text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
“ክርስቶስ፡ ትንሣኤ ሥጋና ምእንቲ ከረድኣና ተንሥአ”
ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ውሽጢ መቓብር ሠለስተ መዓልትን ሠለስተ ለይትን ገይሩ መቃብር ክፈቱለይ መግነዝ ፍትሑለይ ከይበለ ሙስና መቓብር ኣጥፊኡ ተንሥአ። እዚ ኸኣ ወዲ ሰብ ኣብ ውሽጢ መቓብር ፈሪሱን በስቢሱን ከምዘይተርፍን ኣብ መወዳእታ መዓልቲ እውን ከም ዝትንሥእ ዘረድእ እዩ። “ ካብ ሞት ተንሢኡ ናይ ዝሞቱ ኵሉ’ውን በዅሪ ስለዝኾነ ናይ ትንሣኤኦም ጀማሪ እዩ” ሮሜ 8፡29-34 ከምኡ’ውን “ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ምዉታን ተፈልዩ ከም ዝተንሥአ ንኣና’ውን ብሓድሽ ትንሣኤ ከም ዘተንሥኣና ንፈልጥ ኢና” 2ይ ቆሮ. 4፡14 ከምዝብል ጐይታና በዅሪ ትንሣኤ ገይሮም ኵሎም ካብ ኣዳም ክሳዕ ምጽኣተ ክርስቶስ ካብዚ ዓለም ብሞት ዝተፈልዩን ዝፍለዩን ደቂ ሰባት ኵሎም ብነፍስን ብሥጋን ሓድሽ ሕይወት ለቢሶም ኪትንሥኡ እዮም። “ክርስቶስ ናይ ሥጋና ምትንሣእ ምእንቲ ከረድኣና ተንሥአ” ከምዝብል። (መቅድመ ወንጌል)።
እዚ ምሥጢር’ዚ ምሥጢረ ትንሣኤ ሙታን ይበሃል። ከምዝፍለጥ ክሳዕ ፍጻሜ ዓለም ንጊዜኡ መጻንሒ፡ ሰብ ኣብ ዝሞተሉ ጊዜ ሥጋ ጻድቅ ኮነ ኃጥእ ብዘይ ኣፈላላይ ኣብ መቓብር ክጸንሕ ከሎ፡ ብኣንጻሩ ግና ነፍሲ ጻድቅ ኣብ ገነት፣ ነፍሲ ኃጥእ ድማ ኣብ ሲኦል ትጸንሕ። ሉቃ. 16፡19-21
ፍጻሜ ዓለም ምስ ኮነ ግና ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኪፈርድ ይመጽእ እሞ ኵሉ ሰብ ይትንሥእ። “ስለዚ ኣይትደነቑ ኣብ መቓብር ዘለዉ ምዉታን ኵሎም ቃሉ ዚሰምዑላ ሰዓት ክትመጽእ እያ። እቶም ሕጉ ዝፈጸሙ ብሕይወት ንምንባር ይትንሥኡ። ክፉእ ሥራሕ ዝሠርሑ ግን ኣብ ፍዳን ጸልማትን ንምንባር ይትንሥኡ” ይብል። ዮሓ. 5፡28።
ብዛዕባ ትንሣኤ ሙታን ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍት ብሰፊሑ ተጠቒሱ ኣሎ። ነቢይ ኢሳይያስ “ሙታን ኪትንሥኡ ኣብ መቓብር ዘለዉ ድማ ሕያዋን ኪኾኑ እዮም። ኣብ ውሽጢ ምድሪ ዘለዉ ድማ ደስ ይብሎም። . . . ” ኢሳ. 26፡18-20 ይብል። ኣብ ትንቢተ ዳንኤል ድማ “ኣብ ምድሪ ኣብ ውሽጢ ሓመድ ካብ ዝደቀሱ ብዙኃት ኪነቕሑ እዮም። ገሊኦም ናብ ናይ ዘለዓለም ሕይወት ገሊኦም ናብ ናይ ኅፍረትን ዘለዓለም ኃሣርን ይኸዱ” ዝብል ተጻሒፉ ኣሎ። ዳን. 12፡1-3።
ኣቦና ኢዮብ ድማ ነገረ ትንሣኤ ሙታን ከመልክት ከሎ “ነኣይ ዝብጀወኒ ግን ሕያው ከም ዝኾነ ኣብ መወዳእታ ዘመን ድማ ኣብ ልዕሊ ምድሪ ከም ዝቐውም እዚ ቈርበተይ’ውን ድኅሪ ምጥፋኡ በቲ ጊዜ’ቲ ካብ ሥጋይ ተፈልየ ንእግዚአብሔር ከም ዝርኢ እፈልጥ ኣሎኹ። ኣነ ባዕለይ ክርእዮ እየ፣ ኣዕይንተይ ድማ ክምልከትዎ እዮም” በለ። ኢዮ. 19፡25-27
ካብ ዕሥራን ክልተን ሥነ ፍጥረት ድኅሪ ሞቱ ትንሣኤ ዘለዎ ሰብ ጥራሕ እዩ። መላእኽቲ ስለዘይሞቱ ትንሣኤ ኣይምልከቶምን እዩ። ንሰብ ትንሣኤ ዘድለየሉ ቀንዲ ምኽንያት ሰብ ብቐደሙ ውን እንተኾነ ነፍሱን ሥጋኡን ከይፈላለየ ብሕይወት ንኽነብር ደኣ እምበር ንሞት ኣይተፈጥረን። 1ይ ተሰ. 5:9 ከቢድ ኃጢኣት ምስ ፈጸመ ዋላ እኳ ናይ ሞት ፍርዲ እንተተፈርዶ ምስ ተነስሐ ግና ትንሣኤ ሙታን ተኣወጀሉ።
በዚ መሠረት መፍቀሬ ሰብ ጐይታ፡ ብቀዳማይ ምጽኣቱ ናብ ዓለም መጺኡ ብዝለበሶ ሥጋ ሞይቱ ተንሢኡ በኵረ ትንሣኤ ክኾነና ከሎ፡ ኣብ ዳግማይ ምጽኣቱ ድማ በቲ ዝተዋሓዶ ሥጋ ብግርማ መለኮቱ ዓለም ንኸኅልፍ ንፍርዲ ኪመጽእ እዩ። መዝ. 49፡2 ፣ ማቴ. 25፡31-32 ፣ ራእ. 1፡17። ዳግማይ ምጽኣቱ ብእልፊ ኣእላፋት መላእኽቲ ተዓጂቡ፡ ሰማይን ምድርን ብመብረቕ እናተሓርሰ፡ ሓዊ ብቕድሚኡ እናነደደ፡ ነቶም ጻድቃን ፍቕሪ ነቶም ኃጥኣን ድማ በቐል መዘኻኸሪ ንኽከውን ነቲ ዝተሰቕለሉ መስቀል ኂዙ፡ ዝተሸንከረ ኣእዳዉን ዝተወግአ ጐድኑን እናኣርኣየ እዩ ኪመጽእ። “እግዚአብሔር ግልጺ ኮይኑ ክመጽእ’ዩ ኣምላኽና ይመጽእ ስቕ ድማ ኣይብልን ሓዊ ኣብ ቅድሚኡ ይነድድ ህቦብላ ንፋስ’ውን ይኸቦ” ከምዝብል። መዝ. 49፡2-3 ፣ ራእ. 1፡7
ንሱ ኣብ ዝመጸሉ እዋን ኣቐዲሙ ንመላእኽቲ ይልእኾም። ንሳቶም ድማ ሠለስተ ረቀቕቲ ኣዋጅ ነጋሪት የስምዑ። (1ይ ተሰ. 4:16) በቲ ቀዳማይ ኣዋጅ “ንቃሕ መዋቲ ዘትነውም/ ሞይትካ ዘለኻ ተንሥእ” ዝብል ኣዋጅ ምስ ተሰምዐ እንስሳ ዝበልዖ፡ ነፋስ ዝበተኖ፡ ቀላይ ዝወሓጦ፡ ዝሓቐቐ ዝደቐቐ ኵሉ ኣካል ኣብቲ ዝፈረሰሉ ቦታ ይእከብ። ካልኣይ ረቂቅ ነጋሪት ምስ ተሰምዐ ከኣ ኣዕፅምትን ሥጋን ተዋሒዶም ብዘይምንቅስቓስ ሓድሽ ሬሳ ፍጹም በድኒ ይኸውን። ኣብ ሣልሳይ ረቂቅ ኣዋጅ ነጋሪት ድማ ብቐዋሚ ኣካል ብእትዛረብ ልሳን ካብ ጸጉሪ ርእሶም ክሳብ ጽፍሪ እግሮም ካብ ኣካሎም ገለ ከይጐደሎም ወዲ ተባዕታይ ብዓቕመ ኣዳም ወዲ ሠላሳ ዓመት፡ ጓል ኣንስተይቲ ኸኣ ብዓቕመ ሔዋን ጓል ዓሠርተ ኃሙሽተ ዓመት ኮይኖም፡ ማዕረ ቁመት ሓደ መልክዕ ኮይኖም ገግብሮም ኂዞም ይትንሥኡ። እቶም ጻድቃን ብርሃን ለቢሶም ብርሃን ተጐናጺፎም ንጐይታኦም ክርስቶስ መሲሎም ኪትንሥኡ እዮም። እቶም ኃጥኣን ግና ጸልማት ለቢሶም ጸልማት ተጐናጺፎም ንዲያብሎስ መሲሎም ኪትንሥኡ እዮም።
ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ድማ ኣብ ዙፋን ጐይትነቱ ተቐሚጡ ከም ፀሓይ ካብ ምሥራቕ ክሳብ ምዕራብ ኣብ ኵሉ ዘለውዎ ቦታ ክረኣዮም እዩ። ማቴ. 24፡27 ነቶም ጻድቃን ብየማኑ፣ ነቶም ኃጥኣን ድማ ብጸጋሙ ከቝሞም እዩ። ነቶም ጻድቃን ኣቱም ናይ ኣቦይ ብሩኻት እቲ ዓለም ኽፍጠር ከሎ ዝተዳለወልኩም መንግሥተ ሰማያት ክትወርሱ ንዑ ናባይ ይብሎም እሞ ንእኡ ተኸቲሎም ናብ ዘለዓለማዊ ሕይወት መንግሥተ ሰማያት ይኣትዉ። ምስኣቶም ይደምረና፡ ኣሜን።
ነቶም ኃጥኣን ግና ብቓል ወቐሳ ኣቱም ርጉማት ካባይ ርሓቑ ናብቲ ንሰይጣንን ኣጋንንቱን ዝተዳለወ ናይ ዘለዓለም ሓዊ ኪዱ ይብሎም እሞ ብእሳታዊ ገመድ ተጐቲቶም ንዲያብሎስ ተኸቲሎም ናብ ዘለዓለማዊ ሞት ገሃነመ እሳት ይኸዱ። ካብዚኦም የድኅነና፡ ኣሜን! ማቴ. 25፡34-41
ኣብዚ ዓለም ዝነበረ ሓጐስን ኃዘንን ደስታን ብኽያትን ከም ሕልሚ ኮይኑ ይተርፍ። መፈጸምታ ዓለም፡ መወዳእታ ወዲ ሰብ ድማ ብኸምዚ ኵነታት’ዚ የብቅዕ። እዚ ኵሉ ክኸውን’ዩ ኣይክተርፍን ከኣ እዩ። ኵሉ ከከም ግብሩ ክኽፈል’ዩ። “እንሆ ቀልጢፈ እመጽእ ኣሎኹ ንነፍስ ወከፍ ከከም ግብሩ ክፈድዮ ኸኣ ዓስበይ ምሳይ’ዩ። ራእ. ዮሓ. 22፡12
"ግናኸ ኣቱም ፍቁራተይ ኣብ እግዚአብሔር ሓንቲ መዓልቲ ከም ሽሕ ዓመት፡ ሽሕ ዓመትውን ከም ሓንቲ መዓልቲ ምዃኑ እዛ ሓንቲ ነገር እዚኣ ኣይትረስዑ። ጐይታስ ኵላቶም ናብ ንስሓ ኺበጽሑ እምበር፡ ሓደ እኳ ኺጠፍእ ዘይፈቱ ስለ ዝኾነ ምእንታኻትኩም ይዕገሥ ኣሎ እምበር፡ ሓደ እኳ ኺጠፍእ ዘይፈቱ ስለ ዝኾነ ምእንታኻትኩም ይዕገሥ ኣሎ እምበር ከምቲ ንገሊኣቶም ዚድንጕ ዚመስሎም ንተስፋኡ ኣየደንጕዮን እዩ። መዓልቲ ጐይታ ግና ኸም ሰራቒ ኾይና ኽትመጽእ እያ ሽዑ ሰማያት ጥዋዕዋዕ እናበለ ኺኃልፍ እዩ፡ ፍጥረት ሰማይ ብሓዊ ነዲዱ ኪመክኽ እዩ፡ ምድርን ኵሉ ኣብኣ ዘሎ ነገርን ኪነድድ እዩ። እዚ ዅሉ ኸምዚ ኢሉ ዚጠአፍእ ካብ ኮነ እንታይ ዝዓይነቶም ሰባት ኢኹም ክትኮኑ ዚግብኣኩም፧ ነታ ኣምላኽ ዝመጸላ መዓልቲ እናተጸቤኹምን እናኣቀላጠፍኩምን ብቅዱስ ሕይወትን ብፍርሃት እግዚአብሔርን ክትነብሩ እዩ ዚግብኣኩም። እታ መዓልቲ እቲኣ ሰማያት ብሓዊ ኸም ዚጠፍእ ፍጥረት ሰማይ ከኣ ብረስኒ ኸም ዚመክኽ ክትገብር እያ። ንሕና ግና ከምቲ ተስፋኡ ጽድቂ ዚነብረሉ ሓድሽ ሰማይን ሓድሽ ምድርን ንጽበ ኣሎና።
ስለዚ ኸኣ ኣቱም ፍቁራተይ ነዚ እናተጸቤኹምሲ ብዘይ ነውርን ብዘይ መንቅብን ምስኡ ሰላም ዘሎኩም ኴንኩም ክትርከቡ ተጋደሉ።" 2ይ ጴጥ 3፡8-14
ኣብ ሃይማኖትና ጸኒዕና፡ ተግባራትና ኣጸቢቕና ወረስቲ መንግሥቱ ክንከውን ጸጋኡ የብዝኃልና!
ስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!
***


c: text/html

text:
ኣብ ምሕዋይ ሃፍቲ ዝፈጥሮ ዘሎ ሽሻይ መዓር
ሕጓታት ሰሓርቲ ሳምረ ዘሕዝንን ዘሐጉስን ታሪኽ ዝሓቖፉ እዮም። እቲ ዘሕዝን ታሪኽ ብኣጋርን ነፈርትን ደርግ ብዝተገበሩ ደብዳባት ብዙሓት ህፃውንትን ዓበይትን ዝረገፍሎም ምዃኑ እዩ።ከተማ ሳምረ፣ ከተማ ግጅትን ገጠራት እቲ ከባብን ብዙሕ ግፍዒ ዝተሰከምሉ ጊዜ ሓሊፉ እዩ። ብቐሊሉ ዝርሳዕ እውን ኣይኮነን።እቲ ዘሐጉስ ታሪኽ ሰሓርቲ ሳምረ ድማ ዋላ እኳ ደርግ ብተደጋጋሚ እንተደብደቦ እቲ ህዝቢ ዋላ ሓንቲ ሻዕ እኳ እንተይተንበርከኸ ኣብ ጎድኒ ውድቡ ህወሓት ብምዃን ንስርዓት ደርግ ክሳብ መወዳእታ ገጢሙ ዝሰዓረ ፅኑዕ ህዝቢ ምዃኑ እዩ። መቐፀልታ ሕሉፍ ፅንዓቱ ኣብ ቃልሲ ኣንፃር ድኽነት እውን ኣይሰነፈን። ካብ ፅባሕ ውድቀት ስርዓት ደርግ ኣትሒዙ ኣብ ዝዓረቑ ጎቦታቱ ብምዕሳል ሓምለዋይ ክዳን ከዲኑ ናብ እንጀራ ክቕይሮም ተረባሪቡ። ሎሚ ሕጓታት ሰሓርቲ ሳምረ ግፍዒ ፋሽሽታውያን ዝዘንበሎም እንተይኮኑስ ልምዓት ዝሳለጠሎም ምንጭታት ለውጢ እዮም። መስኖ ዝለምዐሎም፣ ልምዓት ንህብን መፍረ እንስሳትን ዝሳለጠሎም እዮም። ንህልውና ዝተፈላለዩ ንጥፈታት መፍረያይነት ዓንዲ ሑቐ ዝኾነ ልምዓት ደኒ ድማ ኣብቲ ወረዳ ብኣብነታውነቱ ይግለፅ። ኣብቲ ወረዳ ዝተሳለጡ ስራሕቲ ምድሓን ሃፍቲ ተፈጥሮ ብሓፈሻ ኾነ ምስ ምኽላል ዝተተሓሓዙ ንጥፈታት ልምዓት ደኒ ብፍሉይ ብቐንዱ መንግስትን ህዝብን ዘሳልጥዎም ኮይኑ ተሳትፎ ማረት እውን ኣካል እዚ ምንቅስቓስ ገይርካ ዝውሰድ እዩ።
ማሕበራዊ ረድኤት ትግራይ (ማረት)ካብ ፅባሕ ውድቀት ስርዓት ደርግ ኣትሒዛ ኣብ ኩሎም ዘፈራት ልምዓት እቲ ወረዳ ክትነጥፍ ዝፀንሐት ኮይና፣ ኣብ ልምዓት ደኒ ብፍላይ ዕውት ስራሕ ሰሪሓ እያ።ማረት እተሳልጦ ተግባር ምኽላል ደኒ ምስተኸላ ፈልሲ ይተኣሳሰር እዩ። ማረት በብዓመቱ ተኽላ ዝተፈላለዩ እፅዋት ተካይድ። ኩሉ ግዘ ድሕሪ ወፍሪ መደብ ተኸላ ድማ እቲ ፈልስታት ዝተኸለትሉ ከባቢ ትኽልሎ። እቲ ዝተኸለለ ተኽሊ ብዝድለ መንገዲ ይፀድቕ።
ማረት ኣብ ወረዳ ሰሓርቲ ሳምረ ብዝተፈላለዩ ልምዓታዊ ስራሕቲ ክትነጥፍ ዝጀመረት ብ1985 ዓ/ም ኮይና ካብ ውሽጢ እቶም ሽዑ እዋን ኣትሒዛ ዝጀመረቶም ንጥፈታት ልምዓት ደኒ (ዳግመ ግረባ) ይጥቀስ። ሰሓርቲ ሳምረ ብሓደጋታት ተፈጥሮን ኣብ እዋን ስርዓት ደርግ ብዝተኻየዱ ውግኣትን ተኸታታሊ ደብዳባትን ደንታታ በሪሶም መሬታ ተጓሕጊሑ ዝነበረ ወረዳ እያ። ማረት ካብ ፈለማ ንዳግመ ግረባ ቆላሕታ ሂባ ክትሰርሕ ዝጀመረት እውን ስራሕቲ ዳግመ ግረባ እንተየካየድካ ኣብታ ወረዳ ክመፅእ ዝተደለየ ልምዓታዊ ለውጢ ከም ዘይመፅእ ስለ ዝተኣመነሉ እዩ። ስለ ዝኾነ ማረት ሓሙሽተ ጣብያታት ፈልሲ ኣዳልያ በብዓመቱ ዝተፈላለዩ እፅዋት እናፍለሰት ብምትካልን ብምኽላልን መንግስትን ህዝብን ንዝገብርዎ ኩለመዳይ ቃልሲ ዓባይ ዓቕሚ ኮይና። ንኣብነት ኣብ 2009 ዓ.ም ጥራሕ ሓደ ነጥቢ ክልተ ሚልዮን ፈልሲ ከም ዝተኸለት ክኢላ ልምዓት ደኒ ማረት እቲ ወረዳ ኣይተ ፋንታይ ኣሰፋ ይገልፁ።
“ሓመድ ኣብ ውሽጢ ሰከንድታት እዩ ብውሕጅ ዝጉሕጓሕ። ኣብ ሰከንድታት ዝተጓሕጎሐ መሬት ንኽተድሕኖ ግና ነዊሕ ግዘ ይወስድ። ሓመድ መሬት ትግራይ ድማ ንብዙሕ ዓመታት እዩ ተጓሕጒሑ። ን25 ዓመት ዝተገበረ ኩለመዳይ ፃዕሪ ስራሕቲ ዳግመ ግረባ ገና ሕዚ እውን ቀፃልነት ዝሓተሉ ምኽንያት እዚ እዩ። ቀፃሊ ፃዕሪ ከም ዘድሊ ንምምልኻት እምበር ክሳብ ሕዚ ዝተመዝገበ ለውጢ ዝነኣድ እዩ” ይብሉ ኣይተ ፋንታይ።
መንግስቲ ኮነ ማረት ንልምዓት ደኒ ፍሉይ ቆላሕታ ሂቦም ዝሰርሕሉ ምኽንያት ኩሎም ልምዓታዊ ስራሕቲ ኣብኡ ዝተመስረቱ ስለ ዝኾኑ እዮ። ደኒ መሰረት ህልውና ደቂ ሰባት እዩ። ኣብ ጥንታዊ ዓለም ወድሰብ ዘመናዊ ሕርሻ እንተይጀመረ ብሃደን ኣብ ዝናበረሉ እዋን ምግቡ ኣብ ደኒ ካብ ዝረኽቦም ፍራምረን ኣብ ደኒ ዝነብሩ እንስሳት ብምህዳንን እዩ ዝጥቀም ነይሩ። ብሓፂሩ መነባብርኡ ኣብ ደኒ ዝተመስረተ እዩ ነይሩ። ሕዚ ኣብ ዘመናዊ ዓለም እውን ህልውና ወድሰብ ኣብ ልሙዕ ደኒ ዝተመስረተ ከም ዝኾነ በዓል ሞያ ልምዓት ደኒ ዝኾኑ ኣይተ ፋንታይ ይዛረቡ።
ደኒ ንስርዓት ምስትንፋስ ወድሰብ ወሳኒ እዩ። ደኒ ኣብ ዝበዝሐሉ ከባቢ እፅዋት ኦክሰጅን ብበዝሒ ስለ ዝሰዱ ዛሕልን ፅቡቕ ስነ ምህዳርን ይህልዎ። እቲ ከባቢ ንጥዕና ወድሰብ ዝስማዕማዕ ይኸውን። ደኒ ዘይብሎም ከባብታት ሙቐት ዝሓየሎምን ንመነባብሮ መፀገምትን ይኾኑ። ንህላወን ምዕባለን ማይ ከርሰ መሬት ድማ ደኒ ዓንዲ ሑቐ እዩ። ልምዓት መስኖ ብዘመናዊ መንገዲ ክሳለጥ ዝኽእል እኹል መማረፂ ማይ እንድሕርሃልዩ እዩ። እኹል መማረፂ ማይ ከርሰ ምድሪ ድማ ብዘይደኒ ኣይሕሰብን። ከባቢ እንተሓውዩን ብደኒ እንተተሸፊኑን ግና ከርሰ መሬት ማይ ይመልእ። ብቐሊሉ ኩዒትካ ማይ ብምውፃእ ድማ ልምዓት ምስላጥ ይከኣል። እዚ ልምዓት ደኒ ዝህቦ ረብሓ ኣብ ክልልና ትግራይ ብተግባር ሪእናዮ ኢና። መፋስሳት ናብ ዝተፈላለዩ ልምዓታት ኣትዮም፣ ልምዓት ንህብን ኣህጢርካ ምሻጥን መናእሰይ ብበዝሒ ዝዓሰልሉ ዘፈር ልምዓት ኮይኑ። ሓረስቶት ትግራይ ንልምዓት መስኖ ብሰፊሑ ኣትየሙዎ። ንኣብነት ልዕሊ 270 ሄ/ር መሬት ትግራይ ናብ ልምዓት መስኖ ኣትዩ ይርከብ። ውፅኢት ምድሓን ሃፍቲ ተፈጥሮ ወረዳ ሰሓርቲ ሳምረ እውን ኣካል እዚ እዩ።
ብድምር ካብ ጠቕላላ ስፍሓት መሬት እቲ ወረዳ 89 ሽሕ ሄክታር መሬት እቲ ወረዳ ዝተኸለለ ኮይኑ ካብዚ እቲ 22 ሽሕን 300 ሄክታር ክኽለል ዝገበረቶ ማረት እያ። በዞም ዝተዋደዱ ስራሕቲ ድማ ጎቦታት እታ ወረዳ ብበዝሒ ድሒኖም፣ መፋስሳት ማይ ፈልፊሎም፣ ብልምዓት መስኖን ካብ ዝሓወየ ደኒ ዝርከቡ ፀጋታትን ሕብረተሰብ ክርባሕ ጀሚሩ። ልምዓት መስኖ ጥራሕ ብኣብነት እንተድኣ ሪእና 15 ሽሕን 856 መራቲ ስድራ ሓረስቶት እቲ ወረዳ ንልምዓት መስኖ ዝኸውን ሓደን ልዕሊኡን መመራፂ ማይ ዝሓዙ ከም ዝኾኑ ምክትል ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ሃፍቲ ማይ መዓድንን ኢነርጅን እቲ ወረዳ ኣይተ ገብረስላሰ ተስፋይ ይገልፁ። በዞም መማረፅታት ማይ ድማ 10 ሽሕ ሄክታር መሬት ናብ ልምዓት መስኖ ኣትዩ ነዞም ልዕል ክብሉ ዝተገለፁ መራሕቲ ስድድራ ተጠቀምቲ ገይሩ ይርከብ። እዚ ብሳላ ምሕዋይ ከባብን ልምዓት ደንን ዝተረኸበ ፀጋ እዩ። ኣብቲ ወረዳ ዝሳለጡ ንጥፈታት ልምዓት ንህብን ካልኦት ምስ ልምዓት ሃፍቲ እንስሳት ዝተኣሳሰሩ ምንቅስቐሳት እውን ብሳላ ምህላው ዝሓወዩ ጎቦታት ዝተፈጠሩ እዮም። ኣብቲ ወረዳ እትርከብ ጣብያ ዋንዛ ነዚ ፅብቕቲ መርኣይት ኮይና ረኺብናያ ኣለና።
35 ሄክታር መሬት ጣብያ ዋንዛ ብደኒ ዝተኸለለ እዩ። ኣብታ ጣብያ ዝተኻየደ ጠቕላላ ንጥፈት ምሕዋይ ደኒ ድማ ብማረት ዝተሰርሐ እዩ። ማረት ጎድና ጎድኒ ምኽላል ደኒ ሕብረተሰብ እታ ጣብያ ናብ ረብሕኡ ክቕይሮ ቀፃሊ ስራሕ እናሰርሐትን ትርከብ። ካብቶም ሕብረተሰብ እታ ጣብያ ዝሓወዩ ጎቦታት ዝጥቀመሎም ንጥፈታት ልምዓት ሓደ ልምዓት ንህቢ እዩ። እዚ ብፍላይ ኣብ መናእሰይ ጎሊሁ ይርአ። ካብኣቶም ኣብ “ማሕበር ዕምበባ ንህቢ” ተወዲቦም ናብ ተግባራዊ ስራሕ ዝኣተዉ 20 መናአሰይ ይጥቀሱ። ፈለማ ብ2008 ዓ.ም ኣብ ዝሓወየ ጎቦ ሸሞንተ ሄክታር መሬት ተዋሂቡዎም። ብምቕፃል ሕድሕዶም 500 ብር ኣዋፂኦም ብትሸዓተ ሽሕ ብርን ብጉልበቶምን ንዋርድያ መሀረሲ ዝኸውን ገዛ ከምኡ ድማ ንኣናህብ ዝኸውን ዳስ ኣብቲ ጎቦ ሰሪሖም። ብምቕፃል ካብ ማረት 32 ሽሕ ብር ብምልቃሕ 20 ዘመናዊ ቆፎ ንህቢ ዓዲጎም። ብኣካል ከይድና ከም ዘረጋገፅናዮ ኣብ እግሪ ጎቦ ዋንዛ ብጫ ሕብሪ ዘለዎም ዘመናዊ ቆፎታት ንህቢ፣ ካብ የማን ናብ ፀጋም ተር ኢሎም ነቲ ከባቢ ግርማ ሂቦምዎ ይርኣዩ።
ኣቦወምበር እዛ ማሕበር መንእሰይ ዮሃንስ ሓለፎም ከምዝገለፆ፣ እቶም 16 ዘመናዊ ቆፎ ብ2009 ዓ.ም ዝተበርበሩ ኮይኖም ንሓደ ዘመናዊ ቆፎ ብማእኸላይ 26 ኪሎ ግራም መዓር ተረኺብዎ እዩ። ጎድና ጎድኒ እዚ ድማ ንገሊኦም እናዋለዱ ናብ ባህላዊ ቆፎ ዝገበሩዎም እንትኾኑ ኣብዚ እዋን እዚ 22 ባህላዊ ሓዊስካ ብድምር 42 ኣናህብ ኣለዉዎም። ነቶም ዝተዋለዱ ናብ ባህላዊ ቆፎ ዝገበርሉ ምኽንያት ክሳብ ገንዘባዊ ዓቕሚ ዘጥርዩ ከም ዝኾነ ንቐድሚት ድማ ዘመናዊ ቆፎታት እናወሰኹ ከምዝኸዱ እዩ መንእሰይ ዮሃንስ ዝሓበረ።
ከም ዝፍለጥ ወርሒ ጥቅምቲ 2010 ዓ.ም መዓር ዝብርበረሉ ወቕቲ እዩ። ብመሰረት እዚ ድማ 300 ኪሎ ግራም ንምርካብ ትልሚ ከም ዝሓዙ መንእሰይ ዮሃንስ የረድእ። እቲ ዝተመቐልዎ መሬት ብቐፃልነት ተወሳኺ ረብሓ ንኽረኽብሉ ድማ ቀዋሚ ተኽልታት ፍራምረን ባሃርዛፋትን ይተኽልዎ ኣለዉ። ኣብ ርእሲ እዚ ሳዕሪ እናዓፀዱ ክጥቀሙሉ ጀሚሮም እዮም። ንሕና ብኣካል ከይድና እውን ሸሞንተ ኩልስስቲ ሳዕሪ ረኺብና ኢና። እቲ ሳዕሪ እናሸጡ ናብ ማሕበሮም ኣታዊ ዝገብርዎ ኮይኖም ንኣብነት እቲ ሕዚ ዝተዓፀደ ክሳብ ሓሙሽተ ሽሕ ብር ከም ዘውፀአሎም መንእሰይ ዮሃንስ ይዛረብ። ከም መርኣዪ ንጥፈታት እዞም መናሰይ ካብ ዳህሰስና ናብ ጠቕላላ ንጥፈት እቲ ወረዳ ድማ ንመለስ።
ኣብ ወረዳ ሰሓቲ ሳምረ ዝካየድ ምኽላል ደኒ ውፅኢታዊ ንክኸውን ብምዕላም ምስ ሕብረተሰብ ምርድዳእ ብምግባር ዝፍፀም እዩ። ፈለማ ክኽለል ዝተደለየ ከባቢ ንኣካላት ኣመራርሓ እቲ ከባቢ ይንገር። ምስኣቶም ምርድዳእ ምስተገበረ ድማ ሕብረተሰብ ክፈልጦ ብምግባር ኣድላይነቱ ዝምልከት ዘተ ይካየድ። ሕብረተሰብ ብሙሉእነት ምስተቐበሎ እቲ ምኽላል ይትግበር። እዚ ዘድልየሉ ምኽንያት እንተዘይኣሚኑሉ ብስዲ ጋህፂ ከጥሕሶን ንዕንፀይቲ ክብል ክቖርፅን ስለ ዝኽእልን ናብ ልምዓት ኣብ ምቕያር ስለዝዝንግዕን እዩ። ብምርድዳእ ስለ ዝፍፀም ግና ናተይነት ስምዒት ሓዲርዎን ረብሓኡ ፈሊጡን ይከናኸኖ።
እዚ ጥራሕ ግና እኹል ኣይኮነን። ካብ ደኒ ዕንፀይቲ ከይጥቀም ተዛሪብካ ክሕለፍ ስለ ዘይብሉ ከክንዲ ዕንፀይቲ ካሊእ መማረፅታት ሓይሊ ክጥቀም ፃዕሪ ይግበር። እዚ ከም ወረዳ ብሰፊሑ ዝስርሐሉ እዩ። ንኣብነት ብብርኪ ወረዳ 69 መራሕቲ ስድራ ባዮ ጋዝ ከተኣታትዉ ዝተገበረ ኮይኑ 110 ሕድሕዶም ሰለስተ ኣምፑል ዘብርሁ ዓበይቲ ሶላራት(ሓይሊ ፀሓይ) እውን ተኣታትዮም እዮም። ኣብ ርእሲ እዚ ዕንፀይቲ ንምቑጣብ ዝጠቅም 2,256 ምሩፅ እቶን ከምኡ ድማ ንመብራህቲ ዝጠቕሙ 4,571 ሓይሊ ፀሓይ ብሓረስቶት ክውሰዱ ተገይሩ ኣብ ጥቕሚ ውዒሎም እዮም። እዚ ንቐፃሊ እውን ተጠናኺሩ ዝቕፀለሉ ጉዳይ ከም ዝኾነ ምክትል ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ሃፍቲ ማይ፣ መዓድንን ኢነርጅን እቲ ወረዳ ኣይተ ገብረስላሰ ተስፋይ ገሊፆምልና እዮም።ኣብዚ እውን ተሳትፎ ማረት ኣሎ። ንኣብነት ካብቶም ዝተገለፁ መማረፅታት ነዳዲ እቶም 1,500 ምሩፃት እቶናት፣ 13 ባዮ ጋዝን 13 ሶላራት(ሓይሊ ፀሓይን)ን ብማረት ዝተኣታተዉ እዮም።
ብድምር ኣብ ወረዳ ሰሓርቲ ሳምረ ካብ ዘሎ ከይዲ ምኽላል ደንን ውፅኢቱን ብምብጋስ ትርጉም ደኒ ኣብቲ ወረዳ ትርጉም ምንባር ምዃኑ ተኣሚኑሉ እዩ ምባል ይከኣል። ናይ ብሓቂ ትርጉም ምንባር ምዃኑ ድማ ውፅኢቱ ዝኾነ ምውናን መማረፅታት ማይን ልምዓት መስኖን ከምኡ ድማ ምስ መቐሎ ጎቦ ተኣሳሲሩ ዘሎ ውፅኢት ልምዓት መርኣዪ እዩ።ስለዝኾነ እዚ ኣብቲ ወረዳ ዘሎ ልምዓት ደንን ውፅኢቱን ተጠናኺሩ ክቕፅል ዝግበኦ ኮይኑ ኣብ ካልኦት ከባብታት እውን ኣብ ርእሲ እቲ ብዝበለፀ ክስርሐሉ ዝግበኦ ምኽላል ደኒ፣ ነቲ ለሚዑ ዝተኸለለ ናብ ረብሓ ምቕያር እውን ብዕቱብ ክስረሐሉ ኣለዎ። ምኽንያቱ ትርጉም ልምዓት ደኒ ከባብያዊ ለውጢ ክፈጥር ብምግባር ናብ ጥቕሚ፣ ናብ ዝብላዕ ኣብ ምቕያር እዩ ዘሎ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ብ ተስፋማርያም ሓጎስ:
ህዝቢ ኤርትራ ነታ ዝተመንዝዓቶ ነጻነቱ ንምምጻእ ክንደይ ስቓይን መከራን ከም ዘሕለፈን ኣብ ኣህጉር ኣፍሪቃ እቲ ዝነውሐን ዝመረረን ቃልሲ ከም ዘካየደን ማዕረ ክንደይ ረዚን መስዋእቲ ከም ዝኸፈለን ንሕና ኤርትራውያንሲ ይትረፍ ዓለም ብዓለማ እትፈልጦ ሓቂ እዩ።
መስዋእቲ ክበሃል እንከሎ ጤል ወይ በጊዕ ሓሪድካ ንኣምላኽ እተሕርሮ መስዋእቲ ኣይኮነን ፣ እንታይ ደኣ ለይለይ ዝብሉ ኣባጽሕ ዕጽፍ ዝርግሕ ዝብላ ጎራዙ እየን ስለ እዚ ህዝቢ ብዓረር ጸላእቲ ተመንኪሎም ብክላስተር ቦምቦ ኣካላቶም ተበታቲኑ ፣ ብናፓልም ቦምብ ከም ሽምዓ መኺኾም በጃ እዛ ሃገር ንስለ ነጻነት ሓሊፎም ።
እወ ኣደ እታ ለዋህ ውላዳ እምኒ ዓንቂፍዎ ቅድሜኻ ይስጥሓኒ ብምባል በጅኡ ሕልፍ እትብል ፣ ኣብ ቃልሲ በጺሓ ግን ኣጆኺ እዛ ጓለይ ኣጆኻ እዚ ወደይ ትብዑ ኣይትሕመቑ ንብጾትኩም ከይተግድዕዎም እናበለት ንደቃ ናብ መኣዲ ቃልሲ ኣፋንያ ንሳ እኽለ ማይ ሒዛ ፈቐዶ ድፋዕ ብላዕልን ብታሕትን ቦምባታት ጸላኢ ኣብ ልዕሊኣ እናዘነበ ተጋደልቲ ኣብ ዝኣተዉዎ እግሪ እግሮም እትኸይድን ንመስዋእቲ ደቃ ብነጸላኣ እትቕበልን ኣሰሮም ተኸቲላ ውን እትስዋእን ተባዕ ሓርበኛዊት መቐነታ ገጥ ኣቢላ ንሰውራ ዝሓብሓበትን ዝተቓለሰትን ።
ህዝቢ ኤርትራ ካብ ድሕሪ ምዝዛም ካላኣይ ኲናት ዓለም ንደሓር በታ ኣብቲ እዋን እቲ ርእሰ ሓያል ኮይና ዝተቐልቀለት ኣሜሪካ ብሓይሊ ምስታ ብድሕረታ ናይ ሓደ ዘመን ድሕሪት ዝነበረት ኢትዮጵያ ብፈደሬሽን ብኡ ኣቢላ ድማ ከም እትጉበጥ ዝገበረትን ሃገር እያ ። ንሰላሳ ዓመታት ደምና ከም ውሕጅ ዛርዩ ዓድታትና ዓንዮም ህዝብና ናብ ፈቐዶ ሃገራት ከም ዝስደድ ኮይኑ። እዚ ኹሉ ብሰንኪ ኣሜሪካ እዩ። እነሆ እዚ ሰብዓ ዓመታት ኣቝጺሩ ይርከብ ። ኣብዚ ውሽጢ ሰብዓ ዓመታት ህዝብና ካብ ምዕባለ ተሓሪሙ ዕጭኡ ውግእን ሞትን ህልቂትን ስደትን ኮይኑ ተሪፉ። ዘዝተወልደን ዘዝጎበዘን ኲናትን መቝሰልትን ስንክልናን መስዋእትን ኮይኑ ዕጭኡ ።
ኣሜሪካ ንብሕታውን ጂኦ ፖለቲካውን ረብሓኣን ክትብል ንህዝቢ ኤርትራ ገንሸል ኣፋስጋ ጌራቶ ትርከብ ። ኣብቲ ምእንቲ ሓርነትና ዘካየድናዮ መሪርን ነዊሕን ቃልሲ ኣሜሪካ ንሰውራና ንምጥፋእ ዘይፈሓረቶ ጉድጓድ ዘይፈንቀለቶ እምኒ ኣይነበረን ። እወ ህዝቢ ኤርትራ ቆሲሉ ሰንኪሉ መሪር መስዋእቲ ከፊሉ ንሕልምን ባህግን ኣሜሪካ ኣፍሺሉ ብገዛእ ቅልጽሙ ሓርነቱ ተጎናጺፉ ። ሓርነትን ነጻነትን ህዝቢ ኤርትራ ንኣሜሪካን ሰዓብታ ናይ ምዕራብ መንግስታትን ብቐሊሉ ዘይስተ መሪር ዓንዴል እዩ ኔሩ ።
ትኽስ ድሙ መዘንግዕ ኣንጭዋ ከም ዝበሃል ኣብተን ካብ 1991 ክሳብ 1998 ዝነበራ ናይ ናጽነት ዓመት ተጻብኦታት ኣሜሪካ ክሳብ ክንድዚ ጎሊሑ ዝርአ ኣይነበረን ። እቲ ሕልምን ባህግን ኣሜሪካ ኣብ ቦትኡ ብምንባሩ ግን በታ ናታ ነጨ ለባሽ ዝኾነት ኢትዮጵያ ኣቢላ ቅድሚኡ ኣብ ኣህጉር ኣፍሪቃ ብስፍሓቱ ተራእዩ ብዘይፈልጥ መጠነ ሰፊሕ ኲናት ወልዓትልና ። እቲ ምእንቲ ናጽነቱ መሪር ዋጋ ዝኸፈለ ህዝቢ ኤርትራ ንወራራት ኣሜሪካ ብዘደንቕ ትብዓትን ቆራጽነትን ኣፍሸሎን ሰዓሮን። ኣብ ኣህጉር ኣፍሪቃ ንማንም መንግስቲ ዘይምብርከኽን ግዙእን ተለኣኣኽን ክኸውን ዘይመረጸን መንግስቲ እንተ ደኣ ሃልዩ መንግስቲ ኤርትራ ጥራይ እዩ።
መንግስቲ ኤርትራ ንርእሱ ክመስልን ጉዳይ ሃገሩ ብዘይ ናይ ማንም ተጽዕኖ ክኣልን ክመርሕን ዝደሊ ኣብ ነብስኻ ምኽኣል ዝብል ቅኑዕ መትከል ረጊጹ ንህዝቡ ለይትን ቀትርን ኣስሚሩ ዝሰርሕ መንግስቲ እዩ ። ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን ኩነት ናይ ማንም መንግስቲ ተለኣኣኽን ከዳምን ክኸውን ኣይመርጽን እዩ ።ከምዚ ዓይነት መንግስቲ ኣብ ኣፍሪቃ ንሃገራት ምዕራብ ብፍላይ ከኣ ንኣሜሪካን ሰዓብታን ሓደገኛ ኢቦላ ቫይረስ እዩ ።
ኣሜሪካ ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ ማእለያ ዘይብሉ ኩሉ ዓይነት ባህርያዊ ጸጋታት ፣ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዘሎ ነዳድን፣ ቀይሕ ባሕርን ህንዳዊ ውቅያኖስን ኣብ ትሕቲ ቍጽጽራ ከተእትዎ እያ እትደሊ ። ኣብዚ ከባቢ እዚ ዕንቅፋት ዝኾንዋ መንግስታት ምስ ዝህልዉ ዘጥፍአት ኣጥፊኣ እንተስ ብኢዳ እንተስ ብኢድ ነጨ ለባሽ ከተጥፍኦም እያ ትደሊ ። ነዞም ዕንቅፋት ይኾኑኒ እዮም እትብሎም መንግስታት ዝተፈላለዩ ኣስማት ኣጠሚቓ ክትድምስሶም እያ እትደሊ። እዞም ዝልጠፉ ቅጽል ኣስማት ፣ ግብረ ሽበራ ፣ ውልቀ መላኺ ፣ ሃይማኖታዊ ጥሩፍነት ፣ ኣዕነውቲ ኣጽዋር ወዘተ ዝብሉ እዮም ።
ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ከም ዒራቕ ፣ ሶርያ፣ ኢራን ዝኣመሰሉ መንግስታት ፣ ኣሜሪካ ኣብቲ ዞባ ክትህሉ ዘይደልዩ ብምዃኖም ሓደ ድሕሪ ሓደ ክድምሰሱ ናይ ግድን እዩ ። ንዒራቕ ኣዕናዊ ኣጽዋር ኣለዋ መራሒኣ ሓደ ውልቀ መላኺ እዩ ዝብሉ ኣስማት ኣጠሚቓ ነታ ሃገር ኣዕንያታ ። እታ ሃገር ሎሚ ኣብ ምንታይ ኩነታት ኣላ ? ንልዕሊ ዕስራ ዓመታት ብናይ ዓሌትን ሃይማኖትን ውግእ ሓድሕድ ትሕመስ ኣላ ። እንተ ወሓደ ሚእቲ ሰባት መዓልታዊ ይሞቱ፣ እታ ሃገር ምልክት ናይ ሃገር ውን የብላን ። ህዝቢ ዒራቕ ብወራር ኣሜሪካን ሰዓብታን መዓርን ጠስምንዶ ይቐርበሉ ኣሎ ?
ሊብያ ኣብ ኣፍሪቃ ህዝባ ኣብ ኣዝዩ ራህዋን ቅሳነትን ብልጽግናን ልዕሊ እተን ምዕቡላት ኢና ዝብላ ሃገራት ምቹእ ህይወት የሕልፍ ኔሩ ። ህዝብን መንግስትን ሊብያ ንኣርባዓ ዓመታት ዝሃነጾ ሃገር ፣ መራሒ ሊብያ ውልቀ መላኺ እዩ ዝብል ስም ኣጠሚቖም ነታ ሃገር ጭራሽ ኣዕነዉዋ። ህዝቢ ሊብያ መዓልታዊ ብናይ ዝተፈላለዩ ጥሩፋት እስላማውያን ከም ቆጽሊ ይረግፍ ኣሎ። እታ ዝሃብተመት ሃገር ኣብ ኣፍሪቃ ሎሚ ሲኦል ናይ ምድሪ ኮይና ትርከብ ። ድሕሪ መንግስቲ ሊብያ ምጥፍኡ ህዝቢ ሊብያ መዓርን ጠስምንዶ ካብ ኣሜሪካን ኤውሮጳን ይውሕዘሉ ኣሎ ? እቶም ኣብ ዒራቕ ይኹን ኣብ ሊብያ ተቓወምቲ ኢና ዝብሉ ዝነበሩ ዕሱባት መጋበርያ ጸላኢ ሎሚ እንታይ ይብሉ ኣለዉ ? ናቶም ምቅዋም ነዚ ንምምጻእ ድዩ ኔሩ ? ምስ ሕልንኦም ደኾን ይዛረቡ ይህልዉ ? እዚኣቶም ናይ ጥፍኣት ሃዋርያ ኣንጻር ህዝቢ ዝዓጠቑ ዕሱባት እዮም ። ሃገር ከም ዘይነበረት ኮይና ዓንያ ፍጡር ወዲ ኣዳም ክነብረላ ዘይክእል ገሃነም ኮይና ። እዞም ኣብ ጥላም ሳእኒ ወያነ ዝተምበርኹ ከዳዕ ኤርትራውያንከ ንህዝቢ ኤርትራ ከምዚ ድዮም ዝምነዩሉ ዘለዉ ?
ኣብ ሶርያ እንተ መጺእና ውን እዚ ንርእዮ ዘሎና ብዙሕ መግለጺ ዘየድልዮ ከም ናይ በዓል ሊብያን ዒራቕን እዩ። እቶም ተቓወምቲ ኢና በሃልቲ ህዝቦም ሃሊቑ ካብ ማሙቕ ገዝኡን ምዉቕ ህይወቱን ተመዛቢሉ ሚልዮናት ኣብ ፈቐዶ ጎረባብቲ ሃገራት ተሰዲዱ ስቓይን መከራን የሕልፍ ኣሎ ።
መንግስቲ ኤርትራ ዝበሎ እንተ ደኣ ሃልዩ ፣ መትከልና ርእስኻ ምኽኣል ፣ ነብስና እንበር ንኻልኦት ክንመስል ኣይንደልን ኢና ፣ ናይ ማንም ሃገር ጽግዕተኛን ተለኣኣኽትን ክንከውን ኣይንደልን ኢና ፣ ብጽፍርና ጻሕቲርና ክንነብር እምበር ኣእዳውና ንልማኖ ኣይንዝርግሕን ኢና ፣ መዘዝ ሒዙ ዝመጽእ ዝኾነ ዓይነት ሓገዝ ኣይንደልን ፣ ኣብ ናይ ማንም ሃገር ውሽጣዊ ጉዳይ ኢድና ኣይነእቱን ፣ . . .
እዚ መምርሒ እዚ ስለ ዝተኸተልና ኣብ ዓይኒ ኣሜሪካን ሰዓብታን ኣቲና ከም ሓደገኛ ቫይረስ ተቖጺርና እነሆ ካብ ምድረ ግጽ ንምጥፋእና መንገድታት ይጽረግ ኣሎ ። ጸላእትና መዓርን ጠስምን ከኾሉስና ንጽበ ህዝቢ ኣይኮንናን ! እዚ ኩሉ ሃተውተው ናበይ ንምብጻሕ ምዃኑ ንፈልጥ ኢና ! ኣናፍራ ቆቛሕ ዘይፈልጥሲ ኣይሃዳናይን ከም ዝበሃል እቶም ካብ ቅድም እንፈልጦም ጸላእትና እዮም ፣ ብኸመይ ክሳብ ትማል መኪትናዮምን ህላውነትና ኣረጋጊጽናን ኣውሒስናን ኣለና ጽቡቕ ጌርና ንፈልጥ ኢና ፣ ሎሚ ውን ንዝመጽእ እንተታት ንምምካት ካብቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ብዝተዓጻጸፈ ድሉዋት ኣለና !
እቲ ዝገርም ናይቶም ከዳዓት መጋበርያ ጸላኢ ዝኾኑ ተቓወምቲ ዝብል ስም ዝተጠመቑ ወይጦታት እዩ ። እዞም ህዝቦምን መንግስቶም ዝኸሓዱ ኣብ ጥላም ሳእኒ ወያነ ዝተምበርከኹ ወይጦታት እቲ ባህጎምን ትምኒቶምን ኤርትራ ከም በዓል ዒራቕን ሊብያን ክትድምሰስን ክትዓኑን ህዝባ ክሃልቕ እቲ ካብ ሞት ዝተረፈ ነዛ ህይወቱ ንምድሓን ብጎደና ሲኦል ናብቲ መወዳእታ ዘይብሉ ከርፋሕ ናብራ ስደት ከሕልፍ ፣ እቲ ዝተረፈ ብዓሌት ብኣውራጃ ብሃይማኖት ነንሓድሕዱ ክፋለስ ድዮም ዝምነዩ ዘለዉ ? ወያነን ኣሜሪካን ሰዓብታን መዓርን ጠስምን ሒዞም ድዮም ንኤርትራ ክመጹ ! ንህዝቢ ኤርትራ ሰላምን ራህዋን ድዮም ከስፍንሉ ? ጸላእትና ጸላእትና እዮም ካብኦም ጽቡቕ ነገር ክመጸና ኢልና ኣይንጽበን ሓሲብና ውን ኣይንፈልጥን ፣ ብዙሕ ውን ኣይገርመናን ።
እቲ ኣዝዩ ዝገርመና ናይዞም ከዳዓት ደቂ ሃገር እዩ ፣ ናይ ትማል ዒራቕን ሊብያን ዘይርእዩ! ብኸመይ ተኣምርከ ንህዝቢ ኤርትራ ከምዚ ይምነይሉ ? ዓዲ መን ድዩ ክዓኑ ! ኣደ መን ድያ ክትሕረድ ! ደቂ መን ድዮም ብቦምብ ክሃልቁ ! ንህዝብን መንግስትን ኤርትራ ካብቶም ባዕዳውያን ጸላእቲ ንላዕሊ ጸላእቲ ዝኾኑ እቶም ኣብ ፈቐዶ ወጻኢ ሃገራት ኮይኖም ንመንግስቲ ኤርትራ ከካፍኡን ከጸልሙን ዝውዕሉ ዘለዉ ከዳዓት ወይጦታት ኤርትራውያን እዮም ። ወይለኹም ኣንቱም ከዳዓት ኣብ ልዕሊ ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ዘሽካዕልል ጽባሕ ኣብ ቅድሚ ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ቀሪቡ እቲ ዝግብኦ ክረክብ ምዃኑ ኣይጠፍኣኩምን ይኸውን ። ሃገረ ኤርትራ ሃገር እቶም ሓላላት ሃገር እቶም በጃኣ ዝሓለፉ ሰማእታት ሃገር እቶም ሕድሪ ሰማእታት ተቐቢሎም ሃገር ዝከላኸሉን ዝሃንጹን ዘለዉ ዋርሳይ ንዘለኣለም ብነጻነት ተኸቢራን ማዕቢላን ህዝባ ቀሲኑ ዝሓድረላ ኮይና ከም እትነብር ፣ ንምጥፋኣ ኣእዳዎም ድዝርግሑ ኣእዳዎም ቆሪጽና ከም እነትርፈን ሎሚ ውን ከም ትማሊ ኣብ ውሽጥን ኣብ ደገን ዘሎና ሓፋሽ ህዝባ ቃል ንኣትወላ !
ኣብ መላእ ዓለም ዘለና ኤርትራውያን ካብ ዝኾነ ግዜ ንላዕሊ ሎሚ ሃገርና ካብ ክመጽእ ዝኽእል ተጻብኦታት ንምድሓን ንበገስ ። ብዘይ ሃገር ክብረት የለን ።
ዘለኣለማዊ ዝኽርን ክብርን ንሰማእታትና !
ክብርን ሞገስን ንሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ!
ወትሩ ዓወት ንሓፋሽ !!!


text:
ሙሴ የውሃንስ “ወዲ ጣባ”፣ ዘይፈለጠ ይፍለጥካ፣ ተመለስ እባ ሰብ ከይክዕበካ።ንግዜኡ እኳ ኣብ ሃገር Norway መሓከሊ ብዓቲ እንተረኸብካ፣ ጽባሕ ብጊሓት ግና ኣብ ትኣትዎ ከይጠፍኣካ። ዕሉል ወይጦ ከምቶም ልኣኽትኻ መዓልትኻ ጥራይ ተጸበ!! ግፍዒ ህዝቢ በዘይ ንሓስያ ክሳብ ዘረኻኽበልካ። ሽዑ ክንርኢ ኢና ኣስኳድራ ህግደፍን፣ እቶም ካብ ብኣእምሮኦም ብኸብዶም ዝሓስቡ፣ ወልፊ ፓልቶክ ዘለዎም ገርሀኛታት ሰማዕትኻን፣ እንተድኣ ኣድሒኖምኻ። ኣብ ኖርወይ ምሕካልን ምዅብላልን ጽኑዕ ዋሕስነት ኣሎኒ ኢልካ ኣይትሕሰብ። ኣሕዋት ዘካርያስ ኣበይ ከምዘሎኻ ይከታተሉኻ ከምዘለው ተረዳእ። ዝርዳእ ኣምሮ ድኣ ኣይተዓደልካን እምበር።
ኣስተብህል፣ ኣብዚ በጺሕናዮ ዘሎና እዋን፣ ሕገ ኣልቦን ግዝያዊ መንግስቲ ህግደፍ፣ ነቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝፍጽሞ ዘሎ ባርባራዊ ተግባራት፣ ሕጋዊ ንምልባስ፣ ከም ብዓል ሙሴ የውሃንስ (ወዲ-ጣባ) ኣሰልጢኑን ዓሲቡን፣ ኣብ ፓልቶክን ኣብ ካልኦት መራኸቢ መርበባትን ብምውፋር፣ ንኣተሓሳስባ ገርኛታት ሃገራውያን ክሰልብ ለይትን መዓልትን ገልዳሕ ይብል ከምዘሎ ምስትብሃል የድሊ። ከምኡውን እዚ ኩሉ ጉያ ህግደፍስ ብሓቂ ንረብሓ ህዝቢ ኤርትራ እንተዝኸውን ነይሩስ፣ ውጺኢቱዶ ከምዚ ንርእዞ ዘሎና ምኾነ፣ ኢልና ቊሩብ ከንስተንትን መድረኹ ይጠልበና ከምዘሎ ምግንዛብ ከድሊ እዩ።
ብፍላይ እኳድኣ፣ እቶም ዘወትር ከም ወልፊ ወሲዶም ኣብ ፓልቶክ ዝዋስኡ ደቂ ሃገር ከስተብህሉዎ ዝግባእ ኣገዳሲ ሓበሬታ እንተድኣ ሃልዩ፣ ከም ብዓል ዘይሓንኽ ሰላዪ (ወዲ-ጣባ) ብህግደፍ ብዶሞዝ ተዓስኪሮም ንስለላን ኮለላን ዝተዋፈሩ ብዙሓት ወይጦታት ኣብ መላእ ዓለም ተዘሪኦም ከምዘለው ግድነት ምግንዛብ የድሊ። እወ፣ “መለበምን ኣይኽላእካ መለበምን ኣይግበርካ” ዝብል ኣምር ብምኽታል፣ ከይተገርሀ ክሃድኖም ኣለዎ እምበር፣ ተገሪሁ ክኣምኖምን ግዳይ ስለላን ኮለላን ህግደፍ ክኸውንን የብሉን።
ነዞም ልኡኻት ሳጥናኤል ከለልዮምን፣ ኣለልዩ ድማ ስጉምቲ ክወስደሎምን ግድነት መድረኽ ይጠልቦ ኣሎ። ሎሚ ዘመነ ስለላን ኮለላን በጺሕና ከምዘሎና ነፍሲ-ወከፍ ግዱስ ኤርትራዊ፣ ብፍላይ ድማ እቶም ኣብቲ ቴክኖሎጂ ዝፈጠሮ መርበብ ፓልቶክን(Paltalk) ፈሲ-ቡክን፣ (Facebook) ይኣይ ከም መቃለሲ መድረኽ ወሲዶም ዝመላለሱ ሰባት፣ እቶም መሃንድሳትን ወነንትን መርበብ ፓልቶክን(Paltalk) ፈሲ-ቡክን፣ (Facebook) ዩትዪብን (Youtube) መን ምዃኖም፣ብንቕሓት ክፈልጡዎ ይግባእ።
ሎሚ ዘድሊ ዘሎ። ኩሉ ዓቕምና ብፍልጠት ተዋሃሂድና፣ ብትሕተ ባይታን ብልዕለ ባይታን ኮንና፣ ንህግደፍ ” መሳርሒ ባዕዳውያን ምዃኑ ብግቡእ ኣሌሊና፣ “ኣናፍራ ቆቛሕ ዘይግፈለጠስ ኣይሃዳናይን” ክንብሎ ኣሎና። እወ፣ ሎሚ ንጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ ሓቢርካ ብፍልጠት ምምካት እምበር፣ ኣብ መርበብ ፓልቶክን (Paltalk) ፈሲ-ቡክን፣ (Facebook) ኣቲኻ ካብ ብዓል ወይጦ ወዲ ጣባ ክትፈልጥ ህግርድግ ምባል ግዜኻ ንኾንቱ ምጥፋእን ግንከኣ ዕንጅልናን ጥራይ እዩ። ሓደ ሓደ ግዜ ግና ብብልሓት ሓሰውቲ ምዃኖም ፈሊጥካ ክትጥቀመሎም ምክትታሎም ኣይከፍእን እዩ። ካብኡ ሓሊፉ ነዞም ዕሱባት ሰለልቲ ከም “መማህራን ፈላስፋታ ፖለቲካን” ወሲድካ ምቕባሎም፣ መላገጺ ህግደፍ ካብ ምዃን ሓሊፉ ፋይዳን መኽሰብን የብሉን። ብኣዳለውቲ መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ዝተለጠፈ ፍሉይ ርእይቶ
ሙሴ ዮሃንስ (ወዲ- ጣባ) ምስ ሓቂ እናተላተመ ክግሃድ ከሎ፣
ብነጸረኣብ ኣስመላሽ
ሳልኣይ ክፋል፡-


text:
ካብ መዳጎኒ ማእከላት ሊብያ ናብ ኒጀር ግዒዞም ዝጸንሑ 25 ስደተኛታት ሶሉስ ታሕሳስ 19 ናብ ፈረንሳ ምጥያሶም ተገሊጹ።
ዝበዝሑ ደቂ ኣንስትዮን ህጻናት ዝኾኑ ስደተኛታት ዝሓለፈ ወርሒ ብመንገዲ ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ካብ መዳጎኒ ማእከላት ሊብያ ናብ ኒጀር ምግዓዞም ይፍለጥ።
እቶም ስደተኛታት ኣብ ምብራቓዊ ዞባ ኣልሳክ ፈረንሳ ዝርከብ መዕቖቢ ከምዝጸንሑን ናይ ቋንቋን ምስቲ ማሕበረሰብ ክተሓናፈጹ ዝሕግዝ ትምህርቲ ከምዝወሃቦም ተገሊጹ’ሎ።
እዞም ናብ ፈረንሳ ዝተጣየሱ 25 ስደተኛታት አካል እቲ ብናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ዝካየድ ዘሎ ኣብ መዳጎኒ ማእከላት ሊብያ ኣብ ተአፋፊ ኩነታት ዝርከቡ ንምጥያስ ዝዓለመ መደብ ምካኑን ናይ መጀመርያ ስጉምቲ ምኳኑ ተሓቢሩ’ሎ።
ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ኣብ ሊብያ ኣብ ኣስጋኢ ኩነታት ዝርከቡ ሰባት ንምጥያስ 1,300 ቦታታት ዝረቑሓ ኮይኑ፡ ብመሰረት ሓበሬታ እቲ ትካል ኣብ ሊብያ ኣስታት 550,000 ኣብ ኣስጋኢ ኩነታት ዝርከቡ ሰባት ከምዘለው ካብዚኦም 200,000 ኣብ ውሽጢ ሃገር ካብ መነባብርኦም ዝተመዛበሉ ክኾኑ ኸለው 44,000 ድማ ኣብቲ ትካል ዝተመዝገቡ ስደተኛታት እዮም።


text:
ኤርትራ ንወተሃደራዊ መዓላ እተውጽኦ ገንዘብ ካብ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ቀዳሞት 10 ትስራዕ
Radio Erena: 06 May 2018
ኤርትራ ንወተሃደራዊ መዓላ እተውጽኦ ገንዘብ ካብ ሃገራት ኣፍሪቃ ገና ኣብ ቀዳሞት 10 ተሰሪዓ ከምዘላ ተገሊጹ።
ኣብ ከተማ ስቶክሆልም ዝመደበሩ ኣህጉራዊ ትካል መጽናዕቲ ሰላም፣ ዓመታዊ ጸብጻቡ ወግዓዊ ኣብ ዝገበረሉ ብ4 ግንቦት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ብደረጃ ኣህጉር ኣፍሪቃ፣ ንወተሃደራዊ መዓላ ዝወጽእ ባጀት ካብ ዝሓለፈ ዓመት ወሪዱ’ኳ እንተሎ፣ ናብ ንቡር ኣህጉራዊ ደረጃ ንምውራድ ግና ብዙሕ ተሪፉዎ ከምዘሎ ኣመልኪቱ።
ቀንዲ ምጉዳል ባጀት ንወተሃደራዊ መዓላ ሃገራት ኣፍሪቃ ብፍላይ ከኣ ንደቡብ ሱዳንን ኣንጎላን ክረአ እንከሎ፣ ብቐጥታ ምስ ምጉዳል ዋጋታት ነዳዲ ዝተተሓሓዘ ከምዝኾነ ኣመልኪቱ።
ሃገራት ኣፍሪቃ ወተሃደራዊ ንዋት ንምሽማት ዝስልዖኦ ባጀት ዓመታዊ ልዕሊ 38 ቢልዮን ዶላር ይግመት። እዚ ኣሃዝ’ዚ ምስ ናይ ዝሓለፈ 10 ዓመት ክነጻጸር እንከሎ ገና ብ48 ሚእታዊት ክብ ኢሉ ከምዘሎ ይግለጽ።
ብመሰረት’ዚ ኣህጉራዊ ትካል ዘቕረቦ መጽናዕቲ፣ ኤርትራ፣ ንኣልጀሪያ፣ ሊብያ፣ ሞሮኮ፣ ኣንጎላ፣ ማከላይ ኣፍሪቃ፣ ደሞክራስያዊት ሪፖብሊክ ኮንጎን ኣይቮሪ ኮስትን ተኸቲላ ካብ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ መበል ሻሙናይ ደረጃ ተሰሪዓ ትርከብ።
ብደረጃ ኣህጉር፣ ሓንቲ ሃገር ካብ ሓፈሻዊ እቶታ 2.2 ሚእታዊት ንወተሃደራዊ መዓላ ተውጽእ። እዘን ኤርትራ እትርከበን ዓሰርተ ሃገራት ኣፍሪቃ ብገምጋም ልዕሊ 3 ሚእታዊት ካብ ሓፈሻዊ ሃገራዊ እቶተን ወተሃደራዊ ንዋት ንምግዛእ ዘጥፍኣ እየን።
======================


