text:
መን እዩ ወድ ጥላሁንNewsPosted by Admin Jun 05, 2014 20:34:03
መን እዩ ወድ ጥላሁን
ስለምንታይ ንወዲ ጥላሁን !!
ትማሊ ብጸጋይ ድንሽ /ኣብ ስቶኮልም
ሎሚ ብዘመደ ተኽለ /ኣብቦሎኛ
ሓጻርን ሓፈሻውን ድሕረ ባይታ ብርሃነ ጥላሁን
ብርሃነ ካብ ኢትዩጵያውያን ስድራበት ኣብ ዕዳጋ ዓርቢ ተወሊዱ ዝዓበየ ዘጋ እዩ ፡፡ ኣቡኡ መምህር ጥላሁን ኣቦ መንበር ማሕበር ኢትዩጵያውያን ኣብ ኢርትራ ምንባሮም ይፍለጥ ፡፡ ኣብ ቐዳማይ መፋርቕ ሰብዓታት ሰብዓታት ኣብ ሮማ ኢጣሊያ፥ ካብቶም መሳድድቱ ከይፍለ ኣ,ና,ኢ ኣባልነት ነሩዎ ። ኣብ ውሽጢ ኣሓደዓመት ካኣ ብመሰረት መምራሒ ማሕበር ካብ ኣባልነት ተሰሪዙ ።ናብ ሽወደን ምስ ቀጸለ፡ ኣብቲ ብምባሳደር ኢትዩጵያ ልኡኻት ደርግን ዝካየድ ዝነበረ ምንቅስቃስ (ኣኪባታት ይኹን ባዓላት )ብምስታፍ ንፖለቲካዊ ጎስጉስ የጎሃህር ነሩ ።እቲ ኣብ ገለ ውሑዳት ወገናት ሓዲሩ ዝነበረ ዝንባለ፡ ''ናጽነት ኢርትራ ኣድላይ ኣይኮነን'' ደርጊ ንማሕበርነት ይግስግስ ኣሎ ፡ ስለዚ ሓቢርካ ምስራሕ ኢዩ ዘድሊ ዝብል መጎት ሒዙ ፡ ክሳብ ድሮ ናጽነት ጸኒሑ ።ድሕሪ 2 ውድባዊ ጉባኢ ህ,ግ 1987 ነቲ ናይ ኩሉ ጥዑይ ዘጋ ባህሊ ውሳነ ፡ ደሞክራስያዊት ኢርትራ ብብዙሕ ሰልፍታት ብቅዋም ትግዛእ ሃገር ክትከውን .,,,, ዝብል፡ጉጂለ መሪሕነት ህግደፍ ምስቲ ስዉር መደቡ ስለዘይከይድ ፡ ኢሰያስ ካብ ጽባሕ ጉባኢ ፡ ናብ ግምባራት እንዳዞረ ዲሞክራሲ ክንብል ከለና ተረድእዎ እቶም ሙሉእ ሂወቶም ክጽይቁ ዝጸንሑ ፡ ንሕና እቶም ንሙሉእ ሂወትና ከነዐሪ ዝጸናሕናን ኣሃደ ከምዘይ ኮናን ወዘተ ....ዝብል ንመደቡ ተጋደልቲ ልዕሊ ካለኦት ዘጋታት ሓለፋ ከም ዝጽበዮም ዘሎን ከሰስዖምን ከጋግዮምን ሰሚናራት ኣካይደ ...ኣብ ደገ ኻኣ ነቲ ትካላዊ ቅርጺ ሒዙ ክሰርሕ ዝጸንሐ ሓፋሽ ውድባት ህ,ግ ንጽባሕ ዕንቅፋት ክኾነኒ ኢዩ ኢሉ ከደስክሎም ወሰነ ፡ መተካእትኡ ኣታኣታተወ ፡ ናይዚ ምንቅስቓስ ቕንዲ ተኣመንቲ ካኣ ብሕርያ ካብ ጎደናታት ተጸውዑ፡፡ኣብነት ኣብ ሽወደን ብርሃነ ጥላሁን ብሓላፊ ቢት ጽሕፈት ህ,ግ ሽወደን ጸጋይ ድንሽ ተሓርየ ፡ ናይ ቁጠባ ሓላፊ ኮነ ረፈርንድም ክይኑ ፡ኢርትራውያን ብትውልዲ ኣብዘለውዎ ሃገር ስደት ፡ መርጋገጺ ዘግነት ተሰራ ክዋሃቦም ከሉ፡ ወዲ ጥላሁን ግን ፡ንኹሉ ትሕተ ባይትኡን ኣብ ግምት ብእታው ዘግነት በቲ ዝነበረ ሽማግለ ክራጋገጸሉ ኣይ ካኣለን ፡ ግን ብመንገዲ ጸጋይ ድኒሽ ፡ጉዳዩ ናብ ኣስመራ ተላኢኹ ካብ ኣስመራ ከምዝዋሃቦ ካብ ቢት ጽሕፈት ሓበረታ ተዋህቦም ነዚ ሓፈሻዊ ሓበረታ ክንጠቐ ከለና ፡ሃደዘጋ ብትውልዲ ወይ ብፍቃድ ዘግነት ክረክብ ከምዝግብኦ ብምኽሓድ ኣይኮነን ።ናይ ወድ ጥላሁን ከሞኡ ዝኣመሰሉን በማኢት ዝቁጸሩ ኣብ ዓለም ዘለዉሰባት ግን ፡ንትውልዶም ዘይኮነስ ኣውራ ንሕሉፍ ታሪኾም ወሲድካ ኢኻ ክትገጥሞም ዝግባእካ ።
ህ,ግ,ደ,ፍ ዘለዎ መድረኽ ፡ብኣጋጣሚ ዝመጸ ዘይኮነስ ብመደብ ዝተሰርሐሉ እዩ ።ሎሚ ከም ባዓል ጉጅለ ህ,ግ,ደ,ፍን ባዓል ወድ ጥላሁን ልዕሊ ዝኾነ ኢርትራዊ ኢርትራውያን ምኾኖም ብዘይ ሕፍረት የማሓድሩ ኣለዉ ።እዛ "ኢርትራውነት"ግን ብዘይ "ስሰዓ ስልጣን "ክትህሉ ወይ ክትቕጽል ትኽእልዶ?? ኣብነር ሩስያ ንርኣ፡ ብዓል ስታሊን ፡ሶቭየት መስሪቶም ኣብ ኩለን ሩስያውያን ዝመርሕዎ፡ ዞባዊ ምምሕዳር ንልዕሊ 70ዓመታት ምስ ጸንሑ ድሕሪ 1990 ብዙሓት ነጻነተን ክወስዳ ምስካኣላ ፡ ህዝቢ ነቂሑ ፡ ንመሰሉን ስልጣኑን ክወዳደር ምስጀመረ ፡ ንሕና ዘይንገዝኣ ሃገር ትጥፋእ ዝብልመርገጺ ሒዞም ኣብ ሃገራት ባልቲክ ፡ጆርጂያ ፡ዩክረይን ካብ ስልጣን ምስወረዱ ብስም ብሒረ ሩስያ ሕብረት ምስኣደና ዝብል ምስሚስ ፡ንሃገራት ከናውጽ ንዕዘብ ኣለና፡ብሂር ሩስያ ፡ኣብ ፋሽስትነት ተለዊጡ ኣሎ
ህ,ግ,ድ,ፍ ሓደማዕልቲ ምስ ባዓል ወድ ጥላሁን ከም ዝልወጥ ፍሉጥ እዩ ሽዑ ህ,ግ,ድ,ፋውያን ሚስ ባዓል ወድ ጥላሁን እንታይ ክብሉ እዮም ከምዚ ናይ ሩስያ ከይገብሩ እንታይ ውሕስነት ኣሎ፡
ሀነፍነፎም ቀጻሉ ኾይኑ ፡ ቅብ ኣብ ድሮ ናጽነት ብውዲት ህ,ግ,ድ,ፍ ካብ ጎደናታት ምዕራባውያን ሃገራት ተለቂሞም ኮፍከምዝበሉ መጠን፡ ሎሚ ኻኣ መንእሰይ ትውልዲ ካብ ህግደፍ ጥራይ ዘይኮነ ካብቶም ተቓወምቲ ዝጽውዑ ፍጹም ተስፋ ስለዝሳኣነ ፡ንጉዳዩ ባዕሉ ክታሓሓዞ ምስጀመረ ዓሚ ኣብ ቦሎኛ ተኣኻኺቢ ንሎሚ ዓመት ውን መደብ ስለ ዝጽንሖ፡ ንኢርትራውያን ፡ ንምትዕንቓፍ ከምወትሩ ን ወድ ጥላሁን ዛኣመሰሉ ፡ናይቦሎኛ ምትእኽካብ ሓላፍነት ከአስዱ ብኣምባሳደር ህ,ግ,ድ,ፍ ዘመደ ተኽለ ዕማም ተዋሂቦም ይዓዩ ኣለዉ
ጽባሕ ናይ ቢሂር ሕቶ ዲዩ ናይ ዓባይ ኢትዩጵያ ወከልቲ ከምዝኾኑ ዘካትዕ ኣይኮነን ፡ክሳብ ሾዑ ግን እንተ ሰለጦም ንህዝቢ ኢርትራ ከዳኽሙን ፡ከስግኡን ኩሉ ዝካኣሎም ከምወትሩ ክፍጽሙ እዮም
ወጊድ ንምልኪ ህግደ
ወጊድ ንፖሎቲካዊ ውዲት ኢትዮጵያ
መንእሰያት ንቕዋማዊት ኢርትራ
- Comments(0)//news.selfidemocracy.net/#post70


c: text/html

text:
ኣብ ኣስመራ ክሳብ ሎሚ ንግሆ ሰሉስ (12 ታሕሳስ) 350 ትካላት ብሓይሊ ብረት ተዓሺገን ምህላወን ተሓቢሩ።
እተን ትካላት ከም ኣልባ ቢስትሮ፡ ባር ኢምፐሮ፡ባር ሮማ፡ ኣስማራ ስዊት ካፈ፡ከምኡውን ሆቴላት ካርቱም፡ ሚድያን ፡ ኤምፐርያል፡ ዝኣመሰላ ኢየን።
ምኽንያት ናይ መዕጸዊአን ገንዘብኩም ናበይ ይከይድ ኣሎ፡ እቲ እትገብርዎ ኣታዊን ኣብ ባንክ ተቐምጥዎም ዝተፈላለየ ኢዩ፡ ናብ ወጻኢ ገንዘብ ሰዲድኩም፡ ዝግባእ ቀረጽ ኣይሃብኩምን፡ ዝግባእ ኣገልግሎት የብልኩምን፡ዝብል ኢዩ።
እቶም ወነንቲ ትካላት ምስዚ ዘጋጥሞም ዘሎ ክብሪ ዋጋታትን ቡኩራት ዓማዊልን፡ መንግስቲ ኣብ ካሳታቶም ኣትዩ ገንዘቦም ኪቖጽርን ናበይ ኣጥፊኦሞም ክሓትትን ዘይግባእ ሙኻኑ፡ ዝሕተትዎ ዘለዎ ግብሪ ኣዚዩ ብዙሕ ብሙኻኑ ኪኸፍልዎ ከምዘይክእሉ እኳ እንተገለጹ፡ ብወገን እቶም ኣባላት ሃገራዊ ድሕነት ግን ትካሎም ኪዕጾ ጥራይ ዘይኮነስ ንሓዋሩ ኪህገር ሙኻኑ ይሕበሮም ኣሎ።
እዘን 350 ትካላት ክሳብ ሰኑይ ዝተዓጽዋ ኮይነን ሎሚ ሰሉስ ንግሆ ኣብ ከባቢ ሹቕ ዝርከብ ትካላትን ኣብ ከባቢ ጎዳይፍ ዝርከብ ጋራጃትን ምዕሻግ ተጀሚሩ ምህላዉ ተሓቢሩ። ዉሑዳት ወነንቲ ትካላት ነቶም ትካላቶም ክዓጽዉ ካብ ጀነራል ፍሊጶስ ዝተላእኩ ወተሃደራት ክዓግቱን መን ኮንካ ኢኻ ንብረተይ ትዝርፍን ኣብ ዝበሉሉ እዋን ግጭት ከምእተላዕለን እቶም ወነንቲ ትካሎም ተዓጺዩ ተቐይዶም ሽዑ ናብ ቀዳማይ መደበር ፖሊስ ከምዝተወስዱን ተሓቢሩ።
እተን ትካላት ኣብ ልዕሊ እቲ ናይ ቀረጽ ጉዳይ፡ ኣገልግሎትክን ዘይረብሕ ኢዩ፡ ኣገልግሎት ዘይገበሩ ሰባት ኪትቕጽራ ጸኒሕክን ተባሂለን እውን ብመንግስቲ ኤርትራ ኪስተናዓቓ ጸኒሐን ኢየን።
ድሮ ብሪጋደር ጀነራል ስምኦን ገብረድንግል ንገለ ደቂ ከባቢኡ ዝኾኑ ዜጋታት ፍታሕ ንምግባር ክጽዕር ከሎ፡ ጀነራል ፍሊጶስ ወልደዮሃንስ ንበዓልቲ ቤቱ ወይዘሮ ሩት ብፍርቂ ብርኪ እንተእትዮማ ፍታሕ ኪግበረሎም ከምዝኽእል ነቶም ትካሎም ዝተዓሸገ ብመንገዲ ቀረብቶም ይመያየጥ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ሓደ ካብቶም ገንዘብካ ናብ ወጻኢ የስግር ኣሎ፡ገለ ክፋል ዶላራቱ ኣብ ወጻኢ ኣቐሚጡ ኣሎ፡ ካብቲ ዝውንኖ ሆቴል ሚድያን ዝርከብ ኣታዊ ናበይ ይለኣኽ ምህላዉ ንጹር ኣይኮነን፡ተባሂሉ ኣብ ዓይኒ ስለያ ኣትዩ ዘሎ ኣትለት ዘርአሰናይ ታደሰ ኢዩ። ሆቴል ሚድያን ንነዊሕ እዋን ጀነራል ፍሊጶስ ዓይኑ ዘውደቐላ ሆቴል ሙኻና ዝሕበር ኮይኑ፡ ዝበዝሑ ናይ ጀነራል ፍሊጶስ ናይ ስግረዶብ መርበብ ስረሓቶም ዘካይዱላን ቆጸራታቶም ዘዋዱዱላን ቦታ ሆቴል ሜድያን ሙኻና እቶም ምንጭታት ይሕበሩ።
ኣብ ዝሓለፈ እዋን ከምዝተሓበረ ማእሰርቲ ዜጋታትን ምውራስ ንብረቶምን ሓደ ካብ ልዑል ምንጪ ኣታዊታት ሓለፍቲ ሃገራዊ ድሕነትን ገለ ኣዘዝቲ ሰራዊትን ኮይኑ ምህላዉ ይፍለጥ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ዕምሪ ስልጣን ፕረዚደንት ሃገረ ኤርትራን ሃብቲ ስድራቤቱን ንምንዋሕ ተባሂሉ ሉዓላውነት ኤርትራ ናብ ዕዳጋ ወሪዱ ምህላዉ፤ በዚ መሰረት ድማ ኣብ ዝሓለፈ 3 ዓመታት ገዚፍ ክፋል መሬትን ባሕርን ኣየርን ኤርትራ ንባዕዳውያን ሃገራት ይርከብ ከምዘሎ፤ ስለዚ ድማ ሉዓላውነት ኤርትራ ኣብ ኣዚዩ ሓደገኛ ኩነት ከምዝርከብ መድረኽ ንሃገራዊ ዘተ ገሊጹ።
መድረኽ ኣብ መግለጺኡ እዞም ዝስዕቡ ምዕባለታት ብዝርዝር ብምቕራብ፡ ዜጋታት እዚ ንዕምሪ ሓደ መራሒ ንምንዋሕን፤ ሃብቲ ሓንቲ ስድራቤትን ንምስሳንን ዝግበር ዘሎ ኣዚዩ ሓደገኛ ስጉምቲ ደው ንምባል ኣበርቲዖም ክሰርሑ ጸዊዑ።
ኣብዚ እዋን እዚ ዝበዝሐ ክፋል ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ወዲቑ ኣሎ። ካብ ወደባዊት ከተማ ዓሰብ ክሳብ ባብ ኤልመንደብ፤ ናይ ኤርትራ ናይ ባሕርን ኣየርን ሉዓላውነት ምሉእ ብሙሉእ ንኢማራት ተረኪቡ ኣሎ። ካብ መርሳ ተኽላይ ክሳብ ራሓይታ ዘሎ መስመር ባሕሪ እውን ብምውህሃድ ሕቡራት ኢማራት ጥራይ ምንቅስቓስ ክግበር መደብ ወጺኡ ኣሎ። እዚ ማለት ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራን ሓይሊ ኣየር ኤርትራን ብዘይ ፍቓድ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝኾነ ምንቅስቓስ ከካይድ ከምዘይፍቀደም ብወግዒ ተሓቢሮም ኣለዉ።
ህዝቢ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ እውን ብባሕሪ ዝግበር ኩሉ ምንቅስቓስ እንተላይ መገሻ፤ ምግፋፍ ዓሳ ከምኡ ውን ዕለታዊ መነባብሮ ደው ኣቢሉ ካብቲ ከባቢ ክርሕቕ ከምዝተኣዘዘ ይፍለጥ። እዚ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዓፈር ዝተወሰደ መሬትን ባሕርን ናይ ህዝቢ ዝመንዘዐ ስጉምታት፤ ህዝቢ እቲ ከባቢ መዓልታዊ ህይወቱ ብግቡእ ከይመርሕ ከልኪሉ ኣብ ሕሰምን መከራን ኣእትይዎ ኣሎ።
መንግስቲ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ናይ ህዝቢ ዓፈር ቅሬታ ብምግንዛብ ምስቲ ህዝቢ ቀጥታዊ ርክብ ክገብርን፤ ነቲ ህዝቢ መጠበሪ ዝኸውን ናይ መግቢን መድሃኒትን ካልእን ደገፍ ጀሚሩ እኳ እንተነበሩ፡ መንግስቲ ኤርትራ ህዝቢ ዓፈር ምስ ወከልቲን ወተሃደራትን ኢማራት ዝኾነ ይኹን ርክብ ከይግበር ብምጥንቃቕ፤ ዝኾነ ምስ ወከልቲ ወይ ወተሃደራት ኢማራት ዓረብ ዝተራኸበ ዜጋ ብሕጊ ክሕተት ሙኻኑ ብምፍርራህ እቲ ርክብ ብኣግኡ ኪቋረጽ ከምዝገበረ ተሓቢሩ። ወከልቲ ህዝቢ ዓፈር ናብ ኣስመራ ብምኻድ ብዛዕባ እቲ መንነቶም ኣሕሊፉ ዝህብ ዘሎ መሸጣ መሬቶምን ምግሃስ መሰላቶምን ናብ ኣቶ ወልደምካኤል ኣብረሃ ሚኒስተር ዞባዊ ምምሕዳራት ኣቤቱታ ድሕሪ ምቕራቦም፤ ሚኒስተር ወልደሚካኤል ኣብ መጀመርታ እቲ ጉዳይ ክረአ ሙኻኑ ሓቢሩኳ እንተነበረ፤ ንባዕሉ ዝፈልጦ ነገር ስለዘይብሉ ዝኾነ ዝመጸ ለውጢ የለን።
ወደብ ዓሰብ እውን ምሉእ ብሙሉእ ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻር ኢማራት ዓረብ ኣትዩ ኣሎ። ኣብ የማናይ ሸነኽ ናይቲ ወደብ ዘሎ ክልተ በርዝ (ሮሮ ፐርዝ ዝበሃል) ናይ መራኽብ፤ በዓል መዚ ወደባት ኤርትራ ንኢማራት ኣረኪቡ ኢዱ ከውጽእ ተሓቢሩ ኣሎ። ዝኾነ ሰብ ኣብቲ ክንፊ ክኣቱ ክልኩል ኮይኑ፤ ኢማራት ውተሃደራዊ መዓስከር ጌሮሞ ኣለዉ። ኣብቲ ወደብ ዝሰርሑ ናይ ባዕሎም ስታፍ ውን ካብ ዓዶም ብምምጻእ ኩሉ እቲ ምንቅስቓስ ባዕሎም ተቖጻጺሮሞ ኣለዉ። ካብዚ ወደብ ንኤርፖርት ዝኸይድ ሓድሽ ጽርግያ ብፍሉይ ኢማራት ጥራይ ክጥቀሙሉ ከምዝኾኑ፤ ካልእ ምንቅስቓስ ንዝኾነ ኤርትራዊ ይኹን ናይ መንግስቲ ትካላት ከምዘይፍቀድ ብወግዒ ንምምሕዳር ዞባ ተሓቢሩ ኣሎ። ካልእ ብኢማራት ዝውነን ሓድሽ ናቫል በይዝ ተመስሪቱ ምህላዉ ዝፍለጥ ኢዩ። እዚ ሓድሽ ናቫል ቨይዝ ወላኳ ምስ ኤርፖርት ጽግዕ ኢሉ ዝተሰርሐ ይኹን፤ ናይ ኤርትራ ሓይሊ ባሕሪ ክጥቀመሉ ዘይፍቀድ ሙኻኑ ኢማራት ዓረብ ብወግዒ ገሊጹ ኣሎ።
እዚ ከይኣክል ኣብዚ እዋን እዚ ግብጺ ኣብ ዴሴት ኖራ ወተሃደራዊ መዓስከር ተዋሂባ ኣላ። ብዘይካ እዚ ኣብ ከባቢታት መዓስከር ሂላል ደቡብ ካብ ቤት ማእሰርቲ ግንባር: ማለት ኣብ እግሪ እምባ ጋንዳ ወደባዊት ከተማ ዓሰብ ውን ብቴክኒካዊ ሓገዝ ግብጺ ብብዝሒ ሃንገራት ይስራሕ ኣሎ። ኣምሳያ ናይዚ ኣብ ግብጺ ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ኤርትራውያን ብኣባላት ጸጥታ ግብጺ ጽዑቕ ስለያን ምክትታልን ብምክያድ ናብ ኤርትራ ናብ ሓይልታት ጸጥጣ ይርከቡ ኣለዉ።
ብሰንኪ እዚ ናይ ባዕዳውያን ጎብጣ ህዝቢ ዓፈር ኣብ መሬቱ ኩሉ መሰላቱ ተኸልኪሉ ኣሎ። ከተማ ዓሰብ ዝኾነ ህይወት የብላን። እተን 4 ክፋለተሰራዊት ኣብ ቅድመግንባር ዘለዋ እየን። ሓንቲ ህዝባዊ ሰራዊት ድማ ጽርግያታትን፥ መፈተሺ ኑቕጣታትን ጥራይ ትሕሉ ኣላ። ሓንቲ እቲ ህዝቢ ክሰርሓ ዝፍቀደሉ ስራሕ እቲ ናይ ረፋዕ ዕዮ ኢዩ። እዚ እውን ኣብቲ እቶም ኢማራት ክኣትዎ ዘፍቅዱሉ ከባቢታት ጥራይ ኢዩ።
ኣብ ዝሓለፈ እዋን ከምዝተገለጸ ማዕድናዊ ሃብቲ ኤርትራ ብቻይና ይጉሕጓሕ ኣሎ። ኣምሳይኡ ቻይና ንስድራቤት ፕረዚደንት ብሚልዮናት ዝቕጸር ዶላር ኣብቲ ኣብ ክልተ ክፍላተሃገር ዝርከብ ፍሉይ ሕሳባቱ የእትዉሉ ምህላዉ ይሕበር።
ንናይ ፕረዚደንት ኢሳያስ ናይ ስልጣን ዕምሪ ንምንዋሕ በቲ ሓደ ወገን፤ ናይ ስድራቤቱ ሃብቲ ንምውህላል ድማ በቲ ካልእ ተባሂሉ መሬትን ባሕርን ኤርትራ ምሻጡ ኣዚዩ ዘሕዝንን ክስተት ኢዩ። እዛ ብኽንደይ መስዋእቲ ዝመጸት ሃገር ብዘይ ፍቓድን ኣፍልጦን ህዝቢ፤ ንረብሓ ሓደ ሰብን ስድራቤቱን፤ ባሕራን መሬታን ምስቶም ኣብ ከርሶም ዘለዉ ስዉኣት ናብ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ምሻጡ ንህላወ ሉዓላውነት ሃገረ ኤርትራን ቀጻልነት ህዝባን መንነቱን ዝፈታተን ኣዚዩ ሓደገኛ ተግባራት ኢዩ።
ስለዝኾነ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ ድማ ሕድሪ ዝስመዖ ሰራዊትን መራሕቱን ኩነታት ካብ ቁጽጽር ወጻኢ ቅድሚ ምኻዱ ሃገራዊ ሓላፍነቶም ከልዕሉ ይጽውዑ። መድረኽ ንሃገራዊ ዘተ እዚ ሉዓላውነታ ሃገር ሸርሚሙ ዝሽየጥ ዘሎ ተግባራት ህላወ ሃገርን፡ ቀጻልነት ህዝባን መንነቱን ኣብ ኣዚዩ ሓደገኛ መድረኽ በጺሑ ምህላዉ ዘረድእ ስለዝኾነ እዚ ሓደገኛ ኣንፈት ሎሚን ብህጺጽን ክእረም ዝግበኦ ተግባራት ተገንዚቦም ኩሎም ዜጋታት ብፍላይ ድማ ኣዘዝቲ ስአራዊትን ሓለፍቲን ዜግነታዊ ሓላፍነቶም ከልዕሉ ጸዊዑ።


text:
ጉህምታት ብምሕዋይ ልምዓት መስኖን
መፍረያይነትን ይጠናኸር፣ እቶት ይተዓፃፀፍ
ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ሕዱር ድኽነት ዘለዎም መራሕቲ ስድራ ሓረስቶት ካብ መረበቶም ከይተመዛበሉ፣ ጥሪቶም ከይሸጡ፣ ሃፍቲ ተፈጥሮ ከባቢኦም እናልምዑ፣ ፀጋታት ከባቢኦም እናተጠቐሙ፣ ውሕስነት ምግቦም ዘረጋግፅሉ መደብ እዩ። እዚ መደብ ብመንፅር ዝተትሓዘሉ ሸቶ እንትዕቀን ቑፅሮም ብርክት ዝበሉ ሓረስቶት ካብቲ ፕሮግራም ብዝረኸብዎ ክፍሊት ክፍተት ምግቦም እናመልኡ ኣብ ልምዓት መስኖን ሃፍቲ እንስሳን ተዋፊሮም ብምስራሕ ብምግቢ ዓርሶም ካብ ምኽኣል ብዝዘለለ ናብ ዝሓሸ ብርኪ ለውጢ መነባብሮ ዝሰጋገርሉ ኩነታት ይፈጥር ኣሎ። በዚ ድማ እቲ ፕሮግራም ዋሕስ ህይወት ህዝብና ካብ ዝኸውን ውዒሉ ሓዲሩ እዩ። ፀረ ስደትን ዕንይንይን ዝኾነ እቲ ፕሮግራም ብመሰረት እቲ መንግስቲ ዘቐመጦ ስትራተጂ ዓትዒቶም ዝሓዙ ዝልወጥሉ ፈውሲ ድኽነት ምዃኑ ብተግባር ተረጋጊፁ እዩ።
ንሎሚ ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ሃፍቲ ተፈጥሮ ኣብ ምዕቃብ፣ ልምዓት መስኖ ክልልና ኣብ ምጥንኻር፣ ጠዋሪ ዘይብሎም ኣረጋውያን፣ ደኻትም ህፃናት፣ ጉድኣት ኣካልን ፀገም ጥዕና ዘለዎም ወገናት ኣብ ምሕጋዝ፣ ብፍላይ ድማ ኣብ 2008 ዓ/ም ዝተሳለጡ ስራሕትን ኣብ ቀፃሊ ራብዓይ ዙር በዚ ፕሮግራም ዝተትሓዙ መደባትን እንታይ ከም ዝመስሉ ክንርኢ ኢና።
ኣብቶም ዝሓለፉ ሰለስተ ዙራት ማለት ካብ 1997 ክሳብ 2007 ዓ/ም ኣብ ዝነበረ እዋን ሃፍተ ገነት እቲ ሓረስታይ ከየፅናዕኻ ስድራ ከም ስድራ ይሕቆፍ ምንባሩ ዝፍለጥ እዩ። ብኡ ልክዕ ድማ መፅናዕቲ መሰረት እንተይገበረ ውሕስነት ምግቡ ኣረጋጊፁ ተባሂሉ ይምረቕ ነይሩ። እዚ ኣካይዳ እዚ ድማ ንኣድልዎን ወገናውነትን ዘቃልዕ ምዃኑ ብተግባር እናተርኣየ መፂኡ። ስለዝኾነ ድማ ሓረስታይ መፍረያይነቱ ኣብ ዘሰስኑ ንጥፈታት ማሕረሱ ኣብ ክንዲ ዝውዕል ግዚኡን ጉልበቱን ኣብ ጥርዓንን ነገርን ብምውዓል ከም ሓደ ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር ዝኾነሉ ኩነታት ከምዝነበረ ኣብ ቢሮ ሕርሻን ልምዓት ገፀርን ክልል ትግራይ ላዕለዋይ ክኢላ ንኡስ ከይዲ ስራሕ ምትሕብባር ውሕስነት ምግቢ ኣይተ ብርሃኑ ንጉሰ የረድኡ።
ኣብዚ ሐዚ እዋን ካብቶም ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር ዝኾኑ ኣሰራሓታት ንምውፃእ ኣብ ኣመላምላ ተጠቀምቲ ልምዓታዊ ሴፍትኔት ካብ ኣድልዎን ወገናውነትን ብዝፀረየ መንገዲ ንምክያድ መምርሕታትን ኣሰራርሓታትን ተመሓይሾም ናብ ስራሕ ተኣትዩ እዩ። ሃፍተ ገነት መሰረት ዝገበረ መፅናዕቲ ብምክያድ ብቑሸት ነዚ ዝከታተል ግብረ ሓይሊ ተጣይሹ ነፃን ግልፅን ብዝኾነ መንገዲ ህዝቢ ክዝትየሉን ሪኢቶ ክህበሉን ተገይሩ ኣሎ። ኣብ መወዳእታ ህዝቢ ዓርሱ ዝኣመነሉን ኣብ ኣብያተ ምኽሪ ወረዳን ጣብያን ፍትሓውነቱ ተረጋጊፁ ፀዲቑ ክወፅእን ብምግባር እዩ ምልመላ ተኻይዱ። ብመንፅር እዚ ድማ ካብቶም ዝሓለፉ ሰለስተ ዙራት ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ኣብ ራብዓይ ዙር ብዝሓሸ መንገዲ ጥርዓናት ዝነከየሉ ኩነታት ተፈጢሩ እዩ።
ኣብዚ ፕሮግራም ተሓቚፎም ተረባሕቲ ዝኾኑ ሓረስቶት ብምግቢ ንስራሕን ነፃ ተሓገዝትን ተባሂሎም ኣብ ክልተ ክፍለዩ ተገይሩ እዩ። ኣብዚኦም ተፀባይ ኣተሓሳስባ ከይምዕብል ልዕሊ ሓሙሽተ ዕያል ዘለዎም መራሕቲ ስድራ ብሓሙሽተ ዕያል ትሕቲ ሓሙሽተ ዕያል ዘለዎም ድማ ከከም በዝሒ ዕያሎም ተፀኒዖም ኣብቲ ፕሮግራም ክሕቆፉ ተገይሩ። ንነፃ ተሓገዝቲ ድማ ኣብቶም ዝሓለፉ ሰለስተ ዙራት ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ማለት ካብ ወርሒ ጥሪ ክሳብ ወርሒ ሰነ ጥራሕ ዝወሃቦም ዝነበረ ሓገዝ ኣብ 2009 ዓ/ም እቲ ዝረኸብዎ ሓገዝ ዓመት ምሉእ ክቕፅል ከምዝተገበረ እቶም ላዕለዋይ ክኢላ የረድኡ።
ኣብ ዝሓለፉ ሰለስተ ዙራት ኣብቲ ፕሮግራም ዝተሓቖፈት ዝኾነት ነብሰፁር ኣዶ ካብ ሽዱሽተ ወርሒ ፅንሲ ጀሚራ ክሳብ እትውለድ ጥራሕ ክኽፈላ ይግበር ነይሩ። ኣብቲ ናይ ሐዚ ዙር ግና ተመሓይሹ ካብ ናይ ኣርባዕተ ወርሒ ጥንሲ ጀሚራ ክሳብ እቲ ዝውለድ ህፃን ሓደ ዓመት ዝመልኦ ኣብ ስራሕ ከይኣተወት ኣዕሪፋ ክትኽፈል ተገይሩ እዩ። ካብዚ ብተወሳኺ ጉልበት ደቂ ኣንስትዮ ንምዕቃብ ተባሂሉ ካብቲ ንወዲ ተባዕታይ ዝወሃብ መጠን ስራሕ ብፍርቂ ተነኪዩ ክትሰርሕ ተገይሩ እዩ።
ኣብ ራብዓይ ዙር መደብ ልምዓታዊ ሴፍትኔት ልዕሊ ሓደ ሚልዮን መራሕቲ ስድራ ሓረስቶት ክልልና ኣብቲ ፕሮግራም ተሓቚፎም ተረባሕቲ እናኾኑ እዮም። ካብዚኦም እቶም 211 ሽሕን 798 ሰሪሖም ክበልዑ ዘይኽእሉ ኣረጋውያን ሰብ ፀጋ ዕድመ፣ ደኻትም ህፃናት፣ ጉድኣት ኣካልን ፀገም ጥዕና ዘለዎምን ወገናትን ነፃ ሓገዝ እናተገበረሎም ይርከብ። ኣብ ምግቢ ንስራሕ ዝተዋፈሩ መራሕቲ ስድራ ሓረስቶት ኣብ ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ዕቀባ ሓመድን ማይን፣ ሓበራዊ ረብሓ ክህቡ ኣብዝኽእሉ ህንፀት መንገዲ፣ ሓበራዊ ዔላ፣ መትረባት ማይ ኣብ ምፅራይን ካልኦት ስራሕትን ተዋፊሮም ተጠቀምቲ እናኾኑ እዮም። ብድምር ሃፍቲ ተፈጥሮ ከባቢኦም እናልምዑ ብምግቢ ዓርሶም ካብ ምኽኣል ብዝዘለለ ሃፍትን ጥሪትን ክውንኑ ኣብ ምግባር በቲ ፕሮግራም ዝለዓለ ደገፍ ተገይሩ እዩ።
ኣብ 2008 ዓ/ም እውን ዝተፈላለዩ ጠሊ ዓቀብቲ “ስትራክቸራት” ዕቀባ ሓመድን ማይን ደን ልምዓት፣ ምሕዋይ ጉህሚ፣ ምውህላል ማይን ካልኦት ስራሕትን ተሳሊጦም እዮም። ኣብ ጎቦታትን ጉህምታትን ጠሊ ዓቀብቲ ስራሕቲ ማይ ከርሰ መሬት ብምጉልባት ልምዓት መስኖ ብዝተጠናኸረ መንገዲ ንምቕፃል ዘኽእሉ ልዕሊ 4 ነጥቢ 64 ሚልዮን ጉልበት ህዝቢ ከቲቱ ኣብ 12 ሽሕን 998 ሄክታር መሬት ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ዕቀባ ሓመድን ማይን ተሳሊጦም ኣለዉ።
ካብዚ ብተወሳኺ ልምዑነት ሓመድ ንምሕላው ልዕሊ 1 ነጥቢ 1 ሚልዮን ጉልበት ህዝቢ ከቲቱ ልዕሊ 739 ሄክታር መሬት ከትርታት ብእምንን ሓመድን ሰሪሑ። ከምኡ እውን ሓረስቶት ኣብ ዓመት ካብ ክልተ ክሳብ ሰለስተ ግዜ ብመስኖ ኣልሚዖም ተጠቀምቲ ንምግባር ልዕሊ 2400 ሄክታር መሬት ብመስኖ ንምልማዕ ዘኽእሉ መትረባት ተሰሪሖም ኣብ ረብሓ ውዒሎም እዮም። ብተወሳኺ 68 ሽሕን 755 ጉልበት ህዝቢ ከቲቱ ንልምዓት መስኖ ሓገዝቲ ዝኾኑ 96 ሄክታር መሬት ዘልምዑ መትረባት ማይ ፅገና ተገይርሎም እዩ።
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ብዝተሰርሑ ስራሕቲ ዕቀባ ሓመድን ማይን ጥራሕ ዘይኮነስ በቶም ንነዊሕ ግዜ እናተሰርሑ ዝመፁ ሰፋሕቲ ስራሕቲ ምሕዋይ ሃፍቲ ተፈጥሮ ኣብ እግሪ እቶም ጎቦታትን ጉህምታትን ዓይኒ ማያት ዝፍልፍልሉ ኩነታት እናተፈጠረ መፂኡ ኣሎ። ብመሰረት እዚ ድማ ኣብ 2008 ዓ/ም 738 ናይ ሓባርን ውልቀ ዒላን ተዃዒቶም ናብ ልምዓት መስኖ ኣትዮም እዮም። ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ዕቀባ ሓመድን ማይን ኣብ ዝተኻየደሎም ጐቦታትን ጉህምታትን ድማ ልዕሊ 8345 ሄክታር መሬት ዝተፈላለየ ተኽልታት ክትከለሉ ከም ዝተገበረ እቶም ላዕለዋይ ክኢላ ይገልፁ።
ካብዚ ብተወሳኺ ሓረስቶት ብመስኖ ኣልሚዖም ዝረኸብዎ ፍርያት ንዕዳጋ ንምቕራብን ስሉጥ መጓዓዝያ መኪና ረኺቦም ቁጠባዊ ዓቕሞም ንምዕባይ ዘኽእሉ 329 ነጥቢ 88 ኪሎ ሜትሮ ዝንውሓቱ ሓዱሽ መንገዲ መኪና ተፀሪጉ እዩ። ከምኡ እውን 303 ሽሕን 458 ጉልበት ህዝቢ ከቲቱ 574 ኪሎ ሜትሮ ፅገና ነባር መንገዲ ተኻይዱ ኣሎ። ዝሓሸ ኣሳልጦ ስራሕ ንክህሊ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣብያተ ትምህርትን ኬላታት ጥዕናን 1018 ክፍልታት ተሃኒፆም ንግልጋሎት በቒዖም እዮም።
ኣብቶም ዝሓለፉ ሰለስተ ዙራት ከም ሓደ ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር ኮይኑ ዝፀንሐ ክፍሊት ብእዋኑ ናይ ዘይምፍፃም ፀገም እዩ። ብዝኾነ ምኽንያት ሓረስታይ ኣብ መደብ ልምዓታዊ ሴፍትኔት ተሓቚፉ ብምግቢ ዓርሱ ክኽእል እንተኾይኑ ክረኽቦ ዝግበኦ ዓስቢ ረሃፁ ብእዋኑ ክኸፈሎ ይግባእ። ነዚ ብዘእርም መንገዲ ብምስርሑ ፀገም ቀረብ ዕደጋ ኣብ ዘይብሉ ብገንዘብ፣ ዋጋ እኽሊ ኣዐርዩ ኣብ ዝናሃረሉ ድማ ብእኽሊ ክኽፈል ብምግባር ንቲ ፀገም ክቃለል ከም ዝተገበረ እቶም ላዕለዋይ ኪኢላ የረድኡ።
ነዞም ኣብ ስራሕቲ ሃፍቲ ተፈጥሮ፣ ልምዓት መስኖን ካልኦት ማሕበራዊ ረብሓ ዝህቡ ስራሕቲ ዝውዕል ኣብ 2008 ዓ/ም ካብ ዝተመደበ 527 ሚልዮንን 371 ሽሕን 95 ብር በጀት እቲ 525 ሚልዮንን 146 ሽሕን 214 ብር ብእዋኑ ክኽፈል ተገይሩ እዩ። ካብዚ ብተወሳኺ 425 ሽሕን 122 ኩንታል እኽሊ ብምግቢ ንስራሕን ነፃ ተሓገዝትን ከም ዝተኸፋፈለ ኣይተ ብርሃኑ የረድኡ። ከምኡ እውን ንህንፀት ተወሰኽቲ ክፍልታት ኬላ ጥዕና፣ ኣብያተ ትምህርትን መስርሒ መትረባት ማይን መንገድን ዝውዕል ብጉልበት ህዝቢ ዝስራሕኳ እንተኾነ ንመዐደጊ ኢንዳስትሪያላዊ ማተሪያል ዝውዕል ካብ ዝተመደበ ልዕሊ 69 ነጥቢ 48 ሚልዮን ብር በጀት ካብዚ እቲ 66 ሚልዮንን 951 ሽሕን 861 ብር ኣብ ረብሓ ውዒሉ እዩ።
ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ዝነበሩ ሓረስቶት ብምግቢ ዓርሶም ክኽእሉ ካብ ምግባር ብዝዘለለ ዘላቒ ልምዓት ኣብ ዘረጋግፁ ስራሕቲ ልምዓት ሃፍቲ ተፈጥሮ፣ መንገድን ካልኦት ማሕበረ ቁጠባዊ ለውጢ ኣብ ዘረጋግፁ ስራሕቲ ክነጥፉ ኣብ ምግባር ዝለዓለ ብፅሒት ወሲዱ ዝሰርሐ ዘሎ ኣንፈት እዩ። ስለዝኾነ ድማ ቁፅሮም ብርክት ዝበሉ ሓረስቶት በቲ መደብ ዝግበረሎም ደገፍ ከም መሰጋገሪ ተጠቒሞም ውሕስነት ምግቦም ኣብ ምርግጋፅ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ሃፍቲ እንስሳ፣ መስኖን መፍረያይነት ኣብ ዘሰስኑ ሕርሻዊ ንጥፈታትን ንግድን ተዋፊሮም ሃፍቲ እናዋህለሉ መነባብረኦም ኣብ ምምሕያሽ ርኡይ ለውጢ እናምፅኡ ይርከቡ።
ብድምር ኣብ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ዓመታት ብብርኪ ክልል 331 ሽሕን 026 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከበኦም 646 ሽሕን 147 መራሕቲ ስድራ ሓረስቶት ሃፍቲ ተፈጥሮ ከባቢኦም እናልምዑ ካብ ህድሞን ሰቐላን ናብ ዝሓሸ ቆርቆሮ ገዛ፣ እዚ ዝበሃል ጥሪትን ንብረትን ዘይነበሮም ሃፍተ ገነት ዘዋህለሉ ሓረስቶት ተፈጢሮም እዮም። ስለ ዝኾነ ድማ ከምቲ ተጋዳላይ መለስ “ካብ ድኽነት ዝኸፍአ ውርደት የብልናን” ዝበሎ ካብ ድኽነት ዝኸፍአ ውርደትን ፀላእን ስለ ዘየለ ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት መሰጋገሪ ድልድል እምበር መጠወሪ ስለዘይኮነ ዘላቒ ለውጢ ኣብ ዘምፅኡ ስራሕቲ ሃፍቲ ተፈጥሮ እናሰራሕና ኣብ ልምዓት መስኖ ሃፍቲ እንስሳን ተዋፊርና ብምስራሕ ካብ መስመር ድኽነት ክንወፅእ ድኽነት ዝቕጥቀጠሉ በትሪ ኣስጢምና ክንሕዝ ግድን ይጠልብ።


text:
- Details
- Category: ኣገልግሎታትና
-
ጸሎት ማለት ምስ ኣምላኽ ንዘራረበሉን ኩሉ ኣብ ውሽጥና ዘሎ ጾር ናብ ኣምላኽ ነምጽኣሉን ከምኡውን ካብ ኣምላኽ ንሰምዓሉን መሪሕነት ንረኽበሉን መንፈሳዊ መንገዲ እዩ። ስለዚ ብርሃን ወንጌል ሕብረት ቤተክርስትያን ኣብ ጁባ ነዚ ተረዲኣ እዚ ተግባራዊ ንምግባር፡ ከምዚ ዝስዕብ መደብ ሰሪዓ ትርከብ።
ኩሉ ጊዜ ሰኑይ ሓዳሪ ጸሎት ናይ ጉጅለ ጸሎት ካብ 9:30 ድ ቀ - 12:30 ቅቀ ይካየድ። እዚ ናይ ጸሎት ጉጅለ ብዛዕባ ቤተክርስትያን፡ ቅዱሳን፡ ሃገር፡ ብኹሉ ዓይነት ጸሎትን ምስጋናን ናብ ኣምላኽ ዝቐርበሉ ጊዜ እዩ።
ብተወሳኺ ኩሉ ጊዜ ዓርቢ ሓዳር ጸሎት ኣሎና፡ ዝጅምረሉ ካብ 9:30 ድቀ ኮይኑ ክሳብ ሰዓት 2:00 ቅቀ ይጸንሕ። ትሳትፎ ናይዚ መደብ፡ ንኹሉ ምእመን ኮይኑ፡ ዕላማኡ ድማ ህዝቢ ኣምላኽ ብሓደ መንፈስ ሓቢሩ ገጽ ኣምላኽ ዝደልየሉን፡ ብዛዕባ ግሉ፡ ቤተክርስትያን፡ ቅዱሳን፡ ሃገር፡ ብኹሉ ዓይነት ጸሎትን ምስጋናን ናብ ኣምላኽ ዝቐርበሉ ሰናይ ጊዜ እዩ።


text:
እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝኸይድ ናይ ሰላም ሰሚናራትን ሙዚቃን ናይ ክልቲኡ ህዝብታት መራኸቢ ድልድል እዩ – ብጴጥሮስ ተስፋጊዮርጊስ
ሱር በተኽ ዝኾኑ ቁኑዓት ሐሳባት ካብ ተራ ውልቀ ሰብ ክፍልፍል ይኽእል እዩ። ኣብ ግብሪ ክትርጎም ግን ብዙሕ ጻዕረን ተወፋይነትን ክእለትን ናይ መሳለጢ ገንዘብ የድልዮ። እቲ ናይ ሰላም ምንቅስቃስ ብኣብረሃም ገብረሊባኖስን ኣብ ኤሪትራ ዝዓበየ ብምብጋሱ ዝያዳ ኣገዳሲ
ሱር በተኽ ዝኾኑ ቁኑዓት ሐሳባት ካብ ተራ ውልቀ ሰብ ክፍልፍል ይኽእል እዩ። ኣብ ግብሪ ክትርጎም ግን ብዙሕ ጻዕረን ተወፋይነትን ክእለትን ናይ መሳለጢ ገንዘብ የድልዮ።
እቲ ናይ ሰላም ምንቅስቃስ ብኣብረሃም ገብረሊባኖስን ኣብ ኤሪትራ ዝዓበየ ብምብጋሱ ዝያዳ ኣገዳሲ ይገብሮ። ኩነታት ስደተኛታት ኤሪትራውያን ኣብ ኢትዮጵያ ተንኪፎዎ ክኸውን ይኽእል እዩ።
እቲ ሰላም ኣብ ኢትዮጵያ ምጅማሩ ናይ መንግስቲ ፍቃድን ተኻፋልነትን ናይ ግደን ከድልዮ እዩ:: እዚ ሐቂ እዚ ንመንግስቲ ኢትዮጵያን ኤርትራን ሐደ እዩ። እታ ብጊዜ ኢትዮ-ኤርትራ ኩናት ኣነን ካላኦት ተገደስትን ዘቖምናያ ፥ዜጋታት ንሰላም ኣብ ኤሪትራ ፥ ዝስማ ግብረ ሰናይ ማሕበር ናይ ሰላም ኮንፈረንስ ኣብ ከረንን ኣስመራን ከተዳሉ ከላ – መንግስቲ ኤሪትራ እንተዘይፈቅደላ ኣይምተኻእለን። ጸገማት ግን ኣይነበረን ማለት ኣይኮነን። እቲ ኮንፈረንስ ዝተዳለወሉ ሕዳር 2000 እዩ – ብዙሕ ሰብ እውን ፈሊጡ ነይሩ ብሕልፊ ሰበ ስልጣናት፡ ብዙሓት ካባቶም እውን ብ ኣወንታዊ ዓይኒ ዝረኣይዎ ነይሮም ። ኣብ መጀመርያ ሰሙን ወርሒ ጥቅምቲ 2000 ኣብ ናይ ባይቶ ኣኼባ ሳልሕ መኪ – ሚኒስተር ጥዕና፥ እንታይ እዩ ዝካየድ ዘሎ- እዞም ዜጋታት ንሰላም ኢና ዝብሉ ናይ ሰላም ኮንፈርን ጸዊዖም ኣለው። ምስ ኢትዮጵያ ሰላም ንግበር ይብሉ ኣለዉ፡፡ እዚ ምንብርኻኽ እዩ ኢሉ ። ኢሳያስ ተቀቢሉ፥ መን እዮም እዚኦም ንዮም በልዎም? ምስ በለ ወርቁ ተስፋንኪኤል ሐላፊት ናይ ኤራ – (Eritrean Relief and Rehabilation Committee) ትቅብል ኣቢላ ፥እዚኣቶም መሳርሕትና እዮም፥ እቲ ናቶም መጽናዕትታት ከኣ እዩ ንዓና ዘገልግለና ዘሎ ። የማነ ገብረኣብ/ማንኪ ንወርቁ ደጊፉ እዚ ኣብ ባይቶ ዝቀርብ ኣይኮነን ድሐን ንዓና ግደፉልና (ቤት ጽሕፈት ህግደፍ ማለቱ እዩ) ኢሉ መዕጸዊ ፈጢሩሉ። ብድሕሪኡ ኣብ ቤተ መንግስቲ ምስ የማን ገብረመስቀልን(ቻርሊ) ዘምህረት ዮውሃንስን ክንራኸብ ቆጸራ ተገይሩልና። ኣነን ፕሮፎሶር ኣስመሮም ለገሰን ከድና። ብዙሕ ተኻቲዕና – ፕሮፍሶር ኣስመሮም ናይ ሰላም ተበግሶ ክድገፍ ኣለዎ ኢሉ ብዙሕ ተኻቲዑ። እታ ደጋጊምና ንደፈኣላ ዝነበርና ነጥቢ – ድልየት ህዝቢ ክስማዕ ኣለዎ ትብል እያ።ኣብ ውሳኔ ውግእን ሰላምን ናይ ህዝቢ ረኢቶ ክስማዕ ኣለዎ እቲ ግዳይ ናይ ኩናት እቲ ህዝቢ ስለዝኾነ። እቲ ክትዕ ምርድዳእ ዝዓሰሎ እዩ ነይሩ ። ኣብ መጨረሻ ምግባርስ ግበርዎ ግን – ቅድም እቲ ወግዓዊ ውዕል ሰላም ይገበር። ነቲ ኣብ 12 ታሕሳስ 2000 ኣብ መንጎ ፕራይም ሚኒስተር መለስ ዜናውን ፕረሲደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂን ዝግበር ማለቶም እዩ። ስለዚ ነቶም ናይ ወጻኢ ዕዱማትና – ምኽንያት ፈጢርና ናብ ወርሒ ለካቲት 2001 ከምዝተሰጋገረ ነጊርናዮም። ካብ ኩሉ ሐደ ካብቲ ቀንዲ ወረቐት ኣቅርብቲ ኣባል ናይ “ሐቅን ዕርቅን ደቡብ ኣፍሪቃ” (Truth and Reconciliation of South Africa) ከይተርፍ ኣስጊኡና ነይሩ። ካብቶም ካብ ኤውሮጳ ዝመጹ ሽግር ኣይነበረናንን። እቶም ካላኦት ዕዱማት ኣብ ዓዲ ዝቅመጡ ካብ ማሕበር ሰራሕተኛታት – ካብ ኣስራሕቲ/ኣዋፈርቲ፥ ዲፕሎማሲያውን – ገበርቲ ሰናይ – ዩናይትድ ነሽንስ ዲቨለፕመንት (UNDP) ናይ ሀይማኖት ወከልቲ ወዘተ እዮም። እቲ ሰሚናራት ከኣ ብጽፉፍ ተኻይዱ።
ስለዚ ከምቲ ንዜጋታት ንሰላም ምስ ህዝቢ ኢትዮጵያ ሰላም ክትገብር ምስ ተበገሰት ሚኒስተር ሳልሕ መኪ ከም ተምበርከኽቲ ዝወሰዳ ፡ ሕጅ እውን – ገለ ኤሪትራውያን ነቶም ተካፈልቲ ዝኾኑ ኤሪትራውያን ከም ተንበርከኽቲን ኽሐትን ገይሮም ከጸልምዎም ኣይገርመንን እዩ። መብዝሕትኡ ግን ካብ ደገፍቲ ህግደፍ ኮነ ኢልካ ዝግበር እዩ። እቲ ሜላ ከኣ ካብቲ ሙሉእ ትሕዝቶ ንእሽቶ ቁንጭል ኣቢልካ ዘይመልክዑ ምሃብ እዩ። (out of context). ስለዚ እቶም ተካፈልቲ በዚ ቅር ክብሎም የብሉን። ብዝኾነ ኩሉ ንህግደፍ ዘቃልዕ ደላይ ፍትሒ “ወያነ” እዮም ዝብልዎ-ዝኣረገ መዝሙር።
ብድሕሪኡ ነቲ ኣቀዲምና ዝጀመርናዮ ብመገዲ ናይ ወጻኢ ኢምባሲታት ኣቢልና ምስ ካብ መንግስቲ ናጻ ዝኾና ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከባ ማሕበራት ኣብ ወጻኢ ክንራኸብ ወሲንና። ሐንቲ ዕድል ረኺብና ። እቲ ኣብ ጊዜ ቃልሲ ደጋፊና ዝነበረ ከጀቲል ትራንቮል (Kjetil Tronvoll) (2) ዝበሃል ኖርወጃዊ ኣብ ነርወይ ምስ ዶክተር ጌታቸው ክብረት ሐላፊ ናይ ሐንቲ ኤርሾ ትበሃል ማሕበር – ንሰሚናር ይመጽእ ኣሎ እሞ፡ ከራኽበኩም ምጹ ይብለና። ኣብቲ ዝተሰማማዕናሉ ጊዜ ንነርወይ ፕሮፈሰርን ኣነን ከይድና ሰፊሕ ምምይያጥ ኣካይድና። ዶክቶር ጌታቸው ክብረት ምሳኹም ምርኻብ ብጌጋ ክቱርጎም ስለዝኽእል ከጸግመና እዩ፥ ነቲ ሐሳብ ግን ንድግፎ ኢና ኢሉ ። ኣብ ሐደ ስምምዕ ግን በጺሕና ንሶም ናይ ቶም ካብ ኢትዮጵያ ዝተሰጉ ስድራቤታት ገሊኦም መንእሰያት ደቆም ገዲፎም ስለ ዝተሰጉ ብዛዕባኦም ክሐቱን ክፋልጡዎምን ምስ ቀይሕ መስቀል ከኣ ክምዝገቡ ከም ዘለዎም ክሕብርዎም። ንሕና ከኣ ኣብ ኤርትራ ዘለዉ ቀይሕ መስቀል ክንሕብሮም- ኣብ ክልቲኤን ሃገር ዘለዉ ቀይሕ መስቀላት – ብሕጊ ዝተበታተና ስድራቤታት – ነቶም መንእሰያት ብመገዲ የመን ንኤሪትራ ከምጹእዎም መደብ ገይረን ብኡ ፕሮግራም ዝመጻ ደቀንስትዮ እውን ነይረን። ዝምድናና ምስ ቐይሕ መስቀል ኣብ ኣስመራ ጽቡቅ ነይሩ። ንሕና ብወገና ነቶም ካብ ኤሪትራ ዝስጎጉ ዝነበሩ ኢትዮጵያውያን ኣብ ቅድሚ ቀይሕ መስቀል ንብረቶም ክምዝገብ ብዘይ ምክልባት ክኸዱ ጺዕርና ኢና። ባዕለይ ኣብ ቤት ጽሕፈት ኮረነል ስማኦን ገብረድንግል ናይ ኣስመራ ናይ ጸጥታ ሐላፊ ከይደ ኣዘራሪበዮ እየ። ንሱ ንሰላማውያን ኢትዮጵያውያን ምግፋዕ መደብ የብልናን ቁሩብ ዝኣሰርናዮም ኣለዉ ግን ገሊኦም ባድመ ብኢትዮጵያ ምትሐዛ ዝሐረቁ ንኢትዮጵያውያን ምግፋዕ ጀሚሮም ንድሕነቶም ኢልና ዝኣሰርናዮም ኣለዉ ኩነታት ምስ ዘሐለ ክንፈትሖም ኢና ኢሉ ። ኣብዚ ጊዜ እዚ ዝምድና ዜጋታት ንሰላም ምስ መንግስቲ እናሐርፈፈ ይኸይድ ነይሩ። ካብ ቤት/ጽ ፕረሲደንት የማነ ገብረመስቀል – ኣንጻር ፖሊሲ መንግስቲ ትኸዱ ኣለኹም ብዝብል ስምዕታ የፈራረሐና ነይሩ፥ብሕልፊ ኣህጉራዊ ግበረ ሰናያትን – ንዘተመዛቡሉ ህዝቢ ክሕግዙ ዝተበገሱ ኢምባሲታትን ምሳና ክተሐባበሩ ምስ ረኣይዎም። ዜጋታት ንሰላም ካብ መንግስቲ ኤሪትራ ነጻ ጽቡቅ ስራሕ ክትሰርሕ ዝተዓዘቡ ከኣ እዮም ገለ ኢምባሲታት ወጻኢታትና ክሽፍኑ ፍቃደጃታት ዝኾኑ። ን ኣብነት ነቲ ገዚፍ ወጻኢ ናይ ሰላም ኮንፈረንስ ንናይ ነፋሪት፣ ሆተል ካብ ወጻኢ ዝመጹን ነቲ ናይ ውሽጥን ዝሸፈኑልና ኣብ ቀ 3 መግለጺ ተመልከት።
ስለዚ ብሐጺሩ እቲ ሕቶ ክሳብ ክንደይ ኢዩ ሐደ መንግስቲ ካብ መንግስቲ ናጻ ዝኾና ናይ ዘጋታቱ ግብረ ሰናያት ክህልዋ ዘፍቅድ። ኣብዚ ጊዜ እዚ ንሂወት ህዝቢ ብሐይሊ ተቆጻጺሩ ዘሎ ህግደፍ ነጻ ናይ ህዝቢ ግብረሰናያት ከፍቅድ ሕልሚ እዩ። ኣብ ኢትዮጵያ ግን ሙሉእ ዲሞክራሲ የለን እኳ እንተተባህለ ናይ ግብረ ሰናይን ረዲኤትን ማሕራት፥ ፖለቲካዊ ውድባት ናይ ግሊ ጋዜጣታት ነጻ ኮይነንስ ይንቃሳቀሳ እየን ህዝቢ እውን ተኣኪቡ ኣብየት እብል እዩ።
ስለዚ ናይ ኤሪትራውያን ናይ ሰላም ምንቅስቃስ ኣብ ስደት ጥራሕ እዩ ክኽወን ዝኽእል፥ንሱኸኣ በቶም ደለይቲ ፍትሒ ፥ እቶም ድምጺ ናይቶም ድምጺ ዘይብሎም ኢና ዝብሉ፥ ብግብሪ ከርእይዎ ኣለዎም። ግን መብዛሕታኦም ደለይቲ ፍትሒ ሐይሎም ኣብ ጭርሖ እምበር ኣብ ግብሪስ ኣይግድን። ደገፍቲ መንግስቲ ኤሪትራ እንተዝድግፍዎ ዝበለጸ ምኾነ፥ እቲ ኣብ ደገፍትን ተቛመንትን ዘሎ ጽልኢ እናጎደለ ምኸደ። ግን ካብ ህግደፍ ነጻ ኮይኖም ክንቀሳቀሱ ከቶ ኣይኩእሉን እዮም። ወገን ውጹዕ ህዝቢ ዘይኮኑስ መሳርሔ መንግስቲ እዮም። ኣብ ፍትሕን መሰል ወዲ ሰብን ክልተ ሚዛን ሒዞም ይጓዓዙ። ኣብ ኤርትራ ህግደፍ መሰል ህዝቢ ገፊፉ ዘይተኣደነ ስቃይ ኣውሪዱ ከሎ ቁቡልን ገይሮም ይወስድዎ። ኣብ ኤሮጳ ምስ መጹ ግን መሰልና ተገፊፉ ኢሎም ዕቅባ ይሐቱ፡ (double standard )-እዚኦም ባእታታት ነቲ ጉዕዞ ሰላም ዕንቅፋት እምበር ካልእ ክኾኑ ኣይኩእሉን እዮም።
ይኩን እምበር እቲ ብደገ ዝዕዘብ ኤሪትራዊ – ናይ ሰላም ምንቅስቃስ ኣብ ኢትዮጵያ ምጅማሩ ክጠራጠር ባህርያዊ እዩ። ክልቲኤን ሀገራት ኣብ ምትፍናን ስለዘለዋ። ሐደ ደስ ዘየብል ከኣ ጀነራል ጻድቃን ኣብ ልዕሊ ኤሪትራ ናይ ኩናት መዝሙር እናዘመረ – ከመይ ገይሩ ኣብ ናይ ሰላም ዘተ ይዋሳእ። ብዛዕባ ሰላም ክትዓዬ እዃ መጀመርያ ኣብ ኣተሐሳስባኻ ለውጢ ከተምጽእ ኣለካ። ጽኑዕ ናይ ሰላም ባህሊ ኣብ ክንዲ ናይ ኩናት ከተሕደር ኣለካ ። ስለዝኾነ ጀነራል ጻድቃን ዋላ ኣባል ናይቲ መንግስቲ ኣይኹን እምበር (ካብ መንግስቲ ካብ ዝባረር ሐያለይ ዓመታት ሐሊፉ እዩ) ኣብቲ ጻዊዒት ሰላም ቦታ ክህልዎ ኣይግባኣን እዩ።
ኣብ መስከረም. ኮም ጸጋይ ኣስመሮም “ገምጋመይ ኣብ ንድፊ ሓሳብ “መዝሙር ሰላም” ንኢትዮ-ኤርትራ ዘርእስቱ ኣብ ባይታ ዘሎ ማሕብራውን ፖለቲካውን ኩነታት ጉሩም ገይሩ ኣንጸባሪቕዎ ። ጸጋይ ከምዚ ይብል “ኣብ ሞንጎ ኢትዮ-ኤርትራ ዘሎ ኣይ ሰላም ኣይ ኲናት ሃዋሁ ንክፈርስ ልዑል ባህጊ ኣሎኒ። እዚ ንክኸውን ድማ ጉዳይ ዶብ መዕለቢ ክግበረሉ ኣለዎ። ባዓልቤት ናይዚ ሓሳብ ክኸውን ዘለዎ ከኣ ህዝቢ’ዩ። ኣብ ብይን ኮምሽን ዶብ፡ ዘይ ፍትሓዊ ምምቕቓል መሬት ተፈጺሙ’ዩ። ዶብ ሰሪ ዘይምሕንጻጹ ኣይ ሰላም ኣይኲናት ወሊዱ። ንህግደፍ ድማ “ባድመ ተውሪራትና” ኣብ ዝብል ባዶሽ ሓሳብ ዝሕበኣላ ደጀን ኮይናቶ ጸኒሓ ኣላ። ብርግጽ ኣይ ሰላም ኣይኲናት ንክሰዓር ዶብ ክሕንጸጽ ኣለዎ። ንሰላም ፍርቂ መገዲ ተጓዒዙ ዝደልያ ሓይሊ ወገነይ’ዩ! ሕቶ ሰላም ሙሁር የልዕሎ ዓዃይ፡ ወያነ የበግሶ ህግደፍ ብዘየገድስ፡ ኣብቲ ሰላም ረብሓ ዘሎኒ። ብክንዲ ዓቕመይ ከበርክተሉ ሕጉስ’የ”
እቲ ኣይ ሰላም ኣይ ኩናት ኩነታት ኣብ ህዝቢ ኤሪትራ ዘውርዶ ዘሎ ስቃይ መወዳደርቲ እዃ እንተዘይብሉ, ብመጠኖ ንህዝቢ ኢትዮጵያ እውን ተንኪፍዎ እዩ: ብሕልፊ ንህዝቢ ትግራይ። ጸጋይ ይቕጽል “ትግራይ ኣብ ኢትዮጵያ ከም ናይ ኲናት ዞባ ኮይና’ያ ተቐሚጣ ዘላ። ዋላኳ ከም ሰብ ትዕዝብቲ (ሪኢቶ) እንተ ሃለወኒ፡ ኣብ ጉዳይ ትግራይ ግን ልዕለይ ኢትዮጵያውያን ተጋሩ ይፈልጥዎ ኢዮም። ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ይዛረብሉን ይጽሕፍሉን ንመንግስቶም ጉዳይ ዶብ መዕለቢ ክግበረሉ ክሓትሉን ጸኒሖምን ኣለዉን። ኣጀንዳ ሰለብሪቲ ኢቨንትስ መዝሙር ሰላም ድማ ሓደ ካብቲ ተጋሩ ኣብ ልዕሊ መንግስቶም ዘልዕልዎ ዘለው ሕቶ’ዩ። ኣብ ሓጺር ግዜ ብሰፊሕ ዝርገሐ ኣብ ህዝቢ ከም ዋኒን ኣጀንዳ ኮይኑ ቀሪቡስ ብተስፋ ዝጽበዮ ውን ብዙሕ’ዩ”.
ጸጋይ ይብል “በዓል ቤት ናይ ሰላም ክኽወን ዘለዎ ከኣ ህዝቢ እዩ” ኣብዛ ንጥቢ እዚኣ እምነት ናይ ጸጋይ ምስ ዜጋታት ንሰላም ሐደ እዩ። ኣብቲ 60 ገጽ ዘለዎ ጸብጻብ ናይ የካቲት 15, 16ን 17 2001 ኣብ ከረንን ኣስመራን ዝተገብረ ናይ ሰላም ኮንፈረሰ ከምዚ ይብል “CPE believes that a sustainable and just peace cannot be achieved by efforts of governments alone. Many actors and stakeholders-civil society organisations፣ national and international humanitarian and human rights groups, and individuals- need to play an active role in the promotion of peace and reconciliation. This requires that Eritreans and Ethiopians undertake internal peace-fostering activities as well as dialogue with each other. The conferfence was envisioned as a fist step in such a process.”
ኣብዚ ከትበርህ ዘለዋ ንሰላም ዝጽውዕ ዘሎ ህዝቢ እዩ መንግስታት ኣይኮኑን። ሰላም ብወልቀ ሰባት ተጀሚሩ ደረጃ ብደረጃ ብህዝቢ ተቀባልነት ክሳብ ዝረክብ ነዊሕ መስርሕ ኣለዎ ጊዜ እውን ዝወስድ እዩ። እቲ ምንቅስቃስ ሰላም ናይ ክልቲኤን መንግስታ ዘይኮነስ ናይ ህዝቢ ካብ ኮነ እቲ ህዝቢ ብዛዕብኡ ንጹር ኣረ ኣእያ ክህልዎ ኣለዎ። ብነብሲ ተኣማምነት ጠጠው ክብለሉ ግን ብዛዕባ ፍትሕን፥ መሰል ወዲ ሰብ ምኽባርን ትምህርቲ ክቕስም ኣለዎ። ህዝቢ ኤርትራ መሪር ናብራ እናነበረ – ንነብሲ ወከፍ ሰብ – 2 ባኒ ንመዓልቲ ብመቕነን እናነበረ – ማይ ከይተረፈ ብራሽን ካብ ቦጣት እናወሰደ – ንሕክምና ኣብ ሱዳን እናኸደ – ኣብ ባንካ ዘቐመጦ ገንዘቡ ከም ድላዩ ከይውጽእ እናተኸልከለ – ናይ ወርቂ፣ ነሕሲ ፥ ፖታሽ ሃብቱ – እናተመዝመዘ- ንመንግስቲ ኤሪትራ ዝድገፍ ኢሪትራዊ ሕልናኡ ዝቀተለ ጥራሕ እዩ ክኸውን ዝኽእል።
ኣብዚ ናይ ሰላም ነዊሕ ጉዕዞ ብዝያዳ ኣበርክቶ ክገብሩ ዝኹእሉ መራሕቲ ሀይማኖት እዮም። ኣብነት ብቤት ክህነት ካቶሊኽ ኣብ ኤሪትራ ዝወጸ (ኣይተጽቅጥ ዝዓይንቱ) ፥ ኣበይ ኣሎ ሐውኻ፥ ዝብል ህያው መልእክቲ ንህዝቢ ኣተሐሳሲብዎ እዩ፥ ንቡዙሓት ሰባት እውን ኣንቢዒዎም። ከማኡ እውን ኣብ ኣውሮጳ ዘለዉ ተበዓት ካህናት ነቲ ካብ ፍረሒ ዝተላዕለ ምጽቃት በቲኾም ቖላሕታ ቤተ ክርስትያን ኣብቲ ዝተወጸዔ ህዝቢ ኤርትራ ክኸውን ኣለዎ እናበሉ መልእኽቶም ንኣመንቲ የማሐላለፉ ኣለው። ንኣብነት ኣብ በዓል ሐድሽ ዓመት ካህን ተኽለማርያም ምርካጽዮን ሃገረ-ስብከት ኤውሮጳ መልእኽቲ የሕሊፎም። ኣብ ማንቸስተር ዝነብሩ ቀሺ ዮሃነስ ገብረሂወት ፣ ቤተክርስትያን ጽግዒ ውጹዓትን እሱራትን ድኻታት እዮም ዝበል ዓቢ መል እኽቲ ኣመሐላሊፎም እዮም።ማሕበር ገዳም ደብረ ቢዘን ን ኣባ ሉቃስን መሳርሕቶም ኣባ ባስልዮስን ብጽኑዕ ብምቅዋም ኣውጊዞሞም ፡ እዚ ዘብረሃልና ቤተ ክህነት ንፍርሒ ጢሒሱ ናይ ህግደፍ መሳርሕቲ ወጊዝዎም።
ከምዚ ካህናት ኣብ ከተማ ማንቸስተርን/ዓባይ ብሪጣንያ ጀሚሮሞ ዘለው፡ ህዝቢ ንሰላም ሐቢሩ እንተተቓሊሱ ነንሕድሕዱ ጽኑዕ ዝምድና ይፈጥር ፥ ይተኣማመን ደፊሩ ለውጢ ይገበር ዝብል ደረጃ ክበጽሕ ዓቢ ተኽእሎ ኣሎ።
ስለዚ ህዝቢ ኣርትራ ኣምር ሰላም ብደቂቁ ክፈልጥ ስለ ዘለዎ እዩ ዜጋታት ንሰላም ቕድሚ ምስ ኢትዮጵያውያን ምርኻብ – ምስ ህዝቢ ኢርትራ ብሕልፊ ካብተን ናይ IDPs (Internally displaced people) ኣብ ውሽጢ ዓዲ ዝተመዛበሉ ዝሰፍሩሉ ዘለው መዓስከራት ዘተን ምርድዳእን ክብጻሕ ኣለዎ ዝበለ። ስለ ዝኾነ ካብ ነብሲ ወከፍ ናይ ዝተማዛበለ መዓስከራት 25 ወከልቲ ኣብቲ ናይ 2 መዓልቲ ናይ ከረን ኮንፈረንስ ክካፈሉ ዝገበረ።
እተን መዓስከራት 1 ማይ ዉራይ ኣብ ጾሮና 2 ማይ ሐባር 3. ካሪቦሳ (ካምቦ ዙላ) 4. ዓዲ ቀሺ 5. ሳሊናን እየን
ካብኣቶም ኣብቲ ኣብ ኢንትርኮንቲነንታል ሆተል (ሕጂ ኣስመራ ሆተል) ዝተገብረ – ውጺኢት ናይቲ ኮንፍረንስ መግለጺ ክህቡ ዝተመርጹ እውን ነይሮም።
ኣብ ምድምዳም ናይ 2 መዓልቲ ሰሚናር ከረን እቲ ጉባኤኛ ህዝቢ ነቲ ጉባኤ ቆጽሊ ሰላም ኣውዲቕሉ እዩ፥ እቲ ዝሐሸ መፍትሒ ናይቲ ሽግር ገይሩ ገምጊምዎ። እዚ ናይ ከረን ሰሚናር ዝመርሖ ፕሮፈሶር ኣስመሮም ፉሉይ ምስጋና ይብጸሐዮ።
እቲ ፕሮፈሶር ኣስመሮም ዘካይዶ ዝነበረ መጽናዕትታት (ቁ 3) The Updrooted ንመንግስቲ ኣድላየ ስለዝኾነ ተጸሚሞምና እምበር ብነጻ ምንቅስቃስና ንኻላኦት ኣብነት ስለ ንኸውን ብዙሕ ዕንቅፍታት ተጓኒፍና እዩ። ህግደፍ ንህዝቢ ንእሽቶ ናይ ነጻ ምንቅሳቃስ ዕድል እንተሂብዎ መሰሉ ኣብ ምሕታት ከይኣቱ ኣዚዩ እዩ ዝጭነቅን ዝፈርሕን። ኮማንድስ ንተመሃሮ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ እናጋፍዑ ናብ ዊዓ ምስ ወሰድዎም 2 ተመሃሮ ብጸሐይ ወቅዒ ሞይቶም። እዚ ግን ክንጻዎሮ ኣይከኣልናን። ንሕና ንኢትዮጵያ – ሰብኣዊ መሰል ኤሪትራውያን ገፊፎም ኢልና እናኸሰስና ኣብ ቅድሚ ዓይንና ዓቢ በደል ኣብ ልዕሊ ተመሃሮ ኣስመራ ዩኒቨርሲቲ እናተኻይደ ፈሪሕና ትም ክንበል ኣይንክእል ኢልና ንመንግስቲ ኤሪትራ ኣብ ናይ ብሕታዊ ጋዜጣ ኮኒናዮም። ኣብቲ ነዚ ንምውሳን ናይ ኣባላት ዝገብርናዮ ኣኼባ ሐደገኛ ምዃኑ ተገምጊሙ ማእሰርቲ ክህሉ ከም ዝኽእል ብጋህዲ ተዘትዩሉ። ኣብዚ ሐደገኛ ውሳኔ ፕሮፈሶር ኣይነበረን ኣብ ኣመሪካ እዩ ነይሩ።ኣቀዲሞም ኣባልነቶም ዝሰሐቡ/ዝሰሐባ ካብ ዓዲ እንግሊዝን ኣመሪካን እውን ነይሮም። እታ ሰክረታሪ ናይ ድምጺ መሰል እዃ እንተዘይነበራ ብፍርሒ ዝኣክል ንሐደ ሰሙን ተቕማጥ ንተእቕማጥ ኮይና እያ። ኣብዚ ካብ ኣመሪካ ዝኣተወ ተወልደ እስጢፋኖስ (ቁ 5) መንግስቲ ንምኹናን ተወፋይነኣቱ ገሊጹ። ዜጋታት ንሰላም ቀይሕ መስመር ክትሐልፍ ምውሳና ቅትለተ ነብሲ ትፍጽም ከም ዘላ ብሩህ እዩ ነይሩ። መደባታ ክትቅጽል ከም ዘይትኽእል ፍሉጥ ነይሩ። ግን ዝወለደት ትውለድ ኢላ ገይራቶ።
ኣብዚ ክበርህ ዘለዎ ኣብ ኢትዮጵያ እዚ ናይ ሰላም መደብ ከም ዘብርሆ ብዝዕባ ሰላም ስረሓት – ካብ ናይ ዜጋታት ንሰላም ንላዕሊ ኣዚዩ ሰጉሙ ኣሎ። ዜጋታት ንሰላም ኣብቲ ብህዝቢ ተፈተያ ናይ ህዝቢ ሐያል ድምጺ መታን ክህልዋ (ልክዕ ከምቲ ህዝባዊ ማዕበል ዝበሎ ጸጋይ) ኣባላት ምምዝጋብ ኣብ ትበጋገሰሉ ጊዜ ጽሐይ ዓሪብዋ ተቖጽያ ተሪፋ::
ጸጋይ ይቅጽል ፥ ዕላማ ሰለብሪቲ ኢቨንትስ፡ ኣብ ሞንጎ ክልቲኡ ህዝቢ ዘሎ ኣይ ሰላም ኣይኲናት ንከብቅዕ’ዩ! ጉዳይ ዶብ ንክፍታሕ ህዝባዊ ማዕበል ኣብ ልዕሊ መንግስቶም ምልዕዓል’ዩ። ውጽኢቱ ድማ ንረብሓ ክልቲኤን ሃገራት ዘገልግል’ዩ።
ኣብ ምዕራብ ዘለዎ ዲስፖራ ብነጻ ክንቀሳቀሱ ስለዝኸእሉ እቲ ዝዓብየ ኣበርክቶ ክገብሩ ዝኽል ንሳቶም እዮም። ነቲ ጉዳይ ኣሚኖሙሉ ብመደብ እንተተበጊሶም ከምዚ ዓይነት ተበግሶ ዝደግፋ ግብረሰናያት ስለዘለዎ – ንመሳለጢ ገንዘብ ክርከብ ይካኣል እዩ። (seize the momentum) ፍሉያት ሃገራት ኣለዋ ብሕልፊ ኖርወይ – ኣብ ዓለም ኣብ ዕርቅን ሰላምን ተበግሶ ዝገብራ። ናይ ሰላም ኮንፈረንስ ወጻኢ ዝሸፈና ንሳተን እየን ።
ከም መደምደምታ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ነዊሕን ጽንኩርን እዩ። ህዝቢ ልዕሊ 70 ዓመት ንናጽነት ተቃሊሱ እዩ። ኣብዚ ጊዜ ግን ታሪክ ህዝቢ ኤራትራ ብህግደፍ ተሰሪቁ። እቶም መራሕቲ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ይሐቁ ኣለዉ። ይከን እምበኣር ሕጂ እውን ፈኸም እንበለ ናይ ህዝቢ ቃልሲ ጀሚሩ ኣሎ። ኣቦይ ወልደኣብ ወልደምርያ ኣብ 1987 ዝተኻየደ ናይ ህዝባዊ ግንባር ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ ኣብ ደጀን ሳሕል ፥ ሆስፒታላት – ናይ ኣፋውስን ሽዳን ፋብሪካታትን ጋራጃትን ዘሎ ምዕባሌታት ዘይሮም ምስተዓዘቡ ብሐጎስ ገጾም መብራህቲ ተወሊዑ ከምዚ ይብሉ ፥ ናጽነት ኤሪትራ ሎሚ ኣብዚ ሪኤያ እንቓዕ እዚ ኣርኣየኒ እዚ ፈጣሪ። እዚ ከይከውን ብህግደፍ ተጠሊሙ። ግን እዚ ህዝቢ ኢርትራ ናይ ቃልሲ ታሪኽን መንፈስን ስለዘለዎ – ሕጂ እውን ከም ቀደም – ንሙሉእ ናጽነቱ ክቃለስ ጀሚሩ ኣሎ። ኣብዚ እዚ ሐድሽ ወለዶ ዓቢ ተራ ኣለዎ። ወል-ወል እናተዋዘየ ምስ ተጋደልቲ ኮይኖም ዝተስእልዎ ስእሊ። ኣብ የማን ኮፍ ኢሉ ዘሎ ግን ኢትዮጵያዊ ጋዜጠኛ ኣለም መዝገበ እዩ። ብዓቢኡ ብዳዊት መስፉን ዝተጻሕፈት ነዚ ሐዲሽ ወለዶ ኣዚያ ትጠቅም መጽሐፍ ተጻሒፋ ኣላ እሞ ኣንብብዋ መግልጺ ቁ 1 ።
ጉዕዞ ሰላም ኣብ ኢትዮጵያ ተጀሚሩ መሰጋጋሪ ድልድል ይንደቅ እምበር ኹሉ ኤርትራዊ ኣብ ዲስፖራ ዘሎ ኣብ ሲቪልዊ ማሕበረ ሰብ ተወዲቡ ክዓየሉ ሐላፍነቱ እዩ። እዚ ጉዕዞ ናይ ተራ ህዝቢ ስለዝኾነ ነዊሕን ሐርጎጽ ዝመላኦ እዩ፥ ከምጽኦ ዝኽእል ለውጢ ግን ሱር በተኽ እዩ።
David Bowie: Singer 1947-2016:
It is not politicians who will end oppression. It is the radicals, with the stink in their clothes, rebellion in their brain, and hope in their heart and direct action in their fists. ከምዚ ዓይነት ቆራስነት ዘለዎም ባእታታ ከኣ እዩ ነዚ ክዕውትዎ ዝኽእሉ።
መግለጺ
- WOLDEAB WOLDEMARIAM : A Visionary Eritrean Patriot
A Biography by Dawit Mesfun
- Books by Kjetil Tronvoll: MAI WEINI: A highland village in Eritrea. A study of the peopleKjetil and Daniel R Mekonen: The African Garison State: Human Rights and Politiccal Development in Eritrea.
- The Uprooted: A scientific Survey of Ethnic Eriteans Deportees from Ethiopia by Professor Asmarom Legesse
- The donors, who came forward with both timely and adequate financial support for the Peace Building conference. Keren – Asmara, 15th , 16th and 17th February 2001
- The Royal Norwegian Embassy
- The Royal Danish Embassy
- The Royal Swidish Embassy
- Dutch Interchurch Aid
- Mani Tesse an Italian NGO


text:
‘ፍቕሪ ብዘይግብዝና ትኹን። ንኽፍኣት ፈንፍንዎ ኣብ ሰናይ ልገቡ። ንሓድሕድኩም ብምክብባር እናተቓዳደምኩም፡ ብፍቕሪ ኣሕዋት ንሓድሕድኩም ብለውሃት ተፋቐሩ። ንምትጋህ ኣይትተሃከዩ፡ ብመንፈስ ተቓጸሉ፡ ንእግዚኣብሄር ኣገልግሉ። ብተስፋ ተሐጐሱ፡ ብጸበባ ተዓገሱ፡ ጸሎት ኣዘውትሩ። ብዜድልዮም ንቕዱሳን ኣማቕሉ፡ ንምቕባል ጋሻ ተቓዳደሙ።’ (ሮሜ 12.9-13)
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን! ደሓንዶ ሓዲርኩም!
ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝገደፈልና ዝዓበየ ሕጊ ምፍቃር ምዃኑ ኣጸቢቅና እንፈልጦ ጉዳይ ኮይኑ። ንእግዚኣብሔር ኣምላኽካ ብምሉእ ልብኻን ብምሉእ ነፍስኻን ብምሉእ ኣእምሮኻን ምፍቃርን ንብጻይካ ከም ገዛእ ርእስኻ ገርካ ምፍቃርን (ማቴ 22.37-39 ተመልከት)፣ ብኻልእ ኣዘራርባ ንፍቅርን ንሰናይ ግብርን ዝተጸዋዕና ኢና፣ እታ ክንዮኣ ምንም ዘየለ ዝለዓለት ጸዋዕታና እዚኣ እያ፣ ናይ ተስፋ ክርስትያን ታሕጓስ ከኣ ምስኣ ዝተኣሳሰረት እያ፣ ዘፍቅር ታሕጓስ ተስፋ ኣለዎ! ናብቲ ዝዓበየ ፍቅሪ ዝኾነ ጐይታና ንምብጻሕን ምሳኡ ንምርኻብን ዘኽእል ተስፋ!
ሓዋርያ ጳውሎስ ኣብዚ ላዕሊ ክንበብ ዝሰማዕናዮ ናብ ሮማውያን ኣብ ዝጸሓፎ መልእኽቲ ፍቅርናን ሰናይ ተግባርናን ግብዝ ዝመልኦ ከይከውን የጠንቅቀና፣ መኣስ እዩ ግብዝ ዝኸውን ቢልና ክንሓትት ንኽእል፣ ፍቅርናን ሰናይ ተግባርናን ልባውን ሓቀኛን ምዃኑ ከመይ ገቢርና ክንፈልጥ ንኽእል፣ ፍቅርና ንረኣዩለይ ስምዑለይ ዝግበር ኮይኑ ከም ናይ ተዋስኦ ተለቪዥን ከይከውን እንታይ ምግባር የድሊ፣
ግብዝና ንኩሉ ክብል ይኽእል ንኩነታት ፍቅርና ከይተረፈ ክብክል ይኽእል፣ ንጥቅሚ ገዛእ ርእስና ጥራይ ቢልና ክነፍቅር ከሎና ገለ መኽሰብ ክንረክብ ክነፍቅር ከሎና እቲ እንወፍዮ ግብሪ ሰናይ ንጃህራን ኣንታ ክንደይ ይልግስ ክብሉናን ስምና ከነዕብን ክንገብሮ ከሎና ግብዝና የጥቅዓና፣ ከምኡውን ክእለትና ክነርእን ክንነኣድን ዘሎና ጽቡቅ እንብሎ ነገራት ካልኦት ክፈልጡልናን ክነፍቅር ከሎና ድሕሪ መጋረጃ ሓደ መርዛብ ግጉይ ኣተሓሳስባ ኣሎ፣ እዚ ከኣ ኩሉ ኣብ ገዛእ ርእስና መሊስና እነፍቅር ብሩኻትን ሕያዎትን ስለዝኾና ንካልኦት እንሕግዝ ለውሃትን ለጋሳትን ስለዝኾና ብማለት ፍቅሪ ከም ናይ ደቂ ሰባት ፍረ ወይ ሞያ ገርና ንሓስብ፣ እዚ ግን ጌጋ እዩ፣ ፍቅሪ ጸጋ እዩ እግዚኣብሔር ዝዕድለና እዩ ስለዚ ክንልምኖ ኣሎና፣ ፍቅሪ ሃበና ክንብሎ ንሱ ከኣ ተሓጒሱ ይዕድለና፣ ግብረ ሰናይ እውን ጸጋ ኣምላኽ እዩ፣ ነቲ እግዚኣብሔር ብነጻ ዝዕድለና ንካልኦት በነጻ ክንዕድል ጽውዓት ኢና፣ ቅድሚ ንካልኦት ምርካብናን ምሕጋዝን ምስቲ ምሕረት ዝመልኦ ትሑት ገጽ ኢየሱስ ምርኻብ የድሊ፣ ከመይ ባዕሉ እቲ ንናኣሽቱ እንገብሮ ንኣኡ ከምእንገብሮ ስለዝገለጸልና ንኣኡ ከይፈለጥካን ከይረኸብካን ንካልኦት ክትሕግዝ ዘይከኣል እዩ፣
እንደገና ቅዱስ ጳውሎስ ንሕና ሓጢኣተኛታት ስለዝኾነ ፍቅርና እውን ብሓጢኣትና ይትንከፍ እዩ ይብል፣ ኮይኑ ግን ብማለት ነቲ ዘሐጒስ ዜና ናይ ተስፋ ብምእዋጅ ጐይታ ሓራ ናይ ምዃን ጐዳና ከምዝኸፍተልናን ንሕናውን ተኻፈልቲ ናይቲ ንሱ ዝእዝዞ ፍቅሪ ክንከውንን ናቱ ናይ ምግባረ ሰናይ መጋበሪ ክንከውን ከምንኽእልን ይገልጽ፣ ነዚ ከኣ ኢየሱስ ክርስቶስ ከሕውየናን ልብና ከሐድሰልናን ምስ እነፍቅድ ይገሃድ፣ እቲ ካብ ሞት ተንሲኡ ኣብ ማእከልና ዝነብር ኢየሱስ ንልብና ከሕውዮ ይኽእል እንተለሚናዮ እወ ይፍውሶን የሕውዮን፣ ከምዘሎና ምስ ድሩት ዓቅምናን ድኽነትናን እንከሎና ንርሕራሔ እግዚኣብሔር ኣቦ ከነስተማቅርን ነቲ ዘደንቅ ፍቅሩን ክንሳተፍ የኽእለና፣ በዚኸስ እቲ ነሕዋትና ክንገብረሎምን ምሳኦም ክንሳተፎን እንኽእል መልሲ ናይቲ እግዚኣብሔር ንዓና ዝገበረልና ገናውን ይገብረልና ናይ ዘሎ ፍቅሪ ምዃኑ ንርዳእ፣ ከም ሓቁ እንተኾይኑ ከኣ ኣብ ልብና ብምሕዳርን ንሕይወትና ብምምራሕን ነቶም ኣብ ጉዕዞ ዕለታዊ ሕይውትና ዘጓንፉና ካብቶም ዝተሓቱን ኣጸቢቆም ዝተጸገሙን ጀሚርካ ንክንፈቅርን ንክንሕግዝን ዘኽእለና እግዚኣብሔር ባዕሉ እዩ፣
ሐዋርያ ጳውሎስከስ በዘን ቃላት እዚአን ገቢሩ ሕመቅና ክገልጸልና ዘይኮነስ እታ ተስፋ ኣባና እንደገና ሕያው ንክንገብራ ከተባብዓና ቢሉ እዩ፣ ኩልና ነዛ ናይ ፍቅሪ ትእዛዝ ብምልኣት ከምዘይንነብራ ወትሩ ዘጋጥመና እዩ ኮይኑ ግን እዚ እውን ሓደ ጸጋ እዩ ከመይ በይንናን ባዕልናን ብሓቂ ክነፍቅር ኣይንኽእልን፣ ጐይታ ነዚ ፍቅሪዚ ወትሩ ኣብ ልብና ክሕድሶን ኣብዚሑ ክህበናን በታ መወዳእታ ዘይብላ መለኮታዊ ምሕረቱ ነስተማቅራ፣ ከምዚ ምስ እንገብር ከኣ ነቲ ዘይነስተውዕለሉ ናኣሽቱ ነገራት ዋጋን ግምትን ክንህቦም ንጅምር ነቲ ዕለት ዕለት ዘጋጥመና ግምት ንህቦ ዘይነበርና ነገራት ኩሉ ከምቲ እግዚኣብሔር ዘፍቅሮም ክነፍቅሮም ንምጅር ምናዳ ከኣ ከምቲ ኢየሱስ ካብኡ ምስ እንርሕቅ ምስ ነፍሲ ወከፍና ዝገብሮ ናብቶም ትሑታትን ድኻታትን ቅርብ ቢልና ከምቲ ሕያዋይ ሳምራዊ ድንን ኢልና ከምቲ ንሱ ዘርኣዮ ርሕራሔን ምሕረት ክነርኢ ንጅምር፣
ዝኸበርኩም ኣሕዋት! እዚ ነገራት እዚ ከምቲ ቅዱስ ጳውሎስ ዝብሎ ‘ብተስፋ ሕጉሳት’ (ሮሜ 12.12) ምስጢር የካፍለና ኣሎ፣ ብተስፋ ሕጉሳት ምዃን እንክንብል ወላውን ኣብቲ ዝሓሰመ ግዜ ናይ ውድቀትን ጸገምን ከይተረፈ ፍቅሪ እግዚኣሔር ወትሩ ምሳና ምዃኑ ርጉጻት ምዃን ስለዝኾነ በታ እንኽእላ ንእሽቶይ ዓቅምና በቲ ዕለት ዕለት ካብ ጐይታ ንቅበሎ ምስ ኣሕዋትና እናተቋደስና ኣብ ታሕጓስ ናይ ተስፋ ንንበር፣ እግዚኣብሔር ይሃበለይ፣


text:
ኣቦ መንበር ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ ይልቃል ጌትነትን ካልእ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን እቲ ፓርትን ክሰናበቱ ዝሓተተ ውሳነ ኮሚቴ ስነ-ምግባር ሰማያዊ ፓርቲ ብናይቲ ፓርቲ ናይ ኦዲትን ቁጽጽር ኮሚሽን ይርአ ከምዘሎ ናይቲ ኮሚሽን ኣቦ መንበር ኣቶ ኣበራ ገብሩ ገሊጾም።ኣቶ ይልቃል ዝለዓለ ቅሬታ ካልእ ተኸሳሲ ድማ ይግባይ ሓቲቶም ኣለው ኢሎም ኣቶ ኣበራ።
ኣደ-መንበር ሃገራዊ ኮሚቴ ስነ ምግባር ወ/ሮ ሃና ዋለልኝ ኣብ ልዕሊ ኣቶ ይልቃልን ካልኦት ኣርባዕተ ተኸሰስትን ዝቐረበ ኽሲ ዝተረኣየ ብናይቲ ኮሚቴን ናይቲ ፓርቲት መምርሕታት እዩ ኢለን።
ካብ ዝሓለፈ ታሕሳስ ጀሚሩ ጉዳዮም ክረአ ዝጸንሐ ኣቦ መንበር እቲ ፓርቲ ኣቶ ይልቃል ጌትነት፣ሓላፊ ፋይናንስ ዝነበሩ ኣቶ ወሮታው ዋሴ፣ምኽትል ኣቦ መንበር ኣቶ ስለሺ ፈይሳ፣ሓላፊ ጉዳይ ወዳበ ዝነበሩ ኣቶ ጌታነህ ባልቻን ኣባል ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ወይንሸት ሞላን እዮም። እቲ ክሲ ናይቲ ፓርቲ ገንዘብ ብዘይኣግባብ ምስ ምጥቃም ዝተተሓሐዘ እዩ።
እቲ ኮሚተ ዘቕረቦ ሓሳብ ኣቶ ይልቃል ጌትነትን ሓላፊ ፋይናንስ ዝነበሩ ኣቶ ወሬታው ዋሴን ካብቲ ፓርቲ ክባረሩ ዝተረፉ ተኸሰስቲ ድማ ካብ ሓላፍነቶም ትሕት ኢሎም መሰሎም ንግዚኡ ክእገድን እዩ ዝብል’ዩ።እንተኾነ እቲ ጉዳይ ናይ መወዳእታ ውሳነ ከይተውሃቦ ንሳቶም ብዘይፈልጡዎ መንገዲ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ከምዝወጸ ወ/ሮ ሃና ይገልጻ።
እቲ ጉዳይ ኣብ ውሽጢ ሰሙናት ውሳነ ከምዝርክብ ኣቦ መንበር ኮሚሽን ኦዲትን ቁጽጽርን ገሊጾም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Published: 21 October 2008
ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ 22 ገዳማት፡ ልዕሊ 2,200 ኣብያተ ክርስቲያናትን 1.8 ሚልዮን ሰዓብትን ዘለውዋ ብ325 ዓ.ም ብስብከት ኣባ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን (ፍረሚናጦስ) ዝተመስረተት ሃዋርያዊት ቤተ ክርስቲያን እያ። መንፈሳዊ እምነት ህዝቢ ኤርትራ ጥራይ ዘይኮነ: ታሪኻውን ባህላውን ውርሻታት ሃገርና ብግቡእ ዓቒባ ንወለዶታት ዘመሓላለፈት ኣደ እያ። መበቆል ግእዛዊ ስነ ጽሑፍን ምንጪ ስነ ፍልጠትን ብምዃን ንወለዶታት እምነትን ፍልጠትን ዘስነቐት እንኮ ወላዲት ኩልና እያ እንተበልና ካብ ሓቂ አይረሓቕናን።
ዘመናዊ ትምህርቲ ቅድሚ ምእታዉ፡ ብዙሓት ሊቃውንትን ምሁራትን እተፍሪ ዝነበረት እንኮ ቤት ትምህርቲ'ውን ቤተክርስትያን ተዋህዶ እያ ነይራ። ኣብ መጀመርያ 20 ክፍለ ዘመን፡ ኣብ ሃገርናን ከባቢናን ዘመናዊ ትምህርቲ ኪተኣታቶ ምስ ጀመረ ግን፡ ገለ ኣቦታት ብገርሆም ገለ ኸኣ ኣብ ሰነፍ ኣታሓሳስባታትን ተንኮላትን ተሰሪቶም ንዘመናዊ ትምህርቲ ከም ጸረ-ቤተክርስትያን ስለዝርኣይዎ፤ ዘዝነቕሑን ዝተማህሩን ደቃ ገዲፎምዋ ኣብ ከቢድ ድሕረት ተሸመመት። ኣብ ዘመነ-መግዛእቲ ኢትዮጵያውያን-ኣቦታት ነቲ ሽግር ንምውጋድ ዝተፈላለየ ናይ ስነ-መለኮት ኮለጃት ከፊቶም ንውሉደ ክህነት ከሰልጥኑ ከሎዉ፡ ኣብ ኤርትራ ኮለጅ ምኽፋትሲ ይትረፎም፡ ንዋላ ሓደ ሰብ እኳ ናብ ዓዶም ወሲዶም ከምህሩልና ፍቓደኛታት ኣይነበሩን። እዚ መዛግብቲ ዝመስክርዎ ሓቂ እዩ። ድሕሪ ነጻነት ህገርና፡ ቤተክርስያን ካብቲ ንዓሰርተታት ዓመታት ዘሳቐያ ድሕረት ወጺኣ፡ ወንበራ ተኺላ፡ ህዝባ ክትጓሲ ኣብ እተበገሰትሉ እዋን ከኣ ማንም ሰብ ዘይተጸብዮ ሓደጋ ኣጋጢምዋ። እቲ ብመንግስቲ ኤርትራ ኣብ የካቲት 2002 ንኽሕግዘኩም ምሁር ሰብ ንህበኩም ኣሎና ተባሂሉ ዝመጸ ሰብ ኣቶ ዮፍታሀ ቀሺ ዲሞጥሮስ መሳርሒ ናይ ሰይጣን ኮይኑ ቤተክርስትያንና የዕንዋ ኣሎ። ሕጊ ቤተ ክርስቲያን ፈሪሱ ስርዓታ ጠፊኡ ኣብ ሓደገኛ ፈተናን ሽግርን ወዲቓ ትርከብ። ከም ሳዕቤኑ ድማ መንፈሳውያን መራሕታ ይስጎጉ፡ ገዳማታ ይባድሙ፡ መንእሰያታ ይብተኑ፡ ምእመናን ይከፋፈሉ፡ ኣብያተ ክርስቲያናት ይዕጸዉ ኣለዉ። ብሓፈሻ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ዝርከቡ ምእመናን ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ብመሪር ሓዘን ዝሓልፍዎ ዘለዉ ናይ ፈተና ግዜ እዩ። ጠንቂ ናይዚ ኩሉ ዕንወታት ከኣ እቶም ሕጋዊ ፓትርያርክ ብጹዕ ወቅዱስ አቡነ እንጦንዮስ ብሓይሊ ተገፊዖም ካብ መዓርጎም ብዓመጽ ስለ ዝተሰጉ እዩ።
ብጹዕ ወቅዱስ 3ይ ፓትርያርክ ኣቡነ እንጦንዮስ ኣብ ጥንታዊ ሕግን ሓዋርያዊ ሓቅን ጸኒዖም ደው ስለ ዝበሉ ደኣ’ምበር ጉድለት ወይ ክሕደት ስለ ዝተረኽቦም ኣይኮኑን ካብ መንፈሳዊ መንበሮም ተኣጊዶም ዘለዉ። ስለዝኾነ ምእንቲ ድሕነት እታ ኢየሱስ ክርስቶስ ደሙ ዘፍሰሰላ ቤተ ክርስቲያን በጃ ኮይኖም: ንዓመጻዊ ሥልጣን ዮፍታሄ ኣውጊዞም: ጳጳሳት ሓላፍነቶም ክስከሙ ኣጠንቂቆም: ናይ ይግባይ መረርኦም ናብ ኦሬንታል መንፈሳውያን ኣቦታት ደብዳቤኦም ኣመሓላሊፎም እዮም። እቲ ብዮፍታሀ ተሃንዲሱ ግንከኣ ብስም ጳጳሳት ዝተመስረተሎም ክሲ ከውቅሶም ዝኽእል ኣይኮነን። እኳ ድኣ ከመጉሶም ምተገብአ ስለምንታይሲ ስራሕ ናይ ሓደ መንፈሳዊ ኣቦ ስለዘሰርሑ። ብጽልእን ደጋዊ ድፍኢትን ዝዓወሩ ጳጳሳት ግና ከምቲ "ሓጢኣተኛ ሰብ ኣብ ቅድሚ ጻድቃን ፍንፉን እዩ: እቲ ብቕኑዕ መገዲ ዚመላለስ ከኣ ኣብ ቅድሚ ረሲኣን ፍንፉን እዩ።" (ምሳሌ 29.27) ዝብሎ እምነቶም ስለ ዝተዘርገት ስለ ሓቂን እምነትን ደው ክብሉ ኣይከኣሉን። እንተ ፓትርያርክ እንጦንዮስ ግና መለለዪ ተሪር እምነቶም ኮይኑ ዝነብር መዘና-ኣልቦ ታሪኽ-እምነት ሰሪሖም እዮም።
እዚ ኣብ ኤርትራ ብዮፍታሄ ተጠጂኡ ጳጳሳት ዝሰመርዎ ምፍራስ ሕግን ናይ ሓሶት ክስታትን መጀመርያ ኣብ ኤርትራ ድሓር ድማ ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ እዩ ተሰንዚሩ። ብሓይሊ እግዚኣብሔርን ብትብዓት ምእመናን ሰሜን ኣሜሪካ ምስ ፈሸለ ግና አብ ዝተፈላለየ ክፍለ-ኣህጉር ዝርከቡ ካልኦት ምእመናን'ውን ብተመሳሳሊ መንገዲ በዲሆሞ እዮም። አብ ኤውሮጳን ኣፍሪቃን ኣስፋሕፊሑ ንብዙሓት ኣመንቲ ተዋህዶ ጠንቂ ምፍልላይን ምትህልላኽን ኮይኑ ከምዘሎ'ውን ንኹሉ ኦርቶዶክሳዊ ብሩህ ኮይኑ ኣሎ።
ንኣብነት እዚ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ኪዳነ ምሕረት ቤተ ክርስቲያን ኬንያ ዘጋጠመ ዘሕዝን ፍጻመ: ናይቲ ቅድሚ ሕጂ ኣብ መድሃኔ ዓለም ኦክላንድ ሕ.መ አሜርካ፡ ቅድስት ስላሴ ዲሲ ሕ.መ አሜርካ፡ ቅድስት ማርያም ሚላኖ ኢጣልያ፡ ቅዱስ ሚካኤል ሲንሲናቲ ሕ.መ አሜርካ፡ ኣብ ሱዳንን ካልኦት ሃገራትን ዝወረደ ፍጻመ መቐጸልታ እዩ። ሕጊ ቤተ ክርስትያን ፈሪሱ፡ መሰል ምእመናን ክልተ ሚልዮን ተደንኪሉ ክሳብ ዝሃለወ ግና ሃንዳሲ-ክፍኣት ዮፍታሀን ተሓባበርቱን ክድቅሱ ከምዘይክእሉ ክፈልጡ ይግባእ።
ኣብ ስዊዘርላንድ እትርከቡ ካህናትን ምእመናን፣ ኣብ ኪዳነ ምሕረት ቤተ ክርስቲያን ኬንያ ዘለኹም መንእሰያትን ወለድን፣ ኣብ እስራኤል ዘለኹም ካህናትን ዲያቆናትን፣ ብሓፈሽኡ ኣብ ፈቐዶ ሃገራት ፋሕ ኢልኩም ዘለኹም ምእመናንን ውሉደ-ክህነትን "ነቲ ነፍስን ስጋን ዚቐትል ኣምላኽ እምበር" ንኻልእ ኪትፈርሁ ኣይግባእን። ንኣምላኽ ኣሚኑ ዝመጎተ ኣይተሳዕረን: ስለ እምነቱ ጸኒዑ ዝተቓለሰ ድማ ዓስቡ ኣይሰኣነን እሞ: ንዓስቢ ዓወትኩም ሓደ እኳ ከየሕድገኩምሲ ጸኒዑኩም ተቓወሙ። እዚ ኹሉ ዚወርደኩም ዘሎ መከራ ስለ እምነትኩም እምበር ዝፈጸምኩሞ በደል ከም ዘየለ ንስኻትኩም ትፈልጥዎ። በዚ ድማ ደስ ክብለኩም ይግባእ ምኽንያቱ እቲ ሓቂ ምስ ተቐልዐ፡ እቲ ጎይታ ጎይቶት መድኃኔ ዓለም ምስ ተገልጸ ዓስቢ ዓወትኩም ከም እትረኽቡ እግዚኣብሔር እሙን እዩ።
በዚ ኣጋጣሚ: ደቂቀ እንጦንዮስ ተማሃሮ ቅዱስ ኣትናቴዎስ መንፈሳዊ ኮሌጅ በዚ ሓደገኛ ምብትታን ምእመናን ተዋህዶ ከቢድ ሓዘን እናተሰምዖ ኣብ ኩሉ ክፍለ-ኣህጉርን ሃገራትን እትርከቡ ኦርቶዶክሳውያን ምእመናንን ውሉደ ክህነትን ብፍላይ ድማ መንእሰያት ነዚ ኣብ ቤተ ክርስቲያንና ኣትዩ ዘሎ ቀናእ ሰይጣንን መሳርሕቱን ተረዲእና ብጸሎት ክነቅሕን ቤተ ክርስቲያን ተዋህዶ ንምድሓን "በቲ ኣምላኽ ዝህበካ ሓይሊ ምእንቲ ወንጌል መከራ ጽገብ!"(2 ጢሞ 1፡8) ዝብሎ ቃል ጎይታ እናስተንተንና ሓቢርና ክንቃለስን እዋናዊ ጻውዒትና ነመሓላልፍ።
ልዑል ኣምላኽ ቤተ ክርስቲያንና ይባርኽ!
ብመንፈሳዊ ኣኽብሮት
ደቂቀ እንጦንዮስ ተማሃሮ ቅዱስ ኣትናቴዎስ መንፈሳዊ ኮሌጅ ሕ.መ. ኣሜሪካ


text:
ናብ ጻድቃን ክንጽሊ ይግባእ ድዩ፧
መን ካባና እዩ እሞ፡ ጭንቀት ኣጋጢምዎስ፡ ካብ ካልኦት ሓገዝ ኪረክብ ዘይደሊ፧ ነቲ ጠንቂ ጭንቀትና ዝዀነ ነገር ኣብ ግምት ብምእታው፡ ብዝያዳ ንሓደ ደንጋጽን ከምቲ ናትና ዓይነት ተመክሮ ዘሕለፈን ፈታዊ ኸም እንመርጽ ፍሉጥ እዩ። ድንጋጽን ተመክሮን ዘለዎ ፈታዊ፡ ብሓቂ ተባሃጊ እዩ።
ገሊኦም ሰባት ብዛዕባ ጸሎት እውን ከምኡ ይስምዖም ይኸውን። ናብቲ ኻባታቶም ጸብለል ዝበለን ዜፍርህን ኰይኑ ዚስምዖም ኣምላኽ ዘይኰነስ፡ ናብ ሓደ ኻብቶም ጻድቃን ወይ ቅዱሳን ኪቐርቡ ብዝያዳ ይፈዅሶም። እዞም ሰባት እዚኦም፡ ‘እቶም ኣብ ደቂ ሰብ ልሙድ ዝዀነ ፈተናታትን ጸገማትን ዘሕለፉ ጻድቃን ዝያዳ ኺድንግጹ ይኽእሉ እዮም’ ዚብል ምኽንያት ይህቡ። ንኣብነት፡ ሓደ ኣዝዩ ኣገዳሲ ነገር ዝጠፍኦም ሰባት ናብቲ ንዝጠፍአ ወይ ንእተሰርቀ ነገራት ከም ዚሕሉ ብልምዲ ዚእመነሉ “ቕዱስ” ኣንቶኒ ብዓል ፓድዋ ኪቐርቡ ይመርጹ። ንሓደ ዝሓመመ እንስሳ ኺጽልዩሉ እንተ ደለዮም፡ ነቲ “ቕዱስ” ፍራንሲስ ብዓል ኣሲሲ ይመርጹ፣ ተስፋ ኪቘርጹ ኸለዉ ድማ ናብ “ቅዱስ” ይሁዳ ታዴዎስ ኪጽልዩ ይመርጹ።
ይኹን እምበር፡ ብመሰረት ቅዱሳት ጽሑፋት ናብ ጻድቃን ወይ ቅዱሳን ምጽላይ ግቡእ እንተ ዀይኑ፡ ብኸመይ ርግጸኛታት ክንከውን ንኽእል፧ ጸሎትና ናብ ኣምላኽ ዚቐርብ ብምዃኑ፡ መልሲ እቲ፡ ‘ኣምላኽ ንጸሎትና ይሰምዖ ድዩ፧’ ዚብል ሕቶ ኽንፈልጥ ከም እንደሊ ፍሉጥ እዩ። ብዘይካዚ፡ ‘ኣምላኽ ብዛዕባ እቲ ናብ ጻድቃን ዚቐርብ ጸሎት እንታይ ይስምዖ፧’ ኢልና ኽንሓትት እውን ኣይግባእንዶ፧
ናብ ጻድቃን ዚቐርብ ጸሎት—መጽሓፍ ቅዱስ ዚብሎ
እቲ ናብ ጻድቃን ናይ ምጽላይ ልማድ፡ ኣብቲ ጻድቃን ወይ ቅዱሳን ከም ዜማልዱ ዚገልጽ ሰረተ እምነት ቤተ ክርስትያን ካቶሊክ እተመሰረተ እዩ። እዚ ሰረተ እምነት እዚ፡ ብመሰረት ዘ ኒው ካቶሊክ ኢንሳይክሎፔድያ፡ “ብሓደ ጻድቕ ኣቢልካ ምሕረት ኣምላኽ ምልማን” ዚብል መሰረታዊ ሓሳብ እዩ ዘለዎ። ስለዚ፡ ናብ ጻድቃን ዚጽሊ ሰብ፡ ብኣተሓሳስባኡ እቶም ጻድቃን ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ እተባረኹ ስለ ዝዀኑ፡ ብኣታቶም ኣቢሉ ፍሉይ ሞገስ ኪርከብ ተስፋ ይገብር እዩ።
መጽሓፍ ቅዱስ ከምዚ ዝኣመሰለ ትምህርቲ ይምህር ድዩ፧ ገሊኣቶም፡ ሃዋርያ ጳውሎስ ናብ ጻድቃን ንምጽላይ መሰረት ዚኸውን ሓሳብ፡ ኣብ ጽሑፋቱ ኸም ዘስፈረ ይገልጹ። ከም ኣብነት ዚጠቕስዎ ኸኣ፡ ነቲ፡ “ኣሕዋተየ፡ ምሳይ ኴንኩም ብጸሎት ክትጋደሉለይ፡ ብጐይታና የሱስ ክርስቶስን በታ ኻብ መንፈስ ዝዀነት ፍቕርን እምዕደኩም ኣለኹ” ብምባል ኣብ ሮሜ ንዝነበሩ ክርስትያናት ዝጸሓፎ መልእኽቲ እዩ። (ሮሜ 15:30) ጳውሎስ ንብጾቱ ክርስትያናት ንኣምላኽ ኬማልዱሉ ድዩ ዚሓቶም ነይሩ፧ ኣይፋሉን። ምምላድ እንተ ዜድሊ ነይሩስ፡ ንሳቶም ነቲ ሃዋርያ ክርስቶስ ዝነበረ ጳውሎስ ንኼማልደሎም ምሓተትዎ ነይሮም። ጳውሎስ ከምኡ ኺብል ከሎ፡ ንሓደ ክርስትያን ምእንታና ንኣምላኽ ኪጽልየልና ኽንሓትቶ ግቡእ ምዃኑ እዩ ዚገልጽ ነይሩ። ልማኖና ናብ ኣምላኽ ንኬቕርበልና ኢልና፡ ናብ ሓደ ኣብ ሰማይ ከም ዘሎ ጌርና እንሓስቦ ጻድቕ ክንጽሊ ግና ግቡእ ኣይኰነን። ስለምንታይ፧
ኣብቲ ሃዋርያ ዮሃንስ ዝጸሓፎ ወንጌል፡ የሱስ፡ “መገድን ሓቅን ህይወትን ኣነ እየ። ብዘይካ ብኣይ፡ ሓደ እኳ ናብ ኣቦ ዚመጽእ የልቦን” በለ። (ዮሃንስ 14:6) ብዘይካዚ፡ “እቲ ነቦ ብስመይ ዝለመንኩምዎ ዘበለ ኪህበኩም እዩ” በለ። (ዮሃንስ 15:16፡ ትርጕም 1990) ብቐጥታ ናብኡ ኽንጽሊ፡ ንሱ ኸኣ ኣብ ክንዳና ንኣምላኽ ከም ዚዛረበልና ኣይገለጸን። ኣብ ክንዳኡስ፡ ጸሎትና ምእንቲ ኺስማዕ፡ ብኻልእ ዘይኰነስ፡ ብእኡ ኣቢልና ጥራይ ናብ ኣምላኽ ክንጽሊ ኸም ዘሎና እዩ ገሊጹ።
የሱስ፡ ደቀ መዛሙርቱ ምጽላይ ኪምህሮም ምስ ሓተትዎ፡ ከምዚ በሎም፦ “ክትጽልዩ ኸለኹም፡ ከምዚ በሉ፦ ‘ኣቦና፡ ስምካ ይቀደስ።’” (ሉቃስ 11:2) እወ፡ ‘ክንጽሊ ኸለና፡’ ናብ የሱስ ወይ ናብ ማንም ካልእ ዘይኰነስ፡ ናብ ኣምላኽ ክንጽሊ ኣሎና። ብመሰረት እዚ ዘየማትእ ትምህርትታት የሱስ፡ ክንጽሊ ኸሎና ናብ ኣማላዲ ወይ ናብ ጻድቃን ዘይኰነስ፡ ብየሱስ ክርስቶስ ኣቢልና ናብ ኣምላኽ ጥራይ ክንጽሊ ኸም ዘሎና ኽንኣምንሲ ርትዓዊዶ ኣይኰነን።
ጸሎት ኣገዳሲ ኽፍሊ ኣምልኾና እዩ፣ ብጃካ ንኣምላኽ ንኻልእ ዝዀነ ይኹን ኣካል ምምላኽ ከኣ ምስ ትምህርትታት መጽሓፍ ቅዱስ ዚሰማማዕ ኣይኰነን። (ዮሃንስ 4:23, 24፣ ራእይ 19:9, 10) በዚ ምኽንያት እዚ ኸኣ ኢና ናብ ኣምላኽ ጥራይ ክንጽሊ ዘሎና።
ናብ ኣምላኽ ምቕራብ ኬፍርሃካ ይግባእዶ፧
የሱስ ኣብቲ ኣብ ከረን ዝሃቦ ስብከቱ፡ ብዛዕባ ሓደ ንኣቦኡ ዚብላዕ ኪህቦ ዝለመኖ ውሉድ ዚገልጽ ኣብነት ተጠቒሱ ኣሎ። ሓደ ኣቦ ንውሉዱ ኣብ ክንዲ እንጀራ፡ እምኒ ይህቦ ድዩ፧ ወይስ ኣብ ክንዲ ዓሳ፡ መርዛም ተመን ይህቦ ድዩ፧ (ማቴዎስ 7:9, 10) ሓደ ፈቃር ወላዲ ኸምዚ ኺገብር ዘይሕሰብ እዩ።
ሕጂ ኸኣ ነዚ ምሳሌ እዚ ኸም ወላዲ ዄንካ ሕሰበሉ። ውሉድካ ሓደ ዜገድሶ ነገር ኪሓትተካ ደልዩ ንበል። ምስኡ ዘሎካ ርክብ ተጠንቂቕካ ሒዝካዮ፡ ወትሩ ድማ ተቐራቢ ኢኻ። ኰይኑ ግና፡ ብእትህቦ ምላሽ ብዘይ ምኽንያት ብምፍራሁ ጥራይ፡ ናባኻ ቐሪቡ ንኺልምነሉ ንኻልእ ሰብ ይሓትት። ሽዑ እንታይ ምተሰምዓካ፧ ልማድ ገይርዎ፡ ወትሩ በቲ ኻልእ ሰብ ኣቢሉ ጥራይ እንተ ዚዛረበካ እሞ፡ ነዚ ልማድ እዚ ንኪቕጽሎ ድሌት ከም ዘለዎ ዚሕብር ነገራት እንተ ትርኢኸ፧ በቲ ኣካይዳኡ ምተሓጐስካዶ፧ ከም ዘይትሕጐስ ፍሉጥ እዩ። ፈቃራት ወለዲ፡ ደቆም ብቐጥታ ኪቐርብዎምን ዜድልዮም ዘበለ ኸይተሰከፉ ኺሓትዎምን እዮም ዚደልዩ።
የሱስ ነቶም ህዝቢ፡ ነቲ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ ምሳሌኡ ኸምዚ ብምባል ኣብሪሁሎም ኣሎ፦ “እምበኣር፡ ንስኻትኩም እኩያት ክነስኹም፡ ንደቅኹም ብኸመይ ጽቡቕ ውህበት ከም እትህቡ ኻብ ፈለጥኩም፡ እቲ ኣብ ሰማያት ዘሎ ኣቦኹም ግዳ ንዚልምንዎ ኽንደይ ኣብዚሑ ጽቡቕ ዘይህቦም!” (ማቴዎስ 7:11) ሓደ ወላዲ ንውሉዱ ጽቡቕ ነገራት ኪህቦ ሃርር ይብል እዩ። እቲ ሰማያዊ ኣቦና እውን ንጸሎትና ኺሰምዖን ምላሽ ኪህበሉን ዝያዳ እዩ ሃረር ዚብል።
ኣምላኽ፡ ብናይ ብሕቲ ጕድለታትና ምኽንያት ጾር ኣብ ዝኸብደና እዋን እውን ከይተረፈ፡ ብቐጥታ ብጸሎት ክንቀርቦ ይደልየና እዩ። ንጸሎትና ኺሰምዑ ኢሉ፡ ንኻልኦት ኣይመደበልናን። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ጾርካ ናብ እግዚኣብሄር ደርብዮ፡ ንሱ ኺድግፈካ እዩ” ይብል። (መዝሙር 55:22) ምእንቲ ኼማልዱልና ኢልና ኣብ ጻድቃን ወይ ኣብ ቅዱሳን ወይ ኣብ ካልእ ዝዀነ ይኹን ኣካል ኣብ ክንዲ እንምርኰስ፡ ብዛዕባ የሆዋ ኣምላኽ ኣወንታዊ ኣመለኻኽታ ኸነማዕብል ኣሎና።
እቲ ሰማያዊ ኣቦና ብደረጃ ውልቀ ሰብ ይሓልየልና እዩ። ኣብ ጸገማትና ኺሕግዘና ይደሊ እዩ፣ ንኽንቀርቦ እውን ይዕድመና እዩ። (ያእቆብ 4:8) ነቲ ‘ጸሎት ዚሰምዕ’ ኣምላኽናን ኣቦናን ንኽንቀርቦ ኣጋጣሚ ስለ እተዋህበና፡ ኣዚና ሕጕሳት ኢና።—መዝሙር 65:2።


text:
ንባባት፡ ሮሜ 5፡12-15፥ (ኤር 20፡10-13) ፫ዮሓ 1፡1-ፍ፥ ግ.ሓ.14፡20-ፍ፥ ማቴ.10፡26-33 ምስባክ: አንተ እግዚኦ መሓሪ ወመስተሣህል፥ ርኁቀ መዓት ወብዙኅ ምሕረት ወጻድቅ፥ ነጽር ላዕሌየ ወተሣሃለኒ። “ንስኻ ኦጎይታ መሓርን አጸባቕን ኢኻ፥ ካብ መቕጻዕቲ ርሑቕ ብዓል ብዙሕ ምሕረትን ጻድቕን ኢኻ፥ አባይ ጠምት እሞ ምሓረኒ”።
ካብ አባ ገሪማ 17 ሰነ ክሳዕ ብአተ ክረምት 25 ሰነ ዘሎ አብ ስርዓት ሉጡርግያና ዘአስተምህሮ ተባሂሉ ይጽዋዕ ሓንቲ ወይ ክልተ ሰናብቲ ዝሓዘ እዩ። ንሎሚ ሰንበት ዝዝመር መዝሙሩ፥
አብ ናይ ሎሚ ወንጌል ኢየሱስ ነርድእቱ አይትፍርሁ ኢልዎም። ሰባት አብ ሕማቕ ጊዜን ዋሕስ ድሕነት አብ ዘይብሉ ጊዜ ክፈርሑ ክጠራጠሩ ባህርያዊ እዩ። ምስ ፈራሕካ ምህዳም ምኽሓድ ምጥርጣር ኮታስ ብዙሕ ንሰብ ዘየቕስን ነገራት ምስኡ ይመጽእ። ኢየሱስ ዝበሎም ቃላት ጥዑማት እዮም ግን አብ ጊዜ ጸገም ሓቀኛ ዋሕስ ክኾኑና ይኽእሉድዮም? ሰብ ስለምንታይ እዩ ዝፈርህ?
አብዚ ዘሎናዮ ዘመን መብዝሕቱ ዘሎ ጠንቂ ፍርሃት ብዛዕባ ቍተባዊ ንዋታዊ ዋሕስ ወላ ጊዜ ጽቡቅ ከሎ እዩ። አብ ገለ እዋን ጽቡቕ ክንህሉ ይክአል እዩ ግን ንነውሕ ጊዜ ክጸንሕ ይክአልድዩ? ወንጌል ግን ብዛዕባ እዚ ነገራት አይ ኮነን ዝግደስ። አብ ጽሩያት ክርስትያን ንዋታውን ቍጠባዊ ዋሕስ ከም ቀንዲ ጸገም ክርአ አይግባእን ምኽንያቱ አመንቲ አብ ነነድሕዶም አብ ኩሉ መዳይ ክተሓጋገዙን እቶም ዘልኦም ምስቶም ዘይብሎም ክማቐሉን እዮም። አብ ሓቂ ክንርእዮ ከሎና ግን እዞም ናይ ብሓቂ ክርስትያን እንብሃል ነዞም ዝብሃሉ ዘለዉ አብ ተግባር ነርእዮምዶ? ሓቀኛ ክርስትና ንነብሮዶ አሎና?
ንባባትና ንፍሉይ ጸገማት ማለት ንትምህርቲ ወንጌል ብሓቂ ብዓቢ ተገዳስነት ክነብሮ ምስ ከአልና ዝርከብ ሓጎስ ይገልጹ። ሎሚ ብምሉእ ተኸልቲ ክርስቶስ ክንከውን እንተኾና ንክርስቶስ ብምሉእ ክንስዕቦ ንሕተት አሎና (ሰንበት ቤተ ክርስትያን ጥራሕ ዝኸዱ ካቶሊክ ከይንኸውን ማለት ፈጸምቲ ስርዓት ጥራሕ ከይንኸውን) ንመልእኽቲ ክርስቶስ መልእኽቲ ፍቕሪ አብ ኩሉ ከም ዝበጽሕ ምግባር፥ ሓቂ/ፍትሕን ሰላምን ብቃልን ብግብርን አብ ግብሪ አብ ሕይወትና ክነርኢ እሞ ነቶም ነዚ ከይግበር ዝኽልክሉ ከም ዘስግእ ገሮም ንዝርእይዎ ብትብዓት ደው ክንብል አሎና። ምስ ዝነፈሰ ምንፋስ ባህሪ ክርስትናና አይ ኮነን።
ሎሚ ንብዙሓት ከቢዱ ዘሎ ጽሩይ ጥዑይ ክርስትያን ዝብሃል ብብዙሓት ዝፍቶን ብዙሓት ዘድንቕዎን ገርካ ምርአይ እዩ። ግን ብአንጻር ከምዚኦም ዝአመሰሉ ሰባት ምእንቲ ናይ ገዛ ርእሶም ስም እምበር ስም ኢየሱስ አብ ሕይወቶም ቦታ የብሉን።
ናይ ብሓቂ እሙን ክርስትያን ዝብሃል ከምቲ ክርስቶስ ንነፍሲ ወከፍና ዘፍቅሮ ብምሉእ ንኻልኦት ምፍቃር ግን ማዕረ ማዕሪኡ በቲ ዝገበርካዮ ከምእትፍቀር መረጋገጺ የሎን ብአንጻሩ ክትጽላእ ይክአል እዩ፥ ከምቲ ንክርስቶስ ዝገጠሞ “ፈደዩኒ እኪተ ህየንተ ሰናይት”። ክርስትናና ክንፍቅረን ብሰባት ብጽቡቕ ምእንቲ ክንርአ አይኮነን ነቲ ኢየሱስ ዘስተምሃሮ ብዛዕባ ራእይ ሕይወት ደቂ ሰብ ብቃልን ብግብርን ምስባኽ እዩ።
ምልክት ተጻብኦ፡
እዚ ብዙሕ ጊዜ ካብቲ መሰረታዊ ናይ ሰብ መለክዒ ንታሕቲ ንዝርአዩ አብ ሕብረተሰብና ምስ ርአኻ ዝልዓል እዩ። ክርስትያን ምልክት ተጻብኦ እዩ እዚ ኸአ አብ ክብርታት ሕይወት ዘሎና አረአእያ ምስቲ አብ ሕብረተሰብ ዘሎ አረአእያ አብ ምልክት ሕቶ ስለ ዘእቱ እዩ። ነዚ ብሰላምን ፍቕርን ወላ እውን ብዘይ ዝኾነ ጎነጽን አብ ጥቕሚ ዘይተመስረተ ገርካ ክትገብር ፈትን ብገለ ከም ግጉይ ፍርድን ንአንጻርን ንጽልእን ዓመጽን ክተለዓዕል ከም ዝገበርካዮ ይርአ አብ ገለ እዋን ሞት ዘስዕብን እዩ።
አብ ታሪኽ ክርስትና ብዛዕባ እዚ ሃብታም ተመክሮ አሎና። ሓደ ካብቲ አብ ዘመና እንርእዮ እዚ ብአኽረርቲ አስላም አብ ልዕሊ ክርስትያን ዝገብርዎ ዘለዉ ቅጥለትን ፍልሰት ህዝብን፥ አብ ኤልሳልቫዶር ሊቀ ጳጳሳት ኦስካር ሮመሮ ቅዳሴ እናገበሩ አብ መንጎ ብጥይት ተቐቶሎም፥ ድሕሪ ገለ ዓመታት ሽድሽተ ካህናት ብጨካን አቀታትላ ለይቲ ደቂሶም ከለዉ ካብ ዓራቶም ጎቲቶም ወሲዶም ቀቲሎሞም። እንታይ ስለ ዝገበሩ ተቐቲሎም እንተ በልና ኩሎም ብዘይ ሓንቲ ፍርሒ ምእንቲ ነቲ ዝግበር ዝነበረ ግፍዕን ዓመጽን አብ ልዕሊ እቲ ውጹዕን ሓንቲ ኃይሊ ዘይብሉ ህዝቢ አብ ክንድኡ ስለ ዝተዛረቡ እዮም።
እዞም ከምዚኦም ዝአመሰሉ ሰባት ሱቕ ብምባል ከም ኩሎም ካልኦት ካቶሊካውያን አሕዋቶም ሰንበት ሰንበት እናኸዱ ክሓልፍዎ ምኽአሉ ነሮም፥ ኢዶም አብ ዝኾነ ፖሎቲካዊ ነገራት ከየእተዉ አፎም ዓጽዮም እናረአዩ ከይረአዩ ኮይኖም ክነብሩ ምኽአሉ ነሮም። አብዚ ዘሎናዮ ዘመን እዚ አብ ብዙሓት ዘሎ ጸገም እዩ፥ እናሞትካ ሕይወት ከም ዘሎካ ምዃን ሰብ እናጠፍአ ገለ ብጥቕሚ ገለ ብፍርሒ ሱቕ ብምባል፥ ገለ ኸአ ስአን አፍልጦ ሱቕ ኢልካ ብዝብልዎ ተጸሊኻ ሆ ብምባል ንዓለም ሓሚስዋ ሰብ ክብሪ ስኢኑ ከም እንስሳ ክቕተል ክሳቐ ክእሰር ክጠፍእ እንርእዮ ዘሎና ሓቂ እዩ።
ነዚ ዝግበር ዓመጽ ክንርኢ አብ ማእከላይ ምስራቕ ወይ ማእከላይ አመሪካ ክንከይድ ግድን አይ ኮነን፥ ሎሚ አብ ኩሉ ዓለም ክርስትያን ይህደን ይቕተል አሎ ዝገደደ አብቶም ክርስትያን ዝብሃላ ሃገራት። ገለ ከምዝብልዎ ዘመና ካብ ጊዜ ኢየሱስ ጀሚርካ ዝበዝሑ ክርስትያን ሰማዕታት ዝሞቱሊ እዩ።
አብ እምነት ጸኒዕካ ደው ምባል፡
ናይ ሎሚ ወንጌል አብ እምነትና ደው ክንብል ንሓቂ ንፍትሕን ካብ ምፍራስ ሞት ክንመርጽ ንገፋዕትን ቀተልትን ከአ ብዝይሓደ ፍርሒ ክንቋወሞም ይነግረና። ብዙሓት ነዚ አብ ሕይወቶም ዝገብርዎ አለዉ፥ አብ ቅድሚ ሰብ ንዝአመነኒ ኹሉ አነ ኸአ አብ ቅድሚ እቲ አብ ሰማያት ዘሎ አቦይ ክእመኖ እየ፥ አብ ቅድሚ ሰብ ዝኸሓደኒ ግና አነ ድማ አብ ቅድሚ እቲ አብ ሰማያት ዘሎ አቦይ ክኽሕዶ ይብለና። ማዕረ ማዕሪኡ ኸአ ናይ አምላኽ ሓለውን ሓገዝን ከአ የረጋግጸልና።
ዝዓበየ ክሳራ ሕይወትና ምጥፋእ አይኮነን ወላእኳ ገለ ሰባት ንሕይወቶም ከድሕኑ ዘይገብርዎ ስምምዕ እንተዘየሎ ንአካላዊ ሕይወቶም ከድሕኑ ኩሉ እዮም ዝገብሩ። ከም ኢየሱስ ዝበሎ ነቲ ነፍስን ሥጋን አብ ገሃነም ኬእቱ ዝከአሎ ደአ ፍርህዎ እምበር ነቶም ንሥጋ ዝቐትሉ ንነፍሲ ግና ኪቐትሉ ዘይክአሎም አይትፍርህዎም። እቲ ዝዓበየ ፍርሒ ከይንቕተል አይኮነን ክኸውን ዘለዎ እንታይ ድአ ነቲ ናይ ሰብ እንታይነትን ክብሪን ዘጉድል ከይንጠልምን ከይንኽሕድን እዩ።
ሰውነትና ክነድሕን ብዋጋ ሓቂ፥ ፍቕሪ፥ ፍትሒ፥ ነጻነት፥ ሓድነት ደቂ ሰብ፥ ነዚ ኩሉ ክንክሕድ ከሎና ናይ ብሓቂ ድንገታውን ጎዳእን እዩ፥ እዚ ኸአ እዩ ናይ ብሓቂ ሞት ዝብሃል።
ነብያት፡
ገለ ካብ ማሕበር ክርስቶስ ብዝያዳን ልዕሊ ኹሉን አብቲ ተልእኮ ክውፈዩ ወይ ክዓዩ ዝጽውዑ አለዉ። እዞም ከምዚኦም ዝብሉ ሰባት ነብያት ንብሎም። ንዝመጽእ ነገራት ዝንበዩ ስለ ዝኾኑ አይ ኮናኑን ተሓርዮም፥ ሓቀኛታት ነብያት ነቲ ብእዋኖም ዝኸውን ነገራት አንቢቦም ዝኽእሉ እሞ ሕብረተሰብ አበይ ገጹ የምርሕ ከምዘሎ አንፈት ይነግሩ። ውንስተን ቸርችል ዝብሃል ናይ ናይ ዓዲ እንግሊዝ ጠቕላሊ ሚኒስቴር ብ1930 ዝነበረ ምስ ሂትል ዝኾነ ርክብ ወይስ ስምምዕ ከይግበር አቐዲሙ ይርኢ ስለ ዝነበረ አብ ባይዮ ንበይኑ ደው ኢሉ። ሕጂ ክንርእዮ ከሎና ክሳብ ክንደይ ሓቂ ከምዝነበረ ክንርኢ ንኽእል። ንነገራት ቅድሚ ምዃኖም አቐዲምካ ምርአዮም።
አብ ኤር 20፡10-13 ተራ ናይ ሓደ ነብይ እንታይ ከም ዝኾነ ንርኢ። ኤርምያስ አብ መጀመርያ ፍቓደኛ አይነበረን፥ ነብይ ዝገብሮ ክእለት ዘለዎ ኮይኑ አይስምዖን ነሩ ግን አምላኽ ምስ አረጋገጸሉ እቲ አምላኽ ዝደልዮ ሰብ ኮይኑ። ነብይ ምስ ኮነ ቀልጢፉ ዘለልዮ ነገር መልእኽቲ አምላኽ አብ ህዝቢ ከብጽሕ ምስ ጀመረ ብዙሓት ጸላእቲ ከም ዝገበረ እቶም አዕሩኽቱ ዝነበሩ ከም ዝነጸግዎ ክርኢ ጀሚሩ። ክሰስዎ ንሕና ኸአ ክንከሶ ኢና ክብሉ ብዙኃት ክሓምይዎ ይሰምዕ ነሩ፥ ብኹሉ ስንባደ ከቢብዎ ከምዘሎ ይርኢ ነሩ። ኩሎም ፈተውቱ ዝነበሩ ውዲቱ ይቃጸዉ ብምርአይ ንዝንበሮ ጸገም ብግሉጹ ክርእዮ ጀሚሩ። እዚ ናይ ብዙሓት አብ አገልግሎት አምላኽ ዝወፈሩ ዕጫ እዩ።
አብ ታሪኽ ብዙሓት በዚ ዕጫ ከም ዝሓለፉ ንርኢ ከም አብነት ጋንዲ ናይ ህንዲ መራሒ፥ ማርቲን ሉተር ኪንግ አመሪካዊ ተጣባቓይ ፍትሒ ልፅቀሱ ይክአል። ሰባት ንሓቂ ስለ ዝጸልኡ ነቲ ዝብልዎ ከይሰምዑ ይቀትልዎም ወይ ይአስርዎም። ኤርምያስ ወላ እኳ ኩሎም ይጽልእዎ አምላኽን ሓቅን ምስኡ ከምዘለዉ ይፈልጥ ነሩ እዚ ኸአ እዩ ስንቂ ኮይንዎ ብዘይ ሓደ ስግአት ንሓቂ ዝዛረብ ዝነበረ፥ ንስኻ እቲ ኃያል ጅግና ዝኾንካ እግዚአብሔር ምሳይ ኢኻ፥ ስለዚ እቶም ሰጎግተይ ተዓንቂፎም ኪወድቁ እዮም፥ ስለ ዘይሰለጦም አዝዮም ኪሓንኩ እዮም፥ ነውሮም ድማ ንሓዋሩ አይክርሳዕን እዩ (ኤር 20፡11)።
ቅዋማውን ህቡብን፡
አብ ቤተ ክርስትያና ክልተ ዓይነት ነብያት አለዉ። ፩ይ ጋንታ፡ቅዋማውያን Institutional እዚኦም ከአ አቡናት ካህናት መማህራን ትምህርተ መለኮትን ካልኦት መራሕቲ ማሕበራት ሰብኡትን አንስትን ዘጠቓለለ እዩ። ቀንዲ ዝጻወትዎ ተራ ኸአ ኩልና እሙናት/ሓቀኛታት አብ ሓቅነት መንፈስ ወንጌል ኢየሱስ ክርስቶስ አብ እንነብሮ መዓልታዊ ሕይወትና ከም ውልቀሰባትን ብሓባርን ክንከውን ዝመርሑን ዝሕግዙን እዮም።
፪ይ ጋንታ “Charsmatic” ህቡባት ነብያት እዚኦም ብሓቂ ክንርእዮ ከሎና እቶም ናይ ብሓቂ ነብያት ዝብሃሉ እዮም። አብ ግዜና ማርቲን ሉተር ኪንግ ከምኡ ሊቃ ጳጳሳት ሮሜሮ፥ ማህተማ ጋንዲ፥. . . . ክንጠቅስ ንኽእል። እዞም ሰባት ሕይወቶም አብቲ ዝአምኑሉ አወፍዮም። ማዘር ተረዛ በቲ ዝበለቶ ዘይኮነ በቲ ዝገበረቶ ነብዪት ክንብላ ንኽእል ነቲ አብ መንጎ እቶም ናይ ድኻታት ድኻታት ዘርአየቶ ፍቕርን ሓልዮትን አብኦም ክርስቶስ ከም እንረኽቦ ብምግላጻን። ነፍስወከፍና አብቲ ዝርዝር አስማት ነብያት አስማትና ክነእቱ እሞ ናይ እዋና ነብያት ክንከውን አብ ዓለምና። አብ ሃገርና አብ እንነብሮ ሃገር ሓቀኛታት ተኸተልቲ ክርስቶስ ክንከውን ይግብአና። እዋና ሓቀኛታት ነብያት ይሓትት አሎ። ንሓቂ ንፍትሒ ንመሰል ብሕይወቶም ብቃሎም ዝነግሩ እሞ ንግብረ ሰይጣን ብድፍረት ዝቋወሙ።
ኩልና ነብያት ክንከውን ጽውዓት ኢና።
ትንቢት ሓደ ካብቶም ፍሉያት ህያባት መንፈስ ቅዱስ እዩ፥ ብሓቀኛ ትርጉሙ ጸዋዕታ እዩ። ገለ ነብያዊ ህያባት አብ ኩልና ዘሎ ሥልጣን እዩ። ኩልና ዝተጠመቕና ንክርስቶስ ብሕይወትና ክንምስክር ዝተጸዋዕና ኢና። ኩልና ንትምህርተ ወንጌል ምስክርነት ብቃልን ብግብርን አብነትን ክንህብ ትሑዛት ኢና እዚ ኸአ አብ ገለ ምኽንያት ተጻይነት ክኸውን ይኽአል እዩ ብፍላይ አብ ስድራናን መቕርብናን አብያተ ትምህርትና አብ ሥራሕናን አብ ሕብረተሰብናን።
አብ ሕይወትና ከም ክርስትያን ዘይንፍለጥ እንተ ኾና፥ ወይ ክርስትያን ምዃና ካብ ካልእ ሓንቲ ፍልልይ ዘይነርኢ እንተ ኾይና፥ ቍምስናና ክርስትያናዊ ማሕበራትና ሓንቲ ምልክት ክርስትና አብ ከባቢናን ሕብረተ ሰብን ዘይነርኢ እንተ ኾይና ንርእስና እንሓቶ ነገር አሎ እዚ ኸአ እንታይ ዓይነት ክርስትና እየ ዝነብር ዘሎኹ? እንታይ ዓይነት ምስክርነት ወንጌል እየ ዝህብ ዘሎኹ ኢልና ንርእስና ክንሓትት አሎና።
አብ ሶምን ሓደ ጊዜ አብ ቤተ ክርስትያን ምእካብ እኹል አይኮነን። ሕይወትና ብግልናን ብሓባርን ብዝርአ ንሓቂ ንማዕርነት ናይ ኩሉ፥ ንቅንዕና፥ ንመንፈስ አገልግሎት አድሕድ፥ ንዘሎና ህያባት ወይ ጸጋታት ምስ ካልኦት ብፍላይ ጽጉማትን ድኻታትን ክንካፈል፥ ንድኻታትን ጽጉማትን ምእንትኦም ምጥባቕ. . . የድሊ።
ብርግጽ ንሓቅን ፍትሕን ንትምህርቲ ክርስቶስ ክንምስክር ደው አብ ዝበልናሉ ዝቋወሙ ከጥፍኡና ዝደልዩ፥ ስምና ዘኽፍኡ ኩሉ ጊዜ ክህልዉ እዮም ክገርመና የብሉን። ንአብነት አብ ኩሉ እንገብሮ ብቅንዕና ክነብር እንከሎና፥ ንሰባት ቅድሚ ናይ ግልና ጥቕምን ድለትን ክንሰርዕ ከሎና፥ ንስደተኛታትን ውሑዳት አብ ሕብረተሰብናን ዓዳትናን ክንሕግዝ ከሎና ነዚ ዘይቅበልዎ አንጻርና ዝኸዱ ክህልዉ ይክአል እዩ በዚ ክንዕገት የብልናን። አብ ክርስቶስን አብ ርእስና እምነት ገርና ንኹልና ዝጠቅም መገዲ ክርስቶስ ክንክተል ከሎና ጥራሕ ከምዝኾነ ክንአምን አሎና።
ክርስትና እናተዛነኻ ዝንበር አይ ኮነን የማን ጸጋም ንቅድሚት ንድሕሪት እናጠመትካ ንክርስቶስ ቅድመኻ ሰሪዕካ ንፈተናን ጸገማትን ክትብድህ እትምርሸሉ ዓውደ ሕይወት እዩ። አብ ገለ እዋን ዓቕልኻ እናጸበበካ አብቲ ከቢድ እዋን ጩራ ጸጋ አምላኽ ክትርኢ ቋሕ እተብለሉ ተስፋ ዝህብ እምነት ስለ ዝኾነ ንመምህርና ርኢና ክንክእል እሞ እስዕበካ አሎኹ ሓግዘኒ እናበልና ክንጽሊ ዝነግር እምነት እዩ።
አብ አምላኽ አሚና ንኹሉ ብዓይኑ ርኢና ክንክእል ክሕግዘና እናጸለና ሓቀኛ ክርስትና ክነብር ንጽዓር። ርሕሩሕ አምላኽ ዓቕምናን ኩነታትናን ዝርኢ ብጸግኡ ኩሉ ጊዜ ንምምስካር ቃሉን ወንጌልኑ ይሓግዘና።
ብሩኽ ሰንበት።
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ


text:
ኪነ ጥበብ ባህሊ፣ ማሕበራዊ፣ ቁጠባውን ፖለቲካውን ዛዕባታት እናዳህሰሰ ዝሓለፈ ታሪኽ የዘኻኽረና፣ ህልው ጋህዳዊ ዓለም የርእየና ከምኡ እውን ቀፃሊ ህይወት እንታይ ክኾን ከምዝኽእል ይሕብረልና። ብድሕሪ እቶም እናዘናግዑ ዘምህሩና ኪነጥበብ ድማ ጥበባውያን/ከየንቲ/ ኣለው። እቶም ሰብ ሞያ ኪነ ጥበብ ዘለዎም ተውህቦ ብትምህርቲ እንተደኣ ተሓጊዙ ስራሕቶም ጥንኩር፣ ነባራይን ዓለምለኻዊ /ዩንቨርሳል/ን ክኾን ይኽእል እዩ።
ኣብ ክልልና ሕፅረት ሰብ ሞያ ትያትር፣ ሙዚቃ፣ ስእልን ቅርፃቅርፅን ንምፍታሕ ኮሌጅ ኪነ ጥበባት ትግራይ ኣብ 1989 ዓ/ም ተጣይሹ። እቲ ኮሌጅ ምጥያሹ መንግስቲ ነቲ ሞያ ዝሃቦ ትኹረት ዘመላኽት እዩ። ይኹን ምበር እቲ ብምልዕዓል ማሕበር ባህሊ ትግራይ ኣብ ትሕቲ ፅላል ቢሮ ትምህርቲ ክልል ክሳብ 2002 ዓ/ም ዝፀንሐ ኮሌጅ ኪነ ጥበባት ትግራይ ፀገም ህንፃ፣ ሕፅረት መምህራንን ምሕደራን ነይርዎ። ብሰንኪ እዚ ድማ ሓንሳብ ምስታ ማሕበር ቀፂሉ ምስ ቢሮ ትምህርቲ ካብቲ ሓደ ናብቲ ካሊእ እናተገላበጠ ስሩዕ መሰልጠኒ ቦታን በጀትን ከይሃለዎ ሰንፈለል ክብል ፀኒሑ እዩ። ካብ ሰነ 2002 ዓ/ም ጀሚሩ ግና ኣብ ትሕቲ ፅላል ቢሮ ቴክኒክን ሞያን ትምህርትን ስልጠናን ክልል ትግራይ ኮይኑ በቢዓመቱ ክሳብ 200 ዝኾኑ መናእሰይ ብስሩዕ ስልጠና እናሃበ መፂኡ ኣሎ።
ኣብ ከተማ መቐለ ዝርከብ ኮሌጅ ኪነ ጥበባት ትግራይ ብጠቕላላ ኣብ ሸሞንተ ዙር ስልጠና ድማ 278 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከብኦ ልዕሊ 700 ሰባት ኣሰልጢኑ ኣመሪቑ እዩ። ካብቶም ዝተመረቑ ሰብ ሞያ ኪነ ጥበብ መብዛሕትኦም ኣብ ዘፈር ሚድያ፣ ኣብ ስራሕቲ ርክብ ህዝቢ፣ መምህርነትን ከምኡ እውን ኣብ ስራሕቲ ኪነ ጥበባት ተዋፊሮም እናሰርሑ ይርከቡ።
እቲ ኮሌጅ ኣብ ማሕበራዊ ኢኮኖሚያዊ ምዕባለ ኣስተዋፅኦ ዝገብር ብቑዕን ብሞይኡ ዝተኣማመን ዜጋ ብምፍራይ ናይቲ ህዝቢ መነባብሮ ብኢዳስትሪያላይዜሽን ብምምሕያሽ ናብ ማእኸላይ እቶት ንምብፃሕ ኣብ ዝግበር ዘሎ ፃዕሪ ሓገዝቲ ዝኾኑ ሰብ ሞያ ኪነ ጥበብ የሰልጥን ከምዘሎ ዲን እቲ ኮሌጅ መምህር መንግስተኣብ ፀጋይ ይገልፁ። እቲ ዝወሃብ ስልጠና ፅርየቱ ዝሓለወ ክኾንን ብቑዓት ሰብ ሞያ ንምፍራይን ብዝሕግዝ ብቕዓት ምርግጋፅ ሞያ መስርሕ ዝሓለወ እዩ። በዚ ድማ ካብቲ ብስሩዕ ስልጠና ዝህቦ ሞያ ትያትር፣ ሙዚቃ፣ ስእልን ቅርፃቅርፅን “ቱርን ትራብል”ን በቢዓመቱ ዝምረቑ መናእሰይ ብቕዓት መረጋገፂ ምዘና ካብ ዝወሰዱ እቶም 83 ነጥቢ 63 ምኢታዊ ብቑዓት ምዃኖም ኣረጋጊፆም እዮም።
ፀገም እቲ ኮሌጅ ሕፅረት በጀት፣ መምሃራን መለማመድን ክፍልታትን ብቀንዱ ዝፅራሕ ክሳብ ሕዚ ዘይተፈተሐ ፀገም እዩ። ይኹን ድኣምበር ኣብዚ ዓመት ብምምሕዳር ከተማ መቐለ ብልዕሊ ሸውዓተ ሚሊዮን ብር ሓደ በዓል ሰለስተ ደብሪ ህንፃ ንምህናፅ ተተሊሙ ቀዳማይ ዙር ህንፀት ንምጅማር ዘኽእል ስራሕ እናተሳለጠ ከምዝርከብ መምህር መንግስትኣብ ይዛረቡ።
ኣብቲ ኮሌጅ ስልጠና ካብ ዝወስዱ ዘለው መናእሰይ ሓደ ዮሃንስ ገብረህይወት እዩ። ንሱ ሕዚ ብደረጃ ሰለስተ ብሞያ ኢድ ስእሊ እናሰልጠነ ይርከብ። ዮሃንስ ቅድሚ ናብዚ ኮሌጅ ምእታው ኣብ ዝዓበየሉ ከተማ ሽረ እንዳስላሰ ስልጠና እንከይወሰደ ስእሊ ምስኣል ይፍትን ከምዝነበረ ይዝክር። ካብ ዓስራይ ክፍሊ ናብ ዓሰርተ ሓደ ክፍሊ ዘሕልፍ ነጥቢ እንከይመፀሉ ምስተረፈ ድማ ንዓመታት ሰኣላይ ናይ ሙዃን ባህጉ ንምዕዋት ናብዚ ኮሌጅ ከምዝኣተወ ይዛረብ። ኣብቲ ኮሌጅ ኣትዩ ድማ ብክልስ ሓሳብን ተግባርን ብዝረኸቦ ስልጠና ተደጊፉ ክእለቱ እናዕበየ ከምዝርከብ ይገልፅ። ብቀፃልነት በቲ ሞያ ኣብ ዝለዓለ ብርኪ ትምህርቲ ክማሃር፣ እቲ ብብርኪ ሃገር ተጀሚሩ ዘሎ ኩለመዳይ ልምዓት ንምቕፃል ዘኽእል ዘለዓዕል ስእሊ ብምስኣል ባህሊ፣ ቅርስታትን ዕብየትን ሃገርና ኢትዮጵያ ብስእልን ቅርፃቅርፅን ኣብ ዓለም ከፋልጣ ራእይ ኣለዎ።
ከያኒ ታደሰ በርሀ እውን ኣብቲ ኮሌጅ ብሞያ ትያትር ካብ ዝሰልጠኑ ሓደ እዩ። ታደሰ በርሀ ኣብቲ ኮሌጅ ኣትዩ ብብርኪ “ኣማተር’’ እናሃለወ ዝነበሮ ውሱን ዓቕሚ ብስልጠና ከምዘዕበዮ ይዛረብ። በዚ ድማ ብኢኮኖሚ ዓቕሙ ካብ ምዕባይ ብተወሳኺ ኣብ ኪነ ጥበባት ትግራይ ናይ ባዕሉ ግደ እናተፃወተ ይርከብ። ድሕሪ ምረቓ ካብዝሰርሖም ድማ ’´ኣበሳ’’ ዘርእስቱ ተዋስኦ፣ “ደም ሰብን መሳልልን’’ ክልተ ፊልሚ ሰሪሑ ንህዝቢ ዘቕረበ እንትኾን “ጎጆ’’ ዘርእስቱ ነዊሕ ተኸታታሊ ድራማ ቴሌቪዥን ከምዝሰርሐ ይገልፅ።
ብድምር ኪነ ጥበብ ህዝቢ ንምንቃሕ፣ ንስራሕ ንምልዕዓልን እቲ ብስራሕ ዝተረኸበ ዓወት ንምድማቕን ሓጋዚ እዩ። ገለ ሰባት ሓያልነት ጥበብ ንምግላፅ “ካብ ሽሕ ዘረባ ሓንቲ ስእሊ’’ ይብሉ። ምኽንያቱ ኪነ ጥበብ ኣብ ኣእምሮ ደቂ ሰባት ምስሊ እናፈጠረን ውሽጥኻ እናኮርኮረን ዘለዓዕል ብምዃኑ እዩ። ስለዚ ኪነ ጥበብ ባህሊ፣ ሓድግታትን ልምዓትን ህዝቢ ንምሕላው፣ ንምዕቃብን ንምምዕባልን ዝለዓለ ግደ ኣለዎ። ብመሰረት እዚ እቲ ታሪኽ ህዝቢ ትግራይ ንምዕቃብን እቲ ሕዚ ተጀሚሩ ዘሎ ጉዕዞ ህዳሰ ንምዕዋትን ኪነ ጥበብ ክንጥቀመሉ ይግባእ። ነዚ ድማ ኮሌጅ ኪነ ጥበባት ትግራይ ከየንቲ ብበዝሕን ብፅርየትን ንምፍራይ ጀሚርዎ ዘሎ ስራሕ ተጠናኺሩ ክቕፅል ኣለዎ ንብል።


text:
ዜና ፅሑፍ ወርሒ መጋቢት 2009
- Last Updated on 12 April 2017
- Hits: 245
30/07/2009
ኣፍረይቲ ቡና ኢትዮጵያ ብፍርየቶም ተጠቀምቲ ንክኾኑ ዝሕግዝ ፕሮጀክት ዕላዊ ኮይኑ፡፡
ኣብ ዝተትሓዘ ዓመት ፈረንጂ ጀሚሩ ንሰለስተ ዓመታት ዝትግበር እዚ ፕሮጀክት ካብ ኤጀንሲ ልምዓት ትሕብብር ጣልያን 2ነጥቢ5 ሚሊዮን ዩሮ ብዝተረኸበ ሓገዝ እዩ፡፡ ሕቡራት መንግስታት ትካል ልምዓት ኢንድስትሪ /ዩኒዶ/ ምስ ኤጀንሲ ልምዓት ትሕብብር ጣልያን እቲ ፕሮጀክት ክትግበር ዘክእል ስምምዕነት ሓገዝ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተፈራሞም፡፡ ዕላማ እቲ ፕሮጀክት እውን ፍርያትን ፅርየትን ቡና ንምዕባይ ሓበሬታታት ንምምዝጋብን ንምፍላይን ዓለም ለኸ ተቀባልነቱ ብምውሳኽ ናይ ኣፍረይቲ ኣታዊ ንምዕባይ ምኳኑ ተገሊፁ፡፡ እቲ ፕሮጀክት ብሕብራት መንግስታት ትካል ልምዓት ኢንድስትሪ /ዩኒዶ/ ኤጀንሲ ልምዓት ትሕብብር ጣልያን ብሰብ መዚ ልምዓት ዕዳጋ ቡናን ሻይን ኢትዮጵያ ካልኦት መዳርግቲ ኣካላት ዝትግበር እንትኮን ኣብ ክልል ኦሮሚያ ደቡብን ኣዲስ ኣበባን ድማ ክትግበር እዩ ክብል ቢሮ ዳይርክተር ኢትዮጵያ ሕቡራት መንግስታት ትካል ልምዓት ኢንድስትሪ /ዩኒዶ/ ሚኒስተር ጉስታሾ ኣይሽምበርግ ገሊፆም ክብል ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ዝሃንፆም ሰለስተ መፀገኒ ቀለም መቀብዒ ሸድን ከመርቅ እዩ፡፡
እቶም ሸዳት እቲ መንገዲ ኣየር ኣብ 21 ክፍለ ዘመን ኣቬሽን ኢንድስትሪ ብንጥፈት ንምስታፍ ዘክእሉ እዮም ተባሂሉ፡፡ እቲ ዓብይ ቦይንግ 1-B747-800 ኣውሮፕላን ንምትእንጋድ ዘክእል ቢሮታትን ዝተፈላለዩ ሸቀጣት ዝተማልኡ ሸዳት ካብ 3-6 ሚያዝያ 2009 ዓ/ም ኣብ ዛካየድ ዓለም ለኸ ትካል ሲምፖዝየም ሲቭል ኣቭየሽን ንምረቓ ክበቅዑ እዮም፡ ኣካያዲ ስራሕ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣይተ ተወልደ ገብረማርያም ኣብ 2025 ራኢ እቲ መንገዲ ኣየር ንምዕዋት ዝርግሓ መሰረተ ልምዓት ቀንዲ ጉዳይ ምኳኑ ገሊፆም እቲ ጀሚሮሞ ዘሎ ቅልጡፍ ዕብየት ንምቅፃል ብ115 ሚሊዮ ዶላር ህንፀት ምስፍሕፋሕ እናፈፀመ ምኳኑ ኣዘካኪሮም፡፡ ኣብዚ ሕዚ እዋን ንኣስካይን ፣ማላዊ፣ሩዋንዳ ኤይር ፣ኮንጎ ኤርዎይስ ፣ሴይባ ኢንተርኮንትኔታል ከም ኤይር ኮን ንመንገዲ ኣየር ጀም በጀት ሙሉእ ግልጋሎት ፅገና እናሃበ ምኳኑ ገሊፆም ክብል ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
ኢትዮጵያ ባንኪ ዓለም ንምስፍሕፋሕ ደረቅ ወደብ ሞጆ ንኣቅርቦት ፅሩይ ዝስተ ማይ ከተማታትን ንፕሮጀክት መወገዲ ረሳሕ ዝውዕል 645 ሚሊዮን ዶላር ልቃሕ ስምምዕነት ተፈራሞም፡፡
ብወገን ሚኒስተር ድኤታ ገንዘብን ኢኮኖሚን ልምዓት ትሕብብር ኣይተ ኣድማሱ ነበበ ምስ ኣብ ባንኪ ዓለም ኢትዮጵያ ተወከልቲ ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ካሎሪ ቱርክ እዩ ድማ ስምምዕነት ተፈራሪሞም፡፡ ካብቲ ዝተፈራረመ ገንዘብ 445 ሚሊዮን ኣሜሪካ ዶላር ልቃሕ ንኣቅርቦት ፅሩይ ዝስተ ማይ ንፕሮጀክት መወገኒ ርስሓት ዝውዕል እንትኮን 50 ሚሊዮን ኣሜሪካ ዶላር ድማ ንብሄራዊ መሰረተ ልምዓት ፕሮጀክት ዝውዕል ኮይኑ እቲ ዝተረፈ 150 ሚሊዮን ኣሜሪካ ዶላር ንምስፍሕፋሒ ደረቅ ወደብ ሞጆ ከም ዝውዕል ተሓቢሩ፡ ሚኒስተር ድኤታ ኣይተ ኣድማሱ ባንክ ዓለም ኢትዮጵያ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝፍፅሞም ዘሎ ስራሕቲ ልምዓት ንምሕጋዝ ዝገብሮ ዘሎ ድጋፍ ኣድኒቆም፡፡ ተወካሊት ባንኪ ዓለም ኢትዮጵያ ካሎሪ ቱርክ ብወገነን እቲ ባንኪ ኣብ ኢትዮያ ዝትግበሩ ዘለዉ ልምዓት ንምሕጋዝ ዝገብሮ ሓገዝ ተጠናኪሩ ክቅፅል እዩ ኢለን ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
29/07/2009
ናብ ኢትዮጵያ ዝኣትው ዜጋታት ደቡብ ሱዳን ልዕሊ366 ሽሕ ኣወዳድባ ሕቡራት ሃገራት በፂሑ፡፡
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ጋምቤላ ዘዕቆቡ ስደተኛታት ደቡብ ሱዳን ልዕሊ 366 ሽሕ ከምዝበፅሑ ውድብ ሕቡራት ኣፍሊጡ፡፡ እዚ ቁፅሪ ስደተኛታት ምስ ነበርቲ እቲ ክልል ተመዓዳዳዊ እዩ ዝበለ እቲ ውድብ ኣብ ወርሒ ለካቲት ካብ ዝኣተው ብሰለስተ ዕፅፊ ይዛይድ ክብል እዩ ዝሓበረ፡፡ ኣብ ወርሒ መጋቢት ንብሕታ ዶብ ኢትዮጵያ ናብ ክልል ጋምቤላ ዘዕቐሉ ቁፅሪ ስደተኛታት 16ሽሕ 274 ምኳኑ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኮሚሽን ስደተኛታት ጠቒሱ እዩ፡፡ ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ዝርከቡ 830 ሽሕ ስደተኛታት 40% ዝኣክሉ ደቡብ ሱዳናውያን ምኳኖም እውን እዩ እንዳተዘረበ ዝርከብ፡፡ ኣብ መንጎ ፕሬዝዳንት ሳልቫኬርን ምክትሎም ዝነበሩ ሪክ ማቻር ዝነበረ ፍሕፍሕ ተደሪኹ ብዝተበገሰ ጎንፂ ብ22ሽሕ ዝቁፀሩ ሰላማዊ ዜጋታት ሱዳን ህይወቶም ንሕልፈት እንትቃልዑ ፣ካብ 2ሚሊዮን ዝዛይዱ ዜጋታት ደቡብ ሱዳን ዜጋታት ከብ ከባቢኦም ተመዛቢሎም እዮም፡፡ ብእትውንኖ ነዳዲ ብመበል ሳልሳይነት ኣብ ኣህጉር ኣፍሪካ እትፅራሕ ሃገር ደቡብ ሱዳን ናብ ፍርቂ ሚሊዮን ዝፅጋዕ ቁፅሪ ዜጋታት ህፁፅ ረድኤት እኽሊ ይጠልቡ፡፡ ብኣቆፃፅራ ግርጎርያን 2016 ወርሒ መስከረም ኣድሂቡ ናብ ሃገርና ኢትዮጵያ ካብ ዝኣትው ደቡብ ሱዳናውያን ፣ልዕሊ 65% ህፃውንቲ እንትኾኑ ካብዚኦም ካብ ወለዶም ዝተነፀሉን ወላዲ ዘይብሎምን ህፃውንቲ ቁፅሪ ድማ 17ሽሕ 709 ተባሂሉ፡፡ ላዕለዋይ ኮሚሽን ከምዘፍለጦ ነቶም ተመዛበልቲ ካብ ዘድሊ 157.7 ሚሊዮን ዶላር፣ ዝተረኸበ 6% ጥራሕ ምኳኑ ብዘላቅነት ፍታሕ ንምንዳይ ከምዝሕርብት እዩ ዝተዛረበ ይብል ፀብፃብ ኣናዶሉ፡፡
ብኦማር ኳታር ሼክ ታሚም ቢን ሃማድ ኦልታኒ ዝምራሕ ጉጅለ ልኡኽ ላዕለዎት ሰብ መዚ ኳታር ካብ ዝቅፅል ሰኒ ጀሚሩ ንክልተ መዓልቲ ዝፀንሕ ዕላዊ ዑደት ስራሕ ንምክያድ ናብ ኢትዮጵያ ከምዝኣቱ ኣብ ኢትዮጵያ ኤምባሲ እታ ሃገር ኣፍሊጡ፡፡
ኣሚር ኳታር ናብ ስልጣን ካብ ዝሕዙ 2013 ኣቆፃፅራ ኣውሮፖውያን ንነዘ ኣብ ኢትዮጵያ ዑደት ዘካይዱ ንፈለማ እዋን እዩ፡፡ እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዘካይድዎ ዑደት ድማ ኣካል እቲ ኣብ ሃገራት ኣፍሪካ ዘካይድዎ ዘለው ዑደት እዩ፡፡ ኣሚር ኳታር ኣብ ናይ ክልተ መዓልቲ ፃኒሕቶም ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ፕሬዝዳንት ሙላቱ ተሾመን ርክብ ክልቲኤን ሃገራት ዝበለፀ ንምጥንካር ኣብ ዝተፈላለዩ ዘፈራት ሓቢርካ ንምስራሕ ክዝትዩ እዮም፡፡ ክለቲኤን ሃገራት ረብሓኣን መሰረት ኣብ ዝገብሩ ዞባውን ዓለም ለኻውን ጉዳያት እውን ከም ዝዝትዩ ትፅቢት ይግበር፡፡ ኣብ ዘፈራት ኢኮኖሚ፣ ፖለቲካውን ንግድን ኢንቨስትመንትን ከም ዝዝትዩ ዝገለፀ እቲ ኤምባሲ ኣብ ዝተፈላለዩ ዘፈራት ድማ ሓቢርካ ንምስራሕ ዘክእል ሰነዳት ክፈራረሙ እዮም ኢሉ፡፡ እቲ ኤምባሲ ጉጅለ ሰብ ሞያ ኢትዮጵያ 31 መጋቢት 2017 ተራኺቦም ንዑደት እቶም ኣሚር ስራሕቲ ምምችቻው ኩነታትን ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ንዝፈረሙ ስምምዓት ናይ ምርቃቅ ስራሕትን ተሰሪሖም እዮም ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ፅሕፈት ጉባኤ ትካላት ሃይማኖት ከተማ ኣዲስ ኣበባ ንህንፀት ዓብይ ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ ልዕሊ 9ሚሊዮን ብር ቦንድ ዓዲጎም፡፡
ንህንፀት ዓብይ ግድብ ህዳሰ ዝውዕል 3ነጥቢ 5 ሚሊዮን ብር ንምእካብ ተሊሞም ዝነበሩ እቶም ትካላት ሃይማኖት ኣብቲ ግድብ ዑደት ድሕሪ ምክያዶም ብዝፈጠረሎም ምልዕዓል ልዕሊ ትልሞም ክእክቡ ክኢሎም እዮም፡፡ ኣብ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዝርከቡ ሸውዓተ ትካላት ሃይማኖት ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ንህንፀት እቲ ግድብ ሓገዝ ዝገበሩ ኮይኖም ኣብ 4ይ ዙር ዕድጊት ቦንድ ዝተሳተፉ ግና እዚኦም ድማ ቤክርስቲያን ኦርቶዶክስ ተወህዶ ኢትዮጵያ ሃገረ ስብከት ኢትዮጵያ 6ነጥቢ2 ሚሊዮን ብር ፣ቤት ምኽሪ ጉዳያት እስልምና ኣዲስ ኣበባ 2ነጥቢ1 ሚሊዮን ብር ፣መካነ እየሱስ 400ሽሕ ብር ፣ካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን ኣዲስ ኣበባ 250ሽሕ ብር ሓገዝ ገይሮም እዮም እቲ ሓገዝ ተጠናኺሩ ከምዝቕፅል ድማ እቶም ትካላት ገሊፆም፡፡ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዕድጊት ቦንድ ንዝፈፀሙ ትካላት ሃይማኖት ኣፍልጦ ከምዝህብ ቢሮ ጉዳያት ኮምንኬሽን እታ ከተማ ገሊፁ ይበል ፀብፃብ ኢቢሲ፡፡
ሱዳን ንፖርክ ኢንድስትሪ ሃዋሳ ብሞዴልነት ከምትጥቀመሉ ገሊፃ፡፡
ሱዳን ንእትገብሮ ምንቅስቃስ ኢንድስትሪያላዊ ልምዓት ንፖርክ ኢንድስትሪ ሃዋሳ ከምትጥቀም ፕሬዝዳንት ኦማር ሓሰን ኣልበሽር ገሊፆም፡፡ ፕሬዝዳንት ሳልቫኬር ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝገብርዎ ዑደት ስራሕ ሰለስተ መዓልቲ ዑደት ስራሕ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ብምዃን ኣብ ሃዋሳ ፖርክ ኢንድስትሪ ኣብ ዝገብርዎ ምብፃሕ ክሳዕ ሎሚ ልዕሊ 6ሽሕ ቀዋሚ ዕድል ስራሕ ንዜጋታት ዝፈጠረ እቲ ፖርክ ንምዕባይ ኢንድስትሪ ዝዓበየ ዕድል ዝፈጥር ምዃኑ ገሊፆም ይብል ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
28/07/2009
ሞዴል ሓረስቶት ኣብ ኣፍረይቲ ኢንድስትሪ ንክፅንበሩ ትኩረት ተዋሂብዎ ይስራሕ ከምዘሎ ሚኒስተር ኢንድስትሪ ኣፍሊጡ፡፡
ሚኒስተር ድኤታ እቲ ኢንድስትሪ ዶክተር መብራህቱ መለስ ክሳብ ሕዚ ኣብ ዝነበረ ከይዲ መርኣያ ሓረስቶት ካብ ምሽላም ሓሊፎም ዘፍረይዎ ሃፍቲ ኣብ ኣፍረይቲ ኢንዳስትሪን ዘፈር ኢንቨስትመንትን ንክውዕሉ ዝተሰርሓ ስራሕ ከምዘየለ ገሊፆም ኣብ ቀፃሊ ግን መርኣያ ሓረስቶት ኣብ ኣፍረይቲ ኢንድስትሪ ንክሳተፉን ኣብ ፖርክታት ኢንድስትሪ መወሃሃዲ ሕርሻን ምትእስሳርን ንክፍጠር ተሳትፎ እቲ ዘፈር ንምዕባይ ተተሊሙ ምህላው ዶክተር መብራህቱ ገሊፆም፡፡ ዕውትነት እቲ ዘፈር ንምርግጋፅ ኣብዚ ሕዚ እዋን ክሳብ 2017 ዝፀንሕ ን13 ዓመት ዝተዳለወ ስትራቴጂ ምህላው ዝገለፁ ዶክተር መብራህቱ ኣብቲ ስትራቴጂ ዝተጠቀሱ ዝርዝር ጉዳያት ሓረስቶት ኣብ ዘፈራት ኣፍረይቲ ኢንድስትሪ ክሳተፉ ዝብል ምህላው ጠቂሶም ክብል ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
ኣብ ዞባ ደቡብ ትግራይ ኣብ ጉጅለ ልምዓት ዝተወዳባ ደቂ ኣንስትዮ ኤች ኣይቪ ኤድስ ንምክልካል ዝተፈላለዩ ምንቅስቃስ ይገብራ ከምዘለዋ ገሊፀን፡፡
ኣብቲ ዞባ ካብ ሸሞንተ ወረዳታት ዝተውፃኣፀኣ ደቂ ኣንስትዮ ኣብቲ ጉጅለ ልምዓት ተወዲበን ልዕሊ 147 ሽሕ ኣዴታት መከላከልን መመሓላፍን ኤች ኣይቪ ኤድስ ግንዛበ ክረኽባ ከምዝገበረ ገሊፀን፡፡ ነባሪት ከተማ ኮረምን ሓፊት ጉጅለ ልምዓትን ዝኮነት ወይዘሮ ጉዳይ ረዳ ምስቲ ቫይረስ ዝነብራ ኣዴታት በቲ ሕማም ምክንያት ዕለታዊ ስራሕተን ከይጉላእላእ ፀረ ኤች ኣይቪ ብኣግባቡ ክጥቀማ ድጋፍ እናገበራ ከም ዝርከባን ካብቲ ጉጅለ ልምዓት በቲ ሕማም ሓሚመን ዝደቀሳ ከምዘይብለን ብምጥቃስ ሕማም ተቃላዕቲ ዝኮና ኣዴታት እንተሃልየን ድማ እኩል ክትትል ከም ዝግበረለን ተዛሪበን፡፡ ሓላፊት ቤት ፅሕፈት ሓለዋ ጥዕና ከተማ ኮረም ሲስተር ገርግስ ገብረሂወት ኣብታ ከተማ ዝነብራ ኣስታት 5ሽሕ ኣዴታት ኣብ 139 ጉጅለ ልምዓት ተወዲበን መዕበይ ግንዛበ ምክልካል ገዛ ንገዛ ብምዝውዋር ኣብ ምምሃር ከም ዝርከባን ኣብ ዝሓለፉ ሽድሽተ ኣዋርሕ ጥራሕ ድማ ካብታ ዞባ ዝርከባ ጣብያታት ጥዕና ምርመራ ኤች ኣይቪ ኤድስ ካብ ዝገብሩ 40 ሽሕ ሰባት ውሽጢ እቶም 379 ኣብ ደሞም ቫይረስ ኤች ኣይ ቪ ኤድስ ዝተረከቦም እዩ ኢለን፡፡ ኣብ ቀፃሊ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ኣብታ ዞባ ዝርከቡ ልዕሊ 70 ሽሕ ነበርቲ ምርመራ ኤች ኣይቪ ኤድስ ክካየድ ትልሚ ተታሒዙ እናተሰርሓ ይስራሕ ከም ዘሎ ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ የመላኽት፡፡
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ክፍለ ከተማ ዓዲ ሓቂ ልዕሊ 4ሽሕ ደርሁ ብሕማም ሞይተንኦም ዝነበራ መናእሰይ ሓደሽቲ ደራሁ ተተኪኤናሎም፡፡
ኣብ ሕርሻ ከተማ ዝተዋፈሩ እቶም መናእሰይ ካብ መተካእታ እተን ደራሁ ብተወሳኺ መንበሪን ቀለብን ብቤት ፅሕፈት ሕርሻ ከተማ መቐለ ከምዝተወሃቦም ተሓቢሩ፡፡ ካብቶም ኣብ ምርባሕ ደርሆ ዝተዋፈሩ መናእሰይ ወይዘሪት ሰላም ዮሃንስ ከም ዝገለፀቶ ኣጋጢሙ ዝነበረ ኪሳራ ንምሕጋዝ ብዝምልከቶም ኣካላት ሓገዝ ተገይሩልና እዩ ኢላ፡፡ ካብ ሕማም ናፃ ክኾና እተን ደራሁት ዝሕግዘና ፅሬት ዘለዎ መንበሪ ደርሆ ክንረክብን መተካእታ ደርሁት ክንወሃብን ብምግባሩ ንዝበለፀ መፍረያይነት ይሕግዘና እዩ ምባላ ኪኢላ ፕረስ ክፍለ ከተማ ዓዲ ሓቂ ኣዝመራ ኣርኣያ ፀብፂባ፡፡
27/07/2009
ኢትዮጵያ ምስ ጀርመን ዘለዋ ኩለ መዳያዊ ምትሕብባር ዝበለፀ ንምዕባይ ከም እትሰርሕ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስተር ኣይተ ደመቀ መኮነን ገሊፆም፡፡
ምክትል ቀዳማይ ሚኒስተር ደመቀ መኮነን ፣ሚኒስተር ልምዓት ምተሕብባር ኢኮኖሚ ጀርመን ዶክተር ጋረዳ ሙለር ኣብ ቤት ፅሕፈቶም ኣብ ዘነጋገርሉ እዋን ፣ኢትዮያ ምስ ጀርመን ኣብ ዘፈራት ቴክኒክን ሞያን ንግድን ኢንቨስትመንትን ካልኦትን ዘለዎም ርክብ ዝበለፀ ንምጥንካር ጀርመን ክትሰርሖ እያ ኢሎም፡፡ ዶክተር ጋርዳ ሙለር ብወገኖም ጀርመን ኣብ ዝተፈላለዩ ዘፈራት ልምዓትን ኢንቨስትመንትን ንኢትዮጵያ ክትድግፍ ከምእትደሊ ገሊፆም፡፡ ኣብ ሓደ ሓደ ከባብታት ኢትዮጵያ ብዝተፈጠረ ድርቂ ኣብ ሰብን እንስሳን ጉድኣት ከይበፅሕ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘካይዶ ዘሎ ፃዕሪ ንኢዶም ጀርመን ድማ እጃም ንምውፃእ ድልውቲ ምኳና ገሊፆም፡፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝሓሸ ኢኮኖሚያዊ ዕቤት ንምምፃእን ማሕበራዊ ፍትሒ ንምዕሳል ዝግብሮ ዘሎ ምንቅስቃስ ጉጅለ ልኡኽ ጀርመን ንኢዶም ይብል ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
ኣብ በጀት ዓመት ሸሞንተ ኣዋርሕ 18 ዓበይቲ 35 ኣናእሽትን ማእከለዎትን ኩባንያታት ወፃኢ ፍቃድ ኢንቨስትመንት ብምውፃእ ናብ ተግባራዊ ምንቅስቃስ ምእታዎም ሚኒስተር ጉዳት ወፃኢ ኣፍሊጡ፡፡
እቲ ሚኒስተር ዶክተር ወርቅነህ ገበዮሁ ኣብ ቤት ፅሕፈቶም ኣፈፃፅማ ስራሕ ሸሞንተ ኣዋርሕ ንቤት ምክሪ ተወከልቲ ህዝቢ ፀብፃብ ኣብ ዘቅርብሉ እዩ ድማ ነዚ ዝበሉ፡፡ ቀጥታ ኢንቨስትመንት ወፃኢ ንምዕባይ ኣብ ዝተገበረ ፃዕሪ ትካላት ሰብ ሃፍትን ብምፅራይ ኣብ ኢትዮጵያ ሃፍተ ገነቶም ከፍሱ ከምዝተገበረ ዶክተር ወርቅነህ ገበዮሁ ገሊፆም፡፡ ኣብ ዝሓለፈ ሸሞንተ ኣዋርሕ ኣብ ኢንድስትሪ ኢነርጂ ሕርሻን ካልኦት ዘፈራት ኣብ ኢትዮጵያ ምስራሕ ዝደልዩ 25 ዓበይቲ ትካላት ንፅንዓት ኢንቨስትመንት ዳህሳስ ገይሮም እዮም፡፡ ኣብ ኣናእሽተይ ማእከለዎትን ዝተዋፈሩ 392 ሰብ ሃፍተን ትካላትን ኣብ ኣድለይቲ ዘፈራት ኢንቨስትመንት ንምስራሕ ኣብ ኢትዮጵያ ፅንዓት ምግባም ድሕሪ ምግላፅ መንግስቲ እናሃነፆም ዘሎ ፖርክታት ኢንድስትሪ እውን ተሳተፍቲ ንክኾኑ ምንቅስቃሳት ክግበር እዩ ክብሉ ዶክተር ወርቅነህ ገበዮሁ ገሊፆም ክብል ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
ማእከል መሰልጠኒ ኣመራርሓ ስራሕ ደብረዘይት ኣብ ምፍታሕ ፀገማት ሰናይ ምምሕዳር ለውጢ ንምምፃእ ዝጀመሮ ፃዕሪ ኣጠናኺሩ ክቅፅል ቆዋሚ ኮሚቴ ጉዳት ሰናይ ምምሕዳር ን ልምዓት ሓይሊ ሰብ ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ኣተሓሳሲቡ፡፡
ኣባላት እቲ ቆዋሚ ኮሚቴ ኣብ ትሕቲ ኢንስትትዩት ኣመራርሓ ስራሕ ኢትዮጵያ ዝርከብ ኣብ ዘማእክል ዑደት ዘካየደ ኮይኑ ምስ ኣመራርሓ ድማ ዘተ ኣካይድ እዩ፡፡ እቲ ማእከል ኣብ ኣፈፃፅማ መሳርሕታት ለውጢ ኣብ ኣፈታትሓ ፀገማት ሰናይ ምምሕዳርን ስልጠናን ዘካይዶ ዘሎ ምንቅስቃስ ዘተባብዕ ምኳኑ መተሓባሪት ጉጅለ እቲ ኮሚቴ ወይዘሮ ፋንታዮ ባቡሎ ገሊፀን፡፡ ኣካያዲ ስራሕ እቲ ማእከል ኣይተ ክበበው ጣፋ ብወገኖም እቲ ማእከል ብናይ ባዕሎም ኣታዊ ዝመሓዳደር ምኳኑ ጠቂሶም ኣባላት መንግስቲን ካልኦትን ብዘላቅነት ቅልጡፍን ውፅኢታውን ግልጋሎት ንክህቡ ኣብ ልምዓት ዘመናዊ ጥበብ ኣመራርሓ ስልጠና እናሃበ ከምዝርከብ ገሊፆም፡፡ እቲ ማእከል ህዝቢ ስልጠና ዝበለፀ ንምስላጥ ብ107 ሚሊዮን ብር ወፃኢ ዝጀመሮ ህንፀት ምስፍሕፋሕ 84 ሚኢታዊ ድሕሪ ምዝዛም ብሕፅረት በጀት ብምቅራፅ ልቃሕ ንክመቻቸየሉ ሓቲቶም፡፡ ህንፀት ምስፍሕፋሕ እቲ ማእከል ኣመልኪቱ ካልኦት ብድጋፍ ቦርድ ከፍፅሙ ዝግበኦ ጉዳያት መልሲ ንክረክቡ ቆዋሚ ኮሚቴ ምስ ዝምልከቶም መመዳርግቲ ኣካላት ተሓባቢሩ ከምዝሰርሕ ኣፍሊጡ ይብል ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
26/07/2009
ኢትዮጵያ ኣብ ዝተፈላለዩ ዘፈራት እተመዝግቦም ዘላ ቅልጡፍ ዕብየት ኣብነት ሃገራት ኣፍሪካ ኮይና አያ ኢሎም ኣዛዚ ወተዳራዊ ኮሌጅ ኡጋንዳ ኮማንዳንት ሌተናል ጀአኔራል ኢንድሪው ጉቲ፡፡
ኣፈ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ኣይተ ኣባዱላ ገመዳ ካብ ወታደራዊ ኮሌጅ ኡጋንዳ ዝመፁ 26 ኣዘዝትን ተምሃሮን ኢትዮጵያ እናመዝገበቶ ዘላ ዕብየት ኣብ ቤት ፅሕፈቶም ገለፃ ሂበምዎም፡፡ ኣብዚ ወታደራዊ ኮሌጅ ኡጋንዳ ኮማንዳንት ሌተናል ጀኔራል ኣንድሪው ጉቲ ኢትዮጵያ ብፍላይ ኣብ ምብራቅ ኣፍሪካ ማእከል ኣፍረይቲ ኢንድስትሪ ንክትኮን እትገብሮ ምንቅስቃስ ንኢዶም ኢትዮጵያን ኡጋንዳን ኣብ ከባብያውን ዓለም ለኻዊ ጉዳያት ብሓባር እናሰርሓ ምኳነን ገሊፆም፡፡ እቶም ተምሃሮ ወተሃደራዊ ኮሌጅ ብወገኖም ኢትዮጵያ ካብ ምምዝጋብ ቅልጡፍ ዕብየት ሓሊፉ ካብ ኣፍሪካ ልዑል ዝኮነ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ እውን ንኢዶም እዮም፡፡ ኣፈ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ኣይተ ኣባዱላ ገመዳ ብወገኖም መሰረት ቅልጠፍ ዕብየት ሃገር ቀንዲ መሰረት ተሳትፎ ሕብረተሰብ ብምርግጋፅን ትካላት ዲሞክራሲ ብምህናፅን ምኳኑ ድሕሪ ምግላፆም ኡጋንዳ ኣብ ጎረቤት ሃገራት ሶማልያን ኡጋንዳን ዘሎ ርክብ ህዝቢ ንህዝብን ልውውጥ ባህሊ ክጠናኸር ይግባእ ኢሎም፡፡ ክልቲኣዊ ርክብ ኢትዮጵያን ኡጋንዳን ኣብ 1970 ዓ/ም ዝተጀመረ እንትከውን ኢትዮጵያ ኣብ 1995 ዓ/ም ቤት ፅሕፈት ቆንስላ ኡጋንዳ ኣብ 1996 ዓ/ም ኢምባሲኣ ከፊታ እያ ይብል ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ መፍረይቲ ኢንድስትርታትን ህንፃታትን ንምቁፅፃር ብክለት ብርሃንን ኬሚካልን ድምፅን ብተልመዳዊ ዝኽተሎ ዝነበረ ኣሰራርሓ ዝቅይር ዘመናዊ መስርሒ ኣብ ዝተትሓዘ በጀት ዓመት ኣብ ረብሓ ክውዕል እዩ ኢሉ ሚኒስተር ጉዳያት ሰራሕተኛን ማሕበራዊ ፌዴራል፡፡
እቲ ሚኒስተር ንምቁፅፃር ብክለት ብርሃን ኬሚካልን ድምፅን ዘክእል መሳርሒ ቅድሚ ክልተ ዓመት ክፍፀም እዩ እኳ እንተተበሃለ ክሳብ ሕዚ ብዘይምፍፃሙ ግን ኣብ ዝተፈላለዩ ዘፈራት ኢንድስትሪ ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት ከምዝገለፅዎ ንልዑል ጉድኣት ዓይንን መጠን ምስማዕ ምንካዮምን ገሊፆም፡፡ እዚ ፀገም ንምፍታሕ ግን ቅድሚ ክልተ ዓመት እኳ እንተተጀመረ እቲ መሳርሒ ዘቅርቡ ኣካላት ግን ቁፅሮም ክልተ ጥራሕ ምኳኖም እቶም ናውትታት ብእዋኖም ምቅራብ ከምዘይተከኣለ ገሊፆም ኣብዚ ዝተትሓዘ ዓመት ተግባራዊ ከም ዝከውን ግን እቲ ሚኒስተር ገሊፁ፡፡ ምክልካል ድሕንነት እቶም ሰራሕተኛታት እውን ነቶም ልዑል መጠን ኬሚካል ድምፅን ብርሃንን ዝጥቀሙ ኢንድስትሪ ብቁልጡፍ ከስተካክሉ ቁፅፅር ከም ዝግበር ገሊፆም ክብል ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
ኣብ ሆላንድ ዝነብሩ ኢትዮጵያውያን ዲያስፖራ ቤት ምኽሪ ዓብይ ግድብ ህዳሰ ኣጣይሾም፡፡
ኣብ ሆላንድ ዝነብሩ ማሕበረሰብ ዲያስፖራ ኢትዮጵያውያን ኣብ ህንፀት ዓብይ ግድብ ሕዳሰ ግዳዮም ንምውፋይ ንምንቅስቃስ ኣብ ሮተርዳም ቤት ምኽሪ ዓብይ ግድብ ህዳሰ ኣጣይሾም፡፡ እቶም ኣባላት ህንፀት ዓብይ ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ ዝተጀመረሉ 6ይ ዓመት ኣብ ዝፅምበልሉ ፣ንስሩዕ ስእሊ ኢትዮጵያ ንምፍላጥ ከም ዝሰርሑ ገሊፆም፡፡ ኣብቲ ምድላው ኣብ ቤኒሉክስ፣ ሃገራት ባልቴክን ኣውሮፖዊ ሕብረትን ኣምባሳደር ዝኮኑ ኣይተ ተሸመ ቶጋ ብዛዕባ ህለዊ ኩነታት ኢትዮጵያ ንኣባላት ድያስፖራ ኣብሪ ሆም ይበል ፀብፃብ ኢቢሲ፡፡
ኣብ ክልል ሃረር ኣብ ዝተገበረ ዓሚቕ ተሃድሶ ኣብ ልዕሊ 1ሽሕን 50ን ኣመራርሓን ሰራሕተኛን ስጉምቲ ተወሲዱ፡፡
ኣብ ክልል ሃረር ኣብ ዝተገበሩ ገምጋማት ዓሚቕ ተሃድሶ ኣብ ልዕሊ 1ሽሕን 50ን ኣመራርሓን ሰራሕተኛታትን ካብ መጠንቀቕታ ፅሑፍ ክሳብ ምስጓግ ዝበፅሑ ስጉምቲ ከም ዝተወሰደ ተሓቢሩ፡፡ ኣብ ሲቪል ሰርቪስ ዘሎ ዘይምዕሩይ ኣሰራርሓ ብግልፂ ብልሽውና እናሳዕረረ ምምፅኡ ዝተፈለጠ ኮይኑ ኣካብነት ክራይ ዝበዝሓ ኣሰራርሓ ሲቪል ሰርቪስ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ዝተገምገሙ ኮይኖም ኣብቲ ናይ ምፍላይ መስርሕ ተሓታትነት ብዘለዎ መንገዲ 7ኣመራርሓ እቲ ክልል ካብ ሓላፍነቶም ዝተልዓሉ ኮይኖም ኣብቶም 18 ድማ ቦታ ምቅያር ተገይሩ እዩ፡፡ እቶም 935 ኣብ ዝተፈላለዩ ትካላት ትምህርቲ ዝነበሩ ኮይኖም ኣብ ዓውደ ትምህርቲ ሓያል ፀገማት ብምፍጣሮምን ኣብ ውፅኢት ተምሃሮ ዝተራእዩ ምንቁልቋዕል መሰረት ብምግባር ስጉምቲ ዝተወሰደሎም ከም ዝኮነ ኢቢሲ ሓቢሩ፡፡
25/07/2009
ኣብ ሚኒስተር ኮንስትራክሽን ጉጅለ ቁፅፅር ናይ ሓሶት መረዳእታ ብምጥቃምን መረጋገፂ ብቕዓት ከየሓደሱ ክንቀሳቐሱ ረኺበዮም ኢሉ ካብ ስራሕ ኣብ ዝኣገዶም 177 ስራሕ ተቋረፅቲ ውሳነ ኣሕሊፉ፡፡
እቲ ሚኒስተር ዘሕለፎ ውሳነ ገበን ምፅራይ ፌዴራልን ኮምሽን ስነ-ምግባርን ፀረ ግዕዝይናን ፌዴራል ብዝገበርዎ ምክትታል ኣብ ዘይሕጋዊ መንገዲ ተዋፊሮም ዝነበሩ ወነንቲ ብርኪ 4ክሳብ10 ተኸናተርቲ ስራሕ፡፡ ካብዚኣቶም እቶም 141 ተኾናተርቲ ንህዝብን መንግስትን ናይ መወዳእታ ይቕሬታ ሓቲቶምን ዝግባእ ስልጠና ረኺቦምን እዋናዊ ብቕዓቶም ተረጋጊፁ ፍቓድ ስራሖም ኣሓዲሶም ከም ብሓድሽ ናብ ስራሕ ክኣትው ይቕሬታ ተገይርሎም እዩ፡፡ 36 ተኾናተርቲ ግና ዘይሕጋዊ መረዳእታ ተጠቂሞም ኣየር ብኣየር ክሰርሑ ዝፀንሑ እቲ ይቅሬታ ከም ዘይምልከቶም ገሊፁ፡፡ እቲ ሚኒስተር ከምዚ ዝበለ ፀገም ንምቁፅፃር ዘኽእል ስርዓት ምዝርግሑ ገሊፁ ከም ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ኣብ ክፍለ ከተማ ሓድነት ጣብያ ስምረት ኣብ መናእሰይ ዝነበረ ዘይምስናይ ብምትሕብባር ሕብረተሰብ እቲ ከባቢ ዓበይቲ ዓድን ፖሊስን ዋዕላ ሰላም መናእሰይ ተካይዱ፡፡
ዋና ኣማሓዳሪት ክፍለ ከተማ ሓድነት መምህር ኣስኳል ረዳ መናእሰይ ተረከብቲ ዓዲ ምኳኖም ተረዲኦም እቲ ሕዚ ዘሎ ሰላምን ዲሞክራስን ተጠቂሞም እቶም ዘየድልዩ ስራሕቲ ንፀጋም ገዲፎም ኣብ ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ተዋፊሮም ንለውጢ ክፅዕሩ ይግባእ ኢለን፡፡ ሓላፊ ጉዳይ መናእሰይ ስፖርትን እታ ክፍለ ከተማ ኣይተ ደጀን ኣረፈ ብወገኖም እቶም ኣብ ዘድልዩ ስራሕቲ ተዋፊሮም ዝርከቡ መናእሰይ ስራሕ ስለ ዘይብሎም ዘጋጥም ዘሎ እዩ ምስ በሉ መንግስትና ኣብ ስራሕ ዘይብሎም መናእሰይ ዝለዓለ ጠመተ ገይሩ ይሰርሕ ከምዘሎን መናእሰይ እውን ንስራሕ ዝለዓለ ጠመተ ሂቦም ብምስራሕ ኢኮኖሚያዊ ተጠቀምቲ ክኾኑ ይግባእ ኢሎም፡፡ ወለዲ ኣብ ለውጢ እቶም መናእሰይ እጃሞም ክዋፅኡ እውን ፀዊዖም፡፡ ኣብ መወዳእታ ተወካሊ እቶም መናእሰይ ሃፍቶም ኣማረ እቲ ተፈጢሩ ዘሎ ፀገም ንድሕሪ ሕዚ ንከይድገም ናይ ኩላትና ግደ ኮይኑ ንሕና መናእሰይ ንከባቢና ሰላምን ድሕንነትን ትኩረት ሂብና ብውዳበና ኣቢልና ሰላም ከባቢና ክነንግስ ይግባእ ኢሉ ክብል ኪኢላ ፕረስ ክፍለ ከተማ ሓድነት ተክለማርያም ኣስመላሽ ፀብፂቡ፡፡
ሓድሽ ዝተዋደደ ስትራቴጂ ሓለዋ ጥዕና፣ ፅሬትን ፅባቐን ከተማታት ዕላዊ ኮይኑ፡፡
እቲ ዝተዋደደ ስትራቴጂ ሚኒስተር ሓለዋ ጥዕና ሓዊሱ 7ተ ኣብያተ ዕዮ ሚኒስተራት ብሓባር ዘተግብርዎ እዩ፡፡ ኣብቲ ስትራተጂ ካልኦት ጉዳያትን ዝዝቲ ጉባኤ ጥዕና ከተማታት ንፈላማ እዋን ኣብ ኢትዮያ ይካየድ ኣሎ፡፡ ካብ ንከተማታት ብተወሳኺ ሃገርለኸ ስትራጂ ሓለዋ ጥዕና፣ ፅሬትን ፅባቐን ግንዛበ ህዝቢ ንምዕባይ እውን ዝሕግዝ እዩ ተባሂሉ፡፡ ብመሰረት እቲ ዝወፀ ስትራቴጂ ኣብ 2017 ዓ/ም ካብ ነበርትን ትካላትን ዝእከብ ጓሓፍ 50 ሚኢታዊ ደረቕ ጓሓፍ መሊስካ ናብ ረብሓ ንምዓል ዘብል ዝሓዘ ኾይኑ ምትሕብባር ኣፈፀምቲ ኣብያ ዕዮ ሚኒስተራት ኣገዳሲ እዩ ኢሉ ሚኒስተር ሓለዋ ጥዕና ክብል ኢቢሲ ፀብፂቡ፡፡
22/07/2009
ዓብይ ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ ሕዚ ኣብ ዘለዎ ብርኪ ህንፀት ሓይሊ ከፈልፍል ዝክእሉ ስራሕቲ ኤሌክትሮን ሃይድሮ መካኒካልን ይካየድ ምህላዎም ተገሊፁ፡፡
ተከላ ተርበይንን ጀኔሬተርን እውን ይካየድ ከምዘሎ ኮርፕሬሽን ኢንጅነሪንግ ሓፂን መፂን ኣፍሊጡ፡፡ ህንፀት እቲ ግድብ እንትጅምር 5ሽሕን 250 ሜጋዋት ሓይሊ ኤሌክትሪክ ከፈልፍል ተሓሲቡ ዝነበረ ዋላ እኳ እንተኮነ ቀፂሉ 6ሽሕ ሜጋዋት ኣብዚ ሕዚ እዋን ድማ መንግስቲ ዕላዊ ብዝገበሮ ሓበሬታ መሰረት 6ሽሕን 450 ሜጋዋት ናይ ምፍልፋል ዓቅሚ ኣለዎ፡፡ ዋና ኣካያዲ ስራሕ ምርምርን ልምዓት ኮርፕሬሽን ኢንጅነሪንግ ሓፂን መፂን ኢትዮጵያ ኢንጅነር ሻለቃ ታዮ ፈረደ ስራሕቲ ሲቪል እቲ ህንፀት ብትካል ሳሊኒ ይስራሕ ዘሎ ኮይኑ ብናይ ውሽጢ ዓዲ ዓቕሚ ስራሕቲ ኤሌክትሮ መካኒካል ይሳለጥ ኣሎ ኢሎም፡፡ ኣብዚ ሕዚ እዋን እቲ ግድብ ኣብ ወሳኒ ምዕራፍ ዝበፅሓ ኮይኑ ሕድሕዶም 375 ሜጋዋት ዘፈልፍሉ ክልተ ዩኒታት ሓይሊ ከፈልፍሉ ዘኽእል ስራሕቲ ተሰሪሑ ኣሎ ክብሉ ገሊፆም፡፡ እቲ ግደብ ሕዚ ኣብ ዘለዎ ብርኪ ህንፀት ሓይሊ ንክፍልፍል ፅሬትን ደሕንነትን ክትከሉ ዝግበኦም ናውቲ መፈልፈሊ ሓይሊ ኣብ ምርግጋፅ ከምዝርከብ ገሊፆም ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ንዓብይ ግደብ ህዳሰ ኢትዮጵያ ሓዊሱ ልዕሊ 8ሽሕ ሜጋዋት ሓይሊ ዘፈልፍሉ ግድባት ኣብ ህንፀት ከምዝርከቡ ሚኒስተር ማይን መስኖን ኤሌክትሪክን ኣፍሊጡ፡፡
ሚኒስቴር እቲ ሚኒስቴር ዶክተር ኢንጅነር ስለሽ በቀለ ኣብ ሜጋ ፕሮጀክት ይፍጠር ዘሎ ፍልጠትን ስግግር ቴክኖሎጂን ሃገርና ኣብ ቐፃሊ ሜጋ ፕሮጀክታት ሙሉእ ንሙሉእ ብናይ በዕላ ዓቕሚ ክትሃንፅ ትክእለሉ ዕደል ይፍጠር ኣሎ ኢሎም፡ ