text:
ክብረ በዓል ሊቀ ሰማዕት ቅዱስ ጊዮርጊስ ብልዑል ድምቀት ተኸቢሩ!
ኣብ ካልኣይ ክፍለ ዘመን ክሳዕ 3ይ ክፍለ ዘመን ካብ ዝፍለጡ መስተጋድላን ብቀዳምነት ዝጥቀስ ሰማዕት ቅዱስ ጊዮርጊስ’ዩ። 23 ሚያዝያ ሊቀ ሰማዕት ቅዱስ ጊዮርጊስ ቃል ኪዳን ዝተቐበለሉ፡ ብሰይፍ ተቈሪጹ ሰማዕትነት ዝፈጸመሉ፡ ዓስቢ ተጋድሎኡ ሾብዓተ ኣክሊላተ ክብር ዝወረደሉ ዕለት ብምዃኑ ንሕና ሕዝበ ክርስቲያን ካብ በረኸቱ ንምስታፍ ኣብቶም ብስሙ ዝጽውዑ ኣብያተ ክርስቲያን ተረኺብና ጸሎትናን ምህላናን ምስጋናን ውዳሴናን ነብጽሕ። ንጻድቕ ብስም ጻድቅ ዝቕበል ዓስቢ ጻድቅ ስለዝረክብ ድማ ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ዓመት መጸ ዝክረ በዓሉ ተኽብር።
ሎሚ ዓመት 2010 ዓ.ም. ብፍላይ ኣብ ደብረ ጽጌ ሰማዕት ቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተ ክርስቲያን (ዓዲ ኣበይቶ) ኵሎም ብቃል ኪዳን ቅዱስ ጊዮርጊስ ዝሕበኑ ካብ ቀረባን ርሑቅን ዝመጹ ሊቃውንት መዘምራንን ውሉደ ክህነትን፡ ምእመናንን ምእመናትን ኣብ ዝተረኽብሉ ብኽብሪ ተባዒሉ።
ካብ 12፡00 ድ.ቀ. ክሳዕ 5፡30 ድ.ቀ. ሥነ ሥርዓት ዋዜማ ምስ በጽሐ፡ ካብ 9፡00 ድ.ቀ. ምሸት ጀሚሩ ክሳዕ ሰዓት 6፡00 ቅ.ቀ. ወጋሕታ ድማ ስብሐታተ ማኅሌት ቀሪቡ። ካብ 6፡00 ቅ.ቀ ንግሆ ክሳዕ 9፡00 ቅ.ቀ. ጸሎተ ቅዳሴ ምስ ተዛዘመ፡ ታቦት ሠለስተ ጊዜ ዘይሩ ኣብ ዝተዳለወሉ ዓውደ ምሕረት ቆመ። ብድኅር’ዚ ሊቃውንት “ከመ ሐሊብ ዘዕጐልት ወከመ ወይን ዘገነት ይጥዕም ስምከ ጊዮርጊስ ሰማዕት” ዝብል ጣዕመ ዜማ ምስ ኣስምዑ፡ ተመሃሮ ትምህርተ ሰንበት ድማ “ኣምላከ ቅዱሳን መሓረና” እናበሉ ዘሚሮም።
ነቲ ዕለት ዝምልከት ስብከተ ወንጌል፥ ““ንግሩ ለእግዚአብሔር ምሕረቶ ወመንክሮሂ ለእጓለ እመሕያው፣ እስመ ሰበረ ኆኃተ ብርት ወቀጥቀጠ መናሥግተ ሐፂን/ ንእግዚአብሔር ስለቲ ምሕረቱን ስለቲ ንደቂ ሰብ ዝገበሮ ተኣምራቱን ኬመስግንዎ ይግባእ እዩ። ንሱ መዓጹ ኣስራዚ ዚሰብር መሸጐር ሓፂን ዚሰባብር እዩ።” (መዝ. 106፡15) ብዝብል ኣርእስቲ ብመሪጌታ ፍሥሐጽዮን ተዋሂቡ። ነቲ ኣብ ዘመነ ኦሪት ዝፍራሕ ዝነበረ መከራ ሥጋን ወሪደ መቃብር ሞትን፡ ባዕሉ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ መከራ መስቀል ተቐቢሉ ብሞቱ ሙስና መቃብር ኣጥፊኡ ሞይትና ክብሪ እንረኽበሉ ጸጋ ሃበና። ብትንሣኤኡ ትንሣኤ ተስፋ ብምግባር ንሰማዕትነት ክንቀዳደም ገበረና። ሰማዕትነት ማለት ከኣ ከምቲ ቅዱስ ኤፍሬም ኣብ ውዳሴ ማርያም ዘኃሙስ ‘አማን መነኑ ሰማዕት ጣዕመ ለዛ ዓለም ወከዓዉ ደሞሙ በእንተ እግዚአብሔር ወተዐገሡ ሞተ መሪረ በእንተ መንግሥተ ሰማያት/ ስለ እግዚአብሔር መንግሥተ ሰማያት ንኽወርሱ ሰማዕታት ትምኒት ናይዛ ዓለም ንዒቖም ደሞም ኣፍሰሱን መሪር ሞት ተዓገሡን’ ዝበሎ እዩ።፡ ንሕና’ውን ኣብ እምነትና ጸኒዕና ብፍቕሪ ሠሚርና ዓስቢ ሰማዕትነት ኽንቅበል ይግባእ።” ብምባል ኣስፊሖም ምሂሮም።
ብመሠረት መርሐ ግብር፡ ኣብ ልምዓት ቤተ ክርስቲያን ዝግበር ዘሎ ንጥፈታትን ወፈያታትን ድኅሪ ምጥቃስ ነቶም ልዑል ኣበርክቶ ዝነበሮም ፍሉይ ህያብ ካብ ሰባኻ ጉባኤ ቐሪብሎም።
ኣብ መወዳእታ ድማ ጸሎተ ምህላ ምስ ተገብረ ታቦት ናብ ክብሪ መንበሩ ነቢሩ። በዚ ኸኣ ናይቲ በዓል ፍጻሜ ኮነ።


c: text/html

text:
ኣብቲ ናይ ቦለቢግድ ኮምዩን ሰለስተ ኮሙናዊ ሓንቲ ከኣ ናጻ መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ። እተን ሰለስተ ክሳብ ሻድሻይ ዝኸዳ ኮሙናዊ ኣብያተትምህርቲኣ ኣብ ቦለቢግድ፡ ቶልሸ፡ ኦልስፉሽን ይርከባ። እታ ክሳብ ሻድሻይ ክፍሊ እትኸይድ ናጻ መባእታ ቤትትምህርቲ ጋደን ኣብ ቦለቢግድ ትርከብ። እተን ናይ ላዕለዋይ ደረጃ ካብ ሻብዓይ ክሳዕ ታሽዓይ ክፍሊ ዚኸዳ ኮሙናዊ ኣብያተትምህርቲውን ኣብ ቦለቢግድ እየን ዚርከባ።
ኣብ ኮምዩንና ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ የልቦን። እቶም ተመሃሮ ናብ ቡሮስ ወይ ሀሪዳ እዮም ዚኸዱ።
ዕድላት ትምህርቲ
ንትምህርቲ ንዓበይቲ ብዚምልከት ምስ ጎረባብትና ኮምዩናት ናይ ቀረባ ምትሕብባር ኣሎና። ትምህርቲ ንዓበይቲ፡ ንካልኣይ ደረጃን ሰርቩክስን ይምልከት። ኣበየናይ ኮምዩን ክትመሃር ከም እትደሊ ባዕልኻ ክትመርጽ ትኽእል፡ ንሕና ግን ምስ ቡሮስ እዩ ጥቡቕ ምትሕብባር ዘሎና።
ሽወደን ንስደተኛታት፡ ወይ ኤስኤፍኢ ምስ ቡሮስ ብምትሕብባር እዩ ዚካየድ። ኩሉቲ ንዓበይቲ ዚወሃብ ናይ ቋንቋ ኮርሳት ኣብ ቡሮስ እዩ ዚካየድ። ንሱ ኣብ ማእከል ቡሮስ፡ ጥቓቲ ሰድራ ቶርየት ናይ ኣውቶቡሳት መዓርፎ እዩ ዚርከብ። ነቶም እተመደቡ ስደተኛታት እቲ ናይ ኤስኤፍኢ ምዝገባ ብመገዲ ቡሮስረዮነንስ ኤታብለሪንግስሰንተር እዩ ዚግበር። ንሱ ኣብ ቦለቢግስ ቤትጽሕፈት ኣለዎ። ነቲ ናይ ስደተኛታት ኣተሓባባሪ ብምርካብ ተመዝገብ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ሰንትሩም ቦለቢግድ ከባብያዊ ክሊኒክ ምስ ማእከል ጥዕናን ናይ መሕረሲ ክሊኒክን ናይ ህጻናት ማእከል ጥዕናን ኣሎ። እቲ ህዝባዊ ሕክምና ስኒ እውን ኣብኡ ይርከብ። ኣብቲ ኮምዩን ብሕታዊ ሕክምና ስኒ እውን ኣሎ። እቲ ዝቐረበ ናይ ህጹጽ ረድኤት ዘለዎ ሆስፒታል ኣብ ቡሮስ ይርከብ፡ ሰድራ ኣልቭስቦርይ ሆስፒታል ድማ ይብሃል።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስቲ ኮምዩን ወይ መንግስታዊ ትካላት ክትራኸብ ከሎኻ፡ ሽወደን ቋንቋ ኣደኻ ብዘይ ምዃኑ፡ ኣድላዪ ኮይኑ ምስ ዚርከብ ተርጓማይ ክትገብር መሰል ኣሎካ። ኣብዚ ግዜዚ ትርጉም ብብዙሕ ቋንቋታት ይወሃብ ኣሎ። እቶም እተመደቡ ስደተኛታት ብመገዲ ናይ ቡሮስ ዞባ ናይ ምምዳብ ማእከል ቤትጽሕፈት ኣብ ቦለቢግድ ሓገዝ ኪረኽቡ ይኽእሉ። ናይ ትርጉም ሓገዝ ምስ እትደሊ ምስ ናይ ስደተኛታት ኣተሓባባሪ ተራኸብ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ቦለቢግድ ካብን ናብን ቡሮስን የተቦርይን ግሩም መራኸቢታት ኣለዋ። ኣውቶቡሳትን ባቡርን ካብ ቦለቢግድ ተላዒለን ናብዘን እተጠቕሳ ከተማታት ይኸዳ። ናብ ረቭላንዳን፡ ሂንዶስ፡ ሞልንሊከ፡ ኦልስፉሽ፡ ሳንዳረድን ሾማርከን እውን ይኸዳ። ካብ ቦለቢግድ ናብ ቡሮስ ወይ የተቦርይ ብኣውቶቡስ 30 ደቓይቕ ይወስድ።
ቨስትራፊክ ነቲ ናይቲ ከባቢ ጥርኑፍን መርበባውን ትራፊክ የካየዶ። እቲ ኮምዩን ግን ነቲ ናይ ቤትትምህርቲ ወይ ናይ ምጋሽ ኣገልግሎት እዩ ዘካየዶ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ቦለቢግድ ሓቀኛ ናይ ዋኒን ባህሊ ኣሎ፡ እቲ ኮምዩን ድማ ብዙሓት ነኣሽቱ ዋኒናት ኣለዋኦፕ። ካብተን ዝዓበያ ዋኒናት ንምጥቃስ፤ ፍሉገር ፈርይ፡ ፈየርሁልት ሪተይል ናይ መብራህቲ ዋኒን፡ ናይ ረክላም ዋኒን ሳይን ኮሙኒከሽን ስዊድን፡ መዓቀኒታት ዚሰርሑ ሁልታፉሽ ግሩፕ፡ ናይ ጽዕነት መኻይን ዚሰርሑ ሃማር ማሺንን። እቲ ኮምዩን ጥቓ ቡሮስን የተቦርይን ብምዃኑ ዓቢ ናይ ስራሕ ዕዳጋ ዘለዎ ቦታ እዩ። ኣብቲ ጥቓኡ ድማ ዓበይትን ብዓለም እተፈልጣን ዋኒናት ኣብ በጺሕካ እትምለሶ ርሕቀት ይርከባ።
እቲ ኮምዩን ንሓደስቲ ዋኒናት ግሩም ሃዋህው ኪፈጥር ይደሊ፡ ኣብቲ ኒፎረታጋር ሰንትሩም ድማ እቱው እዩ። እዚ ትካልዚ በቲ ንግድን ኢንዱስትሪን እዩ ዚካየድ ዕላማኡ ድማ ብቑዓት ሓደስቲ ዋኒናት ንምትብባዕ እዩ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ሰብ ሃፍቲ ቻይና ኣብ ልምዓት ቱሪዝም ኢትዮጵያ ክሳተፉ’ዮም
መቐለ ግንቦት 26/2009(ድወት) ሰብ ሃፍቲ ቻይና 13 ቦታታት በፃሕቲ ዓዲ ኢትዮጵያ ንምልማዕ ድሌት ከምዘርኣዩ ሚኒስቴር ባህልን ቱሪዝምን ገሊፁ።
እቶም ቦታታት በፃሕቲ ዓዲ ንምልማዕ ኣብቲ ዝመፅእ ወርሒ ሓምለ ምስ ሰብ ሃፍቲ ቻይና ስምምዕነት ክፍረም’ዩ።
ብመላይን ዝቑፀሩ በፃሕቲ ዓዲ ንዘለዋ ቻይና ኢትዮጵያ ኣማራፂት ክትኸውን ከምትኽእል ዝገለፃ ሚኒስትር እቲ ሚኒስቴር ዶክተር ሂሩት ወልደማርያም ኣብ ቦታታት በፃሕቲ ዓዲ ዝካየዱ ስራሕቲ መሰረተ ልምዓት ድሌት በፃሕቲ ዓዲ እታ ሃገር መሰረት ዝገበሩ ከምዝኾኑ አፍሊጠን።
ሆቴላት፣ ሎጃት ሹቓትን ካልኦት ንበፃሕቲ ዓዲ ዘድልዩ ቀረባትን ዘካተተ ምኳኑ ኣብሪሀን ።
እዞም ስራሕቲ ህንፀት መሰረተ ልምዓት ብዋናነት ሰብ ሃፍቲ ቻይና ዝውግኑዎም ዋላ’ኳ እንተኾኑ ትካል ኤርፖርታት ኢትዮጵያን ሰብ ሃፍቲ ውሽጢ ዓድን ዘሳተፈን ተዋዲድኻ ዝስራሕን ከምዝኾነ ኣመልኪተን።
እቶም ፕሮጀክታት መሰረተ ልምዓት ክሳብ 250ሚሊዮን ዶላር ወፃኢ ከምዝግበረሎም ሓቢረን፤ ኣብዚ ሐዚ እዋን ዝለምዑ ቦታታት በፃሕቲ ዓዲ ንቅድሚት ዕላዊ ከምዝኾኑ ብምምልኻት።
እዚ ካብ ወፃኢ ሃገራት ዝመፁ በፃሐቲ ዓዲ ቑፅሮም ክዛይድን ዝፀንሕሉ እዋን ክውስኽን ከምዝሕግዝ ድማ ገሊፀን እተን ሚኒስትር።


text:
ንግዝያዊ ረብሓን ዝናን ክበሃል ሓሶት ምዝራብ፡ ወትሩ ዘየቕስን ዘይተኸፍለ ዕዳ’ዩ።
- Details
- Created: Saturday, 06 January 2018 03:07
- Last Updated: Saturday, 06 January 2018 03:07
ንገዛእ ርእሶም ውሽጣዊ ነጻነት ኮነ፡ ናትና ዝብልዎ ዋሕስ ዝኾኖም ትካላዊ ኣሰራርሓ ዘይብሎም፡ ብኩለንተናኦም ኣብ ትሕቲ ምሉእ ምሕረት ሓደ ሰብ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝወደቑ፡ ግበሩ ፈጽሙ ዝተባህልዎ ብዘይ ዝኾነ ሕቶን ርእይቶን ዝፍጽሙ፡ ኣብ ትሕቲ ህይወት ዘይብሉ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ብጉልባብ ዲፕሎማሲ ኣብ ዝተፈላለያ ኤርትራውያን ተሰዲዶም ዝነብሩለን ሃገራት ተጸፍዮም፡ ንኤርትራውያን ኣብ ምስላይን ምስቓይን ካብ ዝርከቡ ኣባላት ህግደፍ ኣስታት 200 ዝኾኑ፡ ካብ 21 ክሳብ 29 ታሕሳስ 2017 ብመንግስቲ ዝሰላሰል ዘሎ መደባት ልምዓት ክዕዘቡ ኣብ ዝ


text:
ኢትዮጵያ ኣጋጢሞምዋ ዘለው ፈተናታት ብህፁፅ ግዜ ኣዋጅ ዝፍትሑ ከምዘይኮኑ ኣሜሪካ ስግኣታ ትገልፅ።
ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኤምባሲ ኣሜሪካ ዘውፅኦ መግለፂ መበገሲ ብምግባር ወኪል ድምጺ ኣሜሪካ ንወሃቢ ቃል ኒኮላስ ባርነት ኣዘራሪቡ ዝልኣኾ ጸብጻብ ኣመሪካ ነቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘውጽኦ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ኣይተሰማማዓትሉን። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኤምባሲ ኣመሪካ ነቲ ኣዋጅብተሪር ንቃወሞ ኢሉ`ሎ።
“ኢትዮጵያ ኣጋጢሞማ ዘለዉ ፈተናታት ብዝሓሸ ዝፍትሑ፡ ብናይ`ቲ ሕብረተሰብ ምሉእ ተሳትፎ፡ ብናይ ኩሎም ኣረኣእያታትን ኣተሓሳስባታትን`ዩ። ሰባት ብግልጽን ሃናጺ ብዝኾነን ሓሳቦምዝገልጽሉ ምሕደራ ዝሓትት`ዩ። ነዚ ኣብ ህጹጽ ኣዋጅ ምእታው ኣጸጋሚ`ዩ።”
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብወገኑ፡ ነቶም ጸገማት ብዝተፈላለየ መንገድታት ንምፍታሕ ከምዝፈተነ ብምግላጽ፡እንተኾነ እቲ ኩነታት ካብ ምምሕያሽ “ኩነታት ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናተቐያየሩ እቲ ጸገም ከምዝቐጸለ ኢና ክንርኢ ክኢልና” ይብል።


text:
ንስብ ቃል-ኪዳን ዝምልከት ዝተዳለወ መደብ ትምህርቲ ብዓወት ተኻይዱ
ኣብ ደብረ – ሰላም መድሓኔ ዓለም ቤተክርስቲያን ዋሽንግቶን ዲሲን ከባቢአን
ብክፍሊ ትምህርትን ስብከትን መንበረ ጵጵስና ሰሜን ኣመሪካ ንስብ ቃል-ኪዳን ዝምልከት ዝተዳለወ መደብ ትምህርቲ ብዓወት ተኻይዱ
ቀዳም መጋቢት14፣ 2015 (March 14, 2015) ብክፍሊ ትምህርትን ስብከትን መንበረ ጵጵስና ሰአሜን ኣመሪካ ዝተዳለወ ንሰብ ቃል-ኪዳን ዝምልከት ኣዝዩ ዕዉት ዝኾነ ናይ ሓደ መዓልቲ ትምህርታዊ መደብ ኣብ ደብረሰላም መድሃኔ ዓለም ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ተኻይዱ። እቲ ንንውሕ ዝበለ እዋን ምድላዋት ዝተገብረሉ መደብ ልዕሊ 60 ዝኾኑ ስድራቤታት ተሳቲፎሞ። እቲ መደብ ብፍላይ ንሰብ ሓዳር ዝዓለመ እኳ እንተነበረ ገለ ገና ዘይተመርዓውውን ተሳቲፎሞ ኔሮም። ንተሳተፍቲ ከጸግሙ ይኽእሉ እዮም ዝተባህሉ ምኽንያታት ከም መግቢ, ቆልዑ ምሓዝ ብኣጋ ተለልዮም ምድላዋት ተጌርሎም። በዚ መሰረት ቆልዑ ክሕዙ ኣብገዛ ከይተርፉ ብማለት ወለንተኛታት ኣለይቲ ቆልዑ ኣገልገልቲ ተወፍየን ኣገልግሎት ክህባ ውዒለን። መግቢ ንምድላውን ካልእን ክብሉ ገለ ኣባላት ካብ ትምህርቲ ከይበኹሩ ድማ ብተሳተፍቲ ዝሽፈን ናይ ቁርሲ ሻሂን ቡንን ምሳሕን ተዳልዩ ተሳተፍቲ ውራይ ትምህርቶም ጥራይ ከምዝገብሩ ተጌሩ ።
እቲ መደብ ብመልኣከ ሰላም ቀሲስ ወልደትንሳኤ ብርሃነ ብጸሎት ድሕሪ ምኽፋቱ “ቃል-ኪዳን ማለት እንታይ እዩ? ብኸመይ ይምስረት ብኸመይክ ይጸንዕ” ብዝብል ሰፊሕ መንፈሳዊ ትምህርቲ ብቀሲስ ተስፎም ገዛኢ ተዋሂቡ። ቃል-ኪዳን ሰብኣይን ሰበይትን ብኹሉ መዳያዊ ሂወቶም እናተደጋገፉ ብመንፈስ ዝዓብይሉ አሞ ናብድሕነት ዝበጽሕሉ ሂወት ድኣምበር ሓድ ንሓደ ዝቆጻጸረሉን ዝገዝኣሉን መድረኽ ከምዘይኮነ ተገሊጹ።ቃልኪዳን መስራቲኡ እግዚኣብሔር እዩ ስለዚ እግዚኣብሔር ኣብ ሂወት ሰብ ቃል-ኪዳን ክነግሥ ከሎ መሰረቱ ዱልዱል ስለዝኸውን ጸኒዑ ብሰላም ከምዝነብር ተገሊጹ።
ስዒቡ “ትርጉም ምስጢረ ተክሊል” ብዝብል ኣርእስቲ ብመልኣከ ሰላም ቀሲስ ወልደትንሳኤ ብርሃነ ቀሪቡ። ዕምቖትን ትርጉምን እቲ ሓንሳብ ምስ ተገበረ ዘይድገም ምስጢረ ተክሊል ብሰፊሑ ተገሊጹ። ከምቲ ሓድነት ሥላሤ ጸኒዑ ዝነብር ከምኡ ኸኣ ቃል-ኪዳን ጸኒዑ ከምዝነብር ኣብነት ብምሃብ ሰፊሕ ትምህርቲ ተዋሂቡ።
ብምቅጻል ወ/ሮ ሳባ ብርሃነ እታ ካብ ቤተክርስቲያንና እንኮ ጓለንስተይቲ ናይ ምምኻር ስድራ (counseling ተማሃሪት “ኣገዳስነት ክርስትያናዊ መርዓ” ዝብል ኣዝዩ መሳጢ ዝኾነ ትምህርቲ ኣቕሪባ። ናይገዛእ ርእሳ ናይ ነዊሕ ዓመታት ናይ ሓዳር ተሞኩሮ ብምሕዋስ ብሱሉን ንሰማዒ ዘርውን ትምህርቲ ኣቕሪባ። ብተዋሳኺ ኣገባብ ኣተዓባብያ ቆልዐትን ጽልዋ ናይ ወለዲ ሓድነት ኣብ ደቆምን ብዝምልከት እዉን ኣገዳሲ ትምህርቲ ሂባ።
ኣብ ሰዓታት ናይ ድሕሪ ቀትሪ ድማ “ናይ ባህርያት ፍልልያት ናይ ደቀንስትዮን ደቂተባዕትዮን ” ብዝብል ብዲያቆን ዶክቶር ብርሃነ ስዩም ሰፊሕ ትምሀርቲ ቀሪቡ። እዚ ኣብ ሕብረተሰብና ንመጀመርያ ግዜ ዝዋሃብ ዘሎ ዓይነት ትምህርቲ ባህርያት ደቂተባዕትዮን ደቀንስትዮን ብትኽክል ዝገልጽ ከምንባሩ መጠን ተሳተፍቲ ኣዝዮም ከም ዝረብሕሉን ዝተማህርሉን ገሊጾም። ባህርያት ሰብኣይን ሰበይትን ዘይምፍላጥ ሓድነት ሰብ ቃል-ኪዳን ከም ዝዝረግን ብዙሓት ስድራ ቤታት ኣብ ጸገም ከም ዝወድቁን ናይ ብዙሓት ቃል-ኪዳን ብከንቱ ከምዝፈርስን፤ ተሳተፍቲ ተግንዚቦም። ዲያቆን ዶክቶር ብርሃነ ዝተፈላለየ ኣብነታት እናልዓለ ንተሳተፍቲ ብዝምስጥን ዘዘናግዕን መንገዲ ኣቕሪብዎ።
ኣብ መወዳእታ ተሳተፍቲ ብጉጅለታት ብምክፍፋል ናይ ሓባር ልዝብ ወይ (workshop) ኣካይዶም። ቀንዲ ባህሪያት ደቂ ተባዕትዮን ደቂኣንስቲዮን ኣብ ሓዳር ጠንቂ ዝኾኑን ኣፈታትሐኦምን ብዝብል ድማ ተመያይጦም ጉሩም ዝኾነ ሓሳባት በብጉጅልኦም ኣቕሪቦም። ካብ ሕድሕዶም ብዙሕ ከምዝተማሕሩ ብምግላጽ ነዚ ናይ ጉጅለ ዘተ ኣዚዮም ከዝፈተውዎ ገሊጾም።
ኣብ ናይ ሕቶን ርእይቶን እዋን ድማ ተሳተፍቲ ከምዚ ዓይነት ትምህርቲን ካልእ ተመሳሳሊ ፕሮግራማትን ቀጻሊ ብመደብ ክግበርን ኣብ ኣተዓባብያ ቆልዑ ዘተኮረ መደብ ክውሰኾን፡ ከምኡ ውን ኣብተን ካልኦት ቤተክርስቲያናትን ንኹሉ ሕብረተሰብና እውን ኣዝዩ ስለዝጠቅም እዚ ትምህርቲ እዚ ክውሃብ ተላብዮም። ብሓፈሻ ተሳተፍቲ ብኹሉ ዝተዋህበ ትምህርቲ ከምዝዓገቡ ብምግላጽ ንኣለይቲ መደብ ኣድናቖቶምን ምስጋናን ኣቕሪቦም።
ብሓቒ ዕውት ትመህርታዊ መደብ ብምቕራብ ብጸሎት ተዛዚሙ።
ንኹሎም እቶም ነዚ መደብ ክዕወት ዘገልገሉን ኩሎም ዝተሳተፉን ኣምላኽ ይባርኽኩም
ክብርን ምስጋንና ንእግዚኣብሔር ኣምላኽና ይኹን
ኣምላኽ ሰላሙ የብዝሓልና
ስእሊ ተመለከት


text:
ንሕና ኤርትራውያን ፉሉያት ኢና ዘብለና እንታይ ስለ ዝኾና ኢና? ብሕምቀትናዶስ ዋላ ብመንፋዕትና?
ፉሉያት ኢና ዘብለና እንተሎ ሕምቀትናያ። ንሕምቀትና ንሕና ኤርትራውያን ፉሉያት ኢና ኢልና ኢና ንሕበነላ። ብሕምቀትና ግን እንገብሮ ገጋታት ንሰማዒ ህዝቢ ዓለም ዘደንጹ፡ ኣብ ዓለም ዘይተገብረን ዘየለን ኣብ ኤርትራውያን ንገብሮ ነገር ግን ማእለያ የብሉን።
- ንኣብነት ሃገርና ኤርትራ ካብ ባዕዲ ኢትዮጵያ ሓራ ኣብ ዘውጻናያ ሉኡላውነት ዘረጋገጽናሉ ኣብ 1991 ዓ.ም. ዋዓል ሕደር ዘይብሉ ቅዋማዊ ንድፊ ተኺልካ ህዝባዊት መንግስቲ ኤርትራ ከነቕዉም ዝግባኣና ዝነበረ መመኽነታ ግዚያዊ መንግስቲ ዝብል ምስምስ ፈጢሮም፡ ብግዚያዊ መንግስቲ ክሳብ እዛ ዕለት እዚኣ ን26 ዓመት ሃገር ዝመርሕ ዘሎ ውልቀ መላኺ ኢሰያስ ኣበይየነይቲ ሃገር ኢዩ’ሞ ተራእዩን ተሰሚዑን ንኽንድዚ ዓመታት ዝኣክል ዝመርሕ መራሒ። ብግዚያዊ መንግስቲ ተባሂላ ትማሓደር ሃገር ኣላዶ። ብጀካ ኣብ ኤርትራ ኣብ ኤርትራውያን።
- ኣበየነይቲ ሃገር ከ ኣላ ብዘይ ቅዋም እትማሓደር ሃገር። ዲክታተራዊ ስርዓት ትኹን ዲሞክራሳዊት ሃገር። ብጀካ ኣባና። እዚ ሓደ ካብቲ ዘደንጹ ነገር እንገብሮ ኣብነት ሕምቀት ፍሉይነትና ኢዩ።
ከምቲ ኣብ ሃገርና ዝካየድ መስርሕ ፖለቲካ ኣብ ህዝብታት ዓለም ንለውጢ ንምምጻእ ንኽንድዚ ዝኣክል ዓመታት ግዜ ኣይወስድን’ዩ ንኽቅይር ኢኹን ስጉምቲ ንኽወስድ። ብፍላይ ንስጉምቲ ዝምልከት።
- ንኣብነት ባህሪያት ስጉምቲ ንምውሳድ ዘለና እምነት ኣብ ኤርትራውያን ሓደ ካብቲ ሕምቀት ስንፍናና ምዃኑ ግን ባሓቂ’ዩ ዘደንጹ፡ ንምሳለ ጂ15 ኣብነት ተወሲድና ምስ ኣቦ ጓይላ ኢሰያስ ንቡዙሕ ዓመታት ምስኡ ዝተቓለሱ ከም ኣጻብዕቲ ኣእዳዎም ጠባዩን ተግባሩን ዝፈጥጥዎ ክንሶም ብሕጋዊ መስርሕ ከም ዝሰርሑ ያኢ ብሕጊ ከራኽቡሉ ኢሎም ምሕሳቦም ሓደ ካብቲ ዘደንጹ ነገር ኢዩ። ተባላሒቶም ጥራሕ ኢዮም ስጉምቲ ዝውሰደሉ መንገዲ ተጣቢቦም ከቃብጽዎ ኢዩ ነይርዎም።
- ናይ ስጉምቲ ንሰብ ገበናት ዘይምውሳድ ዋላውን ኣብ ተቓውምቲ ደንበ ከይተረፈ እዚ ኣተሓሳስባ እዚ ኣሎ።
- ስጉምቲ ሰብ ገበናት ምውሳድ ማለት ብኣተሓሳስባ ፉሉይነት ኤርትራውያን ኣብ ቤተ ሰብካ ደም ምፍሳስ ኢዩ ዝርዳኣና። ብውልቀ ሰብ ደም ዘፋስስን፡ ብመልክዕ ሃገር ኢኹን ብውድባዊ መስርሕ ኣብ ትሕቲ ምምሕዳር ተቖጺሩ ሰብ ዘጥፍእን ዘሕልቕን ፈላሊና ዘይምርኣይና ግን ሕምቀት ፉሉይነትና ኢዩ እቲ ጸገም።
ስለዚ ከኣዩ ህዝቢ ዓለም ንኸምዚኣቶም ዝኣመሰሉ ሰብ ገበናት ስጉምቲ ንኽውሰደሎም ዜጋታታ እታ ሃገር ብውልቆም ይኹኑ ብጥርኑፍ መስርሕ ድሕር ዘይብሉ ንኽፍጽሙ።
- ቀንዲ ሓደ ካብቲ ጸገም ናይ ኤርትራውያን ሕማም ኣንነት ዘይለቅቅ ድሑር ዝንባለ ዘይሙዕቡል ኣታሓሳስባ ኢዩ።
- ክፍወስ ዝግበኦ ዓቢ ነገር ክንሱ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ከም ህዝቢ መጠን ብሃገራዊ ኣተሓሳስባ ክህነጽን ክስራሓሉን ምተገበኤ ሽግርና ብዘይ ጸገም ክፍታሕ። ናይ ኣውራጃውን ዓዳውን ኣተሓሳስባ ካብ ተግባርና ክሕከኽ ኢግበኦ። ዓዳውን ኣውራጃውን ኣተሓሳስባ ሒስካ ተምጾ ለውጢ የለን እንትርፎ ተታሓሒስካ ምዕናው እንበር ካልእ የለን። ውጺኢቱ ሓላሊኹ ሒዙና ዘሎ ሰልሚ ኣብ ባይታ ዝረኤ ዘሎ’ዩ። ን26 ዓመት ንለውጢ ፍሬ ከየምጻእካ ገደብ ዘይብሉ ግዜ ክትጓዓዝ እንታይ ማለት ኢዩ። ወይ ባዕሉ እቲ ስርዓት ዓኒዩ ክወድቕ ኢዩ እቲ ትጽቢት ክኸውን ዘለዎ። ብድሕሪኡ ዝወለደት ትውለድ ከምሻሙ ድልየትና እንተቐኒዑልና ግርም እንተዘይቀኒኡ ኸኣ ዳግማይ ቃልሲ ምፍጣር ማለት ኢዩ።
- ተዘይኮይኑ እዚ ኣረሜን ስርዓት እዚ ነቲ ሓደ መሪጹ፡ ነቲ ካልእ ሓሪዩ፡ ነቲ ሓደ ሒዙ ኣይኮነን ዝጫፋጭፈና ዘሎ። ተር ከም ዓተር’ዩ ዘጽንተና ዘሎ።
- ኣብ ውድባዊ ቃልስን፡ በርገሳውያን ማሕበራትን እነካይዶ መስርሕ ቃልሲ ዘደንጹ ተግባታትን ንቃልስና ንድሕሪት ዝጎትትን ጸላኢና ኣብ ቅድመና ተገቲሩ እናሃለወ ተጠርኒፍና ከነድምዕ ካብ ዘይምኽኣልና እቲ መደንጸዊ ኣተሓሳስባና ኢዩ።
- ኣውራጃውን ዓጋውን ኣብ ኤርትራ ክሕከኻ ወይውን ካልእ ቅርጺ ክሕዛ ኣለዎን ማለት ግን ኣይኮነን። ከምቲ ዘለዎኦ መለለይ ናይታ ሃገር ቅርጺ እንዳሃለዎኦ ኮይኑ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብውልካዊ ዋኒኑን ድሌቱን ኣብ ዝመጨዎን ኣብ ዝመረጾን ንኽመርጽን ኤርትራዊ ዜጋ ካብ ኮነ እንታይ ጸገም ኣለዎ ኣብ ዝደለዮ ኣውራጃ ኢኹን ዓዳዊ መሪጹ ንኽነብር። መስርሕ ቅዋም ናይታ ሃገር ጥራሕ ኢዩ ወሳኒ።
- ኤርትራ ሃገርና ሉኡላውነታ ብ1993 ዓ.ም. ዓለማዊት ሃገር ዘመስከረት ኢያ። ኮይኑ ግን ሕሰም ኣይትርከቡ ኢዩ ነገሩ፡ በዚ ዘሎ ኣረሜናዊ ጉጅለ ውልቀ መላኺ ኢሰያስ ግን ህዝቢ ኤርትራ ንቡር ምንባር ተሓሪምዎ ብባርነታዊ ዲክታተራዊ መግዛእቲ መሪርዎ ዝነብር ዘሎ ህዝቢ ኢዩ። ካብዚ ስርዓት እዚ ዘናግፎ ለውጢ ንምምጻእ ጥራሕ ኢዩ ዘድሊዮ ዘሎ።
ኤርትራ ሃገርና ነቲ ሓደ ኣይትቀቦ ነቲ ሓደ ኣይትርቆ ንኹሉ ኤርትራዊ ዜጋ ማዕረያ ትብጸሖ። ብኤርትራዊ ሃገራዊ ኣተሓሳስባ ጉዕዞና ንህነጾ ሽግርና ብዝቐለለ ትልሚ ክንፈትሖ።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 61 guests and no members online
- Details
- Written by ናጻ ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ንሰላምን ዲሞክራስን ዞ.ኣ ጨንፈር ጀርመን
- Published: 06 March 2017
ክቡራት ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ እንኳዕናብዛ ታሪኻዊት ዕለት 8 መጋቢት ኣብጽሓና
ናጻ ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ንሰላምን ዲሞክራስን ጨንፈር ጀርመን በዚ ኣጋጣሚ ሰንበት ዕለት 12 መጋቢት 2017 ካብ ሳዓት 12፡00 ክሳብ ሰዓት 15፡00 ኣብ ከተማ ካስል ከተብዕል ምዃና ትሕብር።
ሰፊሕ ባዓል ክትገብርን ዕድመ ናይ ብዓል ኣቐዲማ ክትዝርግሕንኳ ኣድላዪኳ እንተነበረ፡ ካብ ድልየትና ወጻኢ ብዝኾነ ምኽንያታት ግን ናይ ሎሚ ዓመት 8 መጋቢት ብሕጽር ዝበለ ኣገባብ ከነብዕሎ ምኻና ንገልጽ። ስለዚ ኩልኽን ኣብዚ ታሪኻዊ ዕለት እትግደሳ ደቂ-ኣንስትዮ፣ ነዚ ተዳልዩ ዘሎ ናይ ቡኒን ሻሕን ሽምዓ ምውላዕን ምዝንጋዕን መደብ ሓቢርና ክንውዕሎ ደስ ይብለና ብኽብሪ ንዕድምን።
ባዓል ዝግበረሉ ቦታ
Giessberg str.23
34 117 Kassel እዩ
ኣደ መንበር ናጻ ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ንሰላምን ዲሞክራስን ዞ.ኣ ጨንፈር ጀርመን
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ካብ ቃልሲ ምበር ካብ ስደት ዘላቒ መፍትሒ የለን፡፡
ኩነታት ኤርትራ ጽቡቕ መግለጺ የብሉን፡፡ ህዝቢ ይኹን ሰራዊት ኣብ ከቢድ ጭንቀትን ጸቕጥን’ዩ ዝነብር ዘሎ፡፡ ከም ውጽኢቱ ክኣዩ መሰላት ተዓፊኑ ድሌትካ ናይ ምዝራብ ነጻነት ተዓጽዩ ሂወትካ ኣብ ምልክት ሕቶ ብምእታው ብፍርሕን ሽቑረራን ዝንበር ዘሎ፡፡
ነዚ ከቢድ ጾር ኤርትራውያን ሓይልታት ምክልኻል ከፍኩስዎ ይኽእሉ’ኳ እንተነበሩ ብሰንኪ ሰራም ውዲት ጉጅለ ህግደፍ ግን ኣብ ውሽጢ ሰራዊት ከቢድ ምክፍፋል ፈጢሩ ማእገር ህዝቢ ከይከውን ሰሪሑ’ዩ፡፡
ህግደፍ ኮነ ኢሉ ዝፈጠሮ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሰራዊትን ጸቕጢ ናይ ምፍጣር ሜላ ነቲ ናይ ጥፍኣት ፖሊሲኡ ህዝባዊ ተጻብኦ ከይመጾ፡ ህዝቢ ፖለቲካዊ ንቕሓቱ ኣበሪኹ ነቲ ዕለታዊ ቅልውላው መነባብርኡ ንጎኒ ገዲፉ ምዕሩይ መንግስቲ ከይተክል ምእንታን ሓንሳብ ብኵናት የመሳምስ፡ ሓንሳብ ብከብዱ ክሓስብ ማይን መብራህትን እኽልን ምንቅስቓስን ከሊኡ ቁጠባ ባይታ ክዘብጥ ናገበረ ኮታስ ካብ ሓደ ተንኮል ናብ ካልእ ሽርሒ ናተገላበጠ ኣብታ ተጋጥሞ ዕለታዊ መነባብርኡ ጥራሕ ክሓስብ ጌርዎ’ዩ፡፡ ነቒሑ ሕቶን ርእይቶን ንዘልዕል ዝኾነ ይኹን ዜጋ ድማ ትሕተ ሃገራዊ ናተባህለ ክሽቑረርን ክርዕድን ጌሩ ናኣሰረን ናቐተለን መጽዩ፡፡ ሕጂ ኤርትራዊ ይስደድ ኣሎ ንበይኑ ዘይኮነስ ጥሪት ሒዙ፡፡ እንታይ ማለት’ዩ እዚ? ኤርትራውያን ክንርድኦ ዘለና ስደት ክሳብ ሕጂ መፍትሒ ኣይኮነልናን፡፡ ንህግደፍ መናውሒ ዕምሩ’ዩ ኮይኑዎ ዘሎ፡፡ እዚ ጉጅለ’ዚ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ ኮይኑ ንልዕሊ ርብዒ ዘመን ኣቑጺሩ’ሎ፡፡ ኪኖ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ምስ ጎረባብትን ማሕበረሰብ ዓለምን ተላቲሙ ሕዱር ሕማሙ ክተፍእ ኣይተጸገመን፡፡ ብሰላም ምንባር ዘይክእል ህግደፍ እቲ ኣብ ኤርትራውያን ዝፈጠሮ ጸቕጢ ናብ ካልኦት ሃገራት ለጢፉ ብጹእ ክመስልን ዘልኣለማዊ ጽልኢ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ክፈጥርን ዝከኣሎ’ኳ እንተጸዓረ ክሰምረሉ ኣይከኣለን፡፡ ህዝቢ ኤርትራ ምስ ማሕበረሰብ ዓለም ዋላ ሓንቲ ጽልኢ ከምዘይብሉ እኳ ድኣስ ህግደፍ ዝበሃል እኽብካብ ጉጅለ ሸፋቱ ጥራሕ ጸላኢኡ ከምዝኾነ ኣመስኪሩ’ዩ፡፡ ጎረባብቲ ሃገራት ይኹና ማሕበረሰብ ዓለም’ዉን ፈታዊ ህዝቢ ኤርትራ ድኣ’ምበር ጸላኢ ከምዘይኮነ ብተግባር ኣረጋጊጹ’ዩ፡፡
እሞ እምበኣር እቲ ሓቂ እዚ ካብ ኮነ መጻኢት ሓዳስ ኤርትራ ደገፍ ዓለም ዘለዋ ስለእትኸውን ድሕሪ ውድቀት ህግደፍ ዝሓሸት ዓዲ ፍቕርን ሰላምን’ምበር ከም ባህጊ ህግደፋውያን ኣነ እንተዘየለኹ ዓዲ ክትህወኽ’ያ ብዝብል ኣጉል ትምክሕቲ ትርመስ ኣይኮነትን፡፡
ስለዚ ኤርትራውያን ከምቲ ፎእ ህግደፍ ኢልና ፈንፊንና ዝረሓቕናዮ ሕጂ’ዉን ሚዛን ሓድነትና ኣደልዲልና ንምቕባሩ ኣይንዶንግዮ፡ ካብ ቃልሲ’ምበር ካብ ስደት ዘላቒ መፍትሒ የለን፡፡
ሕመረት ልምዓትና ኣብ ዳራ ዓወትና!
ኤዲቶርያል ቦርድ ወጋሕታ ሳሊና
12 ጉንበት 2018


