text:
10994795_851333514928933_1238425524_n
11007680_851335621595389_1609295813_n
11005529_850877598307858_764670911_n
11008858_850877641641187_841411213_n
11008901_850877501641201_1741906929_n
11008949_850877534974531_1499025754_n
11012343_850884701640481_1259966583_n
11016769_850877471641204_1262503288_n
11020373_851335478262070_766541327_n
3864_10151328916917958_1118817840_n
6634_10151328914962958_803747171_n
61068_10151328918522958_955047965_n
20506_10151328911057958_850719347_n
ምኽትል ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ኢትዮጵያ ዝነበረ ኣቶ ቢንያም በርሀ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ፖለቲካዊ ዑቕባ ከምዝሓተተ ካብ ቨርጂንያ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ምንጭታትና ሓቢሮም። ኣቶ ቢንያም ዘቕረቦ ናይ ፖለቲካዊ ዑቕባ ተቐባልነት ከምዝረኸበን ናብርኡ ኣብ ቨርጂንያ ምምራሕ ከምዝጀመረ እቲ ዝተረኽበ ዜና ወሲኹ ሓቢሩ።
ምኽትል ኣምባሳደር ቢንያም በርሀ፡ ኣብ ስነ ስርዓት ቀብሪ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ነበር ነፍስሄር መለስ ዜናዊ ናይ ሓዘን ክታሙ ንመንግስቲ ኤርትራ ወኪሉ ምንባሩ ይዝከር።
ብኻልእ ዜና ክልተ ካብቶም ኣብ ዋዕላ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንምስታፍ ምስ ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስተር ዑስማን ሳልሕን ኣማኻሪ የማን ገብረኣብን ዝተጓዕዙ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ፖለቲካዊ ከምዝሓተቱ ካብ ኒውዮርክ ዝተረኽበ ዜና ይገልጽ። እቶም ዝተረፉን ፖለቲካዊ ዑቕባ ዝሓተቱ ልኡኻት ህግደፍ እቲ ሓደ ናይ ፕሮቶክል መዝነት ዝነበሮ ክኸውን ከሎ እቲ ካልኣዩ ግን መስነቱ ብዕሊ ኣይተገልጸን።
ስብራ ዜና
ኢሳያስ ኣፈወርቂ ናብ ኢትዮጵያ ዑደት ይገብር
ስብራ ዜና
ኢሳያስ ኣፈወርቂ ናብ ኢትዮጵያ ዑደት ይገብር
ኢሳያስ ኣፈወርቂ ድሕሪ ውዕል ሰላም ኢትዮ-ኤርትራ፡ ሎሚ 14 ጥቅምቲ 2018ንኻልኣይ ግዜኡ ናብ ኢትዮጵያ ምጋሹ ካብ ኣዲስ ኣባባ ምንጭታት ሓቢሮም።
እቶም ምንጭታት፥ ቀዳማይ ሚኒስተር ዶክተር ኣብይ ኣሕመድን ቀዳማይ ሚንስተር ነበር ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ዝርከብዎም ላዕለዎት ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ መዕርፎ ነፈርቲ ቦሌ ኣዲስ ኣበባ ተረኺቦም ኣቀባብላ ከምዝገበሩሉ ብተወሳኺ ገሊጾም።
እዚ ሃንደበታዊ ዑደት ንግዜኡዃ ብንጹር ክፍለጥ እንተዘይከኣለ፡ ብኻልእ ዜና ድማ ቲቪ ኤረ፡ ተጀሚሩ ዘሎ ዕርቀ ሰላም ምዕባለኡን ንምዝታይን ኣብ ጽላት ቁጠባ እታ ሃገር ንምዕዛብ ምዃኑን እቲ ዑደት ድማ ብዕድመ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይን ዝተገብረሉን ንክልተ መዓልታት ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ከምዝዝጸንሕን ብተወሳኺ ሓቢራ ኣላ።
ከምዝፍለጥ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፋ ቁሩብ መዓልታት ንኣጠቓቕማ ወደብ ዝምልከት መጽናዕታቱ ምጽፋፉን ሓቢሩ ምንባሩ ይዝከር። ብኻልእ ተዛማዲ ዚና ድማ ነዚ ናይ ዕርቂ ሰላም ሸምገልቲ ካብ ዝኾና ስዑድ ዓረብ ድማ ; ስዑዳዊ ዜግነት ንዝነበሮሞ ካብታ ሃገር ብፖለቲካ ምኽንያት ብስደት ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝቕመጥ ዝነበረ ጀማል ኪሾጊ ኣብ ቱርኪ ኣብ ኢምባሲ ንግስነት ስዑዲ ዓረብ ምቕታሉ ሓድሽ ፖለቲካዊ ሃዋህው ክፈጥር ከምዝኽእልን እዚ ድማ ነቲ መስርሕ ኢትዮ-ኤርትራ ክጸልዎ ከምዝኽእልን እቶም ምንጭታት ብተወሳኺ ሓቢሮም።
ብተዛማዲ ዜና፥ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ናብ መቀለ ተወሳኺ ዑደት ክገብር ትጽቢት ይግበር። እዚ ዑደት ድማ ነቶም ደገፍቱ ንምድንጋርን ምስቲ ክካየድ ዝጸንሐ ፖለቲካዊ ሃልኪ ሽግር ከይፈጥር ብኣዲስ ኣበባ ኣቢሉ ናብ መቐለ ዝተገብረሉ ምኽንያት ኣብ ልዕሊ ደገፍቱ ቁጥዐ ንምዝሕሓልን እቲ መስርሕ ምስ ማእከላይ መንግስቲ ጥራይ ይግበር ምህላውን ብምምሳልን ምዃኑ እታ ዝተላእኸላ ዜና ይሕብር።
ኤርትራ ብወግዒ ሃገራዊ ልኣላውነታ ካብ እተውሕስ ካብ 1991 ጀሚራ፡ ተዛማዲ ሰላምን ርግኣትን ዝረኣየትለን ዓመታት ኣዝየን ውሑዳት እየን። መሪሕነት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ቅድሚ ናጽነት በላሕቲ የእምሮ እናቐንጸለ ክመጽእ እዩ ጸኒሑ። ኣብቲ ወታሃደራዊ ግጥም ምስ ጸላኢ ዝካየደሉ ዝነበረ ወቕቲ፡ ህዝብን ተጋዳላይን ኣብ ጉዳይ ናጽነት ኣድሂቦሙሉ ዝነበረ ወቕቲ፡ ምሁራት ኤርትራውያን ንዘልዕልዎም ናይ ዲሞክራስን ምምሕዳራዊ ሕቶታትን ንሱ ብዝዓሰቦም ጨጉር ዳንጋ ከምዝድምሰሱ ወይ ድማ ስጉምቲ ከምዝውሰደሎም ተገይሩ። ኣብ ዝተፈላለዩ መድረኻት ድማ ነቲ ዝኽት ዝነበረ ፖለቲካዊ ምዕባለ ዝምችኡ ሰባት እናመልመለ ነቶም ናይ ለውጢ ኣፋፍኖት ዝነበሮም ወይ ድማ ምስቲ ግዜ ዝጟዓዙ ማለት ፖለቲካዊ ብልሒ ዘጥርዩ ዝነበሩ ተጋደልቲ ኮነ ገባሮ ብዝተፈላለዩ ሽጣራታት ኣብ ምጥፍኦም እዩ ተዋፊሩ።
ኢሳያስ ናብ ሰውራ ኤርትራ ካብ ተሰለፈላ መዓልቲ ጀሚሩ ተልእኮ ዝነበሮ ውልቀሰብ እዩ። ኣብ 1991 ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ኣብ ኣስመራ ዩኒቨርስቲ ካብ ዝዋሃብ ዝነበረ ናይ ታሪኽ ትምህርቲ ምርኩስ ብምግባር እዚ ዝስዕብ ብመምህር ፋዘር ተወልደ ናይቲ እዋን መምህር ታሪኽ 101 ተዋሂቡ ነይሩ።
ፋዘር ተወልደ፡ ኣብቲ እዋን ካብ ዝሃብዎ ታሪኽ ኢሳያስ ብኸምዚ ይገልጽዎ። ኢሳያስ ኣብ ዓላ ኮይኑ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብትእዛዝ ኣስራተ ካሳ ብመንጎኝነት ኣቶ ተስፋሚካኤል ጆርጆ ከምኡውን ወኪል ስለያ ኣመሪካ ኣብ ኣስመራ ቓኘው ስታሽን ዝነበረ ሚስተር ኮፕላን ይራኸብ ከምዝነበረን ክሳብታ ኢሳያስ ዝራኸበላ ዝነብረ መኪና ታርጋኣ ከይተረፈ ገሊጹ ነይሩ እዚ ድማ ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ ዝዝክርዎን እዩ። ኢሳይስ ኣብቲ እዋን ካብ ንጉሳዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ናይ ፋይናሲያዊ ሓገዝ ማለት ንጀብሃ ንምጥፋእ ክብርከተሉ ከሉ፡ መንግስቲ ኣመሪካ ድማ ናይ ጀብሃ ምስ ሃገራት ማእከላይ ምስራቕ ብፍላይ ምስ ዒራቕ፥ ፍልስጤም፡ ሶርያ ካልኦትን ሃገራት ዝነበራ ዝምድና ምስቲ ናይቲ ግዜቲ ዝነበረ ዝሑል ዂናት ምስ ሕብረት ሶቭየት ወጊነን ብምንባረን ንቐይሕ ባሕሪ ኣብ ቑጽጽረን ከይወድቕ ስግኣት ስለዝነበራን ነዚ ተልእኾ ድማ ኢሳያስ ልኡኽ ናይ ክልተ ወገን ኮይኑ ስርሑ የሰላስል ነይሩ። ኢሳያስ ኣባል ወኪል ስለያ ኣመሪካ ኮይኑ ክሳብ 1995 ኣገልጊሉ እዩ። ኣብ ዓበይቲ ቀላያት ማለት ኣብ ኮንጎ ብዝገበሮ ምትእትታውን ንካቢላ ናብ ስልጣን ንምምጻእ ኣሽሓት ተጋደልቲ ብምኽፋልን ካብ ናይ ኮንጎ ባህርያዊ ሃብቲ ብጸሊም ዕዳጋ ክኸስብ ብምፍታኑን ርክቡ ክበትኽ ኪኢሉ።
እዚ ኣብ ላዕሊ ተገሊጹ ዝርከብ ሓበሬታ እንተሪኢና ኢሳያስ ብዛዕባ ኤርትራ ኤርትራውነትን ዋላ ሓንቲ ፋዓራ የብሉን። ደቀባት ኤርትራ ኣጥፊእካ ብተወልጀን ምእዙዛትን ውልቓዊ ጥቕሞም ልዕሊ መጻኢ ወለዶን ሃገርን፡ ከምኡውን ካብ ኣፍንጭኦም ኣሪሒቆም ዘይጥምቱ ሃንጎሊማታትን ተኸቢቡ ክነብርን ስልጣኑን ክሕልውን ጥራይ እዩ ዝሓስብ። ሎሚ ኤርትራዊ እቲ ዝበዝሐ ሃገሩ ገዲፉ ኣብ ምሉእ ዓለም ተበቲኑ ይነብር ኣሎ። ዝሓለፋ 27 ዓመታት ኢሳያስ ደመደይ ኢሉ ኣብ ስልጣን ንምጽናሕንምስ ኩለን ጎረባብቲ ሃገራት ኣብ ኹናት ብምእታው ብህይወት መንእሰያት ኤርትራ ተጣሊዑ። እቲ ኩሉ ዝተኻየደ ኹናት ህዝቢ ኤርትራ ኮነ ኣብቲ እዋን ዝነበረ ሃገራዊ ባይቶ ኮነ ህዝቢ ኤርትራ ቡራኼ ኣየንበረሉን። ህዝቢ ኤርትራ ብልምዲ ብሕጊ እንዳባኡ ሽግር ክፍጠር ከሎ ሽማግለታት ዓዲ ተኣኪቦም ሽግሮም ብስልጡን መንገዲ እዮም ዝፈትሑ ነይሮም። ኢሳይስ ግና ኮነ ኢሉ የዕኑድ ሃገራዊ ክብርታትና ከም ባህላዊ ቅርጥው ምሕደራ፥ ሃይማኖናትና ካልእን ብስም ሰውራ ከምዝጠፍእን ኣብ ክንድኡ ድማ ክሕደት፡ ሓሶት፥ ዘይምትእምማን ፈጢሩ ኣብ ውሽጢ ህዝብና ተራእዩ ዘይፈልጥ ማእዘንካ መንነትካን ምጥፋእ ከምዘጓንፎ ገይሩን ይገብርን ኣሎን።
እቲ ካብ ኩሉ ዝገርም ድማ፡ ኣብ ነፍስወከፍ 10 ዓመታት ተዋስኦ እናደረሰ ነቶም ብፍላጥ ይኹን ብዘይፍላጥ ከገልግልዎ ዝጸንሑ ዝቕንጽለሉ ኣገባብ ምፍጣሩ እዩ። እቶም ግዳያት ዝኾኑ ዜጋታት ድማ ካብ ታሪኽ ዘይምምሃሮምን እዩ። ሰብ ሓደ ግዜ ክታልል ባህርያዊ እዩ ክደጋገም ከሎ ግና ገረ ጸገም ከምዘሎ እዩ ዝበርሃልካ። ኣብ ስደት ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ኣብ ፖለቲካዊ ሃገሮም ክሳተፉ ከምኡውን እዚ ዘሎ ተሓታትነት ዘይብሉ ብዘይሉጋም ዝመርሕ ዘሎ ኢሳያስን ገለ ኣጫፈርቱን ክቃወሙን ህዝቦም ብዲሞክራሲያዊ መንገዲ ክምራሕን ሃገሮም ድማ ብቑጠባ ነብሳ ኪኢላ መንእሰያታ ድማ ኣብ ቁጣባዊ ህይወት ሃገሮም ንክሳተፍ ክቃለሱ ጸኒሖምን ኣለዉን። ስርዓት ኢሳይስን ቁጠባ ሃገር ኣብ ስለያውን ጸጥታውን ከምኡውን ንሱ ዝፈጠሮም ተቓወምቲ ውድባት ኢትዮጵያ ከጥፍኦ እዩ ጸኒሑ። እዚ ድማ ነቲ ኤርትራዊ ናይ ተቓውሞ ሓይሊ ሓሱሳት ብምስዳድን ነተን ተፈጥረን ዝጸንሓ ውድባት ኣብ ውሽጠን ስልዃታት ገይርካ ከምዝብርዕና ክሰርሕ እዩ ጸኒሑ። ብዙሓት ዜጋታት ነተን ናይ ተቃውሞ ውድባት ክንቕፍወን ይስማዕ። ሃብቲ ሃገር ዝሓዘ ናይ ፋይናንሲያዊ ጸብለልትነት ዘለዎ መንግስቲ እሞኸኣ ምስቲ ብሃገራዊ ናጽነት ሰኺሩ ዝነበረ ህዝብና ፖለቲካዊ ሽጣራ ከየዛመደ ምስቲ መንግስቲ ስዕንድር ዝነበረ ከተወዳድሮ ምፍታትን ዘይስነፍልጠታዊ እዩ።
ስርዓት ኢሳይስ ባህርያቱ ብሓደ ውልቀሰብ ዝምራሕ ብኣነነት ዝሰኸረ ስለዝኽዕነ ንለውጢ ድልው ኣይኮነን። ዕርቂ ምስ ኢትዮጵያ ንጊዜያዊ ፖለቲካዊ መኽሰብ ክጥቀመሉ ከምዝኾነ ክንጠራጠር የብልናን። ስለዚ ተጋዳላይ፡ ተማሃራይ፡ ሰራሕተኛ መንግስቲ፡ ኣባል ሃገራዊ ኣገልግሎት ኮታስ ኩሉ ህዝቢ ኤርትራ ጸቕጢ ዝፈጥረሉ ግዜ ሕጂ ምዃኑ ፈሊጡ ሃገር ኣብ ሓደጋ ከይወደቐት ከላ ብዛዕባ ቀጻልነት ወለዶና ክንሓስብን ይግባእ። እተን ተቓወምቲ ውድባት ድማ ቁጽረን ከምኡውን ቁጽሪ ኣባላተን ብዘየገድስ ሓባራዊ ስራሕ ክሰርሓን ንናይ መጻኢ ፖለቲካዊ ህይወት ሃገርና ሃባራዊ ስራሕ ክሰርሓ ይግባእ። ሃገራዊ ዕርቂ ኣብ መንጎ ውድባት፡ ሃይማኖታት፡ ክፍጠር ኩሉ አእጃሙ ከበርክት ይግባእ።
ድሕሪ ምኽታም ውዕል ሰላም ኢትዮ-ኤርትራ፡ ህዝብታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ብፍላይ ድማ ህዝብታት ኤርትራን ትግራይን ካብቲ ዝነበረ ኣይሰላም ኣይዂናት ተናጊፎም ሰላማዊ ናብርኦም ብተዛማዲ ኣብ ምምራሕ ይርከቡ።
ማዕከናት ዜና ኢትዮጵያ ንውሽጣዊ ዜናታ ሃገር ብተዛማዲ ካብቲ ናይ ኤርትራ ብዝሓሸ መልክዑ የቃልሕኦ ኣለዋ። ስርዓት ህግደፍ ከምኣመሉ ቆሎ ጥጥቆ ዝትሕዝትኡ እንተዘይኮይኑ እቲ ሓቐኛ ሓበሬታ ክህብ ኣይረአን ዘሎ። እዚ ብናይ ሓደ ሰብ ርእሲ ዝንቀሳቐስ ትካል እንትርፎ ፕሮፓጋንዳዊ ዝትሕዝትኡ ካልእ ትርጉም ዘለዎ ዜናታት ከቕርብ ኣይተዓደለን።
ስርዓት ህግደፍ፡ ከም መሳመሲ ዝጥቀመሉ ዝነበረ ወያነን ኣመሪካን ፕሮፓጋንዳዊ ዜናታቱ ናብ ጓሓፍ ካብ ዝድርበ ኣዋርሕ ኣእቑጺሩ ይርከብ። መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ካብቲ ባዕሉ ዝጀመሮ ዂናት ብትኣምር መውጽኢ ረኺቡ ሕጂ ድማ ካልእ ድራማ ኣብ ምውዳድ እዩ ዝርከብ። ሕሉፍ ሓሊፉ ንወዱ ኣብርሃም ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ናይ ስትራተጂካዊ ስነዳን ምምሕዳርን መዝነት ኣሰኪሙ ስልጣን ወራስ ዓራት ኣብ ምልምማድ ይርከብ። እቲ ካብ ኩሉ ዝገርም ነዚ ሕጂ ዝገብሮ ዘሎ ስጉምትታት ቅድሚ ምጅማሩ፡ ካብ ከባቢ 2000 ዓም ጀሚሩ ጽልዋን ስልጣንን ዝነበሮም ተጋደልቲ በብሓደ ብምድስካልን ብምእሳርን ሙሉእ ብሙሉእ ስልጣኑ ከድልድል እዩ ጸኒሑ።
ድሕሪ ምንቅስቓስ ጉጅለ 15፡ ኢሳያስ ካብ ሚኒስትሪ ዜና ነቶም ነባራትን ምኩራትን ዝነበሩ ሓለፍቲ ጨናፍር ከምበዓል ተስፋይ ቀለታ ሓላፊ ፕረስ፡ መስፍን ሓላፊ ጨንፈር ኣገልግሎት ዜና፡ ኣስመሮም ገረዝግሄር ሓላፊ ረድዮ ካልኦትን ናብ ቤት ጽሕፈት ህግደፍን ሃኮሰአን ብምቕያር ኣብ ሰድያታት ተደርብዮም ከምዝውዕሉ ገይርዎም ይርከብ። ቀንዲ ዕላማ ናዚ ተግባርዚ ድማ እቲ ብተዛማዲ ሰንሰለታዊ ምምሕዳር ዝነበሮ መንግስቲ፡ በጣጢስካ ብምድርባይ ኢሳያስ ዝቖጻጸሮ ሓደስቲ ምእዙዛት ምምልማል እዩ።
ኢሳያስ፡ ብጸቕጢ ኣመሪካ፡ ስዑዲ ዓረብን ዒማራትን ተደፊኡ ከይፈተወ ናብ ናይ ውዕል ሰላም ከምዝኣተወ ድሒሮም ዝወጹ ዘለዉ ሓበሬታት ይገልጹ። ኣማኻሪ ወራስ ዓራት ንግስነት ስዑድያ ልኡል ሳልማን፡ ኣብ ሓደ ጋዜጣዊ ዋዕላ ከምዝሓበሮ፡ ናይ ኣመሪካ ኮነ ቻይና ከምኡውን ካልኦት ርእሰ ሃያላን ሃገራት ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዝገብርኦ ዘለዋ ምንቅስቓስ ብፍላይ ድማ ናይ ቻይና ዓብላሊት ኮይና ምውጻእ ስግኣት ኣብ ማእከላይ ምብራቕን ቀርኒ ኣፍርቓን ዓብይ ሻቕሎት ኣብ ልዕሊ ስዑድያን ካልኦት ሓገራት ወሽመጥን ስግኣት ፈጢሩለን ይርከብ። በዚ ድማ ስዑድያን ዒማራትን ከም ስትራተጂ ንየመን ተቖጻጺረን ኣብቲ ዞባ ሓደ ዓቢ ናይ ወፍሪ ማእከል ንምምስራትን ነዚ መደባት ንምትግባር ድማ እቲ ኣብ የመን ዝካየድ ዘሎ ዂናት ክቆጻጸረኦን ነዚ ንምቁጽጻር ድማ ዕሱባት ወታሃደራት ብፐትሮ ዶላር ክዕደጉ ካብ ኤርትራ፡ ኢትዮጵያ፡ ጅቡቲ ሶማልያ መደባት ተሓንጺጹ ምህላዉ እቲ ኣማኻሪ ወራሲ ዓራት ገሊጹ ኣሎ።
ከምዝፍለጥ፡ ኣብ 1995 ልዕሊ 10,000 ዝኾኑ ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ኣብ ኮንጎ፡ ንስርዓት ካቢላ ናብ ስልጣን ንምምጻእ ካብ ኪሳንጋኒ ክሳብ ኪንሻሳ ኣብ ዝተኻየደ ዂናት ሃሊቆም እዮም። እቲ መስርሕ ድማ ብሚስጥር ተዓቂቡ እቶም ተጋደልቲ ድማ ብዘይ ወረ ኣዋያት ኣብኡ ተደብዮም ተሪፎም። ብድሕሪኡውን እንተኾነ ስርዓት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ምስ ሱዳን ኣብ 1996 ዓመተ ምህረት ኣብ ዝካየዶ ዂናት መብዛሕትኦም ኣባላት 5ይ ዙርያ ዝኾኑ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎትተወዲኦም እዮም። ብስም ሓሙሻይ መስርዕ ኣሳቢብካ ካልእን ምኽንያታትን ፈጢርካ ተኸተልቲ ምስልማና ንዝኾኑ ዜጋታትና መንቑሕቛታ ንዝነበሮም ዜጋታትና ኣጥፊኡ እዩ። እዚ ንኽትኣምኖ ዘጸግም ፍጻመታት ብዘይካ እቶም ዝወዓልዎ ካልእ ክሰምዕ ዘጠራጥርውን እዩ። ኮይኑ ግና ዝወዓለ ይንገርካ ከምዝበሃል መብዛሕትኦም ኣብ ከባቢ ባርካ ዝነበሮ ነዚ ስርሒትዚ ዘካይዱ ዝነበሩ ገለ ብዕድል ዝተረፉ ኣባላት 5ይ ዙርያ ዝምስክርዎ ሓቂ እዩ።
ንሕና ኤርትራውያን ኤርትራ ክውን ንምግባርን ህላውነታ ንምዕቃብን ማእለያ ዘይብሉ ህይወትን ንብረትን ከፊልና። ሕጂ ኸ ናበይ?
ህላውነት ኤርትራ ኤርትራውነትን ክቕጽል እንተድኣ ኮይኑ፡ ኤርትራ ናይ ተጋዳላይ፡ ኤርትራ ናይ ተማሃራይ፡ ኤርትራ ናይ ኣባል ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ኤርትራ ናይ ሲቪል ኤርትራ ናይ ገባር፡ ኤርትራ ናይ ሸቃላይ፡ ኤርትራ ናይ ምሑር ኮታስ ኤርትራ ናይ ደቀባት ኤርትራ እያ። ፖለቲካ ካልእ እዩ መሬት ዓደቦ ናይ ኩሉ ወደባት እዩ። ፖለቲካ ክሰርሑ ዝደልዩ ፖለቲካ ክዛረቡ ይኽእሉ እዮ እንተ እታ መሬት ግን ዋና ኣለዋ። እዛ መሬትዚኣ ቀደም ኔራ ሎሚ ኣላ ጽባሕውን ክትቕጽል እያ። ህግደፍ ሰልፊ እዩ ህግደፍ ሃገር ኣይኮነን ህግደፍ ንህዝቢ ኤርትራ ኣይውክልን እዩ።
መንግስቲ ኢትዮጵያን ስርዓት ህግደፍን ናይ ሰላም ውዕል ካብ ዝፈራረሙ ኣዋርሕ ኣቑጺሩ። ብወገን መንግስቲ ኦትዮጵያ ኣብ ሃገሩ፥ሓያለ ስጉምትታት ብምውሳድ ኣብታ ሃገር ብዙሕ ለውጥታትን ምዕባለታትን ብግብሪ የርእይ ኣሎ። ብኻልእ መዳይ ኣብ ኤርትራ ካልእስ ይትረፍ ሃገራዊ ዕርቂ ዝጽውዕ ዝኾነ ተበግሶውን ኣይተወስደን። እቲ ልዕሊ ኩሉ ዝገርም ሕጂውን እንተኾነ ስርዓት ህግደፍ ካብቲ ቅድሚ ሕጂ ዝነበሮ ኣካይዳ ዝቐየሮ ወላ ሓንቲ ፖሊሲ የልቦን። እዃ ደኣ በኣንጻሩ ኣብ ስደት ንዝነብሩ ዜጋታት ንምድንጋር ሓድሽ ውዳበታት ፕሮፓጋንዳ ዘናፍሱ ዜጋታት ወዲቡ ብስውርን ቅሉዕን ክንቀሳቐስ ጀሚሩ ኣሎ።
ህግደፍ እቲ ክኸደሉ ዝጸንሐ ግጉይ ዕንደራ ፖሊሲኡ ንዕቐት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ሕጂውን ኣይቛረጾን። ጉዳይ ሃገር ናይ ኩለ ዜጋ ማለት ብሄራት፥ ፖለቲካዊ ውድባት፥ ውልቀሰባት እዩ። እታ መሬት ናይ ኩሉ ደቀባት ኤርትራ ዋንነት እያ። ስለዝኾነ ከ ነፍስወከፍ ዜጋ እዛ ሃገር መጻኢ ዕድላ ክውስን ሓለፍነት ኣለዎ። ልኡኻትን ሃሱሳትን ህግደፍ ግና ንህዝብና ብምፍርራህን ብራዕድን ክመርሕዎ ሕጂውን ከይደቀሱ ዝሓልምዎ ዘለዉ ጉዳይ እዪ። ከምቀደም ይመስለክን ውሕጅ ይወስደክን እዩ ነገሩ። እቲ ክሳብ ምኽታም ሰላም ኢትዮ ኤርትራ ዝፍጸም ዝነበረ ፕሮፓጋንዳ ሸፈጥ ህግደፍ ብምንታይ ክትካእ እዩ። ወያነን ኣመሪካን መውጽኢ ኣፍ ፕሮፓጋንዳዊ ሸፈነ ማዕከናት ዜና ህግደፍ ምንባረን ኩልና ንፈልጦ ሓቂ እዩ።
እቲ ካብ ኩሉ ዝገርም ኣብ ውሽጢ ሃገር፥ ዜጋታት ብምጭዋይን ብምእሳርን ዝገብርዎ ግብረሽበራዊ ተግባር ከይኣኽሎም ፥ ናይቲ ስርዓት ልኡኻት ከም በዓል ብርሃነ ገብረሂወት ዝኣመሰሉ ናይ ትማሊ ዋህዮታት ሃማመትኤ ናይ ሎሚ ወኪላት መንግስቲ ህግደፍ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፥ ኣኼና ጸዊዕም ንህዝብና ናይ ምዝራብ መሰሉ ረጊጾም ምፍርራህን ምጉብዕባዕን ከካይዱ ክትርኢ ከለኻ ክሳብ ክንደይ እዞም ሰባት ካብ ስልጣነ ርሒቆም ከምዘለዉን ንዕቐት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ከምዘለዎምን ዘርእን እዩ። ዝኾነ በዓል ስልጣን ልዕሊ ሕግን ካብ ማንም ዜጋ ዝላዓለ መሰል የብሉን። ሃገር ናይ ኩሉ እያ። ኩሉ ድማ ይሓመላ እዩ። እቶም ወይጦ ህግደፍ ዘነኣእሶም ዝነበሩ ዜጋታት ትማሊ ንሱ ኣብ ቤት ጽህፈት ሃማመትኤ ናይ በዓል ዓሊ ኣብዱን ሙሕየዲን ሸንገብን ድስቲ ከልምጽ ከሎ፥ ኣብ ጎዳጉድን ኩርባታትን ንሃገሮም ዝዋደቑ ዝነበሩሞ ብሰንኪ ግዕዙይ ምሕደራ ኢሳያስ ኣፈወርቅን ጉጅልኡን ሃገሮምገዲፉም ናብ ስደት ዝመጹን እዮም። ኣብ ሃገረ ኣመሪካ፥ ኣብ ዓዲ ሕግን ዲሞክራስን ህዝቢ ኣኪብካ ምጉብዕባዕ ከምዘይካኣልን መዘዝ ከምዘለዎውን ፈሊጥኩም ኣካይዳኹም እንተኣማሓየሽኩም ጽቡቕ እዩ። ህዝብናውን ነቲ ቅኑዕ ቅኑዕ፥ ነቲ ጌጋ ጌጋ ትብለሉ መድረኽ ሕጂ እዩ እሞ በዞም ሃሱሳት ከይተደሃልካ ንመሰልካ ተቓለስ። ስደት ዜጋታት ከብቅዕን ዲሞክራሲያዊት ሃገረ ኤርትራ ናይ ኩልና ትኾነሉ ቃልሲ ኣበራትዕ።
ጉዳይ ሃገርና ካብ ኢድ ዜጋታታ ወጺኡ ሎሚ የዕራብ ወደባትናን መሬትናን ይዕንድሩሉ ኣለዉ። ኢትዮጵያውያን ሰብ ርእሰማላውያንውን ኣብ ዓሰብ ናይ ኢንቨስትመንት መደባት ጀሚሮም ኣለዉ። መንግስቲ ኢትዮጵያውን ቤት ጽሕፈት ሓይሊ ባሕሪ ከፊቱ ይርከብ።
ኣብ መደምደምታ ኤርትራዊ መንእሰይ ወለዶ ፥ ነገር ከይሳዕረረ ነዚ ብዘይ ልጓም ሃገራዊ ረብሓን ክብርታትናን ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘውድቕ ዘሎ መራሒ ሃገር እያ በሃላይ ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቅን ስርዓቱን ንምድምሳሶምን ተላዓል። ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ኣብ ከርሲ መቓብሮም ድማ ክተክል ኢደይ ኢድካ በል። ህላውነት መጻኢ ዕድል እዝ ሃገርን ዜጋታታ ድማ ውሑስ ክኸውን ይግባእ።
ንዝሓለፉ 18 ዓመታት ህዝቢ ኤርትራ ኣዝዩ መሪር ዝኾነ ስቓይ እዩ ኣሕሊፉ። ኣብዘን ዓመታትዚአን ዝነበረ ኣይ ሰላም ኣይዂናት ንህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ፥ ከምኡ ድማ ኣብ ዶብ ክልቴአን ሃገራት ንዝቕመጥ ህዝብታት ሃሲዎ እዩ ጸኒሑ። ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ብፍላይ ድማ መሪሕነቱ፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝነበሮ ገለ ገለ ናይ ፖሊሲ ጌጋታት ከምዝነበሮ ዝፍለጥ እዩ። ሓደ ካብቲ ዝነበረ ፖሊሲ ድማ ንስርዓት ህግደፍ ንምርካብ ተባሂሉ ዝተወስደ ኣይሰላም ኣይዂናት ፖሊሲ እዩ። እዚ ፖሊሲ ድማ ንህዝቢ ኤርትራ ብውሽጥን ብደገን ኣሲሩ ኣደዳ ጥሜትን ሕሰምን ከምዝኸውን ገይርዎ እዩ። ልዕሊኡ ድማ ልዕሊ 60 ሽሕ ዜጋታት ኤርትራ ንብረቶም ተራሲዩ ካብ ኢትዮጵያ ከምዝስጎጉ ኮይኑ። ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ድማ ስነኣእምሮኣዊ ከምኡውን ቁጠባዊ ማህሰይቲ ኣውሪዱ። እቲ ፖሊሲ ብኽልተ መልኽዕ ክረአ ይከኣል እዩ። እቲ ቀዳማይ ዕላማ ንስርዓት ህግደፍ ካብ ማሕበረሰብ ዓለም ንምፍላዪን ፖለቲካውን ቁጠባውን ማሕሰይቲ ንኽወርዶ ዝተገብረ ምንቅስቓስ ክኸውን ከሎ ብኻልእ መዳእ ክረአ ከሎ ግና ንህዝቢ ኤርትራ ጅሆ ዝተታሕዘሎ ኩነታት እዩ ነይሩ። ተቓወምቲ ሓይልታት ኤርትራ ምስቲ ኩሉ ድኽመታተን ከምድላየን ውዳበታትን ወታሃደራዊ ምንቅስቓስ ከየካይዳ ስውራዊ ምቁጽጻር ይግበረልን ምንባሩ ናይ ኣደባባይ ሚስጥር እዩ። ስለዚ እቲ ፖሊሲ ንድሕነት ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ንምብታን ድዩ ወላስ ንስርዓት ህግደፍ ፈሊኻ ንምህራም እዩ ነይሩ? እዚ ሕቶዚ ዋጋ ሓደ ሚልዮን ሕቶ እዩ ዘገም ኢልና ንርእዩ ጉዳይ እዩ ዝመስል። እቲ ኩነታት ካብ ተቐየረ ሕጂ ኸ መሪሕነት ሕዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ፥ ነቲ ዝሓለፈ ጌጋታትኩም ኣሪምኩም ንህዝቢ ኤርትራ ብኸመይ ትኽሕስዎ ወላስ ምስ ስርዓት ህግደፍ ብድሕረ መጋረጃ ዝግበር ርክብ ገይርኩም ዳግማይ ክትድህክዎ ክትፍትኑ ኢኹም። ህዝቢ ኤርትራ፡ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ንምትካል ኣብ ዝገብሮ ቃልሲ እጃምኩም ከተበርክቱ ኩሉ ደላዪ ሰላም ዝኾነ ኤርትራ ጻውዒት የቕርብ።
ሰለሞን ኣስመላሽ
ካብ ሲያትል
ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
መጸዋዕታ
መርበብ ሓበሬታ ሕድሪ፡ ቅድሚ ዂናት ኢትዮ ኤርትራ ዝጀመራ ናይ ብሕቲ ጋዜጣታት ሓላፍነት ተሰኺማ፡ ነቶም ከም ሽምዓ ዝመኩ ዘለዉ ኣዳለውቲ ጋዜጠኛታት ሕድሮም ተሰኪማ ኣብ ኤርትራ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ክሳብ ዝትከል እጃማ ከተበርክት ተዳልያ ትርከብ። እዛ መርበብ ሓበሬታ ድማ ንኹሉ ኤርትራዊ ክፍቲ እያ። ኣብዛ መርበብ ሓበሬታ ዝቐርቡ ጽሑፋት ድማ ሚዛናውያን ክኾኑ ኣድላዪ ዘበለ ጻዕሪ ከተካይድ ክትፍትን እያ። ክሳብ ሕጂ ኣብ ዝተራኣየ ፖለቲካዊ ኩነታት ሃገርና ዝተዓዘብናዮ ጉዳይ እንተሃልዩ ውልቃውን ውድባውን እምነት ልዕሊ ሃገራዊ ሰሪዕካ ዝግበር ፖለቲካዊ ንጥፈታት እዩ። እዚ ኣቲናዮ ዘለና መድረኽ ሓድሽን ካብቲ ዝሓለፈ ብዝሰልጠነን ብዝማዕበለን ኣተሓሳስባ ተሰኒና ህዝብና ጠርኒፍና ሃገርና ፖለቲካዊ ርግኣት ዘለዋ ዲሞክራሲያዊት ሃገር ክትኸውን ናይ ነፍሲ ወከፍ ሓድሽ ወለዶ ራእይ ንክኸውንን እቲ ባይታ ክፍጠርን እዛ መርበብ ሓበሬታ ዝካኣላ ክትገብር እያ። ስለዝኾነ ድማ ድሑር ሕማማት ዘብቕዕሉን እዚ ሓድሽ ወለዶ ድማ ሓላፍነቱ ዝስከመሉ ባይታ ክፍጠር ኣለዎ። እቲ ባይታ ክፍጠር እንተድኣ ኮይኑ ድማ መንእሰይ ተላዓል፥ ተወደብ ጉዳይ ሃገር ናትካ እዩሞ፡ ቅያ ንኽትሰርሕ እጅገኻ ሰብሲብካ ሓድሽ ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባ ክትፈጥር ባይታ ፍጠር።
ዜናዊ ሓበሬታ፡ ግጥምታት ስነ ጽሑፋት ከተበርክቱን ኣብዚ ዝግበር ቃልሲ ኣበርክቶኹም ክትገብሩ ትጸልዩ ዜጋታት በቲ ኣብዛ መርበብ ሓበሬታ ዝርከብ ኣድራሽ ጌርኩም ክትሰዱ ትኽእሉ ኢኹም።
ቅዋማዊ ስርዓት ክትከል ኣለዎ
ናይ ፖለቲካ እሱራት ብዘይ ቅድመ ኩነት ክፍትሑ ኣለዎም
ሎሚ ካብ ካልእ እዋን ብዝተፈልየ ኩነታት ሃገርና ኣብ ኣዝዩ ኣሰካፊ ኩነታት ትርከብ። ኢሳያስ ኣፈወርቅን ንሱ ዝመርሖን ህግደፍን ንሃገርናን ህዝብናን ኣብ ሓደጋ ዘውድቕን ልኣላውነት ሃገርና ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘእትው ኩነታት ኣብ ምፍጣር ይርከቡ። ኢሳያስ ብኣነነት ተደሪኹ ንህዝብናን መጻኢ ዕድል ሃገርናን ዘሰክፉ ሓያሎ ስጉምትታት ኣብ ምውሳድ ይርከብ። መብዛሕትኡ ህዝብና ንፖለቲካዊ ኩነታት ኢትዮ-ኤርትራ ብቐረባ ኣብ ምክትታል ይርከብ። ሎሚ ተቓዋማይ ኮነ ደጋፋይ ኩነታት ሃገሩ ኣሰኪፍዎ ናበይ ኮን እዩ እዚ ኩነታት ዝመርሓና ዘሎ ብምባል ስክፍትኡ ኣብ ምግላጽ ይርከብ። ብኣንጻሩ ህግደፍ ብኤምባስታቱን ገለ ገለ ሰብ ረብሓን ነዚ ዘሎ ህልዉ ኩነታት ካልእ መልክዕ ሂብካ ንምጥምዛዙን ዕድመ ስልጣን ኢሳያስ ንምንዋሕን ላዕልን ታሕትን ኣብ ምባል ይርከቡ። ወኪል ስርዓት ህግደፍ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣቶ ብርሃነ ገብረሂወት ፥ ካብ ዝተፈላለየ ክፍለ ግዝኣት ኣመሪካ ንዝመጹ ኣብ ቨርጂንያ፥ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ዝገበሮ ኣኼባ፡ ነቲ ህዝብና ብማዕከናት ዜና ኢትዮጵያ ዝኸታተሎ ዘሎ ብዛዕባ ጉዳይ ሃገሩ ንምሽፋንን ኢሳያስን ላዕለዎት ሓለፍቱ ንዝሃብዎ ናይ መደናገሪ ፕሮፓጋንዳዊ ዘመተ፥ ነቲ ብናይ ኢትዮጵያ ማዕከናት ዝቐርብ ዘሎ ሓበሬታታት ከቆናጽቦ ተራእዩ። ብኻልእ መዳይ ድማ ብናይ ህግደፍ ማዕከናት ሸፈነ ዘይምርካቡ ሕምቀት ማዕከናት ዜና ህግደፍ ተኣሚኑ።
ኣቶ ብርሃነ ኣብቲ ዝሃቦ መግለጺኡ፡ ነቲ ህዝቢ ኤርትራ ብናይ ኢትዮጵያ ኮነ ካልኦት ማዕከናት ዜና መዓልታዊ ዝከታተሎ ዘሎ ሓበሬታታት፡ ጸረ ህግደፍ ዝኾኑ ሓደ ክልተ ዜጋታት ዘናፍስዎ ሕማቕ ወይ ድማ ዘይቕኑዕ ሓበሬታ ምዃኑ ክሕብር ፈቲኑ። ስርዓት ህግደፍ ንዝሓለፉ 18 ዓመታት ዶብና ከይተሓንጸጸ ዘቤታዊ ዕዮ ከነካይድ ኣይንኽእልን ኢና። ስርዓት ወያነን መንግስቲ ኣመሪካን ዶብና ከይሕንጽጽ ሓንጊዶም ብምባል ፖለቲካዊ ሽጣራታት ክጥቀም ጸኒሑ። ሕጂ ግና እቲ ኩሉ ክግበር ዝጸንሐ ሓሶትንን ሽጣራታት ተኸሺሑን መመሳመሲ ተሳኢኑሉ። ካልእ ሓደስቲ ሓሶታት ንምፍብራኽ ኣብ ምድላው ይርከብ። ድሮ ሓደ ሓይሊ ዕማም ኣዳልዩ ፕሮፓጋንዳዊ ዘመተ ንምክያድ ላዕልን ታሕትን ኣብ ምባል ይርከብ። እቲ ልዕሊ ኩሉ ዝገርም ነገር ግን ስርዓት ህግደፍ ሃገር ብዘይ ቅዋም፡ ባይቶ፥ ሃገራዊ ባጀት እናመርሐ ናብ ድቕድቕ ዝበለ ጸላም የህትፋ ምህላውን ኩነታት ሃገርና ድማ ካብ ዝከፍአ ናብ ዝባኣሰ ኣብ ምስግጋር ትርከብ። ንዝሓለፉ 18 ዓመታት መንእሰይ ኤርትራ ናብ ስደት፡ ኢሳያስ ድማ ከም ደምሒት፥ ግንቦት 7: ኣርበኞች ግንባር፥ ምንቅስቓስ ቤኒሽንጉል ከምኡውን ካልኦት ተቓወምቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ምስልጣን ሃብቲ ሃገር ኣብ ምብኻንን ሃገርን ህዝብን ኣብ ድኽነት ከምዝጥበስ ገይሩን ይገብርን ኣሎን።
እቲ ክሳብዛ ሰዓትዚኣ ክግበር ዝጸንሐ ሽጣራት ከብቕዕ ኣለዎ። ሃገርና ተሓታትንትን ግሉጽነትን ብዘለዎ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ክትምራሕ ኣለዋ።
ሎሚ ፍርቂ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ስደት እዩ ዝነብር ዘሎ። ጽቡቕ ምሕደራ እንተደኣ ተፈጢሩ ሕዝቢ ኤርትራ ናይ ካልእ ሓይሊ ደገፍውን ኣየድልዮን እዩ። ውሑድን ጻዕራምን ህዝቢ ስለዝኾነ ሃገሩ ብዳግመ ህንጻ ዳግማይ ከምቲ ኣብ ቃልሲ መስተንክር ዘርኣየ ዳግማይ ኣብ ምዕባሌኣ ከምዘርእይ ጥርጥር የልቦን። ስርዓት ህግደፍ ግና ሃገራዊ ዕርቂ ተሓሲሙ ብኣነነት እንተድኣ ቀጺሉ፡ ቄሮ ናይ ኢትዮጵያ ኣብ ኤርትራ ክድገም ምዃኑ ክዝንግዕ የብሉን። ሓደ ኣብነት ሎሚ ቅነ ሓደ ካብ ሓለፍቲ ነበር ሚኒስተር ብርሃነ ኣብርሀ ዝወሰዶ ተባዕ ስጉምቲ ሓደ ህያው ኣብነት እዩ።
ህዝቢ ኤርትራውን ብወገኑ ነቲ ደስኪሉ ዝጸንሐ ሃገራዊ ባይቶ ዝርሑ ክጅምር ኣብ ልዕሊ ኢሳያስን ህግደፍን ጸቕጢ ዝገብረሉ እዋን ሕጂ እዩ። ዝኾነ መዐሸዊ ወይ ድማ ግዜ መዐደጊ ምኽንያታት ቦታ ከምዘይብሎም ክፍለጥ ኣለዎ። ሃገር ናይ ሓባር ስለዝኾነት ብዘይ ናይ ኩልና ተሳትፎ ድማ ሓያል ሃገር ክምስረት ኣይከኣልን እዩ። ስለዝኾነ ድማ ደገፍቲ ተቓወምቲ ዝብል ጉዳያት ንጎኒ ገዲፍና ቅድም ሃገራዊ ጉዳይ ወይ ድማ ህላውነት ሃገርና ከነረጋግጽ ይግባእ። ፖለቲካዊ ቁርቁስ ኮነ ፖለቲካዊ ውድድር ኣብ ናጻ ሃገር ሃገር ክግበር ጥራይ ከምዝኽእል ክንግንዘብ ይግባእ።
ወዲ 93 ዝድሜኡ ፕረዚደንት ዚንባብወ ነበር ሮበርት ሙጋበ ትማሊ 14 ሕዳር ካብ ስልጣኑ ብወታሃደራዊ ዕልዋ ከምዝተኣልየ ሓደ ካብ ኣዘዝቲ ሰራዊትታ ሃገር ሓቢሩ።
ሮበርት ሙጋበ ንዚንባብወ ንዝሓለፈ 37 ዓመታት እዩ መሪሕዋ። ኣባላት ሰልፊ ዛኑፒኤፍ ነቲ ዕልዋ መንግስቲ ከምዝደገፍዎን ሮበርት ሙጋበ ኣብ ትሕቲ ናይ ገዛ ማሕዩር ከምዝርከብን ኣብታ ሃገር ዝኾነ ደም ምፍሳስ ከምዘይተኻየደ እቲ ዝተረኽበ ዜና ይሕብር።
ቀንዲ መበገሲ ናይቲ ዕልዋ ሮበርት ሙጋበ ንበዓልቲ ቤቱ ስልጣን ናይ ምምሕልላፍ መደብ ከምዝነበሮን ኣባላት ሰልፊ ዛኑፒኤፍ ስለዝተቃወምዎ ምዃኑ እዩ ዝንገር።
ብኻልእ ዜና። ዕድል እቲ ንዝሓለፈ 26 ዓመታት ኣብ ዝምባብወ ኣብ ትሕቲ ዑቕባ ዝትከብ መንግስቱ ሃይለማርያም ኣካታዒ ኣርእስቲ ኮይኑ ይርከብ። መንግስቱ ሃይለማርያም ኣብ እዋን ሰውራ ዚንባብወ ንዛኑፒኤፍ ወትሃደራዊ ሓገዝ የበርክት ብምንባሩ ሮበርት ሙጋበ ናይ ፖለቲካ ዑቕባ ንኽዋሃቦ ከምዝፈቐደሉ ይዝከር።
ስርዓት ህግደፍ ብሰንኪ ግስሩጥ ምሕደራኡ ፖለቲካውን ዲፕሎማስያውን ተነጽሎ ካብ ዘጋጥሞ ዓመታት ኣቑጺሩ ይርከብ። ኣብ ጉዳይ ጎረባብቲ
ሃገራት ጣልቃ ብምእታው ጻሕታሪ ፖሊሲኡ ግዳይ እገዳ ኮይኑ። ብሰንኪዚ ምትእትታው ድማ ሰለስተ ኤርትራውያን ኣባላት ዜና ኣብ ሶማል ተማሪኾም። ድሕሪ ናይ ነዊሕ ዓመታት ማእሰርቲ ናጻ ተለቒቆም። ሓደ ካብኦም ሳልሕ ጋማ ድማ ናብ ኤርትራ ተመሊሱ። እዚ ሓደ ጭቡጥ ኣብነት ናይቲ ምትእትታው ኮይኑ፡ ኣብዚ ወርሒዚ ድማ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ጉዳይ ነቲ ኣብ 2009 ኣብ ልዕሊ ህግደፍ ዝተበየነ እገዳ ንካልእ ሓደ ዓመት ክናዋሕ እማመታት ኣሎ። ስርዓት ህግደፍ ከም ልማዱ ንምምሕዳር ኣመሪካን መንግስቲ ኢትዮጵያን ኢዩ ኣብ ምኽሳስ ዝዋፈር። ህግደፍ ብ13 ሕዳር ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ዕድመ ስልጣኑ ንምንዋሕ መደናገርቲ ዝኾኑ ሓተታታትን መግለጽታትን መለለዪ ተግባሩ ምዃኑ ክንፈልጥ ይግባእ። ኩሉ ደላዪ ፍትሕን ዱሞክራሲያውያን ሓይልታት ድማ ነዚ ሽሓጢ ኣደናጋሪ ስርዓት ብፖለቲካውን፡ ዲፕሎማስያውን ኮታስ ብኹሉ መዳዪ ቃልሱ ከሕይል እዋናዊ ጉዳይ ምዃኑ ተረዲኡ ቃልሱ ከሕይል ይግባእ። Continue reading ሓተታ


