሳኣልቲ ፣ ከሙኡ ውን ጽሓፍቲን ሰነድትን ክብረቶም ገኒኑ ከይረአ ።
ካብቲ ክብርታቶም ተቐንጢጦም እዮም ከም ሰበኽሳግም ኣብ የእምሮ ዓለም ዝነብሩ ኔሮም ምክንያቱ እንከይተነጸሉ ከምጽእዎ ዝኽእሉ ሓድሽ ፈጠራውነት ስለ ዘይነበረ፣ እዚ ከኣ እዩ እቲ ምስጢር ቀንዲ ፈጠራውነቶም ዝነበረ ፣ እንተዳኣ እንታይ ይብለካ ከምዘለኹ ሓቂ ኮይኑ እንተተሰሚዑካ ብድሕሪኡ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ብውልቃውነቱ ክነብር ይኽእል እዩ፣ ስለዚ ተመላላኢ ሂወት ደይኮነስ ሓደሽቲ ኣተሓሳስባ ድእመነሉ ዓለም ይፍቀር ፣ በተሓሳስባ ካሎኦት ሰባት ዝተሰርሐት ሂወት እንታይ ክተዓብሰልካ ትኽእል እናወነንካያ እንከለኻ ዝሰኣንካያ ፍጡር ኢኻ ዘለኻ ኣብዚ ነጥቢ ኻኣ ንስኻ ደጋሚ ሓሳባት conventional ኮይንካ ኢኻ ትርከብ ።
ቃልሰይ ንሓባራውያን ኣራእስን ሓንጎላትን ደቂ ሰብ ኣፍሪስካ ናብ ውልቃውነታዊ ናጽነታቶም ምብጻሕ እዩ ፣ ኣብዚ ደረጃ ምስ ተበጽሐ ከኣ ጸገም ከቋረጽ እዩ ፣ ክነብር ዝደለየ ወዲ ሰብ ውን ከም ባህቱ ክነብር ክኽእል እዩ ። ከማን ሰባኣውነት ኣብ ናይ ብሓቂ ልደቱ ክውለድ እንተኾይኑ እንኮ ኣብታ ማዓልቲ እቲ ውልቃውነት ዝኽበረላ እያ ፣ ምኽንያቱ በይንኻ ከይመሰልካ ሕብረተሰብካ ኮነ ዓለምካ ክትመስል ስለ ዘይካኣል። ግደ ሓቂ ግን ሰባኣውነት ክሳዕ እዛ ሰዓት እዚኣ ክሕረስ ኣይተኻእለን ዘሎ ገና ክሳብ ሕጂ ውን ኣብ ማህጸን ዘሎ ይመስል ፣ እቲ ሰባኣውነት ኮይኑ ክራኣየካ ዝኽእል ኣብተግባር ኩሉ መታላሊ ወይም መስሓቲ hocus-pocus እዩ ክሳዕ ውልቃዊ ናጽነት ነፍሲ ወከፍ ሰብ ክዋሃብ ዘይተኻእለ፣ ፍጹምነቱ ዝሓለወ ናጽነቱ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ነብሱ ዝመስለሉ ግዜ ክሳዕ ዘይተረኽበ ፣ ከሙኡ ውን ኣብቲ ነብሰ ንቕሓቱ ኣሚኑ ክነብር ክሳዕ ደይሓለነ ፣ብርግጽ ከኣ ኣብ ናይ ካሎኦት ናጽነት ጣልቃ ክሳዕ ዘይኣተወ ነፍሲ ወከፍ ውን ኣብ ነንሕድሕዱ ክሳዕ ዘይተኣታተወ ፣ ህላውነት ሰባኣውነት ክህሉ ኣይክእልን እዩ።
ግን ከኣ ኣብቲ ሕሉፍ ግዚያት ነፍሲ ወከፍሰብ ኣፍንጩኡ ናብ ናይ ነፍሲወከፍ ሰብ ዝተኣሳሰር ጉዳይ ኣተፋኒኑ እዩ ከማን ናብ ፈጺሞም ውልቃውያን ዝኾኑ ነገራት ኣብ ዛዕባ ሕብረተሰብ ካኣትዉ ዘይግቦኦም ኢዱ ከእቱ ወዲሰብ ጣልቃ ተራእዩ እዩ፣ ናኣብነት ኣብ ፍቕሪ ምስ ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ጎርዞ ክትወድቕ ትኽእል ኢኻ እዚ ማለት ምስ ሕብረተሰብ ከተኣሳስሮ ዘይከኣል ጉዳይ ኮይኑ ኣዝዩ ውን ናብ ውልቃውነታዊ ዝቐረበ ነገር እዩ፣ ከም ናይ ዕዳጋ መሸጣ ውን ክኸውን ኣይካሎን እዩ ። እንተዳኣ ክልተ ተፋቐርቲ ናይ ሓባር ናብራ ክነብሩ ፈቲኖም ኣብ ፍቕሪ እቲ ሕብረተሰብ ናብዚ ጉዳይ ከም ጣልቃ ክሳተፍ ዘኽእሎ ጉዳይ ፍጹም የለን ግን እቲ ሕብረተሰብ ምስ ኩሉ ናይ ሓባራውነቱ ኣብ ንእሽተይ ጉዳይ para-phernalia ጣልቃውነቱ ብቕትታዊ ይኹን ብዘይቀትታዊ መንገድታት ተሳታፍነቱ ከዕዝዝ እዩ ድረአ ፣ ናይሕጊ ኣባላት ይኹኑ ፖሊስ ኦፊሰራት ኣብ መንጎ ፍቑራት ይርከቡ፣ ፈረድቲ ኣብ ልዕሊ ነብሰ መጻምድቲ ጉዳያት ከዳቕቑ ይፍትኑ እዚታት ግህሰት ከይኣክል ሕብረተሰብ ባዕሉ ርእሱ ድኻለ ሞሎኮታዊ ሓይሊ ማለት ፈጣሪ ኣብ ጣልቃ ናታቶም ንኸኣቱ ብግዴታ የስገድዱ ብመስረት ባህልን ሃይማኖትን ።
ሰባኣውነት ኣብዚ ደረጃ ሓድሽ መሬት እዩ ዝደሊ ደሎ ንሱ ኸኣ ሙሉእ ናጽነት ዝተወከላ መሬት ፣ ካብ ካሎኦት ዝፈረየ ክልሰሓሳብ ዝውንን ሰብ ግን መልሰተግባር ናይ ካሎኦት እዩ ፣ ኣገዳሲ መልሰተግባር ከኣ ይመስል እቲ ናተይ ራኢ እንተዳኣ ተዓዊቱ ብድሕሪ እዚ ብሕብረተሰብ ዝተመስረሐ ርእሲ ኣይክህልውን እዩ ምኽንያቱ ሓሳባት ኣብ ውልቃውነት ስለ ክምስረቱ ዝግቦኦም ፣ ብድሕሪ እዚ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ንቐሊሉ ኣብ ገዛእ ነብሱ ክነብር ክጅምር እዩ፣ ብርግጽ ምስ ዝኾነ ሰብ ውን ጣልቃ ታኣትወሉ ጉዳይ የለን ግን ብመሰረት ርዲት ትርጉም ሂወትካ ኣብ ገዛእ ባዕላዊ ትሕዝቶታትካ ክትነብር ኢኻ ትቕሰብ ።
ኣብዚ ካኣ እዩ ክህሉ ዝኽእል እቲ እንኮ ፈጠራውነት ገዛእ ርእስኻ ፣ ፈጠራውነት ማለት ከኣ ሙእዝ ሽታ ውልቃዊ ናጽነት እዩ
( the creator can not follow the well trodden path. He has to be a dropout from the mob mind ,from the collective psychology)
About the Author:
My name is Ermias Zere. I was born in Asmara on Feb/24/1993; graduated from Law department under SMAP institute training and education. I served as kind of Co writer of daily magazine for a 3 month in the ministry of information . Now I am a journalist of radio program in Germany which is known radio Leinehertz 106.5 about ( refugee in air ).


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 16 ሚያዝያ 2017 ዓ.ም. ብምኽንያት በዓለ ፋሲካ ፍርቂ መዓልቲ ካብ ሓዋርያዊ መስኰት ከይኖም “Urbi et Orbi-ንከተማን (ሮማ) መላዕ ዓለምን” ሓዋርያዊ ቡራኬ ሂቦም ኣብ ዘመሓለፍዎ መልእኽቲ ኣብ ዓለም ሰላም ንኽረጋገጽ ብፍላይ ኣብ ሶሪያ ዘሎ ህልዉ ኩነታት ዘኪሮም ምእንቲ ሰላም ጻውዒት ከምዘቕረቡን ኣብዚ እዋን’ዚ እቲ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዘይጐነጻዊ ቃልሲ እንኰ መገዲ ንሰላማዊ ናይ ሓባር ናብራ እዩ እንክብሉ ዘስመርሉ ሓሳብ ዘማእከለ “ዘይጐነጻዊ ቃልሲ ንሓደ ሓድሽ ናይ ሰላም ፖለቲካ ኣግባብ” ብዝብል ኣርእስቲ ብቤት ማሕተም ፍራተ ጃኰፓ ተሓቲሙ ኣብ ቀረባ እዋን ንንባብ ናይ ዝበቕዕ መጽሓፍ ደራሲ ናይቲ ነበር ናይ ሰላምን ፍትሕን ሓልዮ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ዋና ጸሓፊ ኰይኖም ዘገልገሉ ኣብ ኢጣሊያ ናይ ፋኤንዛን ሞዲሊያናን ሰበኻ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ማሪዮ ቶዞ ምስ ራዲዮ ቫቲካን ኣብ ዘካድዎ ቃለ መሕትት፥ ኣብቲ ብግጭትን ዓመጽን ኣብ ዝምጽጉዕ ዘሎ ዓለም ናይ ዘይጐነጻዊ ፖሊቲካ ሓይሊ ርኽበት ኣገዳሲ ምዃኑ ገሊጾም።
ኣብ ዝተፈላለየ ክፍሊ ዓለም ዘሎ ኩነታት ኣብ ግምት ኣእቲኻ ብፍላይ ኣብዚ እዋን’ዚ ሓድሽ ኣብ መንጐ ሕቡራት መግስታት ኣመሪካን ሰሜን ኮርያን ተበጊሱ ዘሎ ውጥረትን ዝኣመሰሉ ካልኦት ግጭትን ዓመጽን ርኢኻ ናብቲ ኑክለሳዊ ውግእ ዝዀነ ኣዕናውን ጸረ ሰብኣውን ጸረ ምህዳርን ውግእን ምስሕሓብን ሓይሊ ናብ ምጥቃምን ዘየብጽሕ ካልእ ኣማራጺ መገዲ ምስዓብ ወሳኒ እዩ። ናይ ዓለም ሓቆፍ ተቛማት ንዘይጐነጻዊ ቃልሲ ውሳኔ ምርግጋጽ ኣበኪረን ክዓዩ ኣገዳሲ እዩ። ነዚ ኹሉ ኣብ ግምት ኣእቲኻ ብሓቂ ሓደ እውነተይናን ቅኑዕን ዓለም ሓቆፍ ፖለቲካዊ ስልጣን ሕጹጽ ኣገዳስነት ከም ዘለዎ ትርዳእ። ነቲ ህልው ኩነታት ዓለም ርኢኻ እዚ ዓለም ሓቆፍ ፖለቲካዊ ስልጣን ልዕለ ሓያላን ማለት ዘይኰነስ ሓድሽን ሓቀይናን ፖለቲካዊ ስልጣን ኣማራጺ ዘይብሉ መገዲ ምዃኑ ተረጋግጽ።
ብናይ ውግእ ኣጽዋር ንምድላብን ቅድድም ንውናኔ ሓደገይና ናይ ውግእ ኣጽዋርን ተወጊዱ ዓለም ኣብ ምርጋፍ ከቢድ ኣጽዋርን ብፍላይ ድማ ምርጋፍ ኑክለሳዊ ኣጽዋር ብምዕያይ ናይ መሰረተ ሕጊ ብቑዕነት ንናይ ውግእ ኣጽዋር ውናኔ መምዘኒ ተገይሩ ልዕለ ሓያል ናይ ምዃን ህርፋንን ምቅድዳምን ተኣልዩ ናብ ሰላም ዘብጽሕ መገዲ ምስዓብ የድሊ።
ነዚ ኹሉ ርኢኻ ማለት (ብማዕቀፍ) ህሉው ኩነታት ዓለም ግምት ብምሃብ ናይ ዘይጐነጻዊ ቃልሲ ፖለቲካን ባህልን ናይ ግድን ምዃኑ ተስተውዕል፡ ስለዚህ ዘይጐነጻዊ ቃልስ ብዝተፈላለያ ሃይማኖታት ድዩ ብኣቢያተ ትምህርትን መናብርተ ጥበብን ክሰፍሕ ኣለዎ። ዓለም ካብ ኤኮኖሚያዊ ዛዕባ ወጻኢ ካልእ ዝመያየጠሉን ዝብሎን ርእሰ ጉዳይ ዘይብሉ ኰይኑ እዩ ዝመስል ዘሎ። ኤኮኖሚ ብብሔራዊ ድዩ በዓለም ለኻዊ ደረጃ ናይ ዝክረ ነገር ማእከል ኰይኑ ኣሎ፡ ካብዚ ወጻኢ ኣብ ዓለም ዝረአይ ዘሎ ስእነት ሰላምን ፖለቲካውን ማሕበራዊ ግርጭትን ዓመጽን ውግእን ብካልኣይ ደረጃ ዝርአይ ኰይኑ ኣሎ። ውግእን ዓመጽን ብዘየማትእ መገድን ብዘይ ብሔራዊ ረብሓ ምቕዳም ዝብል ሕቡዕ ዝክረ ነገር ክፍታሕ ዝግበሩ ጻዕርታት ብዙሕ ትኩረት ክግበረሉ ኣይረኣይን እዩ። ሰላም ንኩለ መደያዊ ቅልውላው መፍትሒ እዩ።
ብዛዕባ ዘይጐነጻዊ ቃልሲ ዝግደስ ሰብ ድዩ ማሕበርን መንግስትን ተቛማትን ምርካብ ከቢድ ከይኑ ኣሎ። ኣብ ከምዚ ዓይነት ዓለምን ኩነትን ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ናይ ዘይጐነጻዊ ቃልሲ ባህሊ ክሰፍሕ የተሓሳስቡ። እዚ ድማ ብቐዳምነት ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ናይ ማሕበረሰብኣዊ ጠመቕ ትምህርቲ መሰረትን ናይ ሰላም ሰባት ተመክሮን ትምህርትን ጻዕርን ጽሑፋትን ተወኪሶም ከይተሓለሉ ዘቕርብዎ ጻውዒት እዩ።
ኣብ ከምዚ ዓይነት ኩነት ዓለም ክርስቲያን ኣብ ሰዓቢ ኢየሱስ ክርስቶሳውነት ምዃኑ ዘሎ ናይ ዘይጐነጻዊ ቃልሲ ጸዋዕታኡ ርኽበት ክገብርን ኣብ ዝዀነ ይኹን ኩነትን ስፍራን ኣብ ዘይጐነጻዊ ቃልሲ ክዓይን ንደረት ሰገራውነ ክፉት ዝዀነ ኣብ ዓለም ናይ ምሉእ ማሕበራውን ሰብኣውን ምዕባለን ምትሕብባር ዝብልን ዘይንጽል ምዕባለ ኣብ ምርግጋጽ ክዓዩ ዝተጸውዐ እዩ።