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ኣብ ኬንያ ግጥማት ሴካፋ እትሳተፍ ዘላ ሃ.ጋ.ኤርትራ ካብ ውጽኢታ ንላዕሊ ህድማ ተጻወቲ ከያጋጥማ የሻቕል
ኣብ ኬንያ ኣብ ግጥማት ሴካፋ እትሳተፍ ዘላ፣ ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ፣ ተዕእዊታ ዋንፃ ክትዓትር ትኽእል’ያ ካብ ዝብል ንላዕሊ ከም ናይ ዝሓለፈ እዋናት ህድማ ተጻወቲ የጋጥማ ዶ ኣይፋሉን ዝብል ጉዳይ ኣብ ተኸታተልቲ ስፖርት ኤርትራ እቲ ዝዓበየ ጉዳይ ኮይኑ ምህላዉ ተሓቢሩ።
ኣሰልጣኒ እታ ሃገራዊት ጋንታ ዑመር ኣሕመድ ድማ ተጻወታ ዑቕባ ንምሕታት ዘይኮነ ዋንጫ ሴካፋ ንምዕታር ከምዘቛምቱ ይገልጽ። ንሱ ነዚ ዝገለጸ፣ ህድማ ተጻወቲ የሰክፈኩም ድዩ ንዝብል ካብ ማዕከናት ዜና ንዝቐረበሉ ሕቶ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ’ዩ።
ንስለያን ምጽንጻንን ካብ ሚኒስትሪታት ዝተመመዩ መንእሰያት ኣብ ደንጎሎ፣ ማይሓባርን እምባትካላን ስልጠና ይወስዱ
ምዕዝምዛምን ስዉር ተቓውሞን ህዝብን ኣብ ኤርትራ እናገነነ ኣብ ዝመጸሉ ዘሎ እዋን፣ መንግስቲ ንሰራሕተኛታት ዝተፋለለያ ትካላት ዝጸናጸኑን ዝስልዩን ኣባላት እናፈለየ ኣብ ደንጎሎ ማይ ሓባርንን እምባትካላን ፍሉይ ስልጠናታት ይህብ ከምዘሎ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣቃሊዖም።
እቶም በብዝተፈላለየ ምኽንያታት ገሊኦም ድማ ንትምህርትሪ ካድር፣ ንማእቶትን ፍሉይ ስራሕን እናተብሃሉ ካብ ሚኒስትሪታትn ካልእት ትካላት መነግስትን እናተፍልዩ ክውሰዱ ዝጸንሑ መብዛሕቶም መንእሰያት ዝርከብዎም ኣማኢት ሰባት፣ ንመሳርሕቶምን ከባቢኦም ንምጽንጻንን ንምስላይን ክዋፈሩ’ዮም።
ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዝርከቡ ኤርትራውያን መንግስቲ ኤርትራ ንምምላሶም ጻዕርታት ብዘይምግባሩ ነቒፎም
መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ንዝርከቡ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዘይብሎም ዜጋታት ንምምላሶም ዝኾነ ጻዕርታት ብዘይምግባሩ ሓያሎ ካብቶም ኤርትራውያን ናብ ሬድዮ ኤረና ኣብ ዝልኣኽዎ መልእኽቲ ይነቕፉ ኣለዉ።
ኣብ ርያድ ዝርከብ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ርእሲ'ቲ ደዊልካ እኹል ሓበሬታ ንምርካብ ዘሎ ጸገም፣ ነቶም ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድን ፓስፖርትን ዘይብሎም ኣብ ጸገም ወዲቖም ዝርከቡ ሓያሎ ዜጋታት፣ ናብ ዓዶም መምለሲ ዝኾኖም ኣብ ክንዲ ፓስፖርት ዘገልግል ግዝያዊ ናይ ይሕለፍ ወረቐት ንኸዳልወሎም'ውን ካብ ዓቕሞም ንላዕሊ ዝኾነ ገንዘብ ይሓቶም ምህላዉ'ዮም ዘማርሩ።
UN rights expert calls for international protection during Eritreans’ quest for safety
The United Nations Special Rapporteur on the situation of human rights in Eritrea, Sheila B. Keetharuth, expressed great concern about rampant human rights violations in Eritrea that caused hundreds of thousands to leave their country for an unknown and precarious future.
‘መንገዲ ኣየር ኤርትራ ናይ ኣስታት 50 ሚልዮን ዶላር ክሳራ ኣጋጢምዎ’ዩ ደው ኢሉ’ ኣቶ ክብሮም ዳፍላ
መንገዲ ኣየር ኤርትራ ናይ ልዕሊ ፍርቂ ቢልዮና ናቕፋ ክሳረ ከምዘጋጠሞ፣ ኣካያዲ ስራሕ እቲ መንገዲ ኣየር ነበረ ኣቶ ክብሮም ዳፍላ ገሊጹ።
ኣቶ ክብሮም ኣብቲ ንኩነታት እዚ ሕጂ ኣብ ደው ምባል በጺሑ ዘሎ መንገዲ ኣየር ኤርትራ ኣመልኪቱ ኣብ ዘዳለዎ ዝርዝራዊ ትንታነ፣ እቲ መንገዲ ኣየር ኤርትራ ኣብ 2003 በረራ ካብ ዝጀመረሉ፣ ሕጋዊ ዘይኮነ ኣሰራርሓ ክኽተል ከምዝጸንሐ ብምጥቃስ፣ ብኸምዚ ኣካይዳ ክሰርሕ ዝጸንሐ ትካል ደው እንተበለ ድማ ዘገርም ከምዘይኮነ ኣረዲኡ።


text:
መንግስቲ እስራኤል ናብ ሃገሩ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዝኣተው እዮም ዝበሎም ኤርትራዊያን ሱዳናዊያን ስደተኛታት ናይ ምጥራስ መደብ ከምዝሰረዞ ትማሊ ሶሉስ ኣፍሊጡ።
መንግስቲ እስራኤል ነቲ መደብ ዝሰረዘሉ ምክንያት ነቶም ስደተኛታት ዝቅበል ሳልሳይ ሃገር ብዘይምርካቡ ምዃኑ’ውን ተፈሊጡ‘ሎ።
መንግስቲ እስራኤል ንጉዳይ ስደተኛታት ክከታተል ዝጸንሓ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ’ታ ሃገር ኣብ ዝሃቦ መልሲ “ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ስደተኛታት ብኣስገዳድ ናብ ሳልሳይ ሃገር ንምጥራስ ዝነበረ መደብ ክትግበር ኣይክእልን’ዩ” ይብል።
መንግስቲ ብተወሳኺ እቶም ስደተኛታት ነቲ ናይ ክልተ ወርሒ ቪዛ ዳግማይ ከሓድሱ ከምዝኽእሉ ወሲኹ ሓቢሩ’ሎ።
እቶም መብዛሕትኦም ኤርትራዊያንን ሱዳናዊያንን ዝኾኑ እዞም ስደተኛታት ተሓለቅቲ ሰብኣዊ መሰላትን ካብ ኣብ ሃገራቶም ዘሎ ኹናትን ስቅያትን ሃዲሞም ዝመጹ እምበር ናይ ቁጠባ ስደተኛታት ከምዘይኮኑ ይገልጹ።
ቀዳማይ ሚንስትር ቤንጃሚን ነታንያሁ ነዚ ብዝምልከት ኣብ ዝጸሃፍዎ ናይ ትዊተር መልእኽቲ ኣብ ጉዳይ ምጥራስ እቶም ስደተኛታት ምስ ዝኾነ ሳልሳይ ሃገር ኣብ ስምምዕ ክብጻሕ ኣይተኻእለን ይኹን ደአ እምበር ንምኽፋት መዳጎኒ ማዕከላት ዘፍቅድ ሕጊ ግን ዳግማይ ከምዝሕንጽጹ ኣይሓብኡን።
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ’ታ ሃገር ኣቐዲሙ መዳጎኒ ማእከላት ክዕጸው ዝእዝዝ ውሳነ ምሕላፉ ይፍለጥ።
ካብ ገዛኢ ፓርቲ ሊኩድ ፓርቲ ዝኾኑ Yoav Kish እዞም ስደተኛታት ናይ ቁጠባ ስደተኛታት እዮም ስለዚ ሓላፍነት እስራኤል ክኾኑ ኣይግባእን ይብሉ።
ብተወሳኺ ሰበ ስልጣን’ታ ሃገር እዞም ስደተኛታት ብብዝሒ ኣብ ዝነብርሉ ደቡባዊ እስራኤል ጠንቂ ምውሳኽ ገበንን ምጥፋእ ኣይሁድዊ መንነት እዮም ክብሉ ይኸሱ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ብዙሓት ዜጋታት’ታ ሃገር እስራኤል ኣብ እዋን ምጽናት ኣይሁዳዊያን ኣብ እዋን ናዚ ጀርመን ዝተሃንጸት ሃገር ብምኳና እስራኤል ሓላፍነት እዞም ሓተቲ ዑቕባ ክትወስድ ኣለዋ ይብሉ።
ነዚ ብዝምልከት ኣብ እስራኤል ንዝሓለፉ ኣስታት 10 ዓመታት ዝነበረ ኤርትራዊ መንእሰይ ተኽሊት ሚካኤል ብዛዕባ’ቲ ሓድሽ ምዕባለታት ይገልጽ።


text:
ፀባ ላሕሚ ኣብ ገፀር ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ከተማ እውን መንገዲ ሃፍቲ እዩ !
ከም ንቡርን ዝፀንሐ ድሕረ ባይታ ሃገርናን ሓረስታይ ዝርከበሉን ዕለታዊ ስራሕቱ ዝፍፅመሉን ኣብ ገፀር እምበር ኣብ ከተማ ኣይኮነን። ሽም ሓረስታይ እንትልዓል ናብ ሕልናና ቀዲሙ ዝመፅእ መነባብሮኡ ኣብ ገፀር ዝገበረን ብሕርሻ ህይወቱ ዝመርሕን ክፋል ሕብረተሰብ እዩ። ብኣንፃሩ ከተማ ክንፅውዕ ከለና ማእኸል ትካላት ንግድን ልውውጥ ዕዳጋን ብዝብል መግለፂ ኢና እንግንዘብ። ይኹን እምበር እዚ ኣመዳድባ ኣብዚ ሕዚ እዋን እናተቐየረ ሓረስቶት ኣብ ከተማ ዝተፈላለዩ ንግዳዊ ንጥፈታት ዘካይድሉ፣ ቑፅሮም ዘይነዓቕ ከተመቶት ድማ ብስፍሓት ስራሕቲ ሕርሻ ክፍፅሙ ምርኣይ ልሙድን ውፅኢታዊ ስራሕቲ ዝካየደሉን እናኾነ ይመፅእ ኣሎ። ኣብ ከተማታትና ኣብ ስራሕቲ ሕርሻ ተዋፊሮም እወንታዊ ውፅኢት ብምምዝጋብ ሰብ ሃፍቲ ምዃን ዝኽኣሉ ብዙሓት ኣብነታውያን ሓረስቶት እውን ናይዚ ኣብነት ኮይኖም እናተዋስኡ ይርከቡ። ካብዚ ተበጊስና እምብኣር ኣብ ወረዳ ፀለምቲ ከተማ ማይ ፀብሪ ኣብ ሕርሻ ከተማ ተዋፊሩ መነባብሮኡ ዘመሓየሽ ሓደ ሞዴል ሓረስታይ ከተማ ተመኩሮታቱ ካልኦት ክስዕብዎ ብምዕላም ከምዝስዕብ ኣቕሪብናዮ ኣለና፡፡
እቲ ሓረስታይ፣ ደስታ ገብረኺዳን ዝበሃል ኮይኑ 16 ሽሕ ብር ጥረ ገንዘብ ከምኡ እውን 370 ሽሕ ብር ዝግምቱ ተንቀሳቐስትን ቀዋምን ንብረታት ሕርሻ ብምሓዝ ኣብ 2004 ዓ.ም እዩ ስራሕቲ ሕርሻ ከተማ ኣሃዱ ኢሉ ዝጀመረ። ካብቲ መበገሲ ካፒታሉ 150 ሽሕ ብር ካብ ደደቢት ማይክሮ ፋይናንስ ዝተለቅሖ ኮይኑ ስርሑ እንትጅምር ኣርባዕተ ብቀዋምነት ዓሰርተ ድማ ብግዝያውነት ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት ሒዙ እዩ። ማእኸል ፍርያቱ ሕርሻ ከተማ ኮይኑ ብፍላይ ድማ ኣብ ስራሕቲ ልምዓት መስኖን ንህብን ከምኡ እውን ምህጣር ከፍትን ፀባ ኣላሕምን እዩ።ናብቲ ስራሕ እንትኣቱ ቀንዲ መበገሲኡ እቲ ስራሕ ኣብቲ ከባቢ ዝህልዎ ኣዋፃኣይነት ብዝርዝር መፅናዕቲ ብምግባር ነይሩ። ነቲ ስራሕ ሒዙ ኣብ መሰረታዊ ውዳበ ሕርሻ ከተማ ተጠርኒፉ ይሰርሕ። ካብ መሰረታዊ ውዳበ ሓሊፉ ኣብ ጉጅለ ልምዓትን ኔትዎርክን እውን ንጡፍ ተሳትፎ ኣለዎ። እዞም ውዳበታት ንተበግሶን ውፅኢትን ስራሕቱ ሓገዝቲ ኮይኖም እዮም፡፡
ሓረስታይ ደስታ፣ በዚ መንገዲ እዚ ንተግባራውነት እቲ ዘነፀሮ ስራሕ ኣብ ውድባዊ ኣወዳድባ ተሓቚፉ ህንፀት እናካየደ፣ ተመኩሮታት እናሃበን እናወሰደን ካብ ግዘ ናብ ግዘ ድማ ለውጥታት ናይ ምምዝጋብ ጉዕዞኡ እናሰፍሐ ከይዱ። ብፍላይ ሕርሻ ከተማ ኣብ ፀቢብ መሬት ክልተን ልዕሊኡን ስራሕቲ ክትውግን ዘገድድ ስራሕ ምስቲ ምዃኑ ሓረስታይ ደስታ እውን ነዚ ኣንፈት ሒዙ እዩ ውፅኢታዊ ስራሕ ኣብ ምስራሕ ዝርከብ። መንግስቲ ኣብ ዝሃቦ መስርሕን መሸጥን ክልተ ሄክታር መሬት ዝሰርሖም ስራሕቲ ከስቢ ዘለዎም ንክኾኑ ዝጥቀመሎም ሜላታት ድማ ኣለዉ።ንሳቶም እውን ምድላዉ ብቑዕን ዘስርሕን ትልሚ፣ ምትእትታው ዘመናዊ ኣሰራርሓ፣ ምፍራይ ዕዳጋ ተኮር ፍርያት ፣ እታዎታት ብኣግባቡ ምጥቃም፣ ካብ ዝረኽቦ ሽይጣት ዕቋር ብኣግባቡ ምዕቛር፣ ሰብ ሞያ ወረዳ ዝህብዎ ደገፍን ካብ ካልኦት ዝረኽቦም ተመኩሮታትን ብኣግባቡ ምትግባር ተጠቀስቲ እዮም።
በዞም ሜላታት እዚኣቶም ስራሕቱ እናተግበረ ፍርያቱ ኣብ ዕዳጋ ተወዳዳርን ተጠላብን ንክኸውን ድማ ጥንኩር ስርዓት ክትትልን ቁፅፅርን ይገብር። ንኣብነት ምክትታል ባልዓት፣ ምስ ሰብ ሞያ ሕርሻ ስጡም ርክብ ምፍጣር ዘመናዊ ኣሰራርሓታት ምኽታል ወዘተ ኣብ ስራሕቲ ሓረስታይ ደስታ ገብረኺዳን ዘለዉ ጥንካረታት እዮም። ሓረስታይ ደስታ ካብ ዘተግብሮም ዘመናዊ እታዎታትን ኣሰራርሓታትን ዘመናዊ ቆፎ ንህቢ ምጥቃም፣ ፅርየቱ ዝሓለወን ፅቡቕ ፍርያት ዘለዎን ኣፕል ማንጎ፣ ሙዝን ኣራንሽን ምትካል፣ ዝተመሓየሸ ዓልየት ዘለወን “ሆሊስተይን” ዝበሃላ ኣላሕም ኣተኣታትዩ ይሰርሕ። እዚ ብዓይኒ በዝሒ እንትርአ ድማ ክልተ ዘመናዊ ቆፎ ንህቢ፣ 18 ባህላዊ ቆፎን ኣርባዕተ ኣላሕምን ኣለውኦ። ብመዳይ ቀወምቲ ኣትክልቲ እውን 500 ሱር ማንጎ፣ 54 ኣራንሺ ከምኡ እውን 100 ሙዝ ሒዙ እዩ ነቲ ሕርሻ ከተማ ብዝተዋደደ ኣገባብ ዝሰርሖ ዘሎ። ከምዚ ዝበለ ስራሕ እንትሰርሕ ምስ ቤት ፅሕፈት ልምዓት ሕርሻን ገፀርን ፣ ደኣንትን ካልኦት ዝምልከቶም ኣብያተ ፅሕፈት እታ ወረዳን እውን ዝሰጠመ ርክብ ብምፍጣር እዩ።
ፍርያቱ ናብ ዕዳጋ እንተቕርብ ምስ ፅርየት ተዛሚዱ ካብ ዓማዊሉ ዝወሃብዎ ርኢቶታትን ሓበሬታታትን ናይ ኩሉ ግዘ እታዎታቱ እዮም። ብመዳይ ዕዳጋ እውን ፀገም ከም ዘይብሉ ኣተሓባባሪ ኢንዳስትርያል ኤክስቴንሽንን መምህር ሕርሻ ከተማን ወረዳ ፀለምቲ ኣይተ ፀጋይ ተኽሉ የረድኡ። በቲ ሓረስታይ ደስታ ዝፈርዩ ፍርያታት ተጠላብነት ዘለዎምን ፅርየቶም ዝሓለዉን ካብ ምዃኖም ብተወሳኺ ኣብቲ ከባቢ ማእኸል ስደተኛታት ኤርትራ ዓዲ ሓሩሽ ምስ ምህላዉ ተዛሚዱ ኣብቲ ከባቢ ዝለዓለ ጠለብ ዕዳጋ ኣሎ እዩ። ካብቶም ፍርያታት ከም ሓደ ኣብነት ዝውሰድ ፍርያት ፀባ እዩ። እቲ ሓረስታይ ካብ ዘለውኦ ኣርባዕተ ኣላሕም ብመዓልቲ ዝንኣሰ 25 ሊትሮ ዝለዓለ ድማ 30 ሊትሮ ፀባ ዝሓልበሉ ኩነታት ኣሎ። እዚ ብዓይኒ ዋጋ ሓደ ሊትሮ እንትስላሕ ኣብ እዋን ፆም 16 ብር ንሊትሮ ኣብ እዋን ስዕረት ድማ 18 ብር ንሊትሮ ይሽወጥ።ስለዚ ካብቲ ዝነኣሰ ብመዓልቲ ዝርከብ ፀባ መዓልታዊ 400 ብር ወርሓዊ ድማ 12 ሽሕ ብር ዝርከብ ምዃኑ የረድአና።
ስራሕቲ ሕርሻ ከተማ ሓረስታይ ደስታ፣ ኣብ ዕዳጋ ፅቡቕ ጠለብ ዘለዎ ፍርያት እናፍረየ ተረባሒ ካብ ምዃን ሓሊፉ ን14 ወገናት እውን ዕድል ስራሕ ፈጢሩ እዩ። ኣብቲ ስራሕ ዕድል ስራሕ ዝረኸቡ ወገናት ንቀዋሚ ሰራሕተኛ ዝተሓተ 800 ብር፣ ዝለዓለ ድማ 1‚000 ብር ብወርሒ ይኽፈሎም። ብተመሳሳሊ ብግዝያውነት ተቖፂሮም ንዝሰርሑ ዝንኣሰ መዓልታዊ 70 ብር ኮይኑ ዝለዓለን ከብደት ዘለዎን ስራሕ እንትኸውን ድማ ብመዓልቲ 100 ብር እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ምስ በዓላት ተዛሚዱ ካብ ፍርያት ሓረስታይ ደስታ ንሰራሕተኛታት ዝወሃቡ ፍሉይ ጥቕማ ጥቕሚ ከምዘለዉ ተገሊፁልና እዩ። ስለዚ ብዓይኒ ደኣንት ሓደ ስራሕ ብውልቀ ዋላ ዝተባባዕ ኣይኹን ግን ድማ እንትጅመር ፈለማ ነቲ በዓል ትካል ይረብሕ። ስዒቡ ከዓ ከምቲ ኣብ ከተማ ማይፀብሪ ዝትግበር ዘሎ ኣገባብ ንካልኦት ወገናት ፅቡቕ ዕድል ስራሕ ብምፍጣር ንኻልኦት ዝሓቁፍ ኮይኑ እንትርከብ ኣብ ትኽክለኝነት ኣንፈታትን ውፅኢታውነትን ስራሕቲ ደኣንት ዓብይ እምነት የሕድር።
ኣብ ስራሕቲ ሕርሻ ከተማ ትካል ደስታ ገብረኺዳን እንርእዮ ካልእ ተግባር ሰራሕተኛታት ብወርሓውን መዓልታውን ዝረኽብዎ ክፍሊት ከም ዘሎ ወሲድካ ብመዳይ ባህሊ ምዕቛር ምርኣዩ እውን ኣገዳሲ እዩ። ምኽንያቱ ሰራሕተኛታት ካብ ዝረኽብዎ ኣታዊ እናቖጠቡ ንቐፃሊ ስራሕቶም መሰረት ዝኸውን ገንዘብ ዘዋህልልሉ ሜላ ዝተጠናኸረ ባህሊ ምዕቛር ክህሉ ከሎ እዩ። ብመሰረት እዚ ኣብቲ ስራሕ ዘለዉ ሰራሕተኛታት ክሳብ 20 ሽሕ ብር ዝንኣሰ ዝዓቖሩ ምህላዎም እዩ ሓረስታይ ደስታ ዝገለፁልና። እቲ ብ16 ሽሕ ጥረ ገንዘብ፣ 370 ብር ዝግመት ቀዋምን ተንቀሳቓስን ንብረት ሕርሻ ዝተጀመረ ስራሕ ሓረስታይ ኣብዚ ሕዚ እዋን እቲ ንብረት ከም ዘሎ ኮይኑ ብጥረ ገንዘብ ከዓ ወናኒ 50 ሽሕ ብር ንምዃን ክኢሉ ኣሎ።
ከምዚ ንዝበሉ ስራሕቲ ሕርሻ ከተማ ወረዳ ፀለምቲ ብሰለስተ ክላስተራት (መፋስሳት) ንዝተመደባ ከተማታት ከም ወረዳ ዘድሊ ደገፍን ክትትልን ዝግበረሉ ኩነታት ኣሎ። እተን ክላስተራት ድማ ክላስተር ሰሬንታ፣ ማይዳሳትን ዓዲ ሓሩሽን ይበሃላ። ኣብዚኣተን ብክልተ መሰረታዊ ውዳበ ዝተወደቡ ኣብ ሕርሻ ከተማ ዝነጥፉ ከባቢ 54 ሓረስቶት ከተማ ኣለዉ። ስለዚ ትካል ደስታ ገብረኺዳን ካብቶም ኣብ ወረዳ ፀለምቲ ብስራሕቲ ሕርሻ ከተማ ተዋፊሮም መነባብሮኦምን መነባብሮ ካልኦት ወገናትን ኣብ ምልዋጥ ዝርከቡ ሓረስቶት ከተማ ሓደ እዩ።
እቶም ልዕል ኢሎም እናገለፅናዮም ዝመፃእና ነጥብታት ዘመላኽትዎ ኣብ ስትራቴጂ ልምዓት ደኣንት ዘፈር ሕርሻ ከተማ ፀገም ውሕስና ምግቢ ነበርቲ ከተማታት ንምቅላል ከም ሓደ ኣማራፂ ዝውሰደሉ ክልተ ቀንዲ ምኽንያታት ኣለው። ንሳቶም እውን በቲ ሓደ ገፅ ኣብቲ ዘፈር ዝዋፈሩ ኣካላት ከም መጠን ነበርቲ ከተማ ንእሽተይ ኣታዊ ዘለዎም ኣካላት ኣብ ንእሽተይ መሬት ድልየት ምግቦም ኣፍርዮም ንክጥቀሙ የኽእል። በቲ ካልእ ገፅ ድማ ንዝተረፈ ነባሪ ከተማ ብዝተመጣጠነ ዋጋ ፍርያት ኣትክልቲ፣ ፍራምረን ካልኦት ውፅኢታት ሕርሻን ንከቕርቡ ዘኽእሎም ይኸውን፡፡
ብኣጠቓላሊ ንምጣነ ኢኮኖሚ ዝምልከት ፖሊሲ ሃገርና ልምዓት ገፀርን ከተማን ኣዋዲዱ ንኹሉ ሕብረተሰብ ተበፃሒ ንምግባር ብዘኽእል ኣገባብ ዝተቐረፀ እዩ። እዚ መበገሲ ብምግባር ኣብ ገፀር ዘሎ እታወታት ብምጥቃም ፍርያትን መፍረያይነትን ብምስሳን ዕዳጋ ዝመርሖ ቁጠባ ምምራሕ ሸቶ ናይቲ ፖሊሲ ሕርሻ ምዃኑ ይፍለጥ። ኣብ ከተማታት ድማ ልምዓት ደቀቕትን ኣናእሽተይንን ንግዲ ትካላት ኣብ ሃገርና ወሳኒ ግደ ዘለዎ ከምምዃኑ መንግስቲ ነቲ ዘፈር ልምዓት ልዑል ቆላሕታ ብምሃብ ንትካላት ንግዲ ደቀቕትን ኣናእሽተይንን ንፁር ፖሊስን ስትራቴጅን ተሓንሒፁ ኣብ ተግባር ኣውዒሉ ይርከብ። ሕርሻ ከተማ ድማ ሓደ ኣካል ናይተዚ ፖሊሲ እዩ። ቕድሚ ሕዚ ዝተረኸቡ ውፅኢታት ብዝሓሸ ኣገባብ ብምቕፃል ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ሃገርና ንምዕዋት ብመንግስቲ ተቐሚጦም ዘለዉ ኣንፈታት እንድሕር ድኣ መሊኦም ተተግቢሮም ካብ ከተማ ሕርሻ ዝሓሸ ፍርያትን ግልጋሎትን ንሕብረተሰብ ምቕራብ ከምዝከኣል እቶም ዝተሓበሩ ኣብነታት እኹል ምስክር እዮም። ካብዚ ተበጊሰን ከተማታትና ንነበርተን ስራሕ ዕድል ዝፍጠረለንን ውሕስነት ምግቢ ዝረጋገፀለንን ክኾና ንስራሕቲ ትካላት ደቀቕትን ኣናእሽተን ምጥንኻር ወሳኒ እዩ። እዘን ትካላት ኩሉ ኣማራፂ ስራሕ ዝሓቖፋ ክኾና፣ ዕዳጋ ተኮር፣ ፅርየቱ ዝሓለወ ከምኡ እውን ብግዘን ዋጋን ተነፃፃሪ ዝኾነ ፍርያት እናፍረያ ምስ ተመሳሰልቲ ትካላት ውሽጢ ዓድን ወፃእን ተወዳደርቲ ናብ ምዃን እውን ክሰጋገራ ስለዝኽእላ ደገፍን ክትትልን ግልጋሎት ኤክስተንሽን ኢንዳስትሪ የድልየን።


text:
መዓልቲ ብሄር ብሄረሰባት ጥንኩር ሕገ-መንግስቲ ንክፍጠር ዕድል ፈጢሩ’ዩ…
መቐለ ሕዳር 28/2010(ድወት) በቢዓመቱ ዝኽበር መዓልቲ ብሄር ብሄረሰባትን ህዝብታትን ኢትዮጵያ ሓደ ነቲ ካልእ ኣፍልጦ ብምሃብ ጥንኩር ሕገ-መንግስታዊ ስርዓት ንክፍጠር ዘኽእል በዓል እዩ ኢሎም ኣፈ-ጉባኤ ቤት ምኽሪ ፌደሬሽን ኣይተ ያለው ኣባተ።
መበል 12 መዓልቲ ብሄር ብሄረሰባትን ህዝብታትን ኢትዮጵያ ፅባሕ ኣብ ክልል ዓፋር ዝኽበር እንትኸውን ኣካል እዚ በዓል ዝኾነ ሲምፖዝየም ባህሊ ብሄራት ብሄረሰባትን ህዝብታትን ድማ ሎሚ ተጀሚሩ ኣሎ።
ኣፈ-ጉባኤ ቤት ምኽሪ ፌደሬሽን ኣይተ ያለው ኣባተ ኣብ መኽፈቲ እቲ ሲምፖዝየም ከምዝበልዎ መዓልቲ ብሄር ብሄረሰባትን ህዝብታትን ኢትዮጵያ ሓደ ነቲ ካልእ መሰል ኣፍልጦ ብምሃብ ጥንኩር ሕገ-መንግስታዊ ስርዓት ንክፍጠር ጌሩ ኣሎ።
ሕገ-መንግስታዊ ኣስተምህሮ ግን ኣብቲ ሕብረተሰብ በቲ ዝድለ ደረጃ ኣብ ምስራፅ ፀገም ከምዘሎ ገሊፆም።
ዜጋታት ብሓድነትን ፍቅርን ተስማዕሚዖም ዘፅደቕዎ ሕገ-መንግስታዊ ስርዓት ሓበራዊ ሰነድ ቓል ኪዳን ኮይኑ የገልግሎ ኣሎ ዝበሉ ኣይተ ያለው ኣባተ ሕገ-መንግስታዊ ስርዓት ብዝፈጠረሎም መሰል ተጠቒሞም ኣብ ልምዓት፣ ሰላም፣ ሰናይ ምምሕዳርን ህንፀት ስርዓት ዲሞክራሲን ይግስግሱ ከምዘለዉ ድማ ገሊፆም።
ርእሰ ምምሕዳር ክልል ዓፋር ኣይተ ሓጂ ስዮም ኣወል ብወገኖም መዓልቲ ብሄር ብሄረሰባትን ህዝብታትን ክብሪ ሓቢርካ ምንባርን ምልማዕን ዘጐልበተ እዩ።
ኣብ በቢ ክልሉ ምኽባሩ ድማ ልምድን ተሞክሮን ንምልውዋጥ ርክብ ህዝብን ንህዝብን ምጥንኻር ባህልን ቋንቋን ኣብ ምፍጣር ልዑል ግደ ኣለዎ ክብሉ ገሊፆም።


text:
ሰብ ንኣምላኽ ምፍርሑ ዝረብሖ ረብሓታት እንታይ እዩ።
1. ኣምላኽ ነቶም ዝፈርህዎ ኩላቶም ሓልዮቱ ብምልኣት እዩ ዘርእዮም።
ቃል ኣምላኽ ከኣ ኣብ መዝሙር ዳዊት 34፣9-10 “ነቶም ዚፈርህዎ ገለ ኣይጐድሎምን እዩ እሞ ኣቱም ቁዱሳኑ ንኣግዚኣብሄር ፍርህዎ። ኰራኩር ኣናብስ ይስእኑን ይጠምዩን ንእግዚኣብሄር ዚደልይዎ ግና ሰናይ ዘበለ ከቶ ኣይጎድሎምን” ይብለና። ወሲኹ እውን ኣብ መዝሙር ዳዊት 111፣5 “ንዝፈርህዎ ምግቢ ይህቦም ኪዳኑ ንዘልኣለም ይዝክር” ይብለና። ኣብዚ ሓልዮት ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ እቶም ንኣምላኽ ዘፍቅሩን ዝፈርሑን እዩ ዘርኣየና። ኣምላኽ ነቶም ዝፈርህዎ ብስሙን ብኽብሩን ድማ ዝንቅጥቀጡን ኩሎም እቲ ዘድልዮም ከይመልኣሎም ስቕ ኣይብልን እዩ። እቶም ንኣምላኽ ዝፈርሑ ጥራይ እዮም ሓልዮቶም ብዘሎ ናብቲ ከኣሊ ኣምላኽ ዘውርድዎን ዘውድቕዎን። ከመይሲ እቲ ዝፈርሕዎ ኣምላኽ በቲ ዘድልዮም ነገር ከይፈርሑን ከይስንብዱን መታን ዘድልዮም ዘበለ ክህብም ምኻኖም ኣዚዮም ይፈልጡ እዩም።
2. እቶም ንኣምላኽ ዝፈርሑ ኩሉ ግዜ ኣምላኽ ድሌት ልቦም ምስ ሃበምን ምስ ዓደለዎን እዩ።
ቃሉ ኣብ መዝሙር ዳዊት ክዛረብ እንከሎ ከምዚ ይብለና “ፍቓድ እቶም ዝፈርህዎ ይፍጽም ኣውያቶም እውን ይሰምዕ የድሕኖም ከኣ”። ኣምላኽ ናይ ኩሉ ጸሎት ይሰምዕ እኳ እንተ ከነ ንኹሉ ግና ኣይኮነን መልሲ ዝህብ። ኣምላኽ ነቶም ናቱ ቀረብኡ እሞ ኸኣ ዝፈርህዎ ሰባት ጥራይ እዩ ጸሎቶም ዝምልስ ዝሓተትዎ ኸኣ ዝህቦም። ከመይ ኩሉ ግዜ ንኣምላኽ ስለ ዝፈርሁ ንዕኡ ከሕዝንዎ ኣይድልዩን እዮም። ጸሎቶምን ባህጎምን ከኣ ኣብ ፍርሓት ኣምላኽ ዝተመርኮሰ እዩ ኣምላኽ ከኣ ነዚኦም ከምዚኣቶም ዝኣመሰሉ ሰባት የሕፊርዎም ኣይፈልጥን እዩ። ስለዚ ኸኣ ካብ ኣምላኽ ድሌት ልብና ዘይምርካብናን ጸሎትና ግብኡ መልሲ ዘይምርካቡና ብሰንኪ ንኣምላኽ ዘይምፍራህናዶ ይኸውን? ንኣምላኽ ዝፈርሑ ሰባት ዝጽልይዎ ጸሎት ንኽብሪ ኣምላኽ እምበር ንረብሓ ገዛእ ርእሶም ንምርዋይን ንምዕጋብን ኣይኰነን።
3. እቶም ንኣምላኽ ዝፈርሁ ኸኣ ወትሩ ብጻማ ኣእዳዎም ሕጉሳትን ዕጉባትን እዮም።
ቃል ኣምላኽ ኣብ መዝሙር ዳዊት ከምዚ ይብል ”ንእግዚኣብሄር ዚፈርህ ብመገዱ ዚመላለስ ዘበለ ሰብ ቡጹእ እዩ። ዕዮ ኣእዳውካ ኽትበልዕ ኢኻ እሞ ብጹእ ኢኻ” መዝ. 128፣1-2። እቶም ንኣምላኽ ዝፈርሑ ብስሙ ኸኣ ዝርዕዱ ሰባት ዝገብርዎ ይሰልጦም፣ ዝሓዝዎ ይብርክት፣ ሽጋርን ቅልውላውን ከኣ ኣብ ቤቶም ኣይርከብን እዩ። እዚ ማለት ኩሉ ግዜ ጅብኦም ሙሉእ፣ እዩ ማለት ኣይኰነን ግና ሰላሞም ዕርፈቶም ምሉኡ እዩ።
4. ካልእ ኸኣ ሚስጥር ኣምላኽ ነቶም ንኣምላኽ ዝፈርሑ ሰባት ጥራይ እዩ ዝግለጸሎም።
ኣምላኽ ሓሳቡን ፍቓዱን ኪዳኑን ሚስጥሩን ስቕ ኢሉ ንዝረኸብ ሰብ ዘይኮነስ ነቶም ንዕኡ ዝፈርሑ እዩ ዝነግሮምን ዝገልጸሎምን። ነዚ ኸኣ እዩ ዘማራይ ዳዊት ከምዚ ኽብል ዝዘመረ “ንእግዚኣብሄር ዝፈረህ ሰብ መን እዩ ንእኡ እታ ዚሓረያ መንገዲ ኺምህሮ እዩ ነፍሱ ብድሓን ክትነብር ዘርኡውን ንምድሪ ክወርሳ እዩ። ሚስጥር እግዚኣብሄርሲ ነቶም ዚፈርህዎ እዩ። ንሱውን ኪዳኑ ኼፍልጦም እዩ” መዝ. 25፣12-14። ሎሚ ሚስጥር ኣምላኽ ኣብ ዱንኳና ክዓርፍ ምኽሩ ኸኣ ኣብ ቤትና ክኸውን ብመምሪሒኡን ሓሳቡን ከኣ ክንመላለስዶ ንደሊ? ንኣምላኽ ንፍራህ።
5. ሓለዋ ኣምላኽ ከኣ ኣብ ልዕሊ እቶም ንኣምላኽ ዝፈርሑ ሰባት እምብዛ ይዓዝዝን ይረዝንን።
እግዚኣብሄር ዝሓላዊኣ ህይወትን እቲ ንሱ ዝዋጋኣላ ነፍሲ ከመይ ብጽእቲ እያ። እዚ ኸኣ ኣብቶም ብኣምላኽ ዝንቕጥቀጡን ዝፈርሑን እዩ ዝጋሃድ። ነዚ ዝኸውን ጥቕሲ ካብ መዝሙር ዳዊት ምስ እነንብብ ከኣ ከምዚ ይብለና ”መልኣኽ እግዚኣብሄር ኣብ ዙርያ እቶም ዝፈርህዎ ይሰፍር የናግፎም ከኣ” መዝ. 34፣6። ኣብዚ እዋን እዚ ኣብዛ ንኹሉ ቃልዕ ዝኾነት ዓለም እሞ ኸኣ ሰይጣንን ኣጋንንትን ሕማምን ሓጥያትን ዝዋናጨፉላ ተሓሊኻ ክትነብር ሓለዋ ኣምላኽ የድልየካ እዩ። እዚ ክትረክብ ከኣ ንኣምላኽ ፍራህ።
ሰብ እምበኣር ከምቲ ጸሓፊ ናይ ምሳሌ ዝበሎ ሳላ ፍርሓት እግዚኣብሄር እዩ ጸጊቡ ዝሓድር፣ ብሰላም ዝነብር፣ ከም ሽደን ኣንበሳ ዝተብዕን ናይ ጥበብ ኩሉ ዝኾነ ጥበበ ከኣ ዝረክብን። ስለዚ ሎሚ ካብ ናይ ትማሊ ንላዕሊ ንኣምላኽ ንፋርህ። ካብ ናይ ሎሚ ንላዕሊ ኸኣ ጽባሕ ንኣምላኽ ኣዚና ክንፈርሖ ንዳሎን ንወስንን።
ንኣምላኽ ዘይንፈርሕ እንተኾይና ኣብ ብዙሕ ስቓይን መፈንጥራን ኢና እንወድቕ። ከምቲ ሓደ ዘዋሪ መኪና ብዝግባእ ከይተጠንቀቐ መኪና እንተ ዘዊሩ ኣብ ሓደጋ ዝወድቕ፣ ከምኡ ኸኣ እቲ መንገዱ ኹሉ ብዘይፍርሓት ኣምላኽ ዝኾነ ሰብ ኣብ ቅድሚኡ ዝተገተረ ሓደጋ ጥራይ እዩ። እቲ ኣብ ላዕሊ ዝረኣናዮ በረኸታት እውን ኣይንረክብን። ንሓደጋን ንሓጥያትን ከኣ ቁሉዓት ንኸውን። ነገርና ኣይሰልጥን፣ ዝሓሰብናዮ ኣይፍጸምን፣ ሞገስን ክብሪ ኣምላኽን ንስእን። ዝገደደ ኸኣ ካብ ኣምላኽ እንቕበሎ ፍርዲ ዓቢ ይኸውን። ከመይሲ ኣብ ኢድ እቲ ዘፍርህ ኣምላኽ ምውዳቕ ኣዚዩ ዘፍርህን ዘርዕድን ስለ ዝኾነ።
ኣብዚ ዘመን እዚ ካብ ማንም ግዜ ንላዕሊ ፍርሓት ኣምላኽ ዝተሳእነሉ፣ ደቂ ሰባት ከኣ ፋሉል ዝኸድሉ እዋን ስለዝኾነ እቲ ፍርዲ ኸኣ ብኡ መጠንእዩ ዝዓቢ ዘሎ። ንሕና ግና ካብ ፍርዲ ክንመሉቕን ካብቲ ዝመጽእ ቁጥዓ ኣምላኽ ኸኣ ክንድሕንሲ ሃየ ደኣ ምፍርሃና ንዕኡ ንበይኑ ጥራይ ይኹን። ሹዕ ከኣ እዩ ሕፍረትን ነውርን ካባን ዝቕንጠጥ። እንተ ዘይኮይኑ ብሰንኪ ንኣምላኽ ዘይምፍራህናን ኩሉ ግዜ እናነወርናን እንነደናን ኢና እንኸይድ ካብዚ ኸምዚ ክንሕሎን ክንስወርን ግና ሕጂ፣ ጽባሕን ንዘለኣለምን ንኣምላኽ ምፍራሕና ነረጋግጽ።
Posted by:
Hanibal Daniel
May 20, 2012
1 Comments
998 Views