text:
ኣጋር ሰራዊት ክልቲኦም ተፃባእቲ ወገናት ሊብያ ኣብ ጃላ ኣብ ዝርከበሉ እዋን፣ነፈርቲ ውግእ ሓይልታት ጥምረት ምዕራባውያን ሎሚ ንሻድሻይ መዓልቲ ኣብ ምብራቅን ምዕራብን ሊብያ ደብዳብ ፈፂመን።
ነፈርቲ ውግእ ጥምረት ምዕራባውያን ኣብ ርእሰ-ከተማ ሊብያ ትሪፖሊን ካልኦት ከባቢታን ንዝርከቡ ወትሃደራዊ ዕርድታት ኣብ ዝደብደባሉ ናብ ሎሚ ሓሙስ ዘውገሐ ለይቲ፣ፀረ ነፈርቲ መልሰ ግብሪ ይትኮስ ነይሩ።
ትካል ዜና ኤቢሲ፣ሓይልታት ጥምረት ነታ ሰማይ ሊብያ ካብ በረራ ነፃ ክኸውን‘ለዎ ዝብል ውሳነ ሕ/ሃ ዝጣሓሰት ነፋሪት ሊብያ ወቂዖም ከምዘውደቁ ኣፍሊጡ‘ሎ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ቴሌቭዥን ሊብያ ብሓይልታት ጥምረት ተቀቲሎም ናብ ዝተባሃሉ ሰባት ሬሳ ተርኢ‘ላ።ምንስትር ወፃኢ ፈረንሳ ግና፣ወትሃደራዊ ስፍራ ጥራሕ‘ዩ ዒላማ ኮይኑ ዘሎ ይብሉ።
ኣብ ትሪፖሊ ከምዘሎ ዝዛረብ ዶ/ር ሃይታም ኣል ትራቡልስ ንቴሌቭዥን ኣል-ኣራብያ ኣብ ዝሃቦ ሪኢቶ፣ኣብ ትሪፖሊ ሰላማውያን ሰባት ኣይተተንከፉን ኢሉ‘ሎ።
ተጠባባቂ ምንስቲር ወፃኢ ሊብያ ካሊድ ካይም ግና፣ነፈርቲ ውግእ ሓይልታት ጥምረት ንሰላማዊያን ሰባት ይጎድኣ ስለዘለዋ እቲ ደብዳብ ብቅፅበት ደው ክብል ፀዊዑ።
ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ይፍፀም ዘሎ ደብዳብ ነፈርቲ ንሰላማዊ ሰብን ንወትሃደራዊ ስፍራን ኣይፈልን ዘሎ።ሃገራዊ ልዝብ ክጅምርን ህይወት ናብ ንቡር ንክምለስን፣ደብዳብ ነፈርቲ ብዘይውዓል ሕደር ክቋረፅ ኣለዎ ኢሉ።


text:
ንባሕሪ ሜድትራንያን ሰጊሮም ናብ ኣውሮዻ ንክኣትው ኣብ ዝፍትንሉ እዋን ናይ ዝሞቱ ሰባት በዝሒ ይንህር ከምዘሎ ሕ/ሃ ኣፍሊጡ።
ኣብ‘ዚ ቀረባ‘ኳ ሬሳ 12 ሰባት ከምዝተረኸበ ዝጠቅስ እቲ ዜና፣ካብ ሞንጎ እቶም ግዳያት፣ሶርያዊት ወላዲት ክልተ ደቃን፣ሰለስተ ኤርትራውያንን ሽዱሽተ ዘይተነፀሩ ኣፍሪቃውያንን’ዮም።
እታ ኣሳፊራቶም ዝነበረት መርከብ ዓቅማ 200 ሰባት ክተሳፍር እናተገበኣ ከሎ ምናልባሽ ልዕሊ ዓቅማ ሰባት ኣሳፊራ ከምዝነበረት‘ውን ተሓቢሩ።
UNHCR ኣብ‘ዘን ዝሓለፋ ሸውዓተ ኣዋርሕ ጥራሕ ልዕሊ ሓሙሽተ ሚእቲ ስደተኛታት ንባሕሪ ሜድትራንያን እናሰገሩ ከለው ከምዝሞቱ ይገልፅ።እቶም 217 ካብ ሊብያ ዝተበገሱ፣እቶም 288 ድማ ኣብ ማያት ጣልያን ሓደጋ መርከብ ኣጓኒፍዎም ሙማቶም ዝተረጋገፀ ወይ ዝጠፍኡ‘ዮም።
ሰበ-ስልጣን ጣልያን ኣብ‘ዘን ሸውዓተ ዝሓለፋ ኣዋርሕ ኣብ ወደባት ጣልያን በዝሒ ዝኣተው ስደተኛታት 64 ሽሕ ከምዝኾኑ ኣፍሊጦም‘ለው።
ብዝተኣሳሰረ ዜና፣ጉዳይ ስዱዳት ሕ/ሃ፣ኣብ ሊብያ ን37 ሽሕ ስደተኛታት ከምዝመዝገበን፣መብዛሕኦም ሶርያዊያን ከምኡውን ኤርትራዊያን፣ሶማልያውያንን ዒራቃውያንን ምኻኖም ተፈሊጡ‘ሎ።


text:
ናይ ደቡብ ሱዳን ዓለም ሓቆፍ ናይ ኣቢያተ ክርስቲያን ቤት ምኽሪ ኣካል ዝዀነ ስለ ኣቢያተ ክርስቲያን ሓድነት ልሳን ልኡካን ኣብ ሃገረ ቫቲካን ዕለት 23 መጋቢት 2018 ዓ.ም. ቅድሚ ፍርቂ መዓልቲ ብቕዱስ ኣቦና ኣቀባብላ ከምእተገበረሎም ልኡኽ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ሚከለ ራቪያርት ሓቢሮም።
ድሕሪ እቲ ዝተኻየደ ርክብ ናይቲ ናይ ደቡብ ሱዳን ናይ ኣቢያተ ክርስቲያን ወሃቢ ቃል ኣባ ጀስ ኦቨት ላታንሲኦ ምስ ቫቲካን ነውስ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፥ ኣብ ደቡብ ሱዳን ሰላም ዘነቓቕሑ ናይቲ ናይ ኣቢያተ ክርስቲያን ስለ ሓድነት ቤ ምኽሪ ኣባላት ብፁዓን ጳጳሳትን መጋብያንን ተቐቢሎም ኣብ ደቡብ ሱዳን ዝረአይ ዘሎ ግጭት ሓድሕድ ክውገድን ኩሉ ምእንቲ ሰላም ከይተሓለለ ክጽልን ክዓይን ሓደራ ከምዝበሉ ሓቢሮም፥
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ደቡብ ሱዳን ክበጽሑ ዓቢይ ሃረርታ ከምዘለዎም እውን ባዕሎም ቅዱነቶም ከምዝገጹን ሕዝብን ምእመናንን ደቡብ ሱዳን እውን ብዓቢይ ሓንቀውታ ምብጻሕ ቅዱስነቶም ክዕድለ ይጽበይ ኣሎ፡ ይኹን ደኣ እምበር ሰላምን ጸጥታን ምሉእ ብምሉእ ንምውሓስ ኣይከኣልን ምስ በሉ፡ ድሕሪ እቲ ምስ ቅዱስ ኣቦና ዝተኻየደ ርክብ ምስቲ ኣብ ዝተፈላለየ ካባቢ ዓለም ዝረኣይ ግጭት ብሰላማዊ መገዲ ንምፍታሕ ዝዓዪን ኣብዚ መዳይ ዝነኣድ ተመክሮ ምስ ዘለዎ ካቶሊካዊ ቅዱስ ኤጂዲዮ ምንቅስቓስ ከምእተራኸቡን እዚ ርክብ ከኣ ኣብ ደቡብ ሱዳን ሰላም ንምርግጋጽ እንታይ ክግበርን ብኸመይ ምንቅስቓስ ከምዘድልይ ሰፊሕ ምይይጥ ከምእተኻየደ ገሊጾም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ኣብታ ኣብ መንጐ ሰዓብቲ ርእሰ ብሔር ሳልቫ ኪርን ሰዓብቲ ነበር ምኽትል ርእሰ ብሔር ሪክ ማቻርን ዝተባርዐን ንልዕሊ ኣርባዕተ ዓመት ዝቕጽል ዘሎ ሕድ ሕዳዊ ውግእ ሸውዓተ ሚሊዮን ሕዝቢ ንሰብኣዊ ሓደጋ ከምዘቃልዔን ክልተ ሚሊዮን ምብዛሕቲኦም ናብ ኡጋንዳን ናብ ካልኦት ጐረባብቲ ሃገራት ከምእተሰዱን ክመዛበሉን ከምዝገበረ ገሊጾም፡ ናይታ ሃገር መራሕትን ላዕለዎት ኣካላት መብዛሕቲኦም ክርስቲያን እዮም ይኹን ደኣ እምበር እቲ ዝፍጽምዎን ዘረማድዎን ውግእን ዓመጽን ርኢኻ እንታይ ዓይነት እምነት ክርስትና ከምዝስዕቡ እዩ ድምብርጽ ዝብለካ፡ ሕዝቦምን ዜጋታቶምን ንሞት ክዳርጉን ሃገርን ሕዝብን ንዝተፈላለየ ሓደጋ ከቃልዑን ገዛእ ርእሶም ክርስቲያን ቢሎም ክሰምዩ የሕዝን እንክብሉ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ኣጠቓሊሎም።


text:
ካልኣይ ክፋል
ሕገ-መንግስቲ ሃገርና ላዕለዋይ ሕጊ ምዃኑ፣ ኩሎም ሕግታት ካብ እዚ ሕገ-መንግስቲ ከምዝፍልፍሉ፣ ንሕገ-መንግስቲ ዝፃረር ዝኾነ ይኹን ሕጊ ተፈፃምነት ከምዘይህልዎ ተደንጊጉ እዩ። መትከላትን ዕላማታትን ሕገ-መንግስቲ ፌደራላዊአፕዴት ዕለት ሶኒ, 21 ግንቦት 2018 07:20 ተወሳኺ የንብቡ...
ዕቋር ማለት ገንዘብ ኮነ ንዋት ብስርዓት ምቕማጥ፣ ብኽነት ምውጋድ፣ ካብ ኣታዊ ብምንካይ ንመፃኢ ጥሪት ምቕማጥ፣ ድሌት ብኣግባቡ ምምራሕ ማለት እንትኸውን ገንዘብ እንተተዓቊሩ ድማ መፍትሒ ፀገምን መሐለውታ ሃንደበታዊ ሓደጋታትን አፕዴት ዕለት ሶኒ, 21 ግንቦት 2018 06:53 ተወሳኺ የንብቡ...
ካልኣይን መዛዘምን ክፋል
ዝለዓለ ሃፍቲ ኢትዮጵያ ካፒታል ዘይኮነስ ሓይሊ ሰብን መሬትን እዩ። መሬት ምሕደርኡ ሃፍቲ ህዝብን መንግስትን ምዃኑ ብሕገ መንግስታዊ ተቐሚጡ ዝሓደረ እዩ። መሬት ብመንግስትን ህዝብን ከም ዝመሓደር እምበር ብውልቀን ዕዳጋንአፕዴት ዕለት ሰሉስ, 22 ግንቦት 2018 06:29 ተወሳኺ የንብቡ...
ኣብ ውሽጢ ውድብና ዘሎ ኣመራርሓን ፈፃምን ብዝፈጠሮ ፀገም ኣብቲ ዛጊድ እናተመዝገበ ዝፀንሐ ቅልጡፍን ፍትሓዊ ተጠቃምነት ዘረጋግፅን ልምዓት፣ ሰላም፣ ህንፀት ስርዓት ዲሞክራስን ምስፋን ሰናይ ምምሕዳርን ብኣሉታ ምፅላውአፕዴት ዕለት ሰሉስ, 22 ግንቦት 2018 06:24 ተወሳኺ የንብቡ...
ቀዳማይ ክፋል
ፋና ሃይለማርያም ኣብ ከተማ መቐለ፣ ክፍለ ከተማ ሰሜን ጣብያ መለስ (ላጪ) “ዓዲ ኮፎሮ” ኣብ ዝበሃል ከባቢ እያ ተወሊዳ ዓብያ። ፋና ጓል 17 ዓመት ዕድመ ኮይና ተምሃሪት 12 ክፍሊ እያ ነይራ። 17 ታሕሳስ 2009 ዓ/ም ኣብ ትምህርታ ውዒላአፕዴት ዕለት ሰሉስ, 22 ግንቦት 2018 06:58 ተወሳኺ የንብቡ...


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ኣርባዕተ ክልላት ትግራይ፣ ኣምሓራ፣ ኦሮሚያ፣ክልል ደቡብን ኣዲስ ኣበባን ዘለው ጸገማት ሰናይ ምሕደራን ፍትሕን ሓደ ግብረ ሓይሊ ኣጣይሹ ክጽናዕ ገይሩ’ሎ።
እቲ ኮሚቴ ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኣብ ዝመርሑዎ ኣኼባ ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስቲ ተረኺቡ በቲ መጽናዕቲ ዝረኸቦም ጸገማት፣ወራር መሬት፣ምጉዳል ፍትሒ፣ደለልቲ ብሓጺርን ዘይሕጋዊ መንገድን ዘንቀሳቕሱዎ ሚሊዮናት ወዘተ ኣቕሪቡ እዩ።ዝርግሐን ዕምቆትን እቲ ጸገም ካብዚ ንላዕሊ ብምዃኑ ብህጹጽ ስጉምቲ ክውሰድ እዩ ኢሎም ኣለው ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ።
እቲ ጸገም ካብዚ ንላዕሊ ዝዓሞቐ፣ነዊሕ ዝጸንሐን ሱር ዝሰደደን እዩ ይብሉ መምህር ፖለቲካዊ ሳይንስን ስትራተጂካዊ መጽናዕትን ዩኒቨርስቲ መቐለ ዝነበረ ኣብዚ እዋን ኣብ ዩንቨርስቲ ኣዲስ ኣበባ ናይ ዶክትሬት ዲግሪ ትምህርቱ ዝከታተል ዘሎ ገብረሚካኤል ገብረመድንን ኣብ ዪንቨርስቲ ኣዲስ ኣበባ መምህር ፌደራሊዝም ጎኒ ንጎኒ ድማ ናይ ዶክተሬት ትምህርቱ ዝከታተል ዘሎ ኣቶ ናሁሰናይ በላይን።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ድኽነት ኣብ ምንካይ ዝለዓለ ግደ ካብ ዘለዎም መደባት ልምዓት ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ሓደ እዩ። እዚ መደብ ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ንዝርከቡ ሓረስቶት ዝሕግዝ ኮይኑ፤ ካብ መረበቶም ከይተመዛበሉ፣ ጥሪቶም ከይሸጡ ሓበራዊ ረብሓ ኣብ ዘለዎም ስራሕቲ ልምዓት እናነጠፉ ውሕስነት ምግቦም ዘረጋግፅሉ መሳልል ዘላቒ ለውጢ እቲ ሓረስታይ ኮይኑ እናገልገለ እዩ። ብተግባር እውን ኣብዚ ሐዚ ቁፅሮም ብርክት ዝበሉ ሓረስቶት ትግራይ ካብቲ ፕሮግራም ብዝረኸብዎ ክፍሊት ክፍተት ምግቦም እናማልኡ ኣብ ልምዓት መስኖ፣ ሃፍቲ እንስሳ ወዘተ ማእቶቶም ኣብ ዘደንፍዑ ስራሕቲ እናነጠፉ ይርከቡ። ነቲ ዕድል ተጠቒሞም ዝሰርሑ ንፉዓት ሓረስቶት ብምግቢ ዓርሶም ካብ ምኽኣል ሓሊፎም ሃፍትን ጥሪትን ናብ ምውናን ዝበቐዑ ቁፅሮም እናሰሰነ እዩ። እዚ መሳልል ዘላቒ ልምዓት ዝኾነ ፕሮግራም በቲ መንግስቲ ዘቐመጦ ኣሰራርሓ እንናተመርሐ ኣብ ዝሓሸ ለውጢ ክርከቡ ንዘኽኣሎም ሓረስቶት ዞባ ደቡብ ወረዳ እንዳ መኾኒ ክንደየናይ ፈውሲ ድኽነት ከም ዝኾነ ካብ ኣንደበቶም ምርዳእ ይከኣል።
ወ/ሮ ኣኸዛ ሃሪፈ ነባሪት ወረዳ እንዳመኾኒ ጣብያ ሕዝባ ተኽለሃይማኖት እየን። ቅድሚ 10 ዓመት በዓል ቤተን ቆልዑ ገዲፈሙለን ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልዮምወን። ኣብቲ እዋን ደቀን ጥራሕ ዘይኮነስ ምስአን ዝነብራ ደቂ ጓለን እውን ኣብ ዝባነን ስለዝነበራ 13 ስድራ ንምምራሕ ከቢድወን መሬት ፅልምትምት ኢልወን ከምዝነበረ ንድሕሪት ተመሊሰን ይዝክራ። ኣብዚ ከምዚ ዝበለ ኩነታት እናሃለዋ ኣብ 1998 ዓ/ም “ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ካብ ዝርከባ መራሕቲ ስድራ ደቂ ኣንስትዮ” ተባሂለን ኣብ ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ተሓቚፈን። ካብቲ ፕሮግራም ዝረኸብኦ ክፍሊት ዓስበ ረሃፀን ንከርሰንን ከርሲ ስድረአንን እናዓንገላ ዕድል ልቓሕ ዝረኽባሉ መንገዲ ከተኣላልሻ ጀሚረን።
ብመሰረት እዚ፣ ኣብ ሴፍትኔት ካብ ዝሕቆፋ ኣብ ሻድሻይ ወርሐን ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ ብምምፃእ፣ ንቐለበን እውን ካብቲ ፕሮግራም ስለዝረኸባ ካብ ፍትሓዊ ልቓሕን ዕቋርን ደደቢት ኣብ ሰለስተ ዓመት ዝምለስ 3000 ብር ተለቂሐን። ንኣርባዕተ ፅማድ ተሓራሳይ መሬተን መፍረያይነቱ ንምስሳን ብ1,200 ብር ዘበናዊ ድኹዒ ኢድ ብኢድ ዓዲገን ብዝግባእ ሓሪሰን ኣለሳሊሰን ዘሪአን። እታ ዝተረፈት ገንዘብ እውን ድቃል ኣንስተይቲ ምራኽ ዓዲገናላ። ኣብ ሰለስተ ዓመት ንክምለስ ዝወሰድኦ ልቓሕ ኣብ ክልተ ዓመት ከፊለን ወዲአን። ተወሳኺ 1500 ብር ልቓሕ ካብ ፍትሓዊ ልቓሕን ዕቋርን ደደቢት ኣውፂአን፣ በዚ ገንዘብ እዚ ሓደ ብዕራይ ገዚአን ብልፍንቲ ምሕራስ ይጅምራ። ቅድም ክብል ካብ መዓል ኣርባዕተ ፅማድ ተሓራሲ መሬት ዘበናዊ ድኹዒ ከይተጠቐማ፣ መሬተን ንትውፍርቲ ሂበን ይዘርኣ ብምንባረን ካብ ሸሞንተ ኩንታል ዘይበልፅ ዝርከብ ዝነበረ እቶት፣ ሕዚ ዘበናዊ ድኹዒ ተጠቒመን፣ ብዕራይ ተላፊነን ምሕራስ ካብ ዝጅምራ ናብዚ ግና ካብቲ ተመሳሳሊ ስፍሓት መሬት 18 ኩንታል ፍርያት ረኺበን እየን። ኣብ 2000 ዓ/ም ድማ ነቲ መሳልል ለውጢ ዝኾነን መደብ ልምዓታዊ ሴፍትኔት ኣመስጊነን ብዓርሰ ድሌተን ተመሪቐን ወፂአን።
ወ/ሮ ኣኸዛ ካብቲ ፕሮግራም ተመሪቐን ምስ ወፃ እውን ልቐሐን ብኣግባቡ እናመለሳ ብመስኖ ኣልሚዐን ተረባሒት ንምዃን ሓሙሽተ ሽሕ ብር ልቓሕ ካብ ትካል ፍትሓዊ ልቓሕን ዕቋርን ደደቢት ኣውፂአን ሞተር ማይ ዓዲገን። ኣብ ዘበነ ምህርቲ 2007/08 ዓ/ም ንኣርባዕተ ፅማድ መሬተን ብዝግባእ ሓሪሰንን ኣለሳሊሰንን ክልተ ኩንታል ዘበናዊ ድኹዒ፣ 20 ኩንታል ባህላዊ ድኹዕን ሓደ ኩንታል ምሩፅ ዘርእን ተጠቒመን ይዘርኣ። ብናይ ክረምቲ ዝናብ ጥራሕ ድማ 20 ኩንታል እቶት ከም ዝረኸባ የረድኣ።
ኣብ ሓጋይ እውን ብልምዓት መስኖ 13 ኩንታል ምሸላ ባሕሪ 20 ኩንታል ድንሽን ሽዱሽተ ኩንታል ሓምልን ረኺበን። ብተመሳሳሊ ኣብ 2009 ዓ/ም ኣብ መዓል ክልተ ፅማድ ተሓራሳይ መሬት ሓደ ኩንታልን ፈረቓን ዘበናዊ ድኹዒ፣ 15 ኩንታል ባህላዊ ድኹዒን 50 ኪሎ ግራም ምሩፅ ዘርኢን ተጠቒመን ብምልማዕ 13 ኩንታል ምሸላ ባሕሪ፣ 15 ኪሎ ድንች፣ 10 ኩንታል ጥቕልል ሓምሊ፣ 6 ኩንታል ሽጉርቲን ኣርባዕተ ኩንታል ጣፍን እቶት ከምዝረኸባ ይገልፃ።
ካብ ልምዓት መስኖ ብተወሳኺ ዝዓደገኣ ኣርሒ ሰለስተ ርእሳ ኮይናትለን። ካብተን ክልተ ኣላሕም ብመዓልቲ 20 ሌትሮ ፀባ ይሓልባ። ካብ ሽይጣት ፀባ ኣብ ሓደ ወርሒ ልዕሊ 9 ሽሕ ብር ይረኽባ። ካብ ዘለዉወን ኣርባዕተ ኣናህብ ዘበናዊ ቆፎ እውን ብማእኸላይ ካብ ሓደ ቆፎ 20 ኪሎ መዓር ይረኽባ። ካብዚ እውን ኣብ ዓመት ብማእኸላይ 15,000 ብር ኣታዊ ይረኽባ እየን። ወ/ሮ ኣኸዛ ሎሚ ሳላ ፃዕረን ምስ ካሊእ ሰብ ተሻሪኸን ህዝቢ ተመላልስ “ሚኒባስ” ዝዓይነታ መኪና ገዚአን ይርከባ። ኣብ ጣበያ ሕዝባ ተክለሃይማኖት እውን ክልተ ክፍሊ ቆርቆሮ ገዛ ኣስሪሐን ኣለዋ። ኣብ ገዝአን ዘለዉ ፅምዲ ብዕራይን ሓንቲ ሞተር ማይን እውን ተወሰኽቲ ሃፍተን ከምዝኾኑ ይገልፃ። ብቐፃሊ ድማ ሓሙሽተ ደቀን ብኣግባቡ እናምሃራ ልምዓት መስኖ፣ ንህብን ፀባ ከፍትን ኣስፊሐን ንምሓዝ ፃዕረን ከምዝቕፅላ እየን ኣውጊዐናና። ድምር ኣቢልካ እንትረአ ወ/ሮ ኣኸዛ ጠቕላላ ሃፍተ ገነተን ልዕሊ ርብዒ ሚልዮን ብር ከምዝበፅሐ ብኣንደበተን ገሊፀናልና እየን።
ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ሓረስቶት ብምግቢ ዓርሶም ክኽእሉ ምግባር ጥራሕ ኣይኮነን። ነቲ ፕሮግራም ከም መሰጋገሪ ደልድል ብምጥቃም ሃፍተ ገነት ዝውህለለሉ እውን እዩ። ናይዚ መርኣያ ደማ ተመክሮ መራሒት ስድራ ወ/ሮ ኣኸዛ ምውሳድ ይከኣል።
ኣብ ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ተሓቚፎም ውሕስነት ምግቦም ካብ ዘረጋግፁ ሓረስቶት ከም መርኣዪ ንስራሕቲ ወ/ሮ ኣኸዛ ሪኢና እንበር ኣብ ወረዳ እንዳ መኾኒ ካብ 1997 ዓ/ም ክሳብ 2007 ዓ/ም 31 ሽሕን 534 ወገናት ብምግቢ ንስራሕ ተጠቀምቲ እናኾኑ እዮም። ካብዚኦም እቶም 7,285 ጠዋሪ ዘይብሎም ኣረጋውያን፣ ደኻትም ህፃናት፣ ጉዱኣት ኣካላትን ፀገም ጥዕና ዘለዎም ወገናትን ተጠቀምቲ ነፃ ሓገዝ እዮም።
ኣብታ ወረዳ ኣብ ዝሓለፉ ሰለስተ ዙራት ማለት እውን ካብ 1997 ዓ/ም ክሳብ 2007 ዓ/ም ኣብ ዝነበረ እዋን ነቲ ህዝቢ ይጠቕሞ ብዝብል ግጉይ ርድኢት ሃፍተ ገነት እቲ ሓረስታይ ከየፅናዕኻ ስድራ ከም ስድራ ኣፍቲ መደብ ይሕቆፍ ነይሩ። ብኡ ልክዕ ድማ መፅናዕቲ መሰረት ዘይገበረ ውሕስነት ምግቢ ኣረጋጊፁ ተባሂሉ ይምረቕ ነይሩ። እዚ ዓይነት ኣካይዳ ንተፀባይነት ዘተባብዕ ኣብ ልዕሊ ምዃኑ ንኣድልዎን ወገናውነትን እውን ዘቃልዕ ምዃኑ ብተግባር እናተርኣየ መፂኡ እዩ። ስለዝኾነ ድማ ሓረስታይ መፍረያይነቱ ኣብ ዘሰስኑ ንጥፈታት ማሕረሱ ኣብ ክንዲ ዝውዕል ግዚኡን ጉልበቱን ኣብ ጥርዓንን ነገርን ብምውዓል ከም ሓደ ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር ዝኾነሉ ኩነታት ከምዝነበረ መተሓባበሪ ውሕስነት ምግቢ ወረዳ እንዳ መኾኒ ኣይተ ሃፍቶም ሓጎስ ገሊፆም።
ሓረስታይ ግዚኡን ጉልበቱን ኣብ መሬቱ ንምውዓልን ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር ካብ ዝኾኑ ኣሰራርሓታት ንክናገፍን ካብ 2008 ዓ/ም ጀሚሩ ናይ ተጠቀምቲ ኣመላምላ ልምዓታዊ ሴፍትኔት ለውጢ ተኻይዱ። ብመሰረት እዚ ካብ ኣድልዎን ወገናውነትን ብዝፀረየ መንገዲ ንምክያድ መምርሕታትን ኣሰራርሓታትን ተመሓይሾም ኣብ ስራሕ ተኣትዩ እዩ። ካብቶም ዝተመሓየሹ ኣሰራርሓታት ሓደ ድማ ሃፍተ ገነት ሓረስታይ መሰረት ዝገበረ መፅናዕቲ ብምክያድ ብቁሸት ነዚ ዝከታተል ግብረ ሓይሊ ተጣይሹ ነፃን ግልፅን ብዝኾነ መንገዲ ህዝቢ ክዝትየሉን ርኢቶ ክህበሉን ምግባር እዩ። ካብኡ ሓሊፉ ጣብያ ቤት ምኽሪ ከፅድቖ ተገይሩ። እቲ ኣመላምላ ህዝቢ ርኢቶ ሂብሉ ኣብያተ ምኽሪ ወረዳን ጣብያን ፍትሓውነቱ ኣረጋጊፆም ከፅድቕዎ ብምግባር እዩ ተኻይዱ።
ኣብ ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ተሓቚፎም ተረባሕቲ ዝኾኑ ሓረስቶት ተፀባያይ ኣተሓሳስባ ንከየማዕብሉ በቲ መምርሒ ዝፈቕዶ ልዕሊ ሓሙሽተ ዕያል ዘለዎም መራሕቲ ስድራ ሓረስቶት ብሓሙሽተ ዕያል ክፅንዑ ተገይሩ። ትሕቲ ሓሙሽተ ዕያል ዝኾኑ መራሕቲ ስድራ ሓረስቶት ድማ ከከም ዕያሎም ተፀኒዖም ኣብቲ ፕሮግራም ተሓቚፎም ተጠቀምቲ ክኾኑ ተገይሩ። ብዝተፈላለየ ምኽንያት ነፃ ተሓገዝቲ ንዝኾኑ ድማ ካብቶም ዝሓለፉ ሰለስተ ዙራት ቅድም ክብል ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ማለት እውን ካብ ወርሒ ጥሪ ክሳብ ወርሒ ሰነ ዝወሃቦም ዝነበረ ኣብ 2009 ዓ/ም ዓመት ምሉእ ሓገዝ ዝረኸብሉ መንገዲ ከምዝተፈጥረ እቶም መተሓባበሪ የረድኡ።
ብመሰረት እዚ ተጠቀምቲ ራብዓይ ዙር መደብ ልምዓታዊ ሴፍትኔት ኣብቲ ፕሮግራም ተሓቚፎም ሃፍተ ተፈጥሮ ከባቢኦም እናልምዑ ካብቲ ክፍሊት ንምግቦም እናውዓሉ ኣብ ልምዓት መስኖ፣ ሃፍቲ እንስሳን መፍረያይነቶም ኣብ ዘሰስኑ ስራሕትን ተዋፊሮም ተረባሕቲ እናኾኑ እዮም። ካብዚ ብተወሳኺ ሰሪሖም ክበልዑ ዘይኽእሉ ኣረጋውያን ሰብ ፀጋ ዕድመ፣ ደኻትም ህፃናት፣ ጉዱኣት ኣካልን ፀገም ጥዕና ዘለዎም ወገናትን ነፃ ሓገዝ እናተገበረሎም ይርከቡ።
ኣብ 2008/09 ዓ/ም በቲ ፕሮግራም ዘላቒ ልምዓት ዘረጋገፁ ዝተፈላለዩ ጠሊ ዓቀብቲ “ስትራክቸራት፣ ዕቀባ ሓመድን ማይን ኮነ ምሕዋይ ጉህሚ ተኸላ ፈልሲ ተሳሊጦም እዮም። ከምኡ እውን ንነበርቲ እታ ወረዳ ሓበራዊ ረብሓ ክህቡ ዝኽእሉ ህንፀት መንገዲ፣ ምእላይ ማይን ካልኦትን ስራሕቲ ተሰሪሖም እዮም። ኣብ ጎቦታትን ጉህምታትን ስራሕቲ ዓቀብቲ ጠሊ፣ ማይ ከርሰ መሬት ብምጉልባት ልምዓት መስኖ ብዝተጠናኸረ መንገዲ ንምቕፃል ዘኽእሉ ስራሕቲ ተሰሪሖም እዮም። ነዚ ልምዓት መስኖ ዘጠናኽሩ ድማ ልዕሊ 5,000 ሄክታር ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ዕቀባ ሓመድን ማይን ተኻይዶም እዮም።
ብድምር ከም ወረዳ ኣብ ምሕዋይ ሃፍቲ ተፈጥሮ ብዝተሰርሑ ስራሕቲ ወሓዝቲ ሩባታትን ማይ ከርሰ መሬትን እናጐልበቱ መፂኦም እዮም። ናይዚ ውፅኢት እውን ሓረስታይ ኣብ ዓመት ሓደ ግዜ ጥራሕ ዝናብ ተፀብዩ ዘልምዕ ዝነበረ ጐቦታት ሳላ ዝተዓቀቡ ወሓዝቲ ሩባታትን ዓይኒ ማያትን ብምጉልባቶም ኣብዚ ሐዚ ኣብ ዓመት ክልተ ግዜ ብመስኖ እናልመዐ ተጠቃሚ ዝኾነሉ ኩነታት ተፈጢሩ ኣሎ። ከም ወረዳ ቅድሚ 10 ዓመት 725 ሄክታር መሬት ጥራሕ ብመስኖ ዝለምዕ ዝነበረ ኣብዚ ሕዚ እዋን ልዕሊ 11 ሽሕን 137 ሄክታር መሬት ብዝተፈላለዩ ገደና ኣሕምልትን ቐወምቲ ተኽልን ብምልማዕ ካብ ዝነበሮም ሕዱር ድኽነት ተናጊፎም ወነንቲ ዝሓሸ መንበሪ ገዛ፣ ከፍትን ጠለበጊዕን እናኾኑ እዮም።
ኣብታ ወረዳ ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ከም መሰጋገሪ መሳልል ተጠቒሞም ሃፍትን ጥሪትን ኣብ ምውናን ዝርከቡ ሓረስቶት ቁፅሮም እናሰሰነ ይርከብ። እቲ ፕሮግራም ቀንዲ ፀላኢና ዝኾነ ድኽነት ኣብ ምንካይ ብፅሒቱ ዝለዓለ እዩ። ኣብ ገለ ሓረስቶት ተመሪቕካ ክትወፅእ ናይ ዘይምድላይ ኣተሓሳስባ ብምስባር ንዘላቒ ለውጢ ከም መሰጋገሪ ድልድል ተጠቒምካ ምስራሕ ግን ንፅባሕ ዘይበሃል ውራይ ከምዝኾነ ተረዲእና ፃዕርና ክነሐይል ይግባእ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን።
ጸሎት
ብመንጽር ብኂል አበው፡ 6ይክፋል
ካብ ዝሓለፈ ዝቀጸል
3. ስም ክርስቶስ ምጽዋዕ።(Click for PDF)
v ኣባ ድያርክስ፡ “ካብ ኩሉ ርስሓት ልቡ ክሓጽብ ዝደሊ ንጹኅ ዝኾነ ስም ቅዱስ ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ክጽውዕ ይግባእ። ከይሰልከየ ካብ ውሽጢ መዓሙቕ ልቡ ብፍቕሩ እናተቓጸለ ኣብ ዕረፍቲ ይኹን ስራሕ፡ ብቃል ይኹን ኣብ ሓሳብ ጸዊዑ፡ ካብ እከይ ሓሳብ ነጺኁ፡ ኩሉ ግዜ ንትእዛዛቱ ዝፍጽም ክኸውን ኣለዎ።”
v ማር ኤፍሬም፡ “ፍረ ሸለል ምባል ሕማቕ እዩ፡ ፍረ ጸሎት ግና ብዙሕ ጸጋታት ኣለዉ። እዚ ከኣ ኩሉ ሳዕ ንጸሎት ዝነቅሕ ሰብ፡ ስም ኣምላኽ ይጽውዕ። ስም ኣምላኽ ብምጽውዑ ከኣ እከይ ሥርሑ ይዕገት።”
v ቅዱስ በኻምዮስ፡ “ስም ኣምላኽ ካብ ምጽዋዕ ፍጹም ኣይተቋርጽ። ምኽንያቱ ከተቋርጽ ከሎኻ ክውሕጡኻ ዝደልዩ ኣጋንንቲ ስለዝላዐሉ።”
v ቅዱሳን አበው፡ “ብስም ኣምላኽ ዘወትር ምጽላይ ካብዚ ዚዓቢን ነዚ ዝመሳሰል ጸጋ የለን።”
v ቅዱስ ኣበው፡ “ዘወትር ስም ቅዱስ ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ጸውዕ። ነዚኣ ክብል እዩ እቲ ጥበበኛ ነጋዳይ ዘለዎ ሥጋዊ ድልየታት ሸይጡ ነታ ክብርቲ ዑንቝ ዝዓደገ። ናብ ቤቱ ምስ ወሰዳ ድማ ካብ መዓር ወለላ ከም ትጥዕም ዘስተማቐረ። ዕውት እዩ እቲ ነዛ ክብርቲ ዑንቝ ኣብ ውሽጢ ልቡ ዝዓቀበ። ኣብ ሃገር ቅድስት ድማ ክቡር ስፍራ ክዳለወሉ እዩ።”
v ቅዱስ መቓርዮስ ከምዚ ክብሉ ሓተቱዎ፡ “ኣቦና ብዝገብርኩዎ ኃጢኣት ፈሪሀ ኣለኹ፡ እንታይ ክገብር፤”
መልሲ፡ “ኃይልን ጽንዓትን ኣብ ተስፋ ሕይወት ኣብቲ ዘይውዳእ ምሕረት እግዚኣብሔር ብስም ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ።” ከይሰልከኻ እግዚኦ መሓረኒ ክርስቶስ እንዳበልካ ጸሊ። ብስም ቅዱሳኑ ክምሕረካ ከኣ ብእንተ እግዝእትነ ማርያም፣ ቅዱስ ሚካኤል ፣ቅዱስ ገብርኤል…. ምጽላይካ ኣትቓርጽ።
v ንሓደ ኣቦ ዝሓተተ መንእሰይ፡ “ስም ክርስቶስ ወዲ ህያው ኣምላኽ ኣብ ልብይን ልሳነይን ክኸውን ምኽሪ ሃበኒ፤” መልሲ፡ “ > (ሮሜ 10፡10) ስለዚ ንልብኻ ኅድኣት ኣውጀሉ፡ ንጸሎት ዝነቃሕካን ትጉኅን ኩን፣ ምኽንያቱ ክርስትና ግብሪ ስለ ዝኾነ ሓጢያተኛ ምኻንካ ኣሚንካ ነብሰ ምትሓት ጌርካ እንተሰኒቅካያ። ስም ክርስቶስ ወዲ ህያው ኣምላኽ ዘውትር ክትዝምር ኢኻ። ኅድኣት ልቢ ንኽትረክብ ኩሉ ግዜ ከይሰልከኻ ስም ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብልሳንካ ጸውዕ።” እግዚኦ መሓረኒ ክርስቶስ ንዓይ ንሓጥእ ወድኻ እንዳበልካ።
v ከምኡ’ውን ካልእ መንእሰይ ዝሓተቶ፡ “ነዚ ዘጋጥመኒ ዘሎ ፈተና ድያብሎስ ክምክቶ ምእንቲ እንታይ ክገብር ኣሎኒ ምኸሩኒ በሎም፤” መልሲ፡ “ስም ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንዝኾነ ይኹን ጸብኣ ዲያብሎስ የጥፍእ እዩ። ካብ ምጽዋዑ ኣይተቓርጽ በሎዎ።”
v ሓደ እዋን ኣባ ቢመን ንቅዱስ መቓርዮስ ክበጽሕዎ ምስ ከዱ “ኣቦና፡ ሰብ ሕይወት ክረክብ እንታይ ክገብር ይግብኦ?” ቅዱስ ኣባ መቓርዮስ ክምልሱ ከለዉ፡ “ዘወትር መግብኻ መግቢ ሕይወት ዝኾነ ስም እቲ ቅዱስ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብዘይምድካም ጸውዓዮ፣ ኣብ ኣፍካ ጥዑም እዩ። ኣብ ትንሓግካ መዓር ወለላ እዩ። ኩሉ ግዜ ምስ እትጽውዖ ነፍስኻ ትነጽኅ ሕይወት ድማ ትረክብ።”
v ሓደ ቅዱስ ኣቦ ብምሳሌ ክዛረብ ከሎ፡ ክምዚ በሉ “ኣብ ሓደ ሃገር ሓንቲ ምልክዕቲ ሓፍቲ ዝነበረቶ ሓደ ሰብ ነበረ። ዓቢ በዓል ናይታ ከተማ ምስ ኮነ ድማ፡ እታ ሓፍቱ ናብቲ በዓል ዝበዓለሉ ክትከይድ ለመነቶ። ንሱ ግና ንበይና ክሰዳ ኣይፈተወን። እዚ ከኣ መንእሰያት እታ ከተማ ብሰንኪ ጽባቐኣ ክዕንቀፉ ኣይደለየን። ስለዚ ብኢዱ ጌሩ ሒዙ ናብቲ ከተማ ሒዙዋ ወረደ። ካብ ቦታ ናብ ቦታ ኢዳ ከይኃደገ የዛውራ ነበረ። ናይ ዓያሹ ሥራሕ ክትሠርሕ እንተደለየት እካ ብኢዳ ሒዝዋ ስለዝነበረ ገለ ክትገብር ኣይተኻእላን። ብጽባቐኣ ብዙሓት ይምነዩዋን ይደልዩዋን ነበሩ ግና ኣብ ኢድ ሓዋ ስለዝነበት ክገብሩዎ ዝኽእሉ ነገር ኣይነበረን። ንሳ’ውን ንመንእሰያት እቲ ከተማ ብሥጋዊ ፍትወት ትጥምቶም እንተነበረት ግና ኣብ ኢድ ኃዋ ስለዝነበረት ዝኾነ ክትገብር ኣይከኣለትን።
እዚ ምሳሌ እቶም ቅዱስ ኣበው ከምዚ ክብል ብምባል ይገልጽዎ፡<< ስም ጎይትና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ እትጽውዕ ነፍሲ። ብምልክዕቲ ሓፍቲ ይምስልዋ፡ ኩሉ ግዜ ብኢዳ ሒዙዋ ዝነብር ከ ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። ኣታሊሎም ከጥፍእዋ ዝደለዩ ጸላእታ ኣብ ኢድ ኃዋ ስለዘላ ገለ ክገብሩዋ ኣይክእሉን እዮም። ንዓለምን ጽባቐኣን እንተዘምበለት’ውን ኣብ ኢድ ኃዋ ስለዘላ ንሓጢኣት ክሳዕ መወዳእታ ክትጥሕል ኣይትኽእልን እያ። እዚ ግን ንሳ’ውን ዘወትር በቲ መድኃኒ ዓለም ዝኾነ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስን ብሰላሙ ኣሚና ንቃሉ ተኣዚዛ፣ ብትግኃት ንኢዱ ከየዝለቀት ብምሓዝ እዩ።
ስለዚ ስም ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣጽኒዕካ ምሓዝ ማዕረ ክንደይ ጽኑዕ መድኃኒ ከምዝኾነ፡ ድልዱል ዕርዲ ንነፍሲ ምዃኑ ፈሊጥና ኣሎና። ከይሰልከና ንነፍስና ሰረቕቲ ክሰርቅዎ ዘይከኣሎም ክቡር ኣቕሓ ማለት ስም ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንስነቕ። ከመይ ገይረ ክለብሶ ኢልካ እንተ ሓቲትካ፡ እቲ መልሲ፡ ካብ ኩሉ ክፉእ ነገር ኅደም፡ ኣይትጨነቕ፡ ሥጋኻ ብዝከኣለካ ብስግደት ኣድክማ፡ ንጾም ኣዚኻ ፍተዋ፣ ምግባር ትሩፋት ወስኸላ ። እዚ ኩሉ ትሕት ንኽትብል ይሕግዘካ። ሓቀኛ ንብዓት ትሕቲ ኩሉ ፍጥረት ክትከውን ትሕግዘካ። እዚ ኩሉ ምስተዋኅበካ፡ ንኣምላኽ እሙን ውላድ ትኸውን፣ ኣብዚ ምድራዊ ሕወትካ በረከት ጸጋታት እግዚአብሔርካ ይበዝኅልካ።
ኩሉ እትኽእል ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኩሉ ጸጋ ካባኻን ናትካን እዩ'ሞ። ንሥጋና ብነፍስና ከነግዝኣ፣ ኣብ ድኻምና ደግፈና ስምካ ኩሉ ግዜ ክንጽውዓካ ብቁዓት ግበረና ።ምሕረትካ ይብዝኃልና። እንዳበላን ስም ኣምላኽ እንዳጸውዓና ደገፍ ክንሓትት ንጅምር።
v ቅዱስ ኣባ ኤልያስ ኣብ ዑና በዓቲ ክንብር ከሎ ሓደ ነገር ኣጓነፎ።  > ደጊሞምውን ነቲ ቦታ ግልብጥብጥ ኣቢሎም፡ እንደገና “ካብዚ ቦታ ውጻእ” በልዎም። ብዙሕ ከይተገደሱ ነቲ ሒዙዎ ዝነበሩ ሥራሕ ምስፋይ ዘንቢል ቀጸሉ። ኣጋንንቲውን ተጻብእኦም ብምቅጻል ነቲ አባ ኤልያስ ሒዞሞ ዝነበሩ ዘንቢል ምስ ናውቱ ሕውስውስ ኣቢሎም ደርቢዮም፡ “ንስፍራና ግደፈልና” በሉዎም። አባ ኤልያስ ዓቕሊ ገይሮም ዳግማይ ንብረቶም ጠርኒፎም ኣብ ዝነበሮዎ ተመሊሱ ኮፍ በሉ።
ኣብ መወዳእትኡ “እዚ ናትና ስፍራ እዩ፡ ንስኻ ኣብዚ ክትቅመጥ ኣይግበኣካን እዩ” ኢሎም እቶም ኣጋንንቲ ንአባ ኤልያስ ብኢዱ ወጢጦም ንደገ ገጾም ክውጽእዎ ጀመሩ። ኣብ ኣፍ ደገ ምስ በጽሑ ብኣእዳዎም ጌሮም ብምምዕታብ ፣ “ኦ ጐይታይን ኣምላኸይን መድኃኒየይን ኢየሱስ ክርስቶስ ርድኣኒ” በሉ። ብኡ ንብኡ ድማ እቶም ዝጻብእዎም ዝነብሩ ኣጋንንቲ በኒኖም ጠፍኡ ።
አባ ኤልያስ ብኽያት መጺእዎም በኸዩ ። ጽምጺ ኣምላኽ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ድማ ከምዚ ክብል ሓተቶም፡ “አባ ኤልያስ ንምንታይ ትበኪ አባ ኤልያስ ኣሎኻ፤” ። “ ጎይታይ ኣምላኸይ ከምዚ ገይሮም ንፍጡራትካ ክጻወቱልና ከለው ከመይ ዘይበኪ፤” ። በልዎ ። ኣምላኽና ድማ “ ስመይ ብኣጋ ዘይጸዋዕካ ንስኻ ኢኻ፡ ምስ ጸዋዕካኒ’ዶ ብቅልጡፍ ኣይረዳእኩኻን፤” በሎም።
በዚ ከኣ ስም ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኩሉ ግዜ ጸገምና መከራን ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ኩሉ ግዜን እዋንን ክንጽውዕ ይግባእ።
እግዚኦ መሓረነ ክርስቶስ ንዓይ ንኃጥእ ወድኻ!!!
ኣብ ግዜ ጸሎት ክንገብሮም ዝግባእ
1. ምምስጋን
ይቕጽል….. ብሰላም የጽንሓና።
ወስብሓት ለእግዚአብሔር፣
ወለወላዲቱ ድንግል፣
ወለመስቀሉ ክቡር።


