text:
ኣብዚ እዋን ኣብ ዓዲእንግሊዝ ዝርከቡ ብዙሓት ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ናይ ዑቕባ ሕትኦም ንምውሓስ ወይ ድማ ኣብዚ ዓዲ ካልእ ዓይነት ተቀባልነት ረኺቦም ዘንብሮም ፍቃድ ንምርካብ ብሰንኪ ዘጋጥሞም ዘሎ ጸገማት መንበሪ ኣልቦን ዘኽታማትን ብምዃን ንብዙሓት ጸገማት የቃልዖም ኣሎ።
[gview file="http://assenna.com/wp-content/uploads/2018/03/ሓገዝ-ንሓተትቲ-ዑቕባ-ኤርትራውያን-እብ-ዓባይ-ብሪጣንያ.pdf"]
መግለጺ ብምኽንያት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቀ ኣንስትዮ
ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ትሕቲ ዓመጽን ኣድልዎን
ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቀ ኣንስትዮ ብደረጃ ዓለም ንመበል 107 ግዜ፡ ይበዓል ኣሎ፡ እዚ በዓል እዚ ን ደቀ ኣንስትዮ ኤርትራውያን፡ ፍሉይ ትርጉም እኳ እንተተገበአ፡ ብሰንኪ ምሕደራ ህግደፍ ግን፡ ኣብ ትሕቲ ዓመጽን ኣድልዎን ድርብ ወጽዓን ንዝክሮ ምላውና ቃልስና
ኣብ ድሮ እዚ ዝሓለፈ ዕለት 28 ጥሪ 2018 ዓ.ም ብኣጋጣሚ ሃዋርያዊ ዑደት ክቡር ኣቦና ብጹእ ኣቡነ መቃርዮስ ናብ ዓባይ ብርጣንያ፡ ብፍላይ ክኣ ናብ ከተማ ሎንዶን ምምጻኦም ዝሰምዑ፡ እቶም ብገንዘበ ንዋይን ፍትወት ነብስን ዓቢዶም፡ ኣብ ቤት ኣምላኽ ዝነግዱ’ሞ ብመስቀል ዝፋግኡ ካህናት ኢና ብሃልቲ፡ ከምቲ ንጉስ ሄሮዶስ
ተራ ናይ ወጻኢ ሓይልታት ኣብ ዲሞክራስያዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ውሻል ዶ ዕርፊ?
“ሎሚ ጉምብሕ ጉምብሕ እንተዳኣ ኢልና፡ ጽባሕ በጠበጥ ኢና ክንከይድ።” ነብሰሐር ስዩም ዑ/ሚካኤል
ገብረ ገብረማሪያም (ዶር.)
ታሪኽ ኤርትራ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ 130 ዓመታት: ታሪኽ ኣንጻር ዓመጽ ህዝቢ ኤርትራ ዝገበሮ ቃልሲ ኢዩ እንተተባህለ ምግናን ኣይኮነን። ኣብ’ዚ መዋእል’ዚ ብውሕዱ ኣርባዕተ
ሓላው ጥሪት ሓላው ገዛ ከልቢ ምስተቀትለ፤ ኣጓብዝ`ታ ገዛ ነበኦም ነገርዎም፤ ኣቦኦም ከኣ ብሓጺሩ “ነቲ ቀታል ከልቢ ቅተልዎ” ኢሎም መለሱ።
ደቆም ዘረባ ኣቦኦም ስለ ዘይተዋሕጠሎም ” ብስንኪ ኸልብስ ሰብ ክንቀትል !“ ኢሎም ከምዘይሰምዑ ኾኑ።
ቅንይ`ሎም ከኣ ካብ ጥሪቶም ከብቲ ተሰረቃ ! ዝተረኽበ ነቦኦም ነገርዎም ፤ ኣቦኦም ሕጂ`ውን“ ነቲ
ሓዘንናን ጓሂናን ባዕልና ንደብሶ
ዓለምለኻዊ ማዓልቲ ደቀንስትዮ ሸሞንተ መጋቢት (International Women's Day (March 8) ካብ 1900ታት ኢንዱስትራዊ ለውጢ ነጥቢ መቐይሮ ንቁጠባዊ፣ ባህላዊ፣ ፕለቲካዊ ተባሂሉ ዝፍለጥ እዩ ኔሩ። በቲ ሓደ ወገን ድማ ምግላል ደቀንስትዮ ካብ ኩሉ ጽላታት ዝዓብለሉ እዋን ብምንባሩ ፡ ኣብ 1908 ኣብ ኒውርክ ደቀንስትዮ ሰለማዊ
ስውኣት ተቀቢሮም ዶ!
ሰማያት ዘለዋ መሬት:
ሕንብርቲ ዘይብሉ ሽውሃት
ወኒና
ካብቲ ካዕበት ዝተሓፍሶ ግራት:ቡቅሊ ኣዳቂላ ከይትወስድ:ኣቃይሓ ብሙሩጽ ጥራሕ ኢየ ዝዕንገል ክትብለኒ
ንኹሉ ህዝቢ ኤርትራ ዝበጽሓቶ ቅልዕቲ ደብዳበኻ ካብ ዝቕበላ እንሆ ሰለስተ ወርሕን ፈረቓን ኮይኑኒ።ካብ ዝኸፍታ ጀሚረ ደጋጊመ እየ ዘንብባ፣ ሓይሊን ህይወትን ትህበኒ፣ ተታባብዓኒ፣ ናብ ልበይ ትመልሰኒ።ትማሊ ሃይለ ወልደትሳኤ ናብ ደምበ ስዉኣት ከይዱ ከም ዝተጸምበረኩም ምስ ሰማዕኩ፡ ዝተሰማዓኒስንባደ እዚ ክብሎ ዘይክእል እዩ ነይሩ። ኣቦ ትስምብድ ዲኻ፣ ኣይተበለኒ፣ ቀጺልካ ብዘንበብካ ክርድኣካእዩ። ምስ ብጾትካ ኰንኩም ብሓጎስ ከምዝተቐበልኩሞ ሰሚዔ። ምስቲ ንሱ ካብ 2001 ጀሚሩ ዘሕለፎዳርጋ ገሃነም እሳት ዒራዒሮ ክዋዳደር ከሎ፣ ኣነ ዘለኽዎ እግሪ-ኣባ-ሻውል ድኣ ኮይኑ እምበር፣ በዓል 4 ኮኸብ ኣልበርጎ ክበሃል ይከኣል።
ንድሕሪት ተመሉሰ ክሓስቦ ከለኹ፡ ቃልሲ ንኤርትራ ብጊዜና ብ 1950 ኢና ጀሚርናዮ። ድሓር ደቅናዝኾኑ በዓል ሃይለ ብሱሳታት ተሰሊፎም። ሳላሕዲን ወደይ ምስ መዘናታትካ ከኣ ብሰባዓታትኣራቢሕኩሞ። ካባኹም ቀጺሎም ከኣ ናእሽቱ ብሰማንያታት ተሓዊሶሞ።
ኣብዛ ናተይ ህይወት፣ እንሆ ብኣርብዓ ዓመት ህዝቢ ኤርትራ ብጅግንነት ተቓሊሱ ብ1991 ኤርትራ ሓራኣውጺኡዋ። ኮይኑ ግን ተስፋናን ትምኒትናን ነዊሕ ኣይሰጎመን። ናይ ሃገር ሓራ ምውጻእ ብናይ ዜጋነጻነት፣ ብናይ ሕጊ ልዑላዊነት እንተ ዘይተሰንዩ ሓርነት ሙሉእ ብሙሉእ ክኸውን ኣይክእልን’ዩ። ህዝቢኤርትራ ድሕሪ ነጻነት፡ ኣብ ዝሓለፉ 26 ዓመታት ዝወረዶ እዚ ዘይብሃል ግፍዒ ኣብ ውሽጢ ዳርጋ ሓደዘመን ህይወተይ ክወርድ ርእየዮ ኣይፈልጥን። ሰብ ተገፊዑ፡ ህዝቢ ጠፊኡ፡ ቅልውላው በዚሑ። ብዙሕስቓይ ርእየ፣ ግን ከም ዕረፍቲ ሃይለ-ድሩዕ ጌሩ ዘሰንበደኒ የለን። ትፈልጥ ትኸውን፣ ሃይለ ብ 1964 ትምህርቲ ዩኒቨርሲቲ ሓዲሽ ኣበባ ኣቛሪጹ ምስ ሓደ ብጻዩ ኮይኖም ንክቃለሱ ተሰሊፎም። እቲ ብጻዩ ኸመን ከምዝነበረ ክነግረካ ኮፍ በል፣ ብስንባደ ከይትወድቕ። እምበርኣርከስ እቲ ናይ ሽዑ ብጻዩ፡ እዚ ሕጂብቐንዱ ሃገርና ዓትዒቱ ሂዝዋ ዘሎ፡ ንሃይለን ን 32 ብጾቱን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዳጒንዎም ዘሎ እዩ።ሓደ ሰብ እንታይ ዓይነት ጭካነ ልቢ ምስ ዝሓድሮ እዩ ንቐንዲ ዓርኩ፡ ን27 ዓመት ምስኡ ንዝተቓለሰብጻዩ 17 ዓመታት ኣብ መዓሙቕ ማእሰርቲ ዝዳጉን?
እዚ ጨካን ገዛኢ'ዚ፡ ብስጋ እንተተፈለናዮ፡ መንፈስና ዝርሓቐን መስጣና ዘይወርዶ ጌሩ ወሲድዎ። ዋላእኳ ብዓይነይ ንኽርእዮ ዘለኒ ዕድል ባዶ እንተኾነ፡ ኣይበለን’ዶ እዚ ኣቦይ ክትብል ኢኻ ሳላሕዲን ወደይ፣እቲ ዘይድሃል፡ ዘይጃጁ መንፈስ ኤርትራዊ ነዚ ስርዓት እዚ ከምዝብንቁሮ ኣይጠራጠርን እየ። ውዒሉሓዲሩ ኤርትራውያን ትንፋሶም ክመልሱ፡ ቃሎም ከውጽኡ፡ እምቢ ክብሉ እዮም። ሃገሮም ክመልሱእዮም። ብሓባር ዝነብሩላ ገነት ክሃንጹ እዮም። እንታይ ርእዩ እዩ እዚ ኣቦይ ከምዚ ዝበለ እምነትዝሓደሮ ትብል ትኸው። ምኽንያተይ እንሃሎ። “ነዛ ቤት ትምህርትና መንግስቲ ክወርሳ እንተዳኣ ኾይኑኣነ ብሂወተይ እንከለኹ ከምዘይክእልን ሂወተይ ክኸፍለላ ድልዉ” ምዃነይ ቃል ኣትየ። ከምኣ ምስ በልኩከምዝእሰር ፈሊጠ ነይረ። ኮይኑ ግን ናተይ ምእሳር ኤርትራውያን ውሒጦሞ ከምዘይሓልፉ ፈሊጠዮነይረ። ኣዴታት፡ ተመሃሮ ኣል-ዲያዕ ኮነ ርሑቕ ዝቕመጡ ዝተሰደዱ ኤርትራውያን ከምዝለዕዓሉኣይተጠራጠርኩን። ከምታ ዝበልኩዋ ጌረ፡ ከምታ ዝሓሰብኩዋ እውን ኩይኑ። ህዝቢ ተዛሪቡ፡ ኣስላማዩክርስትያኑ፡ ተላዒሉ ብሓባር ኮይኑ፡ሒዙ ስእለይን ስእሊ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ዝተደጎኑ። ሽዑ ዝሰማዕኩዎልቢ ዝመልስ ዘረባ፡ ኩሉ ጊዜ ኣብእዝነይ ይሰራሰር፡ ብኤርትራውነተይ የኹርዓኒ። እዚ ምልዕዓል እዚ ነዚብዛዕብኡ እንተዘይኮይኑ፡ ብዛዕባ ካልእ ዜጋ ክዝረብ ክስማዕ ስለዘየኽእሎ ሃገርና ሰሪሩዋ ዘሎ መላኺ፡ልክዕ ኲናት ኣብ ልቡ ዝወግኦ ኮይኑ ከም ዝስምዖ ኣይጠራጠርን እየ። ካብቲ ኣዝዩ ዘኹርዓኒ ከኣ ህዝቢኣኽርያ እዩ። መላኺ ከይፈርሀ ተላዒሉ። መላኺ ብወረ ከምዝሰማዕካዮ ካብ 360 ዝበዝሕ ቤት ማእሰርቲክሰርሕ ዘይሓፈረ፡ እንሆ ጽዒርና ደው ዘበልናዮ ቤት ትምህርቲ፡ ሃጊሩ ማእሰርቲ ኣረኣእያኡንኣመሃርራኡን ክገብሮ ወሲኑ። ህዝበይ ስቕ ኢሉ ኣይሃበን፡ ስርዓት እምቢ ዝብል ድምጺ ናይ ዜጋታትሰሚዐ ተሓጒሰ። ሕጂ ኸኣ ኣብ ቀተባ ጊዜ ዳግመ-ልደት ሃገር (ዳግመ-ልደት ኤርትራ) ዝብል ጽሑፍበጺሑኒ፡ ኣንቢበ። ኤርትራውያን ኩነታት ሃገር ከመይ ከም ዘስቆርቆሮም ተገንዚበ፡ ደስ ኢሉኒ። ሓደሓደ ነጥብታት ብግጥሚ ዝተሰዀዐ ካብ ዘንበብክዎ ክጠቕሰልካ፥
ክንስጉም ኣበራታቲዕካ
መንገዲ ኣሪኢኻ ሓቢርካ
ደጊም ምርባሽ የለ ኣብ ደቕኻ ኣብ ኣሕዋትካ
ከተግብርዎ እዮም ባዕልኻ ዝወጠንካ
ሽቶኦም ክወቕዑ እዮም ምስጋና ይብጻሕካ
መገድና ጸሪግካ ሽፋን ዓይንና ስለ ዘብራህካ
ዳግመ-ቃልሲ ጠጠው ዘብሎ የለን ተዓዊትካ
ዝዘራእካዮ ኣብ ሓጺር ጊዜ ክዕንብብ ደስ ይበልካ
ዘበራበርካዮ መንፈስ ክድቅስ? ኣይፋል! እነሆልካ
ዝሓለፈ ሕዳር ኣብ ዝጸሓፍካለይ ቅልዕቲ ደድዳበ፡ ዝተረፈ ጉዳይ ከማልእ፡ ኣብ ዘለኽዎ ቁሩብ ክጸንሕተማሕጺንካኒ ኔርካ። እዛ ኣብ ላዕሊ ዘላ ግጥሚ ኣስተውዒልካ ኣንብባ እሞ፡ ኣብ ዓለም ጸኒሔ ብዙሕዝውስኾ ነገር ዘለኒ ኣይመስለንን። ክፍጽሞ ዝነበሪኒ ኩሉ ፈጺመ እይ። ሕጂ ሃይለ ድሩዕ ካብኣርከበኩም'ሲ ንዓይ'ውን ምሳኻትኩም ኮፍ ዝብለላ ቦታ ኣዳልወለይ ድኣ ዝወደይ። መጻኹ ናብዛ ሰላምንቅሳነትን ዘይውድኣ ቦታ። ናተይ ምኻድ፡ ነዚ ኣጉል ስርዓት ዝድርዖ ስለዘስእኖ፡ ዓንጾዓንጾ ሕርቕርቖቱኣብ ካልኦት ከምዘፋኩሶ ይርድኣኒ እዩ። ኮይኑ ግን ሎሚ ዝጀመረ ባርዕ ለውጢ ደው ከብሎ ስለዘይክእል፡ ሓደ ዓመት እኳ ብህይወቱ ዝጸንሕ ኣይመስለንን። ኣብዚ ነዊሕ ህይወተይ ብዙሕ ርእየ።ገዛእቲ ኮኑ ነጋውስ መጺኦም ከይዶም ከምኡ'ውን ንሕብረተሰብ ደው ኢልና በሃልቲ ኣይጸንሑን። ሕጂኸ'ኣ ከምቶም ዝኸዱ፡ ክኸዱ እዮም ሳክትስቲ፡ ብሳክት መራሕቲ። ኰይኑ ኽኣ ኩሉ ኤርትራዊ ተመስገንክብል ኣዩ። ሽዑ ጠሃ ሓወይን ከምኡ ዝኣመሰሉን ህይወቶም ንነጻነት ሃገሮም ህይወትኩም ዘወፈኹምኩኡኹም ኣብዘለኹሞ ኮንኩም፡ እንቛዕ ሓጎሰና እናበኩም ነቶም ኣብ ምድሪ ዝተረፉ፡ ኪዱ ሰጉሙ፡ዓለምኩም ኣርክቡ ስዓሙ፡ ንምዕባለ ድኸሙ ኢልኩምም ከተባብዕዎም ኢኹም፡ መንፈስ ኤርትራውያንቆሲሉ እምበር፡ ኣይመተን። ንዘለዓለም ከብርህ እዩ። ኢንሻላህ
ኣቦኻ
ሙሳ
References:
http://awate.com/dear-son-selaheddin/
https://www.youtube.com/watch?v=IEy5BUXLY3U
https://www.youtube.com/watch?v=sCdqf-mJSZM
Subscribe ASSENNA YouTube to get Radio Assenna shows on time:
ማሕለኻ ዘይብሉ ጸባ ድፉእ! ሕጊ ዘይብሉ ህዝቢ ጥፉእ!’ ካልኣይ ክፋል
“ክወግሕ’ዩ ቀደድ ክብል ለይቲ!” (ኣዝማሪኖ.ኮም) ዳስ ክንትክል ኢና ክነንጽፍ ሰቲ ክንቅበል ኢና ካብ ስደት ተመለስቲ ክንጎዪ ኢና ናብ ስራሕ ትምህርቲ ኣብ ደምበ ሳዋ ክነልምዕ ኢና ኣሕምልቲ
ጽሩይ ማይ ክንሰቲ ኢና ዘይብሉ ዓለቕቲ
ቀዳማይ ክፋል፣ ክሳብ ብስርዓት ፈደረሽን ዝነበረ
ህዝቢ ኤርትራ፡ ብዘይ ህግደፍን ቅድሚኡ ዝነበሩ ገዛእቲ ስርዓታትን፡ ነብሱ ክኢሉ ዝመሓደረሉን ዝዳነየሉን ሕግታትን ወግዒታትን ነይሩዎ’ዩ። እቶም ብለባማትን ሰብ ጸጋ ዕድመን ብጥንቃቀ ዝተዳለዉ መማሓደሪ ሕግታትን ደንብታትን፡ ህዝቢ ኤርትራ ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ማሕበራውን ዕለታዊ መነባብሮኡን ዘገልገሉን ንዝበዝሕ ክፋል ሕብረተሰብ ዘርብሕን’ዩ ነይሩ። ይኹን እምበር “ዘራጊ እንከሎ ጽሩይ ማይ
“መድረኽ ንሃገራዊ ዘተ”
ሕዱር ውልቃዊ ቅርሕንቲ’ዶ - ስዉር ቅሙጥ ፖሊሲ
ታደሰ ኪዳነ (በርሚንግሃም)
4ይን ናይ መወዳእታን ክፋል
ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ ክፋላት ናይ ጽሑፈይ፡ መድረኽ ናብ ተወለድቲ ፍሉይ ከባቢ ዘነጻጸረ ፈላላይን ኣነዋርን ዘመተ ከካይዱ ምጽንሖም፡ ብውሑዱ ሸሞንተ (8) ጭብጥታት ብምቕራብ፡ ምስ ናይ ገዛእ ርእሰይ ርእይቶ ኣሰንየ ከቕርበልኩም ጸኒሐ። ኣብዚ ዝሓለፈ
ግርማ ዝዓሰሎ ባህላዊ ክዳን ዙርያን ካባን ለቢሳ ፈለማ ኣብቲ ካሜራታት ዓበይቲ ማዕከናት ዜና ዓለም ዘተኩርሉ ቀይሕ ምንጻፍ ሽልማት ኦስካር ዝተራእየት፡ ቀጺላ ኣብቲ ናብ ሎሚ ዘውግሐ ለይቲ ኣብ ሎሳንጀለስ ዝተኻየደ መበል 90 ጽምብል ሽልማት ኦስካር ንተሸለምቲ ሓጺር ፊልምታት ዘላለየት ኤርትራዊ መበቆል ዘለዋ ኣመሪካዊት ቲፈኒ ሓድሽ፡ ብምቕሉልን
ዕለት: 02/03/2018
ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን ደቂ ሃገርና፥ ኮሚቴ ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ፥ ንዕለት 11 መጋቢት 2018 ካብ ሰዓት ሓደ ድ.ቀ. ዝጅምር ሕዝባዊ ኣኼባ ክነካዪድ ስለዝኾና፡ ኣብዚ ኣኼባ`ዚ ክትሳተፉ ብኽብሪ ንዕድመኩም።
ኣብ`ዚ ኣኼባ`ዚ ኮሚቴ ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ፡ ኣብዚ ዝሓለፈ ቁሩብ ኣዋርሕ ዝገበርናዮ ሥራሓትን፡ ንዝመጽእ ሒዝናዮም ዘለና መደባትን፡ ከምኡ`ውን ህልው ኩንተታት ሕዝብናን ፖሊቲካ ሃገናን ክንድህስስ
ደሓን ኩን መራሒ !
ዘገርም`ዩ !ሓርበኛነትና (ንናይ ሓባርን ንኻለኦት ኢልካ ምስዋእን)ተዳኺሙ ፤መስሓቅ ሸራፋት ኣብ ዝኾናሉ እዋን ፤ ብኣዚ`ዩ ዘደንቅ ድፍረት፤ ነቲ ነበረ`ያ ነበረ ክበሃሎ ዝቀረበ ኤርትራዊ ሓርበኛነት ኣበራቢርካ ክትከይድ ምምራጽካ ዓቢ ነገር`ዩ።
ካብ ሞት ዝተርፍ የለን ኢለ ትም ክብል ኣይደልን፤ ብዘይ መዓልትኻ`ውን ከምዘይምወት ከረጋግጽ እፈቱ ። ይምወት
ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑር ኣቦ ኤርትራዉያን
ኣቦ ኹሉ ኣቦ ድኻታት ዎኣቦ መሳኪን
ብዘይ ምፍልላይ ወገን ሃይማኖትን ዓሌትን
በዓል መዓርግ ኣቦ መሰልን ፍትሕን
ኣብ ሕብረተሰብኣዊ መዳያት ተቓላስን ተሳታፍን
ኣብ ሽግራት ምፍታሕ ሓጋዝን መኻርን
ኣብ ሓጎሳት ኣማዕራግን ኣዋፋርን
# መግለጺ ሓጂ ሙሳ ጅግንነትን ኣብ ዝኣምነሉ ጽንዓትን
ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ፡ ከተማ ለንደን፡ ካምደን ኣብ ዝብሃል ከባቢ ን 4 መጋቢት 2018 ብ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ክካየድ ተመዲቡ ዝነበረ ህዝባዊ ኣኼባ ፡ ኤርትራውያን ነበርቲ ለንደንን ደገፍቶምን ጥርዓን ድሕሪ ምቕራቦም ተሰሪዙ።
ከምዚ እትርእዩዎ እቲ ህዝቢ ንምጽዋዕ ስርዓት ህግደፍ ዝዘርግሖ ፖስተር ከምዘመልክቶ እቲ ኣብዚ ዝመጽእ ቀዳመ-ሰንበት ክካየድ
ካብ ምጉሓቱ ብዓል መትከል
ናይ ህዝብኻ ሓበን ናይ ብጾካ ዓንዲ ማእከል
ታሪካ ስለ ዝጸሓፍካ ብደምካ
ኣብ ልብና ይጥጥዕ ኣሎ ታሪካ
ኣንታ ሃይለ ድሩዕ! ኣቦ ቃልሲ
ዘይውዳእ ስንቂ’ዩ ታሪካ ንስጋ ንነብሲ
ኣርኪብካዮም ዶ! ነቶም ብደሞም ታሪኾን ዝጸሓፉ ከማኻ
ንበዓል ዑቕበ፡ ሸሪፎ፡ በራኺ፡ ጀርማኖ ናቲ …
ንብዓል ጆስዋ፡ ስዩም ጽሓየ … ንሓቂ ተማጎቲ
ሓቂ ክነግሩ ዝተጨውዩ
ብ ኣወልኼር ዓ/ሓፊዝ
“ ነጻ ኮይኖም ዝተወልዱ ደቂ ሰብ፡ ማዓስ`ዮም ባራዩ`ኹም ኮይኖም ?!“Omer Bin khetab (634 – 644 ዓ.ም)
ሎሚ ነልዕሎ ዛዕባ ተማሓደርትኻ እንታይ ሃይማኖቶም እንታይ ትውልዶም …….. ብዘየገድስ፤ ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን ኩነታት ኣብ ቅድሚ ሕጊ ክህልዎም ዝግባእ ማዕርነት ዝምልከት ክኸውን`ዩ ፡-
ሰይድና ዑመር ኣብ ከተማ
ክርስትናን ፈተናን መከይቲ ስለ ዝኾኑ፡ ንቤተ-ክርስቲያን ተዋህዶ ጋሻ ነገር ከመዘይ ኮነ ካብ መጽሓፍ ቅዱስን ታሪኽ ቤተ-ክርስቲያንን ብቐሊሉ ክንማሃሮ ንኽእል ኢና። እቲ መሥራቲ ናይ ክርስትና ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ብፈተና ናይዛ ዓለም ንኸይንሳናባድ ኣጸቢቁ መሃረና እምበር፡ ክንስዕቦ ኢሉስ ኣይጠበረናን። "ኣብ ዓለም ከለኹም ብዙሕ ጸበባ ኣለኩም፡ ኣጀኹም ኣነ
ሎሚውን ከምቲ ልሙድ ቅዱስ ሕልንኦምን ልግሶምን $2.600.00 (ክልተ ሽሕን ሹዱሽተ ሚእቲን ዶላር ኣመሪካ) ኣዋጺኦም ናብ መደበር ውጉኣት ሓርነት ኤርትራ ከሰላ ብቐጥታ ተስዲዱስ ድሮ ኣብ ኢዶም በጺሑ ምህላዉ ክንሕብር ደስ ይብላና። ከም ውጽኢቱ እቲ ገንዘብ ኣብ ኢድ ተጠቐምቲ ከምዝበጽሐ ዘረጋግጽ ናብ ገበርቲ ሰናይ መረጋገጺ ሰነድ ቅብሊት
ደሓን ኩን ጽኑዕ !
ብጻይ ብርሃነ መንነት ሰብ መርገጽ`ዩ ፤ንመርገጽ ዝኽፈል ዋጋ ኸኣ ኣሎ ። እቲ ዝዓበየ መርገጽ ከኣ ንናይ ሓባር ረብሓ ትወስዶ መርገጽ`ዩ፤ መኻይዱ ኸኣ ዓበይቲ ዝኸፍልዎ ዋጋ ኣሎ ። ጸብጺብካ ዘይውዳእ ዋጋ። ሓደ ካብኦም ነርካ። ዓቢ ሰብ ።
ካብቲ ኣጸቢቁ ዘዕብየካ ኸኣ ንኤርትራዊ ጂኦ ፖለትካ
መስዋእቲ ድሩዕ ብሳክቲዝም ድሕሪ ምቅልሑ ብርክት ዝበሉ ሰባት፡ “ድሩዕ ሎሚ መዓስ ኮይኑ ተሰዊኡ፡” ክብሉ ከለዉ፡ ኣዝዮም ብዙሓት ደለይቲ ፍትሒ ድማ ንድሩዕ መንግስተ ሰማይ ከዋርሶ ንስድራቤት ድማ ጽንዓት ክህብ ሰናይ ድሌቶም ገሊጾም። የግዳስ ነቲ ቅኑዕ መንገዲ ዝጻረር ጸረ ሓቂ ወይ ሰይጣናዊ ዘረባታት ዝነበረን ዘሎን’ዩ። ስለዝኾነ፡ ገለ
ሃገራዊት ጋንታ ብሽግለታ ኤርትራ፡ ኣብቲ ካብ 14 ክሳብ 18 ለካቲት ኣብ ሩዋንዳ ዝተኻየደ መበል 13 ሻምፕዮና ኣፍሪቃ፡ ካብቲ ዝተዳለወ 47 ድምር ማዳልያታት 20 ብምጭባጥ ጎብለል ቅድድም ብሽግለታ ኣፍሪቃ ምዃና ዳግም ኣረጋጊጻ።
ሃገራዊት ጋንታ ብሽግለታ ኤርትራ፡ ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ ዓበይቲ ተወዳደርቲ ከምኡ `ውን ናይ ትሕቲ ዕድመን
`“መርደኽ ንሓገራዊ ዘተ”
ሕዱር ውልቃዊ ቅርሕን’ዶ - ስዉር ቅሙጥ ፖሊሲ
ታደሰ ኪዳነ (በርሚንግሃም)
3ይ ክፋል 21/02/2018
ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ክፋላት ከም ዝገለጽኩዎ፡ ናብ ሚድያ ቅድሚ ምውጽአይ፡ ምስ መስረትን መራሕትን መድረኽ (ዶ/ር ኣሰፋው ተኸስተን ኣምባሳደር ዓንደብርሃን ወ/ገርግስን) ብመንገዶም ከኣ ምስ ሓው ሰመረ ተ ሃብተማርያም፡ ብመንገዲ ኢመይል ከም ዝተዘራረብኩ፡ እቲ ዝረኸብኩዎ
እዛ ትርእይዋ ዘለኹም ስድራ ብክልተ ጀጋኑ ዝተመስረተት ኮይና ምውቕ ፍቕርን ጥጡሕ ናብራን በቲ ሓደ ሸነኽ ጅግንነትን ተወፋይነትን ድማ በቲ ኻልእ ሸነኽ ዝተሰነቐት ኣብነታዊት ስድራቤት ሃይለ ድሩዕ እያ ዝነበረት። ብዕለት 18.09.2001 ንግሆ ምድሪ ብመናድቕን ካንቸሎን ሰብ ጨጓር ዳንጋ ነጢሮም ብምእታው ኣብ ቅድሚ ዕሸላት ደቁን ክብርቲ በዓልቲ
ብኸዩ ህዝብታት፣ ንብዓታት ጨርሑ
ቖዝሙ ሰብ ሓደራ፣ ኣውያት ደርጉሑ
ተሰለፉ ቀባሮ፣ ንቐብሪ ኣምርሑ
ጽን በሉ ሰብ ማዕዶ፣ ኣእዛንኩም ኣስብሑ
ኡኡኡኡኡኡይይይይ ይባሃል ኣሎ፣ ኣውያት ሰምዑ
መርድእ መርድእ ይብል ኣሎ፣ ኣብ ዘለክሞ ጽንዑ
[gview file="http://assenna.com/wp-content/uploads/2018/02/ሃይለ.pdf"]
ብዙሓት ሰባት፡ ኣብ ኤርትራ ቅዋማዊ መንግስቲ ቦታ ስለዘይብሉን ኤርትራ ብውልቀ መላኺ ስርዓት ትድሰቅ ስለዘላን፡ ሕሰምን ውድቀትን ህዝቢ ኤርትራ “ብዘይካ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ፡ ዝሕተትን ሓላፍነት ዝወስድን ጉጅለ ወይ ውልቀሰብ የለን” ዝብል እምነት ኣለዎም። ብኣንጻሩ ካልኦት ሰባት፡ “ኣይፋል! ዝባን መንግስቲ” ብምባል፡ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣቦ መንበር ናይቶም
ህጹጽ መልእኽቲ ንፕረሲደንት ኤርትራ
ብመጀመርያ ሰላምታይ ኣቕርብ፡፡
ብምቕጻል፡ አዚ ህዝባዊ ጻውዒት ከቕርብ ዝገደደኒ፡ ካብ ዘለኒ ሃገራውን ህዝባውን ሓላፍነትን አዩ፡፡ ሃገራውን ህዝባውን ዝኾኑ ዛዕባታት፡ ኽንዛተየሎምን፡ ክንተኣራረሞሎምን ዘኽእሉና ናይ ህዝቢ ትካላት ተኣሲሮም፡ ፍትሒ ንምርካብ ጥርዓናትን ወጽዓታትን ከነተንፍሰሎም ዝነበሩና ትካላት እብያተ-ፍርዲ ስርሖም ደስኪሎም፡ ስለ ዘለው በዚ መራኸቢ ጌረ መልእኽቲ ህዝቢ
እዚ ዜና’ዚ ካብ ኣሥመራ ዝለኣኽ ዘሎ ዜና’ዩ። ብፁዕ ወቅዱስ ኣቡነ-እንጦንዮስ ርእሰ-ሊቃነ-ጳጳሳት ወፓትርያርክ፥ ዘሃገረ-ኤርትራ። ብሓላፊ ሃገራዊ-ድኅነት፥ ብ/ጀረናል ኣብርሃ ካሣ፥ ምፍርራህን ጸቕጥን ይግበረሎም ከምዘሎ፥ እቶም ነቲ ጉዳይ ብቐረባ ዝከታተሉዎ ዘለዉ እሙናት ደቂ ቤተ-ክርስቲያን ይሕብሩ ኣለዉ።
እዚ ማለት ድማ እዚ ዝተባህለ ብ/ጀረናል ኣብርሃ፥ ኣብዚ ሰሙን’ዚ ናብቲ ቅዱስ-ኣቦና፥ ኣብ ትሕቲ
ጾም ከይተኣወጀ:ሕማማት ምስ ተቀላቀለ:ብሰንኪ ድበት'ታ ዒላ:ነቲ ሑሉም ሰልሙ ከይተረኣዮ ነቲ ቀጠልያ ስበባ ዲዩስ ስቲ ኢሉ ዝደናገር ክህሉ ባህርያዊ እኳ ተኾነ:ኣብ ኤርትራውያን ምስ'ዚ ዘሎ ኩውንነት ኣብ ግምት ኣእቲኻ ቁኑዕ ኣይኮነን ::ምኽንያቱ ጉዕዞ ብኣይ ተጀሚሩ ብወደይ ክዛዘም ኢዩ ትብሎ ስለዘይኮነ ኣብ ኤርትራዊ ዕጫ::እቲ መለከዒ ዒያር
ብሃውሪ ትኸዶ :
ብ ኣወልኼር ዓ/ሓፊዝ
“ ስራሕ ዘድክም እንተኾይኑ፤ስራሕ ኣልቦነት ከኣ ዘባላሹ`ዩ “ Omer Bin khetab (634 – 644 ዓ.ም)
ኣብ 2ይ ክፋል ነልዕሎ ዛዕባ፤ ምክትታል ሃለዋት ዜጋታትካን ንዕኡ ዝቃዶ ሕግታት ምጽዳቅን ማለት ብኸመይ ሕግታት ትንፋስ ፍትሒ ክህልዎም ትገብር ዘሪኢ ክኸውን`ዩ ፡-
እቶም ካብ ሰሜን ኣፍሪቃ ክሳብ ኣዘርበጃን መሪሖም፤
እቲ ተደጒሉ ዝጸንሐ ዓሌታዊ ፖለቲካ ኢትዮጵያ ካብ ቅድሚ ሰለስተ ዓመታት ኣትሒዙ ብበጨቕታታት ግጭት ፈኸም ክብል ድሕሪ ምጽናሕ፡ ካብ ዝሓለፈ ዓመት ናብ ደረጃ ናዕቢ በጺሑ፡ ኣብዚ እዋን`ዚ ኢትዮጵያ ኣብ ቃራና መንገዲ ትርከብ ኣላ። ቃራና መንገዲ ክብሃል ከሎ፡ ንሓዲኡ ማለት እዩ፡ ወይ ጥፍኣት ወይ ልምዓት። ቅኑዕ መኣዝን
ኣብዚ ዝሓላፈ መዓልታት ኣብ ኢትዮጵያ ሓድሽ ተርእዮ ከም እተኸስተ ናይ ዓለም ናይ ሓበርሬታ መርበባት ከቃልሕኦ ቀንየን። እዚ ድማ ቀዳማይ ሚኒስተር ናይ ኢትዮጵያ፣ ሃይለማርያም ደሳለኝ፡ ብፍቓዱ ካብ ስልጣኑ ክወርድ ዘሓትት ጽሑፉ፣ ናብ ባይቶ ኢትዮጵያ ከም ዘቕረበ ዝሕብር እዩ። እዚ ተረኽቦ’ዚ፣ ኣብ ቀዳማይ ተመስጦኻ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ጥራሕ
ኣብ ዝኽሪ መበል 28 ዓመት ስርሒት ፈንቅል ምሕራር ወደባዊት ከተማ ምጽዋዕ፡ ውልቀ መላኺ ኢሳያስን እሙን ሓላዊኡ ጀነራል ፍሊጶስ ወልደሃንስን ዝርከብዎም ሰበስልጣን ስርዓት ህግደፍን ወከልቲ ሃገራውያን ማሕበራትን፡ ንዝኽሪ ስውኣት ኣብ ጥዋለት በብተራ ሕቋፍ ዕንባባ ከቀምጡ ምስተዓዘብኩ፡ ነብሰይ ግንብንብ ኢሉኒ። እቶም ኣብ 1977፡ 1990 ንፍትሕን ብልጽግናን ወገኖምን
ፍሉይ ቤትፍርዲ ይግባይ እስራኤል፡ ትማሊ ሓሙስ 15 ለካቲት ኣብ ዝሃቦ ውሳኔ፡ ካብ ሰራዊት ኤርትራ ምምላጥ ሕቶ ዑቕባ ንምቕራብ ዘኽእል ብቑዕ ምኽንያት ምዃኑ ምውሳኑ፡ ነቶም ካብቲ ኣብ ኤርትራ ዝካየድ ግዱድ ወተሃደራዊ ኣገልግሎት ኣምሊጦም ኣብ እስራኤል ዝርከቡ፡ ካብ ዕለት 1 ሚያዝያ 2018 ናብ ዘይተፈልጠት ሳልሰይቲ ሃገር ክስጎጉ
ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ነበር ጃኮብ ዙማ፡ ዝመርሖ ዝነበረ ሰልፊ ANC ማለት ኣፍሪቃዊ ሃገራዊ ባይቶ፡ ስልጣን ክለቅቕ እንዘየለ ግን ንምውጋዱ ኣብ ፓርላማ ድምጺ ናይ ምሃብ መስርሕ ክካየድ ምዃኑ ብዝገበረሉ ብርቱዕ ጸቕጢ ስልጣን ክለቅቕ ድሕሪ ምግዳዱ ሚስተር ሲሪል ራማፎዛ ሎሚ ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ብምዃን ቃል ማሕላ ፈጺሙ።
ንሱ
“መርደኽ ንሓገራዊ ዘተ”
ሕዱር ውልቃዊ ቅርሕን’ዶ - ስዉር ቅሙጥ ፖሊሲ
ታደሰ ኪዳነ (በርሚንግሃም)
2ይ ክፋል
ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ’ዚ ከም ዝገለጽኩዎ፡ ናብ ሚድያ ቅድሚ ምውጽአይ፡ ምስ መስረትን መራሕትን መድረኽ (ዶ/ር ኣሰፋው ተኸስተን ኣምባሳደር ዓንደብርሃን ወ/ገርግስን) ብመንገዶም ከኣ ምስ ሓው ሰመረ ተ ሃብተማርያም፡ ብመንገዲ ኢመይል ከም ዝተዘራረብኩ፡ እቲ ዝረኸብኩዎ
ማሕለኻ ዘይብሉ ጸባ ድፉእ! ሕጊ ዘይብሉ ህዝቢ ጥፉእ!’ ቀዳማይ ክፋል
“ክወግሕ’ዩ ቀደድ ክብል ለይቲ!” (ኣዝማሪኖ.ኮም) ዳስ ክንትክል ኢና ክነንጽፍ ሰቲ ክንቅበል ኢና ካብ ስደት ተመለስቲ ክንጎዪ ኢና ናብ ስራሕ ትምህርቲ ኣብ ደምበ ሳዋ ክነልምዕ ኢና ኣሕምልቲ
ህዝቢ ኤርትራ ዘይጸዓድ ጅግና ከም ዝነበረ ቅልጽሙ ዝጠዓሙ፡ መኪቱ ዝጎሓፎም፡ ባእዳውያን