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ታሪክ ሠለስቱ ደቂቅ ንሕፃናት
ከመይ ቀኒኹም ሕፃናት ሎሚ ብዛዕባ ታሪኽ ሠለስቱ ደቂቅ ክንመሃር ኢና!
ኣናንያ ኣዛርያ ሚሳኤል ዝበሃሉ ሠለስተ መንእሰያት ነበሩ። እዞም መንእሰያት’ዚኦም ብምርኮ ኣብ ባቢሎን ይነብሩ ነበሩ። ኣብቲ ነቢይ ዳንኤል ብልዒ ንጉሥ በሊዑ ንኸይረክስ ቆሎ ቘርጢሙን ማይ ሰትዩን ክኃድር ከሎ፣ እዞም ሠለስተ መንእሰያት ከኣ ምስኡ ሠሚሮም ነበሩ። ንእግዚአብሔር ድማ ኣዝዮም ይፈትውዎ ነበሩ።
ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ ንጉሥ ናቡከደነጾር ኣዚዩ ነዊኅ ብወርቂ ዝተገብረ፡ ምስሊ ኣቒሙ ንዅሉ ሕዝቢ ናብዚ ምስሊ’ዚ ክሰግድ፡ እቲ ዘይሰገደ ግና ኣብቲ እቶን ሓዊ ክድርበ ምዃኑ ኣወጀ። እዞም ሠለስተ እስራኤላውያን መንእሰያት ግና ኣብቲ ዝተባህለ እቶን ሓዊ ከይድርበዩ ኣይፈርሑን። ንንጉሥ ከኣ “ኦ ንጉሥ ንሕና ነዚ ንስኻ ዘቖምካዮ ምስሊ ኣይንሰግድን፣ ምኽንያቱ እነምልኾ ኣምላኽ ኣሎና፡ ካብዚ ሓዊ ድማ ከድኅነና ስለዝኽእል ንእኡ ጥራይ ኢና ንሰግድ” በልዎ።ተውሳክ፡ . . . ታሪክ ሠለስቱ ደቂቅ ንሕፃናት


text:
ጀርመን መንነት ሓተቲ ዑቕባን ስደተኛታትን ንምርግጋጽ ሓድሽ ናይ ቴክኖሎጂ መስርሕ ከተታኣታትው ምኳና ሚንስትር ውሽጣዊ ጉዳያት እታ ሃገር ቶማስ ደ ማይዘር ሎሚ ረቡዕ ኣፍሊጦም።
ንሶም ነዚ ዝገለጹ ኣብ ናይ ስደተኛታት ማእከል ዘካየድዎ ዝነበረ ምብጻሕ ኮይኑ እዚ ሓድሽ መስርሕ “ነቶም ከጋግዩና ዝደልዩ ንምልላይ” ኣድላይ ብምኳኑ’ዩ ኢሎም።
ንሶም ብተወሳኺ እቲ ሓድሽ መስርሕ ንስደተኛታት ኮነ ሓተቲ ዑቕባ ብዙሕ ሕቶ ዝሓትት ኣይኮነን፡ ካብኦም ዝድለይ ሓቀኛ ስምምን መቦቆል ዓዲን ጥራይ እዩ ኢሎም።
ብድሕሪኡ እዚ ሓድሽ ቴክኖሎጂ ብመሰረት ቋንቋ፡ላህጃን ዝቐረበ ፎቶን ትክክለኛ መቦቆል ሓታቲ ዑቕባ ወይ ስደተኛ የለልይ ክብሉ’ውን ነቲ መስርሕ ኣረዲኦም።
ሚንስትር ውሽጣዊ ጉዳያት ጀርመን ብተወሳኺ “ነታ ሃገር ስግኣት ዝኾኑን ገበነኛታት” ካብታ ሃገር ከምዝጥረዙ እዚ ድማ ብምጥራስ 20 ኣፍጋኒስታናዊያን ናብ ካቡል ከምተጀመረ ሓቢሮም።


text:
(ኣብርሃ ሃይለዝጊ)
ዶ/ር ደብረፅዮን ዝብዝሕ ግዚኡ ኣብ ፌደራል ምስቲ ምንባሩ ምስቶም ካልኦት ኣብ ትግራይ ዕድመ ልክዖም ዘሕለፉ ካድረታት እንትነፃፀር ኣብ ሕድሕድ ከባቢ ትግራይ እንታይ ኣላ፥ መን ኣበይ ኣሎ፥ ኣበይ እንታይ ይግበር ኣሎ፥ ኣበይ እንታይ ይብሃል ኣሎ፥ መን እንታይ ይሓትት ኣሎ፥ መን ኣበይ ተመዲቡ፥ መን ቅኑዕ መን ዘይቅኑዕ ወዘተ ዝብሉ ብዙሕ ዘይክፈልጥ ይኽእል እዩ ዝብል ግምት ኣለኒ፡፡
ብርግፅ ሙሉእ ንሙሉእ ጋሻ ከም ዘይኮነ ይፈልጥ እየ፥ እንተነኣሰ ብዝተፈላለዩ ስሩዕን ዘይስሩዑን ኣግባባት ካብ ካልኣይ ኣካል ዝመፅ ሓበሬታ (secondary data) ክህልዎ ከም ዝኽእል ርዱእ እዩ፡፡
ይኹን እምበር ብባዕሉ ተዘዋዊሩ ምስ ህዝቢ ምፍላጥ ኮነ ካብቲ ህዝቢ first hand information ምእካብ ኣገዳሲ ኣብ ልዕሊ ምዃኑ ነቲ ካብ ጫፍ ናብ ናብ ጫፍ በቲ ዝነበረን ዘሎን ኩነታት ተስፋ ዝቖረፀ ህዝብና እውን ምናልባሽ ዑደት ምግባሩ ተስፋ ዘስንቕ ክኾን ይኽእል እዩ ዝብል እምነት ኣለኒ፡፡
ብኡ ኣቢሉ እውን ሓዱሽ ርእሰ ምምሕዳር ከም ምዃኑ መጠን ኣብ ቀፃሊ ኣብ ትግራይ ክሰርሖም ዝሓሰቦም ትልምታቱን ከምፅኦም እየ ዝበሎም ለውጥታትን ንምፍላጥ ዕድል ይፈጥረሉ እዩ ዝብል ሪኢቶ ኣለኒ፡፡
ዋላ እኳ ህዝብና ቅድም ክብል በቶም ኣብ ተግባር ጥብ ዘይብሉ ናይ “ሓለፍትና” መደረታት ምስማዕ ዝተሰላቸወ እንተኾነ ኣብዛ ሐዚ ተስፋ ዝቖረፀላ ወሳኒት እዋን ግን ካብቲ ልሙድ ውፅእ ዝበለ ሓቦ ዘስንቕ ዘረባን ተዛሪቡ ከእምን ዝኽእል፥ ኣብ ጎኑ እውን ከስልፍ ዝኽእልን ቅኑዕ(ቅኑዕ ዝብል ይሰመረሉ) ተዛራባይ መራሒ ግን የድልዮ እዩ፡፡
ደብርፅ ድማ እዚኣ ብዘይዋዓል ሕደር ሐዚ ክገብራ ይግባእ፡፡
ሓደ ሓደ ሰባት እንኮላይ ምናልባሽ ባዕሉ ዶ/ር ደብረፅዮን እውን እዙይ ምግባር ምስ መትከል ኣልባነትን ርካሽ ተፈታውነትን(populism) ዘተሓሕዝዎ ከይህልዉ ይጥርጥር እየ፡፡
እዙይ ግን ፍፁም ጉጉይን ዝንቡዕ ርድኢትን እዩ፡፡
ኩሉ ክፍሊ ሕብረተሰብ ተስፋ ኣብ ዝቖረፀሉ እዋን ሓደ ሓዱሽ መራሒ እናዘረ ምስ ህዝቢ ምርኻብን ጭላንጭል ተስፋ ዝህብ መደረ ምስማዕን ምስ ታራ ‘ፖፕሊስት’ ምዃን ዘተኣሳስር የብሉን፡፡
ብኣንፃሩ ኣብ ቢሮ ተዓፂኻ ክንዲ ድላይካ ቀትርን ለይትን እንተሰራሕኻ እቲ ትሰርሖ ዘለኻ ህዝቢ ክሳዕ ዘይፈለጦ እዙይ ዝብሃል ትርጉም ኣይህልዎን፡፡
ብስሩ እውን ሓደ ሓላፍን ሓደ ባዓል ሞያን ብመሰረቱ ዝተፈላለዩ እዮም፥ ሓደ ባዓል ሞያ እታ ዝተውሃበቶ ዕማም ቢሩኡ ዓፅዩ ክሰርሓ ይኽእል እዩ፥ ሓደ ሓላፊ ግን ካብኡ ንላዕሊ ክኾን እዩ ዝጠልቦ፡፡
ሓደ ሓላፊ እኮ ባዕሉ ነቆር እናበለ ስራሕ ቀትርን ለይትን ምስራሕ እንተይኮነስ ኣብ ሰባት እወንታዊ ፅልዋ ብምፍጣር ስራሕትታት ክስርሑ ምግባር እዩ ወሳኒ ታርኡ፡፡
ብምዃኑ ድማ ደብርፅ እውን እዚኣ ክገብር ኢና ትፅቢት ንገብረሉ፡፡
ካሊእ ግን ከምቲ ልሙድ ንማሃያ ተባሂሉ ኣብዙይ እቶ ዝብሃል ሞያ ዘይብሎም “ኣማኸርቲ” ብዝብል ሽም ሰባት ኣብቲ ቤት ፅሕፈት ርእሰ ምምሕዳር ካብ ዝእከቡ (ነዚኣቶም እንተደልዩ እግሪ ክተኽልሉ ዘኽእሎም እኩል ገንዘብ ሂብካ ምፍናው ይካኣል እዩ)፥ ብኹለመድያዊ ዓቕምን ሞያን ዘለዎም ሰባት ኣብ ምፀናዕቲ ዝተደረኸ ወሳኒ ምኽሪ ክህቡ ዝክእሉ ምቕማጥ ከድሊ እዩ፡፡
ብምጣነ-ሃፍቲ፥ ብፖለቲካ፥ ብሕጊ፥ ብትምህርቲ፥ ብኮምኒኬሽንን ማሕበረ-ባህላውን ዘፈራት ከማኽሩኻ ዝኽእሉ ሙኩራት ሰብ ሞያ ምቕራብ ከድልየካ እዩ ደብርፅ፡፡
“ምኽሪ ሓውካ ቀው ኣብላ ሸው ኣብላ” እዩ እሞ እዚኣ መኺረካ ኣለኹ ብዓቕመይ፡፡
ወድሓንካ!!
********


text:
ሰሜን ኮርያ ምስ ትራምፕ ንምርኻብ ዝሓዘቶ ቆፀራ ከምእትስርዞ ኣጠንቂቓ
ሰሜን ኮርያ እንተድኣ ኣሜሪካ ናይ ኒዩክለር መደባታ ደው ከትብል ጸቕጢ ተገብር ኮይና፡ ካብቲ ምስ ፕሬዚደንት ትራምፕ ኪግበር ዝተመደበ ኣኼባ ክትስሕብ ተኽእሎ ከምዘሎ ገሊጻ።
እቲ ብዓቢ ሃንቅውታ ትጽቢት ዝግበረሉ ኣኼባ ፕሬዚደንት ትራምፕን ናይ ሰሜን ኮርያ መራሒ ኪም ጆንግ-ኡን ብ12 ሰነ ኣብ ሲንጋፖር ኢዩ ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ።
እንተኾነ፡ ናይ ሰሜን ኮርያ ምክትል ምኒስተር ወጻኢ ጉዳይ ኪም ከይ-ግዋን ብሓርቆት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ነቲ ብኣሜሪካ ዝተዋህበ ሓላፍነት ዝጎደሎ ሕቡእን እከይን ውጥናት ዘለዎ መግለጺ ወንጂሉ።
እቲ ናይ ሰሜን ኮርያ ብዓል ስልጣን ዝሃቦ መግለጺ ኣብ ልዕሊ ኣማኻሪ ሃገራዊ ጸጥታ ኣሜሪካ፡ ጆን ቦልቶን ዘነጻጸረ ኢዩ ነይሩ።
ቦልቶን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ሰሜን ኮርያ ኣሰር ናይቲ ሊብያ ዝተኸተለቶ ናይ ኒዩክለር ኣጽዋር ምንካይ ሞዴል ክትስዕብ ኢዩ ሓሳባት ኣቕሪቡ። ብዙሓት ተንተንቲ እቲ ሞዴል፡ ብፍላይ ድሕሪ`ቲ ኣብ መወዳእታ መራሒ ሊብያ ዘጓነፎ ኩነታት፡ ንሰሜን ኮርያ ዘሰንብድ ኢዩ ይብሉ።
ኪም ከይ-ግዋን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ እቲ ዝተዋህበ መግለጺ ``ነቲ ጉዳይ ብልዝብ ንምፍታሕ ዝኾነ ሰናይ ድልየት ኣይነበሮን`` ኢሉ።
መንግስቲ ሰሜን ኮርያ እንተድኣ ኣሜሪካ ናይ ግድን ናይ ኒዩክለር ኣጽዋር መደባታ ደው ከትብል ጸቕጢ ትገብር ኮይና ካብቲ ምስ ፕሬዚደንት ትራምፕ ኣብ ሲንጋፖር ብ12 ሰነ ኪግበር ተመዲቡ ዘሎ ኣኼባ ክትስሕብ ከምትኽእል ኣጠንቂቓ።
ሰሜን ኮርያ እንተድኣ ኣሜሪካ ናይ ኒዩክለር መደባታ ደው ከትብል ጸቕጢ ተገብር ኮይና፡ ካብቲ ምስ ፕሬዚደንት ትራምፕ ኪግበር ዝተመደበ ኣኼባ ክትስሕብ ተኽእሎ ከምዘሎ ገሊጻ።
እቲ ብዓቢ ሃንቅውታ ትጽቢት ዝግበረሉ ኣኼባ ፕሬዚደንት ትራምፕን ናይ ሰሜን ኮርያ መራሒ ኪም ጆንግ-ኡን ብ12 ሰነ ኣብ ሲንጋፖር ኢዩ ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ።
እንተኾነ፡ ናይ ሰሜን ኮርያ ምክትል ምኒስተር ወጻኢ ጉዳይ ኪም ከይ-ግዋን ብሓርቆት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ነቲ ብኣሜሪካ ዝተዋህበ ሓላፍነት ዝጎደሎ ሕቡእን እከይን ውጥናት ዘለዎ መግለጺ ወንጂሉ።
እቲ ናይ ሰሜን ኮርያ ብዓል ስልጣን ዝሃቦ መግለጺ ኣብ ልዕሊ ኣማኻሪ ሃገራዊ ጸጥታ ኣሜሪካ፡ ጆን ቦልቶን ዘነጻጸረ ኢዩ ነይሩ።
ቦልቶን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ሰሜን ኮርያ ኣሰር ናይቲ ሊብያ ዝተኸተለቶ ናይ ኒዩክለር ኣጽዋር ምንካይ ሞዴል ክትስዕብ ኢዩ ሓሳባት ኣቕሪቡ። ብዙሓት ተንተንቲ እቲ ሞዴል፡ ብፍላይ ድሕሪ`ቲ ኣብ መወዳእታ መራሒ ሊብያ ዘጓነፎ ኩነታት፡ ንሰሜን ኮርያ ዘሰንብድ ኢዩ ይብሉ።
ኪም ከይ-ግዋን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ እቲ ዝተዋህበ መግለጺ ``ነቲ ጉዳይ ብልዝብ ንምፍታሕ ዝኾነ ሰናይ ድልየት ኣይነበሮን`` ኢሉ።
እቲ መግለጺ ኣብ ልዕሊ`ታ ምዕርግቲ ሃገርና ከም ናይ ሊብያን ዒራቕን ትዕድልቲ ክበጽሓና ዝትምነ እከይ መግለጺ ኢዩ ኢሉ።
ኣብ ዝሓለፈ ኣብ ልዕሊ ቦልቶን ዘለና ጽልኢ ከይሓባእና ገሊጽና ኢና ኢሉ ኪም ከይ-ግዋን።
ኪም ከይ-ግዋን ብሮቡዕ ኣብ ዝሓቦ መግለጺ፡ ``እንተድኣ ኣሜሪካ ነቲ ናይ ኒዩክለር ኣጽዋር መደባትና ጨሪስና ደው ከንብሎ ጸቕጢ ትገብረልና ኮይና፡ ኣብቲ ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ዝርርብ ዝኾነ ድለየት ናይ ምክፋል ኣይክህልወናን ኢዩ።
ኣብቲ ኣብ መንጎ ዴሞክራስያዊት ህዝባዊት ሪፑብሊክ ኮርያን ኣሜሪካን ክግበር ዝተመደብ ኣኼባ ክንካፈልን ከይንካፈልን ዳግመ-ግመት ክንገብረሉ ኢና`` ኢሉ።
ብምቕጻል፡ ``ሰሜን ኮርያ እቲ ዝርርብ፡ ነቲ ኣብ ሓውሲ ደሴት ኮርያ ዘሎ ኩነታት ዘርግእን፡ ኣብ ምህናጽ መጻኢ ኩነታት ዓቢ ኣስተዋጾ ክህብ ተስፋ ነይርዋ`` ኢሉ።
``እንተድኣ ፕሬዚደንት ትራምፕ ናይቲ ቅድሚኡ ዝነበረ መራሒ ኣሰር ዝኽተል ኮይኑ፡ ካብቲ ቅድሚኡ ዝነበረ መራሒ ኣዝዩ ዘጉህን ዘይዕውትን መራሒ ክኸውን ኢዩ። ካብቲ ኣቐዲሙ ኣተንቢህዎ ዝነበረ ተራእዩ ዘይፈልጥ ድልየት ድማ ኣዝዩ ዝረሓቐ ክኸውን ኢዩ`` ኢሉ።
ቅድሚ`ዚ መግለጺ፡ ብሮቡዕ ከም መርኣያ ናይ ዝምዕብል ዘሎ ሽግራት፡ ሰሜን ኮርያ ካብቲ ብሮቡዕ ምስ ደቡብ ኮርያ ክትገብሮ መደብ ተታሕዝሉ ዝነበረ ዝርርብ ከምዝሰሓበት ተፈሊጡ ኣሎ።
ሰበ ስልጣናት ክልቲኡ ሃገራት ኣብቲ ካብ ወተሃደራዊ መንቅስቓስ ነጻ ዝኾነ ቦታ ብምርኻብ ኣብ ዝርዝራት ናይቲ ዝሓለፈ ወርሒ ዝተኸተመ ታሪኻዊ ስምምዕ ክዘራረቡ ትጽቢት ነይሩ።
እንተኾነ ሰሜን ኮርያ በቲ ደቡብ ኮርያን ኣሜሪካን ኣብቲ ከባቢ ዘካይድዎ ዘለው ወተሃደራዊ ታዕሊም ብምሕራቓ ካብቲ ዝርርብ ኣንሳሒባ።
እንተኾነ፡ ናይ ኮርያ ማእከላይ ናይ ዜና ማዕከን እቲ ታዕሊም ``ምትኹታኽ`` ኢዩ ታዕሊም ንመጻኢ ወራር ንምድላው ዝዓለመ ኢዩ ኢልዎ።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ነቶም ካብ ዕለት 9 ግንቦት ክሳብ ዕለት 12 ግንቦት 2018 ዓ.ም. ኣብ ሮማ ሓዋርያዊ ዑደት ዘካይዱ ንዘለዉ ብፁዕነቶም ሜጥሮፖሊታ ናይ ፕረኦቭ ሊቀ ጳጳሳት ራትሲላቭ ዕለት 11 ግንቦት 2018 ዓ.ም. ኣብ ሃገረ ቫቲካን ተቐቢሎም ከዘራርቡ ምዃኖም ልኡኽ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ናይ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ሓድነት ዘነቓቕሕ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ መግለጺ ዝጠቐሱ ሰርጆ ቸንቶፋንቲ ሓቢሮም።
እዞም ኣብ ውርሒ ጥሪ 2014 ዓ.ም. ዝተሓርዩ ብፅዕናኦም ቀዳማዊ ራስቲስላቫ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ዘካይድዎ ምብጻሕ ፈለማ ምዃኑ ዝገለጹ ልኡኽ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ቸንቶፋንቲ ኣስዒቦም፡ ብፅዕናኦም ኣብ ሃገረ ቫቲካን ኣብ ዘካይድዎ ምብጻሕ ምስቶም ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ 2017 ዓ.ም. ኣብ ብራቲስላቫን ፕረሶቮን ምብጻሕ ብምክያድ ምስ ብፅዕናኦም ዝተራኸቡ ምስ ናይ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ሓድነት ዘነቓቕሕ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ብፁዕ ካርዲናል ኩርት ኮኽን ክራኸቡ ምዃኖም ጠቒሶም፡
ናይቲ ምብጻሕ መራሓ ግብሪ
ዕለት 9 ግንቦት ሮማ ምስ ኣተዉ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ቅድስቲ ማራታ ሕንጻ ከምእተኣንገዱን ዕለት 10 ግንቦት 2018 ዓ.ም. ኣብ ባዚሊካ ቅዱስ ቀለመንጦስ ቅዱስ ዓጽም ቅዱስ ቀርሎስ ኣብ ዝዓረፈሉ መንበረ ታቦት መስዋዕተ ቅዳሴ ከምዘዕረጉን ባዚሊካ ቅዱስ ጴጥሮስን ባዚሊካ ሳንታ ማሪያ ማጆረን ፎሪ ለ ሙራ ክፍለ ከተማ ሮማ ኣብ ዝርከብ ባዚሊካ ቅዱስ ጳውሎስ መንፈሳዊ ንግደት ከምዝፈጸሙን ዕለት 11 ግንቦት 2018 ዓ.ም. ቅድሚ ፍርቂ መዓልቲ ምስ ቅዱስ ኣቦና ክራኸቡን ድሕሪ ፍርቂ መዓልቲ ኣብቲ ጥንታዊ ማሕበረ ሰማዕታት እምነት ዝቕበሩሉ ዝነበረ ካታኮምበ ትሕቲ መድሪ ናይ መቓብር ስፍራ ተባሂሉ ካብ ዝንገረሎም ሓደ ዝዀነ ኣብ ካታኰምበ ቅዱስ ሰባስቲያን መንፈሳዊ ንግደት ፈጺሞም፡ ዕለት 12 ግንቦት 2018 ዓ.ም. ናብ ስሎቫኪያ ሓዋርያዊ መንበሮም ክምለሱ ምዃኖም ሓቢሮም።
ብፅዕናኦም ኣብዚ ኣብ ሮማን ሃገረ ቫቲካንን ኣብ ዘካይድዎ ዘለዎ ምብጻሕ ብናይ ሚካሎቭቸን ኮሲቸን ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ዡራይን ብናይ ፕራግን ናይ ከባቢ ቸክ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ሚካል ዝተሰነዩ ምዃኖም ቸንቶፋንቲ እንክሕብሩ፡
ናይ መሬት ቸክን ስሎቫኪያን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ርእሰ ተመሓዳሪት ካብተን 14 ብርእሰን ዝመሓደራ ናይ ቢዛንታንያዊ ዝበሃላ ኦርቶዶክሳውያን ኣቢያተ ክርስቲያን ኣትምደብ ክትከውን እንከላ፡ ብብዝሒ ምእመናን ዝነኣሰት እውን እንተዀነት ምስተን ካልኦት ብፓትሪያርካት ዝምርሓ ድዩ ርእሰ ሓዋርያዊ ተመሓደርቲ ኣቢያተ ክርስቲያን ማዕረ ሕገ ቀኖናዊ መሰል ዘለዋ ምዃና ክፍልፈጥ እንከሎ፡ ኣናስራ ካብቲ ኣብ ሃገራት ስላቭ ወንጌል ዘስፍሑ ቅዱስ ቀርሎስን መጦዲዮስን ምዃኑ ታሪኽ ናይታ ቤተ ክርስቲያን ክሕብር እንከሎ፡ ኣብ 1946 ዓ.ም. ከም ናይ ቸኮስላቫኪያ ኦርቶዶክሳውያን ኣቢያተ ክርስቲያን ብናይ መላእ ሩስያን ሞስካን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያርክ ዝጠቓለላ ብናይ ሰርቢያን ናይ ቁስጥንጥንያን ፓትሪያርክ ሓዋርያዊ ምሕደራ ካብ ዝምርሃ ኦርቶዶክሳውያን ኣቢያተ ክርስቲያን ሓንቲ ከምዝነበረትን ካብ 1951 ዓ.ም. ንነጀው መሰል ሓዋርያዊ ርእሰ ምሕድርቲ ኰይና ቆይማ እዚ ስልጣን ሓዋርያዊ ርእሰ ምሕደራ ኣብ 1998 ዓ.ም. ካብ ቁስጥንጢያ ፓትሪያክ ኣፍሊጦ ከምዝረኸበ ናይታ ቤተ ክርስትያን ታሪኽ የመልክት።
ሱታፌ ኣብ ናይ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ንሕደነት ኣብ ዝኣመተ ናይ ሓባር ዘተ
ካብ 2016 ዓ.ም. ንነጀው እታ ናይ መሬታት ቸክን ስሎቫኪያን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብቲ ኣብ መንጐ ካቶሊካዊትን ኦርቶዶክሳውያን ኣቢያተ ክርስቲያን ዝካየደ ንሓድነት ኣብ ዝኣመተ ናይ ሓባር ዘተ ልኡኻታ እተሳትፍ ኰይና ኣብ 2016 ዓ.ም. ኣብ ዝተኻየደ ናይ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ እውን ከምእተሳተፈትን ዘዘኻኸሩ ልኡኽ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ቸንቶፋንቲ ኣስዒቦም፡ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብታ ወንጌላዊ ሓሴት ዘርእስታ ሓዋርያዊ ምዕዳኖም እቲ ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ንሓድነት ኣሚቱ ዝግበር ናይ ሓባር ዘተ ንኣስፍሆተ ወንጌል መሰረት ምዃኑ ብምምልካት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ካብ ናይ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ሲኖዶሳዊ ተመክሮ ዝምንጭው ትርጉም ጉባእያውነት ከተስተውዕል የተሓሳስቡ፡ ስለዚህ ሱታፌ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስትያን ይብሉ ቅዱስ ኣቦና ኣብ ናይ ዕለት 21 ሰነ 2017 ዓ.ም. ናይ ውህደት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያርክ ተቐቢሎም ኣብ ዘስምዕዎ ዘረባ፡ ሓደኣውነት ዓይነትን ተምሳል ሓዳኣዊ ማለት ከምዘይኰነን፡ ኣንታይ ደኣ ሕጋውን ቅኑዕን ናይ ኣቢያተ ክርስቲያን መለለዪ ብሓደ ብሰላም ዝነበረሉ ኩነት ማለት እዩ፡ ተወዳደሪ ዘይኰኑስ ኣሕዋት ምዃን ማለት ከምዝዀነ ድማ ዕለት 12 ለካቲት 2016 ዓ.ም. ኣብ ኩባ ርእሰ ከተማ ሃቫና ምስ ናይ መላእ ሩሲያን ናይ ሞስካን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያርክ ብፁዕ ወቅዱስ ቂሪል ተራኺቦም ኣብ ዘስምዕዎ ዘረባ ዘስመሩሉ ሓሳብ እውን ምዃኑ መልእኽቲ ሓዋርያ ጳውሎስ ናብ ሰብ ሮሜ ምዕ. 15 ፍቕዲ 5 ጠቒሶም ከምዘብርሁ የዘኻኽሩ።