text:
ካሕሳይ ኣብርሃ ካብ 1968 ክሳብ 1970 ዓ.ም ኣባል ኢህኣፓ ወይ ድማ ኢህኣሰ ኮይኑ ኣብ ዝተቓለሰሉ እዋን ዘሕለፎ ህይወት ዝድህስስ መፅሓፍ ታሪክ ንንባብ ኣብቂዑ’ሎ።
እቲ መጽሓፍ ሰለስተ ዓበይቲ ዕላማታት ኣለዎ ይብል ካሕሳይ “ሕሉፍ ታሪኽ ከም ዘለዎ ብትኽክለኛ መንገዲ ክፀሓፍ ከምዝግባእ፤ እቲ ታሪክ ቅኑዕ ድዩ ነይሩ ወይስ ጌጋ ብዘየገድስ እቲ ሀዚ ዘሎን መፃኢን ወለዶ ብዛዕባ እቲ ዝሓለፈ ታሪክ ብግልፂ ክዝረብን ክትንተንን ስለዝተደለየ እዩ። ካልኣይ ድማ ኣብቲ እዋን ብወገን ኢትዮጲያን ኤርትራን ብዙሓት መናእሰይ ኣብ ውሽጢ ቃልሲ ህይወቶም ከፊሎም እዮም፤ ኣብቲ ኣነ ዝነበርኩሉ ዝሓለፉ ጀጋኑ ዝነበሮም ኣንደበቶም፣ጅግንነቶም ታሪኾምን ሃይማኖቶምን ከይፈለኹ ንኽዝክሮምን ታሪኾም ንኽፃሓፈሎምን ዝዓለመ እዩ። ስድራን አዕሩኽን እዞም ዝተሰውኡ ጀጋኑ ብፆት እንታይ ዓይነት ስብእና ከምዝነበሮም ፈሊጦም ብኣኣቶም ክኾርዑ ስለዝደለኹን እየ ፅሒፈዮ” ይብል።
ፀሓፊ እቲ መጽሓፍ ካብ ዝኾነ ይኹን ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባ ናፃ ኮይኑ ከምዝፀሓፎን ካብዚ ብምብጋስ ድማ እቲ መጽሓፍ ኣብ ብዙሓት ተቐባልነት ከምዝረኸበን ይዛረብ።
እቲ ዝሓለፈ ወለዶ ኣፈላላዩ ብዘተን ክትዕን ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ክፈትሕ ስለዘይካኣለ ነንባዕሉ ተሃናዂቱ በዚ ድማ ንዙሓት ሊቃውንቲ ህይወቶም ከምዝኸፈሉ እዚ ክድገም ከምዘይብሉ እዚ ናይ ሎሚ ወለዶ ክመሃረሉ ይግባእ ይብል ካሕሳይ ኣብርሃ።
ካሕሳይ እቲ ምስ ኢህኣፓ ተሰሊፉ ዘሕለፎ ተጋድሎ ንድሕሪት ምልስ ኢሉ ክዝክሮ እንተሎ ዝያዳ ከምዝኾርዐሉ ይገልፅ።
እቲ ‘የዓሲምባ ፍቅር’ ብዝብል ኣርእስቲ ብኣምሓርኛ ተፃሒፉ ዘሎ መጽሓፍ ኣብዚ ሐዚ እዋን ናብ ትግርኛ ተተርጕሙ ምስ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ብምትሕግጋዝ ተሓቲሙ ናብ ህዝቢ ክቐርብ ኣብ ምዝርራብ ከምዝርከብ ካሕሳይ ገሊፁ’ሎ።


text:
ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ብ2 መጋቢት 2018 መበል 12 ዓመት ዝኽሪ ምምስራቱ ኣጸንቢሉ ። ኣብዚ ኣብ ስዑድ ዓረቢያ ከተማ ርያድ ዝትኻየደ ጽንብል ንሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢኢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ወሲኻ ኣብቲ ከባቢ ዝንቀሳቐሳ ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ ተሳቲፈን። ኣብዚ ኣብ ህላወ ብናይቲ ሰልፊ ኣቦመንበር ሓው ዓብደል ራሕማን ጥሃ ኑር ዝተኻየድ ኣጋጣሚ ጨንፈር ርያድ ሰዲህኤ ተሳቲፉ።
ኣብዚ ኣጋጣሚ ዝተሳተፈ ኣቦመንበር ጨንፈር ርያድ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብቲ ኣጋጣሚ ኣብ ዘስመዖ ናይ ደገፍን ምሕዝነትን ቃል ነቶም ዝዓደሙ ሽማግለ ርያድ ሰልፊ ናህዳን ነቲ ኣጋጣሚ ዝወደበት ኣካልን ምስጋናኡ ኣቕሪቡ። ንኣገዳስነት ናይቲ ኣጋጣሚ ንኢዱ ከኣ ኣብ መጻኢ ሰዲህኤን ናህዳን ክተሓጋገዙን ብሓባር ክሰርሑን ከም ዝግበኦም ኣንጸባሪቑ። ኣተሓሒዙ ከኣ ኣብ ዝተፈላለዩ ግዝያት ማለት ኣብ 2013 ኣብ ምንቅስቓስ ወዲ ዓልን ኣብ 2017 ኣብ ምንቅስቓስ ኣኽርያን ኣንጻር ጉጅለ ህግደፍ ብዛዕባ ዝተራእዩን ክተባብዑ ዝግበኦም ተቓውሞታት ገሊጹ።
ሰልፊ ናህዳ ኣብቲ ብባህላዊ ምድላዋት ዝተሰነየ ኣጋጣሚ ተረኺቦም ደገፎም ንዝገለጹ ዕዱማት ናይ ተሳትፎ ምስክር ወረቐት ከም ዝሃቡ እውን ተገሊጹ።


text:
ፀገማት መፍረያይነት ክፍትሑ ይግባእ ኢሎም ተሳተፍቲ 8ይ ጉባኤ ሓረስቶት
መቐለ ግንቦት 11/2009(ድወት) ኣብ ምዕባይ ምህርትን መፍረያይነትን ሕርሻ ዘጋጥሙ ዘለው ማሕለኻታት ክፍትሑ ተሳተፍቲ 8ይ ጉባኤ ማሕበር ሓረስቶት ትግራይ ሓቲቶም፡፡
እቶም ተሳተፍቲ ነዚ ዝሓተቱ ካብ ትማሊ ቀፂሉ ኣብ ዝወዓለ 8ይ ጉባኤ ማሕበር ሓረስቶት ትግራይ ብጉጅለ ኮይኖም ብምምይያጥ ኣብ ዘቕረብዎ ፅማቕ ሓሳብ’ዩ፡፡
እቶም ሓረስቶት ኣብ ከይዲ ምስሳን ምህርትን መፍረያይነትን ሕርሻ ዘጋጥምዎም ዘለው ፀገማት ምትእስሳር ዕዳጋ፣ፀገማት መሰረተ ልምዓትን ማእኸላት መሰልጠኒ ሓረስቶትን ኣብ ምፍታሕን ቅልጡፍ ምላሽ ኣብ ምሃብን መንግስቲ ትኹረት ክገብር ፀዊዖም፡፡
ብተወሳኺ ኣብ ምጥንኻር ተግባር ተኮር ትምህርቲ፣ሕፅረት በዓል ሙያ ሕርሻ ኣብ ቀረብ ሕክምና እንስሳን መድሓኒት ፀረ-ባልዕን ዘለው ፀገማት ኣብ ምስሳን ምህርትን መፍረያይነትን ሕርሻ ኣሉታዊ ፅልዋ ከየሕድር ብኣግኡ ክፍተሓሎም እቶም ሓረስቶት ወሲኾም ገሊፆም፡፡
ተሳተፍቲ 8ይ ጉባኤ ማሕበር ሓረስቶት ትግራይ ዝቐረቡ ፀገማት ንምፍታሕ መንግስቲ ዝጀመሮም ፃዕርታት ከጠናኽር ምዃኑ ድማ ኣብቲ ዕለት ተገሊፁ፡፡
እቲ ጉባኤ ፅባሕ’ውን ቀፂሉ ክውዕል’ዩ፡፡


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ጾመ ነቢያት!
ጾመ ነቢያት፦ ቅድሚ በዓለ ልደት ኣብ ዘሎ ጊዜያት፡ “ወጥንተ ዚአሁ መንፈቀ ኅዳር/ መጀመሪኡ ፍርቂ ወርኀ ኅዳር” ከምዝብል ካብ 15 ኅዳር ጀሚሩ ክሳዕ 28 ታኅሣሥ ይጽወም እሞ በዓለ ልደቱ 29 ታኅሣሥ ብምብዓል ይፍጸም። ኣብ ዘመነ ዮሓንስ ግና በዓለ ልደቱ 28 ታኅሣሥ ብምብዓል ይፍጸም።
በዚ መሠረት ናይ ሎሚ ዓመት 2010 ዓ.ም. ጾመ ነቢያት ዓርቢ 15 ኅዳር ክጅምር እዩ እሞ በረኸት ናይዚ ጾም እዚ የሳትፈና።
እዚ ጾም እዚ ኵሎም ካብ ኣዳም ጀሚሮም ክሳዕ ልደት ክርስቶስ ዝነበሩ ቀዳሞት አበውን ነቢያትን በብዘመኖም ንልደተ ክርስቶስ ብጾምን ጸሎትን እናተጸበዩ ዝጾምዎ እዩ። ንሕና ድማ ኣሠሮም ስዒብና በዓለ ልደት ቅድሚ ምኽባርና እዚ ጾም እዚ ብኣዋጅ ክጽወም ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ሠሪዓትልና። (ፍትሐ ነገሥት አንቀጽ 15)
ቅዱሳን ነቢያት፡ . . .
ንተስፋ ኣዳም ንመደብ እግዚአብሔር ብዓይኒ እምነት እናጠመቱ ንዝረሓቐ ኣቕሪቦም ንዝረቐቐ ኣጕሊሖም ትንቢት ተነበዩ፡ ሱባኤ ቈጸሩ፡ ብዛዕባ ልደት ጐይታና እናሓሰቡ’ውን ጾሙን ጸለዩን።
• ነቢየ እግዚአብሔር ዳዊት፦ ‘አንሥእ ኃይለከ . . . ፡ ፈኑ እዴከ’ እናበለ ጨርሐ። መዝ. 145፡7
• ካብ ዓበይቲ ነቢያት ከምዚ ዚስዕብ ኢሎም ተነበዩ፦
ነቢይ ኢሳይያስ፦ ‘ስለዚ እግዚአብሔር ባዕሉ ትእምርቲ ክህበኩም እዩ፥ እነሆ ድንግል ክትጠንስ ወዲ ከኣ ክትወልድ ኢያ፥ ስሙ’ውን ኣማኑኤል ክትሰምዮ እያ’ (ኢሳ. 7፡14)፣ ‘በታ መዓልቲ እቲኣ ኣሕዛብ ነቲ ንሕዝብታት ሰንደቕ ዕላማ ኪኸውን እተተኽለ ጠጥዒ ሡር እሤይ ኪደልዩ እዮም፥ መኅደሪኡ ከኣ ክቡር ክኸውን እዩ።’ (ኢሳ. 11፡10)
ነቢይ ሕዝቅኤል፦ ‘ድኅሪ’ዚ ካብተን ቃላተይ ሓንቲ’ኳ ኣይክትድንጕን እያ፡ እታ እተናገርክዋ ቃል ከኣ ክትፍጸም እያ ይብል እግዚአብሔር ኣምላኽ ኢልካ ከኣ ንገሮም።” (ሕዝ. 12፡28፡ 44:1-2) ነቢይ ዳንኤል፦ ብዛዕባ ኃጢኣቱን ኃጢኣት ሕዝቢ እስራኤልን ክጽሊ (ክምህለል) ከሎ ቅዱስ ገብርኤል ከምዚ በሎ፦ “ንዕልወት መወዳእታ ኪገብሮ ኃጢኣት ክውዳእ ኣበሳ ክዕረቕ ዘለዓለማዊ ጽድቂ ክኣቱ ራእይን ትንቢትን ክኅተም ናይ ቅዱሳን ቅዱስ ድማ ክቅባእሲ ኣብ ሕዝብኻን ኣብታ ቅድስቲ ከተማን ሰብዓ ሰሙን ተመዲቡ እዩ” (ዳን. 9፡24)
• . . . ወዘይመስሎ
ስለዚ እዚ ጾም’ዚ ተስፋ ኣዳምን ትንቢተ ነቢያትን ብልደት ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተፈጸመሉ ጾም ስለዝኾነ ጾመ ነቢያት፡ ጾመ ልደት ይበሃል።
ሎሚ ንሕና ንጾመሉ ምኽንያት ከም ቅዱሳን ነቢያት ‘ውረድ ተወለድ’ እናበልና እግዚአብሔር ወልድ ዳግማይ ክውለድ ኢልና ዘይኮነስ ብልደቱ ዝገበረልና ውዕለት እናዘከርና ኃጢኣትና ንምድምሳስን በረኸት ልደት ንምስታፍን እዩ።
ነዚ ጾም’ዚ፡ ንቤተ ክርስቲያን ሓድነትን ፍቕርን፡ ንኣገልገልቲ ትግሃትን ትሕትናን፡ ንምእመናን ጽንዓትን በረኸትን ዝህብ ጾመ ሥርየት ገይሩ ናብ ብርሃነ ልደቱ ብሰላም የብጽሓና!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!
***


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ዘይትነበብ አመ 16 ለግንቦት ዕለተ ግዕዛን ዘውእቱ ግዕዛነ ኤርትራ
ዘእስመ ለዓለም፦
ተፈሣሕነ ወተኃሠይነ . . ። መዝ. 89፡14
ሉቃ. 10፡17-24
ዘቅዳሴ፦
2ይ ቆሮ. 6፡1-7
1ይ ጴጥ. 3፡18-ፍጻሜ
ግብ.ሓዋ. 4፡19-36
ምስባክ፡-
ዛቲ ዕለት እንተ ገብረ . . . ። መዝ. 117/118፡24
ወቦ ዘይቤ ወአርመመ ማዕበል . . . ። መዝ. 106/107፡29
ወንጌል፡-
ዮሐ. 14፡25-ፍጻሜ
‘እግዚአብሔር ዓቢይ ግብሪ ገበረልና ንሕና’ውን ተሓጐስና’ መዝ. 126፡3
እግዚአብሔር ኣምላኽ ኣብ መዋዕል ታሪኽ ወዲ ሰብ፡ ንሱ ዝምስገነሉን ዝዝከረሉን ዓቢይ ግብርታትን ድንቂ ተኣምራትን፡ በብሕዝብታቱን በብኸባቢኡን ኽገብር ምጽንሑ ቅዱሳት መጻሕፍትን ታሪኽ ሕዝብታት ዓለምን ዝምስክርዎ ሓቂ እዩ።
ባርነት ግብጺ ዝመረሮም እስራኤላውያን፡ ንብዓቶም ናብ ዝፋን እግዚአብሔር ምስ ዓረገ፡ እግዚአብሔር ኪዳን ቀዳሞት ኣበው ዘኪሩ ሃለዋቶም ፈለጠ። (ዘፀ. 2፡23-25) በዚኸኣ እስራኤላውያን ድኅሪ ናይ 430 ዓመት መግዛእቲ ግብጺ ብብርቱዕ ኢድን ብኃያል ቅልጽምን እግዚአብሔር መዓልቲ ብደመና ለይቲ ብብርሃን ፋና እናገበረ ናፃ ኣውፅኦም፡ ምድረ ርስት ድማ ኣውረሶም። (መዝ. 136፡10-24)
እንሆ ድማ ብተመሳሳሊ ኣብዛ ካብ ጥንቲ ዘመነ ብሉይ ብአምልኮተ እግዚአብሔር ትምራሕ ዝነበረት፡ መዕረፊት ቅዱሳን ዝኾነት ሃገርና ኤርትራ ድማ ድኅሪ ብዙኅ ዘመናት መግዛእትን ልዕሊ ርብዒ ክፋለ ዘመን ዝኸውን ቃልስን ናጽነትን ሉዓላውነትን ምርካባ ዕፁብ ግብሪ እግዚአብሔር’ዩ።
ሕዝብና ብቃል ኪዳን ቅድስት ድንግል ማርያም ተማኅፂኑ፡ ዘዕረጎ ንብዓትን ጸሎትን ምህለላን መልሲ ረኺቡ ‘ድኅሪ ነዊኅን መሪርን ቃልሲ’ ብፍቓድን ረድኤትን እግዚአብሔር 16 ግንቦት 1983 ዓ.ም. (ኪዳነ ምሕረት) ኣውያት ሕዝብና ብዕልልታን ሰሓቅን ተተኪኡ ናፅነት ምርካብና፡ ናይ ኣጋጣሚ ጉዳይ ዘይኮነስ መደብ እግዚአብሔር ምዃኑን ናይ እግዚእትነ ማርያም ናይ ምሕረት ኪዳን ኣባና ከምዝተፈጸመ ዘመስክር እዩ። እንሆ ድማ ነዚ ፍሉይ ውዕለት እግዚአብሔር ንምዝካር ድርብ በዓል ናጽነትን ኪዳነ ምሕረትን ነብዕል ኣሎና።
ኣበዓዕላና ድማ ብምስጋናን ጸሎትን ኪኸውን ይግባእ።
ዘማራይ ዳዊት “እግዚአብሔር ንምሩኻት ጽዮን ምስ መለሶም ከም ሓለምቲ ነበርና፡ ሽዑ ኣፍና ብሰሓቕ መልሓስና’ውን ብዕልልታ መልአ፡ ኣሕዛብ ድማ ነዚኣቶም እግዚኣብሔር ዓቢይ ግብሪ ገበረሎም ተበሃሃሉ’ ዝበሎ ኣባና ተፈጺሙ እዩ’ሞ፡ ኵልና ኤርትራውያን ንዘለዓለም ብናጽነት ክነብር ‘እግዚአብሔር ዓቢይ ግብሪ ገበረልና ንሕና’ውን ተሓጐስና’ እናበልና ኃቢርና ክንሕጐስ ይግብኣና። (መዝ. 126፡1-3)
ከምኡ’ውን ቅድሚ ኵሉ በእንተ ሃገር ምጽላይ ይግባእ። (1ይ ጢሞ. 2፡1) ‘ኅሡ ሰላማ ለብሔረ እስመ በሰላመ ዚአሃ ይከውን ሰላምክሙ/ ምእንቲ ሰላም ሃገር ጸልዩ፡ ከመይሲ ንሳ ብሰላም ክትነብር እንተኸኣለት ኢኹም ሰላም ትረኽቡ” ከምዝብል ሰላምን ናጽነትን ሃገር ንምውሓስ፡ ኣፅዋር ጽድቂ ለቢስና ንጸሎት ክነቅሕ ይግብኣና። ኤፌ. 6፡13
ንቤተ ክርስቲያንና ብሃይማኖት የጽንዓልና፣ ንሃገርና ኤርትራ ብረድኤት ይባርኸልና፣
ንምድሪ ዝዝራእን ዝዕጸድን ፍረ ሂቡ፡ ብሓፈሻ ንሕዝብናን ንዅሉ ዓለምን ሰላሙ ከብዝኃልና ቅዱስ ፍቓዱ ይኹነልና!
ዝተቐደሰን ዝተባረኸን በዓለ ናጽነት ይግበረልና!


