text:
ናይ ዕድጊ ኣማኸርቲ ሓገዝ
አቶም ናይ ዕድጊ ኣማኸርቲ ሓገዝ (Konsumentvägledaren) ይልግሱልካ ኣብቲ ናይ ዕድጊ ጉዳያት።
ንስኻ ክትረኪብ ትኽል ሓበረታታት ናይ መሰላትካ ወይ ጊደታትካ ኣብ ናይ ዕድጊ ሕጊ።
ንስኻ ብተወሳኺ ክትረኪብ ትኽል ምኽሪ ብዛዕባ ስምምዓት ወይ መዋዕዊዕታት ኣብ መንጎ ውልቀሰባትን ሰብትካላትን።
ቑጠባ ጸገም ወይ ዕዳ
ናይ ቑጠባ ጸገም ወይ ዕዳ ምስ ዝህልወካ ናይ ምምሕዳር ባጀት ወይ ናይ ዕዳ ኣማኻሪ ሓገዝ ይህቡኻ።
ባጀት ንምድላው ካብ ባንክ ወይ ኣለቀሕቲ ኣካል ብኣከፋፋል ዝዉሰድ ከተዳሉ ትኽእል።
ናይ ልቓሕ ስምምዕ ንምፍጻም ከተመልኪት እንተደሊኻ ድጋፍ ትረኪብ ነቲ ኣፕሊኬሽን ዝተሓጋገዘካ ዕዳኻ ኣብትመልሰሉ ግዜ። እቲ ናይ ዕዳ ግዜ ን5 ዓመታት የገልግል።
Söderhamn ናይ ዕድጊ ኣማኽርቲ ኣብ ላብረሪ (biblioteket) ይርከቡ ብ (0270-75340) ደውሉ ወይ e-post ስደዱልና ቆጸራ ንምሃዝ።
ተወሳኺ ሌንካር


c: text/html

text:
ፕረዚደንት ጃኮፕ ዙማ ብናይ ሕጊ አማኸርቶም አቢሎም ምውጻእ ክስታት ብልሽውና ምምሕዳሮም ዝሓዘ ሪፖርት ደው ክብል ከካይድዎ ዝጸንሑ ምልክታ ከምዘቋረጽዎ ምግላጾም ንብዙሓት አገሪሞም ኣለው።
እቲ ሪፖርት ብናይ ህዝቢ ተኸራኻሪ ነበር ቱሉ ማዶንሰላ ዝተዳለወ ኽኸውን ኸሎ እቲ ሪፖርት ፕረዝደንት ዙማ በዓል ጸጋ ስድራ ጉብፓ ነቲ ስድራን ንግዶም ዝጠቕሙ ሚኒስትራት ኣብ ካቢነ’ታ ሃገር ክሸይም አፍቂዶም ዝብል ክስታት ይርኸብዎ።
ትማሊ ሶሉስ ኣብ ዝወዓለ መጋባእያ አማኸርቲ ሕጊ ፕረዝደንት ዙማ ኣብቲ ጉዳይ ጣልቃ ኽኣትው ንዝሓተቱ አርባዕተ ተቓወምቲ ፓርቲታት ብጽኑዕ ተቓዊሞም እንተኾነ እቲ ቤት ፍርዲ እቶም ፓርቲታት ክሳተፉ ዘፍቅድ ውሳኔ አሕሊፉ።
ብምቕጻል ሎሚ ረቡዕ ፕረዝደንት ዙማ ንወግዓዊ ምውጻእ እቲ ሪፖርት ዘነበሮም ተቓውሞ ምቁራጾም ገሊጾም እዚ ድማ ኣብቶም ተቓወምቲ ፓርትታት ተወሳኺ ሓጎስ ፈጢሩ’ሎ።
መራሒ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን ዝተባህለ ፓርቲ ምምሲ ማይሜን ብዛዕባ እቲ ህልው ኩነታት ከምዚ ይብሉ።
“ሕጂ ነቲ ንፕረዝደንት ዙማ ተሓታቲ ዝገብር መስርሕ ክንቕጽል ኢና። ከም ህዝቢ እዛ ሃገር ወሳኒ ተግባር ንወስደሉ ጊዜ ሕጂ እዩ።”
እዚ ውሳኔ ፕረዝደንት ዙማ ንብዙሓት ደገፍቲ ተቓወምቲ ፓርትታት ዘሓጎሰ ኽኸውን ኸሎ ብዙሓት’ውን ሓጎሶም ናብ ጎደናታት ከተማ ፕሪቶርያ ብምውጻእ ገሊጾም እዮም።
ሓንቲ ኣብ ጎደናታት ተቓውምኦም ዘስምዑ ካብ ዝነበሩ ቫን ቪክ ፕረዝደንት ዙማ ኾነ ፈጻሚ ኮሚቴ እቲ አብ ስልጣን ዘሎ ፓርቲ ኤኤንሲ ካብ ስልጣኖም ክእለዩ ከምትደልይ ትገልጽ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ እቲ ቤት ፍርዲ ቤት ጽሕፈት ተኸላኻሊ ህዝቢ ነቲ ሪፖርት ሎሚ ረቡዕ ንህዝቢ ብወግዒ ከፍልጥ ወሲኑ’ሎ።
ብዙሓት ዜጋታት እታ ሃገር ንትሕዝቶ እቲ ሪፖርት ክርእዩ ተሓንጥዮም አለው። ገለ ካብ ላዕለዎት ሰበስልጣን እታ ሃገር ስድራ ቤት ጉብታ ንዕኦም ዝጠቕም ውሳኔ እንተሕሊፎም ኣብ ኻቢነ እታ ሃገር መናብር ከምዘዳልውሎም ገሊጾምሎም ምንባሮም ይሕብሩ’ለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኸአል።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ብፁዓን ትብል ቃል ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ወንጌለ ማቴዎስ ስብከቱ ዝጅምረላ ቃል እያ። እዛ ቃል እዚኣ ከም ምልጣን ኰይና ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ወትሩ ኣብ ኣእዛንና ዝደጋግማ ኮይና ኣብ ልብና ክሓትማ ዝደለየ ይመስል። ከመይ ቅድሚ ዝኣገረ መሠረታዊ መልእኽቲ ዝሓዘት ቃል እያ። እንተደኣ ምስ ኢየሱስ ሃሊኻ እንተደኣ ከምቶም ናይ ሽዑ ኣርድእቱ ቃሉ ክትሰምዕ ትህንጠ ኰንካ እንተደኣ ምሳኡ ሓንቲ መዓልቲ ክትውዕል ሃረር ትብል ኰንካ ድሮ ብፁዕ ኢኻ። ብፁዕ ክትከውን ኢኻ ኣይኮነን እንታይ ደኣ ድሮ ብፁዕ ኢኻ። ቀዳማይ ኩነት ክርስትናኸስ እዚ እዩ። ብፅዕና። ብፅዕና ክትፍጽሞ ዘሎካ ዝርዝር ነገራት ሒዛ ብደገ ኣይኮነትን እትመጽእ ወይእውን ክትደግሞን ክትኣምኖን ዘሎካ ጽማሬ መዝገበ እምነት ኣይኮነትን። ንኢየሱስ ምፍላጥ እያ! ብኣኡ ፍቚራት ደቂ ኣቦ ምዃን እያ! ነዚ ታሕጓስ ብፅዕና ንምስትምቃሩን ንምንባሩን ከኣ ሕይወትካ ከም ሓደ ታሪኽ ፍቅሪ ምቅባሉን ምንባሩን ነቲ እሙን ታሪኽ ፍቅሪ እግዚአብሔር ዘይሓድገናን ወትሩ ምሳና ክወሃሃድ ዝደሊ ምዃኑን ምስትምቃሩ የድሊ። ምኽንያት ታሕጓስናኸስ እዚ እዩ። ነዚ ሓጐስ እዚ ማንም ሰብ ኣብዚ ዓለም እዚ ወይውን ምንም ዓይነት ኩነት ሕይወት ከሕድገና ኣይካልን። ዋላ ኣብ ሥቃይ እንከሎና እውን ሰላም ዝህብ ሓጐስ እዩ። ነቲ ኣብ ዘለዓለማዊ ሕይወት ንዝጽበየና ገና ኣብዚ ምድሪ ኣዚ እንከሎና ክነስተማቅሮ የኽእለና፣ ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን ምሳኹም ንክራኸብ ኣብ ዝስመዓኒ ሓጐስ ክነግረኩም ዝመጻእኩ ነዛ ቃል እዚኣ እየ። ብፁዓት ኢኹም።
ሕጂ እምበአር ኢየሱስ ንአርድእቱ ብፁዓን ክብሎም እንከሎ ነቲ ብዛዕባ ብፅዕና ንዝነበረ ኣተሓሳስባ ይገማጥሎ። ከመይ ብንቡር ኣተሓሳስባ ብፁዓን ዝበሃሉ ሃብታማት ሓያላት ብኩሉ ዕውታትን ብሕዝቢ ዝተመስከረሎምን እዩ። ንኢየሱስ ግን ብፁዓን ዝበሃሉ ድኻታት ትሑታት ወላውን ኣብ መንጎ ውርደትን ላግጽን ብጽድቆም ጽኑዓት ኣብ ስደት ዝርከቡ እዮም። ዋእ መኖም ደኣ እዩ ቅኑዕ ኢየሱስዶ ዓለምና! ነዚ ንምርዳእ ኢየሱስ እንታይ ዓይነት ናብራ ይነብር ከምዝነበረ ንመልከት። ብድኽነት እንክነብር ብፍቅሪ ግን ሃብታም ነበረ። ንሕይወት ብዙሓት እንክፍውስን እንከድሕንን ነታ ናቱ ግን ኣውፍይዋ። ንከገልግል እምበር ንክግልገል ኣይመጸን። ዓቢ ዝበሃል ዝህብ እምበር ዘለዎ ከምዘይኮነ ምሂሩና። ጻድቅን ትሑትን ነበረ። ብዘይፍትሒ እንክዂንንዎ ኣይተቋወመን። በዚ መንገዲ እዚኸስ ኢየሱስ ናብ ዓለም ፍቅሪ እግዚአብሔር ኣምጺኡ። ከምዚ ብምግባር ጥራይ ከኣ እዩ ንሞትን ንሓጢኣትን ንፍርህን ንዓለማውነትን ብሓይሊ መለኮታዊ ፍቅሪ ኣሸኒፉ። ሎሚ ኩልና ብሓባር ንኢየሱስ ንምስዓብ ዘኽእል ጸጋ ንለምን! ንክንመስሎን ብዘይካኡን እቲ ትሑት ፍቅሩን ካልእ ንከይንደሊ ንማህለል። ምኽንያቱ ከኣ ትርጉም ሕይወት ኣብዚ ምድርዚ ምሳኡ ብሕብረት ብምንባርን ንካልኦት ብምፍቃርን እዩ ዝርከብ። ነዙይ ትኣምኑዶ!
ነዙይ ዝሰማዕናዮ ወንጌል ብሓቂ ብምንባርኩም ንክመስግነኩም እውን እየ ዝመጻእኩ። ኣብ መንጎ ጽሑፍ ወንጌልን ብሕይወት ዝንበር ወንጌልን ዘሎ ፍልልይ ከምቲ ኣብ መንጎ ጽሑፍ ሙዚቃን ዝዝመር ሙዚቃን ዘሎ ፍልልይ እዩ ይበሃል። ንስኻትኩም ንቅኒት ወንጌል ትፈልጥዎ በቲ ቅኒቱ ከኣ ብሓቂ ትነብሩ። ዝተፈላለያ ሃገራትን ቋንቋን ሥርዓታተ ኣምልኾን ዘሎኩም መዘምራን ኢኹም። ነዚ ፍልልይ እዚ መንፈስ ቅዱስ ይፈትዎ እዩ ወትሩ ከኣ ንጥዑም ሙዚቃ ከወሃህዶ ምስ ደለየ እዩ። እዛ ሓጐስ ዝመልኣ ናይ እምነት ቅኒት እዚኣ ንኩሎም እትህብዎ ምስክርነትን ንቤተክርስትያን ዝሃንጽን እዩ። ጓሳኹም ኣቡነ ሂንደር ንሱ ጥራይ ጓሳኹም ኰይኑ ከምዘይስምዖ እንታይ ደኣ ንስኹም ብኣብነትኩም ንኣኡ ጓሶት ኰንኩም ከምእትስምዖ ዝገለጾ ብጣዕሚ መሲጡኒ። ስለ እዚ ነገር እዚ አመስግነኩም።
ብብፅዕና ምንባርን ንኢየሱስ ምስዓብን ወትሩ ሕጉሳት ምዃን ኣየመልክትን። ዝጉሂ ፍትሒ ዝጐደሎ ናይ ሰላም መጋበሪ ብምዃን ዝስዕብ ቃንዛ ዘስተማቅረ ስቃይ እንታይ ምዃኑ ይፈልጥ። ንኣኹም ካብ ገዛውትኹም ርሒቅኩም ክትነብሩን ክንዮ ናፍቆት ፍቊራትኩም ዘይውሑስ መጻኢ እውን ቀሊል ኣይኮነን። ኮይኑ ግን ጐይታ ወትሩ እመን እዩ ነቶም ናቱ ከኣ ኣይጠልሞምን እዩ። ናይ ምድረበዳ ምንኩስና ዝመስረተ ቅዱስ እንጦንዮስ ኣባት ሕይወት ኣብነት ክኾነኩም ይኽእል። ንጐይታ ክብሉ ንኩሉ ሓዲጉ ኣብ ምድረበዳ ይርከብ ነሩ። ኣብኡ ንንውሕ ዝበለ ግዜ ኣብ መሪር መንፈሳዊ ውግእ ነበረ። ናይ ምጥርጣር መጥቃዕታት ጸልማት ከምኡ እውን ናብቲ ዝነበሮ ንክምለስ ምንፋቅን ምድንዳንን ፈተና ንዝሓለፈ ሕይወቱ ጣዕሳ የሳቅዮ ነበረ። ድሕሪ ብዙሕ ስቃይ ጐይታ የጸናንዖ። ሽዑ ቅዱስ እንጦንዮ ንጐይታ ክሳብ ሕጂ ደኣ ኣበይነበርካ ብኻ ኣቀድም ኣቢልካ መጺእካ ካብዚ ስቃይ መናገፍካኒ! ንዃኑ ኣበይ ነበርካ ይብሎ። ሽዑ ብንጹር ድምጺ ‘እንጦንዮስ ኣነ ኣብዚ ነረ’ ዝብል ቃል ኢየሱስ ይሰምዕ። ጐይታ ወትሩ ኣብ ጥቃና እዩ። እዚ ምናልባት ኣብ ውሽጢ ብርቱዕ ፈተና ኣንከሎና ወይውን ኣብ ከቢድ ግዜ ከሎና ወይውን በይናን ኮይኑ ኣብ ዝስመዓና ግዜ ወይውን ብዙሕ ግዜ ምሳኡ ኣብ ዘሕለፍናሉ ግዜ ክኸውን ይኽእል። ኰይኑ ኣብቲ ግዝያት እቲ ንሱ ሽሕ`ኳ ብቅልጡፍ ግብረ መልሲ እንተዘይሃበ ኣብ ጐድንና ኰይኑ ይጐዓዝ ንቅድሚት ገጽና ምስ እንግስግስ ሓዲስ መንገዲ ይኸፍተልና። ከመይ ጐይታ ሓደስቲ ነገራት ናይ ምፍጣር መሃድስ ስለዝኾነ ኣብ ምድረበዳ ከይተረፈ መንገድታት ይኸፍት (ኢሳ 43.19)።
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን! ብመንገዲ ብፅዕና ምንባር ፍሉይ ተግባራት ኣይሓትትን እዩ። ንኢየሱስ ንመልከት። ምንም ዓይነት ጽሑፍ ኣይሓደገን። ወሳኒ ዝኾነ ቅዋም ኣይገደፈን። ከመይ ከም እንነብር እንክሕብር ዓበይቲ ተግባራትን ፍሉይ ትንግርትታን ክንገብር ኣይሓተተናን። ኩሎም ክገብርዋ ዝኽእሉ ሓንቲ መንገዲ ሕይወት ጥራይ እዩ ሓቢሩና። መንገዲ ብፅዕናኸስ መደብ ሕይወት እዩ። ልዕሊ ዓቅሚ ሰብ ዝኾነ ተግባራት ክንገብር ኣይንሕተትን እንኮ እንሕተታ ዕለት ዕለት ብሕይወትካ ንኢየሱስ ምምሳል እያ። መንገዲ ብፅዕና ንጹሕ ልቢ ንክህልወና ይዕድም። ከምኡ እውን ዝኾነ የጋጥም ትሕትናን ፍትሕን ክነዘውትር ንኩሎም ክንምሕር ምስ እግዚአብሔር ተወሃሂድና ንክነብር ይዕድም። እዚኣ ከኣ ተኣምራታትን ፍሉይ ምልክታትን ዘየድልያ ዕለታዊ ቅድስና ትበሃል። መንገዲ ብፅዕና ንፍሉያት ሰባት ኣይኮነን። ንኩሎም እቶም ዕለታዊ ግድላትን ፈተናን ብትብዓት ንዝምክቱ እዩ። ከም ኢየሱስ በዚ መንገዲ እዚ ዝነብር ንዓለም የንጽሕ። ከምዚ ዝገብር ከም ሓንቲ ኦም ወላውን ኣብ ምድረበዳ ትሃሉ ዕለት ዕለት ነቲ ዝተመረዘ ንፋስ ስሒባ ጽሩይ ኦክስጅን ከም እትህብ ኣዩ። ኣብ ኢየሱስ ክርስቶስ ዝትመስረትኩም ክትኰኑ እምነ ብኢየሱስ ከኣ ንማንም ሰብ ጽቡቅ ንምግባር ስንድዋት ክትኰኑ እምነየልኩም። ማሕበረክርስትያናትኩም ከም ኣብ በረኻ ዝርከብ ዓይኒማይ ዓይኒ ሰላም ይኹኑ።
ኣብ መወዳእታ ብዛዕባ ክልተ መንገዲ ብፅዕና ክዛረብኩም ምደለኹ። እታ ቀዳመይቲ `እቶም የወሃን ብፁዓን እዮም’ (ማቴ 5.5) ትብል እያ። ዝዕምጽ ወይ ጸብለል ክብል ዝደሊ ብፁዕ ኣይኮነን። ብፁዕሲ ናይቲ ዘድሓነና ኢየሱስ ጠባይ ዝሕዝ ኣብ ቅድሚ እቶም ዝኸስዎ እውን ብየውሃት ዝመላለስ እዩ። ብዛዕባ እዚ ንቅዱስ ፍራንቸስኮስ ክጠቅስ ደስ ይብለኒ። ነሕዋቱ ንሳራቺናውያንን ዘይክርስትያንን ከመይ ኢሎም ክቅበልዎም ከምዘለዎም መምርሒ ክህቦም እንከሎ `ባእስን ዕግርግርን ከይገብሩ ስለ ፍቅሪ እግዚአብሄርን ስለእቲ ክርስትያን ኢና ኢሎም ዝእመንዎን ግዙኣት ናይ ነፍሲወከፍ ፍጡር ወዲኣዳም ይኹኑ’ ዝብል ጽሑፍ ሓዲጉሎም። ብዘይ ባእስን ብዘይ ዕግርግርን ዝብል ብሂል ንኩሎም ካህናት እውን የድልዮም ኣዩ። ኣብቲ ዘመን እቲ ኩሎም ከቢድ ኣጽዋር ሒዞም እንክጐዓዙ ቅዱስ ፍራንቸስኮስ ሓደ ክርስትያን ትሕቲ እምነቱን ጭብጥቲ ፍቅሩን ተኣንጊቡ ይጐዓዝ ይብል ነበረ። የዋህነትከስ ብጣዕሚ ኣድላዪት እያ። በዚ መንገዲ እዚ ኣብ ዓለም ክነብር እንከሎና ናይ እግዚአብሔር ህላዌ መስኖ ንኸውን እንተዘየሎ ፍረ ክንፈሪ ኣይንኽእልን።
እታ ካልአይቲ ከኣ መንገዲ ብፅዕና ከኣ ‘ገበርቲ ሰላም ብፁዓን እዮም’ (ማቴ 5.9) እትብል እያ። ክርስትያን ዘቦኡ ካብታ ንሱ ዝነብረላ ማሕበረክርስትያን ጀሚሩ ሰላም የደንፍዕ። ኣብ ራእዩ ለዮሓንስ ካብተን ኢየሱስ ባዕሉ መልእኽቲ ዝሰደለን ንዓኹም እትመስል ናይ ፊላደልፍያ ቤተክርስትያን ተጠቂሳ ኣላ። እዛ ቤተክርስትያን እዚኣ ካብተን ካልኦት ፍልይ ብዝበለ መንገዲ ጐይታ ጨሪሱ ኣይወቅሳን። ንስም ኢየሱስ ከይከሓደት ቃላቱ ከም እትሕሉን ኣብ ትሕቲ ከቢድ ኩነታት እንከላ ንቅድሚት ከምእትግስግስን ትግለጽ። ኮይኑ ግን ሓደ ፍልይ ዝበለ ጉዳይ ኣሎ ፊላደልፍያ ዝብል ስም ቃል ንቃሉ ኣብ መንጎ ኣሕዋት ምፍቃር የመልክት። ሕወነታዊ ፍቅሪ። እነሆ ኣምበኣርከስ ኣብ ቃል ኢየሱስ እትነብር ማሕበርክርስትያን ኣብ ፍቅሪ ኣሕዋት ትነብር ጐይታ ብኣኣ ደስ ይብሎ ፍረ ከኣ ትፈሪ። ንዓኹም ዝመነያ ከኣ ሰላምን ሓድነትን ንክትሕልው ጸጋኡ ክህበኩም እሞ ነንሕድሕድኩም ክትከናኸኑ እሞ በዛ ክርስትያናዊ ሕውነት እዚኣ ኩልኹም ማዕረ ኰንኩም ቀዳማይን ካልኣይን ደረጃ ክርስትያን ካብ ምዃን ነጻ ክትኮኑ ኣዩ።
ብፁዓን ኢሉ ዝጽወዓኩም ኢየሱስ ተስፋ ከይቈረጽኩም ንቅድሚት ንክትግስግሱን ኣብ መንጎኹምን ምስ ካልኦትን ብፍቅሪ ንክትዓብዩ ጸጋኡ ይዓድልኩም (1ተሰ 3.12) እንክብሉ ስብከቶም ዛዘሙ።


text:
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር ኣብ ዝተኻየደ ፕረዝደንታዊ ምርጫ ኣሜሪካ ናይ ሩሲያ ትካላት ስለያ ጣልቃ ብምእታው ንናይ ፓርቲ ዲሞክራት ኮምፒተራት ሰሊዮም ኣብ ምርጫ ተፅዕኖ ኣሕዲሮም ክብሉ ሰበስልጣን ኣሜሪካ ስጉምቲ ወሲዶም ኣለው።
ፕረዝደንት ባራክ ኦባማ ከቢድ ሕነ ናይ ምፍዳይ ስጉምቲ ብምውሳድ ኣብ ልዕሊ ክልተ ናይ ሩሲያ ኤጀንስታት ስለያ ማዕቐብ ብምንባር፣ኣብ ዋሽንግተን ዲሲን ሳን ፍራንሲስኮን ዝርከቡ 35 ዲፕሎማት ቆንስል ሩሲያ ኣብ ውሽጢ 72 ስዓታት ካብ ኣሜርካ ክወፁን ኣብ ኣሜሪካ ዝርከቡ ክልተ ህንፃታት ድማ ክዕፀውን ትማሊ ሓሙስ ኣዚዞም።
ሚኒስትሪ ገንዘብ ኣሜሪካ ንኤቭገኒ ቦጋቸቭን ኣሌክሲ በላንን ብኮምፒተር ኣቢሎም ካብ ባንክታትን ኩባኒያታትን ኣሜሪካ ካልኦት ትካላት ኣሜሪካን ልዕሊ 100 ሚሊዮን ዶላር ዝሰረቑ ‘ሓደገኛ ገበነኛታት’ ኢሉ ብምፅዋዕ እገዳ ኣንቢሩሎም።
ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ብመንግስቲ ሩሲያ ዝውነኑ ዝበሎም ኣብ ሜሪላንድን ኒው ዮርክን ንመዘናግዒ ዝጥቀምሎም ክልተ ቀፅርታት እውን ሰበስልጣን ሩሲያ ንኸይጥቀምሎም ተኸልኪሎም ኣለው።
እዚ ኣሜሪካ እትወስዶ ናይ መወዳእታ ግብረ መልሲ ኣይኮነን ዝበሉ ሓደ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ዋይት ሃውስ ንህዝቢ ዕላዊ ዘይኮኑ ካልኦት ስጉምትታት እውን ክውሰዱ እዮም ኢሎም።
ናይ ሩሲያ ፕረዝደንት ቪላድሚር ፑቲን ግን ሃገሮም ንናይ ኣሜሪካ ዲፕሎማትን ከምዘይተባርር ገሊፆም። ብመሰረት ካብ ክረምሊን ዝወፀ መግለፂ “ንኣሜሪካዊያን ዲፕሎማት ሽግራት ኣይንፈጥረሎምን፤ንዝኾነ ይኹን ሰብ ኣይነባርርን’’ ኢሎም ።
እቲ መግለፂ ብተወሳኺ ‘ብፖሊስታት ሓድሽ ምምሕዳር ትራምፕ ርክባት ሩስያን ኣሜሪካን ዘሕዊ ቀጻሊ ስጉምትታት ንምውሳድ ተዳሊና ኣለና’ይብል።
ሩሲያ ኣብ ናይ ኣሜሪካ ምርጫ ጣልቃ ኣትያ ንዝብል ኽስታት ዝሓጨጭሉ ክትኸውን ኸላ ምሩጽ ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ብዛዕባ እቲ ኩነታት መብርሂ ንምርካብ ምስ መራሕቲ ስለያ ዝቕፅል ሰሙን ከምዝራኸቡ ትማሊ ሓሙስ ገሊፆም ኣለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቅን ኣርባዕተ ምንስቲራቶምን ኣማኸርቶምን 'ፈፂሞምዎ ብዝተባሃለ ገበን ፀረ ሰብኣዊነት' ከምዝከሰሰ ኣብ ስቶኮልም ዝርከብ ትካል ሰብ-ሞያ ሕጊ ገሊፁ።
ሚስተር ፒርስይ ብራት ንቪኦኤ ኣብ ዝሃቦ ቃለ-መጠይቅ”ስዊድናዊ ዳዊት ይስሃቅ ኣብ ኤርትራ ብዘይፍርዲ ንኣዝዩ ነዊሕ ዓመታት ክእሰር ከሎን ሃለዋቱ ክስወርን፣ኢድናን እግርናን ኣጣሚርና ኮፍ ንብለሉ ምኽንያት የለን” ይብል።
ኣብ‘ቲ መዝገብ ክሲ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ፣ኣቶ ስብሓት ኤፍሬም፣ ኣቶ ኦስማን ሳልሕ መሓመድ፣ወ/ሮ ፎዝያ ሓሺምን ኣቶ የማነ ገ/ኣብን ከምዝተኸሰሱ እቲ ባዓል ሞያ ሕጊ ይገልፅ።
ኣብ ስቶኮልም ፈፃሚ ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣቶ ዮናስ ማናባይሩ ብወገኖም “ ብደረጃ መንግስቲ ሕቶ እንተዝቀርብ ምመለስና፣መራሕትና ኣብ ዘይዋዓልዎ ገበን ብሓደ ዘይፍለጥ ትካል ንዝተበገሰ ክሲ መልሲ ምሃብ ግና ጊዜ ምብኻን‘ዩ” ኢሎምና።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ፓርላማ ሽወደን ኣብ ዝኾኑ ኩርናዕ ዓለም ንዝተፈፀመ ገበን ኣንፃር ሰብኣዊነት ዝፋረድ ሓድሽ ሕጊ ከምዘሕለፈ ገሊፆም።


text:
ሕጊ 90 ደቂቕን፡ ሃገራዊ ዋዕላን
ብኣንቶንዮ ተስፋይ
8 ሰነ 2010
ሕጊ 90 ደቂቕ ኣብ 1567 ብሎሚ ብልክዕ ቅድሚ 943 ዓመታት ዝጀመረ ሕጊ’ዩ። እዚ ሕጊ 90 ደቒቕ ተባሂሉ ዝፍለጥ ኣህጉራዊ ሕጊ ማዕቢሉ፡ እንዳተመሓየሸ ዝመጸ እንተዀነ፡ እቲ ነቲ ዝፈላልዮ ናይ ምዕባለ መስርሕ፡ ኣገባብ፡ ዓይነት ግን ብሕጊ ዝተወሰነ’ዩ። እቲ ኣገዳስነቱ ከኣ ኣብ’ቲ ሕጊ ዝተመስረተ ኣካይዳ፡ ኣገባብ፡ ቐጥዒ ንዝምልከት እዩ። ምእንቲ’ዚ እቲ እንዳተቐያየረ ዝመጸ ምዕባለ፡ ካብ’ቲ ቀይድን ሕግን ከይወጸ መስርዕ ሒዙ ክኸይድ ክኢሉ ኣሎ።
ሕጊ 90 ደቂቕ ብተዛማዲ፡ ናይ ግዜ ስም ዝሃብኩዎ ሕጊ’ዩ። እቲ ሕጊ 90 ደቂቕ ምስ ናይ ሕጊ ጸወታ ኵዕሶ እግሪ ዝግለጽ’ዩ። ከም’ቲ ልዕል ክብል ዝገልጽክዎ ጸወታ ኩዕሶ እግሪ ከም’ዚ ሎሚ ኣብ ዝተፈላልያ ሃገራት፡ ክፍለ ዓለማት ከም ኩዕሶ ጸወታ እግሪ፡ ክሪከት፡ ሩግቢይ፡ ባስኬት፡ ቦሊቦል፡ ተባሂሉ ዝፍለጥ ዝተፈላልየ ባህልን ልምድን ሒዙ ዝማዕበለ ግን ከኣ ኣብ ዝተወሰነ ቦታ፡ ብዝተወስነ ግዜ ናይ ባዕሉ ሕግታት ዝምራሕን ዝካየደን ሕግታት ዘለዎ ግዝኣት 90 ደቂቕ’ዩ።
ኣነ ከም ኩሉ ኤርትራዊ፡ ብስምዒትን ኣተዓባብያ ከባብን፡ ካብ’ዚ ኩሉ ዓይነት ጸወታታት ኩዕሶ፡ መብዛሕትኡ ኣብ’ቲ ክሊ ጸወታ ኵዕሶ እግሪ ዝዝውተረሉ ከባቢ ከም ዝዓበኹ መጠን ብፍላይ፡ ኣብ ኣህጉራዊ መዳይ ኣብ’ዚ ኣልዒለዮ ዘለኹ ኣርእስቲ ናይ ሕጊ 90 ደቂቕ ተዓዛቢ ጸወታ ኵዕሶ እግሪ ተወዳዳሪ ዘይብሉ ብምዃኑ ብሓፈሻዊ፡ ንምግላጽን እዩ።
ብሓጺሩ ግደ ሕጊ፡ ግደ ኣገባብ፡ ግደ ተራን ሓላፍነትን ንምግላጽ’ዩ። ሓደ ህዝቢ ወይ ሃገር ኣብ ሓደ ውሱን ግዜ ክምርሓሉ ዘለዎ ሕጊ፡ ክኽተሎ ዘለዎ ኣገባባትን ካብ ምድላዋቱ ኣትሒዙ፡ ሂወት ናይ 90 ደቂቕ ዘለዎ ሕጊ ከማዕርግ ዝገብሮ ምቕርራባት። ክዋሳኣሉ ዘለዎ ባይታን ፈሊጡ፡ ካብ ተበገሰ፡ ሓደ ህዝቢ ሓንቲ ሃገር ንዘንተ ዕለት ክትናበረሉ ዘለዋ ሕጊ ደኣ ኸ እሞ ከመይ ክኸውን ኣለዎ ካብ ዝብል ሓሳብ ዝነቐለ ኣርእስቲ ክንምርምር ይግባእ።
ጸወታ ኵዕሶ እግሪ፡ ብግዳማውን ውሻጣውን ናይ ባዕሉ ሕግታትን፡ ዘለዎ እዩ። ውሽታዊ ሕግታት ምስ’ቲ ግዳማዊ ሕጋታት ክራጸም ከም ዘይብሉ ከኣ ፍሉጥ’ዩ። ኣብ’ዚ መዳያ ብደረጃ ሃገር ንዝካየደ ግጥሚያታት ኣመልኪተ ክገልጽ እፈቱ።
ኣህጉራዊ ጸወታ ኵዕሶ ፈደረሽን ዓለም ናቱ ሕጊ ኣለዎ፡ እዚ ነፍሱ ዝኸኣለ ኣህጉራዊ ትካል’ዩ። እዚ ትካል’ዚ ኣብ መብዛሕትኡ መዳይ ንምሕዝነትን ሰላም ኣብ መንጎ ሃገራት ዝሰርሕ ኣህጉራዊ ትካል ደኣ ይኹን’ምበር፡ ብሕግታት ዝምራሕ ዓብይ ተሰማዕነት ዘለዎ’ዩ። ተሰማዕነቱ ከኣ ኣብ ሕጊ ዝተመስረተ’ዩ። እቲ ኣብ’ዚ ኣርእስቲ ክዛረበሉን ክጽሕፈኦን ዝደለኹ ከኣ ተሰማዕነት ሕጊ ንዝምልከት’ዩ።
ከም’ቲ ቅድም ክብል ዝገልጽክዎ ጉዳይ ስምዒት ጸወታ ኵዕሶ እግሪ ኣብ ስምዒት ደገፍትን ተዓዘብትን ጥራሕ ዝደረተን ብኡ ዝውሰንን ኣይኮነን፡ ሕግታት ኣለዎ። ስለ’ዚ ስምዒት ደገፍትን ካብ’ቲ ሕጊ ወጻኢ ከተግብርዎ ዝክእሉ ነገር የብሎምን። ምናልባሽ ከም ታሪኽ ኣብ ሓደ ሓደ ተርኽቦ ኣብ’ዚ መዳይ ጌጋታት ተፈጺሙ ክበሃል’ኳ እንተዀነ ብመሰረቱ እቲ ሕጊ ብስምምዕ ኩሉ ስለ ዝፍጸም ዘካትዕን ዘሳሓሕብን የብሉን።
ሕጊ 90 ደቒ፡ ከም ሓደ ቅዋም ክረአ እንተዀይኑ ኣብ’ዚ ክምርመር ዝለዎ ጉዳይ፡ መሰረታዊ ናይ ሰላም፡ ናይ ምሕዝነት፡ ምዃኑ እዩ። በቲ ዝተፈጥረ ምሕዝነትን ረብሓ ናይ ምርካብ’ዩ። ሕጊ 90 ደቂቕ ኣብ መንጎ ዜጋታት ሓንቲ ሃገር ይኹን፡ ኣሕጉራዊ ሕብረተ ሰብ፡ ካብ ዝተፈላየ ክፍለ ዓለማት ብሕጊ ናይ ምግዛእ ሕቶ እዩ። ኣቲ ቅዋም ንጹር ‘ዩ።ሕጊ ጸወታ ኵዕሶ እግሪ፡ ብሓደ ዳኛ፡ ብክለት ናይ መስመር ዳኛታት ዝምራሕ፡ 22 ተጻወቲ ዝካየድ’ዩ። ካብ ሕግታቱ ንኣብነት ክብደት ኵዕሶ ፍሉጥ ግራም፡ ክቢ ኵዕሶ ብዲያ-ሜትር ፍሉጥ ዝኸነ ዕቕን ዘለዎ ሕጊ ዝካየድ ‘ዩ። ተጻወቲ ዝንቀሳቐስሉ ፍሉጥ፡ ተሓጋገዝቲ ኣውራ ዳኛን ናይ መስምር ዳኛታትን ፍሉጣት፡ ብህላውነት ጋዜጣኛታት፡ ህዝቢ ዝካየድ ብፍላይ ሎሚ ኣብ ዓለማን ዓብይ ተጸዋርነት ዝሓትት ድሌት ፍጹም ዓወት ነፍሲ ወከፍ ሃገር ቀዳማይ ኣጀንዳ ዝሰርዐ’ዩ ምባል ካብ ሓቂ ዝርሓቐ ኣይኮነን።
ካብ’ዞም 11 ካብ ነፍሲ ወከፍ 22 ተጻወቲ፡ ካብ ነፊስ ወከፎም 1 ብኢዶም ዝሕዙ ሓለውቲ ማዕጾ ( ቦርቴረ) እንተዘይኮይኖም ዝተረፉ ኩሎም ብእግሮም ዝጻወቱ’ዮም። እዚ እቲ መባእታዊ ሕጊ ኮይኑ። ኣብ ግዜ ጸወታ ኵዕሶ ክትህልዎ ዘለዋ ቦታ ብሕጊ ዝተነጸረ’ዩ፡ ተጻወቲ ክንቀሳቐስሉ ዘልዉዎ ቦታ ብሕጊ ዝርተነጸረ’ዩ። ካብ’ዚ ዝተወሰነን ዝተነጸረ ቦታ፡ ዝኸደት ኵዕሶን ተጻዋታይን፡ ብሕጊ ቀዳማይ ዳኛ ይምራሕ። ቀዳማይ ዳኛ ጌጋ ኮይኑ ንዝተሰምዖ ሙሉእ መረጋገጺ ዘይብሉ ምስ ዝኸውን ናብ’ቲ ናይ መስመር ዳኛ( ሰኛሊኖ) ምኽሪ ብምሕታት ናብ ውሳኔን ፍርድን ይበጽሕ። ብቅኑዕ ጸወታን፡ ብምሕዝነትን ሰላምን ዝተጻወተ ናይ’ቲ ዓወት ምልክት ክሳብ’ቲ ሓላው ማዕጾ በጺሑ ናብ ሰኪዔት ዝሓለፈ ተጻዋታይ ከኣ ከም ዕዉት ይቑጸር።
እዚ ኣብ ውሽጢ 90 ደቂቕ ዝካየድ ሕጊ ካብ ዝሃለወ፡ እቲ ንዘንተ ዕለት፡ ንመወእል ንሃገራት ዘካይድ ቅዋምን ሕግን፡ ካብ’ዚ ጉዳይ ከሕይሎን፡ ከደልድሎን ዘይክእል ምኽንያት ክህሉ የብሉን ዝብል ሓሳብ ዘሎ ኮይኑ ኣይስምዓንን።
ሃገራዊ ዋዕላ ልዕሊ 90 ደቂቕ ዘገልግል ህዝባውን ሃገራውን ጉዳይ ዘጣመረ ምዃኑ ንሓስብ እንተደኣ ኮይና፡ ስለምንታይ ንቅዋምና ከሕይል ዝኽእል፡ ቀጥዒ፡ ኣገባብ፡ ዳኛን ነጻ ፍርዳዊ መስርሕ ዘለዎ መድረኽ ዘይንፈጥር። ቅኑዕን ግሉጽን፡ ኣገባብ ስምምዓትና ዘይንኽተል።
መስርሕና ኣብ መጽናዕንትን ምርምርን፡ ዝሓለፈ መስርሕ ታሪኽን ዘጽነዐ ጭቡጥ ጉዕዞ ክመርሓና ዝኽእል ሕጊ፡ ተዛቲናን ተላዚብናን ቅዋም ዘይንትልም ? ብዕግበተይ ኤርትራውያን ካብ ስምዒት ወጻኢ ብሕጊ 90 ደቂቕ ከም ንኣምን እፈልጥ፡ ሕጊ 90 ደቂቕ ካብ ኣመና ከኣ ብሕጊ ሃገርን ህዝብን፡ ብሕጊ ዘንተ ዕለት ክንኣምን ግድነት’ዩ። እቲ ጉዳይ ከይዱ ከይዱ ናይ ልዕላውነት ሕጊ፡ ናይ ግዝኣተ ሕጊ፡ ናይ ምእዙዝነት ሕጊ ዘመልክት ስለ ዝዀነ።
ሕጊ 90 ደቂቕ ኣህጉራዊ’ዩ። ነፍሲ ወከፍ ሃገር ኣብ ዋንጫ ዓለም ክትሳተፍ ምድላዋት ትግበር’ያ። ናይ ሕጊ፡ ናይ ስነ ኣእምሮ፡ ኣካላዊ ፍልጠት ዘለዎም ምሁራት ከኣ ብመደብ ሰሪዓ 11 ተጻወቲ ምስ መብረይቲ ትቕርብ።
በዚ መስርሕ ሕጊ 90 ደቅቕን ኣካይድኡን ሓደ ንዘንተ ዕለት ዝኸይድ ህዝብን ሃገርን ክንሃንጽ እንተዀይና፡ መን እዩ ናይ ሕጊ ምሁር፡ ናይ ማህበራዊ ባህላዊ ጉዳያት ምሁር፡ ነጻ መርማርን ፈርድን ክህሉ የብሉን ክብል ዝኽእል፡ መን’ዩ ናይ ሃገርን ህዝብን ናይ ዘንተ ዕለት መጻኢ ዕድሉ ዝውስነሉ ፖለቲካዊ ትሕዝቶ ዘለዎ ውሳኔ ካብ ናይ 90 ደቂቕ መወሰኒ ሕጊ ንላዕሊ ኽከይድን፡ ብሕጊ ክግዛእን ኣለዎ ዘይብል ? እቲ ብቅንዕና ንህዝቡን ሃገሩን ዝሓሊ ካብ’ዚ መስመር ክሓስብን ክሰርሕን ከም ዘይደሊ ፍሉጥ’ዩ። ልዕላውንትን ግዝኣተ ሕግን ኣወንዚፉ ክሃልፍ ዝደሊ እንተሃለወ ከኣ፡ ሓደ ካብ’ቲ ሕሉፍ ታሪኽ ናይ ግርጭት ታሪኽ ክሳገር ዘይደሊ፡ ከም ሽማዓ ኣብ ዕትሮ፡ ነፍሱ ከኣ ካብ ክውንነት ህዝቡን ሃገሩን ከዊሉ ከንብር ደሊ ኣካል ጥራሕ’ዩ።
ለውጢ ዘይደሊ፡ ዘይንዕብል፡ በቲ ዝነበርናዮ ንኺድ ዝብል፡ ንሕሉፍ ታሪኽ ፍታሕ ዝደየቕርብ ኣረጊት መብጽዓታት ሒዝ ዝጓዕዝ፡ ናይ ሓድሽ ወለዶ ኣተሓሳባን ዘየንብብ፡ ኣካይዳ ዘይእምት ከይዱ ከይዱ ኣብ’ቲ ግለት ዝጸፈሉ መዅባዕቲ ዝውዳእ ታሪኽ ናይ ኣነ እፈልጥ ዝብል ናይ ትምክሕቲ መድረኽ’ዩ።
መደምደምታ
ሕጊ 90 ደቂቕ፡ ድሕሪ 90 ደቂቕ ኣብ መንጎ እቶም ዝምልከቶም ወገናት ውዱእ’ዩ። ኣብ ውሽጢ እቲ ዝተዋስእሉ ናይ ግዝኣተ ሕጊ 90 ደቂቕ ግን ኩሉ ይግባኣና ዝብልዎ፡ ኩሉ ጌጋ ዝብልዎ ክምጉትሉ ክሳብ ዝለዓለ ዋጋን ግዜ ከፊሎም ዝምጉትሉ መስለ ዘለዎም’ዩ።
ንሕና ኤርትራውያን ብፍላይ ኣብ ደምበ ተቃውሞ ዝርክበ ሓይልታት፡ ብትምክሕቲ ፍትሕን ግዝኣተ ሕጊ ኽጭርሕን፡ ክምድርን፡ ክጽሕፍን ጸኒሑ ኣብ’ቲ ወጻኒ መድረኻት ኣብ መጻኢ ዕድሉ ኣንጻር ጭርሖታቱን፡ ባህጉን መጻኢ ዕድሉን ክምጕት ይትረፍ ፈትውቲ ህ.ግ.ዲ.ፍ እንተዀነ’ውን ዘይጽበዮ መድረኽ’ዩ።
ዝገርም’ዩ ገገለ ኣባላት ኣሰንዳዊት ሽማግለ ሃገራዊ ዋዕላ፡ ተዓዲሞም ዝመጹ’ምበር ዓደምቲ ሃገራዊ ዋዕላ ዘይምዃኖም ስለ’ዚ ከኣ ጉዳይ ውሽታዊ ፖለቲካዊ ጉዳይ ኤ.ዲ.ኪ ዘይፈልጡን፡ ብዛዕባኡ ክዛረቡ ዘይደሊዩ ናይ ላህመት ሃገራዊ ጉዳይ ክዛረቡ ዝደልዩ ኣብ’ቲ ኣብ ስቶክሆልም ብዕለት 22 ግንቦት ዝተኻየደ ኣኼባ ተነጺሩ።
ቀድምስ ሓባእ ሕማሙ፡ ሓባእ ፈውሱ ክባህል ተመሲሉ፡ ሎሚ ግን ኣብ መድረኽ ሃገራዊ ዋዕላ ሕሙምን ፈውሱን ዝሓብኡ ሓይኻይም መጺኦም። ዝገርም’ዩ። ብዛዕባ ዋዕላ ስቶክሆልም ብዝምልከት ኣብ ዝመጽእ ኣስፍሕ ኣቢለ ክገልጽ ክፍትን’የ። ክሳብ ሽዑ ግን ሰላም ቅነ ይግበረልኩም።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=797


