text:
- COVID-19 መስመር: ሰራሕተኛታት፣ ብዝነሳ፣ ክታበት፣ ናይ ክታበት ቆጸሮታትን ካልኦትን
-
ብዛዕባ COVID-19 ሕቶ እንተሊኩም ወይ ናይ ክታበት ቆጸሮኣብ ምሓዝ ሓገዝ ዘድሌኩም እንተኾይኑ፣ ብኽብረትኩም ናብ 1-800-525-0127 ደዊልኩም # ጠውቁ። ክምልሱ ከለዉ፣ ቋንቋኻ ተዛረብናይ ኣስተርጓሚ ኣገልግሎት ንምርካብ። እዚ ናይ ሓገዝ መስመር መዓልታዊ ክፍቲ እዩ ሰዓታቱ ድማ ኣብቲ Department of Health ዌብሳይት ምርካብ ይከኣል (ብእንግሊዝኛ ጥራሕ)።
ናይ ንግዲ ጥሕሰት ሪፖርት ግበር
ንሰራሕተኛታትን ዓማዊልን ኣግባባዊ ናይ ጥዕናን ደሕንነትን ስጉምቲታት ንምውሳድ ንግዲታት ኣገደስቲ እዮም። ጥሕሰት ሪፖርት ክትገብሩ እንተደሊኹም፣ ብኽብረትኩም ናብ ናይ COVID-19 ናይ ሓገዝ መስመር ብቋንቋኹም ሓገዝ ንምርካብ ደውሉ። ብዛዕባ እዚ ጥሕሰት ዝኾነ ሰብ ሕቶ ክሓተኩም እዩ ኣብ ክንዳኹም ድማ ጥርዓን ከእትወልኩም እዩ። ጥርዓን ንምእታው ሽምኩምን ናይ ኣድራሻ ሓበሬታኹምን ክተካፍሉ ኣይጽበየኩምን።
ብኢንግሊዝኛ እውን ኣብቲ ናይ ናይ COVID-19 ትሕሰት ሪፖርት ግበሩ ዝብል ገጽ ጥርዓን ምቅራብ ትኽእሉ።
ሽምኩም ወይ ናይ ኣድራሻ ሓበሬታኹም እንተሂብኩም፣ ንቲ ሓበሬታ ንሱ ዝኾነ ሰብናይ ህዝቢ መዝገብ ሕቶ እንተቅሪቡ ክጋለጽ ይኽእል እዩ። ኣብቲ ናይ መንግስቲ ውልቃዊ ምልክታ (ብኢንግሊዝኛ ጥራሕ) ዝተገለጹ መዝገባት ከም ኣድላይነቶም ብናይቲ ግዝኣት ህዝባዊ ዓንቀጽ፣ RCW 42.56 መሰረት ክልቀቁ እዮም።
ንሰራሕተኛታት፣ ንግዲታትን ትካላትን ዝበለጸ ሓገዝ
ናይ ትርጉም ኣገልግሎት ብምጥቃም፣ እቲ ናይ ሓገዝ መስመር ናብ ሓፈሻዊ መምርሒን ሪሶርስን ክመርሐካ ይኽእል እዩ። ናይ COVID-19 ናይ ንግዲን ሰራሕተኛታትን ሕቶታት ቅጥዒ ክትመልኡ እውን ክሕግዝኹም ይኽእሉ ሕዚ እውን ሕቶ እንተሊኩም። መልሲ ንኽትረክብ ናይ ኣድራሻ ሓበሬታ ክትህብ ክትሕተት ኢኽ።
- ህሉው ምዕባለታት
-
ብዛዕባ COVID-19 ዝገልጽ እዋናዊ ሓበሬታ እንኮላይ ናይ ክታበት ሓበሬታ እንተ ደሊኻ ናብዚ ዚስዕብ ብጻሕ፦
ኣብ ናይ ኣገልግሎት ምቁራጽን ዝደንጎየ ክፍሊትን ካብ ሰፕተምበር 30, 2021 ጀሚሩ፣ ንኩሉ ፍልፍል ሓይሊ፣ ናይ መስመር ስልኪን ናይ ማይ ኣገልግሎትን ግዜኣዊ እገዳ ክህሉ ይኽእል እዩ። ነበርቲ ቢላቶም ብዛዕባ ምኽፋል ሓገዝ ንምርካብ ናብ ናይ ኣገልግሎት ኩባንያታቶም ብቀጥታ ክድውሉ ይበረታትዑ። ንዝበለጸ ሓበሬታ፣ ናይ ቋንቋ ሓገዝ ክረኽቡ ዝደልዩ ዘለዉ ዓማዊል ንናይ ኣገልግሎትን መጎዓዓዝያ ኮሚሽንን ተጠቀምቲ ሓለዋ ሓገዝ መስመር ንናይ ትርጉም ኣገልግሎት ከዘራርቡ ይኽእሉ እዮም: 1-888-333-9882 ወይ consumer@utc.wa.gov።
ሓገዝ ትደልዩ ዲኹም ኣብ ምኽፋል ቢልስ ናይ ኣገልግሎታት ኤሌክትሪክ፡ ማይ፡ ጋዝ...ወዘተ፧ እንድሕር ክትከፍሉ ዘይከኣልኩም ጸኒሕኩም ቢላትኩም ናይ ኤሌክትሪክ፡ ባህርያዊ ጋዝ ወይ ማይ ኣብ ግዜ ለበዳ
ኮቪድ-19፡ ሓገዝ ክርከብ ይክኣል ኢዩ።
- ዋሽንግተን ከም ብሓድሽ ምኽፋት
-
እቲ ኣመሓዳሪ Jay Inslee ንተቐማጦ ዋሽንግተን ምስፍሕፋሕ ሕማም COVID-19 ደው ንምባል ስጕምቲ ክወስዱ ጻውዒት ኣቕሪቡ።
ኵነታት ክታበትካ ብዘየገድስ ኣብ ህዝባዊ ቦታታት ንርእስኻን ንኻልኦትን ድሕነ ክትብል ሕጂ ውን ጥንቃቀ ክትገብር ኣሎካ። እዚ ኸኣ ማስኬራ ምግባር፣ ካብ ካልኦት እንተ ወሓደ ሽዱሽተ ጫማ ርሒቕካ ምግጉዓዝ ከምኡውን ካብ ብዙሓት ሰባትን ብዙሕ ኣየር ካብ ዘይርከቦ ቦታን ምርሓቕ ዘጠቓልል እዩ። ብተወሳኺ ውን ካብ ማእከላይ ወይ ዓብዪ ምትእኽኻብ ክትርሕቕ ኣሎካ ብፍላይ ምስ ዝሓመመ ሰብ እንተድኣ ዄንካ ድማ ምልክታት ናይ COVID-19 ክትከታተል ኣሎካ። ምልክታት ናይ COVID-19 እንተድኣ ተሰሚዑካ ተመርመር።
ናብዚ ብጽስሕ ኩነታት ናይ ኣውራጃ ወብ ሳይት እንተ ድኣ ብዛዕባ እዚ ሕጂ ዘሎ ደረጃ ምኽፋት ኣውራጃኻ ዝያዳ ሓበሬታ እንተ ደሊኻ (ብእንግሊዝኛ ጥራይ)።
ኣብዚ እዋን እዚ እተፈቕደ ቐንዲ ንጥፈታት እዚ ዚስዕብ እዩ፦
- ከም ናብ ዕዳጋ ምኻድ፣ ነዳዲ ምምላእ፣ መድሃኒት ምርካብ፣ ወይ ናብ ቈጸራ ሕክምና ምኻድ ዝኣመሰለ ኣገዳሲ ንጥፈታት።
- ኣብ ትሕቲ መደብ እቲ ኣመሓዳሪ እንደገና ክኽፈት ኣብ ዝፍቀደሉ እዋን ኣድላዪ ንግዲ ወይ ንግዲ ምስራሕ።
- ምግቢ ካብቲ ኣብ ጥቓኻ ዚርከብ ቤት ምግቢ ውሰድ። ኣብያተ-ምግቢ ኣብ 2ይን 3ይን ደረጃ ንእተወሰነ ቑጽሪ መኣዲ(ድራር) ኽፉት እዩ።
- ክልተ ሜተር (ሹድሽተ ጫማ) ኣካላዊ ርሕቐት ክሳዕ ዘሎካ ብእግርኻ ኽትከይድን ኣብ ግዳም ስፖርት ክትጻወትን ኣሎካ። ካብ ማሕበረሰብካ ወጻኢ COVID-19 ምእንቲ ኸይስፋሕፋሕ ኣብ ጥቓ ገዛኻ ኣብ ዝርከብ ቦታታት ኣብ ዝግበር መዘናግዒ ተኻፈለ።
- ኣብ ቀትሪ ጊዜ ናይ መንግስቲ መናፈሻታትን ንምግፋፍ ዓሳ ህዝባዊ መሬትን፣ ንሃደን ከምኡውን ንኻልእ መዘናግዒ ጥቅምታት ምጥቃም። ኣብተን ኣብ 2ይን 3ይን ደረጃ ዝርከባ ናይ መንግስቲ መናፈሻታት መዓስከር ክሰርሑ ይፍቐድ እዩ።
- WA ነቲ ናይ ስማርትፎን ኣፕሊኬሽን ከም እተቓልዐ ዝሕብር ምልክታታት ኣፋለጠ
-
Image
WA Notify (ዋሽንግተን ሓበረ) (ካልእ ኣጸዋውዕኡ Washington Exposure Notifications (ዋሽንግተን ናይ ምቅላዕ መተንባህታታት)) ብሕታዊ ሓበሬታ ከየካፈለ፡ ንተጠቀምቲ ተንቀሳቐስቲ ተሌፎናት ንኮቪድ-19 ተቓሊዖም ክኾኑ ዝኽእሉ እንተ ኾይኖም መጠንቀቕታ ዝህብ ናጻ መሳርሒ እዩ። ምሉእ ብምሉእ ናይ ውልቂ እዩ፡ መን ምዃንኩም ወይ ናበይ ትኸይዱ ከምዘለኹም ኣይፈልጥን እዩ።
WA Notify ብኸመይ ናብ ተሌፎነይ ክጽዕኖ ይኽእል፧
ኣብ ሓደ iPhone ዝኾነ ቴለፎን፡ ን Exposure Notifications ኣብ ሰቲንግስ ክፈትዎ፡
- ናብ ሰቲንግስ ኪዱ
- ናብ Exposure Notifications ውረዱ
- ጠውቕ ኣብቲ “Exposure Notifications ወልዕ”
- United States (ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ) ምረጹ
- Washington ምረጹ
ኣብ ሓደ Android ዝኾነ ቴለፎን፡
- ናብ Google Play Store ኪዱ
- ጸዓኑ ነቲ WA Notify ዝብል ኣፕሊኬሽን
ኣብ Android ወይ iPhone፡ ዓይን ነቲ QR ኮድ፡
እዚ ከመይ ኢሉ እዩ ዝሰርሕ፧
ን WA Notify ምስ ከፈትክምዎ፡ ቴለፎንኩም ሃንደበት ብሃውሪ ምስ ናይ ካልኦት ኣብ ጥቖኦም ዘለኹም ንሳቶም’ውን ን WA Notify ዝኸፈትዎ ሰባት ምስ ናቶም ቴለፎናት ስም ዘይብሉ ኮዳት ይቀያየር። እዚ ኣፕሊኬሽን እዚ ነቲ ብሕትውና ንምዕቃብ ዝሕግዝ ናይ ትሑት ሓይሊ ብሉቱዝ ቴክኖሎጂ ተጠቒሙ’ዩ ብዛዕባኹም ምንም ሓበሬታ ከይገለጸ ነዚ ዘይስሩዕ ኮዳት ንምልዋጥ ይጥቀመሉ። ካልእ ተጠቃሚ WA Notify ኣብዘን ዝሓለፋ ክልተ ሰሙናት ኣብ ጥቓኹም እንተ ኔሩ’ሞ፡ ናይ ኮቪድ-19 ኣወንታዊ ውጽኢት እንተ ኣምጺኡ፡ መንነትካ ከይሓበርካ ካልኦት ሰባት ንምሕባር ዝውሰድ ስጉምቲ እንተ ስዒቡ፡ ተቓሊዕኹም ክትኮኑ ከምትኽእሉ፡ ስም ዘይገልጽ ሓበሬታ ክትረክቡ ኢኹም። እዚ ንዓኹም ቀልጢፍኩም ዘድልየኩም ክንክን ንክትረኽቡ ከምዘለኩም ክገብረኩም እዩ፡ ከምኡ ድማ ኮቪድ-19 ካብ ምስፍሕፋሕ ክትከላኸሉ ክሕግዘኩም እዩ።
ኣልጎሪዝም እቲ ናይ ቁጽሪ ሕሳብ ብምግባር ነቶም ኣብ ውሑስ ርሕቀት ወይ ኣብ ሓጺር ርሕቀት ዝነበሩ ኮቪድ-19 ከመሓላልፉ ዝኽእሉ ምልክታት ንምልላይ እዩ እቲ መጠንቀቕታ ዘየድልየኩም። WA Notify እንተ ተቓሊዕኹም ጥራይ ኢኹም መጠንቀቕታ እትቕበሉ። ስለዚ፡ መጠንቀቕታ እንተዘይተቕቢልኩም፡ ብስራት እዩ።
WA Notify ኣብ ዋሽንግተን ዝነብሩ ሰባት ብእተኻእሎም መጠን ነዛ ንዋት እዚኣ መታን ኽጥቀሙላ ክኽእሉ፡ ብልዕሊ 30 ቋንቋታት ትርከብ እያ።
ብኸመይ ኣወንታዊ ውጽኢት ናይ ኣብ ገዛ ዝገብረካዮ መርመራ ትሕብር
እቶም ካብ ዱካን መመርመሪ ከረጺት ዝገዝኡ ሰባት ከምኡ’ውን ኣወንታዊ ውጽኢት መርመራ ዘመዝግቡ ክድውሉ ኣለዎም ናብ ናይታ ክፍለ ሃገር ናይ ኮቪድ-19 መስመር ሓገዝ ኣብ 1-800-525-0127፡ ብድሕሪኡ ድማ # ይጽቀጡ (7 ይጽቐጡ ንቋንቋ ስፓንኛ) ብቕልጡፍ ድሕሪ ውጽኢቶም ምፍላጦም። እቲ መስመር ሓገዝ፡ ኣብ ሰኑይ ካብ ሰዓት 6 ቅ.ቀ. ክሳብ 10 ድ.ቀ. ክፉት ኢዩ ከምኡ’ውን ካብ ሰሉስ ክሳብ ሰንበት (ከምኡ’ውን በዓላት) ካብ ሰዓት 6 ቅ.ቀ. ክሳብ 6 ድ.ቀ. ሓገዝ ቋንቋ ድማ ክርከብ ይክኣል ኢዩ።
ምስ ደወልኩም ኣረጋግጹ ኢኹም ተጠቃሚ WA Notify (ሓበሬታ ዋሽንግተን) ሙዃንኩም ንክትሕብርዎም። እቶም ናይ መስመር ሓገዝ ሰራሕተኛታት ክህብኹም ኢዮም ናይ መረጋገጺ ሊንክ ንካልኦት ተጠቀምቲ WA Notify ከተጠንቅቕሉ መታን ምኽንያቱ ተቓሊዖም ክኾኑ ስለዝኽእሉ።
ብኽብረትኩም ኣስተውዕሉ፡ WA Notify ናይ ምቅላዕ መሐበሪ መሳርሒ ኢዩ። ተጠቀምቲ ውጽኢት መርመራኦም ንኽምዝግብሉ ተባሂሉ ዝተነድፈ ኣይኮነን።
ከመይ ኢሉ እዩ ናተይ ብሕታውነት ዝሕለው፧
WA Notify ኣብ ጉግል ኣፕል ኤክስፖዠር ኖቲፊኬሽን ቴክኖሎጂ እተመስረተ ኰይኑ፡ እዚ ቴክኖሎጂ እዚ ንብሕታዊነትኩም ክዕቅብ እተዳለወ እዩ። ዝኾነ ቦታ ወይ ውልቃዊ ሓበሬታ ከይኣከበ ወይ ከይገለጸ ኣብ ድሕረባይታ እዩ ዝሰርሕ፡ መን ወይ ኣበይ ቦታ ብውጽኢታዊ መገዲ ክትሰርሕ ከምዘለኩም ምፍላጥ ኣየድልዪን እዩ። ውሑድ ዓቐን ብሉቱዝ ጥራይ ብምጥቃም፡ ንባተሪኹም ኣይጸልዎን እዩ።
ተሳታፍነት ጠቕላላ ወለንታዊ እዩ። ተጠቀምቲ ኣብ ዝኾነ ግዜ ክኣትዉ ወይ ክወጹ ክመርጹ ይኽእሉ። ብዛዕባ ተጠቃሚ ብሕትውና ብኸመይ ኣገባብ ከም ዝከላኸል ዝያዳ ሓበሬታ እንተ ደሊኹም፡ ተመልከት ኣብ WA Exposure Notifications ፖሊሲ ብሕትውና።
እቶም መተንባህታታት እንታይ ይመስሉ፧
ክልተ ዓይነት መተንባህታታት ኽወሃበካ ይኽእል እዩ። እቶም ኣወንታዊ መርመራ ዝገብሩ ናይ ጽሑፍ ጥብቆ መልእኽቲ መረጋገጺ ከምኡ’ውን/ወይ ሃንደበት ዝቕልቀል መተንባህታታት ይረኽቡ። WA Notify ተቓሊዕም ክዀኑ ንዝኽእሉ ተጠቀምቲ፡ ናይ ምቅላዕ መተንባህታ ይቕበሉ። ብዛዕባ እዚ መተንባህታታት ዝያዳ ንምፍላጥ ከምኡ’ውን እንታይ ከም ዝመስሉ ርአ።
ከመይ ጌሩ እዩ ዝሕግዝ፧
ኣብዚ ቀረባ እዋን መጽናዕቲ ብ University of Washington (እንግሊዝኛ ጥራይ) እተገብረ ከም ዝሕብሮ፡ እቶም ናይ ምቅላዕ መተንባህታ ዝጥቀሙ ሰባት ዝያዳ ጥቕሚ ይረኽቡ። ውጽኢት እዚ ድማ WA Notify ብገምጋም 40-115 ህይወት ኣድሒኑ እዩ፡ ኣብተን ቀዳሞት ኣርባዕተ ኣዋርሕ ኣብ ጥቕሚ ካብ ዝውዕል ድማ ኣስታት 5,500 ኮቪድ-19 ከልኪሉ ክኸውን ይኽእል እዩ። ሞዴላት ሓበሬታ ከም ዝሕብሮ፡ ዋላ ውሑዳት ሰባት WA Notify ምስ ዝጥቀሙ፡ መልከፍቲ ኮቪድ-19ን ሞትን ከም ዝንኪ፡ እዚ ድማ WA Notify ለበዳ ኮቪድ-19 ንምክልኻል ዝሕግዝ ብሉጽ መሳርሒ ምዃኑ ዘረጋግጽ እዩ።
ብዛዕባ ናይ WA Notify (ሓበሬታ ዋሽንግተን) ሓበሬታ ኣብ ምትሕልላፍ ክትሕግዙ ትደልዩዶ፧
ተመልከቱ ንናትና ከረጺት ናውቲ WA Notify ንናይ ማሕበራዊ ሜድያ መልእኽቲ ጽሑፍ፣ ፖስተራት፣ መርኣያታት ናይ ሬድዮን ቲቪን መወናወኒታት፣ ከምኡ’ውን ካልእ።
ካልኦት ብተደጋጋሚ ዝሕተቱ ሕቶታት፧
ኣነ መተንባህባ ተቐቢለ ከምኡ’ውን ወይ ናይ ጽሑፍ መልእኽቲ ካብ Washington State Department of Health (DOH, ክፍሊ ጥዕና ግዝኣት ዋሽንግተን)። ስለምንታይ
DOH ናይ ጽሑፍ መልእኽት ከምኡ’ውን/ወይ ሃንደበት ዝቕልቀል መተንባህታታት ንዅሎም እቶም ኣብ ቀረባ እዋን ንኮቪድ-19 ኣወንታዊ መርመራ ዝገበሩ ሰባት ይሰደድ፡ እዚ ድማ ነቶም ናይ WA Notify ተጠቐምቲ ብቕልጡፍ ከምኡ’ውን ስም ብዘይጠቕስ መጠንቀቕታ ንኻልኦት ተጠቀምቲ ብዛዕባ ተኽእሎ ተቓላዕነት የጠንቅቕ። ብዛዕባ እዚ መተንባህታታት ዝያዳ ንምፍላጥ ከምኡ’ውን እንታይ ከም ዝመስሉ ርአ።
ንኽልቲኡ እንተተቐቢልኩም፡ ነቲ መሐበሪ ክትጥውቕዎ ወይ ኣብቲ ናይ ጽሑፍ መልእኽቲ ዘሎ መላግቦ ክትጥውቕዎን ነቲ ኣብ WA Notify ዘሎ ስጕምትታት ክትስዕብዎን ስም ብዘይምግላጽ ንካልኦት ተጠቀምቲ ብዛዕባ ተኽእሎ ምቅላዕ ከተጠንቅቕዎም ኣሎኩም።
የድልየኒ ድዩ WA Notify ተኸቲበ እንተ ጸኒሐ፧
እወ። ኣንጻር ኮቪድ-19 ምሉእ ብምሉእ ምስ ተኸተብኩም’ውን፡ ነቲ ልሙድ ናይ ለበዳ ጥንቃቐታት ከተተግብሩ ኣለኩም። ክታበታት ንገዛእ-ርእስኹም ንምክልኻል ዝሕግዝ ውጽኢታዊ መገዲ እዩ፡ እንተኾነ ግን ክሳብ ሕጂ በቲ ሕማም ክትጥቅዑ ትሑት ሓደጋ ወይ ካልኦት ዘይተኸትቡ ሰባት ከተጥቅዑ ትኽእሉ።
ሓበሬታ መጺኡኒ ብዛዕባ ምብርካት ናይ WA Notify ዳታይ ናብ ጥዕና ህዝቢ። ስለምንታይ፧
Washington State Department of Health (DOH) ክፈልጥ ደልዩ ኣሎ ክሳብ ክንደይ WA Notify ብጽቡቕ ይሰርሕ ምህላዉ፡ መታን ኣድላዪ እንተኾይኑ ዝኾነ ምምሕያሽ ንምግባር ኣብቲ መሳርሒ። እንድሕር ፍቓደኛ ኮይንካ ከተካፍል ናይ WA Notify ዳታኻ፡ ብሕትናኻ ብምሉእ ዝተሓለወ ኢዩ። ናይ ብሕቲ ሓበሬታ ኣይእከብን ወይ ኣይመሓላለፍን ከምኡ’ውን መንነትኩም ክፈልጠልኩም ኣይክእልን። DOH ጥራይ ኢዮም በሪ ዘለዎም ናብቲ ዳታ ከምኡ`ውን ንሱ’ውን ኣብቲ ብደረጃ ክፍለሃገር ጥራይ ኢዩ።
እንድሕር ተጠቀምቲ WA Notify ናቶም ዳታ ክንከካፍሉ ኣፍቂዶም፡ እንታይ ኢዩ ዝኣከብ፧
እንድሕር ፍቓደኛ ኮይንካ ከተካፍል ዳታኻ፡ ብሕትናኻ ብምሉእ ዝተሓለወ ኢዩ። ዝኾነ ውልቃዊ ሓበሬታ ኣይውሰድን ወይ ኣይካፈልን ኢዩ፡ ስለዚ ንስኻ ሙዃንካ እትልለየሉ መገዲ የለን። Washington State Department of Health ጥራይ ኢዮም ክርእይዎ ዝኽእሉ ነዚ ናይ ደረጃ ክፍለሃገር ዳታ፡ ንሱ ድማ ከጠቓልል ኢዩ፥
- ቁጽሪ ሰባት ዘፍቅዱ ንከካፍሉ ናቶም ዳታ ካብ WA Notify። እዚ ድማ ይሕግዘና ኣብ ምፍላጥ ክሳብ ክንደይ ናትና ቅምሶ ወካሊ ሙዃኑ።
- ብዝሒ ናይ Exposure Notifications ዝተቐበሉ ብ WA Notify ተጠቀምቲ። እዚ ድማ ይሕግዘና ንምርኣይ እቶም ቅድታት ምልባዕ ኮቪድ-19።
- ቁጽሪ ናይቶም ኣብ ሓበሬታ ተቓልዖ ዝጥውቑ ሰባት። እዚ ድማ ይሕግዘና ኣብ ምድህሳስ ክሳብ ክንድምንታይ ትምኒት ከምዘለዎም ሰባት ንምሕጽንታታት ጥዕና ህዝቢ ኣብ ግምት ንከእትዉ።
ቁጽሪ ናይቶም ኣብ ጥቓ ኣወንታዊ ውጽኢት መርመራ ኮቪድ-19 ዘለዎ ሰብ ዝነበሩ፡ ግን ከኣ እኹል ቅርበት ዘይነበሮም ወይ ብዛዕባ`ቲ ተቓልዖ ንክሕበሩ እኹል ግዜ ኣብ ዘይነበረ። እዚ ድማ ይሕግዘና ኣብ ምምዝዛን እቲ ኣልጎሪዝም ዝውስን ተቓልዖ ኣብ WA Notify ክስተኻኸል ዘለዎን ዘይብሉን።
ምስ ኣስራሕክዎ WA Notify ኣብ iPhone ናተይ፡ ነቲ ናይ"Availability Alerts (ዘሎ መጠንቐቕታታት)" መልጎም ውሉዕ ወይ ጥፉእ ክገብሮ አለኒ ድዩ፧
ጥፉእ ክኸውን ጽቡቕ እዩ። ዋላኳ ካብ ግዝኣት ዋሽንግተን ወጻኢ ንነዊሕ እዋን እንተ ተጐዓዝኩም፡ ውሉዕ ክትገብርዎ/ክትቅይዎ እዩ ዝመዓድ። እቲ “መጠንቀቕታታት ቅሩብነት” ተወሊዑ ምስ ዝህሉ፡ ናብ WA Notify ዘይኮነ ካልእ ናይ ሓበሬታ ተቓልዖ ቴክኖሎጂ ዘለዎ ቦታ ምስ እትገይሽ ሓበሬታ ክትቅበል ትኽእል ኢኻ። ተጠቀምቲ iPhone ክውስኹ ይኽእሉ ኢዮም ዝተፈላልዩ ዞባታት፡ ግን ኣብ ሓደ ግዜ ሓደ ዞባ ጥራይ ኢዮም ክመርጹ ዝኽእሉ። ሓደ ዞባ ክትድምስስ ኣየድልየካን ኢዩ ካልእ ዞባ ንምምራጽ። ተጠቀምቲ ኣንድሮይድ ከም WA Notify ዝኣመሰሉ ናይ ምቅላዕ መተንባህታ ኣፕሊኬሽናት ካብ ብዙሕ ግዝኣታት ክጥቀሙ ይኽእሉ እዮም፡ ግን ኣብ ሓደ እዋን ንጡፍ ኮይኑ ምስ WA Notify ዝቃዶ ቴክኖሎጂ ዝጥቀም ኣፕሊኬሽን ጥራይ እዩ።
ኣነ WA Notify ክጥቀም ክመርጽ ክኣቱ ኣሎኒ ድዩ፧
እወ። WA Notify ናጻን ወለንታውን እዩ። ኣብ ዝኾነ ግዜ ክትወጹ ክትመርጹ ትኽእሉ ኢኹም። ጥራይ ነቲ ፊቸር ኣጥፍእዎ ወይ ነቲ ኣፕ ደምስስዎ። ኩሎም እታ ቴለፎን ካብ ካልኦት ኣብ ጥቓኣ ዘለው ተጠቀምቲ ዝሓዘቶም ናይ ወዝቢ ኮዳት ክድምሰስ እዩ ከምኡ ድማ ክምለስ ኣይክእልን እዩ።
WA Notify ናይ ርክብ መድለዪ ኣፕ ድዩ፧
ኣይፋልን። WA Notify ብዛዕባ እቶም ዝቐረብካዮም ሰባት ሓበሬታ ኣይረክብን ወይ ኣይከታተልን እዩ፡ ስለዚ "ነቲ ሰብ ምከትታል" ኣይገብርን እዩ። ምከትታል ነቲ ሰብ ከም ዝኾነ ሰብ ምስ ናይ ኮቪድ-19 ኣወንታዊ ምርመራ ዘርኣየ ሰብ ዝተቓልዐ ጌሩ የርእይ። እቲ ኣፕሊኬሽን ዝኾነ ናይ ግሊ ሓበሬታ ኣይእክብን ወይ ኣይለዋወጥን እዩ፡ ስለዚ ዝኾነ ሰብ ምስ መን ርክብ ከምዘለካ ክፈልጥ ኣይክእልን እዩ።
“ተቓላዕነት” እንታይ እዩ፧ተቓላዕነት፡
ብርክት ዝበለ ግዜ ምስ ካልእ ናይ WA Notify ተጠቃሚ ኮይኑ ድሓር ተመርሚሩ ኮቪድ-19 ዝተረኽቦ ግዜ ምስ ኣሕለፍኩም የጋጥም። እዚ ዝስዕብ እዋናዊ ሓበሬታ ካብ ናይ Centers for Disease Control and Prevention (CDC, ማእከል ምቁጽጻርን ምክልኻልን ሕማም) (እንግሊዝኛ ጥራይ) ብዛዕባ ኣካላዊ ምርሕሓቕን ምትሕልላፍን ኮቪድ-19 እዩ። ምቅላዕ ንምውሳን WA Notify ኣልጎሪዝም ተጠቒሙ ብምምዕርራይ ምስ ናይ CDC መግለጺ ጥብቂ ርክብ - ኣብ ውሽጢ 6 ጫማ (2 ሜትሮ) ን15 ደቓይቕ ወይ ልዕሊኡ ኣብ ግዜ ተላባዒ ሕማም - ከምኡ’ውን ብሰብ መዚ ህዝባዊ ጥዕና ምትዕርራይ ይከኣል።
WA Notify እንተድኣ ኣነ ከምዝተቓላዕኩ ነጊሩኒ እንታይ የጋጥም፧
እንተዳኣ WA Notify ተቓሊዕኩም ኔርኩም ከይትኾኑ ኣለልይኩም፡ ኣብ ሞባይልኩም ዘሎ መሕበሪ ብዛዕባ ቀጺልኩም እንታይ ክትገብሩ ኣለኩም ናብ መርበብ ሓበሬታ ክመርሓኩም እዩ። እዚ ኸኣ ከመይን ኣበይን ክትምርመሩ ኣለኩም፡ ብዛዕባ ምሕላው ገዛእርእስኹምን ኣብ ጥቓኹም ዘለዉን ከምኡ ድማ ሕቶታኩም ንምምላስ ምንጭታት የጠቓልል። ኣብ’ቲ መርበብ ሓበሬታ ዘለዉ መምርሒታት ከተንብብዎምን ክትክተልዎምን ኣገዳሲ እዩ።
እንተድኣ ኣነ ኮቪድ-19 ከምዘሎኒ ወይ ፖዝቲቭ ሙዃነይ ተመርሚረ ሰባት ክፈልጡ ድዮም፧
ኣይፋል። WA Notify ብዛዕባኹም ዝኾነ ሓበሬታ ንዝኾነ ካልእ ሰብ ኣይህብን እዩ። እንተድኣ ዝኾነ ሰብ ብዛዕባ ተኽእሎ ተቓላዕነት ሓበሬታ ተቐቢሉ፡ ኣብ ዝሓለፈ 14 መዓልትታት ኣብ ጥቕኡ ዝነበሩዎ ሰብ ተመርሚሩ ብ ኮቪድ -19 ከምዝተለኽፈ ጥራይ እዮም ዝፈልጡ። እቲ ሰብ መን እዩ ወይ እቲ ተቓላዕነት ኣበይ ኣጋጢሙ ኣይክፈልጡን እዮም።
ን WA Notify ክኸፍል ኣሎኒ ድዩ፧
ኣይፋል። WA Notify ናጻ እዩ።
ከመይ ጌሩ እዩ WA Notify ንግዝኣት ዋሽንግተን ይሕግዛ፧
ኣብዚ ቀረባ እዋን መጽናዕቲ ብ University of Washington (እንግሊዝኛ ጥራይ) እተገብረ ከም ዝሕብሮ፡ እቶም ናይ ምቅላዕ መተንባህታ ዝጥቀሙ ሰባት ዝያዳ ጥቕሚ ይረኽቡ። ውጽኢት ድማ WA Notify ብገምጋም 40-115 ህይወት ኣድሒኑ እዩ፡ ኣብተን ቀዳሞት ኣርባዕተ ኣዋርሕ ኣብ ጥቕሚ ካብ ዝውዕል ድማ ኣስታት 5,500 ኮቪድ-19 ከልኪሉ ክኸውን ይኽእል እዩ። ሞዴላት ሓበሬታ ከም ዝሕብሮ፡ ዋላ ውሑዳት ሰባት WA Notify ምስ ዝጥቀሙ፡ መልከፍቲ ኮቪድ-19ን ሞትን ከም ዝንኪ፡ እዚ ድማ WA Notify ለበዳ ኮቪድ-19 ንምክልኻል ዝሕግዝ ብሉጽ መሳርሒ ምዃኑ ዘረጋግጽ እዩ።
ካብ ስተይት እንተድኣ ወጺኤ WA Notify ይሰርሕዶ፧
እወ። እንተድኣ ናብ’ቲ Apple/Google ተክኖሎጂ ትጥቀም ስተይት ተጓዒዝኩም፡ ናትኩም ቴለፎን ምስ ኣብ’ታ ስተይት ዘለው ተጠቀምቲ ናይ ወዝቢ ኮዳት ምልውዋጥ ክትቅጽል እያ። ኣብ ናትኩም ናይ ኣፕ ሰቲንግ ዝኾነ ነገር ምልዋጥ ኣየድልየኩምን እዩ። ንነዊሕ እዋን ካብ ዋሽንግተን እንተድኣ ወጺእኩም፡ ኣብ’ዚ ሓድሽ ዘለኹሞ ስተይት ናይ’ቲ ቦታ ደገፍን መጠንቀቕታን ንምርካብ ኣማራጺታት ከተናድዩ ኣለኩም።
ንምንታይ እዮም ንክልቲኦም ናይ ርክባት መድለይን WA Notify ዘድልዩና፧
ናይ ርክባት መድለዪ ን ዓሰርተታት ዓመታት ውጺኢታዊ ህዝባዊ ናይ ጥዕና ሞንጎኛ ኣታዊ ኮይኑ ኣሎ። WA Notify ነዚ ስራሕ ብስቱር ስም ይድግፍ። ኣብ’ዚ ኣብነት ኣሎ፡ እንተድኣ ተመርሚርኩም ብ ኮቪድ-19 ተለኺፍኩም ወይ ፖዝቲቭ ኮንኩም፡ ናይ ህዝባዊ ጥዕና ሰብ መዚ ክጽውዕኹምን ከምኡ ድማ ናይ ቀረባ ግዜ ጥቡቕ ርክባትኩም ክሓትኹም ይኽእሉ እዮም። ኣብ ኣውቶቡስ ኣብ ጥቑኡ ኮፍ ዝበልኩሞ ዘይትፈልጥዎ ሰብ ስሙ ክትፈልጥዎ ኣይትኽእሉን ኢኹም። ክልቴኹም ተጠቀምቲ WA Notify እንተ ድኣ ዄንኩም፡ እቲ ኣብ ኣውቶቡስ ዝነበረ ሰብ፡ ስም ብዘይ ምጥቃስ ብዛዕባ እቲ ከጋጥም ዝኽእል ምቅላዕ መጠንቀቕታ ይረክብ ከምኡ’ውን ንፈተውቶምን ንስድራ ቤቶምን ኮቪድ-19 ንምክልኻል ስጕምቲ ክወስዱ ይኽእሉ እዮም። ልክዕ ከም ኢድ ምሕጻብን ማስክ ምግባርን ነፍሲ-ወከፎም ንተላባዒ ኮቪድ-19 ደው ንምባል ዝሕግዝ እዩ፡ ብሓባር እውን ዝያዳ ውጽኢታውያን እዮም።
WA Notify ንካልኦት ተጠቀምቲ ንክሕብር ክንደይ ግዜ ይወስደሉ፧
ብኻልእ ተጠቃሚ ንሕማም ኮቪድ-19 ተቓሊዖም ክዀኑ ዝኽእሉ ተጠቀምቲ እቲ ኣወንታዊ ውጽኢት ኮቪድ- ዘለዎ ተጠቃሚ ድሕሪ ስጉምታት WA Notify ምኽታሉ ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓታት መተንባህታ ክግበረሎም እዩ፡ ንኻልኦት ተጠቀምቲ WA Notify ስም ብዘይ ምጥቃስ ንምጥንቃቕ።
ካብ WA Notify ብዙሕ መጠንቀቕታታት ክትቅበል ይክኣል ድዩ፧
ብኻልእ ተጠቃሚ ንሕማም ኮቪድ-19 ተቓሊዖም ክዀኑ ዝኽእሉ ተጠቀምቲ እቲ ኣወንታዊ ውጽኢት ኮቪድ- ዘለዎ ተጠቃሚ ድሕሪ ስጉምታት WA Notify ምኽታሉ ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓታት መተንባህታ ክግበረሎም እዩ፡ ንኻልኦት ተጠቀምቲ WA Notify ስም ብዘይ ምጥቃስ ንምጥንቃቕ።
ን WA Notify ከመይ ጌረ እየ እንተድኣ ብ ኮቪድ- ከምዝተለኸፍኩ ዝሕብራ፧
እንተድኣ ተመርሚርኩም እሞ ተለኺፍኩም ወይ ፖዝቲቭ ኮንኩም እሞ ህዝባዊ ጥዕና ረኺቦሙኹም፡ WA Notify ትጥቀሙ እንተድኣ ሃሊኹም ክሓትኹም እዮም። እንተ ኣሊኹም፡ ናይ መረጋገጺ ጥብቆ ከምኡ’ውን/ወይ መመልከቲ ክልእኩልኩም እዮም፡ ናብ WA Notify ንምእታው ዘድሊ ስጕምትታት ንኽትክተሉ ድማ ክሕግዙኹም እዮም። እቲ ጥብቆ ወይ መመልከቲ ሓበሬታ ምስ ውልቃዊ ሓበሬታኹም ኣይተኣሳሰርን እዩ። እቲ ህዝባዊ ጥዕና ነቲ ስጒምቲ ክትከታተል ከለኻ በቲ ናይ ምቅላዕ መልእኽቲ ኣፕሊኬሽን መን ከም ዝንገር ክፈልጥ ኣይኽእልን። እቲ ናይ ምቅላዕ መተንባህታ ብዛዕባኻ ዝኾነ ሓበሬታ ኣየጠቓልልን እዩ። ዝያዳ ሰባት ስሞም ከይጠቐሱ ውጽኢቶም ብ WA Notify እንተኣረጋጊጾም፡ ንምስፍሕፋሕ ኮቪድ-19 ብዝሓሸ ክንከላኸሎ ንኽእል ኢና።
ኣወንታዊ ውጽኢት መርመራ ኣርኢኹም እንተዄንኩምን ውጽኢትኩም ከተረጋግጹ እንተደሊኹምን ኣብ WA Notify፡ ናይ ኮቪድ-19 ቀጥታዊ መስመር ብ1-800-525-0127 ደውሉ፡ ድሕሪኡ # ጠውቑ ከምኡ’ውን ነቲ ናይ WA Notify መዘኻኸሪታት ስዓቡ።
WA Notify ናብ ሞባይለይ ድሕሪ ምእታው ዝኾነ ክገብሮ ዘድልየኒ ኣሎ ድዩ፧
ተወሳኺ ስጉምቲ ዘድሊ እንተድኣ፡
- ተመርሚርኩም ብኮቪድ-19 እንተተለኺፍኩም፡ ወይ
- ተለኺፍኩም ክትኮኑ ከምትኽእሉ ዝሕብር ሓበሬታ እንተዳኣ ተቐቢልኩም።
እንተድኣ ተመርሚርኩም እሞ ተለኺፍኩም ወይ ፖዝቲቭ ኮንኩም፡ ከምኡ ከኣ ህዝባዊ ጥዕና ረኺቦሙኹም፡ WA Notify ትጥቀሙ እንተድኣ ሃሊኹም ክሓትኹም እዮም። እንተ ኣሊኹም፡ ናይ መረጋገጺ ጥብቆ ከምኡ’ውን/ወይ መመልከቲ ክልእኩልኩም እዮም፡ ናብ WA Notify ንምእታው ዘድሊ ስጕምትታት ንኽትክተሉ ድማ ክሕግዙኹም እዮም። እቲ ጥብቆ ወይ መመልከቲ ሓበሬታ ምስ ውልቃዊ ሓበሬታኹም ኣይተኣሳሰርን እዩ። እቲ ህዝባዊ ጥዕና ነቲ ስጒምቲ ክትከታተል ከለኻ በቲ ናይ ምቅላዕ መልእኽቲ ኣፕሊኬሽን መን ከም ዝንገር ክፈልጥ ኣይኽእልን። እቲ ናይ ምቅላዕ መተንባህታ ብዛዕባኻ ዝኾነ ሓበሬታ ኣየጠቓልልን እዩ። ዝያዳ ሰባት ስሞም ከይጠቐሱ ውጽኢቶም ብ WA Notify እንተኣረጋጊጾም፡ ንምስፍሕፋሕ ኮቪድ-19 ብዝሓሸ ክንከላኸሎ ንኽእል ኢና።
እንተዳኣ WA Notify ተቓሊዕኩም ኔርኩም ከይትኾኑ ኣለልይኩም፡ ኣብ ሞባይልኩም ዘሎ መሕበሪ ብዛዕባ ቀጺልኩም እንታይ ክትገብሩ ኣለኩም ናብ መርበብ ሓበሬታ ክመርሓኩም እዩ። እዚ ኸኣ ከመይን ኣበይን ክትምርመሩ ኣለኩም፡ ብዛዕባ ምሕላው ገዛእርእስኹምን ኣብ ጥቓኹም ዘለዉን ከምኡ ድማ ሕቶታኩም ንምምላስ ምንጭታት የጠቓልል። ኣብ’ቲ መርበብ ሓበሬታ ዘለዉ መምርሒታት ከተንብብዎምን ክትክተልዎምን ኣገዳሲ እዩ። እቲ መሕበሪ ዝኾነ ብዛዕባ መን እዩ ኣቃሊዕኩም ወይ ኣበይ እዩ ሓበሬታ ኣየእቱን እዩ። እዚ ጠቕላላ ስም ኣይጠቅስን እዩ።
WA Notify ምጥቃም ናተይ ባተሪ ይውድኦ ድዩ ወይ ብዙሕ ዳታ ይወስድ ድዩ፧
ኣይፋል። Bluetooth Low Energy technology ብምጥቃም ኣብ ባተሪኹምን ዳታኹምን ውሑድ ጽልዋ ከም ዝህልዎ ኮይኑ እዩ ተሃንዲሱ።
WA Notify ንክሰርሕ ን Bluetooth ክኸፍቶ የድልየኒ ድዩ፧
እወ። WA Notify ንክሰርሕ ን ውሑድ ጽዓት ዘለዎ ናይ Bluetooth ተክኖሎጂ ይጥቀም፡ ስለዚ Bluetooth ንኻልኦት ኣብ ጥቓኩም ዘለው ተጠቀምቲ መታን ኣለልዩ ክረኽቦም ኩሉግዜ ክኽፈት ኣለዎ።
WA Notify ንክሰርሕ ኣብ ሞባይለይ ክኸፍቶ የድልየኒ ድዩ፧
ኣይፋል። WA Notify ኣብ ድሕረባይታ ክሰርሕ እዩ።
ከመይ ገይሩ እዩ WA Notify ናይ ሓሶት ናይ መርመራ ውጺኢት ዝከላኸል፧
WA Notify ብሓለፍቲ ህዝባዊ ጥዕና ዝወሃብ መረጋገጺ ጥብቆ ወይ መሐበሪ ተጠቒሞም ስምሞም ኸይገለጹ ኣወንታዊ ውጽኢት መርመራኦም ንኸረጋግጹ ንተጠቀምቲ ይሓትት። እቲ ጥብቆ ወይ መሐበሪ ምስ መንነት ናይቲ ሰብ ዝተኣሳሰረ ኣይኮነን። ኣብቲ ናይ ምርግጋጽ ጥብቆ ወይ መተንባህታባ ምስ ጠወቕኩም ወይ ምስ ጸቐጥኩም፣ WA Notify ነቶም ኣብ ጥቓኹም ዝነበሩ ዘይስሩዕ ኮዳት ዝጠቀሙ ከዛምዶም ይኽእልን ተቓሊዕም ክኾኑ ከምዝኽእሉ የፍልጦምን። እቲ መሕበሪ ብዛዕባ መን እዩ ኣቃሊዕዎምን ወይ ኣበይ እዩ እቲ ምቅላዕ ኣጋጢሙን ዝኾነ ሓበሬታ ኣየእትውን እዩ።
WA Notify ይድገፍ ዲዩ ብናይ ቅድም ምዕቡላት ተሌፎን፧
ተጠቀምቲ iPhone WA Notify ክጥቀሙሉ ይኽእሉ እንድሕር፡ እንድሕር እቲ operating system (ስርዓተ-መመስርሒ) ኮይኑ፥
- iOS ዓይነት 13.7 ወይ ልዕሊኡ (ንiPhone 6s፡ 6s Plus፡ SE ወይ ዝሓደሰት)
- iOS ዓይነት 12.5 (ንiPhone 6፡ 6 plus፡ 5s)
እንተድኣ ናትኩም ናይ Android (ኣንድሮይድ) ምዕብልቲ ተሌፎን ንBluetooth Low Energy ከምኡ’ውን Android Version 6 (API 23) ወይ ልዕሊኡ ዝድግፍ ኮይኑ፡ ናይ Android (ኣንድሮይድ) ተጠቀምቲ WA Notify ክጥቀሙ ይኽእሉ፡
WA Notify ንምጥቃም 18 ዝዕድመይ ክኸውን ኣሎኒ ድዩ፧
ኣይፋል። WA Notify ዕድሜኹም ኣይፈልጦን ወይ ኣይፍትሾን እዩ።
ቴለፎን ምስ ካልእ ሰብ እንተድኣ ብሓባር ተጠቒመ እዚ ተክኖሎጂ ይሰርሕዶ፧
WA Notify ኣብ እዋን ከጋጥም ዝኽእል ተቓላዕነት መን እዩ ነታ ቴለፎን ዝጥቀመላ ኔሩ ክሕብር ኣይክእልን እዩ። ቴለፎን እንተድኣ ብሓባር ተጠቒምኩም፡ እሞ እንተድኣ WA Notify ክኸውን ዝክእል ምቅላዕ ናብ ኮቪድ-19 ኣመልኪቱ ዝኾነ ነታ ቴለፎን ዝጥቀም ናይ ህዝባዊ ጥዕና መምርሒታት ክኽተል የድሊ፡
WA Notify ኣብ ከም ኣይፓዳት ወይ ምዕቡላት ሰዓታት ዝኣመሰሉ መሳርሒታ ይሰርሕዶ፧
ኣይፋል። እቲ ናይ ተቓላዕነት መፍለጢ መሳርሒ ብፍሉይ ን ምዕቡላት ቴለፎናት እዩ ተሃንዲሱ እምበር ኣብ ኣይፓዳት ወይ ታብለታት ኣይሰርሕን እዩ።
ግዝኣት ዋሽንግተን ነቶም ምዕቡላት ቴለፎናት ዘይብሎም ነዚ ተክነሎጂ ክጥቀሙ ንክኽእሉ እንታይ ትገብር ኣላ፧
ምስፍሕፋሕ ኮቪድ -19 ንምክልኻል WA Notify እቲ እንኮ መሳርሒ ኣይኮነን። ናይ ርክብ ምድላይን ካልኦት ጻዕርታት ንነፍሲ-ወከፍ ተቐማጢ ዋሽንግተን የርብሑ፡ እዚ ከኣ ዋላ’ውን ምዕቡል ቴለፎን ኣይሃልዎም። ክታበታት ምስፍሕፋሕ ኮቪድ-19 ደው ንምባል ዝሕግዝ ዝበለጸ መገዲ እዩ፡ ማስክ ምግባርን፡ ኣካላዊ ምርሕሓቕ፡ ከምኡ’ውን ዓቐን ምትእኽኻብ ምውሳንን ካልእ ኩሉ ሰብ ንለበዳ ኮቪድ-19 ደው ንምባል ዘኽእል መገዲ እዩ።
ናይ ፈደራል መንግስቲ Lifeline program (ናይ ህይወት መድሕን ፕሮግራም) ነቶም ዝበቕዑ ወርሓዊ ናይ ተሌፎን ክፍሊት ይህቦም እዩ። ገለ ካብቶም ተሳተፍቲ ገመድ-ኣልቦ ወሃብቲ ኣገልግሎት’ውን ናጻ ተንቀሳቓሲ ተሌፎን ከቕርቡ ይኽእሉ እዮም። ብዛዕባ እቲ መደብ ዝያዳ ንምፍላጥ፡ መን ከምዝበቅዕ፡ ብኸመይ ኣብ ግብሪ ከም ዝውዕልን ከም ዝሳተፍን ገመድ-ኣልቦ ወሃብቲ ኣገልግሎት (እንግሊዝኛ ጥራይ)።
ክታበት ኮቪድ-19 ምውሳድ እቲ ዝበለጸ መንገዲ ነቲ ዝርጋሐ ደው ንምባል ምዃኑ ኣይትረስዕ።
ስለምንታይ እዩ WA Notify ብዙሕ ዓቐን ባተሪ ዝጥቀም ዘሎ ዝመስል፧
ብልክዕ ከምኡ ኣይመስለንን። እቲ ኣብ መሳርሒኻ ዝርከብ ተጠቃምነት ባተሪ፡ ነፍሲ-ወከፍ መዓልቲ መተግበሪታት ከም በዓል WA Notify ክንደይ ሚእታዊት ናይ ባተሪ ከምዝተጠቀሙ የርኢ። ዝበዝሑ መተግበሪታት ብለይቲ ኣይሰርሑን ኢዮም። ዋላ WA Notify እውን ከምኡ ኢዩ፡ ግን ኣብ ውሑዳት ሰዓታት ብሃውሪ ኮዳት ይፍትሽ ኢዩ መታን ንከዛምድ ምስ ኣወንታ ዝኾነ ተጠቃሚ ከምኡ`ውን ክሕበረካ ብዛዕባ ዝኾነ ተኽእሎታት ተቓላዕነት። ስለዚ ንኣብነት፡ ዝኾነ ካልእ መተግበሪ እንድሕር ዘይሰርሕ ኮይኑ ንስኻ ኣብ እትድቅሰሉ፡ WA Notify ልዑል መጠን ሚእታዊት ናይቲ ኣብቲ ግዜ ኣብ ጥቕሚ ዝወዓለ ባተሪ ከርኢ ኢዩ። እዚ ማለት ግን WA Notify ቡዙሕ ባተሪ ይጥቀም ኣሎ ማለት ኣይኮነን፡ ልዑል መጠን ካብቲ ውሑድ ኣብ ጥቕሚ ዝወዓለ ጥራይ ማለት ኢዩ።
ዋሽንግተን ን WA Notify ብልዕሊ 30 ቋንቋታት ይዝርግሕ፡ ስለዚ ስለምንታይ እየ ኣብ Google Play store ብእንግሊዝኛን ብስጳንኛን ጥራይ ዝርእዮ፧
ብመሰረት እቲ ተጠቃሚ ድሮ ኣብ ተሌፎኑ መሪጽዎ ዘሎ ቋንቋ ኢዩ WA Notify ዝዓዪ። ሓደ ዓይነት WA Notify ጥራይ እዩ ዘሎ፡ እንተኾነ ዝኾነ ይኹን ሃንደበት ዝቕልቀል ናይ ምቅላዕ መተንባህታታት ንኣብነት - በቲ ናይቲ ተጠቃማይ ዝመረጾ ቋንቋ እዩ ዝመጽእ ማለት ንልዕሊ 30 ቋንቋታት ግዛኣት ዋሽንግተን ኣብ ግብሪ ዘውዓሎ።
ኣነ መተንባህታ ተቐቢለ ከምኡ’ውን ወይ ናይ ጽሑፍ መልእኽቲ እንተኾነ እቲ ኣወንታዊ ውጽኢት ዘርኣየ ቤተሰበይ ወይ ኣባል ቤተይ እዩ። እንታይ ክገብር ኣለኒ፧
እቲ ኣወንታዊ ውጽኢት መርመራ ዘርኣየ ተጠቃሚ WA Notify፡ መንነቱ ከይገለጸ ንካልኦት ሰባት ንምሕባር ዝውሰድ ስጉምቲ ክስዕብ ኣለዎ፡ ስለዚ ንዓኹም ዘይተሓስበ ዝዀነ ይኹን ጽሑፋት ወይ መተንባህታታት ዕሽሽ ክትብልዎ ይግባእ።
ኣባል ስድራቤትካ ወይ ቤተሰብካ ተጠቃሚ WA Notify እንተኾይኑ፡ ኣወንታዊ ውጽኢት እንተሃልይዎ፡ ክሳዕ ሕጂ ከኣ ውጽኢቱ ኣብ WA Notify፣ ከረጋግጽ እንተኣድልዩ፡ ክድውሉ ይኽእሉ እዮም፡ ናብ ናይ ኮቪድ-19 ቀጥታዊ መስመር ብ 1-800-525-0127፡ ሽዑ # ጽቐጡ ከምኡ'ውን ነቲ መምርሒታት WA Notify ስዓቡ። እቲ ጻውዒት መልሲ ምስ ተዋህቦ፡ ናይ WA Notify ናይ ጽሑፍ ጥብቆ ሕተት።
ክንደይ ግዜ እዩ ዘለኒ ነቲ መተንባህታ ወይ ነቲ ናይ መረጋገጺ ጥብቆ ንጡፍ ንኽገብሮ፧
ድሕሪ መተንባህታ ወይ ናይ ጽሑፍ መልእኽቲ ምቕባልኩም፡ 24 ሰዓታት ኣለኩም ነቲ ስጉምታት ወሲድኩም ንኻልኦት ሰባት ኣብ WA Notify ንምሕባር። ነቲ መተንባህታ ክትጸቕጥዎ ወይ መረጋግጺ ጥብቆ ክትጥውቕዎ እንተ ዘይኪኢልኩም ኣብ ውሽጢ እቲ ግዜ፡ ብኽብረትኩም ናብ ናይ ኮቪድ-19 ቀጥታዊ መስመር ብ 1-800-525-0127 ደውሉ፡ ሽዑ # ጽቐጡ ከምኡ'ውን ነቲ መምርሒታት WA Notify ስዓቡ። እቲ ጻውዒት መልሲ ምስ ተዋህቦ፡ ናይ WA Notify ናይ ጽሑፍ ጥብቆ ሕተት። ብተወሳኺ ናይ ህዝቢ ጥዕና ብዛዕባ ውጽኢት መርመራ ኮቪድ-19 ምስዝረኽበኩም፡ ብዛዕባ ጥብቆ ኽትሓትት ትኽእል ኢኻ።
ንምንታይ እያ ዋሽንግተን ነዚ ፍታሕ መሪጻ፧
ዋሽንግተን ነዚ Apple/Google solution ንምግምጋም ናይ ስተይት ጉጅለ ናይ ምክትታል ኣቑማ፡ እዚኣቶም ከኣ ናይ ጸጥታን ሲቪላዊ ናጽነት ኪኢላታትን ከምኡ’ውን ኣባላት ናይ ዝተፈላለዩ ሕብረተሰባት የጠቓልል። እቲ ጉጅለ ኣብ’ቲ ናይ’ቲ መድርኽ ዝተረጋገጸ ኣተኣማማኒ፡ ሓያል ዳታ ናይ ምዕቃብን ከምኡ ድማ ብካልኦት ስተይታት ምጥቃም ዝተመስረተ ምርዓም ተማሕጺኑ።
- ን ስራሕን ዋነኒ ትካላትን ዝምልከት ምንጭታት
-
ናይ ስራሕ ምስኣን ሓገዝ ምርካብ
ስራሕካ ምስ ትስእኖ፡ ምርካብ ሓገዝ ናይ ስራሕ ምስኣን ክምልከተካ ይኽእል። ሓገዝ ስራሕ ምስኣን ንምርካብ ከመይ ገይርካ ሕቶኻ ትመልእ ሓበኤታ እንተደሊኻ ኣብ’ዚ ደውል፡ 1-800-318-6022። መልሲ ናይ ደወልካ ምስ ረኸብካ፡ ኣገልጉሎት ትርጉም ንምርካብ ቋንቋኻ ንገር።
ሰራሕተኛታትን ወነንቲ ዋኒነ ትካላትን/ቢዝነሳት
ልብዒ ኮሮና ቫይረስ ንኣማኢት ኣሽሓት ሰራሕተኛታትን ኣስራሕትን ግዝኣትና ተንኪፉ ኣሎ።
ንሰራሕተኛታት ንምውሓስ፡ ኣስራሕቲ ክገብርዎ ዘለዎም ከኣ፡
- ብዝርደኦም ቋንቋ ን ሰራሕተኛታቶም ብዛዕባ ተርእዮታትን ምልክታትን ኮቪድ-19 ምስትምሃር።
- ናይ ማሕበራዊ ምፍንታት መደብ ምትግባር።
- ቀጻሊ ጽሬትን ምንጻህን ምዝውታር።
- ቀጻልን ግቡእ ምሕጻብ ኣኣዳው ምርግጋጽ።
- ዝሓመሙ ሰራሕተኛታት ኣብ ገዛ ከምዝጸንሑ ምግባር።
ብዛዕባ ደሞዝ ዝኽፈሎ ዕረፍቲ፣ ናይ ሰራሕተኛታት ካሕሳ ከምኡውን ብዛዕባ ድሕንነት ስራሕ ዝገልጽ ጽማቝ ሓሳባት ካብ Department of Labor & Industries (ክፍሊ ሸቃሎን ኢንዱስትሪታትን) ብብዙሕ ቋንቋታት ኪርከብ ይከኣል እዩ።
ብዛዕባ ውሕስነት ናይ ስራሕ ቦታኻ ስክፍታ ምስዝህልወካ፡ ቀጥታ ኣብ Department of Labor & Industries 800-423-7233 ደውልካ መረረኻ ኣቕርብ። ኣገልግሎት ትርጉም ተሌፎን ኣሎ።
ኣብ ግዜ ኮቪድ-19 ብዛዕባ ዋኒነ ትካልካን ሰራሕተኛታትካን ሕቶ ምስ ዝህልወካ፡ ናብ Employment Security Department ኣብ 855-829-9243 ደውል።
- ናይ ክንክን ጥዕናን ኢንሹራንስን ምንጭታት
-
ናጻ ወይ ትሑት ዋጋ ናይ ጥዕና ኢንሹራንስ ክትረክብ ክግባኣካ ይኽእል እዩ። ናብ Health Care Authority ኣብ’ዚ ደውል 1-855-923-4633. ምስ መለሱልካ ናይ ትርጉም ኣገልጉሎት ንምርካብ ቋንቋኻ ንገር።
Alien Emergency Medical (AEM) ሸፈነ ማለት እዚ ፕሮግራም ናይ ህጹጽ ሕክምና ዝፍቀደሎም ግለሰባት ኮይኖም ናይ ዜግነት ወይ ኢሚግረሽን ግዴታ ዘየማልኡ ወይ ዝግበኦ ግለሰብ ኮይኑ ናይ 5 ዓምት ደረት ዘየማለአ።
Help Me Grow ዋሽንግተን ሆትላይን ኣብ 1-800-322-2588 ዝተፈላለዩ ናይ ጥዕና ፕሮግራማትን ኣገልግሎታትን ንዓካ ዝግብኡኻ ዘበሉ ዝመሚ ኮይኑ ክትጥቀም ድማ ይሕግዘካ። እዚ ዝጠቓልሎም፡
- WIC ( ናይ መግቢ ፕሮግራም ናይ ደቀንስትዮ፡ ህጻናትን ቆሎዑን
- ናይ ጥዕና ኢንሹራንስ ን ቆልዑ፡ ነፍሰጾራትን ኣጉባዝን
- ምቁጽጻር ወሊድ ኣብ’ዚ ናይ ሓለዋ ቐጽል ፕሮግራም
- ናይ ጥዕናን ውጥን ስድራቤትን ክሊኒካት
- ናይ ጥንስን ህጻንን ቀረባት
- ናይ ምጥባው ደገፍ
- ብተወሳኪ ናይ መግቢ ፕሮግራምን ትሕዝቶታትን ኣሎዎም።
- ናይ ኢሚግራንትን ስደተኛን ሓበሬታን
-
Office of Immigrant and Refugee Affairs (ቤት ጽሕፈት ስደተኛታትን ጽግዕተኛታትን፣ OIRA) ንስደተኛታት ብዛዕባ COVID-19 ከምኡውን ብዛዕባ ስደተኛታት ዜተሓሳስቦም ኣገዳሲ ሓቅታት ንክርድኡ ይሕግዞም እዩ።
- ሆስፒታላትን ክሊኒካትን ዜግነት ወይ ደረጃ ኢሚግራንት ምስ ICE ክለዋወጣ ኣይግባእን።
- መርመራ ኮቪድ-19 ምግባርን ሓገዝ ምርካብ ወይ ጎዶሎ ሕክምና ምርካብ ን ግሪን ካርድ ወይ ዜግነት ንምሕታት ትገብሮ ጻዕሪ ኣይትንክፎን።
- ሓገዝ ናይ ስራሕ ምስኣን ንምርካብ ሕጋዊ ሶሻል ሰኪሩቲ ቁጽሪ የድልየካ። ብዛዕባ ምርካብ ሓገዝ ናይ ስራሕ ምስኣን ክትዛረብ ምስ እትደሊ ናብ 1-800-318-6022 ደውል።
- ብመሰረት ሕጋጋት ህዝባዊ ሓለዋ፡ ናይ ስራሕ ምስኣን ሓገዝ ምርካብ ን ግሪን ካርድ ወይ ዜግነት ንምሕታት ትገብሮ ጻዕሪ ኣይትንክፎን።
- ኣብ ናይ ግዝኣት ዋሽንግተን ዝክፈሎ ናይ ስድራቤት ወይ ሕክምናዊ ዕረፍቲ ን ሓደ ብ ኮቪድ-19 ዝሓመመ ሰብ ከተልዕል ወይ ንስኻ በዚ ቫይረስ ኣንተድኣ ሓሚምካ ንገዛእ ርእስኻ ክትሕከም ብቑዕ ክትከውን ትክእል። ነዚ ሓገዝ ንምርካብ ሶሻል ሰኩሪቲ ቁጽሪ ኣየድልየካን። ESD ካልኦት ብዙሓት ዓይነትስነዳታት ይቕበል።
- ሓገዝ እትደሊ ወናኒ ንግዲ እንተ ዄንካ ካብ ፈደራላዊ ምምሕዳር ንኣሽቱ ንግዲ ህጹጽ ልቓሕ ንምርካብ ምምልካትካ ናይ ተቐማጣይ ካርዲ ወይ ዜግነት ንምርካብ ዘሎካ ኽእለት ኣብ ሓደጋ ኣየእትዎን እዩ።
Office of Immigrant and Refugee Affairs (ቤት ጽሕፈት ጕዳያት ስደተኛታትን ጽግዕተኛታትን፣ OIRA) ስለ ኩነታትካ ርግጸኛ እንተ ዘይዄንካ ወይ ኣባል ስድራ ቤትካ፣ ወይ ጥቕምታትካርግጸኛ እንተ ዘይዄንካ ምስ ጠበቓ ስደተኛታት ወይ ምስ ብዓል ስልጣን ስደተኛታት ወይ ምስ ሓደ Department of Justice (ብኽፍሊ ፍትሒ፣ DOJ) እተኣመነ ተወካሊ ኽትራኸብ ይመኽረካ። ብማሕበር ጠበቓታት ስደተኛታት ኣመሪካ ኣቢልካ ጠበቓ ኽትረክብ ትኽእል ኢኻ ወይ ከኣ ናብቲ DOJ-ዝመስከረሉ ውድብ መርበብ ብጻሕ ይከኣል።
OIRA ንሓተትቲ ዑቕባን ኢሚግራንትን ክሕግዝ መደብ ኣለዎ።
- ስራሕ መድለይን መለማመድን።
- ደገፍ ኢሚግረሽን።
- ምስልጣን መንእሰያት።
- ደገፍ ናይ ሽማግለታት ሓተትቲ ዑቕባ፡ ቆልዑ፡ ተምሃሮን ካልኦትን።
- ኣብ እዋን ኮቪድ-19 ናይ ርሑቕ ልሙድ ፕሮግራማት ክፉታት እዮም። እዚ ቤ/ጽሕፈት ንዓኻ ብዛዕባስራሕ ምርካብ፡ ስእነት ስራሕ፡ ደገፍ ናይ ትምህርቲን ቀረብ ገዛን ንምሕጋዝ ሓደሽቲ ኣገልግሎታትኣለዎ። ናይ ሓታቲ ዑቕባ ናይ ካሽ ሓገዝን ሓታቲ ዑቕባንን ሕክምናዊ ሓገዝ ዘለዎ ብቕዓት ዝምልከትናብ 30 መስከረም፡ 2020 ተሰጋጊሩ ኣሎ።
- ን ኣገልግሎታትን ዝያዳ ሓቤረታን ዝምልከት ናብ 360-890-0691 ደውል።
ንመሰል ናይ ኢሚግራንትስ ዘሎካ ሕቶ ናይ ዝተኣስሩን ካልእ ሓበረታን ናይ ኣዝማድን/የዕሩኽን ሓገዝ ንምርካብን Washington Immigrant Solidarity Network hotline at 1-844-724-3737 ርኸቦም። ትርጉም ናይተለፎን ኣሎ።
- ኣእሙራውን ስምዒታውን ጥዕና
-
እዚ እዋን ኣሸጋሪ ግዜ ክኸውን ይኽእል። ንስኻን ስድራኻን ጭንቀት፡ ጓሂ፡ ፍርሂ፡ ሕርቃን ክስመዓኩም ንቡር እዩ። በይንካ ኣይኮንካን። ሓገዝ ክትደልን ክትሓትትን ጸገም የብሉን።
ነፍሲ ወከፍ ሰብ ን ጸቕጢን ከቢድ ግዜን ብዝተፈላለየ መንገዲ ግብረ መልሲ ይህብ። እቲ ቀንዲ ነገር ክትገብሮ ዘሎካ ንገዛእ ርእኻ፡ ስድራካን ሕብረተሰብካን ብዝተኻእለ መጠን ምሕላይ እዩ።
ኣብ በዳሂ እዋን ክትቅጽል እንታይ ይሕግዘካ? ምስ ኣዕሩኽን ስድራቤትን ተራኺብኩምን ዳግም ምትእስሳር ፈጢርኩምን ዲኹም? ኣዕሚቕካ ብምስትንፋስን ብምዝርግጋሕ ኣካላት፡ ገለ ምንቅስቓስ ወይ ከኣ ጥዑም ድቃስ ለይቲ ኸ? ቀዳማይ ነገር ነብስኻ ንምእላይ ግዘ ምፍላይ ፡ እዚ ከኣ ዋላ’ኳ ከመይ ትርደኦ እምበር ጸቕጢ ንምጉዳል ይሕግዝ እዩ።
ናብ Washington Listens ኣብ 1-833-681-0211 ደው። ናይ ተለፎን ኣገልግሎት ትርጉም ኣሎ። ዋሽንግተን ከም ግብረ መልሲ ናይ ለቦዒ ኮቪድ-19 Washington Listens ዝብሃል ናይ ደገፍ ፕሮግራም ኣውጺኣ ኣላ። ኣገልግሎት Washington Listens ዝጥቀሙ ሰባት እናወሰኸ ንዝመጽእ ጸቕጢ ንምቁጽጻርን ብምኽንያት ኮቪድ -19 ዝመጽእ ለውጥታት ንክለማመዱ ዝሕግዞም ደገፍ ይረኽቡ እዮም። Washington Listens ንዝኾነ ኣብ ዋሽንግተን ኮይኑ ን ኪኢላ ደገፍ ንክዛረብ ዝውሃብ እዩ። ደወልቲ ደገፍ ይረኽቡን ምስ ናይ ኣብ ከባቢኦም ዝርከብ ምንጭታት ድማ ይተሓሓዙ። እዚ ፕሮግራም ስም ኣይገልጽን እዩ።
ኣብ ቅልውላም ምስ እትህልው እሞ ምኽሪ ንምርካብ ሰብ ከተዘራርብ ምስ እትደሊ ገለ ውሑዳት ኣማራጺታት ኣለው።
- Disaster Distress Helpline ማለት ኣብ ስሚዒታዊ ጭንቀትምስ ባህርያውን ሰብ ዘምጸኦን ዝተሓሓዝ ሽግር ንዝርከቡ ሰባት ቀጥታዊ ናይ ቅልውላው ምኽሪ ዝህብ ኮይኑ ናብ 1-800-985-5990 ደውል። ደውልካ ምስ መለሱልካ ናይ ትርጉም ኣገልግሎት ንምርካብ ቋንቋኻ ንገር። እዚ ናይ ሓገዝ መስመር ን 24 ሰዓታት ኣብ መዓልቲ ይርከብ።
- Crisis Connections ኣብ ስሚዒታዊ ቅልውላው ንዝርከቡ ውልቀሰባት፡ ስድራቤትን ኣዕሩኽን ቀጥታዊ ሓገዝ ዝገብር ናይ 24 ሰዓት ናይ ቅልውላው መስመር ኣሎዎ። ኣብ ኣውራጃ King ን ዝርከቡ ሰባት የገልግል። ምቱርጓም ቋንቋ ኣሎ። ናብ’ዚ ደውል 1-866-427-4747.
- National Suicide Prevention Lifeline of ነብሰ ቕትለት ንዝሓስቡ ሰባት ናይ ምክልኻልን ናይ ቅልውላውን ረዲኤት ይህብ። ንስድራቤትን ኣዕሩኽን ሓገዝ ንምርካብ ፈተውቶም’ውን ናብ’ዚ ላይፍላይን ክድውሉ ይኽእሉ እዮም። ናብ’ዚ ደውል 1-800-273-8255. እዚ ሆትላይን ኣብ መዓልቲ ን 24 ሰዓታትን፡ 7 መዓልታት ኣብ ሰሙን ክፉት እዩ። ን ገዳይም ሓርበኛታት ዝኸውን ናይ በይኖም ናይ ሓገዝ መስመር ኣሎ። ናብ 1-800-273-8255 ደውልካ 1 ጠውቕ። ጸማምን ናይ ምስማዕን ጸገም ምስ ዝህልወካ ናብ 1-800-799-4889 ደውል።
- ናይ መግቢ ምንጭታት
-
ካብ 18 ዓምት ንታሕቲ ቆሎዓ ምስ ዝህልወካ ካብ ቤት ትምህርቶም ናይ ናጻ መግቢ ክረክቡ ይኽእሉ። ኣጉባዝ ኮይኖም ስንክልና ምስ ዝህልዎም እሞ ኣብ ትምህርታዊ ፕሮግራማት ዝተመዝገቡ ምስ ዝኾኑ ናይ ቤት ትምህርቲ መግቢ ይግብኦም እዩ። ኣብ ብዙሓት ጉዳያት፡ እዞም መግብታት ካብ ቤት ትምህርቲ ወጻኢ ኣብ ከም ናይ ኣውቶቡስ ደው መበሊ እዮም ዝበጽሑን ዝግደፉን። ን ናይ ቤት ትምህርትኻ ምምሕዳር ናጻ መግቢ ይህቡ ኣንተኾይኖም ሕተቶም።
ን ነብሰጾራትን ሓደሽቲ ሓራሳትን ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ቆልዑን ካብ Department of Health’s ናይ ደቀእንስትዮ፡ ህጻናትን ቆልዑን (WIC) ፕሮግራም መግቢክትረክብ ትኽእል። ናይ ቋንቋ ሓገዝ ምስ እትደሊ ናብ 1-866-632-9992 ደውል።
ናይ መግቢ ባንክታት ብሰንኪ ኣብ ኮቪድ-19 እናወሰኸ ዝመጸ ጠለብ መግቢ ሰዓታተን ቀይረን ክኾና ይኽእላን ወይ ከኣ ዓጽየን ኣብ ናይ ትራፊክ ምንቅስቓስ ኣትየን ክህልዋ ይኽእላ። ብኽብረትካ ቅድሚ ምኻድካ ደውል። Northwest Harvest ናይ ስተይት ምሉእ ናይ ባንክ መርበብ እዩ። ሽም ናይ ከተማኻ ኣብ’ዚ መርበብ ኣብ’ቲ ጸጋማይ ሳንዱቕ ናይ ቀጠልያ ሳንዱቕ ዘሎ ጽሓፍ።
ኣብ ምብራቕ ዋሽንግተን ትነብር እንተኾንካ ዝርዝር ናይ መግቢ ባንክታት ኣብ Second Harvest ክትረክብ ትኽእል። ኣብ ከባቢኻ ዝርከብ ናይ መግቢ ባንክታት ዝርዝር ኣብ’ዚ ወብሳይት ናትካ ኣኣውራጃ ብምምራጽ ርኸቦም።
መሰረታዊ ጥቕሚ ምግቢ ካርድታት
መሰረታዊ ጥቕሚ ምግቢ (EBT) ካርድታት ምግቢ ንምዕዳግ ክትጥቀመሉ ትኽእል ኢኻ ከምኡ ውን ንእተፈላለዩ ሰባት ቅሩብ እዩ። ዜጋታት ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ነዚ ጥቕሚ እዚ ንምርካብ ኣብ መሰረታዊ ምግቢ ገጽ ኣብ ዝብል መርበብ ናይ ክፍለ-ሃገር Washington ናይ ማሕበራውን ጥዕናን ኽፍሊ (Department of Social and Health Services (DSHS) website) ከመልክቱ ይኽእሉ እዮም።
መዘኻኸሪ፦ ፈደራላዊ መንግስቲ ኣብዚ ናይ ቕልውላው እዋን እዚ ንገሊኦም ዓበይቲ ዝምልከት ናይ ስራሕ ብቕዓት ጠጠው ኣቢልዎ እዩ። ይኹን እምበር እቲ ፈደራላዊ መንግስቲ ንስኻ ነዚ ጥቕሚ እዚ ንምርካብ ብቑዕ ንምዃንካ ናይ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ዜጋ ክትከውን ይደልየካ።
ከምቲ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ ዓይነት ዕዳ ዘለዎ ካርድታት ንዅሉ ነቲ ኻልእ መደብ ዜማልኡ ዜጋታት ንዘይኰኑ ብዙሓት ሰባት ቅሩብ እዩ። ነዚ ረብሓ እዚ ንምርካብ በቲ DSHS ናይ ክልል ናይ መግቢ ድጋፍ ፕሮግራም ክትሓትት ትኽእል ኢኻ (ብእንግሊዝኛ ጥራይ)።
- ሓበሬታን ምንጭታትን ንስድራቤታት
-
እዚ እዋን ንኩሎም ስድራቤት ከቢድ እዩ። እንሆ ድማ ነዚ ኩነታት ምስ ደቅኻ ከመይ ገይርካ ተካውኖ ዝምልከት ገለ ነጥብታት:
ኣብ ምቹእ ቦታ ብሙዃን ናይ ስድራቤት ዘተ ኣካይድን ኣባልት ስድራ ሕቶታት ክሓቱ ኣተባብዕን። ዝርደኦም ቋንቋ ንምጥቃምን ዘለዎም ፍርህን ግጉይ መረዳእታን ንምምላስ ምስ ናኣሽቱ ቆሉዑ ናይ በይኖም ዘተ ኣካይድ።
ዋላ’ኳ ሓበሬታ የድልየካ ኣንተኾነ፡ ፍርህን ራዕድን ናብ ዘጋውሑ ናይ ሚዲያ ደገታትን ማሕበራዊ መዲያታትን ዘሎካ ምቅላዕ ኣጉድል። ብፍላይ ድማ ደቅኻ ብዛዕባ እዚ ለበዳ ክሳብ ክንደይ ዝኣክል ናይ መዲያ ሸፈነን ግዜን ነዚ ናይ ማሕበራዊ ሚዲያ ይህብዎ ኣስተውዕልን ኣጉድልን።
ሕቶታት ኽሓቱ ብምትብባዕን ነዚ ህልው ኩነታት ክርድእዎ ብምሕጋዝን ቆልዑ ኣብ ምሕጋዝ ኣቶኩር።
- ብዛዕባ ስሚዒቶም ኣዘራርቦምን ዋጋ ሃቦን።
- ብምስኣልን ካልኦት ንጥፈታትን ስሚዒቶም ክገልጹ ሓግዞም።
- ብዛዕባ እዚ ቫይረስ ከመይ ኢሉ ይዝርጋሕ ዘሎ ጉጉይ ሓበረታን መረዳእታን ከምኡ’ውን ኩሉ ናይ ምስትንፋስ ጸገም ድማ እዚ ኮቪድ -19 ዘምጽእ ሓድሽ ኮሮና ቫይረስ ከምዘይኮነ ኣብርህ።
- ምድላው ምቹኡነትን ተወሳኺ ዓቕልን ከድሊ እዩ።
- ኣዘውቲርካ ተመላሊስካ ድሃይ ደቅኻ ግበር ውላ ኩነታት ለውጢ ይግበር።
- መደብ ናይ ድቃስ ሰዓታት፡ መግብን ምውስዋስን ናይ ስድራኻ ስሩዕ ይኹን።
- ንዓኻን ንስድራኻን ዘዘናግዑ ኣብ ካልእ ከበድቲ እዋናት ትገብሮም ዝነበርካ ከም ምንባብ፡ ፊልም ምርኣይ፡ ሙዚቃ ምስማዕ፡ ጸወታታት ምጽዋት፡ ምውስዋሳት ወይ ኣብ ናይ ሃይማኖታዊ ንጥፈታት (ጸሎት፡ ኣብ ናይ ኢንተርነት ኣገልግሎታት ምውሳእ) ግዜ ፍለ።
- ናይ ጽምዋ፡ ምስልቻው፡ ስግኣት ምልካፍ ሕማም፡ ጭንቀት፡ ጸቕጢን ራዕድን ስሚዒታት ንቡራት ግብረመልስታት ናይ ከቢድ እዋን ናይ ከምዚ ዓይነት ለበዳ ሙዃኖም ተረዳእ።
- ን ስድራኻ ምስ ናትካ ባህልን ውግዕታትን ዝሳነዩ ናይ ስድራ ኣብ ሰሓቕን ጠቓሚ ንጥፈታትን ንክጽመዱ ሓግዞም።
- ተወሰኽቲ ምንጨታትን ሓበረታን
-
- Washington State Department of Health – Coronavirus webpage
- ዝርዝር ቁጽሪ ተለፎናትን ኣገልግሎታትን ናይ ግዝኣት ዋሽንግተን ወኪላት
- ናይ ሞርገጅ ሓገዝ ን ናይ ዋሽንግተን ነበርቲ
- ማእከል ቍጽጽርን ምክልኻልን ሕማም - COVID-19 ዌብሳይት
Washington State Commission on Asian Pacific American Affairs (CAPAA)


c: text/html

text:
Radio Erena: 02 March 2021
ሱዳንን ግብጽን ተወሳኺ ወትሃደራዊ ስምምዓት ከምዝኸተማ ማዕከናት ዜና ክልቲኤን ሃገራት ኣፍሊጠን።
ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት፣ ጀነራል መሓመድ ፋሪድ ዝመርሖ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ልኡኽ ግብጺ፣ ሎሚ 02 መጋቢት ናብ ካርቱም ኣብ ዘካየዶ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ፣ ምስ ሱዳናዊ መዘንኡ፣ ጀነራል መሓመድ ዖትማን ኣልሑሰን ብምርኻብ’ዩ ነቲ ስምምዕ ከቲምዎ።
ሱዳንን ግብጽን ዝኸተምኦ ወትሃደራዊ ስምምዕ ብዝርዝር እኳ እንተዘይተገልጸ፣ ኣብ ወትሃደራውን ጸጥታውን መዳይ ብሓባር ክሰርሓ ዘኽእለን ምዃኑ’ዩ ተመልኪቱ።
ንሃገራዊ ድሕነተን ኣብ ሓደጋ ዘእቱ ዝኾነ ተጻብኦ፣ ክልቲኤን ሃገራት ብሓባር ክምክትኦ ምዃነን፣ ጀነራል ፋሪድ ድሕሪ’ቲ ስምምዕ ገሊጹ።
ጀነራል ኣልሑሰን ብወገኑ፣ ክልትኤን ሃገራት ኣብ ወትሃደራዊ መዳይ ተሞክሮ ክለዋወጣ ምዃነን ብምጥቃስ፣ ግብጺ ኣብዚ ፈታኒ እዋን ኣብ ጎኒ ሱዳን ደው ምባላ ኣመስጊኑ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ሱዳን ናብ ግብጺ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ይፍጽም ኣሎ።
ዕላማ ዑደት ልኡኽ ሱዳን ናብ ግብጺ፣ ክልትኤን ሃገራት፣ ኣብ ጉዳይ እቲ ኢትዮጵያ እትወስዶ ዘላ በይናዊ ስጉምቲ ምምላእ ዲጋ ተሃድሶ ብዝምልከት ሓባራዊ መርገጺ ንምሓዝ ዝዓለም ምዃኑ ይግለጽ።
===============

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ምልክዊ ስርዓት ኤርትራ ኣብ ስርሑ ኣየጓደለን ! ሙሉእ ብምሉእ!
ብኣንቶንዮ ተስፋይ
20 ሰን 2010
እዚ ሙሉእ ብምሉእ ዝብል ኣርእስቲ ምስልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ፡ ብሓጎስ ተድላ፡ ብሰላም ስኒት፡ ፍቕርን ልውሃትን፡ ዕብየትን ራህዋን ብምልኣት ሃገራዊ ሓድነት ዝገልጽ ዘይኮነስ፡ ብሙሉእ ጥፋእ፡ ንዴት፡ ሓዘን፡ ምፍልላይ፡ ክሳራ፡ ጸልማት፡ ስደት ሞት፡ ሓዘን ስቓይ፡ ዘይፍትሓዊ ማሕበራዊ ሂወት ህዝቢ ኤርትራ ዝገልጽ ድርሰት’ዩ። ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ንህዝቢ ኤርትራ ንምጽናት ካብ ዝተለሞ መደብ ሓደ ብሓደ እንዳኣተግበረ ካብ ምፋጽም ዓዲ ኣይወዓለን። እንሆ ከኣ ዝቐረቦን ዝረሓቆን ከም ከም ሕንዚ ዝናኸስ ዕዀት፡ ጸላኢ እምበር ፈታዊ ዘይብሉ ስርዓት መደባቱ ንምፋጽም ይጓየይ ኣሎ።
ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ኣብ ስርሑ ኣየጉደልን፡ ወዮ’ኳ ደኣ ናይ ምልካዊ ስርሓት ሓንቲ’ኳ ከየጉደለ’ዩ ፈጺሙን ዝፍጽም ዘሎን እዩ። ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ጨካንን፡ ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ፡ ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ፡ የማን ጸጋም፡ ቅድሚት ድሕሪት ቍልሕሊሕ እንዳበለ፡ ከም ፍልሖ ዓንዲ ዘብርስ፡ ነቲ ምልካዊ ተግባራቱ ኩሉ ብሙሉእ’ዩ ፈጺምዎ። ኣብ ዝዀነት ይኹን’ኳ ዘጓደሎ የብሉን። ኩሉ ግፍዒ ፈጺሙ፡ ነቲ ዝፍጽሞ ግፍዒ ከኣ መስርዕን ተርታን ገይሩ ንኩሉ ሓደ ብሓደ እንዳዀስተረ ኣጽርዩን ኣጽንትዎን’ዩ።
ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ካብ’ቶም ናይ 20 ክፍለ ዘመን ኣዝዮም ጨካናት መለክቲ ሓደን፡ ብግሁድ ግፍዕን ጭቆናን ኣብ ህዝቡ ዝፍጽም መንግስታት ካብ ዝሓለፉ ሓደ’ዩ። ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ግዳምውን ዘቤታውን ተቃውሞ፡ ነቐፈታ ኣይግድሶን። ዘገድሶ ስልጣኑ’ዩ። ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ናይ 20 ዓመት ክካየድ ዝጸንሐ ናይ ምጽናት መስርሕ ንምጥቓስ ሀ ኢሉ ዝጀመረ ምልካዊ ስርዓት ገገለ ንምጥቃስ እንሆ።
ሀ/ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ መሬት ኤርትራ ብሙሉእ ናይ መንግስቲ ኢሉ ኣዊጁ
ለ/ ስልጣን ምምሕዳር ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ናይ ህ.ግ.ዲ.ፍ ኢሉ ኣዊጁ
ሐ/ ንብረትን ህዝብን ዝበሃል የለን፡ ኣብ ግዜ ቃልሲ ብኽሳራ ስለ ዝሓለፍና ንብረት የለን። መንግስቲ ባዶ’ዩ፡ ብማለት ኩሉ ንብረትን ሃበትን ህዝብን ብሙሉኡ ኣብ ኢድ ህ.ግ.ዲ.ፍ ተምሓላለፈ።
መ/ ብሕታዊ ዋንነት ዝብሃል ንስም እምበር ብግብሪ ዘየለን፡ መንስግታዊ ትካላት ልዕሊ ኩሉ ብሕታዊ ትካላት ብሙሉኡ፡ ናይ ንግዲ፡ ህንጻ፡ መጓዕዚ፡ ኣብ ትሕቲ ህ.ግ.ዲ.ፍ ኣተወ።
እዚ ካብ’ቲ ሓደ ሓደ ክጥቀስ ዝኽእል፡ ንሃገርን ህዝብን ሓሊኹ ዝሓዘ፡ መንግርን ክፍኣት ስርዓት ህ.ግ.ዲፍ. ብፋልይ መደብ ስርዓት ኢሰያስ ኣፈውርቂ’ዩ። እዚ ዓይኒ መደባት ዕብየትን ስልጣነን ሃገርን ህዝብ፡ ብህ.ግ.ዲ.ፍ ተገቢቱ ምስ’ዚ ዝስዕብ ተረኽቦታት ሃገር ኣብ ምንታይ ከም ትወድቕ ክትስሕቶን፡ ክትገግዮን ዘይትኽእል ሚዛን ገምጋም መጻኢ ዕድል ህዝቢ ኤርትራ እዩ።
24 ግንቦት 1991 ሙሉእ ሓፋ ውድባት ፈሪሱ
ድሕሪ ነጻነት፡ ኣብ መላእ ዓለም ዝተኻየደ ናይ ህ.ግ.ሓ.ኤ ኣኼባ፡ ሓፋሽ ውድባት ብዕሊ ከም ዝፈረሰ ዘርድእሉ መዓልቲ፡ ዝኣወጀ፡ ምምስራት ምልካዊ ስርዓት ኣብ ኤርትራ ዝጀመረሉ ከኣ ነቶም መሰል ዘይርድኦም ኣባላቶም ዘበሰርሉ መዓልቲ ነበረ። ነዚ ብዝምልከት ኣብ ጋዜጣ ብርሃን ናይ ማሕበር በርናንዶስ ዝወጸት ሕታ ብሙሉእ ከቅርበልኩም እንዳተማባጻዕኹ፡ ስዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ንሙሉእ ህዝቢ ኤርትራ ከጽንት ዝፈጸሞ ኣገዳሲ ተርኽቦታት እገልጽ።
4 – 11 ሓምለ 1994 መንእሰይ ብሙሉኡ ንሃገራዊ ኣገልግሎት
ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ፡ ኣብ ብረታዊ ተጋድሎ ዝተጋደለ ብርኪ እፎይ ከየበለ፡ ክትኵስ ዝጸንሐ ሻምብቆ ብረት ካቭ ርስኑ ከይዘሓለ፡ ነባር ተጋዳላይ፡ ምስ መንእሰያት ኣሕዋቱ ከየመክርን ከይዝትን ልዕሊ ኩሉ ከኣ ናይ 10ታት ናይ 20ታት ዓመታት ናፍቖት ከየውጽእ፡ ሙሉእ መንእሰይ ኤርትራ ንታዕሊም ንሳዋ ወረደ።
19 ግንቦት 1995 ኣውራጃዊ ምምሕዳር ኤርትራ
ካብ ራብዓይ ስሩዕ ኣኼባ ባይቶ ሚያዝያ 1994 ንባይቶ ዝቐረበ ታሪኻዊ ምምሕዳር ኤርትራ ኣብ 19 ግንቦት 1995 ብሙሉእ ጸዲቑ፡ ምምሕዳር ኤርትራ ብሙሉእ ፈሪሱ።
12 ታሕሳስ 1996 ኤርትራ ኣብ ኵናት
ብሰንኪ ደሴታት ሓኒሽ፡ ቀጺሉ 1997ን ክሳብ እቲ ወሳኒ ኵናት ዝተኻየደሉ ብ6 ግንቦት 1998 ዝጀመረ ዶባዊ ኵናት ኩሉ ሃገራዊ ክኸትት ዝኣወጀ ምልኻዊ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ እንሆ ንልዕሊ 30 40 ዓመት ክወጽእ ዘይክእል ናይ ሂወትን ወለዶን፡ ናይ ንብረትን ጉርብትና ክዕረ ዘይክእል ጉድኣት ፈጺሙ ይረከብ።
29 ጥሪ 2001 ኣባላት ሽማግለ ንድፊ ምርጫን፡ ንድፊ ፖለቲካዊ ሰልፍታትን
ኣባላት ሽማግለ ንድፊ ንምርጫን፡ ንድፊ ፖለቲካዊ ሰልፍታትን ንድፊ ብሙሉኦም ካብ መዝነቶም ወሪዶም። 30 ጥሪ ኣባላት’ዚ ሽማግለ ብሙሉኦም ምስ ዝዀነ ይኹን መራኺብ ብዙሓት ኤርትራ ከይራኸቡን ቃል ከይህቡን ብፕረሲደንት ተኸልኪሎም።
27 ግንቦት 2001 ሚኒተራትን ላዕለዎ ሓለፍትን
እቲ ብ27 ግንቦት 2001 ብኣባልት ሃገራዊ ባይቶን ማእከላይ ሽማግለ ህ.ግ.ዲ.ፍ ዝቕረበ ቅሉዕ መልእክቲ ጉጅለ 15 ንምልካዊ ስርዓት ጕዱ ዘቃልዕ ብምንባሩ፡ ኣብ መንጎ ምልካዊ ስርዓትን ደለይቲ ለውጥን ግርጭት ተፈጢሩ።
15 ሓምለ 2001 ዓበይቲ ዓድን ሽማግለ ዕርቕን
እቲ ኣብ መንጎ ኣባልት ባይቶን መላኺ ፕረስደንት ዝነበረ ግርጭት ክዓርቑ ዝተበገሱ 15 ሽማግለታት ዓዲ መን ሊእኽኩም ተባሂሎም ብሙሉኦም ተኣሲሮም።
18-19 መስክረም 2001 ጉጀል 15
ብሰንኪ እቲ ዕላዊ ኣኼባ ዝጸወዐ ጉጅለ 15 ምኽንያት፡ ካብ 18 ክሳብ 19 መክስረም ዝነበረ ግዜ 11 ኣባላት ኩሎም ተኣሲሮም።
7 ነሓሰ 2001 ተመሃሮ ዩኒቨርሲቲ
ብምኽንያት ክረምታዊ ስርሓት ምስ መንግስትን ምምሕዳር ዩኒቨርስቲ ኣስመራ ዘየተሰማምዑን ዘይዓገቡን ተምሃሮ ኣድማ ገይሮም። ብዕለት 7 ነሓሰ መንግስቲ ንተመሃሮ ንምርዓድ መነንት ወረቐት ብምሕታት፡ ብሎኮታት ብምዕጻው፡ ኣብ ሜዳ ንግስተ ሳባ ኣኪቡ ንኩሎም ንዊዓ ወሰዶም። ከም ሳዕቤን ጅምላዊ ማእሰርቲ ብዕለት 14 ነሓሰ ይርጋ ዮሴፍ ኣብ ዊዓ ሞይቱ። ከምኡው’ን 19 ነሓሰ ብነቕጺ የማነ ተኪኤ ብ 19 ነሓሰ ኣብ ሆስፕታል ዓሪፉ።
10 ነሓሰ 2001 ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ
10 ነሓሰ ጠዓመ በየነ ኣቦ መነብር ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ካብ ስልጣኑ ተሰጕጉ። ነዚ ቀንዲ ምኽንያ ዝዀነ ከኣ ኣብ’ቲ ኣድማ ተመሃሮ 23 ሓምለ 2001 ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኢድ ከም ዘይእቱ ንፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ህ.ግ.ዲ.ፍ ኣብ ዘመሓላለፎ ጸብጻብ ብምግላጽ ነበረ።
19 መስከረም 2001 ብሕታውያን ጋዜጣታት
ካብ 29 ጥሪ ክሳብ 19 መስከረም ኣብ መንጎ ኣባላት ባይቶን ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ዝካየድ ዝነበረ ሕጋዊ፡ ሃገራዊ፡ ሓላፍነታዊ ምስሕሓባት፡ ብሕታውያን ጋዜጣ ንህዝቢ ንምሕባር ኣብ ዝካየደኦ ታሪኻዊ ስርሓት፡ ብዕለት 19 መስከረም 2001 ካብ ኣገልግሎት ጠውጠው ክብላ ምልካዊ ስርዓት ቤት ጽሕፈት ፕረሲደንት፡ ቤት ጽሕፈት ፈጻሚት ህ.ግ.ዲ.ፍ ብኣዋጅ ገሊጹ። ኩለን ጋዜጣታት ብዘይሕጋዊ መንገዲ ተኣጊደን። ብድሕሪ’ዚ ከኣ ጋዜጠኝታት ተሃዲኖም ንማእሰርቲ ክውሕዙ ተራእዩ።
ሎሚ ባይቶ ኤርትራ ዝበሃል የልቦን፡ ባይቶ ኤርትራ ብሙሉእ ካብ ስራሕ ተጠው ኢሉ፡ ከም መተካእታ ብናይ ዞባታት ኣመሓደርቲ፡ ብናይ ወታሃደር ላዕለዎት ሓለፍቲ፡ ገገለ ሚኒስተራት ሓዋዊስኻ ዝካየድ ኣኼባ’ዩ ንኤርትራ ዘመሓድር ዘሎ። ባይቶ ኤርትራ ብሙሉእ ካብ ዝፈርስ፡ ካብ 29 ጥሪ 2001 እዩ። ካብኡ ንድሕሪት ባይቶ ዝበሃል ኣብ ኤርትራ የልቦን። ፈሪሱ’ዩ።
ባይቶ ኤርትራ ማእከላዊ መእከቢ ቦትኡ ፈሪሱ፡ ከም ዓዋሉ ኣብ ደስ ዝበሎምን ዝጠዓሞም፡ ሎሚ ሎሚ ከኣ ካብ 10 ንላዕሊ ናይ ተፍቲሽ ቦታ ሓሊፍካ ዝእቶ ባይቶ፡ ኣብ እታ ብምልኪ ትማራሳሕ ዘላ ታሪኻዊ ወደብ ባጽዕ ብሕቡእ ዝካየድ ናይ ይምሰል ድሑር፡ ምልካዊ፡ ፈራሕ መንግስታዊ ኣኼባ ዝካየደሉ ዘሎ እዋን እዩ።
ስለ’ዚ እቶም ንፍትሒ ንቃልስ ዝጽበየና ናይ ቃልሲ ምርጫ ንጹር እዩ፡ ብመንጽር ናይ ዘይፍታሓዊ፡ ናይ ኣዕናዊ፡ ናይ ዘራጊ፡ ናይ መላኺ፡ ናይ ጻሕታሪ ኵናት፡ ተግባራት’ዩ። ልቢ ምግባር፡ ሕድገት ምግባር፡ ዕርቒ ምድላይ፡ ብሓይሊ ፍይሕን ሕግን መፍትሒ ምርካብ፡ ሓይሊ ሰላም ስኒት ክትሃንጽ ድምላይ ይበልጽ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=822


text:
Radio Erena: 11 June 2018
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ግብጺ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ኣካይዱ።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ብቀዳም 9 ሰነ ናብ ካይሮ ኣብ ዝኣተወሉ፣ ምስ ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲ ብምርኻብ ኣብ ጉዳያ እቲ መዕለቢ ዘይረኸበ ኣጠቓቕማ ናይልን ኢትዮጵያ እትሃንጾ ዘላ ዲጋን ኣብ ልዕሊ ግብጺ ከስዕቦ ዝኽእል ሃስያን ብዝምልከት ተዘራሪቦም።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ናይ ምብራቕ ኣፍሪቃ ዑደቱ ብምቕጻል ኣብ ኡጋናድ ዘካየዶ ናይ ክልተ መዓልታት ምብጻሕ ዛዚሙ’ዩ ብቀጥታ ናብ ግብጺ ኣምሪሑ።
ንተወሳኺ ሓሙሽተ ዓመታት ንግብጺ ንምምራሕ ኣብ 2 ሰነ ቃለ መሓላ ዝፈጸመ ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲ፣ ሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይ ናይል ሓድሽ ራኢ ክህልዎ ዘለዎ ተስፋ ገሊጹ።
ዑደት ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ናብ ግብጺ፣ ነቲ ድሮ ተጀሚሩ ዝጸንሐ ሰለማውን ዲፕሎማስያውን ዝርርብ ኣብ ጉዳይ ናይል ንምቕጻሉ ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘሎ ሰናይ ድሌት ንምንጽብራቕ ምዃኑ ዲፕሎማሰኛታት የረድኡ።
መንግስታት ኢትዮጵያን ግብጽን ብጉዳይ እቲ ኢትዮጵያ እትሃንጾ ዘላ፣ ኣብ ኣፍሪቃ ብዕብየቱ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ዝስራዕ ናይ 4 ቢልዮን ዶላር ዲጋ፣ ኣብ ምስሕሓብ ከምዘለዋ ይፍለጥ።
=================


text:
መጽሓፍ፡ ተረፍ እኵብ ሓጸርቲ ዛንታታት
ኣርታዒ፡ ሄኖክ ተስፋብሩክ
ደራሲ፡ ኣኸደር ኣሕመዲን
ቤት ማሕተም፡ ናለት
ዕለተ ሕትመት፡2014
መጽሓፍ ተረፍ፡ እንክተንብብ፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዛንታ ነናቱ ጦብላሓታን ዝኽርን ዝገድፍ ዕዮ ዝሓቆፈት ኰይና፡ ኣስካላ ህይወት ናይ ሓደ ኤርትራዊ መንእሰይ እና’ንጸባረኸት ተርኢ ኢያ። ነዛ መጽሓፍ ዝያዳ ተነባቢትን ተዘካሪትን ዘግብራ ድማ፡ ሓደ ደራሲ ብዝተፈላለየ ኣፈጻጽማ ቅዲታት ዛንታ ኣብ ሓንቲ መጽሓፍ ኣካቲቱ ከቕርብ ምኽኣሉ እዩ። ኣብነት ንምጥቃስ፡ ብጥምዛዜኣዊ ዛንታ (twisted end) ወይ እውን ዘደንቕ ሃንደበታዊ ዛንታ (surprise ending)፡ ትልሚ ኣልቦ (plotless story)፡ ሌላኣዊ ተመኵሮ (initiational story)ን ካልኦትን ኢዮም። [ኣስተውዕል፡ ኣብዛ መጽሓፍ ኢኒሸሽናል ስቶሪ (ሌላኣዊ ዛንታ) እኳ እንተዘይ ኣጠቓለለት “መልሲ ጐደና” እትብል ዛንትኡ ግን፡ ኣብ መጽሓፍ 12 ሓጸርቲ ዛንታታት ምውካስ ይከኣል።] ብ ቾኮቭያን ሞድ ዝፍለጥ ምስ መንፈሳዊን ስጋዊን ስምዒታትካ ብምዝራብ ዝዕየ ወይ ዝፍጠር ፈጠራዊ ዛንታ እውን ኣብዛ መጽሓፍ ተኻቲቱ ኣሎ። ብሓፈሻ ነዛ መጽሓፍ እናኸተንብብ፡ ብዙሓት ካብ ልሉያት ደረስቲ ዓለምናንን ዛንታታቶምን ከተዘኻኽረካ ትኽእል። (እዚ ውልቃዊ ትዕዝብተይ እዩ። ነዚ ዝተጠቕሰ ብኸመይ ኣካቲትዎ ግን ቀዳማይ ክፋሉ እንሀ!)
ነዛ መጽሓፍ ንዅለን ዛንታታት ንክድህስሰን’ኳ እንተዘይ ክኣልኩ፡ ናብተን ዝያዳ ዝዓጀባኒ ክድስስ ግን ክፍትን እየ። ንሎሚ ድማ በዛ ኣርእስቲ መጽሓፍ ዝዀነት ዛንታ ተረፍ ክጅምር።
ዛንታ ተረፍ በቲ ዝውቱር ዘይጽቡይ ሃንደበታዊ ኣወዳድኣ ( Surprise ending) እናተባህለ ዝግለጽ ቅዲ፡ ዝተዓየት ዛንታ ትዅን እምበር፡ ሓንቲ ካብተን እኑናት ዕዮ ናይዛ መጽሓፍ ኢያ።
ትልሚ ዛንታ ተረፍ፡ ሓንቲ ጐርዞ፡ ብሰንኪ ደሕረዋይ ውግእ፡ ናይ ዶብ ምስሕሓብ ኢትዮ-ኤርትራ፡ ትነብረሉ ዓዲ ብጸላኢ ስለ ዝተታሓዘ፡ ንሳን ኣደኣን ድማ፡ ኣብቲ ዓዲ ስለ ዝጸንሓ፡ ከም ዝተዓመጻ፡ ኣብ መወዳእታ እቲ ዛንታ ድማ፡ ዘገርም ሓዘኔታዊ ፍጻመ ኰይኑ ንረኽቦ። እዚ ዅሉ ዛንታን ፍጻመን፡ በቲ ቀንዲ ጠባይ ኣባል ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝዀነ መንእሰይ እዩ ዝዝንቶ። እቲ መንእሰይ ምስ ኣሃድኡ ኣብቲ ከባቢ ብምንባሩ፡ ነታ ጓል ወትሩ ጸሓይ ክትጽሎ ብማዕዶ ዪሪኣ ስለ ዝነበረ፡ ፍቕሪ ምስኣ ስለ ዝሓደሮ ድማ፡ ከም ዘፍቕራ ክገልጸላ እሞ፡ እንተሰለጦ ከኣ፡ ነታ ብጽምዋ ተዋሒጣ ዘላ ወላዲቱ፡ ካልኣይቲ እንተዀነታ ብምባል ባህጊ ናይ ምውናን ኣሕዲሩስ፣ ክሓታ ምስ ከደ ግን፡ ከምቲ ዝበሃጋ ዘይኰነትስ፡ ተዓኒዳን ፍጹም ዘይትዛረብን ዕብስቲ ኰይና እያ ትጸንሖ።
ዋና ጠባይ፡ ካብቲ ኲናት ካብ መስዋእቲ ድሒኑ ብምውጽኡ፡ ነታ ንኽልተ ዓመታት ዝተፈለያ ወላዲቱ፡ እንታይ መሲሉን ሒዙን ከም ዝኸዳ ዝሓርበቶ እንክመስል ኣብሓሳብ ጥሒሉ እንከሎ’ዩ እቲ ዛንታ ዝፍልም። (ጥቕሲ ክጥቀም)
“እቲ ዲቕ ዝበለ መሪር ኵናት ዝግ ምስ በለ፡ ንኽልተ ዓመታት ዝተፈለዅዋ ኣደይ፡ ‘እንታይ መሲለን፡ እንታይ ሒዘን ክኣትዋ እየ?’ዝብል ሓሳብ ክትል ክብለኒ ጀመረ።” ኢሉ ንዝጀመሮ ዛንታ፡ ጌና እውን እቲ ኲናት ክቕጽል ድዩ፡ ክዛዘም ኣብ ዘይ ንጹር ኵነት ከም ዘሎ እና ኣእንፈተ፡ ናብቲ ቀንዲ ዛንታ እዩ ዘእትወና። ግን፡ እዚ ወዲ ነቲ፥ “… መሲለን ሒዘን…” ዝብል ኣዋጣሪ ሕቶ፡ እንታይ እዩ ኢልካ ንኽትመራመርን ኣብ ሓሳብ ምስኡ ከም እትጥሕልን እውን ይገብረካ ኢዩ። እቲ ‘ሒዘ?’ ዝበሎስ ገለ ነዛ ቡና ዝኸውን ገንዘብ ወይ እውን ኣስቤዛ ንገጽ ወላዲቱ ንምርኣይ ዝዀኖ ዶ ሓሲቡ ይኸውን? ትብል እሞ? እቲ “መሲለ?” ዝብሎ ከ ‘ንዓ ነቡኻ ምሰል እዚ ወደይ!’ እናበለትዶ ዀን ተሸግሮ ኰይና’ያ? እናበልካ ድማ ኣብ ካልእ ሓሳባት ከም እትሽመም እገብረካ።
ኣዘንታዊ፡ ነታ ጐርዞ ብሓንቲ ወስታ ከም ዝፈተዋን፡ ብዝያዳ’ኳ ጦፍ ሓዲሮም ንጕሆ ንጕሆ ብኣፍ-ደገ ገዛኣ ክሓልፉ እንከለዉ፡፥ ወትሩ ብምርኣይ መመሊሱ ከም ዝፈተዋን ኣብ ልቡ ከም ዝሓደረን ኣብዚ ዛንታ ይንበብ። ብሰንኪ ፍቕራ ድማ፡ ኣብ ትዕዝብቲ ሓለፍቱ ከም ዝኣተወ፣ ብሕማቕ ገምጋም ሃዳምነት ከም ዝተጠርጠረን ካብ ትዕዝብቶም ከም ዝተረደአን እውን የዘንትወልና ኢዩ። ብፍቕሪ እታ ጐርዞ፡ ኣዝዩ ከም ዝተሃስየ፡ ብውሽጡ ክምጕሳን ንበይኑ ምስ ነብሱ፡ ብዛዕብኣ ከዕልል ከም ዝጀመረን ድማ ይረአ። ንኣብነት ‘ንምንታይ ተሪፋ ንበይና ኣብዚ ዓዲ’ ኢሉ ምስ ነብሱ ክመላለስ እንከሎ፡ ምስ ደጋዊ ጽባቐኣ እናዛመደ ክገልጻ እዩ ዝስማዕ። (ጥቕሲ ክጥቀም ኢየ)
“‘እዚኣ ደኣ ግርማን ቅርስን ናይዚ ዓዲ ትዅን ኢሎም እዮም ገዲፎማ ዝዀኑ እምበር! ዓዲ ብዓዳ ነዛ ጽብቕቲ ከተትርፍ ኢላ እንተትዋጋእ’ውን መጸበቐላ። ውግእ እንታ’ዲኡ ትርጕምዶ ኣለዎ ኢዩ ካልእ? ንምንታይ ግዲ ኢና ንዋጋእ? ዶራን ሓመድ ከተኽብር ኢልካ ጥራይ ካብ ምውጋእ፡ ንኸምዚኣተን ጽቡቓት ከተትርፍን ከተኽብርን ኢልካ ምውጋእ ዝያዳ ሽም እንተ ዝወሃቦ ምሓሸ. . .'” እናበለ ምስ ሕልንኡ ዓቕሉ ክሳብ ዝጸቦ ክማጐት ይርአ። (እዚ ኵሉ ሓሳብ ዋርድያ ወጺሉ ኣብ ዝነበረ ለይቲ ኢዩ።)
እዚ ዋና ጠባይ ኣዘንታዊ፡ ብፍቕራ ኣዝዩ ከም ዝተስዓረ፡ ካብ ወትሃደራዊ ድስፕሊን ወጻኢ ሰዓታት ዋርድያኡ ኣእኺሉስ ንብጸቱ ከየተስኦም ብኣኣ ክሓስብ ብድሕሪኡ ዝነበሩ ተረኛታት ከም ዘየተስኦም እዩ ዘዘንቱ።
ኣብ መወድኣታ ድማ ኣብ ሳልሳይ መዓልቲ ካብቲ ጦፍ ወጺኦምሉ ዝሓደሩ ክምለስ እንከሎ፡ ተሓቢኡ ብምትራፍ ክሪኣን እንተ ውሓደ እውን ነዛ ገጻ ቀሪቡ ብምርኣይ ‘ገለ ድሃይ ድምጻ’ኳ እንተሰማዕኹ፥’ ብምባል ኢዩ ክተርፍ ወሲኑ። ንውሳኔኡ ከም ዘተግበሮ እውን ንዕዘብ። (ሕጂ እውን ካብ ጥቕሱ ክውከስ ኢየ)
“ከመይ ሓዲርኪ ናተይ ጽብቕቲ?” . . . በላ ኣይመለሰትሉን። ንዅሉ ኣካላታ ክጥምታ ዓቕሚ ምስ ረኸበ ከኣ እንትርፎ መናድቕ ጽባቐኣ፡ እምበር ኣካላ ከራፊሑ፡ ጸጉሪ ርእሳ ብፎሮፎር ከም ዝፋእፍአ፡ ኣጻብዕታ ብርስሓት ከም ዝተመልአ፡ ኣልባሳታ እውን ካብ ኣካላ ከይወጸ ነዊሕ ከም ዝገበረ እየ ተዓዚበ፡ ብምባል እዩ ዘዘንትወልና።
ኣዘንታዊ ዋላ እዚ ይተዓዘብ እምበር፡ ጐስዩዋ ክኸይድ ወይ ክምለስ ግን ኣይመረጸን። ዘይምምላሳ ስለ ዝገረሞ፡ ምስ ነብሱ ክካታዕ ኢና ንዕዘቦ። ‘ክዳነይን ዕጥቀይን ዶ ተፍኒግዋ እኸውን ወይስ ነቶም ድሃዮም ዘጥፍኡ ኣሕዋታን ደቂ ዓዳን ኣናፊቕዋ እዩ ዝኸውን’ ኢለ ገመትኩ። ይብለና እሞ፡ ከምዚ ክብል ድማ እስማዕ፡
“ናይ ኣደታትኪ’ባ ውሰዲ በጃኺ…! ጋሻ ተቐቢልኪ ኣይትኽእልን ዲኺ ኣቲ ድራር ዓይኒ…! ማይ በሊ ኣስትይና!” ከምዘይ መለሰትሉ ይሕብረና።
ቀጺሉ፡
“ክሳብ ክንድኡ እባ ደረቕ ልቢ ኣይሃልኺ፡… ንዓኺ ክብል እኳ’የ ካብ መስርዐይ ተሪፈ!…” ብምባል ብሰንኪ ስቕትኣ ዝነበሮ ቅልውላው ናይ ማዕዶ ቆላሕታዊ ፍቕሪ ክድሕድሓላ ብዝመስል ቃና፡ ነዛ ድምጻ ንኽሰምዕ ከዛርባ እናፈተነ፡ ብውሽጢ ዝመጸት ኣዲኣ፡
“ተረፍ እያ ‘ወ እንታይ ዝዀንካ ኢኻ ተረፈ… ዝተረፈ ትብል ዘለኻ?” እናበልኦ፡ ምስ ረኣየዮን ምስ ኣለለይኦን ግን፡
“ኣዲኻ ትደፋእልካ! ወድና ኢኻ ከኣ!” ከም ዝበልኦ የዘንትወልና።
እሞ እዚ ርህራሀ ኣደ ንተስፋን ተርባጽን እዚ ደላይ ጓለን ትምልሰሉዶ ትኸውን? ንሱኸ ተቢዑ ጓልክን ፈቴያስ ትህባኒዶ እብላ እኸውን? ወይስ ሓፊሩ እዩ ሕስይስይ ክብል? ብምባል መሊስካ ነታ ዛንታ ከተንብባ ትቕሰብ። ንሱ ጌና ከይተዛረበ ግን ድምጺ እታ ኣደ ጓል ይስማዕ፡
“ዘለና የብልናን እምበር ብርክኻ ስበር… ዝወደይ!”
ንሱ ድማ፡ ናብታ ጎርዞ እናጠመተ፡
“ቡን ተስትይና ዲኺ እሞ ንማማ ክንሰምዐን…?” ከም ዝበላ የዘንትወልና። ኣብ መንጎ ድማ፡ ነታ ካብ ልቡ ዘየግልላ ኣደኡ እናዘከረ፡ ‘ናይ ልበይ ኣፍቂረኪ፡ ናተይ ክትዀኒ፡ ብወግዒ ብኽብሪ፡ ናብ ኣደይ… ንገዛና ክወስደኪ’የ…ንስኺ ኢኺ በቃ ንስኺ ኢኺ መረስረሲተይ…’ ክብላ እንከለኹ ብኸመይ ዝምቅር ቃና ክትምልሰለይ ትኸውን…? እየ ዝሓስብ ነይረ።” ኢሉ ኣብ ሓሳብ ከም ዝኣተወ የሪኤና፡
“እህም! ኣይትሰምዓካን እያ ወደሺ! ኣይትሰምዕንያ… ኣይትምልስን እያ… መድፍዕን ሓሶትን እንታይዶ ገዲፉልና እዩ። ኣጽሚሙዋ እዩ። ካልእ እውን ኣሎ ካልእ… ልባ ኣበይ ከም ዝተሸርበኳ ኣዲኣየ… ዋይ ኣነ ጓለይ…!”
“ኣንትን ማማ እዚኣ ትመስል’ሲ… እሞ ገለ ዘይትገብራ…?”
“እንታይ እየ እሞ ክገብር ኣዴኻ?”
“ሕክምና… ዋላ ማይጨሎት ገለ ዘይትፍትናላ?
“እህም! ማይጨሎትዶ በልካ…! ኣይ ዓሚጾማ እንድዮም… እንታይዶ ገዲፎምላ እዮም… ርጉማት ዓመጽቲ…! ንዕምጽቲ ጓል ሄዋን ዝኸውን ፈውሲ እንተ’ለካ ደኣ ሓብር እምበር… ድሕሪታ ናይ ሽዓ ኣውያታ’ኳ ኣፋ ኣይተኸፍተን… ዋይ ኣነ ጓለይ፡” ምስ በለኦ ንብዓቱ ብምግታእ ንምስሊ ኣደን ጓልን ክሳብ ከለልዮ ዝጽገም ከይወሰነ ድማ ብሓይሊ ዝባኑ ሂብወን ናብ ኣሃዱኡ ከም ዘምርሐ ብምንጋር እዩ ዝዛዝማ።
ዛንታ “ተረፍ” ኣበሳ ኵናት ከቢድ ምኳኑ፡ ብምስሊ እዘን ኣደን ጓልን ንምርድኡ ይከኣል ኢዩ። ኣዘንታዊ ድማ ነዲኡ ካልኣይታ ክትዀና ዝተመነያ ጐርዞ ብዘይ ምስማሩ፡ ልቡ ከም ዝተጐዘ ንርኢ። ኣዲኡ ድማ በቲ ካልእ ህይወት ብጽምዋ ከም ዝተውሓጠት፡ ብሻቕላ ወላዳ ከመይ ከም ትህሉ ንምግማቱ፡ ካብዛ ዛንታ ንምግንዛቡ ኣጸጋሚ ኣይኮነን። ኣብዛ ዛንታ ዘሎ ቦታ ምከና ድማ ካብ ጻት ንጻት ወሰናስን ዶባት ዘለዋ ዓድታት እዚ ከምዚታት ታሪኽ ይጸልወንን ዝጸለወንን ብምኳነን ኣብ ተትፈልጦ ቦታ ነፍሲ ወከፍ ኣንባቢ ኣብ ስእለ ኣእምሮኡ ክቐርጾ ኣይጽገምን።
በዚ ቅዲ እዚ ዝተዓዩ ሓጸርቲ ዛንታታት ሃገርና ዳርጋ ኵሎም ኢዮም። ይዅን እምበር ከምዛ ዛንታ መንፈስ ዘለዋ ዛንታ ግን ኣይረኸብኩን። ነዚኣ እትመስል ዛንታ ድማ፡ “ሕብእቲ መልኣኽ” ናይ ቢንያም ፍሳሃጼን ኢያ። እታ ብዓይኒ ማዕዶ ዘፍቅራ ሄዋን ምስ ራእያ ግን ስንክልቲ ዀይና ትጸንሖ።
ይቕጽል. . .
ተስፊት ኣብርሃም


text:
ሚንስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል፥ ሓባራዊ መግለጺ ላዕለዎት ተወከልቲ ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ጉዳይ ቀውሲ ክልል ትግራይ ኢትዮጵያ መሰረታዊ ጉዳይ ኢሉ ዝሃቦ መግለጺ ዘስደምም'ዩ ዝብል ምላሽ ሂቡ። ኣቶ የማነ ኣብቲ መልእኽቱ: "እዚ መግለጺ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ድሮ'ቲ ናብቲ ዞባ ዝልኣኾ አጻራይ ልኡኹ ዝወጸ ምዃኑ ዘይዝኑቕን ፍሉይን ይገብሮ" ኢሉ።
"መግለጺ ሕብረት ኤውሮጳ ምግዳድ ዓሌታዊ ጎንጺ ኢሉ ዝቑዝም" ዝበለ ትዊተር ኣቶ የማነ ገብረመስቀል : ሕብረት ኤውሮጳ ነቲ ሕጂ ዘየለ ህውሓት ንዓሰርተታት ዓመታት ኣብታ ሃገር ክኽተሎ ዝጸንሓ ዓሌትን ምክፍፋልን መሰረት ዝገብረ ኣሰራርሓ ንዓመታት ዝቐጸለ ጎነጽ ዘሰዓበ ቀውሲ ግን ዝረሰዐ ይመስል ኢሉ::
ብተወሳኺ ህውሓት ድሕሪ'ቲ ታሪኻዊ ስምምዕ 2018: ንዓለምለኸ ሕጊን፥ ነቲ ሕብረት ኣውሮጳን ካልኦት ዓለምለኸ ሓይልታት ዝተሳተፉሉን ዝተሰማማዕሉን ውዕል ሰላም ኣልጀርስ ብምጥሓስ ንልኡላዊ መሬት ኤርትራ ምቁጽጻሩ ቀጺሉ ኔሩ'ዩ ዝበለ ሚንስተር ዜና ኤርትራ፥ ኣብ ኩሎም እዞም ዝተጠቀሱ ኣብነታት ሕብረት ኣውሮጳ ነቲ ሞራላዊ ሓላፍነቱ ብምልዓል ብቢልዮናት ዝቑጸር ናይ ባጀትን ካልእ ሓገዝ ነቲ ጉጅለ ክህብ ጸኒሑ'ዩ ስለዚ ሕጂ ሕብረት ኣውሮጳ ፖሊሲኡ ዘሓድስሉ እምበር ንኤርትራ ዝኸሰሉ ጊዜ ኣይኮነን ኢሉ::
ሕብረት ኤውሮጳ ዝሓለፈ ሰኑይ ኣብ ዘውጽኦ ሓባራዊ መግለፂ እቲ ግጭት ካብ ዝጅመር ሰለስተ ኣዋርሕ እንተሓለፈ`ውን ሕጂ`ውን እኹል ሰብኣዊ ረድኤት ንምብጻሕ ከም ዘይተኻእለ፡ ኣብ ክልል ትግራይ ግጭት የጎሃህሩን ግፍዕታት ይፍፅሙን ዓሌታዊ ህውከት የጋድዱን ኣለዉ ዝተባህሉ ወተሃደራት ኤርትራ ካብ ትግራይ ክወፁ ድማ ነቲ ኣሜሪካ ዘቕረበቶ ጻውዒት ንካፈል ኢሉ ኔሩ`ዩ።


text:
Skip to content
ዳርጋ ኣብ ጫፍ ሰሜናዊ ዋልታ ኣብ ሓንቲ ካብ ሃብታማት ሃገራት ዓለምና ጥራይ ዘይኮነት ሲ ዓመት መጸ ምስ ቀዳሞት ክልተ ወዲ ሰብ ክነብረለን ዝመቸኣ ተባሂላ እትሰመ ሃገር ሰፊርካ፡ ምስ ኩሉ ሓለፋታት ንሂወት መቐረት ትስእነላ እሞ ትበሳጮ። እንታይ ከ ኣምጽኣኒ ናብዝስ ከኣ ትብል።
መትሓዚ ስኢንካ እናዕነነኻ ተስፉ ሓጐስ ዝበሃል ገጣማይ ምስ ግጥሙ ህሩግ ይብለካ።
“ውሽጥኻ ዝሃሲ ጸገምካ ኣለልዩ
ካብ ዘይምህላው ዶ ዝሓስም ሃልዩ!”
ይብለካ እሞ ድሕሪት ናብቲ መንፈስካ ዝሓደግካሉ ስፍራ ትምለስ። እዚ ውን ብመንፈስ። ሞት ፈሪሕካ ኢኻ ተሰዲድካ ድዩ ዝብለኒ ዘሎ ኢልካ ትሓትት! ግድን ግን እወ ይኾነካ መልሲ ብዛዕባ ንዋታዊ ህላወ ይዛረብ ከምዘየለ ርዱእ ጌርካ ትቕጽል። መልሲ ንምርካብ ግን ምስታ ግጥሚ ምቕጻል ጥራይ እዩ።
“ህላወና ዘማዕርግ ጽባቐና ምስ ጠፍአ
”ሩፍታና” እናበልና ዕግበትና ዝርአ
ገዛና ገዲፍና ወጺእና ንግዳም
ንርኽበት ናፊቕና ካብ ስእነት ንምህዳም፥”
ዝብሉ ነግሕታት ድሕሪ ምንባብ፡ ንሂወት ትርጉም ዘልብሳ ምስሊ ሰላም ዘለዎ ናጽነት፡ ውሕስነት ዘለዎ ሂወት ስኢንና እንዲና ወጺእና ይብሉኻ ከም ዘለዉ ትርዳእ። ርኹባት ክንከውን ብንዋይ ዶ ወይ ሲ ሂወትና ክንረኽባ ዝብል ሕቶ ግን ቅጅል ይብለካ ድሕሪ እታ ራብዐይቲ ነግሒ ምንባብካ። ሂወትና ከይንስእን ዶ ዝሰኣንናዮ ክንደሊ!? ውን ትብል። ኩሎም ተመላላእቲ ምዃኖም ግን ኣይተርፎምን፡፡ ብሰንኪ ስእነት ናጽነት ዝኣተወ ድኽነት፡ ንምፍዋስ፡ ሂወትና ከይንስእናን ዝሰኣንናዮ ጽባቐ ሂወት ንምንዳይን ግዳም ምሕዳርና ተውክእ እዛ ግጥሚ። ቁጡብ ቃላት ንእልቢ ዘይብሉ ምስልታት ምስካሙ እናተገረምካ ንባብካ ትቕጽል። ኣብ መንጎ ግን ሕቶ ውሽጥኻ ይሕዘካ መን ኣውጺኡኒ፡ ከመይ ኢለ ወጺኤ ኣበይ ንምብጻሕ፡ ምስ መን ዝብሉ ሕቶታት ይለዓሉ። ካልእ ብርሃነ ገብረሂወት ገጣማይ እዚ ውን ምስ ግጥሙ። ኣብ ጥቓኻ ዘዘው እናበለ ‘ውርሻ’ ዩ የድምጽ። ናይ ምንታይ ውርሻ መን ወራሲ ካብ መን? እና ሓሰብካ፡
“ውሕጅ ዓሻ
ፈታዊ መገሻ፡
እትሓድሮ
ኣብዚ’ዩ ዘይትብሎ፡
ያኢ ክትመቘሉ
ወይ ክትብርኵተሉ
ሓዊ ንመእጐዲ
ተሰኪምካ ጕንዲ።”
ክብል ትሰምዖ። ሕስብ ምስ ኣበልካ ዕሽነት ታሪኽ ይስቆረካ። ኣብዚ መዕለብየይ ከይበለ ዝገይሽ ታሪኽ። መመላእታ ፍጻሜታቱ ዘዝረኸቦ እናተማልአ ዝገይሽ ታሪኽ። ንዓኻ ውን ከም ዝለከመካ ትርዳእ።
“እንታይ ክትረክብ?
ትጭክን ኣብ ገረብ፡
ትብርቁቖ ካብ ዝበቘለሉ
ገላቢጥካ ሃሙ ተጥፍኣሉ፡
ሓይልኻ ጠሊሙካ ንትጠልሞ
ሓንሳእ ተንሳፍፎ
ሓንሳእ ተላትሞ!”
ኣብ ዝብሉ መኣዛ ዘይብሎም ግን ምኡዛት ነግሕታት እቲ ጨካን ታሪኽ ካብ መበቆልካ ነቒሉ እናከላበተ ክወስደካ ህያው ትርኢት ትርኢ። ናበይ እዩ ክወስደካ!? ታሪኽ ፍጻሜታት ጸብጺቡ ዝሓልፍ እምበር ባዕሉ ዝቆጻጸሮ ሓይሊ ስለዘይብሉ ሃንደበት ካልእ ፍጻሜ ኣብ ዘጓንፈሉ ንኻልእ ሓይሊ ሓይሉ የረክብ ወይ ሃፊፉ ይተርፍ። እንታይ ይረክብ ግን እዚ ዝገብረኒ ኢልካ ክትሓትት ባህርያዊ ይኾነካ። ታሪኽ ዘየቋርጽ ተወራራሲ ባህሪ ዘለዎ ብምዃኑ ውርሻኡ ንምትግባር ንዘይወጠንካዮን ዘይሓሰብካዮን ሓደጋ ከቃልዓካ ድሕር ከምዘይብል ከኣ ይምለሰልካ። ኣብ ታሪኽ ሚዛንን ምምዝዛንን የለን። ባህሪ ታሪኽ ዕሽነት እዩ።
“ከይትልብም ኰይኑካ ናይ ኣቦ
ውርሻ ከኣ ንመን እሞ ክትህቦ?
እምበር ኣኽፊእካዮ
ብዕሽነትካ ንጕንዲ ጐዲእካዮ፡
ከይወጠኖ ከይሓሰቦ”
ኣብ ውነኻ ትምለስ ከመይ ኢለ ደኣ ኣብዚ በጻሕኩ ምስ በልካ፡ እቲ ቀዳማይ ዝረኸበካ ገጣማይ ይመጽእ።ንሱ ተስፉ ሓጐስ። ምስታ ዘይወዳእካያ ግጥሙ። ኣካል ሂወትካ ኮይኑ ስለዘዘንቱ ዝያዳ ንጹርነት ግጥሙ ይረአ።
“ምስ ኣራዊትን ኣረሜናትን እናተራጸምና፡
ብተፈጥሮን ፍጡራትን እናተጓደልና፡
ካብ ሃገር ናብ ሃገር
ካብ ኣህጉር ናብ ኣህጉር
ኣእላፍ ሓጹር እናተቓለስና ናጽነት ዝህግር
ጫፋት በጺሕናዮም ተወዲኡ ስግግር፡፡”
ምስ ኩሎም ኣራዊትን በረኻን ኣረሜናት ሸፋቱ ሲናይን ምድረ በዳ ሰሃራን እናተራጸምና፡ በጃ ሂወትና ሂወት ኣሓትን ኣሕዋትን ብባህራዊ ሓደጋን መጻወድያ ኣረሜናትን እናተኸፍለ ካብቶም ዝነቐልና ገሌና ኩሎም ጫፋት ዓለም በጺሕና። ንዘይምቕጻል እኳ እንተዘይ ወሰንና ኣድማስ ከምዝኸልከለና ንርኢ። ደው! ምቕጻል የለን፡፡ ጽባቐና ዘማዕርግ ሩፍታና ዝረኸብናዮ መስለና፡፡ ሃንደበት ግን፡ ኩሉ ከንቱ እዩ ከምዝተባህለ ኣካል እቲ ዛንታ ዝኾነ ገጣማይ የርእየና። ግጥሙ፥
“መለሳ ዘይብሉ ኮንቱ ላዕልን ታሕትን
ነዛ ንምስትንፋስ ከርተት ካብዝን ናብትን
ወጮ ‘ንተገምጠልካዮ ወጮ” ኮይናትና ዓለም
ኣብ ዝኸድናዮ ክንጭነቕ ርሒቑና ሰለም፡፡”
ኢላ ናብቲ ፈለማኻ ትመልሰካ። “ናብ ንጠፍኦ እኮ ጠፊኡና” ኢልካ ተማርር። ገጣማይ ይዕዘር። ንስኻ ቀንፈዘው ትብል። ካብ ርሑቕ ግን እቲ ትስፉው ገጣማይ ዳግማይ ይቕልቀል።
“ዓዲ ጥዕናኻ” ዝብል ደሃይ ትሰምዕ። እንታይ ኮን ይብል ይኸውን? ትህንጠ።
“ውሑጅ ስደት ግዳይ መዓት
ሕላፍ ፈተና በዓል ትብዓት
ኣለኻ ዶ ኣንታ ምስ ልብኻ?
ምስ ውኖኻ ምስ ወንኻ!
ኣሎኻ ዶ ኣንታ ምስ ሓይልኻ?
ምስ ብልሕኻ ምስ ሓቦኻ!”
ኣብዘን ነግሕታት ዝረኣኻዮ መከራን መሰናኽላትን ዘርኣኻዮ ጽንዓትን ትብዓትን የዘኻኽረካ እሞ፡ ገና ጽንዓትካን ዘይተመናንሀ ውነኻን ምስኻ ክሪኦ ይትስፎ። ኣየ’ባ ዝነበረካ ሓይልን ብልሕን እናበለ ከኣ ከነቓቕሓካ ይፍትን። ድሮ ምሳኻ ኮይኑ ርኢዎ ንዘሎ ዘይጠዓመካ ስደት ግን ክኽሕዶ ኣይደልን። ምስትምሳልካ ይረኣዮ እሞ ከጸናንዓካ ይደሊ።
“ቅንዕ እስኪ በል
ትርኢትካ ይምበልበል
ፍሽኽ እናበልካ ገጽካ ኣድምቆ
ራኢኻ እናሓለኻ ትዝታኻ ኣርሕቆ
ሕርን በል ኣይተስተማስል!
ሰብ ንርእሱ’ዩ ዝመስል።”
‘ ይእከልካ ምድናን ዋእ’ ይብለካ፡፡ ብርህርህ በል ፍሽኽታ እሞ ኣርኢ ጽንዓት ክስመዓካ እዩ ይምዕድ። ብቐንዱ ዘሰደደካ ምኽንያት ስእነት ናጽነት ይኹን እምበር ካብ ወጻኻ ከም ሰብ ራኢ ክህልወካ ግድን እዩ። እምበኣር ኣብ ትዝታ ምንባር ካብ ራኢኻ ዝኾልፍን ድሕሪት ዝመልስን ስለዝኾነስ ኩሉ ግዜ ራኢኻ ዘክር፡ ንዕኡ ስራሕ እሞ ምስትምሳልካ ክእለ ይብለካ። ብቐደሙ ጽንዓትን ብልሕን እዩ ኣብዚ ኣብጺሑካ እሞ ኣይተጥፍኣዮ ደኣ ምሰሎ እናበለ የዘኻኽር።
ዓሕ ምባል ዘምጽኦ ፋይዳ ከምዘየለን ዝጠፍአ ክትዝክር ዘለካ ከይትስእንን በቲ ሓደ ዘጥፋእካዮ ተኪእካ ካልእ ካብኡ ዝበልጽ ውን ንምውናን ሰፊሕ ዕድል ከምዘለካ ይነግረካ። እዚ ዝኸውን ግን ምሉእነት ህላዌኻ ምስ ሓይሊ መንፈሱ ኣገዳሲ እዩ ይብል።
“ንዝጠፍአ ግዲ ኣይትግበረሉ
ምስ ግዜ ተተካኢ እንዳኣሉ
ዘይበጻሕካዮ ውን ብዙሕ ይህሉ
ዕድመ ይሃብካ ‘ምበር ተርክበሉ
ዘድንን የብልካን ዘጸምሉ
ህላወኻ’ዩ ልዕሊ ኩሉ፡፡”
እምበር ከ ንእስነትካ እንታይ ተላዒልዎ! ክትሓስበሉ ዘለካስ እቲ ሕጂ ትገብሮ እዩ። ዘይተገብረ ከኣ መዓልቱ ሓልዩ ይግበር ልዕሊ ኩሉ ግን ጭንቀት ኣወግድ እናበለ ነቲ ኣቐዲሙ ህላዌኻ እዩ ኣገዳሲ ዝበሎ የራጉዶ።
“ጎበዝ እንዲኻ
እንታይ ግድኻ
ዝግበር ምበር ኣየሕስብካ ዘይተገብረ
ኣይትጨነቐሉ ክብጻሕ እዩ በብእብረ።”
ግዳ ኣብ ዓዲ ጓና ምህላውካ ዘይተርፍ ክንደየናይ ምሉእነት ከይህልዎ፡ ኩሉ ዓይነት ጸገም ከም ተነጽሎ፡ ምጒናይ፡ ውርደት ምዝርራይ ከጓንፈካ እዩ፡ ግን ንነብሶም ኣይበሉ መስጣኻ ክወርዶም እዩ እቶም እዚ ዝገብሩ። ስለዝስ ኣጆኻ!
“እንተ እቲ ብሰባት እትሓሞ
ዓዘራ ክኾኖም እዩ’ሞ፥
ስደተኛ እናበሉ ከስተማስሉኻ
ሰብ የብሉን ኢሎም እንተጓነዩኻ
መንገደኛ’ዩ እናበሉ ክንጽሉኻ
እንተጋየሹኻ እንተገለሉኻ
ኣጆኻ!
ኣይተውድቕ ናሎኻ!”
እቲ ዘገድስ ስራሕካ እዩ። እቲ ዘገድስ ውጽኢትካ እዩ። ሰብ እንታይ በለ፡ ብዛዕባኻ እንታይ ሓሰበን እንታይ ተሰመዖን ዘገድስ ኣይኮነን። ኣበይ ኣለኻ ብዘየገድስ ምስ ውነኻን ምስ ሓይልኻን፡ ምስ ጽንዓትካን ምስ ብልሕኻን ኮታስ ህላዌኻ ብምሉእነት እዩ ኣገዳሲ። ኩሉ ግዜ ነዚ ዘክር።
“እንታይ ትገብር ‘ምበር
እንታይ ትበሃል ዶ ከዳኒ
ከመይ ኣለኻ ‘ምበር
ኣበይ ኣይኮነን ወሳኒ።”
ተሰዲድካ ኢኻ። መጻኢ ግን ኣለካ። ንመጻኢኻ እትዓዮ ንስኻ ምዃንካ ዘክር። ነታ ክትፍትሻ ዝወጻእካ ሂወት ባዕልኻ ፍጠራ። እቲ ዘውጽኣካ ታሪኽ ገዲፉካ እዩ። እቲ ዝሓሸ እዩ ዝበልካዮ ስፍራ ስደት ውን መለሳ ኣይረኸብካሉን። እሞ ዋና ነብስኻ ኩን። ፍረ ዘይርከቦ የለን። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ፍረ ዕቤት ኣሎ። ኣይትረብርብ ጥራይ። ኣይትዳህለል ከኣ።
“በርትዕ ጥራሕ
ህይወትካ ምራሕ
መልክዕካ ሒዝካ ዘዂርዕ ግርማ
እምነትካ ኣሚንካ ብንጹር ዕላማ
ሰጉም – ንበር
ስራሕ – ክበር
በረኻ ይኹን ጎደቦ
ፍረ ጥራሕ ይረኸቦ
ኣይትተሓለል ኣይትተሃመል
ንዕቤትካ ቀጻሊ ተመልመል”
ሞራል ኣስኒቑካ ይዕዘር። ከም ቀደምካ ንበይንኻ ግን ምስ ሓድሽ መንፈስ። ናብ ዳግማይ ምስትምቓር ግጥምታት ትኣቱ። ብልጫታተን ትርኢ። ገለ ድኽመታት ውን ብልጭ ይብለካ።
ኣብዘን ሰለስተ ተዋሰብቲ ግጥምታት፡ ዝረኣኹዎ ጽባቐ ግቡእ ውክልና፡ ዘየቋርጽ ዋሕዚ፡ ስጥመት ቃላት ምስ ቴማ ከምኡ ውን ኣድማሳውነትን ዘልኣለማውነትን እዩ።
ውክልና፥
ኣብ ‘ውርሻ’ ትብል ግጥሚ ብርሃነ ገብረሂወት ታሪኽ ልክዕ ምስሉን ስርሑን ሒዙ ብግቡእ ተወኪሉ ኣሎ።
ዋሕዚ፥
ዋሕዚ ሰለስቲኤን ግጥምታት ከምቲ ኣብ ዝርዝር ውን ሪኢናዮ ዘለና ኣዝዩ ስጡም እዩ።
ስጥመት ቃላት፥
ቃላት ተሰከምቲ ናይ ሓሳብ ከም ምዃኖም መጠን ተመሪጾምን ውህደቶም ተለልዩን ኣብ ጥቕሚ ክውዕሉ ይግባእ። ከምኡ ውን ዝያዳን ጐደሎን ዘይብሎም ነፍሲ ወከፍ ቃል ብምኽንያትን ብምሉእነትን ኣብ ቦታኡ ክስኳዕ ትጽቢት ይግበር። ኣስተብህሎይ ኣብዘን ግጥምታት ዘለዉ ቃላት ነዚ ዝጠቐስኩዎ ዘማልአ እዩ።
ኣድማስውነትን ዘልኣለማውነትን፥
ግጥሚ ኣብ ውሱን ቦታን ግዜን ይጸሓፍ እምበር፡ ምስቲ ዝጸሓፈሉ ዘሎ ዛዕባ ብምትእስሳር ኣብ ኩሉ ኩርናዕ ዓለምን ንኹሉ ግዜን ዝስተማቐር ምስ ዝኸውን ብልጭኡ የመስክር። ሓይሊ ገጣማይ ውን ደሚቑ ይርአ። ስለዚ ገጣማይ ነዚ ኣብ ግምት ብምእታው ካብ ጸቢብነት ሓራ ኮይኑ ክጽሕፍ ትጽቢት ይግበረሉ፡፡ እዘን ግጥምታት ምስ እንርኢ፡ ናብ ዝኾነ ቋንቋ ይተርጐማ፡ እቶም ንርብዒ ዘመን ግዳይ ስደት ዝኾኑ ሶማላውያን፡ ኣብ ርሑቕ ምብራቕ ዘለዉ ደቂ ኣፍጋኒስታን፡ ቀዳማይ ደረጃ ሒዞም ዘለዉ ሶርያውያን ካልኦትን በብቛንቋኦም ከስተማቕርወን ምቹኣት እየን፡፡ ንኣድማሳውነት ለቢሰንኦ ኣለዋ።
ጥንታውያን ደቂ እራኤል፡ እቶም ኣብ ቅድሚ ኣስታት ሚእቲ ዓመት ንኣሜሪካ ዝፈለሱ ልዕሊ 5 ሚልዮን ኖርዌጃውያን፡ ኣብ ዘመነ ናዚ ዝተኻላበቱ ኣይሁዳውያን፡ ኣብ ቴስዓታት ነናብ ዝጥዕሞም ፋሕ ዝበሉ ደቂ ምብራቕ ኤውሮጳ፡ ናይ ሎሚ ተሰደድቲ ንሕናን ከማናን እቶም ኣብ መጻኢ እቲ ጉዕዞኡ ዘየቋርጽ ታሪኽ ዝብድሎም ዜጋታት ውን ከስተማቕርወን ምንም ጸገም የብለንን። ካብ ጥንቲ ክሳብ ዘልኣለም ህሉዋት እየን። ንዘልኣለማውነት ውን ናተን ጌረንኦ ኣለዋ።
ዝተራእየኒ ድኽመት፥
መቐረት ግጥሚ ኣብ ክንዲ ሓፈሻዊ ኩርናዕ መሪጹ ከርኢ እንከሎ ዝያዳ ይጽብቕ። እዘን በብመዳየን ንጠንቅን ሳዕቤንን ስደት ከምኡ ውን መንገዲ ስደትን ምስሉን ዘርኣያና ግጥምታት ሓፈሻዊ ትሕዝቶ ሒዘን እየን ቀሪበን። ኣብ ክንድኡ ንእሽቶ ኩርናዕ መሪጸን ብምንጽጻር ንዛዕብአን እንተዘቕርብኦ ዝያዳ ተፈተውቲ ምኾና።
ከምኡ ውን ሓፈሻውያን ምዃነን ኖርሟል ዋሕዝን ኣዝዩ ተራ ቃልን ክጥቀማ ኣገዲድወን እዩ። ኣብ ፍሉይ ኩርናዕ፡ ዝተራቐቐን ዝወርጸጸን ቃላት ክጥቀም ርሒብ ተኽእሎ ኣሎ። ብተወሳኺ ኣዝዩ ልሙድ ዜማ ግጥሚ እየን ሒዘን ዘለዋ። እዚ ከኣ ሳዕቤን ናይ ንዓቢ ጉዳይ ከምዘለዎ ክተርእዮ ምድላይ እዩ። ፍሉይ ኩርናዕ መሪጽካ ንዓቢ ጉዳይ ከተርኢ ምኽኣል ዜማ ግጥምኻ ውን ተዘካርን ተፈታውን ክኸውን ይገብሮ እዩ፡፡ ብዘይብኡ ካብ ንቡር ውጽእ ዝበለ ናትካ ዜማ ክህልወካ ይሕግዝ።
Like this:
Like Loading...
Related


text:
እዚ ትካል ቅድሚ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ኣብ ዘውጽኦ ሪፖርት 73 ሚእታዊት ናይቶም ስደተኛታት ደቂ-ተባዕትዮ’ዩም ምባሉ ይዝከር። እንተኾነ ግን ድሕሪ’ዚ ሪፖርት እቲ ቁጽሪ ደቂ-ኣንስትዮን ህጻናት ስደተኛታት ክብ ከምዝበለ ይገልጽ። ብመሰረት እዚ ናይ ሕጂ ጸብጻብ ካብ ዶብ ግሪክ ሰጊሮም ናብ መቆደንያ ዝኣትው ስደተኛታትን ፍልሰተኛታት 60 ሚእታዊት ደቂ-ኣንስትዮን ህጻናትን ምኳኖም ይገልጽ።
ብተወሳኺ ትካል ህጻናት ሕ/ሃ ዩኒሴፍ ብዝሒ ቁጽሪ ዘለዎም ህጻናትን ደቂ-ኣንስትዮን’ውን ኣብዚ ዘይውሑስ ምስጋር ባሕሪ ቱርኪን ግሪክን ከምዝሞቱ ይሕብር።
ብመሰረት ጸብጻብ ዓለም-ለኸ ትካል ስደተኛታት ( IOM) ኣብ ዝሓለፈ ወርሕ ጥራይ 60 ህጻናት ኣብ ምብራቓዊ ማእከላይ ባሕሪ ከምዝሞቱ እዚ ድማ ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብዚ ጉዕዞ ዝሞቱ ቁጽሪ ህጻናት ናብ 330 ክብ ኣቢልዎ’ሎ።
ወሃቢት ቃል ትካል ህጻናት ሕ/ሃ ዩኒሴፍ ሳራ ክራው ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃበቶ ቃል እቶም ነቲ ሓደገኛ ጉዕዞ ባሕሪ ዝሰገሩ ድማ ካልእ ብድሆታት’ዮም ዝጋጥሞም፡ ኣብዚ ሃገራት ኣውሮጳ ብብዝሒ ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ኣብ ዘዕለቕለቓሉ እዋን እቲ ኣድላይ ዝኮነ ናይ ምኽልካል ናይ ጥዕናን ደሕንነትን ኣገልግሎት’ውን ኣይረክቡን’ዮም ዘለዉ ይብላ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ካብ እግሪ ኣፍ ይዕንቀፍዶ ወይስ ምጽልጻል ከምትርጉሙ !
ጋዜጣ ሓቅን ሕይወትን
ግንቦት 1987 ብኣቋጻጽራ ግእዝ
ብኣንቶንዮ ተስፋይ
10 ሓምለ 2010
ብዕለት 22 ሰነ 2010 ኣብ ትሕቲ ሓቂ ዶ ክንዛረብ ዝብል ዓምዲ ጋዜጣ ብርሃን፡ ጋዜጣ ብርሃን ንህዝቢ ኣብ ዘመሓላልፍዎ መልእኽቲ ነቲ ዓምዲ ብምሉኡ ደጊመ ጽሒፈ ከም ዝነበርኩ ከዘኻክር እፈቱ።
ሎሚ ብተመሳሳሊ ውጽኢት እቲ ጋዜጣ ብርሃን ንህዝቢ ኣብ ዘመሓላለፍቶ መልእክቲ ገሊሁን ኣነጺሩ ዝሰፈረ ጽሑፍ እዩ። እዚ ጽሑፍ ግን ኣብ’ታ ብሓሊዮ ማሕበር ቅዱስ ፍራንቸስኮ ካፑቺኒ ዝሕተም ወርሓዊ ጋዜጣ’ዩ። እታ ጋዜጣ ድሕሪ ነ’ዚ ኣርእስቲ ኣብ ዓምዳታት ምስፋር ካብ ትምስረት ድሕሪ 45 ወይ 47 ዓመታት ካብ እትህቦ ዝነበረት መንፈሳዊ ማሕበራውን ፍልጠታውን ፈልፋሊ ትምህርቲ ብምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ዝተኣገደት ነባር ካብ ቀዳሞት፡ ቀዳመይቲ ዝተኣገደት ጋዜጣ’ያ። ጋዜጣ ሓቅን ሕይወትን ኣብ’ቲ ትሕቲ ርእይቶ ዝብል ዓምዲ እንታይ ትብል። ቀጺሉ ከም ውጽኢት ጋዜጣ ብርሃን እንሆ። ጽቡቕ ንባብ…
ካብ እግርስ ኣፍ ይዕንቀፍ ዶ ወይስ ምጽንጻል ከምትጉሙ……..
” እናስተውዓልካ ተናገር እናሓምበስካ ተሳገር” ዚበሃል ዘረባ ለባማት ኣሎ። ከመይሲ ምስትውዓል ዘይብሉ ዘረባ እንኪሞልቝ ምስ ሰማዒኡ ስለዘፍርድ’ዩ። እዋኑ ዝሃቦ ብሕልፊ ንከተማ ኣስመራ ከም ትኪ ጽብሓት ዒግ ኣቢልዋ ዝቐነየ ” ብዛዕባ ምጽንጻል ሰራሕተኛታት” ዝብልዎ ዘረባ ኢዩ። ኣብ ገለ ቦታ ጎፍ ንዚበለካ ሰራሕተኛ፡ ኣንታ ካብዛ ጽልጸላ ደሓን ዲኻ፡ ከይበልካዮ ምሕላፍ ዘይከኣል ኮይኑ’ዩ ቀንዩ። ደሓን ንዝበለ እንቋዕ ደሓነ! ምባል” ኣንስ’ባ በጺሓትኒ ንዝበለ ግና እንታይ ‘ም’ግበር ኣምላኽ ያደርቢ፡ ንሱ ይፈልጥ፡ ኢልካ ምሕላፍ በዕላ ግዜ ኮይኑ’ዩ ወሪሑ። ዝዀነ ኮይኑ ንሕጂ ዜምጽኣና ክንገብር። ትግርኛና ብመሰረቱ ዘይካት እንተኾነ ካንዶ ቍዕሩር ዝኣፉ” ምጽንጻል ሰራሕተኛ” ኢልካ ምዝራብስ የማዕርግ’ዩ ? ካብ ምጽንጻልሲ፡ ምጉዳል ወይ ምትምዕርራይ ስራሕን ሰራሕተኛን ተባሂሉ ክስመዶ ኣይመሓሸን ? እንተ ምጽልጻል ኢልካስ ኣይዘረባን። ዝጸልጸልካዮ ጭነፈር ናይ ኦም ትጕሕፎ፡ ተንድዶ፡ ካብ’ቲ ቀንዲ ህላዌኡ ስለዝተበትከ፡ ስርዓት መግቢ ስኢኑ ዚድርበይ’ዩ።
ብዛዓብ ምጉዳል ሰራሕተኛታትን፡ ብዛዕባ ምምዕርራይን ብቕዓታዊ ሚዛኖም ምድልዳልን ተቓውሞ የብልናን። እቱ ምንታይ ብቁዕ ሰራሕተኛ ብቁዕ ፍረ ኬፍሪ ዚኽእል’ዩ። ግዳ እቶም ካብ ስርሖም ዚባረሩ ዘለዉ ሰባትከ እንታይ ይኹኑ ? ንሳቶም ዘይጭነቕሉ መደብ ከ ኪግበር ምተኻእለ። ቢልካ ምሕሳብ ኪዝንጋዕ ዘይብሉ ሓሳብ ኮይኑ ይስምዓና። ነቲኦም እንኪትሓሊ ነቲኦም ሸለል ምባል ውዒሉ ሓዲሩ ጸገም ሃገርና ምዃኑ ዘይተርፍ’ዩ። ኤርትራ እንተዀነት ኩሉ ግዜ ሙሉእ ብሙሉእ ብቁዓት ሰራሕተኛታት ጥራሕ ዝሓዘት ኮይና ንዘንተ ዕለት ክትነብር ዘይከኣል ኣይኮነን። ብዝኾነ እዞም ሰባት እዚኦም ካብ ንቡር ስርሖም ይወጹ ኣለዉ። ገሊኦም ናይ ስድራ ቤት ሓላፍነት ዚተሰከሙ ኢያቶም።ስሕት ኢልካውን ሰብኣይን ሰበይቲን ዚወጹ ኣለዉ። ገለ ከኣ ስኣን ጥዕና። ” እቲ ንድኻ ዝሓልየሉ ብጹእ’ዩ” ከም ዝበሎ ቅድ.ዳዊት እቲ ዝወጽእ ዘሎ ሰራሕተኛ ኣበይ ይውደቕ ኣሎ ? ኢልካ ነቶም ዘዕብይዎም ውሉድ ከይሽገሩ መስተርሆት ምድላይ ደኣ ይሓይሽ። ገጠር ከይዶም ከይሓርሱ፡ ንርእሱ እቲ ሓረስታይና’ውን ቀለብ ርብዒ ዓመት ዜእቱ ኣይኮነን። ኣሸበሸብ ደቁ ተማሃርቲ እንተኾኑ’ውን ንገጠር ሒዝዎም ክኸይድ’ሞ ካብ ቤት ትምህርቲ ኬጎናድቦም ዘይቅቡል’ዩ። ተዃሊሉ ከኣ ወጽዓ ሃገር ምዃኑ ዘየተርፍ’ዩ። ብዘይደሞዝ ኣብ ከተማ ኪነብሩ’ውን ገሃነም’ዩ። ክፍሊ ጸዓት፡ ክፍሊ ማይ፡ ብገዚፉ ከኣ ክራይ ገዛ ንምኽፋል ካበይ ይምጻእ። ብዛዕባ ዚብላዕ ዚኽደን እሞ ኸኣ ዘረባ የብሉን።
ረዲኤት ከይረከብ፡ ሃገር ካብ ረዲኤት ክትለቅቅ ኣለዋ ተባሂሉ። ምኻኑ እዚ’ኳ እወ ዝበሃል ዘረባ’ዩ እምን እንታይ ይሓይሽ ? ” ወገን ዘለዎ ይድሕን እኽሊ ዘለዎ ይጥሕን’ዩ” እሞ ህዝብን መንግስትን ተላዚቡ ብልሓት ኪፈጥር ምሓሸ።
ካልእ ዜሰክፍ ጉዳይ ኣሎ። ኩልና ዝሰማዕናዮ ወዮም ነዚ ስራሕ’ዚ ኬጻፍፉ ዝተመዘዙ ሰባት፡ ንክንዲ’ዚ ዚኣክል ጉዳይ ኣብ ውሽጢ ክልተ ወርሒ ጥራሕ ኪፍጽምዎ ከቢድ ተልእኾ ከም ዝነበረ ኣሚቶምልና።
ክንዲ’ዚ ዝኣክል ጉዳይ፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ኢንታ ዘይርከቦም ቡቑዕ ፍጻሜ ኪግበር፡ ንምእማኑ ዘሸግር’ዩ። እኳ ሽዱሽተ ወርሒ’ዶ ኣይከውንን።
በሉ ነስተውዕል፡ እዚ ከም’ዚ ዝበለ ዓብይ ዕማም ብሃታሃታ ኣብ ክልተ ወርሒ ካብ ዝተፈጸመ፡ ውጺኢቱ ክሳዕ ክንደይ ኣሉታዊ ሳዕቤናት ከምዘኸትል የረድእ። ነፍሲ ወከፎም ሓለፍቲ ትካለት ኮአን ኣብያተ ጽሕፈታት፡ ከም ሰብ መጠን ኣብ ትሕቲኦም ዝርከቡ ሰባት ቅርሕንቲ ዘይሰኣን ምዃኑ እሙን’ዩ። ኣብ ከም’ዚ ዝበለ ጉዳያት ነዊሕ ግዜ ወሲድካ ሰፊሕን ጽፉፉን መጽናዕቲ ገቢርካ እንተዘይተዛዚሙ፡ ዝእለ ሰራሕተኛ ከይተኣልየ፡ ኪተርፍ ዚኽእል ዘይእለ ሰራሕተኛ’ውን ብዘይኣገባብ ኪስጎግ ስለ ዚኽእል ኣብ ዘይሓሰቦ ደልሃመትን ተስፋ ቍርጸትን ኪሰጥም ከም ዚኽእል ኪርሳዕ የብሉን። እሞ’ዚ ዅሉስ እምንቲ ምንታይ ? ሙሉእ ብሙሉእ ነቲ ናይ ስራሕ ሓልፍነት ዘለዎም ሰባት ጥራሕ ሓላፍነት ሂብካ ስቕ ምባል ንስራሕኻ ሓላፍ ዘላፍ ገቢርካዮ ከም ምሕላፍ ዜምስል። ምእንቲ’ዚ ብኣገባብ ዝተመርጸ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ትካላት ኮነ ኣብያተ ጽሕፈታት እንናዚረ ኣጻሪዩ ዘጉድል ኪህሉ ይግባእ።
ብዘይካ’ዚ ንምርድኡ ዜጸግም ጉዳይ ዝተፈጸመ’ሎ። ዝያዳ ሓደ ዓመት ይገብር ሚኒተሪ ሕርሻ፡ ብዙሓት ሰባት ብመርመራ ኣሳቲፉ፡ ናይ ሽዱሽተ ወርሒ ስልጠና ሂቡ፡ መሸም ፈላጢኡ ደኣ ይፈልጦ ይኸውን’ምበር ንመሰልጠኒ ዝወጸ ገንዘብ ውሑድ ከም ዘይኮነ ንምግማቱ ዜጸግም ኣይኮነን። እዞም ብኽምዚ ሰልጢኖም ኣብ ስራሕ ተዋፊሮም ዝነበሩ ሰባት ሎሚ ኣይትበቕዑን ኢኹም ኪብል እንተሰጎጎም እቲ ንዕኦም ንምስልጣን ዝፈሰሰ ገዘብ ሎሚ ውሕዥ መረብ ከም ዝወሰዶ ኮይኑ’ዶ ኣይስማዓኩምን ? ንድኽነትና’ውን ዚጻባእ’ዩ። የድልዩ እዮም ተባሂሉ ተጸኒዑ፡ ተረጋጊጹ ከኢብቅዕ፡ ሎሚ ከም’ዚ ኮይኑ እንኪረኤ ስርሒት ምምዕራይን ምጕዳልን ሰራሕተኛታት ናይ ነዊሕ መደብን መጽናዕትን ከምዘይኮነ የብርሃልካ።
ይዝከረኩም’ዶ ክልተ ዓመት ኣቢሉ ቀሪቡ ኣሎ፡ ጋዜጣ ሓቅን ሕይወትን፡ ብቑዕ ሰብ ኣብ ብቑዕ ቦታ ይኹን፡ ክትብል ርእይቶኣ ፈይ ኣቢላ ነቢራ። ከም’ዚ ሎሚ ነቲ ትሕት ሰራሕተኛ ብሕቱ ዘይኮነ፡ እንተላይ ነቲ ሓላፍነት ሚኒተራት’ውን እንተዀነ ብፖለቲካዊ ዓይኒ ጥራሕ ዘይኮነ ብፍልጠቶምን ተምክሮኦምን ዝተመዘዙ፡ ብቕዓቶም ብቕንዕና፡ ብጽፈት ተጸኒዑ ኪኢላታትን ምኩራትን ምዃኑ ድሕሪ ተበጺሑ ከከም ኣድላይነቱ ኪቕመጥዎ’ዩ ዝነበረ እቲ ሓሳብ። ከመይ’ሲ ብቕዓት ስራሕ ካብ ላዕሊ ጀሚሩ ኪረአ ዘለዎ። እቱይ ምንታይ ኩሉ ዝተማህረ ብቁዕ ኣይኮነን። ኩሉ ዘየተማህረ ድማ ዘይብቁዕ’ዩ ማለት ክኸውን ኣይክእልን። ዝኾነ ኮይኑ ሰበይ ሰባክ ኣብ ስሉስ ዓለማት ዘይተርፍ’ይ’ሞ፡ ወዮ ዝተጸልጸለ ኦም ካብኡ ተረፈ ኩሉ ካብ ውጺኢቱ’ዩ ዘመዝን እሞ ዝስዕብ ለውጢ ንጽበ። ኣምላኽ ልቢ ኩልና ይምራሕ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=957


text:
ስምዒታት እንዳን ወገንን ገሲጹ፡ ዓመጽ ከሪሁ፡ ፍልልያት ምንጪ ዓወት ጥራይ ክኾኑ ዝፈቅድ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባህሊ ኣብ 28 ናይ ናጽነት ዓመታት!!!
ህዝቢ ኤርትራ ፣ ንተጠናናጊን ተወራራሲን መስገደላት መግዛእቲ እንዳሰገረ ከም ሓደ ልዑልን ወናንኒ ፍሉጥ መንነትን ህዝቢ ዘቐጽሎ ዘሎ ቀንዲ ምኽንያት፡ እቲ ዘይንደልን ንዉልቃውነት ከሪሁ ሓባራዊ ረብሓ ዘናዲን ክቡር ናይ ምንብባር ባህሉ እዩ። እዚ ክቡር ባህሊ ብዘየሰልክዩ ናይ ኣነባብራ ልምድታታት ዝተገዝአ ብምዃኑ ድማ ብጸቕጥን ወቕትን ከይተባወዘ ጸኒዑ ይቕጽል ኣሎ።
እዚ ክቡር ባህሊ፡ ኣብ’ዘን ካብ ውሽጢ እንዳተገዛእና ዛጊት ሓሊፍናየን ዘሎና 28 ዓመታት ናጽነት ኣብ ከመይ ደረጃ ኣሎ፧ እቲ ንኽብረትናን ልዕልናናን ኸነዉሕስ ፈልሚናዮ ድሕሪ ልዕሊ ርብዒ ዘመን ንዝተዓወትናሉ ቃልሲ ንሓርነት ጨውዩ ዘጋፍዓና ዘሎ ወገን ነዚ ክቡር ባህሊ እዚ ንምጽናት ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ዓመታት ናጽነት እንታይ ገበረ፧ ስምዒታት እንዳን ወገንን ገሲጹ ፍልልያት ምንጪ ዓወት ጥራይ ክኾኑ ዝፈቅድ ሃገራዊ ባህልና ምስ’ዚ ኩሉ መሰናኽላት ኣበየናይ ብርኪ ይርከብ፧ እዚ ካብ ጥንቲ ዝተዋህለለ ናይ ምንብባር ባህሊን ልምድን ህዝቢ ኤርትራ ንእዋናዊ ፖለቲካዊ ባህሩ ብከመይ ይጸልዎ ኣሎ፧ ብጥቅላሉ፡ ካብ ምጅማር ክሳዕ እዚ እዋን ንምብታንና ዝህንጠዩ መግዛእትታትን ስርዓታትን ጼርና ልዕልናናን መንነትናን ክንዕቅብ ዘኽኣለና ባህሊ ድሕሪ 28 ናይ ናጽነት ዓመታት ከመይ ኣሎ፧
ምስ ስውር ዕላማኡ ኣብ ዝባን ሓቀኛ ገድሊ ህዝቢ ኤርትራ ተሓዚሉ ዝመጸ ጸቢብ ወገን ፥ ነቲ ክሰርዖ ዝመደበ ምልኪ ንምኩዋን ካብ ፈለማ 1980ታት ጀሚሩ ንባህሊን ልምድታትን ማሕበረሰባት ኤርትራ ብዝተወደበ መልክዕ ከጽንዖ እዩ ተራእዩ። ኣብ ሞንጎ ብሄራት ኤርትራ ፍልልያት ብኸመይ ክጋፋሕ ይከኣል፥ ኣብ ሞንጎ ዓዲ እገለን ዓዲ እገለን ዝተረስዐ ናይ መሬት ይዂን ካልእ ዘይምርድዳእ ብከመይ ይበራበር፥ ብልምዲ ዝስረሓሉ ዝነበረ ደሞክራስያዊ ኣነባብራን ነቲ ኣነባብራ ዝመርሑ ባህርያውያን ሕግታት ንምፍራሶም ዘኽእሉ ኣማራጺታት እንታዎት እዮም ፤ ብሓፈሻ – ነቲ ጥንቲ ዝፋልማዩ ናይ ምክብባር፣ ምትእምማን፣ ምምልላእ፣ ምትሕልላይ፣ ከምኡ’ዉን ናይ ምትሕልላቕ ባህሪ ህዝቢ ኤርትራ ቀቲልካ ምልክን በደልን እንዳተሰርዐን፡ ወገኑን ሓዉን እንዳተገድዐን ዕዝም ብዝብል ህዝቢ ንምትካኡ ዘኽእሉ ሜላታት ንምርካብ ነዊሕ ተሰሪሑ።
መሰረታዊ ዕልማ ናይ’ቶም መጽናዕትታን ነዞም መጽናዕትታት ዝመርሑ መደባትን ናብ ድሕሪ ናጽነት ዘመልከቱ እዮም ነይሮም። ነቲ ኣብ ዝተበራረየ ባዕዳዊ መግዛእቲ ተርኒዑ ኣብ እዋን ብረታዊ ቃልሲ ድማ ጥርዙ ዘነጸረ ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ካብ ፈለማ ዓመታት ናጽነት ክቕተል ኣለዎ ዝብል መደብ እዩ ነይሩ። ምኽንያቱ፡ ክቡር ልምድን ባህሊን ህዝቢ ኤርትራ በቲ ኣብ ብረታዊ ቃልሱ ዓጸፋ ዘዋህለሎ ዉሁድ ሃገራዊ መንፈስ ስለዝተደገፈ፣ ምልኪን መለኽቲን ኣብ መሬትን ፖለቲካዊ ሂወትን ኤርትራ ባይታ ክረኽቡ ዝከኣል ስለዘይከውን።
እምበኣር እዚ ክቡርን ነዊሕ መስገደል ሓሊፉ ዝተረረን ማሕበረ-ፖለቲካዊ ባህሊ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሓጺር እዋን ክዓኑ እንተደኣ ኮይኑ፥ ፈለማ ነቲ ሃገራዊ ባህሊ ክወርስ ተራኡ ዝነበረ መንእሰይ ወለዶ ምርሓቕን ኣብ ትሕቲ ጽኑዕ ቀጽሪ ምእታዉን ዝብል መደብ ክትግበር ነይርዎ። ኮይኑ ድማ ነቲ ኣብ ዓንቀጽ 3 (2) ኣዋጅ ቁጽሪ 37/ 1993 ዝቖመ መሰጋገሪ መንግስቲ ዝመርሕ ዝነበረን ጸቢብ ወገን ሻቡ ኣዋጅ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣዊጁ ንዘሎ መንእሰይ ናብ መዓስከር ሳዋ ከርሕቖ ጀሚሩ። ቅድሚ እቲ ናይ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣዋጅ እዉን ፥ ካብ ምዝማም 1991 ክሳዕ ምዝዛም 1993 ካበየ ከባቢታት ሃገር ተወሲዶም ዝተሰወሩ ኣሽሓት መንእሰያት ኣለው። እቲ ጸቢብ ወገን ዓዲ ካብ ዝኣቱ ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ወራር ምእዋጁ እምበኣር፡ እቲ ንኤርትራ ከም ሃገርን ህዝብን ደዉ ኣቢሉ ከቐጽላ ዝጸንሐ ሃገራዊ ባህሊ ብንኡስ ወለዶ ከይዉረስን ቀጻልነት ከይህልዎን ካብ ዝብል ሓሳብ እዩ። ካብ ሽዑ ጀሚሩ ድማ’ዩ እቲ ጸቢብ ወገን፣ መንእሰያት ተማሃሮ ኣብ’ቲ ክብሪ ወለዲን ሕብረተሰብን ዝግንዘቡሉ ዕድመ ምስ በጽሑን ካልኣይ ደረጃ ምስ ዝዘሙን ናብ መዓስከራት እንዳወሰደ ንዝተመስረሐ ጉጅለኣዊ ባህሉ ጥራይ ክቐስሙ ዝግድድ ዘሎ።
ሓቚፉ ዘይፍኑ፣ ለጊሱ ዘይቅበል፣ ረኺቡ ዘካፍል፣ ብዱልን ተበዳሊን ቅድሚ ናብ ፍርዲ ናብ ዕርቂ ዝደፍእ፣ ወገኑ ክጒዳእ ሆ! ወገኑ ክብድል ዓገብ! ዝብል፣ ንኽብረትን ብሕትዉናን ወገናቱ ቀዳምነት ሂቡ ኣብ ሓባራዊ ስራሕን ረብሓን ዝዓስል፣ ጎረባብቱ ጽቡቕ ተረኸቡ ከምናቶም ዝምነ፡ ሕማቕ ተጎኖፎም ደሓኖም ዝህንጠ ህዝቢ ኤርትራ ንሓደስቲ ወለዶ ናጽነት ነዞም ልምድታት ከዉርስ እቲ ዝነኣሰ ዕድል’ኳ ኣይረኸበን ። ደቁ እኽል ምስ በሉ ካብ ዓይኑ ክርሕቕዎ፥ ብዝተወስዱዎ ክጠፍኡ፥ በደል ነዊሕዎም ካብ ሃገር ክሃድሙ ደኣ ይርኢ ኣሎ።
እዚ ጸቢብ ወገን፡ ነዞም ክቡራት ልምድታት ኤርትራዊ ባህሊ ብግቡእ ተገንዚቡ ንሓለዋኦምን ቀጻልነቶምን ድዉ ዝብል ሃገራዊ ሕጊ ማለት ቁዋም ክሳዕ እዛ እዋን ቀቲሉ ምህላዉ እዉን ካልእ ኣብነት እዩ። “ዓንቀጽ-7” ናይ’ቲ ብመሰጋገሪ ባይቶ ጸዲቚ ንተግባር እንዳተቓረበ በዚ ጸቢብ ወገን ዝተኾልፈ ቁዋም ከምዚ ይብል፣ “ምስ ሃይማኖት ህዝቢ ኤርትራ ዜተኣሳሰሩ መለኮታዊ እምነታት፡ ስሩጽ ባህልታትን ልምዲታትን ከም ምንጪ ሕጊ ኮይኖም፡ ብደረጃ ማእከልን ዞባን ዝወጹ ሕግታት ከኣ ኣብኡ ዜተሞርኮሱ ይኾኑ”። ኣዚ ማለት ቀጻልነትናን ስርርዕናን ከም ሃገርን ህዝቢን ኣብ ዝሰረጹ ባህልታትናን ልምድታትናን እዩ ዝንጸፍ። እዚ ክውንነት ግን ነዚ ጸቢብ ወገን ከም ሰይፊ ናብ ክሳድ’ዩ።
ሓደ ህዝቢ ባህሉን ልምዱን ክዕቅብ ምስ ግዜ ድማ ከሀድስ፡ ትምህርቲ መሰረታዊ እዩ ። ኣብ’ዚ ምዕቡል እዋን ሓለፋ ካልኦት እዋናት ክብርታትን ልምድታትን ሓደ ህዝቢ ብትምህርቲ እዩ ዝመሓላለፍ። እዚ ስለዝኾነ፣ ኣብ ሓንቲ ሃገር ዝህሉ ስርዓተ ትምህርቲ – ክቡር ባህሊን ልምድን ህዝቢ እታ ሃገር ሰረቱ ከይከሰረ ኪቕጽል፣ ከምኡ ድማ ተዋዳዳርነቱን እዋናውነቱን ኸዉሕስ ዘኽእል ስርዓት ክኸዉን ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ኤርትራ ዘሎ ጸቢብ ወገን- ኣብ ውሽጢ’ዘን 28 ዓመታት ዝደባለቖም ስርዓታት ትምህርቲ ግና ንጸኒሕ ኤርትራዊ ባህሊ ንምብላል ዘንቀዱን ምስ ዘይማሰሉና ባህልታት ጎዶቦ ብሓይሊ ከተሓናፍጹ ዝህቅኑን ኮይኖም ኣለው። ኣብዚ ዕዉሉም ዓለም ምስ ባህልታት ካልኦት ኣህዛብ ክትሳነ ኣገዳሲ እኳ እንተኾነ ፥ ዕላማ እዚ ጸቢብ ወገንስ’ሲ ካልእ እዩ። ኣብ’ዘን 28 ዓመታት ናጽነት ኣብ ሃገር ትምህርቲ ዝቐሰመ ኤርትራዊ ወለዶ፣ ንባህልን ታሪኽን ህዝቡ ብዝምልከት ብዘይካ 9 ብሄራት ዝነብሩለን ከባቢታትን ታሪኻዊ ኣመጻጽኣአንን፤ ብዘይካ’ቶም ኣብ መበል 21 ክፍለዘመን ኣብ ኤርትራ ዝተራእዩ ፖለቲካዊ ምዕባሌታት ንሱ’ውን ብኣዝዩ ንኡስን ቅዩድን መልክዑ፤ ብዘይካ ምጅማር ታሪኽ ብረታዊ ቃልሲን ፍሉጣት ወራራትን፣ ብዛዕባ ሃገሩን ህዝቡን ዓሚዩቕ ሓበሬታን ፍልጠትን ኣይተኸፍተሉን። ነጻነት ሓበሬታ ኣብ ዘይብላ ሃገር ክፉትን ንጹህን ስርዓተ ትምህርቲ ዘይሕሰብ እዩ። ስለዝኾነ ስሩጻት ባህልታትን ክቡራት ልምድታትን ህዝብና ብትምህርታዊ መዳይ ናብ ሓድሽ ወለዶ ምስግጋር ዛጊት ኣይተስርሐን ማለት’ዩ።
ተኸባበርቲ ሃይማኖታት ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ምሕላዉን ምቕጻልን ክቡራት ልምድታትና ዝህልዎም ተራ ልዑል ከምዝኾነ ካብ ቅድም ዝተገንዘበ እዚ ጸቢብ ወገን፣ ንነጻነታት እምነት ናብ ጸቢብ ቦታ ካብ ዝዳጒኖም ነዊሕ ኮይኑ ኣሎ። ክብርታትካን ልምድታትካን መንፈሳዊ ምእዘና ምስ ዝስእኑ ቀጻልነቶም ኣብ ሓደጋ እዩ ዝወድቕ። ስለዝኾነ፡ እዚ ጸቢብ ወገን ኣብ ሃገር መንፈሳዊ ርግኣት እንተሰፊኑ ቀጻልነት ናይቲ ንምልኪ ፈንፊኑ ኣብ ፍትሒን ርትዒን ዝነብር ኤርትራዊ ባህሊ ዘዉሕስ ስለዝኸዉን ኩለን ሃይማኖታት ይንኣሳ ይዕበያ ኣብ ትሕቲ ጽኑዕ ቀይዲ ኣእቲዩወን ኣሎ።
ኣምበኣር ነንነብስና ንሕተት!። ከምዚ ኢልና ንሕተት!። “ንምንታይ ኢና ኣብ ነዊሕ ጉዕዞ ታሪኽ ምሳና ዝጸንዐትን መንነትና እትልግስን ሃገር ከላትና ፋሕ ንብልን በብዝኸድናዮ ዘይንምለስን ዘሎና፧” “ንምንታይ ኢና ከም ህዝቢ ሓንቲ ሃገር ጥራይ ዘይኮነ ከም ኣሕዋት ሓንቲ ስድራ ዝእክብ ክቡር ሃገራዊ ባህልና ንስእኖ ዘሎና፧” “ሰብኣዊ ክብረት ሓለፋ ካልኦት ክብረታት ጠሚቱ ኣብ ሓባራዊ ረብሓ ደዉ ዝብል ሃብታም ኣመሓዳድራና ብኸመይ ተሰሪቚ እዩ ሕጂ ኣምለኽቲ ሓደ ኣብ ዝጸበበ ዓንኬል ምሕደራ ኮይኑ ዝገዝእ ጉጅለ ንኸዉን ዘሎና፧” “ፍልልያት ከም ብልጭታት ገይሩ ዝቕበል ባህሊ ሓደነትና ሕጂ ንምንታይ ሓደ ጸቢብ ወገን ብዝዘርኦም ከይስታት ይገማማዕ ኣሎ፧” “ብከመይ ኢና ኣሕዋትና፣ኣሕትና፣ ስድራና፣ ደቂናን ብጾትናን እንዳደመዩን እንዳተሞቚሑን ንዕዘም ዘሎና፧” “ወረ እንታይ ኮይና ኢና ሙቱ ተተባሃልና ንመዉት፣ ተኾርሞዩ እንተተባሃልና ድማ ሰገጥ ዘይንብል ዘሎና፧”
ብዛዕባ እዞም ሓቅታት እስኪ ንሕተት!!። ነፍሲወከፍና ክንሓቶን ክንምልሶን ሓጺር ግዜ፣ ተግባራዊ ፍታሕ ክንረኽበሉ ድማ ገዚፍ ትብዓት ይጽበየና ኣሎ። ነዚ ድሉዋት እንተደኣ ኮይንና ድማ፣ ነቶም ንኣማቲ ዓመታት ዘጻንሑና፣ ንኣእላፍ መጻእቲ ዓመታት’ውን ከሳልዩና ዝኾኑ ክቡራት ልምድታት ኤርትራዊ ሃገራዊ መንነት ዳግም ወነንቶም ኮይና ካብ ጥፍኣት ክንምለስ ኢና።


text:
ወራሲ ዓራት ኢማራት ዓረብ ሸክ መሓመድ ቢን ሳይድ ኣል ናህያ መዳልያ ሽልማት መሪሕነት ንፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂን ቀዳማይ ሚኒስተር አብይ ኣሕመድን ሂቦም።
ሸክ መሓመድ ቢን ሳይድ ኣል ናህያ ነቲ ብሽልማት ዛይድ ዝፍለጥ ናይታ ሃገር ዝዓበየ ሽልማት ንመራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝሃቡ፤ ኣብ ሞንጎ መንግስታት ኤርትራ ኢትዮጵያን ሕቡራት ኢማራትን ስሉሳዊ ዘተ ድሕሪ ምቅንዑ ክኸውን እንከሎ፤ ኣብቲ ኣጋጣሚ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ትሕቲ መሪሕነት ሸኽ ከሊፋ ቢን ሳይድ ኣል ናህያ ኩሉ ጻዕርታት ሰላም ጸጥታን ምርግጋእን ኣብ ኩሉ ኩርናዕ ዓለም ከምእትድግፍ ኣፍሊጦም።
እቶም ወራሲ ዓራት ብዘይካዚ: ብትዊተር ኣብ ዝለኣኽዎ መልእኽቲ: "እቲ ብመራሕቲ ክልቲኦም ሃገራት ዝተወስደ ዓብይን ታሪኻውን ምቁራጽ ኩናትን ምኽፋት ትስፍው መጻኢ ኣብ ምትሕግጋዝን ምውህሃድን- ካልኦት ሃገራት ኣብ ምፍታሕ ግጭት ክጥቀማሉ ዝኽእላ ሞደል እዩ "ክብሉ ገሊጾም።
ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀት ኣብ ዘውጽእዎ ናይ ትዊተር መልእኽቲ ብወገኖም : እቲ ብ' ሽልማት ዛይድ' ዝፍለጥ ዝዓበየ ሽልማት'ታ ሃገር ንክልቲኦም መራሕቲ ዝተዋህበ: “ ኣብ መንጎ ክልቲኦም ሃገራት ዝጸንሓ ኲናት ብምዝዛም ሰላም ናብቲ ዞባ ንምምጻእ እቶም መራሕቲ ብዘርኣይዎ ራእይን ትብዓትን" ምዃኑ ሓቢሮም።
ክልቲኦም መራሕቲ ብተወሳኺ ንግዳዊ ዝምድናን ወፍሪን ክልቲኣን ሃገራት ዝሕይለሉ መዳያት ከምዝዝትዩ ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር አብይ አሕመድ ኣብ ዘውጽእዎ ናይ ትዊተር መልእኽቲ ብተወሳኺ ጠቒሶም።


text:
ህይውተ ሰብ ኣብዛ ምድሪ ኩሉ ሰልፊ እዩ። ኣብ ዘመን ህይወቱ ኩሉ ዝሓልፎ ገልታዕታዕን ኣደራዕን ማእለያ የቡሉን። ዳርጋ ብዙሕ ክፋል ሕብረተሰብ ዓለምና ኣብ ዲቕ ዝበለ ድኽነትን ኢኮኖሚያዊ ቕልውላውን እዩ ዝነብር ዘሎ። ሓደ ጸብጻብ ናይ ሕቡራት መንግስታት ከመ ዘመልክቶ 1ቢልዮን ሕዝቢ ዓለም ትሕቲ ሓደ ዶላር ንመዓልቲ ክንብር እንከሎ 2ቢልዮን ሕዝቢ ዓለም ድማ ትሕቲ ክልተ ዶላር ይነብር ይብል እቲ ጸብጻብ።
ዳርጋ ፍርቂ ህዝቢ ዕለም እምበኣር ኣብ ዲቕ ዝበለ ድኽነት እዩ ዝነብር ካልእ ብኣንጻሩ 70 ሚእታዊት ሃብቲ ናይዛ ዓለም ብውሑዳት ክፋል ሕብረተሰብ ጥራይ እዩ ዝውነነ። ኣብዚ እምበኣር እዩ ዘይፍትሓውነት ናይዛ ዓለም ጐሊሑ ዝረኣየካ።
ነፍሲ ወከፍ ፍጡር ወዲ ኣዳም ነቲ ኣብ ዓለም ዘሎ ሃብቲ ብኣገባባን ብምምርቓሕን እንተዝጠቀመሉ ኔሩ ደቂሰባት ብኢኮንዮምያዊ መዳይ ኣይምተሸገርን ኔሮም። ሰባት ኣዚዮም ሱሱዓትን ንዓይ ባህልትን ስለ ዝዀኑ ግና ኣንሆ ነቲ ኣብ ጐኖም ዘሎ ረሲዕም ነንውልቆም ክነብሩ ንርኢ ኣሎና። ኣብዛ ምድርና ዘሎ ሃብቲ ንነፍሲ ወከፍ ፉጡር ወዲ ኣዳም ኣኪሉ ዝተርፍ ምዃኑ እዮም ሊቃውንቲ ዝነጉሩና። እዚ ዀይኑ ከብቅዕ ግና ከምቲ ዝበልናዮ ዝበዝሕ ክፋል ዓለምና ብስቓይ ይጥቃዕ ኣሎ።
ኣብ ምዕራባውያን ዓለም ዝጓሓፍ ምግቢ ንብዘላ ኣፍሪቃ ናይ ዓመት ቀለብ ምኻኑ እዩ ዝንገር። ካብ ማንም ክፋል ዓለምና ብውግእን ጥምየትን ካልእ ሕማማት እትሳቐ ዘላን ዛጊት ንጸገማታ ድማ መፍቲሒ ዘይረኸበትሉ ኣህጉር ኣህጉርና ኣፍሪቃ ኣያ። ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ ሃብቲ ንዓና ጥራይ ዘይኮነስ ንብዘላ ክፋል ዓለምና ዝኣክል እዩ። እቲ ዘሕዝን ግና ንሕና ኣፍሪቃውያን ተጠቀምቲ ሃብትና ክንከውን ይትረፍሲ ዘሎና ጸጋታት ብኻልኦት እናተጋሕጎሐ ተመሊሱ ንዓና ኣብ ረጽምን ካልእ ዘይተደልየ ነገርን የእትወና ኣሎ።
እቲ ጸገም እንታይ እዩ? ንሕና ካብ ካልኦት ህዝብታት ንላዕሊ ሓጥያትና ስለ ዝዓበየ እዩ? ወይ ኣምላኽ መዳለዊ ስለ ዝዀነ እሞ ንዓና ረሲዑ ናብ ካልኦት ስለ ዝዘወ እዩ? ምናልባት ነፍሲ ወከፍ ሰብ ብዛዕባ እዚ ግዳይ እዚ ነናቱ ትነተናታት ይህብ ይኰውን። ኣምላኽ ካብ መጀመርያ ፍጥረት ኣብ ሰብ ዘለዎ ኣረኣእያ ዘይልወጥን ኩቡሩን እዩ።
ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ድማ ኩሉ ፍጥረት ኩቡርን ጽቡቕን እዩ። እቲ ሰማይን ምድርን ዝፈጠረ ኣምላኽ ድማ ኣብ ደቂ ሰባት ፍጹም ዝኸነ ፍቅሪ እምበር ኣድልዎ የብሉን። እቲ ጸገም ናይ ሽግርና ግና ኣብና እምበር ኣብ ኣምላኽ ኣይኰነን ዘሎ። ከምቲ ብገዛኣ ኣእዳውና ንሓድሕድና ንባላዕን ንጣፋእን ዘሎና ከምኡ ድማ ንሓድሕድና እንተሃናነጸሉን እንፍወሰሉን መድሃኒት ኣብ ኢድና እዩ ዘሎ።
ኣብ ዓለምና ብፍላይ ድማ ኣብ ኣህጉርና ኣፍሪቃ ዝረኣ ዘሎ ሽግር መሰረቱ ዘሎና መንፈሳዊ ሃውሃው ስለ ዘይጠዓየ እዩ። ሃገረ ምስ ኣምላኽ ዘለዎ ርክብ እንተዘይጢዑ እትዓጽዶ ፍረ ኩሉ መጺጽን መሪርን ጥራይ እዩ ዝዀውን እዚ ድማ ኣብ ታሪኽ ዝተራእየን ከምኡ ድማ ንሕና ብዒንትና እንርእዮና ዘሎና ዝደጋገም ታሪኽ እዩ። መጽሓፍ ቁድስና ድማ ኣብ ኣምላኽ ምዕማጽን ሓጥያት ምግባርን ሳዕቤን ሞትን ምረትን መርገምን ምካኑ ጥራይ እዩ ዝነግረና።
እቲ ናይ መጀመርያ ፍጥረት ዝዀነ ኣዳም ኣብ ኣምላኽ ምስ ዓመጸ ዝረኸቦ ፍረ እንታይ ምኻኑ ኩላትና እንፈልጦ ሓቂ እዩ። ሎሚ ንሕና ከም ሃገርን ኣህጉርን ኣብ ልዕሊ ኣምላኽ ከንጉረምረም መሰል የብልናን ከመይ እንተበልና ሳዕቤን ናይዚ ዘሎና ነገር ንሕና እምበር ኣምላኽ ስለ ዘይከነ። እሞ ድኣ እንታይ ክንገብር እዩ ዘሎና ዝብል ኣገዳሲ ሕቶ ከም ውልቀሰባት ኣህጉርን ክንሓትት ይግባኣና። መጽሓፍ ቁዱስ ክዛረብ እንከሎ ከምዚ ይብል  > ድጉዓ 3።40-41።
ብርግጽ እቲ ዘሎና መንፈሳውን ስነኣእምራዉን ኢኮኖምያውን ጸገም መፍቲሕኡ ኣእዳውና ናብ ኣምላኽ ምልዓል ጥራይ እዩ። ንሕና ኣፍሪቃውያን ክሳብ ብምሉእ ልብና ናብ ኣምላኽ ተመሊስና ኣእዳውና ናብ ፈጣሪ ነልዕል እዚ ዘሎና ጸገም ክፍታሕ ይትረፍ ነገርና ኣናገደደን እናባኣሰን ከምዝኸይድ ክንፈልጥ የድሌና። ኣምላኽ መዳለዊ ዘይኮነስ ልቡ ግና ወትሩ ናብቶም ናብኡ ኣቢሎም ዘማዕድዉ ሰባት እዩ ዝዘዙ። ሎሚ ነፍሲ ወክፍ ሰብ ልቡ ፈትሹ ናብ ኣምላኽ ዝምለሰሉ ጊዜን ሰዓትን ከምዝበጸዓ ክስወጦ ኣለዎ። ዘሎና ኣደራዕን ሽግርን ንጽባሕ ክንጽበ ዘየኽእለና ጉዳይ እዩ።
መንፈሳዊ ሃዋህው ህይወትና ክሳብ ዘይተዓረየን ናብ ኣምላኽ ድማ ኣእዳውና ክሳብ ዘየልዓልና ጊዜ ኣዒንትና ዝርኣዮኦን ኣእዛና ድማ ዝሰምዖኦን ነገር እንተኣልዩ ስቓይን ክፋን ጥራይ ምኻኑ ንፍለጥ። ትዕቢትናና ጽንዓት ልብናን ዘምጻልና ዘሎ ነገር መከራን ስቓይን ምኻኑ እናራኣና ክነስና ስለምናታይ ኮን ክሳብ ሕጂ ብትሪ ልብ ንመላለስ ዘሎና? ኣብ ዘመን ህይወትና እንትርፎ ምረትን ስቓይን ካልኣ ተለማሚድና ዘይንፈልጥ ሰባት ክነስና ስለምናትይ ኢና ጹቡቕ ነገር ከምዘሎና እናመሰለና ብትሪ ልቢ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ንመላለስ ዘሎና?
ንሕና ኣፍሪቃውያን ዘሎና ታሪኽ ኩሉ ኣዚዩ ዘሕፍርን ዘሕዝንን እዩ። ዛንታ ምዕራፋት መጽሓፍትና ድማ ኩሉ ሞትን ስቓይን ዘለዎ እዩ። ስለዚ ድማ ኢና ካብ ቀደም ብዝበለጸ ሕጂ ናብ ኣምላኽ ክንምለስ ዝግብኣና። ምፍቲሒ ጸገም ናይ ዓለምና ውዱብ ሑቡራት ሃገራት ዘይኰነስ ባዕሉ እቲ ዝደኰነና ኣምላኽ እዩ።
ኣብ መጽሓፍ ቁዱስና ከምዚ ዝብል ጹሑፍ ተባሂሉና ኣሎ።  > 2ዜና 7።14። እዚ ተስፋ እዚ ዘይልወጥ ኣብ ዘመናት ድማ ዝሰርሐ ተስፋ ኣምላኽ ንኹሉ ፍጥረት ወዲ ኣዳም ዝዝተዋህበ እዩ።
ደቂ እስርኣኤል ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ በደልን ሓጥያትን ክፍጽሙ እንከለዉ ኢድ ኣእጊዝኣብሄር ኣብኦም ትኸብድ ኔራ። ኣብ ኣዚዩ ከቢድ ጭንቅን ስቓይን ድማ ይኣትዉ ነበሩ። ክሳብ ነፍሶም እትምረር ድማ ኣዚዩ ይጨንቆምን ይመሮምን ነበር። እቲ እንኰ ካብ ዝነበሮም ኣደራዕ ዝገላገልሉ ዝነበሩ መንገዲ ድማ ዘለዎም ሓጥያት ተኣሚኖም ኣእዳዎም ምስ ናይ ልቦም ናብ ኣምላኽ ምዝርጋሕ እዩ ኔሩ። ከምዚ ምስ ገበሩ ድማ ነፍሶም ዕረፍቲ ረኺባስ እታ ሃገር ብምልእታ ኣብ ህድኣት ትኣቱ እሞ በረኸት ሰማይን ምድሮምን እናበልዕ ድማ ብዘይ ሓደ ተጻባኢ ብሰላም ይነብሩ ነበሩ።
ዛንታ ደቂ እስራኢል ንዓና ሓደ ዓቢ ትምህርቲ እዩ። ታሪኾም ኩሉ ድማ ነዚ ሕጂ ዘሎና ናብራ ንጹር ዝዀነ መስትያት እዩ። ንሕና ድማ ካብ መራሕትና ክሳብ ህጻውንትና ኩላትና ቭሓቢርና ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ትሕት ክንብል ከሎና ጥራይ እዩ ተስፋና ተሓዲሱ ነገርና ተለዊጡ ሰላምና ዓብዩ ሃድኢና ክንብር መሰል ዝወሃበና። ትዕቢትና እንትርፎ ውድቀትን መርገምን ዝመጻልና ዝዀነ ፍጹም ለውጢ የለን ስለዚ ኣምላኽ ህjኢ ትሕት ክንብል እሞ ናይዚ ውጺት ድማ መንፈሱ ከፍስስልና ይደልን ይብህግን ኣሎ።
ኩላትና እንፈልጦ ኣብ ሃገርና ድማ ከምልማድ እንዘውትሮ ጾም ነንዊ ኢልና እንጽዎዓ ነገር ኣሎ እዩ። ሰብ ነንዌ ብነቢ ዮናስ ብሰንኪ ሓትያቶም እታ ሃገር ብምልኣ ክትግልበጥ ምኻና ምስ ተነግሮም ካብ ንጉሶም ክሳብ እቶም ልቢ ዘይብሎም እንስስታት ከይተረፈ ንሰለሰተ መዓልቲ ኣብ ቅድሚ እቲ ንፍርዶም ደው ዝበለ ኣምላኽ ብትሕትናን ብንስሓን ቀሪቦም ኣምላኽ ድማ ብዛዕባ እቶም ኣብ ከተማ ነነዌ ዝነበሩ120 ሺሕ ሕዝቢ ጊዲ ስለ ዝበሎ ካብቲ ዘይውዳኣ ሪቕ ምሕረቱ ዓቢ ሳህሉ ኣርእይዎም። ሰብ ነነዌ ብሓሳብ ጥራይ ዘይኰኑስ ብልቦምን ብግብርን እዮ ተመሊሶም። ንሕና ኸ ሎሚ? ብዙሕ ጊዜ ኣባና ዝርኣ ምምላስ ኣፋዊ እምበር ግብራዊ ስለ ዘይኰነ እቲ ውጺት ኣዚዩ ሒደት እዩ።
ኣምላኽ ናይ ውሽጢ እምበር እቲ እንገብሮ ደጋዊ ሃይማኖታዊ ንጥፈታት ብፍጹም ኣየገድሶን እዩ። ስለዚ እዩ ድማ መድሓኒና ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ንፈርሳውያን ከምዚ ክብል ዝተዛረቦም።  > ማቴ 23።25። ካብዚ እንመሃሮ ዓቢ ኣስተምህሮ እምብኣር ኣምላኽ ብዛዕባ ኣቲ ኣውሽጥና ዘሎ ህልው ኩነታት ኣምበር ብዛዕባ እቲ ኣብ ቅድሚ ሰባት ዝናን ክብርን ክንረኽበሉ ኢልና ኣነካይዶ መንፈሳዊ ንጥፈታት ፈቲና ጸሊእና ኣብ ቅዲሚ ሰባት እምበር ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ተቕባልነት የብሉን። ኩቡራት ኣሕዋትን ኣሓትንሎሚ ከም ሰብ ነነዌ ብምሉኣ ልብና ናብ ፈጣሪ ክሳብ ዘይተመለስና እዋን ኣብ ኣህጉርናን ዓለምናን ፍትሒ ነጊሱ ክንሪኢ ዘይሕለምን ዘይሕሰብን እዩ። ንሕና ባዕላትና ተጠቀምቲ ጸጋታትና ኰይና ካብ ድክነትን ምጽወታን ተገላጊልና ብዘይፍርሒ ብህድኣት መታን ክንበር እዩ ኣምላኽ ዝደልየና። ኣብ ብዙሓት ክፋል ዓለምና እቶም ንኣምላኽ ቀዳምነት ዝህቡ ሕብረተሰብ ጥራይ እዮም ኣብ ቡዙሕ መዳይ ህይወትም በረከት ዝለማመዱ ዘለዉ እዚ ድማ ታሪኽ ዝምስክሮ ዘሎ ኣሉ ክበሃሎ ዘይከኣል ሓቒ እዩ። ሎሚ እምበኣር ከይወዓልና ከይሓደርና እንምለሰሉ ጊዜን ሰዓትን ምዃኑ ተረዲኢና ግብረመልሲ ንምውሳድ ንበገስ።
> ዩኢል 3።12-14። ነዚ መልእኽቲ ኣምላኽ ምስ ተቐበልና ድማ ኣብ ሃገርና ዝፍጸም ዓቢ ነገር ከምዘሎ እዩ እቲ ነብይ ዝነግረና። ከምዚ ድማ ይብል  > ዩኤል 3።21።
ኩቡራት ኣሕዋትን ኣሓትን እምበኣር ዘመን ምሕዳስ ክመጸልና ነገርና ድማ መዕልቦ ክግበረሉ እንተደሊና እቲ ምፍትሕ ኣብ እድና እዩ ዘሎ ንሱ ድማ ከምት ኢደጋጊምና ዝሃበርናዮ ናብ ኣምላኽ ንመለስ። ኣብዛ ጽድቃ ዝደርበየት ዓለም ብቕድስና ንምንባር ክንክእል ኣብዛ ፍትሓዊት ዘይኰነት ዓለም ፍትሒ ክነግሰልና ኣብዛ ዓማጺት ዓለም ህድኣትና ክዓቢ ሎሚ እቲ ዘሎና መንፈሳዊ ጸገም ኣስተኻኺልና ናብ እቲ ኹሉ ዝኽእል ፈጣሪ ኩላ ዓለም ዝዀነ ኣምላኽ ንመለስ። ንደቂ ሰባት እቲ እንኰ ናይ መቸረሻ መፍቲሕን መዕረፍን የሱስ ክርስቶስ በይኑ ጥራይ እዩ። ካብኡ ወጻኢ ኩሉ ገለ ነገር ከንቱን ናብ መወዳእታ ዘየብጽሓና ነገር እዩ።
ሃዋርያ ጴጥሮስ ንቶም ህዝቢ ክዛረቦም ከሎ ከምዚ ይብሎም።  > ግብ 3።19። ስለዚ ዘመን ዕረፍቲ ዘመን ምጽንናዕን ዘመን ምሕዳስን ኣብ ቅድሜና እዩ ዘሎ እሞ ሃየ እዚ ዓቢ ዝኸነ መንፈሳዊ በረኸት ከየምልጠና ሎሚ ካብ እቲ ሒዝናዮ ዘሎን ጉጉይ መገድን ካብት ኢዘሎና ኣምላኽ ባህ ዘየብሎን ህይወትን ተመሊሳና ናብ ኣምላኽ ንመለስ።
ኣብ ቅድሜና በረኸትን መርገምን ህይወትን ሞትን ተነቢሩልና ኣሎ። እቲ ምሕራይ ግና ናትና እዩ። ሎሚ እምበኣር ከምሃገር ከም ቤተሰብ ውልቀሰብ ካብ ዘሎና ንኣምላኽ ባህ ዘየብል ነገር ክሳብ ዘይተመለስና ጊዜ ካብቲ ዘሎ ክገድድ እምበር ክጢኦኢ ከመዘይኮነ ንረዳእ ኢና እሞ ናብ ኣማልኽ ንመለስ። ሐራይ እንተበልክምን እንተ ተኣዘዝኩምን ጣዕሚ እታ ምድሪ ክትበልዑ ኢኺም እምቢ እንተበልኩም ግና ብሰይፊ እታ ምድሪ ክትዋሓጡ ኢኩም ኢሰያስ 1።18 ሎሚ ነይናይ ንሓሪ።
ስለዚ እምብኣር ኣብዛ ምድሪ በረኸት ክንዓጽድ ልዕሊ ኹሉ ኸኣ ካብቲ ንደቂሰባት ተዳልይሎም ዘሎ መቕጻዕቲ ገሃንም ከነምልጥ መታን ብንስሓ ናብ ኣምላኽ ንመለስ። ኣብ ክድሜና ክልተ ነገር እዩ ተዳሊሉና ዘሎ ሞትን ህይወትን መርገምን በረኸትን እቲ ምርጫ ግና ኣብ ነፍስወከፍና እዩ። ሎሚ ንስኻ/ኺ ካብ ተሸሚምኩሙሉ ዘለኹም ዓዘቕቲ ክትወጹ እቲ መንገዲ ሓደ እዩ። ንሱ ኸኣ ጎይታና የሱስ ክርስቶስ። ሃገርን ቤትን ክፍወስ መጀመርያ ፈውሲ ኣባኻ/ኺ ክጅመር ኣሎዎ ነዚ እውን ህጂ ምስ ኣምላኽ ብምትዕራቕ ክትገብሮ ይከኣል እዩ።
ጸገምና ኣንታይ እዩ?
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ከም ዝዝከር ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ኣብ ምዝዛም ኢዮቤል ዓመት ምሕረት ዓመት መጸ ዕለት 17 ሕዳር ዓለምለኸ ዕለተ ድኻታት ኰይና ክትዝከር ብዝኣወጅዎ መሠረት ንሎምዘመን እውን ብኣጋኡ ንምስንዳእ ክርስትያን ዘቦኡ ኩሉ ምስ ዝተረፉ ሰብ ጽቡቅ ድላይ ዝኾኑ ናይ ዓለምና ነበርቲ ነቶም ብሓለንጊ ድኽነት ዝግረፉ ሰብኡትን ኣንስትን መንእሰያትን ሕጻናትን ምናዳ ኸኣ ኣደዳ ናይ ዘመና መጋበሪ ባርነት ናይዚ ዓዘቅቲ እዚ ኮይኖም ዘለው ስደትን ዝኽትምናን ግዳም ሓደርነትን ክንዋጋእ ሓደራ ኢሎም። ካብ ኩሉ ዝገደደ ድኻታት ብዙሕ ግዜ ውጽኢት ናይ ማሕበረሰባዊ ዘይማዕርነት ብቀንዱ ከኣ እቶም ብፍላጥ ወይ ዘይፍላጥ ኣብ መንጎ ድኻታትን ሃብታማትን ኣብ ዘመንና ዝተሃንጹ መናድቅ ምፍልላይ እንክኾኑ ኣብ ቅድሚ እቲ ዝተኣማመንዎ ጐይታ ግን ‘ብፅዕና ናቶም ስለዝዀነት’ ቤተክርስትያን ክርስትያን ንዘቦኡ ኩሉ እጃሙ ከበርክት ትጽውዕ ኢሎም።
ተስፋ መስኪን ንዘለአለም ኣይኪጠፍእን እዩ!
ከምቲ ኣርእስቱ ዘመልክቱ ሕመረት ናይዛ መልእኽቲ እቲ ኣብ መዝሙረ ዳዊት 9.18-20 ዘመልክቶ ‘ድኻስ ንሓዋሩ ኣይኪርሳዕን እዩ እሞ፣ ተስፋ መስኪን ንዘለአለም ኣይኪጠፍእን እዩ። ዎ እግዚኣብሄር፣ ተንስእ፣ ሰብሲ ኣይበርትዕ፣ ኣህዛብ ኣብ ቅድሜኻ ይፈረዱ። ዎ እግዚኣብሄር፣ ፍርሃት ኣውድቐሎም፣ ኣህዛብሲ ሰብ ምዃኖም ደአ ይፍለጡ።’ ዝብል ኰይኑ ኣይከም ቃለ እግዚአብሔርን ዘመንና ነዚ ዘስተውዓለ ኣይመስልን ስለዝኾነ ከኣ ሽሕኳ ምዕባሌ ቚጠባ ኣብ ዝለዓለ ጥርዙ በጺሑ ኢልና እንተገዓርና ንቚሩባት ኣሃብቲሙ ንኣብዝሓ ኣብ ዓዘቅቲ ድኽነት ሸሚሙ ካልእስ ይትረፍ ነታ ንምንባር ተድሊ ነገር እኳ ስኢኖም ናይ ዘመንና ባርነት ክንብሎ ኣብ እንኽእል ድኽነት ጥሒሎም እንትርፊ ጐይታ ካልእ ተስፋ ዘይብሎም ድኻታት ዓለምና መሊኦማ ኣለው። ነቶም ፖሎቲካዊ ዑረት ብዘስዓቦ ነዚ ክርእዩ ዘይክእሉ በጃኹም ናብቶም ጽላል ዘይብሎም ዝተጐስዩ ድኻታት ቚሊሕ በሉ። እዚኦም ዜጋታት ናይቶም ሃብቲምና እባ ማዕቢልና ዝብሉ ኮይኖም ስደተኝታት እውን ይውሰኽዎም።
ክንደይ ግዜ ኢና ድኻታት ኣብ እንዳ ጐሓፍ ነቲ ሃብታማት ተርፍ ጽጋቦም ዝጐሓፍዎ እናገናጸሉ ንከብዶም ንክዕንግሉን ዕሩቅ ዝባኖም ንክኸድኑን ሒዅ ዝብሉ ዘይረአና። እዞም ንገዛእ ርእሶም ዝተጓሕፉ ደቂሰባት ብዘይ ምንም በደል ኣብቲ ከምኦም ዝተጓሕፈ ነገራት ሃሰው ክብሉ ይረኣዩ። እቲ ዘገርም እዞም ማሕበረሰብ ባዕሉ ዝገፍዖምን ዝጐሓፎምን ብኣርኣያ ቅድስት ሥላሴ ዝተፈጥሩ ክቡራት ደቂሰባት ከም ባልዕ ሕብረተሰብ ተቈጺሮም ነታ ድኽነቶም ብሰላም ከይነብሩ እውን ነፊግናሎም።
ሽሕ’ኳ ቃል ኣምላኽ ተስፋ ድኻታት ኣይክትጠፍእን እያ እንተበለ ማሕበረሰብና ግን ንዓይ ይጥዓመኒ ብዝብል መንፈስ ተዓኒዱ ተስፋ ብዝሰኣኑ ድኻታት መሊኡ።
ተስፋ ዘይብሎም ድኻታት ኣብ ማሕበረሰና!
ቅዱስነቶም መልእኽቶም ብምቅጻል ናይ ዘመና ድራማ ኣብ ልዕሊ ድራማ ክንብሎ እንደፍር ንናይ ሎሚ ድኻታት ነታ ማንም ዘይትንክፋ ተስፋኦም እውን ነህድጎም ኣሎና ንኩሉ መጻኢኦም እናኣጸልመትና ብተዘዋዋሪ መንገዲ ንድኽነት ክተጥፍእ ንድኻታት ምውጋድ ዝብል ሠይጣናዊ ዝምባሌ ሒዙና ብጥበብ ጌርካ ነታ ግዳም ሓደር ወይ ተመሓደርቲ ጐዳና እትብል ናይ መጨረሻ ጸግዖም ዝኾነ ናይ ድኽነት መነባብሮ እውን ንምእላዮም ከም ምኽንያት ጸገምን ገርካ ብምውሳድ ዝልምኑሉ ቦታ እውን ስኢኖም ኣለው።
እዞም ሰባት እዚኦም ካብ ሓደ ክፍሊ ከተማ ናብ ካልእ ክፍሊ ሃዘው ይብሉ እዚ ከኣ ገለ ሥራህ እንተረኸቡ ገለ ገዛ እንተረኸቡ ገለ ዝድንግጽ እንተረኸቡ ኢሎም እዮም ነዚ ዝግበሩ። ኣብ ከምዚ ዝበለ ሁመት ንእሽቶ ተኽእሎ ሥራሕ ወይ ሓገዝ እንተርኢዮም ጭላንጭል ተስፋ ብርሃን ብርሃን ይኾኖም ቁሩብ ፍትሒ እውን ይርአ። ኣብ ገገሊኡ ከባቢ እቲ ሃሰስ ዝብሎ ተስፋ ሥራሕ ዳርጋ ኣይረኸብ ዘብል ንነዊሕ ሰዓታት ኮሚደረን ካልእ ፍረታትን ንክኣርዩ ኣብ ትህቲ ህሮሮማይ ጸሓይ ነዊሕ ሰዓታት እኳ እንተሰርሑ እቲ ዝኽፈልዎ ፈጺምካ ምስቲ ዝሰርሕዎ ዘይመዛዘን ኣቦኡን ኣዲኡን ዘፍለጠ ምዝመዛ! ዝገደደ ከኣ ምንም ዓይነት ናይ ውሕስነት ጥዕናስ ይኹን ሓደጋ የለን! ምስ ካልኦት ሠራሕተኛታት ማዕረ ክቚጸሩስ ይትረፍ ናብራኦም ሰብኣውነት ዝጐደሎ እዩ። ጥሮታን እስትሕጋግንስ ይትረፍ ንክሓሙ እውን ፍቃድ የብሎምን። ኮይኑ እዞም ሰባት እዚኦም ወኪሎም ጐይታ ምዃኑ ስለምንታይ ንዝንግዕ ኣውያቶምን ገዓሮምን ንምድሪ ከምዘንቀጥቅጥ ኣይንዘንግዕ ኢሎም።
ድኻ ብጐይታ ይተኣማመን! ገዓሩ ንመሬት የንቀጥቅጥ!
እዛ ከም መሪሕ መልኽቲ ዓለም ለኸ ዕለተ ድኻታት ዝተመርጸት መዝሙረ ዳዊት ልዕል ኢሉ ‘እግዚኣብሄርሲ ንጥቑዓት እምባ፣ ብጊዜ ጸበባ እምባ እዩ። ዎ እግዚኣብሄር፣ ንዚደልዩኻ ኣይትሐድጎምን ኢኻ እሞ፣ እቶም ንስምካ ዚፈልጡ ኣባኻ ኺምዕቈቡ እዮም።’ ብማለት ጸግዒ ድኻ እቲ ብኣኡ ዝተኣማመኖ ኣምላኹ ምዃኑ ምስ ገለጸ ኣተሓሕዝ ኣቢሉ ኸኣ ‘እቲ ሕነ ደም ዚፈዲ ዘኪርዎም፣ ንኣውያት ጥቑዓት ከኣ ኣይርስዖን እዩ እሞ፣’ እንክብል ከኣ እቲ ድኻታት ዘማርርዎ ሓዘን ፍትሒ ምጒዳል ዓመጽ ሕነኡ ከይተፈድየ ከምዘይተርፍ ይገልጽ።
ቅዱስነቶም ነዚ ኣመልኪቶም ‘ብዙሓት ንሃብትታቶም ውሕስነት ያኢ ክረኽቡ ካብቶም ብደገ ዝመጹ ከኣ መከላኸሊ ክኾኖም ብዙሕ መናድቅ ክህነጽ ይከኣል ንዙርያ ሃገራትካ ዘሎን ዘየሎን ሓጹር ኣምጺእካ ንመእትዊ ክትልኩት ይከኣል ኮይኑ እዚ ክሳብ መኣስ! ንዘለዓለም ከምዚ ክኸውን ኣይክእልን ከምቲ ኣሞጽ ነቢይ ዝብሎ መዓልቲ እግዚአብሔር ንኩሉ ክድምስሶ እዩ። ‘ኣቱም ንመዓልቲ ኣግዚኣብሄር እትደልዩ፣ ወይለኹም። መዓልቲ እግዚኣብሄር እንታይ ትጠቕመኩም፣ ንሳስ ጸልማት እያ፣ ብርሃን ኣይኰነትን።
ከምቲ ኻብ ቅድሚ ኣንበሳ ዚህድም እሞ ድቢ ዚጓንፎ፣ ከምቲ ናብ ቤት ኣትዩ ኢዱ ኣብ መንደቕ ዜጽግዕ እሞ ተመን ዚነኽሶ፣ መዓልቲ ኣግዚኣብሄር ጸልማትን ብርሃን ዜብላንዶ ኣይኰነትን፣ ድቕድቕ ጸልማትን ምንጽብራቕ ዜብላንዶኸ ኣይኰነትን፣’ (5.18) ይብል። ዝተሃንጸ መንደቅ ይተሃነጽ እቲ ዘሎ ንሚልዮናት ድኻታት ዚጐሲ ነዊሕ ክጸንሕ ኣይኮነን። ገዓር ድኽታት መጠን ዝበዝሓሉ ንመላእ መሬት እዩ ዘኽብባ ዘሎ ኢሎም።


