text:
ኣብ ኢትዮጵያ ዓሚ ካብ ሞንጎ ዝተፈፀሙ መግሃስቲታት ሓደ ከየፃረኻ ምቅታል፣ መግረፍቲ፣መውቃዕቲን ንኣባላት ተቃወምቲ ምንክልባትን ምእሳርን ይርከቦ።ብሕልፊ ፍሉይ ሓይሊ ፖሊስን ምልሻታትን መጥቃዕቲን ሕነ ምፍዳይን ፈፂሞም።ሕማቅ ኩነታት ኣብያተ-ማእሰርቲ ኣብ ልዕሊ ደገፍቲ ተቃወምቲ እዮም ተባሂሎም ዝጥርጠሩ ዜጋታት ዝተፈፀመ ጥቅዓት ተጠቂሱ‘ሎ።
ከይተኸሰስካ ተኣሲርካ ምቅናይ፣ናይ ዜጋታት መሰላት ምግሃስ፣ዘይሕጋዊ ተፍታሽ መንበሪ ገዛ፣ኣብ ውግእ ኣንፃር ደባይ ተዋጋእቲ ዘይተመጣጣኒ ሓይሊ ምጥቃም፣መሰል ምዝራብን ሚድያን ምድራት፣ማእሰርቲን ምውራድን ጋዜጠኛታት፣ብገዛኢ ፓርቲ ዝፍፀም ምፍርራሕ፣ኣብ እዋን ምርጫ ህውከት ምፍጣር ተኸሲቱ‘ሎ።
ፖሊስ፣ኣማሓደርቲን ኣብ ዘፈር ፍትሒ ዝኽሰት ፀገም ጉቦ፣ንማሕበራት ሰብኣዊ መሰላት ምፍርራሕ፣ዓመፅን በደልን ኣንፃር ደቂ-ኣነስትዮን ህፃናትን፣ግዝረት ደቂ-ኣነስትዮ፣ህፃናት ንቁጠባዊን ፆታዊ ብህጎን ምምዝማዝ፣ናይ ሰባት ምዝውዋር፣ኣብ ልዕሊ ስንኩላን፣ውሑዳት ሃይማኖታትን ዓሌትን ዝፍፀም ግፍዒ፣ኣስገዳድ ሸቅሊ ናይ ህፃናት ሸቅልን፣ናይ መንግስቲ ኣብ ተግባራት ማሕበራት ሰራሕተኛታት ጣልቃ ምእታው ተራእዩ‘ዩ ዓሚ።
እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ ኢትዮጵያ ከምቲ ንክልተ ዓመታት ትገብሮ ዝነበረት ሎም-ዘበን ንዓመታዊ ሪፖርት ሰብኣዊ መሰላት ዩ-ስ፣ መልሲ ከምዘይትህብ ኣፍሊጣ።ምንስቴር ወፃኢ ኢትዮጵያ ከምዝሓበሮ ኢትዮጵያ ነቶም ክስታት መልሲ ናይምሃብ ውጥን የብላን ይብል።
ምንስቴር ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ እቲ ዝወፀ ናይ ዩ-ስ ሪፖርት ንመልሲ ዘይበቅዕን ንዒቅካ ክግደፍ ዘለዎን’ዩ ኢሎም።
“ንዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ብዛዕባ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ምስ ሰበ ስልጣን ዩናይትድ ስቴትስ ተደጋጋሚ ኣኼባታት ብምክያድ ተዘራሪብና ኢና።ኣብ መብዛሕተኦም ጉዳያት ዝተረዳዳእና መሲሉና ነይሩ።እቲ ዝገበርናዮ ምይይጥ ኣብ ግምት ዘይኣቱ እንተድኣ ኮይኑ ከም ሓደ ክሕግዘና ዝኽእል ሪፖርት ምቕባል ኣየድልን ማለት’ዩ። ስለዚ ነቲ ሪፖርት ምሉእ ብምሉእ ነፂግናዮ’ለና”ኢሎም።
እቲ ሪፖርት ነቲ ኣብ መንጎ ኣዲስ ኣበባን ዋሽንግተንን ዘሎ ፅቡቕ ርክብ ከምዘይጎድኦ’ውን ሓቢሮም።ነቲ ሪፖርት እምበር ንዩናይትድ ስቴትስ ኣይነፀግናን ይብሉ ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ።


c: text/html

text:
ታሪኻዊ ዑደት ፕሬዝዳንት ዩናይትድ ስቴትስ ባራክ ኦባማ ንርክብ ክልቲአን ሃገራት ዘጉልሀ እዩ ተባሂሉ’ሎ።ኢትዮጵያ ኣብ ፀጥታን ኣንፃር ግብረሽበራን ኣገዳሲት መሻርኽቲ እያ ኢሎምዋ ኣለው ፕሬዝዳንት ኦባማ።ክልቲኦም መራሕቲ ዑደት ፕሬዝዳንት ኦባማ ርክብ ክልቲአን ሃገራት ኣብ ዝለዓለ ብርኪ ምብፅሑ ዝሕብር እዩ ኢሎም ኣለው ሎማዕንቲ ሰኒ ኣብዝሃብዎ ሓባራዊ ጋዜጣዊ መግለፂ።
ኣብ ኢትዮጵያ ዑደት ዝፈፀመ ፈላማይ ፕሬዝዳንት ዩናይትድ ስቴትስ ምዃነይ ኩርዓት ተሰሚዑኒ ዝበሉ ፕሬዝዳንት ኦባማ ዩናይትድ ስቴትስን ኢትዮጵያን ነዊሕ ዝዘለቐ ምሕዝነት ከምዘለወን ብምሓብር ኣብ ጥንካረ ዩናይትድ ስቴትስ ኣስተዋፅኦ ኢትዮጵያዊያን ኣሜሪካዊያን ዓብዪ እዩ ኢሎም።
‘’ህዝብና ሓቢሮም ሰሪሖም እዮም’’ዝበሉ ኦባማ ብምስዓብ ‘’ኣብ ንግዲ ነንሕድሕዶም ተራኺቦም፤ንልዕሊ ሓደ ምእቲ ዓመት እቲ ሓደ ኣብ ጎኒ እቲ ካሊእ ጠጠው ኢሎም እዮም’’ኢሎም።ዩናይትድ ስቴትስ ኢትዮጵያዊያን ኣሜሪካዊያን ብፍላይ ድማ ካብ ኢትዮጵያ ወፃኢ ብበዝሒ ኣብ ዝነብሩላ ኣብዋና ከተማና ዋሽንግተን ዲሲ በብዕለቱ ብዘበርክቱዎ ኣስተዋፅኦ ዩናይትድ ስቴትስ ትርባሕ ኣላ ኢሎም።
ንናይ ኢትዮጵያ ቁጠባዊ ገስጋስ ንምሕጋዝ ሓቢርና ምስራሕ ክንቕፅለሉ ኢና ዝበሉ ፕሬዝዳንት ኦባማ ኢትዮጵያ ካብ ዓለም ስሉጥ ቁጠባዊ ዕብየት የመዝግባ ካብ ዝለዋ ሃገራት ሓንቲ እያ እውን ኢሎም።
ኢትዮጵያ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ኣንፃር ሽበራ ብርትዕቲ መሻርኽቲ እያ ክብሉ ብምፅዋዕ ምሽምራር ኣል-ሸባብ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ውፅኢት ሽርክና ዩናይትድ ስቴትስን ዞባዊ ሓይልታትን እዩ ኢሎም።
ዩናይትድ ስቴትስ ኣንፃር ኣል-ሸባብ ንምውጋእ ናብ ሱማሊያ ሓይልታታ ትልእኽ እንተኾይና ተሓቲቶም ኦባማ ኢትዮጵያዊያን ወታደራት ብርቱዓት ተዋጋእቲ ስለዝኾኑ ምልኣኽ ኣየድለየናን ኢሎም።
ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ብወገኖም ናይ ፕሬዝዳንት ኦባማ ዑደት ኢትዮጵያ ሰናይ ምሕደራ ንምምሕያሽ ኣብእትፍትነሉን ኣንፃር ዘይምርግጋእ፣ ግጭትን ሽበራን ኣብ እትገጥመሉን እዋን ስለዝኾነ ፅቡቕ ኣጋጣሚ እዩ ኢሎም።
‘’ከም መጠን ብዲፕሎማሲ፣ብቁጠባ ልዕሊ ኩሉ ድማ ንናይ ኢትዮጵያ ኣፍሪካን ልምዓት ቀፃልነት ኣገደስቲ ዝኾኑ ሳይንስ፣ቴክኖሎጂን ትምህርትን መራሒ ሓያል ዓለምና ብምዃኖም ዑደቶም ፍሉይ ትርጉም ኣለዎ’’ኢሎም።ዝርዝሩ ይስምዑ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Radio Erena: 27 August 2019
ጅቡቲን ኬንያን፣ ኣብ ዝመጽእ ዓመት፣ ዘይቀዋሚ ኣባላት ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ንምዃን፣ ኣብ ዲፕሎማስያዊ ቁርቁስ ተጸሚደን ከምዘለዋ ተሓቢሩ።
ክልቲኤን ሃገራት ኣብቲ፣ 2021 ክሳብ 2022 ዝጸንሕ ናይ ሓደ ዓመት ኣባልነት ባይቶ ጸጥታ ንምውድዳር፣ በብወገነን ጎስጓስ ድሕሪ ምጅማረን፣ ሓንቲኤን ንኣፍሪቃ ወኪላ ክትሳተፍ ሓድ-ሕደን ኣብ ምርድዳእ ክበጽሓ’ዩ ብሕብረት ኣፍሪቃ ምኽሪ ክወሃበን ጸኒሑ።
ነዚ ኣብ ምርድዳእ ከብጽሐን ካብ ዝብል ሓሳብ ድማ ኣባላት ሕብረት ኣፍሪቃ ንሓዲኤን ዝድግፍ ድምጺ ክህባ፣ ብ21 ነሓሰ፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈቱ ኣብ ዝወደቦ መስርሕ፣ ኬንያ ናይ 37 ሃገራት ደገፍ ክትርከብ እንከላ፣ ንጅቡቲ ዝደገፋ ግና 13 ጥራይ’የን።
ጅቡቲ፣ ድሕሪ’ቲ ናይ ሕብረት ኣፍሪቃ ምርጫ’ውን እንተኾነ፣ እቲ ዕድል ንኬንያ ኣሕሊፋ ከምዘይትብ ብምጥቃስ፣ ነቲ ጎስጓስ ብቀጥታ ናብ ኣባላት ሕቡራት ሃገራት ከምዝበጽሕ ክትግበሮ ምዃና ኣፍሊጣ።
ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ዝርከባ ኬንያን ጅቡቲን፣ ኣባል ሃገራት ኢጋድ’ውን ምዃነን ይፍለጥ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ንኣፍሪቃ ብምውካል፣ ዘይቀወምቲ ኣባላት ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ዘለዋ ደቡብ ኣፍሪቃ፣ ኣይቮሪኮስትን ኢኳቶርያን ጊኒን’የን።
ኣይቮሪኮስትን ኢኳቶርያል ጊኒን ኣባልነተን ኣብ መወዳእታ ናይዚ ዓመት ከብቅዕ’ዩ።
ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ሓሙሽተ ቀወምቲን 10 ድማ ተለዋጥቲን ኣባላት ሃገራት ዝሓቖፈ’ዩ።
ኤርትራ እትርከበን ልዕሊ 60 ሃገራት ዓለምና፣ ዘይቀዋሚ ኣባልነት ባይቶ ጸጥታ ክረኽባ ዕድል ዘይረኸባ ሃገራት’የን።


text:
ሰላም ንቋንቋ ሰላም ዝርድኦ፤ በትሪ ከአ ንበትሪ ዘስምዖ!
ክቡራትን ክቡራንን ኣንበብቲ ከመይ ትዀኑ?
ሎሚ ንሕሉፍ ተግባራት ዋህዮ ዘዛኻኽር ኣርእስቲ ሒዘ ቀሪበ ኣሎኹ፡፡ መቸም „ምስ ኣድጊ ዝኸደ ህላ’ኳ እንተዘይለመደስ ጥራት“ እንዶ አይተባህለን፤ ገለ ንክብረትኩም ዘይበቅዕ ቃላት እንተዘንዚረ ክትዕገሱኒ ብትሕትናን ብቐዳምነትን አማሕጽን፡፡
ድሕረባይታዊ ሓበሬታ፦
አብ ዝሐለፍናዮም ወርሐት መስከረምን ጥቅምትን መራሕቲ ተቓወምቲ ውድባት መጠነ ጽዑቕ ክፉት ኣኼባታት ንተቐማጦ ሃገር ጀርመን ዝዀኑ ኤርትራውያን አካይዶም፡፡ ብዕለት 23 መስከረም 2006 አብ ከተማ ፍራንክፎርት 1) ብብጻይ ወልደሱስ ዓማር ኣቦመንበር ውድብ „ተጋድሎ ሓርነት ሰውራዊ ባይቶ“ 2) ብብጻይ መስፍን ሓጎስ ኣቦመንበር ውድብ „ኤርትራዊ ሰልፊ ዲሞክራሲ“ 3) ብብጻይ ዓብደላ ኣደም ሓላፊ ወጻኢ ጕዳያት ውድብ „ግንባር ሃገራዊ ድሕነት“ …ወዘተ ዝተመርሐ ሰፊሕ ህዝባዊ ኣኼባ ብሰፍ ዝበለ ዓወት ተዛዚሙ፡፡ አብ ሰሙኑ ማለት ብዕለት 30 መስከረም ድማ አብ ከተማ ከሎን ብኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ማሕበር አብ ዝተጸውዐ ክፉት ኣኼባ ንህዝቢ ብጾት ኣቦመንበር ወልደሱስ ዓማርን ምክትል ኣቦመንበር ተሓኤ ሰ/ባይቶ ዝዀነ ብጻይ ተስፋይ ወልደሚካኤልን ከም ዕዱማት ተዛረብቲ ዝነበርሉ ዓሚቚ መግለጺታት ቀሪቦም፡፡ አብ ወርሑ ማለት ብዕለት 28 ጥቅምቲ ከአ ብዞባ ምብራቕ ኤውሮጳ ዝፍለጡ መራሕቲ „ግንባር ሃገራዊ ድሕነት“ ዝተጸውዐን ኣቦመንበር ናይቲ ግንባር ዝዀነ ብጻይ ዶክቶር በየነ ኪዳነ ከም ዕዱም ተዛራቢ ዘማእከሎ ሲፊሕ መግለጺ ቀሪቡ፡፡ ኩሉቲ ብጾት መራሕቲ በብመግለጺኦም ንሰማዕቲ ዘመሐላለፍዎ መልእኽቲ ከአ አብዚ ዝስዕብ ምልኦ ሓሳባት ክጠቓለል ይከአል፡፡ ማለት አብ ሓድነትን ሐባራዊ አሰራርሐን ዝደፍእ መግለጺታቶም ከብርሁ ከሎዉ፤ አብ ወውድብካ ተሓጺርካ ነናትካ ሸነኽ ምሕዛእ ፍርያም ዘይምዃኑን ከም ዝአረገ ኣገባብ ቃልሲ ከም ዝውሰድን አብሪሆም፡፡ ዘበናዊ ኣገባብ ቃልሲ እምበርከስ ኵነታት ኤርትራ ዝጠልቦ ብቅድምያ ብምስላፍ፣ ተቓዋሚ ኤርትራዊ ሓይሊ በብጐደናኻ አብክንዲ ምህላኽ ነዚ ሐያልነትዚ አብ ሐደን ሓድነትን ጠርኒፍካ ዓዲ ዘእቱ እስትራተጂ ምኽታል እዩ ኢሎም፡፡ አብ ኪዳን ይኹና ወጻኢ ካብኡ ዘለዋ ሃገራዊ ውድባትን ምንቅስቓሳትን አብ አስታት 3 ከፊሎም ከአ ብከምዚ ዝስዕብ ይውድንወን፦
- ሃገርለኸ ወይ ዕልመናዊ ውድባት
- ሃይማኖታውያን ወይ እስላማዊ ውድባት
- ብሔራዊያንን ወይ ትሕተ ሃገራዊ ወድባት፡፡
ኪዳን ናይዚ ሰለስተ ግንባራት’ዚ ከአ ከም ሥላሠ ሓደ ይዀኑ ሰለስተ ከአ ይዀኑ ማለት ኢዩ፡፡ ንህግደፍ ክሰጉ ሓደ ይዀኑ – ብአመዓድዋ ራኢታቶም፣ ብደረት እምነታቶም፣ ብምልአት ማሕበርነቶምን ከአ አብ ሰለስተ ይኽፈሉ፡፡ መቸም ኣነን ዘዕለልኩዎም ካልኦት ተሳተፍትን ነቲ እስትራተጂ ዝወጾ ሕፍቲ ከም ዘይብሉ ኢና ርኢና፡፡ ንኤርትራና ደላይ ጽቡቓ ዝዀነ ዜጋ እምበአር ነዞም መራሕቲ ነዚ ቅዱስ ዕላማዚ ክትግብሩ ድአ ግዴኡን ግባሩን የልዕል እምበር ንድሕሪት አብ መድረኽ ሃለኽ ክመልሱና ምስምስ ክኸውን ከቶ አይመርጽን፡፡ ብመንጽሩ ነዚ አብ ትሕቲ ዝተፋላለዩ ቂሐጽልሚ ተመዅልዮም መስርሕ ለውጢ ንምዕንቃፍ ዝተሰለፉ ህግዲፋውያን ግና ኮንቱ ጻዕሮምን ባዶ’ነቶምን ድሒርና ክንርዮ ኢና፡፡ ከምኡ ንድሒሩ ዝበርህ መንቀሊታት ምስ እዚታት ክዝክሮ ዝደሌኹ ተረኽቦ ድማ ብ18/19 መስከረም 2004 ብገለ ግዱሳት ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ዝዀኑ ኤርትራውያን ዝቐረበ (Focus on Eritrea) ዝብል ስምፖዚዩም አብ ከተማ ከሎን ተኻይዱ ምንባሩ’ዩ፡፡ አብዚ ከአ ምስ ስርዓት ኣስመራ ክገራጨዉ ዝጀመሩን ንነዊሕ ምስ ሰውራና ብፍሉይ ከአ ምስ ህ/ግንባርን ምስ ህግዲፍን ዝተጓዕዙ ጀርመናዊያን ብኵነታት ኤርትራ መግለጺ ሂቦም፡፡ መራሕቲ ውድባት ከም ወልደሱስ ዓማር፣ ዶክቶር በየነ ኪዳነ፣ ዓብደላ አደም እውን ሻቡን አብኡን መግለጺ አቕሪቦም፡፡ ብዘይካዚ ከአ በርከት ተጣበቕቲ ሕግን በርጌሳዊ መሰላትን ዝዀና ማሕበራት ኤርትራውያን ተረኺበን አብ ዘዝምልከተን ዛዕባ ጠቓሚ መግለጺ ሂበን፡፡ ብተናጹል መነመን ነይሮም ከአ ወረቐት ስለያ ህግደፋውያን ከም ዘለዎ ከድቅሎ ስለ ዝዀንኩ „ልዕሊ ቃርማ መን ክቕርሞ“ ድሕሪ ምባል፣ ካብኡ ክትግንዘብዎም ናባኻትኩም አብ ክቡራትን ክቡራንን ኣንበብቲ እገድፎ አሎኹ፡፡
ካብ ክቱር ራዕድን ብዝሒ አሜናዊ ሽምደዳን ሓቅን ፈጠራን ዝተሐዋወሶም ዋህዮታት ህግዲፍ ካብ ናይ ስለያ ደፍተሮም ገለ አስማት ዕቱባት ተቓለስቲ ብምድርጓስ ንክቡራት መራሕቲ ውድባትን ምዑታት ተቓለስትን መጠነ ህግደፋዊ ዓይነሕልና ብምንቊልቋል አስማት ተጣበቕቲ ዲሞክራስያን ፍትሕን ንዝዀኑ ብጾት ከዋርዱ ኮንቱ ጻዕሪ ገይሮም፡፡ ወዮ ድአ እቲ ብፎርማጆ „እንዳደይ ኣመተ“ አብ ልኻይ ዝተለወጦ ሓንጎሎም አሰላሲሉ ዘይሐስብ ኰይኑ’ምበር፣ ንውላዶም ብባኒ ስርዓት ዲሞክራሲ ከዐንግሉ አብ ፈቐዶ ሃገራት-ዑቕባ ንነብሶም ፈጕፊጎም እንዳነበሩ፣ ብኵነታት እቲ ካብ ነብሰገዳይ መንግስቶም ከምልጥ ቀለብ ዓሳን ኣሞራን ዝኸውን ዘሎ ቀረቦም ይኹን፣ ነዚ ክፉእ ሓቂዚ ክስዕሩ ንዝቃለሱ ሃገራውያን ንምጽላም ዘይተዋዕለ ዘረባታት ብምዝርግሖም ህግደፋውያን ብቀዳምነት ሕሰረቶም ኢዮም ዘንጸባርቑልና ዘሎዉ፡፡ ረብሐ-አልቦ ዝኾነ ኳና-ገዛውቶም ክዕቅቡ፣ ንህዝቦምን ንወገኖምን ከጥቅዑ ጅሆ ተታሒዞም ከም ዘሎዉ ንተቃለስቲ ክዉል ኣይኰነን፡፡ ከምቲ ዝበሃል ክሳዕ ብጮማ እትምጭዎ ምስ ዝብኢ’ውን ዕርክነት ዘይክአል አይኰነን፡፡ ቁጥዐ ህግደፍ ድማ ወገንካ ክምቋሕን ክጭንዳሕን ተጠዊቕካ ምሕላፍ፣ ካብኡ ብዝገደደ ድማ ኮንቱ ዕርክነት ህግደፍ ከይንፈገካ ቃርማዊ ስለያ ምክያድ ሳዕቤናቱ ብርግጽ ከቢድ ክኸውን ምኻኑ ምትንባህ ንለባም አኻሊ እመስለኒ፡፡ ንሕና ርእሲ እዞም አብ መንጎና ዝነብሩ ዓለቕቲ ህዝብና ዝዀኑ ህግደፋውያን ግርም ጌርና ኢና ንፈልጦ፡፡ ሎሚ እሞ ኸአ ዕብዳን ሰዓብቲ ህግዲፍ ደረት ሐሊፉ፤ ኣደራዓት መንግስቶም ካብ እንዳ ጐረቤት ሐሊፉ ነናብ ገዛውቶምን ናብ ደቀ’ዲኦምን ስለ ዝአተወ፣ አብ ጥዕንኦም’ውን ጸለወታ ፈጢሩሎም አሎ፡፡ ነንበይኖምን አብ ወውሻጠኦምን ክበኽዩ ከሎዉ፣ ምስክር አብ ዘሎዎ ግና ኤርትራ ናይ ገነት ገነት ከም ዘላ አምሲሎም ክግዕሩ ይርአዩ፡፡ ሕሉፍ ሐሊፉ ከአ ክድብሶም ንዝመጸ ወዲ ገርሂ ልባ በጽሐይ ዘስደምም ገጻት የርእዩ፡፡ በቲ ሓደ ሸነኽ መቕዘፍቲ አሐዋቶምን አሐቶምን ወይ ከአ ደቆም ብእዝጊሄር ምስ ዝኸውን ሆጭ ዝበለ ሓዘን የካይዱ፡፡ እቲ ሞት ብኢድ ህግዲፍ ዝተፈጸመ ምስ ዝኸውን ግና ቴለፎናቶም ክበትኩን ከይተዛርቦም ጎደና ቀይሮም ክሃድሙን ትርእዮም፡፡ ምናልባሽ መዋጽኦ ዘይብላ እንተአኳሊ ምካዮም ድማ ንወዮ ቀለብ ዓሳ ወይ ቀለብ ኣሞራ ዝዀነ ዓጸመስጋኦም ከይሓፈሩ ጽጋብ ሰንጢቕዎ’ምበር ገዛኡ ኮፍ ዘይብል ይብሉኻ፡፡ እቶም መወትቲ አብ ኤርትራ ከሎዉ ብህግዲፍ እንተተቐቲሎም ድማ አብ ሽዕኡ በጺሖም አብ ውሽጢ ኤርትራ ተቓውሞ ከም ዘሎዉ ይእመኑ፣ እሞ ሰጋእ ከይበሉ ከአ ተቓውሞ ቀቲሎሞም ይብሉ፡፡ እዚ እቲ ኣፎም ዝተፍኦ’ዩ፤ ኣዒንቶም ግና ካልእ ጭንቀት’ዩ ዝደጕሕ፡፡ ኣዒንቲ ናይዞም ብወለንታ ባሮት ዝዀኑ ዓረም ሓሶት፤ ኣዒንቲ ናይዞም ንፍትሒ ዘይተዓደሉ ዓሳኽር ውልቀ መለኽቲ፤ ኣዒንቲ ናይዞም ስጋ-ሓፋሽ እናበሉ ዝምሕሉ ጸረ ህዝቢ፤ ኣዒንቲ ናይዞም ብስም ሃገር፡ ሃገር ዘባደሙ ዘይደቂ ባህልና፤ ኣዒንቲ ናይዞም ሕልንኦም ዝሸጡ ግዙአት-ዃና፤ ብጽሞና ክበኸያ’የን ዝሐድራ፡፡
እምበአር አስዒበ አብቲ ህግደፋውያን ብገለ ዝተጋናዘይሎም ዓያሹ ገይሮም ዝዘርጉሕዎ ወረቐት ከሕልፈኩም እየ፡፡ ህግደፋውያን ከም ልማዶም አብ ጎደናታት ከተማ ከሎን እውን ተዋፊሮም በቲ አረጊት ናይ ራዕዲ ስልቶም ቆልዐ-ሰበይቲ ከፈራርሑ ፈቲኖም፡፡ መንግስትና መታን አብ መዝገብ ተቓውሞ ከየስፍረካ እባ ስእልኻ ብካሜራ ከይልዐል እባ ዝብላ ናይ ሽበራ ቃላት ድማ ይዝውተራ ምንባረን በጺሕናየን አሎና፡፡ አብ መጻኢ’ኳ ንሕና’ውን ብዝርድእዎ ቋንቋ ክንምልሰሎምን ናብታ ገነት መንግስቶም ተነቒሎም ከም ዝስጎጉ ክንገብርን ክህልወና’ዩ፡፡ በሉ ደጊም ምስቲ ጉስሩጥ ጽሑፎም ከቃልዓኩም፤ አብ ዝሕሸ ክውንነት የራኽበና!
Teclesenbet Teclai
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2577


text:
ሓደ ካብቶም ዘገርሙ ስርዓታት ኣካል ሰብ ፡ ስርዓተ ምስትንፋስ እዩ። እታ ኣብ ምስትንፋስ ዝዓበየ ተራ እትጻወት ኦርጋን ድማ ሳንቡእ እያ። ክሳብ 1288 ድማ መስርሕ ስርዓተ ምስትንፋስ ይኹን፡ ምኽንያት ዙረት ደም ግሉሕ መግለጺ ኣይነበሮን። መስርሕ ምስትንፋስን ዙረት ደምን ብ Ibn al-Nafis ዝተሰምየ ዓረብ-ተመራማሪ ኣብ 1288 ንመጀመርያ ግዜ ብቁዕ ምገለጺ ከም ዝቀረበ እዩ ዝእመን። እቲ ጎራጉምቲ ዝተሰምየ ክፋል ሳንቡእና (Eng. bronchi ) ልክዕ ከም ሓንቲ ገረብ ናይ ጨናፍር ምስሊ እዩ ዘለዎም፡ ኣብቲ ጨናፍር ድማ ብ እንግልዘኛ (Eng. alveoli) ዝተሰምየ ክፋል ተሓቚፉ ይርከብ። alveoli (ኣልቪዮላይ ) ብ ላታይን ንእሽቶ ጏንጏ ማለት እዩ። ሰባት ክልተ ሳንቡእ እዩ ዘለዎም ፡ እታ ጸጋመይቲ ሳንቡእ ንልቢ ዘድልያ ቦታ ንምግዳፍ ካብ የማነይቲ ትንእስ እያ። ምስሊ ሳንቡእ ነዚ ስዕብ ይመስል!
ከምቲ ቀዲምና ዘተንባህናዩ እቲ ኣብ ውሽጢ ሳንቡእ ዝርከብ ጨናፍር ጎራጉምቲ ተባሂሉ ይጽዋዕ ኣብቲ ጎራጉምቲ ድማ ኣዝዮም ንኣሽቱ ጏንጏታት ይርከቡ፡ እቲ መስርሕ ምስትንፋስ ድማ ኣብኦም እዩ ዝካየድ።ሓደ ሰብ ኣስታት 300 ሚልየን ካብዞም ጏንጏታት ይውንን። ኣብ ንውሽጢ ነስትንፋሰሉ ግዜ እቶም ጏንጏታት ብ ኣየር ይመልኡ (ልክዕ ከም ንፍሒት/ባለንችና ይንፍሑ) ከም ሳዕቤኑ ድማ ሳንቡእና ይንፋሕ፡ እቶም ጏንጏታት ብ ኣዝዩ ረቂቅ ቆርበትን ሰራውር ደምን ዝተኸቡ እዮም፡ እቲ ረቀቅ ሰራውር ደም (Eng. capillary) ተባሂሉ ይጽዋዕ። እቲ ረቂቅ ቆርበትን ሰራውር ደምን ኣብ ምቅይያር ኦክስጅን ካርቦን-ኦክሳይድን ዓቢ ተራ ይጻወቱ። ምስሊ ጏንጏታት-ሳንቡእን፡ ረቂቅ ቆርበትን ሰራውር ደምን ኣብዚ ዝስዕብ ስእሊ ትኸተል!
ኣብቲ ጏንጏታት-ሳንቡእ ወይ (Eng. alveoli) ዝተሰምየ ክፋል ሳንቡእናን በቲ ከቢብዎ ዝርከብ ረቂቅ ቆርበትን ሰራውር ደምን ኦክስጅንን ካርቦን-ኦክሳይድን ይሓልፉ(እቲ ግሲ ብእግንሊዜኛ to diffuse ይበሃል)፡ ደምና ነቲ ድሮ ኣብ ኣካላትና ዝጸነሐ ካብ ኦክስጅን ናብ ካርቦን-ኦክሳይድ ዝተቀየረ ኣየር ተሰኪሙ ናብ ሳምቡእ ይመጽእ፡ ከምብሓድሽ ድማ ኦክስጅን ተሰኪሙ ናብ መላእ ኣካልትና ይጎዓዝ ስለዚ፡ ንውሽጢ ኣብ ነስተንፍሰሉ ግዜ ኦክስጅን ንወስድ ንደገ ኣብ ነስተንፍሰሉ ግዜ ድማ ካርቦን ኦክሳይድ። እዚ መስርሕ እዚ ምስ ዘቆርጽ ድሕሪ ውሱን ደቃይቅ ሞት ክስዕብ ይኽእል።
ህያውያን ፍጡራት ማለት ኣትኪልቲ ፡እንስሳታት ፡ሰባት ኩሎም የስተንፍሱ እዩም ፡ እቲ መስርሕ ምስትንፋስ ግን ክፈላለ ይኽእል፡ ኣግራብ ንኣብነት ዘይከም እንስሳታት ካርቦን-ኦክሳይድ ወሲዶም ኦክስጅን እዩም ዝመልሱ። ዓሳታት ድማ ኣብ ክንዲ ሳንቡእ ነፋይ ዝተሰምየ ናይ ባዕሎም ሳንቡእ ኣለዎም። እዚ ዓነት ሳንቡእ (ማለት ነፋይ) ድማ ካብቲ ኣብ ማይ ዝርከብ ኦክስጅን ክነብሩ ይሕግዞም። ማይ ካብ ኦክስጅንን ካብ ሃይድሮጅንን ዝቆመ እዩ (H2O ፎርሙላ ናይ ማይ እዩ )። ስለዚ ነፋይ ንዓሳታት፡ ነቲ ድሮ ኣብቲ ማይ ዝረከብ ኦክስጅን እናወሰዱ ኣብ ውሽጢ ማይ ክነብሩ የኽእሎም።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ ኣምላኽ ኣሜን። ጾመ ጽጌ ኦ ድንግል ናብቲ ንኵሉ ዝዝክር፡ ዘይርስዕ ኣዘክሪ። ኦ ድንግል እቲ ካባኺ ኣብ ቤተልሔም ዝተወልደን በጭርቕቲ ከም ዝተጠቕለለን ብእዋን ቍሪ፡እስትንፋስ አድግን ላሕምን ከምዘማምቝዎን ኣዘክሪ። ኦ ድንግል ብዘመን ርጉም ሄሮድስ ካብ ሃገር ናብ ሃገር ምስኡ እናጐየኪ ምሳኺ ዝተሰደደ ኣዘክሪ። ኦ ድንግል ካብ ኣዕይንትኺ ናብ ገጽ ፍቁር ወድኺ ዝወሓዘ መሪር ንብዓት ኣዘክሪ። ኦ ድንግል ጥሜትን ጽምእን መከራን ኃዘንን ኵሉ ምስኡ ዝበጽሓኪ ጸበባ ኣዘክሪ። ይቕረታ ደኣ ኣዘክሪ እምበር ጥጥፍኣት ኣይኹን። ንኃጥኣን ደኣ ኣዘክሪ እምበር ንጻድቃን ኣይኮነን። ንርሱሓት ደኣ ኣዘክሪ እምበር ንንጹሓት ኣይኮነን። እወ ኣዴና ናብቲ ዘይርስዕ ኣምላኽ ኣዘክሪ…. ኣዘክሪ ድንግል… ኣብ ቅድስት ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያና…
Category: ኣጽዋማት
ጾመ ፍልሰታ
ፍልሰታ ለማርያም በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን። ትርጉም ፍልሰታ ዝብል ቃል ‘ፈለሰ’ ካብ ዝብል ናይ ግእዝ ግሲ ዝወጸ ኮይኑ፤ ካብ ሓደ ቦታ ናብ ካልእ ቦታ ምግዓዝ፡ ሃገርካ…
ሻቡዓይቲ ሰንበት ናይ ዓቢይ (ኒቆዲሞስ)
ሻቡዓይቲ ሰንበት ናይ ዓቢይ ኒቆዲሞስ እዛ ቅድስቲ ዕለት “ኒቆዲሞስ” ተባሂላ ትጽዋዕ። ብዛዕባ እዚ ብዝያዳ ቅዱስ ዮሓንስ ወንጌላዊ ኣብ ዝጸሓፎ ኣብ ወንጌል ዮሓንስ 3፡1-20 ተገሊጹ ኣሎ። ሓደ ካብ ፈሪሳውያን ኒቆዲሞስ ዝባሃል…


text:
ምኽሪ
ምክሪ ነቶም ዝተተንከፉ
እቶም ማህረምቲ ዘጋጠሞም ተስፋ ምቑራጽን ናይ ጽምዋ ስምዒት ክፈጥረሎም ይኽእል እዩ። ናይ Niedersachsen ናይ ምኽሪ ኣገልግሎት ክትደልዩና ከለኹም ንዓኹም እዩ ኣብኡ ዘሎ። ኣብ ጎኒ እቶም ዝተተንከፉ ድማ ደው ንብልን ንኣመለኻኽተኦምን ነጥብታቶምን ድማ ንውክል። ግዜ ንህበኩምን ከምኡ ድማ ዕሙቕ ዝበለ ዘተ ነመቻችእ።
ኣብ ምኽሪ ከመይ ጌርና ንድግፈኩም ኣብ’ዚ ኣሎ ገለ ኣብነታት፡
- ናይ ዘጋጠመኩም ምዒት ኣብ ምምስራሕ ንሕግዘኩምን ከምኡ ድማ እንተደሊኹም ድማ ኣብ ምድላው ፍወሳ ድማ ንሕግዘኩም።
- ብዛዕባ ሕጋዊ ኣማራጺታት ከም ጥርዓን፡ ሕጋዊ ስጉምቲ፡ ምክልኻል ናይ ግዳይ ወዘተ ክንህብረኩም ኢና።
- ኣድላዪ እንተኾይኑ፡ ናብ ፖሊስ፡ ሕጋዊ ምኽሪ፡ ናብ ሰብ መዝን ሕክምናዊ ክንክንን ከነሰንየኩም ኢና
- ኣብ ጉዳይ ቆጸራ ቤት ፍርዲ፡ ኣብ ምድላው ናይ’ቲ መስርሕን ኣብ ምስማዕ’ቲ ጉዳይን ንሕግዘኩም ኢና
- ተኽእሎታት ምኽፋል ገንዘብን ካሕሳን ነርእየኩም ከምኡ ድማ ኣብ መመልከቲ ድማ ንሕግዘኩም
- ንምምሕያሽ ኩነታት ናብራኹም ብሓባር ናይ ነዊሕ እዋን ስጉምትታት ነማዕብል።
- ምስ ካልኦት ዝተተንከፉ ሰባት ድማ ሓሳባት ንምልውዋጥ ዕድላት ንፈጥር።
- ብድሌትኩም፡ ጸገማት ናይ ዓቃባዊ፡ ዓሌታዊ ወይ ጸረ ሴማዊ ጎነጽ ናይ ህዝቢ ኣቓልቦ ክንስሕብ ኢና
ኩሎም ምኽርታት ብመሰረት ውልቃዊ ጠለባት እዮም ዝካየዱ። ናትና ጉጅለ ምሳኹም ድሕሪ ምምኽኻር እያ ትሰርሕ።
ቀረብና ወለንታዊ፡ ሚስጥራዊን ናጻ ካብ ክፍሊትን እዩ።
ምኽሪ ንበተሰብን መሰኻክርን
ምስ ዓቃባዊ፡ ዓሌታዊ ወይ ጸረ ሴማዊ ጎነጽ ኣብ ስድራን ኣዕሩኽን ዝምልከት ምስራሕ ድማ ንበተሰብን ኣዕሩኽን ኣሸጋሪ ክኸውን ይኽእል እዩ። ዝበዝሐ እዋን ናይቶም ዝተተንከፉ ሰባት መቕርብ ምስ ከም’ዚ ዝኣመሰለ ኩነታት እንታይ ከምዝገብሩ ኣይፈልጡን እዮም። ዝልዓሉ ሕቶታት ከም፡ “ብከመይ እየ ክሕግዝ?” “ገለ ሕማቕ ነገር ክዛረብ ዶ ይኽእል?” ወይ “ ሕጂ’ውን ክፍራሕ ኣሎኒ ድዩ?” ምሳኹም ብሙኻን ናትና ኣማኸርቲ ነዞም ሕቶታት መልሲ ከናድዩ ክፍትኑ እዮም። ነቶም ዝተተንከፉ ንሕግዝ ከምኡውን ስሚዒታዊ ደገፍን ምኽርን ንቕድሜና ንህብ ኢና።
ብተወሳኺ ዝኾነ ፍጻሜ እንተሪኢኹምም ከኣ ምኽሪ ንህብ ኢና። ጸረ ሰብኣዊ ተግባር ዝረኣዩ ወይ ዝተዓዘቡ ሰባት ብዙሕ ግዜ ይሽገሩ እዮም። ብ’ተወሳኺ ብዛዕባ ከመይ ትቕጽል ዝብል ሕቶታት፡ ስሚዒታት ወቐሳን ፍርህን’ውን ክልዓሉ ይኽእሉ እዮም። ነቲ ፍጻሜ ክትሕብሩ ንሕግዝን ኣብ ኣታሕዙኡን ኣብ’ኡ ዝግበር ስምምዕን ድማ ንድግፈኩም።
ዋላ’ውን ን ምጽውዋር ዘለዎ ሓባራዊ ናብራን ከምኡ ድማ ኣንጻር ጽልኢ ወጻእተኛን ጽልኣተ ሰብን ቃል እንተኣተኹም፡ ገና ናይ ዓቃባዊ፡ ዓሌታዊ ወይ ጸረ ሴማዊ ጎነጽ ከጓንፈኩም ይኽእል እዩ። ንሕና ኣብ ምንጽብራቑን ከምኡ ድማ ምምስራሕ እዞም ዘጓነፍኹምን ከምኡ’ውን ኣብ ናይ መጻኢ ናይ ምኽኣል ስልቲታት ንድግፈኩም ኢና።
ከመይ ጌርና ኢና ንሕግዝ?
ሓገዝና ኣብ ወለንታዊ ድሌት ዝተሰረተ ከምኡ ድማ ኣብ ጠለባትኩም ሙርኩስን ዝገበረን እዩ። እንተድኣ ድሕሪ ማህረምቲ ናይ ገዛእ ርእስኹም ኣጠማምታ ተቐይሩ ኮይኑ፡ ንሕና ኣብ ዳግመ-ምንዳይ ናይ ገዛእ ርእስኹም ጸጋታትን ከምኡ ድማ ኣብ ምሕያል ናይ ገዛእ ርእስኩም ኣጠማምታ ኩሉ ግዜ ኢና ንድግፈኩም። ነቲ ናይ ዓማዊልና ናይ ናብራ ሃዋሁውን ርእሰ ውሳኔን ነኽብርን ብሓባር ድማ ፍታሕ ነናድን፡ እንተኾነ ኣየናይ ስጉምትታት ክትወስዱ ትደልዩ ባዕልኹም ትውስኑ።
ብግሊ ንመክር ከምኡ ድማ ብቴለፎንን ናይ ቪድዮ ኮንፈረንስን ውን ከምኡ። ናትና ኣድህቦ ድማ ንስኹም ውሕስነትን ተቐባልነትን ንክስምዓኩም እዩ።
ናትና ስራሕ ድማ…
- ሚስጥራውነት። ኩሎም ዝርርባት ብጥብቂ ሚስጥራውያን እዮም። ንሕና ውን ከምኡ ብጠለብ ስም ብምዕቃብ ክንመክር ንኽእል ኢና።
- ዘይቢሮክራሲያው (ወግዓዊ መስርሕ ዘይብሉ) ። ንሕና ንዝኾነ ሰብ ብዘየገድስ ናይ ነባርነት ደረጅኡ ንመክር ኢና።
- ምስ ዝተተንከፉ ሰባት ጸግዒ ምሓዝ። ኣብ ጸግዒ እቶም ዝተተንከፉ ደው ንብልን ከምኡ ድማ ንረብሐኦም ንሕግዝ።
- ኣብ ጠለብ ዘድሃበ። ዘድሃበ። ንሕና ከከም ድሌታትን ጠለባትን ናይቶም ዝተተንከፉ ንሰርሕ። ናትና ምኽሪ ምስ ጥርዓን ምእታው ወይ ምስ ገበናዊ በደል ክተኣሳሰር ኣይክእልን እዩ።
- ተዓጻጻፊ። ናትና ኣማኸርቲ ክበጽሑኹምን ኣድላዪ እንተኾይኑ ድማ ክመጽኹምን ሕጉሳት እዮም።
- ብዙሕ ቋንቋታት። ብመገዲ ተርጎምቲ ካብ ዕንቅፋት ናጻ ዝኾነ ርክብ ንጥንቀቕ ኢና።
- ናጻ ግላዊ ዝኾነ። ንሕና ካብ ሰብ መዚን ከምኡ’ውን ካልኦት ናይ ስተይት ትካላትን ናጻ ኮይንና ንሰርሕ።
- ናጻ ብዘይ ክፍሊት።
ቆጸራ ሓዙ
ንስኹም ድሕሪ ናይ ዓቃባዊ፡ ዓሌታዊ ወይ ጸረ ሴማዊ ጎነጽ፡ ከም ግዳይ፡ ዘመድ፡ ዓርከ-መሓዛ ወይ ምስክር ሓገዝ ደሊኹም ንሕና ኣለናልኩም። እንተደሊኩም ድማ ብግሊ፡ ብቴለፎን፡ ብኢመይልን ስም ብምዕቃብን ክንመክር ንኽእል ኢና።
ምስ ካልኦት ኣማኸርቲና ርክብ ግበሩ*፡
መምርሒ፡ ድሕሪ መጥቃዕቲ እንታይ ይግበር?
ነብስኹም ኣድሕኑ
ድሕነትኩም ቀዳማይ ቦታ ይሕዝ! ካብ’ቲ ኩነታት ክትሃድሙ ፈትኑን ምክልኻል ድማ ርኸቡን።
ሓገዝ ሕተቱ
ካብ ካልኦት ሓገዝ ሕተቱ ከምኡ ድማ ናይ’ቲ ፍጻሜ መሰኻክር ኣዘራርቡ።
ነቲ ፍጻሜ ሰንድዎ
መጉዳእትኹም፡ ቦታ ፍጻመ ገበንን ኩሎም ኣብ’ቲ ከባቢ ዘለው ነገራትን (ንኣብነት፡ ኣእማን፡ ዝተሰብረ ቤትሮ፡ ጠራሙስ፡ ተለጠፍትን ክዳውንትን) ስኣሉ። ኩሉ ነገር ክትሓዝ የብሉን ከምኡ ድማ ኣብ ቦታ ገበን ዘሎ ኩሉ ነገር ኣይትቐይርዎ!
ናብ ሓኪም ኪዱ
ተመርመሩን ነቲ ሓኪም ድማ ነቲ መጉዳእትታት ክስንዶ ሕተትዎ። ኣብ ኢመርጀንሲ፡ ብዘይ ናይ ኢንሹራንስ ካርድ ምሕካም ይክኣል እዩ።
በይንኹም ኣይትኹኑ
ንስድራኹምን የዕርኽኩምን ንዓኹም ዘጓነፈኩም ንገርዎም። እቲ ጌጋ ናትኩም ኣይኮነን፡ ስለዚ ዝኾነ ዘሕፍር ነገር የብልኩምን። ምስ ስሚዒታትኩም በይንኹም ኣይትኹኑ ከምኡ ድማ ሓገዝ ርኸቡ ኢኹም።
ናይ መዘኻኸሪ ዝርዝር ጽሓፉ
-
- ናይ’ቲ ፍጻሜ ዝኽርታት ጽሓፍዎም፡
- መዓስን ኣበይን ኣጋጢሙ?
- ብልክዕ እንታይ ኣጋጢሙ? ድሕሪኡ’ኸ እንታይ ኣጋጢሙ?
- ክንደይ ሰባት እዮም ተሳቲፎም? እንታይ ይመስሉ ኔሮም?
- እንታይ ዓይነት ጉድኣታትን ዕንወትን ኔሩ?
- ኣየኖት መሰኻክር ኔሮም ኣብኡ ከምኡ ድማ እንታይ ርእዮም?
ንፖሊስ ክትሕብሩ ትኽእሉ ኢኹም
ናብ ፖሊስ ንምድዋል ናትኩም ምርጫ እዩ። ቀጥታ ናብ ፖሊስ ክትድውሉ ትኽእሉን ከምኡ ድማ ነቲ ቦታ ፍጻሜ ገበን ክበጽሕዎ ክትሓትዎም ትኽእሉ ወይ ድማ ናብ ፖሊስ ድሓር ክትከዱን ነቲ ፍጻሜ ክትሕብሩን ትኽእሉ። ናብ ፖሊስ በይንኹም ኣይትኺዱ። ብ ስድራቤትን ኣዕሩኽን ወይ ሰራሕተናታት ናይ ቦታኹም ማእከላት ምኽሪ ክትስነዩ ትኽእሉ ኢኹም። ቃል ክትህቡ እንተድኣ ደሊኹም፡ ናይ ተርጓማይ መሰል ኣለኩም። ምስ ፖሊስ ምርኻብ ኣብ ናይ ጀርመን ጻንሒትኩም ዝኾነ ኣሉታዊ ጽልዋ የብሉን።
ደገፍ ርኸቡ
ነቶም ዝተተንከፉ ናይ ምኽሪ ማእከላት ኣብኡ ኣለኩም! እንተድኣ ናይ ዓቃባዊ፡ ዓሌታዊ ወይ ጸረ ሴማዊ ጎነጽ ኣጓኒፍኩም ክንሕግዘኩም ኢና። ብተወሳኪ ን ቤተሰብን መሰካክርን ንሕግዝ ኢና። ግላዊ ወይ ስም ምዕቃብ ዘለዎ ምኽሪ ምምራጽ ባዕልኹም ትውስኑ። እቲ ምኽሪ ኣበይ ከምዝካየድ’ውን ባዕልኹም ትመርጹ። ናትና ቀረብ ሚስጥራዊ፡ ናጻን ብዘይ ክፍሊትን እዩ። ብዘይ ቅቡል ናይ ኢመግረሽን ወረቓቕቲ’ውን ክትረኽቡና ትኽእሉ ኢኹም።
ብዛዕባ ናትና ናይ ምኽሪ ኣገልግሎታት ዝያዳ ሓበሬታ ኣብ’ዚ ክትረኽቡ ትኽእሉ ኢኹም።


text:
ዓወት ጀኔቫ መጀመርያ ናይቲ መወዳእታ ምእንቲ ክኸውን፣ ዐዕዮ ገዛና ንወድን።
እዚ ቅድሚ ትማሊ ሓሙስ፣ 23 ሰነ 2016 ጎደናታት ከተማ ጀኔቫ ሰንጢቑ ብምውሓዝ ኣብ ፊት ቤት ጽሕፈት ቤትምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝተኻየደ ካብ መላእ ኤውሮጳ፣ ካብ ካናዳን ኣመሪካን ከይተረፈ ኣሽሓት ማይላት ተጓዒዞም ዝመጽኡ ልዕሊ
እዚ ቅድሚ ትማሊ ሓሙስ፣ 23 ሰነ 2016 ጎደናታት ከተማ ጀኔቫ ሰንጢቑ ብምውሓዝ ኣብ ፊት ቤት ጽሕፈት ቤትምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝተኻየደ ካብ መላእ ኤውሮጳ፣ ካብ ካናዳን ኣመሪካን ከይተረፈ ኣሽሓት ማይላት ተጓዒዞም ዝመጽኡ ልዕሊ 12 ሽሕ ውፉያት ዝተዋስኡሉ ደርማስ ሰላማዊ ሰልፊ፣ ኣብቲ ኣብ ኤርትራ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ንምምጻእን ልዕልና ሕጊ ንምርግጋጽን ዝካየድ ዘሎ ምንቅስቓስ ኤርትራውያን ታሪኻዊ ምዕራፍ እዩ።
ነዚ ልዕሊ 90 ካብ ሚእቲ ካብ ኤርትራ ኣብዚ ቀረባ ዓመታት ዝተሰደዱ ኤርትራውያን መንእሰያት ዝተሳተፉዎ፣ ምድረበዳ ሰሃራ ሰንጢቑ ማእከላይ ባሕሪ ሰጊሩ ኤውሮጳ ዝረገጸ መሓወር ዝመረሸሉ፣ ንወጽዓን ስቅያትን ናይቲ ብምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ተዓፊኑ ዘሎ ድምጺ ውጹዕ ህዝብና ብልክዕ ዘቃልሐ ሰላማዊ ሰልፊ ታሪኻዊ ዝገብሮ ኸኣ፣ እቲ ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝተመዘዘ መርማሪ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ከምዝፈጸመ ዝሃቦ ምስክርነት በቶም ኣውራ ግዳያት ናይቲ ዓመጽ ዝኾኑ መንእሰያት ብዘየማትእ ምድጋፉ ጥራይ ኣይኮነን። ካብቲ ዝተጸውዓሉ ምኽንያት ዝዓቢ መልእኽቲ ኣለዎ።
ቀዳማይ – እቲ ምልካዊ ስርዓት ብጊላዊ ኣገልግሎት ሓኒቑ ከይፈተወ ዓዱ ገዲፉ ክስደድ ዘገደዶ መንእሰይ ኤርትራ፣ “እንቋዕ ጥራይ ነብሰይ ኣውጻእኩ ‘ምበር እንታይ ገደሰኒ” ኢሉ ፍቕሪ ሃገሩን ህዝቡን ዘይምርስዑ፣ ኣካሉ እንተረሓቐ ፍቕሪ ሃገሩን ህዝቡን ምዕቃቡ፣ ነቲ ምልካዊ ስርዓት ፍሽለት፣ ንህዝቢ ኤርትራ ዓቢ ድማ ጸጋ እዩ።
እቲ ምልካዊ ስርዓት፣ ንመንእሰይ ኤርትራ ኣብ መወዳእታ ዘይብሉ ዕስክርና ጸሚዱ ኣብ ርእሲ ዝገብረሉ ጽኑዕ ምቍጽጻር፣ ብናይ ‘እዝኒ’ እናተጸናጸነ፣ ብዛዕባ ሃገሩ ከይዛረብ ጥራይ ዘይኮነ ብዛዕባ ሃገሩ ከይሓስብ ዓብዒቡ ምሓዙ ከይኣክል፣ ናብ ስደት ምስ ወጸ ‘ውን ናብ ሃገር ቁሊሕ ከይብል፣ ዝተፈላለዩ ሃሱሳቱ ልኢኹ፣ “ንየው በሎ ፖለቲካዊ ተሳታፍነት፣ ውራይ ናብራኻ ጥራይ ግበር” እናበለ፣ መንእሰያት ኤርትራ ሃገሮም ከምዝርስዑ ንምግባር ካብ ምጽዓር ኣየዕረፈን። እዚ ናይ ትማሊ ውዕሎ ሰላማዊ ሰልፊ ጀኔቫ ግን ብኣንጻሩ፣ መንእሰይ ኤርትራ ብኣካል እምበር ብልብን ብኣእምሮን ካብ ሃገሩ ከምዘይተሰደ ዘመስከረሉ ዕለት እዩ።
ንህዝቢ ኤርትራ፣ ካብ’ቲ መንእሰያት ኤርትራ ንመርማሪ ኮምሽን “ሓቂ ብሓቂ እዚ ስርዓት ገበነኛ ‘ዩ” ብምባል ብዛዕባ ሕሉፍ ገበናት ናይቲ ስርዓት ካብ ዝሃቡዎ ምስክርነት ንላዕሊ፣ እቶም ንመጻእን ቀጻልነትን ኤርትራ ዘድልዩዎ ደቁ ከምዘይጠፍኡዎ፣ እቲ ኣዴታት ኤርትራ ብመንገዲ ‘ተን ናብ ዮርሳሌም ክነግዳ ዝገሻ ኣዴታት፣ ደቀን ክይጠፍኡወን ንኣምላኽ ብምህለላአን ዘምሓላለፋኦ መልእኽቲ፣ መንእሰያት ብኣግኡ ባዕላቶም ከምዝሰምዑዎ፣ መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ግዝያዊ መገሻ ምህላዎም መረጋገጺ ምርካቡ እቲ ዝዓበየ ዓወት።
እቲ ካልኣይ ዝዓበየ ዓወት፣ እቲ ንርኽበታት መርማሪ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንምንእኣስ፣ ብፍላይ ኣብቲ መርዚ ዝተለኽየ ኣጽፋሩ ከረኻኽበሉ ዝኽእል ከም ሱዳንን ስዑዲ ዓረብን ዝኣመሰላ ሃገራት ተሰዲዶም ንዝርከቡ መሳኪን ኤርትራውያን ብጸቕጥን ምፍርራሕን ክእክቦ ዝፈተነ ፌርማታት ምእካል ኣብዩዎ፣ ብልኡላውነት ኤርትራ ዘይኣምኑ ተቓወምቲ ኢትዮጵያ ብፍላይ ድማ ኣባላት ግንቦት 7 ፌርማታት ብኢዶም ክቶዅብሉ ዝገበሮ ኣብ መወዳእትኡ ናብ ቃልዕ ዝወጽአ ናይ ተስፋ ምቝራጽ ስጉምቲ፣ ኣብቲ ናይ ጀነቫ ሰላማዊ ሰልፊ መሓውሮም ጸንቢሮም ከምዝውዕሉ ምግባሩ፣ እቲ ስርዓት በቲኹ ምህላዉ ዘረጋግጽ ክኸውን ከሎ፣ በንጻሩ እቲ ብህዝቢ ተበጊሱ፣ ብህዝቢ ተመዊሉ ብህዝቢ ዝተኻየደ ብውሑዱ ሓሙሽተ ዕጽፊ ናይቲ ጉራማይለ ሰላማዊ ሰልፊ ህግደፍ ኮይኑ ዝገንፈለ ሰላማዊ ሰልፊ ደለይቲ ፍትሒ፣ በንጻር ‘ቲ ኢሳይያስን መሓዮታቱን ን 25 ዓመታት መንፈስን ሃገራውነትን ኤርትራዊ ንምቕታል ዘካየዱዎ ህልኽ፣ ኤርትራዊ ናይ ቃልሲ መንፈስ ተበራቢሩ ሓመድ ድበ ምልኪ ኮይኑ ምውዓሉ እዩ።
እዚ ህዝቢ ኤርትራ ኣብቲ ናይ ስእነቱን ምረቱን እዋን ረኺቡዎ ዘሎ፣ ስደት ዘይመንጠሎ ጸጋ ሃገራዊ ፍቕሪ መንእሰያት ደቁ፣ ንህልኽ ተጻባእቲ ህዝቢ ኤርትራ ስዒሩ ዳግማይ ዝበራበር ዘሎ ናይ ቃልስን ተወፋይነትን መንፈስ፣ ቀጻልነት ረኺቡ ምእንቲ ዓወት ክጓናጸፍ ግን፣ ኤርትራውያን እዚ ታሪኻዊ ዓወት ንዘሰክመና ታሪኻዊ ሓላፍነት ክንጸውር ድሉዋት ክንከውን ኣለና።
እዚ መርማሪ ኮምሽን ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ከምዝፈጸመ ዘርጊሑዎ ዘሎ ጸብጻብ፣ ነቲ ድሮ ክዳኑ ኣውጺኡ ዓበድበድ ክብል ዝጸንሐ ስርዓት ‘ኮስትምኡ’ ከም ምውጻእ እዩ ዝቝጸር። እቲ በሰላታት ጸይሩ ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ኣጸቢቑ ዝፈልጦ ገበናት ናይቲ ስርዓት ዓለም ‘ውን ክትፈልጦ ምቅልዑ ድማ ዓቢ ቁምነገር እዩ። እንተኾነ፣ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ዋላ ጥራይ ነብሱ ዓበድበድ ምባል ዘየሕንኾ ጽዩፍ ስርዓት ስለዝኾነ፣ ብጽኑዕ ክእሰር ኣለዎ። ዝኣስሮ ድማ ህዝቢ ኤርትራ ባዕሉ እዩ። እምበር፣ እቲ ክሳብ ዝጸድቕን ዝትግበርን ክንደይ መሳልል ዘለዎ፣ ምስናይ’ቲ ኣንፈቱ ክትፈልጦ ዘይከኣል ጂኦ-ፖለቲካ ዓለም ተኣማሚንካ ምድቃስ፣ እቲ ዝዓበደ ስርዓት ክዳንካ ከንጢጡ ክለብሶን፣ ጥዑይ መሲሉ ትልኽ ክብልን ዕድል ምሃብን ምዝንጋዕ እዩ።
ነዚ ኩነታት’ዚ ኣብ ግምት ብምእታው፣ እቲ ብመርማሪ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ተዘርጊሑ ዘሎ ወጽዓን ስቅያትን ህዝቢ ኤርትራ ብልክዕ ዝሰነደ ኣውንታዊ ጸብጻብ፣ ክሳብ ዝለዓለ ደረጃ ውድብ ሕቡራት ሃገራት በጺሑ ውሳኔ ክረክብ መስርሑ እናቐጸለ፣ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ምልካዊ ስርዓት ካብ ስልጣን ኣልዩ፣ ሃገሩ ከድሕን ብዝለዓለ ድርኺትን ናህርን ክጽዕት ኣለዎ።
ብቐንዱ እቲ ንገበነኛታት ናብ ፍርዲ ናይ ምቕራብን ፍትሒ ናይ ምርግጋጽን ዕማም ግብራዊ ዝኸውን ለውጢ ምስ ዝረጋገጽ እዩ። ስለዚ፣ እቲ ርኽበታት መርማሪ ኮምሽን ይኹን ካብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ትጽቢት ዝገረሉ ውሳኔን፣ ጸቕጢ ፈጢሩ ለውጢ ኣብ ምቅልጣፍ ዘለዎ እጃም ደኣ ‘ዩ ክረአ ዘለዎ እምበር፣ ብውሽጢ ይኹን ብደገ ከም እንኮ ናይ ቃልሲ መንገዲ ተራእዩ ናይ ትጽቢት መንፈስ ከሕድር የብሉን። ብቐንዱ፣ ገበነኛታት ናብ ፍርዲ ንምቕራብ ጥራይ ዘይኮነ፣ ገበነኛታት ዝከላኸል፣ እንተመለቝ ድማ ዝሓትት ስርዓተ ሕጊ ክንተክል ስለዘለና፣ ኣብ ውሽጥን ኣብ ደገን እንርከብ ኤርትራውያን እዚ ኣብ ጀነቫ ተጕናጺፍናዮ ዘለና ዓወት፣ ብሓደ ዓቢ ቢንቶ ከምዝሓለፈ ብርቱዕ ውሕጅ ኮይኑ ከይተርፍ፣ መጀመርያ መወዳእታ ውልቀምልኪ መታን ክኸውን፣ ዕዮ ገዛታትና ክንውድን ከነተግብርን ኣለና።
እቶም ኣብ ወጻኢ እንነበር ኣማኢት ኣሽሓት ኤርትራውያን፣ ነቲ ምእንቲ ዝዓበየ ዕላማ ድሕነት ህዝብን ሃገርን እነማዕበሎ ዘለና ምጽውዋር ቀጺልና፣ በብዘለናዮ ከተማ ኣብ ናይ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ውዳበ ተሰሪዕና ብዲሞክራስያዊ መንገዲ ሓደ ግሎባዊ ኣካል ብምቛም ነዚ ፍኑው ናይ ሓርነት ድሌት ዝጥርፍ ሓደ ቅጥዕን ሕግን ዘለዎ ውዱን መድረኽ ቃልሲ ናይ ምምስራት ጻዕርና ከነቀላጥፎ ይግባእ። ከምዚ ዘለዎ መእሰሪ ዘይብሉ ማእዶ ምዃን እንተቐጺሉ፣ ግዳይ ተበለጽቲ ኮይኑ ምልኪ ኣብ ምስዓር ዘለዎ ተራ ክደክም እዩ። ዓመት ዓመት ከም ንግደት ተራኺብካ ምፍንጣሕ ትርጉም የብሉን። ጀነቫ መሰጋገሪት/ትራንዚት ናብ ኣስመራ ደኣምበር ኣስመራ ክትኮነልና ኣይትኽእልን እያ።
ብቐንዱ ኣብ ውሽጢ ዝርከብ ህዝብና፣ ነዚ ኣብ ደገ ዘሎ ምንቅስቓሳት ከም ደገፍ ርእዩ ኣብ ውሽጢ ወሳኒ ግንባር ብምፍጣር፣ ቃልሱ ምስኡ ተኣሳሲሩ ለውጢ ከቃላጥፈሉ ዝኽእል ብልሓት ክምህዝ ኣለዎ። እቲ ኣብ ደገ ዘሎ ህዝቢ ካብ ውድብ ብሕቡራት ሃገራት፣ እቲ ኣብ ውሽጢ ዘሎ ድማ ኣብ ስደት ካብ ዘሎ ወገኑ ጥራይ ክጽበ የብሉን። ኩሉ እእጃሙ እንተገይሩ ጥራይ እዩ፣ እቲ ውህሉል ጻዕሪ ኣጠቓላሊ ዓወት ከረጋግጽ ዝኽእል። ስለዚ፣ ነዚ ኣብ ጀኔቫ ዝተራእየ ደበስ ህዝብናን መቕጻዕቲ ውልቀምልክን፣ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ንምርግጋጽ ናብ እንገብሮ ኣድማዒ ቃልሲ መንጠሪ ክንገብሮ ኩልና ብሓድሽ ሃገራዊ መንፈስ ማዕሪኡ ድማ ብርቀትን ጽፉፍ ኣወዳድባን ንበገስ።
ምልኪ ይፍረስ ሕጊ ይንገስ!
ኣማኑኤል ኢያሱ
25 ሰነ 2016


text:
Radio Erena: 03 April 2020
ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዝነብሩ ኤርትራውያን፣ ምስፍሕፋሕ ኮረና ቫይረስ ንምምካት ብኤምባሲ ኤርትራ ክኸፍልዎ ዝንገሮም ዘሎ ብዝሒ ገንዘብ የማርሩ ምህላዎም ምንጭታት ኤረና ሓቢሮም።
ኮሚተ ማሕበረ ኮም ኤርትራውያን ነበርቲ ስዑዲ ዓረብ ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ እዚ ኣመልኪቱ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፣ ኤርትራውያን ብብዝተወደብዎ ማሕበራት ከፊሎም ከብቅዑ፣ እንደገና በብውልቆም ክኸፍሉ ብኤምባሲ ይግደዱ ከምዘለዉ ብድምጺ ተቐዲሑ ዝተላእከልና ሓበሬታ ዘረጋግጽ።
ኣብ ስዑዲ ዓረብ፣ ማሕበር ደቂንስትዮ፣ ማሕበር ሞያውያን ሓካይም፣ ማሕበር ኣባላት ህግደፍ፣ ማሕበር ተማሃሮን ማሕበር ወነንቲ ርስሓት ዝጸርጋ መካይን ወይ ሸፋጣን’ዮም።
እዘን ማሕበራት ነፍሲ ወከፈን ካብ 5 ሽሕ ክሳብ 10 ሽሕ ሪያል ስዑዲ ከፊለን ከብቅዓ፣ ኣባላተን እደገና ብኤምባሲ ዝተሰልዐ መጠን ገንዘብ ክኸፍሉ ምግዳዶም ድማ ድርብ ወጽዓ ምዃኑ’ዮም ዘማርሩ ዘለዉ።
ኣብዚ ዝሓለፍ ሳልስቲ፣ ጉዳያት ንምስላጥ ናብቲ ኤምባሲ ዝኸዱ ኤርትራውያን ነፍሲ ወከፎም ንናይ ኮረና ቫይረስ 500 ሪያል ስዑዲ (ኣስታት 150 ዶላር) ክኸፍሉ ከምዝተገደዱ ኣቐዲሙ ተቓሊሑ’ዩ።
===============


text:
መተሓባበሪ ቤት ፅሕፈት ሰብኣዊ ጉዳያት ሕቡራት ሃገራት፡ ብጣዕሚ ዝተጎድኡ ቦታታት ኣብ ትግራይ፣ ኣምሓራን ዓፋርን ከምዝርከቡ ብምጥቃስ…
Author: Andom
ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዝወልዓቶ ኵናት ከም ሓደ ተወላዲ ብሄረ ትግራይ ብውልቁ ኣሉታዊ ሳዕቤን ከምዝመጽኣሉ ዋና ዳይሬክተር ውድብ ጥዕና ዓለም ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ገሊጹ።
ዳይሬክተር ጀነራል ውድብ ጥዕና ዓለም ዶ/ር ቴዎድሮስ ኣድሓኖም ኣብ መኽፈቲ ኣኼባ ኮቪድ-19 ብዛዕባ ቅልውላው ትግራይ ሰፊሕ…
ናይ ባንኪ ሒሳብ ደፍተር ናይተን ኣብ ትግራይ ዝርከባ ኣርባዕተ ዩኒቨርሲቲታት ካብ ሕጊ ወፃኢ ከምዝደስከለ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ኣፍሊጡ።
ኣብ ትግራይ ዝተኣወጀ ኲናት 11 ወርሒ ከምዘቑፀረን ኣብ ወርሒ ሰነ 2013 ዓም ሰራዊት መንግስቲ ፌደራል ካብ…
The UAE-Ethiopia Airlift: The investigation techniques.
Using Mode-S data, images and satellite images to identify flights to Harar Meda Airport and Addis…
መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ እቶም ካብ ኢትዮጵያ ዝተሰጎጉ 7 ስራሕተኛታት ሕቡራት ሃገራት ዝፈጸምዎ ጌጋ ብፅሑፍ ዝተሰነየ መረዳእታ ክቐርበሉ ሕቡራት ሃገራት ሓቲቱ
ባይቶ ፀጥታ ሕቡራት ሃገራት ንጉዳይ ቅልውላው ኢትዮጵያ ኣመልኪቱ ንመበል 10ይ ጊዜ ትማሊ ኣኼብኡ ኣሳሊጡ። ኣብቲ ባይቶ…
“ኣብይ ኣሕመድ ንኢትዮጵያ የፍርሳ ኣሎ” ክብል ሓላፊ ረዲኤት ሕቡራት ሃገራት ነበር ማርክ ሎውኩክ ገሊፁ
ኢትዮጵያ፡ ካብ ውግእ ሕድሕድን ሕሱም ድኽነትን ካብ እትወፅእ ሒደት ዓሰርተታት ዓመታት ዘቑፀረት እንትትከውን ኣብዚ ሐዚ እዋን…
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ብሄረ ትግራይ ዝፍጸም ዘሎ መንነት መሰረት ዝገበረ መጥቃዕቲ፡ ተጋሩ ከይዛረቡ ክፈርሑን ተስፋ ክቖርፁን ምግባሩ ኣዲስ ስታንዳርድ ኣቃሊሑ
ኣብ ልዕሊ ካብ ትግራይ ወፅኢ ዝነብሩ ተጋሩ ዘርኦም መሰረት ዝገበረ መጥቃዕትን ማእሰርትን ክበፅሕ ዝጀመረ ኣብ ልዕሊ…
“ሚሊዮናት ብጥሜት እንዳሃለቑ እንታይ ኢና ንገብር ዘለና” ተወካሊ ኮንግረስ ኣሜሪካ ብራድ ሸርማን
ትማሊ ኣብ ዝተካየደ ኣኼባ ኮሚቴ ጉዳያት ወፃኢ ኣብ ኮንግረስ ኣሜሪካ ተወካሊ ሳን ፈርናንዶ ቫሊ ግዝኣት ካሊፎንያ…
ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣምባሳደር ጀፍሪ ፈልትማን ናብ ሱዳን ከቕንዕ ምዃኑ ተገሊፁ
ፍሉይ ልኡኽ ምምሕዳር ባይደን ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪካ፣ ኣምባሳደር ጀፍሪ ፌልትማን፣ ኣብዚ ሰሙን ናብ ሱዳን ከምርሕ…
ኣመሪካ፡ ኣብ ትግራይ ዝተወልዐ ኵናት ኢድ ኣለዎም ዝተብሃሉ ሰባት ወይ ትካላት ብባንክታት ዝግበርዎ ገንዘባዊ ርክብ ክቋረፅ ከምእትገብር ሓቢራ
ዋና ስራሕ ፈፃሚ መንግስቲ ኣሜሪካ ምስ ግፍዕታትን ጨፍጫፍን ትግራይ ርክብ ዘለዎም ሰባት ወይ ትካላት ገንዘባዊ ርክቦም…


text:
ኣብ ክልል ኣምሓራ ዞባ ሰሜን ሸዋ ኣብ ዝርከቡ ዝተፈላለዩ ከተማታት ብሰንኪ ዝተፈፀሙ መጥቓዕታት ልዕሊ ርብዒ ሚሊዮን ሰባት ምዝንባሎም ቤት ፅሕፈት ምክልኻል ሓደጋን ውሕስነት መግብን እቲ ዞባ ኣፍሊጡ። እቲ መጥቓዕቲ ብከቢድ ኣፅዋር ዝተሓገዘ ከምዝነበሩ ዝሃደሙ ነበርትን ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራን ገሊፆም ኣለው።ወሃቢ ቃል ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ነቲ መጥቓዕቲ ፈፃሚኡ ኦነግ ሸኔ ኢሎም ዝፅውዕዎን "ናይ ኦሮሞ ነፃነት ሰራዊት ኢና’’ ዝብል ጉጅለ ተሓታቲ እዩ እንተበሉ እዋን ምምሕዳር ብሄረሰብ ኦሮሞ ግን ‘"እቲ ጉጅለ’’ ኣይወዓሎን ኢሉ ኣሎ።
ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ምክልካል ሓደጋን ውሕስነት ምግብን ዞባ ሰሜን ሸዋ ወርቃለማሁ ኮስትሬ ካብ 6 ሚያዚያ 2013 ዓ\ም ጀሚሩ ብዝተልዓለ ፀገም ልዕሊ 250,000 ህዝቢ ተመዛቢሉ ኣሎ ኢሎም።
‘’ብርክት ዝበለ ጉድኣት ወሪዱ።ንብረት ዓኒዩ፣ህወይት ሰብ ጠፊኡ’’ ኢሎም ኣቶ ወርቃለማሁ።
ዝወረደ ዕንወት ኣዚዩ ዝለዓለ እዩ ዝበሉ ንሶም ተመዛቢሎም በቢከባቢኡ ዝተዓቖቡ ወገናት ናይ ምግብን መፅለሊን ሓገዝ ይግበር ኣሎ ኢሎም።ህዝቢ ዝተፈላለየ ሓገዝ ይገብረሎም ከምዘሎ እውን ገሊፆም።
ነባሪት ከተማ ሸዋ ሮቢ ዝኾና ወይዘሮ ገላ ተምትሜ ብዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ቤት ንብረተን ራሕሪሐን ዋላ ሓደ ነገር ዝብላዕ ዝስተ ከይሓዛ ምስ ሓሙሽተ ኣባላት ስድርአን ደብረብርሃን ከምዝኣተዋ ይገልፃ።
ዋላ ሓደ ነገር ከይሓዛ ከምዝወፃ ዝገለፃንሰን ምስ ስድርአን ተበታቲነን ከምዝርከባን መንግስቲ እንተድኣሃሊዩ ቶሎ ክበፅሓልና ኣለዎ ኢለን።
መንግስቲ ንቶም ተመዛበልቲ ናብ መንበሪኦም ንምምላስ ዘቐመጦ ኣንፈት ምልሻታትና ደቅና ሃሊቆም ከመይ ገይርና ኢና ንነብር ኢለን ወይዘሮ ገላ።
ካልኦት ተመዛበልቲ እውን ዝወረደ ዕንወትን ካብ ሓደ ስድራ ክልተ ሰለስተ ሰባት ከምዝተቐትሉን ገሊፆም ኣለው።
እቲ መጥቓዕቲ ብከቢድ ኣፅዋር ዝተሓገዘ ከምዝነበሩ ዝሃደሙ ነበርትን ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራን ገሊፆም ኣለው።ወሃቢ ቃል ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ነቲ መጥቓዕቲ ፈፃሚኡ ኦነግ ሸኔ ኢሎም ዝፅውዕዎን ‘’ናይ ኦሮሞ ነፃነት ሰራዊት ኢና’’ ዝብል ጉጅለ ተሓታቲ እዩ እንተበሉ እዋን ምምሕዳር ብሄረሰብ ኦሮሞ ግን ‘’እቲ ጉጅለ’’ ኣይወዓሎን ኢሉ ኣሎ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኣብ ልዕሊ ብሄረ ኣምሓራ ይፍፀም ኣሎ ዝበሉዎ ቕትለትን ምምዝባልን ዝኹንኑ ብኣሽሓት ዝቑፀሩ ነበርቲ ደሴ ሎማዕንቲ ሶኑይ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ምክያዶም ተፈሊጡ።
ምንስትሪ ሓይልታት ምክልኻል ፌደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዞባታት ሰሜን ሸዋ፣ብሄረሰብ ኦሮሞን ደቡብ ወሎን ኮማንድ ፖስት ምጥያሹ ኣፍሊጡ ኣሎ።ሰላምን ፅጥታን ኣብ ልዕሊ ዝህውኹ ጉጅለታት ስጉምቲ ብምውሳድ ልዕልነት ሕጊ ከረጋግፅ እዩ ኢሉ ኣሎ።


text:
ኣብ ጀርመን ዝተጣየሰ ማሕበር ምጥንኻር ኣብያተ መዘክር ኢትዮጵያ ዝተባህለ ገባሪ ሰናይ ትካል ምስ ብሔራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ብምትሕግጋዝ ኣብ ከተማ ውቕሮ ዝሃነጾ ቤተ መዘክር ተመሪቑ።
ነቲ ቤተ መዘክር መሪቖም ዝኸፈቱ ርእሰ ምምሕዳር ብሔራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ኣይተ ኣባይ ወልዱ ክኾኑ ከለው ሓድጊ ምዕቃብ ጥራሕ እኹል ኣይኰነን፤ኣብቲ እነካይዶ ዘለና ልምዓት ናይ ባዕሉ ግደ ከበርክት መንግስትን ህዝብን ክተሓጋገዙ የገንዝብ'ውን ኢሎም።
ህንፀት እቲ ቤተ መዘክር 7 ሚልዮን ወጻኢ ዝተገብረሉ ክኸውን ከሎ 60 ሚእታዊት ካብቲ ወጻኢ በቲ ገባሪ ሰናይ ትካል 40 ሚእታዊት ድማ ብምምሕዳር ትግራይ እዩ ምሽፋኑ ተፈሊጡ'ሎ።
ኣብቲ ቤተ መዘክር ካብ ሓውዜን እንዳ ማርያም ዓንዛ፣ ካብ ከባቢ ዕዳጋ ሓሙስ ወቓሪዳ ከምኡ እውን ካብ ከባቢ ውቕሮ ማሕበር ጋዕዋ ብመፅናዕቲ ዝተረኸቡ ሓድግታት ንዓውደ ርእይ ቀሪቦም ኣለዉ።
ብፍላይ እቲ ኣብ ማሕበር ጋዕዋ ብኢትዮጵያውያን ተመራመርቲ ዝተረኸበ ሓድጊ 3000 ዓመታት ከምዘቑፀረ ሓላፊ ክፍሊ ባህልን ቱሪዝምን ትግራይ ኣይተ ዳዊት ሃይሉ ተዛሪቦም።
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ሕብረት ኣፍሪቃ ኣንፃር‘ቲ ምስ ኣል-ቃይዳ ዝተሓባበር ጉጅለ ምልሻታት ኣል-ሸባብ ወትሃደራዊ ወፍሪ ንምሕያል ይቀራረብ‘ሎ።እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕ/መ ንበዝሒ ዓቃቢ-ሰላም ሶማልያ ንክውስኽ ተሓቲቱ።
ምንስትራት መከላኸሊ ሓሙሽተ ሃገራት ምብራቅ ኣፍሪቃ፣ንበዝሒ ዓቃቢ-ሰላም ኣብ ሶማልያ ካብ 12 ሽሕ ናብ 17 ሽሕ ክብ ንክብል ትማሊ ረቡዕ ወሲኖም‘ለው።ቤት ምኽሪ ሰላምን ፀጥታን ኣፍሪቃ፣ነቲ ውሳነ ተቀቢሉ፣ናብ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕ/መ ከሕልፎ‘ዩ ዝብል ትፅቢት ኣሎ።
ንዝዓዘዘ ክፋል ገንዘባዊ ወፃኢ ኣሚሶም ዝፀረ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ስለዝኾነ እቲ ረቂቅ በቲ ቤት ምኽሪ ኣቀዲሙ ክፀድቅ ኣለዎ።
ኮምሽነር ኮምሽን ሰላምን ፀጥታን ኣፍሪቃ ራማትነ ለማምራ፣እቲ ወትሃደራዊ ውጥን፣ነቲ ኣብ‘ዚ ቀረባ ሓይልታት ሶማልያን ኢትዮዽያን ንኣል-ሸባብ ካብ ቁልፊ ከተማ በለድወይን ዝደፍኡሉ ዓወት ክጥቀመሉ’ዮ ኢሎም።
“ነቲ ኣብ ባይታ ተኸሲቱ ዘሎ ምዕባለ ኣብ ግምት ብምእታው ሓድሽ ስትራተጂካዊ ውጥን ንምሕንፃፅ ንሰርሕ ኢና ቀኒና።ኣል-ሸባብ ካብ ሞቃዲሾ ተገዲዱ ምውፅኡ፣ሳላ ሓይልታት ኬንያን ሶማልያን ዝፈፀምዎ መደብ ከምኡውን ሰራዊት ኢትዮዽያን ሶማልያን ተሓጋጊዞም ንበለድዌይን ሓራ ምውፀኦም ዝጥቀሱ ምዕባለታት‘ዮም” ኢሎም ንሶም።
ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕ/መ፣ንዓቃቢ-ሰላም ኣብ ሶማልያ ተወሳኺ ዓቅሚ ዝፈጥሩ ቀረባት ንክፈቅድ ተሓቲቱ‘ሎ።እቲ ሓድሽ ውጥን፣ዓቅሚ ሰራዊት ሶማልያ ወሳኒ ግደ ንክህልዎም ዝዕድምን፣ደንበ ፀረ ኣል-ሸባብ ዘኻዕብትን ምኻኑ ሚስተር ላመምራ ጠቂሶም።
እቶም ዝዝረበሎም ዘሎ ተወሳኺ ሰራዊት፣ኣብ ሶማልያ ኣትዮም ንዝርከቡ ወትሃደራት ኬንያ ዝምልከት‘ዩ።ሰራዊት ኬንያ ናብ እዚ ኣሚሶም ዝሕቆፈሉ መስርሕ ይጣጣሕ‘ሎ።
ኢትዮዽያ ግና ሽሕ‘ኳ ሰራዊታ ንበለድዌይን ሓራ ንምውፃእን ብሓፈሽኡ ኣብ ውግእ ፀረ-ኣል-ሸባብ ዝነበራ ተራ ወሳኒ‘ውን እንተኾነ፣ኣብ እዚ ኣሚሶም ከምዘይትሕቆፍ ኣፍሊጣ‘ላ።
ሚስተር ለማምራ፣ኢትዮዽያ ኣብ ሶማልያ ትፀንሓሉ ጊዜ ኣዝዩ ሓፂር እዋን ከምዝኸውን‘ያ ትፅበ ኢሎም።
ናብ ሶማልያ ተወሳኺ 5 ሽሕ ወትሃደረት ንክዋፈሩ መፀዋዕታ ቀሪቡ
ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕ/መ ዝመፅእ ሰመን ውሳነ ክህብ ትፅቢት ኣሎ
ሕብረት ኣፍሪቃ ኣንፃር‘ቲ ምስ ኣል-ቃይዳ ዝተሓባበር ጉጅለ ምልሻታት ኣል-ሸባብ ወትሃደራዊ ወፍሪ ንምሕያል ይቀራረብ‘ሎ።እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕ/መ ንበዝሒ ዓቃቢ-ሰላም ሶማልያ ንክውስኽ ተሓቲቱ።


text:
Radio Erena: 14 December 2015
ብሪጣንያን ፈረንሳን፣ ኣብ ወደብ ካሌ ኣብ ሕማቕ ኩነታት ዘለዉ ኣማኢት ኤርትራውያን ናይ ዝርከብዎም ኣሽሓት ስደተኛታት፣ ፍታሕ ንምንዳይ ተበግሶ ክወስዳ መተሓሳሰቢ ቀሪቡ።
እቲ መተሓሳሰቢ ዝቐረበ ካብ ብሪጣንያን ፈረንሳን ዝመጹ ኣህጉራውያን ትካላት ስደተኛታት፣ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ትካላት ግብረሰናይን ኣብ ዝተረኽቡ፣ ብቀዳም 12 ታሕሳስ ኣብ ካሌ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ሓደ መዓልቲ ዋዕላ’ዩ።
ናብ ብሪጣንያ ንምስጋር ኣብ ካሌ ናይ ዝተኣኻኸቡ ዘለዉ ቁጽሪ ኣብዚ እዋንዚ ኣስታት ሽዱሽተ ሽሕ በጺሕሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ መንግስታት ፈረንሳን ብሪጣንያን ነቶም ስደተኛታት ቆላሕታ ክገብራሎም ስለዘይክኣላ፣ ትካላት ገበርቲ ሰናይ ብዝለገስዎ ቴንዳታትን ኮቦርታን ከምኡ’ውን መዓልታዊ መግቢ እናተሃቦም ኣብ ጫካታት ይነብሩ ምህላዎም’ውን መዘኻኸሪ ቀሪቡ።
ካብ ቆላሕታ መንግስቲ ፈረንሳ ወጻኢ ዝኾነ ኣሽሓት ስደተኛታት ዝነብርሉ ዘይሕጋዊ መዓስከር ኣብ ጫካታት ካሌ ምቛሙ ንነበርቲ እታ ከተማ ኣሻቒሉ ምህላዉ ዝጠቐሱ ኣካየድቲ ትካላት ግብረሰናይ፣ ኩነታት ካሌ ቅልጡፍ መፍትሒ እንተዘይረኺቡ ሓደ ካብቲ ብሕማቕ ኩነታት ዝግለጽ መዓስከራት ስደተኛታት ዓለም ክኸውን ከምዝኽእል ኣገንዚቦም።
መንግስቲ ፈረንሳ ብወገኑ፣ እቶም ኣብ ካሌ ዝርከቡ ስደተኛታት ናይ ቁጠባን ፖለቲካን ኢሉ ከምዝፈልዮም ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ዜጋታት ኤርትራን ሶርያን ኣብ ፈረንሳ ዑቕባ ክሓቱ ከምዝኽእሉ’ዩ ዝገልጽ።
እንተኾነ መብዛሕቶም ዜጋታት እዘን ሃገራት’ዚኣተን ናብ ብሪጣንያ ክሰግሩ ስለዝደልዩ፣ ኣብ ፈረንሳ ዑቕባ ክሓቱ ከገድዶም ከምዘይክእል የረድእ።
ብሪጣንያ በንጻሩ፣ ስደተኛታት ኣብ ካሌ ቅድሚ ምትእኽኻቦም ፈረንሳ ምስ ኢጣልያን ካልኦት ሃገራትን ዘለዋ ዶብ ኣጽኒዓ ክትዓጹ’ያ ተዘኻኽር።
ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ካሌ ካብ ቁጽጽር መንግስቲ ወጻኢ ኣብ ዝቖመ መዓስከር፣ መብዛሕቶም ዜጋታት ሶርያ፣ ኣፍጋኒስታን፣ ሱዳንን ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝርከብዎም ኣስታት ሽዱሽተ ሽሕ ስደተኛታት ኣለዉ።
እዚ ብትካላት ግብረ ሰናይ ዝካየድ ዘሎ መዓስከር፣ ንደቂንስትዮን ህጻናትን ዝተሓዝአ ፍሉይ ቦታ’ውን ኣለዎ።
ንብሪጣንያን ፈረንሳን ዘራኽብ ገለርያ ባቡርን ክሊ ማያን ብኣባላት ፖሊስን ሰራዊትን ክልትኤን ሃገራት ብጽቡዕ ኣብ ርእሲ ምሕላዉ፣ ኣስታት ሽዱሽተ ሜትሮ ብራኸ ዘለዎ ዘመናዊ ሓጹር’ውን ተተኺልሉ ኣሎ።
ኣብዚ ‘ጫካ’ እናተባህለ ዝጽዋዕ፣ መዓስከር ብዜጋታት ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ሶርያን ኣፍጋኒስታትን ዝውነን 10ታት ኣብያተ መግቢ ክህሉ እንከለዎ፣ ብውሕዱ ክልተ ኣብያተ ክርስትያንን ክልተ መሳጊድን ከኣ ይርከቦ።
እቲ ካብ ቁጽጽር መንግስቲ ፈረንሳ ወጻኢ ዝኾነ መዓስከር፣ ብዙርያኡ 24 ሰዓታት ብፍሉያት ሓይሊ ፖሊስ ፈረንሳ’ዩ ዝሕሎ።
===================================


text:
ካብ ዝተፈላለያ ክፈለ ግዝኣታት ዩናይትድ ስቴትስ ዝተኻኸቡ ኣማእቲ ኤርትራዊያንን ኤርትራዊያን ኣሜሪካዊያንን ፓትርያርክ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ኤርትራ ብጹእ ወ ቅዲስ ኣቡነ ኣንጠንዮስን ካልኦት ናይ እምነትን ፖለቲካን እሱራት ዝበሉዎም ንክፍትሑ ብምሕታት ዝሓለፈ ዓርቢ 8 ሕዳር 2019 ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም ኣለው።
"መቓውሐይ ዘክሩ!" ብዝብል መሪሕ ጥቕሲ፡ ብመንበረ ጵጵስና ኣህጉረ-ስብከታት ሰሜን ኣሜሪካ ዝተጸውዐ ሰልፊ ስለ እምነቶም ዝተኣስሩ ክርስቲያንን እስላምን፥ ሰበ- ሥልጣንን ሲቪል ጋዜጠኛታትን፡ ካልኦትን ብዘይ ቅድመ ኵነት ብህጹጽ ኽፍትሑ ንምፃዋዕ እዩ ይብሉ ኣተሓባበርቲ ናይቲ ሰልፊ።
ኣብ ቤተ መንግስቲ ዋይት ሃውስ ድምፆም ምስማዕ ዝጀመሩ እዞም ሰልፈኛታት ዝተፈላለዩ ጭርሖታት እናስምዑ ናብ ካፒቶል ሂል ብምኻድ መራሕቲ ኣብያተ ክርስቲያን መደረታት መደረታት ኣስሚዖም።
መልእኽታቶም ብፅሑፍ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ናብ ዝርከብ ኤምባሲ ኤርትራን ኮንግረስ ዩናይትድ ስቴትስን ከምዘቕረቡ እውን ካብ ኣተሓባበርቲ ሓደ ዲያዎን ዕቑበ ዘመደ ገሊፆም።
ካብ ኤምባሲ ኤርትራ ሪኢቶ ንምርካብ ዝተገብረ ፈተነ ኣይሰለጠን።
ምሉእ ትዝትኡ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ፍረ ሰላም ኽንዲ ሽሕ
ፍረ ሰላም ኽንዲ ሽሕ
ሰነ-ጥበባዊ ፍረሰላም ዝገበሮ ቃለ መሕተት ተመሲጢ እየ ተኻታቲለዬ እቲ ታሪኽ እቲ መንእሰይ ገሊኡ ዘሕዝን ገሊኡ ዘደንዝዝ እዩ። ናይ ብሓቂ መንግስቲ ህግደፍ ሃገር ዘይኮነ ዝመርሕ ዘሎስ ገዛ ገዛ እዩ ዝጻወት ዘሎ ኢልኻ ኢካ ትድምድም። ናብቲ ቐንዲ ቑም-ነገረይ ክምለስ። ስነ ጥበባዊ ፍረ ሰላም ወዲ ዕስራን ሰለስተን ዓመት መንእሰይ ኽነሱ: ኣወዳድቃ ቃላቱን ትብዓቱን መወዳድርቲ የብሉን: ክሳብ ሎሚ ቡዙሓት ሰነ ጥበባውያን ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ምስተላእኹ ንስርዓት ህግደፍ ራሕሪሖሞ እዬም፥ እንተኮነ ግን ብዘይኻ ሓደ ወዲ ትኻቦ ካልእ ብጩቅ ኢሉ ዝተዛረበ የለን። እቲ ብትብዓትን ዝነውሐን ቃለ መሕተት ብምግባር ነግ ፈረግ ከይበለ ነቲ ስርዓት ጉዱ ዘቃልዓ ንእሽቶ ኸነሱ ግን ከኣ ሓየት መንእሰይ ፍረ ሰላም እዩ። ከምቶም ምስ ወጹ ባባ ከይእሰር ማማ ከይትእሰር እንዳበሉ ምስምስ ዘቅርቡ ሉሙሳት መንእሰያት ኣይለመሰን። ተባዕ እንተዘይከውን እውን ብስርዓት ህግደፍ ኣይምተኣስረን ኣይምተጨፍጨፈን። ፍረ ሰላም ኣብ ንኡስ ዕድሚኡ ዝተበደለ ብሞያኡ ንከይዓቢ ዝተጸቅጠ ስነ ጥበባዊ እዪ። ስለዝኾነ ድማ ካብታ ዝፈትዋ ዝዓበየላ ዓዱ ብዘይ ድልየቱ ከም ኹሎም ብዱላት መንእሰያት ተዳፊኡ ከምዝተሰደደ ካብ ቃላቱ ሰሚዕናዬ ኣለና። ኩሉ እቲ ዘሕዝን ኣብ ህዝብና ዝወርድ ዘሎ ስቅያት ብዓይኑ ዝረኣዬ ገሊጽዎ ኣሎ።
ኤርትራውያን መንእሰያት፤ ዓበይቲ፥ ኣንስቲ፥ ኣብታ ዝተወለዱላ ሃገሮም ብዘይ ፍርዲ ብደቆምን የሕዋቶምን ብዘሰቕቅ ግፍዒ ድኸቶም ይርእዩ ኣለው። ንፍዓት መራሕቲ ንሃገሮም ዘጸውዕ ጽቡቕ ነገር ክሰርሑ ለይትን ቐትርን ከይደቀሱ ይሓድሩ፥ መራሒ ህግደፍ ድማ ተማሃራይ፥ መምህር፥ ደክተር፥ ሓረስታይ፥ መራሕቲ ሃይማኖት ብኣልማማ ዝሰደዱላ ኻብ ዓለም ብስደት ንብምዕፋን ናጽነት ፕረስ ብእሱርቤት ንሻን ዝተሰለመት ሃገር ገይርዋ ኣሎ። ፍረ ሰላም ኩሉ ተንቲንዎ አሎ ደረፍቲ ወይ ሰነ ጥበበኛታት አብ ግፋ ዘዋፍር ስርዓት ተራእዩን ተሰሚዑን ኣይፈልጥን። እቲ ሽግር ግን ኣብ ኢሰያስ ጥራሕ ኣይኾነን ኣብቶም ሰነ ጥበበኛታት እውን እዩ፥ ኣብ ደገ ምስመጹ ሕጉሳት ኽመስሉ ዓንዲሮም ይምለሱ ከምእውን ኣብ ደገ ዝቕመጡ ደገፍቲ እቲ ስርዓትን እዩ ። ካብ ከባቢኦም ቁሩብ ክመሃሩ ዘይከኣሉ ኣብ ምዕቡል ዓለም እንዳተቐመጡ ነብሶም እንበር እእምሮኦም ገና ምስቲ ስርዓት ኣብ ሳሕል ዘለው፥ ኢሰያስ ፍሉይ ፍጥረት ኣብ ዕስራ ወርሑ ዝተወልደ ዝመስሎም ብነብሰ ምትሓት ዝሳቐዩ ብቓላት ዝጥበሩ ሒዙ እዩ ኣብ ርእሲ ውጹዕ ህዝቢ ሸሸ ዝብል ዘሎ።
ስነ-ጥበባዊ ፍረ-ሰላም እቲ ብዙሕ ከፍርየሉ ዝግብኦ ዕድሚኡ ኣብ እሱርቤትን ምፍርራህን ጸ ቕጥን እዩ የሕሊፍዎ ፍረ-ሰላም ከምቲ ዝጀመሮ ናጽነትን ምትብባዕን ረኺቡ ነይሩ እንተዝኸውን ሕጂ ኣበይ ምበጽሐ ነይሩ ንምግማቱ ኣየጸግምን። መራሕቲ ህግደፍ ኹሎም ሓደ እዮም ዓገብ ኽብል ዝኽእል የለን። ”ካብ ሓርገጽ ሃዲምኻስ ናብ ኣሰለት እዩ” እውይ እልኻ ዝሰምዓኻ የለን። እታ ፍታሕ ኣብ ኢድና እያ ዘላ ከምቲ መንእሰይ ፈር-ሰላም ዝበሎ “ፈትሊ እዃ ኣንተተኣኺቡ ኣንበሳ ይኣስር” ኤርትራዊ እንተሰሚሩ ኣብ ሓጺር ግዜ ለውጢ ኽመጽእ ከምዝኽእል ዘጠራጥር የብሉን። እታ ለውጢ ብሓድነት እያ እትመጽእሞ ኩላትና ደለይቲ ፍትሒ ፍልልይና ኣጺቢብናን ኣብ ሕጂ ኽንምልሶም ዘይንኽእል ሕቶታት ግዜና ከይጥፋእና ነዚ ብስርዓት ህግደፍን ኾራኹርን ዝጸንት ዘሎ ወለዶ ነድሕኖ።
ኣብ መወዳእታ ፍረ-ሰላምኽንዲ ሽሕ እንተበልኹካ ኣየጋነንኹን፥ ከማኻ ገይሩ ተስፋ ዘስነቐና ስነ-ጥበባዊ ከምዘየለን ዓቢ ተስፋ ዘንበርናልካ መንእሰይ ምኻንኻ ኽንገልጸልኻ ንፈቱ፡ ነቶም ቓለ-መሕተት ኽባሃሉ እንከለዉ ትንፋስ ዝሓጽሮም ኣብ ደገ ተሪፎም ዘለዉ ስነ-ጥበበኛታት ካብዚ ካብ ኹሉኹም ዝነኣሰ ግን ከኣ ተባዕ መንእሰይ ተማሃሩ ጥራይ ኢና ንብሎም። ስቕታ ካብ ፍርሒ ሓሊፉ ጉርሒ፥ ፍልጠት ወይ ርዝነት ኽከውን ኣይኽእልን እዩ፥ ኣሰር ፍረ-ሰላም ሰዓቡ ፍረ-ሰላም ድማ ደንበ ተቓውሞ ከማኻ ዝበሉ ቡዙሓት ስነ-ጥበበኛታት ኣፍሪዩ እዩሞ ኣብ ጎኖም ኾይናኻ ቶም ኣብ እሱርቤተት ኤርትራ ዝጣበቀሎም ሲኢኖም ዝከፋአ ስቕያት ዘሕልፉ ዘለዉ የሕዋትና ኣውያቶም ከተስማዓሎም ይምሕጸነኻ። በዚ ኣጋጣሚ እዚ ድማ ሬድዮ ኣሰና ተቓላሳይ ኣማኒኤል ነዚ ተባዕ መንእሰይ ሰፊሕ ቓል መሕተት ኽትገብረሉ ለበዋይ የመሓላልፍ።
ይኹኖ(YOKI) ካብ ላስቬጋስ


text:
ኤርትራዊነት? ኤርትራዊት/ኤርትራዊ?
ኤርትራዊነት? ኤርትራዊት/ኤርትራዊ?
ንኹሉ ወዲ ሃገር ሓልፍነት ዝስምዖ፡ ግዱስን፡ ተቖርቛርን ብህዝቡን፡ ብሃገሩን! ንዝተሰዉኡን፡ ኣብ ቤት ማእሰርትን፡ ኣደራዕ ዝዓሰሎ ኣገልግሎትን ዝርከቡ፡ ኣብ ስደት ኮይኖም ከይደቀሱ ንዝሓድሩን፡ ኩሎም ጽንዓትን፡ ኣስተውዕሎን፡ ንጹርን ዝኾነ ኣተሓሳስባን፡ ሕላናኦም ከየዕረቡ ኣብ ቃልሲ ዝርከቡን፡ ሰላምን ትዕግስትን ምስ ኩሉ ተጻዋርነት፡ ኣብ ክብ ዝበለ ምርድዳእን፡ ምክብባርን ክህሉዉ እናተመነኹ፡ ብዓቕሊ ከተብቡለይ እምሕጸን።
ኣስዕብ ኣቢለ ንዶክተር ረዘነ ኣብ ጀነቫ ጀሚሩ ንዝገበሮ ዝቕጽሎ ዘሎን፡ ከም ኡውን ዶክተር ኣርኣያ ደበሳይ ካብ ደልወር ዩንቨርሲቲ ህዝብና ካብ ታሕቲ ንላዕሊ ኣብ ዘዘለዎ ይጠራነፍ ዝበልዎ ከመስግን ይፈቱ።
“እንክውዕይ ብማንካ፡ እንክዝሕል ብኢድካ”
ከም ዝባሃል፡ ኣብዚ ተሃዋሲ እዋን ክንጥንቀቕ ይግባኣና። ኔርትራ መን ይሓልየላ ዳኣምበር መን ይበታትና ኣድላይነት የብሉን። “ጸሊም ተመንውን፡ ይናኸስ እዩ” ነብሲሄር ታርጉድ ማርሻል ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኣመሪካ ዝነበረ። ከም ዝበልዎ። ብስም ተገዳስነት ካብ ዝበታትኑ ዜጋት ሓርግጽ ወይ ኣትማን ንጠንቀቕ።
በታተንትን፡ ወይ ኣብ ጥርጠራን ፍርሕን፡ ዘየታኣማምንን ዝፈጥሩ ቃላታት ኢሳያስነት ወይ ህግደፍነት!!!!
“ትውልዱ ኣበይ እዩ? ወያነ እዩ ኢሎሞ? ካብ ኢትዮጵያ ትውልዲ ኣለዎ? ንምዃኑ ኤርትርዊ ድዩ? ኣበይ ነይሩ? ካባና ድዩ? ኣብ ግዜ ቃልሲ ክንቃለስ ከለና ተሓቢኡ ይማሃር ነበረ፡ ሕጂ መን ዘምጻኣሉ ዓዲ ክምህርዶ፡ ክመክርዶ! ዝብል፡ ንምኽዋኑ እንታዋይ እዩ?”
እዚ ብሓጺሩ በታታኒ ብባዶ 003 ዝፍኖ ብመርበብ መስከረም ዝደጋገም መናፍሕ ማፍያ ስርዓት ኢሳያስ እዩ።
ኤርትራ ካብ መዓስ ኤርትራ ኮነት? ወይ ተባህለት? ብመንከ ተባህለት?
ኤርትራ ዝበሃል ዘርኢ፡ ወይ ዓልየት ኣይነበረን፡ ኤርትራ ዝባሃል ዜግነት ግና ፈጠርና ካብ ጣልያን ተለቂሕና።
ናይ ሎሚ ኤርትራ ብምዕራብ ህዝቢ መንዓምርን፡ ህዝቢ በጃን ኣብ መርየት ሱዳን ኣሕዋት ኣለዉዎም። ህዝቢ ኩናማን ባዛን፡ ትግርኛ ተዛራባይ ህዝቢ፡ ህዝቢ ጀበርቲ ወሲኽካ ኣብ ትግራይ ኢትዮጵያ ኣሕዋት ኣለውዎም። ህዝቢ ቢለንን፡ ዓፋርን ኣብ ምድሪ ዛጙኤ ወሎ ኢትዮጵያ ኣለዉዎም፡ ህዝቢ ጉራጌ ካብ ጉራዕ መጻእና ይብሉ።
ካብ ኢትዮጵያ ምውላድ ዘሔፍር እንተኾይኑ? ስለምንታይ ፕረሲዳንት ኢሳያስ ወዲ ኣፈወርቂ ወዲ ኣብራሃም ወዲ ሓጎስ ወዲ ምራጭ ብዓል ተምቤን ትግራይ ኢትዮጵያ ክሓፍር ምተገብኦ። ስዒቦም፡ መኳንቲ ኤርትራ ሓጎስ ክሻን፡ የማነ ገብረመስቀል፡ ምስ ኢትዮጵያነት ዘርኢ ከምዘለዎም ማንም ሰብ ይፈልጥ።
እዛ እንፈትዋን፡ እንምነያን፡ ቢለን ዓይንና ዝኾነት ሃገር ኤርትራ! ዕድመኣ ሓጺር እኳ እንተኮነ? ዝተፈጥረትሉ 1890 ዓ.መ.ፈ. ብጣልያን እዩ። ጣልያን ካብ ንጉስ ምነሊክ ብዓል ሽዋ ከም ዝገዝኣ “ዉዕል ዉጫሌ” ኣብ ዝተገብረሉ ተፈጸመ። ናይ ዋጋ ቁጽሪ ገንዘብ “ጥብቂ ምስጢር” ኮይኒ ብገንዘብ ማርያ ትረዛ ከም ዝተኸፍለ መዛግብ ታሪኽ ይምስክሩ፡ ንመወከሲ፡ ብዶክተር/ደገዝማቲ ዘውደ ገብረስላሴ ዝተሓትመት ቅድሚ ሓደ ወርሒ ኣብ ኦዳጋ ንመሸጣ ቀሪባ ትርከብ።
ኤርትራዊነት፡ ካብ ኩናማን፡ ባዛን ጀሚሩ ክሳብ በለው ከለው፡ ቀጺሉ ሰማውያን፡ ሃማዉያን፡ የመናዉያን፡ ኣግኣዝያን፡ ስዒቡ ሃጸይ ኣላሚዳ ንግስነት ዱባርዋ ክኸውን እንከሎ። ሃጸይ ኣላሚዳ ናብ ኣኽሱም ጊዕዙ ኣክሱም ዘበነ መንግስቲ ቆርቆረ ይብል ታሪኽና።
ኣኽሱም ዘበነ መንግስቲ ምስ ፈረሰ! ብዘበነ መሳፍንቲ ተተኪኡ ክስብ ዘበነ ንጉስ ምካኤል ስሑል ገዛኢ ትግራይን ሕጂ ኤርትራ፡ ስዒቡ ደገዝማት ዉቤ ብዓል ደምብያ ጎንደር፡ ቀጺሉ ሃጸይ ተድሮስ፡ ሃጸይ ተኽለ ገርግስ ብዓል ዝጙኤ (ላስታ) ናብ ሃጸይ የውሃንስ ራብዕይ ብዓል ተምቤን። ኣስዕብ ኣቢሉ ሃጸይ የውሃን ወኪል ዝኾኖም፡ ንራእሲ ኣሉላ ኣብ ኤርትራ ገዛኢ ኮይኖም፡ ሰራየን ሓማስየን ሰምሃርን ባርካን ጋሽን በርካ፡ጋሕተላይ ሰምሃርን የመሓድሩ ነበሩ።
ሻለቃ ኣሉላ፡ መረብ ሰጊሮም ኣብ “ማይ ጎዳጉዲ ጉንደት ሰራየ” ምስ ወራሪ ግብጻውያን ኩናት ገጢሞም ምስ ተዓወቱ፡ ንተምቤን ትግራይ ኣይተመልሱን፡ ንዓዲ ተኽላይ ሓማሴ መጺኦም ተቐመጡ። ካብ ተምቤን ልዕሊ ክልተ ሽሕ (2000) ደቂ ተንቤን ሰራዊት ነበርዎም፡ እዞም ሰራዊት እዚኣቶም ኣብ ማእከል ሓምሴን ተመርዕዮም፡ ወሊዶም ተዋሊዶም ይነብሩ ኣለዉ። ራእሲ ኣሉላ ኣርብዓ ዓመት ዝገበረ ዜግነት ክረክብ ኣወጁ። ደቂ ኣርብዓ ተባሂሎም ነበሩ።
ራእሲ ኣሉላ ዶብ ኢትዮጵያ ስግር ባሕሪ ማዃኑ፡ ቅድሚ ኩናት ዶጎዓሊ ንጣልያን ኣመልኪቶሞ ነበሩ። ስለ ዘይተኣዘዘ ኩናት ደጓዓሊ ና 550 ዓሳክር ጥልያን ህልቀትን ሞትን ኣስዓበ። ንጉስ ምነሊክ መፍደይ ሕነን ዝኸውን መሳርያ 5500 ጠበንጃ፡ ኤርትራ ብ ኣሻሓት ዝቑጸር ማርያ ትረዛን መሸጣ ዉዕል ዉጫለ ኣቃላጠፈ።
ሃጸይ የውሃንስ ንድርቡሽ ወይ ማህዳውያን ናይ ሱዳን ወራር ክከላኸሉ ምስ ሰራዊቶም ንመተማ ክኸዱ ከለዉ፡ ንጉስ ምነሊክ ስምምዕ ምስ ጣልያን፡ መሸጣ ኤርትራ ተሰማሚዑ ፈጸመ። ጣልያን ካብ ባጽዕ ንዝባን ከበሳ ሓማሴን ኣተወ ኣስመራ ሰጊሩ ክስብ መረብ ብዘይ ኩናት ተፈጸመ።1890 ኤርትራ ከም ሃገር ግዝኣት ጣልያን ተባሂላ ተጸውዔት።
ኣብ ኤርትራ ብብግዜኡ ብመዉስቦን፡ ብወተሃደራዊ ዓመጸን እናቐጸል ንብዙሕ ዘበናት ክኸይድ ጸንሔን ትውልዲ ተፋረየን፡ ሕጂውን ኣይተረፈን ኣሎን።ኤርትራውነት፡ ዝተሓዋወሰ ናይ ቅዱምን ድሑርን ኣመጻጽኣን፡ ፍልሰትን ብሄራትን፡ ዓልየትን ዝተሓናፈጸ ወሎዶታት ዘለዎ ህዝቢ እዩ።
ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ኮነ ህዝባዊ ሓይልታት ኤርትራ ወይ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ኣብ ዘበነ ቃልሲ” ወጽዓ ህዝቢ ኤርትራ ኣሚኑ ዝድግፈናን ዝቃለስ ምሳናን ኤርታዊ እዩ” ዝብል ጭርሖ ነበረ።
ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ብወርሒ ግንቦት 1991 ኣስመራ ኣትዩ፡ ነጻነት ኤርትራ ምስ ተቖጻጸረ፡ ረፈረንዱም ክገብር ስለ ዝነበሮ! መን እዩ? ንረፈረንዱም ዘድምጽ? ዝብል ሕቶ ካብ ማሕበረሰብ ዓለም ስለ ዝቐረበ፡ ነዚ ዝስዕብ እማመ ከም ዘቕረበ ብኣዋጅ ክዝከር ይግባእ።
- ኤርትርዊ ብኣቡኡን ብኣዲኡን ዝኾነ/ዝኾነት፡
- ብኣቦ ወስ ብኣደ ዝውለድ፡
- ብቕድሚ 1929 ናብ ኤርትራ ዝፈለሱ
- ብቕድሚ 1974 ኤርትራ ዝተወልዱ ወይ ልዕሊ 20 ዓመት ዝተቐመጡ
ዝብል እማመ ወጺኡ ህግሕኤ መሰረት ዜግነት ኤርትራ ከምዝነበረ ዝርሳዕ ኣይኮነን።
ብኣእምሮ ምዝካር ስለ ዝኾነ ንመረጋገጺ ኣዋጅ “እማመ ረፈረንዱም ኤርትራ” 1992 ተመልከቱ።
ኣብ ኤርትራ ሓደ ሃይማኖት ወይ ሓደ ብሄር ስለ ዘየልቦ ሓደ ኣብ ልዕሊ ሓደ ከሽካዕልል ኣይግባእን።
ኤርትራውነት፡ ኣብ ኤርትራ ዝተወልደ ቀዳምነት ዘይዋሃበሉ ምንም ምኽንያት የልቦን? ሓልፍነት ህዝብን ሃገርን ንኽወስድ እሙንን ርጡብን፡ ብቕዓትን፡ ክእለትን፡ ፍትሓውነትን፡ ጹረትን፡ ተዓግስነት ክህልዎ ኣለዎ ማለት ናይ ጭዋታት እዩ።
እቶም ኣብዚ ሰዓት እዚ ተገደስቲ መሲሎም ኣብ ኣእምሮ ዜጋታት ጥርጠራ ንኸሕድሩ ዝጽዕሩ ብስም ተገዳስነት ንነብሶም ዘይጸረዩ ብዝረኸብዎ ኤርትራዊ ዜግነት ዝጠራጠሩ፡ እዚ ናይ ኤሳያስ ስርዓት ጥራሕ እዩ ዝሕልወና ዝብሉ ብነብሶም ዘይታኣማመኑ ጭልቅዕ ኣተሓሳስባ ዘለዎም ጥራሕ እዮም ክኾኑ ዘለውም።
ኣብዚ እዋን እዚ ዘበነ ጸነተ ምፍልላይን፡ ምብትታንትን፡ ተጣራጣርነት፡ ዘይእሩም፡ ኣተሓሳስባብን፡ ኣነ ይፈልጥ እናበለ መናፍሕ 003 ናይ ህግደፍ ዘንጸባርቕን፡ ዓንቃፊ ስነ ሓሳብ ዝዝርግሕ ከነለልዮ ይግባእ። ምንም እኳ ብስም መሰል ናይ ምጽሓፍን፡ ናይ ምዝራብን፡ ናይ ምሕሳብን፡ ሱቕ ናይ ምባል መሰሎም ሕሉው እንተኾነ፡ ሓቅነትነቱ ንምጽራይ ናይ ኩሉ ዜጋ ሓልፍነት እዩ።
ኤርትራውነት፡ ኣብ ኤርትራ ዝተወልደ፡ ኤርትራውያን ዝተመርዓወን መሰል ከምዘለዎ ክንፈልጥ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ መሰልን ግደታን፡ ሓላፍነትን ከምዘለዎም ከነኽብሮ፡ ናይ ኩሉ ዜጋ እዩ።
ዓወት ንዉጹዕ ህዝብና
ሃይለ ገብረትንሳኤ
ዘብሄረ ሰራየ
ኢንድያናፖሊስ ኢንድያና
31 ሓምለ 2015


text:
ጠበቓታት
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 28 6 2019
ክኢላ ሕጊ፡ ኣብ ሽወደን ቍጽጽር ዚግበረሉ ሞያ እዩ። እዚ ድማ እቲ ብተመሳሳሊ ኵነት ከምቲ ዲግሪ ናይ ሽወደን ትምህርቲ ዘለዎ ሰብ ክሰርሕ ዚደሊ ናይ ወጻኢ ዲግሪ ዝረኸበ ክኢላ ሕጊ፡ ከምዚ ዓይነት ዲግሪ ክህልዎ ኣለዎ ማለት እዩ።
ንኸም ዳኛታት፡ ጠበቓታትን ኣኽበርቲ ሕግን ዝኣመሰለ ገለ ጉጅለታት ሞያተኛታት፡ ሓደ ናይ ሽወደን ዲግሪ ክህልዎም ናይ ግድን እዩ። ኣብ ሽወደን፡ ናይ ክኢላ ሕጊ ዲግሪ ናይ ኣርባዕተ ዓመትን ፈረቓን ናይ ምሉእ ግዜ ትምህርቲ እዩ።
ተወሳኺ ትምህርቲ
መመላእታ ትምህርቲ ንዝደልዩ ወጻእተኛታት ክኢላታት ሕጊ ክልተ ኣማራጺታት ኣሎ።
ሕጹይ ክኢላ ሕጊ ስዊድን
ሕጹይ ክኦላ ሕጊ ስዊድን ኽትኮኑ እንተደሊኹም፡ ኣብ ሓደ ካብቲ ኣብ ስዊድን ዘሎ ፕሮግራማት ስልጠና ዳንነት ንኽትኣትዉ ከተመልክቱ የድልየኩም። ኣብዚ ግዜ'ዚ፡ ፕሮግራማት ስልጠና ዳንነት፡ ኣብ ስዊድን ኣብ ሽድሽተ ዩኒቨርሲታት ይውሃብ ኣሎ። ንሳተን ድማ ዩኒቨርሲቲ ስቶክሆልም፡ ዩኒቨርሲቲ ጐተንበርግ፡ ዩኒቨርሲቲ ኡፕሳላ፡ ዩኒቨርሲቲ ላንድስ፡ Umeås ከምኡውን ዩኒቨርሲቲ Örebro እየን። ኣብዚ ፕሮግራማት'ዚ እንተኣቲኹም፡ እቲ ኣብ ወጻኢ ሃገር ዝረኸብክሙዎ ዲግሪ፡ ከም ክረዲት ክሕሰበልኩም ከተመልክቱ ትኽእሉ ኢኹም።
ተወሳኺ ትምህርቲ
መመላእታ ትምህርቲ ኣብ ናይ ሽወደን ዩኒቨርሲቲን ኮለጅን ይዳለው። ንናይ ትምህርቲ ቁጠባዊ ደገፍ የብቅዑን 1-2 ዓመት እዩ ዝወስድ።


text:
ሓደ ካብ ዘድንቖም ስነ-ጥበበኛታት ኤርትራ`ዩ፣ ኩለንትናኡ ስነ-ጥበብ እዩ !! ንደንደን እስማዒል @Denden Harmony ግለጾ እንተዝበሃል ሰፊሕ ዝርእይን ዓቢ ዝሓልምን ስነ-ጥበበኛ`ዩ ምበልኩ። ንሱ ብዙሓት ብሉጻት ናይ ደርፊ ግጥሚታት ዝሓደመ ከምኡ ውን ብዙሓት ብሉጻት ዜማታት ዝዘየመ`ዩ። ኣብ ድራማን ዳይረክቲንን ውን ሰናፍ ኣይኮነን፣ ብዙሓት መሳርሒ ሙዚቃ ይፍትን`ኳ እንተኾነ ኣብ ጊታር ልዑል ምልከት ኣለዎ።
ንስነ-ጥበብ ካብ ግዜ ህጻንነቱ ብቤት ትምህርቲ
ኣቢሉ`ዩ ተለልይዎ፣ ቀጺሉ ድማ ምስ ጉጅለ ባህሊ ኣሰር ተጸምቢሩ። ንዓመታት ድማ ኣብ ቤት ትምህርቲ ሙዚቃ ኣስመራ ኣብ ኤርትራ
ዝለዓለ ናይ ደረጃ ናይ ስነ-ጥበብ ትምህርቲ ቀሲሙ። ክሳብ ሕጂ ምስ ዳኒ ሬጌ፣ ብስራት ኣረጋይ፣ ኣብርሃም ኣቢ፣ ኣሌክሳንደር ካሕሳይ፣
ኢሳቕ ዑቕባይን ካልኦት ስነ-ጥበበኛታትን ንዓመታት ሰሪሑን ብዙሕ ኣበርኪቱን። ብባህላዊ መሳሪሒታት እትጻወት ጉጅለ ባህሊ ቦባ ዝመስረተን ብዙሕ ሙዚቃዊ ስርሓት ዘወሃሀደን እዩ። ብዘይካዚ ምስ ጉጅለባ ባህሊ ቦባ ብምዃን ንባህላዊ ሙዚቃናን ዜማታትና ምዕቡል ሙዚቃዊ ውህደት/ኣሬንጅሜንት ንክህልዎምን ከተኣታትወሎም
ዝጸዓረን ኣብ ዓወት ዝበጽሐ ጻዕራም መንእሰይ`ዩ።
ሕልሚ ደንደን ኤርትራዊ ሙዚቃ ንምፍጠር`ዩ።
እዚ ማለት ከም ሬጌ ናይ ጀማይካ፣ ካንትሪ ሚውዚክ ናይ ኣመሪካን …ወዘተን ማለት`ዩ። ኣብ ኤርትራ ልዕሊ 50 ዝበጽሑ ባህላዊ መሳርሒታት
ሙዚቃ ከምዘለዉ ይፍለጥ፣ ኩሎም ብግቡእ ክጽንዑን ክምለኹን ኣለዎም በሃላይ ድማ`ዩ። ከይጠፍኡ ከኣ ብኣኦም ተጠቒምካ ብሉጽ ስነ-ጥበባዊ
ስራሕ ክስራሕ ከምዘለዎ ውን ቀጻሊ ዝብሎ ዘረባ ጥራይ ዘይኮነስ ብዓቕሙ ውን ሓርኮት ዝብል መንእሰይ`ዩ።
ከምዚኦም ዓይነት ሰባት ክህይሱን ብዛዕባ ስነ-ጥበብ
እንተተዛረቡን የጥዕመሎም ጥራይ ዘይኮነ፣ እቲ ከምዚ ከማና ብዙሕ ፍልጠት ናይ ስነ-ጥበብ ዘይብሉ ዓቢ ትምህርቲ`ዩ። ሎሚ ዘለዉ
ብዙሕ ዘይበሰሉ ሃየስቲ ግን ወልሓንቲ ዘይፈልጡን ዘፍረይዎ ነገር ዘይብሎም ክነሶም፣ ኣብ ሓፋሽ ወጺኦም ብውልቂ ንስነ-ጥበበኛታት
ክዝንጥሉን ከጥቅዑ ንርእይ ኣሎና። ዓገብ ዘብል ነገር ከኣ`ዩ…
ዝኾነ መንእሰይ ስነ-ጥበበኛ ኤርትራ ንደንደን
ዘይፈልጦ የሎን። ምኽንያቱ ኣብ ብሉጻት ስራሓት ምፍራይ ወትሩ ተኣልዩ ኣይፈልጥን`ዩ። እዚ ፍሽኽታ ዝኣመሉ መንእሰይ ኣብ ዓበይቲ
ስነ-ጥበበኛት ዘለዎ ኣክብሮት ኣዝዩ ዘገርም`ዩ። ንሱ ብቓላቱ `ከይትትክንይዎም` በሃይ`ዩ። ምኽንያቱ ክንዳኦም ከይሰራሓና ብዛዕባኦም
ክንዛረብ ግቡእ ኣይኮነን ኢሉ ስለ ዝኣምን`ዩ። ንሱ ጥራይ ዘይኮነ ውን ነዞም ነኣሽቱን ሓደስቲን ስነ-ጥበበኛታት ምትብባዕን ምእላይን`ዩ
ዘድልዮም እምበር ብኣልማማ ብጸርፊን ኣሉታውነትን ምጥቃዕ ግን ንገስጋስ ስነ-ጥበብ ሃገርና ዕንወት`ዩ ይብል።
ኣብ መወዳእታ ድማ እዞም ሃየስቲ ኢና በሃልቲ
ተጋጊኹም ሰብ ተጋግዩ ከይትህልዎ ነብስኹም ፈትሹ።
ሓውና ደንደን፣ ካባኻ ብዙሕ ክንጽበ ኢና !!
ብዛዕባ ናይ ሄለን መለስ ከመይ ኢለ እትብል ደርፊ ብዑምቀት ሃይስዋ ኣሎ`ሞ ኣብዛ ሊንክ ኣላትኩም


