text:
ካብ ኦሎምፒክ ሙኒክ ጀርመን ክሳብ እዚ ዘለናዮ መዋእል ንኣስታት 40 ዓመታት፣ ኣብ መድረኻት ኦሎምፒክን ዓለም-ለኸ ውድድራት ኣትሌትክስ ኣዝዮም ዝፍለጡ ውሩይ ዓላሚ’ዮም ነይሮም።
ዕዉታት ኣትሌታት ኢትዮጵያ ከምባዓል ኣትሌት ሃይሌ ገ/ስላሴ፣ደራርቱ ቱሉ፣ ቀነኒሳ በቀለን ጥሩነሽ ዲባባን ካልኦትን'ውን ብዶ/ር ወልደመስቀል ዝሰልጠኑን ናብ ክብሪ ዝበቅዑን ገሊኦም'ዮም።
ብዝተኣሳሰረ ዜና ብዕረፍቲ ዶ/ር ወልደመስቀል ኮስትሬ ዓሚቕ ሓዘን ከምዝተሰመዖ፣ ዓለም-ለኸ ፊደረሽን ኣትሌትክስ (IAAF) ሎሚ ሶኒይ ኣብ ዝዘርገሖ መግለፂ ሓቢሩ።
IAAF ኣብ መግለፂኡ፣ ኢትዮጵያ ሎሚ ንእትርከበሉ ኣገራሚ ብርኪ ዓወት ኣብ ነዊሕ ርሕቀት ፍሉይ ኣበርክቶ ዝነበሮም መሃንዲስ ኣትሌትክስ ኢሉ’ውን የሞግሶም ንዶ/ር ወልደመስቀል ኮስትሬ።
ስነ-ስርዓት ቀብሪ ዶ/ር ወልደመስቀል፣ ፅባሕ ኣብ ኣዲሳበባ ቤተ-ክርስትያን ቅድስተ-ስላሴ ክፍፀም’ዩ።


c: text/html

text:
ናይ ዝርራብ ስልጠና ምውሳድ
ምስ ኣብ መስያቴክ ደ 4 ሲ Médiathèque des 4C
እንታይ ኢዩ?
ኢሂን ምሂን ንብቋንቋ ፈረንሳ ፣ኣብ ዝተፈላላዩ ዛዕባታት
ቆጸራ ኩሉ ግዜ ሓሙስ ካብ 14h ክሳብ 15h30 ኣብ መድያቴክ ደ ሎንስ ለ ሳኡኒረ Lons le Saunier.
i ኣገዳሲ ሓበሬታ : ክትምዝገቡ ኣለኩም.
ንመን ኢዩ ፧
ኣብ መላእ ዓመት
ዞባ\ ዴባርትሞ
39 - Jura
ኣብ መላእ ዓመት
ዞባ\ ዴባርትሞ
39 - Jura
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ምስ ሓደሽቲ ሰባት ምርኻብ
ብሳላ እዚ ስለጠና እዚ፣ ሓድሽ ቋንቋ ፈረንሳ ዝዛረቡ ሃገራት ዘይመጸ ሰብ ፣ ግን ከኣ ቋንቋ ፈረንሳ ምስ ዝመልኩ መምህራን ዝወሃብ ስልጠና እዩ።
ናይ ምዝርራብ ክእለት ንምምዕባል
እቶም ማዕከላት ንኹሎም ፣ ጀመርቲን ማእከላት ደራጃ ዘለዎም ክእለት ናይ ቋንቋ ፈረንሳ
ዘለዎም ተመሃሮ ክፉታት እዮም።
.
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ብቀጥታ ኣብ መድያቴክ ናይ des 4C ምኻድ
ኣድራሻና Médiathèque des 4C
7 rue des Cordeliers - 39000 Lons le Saunier
ቴለፎን : 0384478550

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ተመሃሮን መማህራንን ዝሓቘፈ ጉጅለ ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ ለንደን (UCL)፡ ስነ- ህንጻዊ ጸጋታት ከተማ ኣስመራ ብኣካል ንምርኣይን ብዛዕባኡ መጽናዕታዊ ጽሑፋት ንምድላውን፡ ካብ 7 ክሳብ 13 ጥሪ ዑደት ኣካዪዱ።
ኣብ’ቲ ዑደት፡ ናይ ድሕረ-ምረቓ – ማለት ናይ ማስተርስ ትምህርቲ ዝከታተሉ ዘለዉ 12 ተመሃሮን፡ 2 ናይ ፕሮፈሰር ማዕርግ ዘለዎም መማህራኖምን ተሳቲፎም።
ምስ ፕሮጀክት ታሪኻዊ ውርሻ ኣስመራ ብምትሕብባር ነዚ ዑደት ዝወደበ ተመራማሪ ታሪኻዊ ቅርስታት ከተማ ኣስመራ – ዶክተር ኤድዋርድ ደኒሰን፡ ብርቂ ህንጻታት ከተማ ኣስመራ ኣብ ኣካዳሚያዊ መጽናዕትታት ምእታዉ፡ ብልጫኡ ብቐሊል ዝጥመት ከምዘይኮነ ኣረዲኡ።
ኣብ ኢንስቲትዩት ቴክኖሎጂ ኤርትራ ምስ ተመሃሮ ስነ-ጥንቲ ኣብ ዝተኻየደ ዓውደ-ዘተን ናይ ምልውዋጥ ተመኲሮ መደብን፡ ዶክተር ኤድዋርድ ደኒሰን፡ ፕሮፈሰር ሃና ኮርለት ከምኡ’ውን ተመሃሮ ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ ለንደን፡ መጽናዕታዊ ጽሑፋትን መግለጺታትን ኣቕሪቦም።
ተመሃሮ ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ ለንደን ንዑደቶም ብዝምልከት ምስ ኤሪና ኣብ ዝገብረዎ ቃለ-መሕትት፡ ፍሉይነት ታሪኽን ባህላዊ ጸጋታትን ህዝቢ ኤርትራ ዘሕደረሎም ተመስጦ ገሊጾም።
ኣስመራ፡ ብ8 ሓምለ 2017 “ኣስመራ ዘበናውነት እተንጸባርቕ ከተማ ኣፍሪቃ” ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ መዝገብ ‘ዓለማዊ ውርሻ’ ድሕሪ ምስፋራ፡ ኣብ ልዕሊኣ ዝጸንሐ ተገዳስነት እናዓበየ ክመጽእ ምጽንሑ ይፍለጥ።


text:
ኣብዚ ሰሙን`ዚ ንሲቪላዊ መንግስቲ ሱዳን ዘፍረሰ ላዕላዋይ ወታሃደራዊ መራሒ ሱዳን ጀነራል ዓበደል ፈታሕ ቡርሓን፡ ኣብታ ሃገር ብህዝቢ ዝተመረጸ መንግስቲ ክተክል`የ ይብል ኣሎ።
ጸብጻባት ከም ሃገራት ወሽመጥ ዝበላ ሓያላት መሻርኽቲ ሃገራት ከምዘለውኦ ዝንገረሉ ጀነራል ቡርሓን፡ ነቲ ወተሃደራዊ ስድራቤት ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሩ ምግባሩ ክቕጽል ዝደለየ ይመስል ይብሉ ። ኣብ 2019 ንዑማር ኣል በሽር ምስ ካልኦት ብጾቱ ብምዃን ዝዓለወ ቡርሓን፡ ካብቶም ናብ ኣህጉራዊ መጋባእያ ገበናት ዝተኸሰሱ ኣይኮነን፣ ከምኡ`ውን ካብቶም ብዑማር ኣል በሽር ተሸይሞም ዝነበሩ ጀነራላት ዘይ፡እስላምዊ ጀነራል ምዃኑ`ዩ ዝፍለጥ። ክሳብ 2023 ምርጫ ዝግበር ድማ ነታ ሃገር ክመርሕ ሓላፍነት ጸኒሕዎ`ዩ። ጀነራል ቡርሓን ኣብ ሓምለ 2023 ሃገራዊ ምርጫ ምስ ተገብረ ግን ስልጣኑ ነቲ ሽዕኡ ዝምረጽ ሲቪላዊ መንግስቲ ከም ዘረክብ ኣፍሊጡ`ሎ፡ ።
ዝሓለፈ ሰኑይ፡ ንስልጣን ሲቪላዊ መንግስቲ ሱዳን ብምሕዳግ፡ ነቲ ላዕላዋይ ቤት ምኽሪ ኣፍሪስዎ፡ ሽሕ`ኳ ሓምዶክ ምስ በዓልቲ ቤቱ ትማሊ ሰሉስ እንተ ተፈትሐ ንቀዳማይ ሚኒስትር ዓብደላ ሓምዶኽ ዝርከብዎም ሰበ-ስልጣን መሰጋገሪ መንግስቲ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣእትዮም ።
ጀነራል ዓበደል-ፈታሕ ኣል ቡርሓን፡ ነቲ ስጉምቲ ዕልዋ መንግስቲ ዝወሰዶ እታ ሃገር ናብ ውግእ ሕድሕድ ንኸይትኣቱ ንምድሓና ምዃኑ ብተለቪዥን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ኣፍሊጡ`ሎ።
ብኻልእ ወገን፡ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ዘውጽኦ መግለጽ፡ ሲቪላዊ መንግስቲ ክሳብ ናብ ቦትኡ ዝምለስ ሱዳን ኣብ ኩሉ በቲ ሕብረት ዝግበር ምንቅስቓሳት ንኸይትሳተፍ ኣደስኪልዋ`ሎ።
ከምኡ`ውን ኣብ ሱዳን ዝተፈጥረ ቅልውላው ንክፍታሕ፡ ሕብረት ኣፍሪቃ ምስ ኩሎም ዝምልከቶም ኣካላት ኣብ ጽምዶ ንምእታው ናብ ሱዳን ተልእኮ ክገብር ወሲኑ`ሎ። ኩሎም ወገናት ነቲ ኣብ ጁባ ኣብ 2020 ዝተበጽሐ ኣጠቓላሊ ውዕል ክምእዘዙ ሕብረት ኣፍሪቃ ጸዊዑ`ሎ።


text:
ክቡራት ተኻታተልተይ፡ ኣዕሩኽ፡ ነቀፍቲ… ጽሑፋተይ ከም ትከታተሉ ትነግሩኒ ኢኹም። ተተባብዑኒ—ሃናጺ ነቐፈታኹም እውን ተፈልዩኒ ኣይፈልጥን። እንሓንሳብ ካብቲ ኣነ ብዛዕባ ነብሰይ ዝሓስቦ ንላዕሊ ኣኽቢድኩም ትጽዕኑኒ ኢኹም። ስለ’ቲ ምትብባዕኩም ብዓጸፋ ከመስግነኩም እፈቱ። ብፍላይ እቲ ካብ መንእሰያት ዝመጸኒ መልሰ-ዕንጋለ መኣዛን ቫይታሚንን እዩ። ክሳብ ሕጂ፡ ነቲ ብስም ተቓውሞ ዝፍለጥ ጫካ ይኹን ንመንግስቲ ዝምልከት ይጠቅም ዝበልክዎ ነቐፈታታት ክጽሕፍ ጸኒሐ። ብዙሓት ነቲ […]
Category: Focused Commentaries
ምልኻዕ ወረ
“ መንግስቲ ኤርትራ ኣብቲ ኣብ ክልል ትግራይ ክግበር ዝጸንሐ ኲናት ዝነበሮ ምትእትታው ክሓብእ ኢሉ ንውጉኣቱ ኣብ ኲናት ይቐትሎም ወይ የዳግሞም ኣሎ” ዝብል ወረ ክላባዕ ጸኒሑ። ኣካል ናይ’ቲ ወያነ ዘዋፈሮ ናይ ሓሶትን ምድንጋርን ዘመተ እዩ ዝብል እምነት ስለዝጸንሓኒ፡ ንወያነ ድማ ከም ሓደ ሓሶት ዝሽትት ግዛዕ ስለእንፈልጦ፡ እንታይ ሓድሽ ኣለዎ ኢለ ክኸይድ ጸኒሐ። ብዛዕብኡ ክሕንጥጥ ኣይመረጸንኩን። ይኹን […]
Game Over
Game over ማለት ጸወታ ኣብቂዑ እዩ ማለት እዩ። እዚ ድማ ንሓደ ተንኮለኛ ናይ ክፍኣት ጸወትኡ ወይ ተርኡ ምስ ዘብቅዕ ወይ ድማ ተፈሊጡ መአደቢ ስጉምቲ ምስ ዝውሰደሉን ካብቲ ናይ ተንኮልን ውዲትን ፍሕሶ ዝኾነ ስርሑ ምስ ዝባረር ዝበሃል እዩ። ” ተፈሊጥካ ኢኻ፡ መዓልትኻ ኣኺላ እያ፡ ደጊም ኣብ ዙፋን ተንኮልን ውዲትን ተወጢሕካ ክትሽንክር ክትነብር ኣይትኽእልን ኢኻ፡ ቻው… ” […]
ንኹሉ እንቋዕ ኣርከብኩሉ
እንቋዕ ከይሞትኩ ነዚ ረኣኹ። ሕጂ እውን – ምስጋና ነቲ ጅግና ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ። ኩሉ ግዜ ጅግና። – ምስጋና ነቲ ውሕሉል ኣመራርሓ መንግስትና – ምስጋና ነቲ ዘይጸዓድ ህዝብናቆፎ ናይ’ዛ ርግምቲ ጭፍራ ኣብ ሓጺር እዋን ፋሕፋሕ ክብል ዘበርከትካዮ ተራ ታሪኽ ብኣድናቖት ክዝክሮ ምዃኑ ኣይጠራጠርን። እቲ ሰርቢ ዝግ ምስ በለ፡ ውዕሎኻ ክጽወ እዩ። ህዝቢ ትግራይ ከመስግነካ እዩ ህዝቢ […]
ዓደይ፡ ሃገረ ብዙሓን
ኣነ ኣስላማይ እየ። ንሓጎስ ዓርከይ ኣሚነ ቀሲነ እሓድር። ኣበባ ጓል ከበሳ እያ። ነታ ጓል መታሕት ዝኾነት መሓዝኣ በኺታ ኣሚና ቀሲና ትሓድር። መስጊድን ቤት ክርስትያንን ጎረባብቲ ኮይኖም ብእዛንን ደወልን “ሓደርኩም” ይበሃሃሉ። ትሽዓተ ቋንቋታት፡ ምዕሩግ ኣልባሳት፡ ዓደይ ዓዲ ብዙሓን። እዚ ዘይወሓጠሉ ብዛዕባ ኤርትራውነት ርእስና ከሕብጥ የብሉን።ገለ ገለ ሰባት፡ ብሓሳብ ወይ ምጉት ምስ ዝሰዓሩ ናብ ፈላላዪ ዝኾነ ቋንቋ […]
ኣመሓዳሪ ክልል ትግራይ፡ ኣብቲ ክልል ኣብዘን ዝሓለፋ 22 ዓመት ክእከብ ዝጸንሐ ኣጽዋራት ኲናት ኢትዮጵያ ንምምራኽን ኣብ ልዕሊ ናይ ሰሜን እዚ መጥቃዕቲ ከም ዘካየደ ብተዘዋዋሪ ይእመን። እዚ ከም pre-strike ወይ ንዘይተርፍ ነገር ኣቀዲምካ ንምምካን ዝግበር ወተሃደራዊ ስልቲ ኣብዚ ሓጺር እዋን ንወያነ ይጠቅም ይኸውን። ኣብ ዝተናወሐ እዋን ግን ዘዋጽእ ኣይኮነን። በዚ ስጉምቲ እዚ ድማ፡ ማለት ኣብ ልዕሊ […]
ንውድቀት ወያነ ክዉን ዝገበሩ
ንውድቀት ወያነ ክዉን ዝገበሩ 1- ጸዋርን ዓቃልን ህዝቢ ኤርትራ 2- ጸዋርን ዓቃልን ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ 3- መስተውዓልን ጸዋርን ዓቃልን መሪሕነት ኤርትራ 4- መስተውዓልን ጸዋርን ዓቃልን መሪሕነት ኣቢ ኣሕመድን፣ ወያነ ነቲ ኲናት ምስ ኣባርዐ ዓቢ ኣሕመድ ዝወሰዶ ቆራጽ ውሳነን በሊሕ ኣመራርሓን 5- ክቱር ዕሽነትን ብደዐን ናይ መሪሕነት ወያነ። ብቀደሙ ግዳ ስዉእ ብጻይ ጀነራል ውጩ ንመሪሕነት ወያነ […]
ጉጉይ መጸዋዕታ
ነቲ ” ምስ ወያነ ኴንና ክንሰርሕ” ዝብል መርገጺኡ ንጎኒ ገዲፍና- ወያነ ስለዝሞተ- መስፍን ሓጎስ እንተ ወሓደ፡ ነቶም ንሓይልታት ምክልኻል ኤርትራን ከምኡ እውን ንህዝቢ ኤርትራን ኣብ ዘይወዓልዎ ከም ወረርትን ዘመትትን ዘቕርብዎም ዘለዉ ወገናት ዓገብ ክብል ምተገበኦ። ብኣንጻሩ ነቶም “ምስ ሓይልታት ኤርትራ ደው ኢልና ኣለና’ ዝበልና ክነቅፍ ወሲኑ። ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ካብ ኤውሮጳን ኣመሪካን ጻውዒታት ኣየድልዮን እዩ። […]
ኣይትሸገሩ ኣሕባብና ደቂ ኤርትራ። ናብ ጓል መገዲ ከጽደፈኒ ዝድርበ ዘሎ መዳርጒሕ ኣይትገደሱሉ። ሓይሉ ወዲኡ ዘፍ ክብል እዩ። ብድሑር ስምዒታት ዝኸሰንን ናብ ደረጅኡ ከስጥመኒ ሒዂ ዝብል ዘሎ ሰብ ኣይክምልሰሉን እየ። ግን ከምቲ ትገብርዎ inbox ጥራይ ግበሩለይ ንኣፍልጦይ። ደጊም ምግምማዕ መሳርዕ ይኣክል። ንመንግስቲ ኤርትራን ንሻዕብያን ድማ ልዕለይ ኣይይሕለቐሉን እዩ እዚ ሰብ እዚ። This is a fact. ብዛዕባ […]
15 ዓመት ብመንጽር 15 መዓልቲ
“መቀለ ክበጽሑ 15 ዓመታት ወሲድሎም። ንሕና ግን ኣብ 15 መዓልቲ መቀለ ኣቲና” ኢሉ ሓጪጭሎም ንወያነ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ። ዝረሰዓ ነጥቢ እንተላ፡ ወያነ ተዋጊኡ ኣይኮነን ንትግራይ ሓሪርዋ። ወያነ ምስ ሻዕብያ ኮይኑ ኣብ ሸረ እንዳስላሰን ከባቢኡን ዝነበረ ኮር 604 ምስ ተደምሰሰ፡ ሻዕብያ ድማ ነቲ ዝሓየለ ግንባር ናቕፋ ደምሲሱ፡ ንከረን ሸቢቡ ናብ ምጽዋዕን ኣስመራን የቋምት ስለዝነበረ፡ ደርግ ባዕሉ […]


text:
ኣገዳሲ ሓበሬታ ንኤርትራውያን ነበርቲ ሱዳን
ብሰንኪ እዚ ኣብ ዓለምና ብቁልጡፍ ዝላባዕ ዘሎ ለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስ COVID-19 ኣብ ዝሓለፈ ሰሙናት ሚኒ/ ጥዕና ኤርትራን ንነብረሉ ዘለና ሃገርን ብቀጻሊ ከውጸኡዎ ንዝጸነሑ ሓበሬታት ብቐጻልን ብዘይ ምቑራጽ ብመገዲ ኤምባሲና ኣብ ሱዳን ዝዋሃብ ንዝጸነሐ ተወሳኺ ናይ ጥንቓቐ ሓበሬታትን ብማሕበራዊ መራኸቢታትን ኣብ ማሕበረ ኮማትና ብምዝርጋሕን ክነብጻሓልኩም ምጽናሕና ዝፍለጥ ኮይኑ፡ እዚ ዝስዕብ ተወሰኽቲ ሓበሬታ ንዝርግሕ ስለ ዘለና ንድሕነት ነብስናን ስድራቤታትናን ንኩሉ ክባጽሕ ልሙድ ኣበርክቶኹም ክትገብሩ ብትሕትና ንሓትት።
ቤ/ጽሕፈት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ካርቱም ካብ ፈለማ እዋን’ዚ ሓደገኛ ቫይረስ ዝተቐላቐለሉን ዝተላበዓሉን እዋን ንድሕነት ዜጋታት
- ኣብ ማሕበረ ኮማት ዞባታትን ካርቱምን ብቀጻሊ ሓበሬታት ምዝርጋሕን ኮሚቴታት ምቋምን ዜጋታት ካብ ዘይተደልየ ምንቅስቓስ ክቑጠቡ ጐስጓስ ምክያድ ።
- ካብ ዕለት 18/03/2020 ክሳብ 31/03/2020 ቆንስላዊ ኣገልግሎት ደው ክብል ወሲኑ።
- ኣብ ኣብያተ-ጸሎት፡ መርዓ፡ ጥምቀት ኮነ ካልእ እኩብ ሰብ ዝሳተፎ ኣጋጣሚታት ነብሶም ክዕቅቡ ።
- ድሕነት ነብሶም፡ ሕብረተ-ሰቦምን ሃገሮምን ክሕልዉ ምእንቲ ብሚኒ/ጥዕና ኤርትራን ሱዳንን ዝዝርጋሕ ሓበሬታታት ኣብ እዋኑ ክዝርሕ ጸኒሑን ኣሎን።
ከም መቐጸልታ ናይ’ዚ ድማ ፡ሚኒ/ጥዕና ዘውጽኦ 5 ሓበሬታታት ከምኡ’ዉን መንግስቲ ሱዳን ኣዊጁዎ ንዘሎ ሓድሽ አዋጅ እቶ-እቶ ዝምልከት ሓበሬታ እነሆ፡
● ካብን ናብን ኤርትራ ዝግበር ኩሉ ዓይነት በረራ ነፈርቲ ን2 ሰሙን ምዕጻው፡ ናይ ህዝቢ ሞጓዓዚያ ማለት ኣውቶቡሳት፡ሚኒባሳትን ታክሲን ካብ ስራሕ ደው ክብላ፡ ካብ መውዓሊ ህጻናት(KG) ክሳብ ኮለጃት ካብ ዕለት 27/03/2020 ንግሆ ሰዓት 6፡00 ቅ.ቀ. ደው ምባልን ካልእን ስጉምታት ተወሲዶም ኣሎዉ።
ብወገን መንግስቲ ሱዳን ከኣ፦-
- ኣብያተ ትምህርቲ ኣቀድመን ከምዝተዓጽዋ ክኾና እንከለዋ፡ ኣኼባታት ሰሚናራት ዋዕላታትን ካልእ ማሕበራዊ ጉዳያት ከም መርዓን ሓዘንን ካልኦትን ምትእኽኻባት ክውገድ፡
- ካብ ዕለት 25/03/2020 ኣትሒዙ ተግባራዊ ኮይኑ ዝርከብ፡ ናይ ሰዓታት እቶ እቶ (እዋን ሓዳጋ ድንጋጌ) ካብ ሰዓት 08፡00 ድ.ቀ. ክሳብ ሰዓት 6፡00 ወጋሕታ ተኣዊጁ ይርከብ።
ተወሳኺ ኣገዳሲ ሓበሬታ
- ኩሎም ዜጋታት ድሕነቶም፡ ድሕነት ሕብረተሰብን ሃገርን ምሕላው ግብኦም ምዃኑ ብምእማን ካብ ናብ ምንቅስቓስ ክቑጠቡን ሓበሬታን መምርሒታትን ሚኒ/ጥዕናን ናይ ንነብረሉ ሃገር መምረሒታት ከተግብሩን እናተላበና፡
- ንዝኾነ ህጹጽ ሓበሬታ ንኤምባሲ ኤርትራ ንምውካስ በዚ ዝስዕብ ቁጽሪ ስልኪ 0183521000 ወይ 0117902964 ክትድዉሉ ንላቦ ።
- ዝኾነ ዜጋ ኣብ ከባቢኡ ንዘጋጥም ጸገማት ንኮሚቴ ማ/ኮም በዚ ዝስዕብ ኣድራሻ ደዊሉ ክረኽቦም ይኽእል፦- 0155225621
- ኩሉኹም ኤርትራውያን ነበርቲ ሱዳን በብ ዓቕምኹም ኣብ መኸተ ኣንጻር ለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስ (COVID-19) ንምስታፍን ንምብርካትን ብሃገራዊት ሽማግለ መኸተ ሱዳንን ኤምባሲን ዝወጸ ሓበሬታ ክትካታተሉን ኣብ ጨናፍር ማሕበረ ኮማት ንዝምልከቶም ኣካላት ብምውካስን ዘድሊ ኣበርክቶ ክትገብሩ ንሓትት።
ዝኾነ ኣብ ከባቢኹም ንዘጋጥም ህጹጽ ጉዳያት ከም ምልክታት ሕማም ቫይረስ ኮሮና ፡ንዝሓመሙን ዝምርመሩን ብዝምልከት መንግስቲ ሱዳን እዘን ዝስዕባ ተሌፎናት ዘርጊሑ ምህላዉ ነፍልጥ ።
- 0123390987 ናይ ኮሮና ቫይረስ ናይ ህጹጽ ረዲኤት ቤት ጽሕፈት
- 0127621099 ናይ ካርቱም ጨንፈር
- 012495080 ናይ ኡምዱሩማን ጨንፈር
- 0127012876 ናይ ባሕሪ ጨንፈር
ፍሉይ ቁጽሪ 9090 ወይ 2121 ወይ 221 በዘን ቁጽሪታት ብምድዋል ኣድላዩ ሓበሬታ፡ሓገዝን መምሪሒታትን ክትረኽቡ ከምትእኽእሉ ንሕብር።
ንእዋናዊ ሓበሬታ ኣብ ኢንተርነት
@SHABAIT.COM
@YPFDJ SUDAN
@ERITREAN COMMUNITY IN KHARTOUM
ተወከሱ።
ዓወት ንሓፋሽ!
ኮሚቴ ቤት ጽሕፈት ኤምባሲ ሃገረ ኤርትራ ካርቱም
28 መጋቢት 2020


text:
እንስሳታትን ተፈጥሮን
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 26 6 2019
ኣብ ኣገልግሎት ጥዕና እንስሳ፡ ሽድሽተ ናይ ብቕዓት ቍጽጽር ዝግበረሎም ሞያታት ኣሎዉ። ንኣብነት ሓኪም እንስሳን ኣላይ እንስሳን ዜጠቓልል እዩ። ንኣግሮመኛታት፡ ሓለውቲ ኣግራብ፡ ክኢላታት ስነ-ህይወትን ንዕኦም ዝኣመሰሉን እቲ ግምገማ ብሽማግለ ዩኒቨርሲቲን ኮለጅን (Universitets- och högskolerådet)ይግበር።
ኣብ ወጻኢ ንዝተረኽበ ዲግሪ ዚግበር ገምጋም
ነቲ ክትትል ዝግበረሉ ሞያታት፡ እቲ ዘለኩም መምዘኒ ብቕዓት ኣብ ስዊድን ኪምዝገብ ዚኽእል እንተኾይኑ ወይ ተወሳኺ ትምህርቲ ምስተዋህበ፡ ኽትምዝገቡ ዝከኣል እንተኾይኑ ዚግምግሞ ኣካል፡ ቦርድ ሕርሻ ስዊድን እዩ። እቲ ገምጋም ምስተኻየደ፡ ክትምዝገቡ ከተመልክቱ ትኽእሉ እንተዄንኩም ክትሕበሩ ኢኹም።
ሰራሕተኛ ክንክን ጥዕና እንስሳታት
ኣብ ሕክምና እንስሳን ሕክምናዊ ክንክንን ዜተኮረ ሽድሽተ ክትትል ዝግበረሉ ሞያታት ኣለዉ።
- ምዝጉብ ሓኪም እንስሳ
- ምዝጉብ ነርስ እንስሳ
- ዝተመስከረሉ ሰራሕ-ስልማት
- ዝተመስከረሉን ምዝጉብን ነርስ
- ዝተመስከረሉን ምዝጉብን ፍወሳ ስነ-ኣሰራርሓ ኣካላት
- ዝተመስከረሉን ምዝጉብን ክእላ ሕክምና ስኒ
ሓደ ናይ ወጻኢ ሃገር ዲግሪ ገምጋም ብናይ ዩኒቨርሲቲን ልዕለዋይ-ምህሮ ሽማግለን እዩ ዝፍጸም።
ተወሳኺ ትምህርቲ
እቲ ዘለኩም ብቕዓት፡ ገምጋም ተጌሩሉ ሓቅነቱ ኣብ ዝተረጋገጸሉ እዋን፡ ኣብ ዕዳጋ ዕዮ ብቐጥታ ክትኣትዉ ወይ ስራሕ ንኽትረኽቡ ዘለኩም ተኽእሎ ንኸተዕብዩ ተወሳኺ ትምህርቲ ክትወስዱ ትኽእሉ ኢኹም።
መመላእታ ትምህርቲ ኣብ ናይ ሽወደን ዩኒቨርሲቲን ኮለጅን ይዳለው። ንናይ ትምህርቲ ቁጠባዊ ደገፍ የብቅዑን 1-2 ዓመት እዩ ዝወስድ።


text:
ልሳልካ ፡ ምእዳብ ኣብዚ ዘሎናዮ ዘመን ኣካሒዳ ኩሉ ሰነ -ምግባራውን ባህልን ሰነ ስርዓትን ጎሲናሉ ዘሎና ግዜ ፡ ርሑሳት ወለድና ነዚ ሕጂ ካብ ሓድሓደ ዜጋታት እንሰምዖ ዘሎና ዘሕንኽ ዘረባ ከይሰምዑ ምሕላፎም ዕድልኛታት እዮም ይብል ። ሕማቕ ውሉድ ንወላዲኡ የጽርፍ ፡ ምኽንያቱ ዝኾነ ወላዲ ፡ ውላዱ ብጽቡቅ ስነ ምግባር ናይ ምዕባይ ሓላፍነት ስለ ዝስኸም ። ከምዚ ምስ ተረኽበ እዮም ኣበው
Read more
ኩነታት ህዝቢ ኤርትራ ጽባሕ እንተይ እዩ ክመስል ኩነታት ህዝቢ ኤርትራ ጽባሕ እንታይ እዩ ክመስል፡ ብልክዕ ክወሃብ ዝኽእል መልሲ ኣደጋታት ዝመልኦ ክነሱ ኣዝዩ ኣጸጋምን ኣብ እንተታት ዝተሞርኮስን እዩ። እዚ ግምታትን እንተታትን ከኣ ሰሪ ብኵራት ሓድነትን ስትራቲጂኻዊ ፖለቲካዊ ስምምዓትና ዝብገስ ይመስል። ን30 ዓመታት ዝኣክል ህዝብናን ብኩሉ መደያቱ ኮነ ተባሂሉ ብመደብ ሰብኣዊ ክብሩ ተገፊፉ፡ማሕበራዊ ፍትሒ ተነፊግዎን ተሓሪምዎን ጥራሕ ዘይኮነስ ነታ ዝተሓተት መዓልታዊ
Read more


text:
ቤተ-ክርስቲያን ናይ ቅዱሳን መጻሕፍቲ ትምህርቲ መሰረት ብምግባር ኩሉ ሰብ ካብ ኣቦና ኣዳም ብዝተመሓላለፈን ብዝተወርሰን ኃጢኣት ተወሊዱ ኃጢኣት ናይ ምግባር ዝንባል ከም ዘለዎ ቤተ ክርስቲያን ትሰብኽን ትኣምንን። ስለ ናይ ተፈጥሮና ክፍኣት ሓዋርያ ጳውሎስ ናብ ሰብ ሮሜ ኣብ ዝለኣኾ መልእኽቱ (ሮሜ 7፡14-29) ክግለጽ ከምዚ ይብል “ሕጊ መንፈሳዊ ምዃኑ ንፈልጥ ኢና ኣነ ግን ንኃጢኣት ዝተሸጥኩ ሥጋዊ ሰብ እየ ክገብሮ ንዘይደሊ ክፉእ ነገር ዝገብር ካብ ኾንኩ እዚ ዝገብር እቲ ኣባይ ሓዲሩ ዘሎ ኃጢኣት ደኣሉ እምበር ኣነ ኣይኾንኩን፡ እምበኣር ነቲ ኣነ ዝደልዮ እንት ዘይገበርክዎ እቲ ሕጊ ግን ሰናይ ምዃኑ እፈልጥ ኣለኹ፡ ይዋእ ኣነ ምግዱር ሰብ ካብዚ ናብ ሞት ዝወስደኒ ዘሎ ሰብነት መን ኮን ከድኅነኒ እዩ።
ብጥምቀት ካልኣይ ተወሊድና ናይ መንፈስ ቅዱስ ውህበት ጸጋ ምቕባልና፡ ብናይ ተፈጥሮ ባሕርይ ክፍኣት እንግብሮ በደልን ኃጢኣትን መድኃኒቱ ንስሓ እዩ፡ ሽግር ፈሊጦም ዘገላግሉና ኃጢኣቱ ይቕረ ንዝበልክምሉ ሰብ ኃጢኣቱ ይቕረ ክበሃለሉ እዩ፡ ተባሂሎም ኃጢኣት ናይ ምስትሥራይ ሥልጣን ዝተዋህቦም ካህናት እዮም። (ዮሓ. 20፡23)
ምኅጢርነቱ ንካህናት ዝተዋህቦምን ብዓይኒ ብዘይርኣ ሥልጣን ምኽንያት ብንስሓ ንዝምሰሉ ብዓይኒ ዘይርኣ ሥርየት ኃጢኣት ምጠዓስን ካልኣይ’ውን ተመሊስካ ንኸይትሰርሖ ምውሳንን ምዃኑ በዞም ዝስዕቡ መረዲኢ ጥቕስታት ንመልከት። ‘ንነፍስ ወከፍኩም ከከም ግብርኹም ክፈድየኩም እየ። ስለዚ ኣነ ልዑል እግዚአብሔር ተዛሪበ ኣለኹ ተነስሑ ኣበሳኹም ጥፍኣት ከየምጽኣልኩምሲ ካብ ኩሉ ክፉእ ተግባርኩም ተመለሱ”። (ሕዝ. 18፡30)። እኳ ደኣ ክንስሑን ናብ ኣምላኽ ክምለሱን ከም ዝተነስሑ ዘርኢ ግብሪ ኺገብሩን ቅድም ኣብ ደማስቆ ደሓር’ውን ኣብ ኢየሩሳሌም ኣብ ብዘላ ሃገር ይሁዳን ከምኡ ኸኣ ነኣሕዛብ ወንጌል ሰበኹ ይብል። (ግ.ሓዋ. 26፡20)
ናይ ምሥጢረ ንስሓ ኣፈጻጽማ ከመይ እዩ፧ ንዝብል ቤተ-ክርስቲያንና እትኣምኖን እትምህሮን ንስሓ ማለት ሓደ ሰብ ስለ ዝገበሮ ኃጢኣት ምጥዓስ ንመጻዒ’ውን ነቲ ዝተጠዓሰሉ ኃጢኣት ንኸይትሰርሖ ምውሳን ጥራይ ዘይኮነ እዚ ነገር እዚ ንምስማዕ ሥልጣን ብዝተዋህቦም ካህናት ኣብ ቅድሚኦም ቀሪብካ ምንዛዝ እዩ። ስለዚ ኑዛዜ ዝግባእ ምዃኑ ናይ ቅዱሳን መጻሕፍቲ ምስክርነት ጥቕሲ ንመልከት፡ ካብዞም ነገራት እዚኣቶም ብሓንቲ እኳ በደለኛ ዝኾነ ብዝሰርሖ ኃጢኣት ይናዘዝ። (ዘሌ. 5፡5) ”ኃጢኣቱ ዝኽውል ሰብ ኣይድኅንን እዩ፡ እቲ ዚናዘዘሉ እሞ ዝሓደጎ ድማ ካብ እግዚአብሔር ምሕረት ይረክብ’። (ምሳ. 28፡13)
እምበኣርሲ ምእንቲ ክትሓውዩ ንሓድሕድኩም ኃጢኣትኩም ተናዘዙ ሓደ ነቲ ሓደ’ውን ይጸልየሉ ጸሎት ጻድቕ ብግብራ ብዙሕ ተስልጥ እያ። (ያዕ. 5፡16)። ካብ ኃጢኣትና እንተ ተናዘዝና ኣምላኽ እሙንን ጻድቕን ስለ ዝኾነ ንኃጢኣትና ይቕረ ክብለልና ካብ ኩሉ በደልና’ውን ከንጽሓና እዩ። (1ዮሓ. 1፡9) ።
ኃጢአተይ ነገርኩ በደለይውን ኣይሓባእኩን ይብል። መዝ,32፣5።
ሥነፍጥረት ምስ ሓሙሽተ ኣእማደ ምስጢር
ሸውዓተ ምስጢራተ ቤተክርስቲያን ምስ ሓጺር ሓተታ ንዛዕባ እምነትን ግብርን
ኣድላዊ፥ ኣባ ወልደገብርኤል ቀሺ ብርሃነ 2007


text:
ኣብ መንጎ ካብ ኢትዮጵያ ዝወፅእን ናብ ኢትዮጵያ ዝኣትውን ኣቑሑት ዘመላልሱ ዘወርቲ መኪናን ሓይልታት ፀጥታ ጅቡቲን ብሰንኪ ዝተላዕለ ምስሕሓብ ኣገልግሎት መጎዓዚያደው ከምዝበለ ማሕበራት ሰብ ንብረት መጎዓዚያ ኢትዮጵያ ገሊፆም። እቲ ብዝተፈጥረ ምስሕሓብ ኣብ ልዕሊ ሓደ ኢትዮጵያዊ ዘዋሪ መኪና ጉድኣት ከምዝወረደ ወኪል ናይቲ ማሕበር ሓቢሮም።
ኣብ ጅቡቲ ናይቲ ማሕበር ተወካሊ ንድምጺኣሜሪካ ኣብ ዝሃቡዎ ቃል ኣብ ተርሚናል ወደብ ጅቡቲ ምፅባባት ስለዝተፈጥረ ኢትዮጵያዊያን ዘወርቲ መኪና ቅሬታ ኣብዘቕረብሉ እዋን ምስ ሓይልታት ፀጥታ ጅቡቲ ብዝተፈጥረ ዘይምርድዳእ ኣብ ልዕሊ ሓደ ኢትዮጵያዊያ ዘዋሪ መኪና ጉድኣት ወሪዱ ኣሎ ኢሎም።
እቶም ዘወርቲ መኪና ነዚ ብምቅዋም ኣድማ ብምግባር ናብ ወፃኢ ዝልኣኽ ዝፀዓና መካይን ጠጠው ኢለን ከምዝርከባን ኣብ ልዕሊ እቲ ዘዋሪ ጉድኣት ዘውረደ ኣባል ፀጥታ ጅቡቲ እውን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምውዓሉ ሓበሬታ ከምዝለዎምን እቶም ተወካሊ ሓቢሮም።
ኢትዮጵያዊያን ዘወርቲ መካይን ኣብ ወደብ ጅቡቲ ኣቑሕት ንምፅዓንን ንምርጋፍን ብዙሕ ገልታዕታዕ ከምዝወርዶም እውን ወሲኾም ሓቢሮም።
ካብ ትማሊ ጀሚሩ ንውሽጢ ሃገር ዝውዕል ቀረብ ዝፀዓና መካይን ጠጠው ምባለን ሰበስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ፀገም ንምፍታሕ ምስ ሰበስልጣን ጅቡቲ ምዝርራቦም ገሊፆም ኣለው።ኣብቲ ዝርርብ ኢትዮጵያዊያን ዘወርቲ መኪና ብወኪሎም ኣቢሎም ምስታፎም ዝገለፁ ኣብጅቡቲ ወኪል ማሕበር ወነንቲ መጎዓዚያ ኢትዮጵያ ኣቶ ሙሉቀን ብርሃኑ ዝተቛረፀ ኣገልግሎት መጎዓዚያ ስርሑ ክጅምር እዩ ኢሎም።