text:
ዕዉት ህዝባዊ ኣኼባ ኮሚሽን ምስ መንእሰያት ኣብ ከተማ ሊድስ
ብቀዳም 30/10/2010 መንእሰይ በረኸት ካሕሳይ ኣባል ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ምስ ኣቶ ዓንደብርሃን ተቐማጣይ ከተማ ማንቸስተር ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ዝተሳተፈን ዜጋ ብምዃን ዕዉት ህዝባዊ ኣኼባ ምስ መንእሰያት ኣብ ከተማ ሊድስ ኣቃኒዖም።
እቲ ኣኼባ ብናይ እንቋዕ ደሓን መጻእኹም ቃል ብኣቶ ኪዳነ ተቐማጣይ ከተማ ሊድስ ምስ ተኸፍተ፣ ንተሳተፍቲን ዕዱማት ናይቲ ኣኼባ ምስ ነቲ ኣኼባ ዝመርሕዎ መንእሰይ በረኸትን ሓው ዓንደብርሃንን ድሕሪ ምልላይ፣ ብዛዕባ ኣጀንዳን ዝዝተየሎም ዛዕባታትን ኣርእስታትን ተሓቢርዎም። ካብኡ ዝኽረ ሰማእታት ድሕሪ ምስ ተገብረ፣ ቀንዲ ጉዳይ እቲ ኣኼባ ተጀመረ።
ብመጀመርታ እቲ መድረኽ ሓው ዓንደብርሃን ምስ ተረከቦ፣ ብዛዕባ ኣገዳስነት ጉዳይ “ሰፊሕ ሃገራዊ ዋዕላ ንዘተን ንደሞክራስያዊ ለውጢን” ምክያዱን ዕላምኡን ብዝምልከት መብርሂ ብዝርዝር ሂቡ። ብተወሳኺ ድማ እቲ ዋዕላ ቅድሚ ምክያዱ ኣትሒዙ ይኹን ዋላ ‘ውን እናተኻየደ ከሎ ዝነበሩን ዝተኸስቱን ወይ ዝተራእዩን ምዕባሌታት ገሊጹ።
ቀጺሉ መንእሰይ በረኸት ካሕሳይ ኣባል ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን፣ “ቅድሚ ዋዕላ ዋላ እኳ ነቲ ዋዕላ ንምዕንቃፍ ብዙሕ ኣሉታዊ ዘመተታትን ጎስጓሳትን እንተተኻየዱ፣ እቲ ዋዕላ ግን ነዚ ፈተነታት በዲሁን ሰጊሩን ውጽኢታዊ ኮይኑ ብዓወት ተኻይዱ” ድሕሪ ምባል “ እቶም ኣብ ዋዕላ ዝተሳተፍና ሰባት ብሓፈሻ ንዝተራእየ ዲሞክራስያዊ ኣሰራርሓን ግሉጽነትን ምስክር ኢና” ኢሉ። ኣስዒቡ ገለ ካብ ብዙሕ ዓወታት እቲ ዋዕላ ቀንዲ እቲ ኩሉ ተሳታፊ ብማዕረ እጃሙ ዘበርከተሉ ሃዋህው ብምፍጣሩን፣ እቲ ቃልሲ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ኤርትራ “ህዝባዊ ሰረት ዘለዎ፣ ንህዝቢ ዘማእከለ” ብምንባሩን ረባሕታዊ (ናይ ቃላት) ለውጢ (paradigm shift) ከም ዘርኣየ ሓቢሩ። ንሱ ብፍላይ ብደቂ-ኣንስትዮን መንእሰያትን ነቲ ዋዕላ ንምዕዋት ኣብ ቦታ ዋዕላ ንዝተኻየዱ ንጥፈታትን ተበግሶታትን ድሕሪ ምጥቃሱ፣ ንተራ መንእሰያት ኣሞጊሱ።
ካብቲ ሰሓቢ ዝነበረ ሓያሎ ኤርትራውያን መንእሰያት ካብ መደበር ስደተኛታት ኣብ ኢትዮጵያን ሱዳንን፣ ተቓለስቲ መእሰያት ኣባላት ተቓወምቲ ውድባትን ኣብ ኤውሮጳ፣ ኣሜርካን ኣውስራልያን ዝተወልዱን ዝመጹን መንእሰያት፣ ሓቢሮም ካብ ዝኾነ ጸቕጢ፣ ጽልዋን ምትእትታዋትን ጸቢብ ትሕቲ ሃገራዊ ኣተሓሳስባታትን ሓራ ኮይኖም ብስሩዕ ብቐጻሊ እናተራኸቡ ዘትዮምን ኣብ ነጥቢ ይበጽሑ ምንባሮም ኣድኒቑ።
እንደገና እቲ መድረኽ ናብ ሓው ዓደብርሃን ተሰጋገረ። ንሱ ብወገኑ ብዛዕባ ወሳኔታት ዋዕላ ኣመልኪቱ፣ እቲ ውሳኔታት ብመሰረት እቲ ኣብ ናይ እተን ዝቖማ ናይ ዘተ ሽማግለታት ዝቐረቡ 4 ሰነዳት ድሕሪ ዝተኻየዱ ሓያልን ሰፊሕን ምይይጥን ክትዓትን ዝተዋጽኡ ለበዋታትን መጸዋዕታታትን ምዃኖም ገሊጹ። እቲ ዋዕላ ኣብ ዘሕለፎ ውሳኔታቱ ቀንዲ ብኣብነት ዝጥቀስ ኣብ ጉዳይ ሃገራዊ ሓድነት፣ “ዝዓበየ ክፋል ሕብረተ-ሰብ ኤርትራ ዝሰማማዓሉ፡ ብስኒትን ተኻፋልነትን ዝልለ ሃገራዊ ቻርተር ምጽዳቅ፡ ውሑስ መሰረት ሃገራዊ ሓድነት’ዩ።” ምባሉ።
ኣብ መወዳእታ ድማ መንእሰይ በረኸት ብዛዕባ ትርጉም ዕላማን ኣቃውማን፣ መዝነትን ዕማማትን ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ሰፊሕ መግለጺ ሂቡ። ንሱ ኣብ መግለጺኡ፣ ኮሚሽን ኣብ 4 ሽማግለታት ተመቒሉ ብ7 ኣባላት ትካየድ ፈጻሚት ሽማግለ ዝቖመ ድሕሪ ምባሉ፣ ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ብሓፈሻ፣ መንእሰያት ድማ ብፍላይ ኣብዘን ሽማግለታት ኣትዮም ዲሞክራስያዊ ኣስተዋጽኦ ክገብሩ ጸዊዑ። ኣስዒቡ እቲ ባብ (ኣፍደገ) ንኹሉ ኤርትራዊ ክፉት ከም ዝኾነን፣ ኩሎም ኣብ ዝሓለፈ ዋዕላ ዝቦኾሩ ናይ ለውጢ ሓይልታትን ህዝብን ነቲ ዝመጽእ ሰፊሕ ሃገራዊ ጉባኤ ክጽንበርዎ ምእንቲ ሓያል ጻዕሪ ክካየድ ምዃኑ ኣረጋጊጾም።
መድረኽ ሕቶን መልስን ምስ ተኸፍተ፣ ካብ መንእሰያት ብርክት ዝበሉ ኣገዳስቲ ሕቶታት ቀሪቦም። ገለ ካብኦም፣- 1. ዋዕላ ኣብ ኢትዮጵያ ምቅናዑ ናይ ኢትዮጵያ ሕቡእ ኣጀንዳ ወይ ጽልዋ ከም ዘሎ ‘ዶ ኣየርእን፧ 2. ኮሚሽን ምእንቲ ብግቡእ ዕማማት ከሰላስል እንታይ ምወላ ወይ ሓገዝ ዝረኸቦ ኣሎ፧ 3. እቲ ዋዕላ ኣብ ጉዳይ ዶብን ብወተሃደራዊ መዳይ ኣገባብ ቃልስን ለውጥን እንታይ ርእይቶ ወይ ወሳኔታት ኣሕሊፉ፧
ዝተዋህበ መልሲ 1. ኢትዮጵያ እታ እንኮ ሃገር ኣብ ከባቢና ንዲሞክራስያዊ ቃልስና ትድግፍ፣ ዝበዝሑ ተቓለስቲ ኣባላት ተቓወምቲ ውድባት ዝርከቡላን ከምኡ ’ውን ኣዝዩ ብዙሕ ካብ ህዝብና ተዓቑቡላ ዘሎ ሃገር ኢያ። ልዕሊ ኩሉ ከኣ እቲ ዘሎ ርክብ ምስ ሰልፍን መንግስትን ኢትዮጵያ ኣብ ክልተኣዊ ምክብባርን ናይ ሓባር ረብሓታት ህዝብታት ክልቲኤን ሃገራት ዝተሞርኮሰ ኮይኑ፣ እቲ ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝግበር ምድግጋፋት ንውሳኔታት ዋዕላ ብዘይ ጸልው መንገዲ ኢዩ ነይሩ።
2. ኮሚሽን ክሳብ ሕጂ ዋላ ሓደ ባጀት የብሉን፣ እቲ ኣባላቱ ዘካይድዎ ዘለዉ ዑደታት ናይ ኣኼባ ብናቶም ተበግሶ ኮይኑ ግን ገለ ግዱሳት ዜጋታት ክተሓጋገዝዎም ይእኽሉ። ንስርሓት ኮሚሽን ንምክያድ ዘድሊ ገንዘባዊ ወጻኢታት ካብ ኤርትራዊ ምንጪ ዝተዋጽአ ምስ ዝኸውን ተመራጺ ኢዩ። ይኹን ‘ምበር፡ ንውሳኔታት ናይ ዝመጽእ ሃገራዊ ጉባኤ ብዘይጸልው መንገዲ ደገፋት መሓዙት ምስ ዝርከብ ውን ክቅበል ይኽእል።
3. ንጉዳይ ዶብ ዝምልከት እቲ ዋዕላ፣ ኣብ ውሳኔታቱ ከም ዘውጽኦ እቲ ጉዳይ ብኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ንዝተዋህብ ብይን ተቐቢሉ። ወተሃደራዊ ኣገባብ ቃልሲ ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ክካየድ ‘ውን ኣሚኑ፣እንተኾነ ግን ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ኣካል ምክልኻል ምዃኑ ተሰማሚዑ። እቲ ኣገባብ ቃልሲ ኣንጻር መራሕቲ ስርዓት ህግደፍ ዝቐንዐ ኢዩ።
ብድሕሪ እዚ ኣብ መወዳእታ ኣገደስትን ሃነጽትን ለባዋታት ቀሪቦም ብተሳተፍቲ፣ ገለ ካብኦም ከኣ፣- መንእሰያት ካብ ማንም ግዜ ንላዕሊ ተበግሶ ወሲዶም ኣብ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ንዲሞክራሲ ተራኦም ከዕዝዙ። ንተቓወምቲ ኣባላት ፖለቲካውያንን ሲቪካውያን ውድባትን ክብሪ ክንህቦም ይግባእ። ከም ‘ውን ነዚ በቶም ገዳይም ጀጋኑ ተቓለስቲ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ሓቢርና ክንቃለስ ይግባኣና ኢሉ። ካልእ ድማ እቶም ተሪፎም ዘለዉ ዝቦኾሩ ኣካላት ንምስታፎም ብኹሉ ሸነኽ ጻዕሪ ክካየድ ጸዊዖም። ብድሕሪ እዚ እቲ ኣኼባ ብዝኽረ ሰማእታት ተዓጽዩ።
እዚ ኣኼባ ብብዝሒ ተሳትፎ መንእሰያት ብቐንዱ እኳ እቶም ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ ተማሃሮ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራን ደቡብ ኣፍሪቃን ዝነበሩ ዝተራእየሉ ኮይኑ ንቐጻሊ ዕብየት ተሳትፎ መላእ መንእሰያት ባይታ ኣንጺፉ።
በዚ ኣጋጣሚ ንመንእሰይ ኪዳነን ብጾቱን ካብ ከተማ ሊድስ ከም ‘ውን ንኣቶ ገብሪሂወት ካብ ከተማ ሸፊልድ ንዝገበርኩሙልና ምትሕብባር ብስም ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን የመስግነኩም።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1752


text:
ንሶም ብተወሳኺ መግብን መጽለሊ ዝደልዩ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ስደተኛታትን ፍልሰተኛታት ኣብ ጎደናታት እታ ወደባይት ከተማ ዳግማይ ክረአዩ ምጅማሮም ብምሕባር ተወሳኺ ሓይሊ ፖሊስ ናብቲ ቦታ ከምዘዋፈሩ ገሊጾም።
ሚኒስትር ኮሎምቦ ንጉዳይ ሓተቲ ዑቕባ ዝምልከት ሓድሽ መምርሒ ኣብ ዝመጽእ ሰሙናት ከም ዝተኣታትው ብምግላጽ “ዝሓለፈ ጌጋ ንዘይምድጋም” ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ኣብ ሓደ ቦታ ካብ ምእካብ ናብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ፋሕ ምባል ዝሓሸ ኣማራጺ ምኳኑ ገሊጾም።
ዝሓለፈ ዓመት ሰበ ስልጣን ፈረንሳ ነቲ ኣብ ወደባይት ከተማ ካሊያስ ብ”ጫካ” ዝፈልጥ ስደተኛታት ዝዕቑብሉ ቦታ ምፍራሶም ይዝከር። ኣብቲ ቦታ ዝነበሩ ስደተኛታትን ፍልሰተኛታት ድማ ናብ ካልእ መዕቆቢታት ምጥያሶም ይፍለጥ።
ሚኒስትር ኮሎምቦ ኣብዚ ምብጻሖም ነቲ ዝነበረ ማእኸል ስደተኛታትን ዳግማይ ምፍጣር ነቲ ዝነበረ ኩነታት ዝደግም ምኳኑ ሓቢሮም።
ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት ብወገኖም ካብ 400-600 ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ዳግማይ ኣብ ጎደናታት ወደባይት ከተማ ካልያስ ክሰፍሩ ጀሚሮም ምህላዎም ይገልጹ።
እቲ ማእከል ቅድሚ ዝሓለፈ ዓመት ምፍራሱ ነቲ ኣውሮጳ ገጢምዋ ዘሎ ቀውሲ ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ከም መርኣያ ኣብነት ዝጥቀስ ከምዝነበረ ይፍለጥ።ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት ግን ኣብ እዋን ምፍራስ እቲ ማእክል ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ናብቲ ቦታ ከምዝምለሱ ኣጠንቂቆም ምንባሮም ይዝከር።
ሓድሽ ዝተመርጸ ፕረዝደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማርኮን መንግስቶምን ነቲ ኣብ ካሊያስ ዘሎ ኩነታት “ዘይሰብኣዊ” እዩ ኢሎም ካብ ዝኸሱ ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ጸቕጢ ይገጥሞም ምህላዉ’ውን ይፍለጥ።


text:
Radio Erena: 27 September 2018
ስዑዲ ዓረብ ምስ ኤርትራ ሓድሽ ምዕራፍ ክንከፍት ሓጊዛትና ኣላ ክብል ፕረዚደንት ጅቡቲ እስማዒል ዑመር ገለ ገሊጹ።
ንሱ ምስ ሻርቕ ኣል ኣውሰጥ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መጠይቕ፣ ዝምድና ምስ ኤርትራ ናብ ንቡር ንምምላስን፣ ነቶም ዝጸንሑ ጉዳያት ንምፍታሕ ዕቱብ ተበግሶ ንምውሳድን ስዑዲ ዓረብ ኣገዳሲ ኣበርክቶ ከምዝገበረት ሓቢሩ።
ኣውሓሲ ስምምዕ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝኾነ ንጉስ ሳልማን ቢን ዓብደልዓዚዝ ኣል ስዑድ፣ እቲ ኣውራ መሰረት ናይቲ ኣብ መንጎ ክልትኤን ሃገራት ተበጺሑ ዘሎ ምርድዳእ ምዃኑ’ውን ፕረዚደንት ገለ ኣስሚርሉ።
ነቲ ብስዑዲ ዓረብ ዝቐረበ ጻውዒት፣ ንነባሪ ሰላምን ምውጋድ ግርጭታትን ዝደፍእ ስለዝኾነ፣ ብዘይዝኾነ ተቓውሞ ከምዝተቐበሎ ዝገለጸ ፕረዚደንት ገለ፣ ክሳብ መወዳእታ ክዕወት ዘለዎ ድሌት ገሊጹ።
ኤርትራን ጅቡትን ኣብ ግንቦት 2008 ድሕሪ ዘካየደኦ ግጭት፣ ብመንጎኝነት ኣሚር ቀጠር ንምፍታሑ ንሸውዓተ ዓመታት ዝተኻየደ ጻዕሪ ክዕወት ከምዘይክኣለ ይዝክር።
ኣብ መንጎ ቀጠርን ስዑዲ ዓረብን ድሕሪ ዝተፈጥረ ምትፍናን፣ ኤርትራን ጅቡትን ምስ ስዑዲ ዓረብ ክውግና ብምውሳነን፣ ቀጠር ነቲ ብመንጎኝነት ከተሳልዮ ዝጸንሐት መስርሕ ሰላምን ዕርቅን ክልትኤን ሃገራት ዝሓለፈ ዓመት ከምዘቛረጸቶ ኣይርሳዕን።
====================


text:
ኢትዮጵያ፣ ነቲ 6 ኣዋርሕ ኣቁጺሩ ዘሎ ውግእ ናይ ትግራይ ደው ንክተብሎ፣ ዩናይትድ ስቴትስ ትደፍእ ኣላ። ሰበ ስልጣን ዩናይትድ ስቴትስ፣‘መላፍንቲ ዝበሎም ወትሃደራት ኤርትራ፣ ካብ ትግራይ ንክወጹ’ውን ይጽውዑ ኣለው’። ክሳብ ሽዑ ግና መራሒ ኢትዮጵያ ቀ\ሚ ኣብዪ ኣሕመድ፣ ነቲ እናሓደረ ይጋደድ ዘሎ ሰብኣዊ መሰላትን ኩነታት ሰብኣዊ ሓገዛትን ኣብ ትግራይመታን ደው ከብልዎ ጸቅጢ ንምሕዳር፣ ዩናይትድ ስቴትስ፣ ካብ ሰብኣዊ ሓገዛት ወጻኢ ንኢትዮጵያ ትልግሶም ደገፋት ገቲኣቶ ክትጸንሕ እያ።
ኣብ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ሓጋዚ ጉዳያት ኣፍሪካ ሮበርት ጎደክ ትማሊ ሶኑይ ብስልኪ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ መብርሂ ‘’መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላትን ግፍዕታትን ጠጠው ክብል ንደሊኢና።ኤርትራዊያንን ናይ ኣምሓራ ሚሊሽያን ክወፁ ንደሊ ኢና።ናይ ብሓቂ እቲ ግጭት ከብቅዕ ኣለዎ’’ ኢሎም።
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣንቶኒ ብሊንከን ሎማዕንቲ ሰሉስ ብኢንተርኔት ወይም ብቨርቺዋል ኣቢሎም ምስ ሰበስልጣን ኬኒያን ናይጀሪያን ክራኸቡ እዮም።ኣብቲ ኣኼባ ዝርርብ ካብ ዝገበረሎም ኣጀንዳታት ‘’ምሕያል ዴሞክራሲያዊ ምሕደራን’’ ‘’ህንፀት ዘላቒ ድሕነትን’’ዝብሉ ከምዝርከቡዎም ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኔድ ፕራይስ ሓቢሮም።
ኣብ ክልል ትግራይ ዘሎ ቅልውላው ‘’ዞባዊ ጉዳይ’’ ን ’'ንመላእ እቲ ዞባ ሓደጋ ዘስዕብ እዩ’’ኢሎም ጎደክ።ዩናይትድ ስቴትስ ነዚ ዘጨንቕ ኩነታት ጠጠው ንምባል ምስ ካልኦት መራሕቲ ኣፍሪካ ‘’ ብቐረባ ትራኸብ’’ ከምዘላ ወሲኾም ገሊፆም።
ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ‘’ ወፍሪ ምኽባር ሕግን ስርዓትን’’ ኢሎም ዝፅውዕዎ ህወሓት ኣብ ልዕሊ ናይ ፌደራል ወታደራዊ መደብራት መጥቓዕቲ ፈፂሞም ብዝብል ንመራሕቲ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ \ህወሓት\ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ንምውዓልን ዕጥቖም ንምፍታሕን ኣብ ሕዳር ንሰራዊት ኢትዮጵያ ትእዛዝ ሂቦም።
ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ 26 መጋቢት 2021 ኤርትራ ሓይልታት ካብ ትግራይ ንምስሓብ ተሰማሚዓ ኢሎም። ሰበስልጣን ዩናይትድ ስቴትስ ግን ምውፅኦም ዘረጋግፅ መርትዖ የለን ክብሉ ይገልፁ።
ብሊንከን ትማሊ ሶኑን ‘’ኤርትራ ወታደራታ ካብ ትግራይ ክተውፅእ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝኣተዎ ቃል ብዘይ ውዓል ሕደር፣ምሉእ ብምሉእን ብዝረጋገፅን ኣገባብ ክፍፅሙ ብስልኪ ኣቢሎም ንኣብይ ኣተሓሳሲቦም’’ኣለው ኢሉ ኣሎ ምንስቴር ጉዳይ ወፃኢ።
ሓዱሽ ዝተሸሙ ፍሉይ ልኡኽ ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ጀፈሪ ፌልትማን ኣብ ቀረባ ማዕልታት ናብ ኢትዮጵያ ክገሹ ትፅቢት ይግበር።
ትማሊ ሶኑይ ንቪኦኤ መግለፂ ዝሃቡ ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ንሰብኣዊ ሓገዝ ዘይውዕ እትቦ ዝነበ ረ ሓገዝ ጠጠው ምባላ ከምእትቕፅልን ሰብኣዊ ረድኤት ምሕጋዛ ግን ከምትቕፅለሉን ሓቢሮም።’’ሕዚ ኣብ ኢትዮጵያ ብዘሎ ሃዋህው ዝበዝሕ ንፕሮግራም ዘፈር ፀጥታን ካልኦት ፕሮግራማትን ደው ዝበለ ሓገዛት ንከይልዓል ወሲና ኣለና’’ኢሎም እቶም ወሃቢ ቃል።
ዩናይትድ ስቴትስ ንኢትዮጵያ እትህቦም ካብ ዝነበሩ ሓገዛት ጠጠው ዘበለቶ ብምኽኒያት ዓብይ ግድብ ህዳሴ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ግብፅን ምስሕሓብ ብዘይምፍትሓ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ነይሩ።
ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ከምዝበሎ ዋሽንግተን ንኢትዮጵያ ሰብኣዊ ሓገዝ ምሃብ ክትቕፅለሉ እያ ምስ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዘላቒ ሽርክና ንምህናፅን ግዝኣታዊ ሓድነትን ሃገራዊ ሓድነትን ኢትዮጵያ ድልውቲ እያ ኢሉ ኣሎ።
ብሰንኪ ወታደራዊ ግጭት ትግራይ ኣሽሓት ተቐቲሎምን ካልኦት ኣሽሓት ድማ ኣብ ውሽጢ እታ ሃገር ተመዛቢሎምን እዮም።ዓሰርተታት ኣሽሓት ድማ ናብ ሱዳን ሃዲሞም እዮም።ብመሰረት ሕቡራት መንግስታት ልዕሊ ሓሙሽተ ሚሊዮን ህዝቢ ትግራይ ግዳይ ህፅረት ምግቢ፣ማይን መድሓኒትን ኮይኑ ኣሎ።


text:
Radio Erena: 17 January 2019
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ መዓልታት፣ ካብ ጅቡቲን ሱዳንን ነዳዲ ዘመላልሳ ቦጣት ብምዕጋተን፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከባቢኡን ከቢድ ስእነት ነዳዲ ኣኸቲሉ።
ዘ ሪፖርተር ብዘቕረቦ ሓበሬታ መሰረት፣ ኣብ ክልል ዓፈር ድሕሪ ዝተኸስተ ተቓውሞ፣ መስመር ጅቡቲ- ኢትዮጵያ ንክልተ መዓልታት ምዕጻው፣ ነዳዲ ዘመላልሳ ኣስታት 1 ሽሕ መካይን’የን ተዓጊተን።
እዚ ድማ ኣብ ቀረብ ነዳዲ እታ ሃገር ኣሉታዊ ጽልዋ ፈጢሩ ይርከብ።
ይኹን’ምበር እቲ መስመር ድሕሪ ምኽፋቱ፣ እተን ቦጣት ነናብ ዝተመደበለን ቦታ ይበጽሓ ምስ ምህላወን፣ ኣጋጢሙ ዘሎ ስእነት ኣብ ዝሓጸረ ክፍታሕ ትጽቢት ከምዘሎ ሓላፊ ቀረብ ነዳዲ እታ ሃገር ኣቶ ታደሰ ሃይለማርያም ኣገንዚቡ።
ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ፣ ብዛዕባ’ዚ ተኸሲቱ ዘሎ ስእነት ነዳዲ፣ ይዝቲ ምህላዉ ማዕከን ዜና መንግስቲ ኣመልኪቱ።
ብወገን ክልል ኣምሓራ’ውን ካብ ሱዳን ነዳዲ ዘመላልሳ ቦጣት ኣብ መተማ ምዕጋተን፣ ተመሳሳሊ ጸገም ከምዝፈጠረ ኣብ እዋኑ ተሓቢሩ’ዩ።
ብፍላይ መስመር ጅቡቲ-ኢትዮጵያ ምዕጻው፣ ነታ ዝበዝሐ ናይ ነዳዲን ካልእን ቀረባታን ኣብ ወደብ ጅቡቲ እትምርኮስ ኢትዮጵያ ከቢድ ሓደጋ ምዃኑ ይግለጽ።
እቲ መስመር ክልተ መዓልታት ድሕሪ ምዕጻው፣ ናብ ንቡር ኣገልግሎቱ ተመሊሱ እኳ እንተሎ፣ ኣብ ክልል ዓፈር ዝተፈጥረ ናይ ጸጥታ ሃጓፍን ወጥርን ግና ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ይቕጽል ከምዘሎ ዝተፈላለዩ ወገናት እታ ሃገር የረጋግጹ።


text:
ንናይ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ውድብ ላዕለዋይ ናይ ስደተይናታት ጉዳይ ሓልዮ ድርገት ጨንፈር ኢጣሊያ ወሃቢት ቃል ካሮሎታ ሳሚ፥ ናብ ኢጣሊያ ዝኣትዉ ስደተይናታት መብዛሕቲኦም ብሊቢያ በራት ባሕሪ ኣቢሎም ዝስደዱ ከምዝዀኑን፡ ካብቶም ዝስደዱ ውሽጢ እተን ስደተይናታት ደቀንስትዮ ብጠቕላላ ዳርጋ 80 ሚእታዊ ዝሽፍና ኣብ ሊቢያ ናይ ወሲብ ዓመጽ ኣዳዳ ከምዝዀናን ብዙሓት መንእሰያ ደቂ ተባዕትዮ እውን ንዝተፈለየ ዓመጽን መግረፍትን ዝኣመሰሉ ኢሰብኣዊ ተባራት ከምዝቃልዑ ኣፍሊጠን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
እታ ብሰሓቢት መርከብ ቮስ ታላሳ ካብ ምጥሓል ሓደጋ ዝደሓነት ኣብ መዲትራኒያን ባሕሪ 67 ስደተይናታት ኣሳፊራ ነው ነጀው ትብል ድሕሪ መርከብ ብዙሕ መከራ ናብታ ዲቺኦቲ ናብ እተሰምየት ናይ ኢጣሊያ ወሰናስን ባሕሪ ሓለዋ ጸጥታ መርከብ ሓገዝ ረኺባ እቶም ስደተይናታት ናብታ ናይ ኢጣሊያ ሓለዋ ባሕሪ ርከብ ከምእተረከቡን፡ እታ ዝርከቡላ መርከብ ገና መዓርፎ ከምዘይረኸበትን እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ካብቶም 67 ስደተይናታት ነቶም ናይ ታላሳ ሰሓቢት መርከብ ባሕረይናታት ክንቀተልኵም ኢና ዝብል ምፍርራሕ ቀሪቦም ከምዝነበረ ዝበሃል ዘሎ ስግኣት ሓቂ እንተድኣ ኰይኑ እታ መርከብ ናብ ወደብ ኢጣሊያ ክትኣቱ ፍቓድ እንተድኣ ረኺባ እቶም ክልተ ተሓትቲ ዝበሃሉ ስደተይናታት ንፍርዲ ክቐርቡ ኣለዎም ዝብል ፖለቲካዊ ርእይቶ ይቐርብ ከምዘሎ ይንገር።
ብዛዕባ እዚ ተኸሲቱ ዘሎ ናይ ስደተይናታት ጸገም ኣመልኪቶም ናይ ስካላብሪኒያን ማሕበር ልኡካን ዘመሓድሮ ናይቲ ማሕበር ዓለም ሓቆፍ ናይ ስደተይናታት ሓልዮ ተቕዋም ኣመሓዳሪ ኣባ ኣልዶ ስኮዳ ምስ ቫቲካን ረዲዮ ብስልኪ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፡ ስደተይናታት ዘሳተፈረት መርከብ ናብ ዝዀነ ይኹን ወደብ ንኸይትኣቱ ገርካ ኣብ ነው ነጀው ክትብል ምሕዳግ ብሓቂ ዘሕዝንን ኢሰባኣዊ ተግባር እውን እዩ፡ ብዛዕባ ስደተይናታት ዝንዛሕ ንሱ ኸኣኣ ስደተይና ኣብ ማሕበራዊ ሕይወት ምኽንያኣት ጽልእ እዩ ቢልካ ምፍራድ መሰረት ዘይብሉን ስዒቡ እውን ስደተይና ንምእንጋድ ኰነ ንምእላይ ዘድሊ ሰብኣዊ ምትሕብባር ከይህሉ ዝድርኽ ኣሎ ኢሎም።