text:
ዲናር ሕሩይ ይበሃል። ኣብ ኣስመራ ኤርትራ ተወሊደ ዓብየ። ናይ ላዕዋይ ደረጃ ትምህርቲ ድሕሪ ምዝዛመይ ድማ ኣብ ሚኒስትሪ ዜና ንኣስታት 6 ዓመታት ከም ጋዜጠኛ ኮይነ ኣገልጊለ። ኣብዚ ግዜ’ዚ ድማ ኣብ ከታማ ፓሪስ ይቕመጥ ኣለኹ።
ዳርጋ ኩሎም ጽሑፋተይ ምስ ሂወት ኤርትራውያን ዝተኣሳሰሩ ኮይኖም መጽናዕታዊ ድማ እዮም። እዚ ማለት ዝተፈላለዩ መጽሓፍቲ፡ ጽሑፋንት ሰባትን ብምዉካስ’የ ዝጽሕፎም። እቲ ምኽንያት ከኣ ዝኾነ ሰብ ኣብ ዘንብበሉ ግዜ መእንቲ ክመሃርን ክዘናጋዕን ዝብል ሓሳብ’የ።
ክቡራት ኣምበብቲ ጽሑፋተይ፡ ዕላማ እዛ ወብሳይት ናተይ ናይ ምጽሓፍ ጥሙሕ ንምርዋይን፡ ገለ ዝተሰመዓኒ ነገራት ብናተይ ኩርናዕ ርእየት ፈይ ክብል’የ ጀሚረያ። ካብ ግዜ ናብ ግዜ ከኣ በጻሕታ እንዳ ዓበዩ ይኸዱ ኣለዉ።
ኣነ ከምዚ ዓይነት ተበግሶ ኣብ ምምዕባል ቋንቋ ትግርኛን ምዕባይ ቁጽሪ ኣንበብቲን ልዑል ከምዝኾነ ይኣምን። ምስ ግዜ ድማ ብቋንቋ እንግሊዘኛ ጽሑፋት ከበርክት’የ። ምኽንያቱ ብዛዕባ ሃገርና ብዙሕ ዘይተጻሕፈን ወጻእተኛታት ዘይፈልጥዎ ሃብታም ታሪኽን ትሕዝቶ ባህሊን ስለ ዘሎና።
ኣብ ጽሑፋተይ ዘለኩም ርእይቶ ምስ ትጽሕፉለይ፡ እንዳ ተሓጎስኩ ክምልሰልኩም’የ።
ሳብስክራይብ ኣይትረስዑ
ኣብ ቀጻሊ ብኻልእ ጽሑፍ የራኽበና!!
ሓውኩም ዲናር ሕሩይ (ዶን)


text:
Radio Erena: 20 February 2015
ንኤርትራን ጅቡትን ንምሽምጋል ብቐጠር ዝተወስደ ተበግሶ ኣብ ሓሙሽተ ዓመቱ ዝኾነ ውጽኢት ከምዘይተረኽቦ ፕረዚደንት እስማዒል ዑመር ጉለ ገሊጹ።
ፕረዚደንት እስማዒል ጉለ ብተወሳኺ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ስልጣን ክሳብ ዘሎ ምስ ኤርትራ ዕርቂ ክህሉ ኣጸጋሚ ምዃኑ ኣንፊቱ።
ፕረዚደንት እስማዒል ዑመር ጉለ ኣብ ፈረንሳ ምስ እትሕተም ሰሙናዊ መጽሔት ዥን ኣፍሪክ ኣብ ዘካየዶ ሰፊሕ ቃለ መጠይቕ፣ ምስ ጎረቤት ሃገር ኤርትራ ዘለኩም ንነዊሕ ዝጸንሐ ሕማቕ ዝምድና፣ ንመጻኢ ዝመሓየሽ ዶ ይመስለካ ንዝብል ሕቶ ኣብ ዝመለሰሉ እዋን፣ ብዛዕባ ናይ መጻኢ ዝምድና ዝፍለጦ የብለይን ኢሉ ድሕሪ ምጅማር፣ እቲ ናይ ቀጠር ናይ ሽምግልና ተበግሶ ግና ኣብ ሓሙሽተ ዓመቱ ዝኾነ ውጽኢት ከምዘይብሉን ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዕርቂ ምግባር ኣጸጋሚ ምዃኑን ጠቒሱ።
ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ሰላም ክትገብር ኣይከኣለትን ዝበለ እቲ ፕረዚደንት፣ ጅቡቲ ምስ ኢትዮጵያ ዘለዋ ጥቡቕ ዝምድና ድማ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ከምዘይጻወሮ ኣመልኪቱ።
ፕረዚደንት ጉለ፣ ኤርትራ፣ ኣብ ትሕቲ ምልኪ ፕረዚደንት ኢሳይያስን ብቀረባ ዝቖጻጸሮም ትሽዓተ ጀነራላቱን ትመሓደር ኣላ ክብል ድሕሪ ምግላጹ ድማ ምስ ከምዚ ዓይነት ኣካይዳ ዝኾነ ነገር ዝከኣል ኣይኮነን ክብል ደምዲሙ።
ኣብ ጉዳይ’ቲ ኣብዚ ዓመት’ዚ ክካየድ ተወጢኑ ዘሎ ምርጫ ብዝምልከት ንዝቀረበሉ ሕቶፕረዚደንት እስማዒል ዑመር ጉለ፣ ፋራሕ ብዝተባህለ ፖለቲከኛታት ዝምራሕ ምንቅስቓስ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝተባህለ ውድብ ምስ ፕረዚደንት ኤርትራ ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ርክብ ብምምስራቱ ብኽድዓት ሃገር ስለዝተኸሰሰ፣ ካብዚ ናይ ምርጫ መስርሕ ከምዝተኣልየ ኣረጋጊጹ።
ፕረዚደንት እስማዒል ዑመር ጉለ ብዛዕባ ኤርትራ ኣመልኪቱ ንመጽሔት ዥን ኣፍሪቃ ዝሃቦ መግለጺታትን፣ ዝምድና ኤርትራን ጅቡትን ኣብ ኣዝዩ ሕማቕ ደረጃ ከምዝርከብ ዘነጸረ’ዩ።
እቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ጅቡትን ዝተላዕለ ምስሕሓብ፣ ብመንጎኝነት ቀጠር ናይ ሽምግልና መስርሕ ይካየደሉ ከምዘሎን ፕረዚደንት ኢሳይያስ ድማ ‘ኣብ ዝኣመናዩ ኢድ ወዲቑ ኣሎ’ ክብልን እኳ እንተገለጾ፣ ፕረዚደንት ጉለ በንጻሩ እቲ ናይ ሽምግልና መስርሕ ኣብ ሓሙሽተ ዓመቱ ዝኾነ ውጽኢት ከምዘይተረኽቦ’ዩ ሓቢሩ።
እቲ ፕረዚደንት፣ ናይ ቀጠር ተበግሶ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ውጽኢት ከርኣየሉ ዘይክኣለ ምኽንያት እኳ እንተዘይሓበረ፣ ሓደ ካብ ኣውራ ጠንቕታት ግና መንግስቲ ኤርትራ ብዛዕባ ምሩዃት ኵናት ጅቡቲ ሓበሬታ ከይህብ ምሕንጋዱ ምዃኑ’ዩ ዝጥቀስ።
ኣብቲ ኣብ ሰነ 2008 ዝተኻየደ ኵናት፣ ጅቡቲ 19 ምሩዃት ኩናት ኤርትራ ከምዝሓዘት ክትገልጽ እንከላ፣ መንግስቲ ኤርትራ ዝኾነ ሓበሬታ ኣይሃበን።
መንግስቲ ጅቡቲ ግና ኣብ ኤርትራ ብውሕዱ 17 ምሩዃት ኵናት ኣለውኒ ክብል’ዩ ዝስማዕ።
===========================


text:
Radio Erena: 05 February 2018
ሱዳን ኣብ የመን ኣዋፊራቶ ዘላ ሰራዊት ክትስሕብ መራሒ ናይቲ ብሑቲ ዝፍለጥ ዕጡቕ ሓይሊ ኣጠንቂቑ።
ኣልሑቱ ብተሌቪዥን ሃገሩ ኣብ ዘመሓላለፉ፣ ህዝቢ ሱዳን ደቁ ኣብ ሓድሕድ ኩናት የመን ክኣትዉ ድሌት ከምዘይብሉ ብምሕባር፣ ኣንጻር እዚ ናይ ፕረዚደንት ኣልበሽር ውሳኔ ከቓወም ጸዊዑ።
ፕረዚደንት በሽር ምእንቲ ገንዘብ ክብል፣ ንረብሓታት ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን የገልግል ኣሎ ዝበለ እትኢ መራሒ፣ እዘን ሃገራት ንየመን ንምግምማዕ ኣጀንዳ ኣመሪካ ኣብ ምስሳይ’የን ዝርከባ ክብል ወቒሱ።
ሱዳን ኣብ ጎኒ ስዑዲ ዓረን ሕቡራት ኢማራትን ዝተሰለፈ ኣስታት ሓደ ሽሕ ሰራዊት ናብ የመን ከምዝልኣኸት ኣይርሳዕን።
ሑቲ ኣቐዲሙ’ውን፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ልዕሊ የመን መጥቃዕቲ ንኽትፍጽም፣ መንግስቲ ኤርትራ ወደብ ዓሰብን መዓርፎ ነፈርትን ምፍቃዱ ከምዝኾነነ ኣይርሳዕን።
ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ዝመራሕቱ ኤርትራ እትርከበን መላፍንቲ ዘለዎ ሓይልታት ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ፣ ቢሎናት ዝግመት ሓይሊ ገንዘብን ዘመናዊ ኣጻውርን ኣሚኑ ኣብ የመን ዘካይዶ ዘሎ ኵንት ፍረ ከምዘይረኸበሉ ብሰፊሑ ይግምገም።
======================


text:
ኣብ ኣልጀርያ ሎሚ ረቡዕ ሓንቲ ወተሃደራዊት ነፋሪት ኣብ ከባቢ ርእሰ ከተማ ኣልጀርስ ወዲቓ 257 ሰባት ከምዝሞቱ ተሓቢሩ።
ብመሰረት ዝተረኽበ ሓበሬታ እታ ነፋሪት 30 ኪሎ ሜተር ደቡብ ካብ ርእሰ ከተማ እታ ሃገር ኣልጀርስ ከምዝወደቐት ብተወሳኺ ተፈሊጡ።
ኣብታ ነፋሪት መብዛሕትኦም ወተሃደራውያን ኣባላትን ስድራቤታቶምን ዝነበሩ ክኾኑ እንከለው: ሚኒስትሪ ምክልኻል ኣልጀርያ ነቲ ሓደጋ ኣመልኪቱ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ካብቶም በቲ ሓደጋ ካብ ዝሞቱ እቶም 147 ተሳፈርቲ እቶም ካልኦት 10 ድማ ኣባላት እታ ነፋሪት ምንባሮም ኣረጋጊጹ ።
ጠንቂ ሓደጋ ናይታ ነፋሪት ዛጊት ኣይተፈልጠን። ምክትል ሚኒስተር ምክልኻል ኣልጀርያ ኣሕመድ ገይድ ሳልሕ ኣብቲ ናይ ሓደጋ ቦታ ብምብጻሕ ዑደት ድሕሪ ምግባሩ: መርመራ ክግበር ትእዛዝ ምምሕልላፉ: እቲ ካብ ሚኒስትሪ ምክልኻል እታ ሃገር ዝወጸ መግለጺ ኣነጺሩ።
እታ ሓደጋ ዘጋጠማ ወተሃደራዊት ነፋሪት ኣልጀርያን ቦውፈሪቕ ካብ ዝተባህለ ኣብ ከባቢ ርእሰ ከተማ ኣልጀርስ ካብ ዝርከብ ወተሃደራዊ መዕርፎ ነፈርቲ ዝተበገሰት ምንባራ ብተወሳኺ ተሓቢሩ ኣሎ።


text:
Radio Erena: 24 February 2020
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣትሒዛ ልዕሊ 100 ዝኸውን ጽዕነት ኣጽዋር ናብቲ ብጀነራል ሓፍታር ዝምራሕ ዕጡቕ ሓይሊ ከምዝልኣኸት ብሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጦ ዘለዎ መንግስቲ ሊብያ ወቒሱ።
ኣገልግሎት ዜና ቱርኪ፣ ኣናዱሉ ብዘቕረቦ ጸብጻብ መሰረት፣ እቲ መንግስቲ ሎሚ 24 ለካቲት ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ኣስታት 6200 ቶን ዝግመት፣ ዝተፈላለየ ኣጽዋር ዝጸዓና ነፈርቲ ካብ ኢማራት ተበጊሰን ንኤርትራ፣ መዓርፎ ነፈርቲ ዓሰብ ከም መሰጋገሪ ወይ ትራንዚት ተጠቒመን ይመጻ ከምዘለዋ’ዩ ጠቒሱ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ንኤርትራ ከም መሰጋገሪ እናተጠቕመት ናብ ጀነራል ሓፍታር ኣጽዋር ምልኣኻ ነቲ ብሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ሊብያ ዝተነብረ፣ ብውሳነ 1970 ዝፍለጥ እገዳ ኣጽዋር ዝጥሕስ ምዃኑ መግለጺ መንግስቲ ሊብያ ኣመልኪቱ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ንጀነራል ሓፍታር ንምድጋፍ፣ ብነፈርቲ ናብ ሊብያ እትልኮ ዘላ ኣጽዋር፣ ንመዓርፎ ነፈርቲ ዓሰብ ከም መሰጋገሪ ትጥቀመሉ ምህላዋ ሬድዮ ኤረና ኣብ ናይ 20 ጥሪ ፈነወኣ ምቅልሓ ዝዝከር’ዩ።
ኣብቲ እዋን’ቲ፣ ኣብ ከባቦ ኣቡዳቢ ካብ ዝርከብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣልዛፍራ ዝተበገሳ ናይ ጽዕነት ነፈርቲ፣ ኣብ ዓሰብ ድሕሪ ምዕራፈን፣ ኣህጉራዊ ክሊ ማይ ቀይሕ ባሕሪ ተኸቲለን፣ ናብ መዓርፎ ነፈርቲ ካይሮ ከምዝኣትዋን፣ ካብኡ ድማ ናብ ሊብያ ከምዝሰርግራን’ዩ ተጠቒሱ።
ስዑዲ ዓረብ፣ ሕቡራት ኢማራትን ግብጺ፣ ኣንጻር’ቲ ብሕቡራት ሃገራት ተፈላጥነት ዘለዎ ብፈይዝ ኣል ሲራጅ ዝምራሕ ወግዓዊ መንግስቲ ሊብያ ንዝዋጋእ ዘሎ ጀነራል ሓፍታር ክድግፋ እንከለዋ፣ ቱርኪን ቀጠርን ድማ ነቲ መንግስቲ ከምዝሕግዛ ይፍለጥ።
ኣብ የመን ዘካየድኦ ኵናት ዓወት ክሰልጠን ዘይክኣለ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን፣ ንኤርትራ ከም መደበር ሎጂስቲክን መናሃርያ ህጹጽ ስርሒታትን ክጥቀማላ ጸኒሐን’የን።
ኣብዚ እዋን’ዚ፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣንጻር መንግስቲ ሊብያ ንዝካየድ ኵናት እትልእኮ ድጋፍ፣ ዓሰብ ከም መሰጋገሪ ትጥቀመላ ከምዘላ’ዩ ተቓሊዑ።
==================


text:
ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ኣውዒሎምዎም ንዝዋዓሉ ሰራሕተኛታት‘ቲ ቤት ዕዮ ብናይ ኣስመራ ኣቆፃፅራ ምሸት ሰዓት 9:30 ከምዝለቀቁ፣ተቋሪፆም ዝዋዓሉ ፈነወ ቴሌቭዥንን ሬድዮን ኤርትራ‘ውን ካብ 9:30 ናይ ምሸት ጀሚሩ ንስሩዕ ፈነወኦም ከምዝጀመሩ እቲ ዜና ሓቢሩ።ስለምንታይ እቶም ፈነወታት ከምዝተቋረፁ ግና መብርሂ ኣይሃቡን።
ፈነወ ሬድዮን ቴሌቭዥን፣ሓደ ጋዜጠኛ ሕገ-መንግስቲ‘ታ ሃገር ይከበር፣ኩሎም ፖለቲካዊ እሱራት ንክፍትሑ ብድሕሪ ዘስመዖ መፀዋዕታ ነበረ ሃንደበት ዝተቋረፁ።
ክፍሊ ሰብኣዊ መሰላት ሕ/ሃ፣ሽዱሽተ ሚልዮን ዝህዝባ ኤርትራ ካብ 5 - 10 ሽሕ ፖለቲካዊ እሱራት ኣለውዋ ይብል።
መንነቶም ክግለፅ ዘይደለዩ ብርክት ዝበሉ ሰራሕተኛታት ምንስቴር ዜና ኤርትራ፣እቶም ድሩዓት ማካይን ዝሓዙ ወትሃደራት፣ሎሚ ንጉሆ ምስ ቅሬተኦም ዝሓዘ ፅሑፍ ከምዝመፁ ጠቂሶም።እንተኾነ ትሕዝቶ‘ቲ ጠለቦም ወይካኣ እቲ ምስሕሓብ ከመይ ከምዝተፈትሐ ፅፁይ ሓበሬታ ዛጊድ የለን።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ኣብ ኤርትራ ኤምባሲ ኣሜሪካ፣ዜጋታት ኣሜሪካ ኣብ‘ታ ርእሰ-ከተማ ጥንቁቅ ምንቅስቃስ ንክገብሩ ምዒዱ‘ሎ።ኣብ ገለ ከባቢታት ኣስመራ ወትሃደራዊ ምንቅስቃስ ከምዝወሰኸ‘ውን እቲ መግለፂ ይሕብር።
ስሳስ ሽዱሽተን ዓመት ዝዕድሚኦም ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ፣እታ ሃገር ካብ ኢትዮዽያ ካብ ዝተፈለየትሉ ዕለት ጀሚሩ ንኤርትራ ኣብ ምምራሕ ከምዝርከቡ ዝፍለጥ‘ዩ።
ኤርትራ ፅኑዕ ቁፅፅር ዘለዋን ብሕልፊ ንወፃኢ ዕፁውቲ ኮይና ዘላን ሃገር‘ያ።
ብዛዕባ‘ቲ ናይ ሎሚ ሶኒ ተጓንፎ፣መብርሂ ንክህቡ ንሰበ-ስልጣን መንግስቲ ተደጋጋሚ ፃዕሪ ተገይሩ ኣይሰለጠናን።
ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕ/ሃ ቅድሚ ሰለስተ ዓመት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ማዕቀብ ከምዘንበረ ይዝከር።ኣብ ኤርትራ ንደባይ ተዋጋእቲ ተዕጥቅ‘ያ ብዝብል ምኽንያት።


text:
ክትፋታሕ ምስ እትደሊ ንቤትፍርዲ ተወከስ። እቲ ቤትፍርዲ ንፍትሕ ምስ ወሰነ ነቲ ሓበሬታ ናብ ስካተቨርከት/ቤትጽሕፈት ቀረጽ፡ ኪልእኮ እዩ፡ ስካተቨርከት ድማ ነቲ ፍትሕ፡ ውዱእ ምስ ዚኸውን፡ ኣብቲ ህዝባዊ መዝገብ ኪምዝግቦ እዩ።
እቲ ናይ ምዝጉብ ተጻማድነት (registrerat partnerskap) ፍትሕ ብቤትፍርዲ ኪወሃብ ከሎ እውን ተመሳሳሊ መስርሕ እዩ ዚካየድ። ክትፋታሕ ምስ እትደሊ ከመይ ክትገብር ከም ዘሎካ ንምፍላጥ ኣብቲ ናይ ሽወደናዊ ኣብያተፍርዲ ወብሳይት ተመልከት።
ቤትፍርዲ ክልተ ምስክር ልደት/ፐርሾንበቪስ ከተተሓሕዝ ይደልየካ - ሓደ ናትካ፡ ሓደ ድማ ናይቲ ትምርዓዎ ዘሎኻ። በቲ ናይ ወብሳይትና ፎርም ጌርካ ናይ ፍትሕ ፐርሾንበቪስ ክትእዝዝ ትኽእል። ድሕሪ ክልተ ናይ ስራሕ መዓልታት እቲ ፐርሾንበቪስ ናብቲ ምዝጉብ ወይ ናብቲ ፍሉይ ኣድራሻኻ ይለኣኽ።
ኣብ ወጻኢ ሃገር እተፋታሕካ ምስ እትኸውን፡ እቲ ፍትሕ ኣብ ህዝባዊ ወይ ናይ ክብሪ መዝገብ ኪምዝገበልካ ክትጥይቕ ይግበኣካ። ነዚ ንምግባር ናብቲ ኣብ ጥቓኻ ዚርከብ ናይ ኣገልግሎት ኣብያተጽሕፈት ኪድ፡ ነቲ ፍትሕ ንኺምዝግቡልካ ድማ ሕተቶም። ግን ነቲ ናይ ፍትሕ ብዪን ምሳኻ ክትማልኦ ይግባእ። እቲ ናይ ፍትሕ ብዪን እተደምደመ/ውዱእ ኪኸውን ይግባእ።
እቲ ኣብ ወጻኢ እተገብረ ናይ ምእካብ ወይ ናይ መናብርቲ ፍትሕ እውን ድምዱም ወይ ውዱእ ኪኸውን ይግባእ።
ሕቶ ምስ ዚህልወካ ናብቲ ናይ ስካተቨርከት ክፍሊ ሓበሬታ ብ ደውል 0771-567 567.


text:
ኣገባብ ምቕርራብ ሃገራዊ ዋዕላ
ብኣንቶንዮ ተስፋይ
27 መጋቢት 2010
መወዳእታ ሳልሳይ ክፋል
ሃገራዊ ዋዕላ ክሳብ ሕጂ ዘይተተግበረሉ ናይ ባዕሉ ምኽንያት ኣለዎ። ሃገራዊ ዋዕላ ክሳብ ሕጂ ኣይተገብረን’ሞ፡ ግዜ ስለ ዝሓለፎ ንሰማማዕ ኣይንሰማማዕ ግድነት ሎሚ ክኸውን ኣለዎ ማለት ከኣ ካብ’ቲ ሃገራዊ ዋዕላ ከይተገብረ ዝሓለፈ ዝሓሸ ሃለዋት ከምጽእ’ዩ ዝብል እምነትን ዘለዎ ከምኡ ክኣምኑ መሰሎም’ዩ።
ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይ’ዚ ኣገባብ ኣቀራርባ ሃገራዊ ዋዕላ፡ በቲ ኣብ ቻርተር ይኹን ኣብ ቅዋም ኤ.ዲ.ኪ ሰፊሩ ዘሎ ስምምዓትን ውሳኔታት ሓደ እቲ ስልጣን ንህዝቢ ክወሃብ ኣለዎ ዝብል ክዛረበሉ ከም ዝደሊ ኣመልኪተ ነበርኩ። እወ፡ እቶም ኩሉ ኣባላት ውድባንት ኣብ ኪዳን ዝተሰማምዕሎም ነጥብታት ኣብ ሰነድ ሰፊሮም ኣለዉ።
ኣብ’ዚ ሕጂ ንርከበሉ ዘሎና መስርሕ ደሞክራሲያዊ ቃልሲ ኤርትራ፡ ቀጥታዊ ስልጣን ንህዝቢ ምርካብ ብኣተሃላልዋናን፡ ማለት ኣብ ደረጃ ምቕዋም ዘሎ ሓይልታት ኣብ’ቲ መቐያይሮ ስልጣን ከይበጽሐ፡ ዲክታቶሪያዊ ስርዓት እንዳሃለወ፡ ሃገር ትመሓደረሉ ቅዋም ኣብ ዘይሃለወሉ፡ ንህዝቢ እዚ’ዩ ስልጣንካ ምባል ዘሸግር’ኳ እንተዀነ፡ ንህዝቢ ኣብ ነካይዶ መስርሕ ቃልሲ ተሳትፎኡ ከዕዝዝ፡ ሓሳቡ ከስፍርን ክገልጽን፡ ሓበሬታ ክረክብን፡ ኣብ ውሳኔ ክበጽሕ ካብ’ቲ ዘየካትዕ ምስት’ቲ ህሉው ፖለቲካዊ ኩነታት ከከም ናህሩ ክጓዓዝ መሰሉ እዩ።
ናብ’ቲ ጽባሕ ንሰጋገረሉ፡ መድረኽ ደሞክራስን ፡ ፍትሕን ግዝኣተ ሕግን ድማ ሎሚ እምነ ኵርናዕ ዘቐመጠ፡ ሰረት ዘንበረን፡ ክኸውን ኣለዎ። እቲ ምስ ህዝቢ ከራኽበናን ሓያል ዝምድናን ምትእስሳርን ከረጋግጸልና ዝኽእል ከኣ እቲ ቅንዕናን ግሉጽነት እነዘውትሮ መሪሕ ግደታታና’ዩ።
እቲ ሕቶ ሕቶ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ጥራሕ ገቢሮም ዝወስድዎን፡ ወይ ከኣ እቲ ጉዳይ ብኡ ደረጃ ክንበብ ዝደልይዎ ኣለዉ። እዚ ግን ጌጋ’ዩ። ህዝቢ’ውን ብዛዕባ ሃገራዊ ዋዕላ እንተዝሕተትስ፡ መዓስ ፈሊጡ በየን መንገዲ ተሓቢሩ ተሓቲቱ መልስ ክህብ እንተዝግበር ክንደይ ጽቡቕ ነይሩ።
ብኤ.ዲ.ኪ ዝተማእከለ፡ ካብ ህዝቢ ንዝቀረቡ ሓሳባት ጠርኒፉ ብሰነዳዊ ንድፊ፡ ንኣባላት ውድባትን ግዱሳት ሃገራውያንን ሰሚናራትን ኮፈረንስ ክሳብ ዘይተኻየደ፡ ንህዝቢ ኣፍሊጠ፡ ኣዊጀ ክበሃል ኣይከኣልን’ዩ። እሞ እቲኦም ጡርምባ ሃገራዊ ዋዕላ ዝነፍሑ ዘለዉ፡ ተገዳስነቱን ዕብየቱን ብኸመይ መንገዲ ዝተተኽለ ሽማግለን ዋዕላን’ዮም ከዕብይዎን ከተዓባብይዎን ዝደሊዩ ?
ዕብየትን ክብርን ሃገራዊ ዋዕላን፡ ኣብ ኢድ ብዝተጨበጠ፡ መስርሕ ዘተን ዝርርብን፡ ናይ ኣባላት ውድባት ጥራሕ ዘይኮነ፡ ናይ’ቲ እኵብ ድምር ሲቪካዊ ማሕበራትን፡ ህዝብን’ዩ። ነዚ ከኣ ይጽንሓለይ ዘይበሃል በብሃገሩ ኣብ ዝካየድ ንኡስ ዋዕላታት ከም ልዕል ክብል ዝጠቐስክዎ ሰሚናራትን ኣኼባታትን’ዩ። ክሳብ ሕጂ ብዘሎኒ ሓበሬታታት ብኤ.ዲ.ኪ ዝተማእከለ ብጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላ ዝተኻየደ ሰሚናራት የልቦን። ክግበር እንተጽንሐ ከኣ ግዱሳት ደቂ ሃገር ከልዕልዎ ዝጸንሑ’ዮም። ይኹን’ምበር ዋላ በቶም ግዱሳት ኣባላት ኪዳን ይኹን ካብ ኪዳን ወጻኢ ዝተኣከበ ሓሳባት ከም ንድፊ ክቀርብ ኣይተራእየን። እቲ ሓሓሊፉ ክወጽእ ዝጸንሐ፡ ሓጺርን ከም’ቲ ዝግባእ መግለጺ ትሕዝቶ ዘይብሉ እዩ።
ኣብ ጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላ ክለዓሉ ዘለዎም ሕቶታት፡ መልሲ ናይ’ዚ ሕጂ ዋዕላ እንተዘየተገይሩ’ሉ ዝፍክርን ዘፈራርሕን ዘሎ ወገን’ዩ።
ሀ/ መሪሕነት ኤ.ዲ.ኪ ሃገራዊ ዋዕላ ንኽዕወት፡ ብዕላዊ ሰሚናራት ኣቢሉ ንህዝቢ ክገልጽን ከለዓዕል ዝገበሮ መስርሕ ብሰነድ ከቕርብ ይኽእል’ዶ ?
ለ/ ሰሚናራት ዝተኻየደ እቲ ዝቀረበ ንድፊ እንታይ ነይሩ ?
ሐ/ ነቲ ንድፊ መን ኣቕሪብዎ
መ/ እቲ ንድፊ ተቐባልነት ረኺቡ ዶ ?
ሰ/ እታ ኣብ መንጎ መሪሕነትን ህዝብን ተራኽብ ሽማግለ በዚ ሰሚናራት ዝዝሓለፈትን ዝበሰለት ድያ ?
ረ/ ካብ ኣባላት ውድባት ኪዳን ወጻኢ ዝርከቡ ህዝቢ፡ ሲቪል ማሕበራት፡ መርበብ ሓበሬታታት፡ ናይ ሬድዮ ማዕከናት ብኽመይ ኣገባብ ኣብ’ዚ ሃገራዊ ዋዕላ ክሳተፉ ቀጥዒ ተገይሩ፡ እዞም ኣብ’ዚ ተጠቒሶም ዘለዉ ትካላት ብቐጥታ ካብ ኪዳን ሰነድ ንድፍን፡ ውክልናን ተቐቢሎም ዶ ? ንውክልንኦም ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ብኸመይ ተሳማሚዖ ?
ኤ.ዲ.ኪ ነዚ ዝጠቐስክዎን ካልእ ዘይተላዕለ ሕቶታት ዘይመለሰ መስርሕ ሃገራዊ ዋዕላ ሰጊሩ እንተደኣ ሓሊፉ፡ ናይ መስርሕ (Procedure) ጌጋ ጥራሕ ኢልካ ዝሕለፍ ኣይኮነን፡ መሰረታዊ ጌጋ ዘለዉ’ዩ። ግዜ መምህር’ዩ። ሰውራዊ ባይቶ እንተደኣ ተላዒሉ ብዘይተፈልጠ ምኽንያቱ ርእሶም ዝሓሙ ብዝሓት እዮም። ሎሚ ተ.ሓ.ኤ ሰውራዊ ባይቶ ኣብ ካልእ መድረኽ ተሰጋጊሩ ከም ውድብ ኣብ ዘይሃለወሉ፡ ክሳብ ሕጂ ብኡ ዝብህርሩ ኣይተሳእኑን።
ግን ከኣ ሓቂ ሰጊርካ ስለ ዘይሕለፍ ብሕጽር ዝበለት ሓንቲ መስርሕ ተምክሮ ክጠቕስ እፈቱ።፡ ተ.ሓ.ኤ ሰውራዊ ባይቶ ካብ’ዚ ደምበ ተቃውሞ ሸንኮለል ዘብሎ ዘሎ ጉዳይ ሓደ መዋጽኢ ክገብር ክሳብ ውድቡ ኣፈሪሱ፡ ፍታሕ ንቃልሲ ፡ ፍታሕ ንሓድነት ሃገራውያን ሓሳብ ኣቕሪቡ፡ ንህዝቢ ኣዊጁ፡ ሰሚናራት ኣዳልዩ፡ ንውድባት ዓዲሙ ኣዘራሪቡ፡ ሓሳባቶም ክገልጹ ሓቲቱ፡ ንሲቪል ማሕበራት ብተመሳሳሊ ሓቲቱ፡ ንዝርርብ ዓዲሙ፡ ንውልቀ ሰባት ገዝኦም ኳሕኵሑ ሓሳባቶም ርእይቶኦም ኣረዳድኦም ሓቲቱ። ደገፍ ረኺቡ ሰኒዱ፡ ነቐፈታ ረኺቡ ሰኒዱ፡ ዕቓበታት ረኺቡ ሰኒድዎ ከኣ። እቲ ደገፍ ስለ ዝሓየለ ግን መስርሑ ቀጺሉ ተዓዊቱ። ናይ ሕሉፍ ጽልኢ ቕርሕንቲ፡ ሕነ ናይ ታሪኽ ንታሪኽ ገዲፉ ብሓዲሽ ተበጊሱ፡ ኣብ ጉዕዞ ክሳብ ሕጂ ዝቕጽል ዘሎ ጉዕዞ ከኣ ምስ ካልኦት ውድባት ሰልፍታት ኣተሓቋቝፍዎ። ተቐባልነት ረኺቡ፡ ኩሉ ኤርትራዊ ክዋሳኣሉ ዘለዎ መድረኽ ፈጢሩ፡ ሰ.ዲ.ህ.ኤ ተወሊዱ እቲ ዘይሕለል ድኻም ስራሕ ቃልሲ ናይ ኩሎም ነቲ ሰልፊ ክውን ክገብሩ ዝደልዩ ሓይልታት ከኣ እዩ ነይሩ።
ምእንቲ’ዚ እቲ ሕቶ መስርሕ ሃገራዊ ዋዕላ ካብ’ቲ ሕሉፍ ተምክሮ ክዓብን ክሰፍሕን፡ ክዝረበሉን ዘለዎ ጉዳይ’ዩ። መሪሕነት ተኣኪቡ ጥራሕ ከይዀነ ገዛ ገዛ ክዅሕዃሕ ክገብር ዘኽእል መምርሒ ኢዩ ክእወጅ ንስለ ዘለዎ ኣብ ቦትኡ ዘሎ ሕቶ’ዩ።
መደምደምታ
ሃገራዊ ዋዕላ ሕቶ ወልደየሱሱ ዓማር፡ ኣምባሳር ኣድሓኖም ገብረማርያም፡ መንግስተኣብ ኣስመሮም ጥራሕ ኣይኮነን። ሕቶ ህዝቢ ኤርትራ’ዩ። ንሳቶም’ውን ነቲ ጉዳይ ከኣ ከም ውልቃዊ ሕቶታቶም ዘይኮነስ ከም ንህዝቢ ከርብሕ ዝኽእል፡ ንዓወት ሃገራዊ ዋዕላ ብዘጣዓዕም ርትዓዊ ኣገባብ ክፍጸም ከም ዘለዎ’ዮም ሕቶ ዘቕረቡ።
ጉዳይ ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ብሕሪያ ኣይኮነን፡ ብምድሌትም ምርጫን’ዩ። ስለ ዝዀነ ከኣ ሓድነት ተቃወምቲ ሓይልታት ብፍላይ እዞም ሕጂ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ዝተኸሱ ሰባት ብዝለዓለ ዝጽዕርሉ ዘለዉ እዮም።
ከም ምስክርን ከም መጎተን ግብረ መልስን ነቲ ናይ ሓሶት ወፈራ ፡ እዞም ባእታታት እዚኣቶም፡ ንኪዳን ዝኸላኸሉን ዝጣበቑን እዮም። ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ንኪዳን ከሕይል ዝቃለስ ሰልፊ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ድፊኢት መራሕቱ ኩሉ ግዜ ኣሎ።
ካብ’ቲ ዝገርመኒ ስለምንታይ እዞም ሰባይ ኣንጻር ሃገራዊ ዋዕላ ኣብ መደባት ኤ.ዲ.ኪ ይኽሰሱ ኣለዎ መረዳእታ ከቅርበሉ ይሽግረኒ። መንግስተኣብ ኣስመሮም ከም ሕጹይ ንመሪሕነት ኤ.ዲ.ኪ ንኽቀርብ ዘይፍትሓዊ ተቃውሞ ኣጓኒፍዎ፡ ወልድየሱስ ዓማር ንዘቕረቦ ሕጹይ ብዘይብቕዕ ምኽንያት ተቐባልነት ብዘይምርካቡ ካብ ኣኼባ ወጺኡ፡ ይኹን’ምበር ኣባላት ውድባት ኤ.ዲ.ኪ ይዀነና ዝብልኦ መሪሕ ተቐቢሉ ከም ዝቕጽል ኣረጋጊጹ።
ኣምባሳድሮ ኣድሓኖም ገብረማሪያም’ውን፡ ብዛዕባ ኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን ዘለዎ ርድኢት ጽኑዕን፡ ንምእንቲ ህላወ ኪዳን ዝቃለስ ምዃኑ፡ እፈልጥ። እዚ ናይ’ዞም ሰለስተ ሰባት ውሁድ ሓሳብን’ሞ ኣብ ሓደ ሰልፊ ምህላዉ ከም ሓይሊ’ምበር ከም ድኻምን ንዘይጠቕም ክሲ ዝሳጣሕ ዘይኮነስ ብድሕሪኡ ነዊሕ ተምክሮ ዘለዎ መሪሕ ኣካላት ምኻኑ ኩሉ ዝፈልጦም፡ ንሙሉእ ግዜኦም ዝቃለሱ ሰባት እዮም።
ሃገራዊ ዋዕላ ሕማም ርእሲ ኮይኑና ኣይፈልጥን፡ እቲ ዝገርም ንምእንቲ ፍትሕን ሰላም፡ ንምእንቲ ሓድነትን ጥርናፈን እቶም ሓደ ሰልፊ ክቐውም ውድባቶም ክፈርስ፡ ጉዳይ ህዝቢ ኤርትራ ከይፈስ፡ ከይጠፍእ፡ ከይዳኸም ዝተቃለሱን ዝጽዕሩን’ዮም። እዋኑ ግን ኮር ተገልበጥ ኮይኑ።
ወልደየሱሱ ዓምር ጊላ ኮይኑ ኣይፈልጥን፡ እቲ ዝሕፍር ከኣ ኣቦ መንበር ኮይኑ እሞ ናይ መጊላ እዩ ክኸውን። እሞ ኣቦ መንበር ከም ጊላ ክጽዋዕ እንተኾይኑ ኩሎም ኣብ ቦታ ኣቦ መንበራት ዘለዉ ጊሎት’ዮም ማለት እዩ። ጸሓፊ ትርጕም ጊላ ከተጽንዕ ይግብኣካ።
ኣምባሳር ኣድሓኖም ገብረማሪያም ኣብ ህ.ግ.ሓ.ኤ ኣብ ዝጸንሓሉ ኣብ ፈቐዶ ግንባራት ኣብ ኵናት ዝጸንሐ፡ ካብ ኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ ናይ ሕጊ ትምህርቲ ኣቛሪጹ ንሜዳ ዝተሰለፈ ባእታ፡ ካብ ናይ ኣምባሳድር መዓርግ ህ.ግ.ዲ.ፍ ንደምበ ተቃውሞ ዝመረጸ፡ ኣባል ጉጀል 15 እዩ፡ ቁርብ እንተተሰከፍካ።
መንግስተኣብ ኣስመሮም ካብ ኣዲስ ኣበባ ዪኒቨርሲቲ፡ ንሜዳ፡ ካብ ስቶክሆልም ዪኒቨርሲቲ ንሙሉእ ግዜኡ ቃልሱ ክወፈ ዝመረጸ፡ ክሳብ ወጻኢ ኸይዱ ካብ’ቶም ኣብ ፖለቲካዊ ዝቐሰመ፡ ኣብ መስመር ህዝባዊ ቃልሲ ንእስነቱ ዘብለይ ንምዃኑ ንእግረ መንገደይ ክገልጽ እፈቱ።
እዞም ባእታታት ካብ’ቲ ዝነበሮም ናይ ማሕበራዊ ናብራ ሂወት፡ ናብ’ቲ ዝኸፈአ ናይ ሞትን ስንክልናን፡ ናይ ጥሜትን ጽምእን ሃላኽ ናብራ ገድሊ ዝመሩጹ’ምበር፡ ካልእ ኣይነበረን። እዚ ቅዱስ ተግባራት ከውቕሶም ከኣ ኣይግባእን።
ካልእ ክውስዀ ዝደሊ ሕጽር ዝበለ ግን ዓቢ ጉዳይ ኣሎ፡ እዞ ባእታታትን ንዖኣኦም ዝመስሉን፡ ዕድሎም ጥራሕ ኣይኮኑ ሰቢሮም ወይ ቆጽዮም፡ ትጽቢት ክቡራት ወለዶም፡ ነቶም ክቡራት ኣሕዋቶምን’ውን። ነቲ ቆራጽን ተባዕ ስጉምቲ ካብ ስድራ ቤቶም ናብ ትጽቢት መላእ ህዝቢ ክኸውን ዝመረጽዎ፡ ሎሚ ክኽሰስሉ ግቡእን ርትዓውን ኣይኮነን።
ሎሚ’ኮ ንርብዒ ክፍለ ዘመን ሓፋሽ ኣብ ቃልሲ እንከላ፡ ብተቃወምቲ ዝላገጹን ዝዋራዘይን ከሳሲ ሰሚዕካን ኣንቢብካን ትኸውን፡ እሞ ነዞም ተባዓት ጀጋኑ ተቃለስቲ ብምርጭኻ ትሕቲኦም ክትሰርዕም ንምታይ ክትቃለስ ምህላውካ ፈላጢ ባዕልኻ ኢኻ። እምበር ነዚ ናትካ ሕንቕል ሕንቅሊተይ ነቐፈታ ዝፈትሖ ክህሉ ዝኽእል ኣሎ ኣይብልን።
ካልእ ከኣ ብዛዕባ ወይጦታት ህ.ግ.ዲ.ፍ ዝዝምርን ብዛዕባ ሓደ ምሁር ኤርትራዊ ዝምድርን ኣሎ፡ እወ ፕሮፈሶር ተስፋጽዮን መድሃኔ ብዛዕባ ሞያኡ ጽቡቕን፡ ነቐፈታዊ ሸነኹን መሚና ነቐምጦ ጉዳይ ኣሎ። ነዚ ከኣ ኣብ ግዜ ደገፍ ንዝነበራና ደጊፍና፡ ብዓኒ ነቐፈታን ዝነበረና ጉዳይ ከኣ ነቒፍና፡ ደራሲ ብፍላይ።
ካልእ ሓደ ነገር ኣሎ፡ ኣብ ኣርጀንቲና ንኣርማኖ ዲያጎ ማሮዶና ዝድግፉ ኣለዉ፡ ነቲ ደገፋቶም ካብ ስፖርት ሓሊፉ፡ ከም ሕደ ቅዱስ ክዛረብሉ ጀሚሮም ቤተ ክርስትያን ገይሮም ከም ሓደ ቅዱስ ኣሚኖም፡ ካብ ካቶሊካውያን ካብ ፕሮትስታንት ተፈሊዮም ኣብኡ ኣብ’ቲ ቅዱስ ኣርማኖዶ ዲጎ ማሮዶና ዝጽዋዕ ቤት ክርስትያን ክጽልዩ ዝጀምሩ ኣለዉ።
ኣብ ኤርትራ ብተመሳሳሊ፡ ንመራሒ ምልካዊ ስርዓይ ህ.ግ.ዲ.ፍ ከም ፍጹም ዘምልኹን፡ ኣብ ቤቶም ናይ ቅዱሳት መላእኽቲ ስእሊ ኣውሪዶም ስእሊ ኢሰያስ ዝሰቐሉ ብዙሓት ኤርትራውያን ኣለዉ። ከም መቐጸልታ ውልቃዊ እምነት ከኣ ነሓንፍት የብሉ ነቐፈታ የብሉ፡ ኣብ ደመበ ተቃውሞ ከኣ ብተመሳሳሊ ንሞያ ገገለ ሰባት ልዕሊ ኩሉ ክሰርዕዎ፡ ካብ ስድራ ቤት ዝጀመረ፡ ኣብ ቃልሲ ቀጺሉ ንዝተኸፈለ መስዋእትን እቲ ናይ ዝተመሳሰሉ ኤርትራውያን ዜጋታት ዝተኸፍለ ዋጋ ከይገደሶም ፡ ልዕሊ ኩሉ ኣዛይዶም ክገልጽዎ ዝደልዩን ዝመርጹን ኣለዉ። እዚ ናይ ኣረዳድኣ ድኽነት ከኣ ከም’ቲ ብሰብ ዝሓደሮም ሕማም ነቲ ዝደልይዎ መራሒ ዝብሎ እንተዘይገቢርካ ካልእ ዝፍውሶ ዘሎ ኣይመስለንን። ህ.ግ.ዲ.ፋዊ ወይጦ እንተሃለወ፡ እቲ ዝኸፍኤ ኣድራሻ ዘይብሉ ወይጦ ‘ዩ። ብዛዕባ ሓሳብቶም ምቕባል ንዝምልከት ናይ ጉዳይ ህዝቢ ስለ ዝዀነ ንህዝቢ ዝተርፍ ሕቶ እዩ።
ሰላምን ፍትሕን ንኩሉ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=566