text:
15/07/2017 00:05 AM
ሓርበኛ ብርሃነ ተስፋማርያም፡
ቅድሚ 39 ዓመት ኢትዮጵያ ዝቐተለቶ በዓል ኪዳነይ።
ኣብዛ ተካል ማዓልቲ ትራኣየኒ። ኣነ ክበኪ፡ ንስኻ ግን ጸኒዕካ ኢደይ ሒዝካኒ።
ክሓተካ ደልየ፡ ብርሂን ክኸዱ ድዮም? ቆልዑት እዋን ምሳሕ ቀሪቡ ክብለካ ዕድል ስኢነ።
ኢደይ ሒዝካኒ ጸቒጥካ ደጋጊምካ፡ ኣጆኺ ኢልካኒ።
ምብዋ!! ሎሞ ብሰላም ተሲእና። እዚ ከይበልና ገዛና ተወሪራ። ክንደይ’ከ ይበዝሑ!
ጸዋዓዮም እቶም ተጋደልትና ብርሂን፡ ጸዋዓዮም እባ! ክብለካ ምደለኹ፡ ግን ወሲዶምኻ።
ሓደ ዓፋኝ ሹጉጡ ኣብ ድሕሪ ክሳድካ፡ ክልተ ጦርሰራዊት ካላሺኖም ኣብ ጎድንኻ ። ድምብርጽ ኢሉካ ድዩ ብርሃነ ተስፋማርያም ንብዓት ቁጽርጽር ዝበለካ፡ ጓልና ከም ገለ ኢላ ኣብ ጥቓኻ በጺሓ ሓደ ጦርሰራዊት ተሰኪሙ ምስ ደርበያ ኢዩ።
“ቆልዑት ከይርስዑኒ ፍቕረይ፡ ካብ ሕጂ ናዓኺ እያ ትኸፍኣኪ” ኢልካኒ። “ዓለም ኣይክትርሳዓካን ኢያ” ኢለካ፡ ፍሽኽ ኢልካ። እቲ ዓፋኝ ኣብ ድሕረኻ ኮይኑ ሹጉጡ የዐሚሩ፡ “ ዝም በል (ሱቕ በል)” በለካ። ሕጂ’ውን ጭራፍ ፍርሒ ኣየርኣኻን። ዕድል ረኺብካ እታ ቴለፎን ቁጽሪ ሓቢርካኒ። እንዳ ወሰዱኻ ንጋንታኻ ሓሲብካ ኣድሒንካ። ሎሚ ደቆምን ደቂ ደቆምን ሓቊፎም ሳላኻ። ሳላ ጽንዓትካ። ሳላ ፍቕርኻ ነዛ ኤርትራና። ትራኣየኒ ኣብዛ ጸልማት ዓለም። ኣካይዳኻ፡ ፍሽኽታኻ፡ ሕቑፎኻ፡ ሙቁር፡ ከንፈርካ ኩሉ ናፊቐ። ናትካ ጽንዓት ናፊቐ።
ኣብ መርዓ ጓልና ክትስዕስዕ ተራኢኻኒ። ንብርሂን ንእሽቶይ ምስ ሓዉ መጽሓፍ ከተንብበሎም ትራኣየኒ።
ከመይ ኢያ እታ ምስጢር፡ ዕረፍቲ ክንህበካ ብርሂን ናተይ? ምስጢር ኮይናትኒ እንዳ ሃደመትኒ።
ኢደይ ሒዝካ ኣጆኺ ኢልካኒ። ተጋደልቲ ኣብ ገዛና መጺኦም፡ የሕዋትና እዮም ኢልካኒ፡ ተጋደልቲ ኤርትራ ንበሎም ኢልካ ሚሂርካኒ። ሎሚ እታ ዝሰለምካዮም ስም መሪጾም “ሓርበኛታት ኤርትራ” ኢሎም ይጽዉዑ። ሓደራኹም ሓዚሎም። ኩሉ ኣጣማሚርካ ብመስዋእትኻ።
ሓበን ኣውሪስካና። ትሕትና ሚሂርካና። ዝገደፍካልና ውርሲ ናይ ቢሻ ወርቅን ዘይትን ክኸፍሎ ዘይክእል ንዘልኣለም። ብርሂን ንስኻን ስዉኣትናን ልብና ደቢስኩም።
ናብራና ይራኣየኒ። ናይ ብሓቂ ኣሐንቂቕካኒ፡ ብሓቂ ናፊቐ! “ኣነን ንስኺን ብፍቕሪ ምሃብ ከምኡ እውን ንድኽነት ካብ ኤርትራ ክነጥፍእ ንዋዳደር፡” ኢልካኒ። ይፍትን ኣለኹ፡ ብርሃነ ተስፋማርያም ግን መራሒየይ ወሲዶሙለይ። ንዓኻ ርእየ ኣይተንበርከኽኩን፡ ክደክም ከለኹ ቆልዑትናን ህዝብናን ኣጆኺ ይብሉኒ። “ ኤርትራውያን በይንና ኣይኮንናን” ኢልካኒ፡ ሓቅኻ!! ” ኣይምረርኩም ክሓልፍ ኢዩ” ኢልካና ሓቅኻ!! ብሓንሳብ ጠጠው ኢልና ንሰግሮ ኣለና። ሕልምና ይራኣየኒ፡ ሓዋዊሰዮ ኩሉ ሙሉ።
ኣሪግና ብኢደይ ሒዝካኒ ክትመርሓኒ ትራኣየኒ። ዓሮምሮም እንዳበልኩን ደቅናን ደቂ ደቅናን ገዛና መጺኦም ጣዓሞት ክበልዑን ይራኣየኒ።
ኣምላኽ ዲዩ ተቓጺጹኒ፡ መንጢሉኒ ብርሂን??
ትራኣየኒ ኣብ ወጋሕታ ሕልሚ፡ ኣብ ጽምዋ ገዛይ። እዛ ሂወት ትጓዓዝ፡ ኣነን ንስኻን ግን ኣብኣ ጠጠው ኢልና ኣብታ July 15, 1978! ሕልሚ ጥዑም፡ ውርስኻ ሙቁር። 39 ዓመታት ኮይኑ፡ ንዓይን ንዓኻን ግን ትማሊ ይመስለና። ሓድነትና ምስክር ነጻነትና ኢልካኒ።
ነቶም ዝተመልሱና ሓርበኛታት እፎይታ ኮይንካዮም፡ መሪሕካዮም ሓሊኻዮም።
ብርሂን፡ ድሕሪ ናጽነትና ኣብ መቓብር ኮሎኔል ዘነበ ከይደ ናብ ኣዲስ ኣበባ። ንሻምበል ሰለሙን ደልየ ናብ ኣለምበቃኝ ቤትማእሰርቲ ከይደ።
ዘነበ ሞይቱ፡ ኣብ መቓብሩ ከይደ ስኢለ ጡፍ ኢለዮ፡ ክንደይ ጡፍ ዘይበለካ።
ሰለሙን ተጸሊሉ ብደርጊ ተኣሲሩ ፈቐዶ ቤተክርስትያናት ኣዲስ ኣበባ ኮለል ይብል ኢሎሙኒ። ደሊናዮ ስኢንናዮ።
ጸላኢ ኣዕጽምትኻ ሰይሩ፡ ትንፋስካ ሓኒቑ፡ ግን ተተሪኹ ዘይጽንቀቕ እዩ ታሪኽካ።
ሓደ ካብቶም መራሕትና “እንተ ትረኽቢዮም እንታይ ምገበርኪ?” ኢሉ ሓቲቱኒ። “ኣነ ኳዓቱ ምበልኩዎም፡ ብርሂን ግን ቤትፍርዲ ኣቕርብዮም ምበለኒ፡” ኢለዮ።
ኣብዛ ኣብ ልበይ ዝፈጠርኩዋ ዓለም፡ መሰለይ ጌረያ ንዘልኣለም ከንብረካ። ኣብ መወዳእታ ዘይብሉ ግዜ መለክዒ ዝተሳእኖ ፍቕሪ ናተይ ኢለካ። ንዓኻ ረኺበ ከሲበ።
እንታይ እሞ! ትራኣየኒ ወግሐት ዓረበት!!
ከምኡ እውን በዛ ጽሕፍቲ:-
ንመንግስቲ ኤርትራና ናዓኻን ንኹሎም ስዉኣትናን ንኹሉ ህዝቢ ኤርትራ ሕነን ክብረትን ሓልዩ፡ ንኢትዮጵያ ኣብ ናይ ዓለም ቤትፍርዲ ጸዊዑ፡ ኣብ ሕጊ ዓለም ኣቕሪቡ፡ ደርግ ዝገደፎ ፋይላት ከረክብ፡ ንሕና እውን ስድራ ስዉኣት ኾይና ክንምስክር፡ መስኪርና ቅሳነት ክንረክብን ሓዘንና ክንዓጹን።
ነተን ከማይ ዝኣመሰላ ኣብ ቅድሚ ዓይነን ቃል-ኪዳነን ዝተመንጠላን ነተን ኣዴታትና ካብ ሕቅፎአን ደቀን ዝተወስዱወንን፡ ነቶም ኣቦታትና እንዳራኣዩ ደቆም ዝረሸኑሎም፡ ንሕበር! ይብል ኣሎኹ። ግዜ ነዊሑ። ኢትዮጵያ ግብራ ትእመን። ሓላፍነታ ነፍልጣ፡ ስዉኣትና ቅሳነት ይርከቡ።
መንግስቲ ኤርትራ ወኪላትና፡ ፋይላት ስዉኣትና ሓቚፋ፡ "ህዝቢ ኤርትራ ንዑናይ" ትበለና። ንሕና ድማ ስእሊ ናይ ስዉኣትናን ደቅናን ደቂ-ደቅናን ሒዝና ንበገስ። ግዜ ነዊሑ። መስጣ ክይኾነና።
ኣነ ብስመይን ብስም ደቀይ፡ ንፕረሲደንት ኢሳይያስ ደጋጊመ ጽሒፈ ሓቲተ። መልሲ ኣይረኸብኩን። ሕጂ እውን እንተዋሓደ ቅዳሕ (ኮፒ) ፋይል ማእሰርቲን ቅትለትን ባዓል ቤተይ ብርሃነ ተስፋማሪያም ይሓትት ኣሎኹ። መንግስቲ ኤርትራ ክውክለኒ ካብዘይደለየ ግን፡ ሕልናይ ተወኪለ ንኢትዮጵያ ቤትፍርዲ ዓለም ከቕርባ መሰለይን መሰል ደቅናን ስለዝኾነ፡ ይሓትት ኣሎኹ።
መስጣ ከይኮነና፡ ናትካ (ክቡር በዓል-ኪዳነይ)ን ናይ ኩሎም ስዉኣትናን ኣውያት። ትም ናትና ናይ ኢትዮጵያ ዓወት ኣይንግበሮ፡ ዓቢ ብድሆ ከይኮና ነዛ ኤርትራና።
ካብ ቃል ኪዳንካ Kiki Tzeggai (ፍቕረይ ዝበልካኒ)
15 July 2017 – USA
"መልእኽቲ ብርሃነ ናብ ኪኪ" Credit to the singer Abrehet Berhane (ብ'ድምጻዊት ኣብርሀት ብርሃነ).
"Of all the forces that make for a better world, none is so powerful as hope. With hope, one can think, one can work, one can dream. If you have hope, you have everything."
" Peace is a wall we will all create by building it brick-by-brick together". (Trade mark)
See also Related / ምስዚ ዝዛመድ ሓበሬታ፡-
• ሓገዝ ንኣካለ-ጽጉማን (ውጉኣት) ሓርነት (ጨንፈር-ከሰላ ሱዳን) Fundraising Call for ELF Disabled Veterans - in Kassalla- Sudan.b>
• Eritrean Veterans Day website መዓልቲ ሓርበኛታት ኤርትራ ንምዝካር ዝቖመ ወብሳይት:


text:
መበል 13 ውድባዊ ጉባኤ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) 'ህዝባዊነትና መሰረት ጽንዓትናን ህዳሴናን' ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ'ዩ ዝካየድ ዘሎ።
ኣቦ መንበር ህወሓት ዶ/ር ደብረጽየን ገ/ሚካኤል ኣብ ዘስምዕዎ መደረ 'ድልየትን ሕቶን ህዝቢ ትግራይ ዝምልሱ ውሳነታት ክሓልፉ'ዮም ዝብል ትጽቢት ከምዘለዎም' ገሊጾም። 'በዚ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ'ዚ፣ ኣብ'ቲ ጉባኤ ዝተረኸብና ሕድ-ሕድና ንሕድሪ ስዋኣት ከየዕበርና ንህዝቢ ዝረብሕን ሓሳባትን ውሳነታትን ክነሐልፍ ዲና ወይስ ካልእ ሸርሒ ክንፍጽም?' ኢሎም ሓቲቶም።
ጉባኤ ህወሓት ኣብ ሞንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ንኣስታት ዕስራ ዓመታት ዝጸንሐ ዘይምቅድዳው ተፈቲሑ ናብ ንቡር ሰላም ምእታው ኣብ ዝተጀመረሉ እዋን'ዩ ይካየድ ዘሎ።
ኣብ'ቲ ስሩዕ ጉባኤ ናይ ደገፍ መልእኽቲ 3 ኣሓት ውድባት ኢህወዴግ፣ ንመራሒ ዓረና ትግራይ ሓዊሱ ወከልቲ ዝተፈላለዩ ተፎኻኸርቲ ፓርቲታት ኢትዮጵያ ከምኡውን ወከልቲ ኮምኒስት ፓርቲ ቻይናን ሃገራዊ ኮንግረስ ኣፍሪቃን መልእኽቲ ኣቕሪቦም ኣለው።


text:
መሰላትካን ግዴታትካን
ስራሕ ክትደሊ ከለኻ እቲ ዘድልየካ ሓገዝን ደገፍን ክንህበካ ንኽእል ኢና።ኣብ ቤ/ጽ ዕዮ ተመዝጊብካ ኣብ ዘለኻሉ እዋን ክፍሊት ገንዘብ ክወሃበካ ምስ ተመልክት ወይ ምስ ዝወሃበካ፡ግድን ነጢፍካ ስራሕ ክትደሊ ኣለካ።ነቲ ዝተሰማማዕናሉ ውጥን ድማ ክትስዕቦ ይግበኣካ።
ነዞም ዝስዕቡ ከነበርክተልካ ንኽእል
- ምኽሪ፡ኣንፈትን ከምኡ ድማ ኣብ መካነ-መርበብና ዝርከቡ ናብ ስራሕን ትምህርትን ዘምርሑኻ ዲጂታላውያን ኣገልግሎታትን
- ካብ ኣራኻቢ-ስራሕ ብሓገዝ ተሌፎን፡ ቆጸራ ገይርካ ብኣካል ወይ ብቻት ውልቃዊ ደገፍ ምርካብ።ንኣብነት መደብ ምውጻእ፡ሓቢርኩም ክእለትካ ኲነታት ዕዳጋ-ስራሕ ኣብ ምግምጋም ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል።ሞያ ኣብ ምምራጽን ስራሕ ኣብ ምንዳይን ምኽሪ ንልግሰልካ።
- ተወሰኽቲ ሓገዛት ንኣብነት ሞያዊ ትምርህቲ፡ፍልጠትካ ኣብ ምምዛን፡ልምምድን(ፕራክቲክ) ንሞያን ትምህርትን ዘዳልዉ ዓውድታት ኣብ ምጅማር
- ናብ ስራሕ ዓለም ንኽትኣቱ ወይ ንኽትምለስ፡ወሃቢ ስራሕ ንዓኻ ደሞዝ ክኸፍለካ ሓገዝ ኣብ ምሃብ
- ካብ’ቶም ምሳና ስምምዕ ዘለዎም ትካላት፡ጽዑቕን ዝተዳረገን ሓገዝ ምርካብ
- ጠለብ ምስ ተማልእ፡ክፍሊት ካብ ካሳ ስራሕ-ኣልቦ(ኦካሳ) ወይ ቤ/ጽ መድህን(ፈርሸክሪን ካሳን)
ነዚ ክትገብር ኣለካ
- ከመይ ገይርካ ስራሕ ከም ትደሊ ምሳና ሓቢርካ ምምኻር
- ነጢፍካ ስራሕ ምድላይ።እቶም ትደልዮም ስራሕ ኣብ ምልክታ-ስራሕ ዝወጹን ቤ/ጽ ዕዮ ከተመልክቶም ዝሓበረካ ወይ ኣንፈት ዝሃበካ ስራሕ ክኾኑ ይኽእሉ።ንኣስራሕቲ’ውን ናይ ስራሕ ድሌት ምልክታታት ወይ ሲቪ(cv) ክትልእኸሎም ትኽእል ኢኻ።
- ወርሒ ወርሒ ንጥፈታዊ ጸብጻብ ኣብ እዋኑ ሃበና።
- ኣብ’ቶም ዝተመደቡ ርክባት ወይ ኣኼባታት ተሳተፍ።ንኸይትሳተፍ ገለ እንተ ዓንቂጹካ ድማ ሓብር።ምስ’ተን ኣገልግሎት ዝህባ ምሳና ውዕል ዘለወን ትካላት’ውን እንተኾነ ምዱብ ኣኼባ ወይ ርክብ እንተለካ ከምኡ።
- ተሌፎን ክንድውለልካ ምስ ንሰማማዕ ድሉው ክትኸውን ኣለካ።
- ነቶም ዝተወከስናካ ስራሕ ወይ ትምህርትታት ኣመልክተሎም።
- ነቶም ምሳኻ ይኸዱ እዮም ንብሎም ስራሕን ይኹን ነቶም መደባት ናይ ፖሊሲ ዕዳጋ-ስራሕ ወይ ተወሳኺ ደገፋት፡ሕራይ ኢልካ ተቐበሎም።
- ሓደ ትካል ትምህርቲ ክትመሃር ምስ ዝቕበለካን ንሕና’ውን ነታ ዝተቐበለካ ምህሮ ከተመልክታ ሓቲትናካ ምስ ንነብር፡ሕራይ ኢልካ ተቐበላ።
- ኣብ’ቶም ቤ/ጽ ዕዮ ዘዳልዎም መደባት(ፕሮግራማት) ብምስታፍካ ንጥፈታዊ ክፍሊት ገንዘብ፡ ክፍሊት መትከሊ-እግሪ ወይ ዕብየታዊ ክፍሊት ገንዘብ ምስ ዝወሃበካን ኣብ’ቶም ዝመደብናዮም ንጥፈታት ክትሳተፍ ምስ ዘይትክእል፡ብኲሪትካ ክትሕብር ኣለካ።
- ኣብ’ቲ ዝሃብካዮ ንጥፈታዊ ጸብጻብ ሰፊሮም ዘለዉ ዘናደኻዮም ስራሕ፡ብሓቂ ከም ዘናደኻዮም መረጋገጺ ሃበና ምስ ንብለካ፡መረጋገጺ ክትህበና ድሉው ክትኸውን ኣለካ።
- ምሳና መራኸቢ ዝኾኑ ውልቃውያን ሓበሬታትካ ከም ኣድራሻኻ፡ኢሜልካ ወይ ተሌፎንካ ምስ ትቕይር፡ክትሕብረና ኣለካ።ቤ/ጽ ዕዮ ደብዳቤ ክልእኸልካ ከሎ ናብ’ቲ ኣብ ሃገራዊ መዝገብ ተመዝጊቡ ዘሎ ኣድራሻ ይልእኾ።
- ንኦ-ካስ(ካሳ ስራሕ ኣልቦነት) ወይ ንቤ/ጽ ማሕበራዊ መድህን(ፈርሸክሪን ካሳን) ቅኑዕ ሓበሬታታት ሃብ።
እቲ ክትገብሮ ዘለካ ምስ ዘይትገብሮ እንታይ የጋጥም?
ነቲ ክትገብሮ ዘለካ ምስ ዘይትገብሮ ወይ መጠንቀቕታ ይወሃበካ ወይ ድማ እቲ ኦ-ካሳ ወይ ትሳተፎ መደብ(ፕሮግራም) ዝህበካ ክፍሊት ክኽለኣካ ይኽእል።
ነቲ ምድላይ ስራሕ ብግቡእ ምስ ዘይትገብሮ፡ኮነ ኢልካ ስራሕ-ኣልቦነትካ ምስ ተናውሖ ወይ ብዙሕ ሳዕ ጠንቂ ናይ ስራሕ-ኣልቦነትካ ምስ ትኸውን፡ነፍሲ-ወከፍ ከምኡ ኣብ ትፍጽመሉ እዋን ንብዙሕ መዓልትታት ካብ’ቲ ትረኽቦ ደገፍ ትዕጾ።እዚ ብዙሕ ግዜ ምስ ዘጋጥም እቲ ዝወሃበካ ክፍሊት ገንዘብ ምሉእ ብምሉእ ደወ ክብል ይኽእል እዩ።


text:
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን፣
ሎሚ ብምኽንያት ሸሞንተ መጋቢት ኣህጉራዊ ምዓልቲ ደቀንስትዮ ኣብ መንጎኹም ተረኺበ ካብቲ ብዙሕ መዳርግቲ ዘይብሉ ብዛዕባ ኣብ ልዕሊ ሙሉእ ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሽኡን ኣብ ልዕሊ ደቀንስትዮና ብፍላይ ዝወርድ ዘሎ ግፍዕን ኣደራዕን ንኽዛረብ ዕድል ብምርካበይ ዝስምዓኒ ሓጎስ ወሰን የብሉን።
ኣባላት እዛ ማሕበር ንፍትሕን ደሞክራስን ውፉያት ኮይኖም፤ ሞያውያን። ምሁራትን ተቓለስትን ንደሞክራስያዊን ሰብኣውን መሰላት እዮም፣ ብዙሓት ካባና ንነዊሕ እዋን ብሰላማዊ መገዲ ፍትሕን። ደሞክራስያዊ መሰላትን ኣብ ኤርትራ ክሰፍን፤ ሰላማዊ ርክብን ምዕባለን ምስ ጎረባብቲ ሃገራትን ህዝብን ክሰፍን ዝተቓለሱን ዝቃለሱ ዘለውን እዮም፣ ገለ ካባና ድማ። ጌና ኣባላት ህሉዋት ኤርትራውያን በርጌሳውያን ማሕበራት እዮም፣
ዲሞክራውያዊ ውድብ ዓፋር ቀይሕ ባሕሪ’ (RSADO) ኣካል ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን እዩ። ስለዚ ድማ ንሕና፡ ንኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳንን ነተን ሓቝፉወን ዘሎ ኣባላት ውድባትን ካብ ከምዚ ዝኣመሰለ፡ ኣብቲ ድሮ ተሃዊኹ ዘሎ ዞባ ብቐሊሉ ካብ ምቍጽጻር ወጻኢ ክኸውን ዝኽእል ጎነጽ ክቝጠቡ ንጽውዕ።
ኣብ ሸፊልድ ዓዲ እንግሊዝ ዝቕመጡ ኤርትራውያን ስርዓት ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ንዝዝፍጽሞ ዘሎ ኩሉ መዳያዊ ግህሰት ሰባኣዊ መሰላት ብምቅዋም ብ5 ሚያዝያ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።


text:
ኣብ ከባቢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብዘጋጠመ ሕፅረት ማይ ቀረብ ዝተቀመጠ ምግቢ ምስ ምውሓዱ ተደሚሩ ኣብ ኢትዮጵያ ህፁፅ ረድኤት ንዘድልዮም ሰባት ዝወሃብ ራሽን ምግቢ ንክንኪ ጌሩ'ሎ።
ኣብ ዝሓለፈ 6-ኣዋርሕ ብዘጋጠመ ሕፅረት ማይ ኩነታት ብዘይተሓሰበ ፍጥነት ስለዝተጋደደ ንናይ ኢትዮጵያ ናይ ህፁፅ ጊዜ አገልግሎት ረዴትን ዓለም-ለኸ ጉጅለታት ረድኤትን ዘይተፀበይዎ'ዩ ኾይንዎም።
ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ን'2.8 ሚልዮን ሰባት'ያ ሓገዝ ሓቲታ። እዚ ካብ ዝሓለፈ ዓመታት'ቲ ዝወሓደ'ዩ። ይኹን'ምበር ክሳብ ሚያዝያ ኣብ መብዛሕትኡ ምብራቅ ኣፍሪቃ መሬት ስለዝነቀፀ ኣብ ኢትዮጵያ ተወሰኽቲ 400-ሽሕ ሰባት ረድኤት ከምዘድልዮም ተገሊፁ'ዩ።
እዚ ዘጋጥም ዘሎ ኣብ ዓለም ብሓፈሻ ዋጋ ምግቢ ኣብ ዝነሃረሉ እዋን'ዩ።
እዚ ኸምዚሉ ኸሎ ድኻ ሃገራት ብዝምልከት ኣብ ኢስታንቡል ኣብ ዝተኻየደ ጉባኤ ሕቡራት መንግስታት ዝተአከቡ ሰበ-ስልጣንን ልኡኻትን ብሰንኪ ናህሪ ዋጋ ምግቢ ድኽነትን ጥምየትን ኣዝዩ ከምዝገድድ'ዮም ዝገልፁ ዘለው።
ብኻልእ ወገን ኸአ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ሂለሪ ክሊንተን ኣብ ሮማ ጣልያን ምስ መራሕቲ ትካላት ምግብን ሕርሻን ሕሑቡራት መንግስታት ኣብ ዝተራኸባሉ እዋን ኣብ ሙሉእ ዓለም ዝርአ ናህሪ ዋጋ ምግብን ሕፅረት ምግብን ዘይምርግጋእ ኣብ ምግፋሕ ምኽንያት ክኸውን ከም ዝኽእል አጠንቂቀን'ለዋ


text:
ኣድራሻ-ኢንተርነት ምስ ሓበሬታ፡ ምኽርን ደገፍን
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 12 9 2018
-
ቴራፈም
"ቴራፈም'፡ ነተን ኣብ ልዕሊአን ዓመጽን-መውቃዕትን ዘጋጠመን ኣንስት ኣውላድን ኣብ ምሕጋዝ፤ ናይ ነዊሕ ዓመታት ተሞኩሮ ዘሎዎ እዩ። ንሳተን ብብዙሕ ቋንቋታት ክዛረባ ይኽእላ እየን። -SE
-
ኡኒዞን
Unizon ኡኒዞን 130 ናይ ደቀንስትዮ መጸግዒ ናይ ኣዋልድ መጸግዒ ከምኡውን ንምዕሩይን ካብ ዓመጽ ናጻ ዝኾነ ካልእ ናይ ሓገዝ ንጥፈታት ይጥርንፍ። -SE
-
Kvinnofridslinjen (መስመር ተሌፎን ሰላም ደቀኣንስትዮ)
Kvinnofridslinjen፡ ነተን ምፍርራህን ዓመጽን ዘጋጥመን ደቀኣንስትዮ ዜገልግል ሃገራዊ መስመር ተሌፎን ሓገዝ እዩ። - SE
-
ሕቶ ሰብኡት
Killfrågor.se ናይ ዕላል ወይ ናይ ቻት ገጽ ኮይኑ ኣብኡ ድማ ካብ 10 ክሳዕ 18 ዝዕድመኦም ኣወዳትን ኣጉልጾታ ኣወዳትን (ትራንስጀንደር) ብሕቡእ ምስ ወለንተኛታት የዕልሉ። -SE
-
1000 ተኽእሎታት
1000 ተኽእሎታት ነቶም ትሕቲ 25 ዕድመ ዘለዎምን ናይ ጾታዊ ዓመጽ ዝተጓነፎምን ዝጓነፎምን ሓገዝን ደገፍን ይህብ። -SE
-
ትራንስ ማሕበር ኢ ፒ ኢ ኤስ
እዚ FPES, Full Personality Expression Sweden ዝተባህለ ናይ "ትራንስ ማሕበር"፤ ናይቶም "ትራንስ" ዝዀኑ ሰባት፤ ንመሰሎም ኣብ ሕብረተሰብ ዚቋመት እዩ። እዚ ማሕበር'ዚ፤ ብዛዕባ "ትራንስ" ንዝልዓሉ ሕቶታት መብርሂ ይህብ። -SE
-
ሮክስ፡ ሃገራዊ ማሕበር ተረኛታት ንኣገልግሎት ኣንስትን ኣዋልድን ኣብ ሽወደን
ROKS, ኣስታት 120 ናይ ተረኛ ኣገልግሎታት ዘሎዎ፤ ነቶም ብሰብኡት ዓመጽን መውቃዕትን ዘጋጥሞም ኣንስትን፡ ኣዋልድን ቆልዑን፤ ደገፍን ዑቕባን ዚህብ እዩ። ኣብ "ለስቢየን" ዝምድና ንዘሎዋ ውን ይሕግዝ'ዩ። -SE
-
መሰል ሕጻናት ኣብ ሕብረሰብ BRIS
መሰል ሕጻናት ኣብ ሕብረሰብ BRIS (Barnens rätt i samhället) - SE
-
Yuomo (ዩሞ) - ብዝተፈላለዩ ቋንቋታት ኣገልግሎት ዚህብ ክሊኒክ ኣብ ኢንተርነት
ኣብኡ: ብዛዕባ ርክብ ስጋ: ብዛዕባ ጥዕናን ዝምድናታትን ካልእ ብዙሕ ነገራትን ከተንብብን ፊልም ክትርእን ትኽእል።
-
ሶማያ (Somaya) ክፉት መስመር ደቀንስትዮን ኣዋልድን
ክፉት መስመር ደቀንስትዮን ኣዋልድን: ነተን ንዓመጽ ዝተቓልዓ ደቀንስትዮ ስቱር መንበሪ ይህብ፤ ከምኡ'ውን ብቴለፎን ምኽርን ደገፍን ይህብ። ብዙሓት ዝተፈላለዩ ቋንቋታት ይዛረቡ።


text:
በዓል ልደት የሱስ ክርስቶስ ሎሚ ኣብ መላእ ኢትዮጵያን ኤርትራን ተኸቢሩ ውዒሉ’ሎ።ኣመንቲ ነቲ በዓል ከኽብሩ ከለው ክሓስቡሉ ዘለዎም ጉዳያት ንዝበሉዎም ሰለስተ መራሕቲ ሃይማኖት ካብዚ ካብ ዋሽንግተን ዲሲን ከባቢኣን ኣዘራሪብና ኣለና።
ኣቡነ ፋኑኤል ኣብ ናይ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ናይ ዋሽንግተንን ከባቢኣን ሃገረ ስብከት ሊቃነ ጳጳስ እዮም።።
ኣብ ኢትዮጵያ ብብዝሒ ግጭታት ይካየዱ ከምዘለውን ዕንወት ሃይማኖታዊ ትካላት ሓዊሱ ንዘጋጥም ዘሎ ጥፍኣት ብምዅናን ኢትዮጵያዊያን መንገዲ ሰላምን ፍቕርን ክሕዙ ምዒዶም።
“ሎሚ እውን ናብ ሕሊናና ንመለስ።ኣብ ቤተልሄም ሰላም ኣሎ።ኣብ ቤተልሄም ፍቕሪ’ሎ።ኣብ ቤተልሄም ሰብን እግዝኣብሄርን ዝተዓረቕሉ... ናይ ሰላም እዋን ምዃኑ ምዝካር የድሊ እዩ።”
ኣብ ናይ ኢትዮጵያ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኪዳነምህረት ዋሽንግተን ዲሲ ቆመስ ኣባ ኣባይነ ፍራንስዋ ብወገኖም ድልየት እግዚኣብሄር ንሰባት ምድሓን ብምዃኑ ኣብ መንጎ ደቂ ሰባት ሰላም፣ፍቕርን ምክእኣልን ምቕዳም ከምዝግባእ ምዒዶም።
ኣብ ወፃኢ ሃገር ዝርከቡ ኢትዮጵያዊያን ዘርእይዎ ምትሕጋግዝን ምትሕብባርን ኣብ ውሽጢ ሃገር ከም ኣብነት ክንወስዶ ኣለና ኢሎም።
“ሕጂ ኣብ ሃገርና ብዘሎ ጭቡጥ ኩነታት ክልተ ነገራት ይርኣዩ ኣለው።ቀዳማይ ነፃነት ካልኣይ ድማ ግጭት እዩ።ነፃነትና ተጠቒምና ሰናይ ተግባራት ብምስራሕ፣ሃናፂ ሓሳብ ብምምንጫው፣ብልዝብንን ብምውድዳርን ንሃገርና ምምዕባል የድሊየና እዩ።”
ናይ ሜሪላንድ መድሃኔኣለም ወንጌላዊት ቤተ ክርስቲያን ኣገልጋሊ ዝኾኑ ቐሺ በሪሁን መኮነን ልደት ኩሉ ዓይነት ሰብ ናብ ክርስቶስ ዝኣከበ ናይ ሓድነት በዓል እዪ ኢሎም።
ናይ ደቂ ሰባት ኣፈላላይ ከም በረኸት ብምውሳድ ሰላምን ፍቕርን ብምስፋን ኣፈላላይ ናብ ፍልጠት ምቕያር ይግባእ ኢሎም።
“ልደት ካብ ነገድ፣ካብ ቋንቋ፣ካብ ዓሌት ካብ ኩሎም ህዝብታት ናብ ክርስቶስ ዝመፁ ህዝብታት ዘጠቓልል እዩ።ናብ ክርስቶስ ዝመፁ ሓደ ዓይነት ህዝብታት ኣይኮኑን።ግን ሓደ ዓይነት ህዝብታት ኣብ ውሽጢ ክርስቶስ ብኣፈላላይ፣ ብሕብረት ክነብሩ ሰፊሕን ሃብታምን ዝኾነ ትምህርቲ ዘለዎ ብስራት እዩ። “
ብወልቀ ሰብ ይኹን ብደረጃ ጎረቤትን ሃገርን ዝህልው ኣፈላላይ ፅባቐን በረኸትን እምበር ፀገም ኣይኮነን ምኽንያቱ ኣብ ዓለም ዘሎ ሰብ ብመልክዑ ይኹን ብቋንቁኡ ከምኡ እውን ብኣተሓሳስብኡን ኣመጋግብኡን ይፈላለ እዪ፤እቲ ቀንዲ ነገር እዞም ኣፈላላያት እዚኦም ናብ ፍልጠት ምቕያር እዩ ኢሎም።


text:
ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ፣ ነቲ ብኢትዮጵያ ዝቀረበ ረቒቕ ሰነድ ምምሕያሽ ልእኽቶ ዕቀባ ሰላም ሕ/ሃ ሎሚ ረቡዕ ተቐቢሉ ኣጽዲቅዎ።
ነቲ መድረኽ ዝመርሑ ቀ/ሚ ኃይለማርያም ደሳለኝ ‘ንምምሕያሽ ስራሕቲ ዕቀባ ሰላም ዝጽውዕ ሰነድ ብሙሉእ ድምጺ ከምዝሓለፈ’ ገሊጾም።
ፕረዚደንት’ቲ መድረኽ ቀ/ሚ ኃይለማርያም ደሳለኝ ድሕሪ’ቲ መስርሕ ድምጺ ክዛረቡ ከለው ‘እቲ ውሳነ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ልዕሊ 8 ሽሕ ኣባላት ዓቀብቲ ሰላም ንዘዋፈረት ኢትዮጵያ ፍሉይ ትርጉም ኣለዎ’ ኢሎም።
መራሒት ዓባይ ብሪጣንያ ቴረሳ መይ ‘ቤት ምኽሪ ጸጥታ ምስ’ዚ መዋእል’ዚ ዝጣዓዓም ብቕዓት ክውንን ትጽቢት ይግበረሉ’ ኢለን።
ምክትል ፕረዚደንት ኣሜሪካ ማይክ ፔንስ ብወገኖም ‘ኢትዮጵያ ነቲ ኣጀንዳ ስለዘቅረበት ድሕሪ ምምስጋን ዕቀባ ሰላም ማዕረ ዕቀባ ሰብኣዊ መሰላት ምኻኑን እንተኾነ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ዝመርሖም ትካላት ሰብኣዊ መሰላት ንኣብ ሃገሮም ሰብኣዊ መሰላት ዝግህሳ ሃገራት ዝሓቆፈ ምኻኑ ንኣሜሪካ ኣሻቓሊ’ዮ ኢሎም ከምኣብነት ንኩይባን ቬንዙዌላን ጠቒሶም።