c: text/html

text:
ኣገዳሲ መጸዋዕታ
ንኹሎም ኣብ ፐንሲልቫንያ፡ ደለዌርን ደቡባዊ ኒው-ጀርሲን ዝነብሩ ኤርትራውያን ተቓለስቲ ንፍትሒ
ዕላማ ኣኼባ፡ ኩልና ልዕሊ 18 ዓመት ዝዕድመና ኣብ ፐንሲልቫንያ ደለዌር ስተይት ከምኡ’ውን ደቡባዊ ኒው-ጀርሲ እንነብር ኤርትራያን ተቓለስቲ ንፍትሒ፣ ዝውክሉና መራሕቲ ንኽንመርጽ
ዕለት፡ ቀዳም ሕዳር 18፣ 2017
ሰዓት፡ 3:00 ድ.ቀ.
ቦታ፡ University of the Sciences
Rosenberger Hall, Room 102
600
ትግባረ ፖሊቲካዊ ናዕቢ ኣንጻር ምልክነት ኣብ ኤርትራ ከመይ ክኸውን ኣለዎ
Applying Political Defiance in Eritrea
ብፍስሓ ናይር
ሕዝቢ ኤርትራ ብኩሉ መነባብሮኡ በቲ ዘስካሕክ ጭቆናን ወጽዓን በቲ ውልቀ-መላኺ ስርዓት ሕጅስ ይኣክል ኢሉ ኣብ ከተማ ኣስመራ ሰላማዊ ሰልፊ ብምግባር ዘርኣዮ ተባዕ ተቃውሞ ብመን ካበይ ተበጊሱ ብዘይገድስ እቲ ሕቶ ሕዝባዊ ሕቶ
ሰራዊት ዚምባብወ ንዋና መደበር ቴለቭዥን ዚምባብወ ከምኡ `ውን ቤተመንግስቲ ዝርከቡዎም ኣገደስቲ መንግስታዊ ትካላት `ታ ሃገር ብምቊጽጻር ንፕረዚደንት ዚምባብወ ሮበርት ሙጋበ ኣብ ቀይዲ ከምዘእተዎ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ይሕብራ ኣለዋ።
ብመሰረት `ቲ ካብ ዚምባብወ ዝወጽእ ዘሎ ሓበሬታታት፡ ሰራዊት ዚምባብወ ትማሊ ምሸት 14 ሕዳር ኣብ ሃገራዊ ቴሌቪዥን ቀሪቡ ኣብ
እቲ ብ31 ጥቅምቲ 2017 ኣብ ኣስመራ ማእከል መዋፈሪ ተንኮል ስርዓት ህግደፍ ዝተኻየደ ተባዕ ህዝባዊ እምብይታ፡ ልቢ ደለይቲ ፍትሒ ዘበራበረንን ንጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ራዕድን ምድንጋጽን ዝፈጠረ’ዩ ነይሩ። ውልቀ መላኺ ስርዓት ህግደፍ፡ ከምቲ ካብ ቆፉኡ ወጺኡ ብዘይ ሽም ዘዕገርግር ንህቢ፡ ካብ ልቢ ህዝቢ ኤርትራ ተሓግሒጉን ተፈንፊኑን
ሃይለ ገብረ ትንሳኤ
ዘብሄረ ሰራየ!
ኢንድያናፖሊስ፡ ኢንዲያና 13 ሕዳር 2017
“ሻንጆርጆ ፈሪሳ!!ወይ ዓንያ????????
ሕቶን፡ ርእይቶን ንክቡር ዶክተር ተስፋ ገርግስ ገርብረ መድህን ወስት ቪርጂንያ!!!!!!
(ዕባይ ዓድ ወግሪ)!!!!!!
“ዘየደቅስ ነጊሮም ድቅስ ይሓድሩ” ስለ ዝኾነኒ ኣብዚ እዋን ክጽሕፍ ተገዲደ፡ እዚ ዘለናዮ እዋን ዘበነ ጸነተ፡ ዘበነ ድንቁርናን፡ ዘበነ ማአሰርትን፡ ዘበነ ስደትን፡ ዘበነ ባርነትን፡ ዘበነ ዕብሰትን፡ ዘበነ ጥምየትን፡
መዓስ ሎሚ ዄይና ተደፊርና!!
ሜዳ ክንስለፍ ቀለቤት ቃልኪዳና ምስ ተሓደግና፣
ሮሜር ሰዓትካ ንሓላፊ እያ ትግባእ ተባሂሉ ምስ ተሃገርና፣
ድያቖናት ካብ ኣብያተ ክርስትያናት ኣድባራትን ወርቅን ብሩርን መሳቕልን ሒዞም ክስለፉ ምስ ተገብረ፣
ኣዴታት ብሃገራዊ ስምዒት ኣረሳሲንካ ወርቀንን ጨርቀንን ምስ ተገፈ፣
ኣቱም/ኣንትን{ ኣቦይ ዓቢ ኣደይ ዓባይ ዝብል
ኣብ ዓበይቲ ጎደናታት ሲያትል ዋሽንግተን ሰላማዊ ሰልፊ ተኻይዱ ።
እቲ ንሰላማዊ ሰልፊ ኣስመራ ደጊፉ ብህዝቢ ሲይትልን ከባቢኣን ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፊ ሲያትል ሓድነታዊ ስኒት ኤርትራውያን ዝተንጸባረቐሉ ፣ ባህጊ ሓድነት ዝደመቅሉ ባህ ዘብል ዕለት’ዩ ነይሩ ። ኩሎም ተሳተፍቲ ሰልፊ ነፍሲ-ወከፎም ባህጊ ኩሉ ኤርትራዊ ጭርሖ ሒዞም እዮም ወፊሮምን ኣቃሊሖምን
እዚ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ 2017 ቤት ትምህርቲ ኣል እስላሚያ ኣማኺሉ ኣብ ኣስመራን ዝተፋላልየ ክባቢታት ኤርትራን ዝተራእየ ህዝባዊ ምልዕዓል ነዚ ንምብትታን ንምርዓምን ዝተወስደ ጨካን ስጉምትታት መርኣያን መቐጸልታን ናይቲ ንልዕሊ 20 ዓመታት ዝተገብረን ዝቕጽልን ዘሎ ቅሉዕ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ህዝብና እዩ።
በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ብኣቦና ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑር
ብድሆ ናይ ኣቦና ሓጂ ሙሳ፡ ውጽኢት ናይ`ቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ክወርድ ዝጸንሐን ዘሎን መጠኑ ዝሓለፎ ጭቆናን ምልክን ህግደፍ`ዩ። ንህይወቶም ከይሰግኡ ኣብ ምንጋጋ ዘይምሕር ህግድፍ ክኣትዉ ምዃኖም እንዳፈለጡ፣ ሕልፈት! ይሓይሽ ኢሎም መሪጾም። ``ሕሱም ሰጓጓይ፡ ኣብ ቃልዕ የብጽሕ`` ከምዝብሃል፡ ምሒር ምልካዊ ተግባር ህግደፍ፡ ንኣቦና ሓጂ ሙሳ
ውልቀ መላኺ ስርዓት ህግደፍ፡ ከምቲ ኩሉም ፉንፉናትን ኣረሜናውያንን ስርዓታት ስልጣኖም ንምሕላው ኣብ ድሮ ሞቶም ዝኽተልዎ ጽዩፍን ኣዕናውን ተግባራት ይፍጽም ኣሎ። ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ውልቀ መላኺ ስርዓት ህግደፍ፡ ይትረፍ ንሰብ፡ ንጽላለቱ’ውን ክኣምኖ ስለዘይክእል፡ ህዝቢ ኤርትራ ብጥምዩን ብዕሩቁን ብብልዮናት ዶላር ዝተራቀቀ መጽናጸንን መህደንን መሳርሒታት ምሽማትን ክኢላታት ብምስልጣንን፡ ዕድመ
ክቡራትን፡ ክቡራንን ኤረትራውያን ተቐማጦ ከተማ ሲያትልን ከባቢኣን ። ነቲ ብዕለተ 31 ጥቅምቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ከተማ ኣስመራ ዝትፈጸመ ታሪኻዊ ሰላማዊ ሰልፊ ንምድራዕ ናህና ደገፍ ኣገዳሲ እዩ።
እዚ ኣብ ኤርትራ ሃገርና ብተባዓት መንእሰያትና ተላዒሉ ፡ ጌና’ውን ዝቕጽል ዘሎ ፡ ፖለቲካዊ ማዕበል፡ ድምር ውህሉል ውጽኢት እቲ ንምሉእ
ስርዓት ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ንጹሃት ዘጋታትና ግፍዕታት ምግባር ይቅጽሎ ይርከብ። ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ተመሃሮን ስድራበታትን ቤት ትምህርቲ ኣልድያዕ ኣል እስላሚያ ነቲ ብህግደፍ ዝተመደበ ምትእትታውን ምውራስን ቤት ትምህርቲ ከምኡውን ነቶም ዝተእስሩ ኣምሓደርቲ ቤት ትምህርቲ ይፈትሑልና ብማለት ተቓውሞኦም ንምርእይ ሰለማዊ ሰልፊ ዝገበሩ ተመሃሮን ስድራቤታትን ብዘይ ንሕስያ ብጥይት
ሰላማዊ ሰልፊ
ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚቴ ተጣበቅቲ ሃይማኖታዊ ትምህርቲ ንዕለት10/11/2017 ካብ ሳዓት 12:00 ክሳብ ሳዓት 5:00 ናይ ምሸት ኣብ ፊት ኤምባሲ ኤርትራ ሎንደን ኣዳሊዪ ሰለዘሎ ኩሉ ኤርትራዊ ፈታው ሰላምን ደላይ ዲሞክራስያዊ ለውጥን ክሳተፎ ብትሕትና ንዕድም።
ንተቀማጦ በርሚንጋሃምን ከባቢኣን ኣውቶቡስ ኣዳሊና ስለ ዘለና ኣብዚ ታሕቲ ተጠቂሱ ዘሎ ቁጽሪ ደዊልኩም
ንሕና ኣብ ኣምስተርዳምን ከባቢኣን እንርከብ ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ነቲ ብተባዕ ኣቦና ሓጅ ሙሳ መሓመድ ኑር ዝተባርዐ ህዝባዊ ናዕቢ እናደገፍና ፥ ነቦና ሓጅ ሙሳን ነቶም ኣውሃሃድቲ ህዝባዊ ሰልፍን፡ ንዝገበርዎ ናይ መሰል ሕቶ ብትብዓት ፥ ኣድናቖትናን ደገፍናን ንገልጽ።
ስርዓት ህግደፍ ነዚ ሕጂ ተላዒሉ ዘሎ ሕቶ መሰል ዘበገሶ ህዝባዊ
ነቲ ብዕለት 31 ጥቅምቲ 2017 ዓ.ም.ፈ ኣብ ከተማ ኣሥመራ ብሰንኪ ሥርዓት ህግደፍ/መንደፍ ኣብ ልዕሊ ሰለማውያን ኣሓትናን ኣሕዋትናን ኤርትራውያን ተሳተፍቲ ሰለማዊ ሰልፊ ብወተሃደራዊ ሓይሉ ተጠቒሙ ዓይኒ የብለይ እዝኒ የብለይ ኢሉ ብኣባትርን ብጥይትን ዝተኸሓሶም፡ ንሕብረተ ሰብ ዓለም ከነፍልጥን ኣንደበት ሕዝብና ኮይንና ድምጾም ከነቃልሕን ብዕለት 04.11.2017 ኣብ ከተማ
መግለጺ ጽላል ዲሞክራሲያውያን ኤርትራውያን ኣብ ኖርወይ
ብዛዕባቲ ኣብ ኤርትራ ዝርአ ዘሎ ተባዕ ህዝባዊ ተቓውሞ ዝምልከት
ብ31 ጥቅምቲ 2017 ኣብ ኣስመራ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ንምቅዋም ኣብ ሃገርና ኤርትራ ተራእዩ ዘይፈልጥ ናዕቢ ተገይሩ። እዚ ናይቲ ህዝብና በጺሕዎ ዘሎ ናይ ቆራጽነት ደረጃ ምልክት ኢዩ። ጸላኢና ህግደፍ ስርዓት ይትረፍዶ ሰላማዊ ሰልፊ
ህዝባዊ ነብሰ-ፍተሻ (national soul-searching)
ብኣማኑኤል ሳህለ
ነዚ ጽሑፍዚ ከቕርብ ካብ ዝደረኸኒ ሓደ ምኽንያት እዚ ዚስዕብ እዩ፥ ኣብ ኤርትራ ኣብዘን ዝሓለፋ ዓመታት ንህዝቢ ዘበራበረ ናይ ተቓውሞ ተግባራት ይንኣስ ይዕበ ተኻዪዱ እዩ። ኣብዚ ቀረባ ግዜ ከም እተኻየደ እውን ኩሉ ሰብ ዚፈልጦ ሓቂ እዩ። ኩሉ ንሃገሩ ዝሓስበላ ዜጋ እውን ኣብቲ
ምሉእ ሓድነት እንኮ መንገዲ
ሃገራዊ ድሕነትን ሓርነትን`ያ!!!
ዑቕባይ ገብረመድህን (ካብ ከምሪጅ፡ ማሳቹሰትስ፡ ሰ.ኣ.)
ሕዳር 4፡ 2017
********
እቲ ተኲርና ክንጥምቶ ዝግብኣና መሪር ሓቂ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብዚ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ዘሕለፍናዮ ፍጹም ጸልማት ህይወትን ሞትን፡ ዕንወትን ጥፍኣትን፡ በደልን ገበንን፡ ግፍዕን ግህሰትን ኣብ ቅድሚ ዓይንና እናተፈጸመ ብሰሪ ፍርሃት ድዩ ደረት ኣልቦ በለጽ፡
ቅሉዕ እዋናዊ አገዳሲ መልእኽቲ ንመላእ ዜጋታት ሃገረይ
ብተስፋይ ተኽለ ሕ/መ/ አሜሪካ ሳን ድየጎ
ነዚ መልእኽቲ’ዚ ክጽሕፍ ከለኹ፣ ነቶም ኩሎም አብ መስርሕ ጉዕዞታት ቃልስና ዝሐለፍናዮም ተመኩሮታታትን ነዚ ሕጂ ዝኸይድ ዘሎ መስርሕን ብምትእስሳር፣ አበየናይ ኢና ተዓንቂፍና ደኺምና አበይ’ከ ኔሩ ሐያል ጐድንና ብሕጽር ዝበለ ድሕሪ ምትንካፍ ናብዚ ሕጂ በጺሕናዮ ዘለና
ጥቅምቲ 31 2017፡ መዓልቲ ጅግንነታዊ ብድሆ ህዝቢ ኣስመራ`ያ!!!!
ጥቅምቲ 31 2017፡ ኣንጻር ዓመጻን ግህሰትን ዝበድሁ ተባዓት ተማሃሮ ኣል
ጋዜጣዊ መግለጺ
ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንዲሞክራስን ሰብኣዊ መሰላትን (ኤምዲሰመ)
ኣብ ዕለት 31 ጥቅምቲ ፡ ብሰንኪ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ከባቢ ኣኽርያ እትርከብ ቤትምህርቲ ኣል ዲያዓ ኣብ ምምሕዳራ ጣልቃ ብምእታዉ፡ ነቲ ምትእትታው ብትብዓት ዝተቓወሙ ሽማግለታት እታ ቤትምህርቲ ሓጂ ሙሳን ብጾቶምን ድማ ክኣስር ተረኺቡ። ነዚ ብምቕዋም ኣሽሓት ምእመናን እስልምና ሰላማዊ ሰልፊ
ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኤርትራውያን ንምድፋዕ ህዝባዊ ምንቅስቓስ
ጋዜጣዊ ናይ ደገፍ መገለጺ ነቲ ኣብ ከተማ ኣስመራ ጀሚሩ ናብ ኩሉ ክፋላት ኤርትራ ዝልሕም ዘሎ
ህዝባዊ ኣብያ
ትማሊ 31 ጥትምቲ፡ 2017 ብዕምጠራ ህግደፍ ንዝተዓጽወ ናይ እምነታት ቤት ትምህርታት ሓደ ካብኡ ቤት ትምህርቲ ድያ፣ከምኡ’ውን ምእሳር መማህራንን ወለድን እቲ ቤት ትምህርቲ፣ ብፍላይ ከኣ፣ ብማእሰርቲ
ብ31 ጥቅምቲ 2017 ኣብ ኣስመራ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ንምቅዋም ዝተኻየደ ህዝባዊ ናዕቢ፡ ዘይንቡር’ኳ እንተኾነ፡ ህዝቢ ኤርትራ ክሳብ ክንደይ ሓሲምዎ ከምዘሎን ህግደፍ ፉንፉንን ጽሉእን ስርዓት ምዃኑ ዳግማይ ዘነጽር ፍጻመዩ። ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ከም ኣመሉ፡ ነቲ መሰሉን ክብሩን ንምርግጋጽ ብዓውታን ድፍረትን ድምጹ ዘስምዐ ሰላማዊ ህዝቢ፡ ብዓረር፡ ብማእሰርቲ፡
ንልዕሊ 26 ዓመታት ዝኣክል፥ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዳርጋ ኩሉ ዝገበሮ ጭኮናታት፥ ኣብ ባዓቲ ሃይማኖታት ተሰዊሩ ክገብሮ ከምዝጸነሓ ካብቲ ልቦና ዘለዎ ህዝቢ ዝተሰወረ ኣይነበረን። ኣብ ሞንጎ ሃይማኖታት ኢዱ ብምእታው፥ ንገሊእን ፈጺሙ ኣዕኒወን ንገሊእን ጨፍሊቅውን ድማ ይርከብ። ንክርስትና ሃይማኖት ይኹን ንእስልምና፥ ብናጽነት ከምልኹን ከማሓድሩን ዕድል ዘይህብ
ሎሚ 31 ለካቲት ተባዓት ኤርትራውያን ተመሃሮ መንእሰያት ኣል ዲያእን ወለዶምን ዝርከቡዎም ኣሽሓት ኤርትራውያን ማሕበረሰብ ምስልምና፡ ነቲ ጨፍላቒ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ቤትምህርቶም ንምዕጻው ዝወሰዶ ስጉምቲ፡ ከምኡ `ውን፡ ኣብ ልዕሊ `ቲ ነዚ ውዲት ኣብ ምቅላዕን ምምካትን መሪሕ ተራ ዝተጻወተ ተባዕ ኣቦ ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑር ንዝወሰዶ ናይ
ኩቡራት ኤርትራዉያን ኣሓትን፡ ኣሕዋትን ተቀማጦ ዓባይ ብርጣንያ፡ ኣብ ሃገርና ብፍላይ ድማ ከተማ ኣስመራ ብሰላማዊ ህዝቢ ዝተበገሰ ሰላማዊ ተቃዉሞ፡ ስርዓት ህግደፍ ብሓይሊ ብረት ንምጎዕጻጹ ኣብ ህዝቢ ሃስያ የዉርድ ከምዘሎ ካብ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ግይለጽ ኣሎ.
ነዚ ኣብ ልዕሊ ሰለማዊ ህዝቢ ዝወርድ ዘሎ ዓመጽ ንምቅዋምን፡ ኣብ ጎኒ ህዝብና ከምዘለናን
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ መድረሳ ኣል ዲያእ (ብልማድ ድማ እንዳ ስታዝ በሽር) ተባሂላ ንእትፍለጥ ኣብ ኣስመራ (ኣኽርያ) ንእትርከብ ቤት ትምህርቲ እስላም ንምዕጻው ንዝወሰዶ ዓማጺ ስጉምቲ ብምቅዋም መንእሰያትን ህዝብን ሎሚ ድሕሪ ቀትሪ 31 ጥቅምቲ ኣብ ማእከል ኣስመራ ንዘካየዱዎ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ንምብታን ብርቱዕ ቶኽሲ ከምዝኸፈተ ምንጭታት ሓቢሮም።
እቲ
ኣብ እዋን ቁልዕነተይ፡ “መዋቲ ብህይውቱ እንከሉ ሓጥያት እንተድኣ ገይሩ መቃብሩ ይተፍኦ፡ ኣብ ከውታ ለይቲ ኣብ መቃብሩ ኣውያት ይስማዕ” ዝብሉ ኣዝዮም ዘገርሙን ዘርዕዱን ቃላት እሰምዕ ነይረ። ኣብቲ እዋን’ቲ ሓጥያትን ጽድቅን ንመን ከምዝምልከታን ትርጉመንን ከምዚ ሕጂ ዘለኒ ኣይኹን እምበር ምስ መትኩ ሓጥያተኛ ከይከውን ግን ይጥንቀቅ ነይረ። ሕብረተሰብና
ጸሎተ-ፍትሓት ነፍስሔር ወይዘሮ ኣበባ ተኽለ፡ ንሰሉስ ዕለት 31/10/2017 ኣብ ሰዓት 11፡00 ቅድሚ-ቀትሪ ኣብ ቤተ ክርስትያን ቅዱስ ሚኪኤል (ኣድራሻ፡- 78 Edmund Street, London SE5 7NR ) ክካየድ እዩ።
ፍትሓት ምስ ተዛዘመ፡ ኩልና ናብ’ቲ ንሳልስቲ ሓዘን ዝተኻየደሉ ኣዳራሽ ማለት፡- ናብ Fenwick Hall, 28 Wellington Road, London SW9 9NN
ጋዜጣዊ መግለጺ ኮሚቴ ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ - ዓባይ ብሪጣንያ
ብዛዕባ ህጹጽ መጸዋዕታ `ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኤርትራውያን ንምድንፋዕ ሕዝባዊ ምንቅስቓስ።`
ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን ደቂ ሃገርና፥ “ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኤርትራውያን ንምድንፋዕ ሕዝባዊ ምንቅስቓስ” ዜውጽእዎ፥ ናብ ኩሉ ኤርትራዊ ዘተኮረ ህጹጽ መጸዋዕታ ኩላትና ርኢናዮ ኣለና። ንኹላትና ኤርትራውያን ወኪሉ ብዓለምለኻዊ ደረጃ ዝነጥፍ ኣካል ንኽፍጠር እጃምና
ንምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ዝተቓወሙ ላዕለዎት ሰበስልጣን ናይ ተኣሰሩሉ ጽኑዕ ማሕዩር ዒራዒሮ ቀንዲ ሓላፊ ኮይኑ ንነዊሕ ዓመታት ንምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ብተኣማንነት ዘገልገለ ለተናል ኮለኔል ኢሳቕ ኣርኣያ (ወዲ ሓኪም) ናብ ትማሊ 26 ጥቅምቲ 2017 ዘውግሐ ለይቲ ብሕማም ከምዝዓረፈ ምንጭታት ሓቢሮም።
እቲ ዕሉል መጋበርያ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኮይኑ ነቶም ብደረጃ
እቲ ጸረ ትምህርትን ምዕባለን ዝኾነ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፡ ኣብ ኣስመራ ብካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ንእትምሓደር፡ `ሰሚናርዮ` ተባሂላ እትፍለጥ ቤትምህርቲ ዘካይዱ ዝነበሩ፡ ዓጀኑ ዝዓዶም ኣባ ጳውሎስ ሃይለ፡ ከምኡ `ውን ዓደብዑር ዝዓደን ሲስተር ትንሳኤ ኣሲሩዎም ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ብመሰረት `ቲ ሓበሬታ፡ እቶም ግዳይ ማእሰርቲ ኮይኖም ዘለዉ ክልተ ኣካየድቲ ቤትምህርቲ `ሰሚናርዮ`፡
ኣቶ ሰመረ ብላታ ገብረሚካኤል ብዕለት 21-10-2017 ብድንገት ኣብ መበል 64 ዓመቶም ስለ ዝዓረፉ፡
[gview file="http://assenna.com/wp-content/uploads/2017/10/semere.pdf"]
ኣብ መዋእል ስርዓት ህግደፍ፡ ሽመት ምዕዳል ወይ ምምንጣል፡ ሰባት ምእሳርን ምሽራብን ኣዝዩ ዝቀለለ’ዩ። እቶም ብስርዓት ህግደፍ ዝዳጎኑ ዜጋታት፡ ብሓለፍቲ ቤት ማእሰርቲ ወይ ስለያ፡ “ጉዳይካ ስለዝተጻርየ ተፈቲሕካ ኣለኻ” ዝብል ሓጺር መግለጺ ምስተዋህቦም፡ ስለምንታይ ከምዝተኣስሩ ክሓቱ ዝኾነ መሰል የብሎምን፡ ብዛዕባ’ቲ ኣብቲ ማሕዩር ዘጋጠሞምን ዝረኣይዎን ከይዛረቡ’ውን መጠንቀቅታ’ዩ ዝወሃቦም።
መርድእ
ክብርትን ፍትውትን ሓፍትና ወይዘሮ ኣበባ ተኽለ፡ ብዝሓደራ ውሽጣዊ ሕማም ንነዊሕ እዋን ኣብ ሆስፒታል ክትሕከምን ክትእለን ድሕሪ ምጽናሕ፡ ብኹሎም ቤተሰባን ፈተውታን ተኸቢባ ትማሊ ዓርቢ ዕለት 20 ጥቅምቲ (ኣብ መበል 79 ዕድሜኣ) ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ብሰላም ዓሪፋ። በዚ ምኽንያት’ዚ ንሰለስተ መዓልታት ዝካየድ ናይ ምብጻሕን ምጽንናዕን መደባት
ምሕደራ ባጤራ ናቕፋን ማሕበረ-ቁጠባዊ ስምብራቱን[1]
ገብረ ገብረማሪያም (ዶር.)
መቸስ፡ ባጤራ እንታይ ኢዩ ኢለ እንተዝሓተኩም፡ “ምስራኣናዮ ንፈልጦ”፡ ኣርእየና’ሞ ክንነግረካ ከምትብሉን ኣይጠራጠርን ኢየ። ባጤራ ዳኣ፡ እዚ “ናቕፋ፣ ዶላር፣ ዩሮ፤ የን፣ ቅርሺ፣ ሪያል፣ ዲናር፣ ፐሶ፣ ራንዲ፣ ፓውንድ ኢስተርሊንግ፣ ክሮና፣ ወ.ዘ.ተ.” ዝባሃል ‘ወረቐት ወይ’ውን ሓጻውን’ ዶ ኸ ኣይኮነን’ውን ትብሉ ትኾኑ። እወ፡
29.04.1951 – 07.10.2017
መርድእ
ብጻይ ሓደራ ተስፋይ ብ 29.04.1951 ዓ.ም.ፈ ኣብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ዓዲ-ዃላ ሞሰዳ/ እንዳዝማቲ ዑቕቢት፡ እንካብ ክቡራት ወለድቱ ኣቶ ተስፋይ ዘርኡን ወ/ሮ ኣማረሽ ኣበዶምን ተወልደ። ዕድመኡ ንትምህርቲ ምስ ኣኸለ ከኣ ኣብ ዓዲ-ዃላን ከተማ መንደፈራን ተማሂሩ ቀጺሉ ናብ ኢትዮጵያ ብምኻድ ብፍላይ ናይ ናብራ ዕብየት
ብመጀመርያ ኣብ ኖርወይ: ብሓፈሻ ድማ ኣብ ኩሉ ኩንርንዓት ዓለም ንእትርከቡ ኹልኹም ደለይቲ ፍትሒ ናይ ቃልሲ ሰላምታና ይብጻሕኩም።
ኣብ ዕለት 18.10.2017 ኣብ መርበብ ዜና ኣሰና «ኣገዳሲ ምልክታ ፡ ደለይቲ ፍትሒ ኖርወይ» ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ብዛዕባና: ብዛዕባ ጽላል ተጻሒፉ ርኢና። መግለጺ ክንህበሉ ኣገዳሲ ኮይኑ ስለዝረኸብናዮ ድማ መሪሕነት
ERITREAN SNEET ASSOCIATION
ማሕበር ስኒት ኤርትራውያን ሳንድየጎ
جمعية سنيت الإريترية
ውጽኢት ምይይጥ ደለይቲ ፍትሒ ሳንድየጎን፣ ኣምባሳደር ዓንደብርሃንን
ኣቐዲምና ኣምባሳደር ዓንደብርሃን ምስ ደለይቲ ፍትሒ ሳንድየጎ ንምርኻብ ዝወሰዶ ተበግሶ ኣዚና ነመስግን። ማሕበር ስኒት ኤርትራውያን ሳንድየጎ ንብድሕሪ ሕጂውን ንኹሎም ውድባትን ሲቪካውን ፖለቲካውን ጽላላትን፣ ህዝባዊ ባይቶታትን፣ ብዘይ ኣፈላላይ እናተቐበለ ክዛተ ድሉው ምዃኑ ንኹሉ

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ውድብ ሕቡራት መንግስታት 1.6 ቢልዮን ዶላር ንደቡብ ሱዳን ሓቲቱ…
መቐለ ለካቲት 07/2009(ድወት) ውድብ ሕቡራት መንግስታት ብውግእ ምኽንያት ፀገም ንዘጋጠማ ደቡብ ሱዳን 1.6 ቢልዮን ዶላር ሓገዝ ከምዘድሊ ኣፍሊጡ።
እቲ ገንዘብ ሓዳሽ ሃገር ደቡብ ሱዳን ንሰለስተ ዓመታት ኣብ ሃገራ ብዝተኻየደ ውግእ ንዝተመዛበሉ ናብ 7.5ሚልዮን ዝፅግዑ ዜጋታት ሓገዝ ዝውዕል ከምዝኾነ ገሊፁ።
ብሰንኪ እቲ ውግእ ኹነታት ፀጥታ እታ ሃገር ካብ እዋን ናብ እዋን ይገድድ ከምዘሎ ድማ ሓላፊ መተሓባበሪ ሰብኣዊ ረዲኤት ውድብ ሕቡራት መንግስታት ኣብ ደቡብ ሱዳን ኢግኒ ኦውሱ ምግላፆም ወርልድ ቡሊተን ሓቢሩ።
ማሕበረሰብ ዓለም ነዚ ኣብ ግምት ብምእታው ህፁፅ ሓገዝ ክገብር እውን ተማሕፂኖም።
ተዓዘብቲ ከምዝገለፅዎ ሰለስተ ዓመታት ዘቑፀረ ውግእ ሕድሕድ ደቡብ ሱዳን ብዓሰርተታት ኣሽሓት ንዝቑፀረ ደቡብ ሱዳናውያን ዝቐተለ ኮይኑ ልዕሊ 2.4ሚልዮን ህዘቢ እታ ሃገር ክመዛበሉ እውን ገይሩ እዩ።


text:
Oromia Regional State Oromia Regional State
ናይ ኢትዩጵያ ናይ መሬት ስፍሓት ከምዝግመት ደርጋ 1.1 ሚልዩን ስ.ኪ.ሜ እንትኾን እቲ ኣብዚ ሀዚ ግዘ ዘሎ ናይ ህዝቢ ቑፅሪ ብግምት 79 ሚልየን ልዕሊ 84 ሚእታዊ ኣብ ናይ ገጠር ቦታታት ዝነብሩ እዩም፡፡ኢትዮጵያ ናይ ፌደራላዊን ዲሞክራስያዊ ሪፐብሊክ እንትኾን 9 ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ዝሓዘት፡ብስም እንትንፅዎዖም ትግራይ፣ዓፋር፣ኣምሓራ፣ኦሮምያ፣ሶማልያ ፣ቤንሻንጉል ጉሙዝ፣ ናይ ደቡብ ብሄር ብሄረሰባትን ህዝቢን ክልል፣ጋምቤላን ሃረሪን ክልተ መተሓዳደሪ መንግስቲ (ናይ ኣዲስ ኣበባ ከተማ ምምሕዳርን ናይ ድሬዳዋ ከተማ ምኽሪ ቤት) ዘጠቓለለ እዩ፡፡
እቲ ብሄራዊን ክልላዊ መንግስቲ ከምኡ እውን ክልተ ናይ ከተማ ምምሕዳር ምኽሪ ቤትን ኣብ ሸሞንተ ሚእቲ ወረዳታትን ኸባቢ 15000 ቐበሌታት(5000 ኣብ ከተማን 10000 ኣብ ገጠር) ዝሓዘ እዩ፡፡


text:
By Viviana Amanuel January 01, 2012
ሓደ ግዜ ፣ ንሓደ ነጋዳይ ፣ ዓርኩን ዓሚሉን፣ ከምዚ ክብል ሓተቶ፣ “ ክቡር ዓርከይ ክንደይ ‘ዩ ዕድመኻ?” እቲ ነጋዳይ፣” ሰለሰተ ሚእትን ስሳን “ ክብል መለሸሉ። እቲ ዓሚል ፣ ብመልሲ ነጋዳይ ዓርኩ ጋን ተሰሪሑ፣ ዝሰምዖ ቁጽሪ ዕድመ ክኣምኖ ስለዝጸገሞ፣” ይቅሬታ ግበረለይ ዓርከይ ፣ እዚ ዝመለሽካለይ’ ክትደግመለይ’ዶ ?” በሎ። እቲ ነጋዳይ ፣ ድምጹ ክብ ኣቢሉ፣ ፥ ሰለስተ ሚእትን ስሳ ዓምት “ ኢሉ ደገመሉ። እቲ ዓሚል ፣” ኣይትሓዘለይ ደኣ’ምበር ሕጂ ወን ተኾነ ደጊምካለይ ክንስካ፣ ክርደኣኒ ኣይከኣለን። ምክንያቱ ፣ ኣብዛ ምድሪ ልዕሊ ስሳ ዓመት ‘ሞ ድማ ከምዚ ናትካ ዕድመ ብዘይ ኣካላዊ ለውጢ ኣይረኣኹን ። ክንዲ ዝኾነ ፣ እዚ ዝበልካኒ ከኣምኖ ይጽግመኒ” በሎ።
እቲ ነጋዳይ፣ “ ጽቡቕ ኣሎኻ ብዘልማድ ኣኦጻጽራ ዕድመይ ስሳ ዓመት እዩ። ኾይኑ ግን፣ ገዛእ ርእሰይ ስለዝመልኽን ከመይ ከም ዝነብር ስለዝፈልጥን ፣ ካብቲ ሓቀኛ ክወን ዕድመ ሰብ ሽዱሽተ ዕጽፊ ክነብር ክኢለ። ክንዲ ዝኾነ፣ ፈቲኻ ጸሊእካ ፣ ዕድመይ እዚ ዝነገርኩኻ’ዩ” በሎ ይብሃል።
ነብስና ከነዛኒ ከቢድ’ዩ ። ድሕሪ መውላድና ሞትና ዘይተርፍ ሙዃኑ እንተደኣ ፈሊጥና፣ ፈሊጥና ድማ ገዛእ ርእስና ክነእምን እንተደኣ ጽዒትናን ክኢልናን ድነ ሞት ካብ ዙርያና ይቕንጠጠልና። ነብስና ከነዛኒ ድማ ይቀለልና። ኣብ ሎሚ ኾይና ድማ ንመዋእል ንነብር። ጽባሕ ድማ ኣብቲ ዝተመደበላ ግዜ ብዘይ ስግኣት ምስ ብዙሕ ንዓናን ንኸባቢናን ዝጠቕም ድበኽ ትብለና ።ነባሪ ተግባር ኣብ ምትግባር ድማ ነሕልፋ።
ብዛዕባ ጽባሕ ዘይምጭናቕ ብዛዕባ ዘይተፈልጠት መዓልቲ ክንሓስብ፣ ካብቲ ህሉው ግዜናን ዕድመናን ንምንታይ ነባኽን። ብከምዚ ኣመለኻኽታ ብዛዕባ ጽባሕ ርድኢትና ኣዕቢና ከይተጨነቕና ክንሓልፎ ክኢልና ፣ካብ ሞት ብስጋ ሞት ብመንፈስ ከነምልጥ ንኽእል። ወርትግ ስምና ዘስሚ ሓድጊ ተግባር ገዲፍና ኣብ ልቢ ብዙሓት ክንሰፍር ድማ ልዑል ተኽእሎ ኣሎና። ብእኡ መንጽር እፎይታ ይምዓና፣ እፎይታ ድማ ንህብ።
ዋላ ቅዱስ ጽሑፍ “ ናይ ዕለት እንጌራና ኣይትክለኣና” ኢልና ከነጻልት’ዩ ዝምህረና። ንጽባሕ ኣይንበል ‘ዩ እቲ መልእክቲ። ጽባሕ ካልእ መዓልቲ’ያ በቓ ንሎሚ እንተደኣ ተረኺቡ እኹል።
ከምቲ ኣብ ኣህላኺ ስራሕ ተጸሚድካ ድሕሪ ምውዓል ፣ ለይቲ ምስ ልዋም ዘለዎ ናይ ድቃስ ግዜኣ ደብኽ እትብለና፣ ጽባሕ ድማ ሎሚ ከም እትወልዳ ተገንዚብና ኣብ ሎሚ ኾይና ንሎሚ ንንቓሕ።
ኣብ መብዛሕትና ግን ኪንዮ እዚ ዝኸይድ ርድኢት ካብ ዘይምህላው ጽባሕ ከምዝን ከምዝን ክገብር ኣሎኒ ኣብ ዝብል ሙጉት ገዛእ ርእስና ንጸምዳ’ሞ ፣ ብዛዕባ ጽባሕ ክንሓስብን ክንጭነቕን ንሎሚ ከይተጠቐምናላ ትሓልፍ። እንተሓሊፋ ድማ ንከስር፣
ኣብ ሎሚ ኾይና ንሎሚ ወጢና ገዛእ ርእስና መሊኽና ሎሚ ከነተግብሮን ሓሲብናን ኣብ ግብሪ ኣውዒልናዮን እኹል እዩ። ኩሉ ነገር ማ ከምቲ እንደልዩ ክከውን እዩ። ሻቡ ልክዕ ከምቲ ንጋዳይ ኣብ ዕድሜና ብዘይ ኣካላዊ ለውጢ ናይ ሹዱሽተ ሰባት ዕድመ ክንነብር ዘጽግም የብሉን።


text:
መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ተሸሊሙ…
መቐለ ለካቲት 24/2010(ድወት) መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣገዳሲ ሽልማት እዛ ኣህጉር ረኺቡ።
እቲ መንገዲ ኣየር ኣብ ዓውዲ ኣቬየሽን ብዘለዎ ብልጫ እዩ ካብ ኢንስቲትዩት ኣመራርሓ ስራሕ ኣፍሪካ ነቲ ሽልማት ዝረኸበ።
ካብዚ ብተወሳኺ እቲ መንገዲ ኣየር ምስሊ ኣፍሪካውያን ንምቕያር ዝገበሮ ፃዕርን ኣብ ዓውዲ ኣቬየሽን ንዘርኣዮ ምዕቡል ኣሰራርሓን ናብዚ ሽልማት ክበቅዕ ከምዝኽኣለ ተገሊፁ።
ዳይሬክተር ጀነራል ኮሚቴ ኣመራርሓ ስራሕ ኣፍሪካ ስታንላይ ኦሆመን እቲ መንገዲ ኣየር ሙሉእ ዘይጉድል ኣገልግሎት ክህብ ብምኽኣሉን ሰብኣዊ ክብርታት ብምዕቃቡን እዚ ሽልማት ይግብኣ እዩ ክብሉ ገሊፆም።
ኣብ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣካያዲት ስራሕ ጨንፈር ናይጀርያ ፍረሂወት መኮነን ብግዲኤን መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣብ ጉዕዞ 70 ዓመታት ድሌት ኣፍሪካውያን እናሰርሐ እዩ ኢለን።
እቲ መንገዲ ኣየር ንደቂ ኣንስትዮ ኣብረርቲን ኣመራርሓን ፍሉይ ትኹረት ሂቡ ይሰርሕ ከምዘሎ ድማ እተን ኣካያዲት ስራሕ ሓቢረን።