c: text/html

text:
3/6/2008 11:34:03 PM
ብዛዕባ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ኣልዒልካ ምዝራብ ቡዙሕ ትርጉም ዝህብ ኣይኮነን፡ ምክንያቲ እቲ ስርዓት ስርርዕዓዊ ዉድቀት ስለዘጋጠሞ፡ ነዚ ኣጋጢምዎ ዘሎ ዉድቐት እዉን ክጽገን ስለዘይክኣል፡ ኣብ መስርሕ ንኡኡ ምትካእን ተካእን መሳሪሒ መተክእን ምዝታይ ይምረጽ። ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብዘይካ ፖሎቲካዊ ስርርዓዊ ዉድቀት፡ ከም ፖሎቲካዊ ስርዓት መሽምሹ ኣብ ምዓሙቕ ዉቕያኖስ ኣብ ዝሽመመሉ ዘሎ ወቕት፡ ነዚ ኣልዒልካ ምዝራብ ዳርጋ ንኾንቱ ግዝየኻን ዓቕምኻን ምህላኽ ብምኻኑ እዩ።
ሎሚ መዓልቲ ኣልዒለ ክፍትሾ ሓሲበ ዘሎኹ ዛዕባ፡ ዝምድናታት “”ተቃዉሞ ደንበ ኤርትራ”” ዝምድናታቱ ምስ ስርዓት ኢትዮጵያ፡ ብቕዓታቱን ህዝቢ ኤርትራ ኸ ብከመይ ይርእዮ ኣሎ ንምድህሳሱ ዘተኮረ እዩ። ኣቀዲመ ንኩሉ ነባቢ ክምሕጸኖ ዝደሊ ነገር እንተሃሊዩ፡ ምስ ዝኾነ ወገናት ኣብ ፖሎቲካዊ ኣታሓሳስባይን፡ ርእይቶታተይን ዉሳኔታተይ ክንሳማማዕ እንተዘይክኣልና፡ ከም ናጻ ሰባት ካብ ኣታሓሳስባይን ድሌተታይን ወጻኢ ዝኾኑ ነገራት መጠን፡ ሰብኣዊ ክብረቶም ስብኣዊ ዉሳኔታቶም ብሕልናይ ኣይክነፍጎምን እየ። ናተይ ሰብኣዊ መሰለይን ክብረታተይን እዉን ካይንፈግ ይላቦ። ነፍስወከፍ ሰብ ንነፍስወከፍ ዝመስል እንተኾይኑ፡ ነፍስወከፍ ሰብ ዝሓስቦ ሓሳብ ሓደ እንተኾይኑ፡ ኣብ ዓለምና ኣህዛብ ዘይኮኑ፡ ሓደ ሰብ ጥራይ እዩ ዘሎ ማለት እዩ። ሓደ ሰብ እንተሃልዩ ድማ ሓደ ሓሳብ ጥራይ ስለዘሎ ፖሎቲካዊ ፍልልይ ክህሉ ኣይክእልን እዩ። እቲ ሓቂ ግን ቡዙሓት ስለዝኾና፡ ቡዙሓዊ ኣታሓሳስባታት ክህሉ ግድነታዊ እዩ። ካብ ፍርሒ ነቂለ ንፍርሕታተይ ክፈርሕ እንተሃቂነ ዳርጋ ዕሱብነትን ተምበርኻኽነትን ስለዝኾነ፡ ብትብዓት ዝራኣየንን ዝስማዓንን ዉልቓዊ ርእይቶይ ሓሳበይን ፖሎቲካዊ መርገጽየይ ክድሕድሖ እየ። ስኑ መዊጹ ክስሕቕ ዝደሊ ሰብ እንተሃልዩ ክስሕቕ ይኽእል እዩ። ብሙጉት ክገጥም ዝደሊ ሰብ እንተሃልዩ ክገጥም ይኽእል እዩ። ፈሪሑ ክሕባእ ዝደሊ ሰብ እንተሃልዩ እዉን ክብሎ ዝሓስቦ ሓሳባት ኣነ ይብለሉ ስለዘለኹ ተሓጊሱ ክድቕስ ይኽእል እዩ። የግዳስ ከምቲ ፕረዝደንት ጆን ኤፍ ከነዲ ዝበሎ እዩ “” ካብ ፍርሒ ነቂልና ብፍጹም ኣይንዛተ ኢና፡ ግን ንክንዛተ ብፍጹም ክንፈርሕ የብልናን”” ስለዝኾነ፡ ክዝቲ ዝደሊ ብትሕዝቶኣዊ፡ ተጻዋርነትን ምክብባርን ዝዓሰሎ እንሆ ሜዳ እንሆ ፈረስ ይብል።ን
መእተዊ፡
ቃልሳዊ ዝምድናታትን ምትሕግጋዛትን፡ ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ኢትዮጵያን ካብ 1973 ዓ.ም.ፈ ዝጀመረ እዩ። ኣብ ሜዳ ኤርትራ ተ.ሓ.ኤ ን ህ.ግ.ሓ.ኤ ነይረን፡ ኣብ ሜዳ ኢትዮጵያ ድማ ናይ ኢፒኣርፒ፡ ወያኔ፡ ኢሂደን፡ ግንባር ሓርነት ኦሮሞ፡ ምንቅስቃስ ዓፋርን ሶማል–ኦጋዴን…ወ.ዘ.ተ ነይረን። ኣብ መስርሕ ዝካየድ ዝነበረ ቃልስታት እንዳሓየሉን ነቲ ፖሎቲካዊ ባይታታት ኤርትራን ኢትዮጵያን እንዳዓብለሉ ዝመጹ ሓይልታት ግን ወያኔ ኣብ ኢትዮጵያ፡ ህ.ግ.ሓ.ኤ ድማ ኣብ ኤርትራ እዮም። እዞም ክልተ ሓይልታት እዚኣቶም፡ ሓየላትን ወሰንትን ናይ ፖሎቲካዊ ባይታታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኮይኖም ንክወጹ ድማ ረብሓታቶም ዘማእከለ ወትሃደራዊ፡ ስለያዊ፡ ዲፕሎማስያዊ፡ ምትካል–ዋልታዊ፡ ስልታዊ፡ ፖሎቲካዊ፡ ምጣኔሃብታዊን ሎጂስቲካዊ ምትሕግጋዛት ከምዝነበረም መላእ ዓለምና ዝፈልጦ ሕሉፍ ታሪኽ እዩ።
ካብቲ ኣዝዩ ዓቢ ወትሃደራዊ ምትሕግጋዝ ዝገበርዎ፡ ብዘይካ ምስ ሰራዊት ፋሽሽታዊ ስርዓት ደርጊ ኣብ 6ይ ወራር 1982 ዓ.ም.ፈን ካብ 1988-1991 ዓ.ም.ፈ. ኣብ ዉሽጥ ኢትዮጵያ፡ ንምግጣም ዝተኻየደ ምትሕግጋዝ፡ ን ተ.ሓ.ኤ ካብ ሜዳ ኤርትራ ከም ወትሃደራዉን ፖሎቲካዉን ክንፊ ንምቕሃሙ፡ ኣብ 1980-1981 ዓ.ም.ፈ. ዝተኻየደ ዝተሓላለኸ ፖሎቲካዉን ወትሃደራዊ ተርግኣዊ ስርሒት (blitzkrieg) እዩ። ኣብዚ ናይ ምቕሃምን ምቑጻይን ተርግኣዊ ስርሒት’ዚ፡ ካብ ተጋደልት ህ.ግ.ሓ.ኤ ዝተሳተፍዎ፡ ናይ ወያኔ ተጋደልቲ ዝተሳተፍዎ ዉግኣት፡ ስፍሒ ወትሃደራዊ ስትራተጂካዊ ቦታታትን መጥቃዕትታት፡ ብዝሒ ዝተሳተፈ ሰራዊትን ብዝሒ ዝተኻየደ ዉግኣት ይበዝሕ ነይሩ። ነዚ ንምዉካስ ብኣቀዲሙ ተገዳላይ ወያኔ ዝነበረ ኣቶ ኣስገደ ገብረስላሴ ዝተጻሕፈት መጽሓፍ “’ጓህዲ””3* ትብል መጽሓፍ ተወከሱ። ሰራዊት ህ.ግ.ሓ.ኤ ነቲ ኣብ ሓማሴን፡ ሰንሒትን ሳሕል ዝነበረ ሰራዊት ተ.ሓ.ኤ ካብ ዝነበሮ ማዓስከራትን እስትራተጂካዊ ቦታታት እንዳነቀለን እንዳቐረመ ንባርካ ከምዝወሪድ ገይርዎ። ሰራዊት ወያኔ ድማ ኣብ ደንካልያ፡ ኣኮሎግዛይ፡ ሰራየን ጋሽን ሰቲትን ዝነበረ ሰራዊት ተ.ሓ.ኤ ዝቕተል እንዳቐተለ ዝተረፈ እንዳሃደነ ከብኪቡ ባርካ ከምዝኣቱ ገይርዎ። ብክልቲኡ ሓይልታት ተደፊኡ ዝወረደ ሓይሊ ተ.ሓ.ኤ ድማ ኣብ ታህዳይን ኮሮኮንን ከምዝእከብ ዝገበሩ እዮም።
ዋላ እኳ ከምዚ ኣቀዲመ ዝጣሕመስክዎ ዓበይቲ ወትሃደራዊን ፖሎቲካዊ እስትራተጂካዊ ምትሕግጋዛት የካይዱ እንተነበረ፡ ዝምድናታቶም ብባህሪኡ ስልታዊ እዩ ዝነበረ። ናይ ሓባር ጸላኢ ብቅድመተኸተል ኣቀዲሙ ስርዓት እምቦሮጦርያዊ ሃይለስላሴን፡ ቀጺሉ ፋሽሽታዊ ስርዓርትደርግን ዝዓበየን ዝሓየለን ሰራዊትን ኣጽዋርን ብቕዓትን ዝነበሮ ኣብ ክፍለ–ዓለም ጸሊም ኣፍሪቃ ስለዝነበሩ፡ ነዚ ዓርሞሾሻዊ ሓይሊ ንምድኻምን፡ ካብ ዓትዒትዎ ዝነበረ ፖሎቲካዊ ስልጣን ኣሊኻ ነቲ ፖሎቲካዊ ባይታታት ንምቕያሩ፡ ብተናጸል ክገጥምዎ ስለዘይበቕዑ፡ ንዕኡ ንምድኻም ብወገን ኤርትራ ህ.ግ.ሓ.ኤ ክገጥሞ፡ ብወገን ኢትዮጵያ ድማ ብደቡብ ኦሮሞ ብማእከል ኢሂደን ብሴሜን ወያኒ ክገጥምዎ ናይ ወትሃደራዉን ስትራተጅን ስልትን ብምዉህሃድ ናይ ሓባር ቃልስታት ኣካይዶም እዮም።
ዋላ እኳ ኣንጻር ናይ ሓባር ጸላእን ናይ ሓባር ስርሓት ብሓባር የካይዱ እንተነበሩ፡ ካብ ባህርያት ስልታዊ ዝምድናታቶምን ክወቕዕዎ ዝደልዩ ዕላማታትን ፖሎቲካዊ ራእይታት መሰረታዊ ፍልልያት ስለዝነበሮም፡ እቲ ዝምድናታቶም ንሓንሳብ ንዝላዓለ ጥርዚ ዝድይብን፡ ሃንደበታዊ ድማ ተመሊሱ ንታሕቲ ዘንቖልቑል ቡዙሕ ሓርጎጽጎጻት ዉረድ ደይብ ዝነበሮ ከምዝነበረ ታሪኽ ዘስመረሉን ብወገን ክልቲኦም ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት በጨቕ ዘብልዎን ሓቂ እዩ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ፌደራል ኢትዮጵያ ብገበናት ሽብር ኣብ ልዕሊ ዝኸሰሶም 18 ኣባላት ናዳዪ ፍታሕ ሙስሊም ማሕበረሰብ ካብ ሸውዓተ ክሳብ 22 ዓመታት ፅኑዕ ማእሰርቲ ፈሪዱዎም።
እቲ ቤት ፍርዲ ኣብ ናይ ሎማዕንቲ ሰኒ መጋባእያ ብእኒ ኣቡበክር ኣሕመደ ኣብ ዝፅዋዕ መዝገብ ኽሲ ብሽብር ገበናት ዝተኸሰሱ 18 ኣባላት ኮሚቴ ናዳዪ ፍታሕ ሙስሊም ማሕበረሰብን ካልኦትን ኣብ ኣርባዕተ ምድብ ኸፊሉ ቀፂዑዎ ኣሎ።
ኣብቲ ገበን መራሕቲ ነይሮም ዝበሎም ኣቡበክር መሓመድ፣ ኣሕመዲን ጀበል፣ያሲን ኑርን ካሚል ሸምሱን ንሕድ ሕዶም ካብ ዝተትሓዝሉ ጀሚሩ ናይ 22 ዓመታት ፅኑዕ ማሰርቲ ንክቕፅዑ ፈሪዱዎም ኣሎ።
ኣብ ካልኣይ ምድብ ዝተቐመጡ ድማ በድሩ ሑሴን፣ሳቢር ይርጉ፣ መሓመድ ኣባተ፣ኣቡበክር ኣለሙን ሙኒር ሑሴንን ሕድሕዶም ናይ 18 ዓመታት ፅኑዕ ማእሰርቲ ንክቕፅዑ ወሲኑ’ሎ።
15 ፅኑዕ ማእሰርቲ ዝተፈረዶም ድማ ሸኽ መከተ ሙሄ፣ኣሕመድ ሙስጣፋ፣ሸኽ ስዒድ ዓሊ፣ሙባረክ ኣደምን ኻሊድ ኢብራሂምን እዮም።
ሙራድ ሽኩር፣ኑሩ ቱርኪ፣ሸኽ ባህሩ ዑመርን ዮሱፍ ጌታቸውን እውን ንሕድ ሕዶም ብሸውዓተ ዓመት ፅኑዕ ማእሰርቲ ንክቕፅዑ እቲ ቤት ፍርዲ ፈሪዱዎም ኣሎ።
እቲ ቤት ፍርዲ ውሳነ ኣብዘስምዓሉ እዋን ኩሎም እሱራት ‘’ኣላህ ወኣኽበር’’ ዝብል ድምፂ ከስምዑ ከለው ኣብቲ መጋባእያ ዝተረኽቡ ስድራን ፈተውትን እሱራት ምዃኖም ዝግመቱ ድማ ክበኽዩ ተራኢዮም ኣለው።
እቲ ቤት ፍርዲ ካብዚ ብተወሳኺ ገበነኛታት ማእሰርቲ ወዲኦም ምስ ወፁ ንሓሙሽተ ዓመታት ክመርፁን ክምረፁን፣ኣብ ዝኾነ ይኹን ቦታ ዋሕስ ወይ ምስክር ንከይኾኑን ዝኣመሰሉ ስቪላውን ፖለቲካዊ መሰሎም ኣጊዱዎም ኣሎ።
ዓቃቢ ሕጊ ቅድሚ ክልተ ዓመታት ጀሚሩ ብገበናት ሽብር ዝኸሰሶም 29 ሰባትን ክልተ ትካላትን ነይሮም።እቲ ቤት ፍርዲ 10 ተኸሰስቲ ውልቀሰባትን ክልተ ትካላትን ምክልኻል ከየድለዮም ብነፃ ኣሰናቢቱዎም ፤ሓደ ድማ ኣብዘየለሉ ተፈሪዱዎ’ሎ።


text:
ኣብ ፈለማ እዋን ምግዳሉ 1971 ዓ.ም ማለት እዩ ኣብ ትግራይ ምስ ደርጊ ኣብ ዝተኻየደ ኵናት ቆሲሉ ንኽሕከም ናብ ማእኸል ሕክምና ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ተላኢኹ። ንባዕሉ ተሓኪሙ ቁስሉ ምስ ሓወየ ናብ ስልጠና ሙያ ሕክምና ድማ ኣተወ። ምስ ሰልጠነ ኣብ ኤርትራ ክሳብ 1975 ዓ.ም ኣብ ሕክምናዊ ግልጋሎት ፀነሑ። ብድሕሪኡ ናብ ትግራይ ናብ ምድብ ቦትኡ ናብ ትግራይ ተመሊሱ ተመሳሳሊ ግልጋሎት ሂቡ። ናብ ሱዳን ተላኢኹ ድማ ብመጥባሕትን ፅገናን ኣዕፅምቲ ሰልጢኑ።
ኣብቶም ዝሓለፉ 36 ዓማውቲ ንብዙሓት ሓኪሙን ኣድሒኑን። ኣብዚ ሐዚ እዋን ኣብ ጊዜ ኵናት ኣብ ነብሱ ዝወረዶ ማህሰይቲ ደጊሱዎ ንዓሰርሱ ሕክምናዊ ሓገዝ ዘመዓዱ ሰብ ኮይኑ’ሎ።
ወዲ ሻለቃ ሳጉኡ እንትኾን ምሉእ ስሙ ስለሺ ተወልደ ይበሃል።
ወዲ ሻለቃዛጊድ እዚ እዩ ዝበሃል ሕክምናዊ ረድኤት ከምዘይረኸበ ይዛረብ። ኮይኑ ግና ኣብ ውሽጥን ወፃእን ሃገራት ዝርከቡ መማህርተይን መጋድልተይን ሓገዝ ኣተኣላሊሾም ከሐክሙኒ እዮም ዝብል ምሉእ ተስፋ ኣለዎ።


text:
ድሕሪ'ቲ ዝሓለፈ ዓርቢ ለይቲ ኣብ ፓሪስ ዝ
ተፈጸመ መጥቓዕቲ ግብረ-ሽበራ ፖሊስ ኣብ መላእ እታ ሃገር ሃንደበታዊ ፍተሻ ብምክያድ ን23 ሰባት ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ምውዓሎም ሰበስልጣን ፈረንሳይ ገሊጾም።ቀንዲ መራሒ እቲ መጥቓዕቲ ፈሊጥናዮ ኣለና 'ውን ኢሎም ሰበስልጣን ፈረንሳ።
ብመሰረት ሓበሬታ ሰበ-ስልጣን ፈረንሳ ኣብ ሽዱሽተ ከባቢታት ከተማ ፈረንሳይ ንዝተፈጸሙ መጥቓዕታት መራሒኡ ብዜግነት ቤልጅማዊ ብትውልዲ ድማ ሞሮካዊ ዓብዲልሓሚድ ኣባውድ ክኸውን ይኽእል እዩ ኢሎም።
ኣብ ናይ ሙዚቃ ምርኢት፣ናይ ፈረንሳይ ፕሬዝዳንት ፍራንስዋ ኦላንድ ብኣካል ይሪኡዎ ኣብ ዝነበሩ ግጥም ኩዕሶ እግሪ፣ኣብ ባራትን ኣብያተ ምግብን ብዝተፈጸሙ መጥቓዕትታት ሽበራ 129 ሰባት ተቐቲሎም ኣለው።
ዓብዲልሓሚድ ኣባውድ ኣብ መጀመሪያ እዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ፖሊስ ኣብ ቤልጅም ኣብ ዘፍሸሎ ሽበራዊ መጥቓዕቲ ብሰበስልጣን ይደለ ነይሩ።
ነቲ መጥቓዕቲ ሓላፍነት ዝወሰደ ዳዕሽ ፈረንሳይ ቀዳማይቲ ዒላማ መጥቓዕትታቱ ኮይና ከምእትቕጽል ኣጠንቂቑ’ሎ።
ንፈረንሳይ ሓዊሱ ዩናይትድ ስቴትስን መሻርኽታን ኣብ ዒራቕን ሶሪያ ይፍጽምኦ ንዘለዋ ደብዳብ ነፈርቲ ግብረመልሊ እዩ ኢሉ ዳዕሽ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣብዝዘርግሖ መልእኽቲ።
እቲ ኣሸባሪ ጉጅለ ሎሚመዓልቲ ኣብ ዝዘርግሖ ሓድሽ ናይ ቪዲዮ መልእኽቱ ዋሽንግተን ኣብ ፓሪስ ምስ ዝተፈጸመ መጥቓዕቲ ዝመሳሰል ክትጽበ ኣለዋ ክብል ኣጠንቂቑ’ሎ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ኣብ ቱርኪ ዝተኣከቡ መራሕቲ ጉጅለ 20 /G-20/ ናይ ስለያ ሓበሬታ ምቅይያሮም ከሐይሉ፣ሓለዋ ድንበራት ከጽንዑን ናብ ኣሸበርቲ ዝውሕዝ ገንዘብ ክበትኩን ሎሚመዓልቲ ቃል ኣትዮም ኣለው።
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ኣብ ቱርኪ ምስ ብርክት ዝበሉ መራሕቲ ብምርኻብ ተዘራሪቦም ኣለው።ምስ ናይ ሩሲያ ፕሬዝዳንት ቪላድሚር ፑቲን እውን ኣብ ጎናዊ ኣኼባ ተዘራሪቦም።ፕረዝደንት ኦባማ ሃናጺ ዝርርብ ኣካድና ኣለና ኢሎም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ናይ ኢትዮጵያ ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኣብ ፓሪስ ንዝተፈጸመ ግብረ-ሽበራዊ መጥቓዕቲ ናይ ሓዘን መግለጺ ምልኣኾም ዝበጽሐና ዜና ሓቢሩ።በቲ መጥቓዕቲ ንዝተጎድኡ ወገናት እውን ጽንዓት ይሃብኹም ኢሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ካብ ዕለት 11 ክሳብ ዕለት 12 ነሓሰ 2018 ዓ.ም. ልዕሊ 30 ሺሕ ዝግመቱ መንእሰያት ናብ ሲንዶስ ብዝብል መርሕ ቃል ዝተሰነየ መንፈሳዊ ንግደት ኣብ ሮማ ከካይዱን ምስ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ክራኸቡን ምዕዳን ክልገሰሎምን እዩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ካብ 200 ንላዕሊ ዝግመቱ ሰበኻታት ኢጣሊያ ዝተዋጽኡ ልዕሊ 30 ሺሕ ዝግመቱ መንእሰያት፥ መንእሰያት ናብ ሲኖዶስ ገጾም ብዝብል ኣርእስቲ ተመሪሑ ኣብ ዝካየድ ናይ ክልተ መዓልቲ መንፈሳዊ ንግደት ኣብ ሮማ ዕለት 11 ነሓሰ 2018 ዓ.ም. ሮማ ኣብ ዝርከብ ቺርኮ ማሲሞ ኣብ እተሰምየ ጐልጐል ምስ ቅዱስ ኣቦና ክራኸቡን መርሕ ቃል እውን ክልገሱ ምዃኑ ክንገር እንከሎ፡ እቶም ኣብዚ መንእሰያት ናብ ሲኖዶስ ገጾም ኣብ እተሰምየ መደብ ዝሳተፉ ኣብ ሰበኻታት ሮማ ክእንገዱ ከምዝዀኑ ናይ ኢጣሊያ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ መግለጺ ሓቢሩ።
እዚ ርክብ’ዚ ቁምስናታት ተኻፊልካ ንምባር መዓጹ ምኽፋት ኣብ ዝብል ጻዕሪ ዘበራትዕ ክኸውን እንከሎ፡ ቁምስታታት ሮማ በራተን ከፊተን ከእንግዳ ስንድዋት ምዃነን ከምእተገልጸን፡ ህብረ ባህሊ ንሓድ ሕዳዊ ኵለ መዳያዊ ህብትምና ዝድግፍ እምነት ንምክፋልን ካብኡ ሓሊፉ እውን ሻቕሎትን ጸገምን መእሰያትን ኣውን ተኻፊልካ ኣብ ሕድ ሕዳዊ ምትሕስሳብ ዘተባብዕ ምዃኑ ኣባል ማሕበር ክላሪቲያኑም ኣባ ላምበርት ኣብ ሮማ ቅዱስ ልበ ኢየሱስ ቁምስና ምኽትል ቆሞስ እንክሕብሩ፡
ቤተ ክርስቲያን ኣደ
እዚ መደብ ቤተ ክርስትያን ኣደ ምዃና ዘረጋግጽ እውን ምዃኑ ኣባል ማሕበር ደናግል ክላሪቲያኑም እናቴ ሊያ ሓቢረን፡ ቤተ ክርስቲያን ንመንእሰያት በራታ ከፊታ እትከናኸን ኣደ ምዃና ትገለጽ እንክብላ እናቴ ኤላኢነ እውን ብወገነን፡ ኣብ ታሪኽ ክርስትና ኣሰር ሓዲጐም ዝሓለፉ ኣብ ታሪኽ ክርስትናን ቤተ ክርስቲያንን ዓቢይ ጽልዋ ዘለዎም ቅዱሳት ስፍራታት መንእሰያት ንግደት ክፍጽሙም ቤተ ክርስትያን ምስ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ቤተ ክርስቲያን ምዃኖም ክስምስክሩ እዮም ኢለን።