text:
ብ ናይ ኤንቲ2 ሃገራዊ መርመራ (ድች ከምካልኣይ ቋንቋ) ዲፕሎማ ጽቡቕ ምልከት ዳች ከምዘለካ ምስተመስክር ኣብ ነዘርላንድ ክትሰርሕ ወይ ክትምሃር ትኽእል። ኤንቲ2 ሃገራዊ መርመራ ዲግሪ ንምውህሃድን ዜግነት (ናይ ዳች ፓስፖርት) ወይ ቀዋሚ ነባርነት ንምሕታትን ውን ክትጥቀመሉ ትኽእል ኢኻ።
ቃለ-መጠይቕ
ብምሉኡ እቲ ሃገራዊ መርመራ ፕሮጀክት ብቃለመሕትት እዩ ዝጅምር። ኣብ ኣልሳረ ኣካዳሚ እንተድኣ ተመዝጊብካ ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ናይ ስራሕ መዓልታት ንቃለ መሕትት ክትጽዋዕ ኢኻ። ኣብዚ ግዜ ቃለ መሕትት እቲ ፕሮጀክት ማናጀር ዝተፈላለዩ ፍተናታት ክህበካ እዩ። እዚ ክኣ መጀመሪ ቋንቋን ደረጃኻን ንትምህርቲ ቅልጣፈ ርድኢትካን ዝመዝን እዩ። እዚ ኣብ መወዳእታ ናይቲ ቃለ መሕትት ክንገረካ እዩ። ብድሕሪዚ ናይ ፕሮጀክት ምኽርን ናይ ምውህሃድ ፕሮጀክት ዕድልን ክወሃበካ እዩ።
ነዚ ዝወሃበካ ዕድል ኣንተድኣ ተሰማሚዕካ፣ ነቲ ኮንትራት ብምፍራም፣ ብድሕሪኡ ከይደንጎየ እቲ ፕሮጀክት ክጅምር ኣዩ።
ኣልሳረ ኣካዳሚ ውን ንዲዩኦ (DUO) ልቓሕ ክትሓትት ክተሓባበረካ ግድን እዩ።
ናይ ጀመርቲ ጉጅለ (ታልባርግ)
ድሕሪ ምፍራም ናይቲ ኮንትራት ብቐጥታ ኣብ ናይ ጀመርቲ ጉጅለ ስልጠናኻ ትጅምር። ኣብ ኣልሳረ እዚ ናይ ጀመርቲ ጉጅለ ታልባርግ ይባሃል። ኣብ ታልባርግ ብኣገባብ ምስራሕን ኣጠቓቕማ ናይ ኢ-ትምህርቲን ክትመሃር እኻ። ብተወሳኺ ግላዊ ስርዓተ ትምህርቲ ክትረክብ ኢኻ። ካብዚ ቀጺልካ ቀልጢፍካ ናብ ሃገራዊ ምመርመራ ክትሳገር ኢኻ። እዚ ኣቐዲሙ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወይ ክልተ ሰሙን ይጅምር።
ክልተ መደባት ናይ መርመራ ኣለዉ። ሓደ ካብዞም መደባት ምረጽ
• መደብ I፣ ኣብ ደረጃ ቋንቋ ቢ1/2ኤፍ (B1/2F) ኣብ ማእከላይ ደረጃ ስራሕን 3 ወይ 4 ደረጃ ትምህርትን እንተደሊኻ
• መደብ II፣ ኣብ ደረጃ ቋንቋ ቢ1/3ኤፍ (B2/3F) ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ሞያ ክትሰርሕ ወይ ክትመሃር /ደረጃ ዩኒቨርሲቲ እንተደሊኻ።
ስልጠና
ናብቲ ናይ ጉጅለ ክላስ ኣርባዕተ ናይ ፍርቂ መዓልቲ ኣብ ሰሙን ትኸይድ። ኣብቲ ናይ ጉጅለ ክላስ ነቲ ናይ ምውህሃድ ፈተና ንምሕላፍ ከምቲ ስልጠና ኮንትራት ዝኣተኻዮ ውዕል ዘድልየካ ስልቲ ኣብ ዘመቸአ ግዜ ክትመሃር ኢኻ።
ብተወሳኺ ብናይ ግልኻ መደብ ውን ብድጂታል ትምህርቲ ክትማሃር ኢኻ። ላፕቶፕ ከነለቅሓካ ስለዝኾና እዚ ኣብገዛኻ ውን ክተተግብሮ ኣለካ።
ኣብ ነፍሲ ወከፍ ምዕረፍ ክኣ ፈተናታት ክትወስድ ኢኻ፣ ብድሕሪ’ዚ ኣብ ምንታይ ጸቒጥካ ክትሰርሕ ከምዘለካ ክትፈጥ እኻ። ዝኾነ ጸገም ከይ መጸካ ኩሉግዜ መምህርካ ክሕግዘካ እዩ።
መምርሒ ብዛዕባ ናይ ዳች ሕጊ ዕዮ (ኦኤንኤ)
መምርሒ ብዛዕባ ናይ ዳች ሕጊ ዕዮ ብዛዕባ ምስራሕን ስራሕ ምርካብን እዩ። ኣብ ክላስን ኣብ ገዛን ዝስራሕ መላመዲ ክትሰርሕ ኢኻ። መምህርካን ንስኻን ብሓንሳብ ኣብ ፖርቶፊልዮኻ ዘሎ ውጽኢት ናብ ዲዩኦ ትልእክዎ። ዲዩኦ ነቲ ዝሰደድካሎም ፖርቶፊልዮ ሪኦም ንዓኻ ንግምገማ ይጽውዑኻ። መምህርካ ነዚ ግምገማ ኣቐዲሙ ኣብ ኦኤንኤ ልምምድ ከካይደልካ አዩ።
ቅድሚ 2015, ኣብ ናይ ምውህሃድ ኣድላይነት ቅጥዒ ኣቲኻ ኔርካ ዶ?
ኤንቲ2 (NT2) ሃገራዊ ፈተና መርመራ ምውሳድ እዩ ዘድልየካ። እንተ ሓሊፍካ፣ ኤንቲ2 (NT2) ዲግሪ ትረክብ። ስለ’ዚ ግዜ ተወሃሂድካ ኣለኻ ማለት እዩ።
ድሕሪ 1 ጥሪ 2015, ኣብ ናይ ምውህሃድ ኣድላይነት ቅጥዒ ኣቲኻ ኔርካ ዶ?
ኣምበኣር ተወሳኺ ን ኤንቲ2 (NT2) ሃገራዊ ፈተና ክልተ ፈተና ክትወስድ ኢኻ። ፈተና ኣፍልጦ ናይ ዳች ሕብረተሰብን ከምኡ ውን ፈተና ናይ መምርሒ ናይ ዳች ሕጊ ዕዮ።
ኣፍልጦ ናይ ዳች ሕብረተሰብ (KNM)
እቲ ኣገባብ ውን ገለ ምዕራፍ ናይ ኣፍልጦ ሕብረተሰብ ዳች ዘጠቓለለ እዩ። ነዚ ፈተና ንኽትሓልፍ ውን ብግቡእ ክትዳሎ ኣለካ።
ቅድሚ 2015, ኣብ ናይ ምውህሃድ ኣድላይነት ቅጥዒ ኣቲኻ ኔርካ ዶ?
ኤንቲ2 (NT2) ሃገራዊ ፈተና ጥራይ ምውሳድ እዩ ዘድልየካ። እንተ ሓሊፍካ፣ ኤንቲ2 (NT2) ዲግሪ ትረክብ። ስለ’ዚ ግዜ ተወሃሂድካ ኣለኻ ማለት እዩ።
ድሕሪ 1 ጥሪ 2015, ኣብ ናይ ምውህሃድ ኣድላይነት ቅጥዒ ኣቲኻ ኔርካ ዶ?
ኣምበኣር ተወሳኺ ን ኤንቲ2 (NT2) ሃገራዊ ፈተና ክልተ ፈተና ክትወስድ ኢኻ። ፈተና ኣፍልጦ ናይ ዳች ሕብረተሰብን ከምኡ ውን ፈተና ናይ መምርሒ ናይ ዳች ሕጊ ዕዮ።
መምርሒ
ኣብ ኣልሳረ ኣካዳሚ ብዙሕ ናይሰብ መምርሒ ሓገዝ ትረክብ። ኣካያዲ ስራሕ ናይ ፕሮጀክትኻ ዕዮኻ ንኽትትግብር ክመርሓካን ኣብ ካልእ ማዓልታዊ ስራሕካን ክሕግዘካ እዩ።
ነቲ ሃገራዊ መርመራ ኣብ ዝተመደበልካ ግዜ መታን ክትሓልፍ፣ ጽቡቕ ጌርካ ቋንቋ ዳች ተማሂርካ ከምዘለካ ምምህርካ የረጋግጽ።
እቲ ፍሉይ ኦኤንኤ መምህር ፈተና ኦኤንኤ ክትሓልፍ ተዳሊኻ ከምዘለኻ የረጋግጽ።
ልምምድ ፈተና
ነቲ ኣብ መንጎ ዝወሃብ ፈተናንታት እንተድኣ ሓሊፍካ ናብ ናይ መወዳእታ ፈተና እንተ በጺሕካ፣ ናይ ፈተና ልምምድ ክትጅምር ትኽእል ኢኻ። ብድሕሪኡ ነቲ ሓቀኛ ፈተና ክትሓልፍ ዝሕግዘካ ብዙሕ ናይ መላመዲ ፈተና ክትወስድ ትኽእል።
ውሑስ ዓወት
እንተወሓደ 80% ካብቲ ጥቕላላ ክላሳት እንተ ተሳቲፍካን፡ ዕዮ ገዛኻ ኣንተሰሪሕካን ኣልሳረ ኣካዳሚ መጠነኛ ውጽኢት ከውሕሰልካ ይኽእል እዩ።
ናይ ሓባራዊ ስራሕ መሠረት ምትእምማን እዩ። ንስኹም ድማ ኣብ Alsare Academie ዝበለጹ መምህራንን ብሉጽ ኣተኣላልያን ከምትረኽቡ ክትተኣማመኑ ትኽእሉ ኢኹም። Alsare Academie ካብ DUO ልቓሕ ንምሕታት ክተሓባበረኩም ይኽእል እዩ።
ኣብ እዋን እቲ ዝወሃብ ስልጠና ድማ ምስ ስራሕን፡ ትምህርትን ኣብ ኒዘርላንድ ሌላ ክትገብሩ ትኽእሉ ኢኹም።
ናትና ብሮቸር (ሓጺር ጽሑፍ) ምስ ኩሉ ጠቓሚ ሓበሬታ ተቐበል/ሊ።ዝያዳ ሓበሬታ፡
ነዚ ነጻ ቃለ መሕትት ክትምዝገብ ትኽእል ኢኻ/ኺ። ድሕሪ ቃለ መሕትትን ምፍራም ውዕልን፡ ብቐጥታ ስልጠናኻ ትጅምር።ዝያዳ ኣንብብ/ቢ
Woont en/of werkt u op de noordoever van Rotterdam? Wilt u uw Nederlandse taal verbeteren?
Meld u zich dan nu aan! De taalcursus is GRATIS!


text:
ክቡራት ተቐማጦ ስዊዘርላንድ፣
ከም መቐጸልታ ነቲ ኣብ ከተማታት ስዊዘርላንድ ክካየድ ዝጸንሐ ኣኼባታት፡ ንምጥርናፍ፣ ብጉዳይ ሃገራዊ ጉባኤ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ፣
ሎሚ 18 መስከረም 2010 እዩ። እቶም ኤርትራ ካብ ምልካዊ ስርዓት ድሒና፡ መዳርግቲ መብጽዓ ስዉኣትና ንኽትከውን ፡ ቅዋማዊ ስርዓት፡ ፍትሒ፡ ግዝኣተ-ሕግን ሰብኣዊ መሰላትን ክነግስ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ዝጠለቡ ሓርበኛታት ኤርትራውያንን፡ ኣፍ ዝኾኑዎም መንእሰያት ጋዜጠኛታትን፡ ኣብ ምስጢራዊ ቤትማእሰርቲ ህግደፍ ተሓይሮም ሃለዋቶም ካብ ዝጠፍእ ትሽዓተ ዓመቶም ኮይኑ ሎ።
20 ሰነ፡ ልቢ መብዛሕትኡ ኤርትራዊ ትትንክፍ፡ ምእንቲ ናጽነት ልኡላውነት ብድምር 84,000 ስውኣትና ንዝክረሉ ፍልይትን ክብርትን ዕለት ኢያ። ምኽንያቱ ሕልናና ኣእምሮና ብክልተ ዝተፈላለዩ ስምዒት ተዋሒጡ ስውኣት ንዝክር።
ዝኸበርኩም ተከታተልቲ ድምጺ ኣሰና፣ ንሕና ኣዓሩኽ ኣሰና፣ ኣብ ሕብራት መንግስታት ኣሜሪካ ንቅመጥ፣ እታ ተስፋ ህዝቢ ኮይና ዘላ፣ ድምጽኹም ድምጺ ኣሰና፣ ዘጋጥማ ዘሎ ፋይናንሳዊ ጸገም ንኽፍታሕ፣ ተበግሶ ወሲድና፣ ዝተፋላለየ መደባት ሰሪዕና፣ ጻዕርታት ካብ ንጅምር ነዊሕ ኮይኑ ኣሎ።
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን – ለበዋታት ሓፈሻዊ ዓውደ መጽናዕቲ ንሰፊሕ ሃገራዊ ዋዕላ ንዘተን ንደሞክራስያዊ ለውጢ – ካብ ዕለት 4—8 ሓምለ 2009 ዝተኻየደ
ዓመታዊ ብዓል ማርያም ደዓሪት ቀዳም ዕለት 22 ግንቦት 2010ዓም ኣብ ከተማ ጀኔቭ ስዊስ ክንገድ ስለ ዝኾነ ንኹልኽን/ም ብኽብሪ ንዕድም።
ቀንዲ ዕማም ጋዜጠኛ፡ ሓቀኛ ሓበሬታ ንህዝቢ ምቕራብ ከምምዃኑ መጠን፡ ዝተሓብአ ንምውጻእ ብዙሕ ክጽዕትን መጽናዕታዊ ስራሕ ክዓምምን ሞያዊ ሓላፍነቱ ኢዩ። ብኣካል ዘጓነፎ’ሞ ከኣ ብኣውርኡ። ክንዲ ዝኾነ፡ ታሪኽ ኢዩ’ሞ “ኣብ’ታ ዕለት’’ ዘጓነፈኒ ከዘንቱ።
ንሓደ ዓመት ዝኸውን ድሕሪ ካብ መንግስታዊ ስራሕ ጠጠው ምባለይ፡ ብእኩብ ዝተራኸብናሉ ዕለት ልክዕ ንምዃን፡ ኣብ መዛዘሚ ዓመተ 1995 ኢዩ ነይሩ። ኣብ'ቲ እዋን፡ ድምጻዊ ኢንጅነር ኣስጎዶም ወልደሚካኤል ሓንቲ ናይ'ቲ ግዜ ህብብቲ ዝኾነት ደርፊ ንመሸጣ ቀሪቡሉ ዝነበረ እዋን ብምንባሩ፡ እታ፦ "ሃንደበት ኮይኑ መገሻኺ" ዝተሰምየት ካሴት፡ ኣብ ዕዳጋ ምውራዳ ዝሕብር ንግዳዊ ምልክታ ዝዝርጋሓሉ ዝነበረ ወቕቲ፡ ምጅማር ናይ'ታ ሓዳስ ዓመት፡ ዓመተ 1996 ንምጽንባልን ንምፍናው፡ ናይ'ታ ዕለታ ትዛዝም ዝነበረት ዓመተ 1995 ንምብዓል፡ ኣብ'ቲ ዋንነት ናይ ደጃች ተስፋሃንስ በርሀ ምዃኑ ዝንገረሉ፡ ከም መዘናግዒ ማእከል ዝፍለጥ ገፊሕ ኣዳራሽ ኩዋ፡ በታ ናይ'ቲ እዋን፡ ብደቂ ኣንስትዮ ጥራይ ዝቖመት፤ ድምጻዊት ሄለን መለስን፡ ድምጻዊት ፋጥና ኢብራሂምን፡ ስውእቲ ናይ መድርኽ ኣቕራቢት ምጽላል ኣርኣያን ብዝርከበኣን ህቡባት ጉጅለ ባህሊ ካናሪ ምዝንጋዕ ክካየድ ስለ ዝተሓበረ፡ ብውርይቲ ናይ ቅዲ ክዳን ኪኢላ ዝኾነት፡ ወይዘሮ ትርሓስ ዝተባህለት ኤርትራዊት ዝውንነን፡ "ትርሓስ ዲዛይን ኢንተርፕራይዝ"፡ ዝተባህለ ትካል ዝተዳለወ ናይ ጽባቐ ኣልባሳት፡ "ፋሽን ሾው" ምርኢት ንምዕዛብን፡ በቲ ዝቐርብ ጣዕመ ዜማ ንምዝንጋዕ፡ ነባር በዓልቲ ቤተይ ዘላቶ ናብ ኣዳራሽ ኩዋ ዘምራሓሉ ዝነበርኩ እዋን፡ ፍጻመ'ታ ዕለት ሕጂ ኮይኑ ይረኣየኒ።
ጠለብ ዘለናዮ እዋን፡ ቃልሲ ንድሕነት ህዝብን ሃገርን እምበር፡ ውድድር ውድበይ ውድብካ፤ ሰለፈይ ሰልፍካ አይኮነን።
ምጽዋዕ ብዙሕ መከራታት ኢያ ርእያ። እዚ ኣብ ነባሮ ኣማተረ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብቶም ውሱናት ህዝቢ ዝወረደ ግፍዒውን ሓደ ካብኡ እንተ ተባህለ ዝተጋነነ ኣይኮነን። እዚ ከኣ ከም ቀጻልነት ምስቲ ኣብ ውሽጢ ባጽዕ ገማግም ባሕሪ ዝነበሩ ገዛውቲ ካብ እንዳ ደናዳይ ነበር ጀሚርካ ክሳብ ርእሲ ምድሪ ዝተደምሰሰ ዝተታሓሓዘ እዩ።


text:
ኢሳያስ ኣብ ስልጣን ምጽናሕ’ዶ ወይስ ብዝኾነ ሓይሊ ካብ ስልጣን ምእላይ? (ክልቲኡ ኣይምረጽን ግን ክኣ ሃስያኡ ይፈላለ።)
ብጸጋይ ገብረሂወት ሎንደን።
<ኣብ መንጎ ደገፍቲ ዋዕላን ጸረ ዋዕላን ሰለስተ ፈላለይቲ ስግኣታት ኣለዋ። ጸረ ዋዕላ ከም ቀንዲ ንዋዕላ ዘይ መደገፊ ምኽንያት ዘቕርብወን ክኣ እዚአን ኢየን። ሕቶ ቢሄር፣ ሕቶ ሃይማኖት፣ ምትእትታው ኢትዮጵያ፣-” ኣብ ዝብል 1ይ ክፋል ጽሑፈይ ኣመንጕየ ነይረ፣ እንሆ ሕጂ ድማ 2ይን ናይ መወዳእታን ክፋል፣ ሰናይ ንባብ፣-
ሕቶ ብሄር፣- ኩሎም ናይ ብሄራት ውድባት ኣብ ኤርትራ ናይ ሓባር ጸቕጢ ከም ዘሎ ይሰማምዑ ጥራይ ዘይኮነ ምስ ኩለን ብሄራት ሓቢሮም ክሰርሑ’ውን ጸገም ከምዘይብሎም ኣብዚ ዝሓለፈ ዋዕላ ሓቢሮምን ተማባጺዖምን ኢዮም። ብብሄር ደረጃ ዝንቀሳቐሳ ውድባት ክቕልቀላ ድማ ሳዕቤን እምበር ጠንቂ ኣይኮነን። ኣብ ኩለን ብዲክታቶሪያዊ ስርዓታት ዝመሓደራ ሃገራት ተራእዩን ዝርአ ዘሎን ኢዩ። ምናልባት ኣብ ገሊአን ብሃይማኖት፣ ኣብ ገሊአን ብብሄር። ኣብ ገሊአን ብኣውራጃ ኣብ ገሊአን’ውን ብቀቢላን እንዳን ክኸውን ይኽእል። እዚ ሳዕቤን ናይቲ ውልቀ-መለኽቲ ብስዉር ዝኣጉድዎን ዘሳውርዎን እኩይ ተግባሮም ኢዩ። ኤርትራ በዚ ሕማቕን ዘይ ሓላፍነታውን ምሕደራ ትሳቐ ኣላ። ምናልባት ግን በዚ ስቓይ እዚ ገና ቃንዛ ዘይተሰመዖ ክፋል ሕብረተ-ሰብ ክህልዉ ይኽእሉ ኢዮም። ቃንዛ ኣለኒ ንዝበለ ኽኣ ቀሪብካ ድኣ ትፍውሶ እምበር ካብኡ ርሒቕካ ቃንዛ የብልካን ክትብሎ ዝክኣል ኣይኮነን።
ኣብነት 1:– ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ ሰለስተ ዓመታት ስርዓት ህግደፍ ገለ ካብቶም ኣብ ዝባውንቲ ኤርትራ ዝቕመጡ ኣህዛብ ንጋሽ ባርካ ከስፍሮም ወሲኑ። እቲ ምኽንያት ንገለ የውሃት ከደናግር ይኽእል ይኸውን። <ጋሽ ባርካ ልሙዕ ቦታ ስለ ዝኾነ፣ ካብ ኣብዚ ድሩቕ ቦታታት ኮይንኩም ትሓርሱ ኣብቲ ቦታ ኬድኩም ክትሓርሱ ዝብል ኢዩ።” ኣብዚ ብዘይ ድሌቶምን ብዘይ መደብን ብዓቢኡ ክኣ ብዘይ ናይ ኪኢላታት መጽናዕትን ዝግበር ዘሎ ሰፈራ፣ ካብ ሓልዮት ዝተበገሰ ኣይነበረን። እቲ ዕላማ ነቲ ኣፍራዪ ሓይሊ ዝኾነ መንእሰይ ኣብ ሰራዊት ከምዝሰፍር ጌርካ፣ ንሽማግለታትን ኣንስትን ንጋሽ ባርካ ኣውሪድካ፣ ንክልተ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ዝነብሩ ኣህዛብ ኣራጺምካ፣ ነቲ ኣብ ልዕሊ ህግደፍ ዝግበር ተቓውሞ ብስዉር ምድምሳስ ጥራይ ኢዩ። እዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ተግባር፣ ሕጂ ድኣ ብብዙሕ ቁጽሪ ስለ ዝኾነ ኣስተብሂልናሉ እምበር፣ ካብ ዝጅምርስ ዓመታት ኣቑጺሩ ኢዩ። ስለዚ ህዝቢ ኩናማ መሬተይ ተወሲዱ ክሓርስ ኣይክኣልኩን እንተበለ ሓቂ‘ዶ ኣይኮነን። ነዚ ኣብዚ ህዝቢ’ዚ ወሪዱ ዘሎ ዘይዕግበት ተላዚብካ ዲኻ ትፈትሖ ዋላስ ብድብድቡ ናይ ብሄር ጸገም የለን ኢልካ ቁስልኻ ትሓብእ?
ኣብነት 2:– ህግደፍ ኣብ ባሕሪ ኤርትራ ዝኽተሎ ዘሎ ሜላ ክሳብ ሕጂ ዝኾነ ይኹን ኤርትራዊ ብዙሕ ኣፍልጦ የብሉን። ብቐንዱ ክኣ ባሕሪ ገፊሕ ስለዝኾነን፣ መብዛሕትኡ ህዝቢ ኤርትራ ክኣ ምስ ባሕሪ ጥቡቕ ዝኾነ ሌላ ስለ ዘይነበሮን ዘይብሉን፣ ምስ ባሕሪ ዝተኣሳሰሩ ጉዳያት ብኣትኩሮ ኣይጥምቶምን ኢዩ። ብጀካ እታ መብጻዓኣ ዘይተኽብር ዓመት ዓመት ብኣፍ ውልቀ-መላኺ እንሰምዓ< ናይ ባሕሪ ሃብትና ክብርበር” እትብል ሓረግ ካልእ ጠርሽና ሰሚዕና ኣይንፈልጥን። ስለዚ እቶም ምስ ባሕሪ ጥቡቕ ሂወት ዘለዎምን ካብኡ ዝናበሩን ህዝቢ ዓፋር፣ ንሕና ቃንዛ ኣለና እንተበሉ፣ በአየናይ መርትዖ ኢና ቃንዛ የብልኩምን ክንብሎም። ናይ ግብጺ መራኽብ ከምድላየን ካብ ባሕሪ ኤርትራ ዓሳ እንዳገፈፋ ከለዋ ( እሞ እቲ ገንዘብ ናበይ ይኣቱ ዘይፍለጥ)፣ ደቀባት ዓፋር ከምድላዮም ክነግዱን ዓሳ ክገፉን ዘይክእልሉ ምኽንያት እንታይ ኢዩ? ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመታት ብዘይ ሕጊ ዓሳ ገፊፍኩም ተባሂሎም ጀላብኦም ዝተራሰዩ ህዝቢ ዓፋር ዉሑዳት ዲዮም? እዚ ሽግር’ዚ ኽኣ ምስቶም ሽግር ኣለና ዝብሉ ዘለዉ ቀሪብካ ተላዚብካ ድኣ ይፍታሕ እምበር፣ ኣብ ማዕዶ ተኾይጥካ ”ናይ ሓባር ሽግር’ዩ ዘለና” ምባል ፍትሕን ፍታሕን ኣይኮነን።
ኣብነት 3:- ኣብዚ ቀረባ እዋን ናይ ብሄረ ሳሆ ምንቅስቓስ ከም ዘሎ፣ ብፍላይ ክኣ ድሕሪ ዋዕላ ኣዲስ ኣበባ ሰሚዕና ኣለና። እዚ ምንቅስቓስ እዚ ከም ኩሉ ናይ ብሄራት ምንቅስቓሳት ናቱ መበገሲ ኣለዎ። ብረት ተሓንጊጡ ኣብ በረኻ ክኹብልል ኢሉ ዝንቀሳቐስ ፍጡር ክኣ የለን። እዚ ብሄር’ዚ እምባኣር ሓደ ካብቶም ናይ መጀመርታ ግዳይ ናይቲ ብዕሉግ ምሕደራ ኢሳያስ ኢዩ። ህግደፍ ኣብ እግሪ ተኽሉ ነዚ ብሄር’ዚ ምስ ኩሎም እቶም ምስኡ ዝነብሩ ካልኦት ኣህዛብ ሓዊሱ፣ ነታ ንዓመታት ከም መንነቱን ታሪኹን ዝቖጽራ ዝነበረ ከተማ ዓዲ ቀይሕ ራሕሪሑ ንከተማ መንደፈራ ከይዱ ክዳነን ናይ መንግስቲ ኣገልግሎት ክረክብን ዝተፈርደ‘ዶኸ ኣይኮነን? እዚ እኩይ መደብ’ዚ ክኣ፣ ብጀካ ፖሎቲካዊ ምኽንያት ካልእ ዝኾነ ምኽንያት ኣይነበሮን። እምባኣር እቲ ኣቐዲመ ዝበልክዎ ናይ ውልቀ-መለኽቲ መርኣያ እዚ ኢዩ። ስለዚ እዚ ህዝቢ’ዚ ቃንዛ ኣለኒ ይብል ኣሎ። ቃንዝኡ ብሓንሳብ ምስኡ ኮይና እንተዘይፈቲሕናዮ፣ እዚ ድሮ ንኹላትና ኣርኪቡልና ዘሎ ቃንዛ መአደቢ ተሳኢንዎ፣ ብሄሊኮፕተራትን ታንክታትን ክንድብድብ ኢና። ውልቀ-መላኺ ምስ ተዓዝረ ስእሊ ዝመቱ ኣሕዋትካን ኣቦታትካን ኣንቃዕሪርካ ምርኣይ ድማ ፋይዳ የብሉን።
ሕቶ ሃይማኖት፣- እቲ ንቡዙሓት ልዕሊ ቢሄርን ካልእ ኣወዳድባን ዘሰንብድ ዘሎ ናይ ሃይማኖት ውደባ ኢዩ። ፍሉይ ዝገብሮ ክኣ ምስ እዚ ሕጂ ኣብ ዓለምና ዝርአ ዘሎ እስላማዊ ጥርፉነት ስለ ነናጻጽሮ ኢዩ። እዚ’ውን ከም ኣብ ኩሉ ሕብረተ-ሰብ ዝርአ ምክፍፋላት ሳዕቤን ናይ ግዕዙይ ፖሎቲካዊ ምሕደራ እምበር ጠንቂ ኮይኑ ኣይፈልጥን። ጠንቂ ነይሩ እንተዝነብር ብውሑዱ ኣብ ዝሓለፈ 100 ዓመታት ኣስላምን ክስታንን ብሓንሳብ ኮፍ ኢሎም ኣይምበልዑን ወይ ክኣ ብሓንሳብ ኣይምሓደሩን። ሓደ ሃይማኖት ካብ ሽግር የድሕን ነይሩ እንተዝኸውን ሶማላውያን ን20 ዓመታት ሓድሕድ ኣይምተፋለሱን። ናይ ዓለምና ጸብጻብ ከም ዝሕብሮ፣ ኣብ ዓለም ኣብ መንጎ ክርስትያን ነንሓድሕዶምን ኣብ መንጎ ኣስላም ነንሓድሕዶምን ዘሎ ውግእ ካብ ኣብ መንጎ ኣስላምን ክርስትያንን ኣዝዩ ይበዝሕ። <እንታይ ሓድሽ ነገር ስለዝተረኽበ ደኣሉ ሎሚ ንኣስላም ጥራይ ዝጠርነፈ ውደባ ተደልዩ?”ይብሃል ይኸውን። ጠንቁ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተባህለ ውልቀ-መላኺ ብስዉር ዘተኣታተዎ ምፍጣጥ ጥራይ ኢዩ። ከምቲ ኣብ ላዕሊ ብተደጋጋሚ ዝተጠቕሰ፣ ኣምባይዶ ከም ባዓል ኤርትራ ብኽልተ ሃይማኖትን ልዕሊኡን ዝቆማ ሃገራት፣ ብሓንቲ ሃይማኖት ምስልምና ዝቖመት ሶማልያን ብሓንቲ ሃይማኖት ክርስትና ዝቖመት ዛየርን እውን ካብ ውግእ ሓድሕድ ኣይድሓናን። ስለዚ ናይ ኩሉ ሃይማኖታት ህዝቢ ብጽሞና ክሓስበሉን ክዛተየሉን ኢዩ ዝግባእ። ከይተቐራረብካ ኽኣ ቃንዛ ናይ ሰብ ክትፈልጥ ዝክኣል ኣይኮነን። ኣብዚ ምጥርጣር ኣብ ዝለዓለ ጥርዙ በጺሕሉ ዘሎ እዋን፣ ሕድገታት ጌርካ ክትቀራረብ ምኽኣል ዓቢ ልቦና ኢዩ።”
ኣብነት:- ደቂ-ኣንስትዮ ኣስላም ንሳዋ ክኸዳ ይትረፍ ብዘይ ሰብኣየን ካብ ገዛ ክወጻ ልምዳዊ ሕግታተን ኣየፍቅደለንን ኢዩ። ስለዚ ብዘይ ኣፍልጦን ድሌትን ኣመንቲ ምስልምና ንሳዋ ከተገድደን ረጽሚ ጥራይ ኢዩ ዝፈጥር። ነዚ ረጽሚ’ዚ ኽኣ ብልቦና እምበር ብሓይሊ ዝፍታሕ ኣይኮነን። ምኽንያቱ ውጺኢቱ እዚ ሕጂ እንርእዮ ዘለና ስለዝኾነ። ብዓቢኡ እዚ ሕጂ ን16 ዓመታት ከይዱ ዘሎ ናይ ሳዋ ወተሃደራዊ ታዕሊም ንኤርትራ ኣድላዪ ዲዩ? ካልእ ነብሱ ዝኸኣለ መልሲ ዘድልዮ ሕቶ ኢዩ። ብዛዕባ ሳዋ ዝተገብረ መጽናዕቲ ክሳብ ዕለተ ሎሚ ዋላ ሓንቲ የልቦን። ሳዋ ብጀካ ብኣፍ ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ፣ ስለምንታይ ተደልዩ ዝፈልጥ ሰብ የለን። እቲ ንመጀመርታ ኣብዚ ውጥን ዘይዕግበት ዘርኣየ ህዝቢ ድማ ኣማኒ ምስልምና ኢዩ። ስለምንታይ ኣይደገፈን ብዙሕ ትንተና ዘድልዮ ጉዳይ ኣይኮነን። ብስሚዒት ተላዒልካ <ናይ ክርስትያን ደቂ-ኣንስትዮ እንተድኣ ከይደን ናይ ኣስላም’ውን ክኸዳ ኣለወን” ምባል ብውሑዱ ኣብዚ እዋን’ዚ ሓጋዚ ኣይኮነን። ብቐንዱ ክልዓል ዘለዎ ሕቶ፣ ስለምንታይ’ከ ንሳዋ ወይ ናብ ውትህድርና ኩሉ ሰብ ክኸይድ ተደልዩ ኢዩ። ብርግጽ እቲ ኢሳያስን ጭፍርኡን ዝነግሩና ዘለዉ’ድዩ እቲ ምኽንያት? ብወገነይ ኣይመስለንን።
እዚ ከም ኣብነት ምስዘን ሕጂ ቆይመን ዘለዋ ውድባት ድኣ ኣምጺኤዮ’ምበር፣ ኣብ ኤርትራ ሰላም ረኺባ ዝዓረፈት ብሄር ወይ ኣማኒ’ስ ይትረፍ ሰላም ጌሩ ዝዓረፈ ዜጋ‘ኳ የብልናን። ዋላ እቶም ብኣፎም ጽቡቕ ኣለና ኢሎም ምስ ባንዴራ ዘልዓለ ባንዴራ ዘልዕሉ ዓያሹ ከይተረፉ ሎሚ’ስ ክስቆሮም ጀሚሩ ኣሎ።
ምትእትታው ኢትዮጵያ:-
ብዛዕባ ኢትዮጵያ ክልዓል ከሎ እታ መጀመርታ ኣብ ርእሰይ ትመጻኒ ሕቶ ፣<ኢትዮጵያ ክሳብ መዓስ ኢያ ጸላኢትና?” ትብል ኢያ። ካብኡ ቀጺለ ናተይ መልሲ ሃሰስ እብል< መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ተኣለየ?” ይብል። < ኣየናይ መንግስቲ?” ክኣ ይሓታ ንነብሰይ። <መንግስቲ ሃይለስላሰ?” ኣይፋሉን እዚ ድኣ ቅድሚ 36 ዓመታት እንድዩ ጠፊኡ። ኣሃ!< መንግስቲ መንግስቱ ሃይለማርያም” ኢለ ይፍትን እንደገና። < ኣንታ እዚ ኽኣ’ባ ቅድሚ 19 ዓመታት’ዩ ጠፊኡ” ድማ እብል። ኣሃ! ”መንግስቲ መለስ ዜናዊ ክኸውን ኣለዎ” ይብል። ሽዑ ከይተፈለጠኒ ናብ መጀመርታ 90ታት ይምለስ’ሞ ኢሳያስን መለስን ኣብ ኣስመራን ባጽዕን ክዛወሩ ከለዉ ይርኣዩኒ። እተን ንዳህላክ ክዛወሩ ዝወስድኦም ዝነበራ ዝተሰለማ ፈጣናት ጀላቡ ቅጅል ይብላኒ። ናይ ሓባር ናይ ምክልኻል ውዕል ክፈራረሙ ከለዉ ዝነበራ ውቁባት ሳሎን በዚ ዓይነይ ሕልፍ ሕልፍ ይብላ። ሕጽኖት ኤርትራን ኢትዮጵያን ሕጽኖተይ ኮይኑ ይስማዓኒ’ሞ፣ < ኢትዮጵያ’ባ ፈታዊትና ኢያ ነይራ ድማ ይብል። ሎሚ ድኣ እንታይ ተረኺቡ ብሃንደበት ጸላኢትና ኮይና? ምናልባት ነቲ መደናገሪ ቃላት ህግደፍ ዝሰምዕ < ዓዋን! ብሰንኪ ባድመ ኣብ ኲናት ኣቲና እንዳሃለና ከመይ ጌርና ክንፋቐር ትደሊ ኣለኻ።”ይብለኒ ይኸውን። ግን እቲ መልሱ ኣብኡ ኣይኮነን ዘሎ ምኽንያቱ ባድመ እንድሕር ድኣ ነቲ ፍቕሪ ዘሪጋቶ ኮይና፣ እሞ ክኣ ኣብ ባድመ ውግእ ባዕልና ከምዝጀመርና እንተድኣ ተኣሚና፣ ኢትዮጵያ በየናይ መርትዖ ኢያ ጸላኢትና ትኸውን። ነጋውስ ኣምሓራ ንኤርትራ ናይ ምጉባጥ ሕልሚ ኣለዎም ተባሂልና ተቓሊስና ተዓዊትና ክኣ። ሕጂ ድማ< ወያነ ናይ ዓባይ ትግራይ ሕልሚ ኣለዎም ” ንበሃል ኣለና። እቶም ንሉእላውነት ኤርትራ ቅድሚ ዝኾነት ትኹን ሃገር ዝተቐበሉ፣ ዋላ ኣብ እዋን ሃገራዊ ምርጫኦም ከይተረፈ መርገጺኦም ዘይለወጡ፣ ብዕንደራን ጸርፍን ህግደፍ ኣብ ቂምታ ዘይኣተዉ መራሕቲ ኢህወደግ እንተድኣ ጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ ኮይኖም፣ እቶም ብኢሳያስ ዝምልመሉ ዘለዉ፣ ኣብ ኤርትራ ኮፍ ኢሎም < ኤርትራ ኣካል ኢትዮጵያ’ያ” ዝብሉና ዘለዉ ኣባላት ቅንጅት እንታይ ዓይነት ሕልሚ ክህልዎም ኢዩ። ስለዚ ኢትዮጵያ መዓስ’ያ ‘’ጸላኢትና” ምዃን እተብቅዕ።
ዋዕላ እምበኣር ነዛ ሕቶ እዚኣ ክምልስ’ዩ ንኣዲስ ኣበባ ከይዱ። < ኩንትራት ስራሕ እምበር ኩንትራት ጽልኢ የለን ” ክኣ ይብል ኣሎ። እተን ኣብ ቀዳማይን ካልኣይን ኵናት ዓለም ብደም ዝጨቀዋ ሃገራት ኤውሮጳ ሎሚ ብሓንሳብ ክሰርሓ ጀሚረን ኣለዋ። ኣይኮነን’ዶ ምስኢትዮጵያ ምስ ኢራንን ቻይናን እኳ ክንሰርሕ ንሕልን ኣለና። ስርዓት ናይ ኤርትራ: ተቓወምቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዋዕላ ክገብሩ እንተኾነነ ወይ’ውን ብምሻጥ ሃገር ኣልማማ እንተኸሰሰ ካልእ ምርጫ የብሉን። ኣሽንኳይዶ ኣዲስ ኣበባ ከይድካስ ኣብ ማእከል ኣስመራ ዓገብ ዝበልዎ’ኳ ብኽድዓት ሃገር ከሲሱ የሕቕቖም ኣሎ። እቲ ዘገርም ናይቶም ትማሊ ትማሊ ‘’ኤርትራ ወራሪት’ያ ክትቅጻዕ ኣለዋ፣’’ ኢሎም ቅድሚ ሰብ ዝመደሩን ኣብ ጎደናታት ኤውሮጳን ኣሜሪካን ብትሪ መርገጺኦም ብሰለማዊ ሰልፊ ዘስምዑን፣ ሎሚ < ካብ ኪዳን ኢሳያስ ኣብ ስልጣን ክጸንሕ ይሓይሽ” ይብሉ ኣለው። ክሳብ ሕጂ ክኣ ብጀካ ሕዱር ውልቃዊ ጽልኢ ምስ ገለ ኣባላት ኪዳን ካልእ ዝጭበጥ መበገሲ የብሎምን። ህዝቢ ኤርትራ ነዚ ዝኻሓነ ውልቃዊ ጽልኦም ከሳሲ ግዜን ጉልበትን ከምዘይብሉ ስለምንታይ ክስቆሮም ኣይተኻእለን?።
ኢሳያስ ኣብ ስልጣን ምጽናሕን ብዝኾነ ሓይሊ (እንተላይ ኢትዮጵያ) ተጠቒምካ ንኢሳያስ ካብ ስልጣን ምውራድን ዝፍቶን ዝድገፍን ኣይኮነን። ዋላ እቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዋዕልኡ ዘቃንዐ ኪዳን’ውን ተሓጒሱን ፈትዩን ኣይኮነን። ኣብዚኣ ትመጽእ ሓንቲ ሕቶ ግን ኣላ። ሳልሳይ ምርጫ ኣለና ዲዩ? ሳልሳይ ምርጫ ክንደሊ ክኣ ኢና ሃገር ክሳብ ብምብራቕን ምዕራብን ብሰሜንን ደቡብን ትብተን ኣራጢጥና ዝተጸበና። እዚ ሕጂ ዘሰክፈና ዘሎ ምትእኽኻብ ናይ ብሄርን ሃይማኖትን ድማ ውጽኢት ናይቲ ኢሳያስ ን20 ዓመታት ዝተኸተሎ ናይ ድሕረይ ሳዕሪ ኣይትብቆላ ድሑር ፖሊሲ ኢዩ። ስለዚ ኢሳያስ ኣብ ስልጣን
ምጽናሕ ማለት እቲ ብኣጋ ክሓዊ ዝኽእል ዝነበር ቁስሊ ኣብ ዘይሓውየሉ ደረጃ ምብጻሕ ማለት ኢዩ። ኢሳያስ ፈጢርዎ ዘሎ ናይ ህዝቢ ምፍጣጥ ከሎ ጌና ክንፍውሶ እንተዘይፈቲንና፣ እታ ኣብ ኢዱ ኣንጠልጢልዋ ዝንቀሳቐስ ዘሎ ክርቢት ሓንሳብ ምስ ሸርጠጣ ንምጥፍኣ ግዜን ሰብን ክወስደልና ኢዩ። ስለዚ ምስ ዝኾነ ብጸገምና ዝቑንዞ፣ ኪንዮ እዚ ጋሪዱና ዘሎ ጽልኢ ክጥምት ዝኽእል፣ ጽቡቕ ጉርብትናን ዝምድናን ረብሓ ክልቴና ምዃኑ ብሕልናን ሕግን ዝኣምን ወገን። ቀሪብናን ተላዚብናን ክንሰርሕ ይግባእ። ድኽምቲ ኤርትራ ሰከም ናይ ኩለን ጎሮባብትና ምዃና ንኹሉ ደላዪ ሰላም ከነአምንን ካብዚ ንሃገርና ብኽሳዳ ዓቲዒቱ ሒዝዋ ዘሎ ውልቀ-መላኺ ብኣጋ ከነገላግላ ክሕግዙናን ግዚኡ እመስለኒ። ስለዚ እቲ ምርጫ ኢሳያስ ኣብ ስልጣን ምጽናሕ ኣይኮነን። እቲ ምርጫ ምስ ዝኾነ ብሽግርና ዝሓምም ህዝብን ሃገርን ተሓባቢርካ ውልቀ-መላኺ ምውዳቕ ጥራይ ኢዩ። ኣብ ኣሜሪካን ኤውሮጳን ኮይንካ ክወድቕ ዝኽእል ስርዓት ኣይኮነን ዘለና። እቲ ካብ ኢትዮጵያ ክመጽእ ይኽእል ኢዩ ዝበሃለና ዘሎ ስግኣት፣ ኣይኮነን’ዶ ስግር ባሕሪ ዘለና እቲ 300 ሽሕ ሰራዊት ዝሓዘ ኢሳያስ’ውን ጠጠው ከብሎ ኣይክእልን ኢዩ። ምኽንያቱ ህዝቢ ዝፈንፈኖ ስርዓት ስለዝኾነ። እዚ ትማሊ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ ዋዕላ ምስ ኩሉ ጸገማቱ ጽቡቕ ናይ ምጅማር ኣንፈት ኣርእዩ’ሎ። እዚኣ ካብ ኢድና ከይትመልቆና እንዳሓለና ንምህብታማን ከም ትሰርሕ ኣብ ምግባራን ከይሰልከና ምስራሕ የድልየና ኣሎ። እቲ ናይ ሎሚ ንሎሚ እቲ ናይ ጽባሕ ክኣ ንጽባሕ ምባል ከድልየና ኢዩ። ልዕሊ ኹሉ መንእሰይ ወለዶ በዞም ካብ 60ታት ኣትሒዞም ዝተጠጅኡ ውልቃዊ ጽልእታት ከይልከፍ ጥንቃቐ ከድልዮ ኢዩ። ነዚ ጽልኢ’ዚ ናብ ወለዶታት ከስግሩ ከይደቀሱ ዝሓድሩ ክኣ ኩሉ ግዜ ኣለዉ’ሞ። ይኣክል! ምባል ሕጂ ኢዩ።
ምጽውዋርን ኣላዝቦን ይጠጥዕ!
ውልቀ- መላኽነት ንኸብቅዕ!
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1547