text:
ኣብ ኣብያተ መግቢ ኣብ ጥቕሚ ምስ ውዓለ ዝድርበ ኦይስተር ወይ ድርብ ድርዒ ዘለዎ እንስሳ ባሕሪ ካብ ኣብያተ መግቢ እናተኣከበ ናብ ባሕሪ ናይ ምምላስ (Oyster Recovery Partnership) መስርሕ ኣሎ።እዚ ድርዒ ወይ ሼል መሊስካ ኣብ ረብሓ ናይ ምውዓል ይካየድ ናይ ዘሎ ምንቅስቓስ /Shell Recycling Alliance/ ወፍሪ እዩ።ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ክፍለ ግዝኣት ሜሪላንድ ከባቢ ቸሲፒክ በይ ካብ ዝርከቡ ኣብያተ መግቢ 1,215,760 ሊትሮ ኦይስተር ተኣኪቡ እዩ።ሓድ ሕድ ፍርቂ መሸፈኒ ሼል ወይ ድርዒ ሓድሽ መንበሪ 10 ውላዳት ኦይስተር ይኸውን።እቲ መሊሱ ኣብ ጥቕሚ ዝውዕል ወይ ሪሳይክል ዝኸውን ሼል ብብዙሕ መንገድታት ንከባቢያዊ ሓለዋ ረብሓ ኣለዎ።
ኦይስተር እምኒ ብዝመስል ሼል ዝሽፈን ወይ ድርብ ድርዒ ዘለዎ እንስሳ ባሕሪ እዩ።ኦይስተር ኣብ ማይክ ክራፕ ሃውስ ብዝብል ኣብ ዝፍለጥ ቤት መግቢ ካብ 1958 ዓ.ም ጀሚሩ ኣብ ዝርዝር መግቢ /Menu/ ተደላይ ወይ ፍሉጥ ዓይነት መግቢ እዩ።
ኣብ ሪቫ ሜሪላንድ ዘሎ ቤት መግቢ ናይ ኦይስተር ድርዒ መሊሱ ኣብ ረብሓ ክውዕል ካብ ዝገብሩ ልዕሊ 330 ኣብያተ መግቢ ሓደ እዩ።ወናኒ ናይቲ ቤት መግቢ ቶኒ ፒየራ ንዝሓለፉ ኣርባዕተ ዓመታት ኣብቲ ፕሮግራም ይሳተፍ ከምዘሎ ይዛረብ።
“ንዓና ኩሉ ዕውት ዝኾነሉ ስራሕ ገይርና ኢና ንወስዶ።ንከባቢያዊ ሓለዋ እውን ዓወት እዩ።”
ኦይስተር ኣብ ቤት መግቢ ኣብ ጥቕሚ ድሕሪ ምውዓሉ ከመይ ከምዝእከብ እውን ከምዚ ክብል የረድእ።
“ፈለማ ነቲ ጉሓፍ ዝወስዱ ኣቐዲሞም ይመፁ’ሞ ይወስዱዎ ነይሮም።ሎሚ ግን ኦይስተር ሪከቨሪ ኣብ ሰሙን ክልተ ግዜ እናመፁ እዮም ዘልዕሉዎ።”
ማይክስ ክራፕ ሃውስ ኣብዚ ዓመት ነቲ ፕሮግራም ኣበርኮ ካብ ዝገበሩ 10 ሓገዝቲ ሓደ ክኸውን ከሎ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ልዕሊ 29,920 ሊትሮ ዝመዘን ናይ ኦይሰተር ድርዒ ዳግም ኣብ ረብሓ ክውዕል ወይ ሪሳይክል ክኸውን ኣወፊዩ እዩ።
“ሪሳይክል ከምእንገብር ስለዝፈልጡ ብዙሓት ሓደሽቲ ዓማዊል ይመፁና ከምዘለው እዩ ዝስምዓኒ።ንከባቢና፣ንቼሲፒክ ኣገዳሲ ምዃኑ ይፈልጡ እዮም።”
እቲ ፕሮግራም ኣብ 2010 ዓ.ም ኣብ 22 ኣብያተ መግቢ እዩ ተጀሚሩ።ወሃቢት ቃል ኦይስተር ረከቨሪ ፓርትነርሺፕ ካሪስ ኪንግ ብቕልጡፍ እናዓበይ ይመፅእ ከምዘሎ ትዛረብ።
“ፅቡቕ ተቐባልነት ረኺቡ’ሎ።ኣብ ሓድ ሕድ ማዕፆ እናኳሕኳሕናን ንሰባት ብምስታፍን እናዓበናን እናስፋሕፋሕናን ኢና ንኸይድ ዘለና።መዓልታዊ ጠለባት ይመፀና’ሎ።ከመይ ገይርና ኣካል ናይዚ ፕሮግራም ከምዝኾና ክሓስቦ ከለኹ ናይ ብሓቂ ኣዝየ ሕጉስቲ እየ።ከወፊ ኣለኒ፤ቀፃሊ ክኸውን እውን ድልየተይ እዩ።”
ማነጀር ሼል ዝተባህለ ናይ ምምስራሕ ሕብረት ቶኒ ፕራይስ ኣብ ጥቕሚ ዝወዓለ ወይ ዝተደርበየ ኦይስተር ካብ ኣብያተ መግብን መሸጢ ሲፉድን ከምዝእክቦ ይዛረብ።
“ኣብ ሰሙን ሸውዓተ ግዜ ነልዕል ኢና፤ኣብ መወዳእታ ሰሙናት ዝህልው ፍፃመታት ሓዊሱ።ኣብ ሓደ ሰሙን ኣስታት 18,200 ሊትሮ ዋላ እውን ክሳብ 29, 120 ሊትሮ ዝኸውን ንእክብ ኢና።”
ንዝተጉሓፈ ድርዒ ዘመላልሳ ናይ ፕራይስ ናይ ፅዕነት መኻይን ዝቕፅል ናይ ምፅራይ ስራሓት ናብ ዝካየደሉ ቦታ ይወስድኦ።
“እቲ ድርዒ ወይ ሼል ንኣስታት ሓደ ዓመት ኣብዚ ይራገፍን ይቕመጥን።ኣብዚ ይነቅፅ፣ብፅሓይን ንፋስን ይውቃዕ፣ዝናብ እውን ይወቕዖ።ኣብቲ ሼል ዝተረፈ ነገር ክሳብ ዝብስብ ማለት እዩ።…ድሕሪ ዝተፈላለየ ናይ ምፅራይ ስራሕቲ ውፁእ ፃዕዳ ይኸውን።”
እቲ ሼል ወይ ድርዒ ንቀፃሊ ናይ ምፅራይ ስራሓት ናብ ናይ ሜሪላንድ ዩኒቨርስቲ ማእኸል ከባቢያዊ ሳይንስን መጫጭሒ ኦይስተርን ይውሰድ።
ናይቲ ማእኸል ማነጀር ስተፋኒ ኣለክዛንደርን ጉጅልኣን ብዕድመ ገና ህፃናት ንዝኾኑ ደቀቕቲ ኦይሰትራት ናብቲ ብዝተፈላለየ መስርሕ ዝፀረየ ድርዒታት ንምጥባቕ ምድላዎም ትገልጽ።
“ኣባፅሕ ኦይስተራት ሒዝና እንቋቑሖ ከውድቓን ክጫጭሑን ንገብር።እቶም ዝተጫጭሑ ካብ ክልተ ክሳብ ሰለስተ ሰሙናት ክዓብዩ ንገብሮም።ምስ ዓበዩ ምስቲ ድርዒ ነጣብቖም።”
ኣሌግዛንደር ብተወሳኺ ኣብቲ ዳግም ኣብ ጥቕሚ ዝውዓለ ተፈጥሮኣዊ ሼል ወይ ድርዒ ዝተጣበቑ ናብ ቼሲፒክ በይ ክኣተው ይግበር።ኣብኡ ይዓብዩ በዚ ድማ ቁጽሪ ኦይስተርስ ይውስኽ።ሓደሽቲ ናይ ኦይስተር ወለዶታት ንጥዕና ኣብቲ በይ ንዝርከብ ማይ ኣዚዩ ኣገዳሲ ይኸውን ትብል ።
“ኦይስተራት ንማይ የፃሪይዎን ንፁህ ይገብሩዎን።…ፅሩይ ማይ ምስ ዝህልው ብዙሕ ብርሃን ፀሓይ ክኣትው ይገብር።ተወሳኺ ሳዕሪ ይቦቅል እሞ ዓሳን ክራብን ኣብ ንእስነቶም ብኻልኦት ከይብልዑ ንመሕብኢ ይጥቀምሉ።እናተጫጭሑን እናተራብሑን በዝሖም ይውስኽ።”
ምዕዋት ፕሮግራም ሼል ናይ ምምስራሕ ሕብረትን ካልኦት ኣብያተ መግቢ እውን ንክሕወሱ ዘተባብዕ እዩ።እዚ ነቲ በይ ይኹን ኦይሰተር ንዝበልዑ ሰባት ፅቡቕ እዩ።


text:
9 ሓቅታት፡ ክሳብ ክንደይ ዓመት ንነብር?
ኣብ 195 ሃገራት፡ ደቂ ኣንስትዮ ካብ ደቂ ተባዕትዮ ንላዕሊ ክነብራ ከለዋ ኣብ ሩሲያ ብ11 ዓመት ይበልጻ። ኢትዮጵያዉያን ኣብ 1990 ይነብሩዎ ካብ ዝነበረ ዕድመ 19 ዓመት ወሲኾም ይነብሩ ኣለዉ።
ዝለዓለ ናይ ምንባር ዕድመ ዘለወን ሃገራት ድማ ዝተሓተ ናይ ምንባር ዕድመ ካብ ዘለወን ልዕሊ 34 ዓመታት በሊጸን ኣለዋ።
ካብ ኢንስቲትዩት ምዘናን ጥዕናን ዝረኸቦ መረዳእታ ተጠቒሙ መሽን ሒሳብ ማእኸላይ ዕድመ ምንባር ቢቢሲ ዝረኸቦ ዉጽኢት ማእኸላይ ምንባር ዕድመ (ገምጋም ዕምሪ) ድማ እነሆ።
1 - ነዊሕ ዕድመ ኢና ንነብር ዘለና
ካብ 1990 ንደሓር መጠን ማእኸላይ ዕድመ (ዕምሪ) ብ 7ተ ዓመት ዓብዩ። ካብቶም ኣብ ትሑት ኣታዊ ዘለወን ሃገራት ዝርከቡ ህጻናት ዘጋጥም ሞትን ኣብ ዝለዓለ ኣታዊ ዘለወን ሃገራት ብሕማም ልቢ ዘጋጥም ሞትን ወጻኢ፡ ኣብዚ ሕዚ እዋን ሰባት ነዊሕ ዕድመ እናነበሩ'ዮም።ምምሕያሽ ኣወሃህባ ኣገልግሎት ጥዕና፣ ዝሓሸ ዉልቃዊ ጽሬትን ቀረብ ኣፋዉስን እጃም ኣለዎም።
ዝሓሸ ናይ ምንባር ዕድመ ድማ፡ ብ6.3 ዓመት ወሲኹ'ዩ።
2 - ምዕራብ ኣዉሮጳ፡ እቲ ዝለዓለ ይሕዝ
ካብተን 20 ዝለዓለ መጠን ማእኸላይ ዕድመ ዘለወን ሃገራት እተን 14 ኣብ ኣዉሮጳ'የን ዝርከባ።
ኣብ ሃገራት ኤዥያ ጃፓንን ሲንጋፖርን ዝዉለዱ ክሳብ 84 ዕድመ ክነብሩ ይኽእሉ።
ኢንግሊዝ 81፣ ሰሜን ኣየርላንድ መበል 32 ዌልስ ድማ 34 (ክልቲኤን 80 ዕድመ ማእኸላይ ምንባር ብምሓዝ) ስኮትላንድ ድማ ብ79 ዕድመ ናይ ምንባር ዕድመ ካብ 198 ሃገራት መበል 42 ድጃ ሒዛ ኣላ።
3 - ሃገራት ኣፍሪቃ እቲ ታሕተዋይ መስርዕ ተቖጻጺረንኦ
ኩለን ግን ድማ ካብተን ኣብ ታሕቲ ዝተሰርዓ 20 ሃገራት እተን 2ተ ካብ ኣፍሪቃ እየን። ኣብ 2016 ኣብ ሌሴቶን ማእኸላይ ሪፐብሊክ ኣፍሪቃን ዝተወለዱ ህጻናት ክሳብ 50 ዓመት ጥራሕ ናይ ምንባር ዕድል'ዩ ዘለዎም።
ንዓሰርተታት ዓመታት ዝቐፀለ ኲናት፣ ድርቅን ዝተሓተ ግንዛበን ኣፍጋኒስታን ብ58 ዕድመ ምንባር ካብ ሃገራት ኤዥያ እታ ዝተሓተት ኮይና'ያ።
4 - ደቂ ኣንስትዯ ካብ ደቂ ተባዕትዮ ንላዕሊ
ካብ 198 ሃገራት ኣብተን 195 ብማእኸላይ ብ6ተ ዓመት ዕድመ ደቂ ኣንስትዮ ልዕሊ ደቂ ተባዕትዮ ይነብራ። ኣብ ገለ ሃገራት ግና እቲ ኣፈላላይ ክሳብ 11 ዓመት ይበጽሕ'ዩ።
እቲ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ሰደቓ ከምዘመላኽቶ፡ እቲ ሰፊሕ ኣፈላላይ ጾታ ኣብ ምብራቕ ኣዉሮጳን ሩሲያን እንትኾን፡ ትሑት ማእኸላይ ዕድመ ደቂ ተባዕትዮ ብኣልኮላዊ መስተታትን ድኹም ናይ ስራሕ ኩነታትን ስዒቡ ዝመጸ'ዩ።
እተን ሰለስተ ደቂ ተባዕትዮ ዝሓሸ መጠን ማእኸላይ ዕድመ ዝተርኣየን ሃገራት ግና ዲሞክራሲያዊት ሪፐብሊክ ኮንጎ፣ ኩዌትን ሞዉሪታኒያን እየን።
5 - ኣብ ኢትዮጵያ ማእኸላይ ዕድመ ምንባር ብ19 ዓመት ዓብዩ
ማእኸላይ ዕድመ ምንባር ካብ 1990 ጀሚሩ ኣብ 96 ሚኢታዊት ሃገራት ዓለም ዓብዩ'ዩ። ኣብዚ እዋን ኣብ 11 ሃገራት ዝተወለዱ 50 ዕድመ ክበጽሑ ትጽቢት ዘይግበር እንትኾን፡ ኣብ 2016 ግና እዚ ደረጃ ዳርጋ ኩለን ሃገራት በጺሐንኦ'የን።
ሽዱሽተ ካብቶም 10 ምምሕያሻት ኣብ ሃገራት ትሕቲ ሰሃራ ኣፍሪቃ ዝተርኣዩ'ዮም። ኢትዮጵያ ካብ 1990 ጀሚራ ካብ ድርቂ'ኳ ተንሳእርር እንተሃለወት ኣብዚ ግዜ ዝነበራ 47 ማእኸላይ ዕድመ ምንባር'ዩ።
ሕማማት ኮሌራን ካልኦት ተመሓላለፍቲ ሕማማትን ብምንካዮም ግና ኣብ 2016 ዝተወለዱ ካብዚ 19 ዓመት ወሲኾም ክነብሩ ትጽቢት ኣሎ።
6 - ማእኸላይ ዕድመ ምንባር ኣብ 8 ሃገራት ነክዩ
ካብ 1990 ጀሚሩ መጠን ማእኸላይ ዕድመ ምንባር ዝነከየለን 8ተ ሃገራት ኣለዋ። እቲ ዓብዪ ዉድቀት ኣብ ሌሴቶ ዘጋጠመ'ዩ፤ 25 ሚኢታዊት ምስ ኤች ኣይቪ ዝነብሩ'ዮም። እዚ ኣብ ዓለም እቲ ካልኣይ ዝዓበየ ዝርግሐ'ዩ።
ኣብ 2016 ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝተወለዱ ህጻናት ቅድሚ 25 ዓመት ካብ ዝተወለዱ ብ2 ዓመት ነክዮም ክሳብ 62 ዓመት ክነብሩ ትጽቢት ይግበር።
7 - ኣብ ሞንጎ ሃገራት ዘሎ ኣፈላላያት
ማእኸላይ መጠን ዕድመ ምንባር ኣብ ሞንጎ ጎረባብቲ ሃገራት ክተሓናፈጽ ዝኽእልን ንከባቢ 20 ዓመታት እናኾነ ዝመጸን'ዩ።
ከም ኣብነት ካብ ቻይና ናብ ኣፍጋኒስታን ዘሎ ማእኸላይ ዕድመ ምንባር ብልዕሊ 18 ዓመታት ነኪዩ።
ንዝሓለፉ ዓመታት ብግብረ ራዕዲ እትፍተን ዘላ ማሊ 62 ዝነበራ ኮይኑ፡ ኣብ ጎረቤት ማሊ ኣልጀሪያ ዝተወለዱ ክሳብ 77 ዕድመ ይነብሩ ተባሂሉ ይግመት።
8 - ጽልዋ ኲናት
ንድሕሪት 2010 ተመሊስና፡ ሶርያ ካብ ሰለስተ ኣብ ቅድሚት ዝርከባ ሃገራት ብመጠን ማእኸላይ ዕድመ ምንባር ኣብ መበል 65 ዝተሰርዐትሉ ታሪክ'ዩ ነይሩ። ሕዚ ግና ብምኽንያት እቲ ዘይዛረየ ኲናት ኣብ 2016 መበል 142 እያ ተሰሪዓ።
9 - ጥምየትን ተፈጥሮኣዊ ሓደጋታትን
ሰሜን ኮርያ ካብ 1994 ክሳብ 1998 ብከቢድ ጥምየት ተጠቒዓ'ያ። ልዕሊ 200 ሽሕ ሰባት ኣብ 2010 ኣብ ኣሀይቲ በዘጋጠመ ራዕዲ መሬት ሞይቶም ተባሂሉ ይግመት። ኣብቲ ቐጻሊ ዓመት ግና እቲ ማእኸላይ መጠን ዕድመ ወሲኹ'ዩ።
ክሳብ ክንደይ ተወሰኽቲ ዓመታት ክትነብሩ ከምእትኽእሉ ንምፍላጥ ክሳብ ክንደይ ተወሰኽቲ ዓመታት ክትነብሩ ትኽእሉ?


text:
ተሳተፍቲ መድረኽ ዘተ ጉዱኣት ኵናት ትግራይ
ብሓይለ መልጢ ስልጣን ዝጨበጠ ውልቀ መላኺ ፋሽሽታዊ ስርዓት ደርጊ ኣብ መላእ ህዝብታት ሃገርና ብፍላይ ድማ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ብዘካየዶ ዘስካሕክሕ ግፍዓዊ ጨፍጫፍን መግዛእትን መግለፂ ህዝቢ ትግራይ ድኽነትን ድሕረትን ኮይኑ ከም ዝፀንሐ ካብ ሕልናና ዘይጠፍእ ናይ ቀረባ ታሪኽ እዩ። ነዚ ዓፋኒ ስርዓት ክፃወር ዘይከኣለ ህዝቢ ትግራይ ግን ወፅዓ ተሸኪሙ ክኸይድ ኣይፈቐደን። ህዝቢ ትግራይ ንነፃነትን ማዕርነትን ምርግጋፅ ክብል መሪር ብረታዊ ቃልሲ ንከካይድ ተገዲዱ እዩ። ኣብቲ ዝተኻየደ መሪር ቃልሲ እውን ልዕሊ 60 ሽሕ ቀያሕትን ፀለምትን ተጋሩ ህይወቶም እንትኸፍሉ ልዕሊ 100 ሽሕ ድማ ኣካሎም ጎዲሎምሉ እዮም። መስዋእቶምን መጉዳእቲ ኣካሎምን ግና ከንቱ ኣይተረፈን። ኩሎም ህዝብታት ብመልክዕ፣ ሃይማኖት፣ ባህልን ቋንቋን ከይፈለየ ማዕረ ተጠቀምቲ ዝኾንሉን ኣብ ሓደ መሶብ ተቐሪቦም ዝዕንገልሉን ሕገ መንግስታዊ ስርዓት ክትከል ክኢሉ እዩ። ካብቲ ሕገ መንግስታዊ ስርዓት ዝምንጭው፣ ህዝብታት ሃገርና ብውዳበን ውልቀን ተጠቀምቲ ንክኾኑ ዘኽእል ኣሰራርሓታት ተኣታትዮም ተግባራዊ ብምዃኖም እውን ካብ ግዘ ናብ ግዘ ልዑል ህዝባዊ ተሳትፎ ዝዓረፎም ዓበይቲ ዓወታት ልምዓትን ዴሞክራሲን ተመዝጊቦም እዮም።
እቶም ትማሊ ኣብቲ ሃልሃልታ ኲናት ምእንተ ሰላም፣ ነፃነትን ማዕርነትን ህዝበታት ኣካሎም ዝጎደሉ ሰብ ድርብ ታሪኽ ነቲ ዝተኸልዎ ሕገ መንግስታዊ ስርዓት ተጠቒሞም እነሆ ሎሚ መጉዳእቲ ኣካል ከይገደቦም ተጠቃምነቶም ዘረጋግፅሉ ብማሕበር ተወዲቦም ኣብ ምርብራብ ይርከቡ። ማሕበር ጉዱኣት ኲናት ትግራይ ብ1988 ዓ/ም 1,200 ኣባላት ሒዙ ብዕሊ ካብ ዝጣየሽ ጀሚሩ ብሓፈሻ ኣብ ጉዱኣት ኲናት ትግራይ ብፍላይ ድማ ንተረባሕነት ኣባላቱ ብዕቱብ እናሰርሐ ዝርከብ ማሕበር እዩ። ይኹን እምበር ካብ ዕላማ እቲ ማሕበር ጀሚሩ ክሳብ ዝሰርሖም ስራሕቲ ኣብ ኣብዛሓ ህዝቢ ዝተማለአ ግንዛበ ሒዝካ ነቲ ማሕበር ዝድገፈሉ ዕድላት ኣብ ምፍጣር ክፍተታት ኣለዉ። ስለዝኾነ ኣብ በብብርኩ ዝርከቡ ዜጋታት ተመሳሳሊ ግንዛበ ክህልዎም ኣብ ሓፈሻዊ ምንቅስቓስ እቲ ማሕበር ኣመልኪቱ ተወከልቲ ዝተፈላለያ ቢሮታት ክልል ትግራይ ዝተሳተፍሉ 18 መጋቢት 2010 ዓ/ም መድረኽ ገምጋማዊ ስልጠና ኣብ ሆቴል ሃፀይ ዮሃንስ ኣካይዱ እዩ።
ማሕበር ጉዱኣት ኲናት ትግራይ ኣብቲ ዝሓለፈ መዋእል ቃልሲ ኣካሎም ዝጎደሉ 2,689 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከበኦም 26 ሽሕን 122 ኣባላት ተጋደልቲ ትግራይ ዝሓቖፈ እዩ። እዚኦም ብሰንኪ ዘለዎም መጉዳኣቲ ኣካል ኣብ ተጠዋርነት ከይወድቑ፣ ማሕበረ ቁጠባዊ ተጠቃምነቶምን ፖለቲካዊ ተሳትፎኦምን ንምርግጋፅ ዓሊሙ ዝተጣየሸ ማሕበር ምዃኑ ዋና መካየዲ ስራሕ እቲ ማሕበር ኣይተ ኣብርሃለይ ኣስመላሸ ይገልፁ። እቲ ማሕበር ኣባላቱን ስድርኦምን በታ ዝተረፈት ኣካሎም ንሰብ ከይተፀበዩ ሰሪሖም ክነብርሉ ዝኽእሉ ዝተፈላለዩ ደገፋት ብምግባር ዘለዎም ፀገማት ንምቅላል ኣብ ፃዕሪ ዝርከብ ምዃኑ መብርሂ ኣይተ ኣብርሃለይ የረድእ።
ኣብቲ መድረኽ ዕላማታት እቲ ማሕበር፣ ዝህቦም ግልጋሎታት፣ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ዓመት (2007 ዓ/ም ክሳብ 2009 ዓ/ም) ዝሰርሖም ስራሕትን ዘለዉዎ ፀገማትን ብዝርዝር ዝገልፅ ፀብፃብ ቀሪቡ እዩ። ብመሰረት እዚ ዕላማታት እቲ ማሕበር ተባሂሎም ካብ ዝቐረቡ ነጥብታት፣ ንጉዱኣት ኣካል ኲናት ዝተፈላለዩ ሰብ ስራሕ ደገፍቲ ኣካል ምቕራብ ሓደ እዩ። ብተወሳኺ ጉዱኣት ኲናት ብሰንኪ ጉድኣቶም ንዝበፅሕዎም ማሕበረ ኢኮኖምያዊ ፀገማት ምቅላል፣ መፍረይትን ተጠቀምቲ ፍርያቶምን ክኾኑ ምግባር፣ መንበርን መስርሕን ቦታ ክረኽቡ ምግባር፣ ግልጋሎት ነፃ ሕክምና፣ ትምህርቲ፣ ልቓሕን ምፍጣር ዕድል ስራሕን እውን እቲ ማሕበር ካብ ዝነጥፈሎም ዓውድታት እዮም። ካብዚ ብተወሳኺ ንምርግጋፅ ረብሓ ጉዱኣት ኲናት ዝወፁ ኣዋጃት፣ ሕግታትን ደምብታትን ተግባራዊ ክኾኑ ምቅላስ፣ ኣዐርዮም ኣብ ዝተጎድኡ ኣባላት ድማ ወርሓዊ ድጎማ /ገንዘባዊ ደገፍ ምሃብ፣ ጉዱኣት ኲናት ካብ ኤች ኣይቪን ካልኦት ሕማማትን ክከላኸሉ ምግባርን ንጉዱኣት ደቂ ኣንስትዮ ፍሉይ ደገፍ ምሃብን ዝብሉ ይርከብዎም።
ብመንፅር እቶም ልዕል ኢሎም ዝተገሉፁ ዕላማታት ዛጊድ ዝተሰርሑ ስራሕቲ ኣለዉ። ካብኣቶም ዝተፈላለዩ ሰብ ስራሕ ደገፍቲ ኣካል ምቕራብ (ግልጋሎት ኣካላዊ ተሃድሶ) ምሃብ እዩ። እዚ ግልጋሎት ንጉዱኣት ኣካል መሰረታዊ ድልየቶም እዩ። ኣብነት ውልቸር፣ ሰብ ሰራሕ ኣካላት፣ ሙርኩስ፣ መነፀር፣ ወዘተ፣ ጉዱኣት ኣካል ብነፃ ኣብ ከባቢኦም ክረኽብዎም ይግባእ። ብመሰረት እዚ እቲ ማሕበር ክሳብ ሐዚ ን41 ሽሕን 367 ጉዱኣት ኣካል ነፃ ግልጋሎት ሂቡ እዩ። ካብዚኦም 29 ምኢታዊ ኣባላት እቲ ማሕበር እንትኾኑ ዝተረፉ ድማ ካብ ኣባላት ወፃእን ካብ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ዝመፁ እዮም። እቲ ካልእ ኣብ ግልጋሎት ሕክምና ዘሎ ጉዳይ እዩ። ጉዱኣት ኲናት ምስ ዘለዎም መጉዳእትን ትሑት ኢኮኖምያዊ ዓቕምን ግልጋሎት ሕክምና ክረኽቡ ግድን ይብሎም። እቲ ማሕበር እውን ካብዚ ወድዓዊ ሓቂ ብምብጋስ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ኣመራርሓ ክልል ብዝገበሮ ምርድዳእ ዓቕሚ ዘይብሎም ጉዱኣት ኲናት ምስ ስድርኦም ሪፈራል ሆስፒታል ዓይደር ሓዊሱ ኣብ ክልልና ኣብ ዘለዉ ትካላት ጥዕና ነፃ ሕክምና ንክረኽቡ ብኣዋጅን መምርሕን ብምድጋፍ ተጠቀምቲ እናኾኑ እዮም። ካብኡ ሓሊፉ ካብ ዓቕሚ ንላዕሊ ንዝኾኑ ኣፋውስ መዐደጊ፣ ወፃእታት መጓዓዝያን ስንቅን እቲ ማሕበር እናሸፈነ ክሕከሙ ይገብር ኣሎ። ብመሰረት እዚ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ዓመት (2007 ክሳብ 2009 ዓ/ም) ንኸምዚኦም ዝበሉ ተግባራት ልዕሊ 934 ሽሕን 872 ብር ወፃኢ ከም ዝገበረ ካብ እቲ ዝቐረበ ፀብፃብ ተረዲእና ኢና።
ማሕበር ጉዱኣት ኲናት ትግራይ ዓብዪ ትኹረት ሂቡ እናሰርሐሎም ካብ ውሽጢ ዝርከቡ ግልጋሎት ሓዲኡ ትምህርቲ እንትኸውን ካብ ቀዳማይ ክሳብ ዓሽራይ ክፍሊ ንዝመሃሩ ኣባላቱ ምሉእ ወፃኢታት ይሽፍን። 12 ክፍሊ ወዲኦም ናብ ዩኒቨርሲቲ መእተዊ ነጥቢ ዝረኸቡ ኣባላት እውን ንሓደ ሓደ ወፃእታት ዝውዕል ካብ 350 ክሳብ 750 ብር ወርሓዊ ገንዘብ ይኸፍል። ነቶም ናብ ዩኒቨርሲቲ መእተዊ ነጥቢ ዘይረኸቡ ድማ “ስፖንሰር” ብምሕታት ብነፃን ብዝተሓተ ክፍሊትን ክማሃሩ ይገብር። ካብ 2007 ክሳብ 2009 ዓ.ም ን1,836 ኣባላትን 1,847 ደቂ ተጋደልቲ ደኻትም ህፃናትን ነፍሲ ወከፎም ብወርሒ 350 ብር ድጋፍ ገንዘብ ከም ዝገበረ ኣብቲ መድረኽ ተገሊፁ እዩ። ብዘይካ እዚ ንደቂ ኣባላት ብትምህርቲ ዝድግፈሉ ኣብ መቐለ ዘሎ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ እዩ። እዚ ቤት ትምህርቲ ካብ መዋእለ ህፃናት ክሳብ 12 ክፍሊ ዘምህር ኮይኑ ብዋናነት ንደቂ ጉዱኣት ኲናት ግልጋሎት ንምሃብ ዓሊሙ እቲ ማሕበር ምስ ዝተፈላለዩ ትካላት ወሃብቲ ደገፍ ዝተሃነፀ ኮይኑ ምስዚ ጎድና ጎድኒ ኣብቲ ከባቢ ንዝርከብ ሕብረተሰብ እውን ብተመጣጣኒ ክፍሊት ግልጋሎት ዝህብ እዩ። ኣብዚ ሐዚ እዋን 1,428 ተምሃሮ ተቐቢሉ ኣብ ምምሃር ይርከብ። ካብዚኣቶም እቶም 963 ደቂ ጉዱኣት ኲናት ኣባላት እቲ ማሕበር እንትኾኑ ካብዚኦም 771 ብነፃ እቶም 192 ተምሃሮ ከዓ ብውሱን ክፍሊት ዝመሃሩ እዮም።
እዚ ከምዘሎ ኮይኑ ጉዱኣት ኲናት ሰሪሖም ናብረኦም ክመርሑ እንተኾይኖም ብዝተፈላለዩ ዘፈራት ስልጠና ክረኽቡ ይግባእ። ብፍላይ ሕርሻ፣ ደኣንትን ንግድን መሰረት ዝገበረ ስልጠና የድሊ። ስለዝኾነ እቲ ማሕበር ምስ ዝምልከቶም መዳርግቲ ኣካላት ብዝገበሮ ምርድዳእ ዛጊድ 1,134 ጉድኣት ኲናት ደቂ ኣንስትዮ ተጋደልቲ ዝርከበኦም 8,750 ኣባላት በቶም ልዕል ክብሉ ዝተገለፁ ዘፈራት ሰልጢኖም እዮም። ድሕሪ እዚ ናብ ስራሕ ክኣትዉ መንቀሳቐሲ ገንዘብ ኣድላይ ጉዳይ እዩ። ስለዝኾነ እቲ ማሕበር ምስ ደደቢት ማይክሮ ፋይናንስ ብምዝርራብ ኣብ ደደቢት ንውሕስና 20 ምኢታዊ ከምኡ እውን ንወለድ ሓሙሽተ ምኢታዊ ኣብ ደደቢት ብምቕማጥ ኣባላት ልቓሕ ክረኽቡ ገይሩ። ክሳብ ሐዚ ን8,180 ኣባላት ልዕሊ 39 ነጥቢ ሓሙሽተ ሚልዮን ብር ልቓሕ ተዋሂቡ እዩ። ኣብዚ ክለዓል ዝግብኦ ጉዳይ እንተሃለወ ዝወሰድካዮ ልቓሕ ብእዋንካ ኣብ ምምላስ ዘሎ ምንቅስቓስ እዩ። በዚ መዳይ ክሳብ ሐዚ በቲ ማሕበርን ደደቢት ማይክሮ ፋይናንስን ብዝተገበረ ፅንዓት ካብቶም ልቓሕ ዝወሰዱ ኣባላት እቶም 97 ምኢታዊ ዝወሰድዎ ልቓሕ ብእዋኖም ከም ዝመለሱ ኣብቲ መድረኽ ቀሪቡ እዩ። እዚ ናይዞም ሓርበኛ ቃልሲ ክልተ መዋእል ዝኾኑ ተግባር ድማ ካልእ ኣብ ተመሳሳሊ ስራሕ ዝወፈረ ወገን ክመሃረሉ ዝግባእ እዩ።
ኣባላት ጉዱኣት ኲናት ትግራይ ዓቕሞም ኣብ ዝፈቐደሎም ዓይነት ስራሕ ተዋፊሮም ክሰርሑ ምግባር እውን እቲ ማሕበር ዝነጥፈሉ ዘሎ ተግባር እዩ። ነዚ ምችው ኩነታት ንምፍጣር ዓበይቲ ፃዕርታት ዝገበረ ኮይኑ ኣብ ዝሓለፉ ሰለስተ ዓመት ን5,612 ኣብ ዘፈራት ሕርሻን ንግድን 2,118 ኣባላት ድማ ኣብ ምንፃፍ ፅሩብ እምኒ ብድምሩ 7, 730 ኣባላት ተጠቀምቲ ክኾኑ ገይሩ እዩ። ብተወሳኺ 1,427 ኣባላት ንመስርሕን መሸጥን ዝኸውን ቦታ ኣብ ከተማ መቐለን ካልኦት ከተማታትን ተዋሂብዎም እዩ። ኣብ ከተማ ፍትሓዊ ክፍፍል ሃፍቲ ካብ ዝረጋገፀሎም መንገድታት ሓደ መንበሪ ገዛ እንትኸውን እዚ ከዓ ካብቶም መሰረታውያን ጠለባት እዩ። ስለዝኾነ እቲ ማሕበር ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ፌደራልን ክልልን ብምርድዳእ ጉድኣት ኲናት ካብ ዕፃ ወፃኢ መስርሒ ገዛ መሬት ዝረኽብሉ ፍሉይ መምርሒ ክወፅእ ብምግባር ክሳብ ሐዚ 9,644 ኣባላት ኣብ ከተማ መንበሪ ገዛ ሰሪሖም እዮም። ዝኸበደ መጉዳእቲ ዘለዎም ኣብ ከተማ መቀለ፣ ዓደዋ፣ ኣኽሱም ሽረ፣ ዓድግራትን ውቕሮን ሓዊሱ ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታትን ገፀር ወረዳታትን ንዝርከቡ 79 ኣባላት ድማ ምስ ምምሕዳር እተን ወረዳታትን ከተማታትን ብምርድዳእ መሬት ረኺቦም መንበሪ ገዛ በቲ ማሕበር ተሰሪሑ ተዋሂብዎም እዩ።
እዞም ተግባራት ንምስራሕ ብዋንነት ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ፣ ዞባታት፣ ወረዳታትን ቢሮታትን ብፍላይ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና፣ ሕርሻን ልምዓት ገፀርን፣ ማሕበራዊ ጉዳይን ደደቢት ማክሮ ፋይናንስን ዝሐሸ ምንቅስቓስ ኣለዎም። ብተወሳኺ ቤት ፅሕፈት ህወሓት፣ መንግስቲ ፌደራል (ፋይናንሳዊ ደገፍ)፣ ትካል እግሪ ምትከል ትግራይ (ትእምት) ኣብ ትምህርቲ፣ ምፍጣር ዕድል ስራሕን ምዕባይ ዓቕሚ ማሕበርን ዓብዪ ተራ እናተፃወቱ ይርከቡ። ከምኡ እውን “ኢትዮጵያ ብረታብረት ኮርፖሬሽን” (ሜቴክ)፣ ዩንቨርሲቲታት መቐለን ዓዲ ግራትን ብሓፈሻ ድማ ኣብቲ ማሕበር ዝሐሸ ግንዛበ ዘለዎ ሕብረተሰብ ነቲ ማሕበር ብዝተፈላለዩ መንገዲ ኣብ ምሕጋዝን ኣብ ጎድኒ ጉዱኣት ኲናት ኮይኑ ይድግፎም፤ ተሓባባሪ ኣባል ብምዃን ብገንዘብ፣ ናውትን ሞያን ዝለዓለ ኣበርከቶ እናገበረ ከም ዝርከብ ኣብቲ መድረኽ ቀሪቡ እዩ።
ኣብ ክሊ እዚኦም ግና ኣብቲ ማሕበር ሐዚ ብጭቡጥ ዘለዉ ፀገማት ናብቲ መድረኽ ቀሪቦም ተሳተፍቲ ብምርድዳእ ብቐፃልነት ክፍትሑ ዝኽእልሉ ኣንፈታት ተነፂሮም እዮም። ንኣብነት ፀገማት እቲ ማሕበር ተባሂሎም ካብ ዝቐረቡ እቶም ጉዱኣት ዕድመ እናደፍኡ እናደኸሙ ይኸዱ ብምህላዎም ምሉእ ብምሉእ ኣብ ደገፍ እቲ ማሕበር ዝወድቅሉ ኩነታት ምህላው እቲ ሓደ እዩ። ብተወሳኺ ኣብ ኣባላት ሐዚ እውን ዘይተፈተሐ ከቢድ ድኽነት ምህላዉ፣ ዓቕሚ ማሕበርን ጠለባት ኣባላትን ዘይምምጥጣን፣ ብመዳርግቲ ኣካላት ዝግባእ ትኹረትን ደገፍን ምንኣስ፣ ኣብ ኣተሓሳስባ ኣባላት መንፈስ ተፀባይነት ምህላዉን ነቲ ማሕበር ብስትራተጂክ ዕላምኡ ዘይምዕቃንን ካብቶም ፀገማት ተባሂሎም ዝተጠቐሱ እዮም። ከምኡ እውን ዝተፈጠረልካ ዕድል ስራሕ ዘይምጥቃም፣ ገሊኦም ኣባላት ድማ ብመስዋእቲ እናሓለፉ ደኻትም ቆልዑ ይገድፉ ብምህላዎም ኣብቲ ማሕበር ዝወድቕ ሓላፍነት ልዕሊ ዓቕሚ እቲ ማሕበር እናኾነ ከም ዝርከብ ቀሪቡ እዩ።
ካብዚ ብምብጋስ ነዚ ፀገም ንምፍታሕ መንግስታውን ዘይመንግስታውን ኣካላት ክድግፉ እቲ ማሕበር ኣዐርዩ ክሰርሕ ብምሕባር ሕድሕድ ክልል ቢሮ እውን ብፅሒት ስርሐን ክወስዳን ነቲ ማሕበር ዘድሊ ገንዘባውን ንዋታውን ደገፍ ክገብራን ምርድዳእ ተገይርሉ ኣሎ። ይኹን እምበር እዚ ጉዳይ ንመንግስታዊ ትካላት ጥራሕ ዝድርበ ኣይኮነን። ሰብ ውልቀ ሃፍትን ነፍሲ ወከፍ ዜጋን ነቶም ትማሊ ምእንተ እዚ ነፃነትን ተረባሕነትን ህዝቢ ውፃእ መዓት ኮይኖም ኣካሎም ዝስኣኑ ኣብዚ ሐዚ እዋን ድማ መጉዳእቲ ኣካል ከይገደቦም ካልእ ታሪኽ እናሰርሑ ዝርከቡ ጀጋኑ ደጋፋይ ኣባል ካብ ምዃን ሓሊፉ ተርኡ ከወፍይ ኣለዎ። ሚድያታትን ሰብ ሞያ ርክብ ህዝብን ድማ እቶም ፀገማት ደረጃ ብደረጃ ክፍትሑን እቲ ማሕበር ክጠናኸርን ንምግባር ብዋናነት ግንዛበ ሕብረተሰብ ኣብ ምዕባይ ክስርሑ ትፅቢት ይግበር።


text:
ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ሞያለ ዝቐተሎም ብውሕዱ 9 ሰባት ብጌጋ ምዃኑ ገሊጹ
Radio Erena: 12 March 2018
ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብቲ ምስ ኬንያ ዘዳውብ ከባቢታት ሞያለ ዝሓለፈ ሰሙን ዝቐተሎም ብውሕዱ 9 ሰባት፣ ብጌጋ ምዃኑ መንግስቲ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ኣፍሊጡ።
መንግስታዊ ማዕከን ዜና ኢትዮጵያ ትማሊ ሰንበት 11 መጋቢት ኣብ ዘቕረቦ ዜና፣ ሰራዊት ኢትዮጵያ ነቶም ብግብረ ሽበራውያን ምስ ዝጥርጠሩ ዕጡቓት ዘመሳሰሎም 9 ሰባት ብጌጋ ከምዝቐተለን 12 ከኣ ከምዘቑሰለን ጠቒሱ።
ኣብ ከባቢ ሞያለ ኣብ ጸጥታዊ ስርሒት ተዋፊሩ ዝነበረ ሰራዊት ኢትዮጵያ፣ ግጉይ ስለያዊ ሓበሬታ ድሕሪ ምርካቡ ነቲ ኩነታት ከየጻረረ ብዝፈነወ ህዉኽ መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ሰባት ናይ ሞትን መቁሰልትን ጉድኣት ከምዘብጽሐ'ዩ ዝንግረ።
በቲ መጥቃዕቲ ናይ ዝሞቱን ዝቖሰሉን ብዝሒ ሰለማውያን ሰባት ካብቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣቕሪብዎ ዘሎ ቁጽሪ ከምዝዛይድ ተቓወምቲ ወገናት ይገልጹ እኳ እንተለዉ፣ ብናጻ ኣካል ክጻረ ኣይከኣለን።
ሰራዊት ኢትዮጵያ ከምዚ ዓይነት ቅትለት ኣብ ልዕሊ ዜጋታቱ ብጌጋ ከምዝፈጸመ ዝገልጽ ዘሎ፣ ነታ ሃገር ንኣስታት ክልተ ዓመታት ዝሃወኸ ተቓውሞን ናዕብን ህዝቢ ንምግታእ ናይ ህጹጽ እዋን ተኣውጅሉ ኣብ ዘሎን፣ ብፍቓዱ ስልጣኑ ንዝሓደገ ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ንምትካእ ኣብ ከቢድ ፖለቲካዊ ወጥሪ ተሸሚማትሉን ኣብ ዘሎ እዋን'ዩ።
=====================


text:
ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ሃይለማርያም ደሳለኝ ሎሚ ሓሙስ ካብ መዝነቶም ክወርዱ ከምዝሓተቱ ኣፍሊጦም። ንሶም ነዚ ኣብ ዘፍለጥሉ እዋን እዚ ውሳነኦም ነቲ ዝተመደበ ለውጢ ኣብ ምትግባር ክሕግዝ ከምኡ’ውን ነባሪ ሰላም ከምጽእ ተስፋ ከምዝገብሩ ገሊጾም።
ኣብቲ ብናይታ ሃገር መራኸቢ ብዙሃን ዝተፈነወ መደረ እቶም ቀዳማይ ሚንስትር “ ናይቲ ፍታሕ አካል ኽከውን እደልይ እየ” ዝበሉ ክኮኑ ከለው “ ሕቶን ጠለብ ህዝቢን ከማላእን ክምለስን ኣለዎ” ኢሎም።
“ ነዞም ጽገናታት ንምስኻዕ ኾነ: ንዘቐመጥናዮም ናይ ፍታሕ ኣንፈታት: አካል ፍታሕ ክኸውን ንምሕሳብ ብገዛእ ድልየተይ ፍቓደይን ካብ ሓላፍነት ኢህወዲግ ኾነ ካብ ሓላፍነት መንግስቲ ንምውራድ ሕቶ ኣቕሪበ ኣለኹ።”
ሰብሞያ ሕጊ እታ ሃገር ንውሳነ ቀዳማይ ሚንስትር ሃይለማርያም ምቅባሎምን ዘይምቅባሎም ዝተፈልጠ ነገር የለን።
“ ነዞም ሕቶታት ዘቕረብክሉ ዋና ምኽንያት ኣብ ሃገርና ነባሪ ሰላም ንኽረጋገጽ ውሕስነት ዘለዎ ዲሞክራሲ ንኽሰፍን አካል ፍታሕ ምኳን አድላይ’ዩ ኢለ ስለዝአመንክሉ’ዩ። ህዝቢ ንዘልዓሎም ብርክት ዝበሉ ሕቶታት ምላሽ ምሃብ ግቡእ አድላይ’ዩ ኢለ እኣምን።”
ንሶም ብተወሳኺ “ሃገርና ዝጀመረቶ ቕልጡፍ ምንቅስቓስ ልምዓት: ጭልቅዕ ዘሎ ደሞክራሲ ንኽሕይል: ሕብረ-ሰልፋዊ ስርዓት-ደሞክራሲና ዝያዳ ክሕይል ዘለዎ ምዃኑን: ፖለቲካዊ -ምሕደርኡ ዝያዳ ክሰፍሕ ከምዘለዎ ስለዝኣምን: ንዕኡ`ውን ኢህወደግን መንግስትን ዝጀመርዎም ስርሓት ኣሓይሎም ክቕጽሉ ዘለዎም ምዃኑ ብጽኑዕ ኣኣምን” ኢሎም።
ኣብ 2015 ዓ.ም ኣብ ክልላት ኣምሓራን ኦሮምያን ዝጀመረ ተቓውሞታት ናብ ካልኦት ክልላት እታ ሃገር ምስፍሑን ከም ውጽኢቱ ድማ ንኣዋርሕ ዝጸንሓ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጅ ምእዋጁ እንተኾነ ግን ድሒሩ ምልዓሉ ይፍለጥ።
“ህዝቢ ኣካል ፍታሕ ንክኸውንን ኣብ ሃገርና ውሕስነት ዘለዎ ሰላም ንክረጋገጽ፡ ዘላቕነት ዘለዎ ዲሞክራሲ ንክሰፍን ሰናይ ምሕደራ ንኽሕይል ናይ ህዝቢ ተሳትፎ ካብ ዝኾነ ይኹን ግዜ ንላዕሊ ኣገዳሲ ምዃኑ ብጽኑዕ እኣምን። ኣብ ኩሉ`ቲ መስርሕ ድማ ኣነ`ውን ብወገነይ ኣብ ዝተረፈ ግዜይ ኸበርክት ድልው`የ፡ ስለዚ ኩሎም ህዝብታትና ካብ`ዚ ሕማቕ ኩነታት ወጺእና ናብ`ቲ ዝፍለጥ ሰላምናን ናይ ልምዓት ምንቅስቓስናን ክንኣቱ ምስ ሓደራ እሓትት፡ ኣመስግን።”
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ ብዛዕባ’ዚ ከምዚ ክብል መግለጺ ሂቡ’ሎ።
" እዚ ውሽጣዊ ጉዳይ ኢትዮጵያ እዩ ይኹን ደአ እምበር ንዘሎ ምዕባለታት ብቀረባ ንከታተሎ ኣለና። ንናይ ኢትዮጵያ ዲሞክራሲ፡ ምርግጋእን፡ምሕደራን ቁጠባዊ ምዕባለ ዘሓይል ጻውዒት ቀዳማይ ሚንስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ ንለውጢ ብሓጎስ ንቕበሎ ኢና።"


text:
መሳርዕ ጥፍኣት…..
መሳርዕ ጥፍኣት…..
መዕቖቢ ኹሎም ተቐናቐንትን ግብረ ሽበራውያንን ጉጅለታት ቀርኒ ኣፍሪቃ ብምኳን፡ ማሕበረ ሰብ ዓለም ዝተፋለለዩ እገዳታት ክገብረሉ ዝጸንሐ ጉጅለ ኢሳይያስ፡ ሕጂ ውን ካብ ክፋእ ተግባራቱ ኣይተቖጠበን፡፡ ሎሚ ብ27 ደቓይቕ ዝተዳለወ ሚስጢራዊ ስልጠና ነተጉቲ ዝምልከት ኣብ ዝኾነ ቦታ ብዝኾነ ኣካል ዘይተፈነወን ተራኢዩ ዘይፈልጥን ቪዲዮ ይፍንወልኩም፡፡
ኣብ ሃገርና፡ ኣብ ኩሉ ኣንፈት ተቓንንቕቲ ጎረባብቲ ሃገራት ዘይረገጽዎን ዘይተዓለምሉን መሬት ዳርጋ የለን፡፡ ካብ ጎረቤት ሃገር ኢትዮጵያ ከም በዓል ግንባር ሓርነት ኦሮሞ (ኦነግ)፡ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን (ኦብነግ)፡ ግንባር ሓርበኛታት (ኢህአግ)፡ ግንባር ሓርነት ጋንቤላ (ጋህነን)፡ ግንባር ሓርነት ቤንሻንጉል (ቤህነን)፡ ግንባር ሓርነት ሲዳማ (ሲነግ)፡ ግንባር ሓርነት ዓፋር (ኡርዱፍ)፡ ምንቅስቓስ ህዝቢ ትግራይ (ዲምህት)ን ንናጽነት ኤርትራ ዘይቅበል፡ ሕቶ ወደብ ዓሰብ ኣብ ዕዮ መደቡ ዝሰርዐ ግንቦት 7 ሓዊሱ ካልኦት ጉጅለታት ኣብ መሬትና ዝተፈለለየ ሓገዛት ተወሃብዎም እዩ፡፡ ካብ ጎረቤት ሃገረ ጁቡቲ ድማ ብመሓመድ ካዳሚ ዝምራሕ ፍሩድ ዝተብሃለ ጉጅለን ካልኦት ናእሽቱ ጉጅለታት ሓገዛት ተገይርሎም፡፡ ከምኡ እውን ካብ ሪፓብሊክ ሶማል እስላማዊ መጋባእያ፡ ኣልኢትሓድን ኣልሸባብን ዝተብሃሉ ግብረ ሽበራውያን ጉጅለታት ፡ ካብ ሱዳን ጉጅለ ሓርነት ደቡብ ሱዳን (SPLA & SPLM)፡ ምንቅስቓሳት ምብራቕ ሱዳን (ቤጃ)ን ጉጅለታት ዳርፉርን (DJEM)፡ ካብ እስላማዊት ሃገረ የመን ከኣ ንዕጡቋት ጉጅለታት ሑቲን ገለ ኣመንቲ ሸዓን ብስርዓት ህግደፍ ዝተፈለለዩ ሓገዛት ተገይርሎም እዩ፡፡
ፍቓድ ህዝቢ ዘይዓጦ ጉጅለ ጠላማት ጉጅለ ህግደፍ፡ ትማል ብዘይድሌትና ካብ መሳርዕ ሓይልታት ምክልኻልና መሻርፍ መንዚዑ፡ ባጀት ሰሊዑ፡ ከም ደቂ ማማ ኣብ ርእስና ቸቸ ክብሉ ከምዘይፈቐደሎም እዞም ውድባት ውን ከምቲ ህዝብና ሓደ ብሓደ ፋሕፋሕ ኢሎም ጠሊሞሞ እዮም፡፡ ንኹሎም ጉጅለታት ካልኦት ሃገራት ዝግብር ሓገዝ ብቐንዱ ብባዕሉ ኣባ ጓይላ ጥፍኣት ኢሳይያስ ዝምራሕ ኮይኑ፡ ኣብ ትሕቲኡ ዝተፈላለዩ መደባት ዝዓዩ ኣብ ትሕቲ ላዕለዋይ ሓይሊ ዕማም፡ ኣለይቲ ተቓወምቲ ውድባትን ጉጅለታትን ጎረባብቲ ሃገራት ዝብል ውዳቤ ዝነጥፉ ሓለፍቲ ድማ፡
1. የማነ ገብረኣብ ካብ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍ
2. ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድ ካብ ማ/ቤ/ጽ ህግደፍ
3. ኮ/ል ተስፋልደት ሃብተስላሰ ካብ ቤ/ጽ ፕረሲደንት
4. ብ/ጀ ኣብርሃ ካሳ ካብ ወኪል ሃ/ድሕነት
5. ብ/ጀ ተኽለ ክፍላይ (ማንጁስ) ካብ ምክትታል ዶባት
6. “ሚ/ር” ዓሊ ዓብዱ ካብ ሚ/ሪ ዜና (ቅድሚ ምህዳሙ ኣብ ጎስጓሽን ሓበሬታን ተቓወምቲ ጉጅለታት ጎረባብቲ ብሓልፍነት ዝተመዘ) እዮም፡፡
ኣብ ትሕቲ እዚ ላዕለዋይ ሓይሊ ዕማም፡ “ቤ/ጽ ምውህሃድ ተቓወምቲ ውድባት” ዝበሃል ቅርጺ ኣሎ፡፡ እዚ ውዳቤ ማእከላይ መዋፈሪኡ ኣብ ኣስመራ ከባቢ ሲነማ ኦዲዮ ጌሩ፡ ኣብ ትሕቲኡ ዝተፈላለየ ሓላፍነት ተዓዲልዎም ዝነጥፉ ቀንዲ ሓለፍቲ ከኣ፡
1. ብ/ጀ ጠዓመ ጎይቶኦም (መቐለ) ካብ ቤ/ጽ ፕረሲደንት
2. ሌ/ኮ ፍጹም ኢሳቕ (ለኒን) ኣወሃሃዲ ተቓወምቲ ጉጅለታት ኢትዮጵያ
3. ኮ/ል ገረዝጊሄር ዕንቋይ (ወዲ ዕንቋይ) ኣብ ባድመ ብወያነ ተማሪኹ ዝተፈነወን ምስተመልሰ ሓላፊ ምክትታል ዶባት ኮይኑ ዝተመደበ
4. ኮ/ል ዮናስ ብጹእኣምላክ ሓላፊ ስለያ ምክትታል ዶባት
5. ኮ/ል ኣማኒኤል ልጃም (ወዲ ልጃም) ካብ ውሽጣዊ ጸጥታን እዮም፡፡
ክቡራት ኣንበብቲ!!
ሎሚ ዝፍንወልኩም ኣብ ጉዳይ ዕጡቋት ጉጅለታት ኢትዮጵያ ስለዝኾነ ብዘውጻኹዎ ፕላን መሰረት ናይቶም ካልኦት ጎረባብቲ ሃገራት በብእብረ ከምዘቕርበልኩም ቃል እንዳኣተኹ፡ ቀጺለ ነዞም ጉጅለታት ኣምልኪተ ገለ ሓበሬታት ክውስኸኩም፡፡
ኩሎም ተቓወምቲ ጉጅለታት ኢትዮጵያ፡ ኣብ መሬትና ተዓሊሞም እዮም፡፡ ብፍላይ ኣብ ከባቢታት ሓሪና፡ ሙሎበር፡ ጀበልሓምድ፡ ዓሻጋላ፡ ዒን፡ ዊዓ፡ ማይ ኣጣል፡ ዓላ፡ ኪሎማን ደማስን ዘይናትና ክሳብ ዝመስላና ኣባላት”ዞም ጉጅለታት ከምድላዮም ዓንዲሮምለን እዮም፡፡ ካብ 1998 ጀሚሩ ክስብ ሕጂ ነዞም ጉጅለታት ዝተገብረ ሓገዝ ኣብ ሃገራዊ ረብሓ እንተዝውዕል ማእለያ ዘይብሉ ትሕቲ ቅርጺ ምተሰርሓሉ ነይሩ፡፡
ህዝብና ምስ ዝረብሕ ዓይኖም ደም ዝሰርብ ኢሳይያሳውያን ግን ኩሉ ጸጋታት ሃገር ብሒቶም ኣብ ጥፍኣትን ዕንወትን ክውዕል ገይሮምዎ፡፡ ልግዐና ዝስትዩ ደቂ ካልእ ሃገርን፡ ማጨባ እኳ ዝሰኣኑ ዜጋታትናን ኣብ ዝተፍጥረሉ ሜዳ ኤርትራ፡ ሕጂ ግን፡ ህግደፋውያን ነቶም ልግዐን ማጨባን ዘቕርብሎም እኳ ስኢኖም በይኖም ተሪፎም ኣለው፡፡
ሰብ ምስ ጸረረ፡ ድሕሪ ብዙሕ ፈተነታት ካብ 2011 ጀሚሩ ንሓለፍቲ ተቓምቲ ጉጅለታት ኢትዮጵያ ብድፍኢትን ብጎስጓስን ሓባራዊ ግንባር ክፈጥሩ ሓድሽ መደብ ምስተሓንጸጸ፡ ነዚ ውጥን ንምትግባር ካብቶም “ፍሩያት ሓለፍቲ ግንቦት 7 ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ ካብ ኣመሪካ ክመጽእ ተዓዲሙ፡፡ እዚ ብመራኽቦ ብዙሃን እንዳተጋውሐ ብዓይነቱ ብሉጽን ተስፋ ከም ዝተነብረሉን ዝተነግረሉን ሓድሽ “ግንባር” ተቓወምቲ ጉጅለታት ኢትዮጵያ ብ4 ጉጅለታት ማለት ኣርበኞች፡ ዲምህት፡ ግንቦት 7ን ኦነግን ዝተዓብለለ ኮይኑ ሙሉእ ዘይጉድል ሓገዛት እንዳተገብረሉ ብኣቃውማ ከም ሓይልታት ምክልኻል ሃገርና ካብ ምምሕዳር ክሳብ ስታፋት ስለያን ሃንደሳን ክቖመሉ ተገብረ፡፡
ብፍላይ ክፍልታት ስለያን ሃንደሳን ከም ኣካል ተዋጋኣይ ክ/ሰራዊት ልዑል ጠመተ ተዋህብዎ፡ ስታፋት ስለያ ብማእከላይ ቤ/ጽ ብ/ጀ ኣብርሃ ካሳ ዝምራሕ ብመጀር ዳዊት ዘርኣይ ዝእለ ዝተፈለለዩ ስለያዊ ስልጠናታት ክወሃቦም መደባት ተስርዐ፡፡ ስታፍ ሃንደሳ ድማ እዚ ሓድሽ ግንባር (ጥምረት) ብላዕለዎት ኪኢላታት ማእከላይ ቤ/ጽ ሃንደሳ ምክልኻል ሓገዝ ክግበረሉን ፈለማ ናይ ጸረሰብን ተሸከርከርትን ስልጠናታት ብመጀር ግርማይ ዝተብሃለ ሓላፊ ክወሃቦም፡ ኣብ ናይ ከተማ ስራሕቲ ፈደያን ትኹረት ብምግባር ብፍላይ ከኣ ኣብ ናይ ገዛን ላብላቶሪን ነተጉቲ ብኪኢላታት ማእከላይ ቤ/ጽ ሃንደሳ ምክልኻል ስልጠናታት ክግበረሎም መደባት ተሓንጸጸ፡፡ ብመሰረት እዚ ከኣ ካብ ኩለን ጉጅለታት ንጡፋት ዝበሃሉ ኣባላት ተሓርዮም ፍሉይ ስልጠና ነተጉቲ ክወስዱ ናብ ዓላን ሓሪናን ወሪዶም፡፡
ኣብ ስርሒታት ከተማ ነተጉቲ ካብ ሜዳ ጀሚሩ ዝለዓለ ኣበርክቶ ዝነበሮ ሌ/ኮ ሰለሙን እያሱ (ወዲ ኢያሱ) ዝተብሃለ ገዲም ተጋዳላይ ብቐጥታ ብቤ/ጽ ፕረሲደንት ተኣዚዙ፡ ነቶም ዝተመርጹ ኣባላት “ጥምረት” ናብ ከተማታት ኢትዮጵያ ብምስላኽ ዘካይድዎ ኣብ ኤሎትሮኒካዊ መሳርሒታት (ቴሌቭዥን፡ ሰዓት፡ ራዲዮን ሞባይልን)፡ ኣብ መካይን፡ ኣብ ህንጻታትን ኣብ ፖስታን ዘትኮረ ናይ ነተጉቲ ስልጠናታት ሂቡ፡፡
ዘዝተጸገዖ ከወይዓለ ከይሓደረ ዝፍንፍኖን ዝጠልሞን፡ ጉጅለ ኢሳይያስ፡ ማእለያ ዘይብሉ ባጀት ሰሊዑ ሓድሽ ግንባር ተቓወምቲ ጉጅለታት ኢትዮጵያ ብምጥያስ ጽዑቕ ታዕሊማትን ስልጠናታት ምስ ኣካየደሎም ካብ ግንቦት 7 ንዶ/ር ብርሃኑ ነጋ፡ ካብ ዲምህት ከኣ ንሞላ ኣስገዶም ሓለፍቲ ጌሩ መዘዞም፡፡ ሓድሽ ግንባር ተቓወምቲ ጉጅለታት ኢትዮጵያ ኣብ ወርሒ መስከረም 2015 ብዝለዓለ ጽንብልን ወትሃደራዊ ስልፍታትን ዕላዊ ተገብረ፡፡ ሃንደበት ከኣ እቲ ብዙሕ ዝተሃወተተሉ ንህዝብታት ኢትዮጵያ ዘይጭበጥ መጽብዓታት ክገብር ክኣቱ ዝጸንሐ “ሓድሽ ግንባር” ንጉጅለ ኢሳይያስ ብዘሰንብድ ኣገባብ ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰሙን ከምዝተበታተነ ተሰምዐ፡፡ ዚያዳ ቁጽሪ ኣባላት ሒዙ ምስቲ ግንባር ዝተጸንበረ ጉጅለ ዲምህት ብሞላ ኣስገዶም ተመሪሑ ምስ ኣማኢት ኣባላቱ ብሱዳን ኣቢሉ ናብ ሃገሩ ኣተወ፡፡ ወያነ ነቲ ሓድሽ ክስተት ተጠቒሙ ንመላእ ዓለም ከጉስጉስን ተራእየ፡፡ ሓላፊ እቲ ሓድሽ ግንባር ሞላ ኣስገዶም ትማል ምስ ህግደፍ ኮይኑ ኣብ መሬት ኤርትራ፡ ክንደይ ሕማቕን ጽቡቕን ከምዘይሃወተትን ዘይሰርሐን፡ ናብ ዓዱ ምስ ሰገረ ከኣ ምስ ወያነ ወጊኑ ኣብ ሚዲያታት ከቃልዖም ተራእየ፡፡
ሓድሽ “ጥምረት” ጉጅለታት ኢትዮጵያ ሒደት ኣባላት ሒዙ ምስተረፈ ዶ/ር ብርሃኑ ንኣመሪካ ተመለሰ፡፡ ብቐጥታ ብቤ/ጽ ፕረሲደንት ዝእለን ዕለታዊ ጸብጻባት ክሰድድ ዝጸንሐ ቤ/ጽ ኣወሃሃዲ ተቓወምቲ ጉጅለታት ኢትዮጵያ፡ ንዓመታት ብትሪ ክሰርሓሉ ዝጸንሐ ውዲት ምስ በርዓኖ፡ ኢሳይያስ ብሕርቃን ሙሉእ ሰነዳቱ ተመንጢሉ ፋሕ ክብል ኣዘዘ፡፡ እቶም ዝተረፉ ኣባላት ኣብ ትሕቲ መኮነን ተስፋይ ዝተብሃለ ሓላፊ ግንቦት 7/ ዲምህት (ኣብዚ ቪዲዮ ሕቶ ክሓትት እትዕዘብዎ) ክጥርነፉ ብምግባር ኣብ ዓዲቀሺ ክሕየሩ ተገብረ፡፡
ኣብ ቀረባ ኣብ ጉዳይ የመንን ምንቅስቓሳት ሑቲን፡ ኢሳይያስ ምስ ሃገራት ዓረብ ሓድሽ ኪዳን ምስ መስረተ ከም ኣካል ዞባዊ ምሕዝነት (regional Solidarity) ምስ መንግስቲ ምስሪ እውን ሓድሽ ኪዳን ከቲሙ ከም ብሓድሽ ኣብ መሬት ኤርትራ ዝነበሩ ተቓወምቲ ጉጅለታት ኢትዮጵያ ክበራበሩን ንዶ/ር ብርሃኑ ነጋ እውን ካብ ኣመሪካ ናብ ኤርትራ ክኣቱ ተረዳዲኦም፡፡
TO FACE BOOK
This video portrays a secret military training provided by the Eritrean regime to the members of Ethiopian armed opposition groups GINBOT 7/TPDM ,dubbed Terrorist organization by the state department ,in Eritrea by a senior TNT and mines expert L/co Solomon Eyasu. Due to lack of time i am unable to upload it on you tube. i here by allow any concerned citizens and institutions to upload ,download ,and use this video in any form where it would be suitable for public awareness. for viewers discretion the admin has done a due effort and technical editing to avoid misuse.


text:
«ተወልደ ኢየሱስ በቤተልሔም ዘይሁዳ» መጽሐፈ ድጓ ገጽ 201
ኢየሱስ ኣብ ቤተልሔም ዘይሁዳ ተወሊዱ
እግዚአብሔር ንልደቱ ዝመረጻ ቦታ ቤተልሄም እያ። ቤተልሄም ካብ ኢየሩሳሌም ብደቡብ ትሽዓተ ኪሎሜትር ርሒቃ ትርከብ ከተማ እያ። ቤተልሄም ማለት ቤተ እንጀራ ማለት እዩ። ነቢየ እግዚአብሔር ቅዱስ ዳዊት ብነብዩ ሳሙኤል ንግሥና ዝተቀብኣላ ቦታ እያ። 1ይሳሙ.16፣3። ኣብ ዘመነ ያዕቆብ ኤፍራታ ትብሃል ዝነበረት ቤተልሄም ናይ ያዕቆብ ሰበይቲ ራሄል ዝሞተትላን ዝተቀበረትላን ቦታ እያ። ኣብ ዘመነ ግዝኣት ዛብሎን ካልኦት ብቤተልሄም ዝጽውዑ ዓድታት ስለዝነበሩ ካብዚኣቶም ክትፍለ ናይ እሰይን ዳዊትን ከተማ ብምባል ትጽዋዕ። -1ይሳሙ.17-12። ሉቃ.2-4።
ኢየሱስ ክርስቶስ ንምንታይ ተወሊዱ (ተገሊጹ)
እግዚአብሔር ንኹሉ ስርሑ ግዜ ኣለዎ። ኃንደበት ዝበሃል ኣብ እግዚአብሔር የለን። እዋኑ ምስ በጽሐ ኣቀዲሙ ንኣቦታትና ብምሳሌን ትንቢትን ዝገለጸሎም ክፍጸም ምእንቲ ንቅዱስ መልኣኹ ቅዱስ ገብርኤል ሊኢኹ ካብ ቅድስትን ንጽህትን ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ ካብ ነፍሳ ነፍሲ ወሲዱ ብተዋህዶ ተወሊዱ። ኣምላኽነቱ ሰብነት ከየጥፍኦ፣ ሰብነት ኣምላኽነቱ ከየንኣሶ ፍጹም ሰብ ፍጹም ኣምላኽ ብምዃን ተገሊጹ።
5500 ዘመን ናይ ወዲ ሰብ መንፈሱ ጠምዩ፣ ጸሚኡ፣ ሰላምን ዕርቅን ፍጹም ጠፊኡ ስለዝነበረ፣ ዝጠፍአ ንኽደሊ ወልደ አብ ወልደ ማርያም ኣብ ቤተልሄም ኣብ መብልዒ ማል ተወሊዱ። ነብየ እግዚአብሔር ኢሳይያስ  > ኢሳ.7-14። ማቴ.1፣-21። ። ከምዝበለ።
ወዲ ሰብ ብበደሉ ምኽንያት ምስ ኣምላኹ እግዚአብሔር ስለዝተባእሰ እግዚአብሔር ወልድ ስራሕ ዲያብሎስ ምእንቲ ከፍርስ ተወሊዱ። 1ይዮሓ.3-8። ኣቀዲሙ ዝተደርበየ ዲያብሎስ እግዚአብሔር ኣምላኽ ካብ ዝፈጠሮም ናይ ምድሪ ፍጥረታት ኣራዊት ኩሎም ተንኮለኛ ኣብ ዝነብረ ተመን ሓዲሩ፣ ዘፍ.3-1፣ ደቂ ሰባት ናይ እግዚአብሔር ትእዛዝ ክጥሕሱ ጌሩ እዩ።  > (ዮሓ 14፡15) ።ከምዝተባህለ ንእግዚአብሔር ምፍታውና ነረጋግጸሉ ኣብ ልዕሊኣ ሓጥያት ዘይብላ ዕጸ በለስ ወዲ ሰብ በሊዑ ሞይቱ። ወዲ ሰብ ናይ ዲያብሎስን ትእዛዝ ብምፍጻሙ መገዲ እግዚአብሔር ገዲፉ ብድሌቱ ስለዝተጓዕዘ ካብ ናይ ኣምላኹ እግዚአብሔር ትእዛዝ ወጺኡ።
ብሳዕሪ ብቆጽሊ፣ ብወሓይዝ ፣ብንፋስ፣ ብጸሓይ ብማይ ብጎቦ ወዘተ… ምምላኽ ናይ ወዲ ሰብ ዕለታኣዊ መነባብርኡ ኮነ። ተስፋ ኣብ ዘይብሉ ነገር ተስፋ ምግባር ናብ ዝኸበደን ዝገደደን መሪር ሂወት ወዲ ሰብ ክኣቱን፣ ክፈላለን ኣብ ነሓድሕዱ ሰላም ከምዘይህልዎ ኣብ ሁከትን ኵናትን ክነብር ጌርዎ። ናይ ሰይጣን ዕላማ ዝጠቅመካ ብምምሳል ንደቂ ሰባት እናከፋፍለ ንለውሃት እናሕረደ፣ ኣብ ገዳም ምስ እግዚአብሔር ዝነብሩ ኣቦታት ካብ ገዳም ክወጹ በዓቶም ክገድፉ፣ እሱ እዩ ጻዕሩ።
ኣብዚ ናይ ወዲ ሰብ ጥፍኣትን ጸልማት እዋን፣ ንዘመናት ጻድቃን፣ ሰማእታት፣ ነብያት ሞይቶም እዮም። ብዙሕ መከራ'ውን ተቀቢሎም እዮም።
ወዲ ሰብ ኣብ ገነት ድምጽኻ ሰማዕኹ ጥራየይ ስለ ዝኾንኩ ፈራሕኩ፣ ተሓባእኩ ብምባል ስቃዩ ነገረ። እግዚአብሔር፡  > ዘፍ.3-9።
ኣባ ሕርያቆስ ኣብ ቅዳሴኡ ዘመነ ጸልማት ከብቅዕ፡  > ብናይ ኣቡኡ ፍቃድ ካብ ሰማያት ወረደ ካብ ድንግል ማርያም ተወልደ።>> ከምዝበለ ።
ኣብ ሃይማኖተ አበው። ብዛዕባ ኢየሱስ ክርስቶስ ልደት ቅዱስ አውግስቲን  > ከምዝበለ።
ቅዱስ ኣትናቴዎስ ከኣ  > ዮሓ.1-14። ብምባል ብዛዕባ ጎይታና መድኃኒና ኢየሱስ ናይ ልደቱ ምሥጢር ተዛሪቦም እዩም።
ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ  > 2ይቆረ.5፣-17-19።
ነብየ እግዚአብሔር ሰሎሞን ሰብ ምስ ሰብ ክበኣስ ከሎ ሰብ የተዓርቆ ሰብ ምስ እግዚአብሔር እንተተባእሰ ግና መን ይዓርቆ ባዕሉ እንተዘይተዓሪቅዎ ከምዝበሎ። (1 ሳሙ 2፡25) ። እግዚአብሔር ፈተዩን ፈቂዱን ባዕሉ ሽማግለ ባዕሉ ተዓራቂ ወይ ኣቦ ይቅሬታ ኮይኑ ንሰብ ምስ ገዛኣ ርእሱ ዓሪቅዎ። ናይ ምግላጹ ቀንዲ ምሥጢር እዚ እዩ። እዚ ዕርቂ ኣብ ናይ ኣቦታትና ናይ ዳዊት ከተማ ኣብ ቤተልሄም ተተግቢሩ።
ናይ ጐይታ ልደት ንምንታይ አብ ቤተልሄም ኮይኑ ?
ሀ. ትንቢት ክፍጸም ምእንቲ
ነብየ እግዚአብሔር ሚክያስ  > ሚክ 5፣2። ከምዝበለ።
ትንቢት ዝተነግረሉ መድኃኒት ኢሳ.9፣6-7። መድኃኒት ንህዝቡ ሰዲዱ መዝ. 110 (111)፣ -9። ናይ ደቂ ሰባት ኣውያት ኣብቒዑ ፣ ካብ ጭንቀቶም ብዝሓት ዝተላዕለ  > ይብሉ ንዝነብሩ ንኹሎም ተወሊዱ። ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ  > ገላ.4-4። ከምዝበለ ክውለድ ምእንቲ ዝተነግረ ትንቢት ምእንቲ ክፍጸም አምላኽ ኣብ ቤተልሄም ዘይሁዳ ተወሊዱ። ብልደቱ'ውን  > ብሓቐኛ ናይ ምስጋና ቃል ንክርስቶስ ከመስግንዎ ምእንቲ መልእክትን ሰባትን ሓደ ኮኑ።>> ተባሂሉ። ናይ ወዲ ሰብ ናይ ምንባር ተስፋ ለምሊሙ ። ኣብዚ ወርሓት ዓለም ኩሉ ክጽሓፍ (ክቁጸር) ካብ ኣውግስጦስ ቄሳር ተኣዚዙ ስለዝነበረ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ካብ ዘርኢ ዳዊት ብምዃና ክትቁጸር ምእንቲ ናብ ትውልድ ሃገራ ካብ ገሊና ናብ ቤተልሄም መጺኣ።
ለ. አጽመ ቅዱሳን ዝዓረፈሉ ምዃኑ
እግዚአብሔር ኩሉ ነገራት ሰማይን ምድርን ይኹን ዝፈጠሮ ንደቂ ሰባት ኢሉ ከምዝኾነ፣ ኣብ ቤተልሄም ምውላዱ ንያዕቆብ ፣ ንእሰይ ፣ ንዳዊት ወዘተ .. ክብል እዩ።  > 1ይ ሳሙ.17፣12። ቅዱስ ዳዊት ናይ ኣብኡ ኣባጊዕ ክሕሉ ካብ ሳኦል ናብ ቤተልሄም ይመላለስ ኔሩ። 1ይሳሙ.17፣15። እቲ ሓላዊ ኣባጊዕ ቅዱስ ዳዊት ንጎልያድ ንኽስዕሮ ዝኸደ ካብ ቤተልሄም ተበጊሱ እዩ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ'ውን ናይ ልደቱ መጀመርያ ብጎልያድ ዝተመስለ ጸላኢ ደቂ ሰባት ጸላኢ ሠናያት ዲያብሎስ ንኽስዕሮ ልደቱ ኣብ ቤተልሄም ጌርዎ። 1ይሳሙ.17፣17-58።
ሐ. ንዓለም ናይ ዕርቅን ሰላምን ማእከል ብምዃና
ናይ ዓለም መድኃኒት ኢየሱስ ክርስቶስ ንዓለም ማእከላዊት ኣብ ዝኾነት ምድሪ ኣብ ኢዮሩሳሌም ኣብ ቤተልሄም ከተማ ተወሊዱ። ኣብ ቤተልሄም ጠፊኡ ዝነበረ ናይ ሰብን እግዚአብሔር ዕርቂ ተመስሪቱ።
ካብ ማኅጸን ዝጀመረ ዕርቂ ኣብ ሙሉእ ዓለም ብምውላዱ ገለጾ። ምሥጢረ ልደት ( ምሥጢረ ሥጋዌ) ዝተገልጸሎም መላእኽት፣ ጓሶት፣ ግዑዛን እንስሳት ንእግዚአብሔር ናይ ምስጋና መሥዋእቲ ኣቅሪቦም። እዚ ዓቢ ብሥራት እቶም ጓሶት ንዓለም ኩሉ ኣበሰሩ።
ናይ ሰላም ንጉሥ ናይ ሰላም ጎይታ መድኃኒ ዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ማእከላዊ ምድሪ ኣብ ዝኾነት ኢዮርሳሌም ኣብ ከተማ ቤተልሄም ክውለድ መላእክት፣ ጓሶት ግዑዛን እንስሳ  > እንዳበሉ ዘሚሮም እዮም።
ናይ ዕርቅን ሰላምን ብሥራት ዝኾነ ልደቱ ንምርኣይ ስብኣ ሰገል ናይ ዓለም ኩሎም ጠበብቲ ናብ ቤተልሄም ተጓዒዞም። ሰብአ ሰገል'ውን ነቲ ዝተወልደ ህጻን ንጉሥ ኣይሁድ ኣበይ ኣሎ? እንዳበሉ ካብ ምብራቕ ናብ ኢዮርሳሌም መጺኦም። ዝመርሖም ዝነበረ ኮኾብ እቲ ህጻን ኣብ ዘለዎ ቆመ። ንዝተወልደ ጐይታ ዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ርእዮሞ ፍግም ኢሎም'ውን ሰገድሉ። ኣምሃ'ውን ኣቅረበሉ። ወርቂ ኣምጺኦምሉ ብባህርይ ንጉሠ ነገሥት ኢኻ ክብሉ። ዕጣን ኣምጺኦምሉ ናይ ዓለም ሓጥያት ትኣሊ ሊቀ ካህን ኢኻ ክብሉ። ከርቤ ኣምጺኦምሉ ስለ ሓጥያትና ኢልካ መሪር ሞት ክትቅበል ኢኻ ክብሉ። ማቴ.2፣1-12።
ናይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ምውላድ ንምእመናን ኩሉ ናጽነት ገላ.5፣1። ፍቕሪ ፣ሉቃ.2፣1። ሰላም፣ ሉቃ.2፣14። ኮይንና። ነዚ እቶም ጓሶት  > ሉቃ.2፣15። ዝበሉ። ንዝተወልደ መድኃኒት ቦታን ግዜን ሂብና ቃሉ ንምስማዕ ንዕኡ ንምምሳል ፣ ከም ፍቓዱ ንምንባር ምርጫና ክንፈልጥን ከነጸብቅን ይግበኣና። ናይ እግዚአብሔር ፍቓድ ብምፍጻም፣ ናይ ሥጋውያን ሰባትን ናይ ዲያብሎስ ስራሕ ክንቃውም ይግበኣና።
ንኹሉ ከም ስርሑ መጠን ዋጋ ዝኸፍል ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ እንዳሓሰብና፣ ቁሪ ፣ጥሜት፣ ጽምኢ፣ ድኻም ተዓጊስና ናብ ቤተልሔም ( ቤተክርስቲያን) ዘወትር ክንመጽእ ይግበኣና። ከም ሰብኣ ሰገል ነቲ መድኃኒት ምስ ኣዲኡ ኢና ንረኽቦ። ሂወት ክኾነና እዩ።
ጎይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተወልደ ናትና ሓጥያት ንኽድምስስ፣ ሕማምና ክስከምልና፣ ሞትና ናብ ሂወት ክልውጥ እዩ። ስለዝኾነ ልደቱ ከነኽብር ከለና ብደርፊ፣ ብስኽራን፣ ብባእሲ ብዝሙት ብስርቂ ብቅንኣት ዘይኮነ ንእግዚአብሔር ብምምስጋን ብምዝማር ንቃሉ ብምስማዕ ናይ ሓጥያት ሥርየት ንረኽበሉ ንስሓ ብምእታው ክኸውን ኣለዎ።  > ግ.ሓዋ.5፣31። ንዑኡ ምርኣይናን ምፍላጥናን ንሓጥያት ንኸይንገብር እዩ።  > ከምዝብል 1ይዮሓ.3-6።
ቅዱስ ኤፍሬም ኣብ ሃይማኖተ አበው  > ከምዝበሎ ኩሉ ግዜ ንጸላኢና ዲያብሎስ ክንስዕሮ ይግበኣና።
ንደቂ ሰባት ኢሉ ዝተወልደ፣ ናይ ዲያብሎስ ምኽሪ ዘፍረሰ ኣምላኽና ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ትእዛዙ ብምፍጻም ኣብ ማእከላዊ ምድሪ ኢዮርሳሌም ዝሃበና ሰላምን ዕርቅን ብምሕሳብ፣ ንሃገርና ዓለምናን ሰላምን ዕርቅን ክንደልን ክንብህግን ይግበኣና። ዝተባእሰ ክዕረቅ ፣ዝሰረቀ ክመልስ ይግብኦ። ሓዋርያ ዝሰረቀ ኣይስረቅ ከምዝበሎ ንልደቱ ዘኽብር ሰብ ንስርቂ ፣ ክፍኣት፣ ጽልኢ፣ ሓሶት፣ ቅንኣት፣ ከውግድ ይግብኦ። እቶም ጓሶም ምስ መልኣኽቲ ሓቢሮም ከምዝዘመሩ ኩላትና ከኣ ናይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ልደት ብምኽባር ብፍቅርን ብደስታን ክንዝምር ይግበኣና።
ወስብሐት ለእግዚ አብሔር! ወለወላዲቱ ድንግል! ወለወስቀሉ ክቡር።


text:
ውልቃውነትን “ሓባራውነት” collectivism
(ካብዚ ዝቐጸለ)
እቲ ቀንዲ ክምርመር ዘለዎ ዲክተተርነት ከም ብሓደ ታሪኻዊ ሓደጋ ዝመጸን ብገለ ገለ ገበነኛታትን ዓዋሉን ዝካየድ ኢዩ ዝብል እምነት ኢዩ።
ኩሉ ሰብ ደሞክራስያዊ እዩ ኢልና ንነብስና ከነዕሹ የብልናን። እረ ዝበዝሑስ ኣብ መንግስቲ ምስታፍ ንኻልኦት ክገድፉዎ እዮም ዝመርጹ። ንዲክተተርነት ክንፈርሖ የብልናን፣ እንታይ ድኣ ብኽፋኣት ሰባይ ከይካየድ ዝብል ኣተሓሳስባ ኣሎ። እዚ ግን ነቲ ቀንዲ ሕመረት ናይ ዲክተተርነት (ቶታልሪኣኒዝም) ይርስዕ። ማለት ዲክተተራዊ ስርዓት ኣብ መስርሕ ቁጠባዊ ማሕበራዊን ካልእን መደባት ክሰርዕ እንከሎ፣ ምእንቲ ክዕወት ስነ ምግባር ከልግስ ከምዝግደድ ኢዩ። ስለዚ ከኣ እዩ ኣብ ዲክተተርነት እቶም ብዘይ ዓጋቲ ዝሰርሑን፣ ናይ ስነ ምግባርን ስነ ስርዓትን ልጓም ዘይብሎም ሰባት፣ ዝያዳ ኣብዚ ከምዚ ዓይነት ስርዓት ዝዕወቱ። ነዚ ክርዳእ ዘይክእል ሰብ ነቲ ኣብ መንጎ ዲክተተርነትን ነጻ ሕብረተ ሰብን ዘሎ ዓቢ ጋግ ብጉዳይ ስነ ምግባር ማለት ኣብ ናይ “ሓባር” (collectivism) ውልቃዊ ምዕራባዊ ስልጣነን ኣይተረድኦን ማለት ኢዩ።
ብዛዕባ ሰነ ምግባራዊ መሰረት ናይ ሓባርነት ብዙሕ ክትዕ ተኻይዱ ኢዩ። ኣብዚ ግን እቲ ናይ ስነ ምግባር መሰረት ዘይኮነስ እቲ ውጺኢት እዩ ዝግደሰና ዘሎ። እቲ ሕቶ እንታይ ዓይነት ስነ ምግባር ኢዩ ካብ ሓደ ናይ ሓባራዊ ሕብረተሰብ (ኩልና ንሕና ዝብል ማለት ኢዩ)ን እንታይ ዓይነት ኣገባባት እዮምከ ዘምሓደርዎ ዝብል ኢዩ። ኣብዚ ነቲ ኣብ መንጎ ስነ ምግባርን ትካላትን ምናልባት እቲ ውጺኢት ካብቲ መበገሲኡ ፍልይ ዝበለ ክኸውን ይኽእል ኢዩ። ማለት ካብ ሓደ ልዑልን ትስፍውን ድሌት ናብ ሓባራዊ ኣተሓሳስባ ከምርሕ ይኽእል። ስለዚ ናብ ሓደ ዝለዓለ ጠባይ ክመርሕን ኢዩ ምባል ንቡር ይመስል። ኣብዚ እቲ ዝመርሕ ስነ ምግባራዊ ኣተሓስስባ፣ ኣብ ውሽጢ ናይ ሓባራዊ ሕብረተሰብ፣ ማለት ቶታሊተርያን ስርዓት ንውልቀሰባት ከዕውቶም ዝገበር ናይቲ ቶታሊተርያን እቲ ዝሓዞ ውድባዊ ቅርጺ እዩ መበገሲኡ። ናብዚ ክንመጽእ ምእንቲ ደሞክራሲያዊ ትካላት ቅድሚ ምዕናውን ነቲ ቶታሊተርያን ስርዓት ምምጽኡ ዝነበረ ኩነት ንመልከት።
ኣብዚ እቲ ኣውራ ዝድለ ዝነበረ ቅልጡፍን ወሳኒ ዝኾነ መንግስቲ እዩ። ነቲ ድንጉይን ሕልኽልኽን ዝኾነ መስርሕ ደሞክራሲ ዝደንጎዮ ኮይኑ ኣብዚ ምእንቲ ተግባር ዝግበር ሽቶ ይዕብልል። ኣብዚ ግዜ እዚ እቲ “ክገብር ይኽእል ኢዩ” ዝበሃል ኣካል ወይ ሰልፊ እዩ ንህዝቢ ዝያዳ ዝስሕቦ። ኣብ ማእከል ኣውሮጳ ዝነበራ ማሕበረነታውያን ሰልፍታት፣ ነቲ ዝበዝሐ ቁጽሪ ዘለወን ጉጅለታት ዘይኮነስ፣ ነተን ብውዳበ ዝሓየላን እቶም ኣባላተን ድማ ፍጹም ምእዙዛትን ዲስፕሊን ዘሎም ኮይኖም፣ ነቲ ናቶም ስርዓት ድማ ብሓይሊ ኣብ ምትግባር ድሕር ኣብ ዘይብሉ እዮም ተመርኲሶም ተዓዊቶም።
ነዚ ሓደ ዓይነት ኣተሓስባ ዘለዎም ሓያልን ብቁጽሪ እውን ብርክት ዝበለ ጉጅለ ንምምስራት ኣብቲ ሕብረተሰብ ካብቶም ዝበለጹ ዘይኮነስ ካብቶም ዝኸፍኡ ባእታታት ኢዩ ዝቡከር። ስለምንታይ ንዝብል ሰለስት ምኽንያታት ኣለዉ።
- ዝያዳ ትምህርትን ምዕባለ ፍልጠትን ናይ ውልቀሰባት እንተሎ፣ እቲ ኣረኣእዮኦምን ኣመለኻኽቶኦምን እውን ስለዝፈላለ ብዛዕባ ኣሰራርዓ ክብርታት ኣብ ሓደ ስምምዕ ክበጽሑ ኣይክእሉን እዮም። ስለዚ ዝለዓለ ዓይነት ናይ ሓደ ዓይነት ተምሳል ምዃን እንተድኣ ደሊና ናብቲ ዝተሓተ ስነ ምግባርን ዝተሓተ ትምህርትን ዘለዎን ኣብ እቲ ዝነኣሰ ናይ ሰብ ስምዒት ዝድርኩኽ ደረጃ ክንወርድ ኣለና። እዚ ማለት ዝበዝሕ ሰብ ትሑት ስነ ምግባር ኣለዎ ማለት ኣይኮነን። እንታይ ድኣ እቶም ዝበዝሑ ሓደ ዓይነት ኣተሓሳስባ ዘለዎምን ዘሰማምዖምን ጉጅለ እቶም ዝተሓተ ስነ ምግባር ዘለዎም እዮም። ብዛዕባ ህይወት ዘለዎም ኣተሓስስባ ኣብ ልዕሊ ካልኦት ብሓይሊ ከትግብሩ ዝኽእሉ እቶም ፍልልይን ምዕብል ዝበለ ኣተሓሳስባ ዘለዎም ኣይኮኑን። እንታይ ድኣ እቶም ብ”ሓፋሽ” ዝፍለጡ (በቲ ዝተሓተ ትርጉሙ) እቶም ንባዕሎም ክሓስቡ ዘይክእሉን ነጻ ዘይኮኑን እዮም። ምኽንያቱ እዚኣቶም ነቲ ኣተሓሳስባ በቲ ንዲክተተርነት ዝደንፍዕ ሓይሊ ብድሕሪት ኮይኖም ሚዛን ስለዝህብዎ ኢዩ። እቲ ዲክተተር ኣብዞም “ቅልል” ዝበለ ስሚዒታውያን እንተድኣ ክምርኲስ ኮይኑ ግን እቲ ቁጽሮም ስለዘይኣክል፣ ንኻልኦት ኣብቲ ናቶም ጉጅለ ከእቱ ይግደድ።
- እቲ ካልኣይ ናይ ምልላይ ኣሉታዊ መትከል ኣብዚ ይመጽእ። እቲ ዲክተተር ናይቶም ድኹማትን ብቐሊሉ ዝታለሉን ናይ ባዕሎም ደው ዘብል መርገጺ ዘይብሎም ደገፍ ክረክብ ኢዩ። ስለዚ እዚኣቶም ጌና ዘይተወቕረ ክብረታቶም ዘይደልደለን ስሚዒታቶም ነድሮምን ብቐለሉ ዝላዓልን እዮም ነቲ ናይ ቶራሊረኒያዝም ሰልፊ ዝመልእዎ።
- ሓደ ኪኢላ ደማምጎግ (demagogue) ኣብ ፍርሕን ኣድልዎን ትጽቢታዊ ስሚዒታት ብምትኳር ስልጣን ዝሕዝ ሰብ፣ (ኣብነት፤ ቅድም ኣውራጃውነትን ደቂ ኣስመራን፣ ድሓር ኣሜሪካን “ወያነ”ን) ነዚኦም ብሓደ ብምጥማር እታ ሳልሰይቲ ምኽንያት ትመጽእ። እዚኣ እታ ብዓይኒ ግዳያት ክትረአ እንከላ ዝያዳ ኣሉታዊት ኣብ ናይ ተኸተልቲ ምምራጽ እያ። ደቂ ሰባት ብፍጥረቶም ኣብ ሓደ ናይ ኣሉታ (ቅርሕንቲ ኣብ ልዕሊ ጸላኢ፣ ቅንኢ ኣብ ልዕሊ ሃብታማት) ስምምዕ ክበጽሑ ይቐሎም ይመስል ካብ ኣብ ናይ ኣዎንታዊ ስራሕ ምስራሕ። “ንሕና”ን “ንሶም”ን ነዚኣቶም ብሓደ ይቖርኖም። እዚኣቶም ድማ ፍጹም እምነት እዮም ዝሕተተኡን ዝህቡን። ስለዚ “ጸላኢ” ኣብ ናይ ጀርመን “ኣይሁዳዊ” ይኹን ኣብ ሩስያ “ኩላክ” ኣድለዪ ቅድመ ኲነት ንሓደ ዲክተተር ዘድልዮ ይመስል።
ኣብዚ ናይ ሓባር ዝበሃል ስርዓት ዲክተተርነት እዩ እምበኣር እቲ ውልቀ ሰብ ረጽሚ ክጥቀምን ክገፍዕን ዝረኣየሉ በቲ ጉጅለ ስለዝተኸበን መንነቱ ምስቲ ጉጅለ ሓደ ስለዝገበረ ኢዩ። ከምቲ ሪይንሆልት ኒቡህር ዝብሎ ስልጡናት ሰባት እቲ ዝኸፍአ ባህርያት ናብ ጉጅለኦም ስለዘመሓላለፉ ንባዕሎም ዝያዳ ስነ ምግባራውያን ኢሎም ይሓስብዋ። ኣብ ክንዲ ጉጅለ ምስራሕ ነቲ ናይ ውልቀ ሰብ ስነ ምግባር ምብጣስ የቕልሎ።
ኣብ ሓባራዊ ዲክተተርነት ኩነት እቲ “ማሕበረሰብ” ዘይኮነ ብኣንጻሩ እቲ ውልቀ ሰብ እዩ ዝያዳ ኣተኲሮ ዝረክብ። ህርኩት ኣገልጋሊ ክኸውን ምእንቲ ብቐጻሊ ክሰርሕ ይጥለብን ተመኲሮ ከምዝድልብ ይግበር። ንኣብነት ኣብ ጀርመን ምስቲ ኩሉ ኣዎንታዊ ጠባያቶም፤ ሓደ “ኣብነት ጀርመናዊ” ዝጎድሎ ዝነበረ ሕጽረት ናይ ውልቀሰባዊ ተጻዋርነትን ናይ ካልኦት ሰባትን ርእይቶ ምኽባርን እዩ ዝበሃል። እዚ ማለት ነጻነት ናይ ሓሳብን ስነ ስርዓትን ጠባይን ካባኻ ንላዕሊ ሓይሊ ንዘለዎ ድማ ንርእይቶኻ ከይፈራሕካ ክትከላኸለሉን ንድኹም ክትጣበቐን ናይ ምኽኣል ጉዳይ እውን ኣለዎ። ኣብዚ ንኡሳን ዝመስሉ ግን ኣብ ነጻ ሕብረትሰብ ኣብ መንጎ ደቅሰብ
ንዝግበር ምርድዳእ ዘቀላጥፉን ዘቕልሉን፤ ለዋህነት፣ ሰሕቕ፣ ትሕትና፣ ውልቃውነት ምኽባርን እቲ ካልእ ሰብ ጽቡቕ ድሌት ኣለዎ ኢልካ ምሕሳብን ዝኣመሰሉ ጠባያት ጎዲሎም ይረኣዩ። እዚኦም ናይ ውልቀሰባት ጥራሕ ዘይኮኑ ናይ ሕብረተሰብ ባህርያት ድማ ኢዮም።
እቶም ኣገልገልቲ ዝኾኑ ሓፋሽ ዜጋታት ንዲክተተርነት ከገልግሉ እንከለዉ ንዝለዓለ ክብሪ ኢና ንገብሮ ኢሎም ስለዝኣምኑ - ንሕና እኳ እንተኣስከሕከሕና - እቶም ቀንዲ ተሓተትስ እቶም ነዚ ፖሊሲ ዝመርሑ እዮም። ነዚ ዝገብር ሰብ ንኽፉእ ጥራሕ ዘይኮነ ዝኾነ ዓይነት ሞራላዊ ሕጊ ክሰብር ኣለዎ። ብተወሳኺ ኩሉነትንኦም ኣብ ትሕቲ መንነትን እንታውነት ዲክተተር ዝተሰቑረ ክኸውን ኣለዎ። ካብዚ ንላዕሊ ድማ ፈጺሞም መትከል ዘይብሎምን ዝኾነ ነገር ንኽገብሩ ቅሩባት ክኾኑ ኣለዎም። ናይ ባዕሎክ ክብርን ድሌትን ባህግን የብሎምን። እቲ ዲክተተር ዝደልዮ ክኾልፍ ዝኽእል ናይ እዚ እዩ ልክዕ እዚ እዩ ጌጋ ዝብል ኣተሓሳስባ ክህልዎም የብሉን።
ስለዚ ካኣ እዩ እቶም ስነ ምግባራዊ ኣተሓሳስባን እምነትን ዘለዎም አውሮጳውያን ክስሕብ ዘይክእል እቲ ቶታትሊተራዊ ኣግባብ። እቶም ተሪፎም ዘለዉ ናይ ስልጣን ህርፋንን፣ እንተኣዚዝካ ትረኽቦ ታሕጓስን ኣብ ሓደ ኣዝዩ ሓያል ጎድኒ ዝርከብ መሳርሒ ኣባል ናይ ምዃን ተረኽቦ ጥራሕ ኢዩ።
ኣብዚ ጉዳይ እዚ እቶም ዘይግደሶምን ብሞራላዊ ሰንሰለት ዘይትሓዙን ፍሉይ ዕድል ይረኽቡ። ያኢ ንልዕል ዝበለ ሃገራውን ኣህጉራውን ስነ ሓሳባውን ፍልስፍና ዝዓሰሎ ተባሂሉ ብኽፍኣትን ገበንን ዝካየድ ንጥፈታት ብውሑሉል ኣገባብ ክካየድ ኣለዎ። ነዚ ክፉእ ዝኾነ ተግባራት ኣብቲ ሃገር ዝርከብ ስነ ምግባራዊ እምነት ዕንቅፋት ስለዝኾኖ፣ እቶም ነዚ ሰጊሮም ነውራምን ገበናውን ክፉእን ነገር ክገብሩ ዝዕጠቑ ናብ ናይ ስልጣን ቦታ መኾደጪን ሓፍ መበልን ይኾኖም ማለት ኢዩ።
ኣብ ዲክተተራዊ ስርዓታት ብጭካነን ምፍርራሕን፣ ብስለያን ምድንጋርን ዝርከቡ ቦታታት መሊኦም እዮም። ኣብ ገስታፖን ናይ ምጽናት መደበራት ይኹን ናይ ናዚዝም ፖሮፓጋንዳ ኣብያተ ጽሕፈት ብዛዕባ ናይ ደቂ ሰብ ስሚዒትን ሰብኣዊ ኩነታትን ዝምልከቶ ጉዳይ ኣይኮነን። ግንከ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰሉ ቦታታት እዩ እቲ ናይ ዲክተተር ስርዓት ዝወስደካ። ኣብ መደምደምታ ድማ ሓደ ካብቲ ስነ ምግባራዊ ትሕዝቶ ቶታሊተርያኒዝም ማለት ዝምድናኡን ሳዕቤናቱን ኣብ ልዕሊ ክብረት ዝበሃል ናይቲ ሕብረተሰብ ዘሕድሮ ጽልዋ ብዛዕባ እቲ ሓቂ ዝባሃል ኣምር እዩ ዝስዕብ። እዚ ግን ንባዕሉ ዝኸኣለ ምዕራፍ ኣለዎ። (ይቕጽል….)


text:
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኣሜሪካ ሎሚ ረቡዕ ፕረዚደንት ትራምፕ ዝበዝሓ ካብ ህዝበን ኣመንቲ እስልምና ካብ ዝኾነ ሃገራት ኢራን: ሊብያ: ሰሜን ኮርያ: ሶርያ: ቬንዚዋላ ሶማልያን የመንን ናብ ኣሜሪካ ከይኣትው ዘሕለፍዎ ናይ መገሻ እገዳ ክሰምዕ’ዩ።
ፕረዚደንት ትራምፕ ናብ ሓላፍነት ካብ ዝመጹ ጀሚሮም ሰለስተ ናይ መገሻ እገዳ ዘሕለፉ ክኾኑ ከለው፥ ቀዳሞት ክልተ ውሳነታት ግዝያዊ እንተነበሩ እቲ ሳልሳይ ግን ናይ ግዜ ገደብ የብሉን።
እዚ ሳልሳይ ውሳነ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ዝተፈላለዩ ኣብያተ ፍርዲ ክረአ ዝጸንሓ ኮይኑ ተሓለቕቲ ጉዳይ ኢምግሬሽን ግን እቲ ውሳነ ናብ ሃገራት ኣመንቲ እስልምና ኣፈላላይ ዝፈጥር’ዩ ክብሉ ይማጓቱ።
ከሰስቲ ክፍለ ግዝኣት ሃዋይ፥ ምትእኽካብ ኣምነቲ እስልምና ኣብ ሃዋይ ከምኡ’ውን ካልኦት ሰለስተ ውልቀ ሰባት እዮም ።ንሶም እቲ እገዳ ንኣመንቲ እስልምና ዝኾኑ ማሕበረሰብ ዓለም ዝንጽልን ንስልጣን ፕረዚደንት ኣብ ልዕሊ ሕጊ ኢምግሬሽን ዝጥሕስ’ዩ ይብሉ።
ኣኽበርቲ ሕጊ ግን ፕረዚደንት ግን ምሉእ ሓላፍነት ከምዘለው ይሕብሩ።
ኣብ ኣሜሪካ ዝነብሩ የመናዊያን ብወገኖም ንከሰስቲ ዘለዎም ደገፍ ብምድጋፍ ኣብያተ ንግዶም ከምዝዓጽው ኣፍሊጦም ኣለው።
ኣብዚ ሎሚ ብላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኣሜሪካ ዝረአ ጉዳይ እገዳ መገሻ ኣፍሪቃዊያ ሀገር ቻድ ኣብቲ ዝርዝር ምእታዋ ተፈሊጡ’ሎ።


text:
ተማሃሮ መንፈሳዊ ኮሌጅ ናይ ካልኣይ ሰሚስተር ትምህርቶም ይቕጽሉ ኣለዉ!
ተማሃሮ መንፈሳዊ ኮሌጅ ደብረ ሲና ቅድስት ሥላሴ ናይ ቀዳማይ ዓመት ካልኣይ ዕብረ (ካልኣይ ሰሚስተር) ትምህርቶም ይቕጽሉ ኣለዉ።
እዚ መንፈሳዊ ኮሌጅ’ዚ ብናይ ዲግርን ዲፕሎምን መደባት ትምህርቲ ፡ ካብ ዕለት 22 መስከረም ክሳዕ 23 ጥር 2010 ዓ.ም. (02 ነሐሴ 2017 ዓ.ም.ፈ. ክሳዕ 31 ጥር 2018 ዓ.ም.ፈ.) ሥሩዕ ናይ ቀዳማይ ዓመት ቀዳማይ ክፍለ ጊዜ ትምህርቲ ከም ዘቃንዐ ዝፍለጥ ኮይኑ፡ ብዕለት 19 የካቲት 2010 ዓ.ም. ሥሩዕ ምዝገባ ድኅሪ ምክያድ ብዕለት 26 የካቲት ናይ ካልኣይ እብረ ትምህርቲ ከም ዝጀመረ ዲን ናይ’ቲ ኮሌጅ ኣባ ሲላስ ሓቢሮም።
እዞም ካብ ገዳማትን ኣህጉረ ስብከታትን መጺኦም ዝመሃሩ ዘለዉ መነኮሳትን ቀሳውስትን ዲያቆናትን ናይ ቀዳማይ ዓመት ቀዳማይ ክፍለ ጊዜ ትምህርቶም ብልዑል መንፈሳዊ ባህጊ ኣብ ርእሲ ምዝዛሞም፡ ኣብ ኣገልግሎት ቤተ ክርስቲያንን ሐዋርያዊ ጕስነትን ርድኢቶም እናበረኸ ይመጽእ ምህላዉ ተገሊጹ።
እዚ ኣብ ከተማ ኣሥመራ ዝተደኮነ መንፈሳዊ ኮሌጅ’ዚ ኣብ ሃገርና ናይ መጀመርያ ናይ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ መንፈሳዊ ኮሌጅ እዩ።


text:
ኣብያተ-ፍርዲ
ነቲ ኣብያተ-ፍርዲ ሕጊ ኣውጺኡ ዚመርሖ፤ እቲ ሃገራዊ-ባይቶ እዩ። ይኹን እምበር እቲ ኣብያተ-ፍርዲ ሻርነት ዘይብሉ፤ ካብ ሃገራዊ-ባይቶ፤ መንግስቲን ካልኦት ኣብያተስልጣንን፤ ነጻ መዋቕር እዩ።
እቲ ብገበን ዝተኸሰ ሰብ፤ ጉዳዩ ብቤትፍርዲ ተራእዩ ክውሰን መሰል ኣለዎ። እቲ ሰብ ብቤትፍርዲ ከም ገበነኛ ተቖጺሩ ክሳዕ ዘይተፈርደ፤ ከም ንጹህ ሰብ እዩ።
ገበን ብፖሊስን ብቤትፍርዲን ብኸምዚ ይተሓዝ
ገበን ዚበሃል፤ ሓደ ሰብ ብመሰረት ሕጊ ከቕጽዕ ዚኽእል ነገር ምስ ዚገብር እዩ። ኣብ ልዕሌኻ ገበን ምስ ዚፍጸም፤ ናብ ፖሊስ ክተመክት ይግባእ።
ፖሊስ ነቲ ዝተፈጸመ ነገር ይምርምር። ንኣብነት ቃለ-ምልልስ ይገብር፤ ንቦታ-ገበን የጽንዕ፤ ቴክኒካዊ-ምርመራታት የካይድ። እዚ ቅድመ-ምርመራ ይበሃል። ነዚ ቅድመ-ምርመራዚ፤ ፖሊስ ወይ ኣኽባር-ሕጊ ክፍጽሞ ይኽእል።
ፖሊስ ወይ ኣኽባር-ሕጊ፤ ነቲ ቅድመ-መጽናዕቲ ክዓጽዎ ክውስን፤ ማለት ከቋርጾ ይኽእል። ንኣብነት እኹል መረጋገጺ ኣብ ዘይተረኽበሉ ኵነታት ክኸውን ይኽእል።
እቲ ቅድመ-መጽናዕቲ ምስ ዚቕጽል፤ ኣኽባር-ሕጊ ነቲ ሰብ ብገበን ክኸሶ ክውስን ይኽእል። እዚ ማለት ድማ፤ ኣብቲ ወረዳዊ ቤትፍርዲ ናይ መጋባእያ መስርሕ ይካየድ።
ናይቲ ቤትፍርዲ ሓላፍነት፤ እቲ ኣኽባር-ሕጊ ከምቲ ኣብቲ ክሱ ኣቕሪብዎ ዘሎ፤ እቲ ተኸሲሱ ዘሎ ሰብ፤ ብሓቂ ነቲ ገበን ፈጺምዎ ምዃኑ፤ እኩል ጭብጢታት ከቕርብ ምኽእሉ ምርኣይ እዩ።
ከም ወላዲ ዘሎካ ሓላፍነት
ኣብ ሕጊ ሽወደን (ዓንቀጽ ወለዲ)፤ ሓደ ውላድ ክንክንን ሓልዮትን ክወሃቦ፤ ቅሳነትን ጽቡቕ መዕበያን ክረክብ፤ መሰል ኣለዎ፤ ዚብል ሰፊሩ ይርከብ። ኣብ ሃገር ሽወደን ከም ኣገባብ ናይ መአረሚ-ጠባይ ተባሂሉ፤ ኣካላዊ ይኹን ስነ-ኣእምሮእዊ መቕጻዕቲ ኣይፍቀድን እዩ። ኣካላዊ-መግረፍቲ ማለት፤ ኩሉ ዓይነታት መውቃዕቲ ናይ ኣካላት ዘጠቓልል እዩ። ስነ-ኣእምሮኣዊ ዓመጽ ማለት ድማ፤ ኩሉ ዓይነታት ፈኸራ፤ ምፍርራሕ፡ ምቁጽጻር፡ ምጽራፍን ዘጠቓልል እዩ። እዚ ሕጊዚ፤ ጸረ-መግረፍቲ ሕጊ ተባሂሉ ይጽዋዕ። እዚ ሕጊዚ ኣብ ሃገር ሽወደን፤ ካብ 1979 ጀሚሩ ዝጸንሐ እዩ።


text:
ብላቲን ስርዓት ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ዕለት 13 ግንቦት 2018 ዓ.ም. በዓለ ዕርገት ዘእግዚእነ ኣብ ዘብዓትሉ ዕለት፡ ፍርቂ መዓልቲ ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ካብ ውሽጥን ወጻእን ዝመጹ በሸሓት ዝቑጸሩ ምእመናን ኣብ ዝተረኽብሉ፡ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ብናይ ዕለተ ሰንበት በዓለ ዕርገት ዘእግዚእነ ምንባብ ወንጌል ካብ ማርቆስ ወንጌል ምዕ. 16 ካብ ፍቕዲ 15 ክሳብ 20 ዝተወስደ ኣሞርኵይዞም ሓፈሻዊ ኣስተምህሮ ጉባኤ ጸሎት ንግስተ ሰማይ ከምዝለገሱ ልኡኽ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ኣመደዮ ሎሞናኰ ሓቢሮም።
ቅዱስነቶም ዝለገስዎ ኣስተንትኖ፥ ከምቲ ልሙድ ዝተፈተዅም ኣሕዋተይን ኣሓተይን ብዝብል ቃል ኣበጊሶም፥
ሎሚ ኣብ ኢጣሊያን ኣብተን ናይ ላቲን ስርዓት ዝኽተላ ካቶሊካውያን ኣቢያተ ክርስቲያን በዓለ ዕርገት ዘእግዚእነ ነብዕል ኣሎና፡ እዚ በዓል ከኣ የዕንትና ናብቲ ኢየሱስ ኣብ የማን ኢድ ኣቡኡ ናብ ዝተቐመጠሉ ሰማይ ከነብልን ብኻልእ መዳይ ከኣ ናብቲ ናይ ቤተ ክርስቲያን ተልእኾ ክንጥምት ይድርኸና፡ ስለዚህ ጠመተና ናብ ሰማይን ናብቲ ኣብ ምድሪ ቤተ ክርስቲያን ዝተቐበለቶ ተልእኾ ኣስፍሆተ ወንጌል ከነንብል እንሕበረሉ በዓል ኢዩ ከምዝበሉ ዝሓበሩ ሎ ሞናኰ ኣስዒቦም፥ ቅዱስ ኣቦና ኢየሱስ ቅድሚ ናብ ሰማይ ምዕራጉ ንደቀ መዛሙርቱ ተልእኾ ወንጌል ብሓደራ ይህቦም፡ እዚ ተልእኾ ዶብ ኣልቦ ወሰን ዘይብሉ እዩ፡ ናብ ዓለም ኵሉ ኪዱ ንብዘሎ ፍጥረት ከኣ ወንጌል ስበኹ” (ማር. 16,15) እንክብል ዝህቦ ናይ ተልእዀ ሓላፍነት ትብዓት ዝሓትት ክኸውን እነክሎ፡ ብብዙሓት እቲ ናይ ድዅማት ዕላማ ተገይሩ ዝሕሰብ ናይ ኢየሱስ ፍቕርን ምሕረትን ንዅሉ ዓለም ኣብጽሑ ዝብል ምዃኑ ገሊጾም፡፡ ናይ ተልእኮ ወንጌል ሓይሊ ባዕሉ እቲ ነዚ ተልእዀ ዘነቓቕሕ መንፈስ ቅዱስ እዩ፡ እዚ ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ከኣ ባዕሉ ኢየሱስ ንደቀ መዛሙርቱ
መንፈስ ቅዱስ ኣባኹም ምስ ዝሓድር ሓይሊ ክትጽገዉ ኢኻትኩም እንክብል ኣረጋጊጹሎም እዩ፡ ንሱ መንፈስ ቅዱስ ሓይሊ ኰኖም፡ ካብኦም ሓሊፍ ናብ ተካእቶም ይመሓላለፍ፡ እዚ ንደቀ መዛሙርቱ ዝሃቦ ተልእዀ ዘመን ይሰግር፡ ሎሚ እውን ይቕጽል ኣሎ። ናይ ኩላትና ምትሕብባር ዝጠልብ ተልእኾ እዩ፡ ነፍሲ ወከፍና ምስ ተጠመቕና ብጸጋ መንፈስ ቅዱስ ብዝወሃበና ሓይሊ መሰረት ሰባኬ ወንጌል ንኸውን፡ ሓይልና ከኣ እቲ ኣብ ምስጢረ ጥምቀት ዝተቐበልናዮ መንፍስ ቅዱስ እዩ
ከምዝበሉ ኣፍሊጦም።
ዕርገት ኢየሱስ፡ ንህላዌ ኢየሱስ ኣብ መንጐና ብፍሉይ መልክዕ ዘእትው ማዕጾ እዩ፡ ስለዚህ ንኣኡ ክንርእን ከነበስርን ፍሉይ ዓይንን ልብን ክህልወና ይግባእ፡ እዚ ንገዛእ ርእሱ ኣብ እዋንና ንኢየሱስ ምድላይን ምስ ረኸብካዮ ንዓለም ንብዝሎ ፍጥረት ኵሉ ምቕራብን ምብሳርን ይሓትት፡ ኢየሱስ ኣብ ኣሕዋትናን ብፍላይ ኣብ ድኻታት ክንረኽቦ ባዕሉ ይገልጸልና፡ ከምቲ ንደቀ መዛሙርቱ ድሕሪ ትንሳኤኡ ብመንፈስ ሓይሊ ተመሊኦም ብጭቡጥ ምልክታ ኣብሰርቲ ወንጌል ክዀኑ የተባብዖም፡ ናብ ሰማይ ዓሪጉ በራት ሰማይ ከፈተልና፡ ተስፋና ንሱ እዩ፡ ከምቲ ኣብ ስርዓት ቅዳሴ፡ ልብና ናብ ሰማይ ክብ ነብል … ቢልና እንደግሞ ጸሎት ልብና ናብ ሰማይ ክብ ከነብል ናይቲ ናብ ሰማይ ዝዓረገ ኢየሱስ ኣደ ዝዀነት ድንግል ማርያም ክትድግፈና ኣማላድነታ ንለምን ቢሎም ብጭቡጥ መገዲ ብሕይወና ኣብ ዘመንናን ታሪኽን ዘራእቲ ወንጌል ክንከውን ተድግፈና ቢሎም ጸሎት ንግስተ ሰማይ ደጊሞም ሓዋርያዊ ቡራኬ ከምዝሃቡ ልኡኽ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ሎሞናኰ ሓቢሮም።


text:
በይ ኤርያ ኤርትራውያን ን ደሞክራስያዊ ለውጢ ብ 18 መጋቢት 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቀ ኣንስትዮን ዝኽሪ ተጎርባን ብ ኽብሪ ዘኪሩ ውዒሉ፡ ኣብ"ዚ ታርኻዊ በዓል ኣብ በይ ኤርያ ዝነብሩ ደለይቲ ፍትሒ ብሓባር ኮይኖም ከብዕልዎ ካብ እተፈላለዩ ኣብ ክሊ በይ ኤርያ ዝርከባ ከተማታት ብምትእኽኻብ ነቲ በዓል ድርብ ድምቀት ሂብዎ ውዒሉ።
መርሕነት ቦርድ በይ ኤርያ ኤርትራውያን ን ደሞክራስያዊ ለውጢ ናይ እንቛዕ ደሓን መጻእኩም መኽፈቲ ድሕሪ ምግባር፡ ኣስዒቡ ታሪኽን ኣበርክቶን ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ ፡ ኣብ ምኹስኳስ ባህልን ሕብረተሰብን፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ዘሓልፉ፡ ን ልዕሊ 40 ዓመታት ኣብ ጉዕዞ ቃልስ ን ሃገራዊ ናጽነት ድሕሪኡ ዝሰዓበ ሕቶ ዴሞክራስን ሰብኣዊ ሓርነትን ዘበርከተኦን ዘበርክትኦ ዘሎ፡ መወዳድርቲ ኣልቦ ከምዝኾነ ኣስሚሪሉ፡ ተሪፉ ዘሎ ጉዕዞ ሓርነታዊ ቃልሲ ከም ቀደመን ከይተሓለላ መዓንጠአን ሸጥ ኣቢለን ኣበርቲዐን ክሰርሓ ተላብዩ።
ብመሰረት ኣቐዲሙ ዝወጸ መደብ ንዝኽሪ መዓልቲ ደቀ ኣንስትዮ ተሞክሮአን ከካፍላ ካብ ዝተዓደማ ሓርበኛታት ተቓለስቲ ወ/ሮ ኣስገደት ምሕረተኣብ ካብ በይ ኤርያ፡ ዶክተር ሳዕድያ ሑሰኒን ካን ኖርዋይ ከምኡውን ኤተማር ኑጉሰ ካብ ነውዮርክ ባፎሎ ሕሉፍ ታሪኽ ደቀ ኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ ዝተፈላለየ ዓውዲታት ቃልስን ዘጋጥመን ዝነበርን ዘሎን ብድሆታት ብምግላጽ ኣብዚ ግዜ'ዚ ኣብ ሃገርና ኣጋጢሙ ዘሎ ግህሰት ሰብኣዊ መሰል ብሓፈሻ ኣብ ደቀ ኣንስርዮ ከኣ ብፍላይ ብምግምጋም፡ ተወዲበን ምስ ኣሕዋተን ደለይቲ ፍትሒ ኮይነን ከምወትሩ ኣበርክቶአን ከዕዝዛ ቃል ብምእታው ናይ ኩሎም ኣሕዋተን ደለይቲ ፍትሒ ደገፍ ከይፍለየን ተላብየን።
በይ ኤርያ ኤርትራውያን ን ዴሞክራስያዊ ለውጢ ማዕረ ኣዚ ረዚን ዕለት መዓልቲ ደቀ ኣንስትዮ ን ዝኽሪ ተጎርባውን ብኽብሪ ዘኪሩ ውዒሉ ፡ዝኽሪ ተጎርባ ሓደ ካብቲ ክዝከር ዝግበኦ ቅያታት ገድሊ ኮይኑ ብደረጃ በይ ኤርያ ምስ መዓልቲ ደቀ ኣንስትዮ ንኻልኣይ ግዚኡ ተዘኪሩ ወዒሉ፡ ኣብ'ቲ ኣጋጣሚ ገዲም ተጋዳላይ ኣቶ ሮሞዳን ሳልሕ ብዛዕባ ቶጎርባ ሰፊሕ መብሪሂ ሂቡ።
ብድሕሪ'ዚ በይ ኤርያ ኤርትራውያን ን ዴሞክራስያዊ ለውጢ፡ ደኺመ ከይበላ ብተወፋይነት ተቓሊሰን ዘቃለሳ ኣብነታውያ ደቀ ኣንስትዮ ን ኣበርክቶአን ዘንጸባርቕ ናይ ምስክር ወረቐት ዓዲሉ።
በይ ኤርያ ኤርትራውያን ን ዴሞክራስያዊ ለውጢ ቅድሚ ሒጂውን ብተመሳሳሊ ኣብ ሳንታ ሮዛ ዕውት ኣኼባ ኣቃኒዑ ምንባሩ ይዝከር።
በይ ኤርያ ኤርትራውያን ን ዴሞክራስያዊ ለውጢ