text:
ተጋዳላይ ስዩም ዑቕባሚካኤል ብሃንደበታዊ ሕማም ዓሪፉ
ጥቅምቲ 18, 2005
ድሕሪ ናይ ነዊሕ ዓመታት ቃልሲ ንምስፋን ናጽነተን ዲሞክራስን ኣብ ኤርትራ ትማሊ ድሕሪ ቐትሪ ኣቦወንበር ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰውራዊ ባይቶ ኣቶ ስዩም ዑቕባሚካኤል ብሃንደበታዊ ናይ ልቢ ሕማም ዓሪፉ።
ኣቶ ስዩም ፍሉጥ ተጋዳላይ ኣብ ሰውራ ኤርትራ ዝነበረ ኮይኑ ኣብ መዓስከር ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ’ውን ካብቶ ዓበይቲን ፍሉጣትን መራሕቲ እዩ ኔሩ፣ንሱ ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ ኣብቲ ዝጸንከረ ዓመታት ደው ከምዝብልን ከምዝቕጽል ዝገበረ መራሒ እዩ።እዚ ክኾነሉ ዝኸኣለ ስለቲ ንሱ ዝፍለጠሉ ዓቢ ናይ ሞራል ዓቕምን ተጻዋርንትን ተስፋ ናይ ዘይሙቕራጽን ተባዕነትን ተሪር መርገጸን ዝነበሮ ተውሀቦ እዩ።
ኣቶ ስዩም ንጹር መርገጺኡን ብሃገራውነቱ ዝሕበንን መራሒ፣ ንሱ ኣብ ሃገራዊ መርገጺኡ ጽኑዕን ዋጋ ዕዳጋ ዘይፈልጥን እዩ ኔሩ።ንኣብነት ኣቶ ስዩም ኣብቲ ዶባዊ ውግእ ዝግበረሉ ዝነበረ ግዜ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ኣዝሃቦ ቃል ኢትዮጵያ ውግእ ደው ከተበል ብምጽዋዕ ንባድመ ገዚኣ ኢትዮጵያ ብምባል፣ ናይቲ ውግእ ምቕጻልን ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ምእታውን መግዛእቲ እዩ ምባሉ ናይ ሓልዮትን ተባዕነትን ኣብ ልዕሊ ህዝቡን ሃገሩን መርኣያ እዩ።
ንሱ ካብ መርገጺኡ ከይትኣልየ ክሳብ መወዳእታ ሂወቱ ብተባዕነት ተቓሊሱ።ኣቶ ስዩም ዝመሰለ ሃገራዊ መራሒ (ጅግና) ካብ ገዛእ መሬቱ ኣብ ካልእ ዓዲ ክቕበር መርኣያ ናይቲ ህዝቢ ኤርትራ ዝነበረሉ ዘሎ ጭካኒ ኩነታት እዩ።ኣቶ ስዩም መባእታ ተምህርቲ ኣብ ቤት/ት ጣልያን፣ ካልእይ ደረጃ ኣብ ቤት/ት ልኡል መኮነን እዮ ወዲኡ፣ ብድሕሪዚ ናይ ቃልሲ መንፈስ ሓዲርዎም ካብቶም ቀንዲ ወደብትን ኣወሃሃድትን እዩ ኔሩ።ንሱ ኣብ መወዳእታ ግቡኡ እንዳ ፈጸመ ኣብቲ ግዜ እቲ ብተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝተዋህቦ ዕማም ንምፍጻም ንስሱዳ ግጹ እንዳኸደ ተኣሲሩ፣ ከምኡውን ካልእ ዕማማት ኣብ ኢትዮጵያ ንምፍጻም ይሰርሕ ኔሩ።ንሲ 1965 ዝተገብረ ናይ ተምሃሮ ሰለማዊ ሰልፊ ኣብ ኣስመራ ካብቶም ቀንዲ ተሳተፍቲ እዩ ኔሩ።
ሎሚ መዓልቲ ኣብ ካርቱምን ኣዲስ ኣበባን ኣብ ቤት ጽሕፈት ሰውራዊ ባይቶ ናይ ጽንዓት ይሃብኩም ዳሳት ተተኪሎም ውዒሎም።ካብቶም ቀዳሞት በጻሕቲ ኣቦወንበር ኤዲኪ ኣቶ ሑሴን ከሊፋ፣ ኣቶ ኣሕመድ ናስር፣ ዶር በየነ ኪዳነን፣ ካልኦት መራሕቲ ተቓወምቲ ውድብባት ኤርትራ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከቡ እዮም ኔሮም።ከምኡ’ውን ብኣማኢት ዝፍቀዱ ኤርትራዊያን ኣብ ዝተፈላለያ ኩርንዓት ዓለም ብፍላይ ድማ ኣብ ሱዳንን ጀርመንን ናብ ቤት ጽሕፈታት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰውራዊ ባይቶ ብምብጻሕ ነቲ ውድብን ስድራቤት ስዉእን ንመላእ ህዝቢ ኤርትራን ጽንዓት ይሃብኩም ክብል ውዒሎም።
ጋልፍ ኢንፎርሜሽን ሰንተር ምስ ገለ ካብ መራሕቲ ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ ብዛዕባ መስዋእቲ ኣቶ ስዩም ዝገበሮ ሓጺር ቃለ-መሕተት ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
ሱዳናዊ በዓል ስልጣን
ዓቢ ሱዳናዊ ብዓል ስልጣን ንGIC ኣብ ዝሃቦ ቃል ኣቶ ስዩም ጽኑዕን ብጉዳይ ህዝቡ ዝኣምንን፣ ንጹር ኣረኣእያን፣ ዓቢ ተራ ኣብ ምሕያል ተቓወሞ ዝተጻወተ እዩ ብምባል ናቱ መስዋእቲ ዓቢ ሓዘን ንሓው ህዝቢ ኤርትራ እዩ ኢሉ።ንሱ ብተወሳኺ ናይ ጽንዓት ይሃብኩም መልእኽቲ ንስድራቤት ስዉእን ንህዝቢ ኤርትራን ኣመሓላሊፉ።
ኣቦወንበር ኤዲኪ ኣቶ ሑሴን ከሊፋ ፣
ስዉእ ተጋዳላይ ስዩም ምእንቲ ህዝቡ ዝተቓለሰ ሃገራዊ መራሒ እዩ፣ ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻት ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዓቢ ተራ ዝነበሮ ኮይኑ፣ ንምሕያል ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ ዓቢ ጻዕሪ ጌሩ እዩ።ንሱ በቲ ዝነበሮም ህዱእ ዲፕሎማስያዊ ክእለት ንምሕያልን፣ ሓድነትን ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ ዓቢ ተራ ተጻዊቱ እዩ።ናቱ መስዋእቲ ንህዝቢ ኤትራን ንተቓወምቲ ውድባት ኤርትራን ንቤተሰቡን ዓቢ ክሳራ እዩ ክብል ገሊጹ። ንመላእ ህዝቢ ኤርትራን ተቓወምቲ ሃገራውያን ሓይልታትን ንስድርኣቤት ስዉእን ጽንዓት ይሃብኩም ክብል ብተወሳኺ ገሊጹ።
ኣቶ ብርሃነ ኪዳነ (ሃንጀማ)
ብመጀመርያ ንስድራቤት ስዉእን ንውድብ ሶውራዊ ባይቶን፣ ንኤዲኪን ንህዝቢ ኤርትራን፣ ጽንዓት ይሃብኩም ይብል።መስዋእቲ ኣቶ ስዩም ንተቓወምቲ ሓይልታት ዓቢ ክሳራ እዩ።ነቲ ንሱ ዝተቓለሰሉ ዕላማ ንምተግባር ክንሰርሕ ይግብኣና፣ ስዩም ሓያል መራሕ ብምንባሩ ናቱ መስዋእቲ ዓቢ ሃጋፍ ፈጢሩ፣ እንተኾነ ግን ብሓድነታዊ መስርሕ ነዚ ሃጋፍ እዚ ምሽፋን ይግብኣና።እዚ ድማ ምእንቲ እቲ ንሱ ዝተቓለሰሉ ምስፋን ፍትሕን ዲሞክራስን ኣብ ኤርትራ ንምትግባር እዩ።
ዶር በየነ ኪዳነ
ኣቶ ስዩም ብዓቢ ተስፍኡ ዝፍለጥ መራሒ፣ ናይ ኩነታት ምጽንካር ብዘየገድስ ንመጻኢ ብብሩህ ኣረኣእያ ዝጥምት ዝነበረ መራሒ እዩ።ኩላትና ከምቲ ስዩም ዝሓለፎ ክንሓልፍ ኢና እቲ ዓቢ ሓዘን ግን ኣብ ኣዝዩ ወሳኒ ግዜ ኣብ ታሪኽ ዲሞክራስያዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ እዩ ዓርፉ፣ ናቱ መስዋእቲ ንሃገራዊ ቃልስን ንስዳቤቱን ዓቢ ክሳራ እዩ።ንህዝቢ ኤርትራን ቤተሰቡን ድማ ጽንዓት ይሃብኩም ይብል።
ኣቶ ኣሕመድ ናስር
ሃንድበታዊ መስዋእቲ ናይ ኣቶ ስዩም ንተቓወምቲ ሓይልታትን፣ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራን ዓቢ ስምባደ እዩ ኢሉ።ብፍላይ ድማ ኣብዚ መድረኽ እዚ ኣብ ዲሞክራስያዊ ቃልሲ ኤርትራ ኣንጻር ዲክታተራዊ ስርዓት።ኣቶ ስዩም ኣብ ዝተፈለለየ እዋናት ኣብ ሃገራዊ ቃልሲ ዝተፈላለየ ናይ መሪሕነት ቦታታት ዝሓዘ ኮይኑ፣ ተሪርን ኣብ መርገጺኡ ጽኑዕ ዝኾነ ንመጻኢ ብብሩህ ኣረኣእያ ዝጥምት እዩ ኔሩ፣ ፖልቲካዊ ፍልልያትና ብዘየገድስ መስዋእቲ ኣቶ ስዩም ናዕና ዓቢ ክሳራ እዩ።ንስድራቤት ስዉእን፣ ንህዝቢ ኤርትራን፣ ንተቓወምቲ ሓይልታት ኤርትራን ጽንዓት ይሃብኩም ንብል።
ዳኢረክተር ናይ GIC ኣቶ መሓመድ ጠሃ ተወከል
ብመጀመርያ ንህዝቢ ኤርትራን፣ ንስድራቤት ስዉእን፣ ንውድብ ሶውራዊ ባይቶን፣ ንመላእ ተቓወምቲ ሓይልታት ኤርትራን ጽንዓት ይሃብኩም ይብል።
ሎሚ መዓልቲ ኤርትራ ዓቢ መራሒ ከሲራ።ቅድሚ ዓሰርተ መዓልቲ ምስኡ ኣብ ዝገበርክዎ ርክብ ነቲ ዝነበረ ናይ ኣረኣእያ ፍልልያት ሰጊርና ብጽቡቕ መጻኢ ህዝቢ ኤርትራ ንኽንሰርሕ ተስሰሚዕና ኔርና።ስዉእ ኣቶ ስዩም ተባዕን ሓቀኛን ሓላፍነት ዝስምዖ ሓላፊ እዩ ኔሩ፣ ንሱ ዓወት ናይ ግድን ክመጽእ ምኻኑ ዝኣምን ዝነበረን፣ ምእንቲ ምሕያል ተቓወምቲ ውድባት ዝሰርሐ መራሒ እዩ ኔሩ።
መስዋእቲ ኣቶ ስዩም ንተቓወምቲ ኤርትራ ዓቢ ክሳራ እዩ፣ ንሱ ካብቲ ዝኣምነሉ መግለጺ ከይትኣልየ ካብ ንንእስነቱ ከሎ መርገጺታት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሒዙ ክሳብ ዕለተ መስዋእቱ ብተባዕነት ተቃሊሱ።
ኣቶ ስዩም ኣብ ሃገራዊ ቃልሲ ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ይኹን ኣብ ድሕሪ ናጽነት ምእንቲ ዲሞክራሲ ዓቢ ኣበርክቶ ዝነበሮ ኤርትራዊ መራሕ እዩ።ንሱ ኣብ ምምስራት ሃገራዊ ምሕዝነት 1999 ዓ.ም ከምኡ’ውን ኣብ ምምስራት ኤዲኪ 2005 ዓ.ም ዓቢ ተራ ዝነበሮ እዩ።ውድብ ሶውራዊ ባይቶ ኣሰር ስዉእ ኣቶ ስዩም ተኸቲሉ ኣብ መስርሕ ዲሞክራስያዊ ቃልሲ ዓቢ ተራ ክህልዎ እምነት ኣለኒ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2814


text:
ወሃቢ-ቃል ምንስትር ኮምንኬሽን ኢትዮዽያ ኣቶ ሽመልስ ከማል ንቪኦኤ ከምዝገለፅዎ፣ፓርላማ ኢትዮዽያ መብዛሕትኡ ጊዜ ኣብ መወዳእታ መስከረም ስርሑ ስለዝጅምር፣ህፁፅ ኣኼባ ምፅዋዕ ባህርያዊ‘ዩ ኢሎም።
ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ድሕሪ ዕረፍቲ ኣቶ መለስ ዜናዊ ክልተ መዓልቲ ፀኒሖም ስልጣን ክርከቡ መደብ ነይሩ።እንተኾነ ንሓዘን ጊዜ የድልየና‘ሎ ዝበሉ ሰበ-ስልጣን ኣናዊሖምዎ።
ኣቶ ሽመልስ ከማል ብወገኖም፣ገዛኢ ፓርቲ ኣብ ልዕሊ‘ቲ ጉዳይ ክማኸረሉ ጊዜ የድልዮ ከምዝነበረ ይጠቅሱ።
”ሕገ-መንግስቲ ኢትዮዽያ፣ንቀ/ሚ ዝመዝዝ ገዛኢ ፓርቲ‘ዩ ይብል።ስለዚ ኢህወዴግ፣ክማኸረሉ ይግባእ።ፖሊት ቢሮን ማእከላይ ኮሚቴን ኣብ ልዕሊ‘ቲ ጉዳይ ተዘራሪቡሉ‘ዩ” ኢሎም ንሶም።
ቀዳማይ ምንስትር ዝኾኑ ኣቶ ሃይለማርያም፣ንኣባላት ካቢነ መንግስቲ ኣቶ መለስ ዜናዊ ሒዞም ድዮም ክቅፅሉ ወይካኣ ክብውዝዎ‘ዮም፣ዝተፈልጠ ነገር ዛጊድ የለን።
ሹመት ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ስልጣን ናብ‘ቶም ኣብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ዘይተሳተፉ ሓደሽቲ ወለዶታት ይሰግር ከምዘሎ ዝሓበረ‘ዩ።


text:
እከይ ተግባራት መላኺ ስርዓት ህግዲፍ፡ ኣብ ከውሊ ሓድሽ ኣህጉራዊ ፍጻሜታት
እከይ ተግባራት መላኺ ስርዓት ህግዲፍ፡ ኣብ ከውሊ ሓድሽ ኣህጉራዊ ፍጻሜታት
መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዙ፡ንህርፋን ፖለቲካዊ ስልጣኑ ዘዕግብ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ እከይ በደላት ግፍዕን ዘካይደሉ ኣብ ከውሊ ሓድሽ ኣህጉራዊ ፍጻሜታት እዩ። ህዝቢ ኤርትራን። ህዝቢ ዓለምን ኣቓልቦ ኣብ ዝስሕብ ሓድሽ ኣህጉራዊ ፍጻሜታት ኣብ ዝተራእየሉ፡ መላኺ ስርዓት ኣድብዩ ብምጽናሕ እከይ ተግባራቱ ይፍጽምን ንረብሕእ ዕድመ ስልጣኑ ከኣ ይጥቀመሉ።
መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ኣብ መፋርቅ 90ታት ኣብ መንጎ ክልተ ሃገራት ሩንዳን ብሩንድን ዝጀመረ፡ ኣብ መንጎ ክልተ ኣሕዋት ዓሌታት ቱሲን ሁቱን ዝቀጸለ ዘስካሕክሕ ኣፍሪቃዊ ህልቒት ህዝቢ ንምርዓድ ከም ሕሱም ፕሮፕጋንዳ ሰሪሕሉን ተጠቒምሉን’ዩ።ኣብ መንጎ መንግስቲ ሱዳንን፡ ተቃውምቲ ሓይልታት ሱዳናዊ ኪዳን ዝነበረ ፖለቲካዊ ግርጭታት ኣብ ክንዲ ንምፍታሕ ጻዕርታት ምክያድ፡ ኣብ 1994 ኤምባሲ ሃገር ሱዳን ብምዕጻው ቤት ጽሕፈት ንተቃወምቲ ንክኸውን ከም ዝዋሃብ ተገይሩ። 1998/2000 ዓ.ም ድሕሪ ዶባዊ ኵናት ኢትዮ ኤርትራ፡ ተቃወምቲ ሓይልታት ረፓፕሊክ ፈደራላዊ ዲሞክራሲያዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ብወጻእታት፡ ብዋጋ ነጻነት ህዝቢ ኤርትራ ንጥፈታቶም ንምክያድ ልዑል ዋጋ ዝተኸፈሎ ምንባሩ ዝኽሪ ትማሊ’ዩ። ብፍላይ እቶም ኣንጻር ነጻነትን ክብርታት ህዝቢ ኤርትራ ድግዲጊት ተዓጢቆም ዝጭርሑ ዝነበሩ ግንቦት 7 ከይተረፈ ገበርትን ሓደግትን ጠርነፍቲ ተቃወምቲ ሓይልታት ኢትዮጵያ ኮይኖም ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ንጥፈታቶም ጉባኤታቶም ከካይዱ ተገይሩ።
ብተመሳሳሊ ካብ ሙሉእ ዓለም ዝተሳተፍዎ ተቃወምቲ ሓይልታት ሶማልያ ኣብ ወርሒ መስከረም 2007 ዓብይ ኮንፈረንስ ኣብ ኣስመራ ተኻይዱ። መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ንዞም ዝተጠቕሱ ተቃወምቲ ፖለቲካውያን ሓይልታት ጎረባብቲ ሃገራት ሱዳን፡ኢትዮጵያ ሶማሊያ ንመራሕቶምን ሰራዊቶም ካብ ኣፍ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ መንጢሉ እዚ ዘይብሃል ወጻኢታት ብምግባር ናብይዎምን ኣማሕዲርዎምን እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ንብረቱን ገንዘቡን ጓኖት ክጻፍዕሉ ኣብ በይቶም ተኾርሚያም ንብዓቶም ተነጺፎም ከም ዝሓልፉ ተገይሩ። እቲ ዕላማ ከኣ ንህዝቢ ኤርትራ ንምቅጻዕ፡ ንምርዓድን ንምፍርራሕን ኮይኑ፡ ውሽጣዊ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ጉዳይ፡ ኣብ ሰላምን ምርግጋእን ዘይምጽእ ዋጋ ዘይብሉ ብግዳማዊ ፖለቲካዊ ከውሊ ጌርካ ድላይካ ምፍጻምን ዝዓለመ’ውን እዩ። ብልክዕ ከኣ ህዝቢ ኤርትራ ንደላይ ሰላም ዝከኣሎ ክገብር ክሕግዝን ዝግባእ’ኳ እንተኾነ ጾር 30 ዓመት ኵናት ንነጻነት ከየውረደ፡ ከብዱ ብጥሙዩ፡ ዝባኑ ብዕሩቝ ውን ክህብ እንተደለየስ መን ይቕበሎ። ህግዲፍ ካብ ህዝቢ መንጢሉ ንጓኖት ኣመንጊጕ ሂብዎም’ዩ።
ብመስከረም 11 2001 ኣብ ሃገር ኣሜሪካ ዝተፈጸመ ህልቒት ሰባት፡ ህዝቢ ዓለም ኣብ ሻቕሎት እንዳሃለወ መላኺ ስርዓት ኣብ ዓለም ተራእዩን ተሰሚዑን ብዘይፈልጥ ኣገባብ ብዘይ ክስን ፍርድን ንጉጅለ 15፡ ወነንትን ሰራሕተኛታት ብሕታውያን ጋዜጣታት ኤርትራ፡ ሰዓብቶምን ስድራ ቤቶም ብጃምላ ዝኣሰረሉን ዝዳጎነሉ ከውሊ ኣህጉራዊ ፖለቲካዊ ተርእዮ ነበረ። ዛጊት ፍታሕ ዘይተረኽበሉ ታሪኽ ክርሳዕ ህግዲፍ ዝስርሓሎ ዘሎ ኵናት ኣብ ርእሲ ኵናት ንህዝቢ መስተርሆት ከሊእኻ፡ ዓፊንካ እከይ ተግባራት መላኺ ስርዓት ክፍጸም ምድላይ’ዩ።
ሎሚ ከኣ እንሆ ወርሒ ሕዳር 2020 መንግስቲ ኣሜሪካ ንፕረሲደንታዊ ምርጫ ኣብ ዝካየደሉ ዘሎ እዋን፡ ብፍላይ ድሕሪ ሞት ጆርጅ ፍሎይድ ምስ ፍትሕን ሕግን፡ ሕቶ ዓሌታት ዝተኣሳሰረ፡ ሕማም ለበዳ ኮሮና ቫይረስ ተወሲኽዎ ዝጸንሐ ዘይርጉእ ኩነታት፡ ህዝቢ ኣሜሪካ ይኹን ዓለም ንሓድሽ ምምሕዳር ይኹን ፍታሕ ክረክብ ኣብ ትጽቢት እንዳሃለወ፡ መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ከኣ ኣብ ከውሊ እዚ መድረኽ ፕረሲደንታዊ ምርጫ ኣሜሪካ፡ ተመሃሮ ኮሌጃት ኣስመራን ዓዲ ቐይሕን ካልእ ኣኻኺቡ ንጥፍኣቶም ኣብ ዝውላዕ ኵናት ንምእታዎም ይሸባሸብ ኣሎ።
ህዝቢ ኤርትራ ኵናት ሂወት ዝበልዕ፡ ንብረት ዘብርስ፡ ሰላምን ዘማሕግን ዘርሕቅ፡ ከይዱ ከይዱ ዘይሓዊ በሰላ፡ ጽልእን ቅርሕንትን ዝገድፍ፡ ብኩሉ እንተናኡ ንህዝቢ ንሃገር ዘይርብሕ ፍጻሜ’ዩ። ምእንቲ’ዚ ከኣ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ዘሎ ህዝብና፡ ኣባላት መከላኸሊ ሰራዊት፡መራሕቲ ሰራዊትን ብሓደ ድምጺ ኣብ ጎኒ ውጽዕ ህዝቦም ሃገሮም ኣንጻር ኣዕናዊ ኵናት ጎረቤት ሃገር ንሰላም ጠጠው ክብሉ ይግባእ። ኣብ’ዚ ኵናት ብዘይካ ጃንዳ መላኺ ስርዓትን ገገለ ሰዓብቱን ሓደ’ኳ ረብሓ ዘለዎ ንስለ ዘይርከብ ህዝቢ ንሰላም ደው ይበል።
ዘለኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ስውኣትና
ዓወት ንተቃላሳይ ህዝቢ ኤርትራ
ዜናን ሓበሬታን ውሓደለ
5 ሕዳር 2020


text:
-
-
- ግጥሚ
ኣለኹ (Alekhu)
- kr235,00
- ኣለኹ እኩብ ግጥምታት ብይርጋኣለም ፍስሃ ኣለኹ ኣብ ክልተ እተመደቡ ኣብ ውሽጢ 19 ዓመታት ዝተገጥሙ 130 ሕሩያት ግጥምታት ዝሓዘት መጽሓፍ እያ። ይርጋኣለም፡ ቅድሚን ድሕሪን ማእሰርታ ዝገጠመቶም ግጥምታት ብምንጽጻር (ብዝሖም ጥራሕ ኣብ ግምት ምስ እነእቱ)፡ ናይ ጽሕፈት ወና ከም ዘይተኸምሐ ንዕዘብ። እዞም ክልተ ምድባት ናይ'ዞም ይርጋኣለም ቀሪባቶም ዘላ ግጥምታት፡ ብሓደ ወገን "ርግኣት፡ ግርህናን ዕቁን ድፍረትን" ብኣንጻሩ ድማ "ጥርዚ ወጥሪታት፡ ዓውደ-ቕልስ መንቂን ጭውነትን፡…
- Add to basket
-
-
- ግጥሚ
ፍቕሪ ወይኸኣ ሞት፤ 110 ሕሩይ ቅንየት (Fiqhri Weykhea Mot)
- kr195,00
- ፍቕሪ ወይኸኣ ሞት፤ 110 ሕሩይ ቅንየት እኩብ ግጥምታት ብሃይለ ቢዘን ፍቕሪ ወይኸኣ ሞት፤ 110 ሕሩይ ቅንየት ኣብ 12 ቴማታት ዝተመደቡ 110 ግጥምታት ዝሓዘት መጽሓፍ እያ። እቶም ቴማታት እዋናውያ ዝገብሮም ኣገደስቲ ኤርትራ-ጠቀስ ኵርናዓት ይድህስሱ። ገለ ካብ'ቶም ቴማታት ንምጥቃስ ዝኣክል፤ ፍቕሪ፡ ውልቃዊ ጦብላሕታታት፡ ስደት ኤርትራውያን (ሰሃራ፡ ኤውሮጳን ናይ ሕማመይን)፡ ወፈያ ንስሙያት ኤርትራውያን ከምኡ'ውን ትርጕማት ልሉያት ግጥምታት ኖርወይ ይርከቡዎም።
- Add to basket


text:
ታሽዓይ ዓለም ሓቆፍ ጉባኤ ኣባይቲ ስድራ ኣብ ዱብሊን ናይ ስድራ ቤት ወንጌል፡ ንዓለም ሓሴት ብዝብል ኣርእስቲ ተመሪሑ ካብ ዕለት 21 ነሓሰ ክሳብ ዕለት 26 ነሓሰ 2018 ዓ.ም. ክካየድ ምዃኑ ክፍለጥ እንከሎ፡ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራቸስኮ ካብ 25 ክሳብ 26 ነሓሴ ኣብ ዱብሊን ተረኺቦም ስልጣናዊ ምዕዳን ክልግሱን ናይቲ ጉባኤ መዕጸዊ መስዋዕተ ቅዳሴ ክሰርዑን እዮም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ቅድሚ 25 ዓመት ዓለም ሓቆፍ ጉባኤ ኣባይቲ ስድራ ካብ ዝተበገሰሉ ክሳብ ሎሚ ኣብቲ ጉባኤ ዝሳተፉ ኣብ ካቶሊካዊ ምንቅስቓስ ኣፍቅሮተ ዘቤት ተግባር ንስድራ ቤት ኣብ ዝብል መደብ ናይ ነዊሕ ተመክሮ ተሳታፍነት ሰብ ሓዳር ኣናን ኣልበርቶ ፍሪሶ ምስ ቫቲካን ኣገልግሎት ዜና ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፡ እዋናዊ ብድሆታት ንክርስቲያን ኣባይቲ ስድራን እቲ ብኣስተንፍሶ Amoris laetitia -ናይ ፍቕሪ ሓሴት ናይ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ሓዋርያዊ ምዕዳን ኣማእኪሎም፡ እቲ ሓድሽ ወለዶ ኣብቲ ክሳብ ዕለት ሞተይ ዝብል ጸዋዕታዊ ቃለ መሓላ እምነት ዘጥፍኤ ከምዝመስልን፡ ነዚ መንእሰይ ወለዶ’ዚ ፍቕሪ እቲ ብሉጽን ልዑልን ዝኾነ ሰብኣዊ ስድራ ቤት ዝነብሮ ሓጐስ ዘመንጭው ክፍለ ኣካል ወይ ረቛሒ ሕይወት እዩ፡ ምስጢረ ተክሊል ውልቃዊ ነጻነት ዝድርት ዘይኰነስ ነቲ ነጻነት ናብ ምልኣት ዝቕይሮ ተኽእሎ ሰናይ ሕይወት እዩ እንክብላ ኣና ይገልጻ።
ኣብ ስድራ ቤትን ከም ስድራ ቤትን መደብ ኣምላኽ ምንዳይ
እቲ ናይ እግዚኣብሔር ኣርኣያን ኣምሳልን ኰይና ምፍጣርና እንኽውነሉ ጸዋዕታ እዩ፡ ዝዀነ ይኹን ጸዋዕታ እቲ ኣምሳልን ኣርኣያን እግዚኣብሔ ኰይንና ምፍጣርና እንኽውነሉ ባይታ ምዃኑ ኣልበርቶ ገሊጾም፡ እቲ ንኽትነብሮ ዝተቐበልካዮ ጸጋ ጸዋዕታ፡ ፍቕሪ እዩ፡ እቲ ፈለማዊ ጸዋዕታ ኣብ ውሽጥኻ ክስምዓካ እንከሎ እትነብሮ ፍቕሪ ዝነበረ ኰይኑ ብህውል ህያውነት ዘቐጽሎ ደረት ሰገር ኣመክንዮ ክህሉ ኣለዎ፡ ናይ ፍቕሪ ዘለዓለማውነት ኣብቲ ኣብ ጊዜን ቦታን ድሩት ዝዀነ ኣብ መንጐ ሰብኣይን ሰበይትን ብምስጢረ ተክሊል ዝጸንዕ ካብ ክልተኣውነት ናብ ኣሃድነት ዘሰጋግር ምስጢር ይንጸባረቕ፡ ስድራ ቤት እዚ ፍቕሪ’ዚ ዝምስክር እዩ ኢሎም።
ፍቕሪ ምኽንያታዊ እዩ
ካብቲ ዓብላልን ዝጸልው ኣመክንዮ ወይ ዋቕዕ ዘይኰነ ስምዒት ዘማእክልን ውልቃዊ መሰል ዝብል ናይ ግሊ መሰል ኣብ ልዕሊ ናይቲ ካልእ ክዕብልል ዝድርኽ ባህሊ ዓቢይ ብድሆ እዩ፡ ነዚ ብድሆ’ዚ ንምስናፍ ሓጐስ ኣብ ፍቕሪ ምዃኑ ምእማን የድሊ፡ ጸዋዕታ ካብ ፍቕሪ ዝምንጭው ምዃኑ ምስትውዓል የድሊ፡ ኣብ ስምዒት ፍትወት እምበር ፍቕሪ የሎን፡ ኣብ ፍቕሪ ዘሎ ስምዒት ግና ሓደ ናይቲ ፍቕሪ ረቛሒ እዩ፡ ዝበላ ኣና ኣስዒበን ብሓቂ ነዚ ኩሉ ብዕምቆት ንምስትውዓል Amoris laetitia -ናይ ፍቕሪ ሓሴት ሓዋርያዊ ምዕዳን ምስትንታን የድሊ፡ እቲ ሓዋርያዊ ምዕዳን ነቲ ናይ ዱብሊን ዓለም ሓቆፍ ጉባኤ ስድራ ቤት ኣስተንፍሶ እዩ ኢለን።


text:
ስነ-ስርዓት ቃለ-መሓላ እቶም ፕረዝደንት እታ ሃገር ኣብ ማእከል ውጥረት ፖለቲካ ኣብ ዘላትሉ እዋን ዝተኻየደ ክኸውን ከሎ መንግስቲ ቅድሚ’ቲ ስነ-ስርዓት ቃለ-መሓላ ንኩሉ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሓን’ታ ሃገር ምዕጻው ተገሊጹ።
ተቃወምቲ ብወገኖም ንውጽኢት ምርጫ የካቲት 18,2016 ዓ.ም.ፈ ምቕዋም ሕጂ’ውን ይቕጽሉ።
ናብ ስነ-ስርዓት’ቲ ቃለ-መሓላ ዝፍጸመሉ ቦታ ዘምርሑ ዝነበሩ ደገፍቲ ዩወሪ ሙሰቨኒ መለለይ ሕብሪ’ቲ ፓርቲ ዝኾነ ብጫ ክዳን ተኸዲኖም ብዝተፈላለዩ ሙዚቀኛታት ተአጂቦም ኽኸዱ ተራእዮም።
ኣብቲ ክብረ በዓል ዝተረኽቡ ፕረዝደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰዓት ንሓሙሻይ ጊዜ ፕረዝደንት’ታ ሃገር ኮይኖም ቃለ-መሓላ ፈጺሞም።
ገለ ኣብቲ ክብረ በዓል ዝተረኽቡ ደገፍቶም ካብ ካራሞጃ ዝተባህለ ቦታ ካብ ዋና ከተማ ካምፓላ 480 ኪ.ሜ ርሕቐት ዝርኸብ ቦታ ዝመጹ ምኳኖም’ውን ተሓቢሩ’ሎ።
እንተኾነ ኣብ ከተማ ካምፓላ ቅድሚ ሓደ መዓልቲ ብዘጋጠመ ተቓውሞ ምክንያት ሓለዋ ፖሊስ ልዑል ምንባሩ’ውን ተገሊጹ።
እዚ ከምዚ’ሉ ኸሎ ቀንዲ ተቓዋሚ ፕረዝደንት ሙሰቨኒ ዝኾኑ መራሒ ተቃወምቲ ኪዘይ በሲጀይ ካብ ዝቀነይሉ ናይ ገዛ ማሕዩር አምሊጦም ኣብ ከተማ ከምዝተራእዩን ፡ እቲ ብኦኦም ዝመራሕ ፓርቲ ድማ ንኪሰይ በዚጀይ ናይ ‘ህዝቢ ፕረዝደንት’ ብምባል ካልእ ናይ ቃለ-ማሕላ ስነ-ስርዓት ምኽያዱ ተፈሊጡ’ሎ።
ብተወሳኺ ፖሊስ ዳግማይ ንኪሰይ በዚጀይ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ብምእታው ነቲ ተአኺቡ ዝነበረ ህዝቢ በቲኖም።
ናይ ዓይኒ መሰኻክር ካብቲ ቦታ ከም ዝሓበርዎ ፖሊስ ንወነንቲ ኣባይቲ ንግዲ ምህራሞምን ሓደ ካብቶም ግዳያት ድማ ሎሚ ነቲ በዓል ከክብር ከምዘይክእል ገሊጹ’ሎ።
ኣቐዲሙ ኣብዚ ወርሒ’ዚ መንግስቲ ጋዜጠኛታት ንምንቅስቃስ ተዋወምቲ ከይጽብጽቡን ከይፍንዉን ከምዝአገደ ይዝከር።
ዩወሪ ሙሰቨኒ ካብ 1986 ዓ.ም.ፈ ጀሚሮም ፕረዝደንት ኡጋንዳ ኮይኖም ኣብ ስልጣን ይርከቡ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኽኣል።


text:
ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ዝነብሩ ሊቀ-ጳጳሳት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ-ክርስትያን ኢትዮጵያ ብዛዕባ ህሉው ኩነታት ኢትዮጵያ ምስ ሰበ-ስልጣን ኣመሪካ ተዘራሪቦም።
እቶም 12 ጳጳሳት ኣብ ጉዳይ ሰሜን ኢትዮጵያ፡ ኣመሪካ ሒዛቶ ዘላ ዝበልዎ መርገጽ ከም ዘሰከፎም ንምግላጽ`ዮም ምስ ሰበ-ስልጣን ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካን ኣባላት ባይቶ ኣመሪካ ክራኸቡ ክኢሎም።
ካብ ዝኾነ ብሄር ይኹን ሃይማኖት ንጹሓን ዜጋታት ብኸንቱ ዝቕተልሉ ዘስካሕክሕን ጭካነ ዝመልኦን ቅትለታት ኣብ እነውግዘሉ እዋን ድጋፍኩም ክተርእዩና ኢና ደሊና ዝብል መልእኽቲ ዘሕለፉ እቶም ጳጳሳት: ኣመሪካ ነቲ ጭቡጥ ኩነታት ተረዲኣ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ክትሕግዝ ተማሕጽኖም።
"ኣብ ትግራይ ዘለዉ ወገናትና ጸገሞም የተሓሳስበና`ዩ፡ ንጥምየትን ዓጸቦን እናቃልዑ ንደቆም ኣገዲዶም ናብ ኩናት ዝጠብሱ ወገናት ተግባሮም ደው ኣቢሎም ህዝቢ ሰላም ክረክብ ኣለዎ" ኢሎም ።
እቶም ጳጳሳት እቲ ርክብ ከምዝቕጽልዎ`ውን ኣፍሊጦም ኣለዉ።