text:
Radio Erena: 06 December 2017
ንግስነት ስዑዲ ዓረብ፣ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዘይብሎም ወጻእተኛታት ትሃድን ከምዘላ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብታ ሃገር ሓቢሮም።
እቲ ኣብ ሪያድን ካልኦት ዓበይቲ ከተማታትን ጀሚሩ ዘሎ ሃድን፣ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ንዘይብሎም ወጻእተኛታት ነናብ ዓዶም ንምጥራዝ ዝዓለመ’ዩ።
ፖሊስ ስዑዲ ዓረብ ሕጋዊ መንበሪ ፍቃድ ዘይጸንሖም ኣሽሓት ወጻእተኛታት ከምዝኣሰሩ ዝሓበሩ ዝተፈላልዩ ወገናት ድማ፣ ካብዚኣቶም ልዕሊ ሓደ ሽሕ ዝኾኑ ኢትዮጵያውያን ድሮ ናብ ዓዶም ከምዝተሰጉ ኣረጋጊጾም።
ካብ ስዑዲ ዓረብ ዝተሰጉ 1300 ዜጋታቱ ከምዝተቐበለ ዘረጋገጸ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ፣ ኣቐዲሞም፣ ነቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሃበቶ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዘይብሎም ወጻእተኛታት ብወለንትኦም ክወጹ ዝብል ናይ ግዜ ዕድል፣ ተጠቒሞም 70 ሽሕ ኢትዮጵያውያን ናብ ሃገሮም ከምዝኣተዉ ኣዘኻኺሩ።
ኣብ ስዑዲ ዓረብ፣ ኣስታት11 ሚልዮን ናይ ወጻኢ ዜጋታት ከምዘለዉ ዘነጸረ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት እታ ሃገር፣ እቶም ኣስታት 2 ሚልዮን ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዘይብሎም ምዃኖም’ዩ ዝጠቅስ።
እዚ ስዑዲ ዓረብ ጀሚራቶ ዘላ ሃድን ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዘይብሎም ወጻእተኛታት ንኣማኢት ኤርትራውያን ክጸሉ ከምዝኽእል ይግመት።
እታ ሃገር ብዘተኣታተወቶ ሓድሽ ክፍሊት ናይ ስራሕ መንበሪ ፍቓድ ወይ ኢቓማን፣ ብዙሓት ኤርትራውያን ስድራቤታቶም ናብ ሱዳንን ግብጽን ከውጽኡ ከምዝተገደዱ ይፍለጥ።
========================


text:
ራኢና ሲ.ኤፍ.ሲ ባንግሎር
ጎይታ ንማሕበር ሲ..ኤፍ.ሲ ኣብ ባንግሎር ንሓሰ 1975 ዓ.ም ተኺልዋ ።ሽዑ ብሒደት ሰባት ጀሚርና።መጀመሪያ ሕብረት ክንገብር ምስ ጀመርና እግዚኣብሄር ስለ ምንታይ ብሓንሳብ ገይርና ንጹር ዝኾነ መልሲ ኣይንበረናን።ኮይኑ ግን ቀስ ብቐስ እግዚኣብሄር መደቡ ንዓና ገሊጽልና።
እዚ እዩ ነቲ ሓድሽ ወይኒ ብተግባር ክንገልጾን ክንእውጆን "ህይወት የሱስን እቲ ኣምላኻዊ ተፈጥሮን" ኣብ ሓድሽ ሓርቢ "ከባብያዊ ቤተ ክርስትያን ከም መግለጺ ኣካል ክርስቶስ፥ ብመሰረት ናይ ሓድሽ ኪዳን ኣቃውማ ዝተሃነጸት።
ኣብ ሲ.ፌ.ሲ እምብኣር እዚ ዳሕራይ ራኢና ኮይኑ
ንጹር ጻዊዕትና
ነፍሲ ወከፍ ነቢይ ኣብ ብሉይ ኪዳን ንጹር ራኢ ብኣምላኽ ተዋሂብዎ እዩ ብዛዕባ እንታይ ንሱ ንእስራኤል ክእውጅ ዝየጸውዖ ከምእ'ውን ነቲ መልእክቲ ጥራይ ሰቢኾም።" ጾር ጎይት " ኢሎም ክኣ ጸዊዖሞ። ኩሎም ተልእኾኦም ካብ ኣምላኽ ፈሊጦም እዮም።ኣብቲ እግዚኣብሄር ኣብ ልቦም ዘቕመጦ ንበይኑ ጥራይ ኣተኩሮ ገይሮም ከምእውን ካብቲ ቀዳማይ ጾር ፍጹም ኣቓልብኦም ኣይለወጡን።
ኣብ ሲ.ኤፍ.ሲ ብዛዕባ ትንቢታዊ ጻዊዕትና ከም ቤተ ክርስትያን ኣብ ህንዲ ንጹር ራኢ ካብ ኣምላኽ ተዋሂብና እዩ። ግዳ ኣብ ዝሓለፍ ዓሰርተታ ዓመታት ዝክኣለና ገይርና ኢና ካብኡ ዝተኣለና ከይንኸውን።
ጎይታ ብዙሓት ሚስዮናውያን ናብ ህንዲ ሰዲዱ ብዙሓት ምንቅስቓስ ወንጌላውያን ኣተሲኡ እዩ ኣብ ምድርና ፥ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ክፍለ ዘመን፥ዘይኣመንቲ ናብ ክርስቶስ ንምምጻእን ንቡዙሓት መጽሓፍ ቅዱሳዊ ሓቅታት ንምእዋጅን።ስለ ኩሎም ንጎይት ነምስግኖ። ኮይኑ ግን ካልኡት ሓቅታት ኣብ ሓድሽ ኪዳን ገና ዝኣክል ኣድህቦ ኣብ ህንዲ ከም ዘይተገበረሎም ተሰሚዕና እዩ።
እቶም ኣድህቦ ዘይተገበረሎም ሓቅታት ምስ ሓድሽ ኪዳን ዝዛመዱ ቅድመ ኩነት ወደመዝሙር፥ እቲ ውሕስነት ዝመጽእ ምፍላጥ ኣምላኽ ከም ኣቦና፥ከምቲ የሱስ ዝተመላለሶ ምምልላስ ኣብ ኣሰር ስጉምቱ ፥ እቲ ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ መሊኡ ዝፈስስ ካብ ውሽጥና ፥ ምክፋል ኣምላኻዊ ባህሪ፥መንገዲ መስቀል፥ ንኹሎም ዝተፈለጡ ሓጥያት ምስዓር ፥ሓርነት ካብ ዓለማውነትን ፍቕሪ ገንዘብን ፥ሓርነት ካብ ተስፋ ምቑራጽ ፥ፍርሕን ጭንቀትን፥ሙሉእ ብሙሉእ ምእዛዝ ንናይ ከረን ስብከት (ማቴ 5፥6፥7) እምነት እቲ ኣምላኽ ንኹሉ ንየሱስ ዝገበረሉ ንዓና ከም ዝገብረልና ፥ምህናጽ ከባብያዊ ቤተ ክርስትያን ከም ኣካል ወ.ዘ.ተ።
ናይ ሲ.ኤፍ.ሲ ማሕበር ኣምላኽ ጾር እዞም ሓቅታት ንናብ ነፍሲ ወከፍ ኣብያተ ክርስትያናት ኣብ ህንዲ ነይሩ።እግዚኣብሄር ነዚ ክንገብር ዕድል ሂብና ብህዝባዊ ኣኼባታት ፥ ጉባኤታት፥ ሬድዮን ጹሑፋትን ፥ከምእ'ውን ብምዝርጋሕ ኣሽሓት ካሴት ቴፕ ፥ሲድን ዲቪድን።
ኮይኑ ግን ናይ መብዛሕትኤን ኣብያተ ክርስትያናት መራሒት ንመልእኽትና ተቓዊሞሞን ኣፍ ደገ'ውን ዓጼሙልና።
ሽዑ ግን እግዚኣብሄር ትኣምራት ገይሩ ንሱ ንዓና ኢንተርኔት ከፊትልና። ኣማኢት መልእኽትታና ኣብኡ ኣቕሚጥናዮ ብእግዚኣብሄር ናብ ሲ.ኤፍ.ሲ ብዘምጾም ጉጅለ ውፍያት ይሕዋት።እዚ ከም ውሕጅ ግበረ መልሲ መጺኢና ካብ ኣመንቲ ኣብ ቡዙሓት ኣብያተ ክርስትያናት ዘለዉ ፥ኣብ ህንዲ ጥራይ ዘይኮነ ግናኸ ካብ ኩሉ ዓለም።
እቶም ነዚ መልኽትታት ዝሰምዕዎ ህይወቶም ተቐይሩ፥ ሓዳሮም'ውን ተፈዊሱ።ሓደስቲ ኣብያተ ክርስትያናት ተወሊደን ከምእ'ውን ገሊኦም ብቐረባ ምስ ሲ.ኤፍ.ሲ ክትኣሳሰሩ ሃረርታ ኣለዎም።
ስለዚ እዩ ድማ እቲ ሓቂ ናይ እግዚኣብሄር ነቶም ከሎ ገና ዝፈረዱና ናይ ቤተ ክርስትያን መራሕቲ ማዕጾ ዝዓጸውልና ብምሕላፍ ነቶም ንሓቂ ዝጠመዩ ኣባላቶም በጺሑ እዩ።ሎሚ ብዙሓት ኣመንቲ ኣብ ብዙሓት ኣብያተ ክርስትያናት ኣብ ዙሪያ ዓለም በቲ ድንቂ ዝኾነ ሓቂ ተታሒዞም ዋላ'ውን ንኻልኡት ይሰብክዎ ኣለዉ።ስለዚ ነገር ክኣ እግዚኣብሄር ነመስግኖ ነዚ እዩ ብልክዕ ዝጸለናዮን ዝባሃግናዮን።ከምዚ ኢሉ ኽኣ ስለ ምንታይ እግዚኣብሄር ንማሕበር ንሲ.ኤፍ.ሲ ከም ዘተንስኣ ንእሽተይ ነቲ ዕላማ ሪኢና።ብሓቂ ናይ እግዚኣብሄር መንገዲ ዘደንቕ እዩ።ንሱ ዘገረም ስርሓ ይሰርሕ ንኽብሩ ጥራይ ክንደሊ ከለና ንገዛእ ርእስና ዋላ ሓንቲ ዘይክንደሊ ከሎና።
ጵውሎስ ከምዚ ኢሉ ኣሎ እቲ ሸቱኡ " ነዚ ድማ ኣነ፡ ብመጠን እቲ ኣባይ ብሓይሊ ዚገብር ዘሎ ግብሩ እናተጋደልኩ፡ እጽዕር አሎኹ" (ቆሎ 1=29)። እዚ ናትና ሸቶ'ውን ነፍሲ ወከፍ ኣብ ሲ.ኤፍ.ሲ መጀመሪያ ሓቀኛ ወደመዝሙር ሓደ ካብ ኣዝማዱ ንላዕሊ ፥ካብ ትሕዝትኡ ንላዕሊ፥ካብ ርእሱ ንላዕሊ ንየሱስ ዘፍቅር ክንገብሮም ንጽዕር ኢና (ሉቃ 14=26፥27፥ን 33)። ሽዑ ንሕና ነቲ የሱስ ዝኣዘዞ ክእዘዝዎ ክንምህር ንደሊ ኢና (ማቴ 28=20)።
እዚ ጸቢብ መንገዲ ሒደት ጥራይ ከም ዝረኽብዎ ንፈልጥ ኢና። ዋላ ኣብ ናይ የሱስ ዘመን " ቤተ ክርስትያን" ኣብ ሞንጎ እቶም ዓሰርተ ክልተ ሓደ ግብዝ ከም ዝነበረ ንፈልጥ ኢና። ስለዚ ኣብ ሲ.ኤፌ.ሲ 'ውን እንተ ኾነ ግብዛት ክሳብ ክሳብ ጎይታ ዝምለሰላ ምዓልቲ ክህልውዋ እዮም። ኮይኑ ግን ወሲና ኢና እቲ ዝበለጸ ዝክኣለና እቲ ዝስበኽ ቃል ነኸም'ዚኣቶም ግብዛት ክርቱዑን ቀጻሊ ዘይምቹኡነት ክረኽቡ ክንስሑ ብዝብል ተስፋ።
ወንጌል ምንጋርን ደቀመዝሙር ምግባርን
ኣብ ሲ.ኤፍ.ሲ ንኹሎም ኣመንቲ ወንጌል ንኻልኡት ከካፍሉ ነተባባዕ ኢና።በዚ'ውን ብዙሓት ናብ ክርስቶስ መጺኦም ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ናብ ቤተ ክርስትያንና ተጸንቢሮም እዮም። እግዚኣብሄር ከምእ'ውን ሓደስቲ ቤተ ክርስትያናት ኣብ ከተማታትን ዓድታትንን ኣብ ህንዲ ተኺሉ እዩ።ከምእ'ውን ኣብ ዓለም ዙርያን።
ኣብ ሲ.ኤፌ.ሲ ናይ እግዚኣብሄር ንጹር ጻዊዕት ኣሎና በዚ ምኽንያት ክኣ ምስ ካልኡት ኣገልግሎታት ከም ማሕበራዊ ስራሕ ካብቲ ቀዳማይ ጻዊዕትና ሓይልና ክጽንቅቕ ዝኽእል ኣይንደልን ኢና። ኣብቲ መወዳእታ ምዓልቲ ከምዚ ከይንብሃል "ናይ ካልኡት ግራት ጽብቕ ገይርና ሒዝናዮ ኮይኑ ግን ነቲ ጎይታ ዝሃበና ግራት ጽብቕ ገይርና ኣይሓዝናዮን " ማህለያ ማህለ 1=6 ርኤ።ስለዚ ንኸምዚ ዓይነት ኣገልግሎታት ሓዲግናዮ ኢና ነቶም ብኣምላኽ ከም ዝተጸውዕ ኣብኡ ክጽመዱ ዝስምዖም ፥ብምፍላጥ ጎይታ ዝተፈላለየ ጻዊዕት ንነፍሲ ወከፍ ደቁ ከም ዘለዎ ። ኣብ ብዙሕ ኣገልግሎት ብምጽማድ "ሚዛናውያን" ኮይና ኣብ ይዒንቲ ኣመንቲ ክንርኤ ባህጊ የብልናን። ናይ እግዚኣብሄር ጻዊዕትን ተቕባልነትን ጥራይ እዩ ንዓና ዘገድስና።
ብምኽንያት እናዓበና እንኸይድ ቤተ ክርስትያን ስለ ዝኾና ነቶም ሓደስቲ ኣመንቲ ዝተጸንበሩና ዓቢ ሓላፍነት ኣሎና፥ከምእውን ነቶም ብዙሓት ቆልዑት ኣብ ሞንጎና ዝዓብዩን በጽሒ ዝኾኑን። ኩሎም ደቂ መዝሙር ክኾኑ የድልዮም እዩ። ሓደስቲ ስተለወጡን ዝዓበዩ ቆልዑትን ምልክት ጥዕና ዘለዋ እትዓቢ ዘላ ቤተ ክርስትያን እዩ።እቶም ሓደስቲ ኣመንትን ናብ ማእከልና እግዚኣብሄር ዘምጽኦምን ናትና ዝዓበዩ ቆልዑን ሕጂ ሓድሽ ግራት ናይ ስራሓና እዮም።
እግዚኣብሄርን ገንዘብን
ኣብ ማህበር ሲ.ኤፌ.ሲ መሰረታዊ ለውጢ ንገንዘብ ዝዛመድ ሪዕምና ኢና፥ ምኽንያቱ የሱስ ንኽልቲኡ ንእግዚኣብሄርን ንገንዘብን ከነገልግል ከም ዘይንኽእል ተዛሪቡ እዩ (ሉቃ 16=13 ) ፥ግዳ ንእግዚኣብሄር ጥራይ ከነገልግል ወሲና ኢና። ምእንቲ ፍጹም ኣብዚ ጉዳይ ከይንንቀፍ ተግባራዊ ውሳኔታት ገይርና ኢና ንገንዘብ ዝምልከት ኣብ ኣገልግሎትና ፥ዝኾነ ዝኽፈል ሰባኺ ክይህልወናን ኣብ ሕብረት ገንዘብ ከይንእክብን ወሲና ኢና።ኣንጻር ናይ ብሉይ ኪዳን ዕሽር ኢና እንሰብኽ። ኩሉ ገንዘብ ንዕዮ ጎይታ ብሓጎስን ብድሌትን ክግበር ከም ዘለዎ ንምህር ኢና። ኣብ ልዕሊ ዝኾነ ሰብ ገንዘብ ክህብ ጸቕጢ ኣይንገብርን ኢና። ዝኾነ ናይ ዕዮና ጸብጻብ ንዝኾነ ኣይንህብን ኢና ከምእ'ውን ንቤተ ክርስትያን ዘድሌና ናይ ገንዘብ ሕጽረት ንኻልእ ኣይነፍልጥን ኢና።፡ኣንጻር ገዝሚ ምሃብን ምቅባልን ደው ንብል ኢና ከምእውን ነፍሲ ወከፍ ሰብ ካብ ዕዳ ነጻ ኮይኑ ክንበር ነተባብዕ ኢና (ሮሜ 13=8)።
ብጸጋ ኣምላኽ እዞም ክልተ ናይ ሓድሽ ኪዳን መለኪዕታት ሒዝና ኢና ካብ መጀመሪያ ኣትሒዝና ፥ብዙሕ ተቋውሞን ነቕፌታን ኣጋጢምና ካብ ካልኡት ጉጅለታት ክርስትያናት ኣብያተ ክርስትያናትን ምኽንያቱ ኣብዞም ነገራት ብዘለና ተሪር መርገጺ የግዳ ንምንታይ ደው ኢና ኣሎና ንፈልጥ ኢና።ንዞም መምርሒታት ጸኒዕና ደው ክንብል ክንቅጽል ኢና ክሳብ ጎይታ ዝምለስ።
ኩሎም ሽማግለታት ልክዕ ከም ሃዋሪያት ጳውሎስ ዝገብሮ ብገንዘብ ገዛእ ርእሶም ይሕግዙ። ጳውሎስ ሳሕቲ ውህበት ካብ ገለ ኣመንቲ ተቐቢሉ እዩ ።ኮይኑ ግን ንሱ ኣብ ናይ ዝኾነ ሰብ ውህበት ፍጹም ኣይተደገፍን ንውልቃዊ ድሌታቱን ወይ ንኣገልግሎቱ ንሱ ስምያዊ ኣቡኡ ኣሚኑ እዩ ኩሉ ክቕርበሉ። እዚ እዩ ንሕናውን መርገጺ ዝወሰደናዮውን ከምእ'ውን ካብኡ ዘይንእለ ክፍል ራኢና እዩ።
ኣብ ዕዩ ጎይታ ዝተጸመዱ ዘገልግሉ ብኻልኡት ክድገፉ ፍጹም ቅንዑ እዩ ምኽንያቱ ጎያታ ባዕሉ እቶም ወንጌል ዝሰብኩ ብወንጌል ክምገቡ ሰሪዕሎም ኣሎ ( 1 ቆሮ 9=14) ። ኮይኑ ግን ጳውሎስ ገዛእ ርእሱ ባዕሉ ደጊፉ ምኽንያቱ ንሱ ሪኢዩ እዩ ንጎይታ ዘይኽብር ኣብ ግዚኡ ፥ብሰበኽቲ መንፈሳዊ ውህበታቶም ንርእሶም ሃብቲ ክእክብሉ ክጥቀምሉ ከለዉ። ስለዚ ኣብ ከምዚ ዓይነት ማእከል እቲ ብልሽውና ንሱ ጹሩይ ምስክር ንጎይታ ክኸውን ርእሱ ክኸውን ደሊዩ።
ኣብ ህንዲ ተመሳሳሊ ኩነታት ንርከብ ።ስለዚ ኣብ ሲ.ኤፍ.ሲ ኣድላይነት ልክዕ ከም ጳውሎስ ተሰሚዑና ካብ እቶም ብልሽዋት ሰበኽቲ ኣብ ዙሪያና ዘለዉ ዝተፈለና ምእንቲ ክንከውን ኣብ ጉዳይ ገንዘብ ከም ምስክርነት ንጎይታ ኣብ ምድርና። እዚ ዝወሰድናዮ መርገጺ ካብ ብዙሓት በልዓማት ፥ግሓዚታት ፥ዴማሳታትን ኣድሕኒና እዩ፥ምሳና ተጸንቢሮም እንተ ዝኾኑ ኣብ ማእከልና ናይ ጎይታ ምስክርና ምስ ኣበላሸውዎ ነይሮም ።
ኣብ ሲ.ኤፍ.ሲ ዘለው ፍጹም ውልቃዊ ገንዘቦም ከመይ ክጥቀምሉ ኣለዎም ኣይንነግሮምን ኢና። ሙሉእ ብሙሉእ ነጻ እዮም ገንዘቦም ከም ዝደለይዎ ክጥቀምሉ ንዕዮ ወንጌል ድዩ ወይ ንምዕበዪ ዘኽታማት ወይ ዋላ ኣብ ጎደናታት ንለመንቲ ክህቡ።ኮይኑ ግን ኣብ ማህብር ሲ.ኤፍ.ሲ ንጎይታ ዝተውሃበ ወከፋ ሞባእ ምስቲ ራኢና ኣብ ሓደ መስመር ጥራይ ንጥቀመሉ ፥ደቂመዝሙር ምግባርን ንድኻታት ኣመንቲ ምሕጋዝን (ገላ 6=10)።
ኣገልግሎት ፥ማዕርጋት ስልጣን
ኣገልግሎታት ፥ኤፌ 4=11 ክርስቶስ ውህበት ዘለዎም ሰባት ንቤተ ክርስትያን ከም ዝሃባ ይገልጽ ሃዋሪያት ፥ነብያት፥ ወንጌላውያን ፥መምሃራን ጓሶትን ። ጎይታ ብሰናይነቱ እዞም ሓሙሽተ ኣገልጉለታት ኣብ ሲ.ኤፍ.ሲ ሂቡና እዩ።
ኮይኑ ግን ንዝኾነ ሓዊ በዞም ማዕርጋት ወይ ሕላገት ኣይንጽውዖን ኢና ካብኦም ንዝኾነ ሓዊ።ጳውሎስ ገዛእ ርእሱ "ሃዋርያ" ኢሉ ጸዊዑ ምኽንያቱ ንሱ ሰባት ነቲ ዝጽሓፍ ከም ቃል ኣምላኽ ክቕበልዎ ኢሉ ጥራይ እዩ ። ግናኸ ሎሚ ከምዚ ዓይነት ንዝኾነ ሰብ ሎሚ ኣድላይነት የብሉን።
ኮይኑ ግን ምልምማድ እቶም ሓሙሽተ ኣገልግሎታት ንኣምን ኢና -ግዳ ክብሪ ዝመልኦ ውጽኢት በዞም ኣገልግሎት ብልምምድ ኣብ ሞንጎና ሪኢና ኢና። እዚ እዩ እቲ ቀንዲ ኣዚዩ ኣገዳሲ ንዓና ፥ነፍሲ ወከፍ ኣገልግሎት (Minstry) መን ፈጺምዎ ኣይኮነን ስለ ኩሉና
ሓደ ኣካል ዝኾናን ጥራይ ኣገልገልቲ ንሓድሕድና ኢና።
ማዕርጋት
ጎይታ ዘፍቀደልና ክህልዎና ዘለዎ መጸዊዕ " ሓው" ን "ኣገልጋሊ" ጥራይ እዩ ( ማቴ 23=8-11)። ንሕና ኩሉና "ይሕዋት" ን "ኣገልገልትን " ክንከውን ኣሎና።
የሱስ ከምዚ ኢሉ ኣሎ ነፍሲ ወከፍ ኩሉ ዝሃበና ትእዛዝ ምስ ተኣዘዝና ገዛእ ርእስና ከምዚ ኢልና ክንጽውዕ ንኽእል "ዘይንጠቅም ኣገልገልቲ ባሮት ጎይታ ኢና ዝኣዘዘና ጥራይ ኢና ገይርና" (ሉቃ 17=10 ርኤ)። እዚ እቲ ኩሉና ከነጥርዮ ዘሎና ማዕርግ እዩ።
ምእዛዝ ስልጣናት
መጽሓፍ ቅዱስ "ንመራሕትና ክንእዘዞምን ክንግዝኦምን ይምህረና"(እብ 13=17)።ስለዚ ኽኣ ነቶም ክፋል ሲ.ኤፍ.ሲ ክኾኑ ዝደሊዩ ንትእዛዝ ኣምላኽ ክእዘዙን ነከባብያዊ ሽማግለታት ኣብ ጉዳይ ናይ ቤተ ክርስትያን ክግዝኡ ንምህሮም ኢና። ንዝኾነ ሰብ ነዚ ክገብር ኣይነገድዶን ኢና፥ ነዚ ከምዚ ዓይነት ንመራሕቲ ክትግዛእ ዋጋ ዘሎዎ ብድሌት ምስ ዝኸውን ጥራይ እዩ።
ኣብ ካልኡት ገለ ኣብያተ ክርስትያናት ሰባት ንስልጣናት ናይ ጳጳስ ወይ ቀሺ ወይ ፓስተር ክግዝኡ ይግደዱ እዮም።ኮይኑ ግን ኣብ ኣብ ሲ.ኤፍ.ሲ ኣብ ልዕሊ ዝኾነ ሰብ ብግዲ ንስልጣን ክእዘዙ ኣይንገብርን ኢና። ንኣመንቲ ናጽነት ንህቦም ኢና ንመን ክግዝኡ ከም ዘለዎም ክመርጹ ሻቡ ብድሌቶም መሪጾም እምነት ዝሕደርሉ ሽማግለ ክግዝኡ ይኽእሉ እዮም፥ ምኽንያቱ ጥበብን ሓለዋን ይደሊዩ እዮም ብኸምዚ ምግዛእ ዝመጽእ።ኣብ ሽማግለ ተኣማንነት ይዓቢ እዩ ኣመንቲ እቲ መንገዲ ዝመላለሶ ክዕዘብዎ ከለዉ ፥እቲ መንገዲ ስድርኡ ዝዕበዮምን ከመይ እግዚኣብሄር ምስክርነቱ ዘፍሪ ብዛዕባ ኣገልግሎቱን።
ኣብ ግብሪ ሃዋሪያት ሓደስቲ ነፍሳት ዝተለወጡ ናብ ከባቢያዊ ኣብያተ ክርስትያናት ተጸሚቢሮም እዮም። ሃዋሪያት ክኣ ሽዑ ሽማግለታት (ንቡዙሓት) ኣብ ልዕሊ እተን ቤተ ክርስትያናት ሸይሞም (ቲቶ 1=5) ። ነፍሲ ወከፍ ቤተ ክርስትያን ብውሑዱ ክልተ ሽማግለታት ነይሮማ ፥ምእንቲ ኣብቲ ኣገልግሎት ሚዛን ክህሉ። እዞም ሽማግለታት መንፈሳዊያን ኣቦታት ክኾኑ ነቶም ኣመንቲ ዝጓስዩን ናብ ብጽሕና ክዓብዩ ዘኽእልዎም ነይሮም። እዞም ሽማግለታት ገዛእ ርእሶም ብግዲኦም ብሃዋሪያት ይምርሑ ነይሮም ወይ ሃዋርያት ኣብ ዘይሃለውሉ ኽኣ ብኻልኡት ኣዚዮም ዝበሰሉ ሽማግለታት ፥እዚ ናይ ሓድሽ ኪዳን ኣቃውማ እዩ ዝተለማመድናዮ ኣብ ኩለን ኣብያተ ክርስትያናት ምስ ሲ.ኤፍ.ሲ'ውን ዝተተሓሓዛ።
ስነ ስርዓት ኣትሓዛ ኣመንትን ሽማግለታትን
ኣብ ኩሉ ጽብቕ ስድራቤታት፥ኣቦታት ኣብ ኣገዳሲ ዝኾነሉ ግዜ ደቆም ይቐጽዑ እዮም።ኣብ ሲ.ኤፍ.ሲ ምስ ሲ.ኤፍ.ሲ ዝተተሓሓዛ ኣብያተ ክርስትያናት ፥ነቶም ኣብ ሓጥያት ዝቕጽሉ ኣብ ምቕጻዕ ንኣምን ኢና " ኣብ ማቴዎስ 18=15-17 ከም ዝተማሃርናዮ" በዚ ምኽንያት "ንእሽተይ ብሑቕ ንብሙሉኡ እቲ እኩብ ኣይብክዖን እዩ"( 1ቆሮ 5=6-7)።
እንተ ድኣ ክልተ ወይ ሰለሰተ ኣመንቲ ኣንጻር ሽማግለ ማሕበር ክሲ እንተ ኣምጺኦም ፥ሽዑ እቲ ዓቢ ሽማግለታት ፥ሃዋሪያዊ ሓላፍነት ነታ ቤተ ክርስትያን ዘለዎም ነቲ ክሲ ብጥንቃቐ ይምርምርዎ። እቲ ክሲ ሓቂ ኮይኑ እንተ ተረኺቡ ሽዑ ኣብ 1 ጢሞ 5=19-21 ተዋሂቡ ዘሎ መምሪሒታት ይስዕቡ "ብናይ ሽማግለ ኸኣ፡ ብምስክር ክልተ ወይ ሰለስተ እንተ ዘይኰይኑስ፡ ክሲ ኣይትቀበል። 20 ነቶም ሓጢኣት ዝገበሩውን፡ እቶም ካልኦት ምእንቲ ኺፈርሁ፡ ኣብ ቅድሚ ዅሉ ግንሓዮም። 21 ተቐዳዲምካ ኸይፈረድካን ሓንቲ እዃ በድልዎ ኸይገበርካን፡ እዚ ኽትሕሉ፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽን ኣብ ቅድሚ ክርስቶስ የሱስን ኣብ ቅድሚ እቶም ሕሩያት መላእኽትን ኤማሕጽነካ አሎኹ" ።
እዚ መቕጻዕቲ ንዝኾነ ሰብ ብዘይምርኣይ ኣድልዎ እዩ ኣብ ስራሕ ዝውዕል። እቲ ሽማግለ ተመጣጣኒ በቲ ዝገበሮ በደል መቕጻዕቲ ይወስድ፥ብምልኣታ እታ ቤተ ክርስትያን ክኣ ብዛዕባ እዚ ይሕበራ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ጥቕሲ ዝተምሃርናዮ ።ከም ኣብነት ናይዚ ፥ጎይት ንሃዋርያ ዮውሃንስ ንኹለን ኣብያተ ክርስትያናት ክሕብርብብዛዕባ መግናሕቲ ናይ እቶም ሓሙሽተ ንድሕሪት ዝተመለሱ ሽማግለታት ናይተን ቤተ ክርስትያናት ክንግሮ ንርኢ ራኢ 2 ን 3)።
ኣብ ነገራት መቕጻዕቲ እንተ ድኣ ሓደ ሓዊ ሽማግለታት ኣብ ቤተ ክርስትያን ክሸይም ስልጣን ካብ እግዚኣብሄር ተቐቢሉ ሽዑ ንሱ ሓደ ዓይነት ስልጣን ክለማመድ ይኽእል ንኽቐጽዕን ከወግድን ነቲ ሽማግለ እንተ ድኣ እዚ ኣድላይ ኮይኑ። ከምዚ ዓይነት ሃዋሪያዊ ስልጣን ኣብ ዘይተረኸበሉ ግዜ እቶም ካልኡት ሽማግለታት
እንተ ኾነ ግዳ ኩሉ መቕጻዕቲ ብመንፈስ ፍቕሪ ክውዕል ኣለዎ ከምቲ ኣቦታታ ዝገብርዎ ፥ብተስፋ እቲ ኣማኒ ወይ ሽማግለ ኣብ መወዳእታ ክሕደስ ንጎይታን ንቤተ ክርስትያንን እዩ (2 ቆሮ 2=6-11)።
ሕብረት ኣብ ሞንጎ ከባብያዊ ኣብያተ ክርስትያናት
ኣብያተ ክርስትያናት ምስ ሲ.ኤፍ.ሲ ዝተተሓሓዛ ስያመ ዘለዎ ሃይማኖታዊ ትካል ኣይኮነን። ብሕብረት ምስ ኣብያተ ክርስትያናት ኢና እንዓይይ ምኽንያቱ ኩሉና ሓደ ዓይነት ራኢ ኣሎና።ማእከላይ ዋና ምምሕዳር የብልናን። ንመሪሕነት ምርጫታት የብልናን።ኣካያዲ ወይ ሓለቓ የብልናን።ማዕከላይ መቆጻጸሪይ ናይ ዝኾነት ቤተ ክርስትያን ንብረት የብልናን። ነፍሲ ወከፍ ቤተ ክርስትያን ርእሳ ዝኽኣለት ኣብ ትሕቲ ጎይታ ገዛእ ርእሳ እያ። ስለዚ ኩሎም ዝተሸየሙ ሽማግለታት ብቐጥታ ንጎይታ ገዛእ ርእሱ ቀዳምነት ተሓተቲ እዮም። እዚ ናይ ሓድሽ ኪዳን ኣቋውማ እዩ ከም ኣብ ራኢ1=20 እንሪኦ ኣብቲ " ነፍሲ ወከፍ ኮኾብ ኣብ ኢድ ጎያት " ።ዝኾነ ኣቡን ወይ ጉጅለታት ኣብያተ ክርስትያናት ኣብ ትሕቲ ዝኾን "ኣቡናት " ዝኾና የብልናን። ከም ገለ ሃይማኖታዊ ትካላት ዘለዎን።ናይ ከባብያዊ ናይ ቤተ ክርስትያን ሽማግለ ካብ ናቱ ወጻኢ ዝኾነ ሓላፍነት የብሉን። ከምእ'ውን ዝኾነ ሽማግለ ኣይሕተትን እዩ ንናይ ካልእ ቤተ ክርስትያን ሽማግለ ክግዛእ።
ጳውሎስ ነተን ዝተኸለን ቤተ ክርስትያናት ሃይማኖት ወገን ስያመ ኣይገበረን ሲ.ኤፍ.ሲ ኣብያተ ክርስትያናት ምስ ሲ.ኤፍ.ሲ ዝተተሓሓዛ ሃይማኖት ወገን ኣይኮናን። ነፍሲ ወከፍ ቤተ ክርስትያን ጎይታ ዝተኸላን ምስ ሲ.ኤፍ
ሲ ዝተሓሓዘት ሙሉ ብሙሉእ ርእሳ ዝኽኣለት እያ -ከምእ'ውን ብናታ ሽማግለታት ትምራሕ። ዝኾነ ሰብ ነቶም መራሕቲ ዝቆጻጸሮም የለን ወይ እንታይ ክገብሩ ከም ዘለዎም ዝነግሮም።ጎይታ ጥራይ ርእሲ ናቶም በይኑ እዩ።
እንተ ኾነ ግዳ ካብ ብዙሕ ዝበሰሉ ሽማግለታት ካብ ካልእ ቤተ ክርስትያን ምኽሪ ክደሊ ይኽእል ካብ እቶም ሃዋሪያዊ ኣገልግሎት ዘለዎም፥ኣብ ቤተ ክርስትያኖም ጸገማት ክገጥሞም ከሎ ።ልክዕ ከም ኣመንቲ ሰብ ቆሮንጦስ ንጳውሎስ ዝረኸብዎ ሓገዝ ደሊዮም ነቲ ኣብ ማእከሎም ዝንበሮም ጸገም። ኣብቲ ግዜ እቲ ናይ ጳውሎስ ምክሪ ነቲ ዝነበሮም ጸገም ክፈትሑ ሓጊዝዎም እዩ።
ብቐጻሊ ኣብ ሞንጎናን ምስ ሲ.ኤፍ.ሲ ዝትሓሓዛ ቤተ ክርስትያናት ሕብረት ክንሃንጽ ንደሊ ኢና።በዚ ምኽንያት ክኣ ሓድነት ተሪር ኮይኑ፥ኣብ ጎይታ ከም ሓንቲ ስድራቤት እዩ ። እዚ ሓደ ምኽንያት እዩ ስለ ምንታይ ጉባኤታት ንኹለን ምስ ሲ.ኤፍ.ሲ ዝተተሓሓዛ ዘሎና።
ኣገዳስነት ህይወት ስድራቤተ
ኣብ ማሕበር ሲ.ኤፍ.ሲ ፥ንእግዚኣብሄር ምምሳል እቲ መሰረታዊ ኣገዳሲ እዩ።ስለዚ እናሳዕ ሕብረታት ኣሎና ንስድራቤታት ንምትባብዕ ጽብቕ ዝምድናታት ኣብ ሞንጎ ሰብኣይን ሰበይትን ክህሉ ሓድሕዳዊ ፍቕሪ ምክብባበርን ንደቆም ክኣ ብመንገድታት እግዚኣብሄርውን ክዕብይዎም።
ኣንስቲ ንሰብኡተን ሓገዝቲ ክኾና እዩ እግዚኣብሄር መዲቡ።ኣብ ማሕበር ሲ.ኤፍ.ሲ ንሓገዘን እምብዛ ዋጋ ንህቦ ኢና፥ንሰብኡተን ክሕግዛን ኣብ ምህናጽ ሰድራቤታትን ኣብ ኣገልግሎቱን።ኣብ ሲ.ኤፍ.ሲ ኣሰብኡት ንፉዓት ጓሶት ንኣንስቶም ክኾኑ ንምህር ኢና፥ኣብ ቅድሚኤን ብምኻድ ከም ኣብነታት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ገጻት።
ስለ ኣዋልድ እግዚኣብሄር'ውን ክንበያ ዝኽእላ፥ ንኹለን ኣሓት ኣብ ማሕበር ሲ.ኤፍ.ሲ ብመንፈስ ክምልኣ ነተባብዔን ንውህበት ትንቢት ክደሊያ'ውን(ግብ 2=17 ፥ ኤፌ 5=18 ፥ 1ቆሮ 14=1) እዚ ቃላት ምክፋል ዘተባብዕን ዘጸናንዕን ዝባርኽን ንኻልኡት ኣብ 1 ቆሮ 14=3 ከም እነንብቦ ፥ቅድሚ ኩሉ ኣብ ገዘኤን ንሰብኣኡተንን ደቀንን ንኻልኡት ኣንስቲውን።
ናይ ማሕበር ሲ.ኤፍ.ሲ ናይ መጻኢ መሪሕነት
ኣብ ሲ.ኤፍ.ሲ ንኹሎም ንኣሽቱ ይሕዋትና ንጎይታ ብሙሉእ ልቦም ሰዓብቲ ክኾኑ ነተባብዖም ኢና ። ምእንቲ እግዚኣብሄር ንገሊኦም ጸጋ ክህቦም ኣብ ዝመጽእ ዘሎ ምዓልታት መራሕቲ ቤተ ክርስትያን ክኾኑ።
ቅንኢ ኣብ ብዘሎ ታሪኽ ሰብ እቲ ዝዓበየ ጸገም እዩ።ቃኤል ብንእሽተይ ሓው ኣቤል ቀኒኡ እዩ፥ከምእውን ሳኦል ብንእሽተይ ዳዊት ቀኒኡ እዩ።ግዳ ታሪኽ ክርስትና ብዙሕ ኣብነታት ዝመልኤ እዩ "ሽማግለ ይሓዋት" ውህበት ዘለዎ ንእሽተይ ሓዎም ዝመጸ ዝቐንእሉን _ከምእ'ውን ዝደቕስዎም። ኣብ ሲ.ኤፍ. እንተ ኾነ ግዳ ኩሎም ሽማግለታት ንንኣሽቱ ናይ እግዚኣብሄር ሰባት ወጺኦም
ክሪኡ ብመሪሕነት ዓቕምን ከበራትዕዎን ከሰልጥንዎም ነተባብዕ ኢና። ኣብ ዕዮ ኣምላኽ ጥሮታ ዝብሃል ነገር ስለ ዘየለ ሽማግለ ኣብ ሲ.ኤፍ.ሲ ፍጹም ጥሮታ ኣይውጻእን እዩ። እንተ ኾነ ግን ልክዕ ኣቦታት "ንደቆም" ናብ ብጽሕና ይዕቢዎምን ንድሕሪት ይምለሱን ንደቆም ናይ ገዛእ ርእሶም ህይወቶም ክመርሑ ፥ዓበይቲ ሽማግለታት ኣብ ሲ.ኤፍ.ሲ ውን ከምዚ ሓደ ዓይነት እዮም ዝገብሩ።ከምዚ ዝዓይነቱ ትሑት፥ናይ እግዚኣብሄር ሰብ ፥ኣቦ ሽማግለ "ብመንፈሳዊ ድዩ" ክኸብርን ልዑል ግምት ክውሃቦ ንምኽሪ ክሕተት ክሳብ መወዳእታ ህይወቶም ይቕጽል እዩ።
"እንሆ፣ ኣሕዋት ብሓደ ሓቢሮም ኪነብሩስ፣ ክንደይ ሰናይን ክንደይ ጥዑምን እዩ……..እግዚኣብሄር ኣብኣ በረኸትን ህይወትን ንዘለአለምን ኣዚዙ እዩ እሞ፣ ከምቲ ናብ ኣኽራን ጽዮን ዚወርድ ጠሊ ሄርሞን እዩ" (መ.ዳዊት 133=1,3)።
"ንጹር ኣገልግሎት ብጎይታ ዝተዋሃብካዮ ኣቓልቦ ክገብርሉ ከም እትፍጽሞ ኽኣ ኣረጋግጽ" (ቆሌ 4=17)።