text:
መድረኻዊ መጸዋዕታ ንኹሉ ብህዝቡን ሃገሩን ዝግደስ ኤርትራዊ
እቲ ብ1998 ዝጀመረ፣ እሞ ድማ ዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቐዘፈ ናይ ዶብ ውግእ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ጠንቂ-ውጽኢታቱ ብክልቲኡ ሸነኻት ሰፍ ዘይብል ህልቂት ህይወት ሰራዊት ጥራይ ዘይኰነስ፣ ማእለያ ዘይብሉ ናይ ኣህዛብ ምፍንቓልን ናይ ናብራ ሓፍ-ዞቕን አኽቲሉ’ዩ። እዚ ኣዕናዊ ኲናት’ዚ፣ ከምቲ ክለተ ሃንደስቱ ስርዓታት ከይሓፈሩ ዝጠቐስዎ፣ ብሰንኪ ዶብ ዘይኰነስ ፣ ብሰነኪ ብኣነነት ዝተላዕጠጡ ክልተ መሪሕነታትን ንሶም ዘናዓዓብዎ ናይ ኵናት ዓዘቕትን፣ ምንባሩ ዘካትዕ ኣይኰነን። ኣብ ሓጺር እዋን ተራእዩ ዝቕጽል ዘሎ ዲፕሎማስያዊ ድራማ ከአ፣ ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ እንሆ ሎሚ ነቲ ናይ ኣሽሓት ህይወትን ማእለየ ዘይብሉ ናይ ህዝቢ ናይ ናብራ ምፍንቓልን፣ ”ኣይከሰርናን “ ክብሎ እንከሎ ዘስደምም’ዶ ኣይኰነን ?
ነዚ ሽግር`ዚ ዘላቒ ፍታሕ ንምርካብ ተባሂሉ ድማ ብ2002 ብብይን ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ስምምዕ ኣልጀርስን ዚፍለጥ መራሕቲ ክልትኤን ሃገራት ዝፈረሙሉ ናይ መወዳእታን ቀያድን ውሳኔ ተዋሂቡ። ዝተፈረመ ብይን ፍርዲ ክሳብ ሕጂ ን16 ዓመት ኣብ ባይታ ከይተተግበረ ምጽንሑ ንናይ ክልቲኡ ኣህዛብ ኣብ ናይ “ኣይሰላም ኣይውግእ ሃዋሁው”፣ ማለት አብ ኵነታት ቀጻሊ ድኻነትን ራዕድን አሳጢሑዎም ጸኒሑን አሎን’ዩ ።
እዚ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ኣብ ሓጺር እዋን ዚተራእየን ዚቕጽል ዘሎን ዲፕሎማስያዊ ርክባት ወይ ናይ ሰላምን ኣንፈት፡ ንሕና ከም ደለይቲ ፍትሒ መጠን፣ ንነዊሕ ዓመታት ክንቃለሰሉ ዝጸናሕና ስለ ዝዀነ፣ ናይ ሰላም ሃዋህው ከንጸላሉ ድሌትና ምዃኑ ዘካትዕ ኣይኰነን ። ይኹን እምበር እዚ ብናህሪ ተጀሚሩ ዝቕጽል ዘሎ ብጨብጨባን ጉያን ዝተመዅለየ ስቱር ርክባት ንህዝቢ ኤርትራ ኣብ ገዛእ ጉዳዩ ተዓዛቢ ጥራሕ ገይርዎ አሎ። ብጕርሕን ሽርሕን ከአ ህዝቢ ኤርትራ ብዛዕባ ጕዳዩን ጕዳይ ሃገሩን ከይካታትል መሰሉ ተሓሪሙ ይርከብ ። ጉዳይ ልዕላውነት ኤርትራን መጻኢ ዕድል ህዝባን ከም ውልቀ-ዋኒን ውልቀ-መላኺ ተወሲዱ፣ እንሆ ድማ ጉጅለ ኢሳያስ ክውስኖ ላዕልን ታሕትን ክብለሉ ይርአ’ሎ። ስለዚ ብፍላይ መንእሰይ ወለዶ እዚ ጕጅለ ህግደፍ ወይ መራሒኡ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ህዝቢ ኤርትራ ባርኾቱ ዘይሃቦም ምዃኑ ብንቕሓት አለሊኻ ሃገርካን ህዝብኻን ንምድሓን ምጕያይ ከድልየካ’ዩ። ኢሰያስ አብ ልዕለ ህዝቢ ኤርትራ ዘሎዎ ንዕቀት ከብቅዕ አለዎ። ብሓቂ’ውን ከም ደቂ-ዛግራ ፋሕ ኢልና ምህላውና፣ ዛጊት ቦዱ ንመናውሒ ዕምሪ ስልጣን ውልቀ-መላኺ ኰና ምህላውና ዝተረዳእናዮ ኣይንመስልን።
ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ለውጢ ብልክዕ ብቐዳምነት ንህዝቢ ኢትዮጵያ ይምልከት። ዝካየድ ዘሎ ለውጢ ግን ብሃንደበት ዝተጋህደ ከምዘይኰነ ርዱእ ይመስለና። ህዝቢ ኢትዮጵያ፣ ብህዝባዊ ናዕቢ ንዓመታት መስዋእቲ እናኸፈለ ኣብዚ ደረጃ ብምብጻሕ ፣ ሓይሊ ምቊጽጻር ናይቲ ዝነበረ መሪሕነት በቲኹ ናይ ለውጢ ምቅይያር ኣርእዩ። ዶክ. ኣብዪ ኣሕመድ ድሌት ህዝቢ ኣጽኒዑ፣ ትርግታ ህዝቢ ብዝስሕብ፣ ንህዝቢ ይቅሬታ ብምሕታት፣ ኣብ ውሽጥን ደገን ዝነበሩ እሱራት ብምፍታሕ ናይ መቐይሮ ጐደና ሒዝዎ ይርከብ ።
ህዝቢ ኤርትራ ግን ኣብ ገዛእ ጉዳዩ ተዓዛቢ ኮይኑ፣ ህዝቢ ካብ መሰርሕ ሰላም ሃገሩ ተዋሲኑ፣ ካብ ዝዀነ ሓበሬታ ተነጺሉ ኣብ ጸልማት ተደፊኑ ይርከብ። ኣብ ዲሞክራስያዊ መስርሕ ንሰላምን ፍትሕን ዝዋሳእ፣ እቲ ብቐዳምነት ክገብሮ ዘለዎ ሰላም ምስ ነብሱ ምፍጣር እዩ። ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ግን ምስ ህዝቡ ምትዕራቕሲ ይትረፎ፣ ምስ ነብሱ ክተዓረቕ’ኳ ድፍረት ኣይወነነን። በዚ ምኽንያት ድማ እዩ ብውሽጡ ስለዘይነጽሀ ፣ ንህዝቢ ኤርትራ ይቕሬታ ክሓቶ ዘይከኣለ።
ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንፍትሒ፣ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ዝዀነ ህዝቢ ኤርትራ፣ ማለት ምስ ውድባቱን፣ ሲቪካውያን ማሕበራቱን፣ ኣብ ዓበይትን አገደስትን ዝዀኑ መድረኻውያን ሃገራዊ ጉዲያት ተሰማሚዑ፣ ህዝቢ ማእከሉ ዝገበረ፣ ኣብ ሓባራዊ አሰራርሓን ኣመራርሓን ምርኩስ ብምግባር ይጠርነፍ ዝብል ራኢይ ምስፋሕ ቀንዱ ዕሊማኡ ገይሩ ዚነጥፍ ውደባ ኢዩ። ኩለ ዓቕሚታትን ክእለትን ትሕዝቶን ህዝቢ ኤርትራ ዝወሃሃደሉ፣ እቲ በብናቱ ፋሕ ኢሉ ብጫሌዳታት ዝኸይድ ዘሎ ፍኑው ዘይተማእከለ ጉዕዞ ተአሪሙ፣ አብ ክሊ ዚሰመረ ኤርትራዊ ሃገራዊ መስርሕ ተጠርኒፉ ከድምዕ ከምዝኽእል ንኣምን። ፍልልያት ናይ አተሐሳስባታት ክህሉ ቅቡልን ውሁብን ኰይኑ፣ ግን ከአ አብ ክቢ ጠረጴዛ ብዘይ ሕብእብእ- ሽፍንፍን አብ ግልጺ መድረኽ ቀሪቡ፣ ንኹለ ቅቡል ብዝዀነ ናይ ሐባር ተርድኦን ፍታሕን ሒዙ መዓልቦ ክረክብ ይኣምን።
ካብዚ ሓቂ ብምብጋስ ፣ ኣብዚ ሕጂ ሰፊኑ ዘሎ ሃዋህው፣ ሃገርና ኣትያቶ ዘላ ዝተሓላለኸን ዝተወሳሰበን ኩነታት፣ ኣድህቦና ክኸውን ዘለዎ፣ ኣብቲ ክካየድ ንጽበዮ ዘሎና ናይ ዶብ ምጥራር ዘትከለ ጥራይ ዘይኰነስ፣ እቲ ኣብ ሃገርና ብዓቢኡ ቦዂሩ ዘሎ 1. ቅዋማኢ ትካላዊ ኣሰራርሓ፣ ሓጋጊ ኣካል፣ ፈጻሚ ኣካል፣ ነጻ ፈራዲ ኣካል ዝትከለሉን ስልጣን ህዝቢ ብወከልቱ ዝረጋግጸሉ 2. ናይ ፖለቲካን ናይ ሕልናን እሱራትና ክፍትሑ 3. እቲ ብመሰረት ናይ ዶብ ምስምስ ጅሆ ተታሒዙ ዘሎ መንእሰይ፣ ሃገራዊ ኣገልግሎት ገደብ ዝግበረሉ …ወዘተ ከነተኲር፣ ካብ ማንም እዋን ንላዕሊ መድረኽ ይጽውዓና ኣሎ ንብል።
ኣብ መንጎና ይንኣስ ይዕበ ዝተፈላለየ ዘይምቅድዳዋት ክህሉ ይኽእል ኢዩ። ግን እዚ ዘለናዮ መድረኽ ብአዝዮም ወሰንትን ዓበይትን ጕዳያት ተጻዒኑ ስለ ዘሎ፣ ክህልዉና ንዝኽእሉ ነናይ ባዕልና ኣጀንዳታት ዘጋማድሕ ከምዘይኰነ ክርድኣና ይግባእ። ኣብ ደምበ ተቓውሞ ሎሚ ንሓቢረካ ምስራሕ ዕጥይጥይ ዝብል መካይድቲ ናይ ለውጢ ዕላማ ዘለዎም ተቓለስቲ ክኽውን ኣይክእልን ኢዩ። ኣብ ጉጅለታትን ኰንካ ምዝራብ፡ ኣየድምዐን፣ ኣይመድረኹን ከኣ ኢዩ።
ስለዚ ዘለና ሃገራዊ ዓቕሚታትናን ጉልበትናን፣ ብኹሉ መዳይ ሸነኻቱ ጸንቂቕና ብምውህሃድ፣ ብብልሃትን ምስትውዓልን ጠርኒፍና ከነዋፍሮ ምስ ዘይንበቅዕ ነቲ ቅድሜና ዘሎ ሃገራዊ ብድሆታት ክንሰግሮ ኢና ማለት ዘይከአል ኢዩ። ቅድም ቀዳድም ከአ ንሕሉፍ አሉታዊ ይኹን አወንታዊ ተመኩሮታትና ብህድአት መዚንና፣ አብ አተሐሳስባና መሰረታዊ ለውጢ ከነተአታቱ ምርጫ ዘይኮነስ ግዴታ’ውን ኢዩ። ብሕሉፍ አሉታታት ንቕየድን ንእሰርን፣ አብ ናይ ሕድሕድ ፍርህታትን ምጥርጣርን ዓንኬል ንሕጸርን እንተ ድአ ኰንና ግና፣ ግደፍ ናይ መጻኢ ወለዶታትና ተስፋ ዘለዋ ሃገር ምህናጽ’ስ ይትረፍ፣ አጕዶ ክንሰርሕ’ውን አይክንበቅዕን ኢና።
ጉዳይ ሃገርናን ህዝብናን አብዚ እዋን’ዚ ዓለም ለኻዊ አቓልቦ እንዳረኸበ ይኸይድ ምህላዉ ንጹር ኢዩ። ይኹን’ምበር ኩሉና ኤርትራውያን ከም ሐንቲ ስድራ ቤት ኰንና ዋናታት ጉዳይና እንኾነሉን፣ ነጻ ፖለቲካዊ ውሳኔና ጨቢጥና፣ አብ ትሕቲ ምቁጽጻርና እነእትወሉ፣ አገባብን መንገዲን ምስ እንስሕት፣ ፈቲና ጸሊእና ካብ ትሕቲ ምቁጽጻርና ወጻኢ ኰይኑ፣ ንድሌትናን ረብሐታትናን ዘየገልግል ኮይኑ፣ ካልኦት ሐይልታት ንረብሐታቶምን ጠቕሚታቶምን ብዝሰማማዕ መንገዲ ቐይሶም፣ ውሳኔታቶም አብ ልዕሌና ክጽዕንዎ ዝኽእልሉ ዕድላት ከም ዘሎ፣ ሕጂ ብአግኡ ንህዝብናን ፖለቲካዊ ተዋሳእቱን ከየተንባህና ክንሐልፍ አይንደልን።
ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንፍትሒ
Email : em4j2012@gmail.com
18-7-2018
Short URL: https://english.farajat.net/?p=11089


text:
ማልት ምስ መዳርግቲ ኣካላት ብምዃን ልዕሊ ብር 10 ሚልዮን ዝውድእ ቤት ትምህርቲ ክትሃንፅ እያ
Category : News
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ነባርነቶም ኣብ ሃገረ ኣሜሪካ ምስ ዝኾኑ ግዱስ ትግራዋይ ኣይተ ገብረኪሮስ ወልደገብርኤልን ኣይተ ሰይፈ ኣብርሃ እንግዳሸትን ብምትሕብባር ብልዕሊ ብር 10.9 ሚልዮን ወፃኢ ኣብ ከተማ ዓብይ ዓዲ ቐበሌ 01 ቐዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ጥሩወርቅ ኣብርሃ እንግዳሸት ንምህናፅ ዘኽእል ሰረት እምነ ሓሙስ 24 ጥሪ 2010 ዓ/ም ተነቢሩ።
ኣብ ስነ ስርዓት ምንባር እምነ ኩርናዕ ላዕለዎት ኣመራርሓ ማሕበር ልምዓት ትግራይ፣ ኣካላት ኣመራርሓን ነበርትን ከተማ ዓብይ ዓዲን ተምሃሮ ሙሉእ ቐዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ዓብይ ዓዲን ተረኺቦም ’ዮም።
ኣብቲ ዕለት ዝተረኸቡ ፈፃሚ ዳይሬክተር ማሕበር ልምዓት ትግራይ ዶ/ር ታደለ ሓጎስ፤ ማሕበር ልምዓት ትግራይ መንግስትን ህዝብን ትካላት ትምህርቲ ንምስፍሕፋሕን ፅሬቱ ንምምሕያሽን ንዝገብሩዎ ፃዕሪ ብምድጋፍ መነባብሮ ህዝብና ንምምሕያሽ ዓሊማ ትንቀሳቐስ ምህላዋን ብምግላፅ ቐዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ጥሩወርቅ ኣብርሃ እንግዳሸት ህንፀቱ ክሳብ ዝዛዘም ኣድላይ ዘበለ ደገፍን ክትትልን ክትገብር እያ ኢሎም።
ምክትል ከንቲባን ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ትምህርትን ከተማ ዓብይ ዓዲ ኣይተ ኣክሊል ብርሃነ ብወገኖም ኣብ ከተማ ዓብይ ዓዲ ኣብ ዝርከባ ሽዱሽተ ኣብያተ ትምህርቲ 8159 ተምሃሮ ትምህርቶም ኣብ ምክትታል ይርከቡ። ብመሰረት ’ዙይ ተምሃሮ ኣብ ዝተፃበበ ኩነታት ኮይኖም ይምሃሩ ምስ ምህላዎም ተኣሳሲሩ ኣብ ምምሕያሽ ፅሬት ትምህርቲ ኣሉታዊ ፅንዕንቶ የሕድር ኣሎ። እዚ ሕዚ ሰረት እምነ ተነቢሩሉ ዘሎ ቤት ትምህርቲ ህንፀቱ እንትዛዘም ግና ምችውነት ቤት ትምህርቲ ብምውሳኽ ኣብ ምምሕያሽ ፅሬት ትምህርቲ ዝለዓለ ኣበርክቶ ዝህልዎ ብምዃኑ ንህንፀት እቲ ቤት ትምህርቲ ፋይናንሳዊ ሓገዝ ንዝገብሩ ኣይተ ገብረኪሮስ ወልደገብርኤልን ቤተሰቦምን ነዚ ኣብ ምትሕብባር ልዑል ኣበርክቶ ንትገብረልና ዘላ ማሕበር ልምዓት ትግራይን ብሽም ተጠቀምቲ ተምሃሮን ነበርቲ ከተማ ዓብይ ዓድን ዘለና ክብሪ ክንገልፅ ንፎቱ ኢሎም።
ብሽም ብሞት ዝተፈለየኦም ብዓልቲ ቤቶም ወ/ሮ ጥሩወርቅ ኣብርሃ እንግዳሸት ዝስየም ቤት ትምህርቲ ንምህናፅ ዓሊሞም ምንቅስቓስ ክገብሩ ድሕሪ ምፅናሕ ንሰን ተወሊደን ኣብ ዝዓበያላ ጣብያን ቑሸትን ሰረት እምነ ኩርናዕ ንምንባር ምኽኣሎም ኣብቲ ዕለት ንዝተረኸቡ ተሳተፍቲ ዝተሰምዖም ሓጎስ ዝገለፁ ኣይተ ገብረኪሮስ ኣብርሃ እቲ ቤት ትምህርቲ ህንፀቱ ብምዝዛም ተምሃሮ ብኣተሓሳስባ ክእለትን ፍልጠትን ተሃኒፆም ክወፁን ንምግባር ኣበርቲዖም ከም ዝሰርሑ ቃል ኣትዮም።
ኣብቲ ዕለት ዝተረኸቡ ተምሃሮን ነበርትን ከተማ ዓብይ ዓዲ ህንፀት ቐዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ጥሩወርቅ ኣብርሃ እንግዳሸት ንምብሳር ዘኽእል ሰረት እምነ ኩርናዕ ምንባሩ ዝተሰምዖም ታሕጓስ ብሰላማዊ ሰልፊ ገሊፆም።


text:
ቅድድም ብሽክለታ፡ ቱር ዲ ፍራንስ፡ ትማሊ ተዛዚሙ፡ ኣብ ሓፈሻዊ ውጽኢት ብሪጣንያዊ ክሪስቶፈር ፍሩም ተዓዋቲ `ቱር ዲ ፍራንስ` ኮይኑሎ።
ኮሎምብያዊ ኲንታና ካልኣይ፡ ስጳኛዊ ቨልቨርደ ድማ ሳልሳይ ኮይኖም ተዓዊቶም ኣለዉ።
ኤርትራዊ መርሃዊ ቁዱስ ካብ ክለብ ኤም ቲ ኤን ኩበካ ፡ኣቐዲሙ ኣብ መበል 55.5 ኪሎ ሜተር ኣብ ዝተኻየደ ቅጽበታዊ ውድድር ካልኣይ ኮይኑ መስመር ብምርጋጽ 17ነጥቢ ሓፊሱ`ሎ። መርሃዊ ድሕሪ ኣንድሪ ግሪቭኮ ተቐዳዳማይ ክለብ ኣስታናዩ ናይ ካልኣይ ደረጃ መስመር ረጊጹ።
ኣብ ደረጃ ከለባት ድማ፡ እታ ክልተ ኤርትራውያን ዝሓቆፈት ደቡብ ኣፍሪካዊት ክለብ ኤም ቲ ኤን ኩበካ ኣብ ናይ ፈለማ ግዜ ሱታፌኣ፡ ናይ ሓምሻይ ደረጃ ሒዛ ቱር ዲ ፍራንስ ፈጺማቶ`ላ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ President Jacob Zuma ንጋንታ MTN-Qhubeka ኣብ`ቲ 112 ዓመት ዘቁጸረ ቱር ዲ ፍራንስ ብምስታፍ ቀዳመይቲ ኣፍሪቃዊት ጋንታ ብምዃናን ብዘርኣየቶ ዓወታትን እንቋዕ ኣሓጎሰና ኢሎም። ኣተሓሒዞም፡ ወዲ መሓዛ ሃገር ኤርትራ ዝኾነ ዳንኤል ተኽለሃይማኖት ኣንበሳ ዓቐብ ኮይኑ ብምዕዋቱ ተሓጉሰ`የ ኢሎም።
ፕረሲደንት ጃኮብ ዙማ፡ ብMTN-Qhubeka ሓበን ከምዝተሰምዖም ብምግላጽ ንዝበለጸ ዓወት ሰናይ ትምኒቶም ገሊጾምሎም ኣለዉ።
ብኻልእ ወገን፡ ንዳንኤል ተኽለሃይማኖትን ንመርሃዊ ቅዱስን ኣብ ኣስመራ ናይ ጅግና ኣቀባብላ ንምግባር ምድላዋት ይግበር ከምዘሎ፡ ንኮሚሽን ስፖርትን ባህልን ዝጠቐሰ ሻባይት ኣፍሊጡ`ሎ።


text:
ሕብረት ኣፍሪቃ ድሕሪ ካብ ፕረዚደንት መሓመድ ሙርሲ ካብ ስልጣን ምውጋዶም ንግብፂ ንክእትገድ ዘሕለፎ ውሳነ ደጊሙ ክግምግሞ ፀዊዓ‘ላ።ፍልይቲ ልእኽቲ ግብፂ ኣምባሳደር ሙና ኦማር ውሳነ ሕብረት ኣፍሪቃ ዘጉሂ‘ዩ ክብላ ይገልፀኦ፥
”እቲ ኣብ ግብፂ ዝተካየደ ለውጢ፣ብመሰረት ህዝባዊ ጠለብ ዝተፈፀመ ከምዝኾነ ንክነብርህ ኢና ናብ‘ዚ መፂና።ስለዚ ኣብ ኣፍሪቃን ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃን ዘለው ኣሓትናን ኣሕዋትናን ንከሐጉዙና ኢና ንፅውዕ ዘለና” ኢለን።
ሰራዊት ግብፂ ንፕረዚደንት ሙርሲ ዓልዩ፣ንስልጣን ሕገ-መንግስቲ ኣፍሪሱ ጊዚያዊ ምምሕዳር ድሕሪ ምቋሙ፣ድሕሪ ክልተ መዓልታት ዝተሰየመ ኣፍሪዊ ሕብረት፣እቲ ለውጢ መንግስቲ ዝተገብረ ብዘይሕገመንግስታዊ ኣገባብ እዩ ኢሉ ንግብፂ ካብ ኣባልነት ሰሪዙዋ‘ሎ።
ዋና ፀሓፊ ሕብረት ኣፍሪቃ እንኮሳዛና ድላማኒ ዙማ፣ግብፂ ነቲ ኩነታት ንዘፅንዕ ጉጅለ ንክትቅበል ቅርብቲ ምኳና ገሊፃ‘ያ ይብላ።
ዙማ ወሲኸን ”እቲ ጉጅለ ልኡኽ ንክብገስ ኣብ ምርድዳእ በፂሕና‘ለና። ብድሕሪኡ ተመሊሶም ንኮምሽን ሰላምን ፀጥታን ሕብረት ኣፍሪቃ መብርሂ ክህቡን ካብኡ እንታይ ከምዝግበርን ክንውስን ኢና።ሓደ ነገር ንምጥቃስ ግና፣ ግብፂ ናብ ሕቊፊ ሕብረት ኣፍሪቃ ብቅልጡፍ ንክትምለስ ድልየትና‘ዩ” ይብላ።
እቲ ናብ ግብፂ ዝላኣኽ ጉጅለ ሕብረት ኣፍሪቃ፣ንሰለስተ መራሕቲ ሃገራት ዝነበሩ ፕረዚደንታት ዘጠቃለለ‘ዩ።
ፍልይቲ ልእኽቲ ግብፂ ኣምባሳደር ሙና ብወገነን፣እቲ ኣብ ልዕሊ ግብፂ ዝተነበረ እገዳ፣ኣብ ውሽጢ ሒደት ሰሙናት ክላዓል‘ዩ ዝብል ገምጋም ኣለና ይብላ፣
“ብኣረኣእያና፣ግብፂ ብኣባልነታ ክትቅፅል የብላን ናብ ዝብል መደምደምታ ዘብፀሖም ባይታ ቅኑዕ‘ዩ ዝብል ገምጋም የብልናን።ስለዚ እቲ ጉጅለ ናብ ግብፂ ኣትዩ፣ኣብ ባይታ ንዘሎ ኩነታት ድሕሪ ምግምጋም፣ኣብ ግብፂ ተኸታታላይ ለውጢ ይካየድ ከምዘሎ ክድምድም‘ዩ” ባሃሊት‘የን ንሰን።
ጊዚያዊ መንግስቲ ግብፂ፣ሕገ-መንግስቲ ዳግም ክፅናዕን ኣብ‘ታ ሃገር ዴሞክራስያዊ ስርዓት ንምቋም ዘኽእል ምርጫ ከምዝካየድን ገሊፁ‘ዩ። ኣምባሳደር ሞና፣ፓርቲ ዝተዓለው ፕረዚደንት ሙርሲ ዝኾነ ሕውነታዊ ሙስሊም ግና፣ኣብ‘ቲ መስርሕ ፈፂሙ ከምዘይሳተፍ ኣፍሊጡ‘ዩ ይብላ።


text:
ሰብ ሃፍቲ ከተማ መቐለን ከባቢኣን ልዕሊ 6 ሚልዮን ብር ንምልጋስ ቃል ኣትዮም
Category : News
ማሕበር ልምዓት ትግራይ “ልምዓት ዓዲ ብደቂ ዓዲ“! ዝብል ዕላምኣ ተሓንጊጣ 25 ጥቅምቲ 2010 ዓ/ም ኣብ ከተማ መቐለ ሆቴል ፕላኔት ኣብ ዘካየደቶ መድረኽ መተኣኻኸቢ እቶት ሰብ ሃፍቲ ከተማ መቐለን ከባቢኣን፣ ኣመራርሓን ኣባላትን ቦርድ ማልት፣ ላዕለዎት ኣመራርሓ መንግስቲ ትግራይን፣ ኣመራርሓን ሰራሕተኛታትን ማልት ዝተረኸቡ ኮይኖም ኣብ ዝተፈላለዩ ዘፈራት ስራሕ ዝተዋፈሩ ሰብ ሃፍቲ ከተማ መቐለን ከባቢኣን ልዕሊ 6 ሚልዮን ብር ንምልጋስ ቃል ኣትዮም።
ኣብቲ ማእኸላት ሳይንስን ቴክኖሎጅን ንምህናፅ ዓሊሙ ዝተሳለጠ መድረኽ መተኣኻኸቢ እቶት ተረኺቦም መኽፈቲ ዘረባ ዘስምዑ ኣካቢ ቦርድ ማሕበር ልምዓት ትግራይን ፕሬዚዳንት ዩኒቨርሲቲ መቐለን ፕሮፌሰር ክንደያ ገብረህይወት ከምዝበልዎ፤ ማሕበር ልምዓት ትግራይ መላእ ኣባላን ደጋፊኣን ብምትሕብባር ኣብቶም ዝሓለፉ 28 ዓመታት ብዓቕሚ መንግስቲ ክሽፈኑ ኣብ ዘይኽእሉ ክፍተታት መሰረተ ልምዓት ንምምላእ ዓሊማ ብምንቅስቃስ ክሳብ ሕዚ 650 ቀዳማይ ብርኪ 41 ካልኣይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ብምህናፅን ንከይዲ ምምሃር ምስትምሃር ሓገዝቲ ዝኾኑ መፃሕፍቲ ንኣብያተ ትምህርቲ ብምብፃሕን ኣብ ልምዓት ሓይሊ ሰብ ክልልና ቑልፊ እጃማ ዘበርከተት ኮይና 81 ትካላት ጥዕና ‘ውን ኣህኒፃ ንህዝቢ ብምርካብ ተበፃሕነት ትካላት ጥዕናን ኣወሃህባ ግልጋሎት ጥዕና ክልልና ክመሓየሽ ሰፋሕቲ ፃዕርታት ክትገብር ከምዝፀንሐት ገሊፆም።
ካብቶም ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ናብዚ ድማ ይብሉ ፕሮፌሰር ክንደያ ገብረህይወት እዛ ማሕበር መላእ ኣባላታን ደገፍታን፣ ሰብ ሃፍቲ፣ ገበርቲ ሰናይ ትካላትን ብምልዕዓልን ኣቢሉ ኣብ ምምሕያሽ ፅሬት ትምህርቲ ዓብይ ኣበርክቶ ዝህልወን ማእኸላት ሳይንስን ቴክኖሎጅን ክህነፀለን ኣብ ዝተፀንዓ 37 ካልኣይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ዘካየደቶም ፃዕርታት ፍረ ኣፍርዮም ክሳብ ሕዚ ሰለስተ ማእኸላት ሳይንስን ቴክኖሎጅን ተሃኒፀን ንከይዲ ምምሃር ምስትምሃር ድልዋት እንትኾና ሎሚ ዓመት ኣብ 15 ካልኣይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ስራሕቲ ህንፀት ከምዝጀመረትን ዝተረፋ ማእኸላት ሳይንስን ቴክኖሎጅን ንምህናፅ ዓሊማ ንሰብ ሃፍቲ ከተማ መቐለ ፃውዒት ልምዓት ብምግባራ ፍቓድኩም ኮይኑ ብምርካብኩም ብሽመይን ብሽም ቦርድ ኣመራርሓ ስራሕ ማሕበር ልምዓት ትግራይን ዝተሰመዖም ሓጎስን ገሊፆም።
ፈፃሚ ዳይሬክተር ማሕበር ልምዓት ትግራይ ዶ/ር ታደለ ሓጎስ ብወገኖም፤ ማልት ካብ ህዝባ እትረኽቦ እቶት ናብ ህዝባ ብምብፃሕ ማሕበረ ቁጠባዊ ፀገማት ህዝቢ ትግራይ ክቃለል ኣበርቲዓ ብምስርሓ ብብርኪ ክልልን ሃገርን ይምዝገብ ንዘሎ ስሉጥ ዕብየትን ልምዓትን ርኡይ ግደ ተበርክት ኣላ፤ እዚ ተጠናኺሩ ንክቕፅል ሽፋን ኣብያተ ትምህርቲ ኣብ ምስፋሕ ከምኡ’ውን ፅሬት ትምህርቲ ንምምሕያሽ ዓብይ ኣበርክቶ ዝህልወን ማእኸላት ሳይንስን ቴክኖሎን ናይ ምህናፅን ናውቲ ናይ ምምላእን ስራሕቲ ንምውጋን ዘኽእላ ሕፅረት ገንዘብ ንምምላእ ኣባላን ደጋኣን፣ ገበርቲ ሰናይ ትካላትን ሰብ ሃፍቲ ብምትሕብባር ዓበይቲ ዕማማት ትውግን ምህላዋ ብምግላፅ ሰብ ሃፍቲ ከተማ መቐለን ከባቢኣን ንፃውዒት ልምዓት ማሕበር ልምዓት ትግራይ ቅቡል ብምግባር ዝክኣሎም ብምውፋዮም ብሽም ተጠቀምትን ኣመራርሓን ሰራሕተኛታትን ማልት ዘለዎም ክብሪ ገሊፆም።
ኣይተ ግደይ ሓድጉ ካብ ኣባላት ማሕበር ልምዓት ትግራይ ጨንፈር ፖርት ሱዳን ዝተውሃበ ልዕሊ 76 ብር ገንዘብ ናብ ማልት ንምብፃሕ ተወኪሎም ዝመፁ ኮይኖም ኣብ ስራሕቲ ዓለባ ሓበሻ ዝተዋፈራ ወ/ሮ ኣበበች ኣለማዮን ኣባል ስራሕ ፈፃሚት ማይክሮሊንክ ኢንፎርሜሽን ኮሙኒኬሽን ቴክኖሎጂ ኣይተ በየነ ይልማን ማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣብ ዝገበረትሎም ፃውዒት ልምዓት ተረኺቦም ኣብታ ዘላቶም እቶት ንህንፀት ማእኸላት ሳይንስን ቴክኖሎጅን ዝውዕል ወፈያ ምግባሮም ሕጉሳት ምዃኖም ገሊፆም።
ማሕበር ልምዓት ትግራይ “8160“ ሓፂር መልእኽቲ ብምልኣኽ ንህንፀት ማእኸላት ሳይንስን ቴክኖሎጅን ዝውዕል እቶት መተኣኻኸቢ መርሃ ግብሪ ኣተኣታቲው ትንቀሳቐስ ብምህላዋ ፈተውቲ ልምዓት ህዝቢ ትግራይ ብ8160 ሓፂር መልእኽቲ ብምልኣኽ ክድግፉ ከምዝኽእሉ ኣብቲ ዕለት ተገሊፁ እዩ።


text:
ኣብ`ቲ ኣብ ኒው ዮርክ ዝተኻየደ ዋዕላ ሕቡራት ሃገራት ንልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ወኪሎም ዝተረኽቡ ምንስተር ወጻኢ ዕስማን ሳልሕ ኣብ ዘረብኦም፡ ኣብ 2000 ዝኣተናዮ ቃል እንተዘየኽቢርና፡ ነቶም ሃንቀው እናበሉ ዝጽበዩና ዘለዉ ህዝብታት ክንከስሮም ኢና ድሕሪ ምባል፡ ተኣማንነትና`ውን ክጎድል`ዩ ኢሎም’። ብዛዕባ ኤርትራ ዝወሰደቶ ስጉምትታት ብፍላይ ክዛረቡ ኸለዉ ኤርትራ ንሸቶ ሚለንየም ንምዕዋት ኣብ ቕቡል ጉዕዞ ከምትርከም ገሊጾም።
“ጥምየት ነበረያ-ነበረ ንምግባር ኣብ ምርግጋጽ ውሕስነት መግብን ትሕተ-ቕርጽን ኣማኢት ሚልዮናት ዶላራት ኣፍሲስና ኢና” ዝበሉ ምንስተር ዕስማን ፡ ኤርትራ ብመዳይ ጾታዊ ማዕርነት፡ መባእታዊ ትምህርቲ ፡ጥዕና ቖልዑትን ኣዴታትን፡ ብመዳይ ምክልኻል ኤች ኣይ ቪ ዓሶን ኻልኦት ሕማማትን ኸምኡ`ውን ቐረብ ጽሩይ ማይ፡ ኣብ መስመር ኣላ ኢሎም። ኣብ መዳይ ጥዕና ኸምኡ ዝበለ ውጽኢት ክነምጽእ ዝኸኣልና፡ መንግስቲ ኣብ ምህናጽ ሓደሽቲ ትካላት ጥዕና፡ ምምሕያሽ ቐረባት መድሃኒታትን ካልኦት ቐረባትን ንምምላእ ገዚፍ ወጻኢ ስለዝመደበ`ዩ ዝበሉ ኣቶ ዖስማን፡ ኤርትራ ካብ ተታነስን ፖልዮን ናጻ ሃገር ምዃን ብሰርቲፊኬት ተረጋጊጹላ`ዩ ኢሎም።
ኣብ መዳይ ትምህርትን ኣብ ወገን ጾታዊ-ማዕርነት`ውን ኣድማዒ ግስጋሰ ተራእዩ ክብሉ ድማ ወሲኾም ሓቢሮም።
ንምሉእ ትሕዝቶ መደረ ምንስተር ዖስማን ኣብ ምልክት ድምጺ ብምጥዋቕ ምስማዕ ይክኣል


text:
መንበሪ-ገዛ
እቲ ኮሙናዊ
ግነስታሀም እተባህለ ናይ ቤትጽሕፈት ኪራይ ኣባይቲ ንኣኻ ኣብቲ ውሽጢ ከተማ ኪረኸበልካ ይኽእል፡ ጥቓ ቀላያትን ዱርን ክትከውን እንተ ደሊኻ ድማ ኣብ ነኣሽቱ ክተማታት ናይቲ ኮሙን መንበሪ ቤት ኪረኽበልካ ይኽእል። እንተ ደሊኻ ካብ ብሕታውያን ኣካረይቲ እውን ክትካረ ትኽእል። ብዛዕባዚ ተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ
ናይ ግነስታ ኮምዩን ወብሳይት ክትረክብ ትኽእል።
እቲ ኣብ ቤትጽሕፈት ዜግነት ዘሎ ናይ ውህደት ኣካያዲ ንሓደስቲ መጻእቲ ስደተኛታት ገዛ ንኺረኽቡ ይሕግዞም።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ብዘይካ ሽወደን፡ እቲ ብብዝሒ ዚዝረብ ቋንቋታት ኣብዚ እዋንዚ እንግሊዝ፡ ዓረብ፡ ትግርኛ፡ ፋርስን ዳሪን እዩ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ግነስታ ሃብታም ማሕበራዊ ህይወት ኣሎ፡ ነዚ ድማ ኣብ ደብተር ማሕበራት ክትረኽቦ ትኽእል። ኣብቲ ኮምዩን ፍሉጥ
ናይ ስደተኛታት ማሕበር የልቦን፡ ኣብተን ኣብ ከባቢ ዘለዋ ከተማታት ግን ኣሎ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ግነስታ ኮምዩን፡ ቤትጽሕፈት ዕዮ፡ ቤትንባብን ናይ ዜጋታት ቤትጽሕፈትን ኣሎ። ኣብኡ እተፈላለየ ድኳናት፡ ከምኡውን ባንክ፡ ፋርማሲ፡ ሲነማን ህዝባዊ መሓምበስን ወዘተ. ኣሎ። ኣብቲ ሰንትሩም ክልተ ናይ መግቢ ድኳናት ኣሎ ከምኡውን ኣብ ከባቢ ግነስታ። ኣብተን ነኣሽቱ ከተማታትውን ድኳናትን ግሮሰሪታትን ኣሎ፡ ንኣብነት፡ ሻርንሆቭን ያርበልስ ናይ ብየርሉንዳ።
ኣብ ግነስታ ክልተ ዘገልገለ ኣቕሑ ዚሸይጥ ሰከንድሃንድ ድኳን ኣሎ።
ኣብቲ ናይ ግነስታ
Introduktionskontoret እቶም ኣብ ወጻኢ እተወልዱ ሓበሬታን ሓፈሻዊ ሓበሬታን ኪረኽቡ ይኽእሉ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ግነስታ ኮምዩን 11 ኮሙናውን 3 ብሕታውን ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣሎ። ኣብ ነፍስወከፍ ቤትትህምርቲ ህጻናት 3-4 ክፍላት ኣሎ። ብዛዕባ ቤትትህምርቲ ህጻናት፡ መባእታን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተትምህርትን ኣብ
ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ኣንብብ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብዚ ሓምሽተ ኮሙናዊ ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ።ፍረያስኩላን F-9 ዳንሱትስኩላን F-5 ኣብ ግነስታ, ክቫርንባካስኩላን F-5 ኣብ ሻርንሆቭ፡ ቨላንደርስቦርይስ ስኩላ F-5 ኣብ ብዮርሉንዳ ላክሳነ ስኩላ F-5 ኣብ ላክሳነ. ኣብ ግነስታ ናጻ ዝኾነ ቫልዶርፍስኩላ F-9 ኣሎ።
ግነስታ ኮምዩን ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ የብላን ግን ብሕታዊ ኣለዋ - ባግዩም ግነስታ ፕራክቲስካ ዪምናስዩም። ምስዘን ዚስዕባ ከኣ ውዕል ኣለዎ፣ ስትረንግነስ፡ ፍለን፡ ኒሾፒን፡ ሳለም፡ ቡትሺርካን ሰደርታልየን
ዕድላት ትምህርቲ
ብመጠን ናይቲ ተገዳስነትካን እትደልዮ ደረጃ ትምህርትን ንኣኻ ከም በጽሒ ዚኸውን እተፈላለየ ዕድላት ኣሎ። ኣብቲ ኣብ ማእከል ግነስታ ዚርከብ ናይ ትምህርቲ ማእከል ንኣብነት፡ ናይ ዓበይቲ ቤትትምህርቲ፡ ሰርቩክስ፡ ኤስኤፍኢ፡ ኮለጅ ወዘተ ኣሎ። ብዛዕብዚ ኣብቲ
ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ኣንብብ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ግነስታ ከም ኣድላነት ክንክንን ሕክምናን ሓደ ማእከል ጥዕና ኣሎ። ኣብ ሻርንሆቭ ናይ ዞባ ናይ ነርስ መቐበሊውን ኣሎ። እቲ ዝቐረበ ናይ ህጹጽ ረድኤት መቐብሊ ኣብ ዮንሾፒን ኢዩ፡ ንሱ ከኣ ካብ ግነስታ 45 ኪሎመትር እዩ። ኣብ ግነስታ ናይ ስድረቤት ሰንትራል/ናይ ኣደታት ሰንትራል። ኣብ ግነስታ ኮምዩን ኮሙናዊ ናይ ስኒ ሕክምናን ሓያሎ ብሕታዊ ናይ ስኒ ሕክምናን ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ ኮምዩን፡ ሰበስልጣንን ሕክምናን ኣብ እትራኸበሉ ግዜ ምስ ዘድሊ ናይ ትርጉም ኣገልግሎት ኣሎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ግነስታ ኮምዩን ብ E4 ከምኡውን ብባቡር ትግልገል። ከምኡውን ኣብ ግነስታ ደው ዚብላ ባቡራት ኣለዋ፡ ናይቲ ከባቢ ኣውቶቡሳት ድማ ነተን ነኣሽቱ ከተማታት የገልግላ። ናይቲ ኮምዩን ማእከል ግዕዞ ንባቡርን ኣውቶቡሳትን የተሓባብር። እተን ነኣሽቱ ከባቢታት ብናይ ኮለክቲቭትራፊክ ኣውቶቡሳት ይግልገላ።
መብዛሕትኦም ናይቲ ኮምዩን ናይ ዕድጊ ሰራሕተኛታት ካብቲ ናይቲ ኮምዩን ዶብ ወጽኢ ብባቡር ወይ ብኣውቶቡስ ወይ ብማኪና እዮም ዚጎዕዙ። ንሰደርታልየ ብፐንደልቶግ 30 ደቓይቕ ኢዩ ዚወስድ፡ ንስቶክሆልም ድማ ብባቡር ትሕቲ ሓደ ሰዓት።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ግነስታ ኮምዩን እቲ ዝዓበየ ወሃብ ስራሕ፡ ረከል ስቨንስካ ከምኡውን እቲ ኮምዩን እዮም። ካልኦት ነኣሽቱ ወኒናትውን ኣለዉ። በጺሕካ እትምለሶ ርሕቀት ዘለወን ስራሕ ወሃብቲ ከኣ ስካንያ፡ ኣስትራ ናይ ሶደርታልየ ከምኡውን ካሚልፋር ናይ ትሮሳ እየን።