text:
Latest
ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዝወልዓቶ ኵናት ከም ሓደ ተወላዲ ብሄረ ትግራይ ብውልቁ ኣሉታዊ ሳዕቤን ከምዝመጽኣሉ ዋና ዳይሬክተር ውድብ ጥዕና ዓለም ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ገሊጹ።
ዳይሬክተር ጀነራል ውድብ ጥዕና ዓለም ዶ/ር ቴዎድሮስ ኣድሓኖም ኣብ መኽፈቲ ኣኼባ ኮቪድ-19 ብዛዕባ ቅልውላው ትግራይ ሰፊሕ…
ትካል ገንዘብ ዓለም “አይኤምኤፍ” ቀፃሊ ኩነታት ቁጠባ ኢትዮጵያ እንታይ ክኸውን ከምዝኽእል ንምእማት ተጸጊመ ኢሉ።
ትካል ገንዘብ ዓለም “አይኤምኤፍ” ካብ ዝቕፅል 2022 ክሳብ 2026 ዓ/ም/ፈ ኢትዮጵያ ዝህልዋ ድምር ምህርቲ ዕብየት “ጂዲፒ”…
ናይ ባንኪ ሒሳብ ደፍተር ናይተን ኣብ ትግራይ ዝርከባ ኣርባዕተ ዩኒቨርሲቲታት ካብ ሕጊ ወፃኢ ከምዝደስከለ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ኣፍሊጡ።
ኣብ ትግራይ ዝተኣወጀ ኲናት 11 ወርሒ ከምዘቑፀረን ኣብ ወርሒ ሰነ 2013 ዓም ሰራዊት መንግስቲ ፌደራል ካብ…
ርእሰ ምምሕዳር ክልል ዓፋር ነበር ሓጂ ስዩም ኣወል፡ ናብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ትግራይ ተጸምቢሩ።
ህዝቢ ዓፋር፡ ስርዓት ኣብይ ኣሕመድ ናብ ስልጣን ካብ ዝመፅእ ናብዚ መሰል ዓርሰ ውሳነኡ ተመንጢሉ ብምስለነ እቲ…
WHO Director-General’s Remarks
As an Ethiopian from Tigray, this crisis affects me personally. But today I am speaking as…
ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንተንዮ ብሊንከን ኣብ ጉዳይ ፖለቲካዊ ቅልውላው ኢትዮጵያ ኣድሂቡ ምስ ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪቃ ኦሊሳጎን ኣባሳንጆን ዘትዩ።
ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣመሪካ ኣንተንዮ ብሊንከን ምስ ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪቃ ኦሊሳጎን ኣባሳንጆን ንጉዳይ ቅልውላው ኲናት ኢትዮጵያ…
መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ኣብ ልዕሊ ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ ዝጀመሮ መጥቃዕቲ ተመሊሱ ንገዛእ ርእሱ ከምዝበልዖ ተጋዳላይ ጀነራል ጻድቃን ገብረትንስኤ ገሊፁ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ጻዊዒት ሰላም ማሕበረሰብ ዓለም ንጎኒ ገዲፉ ብዝተናበበን ዝተዋደደን መልክዕ ሓዱሽ መጥቃዕቲ ምጅማሩ ሲዒቡ፡ ጀሚርዎ…
ፕረዝደንት ጆ ባይደን ኣብ ጉዳይ ትግራይ ኣመልኪቱ ምስ ፕረዝደንት ኡሁሩ ኬንያታ ከምዝዝቲ ተገሊፁ
እዚ ፀባሕ ክግበር ተታሒዙ ዘሎ ዘተ ምምሕዳር ጆ ባይደን፡ ኣብ ልዕሊ ነቲ ኲናት ዘስፋሕፍሑን ዘናውሑን ዘለው…
መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ሓዱሽ ወፍሪ መጥቃዕቲ ጀሚረን ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ኣምሓራን ዓፋርን ጃምላዊ ደብዳብ ከምዘካየደን ኣምባሳደር ፍሰሃ ኣገዶም ገሊፁ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ሓዱሽ ወፍሪ መጥቃዕቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ኣምሓራን ዓፋርን ጃምላዊ ደብዳብ ከምዘካየደን ኣብ ቐረባ ድማ…
ንብረት ማሕበር ልምዓት ትግራይ፡ ከምዝዓነወን ከምዝተዘመተን ተገሊፁ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ምስ መሻርኽቱ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝኸፈትዎ ወራር ስዒቡ፣ህዝብና ኣብ ታሪኹ ርእይዎ ዘይፈልጥ ሞት፣…


text:
Radio Erena: 07 April 2020
ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝርከቡ ኤርትራውያን ምሁራትን ሰብ ሞያን፣ ኮረና ቫይረስ ኣብ ኤርትራ ከቢድ ቅልውላቅ ከየኸተለ እንከሎ ንምውጋዱ ኣብ ዝግብር ርብርብ ምስቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት መንግስቲ ብምዝማድ ማኒፌስቶ ዘርጊሖም።
እቶም 95 ናይ ዶክትረይት ማዕረግ ዘለዎም ምሁራን ሰብ ሞያን፣ ኣብቲ “ማኒፌስቶ 2020” ኢሎም ዝዘርግሕዎ መልእኽቲ፣ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቡ ዘስካሕክሕ ሰብኣዊ በደል እንዳ ፈጸመ፡ ኣብ ዞባዊ ጉዳያት እውን ብዘይእዱብ ፖለቲካዊ ሽርሕታት እንዳ ተቛመረ እንከሎ፡ ለበዳ ሕማም ኮቪድ-19 ይላባዓሉ ኣብ ዘለወሉ እዋን፡ ከምኡ ድማ ትሕተ ቅርጺ ሕክምናዊ መሰላጥያታት ሃገርና ብደረጃ ዓለም ሓደ ካብ’ቶም ዝደኸሙ መሳለጥያታት ኮይኑ ይርከብ ብምህላዉ መጠን፡ ኤርትራ ናብ ሓደ ዓቢ ሰብኣውን ፖለቲካውን ቅልውላው ተቓሊዓ ትርከብ ክብሉ ኣተሓሳሲቦም።
እዚ ኮቪድ-19 ዝበሃል ለበዳ ሕማም፡ ይትረፍ ነታ ብዋሕዲ ዝስተ ማይን ዘይስሩዕ ኣገልግሎት ኤለክትሪክን ዘለዋ ሃገርና ኤርትራ፡ ነተን ብቑጠባን ካልእ መዳያትን ንቕድሚት ኣጸቢቐን ዝሰጎማ ሃገራት እውን ዓቢ ብድሆ ኮይኑወን ከምዘሎ ኣዘኻኺሮም።
ብተወሳኺ፡ መንግስቲ ኤርትራ በቲ ንሓደጋታት ኮቪድ-19 ንምጉዳል ተባሂሉ ዝወጸ መምርሒታት ውድብ ጥዕና ዓለም ክቕየድ፡ ኩሎም ዝተዓጽዉ ማእከላት ሕክምናታትን ንኣሽቱ መደበራት ጥዕናን ክኸፍት፡ ከምኡ ድማ ንኹሎም ናይ ሕልና እሱራትን ቀለልቲ ገበናት ዝፈጸሙ እሱራትን ንክፈትሕ ሕቡራት ሃገራትን ውድብ ጥዕና ዓለምን ጸቕጥታት ክገብሩሉ ጸዊዖም።
መንግስቲ ኤርትራ ኣቐዲሙ፣ ብካቶሎካዊት ቤተ ክርስትያን ኤርትራ ዝመሓደር ዝነበረ 10ታት ማእከላት ሕክምና ንገሊኡ ከምዝሃገሮን ንገሊኡ ድማ ከምዝዓጸዎን ይፍለጥ።
እዞም ብዕድመን ብሞያን ከምኡ ድማ ዝነብርሉ ሃገራትን ዝተፈላለዩ ኤርትራውያን ምህዉራት ኣብ ዝዘርግሕዎ ነዊሕን ዝርዝርን ትሕዝቶ ዘለዎ ማኒፌስቶ ብዘይካዚ፣ ኣቶ ኢሰያስ አፍወርቂ ንኤርትራ ከመሓድር ሕጋዊ ይኹን ሞራላዊ መመኽነይታታት ከምዝሰኣነ ብምጥቃስ፣ ካብ ስልጣን ንኸልግስ ድማ ግዚኡ ካብ ዝሓልፍ ብዙሕ ዓመታት ከምዘቑጸረ ኣመልኪቶም።
ኣብ መደምደምታ ድማ፣ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ዘለዉ ኤርትራውያን ህሉውን መጻእን ኩነታት ሃገሮም ብግቡእ ተረዲኦም ክተኣኻኸቡን ነታ ብብዙሕ ጻዕሪ ዝተረኽበት ሃገሮም ንምዕቃብ ክሰርሑን ምርኣይ ተስፋ ዝህብ ምዃኑ ኣስሚረምሉ።
================


text:
ኣብ ትግራይ ዝተሓብኡ ውልቀሰባት ንምሓዝ ካብ ዝግበር ዳህሳስ ወፃኢ ኵናት የለን ክብሉ ናይ ምክልኻል ኢንዶክትርነሽን ዋና ዳይረክተር ሜጀር ጀነራል መሓመድ ተሰማ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ገሊፆም።
ኣብ ምክልኻል ሰራዊት ኢትዮጵያ ዋና ዳይረክተር ኢንዶክትርነሽን ሜጀር ጀነራል መሓመድ ተሰማ መንግስቲ ሕጊ ናይ ምኽባርን ናይ ህልውናን ወፍሪ እዩ ኣካይዱ ምስ በሉ እቲ ወፍሪ ነቲ ከሓዲ ኢሎም ዝፀውዕዎ ሓይሊ ጥራሕ ማእኸል ገይሩ ሕጊ ናይ ምኽባር ስራሕ እዩ ተሰሪሑ ኢሎም።
‘’ኣብቲ ከባቢ ንዝርከቡ ማሕበረሰባት፣ትካላት ልምዓትን መሰረተ ልምዓትን ብዘይትንክፍ ብጥንቃቐ ክካየድ ተገይሩ እቲ ዝፍክር ዝነበረ ሓይሊ ህዝቢ ይጥቀመሉ ንዝነበሩ ትካላት ኣዕኒዩ፣ዘሪፉ ናብ ጫካ ተበታቲኑ ኣትዩ’’ ኢሎም።
‘’መቐለ ምስተኣተወ ኵናት ዝብሃል ነገር የለን።ውግእ ዝብሃል ነገር የለን’’ ኢሎም።
ኣብ ዝካየድ ናይ ምህዳን ስራሕ ዝርኣዩ ኣናእሽቱ ግጭታት እዩ ዘሎ ኢሎም።
ህወሓት ካብ መቐለ ክወፅእ ከሎ ልዕሊ ዓሰርተ ሽሕ ዝኾኑ እሱራት ካብ ቤት ማእሰርቲ ብምፍታሕ እቲ ህዝቢ በዚኦም ክዝረፍ፣ስብእንኡ ክጉዳእን ግፍዒ ክፍፀም ዝገበረን ንሱ እዩ ኢሎም እቶም ጀነራል።
‘’ቅድሚ እቲ ኵናትን ድሕሪ እቲ ኵናትን ናብ ትግራይ ብተደጋጋሚ ከይደ ሪአዮ እየ’’ ዝብሉ ጀነራል መሓመድ ህወሓት ንቶም ናይ ናውቲ መሰረተ ልምዓታት ስለዘዕነው ኣግልግሎታት ምቁራፅ ኣጋጢሞም ኢሎም።
‘’ኣብያተ ፅሕፈት ወሪሮም፣ናይ ጥዕና ትካላትን ሆስፒታላን መድሓኒት ወሪሮም ናብ ጫካ ወሲዶምዎ እዮም’’ ይብሉ።እቲ ህዝቢ እውን ረድኤት ከይረክብ ብዝነበሮም ኣወዳድባ ምጥርጣራት ክፍጠሩ ከምዝገበረን ኩሎም ተደማሚሮም ናይ ረድኤት ስራሕቲ ከምቲ ዝግባእ ከምይኸውን ኮይኑ እዩ ምስ በሉ ናይቲ ክልል ግዚያዊ ኣመሓደርቲ እውን ዝተሰርሐ ነገር ብዘይምግላፆም ነገበራ የተሓላልኹ ኣለው ክብሉ ወቒሶም።
ዝተሰርሐ ስራሕ ንምግላፅ ፍቓደኛ ዘይኮኑ ብግዚያዊ እቲ ሕብረተሰብ ከመሓድሩኒ ኢሉ ዝመረፆም ሰባት ኣለው።ተዘሪፉ ተዓፂዩ ዝነበረ ጥዕና ጣቢያ እናሰርሐን እናሓከመን ከሎ ጋዜጠኛታት ከይዶም ክሓቱዎም ከለው ነዚ ንምግላፅ ፍቓደኛታት ኣይኮኑን።ዝተውሃቦም፣ ዝተሓገዙዎ ረድኤታት ይርኽቡ ከምዘለው ኣብኡ ከይደ ብጭቡጥ ኣረጋጊፀ እየ።
ካብ ማእኸል ሃገር ዝሰርሑ ሚዲያታት እንተምፃእና እውን ኣይተሓባበሩዎም ዘለው ኢሎም።
እቶም ጀነራል ባዕሉ ዘሪፉ ነቲ ሕብረተሰብ እውን ምዝራፍ ኣምሂሩዎ እዩ ኢሎም።ዝተፈላየዩ መግሃስታት ብምፍፃም ብዛዕባ ዝኽሰስ ሰራዊት ኤርትራ ዝሓተቱ ጀነራል መሓመድ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ሓቂ ተመስሪቱ እንተድኣ ኣቕሪቡ ብኣግባቡ መልሲ ክወሃበሉ እዩኢሎም።
‘’ንሕና ከም ትካል እንፈልጦ እቲ ጁንታ መጥቓዕቲ ዝፈፀመ ኣብ ልዕሌና እዩ፤ናይቲ ጁንታ ዓንዲ ሒቐ ዝሰበርናዮ እውን ንሕና ኢና።ሕዚ እውን ኣብ ዝኣተዎ ኣትዩ ሃዲኑ ንውልቀሰባት ናብ ሕጊ ዘቕርብ ዘሎ ሰራዊት ምክልኻል ኢፌድሪ እዩ’’ ኢሎም።
ስለዚ ዝተለመደ እዩ ዝበሉዎም ሓሶት እዩ፤ ‘ፅንፈኛ’ኢሎም ዝፀውዕዎ ጉጅለ ብዘውረዶ ጉድኣት እንተዝኸውን ነይሩ ትግራይ ሎሚ ዘለዋ ቁመና ክህልዋ ኣይምኽኣለን ነይሩ ኢሎም ሜጀር ጀነራል መሓመድ ተሰማ።


text:
Radio Erena: 29 September 2017
ን38 ዓመታት ንኣንጎላ ዝመርሐ ፕረዚደንት ጆሴ ኤድዋርዶ ዶ ሳንቶስ፣ ሓድሽ ንዝተመርጸ ፕረዚደንት ዦዋ ሎረንሶ ኣረኪቡ።
ይኹን’ምበር ፕረዚደንት ነበር ኤድዋርዶ ዶ ሳንቶስ፣ ስልጣኑ ሚኒስተር ምክልኻል ንዝነበረን ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ዝተኻየደ ምርጫ ዝተዓወተን ዦዋ ሎረንሶ ቅድሚ ምርካቡ፣ ንዕኡን ስድራቤቱን ውሕስነት ዝህብ ሓድሽ ስርዓተ መንግስቲ ከምዝህሉ ከምዝገበረ ተንተንቲ ፖለቲካ ካብታ ሃገር የረድኡ።
እቶም ተንተንቲ ብዝህብዎ ዘለዉ መግለጺ፣ ብመሰረት እዚ ሓድሽ ስርዓተ መንግስቲ፣ ኤድዋርዶ ዶ ሳንቶስን ስድራቤቱን ብድሕሪ መጋረጃ ብምዃን ነታ ሃገር ክመርሑ’ዮም።
ሓያሎ ኣባላት ስድራቤቱ’ውን ኣብ ኣገደስቲ ጽፍሕታት መንግስቲ ክቕጽሉ ከምዝኽእሉ ይጠቅስ።
ብዘይካ’ዚ’ውን እዚ ሓድሽ ተመሪጹ ዘሎ ፕረዚደንት ነዚ ዝቕጽል 30 ዓመታት ኣዘዝቲ ሰራዊትን ሓለፍቲ ጸጥታን ንኸይመዝዝ ምስቲ ስልጣኑ ዝገድፍ ዘሎ ፕረዚደንት ስምምዕ ከምዝኸተመ ተሓቢሩ።
ይኹን’ምበር ሓድሽ ፕረዚደንት ኣንጎላ፣ ብወግዒ ስልጣን ድሕሪ ምርካቡ፣ ፕረዚደንት ነበረ ኤድዋርዶ ዶ ሳንቶስ ብድሕሪ መጋረጃ ኮይኑ ዘመሓድሮ መንግስቲ ከምዘየሎ ገሊጹ።
ወዲ 75 ዓመት ፕረዚደንት ኣንጎላ ነበር ጆሴ ኤድዋርዶ ዶ ሳንቶስ፣ ኣብ ስልጣን ኣብ ዝጸንሓሉ ዓመታት፣ ካብ ኣታዊ ነዳዲ እታ ሃገር ቢልዮናት ዶላራታ ናብ ናይ ውልቂ ሕሳቡን ሕሳብ ስድራቤታቱን ከምዘሰጋገሮ’ዩ ዝውቀስ።
ቦኽሪ ጓሉ፣ ኢዛቤል ዶ ሳንቶስ፣ ወናኒት 3.5 ቢልዮን ዶላር ዝግመት ወፍሪ ኮይና፣ ካብ ደቂንስትዮ ኣፍሪቃ ብሃብቲ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ከምእትስራዕ መጽሔት ፎርብስ የመልክት።
====================


text:
ስትራይከስተን, መሰረቱ ‘Stolpersteine’, ኢዩ ዝብል።ብሓደ ጀርመናዊ ስነ-ጥበበኛ Gunter Demnig ዝበሃል ኢዩ ተጀሚሩ። እዚ እምኒ ናይ ኩቢክ ቅርጺ ዘለዎ ኮይኑ ኣብልዕሊኡ ናይ ኣስራዚ ዝተወቀረ ኢዩ። እዞም እምንታት ኣብቲ ማርሻፐዲ ኣብቲ ኣይሁድ ዝተሰጎጉሉ ወይ ዝመቱሉ ኣብ ቅድሚ ገዛውቲ ኢዩ ዝርከብ። ኣብዚ ሕጂ ግዜ ክሳብ 70,000 ዝኾኑ ዝተወቅረ እምንታት ኣሎ(ስትራይከስተን)
ኣብ ሀምስተደ ውን 2 ዝተወቅረ እምኒ (ስትራይከስተን) ንመዘከርታ mevrouw Johanne Hedwig van Straaten ከምኡ ንሓፍታ Marie Mathilde van Straaten ኣሎ። ክልቲኤል ኣብ ናይ ጀርመን ቤት-ማእሰርቲ ካምፕ ኢየን ሞይተን። እዚ ክውን ክኸውን ጓል-ጓላ ን mevrouw Johanne Hedwig van Straaten ኢያ ተበግሶ ወሲዳ። ንዓኣ ዓባያ ካብ 1937 ክሳብ ቀዳሞት ዓመታት ናይ ካልኣይ ኩናት ዓለም ኣብ Binnenweg ቁጽሪ 91 ናይ መጽሓፍቲ ዱኳን ነይሩዎ። እቲ ዝተወቅረ እምኒ ድማ ኣብኡ ኢዩ ዘሎ።


text:
ንኹሉ ግዜየ ኣለዎ ጽንዓት ጥራሕ
ክንደይ እንዲና የሕሊፍና ተመኩሮ
ክንደይ ጎቦ ተሓኺሩ ተሰጊሩ ስንጭሮ
ጣቓዒት ብኻላሽን ብቡባ ነይሩ ኮቦሮ
ዝኹሉ ዕርድታትና ጀጋኑና ተቐብሮ
ህዝበይ ተመሊስና ሕሉፍ ቃልሲ ንዘክሮ
ነዚ ሕሉፍ ቃልሲ ኣሻሓት መስዋእቲ ተኸፈሎ
ንዕላማ ናጽነት ሓርነት ቅኑዕ መንፈስ ዝዓሰሎ
ብሓባር ኣንጻር ባዕዳዊ ገዛኢ ዕጠቕ ኮይኑ ድሎ
ውጽ’ኢቱ ሕጂ ነዛምድ ወዮ’መስዋእቲ ተኽፈሎ
ኣበይ ኣሎ እቲ ሓርነት መሰል ቅሳነት ዝዓሰሎ
መርገምዩ ብውልቀ መላኺ ሃገርና ኣትዩዋ ሰለሎ
ኣየ ሃገረይ ንውልቀ መላኺድየ ከፊለ የሕዋተይ
ኤርትራ ንውልቀ መላኺድየ እዚ ኹሉ ቓልሰይ
ከዔርፍ ኣይ ካልኩን እና ራኣኩ እዝኹሉ ስቓይ
ሓቦይ ኣይ ጽንቕቕን በጃ ህዝበይ ጽኑዕ መርገጸይ
ስልጣን ከይ ተረከበ ደቁ ዝከፈለ ውጹዕ ህዝበይ
ኣይ ጠልምን ንዕላማ ዝተሰዉኡሉ ጀጋኑ ብጾተይ
ኣይ ንረስዕ ታሪኽ ወዲ ሰብ ክዝከርዩ ከከም ግብሩ
ባዓል ክፍእ ብስክፍታ ይነብር መዋእሉ ተቓቒሩ
ባዓል ጽቡቕ ተግባር እና ተመስገነ ይነብር ንሓዋሩ
እዚ’ዩ እቲ ሓቂ ሕሰቡ ከይ ጸልመተ ኽሎ ብቐትሩ
ኣንቱም ሕማቅ መርገጽ ዘለኩም ኣምብቡ ተማሃሩ
ተወደቡ ተሰርዑ ጭኮና ክሕምሸሽ እግረ’ እግሩ
ጽንዓት ዋግ’ኣ ናይ ቡኡነት ኣዝዩ ኩብር’ዩ
ጽንዓት ኣብ ቃልሲ ውጺቱ ፍጹም ዓወት’ዩ
ንጠቕምኻ ክትብል ምድሕርሓር ውድቀት’ዩ
ኣብ ደምበ ተቃውሞ ዓወት እንድሕሪ ተደል’ዮ
ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ ምስራዕ’ዩ
ኣብዚኣ ትቕሚ ዘይብሉ ስሱዕ ህግደፍ ጥራሕ’ዩ
ሳላ ጽንዓት ብመስዋእቲ ረኺብና ናጽነትና
ህዝበይ ሕጂ ውን ብጽንዓት ከም ቀደምና
ገንዘብናን ግዝየናን ሂወትናን ከይ በቐቕና
ንፍጹም ፍትሕን ሰላምን ራህዋን ኤርትራና
በብመዩ’ኡ ቀሲኑ ናብሩኡ ክመርሕ ህዝብና
ንህግደፍ ንዝበጣ ኩላትና ብሓደ ተሰሪዕና
ጽንዓትን ሕድገትን ብሓንሳብ ይኺዳ
ፍረ ተቃውሞና ክንረኽበሉ ፋይዳ
ብህግደፍ ዝህለቐ ህዝቢ ከነሰክም ዕዳ
ክትሕጎስ ሕዝንቲ ኣደ ዘላ አትዋሪዳ
ክትምለስ ዝነበረት ኣርሒቓ ተስዲዳ
ከም ናጽነት ጽንዓት ንሓርንርት
ኤርትራና ክትላቐቅ ካብ ባርነት
ክተርፍ ህዝቢ ዘይ መረጸካ ሽመት
ስልጣን ንህዝቢ’ዩ ኢልና ንማጎት
ንድሕሪት ምእንቲ ከይ ንጉትርት
ጸኒዕና ንቃለስ ከይ ይብለና ሸተት
ሃገር ናይ ስውኣትን ስንኩላትን ኢያ
ብመትከሎምን ዕላሞኦምን ዝቋመር
ፈለኽ ትብል ትንፋስ ክሳብ ዘላትና
ኣይ ነፍቅድን
ብ ገብሪሂይወት (ኣቡዓሸራ)
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2374


text:
መራሒ ሃይማኖት ሺዓ ዝኾነ ሙቕታዳ ኣልሳድር፡ ንሃገራዊ ሰልፊ ምንቅስቓስ ሳዕሩን ወኪሉ ኣብ ሃገራዊ ምርጫ ዒራቕ ምዕዋቱ ተገሊጹ።
ናይ ኣመሪካን ኢራንን ምትእትታው ኣብ ጒዳይ ዒራቕ ከብቅዕ ድሌት ከም ዘለዎ ዝገለጸ ኣልሳድር፡ ካብ ቀጥታዊ ጽልዋ ወጻኢ ሓራ ዝኾነት ዒራቕ ክሃንጽ ምዃኑ ቃል ኣትዩ’ሎ።
ብመሰረት ኣፈናዊ ውጽኢት፡ ሳዕሩን ካብ 329 መናብር ባይቶ 73 ክዕወት እንከሎ፡ ልፍንቲ ኣፈኛ ሱኒ፡ መሓመድ ኣልሓሱቡ ተቐዱን፡ ብ 38 መናብር ካልኣይ ደረጃ ሒዙ’ሎ። ደጋፊ ኢራን ዝኾነ ቀጽሪ ፈታሕ ኣብዚ ምርጫ 4 መናብር ጥራይ ብምርካብ ዝተሓተ ደረጃኡ ሒዙ’ሎ።
ሓድሽ መንግስቲ ልፍንቱ ንምምስራት ሰሙናት ዝወስድ ልዝብ ከም ዘድሊ ዝተገልጸ ኮይኑ፡ ኣልሳድር፡ ንነብሱ ከም ሕጹይ ስለዘየቕረባ ክመርሕ ዘይምዃኑ ተፈሊጡ። ካብ ጠቕላላ ቁጽሪ መራጾ ዒራቕ፡ 41% ጥራይ ምምራጾም በዚ ውጽኢት ምርጫ እዚዩ ዝበሃል መሰረታዊ ለውጢ ክመጽእ እዩ ዝብል እምነቶም ከም እተባሕጐገ ዘመልክት እዩ ክብሉ ተዓዘብቲ ይገልጹ።


text:
ኣብ ክልል ኦሮሚያ ሰላማዊ ሰልፊ ንምክያድ ብወግዒ ዘፍለጠ ኣካል ከምዘየለ ናይቲ ክልል ርእሰ ኣማሓዳሪ ኣቶ ሙክታር ከዲር ምግላፆም ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፐረሽን ፀብፂባ።
ኣቶ ሙክታር ዜጋታት ሰላማዊ ሰልፊ ብምክያድ ሓሳቦም ናይ ምግላፅ ሕገመንግስታዊ መሰል ዘለዎም’ዃ ኣብዚ ስዓት እዚ ግን ብሽም ሰላማዊ ሰልፊ ይቐርብ ዘሎ ፃውዒት ኣፍልጦ ዘይብሉ እዩ ኢሎም።
እቶም ኣማሓዳሪ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ኣብዚ ሰሙን ብማሕበራዊ መራኸቢ ኣቢሉ ይመሓለልፍ ዘሎ ፃውዒት ዝኾነ ይኹን ሕጋዊ ቁመና ዘለዎ ኣካል ሰላማዊ ሰልፊ ምክያድ ይኽእል፤ይኹን እምበር ነቲ ሰልፊ ሙሉእ ሓላፍነት ዝውስድ ኣካል ኣድላዪ ነገራት ከማልእ ትፅቢት ይግበረሉ ኢሎም።
ዝቕፅል ቀዳም ኣብ ምሉእ ክልል ኦሮሚያ ሰላማዊ ሰልፊ ንምክያድ ምድላው ይካየድ ከምዘሎ ብማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃን ይግለፅ ከምዘሎ ኣብ ናይ ትማሊ ዜናና ምጥቓስና ይዝከር።


text:
ዕጡቓት ኣል-ሸባብ ኣብ ደቡባዊ ሱማሊያ ንዝርከብ ወታደራዊ መደብር ሎማዕንቲ ዓርቢ ንሓፂር እዋን ተቖፃፂሮምዎ ከምዝነበሩ ተሓቢሩ።እዚ እቲ ጉጅለ ኣብዚ ወርሒ እዚ ይፍፅሞም ካብ ዘለው ሓያሎ ዓበይቲ መጥቓዕትታት ዳሕረዋይ እዩ።
ምኽትል ኣማሓዳሪ ዞባ ታሕታይ ሸበለ ዓሊ ኑር ንቪኦኤ ክፍሊ ሱማሊኛ ኣብዝሃብዎ ቃል ‘’እቶም ናዕበኛታት መጥቓዕቲ ብምፍፃም ብኣንፈት ደቡባዊ ምዕራብ ሞቓድሾ 120 ኪሎ ሜትር ሪሒቓ ንእትርከብ ወታደራዊ መደብር ያቅባሪወይን ኣጥቒዖም’’ኢሎም።
ወታደራት ሱማሊያ ምስቶም ናዕበኛታት ከቢድ ውግእ ድሕሪ ምክያዶም ነታ ከተማ መሊሶም ተቖፃፂሮምዋ እውን ኢሎም ብምስዓብ ምኽትል ኣማሓዳሪ ዓሊ።
ኣል-ሸባብ ኣብቲ ውግእ ን11 ወታደራት ቐቲለ ኣለኹ ክብል ከሎ መሰኻኽር ዓይኒ ግን እቲ ቁፅሪ ናብ ትሽዓተ የውርዱዎ።
ኣል-ሸባብ ትማሊ ሓሙስ እውን ካብ ከተማ ሞቓድሾ ብኣንፈት ደቡብ 60 ኪሎ ሜትር ሪሒቑ ንዝርከብ ወታደራዊ መደብር ጃናሌ ወታደራት ሕብረት ኣፍሪካ ብሃንደበት ገዲፎምዎ ምስወፁ ተቖፃፂሩዎ ኣለው።
ትማሊ ሓሙስ ድማ ኣል-ሸባብ ኣብ ወደባዊት ከተማ ኪስማዮ ኣብ ዝርከብ ወታደራዊ ካምፕ ብዝቐበሮ ቦምብ እንተወሓደ ሰለስተ ወታደራት ተቐቲሎም ኣለው።
ናይ ሱማሊያ ፕሬዝዳንት ሓሳን ሸኽ ማሕሙድ ንኣግልግሎት ዜና ሮይተርስ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ኣል-ሸባብ ንገለ ናይ ገጠር ዓድታት ምሓዞም ብምእማን እንተኾነ ግን ስትራተጂያዊ ኣገዳስነት ዘይብሎም ቦታታት እዮም ክብሉ ገሊፆም።


text:
Radio Erena: 09 February 2021
ኣብ ትግራይ፣ ከተማ መቐለ፣ ሎሚ 9 ለካቲት ኣንጻር መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝቀንዐ ተቓውሞ ተኻይዱ።
ኣብቲ ዝበዝሑ መንእሰያት፣ ጎደናታት ብምዕጋትን ጎማታት መኪና ብምቅጻልን ዘካየድዎ ተቓውሞ፣ ወትሃደራት መንግስቲ ብዝኸፈትዎ ቶኽሲ ሓደ መንእሰይ ከምዝተቐትለ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ሓቢሩ።
እቲ ነባሪ ከተማ መቐለ ዝኾነ መንእሰይ፣ ብዝተተኮሰሉ ጥይት ተወጊኡ ናብ ሆስፒታል ዓይደር ኣብ ዝበጽሓሉ ከምዝሞተ ንሓደ ካብ ሓካምም ናይቲ ሆስፒታል ብምጥቃስ እቲ ኣገልግሎት ዜን ኣረጋጊጹ።
ኣብ ጎደናታት ተወጊኦም ዘልዕሎም ዝሰኣኑ ከምዘለዉ’ውን እቲ ስሙ ክዕቀበሉ ዝመረጸ ዶክተር ጠቒሱ።
መንእሰያት መቐለ፣ ሰራዊት መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ሰራዊት ኤርትራ ብምዃን ኣብ ልዕሊ ዝተፈላለያ ከተማታትን ዓድታትን ዘብጽሕዎ ዕንወት፣ ዝምታን ዝቕጽል ዘሎ ዓመጽን ንምቛም ናብ ጎደናታት ከምዝወጽኡ ካልኦት ወገናት ኣብ ማሕበራዊ ሜድያታት ይገልጹ ኣለዉ።
እቲ ተቓውሞ ዝተኻየደ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኩነታት መቐለ ናብ ንቡር ተመሊሱ፣ ህዝቢ ዕለታዊ ናብርኡ ይመርሕ ከምዘሎ ንምርኣይ፣ መራሕቲ ሃይማኖት ናብታ ከተማ ኣብ ዝልኣኸሉ እዋን’ዩ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ኣብ ትግራይ ምብጻሕ ዘካየደት ፕረዚደንት ኢትዮጵያ፣ ሳህለወርቅ ዘውደ ምስ ኣዴታት መቐለ ኣብ ዘካየደቶ ርክብ’ውን ተሪር ተቓውሞታት ከምዝበጽሓ’ዩ ተመልኪቱ።
ህዝቢ ትግራይ፣ ብኣዘዝቲ ሰራዊት፣ ኣመሓደርቲን ሰበ ስልጣን መንግስትን ኣብ ዝካየደሉ ዘሎ ኣኼባታት፣ ሓያል ተቓውሞንታት የስምዕ ከምዘሎ በብእዋኑ ዝልሑኽ ዘሎ ናይ ቪድዮን ድምጺን ሰነዳት የረጋግጽ።
ብሰራዊት ኤርትራ ተደጊፉ፣ ሓያሎ ከተማታት ትግራይ ክቖጻጸር ዝኸኣለ ሰራዊት መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ክልል ትግራይ ኣብ ትሕቲ ምሉእ ቁጽጽሩ ብምእታው፣ ኩነታት ናብ ንቡር ናይ ምምላስን ናይ ምርግጋእን ስራሕን የካይድ ከምዘሎን እኳ እንተገለጸ፣ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ ካብዚ ዝርሓቐ ምዃኑ ዝተፈላለዩ ወገናት ይገልጹ።
=============================


text:
Radio Erena: 11 March 2020
መንግስቲ ኢጣልያ፣ ነቲ ስግኣቱ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናዓበየ ዝምጽእ ዘሎ ምስፍሕፋሕ ኮሮናቪረስ ንምግታእ፣ ካብታ ሃገር ምውጻእ ይኹን ናብ ሃገር ንምእታው ንዘይተወሰነ ግዜ ደው ክብል ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ።
ኣቐዲሙ ኣብ ሰሜናዊ ክፍላ እታ ሃገር ንዝተኣወጀ፣ ንምንቕስቓስ ሰባት ዝድርት ትእዛዝ፣ ካብ ሰኑይ 9 መጋቢት ኣትሒዙ፣ ነቲ ኣስታት 60 ሚልዮን ዝግመት መላእ ህዝቢ ኢጣልያ ከምዝምልከቶ’ዩ ተነጊርዎ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢጣልያ ዡሰፐ ኮንተ፣ መላእ ኢጣልያ ክትውሸብ ዝወሰነሉ ምኽንያት፣ ኣብ 24 ሰዓታት ልዕሊ ሓደ ሽሕ በቲ ቫይረስ ዝተለኽፉ ሰባት ስለዝተረኽቡ’ዮም።
ኢጣልያ እታ ኣብ ኤውሮጳ ቀንዲ ግዳይ እዚ ሕማም ኮይና፣ ዛጊት ልዕሊ 9 ሽሕ ሰባት እቲ ቫይረስ ክርከቦም እንከሎ ልዕሊ 460 ድማ ሞይቶም።
ብዘይካ’ዚ ኤርትራ ናብ እትርከበን ሓያሎ ሃገራት ብስራሕን ዑደትን ዝገሹ ኢጣልያውያን፣ ኣብ ዝኣተዉለን ሃገራት እንተወሓደ ንክልት ቅነ ይውሸቡ ኣለዉ።
ናይ ዕረፍቲ ግዜኦም ዛዚሞም፣ ብ29 ለካቲት ናብ ኣስመራ ዝተመልሱ ሽዱሽተ መማህራን ቤት ትምህርቲ ኢጣልያ፣ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ኣብ ከባቢ ቪላጆ ተወሺቦም ከምዘለዉ ይፍለጥ።
ድሕሪ ኢጣልያ ኣብ ካልኣይ ደረጅ ተሰሪዓ ዘላ ፈረንሳ ብወገና፣ 19 ሰባት ብሰንኪ እዚ ቫይረስ ክሞቱ እንከለዉ፣ ሚኒስተር ባህልን ቱሪዝምን ሓያሎ ኣባላት ፓርላማንን ዝርከብዎም ልዕሊ 1000 ሰባት ምልክታት እቲ ሕማም ተራእዮም።
ኮሚድ 19 እናተባህለ ዝጽዋዕ ዘሎ፣ ረስኒ፣ ሰዓል፣ሕጽረት ምስትንፋስ፣ ምጭብባጥ ጭዋዳድን ቅርጣማትን ዝምልክታቱ ሕማም ኮሮናቫይረስ፣ ብደረጃ ዓለም ስግኣት ፈጢርሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ምንቅስቓስ ሰባትን ንግድን ይድርት ብምህላው፣ ዓለምና ናብ ከቢድ ቁጠባዊ ቅልውላው ከይትሽመም’ውን ተሰጊኡ ኣሎ።
==============


text:
ሓድነትና ሓይልና’ዩ እሞ፡ ንዓቅቦ2021-07-12 19:54:21 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP News Read 732 times
- font size decrease font size increase font size
ኤርትራ ብናይ ኩልና ደቃ ቃልሲ እያ ነጻ ሃገር ኮይና። ክሳብ ሎሚ ተዓቂባ ዘላ እውን ሳላ ኩልና “ኣለናልኪ” ዝበልናያ እያ። ካብ ምንጋጋ ጉጅለ ህግደፍ ኣናጊፍካ፡ መጻኢ ናይ ምልመዓን ሓራ ናይ ምውጸኣን ዕድል እውን ብናይ ኩልና ደቃ ኣበርክቶ እዩ ዝውሰን። ኤርትራውያን ክሳብ ሕጂ ናብዚ ሃገርካ ናይ ምውሓስ ደረጃ ዝበጻሕና ሳላ ሕደነትና እዩ። መጻኢና እውን ካብ ሓድነትና ወጻኢ ዝሕሰብ ኣይኮነን። ሓድነትና ክንብል እንከለና ናይ ሓባር ቃልስና ንምሕያልን ንምውህሃድ’በር፡ ብዙሕነትና ብምዝንጋዕ ኣይኮነን።
ኣብ ኤርትራዊ ኣጀንዳ “ንሕና” ኢና እንብል። እዚ ንሕና ከኣ መርኣያ ጽንዓትናን ሐድነትናን እዩ። ብዛዕባ ብዝሑነትና ክንዛረብ እንከና ከኣ ነቲ “ንሕና” ብዘይጻረር “ንሕና፡ ንስኻትኩም ንሳቶምን” ንበሃሃል። ኣብዚ እውን ከምቲ “ሓድነትና ሓይልና እዩ” ዝበልናዮ ወትሩ “ንሕና” ዝያዳ “ንሕናን ንስኻትኩምን” ኣብ ዝበረኸ ክንሰርዖ ይግበኣና። እዚ ኣሰራርዓዚ ብፍላይ ኣብ ከምዚ ሎሚ ንርከበሉ ዘለና ናብ ዞባና ዝቋመት ኣዒንቲ ዝበዘሓሉ ተሃዋሲ እዋን፡ ናይ ምድላይን ዘይምድላይን ዘይኮነ፡ መተካእታ ዘይብሉ ግድነት ምዃኑ ክንግንዘቦ ይገበኣና። ምኽንያቱ ዘለናዮ እዋን ብዘይሓድነትን ምትሕብባርን ንምስጋሩ ኣጸጋሚ ስለ ዝኸውን።
ሓቢርካ “ንሕና ኣለና” ምባል፡ ኣብዚ ምእንቲ ለውጢ ነካይዶ ዘለና ቃልሲ ወሳኒ እዩ። ካብዚ እምንቶ’ዚ ስለ እንነቅል ኢና እውን፣ ኣብ ዝኾነ ኣጋጣሚ ምእንቲ ሓድነትን ተወሃሂድካ ምቅላስን ብዘይምስልካይ እንጽውዕን ምእንታኡ ዓቕምና ዘፍቀዶ እነበርክትን። ኣብ ኤርትራ ኮነ ካብ ኤርትራ ወጻኢ ኣብ ከባቢና ዝገሃድ ምዕባለታትን ጽልዋታቱን ከነምሓድር እንከለና እውን፡ ካብዚ ቀንዲ መሳሪሕናን ምንጪ ሓይልናን ዝኾነ ሓድነት ፈጺምና ፈልከት ክንብል ኣይግበኣናን። እቲ ጽልዋ ንብሎ ዘለና ብሱዳን ድዩ ብትግራይ ወይ ብየመን ድዩ ብጅቡትን ሱዕድያን ክመጽእ ዝኽእል እዩ። ካብዚ ብዝሰፈሐ እውን ዞባዊ መልክዕ ክሕዝ ይኽእል። ኣብ ትግራይ ተኸሲቱ ዘሎ ኩነታት ከም ህያው ኣብነት ወሲድና “ሓድነትና ሓይልና እዩ” ዝብል ከይዘንጋዕና ከም ሓደ ዕዙዝ ኣቓልቦ ዘድልዮ፡ ጉዳይ ጐረቤት ከነመሓድሮ ናይ ምብቃዕናን ዘይምብቃዕናን ዓቕምና ዝፍትን ተረኽቦ እዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ብዘይካቲ ሓድነትና ዝግለጸሉ ልኡላውነትና፡ ብዙሕነትና ዝረአየሉ ሃይማኖታት፡ ኣውራጃታት፡ ቁንቋታትን ባህልታትን እውን ኣለና። እዚ ኤርትራዊ መግለጺ ብዙሕነትና’ዚ ካብቲ ኣብ ሕድሕዱ ዝዛመዶ ብዘይትሕት፡ ምስ ኣብ ጐረባብትና ዘሎ መግለጺ ብዙሕነታት ተመሳሳልነት፡ ከም ዘለዎ ርዱእ እዩ። ኣብ በበይኑ ኩርነዓት ኤርትራ ዝነብር ህዝብና፡ ምስቶም መዳውብቱ ደቂ ካልእ ልኡላዊት ሃገር ዘለዎም ርክብ ከም ኣብነት ምጥቃስ ይከኣል። ኣብ ምዕራብ ዝነብሩ ኤርትራውያን ምስ ሱዳናውያን ብቋንቋ ክረዳድኡ ይኽእሉ። ብእምነት እውን ይመሳሰሉ። ኣብ ደቡብ፡ ደቢባዊ ምብርቕን ምዕራብን ኤርትራ ዝነብሩ ዜጋታትና ምስ ኣብ ትግራይን ዓፍርን ዝነብሩ ኢትዮጵያውያን ዘለዎም ምቅርራብ’ውን ከምኡ እዩ። እዚ ምቅርራባት’ዚ ዝፈጥሮ ዝድምድና ግና፡ ካብ ማሕበረ-ባህላዊ ዝምድና ሓሊፉ ልኡላዊ ዶባት ዝጥሕስን ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘእቱን ኣይኮነን።
ነዚ ብባህላዊ፡ ቋንቋውን ንግዳውን ዝምድና ዝሃብተመ ርክብ፡ ልኡላዊ ዶብ ክሃሲ ናብ ዝኽእል ደረጃ ክትመጦ ምፍታን፡ ኩሉቲ ካልእ ሳዕቤናቱ ገዲፍካ ሓድነትን ልኡላውነትን ኤርትራ ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ ስለ ዝኾነ፡ ብእዋኑ ክግታእ ዝግበኦ እዩ። እዚ ብዙሕ ዘመሳስል እናሃለወካ ናይ በበይነን ልኡላዊ ሃገራት ዜጋታት ምዃን ኣብ ናይ ብዙሓት ሃገራት ተመኩሮ ዘሎ እምበር፡ ኣባና ጥራይ ዘጋጠመ ኣይኮነን። ብሓጺሩ ጉዳይ ልኡላውነት ሃገርን ሓድነት ህዝብን ክለዓል እንከሎ፡ ኤርትራውያን ኣብ ክንድቲ ምስቲ ስግር ዶብ ዘሎ ዘመሳሰሎም፡ ዋላ ብቋንቋን ካልእን ይፈላለዩ፤ ምስቲ ኣብ ክሊ ኤርትራዊ ልኡላውነት ዘሎ ዜጋኦም እዮም ዝዋስኡን ዝስለፉን።
ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ጉዳይ ሃገርን ልኡላውነትን ሓደ ኣካል ሓደ ኣምሳል እዩ። እቲ ኣብ ሓደ ኤርትራዊ ኩርናዕ ዘሎ ክሕጐስን ክዕወትን እንከሎ፡ ኣብቲ ካልእ ኩርናዕ ዘሎ’ውን ሓቢሩ ይቐስን። ብተመሳሳሊ ሓደ ኤርትራዊ ክህሰይን ክሓዝንን እንከሎ እውን እቲ ኣብ ካልእ ኩርናዕ ዘሎ ኣይቀስንን። ካብ ራስ ቄሳር ክሳብ ራስ ዱመራ፡ ካብ ተሰነይ ክሳብ ዓሰብ ወይ ካብ ሳሕል ክሳብ ዛላንበሳን መረብን ዝዝርጋሕ ኤርትራዊ ኣብ ሉኣላውነት ኰለንተናኡ ሓደ እዩ። ጾር ናይ ኣብ ሓደ ውሱን ኤርትራዊ ከባቢ ዝርከብ ህዝቢ ናይ ኩሉ ሰከም እዩ።
ሎሚ ኣብ ኢትዮጵያ ዝረአ ዘሎ ምዕባለ፡ ካብቲ ዲክታተር ኢሳይስ ኣፈወርቅን ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድን ዝምድና ዝፈጠርሉ 2018 ጀሚርና ዝጠርጠርናዮን ዝሰጋእናሉን እምበር ሃንደበት ዝመጸ ኣይኮነን። ኤርትራውያን ጽልዋኡ ኣብ ሃገርናን ህዝብናን ቀሊል ከምዘይከውን ተገንዚብና፡ ካብ ሽዑ ጀሚርና እቲ ዝምድና ናበይ ገጹ ከም ዝምዕብል ነናትና ግምታት ከነንብር ጸኒሕና። እዚ ሎሚ ብግብሪ ንርእዮ ዘለና ምዕባለ ከኣ ምስ ናይ ገሌና ግምት ዝመሳስል፤ ምስ ናይ ገሌና ድማ ዝረሓሓቕ ክኸውን ይኽእል። እቲ ጉዳይ ሎሚ ጥራይ ዘይኮነ ንመጻኢ እውን ዝገድፈና ኣይኮነን። ከምኡ ስለ ዝኾነ ኢና ድማ “መጻኢኸ ናበይ ገጹ ክምዕብል እዩ? በመኸይከ ክንሕዞ ይግበኣና?፡ ምስቶም ዝዋስኡ ዘለዉ ኣካላትከ ብኸመይ ንዛመድ?” ኢልና ንሓትት ዘላና። ኣብ ናይዚ ሕቶታት መልሲ ፍልልያት ከም ዘለና ድማ መድረኽ ባዕሉ ይዛረብ ኣሎ።
እዚ ጉዳይ ኣብ መጻኢ ኤርትራዊ ሰላም፡ ምርግጋእ፡ ሓድነትን ልኡላውነትን ጽልዋኡ ቀሊል ስለዘይኮነ፡ ከም ኤርትራውያን ግቡእ ጠመተ ክንገብረሉ ግድን እዩ። እንህቦ ሚዛናት ክፈላለ’ኳ ውሁብ እንተኾነ፡ ነቲ ኣብ ኤርትራዊ ኣጀንዳና ብሓድነት ክንዓሞ ዝጽበየና ዘሎ ብዘይዕንቅፍ ከነመሓድሮ ክንበቅዕ ድማ ኣብ ቅድሜና ዘሎ ኣዝዩ በዳሂ ሓላፍነት እዩ። ኣብ ኣተሓሕዛ ናይዚ ጉዳይ ብዙሓት ተመጠጥቲ ጫፋት ንዕዘብ ኣለና። ካብዞም ጫፋት ንሓደ ጥራይ መዚዝካ ምኻድ ሃሳዪ ከም ዝኸውን ርዱእ እዩ። ካብዚ ሃሰያ ንምድሓን ናይ ተረኽቦታት ኣተሓሕዛና፡ ኤርትራዊ ሓድነትናን ረብሓናን ዝዓቀበን ርትዓውን ክኸውን ይግበኦ። ንናይ ሎሚ ተረኽቦ ጥራይ በይኑ መዚዝካ ብስምዒት ምሓዝ ዘይኮነ፡ ንናይ ትማሊ እውን ኣብ ግምት ከነእቱ ክንበቅዕ ይግበኣና። ምኽንያቱ ትማሊ እንተዘይህሉ ሎሚ ክህሉ ስለ ዘይክእል። ንጉዳያት ሓንቲ ሓረግ ወይ ቃል ብምምዛዝ ዘይኮነ፡ ንኹሉ ኣብ ግምት ብዘእተወ ምምዛን ክኸውን ይገባኦ።


text:
30 ሓምለ 2021 (ካርቶም) – ቀዳማይ ሚኒስተር ሱዳን ዝነበረ ዓብዳል ሃምዶክ ብዛዕባ እቲ ኣብ ዞባ ኢትዮጵያ ን8 ወርሒ ዝቐጸለ ውግእ ሓሙስ ምሸት ምስ ዑስማን ሳላሕ ኤርትራ ሚኒስተር ወጻኢ ጕዳያትን ፕረዚደንታዊ ኣማኻሪ ይማነ ገብራኣብ ካብ ኣፈወርቂ ንሃምዶክ ብኣፍ መልእኽቲ ኣብጺሖም ። ። እቲ ጸብጻብ ከም ዚሕብሮ እቶም ሉኡኻት ብዛዕባ ኣብ ትግረይ እተገብረ ደማዊ ውግእ ዚገልጽ መልእኽቲ ነበረ። ሃምዶክ ኣቦ መንበር ጕጅለ ምብራቕ ኣፍሪቃ ዝዀነ IGAD ዝሀቦ ምላሽ ኣብዚ ቐረባ ግዜ ንብዙሓት መራሕቲ IGAD ከምኡውን ኣፍሪቃ ኣብ ዝለኣኾ መልእኽቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዘማልእን ሰላምን ፖለቲካውን ፍታሕ ኣብ ኢትዮጵያ ምብጻሕ” ኣድላዪ ምዃኑ ገሊዙሎም። ብተወሳኺውን ንሰብኣዊ ጕዳያን እቲ ዓሚ ኣብ ትግራይ ውግእ ምስ ተጀመረ ሃምዶክ ኣብ መንጎ መንግስትን ትግራይ. ሚኒስትሪ ሓበሬታ ኣብ ኣስማራ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ክልቲኦም ወገናት ሰፊሕን ምይይጥ ከም ዝገበሩ ከምኡውን ነቲ “ውሽጣዊ ዀነት ግዳማዊ ብድሆታት” ንምስጋር ከባብያዊ ጻዕሪ ኸም ዘድሊ ኸም እተሰማምዑ ገለጸ። ሚኒስትሪ ወጻኢ ኢትዮጵያ እውን እንተ ዀነ እቶም ኣብ ሱዳን ዚነብሩ ዜጋታታ ነቲ ኣብ መንግስቲ ኢትዮጵያን (ተጋሩን) ዚወርድ “ዘይግቡእ ደጋዊ ጸቕጥታት” ከም ዝነጸግዎ ገለጸ።
ካብ ሱዳን ትሪቡን ዝተረኽቡ ዜና


text:
ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ካሊእ ዙር ዝርርብ ጀሚረን።ዋና ተደራዳሪ ደቡብ ሱዳን ፓጋን ኣሙም ናብቲ ብሕብረት ኣፍሪካ ኣደራዳሪነት ናብ ዝካየድ ናይ ዓሰርተ ማዕልታት ዝርርብ ኣኼባ ዝኣተወ ካርቱም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንዝርርብ እንተቐረበት’ውን ኣብ ባይታ ናይ ተፃብኦ ተግባራት ትፍፅም ኣላ ክብሉ ብምኽሳስ ነይሮም።
መንግስቲ ሱዳን ነጋሪት ዅናት ኸበሮ ይውቅዕ ስለዘሎ ስግኣት ኣለና ዝበሉ ኣሙም ኣስዒቦም ከምዚ ይብሉ‘’ብኣበሃህልኦም እንተኾይኑ ኣብ ልዕሊ ደቡብ ሱዳም ዅናት ንምኽፋት እናተዳለው እዮም።እዚ ኣብ እንዘራረበሉ ዘለና ኣብዛ ሕዚ እዋን’ዃ መሪሕነት መንግስቲ ሱዳን ኣብዚ ተፃብኦ እዚ እዮም ተፀሚዶም ዘለው።’’
ኣሙም ነዚ ዝተዛረቡ ኣብቲ ዓለምለኸ ዶባት ብዝግባእ ኣብዘይተፈለየሉ ከባቢታት ሓዱሽ ግጭት ይፍጠር ኣብዘለሉ እዋን እዩ።ናይ ሕቡራት መንግስታት ትካል ስደተኛታት ይፍፀም ብዘሎ ደብዳብ ነፈርትን ሓዱሽ ህውከት ንኸይልዓል ብምስጋእን ሰባት ናብ ናይ ደቡብ ሱዳን መዕቖቢ ጣብያታት እናሃደሙ ከምዝርከቡ ኣፍሊጡ’ሎ።
ፓጋን ኣሙም ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃል ኣብዝሓለፈ ወርሒ እቲ ዝርርብ ብዘይፍረ ካብዘብቅዕ ጀሚሩ ኣወንታዊ ምዕባለ ኣይተርአየን ኢሎም።ሱዳን ንመተሓላለፊ ሓደ በርሚል ነዳዲ 36 ዶላር ንክኽፈላ ኣብ እትሓተሉ ዘላን ደቡብ ሱዳን ድማ ንሓደ በርሚል ነዳዲ 69 ሳንቲ ጥራሕ እየ ዝኸፍል ኣብ እትብለሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ክልቲኦም ወገናት ሰፊሕ ኣፈላላይ ሒዞም ቀፂሎም ኣለው።
ኣሙም ሃገሮም ዝሓዘቶ መርገፂ ከምእትቕፅለሉን ሱዳናዊያን 69 ሳንቲም እንድሕር ዘይቕበሉ ኮይኖም ስምምዕ ዝብሃል ነገር ከምዘይህልን ግልፂ ገይሮም። እቲ ዝርርብ ኣብ ሕቶ ኣብዝኣተወሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ሕብረት ኣፍሪካ ዓለም ለኸ ማሕበርሰብ ክልቲኦም ወገናት ዝሓዝዎ ፅኑዕ መርገፂ ንኽገድፉ ፀቕጢ ንኽገብር ዝፅውዕ መግለፂ ትማሊ ሰኒ ኣውፂኡ ኣሎ።
እቲ መግለፂ ኣብ ሰለስቲኦም ዛዕባታት ማለት’ውን ኣብ መቐሎ ኣታዊ ነዳዲ፡ሕቶታት ዜግነትን ጉዳይ ዶብን ህፁፅ ኣወንታዊ ምዕባለ ክረአ ኣለዎ ይብል።


text:
ስለምንታይ ጐይታ ጾመ፧
- ተወሊዱ፡ ጸዋትወ መከራ ተቐቢሉ፡ ብሞቱ ንሞት ሥዒሩ፡ ብትንሣኤኡ ትንሣኤ ሂቡ ንደቂ ሰባት ፍጹም ድኅነት ንምሃብ እዩ።
- ነቲ ቅኑዕን ርቱዕን መንገዲ ጾም ብግብሪ ኣርኣያ ኾይኑ ንኽምህረና ጾመ። “ነዚ ኢኹም ዝተጸዋዕኩም እሞ፡ ክርስቶስ ከኣ ምእንቲ ኣሰር ኣሰሩ ክትስዕቡ፡ ኣርኣያ ኃዲጉልኩም ምእንታኹም መከራ ጸገበ።” (1ይ ጴጥ. 2፡21)
ስለምንታይ ጐይታ ኣርብዓ መዓልትን ኣርብዓ ለይትን ጾመ፧
- ኣዳም ኣብ ኣርብዓ መዓልቲ ዝተዋህቦ ክብሪ ስለ ዘጥፍአ፡ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ’ውን ክብሪ ኣዳም ንምምላስ ኣርብዓ መዓልቲ ጾመ።
- ሊቀ ነቢያት ሙሴ ኣርብዓ መዓልትን ኣርብዓ ለይትን ጸይሙ ሕጊ ኦሪት ተቐበለ፡ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ድማ ኣርብዓ መዓልትን ኣርብዓ ለይትን ጸይሙ ሕጊ ወንጌል ሠርዐ። (ዘፀ. 24፡12-18፣ 31፡18)
- ሊቀ ነቢያት ሙሴ ዝለኣኾም ዓሠርተው ክልተ ሰለይቲ ምድረ ርስቲ ሰልዮም ኣብ ኣርብዓ መዓልቶም ተመልሱ፤ (ዘኍ. 18፡25) ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ድማ መራሒ መንግሥተ ሰማያት ስለ ዝኾነ ኣርብዓ መዓልትን ኣርብዓ ለይትን ጾመ።
- እቲ ኣብ ኣርብዓ መዓልቲ ተሥእሎተ መልክዕ (ቅርጺ ኣካል) ዝተሠርዓሉ ሰብ ስለ ዝበደለ፡ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ድማ ካሕሣ ንክኸውን ኢሉ ኣርብዓ መዓልትን ኣርብዓ ለይትን ጾመ።
ስለምንታይ እዚ ጾም’ዚ ‘ዓቢይ’ ተባሂሉ፧
- ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ባዕሉ ዝጾሞ ስለዝኾነ እዩ።
- ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንሠለስተ ኣርእስተ ኃጣውእ ዝበሃሉ ዓበይቲ ፈተናታት ሰይጣን ዝሰዓረሉ ስለ ዝኾነ እዩ። ንስስዕቲ ብትዕግሥቲ፣ ንትዕቢት ብትሕትና፣ ንፍቅሪ ገንዘብ ድማ ገንዘብ ብምጽላእ ሠዓሮ።
- ካብቶም ካልኦት ናይ ኣዋጅ ኣጽዋማት ብመዓልታት ዝበዝኀ ኮይኑ 55 መዓልታት ስለዝጽወም።
ስለምንታይ 55 መዓልታት ንጸውም ፧
ዓቢይ ጾም፡ ብመሠረት ባሕረ ሓሳብ ዓመት መጽአ ዝጅመረሉን ዝፍጸመሉን ዝተፈላለየ ዕለት ደኣ ይኹን እምበር ብዝኂ ዕለታቱ 55 እዩ፣ ዘይውስኽን ዘይጐድልን እዩ።
- ኣብ 55 መዓልታት ዓቢይ ጾም፦ ሸሞንተ ቀዳምን ሾብዓተ ሰንበትን ማለት 15 መዓልታት ኣለዉ። ኣብዞም 15 መዓልታት ካብ ጥሉላት እምበር ካብ እኽለ ማይ ኣይጽወምን እዩ። ስለዚ ብዘይ እዞም 15 መዓልታት ድማ 40 መዓልታት ጾም ይኸውን።
- ኣብ ዓቢይ ጾም ከም መእተውን መውፅእን ዝጽወሙ ክልተ ሰሙናት ኣለዉ። እቲ መእተዊ ናይ መጀመርታ ሰሙን ‘ዘወረደ’ ዝበሃል ሸሞንተ መዓልታት ኮይኑ ፣ እቲ መውፅኢ ናይ መወዳእታ ሰሙን ድማ ሰሙነ ሕማማት ዝበሃል ሸውዓተ መዓልታት ዘለዎ እዩ። ስለዚ ከም እግርን ርእስን ኮይኖም ምስ ዓቢይ ጾም ብሓንሳብ ተቘጺሮም 55 መዓልታት ይኾኑ።
ቅዱስ ጾም ዝበሃል ከመይ ዝበሃል እዩ፧
“ቀድሱ ጾመ ወስብኩ ምህላ” ከምዝብል ጾም ካብ እግዚአብሔር ኣምላኽና ዝተዋህበና ቀዳማይ ቅዱስ ሕጊ እዩ። ስለዝኾነ ጾምና ዝተቀደሰ ክኸውን፦
- ጾምና ብጥሜትን ብማይ ጽምእን ኣፍናን ከርሥናን ጥራሕ ዘይኮነስ ኵሉ ሕዋሳትና ካብ ኃጢኣት ክጸውም ይግባእ። “ኣፍ ይጹም፡ ዓይን ይጹም፡ እዝን ይጹም እምሰሚዐ ሕሱም” ከምዝብል ቅዱስ ያሬድ፣
- ምስ ጾምና ጸሎት ምጽዋት ስግደት፡ ንስሓ፡ . . . . ከነሰኒ ይግባእ። “ጾምሲ ኣደ ጸሎት፡ ምንጪ ንብዓት፡ መሠረት ጽድቅ እያ” ከምዝብል።
- ጾምና ብሠናይ ግብሪ ዝተሰነየ ክኸውን ይግባእ። ትዕግሥቲ፡ ትሕትና፡ ፍቅሪ፡ ርኅራኄ እነጽንዓሉ፡ ኣብቶም ዘይብሎም ናይ በረከት ኢድ እንዝርግሓሉ፣ ንዝሓመሙ፡ ንዝተኣሥሩ ኣብ ስደት ንዘለዉን ኣብ ሽግር ዘለዉን እንዝክረሉ ክኸውን ይግባእ።
ሰናብቲ ዓቢይ ጾም ኣስማት ኣለዎም’ዶ፧
ንነፍሲ ወከፍ ኣብ ዓቢይ ጾም ዝርከቡ ሰናብቲ፡ ነቲ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብዚ ምድሪ ዝመሃሮ ትምህርትን ዝገበሮ ተኣምራትን ዝፈጸሞ ግብረ ምድኃን ዝገልጽ፡ መዛሙርን ንባባትን ተሠሪዕሎም ነናቶም ኣስማት ኣለዎም።
በረከተ ጾም ተሳቲፍና ናብ ብርሃነ ትንሣኤኡ ከብጽሓና ቅዱስ ፍቓዱ ይኹን!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር፡ አሜን!


text:
Radio Erena: 30 June 2020
መንግስቲ ሱዳን፣ ኣብ ሊብያ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ውግእ ንምስታፍ ዝተበገሱ’ዮም ዝበሎም 122 ዜጋታቱ ከምዝኣሰረ ኣገልግሎት ዜና እታ ሃገር ኣፍሊጡ።
ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ካብ ዝተታሕዙ ሰባት፣ እቶም ሸሞንተ ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ምዃኖም ኣፈኛ ፍሉይ ሓይሊ ሱዳን ብርጋደር ጀማል ጁማ ሓቢሩ።
መንግስታዊ ማዕከን ዜና ነዚ ሓበሬታ ዝዝርግሕ ዘሎ፣ ድሕሪ’ቲ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን፣ ኣስማ ዓብደላ፣ ሱዳን ኣብ ሊብያ ኢዳ ከምዘየእተወት ዝሃበቶ መግለጺ’ዩ።
መንግስቲ ሱዳን፣ ነቲ ብጀነራል ሓፍታር ዝምራሕ ሓይሊ ከምዝድግፍን፣ ብመንገዲ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝዓጠቑ ሱዳናውያን ዑሱባት ድማ ናብ ሊብያ ይዋፈሩ ምህላዎምን ዝተፍላለዩ ወገናት ይወቕሱ።
ካብ ሱዳን ከይወጻእና፣ መንግስቲ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ንምግታእ ብዝብል፣ ኣብ ከተማ ካርቱምን ከባቢኣን ዝኣወጆ ሰዓታት እቶ እቶ ንተወሳኺ ሓደ ሰሙን ኣናዊሕዎ።
እቲ መንግስቲ፣ ኣብ ከተማ ካርቱም ጽኑዕ ሓለዋ የካይድ ከምዘሎ ዘመልከቱ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ዜና፣ እቲ ሰዓታት እቶ እቶ ካብ ናይ ጥዕና ህጹጽ እዋን ሓሊፉ ፖለቲካዊ መልክዕ ዝሓዘ ከምዝመልስ ኣሚቶም።
ስእሊ፣- ኣርካይቭስ ኢንተርነት
============


text:
Radio Erena: April 28, 2014
ኣብ ቀይሕ ባሕር ኣብ ሓለዋ ተዋፊሩ ዝርከብ ሓባራዊ ሓይሊ ባሕሪ ሃገራት ምዕራብ፣ ኣብ ገማግም ባሕሪ ኤርትራ፣ የመንን ዖማንን ልዕሊ 56 ኩንታል ሓሺሽ ከምዝሓዘ ኣፍሊጡ።
እቲ ብሓይልታት ባሕሪ፣ ኣመሪካ፣ ሃገራት ኤውሮጳን ኣውስትራልያን ዝቖመ ሓባራዊ ሓይሊ ባሕሪ፣ ካብ ኣፍጋኒስታንን ካልኦት ሃገራት ኤስያን ዝፈሪ ዝተፈላለየ ዓይነታት ዕጸፋርስ፣ ብመንገዲ ቀይሕ ባሕሪ ኣቢሉ ናብ ኤውሮጳን ኣመሪካን ከይሰጋገር’ዩ ዝቖጻጸር፣
ኣብዚ ዝሓለፈ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ናይ ኣስታት 2 ቢልዮን ዶላር ዝግመት ካናቢስ ሄሮይንን ዝዓይነቱ ዕጽፈራስ ኣብ ቁጽጽር ከምዝወዓለ ዘረጋገጸ ኣዛዚ ናይቲ ሓባራዊ ሓይሊ ባሕሪ፣ ኮማንደር ዳርሊ ቤቲስ፣ እቲ 56 ኩንታልን ኣብ ገማግም ባሕሪ ኤርትራ፣ የመንን ዖማንን ከምዝተታሕዘ ኣረዲኡ።
ኣስታት 15 ኩንታል ሓሽሽ ድማ ኣብ ገማግም ባሕሪ ሶማል፣ ኬንያን ታንዛንያን ከምዝተታሕዘ ጠቒሱ።
እቲ ሓባራዊ ሓይሊ ባሕሪ ሃገራት ምዕራብ፣ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ፣ ወሽመጥ ዓደንን ወሽመጥ ዖማንን 15 መራኽብ ብምውፋር፣ ኣብ ኣፍጋኒስታን ካልኦት ሃገራት ኤስያን ንዝፈሪ ሓሽሽ ናብ ሃገራት ኤውሮጳን ኣመሪካን ንኸይሽየጥ ዝቖጻጸር ፍሉይ ሓይሊ ዕማም’ዩ።
ኣብ ኣፍጋኒስታንን ካልኦት ሃገራት ኤስያን ዝፈሪ ሓሽሽ ብመንገዲ ቀይሕ ባሕሪ ሓሊፉ ናብ ኤውሮጳን ኣመሪካን እናተሸጠ ካብ ዝርከብ ኣማኢት ሚልዮናት ዶላራት፣ ናብ ኢድ ዕጡቓት ጉጅለታት ይውዕል ኣሎ ክብላ’የን ሃገራት ምዕራብ ዝወቕሳ።
========================


text:
ኣብ ወፍሪ ሓድሽ ተበግሶ ትወስድ ከምዘላ እትገልጽ ዘላ ኤርትራ ሓንቲ ካብተን ዝተሓተ ቁጠባዊ ሓርነት ዘለወን 10 ሃገራት ዓለም ምዃና ንጸብጻብ ኣህጉራዊ ትካል ሄሪቴጅ ብምጥቃስ ሲኤንኤን ሓቢሩ።
እቲ ዓመታዊ ንቁጠባዊ ኩነታት ሃገራት እናገምገመ ጸብጻቡ ዘቕርብ ኣህጉራዊ ትካል ኣቀሚጥዎ ብዘሎ መምዘኒታት፣ እተን ዝተሓተ ቁጠባዊ ሓርነት ዘለወን ሃገራት ብቅደም ተኸተል ኢራን፣ ቱርኪመኒስታን፣ እኳተርያል ጊኒ፣ ኮንጎ፣ በርማ፣ ኤርትራ፣ ቬኔዙዌላ፣ ዚምባብዌ፣ ኩባ ሰሜን ኮርያን’የን።
ኣብ ወፍሪ ልዑል ቆላሕታ ብምግባር ብዙሕ ለውጢታት የተኣታቱን ኣውፈርቲ ይዕድም ከምዘሎ ዝገልጽ መንግስቲ ኤርትራ፣ ባዕሉ ዝዕብልሎ፣ ዝቆጻጸሮን ዝእዝዞን ቁጠባዊ ኣካይዳ ክኽተል ዝጸንሐ ብምዃኑ፣ ንብሕታውያን ትካላት ይኹን ንኣውፈርቲ ዝኾነ ናይ ቁጠባን ንግድን ሓርነት ከልኪሉ ምጽንሑ ዝፍለጥ’ዩ።
ብመሰረት ናይዚ ገምጋም ቁጠባ ናይ ዝሓለፈ ዓመታት ድማ ኤርትራ ሓንቲ ካብተን ዝተሓተ ቁተባዊ ሃርነት ዘለወን ሃገራት ጥራይ ዘይኮነ፣ ንወፍርን ንግድን ዘይምችእቲ ሃገር ኮይና’ያ ጸኒሓ።
እዚ ሕጂ መንግስቲ ኣጣጢሕዎ ከምዘሎ ዝግልጽ ናይ ወፍሪ ባይታ’ውን፣ ኣብ ኤርትራ ብግዝኣተ ሕጊ ዝምእዘዝ ቅዋማዊ መንግስቲ ከምኡ ድማ፣ ተሓታትነት ዘለዎ ብንጹር ዘስርሕ ናይ ቁጠባ፣ ወፍርን ንግድን ፖሊስን ሕጋጋትን ክሳብ ዘይሃለወ፣ ኣወፈርቲ ኣሚኖም ገዚፍ ካፒታል ከፍሱስ ዘይሕሰብ ምዃኑ ብተደጋጋሚ እዋን ይጥቐስ።
ኣህጉራዊ ትካል ሄሪቴጅ ኣብዚ ናይ 2013 ሓድሽ ጸብጻቡ፣ ኤርትራ ንእትርከበን 10 ሃገራት ናይ ቁጠባ ሓርነት ዘይብለን ኢሉ ክሰምየን እንከሎ፣ ብቁጠባዊ ሓርነት ኣብ ቅድሚት ሰሪዑወን ዘሎ 10 ሃገራት ድማ ብቅደም ተኸተል፣- ህንኮንግ፣ ሲንጋፖር፣ ኣውስትራልያ፣ ኒዊዝላንድ፣ ስዊዘርላንድ፣ ካናዳ፣ ቺለ፣ ሞሪሸስ ደንማርክን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን’የን።