text:
Radio Erena: 08 March 2020
ዝተፈላለዩ ኣካላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ምስ መንግስቲ ኤርትራ ብከመይ ክሰርሑ ከምዘለዎም ዝዝቲ ዋዕላ ከካዪዱ እዮም።
እቲ ንዕለት 9ን 10 ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ዋዕላ፣ ንመንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሃናጺ ዝምድና ዝተመስረተ ዝርርብ ዝካየደሉ ሜላ ንምድህሳስ ዝዓለመ ምዃኑ’ውን ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ገሊጾም።
ኣብቲ ኣብ ከተማ ናይሮቢ፣ ኬንያ ዝካየድ ዋዕላ ኣካላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት፣ በብወገኖም ምስ መንግስቲ ኤርትራ ከካዪዱዎ ዝፈተኑ ዘተ ፍረ ስለዘይተረኽቦ፣ ኩሎም ኣካላት ብሓባር ዘስርሖም መሰረት ንምንጻፍ ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ።
ሓያሎ ኤርትራውያን ተጣበቕቲ መሰላት ነዚ ዕድል’ዚ ብምጥቃም ናብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝሰደዱዎ መልእኽቲ፣ እቲ ውድብ ብገዛእ ልኡኻቱ ንዝተኻየደ ንምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ብመንግስቲ ኤርትራ ዝምልከት ጸብጻባት ኣቓልቦ ገይሩ ክርእዮ ተማሕጺነን።
ሸውዓተ ኤርትራውያን በርጌሳውያን ማሕበራት ናብ’ቲ ውድብ ኣብ ዝለኣኸኦ ምሕጽንታ፣ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ዝካየድ ዝምድና ይኹን ዘተ ንረብሓ ህዝቢ ኤርትራ ዘማእከለ ክኸውን ከምዝግባእ ኣዘኻኺረን።
ከምዝፍለጥ መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ዝኽሰሰሉ ዘሎ ኩሉ ዓይነት ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት፣ ኣህጉራውያን ትካላት ናብ ኤርትራ ኣትየን መርመራ ከየካዪዳ ከልኪሉ እዩ።
ኣካላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ምስ መንግስቲ ኤርትራ ብከመይ ክሰርሑ ከምዘለዎም ዝዝቲ ዋዕላ ከካዪዱ እዮም
Radio Erena: 08 March 2020


text:
ተጋዳላይ ኣሮን ታደሰ ምስቲ ናይ ሰራዊት ምንቅስቓስ ብዝተኣሳሰረ ምኽንያት ብስርዓት ውልቀመላኺ ኢሳያስ ተኣሲሩ።
ስርዓት ህግደፍ፡ ምስቲ ኣብ ኤርትራ ብሓይልታት ምክልኻል ዝተኻየደ ምንቅስቓስ ንለውጢ ብዝተኣሳሰረ ምኽንያት፡ ኣሮን ታደሰ ንዝተባህለ፡ ሓላፊ ህግደፍ ሓንቲ ካብ ዞባታት ኣስመራ ዝነበረ ተጋዳላይ ከምዝኣሰሮ ምንጭታት ሓቢሮም። ገዲም ተጋዳላይ ኣሮን ታደሰ፡ ቅድሚ ሓላፊ ንኡስ ዞባ ህግደፍ ኣብ
ስርዓት ህግደፍ፡ ምስቲ ኣብ ኤርትራ ብሓይልታት ምክልኻል ዝተኻየደ ምንቅስቓስ ንለውጢ ብዝተኣሳሰረ ምኽንያት፡ ኣሮን ታደሰ ንዝተባህለ፡ ሓላፊ ህግደፍ ሓንቲ ካብ ዞባታት ኣስመራ ዝነበረ ተጋዳላይ ከምዝኣሰሮ ምንጭታት ሓቢሮም።
ገዲም ተጋዳላይ ኣሮን ታደሰ፡ ቅድሚ ሓላፊ ንኡስ ዞባ ህግደፍ ኣብ ኣስመራ ኮይኑ ምምዛዙ፡ ናይቲ ብኣውገት ዝፍለጥ ውሩይ ቤት መጻሕፍቲ ሓላፊ እዩ ነይሩ።
እቲ መዓልቲ ውድቀቱ ዝጽብጽብ ዘሎ ስርዓት ኢሳይያስ፡ ኣብ ምእሳር ድለይቲ ለውጢ ተዋፊሩ ኳ እንተሎ፡ ህዝብን ሰራዊትን ነቲ ዝተኸስተ ምልዕዓል ዓው ኢሉ ብኣውንታ ክዛረበሉ ጀሚሩ ከምዘሎ ተፈሊጡ።
እቲ ሰላም ዝጻንዖ፡ ቋንቋ ሓይሊ ጥራይ ዝርዳእ መላኺ ኢሳይያስ፡ ሕጂ ‘ውን ነቲ ኩነታት ብውዲትን ሓይልን ኪፈትሖ ኳ እንተፈተነ፡ እቲ ውርደት ዝበዝሖ ኣዋድቓ ቀዛፊ ከምዘይተርፎ ተገንዚቡ ኣብ ሕሱም ቀውሲ፡ depression ከምዝርከብ ምንጭታት ይሕብሩ።


text:
“ካብ ዝኸፈለስ ዘውደልደለ”
“ካብ ዝኸፈለስ ዘውደልደለ”
ርእሰ ዓንቐጽ
ውሓደለ
ንውድብ ሓድነት ንዲሞክራስያዊ ለውጢ(ሓዲለ) ቅርበት ዘሎዎ፣ ሓደ ኤርትራዊ ናይ መጽናዕቲ ጕጀለ፣ ንከምዚ ድሕሪ ምሕራር ኤርትራ ዘጋጥም ዘሎ፣ ኮር-ተገምጠል፣ ኵነታት ክገልጽ ከሎ ብቋንቋ እንግሊዘኛ “ኣኖሚ” anomy ይብሎ። ትርጉም ናይ’ዚ ኣምር ፣ ማለት ትርጉም “ኣኖሚ” – ንኣብነት፦ ኣብ ኢንሳክሎፖድያ ብሪጣኒካ ምስ እንውከስ ብከምዚ ይገልጾ፡-
ሕበረተሰባት፣ ወይ ውልቀ-ኣባላቱ፣ ክህልዎም ዝኽእል ዘይርጉእ ኵነታት’ዩ ይብሎ። እዚ ዘይርጉእ ኵነታት ከኣ ከም ውጽኢት ምብትታን ወይ ምንቁልቋል ናይ ቅቡላት መዓይርን ክብርታትን (breakdown of accepted standards and values) ናይ’ቲ ሕብረተሰብ፣ ሓደው-ከኣ፡ ባዶነት ኣብ ዕላማ ወይ ኣብ ስነ-ሓሳባት (lack of purpose or ideals) ናይ ደቂ-ሰባት ዝወልዶ ተሩእዮ’ዩ ይብሎ።
እዚ ዝተጠቕሰ ኤርትራዊ ናይ መጽናዕቲ ጕጅለ፣ ነቲ anomy ዝብል ኣምር ብቋንቋ ትግርኛ ክገልጾ ከሎ ከኣ፦ ንቡር ክግልበጥ ከሎ ወይ “ካብ ዝኸፈለስ ዘውደልደለ” ብዘስምዕ የቐምጦ። ነዞም ሉዓላዊት ኤርትራ ክዉን ንምግባር ኩሉ ዝኸፈሉ ገዳይም ተቓለስቲ፣ እሞ ድማ ሎሚ ሉዓላዊት ሃገር ከም ዘይትብጽሖም፣ ኮር-ተገምጠል ኴይኑ ነገሩ፣ ዓዘራን ኣደራዕን ዝርእዩ ዘሎዉ፣ እዚ ብሂል “ካብ ዝኸፈለስ ዘውደልደለ” ጽቡቕ ጌሮም ዘስታማቐርዎ ተመክሮ እመስለና።
ህግደፋዊ ምልኪ ንተጋደልትን ንታሪኽ ገድልን ጠሊፉ፣ ህዝቢ ኤርትራ ብፍረ-ቃልሱን ብጅግንነት ደቁን ከይረብሕን ከይኮርዕን፣ እናሻዕ ናብ’ታ ሃገር ዕግርግር እናዛሕተረ፣ ንህዝብና ንሓሳረ-መከራ ኣሳጢሕዎ ይርከብ። ኣውራ ከኣ፣ ንመንእሰያት ሃገርና ካብ ስድራ-ቤቶምን ካብ ትምህርቶምን ናብ ዘይክፈልሉን ዘየምልጥሉን ዕስክርና ብምንቋት፣ ንቃልስን ንተቓለስትን ከም ዝጸልኡ ጽቡቕ ጌሩ ኣድሚዕሎም ይርከብ። ንጀብሃ ብሻዕብያ፣ ንገዳይም ብሓደስቲ፣ ንደቀባት ብስነኣእምራዊ ቅልውላውን ጕድለት ነብሰ-ምትእምማንን ዝመለኾም ዜጋታት ወዘተ… እናዋቕዐ፣ ንሕብረተሰብ ኤርትራ ሓድሕዱ ከናቑቶ ይርአ’ሎ። ምስ ግዜ እናበርሀ ይመጽእ ከም ዘሎ ከኣ፣ እዞም ኣብ ናይ ህግደፋዊ ናይ ስልጣን ጥርዚ ዘሎዉ ሰብ-ሓለፋ መራሕቲ፣ ብዓንተብኡ’ውን ኤርትራ ንምሕራር ናብ ሰውራ ከም ዘይወፈሩ’ዩ መርትዖታት ዚውህለል ዘሎ። ብእኡ ደረጃ ከኣ፣ እቲ ዝግበር ዘሎ ን ህዝቢ ኤርትራ ናይ ምድኻም ወፍሪ፣ ኣካል ናይ ሓደ ግዙፍ ናይ ዕንወትና እስትራተጂ ከይከውን፣ ጥርጣሬና ይዓቢ’ሎ።
ብጭቡጥ ንምዝራብ ከኣ፣ በዝን ወዲ ከምዝን ንኤርትራ ራሕሪሖም ናብ ፈቐዶ ባሕርን ምድረበዳን ኣቢሎም ብቐጻሊ ዝጠፍኡ ዘሎዉ መንእሰያትና፣ ካብ ዝኾነ ይኹን ናይ ህዝቢ ኤርትራ ሕሉፍ ታሪኽ ብዝገደደ ዓቐነ-መጠን፣ ሎሚ ኣብ ዘበነ ህግደፋዊ ምልኪ ይርኣ’ሎ። ህግደፍ ከኣ፣ ዋላ’ወን ነቶም ብህይወት ድሒኖም ኣብ ዓዲ-ዑቕባ ዝበጽሑ መንእሰያት ከይተረፈ፣ ገና ኣሰር-እግሮም እናሰዓበ መታን ንኸይሓብሩን ተቓሊሶም ንኸየድምዑን፣ ብመዛንኦም መጋበርያቱ ተጠቒሙ ፋሕ-ብትን ከእትዎሎም ይርከብ። ብዙሓት ካብኣቶም ከኣ፣ እቲ ጕዳይ ከቢድዎም፣ ናይ ኣእምሮ ጭንቀት ከም ዘለዎም ይፍለጥ። ብዙሓት ካልኦት ካብኣታቶም ከኣ፣ ብስም ተቓወምትን ደለይቲ ፍትሕን ዑቕባ ረኺቦም ከብቅዑ፣ ተመሊሶም ካብ ደለይቲ ፍትሕን ካብ ዘዕቆቦም ጓና-ሃገራትን ተኸዊሎም ናብ ህግደፍ ክጸጋግዑ ይርኣዩ።
“ናይ ሞት ይጽናሕ ናይ ሕልፈት ይበኸ” ከም ዝበሃል ከኣ፣ ንመንእሰያትና ዘጋግዩ ከቶ ህግደፍ ጥራይ ኣይኮነን። ገለ ዓበይቲ ዓርጌናት ካብ ክሊ ደምበ-ተቓውሞ እንተኾኑ’ውን፣ ንፍልልያትን ንጽበትን ከም ዕላማ ተታሓሒዞም ናይ ህግደፍ ዕላማታት ከሳልጡን ንመንእሰያት ከጋግዩን ይርኣዩ’ዮም። ዝተባህሉ ውልቀ-ዜጋታት፣ ገለ ካለኦት ቃልሲ-ተመክሮኦም ኣብ ሜድያታት ወጺኦም ይኹን ብመጻሕፍቲ ናይ ዝገልጹ ኣሕዋትን ኣሓትን ትሕዝቶታት እናልዓሉ፣ ነቲ ዕላማን ሕልናን ናይ’ቶም ዘነይቲ ንጎኒ ብምድርባይን ንትሕዝቶታትም ካብ ልዓቱ ብምጥምዛዝን፣ ንድሑር ዝንባሌታቶም ታሪኽ ከዘናብዑ ዝርከቡ ሰባት ኣይወሓዱን። በዝን ወድዝን ተጠቒሞም ከኣ ንገዳይም ተጋደልቲ – ኣልቦ ሓርበኛ ታሪኽን ዕላማታትን – ንገለን ክውድሱ ንካልኦት፣ ኣይብጽሑናን ዝብልዎም ከኣ፣ ከነኣእሱ ለይትን መዓልትን ይስምዑ።
ናይ’ዞም ይፍለጥዎ ኣይፍለጥዎ ናይ ህግደፍ መደባት ከሳልጡ ዝውዕሉ -“ናይ ተቓዉሞ ተቓወምቲ”- ቅዲ-ቃልሲ ከኣ፣ ሓደ ናይ መበል 19 ክፍለ-ዘመን ልቢወለድ ናይ’ቲ ህቡብ እንግሊዛዊ ደራሲ – ቻርለስ ዲከንስ – የዘኻክር። እቶም “ኦሊቨር ትዊስት” ዝርከቦም በርከት ቊጽሪ ዝነበሮም ዘኽታማት ቈልዑ ኣብ ልቢ-ወለድ ናይ “ቻርለስ ዲከንስ”፣ ኣብ ኢድ ዓዋሉን ቀተልትን ብምውዳቖም ሞይኦም ካን ስርቂ ኴይኑ፣ ብጥሜትን ዓጸባን ዝተጎሩ ነበሩ። ኣብ’ቲ ከም መንበሪኦም ዝሕብእሉ ጎዳጕዲ-ሎንዶን ስብቆ ኣብ ናይ ሓባር ሓደ ጉናይ-ፌስቶ ተጠጢቑ ንወዮም ቈልዑ ከም ዝዕደሎም ከኣ ይገለጽ። ነቲ ጥሜትን ዓጸባን ናይ’ቶም ቈልዑ ንምርኣይ ይመስል ከኣ ደራሲ ከምዚ ይብል፦ ካብ’ቲ ብጭልፋ ኣብ ብያቲታቶም ዝወሃቦም መቚነን፣ በቲ ካብ መዓኮር ጭልፋ ዝነጥብ ማይ-ስብቆ ዓይኒ ሕልና ናይቶም ዘኽታማት ቈልዑ ይሰሓብ’ሞ፣ ወዮም ቈልዑ ዓይኖም ኣፍጢጦም ምስ ነፍሲ-ወከፍ ጥብ ዝበለት ዛዕዛዕታ መሬት ከም ዝነጥቡን፣ ዓይኖም ከም ዘይክእለሎምን ጌሩ ይገልጾም። እዞም “ናይ ተቓዉሞ ተቓወምቲ” ዝበልናዮም ኤርትራውያን ከኣ፣ ካብ’ቲ ኣብ ማኣዲ-ሓበሬታ ዝወሃበና ምሉእ ትሕዝቶ ናይቶም ዋናታቱ ገለ ዝነጥብ ዘረባ እናቐረሙ፣ ንተመክሮ ዘነይትን ትሕዝቶታቶምን ካብ ልዓቱ ብምጥምዛዝ ንፈላላዪ ዕላምኦም ይጥቀምሉ። በዝን ከምዝን ከኣ ንቃልስን ንመራኸቢ ብዝሃንን ከጎድፉ ይርከቡ። ነዚታት ብዝምልከት፣ ሎምን ኣብዝን ናብ’ዞም ሰባት ከም መጠንቀቕታ እነተሓላልፎ መልእኽቲ ከኣ፣ ንተዓዛዘብ ምህላውና’ዩ።
ብቓልስና ክንዕወት ኢና!
ውድቀት ንምልኪ!
ዘልኣለማዊ ዝኽርን ክብርን ንጀጋኑ ስዋኣትና!
ውድብ ሓድነት ንዲሞክራስያዊ ለውጢ(ሓዲለ)
07 ሓምለ 2020


text:
ኽቡራት ኣሓትን ኣሕዋትን ብቀዳምነት ቅንያት ናጽነት ስለ ዝኾነ ንመላእ ህዝብና ዮሃና ንብል። ምስኡ ለጊቡ ድማ ሰማእታትና ዝዝከሩሉ ግዜ ስለ ዝኾነ፡ ንስድራ ሱዉኣት ሓዘና እናገለጽና ሱዉኣትና ዝሓደጉልና ሕድሪ ክሳብ ሎሚ ስለ ዘይተተግበረ መንፈስ ቓልሲ ኣሓዲስና ምስ ህዝብና ኮና ብፍትሒ ዲሞክራሲ ክነተግብሮ ቅሩብነትና ንገልጽ።
ዲሞክራስያዊ ውድብ ብሄረ ብሌን ኤርትራ/ሆደ፡ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ግዜ ቀዳማይ ሚኒስተርን ፈጻሚት ስራሕ ናይ መንግስቲ ኢትዮጵያን (ኢሃወደግ) ንሃገሮም ብዙሕ ተስፋ ዝሃበ ዉሳኔታት ከሕልፉን ገለ ከኣ ብግብሪ ክሰርሑሉን ሪኢና። እዚ ዓይነት ተባዕ ፖሎቲካዊ ውሳኔታት ንሰላምን ዲሞክራስን ምዕባሌን ኣብ ዞባና ዳርጋ ኣብ ቀድማይ ቦታ ዝስራዕ ታሪኽ’ዩ። ንኹሉ ኣፍሪቓን ዓለማዊ ሰላም ዘርብሕ ስለ ዝኾነ ከኣ ንምጉሶም። ምስኡ ተአሳሲሩ ድማ ሰሉስ 5 ሰነ 2018 እቲ አብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንዘሎ ናይ ዶብ ጎንጾ፡ብመሰረት ናይ አህጉራዊ ቤት-ፍርዲ ውሳኔ ብዘይ ቅድመ ኩነት ተቀቢልናዮ አብ ምትግባሩ ድማ ድልዋት ኢና ምባሎም ነቲ ዳርጋ 20 ዓመት ዝጸንሔ ናይ ጥፈኣት ደመና ዝቅንጥጥ አዋጅ ንሓድሽ ምዕባሌ ርሒብ አፍደገ ዝኸፍት መግለጺ ኢሂወደግ በአውንታ ተቀቢልናዮ አለና።
መንግስቲ ኤርትራ ነዚ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ተውሲዱ ዘሎ አውንታዊ ምዕብልና ተጠቒሙ፣ እቲ ንነውሕ ግዜ አብ ደውታ ዝጸንሔ ጉዳይ ዶብ ዘላቒ ሰላም ንኽርክብ፡ አብ ዞባና ንዘሎ ተአፋፊ ኩነታት አብ ምህዳእ ብግዲኡ አውንታዊ መልሲ ክህብን ንህዝቢ ዘማእከለ ሰላም ክእምምን ንጹዉዕ።
ኣብ መደምደምታ ድማ፡ ኩሎም ኤርትራዊ ፖለቲካዊውያን ሓይልታትን በርጌሳውያን ማሕበራትን ከምኡ’ውን ሰፊሕ ሓፋሽ ህዝብና ነዚ ንህዝብን ሃገርን ጅሆ ሕዙ ዘሎ አይ ሰላም አይ ኩናት ፖሊሲ መሊኡ ክስዓር ጸቅጢ አብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ ሓቢሮም ከካይዱ ንላቦ። ምኽንያቱ ካብዚ ዘሎ አይ ሰላም አይ ኩናት ተጎዳአይ ቀንዲ ህዝቢ ኤርትራ ነሱ ባዕሉ ሰለዝኾነ፡ ነዚ ሰናይ አጋጣሚ`ዚ እዚ ተጠቂምና አብ ኤርትራ ሃገርና ምሉእ ሰላምን ደሞክራስን ክህሉ ሓቢርና ክንሰርሕ፡ዲሞክራስያዊ ውድብ ብሄረ ብሌን ኤርትራ/ሆደ፡ጻዊዒቱ የቅርብ።
ዓወት ንህዝቢ ኤርትራ!!!
ዘላዓለማዊ ክብሪ ንሱዉኣትና!!!
ዲሞክራስያዊ ውድብ ብሄረ ብሌን ኤርትራ/ሆደ፡06/14/2018


text:
Radio Erena: 29 November 2016
ንፕረዚደንት ሶርያ ባሻር ኣልኣሳድ ንምድጋፍ፣ 18 ኣብረርቲ ሓይሊ ኣየር ናብ ሶርያ ከምዝልኣኸት ክውረየላ ዝቐነየት ግብጺ፣ ሓሶት ምዃኑ ገሊጻ።
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ፣ እቲ ብማዕከናት ዜና ዓረብ ክጋዋሕ ዝቐነየ ግብጺ ናብ ሶርያ ሰራዊታ ኣዋፊራ ዝብል ዜና ሓሶት ምዃኑ እኳ እንተረጋገጸ፣ መንግስቲ ግብጺ ንመንግስቲ ሶርያ ዘለዎ ደገፍ ግና ኣይከሓደን።
ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲ፣ ምስ ማዕከናት ዜና ኤውሮጳ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ፣ ንፕረዚደንት ባሻር ኣልኣሳድ ዘለዎ ደገፍ ብንጹር ገሊጹ’ዩ።
ግብጺ ኣብ ጎኒ ሩስያ ብምዃን ነቲ ብፕረዚደንት ባሻር ኣልኣሳድ ዝምራሕ መንግስቲ ሶርያ ከምእትድግፍ ድሕሪ ምርግጋጻ፣ ምስታ ንተቓወምቲ ባሻር ኣልኣሳድ እትድግፍ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ዲፕሎማስያዊ ምስሕሓብ ኣትያ ምህላዋ ዝፍለጥ’ዩ።
ክልቲኤን ሃገራት ብጉዳይ ሶርያ ድሕሪ ምስሕሓበን፣ ስዑዲ ዓረብ ንግብጺ እትህባ ዝነበረት ናይ ነዳዲን ካልእን ሓገዛት ጠቕሊላ ደው ኣቢላቶ።
እዚ ድማ ነታ፣ ግብጺ ንተቓወምቲ ኢትዮጵያ ብፍላይ ከኣ ንተቓወምቲ ኦሮሞ እትድግፍ’ያ እናበላት እትኸሳ ኢትዮጵያ ዓቢ ሩፍታ ኮይኑ ምህላዉ ተንተንቲ የረድኡ።
ዑደት ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ናብ ስዑዲ ዓረብ’ውን ኣብዚ ነጥቢ’ዚ ዘተኮረ ምንባሩ ይግለጽ።
ብዘይካ’ዚ’ውን፣ እቲ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተኻየደ ዑደት፣ ነቲ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ብጉዳይ የመን ምስ ኤርትራ ዝገብርኦ ዘለዋ ወትሃደራዊ ምትሕግጋዝ ኣብ ኢትዮጵያን ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ክፈጥሮ ዝኽእል ስግኣትን ዘተኮረ ምንባሩ ብዝርዝር ምግላጹ ይዝከር።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ኣብ ግብጺ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ይፍጽም ኣሎ።
እቲ ፕረዚደንት ምስ ግብጻዊ መዘንኡ ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲ ብምርኻብ፣ ኣብ ህሉው ዝምድና ግብጽን ኢትዮጵያን፣ ህሉው ኩነታት ስዑዲ ዓረብን የመንን ክዝቲ ምዃኑ ማዕከናት ዜና ዓረብ ይጠቕሳ።
ክቡራት ተኸታተልቲ ሬድዮ ኤረና፣ ብዛዕባ ርክብ ፕረዚደንታት ኤርትራን ግብጽን ብዝምልከት ዜና ኣብ ናይ ጽባሕ ትሕዝቶና ብሰፊሑ ክቀርብ’ዩ።
=====================


text:
ብምሉኡ ህዝቢ ኣብ ስራሕ ይዋፈር
ብዝተኻእለ መጠን ዝበዝሐ ሰብ ኣብ ስራሕ ክዋፈር ሓደ ዕላማ እዩ። ኣብ ኖርወይ ሽቕለት ኣልቦነት ብተዘማዲ ትሑት እዩ። ብዛዕባ ሽቕለት ኣልቦነት ኣብ ወብሳይት ናይ ሃገራዊ ቤት ጽሕፈት ስታቲስቲክስ ከተንብብ ትኽእል፣
Se SSBs nettside om Arbeidsledighet.
መንግስቲ ኖርወይ ዓመታዊ ስራሕ ንምዕቃብ ወይ ንምፍጣር ኣብ ስጉምትታት ምትእትታው ብዙሕ ወጻኢታት ይጥቀም። ኣብዚ ገለ ኣብነታት ከምዚ ዓይነት ስጉምትታት እንሀለ፣
- ንገለ እዋን ኣብ ጸገም ዝርከባ ትካላት መንግስቲ ቁጠባዊ ደገፍ ክገብረለን ይኽእል፣ ምእንታን እቲ ትካል ካብ ምዕጻው ወይ ሰራሕተኛታት ምንካይ ክድሕን።
- ሰብ መዚ ኣታዊ ህዝቢ ክጸልዉ ይኽእሉ እዮም ብዘተ ደሞዝን ብፖሊሲታት ወለድን።
- መንግስቲ ንትካላት ግብርታትን ቀረጽን ከጓድለለን ይኽእል።
- መንግስቲ ብዝሒ ሰራሕተኛታት ኣብ መንግስታዊ ጽላት ክጸልዎ ይኽእል። ሎሚ ኣብዚ ጽላት ከባቢ 750 000 ሰባት ይሰርሑ።
- ናይ ስራሕ ግዜ ምንካይ ወይ ዕድመ ጦሮታ ምንካይ ውን ይከኣል እዩ።
ናቭ
ብመገዲ ናቭ ኣብ ዕዳጋ ስራሕ ዝዓለመ ኮርሳት መንግስቲ ብዙሕ ገንዘብ እዩ ዝጥቀም። እዚ ኮርሳት ተሳተፍቲ ኣብ ስራሕ ክዋፈሩ ምሕጋዝ እዩ ዕላማኡ።
ከም ተወሳኺ ተሳተፍቲ ገንዘብ ግዜ ሽቕለት ኣልቦነት ወይ ውልቃቂ ደገፍ ይወሃቦም ኣብ ከምዚ ዓይነት ኮርሳት ክሳተፉ ከለዉ። ናቭ ውን ደሞዝ ብከፊል ክኸፍለካ ይኽእል። እዚ ማለት ንገለ እዋን ምስ ሓደ ወሃቢ ስራሕ ደሞዝ ተማቒሎም ይኸፍሉ፡ እቲ ደላዪ ስራሕ ንግዜኡ ወይ ከም ቀዋሚ ሰራሕተኛ ከቑጽር ዝኽእል እንተደኣኮይኑ።
ንሰብ ዘሳትፍ ስራሕ ዓለም( ኢኣ-ኣቭታለን) ኣብ ዝብል ውዕል ናቭ ምስ ብዙሓት ወሃብቲ ስራሕ ይተሓባበር።
ገለ ካብቲ ዕላማታት ናይዚ ውዕል
- መንግስቲን ወሃቢ ስራሕን ንካብ ስራሕ ዓለም ብሕማም ምኽንያት ነዊሕ ዝተፈለዩ ናብ ስራሕ ክምለሱ ከቕልሉሎም።
- መንግስቲን ወሃቢ ስራሕን ንስንኩላን ባይታ ከጣጥሑ ምእንታን ስራሕ ምውፋር ክቐለሎም።
- ኣረጋውያን ሰራሕተኛታት ዝነውሐ ኣብ ስራሕ ክጸንሑ።
ኩሎም ሓደሽቲ ስደተኛታት ኣብ ኖርወይ ኣብ ኢንትሮዳክሽንፕሮግራም በቲ ዝቕመጡሉ ኮሙነ ክሳተፉ ይሕተቱ እዮም።ኣብዚ ኢንትሮዳክሽን ፕሮግራም ዝሳተፉ ከኣ፣ ነጻ ትምህርቲ ኖርሽክን ኣፍልጦ ሕብረተሰብን ይወሃቦም። እዚ ፕሮግራም ኣብ ዝኸደሉ ግዜ ከኣ ብዙሓት ኣብ ልምምድ ቋንቋ ወይ ልምምድ ስራሕ ኣብ ዝተፈላለዩ ትካላት ይሳተፉ እዮም።ዕላማ ኢንትሮዳክሽንፕሮግራም ተሳታፋይ ኣብ ስራሕ ንኽዋፈር ወይ ትምህርቲ ንኽቕጽል ብቕዓት ከምዝድልብ ምግባር እዩ። ኢንትሮዳክሽንፕሮግራም መብዛሕትኡ ግዜ 2 ዓመት እዩ ዝወስድ ስሩዕ ግዜ ተኸቲሉ፣ ተሳተፍቲ ከኣ መሳተፊ ደገፍ ኢንትሮዳክሽን ይወሃቦም እዩ።
ንነዊሕ ግዜ ብዘይ ስራሕ ዝጸንሑ ሰባት፣ እሞ ኸኣ ግድን ቁጠባዊ ሓገዝ ዘድልዮም፣ ብመገዲ ናቭ ኣብ ብቕዓት ዘደልብ ፕሮግራም ክሳተፉ ዕድል ክወሃቦም ይኽእል።ብቕዓት ዘደልብ ፕሮግራም ንነፍስወከፍ ሰብ ምስ ዓቕሙ ዝኸይድ ትምህርቲን ልምምድ ስራሕን ይወሃቦ፣ ምእንታን ብዝቐለለ ኣብ ስራሕ ክዋፈር። እዚ ብቕዓት ዘደልብ ፕሮግራም ንዓመት እዩ ዝጸንሕ ብስሩዕ እንተተኸቲሉ፣ ተሳተፍቲ ከኣ ናይ መደለቢ ብቕዓት ደገፍ ይወሃቦም እዩ።
ትካላት ንተወሳኺ ትምህርቲ ምንባብ፣ምጽሓፍ፣ቁጽሪን ኮምፕዩተርን ዘድልዮም ሰራሕተኛታት ኮርሳት ንምሃብ ቁጠባዊ ሓገዝ ክረኽባ ይኽእላ። ከምዚ ምግባር ሰራሕተኛታት ስርሖም ንኽዕቅቡን ካልእ ስራሕ ንኸናድዩ ብቕዓት ክድልቡ ይኽእሉ።


text:
ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዝካየድ ዘሎ ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት ሎሚ እውን ኣብ ገለ ከተማታት ከምዝቕፀለ ይግለፅ ኣሎ።ኣብ ዞባ ቦረና ኣብ መንጎ ሓይልታት መንግስትን ነበርትን ብዝተኻየደ ግጭት ኣርባዕተ ሰባት ምሟቶምን ካልኦት 18 ምቑሳሎምን ተጠቒሱ’ሎ።
ኣብ ዞባ ምዕራብ ሸዋ ከተማ ወሊሶ ድማ ናይ ፖለቲካ እሱራት ክፍትሑን ካልኦት ሕቶታትን ዝሓዙ ነበርቲ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ምክያዶም ተሓቢሩ።
ትማሊ ዝተላዕለ ተቓሞታት ሎሚ`ውን ቀጺሉ ካብ ዝወዓለለን ከተማታት ሓንቲ ሻሸመኔ`ያ። ህዝቢ`ታ ከተማ ነቶም ትማሊ ዝሞቱ ንምቕባር ኣብ ዝወጻሉ እዋን ኣእዳዉ ኣጣሚሩ ዶር መረራ ጊዲና ይፈትሑልናን ካልኦት ዝተፈላለዩ መልእኽትታትን የመሓላልፍ ከም ዝነበሩ ነበርቲ ንቪኦኤ ሓቢሮም። "እህወደግ ኣኺልካና ኢኻ፡ ኢህወደግ ኣኺልካና፡ ኣኺልካና"
ብዝተኣሳሰረ ዜና ናይ ኦሮሚያ ገዛኢ ፓርቲ ኦህዴው ሎሚ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ኣብ ዝተፈላለዩ ከተማታት ብዝተኻየዱ ሰልፍታት ንዝጠፍአ ህይወትን ኣብ ንብረት ብዘጋጠመ ጉድኣትን ሓዘን ከምዝተሰምዖ ኣፍሊጡ’ሎ።
ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ማእኸላይ ኮሚቴ ኦሄዴው ዶ/ር ኣብዪ ኣሕመድ ዝተሰምዖም ዓብዪ ሓዘን ብምግላፅ ኣብ ሻሸመኔን ዞባ ምዕራብ ሃረርጌን ጉድኣት ዘብፅሑ ኣካላት ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ምውዓሎም ንመራኸቢ ብዙሃን መንግስቲ ገሊፆም ኣለው።
ካልእ ንቪኦኤ ዝተዛረበ ወሃቢ-ቃል ኦሮምያ ኣዲሱ ኣረጋ፡ ኣብ ሻሸመኔን ካልኦት ኸተማታትን ብሓይልታት ጸጥታ ዝተቐትሉ 8 ምብጽሖም ብምግላጽ፡ ተሓተቲ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ከምዝኣተዉ ገሊጹ`ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኤርትራ ናብ ኣል-ሸባብ ብነፈርቲ ኣፅዋር ኣቀቢላ ዝብል ዘይተረጋገፀ ሓበሬታ ዝሓለፈ ሰሙን ከምዝተፈነወ ዝዝከር‘ዩ።ብመሰረት‘ዚ ምንስቲር ወፃኢ ኬንያ ንኣብ ኬንያ ኣምባሳደር ኤርትራ ፀዊዖም ከምዘዘራረቡ‘ውን ተገሊፁ ነይሩ።ተወሳኺ መብርሂ ንምርካብ በትረ ስልጣን ንኣምባሳደር በየነ ርእሶም ኣዘራሪቡ ዘዳለዎ ሪፖርት ኣሎ።
ኣምባሳደር በየነ ኣብ ዘረብኡ፣ምንስቲር ወፃኢ ኬንያ ሞሰስ ዋታንጉላ ኤርትራ ብዛዕባ‘ቲ ዝዝረበሉ ዘሎ ፅዕነት ኣፅዋር ናብ ኣል-ሸባብ ዘእምን መልሲ እንተዘይሂባትሉ ንዘሎ ዲፕሎማስያዊ ርክብ ዳግም ክንግምሞን ክሳብ ምቁራፅ ዲፕሎማስያዊ ርክብ ክንበፅሕ ንኽእል ኢና ኣይበሉን ይብል።
ብዘይካ‘ዚ ከም ኤርትራ ዝኣምሰላ ሃገራት፣ነቲ ብዝረቀቀ ሳተላይት ሓለዋ ዝግበረሉ ዞባ ብስውር ሓሊፋ ናብ ሶማልያ ብነፋሪት ክተስግር ዓቅሚ የብላን ይብል።
ናይ‘ቲ ንሱ ”ጠቀነ” ዝበሎ ክሲ መንግስቲ ኬንያ ድማ ኢትዮዽያ ምኻና ይገልፅ።
ኤርትራ ናብ ኣል-ሸባብ ኣፅዋራት ብነፋሪት ኣየቐበለትን ኢሎም ኣምባሳደር በየነ ርእሶም
- በትረ ስልጣን
ንመግለፂ ምኒስትር ወፃኢ ኬንያ ዝተባሃለ'ውን መልሲ ሂቦም
ኤርትራ ናብ ኣል-ሸባብ ብነፈርቲ ኣፅዋር ኣቀቢላ ዝብል ዘይተረጋገፀ ሓበሬታ ዝሓለፈ ሰሙን ከምዝተፈነወ ዝዝከር‘ዩ።ብመሰረት‘ዚ ምንስቲር ወፃኢ ኬንያ ንኣብ ኬንያ ኣምባሳደር ኤርትራ ፀዊዖም ከምዘዘራረቡ‘ውን ተገሊፁ ነይሩ።ተወሳኺ መብርሂ ንምርካብ በትረ ስልጣን ንኣምባሳደር በየነ ርእሶም ኣዘራሪቡ ዘዳለዎ ሪፖርት ኣሎ።