text:
እዋናዊ ዛዕባ – ዕስራን ሓሙሽተን ዓመታት ዝተዓመ የለን፡ እንታይ ድኣ ዝተፈጸመ ገበናት’ምበር!
መቐጸልታ ናይቲ ብ14 ጥሪ 2018 ዝተኻየደ ቃለመሕተት ውልቀመላኺ ኢሳያይስ ትማሊ ቀዳም 20 ጥሪ’ዉን፡ ኣብ ዘበታዊ ጉዳይ ኣድሂቡ፡ ኣስታት 2ተ ሰዓታት ዝኸውን ናይ ምህውታትን ዝያዳ ተስፋ ዘቑርጽን ዓጀውጀው ዝተማሓላለፈሉ ግዜ ምንባሩ ዝፍለጥ’ዩ፡፡ እዚ ፍረ ኣልቦ ዝኾነ ዘረባ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ፡ ድሕሪ እቲ ብዕለት 14 ዝገበሮ ዕላል’ሞ፡ ኣብ ጉዳይ ጎረባብቲ ሃገራትን ካልኦት መንግስታት ዓለምን ኣተኵሩ ጸፍ-ጭልጥ ኢሉ ከይሓነኸ ዝተዛረበሉ ኹነት’ዩ፡፡
ውሽጣዊ እፍፍትኡ ከይተጻወረን ከየጽረየን ብዛዕባ ጎረባብቲ ሃገራት ኣፉ መሊኡ ክዛረብ በየናይ ቁኑዕ ሕልና’ዩ? ኣዕኑድ ማይ ቤቱ እናፍረሰ ዓንድታት ካልኦት ኣብ ምህናጽን ምትካልን ልኡም ሃንዳሳይ ኮይኑ ንምቕራብ ዝህቅን’ከ፡ ኣየነይቲ ሃገር ወይ ህዝቢ ሓገዝ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ዝሓተተ ስለዘሎ’ዩ? የግዳስ ካብታ ዘርጊ ሰላምን ቅሳነት እትኸልእን ኢዱ ንምድሓን ኢሎም ዶባቶም ንምዕጻው ተገዲዶም እዮም፡፡ ብኣብነት ዝጥቀስ’ኳ፡ መንግስቲ ሱዳን፡ ምስ ኤርትራ ዘዋስኖ መሬቱ ንምዕጻው ዝወስዶ ስጉምቲ’ዩ፡፡
ውልቀመላኺ ኢሳይያስ፡ ድሕሪ ናይ ሓደ ሰሙን ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ኣድህቡ ሰፊሕ ቃለመጠይቕ ክገብር’ዩ ምስ ተባህለ፡፡ ነቶም ካብ ፈለማ እግሩ ኣትሒዞም ተስፋ ዝቆረጹ፡ ኣቐዲሞም ስለዝነቐጹስ ትማሊ ሎሚ ኮነ ጽባሕ ሓድሽ ነገር ሒዙ ክቐርብ ከምዘይክእል ብኣግኡ ዝተገንዘብዎ’ዩ ኔሩ፡፡ እቶም ካብ ሎሚ ጽባሕ ክሓይሽ’ዩ እናባሉ ዓመታት ዝተጋዕዙን ገና’ዉን ኣብ ሕልሚ ቀትሪ ዝርከቡን ገለ የዋሃት ዜጋታትና ግን ክንዲ ንጣብ ትኸውን ዕማም ኮንዶ’ኾን ፈጺሙ ይኸውን?….. ዝሓለፈን ቅድሚኡ ዝነበረን ዓመታት ዝተኣትወ መብጽዓታት ይኹን ሓንጺጸዮ ዝበሎም ገዘፍቲ መደባት ኣመልኪቱ ጽቡቕ ወረ ከስመዓና’ዶ ይኸውን ኢሎም ተስፋ ብምግባር፡ ግዜ ድቃሶም ሰዊኦም፡ ትኽስ እናበሉ’ዉን ካብ ምክትታል ኣይተረፉን፡፡ ይኹን ’ደኣምበር፡ ነቶም ኩለመዳይ ኣቋውማን ኩነታትን ሃገር ጽቡቕ ይግስግስ ከምዘሎ ኣምሲሎም ፈለማ ሕቶ ዘቕረብሉ፡ ዕሱባት ጋዜጠኛታቱ ከይተረፈ ዓይኖም ዘፍጥጥ መልሲ ብምሃብ’ዩ ጀሚርዎ፡፡ ኣቐዲሙ ተዋዲዱ ንዝዋሃቦም ሕቶታት ኣመታት መልሱ ጠፊእዎም ዘይኮነ ንዓመታት ዝኣክል ምስቲ ውልቀመላኺ ዘካየድዎ ዕላል ፍጹም ለውጢ ዘይብሉን ልሙድ ዝኾነ መልሲ ክሰምዑን ግዜኦም የሕልፉ ብምህላዎም’ዩ፡፡ ንሶም ካብ ድኻም ክድሕኑ እቶም ገለ የዋሃት ድማ ብኣጉል ህንጡይነት ተስፋ ምእንቲ ከየሕድሩስ ዝሓለፈ ዓመትን ቅድሚኡን ዝነበረ ቃለመሕተት ደጊሞም እንተዘማሓለልፍዎ ምሓሸ ኔሩ ዘብል’ዩ፡፡
ሃገራዊ ጽላታት ኣብ ዝሓሸን ዝበረኸን መድረኽ ንከይበጽሕ ብዙሕ ማሕንቖታት የጋጥሙ ምህላዎም ብሓርፉፍ ስእላዊ ኣገላልጻ ክሕበር ተገይሩ፡፡ ኣብ ጽላታት ሃብቲ ዓሳ፡ ቱሪዝም ሕርሻ…. ወዘተ ዘጋጥም ዘሎ ዓበይቲ ሃጋፋት ካልእ ኣካል መጽዩ ዝዓብሶ ክሳብ ዝመስል ዋላሓንቲ ዝተሰርሐ ነገር የለን ዝብል መልሲ እናተዋህበሉ’ዩ ኔሩ፡፡ ድሩት ዓቕሚ ክንውንን ብምኽኣልና ይትረፍ ንሰደድ ንውሽጢ ዓዲ’ዉን ተኾነ ዘዕግብ ኣቕርቦት ኣይገበርናን ክብሃል ሰሚዕና፡፡ ንከምዚ ዝኣመሰለ በዳሂ ኩነት ግን መን’ዩ ተሓታቲ?……… መፍትሒታት እናቕመጠ ናብቲ ቁኑዕ መስመር ዘመጽእ ኣካልከ እቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘላ’ዶ ወይስ ካብ ገዳም ዝመጽእ?
ኣብ ሰባዊ ሓይሊ መሰረት ዝገበረ፡ ናይ ዓቕሚ ስሉጡነትን ኣድማዕነትን ኣተኩሩ ሞያዊ ትንተናታት ክህብ ዝፈተነ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ብፍላይ ኣብቲ ንሱ ዝቕልሶ ውድቕ ምሕደራ ዝነጥፉ ዘለዉ ኣካላት ዝኾነ ይኹን ቅርጥው ስራሕ ንከየሳልጡ ሓላኺ ኾይኑ ዘሎ ከኣ እቲ ዝውንንዎ ቱሑት ብቕዓት ምዃኑ ሓቢሩ’ዩ፡፡ ዝተማህረ ሓይሊሰብ ከምበለጸኛን ትሕቲ ሃገራውን ተገይሩ ንኽውሰድ፡ ብገዛእ ርእሱ ሰፊሕ ናይ ፕሮፖጋንዳ ዘመተ እናተኻየደ ከምዘይነበረ፡ ሎሚ ግምጥል ኢሉ ንኣገዳስነት ብቕዓትን ፍልጠትን ብዘይሕንከት ከህተፍትፍ ተሰሚዑ፡፡
ንወሰኽ ደሞዝ ሰራሕተኛታት ኣመልኪቱ ዘስመዖ ዘይጭበጥን ኮለል ዝበዝሖን ዘረባ ድማ እቲ መብጽዓታት ንምጥላም ሰጋእ ዘይብል ባህርያቱ ጎሊሑ ዝተንጸባረቐሉ’ዩ፡፡ ይትረፍ ብመስተርሖት ንቡር ህይወት ’ኳ ብኣግባቡ ንምምራሕ ዝተጸገመ ዜጋና፡ ህላዉኡ ኣብ ምርግጋጽ መሰረታውያን ዝኾኑ ጠለባትን ሃለኽቲ ነገራትን ብርትዓዊ ዋጋ ተሓሪሙ ሳንሳን እናበለ ከሎ ተስፋ ንዝገበረሉ ወሰኽ ማሃያ ኣብ ግምት ዘእቱ መልሲ ዘይኮነስ፡ ትጽቢቱ ሃፋ ኮይኑ ዝተረፈሉ ኣጋጣሚ’ዩ ኔሩ፡፡ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ንቁራቦ ወሰኽ ደሞዝ ኣብ ሃገርና ምስ ዝወርድ ዘይተሓሰበ ማና ሽሻይ ብምትእስሳር ተግባራዊ ዝኾነሉ ኣጋጣሚ እንተተፈጥሩ ክኸውን ከምዝኽእል’ዩ ገሊጽልና፡፡ ምናልባሽ ካብቶም ኣብ ሃገሮም ምንባር ዝተኸልከሉ’ሞ፡ ስግረዶብ ተጋዒዞም ናብ ሃገረ እስራኤል ምስ ኣተዉ ኣብዚ ሕጂ እዋን መንግስቲ እስራኤል 3500 ዶላር እናሃበ ናብ ሃገሮም ክጥረዙ ኣውጺኡዎ ንዘሎ መደብ፡ ዜጋታተይ እዮም ኢሉ ተሓላቒ ብምምሳል ከምቲ ንሱ ዝበሎ ምስታ ሃገር ብምዝርራብ ወኪል ኮይኑ ንነፍሲ ወከፎም 50 ሽሕ ዶላር ድሕሪ ምቕባል፡ ኣብ ሃገርና ንዘሎ ኣዝዩ ትሑት ማሃያ፡ ንምውሳኽ መደብ ኣውጺኡ ይኸውን?
መልሓስ ውልቀመላኺ ዓዘር ቆዘር ዝኾነ ዘረባ፡ ኣሽካዕላልን ብደዓን ምቁንጻብን ምውዳቕን እንተዘይኮይኑ ሕንከት ዝብሃል ዘይብላ ዕረ ዓንዴል ዝቐመሰት’ያ፡፡ ኩሉ ተግባራቱ ድማ ንጥፍኣትን ዕንወትን’ምበር ንምዕባለን ብልጽግናን ጽዒቱ ኣይፈልጥን፡፡ ክንዲ ዝኾነ ዝሓለፉ ዓመታት ብኢሳይያስ ካብ ዝተፈጸሙ ዓበይቲ ገበናት
- ኣድማ ጌርኩም ብዝብል ምስምስ ምእሳርን ምጥዋይን ገዳይ ተጋዳልቲ
- ስንኩላን ማይ ሓባር ንዝሓተትዎ ዲሞክራሲያዊ ሕቶታት ብሓይሊ ኣፈሙዝ ክምለስ ዝገበረሉ
- ማእለያ ዘይብሉ ገንዘብን ሰባዊ ጻዕርን ዝተገብረሉ ቅዋም ሃገር ከይተተግበረ ምትራፉ
- ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ኢትዮጵያ ጅቡቲን የመንን ዝተኻየደ ኵናት
- ላዕለዎት ሓለፍትን ሰበስልጣን ከምኡ’ዉን ኣዳለውቲ ብሕታውያን ጋዜጠኛታት ብዘይ ሕጋዊ ኣገባብ ዝኣሰረሉን ደሃዮም ዘጥፍአሉን
- ዓለምለኻዊ ኣፍልጦ ዝነበራ እንኮ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ ክትዕጾ ዝኣዘዘሉ ኣጋጣሚታት ገለ ካብቲ ኣብ ህዝባውን ሃገራውን ጉዳይ ኢዱ ብምስዳድ፡ ብገበናት ክቋማጣዕ ጌሩ’ዩ፡፡ ስለዚ ድማ’ዩ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣብ ዝገበቶ ስልጣን ህዝቢ ተኾይጡ 25 ዓመታት ኣብ ዝጸንሓሉ እዋን ከምቲ ባዕሉ ዝምስክሮ፡ ንጣሪ’ዉን ትኹን ዝተዓመ የለን፡፡እንታይ ድኣ ህዝብን ሃገርን ካብ ካርታ ንምሕኻኽ ኮነ ተባሂሉ ዝተፈጸመ ገበናት’ምበር፡ ክንብል ዘድፍረና ዘሎ፡፡


text:
ኣብ ጉዳያት ኣፍሪቃ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ኣሜሪካ ኣማባሳደር ዶናልድ ያማሞቶ ኣብ ኤርትራ ዑደት ይፍፅሙ ከምዘለው ምንጭታት ኤምባሲ ኣሜሪካ ካብ ኣስመራ ገሊፆም።
ትማሊ ሰንበት ኣስመራ ዝኣተው ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ጉዳያት ኣፍሪቃ ኣምባሳደር ዶናልድ ያማማቶ ኣብ ሰለስተ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ናይ ሓደ ሰሙን ዑደት ከምዝፍፅሙ ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ብቕድሚ ትማሊ ቀዳም ገሊፁ ነይሩ።
ዕላማ ትማሊ ሰንበት ዝጀመረ ናይ ኤርትራ ናይ ሰለስተ መዓልታት ዑደቶም ‘’ምስ ሰበስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ሓባራዊ ምኽክር ምክያድ፣ምስ ማሕበረሰብ ዲፕሎማሲን ኣብ ኣስመራ ምስ ዝርከቡ ሰራሕተኛታት እቲ ኤምባሲ ንምርኻብን እዩ’’ መግለፂ ሚንስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ይብል ።
እቲ መግለፂ ብምውሳኽ ‘’ንልኡኽ ኣሜሪካ ብምምራሕ ካብ 24 ክሳብ 25 ሚያዚያ ኣብ ጁብቲ ኣብዝካየድ ክልትኣዊ መድረኽ ኣሜሪካ ጁብትን ክሳተፉ እዮም።ኣብቲ ዓመታዊ ዘተ ፖለቲካዊ፣ቁጠባዊ፣ሓገዝን ፀጥታን ዝምልከቱ ጉዳያት ክልዓሉ እዮም’’ ይብል ።
ኣምባሳደር ያማሞቶ ኣብ መወዳእታ 26 ሚያዚያ 2018 ዓ .ም ኣብ ኢትዮጵያ ዑደት ብምፍፃም ምስ ሰበስልጣን መንግስቲ ብምርኻብ ኣብ ሓባራዊ ረብሓታትን ስኽፍትታትን ክዝትዩ ትፅቢት ኣሎ።
ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ሰላም ንምምፃእ ክዘራረብሉ ምዃኖም ዝተውሃበ መግለፂ’ዃ እንተዘይሃለወ ያማሞቶ ኣብ 2017ዓ.ም ኣብቲ ከባቢ ዑደት ኣብዝፈፀምሉ እዋን ብዛዕባ ጉዳይ ኢትዮጵያን ኤርትራን ተሓቲቶም ከምዚ ኢሎም ነይሮም።
‘’ዝለዓለ ወጥሪ ንዘለዎ ነዊሕ ናይ ዶብ ኲናትን ምስሕሓብን ንምፍታሕ ንፍትን ኢና ዘለና።ኣሜሪካ ነዚ ድልውቲ እያ፤ምኽንያቱ ኢትዮጵያን ኤርትራን እውን ንቕድሚት ዘሰጉም መንገዲ ንምውሳድ ድልዋት እየን።ስለዚ መፍትሒ ክነናዲ ኢና’’ኢሎም ነይሮም ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን!
> ማቴ. 17፡1-8

ቅዱስ ጴጥሮስ
ማቴ. 17፡1-8
<< ድሕሪ ሽዱሽተ መዓልቲ ድማ ጎይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንጴጥሮስን ንያቆብን ንዮሓንስን ሓዉን ወሲዱ ንበይኖም ናብ ነዊሕ ከረን ኣደየቦም። ኣብ ቅድሚኦም ድማ ትርኢቱ ተለወጠ። ገጹ ከም ጸሓይ ኣብርኄ ክዳኑ'ውን ከም ብርሃን ጻዕደወ። እንሆ ኸኣ ሙሴን ኤልያስን ምስኡ እንዳተዛራረቡ ተራእይዎም። ጴጥሮስ
መሊሱ ንጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንዓና ኣብዚ ምንባር ጽቡቕ እዩ። ትፈቱ እንተ ኾንካስ ኣብዚ ሰለስተ ዳስ ክንሰርሕ ሓደ ንዓኻ፡ ሓደ ንሙሴ፡ ሓደውን ንኤልያስ፡ ገና ክዛረብ ከሎ እንሆ ብሩህ ደበና ኣጎልበቦም። እንሆ ከኣ ካብቲ ደመና ዝፈትዎ ወደይ ብእኡ ዝሰመርኩ እዚ እዩ ንእኡ ስሞዕዎ፣ ዝብል ድምጺ መጸ። ደቂ መዛሙርቱ እዚ ሰሚዖም ብግምባሮም ተድፍኡ ብዙሕ ድማ ፈርሑ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ቅርብ ኢሉ ተንከዮም ተንሥኡ ኣይትፍርሑውን በሎም። ንላዕሊ ገጾም ቁሊሕ እንተ በሉ፣ ብዘይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ በይኑ ሓደ እኳኣይረኣዩን። >>
መሊሱ ንጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንዓና ኣብዚ ምንባር ጽቡቕ እዩ። ትፈቱ እንተ ኾንካስ ኣብዚ ሰለስተ ዳስ ክንሰርሕ ሓደ ንዓኻ፡ ሓደ ንሙሴ፡ ሓደውን ንኤልያስ፡ ገና ክዛረብ ከሎ እንሆ ብሩህ ደበና ኣጎልበቦም። እንሆ ከኣ ካብቲ ደመና ዝፈትዎ ወደይ ብእኡ ዝሰመርኩ እዚ እዩ ንእኡ ስሞዕዎ፣ ዝብል ድምጺ መጸ። ደቂ መዛሙርቱ እዚ ሰሚዖም ብግምባሮም ተድፍኡ ብዙሕ ድማ ፈርሑ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ቅርብ ኢሉ ተንከዮም ተንሥኡ ኣይትፍርሑውን በሎም። ንላዕሊ ገጾም ቁሊሕ እንተ በሉ፣ ብዘይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ በይኑ ሓደ እኳኣይረኣዩን። >>
ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ናብ ምድሪ ቂሳርያ ናብ ፊሊጶስ ምስ መጸ ሰባት ንወዲ ሰብ መን ይብልዎ። ኢሉ ንሓዋርያት ሓተቶም። ንሳቶም ከኣ ገሊኦም ዮሓንስ መጥምቕ፣ ካልኦት ድማ ኤልያስ፣ ገሊኦምውን ኤርምያስ ወይስ ሓደ ካብ ነብያት ዚብሉ ኣለዉ፣ ኢሎም መለሱሉ። ንሱ ድማ ንስኻትኩምከ መን እዩ ትብሉኒ ኣለኹም በሎም። ስምኦን ጴጥሮስ ንስኻ ክርስቶስ ወዲ ህያው ኣምላኽ ኢኻ ኢሉ መለሰሉ። ኢየሱስ ከኣ መሊሱ በሎ ስምዖን ወዲ ዮና እዚ እቲ ኣብ ሰማያት ዘሎ ኣቦይ እምበር ሥጋን ደምን ኣይገለጸልካን እሞ ብጹእ ኢኻ።…ማቴ.16፣ 13-18። >> ኢልዎ።
እዚ ምስ ኮነ ኣብ መበል ሻብዓይ መዓልቲ ሠለስተ ደቀ መዛሙርቱ ጴጥሮስ፣ ዮሓንስ ፣ ያዕቆብ ሒዙ ናብ ደብረ ታቦር ከደ። ኣብኡ ከኣ ከምቲ ኣብ ባሕረ ዮርዳኖስ ዝገልጾ መድኃኒ ዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ክብረ መንግሥቱ፣ ብርሃነ መልኰቱ ገሊጹ እዩ። ካብቶም ትሽዓተ ዓበይቲ በዓላት ደብረ ታቦር ናይዚ ታሪኽ መዘከርታ እዩ።
ታቦር ካብ ባሕረ ገሊላ ብወገን ምዕራብ 17 ኪሎሜትር ሪሒቑ፣ ካብ ከተማ ናዝሬት ከኣ ብወገን ምብራቕ፡ ካብ ባሕረ ዮርዳኖስ ወገን ምዕራብ ልዕሊ ጽፍሕ ባሕሪ 527 ሜትሮ ዝርከብ እምባ እዩ። ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ክብረ መንግሥቱ ብርሃነ መለኰቱ ዝገለጸሉ እምባ ስለ ዝኾነ ቅዱስ ከረን ተባኂሉ።
ካብ ሰማይ ድምጺ መጸ
> ማቴ. 17፣5።
ምሥጢረ መንግሥቱ ንምንታይ ኣብ ደብረ ታቦር ተገሊጹ፤
መድኃኒዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ኩሎም እምባ ክብሩ ንምግላጽ ንደብረ ታቦር እዩ መሪጹ። እዚ ከኣ ትንቢቱን ምሳሌኡን ንምፍጻም እዩ።
1. ትንቢት።
“ ታቦር ወአርሞንኤም በስመ ዚአከ ይትፌሥሑ ወይሰብሑ በስምከ ” ታቦርን ሄርሞንን ብስምካ እልል ይብላ።. >> መዝ.88 (89) ፣12።
2. ምሳሌ።
ባራቅ ንሲሰራን ሠራዊቱን ሲዒርዎም። መሳ. 4-6። እቲ ታሪኽ ከምዚ እዩ።  > መሳ.4-1-3 ።
ኩሉ ግዜ በደልና ርእዩ ንበይንና ዘይገድፈና ርኅሩኅ ኣምላኽና  > 1ይቆረ.10-13። ዝበለና ኣምላኽና እግዚአብሔር ንእስራኤላውያን ካብ ኣርዑት መግዛእቲ ካብ ፈተና ዝወጽሉ መገዲ ሓቢርዎም።
እስራኤል ናብ ፈጣሪኦም ምስ ተማህለሉ ። ንዲቦራ ነብዪት ሰበይቲ ላጲዶት፣ ንእስራኤል ብነብዪነትን ዳንነትን እተገልግል ዝነበረት ብኣኣ ጌሩ ዝዕወትሉ መገዲ ሓቢርዎም። ነብዪት ዲቦራ ትንቢት ካብ ምዝራብ ሓሊፉ ናይ እስራኤል ንጉሥ ባርቅ ናብ ኲናት ምሳይ ክትከዲ ኣለኪ ምስ በላ ፣ ናብቲ ኲናት ብመርኂነት ቀዲማ ከደት።
እግዚአብሔር ብነብዪት ዲቦራ ኣቢሉ ንንጉሥ እስራኤል  > ኢሉ ኣዚዝዎ ኔሩ። ንጉሥ ዓሰርተ ሺሕ ሰራዊት ልብሰ ሓጺን ዘይለበሱ ሰብኣይ ሒዙ እግዚአብሔር ኣሚኑ፣ ኣብ እምባ ደብረታቦር ዓረደ። እቲ ኲናት ግና ከይተጀመረ ተወደአ። ምኽንያቱ  > መሳ.4-15።
እስራኤላውያን ብናይ እግዚአብሔር ኃይሊ ናይ ዕስራ ዓመት ናይ ባርነትን ግፍዕን ኣርዑቶም ካብ ዝባኖም ዝውረድሉ መተካእትኡ ናይ ዓወት ካባ ዝደረበሉ፣ ኣብ እምባ ደብረታቦር እዩ።  > ተባኂሉ ጅግንነቶም ተጻሒፉ ተመስኪርሎም ። እብ.11-32-34። ደብረ ታቦር ከም ፍቓደ እግዚአብሔር ጸግዒ ኮይንዎም።
ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ልበ ሓዋርያት ዘሎ ሰይጣን ሲዒርዎ። እዚ ማለት እቲ ኣብ ልቦም ዝነበረ ናይ ጥርጥርን ፍቅረ ሢመትን (ናይ ሥልጣን ፍቕሪ) ዘኅደረሎም ዲያብሎስ ተሳዒሩ እዩ። ካብዚ ብምብጋስ እዩ ደብረታቦር ናይ ደቂ መዛሙርትን ተመሃሮን በዓል ዝበሃል።
ንምንታይ ሰለስትቲኦም ሓዋርያት (ጴጥሮስ፡ ዮሓንስ፡ ያዕቆብ) ጥራሕ ሒዙ ናብ ደብረታቦር ደይቡ፤
1. ኣዝዮም ንፍቅሩ ዝብኅጉ ስለዝነበሩ። እዚ ከኣ ብእብራይስጢ ኪፋ፡ ብግሪኽ ድማ ጴጥሮስ ዝተባኅለ ወዲ ዮና ስምዖን፡ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ክመውት እየ ኢሉ ክዛረብ ከሎ ኣይከውንን ስለዝበለ፡ ካብ ባሕርይ ኣቡኡ አብ ንዕኡ ስምዖዎ ዝብል መለኮታዊ ድምጺ ሰሚዑ እዩ።
ቅዱስ ዮሓንስን ያዕቆብን ኣብ ንግሥነቱ ኣብ ምድሪ ጥራሕ ጌሮም ብምሕሳብ ሓደ ብየማንካ ሓደ ብጸጋምካ ግብረና ኢሎም ብኣዲኦም ዘቅረብዎ ዘይግባእ ልመና ዮሓንስን ያዕቆብን ኣነ ካብ ዝሰትዮ ጽዋዕ ትሰትዩ ዲኹም፤ ክብሎም ከሎ እወ ኢሎም መሊሶም ኣብዚውን ናይ ባሕርይ ኣቡኡ አብ ንዕኡ ስምዕዎ ዝብል ድምፂ ሰምዑ።
2. ብምኽንያት ይሁዳ እዩ። ኢሳ.26-13  > ከምዝብል ንዕዑ ገዲፉ ንዓሰርተ ክልተ ሓዋርያት ሒዙ ናብ ደብረታቦር እንተዝድይብ ካብ ምሥጢሩ ስለዝፈለየኒ እየ እኳ ዘትሓዝኩዎ ንሞት ኣሕሊፈ ዝኃብኩዎ ከይብል። እዚ ኮይኑ ንምንታይ እቶም ሸሞንተ ደኣ ተኸልኪሎም እንተ ኢልና ኣይተኸልከሎን ኣብ ርእሰ ደብር ንሰለስተ ደቒ መዛሙርት ዝተገለጸ ምሥጢር ኣብ እግረ ድብሪ ንዝንበሩ ሸሞንተ ደቂ መዛሙርት ተገሊጽሎም እዩ። እዚ ከኣ ኣብ ደብረሲና ንሰብዓ ሊቃናት ዝተገልጸ ምሥጢር ኣብ ከተማ ኢልዳድን ሜዳድን ዝተገልጸ ማለት እዩ። ዘኁ.11-26።
ንኤልያስን ሙሴን ንምንታይ ኣምጺእዎም፤
ሀ. ኣብ ሓደ እዋን ነብየ ሙሴ ንእግዚአብሔር  > ኣብ ቅድሜካ ጸጋ ረኺበስ …. በጃኻ ክብርኻ ኣርእየኒ በለ። ….. ዘጸ.33-13-23።
ናይዚ ቃል ከኣ ፍጻሜኡ ኣብ ደብረታቦር ርእናዮ። ከምዚ ማለቱ ኣብ ድሕሪ ሓሙሽተ ሺሕን ሓሙሽተ ሚእቲ ዘመን ሰብ ኮይነ ሥጋ ለቢሰ ዳሕራይ ኣብ ደብረ ታቦር ክሳብ ዝግለጽ ንስኻ ኣብ መቓብር ተወሲንካ ክትነብር ኢኻ፣ ማለቱ እዩ። እዚ ከኣ ኣብ ደብረታቦር ንሙሴ ካብ ብኄረ ሙታን ኣምጺኡ ምስ ኣቆሞ ተፍጻሚተ ቃል ሪኢናዮ።
ለ. ልዑል እግዚአብሔር ንነብዩ ኤልያስ  > ኢልዎ ስለ ዝነበረ እዚ ኃይለ ቃል ኤልያስ ካብ ብኄረ ኅያዋን መጺኡ  > ክብል ኣብ ደብረ ታቦር ተረኺቡ ምስክር ክህብ ንርኢ።
ክትሪኢ ኢኻ ዝተባኅለ ሙሴ ርእዩ። ክትምስክር ኢኻ ዝተባኅለ ኤልያስ መስኪሩ።
ሐ. ኣብ ፊሊጶስ ቂሳርያ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ  > ኢሉ ምስ ሓተቶም ነቲ ሕቶ ክምልሱ ሙሴ እዩ ይብሉኻ። ከምኡ ከኣ ኃይሊ ተግባርካ ርእዮም ኤልያስ እዩ ይብሉኻ ኢሎም ኔሮም እሞ። ንሙሴ ካብ መቓብር ንኤልያስ ካብ ብኄረ ሕያዋን ዘምጽኦም እግዚአ ሙሴ፣ አምላከ ሙሴ። እግዚአ ኤልያስ፣ አምላከ ኤልያስ ምዃኑ ንኽርድኡን ክምስክሩን እዩ።
ደብረ ታቦር ናይ ወንጌል ምሳሌ
ጎቦ ክትወጾ ከለኻ የድክም እዩ፣ ድሕሪ ምውጽኦም ግና ኣብ ላዕሊ ኮንካ ንታሕቲ ክትሪኢ እፎይታ ምስ ረኸብካ ደስ እዩ ዝብለካ። ወንጌል ክትመሃራ ትኸብድ እያ፣ ድሕሪኡ ግና ጽድቅን ሓጢኣትን ፈሊያ ምስ ኣፍለጠትካ ደስ ተብል እያ።
ታቦር ናይ ቤተክርስቲያ ምሳሌ እያ
1. ኣብ ደብረ ታቦር ካብ ብሉይ ኪዳን ነብያት ኤልያስን ሙሴን ፣ ካብ ሓድሽ ኪዳን ሠለስቱ ሓዋርያት ከምዝተረኽቡ ኣብ ቤተክርስቲያን ብሉይን ሓዲሽን ከምዝንገር ንምምልካት እዩ። ሓዋርያት ዝሰበክዎ ወንጌል ኣቀዲሞም ነብያት ብትንቢት ምሳሌ ዝተዛረብዎ ከምዝኾነ ከረድእ እዩ። ነብያት ብዘመልከትዎ ሓዋርያት ገስገስሉ ከምዝብል  > ኢፌ.2፣20።
2. ኣብ ታቦር ካብ መዓስባን (ሰብ ሓዳር) ሙሴ፣ ካብ ደናግል ድማ ኤልያስ ከምዝተራኸቡ ኣብ
ቤተክስርቲያን ከኣ ብድንግልና ዝነብሩ መናንያን መንኮሳትን፣ ብሕጊ ብሥርዓት ዝነብሩ ሰብ ሓዳር ይረከቡላ።
ደብረ ታቦር ናይ መንግሥተ ሰማያት ምሳሌ እያ።
1. ንእምባ ብብዙሕ ድኻምን ጭምቅን ከምትወጾ ንመንግሥተ ሰማያት ከኣ ብብዙሕ መከራ ኢኻ ትረኽባ።  > ግ.ሓዋ.14፣22።
2. ኣብ ደብረታቦር ናይ ብሉይ ኪዳን ነብያት ፣ ካብ ሓዲሽ ኪዳን ሓዋርያት ከምዝተረኽቡ መንግሥተ ሰማያት ነብያትን ሓዋርያትን ሓደ ኮይኖም ከምዝወርሥዋ ንምሕባር።
3. ኣብ ደብረታቦር ካብ መዓስባን ሙሴ፣ ካብ ደናግል ድማ ኤልያስ ከምዝተረኽቡ፣ መንግስተ ሰማያት ደናግልም መዓስባንን ብሓደ ኮይኖም ከምዝወርሥዋ ንኸረድእ።
4. ኣብ ደብረታቦር ሞይቶም ካብ ዝተቀብሩ ንሙሴ ኣምጺእዎ፣ ካብ ብኄረ ህያዋን ዘለዉ ድማ ንኤልያስ ኣምጺኡ፣ መንግሥተ ሰማያት ሞይቶም ካብ ዝተቀብሩን ኣብ ኣብ ብኄረ ህያዋን ካብ ዘለዉን ብሓደነት ከምዝወርስዋ ንኸረድእ።
ብሓፈሻ ደብረ ታቦር
1. ናይ ኢየሱስ ክርስቶስ ባህርይ ኣምላኽነት ዝተመሥከረሉ
2. ናይ ምሥጢረ ሥላሴ ትምህርቲ ዝተዋህኅበሉ
3. ፈጣሪ ምስ ቅዱሳን ሰባት ዝተረኽበሉ
4. ኣብ ልበ ሓዋርያት ዝነበረ ሰይጣን ዝተሳዕረሉ
5. ናይ ሓዋርያት ብፍላይ ናይ ሠለስቲኦም ኣዕማደ ሓዋርያት ቅሩበ እግዚአ ምዃኖም ዝተገልጸሉ።
6. ናይ ቅዱሳን ክብሪ ዝንዕቁ እምባ ከማን ቅዱስ ከምዝበኃል ዝተማህርሉ
7. ኣብ ብኄረ ህያዋን ምንባር ዝተመሥከረሉ
8. ናይ ትንሣኤ ሙታን ዋሕስ ዝተገለጸሉ ናይ ክብሪ ሰገነት፣ ናይ ምሥጢረ መቅደስ፣ ዓቢ ቤት ትምህርቲ’ውን እዩ።
ቅዱስ ጴጥሮስ ንጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብዚ ምንባር ንዓና ጽቡቅ እዩ ምባሉ
1. ናይ ኢየሱስ ክርስቶስ ኣምላኽነት ትኣምን፣ ወልድ ዋሕድ ኣብ ትብል ሃይማኖት ምንባር ንዓና ጽቡቅ እዩ ማለቱ እዩ።
2. መድኃኒዓለም ምስ ቅዱሳን ፈተውቱ ኣብ ዘለዎ ንስኻ እንዳብላዕካና እንዳፈወስካና፣ ሙሴ ደመና እንዳኸለለ መና እንዳውረደ፣ ባሕሪ እንዳከፈለ፣ ኤልያስ ሰማይ እንዳለጎመ እሳት እንዳዝነበ ፣ዝናብ እንዳኣቆመ ኣብዚ ምንባር ንዓና ጽቡቅ እዩ። ማለቱ እዩ።
3. ኣብ ልበ ሓዋርያት ዝሓደረ ሰይጣን ዝተሳዕረሉ።
4. ኣብ ደብረታቦር ብሕይወተ ወንጌል፣ ኣብ ቤተክርቲያን ቅድስት ምንባር ንዓና ጽቡቕ እዩ። ንምባል እዩ።
ፈጣሪና ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ስጋብ እታ ናይ መጨረሻ ሕቅታ( ትንፋስ) ብደብረታቦር ኣብ ዝተመሰለት ቅድስቲ ቤተክርስቲያን ብሃይማኖትና ጸኒዕና ናይ መንግሥተ ሰማያት ወረስቲ ናይ ስሙ ቐደስቲ ክንከውን ናይ እግዚአብሔር ምሕረት ናይ ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ኣማላድነት ኣይፈለየና።
(For those who do not have Geez, please visit this link) DEBRE TABOR
(For those who do not have Geez, please visit this link) DEBRE TABOR
ወስብሐት ለእግዚአብሔር።