text:
ኣሎ ኢልኪ ኣይተዕልሊ ኣይተዕሊሊ. ....
ኣሎ ኢልኪ ኣይተዕልሊ የለን ከም ቀደሙ ......
የለን ከም ቀደሙ ኣሕጺሩ ኢዩ እግሪ. ...
ኣሎ ኢልኪ ኣይተዕሊሊ የለን ከምቀደሙ።
1 ዓደይ ሎምስ ደኺምና ደኺምና ኣቲ ሎምስ ደኺምና ክንከፍለልኪ ብሉጻት፡
ስለኪ እናበልና ስለኺ ፡ ስለኺ እናበልና ከም ብርሃን ቆጺርናዮ ንጸልማት
2 ከፊልናወ ዋጋ ዝመረረ
ከም ምዓር ቆጺርና ዝዓርዓረ
ንኡስ ከይፈረየ አናሓረረ መዋእልና ኮይኑ ብዘይ መብረ፡
ዋዛ ይመስል ክውረ።
3ኣብቲ ዘበን ሰውራ ዘታተየ ገድሊ
ርካቡ ዝሃበ ንዓኪ ክናቢ
ኣታ ገባር ድማዕ ተፈዲካ ሕሰም
ሰለም ከየበልካ ሰሪ እምነት ጥልመት።
ህዝበይ ርእሱ ኣድኒኑ ብጓሂ ሓዚኑ፡
እናሪኣክዎ ባኣኺ ሓዚኑ ፡
ኣሎ ኣይትበልኒ የለን (2) ከምቀደሙ
ዓደይ ሎምስ ፈሪሕና ፈሪሕና ተስፋ እኳ ቆሪጽና ፡ጸልሚቱ መጻኢኺ፡
ዘዝተወልደ እናተሰደደ ዘዝተወልደ እናተመንጠለ ፡
ሕቁፎ ተመን ኮኢኑ 'ትሕቁፈኺ፡
ከመዩ'ታ ዝኸውን ዘሎ ኩነቱ ዘይገልጾ ልሳን ዕሰለን መርድእን ኣብ ሓደ ዳስ ፡ መርዓውን ዝተገንዘ ሬሳን፡ ኣብ ውላዳ ካብ ጨከነት ሄዋን ገለ 'ለዎ ዝእዋን።
4 ኣሕዋት ክፋቀሩ ጸላኢ የባርሩ
ሓይሊ ሓድነትካዩ ሓያላት ስዒሩ
ንዓ ሓወይ ንዓ ወግድ ዝፈላሊ
በሰላ ኣይትሓኪም ገዲፍካ ንቁስሊ።
ህዝበይ ርእሱ ....
ኣታ ዝዓደይ መጻኢኣ እንታይ ምኳኑ ሒቅፊኣ ግዲ ኣሺኹ
ከርሳ ከሎ ብርህርሁ
ፈልፋሊት ዛራ ክንሳ ጎሮሮና ብዘጽምኡ
ይግፋሓሎም እናበለ ኩሉ ይህባሎ ሕቁኡ።
ዓደይ ሎምስ ኣመና ፈሪህና
ዓደይ መጻኢኺ መጻኢና
ዓደይ ከመይ ከመዩ ዝነገር
ዓደይ ከይንስእነኪ ከም ሃገር።
ህዝበይ ርእሱ ....
ኣታ ዝዓደይ መጻኢኣ እንታይ ምኳኑ ሒቅፊኣ ግዲ ኣሺኹ
ከርሳ ከሎ ብርህርሁ
ፈልፋሊት ዛራ ክንሳ ጎሮሮና ብዘጽምኡ
ይግፋሓሎም እናበለ ኩሉ ይህባሎ ሕቁኡ።
ዓደይ ሎምስ ኣመና ፈሪህና
ዓደይ መጻኢኺ መጻኢና
ዓደይ ከመይ ከመዩ ዝነገር
ዓደይ ከይንስእነኪ ከም ሃገር።
ሂወት ከም ሕጊ ተፈጥሮ ጸልማት ስዒሩ ክረፍድ
ቀውዒ ተግባርና በጺሑ ዝዘራእናዮ ክንዓጽድ
ወይለኻ ገባሪ ክፉእ ሓዉ ዝቀትል ዘንብዕ፡
ስኣን ልቦናኻ ኢዩ እምበር ደም ውጹዕ መኣስ ይሰዲድ።
ዓደይ ኣታ ኪንደይ እንድዩ ዘሎ
ዓደይ ኣውያት መንደቅ ዝኸወሎ
ዓደይ ኣብቲ ጎዳጉዲ ማሕዩር
ዓደይ ዝውዓለ እንተዝነግር
ዕደይ ሰብኪ ንሰብኪ በሊዑ ዕደይ ለባም ንውሽጢ ነቢዑ።


text:
ኣብ ሓዳስ ሃገር ደቡብ ሱዳን ዘተኮረ ዓለምለኸ ጉባኤ ትማሊ ረቡዕን ሎማዕንቲ ሓሙስን ተኻይዱን ይካየድን ኣሎ።ኣብቲ ዋዕላ ፕሬዝዳንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫ ኪርን ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ሂላሪ ክልንቴንን መደረ ኣስሚዖም።ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዝነብሩ ደቡብ ሱዳናዊያን ኣሜሪካዊያን ቁጠባዊ ዕብየት ንምርግጋፅ ብዙሕ ክስራሕ ኣለዎ ይብሉ።
ፕሬዝዳንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫ ኪር ኣብዚ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ድሙቕ ኣቀባብላ ተገይሩሎም።ዓለምለኸ ኢንቨስተራት ከም ሓደ ዓብይ ሽምን ዝናን ዘለዎ ሰብ ነይሩ እንዃዕ ደሓን መፃእኹም ኢሉ ዝተቐበሎም።
ፕሬዝዳንት ሳልቫ ኪር ብወገኖም ከምዚ ኢሎም ነይሮም ’’ ድሕሪ እዚ ዋዕላ እዚ ኣብ ነዳዲ፡ናይ ተፈጥሮ ጋዝን ፀጋታት ማዕድንን ዘልዉና ዕቑር ፀጋታትና ኣብ ምልማዕ ክትሕግዙና ናብ ደቡብ ሱዳን ምሳይ ንኽትኸዱ እዕድመኩም ኣለኹ እደሊ።’’
ነዳዲ ነታ ሓዳስ ሃገር ዓብዪ ፀጋ እዩ፡ምንጪ ውጥረት’ውን እዩ።ደቡብ ሱዳን ካብ ሱዳን ምስተነፀለት 70 ሚእታዊ ሃብቲ ነዳዲ ሒዛ እያ ተፈሊያ።እንተኾነ ኣፍደገ ባሕሪ የብላን። ነዳዲ ናብ ወፃኢ ንምሕላፍ ንሰሜን ሱዳን እያ ትጥቀም።ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ሂላሪ ክልንቴን ነዳዲ ንደቡብ ሱዳን ካብ ድኽነት ከውፅኣ ይኽእል እዩ ምስበላ መጠንቀቕታ ዝሓዘለ መልእኽቲ’ውን ኣሕሊፈ ነይረን።
ከምዚ ብምባል ‘’ን ህዝብኹም ኣግሊሉ ኣብስልጣን ዝርከቡን ዝተምሃሩን ውሑዳት ሰባት፡ፍሉይ ረብሓ ዘለዎ ናይ ወፃኢ ጉጅለታት፡ኮርፖረሽናትን ሃገራትን ዘበልፅግ ርግማን ተፈጥሮ ንኸይኽውን ክትጥንቀቑ ኣለኩም።’’
ሰራዊት ሓርነት ህዝቢ ሱዳን ንነፃነት ደቡብ ሱዳን ተዋጊኡ እዩ።ኣንጂሎስ ኣጎክ ሎሚ ኣሜሪካዊ እንተኾነ’ውን ካብኦም ሓደ እዩ ነይሩ።ንሱ ደቡብ ሱዳን ነፃ ንክትኸውን ምሕጋዙ ኩርዓት ይስምዖ።
ዓለምለኸ ኩባንያታት ናብ ደቡብ ሱዳን ክኣትዋ ከለዋ ምእቲ ካብ ምእቲ ምስ ሰራሕተኛታተን ከምዝመፃን ደቡብ ሱዳናዊያን ዋላ እቲ ዝተሓተ ናይ ፅሪየት ስራሕ እውን ዕድል ከምዘይረኽቡን ሓደ ኣብዚ ኣብ ዋሽንገተን ዲሲ ዝነብር ደቡብ ሱዳናዊ ኣሜሪካዊ ይዛረብ።


text:
‘ኩሎም ፓለቲካዊ እሱራት ሱዳን ብቕጽበት ንክፍትሑ መራሒ ሱዳን ፕረዚደንት ኦማር ኣልባሽር ከምዝኣዘዙ’ ትካል ዜና ሱዳን (ሱና) ሎሚ ሰሉስ ገሊጹ።
እቲ ምንጪ ዜና ከምዝጸብጸቦ ‘እቲ ናይ ሎሚ ስጉምቲ ንስለ ሃገራዊ ዕርቂ፣ ስኒትን ሰላምን ተባሂሉ ይውሰድ ከምዘሎ’ ሓቢሩ።
ንተቃውሞ ጸረ መንግስቲ ንምጭፍላቕ ተባሂሉ ኣብ’ዚ ሰሙናት’ዚ ጅምላዊ ማእሰርቲ ከምዝቐነየ’ውን እቲ ዜና ይጠቅስ።
እንተኾን ክንደይ እሱራት ከምዝፍትሑ ወይካኣ ኣስማቶም ንጹር ኣይኮነን።
ሱዳን ብሕጽረት ሸርፊ ወጻኢን ሓያል ዝቕባበን ድሕሪ ምውቃዓ ዋላ’ውን ኣድማ እጉድ እንተኾነ ህዝባዊ ነውጺ ኣጋጢሙዋ’ሎ።
ፕረዚደንት ኣል-ባሽር ዝሓለፈ ወርሒ ሰማንያ ፖለቲካዊ እሱራት ንክፍትሑ ከምዝኣዘዙ ዝዝከር’ዩ። ተቓወምቲ ግና 50 እሱራት ሎሚ’ውን ኣይተፈትሑን ይብሉ።
ኤምባሲታት ኣሚሪካን ኣውሮጳን ኣብ ሱዳን ብወገነን ኩሎም እሱራት ይፈትሑ ኢለን ኣለዋ።


text:
ናይ ኤርትራ ፕረዚዳንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ንናይ ሰለስተ መዓልታት ዑደት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝኣተውሉ እዋን ብቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ዝምራሕ ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስቲ ድሙቕ ኣቀባብላ ተገይሩሎም።
ኣብቲ ቦታ ዝተረኽበ ወኪል ድምጺ ኣሜሪካ ፕረዝዳንት ኢሳያስ ኣብ መዕረፎ ነፈርቲ ክበፅሑ ከለው ካብ ሰበስልጣን መንግስቲ ብተወሳኺ መራሕቲ ሃይማኖት፣ኪነ ጥበባዊያን ፍሉጣት ሰባትን ተቐቢሎምዎም ኣለው።
ብዙሕ ልሙድ ብዘይኮነ ኣገባብ ንክብሪ ፕረዚዳንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ መድፍዕ ከምዝተተኾሰ ሓቢሩ ይብል።ካብ መዕረፎ ነፈርቲ ወፂኦም ናብ ቤት መንግስቲ ኣብ ዘምርሕሉ እዋን ንዕኦም ክቕበል ዝወፀ ብዙሕ ህዝቢ ፈቐዶ መንገዲ ድምፁ ዓው ኣቢሉ ተቐቢሉዎም ክብል ሓቢሩ'ሎ።
ሓለዋ ፀጥታ ካብ ትማሊ ጀሚሩ ዝለዓለ ምንባሩን ፈቐዶ ቦታ ሰባት ይፍተሹ ከምዝነበሩን ወኪል ድምጺ ኣሜሪካ ካብ ኣዲስ ኣበባ ገሊጹ’ሎ።


text:
ጂቡቲ ብሓገዝ ቻይና ኣብ ኣፍሪቃ ነቲ ዝዓበየ ናጻ ዞባ ንግዲ ንምህናጽ ምቅርራባት ከምዝዛዘመት ፕረዚደንታ ኣፍሊጦም።
ዝሓለፈ መጋቢት ዝተኸትመ ውዕል ጂቡቲን ቻይናን፣ ኣብ ጂቡቲ 48 ስኼር ኪ/ሜ ወይ 19 ስኼር ማይል ናጻ ዞባ ንግዲ ክህነጽን፣ ቻይና ኣብ 60 ሃገራት ንዝኸፈተቶ ‘ሓደ ቀለበትን ሓደ መንገዲን’ መደብ ንምዕዋት ዝውዕልን’ዩ።
876 ሽሕ ዝህዝባ ንእሽተይ ሃገረ-ጂቡቲ ልዕሊ ዓቅማ ትሰርሕ ሃገር'ያ። ንሰራዊት ኣሜሪካን ፈረንሳይን ተተኣናግድ፣ ቻይና’ውን መደብር ትሃንጽ ኣላ፣ ናብ 99 ሚልዮን ዝህዝባ ኢትዮጵያ ዝኣትው 95 ሚእታዊ ኣቑሑ መተሓላለፊት’ያ።
ሓላፊ ኣገልግሎት ናጻ ዞባ ንግዲ ጂቡቲ ዓቡበከር ኦማር ‘ጂቡቲ ንኢትዮጵያ ጥራሕ ዘይኮነ ንደቡብ ሱዳን፣ ሶማልያን ሃገራት ዓበይቲ ቃላይ ክትጠቅም ኢና ንደልያ’ ይብል።
እቲ ዝኽፈት ናጻ ዞባ ንግዲ ን15 ሽሕ ሰባት ዕድል ስራሕ ክፈጥረሎም'ዩ።


text:
ኩነታት መንበሪ-ኣባይቲ
ኣብ ዳርጋ ኩለን ናይቲ ወረዳ ኮምዩናት ናይ ዝካረ መንበሪ ኣባይቲ ሕጽረት ኣሎ። ሓደስቲ ኣባይቲ ንኽስርሑ ውጥን ኣሎ ግን እቲ ምህናጽ ምስቲ ዚውስኽ ዘሎ ናይ ህዝቢ ተራ ምሓዝ ኣይከደን። ስለዚ ከምቲ እትደልዮ መንበሪ ቤት ንምርካብ ነዊሕ ግዜ እዩ ዚወስድ፡ ብዙሓት ድማ ግዜያዊ ፍታሕ ጥራይ እዮም ዚረኽቡ። ኣብ ዮተቦርን ከባቢኣን ዘለዉ ዝካረዩ ኣባይቲ።
ንግዳዊ-ንጥፈታትን ወሃብቲ-ስራሕን
ቨስትራዮትላንድ ከባቢ ናይቲ ወረዳ ዝዓበየ ወሃብ ስራሕ እዩ። ኣብዚ እቶም ሰራሕተኛታት ኣብ ክንክንን ጥዕናን ንግድን ኢንዱስትርን ባህልን ኣከባብን ይሰርሑ። ናይ ቨስትራዮትላንድ ከባቢ ነቲ ሓባራዊ መጎዓዝያን ቱሪዝምን የመሓድሮ። ኣብቲ ናይ
ቨስትራፊክ ወብሳይት ብዛዕባ ሓባራዊ ጕዕዞ ኣንብብ። ኣብ ዮተቦሪ፡ ኣብ ቤትትምህርትን ክንክን ህጻናትን ምምሕዳርን ዚሰርሑ ብዙሓት እዮም። እታ ዝዓበየት ብሕታዊት ወሃቢት ስራሕ
Västsveriges hemsida እያ። ንሳ ኣብ ኩሉ ናይቲ ወረዳ ቦታታትን ናይ ምስናዕ ፋብሪካ ኣለዋ። ቨስትራዮትላንድ
ኣብያተ-ትምህርታትን ትምህርትን
ኣብ
ቨስትራ ዮትላንድ ብዙሓት ዩኒቨርሲታትን ኮለጃትን ይርከባ። እታ ናይቲ ወረዳ ዝዓበየት ናይ ዮተቦሪ ዩኒቨርሲቲ 37,000 ተምሃሮን 6,000 ሰራሕተኛታትን ኣለዉዋ። ኣብ ዮተቦሪ እተፈላለየ ተክኒካዊ ስልጠናታት ዘለዎ ናይ ቻልመርስ ኮለጅ ኣሎ። ኣብ ቡሮስ ከም ናይ ሳየንሳዊ ሓበሬታን ዓለባን ስልጠና ኣሎ። ኣብ ኾቭደ ናይ ኮምፕዩተር ጸወታ ምምዕባልን ናይ ነርስነትን ስልጠናታት ኣሎ። ኣብ ትሮልሃታን ምስ ናይ ስራሕ ህይወት ዚኸይድ ስልጠና ዚህብ ኮለጅ ኣሎ።
ኣገልግሎት ጥዕና
ፍሉጥ ሕማም፡ መቝሰልቲ ወይ ቃንዛ እንተ ኣሎካ ናብቲ ናይ ከባቢኻ ማእከል ጥዕና ኪድ። ኣብኡ ንጥዕናኻ ንምምሕያሽ ምኽሪ ክትረክብ ትኽእል።
ብእተፈለለየ ቋንቋታት ግሩም ሓገዝ ትረክብ። ኣብ ቨስትራ ዮታላንድ 18 ክኢላታት ዘለወን ሆስፒታላት ኣለዋ። ኣዚኻ ምስ እትሓምም ናብ 112 ደውል።
ኣብ ናይ ስኒ ሕክምናውን ብእተፈላለየ ቋንቋታ ረድኤት ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ባህላውን ናይ ምዝንጋዕ ንጥፈታትን
ኣብ ቨስትራ ዮትላንድ እተፈላለየ ባህልታት ኣሎ። ብዙሕ ትያትራትን ኦርክሰትራትን ኣብያተመዘክርን ብዙሕ ዝበጽሖ ቤትንባብን ኣሎ።
ኣብቲ ቤትንባብ ብናጻ ኢኻ መጻሕፍቲ እትልቃሕ። እቲ ተቐማጣይ ህዝቢ ብግዜ ዕረፍቱ ኣብ ማሕበራት እዩ ዚነጥፍ። ኣብ ናይ ሰራሕተኛታት፡ ናይ ስፖርት ወይ ናይ መንበሪ ኣባይቲ ማሕበራት ኣባል ምዃን ልሙድ እዩ። ኩሉ ኣብ ተፈጥሮ፡ ዱር፡ ባሕርን ቀላያትን መጺኡ ኪዘናጋዕ ዕዱም እዩ።
ኣብቲ ተፈጥሮ እንታይ ይፍቀድ ወይ ኣይፍቀድን ኣብቲ ናይ ሓፈሻዊ መሰላት ተዘርዚሩ ኣሎ።
ንጥፈታት ሲቪላዊ-ማሕበራት ኣብ መዳይ ምውህሃድ ኣብ ሕብረተ-ሰብ
ኣብ ወረዳ ቨስትራ ዮትላንድ ምስ ጉዳይ ስደተኛታትን ምውህሃድን እተኣሳሰረ ንጥፈታት ዘካይዳ ብዙሓት ዓይነታት ማሕበራትን ውድባትን ኣብያተክርስትያናትን ናይ እምነት ማሕበራትን ኣለዋ። ኩሉ ሰብ ኣብቲ ሽወደናዊ ሕብረተሰብ ክካፈልን ደስ ኪብሎን ብማለት እተፈላለየ መደባት የከናውና። ንኣብነት መራኸቢ ቦታታት፡ ናይ ቋንቋ ካፈ፡ ናይ ሽወደን ቋንቋ ትምህርቲ ናይ መጽናዕቲ ሓገዝን፡ ስፖርትን ባህልን ናይ ዕረፍቲ ግዜ መዘናግዕን ብዚምልከት ይተሓባበራ። ገሊኣተን ክንክን ጥዕናን ሕጋዊ ምኽርን የበርክታ።
ገለ ካብተን ማሕበራትን ውድባትን ኣብቲ ናይቲ ወረዳ መእተዊ ኣብ ትሕቲ ውድብ ዚብል ኣርእስቲ ይርከባ። ኣብቲ ናይቲ
Immigrantinstitutets hemsida እውን ዝርዝራት ኣሎ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይታት ኣየነየቲ ማሕበር ኣበየናይ ኮምዩን ንጥፍቲ ምዃና ንምርኣይ ናይ ማሕበራት ደብተር ኣሎ።


text:
መልእኽቲ ስምረት ምንቅስቓስ ኤርትራውያ ንድሕነት ሃገር ብኣጋጣሚ ሓደ መስከረም ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎና
- Details
- Created: Sunday, 03 September 2017 02:24
- Last Updated: Sunday, 03 September 2017 02:24
ቅድሚ 56 ዓመታት፡ ልክዕ ከምዚ ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ፡ ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ክናገፍ፡ ወናኒ ክብረቱን ርስቱን፡ መጻኢ ዕድሉ ባዕሉ ዝዉስነሉ መሰል ከውሕስ ድሕሪቲ ን20 ዓመታት ዘካየዶ ሰላማዊ ዲምክራስያዊ ቃልሲ፡ ብዓሎቕን ዓመጽን ሓያላት ሃገራት፡ ነቲ ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ንምሉእ ናጽነት
ብምጉዕጻጽ፤ ብዘይ ምርጭኡ ኣብ ትሕቲ ባዕዲ ክቆረን ዕዉር ፍርዲ ስለዝተዋህቦ ብረት ከልዕል ተገዲዱ። ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ቄናን ፍርዲ ብምቅዋም፡ ናጽነትት ወይ ሞት ብምባል ነቲ ጫፍ ብልሒ መግለጺ ሰለማዊ ቃልሲ ብረታዊ ተጋድሎ ኣብ ባሕቲ መስከረም 1961 ብሓምድ ኢድሪስ ዓዋተ ኣብ ጎቦ ኣዳል


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
“ወይኩን ፈቃድከ/ ፍቓድካ ይኹን” (ማቴ. ፮፥፲/6፡10)
እግዚአብሔር ኣምላኽ ዝርአን ዘይርአን ኵሉ ካብኡ፡ ብእኡን፡ ንእኡን’ዩ። ንዓለም ብኢዱ ዚጭብጥ፣ ንሰማይ ብኣፃብዑ ዚስድር፣ ንማያት ዚዓሙኽ፣ ቁመት ሰማይ፡ ስፍሓት ምድሪ፡ ማዕሙቕ ባሕርን ዕምቈት ጥበብን ክንደይ ከምዝኾነ ዚፈልጥ ንሱ’ዩ። (ሲራ. 1፡3-4) ንሱ ጽልመት በርባሮስ ንትርኢቱ ዘይሥወሮ፡ ኣብ ኣርያም ኮይኑውን ንዕምቈት ባሕርታት ዚትንክፍ’ዩ። ንልብን ኵላሊትን ዚምርምር ንሱ’ዩ። (1ይ ሳሙ. 16፡7) ንሕና ደቂ ሰባት ድማ ብእኡ እንነብርን ኵሉ ሥራሕናን ምንቅስቓሳትናንውን ብእኡ እዩ። (ግብ. 17፡18)።
እንተኾነ እግዚአብሔር ኣምላኽና አኃዜ ኵሉ ክንሱ ንሕና ነቲ እንሓስቦን እንገብሮን ኣቐዲምና “ፍቓድካ ድዩ፧ ፍቓድካ ይኹን” ክንብሎ ይደሊ። ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብቲ ናይ ዓንቀጸ ጸሎት ትምህርቱ፡ “ወይኩን ፈቃድከ/ ፍቓድካ ይኹን” ኢልና ፍቓዱ ክንሓትት መሃረና። ብቓል ጥራሕ ዘይኮነ’ውን ንዅሉ ዘስግድን ኵሉ ዝሰግደሉን ተቐባሊ ጸሎት ክንሱ፡ ንኣና ኣርኣያ ኪኸውን ግና ኣብ ጌቴሴማኒ ብገጹ ተደፊኡ 3ተ ጊዜ ኪጽሊ ኸሎ፦ “ወባሕቱ ፈቃደ ዚአከ ይኩን ወአኮ ፈቃደ ዚአየ/እንተኾነ ከም ፍቓድካ ደኣ ይኹን እምበር ከም ፍቓደይ ኣይብልን እየ” በለ። (ማቴ. 26፡39)።
ሰብኣዊ ፍጡር ብባህርዩ መጻእያት ስለዘይፈልጥን ርጉጽነት ስለዘይብሉን፡ ንዅሉ ዝውጥኖን ብልቢ ኪዓሞ ዚሓስቦን ኣቐዲሙ ፍቓድ እግዚአብሔር ኪሓትት ግቡእ እዩ። ነዚ ኪምስክር ከሎ ሓዋርያ ያዕቆብ “ንስኻትኩም ኣቱም ሎሚ ወይ ጽባሕ ናብታ ኸተማ እቲኣ ክንኸይድ ኢና፡ እናነገድና ምእንቲ ክንረብሕ ከኣ ኣብኣ ዓመት ክንቅመጥ ኢና እትብሉ ስምዑ! ንስኻትኩም ነቲ ጽባሕ ዚኸውን እኳ ኣይትፈልጡን ኢኹም። ሕይወትኩም እንታይ እያ፧ ንቑሩብ ጊዜ ተራእዩ ዚበንን ሃፋ ኢኹም። ጐይታ እንተፈቒድዎ፡ ብሕይወት እንተኣሊና ከምዚ ወይ ከምቲ ክንገብር ኢና ኽትብሉ እዩ ዝግብኣኩም ነይሩ፥ሕጂ ግና ትጅሃሩን ትምክሑን ኣሎኹም። እቲ ዅሉ ከምዚ ዝበለ ትምክሕቲ ኸኣ ክፉእ እዩ” (ያዕ. ፬፥፲፫-፲፮/4፡13-16) ይብለና።
ሎሚ ፍቓዱ ኣብ ምሕታት ከመይ ኣሎና! ንዅሉ “ፍቓድካ ይኹን” ኢሉ ዘቐድምን ዚቕበልን ሕይወት ኣሎና ዶ፧ ባዕልና ዝሓለምናዮ ዕዮ ብተግባር ፈጺምና ምስ ዘይሰልጠና፡ ፍቓድ እግዚአብሔር ስለዝኾነ እዩ ምባል ቅኑዕ ድዩ፧ ዋላውን ንኽፍኣትን ኃጢኣትን ፍቓድ እግዚአብሔር ስለዝኾነ ምባል ይግባእ ዶ፧
እዚ ኻብ ሓቂ ዝረሓቐ ፍጹም ጌጋ እዩ። ምኽንያቱ ጥበበኛ ሲራክ “እግዚአብሔር ነቲ ባዕሉ ዚጸልኦ ስለዘይውዕሎ፡ እግዚአብሔር ደፊኡኒ እየ ካብ መንገዲ ሓቂ ዝወፃእኩ ኣይትበል፡ እግዚአብሔር ንኃጥእ ሰብ ስለዘይደልዮ ናብ ኃጢኣት ዘውደቐኒ ንሱ እዩ ኣይበል። እግዚአብሔርን ዅሉ ኽፍኣት ንዝበለ ይጸልእ እዩ. . . .” ኢሉ መሊስዎ ኣሎ። (ሲራ. 15፡11-13)።እግዚአብሔር
* ንፍቓድ እግዚአብሔር ዘፍልጠና መን እዩ፧
1. መንፈስ ቅዱስ የፍልጠና!
“. . . .መንፈስ ውልድነት ኢኹም ዝተቐበልኩም” (ሮሜ ፰፥፲፬-8፡14) ከምዝብለና፥ ወዲ ኣብ ኣርብዓ፡ ጓል ኣብ ሰማንያ መዓልቲ ሃብተ ውልድነት ረኺብናን ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ተቐቢልናን ኢና፣ መኅደሪኡ (ቤተ መቕደሱ) ውን ንምዃን በቒዕና ኢና። (1ይቆሮ. ፫፥፲፮/3:16)። ስለዚ እቲ ኣባና ኃዲሩ ዘሎ መንፈስ ቅዱስ ሠናይ ንኽንገብር ዚድግፈናን ዘተባብዓናን፡ ምስ እንጋገ ውን ዚወቕሰና’ዩ። “ንሱ ንትሑታት ብቅኑዕ መንገዲ ይመርሖም። ፍቓዱ ኸኣ ይምህሮም” ከም ዚብል ባዕሉ ፍቓዱ ይምህረናን የፍልጠናን። (መዝ. 25፡4-9)
ነቶም ሰብነቶም ብንጽሕናን ትሕትናን ቤተ መቅደስ ገይሮም ዝሓለዉ ሓዋርያት ባዕሉ ይመርሖምን ፍቓዱ ይምህሮምን ነይሩ እዩ። “ንሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስን ብጾቱን ኣብ እስያ ነቲ ቓል ከይነግሩ መንፈስ ቅዱስ ከልኪልዎም’ዩ። ናብ ቢታንያ ኪኸዱ ኣብ ዚፈተኑሉ ውን መንፈስ ቅዱስ ኣይፈቐደሎምን” (ግብ.ሓዋ. ፲፮፥፮/16፡6)፣ ዘይፈቐደሉ ምኽንያት ድማ ጊዜኡ ስለዘይበጽሐ’ዩ፡ ጊዜኡ ምስ በጽሐ ግና ሰቢኾምሎም እዮም። (ግብ. ፲፰፥፳፫/18፥23) ሓዋርያ ፊልጶስውን ነቲ ስሉብ ኪምህሮን ከጥምቖን መንፈስ ቅዱስ ፈቒዱሉን መሪሕዎን’ዩ። (ግብ. ፰፥፳፱-፴፱/8፡29-39)።
ስለዚ ንሱ መንፈስ ሓቂ ስለዝኾነ ንዅሉ ዘፍልጠናን ናብ ኵሉ ዝመርሓናን’ዩ። ብኣንጻሩ “ነቲ ንመዓልቲ ምድኃን እተኃተምኩምሉ ናይ ኣምላኽ መንፈስ ኣይተጒህይዎ “ (ኤፌ. ፬፥፴/4፡30) ከምዝተባህለ ሎሚ ሰብነትና ብኃጢኣትን ርኽሰትን ኣርኪስና መንፈስ እንተኣጥፋእና ግና መሪሕነት መንፈስ ቅዱስ ይፍለየና እሞ ንፍቓድ እግዚአብሔር ምፍላጡ ንስእን።
2. ኣማኻሪ የፍልጠና!
ንዅሉ ሰብ ኣማኻሪ ከምዘድልዮ ንኺገልጽ ጥበበኛ ሲራክ፥ “ምስ ብዙኃን ዕርክነት ይሃልኻ ምኽርኻ ግና ካብ ሽሕሲ ምስ ሓደ ጥራይ ይኹን” (ሲራ. 6፡6) ይብል። እቲ ቐዳማይን ቀንድን ኣማኻሪ ኣበ ነፍሲ እዩ። ኣማኻሪ ኣበ ነፍሲ ዘይብሉ ሰብን፡ ቘጽሊ ሓጋይን ሓደ እዮም። እቲ ሰብ ይወድቕን ይሳቐን፡ እቲ ቘጽሊ ድማ ይረግፍ። ኣበ ነፍሲ፡ በቲ ዝተዋህቦ ሥልጣነ ክህነትን ዘለዎ ተመክሮ ሕይወትን፡ ፍቓድ ኣምላኽ የፍልጠና። ካህን ሳሙኤል ንንጉሥ ሳኦል ኣማኻሪኡ ነበረ። ብምኽሪ ነቢይ ሳሙኤል፡ ንጉሥ ሳኦል ፍቓድ ኣምላኽ ይፈልጥን ትእዛዝ ኣምላኽ ይቕበልን፡ ብጸሎቱውን ጸላእቱ ይስዕርን ነበረ። ድኅሪ ጊዜ ሳኦል ምኽሪ ነቢይ ሳሙኤል ዕሽሽ ኢሉ ብድፍረት ምስ ሠውዐን ካብ ኣማሌቃውያን ድማ ንእኡ ዘድልዮ ዘይተኣዘዞ ጥሪት ምስ ኣትረፈን ግና ኣዝዩ ተጐድአ፣ መንግሥቱ ተሳዕረት፡ መንፈስ እግዚአብሔር ካብኡ ረሓቐ’ሞ ኽፉእ መንፈስ ኣሳቐዮ። (1ይሳሙ. 13፡15-16)። ኣብዚ ሳኦል ናይ ምእመናን፡ ሳሙኤል ድማ ናይ ኣበ ነፍሲ ምሳሌ እዮም። መንግሥቲ ሳኦል ምስዓራ ንመከራ ነፍሲ ኸመልክት ከሎ፣ ብኽፉእ መንፈስ ምስቓዩ ድማ ንመከራ ሥጋ የመልክት። ቀዳሞት ኣቦታትውን፡- “ምስ ዝመሲ ናብ ኣበ ነፍሲ” ብማለት ሕሊናኻ ምስ ዝዓርበካን ተስፋ ምስ እትስእንን፡ ኣብ መከራ ሥጋን ነፍስን ወዲቕካ ከይትሳቐ፡ ናብ ዘማኽር ኣበ ነፍሲ ኪድ ይብሉ።
ከም ካልኣይ ውን ኣብ ጽኑዕ እምነት ዝተሠረተ እሙን ዓርኪ ፍቓድ እግዚአብሔር ከፍልጠና ይኽእል እዩ። ንኣብነት፦ ንጉሥ ዳዊት ቤተ መቕደስ ኣምላኽ ኪሓንፅ ድሌትን ሓሳብን’ኳ እንተነበሮ ፍቓድ እግዚአብሔር ግና ብወዱ ሰሎሞን ከምእትሕነፅ ዘፍለጦ ብእሙን ዓርኩ ናታን ነቢይ ነበረ። (1ይዜና ፳፰፥፪/ 28፡2)።
ብመሪሕነት መንፈስ ቅዱስን ብኣማኻርን ከምኡ ውን ብኻልእን ፍቓድ እግዚአብሔር እንታይ ምዃኑ ዚፍለጥ እኳ እንተኾነ ሎሚ ኣብዚ እምነቱ ዝሓፀፀ ተግባሩ ዝደኸመ ወለዶ ግና ብሕልሚ፡ ብራእይ ወይ መልኣኹ ልኢኹ ፍቓዱ ክገልጸሎም ስቕ ኢሎም ዚጽበዩ የዋሃነ ልብ ውኁዳት ኣይኮኑን።ድ እግዚአብሔር ብኸመጋግጽ
* እግዚአብሔር እንተደኣ ፈቒድዎ፦
1. ናይ መንፈስ ዕረፍቲ፡ ሰላም፡ ቅሳነት ንረክብ!
እቲ ዝገበርናዮ ፍቓድ እግዚአብሔር ዝተሓወሶ እንተኾይኑ ፍጹም ሓጐስን ፍቕርን ዘለዎ ሕይወት ከም እንመርሕ ይገብረና። ዋላ ውን መከራ እንተኾነ ሓጐስ ኣለዎ። (1ይጴጥ. ፬፥፲፬/4፡14) ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ውን፦ “ነቶም ንኣምላኽ ዜፍቅሩ ከም መደቡ ውን ዝተጸውዑ ግና ኵሉ ንሠናይ ከም ዚድግፎም ንፈልጥ ኢና።” (ሮሜ ፰፥፳፰/ 8:28) ይብለና።
ሓዋርያት ኣብ ኵሉ ናብራኦምን ጸሎቶምን “ፍቓድካ ይኹን” ይብሉ ስለዝነበሩ ናይ ትብዓትን ሓጐስን መንፈስ ቅዱስ ተመሊኦም ብኅብረት ኣብ ቤተ መቕደስ ጸኒዖም ይነብሩ ነበሩ። (ግብ.ሓዋ. ፬፥፳፱-፴፩/ 4፡29-31) እቲ ተግባሩ ፍቓድ እግዚአብሔር ዘይተሓወሶ ንጉሥ ሳኦል ግና ብመንፈስ ጭንቀት ይሳቐ ነበረ። (1ይሳሙ. 16፡14)
2. ምስክርነት መጽሓፍ ቅዱስ ኣለዎ!
ኵሉ እግዚአብሔር ዝፈቐዶ ዘበለ መጽሓፍ ቅዱስ ይድግፎ፣ እንተዘይፈቒድዎ ግና ምስ መጽሓፍ ቅዱስ ዚፃረር እዩ። ንምሳሌ፥ ምስ ዘይትኣምን ሰበይቲ ንኺመድ ፍቓዱ ድዩ ኣይኮነን ከረጋግጽ ዚደሊ ሰብ፡ መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ምስቶም ዘይኣምኑ ኣብ ሓደ ኣይትቈረኑ” (2ይቆሮ. ፮፥፲፬/6፡14) ስለዝብል ፍቓድ ኣምላኽ ከምዘይኮነ ከረጋግጽ ይኽእል።
3. ምስ ኵነታት ይጋጠም!
ፍቓድ እግዚአብሔር እንተኾይኑ ምስ ኵነታት ዝጋጠም፡ ምስ ጊዜን ቦታን ዝሰማማዕ እዩ። ንምሳሌ፦
* ሙሴ ኣብ ባሕሪ ምድርባዩን፣ ጓል ፈርዖን ናብ ሩባ ወሪዳ ምርካባን (ዘፀ. ፪፥፩-፲/2፡1-10)።
* ኣቦና ኣብርሃም ንወዱ ይስሓቅ ሰበይቲ እትኾኖ ኺመርጸሉ ንኢያውብር ኣገልጋሊኡ ምልኣኹን፣ ርብቃ ኣብኡ ምጽንሓን (ዘፍ. ፳፬፥፩-ፍ/24፡1-ፍ)።
* መውስቦ ጦብያ ምስ ሣራ ጓል ራጉኤል (መጽ. ጦቢት)።
“ጸጒሪ ርእስኹም ኵላተን’ኳ ቍጹራት እየን ብዘይ ፍቓድ ኣቦኹም ካብኣተን ሓንቲ እኳ ናብ ምድሪ ኣይትወድቕን እያ”። (ማቴ. ፲፥፳፱-፴/10፡29-30) ከም ዝበለ ኣብዚ ምድሪ ኾነ ኣብ ሰማይ ብዘይ ፍቓድ እግዚአብሔር ዚፍጸም ሓደ’ኳ የልቦን። እቲ መጻርርትና ዲያብሎስውን ብዘይ ፍቓድ እግዚአብሔር ዝገብሮ የልቦን። ኣባ ጳውሊ ኣብ መንጎ ኃጥኣን እናጸለየ ከሎ፡ ሰይጣን ካብቶም ኃጥኣን ናብኡ መጽአ እሞ፡ ኣባ ጳውሊ ድማ “ኣንታ ሰይጣን ስለምንታይ ኢኻ ብዘይ ፍቓድ እግዚአብሔር ተስሕት ዘሎኻ፧” ኢሉ ሓተቶ። ሰይጣን ድማ “ኣነ ብዘይ ፍቓዱ ዝኾነ ኽገብር ሥልጣን የብለይን” ኢሉ መለሰ። (ስንክሳር ፳፬/24 ታኅሣሥ) ንኣቦና ኢዮብ ኪፍትኖ ኸሎ ውን ኣቐዲሙ ፍቓድ እግዚአብሔር ሓቲቱ እዩ። ጸላኤ ሠናያት ካብ ሓተተ ደኣ’ሞ ንሕና ኸ . . . !
ስለዚ፡ መሠረት ናይ ድኅነትን ሕጕስ ሕይወትን ፍቓድ እግዚአብሔር ምሕታትን ምግባርን’ዮም። ጐይታናውን “ፍቓድ እቲ ኣብ ሰማይ ዚነብር ኣቦይ ዚገብር ደኣ እምበር፡ ጐይታይ ጐይታይ ዚብለኒ ዅሉ ናብ መንግሥተ ሰማያት ኣይኣቱን እዩ. . . ” (ማቴ. ፯፥፳፩/7፡21) ከምዝብለና ኣብ ኵሉ ናብራ ሕይወትና ብፍቓዱ ክንመላለስ ይግብኣና ነዚ ንምግባር እግዚአብሔር ብጸጋኡ ይደግፈና!
ስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
ዕለት 10 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ድሕሪ ቀትሪ እቲ ዛዕባ መንእሰያትን እምነትን ልልያ ጸዋዕታን ብዝብል ሓፈሻዊ ርእሰ ጉዳይ ተመሪሑ ዝካየድ ዘሎ መበል 15 ሓፈሻዊ መደበይና ጉባኤ ብፁዓን ጳጳሳት ሲኖዶስ፡ ኣብቲ ናይ መዛተይ ሰነድ ኣብ ካልኣይ ክፍሊ ዝተነብረ ሓሳብ ኣምሪሑ ዝጀመሮ ዘተ መሰረት ገይሩ፡ “ምብራህ፡ እምነትን ልላይ ጸዋዕታን” ኣብ ዝብል ኣርእስቲ ከምእተመያየጠን፡ ኣብዚ ውዕሎ’ዚ 255 ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ከምእተሳተፉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ብዛዕባ ቤተ ክርስቲያንን መንእሰያትን ክዝረብ እንከሎ፡ ብዙሕ ጊዜ ኣብ ቤተክርስቲያን ብዛዕባ መንእሰይ ክሕሰብ መንእሰይ ቤተ ክርስቲያን ናይ መጻኢ ተስፋኣ ዝተነሮ ኣብ ዝብል እምበር ናይ ቤተ ክርስቲያን ንጡፍ ህልውነት ምዃኑ ኣይኰነን ዝሕሰብ፡ ስለዚህ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ብዛዕባ መንእሰይ ዝምልከት ሓድሽ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎን ዝተሓደሰ ናይ ጸዋዕታ ባህልን ክነቓቓሕን እቲ ናይ ነፍሲ ወከፍ መንእሰይ ህርመት ልቢ ዝዀነ ድምጺ ከለልይ ክድገፍ ከምዘለዎ የተሓሳስቡ።
ዘተ ኣብ መንጐ መንሰይን ኣረጋውያን ክፍሊ ሕብረተሰብን ተጓርኖኣዊ እዩ
ጸዋዕታ ይብሉ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ፡ ኣብ ቤተ ሙክራ ዘይኰነስ ብሓቂ ዘይንጽል ወይ ከኣ ናይ ውሑዳት ዘይኰነ ንኹሉን ናይ ኵሉን ዝዀነ ኣብ ዓውዲ ዝርከብ ቤት ሕክምና ስለ ዝዀነ ኣብ ማሕበረሰብ እዩ ዝኽወን፡ ስለዚህ ቤተ ክርስቲያን ናይ ሱታፌ ስፍራን፡ ምልእተ ትርጉም መታን ክትከውን ብሓቃውያን ርክባታት እያ ክትህብት ዘለዋ። ምእንቲ’ዚ ጸዋዕታዊ ልልያ ክበሃል እንከሎ፡ ናይ ጠመተን ‘ምስ’ - ንምርኻብነት ባህርይ ሰብ ግምት ምሃብ ማለት እዩ፡ እቲ ስለ ጸዋዕታ ዝሓልይ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ቀጥታዊ ርክብን ዘተን ብዛዕባ መንእሰይ ምስ መንእሰይን፡ እዚ ክበሃል እንከሎ ከኣ ብዛዕባ መንእሰይ ጥራሕ ዘይኰነስ ምስ መንእሰይ ምዝታይ ዝብል እዩ፡ በዚ መገዲ’ዚ ሕልሚ ኣረጋውያንን ራእይ መንእሰያትን ምራኻብን ክዛተዩ ምግባርን፡ ከምቲ ኣብ ነቢይ ኢዩዔል ዝቐርብ ጻውዒት፡ ቤተ ክርስቲያን ገዛእ ርእሳን ውዕዉዕ ሓይላን ትርእን፡ እቶም መንእሰያት ምስቲ ሞት ስዒሩ ዝተንስኤ ክርስቶስ ዝራኸብሉ ስፍራ ክትከውን ከምዘለዋ የመላኽቱ።
መንእሰይ ንኸፊል ውዕል ምርካብ ዘይኰነስ ሓላፍነት ዝስምዖ ምግባር ክኸውን ምድጋፍ የድሊ
ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ፡ ኣብ እውነተይና ልልያን ሕድ ሕዳዊ ምስምማዕ ኣብ ዝብሉ ተግባራት እናሓሰቡ፡ መልእኽቲ መደብ ምድሓን ኣምላኽ መንእሰይ ክርድኦን ክማርዀን ብዝኽእል ኣገባብ ከቕረብሉ ይግባእ። ስለዚህ ብእግሩ ደው ከይብል ብዝገብሮ ኣባታውነት ዓይነት ኣተሓሕዛ ንዝዀነ ንኸፊል ውዕሊ ምርካቡ ዘይኰነስ ዓበይቲ ሕልምታት ክሓልም መታን በእጋሩ ደው ክብል ኣብ ዘብቅዖ ርእሰ ሓላፍነታውነትን ምሕናጽ ከምዘድሊ የመላኽቱ።
ንድኻታት ኣብ ምፍቃር ምሕናጽ
እቲ ካልኣ ናይ ጸዋዕታ መፍትሕ፡ ሕንጸት ንድኻታት ኣብ ምፍቃር ዝብል እዩ፡ ድኻ እተዘየለ ክርስቲያናዊ ጸዋዕታ ክህሉ ኣይምኸኣለን፡ ቃላት ድኻን ዝተናዕቀን ናይቲ ቃል ቃልኣውነቱ ንኽትርዳእ ይሕግዝ፡ ስለዚህ ቤተ ክርስቲያን ምስቲ ድኻ ክፍሊ ሕብረተሰብ እትዝትይ ምስቲ ዝተናዕቀን ትሑትን ዝዀነ ክፍሊ ሕብረተሰብ፡ ኣብዚ ውልቃውነት ኣብ ዝብል ዓይነት ኣነባብራን ኣካይዳን ጽኑፍ ወይ ክሩር ኣብ ዝዀነሉ ዘሎ ዓለም፡ ኣብ ማሕበራዊ ፍትሕን ኣኽብሮ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ናይ ሕይወት ባህሊ ምጽናዕን ኣብ ዝብል ዕሴት ጠመተኡ ዘንብር ልልያ ጸዋዕታ ኣገዳሲ እዩ።
ስድራ ቤት መንህብ ሕይወትን ጸዋዕታን እያ
ስድራ ቤት ዘቤታዊት ቁምስና እያ፡ ናይ ሕይወትን ጸዋዕታን መንህብ እያ፡ ስለዚህ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ስድራ ቤት፡ ብሓጐስን ብተስፋን እቲ ቀዳማይ ሳምዕ ጸዋዕታ ጽን ትብል፡ ነዚ ኸኣ ኣብ እምነትን ኣብ ናይ ልኡካነ ሓሴት ክጸንዕ ምግባር ናታ ሓላፍነት ይኽውን። …
መርኣያ ኢየሱስ ምስ ክልተ ደቀ መዝሙር ኣብ ኤማኡስ
ነቲ ኣብ ገለ ገለ እዋን ናይ ወንጌል ዕሴታት ዘናሽው እዋናዊ ዓለም ብምርኣይ፡ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ካብ ቤተ ክርስቲያን ስለ እቶም ዝርሕቝ ኣብ ናይ ሓሶት ገነት ጽግዕተይና ዝዀኑ መንእሰያት እናሓሰቡ፡ ነዞም ከምዚ ዓይነት መንእሰያት እንታይ ይገበር ዝብል ሕቶ ኣቕሪቦም፡ ናይዚ መልሲ’ዚ ኣብቲ ኣብ ኤማኡስ ርክብ ኢየሱስን ክልተ ደቀ መዝሙርን ዝርከብ ከምዝዀነን፡ እዚ ምስ መንእሰይ ሓቢርካ ምጉዓዝን ሓቢርካ ጥራሕ ዘይኰነስ ምስኡን ከምኡን ኴይንካ ምስናይ ከምዘድሊ የመላኽት።
ተመዘናዊ ኣሰንዮ
ናይ መንእሰያት ኩነታቶምን ጠባያቶምን ክይኰንካ ምስኦም ምዃን፡ ገዛእ ርእስኻ ኣብ ጐድኖም ምንባር፡ ግዜኻ ምሳኦም ምጥፋእ፡ ግዜ ምጥፋእ ምስ መንእሰይ ምስቲ ዓቢይ ግዜ ሕይወት ምርኻብ እዩ ዝኸውን፡ ልቦም ምውዕዋዕ፡ እዚ እዩ ብሓቂ ህርመት ልቢ ናይ ኣሰንዮ ሃዋርያዊ ግብረ ኖልዎ፡ ኣብዚ ኸኣ መንእሰይ ተመዘናዊ ኣሰንዮ ዝደሊ ምዃኑ ክዝጋዕ የብሉን፡ ናይ መዘናኡ ኣሰንዮ ደላይ እውን እዩ፡ ነዚ ብጭቡጥ ንምግላጽ ከኣ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ምስቶም ኣብዚ ዝካየድ ዘሎ ሲኖዶስ ብመሰል ሰማዒ ዝሳተፉ ምስ ዘለዉ መንእሰያት ብሓባር ኣብ ሮማ ናብ ዝርከቡ ቅዱሳት ስፍራታት ከነግዱ እዮም።
ሓቀይና ናጽነት ኣብ ልቢ ኢየሱስ ገዛእ ርእስኻ ምዃን ማለት እዩ
ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ኣብቲ ሻምናይ ውዕሎ፥ እቲ ብስነ ኣሃዝ ዝተራቀ ዓለም ብቐረባ ምፍላጥ ከምዘድሊ ኣመልኪቶም፡ እዚ ኸኣ እቲ ናይ ኢድ ተለፎን እውን ናብቲ ናይ ሕይወት እውነተይና ሰሜን ዝዀነ ናብ ክርስቶስ ዘብጽሕ ክሳብ ዝኸውን፡ ኣብ መድለይ ገጽ መረብት ድለይ ዝብል እናጠወቑ መልሲ ካብ መራኸቢ ብዙሃን ሃሰስ ዝብሉ መንእሰያት እልፍ ኣእላፍ እያቶም። እቲ ዝረኽብዎ ሓበሬታ ኸኣ ዕደ ጥበባዊ ወይ ስነ ምርምራዊ እዩ ፍቕሪ ግና ኣይኰነን፡ ርዱእ ወይ ስትውዑል ዘይኰነሉ፡ ተኻፋልነት ዘይንበሮ፡ ከም ቤተ ክርስቲያን ብቑዕ ዝዀነ ኣበ ነፍስ ዘይርከቦ እዩ፡ … መንእሰይ ደላይ እውነተይና ናጽነት እዩ፡ ማለት ኣብ ልቢ ኢየሱስ ገዛእ ርእሱ ምዃን ዝደልይ እዩ፡ ኣብቲ ቅቡልን ፍቕሩን ቤታውን ኰይኑ ዝስምዓሉ። ምጥቃም ማሕበራዊ መረብት ንገዝእ ርእሱ ወረቐት ካብ ምብኻን የድሕን፡ ስለዚህ ግቡእ ኣጠቓቕማ ማህበራውያን መረብት ንገዛእ ርእሱ ኣብ ምክንኻን ፍጥረትን ተፈጥሮን ዓቢይ ግደ ከምዘለዎ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ገሊጾም፡ ኣብ ምኽባር ፍጥረትን ተፈጥሮን መንእሰይ ክህነጽ የተሓሳስቡ።
ኣገዳስነት ብስለት ኣብ ፍትወት
ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ፡ ብዛዕባ ኣገዳስነት በሳል ፍትወት ኣደገፎም፡ ፍቅሪ ናይ ሰብኣዊ ፍጥረት ማእከል እዩ፡ ቅኑዕን ግብእን ሕንጸት ኣብ ጾታዊ ስምዒት ዝሓትት ባህርይ እዩ፡ ቅኑዕን ግቡእን ሕንጸት ኣብ ጾታዊ ስምዒት ሓቅነትን ምሉእ ትርጉም ፍቕሪ ግምት ዝህብ ክኸውን ከምዘለዎ ብፁዓን ኣበው ኣብሪሆም፡ ፍቕሪ ኣብ ልልያ ጸዋዕታ መሰረት እዩ፡ ፍቕሪ ምሉእነት እዩ፡ እዚ ኸኣ እቶም ናይ እምነት ሰማዕት ዝዀኑ ካህናትን ደናግል ሰብ ቃል ኪዳንን ይምስክርዎ፡ ገዛእ ርእስኻ ኣሕሊፍካ ምስ ምሃብ ዝተኣሳሰረ እውነተይና ፍቕሪ፡ እዚ ዓይነት ፍቕሪ’ዚ ኣብቲ ንመንእሰይ ዝብል ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ግቡእ ቦታ ክወሃቦ እውን የተሓሳስቡ።