text:
ኢትዮጵያ ኣጋጢሞምዋ ዘለው ፈተናታት ብህፁፅ ግዜ ኣዋጅ ዝፍትሑ ከምዘይኮኑ ኣሜሪካ ስግኣታ ትገልፅ።
ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኤምባሲ ኣሜሪካ ዘውፅኦ መግለፂ መበገሲ ብምግባር ወኪል ድምጺ ኣሜሪካ ንወሃቢ ቃል ኒኮላስ ባርነት ኣዘራሪቡ ዝልኣኾ ጸብጻብ ኣመሪካ ነቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘውጽኦ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ኣይተሰማማዓትሉን። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኤምባሲ ኣመሪካ ነቲ ኣዋጅብተሪር ንቃወሞ ኢሉ`ሎ።
“ኢትዮጵያ ኣጋጢሞማ ዘለዉ ፈተናታት ብዝሓሸ ዝፍትሑ፡ ብናይ`ቲ ሕብረተሰብ ምሉእ ተሳትፎ፡ ብናይ ኩሎም ኣረኣእያታትን ኣተሓሳስባታትን`ዩ። ሰባት ብግልጽን ሃናጺ ብዝኾነን ሓሳቦምዝገልጽሉ ምሕደራ ዝሓትት`ዩ። ነዚ ኣብ ህጹጽ ኣዋጅ ምእታው ኣጸጋሚ`ዩ።”
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብወገኑ፡ ነቶም ጸገማት ብዝተፈላለየ መንገድታት ንምፍታሕ ከምዝፈተነ ብምግላጽ፡እንተኾነ እቲ ኩነታት ካብ ምምሕያሽ “ኩነታት ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናተቐያየሩ እቲ ጸገም ከምዝቐጸለ ኢና ክንርኢ ክኢልና” ይብል።


text:
ምንስትር‘ቲ ቤት ዕዮ ኣቶ ረድዋን ኣሕመድ ሎሚ ምሸት ንሚድያታት‘ታ ሃገር ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ፣ሓይልታት ጥፍኣት ናይ ዝበልዎም ሓይልታት ዕላማ ብሓደ መዳዮ ክፈሽሎም ከሎ ብካልእ መንገዲ ምቅፃሎም ዘይተርፍ‘ዩ፣ካብ ወፃኢ እናሰልጠኑ ዘዋፍርዎም ክታሓዙ ከለው፣በቶም ካብ ውሽጢ ዘለው ክጥቀሙ’ዮም ዝሰርሑ ኢሎም።
ህዝቢ በቲ ዝስማዕ ዘሎ መጠንቀቂ መግለፂ ከይተደሰናበደ ዕለታዊ ናብርኡ ክገብር ዘዘኻኸሩ ኣቶ ሬድዋን፣ኣብ ክንድኡ ምስ ሓይልታት ፀጥታ ተሓባባሩ ንከባቢኡ ክሕሉ ፀዊዖም።
ንሶም ኣብ ዘረበኦም ”ሰባት ዕለታዊ ናብረኦም ክርስዑ፣ክደናበሩን ክሽበሩን ኣይኮነን ዕላምኡ።ኣብ ክንድኡ ከባቢኦም ክሕልው፣ካብ ንቡር ነገር ሕልፍ ዝበለ ኩነታት ከጓንፎም ከሎ ሸለል ኢሎም ንከይሓልፍዎ ንምዝኽኻር‘ዩ። ኩላትና በዚ መንፈስ‘ዚ ብንቅሓት እንተተንቀሳቂስና፣ሓይልታት ጥፍኣት ዕድል ኣይረኽቡን ንምባል እዩ ተደልዩ” ኢሎም።
ሽበራዊ መጥቃዕቲ ይዳለው ዘሎ ብመንግስቲ ኤርትራን ብኣል-ሸባብን‘ዩ ክብል ኣገልግሎት ሃገራዊ ስለያን ፈደራላዊ ፖሊስን ትማሊ ምግላፆም ዝዝከር‘ዩ ይብል እስክንድር ፍሬው ዝላኣኾ ሪፖርት።


text:
ናይ ኣምሓራን ትግራይን ህዝብታት ዝተዋለዱን ዝተኣሳሰሩን ብምዃኖም ብናይ እዋኑ ወረ ከይተደናገሩ ኣብ ዘላቒ ምትእስሳሮም ጠመተ ክህቡ ኣለዎም ኢሉ ምንቅስቓስ ዴሞክራሲያዊ ሓይሊ ኣምሓራ ዝተብሃለ ውድብ።
እቲ ፓርቲ ኣብ ዝሃቦ መግለፂ ሎሚ ኢትዮጵያ ካብ ውሽጥን ወፃእን ዝገጠማ ፈተና ንምምካት ህዝብታት ብሓድነት ጠጠው ክብሉ ይግባእ ኢሉ ኣሎ።ብመስመር ’’ፀረ ኣምሓራን ፀረ ኢትዮጵያን’’ ሃገር ንምፍራስ ንዝመፁ ዝበሎም ሓይልታት ንምቅላስ ድልዊ እዩ ኢሎም ናይቲ ውድብ ናይ ምርጫ ኣተሓባባሪ ኣቶ ምርጫw ስንሻው።ብፍላይ ድማ ሎም ቅነ ህወሓት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኣምሓራ ዝኣወጆ ዝበሎ ኵናት ንምምካት ኣብ ጎኒ መንግስቲ ጠጠው ንምምባል ከምዝተዳለወ ሓቢሩ ይብል ፀብፃብ ኣስቴር ምስጋናው ካብ ባህርዳር።
‘’ወልቃይት ፣ ፀገዴን ራያን ደጊምካ ብሓይሊ ንምውሳድ ዝግበር ምንቅስቃስ ብወገን ህዝቢ ክልል ኣምሓራ ተቀባልነት የብሉን’’ክብሉ ኣመሓዳሪ ክልል ኣምሓራ ኣገኘሁ ተሻገር ትማሊ ምዝራቦም ይዝከር።
ንመቐለን ንብርክት ዝበሉ ከባቢታት ትግራን መሊሶም ዝተቖፃፃሩ ሓይልታት ትግራይ ብክልል ኣምሓራ ብሓይሊ ዝተወሰዱ ምዕራብን ደቡብን ትግራይ ናብ ክልል ትግራይ ክሳብ ዝምለሱ ኵናት ጠጠው ኣይነብልን ምባሎም ይዝከር።


text:
ዜጋታት ኤርትራ ብዝተፈላለየ ምግሃሳት ሰብኣዊ መሰላት ብቀጻሊ ይሳቐዩ’ለው ክብላ ገሊጸን።
ኤርትራ ብወገና እቲ ሓድሽ ጸብጻብ’ተን ፍልይቲ ራፖርተር ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ዝገበረቶ ሓያለ ዑደትን አንጻር ኤርትራ ፍሉይ አጀንዳ ካብ ዘለዎም አብ ዝረከበቶ ሓበሬታ ዝተመርኮሰ’ዩ ክትብል መሊሳ’ላ።
ፍልይቲ ራፖርተር ንሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ሺላ ኪትሩት ኣብቲ ሓድሽ ንቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ዘቕረብኦ ጸብጻብ ዜጋታት ኤርትራ ብቀጻሊ ብዘይ ምክንያት ማእሰርቲ፡ መሰል ምብጻሕ እሱራት ኮነ ግዱድ ሓለዋት ምጥፋእ ባርነት ዝምጥን ሃገራዊ ኣገልግሎት ይሳቀዩ ኣለው ኢለን።
ንሰን ክሳብ’ዛ ዕለት መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ብኮሚሽን መርማሪ ክንዲ ገበናት ጸረ ሰብ ኣዊነት ከምዝኸውን ዝተገልጸ ቀጻሊ ምግሃሳት ሰብኣዊ መሰላት ደው ንምባል ጻዕሪ ከም ዘይገበረ ክገልጽ ከለኹ እጉሂ ክብላ’ውን ተዛሪበን።
ኤርትራ ንምክባር ንሰብኣዊ መሰላት ተባዕ ስጉምቲ ክትወስደሉ ዝግባእ ጊዜ ካብ ዝግብኦ ሓሊፉ’ዩ ዝበላ ሺላ ኩትሩት እቲ መንግስቲ ካብ ዝአተዎ ቃል’ውን ዋላ ሓደ ኣይፈጸመን ኢለን።
ሰበ ስልጣን ካብ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ዓመታት ክብልዎ ዝጸንሓ ጣቛ መደረ ሰጊሮም ክኸዱ ጸዊዓን።
መንግስቲ ኤርትራ ብመሰረት ውዕላት ሰብኣዊ መሰላት ግዴትኡ ክፍጸም አለዋ ክብላ’ውን ሺላ ኪትሩት ኣብ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ዘቕረብኦ ሪፖርት ተዛሪበን።
ኣብቲ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ምላሽ መንግስቶም ዝሃቡ ናይ ኤርትራ አምባሳደር ተስፋ ሚካኤል ገራህቱ እዚ ናይ ሺላ ኪትሩት ሓድሽ ጸብጻብ ከምቶም ዝሓለፉ ሓያለ ናብ ኢትዮጵያ ዝገበረቶ ዑደትን አንጻር ኤርትራ ጎዳኢ አጀንዳ ካብ ዘለዎምን መሰረት ዝገበረ’ዩ ኢሎም። ክዝኸር ዘለዎ ኸአ ኢትዮጵያ ኣንጻር ኤርትራ ናይ ውግእ መርገጺ ዘለዋ ጥራይ ዘይኾነስ ኣብ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ተቃውሞ ልዕሊ 800 ሰላማዊያን ሰባት ዝቐተለን ካልኦት 26 ሽሕ ዝአሰረትን ኣብ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ትርኸብ ሃገር’ያ ኢሎም።


text:
Radio Erena: 15 December 2019
ብህዝባዊ ናዕቢ ካብ ስልጣኑ ዝተኣልየ ዑመር ኣልበሽር፣ ብብልሽውና ናይ ዝተኸሰሰሉ ጉዳይ፣ ናይ ክልተ ዓመት ማእሰርቲ ተፈሪዱ።
ኣልበሽር ሕጊ እታ ሃገር ዘየፍቅዶ ናይ ወጻኢ ባጤራ ኣብ ገዝኡ ምቕማጡን፣ ብውልቁ ክጥቀመሉ ምጽንሑን፣ ቀዳማይ ካብቲ ቀሪቡሉ ዘሎ ተኸታታሊ ክስታት ሓደ እዩ።
ነቲ ጉዳይ ክከታተል ዝጸንሐ ላዕለዋይ ዳኛ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ኣልበሽር ሒዙዎ ዝተረኽበ ናይ ወጻኢ ባጤራ ክህገር፣ ንሱ ከኣ ንክልተ ዓመታት ብጽኑዕ ክእሰር ፍርዱ ከምዝሃበ ገሊጹ።
ኣብቲ ዝቕጽል ተኸታታሊ ክስታት፣ ማለት፣ ቅትለት ሰልፈኛታት፣ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት፣ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ኣብ ዳርፉር፣ እምባታት ኑባን ብሉ ናይልን፣ ዓመጽ ኣብ ልዕሊ ደቀንስትዮ፣ ምስቓይን መግረፍትን፣ ምስዋር ዜጋታትን ዝኣመሰሉ ካልኦትን ገበነኛ ኮይኑ እንተተረኺቡ፣ ክሳብ ናይ ሞት ዝበጽሕ ፍርዲ ክብየነሉ ምዃኑ፣ ክኢልታት ሕጊ እታ ሃገር ይገልጹ።
ጠበቓታት ኣልበሽር፣ እቲ ዝተዋህበ ብይን፣ ፖለቲካዊ ደኣ’ምበር ፍትሓዊ ኣይኮነን ብምባል ተቓውሞኦም ንምግላጽ፣ መስርሕ ፍርዲ ከይተዛዘመ ካብቲ ኣዳራሽ ከምዝወጹ፣ ማዕከናት ዜና ሱዳን ሓቢረን። ድሮ ናይ ይግባይ ጥርዓን ኣቕሪቦም ምህላዎም እውን ይግለጽ።
==================


text:
ኅዳር፳፱–ዕረፍቱ ለቅዱስ ጴጥሮስ ተፍጻሜተ ሰማዕት
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሓዱ ኣምላክ ኣሜን።
ኣብኡ ቴዎድሮስ ይበሃል፡ ሊቀ ካህናት ነበረ። ኣዲኡ ከኣ ሶፍያ ትበሃል። ኣዲኡ ኣብ ናይ ሊቀ ሓዋርያት ቅዱስ ጴጥሮስን ብርሃን ዓለም ዝተሰምየ ቅዱስ ጳውሎስን ቤተ ክርስቲያን ከይዳ ክትጽሊ ከላ ካብቲ ስእሎም “ናይ እግዚኣብሔር ሕሩይ ዝኾነ ወዲ ክትወልዲ ኢኺ ስሙ ከኣ ጴጥሮስ ኢልኪ ስመይዮ” ዝብል ድምጺ ሰምዐት። ብድሕሪዚ ሕጻን ወዲ ወለደት እሞ ከምቲ ዝተነግራ ከኣ “ጴጥሮስ” ክትብል ሰመየቶ። ብመንፈሳዊ መገዲ፡ ንእግዚኣብሔር ዘግልግል ኮይኑ ድማ ዓበየ። ናይ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ትምህርቲ ክመሃር ድማ ናብቲ ኣብቲ ግዜ እቲ ሊቀጳጳሳት ዝነበረ ኣባ ሳሙኤል ኣረከብዎ። ኣባ ኣሳሙኤል ድማ ናይ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ትምህርቲ ሚሂሮም ክሳዕ ማዕርገ ቅስና ኣብጽሕዎ። እንሆ ቅድሚ ሞቶም “ካባይ ቀጺሉ ዝሽየም ንሱ ኢዩ” ኢሎም ስለ ዝነበሩ ድማ እግዚኣብሔር ከም ቃሎም መሰረት ናይ መንበረ ማርቆስ መበል 18 ሊቀ ጳጳሳት ኮይኑ ተሸመ።
ምስኡ አኪላስ፡ እለእስክንድሮስ፡ ኣርዮስ ዝኣመሰሉ ደቂ መዛሙርቲ ነበርዎ። ታሪኾም ንምልዓል ድኣ እምበር ደቂ መዛሙርቱስ ንሳቶም ጥራሕ ኣይነበሩን። ኣርዮስ ዓዱ ሊብያ ኢዩ ኣብ ግብጺ መጺኡ ከኣ ናይ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ትምህርቲ ይመሃር ነይሩ። ሓደ ግዜ ናብ ቤተ መጻሕፍቲ ኣትዩ ጥበበኛ ሰሎሞን ካብ ዝጸሓፎ መጽሓፍ ከንብብ ከሎ “ትቤ ጥበብ ፈጠረኒ ኣብ ከመ እኩን መቅድመ ኩሉ ተግባሩ”(ምሳሌ፰፡፳፪/8፡22) ዝብል ቃል ረኸበ። ስለ ናይ ወልደ እግዚኣብሔር ኢየሱስ ክርስቶስ ኣምላኽነት ይጠራጠር ስለ ዝነበረ፡ “ጥበብ ዝተባህለ ወልድ ኢዩ ስለዚ ወልድ ናይ ኣብ ፍጡር/ሎቱ ስብሓት/ ኢዩ” እንዳ በለ ክምህርን ክከራኸርን ጀመረ። እዚ ጉዳይ እዚ ኣብ ሊቀጳጳሳት ጴጥሮስ በጽሐ ንኣርዮስ ጸዊዑ ከኣ ኣዘራረቦ እንሆ “ገዲፈዮ ኣለኹ” ኢሉ ከደ። እንተኾነ ግን እቲ ኣብ ልቡ ዝነበረ ምንፍቕናዊ ትምህርቱ ክገድፎ ኣይተራእየን እኳ ድኣ ኣብ ዝኸዱ ኩሉ “ወልድ ፍጡር/ሎቱ ስብሓት/ ኢዩ” እንዳ በለ ዘይመጽሓፍ ቅዱሳዊ ትምህርቲ ምምሃር ቀጸሎ። ብዙሕ ግዜ ተመኺሩ ምስማዕ ስለ ዝኣበየ ሊቀ ጳጳሳት ጴጥሮስ ንክህነቱ ስዒሩ ኣሰሮ ብድሕሪኡ ዝፈትሖ ከይርከብ ከኣ ነቶም ደቂ መዛሙርቲ ነገሮም።
ንጉስ ዲዮቅልጥያኖስ ንክርስቲያን ብጃምላ ብስሕለት ሴፍ ኣብ ዝቐትለሉ ዝነበረ ዘመን “እንሆ ንመዓልቲ ኣሽሓት ሰብት ይቕተሉ ኣለዉ እንተኾነ መሊሶም ከኣ ይበዝሑ ኣለዉ እዚ ከመይ ኢዩ፧ እንታይ ኢዩ ነገሩ፧” እንዳ በለ ክጭነቕ ጀመረ። ኣማኸርቱ ድማ “ንስኻ ሽሕ ክልተ ሽሕ ዝኾኑ ክርስቲያን ቀቲልካ ክትውዕል ከለኻ ክልተ ሽሕ ኣእሚኑ፡ ኣጠሚቑ ዝውዕል መምህር ኣለዎም” ክብሉ ተዛረብዎ። ንሱ ድማ “መን’ዩ” ክብል ሓተቶም። ናይ እስክንድርያ ሊቀ ጳጳሳት ጴጥሮስ ኢዩ ክብሉ ድማ መለሱ። እንሆ ቅተልዎ ኢሉ ሰራዊት ለኣኸ።
ነዚ ዝሰምዐ ኣርዮስ ንአኪላስን ንእለእስክንድሮስን ምስ መምህረይ ጴጥሮስ ኣተዓርቑኒ” በሎም። ንሳቶም ድማ ናብ ሊቀ ጳጳሳት ጴጥሮስ ከይዶም “ክቡር ኣቦና ተጣዒሰ ኢየ ኩሉ ገዲፈዮ ኣለኹ ይብል ኣሎ እሞ መሓርዎ፡ ፍትሕዎ” እንዳ በሉ ናብ ሊቀጳጳሳት ቀረቡ። ” እምበኣር ተጣዒሰ ኢየ ንዝብለ እትብሎ ነገር የለን እንተኾነ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ክንዘራረብ ቆጸሮ ንሓዝ” ኢሎም መዓልቲ ቆጺሮም ኣፋነዎም። በታ ለይቲ እቲኣ ክብሪ ንዕኡ ይኹን ኣምላኽናን ጎይታናን ኢየሱስ ክርስቶስ በኣምሳለ ሕጻን ኮይኑ ዝተቐደደ ልብሲ ለቢሱ ርእሱ ሒዙ ክሓዝን ንሊቀ ጳጳሳት ጴጥሮስ ተራእዮ። ጎይታ ምዃኑ ፈሊጡ “ኦ! ጎይታ መኑ ሠጠጣ ለልብስከ— ጎይታይ ንክዳንካ መን ቀደዶ” ክብል ሓተቶ። “ኣርዮስ ቀዲዶ ካብ ካብ ናይ ባህሪይ ኣቦይ ካብ ኣብ ካብ ናይ ባህርይ ሕይወተይ ካብ መንፈስ ቅዱስ ፈለየኒ ወእምኔሁ ተዐቀብ ዘይምለስ መናፍቕ ኢዩ እሞ ካብ ውግዘቱ ከይትፈትሖ” ክብል ተዛረቦ፡ ካብዚ ቀጺሉ ብዛዕባ እቲ ክሳዕ ምጽኣቱ ዝኸውን ኩሉ ነገሮ።
ዝሓዝዎ ቆጸራ ምስ ኣኸለ አኪላስን እለእስክንድሮስን ንኣርዮስ ሒዘሞ ናብ ሊቀ ጳጳሳት መጹ፡ ኣርዮስ ሓደ እግሩ ኣብ ውሽጢ ቤት ሓደ እግሩ ድማ ኣብ ደጌ ጌና ናብ ውሽጢ ከይኣተወ “ውጉዝ ኣርዮስ በሰማይ ወበምድር” ኢሉ ወገዞ ብኡ ንብኡ ከኣ በሪሩ ከደ፡ ነዚ ዝረኣዩ አኪላስን እለእስክንድሮስን ደንጊጾም ጠጠው በሉ። “ደቀየ ንምንታይ ደንገጽኩም፡ እንታይ’ከ የደንግጸኩም፧” ክብል ተዛረቦም። “ንሕና ካብ ስሕተቱ ተመሊሱ ምሳኹም ክዕረቕ ካብ ውግዘቱ ክፍታሕ ኣምጺእናዮ ድኣ እንታይ ኮይና ዘይንስብድ” ክብሉ መለሱ። ፍቓድ ኣምላኽ ክትፍጽሙ ይግባእ ኢዩ፡ ኣነ መዓልቲ ዕረፍተይ ኣኺሉ ኢዩ እንሆ ከኣ ኣኪላስ ብድሕረይ ክሽየም ኢዩ እንተኾነ ንሱ’ውን እንተኾነ ብውዳሴ ኮንቱ ተጠሊፉ፡ ብፈታዊኡ ብፍቕሪ ኣርዮስ ተደናጊሩ ንኣርዮስ ካብ ውግዘቱ ክፈትሖ ናብ ሽመቱ ከኣ ክመልሶ ኢዩ፡ ብኸምዚ ከኣ ቀልጢፉ ክቕዘፍ ኢዩ። ብድሕሪ አክሊሳ እለእስክንድሮስ ክሽየም ኢዩ፡ ኣብ ዘመኑ ዓቢ ጉባኤ ክኸውን ኢዩ፡ ሕፍረት ኣርዮስ ከኣ ሽዑ ክቕላዕ ኢዩ” ክብል እቲ ካብ ኣምላኽ ዝተገልጸሉ ቃል ነገሮም።
ብድሕሪ’ዚ ዲዮቅልጥያኖስ ዝለኣኾም ወተሃደራት ናብቲ ዝነበሮ ቦታ መጹ። ምእመናን ኣዚዮም የፍቅርዎ ስለ ዝነበሩ ለይትን ቀትርን ንሊቀ ጳጳሳት ጴጥሮስ ይሕልውዎ ነበሩ። ብኣይ ምኽንያት ብኾንቱ ደም ክፈስስ የብሉን ብምባል ኣብቲ መቓብር ናይ ቅዱስ ማርቆስ ከይዱ “ኦ! እግዚኦ ርስያ ለዛቲ ደምየ ተፍጻሜተ ደመ ኩሎሙ ሰማዕተ አንጾኪያ” እንዳ በለ ክጽ ጀመረ። እዚ ዝበለ ግን ብድሕሪኡ ስለ ወንጌል ክብሉ ሰማዕትነት ዝቕበሉ ከይህሉ ወይ’ውን ሰማዕታት ከይብሃሉ ንማለት ኣይኮነን። እንተኾነ በቲ ዘመን እቲ ዝነበረ መሪር መከራ ከቢድዎም ንኸይክሕዱ ካብ ዝብል ሓሳብ ኢዩ። ነቲ ዝበሎ ምላሽ ድማ “ኣሜን ይኩን በከመ ቃልከ” ዝብል ድምጺ ካብ ሰማይ ተሰምዐ።
በዚ ሰዓት እዚ ምእመናን ኣብ ቤት ኣእትዮም እንዳ ሓለውዎ ከለዎ፡ ንሳቶምደኺሞም ስለ ዝነበሩ እንሆ ክሳዱ ብመስኮት ኣስሊኩ ኣውጺኡ ነቶም ንክርስቲያን ዝስይፉ ዝነበሩ ናይ ንጉስ ዲዮቅልጥያኖስ ልኡዃት ሃቦም ንሳቶም ድማ ክሳዱ ሰየፍዎ። “አስሐወ ሎሙ ፊቃሮ ቅድስት ወመጠዎሙ ክሳዶ ክብርተ ለጋላት” ከም ዝብል።
ጸሎቱን በረኸትን ናይ ቅዱስ ጴጥሮስ ተፍጻሜተ ሰማዕት ምስ ኩላትና ይኹን። ኣሜን!!!
ወስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን።


text:
Radio Erena: 03 August 2020
ግብጺ፣ ኣብ ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ ወትሃደራዊ መዓስከር ንምኽፋት ትዳሎ ከምዘላ ተሓቢሩ።
እታ ሃገር ካብ ዝሓለፈ ዓመት ኣትሒዛ፣ ምስ ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ ዲፕሎማስያዊ ርክባታ ከተሐይል ድሕሪ ምጽንሓ’ዩ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ወትሃደራዊ መዓስከር ክትከፍት ከምእትኽል ብሰፊሑ ዝግለጽ ዘሎ።
ግብጺ፣ ኣብ ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ ወትሃደራዊ መዓስር ንምኽፋት ትውጥን ዘላ፣ ግብረ መልሲ ናይቲ ቱርኪ ኣብ ሶማል ዘለዋ ህላወ ኮይኑ፣ ኣብ ኢትዮጵያ’ውን ጸቕጢ ንምፍጣር ዝዓለም ምዃኑ ተንተንቲ የረዳኡ።
ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት፣ ላዕለዋይ ልኡኽ ግብጺ ኣብ ሶማሊላንድ ወግዓዊ ዑደት ብምክያድ፣ ምስ ፕረዚደንት ናይታ ርእሰ ምምሕዳር ሙሰ ቢሐ ከምዝዘተየ ተሓቢሩ።
ነዚ ስዒቡ ድማ ብሚኒስተር ፋይናንስ ዝምራሕ ልኡኽ ኢትዮጵያ ኣብታ ሃገር ተመሳሳሊ ዑደት ኣካይዱ።
ኢትዮጵያ፣ ግብጺ ኣብ ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ ከተቑሞ እትደሊ ዘላ ወትሃደራዊ መዓስከር ብዕምቆት ትከታተሎ ከምዘላ ኣፈኛ ሚኒስተሪ ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ብወግዒ ኣፍሊጡ’ዩ።
ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ፣ ብዘይካ’ዚ ምስ ሃገራት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ሃገራት ዓረብን እትገብሮ ዘላ ዲፕሎማስያዊን ወትሃደራዊ ርክባት፣ ምስ ታይዋን’ውን ዝምድና ምኽፋት ጀሚራ ትርከብ።
ንታይዋን ከም ሉኣላዊት ኣካላ እትርእያ ቻይና፣ ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ ንምዝርራብ፣ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ፣ ኣብ ሶማል ዝርከብ ኣምባሳደራ ናብ ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ ልኢኻቶ።
ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ፣ ድሕሪ ምብትታን ሶማል ኣብ 1991 ከም ናጻ ሃገር እኳ እንተኣወጀት፣ ኣህጉራዊ ተቐባልነት ኣይረኸበተን።
ይኹን’ምበር፣ ዝተፈላለየ ሃገራት ዓለም በብውልቀን ምስዛ ርእሰ ምምሕዳር ዲፕሎማስያዊ ይኹን ወትሃደራዊ ስምምዓት ከካይዳ ጸኒሐን’የን።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ፣ መራሕቲ ሶማልን ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድን ንምቅርራብ ዝዓለመ ዘተ ኣብ ጂቡቲ ከምዝተኻየደ ኣይርሳዕን።
===============


text:
Radio Erena: 17 May 2020
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ዑቕባ ንምሕታት ናብታ ሃገር ንዝኣተወ ፓይሎት ሓይሊ ኣየር ጂቡቲ፣ ብግዴት ናብ ዓዱ መሊስዎ።
እቲ ፎኣድ ዮሱፍ ዓሊ ዝተባህለ ኣባል ሓይሊ ኣየር ጂቡቲ፣ ብፕረዚደንት ዑመር ገለ ንዝምራሕ መንግስቲ ብምቛዋም ብ27 መጋቢት ናብ ኢትዮጵያ ድሕሪ ምእታው’ዩ ዑቕባ ሓቲቱ።
እቲ ናይ ሉተናንት ማዕረግ ዘለዎ ፓይሎት ድሕሪ ምህዳሙ፣ ንድስራቤቱ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ሒዝዎም ዝጸንሐ መንግስቲ ጂቡቲ፣ ኢትዮጵያ ከተረክቦ ክገብር ምጽንሑ ተገሊጹ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ድማ ነቲ ፓይሎት፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ፣ ናይ ኮረና መወሸቢ ማእከል ሒዝዎ ድሕሪ ምጽናሕ፣ ኣብ መፋቕር ወርሒ ሚያዝያ ብግዴታ ናብ ዓዱ ከምዝመለሶ ሬድዮ ፍራንስ ኢንተርናሽናል ኣረጋጊጻ።
እቲ ካብ ኢትዮጵያ ብግዴታ ዝተመልሰ ናይ ሉተናትን ማዕረግ ዘለዎ ፓይሎት ሓይሊ ኣየር ጂቡቲ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ‘ጋቦደ’ ኣብ ዝተባህለ ቤት ማእሰርቲ ከምዘሎን ስድራቤታቱን ጠበቓኡን ዝሓለፈ ሰሙን ክበጽሕዎ ከምዝኸኣሉን ተፈሊጡ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ምስ መንግስቲ ጂቡቲ ንዘለዎ ረብሓታት ንምኽሳብ ክብል፣ ኣህጉራዊ ሕግታት መሰል ስደተኛታትን ሓተቲ ዑቕባን ብምጥሓስ ነቲ ጂቡታዊ ፓይሎት ብግዴታ ናብ ዓዱ ምምላሱ፣ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ተቓውሞታቶም ይልእኩ ኣለዉ።
ብቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ዝምራሕ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ጉዳይ ኣተሓሕዛ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ብዝኽተሎ ዘሎ ፖሊስ’ውን ካብ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ነቐፌታ ይውሕዙ ከምዘሎ ዝፍለጥ’ዩ።
እቲ መንግስቲ፣ ካብ ኤርትራ ንዝመጹ ሓተቲ ዑቕባ፣ ፍሉይ ጉዳይ ዘለዎም እንተዘይኮይኖም ነቶም ካልኦት ይነጽግን፣ ኣብ ሕጻጽ ዝርከቡ ኣስታት 13 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት ድማ ናብተን ካልኦት ፋሕ ክብሉን ምእዛዙ ሓበሬታ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት የመልክት።
ስእሊ፣- ካብ ኣርካይቭስ ኢንተርነት
===============


text:
ኣህጉራዊ መዓልቲ ጸረ-ምኽንሻብ ደቂ ኣንስትዮ፡“ምኽንሻብ ደቂ ኣንስትዮ ከብቅዕ፡ፖለቲካዊ መርገጺና’ዩ!” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ብደረጃ ሃገር ሰሉስ 6 ለካቲት 2018 ኣብ ኣዳራሽ ሃገራዊ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ኣስመራ ተዘኪሩ።
ኣብ’ቲ ብሽርክነት ሚኒስትሪ ጥዕና፡ሚኒስትሪ ዕዮን ሰብኣዊ ድሕነትን፡ሃገራዊ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ(ሃማደኤ)፡ ዩኒሴፍን ኣህጉራዊ ማዕከን ህዝብን ዝተኻየደ ናይ ዝኽሪ መደብ፡ሚኒስተር ሚኒስትሪ ጥዕና ወ/ሮ ኣምና ኑርሑሰን ኣብዘስምዓቶ ቃል፡ብደረጃ ዓለም ምኽንሻብ ደቂ ኣንስትዮን ካልኦት ጎዳእቲ ልምድታትን ኣብ 2030 ዓ.ም ንምውጋድ ዝተሓንጸጸ መደብ ንምዕዋት፡ብደረጃ ሃገር ብሃማደኤ፡ ሚኒስትሪ ጥዕና፡ ሚኒስትሪ ዕዮን ሰብኣዊ ድሕነትን መሻርኽቲ ኣህጉራውያን ትካላትን ብምዃን 12 ዝአባላታ ቴክኒካዊ ኮሚቴ ቆይማ ብዕቱብ ይስረሓሉ ከምዘሎ ገሊጻ።
ወኪል ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ ሚስ ሱዛን ንጎንጊ ብወገና “6 ለካቲት ኣንጻር ምኽንሻብ ደቂ ኣንስትዮ ብሓባር ድምጽና ብዓውታ ነስምዓላ ዕለት’ያ”ኢላ።
ኣብ 2014 ዓ.ም ብደረጃ ሃገር ዝተኻየደ መጽናዕቲ፡ ምክንሻብ ደቂ ኣንስትዮ ትሕቲ 5 ዓመት ኣብ ዝርከባ ቆልዑ 6.9 ሚእታዊት ኣብ ትሕቲ 15 ዝዕድሚአን ኣዋልድ ከኣ 18.2 ሚእታዊት ከምዝኾነ ኣብቲ ዕለት ተገሊጹ።