text:
ሓድሽ ዝወጸ ሪፖርት ኣብ ዓመተ 2030 ፍርቂ ካብ ድኻታት ዓለም ኣፍሪቃዊያን ህጻናት ምኳኖም ገሊጹ’ሎ።እዚ ሕሱም መጠንቐቕታ ዝወጸ ኣብ ዓለም ዝረአ ድኽነት ንምግጣም መራሕቲ 150 ሃገራት ዓለም ንናይ ሕቡራት ሃገራት ዋዕላ ቀጻልነት ዘለዎ ምዕባለ ንምስታፍ ኣብ ዝዳለውሉ ዘሎ ጊዜ’ዩ።
ሕቡራት ሃገራት ኣብ 17 ነጥብታት ዕላማ ቀጻልነት ዘለዎ ምዕባለ ተሰማሚዑ’ሎ።ቀዳማይ ነጥቢ’ዚ ስምምዕ ድማ ኣብ 2030 ሕሉፍ ድኽነት ካብ ገጽ ምድሪ ንምድምሳስ’ዩ። ይኹን ደአ እምበር ብመሰረት ሪፖርት ትካል ህጻናት ኣድህን (ሴቭ ዘ ችልድረንን)ኢንስትዩት ምዕባለ ሃገራት እቲ ዓለምለኸ ሕሉፍ ድኽነት ምጥፋእ ዝብል ዕላማ ኣብ ኣፍሪቃዊያን ህጻናት ሸቶኡ ክወቕዕ ከምዘይክእል ይገልጹ።
ሓላፊ ትካል ህጻናት ኣድህን ጨንፈር ብሪጣንያ ኬቨን ዋትኪንስ ብመሰረት ዘለዎም ሓበሬታ ኣብ 2030 55 ሚእታዊት ካብ ኣብ ሕሉፍ ድኽነት ዝርኸቡ ዜጋታት ዓለም ኣፍሪቃዊያን ህጻናት ምዃኖም ይሕብሩ።
ብመሰረት’ዚ ሓድሽ ዝወጸ ሪፖርት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ኣስታት 87 ሚልዮን ኣፍሪቃዊያን ህጻናት ኣብ ድኽነት ይውለዱ፡ 40 ሚእታዊት ካብ ዜጋታት ኣፍሪቃ ድማ ብትሕቲ 1.90 ዶላር አታዊ ንመዓልቲ ይነብሩ ይብል።
“ብሓፈሻዊ ገምጋም ደቂ ኣንስትዮ ኣርባዕተ ወይ ሓሙሽተ ቆልዑ ይወልዳ። እዚ ድማ ኣብ ድኽነት ብትሑት ዓቐን ዝጎድለሉ ክፋል ዓለም’ዩ። እዚ ድማ ብሰንኪ ትሑት ዝኾነ ምዕባለን ኽከውን ከሎ ልዑል ዓቐን ዘይምዕሩይነት’ውን ካልእ ረቓሒ’ዩ” ክብሉ ዋትኪንስ ነቲ ኣብ ኣፍሪቃ ዝረአ ሕሉፍ ድኽነት የረድኡ።
ንሶም ቀጺሎም ኣብ ድኽነት ዝተወልዱ ህጻናት ንልዑል ሓደጋ መሃይምነት፡ ዕድሚኦም ሓሙሽተ ዓመት ቕድሚ ምብጽሑ ንሓደጋ ሞት ፡ ምስ ዓበዩ ድማ ካብ ድኽነት ወጺኦም ክነብሩ ዘለዎም ተኽእሎ ትሑት ምዃኑ ይገልጹ።
እቲ ሓድሽ ዝወጸ ሪፖርት ኣፍሪቃዊያን መንግስታት ጥሙር ዝኾነ ፖሊሲ ብዘይምክታሎም፡ ከም ዓለምለኸ ትካል ገንዘብ (IMF): ባንኪ ዓለምን ካልኦት ለገስቲ አካላትን ድማ ዝግባእ ግብረ መልሲ ብዘይምሃቦም ነቒፉ።
ሓላፊ ትካል ህጻናት ኣድሕን ጨንፈር ብሪጣንያ ኬቨን ዋትኪንስ እኹል ዝኾነ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ንብድኽነት ዝነብሩ ህጻናት አካል’ቲ መፍትሒ ክከውን ከምዝግባእ ብምግላጽ ገንዘብ ጥራይ እኹል ከምዘይኾነ እዞም ህጻናት ካብ ድኽነት ከምልጡ ዝግባእ ኣገልግሎት መግቢ፡ ክትትል ጥዕናን ኣገልግሎት ትምህርቲን ከምዘድልዮም ይገልጹ።
ኣብ መወዳእታ እቲ ሪፖርት ምጉዳል ድኽነት ሸትኡ እንተዘይወቒዑ ዓለም ኣብ ዕላማታት ቐጻልነት ዘለዎ ምዕባለ ኣብ ዓውድታት ትምህቲ፡ጥዕናን፡ ጾታዊ ማዕርነት’ውን ከምዘይትዕወት ይገልጽ።


text:
ጨንፈር ሃብቲ ባሕሪ ዞባ ጋሽ-ባርካ፡ ኣብ ዲጋታት ፋንኮ-ራዊን ፋንኮጽሙእን ዝካየድ ዘሎ ምርባሕ ዓሳታት ጽቡቕ ውጽኢት ከምእተረኽቦ ገሊጹ።
ሓላፊ’ቲ ጨንፈር ኣቶ መኮነን ግርማይ ምስ ነበርቲ ምምሕዳር ከባቢ ፌስኮ – ንኡስ ዞባ ሃይኮታ ኣብ ዝገበሮ ርክብ፡ ኣብ ከባቢኦም ጽቡቕ ገስጋስ ዘርኢ ዘሎ ምርባሕ ዓሳታት ኣብ ጥዑም ማይ፡ ዕላማኡ ምእንቲ ክወቅዕ፡ ኣብ መኣዶም ዓሳ ከዘውትሩን ገገፊፎም ከም ምንጪ ቊጠባዊ እቶት ክጥቀሙሉን ጸዊዑ።
ነቲ መደብ ብኣድማዕነት ንምትግባር፡ ኣብ ምምሕዳር ከባቢ ፌስኮ ኣብ ምግፋፍ ዓሳታት ዝነጥፉ ጉጅለታት ደቂ-ተባዕትዮ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ምምስራሕን መሸጣን ዓሳ ዝዋስኣ ጉጅለታት ደቂ-ኣንስትዮ ብምቛም፡ ናይ ስልጠናን መሳርሒታትን ደገፍ ንምግባር መደብ ከምዘሎ ድማ ሓቢሩ።
ነበርቲ ብወገኖም፡ ዲጋ ፋንኮ-ጽሙእ ኣብ ማሕበረ-ቊጠባዊ መነባብሮኦምን ምርግጋእ ኣከባቢን ልዑል ኣስተዋጽኦ ከምዘለዎ ብቐረባ ዝዕዘብዎ ዘለዉ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ኣብኡ ካብ ዝራባሕ ዘሎ ዓሳታት ተጠቀምቲ ንክኾኑ ዝካየድ ዘሎ ጐስጓሳትን ናይ ስልጠና መደባትን ንምዕዋት ዘለዎም ቅሩብነት ኣረጋጊጾም።
ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ፡ ኣብ ዲጋታት ከርከበት፡ ገርሰት፡ ባደሚት፡ ፋንኮራዊ፡ ፋንኮ-ጽሙእ፡ ዓሊ-ግድር፡ መገል፡ ጸሊም-ቀላይን ዓዲ-ማእለልን ዝፋረዩ ዘለዉ ሽዱሽተ ዓይነታት ዓሳ ጽቡቕ ውጽኢት ከምእተረኽቦም፡ ይኹን’ምበር ዛጊት ኣብ ተጠቃምነት ከምዘይተበጽሑ፡ ካብ ጨንፈር ሃብቲ ባሕሪ ዝተረኽበ ሓበሬታ የረድእ።


text:
መከላኸሊ ጥንሲ
ንምንታይ ኢዩ ኣድልዩ?
መከላኸሊ ጥንሲ ንዘይተደልየ ጥንሲ ንምክልኻል ይጠቅም። መከላኸሊ ጥንሲ ንመብዛሕትኡ ኣብ ዓባይ ብርጣንያ ዝነብሩ ሰባት ናጻ ኢዩ። ብዙሕ ዓይነታት ኣማራጺታት ስለ ዘለዎ ንዓኻ ዝሰማማዓካ ምምራጽ ይከኣል።
ኣማራጺታት መከላኸሊ ጥንሲ
ብመጀመርታ ነቶም ናይ ነዊሕ ግዜ ዝወሃቡን ክትቋርጾም ትኽእል ኣገባባት ክንጠቅስ።
ኢምፕላንት
ሆርሞናል ኢንትራውተሪን ሲስተም (ኣይዩኤስ)- ሆርሞናል ኮይል
ኮፐር ኢንትራውተሪን ዲቫይስ (ኣይዩኤስ)- ናን ሆርሞናል ኮይል
ዝውጋእ መርፍእ (ኢንጀክሽን)
እዘን ነዚ ዝጥቀማ ዝለዓለ ናይ ዘይተመደበ ጥንሲ ምክልኻል ዓቕሚ፣ ካብተን ካልእ ዓይነት ኣገባባት ዝጥቐማ ንላዕሊ ከምዘለወን ዝፍለጥ ኢዩ።
እንተዳኣ ቆልዑት ናይ ምውሳኽ መደብ ዘይብልካ ኮይኑ ናይ ምምካን ከም ኣማራጺ ኣለካ።
ካልኦት ዝተፈላለዩ ኣገባባት ምክልኻል ጥንሲ ኣለዉ፣ እዚኦም ውን ኣድማዕቲ መከላኸሊ ጥንሲ ክኾኑ ይኽእሉ እዮም እንተድኣ ብግቡእ ተጠቂምካሎም።
ፕሮገስቶጀን-ጥራይ (1 ሆርሞን) ከኒና
ኮምባይንድ ሆርሞናል መከለኸሊ ጥንሲ (2 ሆርሞን)
ከኒና
ዝልጠፍ (ፓች)
ሪንግ (ቀለቤት)
ኮንዶም- እዚ ዋላ ብጾታዊ ርክብ ንዝመሓላለፉ ሕማማት እውን ክከላኸል ይኽእል። ከም መከላኸሊ ጥንሲ ግን 18 ካብ 100 ከይሰርሕ ይኽእል።
ዕሙቅ ዝበለ ሓበሬታ ብዛዕባ ነፍስወከፍ ኣገባብ
ኢምፕላንት
እታ ኢምፕላንት ንእሽተይ ሓጺን ቱቦ ትመስል፣ ክንዲ ፍረ ክርቢት ትኸውን ኣብ ትሕቲ ቆርበት ናይ ላዕለዋይ ኢድ ትኣቱ ኢያ።
እታ ኢንፕላንት ፕሮጀስቶጂን ዝበሃል ሆርሞን ይሰድድ፣ እዚ ነቲ ማሕደር እንቋቁሖ፣ እንቋቁሖ ከይሰድድን ነቲ ኣብቲ ቱቦታት (ኣብ ክሳድ ማህጸን) መተሓላለፊ ዘሎ ፈሳሲ ኣሕፊሱ እንቋቁሖ ናብ ማህጸን ከይወርድ ይሕግዝ። እዚ ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ናብቲ እንቋቁሖ ከይበጽሕ ይከላኸል።
ኣወንታዊ ጎድንታት
ኣሉታዊ ጎድንታት
ዘይስሩዕ ጽግያት (ወይ ድማ ጽግያት ዘይምህላው)
ሆርሞናል ኢንትራውተራይን ሲስተም (ኣይዩኤስ)
እዚ ሆርሞናል ኣይዩኤስ ሓንቲ ፐ ትመስል መሳርሒ ኣብ ማህጸን (መተሓላልፊ ቱቦ ማህጸን) ትግበረልኪ
ነቲ መስመራት ናይ ማህጸን ብምጽባብ ካብ ጥንሲ ይከላኸል (እዚ እቲ ኣብ ግዜ ጽግያት ዝደሚ ክፋል ኢዩ)፣ በዚ ምኽንያት ድማ እታ ጓል ኣንስተይቲ ፎኪስ ወይ ጠቅላላ ወርሓዊ ጽግያት ከይህልዋ ይኽእል። ብተወሳኺ ነቲ ኣብቲ ቱቦታት (ኣብ ክሳድ ማህጸን) መተሓላለፊ ማህጸን ዘሎ ፈሳሲ ኣሕፊሱ ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ናብቲ እንቋቁሖ ከይበጽሕ ይከላኸል።
ኣወንታዊ ጎድንታት
ኣሉታዊ ጎድንታት
ኮፐር (ነሓስ) ኢንትራተሪን ዲቫይስ (ኣይዩዲ) - ናን ሆርሞናል ኮይል
ናይ ነሓስ ኣይዩዲ ሓንቲ ፐ ትመስል መሳርሒ ነቲ ምንቅስቃስ ናይ ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ትምክት ኣብ ማህጸን (መተሓላልፊ ቱቦ ማህጸን) ትግበረልኪ።
እዚ ነታ እንቋቁሖ ካብ ምጽጋይ ይከላኸል። እዚ ዓይነት ኣይዩዲ ውሑድ ስኾነ ባህሪያዊ ውሑስ ነሓስ ኣለዎ። 100% ካብ ሆርሞን ነጻ ኮይኑ ስሩዕ ንወርሓዊ ጽግያት ክህሉ ይገብር።
ኣወንታዊ ጎድንታት
ኣሉታዊ ጎድንታት
ኢንጀክሽን (ብመርፍእ ዝውሰድ)
እዚ ካብ ጥንሲ ንምከላኸሊ ዝውጋእ መርፍእ ኢዩ። እቲ መርፍእ ፕሮገስቶጂን ዝበሃል ሆርሞን ንማሕደር እንቋቁሖ፣ እንቋቁሖ ካብ ምስዳድ ይኽልክል። ብተወሳኺ ነቲ ኣብቲ ቱቦታት መተሓላለፊ ማህጸን ዘሎ ፈሳሲ ኣሕፊሱ ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ናብቲ እንቋቁሖ ከይበጽሕ ይከላኸል።
ኣወንታዊ ጎድንታት
ኣሉታዊ ጎድንታቱ
ፕሮጀስቶጀን ጥራይ ከኒና (ፕሮጀስቶጀን ኦንሊ ፒል (ፒኦፒ))
እዚ ከኒና ሓንቲ ዓይነት ሆርሞን ጥራይ የጠቃልል፣ ፕሮጀስቶጀን። እቲ ከኒና መዓልታዊ ይውሰድ። ክልተ ዓይነት ፕሮጀስቶጀን ጥራይ ከኒና ኣለዉ፣ እቲ ልሙድ ዓይነት ነቲ ኣብቲ ቱቦታት መተሓላለፊ ማህጸን ዘሎ ፈሳሲ ኣሕፊሱ ነቶም ዘርኢ ደቂ ተባዕታይ ናብታ እንቋቁሖ ካብ ምብጻሕ ዝከላኸልን እዚ ሓድሽ ዓይነት ፒኦፒ ነቲ መሕደሪ እንቋቁሖ ካብ ምፍናው እንቋቁሖ ዝገትእን።
ኣወንታዊ ጎድንታት
ኣሉታዊ ጎድንታቱ
ኮምባይንድ ሆርሞናል መከላኸሊ ጥንሲ(ሲኤችሲ)
እዚ ኣገባብ ክልተ ሆርሞናት የጠቓልል፣ ኦኢስትሮጅንን ፕሮጀስትሮጀንን። ነቲ መሕደሪ እንቋቁሖ ካብ ምፍናው እንቋቁሖ ይገትኡ።መብዛሕትኡ ግዜ ብመልክዕ ከኒናኣ መዓልታዊ ኣብ ሓደ ዓይነት ሰዓት ዝውሰድ ኢዩ። ብዙሕ ዓይነት ከኒናታት ኣብ ዕዳጋ ይርከቡ አዮም። ብተወሳኺ ዝልጠፍ ወይ ካኣ ናይ ርሕሚ ቐለቤት ተመሳሳሊ ዝሰርሕ ዓይነት መከላኸሊ ውን ኣሎ።
ኣወንታዊ ጎድንታት
ኣሉታዊ ጎድንታቱ
ምምካን ጓል ኣንስተይቲ
እዚ ነቲ ፎሎፒያን ሻምብቆዓጺኻ እቲ ዘርኢ ናይ ወዲ ተባዕታይ ናብቲ እንቋቁሖ ከምዘይሓልግ ምግባር የጠቃልል።
ኢቲ ኢንትራተራይን ኣገባብ(ሆርሞናል ኣይዩኤስን ኮፐር ኣይዩዲ)ን ኢምፕላንት ኢልና ኣብዚ ጽሑፍ ዝጠቀስናዮም ካብዚ ምምካን ጓል ኣንስተይቲ ንላዕሊ ውጽኢታውያን ኢዮም።
ኣወንታዊ ጎድንታት
ኣሉታዊ ጎድንታቱ
ምምካን ወዲ ተባዕታይ- ቨሲክተሚ
እዚ ነቲ መስመር (ቫስ ዲፈረንስ) ነቶም ዘርኢ ወዲ ካብ ፍረ-ነብሲ ናብ መትሎ ዝወስድ ምዕጻው የጠቃልል። ቅልጡፍ ዝኾነ ኣገባብ ብመደንዘዚ ዝተሰነየ ኢዩ። ኣብ ኮማዊ ክሊኒክ ክግበር ይከኣል። ንናይ ውሽጢ ዓዲ ኣገልግሎት ኣብታ መወዳእታ ገጽ ናይዚ ጽሁፍ ተወከስ።
ምምካን ወዲ ተባዕታይ ካብ ናይ ምምካን ጓል ኣንስተይቲ ዝለዓለ ውጽኢታዊን ዝቐለለን ኢዩ።
ኣወንታዊ ጎድንታት
ኣሉታዊ ጎድንታት
ቨሲክተሚ ኣገልግሎት
ኣብ ሳንዲፎርድ ናይ ስነወሲባዊ ኣካላት ጥዕናዊ ኣገልግሎት ዝተሞርከሰ
ቆጸራ ንምሓዝ
ባዕልኻ ንናይ ቨሲክተሚ (ምምካን ወዲ ተባዕታይ) ኣገልግሎት ርእስኻ ጥቀስ
ቅድመ መጥባሕቲ ቆጸራ (014121186540)
ሕጹጽ ኩነታት መከላኸሊ ጥንሲ
ክልተ ዓይነት ሕጹጽ ኩነታት መከላኸሊ ጥንሲ ኣለዉ፡ ኮፐር (ኮይል) ን ሆርሞን ፒል (ከኒና) ን።
ኮፐር ኢንትራውተራይን ዲቫይስ (ኣይዩዲ) - ናን ሆርሞናል ኮይል
እዚ ዓይነት መከላኸሊ ጥንሲ እቲ ዝለዓለ ኣድማዕነት (ክሳብ 99% ኣድማዕነት) ዘለዎ፣ ካብቲ ናይ ህጹጽ ኩነታት ዝውሰድ ከኒና መከላኸሊ ጥንሲ ድማ 10 ዕጽፊ ኣድማዕነት ኣለዎ።
ድሕሪ ጾታዊ ርክብ ኣብ ውሽጢ 5 መዓልታት ሓደ ሓደ ግዜ ድማ ካብኡ ዝነውሕ መዓልታት እዚ ኣይኢዩ ክግበረልኪ ይከኣል።
መብዛሕትኡ ግዜ ንኽትገብሮ ቀሊልን ናብ ኩሉ ክሊ ዕድመ ዝርከባ ደቂ ኣንስትዮ ምቹእን ኢዩ። ናይ ሕጹጽ ኩነታት መከላኸሊ ጥንሲ ኣብ ማህጸን ክሳብ ዝቅጽል ወርሓዊ ጽግያት ክጸንሕ ኣለዎ ወይ ካኣ ከም ቀንዲ መከላኸሊ ጥንሲ እንዳተጠቀምክሉ ክትቅጽሊ ትኽእሊ።
ፕሮጀስቶጀን ከኒና (ንኣብነት ለቮነል ቲኤም)
ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓት ድሕሪ ጾታዊ ርክብ እንተተወሲዱ ብጣዕሚ ውጽኢታዊ ይኸውን። ነቲ ናይ እብቋቅሖ ምፍናው ብምዱንጋይ ይሰርሕ (እንተዳኣ እንቋቁሖ ድሮ ተፈንያ ኮይና ግን ኣይሰርሕን እዩ)።
ክሳብ 3 መዓልቲ ድሕሪ ጾታዊ ርኽብ ክውሰድ ይኽእል፣ ግን ዝነውሓ ብዝወሰድካሉ መጠን ኣድማዕነቱ እንዳጎደለ ይመጽእ።
እዚ ከኒና ኣብ ጂፒ ዝተመዝገብካ እንተዳኣ ኴንካ ኣብ ስኮትላንድ ኣብ ዝርከባ ፋርማሲታት ከይከፈልካ ብነጻ ክትረኽቦ ይከኣል፡ ወይ ካኣ ካብ ናይ ከባቢኻ ዘሎ ወሲባዊ ኣካላት ጥዕና ክሊኒክ ክርከብ ይከኣል።
ኡሊፕሪስታል ኣሰተይት (ንኣብነት ኤላ ዋን ቲኤም)
ኣብ ውሽጢ 5 መዓልቲ ድሕሪ ጾታዊ ርክብ እንተተወሲዱ ብጣዕሚ ውጽኢታዊ ይኸውን። ነቲ ናይ እብቋቅሖ ምፍናው ብምዱንጋይ ይሰርሕ (እንተዳኣ እንቋቁሖ ድሮ ተፈንያ ኮይና ግን ኣይሰርሕን እዩ)።
እዚ ካብ ፕሮጀስቶጀን ናይ ህጹጽ ኩነታት መከላኸሊ ጥንሲ ከኒና ዝሓሸ ኣድማዕነት ኣለዎ።
እዚ ኤላ ዋን ከኒና ኣብ ጂፒ ዝተመዝገብካ እንተዳኣ ኴንካ ኣብ ስኮትላንድ ኣብ ዝርከባ ፋርማሲታት ከይከፈልካ ብነጻ ክትረኽቦ ይከኣል፡ ወይ ካኣ ካብ ናይ ከባቢኻ ዘሎ ወሲባዊ ኣካላት ጥዕና ክሊኒክ ክርከብ ይከኣል።
ሆርሞናል ኣገባባት ዝኾኑ ናይ መከላኸሊ ጥንሲ ን ኤላ ዋን ዘየድማዒ ይገብሮ፣ ስለዚ ድሕሪ ኤላ ዋን ምውሳድካ ዝኾነ ሆርሞናል ዝኾኑ ኣገባባት መከላኸሊ ጥንሲ ን 5 መዓልታት ኣወግዳ።
ተጥቡ ኣደ ኤላ ዋን እንተድኣ ወሲዳ ን 7 መዓልታት ነቲ ጸባኣ ክትጉሕፎ ንምዕድ።
ጂፒ መከላኸሊ ጥንሲ ከቅርብ ይኽእል ኢዩ። እንታይ ክርከብ ከምዝኽእል ምሕታት ጽቡቅ ኢዩ።
Sandyford (ሳንዲፎርድ) ኣገልግሎት ጥዕና ኣካላት-መፍረ
ምሉእ ናይ ኣካላት-መፍረ ጥዕናዊ ኣገልግሎት ይህብ ምስኡ ድማ
ንናይ ቆጸራ ሓበሬታን ምኽርን ናብ 01412118130 ደውሉ። መስመራት ካብ ሶኒ ክሳብ ዓርቢ ካብ ሰዓት 8.30 - 4.15 ድ.ቀ ክፉት ኢዩ፣ ብጀካ ኣብ ህዝባዊ ባዓላት ወይ ከኣ ናብ http://www.sandyford.scot/ ተወከስ
እንግሊዝ ተዛሪብካ ዘይትኽእል እንተኴንካ ኣብ ግዜ ቆጸራካ ኣስተርጓሚ ንክዳለወልካ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ። እንታይ ቛንቛ ከምትክእል ሓብረና፣ ንሕና ድማ ከነዳልወልካ ኢና። ንዝበለጸ ሓበሬታ ብዛዕባ ናይ ምስቱርጓም ኣገልግሎት ኣብዚ ሲዒቡ ክርከብ መርበብ ሓበሬታ ተወከስ https://www.sandyford.scot/sexual-health-services/i-need-an-interpreter-for-my-sandyford-appointment/


text:
ዓይኒ-ምድሪ ምጥቃም ዝኣበዩ ኡጋንዳውያን
ነበርቲ ከተማ ቶሮሮ፡ ምብራቓዊ ኡጋንዳ፡ ነቲ ኣብ መዋፈሪ ኣውቶቡስ ዝተሃነጸ፡ ካሜራታት ዝተገጥመሉ ዓይኒ-ምድሪ ምጥቃም ከም ዝኣበዩ ጋዜጣ ደይሊ ሞኒተር ጸብጺቡ።
ንሳቶም ከም ዝብልዎ፡ ንዝጸራረዩ ሰባት ምቁጽጻር ብባህሎም ቅቡል ኣይኮነን።
ጸሓፊ እታ ከተማ፡ ፖል ኦሞኮ ግና፡ እተን ካሜራታት ኣብ መእተዊ እምበር ኣብ ውሽጢ እቲ ዓይኒ ምድሪ ከምዘይተገጥማ እዩ ዝገልጽ።
"ግብረሽበራውያን ኣብ ህዝባዊ ዓይኒ ምድሪ ተፈንጀርቲ ከየጻውዱ ንምክትታል" ብዝብል ዕላማ ከም ዝተገጥማ'ውን ሓቢሩ።
ኮምሽነር እቲ ከተማ ኒክሰን ኦዎሌ ብወገኑ፡ "እቶም ቴክኖሎጂ ዝቃወሙ ሕቡእ ኣጀንዳ ዘለዎም እዮም" ክብል ተዛሪቡ።
እቲ ህዝባዊ ዓይኒ ምድሪ ብባንክ ዓለም ዝተመወለ እዩ።
እቲ ጋዜጣ ዘዘራረቦም ነበርቲ እቲ ከባቢ፡ እተን ካሜራታት ክሳብ ዝለዓላ ኣብቲ ዓይኒ ምድሪ ከምዘይጥቀሙ ተዛሪቦም።
"ነተን ካሜራታት ኣብ ካልእ በታታት እቲ መዋፈሪ ክተኽልወን ኣለዎም" ይብል መርሒ መኪና ዝኾነ መሓመድ ሚውማ።
"ንዓና ንኣፍሪቃውያን፡ ካልእ ሰብ ሕፍረትካ ክርእየካ ነውሪ እዩ። መራሕትና ነዚ ክፈልጡን፤ ነቶም መወልቲ ኣቐዲሞም ክነግርዎምን ነይርዎም" ኢሉ ካልእ መራሕ መኪና ዝኸነ ሳዲቕ ሂርያ።


text:
‘ኣብ ኢትዮጵያ፣ ንተጋሩን፣ ተሓለቅቲ መሰላትን ጋዜጠኛታት ብሃውሪ ምእሳር ደው ይበል’ ዝብል መግለጺ ኣውጺኡ ተሓላቂ መሰላት ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል። ‘መንግስቲ ኢትዮጵያ ‘ሃለዋት እቶም ዝተኣሰሩ ንከፍልጥ’ ኣምነስቲ ጸዊዑ ኣሎ።
ሓይልታት ትግራይ ንመቀለ ድሕሪ ምቁጽጻሮም፣ፖሊስ፣ ን ብርክት ዝበሉ ተጋሩ ኣብ ኣዲሳበባ ብሃውሪ ኣሲርዎም ኣሎ። ብመሰረት ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል፣ ግብሪ ፖሊስ ‘ዘርኣዊ መበገሲ ዘለዎ፣ ተኣሲሮም ዝተፈትሑ፣ መሰኻኽርን ሰብ ሞያ ሕጊን፣ ፖሊስ ናብ መዳጎኒ ስፍራ ቅድሚ ነቶም ተጋሩ ምእታው ከመይ ገይሩ ንመለለዪ መንነት ከምዝፍትሽ’ ተዛሪቦም እዮም።
‘ኣብያተ ማእሰርቲ ኣዲሳበባ ብተዛረብቲ ትግርኛ ቅጽጽ ኢሉ ከምዘሎ፣ ፖሊስ ንተጋሩ ብጅምላ ይኣስሮም ኣሎ’ ይብል ዳይረክተር ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ጨንፈር ምብራቅን ደቡባዊን ኣፍሪቃ ዲፕሮሲ ሙቸና።
‘መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ጅምላዊ ስጉምቲ ምእሳር ደው ንከብሎ ዝጸወዐ አምነስቲ፣ እቶም ተኣሲሮም ዘለው ተጋሩ፣ ወይ ብዓለም ለኸ ደረጃ ዝተነጸሩ ገበናት ክኽሰሱን ናብ ቤት ፍርዲ ክቀርቡን ተዘየለ ብዘይቅድመ ኩነት ክፍትሑን’ ጸዊዑ ኣሎ።
ብዘይካዚ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ቤተሰብ ንሃለዋት እቶም ዝተኣሰሩ ከፍልጦም፣ እሱራት ምስ ጠበቃን ስድራኦምን ንክራኸቡ ክፈቅድ ኣለዎ ይብል ኣምነስቲ።
ገለ ተኣሲሮም ዝነበሩ ብዋሕስ ተፈቲሖም እዮም፣ እንተኾነ ካልኦት ኣማኢት ሎሚ’ውን ምስተኣሰሩ እዮም ኣበይ ከምዝኣተው’ውን ኣይፍለጡን ይብል እቲ ሪፖርት።
ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ወሲኹ ‘ኣብ ልዕሊ’ቶም ዝተኣሰሩ ተጋሩ ዝቀረቦም ብደረጃ ዓለም ዝፍለጥ ገበን ዛጊድ ኣይተረኸበን’ ይብል።
አምነስቲ ካብ ርሕቀት ኮይኑ ን 14 ተኣሲሮም ዝተፈትሑ፣ መሰኻኽር ዓይኒ፣ ኣዝማድን ተበቃታትን ቃለ ምልልስ ገይሩሎም ኣሎ። ኣብ 2 ሓምለ ካብ ከባቢ መርካቶ ዝተኣሰረ ሓደ ትግራዋይ ‘ፖሊስ ምሸት ንሹቁ ወሪሮም፣ ከምዘንከላበትዎን ንሰራሕተኛታቱን ንዓማዊሉን ከምዝወቅዕዎም፣ መለለዪ መንነቶም ሓቲቶም፣ ንሓሙሽተ ተጋሩ ዝኾኑ ጥራሕ ናብ መደብር ፖሊስ ከምዝወሰዱን’ ጠቂሱ።
ብመሰረት ሪፖርት አምነስቲ ዝጠቀሶ ትግራዋይ ‘ኣብ ቤት ማእሰርቲ ምስ ወሰዱና፣ ኣብ ደገ ኣሕዲሮምና፣ ሙሉእ ለይቲ ማይ ይወቅዕ ነይሩ፣ ንጽባሒቱ’ውን ኣጽኒሖኒ፣ ብርክት ዝበሉ ተጋሩ’ውን ተጸምቢሮምና፣ ኣብ’ታ ዕለት’ቲኣ 26 ተጋሩ ብሓባር ኣብ’ቲ ቤት ማእሰርቲ ንርከብ ነይርና። 19 ሰባት ተፈቲሕና፣ ነቶም ዝተረፉ ግና ናብ ኣዋሽ ኣርባ ወሲዶምዎ’ ከምዝበልዎ ሓቢሩ።
እቲ ጅምላዊ ማእሰርቲ፣ ኣብ ክልል ዓፋር’ውን ከምዝተኸሰተ፣ ብዛዕባ ኩነታት ትግራይ ዝዛረቡ ጋዜጠኛታት ካብ አውሎ ሚድያን ኢትዮ ፎረምን’ውን ብፖሊስ ከምዝተኣሰሩ ሪፖርት አምነስቲ ኢንተርናሽናል ጠቂሱ ኣሎ።
ሕጊ ኢትዮጵያ፣ ፖሊስ ንዝኣሰሮም ሰባት ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓታት ናብ ቤት ፍርዲ ከቅርቦም ግድን ከምዝኾነ ይሕብር። እሱራት ስልጥ ኢልካ ናብ ቤት ፍርዲ ምቅራቦም፣ ኣብ ልዕሊኦም መግረፍቲ ንከይፍጸሞም፣ ሕማቅ ኣተሓሕዛ ንከይግበረሎምን ንከይስወሩ ዝከላኸል ኣገዳሲን ክትግበር ዝግበኦን ዓንቀጽ ሕጊ እዩ ይብል ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል።


text:
ሎሚ ኣብ አዲስ አበባ ብዘጋጠመ ናይ ፍንጀራ መጥቓዕቲ 98 ሰባት ምቁሳሎም ዝሞተ ሰብ ግን ከምዘየለ ኮሚሽን ኮሚሽነር ፈደራል ፖሊስ ዘይኑ ጀማል ንድምጺ ኣሜሪካ ኣፍሊጦም። ካብቶም ዝቖሰሉ 15 ከቢድ ጉድኣት ዝበጽሖም ምኳኑ በተወሳኺ ተፈሊጡ'ሎ።
ቀዳማይ ሚንስትር አብይ አሕመድ ንዘተአታትውዎ ዘለው ለውጢ ንምድጋፍ ሎሚ አብ አዲስ አበባ ዝተኻየደ ሰልፊ ካብ ዝተሓባበሩ ሓደ ኣብ ዩኒቨርሲቲ አምቦ መምህር ዝኾነ ስዩም ተሾመ “ ኣብቲ መድረኽ ስለዝነበርኩ ቁሩብ ነገራት ክርእይ ክኢለ እየ። ቅድሚ’ቲ ፍንጀራ ቁሩብ ዕግርግር ኔሩ” ድሕሪ ምባል ድሒሩ ኣብ ናይ ፖሊስ መኪና ዝተጻወዱ ነታጊ ከምዝተረኽበ'ውን ሓቢሮም።
እቶም ፖሊስ ኮሚሽነር ብተወሳኺ ብምክንያት’ቲ ፍንጀራ ዝሰዓበ ምድፍፋዕን ምርግጋጽን ሓደጋ ዝበጽሖም ሰባት ከምዘለው ገሊጾም ኣለው።
ንሶም ብተወሳኺ ካብቶም ዝቖሰሉ ሰባት 57 ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ጥቁር አንበሳ ሆስፒታል አገልግሎት ሕክምና ይግበረሎም ከምዘሎ ሓቢሮም።


text:
ኢንተርኔት ኣናሽቱ ነጋዶን ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራትን ብኢንዱስትሪ ኣብ ዝማዕበላ ሃገራት ዝርከቡ ኢንቨስተራትን ህዝቢ ንህዝቢ ክለቓቕሕሉ ኣብምርኻብ ኣበርክቶ እናገበረ ይርከብ።እዞም ማይክሮሎን ተባሂሎም ዝፅዋዑ ልቓሓት ኣብ ኣፍሪካ፡ኢስያን ካልኦት ከባቢታትን ናብ ዝርከቡ ብስድራ ዝውነኑ ትካላት ንግዲ ዘቕንዑ እዮም።
ናይ ክልተ ዶላር ልቓሕ ነዛ ቡሩንዳዊት ሰበይቲ ካብ ሙዝ ዝስራሕ ስዋ ናይ ዝዓይነቱ መስተ ንግዲ ንኽትጅምር ኣኽኢሉዋ።እቶም ዝተፈላለዩ መራኸቢ ብዙሃን ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት ኣናእሽቱ ልቓሕ ከመይ ገይሩ ክሕግዘነን ከምዝኽእል የተኩሩ።
ኮርፐረሽናት ባህላዊ ማእኽል ስኪርቦል ንዝተብሃለ ትካል ዝህብዎ ናይ ገንዘብ ሓገዝ እቲ ትካል ብወገኑ ናብቲ ማእኸል ንዝመፁ ሕድ ሕድ ሰባት ንግዲ ንኽጅምሩ ሓደ ዶላር ይህቦም።ኪቫ ብዝብል ሽም ዝፍለጥ ናይ ማይክሮሎን ኣገልግሎት ኢንተርኔት ካብቶም ናይቲ ፕሮጀክት መሻርኽቲ ሓደ እዩ።
ኪቫ ኦርግ ዝተብሃለ መርበብ ሓበሬታ ሰባት ኣብ ገዝኦም ኮይኖም ናይ ንግዲ ፕሮጀክታት ንምስራሕ ከመይ ገይሮም ንእሽተይ ገንዘብ ከምዝምውሉ ዝሕግዝ ትካል እዩ።እቲ ገንዘብ ልቓሕ እምበር ውህብቶ ኣይኮነን።ተለቃሕቲ ንዝተለቅሕዎ ናይ ምኽፋል ዕድሎም ድማ 98 ሚእታዊ ምዃኑ ኪቫ ይገልፅ።


text:
ዝሓለፈ ሰሙን ካብ መዝነቶም ብወተሃደራዊ ዕልዋ ዝተኣልዩ ቀዳማይ ሚኒስትር ሱዳን ነበር ዓብደላ ሓምዶክ፡ ናብ ዘተ ክቐርቡ እንተዀይኖም እሱራት ክፍትሑን ሲቪላዊ መንግስቲ ናብ ቦታኡ ክምለስን ከም ዝጠልቡ ካብ ቤት ጽሕፈቶም ዝወጸ ሓበሬታ የመልክት ክብል ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሩ፡፡
ሓምዶክ ካብ መዝነቶም ዝተኣልዩሉ 25 ጥቅምቲ ኣትሒዞም ኣብ ትሕቲ ማሕዩር ገዛ’ዮም ዝርከቡ።
ጀነራል ዓብደልፈታሕ ኣልቡርሃን፡ ነቲ ስጕምቲ ዝወሰዱ ኣብ ሲቪላዊ መንግስቲ ዝነበረ ምክፍፋል ናብ ኲናት ሓድሕድ ከይዓርግ ስለ ዝሰግኡ ምዃኖም የመልክቱ። ብሞያውያን ዝቐውም ሓድሽ መንግስቲ ክምስርቱን ነቲ ዝመጽእ መንግስቲ ድማ ዓብደላ ሓምዶክ ክመርሕዎ ሓሳብ ከም ዘለዎምን ጀነራል ቡርሃን ይገልጹ።
ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ከም ዘመልክቶ፡ ብፍሉይ ልኡኽ ሕቡራት ሃገራት ዝግበር ዘሎ ሽምግልና ውጽኢት ክህብ ተስፋ ተነቢሩዎ ኣሎ።
ኣመሪካ’ውን ብመገዲ ፍሉይ ልኡኽ ኣብ ጉዳያት ቀርኒ ኣፍሪቃ ጀፈሪ ፈልትማን ኣቢላ ነቲ ጉዳይ ብቐረባ ትከታተሎ ከም ዘላ ይፍለጥ። ኣምባሳድር ፈልትማን ትማሊ ኣብ ዝሃቡዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ግን ንዓብደላ ሓምዶክ ኣብቲ ዝመጽእ መንግስቲ ስልጣን ምሃብ ነቲ ጉዳያት ክፈትሖ ከምዘይክእል ይዛረቡ።


text:
እዞም ዝስዕቡ ሕቶታት ኣሸንዳ ኣብ ምልላይ መስሕባት ቱሪዝም ትግራይ ኣዝያ ብእትግደስ፣ ንሓድጊ ቱሪዝም ድማ ናይ ኩሉ ጊዜ ኣማኻሪት ዝኾነት ትዕግስቲ ዝተዳለው እዮም። ንዓኣ ዕዙዝ ምስጋና እንዳቕረብና ንባዕልኹም ፈቲንኩም ንኻልኦት ክተካፍሉ ብትሕትና ንሓትት። ዕላማ ናይዚ መደብ ሃፍትታት ትግራይ ምልላይን ሰባት ብዛዕባ ፀጋታት ትግራይ ዝበለፀ ከንብቡ ንምብርትታዕን ጥራሕ ዩ።
Results
ዘሕጉስ ውፅኢት! እንኳዕ ንበዓል ኣሸንዳ ኣብፀሐክን/ኩም
!
በይዘኦም/አን ውፅኢቶም/ተን ብምልጣፍ ከልኦት ‘ውን እዚ ፈተና ክወስዱ/ዳ ኣተባብዑ/ዓ።
ብዛዕባ ትግራይ
ን መስሕባታ
ን ኣብ ዩቱዩብ ቻናልና
ክትከታተሉ ብኽብሪ ንዕድም።
ዝኸኣልኩም/ክነኦ ፈቲንኩም ኢኹም/ኽን። የቐንየልና!
በይዘኦም/አን ውፅኢቶም/ተን ብምልጣፍ ከልኦት ‘ውን እዚ ፈተና ክወስዱ/ዳ ኣተባብዑ/ዓ።
ኣብ ቀፃሊ ንምምሕያሽ ብዛዕባ ትግራይን መስሕባታን ኣብ ዩቱዩብ ቻናልና ክትከታተሉ ብኽብሪ ንዕድም።
#1. ትኽክለኛ ኣስማት ናይዞም መጋየፅታት ብቕደም ተኸተል ኣየናይ እዩ? (ምስሊ 1)
#2. ትኽክለኛ ኣስማት ናይዞም መጋየፅታት ብቕደም ተኸተል ኣየናይ እዩ? (ምስሊ 2)
#3. ናይ ኣሸንዳ ደርፊ ዘይኮነ ኣየናይ እዩ?
#4. መጋየፂ ደቂ ኣሸንዳ ዘይኮነ ኣየናይ እዩ?
#5. ኣዋልድ ኣሸንዳ ዘይገብረኦ ነገር ኣየናይ እዩ?
#6. እዚ ኣብ ምስሊ ዝረአ ኣዋልድ ኣሸንዳ ኣብ ሽምጠን ዝ ኣስረኦ ቆፅሊ እንታይ ይበሃል? (ምስሊ 6)
#7. ኣስማት ናይዞም መጋየፅታት ብቕደም ተኸተል? (ምስሊ 7)
#8. እዚ ኣብ ምስሊ ዝረአ ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ ኣብ ላዕለዋይ ክፋል እዝነን ዝገብረኦ መጋየፂ እንታይ ይበሃል? (ምስሊ 8)
#9. ኣዋልድ ኣሸንዳ ዘይኽደነኦ ኣየናይ እዩ?
#10. ኣዋልድ ኣሸንዳ ኣብ ዝተፈላለየ መዓልትታት ዝተፈላለየ ደርፍታት ይደርፋ። ካብዞም ዝስዕቡ ትኽክለኛ ቅደም ተኸተል ዝሓለወ ኣየናይ እዩ?