text:
ብጥዑምዝጊ ተስፋይ
ኣብ 30 ዓመት ድልያ ናጽነት፡ ክንደይ ዓበይትን ንኣሽቱን ናይ ምርብራብ ውግኣት ተኻይዶም እዮም። መብዛሕትኡ ናይ ምርብራብ ውግእ፡ ንነዊሕ ግዜ ዝቕጽልን ዕረፍቲ ዘይህብን ብምዃኑ፡ ብኡ መጠን፡ ምረቱ ልዕሊ ዓቐን እዩ።
ህዝባዊ ግንባር፡ መጥቃዕቲ ፈንዩ፡ ብፍላይ ኣገደስቲ ትሕዝቶ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ዝቆጻጸረሉ እዋን፡ ናይ ምርብራብ ውግእ ክስዕብ ግድን እዩ። ኣብ ከም’ዚ ዝበለ ፍጻመ፡ ኣዘዝቲ ስርዓት ደርግ፡ ሃሞምን ቀልቦምን ናብ’ቲ ብቕልጽም ተጋደልቲ ዝተሓድግዎ መሬት ጥራይ እዩ ዝዕዘር።
ካብ ግንባራት ኤርትራን ካብ ውሽጢ ኢትዮጵያን፡ ዝከኣሎም ዓቕሚ ሰራዊትን ኣጽዋርን ብምጉራት ናብኡ የቕንዕዎ። ካርታ ዘርጊሖም፡ ኣእምሮኦም ጸሚቘም፡ ናይ ውግእ ስትራተጂ ይሕንጽጹ። ኣብ እዋን ኲናት፡ ከይፈተዉ ምስ ተጋደልቲ ምምቓሎም ዘይተርፍ፡ ፈቐዶ ሃገራት እናዘሩ፡ ሓገዝ ናይ ኣጽዋር ይሓትቱ ወይ ይሽምቱ። ነቲ ድሮ ብናይ ተጋደልቲ ስልቲ መጥቃዕቲ ዝተሰናበደ ሰራዊቶም፡
ናብ ንቡር ክመልስዎ ናይ ሕልሚ ጐስጓስ የብዝሑ። ሰራዊቶም ከበሮ እዝኑ ክሳብ ዝቕደድ፡ ብጭርሖታት የጽምምዎ።
ድሕሪ ነፍሲ-ወከፍ ውግእ፡ ኣብ ኣእምሮ ሰራዊቶም ከስርጽዎ ዝፍትኑ ሕልሚ ከኣ፡ ሰራዊት ሻዕብያ ኣብ ዝገብሮ መጥቃዕቲ ይኹን ናይ ምክልኻል ውግእ ከም ዝተዳኸመ ወይ ዓቕሙ ከም ዝጸንቀቐ ብምግላጽ፡ ናብ ዳግማይ ህልቀት ከም ዝወፍር ምግባር እዩ። >>>> ምሉእ ትሕዝቶMribirab-Ab-Anfi-Naxinet.compressed


text:
ኣብ ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ወልዋሎ ዩኒቨርስቲ ዓዲግራት ሰለሙን ገብረፃድቕ ስነ-ስርዓት ቐብሩ ተፈፂሙ።
መቐለ ጥቅምቲ 06/2010(ድወት) ኣብ ስፖርት ከተማ ዓዲግራትን ክልልናን ብፍላይ ድማ ኣብ ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ወልዋሎ ዩኒቨርስቲ ዓዲግራት ዝለዓለ ግደ ዝተፃወተ ነበር ተፃዋታይ ኩዕሶ እግርን ቴክኒካል ዳይሬክተር ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ወልዋሎ ዩኒቨርስቲ ዓዲግራትን ሰለሙን ገብረፃድቕ ትማሊ ሰንበት ስድራቤቱ ፈተውቱ መፍቀርቲ ስፖርት ኣብዝተረኸብሉ ንጉሆ ስዓት ኽልተ ኣብ ከተማ ዓዲግራት ኣብ ጎልጎልታ መድሃኒ ኣለም ቤተክርስትያን ስነ-ስርዓት ቐብሩ ተፈፂሙ።
ላዕለዎት ኣመራርሓ መንግስቲ ተወከልቲ ጋንታታት ኩዕሶ እግሪ ክልልና ተወከልቲ ጋንታ ደደቢትን ፌደሬሽን ኩዕሶ እግሪ ክልልናን ሃገርናን ስድራቤቱ ፈተውቱ ኣባላት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ወልዋሎ ዩኒቨርስቲ ዓዲግራት ደገፍቲ እታ ጋንታ ነበርቲ ከተማ ዓዲግራትን ከባቢኣን ሓዊስካ ብሓፈሻ ብርክት ዝበሉ ኣካላት ኣብዝተረኸብሉ ስነ-ስርዓት ቐብሪ ሰለሙን ገብረፃድቕ ኣብቲ ዕለት ትካላት ውልቀ ሰባትን ናይ ክብሪ ሕቑፊ ዕንበባ ብኽብሪ ኣቐሚጦም እዮም።
ካብ ወላዲ ኣብኡ ገብረፃድቕ ገብሩ ካብ ወላዲት ኣዲኡ ወይዘሮ ሃረጉ ሓጐስ 5 ሰነ 1955ዓ.ም ኣብ ዞባ ምብራቕ ወረዳ ጉሎመኸዳ ከተማ ዛላምበሳ ዝተወለደ ሰለሙን ገብረፃድቕ ኣብ 1970ታት ኣብ ኩዕሶ እግሪ ንጋንታታት ግብርና፣ ከፍተኛ ሁለት፣ ንዓጋመ፣ በቲ ሽዑ ንዝነበረ ክፍለ ሃገር ትግራይን ተፃዊቱ እዩ።
ጋንታ ወልዋሎ ዩኒቨርስቲ ዓዲግራት ኣብ 2004ዓ.ም ናብ ላዕለዋይ ሊግ ኢትዮጵያ ክትሓልፍ ከላ ብላዕለዋይ ዝመርሓ ሰለሙን ገብረፃድቕ ካብዚ ብተወሳኺ ጋንታ ወልዋሎ ዩኒቨርስቲ ዓዲግራት ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ዓመት ናብ ፕሪምየር ሊግ ኢትዮጵያ ንክትኣትዉ ትልሚ ሓንፂፁ ምስ ህዝቡን መንግስቱን ብምዃን ተግባራዊ ዝገበረ ብሓፈሻ ኣብ ስፖርት ከተማ ዓዲግራትን ክልልናን ዓብይ ግደ ተፃዊቱ እዩ።
ብዝሓደሮ ሕማም ኣብ መበል 55 ዓመቱ ካብዛ ዓለም ብሞት ዝተፈለየ ሰለሙን ገብረፃድቕ በዓል ሓዳርን ኣቦ ኣርባዕተ ቖልዑን ነይሩ።
ስፖርት ድምፂ ወያነ ትግራይ ሕዚ’ውን ደጊሙ ንስድራ ቤቱ ፈተውቱ ኣዕርኽቱ ንኣባላት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ወልዋሎ ዩኒቨርስቲ ዓዲግራት ከምኡ’ውን ንደገፍቲ እታ ጋንታ ምፅንዕናዕ ተመንዩ።


text:
ካብ ቀረባ እዋን ናብዚ መፅሓፍቲ እናዋፃእኻ ናብ ኣብያተ ትምህርቲ ምዝርጋሕ ልሙድ እናኾነ ይኸይድ ኣሎ። ብፍላይ እቶም ካብ ኢድ ደረስቲ ቋንቋ ትግርኛ ዝርከቡ መፅሓፍቲ መንግስቲ እውን ቆላሕታ ስለዘይገብረሎም ናብ ቤት ትምህርቲ ዝኣትውሉ ዕድል ፀቢብ እዩ ነይሩ። ደራሲ ትግራይ ኣብ ብጫ ፌስታል መፅሓፍ ኣንጠልጢሉ ዓድጉኒ ኢሉ ክልምን ከም ምርኣይ ዘሕዝን ነገር የለን። ብዙሓት ደረስቲ ኣብ ገዝኦም ከዚኖምዎ ዘለዉ መፅሓፍቲ እውን ድኻን ዕዳጋን ከይተራኸቡ ይነብሩ ከምዝብሃል እቲ ተምሃራይ ከይረኸቦም እቶም ፀሓፍቲ እውን ከይተጠቐሙ ከንቱ ይተርፍ ኣሎ። በዚ መሰረት ሶሻል ሚድያ ብዝፈጠሮ ጥጡሕ ባይታ ኣቢልካ ብወፍሪ መልክዕ መፅሓፍቲ እናኣከብካ ምውፋር ዝነኣድ ስራሕ እዩ።
እዞም መናእሰይ እዚኦም ይርጋ ገብረመድህንን ናትናኤል መስፍንን ይብሃሉ። ይርጋ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝነብር ናትናኤል ድማ ኣብ ኣክሱም ዝነብር ግዱሳት መናእሰይ እዮም። ኩስሚ ሕዳር ፅዮን ኣሽሓት ህዝቢ እዩ ናብ ኣክሱም ዝውሕዝ። ነዚ ኣጋጣሚ ተጠቒምካ መፅሓፍቲ ንምእካብ ልዕሊ 1 ወርሒ ወፍርታትን ምውዕዋዓትን ተገይሩ። ናይዚ ወፍሪ እዚ ቀንዲ ኣካላት ድማ እዞም መናእሰይ እዚኦም ነይሮም። ብዙሓት ግዱሳት እውን ነዚ ተኸቲሎምዎ። ብሓቂ ዕዉት ወፍሪ ኩስምን ንባብን ድማ ነይሩ።
እቲ ወፍሪ ኣብ ኣኽሱምን ከባቢኣን ንዘለዋ ኣብያተ ትምህርቲ ዝውዕል መፅሓፍ ዝእክብ ወፍሪ ኮይኑ ብዓውደ መፅናዕቲ እውን እዩ ተዓጂቡ። በዚ መዳይ ዩኒቨርስቲ ኣክሱም ክምስገን ይግብኦ። “ዕወት ወፍሪ ወዳዲእና ኣለና።” ዝበሉ እቶም መናእሰይ ንብዙሓት ገበርቲ ሰናይ ኣመስጊኖም። “ሞሳ ኣንቱም እንዳሃብኩም ፍሽኽ እትብሉ ሃያባት።” እንትብሉ እውን ሓጎሶም ገሊፆም። “ልዕሊ 3300 መፅሓፍቲ ንትምህርቲ ቢሮ ከተማ ኣኽሱም ቆፂርና ኣረኪብና ኣለና።” ዝበሉ እቶም መናእሰይ ካብዚ እቲ 115 መፅሓፍቲ ንማሕበር ተራድኦ ቃልኪዳናዊት ከምእተወፈየ ገሊፆም።
እቶም መተሓባበርቲ መናእሰይ “ቃል ኣቲኹም ዘይኣምፃእኹምልና ናብ ከባቢ 600 ዝኸውን መፅሓፍቲ እውን ተኺእልኩም ሃየ ልኣኹዎ ኢኹም።” እንትብሉ ተማሕፂኖም።
መንግስቲ መፅሓፍ ገዚእኻ ናብ ኣብያተ ትምህርቲ ምስዳድ ካብቲ ትምህርታዊ ዝኾነ ዓይነታት መፅሓፍ ወፃኢ እምብዛ ኣይኮነን። ንሱ እውን እኹል ኣይኮነን። ብዙሓት ኣብያተ መፅሓፍቲ ትግራይ ዳርጋ ጥርሐን ምኳነን እዩ ብተደጋጋሚ ዝዝረብ። ንቋንቋ ትግርኛ ዋሕስ ክኾን ዝኸእል ሓደ መንገዲ ኣብ ታሕቲ ኣብ ኣብያተ ትምህርቲ ምስራሕ እዩ። እዚ ኣብ ግምት ውሽጢ ብምእታው መንግስቲ ክሰርሕ ኣለዎ፤ መልእኽቲ ግዕዝ ሚድያ እዩ።
ግዕዝ ሚድያ
ንቐዳምነት ንሰርሕ!


text:
ተኣሲሩ ዝርከብ ኢትዮጵያዊያ ጋዜጠኛ እስክንድር ነጋ ኦክስፋም ኖቪብን ፔን ኢንተርናሽናልን ናይ ዝተብሃሉ ክልተ ዓለምለኸ ትካላት ናይ 2018 ተሸላሚ ኮይኑ።
ኣብ ኔዘራላንድ ዝመደብሩ ኦክስፋም ኖቪብ ምስ ፔን ኢንተርናሽናል ብምትሕብባር ናይ ሎሚ ዓመት ተሸለምቲ ክኾኑ ዝሓረዮም ክልተ ጋዜጠኛታት ኢትዮጵያዊ እስክንድር ነጋን ቬኔዝዌላዊት ሚላግሮ ሶኮሮን እዮም።
ዋና ዳይረክተር እቲ ትካል ፋራ ካራሚ ትካለን ኣብ ትሕቲ ኦክስፋም ዝርከብን ካብ ዝምስረት 60 ዓመታት ዘቑፅረን ዓለምለኸ ትካል ከምዝኾነ ይገልፃ።’’እስክንድር ነጋ ንመሰል ሓሳብካ ብነፃነት ምግላፅ ንነዊሕ እዋን ዝተቓለሰ ኣዚዩ ክቡር ጋዜጠኛ እዩ’’ ዝበላ ንሰን እዚ ሽልማት እዚ ንናይ ማሕበረሰቦም ፍትሒ፣ንፍትሓዊ ቁጠባዊ ተረባሕነት፣ንከባቢያዊ ሓለዋን ዝኣመሰሉን መሰላት ዝተቓለሱን ዓው ኢሎም ብምዝራቦም ንማእሰርቲ ዝተቓልዑን ጋዜጠኛታትን ፀሓፍንት ንምትብባዕ ዝውሃ ሽልማት እዩ ኢለን።
እቲ ሽልማት ፅባሕ ኣብ ዘ ሄግ ኣብ ዝዳለው ስነስርዓት ክፍፀም እዩ።እስክንድር ተኣሲሩ ስለዝርከብ ኣብቲ ስነስርዓት ኣይርከብን፤ሶኮሮ ግን ክትርከብ እያ።
እቲ ሽልማት ምስ 2,500 ዩሮ ናብ ብዓልቲ ቤቱ ከምዝልኣኽ ወሲኸን ገሊፀን ኣለዋ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝጀመሮ ናይ እሱራት ምፍታሕ ኣብ ቀፃሊ ንእስክንድር ነጋን ዝተረፉ ካልኦትን ክፈትሕ ተስፋ ከምዝገብራ እውን ሓቢረን።
18 ዓመታት ማእሰርቲ ዝተፈረዶ ጋዜጠኛ እስክንድር ነጋ 3 መስከረም 2004 ዓ/ም ነይሩ ኣብ ቁፅፅር ዝወዓለ።ካብ ዝእሰር ሽድት ዓመት ገይሩ’ሎ።


text:
ኣብ ሃገረ ስብከት መንደፈራ ንውሉደ ክህነትን ምእመናንን ሥልጠና ተዋሂቡ!
ኣብ ሾብዓተ ንኡሳን ሃገረ ስብከታት ናይ ሃገረ ስብከት መንደፈራ ካብ ዕለት 7 ግንቦት 2010 ዓ.ም. ክሳዕ 11 ሰኔ 2010 ዓ.ም. (15-05-2018 ዓ.ም.ፈ ክሳዕ 18-06-2018 ዓ.ም.ፈ)ንካህናት፡ ዲቆናት፡ ምእመናንን ምእመናትን መንፈሳዊ ሥልጠና ተዋሂቡ።
እዚ ሥልጠና’ዚ ካህናትን ዲያቆናትን ሕዝባውያንን ነፍሲ ወከፎም መንነቶም ፈሊጦም ነቲ ዝተዋህቦም ኃላፍነት መኽሊት ከመይ ገይሮም ከምዘርብሕዎ ንምሕጋዝ ዕላማ ዝገበረ ኣብ ሠለስተ ዓበይቲ ኣርእስታት ዝተኸፍለ እዩ።
ቀዳማይ ኣርእስቲ ፡ በእንተ ክህነት ኮይኑ ትርጕም ሥልጣነ ክህነት፡ ጕስነት ሕዝበ ክርስቲያን፡ ኣብዚ ጊዜ’ዚ ክብርን ዕዮን ክህነት ከመይ ኣሎ፧ . . . ዘጠቓልል ትምህርቲ እዩ።
ካልኣይ ኣርእስቲ፡ ኸኣ በእንተ ዲቁና ኮይኑ ትርጕም መዓርገ ዲቁና፡ ኣገልግሎት ዲቁና፡ ናይ ሎሚ ዲያቆናት ከመይ ኣሎና፡ . . . ዘካተተ ሥልጠና እዩ።
ኣብ መወዳእታ፡ ድማ በእንተ ምእመናን ኮይኑ ግደ ምእመናን፡ ርክብ ምስ አበ ነፍስ፡ . . . ዝኣርእስቶም ትምህርታት ተዋሂቡ።
ኣብ መወዳእታ ናይዚ ሥልጠና እዚ፡ መምህራንን ሊቃነ ካህናት ንኡስ ሃገረ ስብከታትን እዚ ዝተዋህበ ትምህርቲ ኣብ ተግባር ክውዕል ክምሕፀኑ ከለዉ፣ ሠልጠንቲ ድማ ብዙኅ ከም ዝተማህሩን ከም ዝኸሰቡን ድኅሪ ምግላጽ ከምዚ ዓይነት ሥልጠና ቀጻልነት ክህልዎ ተላብዮም።
ብወገኑ ቤት ጽሕፈት ሀገረ ስብከት ከኣ ከምዚ ዓይነት ትምህርቲ ብቀጻልነት በብጊዜኡ ብዝተፈላለየ ኣርእስታት ክወሃብ ምዃኑ ገሊጹ።


text:
ኩነታት መንበሪ-ኣባይቲ
ኩነታት ኣባይቲ ብተዛማዲ ደሓን እዩ፡ ከመይሲ እቲ ወረዳ ኣብዘን ዝሓለፋ ዓሰርተ ዓመታት ናይ ህዝቢ ምውሓድ ተራእዩዎ እዩ። ኣብቲ ማእከል ከተማ ሓድሓደ ናይ ኣፓርትመንት ዋሕዲ ኣሎ፡ ኣብ ኩለን ኮምዩናት ድማ ናይ ምጽጋግንን ምሕዳስን ጉድለት ኣሎ። ዝኣርግ ዘሎ ወለዶ፡ ድሌት ናይቲ ዚሰማምዖ መንበሪ ኣባይቲ ድማ ብኣኡ መጠን ይውስኽ። ቦትኒያባናን ኣብቲ ወረዳ ንመራኸቢታትን ምልውዋጥን ዓቢ ኣገዳስነት ኣለዎ። ኣብ መንጎ ኡመዮን ኦርንሾልድስቪክን ናይ ጕዕዞ ምምልላስ ወሲኹ ኣሎ፡ ከምኡውን ክሳዕ ሱንድስቫል። ኣብዘን ክልቲአን ቦታታት ከኣዩ እቲ ምህናጽ ገዛውቲ ዚውስኽ ዘሎ።
ንግዳዊ-ንጥፈታትን ወሃብቲ-ስራሕን
ኣብ ቨስተርኖርላንድ ብዙሓት እተፈላለያ ዓይነታት ዋኒናት ኣለዋ። ኣብ ናይ ዱር ኢንዱስትሪን ናይ ጸዓት ኢንዱስትሪን እተዋፈራ ኣረገውትን ዓበይትን ዋኒናት ኣለዋ፡ ንኣብነት SCA ከምኡውን Eon። ይኹንምበር ብዙሓት ናብ IT ተለኮሙኒከሽንን ዘተኮራ ሓደስቲ ዋኒናት ኣለዋ፡ ንኣብነት፡ Com Hem ከምኡውን Telia። ኮምዩናትን ናይ ወረዳ ኣብያተምኽርን ኣብ ውሽጢ ክንክን ጥዕናን መራኸቢታትን ካብተን ዓበይቲ ወሃብቲ ስራሕ እየን። ካልኦት ነኣሽቱ ዋኒናትውን ኣብቲ ወረዳ ይጅምራ ኣለዋ። ንሳተን ናብ ዋኒናትን ውልቃውያን ሰባትን ዝዓለመ ኣገልግሎት ይህባ።
ኣገልግሎት ጥዕና
እቲ ናይ ወረዳ ቤትምኽሪ ኣብቲ ናይቲ ወረዳ ክንክን ጥዕና ይሳተፍ እዩ። ኣብ ቨስተርኖርላንድ ሰለስተ ሆስፒታላት ኣለዋ። ኣብ ሃርኖሳንድ መቐበሊ ዘለዋ ናይ ሱንድስቫል ወረዳዊት ሆስፒታል፡ ናይ ሶለፍተዮ ሆስፒታልን ናይ ኦርንሾልድስቪክ ሆስፒታልን። ኣብቲ ሆስፒታላት እተፈላለየ መቐበልን ክፍልታትን ንጥፈታትን ኣሎ። ከም ሕሙም መጠን ምስቲ ክፍሊ ሕክምና ክትራኸብ ምስ እትደሊ
ኣብቲ vårdguiden ብምርኣይ ክትገብሮ ትኽእል።
ኣብያተ-ትምህርታትን ትምህርትን
እታ ናይ ሽወደን ዝነኣሰት፡ ሚትኡኒቨርሲተት፡ እትብሃል ዩንቨርሲቲ ኣብ ቨስተርኖርላንድ ትርከብ። ንሳ ብ2005 ተመስሪታ፡ ኣብ ሱንድስቫል፡ ኦስተርሱንድ፡ ሃርኖሳንን ኦርንሾልድስቪክን ድማ ካምፓስ ኣለዋ። ኣብኡ ካብ ሽወደንን ካብ ወጻእን ዝኾኑ መምህራንን ተመራመርትን ተመሃሮን ኣለዉ። ንሱ ኣብ ናይ ስፖርት ተክኖሎጂ፡ ኣብ ናይ ኣደባቢ ተክኒክ፡ ኣብ ፎቶጆርናሊዝምን ልዑል መደባት ኣለዎ፡ ብኤኮኖሚ ድማ ኣህጉራዊ ናይ ማስተርስ ዲግሪ ትምህርቲ ይህብ።
ኣብኡ ናይ ሶስዮሎጂ፡ ተፈጥሮኣዊ ሳየንስ፡ ተክኒክን ሁማኒትስን ትምህርቲ ኣሎ። ሚትኡኒቨርሲተት ብናይ ርሕቀት ትምህርቲ ካብተን ናይ ሽወደን ዩኒቨርሲትታት ቀዳመይቲ እያ። ገለ ናይ ርሕቀት ትምርህቲ መኣከቢ ቦታ ኣለዎ፡ ገሊኡ ግን ዘመናዊ IT-ደገፍ ጥራይ እዩ ዘለዎ።
ባህላውን ናይ ምዝንጋዕ ንጥፈታትን
ቨስተርኖርላንድ ብባህሊ ሃብታም እያ፡ ስለዚ ንንጡፍ ናይ ዕረፍቲ ግዜ ብዙሕ ተኽእሎታት ኣሎ። ኣብ ሃርኖሳንድ Norrdans ዚብሃል ኣብ ዓለም ዝና ዘትረፈ ናይ ዳንስ ትካል ኣሎ። ብመገዲ Scenkonst Västernorrland ድማ ሙዚቃን ትያትርን ዳንስን ፊልምን ይፈሪ። ቨስተርኖርላንድ በቲ ግሩምን ምሉእ ትሕዝቶ ዘለዎ ተፈጥሮኣን ዱራን ወሓይዛን ባህላዊ ህይወታን ፍልጥቲ እያ። እቲ ብርቂ ዝኾነ ናይ ሆጋ ገማግም ባሕሪ ናይ ሽወደን ርስቲ እዩ። ኣብኡ ብዙሕ ናይ ተፈጥሮ ሕዛእቲ ኣሎ፡ ከምኡውን ብዙሓት እተፈለለዩ እንስሳታትን ኣታኽልትን ዘለወን ደሴታት ኣለዋ።
ንጥፈታት ሲቪላዊ-ማሕበራት ኣብ መዳይ ምውህሃድ ኣብ ሕብረተ-ሰብ
ኣብ ቨስተርኖርላንድ ሓደስቲ መጻእቲ ስለ ዝበዝሑ ዘለዉ ቍጽሪ ህዝቢ ይውስኽ ኣሎ። እዚ ከኣ ድሕሪ ነዊሕ እዋን እዩ ዚፍጸም ዘሎ። ነቶም ካብ ግዳም ዝመጹ፡ ስራሕን መነባብሮን ንምቕራብ ብዙሕ ይጸዓር ኣሎ። እቲ ናይቲ ወረዳ መሪሕነት ምስ ግሩም ሓሳባት ዘለዎም ውድባትን ቢዚነሳትን ኮምዩናትን ናይ ወረዳ ቤትምኽንር ብምትሕብባር ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ ብኽብርን ሕጋውን ሰብኣውን መገዲ ኪቕበሎም ይጽዕር። ንኣብነት፡ ብ 2011 ቨስተርኖርላንድ እያ እታ መጀመርያ ኣብዚ ሃገር ንብዙሓት በይኖም ዚመጹ ስደተኛታት ህጻናት እተቐበለት።


text:
ዝኽሪ መበል 30 ዓመት ምድምሳስ ‘ውቃው እዝ’ ንምጽንባል፡ ሰፊሕ ምድላዋት ይካየድ ኣሎ፣
ዝኽሪ መበል 30 ዓመት ምድምሳስ ‘ውቃው-እዝ’ ንምጽንባል፡ “ሳሕል ከም ሃገር፡ ህዝባዊ ግንባር ከም መንግስቲ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ሰፊሕ ምድላዋት ይካየድ ከምዘሎ፡ ኣመሓዳሪት ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ-ባሕሪ ወይዘሮ ጽገረዳ ወልደገርግሽ ንኤሪና ሓቢራ፣
ወይዘሮ ጽገረዳ ኣብ ሓበሬታኣ፡ እቲ መደባት ብልዑል ውህደት ህዝቢ፡ ሚኒስትሪታት፡ ሃገራውያን ኩባንያታት ህንጻ፡ ስነ-ጥበባውያንን ምምሕዳራት ንኡስ ዞባታትን ይካየድ ከምዘሎ ጠቒሳ፡ ዛጊት ስነ-ጥበባዊ ስርሓት፡ ሰነዳዊ ፊልም፡ ካርኒቫል፡ ምሕታም ነቲ ውዕሎ ዘዘንቱ መጽሓፍን ካልእን ዘጠቓለለ መሰናድኦታት ልዕሊ 80 ሚእታዊት ምድላዋቱ ኣብ ደረጃ ምጽፋፍ በጺሑ ከምዘሎ ኣብሪሃ፣
ዕላማ’ቲ መደብ፡ ኣብ ነፍስ-ወከፍ ስድሪ መሬት’ዛ ሃገር ንእተፈጸመ ቅያ፡ ዕለትን ፍጻመታትን ተጠቒምካ፡ ሓዚልዎ ንዘሎ ታሪኽ፡ ጅግንነትን መስዋእትን ብምብርባር፡ ናብ ተካእቲ ወለዶታት ንምስግጋርን ንምስናድን ምዃኑ ዝጠቐሰት ወይዘሮ ጽገረዳ፡ ምምሕዳር ዞባ ነዚ ናይ ዝኽሪ መደብ ንምድማቕ ባይታ ኣብ ምጥጣሕን ንምቕባል ነጋድያን ዝኸውን ናይ እንግዶት መደባት ኣብ ምውዳድን፡ ምስ ኩሎም መሓውራቱን ህዝብን ይጽዕት ከምዘሎ ኣረዲኣ፣
እቲ ጽንብል ካብ 21 ክሳብ 23 መጋቢት ኣብ ሓውሲ-ከተማ እማህሚመ ክካየድ ምዃኑ ዝሓበረት ኣመሓዳሪት ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ነዚ መደብ’ዚ ንምዕዋት፡ ምጽጋንን ምሕዳስን መስመራት መጓዓዝያ፡ ምውሓስ ቀረብ ኣገልግሎት ኤለክትሪሲቲን ማይን፡ ከምኡ’ውን ትሕተ-ቅርጻዊ ስርሓት ዘጠቓልል ዓበይቲ መደባት’ውን ኣብ ትግባረ ከምዝርከብ ብምጥቃስ፡ ነበርቲ – ኣብ ምውቃብን ምውሓስ ጽሬትን ከባቢኡ ተጸሚዱ ምህላዉ ገሊጻ፣
ወይዘሮ ጽገረዳ ወልደገርጊስ ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ መንጐ ነዚ ረዚን ዕለተ-ዝኽሪ ንምድማቕ ዝሳተፍ ዘሎ ኩሉ ኣካል ንዘሎ ናይ ምትሕግጋዝን ምድግጋፍን መንፈስን ልዑል ወኒን ደፋኢ ሓይሊ ምዃኑ ብምሕባር፡ ከም’ዚ ዓይነት ሃገራዊ ምትእኽኻባት ንዝሓለፈ ንምዝኽኻርን ታሪኽ ንምስግጋርን ኣገዳስነቱ ልዑል ብምዃኑ፡ ወለዲ ብሓፈሻ መንእሰያት ድማ ብፍላይ ብዝለዓለ ክጥቀሙሉ ተላብያ፣
****** ኣ.ዜ.ኤ ******