text:
Date: Friday, 05 March 2021
‘‘ሓሳውን . . . ቆርበትን ፡ እናሓደረ ይፎክስ!!’’
ሚኪኤል ሓጎስ
ኤርትራ ውሑድ ህዝቢ ግን ከኣ ዘሐብን ታሪኽ ዘለዋ ሃገር ብምዃና፡ እቲ ቀንዲ ምስጢር ዓወት ናይዚ ውሑድን በይኑ ኣንጻር ብዙሕ ጊንጢታት ገጢሙ ዝተዓወተን ህዝቢ እንታይ ምዃኑ ንቡዙሓት ሕንቅል-ሕንቅሊተይ ይኾኖም ይኸውን`ዩ። ከም መቀጸልታ ዘቤታዊ ፕሮግራምን ፡ ፖሊሲታትናን ዝኾነ ናይ ወጻኢ ፖሊሲናን ዝምድናታትናን ‘ውን ን ሃገራዊ ረብሓናን ብዝሕሉ መንገዲ ምእንቲ ሰላምን ምርግጋእን ዞባናን ዓለምን ብምስራሕ፡ ምስ ኩሎም ህዝብታትን መንግስታትን ዞባናን ዓለምን ኩሉ መዳያዊ ምትሕብባር ብምምዕባል ክምስረት ከምዘለዎ ብምእማን ዓሊምካ ምስራሕ ፡ ነቲ ናይ ውሽጢ መደባት ልምዓት ዝድርዕ ብሓደ ሸነኹ ምትሕብባርን ናይ ወጻኢ ሽርክነት ምሕያል በቲ ኻልእ ድማ ተጊሁ ምስ ምጽማም ሓድነት ምክእኣልን ሓዊሱ ይጋዓዝ ምህላው`ዩ ከም ህዝብን ሃገርን ንኹሎም ኣብ ልዕሊኤኡ በብእዋኑ ክመጹ ዝጸንሑ ቀይድታት ክበትኮምን ክዕወተሎምን ዝጸንሐን ዘሎን።
እዚ ኣብዚ ሓድሽ መድረኽ ከም ሃገርን ህዝብን ሃንቀው እንብሎ ከምቲ ሕልሚ ሰላምን ናጽነትን ጋህዲ ዝገበርና፡ ኣብዚ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ንዝነበሩና ኩሎም ዞባውን ዓለማውን ብድሆታት ብ ልዑል መኸተናን ተጸዋርነትን ጽባሕ ጋህዲ ንክኸውን ፡ ብኹሉ ዓይነት መኸተታት ዘበርዓንና ንጽባሕ ጋህዲ ዝገብርናን፡ ሎሚ ድማ ነቲ እንሓልማ ተባሃጊትን ተወዳዳሪትን ኤርትራ ንምህናጻ ኣብ ናይ ሓባር ስራሕን ዲፕሎማስያዊ ጽምዶን እንርከብ ዘሎና። እንተኾነ ግን ን ምርጫና ክዕንቅፉ ፡ ምስሊና ክድውኑ ፡ ኣንፈት መጻኢና ክዝውሩ ዘንቅዱ ገና ኣብ ጻዕረ-ሞት ዝርከቡ ዘለዉ ውሑዳት ኣይኮኑን። እቲ ንነዊሕ እዋን ንዓናን ነዚ ዞባን ተጻይ ኮይኑ ክጋልብ ዝጸንሐ ፋሉል ስርዓት ወያነ ምስ ሓብሓብቱ ፡ ኣብ ኣጋ ዕርበቱ ከም ሓርገጽ ኣብ ጻዕረ ሞት ፈንጠርጠር ይርከቡ ኣሎው። ኣብ ዘመነ ኣሽካላል ፡ ወፍሪ ዕውር ዝርያኦም ብ ውሑዳት ትራፍያ ናይቲ ጃንዳን ሓብሓብቱን፡ ከስርሑና ይኽእሉ እዮም ብዝበልዎም ትምዩናት ወረ ናብ መሾንቆቃ ከእትዉና ፡ ብዝለመድዎ ፈትልታት እከይ ውዲታቶም ክኣሳሱሩና ከይደቀሱ ዝሓድሩ ዘሎው። እምባኣር ነዚ ዝስዕብ ትምይኑ ድራምኦምን፡ ሓሶቶምን ከም ጸሓይ ቀትሪ በጣዕጣዕ ዝበሉ ኣግሃድቲ ሓቅታትን ብምንጽጻር ነዚ ዓንቀጽ`ዚ ከስዕብ።
እቲ መንቀሊ ትልሚ ዛንትኦም ከምዚ`ዩ ዝብል ። እቲ ኣብ ኣክሱም ኢትዮጲያ፡ ተፈጺሙ ዝተባህለ ጃምላዊ ህልቂት ሰላማዉያን ሰባት፡ ድራማ ክስራሓሉ ድሕሪ ምቅናይ፡ ብዓርቢ ዕለት 26/02/21 ብ"ኣምንስት ኢንተርናሽናል" "መርትዖ" ብዝተሓረሞ ጸብጻብ ወጺኡ ኣሎ፡፡ ምዉጽኡ ጥራይ ዘይኮነ ኽኣ፡ ንባዕሉ እቲ ጽሑፍ ብ"ፍስሃ ተኽለ" ዝተባህለ ትግራዋይ፡ ኣባል እቲ ማሕበር ተነዲቁ ዝወጸ ምኻኑ`ዩ።
ነቲ ብጨዉ ቀትሪ ዝተፈጸመ ናይ ማይ-ካድራ ትራጀዲ፡ ኣብ ርእሲ ሰራዊት ሰሜናዊ እዚ ኣብ ዓራቶም ከለዉ ዝወረደ ዘስካሕክሕ ቅትለት ፡ ካብ ተራ ምኹናን ሓሊፉ ንፈጸምቱ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ክቀርቡ ኣብ ክንዲ ምስራሕ ፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ወያነ ዝተወስደ ሕጊ ናይ ምእራም ስጉምቲ ኣህጉራዊ መልክዕ ንምትሓዙ ፡ ኣብ ልዕሊ ብጻዕቂ ሰለማዊ ህዝቢ ዝነብረሉ ከተማታት ኤርትራ ዝፈጸሞ ደብዳብ ኣስታት 16 ሮኬታት ከም ገበን ኩናት ከየልዓልካ ጎሲኻ ሓሊፍካ ፡ ንሰራዊት ኤርትራ ብደይ መደይ ኮነ ኢልካ "ምእታዎም ትሑዝ ጌርካ ንምኹናኖም"፡ ነዚ ብዝተፈላለየ ስንዕናዕ ኣሳእልን ሓበሬታን ክጉስጎሰሉ ዝቀነየ ናይ ሓሶት ጃምላዊ ህልቂት ኣቶኪርካ ዝወጸ ስኑዕ ጸብጻብ ካብቲ ሓቂ ንምእላይ ዝጥቀምሉ ድርብ መዐየሪ ፖሎቲካ ወያነን ፖሊሲታት ምዕራብን`ዩ ።
ብ ኣፈኛ ፕሮፖጋንዳ ወያነ ኣብ ዲያስፖራ `ኣሉላ ሰለሙን` ዝተባህለ ፡ ኣብ ኣሜሪካ ብዝነብሩ፡ዝተኣከበላን ዝተዋሃህዱን ወሃብቲ ምስክርነት ተጠቂማ ጋዜጤኛ ኣሶሼትድ ፕረስ Carra Anna ኣብ ናይ ዕለት 18 የካቲት 2021 ዝጽሓፈቶ ዓንቀጽ መበገሲ ናይቲ ኣብ ናይ ዕለት 13 የካቲት 2021 ብኣሉላ ሰለሙን ኣብ ናይ ውልቁ ፌይስቡክ ሕሳብ ዘሕለፎ መልእኽቲ ብምብጋስ`ያ ኣዳልያቶ። መልእኽቲ ኣሉላ እንታይ ይብል ነይሩ ተመሊስካ ምርኣዩ ይካኣል`ዩ። ካብ ኣብ ወጻእ ሃገር ዝቅመጡ ሕሱር ምስክርነት ወሲድካስ ያኢ ፡ ምስሊ ሰራዊትና ክትድውን ምፍታን ፡ ኪኖ ኮንቱ ጸለመን ፍኹሰት ምዕራባውያን ትካላትን ሜድያን ፡ ግዜ ምርካብን ካልእ ዝፍየዶ ቁምነገር የብሉን።
ኣምንስት ኢንተርናሽናል ፡ ከም መረጋገጺ ነጥብታት ኢሉ ኣምጺእወን ዘሎ "መርትዖ" እዘን ዝስዕባ ሰለስተ ነጥብታት እየን፡፡ ኣዝዩ መስሓቅን መስደመምን ነጥብታት ፡-
1. "ካብ'ቲ ቅትለት ንዝደሓኑ፡ 41 ሰባት ቃለ-መሕትት ጌርና"፡ ይብል ኣምንስት።
ን ምኻኑ እዞም ሰባት፡ ኣበይን መዓስን ኮይኖም ኢዮም ቃለ-መሕትት ኣካይዶምሎም..? ንሱዳን ዝሃደሙ? መን'ዩከ ኣምጺእዎም፡ መን`ወዲብዎም..? ብዙሕ ሕቶ ዘለዓዕል ኢዩ።
Ø ገለ ካብ`ቶም ኣምንስት ካብ ከተማ ኣክሱም ብተሌፎን ዘዘራረብናዮም ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ዝበሎም ሰባት፡ እዚ ቀሺ ወልደማርያም ዝተባህለ መታለሊ`ዩ። ቀሺ ወልደማርያም ሓቀኛ ስሙ ሚካኤል በርሀ ዝተባህለ ኣባል ጸጥታ ወያነ ኮይኑ "ቀሺ ካብ ቤ/ክርስቲያን ኣክሱም እየ ኣብኡ እየ ነይረ` ነዚ ዝምስክር ዘለኹ ኢሉ ዘደናግር ዝሃቦ ሓበሬታ ሂቡ ፡ ነዚ ተጠቂሞም ድማ ኣምንስት ነዚ ኣቅሪቦሞ ዘልው ጸብጻብ ኣቅሪቦሞ። እዚ`ሰብ`ዚ ግን ኣብ ኣብ ኣሜሪካ ከተማ ቦስቶን ዝነብር ሚኪኤል በርሀ ዝተባህለ ካድር ወያነ ምዃኑ ተቓሊዑ ኣሎ። መዓስ ኣብ ኣኽሱም ነይሩ እዩ`ኸ ከም ምስክርነት ተወሲዱ? ኣብቲ ዝኾነ ምንቅስቃስ ነፈርቲን ኣገልግሎት ቴሌፎንን ዘይነበረሉ መዓስ`ዩ ካብ ቦስቶን ንኣኽሱም ኣትዩ ካብ ኣኽሱም ናብ ቦስተን ዝወጸ? ን ምኻኑ መን`ዩ ሚኪኤል በርሀ?
· ሚካኤል በርሀ ከም ቀሺ ወልደማርያም ኮይኑ ፍሉይ ተልእኾ ካብ ህውሓት ተቀቢሉ ክንቀስቀስ ዝጸንሐ ፡ ካብ 1980ታት ኣባል ሰራዊት ህዉሓት ዝነበረ ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ቦስቶን ሕ/መ/ኣሜሪካ ዝነብር፡ ኣብ ሓደ ናይ ካቶሊክ ቤ/ክርስቲያን ቀሺ ኮይኑ ዝስሊ፡ ኣብ ሓደ ሕክምና (Boston Medical Center) ድማ ከም ተርጋሚ ኮይኑ ዝሰርሕ ዘሎ ጌና ናይ ስለያ ስርሑ ዘይገደፈ ፡ ምስ ኣሉላ ሰለሙን ትግራይ ሜድያ ሃውስን ፍሉይ ምትእስሳር ዘለዎን ህዝቢ ንካህን`ዩ ዝሰምዕ ተባሂሉ (ከም ቀሺ ተመሲሉ) ካብ ምባል ኣብ እዋን ናይ ሓሶትን ጸለመን ፕሮፖጋንዳ ሓበሬታ ንምቅባል ናብ ተሌቪዥን ትግራይ ሜድያ ሃውስ ዝቀርብ ኣባል ስለያ`ዚ ጁንታ`ዩ። ሓድሽ ዝተረኽበ ሓበሬታ ከምዘረጋገጾ`ውን ጳጵስ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ/ክራስትያን ኢትዮጲያ ኣብ ኒዮዎርክ ኣባ ጴጥሮስ ፡ እዚ ከም ካህን ን ነብሱ ብምጽዋዕ ክንቀስቀስ ዝጸንሐ ሚኪኤል በርሀ ቀሺ ኣይኮነ ኣማኒ`ውን ኣይኮነ ብምባል መግለጺ ሂቦም ኣሎው። እቶም ጳጵስ ኣብቲ ዝሃብዎ ሓበሬታ ወሲኾም ፡ ሚኪኤል በርሀ ኣብ ኣኽሱም ነይረ ምባሉ ኣዝዩ ኣሰንቢዱንን ኣቆጢዑንን`ዩ ፡ እዚ ሰብ ኣብ ሆስፒታል ቦስቶን ከም ተርጋሚ ዝሰርሕ ዘሎ ካብቲ ቦታ ዘይተንቀስቀሰ ኣኽሱም ነይረ ኢሉ ምስክርነት ምሃቡ ኣዝዩ ከምዘቆጥዖም ገሊጾም ኣሎው። ኣምንስት ሕጂ`ኸ እንታይ ትብሉ? ልዕሊ ጳጳስ ካቶሊክ ምኻን ኣየድልን እዩ።
Ø መንግስቲ ኢትዮጲያ ብመገዲ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢኡ ኣቢሉ ኣብ ዘውጽኦ ወግዓዊ መግለጺ`ውን ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ፡ እቶም ኣብ መዓስከር ስደኛታት ሱዳን ከም መሰኻኽር ተባሂሎም ዝተገልጹ ሰባት፡ ኣብ ማይካድራ ልዕሊ 700 ሰባት ቀቲሎም ዝሃደሙ ኣባላት ወያነ ምዃኖም ገሊጹ ዘሎ። ስለ`ዚ፡ ምንጪ ናይ`ቲ ጸብጻብ ካድረታትን ወተሃደራትን ወያነ ምዃኖም ዘየጠራጥር ኮይኑ ኣሎ። ስለዚ ካብ ወግዓዊ መንግስቲ ኢትዮጲያ ከይተወከሰ ዳኣ ኣምንስት ከመይ ኣቢሉ`ዩ ካብ ገበነኛታት ሓበሬታ ተቀቢለ ኢሉ ጸብጻብ ዝሰርሕ?
Ø ኣብ ሱዳን መዓስከር ስደተኛታት ካብ ዝርከቡ ትግራዎት ብ ተሌፎን ሓበሬታ ረኺብና ተባሂሉ። ን ምኻኑ እቶም ኣብ ሱዳን ዝርከቡ ስደተኛታት ዝተባህሉ ኣብ ዕለታት 9-11 ሕዳር 2020 ካብ ምዕራብ ትግራይ ከባቢ ወልቃይትን ሕሞራን ብ ሰራዊት ፌደራል ምስተታሕዛ`ዶ ኣይኮኑን መሬት ሱዳን ሃዲሞም ዝኣተዉ፡ መዓስ`ዮም ኣኽሱም ነይሮም? ኣኽሱም`ኳ ድሒራ ንሶም ኣብ መሬት ሱዳን እንከለው ዕለት 18 ሕዳር 2020 `ዶ ኣይኮነትን ሓራ ዝኾነት? ዳንሻ ማይካድራ ወልቃይት ሑመራ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ሰራዊት ኢትዮጲያ ምስ ኣተዋ`ዶ ኣይኮኑን ሳምሪ ዝተባህሉ ዕጡቃት ወያነ ሰለማውያን ሰባት ናይቲ ከባቢ ቀቲሎም ሱዳን ዝኣተዉ። ከመይ ኣቢሎም እዮም እዞም ሰባት ቀዲሞም ቅድሚ ኣኽሱም ምትሓዛ ሰለማውያን ሰባት ቀቲሎም ዝሰገሩ ፡ ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ሱዳን ኮይኖም ብዛዕባ ዘየፈለጥዎን ዘይነበርዎን ፍጻመ ምስክርነት ዝሃቡ። ዓይንኹም ክፈቱ ኣምንስት። `ባዕሎም ቀተልቲ ባዕሎም መስከርቲ`? ዘስደምም እዩ።
2. ሰራዊት ኣብ ዘይምኽኑይ ቅትለትን፡ ንሰላማዊ ዝኸዉን መከላኸሊ ኣብ ግምት ከየእተወ፡ ካልእ ኣብ ሰፊሕ ዝምታን ኣትዩ ይብል ጸብጻብ ኣምንስት፡፡ (Troops carried out extrajudicial executions, indiscriminate shelling and widespread looting) ኣባሃህልኡ፡ ዋላ ዉን ዕጥቃዊ ጎንጺ እንተኣጋጠሞ፡ ከም "ቬትሮ መከላኸሊ" ንሰላማዊ ሰብ ዝከዉን ክጥቀም ኔርዎ እንበር፡ ጠያይቲ ስለዝተተኮሶሉ፡ ብኣልማማ ግብረመልሲ ጠያይቲ ክኣትዎም ኣይነበሮን፡ እዚ ከም ሓደ መረጋገጺ ከም ጭብጢ ወሲድካ፡ ንባህሪያት ሰራዊት ኤርትራ ዝገልጽ፡ ካልእ ዝተዘረፈ ንብረት ዉን፡ ነቲ ዝተፈጸመ ቅትለት፡ ብሰራዊት ኤርትራ ከም ዝተፈጸመ ዘረጋግጽ ኢዩ ኢሉ። ኣዝዩ መአርመም ምጉት። ኣይትገረሙ፡ መርትዖ ኢሉ'ዩ ዘርዚርዎ ዘሎ።
3. ሳልሳይ መርትዖ ኢሉ ቀሪብዎ ዘሎ፡ ብናይ ሳተላይት ደረቕ ኣሳእል ዝተወስደ መቃብርን፡ ምምስሳል ቦታ ፍጻመን እዩ (Satellite imagery analysis shows evidence consistent with new burial sites) ምስ'ቲ ሓደ ክልተ ዝረኸብናዮ ቪድዮን ደረቅ ስእልን (ናይ መን ቦታን ሕብረተሰብን ምኻኑ ዘይፍለጥ)፡ ብ"Geolocation" ንቦታ ፍጻመን ኣሳእል ሳተላይትን፡ ንሓድሕዱ ኣረጋጊጽና፡ መቃብራት ዉን ኣብ ክልተ ቦታ ኣብ ቤ/ክርስቲያን ርኢና፡ እቲ "ቁጽሪ ግዳያት" ብርግጽ ዘየረጋገጽናዮ ህልቂት፡ ብሰራዊት ኤርትራ ከም ዝተፈጸመ ኣረጋጊጽና፡ ይብል እቲ ዝወጸ ጸለመ ኣምንስት ኢንተርናሽናል።
እዞም እኩባት ገበነኛታት እንታይ ይብሉን ይገብሩን ኣለዉ እኳ እንተዘይገረመና፡ ንምስይጣንና ንምኹንናን፡ ነቲ "800" ሰላማዉያን ተቀዚፎም ዝብል እሞ፡ ከም ዋዛ ዋዛ "Joke" ዝመስለና ዝነበረ ተራ ሓሶት፡ ብወርቂ ዝመስል ናይ ሓሶት ሓቂ ለኽዮም፡ ኣብ ኣህጉራዊ መቃን ክሽቅጡሉ ላዕልን ታሕን ይብሉ ምህላዎም እዩ።
ጸኒሑ ዝተገልጸ ሓቂ ግን ከምዚ`ዩ፡፡ ኣብ ምምሕዳር ዞባ ሰሜን ምዕራብ ትግራይ ከም ም/ኣማሓዳሪ ኮይኑ ተመዲቡ ዘሎ፡ ኣቶ ሙሉእብርሃን ሃይለ፡ ኣብ ተለቪዥን ሃገሩ "ETV" ቀሪቡ፡ ህዉሓት ፈለማ ህዝባዊ ሰረት ከም ዘይብላ ምስ ተረድአት፡ ነቲ ህዝቢ ኣብ ጎና ከሰልፎ ዝኽእል ኩሉ ዓይነት ድራማ(ህዝቢ እንተተደናገጸላ ካብ ምባል) ምስርሓ ገሊጹ ኣሎ።(ካብ ቃለመሕተት ETV ዝተግብረሉ ዝተውስደ ነጥቢ`ዩ)
ሓደ ካብ'ቲ ዝገርም ድማ፡ ኣብ ኣኽሱም ቤ/መቅደስ እንዳ ማርያም ንዝበዓል ዝነበረ ዓመታዊ በዓል ፡ ኣማኻንዩ ተኣኪቡ ዝነበረ ኣዚዩ ብዙሕ ህዝቢ ኣኪባ፡ "ሰራዊት ሻዕቢያ ይመጽእ ስለዘሎ፡ ኣዴታትን ዓቅሚ-ሄዋን ዝበጻሕክን ደቃ-ኣንስትዮን፡ "ኮንዶም" ኣብ ኢድክን ግድን ሕዛ፡ ምኽኒያቱ ግድን ክዕምጽኹን እዮም!" ክትብል ዘሐንኽ ጎስጓስ ከም ዝገበረት`ውን ኣቶ ምሉእብርሃን ኣብ ቃለመሕተቱ ወሲኹ ኣረዲኡ ኣሎ። እወ ፡ ወያነ ግድን ኮንዶም ሓዛ `ምባላ እምባኣር ነቲ ዘሕፍርን ዘነውርን ስዒባ ዝፈጸመቶ ተግባራት ጾታዊ ዓመጽ ንኽትፍጽም ድሮ ከም መደብ ሒዛቶ ምንባራ ዘረድእ ጭቡጥ ኣብነት እዩ።
Ø ካልእ ሓቂ ፡ ኣብ እዋኑ ኩሉ ይከታትሎ ከምዝነበረ፡ ብዓል ሕዳር ጽዮን ኣክሱም 21/11/2013 ብቆጻጽራ ኢትዮጲያ ዕለት 29 ሕዳር 2020 ብፈረንጂ ብዘይ ናይ ጸጥታ ጸገማት ከምዝተባዕለ ካልእ ተመሳሳሊ ሃይማኖታዊ ብዓል ኣብቲ ከተማ`ን ድሕሪ ዕለት 30/11/2020 ከም እተባዕለ ፡ ኩሉ ብሰላም ከምዝሓለፈ መራኸቢ ብዙሓን ኢትዮጲያ ዜና ሰሪሔናል ነይረን`የን። እዚ ኣብ ብዓል ሕዳር-ጽዮን መዓልቲ ፡ ከምዚ ዓይነት ገዚፍ ኣብ ልዕሊ ሰለማውያን ሰባት ተፈጺሙ ዝተባህለ ቅትለት ዳኣ በየን ዝመጸ እዩ? ከመይ ኢሉ ክስገር ዝኽእል? ከመይ ኢለን`የ መራኸቢ ብዙሓን ኢትዮጲያ ከይተዛረባሉ ክሓልፋ ዝኽእላ? ወይስ ካልእ ማርያም ጽዮን ኣኽሱም ኣብ ክልል ትግራይ ኣሎ እዩ?
እዚ ኩሉ ክገብርዎ ዝጸንሑ ድራማ እምብኣር፡ ብስንዕናዕ ኣሳእልን ተንቀሳቃሲ ቪድዮን ዝካየድ ዘሎ፡ ነቲ ኣብ ፋብሪካ ዓለባ ኣልመዳ ኮነ ተባሂሉ ናይ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ዝፈረየ ብዓሰርታት ደርዘናት ዝቁጸር ኣልባሳትን ተኸዲኖም ሰራዊት ወያነ ብስም ሰራዊት ሻዕቢያ ቅትለት፡ ዘረፋ፡ ዓመጽ፡ ዝፈጸሙዎ በደል ገዲፍካ ማለት`ዩ። ኣብ እዋኑ ጽባሕ ፍጻመ ምጅማር ናይ ሕጊ ምኽባር ስርሒት ፡ ወያነ ናይ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ኣልባሳት ኣስፍያ ን ምልሻታታ ከተልብሶም ምድላዋት ከምዝገበረት መንግስቲ ክልል ኣምሓራ ኣቃሊዑ ምንባሩ ምዝካር`ውን ኣገዳሲ እዩ። ነታ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ሳልሳይ ወራር ፍጹም ዘዕነውዋ ቤተ/ክርስትያን ዓዲ-ቀይሕ ብ ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ደጊማ ዝተሃንጸት ፡ ነቲ ቅድሚ ሕጂ ዘዕነውዎ ስእላ ተጠቂሞም ፡ ሻዕብያ ቤ/ክርስትያን የዕንዩ ዝብል ኣረሜናውያን እከይ ፕሮፖጋንድኦም ዘርጊሖም . . ክንደይ`ሞ ክትብሎ። እቲ ቀደም ዝላደናሉ ፍልሊ እስላምን ክርስታያንን ክነግድሉ ፈቲኖም . . ክፍኦም ጸብጺብካ ኣይዋዳእን`ዩ።
ወያነ ፡ ናይዚ ከምዚ ዓይነት ድራማ ክኢላ'ያ። ክገርመና የብሉን። ንዓና ን ኤርትራውያን ሓድሽ ነገር ስለዘይኮነ። ኣብነት ናይዚ ፡ ሓደ እዋን ዝገበረቶ ዘአርምም ተግባራታ ክንርኢ፡፡ መርበብ ሓበሬታ ዊኪሊክስ እዩ ኣቃሊዕዎ ፡- ``ኣብ 2010 ዝተቃለዐ ፡ ወያነ ኣብ 2006 ዝፈጸመቶ ምስጢራዊ እኩይ ተግባራታ። ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ባዕላ ቦንብ ከምዝፍንጀር ጌራ ፡ ን ኤርትራን ኣል-ሸባብን ከሲሳ`` ምንባራ ፡ ንሰነዳት ማእከላይ ወኪል ስለያ ኣሜሪካ (ማዉስ - CIA) ጠቂሱ ዊክሊክስ ኣብ እዋኑ ኣቃሊዑዎ ዝነበረ ፍጻሜ ሓደ ካብቲ ብዙሕ ሕሱምን ሰይጣናዊ ተግባራትን ናይዛ ጃንዳ እዩ። ብዘይካ`ዚ ውን ወያነ ኣብ ናይ ቃልሲ ዘመና ፡ ኣድህቦ ዓለም ክትረክብ ንምባል ኣብ ልዕሊ ህዝባ ነበርቲ ሓውዜን ዝገበረቶ ደብዳብን ፡ ህዝባ ብብዝሒ ተሰዲዱ ናብ ሱዳን ከምዝግዕዝ ዝገበረቶ ፍጻሜ `ውን ታሪኽ መዝጊብዎ ዘሎ ሓቂ እዩ።
ካልእ ፡ ጭቡጥ መርትዖ ዘለዎ ጉዳይ ፡ ኣብዞም ዝሓለፉ ሰለስተ ኣዋርሕ ፡ ህዉሓት ሕጊ ንምኽባር ኣብ ልዕሊኣ ብ ፌደራል ናይ ምቅራም ስጉምቲ ክውሰደላ ምስ ጀመረን ፡ ስዕረታ ዘይተርፍ ምኳኑ ምስ ተገንዘበትን፡ ልዕሊ 10-ሽሕ እሱራት ገበነኛታት እታ ክልል ከም ኣኽላባት ፈቲሓ ናብ ህዝቢ ፈንያ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ትካላቱን ከቢድ ዘረፋን ዕንወትን ከምዝፍጸም ጌራ ኣላ። ን300-ካብኦም ብምኽንያት ፖለቲካ ዝተኣስሩ፡ ንክትርሽኖም ንዓቢ-ዓዲ ተምቤን ኣደይባ ክንሳ ፡ ብጸረ መጥቃዕቲ ሰራዊት ፈደራል ትንፋስ ምስ ሰኣነት ግን ፡ ጉድጓድ ኩዒታ፡ ከይረሸነቶም ምስ ብዙሕ ኣጽዋራን ዕጥቃን ገዲፋቶም ሃዲማ`ያ። ካልእ ክጥቀስ ዘለዎ ጭቡጥ ጉዳይ`ውን ፡ ወያነ ንብዙሓት ዜጋታት ኤርትራ ዝኾኑ ኣብ መዓስከራት ስደተኛታት`ቲ ክልል ዝርከቡ ፡ ብምልሻታታ ቀቲላ ፡ ኣብ ኩናት`ዉን ኣገዲዳ ኣእቲያቶም ፡ ን ገለ ድማ ብስለላን ፖለቲካዊ ኣመላኻኽታን ዝተኣስሩ፡ ገለ ድማ ኣንጻር ገዛእ ርእሶም ክምስክሩ ስለዘይደለዩ ፡ ኣኪባ ብጃምላ ኣህሊቃቶም ኣላ። እዚ ጭቡጥ ሓበሬታ ኣብ ሰዓቱ ብ መጽናዕቲ ተስንዩ ብዝርዝር ብዝምልከቶ ኣካል ሓደ ብሓደ ናብ ህዝብን ዝምልከቶ ኣካልን ዝበጽሕ`ዩ።
ስለዚ፡ እዚ ዳርጋ ን ሰለስተ ዕቁድ ዓመታት ዝላደናሉ ፡ ሓሶትን ፍብረኻን እዛ ጃንዳ ክቃላዕ ኣለዎ። ነዚ ክህንድስዎ እንከለዉ ከም ድራማ መዛሕ/ናክታ ክንወስዶ ዝጸናሕና ፡ ብገለ መላፍንቲ ውድባትን ኣህጉራውያን ትካላትን እዛ`ጃንዳ ዝኾና ከም ቁምነገር ይውሰድ ምህላው`ዩ። ኣብነት ናይዚ ፡ እቲ ወትሩ ንሓሶት ከይኣረጋገጸ ከም ቅኑዕ ወሲዱ ጸብጻባት ዘውጽእ ኣምንስት ኢንተርናሽናል ብ26 የካቲት 2021 ጽሒፉ ዘውጾኦ ጸብጻብ ፡ ንሽሙን ተኣማንነቱን ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘእቱ ምኳኑ ገና ኣይተገንዘበን ዘሎ። ማዕረ እዚ ግን፡ እቲ ዋጋን ተኣማንነትን ዓበይቲ ማዕከናት ዜና ዓለምና`ውን ማዕረ ክንደይ ኣብ ሕማቅ ደረጃ ከም ዘሎ ዘመላኽት፡ ነዚ ጸብጻብ ብቀሊሉ ዝተፈላለየ ኣርእስቲ ሂበን ዜና ይሰርሓሉ ምህላወንን እዩ። ነዘን ብዝመጸን ከየርጋገጻ ሓድሽ ሓድሽ ፡ መርትዖ ዝተሓረሞ ፡ ሚዛናዊ መርገጽን ምእካብ ሓበሬታን ከይገበራ ፡ ክሕንክራን ከጋውሓን ከይደቀሳ ዝሓድራ ማዕከናት ዜናን ውድብ ኣምንስት ኢንተርናሽናልን `Truth is regarded by lies during the wartimes’ ክንብሎም ንደሊ። ነቶም ተሃዊኾም ከየጽንዑ ን ሓቂ ዝቀብሩ ድማ ዋናታት ሓቂ ከምዚ`ዩ መልሶም፦ `ሓቂ ጉድ ረኺባ ፡ ጉድ ርኢና ፡ ጉድጋድ ከእትውዋ ከም ባሊና ፡ ሓቂ ግን ኣይክትድበንን`ያ ፡ ጉድጋድ ኾዓቲኣ እዩ ዝኣትዋ !` ።
ኣብ ገበን ዘይወዓለ ሰራዊትና ንምጽላም፡ ሰብን ሓውሲ ዝብእን ከይፈለኻ ህዝቢ ኣሕፊሽካ ንምድንጋር ዝግበር ሃቐነ ኣይግድን ይኣክል ዓሎቅ ! ይኣክል ዝርያ ! ይኣክል ናይ ሓሶት ዘመተ ! ክንብል ንደሊ። እንተ ኣምንስቲ ኢንተርናሽናል ደራሪዝኪ ዓይንኺ ፡ ውዳቅኪ ኣለልይ ክንብላ ንደሊ ምኽንያቱ ሓሳውን ቆርበትን እናሓደረ ስለዝፎክስ። እንተ ትዕግስትና ግን ሕጂ`ውን ደረት-ትርኢቱ ኣድማስ ፡ ከብድና ባሕሪ ፡ ልቦናና ሰማይ ፡ ኣንዊሕና እንጥምት ህዝብን ሃገር ኢና`ሞ ፡ ርካሽ ፖሎቲካኹም ከነሳሲ ግዜ የብልናን ክንብሎም ንደሊ።
ኣብ መደምደምታ ፡ ኣንፈት ጉዕዞና ከየጥፋእና ምስ ጎረባብትናን ሃገራት ከባቢናን ኣብ ሓባራዊ ረብሓታትን ምትሕግጋዝን ዝምርኮስ ፡ ናይ ጽቡቅ ጉርብትናን ሰላምን ዝምድናታት ምምስራት ቀዳማይ ዕላማና ኮይኑ ፡ ሰላም ምርግጋእን ዝምድናታትን ብ ዶባት ስለዘይውሰን፡ ኣብ ሃገርና ነቲ ንጹር ፖሎቲካዊ መስመርናን ድሕሪ ነዊሕ ሓርነታዊ ቃልስናን ምዕቃብ ሉኡላውነትን ዝያዳ ውሕስነትን ብናይ ሓባር ዕብየትን ክውሓስ ምእንቲ ሕጂ`ውን ምስተን ታሪኻውያን መሻርኽቲ ሃገራት ከባቢናን ዓለምን ምእንቲ ሰላምን ምርግጋእን ኣብ ናይ ሓባር ምዕባለ ምቅሉል ኣበርክቶ ንምግባር ክንሰርሕ ምኻንና`ውን ደጊምና ነረጋግጸሎም።


text:
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን!!!
፬/4 ታሕሳስ ዕረፍቱ ለሓዋርያ እንድርያስ
እንድርያስ ማለት ጽኑዕ፡ ቦኽሪ ማለት ኮይኑ፡ ንሓዋርያ ጴጥሮስ ሓዉ እዩ። ቅዱስ እንድርያስ ሃገረ ስብከቱ ልዳ እዩ። ካብ 72 ኣርድእት ንፊልሞና
ሒዙ ምስ ከደ ኣብ ቤት ጣዖት ኣተወ። ፊልሞና ንድምጹ ዓው ብምባል“ኣማልክቲሆሙ ለኣሕዛብ ዘወርቅ ወዘብሩር ግብረ ኢደ እጓለ እመሕያው”
ናይ ኣህዛብ ኣማልኽቲ ብወርቅብን ብብሩርን ብኢድ ሰብ ዝተሰርሑ እዮም እናበለ ክዝምር ከሎ ኣህዛብ ተኣከቡ። ምሂሩ ድማ ኣእመኖም። ሊድያ ዝተባህለት ሰበይቲ ድማ ድሕሪ ሞታ ኣተንስኣ። ብድሕሪ እዚ መእምናን ካብ ግብሪ ጽድቂ ናብ ግብሪ ሓጢኣት ንኸይምለሱ ዝምህርዎም መምህራንን ካህናትን ሸመሎም። መካነ ጸሎት ሂብዎም። ወንጌል ንዘይበጽሖም ከብጽሓሎም ናብ በላዕቲ ሰብ ብምኻድ መሃረ። ጽኑዕ መበሊኡ ድማ በዚ እዩ።
ሰማዕትነት ዝተቐበለሉ ኣብ መስቀል ብምስቃል እዩ። ኣብ ጋዝሪኖስ ዝተባህለ ቦታ ኣትዩ ክምህር ከሎ እቶም ህዝቢ ንትምህርቲ ሰሚዖም ንተኣምራቱ ርእዮም ኣመኑን ተጠምቁን። ካህናት ጣዖትን ነቢያት ሓሶትን ጥቕሚ ምስ ጎደሎም ሓያላት ዝበሃሉ ብምእካብ፡ ዓስብኹም ክንህበኩም ኢና ነዚ ኣጥፍኡልና በልዎም። እቶም ልኡኻት ምስ ከዱ እንድርያስ ክምህር ጸንሖም፡ ብትምህርቱ ኣሚኖም ኣቡኡ ተረፉ። እቶም ለኣኽቲ ድማ ወይ ካብ ህዝብና ወይ ካብ ገንዘብና ከይኮና ተሪፍና ብምባል ኲናትን ዋልታን ሒዞም መጽእዎ። ናብ ጎይታ ምስ ጸለየ ድማ ካብ ሰማይ ሓዊ ወሪዱ
በልዖም። እቶም ዝተረፉ ድማ ሒዞም ኣብ ገዛ ዓጸውዎም። ካልኣይ ግዜ ሓዊ ካብ ሰማይ ወሪዱ ከጥፍኦም ምስ ጸለየ፡ ጎይታ ተገሊጽሉ ንሶም ብኸፋእ ተግባሮም ክጠፍኡ እዮም፡ ንስኻ ግን ናብ ቦታ ዕረፍቲ ክትኣቱ ስለ ዝኾንካ ተዓገስ በሎ። ንጽባሒቱ ድማ ኣብ ንቑጽ ዕንጨይቲ ሰቒሎም ቐተልዎ።
በረኸትን ጸጋን ናይ ሓዋርያ እንድርያስ ኣይፈለየና
ኣሜን ኣሜን ኣሜን
Leave a comment


text:
ቀንዲ ፖለቲካዊ ተነሓናሕቲ ሱማሊያ ድሕሪ ናይ ሰለስተ ማዕልታት ውዕውዕ ዝርርብ ዝቕፅል ነሓሰ ዝጅምር ድህረ-መሰጋገሪ መንግስቲ ንዝህሊ ፖለቲካዊ ከይዲ ድልዋት ምዃኖም ብምግላፅ ኣኼብኦም ዛዚሞም።
ተሳተፍቲ እቲ ኣኼባ እቲ ብሕቡራት መንግስታት ዝተመወለ ዝርርብ ሱማሊያ ዘለውዋ ብርክት ዝበሉ ኣሰሓሐብቲ ጉዳያት ኣብ ግምት ብምእታው ብዘገርም ምርድዳእ ከምዝተኻየደ ሓቢሮም።
ኣብ መወዳእታ እቲ ኣኼባ እቶም ሽዱሽተ ወገናት እቶም ከበድቲ ዛዕባታት ንኽፀንሑ ተሰማሚዖም ኣለው።መብዛሕቲኦም ካብ 90 ማዕልታት ኣብ ዝነኣሰ ግዜ ድህረ-መሰጋገሪ መንግስቲ ንምምስራት ሓዊሱ ኣብ ከበድቲ ዘይኮኑ ጉዳያት ተሰማሚዖም ኣለው።
ነቲ ብግዜ ሰሌዳ ዝተቐመጠ እማመ ኣንቀሳቓሲ ሓይሊ ተባሂሎም ዝእመነሎም ቀዳማይ ምንስቴር መሰጋገሪ መንግስቲ ሱማሊያ ዓብዲ ወሊ መሓመድ ዓሊ ኩሎም ወገናት ሱማሊያ ዝፈሸለት ሃገር ዝብል ዝተውሃባ ሽም ንኽብቅዕ ተለዓዒሎም ኣለው ኢሎም።
ስለዝኾነ ድማ ኩሎም ወገናት መሰጋገሪ መንግስቲ ኣብ ዝተወሰነ እዋን ንኸብቅዕ፡ ሱማሊያ ናብቲ ቀፃላይ ደረጃ ንምውሳድን ቅሩቡነቶም ኣርኢዮም ኣለው ኢሎም።
ኣብ መወዳእታ እቲ ዝርርብ ዝተኸተመሉ ስምምዕ ኩሎም ወገናት ነታ ሃገር ዳግም ንምህናፅ ቅሩባት ምዃኖም እዩ።
እቲ ስምምዕ ኣብ ውሽጢ ኣርባዕተ ሰሙናት ናይ ወከልቲ ጉባኤ ንኽጣየሽን 10 ሓምለ ድማ ግዚያዊ ሕገ-መንግስቲ ንኽፀድቕን ይፅውዕ።ድሕሪ 10 ማዕልታት ሓዱሽ ፓርላማ ቃለ መሓላ ፈፂሙ ቅድሚ ስልጣን መሰጋገሪ መንግስቲ 20 ነሓሰ ኣ/ፈ ምብቅዑ ፕሬዝዳንት ክምረፅ እዩ።
ኣብቲ ከይዲ ስልጣኖም ዝስእኑ ፕሬዝዳንት መሰጋገሪ መንግስቲ ሸክ ሸሪፍ ኣሕመድ ኣብ መንጎ ዓሌታትን ጉጅለታትን ንዝተርአየ ሓድሽ መንፈስ ምትሕብባር ንኢዶም።
ኣብ ሱማሊያ ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪካ ዝኾኑ ናይ ጋና ፕሬዝዳንት ዝነበሩ ጀሪ ራውሊንግስ ድሕሪ ናይ 20 ዓመታት ሕጊ ኣልቦነትን ስቅያትን ሱማሊያ ነቲ ሓድሽ መንፈስ ናእድኦም ገሊፆም።


text:
Radio Erena: 26 February 2016
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ክልል ኦሮምያ ዝቕጽል ዘሎ ግጭት ንመዓልታዊ ህይወት እቲ ህዝብን ማሕበራዊ ኣገልግሎታትን ኣሰናኺሉ ከምዘሎ ኣሶሸትድ ፕረስ ካብ ኣዲስ ኣበባ ሓቢሩ።
እቲ ኣገልግሎት ዜና ንነብርቲ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ብምዝርራብ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ ካብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ 80 ኪሎሜተር ርሒቃ ኣብ እትርከብ ጊንጪ፣ ብድሩዓት መካይን ዝተሰነየ ሰራዊት ኣብ ጎደናታት ተዋፊሩ ከምዘሎ ብምሕባር፣ ተፍትሽን ምሕታት መንቀሳቀስን ይካየድ ምህላዉ’ውን ጠቒሱ።
ብፍላይ ብቴሌፎናት ዝሰኣል ዘሎ ተንቀሳቓስን ደረቕን ስእልታት ብመንገዲ ማሕበራዊ ሜድያታት ይዝርጋሕ ብምህላዉ፣ ሓይልታት ጸጥታ ኢትዮጵያ ብጽኑዕ ንምቁጽጻሩ ይሰርሑ ምህላዎም’ዩ ዝግለጽ።
ካብ ጊንጪ 40 ኪሎሜተር ንምዕራብ ርሒቃ ኣብ እትርከብ ከተማ ኣምቦ’ውን ብተቓውሞ ህዝቢ ተጸልየን ካብ ዘለዋ ከተማታት ክልል ኦሮምያ ኮይና፣ ኣብያተ ትምህርትን ሆስፒታላትን ተዓጽዩ ምህላዉ ንበርቲ እቲ ከባቢ ብምዝርራብ ኣሶሸተድ ፕረስ ብተወሳኺኣገንዚቡ።
ነዚ ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኦሮምያ ተወሊዑ ዘሎ ናዕብን ዕግርግርን ንምህዳእ መንግስቲ ብድሩዓት መካይን ዝተሰነዩ ኣባላት ፈደራል ፖሊስን ሰራዊትን ከምዘዋፈረ ክግለጽ እኳ እንተቐነየ፣ ተቓውሞ ህዝቢ ኦርርርሮሞ ግና ካብ ዓዲ ናብ ዓዲ እናለሓመ ብዝልዓለ መልክዑ ይቕጽል ከምዘሎ’ዩ ዝንገር።
ኣብ ወርሒ ሕዳር 2015 ዝተወልዐ ተቓውሞ ህዝቢ ኦሮሞ፣ ኣብ መፋርቕ ወርሒ ጥሪ ብተዛማዲ ሃዲኡ እኳ እንተነበረ፣ ኣብዚ ወርሒ’ዚ ከኣ ደጊሙ ኣብ ኣርሲ ከምዝተጎሃሃረ ይፍለጥ።
እቲ ተቓውሞ ካብ ዝጀመረሉ እዋን ልዕሊ 200 ሰባት ከምዝተቐትሉን ኣምኢት ከኣ ከምዝቖሰሉን፣ ብርክት ዝበለ ንብረት’ውን ከምዝዓነወን ዝተፈላለዩ ጸብጻባት የመልክቱ።
======================


text:
Category: ኣህጉራዊ ዜና
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ብብልሽውና ተጠርጢሮም ናይ ዝተኣስሩ ቁጽሪ 115 በጺሑ
Radio Erena: 07 September 2017 ኣብ ኢትዮጵያ፣ ብብልሽውና ተጠርጢሮም ናይ ዝተኣስሩ ሓለፍቲን ነጋዶን ቁጽሪ 115 ከምዝበዝሐ ተሓቢሩ።ጋዜጣ ዘ ሪፖርተር ካብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝዘርግሓቶ ሓበሬታ፣ ነባራት ሓለፍቲ መጓዓዝያ [...]
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ሓዳስ ኣልቡም ቴዲ ኣፍሮ ከይትዝርጋሕ ይእግድ
Radio Erena: 05 September 2017 መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ሓደስቲ ደርፍታት ንዝሓዘት ሓዳስ ኣልቡም ናይቲ ብቴዲ ኣፍሮ ዝፍለጥ ህቡብ ድምጻዊ እታ ሃገር ቴድሮስ ካሳሁን ብወግዒ ከይዝርጋሕ ከምዝኸልከሎ ቢቢሲ ካብ ኣዲስ ኣበባ ሓ [...]
ቤት ፍርዲ ኬንያ፣ ንውጽኢት ፕረዚደንታዊ ምርጫ’ታ ሃገር ሰሪዙዎ
Radio Erena: 03 September 2017 ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኬንያ፣ ንውጽኢት ፕረዚደንታዊ ምርጫ’ታ ሃገር ሰሪዙዎ። ኮሚሽን ምርጫ ኬንያ፣ ኣብ 8 ነሓሰ ዝተኻየደ ፕረዚደንታዊ ምርጫ፣ ዓወት ኡሁሩ ኬንያታ እዩ ኣበሲሩ ኔሩ። እንተኾ [...]
ልፍንቲ ሃገራት ዓረብ ብደብዳብ ናይ ዝተቐትሉ 14 ሰላማውያን ሰባት ሓላፍነት ወሲዱ
Radio Erena: 03 September 2017 ብስዑዲ ዝምራሕ ልፍንቲ ሃገራት ዓረብ ኣብ ልዕሊ ከተማ ሰንዓ ብዘካየዶ ናይ ነፈርቲ ደብዳብ ናይ ዝተቐትሉ 14 ሰላማውያን ሰባት ሓላፍነት ወሲዱ። ወሃብ ቃል’ቲ ልፍንቲ ኮሎኔል ቱርኪ ኣል ማ [...]
ጅቡቲ፣ ካብ ቀይሕ ባሕሪ ጽሩይ ዝስተ ማይ ንምጽራይ ናይ 63 ሚልዮን ዶላር ፕሮጀክት ምስ ኩባንያታት ፈረንሳን ስጳኛን ከቲማ
Radio Erena: 01 September 2017 ጅቡቲ፣ ካብ ቀይሕ ባሕሪ፣ ዝስተ ማይ ብምጽራይ ናብ ህዝቢ ንምዝርጋሕ ዘኽእላ ናይ ልዕሊ 63 ሚልዮን ዶላር ፕሮጀክት ምስ ናይ ፈረንሳን ስጳኛን ኩባንያታት ኣብዚ ሳልስቲ'ዚ ምኽታማ ማዕከን [...]
እገዳ ሱዳን ክለዓል ተስፋ’ሎ፣ ሚ.ጉ.ወ. ጋንዶር
Radio Erena: 31 August 2017 ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ሱዳን ንኣስታት 20ታት ኣጽኒዓቶ ዘላ እገዳ ከተልዕሎ ተስፋ ከምዘሎ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ኢብራሂም ጋንዶር ገሊጹ። እቲ ሚኒስተር ነዚ ዝገለጸ፣ ምስ ሓላፊ ወኪል መንግ [...]
ጸቕጢ ሃገራት ዓረብ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ሶማል ይዓዝዝ
Radio Erena: 31 August 2017 መንግስቲ ሶማል ምስ ቀጠር ዘለዎ ዝምድና ክበትኽ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ዲፕሎማስያዊ ጸቕጢ ይቕጽልኦ ከምዘለዋ መርበብ ሓበሬታ ጋልፍ ታይምስ ገሊጹ። ብመሰረት እቲ መርበብ ሓበሬታ ኣቕሪብ [...]
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ጸጸኒሑ ብዝካየድ ዘሎ ስራሕ ደው ናይ ምባል ኣድማ፣ ኣገልግሎታት መጓዓዝያ ይተዓናቐፍ
Radio Erena: 29 August 2017 ኣብ ኢትዮጵያ፣ ክልል ኦሮሞ፣ ጸጸኒሑ ብዝካየድ ዘሎ ስራሕ ደው ናይ ምባል ኣድማ፣ ኣብ 29 ወረዳታት ኣገልግሎታት መጓዓዝያ ደው ኢሉ ምንባሩ ተሓቢሩ። ጋዜጣ ዘ ሪፖርተር ካብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝ [...]
ዋሕዚ ስደተኛታት ንምግታእ ዝዝቲ፣ መራሕቲ ሃገራት ኤውሮጳን ኣፍሪቃን ዝሳተፍዎ ዋዕላ ኣብ ፓሪስ ይካየድ
Radio Erena: 29 August 2017 ዋሕዚ ስደተኛታት ንምግታእ ዝዝቲ፣ ኣርባዕተ መራሕቲ ሃገራት ኤውሮጳን ሰለስተ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃን ዝሳተፍዎ ዘለዉ ዋዕላ ኣብ ፓሪስ ይካየድ ኣሎ። እዚ መራሕቲ ፈረንሳ፣ ጀርመን፣ ኢጣልያ፣ ስ [...]
ቻይና፣ ናይ 160 ሚልዮን ዶላር ለቓሕ ንሱዳን ሂባ
Radio Erena: 27 August 2017 ብምኽትል ቀዳማይ ሚኒስተር ዝተመርሐ ጉጅለ ልኡኽ ቻይና ኣብ ካርቱም ኣብ ዘካየዶ ዑደት፣ ምስ ዝተፈላለዩ ላዕለዎት ሰበስልጣን ሱዳን ርክባት ኣካዪዱ። እቲ ናይ ገንዘብ ለቓሕ ኣካል ናይቲ ፕረዚደ [...]