text:
ኣብ መንጎ ሓይሊ ክልል ትግራይን ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያን ኵናት ካብ ዝልዓል ልዕሊ 50,000 ኢትዮጵያዊያን ስደተኛታት ናብ ሱዳን ሃዲሞም እዮም።እቶም ስደተኛታት ናብ ዝርከብሉ መዕቐቢ ማእኸላት ሱዳን ብኣካል ብምኻድ ዝተዓዘበቶ ኣካፊላትልና ኣላ።
ኣብ ሱዳን ዝተፈላለዩ መዕቖቢ ስደተኛታት ይርከቡ።ካብቶም መፀለሊ ስደተኛታት ኣብ ሰለስቲኦም ከምዝበፅሐት ዝገለፀት ንሳ ኩነታት ናይቶም መዕቖቢ ስድተኛታትሕማቕ እዩ ትብል።ስደተኛታት ብበዝሒ ናብ ሱዳን ይኣትው ኣብዘለውሉ ዓቕሚ ትካላት ሬድኤት ምስቲ ኩነታት ክመጣጠን ስለዘይኽእል ነጋራት ኣፀጋሚ ክኸውን ምኽኒያት እዩ እውን ትብል።
ኣብ ሓምዳይት ማእኸል ስደተኛታት ናእሽቱ መፀለሊ ንምስራሕ ዝኸውን ብጣሽ ፕላሲቲክ እውን ምርካብ ከምዘይክኣሉ ትገልፅ።ናይ ባዕለን ክዳውንቲ ተጠቒመን መፀለሊ ዝሰርሓ ደቂ ኣንስትዮ ከምዝረከበትን ሬድኤት ትካላት ንስደተኛታት ሓገዝ ኣብ ምቕራብ ንድሕሪት ተሪፎም ከምዘለውን ሓቢራ።
ሱዳናዊያን ተወሳኺ ሓገዝ ማሕበረሰብ ዓለም ይደልዩ ከምዝደልዩ ዝገለፀን ንሳ ናብ ሱዳን ዝኣትው ስደተኛታት ምስጋእ ወይም ምፅላእ ከምዘየለ ብምሕባር ይኹን እምበር እቲ ዘሎ ንእሽተይ ፀጋ ከይስእኑ ስግኣት ከምዘለዎ ካብ ዘዘራረበቶም ሱዳናዊያን ምዕዛባ ትዛረብ።


text:
ኣብ ዞባታት ደቡብ፣ደቡብ ምብራቕን ኣብ ምብራቕን ዝርከባ ዝተወሰና ወረዳታት ዝኸፈአ ፀገም ዝስተ ማይ ከምዘጓነፈን ነዚ ፀገም እዚ ንምፍታሕ ድማ ይሰራሕ ምህላዉን ቢሮ ሃብቲ ማይ ትግራይ ገሊፁ'ሎ።
ኣብቲ ቢሮ ምክትል ሓላፊ ቢሮን መተሓባበሪ ቀረብ ዝስተ ማይን ኣይተ ተስፋኣለም ሓድጉ ኣብ ዞባ ደቡብ ወረዳታት ራያ ዓዘቦን ራያ ኣላማጣን፣ ኣብ ዞባ ደቡብ ምብራቕ ወረዳታት ሰሓርቲ ሳምረን እንደርታን ከምኡ'ውን ኣብ ዞባ ምብራቕ ወረዳታት ክልተ ኣውላዕሎን ኣፅቢ ወምበርታን ዝኸፈአ ሕፅረት ዝስተ ማይ ኣጓኒፉወን'ሎ ኢሎም።
መንግስቲ ነዚ ፀገም ንምፍታሕ 11 ሚልዮን መዲቡ ጐዳጉዲ ማይ ይኹዕትን ማይ ብቦጥ የባፅሕን ምህላዉ ኣይተ ተስፋኣለም ተዛሪቦም።
ሰብ ውልቀ ሃብቲ'ውን ነቲ ኣጓኒፉ ዘሎ ፀገም ንምፍታሕ ምስታፍ ጀሚሮም ኣለዉ። ብመሰረት እዚ ጊልስ ትካል ኳዕቲ ማይ ኣብ ወረዳታት ሳዕሲዕ ፃዕዳ እምባን ክልተ ኣውላዕሎን ብሰናይ ተበግሶ ማይ ይኹዕት'ሎ። ኣብ ሳዕሲዕ ፃዕዳ እምባ ዝዃዓቶ ጉድጓድ ማይ ዝሓለፈ ሰሙን ኣረኪቡ'ሎ።
ኣይተ ተስፋኣለም ሓድጉ ኣብ ትግራይ ፅሩይ ዝስተ ማይ 87 ሚእታዊት በፂሑ'ሎ ኢሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ ንምስማዕ አብዚ ምስማዕ ይኽአል።


text:
ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን ምስ ፕረዚደንት ዲሞክራቲክ ሪፖብሊክ ኮንጎ ፊልክስ ስሸከዲ ተዘራሪቦም። ኣብቲ ርክብ ክልቲኦም ወገናት ምሕዝነት ክልቲአን ሃገራት ንምሕያል ሓቢሮም ንምስራሕ ቃል ኣትዮም ኣለው።
ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ብሊንከን ፕረዚደንት ስሸከዲ ንብልሽውና ንምግጣም ፣ ትካላት ዴሞክራሲ ንንምሕያል፣ ሰላምን ሰብኣዊ መሰላትን ንምኽባርን ህዝባዊ ጥዕና ንምምሕያሽን ንዘለዎም ናይ ለውጢ ኣጀንዳ ከምዝድግፉ ገሊፆም። ፕረዚደንት ስሸከዲ ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ብምዃን ንዘለዎም ተራ መሪሕነት ናእድኦም ብምግላፅ ኣብ እዋን ናይ ሕብረት ኣፍሪቃ መሪሕነቶም ከባቢያዊ ሓለዋን ኣንፃር ቅልውላው ኩነታት ኣየርን ንምግጣም ቀዳምነት ክህቡ ተዘራሪቦም ኣለው።
ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ብሊንከን ሃገሮም ኣብ ክልል ትግራይ እናሓመቐ ይኸይድ ብዛዕባ ዘሎ ሰብኣዊ ኩነታት ዝለዓለ ሻቐሎት ከምዘለዋ ገሊፆም። ሕብረት ኣፍሪቃ ግጭት ክቕንስን ኣብ ዓብይ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ዘሎ ምስሕሓብ ክሽምግሉን ኣገዳስነት ተራ ሕብረት ኣፍሪቃ ዝብል ድማ ጸቒጦም ተዛሪቦም።
ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ኔድ ፕራይዝ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ዘውፅእዎ መግለፂ ክልቲኦም መራሕቲ ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ኮንጎ ዘለዋ ሰፊሕ ቕሙጥ ዓቕማ ክትግንዘብን ኣወንታዊ ተርኣ ክቕፅልን ሓቢሮም ንምስራሕ ድልውነቶም ገሊፆም ኣለው ይብል ።


text:
Radio Erena: 12 November 2017
ኣሃዱ ሚልሻ ሰራዊት ሱዳን፣ ንሓደ ካብ መራሕቲ ዕጡቓት ተቓወምቲ ሓይልታት ዳርፉር ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዘእተወ ኣፍሊጡ።
እቲ ኣቐድም ኣቢሉ ብጃንጃዊድ ዝፍለጥ ዝነበረ ዕጡቕ ሓይሊ፣ ምስ ሰራዊት ሱዳን ድሕሪ ምጽምባሩ፣ ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ዳርፉር ከም ቀንዲ ሓለዋ ዶብ መንግስቲ ሱዳን ኮይኑ’ዩ ዘገልግል ዘሎ።
እቲ ኣሃዱ ምልሻ ትማሊ ቀዳም 11 ሕዳር ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ‘’ሳቫና’’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ መራሒ ተቓወምቲ ሰውራዊ ምንቅስቓስ ሱዳን ዓብደላ ራዚቐላህ ምስ ሓለውቱ ከምዝተማረኸ ኣፍሊጡ።
ካብ ዝሓለፈ ሓሙስ ዕለት 9 ሕዳር ጀሚሩ ኣብ ዞባ ዳርፉር ኣብ መንጎ’ዞም ክልተ ምልሻታት ሰራዊት ወተሃደራዊ ረጽሚ ክረአ ድሕሪ ምጽንሑ’ዩ ዓብደላ ራዚቐላህ ከምዝተማረኸ ዝግለጽ ዘሎ።
ዕጡቕ ተቓዋሚ ሰውራዊ ምንቅስቓስ ሱዳን፣ ኣባል ምልሻ ሰራዊት ሱዳን ምንባሩ ዝፍለጥ’ዩ። እንተኾነ መንግስቲ ሱዳን ምስ ምልሻ ጃንጃዊድ ስምምዕ ድሕሪ ምኽታሙ፣ እቲ ዕጡቕ ሓይሊ ንበይኑ ተፈንጪሉ ኣብ ዞባ ዳርፉር ኣንጻር መንግስቲ ሱዳን ክዋጋእ ከምዝጸንሐ ይግለጽ።
ዝሓለፈ ሰሙን 300 ኣባላት’ቲ ተቓዋሚ ሓይሊ ናብ ምልሻ ጃንጃዊድ ኢዶም ከምዝሃቡ ምንጭታት ዜና የመልክቱ።


text:
ህዝቢ ትግራይ ንሓርነት ህዘቢ ኤርትራ ክብል ኣንፃር ደርጊ ኣብ በረኻታት ሳሕል፣ ናቕፋን ካልኦትን ማእለያ ዘይብሉ መስዋእቲ ከፊሉ እዩ፤ ዝበሉ ፕሬዝዳንት ደብረፅዮን ሐዚ እዉን እንተኾነ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ግፍዒ ምስ ዝፈፀመ ዉልቀ መላኺ ስርዓት ድኣ እምበር ኣብ ልዕሊ ሓርነት ኤርትራ ትማልን ሎምን ዘይቅየር መርገፂ እዩ ዘለና ኢሎም፡
፡ዉልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ምሰ ፋሽሽት ጉጅለ ኣብይ ኣሕመድን ኢሉ እዉን ፍቕሪ ቀይሕ ባሕሪ እምበር ጥር ትብል ፍቕሪ ህዝቢ ኤርትራ ምስ ዘይብሎም ተስፋሕፋሕቲ ሓይልታት ኣምሓራ ሸሪኹ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ታሪኽ ይቕረ ዘይብሎ መስካሕክሒ ግፍዒ ፈፂሙ እዩ፡፡
እቲ ሓቂ እዚ እንዳሃለዎ ግን ዉልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝፈፀሞን ይፍፅሞ ዘሎን ወረራን ጨፍጫፍን ንምቕፃል ካልእ ድራማ ክሰርሕ ጀሚሩ ኣሎ፤ ይብሉ ፕሬዝዳንት ደብረፅዮን፡፡
ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ጆኖሳይድ ዝፈፀሙን ክፍፀም ዝገበሩ ኣካላትን መራሕቲ እቲ ዉልቀ መላኺ ስርዓትን ብመሰርት ዓለም ለኸ ሕጊ ግቡኦም ክረኽቡ ድኣ እምበር ከምቲ ጨፍጫፊ ስርዓት ኢሳያስ ዝብሎ ዘሎ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝህሉ ኮነ ዝሕሰብ ወራር የለን፤ ዝበሉ ዶ/ር ደብረፅዮን ይኹን እምበር ህዝቢ ትግራይ ከምቲ ናይ ቕድሚ ሐዚ ክወርዎን ክጭፍጭፍዎን ንዝመፁ ግን ዋገኦም ንምሃብ ኣብ ድልዱል ቁሞና ከም ዝርከብ ፈታዉን ፀላእን ክፈልጦ ዝግባእ ሓቂ እዩ፤ ክብሉ ኣስሚረምሉ፡፡
ኣብ መላእ ዓለም ዝነብሩ ኤርትራዉያን ፈተዉቲ ትግራይ ይገብርዎ ዘለዉ ድጋፍ ዝናኣዱ ፕሬዝዳንት ደብረፅዮን ዝፀንሐ ርክብ ክልቲኦም ህዝብታት ናብ ንቡር ብምምላስ ህዝቢ ኤርትራ ንባዕሉ ካብ ዘልኣለማዊ ባርነት ንምልቓቕን ኣብ ዉሽጥን ደገን ጀሚርምዎ ዘለዉ ቃልሲ ኣጠናኺሮም ክቕፅልሉ ይግባእ ኢሎም፡፡
ብህይወት ብርሃነ


text:
ሚንስትራት ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ፡ ኢትዮጵያ፡ ጅቡትን ሶማልያን፡ ሎሚ ኣብ ጅቡቲ ተራኺቦም፡ ኣብ ናይ ሓባር ጉዳዮም ሰፊሕ ዘተ ምክያዶምን፡ ኣብ ሓባራዊ ስምምዕ ምብጽሖምን፡ ኣብ ዘውጽእዎ ናይ ሓባር መግለጺ ኣፍሊጦም። ኤርትራን ጅቡትን ምሕዝነተን ናብ ንቡር ክመልሳ ምስምምዐን ድማ ተለቪዥን ኢትዮጵያ ንሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ`ታ ሃገር ብምጥቃስ ሎሚ ምሸት ኣፍሊጡ`ሎ።
እቶም ሚንስተራት ኣርባዕተ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣብ`ቲ መግለጺኦም፡ ኣብ ናይ ሓባር ድልየትን ረብሓን ምምኽኻሮምን፡ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ቀደም ዝነበረ ሰላምን ምርግጋእን ንኽምለስ ከምዝተሰማምዑ ኣረጋጊጾም ኣለዉ።
ሚንስትራት ወጻኢ ኤርትራ፡ ኢትዮጵያን ሶማልያን ናብ ጅቡቲ ዝኸዱ፡ ኣብ ኤርትራ ድሕሪ ምርኻቦም`ዩ።
ብኻልእ ወገን፡ ብዛዕባ ናይ ቻይናን ኤርትራን ዑደቱ ብዝምልከት ሎሚ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣዲስ ኣበባ መግለጺ ዝሃበ ቀ/ሚ ኣቢይ ኣሕመድ፡ እቶም ሚንስተራት ጉዳያት ወጻኢ ንዓቢይ ዕላማ ኣብ ጅቡቲ ከምዝተኣከቡ ተዛሪቡ፡- እቲ ኣጋጣሚ ዓቢይ ብስራትን ልምዓት ማዕጾ ዝኸፈተን`ዩ እውን ኢሎም።
“ መንግስቲ ኤርትራን ኽቡር ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቅን፡ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ መንጎ ጅቡትን ኢትዮጵያን ኸምኡ`ውን ሱዳን ውሽጣዊ ጸገማታ ፈቲሓ፡ እዚ ዞባ ሰፊሕ ናይ ልምዓት ዞባ ንክኸውን ልዑል ድልየት ስለዘለዎም፡ ላዕላዋይ ጉጅለ ልኡኽ፡ ሎሚ ንጅቡቲ ተጓዒዙ`ሎ- እዚ ድማ ዓቢይ ብስራት፡ ዓቢይ ዜና፡ ንምሉኣት ህዝብታት ቐርኒ ኣፍሪቃ ዘሐጉስ`ዩ። ጉዳይ ጅቡትን ኤርትራን`ውን ልክዕ ከም ናይ ኢትዮጵያን ኤርትራን ብሰላም ተዛዚሙ እቲ ዞባ ካብ ኩናት ካብ ግጭት ካብ ቂም ናጻ ኾይኑ ናብ ልምዓት ዝሰጋገረሉ ሰፊሕ ማዕጾ ዝኸፈተ`ዩ።”
ብዝተሓሓዝ ኤርትራን ጅቡትን ምሕዝነተን ናብ ንቡር ክመልሳ ምስምምዐን ተለቪዥን ኢትዮጵያ ንሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ`ታ ሃገር ብምጥቃስ ኣፍሊጡ`ሎ።
ኣብ` ጅቡቲ ዝርከብ ሚንስተር ወጻኢ ወርቅነህ ገበየሁ፡ እቲ ምሕዝነት፡ ሓደ ታሪኻዊ ዲፕሎማሲያዊ ዓወት`ዩ ኢልዎ`ሎ።
ናይ ኤርትራ ሚንስተር ዜና ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ብወገኑ ኣብ ዝለኣኾ ናይ ትዊተር መልእኽቲ፡ ፕረዚደንት ጅቡቲ ዖማር ገለ፡ ንጻውዒት ሰላም ፕረዚደንት ኢሳያስ ከምዘመስገንን፡ ጅቡቲ ምስ ኤርትራ ንዕርቅን ንቡር ምሕዝነትን ድልውቲ ከምዘላን ምግላጹ ጠቒሱ`ሎ።


text:
January 4, 2020
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጢን ወጻኢን!
ብዕዙዝ ኣጋጣሚ ናይዛ እንኣትዋ ዘለና ሓዳስ ዓመት 2020፣ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ምስ ሓይልታት ምክልኻሉ ዮሃና! ዓመተ 2019 ካብ ዝኾነ እዋን ንላዕሊ ብተስፋኡን ርጉጽነቱን ኣብ ዜተኣማምን ክብታ ደይብና ንሰናበታ ኣለና። ናብዚ እሙንን ውሑስን ባይታ ዜብጽሓና፣ ምስ ምቹእ ዞባዊ ኩነታት፡ ብቐንዱ ዘቤታዊ ሓይልና እዩ። መስመርና ሓራ፣ መሳርዕና ስጡም፣ መንፈስና ርጉእ ጌርና ስለዝመረሽና። ድሕሪ ናይ ሰለስተ መዋእል ተሪር ጉዕዞ፡ ሓዳስ ዓመት 2020፡ ኣብ ሓድሽ ዓለማዊን ዞባዊን ሃዋህው፡ ጭቡጥ ዕድላት ኣብ ቅድሜና ኣምሪሕና ንኣትዋ ኣለና። ክስገር ዘለዎ ተረፍ-መረፍ ብድሆታት እናሓጸብና ድማ፡ ብስራሕና ከፋቲት ዝጠዓመ እዋን ክንገብራ ኢና። ሎሚ እውን ከምዝሓለፈ መድረኻት ቃልሲ፡ ዓወትና ናይ ግድን እዩ። ዝሓለኖ ብግብሪ ዝፍጽም፡ ወትሩ ዕዉት፡ ዘይጸዓድ መንፈስ ስለእንውንን!!
ደጊመ ርሑስ ሓድሽ ዓመት!
ዓወት ንሓ ፋሽ!


text:
ግዱሳት ኤርትራውያን ተቐማጦ ሸፊልድ ንዝኽሪ ናይቶም ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ጥሒሎም ዝሃለቑ ልዕሊ 330 ዝኣኽሉ ንጹሃት ኤርትራውያን ንምዝካርን ብዝወሰድዎ ተበግሶ ንክብሮም ናይ ሽምዓ ምብራህን ካልእን ንቀዳም 30/04/2011 መደብ ኣዳልዮም ኣለዉ። በዚ ምኽንያት ኩሉኹም ግዱሳት ኤርትራውያን ብዘይ ኣፈላላይ ናይ ሃይማኖትን ካልእ ካልኣዊ ውልቃዊ ፍልልያትኩም ኣወጊድኩም ኣብዚ መደብ ክትሳተፉ ብክብሪ ትዕደሙ ኣለኹም።
ኤርትራውያን ተቀማጦ ሎንዶን ንካልኣይ ጊዜ ንዝኽሪ ናይቶም ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝሃለቑ ከባቢ 400 ዝኣኽሉ ንጹሃት ኤርትራውያን ንምዝካርን ንዕኡ ብምምርኳስ ውን ሰፊሕ ዘተ ክካየድ ዝተዳለወ መደብ ንሰኑይ 25 ሚያዝያ ኣብ Abrar House, 45 Crawford Place, Off Edgware Road, London W1 4LP ተዳልዩ ስለዘሎ ኩሉኹም ግዱሳት ኤርትራውያን ኣብቲ ቦታ ክትርከቡ ብትሕትና ነዘኻኽር ። ዝካየደሉ ሰዓት ካብ 2.00 – 6.00 ድ. ቐ እዩ።
ኤርትራውያን ተቀማጦ ሎንዶን ንካልኣይ ጊዜ ንዝኽሪ ናይቶም ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝሃለቑ ከባቢ 400 ዝኣኽሉ ንጹሃት ኤርትራውያን ንምዝካርን ንዕኡ ብምምርኳስ ውን ሰፊሕ ዘተ ክካየድ ዝተዳለወ መደብ ንሰኑይ 25 ሚያዝያ ኣብ Abrar House, 45 Crawford Place, Off Edgware Road, London W1 4LP ተዳልዩ ስለዘሎ ኩሉኹም ግዱሳት ኤርትራውያን ኣብቲ ቦታ ክትርከቡ ብትሕትና ነዘኻኽር ። ዝካየደሉ ሰዓት ካብ 2.00 – 6.00 ድ. ቐ እዩ።
11 ሚያዝያ፡2011 ኣገዳሲ ጻውዒት ኣኼባ ንኹሉ ኤርትራዊ፡ ምእንቲ ናይ ሕልና ዝኽሪ ኤርትራውያን ግዳያት ድርብ ጃምላዊ ሓደጋ ጥፍኣት
ኣብ ማእከላይ ባሕሪ!!!
ንኹሉኹም ኣብ ስደት እትርከቡ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን መንእሰያት ኤርትራ፡
መጸዋዕታ ንኤርትራዊያን ዜጋታት ብዘይ ጾታን ዕድመን ፍልልይ ነዚ ታሪኻዊ መጸዋዕታ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ሳን ፍራንሲስኮ ንዕለት 18/4/2011 ዝጽዋዕ ዘሎ ነቲ ድምጹ ከይ ስማዕ ተዓቢሱ ዘሎ ጭኩን ህዝብና ድምጹ ከነስምዓሉ
ኤርትራውያን ተቐማጦ ስዊስን፣ ጀርመንን፣ ጣልያንን፣ ፈረንሳን፣ከምኡ’ውን ካልኦት ፈተውቲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ኣፍ ደገ ቤት ጽሕፈት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንዕለት 25.03.2011 ሰላማዊ ሰልፊ ክገብሩ ምኻኖም ክንሕበር ንፈቱ።
ዝኸበርኩም ተኸታተልቲ ድምጺ ኣሰና፣ ንሕና ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ እንርከብ ኣዓሩኽ ኣሰና፣ እታ ተስፋ ህዝቢ ኮይና ዘላ ድምጽኹም ድምጺ ኣሰና፣ ዘጋጥማ ዝነበረን ዘሎን ፋይናንሳዊ ጸገም ንምፍታሕ፣ ተበግሶ ወሲድና፣ ዝተፋላለየ መደባት ሰሪዕና፣ ጻዕርታት ካብ ንጅምር ነዊሕ ኮይኑ ኣሎ።
ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ ብኣንክሮ ክከታተሎ ከም ዝጸንሐ። ዝተፈላለየ መንስኤ ዘለዎ ፍልሰት ኤርትራውያን መንእሰያት። ኣብ ጉዕዞ ፍልሰት ስደቶም ክገጥሞም ዝጸንሔ ሽግር ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት።
ኩሉኹም ኤርትራውያን ተቐማጦ ሽወደን ኣብዚ ተጸዊዑ ዘሎ ሰለማዊ ሰልፊ ምእንቲ ፍትሕን ዲሞክራሲን ሰብኣዊ መሰልን ኣብ ዓድና/ኤርትራ/ ክነግስን ክኸብርን ሓቢርኩም ምሳና ክትሳተፉ ብክብሪ ትዕደሙ።
ተሓባበርቲ ሸፋቱ ዝኾኑ ኤርትራውያን ደላሎ ኣሕዋቶም ይዝርፉን የሳቕዩን ስለዘለዉ ብቕልጡፍ ስጉምቲ ክውሰደሎም ይጽውዑ።
ተሓባበርቲ ሸፋቱ ዝኾኑ ኤርትራውያን ደላሎ ኣሕዋቶም ይዝርፉን የሳቕዩን ስለዘለዉ ብቕልጡፍ ስጉምቲ ክውሰደሎም ይጽውዑ።
ንቀዳም 11 ታሕሳስ 2010 ብምኽንያት መበል 60 ዓመታት ኣዋጅ ምኽባር ሰብኣዊ መሰል፡ ሰላማዊ ሰልፊ ክግበር ቆጺርና ኣሎና።
ነቲ ሓደ ግዱስን ተባዕን ኤርትራዊ ተጋዳላይ ‘ኣለና’ ብዝብል ናይ ብርዒ ስም፡ “ ትልሚ፡ ንዘርኢ ክርዳድ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ፡ ብተኸታታሊ ዘቕርቦ ዘሎ ጽሑፍ፡ ብዓረብን ብእንግሊዝኛን ተተርጕሙ ክቐርብ ብዙሓት ተኸታተልትና ርእይቶ የቕርቡልና ኣለዉ።
ክቡራትን ክቡራንን ነበርቲ በይ-ኤያን ከባቢኡን ብመጀመርያ ዕዙዝ ሃገራዊ ሰላምታና ነመሓላልፍ።
„መን ይንገር..? ዝዋዓለ። መን የርድእ..? ዝቐበረ።“ ከምዝብልዎ ስድራና፡ እንሆ ን-ሰንበት ዕለት 26. 09. 2010 ዓ.ም.ፈ.፡ እቶም ንኤርትራውያን ተቐማጦ Nordrhein Westfallen ወኪሎም ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ዝተሳተፉ
ንዕለት 21.11.2009 ኣብ ከተማ ማንሃይም ንዝኽሪ 30 ዓመት ብሃማደኤ ዝፍለጥ ማሕበር ተዳልዩ ዘሎ በዓል፤ ንጥቅሚ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ዘይምቅላሱ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ውጽኢቱ ንመጨፍለቅን መቅዘፍን ዝዓበየን ዝነኣሰን ህዝቢ ኤርትራ ዝውዕል፡ ብስም ኤርትራውያን ንረብሓ ምልኪ ዘውደክድኽን ዝዕልልን ዘሎ ማሕበር እዩ።
ሓንቲ ኤርትራውያን ስደተኛታት ጽዒና ካብ ሊብያ ናብ ኤውሮጳ ዝተበገሰት፡ ዝነቐለትሉ ዕለት ዘይተፈልጠ ጃልባ፡ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣብ ኣህጉራዊ መስመር ምስ በጽሐት ነዳዲ ወዲኣ ጠጠው ኢላ ከምዘላ ‘ሞ ኣብ ናይ ጥፍኣት ሓደጋ ከምዝርከቡ ተሳፈርታ ተደጋጋሚ ናይ ረዲኤት ጻውዒት ይገብሩ ኣለዉ።
ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ከባቢ ፖርትስሚዝ፡ Haslar፡ ኣብ ዝብሃል ቤትማእሰርቲ ዝርከቡ 5 ኤርትራውያን መንእሰያት ብግዴታ ናብ ኤርትራ ናይ ምምላስ ሓደጋ የንጸላልዮም ከምዘሎ ብምጥቃስ፣ ሲቪካውያን ማሕበራት፣ ተቓወምቲ ውድባትን ግዱሳት ወልቀሰባትን ናብ ኤርትራ ካብ ምምላስ ከናግፉዎም ብጥብቂ ኣተሓሳሲቦም።
መንግስቲ ኤርትራ ብሰንኪ ፖለቲካዊ ርእይቶና፡ ንዉላድና ዝኾነ ፊደል ኣማንኤል መንግስ፡፡ ወዲ ሽሞንተ ዓመት ሕጻን፡ ካባና ካብ ወለዱ ፈልዩ፡ ንልዕሊ ሽዱሽተ ዓመትን ፈረቓን ናባና ንከይመጽእ ከልኪልዎ ይርከብ።
ብሃንደበታዊ ጻውዒት ፕረዚደንት ኢሳይያስ ብህጹጽ ዝተጋበአ፡ ካቢኔ ሚኒስተራት፡ ኣመሓደርቲ ዞባታትን ኣዘዝቲ ስሪሒታትን ዝተሳተፉዎ፡ ‘ስሉሳዊ ኣኼባ’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ኣኼባ መራሕቲ ስርዓት ህግደፍ፡ ከምቲ ተመዲቡዎ ዝነበረ፡ ንኻልኣይ መዓልቲ ‘ኳ ከይቀጸለ፡ ስምምዕ ተሳኢኑዎ ፍረ-ኣልቦ ኮይኑ ከምዝተዛዘመ ምንጭታትና ኣፍሊጦም።
በኣማኢት ዝቝጸሩ መንእሰያትን ህጻናትን ነብሰጾራትን ዝርከብዎም ካብ ሱዳን ናብ ግብጺ ብስግረዶብ ክኣትዉ ዝተታሕዙ
ድሕሪ ናይ ኣዋርሕ ማእሰርቲ ኣብ ቐረባ ግዜ ብዘይፍታዎም ናብ ኤርትራ ክጥረዙ መደብ ከም ዘሎ ካብ ካይሮ
ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ከነማሓላልፈልኩም ንፈቱ።
ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኣምባሳደራት ኤርትራ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ብዝገበረሎም ህጹጽ ጻውዒት ብሃንደበት ናብ ኣስመራ ከምዝኸዱ ምንጭታት ሓቢሮም።
ዝኸበርኩም ኣባላት ሰልፊ፡ ሰልፍና ካብ ዘለዎ ግዝያዊ ጸገማት ወጺኡ፡ ተስፋ ኣባላቱ የሐዲሱን፡ ክኸይድ ናይ ኩሉና እምነትን ድልየትን እዩ ኢልና ንኣምን፡፡ ካብ ቀጻሊ ምብትታን ምፍንጫልን ፖለቲካዊ ባህሊ ወጻኢ፡ ተጻዋሪ ሃዋህው ፈጢርና ፡ ናይ ምዉጋን ባህርያትን፡ ዘይምርድዳኣትን ክእለ፡ ሓድሕዳዊ ምትእምማን ክህልወናን፡ መስመር ሰልፊ ናብ ንቡር ክምለስን ምእንቲ፡ እቲ ዝሓሸ መፍትሒ፡ ኩሉ ኣባል ሰልፊ ተርኡ ዝጻወተኡ ሃዋህው ክፍጠር፡ ቅዋም ሰልፊ ብዝፈቕዶ መሰረት ህጹጽ ጉባኤ ሰልፊ፡ ክካየድ፡ ጻዊዒትና ነቕርብ፡፡
ሰመረ ከሰተ
ሙሴ ኤፍረም
ገብሬል ሓጎስ
ተስፋይ ብርሃነ


text:
ኣብ ልዕሊ ንፁሃን ዝካየድ ናይ ኣየር ድብዳብ፥ ውድቀት ናይዚ ፋሽሽት ጉጀለ ካብ ምቅልጣፍ ሓሊፉ ኣብ መሬት ንዘሎ ስዕረቱ ክቕይሮ ኣይኽእልን!
~~~~~~~~
እዞም ፋሽሽታውያን ኣብቲ ዝሓለፈ ሰሙን ንኣዋሪሕ ተዳልዮም ዘካየድዎ ተደጋጋሚ ፈተነታት፣ ሙሉእ ብሙሉእ ዘምከነ ፅኑዕ ህዝባዊ ሰራዊትና፣ ብምቕፃል ናብ ፀረ መጥቃዕቲ ብምስግጋር ኣብ ልዕሊ ፀላኢ ኣዝዩ ከቢድ ኪሳራ ኣብፂሑ’ዩ። ሓየት ህዝቢ ሰራዊትና ኣብዚ ሰሙን ዘመገቦም ድሙቓት ዓወታት ድማ ብኹለመዳይ መቐይሮ ነጥቢ ተገይሩ ዝውሰድ’ዩ። “እንዳ ዕኮት ኣይትተንኪ፣ ደሓር ከይትበኪ” ከም ዝበሃል፣ ሕዚ ፀላእቲ እታ መሸንቆቆ ናብ ክሳዶም ትዘውር ከምዘላ ብዘየማትእ ደረጃ ምርዳእ ጀሚሮም ኣለው። እዞም ብማእለያ ዘይብሎም ወንጀላት ዝተጨማለቑ ፋሽሽት ጉጀለ፣ ብሓሶትን ምድንጋርን ካብዚ ንላዕሊ ክቕፅሉ ከምዘይኽእሉ እውን ግልፂ እናኾነሎም መፂኡ ኣሎ።
በዚ መሰረት ኣብዚ ሰዓት’ዚ ኣይንቕድሚት፣ ኣይንድሕሪት ኮይንዎም፣ ዝገብርዎን ዝሓስብዎን ጠፊእዎም ኣብ ናይ መወዳእታ ዓቕሊ ፅበት ብርኪ በፂሖም ኣለው። እዚ ሕዚ እንሪኦ ዘለና፣ ንፁሃን ዜጋታት ዒላማ ዝገበረ ኣየር ደብዳባት እውን ፋሽሽታውያን ኣብታ ናይ መወዳእታ ሰዓት ዘካይድዎ ልሙድ ተግባርን መለለዪ ባህሪኦም ምዃኑ ዘርኢ ፍፃመ’ዩ።
ይኹን’ምበር እዚ ብፋሽሽታውያን ኣካላት ዝካየድ ዘሎ ናይ ቀቢፀ ተስፋ ግፍዕታት፣ ዝያዳ ቃልስና ክሕይል፡ ናይ ውድቀቶም ጊዜ ከሳልጥ እተዘይኮይኑ፣ ንስዕረቶም ክቕይሮ
ኣይኽእልን። ህዝብና እውን እዚ ኣብ ግምት ብምእታው ግቡእ ጥንቃቐታት ክገብር የዘኻኽር።
ሃለዋትናን ድሕንነትናን ብቕልፅምና ! ትግራይ ትስዕር! ሰላም!
©መልእኽቲ ፕረዚደንት ዶክተር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል


text:
In the Spotlight
Top Stories
ኣምላኽ ንዓይ ዝገበርካኒ እንታይ እዩ? ኣነ ሰብ ቀቲለ ኣይፈልጥን እየ። ንማንም ከኣ ብዙሙት ዓሚጸ ኣይፈልጥን እየ። ፈጺመ ሰሪቐ ኣይፈልጥን እየ። ብርግጽ ንዉሱናት ሰባት ጐዲኤ እየ ግና ኣቐዲሞም ንሶም እዮም ጐዲኦምኒ። ዝገበርክዎም ከኣ ይግብኦም እዩ።
ሓደ ዓርከይ ብኸቢድ ስንባደ “መይታ እያ!” ብማለት ተዛረበ። ኣብ ህይወተይ ከምዚ ዓይነት ስምባደ ርእየ ኣይፈልጥን። ኣስዒቡ ድማ “እንታይ ክገብር? ኢሉ ሓተተ። እቲ ኣነ ሽዑ ዝገበርኩዎ ዕሽነት ኪመስል ይኽእል፡ ግና ናብቲ ዓራት ቅርብ ኢለ ጎቲተ ኣውጺአያ። ተሰኪመ ወሲደ ድማ ብምዉታ እንከላ ኣብ መንደቕ ናይታ
እዛ ማሕበር እዚኣ ኽትውለድ ከላ ኣዝዩ ዜጨንቕ እዋን እዩ ዝነበረ። እቲ ሓያል ሃጸይ ናፖለዮን ኣብ ኤውሮጳ ብብርቱዕ ሓይሊ ይወርር ነበረ እሞ፣ ሃገር እንግሊዝ ተሸበረት፣ ሰራዊት ኣኽቲታ ድማ ኣብ ገምገም ባሕሪ ማኒካ ኣሰለፈቶም። ዕስራ ዚኣክል ወርሒ ንሓድሕዶም እናተሓላለዉ ጸንሑ። ኤውሮጳ ድና በቲ ውግእ ብርቱዕ
ቐዳማይ ክፋል! ኢቫን ቫሲሊየቪች ሞይሲየቭ (ብሕጽር ዝበለ ኣጸዋውዓ ወይ ሳጓ ድማ ቫንያ) ብ1952፣ ቮሎንቲሮቭካ ኣብ ዝተበሃለት ሓንቲ ቁሸት ናይ ግዝኣት ሞልዳቪያ (ኣብቲ እዋንቲ ኣካል ሕብረት ሶቭየት ዝነበረት) ካብ ኣመንቲ ስድራቤት ተወሊዱ። ኣብ ሕዳር 1970 ድማ ከም ኩሉ ዜጋ ሕብረት ሶቭየት፣ ናይ
ኣብተን ማርሴሉስ ኣብ ውሽጢ ካታኮምብ ዝጸነሓለን ውሑዳት ሳምንታት ሓያለይ ሰባት መዕቆቢ ንኽረኽቡ ሃዲሞም ናብተን በዓትታት ክኣትዉ ጀመሩ። ቅድሚ ሕጂ ክንድዚ ዝኣክል ህዝቢ ኣብ ውሽጢ ካታኮምብ ተኣኻኺቦም ኣይፈልጡን ነበሩ። መብዛሕትኡ ግዜ ሰበስልጣን ሮማ ካብቶም ክርስትያናት ነቶም ቀንዲ ዝበሃሉ እንዳመረጹ እዮም
ህይወት ኣብ ውሽጢ ካታኮምብ ! ናይ ብርሃን ጩራ ዘይደፍሮ፣ ድቕድቕ ጸልማት ዝዓሰሎ ! ናይ ማርሴሉስ ህድማ ናብ ካታኮምብ ኣብጸሖ። እቶም ክርስትያናት'ውን ብሓጎስ ተቐበልዎ። ብዛዕባቲ ምስ ሓለፍቱ ተራኺቡ ዝወሰዶ ስጉምቲ ክነግሮም ከሎ ድማ ብዓቢ ኣድናቖት ሰምዕዎ። ምስኦም መከራ ንኽቕበል ብምውሳኑ
ብዘይ ቀላጽም ክትውለድ እስኪ ሕሰብ። ንፈታዊኻ ክትሐቑፈሉ ዘኽእሉ ቐላጽም ዘይብልካ ፡ ነቲ ኣዚኻ እተፍቅሮ ሰብ እትርምስስሉ ኣእዳው ዘይብልካ ፡ እትድህሰስሉ ኣጻብዕ ዘይብልካ፡ ኣቕሐ ወይ ነገራት እትሽከመሉ ተኽእሎን ክጠፍኣካ ከሎ ተሕልፎ ህይወት እንታይ ከምዝኾነ ምግማቱ ኣየጸግምን እዩ። ብዘይ ኣእዳውን ቅልጽምን
"እምበኣርሲ ንትምኒቱ ኸይትእዘዙ፡ ኣብዚ መዋቲ ስጋኹም ሓጢኣት ኣይንገስ ። ትሕቲ ጸጋ እምበር ትሕቲ ሕጊ ስለ ዘይኮንኩም ሓጢኣት ኣይመልከኩምን እዩ እሞ ፡ ከም ሞይቶም ዝተንስኡ ርእስኹም ንኣምላኽ ወፍዩ እምበር ንኣካላትኩም ኣጽዋር ዓመጻ ንሓጢኣት ኣይትግበርዎ ፡ ንኣካላትኩምሲ ኣጽዋር ጽድቂ ንኣምላኽ ደኣ ግበርዎ
ሬማ ማርቫን ( Rhema Marvanne) ካብ ኣቦኣ ተቶን ማርቫንን ( Teton Marvanne) ካብ ኣዲኣ ወንዲ ማርቫን ( Wendi Marvanne ) ኣብ መሰከረም 15 2002 ዐ/ም ተወልደት ። ሬማ ኣብ ዳላስ ተክሳስ ትሪኒቲ ሆስፒታል እያ ተወሊዳ ። ክትውለድ ከላ ክብደት ኣካላታ ብኣዝዩ ውሑድ ሚዛን ማለት
ብዛዕባ እተን ዝሓተምካየን ኣልቡማት ዛጊት ካብ ኣመንቲ እንታይ ዓይነት ኣወንታውን ኣሉታውን ሰሚዕካ ኣለኻ?
እተን ብኣልበማት ዘውጻእክወን መዛሙራተይ ንብዙሓት ንፈውሲ፡ ንምጽንናዕ፡ ንበረከትን ምስጋርን ኮይኑዎም ክሰምዕ ከለኹ መመሊሰ እብርትዕን ነቲ ኣገልግሎተይ ብትግሃት ክሕዞን
ብዛዕባ ገዛእ ርእስኻን ድሕሪ ባይታኻን ኣተዓባብያኻን መዕለልካናዶ?
ስመይ ኣርኣያ ሃብተ እብሃል። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብ1980 ተወሊደ፡ ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሻዱሻይ ክፍሊ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ድማ ተማሂረ። ድሕሪ ናጽነት ንኣስመራ ብ1993 ዓ.ም. ኣትየ። ሻብዓይ ክፍሊ ኣብ ቤ/ት ባና
ዘማሪ ዶ/ር ደረጀ ከበደ ኣብ ኢትዮጵያ በቲ ብፍላይ ቅድሚ ዓሰርተታት ዓመታት ዝነበሮ ፍሉይ ናይ መዝሙር ተውህቦ፡ ንብዙሓት ንበረኸት ዝኾነ ሓው ስለ ዝኾነ ካብ ተሞክሮኡ ብዙሕ ክንመሃር ከም እንኽእል ብምእማን ነዚ ቀጺሉ ዘሎ፡ ምስ መጽሔት "ማቴቴስ" ብቋንቋ ኣምሓርኛ ዝተገብረ ቃለ ምልልስ


text:
Radio Erena: 19 January 2020
ቁጠባዊ ቅልውላው ሱዳን፣ ድሕሪ ምቕያር ስርዓት ኣልበሽር እውን ገና የንቆልቁል ከምዘሎ ተገሊጹ።
እዚ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተራእየ ምንቁልቋል ሸርፊ ፓውንድ ሱዳን ብመንጽር ዶላር፣ መንቀሊኡ ብንጹር እኳ እንተዘይተፈልጠ ነቲ ድሮ ብሕሱም ተሃስዩ ዝጸንሐ ቁጠባ’ታ ሃገር ግና ከቢድ ጽልዋ ኣሕዲሩሉ ከምዘሎ ተንተንቲ ቁጠባ’ታ ሃገር ገሊጾም።
ራድዮ ዳባንጋ ብወገና ኣብ ዘመሓላለፈቶ ጸብጻብ፣ ናህሪ ዋጋታት ሃለኽቲ ነገራት ብዝተዓጻጸፈ ይንህር ከምዘሎ ኣመልኪታ። ነበርቲ ከተማ ካርቱም ንሬድዮ ዳባንጋ ኣብ ዝሃቡዎ ቃል፣ ከም ሽኮር፣ ዘይቲ ዝኣመሰሉ ሃለኽቲ ነገራት ማእከላይ ወርሓዊ ኣታዊ ንዘለዎ ዜጋ ክዕድጎም ኣብ ዘይክእለሉ ደረጃ ተበጺሑ ከምዘሎ ገሊጾም።
ሚኒስተር ንግድን ኢንዱስትሪን ሱዳን መደኒ ዓባስ፣ ውሽጣዊ ዕዳጋ ሃለኽቲ ነገራት ንምርግጋእ ቀዋሚ መምርሒ ንኽወጽእ መስርሕ ተጀሚሩ ከምዘሎ ይገልጽ። እቲ መስርሕ፣ ንምቁጽጻር ናህሪ ዋጋ፣ ንግዳዊ ንጥፈታት፣ ደረጃታት ዓይነት ምህርቲ ዝኣመሰሉ ምክትታል ክገብር ምዃኑ፣ እቲ ሚኒስተር ሓቢሩ።
ኣብዚ እዋን’ዚ 8.5 ሚልዮን ካብ ህዝቢ ሱዳን ተጸባዪ ረዲኤት ክኸውን እንከሎ፣ ምስ ዋሕዲ መሰረታውያን ቀረባት መድሃኒትን ናውቲ ሕክምናን፣ ተላባዒ ሕማማት ንሓያሎ ከባቢታት እታ ሃገር የጥቅዕ ከምዘሎ ጸብጻባት ካብታ ሃገር የመልክቱ።


text:
ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮን ኣዋልድን ዝፍፀም ዘሎ ፆታዊ መጥቓዕቲ እኹል ትኹረት ኣይረክብን ዘሎ ይብሉ ዘዘራርብናየን ደቂ ኣንስትዮ።ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያ ሓዊሱ ዓብይ ናይ መዘራረቢ ኣጀንዳ ኮይኑ ዝርከብ ፆታዊ ጥቕዓት ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ እውን ማዕረ እቲ ዝወርድ ዘሎ መጥቓዕቲ ኣይሰርሕን ዘሎ ኢለን።
‘’እቲ ሰብ ነቲ ጥቕዓት ከም ንቡር ይወስዶ’ሎ።ሓደ ሰብ ንሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ምስደፈራ ተመርዓዋ ተባሂሉ ኣብ እትነብረሉ ዓብዪ ከተማ መቐለኮ እየ ዝነብር ዘለኹ’’ ትብል ኣብ ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮን ማሕበራዊ ፍትሕን ብውልቃ እንትንቀሳቐስ ፅዴና ኣባዲ።
‘’ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ ካብ ፖለቲካ ነፃ እያ ኢለ ኣይኣምንን’’ ዝበለት ንመሰል ደቂ ኣንስትዮ ትሕለቕ ዶ/ር ሄለን ቴድሮስ እታ ማሕበር ካብቲ ትሰርሖ ዘላ ፅቡቕ ነገራት ንላዕሊ ክትሰርሕ ኣለዋ፣ጥቕዓት ምስ በፅሐ ምሕጋዝ ዘይኮነስ እቲ መጥቓዕቲ ከይፍፀም ክስራሕ ኣለዎ ክትብል ገሊፃ።
ሓላፊት ርክብ ህዝቢ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ወ/ሮ ኤልሳ መሓሪ ብወገና ‘’እታ ማሕበር ክንድቲ ዝድለ ነፃነታ ሓሊያ ኣብ ምኻድ ዓብይ ክፍተት ነይሩ እዩ፣ተገምጊሙ ድማ እዩ’’ ምስ በለት ድሕሪ ደጊም ግን ድምፂ ደቂ ኣንስትዮ ኮይና ክትቕፅል ናይ ኩለን ደቂ ኣንስትዮ ድልየት እዩ ክትብል መሊሳ።


text:
ኣብቲ ሎሚ ምሸት ብሚኒስተር ፍትሒ፡ ፎዝያ ሃሽም፡ ኣብ ከተማ ስያትል ዝተኻየደ ኣኼባ ተሳቲፈ ነይረ። ዶንጒየ እየ ኣብቲ ኣኼባ መጺአ፡ ዝበዝሕ መግለጺኣን ዝተንከፈቶም ዛዕባታትን ሓሊፎምኒ። ኣብ ሕቶታት ግን ዝተረፈ ኣርእስቲ ነይሩ ክብል ኣይደፍርን። ክሎም እቶም ተቓወምቲ ዘልዕልዎም ኣርእስታት፡ ማለት ንኩነታት ቅዋምን ግዝኣተ ሕግን ዝምልከት፡ ንምውርራስ ወለዶታት ዝምልከት፡ ኩነታት ዶብን ዝምድናና ምስ ኢትዮጵያን፡ ኤርትራውያን ኣውፈርቲ ንምትብባዕ ዝምልከት፡ ጉዳይ ፍልሰት መንእሰያት…ወዘተ ተላዒሉስ እቲ መልስታት እውን ንህሉው ኩነታትና ርኢኻ እኹላት ነይሮም ክብል እኽእል።
ካብ መልስታት ሚኒስተር ፍትሒ ከም ዝተረዳእክዎ
1. ክሳብ ሕጂ ኩነታት ገዲዱ ብዙሕ ጸገማት ይጽወር ከምዝነበረ፡ ካብ ሕጂ ንንየው ግን “ሰባት ከም ኣቕሓ ብይጽነሓለይ ኣብ ታብያተ-ማእሰርታት ኣይክድርበዩን እዮም። ዜጋታት ሕጊ ፈሊጦም ንመሰሎም ክቃለሱ ጎስጓሳት ነካይድ ኣለና”
2.መንግስቲ ኣብ ምኽላስ ፖሊሲታትን ኣብ ምጽራይ ትካላትን ኣድሂቡ ከም ዝጸንሐ።
3. ኣብ ያታዊ ሕግታት ኤርትራ ዝተመርኮሰን ምስ ታሪኻውን ባህላውን ኩነታት ኤርትራ ዝኸይድ ሕግታት ወጺኡስ ጎስጓሳት ይካየድ ከም ዘሎ፡ መሳርዕ ፍትሒ ኤርትራ ካብ ዓድታት ጀሚሮም ናብ ሃገር-ሓቆፍ ገጾም ከም ዝንደቁን ሰረታትን ፍልፍልን ናይቲ ክዳሎ ዝስረሓሉ ዘሎ ቅዋም ክኾኑ ምዃኖም።
4. ዜጋታት ኣብ ቤት-ጽሓፈታት ጌጋታት ክርእዩ ከለዉ ብቐጥታ ነተን ዝምልከተን ሚኒስትሪታት ከመልክቱ ከምዝግባእ።
5. ናብ ኤርትራውያን ኣውፈርቲ ዝቐንዐ ኣብዚ ቐረባ እዋን ቅጥዕታት ክዝርጋሕ ምዃኑ።
6. ኤርትራ ነዚ ብኽንደይ መስዋእቲ ተረኺቡ ዘሎ ሰላም ኣብ ሕጊ ዝተመርኮሰን ዘላቕን ንምግባሩ ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ቀጻሊ ጽምዶ ከምዘላን ዶባትና ድማ ኢትዮጵያን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝፈልጠኦ ውዱእ ምዃኑ።
7. ቀንዲ ኣተኩሮ መንግስቲ ቁጠባዊ ኩነታት ኤርይራ ንምብርባርን ንመንእስያትና ዕድላት ስራሕ ንምጥጣሕን፡ ከም ኣካሉ ድማ ብዝተጸንዐ መገዲ መንእስያትና ኣብቶም ናይ ብሕትን መንግስትን ትካላት እናተሰክዑ ክጣየሱ።
8. ብሓፈሽኡ እቲ ሕቶታትን ርኢቶታትን ከምኡ እውን መልስታት ሚኒስተር ፍትሒ፡ ኣብ ዋርሳይን መንእሰያትን ዘተኮረ ምንባሩ ዘሕጉስ እዩ ነይሩ።
እዚ ገለ ካብቲ ክዝክሮ ዝኽፕእል ሓፈሻዊ መልእኽታት እዩ። ዶንግየ ኣትየ ክንሰይ ብስራሕ ምኽንያት እቲ ኣኼባ ገና እናቀጸለ ስለዝወጻእኩ ዝሓለፈኒ ክህሉ ይኽእል እዩ። ኣጠቓሊልካ ክረአ ከሎ ግን ዉዕዉዕ ኣኼባ እዩ ነይሩ። ሚኒስተር ፎዝያ እውን ከይሓባብአትን ብዘይ ናይ ምክልኻል መንፈስን ፈኲስዋ ትምልስ ነይራ።
ዎ ደሓንኩም።


text:
12 ለካቲት መዓልቲ ሰማእታት ኢትዮጵያ ሎማዕንቲ ኣብ ኢትዮጵያን ዙሪያ ዓለምን ተኸቢሩ ውዒሉ።
ከምዛ ሎማዕንቲ ቅድሚ 81 ዓመት ፋሽሽት ወራሪ ኢጣልያ ኣብ ኣዲስ ኣበባን ከባቢኡን ንልዕሊ 30 ሽሕ ንፁሃን ሰባት ብግፍዒ ዝተጨፍጨፍሉ መንግስቲ ኢጣልያ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ካሕሳ ክኸፍል ዝብል ሓዊሱ ዝተፈላለዩ ጭርሖታት ዝሓዙ ኣብ ብርክት ዝበሉ ከተማታት ሰላማዊ ሰልፍታት ይካየዱ ክብሉ ኣተሓባበርቲ ናይቶም ሰፍልታት ሓቢሮም።
ብኻልእ ዜና መበል 43 ምስረታ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ/ህውሓት/ ትማሊ ሰንበት ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ተኸቢሩ።
መንግስታዊ ማዕኸናት ዜና ከም ዝፀብፀብኦ ብፍላይ ኣብ ከተማ መቐለ ኣብ ዝተኸብረ በዓል ኣቦ መንበር ህውሓትን ምኽትል ርእሰ ምምሕዳር ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ዶ/ር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ኣብ ኣዳራሽ ሓውልቲ ሰማእታት ኣብ ዘስምዕዎ መደረ መበል 43 በዓል ምስረታ ዝኽበር ዘሎ እቲ ውድብ ንባዕሉ ብዕሙቐት እናገምገመ ኣብ ዝርከበሉ እዋን ክብሉ ገሊፆም።
ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ገለ ከባቢታት እታ ሃገር ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ትግራይ ሓዊሱ ኣብ ልዕሊ ካልኦት ሰባት ብሄራዊ መንነት መሰረት ዝገበረ መጥቓዕቲ ምውጋዝ ጥራሕ ዘይኮነ እዞም ወገናት ካሕሳ ዝረኽብሉ መንገዲ ይስረሓሉ ኣሎ ኢሎም ። ዘጥፍኡ እውን ብሕጊ ክሕተቱ ምስ ፌደራል መንግስቲ ሓቢርና ክንሰርሕ ኢና ኢሎም።
ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ይኽሰቱ ዘለው ናይ ህውከትን ዕግርግርን ምንቅስቓሳትን ዝበልዎም ንምቁፅፃር ዝተኣወጀ ህፁፅ ኣዋጅ ግዜ ንምትግባር ምርብራብ ክግብር እዩ ኢሎም።
ኣብቲ ስነ ስርዓት ላዕለዎት መራሕቲ እቲ ውድብን መንግስትን፣ስድራ ሰማእታትን ካልኦት ዕዱማት ኣጋይሽን ተረኺቦም ከምዝነበሩን ኣብ ሓውልቲ ሕቋፍ ዕንበባ ከምዝተነብረን’ዉን ተሓቢሩ’ሎ።


text:
ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ቀንዲ መጋበርያታቱ ዝኾኑ ባእታታት ይጽልጽል ኣሎ !!
ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ሓደ ካብ’ቶም ፍሉጣት መጋበሪያታቱ ዝኾነ ባእታ ብዕለት 29 ሚያዝያ ካብ ሓላፍነቱ ከም ዝጸልጸሎ ካብ ኣስመራ ዝመጻና ዜና ኣረጋጊጹ። ሰበ ስልጣን ህ.ግ.ደ.ፍ ቅድሚ ምጽልጻሉ ብሓደ መዓልቲ ንዳይረክተር ኮባንያ ቀይሕ ባሕሪ ዝኾነ መብራህቱ ማይል (ብወዲ ማይል ዝፍለጥ) ብሰንኪ’ቲ ህዝቢ ዓው ኢሉ ክዛረበሉ ዝጸንሐ ገደብ ዘይብሉ ብልሽውና፡ ተሪር መጠንቀቕታ ሂበሞ ከም ዝነበሩ ተፈሊጡ። ወዲ ማይል ሓላፊ ኩባንያ ገደም ከም ዝነበረን፡ ስማ ናብ ኩባንያ ቀይሕ ባሕሪ ምስ ተቐየረት’ውን ብመሰረት መምርሒ መላኺ ኢሳይያስ፡ ሓላፊኣ ኮይኑ ክቕጽል ከም ዝተገብረን ከነዘኻኸር ንፈቱ። ኩባንያ ቀይሕ ባሕሪ ዳርጋ ነቲ ኩሉ ኣብ ኤርትራ ዝካየድ ቁጠባዊ ስራሓትን ዓበይቲ ፖሮጀክትን ገቢታ እትርከብ ትካል ናይ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ኢያ። ምምሕዳራ ናይ’ዚ ኣገዳሲ ትካል’ዚ ንወዲ ማይል ሓላፍነት ምሃብ ድማ ጥቡቕ ዝምድና ምስ መላኺ ኢሳይያስ ስለ ዝነበሮ ኢዩ ክብሉ፡ ነቲ ጉዳይ ብቐረባ ዝከታተሉ ኣካላት ዝገልጽዎ ሓቂ ኢዩ። ወዲ ማይል ነዚ ፍሉይ ዝምድና’ዚ መዝሚዙ መንእሰያትና ካብ ግዴታዊ ዕስከርና ስሒቡ ኣብ ዝተፈላለየ ስራሓት ናይ’ዚ ትካል’ዚ ብነጻ ጉልበት ከገልግሉ ይግበር ምንባሩ ዝተፈልጠ ኢዩ። ካብኡ ሓሊፉ’ውን፡ ወዲ ማይል፡ ኣብ ልዕሊ መንእሰያትና ክትገልጾ ዘጸግም ግፍዕታትን ምዝመዛን ንኽካየድ ትእዛዛቱ ዘመሓላልፍ ባእታ ከም ዝነበረ ኣብ ህዝብና ዝተፈልጠ ጉዳይ ኢዩ። ካብ’ዚ ኢ.ሰብኣዊ ተግባር’ዚ ንክገላገሉ መንእስያትና ሃጽ ኢሎም ሃገሮም ገዲፎም ናብ ስደት ከምርሑ ይግደዱ ነበሩ። ካብ’ዚ ዝተበገሰ ከኣ ህዝብና ኣብ ልዕሊ ወዲ ማይል ዓቢ ጽልእን ቅርሕነትን ኣሕዲሩ ኢዩ። ተግባራት ወዲ ማይል ናብ’ዚ ደረጃ’ዚ ካብ በጽሐ፡ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ካብ ስልጣኑ ኣውሪዱ፡ ዝኾነ ዓይነት ንግዳዊ ስራሓት ንከየካይድ ብምእጋድ፡ በጃ ናይ’ቲ ሰንከልከል ዝብል ዘሎ ስርዓቱ ክገብሩ ናይ ግድን ኢዩ ነይሩ። ብቋንቋ ኢሳይያስ ደስኪልካ ኣለኻ ማለት ከኣ ወይ ኣብ ቤት መእሰርቲ ምድጓን ወይ’ውን ምቕታል ምዃኑ ብዙሓት ተዓዘብቲ ክገልጹ ይስምዑ ኣለዉ።
ተቐማጦ ከተማ ኣስመራ ብሕጨጫ ካብ ዝዝንይዎ ጉዳይ፡ መብራህቱ ማይል “ወዲ ማይል” ኣብ መደቀሲኡ ክፍሊ ዝተበላሸወ ነገር ስለ ዝነበረ፡ ንምዕራዩ ኣብ ክፍሉ ዝኣተዉ ሰራሕተኛታት ኣብ መንደቕ ናይ’ቲ ክፍሊ ርእሲ ኢሳይያስ ዝሓዘለ ዓቢ ናይ ኣንበሳ ስእሊ ተሰቒሉ ምህላዉ ኩሉ ዝዛረበሉ ጉዳይ’ዩ። እዚ ጉዳይ’ዚ፡ ወዲ ማይል ንኢሳይያስ ክሳብ ክንደይ የምልኾ ከም ዝነበረ ዝሕብር ኢዩ። መላኺ ኢሳይያስ ግን፡ ስልጣኑ ንከናውሕ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ናይ ሓሶት ካባ ቅንዕና ክለብስ ብምፍታን ብልሽውና ንምጥፋእ ከም ዝሰርሕ ንክመስል፡ ዋላ’ውን ነቶም ከም ፈጣሪ ዘምልኽዎ ባእታታ በብሓደ ካብ መስርሕ ህይወት ከም ዝኽወሉ ምግባር፡ ሓደ ካብ’ቲ መለለይታቱ ምዃኑ፡ ዝሓለፉ ተመክሮታት ህያው ምስክር ኢዮም።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን’ውን ብተመሳሳሊ፡ ለተናል ኮረነል ገረዝግሄር ኣስመላሽ ዝተባህለ ናይ’ታ ኣብ ሰምበል እተርከብን ብህ.ግ.ደ.ፍ. እትውነንን ኩባንያ ጽርበት ሓጺንን ዕንጸይቲን ሓላፊ፡ ህይወቱ ከም ዘሕለፎ ካብ ኣስመራ ዝበጽሓና ዜና ኣረጋጊጹ። ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ኣቐዲሙ፡ ንኮረነል ገረዝግሄር ብገንዝባውን ምምሕዳራውን ብልሽውና ክኸሱ ከም ዝጸንሐን፡ ካብኡ ነቒለ ድማ ኣብ ቤት መእሰርቲ ከም ዝዳጕኖን ዝተፈልጠ ኮይኑ፡ ኢሳይያስ ባዕሉ ረኺቡ ከም ዝመርመሮ ተፈሊጡ። ኢሳይያስ ዘለፋ ዝመልኦ ቃላት ብምጥቃም ከም ዝገንሖን፡ ተነሃሂሮም ኣብ ምትሕንናቕን ወስታን ከም ዝበጽሑ ብቐረባ ዝተኻታተሉ ምንጭታትና ሓቢሮም። እቲ ጉዳይ ከምዚ ምስ ኮነ መላኺ ኢሳይያስ ነቶም ናይ ጸጥታ ሰባት ንገረዝግሄር ክእድብዎ መመርሒ ኣመሓላሊፉ ከደ። ጸጥታ ህ.ግ.ደ.ፍ ከኣ ክሳብ ኣብ ኣፍደገ ሞት ዝበጽሕ ብዘይ ንሕሰያ ቀጥቀጥዎ። ኣብ ጻዕረ-ሞት ከሎ፡ ናብ ሆስፒታል ሊእከሞ፡ ኣብኡ ከኣ ዓረፈ። ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ባዕሉ ዝቐተሎ ኮረነል፡ “ ነብሱ ከሕልፍ ፈቲኑ፣ ንምድሓኑ ናብ ሆስፒታል ኣብጺሕናዮ እንተኾነ ግን ክድሕን ኣይከኣለን” ክብል ከም ኣመሉ ሓሶት ክነዝሕ ከም ዝጀመረ ካብ ኣስመራ ዝበጽሓና ዜና ኣረጋጊጹ።
ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ !!
ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን
ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ
30/04/2015
Short URL: https://english.farajat.net/?p=9592


text:
ብ25 ጥቅምቲ ድሕሪ ዝተኻየደ ወተሃደራዊ ዕልዋ፡ ብዘይ ኣገልግሎት ኢንተርነት ንሻዱሻይ መዓልቲ ኣብ እተቝጽር ዘላ ሱዳን፡ ቤት ፍርዲ እታ ሃገር ኣገልግሎት ኢንተርነት ክምለስ ብይን ሂቡ--ከም ሓበሬታ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ።
ካብ ተገልገልቲ ወገናት ድሕሪ ዝቐረበሉ ክሲ’ዩ ቤት ፍርዲ ነተን ሰለስተ ወሃብቲ ኣገልግሎት ኢንተርነት ዝዀና ዛይን፡ ኤም.ቲ.ኣይን ሱዳኒን ዝተባህላ ትካላት ነቲ ምቍራጽ ኢንተነት ክምለሰኦ ወሲኑ ዘሎ።
ዋላ’ኳ ሓያሎ ሱዳናውያን ብኢደ-ዙር ኣገልግሎት ኢንተርነት ክረኽቡ እንተጸንሑ፡ ንዝበዝሕ ተገልጋሊ ኢንተርነት ስለ ዝተዓጽወ ግን እቲ ወተሃደራዊ ክንፊ ንዝገብሮ ሰብኣዊ ጭፍጨፋ ጽቡቕ ሽፋን ከም ዝህብ ተሓለቕቲ ይጠቕሱ።
ምቍራጽ ኢንተርነት፡ ንኣብ ዳርፎር ዝካይደ ዘሎ ቅልውላ ኣጋዲዱ ነቲ ብመንግስቲ ዝግበር ግፍዒ ስእነት ተሓታትነት ከም ዘፍቅድ’ውን እቶም ተሓለቕቲ ይውስኹ። ኣብታ ሃገር ንዝርከቡ ሓያሎ ስደተኛታት’ውን እዚ ስእነት ኢንተርነት ዓቢ ጸገም ከም ዝፈጠር ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ይጽብጽብ።
ብጀነራል ዓብደል-ፈታሕ ኣልቡርሃን ዝምራሕ ወተሃደራዊ ክንፊ ዕልዋ መንግስቲ ድሕሪ ምግባሩ፡ ክሳብ ኣብ 2023 ዝግበር ምርጫ፡ ብሰብ-ሞያ ዝቖመ መንግስቲ ክምስርት ምዃኑ’ዩ ዝንገር። ክልተ ሰሙን ድሕሪ’ቲ ዕልዋ ግን ዛጊት እታ ሃገር ካቢነ ሚኒስተራት የብላን።
ወደብቲ ሰለማዊ ሰልፊ ንቐዳም’ውን ዓቢ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ሰሪዖም ምህላዎም ይነግሩ። ዕላማ’ቲ ንቐዳም ተታሒዙ ዘሎ ሰለማዊ ስልፊ “ምስ ወተሃደራዊ መሪሕነት ዘተ ኣየድልን፡ ሕጋዊ ኣካል’ውን ኣይኮነን” ዝብል’ዩ ክኸውን።
ምቍራጽ ኢንተርነት ከኣ ንወደብቲ እቲ ሰልፊ ዓቢ ጸገም ፈጢሩሎም ከም ዘሎ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ይሕብር።


text:
“ሕዚ ኣነ ንልደተይ ውህብቶ ባንቡላ ኣይደልን ኣነ ኣብ ዓደይ ትግራይ ብዓፀባ ዝሳቐ ዘሎ ህዝበይ በሊዑ ክፀግብ ማሕበረሰብ ዓለም ሰብኣዊ ሓገዘ ክገብረሉ እየ ዝደሊ” —ሓንቲ ኣብ ኣሜሪካ እትነበር ትግረወይቲ ህፃን፡፡
ሪኢቶታት ደንበ ማሕበራዊ ሚድያ
ጃክ ታፔር ዝተብሃለ ጋዜጠኛ ሲኤንኤን ኣብ ዩክሬን ካርኪቭ ልዕሊ 5600 ምልክታት ገበን ኩናት ኣለዉ እዚ ጀኖሳይደ ድዩ ክበል ምሕታቱ ስዒቡ ጋዜጠኛ ሲኤንኤን ንዒማ ኢላባግር ነዚ ኣብ ትግራን ዩክሬንን ዝተፈፀመ ጨፍጫፋት ጀኖሳይድ ኢልካ ሚዛን ምሃብ ኣካል ፍትሒ እዩ ፡፡ ኣሜሪካ ድማ ነዞም ጨፍጫፋት ጀኖሳይድ ክትብሎ ይግባእ ክትብል ሪኢቶኣ ሂባ ኣላ፡፡ ——ሕብረት ኣውሮፓ ናብ ትግራይ ሙሉእን ዘይተቖራረፀን ሰብኣዊ ሓገዝ ክኣቱ መንገዲ ክኽፈት ኣለዎ ምባሉ ስዒቡ ኣብ ዓለምለኸ ገበንን ሰብኣዊ ገበናትን ዓለም-ለኸ ዳይና ሎቲ ለቸ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ምዕራብ ትግራይ ዝተፈፀመ ስኑድ ዓለም-ለኸ ገበናት ኣብ ዓለም ለኸ ቤት ፍርዲ ክቐርብን ፍትሒ ክረኽቡን ይግባእ ክትብል ሪኢቶኣ ሂባ ፡፡እዚ ንምግባር ድማ ምትእልላሽ ሓቅታትን ፍትሕን ቀንዲ ግቡእ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ክኸውን ኣለዎ ኢላ፡፡
ጥምረት ሰብ ሞያ ጥዕና ትግራይ ብጉጅለ ፋሽስቲ ኣብይ ኣሕመድን መላፍንቱን ኣብ ስርዓት ጥዕና ትግራይ ዘብፅሕዎ ኩለ-መዳይ ዕንወትን ምንኣስ ትኹረት ማሕበረ-ሰብ ዓለም ኣብ ሰብኣዊ ቅልውላው ትግራይን ዝብሉ ዛዕባታተ ኣተኩሩ ኣብ ፋውንዴሽን ኢምፓወርሜንት ፊሊስጤም online ኮንፈረንስ ከካይድ እዩ፡፡ ኣብዚ ኣኼባ ዓለም-ለኸ ተንታኒ ፖለቲካን ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰልን ሙካሽ ካፒላ ሓዊሱ ዝተፈላለዩ ኣካላት ዝሳተፉ እንትኾኑ ነቲ ብቐጥታ ኦንላይን ዙም ዝግበር ኣኼባ ዶክተር ወይኒ ተሰማን ሳሙኤል ገብሩን ዝተብሃሉ ክመርሕዎ እዮም ፡፡ብኻልአ ዜና ዋና ስራሕ ፈፃሚ ውድብ ጥዕና ዓለም ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም ኣብ ዛዕባታት ኩነታት ጥዕና ዓለም ፣ ኩናት ዩክሬን፣ ኩነታት ደገፍ ናውቲ ጥዕና ትግራይን ካልኦት ዓለምለኻዊ ጥዕናዊ ዛዕባታት ኣመልኪቶም ምሰ ነበር ፕሬዚዳንት ኣሜሪካ ቢል ክሊንተን ሓቢሮም ንምስራሕ ዘኽእል ሃናፂን ዕሙቕ ዝበለ ዘተ ምግባሮም ንዝሃብዎ ሪኢቶ ስዒቡ ነበር ፕረዚዳንት ኣሜሪካ ቢል ክሊንተን ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም ልኡኽ ውድብ ጥዕና ዓለም ንምብራኽ ብዘዕርፍዎ ዘለዉ መሪሕነት ከምዝተሓጎሱን ኣብ ህሉው ኩነታት ዓለም ሃናፃይ ውፅኢታዊ ዘተ ምዝታዮም ፅሒፎም ኣለዉ፡፡
ተንታኒ ፖሎቲካ ምብራቕ ኣፍሪካ ዶ/ር መሓሪ ታደለ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዓሪዱ ዘሎ ጉጅለ ፋሽስቲ ኣብይ ኣሕመድ ኣብዚ ሐዚ እዋን ኣብ ክልል ኦሮሞያ ካልኣይ ዙር ኩናት ከፊቱ ከም ዘሎ ገሊፁ፡፡ እዚ ጃህራ ኩናት ድማ ንልዕሊ 20 ሚልዮን ዝኸውን ብድርቂ ተጠቒዑ ዘሎ ህዝቢ ምብራቕ ኣፍሪካ ሓዊሱ ብሓፈሻ ከዓ ንቲ ዞባ ንዝገደደ ሰብኣዊ ህልቂትን ጥፍኣትን ዘቃልዕ እዩ ክብል ሪኢቱኡ ሂቡ ኣሎ፡:
ኣብ መወዳእታ ህዝቢ ትግራይ ካብ ዓቢ ክሳብ ህፃን ኣብ ውሽጥን ኣብ ወፃኢን ዘሎ ኩሉ ወዲ ትግራይ ኣብቃልሲ ኣብ ዝረባረበሉ ዘሎ እዋን ሓንቲ ኣብ ኣሜሪካ እትነበር ትግረወይቲ ህፃን ድማ “ሕዚ ኣነ ንልደተይ ውህብቶ ባንቡላ ኣይደልን ሕዚ ኣነ ዝደልይ ኣብ ዓደይ ትግራይ ብዓፀባ ዝሳቐ ዘሎ ህዝበይ በሊዑ ክፀግብ ማሕበረሰብ ዓለም ሰብኣዊ ሓገዘ ክገብረሉ እየ ዝደሊ” ዝብል ዝሃበቶ ፍልይ ዝበለ ርኢቶ መዘራረቢ ዛዕባ ደንበ ማሕበራዊ ሚድያ ኮይኑ ኣሎ፡፡