text:
ጭቁን ህዝቢ ዓለም ነንሕድሕዱ ዘመሳስሎ ናይ ሓባር ረቛሒታት ኣለዎ። እዚ ድማ ጭቆና ኢዩ። ኣብ ሊብያ ዘሎ ሽግር ኣብ ኤርትራ ኣሎ። ምናልባሽ ናይ ኣፈታትሕኡ ኣገባብን ግዜን ክፈላለ ይኽእል። ኣብ መጨረሻ ግን ንዘላኣለም ከምኡ ኢሉ ዝነብር ሽግር የለን። ኣብ ኤርትራ’ውን መዓልቲ ኣላ ህዝቢ ዝትስኣላ።
ኣብ ዓለም ዝካየድ ዘሎ ጸረ ዲክታተርነት ሰውራ ኣዝዩ ቅልጡፍ ኢዩ። ኣብ ከባቢና ዝካየድ ዘሎ ሰውራ ካብ ኣርዑት ጭቆና ዘይወጹ ዘለው ኣህዛብ ነቲ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ብጽሞና ይከታተልዎ ኣለው። ብፍላይ ኣብ ሊብያ ዝካየድ ዘሎ ዕጥቃዊ ሰውራ ህዝቢ ኤርትራ ሽሕ’ኳ ስርዓት ኢሳያስ፡ መራኸቢ ሓፋሽ ገቢቱ ክሓብኦ እንተ ፈተነ፡ ብተዘዋዋሪ መንገዲ ካብኡ ተመኩሮ ከም ዝወስድ ዘየጠራጥር ኢዩ።
ብመሰረቱ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ሊብያን ተመሳሳሊ ኢዩ። ጀጋኑ ሊብያውያን ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ጥልያን ተቓሊሶም ሃገሮም ነጻ ከም ዘውጽኡ ዝዝከር ኢዩ። ኤርትራውያን ኣቦታትና’ውን ክቕድም ኣንጻር ወራር ግብጺ ተዋጊኦም ከም ዝሳዓሩ። ቀጺሉ ድማ ኣንጻር መግዛእቲ ጥልያን ብዘኹርዕ መንገዲ ከም ዝተኸላኸሉ ታሪኽ ዝምስክሮ ኢዩ። ኣብ መጨረሻ ድማ ኣብ ዘበና ኣንጻር ነገስታት ኢትዮጵያ ተቓሊስና፡ እቲ ፍረ ቃልሲ ድኣ ስርዓት ህግደፍ ጨውይዎ’ምበር ዓወት ከም ዝተጓናጸፍና ናይ ግዜና መስክር ኢዩ።
ድሕሪ ሃገራዊ ናጽነት’ውን እንተ ኾነ እዚ ክልቲኡ ህዝብታት’ዚ ኣብ ትሕቲ ውሽጣዊ ዲክታተርነት ወዲቑ ንሓያሎ ዓመታት ከም ዝተጠቕዐ ናይ ግዜና ምስክር ኢዩ።ኣብ ሊብያ ጋዳፊ። ኣብ ኤርትራ ኢሳያስ። ኮለነል ጋዳፊ ነቲ ዝነበረ ንግስነት ዓልዩ ን40 ዓመታት ክገዝእ እንከሎ፡ ኢሳያስ ድማ ህዝቢ ኤርትራ ን30 ዓመታት ተቓሊሱ ዘምጽኦ ናጽነት፡ ከም ናይ ብሕቱ ሂያብ ወሲዱ ን20 ዓመታት ብመዘና ዘይብሉ ጭቆና ይገዝኦ ኣሎ። እቲ ዘገርም ድማ ኢሳያስን ጋዳፍን ክልቲኦም ዝኸፍኡ ዲክታተራት ምዃኖም ጥራይ ዘይኮነስ ናይ ቀረባ ኣዕሩኽ እንተላይ ምንባሮም ኢዩ። ነይሮም ክንብሎም ምኽንያቱ ሕጂ ብሓንሳብ የለውን። ኣብ ሊብያ ዝነበረት በትሪ ሕጂ ኣብ ኢድ ህዝቢ ስለ ዘላ፡ ኣብ ኤርትራ ግን እታ በትሪ ትቕጠን ወይውን ሰባር ትኹን’ምበር ኣብ ኢድ ኢሳያስ ስለ ዘላ። ይኹን’ምበር ንሳውን መዓልቲ ኣላታ ህዝቢ ዝትስኣላ።
ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ሊብያን ብምንታይከ ይፈላለ? ህዝቢ ሊብያ ከም ህዝቢ ኤርትራ ጸሙ ዝሐድር ኣይኮነን። ቀዳማይ ሊብያ ብተፈጥሮ በንዚን ስለ ዘለዋ። ካልኣይ ጋዳፊ ነቲ ህዝቢ ከም ኢሳያስ ብኸብዱ ኣይሓዞን። ህዝቢ ሊብያ መሰሉ ኢዩ ሲኢኑ ነይሩ’ምበር ዝብላዕ ኣይሰኣነን። ኢሳያስ ግን ኣንባቢ ዘይትስሕቶ/ዘይትስሕትዮ፡ ሓርጭን ቢሒቚን ዝቋጻጸር መራሒ ኢዩ። ጥሜት እንከሎ “ ጥሜት የብልናን” ዝብል ጨካን ዲክታተር ኢዩ። ህዝቢ በሊዑ ከይዕንገል ረዲኤት ዝኽልክል ፡ ኢሳያስ ናይ ፈርዖን ፈርዖን ጨካን ሽፍታ ኢዩ።ኣብ ውሽጢ ዘሎ ህዝቢ ብዛዕባ ከብዱ ጥራይ ከም ዝሓስብ ኢዩ ጌሩዎ።ዝጠመየ ህዝቢ ከኣ ብቐሊሉ ክቃለስ ኣይኽእልን።ብተወሳኺ ሊብያውያን ካብ ተፈጥሮ ሃበቶም ዝረኸብዎ ሞራል ጥራይ ዘይኮነ፡ ናይ ወጻኢ ሓይልታት ኣብ ጐድኖም ጠጠው ከም ዝብሉ ገይርሎም ኢዩ። ሎሚ ምዕራባውያን ሃገራት ኣብ ጐድኒ ህዝቢ ሊብያ ጠጠው ከም ዝብላ ዝገበረን ኣብ ሰብኣዊ መሰላት ጥራይ በምምርጓስ ኣይኮነን። እንታይ ድኣ ሊብያ ሃብታም ስለ ዝኾነት ኢዩ። ተዘይኰይኑ ህዝቢ ሊብያ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ብዝያዳ ስለ ዝተወጸዐ ኢዩ ክንብል ኣይንኽእልን። ጋዳፊ’ውን ካብ መስመር ወጺኡ ከም ኢሳያስ ኣብዘይ ዓቕሙ ኣብ ፈቖዶ ጐረባብቲ ሃገራት ጠብሎቚሎቚ ስለ ዝበለ ኢዩ ክንብል ኣይንኽእልን።ኮታ ብመንጽር ህዝባዊ ጭቆና ጋዳፊ ካብ ኢሳያስ ይኸፍእ ኢዩ ክንብል ኣይንኽእልን።
እሞ ስርዓት ኢሳያስ ካብ ዓለም ዝኸፍአ ከንሱ፡ ስጋብ ሕጂ ክጸንሕ ዘኽኣሎ ምኽንያት እንታይ ይኸውን? ነዚ ሕቶ’ዚ ዝምልከት ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ኣብ ዓዋተ (Why Is The Eritrean Regime Still Surviving) እትብል ብንግሊዘኛ ዝጻሓፈኩዋ ጽሕፍቲ ምውካስ ይኣክል። እዚ ሕቶ’ዚ ከም ዘለዎ ኰይኑ ግን፡ ስለምንታይ ህዝቢ ሊብያ ኣብ ሓጺር ግዜ ክዕወት ኪኢሉ? ዝብል ክምልስ እፈቱ።
ህዝቢ ሊብያ ካብ 6 ወርሒ ዘይነውሕ ግዜ ኣብዚ ዓወት’ዚ ክበጽሕ ዝኸኣለ ኣብ ሓደ ዓላማ ሓድነት ስለ ዘለዎ ኢዩ። እቲ ዓላማ ድማ ስርዓት ጋዳፊ ኣልጊስካ ስልጣን ናብ ህዝቢ ምርካብ ዝብል ኢዩ። ነዚ ዓላማ’ዚ ንምትግባር ግን ዝተፈላለዩ ተቓወምቲ ኣካላት ናይ ስነሓሳብ ወይ’ውን ናይ ፖለቲካ ፍልልያት ኣየልዓሉን።ኣብ ኣገባብ ቃልሲ’ውን ኣይተፈላለዩን።ኩሎም ስርዓት ጋዳፊ ከምቲ ባህሪያቱ ብጎንጺ ማለት ብዕጥቂ ብረት ከም ዝእለ ተሰማምዑ። ከምቲ ናይ ኤርትራ ተቓወምቲ ናይ ፖለቲካ ፍልልያት ኣየልዓሉን። እዚ ኣብቲ ዚመጽእ መደረኽ ከልዕልዎ ናይ ግድን ይኸውን። ንስርዓት ጋዳፊ ንምውዳቕ ከምቲ ናይ ኤርትራ ተቓወምቲ ብኣገባብ ቃልሲ ኣይተፈላለዩን።ካሊእ ይተርፍ ከምቲ ናትና ናይ ቅዋምን ባንደራን ሕቶታት እውን ኣየካትዖምን። እተን ዝነበራ ናይ ጋዳፍ ባነደራን ቅዋምን ደርቢዮም ናቶም ኢዮም ዝገበሩ። እስከ ንሕናኸ ስርዓት ህግደፍ በኸመይ ንእለዮ ካብ ምባል ብዛዕባ ኣገባብ ቃልስን ቅዋምን ባንደራን ዝምልከት ኣሰሓሓብ ክንደይ ግዜ ኢዩ ወሲዱለና? ስርዓት ህግደፍ ህዝቢ እናጥፈአ ብዛዕባ እዞም ነገራት እዚኦም ምፍልላይ ኣገባብ ቃልሲ ምስሓት ኢዩ። ተቓወምቲ ሓይልታት ሊብያ ክንዮው ምውዳቕ ስርዓት ጋዳፊ ኣይጠመቱን። በቲ ኣብ በንጋዚ ዘሎ መሰጋገሪ ባይቶ ኣቢሎም ድማ ስልጣን ናብ ህዝቢ ከረክቡ ኢዮም።ኣባና ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ግን ዘገርም ኢዩ። ጌና ስርዓት ህግደፍ ከይወደቐ ዕድል ናይ ሓደ ህዝቢ ወሰንቲ ኮይና። ናይ ቢሄራትን ሃይማኖታትን ሕቶ ሰልፍታት ወይ ድማ ውድባት ዝውስንዎ ሕቶ ኣይኰነን። ሰልፍታትን ውድባትን ዘለዎም ሓላፍነት ስርዓት ህግደፍ ኣውዲቕካ ስልጣን ናብ ዋንኡ ምርካብ ጥራይ ኢዩ።ካብዚ ሓሊፉ ጫሌዳ ጠለባት እናፈጠርካ ሸንኮለል ምባል ዕድመ ስርዓት ኢሳያስ ምንዋሕ ኢዩ።
ቀንዲ መሰረታዊ ሕቶ ስርዓት ህግደፍ ብኸመይ ንእለዮ ኢዩ። ኣካይዳና ልክዕ ከምታ ናይ ሊብያ ክትከውን ኣለዋ።ከምቲ ፕረሲደንት ባራክ ኦባማ “እወ! ንኽእል ኢና” ዝበሎ፡ንሕና’ውን ተወፋይነት እንተሎ ህዝብና ኣብ ሓጺር ግዜ ሓራ ከነውጽኦ ንኽእል ኢና።እወ! ልክዕ ኢዩ ከምቲ ናይ ሊብያ ናይ ኣትላንቲክ ቃልኪዳን ነፈርቲ ጉልባብ ኣይክንረክብን፡ ምኽንያቱ ሃገርና ድኻ ስለ ዝኾነት። ይኹን’ምበር ካብቲ ናይ ሊብያ ኩነታት ዝሓሸ ናይ ቃልሲ ተመኩሮታት ዘለወን ውድባት ኣለዋና።ዕጥቂ’ውን ኣለና። እቲ ጐዲሉ ዘሎ ጥርናፈ ጥራይ ኢዩ። ከምቲ ቅድሚ ሕጂ ደጋጊመ ዝገለጽኩዎ ውድባትን ሰልፈታትን ኤርትራ ኣብ ናይ ውድበንን ሰልፈንን ቃልሲ ኢየን ዘለዋ። እዚ ኣገባብ ቃልሲ’ዚ ድማ ግዜኡ ዘሓለፎ ኣገባብ ኢዩ። ሎሚ ዘሎካ ዓቕምታት ኣወሃሂድካን ተኸኣኢልካን ተሰማሚዕካን እትቃለሰሉ ግዜ ኢዩ። ከምኡ እንተዘይገርካ ስርዓት ኢሳያስ ስልጣኑ ንምክልኻል ነቕ ዘይብል ሓይሊ ኢዩ ደሊቡ ዘሎ።እቲ ቀንዲ ሽግር ኰይኑ ዘሎ ድማ ኣብ መንጎ ውድባትን ሰልፍታትን ምክእኣል ዘይምህላዉ ኮይኑ ኣብ ውድባውን ሰልፋውን ጸግዒ ዝተመርኮሰ ዝምድናታት ምህላዉ ኢዩ። ነዚ ፋሕ-ፋሕ ኢሉ ዘሎ ሓይልታት ኣዋሃሂዱን ኣሳንዩን ዝመርሕ ኣካል ተሳኢኑ ኣሎ።
ካሊእ ክብሎ ዝደሊ ዝኾነ ተቓዋሚ ኣካል ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ኣበርቲዑ ክቃለስ ኣለዎ። ሎሚ ግዜኡ ንውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ምቹእ ኢዩ። ብፖለቲካዊ ይኹን ዲፕሎማስያዊ ወይ ድማ ወተሃደራዊ ሸነኻት ዘሎና ዓቕምታት ኣወሃሂድና ክንቃለስ ኣሎና።ሊብያውያን ብኹሉ ሸነኻት ኢዮም ንስርዓት ጋዳፊ በዲሆምዎ። ብዲፕሎማስያዊ ሸነኻት ኢምባሲታቶም ምስ ህዝቢ ጠጠው ከም ዝበሉ ጌሮም። ኣብ ወጻኢ ዘሎ ናይ ጋዳፊ ትካላት ከም ዘይንቀሳቐስ ገይሮምዎ። ብወተሃደራዊ ሸነኻትውን ብጀካ ውሑዳት ስርዓት ጋዳፊ ጠንጢኖም ህዝቦም ዝመረጹ ምኩራት ወተሃደራት፡ ተመኩሮ ዘይብሎም መንእሰያት ኣዕጢቖም ኢዮም ስርዓት ጋዳፊ ከውድቕዎ ኪኢሎም።ንሕናውን እቲ ብኢጋድ ቀሪቡ ዘሎ ማዕቀብ ማለት 2%ን ወርቅን ንስርዓት ኢሳያስ ሂወት ዝህቡ ምንጭታት ቁጠባ ማዕቀብ ንኽግበረሉ ንጽዓር። ንጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ደብዳቤታት ንጽሓፍ። ሰላማዊ ሰለፊ ንግበር።ጽንሕ ኢለ ንዝገልጾ ኣብ ትሕቲ ውድባትን ሰለፍታትን ዘለዋ ወተሃደራዊ ክንፍታት ተጠርኒፈን ብሓደ ከም ዝሰርሓ ንግበር። ንዝመጽእ ዘሎ ሃገራዊ ጉባአ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ጥጡሕ ባይታ ንፍጠር።
ዝሓለፈ ሰሙን ናይ ስርዓት ህግደፍ መሳረሒ ዝኾኑ መስከረም ዳት ነትን መሰላቱን፡ ዲክታተር ኢሳያስ ናብ ኡጋንዳ ምዃዱ ዓቢ ተስፋ ኰይኑዎም ክጭርሑ ቀኒዮም። እቲ ኩነታት ግን ከነረድኦም ጽን ኢሎም ይስሙዑና። ስርዓት ህግደፍ ካብ ኢጋድ ባዕሉ ወጽዩ። ያኢ እንዳሻሂ ተረኺቡለይ ትማሊ ኣብ ኣዲሰ-ኣበባ ዝተገብረ ናይ ኢጋድ ኣኼባ ወኪል ኢሳያስ ባዕሉ ኣትዩ ኣብቲ ኣኼባ ኮፍ በለ። ኣብ መጨረሻ ውጻእ ተባሂሉ ምስ ኣበየ ብጸጥታ ተደፊኡ ወጸ።እዚ ጥራይ ኣይኮነን ጽን ኢልኩም ስምኢዑ ክነረድኣኩም። ቀጺሉ ናይ ኡጋንዳ ቆዋሚ ኣንባሳደር ብዕሊ ኣብ ተለቪዠን “ኡጋንዳ አብናይ ኤርትራ ማዕቀብ ዘለዋ ኣረኣእያ ካብተን ናይ ካልኦት ኣባላት ኢጋድ ኣይፍለን። መንግሰቲ ኡጋንዳ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ማዕቀብ ክግበረሉ ኣለዎ ዝብል ኣረኣእያ ኢዩ ዘለዋ” በለ።ቀጺሉ ኣቦ መምበር ሕብረት ኣፈሪቃ ጂኣን ፒንግ “ስርዓት ኣስመራ ስጋዕ ክንደይ ስነ-ስርዓት ዘይብሉ ምዃኑ ዘረድእ ኢዩ” በለ።እዚ ኹሉ ኣብ ቅድሚ ዓለም ኣብ ተለ-ቪዠን ዝተሰምዐን ዝተራዕየን ዘሕፍር ተግባር ኢዩ።
ኣነኳ ብዛዕባ መስከረምን መሰላቱን ብዙሕ ኣይገርመንን።ወዲ ጀነራል ጎይትኦም ያኢ ሃገራዊ ክመስል ዕድመ ልክዖም ንህዝቢ ኤርትራ ሂወቶም ዘወፈዩ ተጋደልቲ “ኢትዮጵያ ኣተው’ዶ ሃገር መቓቐሉ’ዶ” እናበለ የደናግር ኣሎ። ኣቦኡ ሃገራዊ ኣይነበሩን። ንሱ’ውን ሃገራዊ ኣይኮነን። ሓቂ ክንዛረብ እንተ ኮይኑ ዝሞተ ኣይውቀስን’ምበር ኣቦኡ ደኸ ኣይኮኑን መሳርሒ ነገስታት ኢትዮጵያ ዝነበሩ። ንሱ ከኣ ሰረት ኮይኑዎ መሳረሒ ጸረህዝቢ ኤርትራ ኮይኑ ዘሎ። ካብ ትውልዲ ዝመሓላለፍ ዝምባሌ ኢዩ ከይብሎ ምናልባሽ ምስ ህዝቦም ጠጠው ዝበሉ ኣሕዋቱ ክህልው ይኽእሉ። ስለዚ ሕጂ’ውን ብዛዕባ መስከረም ኣይገርመንን። ክገርመኒ እንተ ኾይኑ ናይ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ። ዕላዊ ናይ ጉባኤ ጽሑፋት ኣብዚ መጋበሪ ህግደፍ ዝኾነ መራኸቢ ማዕከን ተዘርጊሑ ክሪኢ እንከሎኹ ይገርመኒ።ወዲ ጀነራል ጐይትኦም ድሌቱን ትምኒቱን ስርዓት ህግደፍ ሂወት ዘሪኡ ጠጠው ንምባል ኢዩ። ዓላማን ድሌትን ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ስርዓት ህግደፍ ወዲቑ ሓደ ዲሞክራስያውን ፍትሓውን ዘኾነ ስርዓት ንምትካል ኢዩ ይመስለኒ። ጐድኒ ንጎድኒ እዚ ጽሑፋት’ዚ ኣብ ሓደ ወብ-ሳይት ኣንባቢ ከንብብ እንታይ ይስምዖ? ኣብ ሰልፊ ዲሞከራሲ ህዝቢ ኤርትራ ዘለዎ ኣረኣእያ እንታይ ይሓድሮ? እዚ ሓቶታት’ዚ ኣልዒልና ምስ ኣሕዋት ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሮተርዳም ከም ዝተመያየጥና ትዝክሩ ኢኹም። እዚ ዌብ-ሳይት’ዚ ካብ ዝጠቕመኩም ዝጎድኣኩም ይበዝሕ። ምኽንያቱ መስከረም ዳት ነት ካብ ሻዕብያይት ተፈልዩ ዝረአ ኣይኮነን። ጸረ ዲሞክራሰያዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርተራ ጠጠው ዝበለ፡ ብሽም ተቓወምቲ ናይ ስርዓት ህግደፍ ዝምባሌ ዘለዎም ባእታታት መጋበሪ ኢዩ። ከምዚ ተባሃሂልና ተራዳዲእና ነርና። ሕጂ’ውን እቲ ሓቂ ንሱ ኢዩ። እሞ ስለምንታይ ዕላዊ መግለጺታትን ፖለቲካዊ ፕሮግራማትን ሰ.ደ.ህ.ኤ ኣብዚ ይስቀል? እዚ ክብል ከሎኹ ብቕንዕና ኢዩ። ምኽንያቱ ዋላ’ኳ ምስ ኣረኣእያ ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ገለ ፍልልያት እንተሃለወኒ፡ ንዓይ ከም ሓደ ተቓዋሚ ኣካል ጉድለት ወይ ድኽመት ናይ ሓደ ሰልፊ ረብሓይ ስለዘይኮነ ኢዩ።
ኣብ መጨረሻ ሓደ ከርሰ-ነገር ከይ ጠቐስኩዎ ክሓልፍ ዘይደሊ፡ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሓደ ቀራና መንገዲ በጺሑ ክበሃል ይከኣል።እዚ መድረኽ’ዚ ስርዓት ህግደፍ ዘብቃዓሉን ተቓዋሚ ሓይልታት ዝሕይለሉን ተፈላጥነት ዝረኽበሉን መድረኽ ኢዩ። ነዚ ምቹእ ኩነታት’ዚ ዝፈጥሮ ሃገራዊ ጉባኤ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ኢዩ። ንሃገራዊ ጉባኤ ክንዳሎ ኣሎና። ሃገራዊ ጉባኤ ውድቀት ስርዓት ህግደፍ ፈጢሩ ስልጣን ናብ ህዝቢ ዘሰጋግር ቢንቶ ኢዩ። ብኮምሸን ሃገራዊ ጉባኤ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ዝወጸ ሰነዳት ኣብ ቦተኡ ኮይኑ፡ ኣነ ከም ዝመስለኒ ኣብ ዝመጽእ ሃገራዊ ጉባኤ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ እዞም ዝስዕቡ ሓፈሻዊ አገደስቲ ዕማማት ዘማልአ ክኸውን ኣለዎ፡
1. ሰፊሕ ህዝብና ዝውክል ባይቶ(ሓደ ኣካል) ከነቕውም ኣለና። ስለዚ ጽዑቚ ህዝባዊ ውደባ የድሊ
2. ፖለቲካውን ቁጠባውን ዲፕሎማስያውን ሓያል ነብሱ ዝኻኣለ ባይቶ ምቛም የድሊ
3. ኩለን ሰልፍታትን ውድባትን ብባይቶ ክምርሓ ኣለወን
4. ኣብትሕቲ ውድባትን ሰልፍታትን ዘለዋ ወተሃደራዊ ኣሃዱታት ኣብ ሓደ ተጠርኒፈን ብመሳጋገሪ ሃገራዊ ባይቶ ይምራሓ። እዚ ግን ግዜ ክወስድ የብሉን ኪዳን ካብሕጂ ክዳለወሉ ኣለዎ። ወተሃደራዊ ክንፊ ብትሕዝቶኡን ኣተሓሳስባኡን ህዝባዊ ሰራዊት ኮይኑ፡ ክሰፍሕን ክሕይልን ኣለዎ።
Comments: Fitiwi@planet.nl


text:
ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮን መናእሰይን ብምሕያል ኣብ ዝተልዓሉ ፀገማትን ሓባራዊ ምርድዳእ ንምፍጣር ዝዓለመ ኮንፈረንስ ካብ 05 ጉንበት ጀሚሩ ይሳለጥ ኣሎ፡፡
ቻይና ንፕሮጀክት ህንፀት ማይ ከተማ መቐለ ልዕሊ ሓደ ቢልየን ዩዋን ክትሕግዝ እያ፡፡
ብኣፈጉባኤ ብሄራዊ ኮንግረስ ቻይና ሊ-ዛንሹ ዝተመርሐ ጉጅለ ልኡኽ ቻይና ምስ ፕረዝደንት ዶ/ር ሙላቱ ተሾመን ቀዳማይ ሚኒስተር ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ዝገበሮ ልዝብ ርክብ ክልቲአን ሃገራት ተጠናኺሩ ከም ዝቕፅል ተገሊፁ፡፡
በቢብርኩ ዘሎ ኣመራርሓ ቀልጥፉ ናብ ተግባር ብምእታው ድልየት ህዝቢ ንምርግጋፅ ልዑል ትኹረት ሂቡ ክነጥፍ ይግባእ ተባሂሉ።
ኣቦ መንበር ውድብ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን ምክትል ርእሰ ምምሕዳር ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ዶክተር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል ልምዓት፣ ሰላም፣ዴሞክራሲን ሰናይ ምምሕዳርን ንምርግጋልፅ በቢብርኩ ዘሎ ኣመራርሓ ናብ ጭቡጥ ተግባር ክኣቱ ከምዘለዎ ኣገንዚቦም።
ልዕሊ 100 ሽሕ መናእሰይ ናብ ዝተፈላለዩ ዕድል ስራሕ ፈጠራ ከም እተዋፈሩ ቢሮ ጉዳይ መናእሰይን ስፖርትን ክልል ትግራይ ገሊፁ፡፡
ኣብ ትግራይ ኣብ ገጠርን ከተማን ሓዊሱ ልዕሊ1.8 ሚልዮን መንእሰይ ከም ዘሎ መፅናዕትታት ይሕብሩ ፡፡ ኣብዚ ሕዚ እዋን እቲ ልዕሊ 295ሽሕ ስራሕ ኣልቦ እዩ፡፡ መንእሰይ ኣብ ዘየድልዩ ቦታታት ከይዉዕል መንግስቲ ብመናእሰይ ፓከጅ ኣቢሉ ናብ ዝተፈላለዩ ዕድል ስራሕ ፈጠራ ክተኣሳሰሩ ብምግባር ዛጊድ ልዕሊ 100ሽሕ መናእሰይ ናብ ስራሕ ክዋፈሩ ከም እተገበረ ኣብ ቢሮ ጉዳይ መናእሰይን ስፖርትን ክልል ትግራይ ም/ቢሮ ሓላፊት ወ/ሮ ኪሮስ ንጉስ ገሊፀን፡፡
ስምምዕ ምጅማር ስራሕ ፕሮጀክት ትራንስፎርሜሽን ሃፍቲ እንስሳ ሎሚ 18 ሚያዝያ 2010 ዓ/ም ዕላዊ ኾይኑ፡፡
ኣብ ሞንጐ ሚኒስትር ሳይንስን ቴክኖሎጂን፣ መቐለ ዩኒቨርስቲን ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ስምምዕ ምጅማር ስራሕ ፕሮጀክት ትራንስፎርሜሽን ሃፍቲ እንስሳ ሎሚ 18 ሚያዝያ 2010 ዓ/ም ዕላዊ ኾይኑ፡፡
ኣብቲ “ዝተዋደደን ብቴክኖሎጂ ዝተደገፈን ምንቅስቓስ ንትራንስፎርሜሽን ልምዓት ሃፍቲ እንስሳ” ብዝብል መሪሕ ቃል ዝተሳለጠ ዋዕላ ተረኺቦም መግለፂ ዝሃቡ ሚኒስተር ምኒስትር ሳይንስን ቴክኖሎጂን ኢትዮጵያ ዶ/ር ኢንጂነር ጌታሁን መኩሪያ፤
ቤት ምኽሪ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ኣብ ዘሳለጦ 5ይ ዘበን 11 ስሩዕ ጉባኤ ሰለስተ ዝተመሓየሹ ኣዋጃት ኣፅዲቑ፡፡
እቲ ቤት ምኽሪ ኣብ መመሓደሪ ደንቢ ሰራሕተኛታት ኣብያተ ፅሕፈት ቤት ምኽሪ፣ ዝተመሓየሸ ኣዋጅ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ዳግም ንምምሕያሽን ስልጣንን ተግባርን ቤት ፅሕፈት ዋና ኦዲተር ንምውሳንን ዝወፁ ኣዋጃት ብዕምቆት ብምድህሳስ ኣፅዲቑ፡፡
በዝሒ ተገልገልቲ መድሕን ሳልሳይ ወገን ካብ እዋን ናብ እዋን ለውጢ እናርአየ ይኸይድ ከምዘሎ ቤት ፅሕፈት መድሕን ፈንድ ጨንፈር ክልል ትግራይ ኣፍሊጡ፡፡
ግልጋሎት መድሕን ሳልሳይ ወገን ኣብ ክልልና ብ2006ዓ.ም. ስርሑ ዝጀመረ ምዃኑ ዝተወከሱ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት መድሕን ፈንድ ጨንፈር ትግራይ ኣይተ ኣይናለም ገብረየሱስ ዝዀነት ትኹን ብሞተር እትንቐሳቀስ ተሽከርካሪት መድሕን ሳልሳይ ወገን ክትኣትው ብሕጊ ከምትግደድ ብምጥቃስ እዚ መጠን ግልጋሎት ኣብ ክልልና ካብ ጊዜ ናብ ጊዜ እናወሰኸ ይኸይድ ከምዘሎ ሓቢሮም፡፡
ሎሚ ዘመን ኣብ ክልልና ልዕሊ 324 ሽሕ ተምሃሮ ሃገራውን ክልላውን ፈተና ክወስዱ እዮም፡፡
ኣብ ዘመነ ትምህርቲ 2010 ዓ.ም. ንዝወሃብ ሃገራውን ክልላውን ፈተና ዛጊድ ብደረጃ ክልል ከይዲ ምድላው ፈተና፣ ምልመላ ዘድሊ ሓይሊ ሰብ፣ ምዝገባ ተፈተንቲ ተምሃሮን ካልኦት ምድላዋትን ከምዝተወገኑን ልዕሊ 324 ሽሕ ተምሃሮ ሃገራውን ክልላውን ፈተና ከምዝወስዱን ኣብ ቢሮ ትምህርቲ ክልል ትግራይ ዳይሬክተር ምዘና ትምህርትን ብሄራዊ ፈተናታትን ወይዘሮ ኣለም ነጋ ገሊፀን፡፡


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 62 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 16 April 2018
ፈጽሚ ውሳነ ዶብን ብይን እገዳን ኣይዛመዱን፡
ክልተ ዘተኣሳስር ዘይብሎም ነገራት ወይ ክስተታት ኣብ ሓደ ኣምጺእካ ከተዛምድ ምፍታን መጀመርያ ዘይ ስነ መጎታዊ’ዩ። ካልኣይ እቲ ጉዳይ መሊሱ ክተሓላለኽ’ሞ መሰረታዊ ፍታሕ ከይረኸበ ክቅጽል ድሌት ከምዘለካ ዘመልክት’ዩ። ሳልሳይ ንዘይመትከላዊ ስጊንጥራዊ ባህሪኻ ዝሕብር’ዩ። ራብዓይ ኣብ ህዝቢ ዘለካ ሕሉፍ ንዕቀት ዘርእዩ’ዩ። እዚ ከም’ዚ ዓይነት ባህርን ልምድን ከኣ፡ ዘይስነ-ፍልጠታውን ዘይንቡርን ብምዃኑ፡ ብሰላምን ብሕግን መደምደምታ ክትገብረሉ ኣዝዩ ኣጸጋሚ’ዩ።
ጉጅለ ህግደፍ ካብ ውልደቱ ዝኽተሎ ፖለቲካዊ ኣንፈት፡ ዘውጸኦ ፖሊሲ፣ ዝኣትዎ ቃል፡ ዝፍጽሞ ተግባር፡ ብዙሕ ኣብ ፖለቲካዊ ዓለም ካብ ዝረአን ዝስማዕን ንቡር ዝበሃል ኣካይዳ ዝወጽአ፡ ዘይንቡር ብሕታውን ፋሉላውን’ዩ። ኣብ በረኻ እንከሎ፡ ኣብ ልዕሊ ጠረጴዛ ጭርሖ ምሕዝነትን ስምረትን ሒዙ ይዛተ፡ ብትሕቲ ጤረጴዛ ፍሩያት ካድራት መዛትይቱ ይቀትል። ቀዲሙ ይሃርም፡ ተገልቢጡ ቀዲሙ ተበዲለ ኢሉ ይኸስስ። ኣብ መድረኽ ወጺኡ 3 ሚሊዮን ተጋዳላይ ኣለኒ ይብል (ህዝቢ ኤርትራ ኩሉ ነጻነት’ዩ ዝደሊ ንማለት’ዩ) ብተግባር ነቲ በዓል ቤት ናይ’ቲ ቃልሲ ዝኾነ ህዝቢ፡ ብዘይካ ወራሪ ግዳማዊ ጸላኢ፡ ፈታዊ ይገብሮ ኢልካ ዘይግመት ብዘስካሕክሕ ጭካነ ሓይልታት ኣዋፊሩ ገፊፉ የዕጥቖ። ብወግዒ ዘይተሸራረፈ ሃገራዊ ነጻነት ይዝምር፡ ብታሕቲ ታሕቲ ምልኣት ዝጎደሎ ዝተሸራረፈ ሃገራዊ ነጻነት ንምቕባል ይሸማገል። ኮታ ህዝባዊ ሕቶ እናቃለሐ ብኣንጻሩ ዘይ ህዝባዊ ዘይደሞክራስያዊ ምስጢራዊ ጉጅላዊ ኣሰራርሓ ይክተል ነይሩ።
ሰራዊት መግዛእቲ ተባሪሩ ርኻብ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ስልጣን ካብ ዝረገጸላ ጀሚሩ ድማ፡ ንህዝቢ ብመብጸዓን ጥልመትን፡ ብሓይልን ጥበራን እናፈራረቐ ኣምበርኪኹ ከመሓድሮ ጀሚሩ። ተሓቢእሉ ዝነበረ ሕጹነት ነጻነት እናተዛዘመ፡ ህዝቢ ፍርያት ናይ’ቲ ብመስዋእቲ ደቁ ዝመጽአ ነጻነት ክረክብ ሕቶ ከልዕል ኣብ ዝጀመረሉ ድማ፡ ካብ ሓደ ርእሰ ሓያል ሃገር ንዝተዋህቦ ዕማም ክፍጽምን ኣቓልቦ ህዝቢ ካብ ውሽጢ ንግዳም ክቕይርን (ብሓደ እምኒ ክልተ ዑፍ ክትሃርም ምሕላን’ዩ፡) ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ሱዳን ጀሃድ ሰዲዱለይ ኢሉ ኲናት ከፊቱ። ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ወርሒ ክዓልዎን ነበረ ክገብሮን ዓቕምን መደብን ኣለኒ ክብል ብወዒ ፈኪሩ። ንፈታዊኻ ብድድ ኢልካ ሰላሙ ምዝራግ ምህራም ካብ በጋሚዶኣዊ ባህሪ ዝውለድ ስጊንጢር ኣካይዳ’ዩ።
ምስ ኢትዮጵያ፡ ኣብ ጽባሕ’ቲ ኣብ መንጎ ክልቲኣቶም መንግስታትን ህዝብታትን ተፈጢሩ ብዘሎ ምውቑ ዝምድና ንክልቲኣን ሃገራት ዘራኽብ መስመራት ትርጉም ናብ ዘይብሉ ተሰጋጊሩ’ዩ” “ብኮንፈደረሽን ክንተኣሳሰር ኢና” ኢሉ ዝገለጸሉ፡ ንህዝብታት ኤርትራ ንምሽቓል ንምድኻም ንምብትታን ከምኡ ገይሩ ቀጻልነት ጉጅላዊ ስልጣኑ ከውሕስ ኮነ ኢሉ ዶብን ባድመን ኣሳቢቡ ኣብራሲ ኲናት ከም ዝውላዕ ገይሩ። ነዚ ሓቂ’ዚ ነቲ ኩነታት ብቐረባ ዝፈልጡ ኤርትራውያን ኢትዮጵያውያን ዝምስክርዎ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ኮሚሽን ካሕሳ ነቲ ጎንጺ ዝጀመረን ዝወረረን መንግስቲ ኤርትራ’ዩ ክብል ብወግዒ ዘረጋገጾን፡ ንሱ’ውን ብወግዒ ኣሚን ኢሉ ተቐቢልዎ ዝሓደረ’ዩ።
ጠንቂ ናይ’ቲ ኣሽሓት ህይወት ሰብ ዝበልዐ፡ ቢሊዮናት ሃብቲ ዝሃሞኸ ኲናት ብዘየጠራጥር ንሱ’ዩ ጥራሕ ዘይኮነ፡ እቲ ኲናት ብሓይሊ ደኣምበር ብሕጊ ክፍታሕ ድሌት ኣይነበሮን። እቲ ኲናት ኣብ ከባቢ ዶባት ዘይኮነ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብሰዓራይነቱ ክዛዘም ምዃኑ’ዩ ዝፍክር ዝጀሃር ነይሩ። ተጠሊዑ ክሳብ ዘእዊ ምስተቐጥቀጠን ስልጣኑ ኣብ ገምገም ውድቀት ምስ በጽሐን ግን፡ ኣድሕኑኒ ኢሉ ክጣራዕን ናብ ሕጊ ከምርሕን ተገዲዱ። ክልቲኣቶም ወገናት ዝተሰማምዕሉ ዓለማዊ ተፈላጥነት ዘለዎ ፈራዲ ኣካል ቆይሙ፡ መስርሕ ፍርዲ ድማ ብ13 ሚያዝያ 2003 ተዛዚሙ። ኣብ ከባቢ ጾራና ዝርከብ ስቡሕ ሕርሻን ብዙሕ ህዝቢ ዝርከበሉ ቦታታት ሓውሲኻ ኣብ ግዝኣት ኤርትራ ዝነበረ ሰፊሕ መሬት ናብ ኢትዮጵያ ክኣቱ ተበይኑ፡፡ ነታ ከም መበገሲትን መጣልዒት ፖለቲካዊ ጸወታን ዝግልገለላ ዘሎ ቁሸት ባድመ ሓውሱ ገለ ኣብ ግዝኣት ኢትዮጵያ ዝነበረ መሬት ድማ ናብ ኤርትራ ክኸውን ተወሲኑ።
ስለዚ ከኣ እቲ ወራሪ ምዃኑ ብሕጊ ዝተረጋገጸ ህግደፍ፡ ባድመ ናባኻ’ያ ስለ ዝተባህለ ካብ ህዝብታት ኤርትራ ኣብሊጹ ከሰራስራ ይረአ ኣሎ። ህግደፍ ስልጣኑን ስልጣኑን ጥራሕ ‘ምበር፡ ብልኡላዊ ህዝብን ልኡላዊ ግዝኣትን ኤርትራ ዘይገድስ ምዃኑ ሕጂ ኣብ ከመይ ኣለና ጭቡጥ ምስክር’ዩ። ህግደፍ ንነበርቲ ዓድታት ክኒን ቅኒቶ ከምዘይናቱ ዝረሰዐ ጉጅለ’ዩ፡፡ ዜጋታት ኤርትራ ብሰንኩ ካብ ቤቶም ወጺኦም፡ ግዳይ ነጋዶ ሰብ፡ ምድረ-ባዳ ሰሃራ፡ ዓሳታትን ባሕርን ማእሰርትን ክኾኑ እንከለው፡ ኣይኮነን መንግስታዊ ሓላፍነት ተሰሚዕዎ ግቡኡ ክፍጽም፡ ሰብኣዊ ተደናጋጽነት ዘየርኢ ብወግዒ እንቋዕ ኮኑ ዝብል ጨካን ጉጅለ ምዃኑን’ዩ።
ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ሰሙን ሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፡ ዶ/ር ኣቢይ ኣሕመድ ኢትዮጵያ ምስ ኤርትራ ዘለዋ ዘይምቅዳው ብሰላም ንምፍታሕ ድልውቲ’ያ ክብል ንዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብ ዝሃቦ መልሲ፡ ብዘይካ ናይ ክልቲኡ ጠንቂ ወይ መበገሲ ንሱ ባዕሉ ምዃኑ፡ ብባህሪ፣ ብግዜ፣ ብዕላማ፣ ብይን ብዘሕለፉ ኣካላትን ትካላትን ፈጺሙ ዘይራኸብ፡ ፈጽሚ ውሳነ ዶብ ምስ ብይን እገዳ ኣላጊቡ ነገራት ከዛብዕ ጀሚሩ ኣሎ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብ መንጎ ክልቲኣቶም ኣሕዋት ህዝብታት ከቢድ ጸገም ፈጢሩ ዘሎ ኣይሰላም ኣይኲናት ኣተሃላልዋ ንምፍታሕ’ዩ ድልውነቱ ገሊጹ። ህግደፍ ግን ምስቲ ጉዳይ ፈጺሙ ዘይራኸብ ቅድመ ኩነት ሒዙ’ዩ ዝቐርብ ዘሎ። ባዕሉ ብሃላሊ ባህሪኡ ጸዊዑ ዘምጸኦ ብቤት ምኽሪ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝተነብረሉ፡ ናብ’ቶም ቀንዲ ውሱናት ወሰንቲ ኣካላቱ ዘነጻጸረ እገዳ ምስኡ ይለዓለለይ፡ እንተዘይኮነ ግን ንፍታሕ ድልዊ ኣይኮንኩን ይብል ኣሎ።
እዚ እንታይ’ዩ ዝሕብር? ቀጻልነት ስልጣኑ ብዘይካ ኣብ ኲናትን ዕግርግን፡ ኣብ ሰላምን ልዕልና ሕጊ ዝሰፈኖ ባይታ ክቕጽል ዘይኽእል ምዃኑን ከቢድ ስግኣት ከም ዘለዎን’ዩ። እዚ ኣቐዲሙ’ውን መሬት ይግበኣኒ ሽፋን ገይሩ ብባድመ ኲናት ዝኸፈተሉ ምኽንያት፡ ንህዝብታት ኤርትራ ክጠቅም፡ ልኡላዊ መሬት ኤርትራ ድማ ከኽብር ካብ ዝብል ሓላፍነታዊ ስምዒት ዘይኮነ፡ ብዋጋ ህይወትን ሃብትን ኤርትራውያን ብሓዊ እናተጻወት ኣብ ኮረሻ ስልጣን ንምቕናይ ዝዓለመ ምንባሩ ዘረጋግጽ’ዩ። ባድመ ክሳብ ዘይተረከብና ብዝብል ሃገር ብሃገራ ን16 ዓመታት ብዘይዝኾነ ፖለቲካውን ቁጠባውን ንጥፈታት ኣብ ትሕቲ ከቢድ ተነጽሎ ኣብ ጸላም ክትነብር፡ ህጻነትን መንእሰያትን ዕድሎም ወተሃደራዊ መዓስከር ሳዋን ውትህድርናን ክኸውን፣ ዘቤታዊ ጭቆና ዝወለዶ ክፉእ ኣማራጺ ስደትን ምብትታንን ሰማይ ክዓርግ ዝገበረሉ፡ ስሰዐ ስልጣን ደኣምበር ንህዝብን ሃገርን ካብ ዘለዎ ክብርን ሓልዮት ተበጊሱ ከምዘይኮነ፡ ንበሃማትን ስሚዕታውያንን ብብሩህ ዝሕብር’ዩ።
ሰለዚ ብዶብ ዝተመኽነየ ነዊሕ ግዜ ዝወሰደ ጸገም ንምፍታሕ ድልዊ’የ ንዝበለ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፡ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ዝበየነልና እገዳ’ውን ምስኣ ማለት እንታይ ማለት’ዩ? ቅድሚ 16 ዓመት ካብ ዘሄግ ኔዘርላንድስ ዝተዋህበ ዶባዊ ፍርድን ብ2009 ን 2011 ዞባዊ ሰላም ብምህዋኹ፡ ምስ ኣሸበርቲ ድማ ብምትሕብባሩ መሰረት ገይሩ ካብ ኒው ዮርክ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ፡ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝበየነሉ እገዳን ኢትዮጵያ ብኸመይ ክትምልሶ’ዩ ቅድመ ኩነት ኣቕሪቡላ? ኣመት ናይ’ዚ ዶባዊ ጎንጺ ክፍታሕ ኣይደልን ኣየዋጽኣኒን ንቀጻልነት ስልጣነይ ሓደጋ’ዩ ዝብል’ዩ። ምኽንያቱ ፈጽሚ ውሳነ ዶብን ብይን እገዳን ፈጺሙ ዘይዛምድን ዘይራኽብን ስለዘይብሉ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 16-04-2018
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
Du är här:
Trygghet och säkerhet
ናይ ባርዕ-ሓዊ ሓደጋ ወይ ካልእ ከቢድ ሓደጋ ምስ ዚፍጸም፤ ኩሉ እዋን ናብቲ ህጹጽ-ረዴት ዚርከበሉ ቁጽሪ ቴሌፎን 112 ደውል። እቲ ትድውሎ ስልኪ ናብ ”SOS Alarm” ምስ መጸ፤ ብህጹጽ ሓገዝ መታን ኪርከብ፤ ከከምቲ ናይ እዋኑ ዚድለ ሓገዛት፤ ናብ ፖሊስ ወይ ኣምቡላንስ ወይ መጥፋእቲ-ሓዊ ይተሓላለፍ። ኣብዚ ናይ ”ኤስ.ኦ.ኤስ ኣላርም” (SOS alarm) ኣድራሻ ኢንተርነት፤ ብብዙሕ ቋንቋታት ሓበሬታትት ተጻሒፉ ኣሎ። ኣብኡ ድማ መታን ረድኤት ብህጹጽ ክርከብ ክከኣል፤ ብኸመይ ረዳት ከም ትጽውዕን፤ እንታይ ሓበሬታ ክትህብ ከም ዘድሊን ክትፈልጥ ኢኻ።
ሓደ ከቢድ ፍጻሜ ምስ ዘጋጥም
ኣብቲ ሕብረተሰብ ሓደ ከቢድ ፍጻሜ ምስ ዘጋጥም፤ ንኣብነት መርዛዊ-ጋዝ ምስ ዚብተን፤ ናይ መጠንቀቕታ-ድምጺ (varningssignal) ጥሩምባ የድሂ እዩ። ዓው ብዝበለ ናይ ጥሩምባ ድምጺ፤ ን7 ሰከንድ ይንፋሕ። ብድሕሪኡ ን14 ሰከንድ ኣቋሪጹ ድማ፤ ከም ብሓድሽ ን7 ሰከንድ ብዓቢ ድምጺ ደጊሙ የድሂ። ከምኡ እንዳተደጋገም ድማ፤ ብውሑዱ ን2 ደቒቕ ዝኸውን፤ እቲ ጥሩምባ ምንፋሕ ይቕጽል።
ነዚ ናይ መጠንቀቕታ-ድምጺ እዚ ምስ ሰማዕካ፤ ኣቲኻ ነቲ ናይ ቤትካ ማዓጹን መሳኹቲን፤ ነቲ ንፋስ-መእተዊታትን ክትዓጽዎ ይግባእ። ብድሕሪኡ ድማ ነቲ ናይ ከባቢ ራድዮ (P4) ዝተሓላለፍ ከፊትካ፤ እንታይ ከም ዘጋጠመን እንታይ ክትገብር ከም ዚግብኣካን ክትፈልጥ ኢኻ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ሓደገኛ ኩነት፤ ኣብ ናይ ኮሙን ኢንተርነት
ሓደጋ ወይ ንሕብረተሰብ ኦርንሾልድስቪክ ዘጻግም ገለ ምብልሻው እንተ ኣጋጠመ፤ እቲ ኮሙን ብዛዕባኡ ሓበሬታ ኣብ ኣድራሻ ኢንተርነትን ኣብ ፈይስ-ቡክን የውጽእ እዩ። (እቲ ሓበሬታ ብቛንቋ ሽወደን እዩ ዚወሃብ)። እዚ ድማ ንኣብነት ናይ መገዲ-ማይ ምብልሻው፤ ናይ ባርዕ-ሓዊ ወይ ኤሌትሪክ ዘጥፍእ፤ ናይ ምንዋጽ ጠባይ-ኣየር ከጋጥም ከሎ እዩ።
መጠንቀቕታ ባርዕ-ሓዊ
ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ቤት፤ መጠንቀቕታ ባርዕ-ሓዊ ክህሉ ይግባእ። እቲ መጠንቀቕታ ባርዕ-ሓዊ፤ ኣብቲ ናሕሲ ናይቲ ገዛ ኢኻ ብቪተ ጌርካ ተገጥሞ። ትኪን ሙቐትን ምስ ዘጋጥም ድማ፤ እቲ መጠንቀቕታ ባርዕ-ሓዊ ነቶም ተቐማጦ ናይቲ ቤት ናይ መጠንቀቕታ ድምጺ ከድሂ ይጅምር። ነቲ መጠንቀቕታ ባርዕ-ሓዊ ክትገጥሞ ከሎኻ፤ ካብቲ መደቀሲኻ ክትሰምዖ ከም እትኽእል ጌርካ ስርሓዮ። ሓሓሊፍካ ድማ ባተሪ ናይቲ መጠንቀቕታ ባርዕ-ሓዊ ምቕያር ኣይትዘንግዕ።