text:
ክትምዕድን ክትምህርን ናይ ምድላይ ክቱር ድሌት ዝስዕርር ዘሎ መሲሉ ተሰሚዑኒ ነይሩ። ዳሕራይ ሕስብ ምስ ኣበልኩዎ ግን ሕጂ ደኣ ብናጻ ዕድላት ማሕበራዊ መራኸቢታት ተሓጊዙ ዝተጋነነ መሲሉ እምበር ካብ ቀደሙስ እኹል መንጸፍ ጸኒሑዎ’ዩ። ንውሰድ እንዶ…
…ሙሳ ኣሮን ኣብ መቕድም ቀዳመይቲ ልብ-ወለዱ ወርቅሃ “እቲ ጽሑፍ ነቶም ክቡራንን ሕፉራንን መምሃሪ እምበር᎓ መጻወቲ” ከም ዘይኰነ ኣመልኪቱ ኣሎ። ሙሳ ኣሮን ጥራይ ዘይኰነስ ኵሎም ናይ ሽዑ ጸሓፍቲ ልብ-ወለድ ንዕኡ ዝመስል ማዕዳን መጠቀቕታን’ዮም ዝህቡ ነይሮም። በቲ መጠኑ ዝሓለፈ “ክትምህር ናይ ምድላይ ጽቡቕ ድሌት” ዝተናደደ በየነ ሃይለ ድማ ኣብ ዓቢዱ’ዶ ትብልዎ? (1965) ᎓ “እዚ ጽሑፍ ክምህር ወይ ክግስጽ ቢለ ኣይጸሓፍኩዎን” ኢሉ ኣቐሚጡ። ምናልባት ግን ኣብ ኤርትራ ጥራይ ዘይኰነስ ኣብ ብዙሓት ዘመናዊ ስነ-ጽሑፍ ደንጉዩ ዝጀመረን ሃገራት ጸሓፍቲ ልብ-ወለድ ነገርቲ ዛንታ ጥራይ ዘይኰነስ መምሃራን እንኮላይ’ዮም። ንዝያዳ “The Novelist as Teacher” ዝብል ጽሑፍ ቺንዋ ኣቸበ ምውካስ ይከኣል።
[ናይ መምሃራን ካብ ተላዕለ ብዘይካ ኣብ ኤርትራ “መምህር” ካብ ሞያ ሓሊፉ ናብ መዓርግ ዝቕይረሉ ሕብረተሰብ’ሲ ኣሎ’ዶኾን?]
ኣብ ዘልዕሎ ኣብነታት ሓቀኛ ኣስማት ኣይክጠቅስን’የ።
ኣብ ፈለማ 2000 ኣቢላ ኣብ ኤርትራ “ዝረዓመት” መጽሓፍ᎓ ኣብ መቕድማ᎓ “እገሊት ጓለይ ‘ባባ ንህዝቢ ኤርትራ በጃኻ ምሃሮ᎓’ ኢላ ኣምሪራ ተላብያትኒ’የ ዝጽሕፍ ዘለኹ” ዝብል ኣለዎ።
እቶም “ብሩህ መጻኢ” (እንታይ ምዃኑ እንድዒ) ክህሉዎም እንደልዮም ህጻናት ኤርትራ እንተስ ኣቦይ ንዋዩ ወይ ኣቦይ ባጃይን ኣማኢት መሰልቶምን ተማዒዶም ክስንብሩ ቍሩብ’ዩ ተሪፉዎም። እዛ ንሓደ ጨሓምን ጭራ ነስነስ እናበለን ንምዝራብ ዝጽገም ወሓለ ሰብኣይ ቅዲ መበቈላ ኣበይ ምዃና ኣይፈልጥን። ኣብ ዝበዝሕ ናይ ተዋስኦን ምዕዶን ኣጋጣሚታት ግን ካብተን ኣዝየን ዝውቱራት ኣገባባት’ያ።
ምርኢት መጽሓፍቲ ኤርትራ ጽቡቕ ተበግሶ ደኣ ይዅን እምበር᎓ “ነንብብ ክንዕንብብ” እትብል መዝሙር ናይቲ ኣጋጣሚ ክሰምዕ ከለኹ ወትሩ እዝነይ እዃዅየኒ ነይሩ።
ካብተን ሓደ ሓድሽ ስራሕ ኣዝያ ኣገዳሲት ምዃና እንጥቀመላ ዝውትርቲ ኣገባብ ኣወዓውዓ᎓ “መሃሪትን ኣዘናጋዒትን” ተዋስኦ᎓ መጽሓፍ᎓ ፊልም ምዃና ምንጋር’ዩ። ክመዓድ ኢሉ ናብ ሲነማ ከፊሉ ዝኸይድ’ሲ ከመይ ከመይ’ዩ?
መስፍን ገብረሂወት ቀደም ተመሃራይ ካልኣይ ደረጃ ከለኹ ደጋጊመ ዘንብባ ዝነበርኩ ናይ ዋዛታት መጽሓፍ ኣላቶ። ኣርእስታ? እናሰሓቕና ንመሃር። ዳሕራይ ቍሩብ ምስ ጐበዝኩ እታ ኣርእስታ ተሕስበኒ፣ ሰብ ስሒቑ ጥራይ እንተኸደስ እንታይ ሓጢኣት ኮን ነይሩዎ? ስለምንታይ’ከ ካብ ነፍሲ-ወከፍ ዋዛ ትምህርቲ ክቕስም ዝድለ?Continue reading


text:
ናብ ደደቢት ካብ ዝወፈሩ 11 ፈላሞት ተጋደልቲ ህወሓት ሓደ ዝኾኑን አብዚ ሕዚ እዋን ድማ አባል ፈፃሚ ስራሕ ተቋዋሚ ፓርቲ ዓረና ትግራይን ዝኾኑ አቶ አስገደ ገብረስላሴ፣ ጋህዲ አብ ዘርእስቱ ዝፀሓፍዎም ተኸታተልቲ መፃሕፍቲ ሽም አቶ ብስራት አማረ አፀሊምካ ብዝብል አብ ከተማ መቐለ ኣብዝርከቡ ክልተ አብያተ ፍርዲ ዓቀብቲ ሕጊ ኸሲሰምዎም ነይሮም።
ቤት ፍርዲ ኸአ ካብ ዝተመስረቶም ስም ናይ ምጥፋእ ወይ እውን ጽቡቅ ስም ናይ ምጽላም ክሲ ነጻ ኢኹም ኢሉዎም ኣሎ።
ሽመይ ጠፊኡ ኢሎም ነቲ ኽሲ ዘበገስዎ ተጋዳላይ ህውሓት ዝነበሩ ኣቶ ብስራት ኣማረ እቲ ዝተውሃበ ብይን ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ናይ ፍትሒ ሽግር መርኣያ ስለዝኾነን ክብረይ ዝትንክፍ ነባራይ ዝኾነ መፅሓፍ ስለዝኾነ ክሳብ መወዳእታ ይግባይ ክብል እየ ይብሉ።
ብዓል ሙያ ሕጊ ኣቶ ተመስገን ተካ ኩሉ ዓይነት መፀለምታ ኣየኽስስን ይብሉ።እቲ ዝተብሃለ ነገር ሓቂ እንተኾይኑን ኣየቕፅዕን በሉ’ሞ ናይ ውልቂ ወይ’ውን ቤትሰብ ሓበሬታ ዘውፅእን ንህዝቢ ዘይጥቅምን እንተኽይኑ ግን ክጋዋሕ የብሉን ይብሉ ኣቶ ተመስገን ተካ።
ምሉእ ትሕዝቱኡ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
ወታደራዊ ሓይሊ ናይጀሪያ ኣብታ ሃገር ንልዕሊ ኣርባዕተ ዓመት ክካየድ ዝፀንሐ ናዕቢ ብቕልጡፍ ከጥፍኦ እየ ኢሉ ዝሓለፈ ሰሙን ድሕሪ ምእዋጁ እቲ ምፍሳስ ደም ገዲዱዎ’ሎ።ዕጡቓት ንከተማታት ወሪሮም፣ንቤተ ክርስቲያንን ንኣውቶቡስን ብቦምብ ኣጥቒዖም።
ዝሓለፈ ዓርቢ ናይ ህፁፅ ኣዋጅ ካብዝተኣወጀለን ሰለስተ ክፍለግዝኣታት ሓንቲ ኣብ ዝኾነት ኣብ ኣዳማዋ ሓደ ካህን ተቐቲሎም።ብቕድሚ ትማሊ ቀዳም ለይቲ ድማ ኣባላት እስላማዊ ቦኮ ሓራም ተሓቢኦም ኣብ ዝተረኸቡላ ኣብ ከተማ ዛሪያ ናይ ሸኽ ኣዳም ኣልባኒ መኪና ብሓዊ ተቓፂላ።ኣብቲ መጥቓዕቲ እቶም ሸኽ፣ብዓልቲ ቤቶምን ውላዶምን ተቐቲሎም።
እቶም ካህን ኣኽረርቲ ኣብ ዝምልምሉሎም ከባቢታት ኣንፃር እቶም ኣኽረርቲ ድምፆም ብምስማዕ ይፍለጡ ይብሉ ኣብ ዋና ከተማ ናይጀሪያ ደላሊ ኣባይቲ ዝኾኑ ጋድዊን ኣዲዪ።’’ንሰላም ካብ ዝሰብኩ መራሕቲ ሃይማኖት ሓደ ነይሮም።ስለ ሰላም ብምስባኾም እዮም ዝቐንፀሉዎምን ንቤተሰቦም እውን ዝቐተልዎምን’’ኢሎም።
ዕጡቓት ኣኽራሪ ቦኮ ሓራም ኣብቶም ዝሓለፈ ኣርባዕተ ዓመትን ፈረቓን ኣብያተ ክርስቲያን፣መሳጊድ፣ኣብያተ ትምህርቲ፣መራኸቢ ብዙሃን፣ሓይልታት ፀጥታን ትካላትን መንግስትን ዒላም ብምግባር ንኣሽሓት ቐቲሎም ተባሂሎም ይኽሰሱ።
ዋና ፀሓፊ ጃናቱ ናስሪል እስላም ብዝብል ናይ ዝፍለጥ ኣብ ሰሜን ናይጀሪያ ንዝርከባ ትካላት ምስልምና እትጥርንፍ ትካል ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃል እቲ ቕትለት ቦኮ ሓራም ከምዝፈፀሞ ከምዝዝረብን ሓላፍነት ዝወሰደ ኣካል ግን ከምዘየለን ይገልፁ።
ኣልባኒ ኣብ ሰሜናዊ ናይጀሪያ ትምህርቲ ንኽስፋሕፋሕ ፅኑዕ ሰባኺ ከምዝነበሩ ይገልፁ።
ኣብቶም ዝሓለፉ ሸሞንተ ኣዋርሕ ወታደራዊ ሓይሊ ናይጀሪያ ነቶም ናዕበኛታት ካብ ብዙሓት ከተማታት ደፊኦም ኣውፂኦምዎም።እቶም መጥቓዕትታት ግን ኣብ ገጠራት ቀፂሎም ኣለው።
ካልኦት ወሃቢቲ ሪኢቶ እቲ ቕትለት ጠጠው ንምባል እንኮ መንገዲ ዝርርብ ምክያድ እዩ ይብሉ።
ናይ ኣባይቲ ደላሊ ዝኾኑ ኣዲዪ ካብ ኣቡጃ ነቲ ህውከት ሃፍታማት ፖለቲከኛታትን ሰበስልጣንን ብገንዘብ ከምዝሕግዝዎ ይከራኸሩ።እዚ ዝውሃብ ሓገዝ እንተድኣ ተበቲኹ ቀንዲ መሳርሒ ዝኾኑ ድኻታት መናእሰይ ናብ ገዛውቶም ክምለሱ እዮም ይብሉ ብምስዓብ።


text:
እምነተይ ኣብ ኢየሱስ ሕጂ-ሕጂ ኣንቢረ …ድሕሪ እዚኸ?
እምነተይ ኣብ ኢየሱስ ሕጂ-ሕጂ ኣንቢረ …ድሕሪ እዚኸ?
እንቛዕ ደስ በለካ! ህይወት ዝቕይር ውሳኔ ኢኻ ዝወሰድካ። ምናልባት “ድሕሪ እዚኸ? ከመይ ኢለ እየ ጉዕዞ ምስ ኣምላኽ ክጅምሮ?” ዝብሉ ሕቶታት ይቕጀሉካ ይኸውን። እዞም ስዒቦም ዘለዉ ሓሙሽተ ስጕሚታት፡ ካብ ቅዱስ መጽሓፍ ኣንፈት ክህቡኻ እዮም። ኣብ ጉዕዞኻ ሕቶታት እንተ ኣጋጢሞምኻ ንመርበብ ሓበሬታ www.GotQuestions.org/Tigrinya ተወከስ።
1. ትርጉም ድሕነት ከምዝተረደኣካ ኣረጋግጽ።
1ይቲ መልእኽቲ ዮሓንስ 5፡13 ከምዚ እናበለ ይምህረና “ንኣኻትኩም ነዞም ብስም ወዲ ኣምላኽ እትኣምኑ፥ ናይ ዘለዓለም ሕይወት ከም ዘላትኩም ምእንቲ ክትፈልጡ ኢለ እየ እዚ ዝጽሕፈልኩም ዘሎኹ”። ትርጉም ድሕነት ክርደኣና ኣምላኽ ይደሊ እዩ። ኣምላኽ፡ ከም ዝደሓንና ብርግጽ ክንፈልጥን ምድሓንና ክንኣምንን ይደልይ እዩ። እስከ፡ ሕጽር ብዝበለ ኣገደስቲ ነጥብታት ብዛዕባ ድሕነት ንርአ፡
(ሀ) ኩላትና ሓጢእና ኢና። ኩላትና ንኣምላኽ ባህ ዘየብሉ ነገራት ፈጺምና ኢና (ሮማ. 2፡23)።
(ለ) ብሰሪ ሓጢኣትና ድማ፡ ንዘለዓለም ካብ ኣምላኽ ናይ ምርሓቕ መቕጻዕቲ ይግበኣና (ሮማ. 6፡23)።
(ሐ) ኢየሱስ ኣብ መስቀል ብሰሪ ሓጢኣትና እዩ ዝሞተ (ሮማ. 5፡8, 2ቆሮ. 5፡21)። ንዓና ዝግባእ ዋጋ መቕጻዕቲ ብምኽፋል፡ ኢየሱስ በጃና ኣብ መስቀል ሞተ። ትንሳኤ ኢየሱስ ድማ ሞቱ ንሓጢኣትና ንምኽፋል እኹል ምዃኑ ኣመስከረ።
(መ) ኣምላኽ ንኩሎም እቶም እምነቶም ኣብ ኢየሱስ ዘንበሩ [ሞት ኢየሱስ ንሓጢኣትና ዝተኸፍለ ዋጋ ምኳኑ ዝኣምኑ] ውሕስነት ሕድገት-ሓጢኣት ይህቦም።
እዚ እዩ እቲ መልእኽቲ ድሕነት! መድሓኒኻ ምዃኑ እምነትካ ኣብ ኢየሱስ እንተደኣ ኣንቢርካ፡ ድሒንካ ኣሎኻ! ኩሉ ሓጢኣትካ ተሓዲጉልካ እዩ፡ ኣምላኽ ከኣ ኩሉሳዕ ምሳኻ ከምዝኸውን ወይ ፈጺሙ ከም ዘይሓድገካ ቃል ይኣትወልካ (ሮማ. 8፡38-39, ማቴ. 28፡20)። ድሕነትካ ኣብ ክርስቶስ ውሑስ ምዃኑ ዘክር (ዮሓ. 10፡28-29)። ኢየሱስ በይኑ መድሓኒኻ ምዃኑ ትኣምን እንተዀንካ፡ ንዘለዓለም ምስ ኣምላኽ ኣብ መንግስተ-ሰማያት ክትነብር ምዃንካ ርግጸኛ ክትከውን ኣሎካ!
2. ቅዱስ መጽሓፍ እትምህር ቅንዕቲ ቤተ ክርስትያን ኣናዲ።
ንቤተ ክርስትያን ከም ሓደ ህንጻ ገርካ ኣይትውሰዳ። እቶም ሰባት እዮም ቤተ ክርስትያን። ኣመንቲ ኢየሱስ ክርስቶስ ንሓድሕዶም ክመሓዘዉ ኣዚዩ ኣገዳሲ እዩ። እዚ ከኣ እዩ እቲ ቀንዲ ዕላማ ቤተ ክርስትያን። እምነትካ ኣብ ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ኣምበርካ እምበኣር፡ ሕጂ ኣብ ከባቢኻ ቅዱስ መጽሓፍ እትኣምን ቤተ ክርስትያን ኣናዲኻ ምስቲ ኣላዪ ወይ ፓስተር ክትዘራረብ ብግዲ ከምዘድልየካ ነተባብዓካ። ብዛዕባ እዚ ሓድሽ እምነትካ ኣብ ኢይሱስ ክርስቶስ ድማ ንገሮ።
ካልእይ ዕላማ ቤት ክርስትያን ቅዱስ መጽሓፍ ምስትምሃር እዩ። ከመይ ኢልካ ሕግታት ኣምላኽ ኣብ ህይወትካ ከም እተተግብሮ ክትመሃር ትኽእል። ንቅዱስ መጽሓፍ ብግቡእ ምርዳእ፡ ቅኑዕን ሓያልን ክርስትያናዊ ህይወት ንምምራሕ እቲ ቀንዲ ረቛሒ እዩ። 2ጢሞ. 3፡16-17 ከምዚ ይምህረና፡ “እቲ ናይ ኣምላኽ ሰብ ፍጹም፥ ንሠናይ ግብሪ ዘበለ ኣጸቢቑ ዝተዳለወ ምእንቲ ኪኸውን፥ ብመንፈስ ኣምላኽ ዝተጻሕፈ ቅዱስ መጽሓፍ ንትምህርቲ፥ ንተግሣጽ፥ ንምእራም፥ ቅኑዕ ናብራ ንምምሃር ይጠቅም”።
ሳልሳይ ዕላማ ቤተ ክርስትያን ኣምልኾ እዩ። ኣምልኾ ማለት ንኣምላኽ ስለ ኩሉ እቲ ንሱ ዝገበሮ ምምስጋን ማለት እዩ! ኣምላኽ ኣድሒኑና እዩ። ኣምላኽ ምሳና ኣሎ። ኣምላኽ ይመርሓናን ይኣልየናን። ንምንታይከ ዘይነመስግኖ? ኣምላኽ ቅዱስ፡ ሓቀኛ፡ መፍቀሪ፡ ርህሩህን ጸጋ ዝመልኦን እዩ። ራእይ 4፡11 ከምዚ ይብል፡ “ኦ ጐይታናን ኣምላኽናን! ንስኻ ክብርን ሥብሓትን ሥልጣንን ንምውሳድ ብቑዕ ኢኻ። ከምይ ንብዘሎ ንስኻ ፈጠዝካዮ፥ ፍቓድካ ስለዝኮነ ድማ ህላዌ ረኺቡን ተፈጢሩን ኣሎ”።
3. መዓልታዊ ናብ ኣምላኽ እተተኩረሉ ጊዜ ፍለ።
መዓልታዊ ምስ ኣምላኽ ኣተኩርና እነሕልፎ ውሱን ጊዜ ክህልወና ኣዚዩ ኣገዳሲ እዩ። ገለ ሰባት ነዚ ጊዜ “ህዱእ ጊዜ” ይብልዎ። ገሊኦም ድማ “ወፈያታት” ይብልዎ፡ ምኽኒያቱ ንገዛርእስና ንእምላኽ እንውፍየሉ ጊዜ ስለዝኾነ። ገሊኦም ኣብ ቅድሚ ቀትሪ ጊዜ ይፈልዩ፡ ገሊኦም ድማ ኣጋ ምሸት ይመርጹ። መዓስ ትገብሮን እንታይ ኢልካ ትሰምዮን ኣገዳሲ ኣይኮነን። እቲ ዘገድስ ብቀጻሊ ምስ ኣምላኽ እተሕልፈሉ ጊዜ ምህላውካ እዩ። ምስ ኣምላኽ እነሕልፎ ጊዜ እንታይ ተግባራት ዝሓቖፈ እዩ?
(ሀ) ጸሎት። ጸሎት ማለት ንኣምላኽ ምምስጋን ማለት እዩ። ብዛዕባ ሻቕሎትካን ጸገማትካን ንኣምላኽ ንገሮ። ፍልጠትን መምርሕን ክህበካ ንእምላኽ ለምኖ። ንእትደልዮም ነገራት ክገብረልካ ንኣምላኽ ለምኖ። ክሳዕ ክንደይ ከምእተፍቅሮን ንኩሉ ዝገብረልካ ከም እተደንቕን ንኣምላኽ ንገሮ። ጸሎት ማለት ድማ እዚ እዩ።
(ለ) ምንባብ ቅዱስ መጽሓፍ። ኣብ ርእሲ እቲ ኣብ ቤተ ክርስትያን፡ ኣብ ትምህርቲ-ሰንበት ኮነ ኣብ መጽናዕቲ ቅዱስ መጽሓፍ እትመሃሮ ቅዱስ መጽሓፍ፡ ንበይንኻውን ቅዱስ መጽሓፍ ምንባብ ከድልየካ እዩ። ቅኑዕ ክርስትያናዊ ህይወት ንክትመርሕ ዘድልዩኻ ኩሉም ነገራት ኣብ ቅዱስ መጽሓፍ ይርከብ። ለባም ውሳኔ ንምውሳድ፡ ድልየት ኣምላኽ ንክትፈልጥ፡ ንካልኦት ከምይ ኢልካ ከም እትምስክርን ከመይ ኢልካ ብመንፈስ ከም እትዓብን ኩሉም መምርሒታት ኣምላኽ ዝሓዘ መጽሓፍ እዩ። ቅዱስ መጽሓፍ ንዓና ዝተዋህበ ቃል ኣምላኽ እዩ። ቅዱስ መጽሓፍ ብመሰረቱ ንኣምላኽ ብዘፈስህ መገዲ ህይወትና ከምይ ኢልና ከም እንመርሕን ንገዛእ ርእስና እነቕስነሉን መምርሒታት ኣምላኽ ዝሓዘ መጽሓፍ እዩ።
4. ብመንፈስ ክሕግዙኻ ምስ ዝኽእሉ ሰባት ዝምድና ፍጠር።
1ቆሮ. 15፡33 ከምዚ ይብለና፡ “ኣይትታለሉ፥ ሕማቕ ዕርክነት ንጽቡቕ ልማድ የበላሽዎ እዩ”። ኣብ ቅዱስ መጽሓፍ ብዛዕባ ጽልዋ “እኵያት” ሰባት ኣብ ልዕለና ዘጠንቕቑ ጽሑፋት መሊኦም ኣለዉ። ዘይቅዱስ ተግባራት ምስ ዘዘውትሩ ሰባት ጊዜና ምሕላፍና እቶም ተግባራት ክፈታተኑና ይኽእሉ። ጠባይ ናይዞም ኣብ ጥቓና ዘለዉ ሰባት ድማ ክጸልወና እዩ። ስለዚ እዩ ከኣ ንእምላኽ ብዘፍቕሩን ንኣምላኽ ብዝተወፈዩን ሰባት ክንክበብ ኣዚዩ እገዳሲ ዝኸውን።
ክሕግዙኻን ከተባብዑኻን ዝኽእሉ ሓደ ወይ ክልተ ኣዕሩኽ እንተተኻኢሉ ካብ እትመላለሶ ቤተ ክርስትያን ኣናዲ (ዕብ. 3፡13, 10፡24)። ንኣዕሩኽካ ብዛዕባ ህዱእ-ጊዜኻ፡ ብተግባራትካን ብዛዕባ ጉዕዞኻ ምስ እምላኽን ተሓታቲ ክገብሩኻ ሕተቶም። ንዓታቶም ከኣ ከምኡ ክትገብሮም ከምእትኽእል ሕተቶም። እዚ ማለት ግን ካብ ኩሉም ንጐይታ ኢየሱስ ከም መድሓኒኦም ዘይፈልጥዎ ኣዕሩኽካ ተፈለ ማለት ኣይኮነን። ዓርኮም ምዃን ቀጽልን ኣፍቅሮምን። ኢየሱስ ህይወትካ ከምዝለወጦን ኩሉ እቲ ቅድሚ ሕጂ እትገብሮ ዝነበርካ ነገራት ክትገብሮ ከምዘይትኽእል ጥራይ ንገሮም። ንኣምላኽ ድማ ብዛዕባ ኢየሱስ ምስ ኣዕሩኽካ እተዕልለሉ ኣጋጣሚታት ክህበካ ለምኖ።
5. ተጠመቕ
ብዙሓት ሰባት ብዛዕባ ጥምቀት ጌጋ ሓበሬታ ኣለዎም። “ምጥማቕ” ዝብል ቃል ትርጉሙ ኣብ ማይ ምጥላቕ ማለት እዩ። ጥምቀት ብዛዕባ ሓድሽ እምነትካ ኣብ ክርስቶስን መብጽዓኻ ንክትስዕቦን ብኣገባብ ቅዱስ መጽሓፍ ብወግዒ እትገልሉ መገዲ እዩ። ኣብ ማይ ምጥላቕ ድማ ምስ ክርስቶስ ምቕባርካ የመልክት። ካብቲ ዝጠለቕካሉ ማይ ምውጻእ ድማ ትንሳኤ ክርስቶስ የመልክት። ምጥማቕ ድማ ንገዛ ርእስኻ ምስ ሞትን ቀብርን ትንሳኤን ኢየሱስ ምትእስሳር እዩ (ሮማ. 6፡3-4)።
ጥምቀት ኣይኮነን ዘድሕነካ። ጥምቀት ሓጢኣትካ ኣይሓጽበልካን እዩ። ጥምቀት፡ ምልክት እሙን ናይ ምዃንን ንድሕነትካ ኣብ ክርስቶስ ጥራይ እምነት ከም ዘንበርካ ብወግዒ ምግላጽ እዩ። ጥምቀት ኣገዳሲ እዩ ምኽኒያቱ ናይ እሙን ምዃንካ ምልክትን ንድሕነትካ ኣብ ክርስቶስ እሙን ምዃንካ ብወግዒ ምግላጽ እዩ። ንክትጥመቕ ቅሩብ እንተድኣ ኰንካ ምስ ኣላዪ ወይ ፓስተር ተዛራረብ።
English
እምነተይ ኣብ ኢየሱስ ሕጂ-ሕጂ ኣንቢረ …ድሕሪ እዚኸ?


text:
Share List
Related posts:
- VOICE OF ASSENNA: ፍጻሜታት ቤትምህርቲ ኣል ዲያእን ብድሆታት ኤርትራን
- መግለጺ ጽላል ዲሞክራሲያውያን ኤርትራውያን ኣብ ኖርወይ ብዛዕባቲ ኣብ ኤርትራ ዝርአ ዘሎ ተባዕ ህዝባዊ ተቓውሞ ዝምልከት
- VOICE OF ASSENNA: ኣብ ኣስመራ ዝተራእየ ህዝባዊ ተቓውሞ ብምድጋፍ ሎሚ ኣብ ለንደን ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፊ ኤርትራውያን
- VOICE OF ASSENNA: Unedited video – ተወሳኺ ቪደዮ ብዛዕባ `ቲ ኣብ ኣስመራ፡ ኣኽርያ ቤትምህርቲ ኣል ዲያእ ዝጀመረ ተቓውሞ
- Unedited Video from Asmara: ኣቦይ ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑር ኣብ ማእከል ኣስመራ ዘስምዑዎ ተባዕ መደረ ተቓውሞ ምዕጻው ቤትምህርቲ
- VOICE OF ASSENNA: ጋዜጣዊ መግለጺ ኮሚቴ ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ – ዓባይ ብሪጣንያ ብዛዕባ ህጹጽ መጸዋዕታ `ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኤርትራውያን
- VOICE OF ASSENNA: ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፡ ኣብ ኣስመራ ብካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ናይ እትካየድ ቤትምህርቲ ክልተ ኣመሓደርቲ ኣሲሩ
- ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፡ ኣብ ኣስመራ ብካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ንእትምሓደር `ሰሚናርዮ` ተባሂላ ናይ እትፍለጥ ቤት ትምህርቲ ኣካየድቲ ንዝነበሩ ኣባ ጳውሎስ ሃይለ፡ ከምኡ `ውን ሲስተር ትንሳኤ ከምዝኣሰሮም ምንጭታት ሓቢሮም።
- VOICE OF ASSENNA: ኮለጅ ቢዝነስን ኢኮኖሚክስን ሓልሓለ ካብ ቤትምህርቲ ናብ መናበዪ ስታላ ተቐይሩ
- VOICE OF ASSENNA: ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኤርትራውያን ንምልዓዓል ህዝባዊ ምንቅስቓስ ብዛዕባ ጻውዒት ውደባ 15 ሕዳር 2017
- Voice of Assenna: እዋናዊ ሓበሬታ ካብ ሮማ ብዛዕባ ግፍዕታት ፖሊስ ጥልያን ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን
- ኤርትራውያን ንምጥጣዕ ሃገራዊ ዘተ ከምኡ ‘ውን ኣህጉራዊ ምሕዝነት ኤርትራውያን ዝብሃሉ ክልተ ሲቪካውያን ማሕበራት ከምዝሰመሩ ሓባራዊ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣውጺኦም።


text:
ኣብ ዞባ ጉጂ ከተማ ነገሌ ቦረናን እውን ልዕሊ 200 ሰባት ከምዝተኣሰሩ ምንጭታት ንድምጺ ኣሜሪካ ክፍሊ ኣፋን ኦሮሞ ገሊፆም ኣለው።
ኣብ ክልል ኦሮሚያ ንኣስታት 11 ኣዋርሕ ብሰንኪ ዝጸንሓ ተቓውሞ ኣብ ልዕሊ ሰብ ሞትን መቑሰልትን ኣብ ልዕሊ ንብረት ድማ ዕንወት በፂሑ እዩ።
ኣብ ፍሉይ ዞባ ኦሮሚያ ከተማ ሰበታ ንዝበፅሐ ዕንወት ንብረት ተሓተቲ ተባሂሎም ዝተጠርጠሩ ሓደ ሽሕ ተጠርጠርቲ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ምውዓሎም ንከንቲባ ከተማ ሰበታ ኣቶ ኣራርሳ መርዳሳ ዝጠቐሰ ፀብፃብ ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፐሬት ይገልፅ።
ብመሰረት ኣቶ ኣራርሳ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ካብ መንጎ ዝውዓሉ ተጠርጠርቲ ነበርቲ እታ ከተማ ዝኾኑ ካብ 40 ክሳብ 50 ዝኾኑ ኽኾኑ ከለው እቶም ዝበዝሑ ካብ ካልኦት ከባቢታት ኦሮሚያ ዝመፁ ምዃኖም እዮም።
እቶም ተጠርጠርቲ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ኣብ ምውዓል ነበርቲ እታ ከተማ ዝርዝር ተጠርጠርትን ዝፈፀምዎ ዓይነታት ጥፍኣትን ኣብ ምቅላዕ ምስታፎም እቶም ከንቲባ ሓቢሮም።
ብኻልእ ዜና ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዞባ ጉጂ ከተማ ኔጌሌ ቦረና ሓይልታት ፀጥታ ንሰባት ይኣስሩ ከምዘለው ሽሙ ክግለፀሉ ዘይደለ ነባሪ እታ ከተማ ንክፍሊ ኣፋን ኦሮሞ ድምጺ ኣሜሪካ ገሊጹ’ሎ።
ናይታ ወረዳ ሓላፊ ፀጥታ ኣቶ ኣዶላ ሚሄሶ ብወገኖም እቶም ዝተኣስሩ ህውከት ዝፈጠሩ ዕዋሉ እዮም ክብሉ መሊሶም።
ኣብቲ ዞባ ብዙሓት ሰባት ይእሰሩ ከምዘለው ካልኦት ምንጭታት ብተወሳኺ ምግላጾም ክፍሊ አፋን ኦሮሞ ሓቢሮም ኣለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኽኣል።


text:
ምዝውታር ኣካላዊ ብቕዓት ቱቦታት ደምን ልብን ትኩስ ሓይሊ ንኽረክብ ይሕግዝ መፅናዕቲ።
እዚ ኣብ መፅሄት Journal of Physiology ዝተሓተ መፅናዕቲ ኣብ ልዕሊ ሚኢቲ ሰባት ዝተኻየደ እንትኸውን ወትሩ ኣከላዊ ብቕዓት ዘዘውትሩ ሰባት ኣብ ቱቦታት ደሞም ምድኻም ንኸይፍጠር ይሕግዞም ይብል። ካብዞም 100 ሰባት እቶም 60 ሰባት ስፖርታዊ ምንቅስቓስ ናይ ምግባር ልምዲ ዘለዎም እንትኾኑ ትቦታት ደሞም ኮነ ጥዕና ልቦም ካብቶም ስፖርት ዘየዘውትሩ 40 ሰባት ብዝተፈለየ መልክዑ ትኩስ ሓይሊ ዝወነነ ከም ዝኾነ ኣረጋጊፅና ይብሉ እዞም ተመራመርቲ ጥዕና።
እዞም ተመራመርቲ ጥዕና ዘሕለፍዎ መልእኽቲ ሰባት ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰሙን ካብ 4 ክሳብ 5 መዓልታት ዝኾነ ዓይነት ስፖርታዊ ምንቅስቓስ ዘካይዱ እንትኾይኖም ኣብ ቱቦታት ደም ዘለው ጭዋዳታት ናብ መንእሰይነት ዝቕየሩ ከም ዝኾኑን ምስ ልቢ ዝተዛመዱ ሕማማት ከምዘየጥቅዑናን ገሊፆም ኣለው።
ትቦታት ደምና ስርዓቱ ብዘይሓለወ ኣመጋግባ ኮነ ዕድመ ብምድፋእ ምዝውውር ደም ክቆራረፅ ፣ ክዕበስ ኢሉ ውን ክፀብብ ይኽእል እዩ። ልቢ ብወገና ምስ ዕድመ ምድፋእ ይኹን ምስ ሕማማት ልቢ ተዛሚዱ ስራሕታ ካብቲ ንቡር ክትንኪ ይኽእል እዩ።
ኣብዚ ወቕቲ እዩ እምበኣር ዝኾነ ይኹን ኣካላዊ ብቕዓት ማለት ውን ስፖርት ምንቅስቓስ ነዘውትር እንተኾይና ጭዋዳታትን ቱቦታትን ደም ከምኡ ውን ልቢ ልክዕ ናብቲ ኣብ ዕድመ ንእስነት ዝነበረሉ እዋን ምምላስ ይከኣል ኢሎም ዘለው ጉጅለ ተመራመርቲ ጥዕና ኣሜሪካ።
ኣብ ሃገረ ኣሜሪካ ዳላስ ቴክሳስ ብInstitute for Exercise and Environmental Medicine ዝተኻየደ እዚ መፅናዕቲ ኣብዚ ትካል ነዚ ጉጅለ መፅናዕቲ ዝመርሑ ዶክተር ቤንጃሚን ለቪን ሰባት ኣካላዊ ብቕዓት ንኸዘውትሩ ይምዕዱ። ብፍላይ ድማ እቶም ኣብ ማእኸላይ ዕድመ ዝርከቡ ሰባት ኣካላዊ ብቕዓት ከዘውትሩ ይግባእ ኢሎም ኣለው።
ፍልፍል bbc.com/health


text:
ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ነቶም 800 ሽሕ መንበሪ ወረቐት ዘይብሎም ቆልዑን ብቁልዕነቶም ዝመፁ መንእሰያትን ሓለዋ ንክግበረሎም ዘኽአል ዝነበረ ትእዛዝ ንክላዓል ዘግድድ ስጉምቲ ወሲዶም።
እዞም ቆልዑን ብቁልዕለቶም ዝመፁን መንእሰያትን ብወለዶም ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ናብ ኣሜሪካ ዝኣተው ቆልዑ’ዮም። ፕረዚደንት ትራምፕ ነቲ ነዞም ቆልዕን መንእሰያትን ካብ ምጥርዝ ዑቁባ ኾይንዎም ዝፀንሓ ዳካ ብዝብል ምህፃረ ቃል-ዝፍለጥ ትእዛዝንኽለዕል ዝወስውኑ ፕረዚደንት ትራምጵ ግን ኮንግረስ ክፀንሑ ዝደልዮም እንተኾይኑ ኣብ ውሽጢ 6-ኣዋርሕ ክውሰን ግዜ ሂቦም’ለዉ።
ፕረዚደንት ትራምፕ ነዚ ውሳነኦም ድሕሪ ምፅዳቆም ፣ ኣብ ክንደኦም ዋና ዓቃቢ ሕጊ ጄፍ ሰሽን ኣብ ቅድሚ ካሜራ መብርሂ ንክህቡ ኣዋፊሮም’ዮም።
"ደሓንዶ ሓዲርኩም። ሎሚ ነቲ ዳካ ተባሂሉ ዝፍለጥ ኣብ እዋን ምምሕዳር ፕረዚደንት ኦባማ ዝተተግበረ ፕሮግራም ንኽለዓል ምውሳኑ ንምግላፅ ኣብዚ ኣብ ቅድሜኹም ዘለኹ። ቡአትዕዮ ፍትሒ ነቶም ፕረዚደንትን ንቤት ዕዮ ድሕነት ሃገራን ኣዚ ፕሮግራም ጥራይ ዘይኾነስ እቲ ፕሮግራም ንኽትግበር ንዝተህበ ናይ ፅሕፍ ትእዛዝ’ውን ክስረዝ ምኽሪ ሂቡ’ዩ። "
ፕሮግራም ዳካ ማለት ኣብ ኣሜሪካ ተማሂርካ ናይ ምምሕያሽ ራኢ ንዘለዎም ራኢኦም ንኽትግብሩ ነቶም ብዘይ ሕጋዊ መንገዲ ናብ ዩናይትድ ሴተይትስ ዝመፁ ቆልዑን ኣብዝኣሜሪካ ዝዓበዩን ምንእሰያት ዕድል ንምሃብ ዝብፕረዚደንት ኦባማ ዝተዋህበ ትእዛዝ’ዩ ኔሩ።
ትራምፕ ነዚ ብፕረዚደንት ኦባማ ዝወፀን ዝተተግበረን ፕረዚደንታዊ ትእዛዝ’ዮም ቀልቢሶምዎ።
እቶም ወረቐት ዘይጸንሖም ቆልዑ ንመብዛሕትኡ ዕድሚኦም ኣብ ኣሜሪካ’ዮም ኣሕሊፎምዎ፣ ሎሚ ግን ናይ ጊዜ ጉዳይ’ምበር ካብ ዝመጽእ መጋቢት ጀሚሩ ክጥረዙ ይኽእሉ’ዮም።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 13 ጥቅምቲ 2017 ዓ.ም. ንወግዓዊ ምብጻሕ ሃገረ ቫቲካን ንዝኣተዉ ናይ ሊባኖስ መራሔ መንግቲ ሳኣድ ራፊክ ሃሪሪ ኣብ ሓዋርያዊ መንበሮም ተቐቢሎም ከምዘዘራረቡ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
መራሔ መንግስቲ ሃሪሪ ካብ ቅዱስ ኣቦና ተሰናቢቶም ብናይ ቅድስቲ መንበር ናይ ወጻኢ ጉዳይ ርክባት ዋና ጸሓፊ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ፓውል ሪቻርድ ጋላገር ምስ ዝተሰነዩ ምስ ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ፒየትሮ ፓሮሊን ከምእተራኸቡ ዝሓበረ ናይ ቅድቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣስዒቡ፥ ኣብ ዝተኻየደ ክሌኣዊ ርክብ ብዛዕባ ህልዉ ኩነታት ሊባኖስን ማእከላይ ምብራቕን ናይ ሓሳብ ልውውጥ ከምእተኻየደን ኣብ ሊባኖስ ዝረአይ ዘሎ ምርግጋእ ዝነኣድ ምዃኑን ስለዚህ ኣብ ሊባኖስ ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ናይ ፖለቲካ ውድባት ንናይ ሕዝብን ሃገርን ጥቕሚ ዘተኰረ ሓናጺ ናይ ሓባር ዘተ ክህሉ ዘተባብዔ ምንባሩ የመልክት።
ከምኡ እውን ኣብቲ ክሌኣዊ ርክብ ኣብ መንጐ ቅድስቲ መንበርን ሃገረ ሊባኖስን ዘሎ ርክብ ሰናይ ምዃኑን ሊባኖስ ካብተን ውግእን ስእነት ሰላምን ዝረአየለን ሃገራት ማእከላይ ምብራቕ ዝውሕዙ ስደተይናታትን ተመዛበልትን ተቐባልነታን እንጋዴኣን ዝምስገንን ህብረ ባህላውን ህብረ ሃይማኖታውን ዘተ መሰረት ሰላም ምዃኑን ነቲ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ሰላም ክዓስል ንእትገብሮ ጻዕሪ ኣፍልጦ ብምሃብ ኣብ ሊባኖስን ከባቢ ማእከላይ ምብራቕ ሰላምን ፍትሕን ንምንቕቓሕ ኣብ መንጐ ክርስቲያንን ኣስላማያን ኣብ ምትሕባርንን ምክብባርን ዝጸንዔ ናይ ሓባር ርክብን ዘተን ክህሉ ዘተሓሳሰበ እውን ምንባሩ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ሓቢሩ።


text:
ሓፍቲ ዋና ፀሓፊ ሸውዓተ ግንቦት ኣቶ ኣንዳርጋቸው ፅጌን ኣሜሪካዊት ዜግነት ዝሓዛን ወ/ሮ ብዙኣየሁ ካብ ኢትዮዽያ ተጠሪዘን ከምዝወፃ ገሊፀን።
ንሰን ንክፍሊ ኣምሓርኛ ኣብ ዝሃበኦ ቃለ-ምልልስ፣ኣብ ክግሊ ኢምግረሽን ተፀዊዔን ብቅፅበት ካብ‘ታ ሃገር ንክወፃ ከምዝተገለፀለንን ንፅባሒቱ ከምዝወፃን ጠቂሰን።
ስለምንታይ ይመስለን ዝተጠረዛ ንዝብል ዝቀረበለን ሕቶ፣ኣብ‘ዘን ዝሓለፋ ዓሰርተ መዓልታት ምስ ቤተ-ሰብ ተሓባቢረን ንዝተኣሰሩ ሓወን ኣቶ ኣንዳርጋቸው ጠበቃ ንምቁፃር ላዕልን ታሕትን ይብላ ከምዝቀነያ‘ምበር ካልእ ዝፈፀመኦ ነገር ከምዘይነበረ ሓቢረን።
”ብመሰረት ሪኢቶ ኤምባሲ እንግሊዝ ጠበቃ ሓወን ንምቁፃር’የ እናሰራሕኩ ቀንየ።ሓወይ ዝርከበሉ ኩነታት፣ዘድልዮ ነገራት ንምምላእ‘የ ተንቀሳቂሰ። ንክጥረዝ ጠንቂ ዝኾነ ነገር ኣይፈፀምኩን፣እንትርፊ ምስ ሓወን ዝተኣሳሰረ ጉዳይ ኢለን” ንሰን።
ንግንቦት ሸውዓተ ሓዊሱ ኣባል ዝኾነ ፖለቲካዊ ፓርቲ ኣባል ከምዘይኮና፣ ኣብ ፓስፖርተን 22 ጊዜ ተጠርዚኪ ኢኺ፣ከይትምለሲ ዝብል ማሕተም ከምዝዓረፈሉን ገሊፀን።
ከይትምለሲ ዝብል ማሕተም ኣብ ፓስፖርተይ ምዕራፉ ግን ስምዒተን ከምዝጎድኦን፣ሃለዋት ሓወን ክሳብ ዝፈልጣ ፃዕረይ ክፍትን‘የ ኢለን።


text:
ብዘይመንግስታዊ ናይ ስፔን ትካል ካብ ማእኸላይ ባሕሪ ዝደሓኑ 230 ስደተኛታት ሎሚ ዓርቢ ኣብ ወደባዊት ከተማ ፓዘሎ ሲሲሊ ምእታዎም ተገሊጹ።
እቶም ብናይ ስፔን ሰብኣዊ ሓገዝ ወሃቢት ትካል ፕሮኣክቲቫ ኦፕን ኣርምስ ካብ ማእኸላይ ባሕሪ ዝደሓኑ ስደተኛታት ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ብዝተኻየደ ስርሒት ዝደሓኒ ምኳኖም’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ኣብዚ ዓመት’ዚ ጥራይ ክሳብ መስከረም 3,2017 ዓ.ም 99,846 ስደተኛታት ማእኸላይ ባሕሪ ብምቁራጽ ካብ ሊብያ ተበጊሶም ማእኸላይ ባሕሪ ብምቕUራብ ኢጣልያ ዝኣተው ክኾኑ ኸለው ዝሓለፈ ዓመት ድማ 121,385 ስደተኛታት ብመንገዲ ብዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ነዚ ጉዕዞ ምቁራጾም ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ይገልጽ።
ሰበ ስልጣን ጸጥታ ሊብያ ብወገኖም ብኢጣልያ ዝሕገዝ መንግስቲ ሊብያ ካብ ሊብያ ናብ ኣውሮጳ ዝውሕዙ ስደተኛታት ንምግታእ ይጽዕር ምህላው ንኣሶሴይትድ ፕረስ ገሊጾም።
ብተወሳኺ ኢጣልያ ንሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ናይ ስልጠናን መሳለጥያን ሓገዝ ትሕብ ምህላዋ ይገልጹ።
ይኹን ደኣ እምበር ሕጂ’ውን ዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ካብ ሊብያ ስደተኛታት የበግሱ አለው እዚ ድማ ካብቲ ዝተለምደ መንገዲ ዝተፈልየ መንገዲ ይጥቐሙ ከምዘለው ዘርእይ እዩ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ካብ ተኣምር ቅድስት ኣርሴማ
ብገንዘብ ኃላፍን ጠፋእን ዝኾነ ዓለም ኣዝያ ሃብታም ዝኾነት ሓንቲ ሰበይቲ ነበረት፡ ብዝኂ ገንዘባ ሥፍርን ቊጽሪን ኣይነበሮን። ከም ከዋኽብቲ ሰማይን ከም ሑጻ ባሕርን እዩ። ምግባ ግና ብማይ ዝተኣልከ ፍረ ዓተር ነበረ። ንሳ ግና ንሽጉራትን ንጥሙያትን፡ ካህናትን ዲያቆናትን መንገደኛታትን ስደተኛታትን፡ ኣረገውትን ዘኽታማትን ትጽውዕ ነበረት።
ብስም ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስን፡ ብስም እግዝእትነ ቅድስት ድንግል ማርያምን ብስም መላእኽትን ጻድቃንን ሰማዕታትን ዝኽሪ ክትገብር ከላ ኣብ ዓዳ ካብ ዘለው ሰባት ንሓደ እኳ ኣይትፈልን ነበረት። ዝያዳ ድማ ዝኽሪ በዓል ብፅዕት ኣርሴማ 29 መስከረም፡ 6 ታኅሣሥ ዝክረ በዓል ትፈቱ ነበረት። ቃል መክብብ ከም ዝብሎ፦ ‘ነቶም ሕያዎት ሰባት ለጋስነቶም ትመርሖም ካብ መከራ’ውን ተናግፎም። ከምኡ’ውን ንኣዕዋፍ ሰማይ እኽልን ማይን ትህቦም ኣብ ልዕሊ እንስሳታት’ውን ትርኅርኅ ነበረት። ሰሎሞን ኣብ መጽሓፈ ምሳሌ፦ ‘ጻድቅ ሰብ ኣብ ልዕሊ እንስሳ ርኅሩኅ እዩ ኃጢአተኛ ግና ርኅራኄ የብሉን’ ከም ዝበለ።
እዛ ሰበይቲ እዚኣ ግና ሠናይ ምግባራ ብዙኅ እዩ። ምጽዋት ብምሃብ ካብ ደቂ ሰብ ዝወዳደራ ኣይነበረ፡ ካብ ሰብ ብሥውርን ኅቡእን ደኣ እምበር ንውዳሴ ከንቱ ኢላ ኣይኮነትን ትህብ ዝነበረት።
ሓደ መዓልቲ ናብ ቤተ ክርስቲያን ብፅዕትን ቅድስትን ኣርሴማ ከደት ኣብኡውን ክሳዕ ሾብዓተ መዓልቲ ሱባኤ ኃዘት ኣብ መወዳእታ ሱባኤኣ ድማ ብፅዕትን ቅድስትን ኣርሴማ ንግሥቲ መሲላ ተገልጸትላ። “ጸሎትክን ምጽዋትክን ኣብ ቅድሚ መንበር ልዑል እግዚአብሔር ዓሪጉ እዩ።” ብምባል ነዛ ሃብታም ሰበይቲ ነገረታ። ‘ድኅሪ ሠለስተ መዓልቲ ካብዚ ዓለም’ዚ ብሞት ተፈሊኺ ናብ ዘለዓለማዊ ሕይወት ክትከዲ ኢኺ፡ ኣብ መንግሥተ ሰማያት ምሳይ ክትነግሢ ኢኺ፡ ኣነ’ውን ካብቲ ኣምላኸይ እግዚአብሔር ዝሃበኒ ንዓኺ መዓርን ጸባን እተፍስስ ሓድሽ ምድሪ አዳልየልኪ ኣለኹ።” በለታ።
ከምዚ ኢላ ከኣ ከም ብልጭታ መብረቕ ካብኣ ተሠወረት፡ነዚ ብምስማዕ እዛ ሕያወይቲ ሰበይቲ ንእግዚአብሔር ኣመስገነቶ፡ ልዕልና ግርማ ብፅዕትን ቅድስትን ኣርሴማ ኣድነቐት ብሓቂ ብፅዕትን ቅድስትን አርሴማ ተገሊጻትለይ” እናበለት ብዓቢይ ሓጐስ ናብ ቤታ ተመልሰት።
በዚ ከኣ ዓቢይ በዓል ገይራ ንዝጠመዩ ኣጽገበቶም፡ ንዝተሸገሩን ንነዳያንን ኵሉ ገንዘባ ሃበት፡ ብዘይካ መግነዛ ሓንቲ እኳ ኣየትረፈትን። እቲ ጨርቑ ድማ ፈትሊ ሱፍ እዩ። ድኅሪ’ዚ ነፍሳ ወፂኣ ብሰላም ዓረፈት። ምስ ብፅዕትን ቅድስትን ኣርሴማ ድማ ናይ ሓጐስ መኅደሪ ወረሰት።
ጸሎታን በረኸታን ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ንዘለዓለም ይኹን፡ አሜን።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ደብዳብ ነፈርቲ ኣብ ሰሜናዊ የመን ንሆስፒታል ብምድብዳበን እንተወሓደ ሽዱሽተ ሰባት ተቐቲሎም።ካልኦት 20 ሰባት እውን ቆሲሎም ኣለው፤እቲ ቁፅሪ ክውስኽ ከምዝኽእልን ሰበስልጣን ሓቢሮም።
እቲ ሆስፒታል ናይ ዶብ ኣልቦ ሓካይም እዩ።
ብኻሊእ ዜና ሳዓዳ ኣብ ዝተብሃለ ከባቢ ኣብ ልዕሊ ዝርከብ ሓደ ቤት ትምህርቲ ብቕድሚ ትማሊ ቀዳም ብዝተፈፀመ ደብዳብ ነፈርቲ 10 ሰባት ተቐቲሎም ካብ 8 ክሳብ 15 ዓመት ዝዕድሚኦም ካልኦት 28 ሰባት ድማ ከምዝቖሰሉ ዶብ ኣልቦ ሓካይም ኣፍሊጡ’ሎ።
ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስታት ባን ኪ-ሙን ነቲ ናይ ቀዳም መጥቓዕቲ ኮኒኖም ኣለው።
ኣብ ውሽጢ የመን ይካየድ ናይ ዘሎ ውግእን ወታደራ ስርሒትን ቀንዲ ተጠቃዕቲ ህፃውንቲ ዝርከቡዎም ስቪላት ምዃኖም ብሓዘን ምግላፆም ወሃቢ ቃሎ ባን ኪ-ሙን ኣብ ዘውፅእዎ መግለፂ ሓቢሮም።ህፁፅ ምርመራ ክካየድ እውን ፀዊዖም ኣለው።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 6 ታሕሳስ 2017 ዓ.ም. ኣብቲ ምስ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ዘተ ዘነቓቕሕ ጳጳስዊ ቤት ምኽሪ ምስ ናይ ፍልስጥኤም ዝተፈላለያ ሃይማኖት ላዕለዎት ኣካላት ቀዋሚ ኮሚቴ ዘተ ኣባላት ኣብ ዘካይዶ ዓውደ ጉባኤ ተጋባኣያን ተቐቢሎም፥ ብኹሉ ጽፍሕታት ዝረጋገጽ፡ ብጸሎትን ኣስተንትኖን ምስ ገዛእ ርእስኻ ዝግበርን ኣብ ስድራ ቤትን ኣብ ውሽጢ ሃይማኖታዊ ማሕበረሰብን ኣብ መንጐ ዝተፈላለየ ማሕበረሰብ ሃይማኖታትን ኣብ ውሽጢ ሕብረተሰብ እውን ዝንበር ሓድሕዳዊ ምክብባር ናይ ዘተ ቀዳማይ ኩነት እዩ፡ ዝብል ሓሳብ ዘማአከለ ዘረባ ከምዘስምዑ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ባርባራ ካስተሊ ሓቢረን።
ካብ ዘተ ንናይ ሓባር ጥቕሚ ድልያን ነቶም ኣዚዮም ብድኽነት ዝተጠቕዑ ክንክንን ሓልዮትን ዝግበር ምውህሃድ ጻዕሪ ሓድሕዳዊ ምልላይን ምክብባርን ምትሕብባርን ይምንጨው ከምዝበሉ ዝሓበራ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ካስተሊ ኣስዒበን ቅዱስ ኣቦና ዕለት 6 ታሕሳስ 2017 ዓ.ም. ኣብ ጳውሎስ ሻድሻይ እቲ ልሙድ ናይ ዕለተ ረቡዕ ኣስተምህሮ ትምርህተ ክርስቶስ ቅድሚ ምልጋሶም ምስቶም ናይ ፍልስጥኤማውያን ናይ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ላዕልዎት ኣካላት ኣባላት ቀዋሚ ናይ ዘተ ኮሚቴ ተቐቢሎም ኣብ ዘስምዕዎ ዘረባ ገሊጾም፥ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ መንጐ ሕብረተሰብን ሰባትን ማሕበራትን ናይ ዘተ ድልድይ ክትሃንጽ ወትሩ ባህ ዘብላ ሰናይ ተግባር እዩ፡ ብርግጽ ድማ ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ሃይማኖታትን ምሁራትን ኣብ ፍልስጥኤም እቲ ናይ ዘተ ባህሊ ክትሃንጽ እንከላ ሓጐስ ይስምዓ ከምዝበሉ ገሊጸን።
ቅድስቲ መሬት ንክርስቲያን እቲ ኣብ ናዝሬት ከተማ ኣብ መንጐ ገብራኤል መልኣኽን ድንግል ማርያምን ኣብ ዝተኻየደ ዘተ ዝዛዘም ኣብ መንጐ እግዚኣብሔርን ፍጥረት ሰብን ንዝቐውም ዘተ ዝለዓለት ትእምርቲ እያ። እቲ ዘተ ድማ ኣብ መንጐ ኢየሱስን እቲ መላእ ዘርኢ ሰብን ዝውክል ሕዝቢ ቅድስቲ መሬት ብፍሉይ ኣግባብ ይቕጽል ዝበሉ ቅዱስ ኣቦን ንመላእ ሃገርን ሕዝብን ፍልስእጤም ሰላምን ምዕባለን ክጽገው መታን ቡራኬ እግዚኣብሔር ተማሕጺኖም፡ እቲ ኣብ መንጐ ናይ ፍልስእጤም ዝተፈላለያ ሃይማኖታትን ላዕለዎት ኣካላት ዘሳትፍ ምስ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ዝግበር ናይ ሓባር ዘተ ዘነቓቕሕ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ዝጠለቦ ኣብ ፍልስጥኤም ዝርከባ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ቀዋሚ ናይ ዘተ ኮሚቴ ዘካየዶ ዘሎ ዓውደ ጉባኤ ፍርያማ ክኸውን ድማ ተማሕጺኖም እዚ ናይ ሓባር ዘተ ንናይ ፍልስጥኤም ሕዝብን ኩለን ሃይማኖታትን በርገሳውያን ማሕበራትን ኣብ ዘተ ዘተባብዕን ነቲ ኣብቲ ከባቢ ዘሎ ብድሆ ንምግጣም ዘብቕዕ ጽቡቕ ድላይ ዘነቓቕሕ ይኹን ከምዝበሉ ካስተሊ ሓቢረን።
ናይ ፍልስጥኤም መንግስቲ ርእሰ ምምሕዳርን ብፍላይ ድማ ርእሰ ብሔር ማሕሙድ ኣባስን ፍልስጥኤማዊ ማሕበረሰብ ክርስቲያን ንፍልስጥኤም ኣገዳስን ክፍሊ ሕብረተሰብ ፍልስእጤም ምዃኑ ዘየማትእ ኣፍልጦ ከምዘለዎም ዝዘከሩ ቅዱስ ኣቦና ፍልስጥኤማዊ ክርስቲያን ክፍሊ ሕብረተሰብ ፍልስእጤም እዩ ከምዝበሉ ካስተሊ ጠቒሰን ኣተሓሒዘን ዕለት 6 ነሓሰ 2017 ዓ.ም. ምስ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ዘተ ዘነቓቕሕ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ልኡካን ብናይቲ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ብፁዕ ካርዲናል ዣን ልዊስ ታውራን ተመሪሖም ምስቲ ብናይ ፍልስጥኤም ምስ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ዘተ ድርገት ኣቦ መንበር ማሕሙድ ኣል ሓባሽ ምዝ ዝተመርሑ ልኡካን ናይ ሓባር ዓውደ ጉባኤ ከምዘካየዱ ገሊጸን።


text:
ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ቶም ላንተስ ኣብ ዓለም ኣብ ልዕሊ ተሓለቕቲ ስቪል ማሕበረሰብን ሰብኣዊ መሰላትን ብዛዕባ ዘጋጥሙ ዘለው ሓደጋታትን ገደባትን ትማሊ ሓሙስ ሰሚዑ።
እቲ ኣኼባ ኣብ ኢትዮጵያ ከም ዝኣመሰላ ሃገራት ምንቅስቓስ ዘይመንግስታዊ ትካላት ዝድርቱ ሕግታት ዝጠመተ እዩ።
ካብ ኣቦ መንበራት ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ቶም ላንተስ ሓደ ዝኾኑ ተወካሊ ዲሞክራሲያዊ ፓርቲ ማሳቹስተስ ጄምስ ሚክጋቨርን ገለ መንግስታት ዓለም ቀንዲ መሰላት ስቪል ማሕበርሰብ ይድርቱ ኣለው ኢሎም።
ካብ ቻይና ክሳብ ሩሲያ፡ካብ ባሕረይን ክሳብ ሜክሲኮ፡ካብ ግብፂ ክሳብ ዙምባቤ ከምኡ’ውን ኣብ ካልኦት ብርክት ዝበላ ሃገራት ሰብኣዊ መሰላት ብመንግስቲ እናተገደቡ ምዃኖም ሚክጋቨርን ገሊፆም።
ነቲ ጉዳይ ክሰምዕ ኣብዝተፀውዐ ኣኼባ ምስክርነቶም ዝሃቡ ኣብ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ዳይረክተር መንግስታዊ ርክባት ኣዶተይ ኣክወይ ሓደ እዮም።ንሶም ኣብ ሰብኣዊ መሰላት መጥቓዕትታ ካብዝፍፅማ ሃገራት ንኢትዮጵያ ጠቒሶም።
ሙሉእ ፀብፃባት ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
ሃቀነ ስርዓት ህግደፍ፡ ፍርያም ሓመድ ጉሒፍካ ኣብ ከውሒ ፈልሲ ምትካል’ዩ!
ኣብዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ንህዝባዊ ግንባር ክነቅፍ እንከለኹ፡ ነቲ መሰል ህዝቢ ኤርትራ ዓምጺጹ ዘዳኽር ዘሎ ውሑድ ክፋል’ቲ ስርዓት እምበር፡ ነቲ ሓፋሽ ተጋዳላይ፡ ግዳይ ግፍዕታት ህግደፍ ኮይኑ ዘሎን ንለውጢ ብሃንቀውታ ዝጽበን ዝምልከት ኤርትራዊ ከምዘይኮነ፡ ኣቀዲመ ኣንበብትን ሰማዕትን ክግንዘቡለይ እላቦ። ኣብ 1978፡ ብሰንኪ ምትእትታው ሕብረት ሶቭየት፡ ካብተን ብህዝባዊ ግንባርን ተጋድሎ ሓርነትን ሓራ ዝወጻ ከተማታት ምንስሓብን ንሳሕል ምምላስን ምስኮነ፡ ስርዓት ደርግ፡ ብቀበሌ ዝፍለጣ ምምሕዳራት ብምምስራትን ብረት ብምዕጣቅን ኣንጻር’ተን ኣብ ውሽጢ ጸላኢ ዝንቀሳቀሳ ዝነበራ ኣሃዱታት ህዝባዊ ግንባር ምህዳን ጀመረ።
ኣሃዱታት ህዝባዊ ግንባር ድማ፡ ጸላኢ ኣብ ዝቆጻጸሮ ቦታታት ሰሊኾን ብምእታው፡ ኣብ ልዕሊ’ቶም ምስ ጸላኢ ብምውጋን ኣንጻር ሰውራ ደው ዝበሉን ልቦም ዘትረሩን ናይ ቅንጸላን ምእሳርን ስጉምቲ ወሰዳ። ነቶም ኣብ ትሕቲ ጸላኢ ኮይኖም ዘዕገርግሩ ዝነበሩ ድማ፡ “ኢድ ሰውራ ነዊሕ’ዩ፡ ሓለንጊ ሰውራ ከርክበልኩም’ዩ” ዝብል ካብ ተግባራቶም ክቁጠቡ፡ ምኽርን መጠንቀቅታን ተዋህቦም። ሎሚ ኣብ 2018፡ ነቲ ቅድሚ 40 ዓመት፡ ህዝባዊ ግንባር ኣንጻር መግዛእቲ ኢትዮጵያ ዝጥቀመሉ ዝነበረ ራዕድን ሽበራን፡ ደለይቲ ፍትሒ ንምህዳንን ህዝብና ንምምላኽን ይደግም’ሎ። ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ገረብ ብሓኽላ ራዕድን ሽበራን ምፍጣር። ስርዓት ህግደፍ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብጥሜትን ሕማምን እናተሳቀየ እንከሎ፡ ነቶም ገርሀኛታት ኤርትራውያን መንእሰያት፡ ኣብቲ ኣንጻር ህዝቢ ኤርትራን ደለይቲ ፍትሕን ዝካየድ እከይ ተግባራት ከም መሳርሒ ክጥቀመሎም፡ ንመእከቢ ኣዳራሽ፡ ንሆቴል፡ ንመጓዓዓዚ፡ መግቢ/መስተ ኣበልን ሚልዮናት ዶላራት ብምውጻእ፡ ከምኡ’ውን፡ ካብ ደለይቲ ፍትሒ ተቃውሞ ንምዕጋት ትካላት ጸጥታ ብኣሽሓት ዶላራት ብምኽታብን’ዩ።
ብዙሓት ካብዞም የማነ ማንኪ ዘሰልጥኖም ዘሎ መንእሰያት ህግደፍ፡ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ተዋፍሪም፡ ነቶም ፍትሒ ዝጠልቡን ሓቀኛ ባህርያት ስርዓት ህግደፍ ዘቃልዑ ውድባትን ውልቀሰባትን፡ ኣጽያፍን ሕሱርን ቃላት ብምጥቃም ሰባት ክዝልፉን ክነብሑን ግዜኦም ዘባኽኑ’ዮም። ስርዓት ህግደፍ፡ ሰብ ከይለበመ እንከሎ፡ ንዓመታት “ብስም መንካዕ፡ የሚን፡ ፋሉል፡ ኣድሓርሓርቲ፡ ጅሃድ፡ ጀብሃ” ኣብ መሬት ኤርትራ፡ ኣብ ሱዳንን ካልእ ኩርናዓት ዓለምን፡ ንንጹሃት ዜጋታት፡ ሃለዋቶም ምጥፋእ፡ ምቅንጻል፡ ምስማም፡ ምጭዋይን ምፍርራሕን ካብ ቀዳምነታቱ’ዩ። ኣብ ወጻኢ ዝምልምሎም ዘሎ መንእሰያት፡ መታን ስልጣኑ ከደልድል ኣንጻር ህዝቦም ክስለፉን ብዓቢኡ ድማ ኣብ ስደት፡ ኣብ መራኸቢ ብዙሓን ኣንጻር ደለይቲ ፍትሒ ብኣነዋርን ኣጸያፍን ቃላት ክጉስጉሱ፡ ክድህሉን ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ክዘርጉን’ዮም።
እዚ ሰንካም ውጥን ህግደፍ ድማ፡ ኩሉ ኤርትራዊ ክነቅሓሉን፡ ነቶም ኣንጻር ረብሐኦም ዝመራስሑ ዘለዉ መንእሰያት ልቢ ክገብሩ ክጽዕር ይግባእ። መንእሰያት ሃነጽቲ ሃገርን ሓብሓብቲ ዝወለዶምን ዘዕበዮምን ህዝቦም እምበር፡ ኣገልገልቲ ናይቲ ህዝቢ ኤርትራ ዘጽንትን ጸጋታታ ዝጉሕጉሕን ዘሎ ጨካን ስርዓት ህግደፍ ክኾኑ ኣይግባእን። እቶም ሓደ ክልተ ሰብ ፍሉይ ረብሓ፡ ኣብ ቁጠባዊ ትካላት ህግደፍ ብርኪ ዝውንኑን ንነብሶም ከም ውጹኣት ሃገራውያን ዝሓስብዋን ብዕድመ ዝሸምገሉ ተላኣኣኽቲ ስርዓት ህግደፍ ግን ካብ ሓተላን ቃርማን ሕብረተሰብ ምባል ካልእ ትርጉም ዝወሃቦም ኣይኮነን ብሩህ መጻኢ’ውን የብሎምን። ስርዓት ህግደፍ ዘምሕረሉን ፍትሓውን ስጉምቲ፡ ንመናውሒ ስልጣኑን መኻዕበቲ ሃብቱን ንመዓንጣ ዘይቆጸሩ መንእሰያት ብመታለሊ ቃላት ምምልማልን ምትላልን ዘይኮነ፡ ነቲ ገባትን ዝጠስጠሰ ኣተሓሳስብኡን ፍልስፍናታቱን ቀይሩ፡ እቶም ንፍርቂ ዕድሚኦም ኣብ ስልጣን ኣሪጎም ዘለዉን ንምዕባለ ኤርትራ ንድሕሪት ዝመልሱ ሰበስልጣንን ብዘይ ምስምስ ስልጣኖም ናብ ሓድሽ ወለዶ ምስግጋር’ዩ። ንሱ’ዩ ሓልዮት ሃገርን ህዝብን ከምዘለካን ተባዕ ምዃንካን ዘምዝነካን ለባም ስጉምቲ።
ምናልባት ብፍልስፍና ስርዓት ህግደፍ ልሙዕ መሬት ኣቃዲርካ፡ ፍርያምነት ዘለዎ ሓመድ ጉሒፍካ ኣብ ከውሒ ፈልሲ ተኺልካ ካዕበት ምህርቲ ክትሓፍስ ዝከኣል እንተኾይኑ ግን ይፍትሓላን ሓቢርና ንርኣዮን። ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ፡ ምስ ቀታሊ ደቁን ዘማቲ ንብረቱን ዳግማይ ክኣምን ዘኽእል ልቦናን ትዕግስትን የብሉን። ስርዓት ህግደፍ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ሒዙ ንመግዛእቲ ኢትዮጵያ ምስ ስዓረ፡ ኣበራቱ ብዓወታት ተጎልቢቡን ህዝቢ ኤርትራ ድማ፡ “ብደቅና ሕሰም ኣይንረክብን” ዝብል እምነት ስለዝነበሮን፡ ንዓመታት ከደናግር ዕድል ረኺቡ፡፡ ስርዓት ህግደፍ ሃይማኖት ዘይብሉ፡ ንበዓል ውዕለቱን ፈታዊኡን ዝጠልምን ህይወት ሰብ እናኣጥፍአ ዝነብር ፍጡር ምዃኑ ንኸይፍለጥ ግዜ ወሲዱ።
ስርዓት ህግደፍ፡ እቶም ዝቀደሙ፡ ብመን ሕራይ ኣብ ንኡስ ዕድሚኦም፡ ውልቃዊ ንብረቶምን መደባቶምን ንሃገሮምን ህዝቦምን ዝተበጀዉ ዜጋታት ኣበይ ኣለኹም ዘይተባህሉ፡ ከም ገበነኛታት እናተሃድኑን ግዳያት ትካላት ጸጥታ ህግደፍ ኮይኖምን እንከለዉ፡ ንትሕተ ዕድመ መንእሰያት ሓንጎሎም መሪዝካን ብመሳጢ ቃላት ኣታሊልካን፡ “ኣብ ምህናጽ ሃገር፡ ምውሓስ ልኡላውነት ኤርትራን ምውራስን ቅያ ታሪኽናን ሓላፍነት ናባኹም’ዩ” ኢልካ ምግዓር መን ክኣምኖ ይኽእል? ኣለው’ኮ ብህይወቶም፡ እቶም ቀደም ብኣጉል መብጽዓ ካድራት ህግደፍ ዝተደናገሩን ፍትሒ ይንገስ ስለዝበሉ ብኽድዓት ዝተኸሱን። እቶም ወረስቲ ዝብሃሉ ዘለው መንእሰያት’ከ ወለዶምን መዘናታቶምን ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ተዳጉኖም፡ ብስእነት ምስ ዕድሎም እናኣማረሩ፡ ወይ ኣብ ስደት ሕሱም ናብራ ኣናኣሕለፉ ብኸመይን ካብ መንን’ዮም ታሪኽ ክወርሱን ክሕበኑን? እቶም ታሪኽ ዘውርሱ፡ ሳላ ሰንካማት ኣእዳው ስርዓት ህግደፍ የለዉን፡ ወይ’ውን ሓቂ ከይዛረቡ ተሓሪሞም’ዮም።
ውልቀ መላኺ ስርዓት ህግደፍ፡ ብእከይን ኣዕናዊ ተግባራቱን ብህዝቢ ኤርትራ ተፈንፊኑን ተጸሊኡን ኣብ ዘለወሉ እዋን፡ ኣብ መደበር ታዕሊም ሳዋ፡ ብሓለፍቲ’ቲ መደበር፡ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ድማ ብፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍ ተወዲቡ፡ በብዓይነቱ ጭርሖታትን ሕብራዊ ካናቲራታትን ተኸዲንካን ባንዴራ ተሰኪምካን፡ ዋዕላ፡ ሰሚናራትን ጓይላን መንእሰያትን የካየድ ኣሎ። እቲ ኣንጻር ጸላኢ ቃታ ስሒቡ ዘይፈልጥ የማነ ገብረኣብ፡ ምስ ጽራይ ነይሮም ምስሓተላ ተሪፎም ዘለዉ ከምእኒ ብሪጋደር ጀነራል ተኽለ ልብሱ፡ ኣሕፈሮም ተወልደ፡ ኣምባሳደር እስቲፋኖስ ሃብተማርያም (ወዲ በላዒ ጣዕዋ)፡ ዘምህረት ዮውሃንስን ድማ፡ ገለ ካብቶም፡ መሳቶኦምን መሳርሕቶምን ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ እናበለዩ ብሒም ዘይበሉን ቅያን ጅግንነትን ህግደፍ ናብ ሓንጎል መንእሰያት ፈርፊሮም ከእትዉ ጎስጓሳት ዘካይዱ ዘለዉን፡ ልኡዃት ውልቀመላኺ ስርዓት ኢሳያስ’ዮም።
ህዝባዊ ግንባር፡ ሳላ ህዝቢ ኤርትራ ምሩጻት ደቁ ዝሃቦ፡ ሳላ ዝሓብሓቦ፡ ሳላ ጸይርዎ ዝተጓዕዘን ከብዱ ገዲፉ ዘዐንገሎን፡ ቅያ ፈጺሙን ባዕዳዊ መግዛእቲ ካብ መሬት ኤርትራ ተጸሪጉን። ስርዓት ህግደፍ ግን፡ ናጽነት ኤርትራ፡ ልዕሊ ዝኾነ ኤርትራዊ በይኑ ሓለፋ ከምዝፈጸመ ይምካሕን ኤርትራ ከም ናይ ብሕቱ ገይሩ ይወስዳን፡፡ ንኣብነት፡ ታሪኽ ሰውራ ኤርትራ ናብ መንእሰያት የውርስ ኣለኹ ኢሉ ክሰብኽ እንከሎ፡ ነቲ ካብ 1961 ክሳብ 1970 ዝነበረ ጉዕዞ ሰውራ ኤርትራ፡ ከምጸልማትን ጥፍኣትን እምበር ኣብ ምምካት መግዛእቲ ኢትዮጵያ ኣወንታዊ ተራ ከምዝነበሮ ኣይገልጽን’ዩ። ተጋደልቲ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ፡ ኣብ ኣዳል፡ ሓልሓል፡ ተጎርባ፡ መንደፈራ፡ ዓዲ ቀይሕ፡ ባረንቱን ስርሒት ከተማን ካልእ ቦታታትን፡ ጅግንነት ከምዝተፈጸመ ክጠቅሶ ኣይደልን’ዩ።
ተጋድሎ ሓርነት፡ ህዝቢ ኣብ ምንቃሕን ምውዳብን ዕዙዝ ተራ ከምዝነበራ ዕሽሽ ይብሎ። መግዛእቲ ኢትዮጵያ ንምምካት ዝሰንከሉ ተጋደልቲ ተጋድሎ ሓርድነት፡ ከም ውጉኣት ሓርነት ኣይኣምነሎምን ጥራይ ዘይኮነ፡ ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ፡ ኣብ መዓሰከራት ስደተኛታት ሱዳን ከምዝኣርጉን ከምዝቅበሩን ድሌቱ’ዩ። ዘይምሕር ሕማም ስርዓት ህግደፍ፡ ዝተፈልየ ፖለቲካዊ ኣጠማምታ ዘለዎም ዜጋታት፡ “ከድዓትን ትሕተ ሃገራውያንን” ኢሉ ይውንጅሎም፡፡ ኣብ ክንዲ ንዕርቅን ዘተን ዝዕድም፡ ንቅንጸላን ማእሰርትን ቀዳምነት ይህብ። ኤርትራውያን መንእሰያት፡ መሪሕ እንተረኺቦም፡ ተረከብቲ ሕድሪ፡ ሓለውቲ ልኡላዊት ሃገር፡ ኣፍረይትን ተመራመርትን ከምዝኾኑ ዘማትእ ኣይኮነን፡፡ ይኹን እምበር፡ ብሰሪ ብድሕረይ ሳዕሪ ኣይትብቆላ ፖሊሲታት ስርዓት ህግደፍ፡ ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ክንዲ ተረከብቲ ሕድሪ፡ ሃነጽቲ ሃገርን ተመራመርትን ዝኾኑ፡ ኣብ ውትህድርና ተጸሚዶም፡ ብስእነት ስራሕ ለሚሶም፡ ናብ ስደት ነፊጾም ተስፋ ኣልቦን ተጸበይትን ኮይኖም።
ነቶም ብዛዕባ ኤርትራ ዝኾነ ኣፍልጦ ዘይብሎም ሓንጎሎም ንምሕጻብ፡ ዝበዝሑ ኣብ ወጻኢ ዝተወልዱን ኣብ ኤርትራ ዘሎ ህሉው ኩነታት ብዘይካ’ቲ ስርዓት ህግደፍ ዝህቦም ዝንቡዕ ሓበሬታ ዘይፈልጡን መንእሰያት፡ “ዶብና ኣይተሓንጸጸን፡ መሬትና ብኢትዮጵያ ተጎቢጡ’ሎ፡ ምዕራባውያን ሃገራት ይዘርያና ኣለዋ፡ ኤርትራ ኣብ ጎደና ልምዓት ትርከብ፡ መንእሰያት ወረስቲ ሕድሪ’ዮም” እናበለ’ዩ ሓቅታት ክጥምዝዝ ዝህቅን። ወዮ ድኣ ለባማትን ደፋራትን ሓተቲ ኣይረኸቡን እምበር፡ ቀዳምነትን ጸገማትን ህዝቢ ኤርትራ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘይምሕንጻጽ ዘይኮነ፡ ቅዋም ዘይምህላው፡ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰል፡ ብዘይ ፍርዲ ምእሳር፡ ጠንቂ ስደት ኤርትራውያን፡ ስእነት ስራሕን ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ዝብሉ ጉዳያት’ዮም ቀንዲ ጸገማት ህዝብና።
ስለዚ ስርዓት ህግደፍ፡ ንመንእሰያት “ክብርታት ህዝባዊ ግንባር ክዕቀብ ኣለዎ” ክብል እንከሎ፡ ኣየናይ ክብርታት ህዝባዊ ግንባር’ዩ ዝዕቀብ ፈለማ ባዕሉ ክምልሶ ኣለዎ። እዚ ድሕሪ ናጽነት ዝተወልደ መንእሰይ፡ ኣብ ቅድሚ ዓይኑን ኣብ መዓልታዊ ህይወቱን ኣብ ነብሱን ስድራቤቱን ዘጋጥሞ ዘሎ፡ ስደት፡ ድኽነት፡ ስእነት ማሕበራዊ ኣገልግሎት፡ ሕማም፡ መወዳእታ ዘይብሉ ውትህድርና፡ ማእሰርቲ፡ ሰበይሰብካ፡ እምበር፡ ቅንዕና፡ ፍትሒ፡ ቅሳነት፡ ብልጽግና፡ ፍልጠት፡ ብቅዋም ትምእዘዝን ዝተበደለ ዝዳነየላን ሃገር ኣይርኣየን። ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ስልጣን ንኽቅጽልን ሃብቲ ኤርትራ ክመጽን፡ ንመወዳድርቱ ኣጽኒቱን ኣጸሊሙን ከምዘረጋገጽ፡ ካብ ዝፍጠር ክሰርሓሉ ከምዝጸንሐን ከምዘሎን ምስጢር ኣይኮነን።
ንመንእሰይ ኤርትራ፡ ኣብ ክንዲ ብመስዋእትን ስንክልናን ኣሕዋቱን ወለዱን ዝሕበንን ብሩፍታ ዝነብርን፡ “ዘይትወድአ ናጽነት ኣምጺኹምልና፡ ኣሕዋትና ንኸንቱ ተሰዊኦም” ብምባል’ዩ ዘስተማስል ዘሎ። ኤርትራ፡ ምስሊ ጀጋኑን ሰራሕቲ ቅያን፡ ካብ ገጽ ህዝብና ከምዝሕከኽ፡ ሞያኦም ከምዝርሳዕ ካብ ዝገልገለ’ስ ኣብ ቆውዒ ሰፍኢ ዘቀበለ ዝስመየላ ሃገር’ያ። ዝበዝሑ ካብቶም ኣብ እዋን ዕጥቃዊ ቃልሲ ልዑል ተራ ዝነበሮም ዜጋታት እንተላይ እቶም ኣብ ሰውራ ተወሊዶም ኣብ እዋን ናጽነት ተሓንጊሮም ኣስመራ ዝኣትዉን ድሕሪ ናጽነት ዝተወልዱን፡ ናብ ስደት ኣምሪሖም፡ ኣብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ተጸሚዶም፡ ወይ ድማ ኣብ ኤርትራ ብድኽነት፡ ጭንቀትን ሕማምን ከርፋሕ ናብራ የሕልፉ ኣለዉ። ስርዓት ህግደፍ፡ ነቶም ኣብ እዋን ብረታዊ ቃልሲ መሪሕ ተራ ዝነበሮም ህይወቶምን ንብረቶምን ዘወፈዩ ኣብ ግንባር ኩናትን ኣብ ውሽጢ ጸላኢ፡ ኣብ ወጻኢ ሃገራትን ዝነበሩ ዜጋታት ጉሒፉን ረሲዑን፡ ነቶም “ኣይፋል ጉድለታትና ንኣርም ትርግታን ኣዉያትን ህዝብና ንስማዕ፡ ሕድሪ ስውኣት ንተግብር” ዝበሉ ዜጋታት፡ ብምእሳር፡ ካብ ስራሕ ብምብራር፡ ከድዓትን ዕሱባትን ዝብል ስም ብምጥማቅ’ዩ ዝግብል ዘሎ።
ድሕሪ ናጽነት፡ ህዝብና፡ ብልጽግቲ፡ ሰላም ዝሰፈና፡ ደቃ ትሓቁፍ ኤርትራ ክርኢ ልዑል ባህጊ ነይርዎ። ኣብ ወጻኢ፡ ንዓመታት ኣብ ስደት ዝነበረን ንናጽነት ሃረር ዝበለን ኤርትራዊ፡ ንብረቱ ሸይጡን ጠቅሊሉን ብዓቢ ተስፋ ናብ ሃገሩ ክምለስ ጀሚሩ፡፡ ሰብ ጸጋ ድማ ኣብ ኤርትራ ወፍርታት ከካይዱን ኣብታ ብኩናት ዝዓነወት ሃገሮም ኣብ ዳግመ ህንጻ ክዋፈሩን እጃሞም ከበርክቱን ተሃንጠዩ፡፡ ብዕሙትን ስሱዕን ቁጠባዊ ሜላታት ስርዓት ህግደፍ፡ ኩሉ ሕልምታቶም ምስበነነ ግን፡ “ቶባ ደጊም” ኢሎም ዝሃርፍዋ ሃገሮም ሕቆኦም ሂቦም ናብ ስደቶም ተመሊሶም።
ድሕሪ ማይ ኣብ በዓቲ ከምዝብሃል፡ 10 ሚእታዊት ካብ ሓፈሻዊ ብዝሒ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ስደት ምስሰፈረ፡ ድሕሪ ርብዒ ዘመን፡ የማነ ማንኪ፡ ኣብ ውዕላ መንእሰያት ህግደፍ ሃገራት እስካንድናቭያን “ሎሚ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ለውጢ ዝመጸሉ መድረኽ’ዩ፡ ጸጋታት ቀርኒ ኣፍሪቃ ንልምዓት ክንጥቀመሉ ይግባእ፡ ሕጂ ናይ ትምህርቲ፡ ናይ ሞያ፡ ናይ ፍልጠት ናይ ተክኖሎጂ እዋን’ዩ፡ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ለውጢ ዝመጸሉ መድረኽ’ዩ” ክብል ንየዋሃት መንእሰያት ምዒዱ። የማነ ገብረኣብ ብስም፡ “ዋዕላን ሰሚናራትን መንእሰያት ተረከብቲ ሃገር” መንእሰያት ንምሓዝ ዝውጥኖን ዝኣልሞን ተንኮላት፡ ንምኩራት ኣያታቶም ብኽድዓት ከሲሱን ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ክሓቁ ስድራቤቶምን ወለዶምን ክዝኽትሙ ናብ ስደት ሃጽ ክብሉ፡ ጠንቂ ኮይኑ’ሎ። ዝቀደሙ ሰብ ውዕለት ክብረት ከይሃብካ፡ ንዕሸላት መንእሰያትን ንእናሰምዑ ዝጸመሙን “ሃገርን ህዝብን ኤርትራ ንዓኹም’ዩ ዝጽበ ዘሎ” ምባል ድማ፡ ፍረ ዝህብ ሓመድ ጉሒፍካ ኣብ ከውሒ ፈልሲ ምትካል’ዩ።
ጽላል፡ ካብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ 11 ግንቦት 2018


text:
መንግስቲ ኢትዮዽያ፣ብስም ሃይማኖት ኣብ ኢትዮዽያ ህውከት ንክላዓል ይፍትኑ‘ለው ኢሉ ንዝኸሰሶም ኣካላት ተሪር መግለፂ ኣውፂኡ።ወኪል ቤ/ትምህርቲ ኣወልያ ብወገኖም፣በቲ መንግስታዊ መግለፂ ከምዝጓሃዩ ገሊፆም።
መንግስቲ ኢትዮዽያ ትማሊ ኣብ ዘውፀኦ ተሪር መግለፂ፣ንሃይማኖት ተኸዊሎም፣ህውከት ክፈጥሩ ይፍትኑ‘ለው ዝበሎም ኣካላት፣ንሕገ-መንግስታዊ ስርዓት ንከኽብሩ ፀዊዑ‘ሎ።እቲ ብፈዴራላዊ ጉዳያት ዝወፀ መግለፂ ንቤ/ትምህርቲ ኣወልያ ብስም ይጠቅስ።
ወኪል‘ቲ ቤ/ትምህርቲ ኣቶ ኣቡበከር ኣሕመድ ”ቅድም እቲ ዝተወሃበ ስም ንዓና ይውክል‘ዩ ዝብል እምነት የብልናን።ካልኣይ በቲ ዝወፀ መግለፂ ኣዚና ኢና ጉሂና።ማሕበረ-ሰብ ሙስሊም ንድልየት ውሑዳት ኣየንፀባርቅን”በለ።
እቲ መንግስታዊ መግለፂ ወሲኹ፣ብጉልባብ ሃይማኖት ንዝቀረቡ ሕቶታቶም፣ ግቡእ መልሲ ኣብ ዝረኸበሉ ጊዜ፣ብቀጥታ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ዘነፃፀረ ናይ ምድንጋርን ሓሶት ናይ ምዝርጋሕ ወፍሪ ብምግባር፣ኣብ ኣወልያን ካልኦት መስጊዳትን ሓፋሽ ሙስሊም ሰጊዱ ናብ ስርሑ ብሰላም ዘይምለሰሉ ኩነታት ከምዝተፈጠረ ሓቢሩ።
ኣቶ ኣቡበከር ግና ”ንሕና ንፁር መልሲ ተዋሂቡዎ‘ዩ ኢልና ኣይንኣምንን። መልሲ ንክዋሃበናን ቀ/ሚ ንከዘራርቡና ሓቲትና ኣለና።ምርጫ ይካየድ።መዓስ መን የካይዶ? ዝብሉ ሕቶታት ኣይተመለሱን” ይብል።


text:
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝተኻየደ ጉባኤ ሕብረት ኣፍሪቃ ድሕሪ ምስታፍ ናብ ቤት ፅሕፈቶም ምስተመልሱ ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብዎ ቃል ኣብ ደቡብ ሱዳን ዘሎ ኩነታት ሓደገኛን ናብ ዝኸፍአ ገፁ ከምርሕ ከምዝኽእልን ገሊፆም።
ንሶም ዝርከብሉ መራሕቲ ሕብረት ኣፍሪቃን ውድብ ምብራቕ ኣፍሪካ/ኢጋድን/ ሃገራዊ ልዝብ ደቡብ ሱዳን ኣሳታፊን ንቕድሚት ዝወስድን ክኸውን ኣብ ምርግጋፅ ክተሓባበሩ እዮም ኢሎም።ምስ ፕረዝደንት ደቡብ ሱዳን ምርኻቦም’ውን ገሊጾም።
“ምስ ፕረዝደንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫ ኪር ኣብ ዝነበረ ርክብ ልኡኽ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ደቡብ ሱዳን ብዝበለፀ ክሰርሕን ዞባዊ ናይ ምክልኻል ሓይሊ ክምደብን ኣብ ስምምዕ ተበፂሑ’ሎ።”
ሃገራት ኣፍሪቃ ንደቡብ ሱዳን ንምርግጋእ 4,000 ወታደራት ናብታ ሃገር ንምልኣኽ ሓሳብ ኣቕርቦም እዮም። ኣብታ ሃገር ብሰንኪ ንሰለስተ ዓመታት ይካየድ ዘሎ ግጭት ልዕሊ ክልተ ሚሊዮን ሰባት ካብ መነባብሮኦም ተመዛቢሎም ኣለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኤርትራ ኣብ 2008 ብቁፅሪ 18-44 ኣብ 2009 ብቁፅሪ 18-62 ከምኡውን ኣብ 2009 ብቁፅሪ 19-07 ንዝሓለፉ ውሳነታት ቤት ምኽሪ ፀጥታ ፀማም እዝኒ ሂባ ኣይተግበረትን።ንህድኣት ሶማልያን ቀርኒ ኣፍሪቃን ትህውኽ‘ላ፣ምስ ጂቡቲ ዘለዋ ምስሕሓብ ድማ ንዓለም-ለኸ ሰላምን ህድኣትን ሓደጋ ኮይኑ‘ሎ ኢሉ፣ዝሓለፈ ሰሙን ተወሳኺ ማዕቀብ ብቁፅሪ 20-23 ከምዘሕለፈ ዝዝከር‘ዩ።
ኣብ'ዚ ክትዕ ዝተሳተፉ ኤርትራዊያን፣ገሊኦም መንግስቲ ኤርትራ ዝቅይሮ ኣንፈት የለን፣ኣብ ቅኑዕ ጉዕዞ ኣሎ ክብሉ ከለው፣እቶም ካልኦት ግና ይኣኽሎ ይብሉ።
ኣቶ ዳንኤል ገ/መድህንን ኣቶ ኣክሊል ተፈኖን እቲ ማዕቀብ ንህዝቢን መንግስቲ ኤርትራ ንምጉዳእን ነቲ ተጀሚሩ ዘሎ ልምዓታዊ ግስጋሰ ንምኹላፍን ዝዓለመ‘ዩ ይብሉ።
ኣቶ ካሊድ ዓብዱን ኣቶ ኪሮስ ዮሃንስን ብወገኖም፣ኣብ ክንዲ ሳዕቤን እቲ ማዕቀብ ንጠንቁ ኢና ክንዛረበሉ ዝግባእ።ጠንቂ‘ቲ ማዕቀብ ድማ መንግስቲ ኤርትራ‘ዩ ይብሉ።


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ኣብ ጁባ ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመት ኣስታት 10 ዝኾኑ ኤርትራውያን ነጋዶን ወነንቲ ትካላትን ተቐቲሎም
ኣብ ጁባ ንሓደ ኤርትራዊ ነጋዳይ ብምዝማት ዝተጠርጠሩ ኣርባዕተ ዕጡቓት ኣብ ቀይዲ ከምዝኣተዉ ምክትል ውሽጣዊ ጉዳያት እታ ሃገር ጀነራል ኣጉስቲኖ ጃዳላ ሓቢሩ።
ኣብ ዶብ ቱርክን ቡልጋርያን ኤርትራውያን ዝርከብዎም 70 ስደተኛታት ተታሒዞም
ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ንምስጋር ዝፈተኑ ኤርትራውያን ዝርከብዎም 70 ስደተኛታት ኣብ ዶብ ቱርክን ቡልጋርያን ከምእተታሕዙ፣ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት እታ ኣገር ኣፍሊጡ።
ምምሕያሽ ከርኢ ጀሚሩ ዝነበረ ምቁራጽ ኤሌክትሪክ እንደገና ናብቲ ዝነበሮ ተመሊሱ
ንነዊሕ ሰዓታት ዘቋርጽ ዝነበረ ኣገልግሎት ኤሌክትሪሲቲ ምምሕያሽ ከርኢ ጀሚሩ እኳ እንተነበረ፣ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣትሒዙ ናብቲ ዝነበሮ ናይ ነዊሕ ሰዓታት ምጹራጽ ተመሊሱ ምህላዉ ተሓቢሩ።
ኤርትራ ኣብ ግጥማ ሴካፋ 2013 ምስታፋ ኣጠራጣሪ’ዩ ተባሂሉ
ኬንያ ግጥም ኩዕሶ እግሪ ሃገራት ማእከላይን ምብራቕን ኣፍሪቃ- ሴካፋ 2013 ንምእንጋድ ተመሪጻ።
ኣብቲ ካብ 24 ሕዳር ክሳብ 4 ታሕሳስ ኣብ ኬንያ ዝካየድ ግጥማት ሴካፋ 2013፣ ኤርትራ ምስታፋ ኣጠራጣሪ'ዩ ይብሃል ኣሎ።
እስራኤል፣ ብስም ኤርትራውያን ዑቕባ ዝሓተቱ ኢትዮጵያውያን’ዮም ዝበለቶም ስደተኛታት ናብ ኢትዮጵያ ክትመልሶም ትሕልን
እስራኤል፣ ብስም ኤርትራውያን ዑቕባ ንዝሓተቱ ስደተኛታት ኢትዮጵያውያን’ዮም እናበለት ናብ ኢትዮጵያ ክትሰጎም ትሕልን ምህላዋ ማዕክን ዜና ሃረጽ ሓቢሩ።


text:
ኣብ ትግራይ ብፍላይ ኣብ ከባብታት ገጠር ክሳብ ሎሚ ኣዋልድ ትምሃሮ ምህሮ ሓዲገን ክምርዐዋ ዘገድድ ሕብረተሰባዊ ፀቕጢ ኣሎ። ነዚ ፀገም ሰጊረን ብትምህርተን ዝነፍዓ ደቀንስትዮ ድማ ብበዝሒ ይረኣያ ኣለዋ።
ጓል 13 ዓመት ዮርዳኖስ ስብሃትን ጓል 15 ዓመት ልእልቲ ገብረመስቀልን ኣብ ምብራቕ ትግራይ ኣብ ጣብያ ፅገሬዳ ምሉእ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ፅገሬዳ ትምሃሮ 8ይ ክፍሊ እየን።
ኣብ ገዘአን ንወለደን ይሕግዛ፣ትምህርተን ብግቡእ የፅንዓን። ብፍላይ ልእልቲ ካብ ቀዳማይ ክፍሊ ኣትሒዛ ክሻብ 8ይ ክፍሊ ቀዳመይቲ ብምውፃእ ዝላዓለ ውፅኢት ተመዝግብ ኣላ።
“ወለደይ ገና ተምሃሪት ራብዓይ ክፍሊ እናሃለኹ ዝተምሃሩ ኣበይ በፂሖም ኮይኖም ብምባል ከመርዕዉኒ ድልየት ከምዝነበሮም ተረዲአ፤ ኮይኑ ግና ብቑልዕነትካ ሓዳር ምግባር ዘለዎ ጣጣ ስለዘረዳእኹዎም ሓሳቦም ቀይሮም” ብምባል ዘጋጠማ ትነግር።
ኣብቲ ከባቢ ብዙሓት ኣዋልድ ኣብ ዘይዕድሜአን ትምህርቲ ገዲፈን ክምርዐዋ ከምዝግበር ኣብ መወዳእትኡ ግና እተን ኣዋልድ ነቲ መርዓ ራሕሪሐነኦ ከምዝጠፍኣ ኣብ ዘላቶ ቁሸት ብዛዕባ ዘጓነፈ ክስተት ትገልፅ ልእልቲ።
ተምሃሪት ዮርዳኖስ ብወገና ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ምስ ዘለዉ መምሃራን ፅቡቕ ቅርበትን ምትሕግጋዝን ከምዘሎ ትገልፅ ኮይኑ ግና እቲ ቤት ትምህርቲ እኹል ወናብርን መፃሕፍትን ከምዘይብሉ ትዛረብ።
ሎሚ እውን ብዙሓት ተምሃሮ ኣብ ባይታ ኮፍ ኢሎም ይማሃሩ ምህላዎም ትገልፅ ዮርዳኖስ።
ፅገሬዳ ኣብ ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ ካብ ከተማ ውቕሮ ናብ ምብራቕ ሸነኽ 38 ኪሎ ሜትሮ ሪሒቕካ ትርከብ ገና ዘይዓበየት ጥንታዊት ሓውሲ ከተማ እያ።


text:
ግንባር ሓርነት ኦሮሞ/ኦነግ/ ሰራዊቱ ዕጥቑ ክፈትሕ ከምዘለዎ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣተሓሳሲቡ።ኦነግ ብወገኑ ምስቲ መግለፂ ከምዘይሰማማዕ ኣፍሊጡ’ሎ።
ኣማሲዩ መግለፂ ዝሃቡ ቀዳማይ ሚንስተር ኣብይ ኣሕመድ ኦነግ ከምዚ ክብል እዩ ኢለ ኣይሓስብን፤ኣብ ቀረባ ክነዘራርቦም ኢና ኢሎም።
“ኦነግ ዕጥቒ ኣይፈትሕ ኢሉ’ሎ ኢለ ኣይኣምንን እየ።ምናልባሽ ናይ መልሓስ ጌጋ ከይኸውን መሊስካ ምርግጋፅ የድልይ።ንዝኾነ ይኹን ተወዳዳሪ ፓርቲ ዕጥቒ ኣየድልዮን እዩ።ናይ ሓሳብ ዕጥቒ እዩ ዘድልዮም።… ሎሚ ክሙግት ዘኽእል፣ምኽንታዊን ሳይንሳውን ዝኾነ ዓቕሚ እዩ ዘድሊ እምበር ክላሽ ኣየድልን።”
ምኽትል ሚንስትር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን መንግስቲ ኣቶ ካሳሁን ጎፌ ሎሚ ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብዎ መግለፂ ኦነግ ናብ ሃገር ዝኣተወ ሰላማዊ ፖለቲካዊ ውድድር ከካይድ እዩ፤ካብዚ ወፃኢ ዕጥቒ ሒዝካ ሰላማዊ ዝብሃል ነገር የለን ኢሎም።ኣብ ሓንቲ ልኡላዊት ሃገር ዕጥቒ ሒዙ ክመርሕ ዝኽእል መንግስቲ ጥራሕ እዩ፤ምፍታሕ ዕጥቒ ምስ ልዕልነት ሕጊ ዝተሓሐዝ ስለዝኾነ ንልዝብ ዝቐርብ ኣይኮነን፤ክልተ መንግስቲ ክህሉ ስለዘይግባእ መንግስቲ ናይ መንግስትነት ተራኡ ካብ ዝኾነ ይኹን እዋን ንላዕሊ ከረጋግፅ እዩ ኢሎም።መንግስቲ ዘርእዮ ዘሎ ትዕግስቲ ናይ መንግስቲ ድኽመት ተገይሩ ከይውሰድ ኩሉ ከፍልጦ ኣለዎ እውን ኢሎም።
ኣቦ መንበር ኦነግ ኣቶ ዳውድ ኢብሳ ንድምጺ ኣሜሪካ ካብ ኣዲስ ኣበባ ኣብዝሃብዎ ቃለ ምልልስ ኦነግ ኣብ ደቡብን ምዕራብን እታ ሃገር ዝተዓጠቑ ሰራዊት ከምዘለዎ ብምግላፅ ምፍታሕ ዕጥቒ ብዝምልከት ሰራዊት ኢህወዴግ ናይ ፓርቲ ሰራዊት ሰለዝኾነ ስኽፍታና ስግኣትና ንቀ/ሚ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ገሊፅና ኢና ኢሎም።
“ኣብ ውሽጢ ሰራዊት ኣእዳዎም ብደም ዝጠልቀየ ኣዘዝቲ ኣለው።እዚኦም ክፀርዩ ከምዘለዎምን ተገምጊሞም ንፁሃንን ሰራዊት ኢትዮጵያ ምዃኖምን ክረጋገፅ ናትና ሕቶን ስግኣትን ብምዃኑ መንግስቲ ነዚ ክፍፅም ሓቲትና ኢና።ብወገና ድማ ምስኦም ዝተሰማማዕናሉ ኣብ ውሽጢ ሓይልታት ደሕንነት መንግስቲ፣ኣብ ምክልኻል ሰራዊት ከምኡ እውን ኣብ ፖሊስ ኦሮሚያ ከመይ ክፅምበሩ ከምዝኽእሉ ኢና ተሰማሚዕና።”
ኣቶ ዳውድ ንሕና ዝተሰማማዕናሉ ሓደ ዕጥቒ ዘፍትሕ ካልእ ድማ ዝፈትሕ ኣይኮነን፤ መንግስቲ ኲናት ዝኸፍት እንተኾይኑ ግን ናትና ጉዳይ ኣይኮነን ከም ድላዮም ክገብሩ ይኽእሉ እዮም ክብሉ ብጉዳያት ኮሚኒኬሽን ንዝተውሃበ መግለፂ መሊሶም።


text:
ላዕለዎት ኣመራርሓ ትግራይ ብሕፅረት ዝናብ ምስ ዝተጠቕዐ ህዝቢ ዞባ ደቡብ ዘቲዮም
ብ ጌታቸው
ብርእሰ ምምሕዳር ኣይተ ኣባይ ወልዱ ዝተመረሑ ላዕለዎት ኣመራርሓ ክልል ትግራይ ኣብ ዞባ ደቡብ ወረዳታት መኾንን ራያ ኣላማጣን ብምኽንያት ሕፅረት ዝናብ ንዝተፈጠረ ድርቂ መፍትሒንምሃብ ዓሊሞም ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ካብ 15 ክሳብ 16 2008 ዓ/ም ዑደት ኣካይዶም፡፡
እቲ ኣብ ወረዳ መኾኒ ጣብያ ዋርግባን ወረዳ ራያ ኣላማጣ ጣብያ ታኦን ዝተኻየደ ዑደት ብምኽንያት ሕፅረት ዝናብ ንዘጋጠመ ድርቂ ከመይ ከም ዝፍታሕ ምስ ነበርቲ እተን ወረዳታት ዘተ ተኻይዱ፡፡ ስለ ዝኾነ ነበርቲ እቲ ከባቢ ኣብ ዝሃብዎ ርኢቶ ዛጊድ ብምኽንያት ድርቂ ኣብ ከይዲ ምምሃር ምስትምሃር ህፃናት ይኹን ኣብ ጥዕና ሕብረተሰብ ዘጋጠመ ፀገም ከም ዘየለን ዋላ ክንድቲ ዝድለ እኹል ኣይኹን መንግስቲ ዘድሊ ዘበለ ሓገዝ የቕርብ ምህላዉን ተዛሪቦም፡፡ ይኹን እምበር ኣብ ዝውሃብ ህፁፅ ሓገዝ ምንኣስ ኮታ፣ ሕፅረት ዝስተ ማይ ሰብን እንስሳን ከምኡ እውን ቀለብ እንስሳን ስለ ዘሎ ቅድሚ ኩሉ ህፁፅ መፍትሒ ክግበረሎም ሓቲቶም፡፡
በቶም ነበርቲ ንዝቐረቡ ሕቶታት ፕረዲዛንት ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ኣይተ ኣባይ ወልዱ “ከምዚ ዝበለ ፀገም ከጋጥም ከም ዝኽእል ቅድም ኢሉ ብመፅናዕቲ ኩነታት ኣየር ተገሚቱ ነይሩ እዩ፡፡ ሐዚ እውን ብዓይንና ርኢናዮ ኣለና፤ ግቡእ ምድላው እውን ተገይርሉ እዩ፡፡ ስለ ዝኾነ እውን በዚ ዝፍጠር ዝኾነ ይኹን ፀገም ንኸይህሉ መንግስቲ ዓቕሙ ዝፈቕደሉ ዘበለ ክሰርሕ እዩ፡፡ ቕድም ኢሉ ባዕልኹም ነዚ ፀገም ንምፍታሕ ተረባረቡ ካብዚ ሓሊፉ ግን መንግስቲ ኣብ ጎንኹም ኮይኑ ቅልጡፍ ፍታሕ ንምሃብ ክሰርሕ እዩ” ክብሉ ኣብሪሆም፡፡ መንግስቲ ትግራይ ንዘጋጠመ ሕፅረት ቀለብ እንስሳ ምስ ሰብ ሃፍቲ ብምትሕብባር ዝከኣሎ ዘበለ እናገበረ ከም ዝርከብን ንቐፃሊ እውን ውልቀ ትካላትን ገበርቲ ሰናይን ነዚ ፀገም ኣብ ምፍታሕ ዝከኣሎ ዘበለ ንኽረባረቡ ኣሐይሉ ከም ዝቕፅለሉ ኣይተ ኣባይ ኣረጋጊፆም፡፡
ናይዚ መርአያ ወናኒ ሆርቲ ፋርም ራያ ዝኾኑ ኣይተ ኣማኑኤል ኣብርሃ ኣብ ወረዳ መኾኒ ንዝተፈጠረ ፀገም ቀለብ እንስሳ ንምፍታሕ ምስቲ ምምሕዳር ብምርድዳእ ካብ ተረፈ ምህርቲ ምቕራብ ጀሚሩ 70 ሄክታር መሬት ሕርሻ ብመስኖ ከልምዕ ዝኽእል ማይ ንህዝቢ የቕርቡ ምህላዎም ኣረዲኦም፡፡
ርክብ ህዝብን “ኮርፖሬት ሪስፓንሲብሊትን ማናጅር” ማሕበር ኣክስዮን ቢራ ራያ ዝኾኑ ኣይተ ትኳቦ ገ/ስላሴ ብወገኖም ንዘጋጠመ ሕፅረት ቀለብ እንስሳ ንምፍታሕ ልዕሊ 25 ሚልዮን ብር ዝግመት ተረፈ ምህርቲ ንምክፍፋል ትልሚ ሒዙ ናብ ሓረስቶት የከፋፍሉ ምህላዎም ኣረዲኦም፡፡ ብመሰረት እዚ ዛጊድ ሓሙሽተ ሚልዮን ብር ዝግመት ተረፈ ምህርቲ ኣብ ወረዳታት መኾኒ፣ እንዳ መኾኒ፣ ኮረምን ኣላማጣን ንዝርከቡ 24 ሽሕ ሓረስቶት ከም ዝተኸፋፈለን እዚ ሓገዝ ቐፃሊ ከም ዝኾነን ድማ ገሊፆም፡፡ Source: Weyin News Paper
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.


text:
ቤት-ጽሕፈት ጠቕላሊ ኦዲተር ኤርትራን ላዕለዋይ ቤት-ጽሕፈት ሃገራዊ ኦዲት ቻይናን፡ ብ5 ታሕሳስ ኣብ ኣስመራ – ተመኲሮ ናይ ምልውዋጥ ሰሚናር ኣካዪዶም።
ኣብ’ቲ ካብ ዝተፈላለያ ሚኒስትሪታትን ብሕታውያን ናይ ኦዲት ትካላትን ዝተወከሉ ሞያውያን እውን ዝተሳተፍዎ ሰሚናር፡ ጠቕላሊ ኦዲተር ኤርትራ ኣቶ ገረዝግሄር ገብረመድህን፡ ንጥፈታት ናይ’ቲ ቤት-ጽሕፈትን ቀንዲ ብድሆታቱን ዝምልከት መብርሂ ድሕሪ ምሃብ፡ ተመኲሮኦም ከካፍሉ ንዝመጹ ቻይናውያን ሞያውያን ኣመስጊኑ።
ነቲ ቻይናዊ ጉጅለ መሪሑ ዝመጸ ሚስተር ልዩ ጂያንወይ ድማ፡ ንኣሰራርሓ፡ ስልጣንን ዕማማትን ላዕለዋይ ቤት-ጽሕፈት ሃገራዊ ኦዲት ቻይና፡ ከምኡ’ውን ኣብ ኮሌጃት ንዝወሃብ ምስ’ቲ ንጥፈታት ዝተኣሳሰር ትምህርቲ ዝምልከት መብርሂ ሂቡ።
ሓለፍቲ ኣካላት ቤት-ጽሕፈት ጠቕላሊ ኦዲተር ኤርትራን ካልኦት ክኢላታትን ብወገኖም፡ በቲ ቤት-ጽሕፈት ክሰላሰል ብዛዕባ ዝጸንሐ ንጥፈታትን ኣብ ስራሕ ዘጋጥሙ ብድሆታትን ብዝርዝር ኣቕሪቦም።
ኣብ መወዳእታ ተሳተፍቲ፡ ኣገዳስነት ናይ ከም’ዚ ዓይነት ሰሚናር ኣብ ምሕያል ብቕዓት ብምጥቃስ፡ ቀጻልነት ክህልዎ ኣዘኻኺሮም።


text:
እቲ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ሽብር ኢሉ ዝፀውዖ ኣብ ናይ ናይሮቢ ኢስትለይን ኣብ ዝተብሃለ ከባቢ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር ክሳብ ጥሪ ን70 ማዕልታት መግሃስቲ ምፍፃሙ ሓቢሩ።
ብዘይካ እቲ ምንክልባት ሰበስልጣን ኬንያ ንሱማሊያዊያን ስደተኛታት ብሓይሊ ናብ ሰሜን ምብራቕ ኬንያ ከምዘዘዋወርዎም ሓቢሮም።
ትማሊ ሰሉስ ንጋዜጠኛታት መግለፂ ዝሃቡ ኣብ ስደተኛታት መፅናዕቲ ዝገብሩ ላዕለዋይ ክኢላ እቲ ጉጅለ ጌሪ ሲምፕሰን ፖሊስ ኬንያ ንቶም ግዳያት ኣሸበርቲ ኢሉ ብምፅዋዕ ገንዘቦም ከምዝዘርፉዎም ይግለፁ።
ወሃቢ ቃል ፖሊስ ኬንያ ማሱድ ዊኒዪ ፖሊስ ስርሑ ኣብ ዝፍፀመሉ እዋን ኩልሻዕ መረረ ክህሊ እዩ ኢሎም።ገለ ፖሊሳት ኣብ ጉዳይ ፀጥታ ክሰርሑ እንተለው ንሕግታት ጥሒሶም ክኾኑ ይኽእሉ እዮም ኢሎም።
ህይውማን ራይትስ ዎች ን101 ሰባት ከምዘዘራረበን እቶም 96 ሕጋዊ ሰነድ ዘለዎም ስደተኛታት እቶም ዝተረፉ ድማ ሱማሊያዊያን ዜጋታት ኬንያ ምዃኖም ይገልፅ።
ኣብ ልዕሊ እቶም ነበርቲ ብፖሊስ ዝፍፀም መግሃስቲ ዋላ ሓደ ጠጠው ዘበሎ ሰብ ዘይምንባሩ እዩ እቲ ዝገርም ኢሎም ገሪ ስምፒሰን።ናይ ሕቡራት መንግስታት ትካል ስደተኛታት ኣብ ኬንያ ዝፍፀም መግሃስቲ ሰኒዱ ሪፖርት ንኽገብር ህይወማን ራይትስ ዎች ፀዊዑ’ሎ።
መንግስቲ ኬንያ ኣብ ልዕሊ ሓልታት ፀጥትኡ ዝቐርቡ ክስታት ከፃሪዮም እየ ኢሉ ብተደጋጋሚ ቃል እንተኣተወ እውን ዛጊድ ስጉምቲ ኣይወሰደን ብመሰረት እቲ ጉጅለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት።


text:
ኣብ ዞባ ዓንሰባ፡ ዓሳ ኣብ ጥዑም ማይ ብምርባሕ ተጠቃምነት ስጋ ዓሳ ኣብ መኣዲ ንምዕባይ ዝሕግዝ ኣስተምህሮ፡ ብ28ን 30ን ነሓሰ ተዋሂቡ።
ዕላማ’ቲ ብደረጃ ዞባ ኣብ ዝተመርጻ ዲጋታት ሙሻን ዒላበርዕድን ንነበርቲ ዝተዋህበ ብግብሪ ዝተሰነየ ኣስተምህሮ፡ ህዝቢ ኣብ ከባቢኡ ኣብ ዝርከብ ጥዑም ማያት ዓሳታት ብምርባሕ፡ ኣብ ኣመጋግባኡ ንኸዘውትሮ እዩ።
ኣብቲ ኣስተምህሮ፡ ዓሳታት ካብ 20 ክሳብ 32 ዲግሪ ሰንቲግረይድ ኣብ ዝኾነ ኩነታት ኣየር ኣብ ጥዑም ማይ ክራብሑ ከምዝኽእሉ፡ ዞባ ዓንሰባ ድማ እዚ ዓይነት ክሊማ ስለዝውንን ንምፍራይ ዓሳታት ምቹእ ምዃኑ ተገሊጹ።
ኣብ ጨንፈር ሃብቲ ባሕሪ ክኢላ ናይዚ ዓውዲ፡ ኣቶ ሰለሙን በረኸትኣብ፡ ኣብ’ቲ ዞባ ኣብ 18 ዲጋታት መጽናዕቲ ከምእተኻየደ፡ ካብኣተን ድማ ኣብተን ቀጻልነት ማይ ዘለወንን ካብ ድበት ናጻ ዝኾናን ዲጋታት ሓሽፈራይ፡ ሓልሓል፡ ሙሻ፡ ሻርኪ፡ ሽዕብ-ሰለባ፡ ገርብጩኽ፡ ዋራ፡ ደቂ-ዘርኡ፡ ደቂ-ገብሩ ከምኡ’ውን ኣብ ሰለስተ ዓበይቲ ዲጋታት ጀርዲን ዒላ-በርዕድ እቲ መደብ ይትግበር ከምዘሎ ሓቢሩ።
ኣብ መወዳእታ፡ ጨንፈር ሃብቲ ባሕሪ ዞባ ዓንሰባ፡ ጉጅለታት ገፈፍቲ ብምቛም፡ ዘድሊ ትምህርቲ ኣስኒቑን ምሉእ ናውቲ ኣዕጢቑን፡ ንስራሕ የበግስ ከምዘሎ ተሓቢሩ።


text:
ሃርቪ ብዝብል ሽም ዝተፀውዐ ሓያል ህቦብላዊ ዝናብ ኣብ ክፍለ ግዝኣት ቴክሳስ ብፍላይ ድማ ኣብ ከባቢታት ሁስተንን ክፋል ክፍለ ግዝኣት ሊዊዚያናን ከቢድ ምዕልቕላቕ ውሕጅ ኣስዒቡ’ሎ።
ዝበዝሕ ክፋል ከተማ ሁስተንን ዝዓበየ ክፋላት ደቡባዊ ምብራቕ ቴክሳስን ብውሕጅ ኣዕለቕሊቑ’ሎ።
ከባቢታት ሁስተን ሎሚ ሶኑይ እውን ካብዚ ታሪኻዊ ዝናብ ዕረፍቲ ኣይረኸቡን ጥራሕ ከይኮነስ ንሓያሎ መዓልታት ክቕፅል እውን ትፅቢት ይግበር።ሰራሕተኛታት ህይወት ኣድሕንን ወለንተኛታትን ናይ ውልቆም ጀልባታት ገይሮም በዚ ከቢድ ውሕጅ ናብ ዝተኸበቡ ንምብፃሕ ይፍትኑ አለው።ካብቶም ወለንተኛታት ሓደ ክሊንት ዊንጋር ከምዚ ይብል።
“መውፅኢ ስኢኖም ኣብ መንበሪ ገዛውቶም ዝተቐርቀሩ ገለ ሰባት ንምድሓን እየ ፈቲነ።”
እቲ ከባቢ ካብ 60 ሴንቲሜትር ንላዕሊ ዝናብ ረኺቡ’ሎ።ክሊንት ዊንጋር እውን ንመጠን ዝናብ ከምዚ ይገልፆ።
“ንዝረኸብካዮ ሰብ ክተድሕን ኣለካ።መጠን ማይ ካብ ልክዕ ንላዕሊ እዩ።ህፁፅ ሓገዝ ንምሃብ ቀዲሞም ንዝመፅኡ ካብ ዓቕሞም ንላዕሊ ስለዝኾነ ንሳቶም እውን ሓገዝ የድልዮም እዩ።”
ሰራሕተኛታት ህይወት ኣድሕን ብሄልኮፕተራት፣ጀልባታትን ብእግሮምን ብኣማኢት ዝቑጸሩ ነበርቲ ናይ ምድሓን ስራሓት የካይዱ ኣለው።ወለንተኛታት ምስ ፖሊስ፣ሰራሕተኛታት ሓደጋን ሕክምና ከምኡ እውን ምስ 3,000 ኣባላት ሃገራዊ ሓለዋ ሓቢሮም ይሰርሑ ኣለው።
ዝሓለፈ ዓርቢ ለይቲ ዘጋጠመ ህቦብላ ሃርቪ /Hurricane Harvey/ ከቢድ ዝናብ ብምስዓብ ሎሚ ለይቲ እውን ኣብ ከባቢ ሁስተን ክሳብ 25 ሰንቲሜትር ዝኸውን ዝናብ ክወቅዕ ትፅቢት ይግበር።
ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ፅባሕ ሶሉስ ሓደጋ ናብዝወረዶ ከባቢ ከምዝጉዓዙ ሰበስልጣን ዋይት ሃውስ ገሊፆም ኣለው።
ፕረዝደንት ትራምፕ ብዛዕባ እዚ ሓደጋ ምስ ኣባላት ካብኒኦም ምዝታዮምን ኩሎም ትካላት ፌደራል ንሰበስልጣን ክፍለ ግዝኣት ቴክሳስን ጎረቤታ ሊዊዚያናን ብምሉእ ዓቕሞም ክሕግዙዎም ትፅቢት ከምዝገብሩን ዋይት ሃውስ ገሊፁ’ሎ።