ብወያንተ ብዙነህ


text:
ነፍሰን ሪሶርስስ፡ ጉልበት ጊላነት ኣብ ዕደና ቢሻ
7/9/2013
ብ 9 ምያዝያ 2012 ዓዋተ ዶት ኮም (ገዳብ ንይውስ) ኣንጻር ነፍሰን ሪሶርስስ ናይ ክሲ ስጉምቲ (class action lawsuits) ከም ዝተወስደ ጸብጺባ።[i]
ስዒቡ ዝቐርብ ክሲ ንምድንጋር ገንዘባዊ ሰነዳት (securities) ዝምልከት ክሲ ኮይኑ ኣብ ክንዲ እቶም ኣብ ሞንጎ መጋቢት 28, 2011ን የካቲት 2012 አጠቓሊልካ ዘሎ ናይ ጊዜ ገደብ ብርክታት ነፍሰን (common shares) ዝገዝኡ ዝቐርብ ዘሎ ክሲ እዩ። ከሰስቲ ጥርዓኖም፡ ትካል ነፍሰን፡ ኣንቀጻት ሕጊ ጸረ ምድንጋር ሸርፊ ብፍላጥ ብምጥሐስ ወይ ውን ብውሑዱ ሸለል ብምባል፡ ርኡይ፡ ዘይቅኑዕን ኣደናጋርን መግለጺ ብዛዕባ እቲ እንኮ ኣታዊ ዘመንጩ ኣካሎም፡ ዕደና ቢሻ፡ ወርቅን በይዝ ሜታል ዘፍሪ ዕደና ኣብ ኤርትራ ዝርከብ፡ ኣቕሪቦም እዮም።
ዕደና ቢሻ ብነፍሰን ሪሶርስስ (ካናዳዊ ኩባንያ) ብኤርትራዊ ኩባንያ ዕደና (ብመንግስቲ ኤርትራ ዝውነን) ብሓባር ዝውነን ኩባንያ እዩ።[ii]
ብ ጥሪ 2013 ህዩማን ራይትስ ዎች (ንመሰል ደቂ ሰባት ዝጣበቕ ትካል) ኣብ ትሕቲ “እከይ ኣይትስማዕ፡ ግዱድ ማእቶትን ሓላፍነት ዓበይቲ ትካላት ኣብ ጽላት ዕደና ኤርትራን’’ ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ሰፊሕ ጸብጻብ ዘርጊሑ።
ዝስዕብ ገለ ኣብቲ ጸብጻብ ካብ ዝተጠቕሰ እዩ:-
ተሞክሮ ነፍሰን ከም ዘርእዮ ትካላት ዕደና ኣብ ኤርትራ ፕሮጀክታት ብምምዕባል: ናብ ጸገማት ሰብእዊ መሰላት ዝመለኦ ታኼላ ይአትዋ ምህላወን እዩ። ርኡይ ብዝኾነ መንገዲ ኣብ ዓዘቕቲ ናይቲ ፍሉይ መዝማዚ መጨረስታ ዘይብሉ ብዘይ ስሙ ሃገራዊ ኣገልግሉት ዝተሰምየ ታኼታ ፕሮግራም ግዱድ ማእቶት ድማ ይጥሕሉ ኣለው። መንግስቲ ኤርትራ ብመገዲ እዚ ፕሮግራም ሓያሎ ኤርትራውያን ከም ዕስኩራት ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር መንግስቲ ከም ዝኣትው ጌሩ እዩ። ኣብ መጀመርያ ከም ናይ 18 ኣዋርሕ ፕሮግራም ዝተሓስበ: መደብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብዚ እዋን’ዚ ኩሎም ኣካላዊ ብቕዓት ዘለዎም ደቂ ተባዕትዮን ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮን ንዘይ ተወሰነ ጊዜ፡ መብዛሕቱ እዋን መወዳእታ ንዘይረኣየሉ ጊዜ ኣብ ትሕቲ ከቢድን ሕሱምን ኩነታት ክነብሩ ይገብር ኣሎ። እቶም ክሃድሙ ዝፍትኑ፡ ማእሰርቲ: ስቓይን ዋላ ኣውን ኣብ ስድረኦም ዝቐነዔ ናይ ሕነ ምፍዳይ ሓደጋታትን የጋጥሞም።[iii]
ትካል ነፍሰን ነቲ ኣብ ሕሱም ናይ ጉልበት ጊላነት ፕሮግራም ‘ታኼላ ናይ ምእታው ሐደጋ’ ከም ዝሰገሮ ዘመልክት ሓያለ መርትዖታት ኣሎ:: ዕደና ቢሻ ብመንግስቲ ብዝውነና ስራሓተን ኣብ ግዱድ ማእቶት ዝሙርከስ ሳብ ኮንትራክተራት እዩ ዝካየድ። እዚ ድማ ምጥሓስ ናይቲ ካናዳ ብ 1948 ዝፈረመቶ ውዕል ዓለም ላኻዊ ኣዋጅ ሰብአዊ መሰላት እዩ።
ኤርትራውያን ሰራሕተኛታት ተወዲብካ ብዛዕባ ኩነታት ስራሕካ ናይ ምዝርራብ መሰል የብሎምን፡ ብዘይ ክፊሊት ኣብ ናይ ዕደናን ካልእ ፕሮጀክትታት ህንጻን ክሰርሑ ድማ ይግደዱ። ግዳያት ጉልበት ጊላነት ኣብ ኩሉ ዓለም ፋሕ ኢሎም ይርከቡ፡ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ስድራ ቤቶም ሕነ ናይ ምፍዳይ ስጉምቲ ከይወስድ ፍርሂ ስለ ዘለዎም ግን ክዛረቡ ኣይደፍሩን።
ንመሰላት ግዳያት ካብ ግዳያት ባዕሎም ሓሊፉ ክቃለስ ዝኽእል ስለ ዘየለ: ኩሎም እቶም ን ግዱድ ማእቶት ተጋሊጾም ዝነበሩን እቶም ነዚ ምዝመዛታትን ምግሃሳትን ዝምልከት ትሑዝ ሐቤሬታን ዘለዎም ቀሪቦም ብክፉት ወይ እውን ብሚስጥራዊ መገዲ ምስክርነቶም ክህቡ ንጽውዕ።
ምስክርነት ፍርያት ፍትሒ ኣብ ምቕንጣብ ክሕግዝ ይኽእል እዩ። ዓበይቲ ምግሃስ ዘብአዊ መሰላት፡ ገበናትን ሃስያታትን ተሰሚዖም ዝርስዑ ዘይኮኑ ብሕጋዊ መገድታት ዝተሓዙ ጉዳያት ክኾኑ ይግባእ። ጸገም ኤርትራውያን ግዳያት ንፍትሕን ፍታሕን የእዊ አሎ። እቶም ጉልበቶም ብሓይሊ ዝተመዝመዘ ነቶም ምስቶም ጊላታት ዝገበርዎም ዝተሓባበሩ ከረኻኽብሎም ይግባእ።
ንኹሎም ኤርትራውያን ተጣበቕቲ ሰብአዊ መሰላት ብፍላይ እቶም ኣብ ካናዳ ዝርከቡን ኤርትራውያን ጠበቓታትን ድማ ነዚ ጉዳይ ኣብ ምስዕብ ክተሓባበሩ ንጽውዕ።
ብዝስዕብ ኣድራሻ ክትረኽቡና ድማ ንምሕጸን awateteam@awate.com
[i] https://awate.com/nevsun-and-its-eritrean-bisha-gold-mine-more-class-action-lawsuits-filed/
[ii] Nevsun resources website, www.nevsun.com
[iii] http://www.hrw.org/reports/2013/01/15/hear-no-evi
__________________________________________________________________
ሓጺር ጸብጻብ
1. እዚ ናይ ክሲ ስጉምቲ ኣብ ትሕቲ ዓንቀጽ ሕጊ 10 (b) ን 20(a)ን ካብ ሕጊ ሸርፊ ገንዘባዊ ሰነዳት (Securities Exchange Act) ናይ 1934 ከምኡውን ብ SEC ዝተወስደ ውሳኔ 10b-5 ዝተሞርከሰ ንምድንጋር ሸርፊ ገንዘባዊ ሰነዳት (securities) ዝምልከት ስጉምቲ ክሲ እዩ። እዚ ስጉምቲ ብስም እቶም ካብ ግንቦት 28, 2011 ክሳብ የካቲት 6, 2012 ኣጠቓሊልካ (the “Class Period”) ኣብ ዘሎ እዋን ብርክታት ትካል ነፍሰን ዝገዝኡ ኩሎም ውልቀ ስባትን ኣካላትን ዝቐርብ ዘሎ ኢዩ::
2. ክሱሳት (ድሒሩ ከም ዝዝርዘር) ዓንቀጻት ሕጊ ጸረ ምድንጋር ሸርፊ ገንዘባዊ ሰነዳት ብምጥሓስ ወይ እውን ብውሑዱ ሸለል ብምባል፡ ብዛዕባ እቲ ኣብታ ንእሽቶ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ እትርከብ ሃገረ ኤርትራ ዘሎ እንኮ ኣታዊ ዘመንጩ ትካሎም፡ ዕደና ቢሻ፡ ወርቂ፡ ናሓስን ዚንክን ዝዕድን፡ ሓቂ ዘይኮነን ኣደናጋርን መግለጺታት ጌሮም ኢዩም።
3.ኣብ ውሽጢ እዚ ዝተጠቅሰ እዋን (ካብ ግንቦት 28, 2011 ክሳብ የካቲት 6, 2012 ኣጠቓሊልካ)፡ ክሱሳት ከም ዝበሉዎ ዕደና ቢሻ ብገምጋም 4.651 ሚልዩን ቶን ዕቑር ጥረ ወርቂ ከም ዘለዎን 919,000 ኦንስ ድማ ኣብ ላዕለዋይ ጫፍ (the Oxide zone) ከም ዝርከብን ቢሻ ድማ መዓልታዊ 1000 ኦንስ ወርቂ ከም ዘፍርን ወርቂ ቢሻ ድማ ካብ መወዳድርቱ ጸብለል ከም ዝብልን ብሉጽ ዓይነት ከም ዝኾነን ብርኩትን ብቐሊል ከም ዝዕደንን ገሊጾም። ንዕቑር ጥረ ወርቂ ቢሻን ብግብሪ ዘሎ ናይ ዕደናን ፍርያት ወርቂን ቢሻ ዝምልከት ሓበሬታ ድማ ንአውፈርቲ ኣገዳሲ እዩ ዝነበረ።
4. ዕቑር ጥረ ወርቂ ቢሻ ንምሻርኽቲ ትካል ነፍሰን ኣብ ምምዕባል እቲ ዕደና ዝኾነ መንግስቲ ኤርትራ እውን ኣገዳሲ እዩ ኔሩ። ብመገዲ ኤርትራዊ ሃገራዊ ትካል ዕደና (ENAMCO) ኣቢሉ መንግስቲ ኤርትራ 10% ካብ ዕደና ይውንን ኣብ ርእሲ ምንባሩ ኣብ ዝተጠቕሰ ናይ ጊዜ ገደብ ተወሳኺ 30% ንምግዛእ ምስ ክሱሳት ኣብ ዝርርብ ይርከብ ኔሩ። ዕቑር ጥረ ወርቂ ቢሻ እምባአር ኣብ ምግማት ዋጋ ዕደና ቢሻ ተራ ኔርዎ ኢዩ።
64. ኣብ ታሕሳስ 2007 ትካል ነፍሰን ምስ ENAMCO ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጸሔን ብኡኡ መሰረት ድማ ENAMCO 10% ናይ ዕደና ከም ዝወነነን ድሕሪ ቀዳማይ ጽዕነት ወርቂ ቢሻ ብዝውሰን ርትዓዊ ዋጋ ድማ ተወሳኺ 30% ከገዝእ ሙኻኑ ኣዊጁ።
65. ኣብ 2008 ፍቓድ ዕደና ቢሻ ን ትካል ነፍሰንን ብርካዊ ማሕበር ዕደና ቢሻን ተዋሂቡ፡ ህንጻ ዕደና ቢሻ ድማ 2008 ተጀሚሩ።
66. ኣብ ጥሪ 4,2011 ትካል ነፍሰን ጋዜጣዊ መግለጺ ብምውጻእ “ዕዉት ቀዳማይ ፍርያት ወርቂ” ዕደና ቢሻ ብዕሊ ገሊጹ።
67. ብመሰረት ክሱስ ትሬቢሎክ (ኣብ ሚያዝያ 14, 2011 ኣብ ደንቨር ጎልድ ጉሩብ ኤውሮፓዊ ፎሮም ወርቂ ዝቐረበ መደረ) መጀመርያ ጽዕነት ወርቂ ቢሻ ኣብ ጥሪ 28, 2011 ድሕሪ ምጅማሩ ንናይ ENAMCO 30% ብርኪ ዋጋ ናይ ምግማት ናይ 90 ማዓልታት ገደብ ጊዜ ከም ዝጅምር ጌሩ።
68. ድሕሪ ጽዑቕ ስራሓት ወርሓተ ጥሪን የካቲትን, 2011 ክሱሳት ኣብ የካቲት 22, 2011 ነፍሰን ንግዳዊ ፍርያት ዕደና ቢሻ ከም ዝጅምር ጌሮም።
69. ኣብ መጀመርያ ናይ ክሲ እዋን፡ ኣብ መጋቢት 28, 2011 ኣብ ቢሻ ኣሎ ዝተባህለ ዕቑር ጥረ ወርቂ ብ 15% ክብ ብምባል ናብ ኣስታት 4.6 ሚልዮን ቶን ብምደያብ፡ ዕደና ቢሻ ናብ ኣስታት 1.14 ሚልዮን ኦንስ ወርቂ (ኣብ ኩሉ ዞናት)፡ እቲ 919,000 ኦንስ ኣብ Oxide zone ዘሎ አጠቓሊልካ ክብ ከም ዝብል ገበረ።
71. ኣብ መጀመርያ ክፋል ናይቲ ናይ ክሲ እዋን (the “Class Period”) ርኡይ ኣሎታዊ ኣንፈት ንስራሓት ቢሻ ብአሉታ ክጸሉ ጀሚሩ እዩ። ዕቑር ጥረ ወርቂ ቢሻ ብርኡይ ዝተጋነነ ምንባሩ ን ክሱሳት መልእኽቲ ዘመሓላለፈ ክስተታት እውን ኔሩ ኢዩ።
72. ንአውፈርቲ ፍሉጥ ብዘይኮነ መገዲ ኣብ መጋቢት 31, 2011 ናይ ቢሻ Strip Ratio (ኮታ ዝድርበ ተረፍ) ብ 81% ብምዕራግ 4.9 በጸሔ።
73. ብዘይ ፍላጥ ኣውፈርቲ፡ ክሱሳት ኣብ ዞና ላዕለዋይ ጫፍ ዝግበር ዕደና ተገሊጹ ካብ ዝነበረ ብርኡይ ከም ዝቀላጠፍ ገበሩ፡ እቲ ምኽንያት ኣክንዲ ወርቂ ሓያለ ዝድርበ ናይ አኻውኽ ጁባታት ስለ ዝተረኽበ ኢዮ። እቲ ናይ አኻውሕ ተረፍ ኣብ ምብራቓውን ደቡባውን ወገን እቲ ዕደና ዝርከብ መኤከብ ተረፍ ተደርቢዩ።
74. እዚ ወሳኒ እዩ ነይሩ ምኽንያቱ ምቅልጣፍ ላዕለዋይ ዞና (Oxide zone) ናይ ቢሻ ዕቑር ወርቂ ካብ ዝተባህለ ቀልጢፉ ከም ዝጽንቀቕ ስለ ዝሕብርን ነቲ ዋሕዚ ካብ ሽያጥ ወርቂ ዝርከብ ገንዘብን ዋጋ እቲ ኩባንያን ብአሉታ ስለ ዝጸሉን።
75. ክሱሳትን ላዕለዋይ ምሕደራ ነፍሶን ኣብ ቢሻን ጸብጻብ ስታቲስቲክ ፍርያት ዕደና ብመገዲ ፕላት ፎርም Skire Unifier ይረኽቡ ኣብ ርእሲ ምንባሮም፡ ብምንጽጻር ግብራዊ ፍርያትን ብጸብጻብ ዝተገልጸ ዕቑር ወርቅን ነቲ ኣሉታዊ ኣንፈት ክርእይዎ ይኽእሉ ኔሮም ኢዩም።
76. ይኹን እምበር ኣብ ቅድሚ እዚ ኹሉ ኣሉታዊ ኣንፈታትን ቆላሕታ ዝስሕብ ምልክታትን፡ ክሱሳት ዕደና ቢሻ 4.651 ሚልዮን ቶን ዕቑር ወርቂን 919,000 ኦንስ Oxide zone ኣሎ ክብሉ እዩም ገሊጾም። ከም ሓቂ ኣብቲ እዋን እቲ ክሱሳት እናፈለጡ ወይ ብውሑዱ ብሰንኪ ሸለልትነት ክገልጽዎ ዘይካአሉ ዕቑር ወርቂ ቢሻ ብገምጋም ካብ 1.2 – 1.3 ሚልዩን ቶን ወይ ብ 35% ተጋኒኑ ምንባሩ እዩ( እቲ ምግናን ብገምጋም ናይ 190,000 ክሳብ 220,000 ኦንስ ወርቂ ኢዩ) ናይ ቢሻ Strip (ኮታ ዝድርበ ተረፍ) ካብቲ ናይ 2011 ኮታ (ሬሾ) ዝዓበየን እናወሰኸ ዝኸይድን ኢዩ ነይሩ እቲ 1000 ኦንስ ኣብ መዓልቲ ምፍራይ እውን ቀጻልነት ዘይብሉ እዩ ነይሩ። እዚ ወሳኒ ሓቅታት ኣብቲ ናይ ክሲ ገደብ ጊዜ ኣይገተልጸን።
77. ኣብ ወርሓተ ሚይዝያ ግንቦትን ሰነን 2011 ( ቀዳማይ ናይ ቢሻ ናይ ሙሉእ ፍርያት ርብዒ ዓመት) ኣንፈት ፍርያት ኣብ ቢሻ ብርኡይ ኣንቆልቂሉ። ብፍላይ ክሱሳት እቲ Strip Ratio (ኮታ ዝድርበ ተረፍ) ደጊሙ ብምዕራግ 5.1 በጺሑ ብ 30 ሰነ 2011 ብኣስታት 88% ካብቲ ናይ 2011 ኮታ (ሬሾ) ዛይዱ።
78. ብ 3 ግንቦት 2011 ክሱሳት ነፍሶን ጋዜጣዊ መግለጺ ብምውጻእ ምስ SEC ብመልክዕ Form 6-K ከም ዝተሓዝ ገበሩ። ኣብኡ ድማ ቢሻ ”ሓያል ናይ ፍርያት ስራሕ” የካይድ ከም ዘሎ ብምግላጽ ክሱሳት ምስ ENAMCO እቲ ናይ መሸጣ ዋጋ ምውሳን ኣብ ሰነ 2011 ክውድእዎ ሙኻኖም ገለጹ። ኣዚ ድማ ካብቲ ኣቐዲሙ ብክሱሳት ዝተገልጸ ጊዜ ድሕሪ ኣስታት ሸሞንተ ኣዋርሕ ሙኻኑ ኢዩ።
79: ብ 30 ሰነ 2011 ክሱሳት ብመሰረት ስምምዕ 2007ክዛዘም ብዛዕባ ዝነበሮ ስምምዕ መግዝኢ ዋጋ ENAMCO ንብርክታት ነፍስን ካልእ ምድንጋይ ከም ዘጋጠመ ገለጹ።
80. ኣብ ነሓሰ 2011, ክሱሳትን ENAMCO ኣብ $253 ሚልዮን (ዶላር) መግዚኢ ዋጋ ENAMCO ን30% ብርክታት ነፍሰን ስምምዕ በጽሑ። በዚ ድማ እቲ ትካል ናይ $253 ሚልዮን ዶላር ኣታዊ ገበረ።
81. ኣብ ካልአይ መፋርቕ 2011 (ሐምለ ክሳብ ታሕሳስ 2011) ክሱሳት ብዝፈልጥዎን ን ኣውፈርቲ ፍሉጥ ዘይነበረ Strip Ratio (ኮታ ዝድርበ ተረፍ) ናይ ቢሻ ምዕራግ ብምቕጻል ኣብ ካልአይ መፋርቕ 2011, 6.6 ብምብጻሕ ናይ ኣስታት 144% ምዕራግ ካብ ናይ Strip Ratio (ኮታ ዝድርበ ተረፍ) ናይ 2011 ኣርአየ:: ካብ ምጅማር እቲ ናይ ክሲ ጊዜ ገደብ(Class Period) ድማ ብ 35% ብምዕራግ ኣብ 2011, 5.9 በጸሔ።
82. ኣብ መስከረም 2 ን 6ን 2011 ሃርዲ 180,000 ብርክታት ነፍሰን ሸጠ። ኣብቲ እዋን እቲ ካብ ዝነበሮ ብርክታት 100% ሙኻኑ እዩ። በዚ ድማ ናይ $1.3 ሚልዮን ዶላር ኣታዊ ገበረ። እዚ ድማ ናይ ነፍሰን ብርክታት (Nevsun common shares) ኣብን ጥቓን እቲ ናይ ክሲ ናይ ጊዜ ገደብ(Class Period) ዝላዓለ ዋጋ $7.30ን 7.27 ን ብቕደም ተኸተል ኣብ ዝሽየጠሉ ዝነበረ እዋን ኢዩ።
83. ኣብ መስከረም 18, 2011 ዳቪስ 224,600 ብርክታት ንሐደ ብ $ 6.68 ብምሻጥ ናይ $1.5 ሚልዮን ዶላር ኣታዊ ገበረ።
84. ኣውፈርቲ ከይፈለጡ ኣብ መሰከረም 2011 ቪከርስ, ናይ ቢሻ ሓላፊ ስርሒታት(Operations Manager) ከምኡውን ፕሪቶርዮስ, ናይ ቢሻ ሓላፊ ፕሮጀክት ን ነፍሰን/ዕደና ቢሻ ናይ ብርኪ ማሕበር ገደፍዎ። ኣብ ሕዳር 2011 ድማ ካብ 2005ጠቅላሊ ኣካያዲ ስራሕ ነፍሰን/ዕደና ቢሻ ናይ ብርኪ ማሕበር ዝነበረ ሮጀርስ ነቲ ነቲ ትካል ገዲፍዎ ወጸ።
85. ምኽሳር እዞም ኣገደስቲ ሓለፍቲ ንነፍሰን ዓቢ ጽፍዒትን ካልእ ናይ ሐደጋ ምልክትን እዩ ነይሩ።
86. ከምኡውን ኣብ መወዳእታ 2011 ክሱሳት ካብ ምጅማር ናይ ክሲ ገደብ ጊዜ(Class Period) ኣትሒዞም ክዕዘብዎ ብዝጸንሑ ሕጽረት ፍርያት ጥረ ወርቂ ተሻቒሎም ንኽልተ ናይ ምህንድስና ትካላት AGP Mining Consultants ከምኡውን ካልእ ትካል ንናይ ቢሻ ናይ Oxide reserve model ዳግም ክምዝሃንጽዎ ገበሩ።
88. ኣብ ሕዳር 15, 2011 ምስ ኣውፈርቲ ኣብ ዝተገብረ ናይ ኮንፈረንሰ ኮል ርክብ ነዚ ኩሉ ናይ ተጠንቐቕ መልእኽቲ ዘመሐላልፍ ምልክታትን ኣሉታዊ ኣንፈታት እናፈለጠ ወይ ሸለል ብምባል ክሱስ ዳቪስ “ነገራት ኣብ ቢሻ ጽቡቕ ይኸይድ ከም ዘሎ” ገለጸ:: ስታቲስቲካዊ ናይ ዕደና ኣሃዛት ዘርዚሩ ነቲ ንስርሒታት ዕደና ቢሻ ብአሉታ ዝጸሉ ዝነበረ ኣንፈታት ግን ከይ ጠቐሰ ሓለፈ።
89. ኣብ ሕዳር 15, 2011 እምባአር ሮጀርስ 69,000 ብርክታት ብዋጋ $6.00 ንሐደ ሸጠ. ኣብ ታሕሳስ 1, 2, 7ን 9, 2011 ሮጀርስ ተወሳኺ 306,500 ብርክታት ኣብ ሞንጎ $6.00 ን $6.05 ብዘሎ ዋጋ ንሐደ ተወሳኺ ብርክታት ሸጠ። ብጠቕላላ ሮጀርስ 375,500 ብርክታት ብምሻጥ ናይ ኣስታት $2.28 ሚልዮን ዶላር ኣታዊ ብምግባር ዝነበሮ ብርክታት 100% ሸጦ።
92. ኣብ 7 የካቲት 2012 ቅድሚ ዕዳጋ ምኽፋቱ: ክሱሳት ንአውፈርቲ ዘናውጽ ጋዜጣዊ መግለጺ (ጋዜጣዊ መግለጺ የካቲት 7) ገበሩ። እቲ “ነፍሰን 2012 ትጽቢታትን መምርሒ ፍርያትን” ዝብል ኣርእስቲ ዝነበሮ መግለጺ ኣብ ሞንጎ ካልእ ነገራት፡ ኣብ ዕደና ቢሻ ዘሎ ዕቑር ወርቂ ብ 30-35% (ብ ገምጋም 1.2-1.3 ሚልዮን ቶን) ተጋኒኑ ከም ዝነበረን ኣብ 2012 ዝፈሪ ወርቂ ድማ ፍርቂ ናይቲ ኣቐዲሙ ንአውፈርቲ ዝተሐበረ ሙኻኑን ሐበሩ። እዚ ድማ ንዋሕዚ ገንዘብ ናይቲ ትካልን ጽሩይ ህሉው ክብሪ (net present value) ናይቲ ኩባንያን ብአሉታ ዝጸሉ ኢዩ።
96. ኣብ 7 የካቲት 2012 ድሕሪ እዚ ሊዒሉ ዝተጠቕሰ መግለጺ፡ ዋጋ ብርክታት (Nevsun’s common shares) ነፍሰን ብ $1.94 ንሐደ ብርኪ ኣንቆልቀለ፡ ኣብ NYSE Amex ካብ $6.34 ንሐደ ብርኪ ኣብ ምዕጻው የካቲት 6, 2012 ናብ $4.40 ኣብ ምዕጻው የካቲት 7,2012 ወረደ፡ ዳርጋ ናይ 31% ምንቁልቃል ኣብ ከቢድ ዓቐን ድማ ነበረ።


text:
ጥምረት ተሓለቅቲ ሰብኣዊ መስል ሲቪክ ማሕበራት ትግራይ ብዕሊ ስርሑ ከም ዝጀመረ ኣፍሊጡ።
እቲ ጥምረት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝበፅሑ ዘለው ግፍዕታት ፅንተትን ኣፅኒዑ ብምስናድ ገበነኛታት ናብ ዓለም ለኸ ሕጊ ቅሪቦም ክሕተቱ ከምዝፅዕር ገሊፁ፡፡
ጥምረት ተሓለቅቲ ሰብኣዊ መሰል ሲቪክ ማሕበራት ትግራይ ከም ማሕበር ደቂ ኣንሰትዮ ትግራይ፣ ማሕበር ደቂ ስውኣት ትግራይ፣ ማሕበር ጉድኣት ኣካል ደቂ ኣንሰትዮ ትግራይን ትካል ማሕበራዊ ግልጋሎትን ልምዓትን /ኦሳድ/ ዝበሉ ነፃን ገለልተኛን ዝኾኑ12 ዘይመንግስታዊ ማሕበራት ኣብ ውሽጢ ሓቂፉ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ይበፅሕ ዘሎ ዝተተለመን ዝተዋደደን ምፅናት ዘርኢ ኣፅኒዑ ብምስናድ ምስ ዓለም ለኸ ተሓለቅቲ ሰብኣዊ መሰላት ሓቢሩ ገበነኛታት ናብ ዓለም ለኸ ሕጊ ንምቕራብ ስርሑ ከምዝጀመረ ተገሊፁ፡፡
ኣቦ ወንበር እቲ ጥምረት ኣይተ ሰለሙን ሃይሉ እቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ይበፅሕ ዘሎ ምፅናት ዘርኢ መረዳእታ ብምእካብ ነቶም ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ማእለያ ዘይብሉ ግፍዒ ዘብፅሑ ዘለው ገበነኛታት ፍርዶም ክረኽቡ ዝለዓለ ጠመተ ሂቡ ከምዝሰርሕ ገሊፆም ፡፡
ኣብቲ ዝተሳለጠ መድረኽ ምብሳር ጥምረት ተሓለቅቲ ሰብኣዊ መሰል ሲቪክ ማሕበራት ትግራይ ፣ ሲቪክ ማሕበራትን ዲፕሎማስን ብዝብል ርእሲ ብሓላፊ ቤት ፅሕፈት ዝምድናታት ወፃኢ ትግራይ ኣምባሳደር ወንድሙ ኣሳምነው፣ ብዋና ፈፃሚ ዳይሬክተር ሕብረት ስቪክ ማሕበረሰብ ትግራይ ፣ረዳት ፕሮፌሰር ያሬድ በርሀ ድማ ግደ ሲቪክ ማሕበራት ኣብ ምቅላዕን መረዳእታ ምእካብን ሰብኣዊ ጥሕሰት ትግራይ ዝብሉ መፅናዕታዊ ፅሑፋት ቀሪቦም ተዘትይሎም እዩ፡፡
ብጎይተኦም ተኸስተ
ምጅማር ስራሕ ጥምረት ተሓለቅቲ ሰብኣዊ መስል ሲቪክ ማሕበራት ትግራይ
ጥምረት ተሓለቅቲ ሰብኣዊ መስል ሲቪክ ማሕበራት ትግራይ ብዕሊ ስርሑ ከም ዝጀመረ ኣፍሊጡ።


text:
Radio Erena: 04 July 2019
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ልዕሊ ትካላት ጥዕና ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ዝወስዶ ዘሎ ጎነጽ ዝተሓወሶ ናይ ምዕጻው ስጉምቲ፣ ሓያል ቁጠዐ ፈጢሩ ከምዘሎ ተሓቢሩ።
እቲ መንግስቲ፣ ብፍላይ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ኣብ ዛግር ኣብ ልዕሊ እትርከብ፣ ብቅድስቲ ኣና እትፍለጥ ክሊኒክ ዝወሰዶ ንብረት ናይ ምፍንቃልን ነቲ ትካል ናይ ምዕጻውን ስጉምቲ፣ ብኣሳእል ተሰንዩ ኣብ ማሕበራዊ ሜድያታት ድሕሪ ምዝርግሑ፣ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝነብሩ ኤርትራውያን ቁጠዐኦም ብነድሪ ክገልጹ ይስምዑ ኣለዉ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ነዘን፣ መንግስቲ ክበጽሖ ኣብ ዘይክኣለ ርሑቕ ገጠራት፣ ንኣስታት 30 ዓመታትን ልዕሊኡን ንድኻ ህዝቢ ከገልግላ ዝጸንሓ ትካላት ጥዕና፣ ብጎነጽ ዝዓጽወሉ ዘሎ ምኽኝያት ወግዓዊ መግለጺ ኣይሃበሉን።
እንተኾነ ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ወገናት ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፣ ህግደፍ፣ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ኤርትራ ንምግምማዕን ምክፍፋልን ዝተጠቕመሉ ሜላ፣ ኣብ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን’ውን፣ ብኣውራጃውነትን ካልእን እናወንጀለ ክሰርሓሉ እኳ እንተፈተነ ክዕወት ብዘይምኽእሉ’ዩ፣ ብጎነጽ ናብ ምዕጻው ትካላት ዝጓየ ዘሎ ዝብል ትንታነታት ይህብሉ።
ጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ኤርትራ፣ ነዚ መንግስቲ ኤርትራ ዝወስዶ ዘሎ ጎነጻዊ ስጉምቲ ዝኹንን ወግዓዊ መግለጺ ከምዝዘርግሑ ይዝከር።


text:
ካብ ጽምዋ ን ብሕታውነትን ምግልጋል
ምስ ምስ Association Oxygène
እንታይ ኢዩ?
ሓንቲ ማሕበር ኣብ ማሕበራዊ ናብራ ኣብ ምውህሃድ ካብ ጽምዋ ንምግልጋል ትንጠፍ ፣ ኣብዚ ቃልሲ ኣብ ዝተፈላልዩ መዳይ ብተግባር ምስ ህዝቢ ንምጽንባር ርእሰ ተኣማምነት ንምፍጣር ብዙሕ ዕዮታት ኣብ ምስልሳል ክብሪ ትህብ ፤፣
ንመን ኢዩ ፧
ዞባ\ ዴባርትሞ
33 - Gironde
ዞባ\ ዴባርትሞ
33 - Gironde
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ነብሰ-ተኣማማንነት ንምጥራይ
ምስልጣን ኣብ ዝተፈላለዩ ዓውዲ
- ብዛዕባ ርእሰ ተኣማማንነት
- ኣብ ውልቃዊን ኣብ ናይ ሞያዊን ምዕባለ ምጥራይን
- ኣብ ንጥፈታት ንምብርታዕን ምሕያልን
ምስ ካልእ ሕብረተ-ሰብ ምርኻብ
እዚ ቦታ ናይ መራኻብን ሓሳብ መቀያየርን እዩ።
ቋንቋ ፈረንሳ ምእንቲ ክትመልኩ
ኣብዚ መደብ ብምስታፍ ቋንቋ ፈረንሳ ከተማዕብሉን ከተማመሓይሹን ትኽእሉ።.
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ብሓደ ኣብ ትሕቲ ማሕብረዊ ናብራ ንምንጣፍ
ዕላማ ናይ`ዚ መደብ ኣብ መወዳእታ ኣብ ማሕበራዊ ናብራ ዕንቅፋት ንዝኾኑ ንምቅላስ ፣ ከምኡ`ውን ኣብ ኣግልግሎትና ተጠቀምቲ ንሙኻን
ጸሓፍልና
ኢመይል oxygene.asso@wanadoo.


text:
ጉዳይ ዘተ ሰላም
—–
ይኹን እንበር እቲ ፋሽሽታዊ ጉጅለ ብሓቂ ንዘተ ሰላም ቅሩብ እንድሕር ኮይኑ ኣብ ውሽጢ ኮይኖም ዝሕምስዎን ሰላም ዘይደልዩን ተስፋሕፋሕቲ ሓይሊ ኣምሓራን ከምኡውን ውልቀ መላኺ ኢሳያሰ ኣደብ ከትሕዞም ኣለዎ ኢሎም ኣይተ ጌታቸው ረዳ፡፡
መንግስቲ ትግራይ ኩሉ ግዜ ንሰላም ድልዊ እዩ ዝበሉ ኣይተ ጌታቸው ረዳ ይን እንበር እዚ እንተዘይኾይኑ ግን ሃለዋትን ድሕንነትን ህዝቢ ትግራይ ንምርጋፅ ንድሕሪት ኣይንብልን ኢሎም፡፡
ካብዚ ብተወሳኺ ኣብ ህልዊ ኩነታት ሱዳንን ኢትዮጵያን ኣመልኪቶም መብርሂ ዝሃቡ ኣይተ ጌታቸው ረዳ ኣብዚ ቅንያት ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዘጋጠመ ጎንፂ ስዒቡ ጉጅለ ፋሽሽት ኣብይ ኣሕመድ ሰራዊት ሱዳን ብመሪሕነት ወያነ እዩ ጎንፂ ከፊቱ ኢሉ ዝሃቦ መግለፂ ዝፀነሐ ልሙድ ምድንጋር እቲ ጉጅለ ምኳኑ ገሊፆም፡፡
መንግስቲ ሱዳን ናተይ ዝብሎ መሬት ብሕጋዊ መንገዲ ከምልስ መሰል ከምዘለዎ ንኣምን ኢና ዝበሉ ኣይተ ጌታቸው ረዳ መንግስቲ ሱዳን ናተይ ዝብል መሬት ንምምላስ ድማ ድጋፍ ህወሓት ኣየድልዮን ኢሎም፡፡
ብክብሮም ተስፋይ


text:
ናብ ኣቦ ወንበር ፈጻሚት ሽማግለ ኤሃባዲለ
ናብ ኣቦ ወንበር ፈጻሚት ሽማግለ ኤሃባዲለ
ናብ ኣቦ ወንበር ባይቶ ኤሃባዲለ
ናብ ኩሎም ኣባላት ባይቶ ኤሃባዲለ
ድሕሪ ዕዙዝ ሰላምታ
ትማሊ ቀዳም ዕለት 31.10.2015 ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት ብጉዳይ ሃገራዊ ባይቶ ዘለዎ ህልዊ ኩነታት ንምዝታይ ካብ ኩሉ ነበርቲ ከተማታት ጀርመን ዝተሳተፉዎ ኣኼባ ኣባላት ባይቶ ተኻይዱ።
ነዚ ኣኼባዚ ንምጽዋዕ ዕቱብ ተበግሶ ናይ ግዱሳት ኣባላት ኢዩ ነይሩ። መኽንያቱ ከኣ ኣብዚ ዘለናዮ እዋን ደውታ ናይ ኣመራርሓ ባይቶ ንመሰረታዊ ስርዒታት ናይ ባይቶ’ውን ለኪሙዎ፡ እንታይኮን ይገብሩ እናበለ ናይ ተጸባዪ ግደ ሒዙ ክኸዶ ዝጸንሐ መንገድን ዓቕልን ስለዝጸንቀቐ፡ ብሓባር ተራኺቡ ስለምንታይ’ዩ እቲ እንኮ መዋጽኦ ኢልና ዝሰራሕናዮ፡ እቶም ነዚ ተግባራዊ ንምግባር ናይ ሓላፍነት ሓደራ ዝሃብናዮም ኣብ’ዚ ደረጃ’ዚ ክወርዱ ኪኢሎም፡ ኣብዝብል ዛዕባ ተዛትዩ፣ ካብ’ዚ ደውታ’ዚ ወጺእካ ነቲ ብዙሕ ድኻምን ጻዕርን ዝተገብረሉ ናብ ራህዋ ዘሰጋግር መንገዲ ኢልና ዝኣመናሉን ዝተቐበልናዮን ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ፍታሓት ንምንዳይ ዝዓለመ ኢዩ ነይሩ።
መሪሕነት ባይቶ ንውሳኔታት ጉባኤ ኣብ ባይታ ተግባራዊ ንምግባር ክሳብ ዳግማይ ጉባኤ ዝለዓለ ሓላፍነት ዝተሰከመ ኣካል ምዃኑ ኩልና እንርድኦ ሓቂ ኢዩ። በቲ ሓደ ሸነኽ ዕድመ ናይ ጉባኤ በቲ ኣብ ጉባኤ ዝተወሰነሉ ኣብቂዑ እንከሎ፡ በቲ ካልኣይ ሸነኽ ከኣ፡ ኣብዚ ሕጂ ዘለዎ ደውታ በጺሑ እናሃለወ ሓላፍነታዊ ስጉምቲ ዘይምውሳዱ ንኣባላቱን ሰዓብቱን ጥራይ ዘይኮነስ ነቲ ፍታሕ ዝጽበ ዘሉ ሓፋሽ ህዝብና ከምዘጉሃየን እምነቱ ከምዝሰሓበን ክዝከር ይግባእ። ንሕና ኣባላትን ደገፍትን ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ፡ ብዘይካቲ ኣብ ቃልዕ ወይ መዲያ በቢሸነኽኩም እተቃልሕዎ ውሽጣዊ ሽግራትኩም፥ ብግሉጽ ብስርዒታዊ ኣገባብ ዝመጸና ደቂቕ ሓበሬታ ስለዘየለ፡ ብዛዕባ ቀንዲ ዝፈላልን ኣብ ደውታ ዘብጸሓኩም ነጥብታትን ኣልዒልና ክንዛረብ ዘኽእል ዕድል የብልናን። እዚ ስርዒታዊ ገመድ ምብታኹ ዘኸተሎ ሳዕቤናት፥ እቲ ስልጣን ዝሃበኩም ኣባልኩምን ደጋፊኹምን ሽግራት ኣብዘጋጥምሉ እዋናት ብኣግኡ ንምእራሞምን ንምፍትሖምን ሓሳባቱን ርእይትኡን ንኸይገልጽ ጸሚዶም ሒዞሞ ዘለዎ ካልእ መጻውራት ኢዮም።
ናይዚ ሎሚ ተሳታፊ ኣኼባ ካብዚ ሲዒቡ ዝቀርብ ሓቅታት ምርኩስ ብምግባር ፣
- መሪሕነት ባይቶ ንውሳኔታት ባይቶ ተግባራዊ ንምግባር ስልጣኑ ካብ ጉባኤ ክሳብ ጉባኤ ጥራይ ምዃኑ ብምእማን፥
- መሪሕነት ባይቶ ኣብ እዋን ስልጣኑ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ሓደጋ ምስዝወድቕ፡ ንምድሓኑ እውን ምስዘይከኣሎ ስልጣኑ ነቲ ዝሃቦ ኣካል (ዝለዓለ ስልጣን ጉባኤ) ከረክቦ ግዴታ ከምዘለዎ ብምእማን፥
እዚ ዝስዕብ መልእኽቲ የመሓላልፈልኩም።
ነዞም ልዒሎም ዘለዉ ነጥብታት ግምት ሂቡ ሓላፍነታዊ ግዴታኡ ንምግባር ብስምምዕን ሓድግታት ብምግባርን ንዘሎ ውሽጣዊ ሽግራቱ ኣብ ዝሓጸረ እዋን ወጊኑ ኣብ ጉባኤ ከእትወና ብምረት ንጽውዕ።
እዚ ምስዘይግበር ግን ንድሕነት ናይ’ቲ መዋጽኦ ኢዩ ኢልና ዝኣመናሉን ዝተቐበልናዮን ናይ ቃልሲ ትካል ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ፥ ምስ ኩሎም ኣብ ዝተፈላለዩ ዓለማት ዘለዉ ኣካላት ሃገራዊ ባይቶ ብምልዛብ ኣማራጺ ንጉባኤ ዘእትወና መንገዲ ክንደሊ ምዃና ክንሕብር ንፈቱ።
ምስ ሰናይ ትምኒት
ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ሃገረ ጀርመን
ዕለት 1.11.2015
Short URL: https://english.farajat.net/?p=9990


text:
Radio Erena: 14 April 2020
ሚኒስተር ዴ’ታ፣ ሚኒስትሪ ፍትሒ ሶማል ከሊፍ ሙእሚን፣ ብሰንኪ ኮረና ቫይረስ ሞይቱ።
እቲ ሚኒስተር ፍትሒ ናይ ዞባ ሆርሼቤል ዝኾነ በዓል ስልጣን፣ በቲ ቫይረስ ከምዝተለኽፈ ድሕሪ ምርግጋጹ፣ ሓደ መዓልቲ ጸኒሑ፣ ብ12 ሚያዝያ ኣብ ሆስፒታል ከምዝሞተ ፕረዚደንት ናይቲ ዞባ ዓሊ ጉድላው ሑሰን ንማዕከናት ዜና ኣረጋጊጹ።
እቲ ናይ ብሪጣንያን ዜግነት ከምዘለዉ ዝተገልጸ ሚኒስተር ዴታ ሶማል፣ ኣብ መወዳእታ ወርሒ መጋቢት ናብታ ሃገር ገይሹ ስለዝነበረ፣ ኣብኡ ተለኺፉ ክኸውን ከምዝኽእል ይግመት።
ኣብ ሶማል ብሰንኪ ኮረቫ ቫይረስ ዝሞተ ካልኣይ ሰብ ኮይኑ ኣሎ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን’ውን፣ ኣብ ለንደን ዝምቕማጡ ቀዳማይ ሚኒስተር ሶማል ነበር ኑር ሓሰን ሑሰን፣ ኣብ መበል 82 ዓመት ዕድሚኡ ብሰንኪ ኮረና ቫይረስ ከምዝሞተ ይፍለጥ።
ሰራሕተኛታት መንግስቲ ዝርከብዎም ልዕሊ 25 ሰባት ብኮረና ቫይረስ ከምዝተለኽፉ ዘረጋገጸ መንግስቲ ሶማል፣ ኣብ ከተማ ሞቛድሾ ሰዓታት እቶ እቶ ኣዊጁ ኣሎ።
እቲ ካብ ጽባሕ 15 ሚያዝያ ኣትሒዙ ግብራዊ ዝኸውን ኣዋጅ እቶ እቶ፣ ካብ ሰዓት 8 ናይ ምሸት ክሳብ ሰዓት 5 ወጋሕታ’ዩ።
ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝበዝሑ ብኮረና ቫይረስ ዝተለኽሱ ሰባት ዝመዝገበት ሃገር ጂቡቲ ኮይና ኣስታት 145 በጺሖም ኣለዉ።
ኣብዚ ዞባ፣ በቲ ቫይረስ፣ ነፍሲ ወከፈን ሞት ክልተ ሰባት ዝመዝገባ ሃገራት ድማ ኢትዮጵያን ሶማልን’የን።
===============


text:
ካብ ቱኒዚያን ሊቢያን ዝተበገሱ 141 ሰባት ብሽዱሽተ ጀላቡ ትማሊ ሰንበት ኣብ ናይ ጣሊያን ደሴት ላምፐዱሳ ኣትዮም።
ፖሊስ ጣሊያን ነቲ ዜና ኣረጋጊፁዎ ኣሎ።ላምፐዱሳ ካብ ቱኒዚያ 145 ካብ ሊቢያን ድማ 303 ኪሎ ሜትር ሪሒቓ ትርከብ።
ዓለምለኸ መርበብ ወለንተኛታት ህይወት ኣድሕን ነቲ ናይ ርድኡና ናይ ስልኪ ደውል ሰሚዖም ንሓለውቲ ወሰን ማይ ብምሕላፍ 31 ሰባት ዝፀዓነት ጀልባ ኣብ ቱኒዚያ ተገሊቢጣ ይብል።ሸውዓት ሰባት ድሒኖም ክልተ ግን ጠሊቖም ህይወቶም ስኢኖም 22 ኣበይ ከምዝኣተው ኣይፍለጥን።
ብመሰረት ዓለምለኸ ውድብ ፍልሰተኛታት(IOM) ዛጊድ ኣብዚ ዓመት ካብ ሰሜን ኣፍሪቃ ተበጊሶም ማእከላይ ባሕሪ ብምቁራጽ ኣውሮጳ ክኣትው ዝፈተኑ 1,300 ሰባት ህይወቶም ስኢኖም ኣለው።
ብመሰረት ናይ ሕቡራት ሃገራት ላዕለዋይ ኮሚሽነር ስደተኛታት ኣብዚ ዓመት ጥራሕ 47,932 ሰባት ኣብ ጣሊያን ኣትዮም ኣለው።ኣብ ዝሓለፈ ዓመት 34,154 ሰባት ጣሊያን ኣትዮም።


text:
ትምህርቲ ቋንቋ ፈረንሳ
ምስ ፍልተናን ኣብ ተምፕሊን ኣልፕስ Tremplin ALPES
እንታይ ኢዩ?
ዓልምኡ ድማ፣ qኣብ ናይ ኦፊ ናይ ግድን ስልተና ናይ ቋንቋ ኣብ እትወስድሉ እዋን l'OFII መሰረታዊ ናይ ቋንቋ ክእለይ ንኽጸንሓኩም ምእንቲ እዩ።
እዚ ን 70 ሰዓታት እባ 10 ምራፋት በብ 7 .ሰዓታት እናየኸፋፈለ ዝኸይድ እዩ
- እቲ ንምውሳድ ድሉዋት ክትኮኑ ይግባእ (ኣብ 1 ወይ 2 ኣዋርሕ ).
- እባ à Pôle Emploi ተመዝገቡን .
ምዝገባ ናይዚ ስልጠና እዚ ምብ መደብ ን ኣይ e RISING ን ን ባይ Grenoble Alpes Métropole. ዝተመደበ እዩ
ንመን ኢዩ ፧
ዞባ\ ዴባርትሞ
38 - Isère
ን መዓልታት j/ኣብ ሰሙን ድሉዋት ኩኑ
ኣብ ስልጠና ዘይወሰድኩም OFII ክትኮኑ ይግባእ
ኣብ 1 ወርሒ
ዞባ\ ዴባርትሞ
38 - Isère
ን መዓልታት j/ኣብ ሰሙን ድሉዋት ኩኑ
ኣብ ስልጠና ዘይወሰድኩም OFII ክትኮኑ ይግባእ
ኣብ 1 ወርሒ
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ኣፍልጦ፣ ናይ ቋንቋ ብ ቓላት ምግላጽ ክእለት ንክህልወኩም
ብ ኸመይ ፣ ናይ ቋንቋ ፈረንሳ ክእለትኩም ንምምሕያሽ
ኣብ ናይ መዓልታዊ ፣ ህይወት ዝጠቕመኩም ፈረንሳ ኩነታት ምፍላጥ
ን ዓኹምን ን መተሰብኩምን ፣ ን ሕክምና ፣ ቆጸራ ንንምውሳድ ካልእን፣ ንምሓዝ ክተቕመኩን እዩ ።
ካብ ቦታ ናብ ቦታ ንምንቅስቓስ ምኽኣል
መሰረታዊ ናይ ምንቕስቓስ፣ንምግባር ናይ ትኬት ናይ ፣ ባቡርን ካልእን ምቑራጽ።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ናይ ምዝገባ እዋን
ውሱን ናይ መዝገባ፣ እዋን ስለ ዘለና፣ ናይ ቀጻሊ መመዝገቢ ቦታ፣ ፍለጡ
ን ዝያዳ ሓበሬታ
ብ ኢመይልና
rising@alpes-formation.fr
ርኸቡና
04 72 41 64 36


text:
ንሃገራዊ ህልውና ኤርትራ ዝጻባእን ዝጻረርን አካል እንተሎ፣ ሎሚ ንምሕዝነት ኢሳያስን አብይን ይደግፍ።
ንሃገራዊ ህልውና ኤርትራ ዝጻባእን ዝጻረርን አካል እንተሎ፣ ሎሚ ንምሕዝነት ኢሳያስን አብይን ይደግፍ።
ብ ተስፋይ ተኽለ ካብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ
ክቡራት ደቂ ሃገር አቦታትና ክምስሉስ “ገ እንዳበሉኻ’ዶ ትጋገ” ይብሉና ነበሩ። ብዛዕባ እዚ ዝካየድ ዘሎ ዘሕዝን ኲናት አብ መንጎ ፈደራል መንግስቲ አብይን ክልላዊ መንግስቲ ህዝቢ ትግራይን ጌና ይቕጽል አሎ። እዚ ውግእዚ ንኤርትራውያን ከይተረፈ አብ ሚዛንን ገምጋምን መርገጽን ከይተረፈ ፈላልዩዎም ይርከብ። አብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን ተረኽቦን ምኽኒትን፣ ንመላእ አህዛብ ኢትዮጵያ ዘንድድ ባርዕ ምእጓድ ዘይኮነስ፣ ቀንዲ ፈውሱ፣ ነቲ ውዒሉ ሐዲሩ ዘይተርፍ፣ ንህዝቢ ምስ አህለቕካ ክአ ናብ ዘተን ልዝብን ምቕራብ፣ አቐዲምካ ምግባሩ ዝተመርጸ ኢዩ ኔሩ።ይኹን’ምበር ተመኩሮ መራሕቲ አፍሪቃ ብአጉል ትዕቢት ዝተላዕጠጠ፣ ሐልዮት አህዛቦም ዘይብሎም ጉሐሉ፣ እቲ ዓቕሞም ንሱ ጥራሕ ኢዩ። ነውጺን ጎነጽን ኮነ ሰላምን ቅሳነትን ናይ ጎረባብትና፣ ብአወንታ ይኹን አሉታ ክጸልወና ግድነት ኢዩ።
እዚ ኲናት’ዚ አዝዩ ሐደገኛ ዝገብሮ፣ ንዓና ንኤርትራውያ’ውን ዝጸልወና፣ አብ ክሊ ኢትዮጵያውያን ጥራሕ ዝተሐጽረ ዘይምዃኑ ኢዩ። እዚ ውግእዚ ሰባብን ጠንቃምን፣ እቲ ሐላፍነት አልቦ ዝኾነ መርዛም ተመን ኢሳያስ አፍወርቂ’ውን “አብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ኢድና አጣሚርና አይንርእን” ብምባል ብቐጥታ አእዳዉ ዘእተወሉ ብምዃኑ፣ ንህልውና ኤርትራ ከም ሃገር ዝጻባእ ትሕዝቶን ሐደጋን ሒዙ ኢዩ ዝመጽእ ዘሎ። ናይዚ ውግእዚ ውጽኢቱ፣ እንተስ ብአሉታ እንተስ ብአወንታ ናይ ጽባሕ ጂኦ ፖለቲካዊ አቀማምጣ ቀርኒ አፍሪቃ ዝጸሉን ዝውስንን ውጽኢት ሒዙ ከም ዝመጽእ ምንም ዘጠራጥር የብሉን። ኤርትራውያን ብዛዕባ እዚ ውግእዚ አመዛዝናኦም ተፈላልዮም፣ ነናቶም ሚዛንን ገምጋምን ክህብሉ ይርአዩ። እቲ ዘሕዝን ኤሪትራዊ ርእይቶ ዘይጥርኑፍን ፋሕ ጭንግራሕ ዝበለን፤ሐሐሊፉ ክአ አብ ሕድሕዱ ዝተሃራረም ብምዃኑ፣ ነቲ ዝመጽእ ሐደጋ’ውን እንተኾነ ብቐሊሉ ክጻወሮን ክሰግሮን ናይ ምኽአሉ፣ አዝዩ ዘተሐሳስብ ኢዩ። ብሐፈሽኡ እቲ ዝንጸባረቕ ርእይቶ ኤርትራውያን ብከምዚ ዝስዕብ ክጠቓለል ይከአል።
1ይ ወገን – እዚኦም እንተስ ብፍላጥ ድዩ ሰአን ፍላጥ ደገፍቲ ናይቲ ከዳዕ ሽፍታ ስርዓት ኢሳያስ ኮይኖም፣ ከምቲ ንሱ ዝደልዮን ዝተቓለሰሉን ዕላማ፣ ወላ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ትጸንበር፣ ጥራሕ ወያኔ ትስዓር ትሸነፍ ዝብል ሞጎተን እምነትን ዝሐዘ፣ እቲ ስርዓት ናብ ዝጎተቶ ዝጉትት፣ ናቱ ነጻ ሐሳብ ዘይብሉ ተጎታቲ ኢዩ። ብሕጽር ዝበለ መጣቓዕትን መላኻዕትን ዝተአኻኸቡዎ፣ ንኢትዮጵያዊ ሰላዪ ኢሳያስ አፍወርቂ ዘገልግሉ፣ ናይ ባራዩ ማሕበር ኮይኑ፣ ብህልውና ሃገራዊ ልዑላውነት ኤርትራ ዘየገድሶ፣ ንድምጺን ከንፈርን ኢሳያስ ዝሕሉ፣ ዘጠቓለለ ደምበ ኢዩ።
2ይ ወገን- እዚ ሸነኽ’ዚ አብ ሕሉፍ አሉታዊ ታሪኻዊ ተረኽቦ ጌጋታት ጥራሕ ሸንኮለል ዝብል፣ ሕጂ አብ ባይታ ዘሎ ክመዝንን ንዕኡ ዝበቅዕ ፍታሕ ክርኢ ዝጽግሞ ኮይኑ፣ ህዝቢ ትግራይ ምስ ዝስዓር፣ አብ ልዕሊ ሕሉፍ ተግባራት ወያነ ሕነ ከምተፈድየሉ ዝቖጽር ኢዩ። ህዝቢ ትግራይ እንተተዓዊቱ ከአ፣ ናይ “ትግራይ ትግሪኚ” ሕልሚ ክዕወት ኢዩ ብዝብል ፍርህን ስግአትን ዝሽቚረር ኮይኑ፣ ነቲ ፍንጫሕ መሰንገልኡ ዝኾነ ህዝቢ ብጃምላ ዝኸስስን ዝጥርጥርን፣ ዝያዳ ማንም ክአ እሙን ኤርትራዊ ኮይኑ ክርኤ ተዋስኦን ዘረባን ዘብዝሕ ኢዩ። ንመርገጹ ዘዓወተ እንዳመሰሎ ከአ፣ ነቲ ዝዓበየ ሐደጋ ሒዙልና ክመጽእ ዝኽእል ምሕዝነት ከዳዕ ኢሳያስን አብይ አሕመድን ክዕወት ዝደልን ዝምነን እውን ኢዩ። ዝኽተሎ ፖለቲካ አዝዩ ጸቢብ፣ ንምልአት ሕብረተሰብ ኤርትራ አብ ግምት ዘየእቱ፣ አብ ስግአትን ቂምን፣ ፍርህን ቅርሕንትን ዝተሞርኮሰ ሚዛን ዝተዋሕጠ ብምዃኑ፣ ንክዉን ሐቅታት አብ ምቕባሉ ዝጽገም፣ ስትራተጂካዊ ቅኑዕ ኤርትራዊ ፍታሕ አብ ምርግጋጽ ፈጺሙ ራእይ ዝሐጽሮ፣ ብጽበት አተሐሳስባ ዝሳቐ ኤርትራዊ አካል ኢዩ።
እዚ ሸነኽዚ ንድሕነትን ህልውናን ልዑላዊት ኤርትራ ንምርግጋጽ አብ ዝግበር ተጋድሎ፣ ወትሩ ከሳሲ ባህርያት ዘለዎ፣ መጻኢ ሕልሙ ብዋጋ ጥፍአት ናይ ሐደ አካል ህዝቢ፣ ናቱ ዕብለላ ከረጋግጽ እምበር፣ ሕብረተ ሰብአዊ ማዕርነትን ፍትሕን ዝመልኦ፣ ሃገራዊ ምልአት ኤርትራ ምርግጋጽ ራእይ ዘይብሉ፣ ሐደገኛ ዝኾነ አተሐሳስባን እኩይ ዝኾነ መርገጽን ዝሐዘ ኢዩ።
3ይ ወገን – እዚ ሸነኽ’ዚ እቲ ዝካየድ ኲናት ሕድሕድ ኢትዮጵያ ደው ክብልን፣ መንግስቲ አብይን መንግስቲ ክልላዊ ትግራይን ጸገማቶም አብ ክንዲ ብኲናት ብሰላማዊ አገባብ ዘተ ክፈትሑዎ ዝአምን ኢዩ። አብ ጉዳይ ኢትዮጵያውያን ናይ ኢሳያስ ኢደ ጣልቃነት ምእታውን፣ ሻራን ዘራይን አብይ አሕመድ ኰንካ፣ ንሐይልታት ምክልኻል ኤርትራ አብ ዘይምልከቶ ኲናት አእቲኻ፣ ጸረ ህዝቢ ትግራይ ምውዓሉን አትሪሩ ይቃወሞ።
ነቲ ኢሳያስ ጣልቃ ከምዝአቱ ቅድሚ ሕጂ፣ “ጉዳይ ኢትዮጵያ የገድሰና ኢዩ አእዳውና አጣሚርና አይንርእን ኢና” ብምባል አነጺሩ ዝሃቦ መግለጺን፣ አቐድም አቢሉ ከአ “ንሕና ምስ ኢትዮጵያ ክልተ ዘይኮነስ ሐደ ህዝቢ ሐደ ሃገር ኢና ….. ክልተ ዝብል ዓሻ ኢዩ። …… ስልጣነይ ንአብይ አረኪበ አለኹ …… ብሕጂ ኤርትራ ካብ ኢትዮጵያ ተፈልያ ክትቅጽል አይትኽእልን ኢያ …..” እንዳ ተባህለ ደጋጊሙ ዝቃላሕ መቓልሕ፣ ምስቲ ዝካየድ ኲናት ብምትእስሳር አዝዩ ዘስግኦ ሸነኽ ኢዩ። ምስዚ አብይ አሕመድ “ግደፍ ዘለዉ እቶም ቀደም ካባና ዝተፈልዩ ክመጹን ክምለሱን ኢዮም … ናይ 30 ዓመት ቃልሲ ኤርትራ ንከንቱ ኢዩ ኔሩ ….. ሐይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ አሰልጢንና ወዲእና ኢና ኢትዮጵያ ዳግም ወናኒት ቀይሕ ባሕሪ ክትከውን ኢያ” ዝብል መግለጺታቱ’ውን እንተኾነ ነቲ ስግአቱ አዝዩ ዘራጉድ ኮይኑ ኢዩ ዝርአዮ። ብሕጽር ዝበለ ናይዞም ክልተ ውዲታውያን መራሕቲ ስትራተጂን፣ ቀንዲ ናይዚ ውግእዚ ዕላማን ህወሐትን ህዝቢ ትግራይን ጥራሕ ዘይኮነስ፣ እንኮላይ ናብ ህዝቢ ኤርትራን ልዑላዊ ግዝአቱን ዝተኮረ ምዃኑ ዝተገንዘበ ሸነኽ ኢዩ። ነቲ ብክልቲኦም መራሕቲ አቐዲሙ ዝተገልጸን ዝተሐንጸጸን ንምትርጓም፣ ህዝቢ ትግራይን ክልላዊ መንግስቱን ዘይስገር ደንጎላን ዕንቅፋትን ስለ ዝኾንዎም አቐዲምካ ንህዝቢ ትግራይን መንግስቱን አንበርኪኽካ ጥራሕ ኢዩ ብዛዕባ ጉዳይ ኤርትራ ክትግበርን ክረጋገጽን ዝኽእል መደምደምታ ስለዝበጽሑ ኢዩ ነዚ ኲናት’ዚ ዘባርዑ ዝብል ሚዛን’ውን የንጸባርቕ።። ስለዚ እዚ ውግእዚ አማስያኡ ከይዱ ከይዱ፣ ንህዝቢ ትግራይ ድሕሪ ምንብርካኽ፣ ከምቲ ብግልጺ ክልቲኦም መራሕቲ አብይን ኢሳያስን ዝሐበሩዎ፣ ንነጻ ሃገራዊ ልዑላውነት ኤርትራ አፍሪስካ፣ ንኤርትራ ዝጸንበረት ወናኒት ቀይሕ ባሕሪ ዝኾነት ዓባይ ኢትዮጵያ ንምፍጣር ዝዓለመ ኢዩ ዝብል እምነትን መርገጽን ርእይቶን ዝሐዘ እውን ኢዩ። ስለዝኾነ ንህዝቢ ትግራይ ወሪሩ ብምንብርካኽ፣ ንህዝቢ ኤርትራን ሃገራዊ ልዑላውነቱን ከፈራርስ ዝህንደድ ሐይሊ፣ ክኹነንን ክውገዝን፣ አብ ጎድኒ ህዝቢ ትግራይ ኰንካ አባኻ ከይበጽሔ ከሎ ብማዕዶ ምክልኻሉን ስትራተጂካዊን ቅኑዕን ኢዩ ዝብል እምንቶ ዝሐዘ ኢዩ። ቀንዲ ዝሙርኮሰሉ (ሀ) ንሃገራዊ ልዑላውነት ኤርትራ ዘይጻባእ (ለ) ንምልአት ሐድነት ህዝቢ ኤርትራ ዘኽብር (ሐ) ንነጻ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ውሳኔ ኤርትራውያን ምስ ዘኽብር ሐይልን መንግስትን ክዛመድን ክተአሳሰርን ቅኑዕ ምዃኑ ከአ ይአምን።
4ይ ወገን – እዚ ሸነኽዚ ዝያዳ ብዕድመ ዘይበሰሉ መንእሰያት ዘጠቓለለ፣ ብሰንኪ ሽፍትነታዊ ምምሕዳር ኢሳያስ አብ ሕቚፊ ወለዶምን ሃገሮምን ክዓብዩን፣ ብባህሎምን ታሪኾምን ልምዲ ዓደቦኦምን እንዳተኾስኮሱ ንምዕባይ ዕድል ዘይረኸቡ፣ ግዜን መድረኽን ዝወጽዖም ዝተበደሉ ኢዮም። ካብዚኦም “አግአዝያን” ዝብል ጉጅላዊ ምንቅስቓስ ፈጢሮም፣ ነቲ ትግርኛ ዝዛረብ ኤርትራውን ነቲ ትግርኛ ዝዛረብ ኢትዮጵያዊ ትግራዋይን ህዝብታት አብ ሐደ አምጺእካ ናይ “አግአዝያን” ትብል ሃገር ምትካል ኢዩ ዝብል እምነት ዘለዎ ጉጅለ ኢዩ። እዚ ጉጅለዚ ንታሪኻዊ አመጻጽአ ሃገራት አፍሪቃ ብግቡእ ዘይግንዘብ፣ ንቋንቋን እምነትን ባህልን መሰረት ዝገበረ፣ ንሃገራዊ ልዑላውነት ኤርትራን ንሐድነት መላእ ህዝቢ ኤርትራን አብ ግምት ዘየእቱ፣ ብአንጻሩ ንብሄራት ኤርትራ ብምቁንጻብ ትርጉምን ትሕዝቶን ዘይርዳእ “ናይ ቀቢላ” ብዝብል ሐረግ ደጋጊሙ ከም ማስቲካ ዝሕይኽ፣ ዕምቆትን አፍልጦን ታሪኽ ሕብረተሰብ ኤርትራ አዝዩ ዝጎደሎ ኢዩ። ነዚ ጉጅለ’ዚ ዝድግፍዎ ስልኳን ላሕኲን ህግደፍን፣ ካብ ተጋሩ ከአ ውሱናት ኤሊት ምሁራት ኢና ዝብሉ ዝርከብዎምን ምዃኑ ኢዩ ዝዝረብ። ብሕጽር ዝበለ ግን አብ ህዝቢ ኤርትራ ብዙሕ ዝርኤ ጽልዋን ዘስግእ ሐይልን ጽልዋን የብሉን። ነዚ ጉጅለ እዚን ርእይቶኡን፣ ከም ናይ ምሉእ ርእይቶ ደቂ ከበሳ ትግርኛ ተዛረብቲ ጌሮም ከቕርብዎ ዝፍትኑን፣ አስጋኢ ኢዩ እንዳበሉ ህዝቢ ብምድንጋር ክብለጽሉ ዝህቅኑ ከም ዘለዉ’ውን ምግላጽ አገዳሲ ኢዩ።
ንምድምዳሙ ዝአክል እቲ ሕጂ አብ መንጎ አብይን ኢሳያስን ዝመርሕዎ ውዲታዊ ሽርክናን፣ ህዝቢ ትግራይን ክልላዊ መንግስቱን ዝካየድ ኲናት፣ ፈቲና ጸሊእና ንዓና ኤርትራውያንን ሃገራዊ ልዑላውነትናን ይትንክፈናን ይጸልወናን ኢዩ ጥራሕ ዘይኮነስ፣ ካብዚ መዋጽኦ ዝኾነና ሐባራዊ ርእይቶን ጥርኑፍን ውዱብን ኤርትራዊ አተሃላልዋ ዝጠልብን ዝሐትትን እዋን ምህላውና ምግንዛብ ከድልየና ኢዩ። ሎሚ አብዚ ጉዳይዚ ካብ ስምዒታውን ቂምን፣ ሕሉፍ አሉታዊ ተረኽቦን ፍርህን፣ ሕድሕድ ምጥርጣርን ምክሳስን ወጺእና፣ ከም ህዝብን ሃገርን ጥርኑፍ ዝተወደበ ሐባራዊ አተሐሳስባ ክንጭብጥን ክንሕዝን እንተዘይበቒዕና፣ ሐያልን ብሐድነታ እትልለ ስልጥንትን ቅስንትን ኤርትራ አብ ምህናጻ ብሐቂ ክሕይለናን ክጽንክረናን ኢዩ። ውሽጣዊ ሐድነቱን ምትእምማኑን ዘየጽንዔ ህዝቢ፣ ደው ኢሉ ክቐውምን ሃገር ክሃንጽን ሕልሚ ጥራሕ ኢዩ። እቲ ሎሚ እንሐስቦን እንገብሮን ስራሐት፣ ጽልዋታቱን አሰራቱን ንህሉው እዋን ጥራሕ ዘገልግል አይኮነን። የግዳስ ንሂወትን መንብሮን መጻኢ ወለዶታት ኤርትራ ተደኲኑ ዝጸንሖም ምዃኑ ተገንዚብና፣ ንደቅናን ደቂ ደቅናን አብ ግምት ዘእተወ ጽፉፍ ሃገራዊ መሰረትን ሰረትን ዘትሕዝ ዕዮ ንዕየ።


text:
Radio Erena: 03 May 2020
ኣብ ኤርትራ፣ ሰራሕተኛታት መንግስቲ፣ ወርሓዊ ደሞዞም ንመኸተ ኮረና ቫይረስ ከወፍዩ ይቕሰቡ ከምዘለዉ ተሓቢሩ።
ብፍላይ እቶም ኣብዚ ናይ ለበዳ እዋን፣ ኣብ ቅድመ ግንባር ዝርከቡ ሰራሕተኛታት ሚኒስትሪ ጥዕና፣ ሓያሎ ሃገራት ከምዝገብርኦ ዘለዋ መተባብዒን ዝያዳ ሰዓታት ናይ ዝሰርሕዎ ድማ ተወሳኺ ክፍሊትን ኣብ ክንዲ ምምዳብ፣ እቶም ልዕሊ 1000 ናቕፋ ዝደሞዞም፣ ወርሓዊ ኣታዊኦም ከወፍይዮ ዘገድድ መልእኽቲ’ዩ ተመሓላሊፍሎም።
እቲ መንግስቲ፣ ብቀጥታ ከረኻክበሎም ንዝኽእል ኣብ ከም በዓል ስዑዲ ዓረብ ንዝርከቡ ኤርትራውያን፣ ናይ ኮረና እናበለ ገንዘብ ክኸፍሉ ከገድድ እንከሎ፣ ኣብ ኣመሪካን ኤውሮጳን’ውን፣ ኣብዚ በዳሂ እዋን እጃሙ ዘየበርከተ እናበለ ብምፍርራሕ ገንዘብ ክእክብ’ዩ ዝርአ ዘሎ።
ይኹን’ምበር እቲ መንግስቲ ይኹን ካቢነ ሚኒስተራቱ፣ ብዘይካ’ቲ ዘሕለፍዎ ኣዋጅ ውሸባ፣ ኣብ እዋን ለበዳ ይኹን ድሕሪ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ብዛዕባ ዝህሉ ኣተገባብራ ሕውየት ቁጠባን ናይ ጥዕናን ማሕበራዊ ኣገልግሎታትን መደባት ክዝትዩን ክመያየጡንን ይኹን ንህዝቢ መብርሂታት ክህቡን ዛጊት ኣይተራእዩን።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ባሕቲ ግንቦት ኣህጉራዊ መዓልቲ ሰራሕተኛታት፣ ዝበዝሑ ሰራሕተኛታት ዓለም ኣብ ኣባይቶም ተዓጽዮም ኣብ ዘለውሉ እዋን ተዘኪራ።
ባሕቲ ግንቦት 2020፣ ብሰንኪ ለበዳ ኮረና ቫይረስ 10ታት ሚልዮናት ሰራሕተኛታት ካብ ስራሕ ደው ኢሎም፣ ኣብ ኣባይቶም ዝዝክሩዋ ዘለውይ ፍልይቲ ዕለት ኮይና ተመዝጊባ ኣላ።
እዛ ዕለት፣ ኣብ ካልእ እዋን፣ ኣብ ሓያሎ ሃገራት፣ ሰራሕተኛታት ዝያዳ ውሕስነትን መሰልን ክሕለወሎም ብዝጠልብ ሰፊሕ ሰለማዊ ሰልፍታት ክትዝከር ምጽንሓ ዝፍለጥ’ዩ።
===============


text:
ኣብ‘ዚ ቀረባ ኣብ ገለ ኣብያተ-ትምህርቲ ኢትዮዽያ ዝተካየደ ኣድማ ምቁራፅ ስራሕ ፖለቲካዊ ፀቅጢ ከምዘንቀሎ ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ ገሊፆም። መንግስቲ ኤርትራ፣ኣብ ሰሜናዊ ምዕራብ ኢትዮዽያ ኣብ ምእራይ ወርቂ ተዋፊሮም ንዝነበሩ ልዕሊ ሚእቲ ሰባት ከምዝጨወየ፣ከምኡውን መንግስቲ ኤርትራ ናብ ልዝብ ኣይምለስን እንተበለ፣መንግስቶም ግና ብዘይምስልካይ ከምዝፍትን ጠቂሶም።
ንመምህራን ኢትዮዽያ ምምሕያሽ ደረጃ ዕብየት‘ምበር ወሰኽ ማሃያ ከምዘይተተግበረ ዝጠቀሱ ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ፣ኣብ መላእ ሃገር ልዕሊ ሰለስተ ሚእቲ መማህራን ከምዝሰርሑን፣ካብ ሞንጎኦም ኣብ ኣዲሳበባን ክልል ኣምሓራን ብሓፈሽኡ ኣስታት ሓሙሽተ ሚእቲ መማህራን ሕጉሳት ዘይኮኑ‘ዮም።እቶም ዝተረፉ ግና ዘልዐልዎ ሕቶ የለን፣ከይዲ ትምህርቲ‘ውን ኣይተቋረፀን ኢሎም።
እቶም ሕጉሳት ዘይኮኑ መማህራን ኣመልኪቶም ቀ/ሚ መለስ ኣብ ዝሃብዎ መብርሂ ብድሕሪኦም ፖለቲካዊ ፀቅጢ ነይሩዎም ኢሎም። ኣስዒቦም፣
”ምድረ-ህውከተኛ፣ዓመፅ ክላዓል‘ዩ ኢሎም ኣፎም ማይ መሊኡ ነይሩ። ኦነግ ኣይትብል፣ሻዕቢያ ኣይትብል፣፯ ግንቦት ኣይትብል፣ኦብነት ኣይትብል፣ናይ ውሽጢ ሓርበኛታት ብሙልኦም ኣብያተ-ትምህርቲ ሎሚ ወይ ፅባሕ ህውከት ክኣትዎ‘ዩ ዝብል ዓብዪ ሕልሚ‘ዩ ነይሩዎም።ኣብ ገለ መማህራን ፀቅጢ ይዓርፍ ነይሩ‘ዩ።ነናብ ከባቢኡ እናተደወለ እንታይ‘ዳኣ ኮይንኩም ኣባርዕዎ‘ምበር፣ደንጒኹም‘ኮ እናተባሃሉ ፀቅጢ ዘጋጠሞም ገለ ደገፍቶም ኣለው” ይብሉ ንሶም።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ምስሕሓብ ኢትዮዽያን ኤርትራን ብልዝብ ንምፍታሕ ዓሊሞም ሽማግለታት ኢትዮዽያ‘ውን ከይተረፉ ንዝተሳለጡ ፈተነታት ብምጥቃስ ክሳብ ሎሚ ፍረ ኣይተረኸበን ኢሎም።
ብመፅንፅር ልዝብ ንመርገፂ መራሒ ኤርትራ ዝወቀሱ ቀ/ሚ መለስ፣ ኢትዮዽያ ከይረብረብረበት ንማዕፆ ምንኩሕኳሕ ክትቅፅለሉ‘ያ ኢሎም።
“ናይ‘ቲ ስርዓት መራሒ ኣብ‘ዚ ቀረባ ከምዝገለፅዎ፣ኢትዮዽያ ነቶም ዝፈላልዩና ተቀቢላ ክሳብ ዘይተግበረት፣ልዝብ ዝባሃል ነገር የለን ዝብል ቁርፂ ተዛሪቦም‘ዮም።ናትና መርገፂ ድማ፣እቶም ዝፈላልዩና ቅድሚ ልዝብ እንተተፈቲሖም፣ልዝብ ዳኣ ንምንታይ ኣድለየ? ዝብል‘ዩ።ብናትና ኣጠማምታ፣ ልዝብ ዘድልይ፣ዝፈላልዩና ነገራት ተላዚብናን ተማኺርናን ንምፍታሕ‘ዩ።ስለዚ ኣካል ስትራተጂና ስለዝኾነ፣መልሶም ኣይፋልናን ንልዝብ‘ውን እንተኾነ ንሕና ንልዝብ ምፅዋዕና ኣየቋርፅን” ይብሉ ቀ/ሚ መለስ።
ኣቶ መለስ ዜናዊ ኣብ መብሪህኦም፣ብዛዕባ እቶም ኣብ ምእራይ ወርቂ ዝነበሩን ብመንግስቲ ኤርትራ ተሓፊሶም ዝበልዎምን ኣስታት ሚእቲ ሰባት ፅፁይ ሓበሬታ ኣይወሰኹን።
ኣብ ሶማልያ ብዛዕባ ዝወፈረ ሰራዊት ኢትዮዽያ ኣማእኪሎም ክዛረቡ ከለው፣ኩነታት ምስ ተመቻቸው ኣብ ቀረባ ካብ ሶማልያ ክስሕብ‘ዩ ኢሎም።
ሰራዊት ኢትዮዽያ ባይዶዋ ንሰራዊት ዩጋንዳ፣በለትወይን ድማ ንሰራዊት ጂቡቲ ኣረኪቡ ንዓዱ ክምለስ‘ዩ ኢሎም ይብል ፀብፃብ እስክንድር ፍሬው።
ኣድማ መማህራን ኢትዮጵያ ድፍኢት ተቃወምቲ ነይሩዎ ኢሎም ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ
ኤርትራ ልዕሊ ሚእቲ ኢትዮያዊያን ካብ ሰሜናዊ ምዕራብ ከምዝጨወየት'ውን ገሊፆም
ኣብ‘ዚ ቀረባ ኣብ ገለ ኣብያተ-ትምህርቲ ኢትዮዽያ ዝተካየደ ኣድማ ምቁራፅ ስራሕ ፖለቲካዊ ፀቅጢ ከምዘንቀሎ ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ ገሊፆም። መንግስቲ ኤርትራ፣ኣብ ሰሜናዊ ምዕራብ ኢትዮዽያ ኣብ ምእራይ ወርቂ ተዋፊሮም ንዝነበሩ ልዕሊ ሚእቲ ሰባት ከምዝጨወየ፣ከምኡውን መንግስቲ ኤርትራ ናብ ልዝብ ኣይምለስን እንተበለ፣መንግስቶም ግና ብዘይምስልካይ ከምዝፍትን ጠቂሶም።


text:
ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ሃይለማርያም ደሳለኝ ብወገኖም ርክብ ሱዳንን ኢትዮጵያን ንሃገራት’ቲ ከባቢ አብነት ክኸውን ይኽእል’ዩ ብምባል እተን ሃገራት’ቲ ከባቢ ብቅልጡፍ ውህደት ክፈጥራ ተላብዮም።
ክልቲኦም መራሕቲ ኣብቲ ናይ ትማሊ መግለጺኦም አብ ሓባራዊ ከባቢያዊን ርክባቶምን ትኹረት ሂቦም ኣብ ሓባራዊ ርኽቦም ብንግዲ ንምትእሳሰር ስምምዕ ከምዝተፈራረሙን ብመንገዲ ቴሌኮሚኬሽን፡ ቀረብ ጸዓትን ምዝርጋሕን መስመርን ዝአመሰሉ ዝተጀመሩ ስርሓት ዝተሓንጸጸ ውጥናት ዘርዚሮም።
ብኻልእ ወገን ብሚኒስተር ወጻእን ፕረዝደንታዊ አማኻሪን ዝተመርሓ ጉጅለ ልኡኻን ኤርትራ ኣብዚ ሰሙን’ዚ ኣብ ደቡብ ሱዳን ምብጻሕ ጌሩ’ሎ።
ብሚኒስተር ወጻኢ ኤርትራ ዑስማን ሳልሕን አማኻሪ ፕረዝደንት የማነ ገብረአብ ዝምራሕ ጉጅለ ልኡኻን ኤርትራ አብ ጁባ ደቡብ ሱዳን ምስ ፕረዚደንት ሳልቫኬር ብሶኑይ ከምዝተራኸቡ ሚኒስትሪ ዜና ኤርትራ ሓቢሩ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ትማሊ ሶሉስ ኣስታት 300 ስደተኛታት ካብ ሰለስተ ነአሽቱ ጀላቡ ምድሓኖም ሓቢሮም።
እታ ቀዳመይቲ ዝተረኽበት ጀልባ ምሉእ ንምሉእ ጥሒላ ከምዝነበረትን 16 ስደተኛታት ጥራይ ምድሓኖም፡ ካልኦት ኣስታት 50 ዝኾኑ ሃለዋቶም ዘይተፈልጠ ከምዘለው ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ወሲኾም ኣረዲኦም።
እቲ ናይ ህይወት ኣድሕን ስርሒት ካብ ከተማ ትሪፖሊ ብምብራቕ ወገን ኣብ ኣስታት 121 ኪ.ሜ ዝተኻየደ ምኳኑ’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ብመሰረት ሓበሬታ ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ጥራይ ኣስታት 3,116 ስደተኛታት ማእከላይ ባሕሪ ከቋርጹ ምሟቶም ይፍለጥ።
ሊብያ ድሕሪ ሞት ናይ ነዊሕ እዋን መራሒ መሓመድ ጋዳፊ ብሕጊ ኣልቦነት ምንቅስቃስ ዕጡቓት ሚሊሻ ክትሕመስ ዝጸንሓት ኮይኑ እዚ ድማ ነቶም ካብ ሃገራት ሰሜን ኣፍሪቃ ተበጊሶም ኣውሮጳ ንምብጻሕ ንሊብያ ከም መተሓላለፊ ዝጥቐምሉ ስደተኛታት ዕድል ዝህብ ምኳኑ ይፍለጥ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ክሳብ ሕጂ ኣስታት 800 ስደተኛታት ካብ ኢጣልያ ተበጊሶም ንጎቦታት ኣልፕስ ብምስጋር ፈረንሳ ዝበጽሑ ከምዘለው ኣብዚ ጎቦታት ወለንታዊ ስርሒት ኣብ ምንዳይ ኣፍሪቃዊያን ዝተዋፈሩ ዜጋታት ይገልጹ።
ነዚ 1,762 ብራኸ ዘለዎ ሓደገኛ 10 ኪ.ሜ ርሕቀትን ንምቁራጽ ብቑዕ ጫማ ከይሓዙ ከምዝጉዓዙ’ውን እቶም ወለንተኛታት ይሕብሩ። ስለዚ ድማ ኣብዚ ዝሑል ኩነታት ኣየር ነቲ ጉዕዞ ክፍጽሙ ዘይኸአሉ ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ናይ ምንዳይ ስራሕ ንምክያድ ኣብቲ ጎቦታት ከምዝተዋፈሩ ወሲኾም የረዱኡ።
ሓደ ካብቶም ወለኝተኛታት ሲሞኒ ቦብዮ ከምዚ ይብል።
“ ንዓና’ውን ኣጋጢሙ ይፈለጥ’ዩ። ኣብዚ ብዓሙቕ በረድ ዝተሸፈነ ቦታ ተሸኪልና ንቕድሚት ምስጓም ኣብ ዘይንኽእለሉ ደረጃ ዝበጻሕናሉ ጊዜ አሎ። ከምኡ ድማ እዞም ስደተኛታት ሓደ ጊዜ ይዝከረኒ ሓደ ስደተኛ ክልቲኡ ጫማታቱ ኣብ በረድ ብምሽካሉ ብዘይ ጫማ ብምጉዓዙ ኣእጋሩ ክነቕጽ ከምዝጀመረ ይዝከረኒ” ይብል።
እዚ ናይዚ ኣዋርሕ ዝሑል ኩነታት ድማ ነቲ ጉዕዞ ዝያዳ በዳሂ ከምዝገብሮ ብምግላጽ እቶም ተዓዊቶም ፈረንሳ ዝበጽሑ’ውን ብፖሊስ ፈረንሳ ከምዝተሓዙ ይገልጹ።


text:
ዝረኣየ ዓይኑ ይብራህ መሪር ኣውያት ፋሕ ዝበላ ስድራቤታት ኤርትራ !!
ዝረኣየ ዓይኑ ይብራህ መሪር ኣውያት ፋሕ ዝበላ ስድራቤታት ኤርትራ።
ስድራ-ቤት መሰረት ሕብረተሰብን ሃገርን ኢያ። ወዲ- ሰብ ኣብ ህልውና ድሕሪ ምምጽኡ ፈለማ ንወላዲቱ ኣስዒቡ ነብኡን ንኣሓቱን ኣሕዋቱን የለሊ። ቀጺሉ ንመቅርቡ ንዓዱ ንከባቢኡ ንህዝቡ ንሃገሩ ይፈልጥ። ክሳብ ዓቅሚ ኣዳም ብጺሑ ነብሱ ዝኽእለሉ ኣብ ትሕቲ ጽላል ናይዛ ስድራቤት እትበሃል ዝኸበረት መባእታዊት ማሕበራዊት ትካል ኢዩ ማሚቁ ዝእለ። ስድራቤት ንውሉዳ ጥዑይ ኩሉ-መዳያዊ ውጽኢታዊ ዕቤት ክህልዎ ብዝበለጸ ሂወታዊ ነገራት ትዕንግል። ወለዶኣ ከም ተራ ኣረመን እንስሳ ኮይኑ ከይዓቢ ከኣ ኣብ ኣብ ሰረተ-እምነት ኣብ ኣተሓሳስባን ዝምድናታቱን ካልእ ብዙሓት መዳያትን ኣብ መንነቱን እንታይነቱን ወሳኒ ኣስተዋጽኦ ክረክብ ሞራላዊ ነገር እተበርክት እታ ዝኸበረት ናይ ስነ-ምግባር ቤት ትምህርቲ ንሳ ስድራቤት ኢያ።
ስድራ-ቤት ካብ ሓደ ኣቦን ሓንቲ ኣደን ብዝተወልዱ ባእታታ ብስጋን ዓጽምን ስለዝዛመዱ ጥራይ ኣይኮነን ስድራ-ቤት ትበሃል። የግዳስ ንጽቡቅ ሂወት ብሓባር እናኣስተማቀሩ ንጸገማት ድማ ሰሚሮም እናበድሁ ግድን ተጠርኒፎም ኣብ ሓደ ገዛ ስለዝሓልፍዎ እውን ኢዩ ዝያዳ ስድራቤት እትበሃል። ብርግጽ ከኣ ወላድን ወላዲትን ብሕጊ ሰማይን ምድርን ቃለ ማሕላ ኣቲዮም ከይተገዳድዑ ነታ ከም መሰረት ሕብረተሰብን ሃገርን ዝኾነት ስድራቤት ከቁሙን ንካብኦም ዝፈርዩ ኸኣ ክሳብ ኣኺሎም ዓቢዮም ካልኦት ዝተዛመዱ ስድራቤታትን እንዳታትን ማይቤታትን ቀቢላታትን ወረዳታት ኣውራጃታት…..ወዘተ ናብ ናይ ህዝብን ሃገራዊ መንነት ብዝልለ ማሕበራዊ ኣቋቁማ ተጨናፊሮም ክሳብ ዝስስኑ ካብታ ዘፍረየቶም ስድራቤት ከይተፈልዩ ልክዕ ከምቲ ሓደ ህንጻ ክስረት ከሎ ዝንበር እምነ-መሰረት (ጡብ) ስድራ-ቤት ውን ንሃገራዊ መንነት ከም እተቅውም ማሕበራዊት ትካል መጠን ብሓባር ክህልዉ ግድን ዝኾነ ተደላይነት ኣለዎ። ብሓቂ ኸኣ ስድራቤታት ብሓባር እንተዘየለዋ ኣየነይቲ እንዳ ማይቤት ቀቢላ ወረዳ ኣውራጃ ኣየናይ ህዝብን ሃገርን መንነትን ሓቢረን ክህልዋ? በብቅሩብ እናፈረሳ ኣይህልዋን። ኣባላተን ኣብተን ሾውዓተ ክፍለ ዓለማት ፋሕ ዝበሉ ስድራ-ቤታት ንሃገር ኣብ ዘድሊ ጉዳያት ዋላ ኳ ምሉእ ብኩራት ኣለዎም እንተዘይተባህለ ቀጥታዊ ንሃገር እትጠልቦ ግቡእ ስድራቤት ከበርክታ ዓበይቲ ጸገማት የጋጥመን።
ሎሚ ስድራ-ቤታት ኤርትራ ብሰንኪ ኣዕናዊ ፖሊሲታት ስርዓት ኢሰያስ ተበታቲነን ይርከባ። ካብ ኣባላተን ንእኩይ መደባት ስርዓት ህግደፍ ይትረፍዶ ዝተቃወመ ዋላ እቲ ንእሽቶይ ናይ ዘይዕግበት ምልክት ዘርኣየ ውን ክቅተል ክእሰር ክቅጥቀጥ ብሰንኪ ዝተራእየሉ ክውንነት ውሉዳት ንወለዶም ገዲፎም ንቅድሚኦ ክስደዱ ካብ ዝረኣዩ ዓሰርተታት ዓመታት ኮይኑ። በቲ ስርዓት ዝተኣስረ ወለዱ ኣይፈልጡን። ሽኩ-ሽኳ ከም ዝወሰደቶ ደሃይ ዘይብሉ ተሪፉ ከም ልመድ ተወሲዱ ቅቡል ክኸውን ህግደፍ ኣስናኑ ነኺሱ ዝሰርሓሉ ዘሎ ጉዳይ ኢዩ። ከም ውጽኢቱ ንነብሱ መንግስቲ ኢየ ዝብል ሽፍታ ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ዘጽቀጠሉ ሁመት ስድራቤታት ኤርትራ ደሃይ ደቀን ሓርቢትወን ኣብ መራኸቢ ብዙሓን “ዝራኣየ ዓይኑ ይብራህ” ክብላ ንተዓዛቢ ዘስደምም ቀጻሊ ተእርእዮ ኮይኑ ኣሎ።
መለኽቲ ስርዓታት ንፍሉይ ኣረኣእያ ዘለዎም ተቃወምቲ ዜጋታቶም ፍትሒ ብዘይብሉ ኣገባብ ይቀትሉ ይኣስሩ ይስውሩ። ገሊኦም ነዚ ግፍዒ ዚ ክፍጽሙ ከለዉ ንጠቅሚ ስልጣኖም ኢዩ ዝፍጽምዎ። ንስልጣኖም ዘየስግእ ባእታ ዜግኦም ክጠፍእ ከሎ ብመጠኑ ይዛረቡሉን ሃለዋቱ ክፈልጡ ሃሰው- መስው እውን ይብሉ ዮም። እቲ ምንታይ ሲ ኣብ መንጎኦምን ኣብ መንጎ ህዝቦምን ዝረኤ ፍልልይ ናይ ስልጣን ሕቶ ስለዝኾነ ኢዩ። ከም ውጽኢቱ እቲ ዝገዝእዎ ህዝቢ ዝተፈላለዩ ሽግራት የጋጥሞ ደኣ ምበር ሃገሮምን መንነቶምን ናይ ምጥፋእ ሃደጋ ግን ኣየጟንፎምን ኢዩ። ዝኸፈሉ ከፊሎም ብምስጋር ከኣ መንነቶም ህያው ይገብሩ። እዚ ኣብ እንግድዓ ህዝቢ ኤርትራ ነኺሱ ዝርከብ ስርዓት ውሑዳት ጉጅለ ኢሰያስ ግን ንኤርትራ ከም ሃገርን ህዝብን ከትህሉ ዘይመደይ ኢሉ ዝዓጠቀ ኢዩ። ስለዝኾነ ኸኣ ቅድም ንፖሊቲካዊ ብዙሕነት ነፊጉ ኣስዒቡ ንማሕበራዊ ኣገልግሎታት ሓሪሙ። ቀጺሉ ንሰብኣዊ ዓቅሚ ህዝቢ በታቲኑን ንትሕተ-ቅርጺ ሃገር ኣእዕኒዩ ነቲ ንኤርትራ ከም ሓደ ሃገራዊ መንነት ዘፍልጥ ታሪኽ ቃልስና ደዊኑ ኣብዚ ናይ መወዳእታ ዕላምኡ ናይ ምፍጻም መድረኽ ኣኺሉ ዩ ኣብ ዝበለሉ ኸኣ ንካርታ ኤርትራ ከም ሃገር ናብ ዝድምስስ ወስታታት ክዋፈር ምርኣዩ ብሩህ ኮይኑ ዘሎ።
ንህዝቢ ዝገልጹ ፍትሓውያን ስርዓታት ዓለምና ንስድራቤታት ፍሉይ ዝለዓለ ኩሉ መዳያዊ ክንክን የካይዳ። ሓደ ኣባል ስድራቤት ብዘይተፈልጠ ምኽንያት እንተጠፊኡ ኩሉ ኣሎ ዝበሃል ሓይሎም የንቅርሳቅሱ ናይ መጠንቀቅታት ፊስካታት ኣብ መላእ ሃገር የድምጽ። ክንዮ ዚ ናይ ኩናት መራኽብን ነፈርትን ንባሕርን ሃውሁን ይብጽብጾኦ። ንዝጠፈአ ኣባል ስድራቤት ከኣ ብሂወት እንተሎ ይርከብ እንተ መይቱ ድማ ናይ ሰማይን ምድርን ንቡር ይካየደሉ።
ኣብ ኤርትራ ግን ብዓሰርተታ ብኣማእት ሰባት ምጥፎኦም ልሙድ ተራ ኮይኑ ክቅጽል ህግደፍ ብመደብ ክስርሓሉ ይርከብ ኣሎ። እዚ ህግደፍ ክስርሓሉ ዝርከብ እኩይ ኣረመናዊ መርሆ ከምቲ ኣቀዲሙ ዝተገልጸ ንመንነት ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ዕላማ ዝገብረ ደኣ እምበር ካልእ ከም ዘይኮነ ደጊምስ ብዘየወላውል ተነጺሩ ኢዩ። ስለዚ እዚ እቲ ፍታሕ እምበኣር ንጠንቂ ጥፍኣት ስድራቤታት ኤርትራ ዝኾነ ጉጅለ ህግደፍ ንምልጋስ ዘብቅዕ ሕብረት ህዝቢ ኤርትራን ፖሊቲካውያን ሓይልታቱን ስለዝኾነ መድረኻውን እዋናውን ሓድነት ኣረጋጊጽና እቲ “ዝረኣየ ዓይኑ ይብራህ” ዝብል መሪር ኣውያት ፋሕ ዝበላ ስድራቤታት ኤርትራ ዘብቀዓሉ እዋን ሎሚ ዩ ንበገሰሉ።
ኣቡ ያረድ


text:
ክልተ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ብሽግለታ፡ ኣብ`ቲ ዝመጽእ 4ተ ሓምለ 2015፡ ኣብ ፈረንሳን ከባቢኡን ዝጅምር ዓለም-ለኻዊ ውድድር `ቱር ዲ ፍራንስ` ብምስታፍ፡ ካብ ጸሊም ኣፍሪቃ ቀዳሞት ብምዃን ታሪኽ ይሰርሑ`ለዉ።
ዳንኤል ተኽለሃይማኖትን፡ መርሃዊ ቅዱስን ኣብ`ቲ ውድድር ዝሳተፉ ዝለዉ፡ ምስ ካልኦት 7ተ ብጾቶም ብምዃን፡ ንMTN-Qhubeka ዝተባህለት ደቡብ ኣፍሪቃዊት ጋንታ ብምውካል`ዮም
እታ ጋንታ ካልኦት 3ተ ደቡብ ኣፍሪቃውያን፡ ሓደ ኣመሪካዊ፡ ሓደ እንግሊዛዊ፡ ሓደ በልጅማዊ፡ ብድምር 9ተ ኣባላት ሒዛ ክትሳተፍ`ያ።
ጋንታ MTN-Qhubeka ፡ ኣብ `ቱር ዲ ፍራንስ` ትሳተፍ ዘላ ፈላመይቲ ኣፍሪቃዊት ጋንታ ብምዃን`ውን ታሪኽ ትሰርሕ ዘላ ጋንታ ኾይና`ላ
`ቱር ዲ ፍራንስ`፡ ብቐንዱ ኣብ ፈረንሳይ ዝካየድ ኮይኑ፡ ብጎረባብቲ ሃገራት ዝሓልፍ፡ ብዙሕ ደረጃታት ዘለዎ፡ ኣብ ዓለም እቲ ዝዓበየ ውድድር ብሽክለታ`ዩ፡ ብብዓመቱ ድማ ይካየድ።


text:
Radio Erena: 11 February 2018
ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ሱዳንን ግብጽን ብሓሙስ ሸሞንተ ለካቲት ርክብ ኣካዪዶም።
ብመሰረት’ቲ ኣብ ወርሒ ጥሪ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተበጽሐ ዘተ ናይ ምቕጻል ስምምዕ፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ኢብራሂም ጋንዶር ናብ ካይሮ ዑደት ብምክያድ ምስ ግብጻዊ መዘንኡ ከምዝተራኸበ ሺን ሁዋ ሓቢሩ።
ሳምሕ ሹክሪ ድሕሪ’ቲ ዘተ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ እቲ ኣብ ወርሒ ጥሪ ዝተኻየደ ርክብ፣ ሱዳንን ግብጽን ፍልልያተን ንምፍታሕ ክኽተላኦ ብዛዕባ ዘለወን ናይ ዘተ መርሓ ሕንጻጽ ከምዘጽደቐ ሓቢሩ።
ንሱ ብተወሳኺ እዚ ብደረጃ ሚኒስተራት ዝተኻየደ ዘተ፣ ኣብዚ ዓመት’ዚ ብደረጃ ፕረዚደንታት ክካየድ ምዃኑ ገሊጹ።
ጎኒ ጎኒ’ዚ ናይ ሚኒስተራት ዘተ፣ ሓለፍቲ ጸጥታ ክልቲኤን ሃገራት’ውን ርክብ ከምዘካየዱ፣ ካብ ከተማ ካይሮ ዝተመሓላለፈ ዜና የመልክት።
ንግብጽን ሱዳንን ዘሰሓሕብ ንጉዳይ ዞባታት ሓላይብን ቕስም ሻላቲንን ሓዊስካ ሓያሎ ዛዕባታት ከምዘሎ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ግብጺ ምስ ኤርትራ ተሻሪኻ ጸጥታዊ ስግኣት ትፈጥረለይ ኣላ ክትብል ሱዳን ድሕሪ ምኽሳሳ’ውን እቲ ዲፕሎማስያዊ ወጥሪ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ምብጽሑ ይፍለጥ።
==================


text:
ኢትዮጵያ ንወደብ ዓሰብ ምጥቃም ካብ ትገድፍ ንድሓር ኣብ ዘሎ እዋናት፣ እቲ ወደብ ብዙሕ ምንቅስቓስ ኣይጸንሖን። ሕጂ ግን ኣስመራ ነቲ ወደብ 500 ሚልዮን ዶላር ንሕቡራት ዓረብ ኢምረትስ ኣካርያቶ’ላ ይብል ምስ ቪኦኤ ቃለ ምልልስ ዝገበረ ሰራሕተኛ ዓለም-ለኸ ቅልውላው ሰድሪቅ ባርነስ።
ሕቡራት ዓረብ ኢምረትስ ንወደብ ዓሰብ ዝተኻረየቶ፣ ኣብ ወፍሪ የመን መደብር ሓይሊ ባሕሪ ክትጥቀመሉ ኢላ ከምዝነበረ ይጠቅስ።
‘ካብ ኪራይ ወደብ ዓሰብ ዝርከብ ገንዘብ ገዚፍ ፋይናንሳዊ መኽሰብ’ዩ። ክሳብ 500 ሚልዮን ዶላር ኢና ንዛረበሉ ዘለና መጠን ኪራይ። ሕቡራት ዓረብ ኢምረትስ ንወደብ ዓሰብ ንምክራይ ትኸፍሎ መጠን ገንዘብ፣ ካብ’ቲ ሕብረት ኣውሮጳ ንኤርትራ ክህቦ ዝወሰኖ መጠን ብዕፅፊ ዝዓበየ’ዩ’ ይብል እቲ ተንታኒ።
‘ኤርትራ ካብ ‘ተነፅሎ’ ምባል ይካኣል ስለምንታይ ትወፅእ ከምዘላ ብዙሓት ምኽንያታት ኣለው እንተኾነ ኤርትራ ተነፂለ’ውን ኢላ ኣይትፈልጥን። ምስ መላእ ዓለም ፅምዶ ኣለኒ’ውን’ያ ትብል። ከምዝመስለኒ፣ ኤርትራ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ቁሩብ ዓመታት ኣብ ዓለም ዘለዋ ገፅታን ኣብ ዞባኣ ዘለዋ ተራ ንምምሕያሽን እናነጠፈት’ያ ፀኒሓ’ እውን ኢሉ።


text:
ኣብ ጉዳይ ክሲ ዋና ዳይሬክተር ሜቴክ ሜጀር ጀነራል ክንፈ ዳኘው ብዝተሓሓዝ ንምስክርነት ዝተጸውዐን ተኣሲሩ ፍርዲ ቤት ክቐርብ ትእዛዝ ዝተመሓላለፎን ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ዝነበረ ሃይለማርያም ደሳለኝ፡ ብኣካል ቤት ፍርዲ ክቐርብ ከምዘይክእል ኣፍሊጡ።
ኣቶ ሃይለማርያም ክሳብ ሕጂ ካብ ቤት ፍርዲ ዝበጽሖን ፈሪሙ ዝተቐበሎን መጸዋዕታ ከምዘየለ ኣብ ደብዳቢኡ ድሕሪ ምግላጽ፡ ቤት ፍርዲ ኣብ ዝጸውዖ ኣብ ዝኾነ ግዜ ምስክርነት ንምሃብ ድልው ምዃኑ ካብ ጠበቓታት ተኸሰስቲ ሓደ ንድምጺ ኣመሪካ ገሊጹ`ሎ።
ምስ ክሲ ጀነራል ክንፈ ዳኘው ዝተሓሓዝ ናይ ሕርሻ መሳርሕን ናይ መርከብ ዕድግን ብዝምልከት ሎሚ ናይ ተኸሳሲ ምስክርነት ቃል ክሰምዕ ዝወዓለ ቤት ፍርዲ፡ እቲ ናይ ኣቶ ሃይለማርያም ደብዳበ`ውን ርእይዎ`ሎ።
ብተደጋጋሚ መጸዋዕታ በጺሕዎ ክቐርብ ኣይክኣለን ዝተባህለ ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ዝነበረ ሃይለማርያም ደሳለኝ፡ ተኣሲሮም ክቐርቡ ትእዛዝ ካብ ዝተመሓላለፈሎም ሓደ ምዃኑ ካብ ጠበቓታት ሓደ ሓቢሩ`ሎ።።
ኣቶ ሃይለማርያም ግን መጸዋዕታ በጺሑኒ ኣይርከብን ኣብ ዘይበልኩሉ ኩነታት ተኣሲረ ክቐርብ ብቤት ፍርዲ ትእዛዝ ምትሕልላፉ ግቡእ ኣይኮነን ምባሉ ተጠቒሱ`ሎ።


text:
ንቘልዑ ፊደላት ግእዝ እተላልይን ምንባብ ቋንቋ ትግርኛን ኣምሓርኛን እናመሃረት እተዘናግዕ ናይ ኮምፕዩተር ጸወታ ኤርትራዊ ኣመሪካዊ ሶፍትዌር መሃንድስ ፊልሞን ኣብርሃ ምሂዙ።
ፊልሞን ነዚ ናይ ኮምፕዩተር ጸወታ መጀመርያ ንደቁ ቋንቋ ትግርኛ መምሃሪ ኢሉ ዘዳለዎ ኮይኑ ድሒሩ ግን ኣብቲ ዓውዲ ካብ ዘለው ሰብ ሞያን ካልኦትን ከምኡ'ውን ካብ ደቁ ብዝረኸቦ ግብረ-መልሲ ነቲ ጸወታ ብናጻ ኣብቲ ንሱ ንመምሃሪ ኢሉ ዘዳልዎ መርበብ ሓበሬታ መና ክርኤቲቭ(Mena Creative) ከም ዝዘርግሖ ይዛረብ።
እቲ ጸወታ ካብ ምልላይ ፊደላትን ምንባብን ሓሊፉ ቈልዑ ባህሊን ልምዲን ሕብረተሰቦም ክርድኡን ክግንዘቡን ከም ዘኽእል ገይሩ ከም ዝተማሃዘ ፊልሞን የረድእ።
ፊልሞን ወሲኹ እዚ ጸወታ፡ ቈልዑ ተቐበልቲ ጥራይ ከይኮኑ ኣብ ምህዞ'ቲ ጸወታ ክሳተፉ ናይ ኮዲንግን ዲዛይን ትምህርቲ ኣብ ዝቕጽል ክፋላት'ቲ ጸወታ ክስዕብ ምዃኑ ይገልጽ።


text:
Radio Erena : 25 February 2015
ብዝሒ ዘለዎም ኤርትራውያን ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ብባሕሪ እናሰገሩ ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ይኣትዉ ምህላዎም የዘራርብ ኣሎ።
መብዛሕቶም እዞም ቆልዑ ብዘይዝኾነ ኣላዩ ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ኢትዮጵያን ሱዳንን ሰጊሮም፣ ኣብ መዓስከራት ስደተኛታት ተዓቝቦም ዝጸንሑ ኮይኖም፣ ናብ ሳልሰይቲ ሃገር ናይ ምጥያስ መርሕ ይኹን ካልእ ዕድላት ክረኽቡ ብዘይምኽኣሎም’ዮም ሓደገኛ ናይ ባሕሪ ጉዕዞ እናሰገሩ ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ዑቕባ ዝሓቱ ዘለዉ።
ከም ቢቢሲ፣ ሬድዮ ፍራንስ ኢንተርናሽናል፣ ራይ ኡኖ ..ወዘተ ዝኣመሰላ ማዕከናት ዜና ኤውሮጳ ብዛዕባ ዋሕዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ጥራይ ዘይኮነ ጉዳይ’ቶም ብዘይኣላዩ ዑቕባ ንምሕታት መጺኦም ዘለው ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ብምትኳር ዝተፈላለየ ጸብጻባት የቕርባ ኣለዋ።
ኣዝዮም ብዙሓት ካብዞም ብትሕቲ ዕድመ ተመዝጊቦም ዘለዉ ኤርትራውያን እቲ ልክዕ ዕድም ንምርግጋጽ ኣጸጋሚ እኳ እንተኾነ፣ ካብ 16 ክሳብ 17 ዓመት ዝዕድሚኦም ትሕቲ ዕድመ ብብዝሒ ክህልዉ ከምዝኽእሉ ግና ይግመት።
ኣብ ኢትዮጵያ፣ እንዳባ ጉና ኣብ ዝርከብ መቐበሊ ስደተኛታትን ኣብ መዓስከር ሸገረብ ናይ ሱዳንን ኣማኢት ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ምህላዉ ጸብጻብ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት የመልክት።
ኣብዚ እዋን’ዚ ምስሊ ኤርትራ ልዕሊ ዝኾና ካልእ ግዜ ብስደት ጎሊሕሉ ይርከብ።
ጠንቒ ስደት ኤርትራውያን’ውን ኣብ ኤርትራ ዘሎ ምልካዊ መንግስቲ ዝፍጽሞ ዘሎ ከቢድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን ናይ ግዜ ገደብ ዘይብሉ ግዱድ ወትሃደራዊ ዕስክርናን ምዃኑ ብሰፊሑ ይዝርከበሉ።
ናይ ግዜ ገደብ ዘይብሉ ግዱድ ወትሃደራዊ ዕስክርና ንመንእሰያት ጥራይ ዘይኮነ ኣብዚ እዋን’ዚ ክሳብ 65 ዓመት ንዝዕድሚኦም ኣቦታት ከይተረፈ’ውን ኣረኻኺብሎም ኣሎ።
==============================


text:
“ኤርትራ ሓይልታታ ትስሓብ” ዝብል ይበዝሕ’ሎ2022-01-28 18:50:49 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in ጽሑፋት ትግርኛ Read 508 times
- font size decrease font size increase font size
ኣብ ኢትዮጵያ ብ4 ሕዳር 2020 ውግእ ምስተጀመረ ኣዝዮም ኣዛረብቲ ካብ ዝነበሩ ዛዕባታት ሓደ ሓቅነት ምእታውን ዘይምእታውን ሰራዊት ኤርትራ ናብቲ ውግእ ምንባሩ ዝዝከር እዩ። ገለ ወገናት ነቲ ርኡይ ዝነበረ ጣልቃ ኣእታውነት ክሓብእዎ፡ ካለኦት ከኣ ብመረጋገጽታት ኣሰንዮም ከቃልዕዎ ብዙሕ ምውጣጥ ነይሩ። ጉጅለ ህግደፍ ብዛዕብኡ ክዝረብ እንከሎ ምጽቃጥ ልማዱ ስለ ዝኾነ፡ ቀልጢፉ ድምጹ ኣየስመዐን። ገለ ዝያዳ ህግደፍ፡ ህግደፍ ኮይኖም ክቐርቡ ዝፈተኑ ኤርትራውያን ኣብቲ መጀመርያ “ኣሉ ቀጣን ኣይኣተወን” ክብሉ ፈቲኖም። ደሓር ዘይሕባእ ምስ ኮኖም ከኣ ነቲ ኢድ ኣእታውነት ምስ ዘይዛመዱ ጉዳያት እንዳዛመዱ፡ ምኽኑይ ክገብርዎ ፈቲኖም። ውሑዳት ክሳብ ሎሚ ዘይረብረቡ እውን ኣለዉ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዛዕባዚ ጉዳይ ወይ ሓቢርካ ምኽሓዱ ወይ ድማ ሓቢርካ ምቕባሉ ስለ ዝተጸገመ ብዙሕ ዘርጠብጠብ ኣርእዩ። ምስዚ ኩሉ ግና ካብ መጀመርታኡ ዝተኣመኑ እሞ በቲ ጉዳይ ዘይተሓጐሱ ፖለቲከኛታት ነይሮም እዮም። ሜጀር ጀነራል በላይ ስዩም ዝተባህሉ ሽዑ ኣዛዚ ሓይሊ ሰሜን ኢትዮጵያ ዝነበሩ ከሎ ጌና “ናይ ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ጉዳይና ምእታው ንዓና ውርደት እዩ” ዝበልዎ ብኣብነት ዝጥቀስ እዩ። ዝተፈላለያ ዓበይቲ ማዕከናት ዜና ብወገነን ካብ መጀመርታኡ ናይ ኤርትራ ሰራዊት ኣብ ውግእ ኢትዮጵያ ትግራይ ከም ዝኣተወ ኣረጋጊጸን ንዘይሰብኣውነቱ እውን ኣቃሊዐን እየን። ካብ ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ሕብረት ኤውሮጳን ጀሚርካ ክሳብ ኣብቲ ጉዳይ ብውልቀን ርኢቶ ዝሃባ ሃገራት ምእታው ሰራዊት ኤርትራ ናብ ውግእ ትግራይ ኣረጋጊጸን ናይ “ኢድኩም ስሓቡ” መሕጽንታ ከቕርባ ግዜ ኣይወሰደለንን።
እቶም ነቲ ናይ 2018 “ጸወታ ወያነ ተወዲኡ” ዝብል መደረ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ብግቡእ ክከታተሉ ዝጸንሑ ወገናት ግና ምእታው ሰራዊት ኤርትራ ኣብቲ ውግእ ኣይተሓደሶምን። ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ እቲ ውግእ ምስተጀመረ ድሕሪ 17 መዓልታት ናይቲ ኢድ ኣእታውነት ሓደገኛ ሳዕቤን ተገንዚቡ ብምውጋዝ፡ “ሰራዊት ኤርትራ ካብ ትግራይ፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ ከኣ ካብ ኤርትራ ይውጽኡ” ዝብል መጸዋዕታ ዘቕሪቡ። ካለኦት ኤርትራዊ ወገናት እውን ከከም ሚዛኖም እቲ ኢድ ኣእታውነት ንረብሓ ኤርትራን ህዝባን ከምዘይከውን ብምርዳእ ናይ ተቓውሞ ድምጾም ከስምዑ ጸኒሖም እዮም። ህዝቢ ኤርትራ እውን ብዘይካቶም ብኣጻብዕ ዝቑጸሩ፡ ህግደፍ ዝበሎ ምድጋም እንተዘይኮይኑ ናቶም ሚዛን ዘይነበሮም፡ እቲ ድምጹ ዘስመዓሉ ዕድል ዘይረኸበ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣንጻርዚ ኢድ ኣእታውነት ምንባሩን ምዃኑን ርዱእ እዩ። ምኽንያቱ ከምዚ ሎሚ ንዕዘቦ ዘለና ሳዕቤኑ፡ ማዕጾ እንዳኹሉ ዝኩሕኩሕ ስለ ዝኾነ።
ናይ ሰራዊት ኤርትራ ኣብቲ ውግእ ምእታው ዝተረድኡ ወገናት ብዛዕባ ኣሉታዊ ሳዕቤኑ ደጋጊሞም ኣሰሚዖም እዮም። ናይ “ኤርትራ ሓይልታታ ካብቲ ውግእ ክስሕቡ” ጸዋዒቶም እውን ኣቃሊሖም እዮም። ነቲ ውግእ ብሰላምን ዘተን ኣብ ምፍታሕ ህላወ ኤርትራ ኣብ ኢትዮጵያ ዓንቃፊ ምንባሩን ምዃኑን እውን ናይ ብዙሓት እምነት እዩ። ካብዚ ሓሊፎም ንኤርትራ ብሰንኪ ኢድ ኣእታውነታ ዝቐጽዑ እውን ኣለዉ። ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ትካላትን ላዕለዎት ሰብ መዝን ህግደፍ ዝወሰነቶ እገዳ ከም ኣብነት ዝጥቀስ እዩ።
እቶም ቀንዲ ሰብ ጉዳይ ክንከውን ዝግበኣና ኤርትራውያን ኢና። ምኽንያቱ እቲ ናይ ኢድ ኣእታውነት ዋጋ ዝኸፍልዎ ኤርትራውያን ስለ ዝኾኑ። እቲ ሓቂ እዚ ክነሱ፡ ብሓደ ድምጺ “ደቅና ኣብ ዘይጉዳዮም ኣይህለቑ” ክንብል ኣይከኣልናን ዘለና። እኳደኣ ዝኸፋፍለና ተረኽቦ ኮይኑ ኣሎ። እቲ ካብ ቅድሙ ካብ ትግራይ ዝተሰምዐ ናይ “ኣይትዝረዩና” ድምጺ ርዱእ ኮይኑ፡ ጉዳዮም ብሰንኪ ህግደፍ ይተሓላለኽ ከም ዘሎ ዝተረድኡ ኢትዮጵያውያን ፖለቲከኛታት “ኢድኩም ካብ ጉዳይና ሰሓቡ፡ ካብ ኤርትራ ትግራይ ትቐርበና” ዝብል ድምጺ ካብ ዘስምዑ ነዊሕ ግዜ ኮይኑ እዩ። ብሰንክዚ መርገጾም ዋጋ ዝኸፈሉ እውን ኣለዉ። እዚ ኢድ ኣእታውነት ህግደፍ ዘይጸውር ድምጺ ኢትዮጵያውያን ሎሚ እውን ኣዝዩ ይዓብን ይሰፍሕን ኣሎ። ኣብዚ ቀረባ ግዜ 63 ኣብ ዝተፈላለዩ ኩርነዓት ዓለም ዝንቀሳቐሳ ናይ ኦሮሞ ማሕበራት ብሓደ ድምጺ “ጉዳይና ብዘተ ንክፍታሕ ኤርትራ ካብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ትውጻእ” ዝብል ድምጺ ምስማዐን ብቐሊሉ ዝረአ ስጉምቲ ኣይኮነን።
ብጉዳይ ኤርትራ ተጽዕኖ ዝሓየሎ መንግስቲ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ፡ ብዛዕባ ምእታው ኤርትራ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ክልተ ዓይኒ ዝርኢ ዘሎ ይመስል። በቲ ሓደ ወገን ኣብ ስልጣን ንምቕጻል ናይ ኤርትራ ሓገዝ ከም ዘድልዮ ይርኢ። በቲ ካልእ ወገን ከኣ ካብቲ ኣጋጢምዎ ዘሎ መሪር ውግእ ዘውጽእ መፍትሒ ንምርካብን ዲፕሎማሲያዊ ምስሉ ንምዕራይን ዝባኑ ቀሊዑን ናጻ ኮይኑን ከየናዲ ናይ ኤርትራ ተጽዕኖ የጸግሞ ከም ዘሎ ዝተረደአ ይመስል። ስለዚ ኣብ መንጎ “ይሓግዙናን ይውጽኡልናን” ተቐርቂሩ ኣሎ። እቲ ዘገርም ከምቲ ናይ ኤርትራ ሰራዊት ናብ ኢትዮጵያ ምእታው ንኤርትራውያን ብሓሳብ ዝኸፋፈለና፡ ንኢትዮጵያውያን እውን ዝኸፋፍሎም ዘሎ እዩ ዝመስል። ኦሮሞን ካለኦት ፈደራላዊ ስምዒት ዘለዎም ወገናትን ዝንባለኦም ናብ “ይውጸኣልና” ክዛዝው እንከሎ፡ ኣምሓራ ዝማእከሉ ሸነኽ ከኣ ናብ “ይሓግዘና” ይዛዝው ከም ዘሎ ብግልጺ ይረአ ኣሎ። ስለዚ ናይ ኤርትራ ኢድ ኣእታውነት፡ ንኤርትራ ኣይጠቐማን፡ ንትግራይ ኣዝዩ ጐዲኡዋ፡ ንኢትዮጵያ እውን ከይከፋፍላ ዘስግእ ምልክታት ዘርኢ ዘሎ እዩ።
ህግደፍ ውግእ ኢትዮጵያ ከምቲ ዝሓሰቦ ኣይኮነሉን። ሕልሙ ውግእ ኣብ ትግራይ ከምዚ ኮይኑዎ ዘሎ ከይተወዓወዐን ከይተናውሐን ዳርጋ ብስቱር ክውዳእ ድሌት ነይርዎ። ሕጂ ግና ባዕሉ ብዘምጸኦ መዘዝ ምህላዉን ዘይምህላዉን ዝውስን ኮይኑ ቀሪቡ ኣሎ።፡ ንድሕሪት መምለሲ መንገዲ ከኣ የብሉን። ኢሳያስ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ዝሃቦ ቃለ መጠይቕ “ጉዳይ ኢትዮጵያ ኣይጉዳይናን ኢልና ንዕዘቦ ኣይኮነን” ኢሉ ምስቲ ኣዋዲቕዎ ዝነበረ ጉዳይ ዶብን ልኡላውነትን ከዛምዶ ዝፈተኖ ነዚ ዘመላኽት እዩ። ውግእ ኢትዮጵያ ከምዚ ዘርእዮ ዘሎ ምልክታት ብዘተ ከይፍታሕ’ሞ ከም “ኣብ ጐልጐል ዝወገሖ ዝብኢ” ኮይኑ ከይተርፍ ስግኣት ኣለዎ። ምርጫኡ ግና ሓንቲ እያ። ንሳ ከኣ ነቲ “ኤርትራ ሓይልታታ ትስሓብ” ዝብል ድምጽታት ጸማም እዝኒ ሂብካ ጠኒንካ ኣብቲ ውግእ ምቕጻል እያ። ምኽንያቱ እቲ ፋሕፋሕ ኣብ ኤርትራ ዘስዕቦ ሓቢኡ፡ ኣብ ናይ ኢትዮጵያ ፋሕፋሕ ተሓቢኡ ዕድሜኡ ኣብ ስልጣን ዘንውሕ ስለ ዝመስሎ።


text:
ነጋውስ ባሕሪ ነጋሽ – ካልኣይ ክፋል
ነጋውስ ባሕሪ ነጋሽ
ካልኣይ ክፋል
ንጉስቀይሕ ባሕርና’ከ መን እዩ?
ኤርትራ ልዕሊ 1,200 ኪ.ሜ ዝንውሓቱ ገምገም ባሕሪ ኣለዋ፡፡ ከምኡውን ዝተፈላለዩ ዓይነት ዓሳታትን ካልኦት ፍጡራትን ትውንን፡፡ ነዚ ጸጋ እዚ ንምቁጽጻር ከምኡውን ንምምዝማዝ ጸጋታትን ሓለዋን ተባሂሉ ብምውህሃድ ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ፡ ሓይሊ ባሕሪን ኪኢላታት ጆግራፊያዊ ማያት ኤርትራ ምርኩስ ብምግባር ገማግም ባሕርና ኣብ 13 መግፈፊ ናቑጣታት (ብሎክስ) ከምዝምቀል ተገይሩ፡፡ ካብዚ እቲ ሰለስተ ናቑጣታት ገና ኣይተተንከፈን፡፡ ነብሰወከፍ ብሎክ ድማ ናይ 50 ማይል ዝኸውን ርሕቀት ኣለዎ፡፡
እሞከ ደኣ ሕጂ ንጉስ’ዚ ጸጋታት ባሕሪ መን ኮነ? እዞም ኣብ ቀዳማይ ክፍሊ ዝተገልጹ ኣካላት’ዶ ዋላ ሓዲኦም? ስለምንታይ’ከ ሓደ ንጉስ ተሸይሙሉ?
ፊውቶራሪ ዞባታት ቀይሕ ባሕሪ ኮይኑ ተሸይሙ መጺኡ ዘሎ ንብርጋዴር ጀነራል ፍጹም ገብሪሂወት (ወዲ መምህር) ተኪኡ ሓለቓ ስታፍ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ ኮይኑ ዝተልኣከ ኮሎኔል መልኣከ ተስፋማርያም (ወዲ ፊውቶራሪ) እዩ፡፡
ወዲ ፊውቶራሪ ኣብ እዋን ገድሊ ተጋ/ህዝባዊ ግንባር ኮይኑ ኣባል ስለያ 72 ኣብ ትሕቲ ተጋ/ ጴጥሮስ ሰሎሞን ኔሩ፡፡ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ዘመነ ህግደፍ ኣባል ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ተመዲቡ ብስም ወትሃደራዊ ኣታሸ ኣብ ሱዳንን ቀጠርን ብስለያ ሰሪሑ፡ ኣብ ቤ/ጽሕፈት ፕረዚዳንት ኮይኑ ኣብ ዝተፈላለዩ ሚስጢራዊ ስራሕቲ ተዋፊሩ ክነጥፍ ዝጸንሐን ክሳብ ሕጂ’ውን ዘሎን እዩ፡፡ ቅድምን ድሕርን ናጽነትብዝተፈላለዩ ጉልባባት ኣብ ውሽጢ ሱዳን ተዋፊሩ ቀጥታ ብፕረዚዳንት እንዳተመርሐን ልኡኽ ኮይኑን ተቐናቐንቲ ኢሳያስ ኣብ ልዕሊ ዝኾኑ ዜጋታት ቅንጸላ ተዋፊሩ ኢዱ ብንጹህ ደም ዜጋታት ከምዝተጨማለቐት ብቐረባ ዝፈልጥዎን ገዳይም መጋድልቱን ይገልጽዎ፡፡
ወዲ ፊውቶራሪ ቅያር ወዲ መምህር ኮይኑ ምኽንያት ናብ ሓይሊ ባሕሪ መመደቢኡ ብኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ተቐባልነት ካብ ዘይነበሮ ወዲ መምህር ተሞኩሮ ቀሲሙ፡ ንሜጀር ጀነራል ሑመድ ሓምድ ካሪካረ ብኽብርን ምርድዳእን ሓብሒቡ፡ ቀጥታ ምስ ቀንዲ ለኣኺኡ ፕረዚዳንት እናተራኸበ ንተልእኽኡ ብተኣማንነት ክፍጽም ቀዳምነት ቃል ኣትዩ ተዋፊሩ፡፡ በዚ መሰረት ኣብ ክልቲኡ ዞባታት ቀይሕ ባሕሪን ሓይሊ ባሕሪን ህቡብነቱ ከረጋግጽ ቅጽበታዊ ዝኾኑ ሓያሎ ንጥፈታት ዓሚሙ፡፡
ቀንዲ ልኡኽ ወዲ ፊውቶራሪ ጸጋታት ባሕሪ ኤርትራ ምንጪ ወጻኢ ሸርፊ ምግባር፡ ብባሕሪ ዝኣቱን ዝወጽእን ንብረት ከምኡ እውን ምስ ዝተፈላለዩ ሃገራትን ኣካላትን ምስጢራውነቱ ዝሓለወ ርክባትን ሽርሒታትን ምፍጻም እዩ፡፡ ነዚ ዕማም ንምፍጻም ዝተለኣከ ወዲ ፊውቶራሪ ም/ኣዛዚ ሓይሊ ባሕሪ ጥራይ ዘይኮነ ላዕለዋይ ሓላፊን ገባርን ሓዳግን ዞባታት ቀይሕ ባሕሪ ኤርትራን መላእ ጸጋታቱን ክኸውን እዩ ተሸይሙ፡፡
ተልእኽኡ ንምፍጻም መታን ክጥዕሞ ድማ ቀዲሙ ካብ ዝወሰዶም ገለ ሓያሎ ስጉምታት፡-
ኣብራስኣማስ ገደም ዝርከብ ናይ ሓ/ባሕሪ ቀንዲ ቤት ጽሕፈት Head quarter ንነዊሕ ዓመታት ዝነበራ ኣሃዱታት ሓይሊ ባሕሪ ካብ”ዚ መእዘዚ ማእከል ምውጻእ እዩ፡፡ ንምብትታን እዘን ኣሃዱታት ምኽንያት ዝኾነ ብወተሃደራዊ ኣቐማምጣን ኣሰላልፋን ተዓቂኑ ዘይኮነ ወዲ ፊውቶራሪ ንዝሰርሖ ሚስጢራዊ ስራሕቲ ካብ ዓይኒ ብዙሓት ንምኽዋልንምናልባት መወዳድርቱ ክኾኑ ይኽእሉ እዮም ካብ ዝበሃሉ ሓለፍቲ ካብ ቅድሚ ዓይኑ ንምርሓቕን ምዃኑ እቶም ንሰሜንን ደቡብን ባሕሪ ፋሕ ዘበሎም ሓለፍቲ ከይተረፉ ድሮ ዝበጽሕዎ ስርሒት እዩ፡፡
ሓላፊ ታዕሊምን ወፍርን (ስርሒት) ሓይሊ ባሕሪ ብምዃን ነዊሕ ዘገልገለ ገዲም ተጋዳላይ ኮሎኔል ኣሕመድ መሓመድ ዓሊ (ወዲ ሓሊማ) ኣብ ገደም መእዘዚ ማእከል ኮይኑ ንሓይሊ ባሕሪ ክመርሕ እናተገበኦ ንማርሳፋጡማ ሰጒጉዎ፡፡ ከምኡ እውን ኣብ ባጽዕ ዝጸንሐ ኣሃዱ ስኳድሮን ምስ ሓላፊኡ ሌ/ኮሎኔል የማነ ገረዝግሄር (ወዲ ገሬ)ንዳህላክ ልኢኽዎ፡፡
ሓላፊ ወተሃደራዊ ስለያ ሓይሊ ባሕሪ ኮይኑ ዝሰርሕ ዝነበረ መጀር ተስፉ ስዩም (ማንጃግሮ) ካብ ስርሑን ሓላፍነቱን ወጻኢ ብሕቡእ ምስ ሃገራዊ ድሕነት (ወዲ ካሳ) እንዳተራኸበ ንሓለፍቲ ሓይሊ ባሕሪ ዝምልከት ጸብጻባት ኣብ ምምሕልላፍ ስለዝተረኽበ፡ ንሓለፍቲ ሃ/ድሕነት ተኣማሚኑን ንናይ ሓ/ባሕሪ ስልጣኑ ተጠቒሙን እልቢ ዘይብሉ ሃብቲ ብምስራቕ ስለዝበልጸገ፡ ምስ ጸሓፊት ሜ/ጀነራል ካሪካረ ዝኾነት ውልቀ ሰብ እንዳተራኸበ ኣዛዚ ሓይሊ ባሕሪ ዘይፈልጦ ተግባራት ይፍጽም ስለዝነበረ ተባሂሉ ቅድሚ ወዲ ፊውቶራሪ ብዝነበረ ሓለቓ ስታፍ ሓ/ባሕሪ ወዲ መምህር ተኣሲሩ ከብቅዕ ወዲ ፊውቶራሪ ምስ ነገሰ ቀጥታ ኣፍቲሑዎ ናብ ዝነበሮ ስራሕን ሓላፍነትን ከኣ መሊስዎ ኣሎ፡፡
ዝኾነ ሓላፊ ንወዲ ፊውቶራሪ ከየፍቀደ ምስ ሜጀር ጀነራል ካሪካረ ከይራኸብ፡ ከካብ ምድብ ቦትኡ ብዘይዝኾነ ፍቓድ ወዲ ፊውቶራሪ ናብ እዝ ማእከል ሓ/ባሕሪ (ባጽዕ) ቅልቅል ከይብል፡፡ ብኣኼባ ንባጽዕ ዝመጸ ሓላፊ ዘምጽኦ ጉዳይ ድሕሪ ምውዳእ ብዘይዝኾነ ወዓል ሕደር ናብ ምድብ ቦትኡ ክምለስ ቀጢን ትእዛዝ ኣውረደ፡፡
ብወልዱ ገረየሱስ (ወልዱ ባርያ) ዝመሓደርን ዝምእዘንን ዝነበረ ነዳድን መካይንን፡ ከምኡ እውን ዕረያ መራኽብ ካብ ወልዱ ባርያ መንጢሉ ቀጥታ ባዕሉ ከምዝእዝዞ ገበረ፡፡
ወዲ ፊውቶራሪ ንዕማምን ስልጣንን ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ ጥሒሱ ባዕሉ ጸጥታ፡ ባዕሉ ፈቓዲ ወፍሪ፡ ባዕሉ ተቆጻጻሪ፡ ባዕሉ መርማሪ፡ ኮታ ንኩሉ ጸጋታት ባሕሪ ገባሪ ሓዳጊ ባዕሉ ኮነ፡፡
እቲ ብዛዕባ ሞቱን ህለውኡን ዘይተገልጸ ካብ ዝስወር 13 ዓመቱ ዘቑጸረ ሃገራዊ ባይቶ ኤርትራ ሓጋጊ ኣካል ኮይኑ ሰሪሕዎ ካብ ዝሓለፈ ሓደ ንሚኒስትሪታት ዘቑም ሕጊ ምሕንጻጽ እዩ ነይሩ፡፡ ሓደ ካብ ሚኒስትሪታት ድማ ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ ኤርትራ ነበረ፡፡ ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ ብሚኒስተር ሳልሕ መኪ፡ ሚኒስተር ጴጥሮስ ሰሎሞን፡ ሚኒስተር ኣሕመድ ሓጅ ዓሊ፡ እንደገና ሚኒስተር ሳልሕ መኪ፡ ሕጂ ድማ ብሚኒስተር ተወልደ ቀላቲ በቢእብረ ተመርሐ፡፡ ዘይቅየር ፕረዚዳንት’ምበር ዘይቅየር ሚኒስተር ኣይነበረን፡፡ ይኹን እምበር ሕጂ ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ ከም ትካል ድሕሪ ምምጻእ ወዲ ፊውቶራሪ ኣንፈቱ ከምዘጥፍአ መርከበኛ ኣብ ማእከል ባሕሪ ጸምበለል ክብል ገይርዎ ይርከብ፡፡
ወዲ ፊውቶራሪ ኣብ ቀረባ እዋን ንሚኒስተር ሃብቲ ባሕሪ ኤርትራ ተወልደ ቀላቲ ከየፍለጠ 50 ዝኾኑ ኣባላት ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ ኤርትራ ብኢደ ወነኑ ብጅምላ ኣሲርዎም ኣሎ፡፡ ብዘይዝኾነ ኣፍልጡኡ ብጀምላ ናይ ዝተኣሰሩ ኣባላቱ ክማጎትን ከፍትሖምን ክጽዕር ዝግበኦ ሚኒስተር ተወልደ ቀላቲ ንባዕለይ’ከ እንታይ ሒዘላ ብዝመስል ትም ብምባሉ ኣብ ትዕዝብቲ ኣባላቱ ወዲቑ ይርከብ፡፡
ብጅምላ ንዝተኣሰሩ ኣባላት ሚ/ሪ ሃብቲ ባሕሪ ዝኣሰረ ወዲ ፊውቶራሪ ምኽንያት መእሰሪኦም ምጥፍፋእ እዩ ክብል የውሪ ኣሎ፡፡ ኮር ተገምጠል እዚ ኩሉ ባህሪያዊ ሃብቲ ባሕሪ ንግብጺን የመንንእናሸጠ ዝኣከቦ ማእለያ ዘይብሉ ዶላር ኣበይ ኣትዩ ዘይተሓተተን ዘይተኣሰረን ወዲ ፊውቶራሪ ንመሳኪን ኣባላት ሃብቲ ባሕሪ ምእሳሩ ኣባላት ሚ/ሪ ሃብቲ ባሕሪ፡ ሓይሊ ባሕሪን ህዝቢ’ቲ ከባቢን ዓገብ ይብሉ ኣለው፡፡
ሃብትን ጸጋታትን ባሕሪ ናይ ህዝብን ሃገርን እዩ፡፡ ቅድም ክብል ብኮርፐረሽን ሃብቲ ዓሳ ናይ ህግደፍ ትካል ባዕሉን ምስ መሻርኽቱ ወጻኢተኛታትን ጓሕጒሕዎ፡ ሕጂ ከኣ ሓለቓ ስታፍ ሓይሊ ባሕሪ ምስ ፕረዚዳንት ወጊኑ ናብ ማሕፎዳኡ ንምእታው ላዕልን ታሕትን ኣብ ምባል ይርከብ፡፡
እቶም ሰሪሖም ናብ ካዝና መንግስቲ ወይ ሚ/ሪ ፋይናንስ ኣታዊ ክገብሩ ዝጸንሑ ኣባላት ሚ/ሪ ሃብቲ ባሕሪ ግና ማሕልፎ ተሓተቲ ኮይኖም ኣብ መዓስከር ሓይሊ ባሕሪ ገደም ብጅምላ ተኣሲሮም ግዳይ ከቢድ መግረፍትን ስቅያትን ኮይኖም ኣለው፡፡
ልዕሊ 1,200 ኪ/ሜ ንውሓት ዘለዎ ገምገም ባሕሪ ተጎዝጒዙ ዝነብር ህዝቢ ኤርትራ ባኒ ስኢኑ ብምጽጋሙ ዝሕዞን ዝጭብጦን ስኢኑ ዓቕሉ ኣጽቢቡ ብኣቦሓጎታቱ እውን ተሰሚዑ ብዘይፈልጥ ደረጃ ንስደት እናተጓረተ ምርኣይ ዘሕዝን እዩ፡፡ እቶም ብዛዕባ’ዚ ንህልውና ህዝቢ ዝፈታተን ዘሎ ውህብ ኩነታት ዘይረኣዮም ነጋውስ ግን ጸጋታት ሃገር ይዘምትዎ ኣለው፡፡
እቲ ሕንኽ ዘይብል ዓይኒ ዘውጸአ ደረቐኛ ወዲ ፊውቶራሪ ስጉምታቱ ምኹኑይ ንምምሳል ኣብ ልዕሊ ኡሱራት ብዝፍጽሞ መግረፍትን ስነ-ኣእምራዊ ጸቕትን ንምጉልባብ ክብል ምንጪ ወጻኢ ሸርፊ ሃብቲ ዓሳ ምስ ወጻኢተኛታት ሸሪኾም ዘሚቶምዎ እናበለ የውሪ ኣሎ፡፡
ኣብ ልዕሊ ትካሉ ድፍረት ወዲ ፊውቶራሪ ዝተዓዘበ ሚኒስተር ተወልደ ቀላቲ ኤክስፐርት ባሕሪ ንዝኾኑ ኣባላት ሚኒስትሪኡ ብሚስጢር ኣኪቡ ወዲ ፊውቶራሪ ንፖሊሲታትን ኣሰራርሓታትን ሚኒስትሪና ጥሒሱ ንዝፍጽሞ ተግባራት ንምጽናዕ ኣዋፊሩን ንባዕሉ ዑደት ገይሩ ሓድሓደ መጽናዕታት ኣኪቡ ጸብጻብ ናብ ፕረዚዳንት ኣቕሪቡ ዋላ እንተነበረ ኣውንታዊ ግብረ መልሲ ኣይረከበሉን ጥራይ ዘይኮነ ብኣንጻሩ ሚኒስተር ተወልደ ቀላቲ ዘይሕወሶን ዘይፈለጦን ንጽላት ባሕሪ ናይ ምምራሕ ሓላፍነት ዘለዎ ቦርድ ኣቖመሉ፡፡
——-ይቕጽል
==========[[[[[[]]]]]]]]]]================


text:
“ብእከይ ተግባራት ፋሽስታውያን ከይተሰኮና ህዝባዊ ቃልስና ክነሕይል ይግባእ፡፡” ግዝያዊ ከንቲባ ከተማ መቐለ ዶ/ር ገ/መድህን ኪሮስ
ህዝቢ #ትግራይ ብሰንኪ መንነቱ ብህይወት እንተሎ ብሓዊ ክቓፀል ምግባር ጫፍ ጭካነን ባህግታትን #ፋሽስታውያን ሓይልታት ከምዝኮነን እዚ እከይ ተግባር #ህዝቢ ትግራይ ርእሱ ከድንን ኢሎም ዝፈፀምዎ እኳ እንተኾነ ፣ ብኣንፃሩ ህዝቢ ትግራይ በዚ ከይተሰኮነ ቓልሱ ከሕይል ዝገብር ከም ዝኾነ ተገሊፁ። ግዝያዊ ከንቲባ ከተማ #መቐለ ዶ/ር ገ/መድህን ኪሮስ ፋሽስታውያን ፀላእቲ ተላፊኖም ህዝቢ ትግራይ ካብ ገፀ #ምድሪ ንምጥፋእ ሐዚ እውን ኣራዊት ኣብ ልዕሊ መሰል ኣራዊት ዘይፍፅምዎ እከይ ተግባራት ኣጠናኺሮም ይቕፅልሉ ብምህላዎም፣ ህዝቢ ትግራይ ካብ ዝኾነ እዋን ንላዕሊ ሓድነቱን ውዳበኡን ኣጠናኺሩ ክቃለሶም ይግባእ ኢሎም። ኩሉ ሕብረተሰብ ድማ ህዝቢ ትግራይ መሰል #ዓርሰ ውሳነኡ መሊኡ ክሳብ ዘረጋግፅ ፣ ውሽጣዊ #ሓድነቱ ብምስጣም የካይዶ ንዘሎ ህዝባዊ #ቃልሲ ከሕይሎ ይግባእ ዝበሉ ዶ/ር ገ/መድህን #መንእሰይ ትግራይ ታሪኽ ኣብ ዝሰርሐሉ ዕድመ ንእስነቱ ተነቢሩ ዘሎ ዕፅዋን ክባን ንምፍንፃሕ ብፅሒቱ ክፍፅም ዶ/ር ገ/መድህን ኪሮስ ተላብዮም። ብመርሃዊ ተስፋይ


text:
“ስደተኛ ጓል-ኣንስተይቲ” ካብ ዝብል ናይ እንግሊዘኛ ቃላት ኣዋሲቡ፡ “ረፉሺ” ዝብል ስያመ ዘለዎ፡ ኣሜሪካዊ ትካል ግብረ-ሰናይ፡ ንስደተኛታት ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ኬንያ ናይ ትምህርቲ ዕድል ዝህብ’ዩ። ብሰንኪ ለበዳ ቫይረስ ኮሮና እተን ኣዝየን ዝተሃስያ ኣካል ሕብረተሰብ ደቂ ኣንስትዮ’የን። ስለዚ እምበኣር’ዩ፡ እዚ ረፉሺ ዝተባህለ ትካል፡ ኣተኵሮኡ ኣብ ኬንያ ንዝነበራ ደቂ ኣንስትዮን ስደተኛታትን ብምግባር ዝሰርሕ ዘሎ።
ካብ ናይሮቢ ውጽእ ኢሉ ኣብ ዝርከብ ስፍራ፡ ኣስታት 20 ዝዀና ደቂ ኣንስትዮ ንትምህርቲ ኮምፕዩተር ክከታተላ ይርኣያ። ኣብ መንጎአን ካብ ሶማል ዝተሰደደት ጓል 20 ዓመት ፋርቱማ ጋራድ ትርከበን። ፋርቱማ ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመታት’ያ፡ ኣብ ሃገራ ድሕሪ ዝወረደ ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ፡ ሃዲማ ናብ ኬንያ መጺኣ።
ሎሚ ብሳላ ግብረ-ሰናይ ትካል ረፉሺ ምስቶም ውጻእ-መዓት ስድራ ክትራኸብን ክትመሃርን ዕድል ረኺባ ኣላ። ፋርቱማ ብቓላታ፤“ኣብ እዋን ውሸባ ቴለፎን ተዋሂቡና ካብ ገዛና ንመሃር ኔርና። ምስ ረባሺ ድምጺ ጎረባብቲን ተደጋጋሚ ምቍራጽ መስመር ቴለፎንን፡ እቲ ትምህርቲ ምክትታሉ ምቹእ ኣይነበረን። ምሉእ ኣተኵሮ ምግባር ኣጸጋሚ ነይሩ። እቲ መምህር እንታይ ይብል ምንባሩ ንምስዓቡ’ውን፡ ብቴለፎን ቀሊል ኣይኰነን።”
ብሰንኪ ዝህልወን ተጽዕኖ፡ ካብ ትምህርቲ ዝያዳ ዝበዅራ ደቂ ኣንስትዮ ብምዃነን፡ ነዚ ሃጓፍ’ዚ ንምምላእ፡ ረፉሺ ንደቂ ኣንስትዮ ኣብ ትምህርቲ ዝሕግዝ’ዩ። ክወርደን ዝኽእል ኣካላዊን ጾታዊን ዓመጻት ድጋፍ ንምሃብ እቲ ትካል’ውን ይሰርሕ’ዩ።
ሓላፊ ትካል ረፉሺ ኣብ ኬንያ ዝዀነ ጆፈሪ ቲግ፡ ብሰንኪ ለበዳ ቫይረስ ኮሮና ንደቂ ኣንስትዮ ዝወርደን ዝነበረ በደላት ከም ዝበኣሰ ይገልጽ። እቲ ሽግር ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ደቂ ኣንስትዮ ዕጽፊ ምዃኑ ድማ ይውስኽ። ድኽነት ብዘስዕቦ ድፍኢት፡ ናብ ምንዝርና ክኸዳ ዓቢ ተኽእሎ ከም ዘሎ’ዩ ቲግ ይገልጽ።
ትካል ረፉሺ እምበኣር፡ ኣብ ርእሲ’ቲ ናይ ትምህርቲ መደባቱ፡ ንኣደታት ምስ ደቀን ውሕሰነት ኣብ ምሃብን መዕቆቢ ኣብ ምቕራብን ይነጥፍ።
ኢትዮጵያዊት ደራ ኣንያንኛ ካብ ጓል ክልተ ዓመት ኣትሒዛ’ያ ምስ ስድራቤታ ኣብ ኬንያ ትቕመጥ ዘላ። ብሳላ ትካል ረፉሺ ሕልማ ሰሚሩስ ናይ ኮምፕዩተር ኣርቃቒት (ኮምፕዩተር ፕሮግራመር) ክትከውን ከም ዝኸኣለት ትሕብር። ብሰንኪ ሰንኮፍ ኣረኣእያ፡ ደቂ ኣንስትዮ፡ ሕልመን ከየተግብራ በዂረን ምጽናሐን ድማ ትጠቅስ።
“ከም ደቂ ኣንስትዮ፡ እሞ ከኣ ስደተኛታት ኣብ ገዛ ኴንና፡ ስራሓት ገዛ ክንዓምም፡ ክንምርዖን ክንወልድን ድሕሪኡ ድማ ደቂና ከነዕቢ’ዩ እቲ ዝጸንሐ ትጽቢት። መብዛሕትአን ደቂ ኣንስትዮ ስደተኛታት ድማ ካብዚ ዓንኬል’ዚ ኣይወጻን’የን። ስለዚ ከኣ’ዮም ደቂ-ተባዕትዮ ልዕሌና ናይ ትምህርቲ ዕድላት ዝረኽቡ።”
ብመሰረት ጸብጻብ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት፡ ልዕሊ 80,000 ሓተትቲ ዑቕባን ስደተኛታትን ኣብ ኬንያ ኣለዉ። ካብዚኣቶም ኣስታት 80% ደቂ ኣንስትዮን ህጻናትን ምዃኖም እቲ ትካል የvልክት።
ብመሰረት ወሃቢት ቃል ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ጨንፈር ኬንያ ዝዀነት ኢጁን ብዩን ድማ፡ ብሰንኪ ባህሊን ካልእ ተጽዕኖታትን፡ ተሰከምቲ ኣደራዕ ደቂ ኣንስትዮ ስደተኛታት’የን። ብእኡ ምኽንያት ድማ ትብል እታ ወሃቢት ቃል፡ ብዙሓት ካብኣተን ኣደዳ ትሕቲ-ዕድመ መርዓን ምቍራጽ ትምህርቲ ይዀና።ረፉሺ እምበኣር ነዚ ሃጓፍ’ዚ ኣብ ምዕባስን ምቅላልን’ዩ ይጽዕር ኣሎ።


text:
ከተማ የተቦሪ ሽወደን
ሓሙሰ ዕለት 3 ጥቅምቲ 2013 ብዘጋጠመ ሓደጋ ምጥሓል መርከብ ኣብ ባሕሪ ብዙሓት ኤርትራዊያን ዜጋታትና ከምዝሞቱ ክንሰምዖን ክንከታተሎን ጸኒሕ ኣሎና። እዚ ተርእዮ’ዚ ተደጋጋምን ዘሕዝን ሕማቕ ኣጋጣሚ ኢዩ፡ ንኹሎም ዝሞቱ ድማ መንግስተ ሰማይ የዋርስ ንስድራቤት ድማ ጽንዓት ይሃብ። ኤርትራዊያን ተቐማጦ የተቦሪ ናይዚ ሓዘን ተኻፈልቲ ምኻኖምን ብሓባር ንምሕዛንን ብሰምበት 6 ጥቅምቲ ካብ ሰዓት 15.00 ድ.ቀ ኣብ ክበብ ማሕበረ-ኮም ናይ ሽምዓ ምብራህ ሰነስርዓት ኣካይዶም።
ኣብቲ ሰነስርዓት ኣቦ መንበርን ሓላፊ ማሕበራዊ ጉዳያት ማሕበረኮምን ነቲ መደብ ብዝኽሪ ሰማእታት ድሕሪ ምኽፋት በብወገኖም ነዚ ኩነታት ኣመልኪቶም ቃል ምጽንናዕ ኣቕሪቦም። ህዝቢ በብተራ ሽምዓ ብምብራህ ከምቲ ንቡር ንግዳያት ኣልቂስሎም። ኣብ መወዳእታ ድማ ዝተወፈዩ እኽለማይ ተኻፊሉ፡ እዚ ሓደጋ ናይ መወዳእታና ይግበሮ፡ ኣምላኽ ኢዱ የምብረልና ገጹ ይመልሰልና ብምባል ጸሎቶም ብምበጻሕ መደብ ምጽንናዕ ተፈጺሙ።
ኣብዚ ኣዝዩ ብዙሕ ህዝቢ የተቦሪ ዝተኻፈሎ መዓልቲ ክምሰገን፡ ክዕቀብን ክቕጽልን ዘለዎ ኣካል ባህልና፡ ዜጋታት ዝኣክል ትሕዝቶ ሒዞም ምመጻኦም፡ ኩለን ሃገራዊያን ውዳበታት ዝተፈላለዩ ኣበርክቶ ምግባረንን መንእሰያትና ድማ ብዘይዕረፍቲ ምስሳዮም ኣብቶም ኣደዳ ባሕሪ ዝኾኑ ዜጋታትና ዘሎና ምሉእ ፍቕርን ክብርን ዘርኢ ኢዩ ነይሩ።
ዝሞቱ መንግስተ ሰማይ የዋርስ
ንስድራቤት ድማ ጽንዓት ይሃብ።
ኤርትራዊ ማሕበረኮም የተቦረን ከባቢኡን


text:
ብፌደራል መንግስቲ ናይ ዝተሸመ ግዚያዊ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ኣባል ካብኔ ዝኾና ሓላፊት ቢሮ ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ወይዘሮ እትየነሽ ንጉሰን ኣባል ኮማንድ ፖስትን ሓላፊ ቢሮ ፍትሕን ክልል ትግራይ ኣቶ ኣበራ ንጉሰን ኣብ ትግራይ ብኢሱዎ ከምዝቐፀለ ዝዝረበሉ ፆታዊ ዓመፅ ደቂ ኣንስትዮን ኣዋልድን ብዝምልከት ካብ ሰማዕቲ ዝተልዓሉ ሕቶታት መልሲ ሂቦም ኣለው።
ኣቶ ኣበራ "ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮን ኣዋልድን ዝፍፀመ ዘሎ ኣረመናዊ ተግባር ንፌደራል መንግስቲ ንነግር ኣለና’’ ምስ በሉ ሰራዊት ኤርትራ ካብ ትግራይ ክወፅእ ሪፖርት ካብ ምግባር ሓሊፍና ነዚ ሓይሊ እዚ ናይ ምእላይ ይኹን ናይ ምምጓት ዓቕሚ ስለዘይብልና ጥርዓን ነቕርብ ኣለና’’ ኢሎም።
"እተን ዝተጠቕዓ ደቂ ኣንስትዮ ዝወረደን ግፍዒ እናነብዓ ይነግራኻ ንስኻ እውን እናነባዕኻ ትሰምዐን’’ ዝበላ ወይዘሮ እትየነሽ "ሞራልካ ዝሰብር ክብሪ ትግራዋይ፣ ዝተኸበራ ደቂ ኣንስትዮና ብውርደት ክትሪኦ ከለኻ ብጣዕሚ ዘሕዝን እዩ’’ ኢለን።ከም ናይ ስግግር ምምሕዳር "ዳርጋ ብኹሉ ኣባላት ካብኔ’’ ዝኾነን እዩ። ፌደራል መንግስቲ መፍትሒ ክህብ ንፅዕር ኣለና’’ ኢለን።
ምሉእ ድምፂ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል::


text:
ምምስራት ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ፡ ከምዘይቀጸለ ተሓቢሩ2022-01-27 19:38:19 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP News Read 388 times
- font size decrease font size increase font size
(ኣርማ ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ ወግዓዊ ዝኾነሉ ኣጋጣሚ ዘርኢ፡ ካብ ኣገልግሎት ዜና ኢትዮጵያ ዝተወስደ)
መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ኣብ 1991 ምስ ምውዳቕ ስርዓት ደርጊ ዝፈረሰ ሓይሊ ባሕሪ ዳግማይ ንምህናጽ ከካይዶ ዝጸንሐ መስርሕ ከምዘይተዓወተ ሬድዮ ኤረና ምንጭታታ ጠቒሳ ሓቢራ። ማዕከን ዜና ኣጃንስ ፍራንስ ፕረስ (AFP) ብወገና ኣብ ወርሒ መጋቢት 2019 ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ፍራንሳን ብዛዕባ ምምስራት ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ ኣብ ስምምዕ ተበጺሑ ከም ዝነበረን ድሕሪ ውግእ ኣብ ትግራይ ምብርዑ ግና እቲ ውዕል ከም ዝተቛረጸ ጠቒሳ። ብመሰረ እቲ ናይ ሬድዮ ኤረና ዜና ጠንቂ ምቁራጽ ምስርሕ ምምስራት ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ ምፍራስ ስምምዕ ክልቲአን ሃገራት ምዃኑ ኣስፊሩ።
ብመስረት እቲ ኣብ መንጎ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶር ኣብይ ኣሕመድን መራሒ ፈረንሳ ኣማኑየል ማክሮንን ተበጺሑ ዝነበረ ስምምዕ፡ ፈረንሳ ንኢትዮጵያ ኣብ ምምስራት እቲ ሓይሊ ባሕሪ ዝውዕል 85 ሚሊዮን ዩሮ ከተለቀሓ ቃል ኣትያትላ ነይራ እያ።
ብዘይካቲ ናይ ገንዘብ ሓገዝ፡ ኣዘዝቲ ሓይሊ ባሕሪ ክኾኑ ዝተመልመሉ ኢትዮጵያውያን ወታደራት ኣብ ፈረንሳ ከይዶም ሰልጢኖም እዮም። መንግስቲ ኢትዮጵያ እውን ኣብ ባህርዳርን ካልእ ማያዊ ከባብታትን መሰልጠኒ ከፊቱ ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ዝኾኑ መንእሰያት ኣሰልጢኑ ኣመሪቑ እዩ። ብዘይካዚ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ካብ ፈርንሳ ብልቓሕ ክቐርበሎም ዝጠለብዎ ናይ 4 ቢልዮን ዶላር ኣጽዋርን ነፈርቲ ውግእን ክርከብዎ ከምዘይከኣሉ እቲ ዜናዊ ጸብጻብ ኤረና ሓቢሩ። ኣብዚ እዋንዚ ግና ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዝኾነ ይኹን ወታደራዊ ርክብን ምትሕግጋዝን የለን። መንግስቲ ፈረንሳ ኣብ ትግራይ ብ4 ሕዳር 2020 ውግእ ምስ ጀመረ፡ ምስ ኢትዮጵያ ዝኣተዎ ወታደራዊ ውዕል ከቋርጽ ግዜ ኣይወሰደን፡
ኢትዮጵያ ኣፍደገ ባሕሪ ዘየብላ ክንሳ፡ ሓይሊ ባሕሪ ክትምስርት ምንቅስቓሳ ናይ ብዙሓት ወገናት መዛራቢ ኮይኑ ነይሩ እዩ። ብዛዕባ መደበር ሓይሊ ባሕራ፡ ናብ ቀይሕ ባሕሪ ከተቋምት እንከላ ብወገን ኤርትራ ግና ነዚ ብዝምልከት ዝተባህለ ኣይነበረን።


text:
ንግዝያዊ ምእለይ ኣረጋውያን
ንናይ ሓጺር ግዜ ኣገልግሎትን (Korttidsboende) ምልምማድን ትረኽበሉ ብናይ ምምሕዳር ዝግበረልካ ግዚያዊ ምእለይ ክፍሊ እዩ።
ሓደ ካብ ስድርኡ ወይ መቕርቡ ኣብ ገዝኡ ንዝኣሊ ዘሎ ሰብ ዕረፍቲ ክረክብ ምሉእ መሰል ኣለዎ። ስለዚ ዕረፍቲ ኣብ ዝወጻኻሉ ግዜ ንሓጺር ግዜ ኣብ ናይ ግዚያዊ መእለይ ኣረጋውያን ኣብ ዝመረጾ ቦታ ክእለ ይጸንሕ።
ሕቶ ምስ ዝህልወኩም በዚ ኣድራሻ ርኸቡና፡
”Omvårdnad Direkt”
ካብ ሶኒ – ዓርቢ 8:00-16:30
ቴሌፎን – 0270-756 56
ተወሳኺ ሌንካር
ፋርማሲ/ቤትመድሃኒት
መድሃኒት ኣብ ፋርማሲ ኢኻ እትዕድጎ። ገለ መድሃኒታት ካብ ሓኪምካ ፕረስክሪፕሽን የድልዮ። እቶም ኣብ ፋርማሲ ዚሰርሑ ብዛዕባ ሕማምን ኣፋውስን ብዙሕ ይፈልጡ እዮም። ንሓያሎ ሕቶታትካ ኪምልሹ ይኽእሉ እዮም። ኣብቲ ፋርማሲ ንእተፈላዩ ሕማማት ዚምልከቱ ብሮሹራትውን ይርከብ እዩ።


text:
ዝሓለፈ ቐዳመ ሰንበት ኣብ ክልታት ኣምሓራን ኦሮሚያን ኣብ ዝተኻየደ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ፡ 10`ታት ሞይቶም ኣማኢት ቆሲሎም ኣለዉ፡ ብጸብጻብ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ድማ ከባቢ 100 ሞይቶም። ተቓአውምቲ ሰልፍታትን ጉጅለታት ተሓለቕቲ መሰላትን፡ እቶም ተሰለፍቲ ሰለማውያን ከምዝነበሩ እንተኾነ ሓይልታት ጸጥታ ተኹሲ ከምዝኸፈትሎም ይገልጹ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ብወገኑ፡ ገለ ካብ`ቶም ሰልፈኛታት፡ ተተኮስቲ ከይተረፈ ዝርከቦ ኣጽዋራት ዝሓዙ`ዮም ኔሮም ይብል።
ኣብ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል መጽናዕቲ ዘካይድ ፍስሃ ተኽለ፡ እቲ ሰልፍታት ኦሮሚያን ክሊ ኣምሓራን ጎኒ ንጎኒ ዝተኻየደ`ኳ እንተኾነ፡ ሓደ ዓይነት ምረት ኣይኮነን ዘለዎም ይብል፡
“ኣብ ክልል ኦሮሚያ፡ መበገሲ`ቲ ተቓውሞ ንኣዲስ ኣበባ ንምስፋሕ ዝተገብረ ማስተር ፕላን`ዩ። ኣብ ክልል ኣምሓራ እቲ መበገሲ ማእሰቲ 5ተ ኣባላት ኮሚቴ መንነትን ርእሰ-ውሳነን ወልቃይት`ዩ። ነቲ ተቓውሞን ሰልፍን ቀልጢፉ ዝወልዕ እዚ`ዩ”
ፍረድ ንያበራ፡ ኣብ ኣሪጋቶ ኢንተርናሽናል ዝተባህለ ጸረ-ድኽነት ቖልዑት ዝሰርሕ`ዩ። ነቲ ናይ ኣምሓራን ኦሮሞን ተቓውሞታት ሓደ ዝገብሮ ምኽንያት፡ መረረቶም ናብ መንግስቲ ክገልጹ ዘይምኽኣሎም`ዩ ይብል።
“ንዓይ ከምዝርድኣኒ፡ ብሓፈሽኡ ኣብ ኢትዮጵያ ንሲቪላዊ ማሕበረሰብን ንውድባትን ዝኸውን ዕድላት ከምኡ`ውን መማራጺ ርእይቶታት እናተሸምረረ ይኸይድ ስለዘሎ`ዩ። ሰባት ዝተፈለየ መረረት ክህልዎም ይኽእል`ዩ፡ ግን ዝገልጽሉ ዕድል የብሎምን”
ኣብ ለንዶን ኣብ ዝርከብ ትካል ትምህርቲ ኤኮኖሚክስ ሰብኣዊ መሰላት ዘጽንዕ ኣዎል ኣሎ ብወገኑ፡ ብታሪኾም ነንሕድሕዶም ዝጠማመቱ ዝነበሩ ወገናት ናብ ሓደ ይመጹ ኣለዉ ይብል።
“ ኣብ`ዚ ሓደ ዓመት ንርእዮ ዘለና ጉዳይ፡ ብኽልተ ወገን ዝነበሩ ህዝብታት ናብ ሓደ ይመጹ ከምዘለዉ`ዩ። ነቲ ተቐራሪቦም ካብ ምስራሕ ክፈላልዮም ዝጸንሐ ነገራት ኣብ ምውጋዱ ይሰርሑ`ለዉ። ስለዚ ኣብ መንጎ ኣምሓራን ኦሮሞን ኣገዳሲ ዝኾነ ናይ ሓድነት መግለጽታት ይስማዕ ኣሎ “
መጻኢ እንታይ ከምዝወልድ ግን ዝፍለጥ ነገር የለን ዝብል ኣቶ ፍስሃ ተኽለ ድማ ኣብ ተግባራት መንግስቲ ከምዝምርኮስ ይገልጽ። ኣተሓሒዙ፡ መንግስቲ ነቶም ሰልፈኛታት ሓሳቦም ክገልጹ ዘፍቅደሎም እንተኾይኑ፡ እቲ ኩነታት ክመሓየሽ`ዩ። መንግስቲ መጠኑ ዝሓለፈ ናይ ሓይሊ ምውሳድ እንተቐጺሉ ግን፡ እቲ ኩነታት ክቕጽል`ዩ ምናልባት`ውን ክገድድ ይኽእል ይብል።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ኣንጻር- ሃገር ዝህውኹ ዝበሎም ተቓወምቲ ሰልፈኛታት ምጥንቃቑ ቐጺሉ`ሎ።


text:
ኣብ ሓደ ቦታ ናይ COA መብዛሕቱ ጊዘ ምስ ብዙሕ ዝበሉ ጉጂለ ነበርቲ ትጸንሑ። እቲ መዓስከር COA ዘዳልወልኩም ንነፍስወከፍ ሰብ ጉድኣት ዘየሰዕብ ክነብረሉ ዚከኣል ኺኸውን ኣለዎ። ኣብቲ መዓስከር ስለዚ እዩ ነንሕድሕዳካ ምክብባር ክህሉ ዘለዎ። ልክዕ ከም ናይ ነዘርላንድ ሕብረተ-ስብ።
ከም ሓደ ነባሪ ናይ COA ቦታ፣ ዉሕስነት ዘለዎ ቦታ መሰልኩም እዩ። ዝኾነ ዓይነት መጥቃዕቲን ሓይልን ኣብ ደቂ ሰባት ቅቡልነት የብሉን። እዚ መጥካዕቲ ብዘየገድስ ኣካላዊ ይኹን ወይ ታህዲድ። ከጋጥም ይኽል እዩ ንስኩም ኣብ ናይ COA ቦታ ዉሕስነት ዘይብሉ ኮይኑ ክስመዓኩም። ከምዚ እንተኾይኑ ኩሉሳዕ ምስ ሓደ ናይ COA ሰራሕትኛ ተዛረቡ። ኣብቲ ጽሑፋት ዉሕስነት ዘይብሉ፣ ሓገዝ ምሕታት፣ ዘቤታዊ-ጎነጽን ግልያነት ዝብል ዝያዳ ሓበሬታ ትረኽቡ።
ግደታ
ዉሕስነት ዘለዎ ከባቢ ንምፍጣር ግዴታ ኣለኩም፣ ንኣብነት እቲ ሕጋጋት ኣብ ተግባር ብምወዓል። ኣብ ነዘርላንድ ካብ ምንታይ ሓደጋታት ከም ትጥንቀቁ ኣስተብህሉ። ኣብቲ ናይ ሓበሬታ ወረቅት Gevaren in de natuur en omgeving ኣገዳሲ ሓበረታ ብዛዕባ’ዚ ትረኽቡ።


text:
ስዉኣት ኣብ ዝለዓለሉ፡ ድፋዓትን ሂር ዝብል ግንባራትን፡ መጥቃዕትን ምዝላቕን ጸረመጥቃዕትን ድብያታት ወደገባን—ወዘተ እዮም ቅጅል ዝብሉና። ሓቂ እዩ እቲ ተዋጋኢ ሰራዊት (ተጋዳላይን ዋርሳይን/ ሕጂ ሰራዊት ምክልኻል) ዝኸፈሎን ዝኸፍሎ ዘሎን መስዋእታት ርኡይ እዩ። ኣገባብ ኣሰዋውኣ ግን ብዓይነቱ ብዙሕ እዩ። ኩሉ ምእንቲ ሃገርን ሓባራዊ ዓወትን ረብሓን ዝብጆ ስዉእ ንብሎ። ንቅዱስ ዕላማ ስለዝኾነ።
ስዉኣትና ኣብ መሳርዕ ኩለን ውድባት ኤርትራን ኣብ ኩሉ ኩርነዓት ኤርትራን ወዲቖም። ብስም ኤርትራን ምእንቲ ኤርትራን ዝሃለቐ ህዝብና እውን ኣሎ።
ዕስራ ሰነ ኣብ ትመጸሉ፡ ኣቃልቦ ሚድያ ዝያዳ ናብ ዘመነ ገድሊ ዝኸይድ እኳ እንተኾነ፡ እቲ ንናጽነት ኤርትራ ንምውሓስ ብነባር ተጋዳላይን ዋርሳይን ዝተኸፍለን ዝክፈል ዘሎን መስዋእቲ ከቶ ኣይንርስዖን። ኣቀራርባና እውን ነዚ ዘንጸባርቕ ክኸውን ኣለዎ።
እቲ ኣብ ውግኣት ዝተኸፍለ መስዋእቲ ኣብ ቦትኡ እንከሎ፦
ብወገን ህዝቢ
1- እቶም ተጋደልቲ ሓጊዝኩም ተባሂሎም ዝተቐዝፉ ዓድታት ኤርትራ
2- እተን “የ ወንበዴ እናቶች” ተባሂለን ብዘስካሕክሕ ኣገባብ ብሳንጃ ዝተበጣጠሳ ኣደታት
3- እቶም ንተጋደልቲ ደቆም ክሕግዙ ኣብ ርሱን ውግኣት ብዳርባ ነፈርቲ ይኹን ከቢድ ብረታት ዝተቐዝፉ
4- እቶም ኣብ ቱሽቱሽ ጸላኢ ሃገራዊ ዕማማቶም እና ኣሳለጡ ዝተታሕዙ እሞ ብኣሳቃቂ መግረፍቲ ዝሓለፉን ዝተረሸኑን
ሰብ ዘየስተውዕለሉ መስዋእታት ተጋደልቲ
1- እቶም ውድባዊ ዕማማቶም እናሳለጡ ኣብ ደጀን ብደብዳብ ነፈርቲ ዝተሰውኡ
2- እቶም ብሕማም ዝዓረፉ
3- እቶም ምልእቲ ለይቲ ኣብ ግናይ ጽርግያታት ሳሕል ክጓዓዙ ጸኒሖም ድኻም ኣሰኒፍዎም ምስ ተሳፈርቶም ዝጸደፉ ኣውቲስቲ ተጋደልቲ
4- እቶም ኣብ ኢደስርሓትን ጋራጃትን ካልእ ዎርክሾፓትን ዓቕሚ ውድቦም ከዕብዩ ክብሉ ብኤለክትሪክ ይኹን በቲ ከቢድ ክፋላት ናይቲ ዘጋጥምዎ መኪና/መስናዕ ወይ ከቢድ ብረት ተጸቒጦምን ብኻልእ ሓደጋታትን ዝተሰውኡ
5- እቶም ብጥሜትን ጽምእን ህይወቶም ዝሰኣኑ
6- እቶም “ካብ ጸላኢ ዝሕዘኒ” ኢሎም ቡምበኦም ዝፈጀሩ
7- እቶም ድሕሪ ነዊሕ ጉዕዞ ኣብ ሩባ ደቂሶም ከለዉ ዘይተጸበይዎ ጋሻ ውሒጅ ዝወሰዶም
8- እቶም ጥሜት በርቲዕዎም ዘይብላዕ ኣቑጽልቲ ሓዊሶም ዝተሰመሙ
9- እቶም ቁማል ድቃስ ከሊእዎም “ይኸውን” ዝበልዎ ቀመም ኣብ ክዳኖም ነስኒሶም ዝተሰመሙ
10- እቶም ብግዝያዊ ጭንቀት ተበሳጭዮም ህይወቶም ዘሕለፉ
11- እቶም ኣብ ምስካም ከበድቲ ነገራት (ከም ኣኻይሽ ሕሩጭን ሰናዱቕ ኢምዳድን) ሕዱር ኣካለ ስንክልና ዘጋጠሞምን ብሰንኪ ሕልኽላኻቱ ህይወቶም ዝሰኣኑ
12- እቶም ብሰንኪ ኣድሓርሓርቲ ደቂ ሃገር ኣብ መስመር ደጀናት ዝተኸልዎ ፈንጅታት ዝተሰውኡ
13. እቶም ኣብ ውግእ ሓድሕድ ካብ ክልቲኡ ውድባት ዝተሰውኡ
14. እቶም ንናጽነት ሃገሮም ወፊሮም ብሰንኪ ፖለቲካዊ ሕሳባት ኣብ ኩለን ውድባት ኤርትራ ዝተቐንጸሉ
— ኮታስ
ኣሰዋውኣ ዓይነታት ደኣ ይሃልዎ እምበር፡ ኩሉ ምእንቲ ኤርትራ ኣብ ዝግበር ቃልሲ ዝተኸፍለ ስለዝኾነ ሓደ እዩ።
ተጋዳላዩ፡ ዋርሳዩ፡ ገባሩ፡ ሻዕብያኡ ጀብሃኡ—ወዘተ ምእንቲ ኤርትራ ዝተኸፍለ መስዋእታት፡ ብሓደ ዓይኒ ንርእዮ። ህዝቢ ኤርትራ ዝኸፈሎ ዋጋ እዩ። ዋጋ ናጽነትን ሓርነትን። ነብሰወከፍና ድማ ኪነው ኣስማት ምዝርዛር ናብቲ ዓሚቑ ትርጉሙን፡ ገዘፍቲ ዕላማታቱን ክነተኩርን፡ ሕልናዊ ርእሰ-ምርመራ ብምግባር፡ ከም ዜጋታት ዕላምኦም ምሉእ ብምሉእ ክጭበጥ እንታይ ክንገብር ኣለና ዝብል ሕቶ ክነሰላስል ይግባእ።
ዝኽሪ ንሰማእታት ኤርትራ