text:
መንበሪ-ገዛ
እቲ ናይ ኮምዩን ቤትጽሕፈት ኣባይቲ
ዮክሞክስ ሁስ.ኣብከተማን ኣብ ነኣሽቱ ከተማን ከም ፖርዩስ፡ ቩዎለሪም ደስ ዘብል ገዛውቲ የቕርብ። ይኹንበር ገዛ ዘካርዩ ብሕታዊ ኣካረይቲ ድማ ኣለዉ። ነቶም ኣብ መትከሊ ቅርጺ ዝኣተዉ ሰደተኛታት፡ እቲ ናይቲ ኮምዩን ናይ ስደተኛታት ኣተሓባባሪ ገዛ ንኺረኽቡይሕግዞም። ኣቐዲሙ እቲ ገዛ ብመሰረታዊ ኣቕሑ ይምላእ። እቲ ተኻራዪ ብውሕዱ ክልተ ዓመት ኣብቲ ኮምዩን ምስ ዚቕመጥ ነቲ ኣቅሑ ኪውንኖ ይኽእል።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብዚ ብዙሓት ዜጋታት ይርከቡ፡ ኣብዚ ግዜዚ እቲ ኣዚዩ ዝውቱር ቋንቋ፡ ፋርስ/ዳሪ፡ ሶማሊ፡ ትግርኛ፡ ዓረብ፡ ሩስያን ታይላንድን እዩ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብዚ ሽወደናዊ ቤትክርስትያንን ፐንተኮስተን ይርከባ። ናይ እስላም ሃይማኖታዊ ማሕበር የሎን፡ ስለዚ ዒድ ንምብዓል እቲ ተኸታሊ እስልምና ናብ ሉለዮ እዩዚኸይድ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ድኳናት፡ ኣብያተንባብ፡ ቤትጽሕፈት ዕዮ፡ ሓደስቲ መጻእቲ ዚቕበል ናይቲ ኮምዩን ኣብያተጽሕፈት፡ ዘገልገለ ኣቕሑ ዚሸይጥ ድኳን፡ ኣብያተ መግቢ፡ ባራት፡ ናይ ስፖርትን መሓምበስን ኣደራሽ፡ 60 ኪሎመተር ዝምርሓቑ ናይ ኮብዳሊስ ናይ መንሸራተቲ ቦታ፡ ከምኡውን ናይ ሓጋይን ክረምትን ስፖርት ከም ሆኪ፡ ኵዕሶ፡ ቮሊቦል፡ ባስከትቦል። መሓምበሲ ንደቀንስትዮን ንህጻናትን።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብዚ ናይ ኮምዩን ቤትትምህርቲ ህጻናት ኣሎ፡ ማለት ኣብ ዮክሞክ፡ ፖርዩስን ቩዎለሪምን። ናብ ቤትትምህርቲ ህጻናት ወይ ኣጸደ ህጻናት ንምእታው ኣየጸብን።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ከተማታት መባእታን ካልኣይ ደረጃን ኣብያተትምህርቲ ይርከብ። መባእታ ቤትትምህርቲ ነቶም ትሑት ዝዕድመኦም (ትምህርታዊ ዓመት1-5) ኣብ ፖርዩስ እውንይርከብ። ኣብ ቩዎለሪም ድማ ንተመሳሳሊ ዕድመ ዘለዎም መዘናግዒ ቤትትምህርቲ ኣሎ። ነቶምሓደስቲ መጻእቲ ዝኾኑ ህጻናትን መንእሰያትን መዳለዊ ትምህርቲ ኣሎና።
ዕድላት ትምህርቲ
ዓበይቲ ዚመሃሩሉ መለስተኛን ላዕለዋይ ደረጃን ቤትትምህርቲ ኣሎ። ንሕና ብጽቡቕ ዚሰርሕ
ማእከል ትምህርቲ ኣሎና፡ ኣብዚ ድማ ኤስኤፍኢ፡ ኮምቩክስ፡ ናይ ሞያ መሰልጠንን ምስ ናይ ሉለዮን ኡመዮን ዩኒቨርሲቲ እተተሓሓዘ ናይ ርሑቕ ትምህርቲ ኣሎ። ኣብቲ ማእከል ትምህርቲ ናይ ኤስኦ-ስልጠና ብቪደዮ ኮንፈረንስን ብናይ ኣደ ቋንቋን ይወሃብ። ኤስኤፍኢ ንምእታው ኣየጸብን።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ዮክሞክ፡ ማእከል ጥዕና፡ ናይ ኣደን ህጻንን ክሊኒክ ኣሎ። ስፐሺያሊስት ኣዚዩ ኣብ ዘይርሑቕ የሊቨረን ሱንደርቢን ይርከብ፡ ኣብ ገለ ቋንቋታት ተርጓማይ ይርከብ እዩ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ናብ የሊቨረን ሉለዮን ናይ ኣውቶቡስ ኣገልግሎት ኣሎ። ናይ ሙርየክ ናይ ባቡር መደበር 40 ኪሎመተር ርሒቑ ይርከብ። ኣብ ግዜ ሓጋይ ባቡር ብዮክሞክ ትሓልፍ እያ። መዓርፎ ነፋሪት ኣብ የሊቨረን ሉለዮን ይርከብ። ካብ ሉለዮ ናብ ስቶክሆልም ብኣየር ኣስታት ሓደ ሰዓት ይወስድ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ናብ የሊቨረን ሉለዮን ናይ ኣውቶቡስ ኣገልግሎት ኣሎ። ናይ ሙርየክ ናይ ባቡር መደበር 40 ኪሎመተር ርሒቑ ይርከብ። ኣብ ግዜ ሓጋይ ባቡር ብዮክሞክ ትሓልፍ እያ። መዓርፎ ነፋሪት ኣብ የሊቨረን ሉለዮን ይርከብ። ካብ ሉለዮ ናብ ስቶክሆልም ብኣየር ኣስታት ሓደ ሰዓት ይወስድ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
እቲ ኮምዩን እቲ ዝዓበየ ወሃብ ስራሕ እዩ፡ ኣብ ምምሕዳርን ብፍላይ ድማ ኣብ ናይ ኣረጋውያን ክንክን፡ ተካኢ ሰራሕተኛ የድሊ። ኣብዘን ዝሓለፋ ዓመታት ብዙሓት ሰባት ጡረኛታት ኮይኖም እዮም፡ ስለዚ እቲ ንኣታቶም ንምእላይ ዚህሉ ስራሓት እናወሰኸ ይኸይድ ኣሎ።
ትሕት ዝበለ ደረጃ ዘለወን ዋኒናት ብዙሓት እየን፡ ሓደ ወይ ካብኡ ንላዕሊ ሰራሕተኛ ኣለወን። ምናልባት ንስኻ ሓደ ካብኣታቶም ክትከውን ትኽእል ኢኻ። ወይን ቀስ ኢልካ ናትካ ስራሕ ትጅምር ትኸውን። ስለዚ ኣብቲ ናይ ቁጠባዊ ቤትጽሕፈትና ሓገዝ ረኣይ
Strukturum ስትሩክቱሩም!
ዮክሞክ ብግዜ ሓጋይ ዓዲ ቱሪስት እያ፡ ስለዚ ግዜያዊ ስራሕ ንምርካብ ዓቢ ዕድል ኣሎ። ዕደና ኣብቲ ከባቢ ብዙሕ ሰብ የስርሕ እዩ፡ ኣብ የሊቫረ ከይተረፈ። ብዙሓት ካብ ዮክሞክ ኣብ የሊቫረ ሰሰሪሖም ንገዝኦም ይኣትዉ።


text:
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ከተማ ሺል ኣብ ቪላታት፡ ክትገዝእዎ እትኽሉ ገዛውቲ ወይ ውን ኣብ ዝካረ-ኣባይቲ ክትነብሩ ትኽእሉ። ኣብ ኣብ ጥቓ ባሕሪ-ፍሪከን ዝርከብ ሎቫስትራንድ፡ ሓደስቲ መንበሪ-ኣባይቲ ንምስራሕ ተጸሚድና ንርከብ። ንተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ብምእታው፡ ኣብቲ ናብ ሺል ገዓዙ ዝብል ኣርእስቲ ኣቲኹም፡ ኣንብቡ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብዚ ከተማ'ዚ ብብዝሒ ካብ ዝዝረቡ ካልኦት ቋንቋታት፡ ዓረበኛ፡ ዳሪ፡ ኢራነኛን ሶማልን፡ ካልእ ውሑዳት ሰባት ጥራይ ዝዛረብዎ ቋንቋታትን፡ ይርከቦም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ከተማ ሺል ኣስታት 1300 ኣባላት ዘለወን 100 ማሕበራት ኣለዋ። ኣብቲ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ዝርከብ መዝገብ-ማሕበራት ብምእታው፡ ዝርዝራተን ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ማእከል ከተማ ሺል፡ ቤት-ንባብ፡ ድኳናት፡ ቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣርበትስፎርመድሊንገን)፡ ድኳናት ዘገልገለ-ንብረትን ይርከብ። ናብታ 20 ማይል ርሒቓ እትርከብ ከተማ ካርልስታድ ብምኻድ ውን ዘድልየኩም ንብረት ወይ ኣቍሑ ካብ ድኳን ኢክያ ኬድዩም ክትዕድጉ ትኽእሉ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ከተማ ሺል፡ 11 መንግስታዊ ከምኡ ውን ክልተ ናይ ግሊ ኣብያተ-ትምህርቲ፡ መውዓሊ-ህጻናት፡ክፉት መውዓሊ-ህጻናት ከምኡ ውን ማእከል-ስድራቤታት ይርከብ። ከባቢ ወርሒ ጥቕምቲ 2015፡ ኣብ ሞንስ-ባከ ሓዳስ መውዓሊ ህጻናት ክትክፈት ትጽቢት ይግበር። እቶም ናብ ከተማ ሺል ዝመጹ፡ መብዛሕትኦም ቆልዑ ዘለዎም ብዙሓት ስድራ-ቤታት ይርከብዎም።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
እታ ኣብ ሺል እትርከብ፡ ናይ ማእከላይ-ደርጃ ዝኾነት ቤት-ትምህርቲ ሳነርኡድስ፡ ኣብዚ ቐረባ እዋን ዝተመስረተት ኮይና፡ ኣብ ሽወደን ዝበለጸት ቤት-ትምርህቲ ናይ ምዃን መደብ ኣለዋ። ኣብ ማእከል ከተማ ሺል 4 ናይ መባእታን ማእከላይ ደረጃን ኣብያተ-ትምህርታት ይርከባ። ኣብ ዓዲታት ፋገርኦስ፡ ሆግቡዳን ቱሊታን ከኣ ተመሳሳሊ ኣብያተ-ትምህርታት ኣለዋ። ኣብ ከተማ ሺል፡ ናይ ላዕለዋይ-ደርጃ ቤት-ትምህርቲ የለን። መብዛሕትኦም ኣብዚ ከተማ ዝቕመጡ ተመሃሮ እምበኣር ናይ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቶም ኣብ ከተማ ካርልስታድ ብምኻድ ይመሃሩ። ንተወሳኺ ሓበሬታ ብዛዕባ ኣብያተ-ትምህርታትን መውዓሊ-ህጻናትን፡ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ፡ ትረኽብዎ።
ዕድላት ትምህርቲ
ብቐረባ ዝርከብ ዩኒቨርስቲ፡ እቲ ኣብታ 20 ደቓይቕ ርሒቓ እትርከብ ዝርከብ ብስምታ ከተማ ዝጽዋዕ ካርልስታድ ዩኒቨርስቲ እዩ። እቶም ብርሕቐት ክትመሃሩ እትደልዩ ሰባት፡ ቁሩብ ገንዘብ ብምኽፋል፡ ነቲ ኣብ ቤት-ንባብ ሺል ዝርከብ ላርስቱድዮን ዝበሃል መምሃሪ ክፍሊ፡ ክትጥቀሙ ትኽእሉ። ኣብቲ ኣብ ከተማ ሺል ዝርከብ፡ ክፍሊ ትምህርቲ ንዓበይቲ፡ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ (ኤስ-ኤፍ.ኢ)፡ ክትመሃሩ ትኽእሉ። ብመንገዲ ናይታ ኣብ ክሪስቲነሃምን እትርከብ ህዝባዊ-ዮኒቨርስቲ ውን ንሕብረተ-ሰብ ሽወደን ዝምልከት ትምህርቲ፡ ብቋንቋኹም ይወሃበኩም።
ንከተማ ሺል ዝምልከት ኣፍልጦኹም ንምዕባይ፡ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ብምእታው፡ ነቲ ኣብኡ ዘሎ ፎልምታት ክትርእዩ ትኽእሉ። ገለ ካብዚ ፍልምታት'ዚ፡ ውለዶም ምስኦም ዘየለዉ ትሕቲ-ዕIድመ ስደተኛታት ጸወታ-ብረድ (ስላሎም) ክላመዱ እንከለዉ ክትርእዩ ትኽእሉ። እዚ ፊልምታት'ዚ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ፡ ትረኽብዎም።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ከተማ ሺል ማእከል-ጥዕና ኣሎ። ኣብቲ እዚ ሕክምና ዝርከበሉ ህንጻ ውን ማእከል-ስድራቤታት፡ ኣሎ። እዚ ማእከል-ስድራቤታት'ዚ፡ መራኽቢ ወለዲ ክኾኑ ዝጽበዩን ወለዲ ዝኾኑን ቆልዑን እዩ። ኣብ ከተማ ሺል ክልተ ክሊኒካት-ስኒ ይርከባ። ህጹጽ ሕክማናዊ ኣገልግሎት ምስ እትደልዩ፡ ናብ ከተማ ካርልስታድ ክትከዱ ኣለኩም።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምምሕዳር ከተማ ሺል፡ ተርጎምቲ ካብ ማእከል-ተርጎምቲ ከተማ ካርልስታድ ይቆጽር። ከም ኣካል መስርሕ ምውህሃድ ከኣ፡ ምስ መንግስታዊ ትካላት ኣብ እትገብርዎ ርኽክባት፡ ኣድላዪ ምስ ዝኸውን፡ ተርጓሚ ክግበረልኩም ይኽእል።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ጅኦግራፊካዊ ኣቐማምጣ ሺል፡ ናብ ዝኾነ ኣንፈት ንምጋሽ ስሉጥ ይገብሮ። ብባቡር ወይ ኣውቶቡስ ናብ ካርልስታድ 15 ደቓይቕ ኡወስድ። ናብ ስቶክሆልም፡ ዮቶቦሪ ወይ ውን ኦስሎ 3 ሰዓታት ይወስድ። እቲ 8 ኪሎ-ሜተር ርሒቁ ዝርከብ መዕርፎ-ነፈርቲ ካርልስታድ፡ ናብ ዝኾነ ክፋላት ዓለም ንምጋሽ ኣዝዩ ስሉጥ ይገብሮ። ንትወሳኺ ዝርዝር ብዛዕባ'ዚ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ተሳፈርቲ ኣቲኹም ከተንብቡ ትኽእሉ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ከተማ ሺል፡ ብርክት ዝበላ ነኣሽቱ ትካላትን ዓበይቲ ኣብ ምስናዕ ዘተኮራ እንዱስትሪታት ኣለዋ። ወነንቲ ትካላት ወይ ውን ሓደስቲ ትካላት ክገብሩ ዝሓስቡ ሰባት ሓሳባት ንምልውዋጥን ምኽሪ ንምውሳድን ምስ ክፍሊ ትካላዊ ንጥፈታት ምምሕዳር ከተማ ክዘራረቡ ይኽእሉ። እቶም 10 ዝኾኑ ኮሚተ ትካላዊ ንጥፈታት ናይ ዝተፈላለየ ጽላታት ድሕረ-ባይታ ዘለዎም እዮም። ተወሳኺ ሓበሬታ ኣድራሻ ናይዞም ሰባትን ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ: ትረኽብዎ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን!!!
ጸሎት
ብመንጽር ብሂል አበው፡ 2ይ ክፋል
ካብ ዝሓለፈ ዝቀጸለ
1. መቕድም ጸሎት
ቅዱስ ኣባ እንጦንዮስ ከምዚ በለ፡ “ቅድሚ ዝኾነ ነገር ብዘይምስልካይ ክትጽሊ ይግባእ። ብዝወረደካ ኩሉ ድማ ንኣምላኽ ኣመስግን” ።
2. ቅድሚ ናይ ሓባር ጸሎት ንበይንኻ ጸሊ።
ንኣባ መቓርዮስ ሰባት፡ “ከመይ ገይርና ክንጽሊ፤” ኢሎም ምስ ሓተቱዎ፡ ከምዚ ክብል መለሰ፡ “ኣእዳውና ዘርጊሕና ንኣምላኽ ከምዚ ንበሎ፡ ኦ ልዑል ኣምላኽና፡ ንስኻ ዝበልካዮ ሠናይ ነገር ሃበና፡ ኣብ ጸበባና ብረድኤትካ ብጽሓና። መሓሪ ኣምላኽ ስለዝኾነ፡ ካባና ንላዕሊ እንታይ ከምዝጠቕመና ይፈልጥ እዩ።”
ሊቐ ጳጳሳት ኣባ ሰራብዮን ንኽምንኩስ ዝመጾ ኩሉ ከምዚ እናበለ ይምዕዶ ነበረ፡ “ክትጽሊ ከሎኻ፡ ኦ ንጉሠይን ኣምላኸይን ፍቓድካ ክገብር ምርሓኒ በል”።
ዮሓንስ ሓጺር፡ “ንጸሎት ክትቐውም ከሎኻ፡ ቅድሚ ዝኾነ ነገር፡ ቅዱስ ቅዱስ ቅዱስ ሓያል ኣምላኽ፡ ሰማይን ምድርን ብስብሐትካ ምሉኣት እየን” በል። ብድሕሪኡ፡ “ኣብ ሓድሽ ኪዳንካ ዘዳለኻዮ ክብሪ ኣብቅዓኒ፡ ኣብ ምጽኣትካ ተሰካሚ ዕዳ ከይከውን ሐልወኒ። ኦ ኣምላኸይ፡ ክፈልጠካ ኃግዘኒ፡ ኣብ ውሽጢ ፍቕርኻ ክነብር ድማ ሃበኒ። ብድሕሪዚ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንቅዱሳን ደቂ መዛሙርቱ ዝመሃሮም ጸሎት ጸሊ።
3. ንኽትጽሊ ተቐላጠፍ።
ቅዱስ ኣባ ኣንጦንዮስ፡ “ጸሎት ክበሃል ከሎ ኣይተመኽኒ፡ ቀልጢፍካ ኣብቲ ናይ ጸሎት ቦታ ተረኸብ። ኣብኡ ድማ ኣይትዛረብ። ናብ ቤተ ክርስቲያን ምኻድካ ንቁምነገር ምዃኑ ኣስተውዕል። (ማለት፡ ብዛዕባ ዓላማዊ ነገራት ክትዛተ ኢልካ ወይ ንሰባት ክትረክብ ኢልካ ኣይትኺድ)” ።
ቅዱስ በረሰነፍዮስ ክሕተት ከሎ፡ “ሓደ ሰብ ክጽልየሉ ሓቲቱኒ። ክጽልየሉ’ዶ ወይስ እንታይ፤” መልሲ፡ “ዝኾነ ጸልየለይ ኢሉ ዝሓተተካ ክትጽልየሉ ኣብ ጸሎትካ ክትዝክሮ ጽቡቕ እዩ። ምኽንያቱ ሓዋርያ ቅዱስ ያዕቆብ፡  > (ያዕ 5፡16) ኢሉ ይምህረና።”
4. ካብ ጸሎት ዝርከብ ረድኤት።
ሓደ ተማሃራይ ንቅዱስ ኣባ መቓርዮስ መጺኡ፡ “ኣቦይ ንሓደ ስራሕ ክልእከኒ ከሎ፡ ኣብ ዝሙት ከይወድቕ ይፈርህ ኣለኹ።” እቲ ቅዱስ ኣቦ ድማ፡ “እዚ ፈተና ከጋጥመካ ከሎ ከምዚ በል፡ ኦ ኣምላኽ ብጸሎት ኣቦታተይ ርድኣኒ፡ ክረድኣካ ድማ እዩ።” ። ሓደ እዋን ሓንቲ ድንግል ኣብ ውሽጢ ቤታ ምስ ዓጸወቶ ከምቲ ዝተባህሎ ብዓቢ ድምጺ፡ “ኦ ኣምላኽ ኣቦታተይ ርድኣኒ” ምስ በለ፡ ብኡ ንብኡ ኣብ ማእከል ከተማ ተራእየ።
ቅዱስ ማርቆስ ግብጻዊ ካብታ ዝጽልየላ ስፍራ ከይወጸ ን30 ዓመት ዝጸነሕ ቅዱስ ኣቦ እዩ። መነኰሳን ዝኣሊ ሓደ ቀሲስ ድማ ነበረ። በዚ ነገር እዚ ዘይቀስን ሰይጣን ኣብ ሓጢኣት ፍርዲ ምእንቲ ከውድቖ ንቅዱስ ኣባ ማርቆስ ናይ ኣእምሮ ሕሙም ንኽጽልየሉ ኣዳለወ። እቲ ሕሙም ምስ ኣባ ማርቆስ ከሎ፡ “እቲ ዝኣልየካ ቀሲስ ብሓጢኣት ዝረሰሐ እዩ። ስለዚ ናባኻ ክኣቱ ኣይትፍቀደሉ።” ይብሎ። ቅዱስ ኣባ ማርቆስ ድማ፡ “ዝወደይ ሰባት ንርስሓት ኣብ ደገ ክጉሕፉ ከለው፡ ንስኻ ግና ናብ ቤተይ ሒዝካለይ መጻእካ። ቃል ኣምላኽስ  > (ማቴ 7፡1) ይብል። ስለዚ እቲ ቀሲስ ሓጢኣተኛ ዋላ’ኳ እንተኾነ፡ ኣምላኽ ከድኅኖ እዩ። ምኽንያቱ  > (መዝ 37፡24) ። ከምኡ’ውን  > (ያዕ 5፡16) ይብል እቲ ቅዱስ።” ኢሉ ኣብ ጸሎት ተጸምደ። ኣብቲ ሰብኣይ ሓዲሩ ዝነበረ ሰይጣን ድማ ብሕፍረት ወጸ።
እቲ ቀሲስ ከም ልማዱ ምስ መጸ፡ ቅዱስ ኣባ ማርቆስ ብፍሕሹው ገጽ ተቐቢሉ ሰዓሞ። ክጽሊ ከሎ ድማ ሓደ ራእይ ረኣየ። እቲ ቀሲስ ቅዱስ ቁርባን ንኽወስድ ክዳሎ ከሎ፡ ቅዱስ ኣባ ማርቆስ ካብ ሰማይ መልኣኽ እግዚኣብሔር ነቲ ቀሲስ ብኢዱ ክትንክፎ ከሎ ረኣየ። እቲ ቀሲስ ድማ ናብ ድሙቕ ቀንዴል ተለወጠ። በዚ ድማ ተገረመ። “ንምንታይ ትግረም፤ ንጉሥስ ዓለም ንኣገልገልቱ ብረሳሕ ክዳን ክቖሙ ከምዘይፈቅድ፣ ንጉሥ ሰማይ ደኣ ንኣገልገልቱ ኣኽሊል ዓወት ክጭብጦም ኣይፈቅድን’ዶ፤” ።
ሓደ እዋን ኣብ ገዳም መግቢ ዘዳሉ ኣገልጋሊ፡ መግቢ ምስ ኣዳለወ ንደገ ክወጽእ ስለዝደለየ ክሳብ ዝምለስ ንሓደ መንእሰይ ሓልዎ ኢሉ ይኸይድ። እቲ መንእሰይ ጨና ናይቲ መግቢ ክጻወር ስለዘይከኣለ፡ ክበልዕ ወሰነ። እቲ ኣገልጋሊ ግና ክበልዕ ምስ ጸንሖ፡ ተቖጢዑ ደፈኦ። ምስ ደፈኦ ድማ ብርእሱ ካብቲ ኮፈ ኢሉሉ ዝነበረ ስለዝወደቐ ብኡ ንብኡ ትንፋሱ ይመውት። ነዚ ምስ ረኣየ ብፍርሒ ዝገብሮ ጨነቖ። ካብቲ ዝነበሮ ኣልዒሉ ኣብ ዓራት ኣቐሚጡ ናብቲ ኣበመኔት ከይዱ ነቲ ዘጋጠሞ ገለጸሉ። እቲ ኣበመኔት ድማ፡ “ኣጆካ ኣይትፍራኅ፡ ሰብ ከይረኣየካ ነቲ መንእሰይ ኣብ ውሽጢ ቤተ ክርስቲያን ኣቐሚጥካዮ ኪድ” በሎ። ሰባት ናይ ፍርቂ ለይቲ ጸሎት ከይኣተው ከለው፡ ሓደ ቀሲስ ጸሎቱ ኣዕሪጉ ክወጽእ ከሎ እቲ መንእሰይ ብድሕሪኡ ወጸ።
5. ገድሊ ጸሎት
ቅዱስ ኣጋቶን ሰባት ክሓቱዎ ከለው፡ “ዝዓበየት ጸጋ ኣብ ገድሊ እንታይ እያ፤” በሉዎ። ንሱ ድማ፡ “ኩሉ ግዜ ናብ እግዚአብሔር ክትጽሊ ምስ እትደሊ እዩ እቲ ዝዓበየ ገድሊ። ምኽንያቱ ዝኾነ ሰብ ክጽሊ ምስ ዝደሊ ሰይጣን ክዕንቅጾ ይመጽእ። ኃይሊ ኣጋንንቲ ዘድክም መሳርሒ ስለዝኾነ ኩሉ ግዜ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ምጽላይ ንሰይጣን ሓደገኛ ምዃኑ ሰይጣን ኣይቀስንን። ሰብ ኣብ ጸሎት ዝደኽሞ ድኻም፡ ኣብ መወዳእታ፡ ሰማያዊ ዕረፍቲ ክሓፍሰሉ እዩ። ስለዚ ዝኾነ ሰብ ክሳዕ መወዳእታ ትንፋስ ኣብ ጸሎት ክጋደል ይግብኦ።”
“ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ድኻምኩም ንገሩ፡ ንሱ ድማ ዕረፍቲ ክህበኩም እዩ” ።
ሓደ ቅዱስ ኣቦ ከም ዝበሎ፡ ሕይወቱ ንእግዚአብሔር ዝወፈየ ሰብ፡ ብርቱዕ ኲናት ኣንጻር ሰይጣን ኣለዎ። እዚ ከኣ ምስልካይን ተስፋ ምቑራጽን ክጋደለለን ዝግብኦ እየን። ነዚ ምስ ከኣለ ካብ ትዕቢት ሰይጣን ክጥንቀቕ ይግባእ። ከምዚ ድማ ይበል፡  > (መዝ 127፡1) ከምኡ ድማ፡  > (ያዕ 4፡6) ዝብል ቃል የስተንትኖ።
ንኣበ ነፍሱ ዝሓተተ መንእሰይ፡ “ድቃስ እንተ ጸቐጠኒ፡ ወይ ሰዓታት ጸሎት እንተሓለፈኒ፡ ብዘይምጽላየይ ነፍሰይ ብሓዘን እንተተሳቐየት፡ እንታይ ክገብር ይኽእል፤” መልሲ፡ “ክሳዕ ምብራቕ ጸሓይ ዋላ እንተደቀስካ፡ ምስ ተንሣእካ፡ ማዕጾ ቤትካ ዕጾ ጸሎትካ ጸሊ፡ ቆኖና ድማ ፈጽም። ምኽንያቱ ነቢይ ዳዊት፡  > (መዝ 74፡16)  > (መዝ 138፡3) ። ስለዝብል።
መቓርዮስ ዓቢ ድማ ከምዚ ይብል፡ “ዘውትር ዝጽሊ ሰብ ዝበለጸ ጸጋ ይቕበል። እዚ ግና ብብዙሕ ድኻምን ገድልን ስለዝርከብ፡ ካብቲ እከይ ክጥንቀቕ ይግባእ። ምኽንያቱ ጸላኢ ሰናያት ብኸቢድ ድቓስ ክቃወሞ እዩ። ከምኡ’ውን ብትኽስን ምስልካይን ተስፋ ምቑራጽን ብዙሕ ዘይጠቅም ሓሳባትን ገይሩ ካብ ጸሎቱ ከተዓናቕፎ እዩ። ስለዚ ኣንጻር እቶም ኣብ ጸሎቱ ዝቓውምዎን ካብ ኣምላኽ ከርሕቕዎ ዝደልዩን ክጋደል ኣለዎ። ነቲ ክፉእ ሓሳብ ክሰጉግ ካብ ኣምላኽ ረድኤትን ምስትውዓልን ይለምን” ።
+ “ናይ ነፍስ ጸሎት እንተዘይብልካ ኮይኑ፡ ናይ ሥጋ ጸሎት ክትጽሊ ተጋደል። ሽዑ ናይ ነፍሲ ጸሎት ክዋሀበካ እዩ። ናይ ነፍስ ትሕትና እንተዘይብልካ ኮይኑ፡ ናይ ሥጋ ትሕትና ክህልወካ ተጋደል። ሽዑ ናይ ነፍስ ትሕትና ክዋሀበካ እዩ። ምኽንያቱ  > (ማቴ 7፡7) ተባሂሉ እዩ።
6. ምስ ክርስቶስ ምንባር።
ሓደ መንእሰይ ንኣበነፍሱ፡ “ልበይ ንሓጢኣት’ዶ ክሐድጋ፤”
መልሲ፡ “ኣይፋል።”።
“ንገሃነም እሳት፤” “ኣይፋል። ኣብ ኢድ ኢየሱስ ክርስቶስ ወዲ ህያው ኣምላኽ ደኣ ግደፋ። ኣብኡ ድማ ተማዕቖብ። ምኽንያቱ ድያብሎስ ንነፍስኻ ናብ ጸልማት ክድርብያ፡ ካብ ኣምላኽ’ውን ክፈልየካ ስለዝደሊ።
ሕቶ፡ “ልብና ምስ ክርስቶስ ወዲ ህያው ኣምላኽ ከመይ ገይራ ክትዕቖብ ትኽእል፤” ።
መልሲ፡ “ብብሕትውና ምስ እግዚአብሔርን ዓለማዊ ነገራት ዘይምሕሳብን፡ ሥጋ ምድካምን”።
ቅዱስ በኻምዮስ፡ “ንኣምላኽ ኣብዚ ወይ ኣብቲ ክርእዮ እየ ኢልካ ፍሉይ ቦታ ኣይትመድበሉ። ምኽንያቱ ኣምላኽ ኣብዝኾነ ቦታ ህሉው እዩ። እቲ ቅዱስ ቃል፡  > (ኤርምያስ 23፡24) ። ካባኻ ዝዓበየ ነገር ኣይትሕሰብ፡ ምኽንያቱ  > (ሮሜ 12፡3) ይብል። ቅድስናኻ ዓቅብ፡  > (1 ጴጥ 1፡16) ስለዝብል። እቲ ሽፍታ (ጥጦስ ወይ ፈያታዊ ዘየማን) ከመይ ንገነት ከምዝኣተወ ተመልከት (ሉቃ 23፡43) ። ይሁዳ ከመይ ዝበለ ኣገልግሎት ተዓዲሉ ከሎ፡ ብገዛእ ርእሱ ንነፍሱ ክሓንቕ ደለየ (ግ.ሓ. 1፡16-17) ። ነታ ሸውዓተ ኣጋንንቲ ዝነበሩዋ ማርያም መግደላዊት ካብ ባሕሪ ሓጢኣት ናብ ድንግል ዘሰጋገራ ጣዕሳ ርአ። (ሉቃ 7፡38) ወይ ሰይጣን ከመይ ገይሩ ንሄዋን ከም ዘስሓታ ተዓዘብ ። (ዘፍ 3፡5-7) ። ወይ ኤልያስ ንሰማይ ከመይ ኢሉ ዓረገ። (2 ነገ. 2፡11)። ወይ መላእክት ሰማይ ከመይ ገይሮም ናብ ኩነኔ ከም ዝተደርቡዩ ፍለጥ። ስለዚ ሕተት ክዋሃበካ እዩ። ንኣምላኽ ጸውዓዮ ክትረኽቦ ኢኻ።”
ቅዱስ ዮናስ፡ “ኣብዛ ዓለም ብጀካ ኣምላኽን ኣነን ካልእ የለን ዝበለ ኣይመውትን እዩ” ።
ቅዱስ ሞስቲፎስ፡ “ሰብ ናብ እግዚኣብሔር ምስ ዝቐርብ፡ ሓጥእ ምዃኑ ይግለጸሉ። ምኽንያቱ ነቢይ ኢሳይያስ ንእግዚአብሔር ኣብ በሪኽን ልዕል ዝበለን ዝፋን ተቐሚጡ ምስ ረኣየ፡ ንነፍሱ፡ ብርኽሰት ከምዝመልአት ረኣየ” (ኢሳ. 6፡1-5) ።
ሓደ ቅዱስ ኣቦ ከምዝበልዎ፡ “ኣብ ቅድሚ ንጉሥ ዝኾነ ሰብ ንብጻዩ ክጎድኦ ዘይክእል፡ ከምኡ’ውን  > (ያዕ 4፡8) ፡ ከም ዝበለ፡ ንኣምላኽ እንተቐረብናዮ ጸላኢ ሠናያት ብዝኾነ ክጎደኣና ኣይክእልን እዩ። ካብ ኣምላኽ ዓሊና ግና ኣብ ዓለማዊ ድልየታትና እንተኸድና፡ መፍቶት ድያብሎስ ኮይና ኣብ ጭቃ ሓጢኣት ንድርበ” ።
ንጸሎት ምድላው።
1. ኅልናን ሓሳባትናን ምጥርናፍ። (ኣብ ጸሎት ምንቃሕ)
ይቕጽል….. ብሰላም የጽንሓና።
(For those who do not have Geez, please visit this link) TSELOT KALAY KIFAL
ወስብሓት ለእግዚአብሔር፣
ወለወላዲቱ ድንግል፣
ወለመስቀሉ ክቡር።