text:
ናብ ሽወደን ተሰዲድካ ምምጻእ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 17 8 2018
ኣብዚ እዋን'ዚ፡ ሽወደን፡ ኣስታት 10 ሚልዮን ነበርቲ ኣሎዉዋ። ኣስታት 3.5 ሚልዮን ካብ'ዚኣቶም ኣብን ከባብን ናይ'ተን ሰለስተ ዓበይቲ ከተማታት፡ ማለት ስቶክሆልም፡ ዮተቦርን ማልመን ይነብሩ። 17% ወይ ከኣ ብቚጽሪ ኣስታት 1.7 ሚልዮን ዝኾኑ ካብ ነበርቲ ሽወደን፡ ኣብ ካልእ ሃገር ወይ ካብ ሽወደን ወጻኢ ዝተወልዱ እዮም።
ስእሊ፡ ፋንይ ሃንሶን፣ ከተማ ዮተቦርይ
ኣብ 20 ክፍለ ዘመን፡ ብዙሓት ሰባት ናብ ሽወደን ተሰዲዶም። ብዘይካ ገለ ገለ እዋናት ገዲፍካ፡ ሽወደን ካብ ካልኣይ ውግእ ዓለም ጀሚራ ካብ ዋሕዚ ስደተኛታት ዳርጋ ኣየዕረፈትን ክብሃል ይክኣል። እዚ ብስፍሕ ዝበለ መገዲ ክርአ እንከሎ፡ ካብ'ቶም ንሽወደን ገዲፎም ናብ ካልእ ሃገር ዝተሰዱ እቶም ካብ ካልእ ሃገር ናብ ሽወደን ተሰዲዶም ዝኣተዉ ይበዝሑ።
ኣብ 50ታትን 60ታታን፡ ሽወደን ናይ ሰብ ሓይሊ(ብዝሒ ጒልበት ሰብ) ኣድልዩዋ። ብዙሓት ሰባት ካብ ቀረባኣ፡ ማለት ጎረባብታን ከባቢኣን ሃገራት፡ ከም ጣልያን፡ ግሪኽ፡ ዩጎዝላቭያን ቱርክን መጺኦም።
ኣብ ሰማንያታት፡ ካብ ደቡብ ኣመሪካ፡ ኢራን፡ ኢራቕ፡ ሊባኖስ፡ ሶርያ፡ ቱርክን ኤርትራን፡ ኣብ ሽወደን ዑቕባ ሓቲቶም። ጸኒሖም ድማ፡ ካብ ሶማልን ምብራቕ ኤውሮጳን መጺኦም።
ኣብ 1999 ዓ/ም ኤውሮጳዊ ቤት ምኽሪ፡ ኩላተን ኣባላት ኤውሮጳዊ ሕብረት ዝኾና ሃገራት፡ ሓባራዊ ናይ ዑቕባን ስደትን ፖሊሲ ክህልወን ወሲኑ። እዚ ድማ ናይ ሓባራዊ ምትሕግጋዝ ስምምዕ "ሸንገን" ተባሂሉ ይፍለጥ። ኣብ 2001 ዓ/ም፡ ሽወደን፡ ኣባል ናይዚ ውዕል'ዚ ኮይና። ትሕዝቶ ናይዚ ስምምዕ'ዚ ከኣ፡ ዝኾነ ኣብ ሓንቲ ካብ'ተን ነዚ ስምምዕ ዝኸተማ ሃገራት ዝነብር ሰብ፡ ካብ ዶብ ናብ ዶብ ክሰጋገር እንከሎ፡ ቪዛ ከይተሓተተ ብናጻ ንኽንቀሳቐስ ዘፍቅድ ውዕል እዩ። ከም ውጽኢት ስምምዕ ሸንገን፡ ኣብ መጀመርታ 21 ክፍለ ዘመን፡ ቊጽሪ ሓተቲ ዑቕባ ክብ ክብል ተራእዩ።
ኣብ ሽወደን፡ እቲ ናይ ስደተኛታት ጒዳይ፡ ነቲ ንወጻእተኛታት ዝምልከት ሕጊ ተመርኲሱ እዩ ዝሰርሕ። እዚ ድማ ናይ ዑቕባ፡ ናይ መንበሪ ፍቓድን ናይ ስድራቤት ምትእኽኻብን የጠቓልል።
ኣብ ዓመተ 2016፡ ልዕሊ 163000(ሓደ ሚእትን ስሳን ሰለስተን ሽሕ) ሰብ ናብ ሽወደን ተሰዲዶም። ካብ'ዚኣቶም፡ 56% ደቂ ተባዕትዮ ክኾኑ እንከለዉ፡ 44% ከኣ ደቀንስትዮ እየን። ልዕሊ 15000(ዓሰርተ ሓሙሽተ ሽሕ) ሽወደናውያን፡ ኣብ ካልእ ሃገር ድሕሪ ምጽናሕ ናብ ሽወደን ተመሊሶም። ኣብዚ ዓመት'ዚ ናብ ሽወደን ካብ ዝኣተዉ ስደተኛታት፡ እቶም ዝበዝሑ፡ ሶርያውያን እዮም።
ዑቕባ ምሕታት
ናይ ሕቡራት ሃገራት "ውዕል መሰል ስደተኛታት"፡ ኣባላት ሃገራት ከመይ ገይረን ንስደተኛታት ክሕዛ ከም ዘለወን ዝሕብር ኣህጉራዊ ሕጊ ወይ ውዕል እዩ። ስደተኛ፡ ብመሰረት እቲ ውዕል ብዓሌት፡ ብዜግነት፡ ወሲባዊ ዝንባለ፡ ሃይማኖት ወይ ፖለቲካዊ ርእይቶ፡ ጾታ ወይ ካብ ካልእ ሕብረተሰብ ብምዃኑ፡ ንግፍዒ ወይ ንጸገም ዝተቓልዐ ሰብ ማለት እዩ። ሓደ ዑቕባ ዝሓትት ሰብ ኣብታ ዝደለያ ሃገር ከይዱ ዑቕባ ክሓትት መሰሉ'ዩ።
ብመሰረት "ውዕል መሰል ስደተኛታት" ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ስደተኛ ዘይኮነ ሰብ'ውን እንተኾነ፡ ከም መጠን ደላዪ ዑቕባ፡ ዑቕባ ክረክብ ይኽእል'ዩ። ብመሰረት ሕገ-ወጻእተኛታት ናይ ሽወደን፡ ሓደ ሰብ፡ ከም ደላዪ ዑቕባ፡ ፍልይ ዝበለ ፍቓድ ክውሃቦ ይኽእል እዩ (ብመሰረት ሓባራዊ ሕጊ ኣውሮጳዊ ሕብረት ማለት'ዩ)።
ሃገራት፡ ንሓደ ሰብ ብኸመይ መገዲ ከም ስደተኛ ከም ዝቖጽርኦ ዝሕብር ናይ ኤውሮጳዊ ሕብረት ሓባራዊ መምርሒ ኣሎ። ኣብቲ ዝካየድ ግምገማ፡ ናይቲ ሰብ ድሕረ ባይታን ኲነታት ኣነባብራን፡ እንታይ እዩ ከም ግፍዒ ዝቑጸር? ዝብል ሕቶን ናይቲ ሓታቲ ሰብ ሃገር ኲነታት እንታይ ይመስልን? ወዘተ ዝብሉ ነጥብታት ይግምገሙ እዩ።
ኣብ ሃገረ ሽወደን ዑቕባ ክትሓትት እንተደሊኻ ንቤት ጽሕፈት ስደተኛታት ተወከሶ። ቤት ጽሕፈት ስደተኛታት ወይ ድማ ሚግራኹንቨርከት ማለት፡ ናይ'ቶም ንሽወደን ንኽበጽሑ፡ ንኽነብሩ፡ ዑቕባ ንኽሓቱ፡ ወይ ሽወደናዊ ዜግነት ደልዮም ንዝመጹ፡ ሕቶታቶም ዝግምግም መንግስታዊ ትካል እዩ።
ብመሰረት ሕጊ ዱብሊን፡ እቲ ናይ ዑቕባ ሕቶኻ ኣብታ መጀመርታ ዝረገጽካያ ኤውሮጳዊት ሃገር ክካየድ ወይ ክምርመር ይግባእ። ቤት ጽሕፈት ስደተኛታት፡ ሽወደን ናይ መጀመርታ እግሮም(ፋልማዮም ዝረገጹዋ ሃገር) ምዃና ንኸረጋግጽ፡ ካብ 14 ዓመት ንላዕሊ ንዝዕድመኦም ሓተትቲ ዑቕባ፡ ናይ ኣጻብዕቲ ኣሰር(ዓሸራ) ይወስደሎም።
ምቅይያራት ሕገ-ዑቕባ
ፓርላማ ሽወደን፡ ሓተትቲ ዑቕባን ስድራ ቤቶምን ኣብ ሽወደን መንበሪ ፍቓድ ክረኽቡ ዝኽእሉሉ ዕድላት ዝድርት ሕግታት ኣጽዲቑ ይርከብ። እዚ ሓድሽ ሕጊ እዚ፡ ዕለት 20 ሓምለ 2016 ዓ/ም ኣብ ግብሪ ዝወዓለ ኮይኑ ክሳብ 3 ዓመት ከኣ ክጸንሕ እዩ። እዚ ሕጊ'ዚ ነቶም ቅድሚ 20 ሓምለ 2016 ዓ/ምኣብ ሽወደን ዑቕባ ዝሓተቱ ሰባት ከይተረፈ'ውን ክጸልዎም ይኽእል'ዩ።
ግዝያዊ መንበሪ ፍቓድ
ብመሰረት እዚ ሓድሽ ሕጊ'ዚ፡ እቶም ናይ ብሓቂ ዑቕባ ዘድልዮም ሰባት፡ ግዝያዊ መንበሪ ፍቓድ ከም ዝውሃቦም ይግበር። ጒዳዩ ተራእዩ ከም ስደተኛ ዝቑጸር ሰብ፡ ንሰለስተ ዓመታት ዘገልግል መንበሪ ፍቓድ ይውሃቦ። ስደተኛ ዘይኮነ፡ ግን ከኣ ዑቕባ የድልዮ እዩ ተባሂሉ ዝተኣምነሉ ሰብ ከኣ፡ ናይ 13 ኣዋርሕመንበሪ ፍቓድ ይውሃቦ።
ግዝያዊ መንበሪ ፍቓድ ምስ ወደቐ፡ እቲ ዝምልከቶ ግለ ሰብ፡ ዑቕባ ዘውሃቦ ጸገማት ከምቲ ዝጸንሖ ምስ ዝህሉ፡ መንበሪ ፍቓዱ ይሕደሰሉ። ነብሱ ዝኽእለሉ መገዲ ምስ ዘጣጥሕ ከኣ ቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ ይውሃቦ።
ብዘይወለዶም ዝተሰዱትሕቲ ዕድመ፡ ትሕቲ 18 ዓመት ዝዕድሚኦም ቆልዑ ዘለዉዎም እሞ ኸኣ ዑቕባ ዘድልዮም ስድራቤታት፡ ቅድሚ 24 ሕዳር 2015 ዓ/ም ዑቕባ ዝሓተቱ ምስ ዝኾኑ፡ ቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ ይውሃቦም።
ንኣባላት ቤተሰብ ዝወሃብ ናይ መንበሪ ፍቓድ
ምስ ናይ ቀረባ ኣባል ስድራቤትኩም ብሓባር ክትነብሩ ምስ እትደልዩ፡ እቲ ዝጥርንፈኩም ኣባል ስድራ፡ መንበሪ ፍቓድ ክህሉዎ ኣለዎ። ሰብኣይኪ፡ ሰበይትኻ፡ ብሓንሳብ መናብርቲ፡ ምዝጉብ መጻምዲ ወይ'ውንትሕቲ 18 ዓመት ዝዕድሚኦም ደቕኻ፡ ኣብ ሽወደን መንበሪ ፍቓድ ንኽውሃቦም እዚ ዝስዕብ ቅጥዕታት ክማላእ ኣለዎ፡-
- ሽወደናዊ ዜጋ፡ ወይ'ውን ናይ ስደተኛ ቀዋሚ ወይ ግዝያዊ መንበሪ ፍቓድ ምህላው።
- ንነብስኻን ዑቕባ ንዝሓተተን ወይ'ውን ንዝሓተቱን ኣባላት ስድራቤትካ ክትናቢ እትኽእል ምዃን።
- እኹል ስፍሓትን ቅጥዒ ዝሓለወን መንበሪ ገዛ ምህላው።
- ንስኻን ካልኣይትኻን ወይ ንስኽን ካልኣይክን፡ ዕድመኹም ብውሑዱ 18 ዓመት ክኸውን ኣለዎ።
ምስ ስድራቤቶም ክጽንበሩ ዘመልክቱ፡ ኲላቶም ኣይኮኑን ነብሶም ክኽእሉ ዝሕተቱ። ንኣብነት ትሕቲ 18 ዓመት ዝዕድሚኦም ህጻናት፡ እዚ ናይ ርእስኻ ምኽኣል ቅድመ ኩነት ኣይምልከቶምን እዩ።
ዜግነት ሽወደን ወይ'ውን ቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ ምስ ዝህልወኩም፡ ነቲ ክትምርዓውዎ ወይ ምሳኹም ሓቢሩ ንኽነብር ዝወጠንኩምሉ ሰብ'ውን ናብ ሽወደን ንኽመጽእ መንበሪ ፍቓድ ክውሃቦ ይኽእል እዩ።
ስእሊ: Colourbox
ናይ መንበሪ ፍቓድ ምስ እትደሊ፡ ምስቲ ኣብ ሃገርካ ዘሎ ወይ ከኣ ኣብታ እትነብረላ ዘለኻ ሃገር ዘሎ ናይ ሽወደን ኤምባሲ ወይ ቆንስል ተራኸብ። እቲ መንበሪ ፍቓድ ዝሓትት ሰብ ባዕሉ ቀሪቡ ሕቶ ከቕርብ ይግባእ።
ብመሰረት እዚ ሓድሽ ግዝያዊ ሕጊ'ዚ፡ እቶም ከም ስደተኛታት ናይ 3 ዓመት መንበሪ ፍቓድ ዝተዋህቦም ሰባት'ውን፡ ኣባላት ስድራቤቶም ናብ ሽወደን ንኽመጽኡን መንበሪ ፍቓድ ክውሃቦምን ይኽእል እዩ። ኣባላት ስድራቤት ክንብል እንከለና፡ ሰብኣይኪ/ ሰበይትኻ/ ምዝጉብ መጻምዲ/ብሓባር መናብርቲ ከምኡ'ውን ትሕቲ 18 ዓመት ዝዕድሚኦም ደቅኺ ወይ ደቅኻ ማለትና እዩ። ኣባላት ስድራ ቤት ናይ'ቶም ቅድሚ 24 ሕዳር 2015 ዓ/ም ዑቕባ ዝሓተቱ እሞ ድማ ናይ 13 ኣዋርሕ መንበሪ ፍቓድ ዝተዋህቦም ሰባት'ውን ናብ ሽወደን ንኽመጽኡን መንበሪ ፍቓድ ክውሃቦምን ይኽእል እዩ።
እቶም ድሕሪ 24 ሕዳር 2015 ዓ/ም ዑቕባ ዝሓተቱ'ሞ ናይ13ኣዋርሕ መንበሪ ፍቓድ ዝተዋህቦም ሰባት፡ ኣባላት ስድራ ቤቶም፡ መንበሪ ፍቓድ ረኺቦም ናብ ሽወደን ንምምጻእን ዝኽእሉሉ ዕድል ኣዝዩ ጸቢብ እዩ።
ኣባላት ስድራ ቤት ናይ'ቶም ድሕሪ 24 ሕዳር 2015 ዓ/ም ዑቕባ ዝሓተቱን ናይ13 ኣዋርሕ መንበሪ ፍቓድ ዝወሰዱን ትሕቲ ዕድመ፡ ኣብ ትሕቲ ውሱን ኩነታትን ፍሉይ ምኽንያታትን ናብ ሽወደን ንኽመጹ መንበሪ ፍቓድ ክረኽቡ ይኽእሉ እዮም።
ዜግነት ኤውሮጳዊ ሕብረት
ናይ ስዊዘርላንድ ወይ ናይ ኤውሮጳዊ ሕብረት/ኢኢኤስ ሃገር ዜጋ ምስ እትኸውን፡ ኣብ ውሽጢ ብኤውሮጳዊ ሕብረት ዝሕቆፋ ሃገራት፡ ከም ድላይካ ክትገይሽ ትኽእል ኢኻ። ኣብዚ ግዜ'ዚ፡ ካብተን 28 ናይ ኤውሮጳዊ ሕብረት ኣባላት፡ እተን 22 ኣብ ውዕል ሸንገን እቱዋት እየን። ከምዚ ክብሃል እንከሎ፡ እቲ ናይ ኤውሮጳዊ ሕብረት ዜጋ፡ ኣብዘን ሃገራት'ዚኣተን ብናጻ ክዛወር ይኽእል ማለት እዩ። ካብ ኤውሮጳዊ ሕብረት ሃገራት ወጻኢ ዝኾና ሃገራት፡ ማለት ናይ ሳልሳይ ሃገር ዜጋ ምስ እትኸውን፡ ኣብ'ዘን ኣባላት ሸንገን ዝኾና ሃገራት፡ ከም ድላይካ ክትገይሽ ትኽእል ኢኻ። እንተኾነ ግን፡ በዚሑ እንተተባህለ ንሰለስተ ኣዋርሕ ጥራይ ኢኻ ክትገይሽ ትኽእል።
ናይ ስራሕ ፍቓድ
ናይ ስራሕ ፍቓድ፡ ብቤትጽሕፈት ስደተኛታት(ኢሚግሬሽን) ዝውሃብ ፍቓድ ኮይኑ፡ ሓደ ወጻእተኛ፡ ኣብ ሽወደን ንኽሰርሕ መሰል ዝህብ ናይ ስራሕ ውሳነ እዩ። እቲ ቀንዲ ሕጊ፡ 'ናብ ሽወደን ገና ከይኣቶኻ እንከለኻ ናይ ስራሕ ሕቶኻ ክጸድቕ ኣለዎ' ዝብል ሕጊ እዩ። ዜጋታት ኖርወይ፡ ናይ ኣባላት ኤውሮጳዊ ሕብረትን/ኢኢኤስ-ዜጋ፡ ዜጋታት ስዊዘርላንድን ኣባላት ስድራቤቶምን ግን፡ ፍቓድ ክሓቱ ኣየድልዮምን። ኣብ ሓንቲ ካብ ኣባላት ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ንሓሙሽተ ዓመታት ዝተቐመጡ፡ ናይ ስራሕ ፍቓድ ክሓቱ ኣየድልዮምን'ዩ።
ናይ ገዛእ ርእሱ ዋኒን ዘሎዎ ሰብ እንተኾይኑ ናይ ስራሕ ፍቓድ ኣየድልዮን እዩ፡ ናይ መንበሪ ፍቓድ ግን ክህሉዎ ይግባእ።


text:
Radio Erena: 25 June 2021
መንግስቲ ሶማል፣ ንታዕሊም ናብ ኤርትራ ናይ ዝተላእኩ መንእሰያት ሃለዋት ከፍልጥ ዝጽውዕ ሰለማዊ ሰልፍታት ይቕጽል ከምዘሎ መርበብ ሓበሬታ ጋሮወ ገሊጹ።
ድሕሪ’ቲ ሰለማዊ ሰልፍታት፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ሶማል፣ መሓመድ ሑሰን ሮብለ፣ ሃለዋት ናይቶም ናብ ኤርትራ ምስተላእኩ ጠፊኦም ዝብሃል ዘሎ ሶማላውያን ኣብ ምንዳይ ዝከኣሎ ክጽዕር ምዃኑ ተመባጺዑ።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፣ ሚኒስተር ምክልኻል፣ ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት፣ ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊትን ኣምባሳደር ሶማል ኣብ ኢትዮጵያን ዝርከብዎም ኣባላት ዘለውዋ፣ ሃለዋት ናይቶም ናብ ኤርትራ ምስተላእኩ ጠፊኦም ዝብሃል ዘሎ መንእሰያት ሶማል እትምርምር ኮሚተ ኣቐዲሙ ኣቝሙ’ዩ።
ይኹን’ምበር፣ ኣባላት ባይቶን ወለዲን፣ ፕረዚደንት መሓመድ ፋርማጆ፣ ብዝቐልጠፈ ሃለዋት ናይቶም ሶማላውያን ክሕብር ዝጠልብ ጸውዒታት የቕርቡ ኣለዉ።
መብዛሕቶም ወትሃደራውያን ኣዘዝቲን ሓለፍቲ ጸጥታን ሶማል፣ ብዛዕባ’ቶም ብምስጢር ናብ ኤርትራ ንታዕሊም ተላኢኾም ዝብሃሉ ዘለዉ ኣሽሓት መንእሰያት ሶማል ኣፍልጦ ከምዘይብሎምን ተሓታቲ ፕረዚደንት ፋርማጆ ምዃኑን ይጥቀስ።
ናብ ቀጠር ክትልኣኹ ተባሂሎም ካብ 2018 ኣትሒዞም ብፍሉይ ዝተመልመሉ ኣሽሓት መንእሰያት፣ ብዘይዝኾነ መሰነይታ ሰነድ በብእዋኑ ብነፈርቲ ናብ ኤርትራ ከምዝተወስዱ ጋረወ ምስ ዝተፈላለዩ ኣካላት ሶማል ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ ይገልጽ።
ኣስታት 10 ሽሕ ክበጽሑ ከምዝኽእሉ ዝተገመቱ መንእሰያት ሶማል፣ ድሕሪ’ቲ ናይ ኤርትራ ታዕሊም፣ ናብ ኵናት ትግራይ ከምዝወፈሩን፣ ኣማኢት ካብኣቶም ድማ ተቐቲሎም ክኾኑ ከምዝኽእሉን ካብ ወገን ወለዲን ኣባላት ፓርላማ ሶማልን ይግለጽ’ዩ።
ኣዴታት ድሕሪ ዘካየድኦ ተቓውሞ፣ እቶም መንእሰያት ናብ ኤርትራ ንታዕሊም ከምዝኸዱ ክእመን ዝተገደደ መንግስቲ ሶማል፣ ናብ ኵናት ትግራይ ምእታዎም ግና ይኽሕዶ’ዩ ዘሎ።
ነቶም ኣሽሓት መንእሰይት ብምስጢር ናብ ኤርትር ከምዝልኣኸ ዝጥቐስ ፕረዚደንት መሓመድ ፋርማጆ፣ ብዛዕባ ሃለዋት እቶም ወትሃደራት ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ወግዓዊ መግለጺ ካብ ምህብ ተቖጢቡ ይርከብ።
=================


text:
Radio Erena: 18 November 2018
ቁጽሪ ኣብ ኢትዮጵያ ዑቕባ ናይ ዝሓቱ ዘለዉ ኤርትራውያን፣ ክሳብ መፋርቕ ወርሒ ጥቅምቲ ጥራይ ልዕሊ 10 ሽሕ ከምዝበጽሐ፣ ተጸዋዒ ስደተኛታት ገሊጹ።
ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ካብ ዝኽፈት ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ኣዋርሕ ልዕሊ 15 ሽሕ ኤርትራውያን ናብ ኢትዮጵያ ከምዝሰገሩ ዝሓበረ እቲ መግለጺ፣ ካልኦት ብኣሽሓት ዝቑጸሩ’ውን ናብ ዝተፈላለያ ከተማታት ኢትዮጵያ ብምኻድ ፖለቲካዊ ዑቕባ ከይሓተቱ መነባብሮኦም ጀሚሮም ከምዘለዉ ይሕብር።
ዝበዝሑ ካብቶም ፖለቲካዊ ዑቕባ ዝሓተቱ እውን፣ ኣብ ክንዲ ኣብ መዓስከራት ስደተኛታት ዝዑቆቡ፣ ብስራሕ ነብሶም ክኢሎም ስድራቤቶም ክሕግዙ ብምባል ናብ ከተማታት ይውሕዙ ከምዘለዉ ይግለጽ።
እዚ ከምዚሉ እንከሎ፣ ካብ ኢትዮጵያ ናብ ኤርትራ ዝተመለሱ ትሕቲ ዕድመ ዝርከብዎም ሓያሎ ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትዮም ከምዘለዉ፣ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ገሊጾም።
ብመሰረት’ቲ ኣብ መንጎ መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተኻየደ ናይ ጸጥታ ስምምዕ፣ ሓያሎ ኣባላት ጸጥታ መንግስቲ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ከምዝኣተዉ ኣቐዲሙ ብሬድዮ ኤረና ተቓሊሑ ከምዝነበረ ዝዝከር ኮይኑ፣ ተደለይቲ ንዝበሉዎም ውልቀሰባት ብዘይድሌቶም ናብ ኤርትራ ከምዝመለሱዎም ተፈሊጡ።
ሓያሎ ካብ’ቶም ኣብዚ ሰለስተ ወርሒ ንኢትዮጵያ ከይዶም ዳሕራይ ምስተመልሱ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትዮም ዘለዉ ውልቀሰባት፣ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዓዲ ኣበይቶ ከምዘለዉ ይግለጽ።
==================


text:
ኣብዝሓለፉ ዓመታት ዝተኻየዱ ምርጫታት ከበድቲ ሽግራት ከምዝነበሮም ዝገለፁ ተቓወምቲ ፓርትታት እቶም ሽግራት ንኸይድገሙ ንቦርድ ምርጫ ዘቕረብዎም ናይ መዘራረቢ ነጥብታት ከሰሓሕቡ ፀኒሖም እዮም።ሕቶታት ዘቕረቡ ፓርትታ እውን ካብቲ ምርጫ ንባዕሎም ኣግሊሎም ኣለው።
ናይ ኢትዮጵያዊያን ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ /ኢዴፓ/ ዝተፈላለዩ ቅሬታታት ብምቕራብ ተቓውምኡ ብምግላፅ ሓደ ተወዳዳሪ ጥራሕ ብምቕራብ ንምውድዳር ወሲኑ’ሎ።
ብቶም ፓርትታት ንዝቐረቡ ነጥብታት ዘይቕበል ሃገራዊ ምርጫ ቦርድ ኢትዮጵያ ብወገኑ ናይ ሎሚ ዘበን ከይዲ ምርጫ ዕውት እዩ ይብል።
ናብ 31 ሚሊዮን ህዝቢ ድምፂ ንምሃብ ምምዝጋቡ ዝሓበሩ ናይቲ ቦርድ ተሓጋጋዚ ኣታሓባባሪ ርክብ ህዝቢ እቶ ይስማ ጂሩ ናይ ድምፂ መውሃቢ ወረቐት ንምግዓዝ እናተሰርሐ ምዃኑን እቲ ምርጫ ብዝተፈላለዩ መዐቀኒታት ካብቶም ዝሓለፉ ዓመታት ዝሐሸን እዩ ኢሎም።
ሎም ዘበን 29 ፓርትታት ምልክት ወሲዶም ኣለው፤መብዛሕቲኦም ፓርትታት እውን ተወዳደርቶም ብኡ ልክዕ ኣመዝጊቦም ኣለው ዝነሉ ንሶም ‘’ስለዚ ብመንፅር ተሳትፎ ክንምዝኖ ከለና፣ካብ ተሳትፎ ዝመርፅ ህዝቢ፣ክንምዝኖ ከለና ኣብ 2000 ዓ/ም 26 ሚሊዮን ዝነበረ ሎሚ ከባቢ 30.6 ሚሊዮን ተመዝጊቡ ዘሎ።’’
ኣብዚ ምርጫ ዝርአ ዘሎ ተሳትፎ ፖለቲካ ፓርትታት ዝለዓለ እዩ ዝበለ ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ቀንዲ ተቓወምቲ ፓርትታት ካብቲ ምርጫ ወፃኢዮም እዮም ዝብል ኣበሃህላ ብጥንካረን ብድኽመትን ዝምደብ ናይ ፖለቲካ ፓርቲ የለን ክብል ይሕብር።
ኣብቲ ምርጫ ንምስታፍ ዝወሰኑ ገለ ፓርትታት ከይተረፉ ሽግራት ምህላዎም ይዛረቡ።ናይ ኢትዮጵያ ራኢ ፓርቲ ፕሬዝዳንት ኣቶ ተሻለ ሰብሮ ንደገፍቶም ምእካብ ዝኣመሰሉ መሰረታዊ መሰላት’ዃስ ከምዘይተፈቐድሎም ቅሬትኦም ገሊፆም።
ካብቲ ምርጫ ንባዕሎም ብምግላል ናይዝተኣኻኸቡ ፓርትታት ኮሚቴ ኣቦ መንበር ኣቶ ኣስራት ጣሴ’ውን ናይ ሎም ዘበን ንናይ ምርጫ ከይዲ ነቒፎም።ብርክት ዝበሉ ፓርትታት ካብቲ ምርጫ ንዓርሶም ከግልሉ ከለው ገዛኢ ፓርትን ቦርድ ምርጫን ከተሓሳስቦም ይግባእ ነይሩ ኢሎም።
ኣብዚ ናይ ሎሚ ዘበን ምርጫ ብርክት ዝበሉ ሕፁያት ዘቕረበ ኢህወዴግ እዩ።138 መናብር ኣብ ዘለዎ ናይ ኣዲስ ኣበባ ከተማ ቤት ምኽሪ 138 ሕፁያት ኣቕሪቡ’ሎ።
ኣብዚ ናይ ከተማ ቤት ምኽሪ ምርጫ ንምውድዳር ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስቲ ከምዝርከቡዎም ይፍለጥ።
ቀዳማዊት እመ ቤት ዝነበራ ወ/ሮ ኣዜብ መስፍን ሓዊሱ ኣብዚ ምርጫ ዝሳተፉ እንታይ ዓይነት ናይ ሓላፍነት ቦታ ከምዝሕዙ ግን ዝተረጋገፀ ነገር የለን።


text:
እግዚአብሔር ርኅሩኅ መፍቀሬ ሰብ መሓሪ ብምዃኑ ኣዳምን ሔዋንን ብዝገበርዎ ኣዝዮም ስለዝተጣዕሱ ንስሓኦም ተቐቢሉ ብኽያቶም ሰሚዑ “ድኅሪ ኃሙሽተ መዓልትን ፈረቓን ካብ ጓል ጓልካ ተወሊደ ከድኅነካ እየ” ዝብል ቃል ተስፋ ሃቦ። (መጽሓፈ ቀሌምንጦስ ገጽ ፲፫/13, መዝ. 89፡1, 2ይ ጴጥ. ፫፥፰/3፡8, ገላ. ፬፥፭/4፡5)
ነቶም ወረስቲ ተስፋኡ ውን ብመሓላ ኣጽንዓሎም (ዕብ. ፮፥፲፯/6፡17)፣ እቲ ዝተጠቕሰ ኃሙሽተ ሽሕን ኃሙሽተ ሚእትን ዓመት ምስ ተፈጸመ፡ ዝተዛረቦ ዘይርስዕ ዝሃቦ ተስፋ ዘይከልእ ጐይታ ከምቲ ሱባኤ ዝተቘጽረሉ ትንቢት ዝተነግረሉ ካብ ኣዴና እግዝእትነ ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ፡ ካብ ነፍሳ ነፍሲ ወሲዱ ተዋሒዱ ኣብ ዘመነ ዮሐንስ መጋቢት ፳፱/29 ብዕለተ እሑድ ብኅቱም ድንግልና ተፀንሰ። ድኅሪ ፱ተ ወርኅን ኃሙሽተ መዓልትን ኣብ ዘመነ ማቴዎስ ታኅሣሥ ፳፱ ብዕለተ ሠሉስ ፍርቂ ለይቲ ብኅቱም ድንግልና ተወልደ።
ኣምላኽ ንምንታይ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ሕማምን ሞትን ተቐበለ፧
“ልዑለ ባህርይ እግዚአብሔር ኵሉ ዝከኣሎ ኣምላኽ እንከሎ ንምንታይ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ብዘይካ ኃጢኣት ሰብ ዝፍጽሞ ዘበለ እናፈጸመ ንሕማምን ሞትን ተቐቢሉ ንሰብ ከድኅን መሪጹ እንተበልና፧” እዚኦም ዝስዕቡ መረድኢታት ካብ ብዙኅ ብውኁዱ ንረክብ።
1. ብኣርኣያኡን መልክዑን ዝፈጠሮ ሰብ ምስ ተጋገየን ምስ ተጣዕሰን ግዙእ ኃጢኣት ኮይኑ ኪነብር ኣይኃደጎን እንታይ ደኣ ካብ ኃጢኣትን መርገምን ኵነኔን ዝድኅነሉ ተስፋ ሂብዎ ስለዝነበረ ንኪፍጽሞ’ዩ። (ዘፍ. ፫፥፲፭/3፡15, ፫፥፳፪/3፡22, ቀሌ. ገጽ ፲፫/13)።
2. እግዚአብሔር ዝገብሮ ኵሉ ብመደብን ሥነ ሥርዓትን ስለዝኾነ እዩ። (1ይ ቆሮ. ፲፬፥፴፫-፵/14፡33-40)
3. ዝበደለ ሰብ በጃ ኮይኑ ከንጽሕ ስለዘይክእል ንሱ ባዕሉ ነዚ መደብ እዚ ብንጽሕናን ብቕድስናን ካብ ዝተሓለወት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ፍጹም ሰብ ኮይኑ ንኺውለድ ምእንታና ክሒሱ ንኽዓርቀናን ንኽዕረቐናን ግድን ኮነ። “ካብ ድኻም ሥጋ ሕጊ ክፍጸም ንዘይከኣለ ብምሳሌነት እግዚአብሔር ወዱ ልኢኹ ኣብ ልዕሊ ኃጢኣት ፈረደ” ከምዝበለ። (ሮሜ ፰፥፫/8:3)
4. ብምኽንያት ሰብ (ኣዳም) ኃጢኣት ናብ ዓለም ኣተወ ብምኽንያት ኃጢኣት ውን ሞት፥ ብሓደ ሰብ ውን (ክርስቶስ) ሕይወት መጽአ። (ሮሜ ፭፥፲፪-፲፰/5:12-18)
ቀዳሚሁ ቃል ውእቱ (ብመጀመርታ ቓል ነበረ)
ወንጌላዊ ቅዱስ ዮሓንስ በዚ ኣገላልጻኡ ቃል ቅድሚ ዅሉ ከምዝነበረ፡ ቅድምናኡን ህላዌኡን የረድኣና። ንቕድምናኡ ኸኣ ጥንቲ ወይ መበገሲ የብሉን። ፍጥረት ዘበለ ኵሉ መበገስን መፈጸምታን፡ መጀመርታን መወዳእታን ኣለዎ። መበገሲ ኵሉ ወይ መምጽኢ (አምጻኤ ዓለማት) ፈጣሪ እግዚአብሔር ግና ቀዳማዊ እዩ። ንእኡ ግና መበገሲ ወይ መጀመሪ ዘይብሉ ኣልፋ (ቀዳማዊ) እዩ። ከምኡ ውን ፍጻሜ ዘይብሉ ዘለዓለማዊ እዩ። (መዝ. 102፡25-27)
ስለዚ እዩ ድማ ወንጌላዊ ዮሐንስ ነቲ ቅድመ ሥጋዌኡ ዝነበረሉ መንነት ህላዌን ኵነታትን ኪገልጽ ከሎ ቃል ቀዳማዊ ኢሉ ቅድምናኡ ዘረጋገጸ። እዚ ቓል እዚ ድማ ከም ቃል ፍጡራን ዝርው (ኣካል ዘይብሉ) ዘይኮነስ ኣነ በሃላይ ገባሬ ኵሉ ኣካላዊ ቃል ምዃኑ ንኸረድእ “እቲ ቓል” ኢሉ ጸውዖ (ገለጾ)። በዚ ድማ ቃል ዝተባህለ ወልደ እግዚአብሔር ክርስቶስ ምዃኑ ክሕብር “እቲ ቓል’ውን ኣምላኽ ነበረ” ኢሉ ጸሓፈ። ኣብ ዳኅረዋይ ዘመን ድማ ብፍሉይ ኣካሉ ሥጋ ከምዝለበሰን ከምዝተወሓሓደን ከረድኣና ኸሎ “እቲ ቓል ሥጋ ኾነ” በለ (መዝ. 32፡6, ዮሓ. ፩፥፩-፲፬/1፡1-14, ዕብ. ፩፥፪-፫/1፡2-3, ቈላ. ፩፥፲፪-፲፯/1:12-17)
ነአምን በክልኤቱ ልደታት (ብኽልተ ልደታት ነኣምን)
ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ናይ አብ ናይ ባህርይ ወዱ እዩ። ቅድመ ዓለም ካብ አብ ብዘይ ኣደ፡ ድኅረ ዓለም ብዘይ ኣቦ ብግብረ መንፈስ ቅዱስ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ከምዝተወልደ በዚአን ክልተ ልደታት ነኣምን (ሕዝ. ፵፬፥፩-፫/44፡1-3, ማቴ. ፩፥፲፰/1፡18, ምሳ. ፰፥፳፫፥፳፭/8፡23-25)
ተዋሕዶ
ተዋሕዶ ማለት ቃልን (መለኮትን) ሥጋን (ትስብእትን፡ ሰብእነትን) ካብ ክልተ ኣካልን፡ ክልተ ባህርይን ብተዋሕዶ ሓደ ኣካልን ሓደ ባህርይን ከምዝኾነ ዘረድእ ምሥጢር እዩ።
ቅዱስ ቄርሎስ ብዛዕባ ተዋሕዶ ቃልን ሥጋን ከምዚ ይብል፦ “ቃል ሥጋ ኮነ ኪበሃል ከሎ ቃል ተለዊጡ ሥጋ ኾይኑ ማለት ኣይኮነን፡ ሥጋውን ናብ ኣምላኽነት ተለዊጡ ማለት ኣይኮነን” ብዘይምርመር ምሥጢረ ተዋሕዶ ሃብቲ ቓል ንሥጋ፡ ሃብቲ ሥጋ ንቓል ኮነ እምበር፡ እዚ ማለት ድማ ገንዘብ መለኮት ብተዋሕዶ፡ ገንዘብ ሥጋ ብተዋሕዶ ገንዘብ ቃል ኮነ ማለት’ዩ። ብኻልእ ኣገላልጻ ንቓል ዝንገር ዝነበረ ንሥጋ ይንገረሉ፡ ንሥጋ ይንገር ዝነበረ ንቓል ይንገረሉ። እዚ ማለት ቀዳማይን መወዳእታን ክበሃል ዝግብኦ ቃል ክኸውን ከሎ ሥጋ ግና ንገንዘብ ቃል ብተዋሕዶ ናይ ባዕሉ ጌሩ’ሎ እሞ ቀዳማይን መወዳእታን ኣነ እየ ክብል በቒዑ እቲ ዘመን ዘይቍጸረሉ ዝነበረ ቓል ውን ሥጋ ሃብቱ ስለዝገበረ ዘመን ተቘጽረሉ። ወዲ ፲፪ ዓመት ወዲ ፴ ዓመት ተባህለ።
ቅድሚ ተዋሕዶ ክልተ ኣካል ክልተ ባህርይ ዝተባህሉ መነ መን’ዮም፧
መለኮታዊ ኣካል፦ ረቂቕ፣ ዘይጭበጥ፣ ዘይድኅሠሥ፣ እሳታዊ፣ ምሉእ፣ ስፉሕ፣
ሥጋዊ ኣካል፦ ግዙፍ፣ ውሱን፣ ጸቢብ፣ ዝድኅሠሥ፣ ዝጭበጥ፣
መለኮታዊ ባህርይ፦ ቀዳማይን ዳኅራዋይን፣ መጀመርታን መወዳእታን፣ ፈጣሪነት፣ ኵሉ ክገብር ዚኽእል፣ ዘለዓለማዊ፣ ዘይመውት፣ ዘይሓምም፣ ዘይጠሚ፣ ዘይጸምእ።
እምበኣር ወልድ ንደቂ ኣዳም ካብ ዝወደቑሉ መንጸፈ ደይን፡ ካብ ዝተገዝኡሉ ባርነት ሰይጣን ናፃ ንኽገብሮም ምስ መጽአ ቃል ምስ ሥጋ ተዋሓሓደ። እዚ ማለት ከኣ መለኮታዊ ኣካልን ሥጋዊ ኣካልን ከምኡ ውን መለኮታዊ ባህርይን ሥጋዊ ባህርይን ተዋሓሓዱ። እቲ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዝተወልደ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ክልተ ኣካል ሓደ ኣካል፡ ብዘይምልዋጥ ብተዋሕዶ መለኮት ንመለኮት ከይለቐቐ ሥጋ ንሥጋነቱ ከይለቐቐ በተዓቅቦ ካብ ክልተ ባህርይ ሓደ ባህርይ ኮነ። በዚ ድማ ምንታዌ (ክልተነት) ጠፍአ። ስለዚ ኸኣ እዩ ክርስቶስ ፍጹም ኣምላኽ ፍጹም ሰብ ዝበሃል።
ትንታነ ቅዱስ ቄርሎስ ብምሳሌ ሓጺንን ሓውን
ንተዋሕዶ መለኮትን ሥጋን ቅዱስ ቄርሎስ ብሓጺንን ሓውን መሲሉ ይዛረብ። ሓጺን ናብ ሓዊ ኣትዩ ምስ ሓዊ ኪወሓሓድ ከሎ መጠኑ፡ ቅርጹ፡ ርጕዱን ቁመቱን ከይለቐቐ ባህርይ ናይቲ ሓዊ ወሲዱ ኵለንትናኡ ፍጹም ሓዊ ከምዝኸውን እቲ ሓዊ ውን ናይ እሳትነት (ሓዊነት) ባህርይኡ ከይገደፈ ብመጠን እቲ ሓጺን ንቕርጺ እቲ ሓጺን ከምዝኅዝ ዳኅራይ’ውን ሓጓዳይ ብመዶሻ ኺወቕዖ ብመጋዝ ኺቝርጾ ኸሎ ኣብ መንጎ ሓጺንን ሓጺን ምንም ፍልልይ ከምዘይረአ፡ ኅድረት ምልዋጥ ዘይብሉ ተዋሕዶ መለኮትን ሥጋን ውን ከምዚ’ዩ ኢሉ ኣረዲኡና።
ስለዚ ነቲ ሓደ ክርስቶስ ከፊልካ ሥጋ ናይ ሥጋ ሥራሕ ይሠርሕ፡ መለኮት ናይ መለኮት ሥራሕ ይሠርሕ ምባል ጊጉይ ትምህርቲ እዩ።
ይቕጽል . . .
ወስብሐት ለእግዚአብሔር፡ አሜን!


text:
ካልኦት ኣብ ጕንዲ ሃይማኖትን ግብርን ከም ጨንፈር ጠጢዖም ለምሊሞም ይፈርዩ። እግዚአብሔር ንሰብ ብዘይ ሃይማኖትን ግብርን በዘፈቀደ ኽነብር ኣይፈጠሮን።
ሃይማኖት፡ ብዘይ ዝኾነ ክፍሊት ብናፃ ንዘለዓለም እንነብረሉ መንበሪ ቤት እዩ። ካብ ሃይማኖት ወፂአ ከም ዝደለኽዎ ክኸይድን ክነብርን እኽእል እየ ዝብል ሰብ ግና ዕጫኡ መከራን ኵነኔን እዩ ዝጽበዮ። ግዳይ ሸፋቱ ኣጋንንት እዩ ዝኸውን ።
ሃይማኖትካ ምኽባር ግና መሠረት ሥነ ምግባር ስለዝኾነ ንልዑል እግዚአብሔር ብፍጹም ልቢ ኣሚንካ ሠናይ ተግባር ምሥራሕ ዘኽብር ዋሕስ ሕይወት እዩ። ኣብዛ ካብ ክረምት ክሳዕ ቀውዒ እትምሰል ዘመን ሕይወትና ብዘይ ሃይማኖትን ግብርን እንኸዶ መንገዲ ናብ ዘለዓለማዊ መንበሪ ሕይወትና ከብጽሓና ዘይኽእል እዩ። ከመይ! እቲ ጐልጐል ጸድፊ፣ መዓልቲ ድማ ጸልማት እዩ ዝኸውን።
ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ትምህርቱ “ንኽልተ ጐይቶት ክግዛእ ዝኽእል የልቦን። ወይ ነቲ ሓደ ጸሊኡ ነቲ ሓደ ይፈቱ፡ ወይ ከኣ ነቲ ሓደ ተኣዚዙ ነቲ ሓደ ይንዕቕ፡ ንኣምላኽን ንገንዘብን ክትግዝኡ ኣይኰነልኩምን እዩ” ይብለና። (ማቴ. 6፡24) ኣብ ሓደ ጊዜ ንእግዚአብሔር ኣምላኽን ንዓለምን፣ ንነፍስን ንሥጋን፣ እናተገዛእኩ ክነብር እኽእል እየ ዝብል ሰብ፣ ናይ ክልተ ዓለም ስደተኛ ኮይኑ ኣብ ጸልማት ይመላለስ። ካብ ክብሪ ናብ ውርደት ይድርበ። ንምንታይ ዕላማ ከም ዝተፈጠረ ዝረስዐ ሰብ እዩ። ነፍሲ ወከፍ ሰብ መን ፈጢሩካ፧ ተባሂሉ ክሕተት ከሎ እግዚአብሔር፣ እንታይ ኽትገብረሉ ተባሂሉ ክሕተት ከሎ ከኣ ብእኡ ኣሚነ ሠናይ ተግባር ፈጺመ ክብሩ ንኽወርስ እየ ኢልካ ምምላስ፣ ሕይወትካ ብሓጐስ ዝመልእ እዩ። ኣብ ጊዜ ቀውዒ (ዳግማይ ምጽኣት) ከምቲ ጽሩይ ሥርናይ ናብ ቆፎኡ ዝኣቱ፣ ከምኡ ድማ ከምቶም ‘ንዑ ኀቤየ’ ኢሉ ብየማኑ ኣቝሙ ናብ ናይ ዘለዓለም ቦታ ዕረፍቲ ዘእትወና እዩ። ማቴ. 25፡31
ወረስቲ መንግሥቱ ይግበረና!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር፡ ወለወላዲቱ ድንግል፡ ወለመስቀሉ ክቡር፡ አሜን!