text:
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ከተማ ኡፕሳላ ሕጽረት መንበሪ-ኣባይቲ ኣሎ። ብምምሕዳር ናይታ ከተማ ዝእለ ናይ መንበሪ-ገዛ ሪጋ የለን። ዝካረ ይኹን ዝሽየጥ ኣባይቲ እምበኣር ብናይ ግሊ ትካላትን ደላሎን ይምእከል። እቲ 15 500 መንበሪ-ኣባይቲ ዝውንን ትካል
ኡፕሳላ-ሄም እቲ ዝዓበየ ትካል ክራይ-ኣባይቲ እዩ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ከተማ ኡፕሳላ ብርክት ዝበሉ ዝተፈላለዩ መበቆል ዘለዎም ዜጋታትን ዝተፈላለዩ ቋንቋታት ዝዛረቡ፡ ነበርቲ ኣለውዋ። እቶም ኣዝዮም ብርክት ዝበሉ ጉጅሌታት ናይ ኢራን፡ ፊንላንድ፡ ዒራቕ፡ ቱርኪ፡ ሶርያ፡ ጀርመን፡ ቻይና፡ ሊባኖስ፡ ፖላንድን ኢትዮጵያን መበቆል ዘለዎም እዮም።
እቶም ቋንቋ ኣዲኦም ቋንቋ ሽወደን ዘይኮነ ህጻናት ቋንቋ ኣዲኦም
ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ ንኽመሃሩ ዕድል ይወሃቦም። ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ ብ ልዕሊ 40 ዝተፈላለየ ቋንቋታት ይወሃብ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ከተማ ኡፕሳላ ብርክት ዝበላ ማሕበራት ኣለዋ። እዘን ማሕበራት እዚኣተን ዝተፈላለየ ንጥፈታት የስተኣናግዳ። ንኣብነት ስፖርት፡ ባህላውን መዘናግዕን ንጥፈታት። ኣብዚ መዳይ’ዚ ዝነጥፋ ንሕብረተ-ሰብ ዘገልግላ ባህላዊ ማሕበራት ውን ኣለዋ። ኣብ መርበብ-ሓበሬታ
ማእከል ምኽሪ ማሕበራት ቁጽሪ ስልክን ኣድራሻን ናይ ልዕሊ 150 ማሕበራት ክትረኽቡ ትኽእሉ። ምትሕብባራዊ ምትእኽኻብ ማሕበራት ኣብ ኡፕሳላ ንኣስታት 40 ኣብቲ ከተማ ዝርከባ
ናይ ስደተኛታት ማሕበራት ዝጥርንፍ ጽላል እዩ። ምትእኽኻብ ማሕበር ስደተኛታት ኣብ ኡፕሳላ ብ 11 ቋንቋታት ዝመሓላለፍ ናይ ገዛእ ርእሱ መደብ ፈነወ ሬድዮ ኣለዎ። ብዜካ’ዚ፡ ኣብ ኡፕሳላ ዝተፈላለያ ሃይማኖታዊ ቤተ-ክርስትያናውን ምትእኽኻባት ውን ይርከባ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ኡፕሳላ፡ ሕብረተ-ሰብኣዊ ኣገልግሎት ንኣብነት፡ ሓበሬታ ናይቲ ከተማ፡ ቤት-ጽሕፈት ዕዮ፡ ቤት-ጽሕፈት ማሕበራዊ ጉዳያት፡ ማዕከን ውሕስነትን ቤት-ጽሕፈት ቀረጽን ቆጸራ ህዝብን ይርከብ። ኣብ ሕምብርቲ ናይታ ከተማ ብርክት ዝበለ ኣብያተ-መግቢ፡ ድኳናት፡ ቡቲካት ይርከብ። ዕብይ ዝበለ ናይ ንግዲ ማእከላት ከኣ፡ ኣብ ጫፋት ናይታ ከተማ ተደኵኑ ይርከብ። ብዜካ’ዚ ዝርክት ዝበላ ሓራጅ ንብረት ገዛ፡ ክዳውንቲ ወዘተ ዝእየጠሉ ድኳናት ውን ይረከብ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ንካብ 1 ክሳብ 5 ዓመት ዝዕድሚኦም ህጻናት ዝኸውን መውዓሊ-ህጻናት ዝተዋደደ እዩ።
ኣብ ከተማ ኡፕሳላ ዝተፈላለያ ብወረዳ ወይ ውን ብግሊ ዝመሓደራ ብርክት ዝበላ ቤት-ትምርህቲ ወይ መውዓሊ ህጻናት ኣለዋ። ኣብ
መርበብ ሓበሬታ ናይቲ ወረዳ ብምእታው ነተን ንጡፋታ ኣብያተ-ትምርህቲ ወይ መውዓሊ ህጻናት ክትርእዩን ከተወድድሩን ትኽእሉ።
ብዜካ’ዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ
ክፉት መውዓሊ-ህጽናት ዝበሃል ውን ኣሎ። ዕረፍቲ ናይ ወላዲ ዝወሰደ፡ ውላዱ ሒዙ ናብ ክፉት መውዓሊ-ህጻናት ክመጽእ ይኽእል እዩ። ክፉት መውዓሊ-ህጻናት ማሕበራዊ መራኸቢ መኣዲ ዓበይትን ህጻናትን እዩ። ንጥፈታት ክፉት መውዓሊ-ህጻናት ብስነ-ምምህርና ብሱልታ ብዝኾኑ ሰባት እዩ ዝምራሕ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ከተማ ኡፕሳላ ኣስታት 70 መባእታዊ 25 ከኣ ናይ ካልኣይ ደረጃ ኣብይተ-ትምህርታት ኣለዋ። ገሊአን መንግስታዊ ክኾና እንከለዋ ገሊአን ከኣ ብግሊ ዝእለያን ዝመሓደራን እየን። እዘን ቤት-ትምህርታት እዚኣተን ዝተፈላለየ ዓይነት ትምህርታት የአንግዳ። ኣብ ኡፕሳላ ወለዲ መባእታዊ ትምህርቲ ደቆም ባዕሎም ኣብ ምምራጽ ኣገዳሲ ተራ ክጻወቱ ኣለዎም። ንተወሳኺ ሓበሬታ ብዛዕባዚ ብዝምልከት
ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ናይቲ ወረዳ ኣቲኹም ከተንብቡ ትኽእሉ።
ምምራጽ ቤት-ትምህርቲ መባእታውን ካልኣይን ደረጃን ብዝምልከት ውን ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ከተማ ኡፕሳላ ኣቲኹም ከተንብቡ ትኽእሉ። ኩሎም ኣብ መውዓሊ-ህጻናት ክህምሩ ዝደልዩ ህጻናትን ቆልዑን፡ ትምህርታዊ ዓቕምታቶም ኣቐዲምና ንምግምጋምን ንዕኡ ብዝምልከት ንምዝርራብን ፈለማ
ናብ ማእከል መእተዊ ኣብ ትምርህቲ ክመጽኡ ኣለዎም።
ዕድላት ትምህርቲ
ኡፕሳላ ከተማ ፍልጠት እያ። ክልተ ካብተን ዝዓበያ ዩንቨርሲታት ናይ ሽወደን ማለት
ኡፕሳላ ዩኒቨርስቲ ከምኡ ውን
መንግስታዊ ዩኒቨርስቲ ሕርሻን፡ ኣብዛ ከተማ ተድኵነን ይርከባ። ኣብ
ትምህርታዊ ማእከል ናቨት ቋንቋ ሽወደን ንኽትመሃሩ ከተመልክቱ ትኽእሉ። ናይ ቋንቋ ሽወደን፡ ኢንግልዝኛ ከምኡ ውን ብቁጽሪ ክእለትኩም ንምግምጋም ፈተና ክትገብሩ ትኽእሉ። ብዜካ’ዚ ትምህርታዊ ትካል ናቨት ምስ መደባትኩም ዝሳነ ትምርህቲ ኣብ ምምራጽ ናይ ምኽሪ ድጋፍን ትምህርታዊ ሓገዝን ክገብረልኩም ይኽእል። እቲ ዝህበኩም ናይ ምኽሪ ዲጋፍ ንካልኣይ ደረጃ ትምርህቲ፡ ዩንቨርስቲ ወይ ውን ንላዕለዋይ ደረጃ ትምርህቲ ዝምልከት ክሐውን ይኽእል። ብተዛማዲ፡ ንናይ ምንባብን ምጽሓፍን ዓቕምኹም ዘማዕብል ሓገዛት ውን ክገብረልኩም ይኽእል።
ኣገልጎት ጥዕና
ምምሕዳር ኣውራጃ ኡፕሳላ፡ ፍሉይ ነቲ ዞባ ዝምልከት
ኮስሞስ ተባሂሉ ዝፍለጥ ዓቢ ሆስፒታል ይርከቦ። ሆስፒታል ኮስሞስ ጥዕናውን ሕክምናውን ኣገልግሎታት ኣብ ርእሲ ማህቡ፡ ንሓደስቲ ሓተቲ ዑቕባ ኣብ ሽወደን ውን ናይ ጥዕና ዝርርብ የካይደሎም።
ናብቲ ብቁጽሪ ስልኪ 1177 ዝፍለጥ ማእከል ጥዕናዊ ምኽሪ ብምድዋል፡ ንጥዕና ዝምልከት ሕቶታት ከተቕርቡን፡ ምኽርን ንኣገልግሎት ጥዕና ኣብ ኡፕሳላ ዝምልከት ሓበሬታ ክትረኽቡን ትኽእሉ። ኣብዚ መዳይ’ዚ ምኽሪ ወይ ሓበሬታ ምስ እትደልዩ፡ ናብ ቁጽሪ-ስልኪ 1177 ክትድውሉ ወይ ውን ኣብ
መርበብ ሓበሬታ ናይቲ ማእከል ብምእታው ተወሳኺ ሓበሬታ ክትረኽቡ ትኽእሉ። ንተወሳኺ ሓበሬታ
መርበብ ሓበሬታ ወረዳ ኡፕሳላ ውን ክትውከሱ ትኽእሉ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ቋንቋ ሽወደን ዘይክእሉ ሰባት፡ ኣብ ኩሉ ዘካይድዎ ርክባት ምስ መንግስታዊ ትካላት ተራጓሚ ክቁጸረሎም መሰል ኣለዎም።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ካብ ከተማ ኡፕሳላ ንስቶክሆልም ብባቡር 35 ደቓይቕ ክወስድ እንከሎ ንመዕርፎ-ነፈርቲ ስቶክሆልም ከኣ 18 ደቓይቕ ጥራይ ይወስድ። ኣብ ውሽጢ ኡፕሳላ ብኡፕላንድስትራፊክ ዝፍለጣ ኣውቶቡሳት መጎዓዝያ ክትንቀሳቀሱ ትኽእሉ። ካብ ማእከል ከተማ ኡፕሳላ ተበጊሰን ናብ ኩሉ ክፍልታት ናይታ ከተማ ተኸታቲለን ዝኸዳ ኣውቶቡሳት ኣለዋ። ንተወሳኺ ሓበሬታ ኣብዚ ዝስዕብ መርበብ-ሓበሬታታት ብምጥዋቕ ወይ ብምእታው ክትርእዩ ትኽእሉ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ ዞባ ኡፕላንድስ
ኣገልግሎት መጎዓዝያ ኣብ ዞባ ሜላርዳለን
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣለዎ እቶም ዝዓበዩ ፈጠርቲ ዕድላት ስራሕ ኣብ ከተማ ኡፕሳላ፡ ዩኒቨርሲቲ፡ ምምሕዳር ከተማን ምምሕዳር ዞባን እዮም። ብዜካ’ዚኦም ኣስታት 17 000 ዝኾና ኣብ መዳያት ሓበሬታዊ-ተክኖሎጂ፡ ዝተፈላለያ ኣብያተ-ዕዮታት፡ መድሃኒት፡ ድኳናት ሃለኽቲ ስእላዊ ኢንዱስትሪ ካልእን ዝነጥፋ ትካላት ኣለዋ። ዕድግን ዝርግሐን ውን ኣብ ምፍጣር ናይ ስራሕ ዕድላት ወሳኒ ተራ ይጻወት።
ካብ ከተማ ኡፕልሳላ ነዊሕ ከይከድካ ናይ ስራሕ ዕድላት ኣብ መዕርፎ-ነፈርቲ ስቶክሆልም ይርከብ። ብዙሓት ካብ ነበርቲ ከተማ ኡፕሳላ መዓልታዊ ናብ ስቶክሆልምን ካልኦት ኣብ ከባቢ ዝርከባ ከተማታት ከም ቨስተሮስን ያቭለን እንዳ ተመላለሱ ይሰርሑ።


text:
ሓደ ፖለቲካዊ ሰልፊ ክምስረት እንከሎ፥ እቶም ነቲ ፖለቲካዊ ሰልፊ ንምምስራት ዕግበት ዘለዎምን፥ ብዝኣምኑሉ ዕላማን ዝገዝኦም ሕግታትን ተሰማሚዖም እዮም ዘቑሙዎ። እዚ ዝቐውም ሰልፊ ንህዝቢ ዝውክል ኣይኮነን። እዚ ሰልፊ ነቶም ዘቘምዎ ሰባት ጥራሕ እዩ ዝውክል። ኣብ ውሽጡ ከመይ ይካየድ ብኸመይከ ዕላምኡ ናብ ህዝቢ የቕርብ ንኣኡ ዝምልከት እዩ። ህዝቢ ከኣ እንተደልዩ ይቕበሎ እንተዘይደልዩ ከኣ ናብ ካልእ ዘርበሖ ሰልፊ ከዘንብል ይኽእል።
ሰልፍታት ንህዝቢ ዝውክላ እቲ ህዝቢ ኣብ ስልጣን ንኽመጻ ምስ መረጸን እዩ። ሰልፍታት ብተናጸል ድዩ ብሓባር ከከም እቲ ቅዋም ዘፍቅዶ ስልጣን ብህዝቢ ይወሃበን። ስለዚ ህዝባዊ ምርጫ ተኻይዱ፡ እቲ ናይ ቁጽጽርን ናይ ተሓታትነትን ኣብቲ መንግስታዊ ደረጃ ምስ በጽሓ እየን ናይ ህዝቢ ወከልቲ ዝኾና። ምኽንያቱ ነቲ ናይ ምምራሕ ስልጣን ዝጨበጠት ሰልፊ ወይ ዝጨበጣ ሰልፍታት ንርእይቶ ህዝቢ ኣብ ተግባር የውዕላዶ ኣለዋ ኣየውዕላን ህዝቢ ክቆጻጸረንን ክተሓሳሰበንን ናይ ግድን እዩ። እቲ ህዝቢ ነተን ሰልፍታት ክመርጸን ከሎ፥ ነቲ ንሱ ዝኣምነሉ ድሌትን ትርግታ ልቡን ኣብ ተግባር የውዕላን ኣየውዕላን ክቆጻጸረንን ካብ ስልጣን ከውርደንን ናቱ ሓላፍነት ስለዝኾነ። ብሓፈሻኡ ኣብ መንጎ ስልጣን ዝሓዘን ስልጣን ዘይሓዘን ሰልፍታት ፍልልይ ከምዘሎ ክንርዳእ ኣሎና።
ኣብ ስልጣን ዘየለዋ ሰልፍታት ግና ተሓታትነተን ናብቲ ኣባለን እምበር ናብ ደገ ኣይኮነን። ምኽንያቱ እቲ ኣባል ዘይኮነ በየናይ ሕጊ ነቲ ብኣካል ዘይሳተፈሉን ዘየገልግሎን ከምኡ እውን ዘየለወሉ ሰልፊ እዝን እትን ገርካ ወይ እውን ኣይገበርካን ኢሉ መስመር ከትሕዞ ወይ ክከላኸለሉ ክኽእል። እቲ ወጻኢ ካብ ሰልፍታት ዘሎ ህዝቢ ባዕሉ ነቲ እዚ ሰልፊ እዚ ናተይ ርእይቶን ድሌትን ይውክለኒ ኢሉ ምስ ዝዓግብ ነቲ ሰልፊ ብተግባር ክተሓባበሮን ክሕግዞን ኣብ ዝኽእለሉ ደረጃ ምስ በጽሐ ክቆጻጸርን ክሓትትን መሰል ዘለዎ።
ልክዕ እዩ ፖለቲካዊ ሰልፍታት ዝለዓለ መሳርሒ ናይ ለውጥን መሰረት ናይ ዲሞክራስን ምዃነን ዝከሓድ ኣይኮነን። ነቲ ድሌታትን ሃንቀውታን ህዝቢ ንምምላእ ሓንሳብ ከም ተቓዋሚ ነቲ መንግስቲ ካብ ድሌታት ህዝቢ ወጻኢ ምስ ዝጎዓዝ ዝቃወማ እየን። ሓንሳብ ድማ ኣብ ስልጣን ኣብ ዝበጽሓሉ ከኣ ነቲ ዝመረጸን ህዝቢ ወኪለን በቲ ህዝቢ ዘጽደቖ ቅዋም ተኸቲለን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽርን ተሓታትነትን ህዝቢ ክኾና ናይ ግድን እዩ።
እዘን ሰልፍታት ዝኽተልኦ መንገዲ ንዲሞክራሲያዊ መስርሕ ዘደንፍዓን፥ ኣብ ህዝቢ ኣፍልጦ ዲሞክራሲ ንኽስፋፋሕ ዝቃለሳን ክኾና ከምዝግበአን ርዱእ እዩ። ዲሞክራሲያውነተን ከኣ በቶም ኣባላተንን ኣብ ዝኾነ ይኹን ኣጋጣሚ ዝሕግዝወንን ዝድግፍወንን፥ ወገናት እምበር ብደገ ዘሎ ሓንቲ እጃም ዘየበርከተለን ኣካል ክሓተንን ክቆጻጸረንን ኣይክእልን እዩ። እዚ ማለት እቶም ዝሕግዙ ይኹኑ ወጻኢ ካብቲ ሰልፊ ዘለዉ ኣካላት ብዛዕባ ዕላማአንን ዝኽተልኦ መስመርን ግን ኣይሓቱን ማለት ኣይኮነን። ክጽንበርወን እንተኾይኖም ከመይነት ኣካይደአንን ዕላማአንን ምስ ፈለጡ እዮም ወይ ክጽንበሩ ወይ ከኣ ከይጽንበሩ ክውስኑ ዝኽእሉ።
እምበኣር ሰልፍታት ንዜጋታት ምስ መንግስቲ ዘራኽባን ንድሌታት ህዝቢ ከም ተጣበቕቲ ኮይነን ንወጽዓ ህዝቢ ዝከላኸላ እየን። መንእሰያት ብርግጽ ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ ዝሕለቑ ኮይኖም ኣብተን ሰልፍታት ኣትዮም ክሳተፉን ክነጥፉን ይግባእ። ምኽንያቱ ዜጋታት ኣብ ሰልፍታት ምስ ዝጽንበሩን ፖለቲካዊ ተሳትፎኦም ምስ ዘረጋግጹን እተን ሰልፍታት ክድንፍዓ፡ ክንቀሳቐሳን ክጸልዋን ይኽእላ። ይኹን እምበር ገለ እተን ሰልፍታት ነቶም መንእሰያት ኣብ ውሽጢ ኣቲኹም ክትቃለሱ ኣሎኩም ምባለን ከም ግጉይ ኣገባብ ገይሮም ብምውሳድ መንእሰያት ዘደናግሩ ጨለታት ኣለዉ። መንእሰያት ኣብ ሰልፍታት ኣትዮም ኣብ ፖለቲካዊ መስርሕ ተሳቲፎም ተመኩሮ ክድልቡን ኣብ ዲሞክራሲያዊ መስርሕ ክጽመዱን ኣብ ክንዲ ዘተባብዕዎም ካብ ሰልፍታት ንኽርሕቁ ዝገበርዎ ጐስጓስ ግን ጸረ ዲሞክራሲ ምዃኑ ብሩህ እዩ። ምኽንያቱ መንእሰያት ፖለቲካዊ ተሳታፍነት እንተዘይሃልይዎም ንናይ ሓንቲ ሃገር ዕቤትን ቀጻልነትን ዕንቅፋት ከም ዝኸውን ምግንዛብ ስለ ዘድሊ። እቶም ንመንእሰያት ኣብ ሰልፍታት ኣይትሳተፉ ኢሎም ዝጉስጉሱሉ ምኽንያት ክህልዎም ይኽእል እዩ። ሎሚ ነቲ ዕረ ብመዓር ሸፊኖም ብጥዑም ቃላት ሰቢኾም ጽባሕ ንዑ ኣብዚ ናትና ደምበ እተዉ ምባሎም ዘይተርፎም ምዃኑ ምስትብሃል ኣገዳሲ እዩ። ስለዚ መንእስያት ብምቁር ቃላት ጥራይ ከይተመሰጥኩም፡ ነቲ ዝበሃል ኣኮማሲዕኩም ክተስተብህልሉ የድሊ። መንእሰያት ንገዛእ ርእሶም ዲሞክራሲያዊ ኣተሓሳስባ ክፈልጡን ከምሃሩን ከምኡ እውን ኣብ ፖለቲካ ሃገሮም ክሳተፉን እንተዘይክኢሎም ኣብ ውሽጢ ሕብረተሰብ ዲሞክራሲያዊ ኣመላኻኽታ ክሰርጽን ክዓኩኽን ኣይክእልን እዩ። ንሳቶም’ውን ትውልዳዊ ሓላፍነቶም ክፍጽሙ ኣይክእሉን እዮም።
ስለዚ ኩሉ ዜጋ ዝያዳ ድማ መንእሰያት ንዲሞክራሲ ኣብ ተግባር ከውዕሉን ብኡ መሰረት ኣተሓሳስባኦም ከማዕብሉን፥ ኣብ ፖለቲካዊ ሰልፍታት ይኹን ሲቪል ማሕበራት ክሳተፉ ግድን’ዩ። እቲ ኣብ ሲቪል ኮይኑ ክዋሳእ ዝደሊ ኣብ ስልጣን ዘይቆራቖስ ወገን ነተን ሰልፍታት ዝሕግዝ ዲሞክራሲያዊ ራኢ ከስፋሕፍሕ ይጽዕር። እቲ ኣብ ሰልፍታት ዝሳተፍ ከኣ ነቲ ዲሞክራሲያዊ ክብርታት ሒዙ ኣብ ስልጣን ኣብ ዝመጸሉ ነቲ እተን ሲቪል ማሕበራት ዝእምተኦ ኣብ ግብሪ ከውዕል ክበቅዕ ተመኩሮ ደሊቡ ነብሱ ከዳልውን ይግበኦ።


text:
ጋዜጣዊ መግለጺ፣ 18 ኣባላት ፖለቲካዊ ውድባት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ፡
ጋዜጣዊ መግለጺ፣
18 ኣባላት ፖለቲካዊ ውድባት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ፡
ናብ ተባዕ ተቓላሳይ ህዝብና!
ናብ ኩሎም ተቓለስቲ ሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጢ!
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ፡ ናይ ዝበዝሑ ዓቕምታት ደምበ ተቓውሞ ዝሓቖፈ ሃገራዊ ጽላል ኮይኑ ምስ ተመስረተ፡ ኣብ መስርሕ ጉዕዝኡ ዝተፈላለዩ ዕንቅፋታት ከም ዘጋጠምዎ ዝፍለጥ እዩ። እዞም ዕንቅፋታት እዚኣቶም ንሓባራዊ ጽላልና ናብ ደውታ ዘእተውዎ ኮይኖም፡ ናይ’ዚ ጠንቂ ከኣ ብቀንዱ ናይ ፖለቲካዊ ውድባትና ድኽመት ምዃኑ ከም ዝተገምገመ ዝዝከር እዩ።
ፖለቲካዊ ውድባትና ካብ’ዚ እምነት’ዚ ተበጊሶም፡ ሽግራቶም ኣልዮም ኣሳታፊ ዝኾነ ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋት ጥጡሕ ባይታ ክምድምዱን ሓባራዊ ሰሚናር ከካይዱን ከም ዝተረዳድኡ ናይ ቀረባ ተዘክሮና እዩ። ኣብ ናይ 4 ነሓሰ 2017 ስምምዕ ኣስትራ መሰረት ገይሮም ከኣ፡ ሰሚናር ሽረ ከም ዘካየዱ፡ ኣብ ዝበዝሑ ዛዕባታት ናይቲ ሰሚናር ኣብ ምርድዳእ በጺሖም ከብቅዑ፡ ኣብ ከመይነት ባይቶ ናብ ባህርያዊ ቦትኡ ተመሊሱ ኣብ ትካላቱ ዝጐደልዎ ዓቕምታቱ ኣመዓራርዩ ንምዕዋት ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ይብገስ፡ ፍልልይ ከም ዝተኸስተ ዝፍለጥ እዩ። እዚ ፍልልይ’ዚ ውን እንተኾነ፡ ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ኣብ ዝቐጸለ ልዝብ፡ ድሕሪ ብዙሕ ጻዕሪ ተጻቢቡ ናብ ምርድዳእ ኣብ ዝቐረበሉ ግዜ፡ ብዝተወሰኑ ውድባት እንደገና ንድሕሪት ዝመልስ ኩነት ኣጋጢሙ መሊኡ ከይተዓወተ ከም ዝተረፈ ዝፍለጥ እዩ።
ከም’ዚ ኢሉ፡ ንከባቢ ሓደ ዓመት ዝኸውን ባይቶ ሓድነቱን ቀጻልነቱን ኣረጋጊጹ ንቕድሚት ክጓዓዝ ዝተኻየደ ጻዕሪ መሊኡ ኣብ ዘይተዓወትሉን፡ እቲ ልዝብ ኣብ ዕጽው ማዕጾ ኣብ ዝበጽሓሉን፡ ሽነኽ 18 ውድባት እቲ እንኮ ዝተረፎም ኣማራጺ ዓቕምታቶም ኣዋዲዶም ንምዕዋት 2ይ ሃገራዊ ጉባኤ ከረባረቡ ከም ዘለዎም ጥራሕ እዩ ነይሩ። በዚ መሰረት ከኣ፡ ብቐዳምነት ናይ ገዛእ ርእሶም ርእይቶታት ከቀራርቡን መደባቶም ክሰርዑን፡ ሓንቲ እተወሃህዶም ሽማግለ መዚዞም ክሰርሑ ጸኒሖም እዮም። እነሆ ካኣ ሎሚ እዚ ጻዕርታቶም እዚ ሰሚሩ፡ ንምዕዋት 2ይ ሃገራዊ ጉባኤ ኣብ ፍጻሚኡ ከብጽሕዎ ብጽንዓትን ተወፋይነትን ቆሪጾም ተበጊሶም ኣለዉ።
ኣወሃሃዲት ሽማግለ ዓሰርተ ሾሞንተ (18) ውድባት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ፡ ዝጸውዕዎ ናይ መራሕቲ ኣኼባ ካብ 15-22 ለካቲት 2018 ተኻይዱ።
ኣወሃሃዲት ሽማግለ፡ ክሳብ ሕጂ ከተሰላስሎ ዝጸንሐት ናይ ምውህሃድ ዕማማት ኣመልኪታ ኣብ ዝሃበቶ ዝርዝር ጸብጻባት ድማ ተመያይጥና። ብመሰረት ዝገበርናዮ ምይይጥ ካኣ ኣብዞም ዝስዕቡ ኣገደስቲ ነጥብታት ሓባራዊ ምርድዳእ ኣረጋጊጽና።
1. ሰነድ ስምምዕ ኣስታራ፣ ኣብ ሰሚናር ሽረ ዝተበጽሐ ምርድዳእን፡ መዘክር 18 ፖለቲካዊ ውድባትናን፡ ናይ ኩሎም ቀጸልቲ ዕማማትና ገዛእቲ ስምምዓትና ምዃኖም ኣረጋጊጽና።
2. ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ህያው ምዃኑን፡ ትካላት ባይቶ ምስ ኣድላዪ እንረዳዳኣሎም ምምልላእ /ምሽግሻግ/ ናብ ንቡር ቦታኦም ንክምለሱ ተሰማሚዕና።
3. ንሕና 18 ውድባት ብመሰረት ኣብ መእተዊ ቁጽሪ ሓደ “1” ዝተጠቕሱ ናይ ስምምዕ ስነዳትና፡ ንምዕዋት ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ክንገብሮም ዝጸናሕናን ዘለናን፡ ብቀጻሊ እንገብሮም ምርድዳኣት፡ ብለበዋ መልክዕ ናብ ሃገራዊ ባይቶ ብምምሕልላፍ፡ ባይቶ ይሓይሽ ብዝበሎ መንገዲ /ኣገባብ/ ኣኼባ ብምክያድ ውሳኒኡ ከሕልፍ ተረዳዲእና።
4. 18 ውድባትና፡ ኣሳታፊ ዝኾነ ካላኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋት፡ ካባና ዝግበር ትጽቢት ከነበርክት ከምዘለና፡ ኣብ ጉዕዞ መስርሕ ምስንዳእ እዚ ጉባኤ’ዚ፡ እቶም ኣባላት ባይቶ ዝኾኑ ዝተረፉ ውድባት ብሓባር ንምቕጻል ፍቓደኛታት ምስ ዝኾኑ፡ ከምኡ’ውን ካልኦት ሃገራውያን ሓይልታት፡ ኣባላት ባይቶ ዘይነበሩ ፖለቲካዊ ውድባት ነቲ ጉዕዞ ብዘየሰናኽል፡ ኣብ ሓባራዊ ምርድዳእ ክበጽሕ ክላዘቦም ቅሩብ ምዃኑ ኣረጋጊጹ።
5. ኣኼባ ካብ ሓሙሽተ ኣባላት መሪሕነት ፖለቲካዊ ውድባት እትቐውም ኣብ ቅድሜና ንዘሎ ዕማማት ኣጻፊፋ እተቕርብን እተወሃህድን ሽማግለ መዚዙ። ቀዳማይ ዕማማ ከኣ፡ ትካላት ባይቶ ብዝቐጠፈ ግዜ ናብ ንቡር ቦታኦም ተመሊሶም ስርሖም ክጅምሩ ንምኽኣል፡ ምስ ፖለቲካዊ ውድባት ብምምኽኻር፡ ሃናጺ ሓሳባት ናብ መሪሕነት ባይቶ ብለበዋ መልክዕ ከተመሓላልፍ ተረዳዲኦም።
ኣብ መደምደምታ፡ ኣኼባ መራሕቲ ፖለቲካዊ ውድባትና፡ ኣወሃሃዲት ሽማግለ፡ ናይ ፖለቲካዊ ውድባት ርእይቶታት ኣወሃሂዳ ናብዚ ዕዉት ኣኼባ’ዚ ክበጽሕ ንዝገበረቶ ጻዕሪ ኣመስጊኑ።
ሃገራዊ ባይቶና ካብ’ቲ ዘጋጠሞ ዕንቅፋታት ንክወጽእን ቀጻልነቱ ንከረጋግጽን፡ ብኣባላት ውድባትናን ህዝብናን ክግበር ንዝጸንሐ ጻዕርታት ብምምስጋን፡ ንምዕዋት ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ እነካይዶ ዘለና ቀጻሊ ጻዕርታት ደገፎም ንክቕጽሉ ካኣ ንጽውዕ።
ኣኼባ መራሕቲ ውድባትና፡ ብመስዋእቲ ብጻይ ተጋዳላይ ኣብርሃም ነጋሲ ኣቦ-መንበር ሕብረት ደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤርትራን ኣባል ሃገራዊ ባይቶን ዝተሰመዖ መሪር ሓዘን ብምግላጽ፡ ዘኪሩዎ።
ኣኼባ ፖለቲካዊ ውድባት፡ ንህዝብን መንግስትን ኢትዮጵያ ንደሞክራስያዊ ተጋድሎና ክገብርዎ ዝጸንሑን ዘለዉን ምድግጋፍ ምስጋንኡ ኣቕሪቡ።
ህዝብን ሃገርን ንምድሓን፡ ኩሉ ዓቕምታትና
ኣስሚርናን ኣሕይልናን፡ ብሓደ ኣንፈት ንረባረብ!!
ዓሰርተ ሾሞንተ ፖለቲካዊ ውድባት /ኤሃባደለ/፣
22 ለካቲት 2018


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽግንቦት -16.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ዮሓ.17:11-19
ደጊም ኣነ ኣብ ዓለም ኣይነብርን ኢየ። ንሳቶም ግና ኣብ ዓለም ኣለዉ፥ አነውን ናባኻ እመጽእ አለኹ። ኦ ቕዱስ አቦ! ነቶም ዝሃብካኒ ኸማና ሓደ ምእንቲ ኽኮኑ ብስምካ ሓልዎም። ኣነ ምስኣታቶም ከለኹ በቲ ዝሃብካኒ ስምካ ሓሎኹዎም፥ ከምኡውን ተኸናኸንክዎም፥ እቲ ቕዱስ ጽሑፍ ምእንቲ ኺፍጸም ብዘይካ እቲ ወዲ ጥፍአት ካብአቶም ሓደ እካ ዝጠፍአ የልቦን። ሕጂ ግና ናባኻ እመጽእ አሎኹ፥ ሓጎሰይ አብአቶም ምእንቲ ኪፍጸም ድማ እዚ አብ ዓለም እዛረብ አሎኹ።
አነ ቓልካ ሃብክዎም፥ ከምቲ አነ ናይ ዓለም ዘይኮንኩ ንሳቶምውን ናይ ዓለም አይኮኑን እሞ፥ ዓለም ጸልአቶም፡፤ ካፍቲ ኽፉእ ክትሕልዎም እምበር ካብ ዓለም ክትወስዶም አይኮንኩን ዝልምን ዘሎኹ። ከምቲ አነ ናይ ዓለም ዘይኮንኩ ንሳቶምውን ናይ ዓለም አይኮኑን። በቲ ሓቂ ቐድሶም፥ ቃልካ ሓቂ እዩ። ከምቲ ንዓይ ናብ ዓለም ዝለአኽካኒ ከም ኡውን አነ ናብ ዓለም ለአኽክዎም፡፤ ንሳቶም ብሓቂ ምእንቲ ኪቕደሱ አነ ንርእሰይ ም እንትኦም እቕድስ አሎኹ፡:
- አስተንትኖ
ኦ ቕዱስ አቦ! ነቶም ዝሃብካኒ ኸማና ሓደ ምእንቲ ኽኮኑ ብስምካ ሓልዎም። መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ሓዋሪያቱ ተኸተልቱ ማሕበር አመንቲ ብሓድነት ክጋዓዙ ካብ እግዚአብሔር አብኡ ክጽልየሎ ይርከብ። በዚ ከአ ነቲ ናይ ዓለም ስደትን መከረና ም እንቲ ክጻወርዎ፡ምኽኒያቱ አብቲ ሕብረት ዘለዎ ክርስቶስ አብኡ አሎ፡ ሕጂ ግና ናባኻ እመጽእ አሎኹ፥ ሓጎሰይ አብአቶም ምእንቲ ኪፍጸም ድማ እዚ አብ ዓለም እዛረብ አሎኹ። ክርስቶስ ንሃዋሪያቱ ናይ ምፋናው ቃል የስምዖም።። ድሕሪ ቁሩብ ናብቲ ሰማያዊ አብኡ ክኸይድ ኢዩ። ሓዋሪያት ግና ጉዑዞኦም አብ ዓለም ክቕጽል ኢዩ። መከራ ስደትውን ክረኽቦም ኢዩ። ስለዚ ኸአ ይሓዝኑ። ክርስቶስ ጎይታና ግና ሓጎሶም ምሉእ ክኸውን ይደሊ። አነ ቓልካ ሃብክዎም፥ ከምቲ አነ ናይ ዓለም ዘይኮንኩ ንሳቶምውን ናይ ዓለም አይኮኑን እሞ፥ ዓለም ጸልአቶም። አብ ቅዱስ መጽሓፍ ዓለም ክብል ከሎ ብዙሕ ትርጉም ክህቦ ይርከብ። መጀመርታ ንሙሉእ ፍጥረት የመልክት። አብ ዘፍ፡፩ እግዚአብሔር ሰማይን ምድርን ፈጠረ…ማለት መድኃኒና ኣኢየሱስ ክርስቶስ ኣብዚ ናይ ሎሚ ቃል ኣምላኽ “ ካፍቲ ኽፉእ ክትሕልዎም እምበር ካብ ዓለም ክትወስዶም አይኮንኩን ዝልምን ዘሎኹ”። እግዚአብሔር አምላኽ ንዓለም ሱቡቕን ሰናይን ጌሩ ኢዩ ፈጢሩዎ። ዓለም ሓጢአት አይኮነትን ምኽኒያቱ በእዳው እቲ ልዑል አምላኽ ስለዝተፈጥረትን ወይ ስለዝተገብረትን። አምላኽ ሰማይ ምድርን – ጠፈርን -ማያትን ምስ ፈጠረ ጽቡቕ ከምዝኾነ ረአየ ይብለና አብ ዘፍጥረት። ደቂ ሰባት ግና ነዛ ዓለምና ብተግባራትና አብ እምነትና ጎደሎታት ኮይና ብምርክብና ሕማቅ ገበርናያ።
ብኻኢእ መዳይ ዓለም ክብል ከሎ ነቲ ነገራት ናይዚ ምድሪ’ዚ የመልክት። “ንሰብከ ኹሉ ዓለም ረቢሑስ ነፍሱ እንተ አጥፈአ እንታይ ይጠቕሞ፧ ነቲ ሓላፊ ነገራት፡ ገዲፍናዮ እንሓልፍ፡ አብ ሕይወትና ንዑኡ ከይነቕድም ቅድም መንግስተ አምላኽን ጽድቑን ክንደሊ ከምዘለና የረድ አና። አብ መወዳእታ ዓለም ክንብል ከለና፡ ነቲ ኩሉ አንጻር አምላኽ ዝኸይድውን የመልክት። ነቶም ንኽርስቶስን ንተኸተልቱን ዝቃወሙ። “አብ ዓለምውን ነበረ፥ ዓለም ከአ ብእኡ ተፈጥረት፥ ዓለም ግና አይፈለጠቶን፡፤ ናብቶም ናቱ መጸ እቶም ናቱ ግና አይተቐበልዎን”፡: ዮሓ.1:10-11 አብዚ እምበአር ዓለም ሓጢአት ኮይኑ ይቐርብ ምኽኒያቱ ነቲ ወዲ አምላኽ ክቃወም ስለዝተረኽበ።
በቲ ሓቂ ቐድሶም፥ ቃልካ ሓቂ እዩ። ከምቲ ንዓይ ናብ ዓለም ዝለአኽካኒ ከምኡውን አነ ናብ ዓለም ለአኽክዎም፡፤ ንሳቶም ብሓቂ ምእንቲ ኪቕደሱ አነ ንርእሰይ ምእንትኦም እቕድስ አሎኹ፡: ማለት ምሉእ ሕይወቶም አብቲ ጸዋዕተኦም አገልግሎቶም ምስክርነቶም ውፉያት ንኽኾኑ ይጽሊ፡ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ አብቲ ምድራዊ ሕይወቱ ነቲ ሰማያዊ አብኡ ብምግላጽ ዝተቐደሰ። ንሓዋሪያቱውን እዚ ናቱ መንገዲን አሰርን ብምኽታል ንኽቅደሱ ይዕድሞም። እቲ ተልእኾኦም ተልእኾ ክርስቶስ ኢዩ ነሩ። ንሳቶም ከአ አብ ተልእኾኦም አብ ፍቅሪ ብምንባር ንኽርስቶስን ንእግዚአብሔር አቦን ብዝገላጽ ይቕደሱ ።
ስለዚ ክርስቶስ ምእንቲ ቅድስና ሓዋሪያቱ ክጽሊ ይርከብ። እግዚአብሔር ጥራይ ኢዩ እቲ ፍጹም ቅዱስ፡፤ ንሕና ደቂ ሰባት ከአ አብቲ ናይ እግዚአብሔር አምላኽና ቅድስና ንሳተፍ። ቅድስና ሞራላዊ ሕይወት ዝሓትት ኢዩ። ሓዋሪያትውን ነቲ እግዚአብሔር ዘዳለዎሎም ተልእኾ ብቑዓት ኮይኖም ንኽርከቡ ብቕድስና ክጋዓዙ ነይሩዎም። “ንሳቶም ብሓቂ ምእንቲ ኪቕደሱ አነ ንርእሰይ ምእንትኦም እቕድስ አሎኹ”። እዚ ማለት ክርስቶስ በቲ ናይ ደቂ ሰባት ሓጢአት ዝደኸመ፡ ምእንቲ ቕድስና ደቂ ሰባት ገዛእ ርእሱ አብ መቀል መስዋዕቲ ይኸፍል። በዚ ከአ ኩሎም ደቂ ሰባት ይቕደሱ፡ ኢየሱስ ከአ ንሕዝቢ ብደሙ ምእንቲ ኪቕድስ አብ ወፃኢ እታ ኸተማ ተሳቐየ።” ዕብ.13:12
“ሰዓብቲ ክርስቶስ ብእግዚአብሔር ተጸዊዖም፡ ብተግባሮም ዘይኮነ ብመደቡ ንጸጋኡን ብ ኢየሱስ ክርስቶስ ጸዲቖም፡ ብጥምቀት ናይ እምነት ደቂ እግዚአብሄር ተማሳሕቲ መለኮታዊ ባህሪን ኮይኖም፡ ብሓቂ ከአ ተቐዲሶም ኢዮም” ይብል ጉባኤ ቫቲካን 2 አብ ብርሃን አሕዛብ 40
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
ዋዕላ ስነ-ኸባቢ ኣብ ኬንያ ይሳለጥ ኣሎ…
መቐለ ሕዳር 26/2010(ድወት) ዋዕላ ስነ-ኸባቢ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ኣብ ኬንያ ከተማ ናይሮቢ ይሳለጥ ኣሎ።
ኣብዚ ልዕሊ 4ሽሕ ተወከልቲ ዝተፈላለያ ሃገራት ይሳተፉሉ ዘለዉ ጉባኤ ስነ ኸባቢ ዓለምና ለውጢ ኩነታት ኣየርን ብኽለት ስነ-ኸባቢን መሰረት ገይሮም ይዝትዩ ኣለዉ።
ዝተፈላለዩ መራሕቲ ሃገራትን ሚኒስትራትን ዝተረኸቡሉ እዚ ዋዕላ ዓለምና ሐዚ ገጢሙዋ ንዘሎ ለውጢ ኹነታት ኣየር መፍትሒ ዝህብ ፖሊሲን ኣሰራርሓን ከፈልፍሉ እዮም ተባሂሉ ትፅቢት ይግበረሎም።
ፕሬዝደንት ጉባኤ ስነ-ኸባቢ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ኤድጋር ጉተሬዝ መጠን ብከላ ጋዝ ብምንካይ ዝሐሸ ስነ ከባቢ ንምፍጣር ንሰርሕ ኣለና ክብሉ ድሕሪ ምሕባር፤ኣብ ሓዱሽ ማዕቐፍ ስነ ከባቢ ብምዃን ንህዝቢ እትምቹ ዓለም ምፍጣር ከም ዝከኣል ሓቢሮም።
ምስ ሓፋሽ ማሕበራት ጥቡቕ ርክብ ብምምስራት ኣብ ስነ ከባቢ ዝበፅሑ ጉድኣታት ምክልኻል ከም ዝክኣል ዝገለፁ ድማ ሚኒስትር ስነ ኸባቢ ኮስታሪካ እዮም።
ኣብ ዓለምና ብሰንኪ ዝተበከለ ከባቢ በቢዓመቱ ኣስታት 12.6ሚልዮን ሰባት ከምዝሞቱ ይፍለጥ።