text:
በይሎሩስይ ኣብዚ እዋን’ዚ ድሕሪ እቲ ኣብ ቀረባ እዋን ዝተኻየደ ሕዝባዊ ምርጫ ስዒረ ንዝበሉ ርእሰ ብሔር ሉካሸንኮ ዝቃወምን እቲ ዝተኻየደ ሕዝብዊ ምርጫ ዝተደናገረ እዩ ብዝብል መርሕ ሕዝቢ ዘካይዶ ዘሎ ጽንኩር ናዕቢ ይቕጽል ከምዘሎን ዕለት 14 መስከረም 2020 ዓ.ም. እተን ብመንግስቲ ውሳኔ መሰረት ኣብ ቤት ማሕቡስ ዝርከባ ናይ ተቓዋሚ ናይ ፖለቲካ ውድብ መርሒት ማሪያ ኮለስንኮቫ ናጻ ክልቀቓ ደቀንስትዮ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ዘካየዳሉ እዋን ውጥረትን ማእሰርትን ከምዘጋጠመን፡ ዕለት 15 መስከረም እውን ከይተረፈ ብዙሓት ዜጋታት ከምእተኣሰሩን፥
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ሎሚ ዕለት 16 መስከረም ኣብ ሩሲያዊት ከተማ ሶኪ ኣብ መንጐ ርእሰ ብሔር ፑቲንን ናይ በይሎሩሲያ ርእሰ ብሔር ሉካሸንኮ ክሌኣዊ ርክብ ምክያዱ ልኡኽ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ጃንካርሎ ላ ቨላ ሓቢሮም፡ ኣብታ ሃገር ድሕሪ ዕለት 9 ነሓሰ 2020 ዓ.ም. ዝተኻየደ ሕዝባዊ መረጻ ስዒቡ እቲ መረጻን ብወግዒ ዝተሓበረ ውጽኢትን ዝተደናገረ እዩ ብዝብል ህዝባዊ ተቓውሞ ዝተባርዔ ማሕበራዊ ውጥረት ገና ይቕጽል ከምዘሎን፡ ዕለት 15 መስከረም እተን ኣብታ ሃገር ኣብ ዝተኻየደ ሕዝባዊ መረጻ ካለአይቲ ዝወጻ ስቨትላና ቲክሃኖቭስካያ ንሕይወተን ስለ ዝሰግኣ ኣብ ሊትዋኒያ ኣብ ስደት ከምዝርከባን ኣብቲ ተቓዋሚ ናይ ፖለቲካዊ ውድብ ጐሊሔን ዝረኣያ ብመንግስቲ ንቤት ማእሰርቲ ዝተዳረጋ ማሪያ ኮለስኒኮቫ ናጻ ክልቀቓ ዝሓትታ ደቀንስትዮ ሰላማዊ ሰልፊ ከምዘካየዳን፡ ኣብ መንጐ ሰልፈይናታትን ሓይሊ ጸጥታን ውጥረት ከምእተፈጥረን ልዕሊ 100 ዝግመቱ ዜጋታት እውን ከምእተኣሰሩን ዕለት 15 መስከረም እውን ቅድሚ ፍርቂ መዓልቲ ኣስታት 250 ዜጋታት ከምእተሓበሱ ላ ቨላ ይሕብሩ።
ርክብ ሉካሸንኮን ፑቲንን
ኣብ ሊትዋንያ ዝርከባ ቲክሆኖቭስካያ ዕለት 15 መስከረም 2020 ዓ.ም. በቲ ኣብ ትዊተር ማሕበራዊ መረብት ብዘሎ ኣድራሻኤን ኣቢለን፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ሰልፊ ዘካይዳ ዝነበራ ደቀንስትዮ ዝተፈጸመ ጸቕጢ ኮኒነን፡ ሓይሊ ምክልኻ ኣብ ጐድኒ ሕዝቢ ክቐውም ጻውዒት ከምዘቕረባ ዝሓበሩ ላ ቨላ ኣስዒቦም፥ እቲ ኣብ መንጐ ሉካሸንኮን ፑቲንን ዝካየድ ክሌኣዊ ርክብ ነቲ ተኸሲቱ ዘሎ ውጥረት ሰላማዊ መፍትሒ ንኽረከቦ ድጋፍ ክህልዎ ከምዝኽእል ዝተፈላለዩ ናይ ሶቪየት ፖለቲካ ተንተንቲ ከምዝሓበሩ የመላኽቱ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ነቲ ኣብ በይሎሩሲያ ተኸሲቱ ዘሎ ውጥረትን ኣብ ዝተፈላለየ ኩርናዕ ዓለም ዘሎ እወታውን ኣሉታውን ኩነት ብዓቢይ ኣተኵሮ ከምዝከታተሉን ብፍላይ ኣብዚ እዋን’ዚ እቲ ኣብ በይሎሩሲያ ኣብ መንጐ ርእሰ ብሔር ሉካሸንኮን ተቓወምትን ዝረአይ ዘሎ ውጥረት ብዘተ መፍትሒ ክረክብ ናይ ኵሉ ተስፋ ክኸውን እንከሎ፡ ናይ ቅዱስቲ መንበር ናይ ወጻኢ ርክባት ጉዳይ ዋና ጸሓፊ ሊቀ ጳጳሳት ብጹዕ ኣቡነ ፖውል ሪቻርድ ጋላገር ናይ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ቅርበት ነታ ኣብታ ሃገር ንእትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንን ንመላ ህዝብን ሃገርን በይሎሩሲያ ንኸረጋግጹ ካብ ዕለት 12 መስከረም 2020 ዓ.ም. ኣብ ሚንስክ ከምዝርከቡን ኣብዚ ጽንኩር እዋን’ዚ እዚ ዓይነት ቅርበትን ድጋፍን ኣገዳሲ ምዃኑ ዝሓበሩ ላ ቨላ ኣስዒቦም፥ ብጹዕነቶም ምስ በርገሳውያን ላዕለዎት ኣካላትን ምስቶም ኣብታ ሃገር ናይ እትርከብ ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣካላትን ምስ ናይታ ሃገር ናይ በርገሳውያን ማሕበራትን ናይ መንግስቲ ኣካላትን ክራኸቡ መደብ እውን ከምዘለዎም ኣፍሊጦም።
ዕለት 16 ነሐሰ 2020 ዓ.ም. ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ምስ ዝነበሩ ምእመናንን ነጋድያንን ጉባኤ ኣስተምህሮ ጸሎተ መልኣከ ኣግዚኣብሔር ኣቅሪቦምን ጸሎተ መልአከ እግዚኣብሔር ምስ ደገሙ ኣብ ዓለምና ህጹጽ ኣቃልቦ ካብ ዘድልየን ብዙሓት ሃገራት ነታ ብምኽንያት መረጻ ርእሰ ብሔር ኣብ ቅልውላው እትርከብ ሃገረ በላሩስያ ነማላድነት ቅድስቲ ድንግል ማርያም አወክፍ ከምዝበሉን ኩነታት እታ ሃገር ብቐረባ ከምዝከታተልዎን ዘተ ክተባባዕን ክትግበርን ዝኾነ ይኹን ዓይነት ዓመጽ ክውገድን ፍትሕን ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ክኽበር ኵሉ ግቡኡ ክፍጽም እላበው ከምዝበሉ ክዝከር እንከሎ፡ ዕለት 18 ነሓሰ 2020 ዓ.ም. ድርገት ፍትሕን ሰላምን ንኤውሮጳ ኵሉ ማሕበረሰብ ክርስቲያን ኣብቲ ናይ ር.ሊ.ጳ. ጸሎት ምሕጽንታ ክሓብርን ኣብ ፍትሕን ሰላምን ክብጻሕ መታን ምእንቲ ህዝቢ በይሎሩሲያ ኣቡነ ዘበሰማያት ክደግም ጻውዒት ኣቕሪቡ ከምዝነበረ ላ ቨላ የዘኻኽሩ።


text:
ካብዚ ብተወሳኺ በቀለ ገርባን በቀለ ነጋን ይፈትሑ፣ ዝተኣሰሩ ተማሃሮ ይፈትሑ፣ማስተር ፕላን ይሰረዝ ዝብል ጹሑፍ ሒዞም ከምዝነበሩን በተንቲ ኣድማ ፌደራል ፖሊስ ንዝረኸቡዎ የከላብቱን ይኣስሩን ኣለው ይብል።
ኣብ ምዕራብ ሃረርጌ ከተማ ሂርና ክካየድ ዝቐነየ ተቓውሞ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻን በተንቲ ኣድማን ብዝወሰድዎ ስጉምቲ ናብ ዝፈለየሉ ኲናት ተቐይሩ’ሎ ክብሉ ስሞም ከይጥቀስ ዝሓተቱ ሰባት ገሊጾም።ብጥይትን ብመንብዒ ጋዝን ብዘይኣፈላላይ እናቐጥቀጡ፣እናኣሰሩን ይርከቡ’ውን ኢሎም።
ኣብዚ ናይ ሎሚ ተቓውሞ ሓይልታት ጸጥታ ቁጽሮም ዘይፍለጥ ብዙሓት ሰባት ከምዘቁሰሉን ብከቢድ ዝቖሰሉ ሰለስተ ሰባት ኣብ ጭሮ ሆስፒታል ይሕከሙ ከምዘለውን ካልእ ናይ ዓይኒ ምስክር ገሊጾም።ከንቲባ ከተማ ሂርና ግን ዝተኣስሩ ሰባት የለውን፤ሓሶት እዩ፤ከተማና ሰላም እያ ዘላ ኢሎም።
ትማሊ እውን ኣብ ምዕራብ ሃረርጌ ነበርቲ ከተማ ኣሰቦት ዝተዋደደ ማስተር ፕላን ኣዲስ ኣበባ ተቓውምኦም ከምዘስምዑን ፖሊስ ቶኲሶም ከምዝበተኑዎን ኣብቲ ተቓውሞ ተሳቲፈ ዝበለ ውልቀ-ሰብ ገሊጹ።
ብዛዕባ ዝተኻየዱ ሰልፍታት ርእይቶ ሰበስልጣን እቲ ከባቢ ንምርካብ ዝተገብረ ፈተነ ኣይተዓወተን።


text:
A Tale Of Deafness Awareness
ብመሰረቱ ነዚ እዋናዊ ዝዀነ ኣዋጅ “ለውጢ ባጤራ ሃገርና” ኣብነት ብምግባር: ነቲ ንቅሓት ኣካለ-ስንኩልነት ( Disability Awareness) ዝብል መትከልናን መርሖናን ንህዝብና ንምግላጽ ኢዩ። ብፍላይ ንቅሓት ዝብል ጽንሰ-ሓሳብ (concept) ካብ ብረቂቁ ብግዙፉ (dramatic) ጌርካ ንምግላጹ ስለ ዝጥዕም፡ እንሆ እዚ ተሞክሮ እዘነ-ጽሙም ብዛንታ መልክዕ ነካፍለኩም፡
ባህታ ካብ ዝውለድ ኣትሒዙ ኣብ ሓደ ዓዲ ይቅመጥ ነበረ። ብጀክኡ ኣብ’ቲ ዝነብረሉ ዓዲ ካልእ ዘጻውቶ ዓርኪ ኣይነበሮን። ስለዚ ጓሳ ኰይኑ ካብ ጸሓይ ብራቅ ክሳዕ ጸሓይ ዕራርቦ ኣማል ክሕሉ ይውዕል ነበረ። በይኑ ካብ ምዃኑ ዝተላዕለ፡ ኩሉ ዘይርድኦ ናይ ገዛእ ርእሱ ቋንቋ መሃዘ። በዚ ምኽንያት ምስቶም ደቁ ዓዱ ክራዳዳእ ስለ ዘይከኣለ፡ የንጸርጽር ነበረ።
ዓቅሚ ኣዳም ምስ ኣኸለ፡ ስራሕ ጒስነት ገዲፉ፡ ናብ ከተማ ክሰርሕ መጸ። ምስ ኣዝማዱ ብኢዱ ክዘራረብ ስለ ዘይከኣለ፡ ኣብ ሓደ ገዛ ንበይኑ ክቅመጥ ጀመረ። ኣብ ከተማ ከምኡ ዝኣመሰሉ እዝነ-ጽሙማን በብግዚኡ’ኳ እንተተራኸበ፡ ብጠባዩን ብኣዘራርብኡን ዝኣክል ኣይተቀበልዎን። ኣይተረድኦን ድማ። ምኽንያቱ በይኑ ስለ ዝዓበየ። ሓሊፉ ተሪፉ ከምኣቶም ቤት-ትምህርቲ ኣትዩ ብመጠኑ ኣይተማህረን ከምኡ ኩሉም ዝርድእዎ ምልክት ቋንቋ ኣይመለኸን።
ባህታ ስራሕ ጀመረ። ዱልዱልን ሓያልን ብምዃኑ፡ ንፉዕ ሰረሕተኛ ነበረ። ክሳብ ኣተሓሕዛ ገንዘብን ጥቅምን ዝለማመድ ቀረባ ኣዝማዱ ይሕግዝዎ ነበሩ። ብድሕሪ’ዚ ተማሂሩ ነብሱ ምስ ከኣለ፡ ደሞዙ ባዕሉ ክቅበል ጀመረ። ብገንዘብ ዝመጸ ኣዝዩ ጥንቁቅ ኢዩ ዝነበረ። ስለዚ’ውን ዝተረፎ ዘበለ ኣብ ሳንድቁ የቀምጦ ነበረ። ድሕሪ ብዙሕ ዓመታት ብዙሕ ገንዘብ ብምእካቡ ደስ በሎ።
ሓደ ግዜ ካብ ሳንዱቁ ገለ ገንዘብ ኣውጺኡ፡ ንዕዳጋ ወረደ። ዋጋ ሓደ ሳእኒ ዝኸውን ገንዘብ ነቲ ሸቓጣይ እንተሃቦ፡ ርእሱ እናነቅነቀ ምቅባል ኣበዮ። ስለዚ ባህታ እቲ ዝሓዞ ዋጋ ሳእኒ ዘይኣክል ስለ ዝመስሎ፡ ብተወሳኺ ገንዘብ ከምጽእ ናብ ገዝኡ ከደ። ናብ’ቲ በዓል ዱኳን ተመሊሱ ነቲ ዝወሰኾ ገንዘብ እናርኣየ ሳእኒ ክህቦ ሓተቶ። እንደገና እቲ በዓል ዱኳን ርእሱ እናነቅነቀ ኣበዮ ። ሕጂ’ውን ባህታ ዘይኣክል ምዃኑ ሰለ ዝመሰሎ፡ ኣርባዕተ ግዜ ተመላለሰ። ኣብ መወዳእትኡ ዳርጋ እቲ ኹሉ ዘዋህለሎ ገንዘብ ናብቲ ብዓል ዱኳን ኣምጸኦ።
እዚ ክኸውን ከሎ፡ ባህታ ብረድዩን ብጋዜጣን ብተለፍጅንን ብሰብ-ሰብን ገንዘብ ይልወጥ ከም ዝነበረ ኣይሰምዐን። ኰይኑ በዓል ድኳን ንወዱ ጸዊዑ “ እስኪ ኣረጊት ገንዘቡ ወሲዶም ሓዲሽ ባጤራ እንተሃብዎ ናብ ባንካ ሒዝካዮ ኪድ” በሎ። ግን ሰብ ባንካ ነቲ ወዱ “መዓልቲ ኣዋጁ ሓሊፉ ኢዩ። ሓዲሽ ገንዘብ ኣይንህቦን ኢና” በልዎ።
ብወገኑ ባህታ ፈጺሙ ኣይተረድኦን፡ እቶም ሰብ ባንክ እውን ብምጽማም ዝኣክል ዝወረዶ ሽግር ኣየስተውዓሉን። That is the impact of deafness on everyday life.
ክቡራት ኣንበብቲ እዚ ዝገለጽኩልኩም ሓቂ ዛንታ፡ ዳርጋ ጭልፋ ናይ’ቲ ማእለያ ዘይብሉ ተሞክሮታት እዝነ-ጽሙማን ኢዩ። ነስተውዕል። (Awareness First).
-ሃይለ


text:
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ካብ ጢዖ ተበጊሶም ብንእሽቶ ጃልባ ቀይሕ ባሕሪ ብምስንጣቕ ናብ የመን ንምስጋር ዝፈተኑ 10ታት ኤርትራውያን ሃለዋቶም ከምዝጠፍአ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣረጋጊጾም።
እቶም ብውሕዱ ሰለስተ ኣባላት ሓንቲ ስድራ ዝርከብዎም ኤርትራውያን፣ ኣብ ገማግም ባሕሪ ጢዖ ዝነበረት ንእሽቶ ጃልባ ሰሪቖም ናብ የመን ገጾም ከምዘምርሑ ዝሓብሩ እቶም ምንጭታት፣ ስብርባር ናይታ ጃልባ ብባሕሪ ተገፊዑ ናብ ገማግም ጢዖ ድሕሪ ምምላሱ ዋናታ’ታ ጃልባ ከለልያ ከምዝኸኣለ’ውን ኣረዲኦም።
ሃለዋት ናይቶም ኤርትራውያን ግና ዛጊት ክፍለጥ ብዘይምኽኣሉ፣ ጥሒሎም’ዮም ዝብል ስግኣት ኣሎ።
ወለድቲ ናይቶም ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ሃለዋትም ጠፊኡ ዘሎ ኤርትራውያን ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ ብዝምልከት ናብ ምምሕዳር እቲ ከባቢ ከምዝሓበሩ’ውን እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ የመልክት።
ካብ ከባቢ ዓሰብ ብንኣሽቱ ጀላቡ ተበጊሶም ናብ የመን ዝሃድሙ ናይ ዘለዉ በርጌስ ኤርትራውያንንን ኣባላት ሓይሊ ባሕርን ቁጽሪ እናዛየደ ይመጽእ ከምዘሎ ይፍለጥ።


text:
ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ነርወይ መርበብ ስለያ ስርዓት ህግደፍ ዝኾነ ማሕበር መንእሰያት ህግደፍ YPFDJ ኣብ ነርወይ ብምድንጋርን ምትላልን ኣብዚ ቀረባ ግዜ ዝወሰዶ 400,000 ነርወይ ክሮነር ንምምላሱን ብሕጊ ዝሕተትሉ መንገድን ኣብ ምስልሳል ይነጥፉ ከምዘሎዉ ኣፍሊጦም።
ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ነርወይ ናይቲ ንኤርትራ ናብ ገፋሕ ቤትማእሰርቲ ዝቐየረን ኣብ ዓለም ካብቶም ዝኸፍኡ ብምግሃስ ሰብኣዉን ደሞክራሲያዉን መሰላት ዝፍለጥ ስርዓት ህግደፍ ደጋፊ ዝኾነ ማሕበር መንእሰያት ህግደፍ YPFDJ ኣብ ነርወይ ብምድንጋርን ምትላልን ኣብዚ ቀረባ ግዜ ዝወሰዶ 400,000 ነርወይ ክሮነር ንምምላሱን ብሕጊ ዝሕተትሉ መንገድን ኣብ ምስልሳል ይነጥፉ ከምዘሎዉ ኣፍሊጦም፡፡
ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ነርወይ ናይቲ ንኤርትራ ናብ ገፋሕ ቤትማእሰርቲ ዝቐየረን ኣብ ዓለም ካብቶም ዝኸፍኡ ብምግሃስ ሰብኣዉን ደሞክራሲያዉን መሰላት ዝፍለጥ ስርዓት ህግደፍ ደጋፊ ዝኾነ ማሕበር መንእሰያት ህግደፍ YPFDJ ኣብ ነርወይ ብምድንጋርን ምትላልን ኣብዚ ቀረባ ግዜ ዝወሰዶ 400,000 ነርወይ ክሮነር ንምምላሱን ብሕጊ ዝሕተትሉ መንገድን ኣብ ምስልሳል ይነጥፉ ከምዘሎዉ ኣፍሊጦም፡፡


text:
Radio Erena: 29 April 2018
ሱዳናዊ ጉጅለ ሚልሻ ጃንጃዊድ፣ ካብ ሕብረት ኤውሮጳ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ሓቲቱ።
እቲ ብምጽናት ደቂ ሰብን ገበናት ኲናትን ዝኽሰስ ጉጅለ፣ ካብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ናብ ኤውሮጳ ክሰግሩ ንዝሕልኑ ስደተኛታት ኣብ ዶብ ሱዳንን ሊብያን ብምኽታር ንቑጽሪ ዋሕዚ ስደተኛታት ከምዘጉደለ ብምጥቃስ፣ ኣምሳያኡ ካብ ሕብረት ኤውሮጳ ፋይናንስያዊ ሓገዝ ክወሃቦ ከምዝግባእ ይገልጽ።
እዚ ስሙ ናብ ‘ሓይልታት ህጹጽ ረዲኤት’ ዝቐየረ ጉጅለ ምልሻ፣ ካብ ሕብረት ኤውሮጳ ካሕሳ ዝሓትት ዘሎ፣ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኣባላቱ ኣብ ዶብ ሊብያን ሱዳንን ኣዋፊሩ ስደተኛታት ኣብ ምኽታር ተጸሚዱ ኣብ ዘሎ እዋን’ዩ።
ኮማንደር ምልሻ ጃንጃዊድ መሓመድ ሓምዳን ኣብ ምምራቕ ሓደስቲ ኣባላቱ ኣብ ዘስመዖ መደረ፣ ሕብረት ኤውሮጳ ክሰርሖ ዝግብኦ ምግታእ ስደተኛታት ባዕልና ንዓመሉ ስለዘለና፣ ክኽሕሰና ይግባእ፣ እንተዘይኮይኑ ስራሕና ደው ከነብል ኢና’ ኢሉ።
ከምዝፍለጥ እዚ ጉጅለ ምልሻ ዝሓዞም ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ምብራቕ ኣፍሪቃ፣ ዘስካሕክሕ ግፍዒ ከምዘውርደሎምን፣ ዝረኸበሎም ንብረት ከምዝዘምትን ቃል ምስክርነቶም ዝሃቡ ግዳያት ኣቃሊዖም’ዮም።
ሱዳን ካብ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ሶማልያ ንዝመጹ ስደተኛታት ቀንዲ መተሓላለፊት’ያ ብምባል ሕብረት ኤውሮጳ ንመንግስቲ ሱዳን ልዕሊ 123 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ ብምሃብ ዶባታ ክትዓጹ ተደጋጋሚ ፈተነታት ኣካዪዱ እዩ።
=================


text:
ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ማይክ ፖምፒዮ ርክብ ዋሽንግተንን ቤጂንግን እናሓመቐ ይኸይድ ኣብዘለሉ እዋን ንምዝርራብ ኣብ ዝተራኸብሉ እዋን ሃገሮም ብናይ ቻይና ስጉምትታት ‘’ዓብይ ሰኸፍታታት’’ ከምዘለዋ ንናይ ቻይና መዘንኦም ገሊፆምሎም።
‘’መሰረታዊ ዝኾነ ኣፈላላያት ኣለና’’ ኢሎም ፖምፒዮ ንናይ ቻይና ሚንስተር ጉዳያት ወፃኢ ዋንግ ዪ ሎሚ ሶኑይ ኣብ ቤጂንግ ኣብዝተራኸብሉ እዋን ክልቲኦም ወገናት ኣብ ከምዚ ዝበለ ዲፕሎማሲያዊ መድረኽ በሊሕ ቋንቋ ክጥቀሙ ልሙድ ኣይኮነን።
ዋንግ ብወገኖም ኣሜሪካ ኣብ ንግድን ኩነታት ታይዋንን ንናይ ቻይና ቀንዲ ረብሓታት ዝጎድእ ምስ ቻይና ወጥሪ ኣሕይላ ቀፂላቱ’ላ ኣሎ ክብሉ ከሲሶም ኣለው።
እዚ ናይ ሎሚ ኣኼባ ዝካየድ ዘሎ ምኽትል ፕረዚደንት ማይክ ፔንስ ቻይና ወታደራዊ ወራር፣ናይ ንግዲ ስርቂ፣መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላትን ትፍፅም ኣላ ክብሉ ክስታት ድሕሪ ምቕራቦም ድሕሪ መዓልታት’ዩ።


text:
ኣብ መብዛሕትኡ ከባቢታት ኢትዮጲያ ብምኽንያት ለበዳ ኮሮና ቫይረስ ተናዊሑ ዝፀንሐ ምርጫ ሎሚ ሶኑይ ተኻይዱ ። ኢትዮጵያውያን እዋን ስልጣኖም ተናዊሑ ዝፀንሐ ወከልቲ ሃገራዊ ቤት ምኽርን ክልልን ንምትካእ ድምፆም ሂቦም ። ካብቶም 547 ክልላት ምርጫ ኣብቶም 478 ጣብያታት ምርጫ'ዩ ተከፊቱ ።
ኣብ ክልል ትግራይ ብምኽንያት ይካየድ ዘሎ ኲናትን ምዝንባላት ህዝብን ፣ ኣብ ክልላት ሶማሌን ዓፋርን ብዘሎ ዝተወሰነ ዘይምርግጋኣት ከምኡ'ውን ኣብ ከባቢታት ምዕራብ ኦሮሞን ቤንሻንጉል ጉሙዝን ብዘሎ ዓሌታዊ ጎንፅታት ስዒቡ ምርጫዘይተኻየደሎም ከባቢታት እዮም ።
ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ነቲ ምርጫ ንፈለማ እዋን ዝተኻየደ ነፃን ፍትሓውን ምርጫ ክብሉ ይገልፅዎ ።
ኣብ ኣዲስ ኣበባ መረፅቲ ካብ ወጋሕታ ጀሚሮም ኣብ ናቁጣታት ምርጫ ምርኻቦም ገለ ኑቑጣታት ኣብ ጊዚኣን ከምተኸፍታ ገለ ግን ድማ ደንጉዮም ምኽፋቶም ተገሊፁ ።
ኣብ ጣብያታት ምርጫ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዝመረፃ ፕረዚደንት ኢትዮጵያ ሳህለወርቅ ዘውዴ እዚ ምርጫ ካብቶም ዝሓለፉ ብዝሐሸ መልክዑ ዴሞክራሲያዊ ከምዝኸውን ዘለወን ተስፋ ገሊፃን ።
ኣቦ መንበር ፓርቲ ኢዜማ ፕሮፊሴር ብርሃኑ ነጋ ኣብዛ ሃገር እቲ ፈላማይ ብትክክል ዝተኻየደ ምርጫ እዚ እዩ ኢሎም ። ውፅኢቱ እንታይ ከምዝኸውን ክንፅበ ኢና ክብሉ ንሪፖርተራት ገሊፆምሎም ።
ኣቦ መንበር ተዓዛባይ ምርጫ ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪቃን ፕረዚደንት ናይጄሪያ ነበርን ኦሊሴንጎ ኦባሳንጆ ምርጫ ኢትዮጵያ 2021 ክንድቲ ዝድላዩ ኣማሊኡ'ዩ ኢሎም። ንሶም ሎሚ ኣብ ሓደ ጣብያ ምርጫ ተረኺቦም ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ "እዚ ምርጫካብቶም ቅድም ኢሎም ዝተኻየዱ ተሳተፍቲ ኣብ ምዕዳም ዝሐሸ ምንባሩ" ተዛሪቦም።
ኣደ መንበር ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ቡርትኳን ሚደቅሳ ብዛዕባ ከይዲ ቆፀራ ድምፅን ዝነበሩ ሓደሓደ ዕንቅፋታት ኣመልኪተን ንጋዜጠኛታት መግለጺ ሂበን::
ብተመሳሳሊ ኣብ ከተማ ሃዋሳ ሻድሻይ ሃገራዊ ምርጫካብ ወጋሕታ ጀሚሩ ብሰላማዊ መንገዲ ዝተሳለጠ ኮይኑ ኣብ ሓደሓደ ጣብያታት ምርጫ ግና ሕፅረታት ወረቀት ምርጫ ብምግጣሙ መረፅቲ ድምፆም ከይሃቡ ክምለሱ ኺኢሎም ክብሉ ንንድምትሲ ኣሜሪካ ሓቢሮም።
ሓደሓደ ተወዳደርቲ ፖለቲካ "ብምኽንያት ሕፅረት ቀረብ ዜጋታት ናይምምራፅ መሰሎም ተኸሊኦም " ኢሎም።
ኣደ መንበር ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ብርቱኳን ሚደቅሳ ብወገነን ኣብ ኩሉ ከባቢ ንዘጋጠመ ሕፅረታት ቀረብ ይቅሬታ ሓቲተን መአረምታ ክውሰድ ምዃኑ ኣፍሊጠን።


text:
ዓለም ለኸ ተሓላቒ ጉጅለ ውሑዳን ዓመታዊ ፀብፃቡ ትማሊ ሓሙስ ኣውፂኡ።በዚ መሰረት ህዝበን ኣብ ትሕቲ ሓደጋ ካብዝርከበለን እተን ቅድሚት ካብዝስርዓ 10 ሃገራት እተን ሽዱሽተ ኣብ ኣፍሪካ ከምዝርከባ ይገልፅ። ኣብታ ክፍለ ዓለም ወገናዊ ፖሊስታት መንግስታትን ብምኽንያት ተረባሕነት ፀጋታት ዝለዓሉ ምሽማያትን ዝተወሰኑ ዓሌታዊ ጉጅለታትን ማሕበረሰባትን ዒላማ ህውከትን ዕሽሽ ምባልን ከምዝኾኑ እቲ ሪፓርት ይገልፅ።
እቲ ኣብ ለንደን ዝመደብሩ ጉጅለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ዓለም ዘሎ ኩነታት ኣተሓሕዛ ስታስቲካዊ ትነተና ይጥቀም።
ኣብቲ ናይ ሎሚ ዓመት ሪፖርት እታ ብቐዳምነት ተሰሪዓ ዘላ ጉጅለ ዓሌት ባንቱ ንሓደጋ ዝተቓልዑላ ሱማሊያ እንትኸውን ካልአይቲ ድማ ሱዳን እያ።ኣብ ደቡብ ሱዳንን ዳርፉርን ዝርከቡ ማሕበረሰባት ንሓደጋ ዝተቓልዑ ምዃኖም እቲ ሪፖርት ይሕብር።
ካብተን ሽመን ተዘርዚሩ ዘሎ ዓሰርተ ሃገራት እተን ናይ መወዳእታ ኣርባዕተ ሃገራት ዲሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ኮንጎ ኢትዮጵያ ናይጅሪያን ኣይቨሪኮስትን እየን።


text:
Youmo
ጾታዊ ዓመጽ
ምስ ዝኾነ ሰብ ብዘይድልየቱ ዝግበር ጾታዊ ርክብ ጾታዊ ዓመጽ እዩ። ንጾታዊ ዓመጽ እንተ ተቓሊዕኪ ሓገዝ ክትረኽቢ ትኽእሊ።
ምፍቃር
ምፍቓር ዝበዝሕ ግዜ ደስ ዘብል ስምዒት እዩ። ገለ ሰባት ብዙሕ ግዜ ኣፍቂሮም ይፈልጡ፡ ገለ ካልኦት ከኣ ኣፍቂሮም ኣይፈልጡን።
ዝያዳ ጽሑፋት UMO.se
ተወሳኺ ብዛዕባ Youmo
Youmo ንገለ ክፋላት UMO.se ዝሓዘ መካነ-መርበብ’ዩ። ኣብዚ: ብዛዕባ ኣካል ሰብ: ብዛዕባ ግብረስጋ: ብዛዕባ ጥዕናን ብዛዕባ ካልኦት ብዙሓት ነገራትን ከተንብብን ፊልምታት ክትርእይን ትኽእል።ተወሳኺ ብዛዕባ Youmo
ተወሳኺ ኣብ Youmo
ስእላዊ መግለጺ: ዝኾነ ኣካለ-ድንግልና ዝብሃል የለን።
ንኣብነት ጾታዊ ርክብ ከም ዝፈጸምኪ ወይ ታምፖን ከም ዝተጠቀምኪ ኣብ ርሕሚ ክርአ ወይ ክድህሰስ ኣይክእልን እዩ። ርሕሚ ክፉት ስለ ዝኾነ እተን ዝበዝሓ ኣብ ቀዳማይ ጾታዊ ርክበን ኣይደምያን እየን።
ምቍራጽ ምትካኽ ሽጋራ
ኣብዚ፡ ምትካኽ ሽጋራ ንምቍራጽ ንኽትዕወት ብዙሓት ምኽርታት ትረክብ። ሽጋራ ምትካኽ ምስ ኣቋረጽካ ብርቱዕ ህርፋን ናይ ሽጋራ ምትካኽ ክስምዓካ ይክእል እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ እቲ ህርፋን ናይ ሽጋራ ንቑሩብ ደቓይቕ ጥራይ እዩ ዝጸንሕ። ነዚ ምፍላጡ ጽቡቕ ክኸውን ይኽእል እዩ።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ታኅሣሥ – 18. 2018
ማቴ. 1፡18-24
ልደት ኢየሱስ ክርስቶስ ከአ ኸምዚ እዩ፦ አዲኡ ማሪያም ንዮሴፍ ተሓጽያ ኸላ፥ ከይተቓረቡ ብመንፈስ ቅዱስ ጠኒሳ ተረኽበት። ዮሴፍ ሕጹይ ጻድቕ ስለ ዝነበረ፥ ብኅቡእ ኪኃድጋ ደአ ሓሰበ እምበአር ኬጋልጻ አይደለየን። ንሱ እዚ ኪሓስብ ከሎ፥ እንሆ መልአኽ እግዚአብሔር ብሕልሚ ተራእዮ፥ ከምዚ ድማ በሎ፦ “ዮሴፍ ወዲ ዳዊት፥ እቲ ኻብአ ዚውለድ ብመንፈስ ቅዱስ ስለ ዝኾነ ንሕጽትኻ ማሪያም ምውሳድ አይትፍራህ። ወዲ ኽትወልድ እያ ንሱ ኸአ ንሕዝቡ ኻብ ኃጢአቶም ኼድኅኖም እዩ እሞ ስሙ ኢየሱስ ክትብሎ ኢኻ።
እዚ ኹሉ ድማ እቲ እግዚአብሔር ብነቢይ “ እንሆ ድንግል ክትጠንስ ወዲውን ክትወልድ እያ፥ ስሙ ኸአ አማኑኤል ኪብልዎ እዮም፥ ትርጉሙ ኸአ ‘አምላኽ ምሳና’ ማለት እዩ” እናበለ ዝተዛረቦ ምእንቲ ኪፍጸም ኮነ።
ዮሴፍ ካብ ድቃስ ተንሢኡ መልአኽ እግዚአብሔር ከም ዝአዘዞ ገበረ፥ ንማሪያም ሕጽይቱ ወሰዳ፥ [በኹሪ} ወዳ ክሳዕ እትወልድ አይፈልጣን፥ ስሙ ድማ ኢየሱስ ኢሉ ሰመዩ።


text:
በረኸት ወዲ 13 ዓመት ኤርትራዊ ኮይኑ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ሊብያ ንነዊሕ እዋን ተኣሲሩ ኔሩ።መዓልታዊ ናብ ኤርትራ ተመሊሱ ን 5 ዓመታት ዘይረኣያ ወላዲቱ ክረኸባ ይትምነይ።
ወዲ 8 ዓመት ምስ ኮነ ኣቡኡ ስለዝመተ፤ በረከትን፤ሃብቱን ኣዲኡን ፤ ምስ ሓውቦኦም ክነብሩ ጀሚሮም። ሓውቦኦም ግና ይጭክነሎም ስለዝነበረ በረከትን ክሃድም ወሲኑ።ነዲኡ ክሕግዛውን ወሲኑ።
ምስ ካልኦት ሰባት ኮይኑ፤ጉዕዞ ናብ ቀረባ ዝርከባ ሃገራትማዓስከር ስደተኛታት ጉዕዞ ጀመረ። 2 ዓመት ከኣ ተቀሚጢ ምስ ገለ ገለ ሰባትውን ተላልዩ። ኣብዚ እዋን'ዚ ግና ነዲኡ ክሕግዛ ኣይከኣለን። ሓንቲ መዓልቲ ኣብቲ መዓስከር ዝነበረ ዓርኩ ደዊሉ ናብ ኤውሮጳ፤ምስኡ ንኽጋዓዝ ሓቲትዎ። እቲ እንኰ ንስድራኻ ክትሕግዘሉ እትኽእል ዝበለጸ ዕድልምኻኑ ነጊርዎ።
በረኸት መጀመርታ ተጠራጢሩ ዳሕራይ ግና ምስ ክልተ ኣዋልድ ኣብ ካምፕ ዝተላለየን ጉዕዞ ጀሚሩ። ንነዊሕ እዋናት ምስተጋዕዙ መኪና መጺኣ ወሲዳቶም። ናብ ሓደ ገዛ ድማ ወሲዶሞም። ኣብቲ ገዛ ንክልተ ሰሙን ዓጽዮም ቀጻሊ ቀጥቂጦሞም። ተወሰኽቲ መካይን መጽየን። ንመብዛሕትኦም ደፋፊኦም ኣብተን መካይን ጻቃቒጦም ናብ ሊብያ ወሲዶሞም።
ኣብ ሊብያ ኣብ መዳጎኒ ሰምሰርቲ ተዓጽዮም ዝኸፈአ ዓመጻትውን ኣጋኒፍዎም። ሰልዲ ክከፍሉ ዘይከኣሉ ሰባት ኣብ ቅድሚ ዓይኖም ክቅጥቐጡውን ሪኦም። በረኸትን እተን ክልተ ኣዋልድ ክሃድሙ መዲቦም፤ ሓንቲአን ግና ተታሒዛ።እንታይ ከምዘጋጠማውን በረኸት ክሳብ ሎሚ ኣይፈልጥን'ዩ። ድሕሪ ቁሩብ መዓልታት ፖሊስ መጽዮም ናብ ቤትማእሰርቲ ወሲዶሞም።ሓንቲ መዓልቲ ናብ ኤርታራ ተመሊሲ ነዲኡ ክረኽባ ተስፋ ይገብር።
ሼር
ነዚ ተመሳሳሊ ተመኩሮ ኣለካ/ኣለኪ?