ዘይጐነጻዊ ቃልሲ ሓለፋ ዘለዎ መገዲ እዩ። ዓመጽ ብዘይጐነጻዊ ቃልሲ ምብዳህ የድሊ። ዘይጐነጻዊ ቃልሲ ክበሃል እንከሎ ዘይንጡፍነትን ልሙስነትን ዘይተሳታፍነትን ማለት ኣይኰነን፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ኢፍትሓውነትን ግብረ ክፍኣትን ዝፍነው ከቢድ መጥቃዕቲ ናይ ዘይጐነጻዊ ቃልሲ መጥቃዕቲ እዩ። ቅዱስ ኣቦና ከምዝብልዎ ፖሊቲካ ንናይ ሓባር ረብሓ ቅንዕናን ፍቕርን ማለት እዩ። ኣቲ ኣብ ዓለም ሎሚ ተበጺሑ ዘሎ ፖለቲካ ግና ካብቲ ቅዱስነቶም ዝገልጽዎ ዓይነት ፖለቲካ ዝተፈልየ ብምዃኑ መገዲ ዘይጐነጻዊ ቃልሲ ንምስዓብ ድዩ ንምምራጽ ከቢድዎ ኣሎ።
ቅዱስ ኣቦና ብማሕቑፍ ህልው ኩነታ ዓለም ሎሚ ኣብ ዓለም ዝተዀላለፈ ሳልሳይ ውግእ ዓለም ኣሎ እንክብሉ ዝሃብዎ ትንታነ ሓቅነቱ ንርእዮ ኣሎና። ቤተ ክርስቲያን ወዲ ሰብ ክልወጥ ጭቡጥ ጻዕሪ እያ እተካይድ። ካብ ሕንጸት ወጻኢ እውን ነቲ ኣብ ዓለም ዝረአይ ዘይ ውግእን ዘይ ስላምን ውጡር ኩነት ተቃልዕን ኣብ ዓለም ነቲ ዓመጽ ዝወልድ እንርእዮ ናይ ሓሶት ሰላም፡ ኢፍትሓውነትን ኣድልዎን ዓመጽን ዕንደራ ውግእን ተቃልዕ ብሃገራዊ ርትዕን ሕጋውነትን ፍትሓውነትን ንምስፋሕን እናተባህለ ዝፍጸም ፖለቲካዊ ሸፈጥን ፖለቲካ ንዘይግብኡ ናይ ምጥቃምን ተግባር ቅዱስነቶም ናበይ ከምዘብጽሕ ተንቲኖምዎ እዮም።
ቤተ ክርስቲያን ክርስቶስ ክትእውጅን ክትምስክርን ዝተጸውዔት እያ፡ እዚ ድማ ናይ ዘይጐነጻዊ ምርጫን ምኽንያትን ኩሉ ብምክልኻል ናይ ዘይጐነጻዊ ቃልሲ ኣብነት ክትከውንን በቲ ዘለዋ መንፈሳውን ባህላውን መጋበሪያታት ኣቢላ ሰላም እትሃንጽን ምፍልላይን ተነጻጽሎን ዘይብሉ እቲ ክርስቶስ ብፁዓን እያቶም ቢሉ ዝገልጾ ቅኑዕ ሕብረተሰብ ክቐውም እትሃንጽ ባዕሉ ክርስቶስ ዘቖማ ቤት ኩሉ እያ። ንዘይቅኑዕ ሕግን ኢፍትሓውነትን ውግእን ዓመጽን ንዘይ ምእዛዝን ነቲ ሓላፍነትን ስልጣንን ካብ ጌጋ ኣጠቓቕማን ንናይ ገዛእር ርእሲ ጥቕሚ መጋበርያ ዝገብሮ ዘበለ ከይድታትን ምርጫታትን እምቢ በል ዝብል ናይ ሕልና ፍቓድን ድላይን ምእዛዝ ክህሉን ፖለቲካ ንናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ዝቐውምን ፍትሕን ሰላምን ኣብ ምርግጋጽ ዝዓይን ንናይ ዘይጐነጻዊ ቃልሲ ከይዲ ዘተባብዕ ክኽውን ኣለዎ። ቤተ ክርስቲያን ነዚ እያ እተቓልሕ።
ጽልእን ሸለልተይናነትን ዓመጽን ንምውጋድን ናይ ሓባር ጥቕሚ ንምርግጋጽ ናይ ተራኽቦ ባህሊ ኣገዳሲ ምዃኑ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብቲ ናይ ወንጌል ሓሴት ኣስተመየ ሓዋርያዊ ምዕዳን ዝትንትንዎ ሓሳብ ርክብ ኣብ መንጐ ሰባትን ሃገራትን ባህልታትን ሃይማኖታትን ክህሉ ዝብል እዩ። ናይ ተራኽቦ ባህሊ ንናይ ዘይጐነጻዊ ቃልሲ ስዕበት መስረት እዩ ዝበሉ ብፁዕ ኣቡነ ቶዞ እስዒቦም፥ ቅዱስነቶም ነቲ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ግብጺ ዝረአይ ዘሎ ዓመጽን ግብረ ሽበራን ኩሉ ኣብ ግምት ብምእታው እቲ ካብ ዕለት 28 ክሳብ 29 ሚያዝያ 2017 ዓ.ም. ኣብ ግብጺ ዘካይድዎ ዓለም ለኻዊ ሓዋርያዊ ዑደት ከምዘይሰረዙን እዚ ድማ ናይ ምርኻብ ባህሊ ዝምስክርን ዘይጐነጻዊ ቃልሲ ዝምስክርምን ዘተባብዕን እዩ። ኣብ ኢየሱስ ክርስቶስ ዝኣምን ዘይጐነጻዊ እዩ። ናይ ኢየሱስ ክርስቶስ ኣሰር ዝኽተል እዩ። ስለዚህ ቅዱስ ኣቦና ኣብ ግብጺ ንኸካይድዎ ዝተወሰነ ዓለም ለኻዊ ሓዋርያዊ ዑደት ሰዓቢ ክርስቶስ ምዃኑ እንታይ ማለት ምዃኑ ብቓልን ተግባርን ዝምስክር እዩ፡ እንክብሉ ዘካይድዎ ቃለ መሕትት ኣጠቓሊሎም።


text:
ዝኸበርኩም ኣዳለውቲ !
ፍልይ ዝበለ ዓንቀጻትን ኣተሓሕዛ መደባት ሬድዮን ስለዝረኣኹልኩም ብመደባትኩም ኣዚየ ትስፉው እየ። ብፍላይ ሞያውነቱን ዑምቀት ትሕዝቱኡን ኣነ ጥራይ ዘይኮንኩ ብዙሓት ደቂ ማሕበረይ ዝሰማምዑሉ ልዑል ሞያውነት ኣተኣታቲኹም ኣለኹም። እዚ ይኹን እምበር መደባትኩም ብዙሕ ዝጎድሎ ነገራት ኣሎ። ኣብ ካልእ ኣጋጣሚ ትዕዝብትታተይ ክልእከልኩም ቃል እኣቱ። ናብ ቀንዲ ትሕዝቶይ ክኣቱ።
ኣብ ጽባሕ ናይቲ ብዕለት 1 ናይዚ ሒዝናዮ ዘሎና ወርሒ ሓምለ ዝተዋህበ ብይን መርማሪ ኮሚሽን ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ፥ ኣብ ሀገረ ጀርመን መንግስቲ ኤርትራ ፌስቲቫል ከፊቱስ ኣብ ሰንበቱ ብጓይላ ክለሀ ምምሳዩ ምስ ረኣኹ እዞም ሰባት እምበርከ ምስ ኣእምሮኦም ኣለዉ ዶ ክብል ጀሚረ። ኣብ ክንዲ እንታይ ከነመሓይሽ ይግባእ፥ ኤርትራ ኣብ ዓለም ብግህሰትን ስደትን ውርደትን ካብ እትፍለጥ እንታይ እክንገብር ይግባእ ኢልካ ኣብ ክንዶ ምምካርሲ ተመሊስካ ናብ ፈንጣዝያ?
ኢዮብሊሉ ኢልካ ሳዕስዒት፥ ፌስቲቫል ኢልካ ሳዕስዒት፥ ጀነቫ 21 ሰነ ኣብ ጽባሕ መዓልቲ ስዉኣት ምስ ተዛረብቲ ቋንቋ ኣምሓርኛ ተሓዋዊስካስ ሳዕስዒት፥ ፈንቅል ኢልካስ ሳዕስዒት፥ መስከረም ኢልካስ ሳዕስዒት፥ መጋቢት ኢልካስ ሳዕስዒት፥ ግንቦት ኢልካስ ሳዕስዒት፥ ልደት ኢልካስ ሳዕስዒት፥ቅዝፈት ላምፔዱሳ እንዳሰማዕካስ ንምሸቱ ሳዕስዒት፥ መስቀል ሳዕስዒት፥ ዒድ ሳዕስዒት፥ ስርሒት ናደው ሳዕስዒት። እቲ ስርዓት ብኸበሮን ቆለን ዝደንዘዘ ኣእምሮ ዜጋታት ክፈጥር ምድላዩ ዝገርም ኣይኮነን። ብትልሂት ኣእምሮ ሰባት ኣደንዚዝካ ድኹም ሰብነት ዘለዎም ዜጋታት ምፍጣርን ምቁጽጻርን ሓደ ካብ ሜላታት ምልኪ ኢዩ።እቲ ዝገርም እቶም ብዛዕባ እንታይ ዕለትን ስለምንታይን ይስዕስዑ ከምዘለዉ ዘይፈልጡ እዚ መሬት ሬሳ ኣለዎ እንዳተባህሉ ኣብ ልዕሊቲ ሬሳ ነጸላ ኩዳ ዝውንዘፉ ሰባት እዮም።
ኣቐድም ኣቢሉ ኣብዚ ዘለኽዎ ዓዲ ማለት ከተማ ላንደን ብሪጣንያ ዝተኻየደ መበል 26 ዓመት ‘ጽንብል ፈንቅል’ ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ኣብ ሓደ ካብ ወብሳይይታት ናይ መንግስቲ ኤርትራ ሓደ ዩቱብ ምስረኣኹ እንታይ ኮን ዘትዮም ይኾኑ ብምባል ተገዲሰ ርእየዮ ነይረ። ሽሕኳ ብናይ ህግደፍ ቋንቋ ጽንብል ማለት ሳዕስዒት እሞ ብዙሕነት ዘይንጸባረቐሉ ማለት ካብ ዝኸውን ዓመታት ኣቑጺሩ እንተኾነ፥ ብዉሑዱ ብዛዕባ እቲ ዕለት ዘሰክሞ ሕድሪ፥ ወይ ካልእ ዘተ ይህልዎዶ ይኸውን ኢለ ኢየ ተዓዚበዮ። ብዝረኣኽዎ ድማ ተገሪመ። ጀሚራ ክሳብ ትውድእ ስብ ቆለ ብዝመስሉ ብናይ ዛርቲ ዓቀን ክስዕስዑ ናይ ዘምሰዩ ስባት ምስሊ ዝሓዘት ቪድዮ ኢየ ርእየ።ኣብ ገለ ክፋሉ ድማ ብዛዕባ ኣእሙሮኣዊ ኩነት ናይዞም ሰባት ቁሩብ ሓሲበ።
ከምቲ ኣብ እታ ብ Animal Farm and 1984 ዝፍለጥ ናይ George Orwell መጽሓፍ ዝርከቡ ገለ ገጸባህርያት፥ ስርዓት ህግደፍ ምብራዝ ስነምግባር ከም ሓደ መሳርሒ ናይ ምእዙዝነት እዩ ዝጥቀመሉ። ከምቲ ኦርዌል ኣብ ገጻቱ ዘንበሮ ድማ ከምሳዕቤኑ እቲ ቢግ ብራዘር ዝተበሃለ ገጸባህርያት ክልተ ተደመሮ ክልተ ሓሙሽተ እንተይሉ ሓቅኻ ኣያይ፥ ጸሊም እትብልዎ ዘለኹም ጻዕዳ እዩ እንተይሉ ውን ሓቅኻ ኣያይ ዝብሉ ፍጡራት ይኹስኩስ። ምኹስኳስ ዝሩግ ስነምግባር ድማ ሓደ ካብዞም ፍቱናት መሳርሒታት ናይዚ ውጽኢት ሙኻኑ እዩ ኦርወል ዝገልጽ።
እዚ ዩትዩብ እንዳረኣኹ ኣብ ኣእምሮይ ሓደ ሕቶ ተላዒሉኒ። እቲ ናይ ጀጋኑ ጀጋኑ ዝሓተተ ዓቢ ስርሒት ፈንቅልን እዞም ስ’ርሒት ፈንቅል ነብዕል ኣሎና’ ዝብሉ ዘለዉን እንታይ የራኽቦም። ክልቲኦም ኣብ ክልተ ዝተፈላለዩ ጫፋት ዝርከቡ እዮም። እቶም ንፈንቅል ፈንቅል ዝገበሩ ናይ ተወፋይነትን ሓርነትን ቅዱሳት ምልክት ኪኾኑ ከለዉ፤ እዞም ብስም እቲ ክቡር በዓል ብዘይካ ናቶም ደስታን ምሸትን ካልእ ዘይረኣዮም ዘይብሩኻት ድማ ኣብቲ ካልእ ጫፍ ናይ ሰብነት ስሰዐ ዝርከቡ ነዓይ ይጥዓመኒ ካልኦት ኤርትራውያን ወላ እንተተቐዘፉን ኣብ ጎዳጉዲ ተደርበዩን ኣይግድሰንን ዝብሉ እዮም።
ርግጸኛ እየ እታ ዕለት ስለ ስሙ ደኣ ጽንብል ፈንቅል ተባሂላ እምበር ንስዕስዒት ኣጋጣሚ ካብ ሙኻን ሓሊፋ እቶም ሳዕሳዕቲ ብዛዕባ ስርሒት ፈንቅል ይኹን ብዛዕባ ንፈንቅል ዝወደቑ ስዉኣት ንሰከንድ ውን ትኹን ከምዘይዘከርዎም። ኮይኑ ድማ ርዝነት ናይቶም ዝወደቑን ኣላጋጭ ናይዞም ደበልቲን ኣስደሚሙኒ። ነብሶም ዝመነኑ ውፉያትን፥ ኣብ ልዕሊ ሬሳ ዝስዕስዑ ግዙኣት ረብሓን እንታይ የራኽቦም?
ፌስቲቫል ጀርመን ሳዕስዒት፥ ኣብ ኣፍደገ ባሕራ መንእሰያት ኣብ ዝቕዘፉላ ዘለዉ ሃገር ፌስቲቫል ኢጣልያ ኢልካ ሳዕስዒት፥ ጎረቤትካን መቕርብካን ኣብ ጎዳጉዲኢ ተደፊኖም ከለዉ ፌስቲቫል ካናዳ ኢልካ ሳዕስዒት፥………..ሰባት ኣይዓብዩን ዲዮም?
ዕድመ እንዳቖጸሩ ብዝኸዱ ኣእምሮኦም መመሊሱ እንዳነኣሰ ንዝኸይድ ዜጋታት ፈውሶም እንታይ ኮን ኪኸውን ይኽእል?እዞም በጋጣሚ ስርሒት ፈንቅል ዝስዕስዑ ዘለዉ ናይ ለንደን ተቖጻጸይቲ ብዛዕባ ደቂ እቶም ንባጽዕ ሓራ ክገብሩ ዝወደቑሞ ዘኽቲሞም ዘለዉ ደቂ ስዉኣት ሓሲቦም ዶ ይፈልጡ። ብዛዕባቶም ኣብ ባጽዕ ዝሰንከሉ ክሳብ ሕጂ ኣብ ዚንጎታት ቃኘው ዝነብሩ ዘለዉ ሰማእታት እንታይ ክንሕግዘኩም ኢሎሞም ዶ ይፈልጡ፤ ብዛዕባ ሕድሪ ናይቶም ባጽዕ ብልጽግቲ ወደብ ክትከውን እንዳሓሰቡ ዝወደቑ ግን ብኣንጻሩ ሎሚ መልኣከሞት ዝወረሳ እትመስል ኮይና ዘላ ወደብ ኣስተንቲኖም ዶ ይፈልጡ? 26 ዓመት መመላእታ እታ ወደብ እረ ብዓቢኡ እታ ሃገር ጥር ዝብል ምዕባለ ዘይረኸበትሉ ምኽንያት ሓቲቶም ዶ ይፈልጡ ይኾኑ እዞም ሳዕሳዕቲ። ሎሚ ከተማ ኣስመራ ጸላም ተጎልቢበን ዝልምና ኣዴታት፥ኣብ ጽርግያ ዝሓድሩ ቆልዑት፥ጨቖቕ ኢሉ ዘዋህለሎ ናቕፍኡ ዝሰኣነ ስድራቤት፥ ዓይኑ ይብራህ ወደይ ጓለይ ዝረእየ ክብል ዝኸርም ወላዲ ፥ ናበይ ከይፈለጡ ዝጠፍኡ ደቂ 8 ወይስ 9 ዓመት ሕጻናት ስለምንታይ ከምዚ ይኸውን ኣሎ ኢሎም እዞም ሳዕሳዕቲ የስተንትንዎዶ ቁሩብ።
ኣብቲ ዩቱብ ነታ ከም መንዲል ዝጥቕለልዋን ከም ተራ ነጸላ መሳዕስዒ ዝጥቀሙላን፥ ገምጢሎም ዘንበልብልዋን ባንዴራ ውን የከላብትዋ ነይሮም እዮም። እዞም ሰባት ነቶም ነዛ ባንዴራ ካብቲ ወዲቓቶ ዝነበረት ማዓሙቕ ንኸልዕልዋ ንባዕሎም ህይወቶም ናብ መዓሙቕ ዝደርበዩ ጀጋኑ ኣብታ ምሸት ዘኪሮሞም ዶ ይኾኑ ፤ወይስ ከምቲ እቲ ቪድዮ ዝሕብሮ እታ ባንዴራ ተራ በዓልቲ ኣርባዕተ ሕብሪ ጨርቂ እዮም ዝቖጽርዋ። እቲ ጽንብል ፈንቅል ዝበልዎ ምሸት ከ ናይ መስተን ዳንኬራን ለይቲ ጥራይ ድዮም ዝቖጽርዎ ወይስ ፈንቅል ክንደይ ካብ መትከላቱ ተጠሊሙ ኣሎ የስተንትንዎ እዩም።
ጽንብል ፈንቅል ማለት ምምላእ ሓደራ ምልዓል ሓላፍነት ሙኻኑ እቶም ናይ ሳዕስዒት ቆለኛታት ዝዘከርዎ ኣይመስሉን። ንዓኣቶም ፈንቅል ማለት ከም ተራ ምስ መጻምድቶም ዝኣትዉዎ ናይ ሲነማ ኣጋጣሚ ወይ ውን ናይ ቫላንታይን ደይ ምሸት እዩ ነይሩ ። ነቲ ኣብ ኣእምሮ ናይቶም ባጽዕ ዝሓረሩ ጀጋኑ ዝነበረ ( ኣነ ውን በታ ንእሽቶ ዓቕመይ ኣብቲ ስርሒት ተሳቲፈ እየ) ፍትሒ፥ ናጽነት፥ ብልጽግና፥ ቅዋማዊ መንግስቲ፥ ዴሞክራሲ ዝበሃል ጉዳያት ንምልዓል እቲ ብመስተን ሳዕስዒትን ተሰኒፉ ዝነበረ ኣእሙሮኦም ግዜ ኣይነበሮን። ንዕኡ ዘልዕል ልቦና እንተዝነብሮም እሞ ይትረፍ ክስዕስዑ ኤርትራውያን ሙኻኖም ክዝክሩ ከለዉ ውን ጸግሮም ደው ኢሉ ልቦም መንቀጥቀጠ። ብዛዕባ እቶም ኣብታ ኣቦታቶም ዝወደቁላ መሬት ክነብሩ ስለዘይከኣሉ ኣብ ሳሃራን ማእከላይ ባሕርን ዝቕዘፉ ዘለዉ መንእሰያት ንምዝካር እቲ ጫውጫውታ ሙዚቃን ከበሮን ግዜ ኣይሃቦምን። ኮይኑ ድማ ከምቲ ኣብ መጽሓፍ ጆርጅ ኦርወል ዘሎ ብሩዝ ገጽ ባህሪ እዞም ሰባት እውን ብሰንኪቲ ህግደፍ ኮነ ኢሉ ስነምግባር ንምብራዝ ኣታኣታትይዎ ዘሎ ናይ ሳዕስዒት ባህሊ፥ ናብ ቁምነገር ዘይሓስቡ የዒንቶም ብትልሂትን ኩዳን ዝተዓመተ ሰባት ተቐይሮም ከምዘለዉ እቲ ተንቀሳቓሲ ቪድዮ ኣነጺሩ ይሕብር።
መራሕቲ ህግደፍ ብፍላይ ድማ እቶም ብኢድ ዝቑጸሩ ናይ ሕጂ ገበርትን ሓደግትን ኣብ ኩናት ንዝወዓሉን ጀጋኑን ስለዘይፈትዉ ንባዕሎም ውን ብነብሰ ምትሓት ናይ ኣብ ታሪኽ ዘይምስታፍ ስለዝሳቐዩ፥ ነቶም ኣብ እዋን ገድሊ ወላሓንቲ ኣበርክቶ ዘይገበሩ እዮም ዝያዳ ዘቕርቡን ዝሸሙን። እቲ ቅማረ ንጹርዩ። ሓጺር ነዊሕ ዝኸውን ካብኡ ዝሓጽር ኣናዲዩ ምስዝረክብ ጥራይ እዩ። እዞም ኣብ ወላሓንቲ ዘይነበሩ ናይ ታሪኽ ሓጸርቲ ድማ ንፈንቅል ከም ሓደ ናይ ዓርከ መሓዛ በርዝደይ ፓርቲ ወይ ውን ከም ተራ ናይ ድራር ዕድመ ምምሳይ እንተራኣይዎ ዘገርም ኣይኮነን። ኣብቲ ስርሒት ክንደይ ዋጋ ከምተኸፈለ፥ ፈንቅል ንናጽነት ከምዝወለደት፥ ሳሊና ክንደይ ጀጋኑ ከምዝወሓጠት፥ ይትረፍ ክግንዘብዎ ብርሑቕ ውን ደሃዩ ዘለዎም ኣይኮኑን። ንዓኣቶም ጽንብል ፈንቅል ኣብ ለካቲት ንመስተን ሳዕስዒትን ኣጋጣሚ ትኸውን ተራ ናይ ጓይላ ምሸት እያ። ጓይላ ኣብ ልዕሊ መቓብር፥ ጓይላ ኣብ ልዕሊ ዘኽታማት ደቂ ቶም ንባጽዕ ሓራ ዝገበሩ ስዉኣት፥ ጓይላ ኣብ ልዕሊቶም ኣብ ዚንጎታት ቃኘው ዝነብሩ ዘለዉ ንባጽዕ ሓራ ዝገበሩ ስንኩላን።
ብመሰረት ዕዮ ስራሕ ህግደፍ ሃገራዊ ግቡእ ናይዞም ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ደገፍቲ ምስዕሳዕን ‘ንሕና ንሱ ንሱ ንሕና’ ምጭራሕን እዩ። ከምኡ ስለዝገበሩ ድማ ብዘይጥይት ዝዋግኡ ጀጋኑ ተባሂሎም ተገሊጾም ኣብ ዝሓለፈ መበል 25 ጽንብል ናጽነት። ኣምሳያ ናይቲ ዝወሃቦም ሓለፋ ድማ ኣብ ከም ናይ ጀነቫ ዝኣመሰለ ሰላማዊ ሰልፊ ወጺኦም ‘ህዝቢ ጽቡቕ ኣሎ፥ፍትሒ ኣይሰኣነን፥ ደቀንስትዮ ኣይተዓመጻን፥ መንእሰያት ብጽጋቦም እዮም ናብ ወጻኢ ዝስደዱ ዘለዉ’ ኢሎም ናይ ምስክር ደብዳበ ይጽሕፉ። እቶም ናይ ብሓቂ ደለይቲ ፍትሒ ቅዋም ይተግበር፥ ግዝኣት ሓደ ሰብ የብቅዕ ክብሉ ከለዉ፥ ንሶም ‘ንሕና ንሱ ንሱ ንሕና’ እንዳፈከሩ ይዘሉ። ከምዚ ስለዝገበሩ ድማ ሳላ ኣብ ወጻኢ ዝርከብ ህዝብና ዘርኣዮ መኸተ ተባሂሎም ይነኣዱ።
በዚ መጎሰ ተተባቢዖም ዝተዋህቦም ናይ ትልሂታት ዕዮ ገዛ ብትግሃት ንምፍጻም፥ ጥሪ ናይ ሓድሽ ዓመት ይስዕስዑ፥ ለካቲት ናይ ፈንቅል ይለሃዩ፥ መጋቢት ናይ መዓልቲ ደቀንስትዮ ይድብሉ፥ ሚያዝያ ናይ ዋዕላ መንእሰያት ህግደፍ የኽዱዱ፥ግንቦት ናይ ናጽነት ይቆጻጸዩ፥ ሰነ ናይ ስዉኣት ይዘሉ፥ ሓምለ ነሓሰ ናይ ፌስቲቫላት ይድርቡ፥መስከረም ናይ ባሕቲ መስከረም ይነጥሩ፥ ጥቅምቲ ናይ በዓል ዒድ ይፍንጥዙ፥ ሕዳር ናይ ዑደት ባህሊ ብድሆ ይስዕስዑ፥ ታሕሳስ ናይ በዓል ልደትን መወዳእታ ዓመትን ክዓብዱ ይቕንዩ ። ዓመታዊ ገምጋም ብምግባር ድማ ‘መኸተ ብዝሓየለ መልክዑ ከምዝተዛዘመ’ ብምግላጽ ብምኽንያት ዝተፈጸመ ዕዉት ናይ ሳዕስዒታት መኸተ ሓድሽ ሳዕስዒት ይስዕስዑ። ብሳዕስዒት ዝደንዘዘ ኣእሙሮ ካብቲ ብሓሽሽ ዝደንዘዘ ኣእምሮ ስለዘይሓይሽ ድማ ዜጋታት ኮይኖም ናይ ዜጋን ሃገርን ክሓስቡ ትጽቢት ዘይግበረሎም ዝተኸስሩ ክፋል ሕብረተሰብ ኮይኖም ይነብሩ። እዚ ሕማም እዚ ከም ኩሎም እቶም ጸኒሖም ዝሓውዩ ውሉፋት ሕማቅ ልማዳት ፈውሶም ክሳብ ዝርከብ ከምኡ ኢሉ ይቕጽል። ንግዚኡ!
ጆን ማሕበር ተጋደልቲ ነበር
ላንደን


text:
ኤርትራ ብመንጽር ኩለንትናዊ መለክዒታት ገስጋስ ሃገር ኣብ ድርኩኺት ጸድፊ ምእዋጅ ውድቕቲ ሃገር ተገማጊማ ምህልዋ ንምምስኽኻሩጻዕሪ ዘየድልዮ ሓቒ ኮይኑ’ሎ። ከም ኣህጉራዊ ማዕከን፣ ዓለማዊ ባንክ ዝኣመሰሉ ትካላት ይኹን፣ ብዙሓት ተመራመርቲ ፡ጥፍኣት ኤርትራንዘረጋግጽ ረቓሒታት ኣብ ዝገልጹሉ እዋን ዝሕታለ ቑጠባ፣ስእነት ማሕበራዊ ኣገልግሎት፣ ውድቀት ስርዓተ መጓዓዝያን መራኸቢታትን …ወዘተ ብጭብጥታት የቕርቡ። ብልክዕ ድማ ኤርትራ ብሰንኪ ምልካዊ ስርዓት ብኩሎም ሓበርቲ ሰብኣዊ መለክዒታት ዝደሓረት ሃገር ኮይናላ።
ኣብዚ ቀረባ እዋን ተሓቲሙ ዝወጸ ጸብጻብ ትካል ፕሮግራም ልምዓት ውድብ ሕቡራት ሃገራት UNDP ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ኤርትራ ኣብ ተርታ ምዕባለ ካብተን 5 ዝተሓታ ሃገራት ዓለምና ሙኻና ገሊጹ’ሎ። ካልኦት ዓለማውያን ውድባት ውን ኤርትራ ን 5 ሃገራት ጥራይ ( ንሰን ውን ከም ኒጀርን ማእከላይ ኣፍሪቃን ዝኣመሰላ ኣብ ኩናት ዘለዋ ሃገራት’የን ጥራይ ቀዲማ ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ናይ ዓለም ማለት መበል 185 ከምትስራዕ’የን ዝሕብራ። ኤርትራ ኣብ ዓለም ብተኸታታሊ ቀዳማይ ተርታ እትሕዘሉ ቦታ ኣብ ምግሃስ ስብኣዊ መሰላት፥ ብዝሒ እሱራት፥ ምኽልካል ነጻ ፕረስ ወዘተ’ዩ። ኣብዞም ጉዳያት ካብታ ንነዊሕ እዋን ነቲ ቦታ ሒዛ ዝነበረት ሰሜን ኮርያ ከይተረፈ ዝበኣሰት ኮይና ስለዝተረኸበት ኣብ ዓለም ዝዓሞቐ ደረጃ ሒዛ ትርከብ – እታ ናይ ህግደፍ ኤርትራ።
ዓለማውያን ውድባት ይኹን ካልኦት ተመራመርቲ ዝዝንግዕዎ ካብዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቐሰ ውድቀታት ንላዕሊ ካልእ ንኤርትራ ዜዕኑ ዘሎ ዝኸበደ ረቓሒ ኣሎ። ንሱ ድማ ብርሰት ኤርትራዊ ባህሊ ፣ስነምግባርን ክብርታትትን’ዩ ።
ጂም ኔልሰን ‘ሃገር እንክትመውት’ ኣብ ዝብል መጽሓፉ ንምጥስጣስ ባህላውን ስነምግባራዊን ክብርታት፣ ‘ ሞት ሃገር ዝእውጁ ምልክታት’ክብል ገሊጹዎ ኣሎ።ብርግጽ ድማ ክብርታትን ስነምግባርን ልዕሊ ድልድላትን ጽርግያታትን፣ ልዕሊ ፊሲካላዊን ፋይናንሳውን ጸጋታት ዝምዘኑ ረቐቕቲ ግን ከኣ ወሰንቲ ሃገራዊ ግምጃዮም።
ባህልን ስነምግባርን ናይ ሓደ ህዝቢ፣ ጠመርቲ ክብርታት ናይ ሓደ ሕብረተሰብ ኮይኖም ንወሎዶታት መገዲ ሰናይ ዜስግሩ፣ ዘይተጻሕፉ ግንድማ ነበርቲ ኪዳናት ኣብ መንጎ ኣባላት ሓደ ሕብረተሰብዮም። እዞም ክብርታት፣ ዜጋታት – ብተወርሶ ወለዶምን ኣብ እዋን ምዕባዮምንቀጻልነት ህላወኦምን – ቅኑዕ መንገዲ ኣቐዲሞም ነውርታት ዜውሕዱ፥ ውሳነን ባህርን ኣዕጢቖም ጥዑይ ዜጋ ዝፈጥሩ ሓይሊዩም።
እዞም መንፈሳዊ ሓይሊ ናብ ነገራዊ ገስጋስ ስለዝቕየሩ ድማ ብክብርታት ዝተረረት ሃገር ብጸጋታትን ብልጽግናን ዝማዕበለት ትኸውን። ንኣብነትእቶም ንወረጃ ክብርታቶም ከይራሕርሑ ኣብ ያታታቶም ዝተሃንጸ ምዕባለታት ዘመዝግቡ ዘለዉ ቻይናውያን ፖለቲካዊ መእተዊ ናይቲ ኣብ ክብርታቶም ዝምራሕ ፕሮግራማቶም ከምዚ ዝስዕብ ኢሉ ይጅምር። ‘’ ቕኑዕን ነውርን ክፈሊ ዝተባባዕ ሕብረተሰብ ፣ነቲ ነውሪ ከሊኡ ነቲቅኑዕ ስለዘዘውትር፣ እዚ ቕኑዕ ክብሪ ኣብ ልቢ ስድራቤት ጽባቐ፣ እዚ ስድራቤታዊ ጽባቐ ድማ ኣብ ሕብረተሰብ ስኒት፣እዚ ሕብረተሰባዊስኒት ድማ ኣብ ውሽጢ ሃገር ብልጽግናን ምዕባለን የንግስ’’።
ናይ ሎሚ ኣይግበሮምበር ኤርትራ ብጨዋ ባህላ፣ ብዓሚቕ ክብርታታ እትልለ ሃገርያ ዝነበረት። ስነምግባር፣ ክብረት፣ ጻዕሪ፣ ፍቕሪ ሓቂ፣ምቕሉልነት፣ ሓበን ብሃገር ፣ወዘተ… ጎረባብቲ ዝቐንኡሉ ኤርትራዊ ትዕድልቲዮም ኔሮም። ሎሚ ኩሎም’ዞም መሰረት ናይ ጥዑይ ሕብረተሰብዝኾኑ ክብርታትት ኮነ ኢልካ ከምዝጠፍኡ ይግበር ኣሎ።
ሕመረት ናይ ሕብረተሰብ ክትከውን ዝግባኣ ስድራቤት ከምእትበታተን፣ወለዲ ኣብ ክንዲ ዝተሓቓቖፉ ከምዝፈላለዩ ዝገብር፣ ህጻናትብሃይማኖታዊን ሕብረተሰባዊን ክብርታት መታን ከይህነጹ ብስም ክረምታዊ ማእቶት፣ ሃገራዊ ኣገልግሎት፥ ፈስቲቫላት ካርኒቫላት፥ ኣብ ሕጊግዳም ሓደርነት ከምዝዓብዩ ተጌሩ።
ሓደ ካብቲ ፕረዚደንት ኢሳያስ ጽቡቕ ጌሩ ዝመልኮ እከይ ኣጣቒስካ ገማሚዕካ ብዋጋ ግጭትን ምትፍናንን ካልኦት ምንባር’ዩ። እዚ ሜላዚ ካብ መጀመርታ ስሳታት ዝተጠቐመሉ ከይሲ ኣሰራርሓ’ዩ።
ሎሚ ውን ሕብረተሰብ ብስኒትን ውህደትን መታን ከይነብሩ ስለዚድማ ኣንጻር ናይ ሓባር ዓማጺኦም መታን ከይመኽሩ ሓደ ብሄር ኣብ ልዕሊቲ ካልእ ከምዝሕንሕን ፣ ሓደ ኣውራጃ ኣብ ልዕሊቲ ሓደ ከቢድ ምጥርጣር ከምዝህልዎ ዝገብር መርዚ ተነስኒሱ፣ ክብሪ ስራሕ ከይምዕብልስለዚድማ ስምረት ሰራሕተኛታት ከይዓዝዝ – ሓደ ማሕበራዊ ጉጅለ ነቲ ካልእ ዓቢ ንዕቐት ከምዘማዕብል ኮይኑ ተኾስኪሱ። ስለዚ ድማኩሎምቶም ህዝቢ ኤርትራ ንዘመናት ዝኾስከሶም ክብርታት ፈሪሃ እዝጋብሄር ፣ ፍትወት ሓቒ ፣ ኣኽብሮት ዓበይቲ፣ ዘይምስራቕ፣ ዘይምቕታል ፣ ዘይምዝማው ፣ ብሓሶት ዘይምምስካር ፣ ኮነ ኢልካ ከምዝቡሕጎጉን ብግምጣሎም ብዝረኣዩ ባህርታት ከምዝትክኡንተገይሩ። ብሓጺሩ እቲ መዕበያ ዝበደሎ ኢሳያስ ህዝቢ ኤርትራ ልክዕ ኣብቲ ንሱ ዝዓበየሉ ሃዋህው ክነብር ፈሪድዎ።
ኣብ ባሕርታት ዝተቐዝፉ ምዉታን ኣብ ዓዶም ከይቅበሩን ፍትሃትን ጸሎትን ከይግበረሎም ዝኽልክል ምስ ሬሳ ዝበኣስ ስርዓት፥ ኣስማት ራእሲ ወልደንክኤልን ባህታ ሓጎስን፣ ሓምድ ዓዋተን ኢብራሂም ሱልጣንን ፣ወዲፈንቅልን ኢብራሂም ዓፋን ደምሲሱ ሓወልቲ ፑሽኪኒን ካሪክለምኮንፊሽዩሽን ዝተክል ዘይእሩም ጉጅለ- ውጽኢት ናይ ዝቖንቖነ ስነምግባርን ዝሩግ ባህልን’ዩ። እቲ ምቑንቃን ኣብታ ጉጅለ ጥራይ ተሓጺሩ ተዝተርፍ ዜሰክፍ ኣይምኾነን ምኽንያቱ ይንዋህ ይሕጸር እቲ ጉጅለ ተጸሪጉ ምኻዱ ዘይተርፍ ስለዝኾነ። ሕማቕ ዘበን ካብታ እትገብረካ እታ እትሓድገልካ ከምዝበሃል እቲ ጸገም እቲ እዚ ጉጅለ ዝገድፎ ዘሎ ሓድጊዩ።
ሽሕካ ህዝቢ ኤርትራ ብዝከኣሎ ንምዕራዩ ይቓለስ እንተሃለወ ፣ ገለ ኣዚዩ ንኡስ ክፋል ሕብረተሰብ ኤርትራ ስነምግባሩን ክብርታቱን ዝተቐዘፈይኸውን ኣሎ።
ዝባኖም ብበደዊን ዝነደዱ ደቀንን ደቂ ደቀንን ዝኾኑ ውላዳት ኩሊቶም ተመንጢሎም ብዘይንቡር መንገዲ ምልክት ኣብ ዘይርከቦ ምድረበዳታት ከም ከልቢ እንዳተደርበዩ ‘ንሱ ንሕና’ እንደበላ ኣልባሶ ተቖኒነን ጎባጉብ ተሰሊመን ዜዳኽራ ገለ ውሑዳት ኣዴታት ምስታ ናይ ቀደም ሓላልን ጽንዕቲን ኤርትራዊት ኣደ ብኸመይ ደቂ ሓንቲ ማህጸን ክትብለን ትኽእል?