text:
ካብ 'ዛዛሚ ምዕራፍ ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጽያ', ዝተቐንጨበ
ሰበ-ስልጣንን ኣዘዝትን ሰራዊት ደርግ ነበር፡ ኣብ ኤርትራ ንዝወረዶም ሰፍ ዘይብል ሰባውን ንዋታውን ክሳራታት፡ ብዓቢኡ ኸኣ ታሪኻዊ ስዕረት ዝምልከት ዕረ እናጠዓሞም ክእመንሉን ብመልክዕ መጽሓፍ ከስፍርዎን ይርኣዩ ኢዮም። “ገማግም ባሕርን ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጽያን” ዘርእስታ መጽሓፍ፡ ብናይ ቀደም ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጽያ ነበር ዝተጻሕፈት ኢያ። ኣብ 2006 ኣቢላ ዝተጻሕፈትን 762 ገጻት ዘለዋን ከኣ እያ። ኣብ መቕድምን መእተውን ከም እትሕብሮ፡ ሓፈሻዊ ዕላምኣ “ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጽያ ነበር” ካብ ኣመሰራርትኡ፡ ምዕባለኡ፡ ክሳብ’ቲ ብሰራዊት ህዝባዊ ግንባር ፍጹም ዝተደምሰሰሉ ንዝነበሮ ተራን ኣስተዋጽኦን ንምዝንታው ኢዩ።
ኣብታ ወደባዊት ከተማ፡ ነቲ ብኣጋርን ሜካናይዝድ ኣሃዱታትን ዝተኻየደ መሪር ውግኣትን ህዝባዊ ሰራዊት ንዝፈጸሞ ቅያን’ውን ከይጸወየትሉ ኣይሓለፈትን። ኣብ ገለ ሸነኹ’ውን፡ ነቲ መሪር ስዕረት ብስነ-ጽሑፋዊ ሓይሊ፡ ብቓላትን ሓረጋትን ክጠዓዓም፡ ናብ ረብሓኻ ክጥምዘዝ’ውን ዘይተፈተነ ኣይኮነን። ገሊኡ “ቀምሽ ኣደይ ሓንኲሉኒ” ዝዓይነቱ መመኽነይታ’ውን ከየስሓቐካ ዘይሓልፍን ከም ዋዛ ዝውሰድን ኢዩ። ብዝኾነ እታ መጽሓፍ ኣብ ሓሙሽተ ዓበይቲ ምዕራፋት ዝተኸፋፈለት ኮይና፡ ብፍላይ ኣብ መወዳእታ ገጻታ፡ ንስርሒት ፈንቅል ዝምልከት ዘቕረበቶ ባዕላዊ መግለጺታት ኣለዋ። እዚ ዝስዕብ፡ ጽማቚ ትርጒም ናይቲ “ዛዛሚ ምዕራፍ ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጽያ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ንኡስ ኣርእስቲ ዝሰፈረ ጽሑፍ’ዩ፦
– – – – – – – – – – – – – – – – – –
እቲ እዋን ን10 ዓመታት ዝኣክል ተራእዩን ተሰሚዑን ዘይፈልጥ ሓደ-ሓደ ኩነታት ዝተኸሰተሉ ኢዩ ነይሩ። ኣብ ምጽዋዕ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ጥርን ለካቲትን ናይ ክልተ ዓበይቲ ቁም-ነገራት ውዕሎ ኢዩ ዝህሉ። ጥሪ 1990 ካብ ኣስመራን ዝተፈላለየ ከባቢታትን ንማርያም ኣስተርእዮ ዘብዕሉ ምእመናን ዝመጽሉ፡ ብዓቢኡ ፈለማ ለካቲት ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጽያ ንኣርባዕተ ዓመትን ፈረቓን ብናቫል ሳይንስ ዘምሃሮም ሕጹያት መኮንናት ብዲግሪን ሰ/ሌፍትናንት ማዕርግ ዘመርቐሉ ኢዩ። ክንዲ ዝኾነ ከተማ ባጽዕ ብኣጋይሽ መሊኣ፡ ብፍላይ ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ነቲ መመረቕታ ፍሉይ ትኹረት ሂቦም ዝንቀሳቐስሉ ግዜ’ዩ ነይሩ።
ከምዚ እናሃለወ ኣብ መዓልቲ ማርያም ኣስተርእዮ፡ ንምሸቱ ሓደ ትጽቢት ዘይተገብረሉ ነገር ተኸስተ። ሓይሊ መብራህቲ ሴዳው ንነዊሕ ሰዓታት ጠፍአ። እዚ ጉዳይ’ዚ ልሙድ ኣይነበረን። ከምኡ’ውን ንጽባሒቱ፡ ስግር ቤት ትምህርቲ ‘ልዑል መኮነን’ ጠጠው ኢላ ዝነበረት፡ ናይ ኣባላት ሓይሊ ምድሪ ኢትዮጵያ ማይ ዝመልአት ቦጥ፡ ኣብ ትሕቲኣ ቦምባ ኢድ ተፈንጂሩ። ብተወሳኺ ንምሸቱ ቅድሚኡ ተሰሚዑ ዘይፈልጥ ተዂሲ ነይሩ። ኣብቲ ከባቢ ሓደ ዓይነት ጸገም ክፍጠር ከም ዝኽእል፡ እዚ ዘይልሙድ ተርእዮታት ኣማቲ’ዩ ነይሩ።
ኣብዚ ላዕለዋይ ሕጥበ-ጽሑፍ ኣንባቢ ዘልዕሎ ሕቶ ኣይሰኣንን ኢዩ። እዚ ትርኪ- ምርኪ ተርእዮታት ምስቲ ደርማስ ስርሒት ፈንቅል ብኸመይ ክተኣሳስር ይኽእል? ህዝባዊ ግንባር ነቲ ስርሒት ክሳብ’ቲ ናይ ዜሮ ሰዓት ብዓቢ ምስጢር ክሕዞ ከምዝኽእል ዘተሓታትት ኣይኮነን። እንኮ ቡምባ ኢድ ፈንጂርካ ቦጥ ማይ ምፍሳስ ኣብቲ ስርሒት እንታይ ኣበርክቶ ክህልዎ ይኽእል? ዶስ እቲ ትርኪ- ምርኪ ጉዳያት ከም ሕማቕ ፋል ናይ ዝወረዶም ስዕረት ክቖጽርዎ ስለዝድለዩ ኢዩ! እቲ “ዛዛሚ ምዕራፍ ሓይሊ- ባሕሪ ኢትዮጽያ” ዝብል ምዕራፍ በዚ ‘ቀምሽ ኣደይ ሓንኲሉኒ’ ዝዓይነቱ መመኽነይታ’ዩ ዝፍልም – እስከ ንቐጽል፦
ውግእ ቅድሚ ምጅማሩ፡ ካብ ቅድሚ ሓደ ሰሙን ኣትሒዙ ናይ ሻዕብያ ሓደ ሜካናይዝድ ክፍለ- ሰራዊት ኣበይ ከምዘሎ ክፍለጠሉ ዘይከኣል ኩነታት’ዩ ተፈጢሩ ነይሩ። ኣብ ኣጋር ሰራዊትና፡ ናይ ጸላኢ ኣሃዱታት ኣበይ ከም ዘለዋ ዝሕብር ናይ መቆጻጸሪ ብልሓት ኣሎ። እዚ ኸኣ ነቲ ናይ ሬድዮ ርክባቶም ኣንፈቱን ርሕቀቱን ብዝሕብር መሳርያ (ሬድዮ ዳይረክሽን ፋይንደር) እናተኸታተልካ ኢኻ ትቈጻጸሮ። ስለዚ ሓይሊ ጸላኢ ክሳብ ክንደይ ነቲ ውግእ ከም እተዳለወሉ፡ ሬድዮ ርክባትን ካልእን ዓጽዩን ብምስጢር ሒዙን፡ ናብ ምጽዋዕ ዝኣትወሉ ኩነታት ክሳብ ክንደይ ኣዋዲዱ ምንባሩ ብትኽክል ዘርኢ ኢዩ። ናይቲ ከባቢ ኩነታት ኣየር ድማ፡ ሰማይ ብግመ ተጎልቢቡ’ዩ ነይሩ። ነፈርቲ ኮለላ ክገብራን ነቲ ‘ሜካ’ ከናድያን ኣይከኣላን። ሻዕብያ ነዚ ኩነታት ኣየር ኣብ ረብሓኡ ብዝውዕለሉ መገዲ’ዩ ተጠቒምሉ።
መቸም ከም ግመ፡ ዝናብ፡ ማዕበል ባሕሪ ዝኣመሰሉ ተፈጥሮኣዊ ሓይልታት ኣብታ መጽሓፍ ዝወረዶም ኩነኔ ውሑድ ኣይኮነን። ብጋህዲ “ባህርይ ኣንጻር ሰራዊትና ኣዲሙ” እዮም ዝብልዎም። ኮነ ኢሎም ኣብ ጎኒ ሻዕብያ ከም ዝወገኑ ንኽገልጽዎም ቁሩብ’ዩ ዝተርፎም። ብዝኾነ ንቐጽል ደኣ፦ 8 ለካቲት 1990፡ ረቡዕ ለይቲ ሰዓት 12.00 ጸላኢ (ህዝባዊ ግንባር) ኣብ ሽዕብ-ዓዲ ሹማ ውግእ ከፊቱ።
እቲ ቦታ ሰራዊትና ብልሙድ “72” እናበለ’ዩ ዝጽውዖ። ሰዓት ሓደ ናይ ለይቲ እቲ ውግእ ኣዝዩ መረረ። ታንኪ ምስ ታንኪ፣ ቢ- ኤም ምስ ቢ- ኤም፣ መድፍዕ ምስ መድፍዕ’ዩ ነይሩ። ሻዕብያ እቲ ኣብ 1977 ባጽዕ ንምሓዝ ዘጋጠሞ ፍሽለት ንኸይድገም’ዩ ዝመስል፡ ዘሎን ዘየሎን ሓይሉ’ዩ ኣብቲ ግንባር ኣሰሊፍዎ። በዚ መገዲ ኣብ ዓዲ ሹማ (72) ዝነበረ ሰራዊትና ክበታተንን ግዳይ ሞትን መቑሰልትን ክኸውን ተገዲዱ። ንጽባሒቱ ሓሙስ ሰዓት 4.00፡ ሻዕብያ ንመስመር ኣስመራ- ባጽዕ ቈሪጹዎ።
ናይቲ መስመር ምዕጻው ሓበሬታ ንቤት ጽሕፈት ሓይሊ ባሕሪ ሽዑ ንሽዑ’ዩ በጺሕዎ። ድሕሪ’ዚ ሓበሬታ ዝተራእየ ኣዝዩ ዘይልሙድ ነገር’ውን ክጥቀስ ይከኣል። ኣቐዲሞም ብውትህድርና ዘገልገሉ፡ ናይ ሓይሊ ባሕሪ መግቢ ዘመላልሱ ኣቶ ተኽሉ ገ/መድህን ዝተባህሉ መራሕ መኪና ካብ መገዲ ኣስመራ ክምለሱ ተገደዱ። መኪናኦም ኣብ ቤት ጽሕፈት ሓላፊ ስታፍ መኮነን ጠጠው ኣቢሎም ከኣ ኣተዉ። ኣቶ ተኽሉ ዘይተኣደነ ተዂሲ እናተኻየደ ከሎ ብድፍረት፡ ብማእከል ውግእ ሰንጢቖም ዝሓልፉ ዝነበሩ ሓያል ሰብኣይ’ዮም ነይሮም። እንተኾነ፡ ነቲ ኣብ ሞንጎ ምጽዋዕን ኣስመራን ዝተኸፍተን ንሰራዊት ኢትዮጵያ ሃንደበት ዝኾኖን ውግእሲ ክሓልፍዎ ኣይከኣሉን። ንሶም ንኮማንደር ተስፋየ ታደሰ፡ ኣብ እዚ ሓይሊ ባሕሪ ምጽዋዕ ሓላፊ ስታፍ መኮነን ነዚ ዝስዕብ ጸብጻብ ኣቕሪቦም፦ “ብኡነት! ኣብ ህይወተይ ምሉእ ከምዚ ዓይነት ውግእ ርእየ ኣይፈልጥን። ሻዕብያ ብልዑል ደረጃ ዝተዳለወሉ ከቢድ ውግእ’ዩ ዝካየድ ዘሎ። ይትረፍዶ ክትሓልፎ ክትሓስቦ’ኳ ኢዩ ዘጸግመካ። ዝኸፍአ ህልቂት ዘስዕብ ዘሎ ውግእ’ዩ። ብመንጽር’ዚ፡ እቲ ኣብ 1977 ሻዕብያ ዘካየዶ ውግእ ጸወታ’ዩ ነይሩ ክበሃል ይከኣል። እቲ ግኑን ስም ዘለዎ ‘ዘርኣይ ደረስ’ ዝተባህለ ክ/ ሰራዊት’ኳ ኣበይ ከም ዝኣተወ ኣይፍለጥን ኢዩ።” እቲ ውግእ ኣዝዩ እናጸንከረ ይኸይድ ምንባሩ ብትኽክል ዝእምት ጸብጻብ’ዩ ካብ ቃል ናይቶም መራሒ መኪና ተሰሚዑ።
እቲ ዘሰንብድን ዘሕዝንን፡ ካብ ደቒቕ ናብ ደቒቕ ዝተፈላለዩ ጸብጻባት ክውሕዙ ምጅማሮም’ዩ። ዓርቢ መዓልቲ ሻዕብያ ዶጋሊ ድሕሪ ምቁጽጻሩ፡ ብኸቢድ ብረት ንሰራዊትና እናወቕዐ ንድሕሪት ከንሳሕብ ኣገደዶ። ናይ ወገን ሰራዊት ከኣ ኣብ ፎርቶን ከባቢ ባጽዕን ዕርድታት ክሰርሕ ይጓየ ነበረ። ኣብቲ ናይ ሕጹያት መኮንናት መመረቕታ ንኽርከቡ ካብ ኣዲስ ኣበባ ዝመጹ መኮንናት ጠቕላሊ ወተሃደራዊ ስታፍ ከይተረፈ ኣብ ዝኾነ ምንቅስቓስ ክሳተፉ ግድን’ዩ ነይሩ። ሓሙስ ነቲ ናይ መመረቕታ በዓል ናይ መወዳእታ ልምምድ ዝግበረሉ መዓልቲ’ኳ እንተነበረ፡ ዝዘከሮ ኣይነበረን። ኩሉ ሰብ ብዛዕባ’ቲ ውግእ’ዩ ዘዕልል ዝነበረ። ዝናብ ከም ሕሱም ይሃርም ስለዝነበረ፡ ሰማይ ብኸቢድ ደመናን ግመን ተጎልበበ። ሓይሊ ኣየርና ኣብ ውግእ ዶጋሊ ተረኺቡ ድጋፍ ክገብር ኣይከኣለን። እዚ ኸኣ ንሰራዊት ሻዕብያ ምቹእ ኩነታት ፈጠረሉ። ‘ሻዕብያ ብናይ ወጻኢ ሓይሊ ናይ ሓበሬታ ድጋፍ ተመርኲሱ’ዩ ነዚ ውግእ’ዚ ኣብዚ ወቕቲ ’ዚ ዝኸፈቶ’ ዝብል ገምጋም ኢዩ ዘሎ።
“ ሃገራት ኣዕራብ ንሻዕብያ ዝገብራኦ ድጋፍ. . .” ዝብል ምስምስ፡ እቲ ደርጋውያን ንሰራዊቶምን ህዝቦምን ንዓመታት ዘታለልዎ ናይ ፕሮፓጋንዳ ዘመተ ኢዩ። ገና ሕጂ’ውን ድሕሪ 20 ዓመታት ናይ ስዕረቶም፡ ነቲ ናይ ሓሶት ፕሮፓጋንዳ ክደግምዎ ምፍታኖም ከኣ፡ ንኣንጸባራቒ ዓወታት ስርሒት ፈንቅል ምእማኑ ስለዝተጸገሙ ካብ ምዃኖም ዝሓልፍ ኣይኮነን።
እዚ ዶጋሊ ዝበሃል ቦታ መቸም ደም ጸሚእዎ ኣይፈልጥን ኢዩ። ብሓሙስ ዝተኻየደ ደማዊ ውግእ፡ ብፍላይ ብለይቲ ብናይ ጠያይት ብርሃን ተሓጊዝካ ብግልጺ ’ዩ ዝርአ ዝነበረ። እቲ ውግእ ናብ ከተማ ምጽዋዕ እናቐረበ መጸ። ካብ ሻዕብያ ዝትኮስ ናይ 130 ሚ.ሜ. መዳፍዕ ኣብ ከባቢ ጉርግሱም ክወድቕ ጀመረ። ናይ ወገን ሰራዊት ኣብ ኮረቢት ናይ ፎርቶ ዓሪዱ ንጸላኢ (ሻዕብያ) ይጽበዮ ነበረ። ብሓቂ ኸኣ እቲ ውግእ መመሊሱ ቀረበ – ፍጹም ዝዕገት ኣይመስልን ኢዩ። እቲ ድምጺ ብረት ዝተፈላለየ ኢዩ። ጠያይት ከም ጣፍ ይዝራእ። መዳፍዕ ይንቁ። ኣብ ሞንጎ’ዚ ተዂሲ ሰብ ይውጋእ – ይመውት።
ቡምባታት ከቢድ ብረት ኣብ ግራር’ውን ክወድቕ ጀመረ። ሰራዊትና ይድፋእ ከም ዘሎ ድማ ብርሑቕ’ዩ ዝፍለጥ። “ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ኣብ ዐዕርድኹም ኣትክሉ!” ካብ ዝበሃል መቸም ካልኣይ መዓልቱ ኣቑጺሩ’ዩ። እዚ ዓርቢ መዓልቲ 1990 ምዃኑ እዩ። ናይ መዳፍዕ ጠያይት ኣብ ልዕሌና (ናቫል ቤይዝ)’ውን ክወድቕ ጀመረ። ኣብ ናቫል ቤይዝ ዝርከብ መስመር ተሌፎን ስለዝተበላሸወ፡ መልእኽቲ ብተለኣኣኻይ’ዩ ዝሳለጥ ዝነበረ። መቸም “ሓለፍትና ነዚ ሃንደበታዊ መጥቃዕቲ’ዚ ዘፍሽል ሓደ ፍሉይ ብልሓት (ስርሒት) ይህልዎም’ዩ” ኢሉ ተስፋ ካብ ምግባር ሓሊፉ፡ እቲ ሰራዊት ዝኾነ ነገር ክገብረሉ ኣብ ዘይክእል ደረጃ’ዩ በጺሑ። ምጽዋዕ ምስ ግራር ዘራኽብ ከምኡ’ውን ንግራር ምስ መዓስከር ሓይሊ ባሕሪ ዝጽንብር ድልድላት ንኽስበር ኣማራጺ ሓሳብ ተዳለወ። እንተኾነ ፍቓድ ናይቲ ከባቢ ላዕለዋይ ኣዛዚ ኣይተረኽበን። “ብርግጽ ኣብዚ ዓውደ-ውግእ ገለ ቅያ ተፈጺሙ፡ ባጽዕ ትድሕንዶ ትኸውን!!?” እናበለ ሰራዊት ንገዛእ ርእሱ ሕቶ ኣቕረበ። ጸሓይ ከተንቈልቁል ጀመረት። ዓርቢ፡ ምድረ-ሰማይ ናብ ምምሳይ ገጹ ከደ። ቦምባታት መዳፍዕ ኣብ ጥቓ ሓለዋ ሓይሊ ባሕሪ ክወድቕ ጀመረ። ካብቲ መዓስከር’ውን ይሓልፍ ነበረ። መሬት ኣንቀጥቀጠት። ተዂሲ ንኻልኢት’ውን ይኹን ፍጹም ኣየዕረፈን። እንተላይ ንሰብ ንምርዓድ ተባሂሉ ዝትኮስ’ዩ ዝመስል ነይሩ።
ውግእ ዘይዘርጎ ሰላም መቸም የለን። ኣኻልብ ካብ ከባቢ መዓስከር ሓይሊ ባሕሪ ብልዑል ፍጥነት ናብ ዕዳጋ ክጎዩ ይረኣዩ። ገሊኦም ከኣ ብኣንጻሩ ካብ ዕዳጋ ናብ ሸነኽ ሓይሊ ባሕሪ ይሃድሙ። ኣብ ሰማያት ጥቕጥቕ ዝበላ ረጋቢት ይነፍራ። ንብዙሕ ዘመናት ኣብ ምጽዋዕ ዝተቐመጠ ዝመስል፡ ጻዕዳ ዝኽሳዱ ኳኽ፡ በቲ ተዂሲ ተሰናቢዱ ንየው- ነጀው እናተጻፍዐ የእዊ . . .!
...................The remaining four parts can be read at the following PDF file


text:
ኣቦ-መንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣቶ መንግስተኣብ ኣስመሮም፡ እቲ ኣብ ኣቡጃን ኣይቨሪኮስት ዝካየድ ዘሎ 5ይ ርክብ ሕብረት ኣፍሪቃን ኤውራጳዊ ሕብረትን ንጉዳይ እቲ ብብዝሒ ዝመዛበል ዘሎ ኤርትራዊ መንእሰይ ከም ሓደ ቀዳምነት ዝወሃቦም ጸገም ኣፍሪቃ፡ብመንጽር ውሳነን ለበዋን መሰል ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት ንክምልከቶ መጸዋዕታ ኣቕሪቡ። እቲ ንክልተ መዓልታት ዝጸንሕ ብ29 ሕዳር 2017 ዝተኸፍተ ርክብ “ንቐጻሊ መጻኢ ኣብ ጉዳይ መንእሰያት ምስራሕ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ጭረሖ እዩ ዝካየድ።
ኣቦ-መንበር ሰዲህኤ፡ ኣብቲ ናብ ኣቦ-መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ኣቶ ሙሳ ፋኪ ማሃማትን ወ/ሮ ፈደሪካ ሞገሪኒ ላዕለወይቲ ወካሊትን ሓላፊት ወጻኢ ጉዳያትን ጸጥታዊ ፖሊስን ሕብረት ኤውሮጳ ዝተላእከን ቅዳሑ ናብ ዝተፈላለዩ ሓለፍቲ ሕብረት ኣፍሪቃን ኤውሮጳዊ ሕብረትን ብ28 ሕዳር 2017 ዝተዘርግሐ መልእኽቱ፡ ንጭረሖ ናይቲ ርክብ ደገፉ ገሊጹ። ምስዚ ኣተሓሒዙ እቲ ርክብ ምስዚ ጭረሖኡ ኣተሓሒዙ ነቲ ኣብ ሊቢያ ዝረአ ዘሎ ናይ መንእሰያት ናይ ባርነት ዕዳጋ፡ ኣብ እስራኤል ዘሎ ናይ መዳጐኒ ሰባት፡ ኣብ ኣፍሪቃን ደቡብ ኤውሮጳን ዝረአ ዘሎ ኩነታትን ኣብ ግምት ኣእትዩ ክመዝኖ ተስፋኡ ገሊጹ። ምስዚ ኣተሓሒዙ ኣደዳ እዚ ጸገማት ይኾኑ ካብ ዘለዉ መንእሰያት መብዛሕትኦም ካብ ኤርትራ ዝወጹ ምዃኖም’ውን ኣይሓበአን። እዚ ኩነታት ኣብ መጻኢ ኣህጉር ኣፍሪቃ ናብ ሕማቕ ዘምርሓ ምዃኑ እውን ጠቒሱ።
ካብዚ ሓሊፉ እቲ መልእኽቲ ንዘይሕጋውን ጨቋንን መንግስቲ ኤርትራ ኣብዚ እዋንዚ ብኣፍሪቃን ኤውሮጳን ዝግበረሉ ዘሎ ሓገዝን ኣፍልጦን ዘይምጥኖ ምዃኑ ጠቒሱ። እዚ መልእኽቲ ሰዲህኤ ብተወሳኺ፡ ነቶም ኣብ ኤርትራ ሰብኣዊ መሰላት ዝግህሱ ዘለዉ ተሓተቲ ምግባሮም ኣድላይ ምዃኑ ጠቒሱ፡ እዚ ድማ ነቲ ኣብ 2016ን 2017ን ብባይቶ ሰብኣዊ መሰል ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝቐረበ ሓሳብ ብህጹጽ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ተጽዕኖ ብምሕያል ዝግለጽ ክኸውን ከም ዝግበኦ ኣመልኪቱ።
እቲ “ኤርትራን ካለኦት ሃገራት ኣፍሪቃን ኣብ ቐጻሊ ዕቤት መንእሰያት ምስራሕ” ኣብ ዝብል ጭረሖ ክሰማምዑ እንከለዉ፡ ኣብዚ እቶም ከልምዑ ዝግበኦም መንእሰያት ቅድም ቀዳድም ኣብ ሃገሮም ረጊኦም ክነብሩ ክኽእሉ ይግበኦም። ቀንዲ ሕመረት መልእኽቲ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ድማ እዚ እዩ።
እዚ ንክልተ መዓልታት 29-30 ሕዳር 2017 ዝካየድ ርክብ፡ መጻኢ ዝምድና ሕብረት ኣፍሪቃን ኤውሮጳዊ ሕብረትን፡ ኣብቲ ካብ ህዝቢ ኣፍሪቃ 60% ዝኾነ ትሕቲ 25 ዓመት ዝዕድመኡ መንእሰይ ምውፋርን ዝብሉ ዛዕባታት፡ ቆላሕታ ምሃብ ክኸውን እዩ። ኣብ ርእሲ እዚ ዝዝረበሎም ዛዕባታት፡ ሰላምን ጸጥታን፡ ወፍርን ንግድን፡ ምፍጣር ናይ ስራሕ ዕድል፡ ምምዕባል ክእለትን ፍትሓዊ ምምሕዳርን፡ ምኽባር ሰብኣዊ መሰልን ዘጠቓልሉ ክኾኑ እዮም።


text:
Top
ኣሕተምቲ ሕድሪ ክልተ ዕዮታት ሰውራዊት ሳሕል ዳግማይ ኣሕቲሙ
ዓርቢ 13 ጥቕምቲ 2017፡ ኣሕተምቲ ሕድርን ኣብያተ መጽሓፍቲ ኣውገትን፡ “ስነጽሑፍ፡ ኣመዓባብላኡን ተራኡ ኣብ ሰውራን” ከምኡ’ውን “ድራማ” ዘርእስተን ክልተ ተኸታተልቲ መጻሕፍቲ ዕዮታት ሰውራዊት ሳሕል፡ ኣብ ኣዳራሽ ሆቴል እምባሶይራ ኣመሪቑ። ኣብ’ቲ ዓበይትን መንእሰያት ጸሓፍትን ዝተረኽቡሉ ኣጋጣሚ፡ ጸሓፍን ተመራርማሪ ታሪኽን ኣቶ ኣለምሰገድ ተስፋይ ዝርከቦም ኣርብዓተ ሰባት፡ ውልቃዊ ተመስጦ፡ ተምኲሮን ገምጋምን ኣብ’ተን መጽሓፍቲ ኣቕሪቦም።
መጀመርታ፡ ተምሳጡ ኣብ መጽሓፍ “ስነጽሑፍ፡ ኣመዓባብላኡ ተራኡ ኣብ ሰውራ” ዘካፈለ መንእሰይ ኣማናቱላህ ዓብዱራሕማን እዩ። መንእሰይ ኣማናቱላህ ኣብ መግለጺኡ፣ በ’ተሓሳስባ ማሕበራዊ ኩነታት ተጸልዮም ዝተጻሕፉ ጽሑፋት፡ ንሓቀኛ ናይ ህይወት ጸገማትን ንደቂ ሰባት ህይወቶም ኣብ ምምራሕ ዘጋጥምዎም ብድሆታትን ዘንጸባርቑ ኣብ ርእሲ ምዃኖም፡ ተመሳሳሊ ናብራ ዝነብሩ፡ ተመሳሳሊ ሽግራት ዘለዎም ሰባት፡ ሽግራቶም ካብ ሓቀኛ ኲነታት ከይተኣልዩ፡ ፍታሕ ክረኽብሉ ዝጽዕሩሉ መንገዲ ዘትሕዙን ንመዝመዝቲ፡ መታለልትን ብረሃጽ ሰብ ክነብሩ ዝጽዕሩ ዓመጽቲ፡ ዘቃልዑ ጽሑፋት ከምዝኾኑ እቲ ካብ’ዚኣ መጽሕፍ ዝረኸቦ ዝዓበየ ትምህርቲ ምዃኑ ገሊጹ።
“ኣብ ውሽጢ ኩሉ ናይ ዓለም ሕብረተሰብ፡ ሰውራ ዘየድልዮ ግዜያት ኣሎ ኢለ ኣይሓስብን” ክብል ዝገለጸ መንእሰይ ኣማናቱላህ፡ ከም’ቲ ኣብ ሜዳ ወለዶ ጸሓፍቲ ኣብ ምፍራይ ብተግባር ዝተራእየ፡ ሕጂ’ውን ንህልው ኲነታትና ብውድዓዊ መንገዲ ፍታሕ ዘናድይ ስነ-ጽሑፍን፡ ንቅድሚት ክደፍኡ ዝኽእሉ ጽሓፍቲ ፈርዮም ክርኢ ሃረርታ ከምዘለዎን፡ እዛ መጽሓፍ ክብሪ ተዋሂብዋ፡ ብግቡእ ተነቢባን ክትዕ ተኻይዱላን ንህልው ኩነታት ኣብ ግምት ብዘእተወ ተማሓይሻ ክትቀርብ ተላብዩ።
ቀጺሉ፡ ገምጋሙ ምስ ውልቃዊ ትዕዝብትታቱ ኣብ መጽሓፍ “ድራማ” ዘቕረበ ኣቶ ሳምኤል መንግስትኣብ እዩ። ኣቶ ሳምኤል መንግስትኣብ ኣብ መግለጺኡ ኣብ’ዛ ንእሽቶ ‘ትመስል ግን ኣገዳሲት መጽሓፍ ተኻቲቶም ዘለው ሓሳባት፡ ንጀማርቲ ዓየይቲ ጽቡቕ መበገስን መሕሰቢ ነጥብታትን ቀልጢፎም ናብ ጽቡቕ ደረጃ ዘሳግሩ ኣርእስታት ተላዒሎም ከምዘለውን እዛ መጽሓፍ ንስነጥበበኛታት ኣብ ክንዲ ብሃውሪ፡ ገለ ኣፍልጦ ሒዞም ክጽሕፉ ከም’ትሕግዝ ኣብነታት እንዳሰነየ ኣረዲኡ።
ኣቶ ሳምኤል መንግስትኣብ ብተወሳኺ፡ ጽልዋ እዛ መጽሓፍ ካብ ሜዳ ሓሊፉ ነቶም ኣብ ኣስመራ ዝነበሩ ጀመርቲ ስነጥበባውያን እውን ከምዘርከበን ክሳብ ሕጂ’ውን እቕጽል ከምዘሎን ድሕሪ ምግላጽ፡ “ኣገዳስነትን ኣድላይነትን ናይ’ዛ መጽሓፍ ኣብ ናጽነት ምስ ፈለጥኩ፡ ክውንና ብሂገ ክረኽባ ግን ኣይከኣልኩን፥ ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ግን ረኺበያ። ኣዝየ ተሓጒሰ! ናተይ ኮይና በቲ ዝመልኮ ቋንቋ መወከሲ ኮይናትኒ፥ እንኮ መጽሓፍ ረኺበ ኢለ ዓቂበያ። ካብ’ዛ መጽሓፍ ዝረኸብኩዎ ጽባቐ ክሳብ ሕጂ ካብ ኣእምሮይ ክሃስስ ኣይክኣለን” ክብል ተምሳጡ ገሊጹ።
ስነጥበበኛ ኣንገሶም ኢሳቕ ብወገኑ ምስ ውልቃዊ ተመኲርኡ ኣብ ሰነ-ጽሑፍ ብምዝማድ፡ መጽሓፍ “ሰነ-ጽሑፍ ኣመዓባበልኡን ተራኡ ኣብ ሰውራ” ዝፈጠረትሉ ንቕሓትን ድርኺትን ኣካፊሉ። ኣብ’ቲ ኣዛናዪን መሃርን ዝነበረ መግሊጺኡ፡ ነዛ ጽሕፍቲ ኣብ 1984 ምስ ብጹቱ ተኣኪቡ ነፍስ-ወከፍ ሕጥበ ጽሑፍ ድሕሪ ንባብ መግለጺ እንዳተገብረላ ከምዝተመሃራ ኣዘንትዩ። ኣቶ ኣንገሶም ኢሳቕ ብተወሳኺ “እዛ መጽሓፍ፡ ብዘይ ወጥሪ ፈተና ማትሪክ ናብ ስነጽሑፍ ዘሰጋገረትኒ መጽሓፍ እያ። ስለዚ፡ ሽዑ ኣንቢበያ ጥራሕ ዘይኮንኩ፡ ናይ ብሓቂ ሸምዲደያ’የ” ብምባል፡ ኣገዳስነትን ጽልዋን እዛ መጽሓፍ ኣብ ናይ ስነ-ጽሑፍ ተመኲርኡ ገሊጹ።
ኣብ መወዳእታ፡ ሓደ ካብቶም ኣዳለውቲ ናይ’ዘን መጽሓፍቲ ዝኾነ ደራስን ተመራማሪ ታሪኽን ኣቶ ኣለምሰገድ ተስፋይ፡ ኣብ ተበግሶ፡ መስርሕ ምድላውን ጽልዋን ናይ’ዘን መጽሓፍቲ ዝነበረ ተመኲሮ ኣካፊሉ። ኣቶ ኣለምሰገድ ተስፋይ ኣብ መግለጺኡ፡ እዘን ጽሑፋት ኣብ መጀመርታ 1980’ታት ብክፍሊ ፖለቲካዊ ምንቕቓሕ፡ ጨንፈር ባህሊ ተሓቲመን ከምዝተዘርግሓን፡ ምሕታም ናይ’ዘን ጽሑፋት ነቲ ኣብ ሜዳ ኤርትራ ኣብ መንጐ ተጋደልቲ ዝነበረ ሕጽረት መወከሲ ንምቅላልን ኣፍልጦኦም ኣብ ስነ-ጽሑፍ ንምዕባይን ተባሂሉ ከምዝተበገሰን፡ ድሕሪ ስትራተጂካዊ ምዝላቕ፡ ህዝባዊ ግንባር ቀዋሚ ድፋዕ ኣብ ሳሕል ሃኒጹ፡ በብመድረኹ ጽዑቕ ፖለቲካዊ ትምህርትን ባህላዊ ንጥፈታት ኣብ ዝካየደሉ ዝነበረ እዋን ድማ ዝያዳ ከምዝተወዓውዐ ኣብሪሁ። ቀጺሉ ኣቶ ኣለምሰገድ ተስፋይ፡ ስነ ጽሑፍ ይኹን ባህሊ ከም ሓያል መሳርሒ ሓሳባት ናይ’ቲ ውዱብ ስለ እተደልየ፡ “ስነ ጽሑፍ ኣመዓባብልኡን ተራኡ ኣብ ሰውራ”ን “ድራማ”ን ዝብላ ክልሰ ሓሳብ ዝሓዘላ መምርሒ ጽሑፋት ከምዝተዘርግሓን ምስ ግዜ ድማ እቲ ትምህርቲ ኣብ ግብሪ ተንጸባሪቑ ክቕርብ ብዝብል ዕላማ፡ ንኣብነት ዝኾና ሓጸርቲ ዛንታታት ተተርጒመን ከምዝ ቐረባን፡ ንስርሐን ዘጒለሐ ምውቕ ስምዒትን ጽልዋን ከምዘሕደራ ገሊጹ።
“ኣብ’ዚ ጊዜ’ዚ ምሕታመን ክልተ ስምዒት ኣሎኒ” ዝበለ ኣቶ ኣለምሰገድ ተስፋይ፡ በቲ ሓደ፣ ናይ’ቲ ጊዜ ዘዐወተ ቋንቋን ኣረዳድኣን ስለ ዝኾነ፡ ስነ ጽሑፍ ዝርግሕ ዝበለ፡ ናጽነት ዘለዎ፡ ሰፊሕ ባይታ ናይ ምውስዋስ ዘለዎ ኢለ አየ ዝኣምን።. . . በቲ ካልእ ወገን፡ ክሳብ ሕጂ እዘን ቅድሚ ሳላሳ ዓመታት ዝተጻሕፋ መጽሓፍቲ ከም መወከሲ ኮይነን ከገልግላ የተሓሳስበኒ። . . . ስለዚ፡ መንእሰያት ብፍላይ እዞም ኣብ ስነጥበብ እትነጥፉ፡ ነዚአን ኣንቢብኩም፡ ፈናጢሕኩም፡ ብዓይኒ ነቐፌታ ርኢኹም፡ ካልእ ምስ’ዚ ጊዜ ዝኸይድ ዝማዕበለ ጽሑፋት ከተምጽኡ’ዩ ትጽቢተይ” ክብል ተላብዩ።
ኣሕተምቲ ሕድሪ ነዘን መጻሕፍቲ ዳግማይ ከሕትመን እንከሎ፡ ከም ናይ ክትዕን ትምህርትን ጽሑፋት፡ ኣብ ዳግማይ ትንሳኤ ስነ-ጥበብ ኤርትራ ሓድሽን ኣድማዕን ናይ ምርምርን ነቐፌታን ተራ ንኽጻውታ ብምሕላን እዩ።