text:
መሬት ሃፍቲ ዓለምና፣ ሃገርናን ክልልናን እያ። ኣብ ህይወት ደቂ ሰባት ብዝህልዋ ቁጠባዊ ረብሓ ብቐሊሉ ዘይርአን መተካእታ ዘይብሉን ግደ አለዋ። እዚ ብምዃኑ ድማ ሃገራት ዓለም ህልው ኩነታት ዓደን መሰረት ብምግባር
የዋፅአና እዩ ዝበልኦ ፖሊሲ ሓንፂፀን እናሰርሓሉ መፂአንን ኣለዋን። ኣብ ሃገርናን ክልልናን እውን መሬት ዋንነት መንግስትን ህዝብን ኮይኑ ንፁር ፖሊሲ ገጠርን ከተማን ምሕደራ መሬት ተሓንፂፁ ተግባራዊ እናኾነ ይርከብ። ምሕደራ መሬት ከተማታት ናብ ዝሐሸ ደረጃ ከሰጋግር ዝኽእል ፖሊሲ ምልማዕ መሬትን ማናጅመንትን ተቐሪፁ ቁጠባዊ፣ ማሕበራውን ፖለቲካውን ዕብየት ንምርግጋፅን ኣተሓሳስባ ፖለቲካዊ ኢኮኖሚ ንምንጋስን ዝለዓለ ትኹረት ተዋሂብዎ ይስርሐሉ ኣሎ። ብፍላይ ቢሮ ልምዓት ከተማ ክልልና ዝተውሃቦ ዓብዪ ልኡኽቶ ንምዕዋት ኣብ ምሕደራ መሬት ከተማታት ፍሉይ ትኹረት ሂቡ እናሰርሐ ይርከብ። በዚ ድማ ኣብ ኩለን 12 ዓበይቲ ከተማታት ክልልና ዘመናዊ ስርዓት ኣወዳድባ መረዳእታ ብምዝርጋሕ ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር ንምፍታሕ እጃሙ ይዋሳእ ኣሎ። ከተማ ዓብዪ ዓዲ በዚ መስመር ምጉዓዝ ካብ ዝጀመራ ከተማታት ትግራይ ሓንቲ እያ።
ቅድሚ ሽዱሽተ ዓመት ዝነበረ ምሕደራ መሬት እታ ከተማ ግምታዊ እዩ ነይሩ እንተበልና ዝተጋነነ ኣይኮነን። ምኽንያቱ ኣብቲ እዋን ዝነበረ በዓል ሞያ ዝደለዮ መሬት ንዝደለዮ ሰብ ዝህበሉ፣ መሬት ከይለምዐ ብኢደ ወነንካ ዝሽየጠሉን ዝልወጠሉን እዩ ነይሩ። መዛግብቲ ብቐሊሉ ፈትሽካ ንምርካብ ኣፀጋሚ ስለ ዝነበረ “ንመፈተሺ ዝኸውን ገንዘብ ክፈል” እናተብሃለ ህዝቢ ንተወሰኽቲ ክፍሊታት እናተሳጠሐ ፀኒሑ እዩ። መሬት እታ ከተማ ዳርጋ “ኣብ ኢድ መሃንዲሳት እያ ነይራ” ምባል ይከኣል። “እዚ ክገብረልካ/ክገብረልኪ እየ” እናበለ ከም ድልየቱ ዘሽከርክረሉ እዩ ነይሩ። በዚ ድማ ብኣብዝሓ መሕብኢ ሰረቕቲ፣ ማእኸል ብላዕን ኣከብቲ ክራይን ኮይና ፀኒሓ፤ ከተማ ዓብዪ ዓዲ። ኣብቲ እዋን ናብ ቤት ማዘጋጃ ከተማ ዓብይ ዓዲ ክትኸይድ እንተኾይንካ ክልተ ነገራት ኣብ ግምት ብምእታው እዩ፤ ጉቦ ምኽፋል ወይ ግልጋሎት ከይረኸብካ ምምላስ። እዚ ድማ “ወይ ብኢድካ ወይ ብእግርኻ” ምኻድ ከም ዝበሃል ምዃኑ እዩ። ምስ እዚ ተኣሳሲሮም ብዙሓት ጥርዓናትን መረረታትን ይቐርቡ እኳ እንተነበሩ ሰማዒ እዝኒ ግን ኣይነበረን።
ብተወሳኺ ፋይላት ብዘመናዊ መልክዕ ተወዲቦም ስለ ዘይቕመጡ ካብ ናይ ሓደ ውልቀ ሰብ ፋይል ናብ ናይ ካልእ ሰብ ፋይል ይተሓዋወሱ ነይሮም። ከምኡ እውን እቶም ፋይላት ናብ ሓቛፊኦም ብእዋኖም ስለ ዘይምለሱ ይፈናጠሩ /ቦታኦም ይመዛበል/ እሞ ተገልጋላይ ግልጋሎት ንምርካብ ኣብ ዝኸደሉ እዋን “ማህደርካ ተፈናጢሩ ስለ ዝኾነ ክንደልዮ” እናተብሃለ ብተደጋጋሚ ይመላለስን ንዘይግቡእ ወፃኢ ይሳጣሕን ነይሩ። ብድምር ምስ ምሕደራ መሬት ተተሓሒዙ ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር እታ ከተማ ኮይኑ ከም ዝፀንሐ ሓላፊ ልምዓት ከተማ፣ ከተማ ዓብዪ ዓዲ ኣይተ ተኽላይ ኣረጋዊ የረድኡ።
ከም ዝፍለጥ ብብርኪ ክልል ይኹን ሃገር ዝሳለጥ ዘሎ ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ናይ ምርግጋፅ ጉዕዞ ስሉጥን ውፅኢታውን ንምግባር መሰረታዊ ለውጢ ከይዲ ስራሕ /ቢ ፒ ኣር/ ተኣታትዩ ኣብ ትግበራ ይርከብ። እዚ መስርሕ ኣብ 2001 ዓ/ም እዩ ኣብ ቤት ፅሕፈት ልምዓት ከተማ ዓብዪ ዓዲ ተኣታትዩ። ብመሰረት እዚ ሓዱሽ ምትዕርራይ ሰራሕተኛታት ብምግባር ኩሉ በብ ዝምጥኖ ሞያ ተመዲቡ። ብድሕሪኡ እቲ ዝነበረ ዘይልምዓታዊ ኣተሓሳስባ፣ ዝፀንሐ ዘይስሉጥን ዘይብቑዕን ኣወሃህባ ግልጋሎት፣ ዓንቃፊ ኣሰራርሓን ዝተሓላለኸ ኣወዳድባን ብመሰረቱ ብምቕያር ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ብምንጋስ ኣካብነት ክራይ ካብ ሱሩ ንምምሓው ቆሪፁ ተላዒሉ። ቅድሚ ኩሉን ልዕሊ ኩሉን ድማ እቲ ዝርግፍግፍ ኢሉ ዝፀንሐ መረዳእታ በብ ዓመተ ምህረቱ ተፈልዩ ክቕመጥን ብዝግባእ ክፀፍፍን ከም ዘለዎ ምርድዳእ ተገይሩ። በብ እዋኑ ዝተኣታተዉ ሓደሽቲ ኣሰራርሓታት ምሕደራ መሬት እውን ተግባራዊ ምዃን ጀሚሮም።
ካብዚ ሓሊፉ ስርዓቱ ዝሓለወ ምሕደራ መሬት ንክህልው ዝከታተላ ኮሚቴታት ተጣይሸን። ኮሚቴ ሪፎርም /ሓዱሽ ኣሰራርሓ/ መሬት ካብኣተን ሓንቲ ኮይና ካብ ኣመራርሓ እታ ከተማ፣ ነፃ ማሕበራት፣ ማሕበር መናእሰይን ካልኦትን ዝተውፃእፀኡ ኣካላት ዝሓዘት እያ። ኣባላት እታ ኮሚቴ ምሕደራ መሬት እታ ከተማ እንታይ ከም ዝመስል በብ እዋኑ እናፅንዑን እናፈተሹን ንዘጋጥሙ ፀገማት መፍትሕታት የቐምጡ። ብተወሳኺ ካብ ኣብያተ ፅሕፈት ከተማ ልምዓት፣ ፍትሒ፣ ቤት ምኽሪ፣ እቶት ዝተወከሉ ኣካላት ዝሓዘት ኮማንድ ፖስት እትብሃል ኮሚቴ ተጣይሻ እያ። እዛ ኮሚቴ ምስ ምሕደራ መሬት ተኣሳሲሩ ኣብ ምንጋስ ሰናይ ምምሕዳር ማእኸል ገይራ ትግምግም። ብፍላይ ምስ ምልማዕ መሬት ተተሓሒዞም ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር ዝኾኑ ዘለዉ ፀገማት እንታይ እንታይ እዮም? ሕብረተሰብ ብተደጋጋሚ ዘልዕሎም ጥርዓናትን መረረታትን መበገሲኦም እንታይ እዩ? ብከመይ ከ ይፍትሑ? ብምባል በብ ወርሑ እናተኣከበት ትግምግም።
ናይዚ ውፅኢት ድማ ሽውሃት ኣካብነት ክራይ ዝዓፅው ፖለቲካዊ ቃልሲ ዝወነነ መሓውር ክፍጠር ክኢሉ ኣሎ። ሕብረተሰብ እውን ብዘይ ምንም ስኽፍታ “በዚ መዳይ ቀፅልሉ፣ በዚ መዳይ ድማ ኣስተኻኽሉ” እናበለ ርኢቶኡን ሓሳቡን ዝህበሉ ኩነታት ተፈጢሩ እዩ። ንኣብነት ህዝቢ ግልጋሎት ንምርካብ ኢሉ ናብቲ ቤት ፅሕፈት እንትኸይድ ኣብ ኣወሃህባ ግልጋሎት ዓብዪ ለውጢ ኣሎ፤ ግን ሕዚ እውን ኣዐርዩ ግዘ ዝቕንሰሉ መስርሕ ክተኣታተው ይግባእ። ብሓፈሻ ምስ ምሕደራ መሬት ተኣሳሲሮም ዝቐርቡ ጥርዓናትን መረረታትን ካብ እዋን ናብ እዋን እናነከዩ ዝመፁ እኳ እንተኾኑ ዕግበት ተገልገልቲ 100 ሚኢታዊ ተረጋጊፁ እዩ ምባል ግን ኣይከኣልን። ብፍላይ ኣብ ሕሉፍ ዓመታት ዝነበረ ዝተሓላለኸ ፀገም ክሳብ እተፃሪ መዓልትታት ዝወስደሉ፣ ቆፀሮ ዝናውሐሉ፣ ሎሚ ፅባሕ እናተብሃሉ ተገልገልቲ ዝመላለስሉ ኩነታት ሕዚ እውን መሊኦም ከም ዘይተፈትሑ ኣይተ ተኽላይ ይገልፁ።
ብካልእ መዳይ ካብ ሕሉፍ ዓመታት ፍሉይ ዝገብሮ ኣብታ ቤት ፅሕፈት ዝርከቡ ሰራሕተኛታት ኩሎም ኣባላት ውድብ ምዃኖም እዩ። እዚ ብምዃኑ ድማ ኣተሓሳስባ ኣካብነት ክራይ ተሰይሩ፤ ልምዓታዊ ኣተሓሳስባን መንፈስ መገልገላይነትን ይሰፍን ኣሎ። ብስሩ እውን “እገለ የለን፤ እዚ ስራሕ ንእገለ እዩ ዝምልከት” እናበልካ ስራሕ ጠጠው ምባልን ተገልገልቲ ምጉልእላእን ነበረ እናኾነ እዩ። ከም ውፅኢቱ ድማ ተገልገልቲ ብእዋኖም ጉዳዮም ወዲኦም ናብ ስርሖም ዝምለስሉ ናይ መገልገላይነት መስርሕ ተፈጢሩ ኣሎ።
እዚ ከም ዘሎ ኮይኑ ሕድ ሕድ ሰራሕተኛ ነንባዕሉ ዝተሓጋገዘሉ ውዕል ሰነድ ስምምዕ ኣለዎ። ከምኡ እውን ምስ ካልኦት መዳርግቲ ኣብያተ ፅሕፈት ብፍላይ ምስ ፖሊስ፣ ግልጋሎት ማይ፣ ኮንስትራክሽን፣ ፋይናንስ... ውዕል ሰነድ ስምምዕ ኣለዎም። በቲ ውዕል መሰረት ፅፉፍ ዝኾነ ስራሕ መሰረት ዝገበረ ምትሕግጋዝ ስለ ዘሎ መሬት ብኣግባቡ ክመሓደር፣ በዚ ኣቢሉ ድማ ሰናይ ምምሕዳር ክነግስን ህዝቢ ብኣግባቡ ክግልገልን እናተገበረ ይርከብ።
“መርዚ ዝኾነ ኣካብነት ክራይ ካብ ፍልፍሉ ንምድራቕ እንተተደልዩ ህዝቢ ምስታፍ ወሳኒ እዩ። ቀንዲ ናይ ልምዓት ተጠቃሚ ህዝቢ እዩ። ጉድኣት እንተሃልዩ እውን ነቲ ጉድኣት ዝሽከም ህዝቢ እዩ፤” ይብል ነይሩ ክቡር መራሒና መለስ ዜናዊ። እወ! ከምቲ ዝተብሃለ ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ካብ ተሳትፎ ህዝቢ ወፃእ ጭርሖ እዩ ክኸውን። ብመንፅር እዚ “ሕሉፍን ናይ ሕዝን ምሕደራ መሬት፣ ኣወሃህባ ግልጋሎትን ምንጋስ ሰናይ ምምሕዳርን እንታይ ይመስል?” ንዝብሉ ሕቶታት ብኣንደበት ነበርቲ እታ ከተማ ክነቕርብ።
ኣይተ ለገሰ ኣለማዮ ነባሪ ከተማ ዓብዪ ዓዲ እዮም። “መሬት ናይ ህዝብን መንግስትን እዩ” ዝብሃል ንይምሰል እምበር ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት መሬት ከተማ ዓብዪ ዓዲ ኣብ ውልቀ ሰባት እያ ነይራ። ሌላን ጉሌላን፣ ወገናውነት፣ ”ክጠቕመካ ጥቐመኒ” ዝዓብለሎ ምሕደራ እዩ ነይሩ። ጥርዓን ክተቕርብ እኳ ናብ መን ከም እትኸይድ ንፁር መስርሕ ኣይነበረን። ብመንፈስ ተቐቢሉ ሓሳብካ ተረዲኡ ዘተኣናግደካ ኣይትረክብን። ሃፍታም ወይ ገንዘብ ዘለዎ እምበር ድኻ ተጠቃሚ መሬት ኣይነበረን። ኣብ ልዕሊኡ ድማ ብዙሕ ምንግልታዕ፣ መረረትን ጥርዓንን ነይሩ።” ይብሉ።
“ሎሚ ግን ከምኡ የለን።” ይብሉ ኣይተ ለገሰ ናይ ሕዚ ኩነታት እንትገልፁ፤ ህዝቢ ከይፈለጣ እትዕደል መሬት የላን። ጠልቆምቆም የለን ምባል ይከኣል። ሃፍታምን ድኻን ብማዕረ ግልጋሎት ዝረኽብሉ ግልፅን ንፁርን መስርሕ ኣሎ። ንኣብነት “ኣነ ሰዓት ሰለስተ ርስተ መዝገብ ንምውፃእ ናብ ቤት ፅሕፈት ከተማ ልምዓት ኸይደ፤ ሰዓት ሰለስተን ፈረቓን ወዲአ ናብ ስርሐይ ተመሊሰ። ኣብዚ ዘጋጥም ዘሎ ፀገም እቲ ሕብረተሰብ ኣዋጃት፣ ደንብታትን መምርሕታትን ምሕደራ መሬት መሊኡ ዝተገንዘበ ኣይኮነን። በዚ ድማ ግልጋሎት ንምርካብ ናብ ቤት ፅሕፈት ከተማ ልምዓት ኣብ ዝኸደሉ እዋን ብመምርሒ መሰረት እዚ ኣማሊእኻ ምፃእ ኣብ ዝብሃለሉ ‘ሱቕ ኢልኩም እንዶ ወድኡለይ እንተፈቲኹም እንታይ ፀገም ኣለዎ?‘ ምባል ኣሎ። እዚ ድማ ካብ ምንኣስ ግንዛበ ዝብገስ ስለ ዝኾነ ትኹረት ሂብካ ክስርሐሉ ከም ዝግባእ ኣይተ ለገሰ መልእኽቶም የመሓላልፉ።
“ዝኾነ ይኹን ሰብ ብእዋኑ ግልጋሎት ክረክብ ከም ዘለዎ ውድብና ኣምሂራትና እያ። ንፁር መስርሕ ምሕደራ መሬት ወፂኡ ስለ ዘሎ መንግስትን ህዝብን ዘባእስ የብሎምን።” ዝበሉና ድማ ካልእ ነባሪ ከተማ ዓብዪ ዓዲ ዝኾኑ ኣይተ ፈረጅ መስዑድ እዮም። ከም ኣገላልፃ ኣይተ ፈረጅ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ህዝብን ቤት ማዘጋጃን ሑቐን ከብድን ኮይኖም እዮም ፀኒሖም። እቲ ዝነበረ ምሕደራ መሬት ኣብ ልዕሊ እቲ ዝነበሮ ሓላፍ ዘላፍ ህዝቢ ጥርዓን እንተቕርብ ዝሰምዖ ኣካል ኣይነበረን። ንሓንቲ ጉዳይ ሰለስተ ግዘን ልዕሊኡን ይመላለስ ነይሩ። ሕዚ ግን ምስ ሕብረተሰብ ቀሪብካ ምርድዳእን ምዝታይን ተጀሚሩ ኣሎ። ግልጋሎት እውን ብእዋኑ እዩ ዝውሃብ። ህዝቢ ግልፂ፣ ነፃን ፍትሓውን ኮይኑ ሓሳቡ ዝገልፀሉ መስርሕ ስለ ዝተፈጠረን ዝተርኣዩ ክፍተታት በብ እዋኑ ሓበሬታ ስለ ዝህብን ፀገማት ተዓቢሶም እዮም። ብፍላይ ምስ መሬት ተኣሳሲሩ ዝነበረ ጠልቆምቆም መሊኡ ካብ ከተማኦም ከም ዝተወገደ ኣይተ ፈረጅ ይዛረቡ።
ብሓፈሻ ንኩሎም ሓይልታት ልምዓት ብኣግባቡ ዝድግፍ፣ ሕቶታት ህዝቢ ውፅኢት ብዘለዎን ኣድልዎ ብዘይንፀባረቐሉን መንገዲ ዝፍፅም ስቪል ሰርቫንት ምህላው ቁልፊ ጉዳይ እዩ። መንገዲ ኣካብነት ክራይ ንምዕፃው ንዝቕመጡ ፖሊሲታት፣ ሕግታትን ኣሰራርሓታትን ብትኽክለኛ መንፈስ ዝቕበሉን ዘተግብሩን ክኾኑ ኣለዎም። ብመንፅር እዚ ምስ ምሕደራ መሬት ተኣሳሲሩ ዝነበረ ኣካብነት ክራይ ከብቅዕ ብምግባር፣ ዕግበት ተገልገልቲ ብምርግጋፅ ሰናይ ምምሕዳር ንምንጋስ ኣብ ከተማ ዓብዪ ዓዲ ኣብ ቤት ፅሕፈት ልምዓት ከተማ ተጀሚሩ ዘሎ ቃልሲ ክቕፅል ኣለዎ። ካልኦት እውን እዚ ተመኩሮ ክወስድዎ ይግባእ። “ኣብ መጥወኒ ክምጥወካ ዝልሀ ዘሎ ምሕደራ መሬት” ዝብል ምሕደራ መሬት ወረዳ ቆላ ተምቤን ዝዳህሰሰ መደብ ኣብ ሕታም ቁፅሪ ጋዜጣና 908 ርኢና ነይርና። እዘን ክልተ ኣብያተ ፅሕፈት ካብ 200 ሜትሮ ኣብ ዘይርሕቕ ቦታ እየን ዝርከባ። ኣብ መንጐአን ግን ዓብዪ ናይ ኣፈፃፅማ ኣፈላላይ ኣሎ። ስለዚ ናይ ተወፋይነትን ተበግሶን ፀገም እንተዘይኮይኑ እቲ ብሉፅ ተመኩሮ ንምልዋጥ ዝዓግተን ነገር ስለ ዘየለ ነንባዕለን ክመሃሃራ ይግባእ።


text:
ኣብ ጸላም ምድራፍ ዝብርሆ ዓሳ ነባሪ
ኣብ ጸላም ወርሓት ናይ ጥሪ ፡ ኣብ ትሕቲ ቆራሪ ማያዊ ባይታ ባሕሪ ኣርክቲክ ፡ ንቦውሄድ ዓሳነባሪ እቲ ንኽደርፉ ዝመርጽዎ እዋን'ዩ።
እቲ ጽቡቕ ኣተክሮ ረኺቡ ዘሎ ደርፊ መንጓድ ዓሳነባሪ ፡ እዞም ናይ ቀረባ ዓሌቶም ዝኾኑ ዝያደኦም ሰብ ዝርድኦ ደርፊ ክደርፉ ከምዝኽእሉ ክብጻሕ ተኻኢሉ'ሎ።ኣብ ዕስለ ቦውሄድ ዓሳነባሪ ዝተገበረ መጽናዕቲ ፡ እቲ ዝደርፍዎ ደርፊ ናብ መዝሙር የዕዋፍ ኣዝዩ ዝቐረበ ምኳኑ የረድእ። ኣዚ ካኣ ካብ ካልእ መጥበውትን ዓሌት ዓሳ ነባርን ፍሉያት ይገብሮም።
ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ ዓመታት ፡ ኣብ ከባቢ ስፒትስበርግ ዝርከቡ ዓሳ ነባሪ ፡ 184 ዓይነታት ዝተፈላለየ ደርፍታት ከምዘስምዑን ፡ ኣብ ነብሲ ወከፍ ሓጋይ ፡ ምሉእ ምዓልቲ ክደርፉ ክኢሎም'ዮም።
"ክሳብ ሕጂ ተበጺሑ ዘሎ ፡ ቦውሄድ ዓሳነባሪ ኣሽሓት ፊደላተ ክርድኡ ከምዝክእሉ'ዩ" ክትብል ፕሮፈሰር ካት ስታፎርድ ንቢቢሲ ሓቢራ፡፡
" ኣደራርፋ መንጓድ ዓሳ ነባሪ ልክዕ ከምዚ ክላሲካዊ ሙዚቓ'ዩ ዝጥዕመ ፡ ካብ 20-30 ድቓይቕ ብስሩዕ ይስማዕ ፡ ድምጺ ሓደ ዓሳ ነባሪ ካብ 45 ካልኢት ክሳብ ክልተ ድቓይቐ ዝጸንሕ ኮይኑ እንተኾነ ነብሲ ወከፍ ተርኡ ሓሓልዩ ብምድግጋም ሓድ ውሁድ ሙዚቓ ይፈጥር" ትውስኽ ተመራማሪ ዩኒቨርሲቲ ዋሽንግተን።
መንጓድ ዓሳነባሪ ኣብ ሓደ ውሱን ወቕቲ ብሓደ ዓይነት ናይ ምድራፍ ክእለቶም ዝፍለጡ ኮይኖም ፡ ቦውሄድ ዓሳ ነባሪ ክኣ ንውሱን ሰዓታት ኣስሚዖም ካልእ ደርፊ ብምቕያር ይፍለጡ፡፡
እዞም ዘይንቡራት ዝኾኑ ደርፊ ካብ ካልኦት መጥበውቲ ዝፈልዮም ዘይደጋገሙ ምኳኖም'ዩ።
ዛዕባ ቦውሄድ ዓሳነባሪ ክፈልጥዎ ክኢሎም ዘለዉ ውሑድ ምኳኑ ብምግላጽ "ኣብ ወቕቲ ፍርያምነት ተባዕትዮ ቦውሄድ ዓሳ ነባሪ ከምዘይደርፉ ክንበጽሖ ክኢልና ኣለና" ትብል ፕሮፌሰር ካት ስታፎርድ።ክሳብ ፍርቂ ሜትሮ ርጉዲ ዘለዎ በረድ ክሰብሩ ዝኽእሉ ቦው ሄድ ዓሳ ነባሪ ክሳብ 200 ዓመት ናይ ምንባር ዕድመ ከምዝበጽሑ ይግመት። እዞም ኣብ ኣዝዩ ቆራሪ ስፍራ ዝነብሩ ዓሳ ናባሪ ብሰንኪ እቲ ዝነብርዎ ከባቢ ዝኾነ መጽናዕቲ ከይተገበረሎም'ዩ ጸኒሑ።
ኣብ 1600ታት ብዘለዎም ሎዑል ስብሒ ፡ ብነባሮ ስፒትስበርግ ንግዳይ ሃድን ዝተቃልዑ ኮይኖም ፡ እዚ እቲ ቀንዲ ንቁጽሮም ዘንቆልቆሎ ክስተት'ዩ።
እቶም ኣብ ከም ምብራቃዊ ሸነኽ ኣርክቲክ ዝርከቡ ፡ ካልእ ጉጅለ ቦውሄድ ዓሳነባሪ ፡ ምስጋና ንሰፋሮ ኣላስካ ብተዛማዲ ዝሓሸ መረዳእታን ኣፍልጦን ንኽህልወና ኣኽኢሎሙና'ዮም።
ክሳብ ሕጂ ዘይተፈልጠ ፡ ነብሲ ወከፍ ቦውሄድ ዓሳ ነባሪ ንምሉእ ዕምሩ ሓንቲ ሙዚቓ እናደረፈ ድዩ ዝነብር ዋላስ ካብ ወቕቲ ናብ ወቕቲ ይቐያይር'ዩ ዝብል'ዩ።
ዋላ እኳ ኣብ ከባቢ ስፒትስበርግ ብውሑዱ 343 ዝኾኑ ቦውሄድ ዓሳነባሪ ክህልዉ ከምዝኽእሉ ዝሓለፈ ናይቲ ዞባ ጸብጻብ ይሃሉ ፡ ብሃይድሮፊን ( መለኪዕት ድምጺ ) ተጠቂምና ብዝሖም ክንግምት ዝክኣል ኣይነበረን ።
"ሕጂ ተሪፍና ዘሎ" ትብል ፕሮፌሰር ካት "ንነብሲ ወከፍ ዓሳ ነባሪ መጻናጻኒ ተኺልና ብዛዕብኦምን ፡ ብዛዕባ ድምጾም መን'ዩ እቲ ቀላሲ ድምጺ ? ንምንታይይ? ክንፍትሽ ክንፍትን ኢና።"
" ሕንቅልሕንቂሊተይ ንክፍታሕ ኣዝዩ ከቢድ ግድል'ዩ"


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን!!!
ጸሎት
ብመንጽር ብሂል አበው፡ 4ይክፋል
ካብ ዝሓለፈ ዝቐጸለ
2. ካብ ሓሳባት ነጻ ኮንካ ምጽላይ።
v ኣባ ኣውቓርዮስ፡ “ ካብ ኩሉ ሓሳባት ሥጋዊ ነጻ ኮይኑ ዝጽሊ ዓቢ ሰብ እዩ። ካብኡ ዝዓቢ ድማ ብልብሰ ትሕትና ኩሉ ነገራቱ ዝፍጽም ሰብ እዩ።”
v አበው፡ “ኣብ ጸሎትካ ፍርኃት እግዚአብሔር ተቐነት። ምኽንያቱ እንተዘይፈራኃካ፡ ነቲ ዝርኅርኃልካ ኣምላኽ ከተቆጥዖ ኢኻ። ሽዑ ንጸሎትካ ጸሎት ከድልያ እዩ።” ይብሉ።
v ኣብ ጸሎት እዋን ፍርቒ ለይቲ አበው እናጸለዪ ከለው ሰረቕቲ ክዘምቱ መጹ፡ ሓደ ካብ አበው “ሕደጉዎም ስርሖም ይስርሑ ንሕና ድማ ስራሕና ንስራሕ።” በልዎም።
ኣብ እዋን ምስ ፈጣሪኦም እግዚአብሔር ዚዛረብሉ ስለ ዝኾነት ንዝመጾም ዝኾነ ዕንቅፋት ዕድል ከይሃቡ ፍሕሶ ጸላኢ ተቓዊሞም ጸሎቶም ይጽልዩ ነበሩ።
v ካብ ገዳማውያን መንኰሳት ሓደ አበው ዛጋጠሞም ከምዚ እንዳበሉ የዕልሉና ። እቲ ድምጺ፡ “ክሳዕ መዓስ፤ ከመይ ገይሩ፡ ብሰንኪ ሓንቲ ቃል እዚ ኹሉ ዝጠፍእ፤” ዝብል ነበረ። ባእሲ ኮይኑ ስለዝተሰመዓኒ ንኽዓርቖም ናብቲ ድምጺ ዝሰማዕኩሉ ማዕጾ ገጸይ ከይደ፡ ኣንኳሕኩሔ ምስ ኣተኹ፣ ብጄካ ሓደ ሰብ ካልእ ኣይረኸብኩን። ነቶም ኣቦ፡ “ኣቦና! ምስ መን ደኣ ክትበኣሱ ጸኒሕኩም፤” ኢለ ሓተትኩዎም። እቶም ኣቦ ድማ፡ “ምስዚ ክፉእ ሓሳባተይ ክበኣስ ጸኒሐ። ዓሰርተ ኣርባዕተ ዝኸውን መጻሕፍቲ ኣጽኒዐ እንዳንበብኩ፣ ንኸይቅጽል ምንባበይ ክፉእ ሓሳብ መጸኒ። እናጸለኹ ድማ እቲ ሓሳብ ተመለሰኒ። ነቲ መጻሕፍቲ ምጽናዕ ድማ ኣቋረጽኩዎ። በዚ ድማ እየ ምስ ሓሳበይ ክበኣስ ዝጸናሕኩ።” በሉዎም።
ስለዚ ኣብ እዋን ጸሎትና ዝተፈላለየ ሥጋዊ ሓሳባት እንዳመጸአ ብአንቃዕዶ ኅልና ብንጹኅ ልቡና ከይንጽሊ ይዕንቅፈና ። ስለዚ ኣብ ቅድሚ እቲ ሰማይን ምድርን ዝፈጠረ ቅዱሳን መልኣኽቲ ብፍርኃት እንዳንቀጥቀጡ ዝሰግድሉ ኣምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር ደው ምባልና ተረዲና ሓሳባትናን ኣእምሮና ጠርኒፍና ሥጋዊ ድሌታት ኣርሒቅና ክንጽሊ ይግበኣና። ሽዑ ከኣ እዩ ዝያዳ ጸሎትና ዝሰምር።
3. ጸሎት ብዘይምስልካይ ።
v ቅዱስ ኣበው ክዛረቡ፡ “ሽመቱ ረሲዑ ጽድቒ ዘቐደም፡ ዘንደልህጽ ሓዊ ሓጢኣት ዘኪሩ መለኮታዊ ክብሪ ዝመርጽ፡ ፍቓድ እቲ መስሓቲ ገዲፉ ፍቓድ ኣምላኽ ዝሓሪ፡ ደኺመ ከይበለ ብዘይምስልካይ፣ ካብ ሥጋዊ ሓሳባት ነጻ ኮይኑ ዝጽሊ፡ ብሓቂ ዓቢ ዓወት ክዕወት እዩ።”
v ሓደ ካብ ቅዱሳን ባሕታውያን፡ ቀጻሊ ብዘይምስልካይ ዝጽሊ፡ ብጀካ ጸሎት ካልእ ስራሕ ዘይሰርሕ ዝነበረ፡ ኣብ ዕራርቦ ጸሓይ እንጀራ ይወሃቦ ነበረ። ሓደ እዋን ሓደ ካብ ኣቦታት ምስ በጸሖ፡ ላኻ ሒዙ ክሰፊ ስለዝረኣዮ፡ ካብቲ ላኻ ወሲዱ ዘንቢል ክሰፊ ጀመረ። እቲ ግዜ ጸሎት ብሥራሕ ዓለም ተፋረቐ። ከምቲ ልማዱ እንጀራ እንተተጸበየ ክዋሃቦ ኣይከኣለን፡ ሓዘነ ድማ። ከምዚ ዝብል ድምጺ ድማ ሰመዐ፡ “ኩሉ ግዜ ምሳይ እንከሎኻ፡ ኣነ አናብረካ ነበርኩ፡ ካልእ ክትሠርሕ ምስ ጀመርካ ብኢድካ ካብ ዝሠራሕካዮ ሥራሕ ተመገብ!!!” ዝብል ነበረ።
ቅድሚ ኩሉ ነገራትና ናይ እግዚአብሔር ነገር ከንቀድም ይግበኣና። ኣብቲ ድኻምና ከኣ ኣምላኽ ባዕሉ ኪድግፈና እዩ።
4. ፈውሲ ድኻም ጸሎት።
v ቅዱስ ዮሓንስ ሓጺር፡ “ከም ነጋዳይ መኽሰብ ዘናዲ፡ ክሳራኻን መኽሰብካን እንታይ ከም ዝወዓለ ምሸት ምሸት ኣብ ጸብጻብ ምስ ነፍስኻ እቶ። ኅልናኻ ብምጥርናፍ ኣብታ መዓልቲ ዝሠራሕካዮ ሥራሕ ኣመዛዝን። ውዕለት እግዚአብሔር ድማ ተመልከት። እንታይ ውህበት ከም ዝሃበካ ኣብታ መዓልቲ ክትርዳእ ፈትን። ብርሃን ድዩ፤ ሰላም ዝመልኦ መዓልቲ ድዩ፤ ንንስሐ እትበቅዕ ዕድመ ብምውሳኽ ድዩ፤ ኣቀማምጣ ናይ ጐቦታት ድዩ፤ ውሕልና ጽባቕ ሕብርታት ድዩ፤ ግብሪ ኣእዳው እግዚአብሔር ክትዕዘብ ብዝገደፈልካ ምልክት ድዩ፤ ብምንቅስቓስ ጸሓይ ድዩ፤ ብውሕልነት ኣጸራርባ ኣካላትካ ድዩ፤ ጥበብ ምንቅስቓስ ንፋሳት ድዩ፤ ፍረ ኦምን ተኽልን ብምውጻእ ድዩ፤ ካብ ኩሉ እከይ ነገራት ሪሒቕካ ብምዕቃብካ ደዩ፤ ኩሉ ሠናይ ዘበለ ብምሃብ ድዩ፤ እዚ ኩሉ ምስ ተስተንትን፡ ልብኻ ብምግራም፡ ነቲ መዳርግቲ ዘይብሉ ፍቕሪ እግዚአብሔር ተረዲእካ ብሙውቕ ምስጋና ነቲ ኩሉ ዝገበረልካ ክተመስግኖ ክትጅምር ኢኻ። ስለዚ ውህበት ጸጋታት እግዚአብሔር ከይድነቕካ ዝሓለፍካዮ ከይኅሉ ንነፍስኻ ሕተታ። “ንኣምላኽ ብገለ ኣሕዚነዮ ከይከውን ኢልካ ንነፍስኻ መርምር። ፍቓድ ኣምላኽ ጥሒስካ፡ ገለ ዝገበርካ ኰይኑ እንተሰመዓካ፡ ኣብታ መዓልቲ ዝሃበካ ውህበታት ስለዘፍቕርኻ ከምዝኾነ ተረዲእካ ንምስጋና ተቐላጠፍ። ብስቡር ልቢ ድማ ምሕረት ለምን። በዚ መሠረት ብምንቅጥቃጥን ራዕድን ክትድቅስ ኢኻ።”
v ነዚ ኹሉ ዝገበረልና ዘዓለማዊ ኣቦና እግዚአብሔር ኣምላኽ ንብድል ምህላውና እናፈለጥና፡ ክንድቅስ ዘይግበኣና ንድቅስ። እቲ ዘሕዝን ከይተሰከፍና ምድቃስና እዩ።
v ንጸሎት ምስ ተንሣእካ ነቲ ዘጨንቐካ ሓሳባት ካባኻ ኣርሕቆ። ንኽብሪ ኣምላኽ ኣብ ቅድሚ ገጽካ ኣቕርቦ። ካብ ምንቅስቓሳት ኣካላትካ ተጠንቀቕ። ጸጋ የድልየኒ’ዩ ኢልካ እንተሐሲብካ፡ ድኻም ከይተሰመዓካ ተቐላጢፍካ ለምን። ኣምላኽ ትዕግስትኻ ርእዩ እቲ ጸጋኡ ኣብ ልዕሌኻ ኣብዚሑ ክህበካ እዩ። ብሠናይ ውህበታቱ ደስ እናበለካ፡ ንቕኑዕ ተግባር ኅልናኻ ኣዳሉ። ዓይነልቦናኻ ብርሃን መሊኡ ስም እግዚአብሔር ከተመስግን ክትነብር ኢኻ። እዚ ድማ ብዘይምስልካይ ክትጽሊ ከሎኻን ንጹኅ ልቢ ሒዝካን እዩ። ከምቲ ጥዑም ዕጣን ኣብ ንጹኅ ዘይኮነ መዕጠኒ ዘይቕመጥ ከምኡ ድማ ረድኤት ኣምላኽ ኣብ እከይ ዝሓስብ ኣይርአን እዩ።
5. ናይ ለይቲ ጸሎት
ይቕጽል….. ብሰላም የጽንሓና።
(For those who do not have Geez, please visit this link) TSELOT PART FOUR
ወስብሓት ለእግዚአብሔር፣
ወለወላዲቱ ድንግል፣
ወለመስቀሉ ክቡር።


text:
ኣብ ገዛእ ርእስኻ ሰላምን ሩፍታ ኣብዘይብልካ ህሞት፡ ምስ ከባቢኻ ሰላም ከተራጋግጽ ይክኣል ዶ ትብሉ?
ሕቶ ሰላምን ስምረትን ክልዓል እንከሎ ብሓፈሻ ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ኢትዮጵያን፡ ብፍላይ ድማ ህዝቢ ኤርትራ ከቢድ ዋጋ ከፊሉ ክሳብ ሕጂ ዘይራጋገጾ ጉዳይ’ዩ። ኤርትራዉያን ንነዊሕ ዘመናት ብዝተፈላለዩ ባዕዳዉያን ወረርቲ ዝተቐጥቐጥናን ኣዝዩ መሪር ሰዉራ ብእስትንፍስ ዘይህብ ኪናት ዝተሰነየ ስለዝሓለፍና፡ ልዕሊና ንሰላም ዝደልያን ዝብህጋን ክህሉ ኣይክእልን እዩ እኳ እንተዘይተባህላ፡ ሰላም ከምእንደሊ ርጉጽ እዩ። ስለዚ ንሕና ጽሓፍቲ እዛ ዓንቐጽ እዉን’ዚ ሕቶ’ዚ ክልዓል እንከሎ ከም ሰብና ንብህጎን ኣንጻር ሰላምን ስምረትን ብፍላጥ ይኹን ብዘይፍላጥ ካይንጉስጉስ እንጥንቀቀሉ ጉዳይ እዩ። ኣብ ቶሞክሮናን ሂወትናን ዝቁሹሹ ሰባት: ፖሎቲካዊ ዉድባትን መንግስታትን ስለዝበዝሑና ግን ነዚ ተላዒሉ ዘሎ “መዝሙር ሰላም” ንሰላም ተባሂሉ ስለዝተዘመረ ከምዘለዎ ንቅቦሎን ንስዕቦን ዘይኮነ፡ ዉድዓዊን ባዕላዊ ኩዉንነቱ ዝበሰለን ብኸመይ ኣጋባብ…ወ.ዘ.ተ ዝብሉ ካብ ነቐፌታዊ-ኣታሓሳስባ ዘመንጨዉ ሕቶታት ብምልዓል ክንፍትሾ ወሲና ኣሎና።
ብቀዳምነት ብንጹር ዝኾነ-ይኹን ሰብ ክፈልጦ ዝግብኣና ሓቕታት ኣሎ። ንሱ ድማ ፡ ዝምድና ኤርትራን ኢትዮጵያን ብቡዙሕ ምትሕልላኻት ዝሰገረ’ዩ። ዋላ እቶም መራሕቲ ኢትዮጵያ ክሳብ ሕጂ ዘይዓርፍሉ፡ ካብ ኣፍደገ-ባሕሪ ጀሚሩ ክሳብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ሓደ ሃገር ናይ ምጥርናፈን ከይተረፈ፡ ቅድም ብመልክዕ ወራራት ራእሲ-ኣሉላ፡ ቀጺሉ ብፈደረሸን፡ ቀጺሉ ኤርትራ ከም ሓንቲ ክፍሊ-ግዝኣታት ኢትዮጵያ ብምጽንባር ንነዊሕ ወሎዶታት ተፈቲኑ ኣበርዒኑ ዝተረፈ’ዩ። እኩብ ድምር ናይ’ዚ ናይ ዓመጽን ምግባትን ተሞክሮ’ዚ ውጽኢት ናይ’ዚ፡ ኢትዮጵያውያ ንኤርትራ ኣብ ምስሳይን ምምራሕ፡ ኣብ ጊዜ እምባሮጣርያዊ ሃይለ ስላሴ፡ ቀጺሉ’ውን ስርዓት ደርጊ፡ ሕጂ እዉን ኣብ ጊዚያት ወያኔ ከምዘይተዓወተ ንመላእ ዓለም ዘጣራጥር ታሪኽ ኣይኮነን። ድሕሪ ኣዝዩ መሪርን ሰፍ-ዘይብል ዋጋ ዝተኸፍሎ ናይ 30 ዓመታት ሓንፈጽ ጎነጻዉን ፖሎቲካዊን ተጋድሎ፡ ዝተራጋገጸ ናይ ኤርትራ ልዑላዉነትን መሬታዊ ነጻነት እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ነዚ ካብ ኢትዮጵያ ብቀጻሊ ዝዉርወር ጡሙሓት ከም መቀጸልታ ወትሃደራዊ ፖሎቲካዊን ዓወቱ፡ ብሕጋዊ ሪፈረንደም ሓንሳብ ንሓዋሩ መደምደምታ ክገብረሉ ፈቲኒ የግዳስ እቲ ዝጸንሔ ዕድላትን ጥሙሓትን ብኡ ክዉዳእ ከምዘይክኣለ ኣጸቢቕና ተረዲናዮ ኣሎና፡፡ ኤርትራ ይኹን ኢትዮጵያ ዋላ እንተደለያ ንዝምድና ናይ ክልቲኡ ሃገራት፡ ከም ድላያን፡ ክዉልዕዖን ክጥፍኦኦን ኣይክእላን እየን። እቲምንታይስ ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ብኣንጻሩ ኢትዮጵያ ምስ ኤርትራ፡ ዘሎና ዝምድና፡ ከም ተራ ናይ ካልኦት ሃገራት ጎሮባብቲ፡ ከም ናይ ጂቡትን ኢትዮጵያን፡ ሶማልን ኢትዮጵያን፡ ሱዳንን ኢትዮጵያን ጥራሕ ኣይኮነን፡፡ ካብ’ዚ ብዕሙቐት ዚፈልዮ፡ ናይ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝምድና፡ ብስልጣኔዊ፡ መግዛእታዊ፡ ደማዊ ቅድመሱሩት ዝምድናታት፡ ታሪኻዊ፡ ባህላዊ፡ ኤትኒካውን …ወ.ዘ.ተ ገጽታታት ስለዘለዎ፡ እቶም ናይ ፖሎቲካ ጨለታት ካብ ክልቲኡ ኣህዛብ ዝፈርዩ፡ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ፍልልይ ምስ ተንካፊ ስነኣእሙራዊን ስምዒታዊን ብምትእስሳር ንምንጻሩ ስለዘሸግሮም ነቲ ህዝቢ እዉን ኣብ ሽግር የእትዉዎ። እቲ ምንታይስ ኤርትራዊ መቦቆል ዘለዎ ንኢትዮጳዊ መንነት ዝተቀበለን፡ ኢትዮጵያዊ መቦቆል ዘለዎ ንኤርትራዊ መንነት ዝተቀበሉ ቀንዲ መንቀሊታቱ እዚ ኣቀዲምና ዝገለጽናዮ ምትሕዉዋስ’ዩ። ከምኡ ስለዝኾነ ሓደ መራሒ ናይ ኤርትራ፡ ኢትዮጵያ እዉን ናቱ ትመስሎ፡ እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝመርሕ ዘሎ ድማ ንኢትዮጵያ እንዳመርሔ ከንሱ ኤርትራ ናቱ ትመስሎ። ካብዚ ዝነቐለ እዩ ድማ እቲ ናይ ኤርትራን ኢትዮጵያን ጉዳይ ዝተሓላለኽን ሰላምን ቅሳነትን ተሳኢኑ ዘሎ።
ኣብዚ ቅንያት’ዚ ኣብ ዉሽጢ ኢትዮጵያ ናይ “መዝሙር ሰላም” ንህዝቢ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝብል ጭርሖ ብምልዓል ኣብ መንጎ ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ናይ ሰላም ዘተ-ጽምዶ ክካየድ ሙኻኑ ብጹዑቕ ይጉስጎስን ብመንጽሩ ተቃዉሞታት የንሂ ኣሎ። ነዚ ህቦቡላ መንቀሊኡን መዕለቢኡን ዘይተፈለጡ፡ ብሃዉሪ ዝድግፍን ዝነጽግን ጽሑፋት ኣብ መራኸቢ-ቡዙሓን ሽታሕታሕ ክብሉ ይርኣዩ ኣለዉ። ዘደንጹ ነገር እንተሃልዩ ድማ ብቀጻሊን ብዘይስክፍታን ምስትዉዓልን፡ ህቦቡላ ምስተላዕለ፡ ብቅጽበት ዝላዓሉ ብብዝሒ ሰባት ምህላዉም’ዩ። ነቲ ተላዒሉ ዘሎ ህቦቡላ ካይፈለጥዎ፡ ካይመርመርዎን ካይተረድእዎ ድማ፡ ብጹሑፋቶም ገሊኦም ክጻረፉ፡ ክንእዱ፡ ክርዕሙ ወይ ክነጽጉ ይርኣዩ ኣለዉ። እዚ ጻዉዒትን ተበግሶን’ዚ ኣብ ኢትዮ-ኤርትራ ግርጭት ሓድሽ ነገር ኣይኮነን። ቅድሚሕጂ እዉን ገለ ኤርትራዉያን ዝወደብዎ ኣብ ንሓንቲ ለይቲ ንሓደ ሰብ $300.00 ዶላር ዝኽፈሎ ሆቴል ብምክራይ፡ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣሜሪካ (USA) ኣብ 2011 ንሰላም ቀርኒ-ኣፍሪቓ ናይ ዘተ-ጽምዶ ኣልዒሉ ዝዘተየ ዋዕላ ተኻይዱ ነይሩ’ዩ። ከሙ እዉን ኣብ ትግራይ ነዚ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ፖሊሲ ኣይሰላም ኣይኩናት፡ ብሓፈሻ ነቲ ኣብ ዶባት ክልቲኡ ሃገራት ዝነብር ህዝቢ፡ ብፍላይ ድማ ንህዝቢ ትግራይ ይሃስዮ ስለዘሎ፡ እቲ ኣይሰላም ኣይኩናት ፖሊሲ ክቕየር ከምዘለዎ ዝጠልብ ተበግሶታት ብዉልቀሰባት ተጋሩ ተላዒሉ ከምዝነበረ እዉን ዝዝከር እዩ። እዚ ሕጂ መዝሙር ሰላም ቢሉ ተላዒሉ ዘሎ እዉን ብትሕዝትኡን ኣቃዉሙኡ ካብቶም ኣቐዲሞም ዝተኻየዱ ዝፍለ እኳ እንተዘይኮነ፡ ኣብ ስርዓት ኣዲስ-ኣበባ ብዉሽጡን ብደገን ኣብ ወጥሪ ኣብ ዝኣተወሉ ጊዚያት ብሙኻኑ፡ ምናልባሽ ከም ትኪ ካብ ተዓብዒቡሉ ዘሎ ወጮ ሽግራት መዉጽኢ ዶ ክጥቀሙሉ ይደልዩ ኣለዉ ዝብል ሓሳብ ቅጅል ይብለካ’ዩ።
ኣብ ዝሓለፈ ጊዚያት ገለ ካብ ላዕለዎት ክዋድራትን ናይ ፖሎቲካ ጨሌታት (elites) ተጋሩ፡ ከም ብዓል ኣቶ ገብሩ ኣስራት፡ ኣቶ ስብሓት ነጋን ፈሊጣናቶም ኣብ መራኸቢ ቡዙሓን ክጎስዕዎ ዝጽንሑ ዘረባታት ኣሎ። ንሱ ድማ “ ኣቀዲምና ኣብ ናይ ኤርትራ ኩነታት ዝነበረና ኣራዳድኣን ፖሎቲካዊ መርገጺታት ዳግም ግምታት ክግበሮ ኣለዎ” ብምባል ፡ ኣንጻር እቲ ኣቀዲሙ ዝነበሮም መርገጺታቶም ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ንክቕየር ኣብ ዝተፈላለዩ ኣጋጣሚታት ከጽዕዱ ከምዝጸንሑ” ኩሉሰብ ዘዳመጾን ዝተረድኦን ጉዳይ’ዩ። ኣቀዲሙ ዝነበሮም መርገጺ ኤርትራ ናጻ ክትወጽእ፡ ህዝቢ ኤርትራ ልዕላዊን ሓራ ህዝቢ ክኸዉን እዩ ዝነበረ። ሕጂ ድኣ እንታይ ዘጣዕስ ጉዳይ ስለዝተረኽበ’ዩ ነዚ ሰፍ ዘይብል መርገጺኦም ከም ሰተታ ብቀሊሉ ክግልብጥዎ ዝዋናወኑ ዘለዉ? ይክኣል ዶ ይኸዉን? ነዚ ብዉሽጦም ዝሓስብዎ ዘለዉ መተግበሪ ዕድሜ፡ ናይ ወጻኢ ሃገራት ፖሎቲካዊ ደገፍን ንዋትን ክረኽብሉ ዝኽእሉ፡ ኣዝዩ ጸቢብ ዕድላት እኳ እንተኾነ፡ ባህግታቶም ከምቲ ጀነራል ጻድቃን ገብረትንሳኤ፡ ሓለቓ ስታፍ-ነበር ሰራዊት ኢትዮጵያ፡ ኣብቲ ምስ ኣዲስ ዘመን ዚበሃል መንግስታዊ ጋዜጣ ዚገበሮ፡ ኣብ 12 ሰነ 2017 ተሓቲሙ ዚተዘርግሐ፡ ነዊሕ ቃለ-መጠይቕ፤ ብሓጺሩ፡ ኢትዮጵያ ዓባይ ናይ ቀይሕ ባሕሪ ሃገር ምዃና፣ ዳግም ናይ ቀይሕ ባሕሪ ሃገር ኪትከውን ከም ዘለዋ፣ ቀይሕ ባሕሪ ንምቍጽጻር፡ ብወተሃደራዊ ሓይሊ ይዅን ብዚዀነ መንገዲ፡ ዕድመ ሻዕብያ ምሕጻር፡ ንኢሳያስ ምልጋስ ከም ዘድሊ፣ ብምግላጽ የራጋግጾ’ዩ። እቶም ዓበይቲ ናይ ፖሎቲካ ጨሌታት ከምዚ እንዳበሉ፡ እቶም ንሳቶም ዝመልመልዎምን ዝልእኹዎሙን ክዋድራት ከመይ ቢሎም ኣንጻር እዚ ክሓስቡን ከተግቡሩን ይኽእሉ ኣብ እእሙሮና ምምላስ ከድሊ’ዩ።
ኪናትን ሰላምን ናይ ገዛእ ሩሱን ዓለምለኻዊ ሕጊታት ኣለዎ። ስለዚ ሃገራትን ኣህዛብን ብዓለምለኻዊ ሕግታት ተቀይዶም ክናበዩ ስለዘለዎም ። ንኪናትን ሰላምን ኣመልኪቱ ኣብ 24 ጥቅምቲ 1945 ኣብ ተግባር ዝዉዓለ ናይ ሕቡራት ሃገራት ቻርተር ከምዚ ዝስዕብ ብምባል ኣስፊርዎ ኣሎ፡-
1.ዓንቀጽ 2 (3) ኩለን ሃገራት ንዘለወን ዓለምለኻዊ ምስሕሓባት ብሰላማዊ መገዲ ክፈትሓ የማሕጽን።
2.ዓንቀጽ 2 (4) ኣባላት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዓለምለኻዊ ዝምድናታተን፡ ንናይ ካልኦት ሃገራት መሬታዊ ልዑላዉነትን ፖሎቲካዊ ናጽነተን ብዝጻባእ ዓይነት ሓይሊ ካብ ምጥቃም ወይ ክኣ ሓይሊ ክንጥቀም ብምባል ካየፈራርሓ ክቁጠባ ከምዘለወን የነጽር።
3.ዓንቀጽ 51 ሓንቲ ሃገር ንኻልእ ሃገር ብኣጽዋር-ኪናት ምስተጥቕዓ፡ ተጠቓዒት ሃገር ብዉልቃ ወይ ድማ ምስ ማሓዙታን ካልኦት ጉዱሳትን ብምትሕብባር ንርእሳ-ክትኻላኸል ሓይሊ ክጥቐም ከምትኽእል የነጽር።
ከምዚ ዓይነት ሕጊታት ምህላዉ እንዳፈለጡ ‘ዮም ብዓል ጀነራል ጻድቃን ገብረትንሳኤ ፡ ኣብ መራኸቢ ቡዙሓን ኪናት ዝእዉጁ ዘለዉ። ስለዚ በቲ ሓደ ወገን መዝሙር ሰላም ብኻልእ ወገን ወረ ኪናት ከመይ ከምዝጥዓዓም ንምርድኡ ኣጸጋሚ እዩ።
ብዝኾነ እቲ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራ ዘሎ ጸገማት፡ ኣብ ላዕሊ ብሕጽር ዝበለ ኣሚትና እኳ እንተሃለና፡ ናብዚ ድሒሩ ኣብ 1998 ብዶብ ተሳቢቡ ዝተፈጥረ ግርጭት ገጽና ከነስተብህል መታን፡ ኢትዮጵያ ነቲ ኣቀዲማ ዝተቀበለቶ ዉሳኔ ዶብ ኮሙሽን ኣብ 13 ሚያዝያ 2002 ዝተኣወጀ ብምቅዋም፡ ከም መተካእታ ናይቲ ዓለምለኻዊ ዉሳኔ ዳንነት፡ “ብመትከል ነቲ ዉሳኔ ተቀቢልናዮ ኣለና፡ የግዳስ ንኣታጋብርኡን ካልኦት ጉዳያትን ብዝምልከት ንምዝታይ ከም ቅድመኩነት ኣብ ዘተ ክንኣቱ ኣሎና ብምባል”፡ ነቲ ክካየድ ዝደልይዎ ዘተ “ሰላም” ዝገርሑ ብዓል 5 ነጥብታት እማሜ ኣብ 2004 ነዲፉ ከምዝኣወጀ ኩሉ ዓለም ዝፈልጦ ጉዳይ’ዩ። ኣየናይ ስርዓት እዩ ጸግዒ ናይ ዓለምለኻዊ ዳንነትን ሕጊን ከምዘለዎ እዉን ሙሉ ጊንዛቤታት ከምዞሎና ክርሳዕ የብሉን።
ቅድሚኡ ካብ ግንቦት 1998 ጀሚሩ ክሳብ እዛ ዕለት እዚኣ፡ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተኸተልዎ ፖሊሲታት ናይ ኩሉእንትናዊ ዓቕምታት ናይ ምሽምራርን ወትሃደራዊ መናወራ ፖሊሲ (policies of containment and deterrence) ን ቀጺሉ ምስ ምእዋጅ 5 ነጥብታት ሰላም ፡ ፖሊሲ ኣይሰላም ኣይኩናትን (No Peace, No War) ብምድራብን ካልኦት ዝተፈላለዩ ዓለምለኻዊ ዲፕሎማስያዊ ሽርሕታት ብምጥቃም ንኤርትራ ኣብ ትሕቲ ማዕቐብን ዓለምለኻዊ ዲፕሎማስያዊ ተነጽሎ ከምትድቕደቕ ገይሮም እዮም። እዚ ንኤርትራን ፖሎቲካዊ ስርዓታን ብደም-ዋሕዲ ዝተጠቕዔት ሃገር (anaemic state) ኮይና ንናይ መልኣከ-ሞት ሃገር (phantom state) ከትቅየር ንምግባራ ዝተዋደደ ፖሊሲ’ዩ ነይሩ። እዚ ፖሊሲ’ዚ ብሃበስ-ቀደስ ዘይተገብረ፡ ከም ሳዕቤኑ ምዉዳቕ ስርዓት ኣስመራን ምብትታን ህዝቢ ኤርትራ ክጽበዩ ጸኒሖም እዮም። ስለዚ ከምተጸበይዎ ሙሉእ-ብሙሉእ ስለዘይሰርሓሎም ብመንጸሩ ንዖኦም እዉን ስለዝሃሰዮምን፡ እቲ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝተፈጥረ ኩነታትን ጂኦ-ፖሎቲካዊ ኩነታት ቀርኒ-ኣፍሪቃ ስለዝተቃያየረ ስርዓተ ኣስመራ ማይ-ሓይሊ ረኺቡ ብመንጸር ስርዓት ኣዲስ ኣበባ ሂወት ዘሪኡ ብምቅጻሉን ኣብ ዉሽጢ ኢትዮጵያ ቀጻሊ ህዝባዊ ዘይሙኡዙዙነትን ናዕብን ብእብረ ይቕጽል ብምህላዉን እቲ ናይ ምዕራብ ሃገራት ምድግጋፍ እንዳስሓወ ምኻዱ(እዚ ሕጂ “መዝሙር ሰላም” ዝብሃል ዘሎ “ሓድሽ ኣጋባብ” ተጠቂሞም ንህዝቢ ኤርትራ ነቲ ቀጺሎም ክወስድዎ ዝደልዩ ስጉምትታት ከዳልዉዎን ከላሙድዎን ዝደልዩ ዘለዉ ይመስሉ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ኤርትራ ብደም-ዋሕዲ ዝተጠቕዔት ሃገርን ናይ መልኣከ-ሞት ሃገርን መንእሰያታ ኣብ መላእ ዓለም ፋሕ ዝበለ ሃገር ኮይና፡ ኤርትራዊ ሃገራዉነትን ሓርበኛነትን ድማ ብሓያል ናዕታ ብዉሽጥን ደገን ተሃሪሙ ክሳብ “ሰዉራ ኤርትራ ክካየድ ኣይነበሮን” ኣብ ምባል ኣብተበጽሓሉ እዉን’ዩ “መዝሙር ሰላም” ዝብሃል ዘሎ። እዚ ዘይተወደነ ኩዉንነት ዝፈጥሮ ነባሪ ሰላም ከ ክመጽእ ይኽእል ዶ?
1.ሰላም ብከመይ ኣጋባብ? ሰላም ቅድሚ ጽቡቕ ተረድኦ ግርጭትን ኪናትን ክትበጽሖ ይክኣል ድዩ?
2.ሰላም ብፉኑዉ ኣጋባብ ክራጋገጽ ዶ ይኽእል እዩ?
3.ደፋእትን ቀለስቲ ሰላም መን እዮም? ቀንዲ መላዕሊኦም (motive) እንታይ እዩ? ሕቶ ሰላም ድዩ ወይስ ሙቀት ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንምዕቃኑን ኣጋዉል ኩነታቱ ኣዛሪብካ ንምፍላጡ እዩ።
4.እቶም ተዛተይቲ ሰባት ንመን ወይ ብመን ተወኪሎም እዮም ብዛዕባ ሃገርን ህዝብን ዝዝትዩ?
5.እዚ ዝሕሰብ ዘሎ ዘተ ጽምዶ-ሰላም ኣብ መትከላት ኣፍታትሓ ግርጭት ዝተሞርኮሰ ድዩ?
6.ተሳትፎን ምትእትታዉን (participation & interventions) ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኸ ብከመይ ክራጋገጽ’ዩ?
7.ሕቶ ምምልካት ዶብ፡ ሕቶ ሉዕላዉነት፡ ሕቶ ኣይሰላም ኣይኩናት…ወ.ዘ.ተ ክሳብ እቲ ናይሰላም ዘተ ዝዕወት ከምዘለዎ ክቕጽል ድዩ?……..ወ.ዘ.ተ ኣእላፍ ሕቶታት ክምለሱ ዘለዎም ኣለዉ። እዞም ሕቶታት እዚኣቶም ብርግጽ መልስታቶም ምስተፈልጠ ጥራይ እዩ ዘተ ሰላም ክካየድ ዝግባእ ኮይኑ ይስማዓና ኣሎ።
ስለዚ መን እዮም ነዚ ንድፊ ሰላም ሓንጺጾም ንምትግባሩ ተዳልዮም ዘለዉ? ሰለብሪቲ-ኢቨንትስ ዝብሃል ትካል ድዩ? ከመይሉ ሓደ ትካል ህዝቢ ወይ ህዝባዊ ትካል ዝኸዉን? እቲ ምንታይስ ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ሰላም ዝደሊ ኣህዛብ ይኹን እንበር፡ ክሳብ ሕጂ ስርዓት ኣስመራ ይኹን ስርዓት ኣዲስ ኣበባ፡ ህዝቢ ናይ ልቡን ድሌቱን ክገብር ዕድል ኣይሃቡዎን ዘለዉ። መን እዮም ከ ኣብዚ ዘተ ክሳተፉ ዝድለዩ ዘለዉ?
1.ፖሎቲካዊ ጨለታትን ፈሊጣን ኢትዮጵያ ዶ ይኾኑ?
2.ኤርትራዊ መቦቆል ዘለዎም ግን ንረብሓ ዓባይ ኢትዮጵያ ከራጋግጹ ዝደልዩ ዶ ይኾኑ?
3.ብኢትዮጵያ ዝሙወሉ፡ ገለ ካብ መራሕቲ ኤርትራዉያን ተቃወምቲ ዉድባት ዶ ይኾኑ?
4.ስደተኛታት ኤርትራዉያን ንኢትዮጵያ ከም መሳጋገሪ ንካልእ ሃገራት ዝጥቀሙላ ዶ ይኾኑ?
5.ፖሎቲካዊ ጨለታትን ፈሊጣን ኤርትራ ዶ ይኾኑ?
6.ኣብ ዲያስፖራ ዝነብር ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝመረጽዎም ተወከልቲ ህዝቢ ዶ ይኾኑ?
7.ኣብ ዉሽጢ ሃገር ዝነብር ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝመረጽዎም ተወከልቲ ህዝቢ ዶ ይኾኑ?……..ወ.ዘ.ተ???
ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዘለዉ ፖሎቲካዊ ስርርዓት እንታይ ሙኻኖምን ብኸመይ ይሰርሑ ኣጸቢቕና ንፈልጥ ኢና። ካብ ኣፍሉጦና ዝነቀለ ድማ ክልቲኡ ስርዓታት ንቀርኒ-ኣፍሪቃ ሓደጋ ሙኻኖሙን ክእለዩ ከምዘለዎም ንመዝን። ምእላይ ናይዞም ስርዓታት ጥራይ ዘይኮነ መተካእትኦም’ዉን ብናይ ዘመናዊ ናይ ዜጋታት ሃገርን ፖሎቲካዊ ስርርዓት ኽኾኑ ንቃለስ። ናይ ኢትዮጵያ ጉዳይ ኢትዮጳዉያን ኣለዉዎ ፡ ናይ ኤርትራ ጉዳይ ድማ ኤርትራዉያን ኣለናዮ። ብዝኾነ ነቲ ኣይሰላም ኣይኩናት ኩነታት ብተክኒካዊ ኣዛራርባ እዘን ሃገራት ኣብ ኪናት ከምዘለዋ ስለዝምዘን፡ እቲ ኩነታት ንምፍትሑ ክልተ መገድታት ጥራይ እዩ ዘሎ። ሳልሳይ ወይ ራብዓይ መገዲ ወይ ሓሙኽሽታይ ሕብሪ ዝባሃል ነገር የሎን።
ቀዳማይ መገዲ ፍታሕ፡- እቲ ኣይሰላም ኣይ ኪናት ፖሊሲ ብስርዓት ኣዲስ ኣበባ ዝተገብረ ስለዝኾነ፡ ነዚ ፖሊሲ ከልዕልዎ ኣዝዩ ቀሊል እዩ። እዚ ፖሊሲ’ዚ እንተተላዒሉ፡ ብቀጥታ ናብቲ ዉሳኔ ናይ ዶብ ኮምሽን ኢትዮ-ኤርትራ ክመርሕ ስለዝኾነ፡ ነቲ ኣብ ካርታ ብስእሊ ሰፊሩ ዘሎ ዶብ (Boundary delimitation) ኣካላዊ ምምልካት ምግባር’ዩ። ስለዚ እዚ ስጉምትታት’ዚ ነቲ ናይ ሰላም መገዲ ሓደ ክልተ እንዳበለ ብቅድመተከተል ክመርሖ ሙኻኑ ዘጣራጥር ኣይኮነን። ንምንጻሩ ዝኣክል፡ እቲ ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝነበረን ዘሎ ግርጭታት ኣብ መንጎ ክልቲኡ ኣህዛብ ዘይኮነ፡ ኣብ ናይ ክልቲኡ ኣህዛብ ዝፈርዩ ዝገቡቱን ዝመርሑን ፖሎቲካዊ ስርዓታትን ፖሎቲካዊ ዉድባትን ዝነበረን ዘሎን’ዩ። እቶም ስርዓታት’ዮም ድማ ነዚ ክልተ ኣህዛብ ነንሕድሕዱ ዘፋልስዎ ዝነበሩን ዘለዉን እንበር፡ ኣብ መንጎ ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ኢትዮጵያን መረስረታዊ ግርጭት የሎን። ነንሕድሕዱ ዝተቓራረበ ኣህዛብ ስለዝኾነ ብዘይ ገለ ጸገም ብሰላም ክነብር ዝኽእል’ዩ። ስለዚ ህዝቢ ኣኪብካ ንፖሎቲካዊ ስርዓታት ምዕራቕ ዶ ይቀልል ወይስ እቶም ፖሎቲካዊ ስርዓታት ብሕጊን ፍትሒን ተቀይዶም ኣብ ማዕርነትን ምክብባርን ዝተመስረተ ናይ ሰናይ ጉርቡትና ፖሊሲ ከምዝኽተሉ ምግባር? እንተሓንጊዶም ድማ ምእላዮም ጥራይ’ዩ ዘዋጽእ።
ካልኣይ መገዲ ፍታሕ፡- ነዚ ንምትግባር ድማ ነብሲ-ወከፍ ህዝቢ ንዘለዎ ምልካዉያኒን ሓዉሲ-ምልካዉያን ስርዓታቱ (totalitarian and authoritarian regimes) ክቅይር ክቃለስ ኣለዎ። ኣብ ክልቲኡ ሃገራት ህዝቢ ዝመልኮ ርትዓዉን ናይ ዜጋታት (civic)ፖሎቲካዊ ስርዓትን ሃገርን ምስተራጋገጹ፡ እቲ ሰላም ባዕሉ ከም ጽሓይ በርቂ ክዉላዕ እዩ።
ስለዚ ናይ ብሓቂ ሰላም ዝድለ እንተሃልዩ ብዓለምለኻዊ ሕጊ ተቀይድካ ናይ ማዕርነትን ምክብባርን ንናይ ሓባር ረብሓ ንምርግጋጽ ክሕሰብ ኣለዎ እምበር፡ ኣብ መጋራጃ “መዝሙር ሰላም” ተሓቢካ ንእኪት ምሕሳብ ናይ ኮንቱ ኮንቱነት እዩ። ዘተ ሰላም ኢትዮ-ኤርትራ ክዕወት መጀመርታ እቶም ገዘፍቲ መሳናኽል ዝኾኑ፡ ገባቲ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍን ሓዉሲ-ምልካዊ ስርዓትወያኔ ክእለዩ ኣለዎም። ድሕሪኡ ብዉሱናት ሰባት ወይ ብዝተሓርዩ ሰባት ጥራይ ዘይኮነ፡ በብጽፍሑ ህዝቢ ብቀጥታ ብተወከልቱን መራሕቱን ዝሳተፈሉ ክዉንነት ክፍጠር ኣለዎ።
ወድሓንኩም!
ብ :-
1.እስታዝ ኢብራሂም መሓመድን
2.መርእድ ዘርኡ
15/09/2017
http://www.snitna.com/articles/Ab-Betka-Rufta-Zeyblka-Ab-KebabiKa-Selam-YikealDo.php


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን!
ክልኤቱ አዕሩግ እመ በከዩ ብካየ ፣ ረከቡ ወለተ ዘታሥተሰሪ ጌጋየ፣ ለወንጌላውያን ኵልነ ዘኮነተነ ምጉያየ፣ ኢያቄም ወሐና ወለዱ ሰማየ ሰማዩሙኒ አሥረቀት ፀሐየ
ምሥራቀ ምሥራቃት ሙፃእ ፀሐይ እግዝእትየ ዘመና ሙዳይ
ተወልደት ዮም ዳግሚት ሰማይ።
መጽሓፈ ዚቅ ወመዝሙር
እንቋዕ ናብ ናይ አዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም በዓለ ልደታ ኣብጽሓና !
> ቅዱስ ያሬድ
ቅዱስ ያሬድ ብዛዕባ ኣዴና ቅድስተ ቅዱስን ድንግል ማርያም  > ጀሚሩ ብዝተመርጹን ዝተቅደሱን ኣቦታትን ኣዴታትን ወለዶ ብጥበበ እግዚአብሔር ኣቢላ ድሕሪ ምምጽኣ ካብ ቅድስት ሃናን ቅዱስ ኢያቄምን ምውላዳ ገሊጹ።
ኣዲኣ ካብ ወገን ካህናት ካብ ቤተ ሎዊ ካብ ናይ ነገደ ኣሮን፣ ኣቡኣ ካብ ነገሥታት ወገን ካብ ነገደ ይሁዳ ከምዝዀነ ቅዱሳት መጽሓፍቲ ይምስክሩ። ናይ ኣቡኣ ወገን ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ብዝርዝር ካብ ኣዳም ጀሚሩ ስጋብ ኣልኣዛር ዘሎ ምስ ናይ ዮሴፍ ኣቆጻጽራ ሓደ እዩ። ድሕሪኡ ኣልኣዛር ቅስራ፣ ቅስራ ኒኢያቄም፣ ኢያቄም ንድንግል ማርያም ይወልድ። ማቴ.1፣1-15። ሉቃ.3-23-38። ( ወገን ኣዲኣ ኣብ ተኣምረ ማርያም ከምዝተገልጸ ናይ ለውሃት ቤተሰብ ደቂ እዮም። ኣቀዲሞምውን ስጋብ ሸውዓተ ኣዴታታ ራእይ ተራእይዎም ዝተወለዱ እዮም። እሶም'ውን ቴክታም ሄሜን፣ ሄሜን ዴርዴንን፣ ዴርዴን ቶናን፣ ቶናም ሲካርን፣ሲካርን ንሴት፣ ሴት ሄርሜላ፣ ሄርሜላ ቅድስቲ ሃና፣ ቅድስት ሃና ንድንግል ማርያም ወሊዳ። ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ወለዳኣ ካብ ሰብ ወገን ምዃኑ ቅዱስ ጳውሎስ ከረድእ  > እብ.2፣2-16።
ብምዃኑ ኣዴና ቅድስት ቅዱሳን ድንግል ማርያም ብፍቓደ ኣምላክ ብብሥራተ መልኣክ ኣብ ዝተጸንሰት ጊዜ ድምጸ ሃና፣ ጽላሎተ ሃና፣ ማኅጸነ ሃና ተኣምራት (ፈውስ) ይገብር ኔሩ። ናይ ሃና ሓወቦ ሳምናስ ዝተባህለ ሞይቱ እሳ'ውን ኣብቲ ዓራቱ እንዳዞረት እንዳልቀሰት ከላ ጽላሎታ ምስ ኣዕረፈትሉ ሃንደበት ተሢኡ ንቅድስት ሃና ኣመስጊኑ፣ ካባኣ ትውለድ ህጻን ናይ ዓለም መድኃኒ ክርስቶስ ኣደኡ ከምትኸውን መስኪሩ ተመሊሱ ዓሪፉ። ሓንቲ ዓይና ዝዓወረት ቤርሳቤ ትብሃል ጓል ማህጸነ ሃና ዳሂሲሳ ንዓይና ምስ ተንከፈቶ ዓይና ዲሒና እያ። (ተአምረ ማርያም።)
ኣዴና ቅድሰተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ገና ኣብ ማህጸን ከላ ከምዚ ዝበለ ተኣምራት ድሕሪ ምስራሕ፣ ምስ ተወልደት እንታይ ትገብር ትኸውን ዝበሉ ኣይሁድ ብቅንኢ ክቀትልዎ ተበገሱ። ቅዱስ ገብርኤል ንቅዱስ ኤያቄም  > ኢልዎ ሒዝዋ ምስ ከደ ኣብ እምባ ሊባኖስ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ኣብ ግንቦት 1 ተወሊዳ። ኣብዚ መዓልቲ ዓለም ግብሩ ለዊጡ። እቲ መሪር መቂሩ፣ ጸልማት በሪሁ፣ እምኒ ሕብስቲ ኮይኑ፣ መሬቱ ከም መዓር ዝጥዕም ምንጪ ረኺቡ፣ ኣብ ወሓይዝ ኰነ ሩባ ዝብላዕ ተረኺቡ። እዚ ብምዃኑ በብዓመቱ ግንቦት ሓደ (1) ዝተገብረ ተኣምራት ንምዝካር ካብ ጥንቲ ጀሚሩ ክርስቲያን ኩሉ ሓሲቡ ዝብላዕ ዝስተ ኣዳልዩ ካብ ቤቱ ወጻኢ ብሓባር ኰነ በበይኑ እንዳዀነ ብሉዑለይ ሱተዩለይ እንዳበሉ ይምገብ። ኣዴና ቅድሰተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ እትፈትዎ በዓላ ምስ ሓተታ  > ኢላቶ። (ተኣምረ ማርያም) ። ስለዚ'ዩ ከኣ ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም በዓል እንዳኽበርናዮ ኣለና። ንሕና'ውን ንበዓሉ ልባዊ ፍቕሪ ኣለና። ምኽንያቱም ብኣማላድነታ ጸሎትና ንኽስማዕ ስለትገብር።
ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም እኳ ንዓና ንክርስቲያን ብጸሎትና ብዝሓት፣ ብቅድስናና ብቕዓት ዝረኸብናያ ዘይኰነ ስለተድልየና ዝተዋህበትና ኣደ እያ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ መልዕልተ መስቀል ኰይኑ ነቲ ዝዝፈትዎ ወዲ መዝሙር ቅዱስ ዮሓንስ  > ኢሉ ዝሀበና እያ። ዮሓ.19-19። ስለዚ ንበረከትና ናይ ኣዴና ቅድሰተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ከነኽብር ከለና ብዓቢ ክብሪ ከነኽብሮ ይግበኣና።
ኣምላከ ቅዱሳን እግዚ አብሔር ምሕረቱን በረከቱን ይሃበና።
ስማ ዝኸበረ ቅድስተ ቅዱሳን፣እመ ብርሃን ፣ ሰኣሊተ ምሕረት፣ ድንግል ወእም፣ ወላዴት አምላክ፣ እንዳተባህለት ትጽዋዕ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ረድኤታን በረኸታን ኣይፈለየና።
ወስብሓት ለእግዚ አብሔር፣ ወለወላዲቱ ድንግል ፣ ወለመስቀሉ ክቡር።
ኢያቄም ወሐና ወለዱ ሰማየ ሰማዩሙኒ አሥረቀት ፀሐየ


text:
ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዞባ ጅማ ወረዳ ኦሞናዳ ኣብ መንጎ ቄሮ ተባሂሎም ዝፍለጡ መንእሰያት ኦሮሞን ሰራዊት ምክልኻልን ብዝተፈጥረ ግጭት፡ ሰባት ብጥይት ተወቒዖም ክብሉ ምንጭታት ቄሮን ሆስፒታልን ንድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሮም።
እቲ ግጭት ዝተላዕለ፡ ንሰለስተ መዓልታት ብዝቐጸለ ኣድማ መንገድታት ብምዕጻዉን፡ ካብ ኣሰንዳቦ ናብ ሾኔ ኣብ ዝወስድ መንገዲ ገለ 50 ዝኾና ተሽከርከርቲ ስለዝተዓጽዋን`ዩ ዝብሉ እዞም ምንጭታት፡ ሎሚ ሰራዊት ምክልኻልን ፈደራል ፖሊስን ነተን መካይን ክነሕልፍ ኢና ኢሎም መጺኦም ተኹሲ ከምዝኸፈትሎም ገሊጾም። ብጥይት ካብ መንጎ ዝተሃርሙ፡ ገሊኦም ናብ ሆስፒታል ጅማ ከምዝተላእኩ፡ ናይ`ቲ ሆስፒታል ዋና ኣካያዲ ስራሕ ኣቶ ኑረዘማ ጋሊ ንድምጺ ኣሜሪካ ተዛሪቡ።
ብህጹጽ ግዜ ኣዋጅ ዝቖመ ኮማንድ ፖስት ሎሚ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብ ሓደ ሓደ ከባቢታት`ታ ሃገር ብዝተፈጥረ ዘይምርግጋእ ናይ `ኣብዮት ቀለም` ዝበሎ መልክዕ ይሕዝ ምህላዉን፡ ናይ`ቲ ኣብዮት ኣሰጎምቲ ድማ ተኸታቲሉ ዝቕጽል ህውከት ኣብ ምጽዋዕ ይርከቡ`ለዉ ይብል።
ብሰንኩ ድማ ክሳብ ሕጂ 17 ኣካላት ጸጥታ ጉድኣት ከምዝወረዶምን፡ ኣርባዕተ ተሽከርከርቲ ምቅጻለንን፡ ካልኦት 10 ተሽከርከርቲ ጉድኣት ከምዝወረደንን፡ጸሓፊ`ቲ ኮማንድ ፖስት ኣቶ ሲራጅ ፈጌሳ ኣፍሊጡ። ብዛዕባ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዝጠፍአ ህይወት ግን ኣይተዛረበን። ለንቅነ ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረቦም ዝተፈላለዩ ናይ`ቲ ከባቢ ነበርቲ፡ቤተሰብ መወቲ፡ ሓለፍቲ ሆስፒታላትን ከንቲባ ከተማን ኣብ ዝሃብዎ ቃል፡ ዛጊት ድሕሪ`ቲ ኣዋጅ፡ ሽዱሽተ ሰባት ብሓይልታት ጸጥታ ከምዝተቐተሉን፡ ምስዞም ናይ ሎሚ 28 ሰባት ብጥይት ከምተወቕዑን ይገልጹ።
ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረቦ ተወካሊ ቄሮታት ኣሰንዳቦን ሾኔን፡ ብዛዕባ`ቲ ኩነታት ክዛረብ ከሎ “ንሕና ቃልስና ንደሞክራሲ`ዩ። ተቓውሞና ድማ ብድምጽናን ብኢድናን`ዩ-ዝዓጠቕናዮ ምንም ነገር የለን” ኢሉ።
እቲ ንሰለስተ መዓልታት ዝተጸውዐ ኣድማ ምዕጻው ምንቅስቓስ ሎሚ ከምዝዛዘምን መንገድታት ከምዝኽፈቱን ዝገለጸ ወኪል`ዞም ብኦሮምኛ ቄሮ ተባሂሎም ዝፍለጡ መንእሰያት፡ ብኣጠቓላሊ፡ ንኣዋጅ ህጹጽ እዋን ከምዘይቅበልዎን ኣብ ክልሎም “ ኣሽንኳይ`ዶ ዝተዓጥቀ ሓይልስ፡ በትሪ ዝሓዘ ወገን`ውን” ክርእዩ ከምዘይደልዩ ኣፍሊጡ።
ኣብ ካልኦት ከተማታት እቲ ዞን ሕጂ`ውን ውጥረት ከምዝቐጸለ ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረቦም ነበርቲ ይገልጹ`ለዉ።


text:
ዝኸበርካ ህዝቢ ኤርትራ
ድምጽኻ ናብ ማዕበል ተመሊሱ `ሎ `ሞ፡
ልቦናኻ ናብ ልቡ ይመለስ!!
እታ ን10 ዓመት፡ ዓምጽን ውዲትን ናይቲ ማህጸን ለዋሃት ኣዴታትካ ንዘፍረዮም ጀጋኑ ሓዚሉ ኣብ ዘዕበየ ዝባንካ ሸይሸይ ዝብል ዘሎ እኩይ ምልካዊ ስርዓት ብምቅላዕ፡ ንኣውያትካ ካብ ትሕቲ መሬትን ዕምቆት ባሕርን ኣውጺኣ ኣብ ኣየርን ሰማይን ዘቃልሐት፡ ድምጽኻ ድምጺ
ከምቶም ሰብ ሕድሪ መብጽዓና ነኽብሮ ‘ሞ፣ ንሰብን እንዝግን ክጥዕሞ!
ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ፣ ሎሚ ድሮ ሓድሽ ዓመት 2017፣ ኣብ መሰጋገሪ ክልተ ኣገደስቲ ዓመታት፣ መዛዘምን መጀመርያን ቃል ከስምዕ፣ እዝንኻ ክተለቅሓኒ ብትሕትና እሓተካ። 2016 መዛዘሚት ርብዒ ዘበን፣ 2017 ድማ ፈላሚት ካልእ ርብዒ ዘበን ከም ምዃነን መጠን፣ ብቕድሚ ዓይነይ ከም ሓዊ ለይቶ ውልዕ ጥፍእ፣ ብጎኒ እዝነይ ከም ጽንጽያ ዚዝ ዝብሉ ዘለዉ ግንታት ንገሊኦም ኡፍ ንገሊኦም ኡሽ እናበልኩ ይዛረብ ስለዘለኹ፣ “እንተ ዘረባ ‘ሞ ዝገደፍኩም የብልኩምን እተን ኣሓ ‘ሞ ተዘሚተን ‘የን’ ከይበልካ፣ ጽምም ኢልካ ግዜ ክትህበኒ ፍቓደኛ ክትከውን እትስፎ።
ከም ኣካል ናይዚ ወለዶ’ዚ፣ ነቲ ልውህትካን የዋህነትካን ሓዋዊሱ ዝበደለካ ረዚን እዋን ክዕዘብ ዕድል ስለዝረኸብኩ፣ ዝሓሸ መጻኢ ክገጥመካ፣ ህውከትን ዓመጽን ኣብቂዑ ብሰላምን ፍትሕን ክትብረ ባህገይ ክገልጽ፣ ሰናይ ክምነየልካ እዩ ድሌተይ።
ኣብዚ ዝሓለፈ ዘበን፣ እቲ ሕድሪ ዝተቐበለ መብጽዕኡ እንተዝገበር ዕላል ባህግና ካልእ ምኾነ ነይሩ። እንታይ ‘ሞ ዕድልና እንዶ ተሰይሩ! ሕጂ ‘ውን፣ ብዛዕባ ፍኒስትራን
ብምኽንያት 1 መስከረም ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ
ቅድሚ ኹሉ፣ ብምኽንያት ባሕቲ መስከረም፣ መበል 55 ዓመት ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ፣ ብዛዕባ ጉዳይ ሃገርና ክንዛተ ብዝገበርኩምለይ ዕድመ ንመንእሰያት ኮቨንትሪ ኣዝየ አመስግነኩም።
55 ዓመት መቸም ዳርጋ ካብ ኩላትና እዞም ኣብዚ ተረኺብና ዘለና ኣሕዋት ይዓቢ ይኸውን። ምስኡ ካብ ሃገርና
ኣብ ዓለምና ዝውሰዱ ዘቤታውን ኣህጉራውን ፖለቲካዊ ውሳኔታት፣ ኣብ ኣድማሳዊ ሕግታትን ሞራላዊ ክብርታትን ዝተመርኮሱ መትከላት ከምዝእዝዙዎም ኣብ ጽሑፍን ዘረባን ዓዘፍ ክብሃለሎም ንሰምዕ ‘ኳ እንተኾና፣ ብተግባር ክርአ ኸሎ፣ ብሕልፊ ዲፕሎማስያዊ ውሳኔታት ሃገራት ዓለም፣ ብሃገራዊ ረብሓታት ከምዝጽለዉ ማንም ዘይስሕቶ ሓቂ እዩ።
ፈቲና ጸሊእና፣ እቲ ክዉንነት ኣብ ባይታ እዚ ምዃኑ
ትርጉም ውሳኔ ቤትምኽሪ ሰብኣዊ መሰላትን እጃም ህዝቢ ኤርትራን
ብ ቤትምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝተመዘዘ መርማሪ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ፣ ብ 8 ሰነ 2016፣ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ከምዝፈጸመ ምስክርነት ብምሃብ፣ መራሕቲ ናይቲ ስርዓት ኣብ ኣህጉራዊ ቤትፍርዲ ገበነኛታት (ICC) ክቐርቡ ከምዘለዎም ለበዋ
እዚ ቅድሚ ትማሊ ሓሙስ፣ 23 ሰነ 2016 ጎደናታት ከተማ ጀኔቫ ሰንጢቑ ብምውሓዝ ኣብ ፊት ቤት ጽሕፈት ቤትምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝተኻየደ ካብ መላእ ኤውሮጳ፣ ካብ ካናዳን ኣመሪካን ከይተረፈ ኣሽሓት ማይላት ተጓዒዞም ዝመጽኡ ልዕሊ 12 ሽሕ ውፉያት ዝተዋስኡሉ ደርማስ ሰላማዊ ሰልፊ፣ ኣብቲ ኣብ ኤርትራ
ዳግመ ህንጻ ሃገራዊ መንነት ትንሳኤ ኤርትራን ህዝባን የድሊ ኣሎ።
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን ኣሕዋት ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ከተማ በርገንን ከባቢኣን፣ ኣብዚ ክቡር ዕለት’ዚ ምሳኹም ምስዞም ስደት ሃገርኩም ዘየረሰዓኩም ደቂ ሃገር ሓቢርካ ምውዓል ጥራይ ንገዛእ ርእሱ ዓቢ ጸጋ ክንሱ፣ ብዛዕባ ‘ታ ኣብ ልቢ ኩልና እትነብር ሃገርን ህዝባን ክዛረብ ተወሳኺ
ዝኸበርኩም ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን፣ ተመዲቡ ዘሎ ምቍራጽ ፈነወ ኣሰና ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሚያዝያ ቅቡል ከምዘይኮነ ብዝተፈላለየ መንገዲ እትልእኩልና ዘለኹም ስንባደን ቁጥዐን ዝተሓወሶ ተደጋጋሚ ምሕጽንታ ይበጽሓና ኣሎ። ንሕና ከም ኣሰና ‘ውን ተገዲድና ደኣምበር፣ ብሕልፊ ኣብዚ ዝያዳ ጽዓትን ቃልስን ዝሓትት ፍሉይ ሃገራዊ መድረኽ፣ ነቲ ድምጺ ዕቡሳት ዝኾነ
ዝኸበርኩም ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን፣ ተመዲቡ ዘሎ ምቍራጽ ፈነወ ኣሰና ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሚያዝያ ቅቡል ከምዘይኮነ ብዝተፈላለየ መንገዲ እትልእኩልና ዘለኹም ስንባደን ቁጥዐን ዝተሓወሶ ተደጋጋሚ ምሕጽንታ ይበጽሓና ኣሎ። ንሕና ከም ኣሰና ‘ውን ተገዲድና ደኣምበር፣ ብሕልፊ ኣብዚ ዝያዳ ጽዓትን ቃልስን ዝሓትት ፍሉይ ሃገራዊ መድረኽ፣ ነቲ ድምጺ ዕቡሳት ዝኾነ
ዝኸበርኩም ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን፣ ተመዲቡ ዘሎ ምቍራጽ ፈነወ ኣሰና ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሚያዝያ ቅቡል ከምዘይኮነ ብዝተፈላለየ መንገዲ እትልእኩልና ዘለኹም ስንባደን ቁጥዐን ዝተሓወሶ ተደጋጋሚ ምሕጽንታ ይበጽሓና ኣሎ። ንሕና ከም ኣሰና ‘ውን ተገዲድና ደኣምበር፣ ብሕልፊ ኣብዚ ዝያዳ ጽዓትን ቃልስን ዝሓትት ፍሉይ ሃገራዊ መድረኽ፣ ነቲ ድምጺ ዕቡሳት ዝኾነ
እዚ ሎሚ ምእንቲ ሓርነት እነካይዶ ዘለና ምንቅቓስ ምስቲ ቀደም ኣብ እዋን መግዛእቲ ስለ ናጽነት ኤርትራ ዝገበርናዮ ቃልሲ ክነጻጸር ከሎ ኣዝዩ ዝተሓላለኸ እዩ። ባህሪ ናይቲ ግጭታት ዝተፈላለየ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፣ እቲ ናይ ሽዑ ቃልሲ ኣንጻር ባዕዳውያን፣ እዚ ናይ ሕጂ ቃልሲ ግን ኤርትራዊ ምስ ኤርትራዊ ስለዝኾነ ከቢድ
ፍሉይ መደብ፣ “ኤርትራ ብዓይኒ ህዝባ፣ 25 ዓመታት ናጽነት ዶ ባርነት”
እታ ሳላ ደገፍኩም ውዲትን ዓመጽን ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ምቅላዕ ንሓያለ ዓመታት እጃማ ከተበርክት ዝጸንሐት ድምጺ ኣሰና፣ ሕጂ ‘ውን እቲ ምልካዊ ስርዓት፣ ነቲ ኣብዚ ዝሓለፈ 25 ዓመት ህዝቢ ረጊጹን በቲኑን ናብ ባርነት ንዝቐየሮ ናጽነት ኤርትራ፣ “ብሩራዊ
ኣብዚ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር ኣብ ፍራንክፈርት ቀጺሉ ድማ ኣብ ናይሮቢ “ተቓወምቲ ውድባት ንምቅርራብ” ብዝብል ምኽንያት ብመድረኽ ዝተበገሱ ክልተ ምስጢራውያን ኣኼባታት ድሕሪ ምክያዶም፣ መድረኽ “ከምዚ ዝበሉዎ ዓወት የለን፣ ተዓዊትና!” ኢሎም፣ ስዋኣ ከምዝመቀረላ ብዓልቲ ውራይ በብዝረኸቡዎ ማይክሮፎን ክእንተቱ ቀንዮም ኣለዉ።
እቲ ምስሌኔ ንምስሌነ ተራኺቦም ዘካየዱዎ ድግስ፣ ንዓኣቶም ኮነ
ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ “ሓቅን ፍትሕን ስለ ህዝብን ሃገርን” ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ ዝሓለፈ ሓሙስ ዘቕረብናዮ ቃል ኣሰና፣ ኢሳይያስ ብፖለቲካዊ ዓይኒ ምዉት ስለዝኾነ ኣካላዊ ሃለዋቱ ምጽንጻን ገዲፍና ኣብ መተካእታ ናይቲ ስርዓትን መጻኢ ኤርትራን ከነተኵር ከምዝግባእ መደምደምታ ብምሃብ ኢና ዛዚምና። ቃል ንቓሉ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ “ሞይቱ እንተዝኸውን ከ
ኣብዚ ቕንያት’ዚ፣ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ኣብ ዝርከብ ኤርትራዊ ክልታት፣ ኢሳይያስ ሓሚሙ፣ ዓቢዱ፣ ሞይቱ ዝብል ወረ ክላባዕ ቀንዩ ‘ሎ።
ዓለምና ምስቲ ኩሉ’ቲ ናይ ሃብታምን ድኻን፣ መላኽን ተመላኽን፣ ዓማጽን ተዓማጽን ፍልልያታ፣ ሓደ ፍትሓዊ ጸጋ እንተልዩዋ ማዕርነት ኣብ ሞት ‘ዩ። መጠን ገንዘቡን ሓይሉን ብዘየገድስ፣ ካብ ሞት ዘምልጥ ሰብ የልቦን።
ሃገር ብዘይ መንእሰይ መጻኢ የብላን፣ መንእሰይ ብዘይሃገር ከኣ ህይወት የብሉን።
ኣብ ሃገርና ክልተ ሜላ ኣቆጻጽራ ግዜ እዩ ዘሎ። እቶም ርኡያት ናይ ግእዝን ፈረንጅን ኣቋጻጽራታት ማለተይ ኣይኮንኩን። ንግዜ ብዘይካ ብካላንደር፣ ፍሉይ ኣበርክቶ ወይ ተኣምር ብዝሰርሑ ሰባት፣ “ዘበን ኩስቶ” እናበልካ ምዝካር ኣብ ያታዊ ሕብርተሰብና ዝውቱር እዩ።
ንኣብነት፣ ነቲ ብፈኸምታ
ሰዓተይ ‘ኒውዮርክ’ ትብል ኣላ!
ሞባይለይ ‘ውን ደጊማ ቃጭላ
ካብኣ ተቐቢላ፣
ስዓትኩም ረኣዩ ኣንቱም ሰብ ቆጸራ
ሰዓት ኣኺሉ - በቡር ነቒላ
መወዳእታ ደወል - ባጉም ባጉም ኢላ
ደለይቲ ፍትሒ - ሃብሮማት ሓዚላ፣
ካብ US ካናዳ - ጊሓት ተላዒላ
ማይላት ቆሪጻ - ኒውዮርክ ‘ዩ ምዓላ
ሓመድ ድበ ‘ርክብ - ተሎ ተሰቐላ፣
ንሳ ‘ኳ ኤርትራ ዘይዓዳ
ክፉእ ምስረኣየት ብማዕዶ
ተባዕ ቢተወደድ፡ ከማኻስ ኣይሓድ!
(ግጥሚ - ቅድሚ 10 ዓመት)
ኣንታ ሕቡእ ጅግና
መን ቀበረካ
ብህይወትካ ገና፡
ንስኻ ኣብ ማዕቡጥ
ምስ ምሉእ ልቦና
ሃገርናስ ቓዚና
ዓሪቑ ዝባና
ንዓኻን ከማኻን ስኢና።
ብሽመት ዘይጥበር
ብፍርሒ ዘይሽደድ
ብግዜ ዘይቅደም
ብገንዘብ ዘይእበድ፡
ተባዕ ቢተወደድ
ከማኻስ ኣይሓድ
ሽሕ ኮይኑ ይወለድ!
ምስ ተጋዳላይ ጎያዪ
ምስ መንእሰይ ተላሃዪ
ምስ ምሁር ዘታዪ፤
ኣብ ኵናት ኣላዪ
ኣብ ዋዕላ ዘይመናሕሰዪ
ጠዋር-ሰላም ጎብለል ሓዊ።
ጣቋኻ ዲዩ ተጸሊኡ
ወይ ድፍረትካ መሊኡ
ዓይኒ
ሰሚናር - ዙሪክ
ብምኽንያት 18 መስከረም ጅምላዊ ማእሰርቲ ፖለቲከኛታትን ጋዜጠኛታትን ኤርትራ
ሓባራዊ ራእይ፣ ስሙር ቃልሲ፣ ንናይ ሓባር ዓወት
ዝኸበርኩም ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሕን ኣዕሩኽ ኣሰናን ስዊዘርላንድ፣ ንዘይሕጋውን ኣረሜናውን ማእሰርቲ ናይቶም ኣብ ሃገርና ቅዋማዊ መንግስቲ ክትከል፣ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ተኣታትዩ ግዝኣተ ሕጊ ክሰፍን፣ ፍትሒ ክነግስ፣ ቅኑዕን እዋናውን ፖለቲካዊ ሕቶ ዘቕረቡ 11
https://www.youtube.com/watch?v=r6yAa6IT9EU&feature=youtu.be
ከመይ ቀኒኺ ሃገረይ
ሃገረይ፣ ሎሚ ቕነ ስምኪ ኣብ ማዕከናት ዜና ዓለም ብኽልተ ዝተፈላለዩ ምኽንያታት እናተደጋገመ ገኒኑ ቀንዩ።
በቲ ሓደ፣ ብሃራት ተወጣሕቲ ብሽግለታ ኤርትራውያን ዳኒኤል ተኽለሃይማኖትን መርሃዊ ቅዱስን ብመንገዲ ‘ታ ደቡብ ኣፍሪቃዊት ክለብ ኣብቲ ህቡብ ቅድድም ብሽግለታ ዓለም Tour De France ናይ መጀመርያ ኤርትራውያን ኣፍሪቃውያንን ተሳተፍቲ ክኾኑ ምብቅዖም
ኣንቱም ሰንፈላላት ልኡኻት ሓሊቦ
መጕሃዪ ዘመዶም መነወርቲ ‘ንዳ ‘ቦ
እቲ ኣርሓ ደርሁ ዕንቅዓ ፈኸራ
ንርእሱ ተሓቢኡ ጸቢባቶ ኣስመራ
'ሹት!' እንተበለኩም ክትገብሩ ዳንኬራ
‘ናበይ?’ ከ ዘይትብሉዎ ካብ ምሓዝ ቆጸራ።
እሞ ኸኣ ንጀኔቫ፣ ናብቲ ቀጽሪ መትከል
ደብሪ ሰብ ሕልና ተጣበቕቲ መሰል
እንታይ ‘ዩ ዘብለኩም ሄልሄል
ድቃስ ዘይሕሸኩም ምዃን ዓዲ ውዒል?
ንሳ ደኣ ሕዛእቲ ‘ንድያ ንደለይቲ ፍትሒ
ናዅራ ዘይትኸዱ
ከመይ ከኒኺ ሃገረይ !
ሃገረይ፣ ሕማቕ ዕድል ኮይኑ፣ ደቅኺ ንመበል 24 ዓመት ጽምብል ናጽነት ኤርትራ ኣብ ክልተ በበይኑ ዳሳት፣ ብ ጓሂ ወይ ከኣ ብዝተሰነዐ ሓጎስ፣ ዝበዝሑ ድማ ካብ ክልቲኡ በዅሮም በብፋንጣኦም ከምዝዘከሩዎ መቸም ድሮ ኣስተብሂልክሉ ኣለኺ። ኣነ ‘ውን ኣብ ድሮ ናይቲ ጽምብል፣ ምስሊ ናይቶም ብረሃጽ ኣባቕል
ይበነልኪ ደኾን ‘ቲ ቐታሊ ስሚ
ብንፋስ ሓርነት ይዕዘር ጠላሚ
ይሕሸኪ ደኾን ሎሚ ካብ’ቲ ዓሚ
እንተተጸበኹ ብተስፋ ምስ ሕልሚ
ሃገረይ፣
እንትርፎ ቀታሊ ስኢንኪ ሓካሚ
ቁስልኺ ይረክስ ኣሎ ልብኺ ይደሚ፣
ኣጆኺ ዶ በጃኺ
ኢዋኣኺ ዶ ወይልኺ፣
ኣየኒኡ ከምዝብሃል ጠፊኡኒ ደጊም
ከበሮን ብኽያትን ሓደ ኾይኑ ዳሶም።
ንምዃኑ ይሰምዕ ዶ ‘ሎ እዝንኺ
“ኣለኹ” ‘ባ በሊ፣ ብሓቂ እንተሊኺ!
ዋላ እንተሰካሕኩ ብቐዳማይ ጥልመት
ሕድሪ ‘ኮ
ከመይ ቀኒኺ ሃገረይ!
ሃገረይ፣ እዚ መበል 24 ዓመቱ ክጽምብል ክልተ ሰሙን ተሪፉዎ ዘሎ ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ዝተገላገልክሉ 24 ግንቦት፣ ምስቲ ኣብ ኤውሮጳ ቅድሚ 70 ዓመታት ብዓወት ሓይልታት ኪዳን ዝተዛዝመ ካልኣይ ኵናት ዓለም ኣብ ሓደ ወርሒ እዩ ዝዝከር ዘሎ። እዞም ክልተ ፍጻሜታት ምዝዛም ኵናት ብመጠን ተሳተፍቶምን ዝጸለዉዎ
Most of the contributors listed on the donation table are some among the very few loyal and generous Radio Assenna financial backers who kept Assenna on air since its inception in 2009. The very people who prompted our moral pain after being overburdened with constant
ክንዲ ንሓደ ኣባሲ ምጽፋዕ ተተሓሒዝካ ብሃገርካ ምጥፋእ ‘ሲ ምስ ምንታይ ይጽብጸብ? ንሕና እቶም ነዚ ስግንጢራዊ ኩነት ኣፍቂድና ነብስና ምፍቃድ ኣጊሙና ህዝቢ ንገዛእ ርእስና ኸ ምስ መን ኢና ንቝጸር?
ነዚ እንነብረሉ ዘለና ጸሊም ዘበን፣ ጸሊም ሰሙን ተወሲኹዎ፣ ግዳያቱ መድሕን፣ ሓተቲ ኸኣ መልሲ ስኢኖም ስለዘለዉ፣ ምላሽ ከይተጸበና፣ ሓዘን
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብምኽንያት ጃምላዊ ቅትለት ናይቶም ብዘይካ ክርስትያናዊ ሃይማኖታዊ እምነቶም ካልእ ገበን ዘይነበሮም ብጥሩፍ እስላማዊ ጉጅለ ISIS ኣብ ሊብያ ብዘስካሕክሕ ኣረሜናዊ ኣገባብ ብኻራሩ ተጎይሖም ብብረት ብትሕዞ ዝተረሸኑ 28 መሳኪን ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት ሰለስተ መዓልቲ ዝጸንሕ ናይ ሓዘን ቅነ ኣዊጁ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ እቶም ግዳያት ኩሎም ኢትዮጵያውያን ምዃኖም ከምዘረጋገጸ
Dear Friends of Assenna Representatives፡
As the official deadline has come into a close, Assenna Foundation intends to proceed to the second phase of the ‘People’s Media Project – መርፍእ ኣለና ፈትሊ ኩኑና ` as quickly as possible. While continuing to accept new volunteers, we will
ድሮ ናፊቕናኩም፣ ግን ክንምለሰኩም ኢና!
ኣብ ፈለማ ሰማንያታት ኣብ ድሕሪ መስመር ጸላኢ ኣብ ዝነበርናሉ እዋን፣ ካብ ደቡብ ንምዕራብ ካብ ምዕራብ ንደቡብ ጽርግያ ኣስመራ መንደፈራ ቆሪጽና ክንንቀሳቐስ ከለና ዝርእዮ ዝነበርኩ ድሙቕ ባና ኣስመራ፣ ወትሩ ነታ ኣብ ሳሕል፣ ኣብ ሰማያዊ ማልያ ተጻሒፋ ዘንበብኩዋ፣ "ኣስመራ ናፊቕናኪ ግን ክንምለሰኪ ኢና!"
'ታይ ግዱ ህግደፍ መንደፍ፣ እንተኾነሉ ሰብ ይነድፍ፣ እንተሰኣነ ገንዘብ የግድፍ
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፣ ነቲ ንኤርትራ ሃገረ ዕስክርና ብምግባር፣ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ሰጥ ልበጥ ኣቢሉ ብወተሃደራዊ ሕጊ ንምቍጽጻሩ ኣብ ጽባሕ ናጽነት ዝሓንጸጾ ሜላ፣ ንኹሉ መንእሰይ ኤርትራ ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣስገዲዱ ዓስከር ብምግባር ብዓንተብኡ እዩ ጀሚሩዎ። ንመንእሰይ "ኣልዚበዮ
ጅግና ስዉእ ኮለኔል ስዒድ ዓሊ ሕጃይ (ወዲ ዓሊ) ከምዚ ትማሊ 21 ጥሪ 2013፣ ምስ ካልኦት ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ዝኾኑ ብጾቱ ኣብ ሕምብርቲ ከተማና ኣስመራ ምእንቲ ዲሞክራስያዊ ለውጥን ፍትሕን፣ ትግባረ ቅዋምን ልዕልና ሕግን ዘካየዱዎ ምንቅስቓስ ድሮ ሳልሳይ ዓመቱ ሒዙ ኣሎ።
ወቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ድሕሪ ገለ ኣዋርሕ
2014 ዓመተ ምህረት'ውን ልክዕ ከም ካልኦት ዓመታት ናታ መዝገብ ታሪኽ ሒዛ ኢያ ትሓልፍ ዘላ። ኣረጊት ዓመት ኣፋኒና ሓዳሽ ዓመት ኣብ ንቕበለሉ ዘለና እዋን መዛግብ ገናጺልና ከመይ ነበረት ምባል ኣድላዪ ኢዩ። ሰነዳት ዜናን ሓበሬታን ኣብ ግዚኡ ዜናን ሓበሬታን ይኹን'ምበር፣ ምስ ህላወን ድሕነትን ሓደ ህዝብን ሃገርን ዝትኣሳሰር
ሓዱሽ ዓመት ምስ ሓዱሽ ስርዓት ቃል ኣሰና
ኣብ ድርኵዅት ሓዱሽ ዓመት፣ ሓድሽ ትምኒት ምግላጽ ኣብዛ ዓለምና ልሙድ እዩ። ንሕና ኤርትራውያን ግን ሓድሽ ዓመት መጸ ሓደ ትምኒት ክንደጋግም ልዕሊ 10 ዓመታት ኣሕሊፍና ሓርነትን ፍትሕን ዘአንግድ፣ ብሕጊ ዝምእዘዝ ሓዱሽ ስርዓት ሃረር ንብል ኣለና። ጻዕርና ንባህግና ምድራግ ስኢኑዎ ስለዘሎ