text:
ውሳነታትካ ንመጻኢ እንታይ ከምትኸውን ይውስኑኻ እዮም
" ኣነ ፍቓድ እቲ ዜሌኣኸኒ እምበር ፍቓዯይ ኽገብር ኣይኯንኩን ካብ ሰማይ ወሪዯ ሇኹ።" ዮሃ 6፡38
ኣብዚ ጥቅሲ የሱስ ንምንታይ ናብ ምድሪ ከም ዜመጸ ብቃሊቱ ይነግረና ኣል። ከምኡ' ውን ኣብዚ ምሌእቲ ሓሳብ የሱስ ነፍሲ ወከፍ ንጽሌ መዒሌቲ ናይ ህይወቱ ብኸመይ ይነብር ከም ዜነበረ መብርሂ ኣሇና።
እተን ሰሊሳ(30) ዒመታት ህይወት የሱስ ኣብ ናዜሬት ከም ሕቡኣት ዒመታት እየን ዜጥቀሳ። ግናኸ ኣብ ነፍሲ ወከፍ መዒሌቲ ናይተን ሰሊሳ(30) ዒመታት የሱስ እንታይ ይገበር ከም ዜነበረ ኣብዙ ገሉጽሌና ኣል፡ንገዚእ ፍቓደ እናኸሓዯ ንናይ ኣብኡ ፍቓድ ይነብር ነይሩ።
የሱስ ኣብ ሰማይ ምስ ኣቦ ኣብ ሕለፍ ሌኣሇም ኣብ ዜነበረለ እዋን፡ንገዚእ ፍቓደ ምኽሓድ ኣየድሌዮን እዩ ነይሩ፡ምኽንያቱ ናቱ ፍቓድ ምስ ናይ ኣቦ ፍቓድ ሓዯ ስሇ ዜነበረ። ናብ ምድሪ ግና ከም ሰብ'ዩ ብስጋ መጺኡ፡ እዙ ስጋ ድማ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ነጥቢ(ህሞት) ምስ ናይ ኣቦ ፍቓድ ብምሌኣት ዜጻረር ናይ ገዚእ ርእሱ ፍቓድ ኣሇዎ። እታ የሱስ ንናይ ኣቦ ፍቓድ ክገብረሊ እተኽእሌ ዜነበረት እንኮ መገዱ ከኣ ንናይ ገዚእ ርእሱ ፍቓድ ኩለ ግዛ ብምኽሓድ እዩ። እዙ ከኣ እቲ የሱስ ኣብ ናይ ምድሪ ህይወቱ ዜተስከሞ መስቀሌ እዩ - ፍቓድ ገዚእ ርእስኻ ምስቓሌ- ከምኡ'ውን ንዕኡ ክንስዕቦ እንተድኣ ኯይንና ነፍሲ ወከፍ መዒሌቲ ነዙ መስቀሌ ክንስከሞ ሕጂ ይሓተና ኣል።
ቀጻሉ ዜኾነ ናይ ገዚእ ርእስኻ ፍቓድ ምኽሓድ እዩ ንየሱስ መንፈሳዊ ሰብ ገይርዎ። ንሕና'ውን ከምኡ ናይ ገዚእ ርእስና ፍቓድ ብምኽሓድ ኢና መንፈሳውያን ንኸውን።
መዒሌታዊ ብዚዕባ ዜተፈሊሇየ ነገራት ውሳነታት ንገብር ኢና። ገንብና ብኸመይ ንጥቀመለ ወይ ናይ ዕረፍቲ ግዛና ብኸመይ ነሕሌፎ፡ ብኸመይ ንዚረብ ወይ ብዚዕባ ገሇ ሰብ፡ብኸመይ ዯብዲቤ ንጽሕፍ፡ወይ ንናይ ካሌእ ሰብ ጠባይ(ባህሪ) ከመይ ግብረ መሌሲ ንህበለ፡ክንዯይ ግዛ ኣብ ቃሌ ኣምሊኽ ምጽናዕን ምጽሊይን ነሕሌፍ ወይ ክንዯይ ግዛ ኣብ ኣገሌግልት ማሕበር ነሕሌፍ ወተ ወሳነታት ንገብር ኢና። ካብ ንግሆ ክሳዕ ምሽት ንግብርታትን ቃሊትን ከምኡ'ውን ጠባያት ናይ ኣብ ከባቢና ሇው ሰባት ግብረመሌሲ ንህብ።ምናሌባት ይክንርድኦ ንኽእሌ ኢና ግናኸ መዒሌታዊ ብውሕደ ሚእቲ ዜኑ ውሳነታት ኢና ንገብር፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ እዝም ውሳነታትና ድማ ንገዚእ ርእስና ወይ ንኣምሊኽ ኢና ባህ ከነብሌ ንውስን።
ብዘሓት ንወስዶም ስጉምታት ውጺኢት ናይቶም ብምስትውዒሌ ንውስኖም ውሳነታት ኣይኯኑን። ዋሊ እኳ ከምኡ እንተነ ግናኸ ብሓዯ ካብዝም ክሌተ መገድታት ኢና ንገብሮ - ንገዚእ ርእስና ከነሕጉስ ወይ ንኣምሊኽ ከነኽብር።ኣብ መወዲእታ ድማ ጠቅሊሊ ድምር ናይ ውሳነታትና እዩ መንፈሳውያን ወይ ስጋውያን ክንከውን ዜገብረና።
ካብታ ጎይታ ዜተቀበሌናሊ መዒሌቲ ጀሚርና ዜገበርናዮም ሚሌዮናት ውሳነታት ንሕሰብ። እቶም ብምርዲእን ብቀጻሌን ፍቃድ ኣምሊኽ ምእንቲ ክገብሩ ኢልም ንፍቃድ ርእሶም ኣብ ነፍሲ ወከፍ መዒሌቲ ብዘሕ ሳዕ ዜኽሕደ ሰባት መንፈሳውያን ኯይኖም እዮም። በቲ ካሌእ ወገን እቶም ሓጢኣቶም ስሇ ዜተሓዯገልም ጥራይ ዜሕጎሱ ከምኡ'ውን ዜበዜሕ ግዛ ንገዚእ ርእሶም ከሐጉሱ ዜመርጹ ሰባት ስጋውያን ኯይኖም እዮም ተሪፎም። ናይ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ውሳነታቱ ኣብ መወዲእታ እንታይ ከምዜኸውን ወሲንዎ እዩ።
ልሚ ከምዙ ሇኻዮ ትሑት፡ቅደስ ከምኡ'ውን ፈቃር ክትከውን ገዚእ ርእስኻ ኣብ ሕለፍ ዒመታት ኣብ ዜተፈሊሇየ ኩነታት ናይ ህይወት ኣብ ኣሽሓት ውሳነታት ብዜመረጸቶ እዩ።
መንፈሳውነት ብናይ ሓንቲ ግዛ ርክብ ምስ ኣምሊኽ ዜመጽእ ነገር ኣይኯነን። መንፈሳውነት ውጺኢት ናይቲ ካብ መዒሌቲ ናብ መዒሌቲ፡ካብ ሰሙን ናብ ሰሙን፡ካብ ዒመት ናብ ዒመት ብቀጻሉ ገዚእ ርእስኻ ንምኽሓድ ከምኡ'ውን ፍቃድ ኣምሊኽ ንምግባር እትመርጾ መገዱ እዩ።
ናይ ክሌተ ኣሕዋት( ብሓዯ መዒሌቲ ጎይታ ዜተቀበለ) ድሕሪ ዒሰርተ ዒመት ናይ ምሌዋጦም(ጎይታ ምቅባልም) ል መንፈሳዊ ኩነታቶ እሞ ገምግም። ሕጂ እቲ ሓዯ ኣምሊኽ ኣብታ ማሕበር ሓሊፍነት ከሰክሞ ዜኽእሌ መንፈሳዊ ንቅሓት ሌዎ በጽሒ እዩ። እቲ ሓዯ ግና መፈሳዊ ንቅሓት ይብለ ብኻሌኦት ብቀጻሉ ክምገብን ክተባባዕን ድሌዮ ጌና ክሳብ ሕጂ ቆሌዒ እዩ ል።
ኣብ ሞንጎ እዝም ክሌተ እዙ ፍሌሌይ ክህለ ዜገበረ እንታይ እዩ፧
እቲ መሌሲ፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ መዒሌቲ ናይተን ዒሰርተ ዒመታት ናይ ክርስትና ህይወቶም ዜወሰድዎ ንኣሽቱ ውሳነታት እዩ።
እንተዯኣ ብኸምዙ መገዱ ቀጺልም፡ ኣብ ዜመጽእ ዒሰርተ ዒመታት እቲ ኣብ መንጎኦም ል ፍሌሌይ ኣዜዩ ግለጽ ክኸውን እዩ። ኣብቲ ናይ ሌኣሇም ህይወት ኣብ ክሌቲኦም ዜህለ ናይ ክብሪ ፍሌሌይ ሌክዕ ከምቲ ናይ 2000 ኤላክትሪካዊ ዒቀን ትምንጩ ኣምፑሌን ናይ 5 ኤላክትሪካዊ ዒቀን እተመንጩ ኣምፑሌን ይኸውን።
"ብኽብርስ ኯብ እኳ ካብ ኯብ ይበሌጽ እዩ እሞ…..." ( 1 ቆሮ 15፡41)
ከምዙ ኩነታት እሞ ሕሰብ። ናብ ገዚኻ ክትበጽሕ ኬድካ ብዚዕባ ኣብቲ ገዚ የሇ ሓዯ ሓው(ንስኻ ይትፈትዎ) ሕማቅ ነገር ክትዚረብ ፈተነ ኣጋጢሙካ። እንታይ ምገበርካ፧ ነዙ ፈተነ ኢድካ ሂብካ'ዶ ትሓሚ ወይ ገዚእ ርእስኻ ብምኽሓድ ኣፍካ ትዒጹ፧ ብዚዕባ ካሌእ ሰብ ሕማቅ ስሇ ዜተዚረበ ብኣምሊኽ ብሇምጺ ወይ ብመንሽሮ ዜውቃዕ ወሊ ሓዯ ሰብ የሇን። ስሇዙ ድማ ብዘሓት ከምዙ ዒይነት ሓጢኣት ንህይወቶም ከምየዕንዎ ገይሮም ይሓስቡ። ሕዜን እዩ፡ ብዘሓት ኣሕዋትን ኣሓትን ኣብቲ ናይ ሌኣሇም ህይወት(eternity)ጥራይ እዮም ኣብ ነፍሲ ወከፍ ንርእሶም ሕጉስለ ዜነበሩ እዋን ንገዚእ ርእሶም በብቅሩብ የጥፍእዋ ከምዜነበሩ ክግንቡ።
የሱስ'ውን ብተመሳሳሉ ኩነታት ንሰሊሳ ዒመታት ኣብ ናዜሬት ተፈቲኑ እዩ። ብዚዕባ እተን ሕቡኣት ዒመታት ናይ የሱስ ከምዙ ተጻሒፍሌና ኣል። ኣብ ዜኾነ ይኹን ግዛ "ክርስቶስ ንርእሱ ባህ ዛብሌ ኣይዯሇየን"(ሮሜ 15፡3) ኩለ ግዛ እዩ ንርእሱ ዜኽሕድ ነይሩ። ስሇዙ እዩ ድማ ኩለ ግዛ ንኣቦ ሕጉስ ዜነበረ።ንገዚእ ርእስኻ ምሕስ ኣብ ብዘሕ መዲያት(ሸነኻት) ህይወት ናይ ሓዯ ሰብ ክፍጸም ይከኣሌ እዩ። ንኣብነት ይጠምኻ ከሇኻ ጥዐም መግቢ ገዙእካ ክትበሌዕ ትውሰነለ ኩነታት ሕሰብ እሞ። ኣብዚ ነገር ሓጢኣት ወይ ጌጋ የሇን። ግናኸ ሓዯ ቅዱ ናይ ህይወት ትገሌጽ እያ።ገንብ ስሇ ሇካ ጥራይ የድሌየካ ኣየድሌየካ ብይገድስ ዜፈተኻዮ ትገዜእ። ንገዚእ ርእስኻ ሕጉሳ ትገብር።ዜኾነ ነገር ክትገዜእ እንተዯሉኻ ትገዜእ፡ ናብ ሓዯ ቦታ ክትከይድ እንተዯሉኻ ትኸይድ፡ ዯንጐኻ ክትድቅስ እንተዯሉኻ፡ ዯንጐኻ ትድቅስ። ዋሊ እኳ ብስሩዕ ናብ መዯባት እንተከድካ ከምኡ'ውን መጽሓፍ ቅደስ መዒሌታዊ እንተበብካ ናይ ከምዙ ዒይነት ህይወት ናይ መወዲእታ ውጺኢት እንታይ እዩ፧ ምድሓንካ ይክትስእኖ ትኽእሌ ኢኻ ግናኸ እታ ኣምሊኽ ንዕኡ ክትነብረሊ ዜሃበካ ሓንቲ ህይወት ብርግጽ ከተባኽና ኢኻ።
ካሌእ ሓው ግና ካብዙ ፍሌይ ዜበሇ ነገር እዩ ዜገበር።ንሱ ርእሱ ስርዒት ከትሕዚ'ዩ ወሲኑ። እንተይጠምዩ ዜኾነ ይድሉ ነገር ከይበሌዕ'ዩ ወሲኑ። ኣድሊይ ይኯነ ነግር ንርእሱ ከይገዜእ ወሲኑ እዩ። ነፍሲ ወከፍ መዒሌቲ ምስ ኣምሊኽ ግዛ ምእንቲ ከሕሌፍ ካብቲ ዜትንስኣለ ዜነበረ ሰዒት 15 ድቂቅ ኣቀዱሙ ክትንስእ ወሲኑ እዩ። ሓዯ ሰብ ብሕርቃን ምስ ዜዚረቦ ንሱ ብትሕትና ምሊሽ ክህበለ ወሲኑ እዩ። ኩለ ግዛ ኣብ ፍቅርን ሕያውነትን ክህለ ወሲኑ እዩ። ንህርፋኑ( ጾታዊ ስምዑቱ) ሊዒዕለ ጸብጻብ ዛና ኣብ ጋዛጣ ከይንብብ ወሲኑ እዩ። ኣብ ዜነ ኩነታት ንርእሱ ከትሕት እምበር ርእሱ ከየጽድቅ ወሲኑ እዩ። ናብ ዒሇም ንክስሓብ ዜጸሌውዎ ገሇ ምሕዜነታት ከቋርጾ ወሲኑ እዩ። በቲ ቀጻሉ ንገዚእ ርእሱ(ንዕኡ ሕጉሶ) ናይ ምኽሓድ ውሳኔኡ ኣብቲ ንኣምሊኽ ጥራይ ንምሕስ ሇዎ ድላት እናበርትዏ መጺኡ።
የድሌዮ ነገር ብይ ምግዜኡ ወይ 15 ድቂቅ ኣቀዱሙ ካብ ዒራት ምትንስኡ ወይ ብሰብኣዊ መንነቱ ዜስምዖ ክብሪ ሓዱጉ ምሕረት ብምሕታቱ እንታይ ከሲሩ፧ ዋሊ ሓንቲ። ግናኸ እንታይ ከምዜኸሰበ ሕሰብ!
ከምዙ ዜበሇ ሰብ፡ ማሇት ኣብ ንኣሽቱ ነገራት ብቀጻሉ እሙን ዜነ ኣብ ውሽጢ ውሑድ ዒመታት ተኣማምን(ብቁዕ) ናይ ኣምሊኽ ሰብ እዩ ዜኸውን። እዙ ግና በቲ ሇዎ ናይ መጽሓፍ ቅደስ ፍሌጠት ይኯነስ ብምኽንያት ንኣምሊኽ እምበር ንርእሱ የሐጉስ ኣብ ህይወቱ ብእሙንነት ዜወሰዶ ንኣሽቱ ወሳኔታት እዩ።
ድኹም ፍቓድ ሇዎ ሰብ ኣይትኹን። ፍቓድካ ኩለ ግዛ ንኣምሊኽ ንኽግዚእ ኣሊምዶ። ብጹሓት ክርስትያን ዜበሃለ እቶም "ጽቡቕን ክፉእን ንምፍሊይ ብምሌማድ ንሌቦንኦም ሊምደ"(እብ 5፡14) እዮም።
ነዙ ዜስዕብ ኣብነት ንርአ፡ ክሌተ ገፍቲ ሰባት ግዜፎም ከርሕቁ ናብ ሓኪም ከይዶም። እቲ ሓኪም ን 12 ኣዋርሕ ከየቛረጹ ምንቅስቃስ ኣካሊት ክገብሩ ኣዙዜዎም። እቲ ሓዯ ሰብኣይ ነቲ ዜተዋህቦ ናይ ምንቅስቃስ ኣካሊት ሌምምድ ከየቋርጸ ብስነ ስርዒት መዒሌታዊ ሰሪሕዎ፡ ቀጢንን ተሪርን ድማ ኯይኑ። እቲ ካሌእ ሰብኣይ ግና እተን ቀዲሞት ቅሩብ መዒሌታት ምንቅስቃስ ኣካሊት ገይሩ። ዯሓር ግና ክዜሕትሌ ጀምረ ኣብ መወዲእታ ድማ ጠቅሉለ ኣቋሪጽዎ። በቲ ዜተኸተል ስነ ስርዒት ይብለ ኣካይዲ ከብደ እናገፈ ከይደ ኣብ መወዲእታ ድማ ብይግዙኡ ሞይቱ። እዙ ከመይ ጌርና ፍቓድና ንፍቓድ ኣምሊኽ ንምግዚእ ነብርትዖ ወይ ድማ ሰይጣን ንኽምዜምዝ ይጽኑዕ(ሌምለም) ጌርና ንገድፎ ኣብነት እዩ። ሓዯ ግዛ ብዚዕባ ናይ ኣምሊኽ ኣገሌጋሉ ዜኾነ ሓዯ መንእሰይ፡ ተሇቪዥን ብብዜሒ ይርኢ ከም ል ዜተሰምዖ(ዋሊ'ኳ ንጹሃት መዯባት ጥራይ ይርኢ እንተነበረ) እሞ ሓዯ መዒሌቲ ናይ ተሇቪዥን ኣቁሑት ክሸይጥ ጥራይ ይኯነ፡ ነቲ ኣብ ተሇቪዥን ምርኣይ ሕሌፎ ዜነብረ ግዙኡ መዒሌታዊ ኣብ ጸልት ክሕሌፎ ከምዜወሰነ ኣንቢበ ነይረ። ከም ቀጥታዊ ውጺኢት ናይዚ ዜወሰዲን ዜዒቀባ ንእሽቶይ ወሳነ ድማ ኣምሊኽ ንኣሽሓት ዜባረኸ ኣገሌግልት ሂብዎ።
ነቶም ንጹህ ዜነ ናይ ተሇቪዥን መዯባት ጌጋ ከምሇዎ የስተብህለ፡ኣምሊኽ ኣብ ብዘሕ ነገራት ሕድሪ ክህቦም ኣይትርእን ኢኻ። ምኽንያቱ ንሱ ሸሊሚ ናይቶም ብትግሃት ዜዯሌይዎ እዩ፡ኣብ ኣምሊኽ ድማ ኣድሌዎ የሌቦን።
እወ እዙ ንስኻ ልሚ ሇኻዮ ብምኽንያት እቲ ኣብ ዘርያ መግቢ፡ገንብ፡ድቃስ፡ ምንባብ ወተ፡ንገዚእ ርእስኻ ምኽሓድ ወይ ንገዚእ ርእስኻ ምሕስ ዜወሰድካዮም ብዘሓት ንኣሽቱ ውሳነታት እዩ።
ግዛ ብፍጥነት እዩ ዜጏይ ል። እቶም ሌዕሉ ኣርብዒ ዒመት ዕድመ ሇኩም እሞ ዕድሜኹም ንገዚእ ርእስኹም ኣብ ምሕስ ሕሇፍክምዎ እተን ዜበሇጻ ዒመታት ናይ ህይወትኩም ስሇባኸንኩመን ንኣምሊኽ ብዘሕ ጠቃሚ ዜነ ነገር ክትገብሩ ኣይጽበን እየ። እተን ዜሓሇፋ ዒመታት ናይ ህይወትኩም ከይዯን እየን።ንሓዋሩ ከይዯን እየን። እቲ ኩለ ዜኽእሌ ኣምሊኽ ከማን ክመሌሰሌኩም ኣይክእሌን እዩ። ግናኸ ሕጂ እንተ ተነሲሕካ በቲ ተሪፉ ል ካሌኣይ ክፋሌ ናይ ህይወትካ ገሇ ጠቃሚ ነገር ንኣምሊክ ክትገብር ትኽእሌ ኢኻ።
ኣነ ግና ብቀዲምነት ነቶም ኣብ ክሉ ዕድመ 13-19 ሇዉ(Teenage) ከምኡ'ውን ኣብ ዕስራታት ሇው እየ ክዚረብ ዯሌየ። ንኻሌኦት ንበረኸት ብእትንለ መገዱ ኣምሊኽ ክባርኸኩም ከም ዜዯሉ ክነግረኩም ይዯሉ። ዯቂ 30 ወይ 35 ኣብ ትንለ ግዛ ኣብ ቤቱ ኣገዲሲ ዜነ ኣገሌግልት ብሓሊፍነት ክህበኩም ይዯሉ እዩ። ግናኸ ፍቓደ ኣብ ህይወትኩም ምእንቲ ክፍጸምሲ፡ኣብን ዜቅጽሊ 10 ወይ ካብኡ ንሊዕሉ ዒመታት ናይ ህይወትኩም እሙናት ኯይንኩም'ዶ ይረኽበኩም ይኸውን፧
ካብ ሕጂ ጀሚርካ እሙን ክትከውን እተዯኣ ወሲንካ ክሳብ ሕጂ ኣብ ዜነበረ ህይወትካ ብይገድስ ኣብቲ ናይ ሌኣሇም ህይወት ጣዕሳ ኣይክህሌወካን እዩ። ስሇዙ ንህይወትካ ብዕቱብ ሓዚ። ብዚዕባ'ተን የሱስ ብመን ስጋኡ ኣብ ናዜሬት ዜነበረሇን መዒሌታት ከመይ ከም ዜነበራ ሕሰብ፡ናቱ ኣብነት ከኣ ስዒብ። ንገዚእ ርእስኻ ከምዙ በሊ፡"ኣብዚ ምድሪ ዜተወሇድክለ ዕሊማ ንናተይ ፍቓድ ክኽሕድ፡ናይ ሰማያዊ ኣቦይ ፍቓድ ክገብር እዩ"።
እዙ ኣነ ዜነግረካ ሇኹ ብዕቱብነት ክትወስዶ ሰይጣን ይፈቅዯሌካ'ዶ ኢሌካ ትሓስብ፧ ኣይፈቅዯሌካን እዩ። ብዘሕ ግዛ ከም ሇካ ክነግረካ እዩ። ፍቓድ ገዚእ ርእስኻ ኪሕድካ እትነብሮ ህይወት ድኻም'ዩ ክብሇካ እዩ። ኣምሊኽ ርእስኻ ምሕስ ወይ ኣብዜን ኣብትን ኢሌካ ቁሩብ ንርእስኻ ምዕጋብ(ምርዋይ) ከምይገድሶ ክነግረካ እዩ። ኣቅሉሌካ ክትርእዮ ክነግረካ እዩ። ወተ። ስሇምንታይ ግን፧ ምኽንያቱ ነን ዜቅጽሊ 20 ዒመታት ብይ ኣንፈት ዕሊማ ይብሌካ ኯንኳ ክትዒዜ እሞ ኣዜዩ ግዙኡ ምስ ሓሇፎ ክትባራበር እዩ። መንእሰያት ብሰይጣን ኣይትዒሽዉ። ኣምሊኽ ሓንቲ ህይወት እዩ ሂብኩም ከምኡ'ውን ግዛ ብፍጥነት እዩ ዜጏይ ል። ስሇዙ ኣይተባኽንዎ። ኣብ ከባቢኻ ብስርዒትን ብምለእ ሌቢ ዜተወፈየ ህይወት ክነብሩ ተገዲስነት ይብልም ኣዜዮም ብዘሓት ኣመንቲ ክትረክብ ኢኻ( ዋሊ'ወን ካብቶም ናይ ሓድሽ ኪዲን ናብራ ህይወት ዜተረድኦም)። ኣይትፍረዶም።ፈሪሳዊ ብምዃን ኣይትንዒቆም። ጉዲይካ ግበር ኣብቲ ናቶም ጉዲይ ኣይትጸመድ። ኣምሊኽ ንነገሮም ጽብቅ ክገብሮ ከም ዜኽእሌ ኣሚንካ ሕዯጎም። ግናኸ ናቶም ኣብነት ኣይትከተሌ። ፍለይ ኩን፡የሱስ በይኑ ጥራይ ኣብነትካ ይኹን። ኣብ ህይወት ጻውዑት ኣልካ፡ እዙ ኣብዚ ምድሪ እንታይ ከኸስረካ'ዩ ብይገድስ ከምሌጠካ የብለን። ብዚዕባ እታ ኣብ ቅድሚ ፍርዱ ክርስቶስ ቀሪብካ ናይ ህይወትካ ጸብጻብ ትህበሊ መዒሌቲ ዯጋጊምካ ሕሰብ።
ሰሇዙ ነቲ ኣብ ህይወትካ ዜገበርካዮ ጌጋታት ረስዒዮ። ካብ ሓጢኣትካ ብምሌኣት ተነሳሕ። ከምኡ'ውን ኣብን ዜተረፋ መዒሌታት ፍቓድ ኣምሊኽ ንምግባር ብምለእ ሌብኻ ተበገስ። ኣምሊኽ ምሕረት ክገብረሌካ ከምኡ'ውን ንሕለፍካ ከምይ ነበረ ክገብሮ እዩ። ብውድቀትካ ኣይተስቆርቁር እንተይኯይኑ ኣብ ዜመጽእ'ውን ብይ ኣንፈት እትጉዒዜ ሰብ ክትከውን ኢኻ። እቲ ናይ ውድቀትካ ተክሮ ንስኻ እዙ ልሚ ኯይንካዮ ሇኻ ብጸጋ ኣምሊኽ ጥራይ ምዃኑ ንኽትርዲእ ክሕግካ እዩ። ከምኡ'ውን ኩለ ግዛ ኣብ ቅድሚ ኣምሊኽ ክትቅርብ ከሇኻ ብገጽካ ናብ ምድሪ ክትድፋእ ክሕግካ እዩ። ናይ ሓቂ ናይ ኣምሊኽ ሰብ ክትከውን/ክትኯኒ ወስን/ወስኒ።


text:
Radio Erena: 02 January 2020
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ክልል ኣምሓራ፣ ከባቢ ጸገዴ፣ ብዕጡቓት ካብ ዝተጨውዩ ሸሞንተ ቆልዑ እቶም ሽዱሽተ ከምዝተቐትሉ ማዕከናት ዜና ካብታ ሃገር ሓቢረን።
እቶም ዕጡቓት፣ ነቶም ዝጨወይዎም ቆልዑ ንኽለቅዎም፣ ንነፍሲ ወከፎም ኣስታት 500 ሽሕ ብር ወይ ድማ ኣስታት 16 ሽሕ ዶላር ክሓቱ ምጽንሖም ንስድራቤታቶም ብምጥቃስ እተን ማዕከናት ዜና ገሊጸን።
ይኹን’ምበር ስድራቤታቶም ክኸፍልሎም ብዘይምኽኣሎም፣ ነቶም ሽዱሽተ ክርሽንዎም እንከለዉ፣ ሓደ ድማ ቆሲሉ ኣብ ሕክምና ተዓቍቡ ይርከብ።
እቲ ሻሙናይ ግና ብዘይ ዝኾነ ጉድኣት ክሃድም ከምዝኸኣለ’ዩ ተሓቢሩ።
ነቶም ቆልዑ ዝጨወዩ ዕጡቓት፣ ዝኾነ ፖለቲካዊ ዕላማ ዘይብሎም ሸፋቱ ምዃኖም’ዩ ዝንገር ዘሎ።
ኢትዮጵያ ኣብዚ እዋን’ዚ ምስ ፖለቲካ፣ ብሄር፣ ሃይማኖትን ተራ ስርቂን ዝተተሓሓዘ መዓልታዊ ቅትለት 10ታት ሰባት ዝርኣየላ ሃገር ኮይና ምህላዋ ዝተፈላለዩ ወገናት የገንዝቡ።
ብቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ዝምራሕ ሓድሽ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ስልጣን ካብ ዝመጽእ ናብ ካልኣይ ዓመቱ ተቓሪቡ ክነሱ፣ ጸጥታን ድሕነትን ዜጋታት እታ ሃገር ከውሕስ ብዘይምኽእሉ ብተሪር ይንቀፍ።
==============


text:
Radio Erena: 16 May 2016
ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ደቡባዊ ኢትዮጵያ ዝተፈጸመ ወትሃደራዊ መጥቃዕቲ መንግስቲ ኢትዮጵያን ተቓወምትን ዝተፈላለየ መግለጺታት ይህብሉ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ብ12 ግንቦት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ካብ ኤርትራ ዝተበገሱ ዕጡቓት ኣብ ደቡብ ኢትዮጵያ መጥቃዕቲ ከየካየዱ ግዳያት ሞት፣ መቑሰልትን ምምራኽን ከምዝኾኑ ከመልክት እንከሎ፣ ኣብ ኤርትራ ዝመደበሩ ሓርበኛታት ግንቦት ሸውዓተ ዝተባህለ ተቓዋሚ ከኣ ኣብ ኣርባ ምንጭ ኣብ ዘካየዶ መጥቃዕቲ 20 ወትሃደራት መንግስቲ ከምዝቐተለን ኣስታት 50 ከኣ ከምዘቑሰለን ድሒሩ ሓቢሩ ኣሎ።
እቶም ዕጡቓት ካብ ኡጋንዳ ናብ ኬንያ ድሕሪ ምስጋሮም ብመንገዲ ሞያለ ኣቢሎም ናብ ኢትዮጵያ ከምዝኣተዩ’ዩ ዝግለጽ።
መብዛሕትኡ እዋን፣ እቶም ብኤርትራ ከምዝድግፈኡ ዝንገረሎም ከም ደምህትን ግንቦት 7 ዝኣመሰሉ ዕጡቓት ካብ ኤርትራ ብቀጥታ ዶብ ብምስጋር ወይ ከኣ ዶባት ሱዳን እናተጠቕሙ ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ተመሳሳሊ መጥቃዕታት ከምዝፍንዉ ዝፍለጥ’ዩ።
እቲ ዝሓለፈ ሰሙን ከምዝተፈጸመ ዝግለጽ፣ ብወገን ኢትዮጵያ ከም ዝፈሸለ ብወገን ተቓወምቲ ከኣ ዕዉት ኔሩ ዝብሃል ዘሎ ወትሃደራዊ መጥቃዕቲ ንከባቢ ኣርባ ምንጭ ዒላማ ዝገበረሉ ምኽንያት ንጹር ኣይኮነን።
ኤርትራን ኢትዮጵያን ተቓወምቲ ሓድሕደን ኣብ ምዕጣቕን ምድጋፍን ተጸሚደን ከምዘለዋ ይፍለጥ።
እቶም ብመንግስቲ ኤርትራ ዝድገፉ ተቓወምቲ ኢትዮጵያ ተደጋጋሚ እዋናት መጥቃዕቲ ከካይዱ እንከለዉ፣ ብወገን ኢትዮጵያ ዝድገፉ ዕጡቓት ኤርትራ ግና ዶባት እናሰገሩ ኣብ ልዕሊ ዒላማታት መንግስቲ ኤርትራ ተደጋጋሚ ወትሃደራዊ መጥቃዕታት ከካይዱ ኣይርኣዩን።
=================================


text:
ምስ ኣባላት ደሞክራሲያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ቃለማሕተት ኣብ ሃገራውን ዘባውን ጉዳይ ዝዳህሰሰ።
ምስ ኣባላት ደሞክራሲያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ቃለማሕተት ኣብ ሃገራውን ዘባውን ጉዳይ ዝዳህሰሰ።
Read more: ምስ ኣባላት ደሞክራሲያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ቃለማሕተት ኣብ ሃገራውን ዘባውን ጉዳይ ዝዳህሰሰ።
ዋጋ ዝተኸፍሎ ሓርነት
ንአስታት ሸሞንተ ወርሒ አብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ አንጸላልዩ ዝነበረ ናይ ጥፍአት ደመና፡ ብሓይልታት ትግራይ ድሕሪ ምቕንጣጡ፡ ሓራ ብምውጽኦም በዚ አጋጣሚ ንመላእ ህዝብን ሓይልታት ትግራይን እንዃዕ ሓጎሰኩም ንብል።
መሪሕነትን አመራርሓን- Leadership, theory and practice ክለሳ-ሓሳባውን ግብራውን ሓተታ
መሪሕነት አብዚ ግዜዚ እቲ አገዳስን አድላይን አብ ኩሉ መዳያት ውዳቤ ናይ ሕይወትና ፣ ናይ ክሉ ሕይወትና ግላዊ ይኹን ማሕበራዊ፣ አብ ቁጠባውን፣ ፖሊቲካውን፣ ማሕበራውን፣ባህላውን ንስራሓትና ንምዕዋት አፍልጦን ትግባረን መሪሕነት አገዳሲ ኢዩ።
Read more: መሪሕነትን አመራርሓን- Leadership, theory and practice ክለሳ-ሓሳባውን ግብራውን ሓተታ
Read more: መሪሕነትን አመራርሓን- Leadership, theory and practice ክለሳ-ሓሳባውን ግብራውን ሓተታ
ንጃንዳ ህግደፍ ክነብሎም ፋሕ‘‘ክንዲ ኣብ ከተማታት ኤርትራ‘‘ዓሪድካ ምጽናሕ
ንጃንዳ ህግደፍ ክነብሎም ፋሕ‘‘ክንዲ ኣብ ከተማታት ኤርትራ‘‘ዓሪድካ ምጽናሕ‘‘ካብ ነጋሪት ጥፍኣት ምንፋሕ‘‘ ዉሑድ ዋጋ ከፊልና‘‘ንድሕነት ንህዝቢ ንሃገር ንስራሕ። ኤርትራዊያን ናትና ንግበር‘‘መን ረቢሑ‘‘ካብ ውዲት ወያነ ምስ ግንባር።
ኣንጻር ዲክታቶር ኢሳይያስ ኣፍወርቂ ክሲ ቀሪቡ፤ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ነዚ ተወሲዱ ዘሎ ተባዕ ስጉምቲ ኣመጒሱ፤
ኣብ ዝሓለፈ ክልተ መዓልታት፡ ናይ ሽወደን ናይ ዜና ማዕከን ከም ዘመልከቶ፡ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኢሰያስ ኣፍወርቂ ብዝፈጸሞ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ክሲ ተመስሪቱሉ ኣሎ። ብመሰረት እቲ ናይ ዜና ማዕከን፡ ተመስሪቱ ዘሎ ክሲ ኣብ ከተማ ጎተንበርግ (Gothenberg) ሃገረ-ሽወደን እዩ።
Read more: ኣንጻር ዲክታቶር ኢሳይያስ ኣፍወርቂ ክሲ ቀሪቡ፤ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ነዚ ተወሲዱ ዘሎ ተባዕ ስጉምቲ ኣመጒሱ፤
Read more: ኣንጻር ዲክታቶር ኢሳይያስ ኣፍወርቂ ክሲ ቀሪቡ፤ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ነዚ ተወሲዱ ዘሎ ተባዕ ስጉምቲ ኣመጒሱ፤
ናይ ደገፍ መልእኽቲ ንሓባራዊ ጋዜጣዊ መግለጺ ፖሎትካዊ ሓይልታት ብምኸንያት ኮሮና ቪሮስ
አብ'ዚ እዋን'ዚ ዓለምና ብተኸሲቱ ዘሎ ሐደገኛ ዝኾነ ተላጋቢ ሕማም ኮሮና ቫይረስ ብኮቪድ-19 (COVID-19) ዝፍለጥ ትሕመስ ከምዘላ ንነብሲ ወከፍ ሰብ ብተግባር ኣብ መዓልታዊ ህይወቱ ንጥፈታቱ ክድረትን ከረኻኽበሉን ሂውቱ ከይትቕዘፍ ድማ ጠቕሊሉ ክሰግእን ገይርዎ አሎ።
Read more: ናይ ደገፍ መልእኽቲ ንሓባራዊ ጋዜጣዊ መግለጺ ፖሎትካዊ ሓይልታት ብምኸንያት ኮሮና ቪሮስ
Read more: ናይ ደገፍ መልእኽቲ ንሓባራዊ ጋዜጣዊ መግለጺ ፖሎትካዊ ሓይልታት ብምኸንያት ኮሮና ቪሮስ
ዜናዊ ዕዮ ናይ ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን ኣብ ጀርመን
ጸብጻብ ናይ ኣብ ክልተ መዓልታት፣ ማለት ካብ ዕለት 22.02. ክሳብ ዕለት 23.02.2020 ኣብ ፍራንክፎርት ሃገረ-ጀርመን ዝተኻየደ ሰሚናር
ድሕረ-ባይታ፦ እዞም ድሒሩ ስሞም ዚጥቀስ ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን ድሕሪ ንኣስታት ክልተ ዓመታት ኣብ ክሊ ሓድነታዊ ዛዕባ ዚተኻየዱ ዝተፋለለዩ መድያዊ ኣኼባታትን ናይ ዕላማ ምድላዋትን፣ እንሆ ሎሚ ንኣባላት ናይዞም ብቚጽሪ 14 ዚበጽሑ ኣብ ሃገረ-ጀርመን ዝነብሩ ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን ብኣካል ተራኺቦም ናይ ክልተ መዓልታት ዝወሰደ ሰሚናር ብምክያድ፣ ካብ’ቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ህዝባን ተንጠልጢሉ ዘሎ ከቢድ ናይ ዕንወትን ፋሕብትንን ሓደጋታት ዘድሕን መዋጽኦ ንምፍታሽ ተጋቢኦም።
ብዛዕባ ኮሮናቫይረስ ክትፈልጥዎ ዝግባእ ሓበሬታታት
ብዛዕባ ኮሮናቫይረስ ክትፈልጥዎ ዝግባእ ሓበሬታታት 13 ማርች 2020
ብርቱዕ ሕማም ሳንቡእ ዘስዕብ ፈለማ ኣብ ቻይና ዝተርኣየ ቫይረስ ናብ 118 ሃገራት ተዘርጊሑ ምህላው ውድብ ጥዕና ዓለም ይገልጽ።
ዛጊት ብደረጃ ዓለም፡ ልዕሊ 125,000 ሰባት በቲ ቫይረስ ክልከፉ እንከለው፡ ልዕሊ 4,600 ሞይቶም እዮም።


text:
Radio Erena: 18 July 2021
ኤርትራውያን ዝርከብዎም 133 ስደተኛታት፣ ካብ ሊብያ ናብ ሳልሰይቲ ሃገር ንምጥያስ ናብ ሩዋንዳ ግዒዞም።
እቶም ብዓርቢ 16 ሓምለ ብነፋሪ ዝገዓዙ ስደተኛታት ካብ ወርሒ ሚያዝያ ኣትሒዞም ኣብ ትጽቢት ዝጸንሑ ምዃኖም ተጸዋዒ ስደተኛታት ገሊጹ።
እዞም ዜጋታት ኤርትራ፣ ሱዳን፣ ሶማልን ደቡብ ሱዳንን፣ ዝኾኑ 133 ስደተኛታት መብዛሕትኦም ግዳያት ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ደቅ-ሰብን መጭወይትን ኮይኖም ዝጸንሑ’ዮም።
ናብ ሳልሰይቲ ሃገር ክሳብ ዝጣየሱ፣ ኣብ ሩዋንዳ ኣብ ዝጸንሑሉ፣ ናይ መግቢ፣ ማይ፣ ሕክምናዊ ርዲኤትን፣ ካልእ መሰረታዊ ጠለባትን ንከማልኣሎም፣ ተጸዋዒ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሓላፍነት ወሲዱ ኣሎ።
ኣብ ሊብያ ልዕሊ 42,500 ዝተመዝገቡ ስደተኛታት ክህልዉ እንከለዉ፣ በዚ ምጥያስ ናብ ሳልሰይቲ ሃገር ፕሮጀክት ካብ 2017 ክሳብ’ዚ እዋን’ዚ፣ 6,521 ስደተኛታት ሓገዝ ምርካቦም፣ መዛግብቲ ተጸዋዒ ስደተኛታት የመልክቱ።


text:
ገዛኢ ፓርቲ ኢህወዴግን ምስ መብዛሕትኦም ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝርከቡ ተቓወምቲ ውድባት ዘካይድዎ ዘለው ልዝብ ስርዓት ምርጫ ኢትዮጵያ ናይ ክልቲኡ ማለት እውን ናይ ኣብዝሓ ድምፅን ተመጣጣኒ ውክልናን ሕውስዋስ ንክኸውን ተሰማሚዖም።
ካብ ኣጠቓላሊ ናይ ፓርላማ ወናብር ክንደይ ሚእታዊት ብተመጣጣኒ ናይ ውክልና ስርዓት ከምዝተሓዙ ግን ገና ኣይተሰማምዑን።
ኣብ ስርዓተ ምርጫ ስዒሮም ጥራሕ ናብ ፓርላማ ዝኣትውሉ ናይ ኣብዝሓ ናይ ድምፂ ስርዓት በይኑ ክቕፅል ከምዘይብሉ ተሰማሚዕም።
እቶም ተሳተፍቲ’ቲ ልዝብ ዘይተሰማምዕሉ ነጥቢ ካብ ወናብር ፓርላማ ከክንደይ ሚእታዊት ይሓዙ ዝብል ኮይኑ 11 ተቓወምቲ ፓርትታት 40 ሚእታዊት ክኸውን ኣለዎ ክብሉ ከለው ኢህወዴግ ድማ ንተመጣጣኒ ውክልና ዝምደብ ወናብር 15 ሚእታዊት ክኸውን ኣለዎ ብምባሉ ኣይተረዳድኡን።ዝቕፅል ረቡዕ ክራኸቡ ብቖፀራ ምፍልላዮም’ውን ተፈሊጡ’ሎ።


text:
Radio Erena: 26 November 2020
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፣ ኣብይ ኣሕመድ፣ ብሓያሎ መራሕቲ ሃገራትን ውድባትን ንዝቐረብ ዘሎ ተደጋጋሚ ናይ ሰላም ጻውዒት ነጺጉ።
ዛጊት፣ ብደቡብ ኣፍሪቃ፣ ወኪል ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ብሪጣንያ፣ ሕብረት ኤውሮጳን ሕቡራት ሃገራትን ንዝቐረበ ናይ ዘተ ጻውዒት ከምዘይቅበል ዝገለጸ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፣ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ሃገሩ ናይ ካልኦት ሃገራትን ውድባትን ምትእትታው ከምዘይፈቅድ’ዩ ኣመልኪቱ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ድሕነት ሰለማውያን ሰባት ክሕሉ፣ ህጹጽ ሓገዝ ናብ ዝደልዮም ንምብጽጻሕ መንገድታት ክኸፍትን፣ ምቁራጽ ቶኽሲ ብምእዋጅ ናብ ዘተ ክቐርብን፣ ወኪል ሕብረት ኤውሮጳ፣ጆሴፍ ቦረል ምስ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስተርን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢን ኢትዮጵያ፣ ኣቶ ደመቀ መኮነን፣ ኣብ ብራስለስ ኣብ ዝገበሮ ርክብ ጸዊዑ።
እንተኾነ፣ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፣ ብትዊተር ኣብ ዘመሓላልፎ ዘሎ ተደጋጋሚን ተመሳሳሊን መልእኽታት፣ ህወሓት ከይተደምሰሰን መላእ ትግራይ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሩ ከይኣተወትን፣ እቲ ኵናት ደው ከምዘይብል’ዩ ዝጠቕስ።
መራሕቲ ህወሓት ኢዶም ክህቡን ዘቕረቦ ናይ 72 ሰዓታት ግዜ፣ ድሕሪ ምዝዛሙ፣ ብኹሉ ሸነኻት፣ ናብ ከተማ መቐለ መጥቓዕታት ክፍኖ ከምዝኽእል ብወገን ኢትዮጵያ ይስማዕ ኣሎ።
ባይቶ ጸጥታ ብወገኑ፣ ብዛዕባ’ዚ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝዓበየ ኣሻቓሊ ዛዕባ ኮይኑ ዘሎ ኵናት ትግራይ፣ ዘተ ኣብ ምክያድ ተፈሊጡ።
=============