text:
መንእስይ ብሱሩ ሓደ ብውሱን ዕድመ ዝልለ ኣካል ናይ ዝኾነ ሕብረተሰብ ኮይኑ፤ ኣብ ብዙሓት ሕብረተሰባት ድማ ነዚ ናይ መንእሰይነት ደረጃ ብፍሉይ ኣገባብ ዘረጋግጹሉን ዕላዊ ዝገብሩሉን ዝተፈለላለዩ ልማዳት ከምዝነበሮምን ዘለዎምን ዝፍለጥ ኢዩ። ኣብ ሃገርና አርትራ ይኹን ካልእ ኣፍሪቃውያን ሃገራት፤ ንመንእሰይ ዝፍትኑን ዝብድሁን ንጥፈታት ድሕሪ ምክያድ ኢዮም ዘሕልፍዎ፥ መንእሰይውን ነዚ ምስ ዘይሓልፍ ኣብቲ ሕብረተሰብ ንሓዋሩ ክህልዎ ዝኽእል ኣሉታዊ ናይ ኣኽብሮትን ሚዛንን ሕጽረታት ስለዝርዳእ ንብድሆታት ብግቡእ ክፍጽም ከምዝጽዕር ኢዩ ዝኸውን። ወዲ ይኹን ጓል ድማ ነናቶም ብድሆታት ነይርዎም ኢዩ። ገለ ሕብረተሰባት ጌና ዝጥቀሙሉ ክህልዉ ዝኽእሉኳ እንተኾኑ፥ ኣብ ብዙሓት ሕብረተሰባት ምስ ምትእትታው ዘበናዊ ስልጣነ እናሃሰሰን እናተረፈን ከይዱ ኢዩ።
እዚ ማለት ግን ን ኣገዳስነትን ትርጉምን መንእሰይ ይቕይር ማለት ኣይኮነን። መንእሰይ ተካኢ መጻኢ ወለዶ ምኳኑ ባህርያዊ ሕጊ ስለዝኾነ፥ ሕብረተሰብ ኣብ መንእሰይ ክህልዎ ዝኽእል ኣትኩሮ እውን ከምኡ ዘይቕየር ኢዩ። መንእሰይ ድማ ተካኢ ናይ መጻኢ ወለዶ ጥራይ ዘይኮነ፥ ኣመሓያሽን ቀያርን ናይ ዝነበረን ክወራረስ ዝጸንሐን እውን ኢዩ፤ ከምቲ ናይ´ዚ ኣርእስቲዚ ተመራመርቲ ዝገልጽዎ እውን፥ ኣብ ሞንጎ መንእሰይን ኣውረስቶምን ኩሉ ጊዜ ግርጭት ዝሓዘለ ዝምድናታት´ውን ከምዝህሉ ኢዩ። መንእሰይ ዝቕይሮን ዘመሓየሾን ድማ፥ ንመጻኢ ወለዶ የመሓላልፎ´ሞ ባህልን ልማዳትን ናይ መጻኢ ወለዶ ይኸውን። እዚ ማለት ግን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወለዶ መንእሰይ ለውጢ ይርአ ማለት ኣይኮነን፥ ሕብረተሰባት ብዙሕ ከይቀየሩ ንነዊሕ ወለዶታት ክቕጽሉ ይኽእሉ ኢዮም፥ ከምኡውን ለውጥታት ብሰላሕታ ቀስ ኢሉ፤ ወይ ድማ ቅልጡፍን ርኡይን´ውን ክኸውን ይኽእል።
መንእሰይ ኤርትራ፤
መንእሰይ ኣብ ታሪኽ ናይዘን ሎሚ ንኤርትራ ኣቒመን ዝርከባ ኣካላት ሕብረተሰብና፤ ኣብ ብዙሕ ሸነኻቱ ተመሳሳልነት ዝሓዘለ ከምዝነበረ፤ ደረጃ ምዕባለታቶምን፥ ስርዓት ስድራበታቶምን፥ ምስ ከባቢኦም ዝነበሮም ዝምድናታትን ገለ ካብ ክጥቀሱ ዝኽእሉ መበገሲታትን ምኽን ያታት ክንወስድ ንኽእል። ብፍላይ ኣብቲ ጥልያን ዝኣተወሉ እዋናትን ቅድሚኡን ዝነበረ ኩነታት፥ መንእሰይ ኣብ ማእቶት (ሕርሻን፥ ምእላይ ከብትን ምግፋፍ ዓሳን ወዘተ) ቀንዲ ተዋስኣይ ስድራበት እኳ እንተነበረ፤ ኣብ ንሕብረተሰቡን ዶባት ብሔሩን ምክልኻልን ንወረርቲ ኣብ ምምካትን ክህልዎ ዝኽእል ዝነበረ ኣገዳሲ ግደ እውን ክዝከር ዝግብኦ ኢዩ። ጥልያን ናብ አርትራ ብዘይ ብዙሕ ጸገማት ንክኣቱ ካብ ዝሓገዝዎ ምኽኛታት ሓደ´ውን፥ ህዝቢ ናይ ሎሚ ኤርትራ ብሰንኪ ናይ ጎረባብቲ ተደጋጋሚ ወረራታትን መጥቃዕትታትን ፥ ኣዝዩ ተዳኺሙን ደኽዩን ኣብ ውሽጢ ሃገሩ ተሰዲዱን ብምንባሩ፤ ንጥልያን ከም መድሕን ጌሩ´ውን ስለዝወሶዶ ኢዩ ነይሩ። ኣብ ከምዚ ዝበለ ኩነታት ኣብ ልዕሊ´ቲ ንመላእ ሕብረተሰብ ዘጋጥሞ ዝነበረ ሓሳር፥ መንእሰይ´ውን ከም ርእሰ-ኲናት ብቐዳምነት ዝጥቃዕን ዝበርስን ከምዝነበረ ምግማት ከቢድ ኣይኮነን።
ጥልያን ምስ ኣተወ ንመንእሰይ ዝማርኽ ትሕዝቶታት ኣተኣታተወ፤ ርእሰማላዊ ዘበናዊ በት ዕዮታትን ኣገባብ ሕርሻታትን ምትእትታው ጥራይ ዘይኮነስ፤ ንሰራሕተይናታት መሃያ (ደሞዝ) ክኸፍል ጀመረ፥ እዚ ንብዙሓት መንእሰያት ማረኸ። ጥልያን ንዝነበረ ናይ ወረራ ሕልምታቱ ንክሳኻዓሉ ወተሃደራት ምኽታብ ምስጀመረ እውን፥ ኣብ ልዕሊ´ቲ ብመሃያ ምስርሑ፥ ብረት ምሓዝ ከምዝማረኾን ብብዝሒ ድማ ከም እተኸትበን ዝፍለጥ ኢዩ። መንእሰይ ኤርትራ ናይ´ቲ እዋንቲ እምበኣርከስ፤ ብሓደ ሸነኽ ኣብ ዘበናዊ ናይ ስራሕ ማዕከናት ክሳተፍ እንሎ፤ ብካልእ ሸነኽ ድማ መሳርሒ ባዕድነት ኮይኑ ኣብ ፈቐዶ ሃገራት ኣብ ውግኣት ክጠፍእን ክስንክልን ኢዩ ኮይኑ። ኣብ ጊዜ ጥልያን መንእሰይ ኣብ ትምህርቲ ኣይተጠቕመን፤ ብዘይካ´ቶም ምእንቲ ኣብ ገለ ንኡስ ስራሓት ከገልግልዎ ክሳብ ራብዓይ ክፍሊ ዝመሃሮም፥ መንእሰይ ብሓፈሻ ብትምህርቲ ኣይተዓደለን። ከምዚ ስለዝኾነ ድማ ኣብ ልዕል ዝበለ ፖሊቲካዊ ኣተሓሳስባን ደረጃን ናይ ምብጻሕ ዕድል ኣይተኸፍተሉን፥ እዚ ድማ ናይ ገዛእቲ ሜላ ኢዩ ነይሩ።
ድሕሪ ጥልያን ምውጽኡን እንግሊዝ ምእታዉን ዝተራእየ: ቅልውላዋት ፖሊቲካ ኢዩ ነይሩ። ኣብዚ እዋንዚ ኢዩ ናይ መንእሰይ ግደ ኣብ ፖሊቲካ ዝተራእየ። ብሰንኪ ናይ ገዛእቲ መላታትን ትሑት ናይ ትምህርቲ ደረጃታትን ድማ፥ መንእሰይ ኤርትራ ኣብ ዘደናግር ፖሊቲካዊ ሃዋህው ኣተወ፥ ናብቲ ዝተፈላለየ ናይ ሃገር መጻኢ ዕድል ንምውሳን ዝግበር ዝነበረ ምክፍፋላት´ውን ተኸፋፈለ። ወላኳ መብዛሕትኡ መንእሰይ ንናጽነት ሃገሩ ደው ከምዝበለ ርዱእ አንተኾነ፤ ከምሰቡ ብሰንኪቲ ኣደናጋሪ ኢድ ኣእታውነት ኢትዮጵያን ሜላታት ሓያላን ሃገራትን ኣብ ወጽመዳት ዝኣተወ´ውን ውሑድ ኣይነበረን።
ኣብ ጊዜ ጥልያን ናይ ምስራሕን ምግልጋልን ዕማም ዝሰፈኖ ናብራ ዘካይድ ዝነበረ መንእሰይ ይመስል ክበሃል ይከኣል። ኣብ ጊዜ እንግሊዝ ዝነበረ መንእሰይ ግን ብዙሕ ናይ ፖሊቲካ ጸዋታታትን ሸርሕታትን ተንኮላትን እናተዓዘበን፥ ብኡ´ውን እንዳተጸልወን ዝሓለፈ ብምንባሩ፥ ዝፈልጦ ትርጉም ፖሊቲካ´ውን ንሱ ዝኾነ ይመስል። ኣብ ሃገርና ´እንግሊዝ` ማለት፥ ልቡ ዘይርከብ ተንኮለኛ ወይ ጎራሕ ከስምዕ ይኽእል። ምሕደራን ፖሊቲካዊ ስነኣእምሮን እንግሊዝ ኣብቲ ዝነበረ ወለዶታት ኣሰራቱ ከይገደፈ ኣይተረፈን። ንህዝቢ በቢቅኒቱ ምዝማርን ምስ ካልኦት ኣነጻጺርካ ፍሉይነቱ ኣጋኒንካ ከይሓብር ምግባርን ገለ ካብ ናይ መለኽቲ መራሕትን ጥበባት ፖለቲካ ገዝእትን ኢዩ፤ ብግሁድ ድማ ኣብ ጊዜ እንግሊዝን ጥልያንን ደሓር ´ውን ኢትዮጵያን ብግሁድ ዝተራእየ ኢዩ።
እምበኣርከስ መንእሰይ ኤርትራ ኣብ ከምዚ ዘደናግርን ርጉእ ዘይኮነ ኩነታትን እንከሎ ኢዩ ናብ ፈደራስዮን ኣትዩ። እቲ ንፈደራስዮን ዘይድግፍ ዝነበረን፥ ድሒሩ ንኩሉ ተንኮላት ዘስተብሃለን መንእሰይ ድማ ከሎገና ኣብ ጊዜ ፈደራስዮን ንናጽነቱ ናይ ቃልሲ ባይታ ከንጽፍ ተቓለሰ፥ ናህርን ዕዙዝ ድልየትን ወሳንነትን ዝነበሮ፥ ናይ ጸላኢ ዕብየትን ተንኮላትን ከይኣገሞ ንቕድሚት መሪ ሹ ኢዩ ናብ ብረታዊ ቃልሲ ዘምርሐ። ምስትብሃል ዘድልዮ፥ ማናልባሽውን መጽናዕቲ ክግበረሉ ዝግብኦ ኢለ ዝኣምነሉ፥ እቲ ብግሆኡ ንናጽነት ኤርትራ ዝተበገሰን መሰረት ዘንብረን ወለዶታት፤ ሕውስዋስ ናይ´ዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ዘበናትን ወለዶታትን ምንባሩ ኢዩ። ኣብ ጉዕዞ ሰውራ ክርከብ ንዝጸንሐን ጌና´ውን ዘሎን ጽቡቑን ሕማቑን፤ ምናልባሽ ካብቲ ዝተፈላለየ ተረድኦ ፖለቲካን ምሕደራ ሃገርን ከምኡውን ግደ ውልቀ ዜጋን ዝመንጨወ ከይከውን ምምርማር ዘድልዮ ኮይኑ ይስመዓኒ። ውድድር እንዳታትን ሕነ ምፍዳይን፤ ኣብ ውሽጢ ሃገር መን ከማይ ዝብል ስምዒታት፤ ኣብ ንሕድሕድካ ምጥርጣር፥ ኣብ ስልጣን ተጎዝጒዝካን መሳርሒ ዀንካ ኣብ መጥቃዕቲ ንጹሃት ምውዓል፤ ስልጣን ዝሓዘ ፈላጽን ቆራጽን (ዝድላዩ ዝገብረሉ) ምዃንን ብኸምኡ ምርዳእን፤ ሰብ ምስ ሰብ ምግጫው ከም ብልሓትን መንፍዓትን ምቑጻርን፤ ኣብ ክንዲ ኣብ ህዝብኻ ኣብ ወገንካ ኣሚንካ ናይ ምምራሕ ቦታኻ ንምርግጋጽ ምቅላስን ወዘተ…. እቲ ሓሓሊፉ ዝርኤን ጸገም ኮይኑ ዝጸንሐን ዘሎን ኮይኑ ይስምዓኒ። ኣብ ታሪኽ ሰውራና መብዝሕትኡ ንሰላምን ዕርቅን ሓቢርካ ብማዕርነት ምስራሕን ዝተማጎቱን ዝተቓለሱን ከም ዝነበሩን ዘለዉን ታሪኽ ዝምስክሮ ኢዩ፤ ብዙሓት ህይወቶም ከፊሎምሉ ኢዮም፥ ገለ ድማ ኣብ ማእሰርቲ ወይ ኣብ ፈቐዶ ሃገራት ስደተኛታት ኮይኖም ይነብሩ ከምዘለዉ ኩሉ ዝፈልጦ ኢዩ።
ትምህርቲን ኣገዳስነቱን ኣብ ኤርትራዊ ሕብረተሰብ እናዓዘዘ ከደ። ካብቲ ናይ ጥልያን ራብዓይ ክፍሊ ዝዶቡ፤ ድሒሩ እውን ናይ እንግሊዝ ኣብ ሻሙናይ ክፍሊ ወዲእካ መምህር ምኳንን፥ ኣብ በት ጽሕፈታት ብምስራሕ ዝሓሸን ክብሪ ዘለዎ ናብራ ምክያድን ንስድራበታት ደቆም ንከምህሩ ኣተባብዖም። እቲ ብሚስዮናውያንን ብእስልምናን ዝወሃብ ዝነበረ ትምህርትታት እውን ኣብ ሕብረተሰብ ተዋሳእትን ርኡያት ዝኾኑ ባእታታት ኣብ ምፍራይ ግደታቱ ነይርዎ ኢዩ። ከም ውጽኢት ናይዚ ግዱስነት´ዚ ድማ፥ ኢትዮጱያ ንኤርትራ ኣካላ ኣብ ዝገበረትሉ እዋን፥ ኤርትራውያን ክሳብ ናይ ዩኒቨርሲቲ ደረጃ ክመሃሩ ብዝነበረ ዕድላት፥ ብቁጽሪ ብዙሓት ዝኾኑ ናብ ኢትዮጵያ ንላዕለዋይ ትምህርቲን ካልእ ናይ ሞያ ትምህርትታትን ክመሃሩ ምኻዶም ጥራይ ዘይኮነ፥ መብዝሕትኦም ብዝነኣድ ፍልጠትን ውጽኢትን ይውድኡ ከምዝነበሩ ኢዩ ዝዝረብ። ኣብ ጊዜ ንጉስ ሃይለስላሴ፤ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ካብ ዝኣትዉ ተመሃሮ፥ ብኣውራጃታት እሞ ብሚእታዊት (%) ምስ ተራእየ፤ ኤሪትራውያን ካብ እጃሞም ንላዕሊ ይሳተፉ ምንባሮም ተበጺሑስ ሓዲስ ሕጊ ከምዝወጸ ይፍለጥ። እቲ ሕጊ ድማ ካብ ነፍሲ ወከፍ ኣውራጃ ዝተወሰኑ ተመሃሮ ምቕባል ዝብልኳ እንተነበረ፥ ካብተን ካልኦት ኣውራጃታት ሓሊፎም ዝመጹ ብዙሓት ኤሪትራውያን ስለዝነበሩ ከምቲ ዝተደልየ ኣይተዓወተን። ኤሪትራውያን መንእሰያት ኣብ ስርሖምን ትግሃቶምን ኣድኖቖት ዘትረፉ ኢዮም ነይሮም። ብካልእ ሸነኽ ድማ ብፍላይ ካብ መታሕታዊ ክፋል ኤርትራ ንሱዳን ደቆም እናለኣኹ ዘምሃሩ ብዙሓት ኢዮም፥ ገለ ካብኣቶምውን ናብ ካልኦት ሃገራት ኣዕራብ ከይዶም ላዕለዋይ ትምህርትታቶም ዘካየዱ ነይሮም፥ ካብኣታቶም ድማ ውሩያት ተቓለስቲን ጀመርቲ ውድባትን ይርከብዎም።
ኢትዮጵያ ንኤርትራ ወሪራ ኣብ ዝሓዘትሉ እዋን ዝነበረ ናይ መንእሰይ ፖሊቲካዊ ብቕዓት ብሓፈሽኡ፤ ኣብ ፖሊቲካዊ ናጽነት ዘተኮረ ክኸውን እንከሎ፤ ድሕሪ መፋርቕ ሱሳታት ግን ኣብ ኢትዮጵያ ሓዲሽ ኣብ ደሳውነት (ዴስንት) ዝተሞርኮሰ ፍልስፍና ኣብ መላእ መንእሰያት (ብፍላይውን ተመሃሮ) ኢትዮጵያ ገነነ። እዚ ምንቅስቓዚ ካብ ኩሉ ቅድሚኡ ዝነበረ ዝፈልዮ እንተሎ፥ ኣብ ክቱር ዝኾነ ምሉእ ሓልዮት ህዝቢ ዘድሃበ ምንባሩ ኢዩ ነይሩ። ተግባርውነቱ ብዘየገድስ፥ ኣብ ኣተሓሳስባ መንእሰይ ፍሉይ ኣረኣእያ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ከምዝህልዎ ገበሮ፤ ኣብ ልዕሊ´ዚ ድማ ንህዝቢ ንምዕዋት ዘድሊ ሕሉፍ ተወፋይነትን መብጽዓታዊ ግደታን ኣብ ሓንጎል መንእሰያት ኣሕደረ። ጽልዋታቱ ውን ናብ መንእሰያት ኤርትራ ኣሕደረ። መንእሰያት (ተመሃሮ ዩኒቨርሲቲ ኣዲስ ኣበባ) ኣብ ዕላዊ ማሕበሮም: ኣህዛብ ኢትዮጵያ (እንኮላይ ኤርትራ) ዕድላተን ባዕላተን ክ ውስና መሰል ክህልወን ከምዝግባእ ኣስፊሮም ነበሩ። እዚ መንፈስን ኣተሓሳስባን ንመንእሰይ አርትራን ሰውርኡን ዓቢ ድጋፈሕልና ኢዩ ነይሩ። ኤሪትራዊ መንእሰይውን ናብ ሰውርኡ ብዝለዓለ ንክሳተፍ ኣዝዩ ሓጊዙ ኢዩ ክበሃል ይከኣል። ኣብቲ እዋናት´ቲ ብዙሓት ናብ ብረታዊ ቃልሲ ዝተሳተፉ ተመሃሮ ነዚ ናይ ህዝቢ ሓልዮት ኣብ ግምት ዘእተዉን ውዒሉ ሓዲሩ ንህዝቢ ዝሓልን ዘማዕብልን ህዝባዊ ስልጣን ዘረጋግጽን ስርዓት ንክፍጠር ከምዝኾነ ምግማቱ ኣይጽግምን፤ ኮይኑ ግን ኩላቶም በጃ ህዝቢ ብመላኺ መራሒ ተኣርዮም ጠፍኡ ፤ስዉኣት ህዝቢ ኤርትራ ድማ ኢዮም። ድሒሩ ኣብ ክፍላ ሰብዓታት ዝተሳተፈ ብኣሽሓት ዝቑጸር መንእሰይውን እንተኾነ፤ ንህዝቢ ቀዳምነት ሂቡ ህይወቱ ክውፊ ዝወጸ ኢዩ።
ሎሚ ኣብ ኢትዮጵያ ይኹን ኣብ አርትራ ነቲ ኣብ ስሳታትን ሰብዓታትን ዝነበረ መሰታ ዘይርከቦ ህዝባዊ ሓልዮት ዝነበሮ ኣተሓሳስባን ስነምግባርን ክወዳደር ዝኽእል የለን ምባል ይከኣል። ንሓንሳብ ዝተራእየን ምናልባሽ´ውን ዘይድገምን ክኸውን ይኽእል ይኸውን።
ሰውራ ኤርትራ ኩሉ ደረጃ ወለዶታትን ኩሉ ጾታታትን ዝተሳተፈሉ ሓያል ህዝባዊ ደገፍ ዘረጋገጸ ምኳኑ ምስኩር ኢዩ። ኮይኑ ግን ኣስተብህሎ ክግበረሉ ዝግብኦ እቲ ዝበዝሐ ንጡፍ ኣባል ናይቲ ብረታዊ ቃልሲ፥ መንእሰያት ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ምንባሩ ኢዩ።
እዚ መንእሰይ ክቃለስ እንከሎውን ነታ ጽባሕ ንሱ ብሰላም ዝነብረላ፥ ቅኑዕ ኣመራርሓ መስሪቱ ዝመርሓላን ዝምርሓላን፥ ዝኾርዓላን ህዝቡ ዘቕስነላን ወዘተ መጻኢት ናጻ ኤርትራ ኢዩ ነይሩ።
መንእሰይ ኤርትራ ንናጽነቱ ብምሉእ ሓድነት ኣብ ሪፈርንዱም ኣድሚጹ ጥራይ ዘይኮነ፥ ብሓጎስን ብበዓላትን ክብርን ድማ ኢዩ ድልየቱን መርገጹን ዝገለጸ።
ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ግን እዚ ሕልሚ´ዚ ኣይተማልአን ጥራይ ዘይኮነስ፥ እቶም ዝተቓለሱላ ግደ ከምዘይህልዎምን፥ ኣብ ፈቐዶ ኣድላይነት ዘይነበሮ ውግኣት ክጠፍኡን፥ ዝተረፉ ብማእሰርትን መቕተልትን ተወጊኖም ብሓዲሽ´ሞ ታሪኽ ሰውርኡ ዘየለለየ ወለዶ ተተኪኦም ኣለዉ። ንመንእሰይ ዘጋጠሞን ዘጋጥሞ ዘሎን፥
ኣብ ጊዜ ናጽነት ዝነበረ መንእሰይ ሕሉፍ ዝኾነ ታሕጓስን ኩርዓትን ዝተሰምዖ፤ ከም ምስጋና ናይቶም ናጽነት ዘምጽኡን ስለናጽነት ዝተሰውኡን ዝሰንከሉን ኣብ ዝኾነ ንጥፈታት ህንጸት ሃገር ክሳተፍን ግደኡ ከበርክትን ህንጡይ ዝነበረ እዩ ነይሩ። እዚ ሓይሊ መንእሰይዚ ድማ ንሃገርና ኤርትራ ንቕድሚት ንከተምርሕ ዘኽእላ ትሑዝ ሓይሊ ምንባሩ ርዱእ ኳ እንተነበረ፥ ጊዝያዊ መንግስቲ ኤርትራ ግን ነዚ ህንጡይ ድልየት መንእሰይ ከም ሓገዝ ዘይኮነስ ከም ዘስግእ ጌሩ ዝረኣዮ ስለዝኾነ፥ ኣብ ፈቐዶ በረኻታት ፋሕ ኣቢሉ መንእሰይ ናይ ትምህርቱን ናይ ንእስነቱን ዘበን ከምዝሓልፎ ክገብር ኢዩ ዝተራእየን ዘሎን። መንእሰይ ኤርትራ፤ ነቲ ንዓኡ ጥራይ ዝምልከት ዝነበረ ብሃገራዊ ኣገልግሎት ዝፍለጥ ኣዋጅ ምስተኣወጀ፥ ብሃረርታን ምሉእ ድልየትን ኢዩ ተቐቢልዎ። እናዘመረን እናጨርሐን ግዲኡ ንከበርክት ድማ ይወፍር ነበረ። ኮይኑ ግን ዕላማ መራሕቲ ህግድፍ ከምቲ ሓሳብ መንእሰያት ዘይኮነ፥ ንመንእሰይ ፈጺምካ ካብ ከባቢ ቦታ መርሕነት ንምርሓቑን ተቓዊሙ ኣብ ዘየራኽበሎም ቦታ ንምርሓቑን፥ ምድንቋሩን፥ ከምቲ ዝደልይዎ ምግርዑን ብምንባሩ፥ ኣገልግሎት ናይ ጊዜ ገደብ ዘይብሉ ኮነ፥ ብንእስነቱ ንኣገልግሎት ዝወጸ መንእሰይ ድማ ኣይ ካብ ትምህርቲ ኣይ ካብ ስርሕ ኣይ ካብ ሓዳር ሞንጎ ሞንጎ ኮይኑ ክተርፍ ኮነ። እዚ ድማ ኣብ ውሽጢ ነፍሲወከፍ መንእሰይ ጽልኢ ናይ ኩነታቱ ከሕድርን ሃገር ገዲፉ ክርሕቅን ይገብሮ ንርኢ ኣለና። መንእሰያት ኣብ ትሕቲ ጨካናት ኣካየድትን መሪር ናይ ናብራ ኩነታትን ካብ ስድራበታቶም ተፈልዮም ሓላይ ዘይብሎም ከርተት ክብሉ ይነብሩ ኣለዉ።
ነቲ ናይ ኣገልግሎቶም ጊዜ ንምንዋሕን ዘየቋርጽ ቀጻልነት ንምርግጋጽንድ ድማ ምስ ጎረባብቲ ግጭታት ብምፍጣር፥ ንህዝቢ ብፍላይ ድማ ንመንእሰያት ንሃገሮም ንክከላኸሉ ዘገድድ ሕልና ከምዝገዝኦም ገይርዎም ይርከብ። መንግስቲ ህግድፍ ነቲ ኣብ ፈቐዶ ጎረባብቲ ሃገራት ዝውልዖ ዝነበረ ውግኣት፥ ንመንእሰይ፤ ንዝነበሮ ሕሉፍ ሃገራዊ ፍቕርን ሓላፍነትን መዝሚዙ፥ ኣብ ፈቐዶ ውግኣት ከጥፍኦን ከሰንክሎን፥ ሓላው ዶብ ጌሩ ካብ ማእከል ከርሕቖን ብምግባር መደባቱ ኣዓዊቱ ኢዩ፤ እንሆ ድማ ዕድመ መንግስቱ ካብ ግቡእ ንላዕሊ ነዊሑሉ ኣሎ። ንመንእሰይ ግን እዚ´ውን መሪርዎን ኣድኪምዎን፥ ጠንጢንዎ ድማ ናብ ጎርባብቲ ሃገራት ክስደድን ብኡውን ኣብ ዓለም ፋሕ ክብል ኮይኑ ኣሎ። እዚ ሓድሽ ወለዶ ድማ ኣብ ሰዓት ናጽነትን ሓጎስን ዝተወልደ፥ ምእዙዝን ኣገልጋሊን ናይቶም ናጽነት ኣምጺእናልካ ብምባል ጸብለል ዝብልዎ ኮይኑ ርእሱ ኣድኒኑ ክኸይድን ንከይብዳህ ዝተዳህለን ውጹዕ ወለዶ ኢዩ። ኩሉ ዝፈልጦን ዝተማህሮን ታሪኽ ንሓቅታት ዘገለለን ኣብ ኣምባገነንነት ናይቶም ዝመርሕዎ ዘለዉ ዘተኮረ ብምኳኑ ኣዝዩ ዝተሃስየ ወለዶ ኢዩ። ኮይኑ ግን ናጽነቱ ተጋሂሱ ዳርጋ ጊላ ኮይኑ ህይወቱ የሕርር ምህላዉ ዘይርድኦ ኣይኮነን፤ ውጽኢቱ ድማ እነሆ እዚ ንዓመታት ክኸይድ ዝጸንሐን ዘሎን መሪርን ሓደገኛን ጉዕዞ ስደት ኢዩ።
ኣብ ሰራዊት ይኹን ኣብ በት ትምህርትታት ዝነበሩ መንእሰያት፤ ኣብቲ ደድሕሪ ናጽነት ዝነበረ እዋናት ነቲ ስርዓት ክብድህዎ ከምዝጀመሩ ዝዝከር ኢዩ። እቲ ናይ ኣካለ ስንኩላት ተጋደልቲ ፈተነን ምንቅስቓስ ሰራዊትን ከምኡውን ናይ ተመሃሮ ጠላባትን እምቢታን ካብተን ኣዝየን ጎሊሐን ዝዝከራ ኢየን። ኩሉ ግን ብዘይምሕርን ዝኾነ ይኹን ሓልዮት ብዘይብሉ መገዲ ኢዩ ተደምዲሙ፥ ዝቕተል ተቐቲሉ ዝእሰር´ውን ተኣሲሩ። ሽሕ´ኳ ናይ ጉጅለ 13ን ጉጅለ 15ን ፈተነታት እንተሰዓበ፤ ንሳተን እውን በቲ እቲ ስርዓትዝጥዕሞ ኢየን ዝተደምደማ፤ ማእሰርትን መቕተልትን!!
ብዙሓት ካብ ውሽጢ ሃገርን፥ ካብ ግዳም ዝመጹን ኤሪትራውያን፥ ኣብ ምምስራት ዲሞክራስያዊትን ምዕብልትን ሃገር ክሳተፉ በቢ ፍልጠታቶምን ሞያታቶምን ፈቲኖም ኢዮም፤ ኮይኑ ግን በዓል ገንዘብ ገንዘቡ ኣጥፊኡ፥ በዓል ሞያ ተዓጊቱ፥ ኣብ ፖለቲካ ፍልይ ዝበለ ርእይቶ ዝነበሮ ድማ ወይ ተኣሲሩ ወይ ህይወቱ ከፊሉ ኢዩ። ብዙሓት ንአርትራ ዓቢ እጃም ከበርክቱ ዝኽእሉ ዝነበሩ ድማ ኢዮም ኣሰር ዘይብሎም ጠፊኦም ዘለዉ።
ስደተኛ ኤሪትራዊ መንእሰይ ካብ ሃገሩ ንክርሕቕን ብዘስካሕክሕ መገድታትን ኣገባባትን ናብ ዓለም ፋሕ ንክብል ዝገብሮ ዘሎ፤ መንቀሊኡ እቲ ክፋእ መንግስቲ ህግድፍን ጨካንን ጸረ ህዝቢ ዝኾነ ኣመሓድራኡን ኢዩ። ”ኣብዚ ሞት ኣብቲ ሞት” ብምባል፥ ዓይኒ የብለይ ኢሉ ብሰሃራን ቀላያትን፥ ከም ከብትን ኣቕሑትን እናተሸጠን እናተለወጠን ዘይተኣደነ ገንዘብ እናኸፈለን ዝስደድ ዘሎ።
ኣብ ጉዕዞ ዝጠፍኡን፥ ኣካላቶም ተጓሕጊሑ ኣብ ፈቐዶኡ ዝተረፉን፤ ብመግረፍትን ብሓውን ዝሰንበሩን ዝሞቱን፥ ዝተዓመጻን ቆልዑ ዓመጽተን ዝሓቖፋን ኣሓትና ኤሪትራውያን ወዘተ… ክንዝክር ከለና፥ መንግስቲ ህግድፍ ንመንእሰይ ኤርትራ ጥራይ ዘይኮነስ፤ ነቲ ብታሪኹን ብመንነቱን ንዝምልከት ብኩርእዓትን ትብዓትን ዝልለ ዝነበረ ህዝቢ ኤርትራ ከይተረፈ ሃስይዎን ደቊስዎን ኢዩ እንተተባህለ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ኣይኮነን።
-ኣብ ውግእ ዝጠፍኡ፥ ብፍላይ ናይ ባድመ ስዉኣት
-ዶብ ቅድሚ ምስጋሮም ብሰራዊት ህግድፍ ዝተቐትሉ ምንእሰያት
-ኣብ ፈቐዶ ጎረባብቲ ሃገራት ከም ስደተኛታት ዘሕልፎ ዘሎ ክፉእ ናብራ
-ንኣውሮጳ ገጹ ክጎዓዝ ዘጋጥሞ ዘሎ ኣስካሕካሒ ጸገማት (መግረፍቲ፥ ጥሜት፥ ናይ ኣካላት ምሻጥ ንግዲ፥
ከም ከብቲ ኣብ መጎዓዝያታት ተኣኲቱ ዝጸዓነሉ፥ ዘይተኣደነ ገንዘብ ዝጥለበሉ፥ ኣብ ባሕሪ ክሰግር
ዝጠፍኣሉ ዘስካሕክሕ ታሪኻት፥
-ኣብ ኣውሮጳውን እንተኾነ ክሳብ ቀሲኑ ክነብር ዝጅምር ዘሕልፎ ሰንፈላላት
ነዚ ኩሉ እሞ ብሰንኪ ምልካዊ ስርዓት ዘጋጠሞ ሓሊፉ ከብቅዕ፥ ተመሊሱ ኣገልጋሊ ምልካዊ ስርዓት ንክኸውን ዘጋጥሞ ብድሆታትን ፈተነታትን እውን ሓደ ካብቲ ክዝከር ዝግብኦ ኣጋጣሚታት ምዃኑ ክጥቀስ ኣገዳስነት ዘለዎ ኢዩ።
ነዚ ኩሉ ኣብ ግምት ምስ እነእቱ፥ ናይ ሎሚ መንእሰይ ኤርትራ ኣብ ስደት መጺኡ ንዝረኽቦም ኤሪትራውያን ከምቶም ዝገደፎም ከምዘይኮኑ ከለሊን ክዕዘብን ጊዜ እንተወሰደሉ ዘገርም ክኸውን ኣይግባእን።ዝረኣዮን ዘስተብሃሎን ዝዓበየሉን ትርጉም መንግስትን ተግባራት ሓለፍትን፤ ከምኡ´ውን ተማእዛዚ ክኸውን ዝተቐሰበ ህዝብን ስለዝኾነ፤ ካብ ሃገሩ ምስ ወጸ ዘርእዮ ባህርያት ፍልይ ዝበለ እንተኾነ ከገርም የብሉን።
መጀመርያ ታሪኽ ክፈልጥን ነቲ ኣብ ልዕሊኡ ዝተኻየደ ግፍዕታት ፖለቲካዊ መንቀሊኡን ትርጉሙን ክበርሃሉ ይግባእ፤ ነዚ ምስ ተረድአ ድማ ነቲ ባዕሉ ዝወዓሎ ካብቶም መማህራኑ ንላዕሊ ክገልጾ ከምዝኽእል ዘጠራጥር ኣይኮነን።
ካብ`ዚ ተበጊስና እቶም ኣብ ዝተፈላለየ ፖለቲካዊ ውድባትን ሲቪካዊ ማሕበራትን እንርከብ ይኹን፥ ከም ውልቀሰባት እውን እንተኾነ፤ ነዚ ናብ ስደት ዝውሕዝ ዘሎ መንእሰይ ከነጸናንዕን፥ ከነተባብዕን፥ ብቐዳምነት ኣብቲ ዝርከበሉ ሃገር ርእሱ ክኢሉ ጥጡሕ ናብርኡ ንከካይድ ፥ብቑዕ ኣካል ናይቲ ንለውጢ ዝካየድ ዘሎ መስርሕ ክኸውን ንምእታዉን ንምስታፉን፥ ንመጻኢት አርትራ ከነዳልዎን: ምግባር ቀንዲ ዕማማትና ክኸውን ይግብእ።
መንእሰይ ኤርትራ፥ ታሪኽን ባህልታትን ሕብረተሰቡ፥ ሓቀኛ ታሪኽ ቃልሲ ህዝቡን ብግቡእ ንክፈልጥ ምሕጋዝ ኣገዳሲ ኢዩ። ብዓቢኡ ድማ ነቲ ኣብ ኤርትራ ክትከል ዝድለ ዲሞክራስያዊ ስርዓትን ትርጉሙን ምስቲ ሕጂ ዘሎ መላኺ ስርዓት ብምውድዳር ምብራህ፣ መሰልን ግቡእን ዘጋታት ምብራህን ካልኦትን ምስትምሃር ኣዝዩ ሓጋዚ ኢዩ። በዚ ድማ ንመንእሰይ ሓላፍነቱ ከምዘለሊ፥ ነቲ ብሰንኪ ህግድፍ ተዳኺሙ ዘሎ ወለዶ ንምትንሳእን ብውሑዱ ይከኣል ይኸውን።
የቐንየለይ: ዓወት ንቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ!


text:
(ምሉእ ትሕዝቶ ናይ’ቲ ኣብ ኣኼባ ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ ኣብ ኦክላንድ ካሊፎርንያ ዝቐረበ ወረቐት)
ብዛዕባ’ዚ ሃገርን ህዝብን ዝህውጽ ዘሎ ማዕበል እንዳ ዝናን-ባህታን ምዝራብን ምጽሓፍን ካብ ዝጅምር፣ ጻዕረይ ነቲ ኣነ ዝፈልጦ፣ መሲሉ ብዝተራእየኒ መንገዲ ከንጸባርቕ ስለዝደለኹ ደኣ’ምበር፣ ፍሉይ ናይ ውድብ ፖለቲካዊ ጽልዋ ወይ ድማ ክረኽቦ ዝዓለምኩ ረብሓ የብለይን።
ከተማ ኒው ዮርክ ነቲ ሃሲሱ ዝነበረ ታሪኽ ጅግንነትን ዘይተምበርካኽነትን ኤርትራውያን ዝኾልዔ ሓድሽ ቅያ ወቂራ። እቲ ንዝሓለፈ ኣስታት ዓሰርተ ዓመታት ንሃገርና ኣብሪሱ ንህዝብና ዘጽንት ዘሎን ንታሪኽ ጅግንነት ህዝቢ ኤርትራ ብኽድዓትን ጥልመትን ዝበረዘ ውልቀ መላኺ ኣብ ህይወቱ ንመጀመርታ ጊዜ ዓቢ ውርደትን ፍሽለትን ኣጋጢሞዎ። ኢሰያስ በቶም ንዓመታት ኣብ
ዓለምለኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ ብቀዳም 20 ነሓሰ 2011 ኣብ ከተማ ሲያትል ዕዉት ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዱ።
እቶም ንሰላም፣ ንፍትሕን ደሞክራስን ኣንጊሆም ዝጨደሩ ህዝቢ ዓባይ ቤይ ኤርያ ሕጅውን መሰለይ ከይረኸብኩ ኣይዳነን ብምባል ንፌስቲቫል ህግደፍ ከም ዓውዲ መኼዳ ረጋጊጾሞ።
ሃብቶም ዝተባህለ ኤርትራዊ ስደተኛ፡ ሓሙሽተ ክፍለ–ዓለማት ኣቋሪጹ ንዝፈጸሞ ጉዕዞ ስደት እንተአንቱ ምጽሓፍ ብምድራስ ንሕትመት ኣብቂዑዋ። እታ መጽሓፍ፡ እቲ ኤርትራዊ መንእሰይ ሓዱሽ ቤት ከጣይስ ኣብ ዘካየዶ ናይ ዓመታት ጉዕዞ፡ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝረኸቦም ሰባት ንዘርኣዩዎ ጽንዓትን ትብዓትን ዘንጸባርቕ ዛንታታት ዝሓቖፈት እያ።
እዚ ወርሒ’ዚ ከም ዝፍለጥ ኣባና ኣብ ኤርትራዊያን ሓደ ዓቢ ቃል-ማሕላ ዝተኣተወሉን ንኣትወሉን ነብሰ ንስሓ ዕግበተ-ሕልና ሱባኤ ንገብረሉ ግዜ’ዩ፡፡
ዓመት ይሓልፍ ዓመት ይትካእ ብመንፅሩ ነቲ ዝሓለፈ ገምጊምና ናይ መፃኢ መደባትና ንሰርዕ። ንመደባትና ኣብ ግብሪ ምውዓሎም ድማ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ግዜ ንከታተሎም፣ ምኽንያቱ ግዜ ብሉፅን ልዕሊ ኹሉን ስለዝኾነ።
ድምጺ ኣሰና ነቲ ‘ኤርትራ ብዓይኒ ህዝባ’ ኣብ ትሕቲ ዝብል ዓምዲ ብምኽንያት መበል 20 ዓመት ናጽነት ኤርትራ፡ ኩሉ መዳያዊ ኩነታት ሃገርና ንምግምጋም ዝጀመረቶ ሓባራዊ ዘተ ንቐዳም 21 ግንቦት ‘ውን ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ከተካይዶ ምዃና ንተቐማጦ ዋሺንግተን ዲሲን ከባቢኣን ትሕብር።
ስርዓት ህግደፍ፡ ብዝተፈላለየ መንገዲ ኢዱ ብምእታው፡ ኣብ ወጻኢ ዝርከባ ማሕበረኮማት ኤርትራውውያን ዓምቢበን ንኤርትራዊ ማሕበረሰብ ግቡእ ኣገልግሎት ክይህባ ቀንዲ ዕንቅፋት ኮይኑ ከምዘሎ ኣብ ቶሮንቶ (ካናዳ) ዝነብሩ ኤርትራውያን ትማሊ 7 ግንቦት ‘ኤርትራ ብዓይኒ ህዝባ’ ኣብ ትሕቲ ዝብል መደብ ገምጋም 20 ዓመታት ናጽነት ምስ ድምጺ ኣሰና ኣብ ዘካየዱዎ ሓባራዊ ዘተ ገሊጾም።
ድምጺ ኣሰና፡ ነቲ ብምኽንያት መበል 20 ዓመት ናጽነት ዝጀመረቶ ‘ኤርትራ ብዓይኒ ህዝባ’ ዘርእስቱ መደብ ሓባራዊ ዘተ ብምቕጻል፡ ንጽባሕ ቐዳም 7 ግንቦት ኣብ ቶሮንቶ (ካናዳ)፡ ንኩነታት መራኸቢ ብዙሓንን ሞያ ጋዜጠኛነትን ኣብ ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ፡ ከምኡ ‘ውን ኩነታት ማሕበረኮማት ኤርትራውያን ኣብ ወጻኢ እንታይ ከምዝመስል ክትድህስስ እያ።
ኣብ ሰያትል ሕቡራት መንገስታት ኣመሪካ ከም ወዋፈሪ ንጥፈታት ስርዓት ህግደፍ ዘገልግል ዝነበረ ብኣማኑኤል ዝተባህለ ኤርትራዊ ዝውነን ገዛ፡ ‘ከም ማእከል ዘይሕጋዊ ንጥፈታት ስለዝተጠርጠረ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን FBI ማለት ወከልቲ ናይቲ ዝለዓለ ፈደራላዊ ጸጥታዊ መርማሪ ሓይሊ ፖሊስ ኣመሪካ ኣብቲ ገዛ ሃንደበት ተረኺቦም ብጽኑዕ ድሕሪ ምፍታሾም ፡ ዘድልዮም ሓበሬታን ጭብጥታትን ኣኪቦም፡ ኣብቲ ገዛ ንዝጸንሓኦም ኮምፒተራት ከምዝወሰዱወን ምንጭታትና ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።
ብዕለት 18 ምያዝያ ኣብ ሳንፍራንሲኮ፡ ካብ ቀረባን ርሑቕን ከተማታት ካሊፎርንያ ዝመጹ ተቓወምቲ ዜጋታት ዝተሓወስዎ ሰላማዊ ሰልፊ ኣንጻር ስርዓት ውልቀ-መላኺ ተኻይዱ። ኣብዚ ሰላማዊ ሰልፊ እዚ ዝወዓለ ዜጋ ብዕድመ ይኹን ብብሄራዊ መልክዑ ዝተዛነቐ ብምንባሩ፡ ምዉቕ መንፈስ ሃገራውነትን ሓደነትን ዘንጸባርቕ ሃዋሁው ክፈጥር ክኢሉ። ካብ ናይ ቀደም ሰላማዊ ሰልፍታት ዝያዳ ብርክት ዝበላ ደቀ-ኣንስትዮ እውን ነቲ ሰላማዊ ሰልፊ ኣማዕሪገንኦ ውዒለን።
ኤርትራውያን ካናዳውያን ተቐማጦ ቶረንቶን ከባቢኣን ሎሚ መዓልቲ ኣብ ኣፍደገ ቤት ጽሕፈት ባይቶ ኦንታርዮ ብምስላፍ፡ ጉዳይ ናይቶም ብ22 መጋቢት ካብ ሊብያ ናብ ኤውሮጳ ንምስጋር ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዝጠሓሉ 400 ኤርትራውያን ክጽናዕ ጻውዒት ኣቕሪቦም።
ኣብ ሳንታ ሮዛ ዝወዓለ ኣኼባ ሽማግለ ንጉባኤ፡ ብጉዳይን ህዝብን ሃገርን ኤርትራን፡ ሃገራዊ ኮምሽን ዘካይዶ ዘሎ ንጥፈታትን ዘትዩ። ኣብ ውሽጢ ምምሕዳር ሽማግለኡ ዝርከብ ስርርዓት፡ ዘለዎ ሓላፍነቱን ዝዓሞ ስርሓትን በብሓደ ምስ ኣኼበኛ ብምልላይ፡ ነቲ ኣኼባ ከፊትዎ።
አብዚ እዋን እዚ ራዕድን ሽበራን ቅንጸላን ከም ቀንዲ መሳርሒ ስልጣኑ ገይሩ ዝጥቀም ዘሎ ስርዓት ህግደፍ፡ኣብ ወጻኢ ወይጦታቱን ሃሱሳቱን እንዳኣዋፈረ መነባብሮ ህዝቢ ርፉታ ከሊኡ ይነብር ኣሎ።
ማሕበር ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ(ቤይ ኤርያ) ከም ኩሉ ደላይ ለውጢ ኤርትራውን ከም ኩለን ተቓወምቲ ውድባትን ኤርትራ ነቲ ኣብ ሃገርና ሳዕሪሩ ዘሎ ውልቀ ምልክን ስርዓተ ኣልቦነትን ካብ ሱሩ ሚሒኻ ኪኖ ሓጹር ንምድርባይን፡ ኣምሳይኡ ድማ ፍትሕን ደሞክራስን ሰላምን ዝሰፈኖ ስርዓት
ኣብ ከተማ ኒው-ዮርክ ቀዳም 14 ሕዳር 2010 ዋዕላን መጻኢ ሃገራዊ ጉባኤን ብዘርኢ ጉዳያት ህዝባዊ ኣኼባ ተካይዱ። ኣባላት ኮሚሽን ኣሕዋት ተኽላይ ኣብራሃን ዳንኤል ተወልደን ነቲ ኣብ ኒው-ዮርክን ከባብን ዝርከብ ህዝብና ኣገዳሲ ኣኼባ ኣካይዶም። ዛዕባ ናይ’ቲ ኣኼባ ከኣ ብዛዕባ እቲ ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ዝተኻየደ ዋዕላ ውጽኢቱን ዕማማት ኮሚሽንን ዘጠቓለለ እዩ ነይሩ።
ከቦሮ ህ.ግ.ደ.ፍ፡ ብሓዳስ ከቦሮ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ተተኪኣ። ናብቲ ገፊሕ ዳስ ዘተን ምርድዳእን ዋዕላን፡ ገጻ እትመርሕ ከቦሮ መንእሰይ፡ “ንዑ ኩሉኹም ኣሕዋት ኤርትራውያን፡ በዚ’ዩ መንገዱ ሰዓቡኒ ተጸንበሩ ተዛተዩ!” ክትብል ኣምስያ።
ብዕለት 10/16/2010 ኣብ ኦክላንድ ብኣባላት ሃገራዊት ኮሚሽን ዝተኻየደ ህዝባዊ ኣኼባ፡ 25 ዝኣባላት ቦርድ ከም ከምእተመርጸ ይዝከር። እዚ ቦርድ እዚ፡ ሽማግለ ንጉባኤ- በይ ኤርያ ኦክላንድ ዝብል መጸዋዕታ ተዋሂብዎ፡ ብዕለት10/24/10 ተኣኪቡ ነብሱ ክሰርዕ ውዒሉ።
ድሕሪ ተደጋጋሚ ኣኼባታትን ምይይጥን ዓለም ለኻዊ ምንቅስቃስ መንእሰይ ኤርትራ ኣብ ካናዳ ፕሮግራሙ ኣጽፊፉ ዓላማታቱ ኣነጺሩ ዘይመኽሰባዊ ማሕበር
ዝኽበርኩም ኣሰናዳእቲ መስራቲ ጉባኤ ማሕበር ኣካለ ስንኵላት ቺካጎ ሰሜን ኣሜሪካ፡ ሎሚ ነቲ ኣብ ሓጺር ግዜ፡ ግን ነዊሕ ጉዕዞ ዝኸደ፡ ከቢድ ስርሓት ዝተዓመመሉ፡ ዓብይ ሃገራዊ ሓላፍነት ዝተሰከመ፡ ብቀረባ ነቶም ንማሕበር ኣካለ ስንኵላት ኤርትራ ንምሕጋዝ ማሕበር ንምትካል ከይተሓለሉ ዝጸዓሩ ብፍላይ
እቲ ብሲቭካዊ ማሕበር ኤርትራውያን ላስቬጋስ ዝተዳለወ ጽምብል መበል 19 ዓመት ዕለተ ነጻነት ሃገርና ብረቡዕ 26 ግንቦት 2010 አብ ኢታልያን አሜሪካን ክላብ ብዓቢ ድምቐት ተጸምቢሉ ሓዲሩ።
ነብሲ ወከፍ ኤርትራዊ ንሃገሩ ከም ዘፍቅርን ከም ዘኽብርን ምንም ጥርጥር የብሉን። አብ ስልጣን ዘሎ ህግደፋዊ መላኺ ስርዓት’ውን ነዚ ስሚዒት’ዚ ስለዝፈልጥ፣ ናይ ህዝብና ስሚዒት መዝሚዙ ብምብላጽ፣ ንጹሃት ዜጋታት ብምግጋይ ክንደይ ጊዜ ኢዩ ብሽም ኤርትራን ህዝባን እከይ ተግባርን፣ ሐደገኛ ሽርሕን ዘይፈጸመ።
የእምሮና እንተ ዘይደንዚዙ: ሕልናና እንተ ዘይተቐቢሩ፣ ሎሚ ኤርትራ ሕድሪ ስዉኣታ ተጠሊማ፣ ብዕርቃን ግዝኣተ ሕጊ ዝባና ሰምቢሩ፣ ህዝባ ከይዛረብ ኣፉ ተዓቢሱ፣ ከይሰርሕ ተኸልኪሉ፣ ረዲኤት ከይረክብ ተኣጊዱ ብዓጸቦ ዝማስነላ፣ ከም ሓምሊ ቍራዕ ብሽግርን ተስፋ ምቝራጽን ዝበስለላ፣ ደቃ ካብ መኣዲ ትምህርትን ምህናጽ ስድራ ቤትን ተዀሊፎም ኣብ ወፍሪ ወተሃደራዊ ባርነት ተጸሚዶም ዝነብሩላ ዓባይ ቤት ማእሰርቲ ኰይና ምህላዋን፣


text:
ብክፍኣትን ጥፍኣትን ዝዓፍተወ ቤት (ወኪል ሃገራዊ ድሕነት)
መእተዊ
ዕድመ ንቴክኖሎጂ ዓለም ናብ ሓንቲ ደንበ ተለዊጣ ብኹሉ አንፈት ሓበሬታን መረዳእታን ናብ አፍ ገዛና እንዳመጸ ብሓደ ወገን እንዳጠቐመና ብካልእ ወገን ከኣ ምጠርጣርን ስንፍናን ክስዕርር ይገብር ኣሎ፡፡ እቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ ዝተዓፈነ ዜጋ ዘመናዊ ኣገልግሎትታት ቴክኖሎጂ ተጠቃሚ ንከይከውን ዋላ እንተተሓረመ ብዝተፈላለየ መገድታት ሓበሬታ ምርካቡ ኣይተረፈን፡፡ ኣብዚ እዋን ምስ ጻዕቒ ኣብ መናድቕ ፊስ ቡክ ምስ ዝጥቅዑ ሓበሬታታት ብዙሓት ተጠቀምቲ እንዳተሰላቸው ይመጹ ምህላዎም ርዱእ እዩ፡፡ እዚ ብመልክዕ ፊስቡክ ዝዝርግሖ ዘለኹ ጭቡጥ ሓበሬታን መረዳእታን ንዝስልከዮም ጀሚሮም ዝሓድግዎ፡ ንዝጠራጠሩ ገለ ጠብላሕታ ዝገብረሎም፡ ንገበርቲ እከይን መጋበሪያ ምልኪን ዘጨንቖምን ዘባህርሮምን፡ ንደለየቲ ለውጢ ከኣ ዘበራብርን ዝያዳ ድርኺት ዝፈጥርን ከም ዝኾውን እኣምን፡፡
ፔጅ ሳክቲዝም ሓበሬታ ምፍናው ምስ ጀመረት ብኣግኡ ብዝተወደበ ናይ ህግደፋውያን ጥርዓናት ንግዚኡ ተዓጽያ ነይራ፡፡ ድሕሪ 3 ሳምንታት ግን ብሓድሽ መልክዕ ስራሕ ካብ ትጅምር ዛጊት ኣብ ውሽጢ ሰለስተ አዋርሕ ልዕሊ 17 ሺሕ LIKE ን ንሓደ ፖስት ልዕሊ 1000 ሼርን፡ ሰሙናዊ ልዕሊ 380,000 Post Reach (Admin ጥራይ ዝርእዮ) ትረክብ ኣላ፡፡ መብዛሐትአን ኣብ ጉዳይ ሃገርና ኣድህቦ ገይረን ዝነጥፋ መርበብ ሓበሬታታትን ሚዲያታን ብሳክትዝም ዝፍኖ ሓበሬታታትን ሰነዳትን ተቐባቢለን ናብ ህዝቢ ይፍንዋ ኣለዋ፡፡ ኣፈኛታት ውል መላኺ ሓዊሱ ዓለም ለኸ ጋዜጣታት፡ መርበባት ሓበሬታን ብሎጎራትን ብዛዕባ ፔጅ ሳክቲዝም ብዙሕ እውንታዊን ገለ ኣሉታዊን ትንታኔታት ይጽሕፉ ኣለው፡፡ በ INBOX ዳርጋ ኩሎም ኣብ ጉዳይ ሃገርና ዝግደሱ ውድባት፡ ትካላት፡ ጸሓፍቲ፡ ሙሁራትን ተንተንቲ ፖለቲካን ሃናጺ ርእይቶታትን ምዕዶታትን ይልግሱለይ ኣለው፡፡ በዚ ኣጋጣሚ ስለ ህዘብን ሃገርና ኤርትራን ተገዲስኩም፡ ከይተሓለልኩም ነዛ ፔጅ ትከታተሉ ዘለኹም፡ አንጻር ግብረ እከይ ዝኾነ ጉጅለ ኢሳይያስ ብዘተፈላለዩ መገድታት ዝነጠፍ ንዘሎ ግዱስ ዜጋን መሓዙት ውጽዕ ህዝቢ ኤርትራን ከየመስገንኩ ክሓልፍ ኣይደልን፡፡
ሓጺር መብርሂ፡
ነቲ አማኒ: “ፈጣሪ ንኹሉ ተዓዚቡ ጸሎትን ምህለላን ህዝቢ ምስ ዝሰምዕ”፡ ነቲ ላንጋ ላንጋን ሳይንሳዊን ከኣ በዝተፈላለዩ ገመጋማትን ትንታነታትን ኣብ ጽጹይ መደምደምታ ምስ ዝበጽሕ፡ ምስ ጊዜ ዝጸልመተ እንዳበርሀ፡ ዝተኸወለ እንዳተቐልዐ ምኻዱ ዘይተርፍ ስነ-ሞጎታዊ ሓቂ እዩ፡፡
ከምቲ ትማልን ሎምን ኢሳያይስን ሒደት ስዓብቱን ብተናጸልን ብዝተወደበ አገባባትን ዘካይድዎ ዘለው ብቋንቋን ታሪኽን ምብላጽ፡ ተገራጫዊ ትንታነታትን መናውራታትን ብምዝርጋሕ፡ ኣብ መንጎ ህዝቢ ሕንፍሽፍሽ ክኣቱ ምግባር፡ ብኮታት ተደሊዩ ኣብ መንጎ ሰበ-ስልጣን ምትፍናንን ክነግስ ምግባር፡ ንዝተቓወመ ዝተሰነዐ ሰሌዳ ጠቂዕኻ “ብኣውራጃ፡ ብቐቢላ፡ ብሃይማኖት፡ ብግድምናንን ካልኦት ዝተምሃዙ ውዲታት መኣዝን ክስሕት ምግባር፡ ኣብታ መጻኢት ርህውቲ ኤርትራ ኣይክህሉን፡፡
ኣብ ሃገርና ብድዐ፡ ጸቕጢ፡ ምትፍናን፡ ጸለመ ( Character assassination) ምትላል፡ ክሕደት፡ መብጸዓ፡ ጥልመት፡ ብኣጉል ጥርጣረ ሰባት ምቅታልን ምሕቃቕን በቢእብረ ተሰረዖም ከከም ግዚኡን መድረኹን ደይ መደይ ተባሂሎም ዝትግበሩ፡ ወለዶ ብዘጽንቱ፡ ሃገር ንምብዳም ድቃስ ብዝሰኣኑ፡ ፈጣሪ ዝተባኣሶም ናይ ኣፍ ሞት ተቋመርቲ፡ ዝጠቀምሉ ሜላ መናዊሒ ውልቀ መለኽቲ’ዩ፡፡
ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣብ ገለ ግዜ ከም ብጻጸ ዝተነኽሰ ተመን፡ ኣብ ካልእ ግዜ ኽኣ ገበል እንዳመሰለ ብሰም ሃገራዊ ረብሓ፡ ጸጥታን ማሕበራዊ ፍትሕን እንዳሸቀጠ ስንከልከል እንዳበለ ዕምሪ ሰልጣኑ የናውሕ ኣሎ፡፡ ታሪክ ንዘንበበን ህልው ኩነታት ዓለም ንዝርድኦ ሰብ ከኣ ብስም ሃገራዊ ረብሓን ጸጥታን ዝካየድ ምቁማር (ምሽቃጥ) ካብ ዓቕሊ ጽበት ዝብገስ ናይ ገበትን ዓመጽትን ሜላ እዩ፡፡
ንቅርጡውን ጽፉፍን ኣተሓዛ ኣጽዋር ህ.ግ ንምግላጽ “ካብ መርፍእ ክሳብ መድፍዕ” ከምዝተብሃለ፡ ንሚስጢር ዓወታትን ቅያታትን ህ.ግ ከኣ “ሚስጢር ዓወትና ሚስጠር ምዕቃብ’ዩ” ተባሂሉ እዩ፡፡ ሓቂ እዩ!! ሰፊሕ ዝርገሐን ስጡም ኣወዳድባን ፈጢሩ፡ ሚስጠር ዓቂቡ፡ ዝተዓወተ ግንባር’ዩ፡ ህዝባዊ ግንባር፡፡ ናጽነት ንምውሓስ ኢሎም ኣብ ኢድ ጸላኢ ምስ ኣተው ሚስጢር ንምዕቃብ ክንደይ መግረፍትን ስቓይን ሰጊሮም ነብሶም ሰሚምም ዝሓለፉ ብዙሓት ብሉጻት ዜጋታት ኣለውና፡፡
ትማል “ሚስጢር ዓወትና ሚስጢር ምዕቃብና” ከምዘይተባህለ በሰንኪ ኢሳይያስን ሰዓብቱን ሚስጢር ዓወት ህዝቢ ኤርትራ ሰማዊ ኮይኑ፡ ምዕቃብ ሚስጢር ንረብሓ ሃገር ዘይኮነስ መናውሒ ዕምረ ምልኪን፡ መጋበርያ ዓመጽትን ገበትን ኮይኑ ኣሎ፡፡ ታሪኽ ዘይኽሕዶ ንዝንተ-አለም ንወለዶታት ዝወራረስ እጹብ ታሪኽና፡ መትከላትናን ናጽነትናን ተጨዊዩ፡ ሃገር ካብ እዋን ናብ እዋን ካብ ዝገደደ ናብ ዝኸፍአ ደልሃመት እንዳጠሓለት፡ በዓል ኣቶ ኢሳይያስ ሕጂ ውን ኣብ ልዕሊ ውጹዕ ህዝቢ ዘውረድዎ ሕስምን መከራን “ሚስጢር” ተባሂሉ ክዕቀበሎም ይደልዩ ኣለው፡፡
ሃገራዊ ሚስጢር ንረብሓ፡ ቅሳነትን ራህዋን ህዝቢ ክውዕል እንተዘይኪኢሉ፡ መበለጺን መናውሒ ዕምሪ ስልጣን ውልቀ መለኽቲ ይኸውን፡፡ ኣብዚ ዘለናዮ መድረኽ ቃልሲ ንሓርነት፡ ህዝብና ካብ ምጽናት ንምድሓን ፍርሂ፡ ብድዐ፡ ጭርሖን ጥሒሶም ብምስምስ “ሚስጢር” ካብ ህዝቢ ዝተኸወሉ እከይ ተግባራት ህግደፍ ብድፍረት ዘቃልዑ ዜጋታት ክህልው ይግባእ፡፡ ሞሶኦም ከይረኸቡ፡ ባህጎም ዝተጨወየ ስውኣትና ክድበሱን፡ ንሓርነት እነካይዶ ቃልሲ ንኽዕወት፡ ነቶም ኣብ ድርኩኺት ዕርበት ዝርከቡ ኣረሜናት ዕርበቶም ምእንቲ ከቀላጥፍ፡ ንደላይ ፍትሒ ሓፋሽ ዘበራብር፡ እቲ ዝዋዓሎ ዝፈልጦ፡ ስሚዒት ዘይለገቦ፡ ቃላት ዘይከሓሓልዎ፡ ባዕሉ ዝዛረብ “ሚስጢር ጠላማት” ዕረ እንዳጠዓሞም፡ ናይ ኣፍ ሞት ጸለመታት እንዳጋዓሩ፡ ሕጂ ውን ንሓፋሽ ውጹዕ ህዝብና እንሆ! ምባል ክቕጽሎ እየ፡፡
ንሎሚ ካብቲ ዋላ ንጨና፡ ህዝባዊ መሰረትን ሓልዮትን ዘይብሉ ኣካል ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ዝኾነ ብስም ሓይልታት ፖሊስን ጽጥታን ዝስመ ክጅምረልኩም፡
ሓይልታት ፖሊስን ጸጥታን ኤርትራ፡
ክቡራት አንበብቲ!!
ንዝፈልጦን ዘይፈልጦን በደቂቅ ንኽርድኦ፡ ንሎሚ ብናይ ሓሳብ መንኮርኩር ናብ ሓደ ብደም ንጹሃን ዝጨቀወ ህግደፋዊ ትካል ምሳይ ክትጓዓዙ ይላቦዎኩም፡፡ ኣብ ኣስመራ ከባቢ ጠባ ተራኺብና ኣለና፡፡ ከም በዓል ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳያት፡ ፋይናንስ ኢሜግረሽንን ካልኦትን ሓዲግና ናብ ውሽጢ ብልሙድ ኣጸዋውዓ White House (ቻው ሆቴል) ተባሂሉ ናብ ዝጽዋዕ ቤ/ጽሕፈት ንጠምት፡፡
ድሕሪ ገለ ስጉሚታት ኣብ ቅድሜኹም ትርእይዎ 4 ደብሪ ዘለዎ ህንጻ ኣብ እዋን ሃይለስላሰን ደርግን ናይ ውልቀሰብ ሆቴል ዝነበረ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ከኣ ቤ/ጽሕፈት ሓይልታት ፖሊስን ጸጥታን ኤርትራ እዩ፡፡ ካልኦት ደቀቕቲ ነገራት ገዲፈድና ናብቲ ቀንዲ ህንጻ ምስ እንኣቱ፡ ኣብ ትሕቲ ምድሪ Basement ዝተዓሸጋ ዝተፈላለያ መካይን ሓለፍቲ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ንረክብ፡፡ ኣብ ነፍሰወከፍ ደብሪ (Floor) ህንጻ ዋይትሃውስ ንሸነኽ ሰሜንን ደቡብን ዝጥምታ ኣስታት 7 ክፍልታትን ኣብ ሞንጎ ከኣ ዝተቆራረጸ ክላሳት ይርከብ፡፡
ኣብ ቀዳማይ ድብሪ ከም በዓል ክፍሊ ምምሕዳር፡ ፋይናንስ፡ ሎጂስቲክስን ካልኦት ክፍልታትን ንኡሳን ጨናፍርን ኣለው፡፡ ከምኡ ውን ሓደ ዓቢ መአከቢ አዳራሽ (Hall ) ኣሎ፡፡ ኣብ ቀዳማይ ድብሪ ካብ ዝርከባ ክፍልታት ካብ ዘለው ሓለፍቲ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት- ሓይልታት ፖሊስን ጸጥታን መሳርሒ ጉጅለ ኢሳይያስ ዝኾነ ዝዓበየ ሓላፊ ክፍሊ ምምሕዳር ኮ/ል ሃይለ ተስፋዝጊ (ክቡርነቱ) እዩ፡፡ ካልኦት ሓለፍትን አባላቱን በቢኣካላትን ጨንፈራትን ኣብ ቀደማይ ደብሪ ተወዚዖም ነናይ ገዛእ ነብሶም ቤ/ጽሕፈት ሒዞም ይርከቡ፡፡
ክቡራት! ጉዕዙና ቀጺልና ዝተወሰነ ኣሰካላታት ደየብና ኣብ ካልኣይ ደብሪ በጺሕና፡ እዚ ደብሪ መብዛሕትኦም ምስ ስርሓት ጸጥታን ግህሰት ሰበኣዊ መሰል ደቂኣዳምን ርክብ ኣብ ዘለዎም ጉዳያት ብቀጥታ ዝዋስኡን ዝነጥፉን ሓለፍቲ ዝርከብዎ እቲ ቀንዲ ስራሕ ዝሰርሓሉ ደብሪ እዩ፡፡ ኣብ ካልኣይ ደብሪ ቤ/ጽሕፈት ናይ በዓል ሜጀር ካሕሳይ በየነ፡ ኮ/ል የማነ ዓንደማርያም (ስኮሎቫ) ፡ ኮሎ/ ዮሴፍ ጸጋይ (ኣርከበ ወይ መምህር)፡ ኣብ 2014 ዝሞተ ኮ/ል ስዩም ሃብተማርያም (ላጅን) ሓላፊ ክፍሊ ሕግን ርክባትን ካልኦት ሓለፍትን ይርከቡ፡፡ ቀጺልና ናብ 3ይ ደብሪ ምስእንጓዓዝ እቶም ክልተ ቀንዲ ብደም ንጹሃት ዜጋታት ዝዓፍተው ሓለፍቲ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት- ሓይልታት ፖሊስን ጸጥታን ኤርትራ ዝተመደብሉ ክፍልታት ንረከብ፡፡ ብሸነኽ ጸጋም ኣብ ዝርከብ ሓደ ቤ/ጽ ኣዛዚ ሓይልታት ፖሊስን ጸጥታን ብ/ጀ ስምኦን ገ/ድንግል ምስ ጸሓፍቱ ሌ/ኮ ዮሴፍን ኣባል ሃ/ኣገልግሎት ትርሓስን ንረኽቦ፡፡ ብሸነኽ የማን አብ ዝርከብ ክፍሊ ድማ ኣብ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ክፍሊ ሓላፊ ክፍሊ ውሽጣዊ ጸጥታ ኮ/ል ወልደዝጊ ባህታ ምስ ጸሓፍቱ ሜጀር ብርሃነ ዮውሃንስን ሚዛን ሃይለ (ኣብ ቀረባ ዝወጸት) ንረኽቦም፡፡
ክቡራት አንበብቲ ቀጺልና ናብ 4ይ ድብሪ ነምርሕ፡፡ ኣብዚ ድብሪ ምስ እንድይብ ብሓፈሻ ኣብ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት- ብዙሕ ትርጉም ዘይብሎም ኣባላት ዝርከብዎ ከም በዓል ክፍሊ ፎቶ ኮፒ፡ ምሕታም መንቀሳቀሲን፡ ናይ ዝወለዳ ኣባላት መደቀሲ ቆልዑትን ካልኦት ተወሰኽቲ ቤ/ጽሕፈታት ናይ ተራን ወሃብቲ ድጋፍን ይርከብ፡፡
ቀንዲ ምኽንያት ሓሳባዊ ጉዕዞና ኣብ ቤት ጽሕፈት ወኪል ሃገራዊ ድሕነት- ሓይልታት ፖሊስን ጸጥታን ንምልላይ ብደም ዜጋታት ዝዓፈተው ቀንዲ ሓለፍቲ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ብምኳኑ ካብ 4ይ ደብሪ ወሪድና ናብ ሳልሳይ ደብሪ ህንጻ White Hotel ንመለስ፡፡ ኣብዘ ደብሪ እቶም 2 ኣብ ቃልሲ ንሓርነት ክጠፍኡ ወይ ከኣ ኣብ ናይ ጽባሕ ዲሞክራሲያዊት ኤርትራ ክሕተቱ ዝግበኦም በላዕቲ ሰብ ገበነኛታት ኣለው፡፡ ብ/ጀ ስምኦን ገ/ድነግልን ኮ/ል ወልደዝጊ ባህታን፡፡ እዞም ክልተ ሓናናት ገባብል ወኪል ሃ/ድሕነት- ካብ ውልቀ መላኺ ኢሳይያስ ብቐጥታ ትእዛዝን መምርሒን እንዳተቐበሉ ሃገር ዘጽነቱ፡ ዜጋታት ዘሕቀቁ ንታሪኽ ድሕሪ ናጽነት ህዝብ ኤርትራ ካብ እቶም ዘመራስሑ መጋበርያ ምልኪ እዮም፡፡
ካብ ሎሚ ጀሚሩ ናይ እዚኦምን ናይ ነፍስወከፍ ኣብ White House ን ኣብ መላእ ሃገርን ናይ ዘለው ቀንዲ ሓለፍቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዘብጽሕዎ ግፍዕታት ብጭቡጥ በመረዳእታት አስንየ ብተከታታሊ ክፍንወልኩም እየ፡፡
ወደሓንኩም ….Share…….


text:
እስላማዊ መንግስቲ ከጣይሽ እየ ዝብል ኣሸባሪ ጉጅለ ዳዕሽ ዝፈፀሞ ግፍዒ ስዒቡ ኣብ ስግኣት ድሕነት ወዲቖም ዝነበሩ ተወሰኽቲ 30 ኢትዮጵያዊያን ሎማዕንቲ ዓርቢ ኣዲስ ኣበባ ኣትዮም።
ግብፅን ሱዳንን ኢትዮጵያዊያን ናብ ሃግሮም ክምለሱ ዝለዓለ ኣስተዋፅኦ ምግባሮ ዝተገለፀ እንትኸውን ኣብ ሊቢያ ብዕጡቓት ተጨውዮም ንዝነበሩ ኢትዮጵያዊያን ንምውፃእ መንግስቲ ግብፂ ንዝገበሮ ፃዕሪ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደላኝ ንናይ ግብፂ ፕሬዝዳንት ኤል-ሲሲ ስልኪ ብምድዋል ምስጋና ከምዘቕረቡሎም ንመግለፂ ፕሬዝዳንታዊ ቤት ፅሕፈት ግብፂ ብምጥቓስ ኣሕራም ኦንላይን ፀብፂባ’ላ።
ምንስቴር ወፃኢ ኢትዮጵያ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ሎማዕንቲ ዓርቢ ኣብ ቦሌ ዓለምለኸ መዕረፎ ነፈርቲ ተረኺቦም ንዝተመለሱ ኣቀባብላ ገይሮምሎም ኣለው።
እዞም ዜጋታት ናብ ሃገሮም ዝኣተው ኣጋር መንግስታት ብዝገበሩሎም ሓገዝ ምዃኑ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ንናይ ኢትዮጵያ ብሪድካስቲንግ ኮርፐረሽን ገሊፆም ኣለው።’’ ኣብዚ ስርሒት እዚ ናይ ግብፂ፣ናይ ሱዳንን ናይ ሊቢያን መንግስታት ሓጊዞምና እዮም’’ኢሎም።
እዞም ሎማዕንቲ ዓርቢ ኣዲስ ኣበባ ዝኣተው 30 ኢትዮጵያዊያን ካብ ሊቢያ ናብ ግብፂ ትማሊ ሓሙስ ዝኣተው እዮም።
ንናይ ኢትዮጵያ ብሪድካስቲንግ ኮርፖረሽን ሪኢቱኦም ዝሃቡ ሓድ ሓደ ተመለስቲ ተኣሲሮም ኣብዝነበርሉ እዋን ኣብዝለዓለ ስግኣት ምፅንሖም ይገልፁ።
ኣብ ቤት ማእሰርቲ ብዙሕ ስቓይ ነይሩና ዝበለ ሓደ ወሃቢ ሪኢቶ ተታሒዝናሉ ዝነበርና ቦታ ይኹን መን ከምዝሓዘና ኣይንፈልጥን ነይርና ኢሉ።ምስ ምንስቴር ወፃኢ ድሕሪ ምርኻብና ኢና ኣብ ኢድ መንግስቲ ምህላውና ዝፈልጥና ኢሉ ብምስዓብ።
ብቕድሚ ትማሊ ዝኣተው 11 ሓዊሱ ካብ ሊቢያ ናብ ሃገሮም ዝተመልሱ ኢትዮጵያዊያን 41 እዮም።


text:
እቲ መጥቓዕቲ ዓቢይ ጽልዋ’ዃ እንተኾነ ሕብረት ኣፍሪቃ አብ ሶማል ገና ነዊሕ ቓልሲ አብ ቕድሚኡ ኸምዘሎ ተዓዘብቲ ይገልጹ።
ምስ ድምጺ ኣሜሪካ ቃለ-መጠይቕ ዘካየዱ ፕረዝደንታዊ ወሃቢ ቃል ሶማል ዳውድ ኣውየይ ሶማል ብዛዕባ’ቲ መጥቓዕቲ አፍልጦ ኸምዝነበራ ስለያዊ ሓበሬታ ከምዘበርከተት’ውን ይገልጽ።
ንሶም ብተወሳኺ ‘ ኣንጻር ሽበራ ኣብ ዝካየድ ኹናት እቲ መጥቓዕቲ ንሶማል ጥራሕ ዘይኮነስ ንምሉእ’ቲ ዞባ አገዳሲ ዓወት’ዩ። እዚ ሓይልታት ሶማል ዝተሓባበርዎ ዝተዋሃሃደ መጥቓዕቲ’ዩ። እቲ ኸባቢ አብ ትሕቲ ጽኑዕ ስለያዊ ምክትታል’ዩ ኔሩ’ ኢሎም።
ወሃቢ ቃል ፔንታጎን ካፕቴን ጀፍ ደቪስ እቶም ተዋጋእቲ ኣል-ሸባብ ኻብ’ቲ ካምፕ ክብገሱ ተዳልዮም ምንባሮምን ንሓይልታት ሕብረት አፍሪቃ ንኣሜሪካዊያን ወታሃደራዊ ኣማኸርቲ ቕጽበታዊ ሓደጋ ምኳኖም ጠቂሱ።
ወሃቢ ቃል ኣል-ሸባብ አቡ ሙሳብ ግን እቲ ደብዳብ ምክያዱ ድሕሪ ምርግጋጽ ብዛዕባ’ቲ ቑጽሪ ዝሞቱ ግን ዝተጋነነ’ዩ፡ ኣል-ሸባብ ብምኽንያት ጸጥታዊ ጉዳያት ካብ 100 ዕጡቓት ንላዕሊ ኣብ ሓደ ቦታ እይእኽብን’ዩ’ውን ኢሉ።
ወሃቢ ቃል ዋይት ሃውስ ጆስ ኤርነስት ብወገኑ እቲ መጥቓዕቲ ነፈርቲ ምክያዱ አረጋጊጹ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።