text:
ወያ ቡርኩታስ ግድን እምኒ ኣላታ! 20.04.17፡
ብዕለት 16 ናይ’ዚ ወርሒ’ዚ’ዩ ነይሩ ብድምጺ ኣሰና መስዋእቲ ናይ’ዛ ብዕለት 13.04.17 ዝዓረፈት ሓርበኛ
ብዕለት 16 ናይ’ዚ ወርሒ’ዚ’ዩ ነይሩ ብድምጺ ኣሰና መስዋእቲ ናይ’ዛ ብዕለት 13.04.17 ዝዓረፈት ሓርበኛ ተጋዳሊት ም ሕረት ኢዮብ ተኹሉ ዘሕዝን ዜና ዝሰማዕናዮ። ምኽንያት መስዋእታ ድማ ብዝነበራ ሕዱር ሕማም ምዃኑ ክግለጽ ቀንዩ። እንተኾነስ ሕጂ’ውን ብድምጺ ራዲዮ መድረኽ ዝተፈነወ ዜና ከምዝሕብሮ ሓርበኛ ምሕረት ካብቲ ትሰርሓሉ ዝነበረ ት ህንጻ ናብ መሬት ብምዝላል ርእሰ-መስዋእቲ ከምዝ ፈጸመት ድሕሪ ምግላጽ ከምዚ ዝስዕብ’ውን ወሲኻ፦ “ . . . . ኣባላት ሃገራዊ ድሕነት
ናብ መንበሪ ገዛ ሓርበኛ ምሕረት ብምምጻእ ንኩሎም ኣባላት ስድራ-ቤት ምሕረት ምኽ ንያት ሞት ተጋዳሊት ምሕረት ኣብ ዝሕተቱሉ እዋን ብሕማም ምኽንያት ምዃኑ ክገልጹ መምርሒ ሂቦሞም።
ሻቡ ድማ መንበሪ ቤት ተጋዳሊት ምሕረት ማእለያ ብዘይብሎም ኣባላት ሃገራዊ ድሕነትን ሓለፍቲ መንግስትን ግንባርን ከምዝመል አት ተሓቢሩ። መርድእ ዜና ተጋዳሊት ምሕረት ‘ብድንገታዊ ምኽንያ’ ዝብል ተዳልዩ’ኳ እንተነበረ ብትእዛዝ ቤት ጽሕፈት ፕረሲደንት ማዕከናት ዜና ኤርትራ “ተጋዳሊት ምሕረት ብ’ዝሓደራ ሕማም” ኣብ ውሽጥን ወጻእን ክትሕከም ድሕሪ ምጽናሕ ኣብ መበል 65 ዕድመኣ ተሰዊኣ” ዝብል ኮይኑ ክቐርብ መምርሒ ተዋሂቡ። ሓርበኛ ተጋዳሊት ምሕረት ብሰንኪ ኣሳቕዩ ዝቐተላ መንግስቲ ኤርትራ ደጊሙ ብማዕከናት ዜናኡ ገይሩ ‘ብምኽንያት ሕማም ተሰዊኣ’ ምባሉ ኣብ ልዕሊ ሬሳ ተጋዳሊት ምሕረት ዝፈረዶ ካልኣይ ሞት ምዃኑ መጋድልታ ገሊጾም።” . . . . . . .ክትብል ፈነወቶ።
መቸም ዝኾነ ዜና ንኣፍልጦ ኢዩ ዝፍኖ። እንተ ዓይነቱ ግን ገሊኡ መግለጺ ሓቀኛ ፍጻመ ክኸውን እንከሎ ገለ’ሞ ኮነ ኢልካ ከዛርብን ክዉን ፍጻመ ክጥምዝዝን ከሀውትትን ምእንቲ በቲ ሓቀኛ ፍጻመ ተኸዊሉ ከምዝስራሕ ጭቡጥ’ዩ። ስለኡ እዚ ናይ ሎሚ ዜና’ውን ንዝሓለፈ ኣዘኻኺሩ ንዝመጽእ ስለዘጠንቅቕ እስከ ገለ ካብ ተሞኩሮታትና ድማ ክንቖናጥሮ።
ዕረፍቲ ሓርበኛ ብጸይትና ምሕረት እንታይ’ዩ’ቲ ጠንቁ? ሓንሳብ ብሕማም ምኽንያት፣ ደጊሙ ብድንገታዊ ምኽንያት፣ ሰሊሱ ብዝሓደራ ሕማም፣ ረቢዑ፡ ብርእሰ መስዋእቲ፣ ከምዝሓለፈት ካብ ተፈነወ ኣየናይ’ዩ’ቲ ቁኑዕ ዜና? ምሕረት’ኮ ሓንሳብን ንሓዋሩን’ያ ተፋንያ። ንሕና ደቂ “ምዉት ኣይክሰስን”ከ ፈነወኣ ብከመይ’ዩ ክጸባበቕ ወይ ክመራሳሕ ኣድልይዎ? ንነገሩ ካልእ ምኽንያትን ኩነተ-ፍጻመን መስዋእቲ ብጸይቲ ምሕረት ከምዝህሉኸ ትግምቱዶ? ክውስኸሉ፡- ብቀዳምነት ምሕረት ምስ ስድራኣ ብዛዕባ’ቲ ዘይሕጋዊ ማእሰርቲ በዓል-ቤታን ካልኦት ግዳያትን ከተዕልል ከምዝሓደረት ብከመይ ተፈሊጡ?
ብተወሳኺ ርእሰ ቅትለት ከምዝፈጸመት ርጉጽ እንተኾይኑ፡ ጠንቂ ሕልፈታ ብዛዕባ’ቲ ዝተጠቕሰ ስድራ-ቤታዊ ግዳይነትን ብሓፈሻኡ በቲ ወሪድና ዘሎ ሃለዋትን ምዕላላ ክኸውን ይኽእልዶ? ከምዝኾነ እንተተሕዱር መግዛእቲ ህግደፍ ሓንሳብ ስለዝተጻወረቶ መዓልታዊ ቁዛመኣ’ምበር ምስ ደቃን ወላዲታን ኮይና ክትደጋግሞ ምሕዳራስ ከመይቢሉ ኣብ ሽዑ በጺሑ ሓዲሹዋን መንፈስ ሞት ኣስሪጹ ናብ ጸድፊ ክትነፍጽ ቀሲቡዋን? . . . . .ዶስ እቲ ዕላል ደረቱ ስለዝሓለፈ ከምቲ ግዜ ዝወለዶ ውልቃውነትን ጥልመትን፡ ብገዛእ ቤታ፣ ደቃን ወላዲታን ተኻዒባ ዝተዛረበቶ ከየብጽሑላ ሰጊኣ? ወይ’ውን ካድረታት ህግደፍ ድማ ዘይጣበብዎ ስለዘይብሎም፡ ይኹን ኣይኹን ብቅንያቱ ሓድሽ ዜና መስዋእቲ በዓል-ቤታ መምህር በራኺ ገብረስላሰ ሓሽሊኾሙላ እንተኾይኖም፡ ገዝኣ ዓጽያ ምስ ደቃ ክትነብዕ ስለዝሓደረት ንጽባሒቱ ምጻሩ ስኢና? ምናልባሽ’ውን ሕልፈታ ግድን ከምቲ ዝሰማዕናዮ እንተኾይኑኸ ኣማውታ ክንመርጸላ’ኳ እንተዘይመዓረ ግና ብጸድፍስ ኣይእወን። እታ ሚ/ሪ ዜና ነቲ ፍጻመ ብዘለዎ ክንዲ ምቕራቡ ብ”ድንገት” ኢላ ምግላጻ'ኸ ግጉይ ዲዩ?” ዶስ ብጉልባብ “ሕዱር ሕማም” ዝተገብረ ውዲት ኣልዩ?” ኢልካ’ውን ክሕሰብ ይከኣል።
ዝኾነ ኮይኑ እቲ ክተሓላለኽ ዝተደለየ ዜና ከምቲ ዝተደለየ ኣይተሓላለኸን። ከምቀደሙ’ውን “ሃንደበታዊ ሞት” ኣይተጠመቐን። ወይድማ ብከምታ ደጋጊምና ዝሰማዕናያ ”ስትሮክ” ትብል ቃል ኣይተሰንዐትን። እንተኾነስ ሕጂ’ውን ገና ሕቶ ኣሎ። መስዋእቲ ሓርበኛ ምሕረት ካብ ፓላሶ ጸዲፋ ርእሰ-ቅትለት ከምዝፈጸመት ዘርድእ ዜና ካብ ሰማዕናስ ንምንታይኮን ይኸውን ግዜያዊ ፕረሲደንት ኢሳይያስ ”ብዝሓደራ ሕማም” ተባሂሉ ክቐርብ ኣዚዙ?” ዝብል ሕቶ። መስዋእቲ ምሕረት ብኩሉ መንጽሩ ክጥመት ኪኖ’ቲ ብጾታ ዝበሉዎ ብርግጽ ድርብ መስዋእቲ’ኳ ክውሕዳ! በቲ ሓደ ብጉዳይ ነብሳን መጻኢ ዕድል ደቃን፡ በቲ ካልእ በቲ ግዜ ዝወለዶ ስዉር ረኽቢ ተነውኒዋ ንሕዩር በዓል ቤታ ከይትጠልም ብዘርኣየቶ ጽንዓት፡ በቲ ሳልሳዪ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሃገርን ዝወረደ ጥልመትን መቕዘፍትን፡ ኮታ ኩሉ መከራታት’ኳ እንተትዘራረየላ ጸገማ ከየቃልሐቶ ኣብ ሞንጎ ጸድፍን ሕማምን ቀርቂሩ ንዝቐተላ እኪት ባዕሉ ፈጣሪ ሕነኣ ይፍደየላ! እቶም ኣብ እዋን መስዋእታ ኣሻቦም ቤታ ወሪሮም ዝፈተሹ ኣባላት ሃገራዊ ድሕነት ዝኣከቡዎ ሰበባት ከምዝህሉ ምንም ኣየጠራጥርን። ድሮ ድማ ስልኪ ምሕረት ኣብ ትሕቲ ጠለፋኦም ከምዝነበረትን ይከታተሉዋ ከምዝነበሩን ካብተወረየ፡ በቲ ሓደ ግዳይነታ ቅቡል ክኸውን ከምተጠበበ ክእንፍት እንከሎ በቲ ካልእ ድማ ገና “ምስ እከለታት ዝተደዋወለቶ” እናተባህለ ከም ጠንቂ ናይቲ ብሕጂ ዝስዕብ ደማዊ ነገር ክኸውን ተወጢኑ ከምዘሎ’ውን ዝሕብር ተወሳኺ ዜና ይመስል። ዝኾነ ኮይኑ ከምቲ ኩልና ንፈልጦ ሰራቕ ሞባእ ባዕሉ’ዩ ዝለፋለፍ። ንዜናዊ ፖሊሲ ህግደፍ ብጥቕሉል መዳዩ ክንሪኦ’ውን እቲ ካብ ውሽጢ ዝልሑኽ ዘሎ ዜናታት በቲ ሓደ ኮነ ኢሉ ነዘን ህዝባዊ መራኸቢታት ከደናግር፡ ብኣውራኡሞ ነቲ ሓቀኛ ፍጻመ ንምዝንባሉ ተባሂሉ ከምዝልኣኽ ኣይሰሓትን። እዚ ናይ ሎሚ ዜና’ውን ነጸብራቕ ናይቲ ዝሓለፍናዮ ይደግም ስለዘሎ ብዉሑዱ ንገሊኡ ክንዝክሮ ስለዘገድደና’የ ኣነ ድማ “ስውእቲ ምሕረትሲ ብሓቂዶ በቲ ፓላሶ ቁልቁል ኣፋ ተነቚታ ነብሳ ቀቲላ ወይስ ቀቲሎም ሰንድዮማ?” ክብል ኣብ ሓቅነት ናይቲ ዜናን ናይቶም ጠንቂ ሞትን ኣዕሚቘ ክሓስብ ዝተገደድ። በሉ ትማጎተሉን ትጫበጠሉን ስርዓት ካብዘይሃለወን ናብ ከምኡ ዝድርኽ ሕርኽርኽታ ካብ ወረሰናንሲ፡ እስከ ነቶም ክሳብ ሎሚ እናተደጋገሙ ዘሰልከዩና ልሉያት ጠንቂ ሞት ንጥቀሶም።
ሃንደበታዊ ሞት፣ እዚ ዓይነት ሞት ብከመይ ከምዝኽሰት ከይተሸገርኩ ብዙሕ እዋን ከምዘጓነፈን ዓይነቱ ድማ በቲ ስትሮክ (Stroke) ዝበሃል ይውከል ከምዝነበረን እዝክሮ ኢየ። ስትሮክ ቃል-ንቃሉ ‘መልመስቲ’ ክንብሎ ንኽእል። ዓይነትን ምኽንያትን መልመስቲ’ውን ኣይረሓቐናን። እቲ ዝኸፍአ ኩነተ-መቕዘፍቲ ግዳ ብከምቲ ፎርማሊን (Formalin) ዝበሃል መድረቒ ሬሳ ንጥ
ዑይ ሰብ ምስ ዝወያብ ቀጥታዊ ሞት ከምዘስዕብ ርጉጽ’ዩ። ቅመማዊ ጥበባትን ግጉይ ኣወሳስዳ መድሃኒትን ንርእሱ መልመስቲ ሃንደበታዊ ምቁራጽ ስርዓተ-ህዋሳት ስለዘስዕብ፡ እቶም ከም ሓንጎል፣ ልቢ፣ ኩሊት ዝኣመሰሉ ተነቐፍቲ ኣካላት ቅጽበት ስራሓቶም ስለዘቛርጹ ተጠቃዕቲ ብቀንዶም ቅጽበት ይዝልሓጡ። ካልኦት’ውን ከም ፍሊት ኣብ ኣፍንጫ ዝንፍሑ፣ ኣብ ማይ ዝነጥቡ፣ ኮታ ብዙሓት ኣዘልሓጥቲ ጥበባት ኣለዉ።
ዕምሪ ተጠቃዒ ድማ ቀጥታውን ዘገምታውን ክኸውን እንከሎ ከከም ዓይነቱን መጠን ኣወሳስዳኡን ይውሰን። ሓቅነቱ ክረጋገጽ ዘይከኣል ወይ ብእዋኑ ዘይጥቀስ’ኳ እንተነበረ ብበትሪ ‘ስትሮክ’ ከምዝተወቕዑ ካብ ዝሰማዕናዮም ስዉኣት ከም ዓሊ ስዒድ ዓብ ደላ፣ ዓንደሚካኤል ካሕሳይ።
ወልደሚካኤል ገብረማሪያም፣ ሳልሕ መኪ፣ ሓመድ ስዒድባረህን ወዘተን፡ ኣብ ሕክምና ኣትዮም ካብዝቐሃሙ ከምእኒ ስዉእ ስዒድ ፈረጅ፣ ኮታ ተጠቃዕቲ ማእለያ ከይህልዎ ይኽእል። ድሕሪ ሞት ዘሎ መከራኸ? ሓንሳብ ኣብ ኢድ ጥበበኛ ዝወደቐት ነብሲ ብድሕሪኡ’ሞ ብፓላሶ ክትጓሓፍ፣ ንካልኦት መታን ሞት ከተመሓላልፍ ክትምረዝ፣ ምእንቲ መንፈስ ህሉዋት ክትርብሽ ኮታ ነብስስ ልዕሊ ብሂወታ ብሬሳኣ ዝያዳ በደል ክወርዳን ደጋጊማ ክትመውትን ይግበር’ዩ። ግናኸ ኣይከምቲ እናረኣኻን እናሰማዕካን ክልተ፣ ሰለስተን መመሊሱካ ሞትን! ሓደ ዓርከይሲ ብዛዕባ’ዚ ዝብሎ ዘለኹ ከነዕልል እንከለና ክቱር ተዓጂቡ “ዋእ! ፈጣርስ ካን ብዘይካ’ዚ ስታሊናዊ ሶቬታዊ ቅዝፈት ካልእ ዓይነት ንቡር ሕማምን ኣማዉታን ኣይፈጠረን ዲዩ?” ዝብላ ቃላቱ ንመዋእለይ ኣይርስዐንን ኢየ። ብሓደጋ መኪና፦
ብተመኩሮይ ንምዝራብ እቲ ቀዳማይ “ካብ መኪና ጸዲፎም” እናተባህሉ ካብ ዝሓለፉ ስዉኣት ሓደ፡ እቲ ካብ ቤት ማእሰርቲ ሰልኪዩ ምስወጸ ዝተመርዓወን ኣብ ሕጽኖቱ ምስ መርዓቱ ካብ መኪና ጸዲፉ ከምዝተሰውአ ዝተነግረሉን “ወዲ ወልዱ” ዝተባህለ ገዲም ተጋዳላይ ስዉእ ብጻይና ነበረ። ብድሕሪ’ታ እዋን’ቲኣ ነብሲ’ውን ኣብ ሓለዋ ነብሳ ተጸምደት። ድሕሪ ናጽነት ድማ ንጥንቁላሓሶም ሸለው ዘበሉዎም፡ ወይ ብኻልእ ጥበቦም ኣካዊኖሞም ክንሶም ከምቲ ናይእኒ ስውእቲ ወዘነት ዝኣመሰሉ ግዳያት ብወለንታኦም ምስ መኪናኦም ንቁልቁል ከምተኖቕቱ ዝተወርየሎም ኣይወሓዱን። ካብ ፓላሶ ዝጸደፉ፦ እቲ ታሪኽ ከይነውሓኒስኒ ቅድሚ ናጽነት ኣብ ውሽጢ ኤናስኣ ዝተፈጸመ መስዋእቲ ኣቦ-መንበር ነበር መበገሲ ገይረ ክጥምቶ፡ እናሓደረ ፖለቲካዊ ሕልኽላኻትና ዝፈጥሮ ዘሎ ሞት እናበርሃለይ ምስመጸ ክሳብ መስዋእቲ ናይ’ቲ ካብ ፓላሶ ብምጽዳፍ ከምተሰውአ ዝተነግረና ሕልፈት ስዉእ ተመስገን ጥሒሻ ከይተረፈ’ውን ክጥርጥሮ ጀሚረ።
ኤርትራውነት ኣብ ምብራስ’ኮ ንጉስ ሃይለስላሰ ይኹኑ ደርጊ ን’ተጋዳላይ’ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ክሕግዙን ምስጢር ክመጣጠዉን እንታይ ከየጸግሞም! ንግዚኡ ስሙ ዘይዘከርኩዎ ኣብ ኣስመራ ፎርቶ ናይ እንግሊዝ ጋዜጠኛ ዝነበረ’ውን ብገዛእ ውሳነኡ ካብ መንበሪኡ ገዛ (ቃኘው) ብፓላሶ ከምዝጸደፈ’ሞ ተወርዩ’ዩ።
ግናኸ ከይወዓለ ከምኡድማ ከይሓደረ ዝሰዓበ ዕላል’ሞ ባዕሎም ቀቲሎም ከምዘጽደፉዎ ዘርድእ ሕሹኽሹኽታስ ተጋውሐድኣ። እንሆ ድማ ሎሚ’ውን ስውእቲ ብጸይቲ ምሕረት ብገዛእ ውሳነኣ ካብ ፓላሶ ቁልቁል ኣፋ ከምተነቑተት ኮይኑ ይውረ! ብድቁሶም፦ ብድቑሶም ከምዝዓረቡ ካብ ዝዕለለሎም ምዝካር እንተተደልዩ ንኣብነት ጥራይ ንምጥቃስ’ውን፡ እቲ ብሩህ ኢንዱስትሪያዊ ኣእምሮን ተስፋ ሃገርና ዝተነብረሉን ስዉእ ሚኪኤል ፍሰሃየ ነይሩ። ካልእ ንምውሳኽ ከምእኒ “ኣልኮሊዛቶ ገባእኩ’ ይብል ነይሩ” እናተወርየሉ ዝሓለፈ ብጻይናን፡ ኮታ ካልእ ዝኽሪ ስዉኣትና’ሞ ኣብዛ ጸባብ ግዜ ክንደይ ክንብሎ! ናይ ብ/ር- ጀነራል መሓሪ ዑቕባዝጊ ዝተፈልየ ነይሩ። በዓልቲ ቤቱ ስራሕ ምስሓደረት፡ ብድሕሪኣ ኣብ መደቀሲኡ ዓሪፉ ከምዝሓደረ ምስተሰምዐ፡ ምስ ብጾቱ “ሓቂ ይሓይሽ” እናለ ክዕልል እንከሎ ኩሉ ነገራቱ ካብ መንፈሰይ ምእላይ ኣብዩኒ ነበረ። እንኳዕ ድማ ኣብ ውሽጠይ ኣይኣተኹም! ካብ ብንጉሁኡ’ኮ ሕልፈት ናይ’ቶም እናሓደረ ብልሓታቱ ጽሓይ ዝወቕዖ ግዳያትና ክዝክር እንከለኹ ንመዋእለይ ዘይሃስስ ቃንዛ’ዩ ገዲፍለይ ዘሎ።
ክጠቅስ፡ ናይ ወዲ ፍላንሳ ሓንሳብ ብነፋሪት፣ ሓንሳብ ብመድፍዕ፣ ሓንሳብ ድማ ብስልኳ ስለያ፣ . . .፡፣ ክሳብ ሎሚ ዘይትወሓጠለይ መስዋእቲ ነጋሲ ፍዚዝ’ውን ሓንሳብ ኣብ መገሻ (ጦፍ) እንከሎ ኣብ ድብያ ከምዘእተዉዎ፡ ካልእሳብ ምስ ብጾቱ ኣብ ኣኼባ እንከሎ ብስልዃ ተሓኤ፣ መስዋእቲ ወዲ-ሓምቢርን መኮነን ጉብጣንን፣ ከምኡድማ ፈተነ ቅትለት ሳልሕ ሕሩይ ሓንሳብ ብስልዃ ስለያ ጸላኢ፡ ሓንሳብ ምስመኪናኡን ብጾቱን ጽርግያ ሰጊሩ ኣብ ጸላኢ ከምዝኣተወ ተመሲሉ ክቕተል ተፈቲኑ መኪናኡን ብጾቱን ተሰዊኦም በይኑ’ኳ እንተተረፈ፡ ድሕሪ ናጽነት’ሞ ከምእኒ ማሕሙድ ኣልቀይሲስኳ ብደዎም፡ ከምእኒ ሳልሕ ግና ክእሰሩ’ዩም ዝተራእዩ።
ከምእኒ ቢተው ዝኣመሰሉ’ውን ካብ ማእሰርቲ ከምዝወጹ ተጌሩ ቅጽበት ዝተደግሙን፡ ዘእዊ ስለዘይተረኽበ ድማ ዳግማይ ምስ ኣተዉ ክሳብሎሚ ጠፊኦም ዘለዉን፡ ሳልሕ ሑሩይ’ውን ሓንሳብ ከምዝወጸ ተነጊሩ ከብቅዕ ዳግማይ ምስተኣስረ ብኡ ኣቢሉ ከምተሸርበ ስለዝመስለኒ ካብ ዝኽርታተይ ኣይተሓኸኸን። ኮታ ግጉይ’ውን እንተኾነ ንገበነኛ ዝኽረይ ኣነጻጺ ርኩም ከይትምንጥሉኒ ዘይኮነ ንዓይ ክጥዕመኒ ጥራይ ናይ ሃገርናን ህዝብናን ነገር “ወዘተ . . . ፡“ ኢለ ክገትኦ ይሕሸኒ። ብሓጺሩስ ናይ’ቶም ኣብ ውሽጢ ውግእ እንከለዉ ዝተጠቑለቡ ብጾትና ታሪኽ ወላዲቶም ኤርትራ ትቑጸሮም።
እንተ ብወገነይ ግና ናይቶም ኢሳይያስ ከይምንጥሉዎ ዝፈርሆም ዝነበረ ከምእኒ ተኽላይ ዓደን ዶኾን ቁሩብ ኣጠራጢርኒ ማለት እንተዘይኮይኑ፡ ሕልፈት ናይቲ ንኢሳይያስ ብትሕዞ ቀላሊዑ ምስ ኣዕፈሮ ኣፍ ኢሳይያስ ምሕረት ለሚናቶስ ኢብራሂም ምሕረቱ ከምዝለገሰሉ’ሞ እሰምዕ ነይረ። መስዋእቲ ኢብራሂም ዓፋን ዓይነቱን ምስተሰምዐ ግና ብድሕሪኡ ንዝነበረ መስዋእትታት ብኣንክሮ ክከታተሎ ከምዝጀመርኩ ታሪኸይ ይነግረኒ ኣሎ። ንኣብነት መስዋእቲ ናይ ዓሊ እብራሂምን መሰሉን ክጠቅስ እኽእል። መስዋእቲ ናይ’ቶም ብትሕዞን ብጅምላን ዝሓለፉ ‘ስዑራት’ ዝተጠመቑ ጀነራላትና’ውን ትማሊ’ዩ።
“ብልሓትኩም ትፈለጥ ህግደፍ!” ጥራይ በሉለይ እምበር እንተ ከም ንዓይ’ሞ እቲ ዝለመድኩዎ ወልደፍደፍኩም ከምዝ ሕብሮስ ከምቲ ናይታ ቡርኩታ ግድን እምኒ ዘላታ! ዕዮኹም ስለዝገስረጠ፡ ከምኡድማ ምስ ውኖይ ስለዘለኹን ዓላማኹም ኣጥሊለ ስለዝፈልጦን፡ ኩሉ እንተጠርጠረኸ እንታይሲ መእመኒ ኣልይኩም? እንታይ’ውን ከየሸግረኩም፡ ኩልና’ኮ ነውሐ-ሓጸረ ብገመድ ዝተቐፈድና እሱራትን ንሞት ዝተፈረድና ግዳያትን ብምዃንና፡ በቢ ሓደ ድማ ሰብ ካብ ወሓደስ ኣብዚ ናይ ሂወት ኣድሕን ወፈራ መንከ ኣልዩ ዘይዓጥቕን ስኑ ዘይሕርቅምን!! እንተኾነ እንታይ ዝኣመሰለ ዕጥቂ መልሓስን ትሕዞን ከምዘድሊ ኣጸቢቕኩም ሕሰቡሉ መታን ብዝወጻእኩሞ ከይትተርፉ። ስውእቲ ብጸይትና ምሕረት እምበኣር ዋላ’ኳ ንሳዶ ቀዲማቶ ወይስ በዓል-ቤታ ቀዲሙ፡ ከምኡ’ውን ዓይነት ሕልፈታ እንተዘይተነጸረ ንምሕላፍ’ሞ ሓሊፋ ኣላ። ዝኾነ ይኹን ድማ ከምቲ ምስላ ናይታ ቡርኩታ እምኒ ዘላታ፡ ሕልፈት ብጸይትና‘ውን ንተረፍቲ ዓቢ ትምህርቲ ከምዝህልዎ እተኣማመን ኢየ። ሓቀይ’የ’ውን፡ እንዳ መን ኣመኖምከ መን ይእመኖም?
ዘልኣለማዊ ዝኽርን ዕረፍትን ንስውእቲ ብጸይቲ ምሕረት ተኹሉ!
ንደቃን ቤተ-ሰባ ድማ ጽንዓት እምነ።
ዘልኣለማዊ ዝኽሪ’ውን ንሰማእታትና!
ጎደፋ፡ 20.04.17


text:
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!!!
መልሲ ንሕቶታትኩም
ሕቶ፡ ሰላም ኣምላክ ንዓኩም ይኩን ኣሕዋት። ኣነ ቅዱስ ቁርባን ክቕበል ይደሊ እየ ግን ከኣ ተመሊሰ ሓጢኣት ከይሰርሕ ስለ ዝሰግእሲ ክሳብ ሕጂ ኣይቆረብኩን እሞ እንታይ ምኽሪ ትህቡኒ፧
መልሲ፥ ሓጢኣት ከይሰርሕ ኢላካ ምሕሳብ ቅድሚ ኩሉ ካብቲ ኣብ ውሽጥኻ ዘሎ ክፉእ ሓሳብ እዩ ዝብገስ። ነፍሲ ወከፍ ሰብ ብገዛእ ትምኒቱ ተሳሒቡን ተሓቢሉን እዩ ዝፍተን” ከም ዝብል (ያዕ 1፡14)። ኣብ ኣምላኽ ዘሎኻ ጥርጥር ናይ እምነት ድማ የርኢ። እዚ ድማ ነቲ ኣቦ ሓጢኣት ዝኾነ ዲያብሎስ (ዮሓ 8፡21) ዝዓበየ ቦታ ሂብካ ነቲ ክትፈርሆ ዝግበኣካን ኣብ ድኻምካ ኮነ ኣብ ውድቀትካ ክድግፈካ ዝኽእል እግዚኣብሔር ድማ ከም ሓደ ንእሽቶይ ነገር ጌርካ ምውሳድ እዩ (ምሳሌ 1፡7 ፣ መዝ 94፡18)።
ስለዚ ቀዳምነት እግዚኣብሔር ኣብ ልዕሊ ሓጢኣትን ሰይጣንን ስልጣን ከምዝሃበካ ምሉእ እምነት ይሃልኻ (ሉቃ 10፡19, ማር 16፡16-18)። እዚ ምስትኣምን ምሉእ ብምሉእ ብሓይሊ ኣምላኽ ንሓጢኣት ክትስዕር ኢኻ።
ካልኣይ ዋላውን ከም ሰብ ጌጋታት እንተ ኣጋጢሙካ ምስጢረ ቁርባን ዝድገም ምስጢር ናይ ቤተክርስቲያን ምዃኑ ምፍላጥን ምርዳእን የድሊ። ብንስሓ ኣቢልካ እትምለሶ ህይወት እዩ። እዚ ፈሊጥካ ኣብ ህይወትካ ቀዋሚ መገዲ ክህልወካ ይግባእ።
ንሓጢኣት ክትስዕር ድማ እዚ ዝስዕብ ከተማልእ የድሊ፥
-
ቃል ኣምላኽ ምንባብን ምስትንታንን (መዝ 119፡11)
-
ብጽሎት ምስ ኣምላክ ዘውትር ምዝርራብ
-
ስጋን ደምን ጎይታ ምምጋብ ( ዮሓ 6፡56)
-
ኣብ ቤት ኣምላክ ተሰሪትካ ምንባር (1ጢሞ 3፡15)
-
ህይወት ቅዱሳን ኣብ ህይወትካ ቦታ ሂብካ ምዕያይን ካብ ህይወቶም ምምሃርን (ዕብ 13፡7)።
-
ሓጢኣት ሞት ከምዘስዕበልካ ፈሊጥካ ካብኡ ምእላይ ( ሲራ 21፡1)።
እግዚኣብሔር ንኹላትና ፍርሒ ኣወጊዱ ብንጽህና ስጋኡን ደሙን ክንቅበል ዝበቓዕና ክገብረና ናቱ ሰናይ ፍቓድ ይግበረልና ኣሜን!!!
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!


text:
ህዝቢ ትግራይ ንዓሰርተ ሸውዓተ ዓመታት ከም ውኻሪያ ኣብ ጉድጋድ፤ ዋና ከም ዘይብሉ አድጊ በርኻ ድማ መውዓሊኡን መሕደሪኡን በረኻ ዝገበረ ስለ ዝመረፆ ዘይኮነስ ከም ሰብ ተሪፉ ናይ ኣቕሓ ክብሪ ስለ ዝተነፍጎ ‘ዩ። ህዝቢ ትግራይ ትማሊ ንበረኻ ሃፅ አቢሊ ዘውፀኦ/ኢሉ ክወፅእ ዝገበሮ (ዘንፈፆ) ካሊእ ዘይኮነስ ናይ ፍትሒ፣ ናይ ነፃነት፣ ናይ ዲሞክራሲ ሕቶ ንምኻኑ ‘ውን ፈታውን ፀላእን ዝምስክርዎ ሓቂ ‘ዩ። ሎሚ ‘ውን እንተኾነ መልክዕ ናይቶም ኣብ ልዕሊ ሕዝቢ ግፍዕን በደልን ዘብፅሑ ዘለዉ ገዛእቲ ይፈለ ድ’ምበር ሕቶ ህዝቢ ትግራይ ትማሊ ብረት ኣልዒሊ ዝተቓለሶ ዝተፈለየ ሕቶ አይኮነ።
- ሕቶ ህዝቢ ትግራይ ኣብ መሬተይ (ኣብ ዓደይ) ብሰላም ኣትዬ ብሰላም ናይ ምውፃእ መብተይ ይተሐለወለይ ‘ዩ ዝብል ዘሎ።
- ሕቶ ህዝቢ ትግራይ እዚኣ በልኪ/እዚኣ በልካ እናተብሃልኩ ወግሐ ፀብሐ ማእሰርቲ ይኣኽለኒ ‘ዩ ዝብል ዘሎ።
- ሕቶ ህዝቢ ትግራይ ድምጸይ ዘስመዓሉ መድረኽ ሃሉይኒ ሓሳባይ ብነፃነት ናይ ምግላፅ መሰለይ ይተሐለወለይ ‘ዩ ዝብል ዘሎ።
- ሕቶ ሕዝቢ ትግራይ ከም ሓደ ሉኣላዊ ህዝቢ ብዝመሰለኒ ናይ ፖለቲካ መስመር ተሰሊፈ ኣብቲ አሎ እናተብሃለ ዝንገረሉ ሕገ መንግስቲ ዝተቕመጠ ረብሓ ናይ ግቡአይ ንምርካብ ናይ ምቅላስ መሰለይ ይተሓለወለይ ‘ዩ ዝብል ዘሎ።
- ሕቶ ሕዝቢ ትግራይ ዝመስለኒ ብምዝራበይ፣ ሃሳብ ናይ ልበይ ብምግላፀይ ካብ ሎሚ ጽባሕ ካብ ስራሐይ ተባረርኩ፣ ካብ ሎሚ ጽባሕ ተሃገርኩ፣ ካብ ሎሚ ጽባሕ ብፍርሒ ምምልላስን ድቃስ ለይቲ ምስኣን ይአክልኒ ‘ዩ ዝብል ዘሎ።
- ሕቶ ህዝቢ ትግራይ ፍትሒ ስኢነ ‘ዩ ዝብል ዘሎ። ሰብ ጉልበት፣ ሰብ ገንዘብ (ሀብቲ)፣ ሰብ ስልጣን ብደወይ በልዑኒ፣ አድቀቑኒ፣ ረገፁኒ ‘ዩ ዝብል ዘሎ።
- ሕቶ ህዝቢ ትግራይ ናይ ልምዓት ሕቶ ‘ዩ።
- ሕቶ ህዝቢ ትግራይ ሰንካል ምምሕዳር መራሕቲ “ህወሓት” ሰንሰን አቢሎኒ ባሃላይ ‘ዩ።
- ሕቶ ህዝቢ ትግራይ ናይ ሰናይ ምምሕዳር ሕቶ ‘ዩ።
Continue reading “ንስልጣን አይሞትናን!”


text:
ኣገናዕ ንዘይርጡብ ተመራማሪ ወደባት
- Details
- Created: Friday, 19 May 2017 13:10
- Last Updated: Friday, 19 May 2017 13:10
ብወገነይ ምስ ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ዓሚቕ ሌላን ፍልጠትን ኣለኒ ክብል ኣይደፍርን’የ። ሃገራዊ ዋዕላ ኣብ ዝካየደሉ ዝነበረ እዋን ዝተራኸብናሉ ኩነታት ምህላዉ ዝፍለጥ’ኳ እንተኾነ፡ ምስቲ ሽዑ ዝህሉ ጋዕ ገልጠም ዕሙቕ ዝበለ ዕላል ክንብር’ውን ብዙሕ ዕድል ዝረኸብና ኣይመስለንን። ዕሙቕ ዝበለ ዕላል ስለ ዘይገበርና ድማ ክንፋላለ ወይ’ውን ብዓይኒ ቅርሕንትን ጽልእን ክንረኣአ ዘግብር ኩነታት’ውን ኣይተፈጥረን ይብል። ኮይኑ ግን ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ብዛዕባይ ኣብ ዝተፈላለየ መርበብ ሓበሬታታት ብተደጋጋሚ ክጽሕፍ ካብ ዝዕዘብ ነዊሕ ኣቁጺሩ ኣሎ። ምስ ግዜ ኣብ ልቡ ይምለስ ይኸውን ወይ’ውን ክበሊ’ዩ ብዝብል ጽኑዕ እምነት ግብረ መልሲ ምሃብ ኣድላይነትን ኣገዳስነትን ከም ዘይብሉ ክርአ ጸኒሐ። ሕጂ’ውን ከምቲ ልሙድ  > ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ብ14 ግንቦት 2017 ኣብ ዝተፈላለየ መርበብ ሓበሬታታት ዝዘርግሖ ጽሑፍ ስመይ ተጠቒሱ ይርከብ።


text:
ልዕሊ ሕደ ሽሕ ሓካይም እስራኤል፣ ንምስጓግ ስደተኛታት ዝቃውም ናይ ጥርዓን ደብዳቤ ኣቕሪቦም
Radio Erena: 02 February 2018
ልዕሊ ሕደ ሽሕ ሓካይም እስራኤል፣ ንምስጓግ ዜጋታት ኤርትራን ሱዳንን ካብ እስራኤል ዝቃውም ናይ ጥርዓን ደብዳቤ ከምዘቕረቡ ማዕከን ዜና ሃረጽ ሓቢሩ።
እቶም ሓካይም ክታሞም ብምንባር ኣብ ዘዳለውዎ ናይ ጥርዓን ደብዳቤ፣ ሚኒስትሪ ጥዕና፣ ናይ ሞያ ሕክምና ፍቓድ ናይቲ ኣብ ናይ መስርሕ ምስጓግ ዝልዓለ ተራ ዝጻወት ዘሎ ብሞያ ሓኪም፣ ሓላፊ ክፍሊ ህዝብን ኢምግሬሽንን ፕሮፌሰር ሽሎሞ ሞር- ዮሴፍ ክስርዞ'ውን ሓቲቶም።
ንሳቶም ናይ ሕክምና ፍቓድ እቲ ዶክተር ክስረዝ ዝሓቱ ዘለዉ፣ ስደተኛታት ንምስጓግ ዝገብሮ ዘሎ ጻዕሪ ምስ ስነ-ምግባር ሞያ ሕክምና ዘይከይድ ስለዝኾነ ብምጥቃስ'ዮም።
"ስቕታና ኣብ ልዕሊ ሰብኣውነት ንዝፍጸም ዝኸበደ ገበናት ከም ምድጋፍ'ዩ ዝቑጸር፣" ዝበሉ እቶም ዶክተራት፣ መሰል ስደተኛታት ክሕሎን ስደተኛታት ሕቶ ዑቕብኦም ብግቡእ ክስማዕን ተማሕጺኖም።
ብትዊተር ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፣ ጉዳዩ ከይተሰምዐ ዝስጎግ ስደተኛ የለን ዝበለ ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት እስራኤል ኣርየ ደሪ፣ ንበቶም ሓካይም ንዝቀረበ ንምስጓግ ሓላፊ ክፍሊ ህዝብን ኢምግሬሽንን ዝምልከት ጥርዓን ከኣ ንቀዳማይ ሚኒስተር በንያሚን ናታንያሁ ስጉምቲ ክወስድ ከምዝሓተቶ ኣፍሊጡ።
መንግስቲ እስራኤል፣ መብዛሕቶም ዜጋታት ኤርትራ ንዝኾኑ ስደተኛታትን ሓተቲ ዑቕባን ናብ ርዋንዳ በስገዳድ ንምጥራዞም ወይ ድማ ንዘይተወሰነ እዋን ንምእሳሮም ኣብ ዝሸባሸበሉ ዘሎ እዋን፣ ሓካይም፣ ጠበቓታት፣ ኣብረርቲ ነፈርቲ፣ ምሁራትን ካልኦት ኣባላት ማሕበረ ሰብ እስራኤል ነቲ ውሳኔ ብምቃውም ጥርዓናት የቕርቡ ከምዘለዉ ይፍለጥ።
ኣብ ኩሉ ኩርንዓት ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያን'ውን ነዚ ኣብ መንጎ መንግስታት እስራኤልን ርዋንዳን ተጀሚሩ ዘሎ ዝርርብ ደው ንምባሉ፣ ኣብ ቀጽሪ ኤምባሲታት ርዋንዳ ተመሳሳሊ ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት ክውድቡ ወይ ጥርዓናት ከቕርቡ ኣብ እስርኤል ዝርከቡ ወገናት ብተደጋጋሚ ይሓቱ።
ርዋንዳ፣ ብዘይድሌቶም ንዝስጎጉ ስደተኛታት ንምቕባል ዝኾነ ስምምዕ ከምዘይከተመት እኳ እንተገለጸት፣ እቲ ዝርርብ ይቕጽል ከምዘሎ ግና ሰበ ስልጣን ክልቲኦም መንግስታት የረጋግጹ።
====================


text:
ኤርትራውያን ደቂንስትዮ ኣብ እስራኤል፣ ንሸሞንተ መጋቢት፣ ኣብ ልዕሊአን ንዝወርድ ዘሎ ምግሃስ ሰብኣዊ መስላት ብምዅናን ዘኪረን
Radio Erena: 12 March 2018
ኣብ እስራኤል ዝርከባ ኤርትራውያን ደቂንስትዮ፣ ንሸሞንተ መጋቢት፣ መንግስቲ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ስደተኛታትን ሓተቲ ዑቕባን ዝኾና ደቂንስትዮ ንዝፍጽሞ ዘሎ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ዝኹንን ሰለማዊ ሰልፊ ብምክያድ ዘኪረንኣ።
እቲ ብሰለስተ ኣካላት ማለት ማእከል ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ፣ ማእከል ምምዕባል ኣፍሪቃውያን ስደተኛታትት (ARDC)፣ ቤት ኣኹቲ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ምንቅስቃስ ኣብ ደቡብ ተል ኣቪቭን ዝተወደበ፣ ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂንስትዮ ናይ ምዝካር መደብ፣ ካብ ናይ ዝሓለፈ ዓመታት ፍሉይ ዝገብሮ፣ ንዓበይቲ ጎደናታት ደቡባዊ ተል ኣቪቭ ብምዕጻው፣ መሰል ሓተቲ ዑቅባ ብፍላይ ድማ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ዝወርድ ዘሎ ኣደራዕ ብሓባር ንምቅላሱ ዝጽውዕ ብምዃኑ'ዩ።
ኣብቲ ሰለማዊ ሰልፊ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝመጻ ደቂንስትዮ ክሳተፋ እንከለዋ፣ ኣብ ንጥፈታት ግብረ ሰናይ ዝተዋፈራ ዶክተር ኣልጋነሽ ፍስሃን ሲስተር ዓዘዘትን ካብ ኢጣልያ'ውን ኣብቲ ኣጋጣሚ ተረኺበን ናይ ድጋፍ ቃል ኣስሚዐን።
ኣብቲ ብዓርቢ 9 መጋቢት ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፊ፣ ኣማኢት ደቂንስትዮ ተሳቲፈን።
ኣብ እስራኤል ብገምጋም ኣስታት 6 ሽሕ ኤርትራውያን ደቂንስትዮ ከምዘለዋ ይፍለጥ።
====================


text:
ሰበስልጣን ሱማሊያ ሓላፊ ስለያ ኣል-ሸባብ ዝነበረ ዘካሪያ ኢስማዒል ኣሕመድ ሀርሲ ኢዱ ምሃቡ ካልኦት እውን ኣሰሩ ክስዕቡ ጨዊዖም።ካብ ላዕለዎት ሸውዓተ መራሕቲ ኣል-ሸባብ ሓደ ዝነበረ ዛኪ ብዝብል ዝፍለጥ ዘካሪያ ንጎነፃዊ ኣገባብ ቃልሲ ኣል-ሽበባ ብምኹናን ኣባላት ኣል-ሸባብ ዕላምኦም ብሰላማዊ መንገዲ ንኸሰጉሙ ፀዊዑ’ሎ።
ምስ ኣል-ቃይዳ ምትእስሳር ናይ ዘለዎ ኣል-ሸባብ ሓላፊ ሰለያ ዝነበረ ዘካሪያ ኣብ ዘለዎ ንዝሓበረ 3 ሚሊዮን ዶላር ሽልማት ዘውህብ እዩ ነይሩ።ንሱ ኣብ ከተማ ሞቓድሾ ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃቦ መግለፂ ድሕሪ ደጊም ኣባል ኣል-ሸባብ ኣይኮንኩን ኩሎም ግጭታት ብዕርቂ ክፍታሕ ኣለዎ ኢሉ።
መንግስቲ ሱማሊያ ኣባል ጉጅለ ሽበራ ንዝኾነ ጎነፅ ብምኹናን ኢዱ ንዝሃበ ኣባል ጉጅለ ሽበራ ምሕረት ከምዝህብን ምስ ሕብረተሰብ ክፅንበሩ እውን ከምዝሰርሕን ምንስቴር ሓበሬታ ሱማሊያ ሙስታ ዱሁሎው ገሊፆም።
‘’ፌደራላዊ መንግስቲ ሱማሊያ ጌግኦም ፈሊጦም ዓመፅ ንዘውግዙን ኣባላት ኣል-ሸባብ ምስ ሕብረተሰብ ሱማሊያ ናይ ምፅንባር ዕድል ክህልዎምን ደሕንነቶም ክሕሎን ብተደጋጋሚ ቃል ሂቡ እዩ’’ምስ በሉ ‘’ከም ዛኪ ኣፈላላያትና ብሰለማዊ መንገዲ ክንፈትሖ ንኽእል ኢና’’ኢሎም።
ሓሳን ዳሂር ኣወይን ካሊእ ላዕለዋይ ኣዛዚ ሰይድ ኣታምን ኢዶም ካብዝህቡ ዛኪ ዳሕረዋይ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን ኣል-ሸባብ ኢዩ።
ላዕለዋይ መራሒ ኣል-ሸባብ ኣብዲ ጎዳኔ ብናይ ዩናይትድ ስቴትስ ሰብ ኣልቦ ነፋሪት ኣብ መስከረም 2013 ኣ/ፈ ተቐቲሉ።ካብኡ ጀሚሩ መሪሕነት ኣል-ሸባብ ተኸፋፊሎም እዮም ፀኒሖም እዮም።ግን ኣል-ሸባብ ንመንግስቲ ሱማሊያ ፈታኒ ዝኾነ ብርቱዕ ተዋጋኢ ኮይኑ ቀፂሉ’ሎ።


text:
ብምኽንያት እቲ ኣብ ዞባ ምዕራብ ኣብ ወልቃይት ንምልዓት ቃንጫ ሽኮር ክውዕል ዝህነጽ ዘሎ ዓብዪ ግድብ ኣብቲ ከባቢ ዘለዉ ታሪኻውን ባህላውን ሓድግታት ክዕቀቡ ዝሕግዝ መጽናዕቲ እዩ ዝካየድ ዘሎ፡፡
ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ምሁር መጽናዕቲ ታሪኽ ህዝብታት ዶክተር ዎልበርት ስሚት ኣብ ዞባ ምዕራብ ዘይፍለጥ ነገር እዩ ዝበዝሕ ኢሎም፡፡ ኣብቲ ከባቢ ጸሊም ቤት ዝተባሃሉ ዓሌት ዝጥቀሙሉ ዝነበሩ ጫሬኛ ዝተባሃለን ከምኡ እውን ሽሮ ዝተባሃለን ክልተ ቋንቋታት ኣብዚ ሐዚ እዋን ምሉእ ንምሉእ ጠፊኦም ኣለዉ ኢሎም፡፡
ቅድሚ 300 ዓማውቲ ኣብ ዘበነ ጎንደር ዝተሃነፀን ሃጼይ ባካፋ ዝነብረሉ ዝነበረ ቤት ሙሉ ዝተባሃለ ህንጻ እውን ክዕቀብን ኣጋይሽን ሊቃውንትን ክጥቀሙሉ ክግበር ከምዘለዎ እውን ዶክተር ዎልበርት ገሊጾም፡፡
ቤት ሙሉ ኣብ በሪኽ ቦታ ስለዝርከብ ከምኡ’ውን ገዳም ዋልድባ ብተፈጥራዊ ኣቀማምጥኡ ካብቲ ዝህነፅ ዘሎ ግድብ ኣዝዩ ዝራሓቐ ምስ ምዃኑ ወላ ሓደ ሓደጋ ከምዘይወርዶ ኣረጋጊፅና ኣለና ኢሎም እቶም ምሁር፡፡


text:
ኣብ ኤርትራ ተመርሚሮም መጥባሕቲ ከም ዘድልዮም ዝተረጋገጸ ሕሙማት፡ እቲ ሆስፒታል ንመስርሕ እቲ መጥባሕቲ ዝኸውን ሓይሊ ኤለትሪክ ከቕርብ ስለ ዘይክእል ሕሙማት ናቶም ጀነሬተር ከቕርቡ ኣብ ዝግደድሉ ደረጃ ተበጺሑ ከም ዘሎ ካብ ወጻኢ ኣብ ኤርትራ በጺሖም ዝተመልሱ ኤርትራውያን ኣብ ልዕሊ ቤተ-ሰቦም ዝወረደ ጸገም ብምጥቃስ ሓቢሮም። ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ኤርትራ ብብዝሒ ይረአዩ ካብ ዘለዉ ሕማማት እቶም ቀንዲ፡ ወቕዒ፡ ሽኮር፡ ብዝሒ ደም ከምኡ ውን መንከስቲ ተመን ምዃኖም ዝጠቐሱ እቶም ምንጭታት፡ በዞም ሕማማት ተታሒዝካ ናይ ምሕዋይ ዕድል ኣዝዩ ጸቢብ ምዃኑ ይሕብሩ። ኣብዚ መዳይዚ እቲ ዝለዓለ ደረጃ ዝሕዝ ጸገም ስእነት መድሃኒት ምዃኑ ዝጠቐሱ እቶም ምንጭታት፡ ኣብያተ-መድሃኒት ጥራዩ ገረውረው ከም ዝብልን ዋናታቱ ግና፡ ዝሽየጥ መድሃኒት ዘይብሎም ክነሶም ብቐጻሊ ግብሪ ክኸፍሉ ከም ዝግደዱ ብተወሳኺ ሓቢሮም።
ምስዚ ብዝተተሓዘ ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ኣስመራን ካልኦት ከተማታትን ኤርትር ስእነት ዝስተ ማይ ኣብቲ ዝለዓለ ጥርዙ በጺሑ ኣሎ። ኣብ ከተማ ኣስመራ እቲ ሕጽረት ዝወለዶ ክብሪ ዋጋ ንፊስቶ ማይ ናብ ኣማኢት ናቕፋ ደይቡ ከም ዘሎን እቲ በዚ ክቡር ዋጋ ዝግዛእ ማይ ጽሬቱ ዘይተኣማምን ምዃኑን እውን እቶም ብኣካል ዝተዓዘብዎ ወገናት ገሊጾም።


text:
ስነ-ስርዓት ቃለ-መሓላ እቶም ፕረዝደንት እታ ሃገር ኣብ ማእከል ውጥረት ፖለቲካ ኣብ ዘላትሉ እዋን ዝተኻየደ ክኸውን ከሎ መንግስቲ ቅድሚ’ቲ ስነ-ስርዓት ቃለ-መሓላ ንኩሉ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሓን’ታ ሃገር ምዕጻው ተገሊጹ።
ተቃወምቲ ብወገኖም ንውጽኢት ምርጫ የካቲት 18,2016 ዓ.ም.ፈ ምቕዋም ሕጂ’ውን ይቕጽሉ።
ናብ ስነ-ስርዓት’ቲ ቃለ-መሓላ ዝፍጸመሉ ቦታ ዘምርሑ ዝነበሩ ደገፍቲ ዩወሪ ሙሰቨኒ መለለይ ሕብሪ’ቲ ፓርቲ ዝኾነ ብጫ ክዳን ተኸዲኖም ብዝተፈላለዩ ሙዚቀኛታት ተአጂቦም ኽኸዱ ተራእዮም።
ኣብቲ ክብረ በዓል ዝተረኽቡ ፕረዝደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰዓት ንሓሙሻይ ጊዜ ፕረዝደንት’ታ ሃገር ኮይኖም ቃለ-መሓላ ፈጺሞም።
ገለ ኣብቲ ክብረ በዓል ዝተረኽቡ ደገፍቶም ካብ ካራሞጃ ዝተባህለ ቦታ ካብ ዋና ከተማ ካምፓላ 480 ኪ.ሜ ርሕቐት ዝርኸብ ቦታ ዝመጹ ምኳኖም’ውን ተሓቢሩ’ሎ።
እንተኾነ ኣብ ከተማ ካምፓላ ቅድሚ ሓደ መዓልቲ ብዘጋጠመ ተቓውሞ ምክንያት ሓለዋ ፖሊስ ልዑል ምንባሩ’ውን ተገሊጹ።
እዚ ከምዚ’ሉ ኸሎ ቀንዲ ተቓዋሚ ፕረዝደንት ሙሰቨኒ ዝኾኑ መራሒ ተቃወምቲ ኪዘይ በሲጀይ ካብ ዝቀነይሉ ናይ ገዛ ማሕዩር አምሊጦም ኣብ ከተማ ከምዝተራእዩን ፡ እቲ ብኦኦም ዝመራሕ ፓርቲ ድማ ንኪሰይ በዚጀይ ናይ ‘ህዝቢ ፕረዝደንት’ ብምባል ካልእ ናይ ቃለ-ማሕላ ስነ-ስርዓት ምኽያዱ ተፈሊጡ’ሎ።
ብተወሳኺ ፖሊስ ዳግማይ ንኪሰይ በዚጀይ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ብምእታው ነቲ ተአኺቡ ዝነበረ ህዝቢ በቲኖም።
ናይ ዓይኒ መሰኻክር ካብቲ ቦታ ከም ዝሓበርዎ ፖሊስ ንወነንቲ ኣባይቲ ንግዲ ምህራሞምን ሓደ ካብቶም ግዳያት ድማ ሎሚ ነቲ በዓል ከክብር ከምዘይክእል ገሊጹ’ሎ።
ኣቐዲሙ ኣብዚ ወርሒ’ዚ መንግስቲ ጋዜጠኛታት ንምንቅስቃስ ተዋወምቲ ከይጽብጽቡን ከይፍንዉን ከምዝአገደ ይዝከር።
ዩወሪ ሙሰቨኒ ካብ 1986 ዓ.ም.ፈ ጀሚሮም ፕረዝደንት ኡጋንዳ ኮይኖም ኣብ ስልጣን ይርከቡ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኽኣል።


text:
ናይ መላእ ሃገራት ኤውሮጳ ብፁዓን ጳጳሳት ሕብረት ዓውደ ጉባኤ ኣብቲ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ኣብ መንእሰይ ዘተኮረ ቅዱስ ኣቦና ንኽካየድ ዝጸውዕዎ ናይ መላእ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳቲ ሲኖዶስ ኣማእኪሉ ኣብ በይሎሩሲያ ርእሰ ከተማ ሚንስክ ዕለት 29 መስከረም 2017 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍርንቸስኮ ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ፒየትሮ ፓሮሊን ክታም ዝተነብሮ ብዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ከምእተጀመረ ሲር ናይ ዜና ኣገልግሎት ሓቢሩ።
ቅዱስ ኣቦና ኣብ መልእኽቶም፥ እቲ ዓውደ ጉባኤ ነቲ ኣብ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ዘሎ ናይ ብፁዓን ጳጳሳት ውህደትን ሱታፌን ኣብቲ ኣብ ናይ ቤተ ክርስቲያን ተልእኾ ጸቒጡን ብርቱዕ ድርኾትን ኣብ ቤተ ክርስቲያንን ብፍላይ መንእሰይ ናይ እምነት ብርሃንን ፍሉይ ጸዋዕታ ኣብ ማሕበረሰብ ክርስቲያንን ሕብረተሰብ ፈልዩ ንኸለልይ ኣብ ዝወሃብ ድጋፍ ዓቢይ ኣበርክቶ ክህልዎ ኣተሓሳሲቦም፡ ተጋባእያን ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ሃገራት ዘሎ ብዙህነት ዘኽብርን ዋጋ ዝህብን ብሓባር ከዓዪ ዘኽእል ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ንምልላይ ዘብቕዕን ናይ ምትሕብባርን ናይ ሕውነትን ተበግሶታት ዘነቓቕሕ ከይዲ ዘለልይ ክኸውን ከምዘተባብዑ ዝሓበረ ሲር ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣስዒቡ፥ ድሕሪ መልእኽቲ ቅዱስ ኣቦና ናይቲ ጉባኤ ዕዮ ዝኸፈቱ ኣብ ኢጣሊያ ናይ ጀኖቫ ሊቀ ጳጳስን ናይ መላእ ሃገራት ኤውሮጳ ብፁዓን ጳጳሳት ጉባኤ ሕብረት ኣቦ መንበር ብፁዕ ካርዲናል ኣንጀሎ ባኛስኮ ከምዝኾኑን፥ ብፁዕነቶም ኣብ ዘስምዕዎ ዘረባ፥ ኣብቲ ግብረ ገብን ሃይማኖትን ካብ ሕብረተሰብ ዘወግድ ዓለማውነት ብዘይ ሃይማኖት ናጻ እዩ ዝብል ኣመለኻኽታን ናይ ምርሓቕን ዕሴታትን ናይ ምዝንጋዕን ምውጋድን ፈተናን ከምኡ እውን ናይ ጭንቀትን ኣደዳ ንዝኸውን ህዝቢ ግደ ክርስትና ዳግም ረኺቢ ተስፋ ዳግም ክህልዎ ምግባር ኣዚዩ ኣገዳሲ እዩ። ስለዚህ እዚ ህልዉ ማሕበራውን ሰብኣውን ኩነት’ዚ ኣብዚ እዋን’ዚ ወንጌላዊ ተልእኾ ተስፋ ዘማከለ ክኸውን ይሕብር፡ ኤውሮጳ በቶም ኣብ ታሪኻ ዝሓለፉ ብዘሕኑ ፍጻሜታት ከበድ ተጸቒጣ ቕዝንትን ናይ ዘይምርግጋጽ መንፈስን ዘለዋ ኰይና ክትነብር ኣይግብኣን ከምዝበሉ ኣፍሊጡ።
ተጋባእያን ሓፈሻዊ ምሉእ ጉባኤኦም ቅድሚ ምብጋሶም ምስ ናይ ረፓብሊካዊት በይሎሩሲያ ርእሰ ብሔር ኣለክሳንደር ሉካሸንኰ ክምእተረኸቡን ኣብቲ ርክብ ብፁዕ ካርዲናል ባኛስኮ ኣብ ዘስምዕዎ ናይ ሰላምታ መልኽቲ፥ ኣብ በይሎሩሲያ ኣብ መንጐ ቤተ ክርስቲያንን መንግስትን ዘሎ ምትሕብባር ሰናይ ምዃኑ ጠቒሶም። ንናይ ቤተ ክርስቲያን ተልእኾ ኣገዳስነት ዘለዎ ወጻእተይናታት ካህናት ናብ በይሎሩሲያ ንኽኣትዉ ዝወሃብ ናይ መንበሪ ፍቓድን ናይ ቤተ ክርስቲያን ንብረት ዝምልከቱ ሕቶታትን መልሲ ክረኽቡ ሓደራ ከምዝበሉ ሲር ናይ ዜና ኣገልግሎት ገሊጹ።


text:
ኣብ ዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጐ ዝተርኣየ ሕማም ኢቦላ ይስፋሕፋሕ ኣሎ…
መቐለ ግንቦት 09/2010(ድወት) ኣብ ዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጐ ዝተርኣየ ሕማም ቫይረስ ኢቦላ ናብ ኻልኦት ከተማታት እታ ሃገር ይስፋሕፋሕ ከምዘሎ ተገሊፁ።
ቢቢሲ ከምዝሓበሮ ቅድም ክብል ኣብ ገለ ገጠር ከባቢታት እታ ሃገር ዝተርኣየ ሕማም ኢቦላ ቫይረስ ኢቦላ ኣብ ሓፂር እዋን እናተጋደደ ናብ ከተማታት እውን ይጋፋሕ ኣሎ።
ብመሰረት ቢቢሲ ሒዝዎ ዝወፀ ሓበሬታ ድማ ሐዚ ብዘሎ ዝርገሐ እቲ ሕማም ንምክልኻልን ንምቑፅፃርን ኣብ ዘስግእ ኹነታት ይርከብ።
ሚኒስትር ሓለዋ ጥዕና ዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጐ ኦልይ ሉንጋ ካለንጋ ከምዝሓበርዎ ኣብ ከተማ ሞባንዳካ ፈላማይ በቲ ሕማም ዝተጠቕዑ ሰባት ምህላዎም ከምዝተረጋገፀ ገሊፆም።
ኣብታ ብሚልዮናት ዝነብሩላ ከተማ እቲ ሕማም ምርኣዩ ድማ በቲ ዘለዎ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ናይ ምምሕልላፍ ዓቕሚ ኸቢድ ስግኣት ከምዝኾነ ገሊፆም።
ቐንዲ መመሓላለፊት መጓዓዝያ ዋና ከተማ እታ ሃገር ኪንሽስ ዝኾነት ሞባንዳካ ካብቲ ፈለማ እቲ ሕማም ዝተርኣየሉ ገጠር ከባቢ 130 ኪሎ ሜትሮ ርሒቓ ትርከብ።
ልዕሊ 40 ሰባት በቲ ሕማም ዝተጠቕዑ ኮይኖም 23 ሰባት ከምዝሞቱ ቢቢሲ ገሊፁ።


text:
መቓሕ ደሞክራሲ ካብ ሃገረ ኬኒያ
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ሃገረ ኬኒያ ዝተኻየደ ፕረዚደንታዊ ምርጫ፡ ኣፍሪቃዊ ምርጫ ብምዃኑ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ምስ ቅድሚኡ ዝነበረ ምርጫን ኣብኡ ዝፈሰሰ ደምን ብምትእስሳር ብዙሓት ወገናት ብስኽፍታ ክከታተልዎ ጸኒሖም። ዕለተ ምርጫ ኣኺሉ ኬኒያውያንን ኣህጉራውያን ተዓዘብትን ከምኡን ኬኒያውያንን ኣህጉራውያንን ትካላት መራኸቢ ብዙሓንን መስርሕ ምርጫ ክከታተሉ፡ ተኸታቲሎም ክጽብጽቡ፡ ክምስክሩን ክስንዱን ኮሚሽን ምርጫ ቦርድ ሃገረ ከኒያ ብዝሃቦ ፍቓድ መሰረት ተዋፊሮም ምክትታል ጀሚሮም። መስርሕ ምርጫ ኣብ ኣጋ ምዝዛሙ ምስ በጽሐ ጀሚሮም ከኣ ኣብ ዝተወሰነ ከባቢታት ዝተራእየ ቴክኒካዊ ጸገማት እንተዘይኮይኑ፡ መስርሕ ምርጫ ሰላማውን ደሞክራስያውን ነይሩ፡ ዘይተረጋገጹ ምንጭታት ከም ዘመልክትዎ ድማ ኡሁሩ ኬኒያታ ዝዕወቱ ዘለው ይመስሉ ዝብል ወረ ከናፍሱ ጀሚሮም።
ደገፍቲ ቀንዲ ተቓዋሚ ሰልፊ ብወገኖም መስርሕ ምርጫ ከምዚ ዝበሃል ዘሎ ኣይኮነን ኣበር ነይርዎን ኣለዎን ዝብል መልሲ ይህቡ ነይሮም። እቲ ኣቐዲሙ ዝተተንበየ ስኽፍታ ድማ እዛ ሃገር ሎሚ’ኸ እንታይ’ኮን ክትከውን’ያ? ዝብል ጥርጠራታት መሊሱ ክዓቢ ኮይኑ። ቅንዕናኡ ብዘይገድስ ዝተጀመረ ነገር ክውዳእ፡ ሰዓራይ ድማ ክፍለጥ ስለ ዘለዎ፡ ሃገራዊ ምርጫ ቦርድ ነቲ ግምታዊ ጸብጻባት፡ ጥርጠራታትን ሓላፍነታዊ ስኽፍታትን ዘዕግስ ወይ መንገዲ ዘትሕዝ ሕጋዊ መግለጺ ሂብሉ። ምርጫ ሰላማውን ደሞራውያውን ነይሩ፡ ኣህጉራውያን ተዓዘብቲ ዘረጋገጽዎ’ውን ሰላማውን ደሞክራስያውን ምንባሩ’ዩ። ብዝኾነ ውጽኢት ምርጫ 2017 ብዓወት ኣብ ስልጣን ዘሎ ሰልፊ ወይ ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬኒያታ ተዛዚሙ ኣሎ፡ ኬኒያታ ክንድ’ዚ ነጥቢ ኣምጺኡ፡ ኦዲጋ ድማ ክንድ’ዚ ነጥቢ ኣምጺኡ ብዝብል ወግዓዊ ገሊጹ። በቲ ሓደ ወገን ቅሬታ፡ በቲ ካልእ ወገን ከኣ ዕልልታ ክስማዕ ግድን ኮይኑ።
ተዓወቲ ናብ ቤተ መንግስትን መራኸቢ ብዙሓንን ገጾም፡ ተሰዓርቲ ናብ ጎደናታት ገጾም ክኸአዱ ተራእዮም። ንሕገ መንግስቲ ማእከል ገይሩ ድዩ ወይስ ደጋፊ ኪኒያታ ኮይኑ ርግጸኛ ኣይኮንኩን፡ ፖሊስ እታ ሃገር ቅሬታኦም ኣብ ጎደናታት ወጺኦም ተቓውሞኦም ንዝሰምዑ ዝነበሩ ዜጋታት ብሓይሊ ከባርሮም ፈቲኑ። ብቐሊል ከባርሮም ግን ኣይከኣለን። ነቲ ተቓውሞ ካብ ምፍሳስ ደም ብዝደሓነ ከህደኦ፡ ዘለዎ ናይ ሰላም መሰርሒታት ኣብ ክንዲ ዝጥቀም፡ ብሓይሊ ጀሚሩ ብሓይሊ ጸጥ ከብሎ ኩሉ ናይ ሓይሊ ስጉምቲ ወሲዱ። ብዙሓት ዜጋታት እታ ሃገር መተካእታ ዘይብላ ህይወቶም ስኢኖም። ብዙሓት ኣካሎም ጎዲሎም፡ ብዙሓት ተኣሲሮም፡ ገለ ድማ ተሰዲዶም። ከምኡ ኮይኑ’ውን ግን እቲ ተቓውሞ መሊኡ ደው ኣይበለን። ኣህጉራውያን ተዓዘብቲ ምርጫ ነጻን ፍትሓውን ነይሩ ዝብል ምስክርነት ብዝተፈላለያ መራኸቢታት ኣቢሎም ከጋውሑ ተሰሚዖም። ኦዲንጋን ደገፍቱን ግን ኣይፋሉን ተዓሊቑና ኢና ምድንጋር ኣለዎም ሰዓርቲ ንሕና ኢና ስለዚ ዳግም ምጽራይ ይገበረልና ዝብል ተቓውሞንን ጸቕጥን ቀጺሎም።
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እታ ሃገር ድማ፡ ነዚ ኩነታት ተዓዚቡ ኣብ’ቲ ምድንጋር ኣለዎ ዝተባህለ ኤሌክትሮኒካዊ መሳርሕታት ምርምረ ክግበር፡ ምርመራ ክገበር እንከሎ ክኢላታት ናይ ሓበሬታ ቴክኖሎጂ፣ ጋዜጠኛታት፣ ካብ ክልቲኡ ተነሓናሒ ወገን፣ ተሰማዕነት ዘለዎም ፍሉጣት ዜጋታት እታ ሃገርን ካልኦት ኣብ ዘለውዎ ከካየድ ወሲኑ። ክልቲኦም ወገናት ድማ ተቐቢለሞ። ሕጂ’ውን ውሳነ ቤት ፍርዲ እንታይ ክኸውን’ዩ፡ ድሕሪ ውሳነ ቤት ፍርዲ’ኸ እዛ ሃገር እንታይ ከጋጥማ ይኽእል ዝብል ሻቕሎት ብዙሓት ኮይኑ ጸኒሑ። ቤት ፈርዲ ድማ ብ ሓደ መስከረም 2017 ውሳነኡ ሂቡ። መስርሕ ምርጫ ዘይብሩህን ጸገም ዝነበሮን’ዩ። ስለዚ ኬኒያታ ዝተዓወተሉ ምርጫን ውጽኢቱን ተሰሪዙ፡ ኣብ ውሽጢ ክልተ ወርሒ ነጻ ደሞክራስያውን ምርጫ ክካየድ ኣለዎ ኢሉ። ኩነታት ተገላቢጡ። ኣብ ቅሬታ ዝጸንሑ ወገናት ኣብ ጎደናታት ወጺኦም ታሕጓሶም ክገልጹ ክዕልሉ ንቤት ፍርዲ ከመጉሱ፡ ናይ ተዓዊትና ኣብ ሓጎስ ዝጸንሑ ከኣ ርእሶም ኣድኒኖም ቦታ ቅሬታ ወሲዶም።
ናይ ብሓቂ ልዕልና ግዝኣተ ሕጊ፡ እግሪ ዝተኸለ ደሞክራስያዊ ምሕደራ፡ ነዚ ዝቕበል ፖለቲካዊ ንቕሓት ዜጋታት እንተሃልዩ፡ ደሞክራሲ ማለት ቅሬታን ዕልልታን ዝፈራረቐሉ ግን ሕነ ምፍዳይ ዘይብሉ፡ ከም ዜጋታት ሰዓራይን ተሰዓራይን ሰላምታ ተለዋዊጦም ናይ ሓባር ሃገሮም ዝሃንጽሉ መስርሕ’ዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ ከኣ ኬኒያታ ዋላ ኣብ’ቲ ዝተዋህበ ፍርዲ ትዕዝብቲ እንተሃለወኒ፡ ንሰላም፡ ደሞክራሲ፡ ዕቤት ህዝብን ሃገርን ኬኒያ ክበሃል ብጸጋ ተቐቢለዮ ኣለኹ ኢሉ። ድምጹ ይቆራረጽ ነይሩ፡ ኣብ ገጹ’ውን ቁጠዐ ይንበብ ነይሩ። ግን ኣብ መድረኽ ወጺኡ ኣብ ቅድሚ መራኸቢ ብዙሓን ምስ ቅሬታይ ተቐቢለዮ ኣለኹ ኢሉ። እዚ ብስለት’ዩ። ንካልኦት ኣብነት’ዩ። ከም ኣፍሪቃዊ ድማ ተስፋ ገይረ ኩርዓት ድማ ተሰሚዑኒ። ቤት ፍርዲ ኣብ’ዚ መደምደምታ’ዚ ምብጻሑ ኣብ ኣህጉር ኣፍሪቃ ዝተለምደ ኣይኮነን። ስለዚ ሞያዊ ትብዓት ዝተራእየሉ ውሳነ’ዩ። ደያኑ ሃገራት ኣፍሪቃ ድማ ካብ’ዚ ክመሃሩ ይግባእ። ኣብ’ዚ ደረጃ’ዚ ምብጻሑ ድማ መቓልሕ ደሞክራሲ ካብ ሃገረ ከኒያ ኣለዮ ኣለኹ። ውጽኢቱ ድሕሪ 60 መዓልቲ ንምርኣይ የብቀዓና።
ሮቤል በርሀ ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ
ብሓልዮት ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ዝፍኖ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 04-09


text:
ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ዝካየድ ዘሎ ሰለማዊ ሰልፊ ኣውስትራልያ
ፈረጀት : መልበርን
07/01/07
በጋጣሚ’ቲ ስርዓት ህግደፍ ብስም ፈስቲቫል ዘካይዶ ዓመታዊ ፕሮፓጋንዳ፡ ኣብ ኣውስትራልያ ዝርከቡ ታቓወምቲ ስርዓት ህግደፍ፡ ንመበል ሓሙሻይ ዓመት ብዝላዓለ ምድላውን ፍናን ኣብ ክፉት ጎደና ኣድራሽ መልበርን ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም። ቦታ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ማእከል ከተማ መልበርን ብሙዚቀኛታት ዝተሰነየ፡ ንሰልፈኛታት ፍናን ዝሃበ፡ ንተዓዘብቲ ዝሰሓበ ብምንባሩ፡ ካብቲ ናይ ዝሓለፈ ዓመታት ብዓይነት ይኹን ብዓቀን ኣንጻር ዲክታቶርያዊ ሰርዓት ህግደፍ ዓቢ ስጉምቲ ዝተራኣየሉ ሰልፊ ምንባሩ ክጥቀስ ይከኣል። ብምኽንያት ሰለማዊ ሰልፊ ንህዝቢ ዝተዓደለ ጽሑፋት፡ ዝተራእየ ናይ ቪድዮ ደኩሜንታት፡ ዝተለጠፈ ጭሮሖታትን ነቲ ሰለማዊ ሰልፊ ደምቀት ዝሃበ ተውሳኺ ሓይሊ ናይቲ መደብ እዩ። ካብ ዘተፈላለየ ከተማታት እውስትራልያ ኣብቲ ሰልፊ ንኽስተፉ ዝመጹ ኤርትራውያን ኣጋይሽ፡ ካብ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ከም ኣመኒስት ኢንተርናሽናል፡ ትካላት መራኸቢ ብዙሓን ስልፍታት ክኢላታት ሙዚቀኛታት ተሳቲፎም ነሮም። እዚ ኣብ ዕለት 5ን 6ን 2007 ንኽልተ መዓልቲ፡ ካብ ሰዓት 4፡00 ድ፡ቀ ክሳብ ሰዓት 11፡00 ድ፡ቀ ብዘይ ዕርፍቲ ዝተኻየደ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ፡ ንስርዓት ህግደፍ ብምኹናን፡ ተቓወምቲ ኣብ ኤርትራ ፍትሒ ክነግስ ህዝቢ ካብ ኣርዑት ጭፍለቓ ህግደፍ ክላቐቅ፡ ኣብዝግበር ዘሎ ቃልሲ ብዘይቶግላባ ቃልሶም ከሐይሉ ምዃኖም ደጊሞም ቃሎም ዘሐድስሎ መድርኽ እዩ ነይሩ።
እቲ ንሃልኪ ቲቪ ኤረ ንፖለቲካዊ ጎስጓስ ተባሂሎ ዝተዳለወ መደብ ህግደፍ ክፈርስ ጀሚሩ ኣሎ። ካብ 2001 ብተኻታታሊ ክካይድዎ ዝጸንሑ ብስም ፈስቲቫል ዝፍለጥ ምትእኽኻብ ንሰብሰልጣናት ህግደፍ በዳሂ ስለዝነበረ፡ ክጸልዉ ይኽእሉ እዮም ዝተባህሉ ሓለፍቲ ህግደፍ፡ ዕብዳላ ጃብርን ኣልኣሚን መሓመድ ስዕድን ተበራርዮም እውስትራልያ ክመላለሱ ጸኒሖም እዮም። ናይ 2007 መገሽኦም ግን ስርዓት ህግደፍ ኣጋጢምዎ ብዘሎ ዲፕሎማስያዊ ክሳራ፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ጉዳይ ሶማል ብዝገበርዎ ምትእትታው፡ ዝሓተትዎ ቪዛ ክሰልጦም ከምዘይከኣለ ሓበሬታት ኽልሑኽ ጀሚሩ ኣሎ። ደንጒና ዝረኸብናዮ ሓበሬታት ከምዘረጋግጾ ድማ እቶም ክብገሱ ዝሓሰቡ ሰበስልጣናት ህግደፍ ብሕማም ምኽንያት ግብገሱ ሰለዘይተኻኣለ፡ ነዚ ንምፍዋስ ተባሂሉ ብፓስፖርት ኣመሪካ ዝንቀሳቐስ ኣቶ ሳልሕ መኪ ነቲ መደብ ክሽፍን ብተብተብ ተብጊሱ ኣብ ፍርቂ’ቲ መደብ ስለዘርከበ ነቲ ዘጋጠሞም ናይ ቪዛ ክሳራ ክጎላብብዎ ይፍትኑ ኣለዉ። ቅድሚ’ዚ ሳልሕ መኪ’ውን ከርክብ እይካልን እዩ ዝብል ስኽፍታ ስለዝነበሮም፡ ብሞግዚትነት ዕብደላ ጃበር ዝሰርሕ ሸኽስያ ኣልቦ ኣምበሳደር ኣስመሮም ዝመርሖም እኽብካብ ግጅለ ህግደፍ፡ ሓምዳን ናይ’ዚ ዓመት’ዚ ዝላዓለ ጋሻ እዩ ብዘስምዕ ቃና ኣብ መዕርፎ ነፈርቲ መልበርን ናይ ምቕባል ስነስርዓት ገይርሉ ነይሩ። ብዛዕባ መንነት ሓምዳን ምዝራብ ሚዛንካ ምዝንጋዕ ኣብራሲ ምዃኑ ንተቐማጦ ጀርመን ንገድፈሎም።
ሞራል ሰዓብቲ ህግደፍ ነዚ ስነስርዓት ዝጎደሎን ንወልቃዊ ዝነኦም ተባሂሉ ንስእሊ ዝተዳለወ ቀብዘርዘርን፡ መውዳእታ ዘይብሉ መደረ ሃለውለው ኣስመሮም ነቲ ናይ ቀዳማይ መዓልቲ ናይ ጓይላ መደብ ሰለዘህሰሶ፡ ተለኣኣኽቲ ናቲ ስርዓት ከይተረፉ ክጻወርዎ ኣይከኣሉን። እቶም ክሳብ ሰዓት ሰለስተ ክትጻወቱ እኹም ተባሂሎም ገንዘቦም ዝኸፈሉ ፈተውቲ ጓይላ መደረን ፖለቲካን ህግደፍ ክንሰምዕ ኣይመጽእናን ኢሎም ብዝፈጠርዎ ነውጽን ባእስን፡ ድሕሪ 3 ወይ 4 ደርፊ፡ ወዲ ትኹል እንዳደረፈ እንከሎ ሓለፍቲ እዳራሽ መብራህቲ ብምጥፋእ ሰዓት 12፡30 ካብቲ ኣድራሽ ኣውጺኦሞም። ዝኾነ ኮይኑ ውራይ ህግደፍ ኣብ”ዞም ክልተ ተመሳሳሊ ባህሪ ዘለዎም ሰባት ብምውዳቑ፡ ነቲ ብዝተፈለለየ መንገዲ ኣብ ፈስቲቫል ከይተረፍ ጎስጓስን ምፍርራህን ክግበርሉ ዝቐነየ ህዝቢ ዝዕግብ ኮይኑ ሰለዝይተረኽበ፡ እቲ ፈስቲቫል ዝብል ስም’ሲ ይተረፍ እቲ ጓይላ ‘ውን ኣይደመቐን።
ተቓወምቲ ኣብ መስመር ዲሞክራስን ፍትሕን ረጊጾም፡ መስል ህዝቢ ኤርትራ ክሳብ ዝረጋገጽ፡ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ዝኣተዎ ቦታን ዝሕንጸጾ ናይ ምትላል መደብን ብምስዓብ፡ ብግልባብ ማሕበረሰብ ኤርትራ ዝፍጽሞ ዘይሕጋውን ኣነዋርን ተግባራት ንምቅላዕን ጉዱ ንምውጻእን ዝተኻየደ ቃልሲ ናህሪ ክውስኽ መደባት ሓንጺጾም ኣለዉ።
Short URL: http://english.farajat.net/?p=3538


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ኤርትራ ንወተሃደራዊ መዓላ እተውጽኦ ገንዘብ ካብ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ቀዳሞት 10 ትስራዕ
Radio Erena: 06 May 2018
ኤርትራ ንወተሃደራዊ መዓላ እተውጽኦ ገንዘብ ካብ ሃገራት ኣፍሪቃ ገና ኣብ ቀዳሞት 10 ተሰሪዓ ከምዘላ ተገሊጹ።
ኣብ ከተማ ስቶክሆልም ዝመደበሩ ኣህጉራዊ ትካል መጽናዕቲ ሰላም፣ ዓመታዊ ጸብጻቡ ወግዓዊ ኣብ ዝገበረሉ ብ4 ግንቦት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ብደረጃ ኣህጉር ኣፍሪቃ፣ ንወተሃደራዊ መዓላ ዝወጽእ ባጀት ካብ ዝሓለፈ ዓመት ወሪዱ’ኳ እንተሎ፣ ናብ ንቡር ኣህጉራዊ ደረጃ ንምውራድ ግና ብዙሕ ተሪፉዎ ከምዘሎ ኣመልኪቱ።
ቀንዲ ምጉዳል ባጀት ንወተሃደራዊ መዓላ ሃገራት ኣፍሪቃ ብፍላይ ከኣ ንደቡብ ሱዳንን ኣንጎላን ክረአ እንከሎ፣ ብቐጥታ ምስ ምጉዳል ዋጋታት ነዳዲ ዝተተሓሓዘ ከምዝኾነ ኣመልኪቱ።
ሃገራት ኣፍሪቃ ወተሃደራዊ ንዋት ንምሽማት ዝስልዖኦ ባጀት ዓመታዊ ልዕሊ 38 ቢልዮን ዶላር ይግመት። እዚ ኣሃዝ’ዚ ምስ ናይ ዝሓለፈ 10 ዓመት ክነጻጸር እንከሎ ገና ብ48 ሚእታዊት ክብ ኢሉ ከምዘሎ ይግለጽ።
መንግስቲ ሱዳን ሓሙሽተ ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰብ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዘእተወ ገሊጹ
Radio Erena: 06 May 2018
መንግስቲ ሱዳን ሓሙሽተ ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰብ ዝበሎም ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዘእተወ ገሊጹ።
ሱዳናዊ በዓል ስልጣን ጉዳይ ስደተኛታት ሓማድ ኣል ጊዙሊ ኣብ ከተማ ካርቱም ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ እቶም ሓሙሽተ ኣሰጋገርቲ 70 ስደተኛታት ሒዞም ዶብ ሱዳን ቆሪጾም ናብ ሊብያ ኣብ ዝኣትዉሉ ዝነበሩ እዋን ከምዝተታሕዙ ሓቢሩ።
31 ካብቶም 70 ስደተኛታት ኤርትራውያን ምዃኖም ዝሓበረ እቲ በዓል ስልጣን፣ እቶም ዝተረፉ 39 ሱዳናውያን ምንባሮም የመልክት።
እዚ ብዕለት 4 ግንቦት ዝወጸ መግለጺ ከምዘመልክቶ፣ እቶም 31 ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት፣ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዝርከቡ፣ ዝኾነ ስጉምቲ ቅድሚ ምውሳዶም ከኣ በብውልቂ ይሕተቱ ከምዘለዉ ገሊጹ።
ቻይና፣ ንክልተ ነፈርቲ ኲናት ኣመሪካ ኣውዲቓ ንዝብል ክሲ ነጺጋቶ
Radio Erena: 06 May 2018
ኣብ ጂቡቲ ኣብ ልዕሊ ነፈርቲ ኲናት ኣመሪካ ዘጋጠመ ክልተ ሓደጋታት፣ ቻይና ብዝዘርገሓቶ ናይ ጨረርታ ብርሃን’ዩ ተባሂሉ ንዝወጸ ክሲ፣ መንግስቲ ቻይና ናይ ኣሉታ መልሲ ሂቡሉ።
ወሃብ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ቻይና ብዕለት 4 ግንቦት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣቕሪባቶ ዘላ ክሲ መሰረት ዘይብሉ’ዩ ክብል ናይ ኣሉታ ምላሽ ሂቡ።
ብዕለት 3 ግንቦት ዳና ዋይት ካብ ፐንታጎን ኣብ ዘቕረበቶ ክሲ፣ ቻይና ኣብ ጂቡቲ ከባቢ መዓስከር ለሞንየ ብዝወንጨፈቶ ናይ ጨረርታ ብርሃን ኣብ ልዕሊ’ተን ካብ ወፍሪ ተመሊሰን ዝዓርፋ ዝነበራ ነፈርቲ ናይ ሞተር ጸገም ብምፍጣሩ እቲ ሓደጋ ከምዝተላዕለ’ያ ሓቢራ። ንሳ ብተወሳኺ፣ ኣብ ጂቡቲ ዓስኪሩ ዘሎ ሰራዊት ቻይና ብጌጋ ዘይኮነ፣ ኮነ ኢሉ ከምዝገበሮ’ያ ትገልጽ።
3 ግንቦት ኣህጉራዊ መዓልቲ ናጻ ፕረስ ብደረጃ ዓለም ተዘኪሩ
Radio Erena: 04 May 2018
ኣህጉራዊ መዓልቲ ናጻ ፕረስ' ትማሊ 3 ግንቦት ብደረጃ ዓለም ተዘኪሩ።
ናይዚ ዓመት'ዚ ኣህጉራዊ መዓልቲ ናጻ ፕረስ ፣ ኤርትራ ዝበኣሰ ኩነታት ናጽነት ፕረስ ካብ ዘለወን ሃገራት ተባሂላ ንሰሜን ኮርያ ጥራይ በሊጻ ካልኣይቲ ኣብ ዝተሰርዓትሉ ኣጋጣሚ'ዩ ዝዝከር ዘሎ።
ኣብ ፓሪስ ዝመደበሩ ኣህጉራዊ ትካል ጋዜጠኛታት ብዘይዶብ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዝዘርግሖ ናይ 2018 ደረጃታት ናጽነት ፕረስ፣ ኤርትራ፣ ካብ 180 ሃገራት ኣብ መበል 179'ያ ተሰሪዓ።
ኤርትራ፣ ነዚ ዝሓለፈ 10 ዓመታት ዝኸፍአ ናጽነት ፕረስ ዘለዋ ሃገር ተባሂላ ኣብ ቀዳማይ ቦታ'ያ ሒዛ ጸኒሓ።
ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝዝከር ዘሎ ኣህጉራዊ መዓልቲ ናጽነት ፕረስ፣ ኣብ ከም በዓል ኤርትራ፣ ሰሜን ኮርያ፣ሶርያ፣ ቻይና፣ ቱርኪመንስታንን ካልኦትን ዝኣመሰላ ሃገራት፣ ህዝቢ ሓሳቡ ብናጻ ናይ ምግላጽ መሰል ተሓሪሙ ምህላዉ ኣጉሊሑ።
ሱዳን፣ ኣብ የመን ዝርከብ ሰራዊታ ንምስሓብ ትወላወል
Radio Erena: 04 May 2018
ሱዳን፣ ኣብ የመን ዝርከብ ሰራዊታ ክትስሕብ ዶ? ኣይፋል? ኣብ ዝብል ነጥቢ መጽናዕቲ ተካይድ ከምዘላ ሚኒስትሪ ምክልኻል እታ ሃገር ዓሊ ሳልም ገሊጹ።
ንሱ ንኣባላት ፓርላማ ሱዳን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ኣብ የመን ተዋፊሩ ዝርከብ ሰራዊት ሱዳን፣ ኣብኡ ክጸንሕ ዶ ወይስ ክስሕብ ኣብ ዝብል ነጥቢ፣ እወታውን ኣሉታውን ጎንታቱ ምጽናዕቲ ይካየደሉ ከምዘሎ ብምጥቃስ፣ ኣብ መወዳእታ ንሃገር ዘርብሕ ውሳኔ ከምዝውሰድ ኣፍሊጡ።
እቲ ሚኒስተር ነዚ ዝገልጽ ዘሎ፣ ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት፣ ወከልቲ ናጻ ሰልፍታት ዝኾኑ ኣባላት ባይቶ፣ ሰራዊት ሱዳን ካብ የመን ክወጽእ ድሕሪ ዘቕረብዎ ጻውዒት'ዩ።


text:
ኢትዮጵያ መንግስቲ ኤርትራ ንክቕየር ኣበርቲዓ ንምስራሕ ፖሊሲኣ ምቕያራ ዝወሃብ ዘሎ መግለፂታት ኣቃልቦ ናይ ውሽጢ ተቃውሞ ንምጥምዛዙን ኣብ ልዕሊ ናይ ውሽጢ ተቃውሞ ንምጉዕባዕን ንዘሎ ፍሽለታት ንምኽዋልን'ዩ ክብሉ ሚኒስተር ሓበሬታ ኤርትራ ኣቶ ዓሊ ዓብዱ ተዛሪቦም።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዝተኻየዱ ተኸታተልቲ ቃለመጠይቓት ሰበ-ሰልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ፖሊሲ ካብ ምክልኻል ናብ ንጡፍ ስጉምቲ ከምዝተቐየረ ክገልፁ ቐንዮም ኣለው።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ሎሚ ቅነ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ሓድሽ ፖሊሲ ኣውፂኡ ከምዘሎ'ዩ ዝዛረብ ዘሎ። ቀዳማይ ሚኒስተር መለስ ዜናዊ ኤርትራ ንሃገርና ስግአት ምኻና ቀፂላ ሳለዘላ ብዝሓየለ'ውን ተስግአና ስለዘላ ወይ ፖሊሲአ ትቀይር ወይከአ ነቲ ኣብ አስመራ ዘሎ መንግስቲ ንምእላይ ዲፕሎማስያዊ ፀጥታዊን ወታሃደራውን መንገዲ ክንጥቃም ኢና ኢሎም።
ኣቶ ዓሊ ዓብዱ ብዛዕባ'ዚ ርኢቶ መንግስቲ ኤርትራ ንኽገልፁ ካብ ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ንዝቀረበሎም ሕቶ ኣብ ዝሃብዎ ምላሽ እዚ ኣቃልቦ ናይ ህዝቢ ንምጥምዛዝ ንዝግንፍል ዘሎ ተቃውሞታት ንምዕባስ ዝወሃብ ዘሎ መግለፂታት'ዩ ኢሎም።