ብኽብረቱ ዝፍለጥ ዝነበረ ህዝቢ ሎሚ ካብ መዓስከራት ትግራይ ጀሚርካ ኣብ ፈቐዶ መስርዕ ስደት ዓለምና ብሓለውቲ መዓስከራት ዝተደርበየሎም ባኒ ክመናጠሉ ልክዕ ከም እንስሳ ህዱድ ክብሉ ዝረኣየ ዜጋ ከመይሉ ደቂሱ ይሓድር። ወይ ውን ደቆምን ኣሕዋቶምን ኣብሲናይን ባሕርታትን ኣብ ዝተቐዘፉሉ ጽባሕ ጋይላን ደበላን ተኺሎም ሂር ዝብሉ ኤርትራውያን ምህላዎም ምስ ምንታይ ይቑጸር።
ስለዚዩ እምበኣር ወድቀት ኤርትራ ዜሻቕሎም ወገናት ልዕሊቲ ኣብ ህንጻን ቑጠባን ኣጋጢሙ ዘሎ ውድቀት ኣብ ክብርታትን ኣተሓሳስባን፣ኣብ ታሪኽን መንፈስን፣ ኣብ ባህልን ሰብኣውነትን፣ ኣብ እምነትን ስነምግባርን ኣጋጢሙ ዘሎ ዕንወት ኬሻቕሎም ዝግባእ።
ዝዓነወ ቁጥባ፥ ዝፈረሰ ኣባይቲን ድልድላትን፥ ዝነጸፈ ዲጋ፥ ዜቃረጸ ምንጪ ኤሌትሪክ ወዘተ ጽባሕ ንግሆ ብቐሊሉ ክህነጽ ዝኽእል ዕዮዩ። ባህላውን ስነምግባራውን ውድቀት ማለት ግን ምኽታም ክብርታትን መንነትን፣ ምብቓዕ ገስጋስን ዕብየትን – ስለዚ ድማ ምእዋጅ ሞትን ዓሱርንሃገር ማለት ስለዝኾነ ንነብሲ ወከፍ ዜጋ ኬሻቕል ዝግባእ ተርእዮ’ዩ።
መላኺ ዝህቅኖ ዘሎ ናይ ኣእምሮ ጊላነት ፣ ነቲ ኣብ መንጎ ኣካልን ሓርነትን ክህሉ ዝግባእ ድልድል ዜዕኑ ስለዝኾነ ሓደግኡ ልዑልዩ። ስለዚብኣእምሮን ክብርታትትን ሓርነቱ ዘይኣወጀ ሕብረተሰብ ብኣካልን ሕልናን ሓራ ኪኸውን ስለዘይክእል – ቀዳማይ ዕዮ ናይ ዘሎን መጻእትን ወለዶታት ናይ ኣእምሮ ሓርነት ኪኸውን ኣለዎ ። ምኽንያቱ ንሕና ኤርትራውያን ኤርትራውያን ክንከውን ዝበቓዕና ኣብ ኤርትራ ስለዝተወለድናዘይኮነስ፣ ኤርትራዊ መንነትን ክብርታትን ኣብ ውሽጥና ስለዝተወለደዩ።


text:
ኣብ ሃገርና፡ ኣብ ምድሪ ሓበሻ (ኤርትራን ኢትዮጵያን)፡ ኣብዚ ዘሎናዮ ቕንያት እቲ ኣብ ወቕቲ ክራማት ተዘሪኡ ናብ ፍረ ዝበቕዐ በብዓይነቱ እኽልታት ዚእከበሉ ናይ ቀውዒ ወርሓት እዩ። ስለዚ ድማ ሊቃውንቲ ቤተ ክርስትያን፡ ኣብዚ ዕለት እዚ፡ “ጸገየ ወይን፡ ወፈርየ ሮማን” እናበሉ መዝሙር ሰንበት ሰንበት ብምዝማር ነቲ ብፍርያት ምድሪ ዝባረኸና እግዚኣብሄር ኬመስግንዎ ይስምንዑ።
እግዚኣብሔር ቅዱስን ብሩኽን በዓለ መስቀል ይግበረልና። ኣሜን ።
መሰቀል ጽንእነ
መሰቀል ቤዛነ
መስቀል መድሃኒተ ነፍስነ
ንሕነስ ኣመነ በኅይለ መስቀሉ ድኀነ።
“ወወሃብኮሙ ትእምርተ ለእለ ይፈርኁከ ከመ ያምሥጡ እምገጸ ቅስት ወይድኃኑ ፍቁራኒከ”። “ስለ ሓቂ ምእንቲ ኪለዓል ነቶም ዝፈርሁኻ ሰንደቕ ዓላማ ሃብካዮም” Read More...
ካብቲ ብራእይ ከይደዮ ዝሓደርኩ ተመስጦ ተመሊሰ፥ ነፍሰይ ክፈልጥ ምስ-ጀመርኩ፥ ኣእምሮይ ዝስሕት ዘሎኹ ኮይን’ዩ ተሰሚዑኒ። ኣበይ ከም-ዘለኹ-? ክፈልጥ እኽእል ኣይነበርኩን። እቲ ምሳይ ዝሓደረ ክዳውንቲኸ ኣበይ ደኣ ከይዱ-? ብምባል ኣብ ሃሰውሰው ኣቶኹ። እዚ ኩሉ’ዚ ከኣ ንሓሳባተይ ኣዋቕዖ። ናብቲ ዝሓደርኩዎ ቦታ ክምለስ፥ ሃረር ካብ ምባለይ ዝተላዕለ ከኣ፥ “-ኣታ ጎይታይ-! በጃኻ ካብዚ ዓለም’ዚ ርሒቐ ከም-ዝነብር ግበረኒ። ከመይሲ ስለ-ዘፍቅረካ ካባኻ ርሒቐ ክነብር ኣይክእልን’የ። ብዘይ ፍቕርኻ ከኣ ኣነ ሕይወት የብለይኒ። እቲ ካብ ኣዕይንትኻ ዝወጽእ ዝነበረ ብርሃን፥ ምንም እንተኾነ ክርስዖ ዝኽእል ኣይኮንኩን -”
ዓቢ ብስራት ንተኸታተልቲ ፈነወ ሬድዮ ተዋህዶን ፈነወ ተለቭዥን ተዋህዶን
በርናባስ፡ ናይ ትውልዲ ስሙ ዮሴፍ ኮይኑ፡ ካብ ነገደ ሌዊ ቆጵሮስ ዝዓሌቱ ኣይሁዳዊ ሰብኣይ እዩ ዝነበረ። በቲ ዝነበሮ ኣዝዩ ዝነኣድ ባህርይ፡ ንኣመንትን ንመራሕቲ ቤተክርስትያንን ዝነበሮ ምቕሉል ኣገልግሎትን፡
The Lord invited to bear the Cross and said: "If anyone desires to come after Me, let him deny himself, and take up his cross, and follow Me" (Matt. 16:24) (Mark 8:34). And He said to the rich
ማእከላይ ንባብ መልእኽቲ ወንጌል ናይዚ መዓልቲዚ: ካብ ህይወትና ጭንቀት ከነወግድ እዩ ዚእዝዘናን ዚምዕደናን። እቲ ጭንቀት ኣብ ምግብን መስተን ክዳንን ኣተኵሩ እኳ እንተ ተጻሕፈ፡ ኣብኡ ጥራይ ዚድረት ግን ኣይኰነን። ኣብኡ ጥራሕ እንተ ደረትናዮ፡ ነቶም ብዛዕባ ዚምገብዎን ዚኽደንዎን ዝዀነ ይኹን ጸገም ዘይብሎም ሰባት እዚ መልእኽቲ እዚ ኣይምልከቶምን እዩ ማለትና እዩ። ጭንቀት ግን ደረጃ ቝጠባ ኸይፈለየ ንዅሉ ዚምልከት ኵነተ ኣእምሮ እዩ። ነቲ ስኡን ድኽነቱ ኼጨንቖ ኸሎ ነቲ ርኹብ ድማ ሃብቱ የጨንቖ።
ቀዳም 30 መስከረም 2017 - መስቀል ጎይታ ምጻር
መወከሲ ዝኸውን መዝግበ-ቃላት ደኣ፥ ኣብዚ ኣብ ቀረባ የብለይን እምበር፥ እቲ “-ዕርቂ-” ዝብል ቃል፥ ምስምማዕ, ምልዛብ, ምትዕራቕ, ምርድዳእ, ምቅርራብ ካብ ምባል ዝሓልፍ፥ ካልእ ትርጉም ክህልዎ ዝኽእል ኣይኮነን። ብዝኾነ ብዘይ ሕድገት ዝብጻሕ ዕርቂ ግና የልቦን። ስለዚ’ዮም ዓደቦና’ውን “-ዝወለደ እንተለሓሰ፥ ዝበደለ እንተኸሓሰ፥ ኣባጅጎስ ክንደይኮን ምተሓጎሰ-” ዝብሉ። ብዘይ ንስሓን ጣዕሳን ግና፥ ዕርቂ ክመጽእ ይኽእል’ዩ ዝበሃል ኣይኮነን።
ሰንበት 16 ሚያዝያ 2017
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን።
ክቡራት ግዱሳት ኣቦታት፣ ኣሕዋትን ኣሓትን፣ነዘን ቀሪበን ዘለዋ ሕቶታት፣ብጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ተሰንየን ንጹርን ኣዕጋብን መልሲ ክወሃበን ከሎ ብዙሕ ኣማኒ ክመሃርን ክጥቀምን ስለ ዝኽእል ግዜኹም ሰዊእኩም ምምላሽኩም ኣቐዲመ ኤመስግነኩም( ድሌትኩም እንተ ዘይኮይኑ ስም ምጥቃስ ግዴታ ኣይኮነን)