text:
Radio Erena: 13 October 2017
ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣብ ዝልኣኽዎ ሓበሬታ፣ ኣባላት ሰራዊት ክኹብሉሉን ናብ ስደት ክውሕዙን ኣብዚ ዝሓለፈ 10 ዓመታት ግኑን ተርእዮ ምዃኑ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ከኣ ብዝበኣሰ፣ ብልሽው ምሕደራን ዋሕዲ መሻርፍን ኣውራ ዘዛርብ ዘሎ ጉዳይ ምዃኑ ኣስሚሮም።
እቶም ምንጭታት ብፍላይ ኣብዘን ዝሓለፋ ክልተ ዓመታት፣ ኣቐዲሙ ክርአ ዝጸንሐ ዋሕዲ መሻርፍ፣ ብኢሱ ምህላዉ ብምጥቃስ፣ ብፍላይ እቶም ቅድሚ ናብ ምዱብ ሰራዊት ምውዝዖም ኣብ ማእቶት ምህናጽ ዲጋታት ዝወረዱ ዙርያታት 29ን 30ን ብኸቢድ ከምዝተጸልዉ ኣረዲኦም።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ደሞዝ ኣባላት ሰራዊት ካብ ዝሓለፈ ዓመት ኣትሒዙ ብዝተዓጻጸፈ ሚእታዊት ወሲኹ’ዩ ክብል እኳ እንተሓበረ፣ ብግብሪ ግና ብግዴታ ተታሒዙ ዘሎ ዝበዝሐ ክፋል ሰራዊት ብመነባብሮ ስድራቤት ክጭነቕን፣ ኣብ ኣሃዱታቱ ድማ ብዋሕዲ መሻርፍ ክሳቐ ይርአ ከምዘሎ’ዩ ዝግለጽ።
በንጻር እዚ ኣዘዝቲ ሰራዊት፣ ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂሰብ፣ ዘይሕጋዊ ንግዲ -ኮንትሮባንዳ፣ መሸጣ ንሰራዊት ዝተሰለዐ መሻርፍ፣ ኣብ መሸጣ’ቲ ብስም ኣሃዱታት ዝካየድ ናይ ጀራዲን ምርባሕ ጠለ በጊዕን ኣብ ብልሽውና ተጸሚዶም ምህላዎም’ዮም ዝውቀሱ።
መብዛሕቶም እቶም ኣብ ኣዘዝቲ ሰራዊት መንግስቲ ካብ ህዝቢ መንዚዑ ኣብ ዝዓደሎም ናይ መንግስቲ ኣባይቲ ወይ ከኣ ብጉልበት ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ ዝተሃንጸ ሓደስቲ ኣባይቲ ዝነብሩ ምስ ምዃኖም፣ ንመብዛሕቶም እቶም ስድራቤታቶም ኣብ ከተማታት ዝነብሩ ኣባላት ሰራዊት ከቢድ ጾር ናብራ ኮይንዎም ዘለዎ ቅጥዒ ዘይብሉ ፋሉል ዝኸደ ዋጋ ክራይ ናይ ብሕቲ ኣባይቲ ኣይምልከቶም’ዩ።
ኣባላት ሰራዊት፣ ናይ ግዜ ገደብ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ምስኡ ተቛሪኑ ዝመጸ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን ኣብ ዝባኖም እናሃለወ፣ ብሕሰም መነባብሮን ብልሽውና ኣዘዝቶምን ብቐጻሊ ከምዘማርሩ ይፍለጥ።
==============================


text:
ኣብ ሽወደን ዝነብሩ ኤርትራዉያን ብሰንኪ ስርዓት ህግደፍ ሃገሮም ራሕሪሖም ኣብ መገዲ ስደት ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብጅምላ ንዝጠፍኡ 400 ኤርትራዉያን ሎሚ ኣብ ርእሰ ከተማ ሃገረ ሽወደን ናይ ሽምዓ ምዉላዕ ስነ-ስርዓት ብምድላዉ ንግዳያት ዝኽሪ ጌሮምሎም ኣምስዮም፡፡
ካብ ርሑቕን ቀረባን ከባቢታት ኦስሎ፡ ነርወይ ዝመጽኡ ግዱሳት ኤርትራውያን፡ ነቶ ኣብ ዝተፈላለያ ከባቢታት ሰሜን ኣፍሪቃ ብፍላይ ድማ ኣብ ሊብያን ሲናይን ሕሱም ግፍዕታት ዝወርዶም ዘሎ ኣሕዋቶም ኤርትራውያን ስደተኛታት ንምርዳእን ጉዳዮም ንዓለም ንምቅላሕን ዝዕላምኡ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
ሃገረ ሱዳን ተቀባሊት ጋሻ ኢያ : ብፍላይ ናዓና ንኤርትራዉያን ኣብ ብረታዊ ተጋድሎና ሓብሒባ ዘቃለሰትን ኣብ ኣጋ ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎና ንናጽንት ኣርትራ ዝኣመነትን ብኣማኢት ኣሻሓት ስደተኛ ህዝብና ዘዕቆበትን ሃገር ኢያ::
ፕረዚደንት ቱኒዝያ በን ዓሊ ብሓይሊ- ህዝቢ ካብ ‘ታ ሃገር ክሃድም ተገዲዱ።
ፕረዚደንት ቱኒዝያ በን ዓሊ ብሓይሊ- ህዝቢ ካብ ‘ታ ሃገር ክሃድም ተገዲዱ።
ብዛዕባ ብፓይሎታታን ብሆስተሳታን እተጨውየት ነፋሪት ዚሕብር ዜና ሰሚዕኩምዶ ትፈልጡ? ኣይመስለንን። ከምዚ ዝበለ ኣጋጣሚ ኣብ ዓለምና ልሙድ ኣይኮነን፡ ከመይሲ ከምዚ ዚገብሩ ፓይሎታት ሕሙማት ጥራይ ኢዮም ኪኾኑ ዘለዎም።
መእተዊ፡
ሃገር ኣሎና፡ ኣብ ሃገርና ፖለቲካዊ ምሕደራ’ሎ፡ ክብል ዝኽእል ዘሎ ኣይመስለንን፤ እንተሎ ከኣ ክንሰምዖ ድልዋት ኢና። እዚ ስለ ዝሰኣና ግን፡ ንቃለስ ኣሎና፤ እኻድኣ ከም ኣሕዛብ፡ ብሰንኪ’ቲ ርእሱ ዝተዘናበሎ መራሕን፡ ኣሳእኑን ኣእዳውን ኮይኖም ዝሰርሑ ዘለዉ ዓያሹ መጥፋእቲ ዓደቦኦምን፡ ከም ህዝቢ ኣብ ሓደጋ ንርከብ። ሓቀኛ ለውጢ ኣብ ኤርትራ፡ ኣማራጺ ዘይብሉ፡ ህጹጽ ጠለብና እዩ።
ንቀዳም ዕለት 30. 10. 2010፡ ሰዓት 1500 እቶም ካብ ህዝብን በርገሳውያን ማሕበራትን ፖለቲካውያን ውድባትን ተወኪሎም ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ዝተሳተፉ ደቂ ሃገር፡ ሓቀኛ ስእሊ ውጽኢት ኤርትራዊ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ንተቐማጦ ካርልስሩሀን ካልኦት ናይ ባደን ከተማታትን ንምሕባር ተዳሊዮም ኣለዉ።
„መን ይንገር..? ዝዋዓለ። መን የርድእ..? ዝቐበረ።“ ከምዝብልዎ ስድራና፡ እንሆ ን-ሰንበት ዕለት 26. 09. 2010 ዓ.ም.ፈ.፡ እቶም ንኤርትራውያን ተቐማጦ Nordrhein Westfallen ወኪሎም ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ዝተሳተፉ
ንሰንበት ዕለት 30.05.2010 ዓ.ም.ፈ.፡ እንሆ ልኡኽ ኣሳናዳኢት ኮሚተ፡ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ፡ ኣብ ሃገር ጀርመን፡ ምስ ተቐማጦ ከተማ ኰሎን‘ን ከባቢኣን፡ ክፉት ኣኼባ ናይ ህዝቢ ክገብር፡ ግዱሳት ኤርትራውያን ተቐማጦ ከተማ ኰሎን-ን ከባቢኣን፡
ኣባለት ውድባት ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳንን በርገሳውያን ማሕበራትን ኣብ ሽወደን፡ ኣብ ልዕሊ ዲክታተራዊ ስርዓት ህግደፍ ዝተበየነ ማዕቀብ ምኽንያት ብምግባር ናይ ሓደ መዓልቲ ሰሚናር ኣካይዱ። እቲ ሰሚናር ንማዕቀብ ብይን ቁጽሪ 1907 ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ፡ ዓሙቕ ዘተ ብምክያድ፡ ሕጋውነቱን ኣድማዕነቱን፡ ኣብ ልዕሊ መሓውር ስርዓት ህግደፍን ገባቲ ፖሊስኡን ዘነጻጸረ ውሕሉል ማዕቀብ ብምዃኑን፡ ንጸረ ሰላምን ርግኣትን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃን ዓለምን ግጉይ ፖሊስኡ ዝገትእ ከም ዝኾነ ተገንዚቡ። ምዕራፍ ቁ. 7 ናይ ሕቡራት ሃገራት ዓንቀጽ ብዓንቀጽ ብምኻድ ዘትይሉ።
ስርዓት ህግደፍ ኣብ ኔዘርላንድስ ካብ ኤርትራውያን በስገዳድ 2% (ክልተ ሚእታዊት) እናኽፈለ ABN AMRO ኣብ ዝተባህለ ባንክ ናይታ ሃገር ብሕሳብ ቁጽሪ 425297322 ኣቐሚጡዎ ዝጸንሐ 4.8 ሚልዮን ይሮ ከይንቀሳቐስ ተኣጊዱ ከምዘሎ ማእከል ምርምርን ስነዳን ኤርትራ ዝተባህለ ኣብ ኔዘርላንድስ ዝመደበሩ ሲቪካዊ ማሕበር ሓቢሩ።
ብዕለት 11.10.2009 ኣብ ከተማ ካርልስሩሀ ኣኼባ ኣካየድቲ ሽማግለታት ናይተን ኣባላት መርበብ በርገሳውያን ማሕበራት ኣብ ኤውሮጳ ዝዀና ኤርትራዊያን በርገሳውያን ማሕበራት ኣብ ሃገር ጀርመን ተኻይዱ።
ናብ ዝኸበርኩም ኣዳለውቲ ሬድዮ ኣስና፡-
ብመጀመርታ ሰላምታና ብምቕዳም ኣብ ሂወትኩም ጥዕና ኣብ ስራሕኩም ኣሳልጦ ንምነ።
ብምቕጻል ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዝሰማዕናዮ መርድእ ቡዙሕ ሓዘንን ጋህን ከምዝተሰማዓና
እንዳገለጽና ብስም ኣባላት ማሕበር መትከል ንፍትሒ እዛ እትስዕብ ግጥሚ ንዝኽሪ እቶም
ብዓመጽ ውልቀ መላኺ ስርዓት ህግደፍ ግዳይ ንዝኾኑ ሓርበኛታት ተቃለስቲ ንኽትከውን ከም መበገሲ ምጥርናፍ
ማሕበርና ንሰደልኩም ኣለና
ስርዓት ህግደፍ ንኹሎም ኣብ ውሽጢ ኣብያተ ጽሕፈት ኤምባሲ ኤርትራ ክሰርሑ ንወጻኢ ሃገራት ልኢኽዎም ዝነበረ ወከልቲ ህግደፍ ኣብ ሓጺር እዋን ኩሉ ሰነዳቶም ጠርኒፎም ናብ ውሽጢ ሃገር ክኣትዉ መምርሒ ከመሓላልፈሎም ኣብ ምድላው ከምዝርከብ ምንጭታትና ሓቢሮም።
ብመሰረት ሓበሬታ ማዕከናት ዜና እስራኤል፡ ሰበስልጣን ‘ታ ሃገር፡ እቲ ብ ’ሪቮሉሺናሪ ጋርድ’ ዝብል መጸውዒ ዝፍለጥ ሰራዊት እስላማዊ ሪፓብሊክ ኢራን፡ ኣብ ገማግም ቀይሕባሕሪ ኤርትራ ወተሃደራዊ መደበር ንምምስራት ልኡኹ ናብ ኤርትራ ከምዝሰደደ ብምጥቃስ፡ ኢራን ኣብታ ንነዊሕ እዋን መሓዛ እስራኤል ኮይና ዝጸንሐት ኤርትራ፡ ወተሃደራዊ ህላወ ክትምስርት ጀሚራ ምህላዋ ከምዝገለጹ ተፈሊጡ።
ኣብ’ዚ ናይ ሎሚ ዜና ኣሰና ከምዝተኸታተልኩሞ፡ እቲ ህድግለነ ዘይብሉ ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ከም መቐጸልታ ናይቲ “ድሕረይ ሳዕሪ ኣይትብቆላ” ብምባል ኣንጻር ኤርትራን ህዝባን ድግዲጊቱ ዓጢቑ ተተሓሒዙዎ ዘሎ እከይ ተግባር፡ ን 22 ገዳማትን ኣብያተ ክርስትያንን ኦርቶዶክስ ንብረተን ራስዩን ኣብሪሱን ናብ ቤትማእሰርትን ወተሃደራዊ መዓስከርን ንምቕያር ውዲት ኣሊሙ ‘ሎ።
ኣብ ሃገርና ኤርትራ ዝገዝእ ዘሎ ስርዓት ውልቀ ምልኪ፡ ብዛዕባ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዘውርዶ ዘሎ ግፍዒ፡ ማዕረ’ቲ ዕብየቱ እኳ ኣይኹን እምበር፡ ኣቀዲሙ ኣብ ዝተፈላለያ ዌብሳይታት ተጻሒፍሉ፡ ይጸሓፈሉ’ውን ኣሎ። ስርዓት ህግደፍ ብሰንኪ ዝኽተሎ ዘሎ ጸይቂ ፖለቲካዊ ኣመራርሓ፡ ህዝብና ኣደዳ ቅትለት፡ ማእሰርቲ፡ ስደት፡ ከርፋሕ ናብራ ኮይኑ ዝወርዶ ዘሎ መከራ ኣዘንቲኻ ኣይውዳእን። ኣነ ግን ሕጂ ክጽሕፈሉ ተበጊሰ ዘለኹ ኣርእስቲ ብሰንኪ’ቲ ህግደፍ ዝኽተሎ ዘሎ ግጉይ ፖለቲካዊ ኣመራርሓ፡ ንህዝብና ደረጃ ብደረጃ እናልመሰ፡ ረሚስዎ ዘሎ ደርቂ ጥሜትን ዓጻቦን እዩ።
IREX ዝተባህለ ኣህጉራዊ መጽናዕታዊ ትካል፡ ኣብ መራኸቢ ብዙሃን ኣተኵሩ ኣብ ዘዳለዎ ናይ 2007 ጸብጻብ (Media Sustainability Index – 2007) ፡ ኤርትራ ነጻ መራኸቢ ብዙሃን ዘይብላ እንኮ ኣፍሪቃዊት ሃገር ብምዃና፡ ህዝባ ሚዛናዊ ሓበሬታ ኣብ ምርካብ ኮነ ናጽነት ሓሳብካ ምግላጽ ኣብ ምስትምቓር ኣዝዩ ተወጺዑ ከምዘሎ ብመርትዖ ዝተሰነየ መረዳእታ ኣቕሪቡ።
ኣብ ጉዳይ ሃገሮም ናይ ቀረባ ተዓዘብትን ተካታተልትን ዜጋታት ከም ዝሕብርዎ፡ ጃንዳ ህግደፍ ዘዋፍሮ ሓደ ፖሊቲካዊ ዉዲት ኣሎ። ንሱ አብ ባጽዕ ተጠጂኡ፡ አብ ካርቱም ተጸሚቑ፡ ኣብ ካይሮ ብስም ተወከልቲ 6 ውድባትን ዝብሃሉ ዝግበር ዝርርብ ኢዩ። እዚ ዘብርሆ ከዓ፡ እቲ ንነዊሕ ተመዲቡ ዝነበረ ሓባራዊ ጉባኤ ኪዳን፡ ንዘይተወሰነ ጊዜ ምትሕልላፉን፡ አጽፋር ጃንዳ ህግደፍ ኣብ ውሽጢ ኪዳን ክሳብ ክንደይ ልሒዂ ከም ዘሎ ኢዩ ዝሕብር።
በሃር ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ዘርእሰናይ ታደሰ ኣብ ኢድንብራ (ዓዲ እንግሊዝ) ሎሚ ኣብ ዝተኻየደ ናይ 9.3 ኪ.ሜ ሃገር ኣቋራጭ ውድድር ጉያ (Bupa) (cross-country championship ) ዝነኣድ ቅድድም ብምክያድ ካልኣይ ደረጃ ወጺኡ።
ኤርትራ ካብ ዓለም እታ ዝለዓለ ደረጃ ዝቕባበ (inflation) ዘለዋ ሃገር ምዃና IMF ከምዝኣመተ Taipei-Times ንሰነዳት ናይቲ ኣህጉራዊ ፋይናንሳዊ ውድብ ብምጥቃስ ኣብ ዘስፈሮ ጽሑፍ ይጠቅስ።
ተዶጊሉ ዝጸንሐ ምፍሕፋሓት ህግደፍ ፡ ብስም ሞት ፍቱው መንእሰይ ፍቕረ ተሳቢቡ ኣብ ጥርዚ በጺሑ
መታዕቢተይ፡ እዛ ሃገር ናብ ምንታይ ተመርሕ ከምዘላ ትዕዘቡ ዶ ኣለኹም? ዝተዳህከ ቁጠብኣ ከይተበራበረ፡ ዝተዘርገ ጸጥትኣ ከይተመልሰ፡ ዝተመዛበለ ህዝባ ከይተጣየሰ፡ ዝተጎድአ ቁስላ ከይሓወየ ካልእ ሓደጋ ከንጸላልዋ ጀሚሩ።
ምስ ገለ ኣሕዋት ደቂ ሃገር ብዛዕባ ኩነታት ሃገርና ኣልዒልና ኣብ ንዝትየሉ ዝንበርና እዋን፡ንናይ ሃገርና ኩነታት ኩልና ሓደ ፍሹል መንግስቲ ሒዝና ንጉዓዝ ከም ዘለና ኣስሚርናሉ፡ኣብ ፖለቲካዊ፡ማሕበራዊ፡ኢኮኖምያዊ ኩነታት፡፡እንተኾነ መን’ዩ ናይ ዚ ዘለናዮ ኩነታት ተሓታቲ ወይ ኣየናይ ኣካል’ዩ ተሓታቲ? ኣብ ዝብል ዝተፋላለየ ርእይቶት ኔሩ፡ንገለ ካብ’ኡ ብሕጽር ዝበለ ንተዓዘብ፡፡
ኤርትራ፡ ሕልሚ ኣፍሪቃ ዝተቐብረላ ሃገር – ብ ማርክ ኮርኮራን (25/05/2004)


text:
ጽቡቕ ዕድል ኮይኑ እምቢ ንምልኪ ዝብሉ መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ይዕንብቡ ኣለዉ ።
ትማሊ ዓርቢ 31/12/2010 ዓ.ም. ኤርትራውያን ተቐማጦ ኣዲስ ኣበባ (ኢትዮጽያ) ዝተሳተፍዎ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ብምኽንያት ሓድሽ ዓመትን ዝኽሪ ሓደ ዓመት ምጽንባራዊ ሓድነቱ ብኽብ ዝበለ ድምቀት ኣኽቢሩ ዊዒሉ፡
ብጻይ ደርጊ ክህቦ ናቱ
ብማዕጾ ወጺኡ ብመስኮት ዝኣቱ
ኣጉል ትምክሕተኛ ግፍዒ ተግባራቱ
ቴድሮስ መንግስቱ ዝተባህለ ሓደ ኤርትራዊ ጋዜጠኛ ኣብ ህዩስተን፡ ኣመሪካ ኣብ ዝተኻየደ ህዝባዊ ኣኼባ ብደገፍቲ ህግደፍ መጥቃዕቲ ከምዝወረዶ ብምጥቃስ፡ ነቲ ኩነታት ጽጹይ መጽናዕቲ ክካየደሉ CPJ ዝተባህለ ተጣባቒ መሰል ጋዜጠኛታት ኣጥቢቑ ጸዊዑ።
ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ሓሙስን ዓርብን ዕለት 8ን 9ን ሚያዝያ 2010 ኣብ ሃደምደም ፋንኮን ዝተባህለ ኣብ ጋሽ ባርካ ዝርከብ ቦታታት፡ ኣብ ናይ ወርቂ ምፍሓር ስርሓት ተዋፊሮም ዘለዉ ኤርትራውያን በስገዳድ ንምዕስካሮም ብወተሃደራት ስርዓት ኢሳያስ፡ ብዝተፈጸመ ማሀረምትን ምድፋእን ኣምባጓሮ ተፈጢሩ ካብ ወተሃደራት ስርዓት ኤርትራ ሓደ ወተሃደር ሞይቱ።
ካብ 14 ክሳብ 21 መጋቢት 2010 ኣብ ዝነበረ ግዜ ጥራይ 412 ኤርትራውያን ስደተኛታት ብወገን ራማ፡ ግርሁ ስርናይን ዛላንበሳን ናብ ኢትዮጵያ ከም ዝኣተዉ ምንጭታት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ካብቲ ከባቢ ሓቢሮም። ናይዞም ኣባላት ክፍላተ ሰራዊት 19ን 53ን ዝነበሩ 123 ወተሃደራት ዝርከብዎም ኤርትራውያን ዝርዝር ኩነታት ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
ካብ 14 ክሳብ 21 መጋቢት 2010 ኣብ ዝነበረ ግዜ ጥራይ 412 ኤርትራውያን ስደተኛታት ብወገን ራማ፡ ግርሁ ስርናይን ዛላንበሳን ናብ ኢትዮጵያ ከም ዝኣተዉ ምንጭታት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ካብቲ ከባቢ ሓቢሮም። ናይዞም ኣባላት ክፍላተ ሰራዊት 19ን 53ን ዝነበሩ 123 ወተሃደራት ዝርከብዎም ኤርትራውያን ዝርዝር ኩነታት ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
ኣምባሳደር ማለት ብሓጺር ኣዘራርባ፡ ዝለዓለ ወኪል ሃገርን ህዝብን ኣብ ወጻኢ ሃገራት ማለት`ዩ። ቀንዲ ዕማሙ ድማ፡- ኣብ ሞንጎ ክልተ ሃገራት ዘሎ ዝምድና፡ ኣብ ኣጉራዊ-ሕጊ ዝተሞርከሰ ክልተኣዊ ዲፕሎማሲያዊ ዝምድና ምምስራት ኢዩ። እቲ ዝምድና ኣብ ናጻ ማ8ዕረ መሰል ል0ኡላውነት ዝምርኮስ ብናጻ ድልየት ክልቴን ሃገራት ናብ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባዊ፡ ንግዳዊ፡ ባህላዊ ማሕበራዊ፡ ሳይንሳዊ፡ ትምህርታዊ ጸጥታዊ ወዘተ፡ ነቲ ዝምድና ክምዕብልን ክሰፍሕን ይጽዕር። ኣብ መንጎ መንግስቱን ካልኦት ሃገራት ንዘሎ ርክብ፡ ንሃገር መልእኽቲ ይሰድድ መልሲ የምጽእ።
“ንዲሞክራስያዊ ለውጥን መጻእን ኤርትራ ይኹን ዝኾነ ሃገራዊ ጉዳያት ዝምልከት ዋዕላታት፡ ንኤትኒካውን ፖለቲካውን ብዙሕነት ሕብረተሰብ ኤርትራ ኣብ ግምት ዘእተወ ምስ ዝኸውን ጥራይ እዩ ውጽኢታዊ ክኸውን ዝኽእል” ክብል ሓደ ናይ ፖለቲካ ተዓዛቢ ንመርበብ ሓበሬታ ኣሰና ሓቢሩ።
ኤርትራ ብሰንኪ‘ቲ ገና ዘይተዳህሰሰት ሃገር ምዃና ሕብእቲ ግምጃ ተባሂላ ዝንገረላ ሃገር ኢያ።ርእሺ ኩሉ ከኣ ኣብ ኣገዳሲ ቦታ ብምህላዋ ነዚ ዕድላትዚ ክጥቀሙ ዝተፈላለዩ ኣዋፈ ርቲ ርእሰማል ስሒባ።እዚ ዕድልዚ ግን ረብሓ‘ቲ ምእንቲ መሰሉን ክብሩን ዝወደቐን ዝሰንከለን ዘይኮነ ኢሳያስ ምስ ሰባት ክፋለጥ ኣኺኢሉዎ።ብዙሓት ኣዕሩኽ ረኺቡ፡ምብዛሖም ግን ንኤርትራውያን ኣይጠቐመን።ካብዞም ብዙሓት ኩፉእ ግብሪ ዘለዎም፡ብዘይካ ናብ ጁባኦም ዝኣቱ ንኻልእ ዘስዕብሉ ጸገም ዘይፈልጡ ናብዝ ቁስላ ዘየሕወየት ኤርትራ ውጽእ ኣትው ክብሉ ጀሚሮም።
ግንቦት 24ን፡ ናይ መጀመርያ ብስራትኪስ ጥዑም ኔሩ ኩሉ ኣኽቢሩኪ
ድሓር ግን ኣይግድን መልክዕኪ ቀይርኪ።
መልእኸቲ ብስም ኣብ ማእሰርቲ ካብ ዝርክቡ ዓሰርተ ሓደ ኣባላት ባይቶ ኤርትራ ን2ይ ጊዜና ካብ ቤት ማእሰርቲ እንሰዳ ዘለና መዘክር
ኬንያ ‘ብጸጥታዊ ምኽንያት’ ሓደ ኤርትራዊ ዲፕሎማት ከምዝሰጎገት ዳይሊ ኔሽን ዝተባህለ ጋዜጣ ናይታ ሃገር ሓቢሩ።እቲ ናይ ምስጕጕ ስጉምቲ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ናይታ ሃገር ምስ ፕረዚደንት ኬንያ ኪባኪ ህጹጽ ርክብ ንምክያድ ናብ ናይሮቢ ቀቀድሚ ምኻዱ ቅድሚ ሒደት ሰዓታት ከምዝተፈጸመ ‘ውን እቲ ጋዜጣ ኣብሪሁ።
ኣቶ ዮውሃንስ (ሃንስ) ፍረዝጊ ዝተባህለ፡ ትውልዲ ዓዱ ሰሳሕ ዝኾነ ዜጋ ኣብ ዓላ ዝርከብ ብዘመናዊ ኣገባብ ዝለምዐ ናይ ሕርሻ ቦታኡ፡ ብሳላሳ ሚልዮን ናቕፋ ንማሕበር ኣከለ ስንኩላን ተጋደልቲ ክሸጠላ ድሕሪ ምውዕዓልን ምፍራምን፡ እቲ ናይ መሸጣ ውዕልን ናይ ንብረት ምርኽኻብን ኣገባብ ምስ ተፈጸመ፡ ብውዕል መሰረት ድማ ገንዘብ ናብ ባንክ ምስተመሓላለፈ፡ ብትእዛዝ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ፣ ኣባላት ጸጥታ ሃንደበት መጺኦም፡ ንዮውሃንስ ፍረዝጊ ከምዝኣሰርዎ እቲ ዝተኸፍለ ገንዘብ ካብ ባንክ ንኸይወጽእ ከምዝተኣገደን ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
መራሒ ህግደፍ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ወተሃደራዊ ሰበስልጣን ኢራን ከምኡ ‘ውን ሓደ ካብ ቀንዲ ወተሃደራዊ ኣዘዝቲ ኣልቓዒዳ ምዃኑ ዝንገረሉ ሄመል ኽትያር ኣልዕቡድ፡ ኣብ ኣስመራን ባጽዕን ስሉስዊ ርክብ ከምዘካየዱ ምንጭታት ሓቢሮም።
ሓደ ካብ መራሕቲ ናይቲ “ኣሸባብ” ተባሂሉ ዝፍለጥ ኣብ ልዕሊ መሰጋገሪ መንግስቲ ሶማል ቅልጡፍ ወተሃደራዊ ጸብለልትነት ብምርኣይ ‘ነቲ ግዝያዊ መንግስቲ ገልቢጡ ንሶማል ዳግም ክቆጻጸራ ‘ዩ’ ተባሂሉ ዝንገረሉ ዘሎ እስላማዊ ምንቅስቓስ፡ ወጻእተኛታት ተዋጋእቲ ኣብ ጎድኑ ተሰሊፎም ኣብቲ ዳግም ዝተባርዐ ውግኣት ሶማል ይሳተፉ ከምዘለዉ እናተሓበነ ከምዝተኣመነ ‘ደይሊ ኔሽን’ ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ ኬንያ ገሊጻ።
ባጤራ ናቕፋ ብፍላይ ካብዚ ቐረባ እዋት ጀሚሩ ኣዝዩ ብምንቍልቋል፡ ኣብ ጸሊም- ዕዳጋ ብመንጽር ሓደ ዶላር 44 ናቕፋ፡ ብመንጽር ሓደ ፓውንድ ስተርሊን ከኣ 53 ናቕፋ ይሽረፍ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ፍረደሪክ ማልም ዝተባህለ ኣባል ባይቶ ሽወደን፡ "እቶም ንዲፕሎማስያዊ ስራሕ ፍቓድ ዝተዋህቦም ኣባላት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ሽወደን ንዝቕመጡ ኤርትራዊ መበቆል ዘለዎም ሽወደናውያን ግብሪ የኽፍሉ እንተሃልዮም፡ ዲፕሎማስያዊ መዝነቶም ክቕንጠጡ እዮም። ኣብ ሽወደን፡ ግብሪ ናይ ምእካብ ስራሕ ናይ ሃገረ-ሽወደን ዕማም ጥራይ እዩ" ክብል ከምዘጠንቀቐ፡ Stockholm News ዝተባህለ መርበብ ኢንተርነት ኣፍሊጡ።
ኣብቲ ብዕለት 12 ጥሪ 2009 01፡36 ወጋሕታ ኣብ ጥቓ ዶብ ሱዳንን ግብጽን ዝተኻየደ ናይ ኣየር መጥቃዕቲ ጸይቀ ዕሉል ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ምኽትል ብሪጋደር ጀነራል ጠዓመ ጎይትኦም (መቐለ) ዝኾነ ኮሎኔል ኣፎወርቂ ሞሳዝጊ ዝርከቦም 6 ሜጀራትን 2 ካፒተናትን ከም ዝተቐትሉ ምንጭታትና ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ብ 10 መጋቢት ኣብ ኣስመራ ኣብ ሓደ ቤትማእሰርቲ ሓደ እሱር ካብ ዋርድያ ብረት መንዚዑ ብዝፈነዎ ኣድራጋ ቶኽሲ: ነቲ ተረኛ ዝነበረ ዋርድያ፡ ካልኦት 3 እሱራት፡ ኣብ መወዳእታ ድማ ንነብሱ፡ ብድምር 5 ትንፋስ ከምዘሕለፈ ምንጭታት ሓቢሮም።
ድምጺ መሰልና-ደሊና ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያን ብዝገበሩላ ናይ ገንዘብ ወፈያ፡ ካብ ሓደ ጥሪ 2009 ኣትሒዛ ብ 9610 kHz 31 ሜተር ባንድ ፈነወኣ ናብ ኤርትራ ዳግማይ ክትጅምር ምዃና ኣፍሊጣ።
ኣቐዲመ ብስም ‘ቲ ኹሉ ዝኽእል እዚኣቢሄር ኣምላኽ ሰላምታ ከቕርበልኩም ፍቐዱልይ። መስቀልኩም ክሳለም ዝፈቅድ ግን ኣይኮንኩን። ከምኡ ብምባለይ ምናልባት ጸረ-መስቀል ከምዝኾንኩ ክመስለኩም ይኽእል እዩ። ኣነ ግን ኣብ መሰረት መስቀል ጸኒዐ ዝዓበኹ ኦርቶዶክሳዊ እየ። ሕጂ ‘ውን ኣብዚ እምነት’ዚ ጸኒዐ እርከብ ኣለኹ።
መንግስቲ ኤርትራ ካብ ዝኣሰሮም ክልተ ሰራሕተኛታት ብሪቲሽ ካውንስል ሓደ ተፈቲሑ፡ እቲ ሓደ ግን ዛጊት ነጻ ከምዘይተለቀ ሮይተርስ ንወሃቢ ቓል ብሪቲሽ ካውንስል ብምጥቃስ ሓቢሩ።
“ኣንታ ሰብኣይ፡ ንዓ ‘ስከ ካብ’ዚ ጉድጓድ ኣውጽኣኒ”


text:
ብዛዕባ ምግምጋም ወዲ ኽንደይ ዓመት ምኳንካ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 7 8 2018
ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ናይ ዕቝባ ሕቶኻ ብልክዕ ኣገባብ ክምርምርዎ ምእንቲ ክኽእሉ ወዲ ክንደይ ዓመት ምኳንካ ክፈልጡ ናይ ግድን ኣሎዎም።
ኣብ ሽወደን ኵሎም ትሕቲ 18 ዓመት ከም ቈልዓ ይሕሰቡ። ንስኻ ትሕቲ 18 ዓመት ዝኾንካ ካብቲ ልዕሊ 18 ዓመት ዝኾነ ዓቢ ሰብ ሓታቲ ዕቝባ ካልኦት መሰላት ኣሎዉኻ።
ንብዓል መዚ ኢሚግረሽን ወዲ ኽንደይ ዓመት ምኳንካ ምንጋር እኹል ኣይኮነን። ንስኻ ዕቝባ ትሓትት ዘሎኻ እቲ ንስኻ ትብሎ ዘሎኻ ልኽዕ ምኳኑ ከተርኢ ናይ ግድን እዩ።
ምሳኻ ሰነዳት መንነት እንተ ኣሎዉኻ ኾይኖም
ምሳኻ ሓደ ሓደ ናይ መንነት ሰነዳት እንተ ኣሎዉኻ ኾይኖም ወዲ ኽንደይ ዓመት ምኳንካ ኣብኦም ሰፊሩ ኣሎ። ሓደ ናይ መንነት ሰነድ ንኣብነት ሓደ ፓስፖርት ወይ ወረቐት መንነት ክኸውን ይኽእል እዩ። ወዲ ኽንደይ ዓመት ምኳንካ መረጋገጺ እዩ።
ሓደ ሓደ ሰነዳት መንነት ዘብልካ እንተ ዄንካ
ምሳኻ ሓደ ሓደ ሰነዳት መንነት ዘይብልካ እንተ ዄንካ ንብዓል መዚ ኢሚግረሽን ወዲ ኽንደይ ዓመት ምኳንካ ተርእየሎም ካልኦት ኣገባባት ኣሎዉ። ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ካብቲ ተርእዮም ተበጊሶም ናይ ዕድመ ግምገማ ይገብሩ። እዚ፡ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ብመሰረት እቲ ዘርኣኻዮም እቲ ዝነገርካዮ ዕድሜኻ ኪኸውን ዚኽእል እንተ ኾይኑ ይግምግሙ ማለት እዩ።
እቲ ናትካ ተሓዝ ጕዳይ ኣብ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን እንታይ ክትገብር ከም ዘሎካ ክነግረካ እዩ። እዚ እንተ ኣሎካ ኾይኑ ንኣብነት ናይ ቤት ትምህርቲ ናትካ ወረቐት ምስክር ወይ ካልኦት ወዲ ኽንደይ ዓመት ምኳንካ ዝተጻሕፎም ወረቓቕቲ ምስክር ክኸውን ይኽእል እዩ። ንብዓል መዚ ኢሚግረሽን ወዲ ኽንደይ ዓመት ምኳንካ ኵሉ መረጋገጺ ኣርእዮም።
ከምኡ'ውን ሓደ ሕክምናዊ ምውሳን ዕድመ ዝብሃል ክትገብር ትኽእል ኢኻ።
ሕክምናዊ ምውሳን ዕድመ
ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ዕድሜኻ ካብ 18 ዓመት ንታሕቲ ክኸውን ኣይክእልን እዩ ኢሎም እንተ ገምጊሞም፡ ሓደ ሕክምናዊ ምውሳን ዕድመ ክትገብር ዕድል ክህቡኻ ይኽእሉ እዮም።
ነዚ ሕክምናዊ ምውሳን ዕድመ ዝገብሮ ቦርድ ቤት ፍርዳዊ ሕክምና እዩ። ቦርድ ቤት ፍርዳዊ ሕክምና ሓደ ብዓል መዚ ኣብ ሽወደን እዩ። ኣብቲ ብዓል መዚ ንኣብነት ክኢላታት ዓውዲ ሕክምና ይሰርሑ።
ሕክምናዊ ምውሳን ዕድመ ክትገብር እንተ ዄንካ ቦርድ ቤት ፍርዳዊ ሕክምና ናባኻን ናብ ናትካ ግዝያዊ መጕዚን ደብዳቤ ክልእኽ እዩ። ኣብቲ ደብዳቤ ሕክምናዊ ምውሳን ዕድመ ንምግባር ከመይ ጌርካ ቆጸራ ከም ትሕዝ ሰፊሩ ኣሎ። ሕክምናዊ ምውሳን ዕድመ ብናጻ እዩ ዝግበር።
ሓደ ሕክምናዊ ምውሳን ዕድመ፡ ሓደ ሓኪም ስኒ ኣስናንካ ይምርምሮም፡ ሓደ ሓኪም ድማ ሓንቲ ካብ ኣብራኽካ ይምርምራ ማለት እዩ።
እቲ ዝተገብረ ምርመራ፡ ናብ ካብ እቲ ምርመራ እንታይ ከም ዘርኣየ ተበጊሱ ዕድሜኻ ብግምት ክንደይ ምኳኑ ዝግምግም ቦርድ ቤት ፍርዳዊ ሕክምና ይልኣኽ። እቲ ቤት ፍርዳዊ ሕክምና ነቲ ግምገማ ናብ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ይልእክዎ።
ድሕሪኡ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ነቲ ግምገማ ናብ ናትካ ህዝባዊ ጠበቓ ይልእክዎ። እቲ ናትካ ህዝባዊ ጠበቓ እዚ እንታይ ማለት ምኳኑ ንኽርድኣካ ክሕግዘካ እዩ። እቲ ህዝባዊ ጠበቓ እቲ ናይ ዕድሜኻ ግምገማ እንታይ ከም ዘርኣየ ተመርዅሱ እንታይ ክትገብር ከም ምኳንካ እውን ክሕግዘካ እዩ።
ኣብዚ ቦርድ ቤት ፍርዳዊ ሕክምና ዝገበሮ ሓደ ፊልም ብዛዕባ ሕክምናዊ ምውሳን ዕድመ ክትርኢ ትኽእል። እቲ ፊልም ብሽወደንና፡ ዓረብኛ፡ ዳሪ፡ ሶማልኛን ትግርኛን ኣሎ።
ብዓል መዚ ኢሚግራሽን ንዕድሜኻ ይግምግሞ
ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ካብቲ ዘሎዎም ሓበሬታ ተበጊሶም ወዲ ክንደይ ዓመት ምኳንካ ይግምግሙ። ኵሉ ንበዓል መዚ ኢሚግረሽን ዘርኣኻዮ ኣገዳስነት ክህልዎ ይኽእል እዩ።
ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ካብቲ ዝነገርካዮም ትንእስ ወይ ትዓቢ ኢኻ ኢሎም እንተ ገምጊሞም፡ ኣብቲ ምልክታኻ ዘሎ ዕድሜኻ ክቕይርዎ እዮም።
ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ካብ 18 ዓመት ንላዕሊ ኢኻ ኢሎም እንተ ገምጊሞም፡ እቲ ናትካ ናይ ዕቝባ ምልክታ ብተመሳሳሊ ኣገባብ ከም ናይ ዓበይቲ ምልክታ ዕቝባ ክትሓዝ እዩ።
ምስቲ ናይ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ግምገማ ዘይትሰማማዕ እንተ ዄንካ
ቅድሚ 1 ለካቲት 2017 ዕቝባ ሓቲትካ እንተ ዄንካ
ቅድሚ 1 ለካቲት 2017 ዕቝባ ሓቲትካ እንተ ዄንካ፡ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን መንበሪ ፍቓድ ዝወሃበካ ወይ ዘይውሃበካን ምኳኑ ክውስኑ ከለዉ ብሓንሳብ ብዛዕባ ዕድሜኻ ይውስኑ።
ነቲ ናይ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ግምገማ ናይ ዕድሜኻ ዘይትሰማማዓሉ እንተ ዄንካ፡ ኣብቲ ናይ ዕቝባ ምልክታኻ ነቲ ውሳኔ ይግባይ ክትብለሉ ከም ትመርጽ ክትጽሕፎ ትኽእል ኢኻ።
ድሕሪ 1 ለካቲት 2017 ዕቝባ ሓቲትካ እንተ ዄንካ
1 ለካቲት ወይ ድሕሪኡ እንተ ዄንካ ዕቝባ ሓቲትካ፡ ቅድሚ ናይቲ ዕቝባ ሕቶካ ውሳኔ ምርካብካ ሓደ ግዝያዊ ውሳኔ ብዛዕባ ዕድሜኻ ክወሃበካ ይኽእል እዩ። እዚ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ቅድሚ ናይ ዕቝባ ምልክታኻ ውሳኔ ምርካብካ ከም ትሕቲ 18 ዓመት ዲኻ ልዕሊኡ ክትምዝገብ ክውስኑ ይኽእሉ እዮም ማለት እዩ።
ነቲ ናይ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ግምገማ ናይ ዕድሜካ እንተ ዘይተሰማሚዕካሉ፡ ነቲ ናይ ዕድሜኻ ውሳኔ ይግባይ ክትብለሉ ትኽእል ኢኻ።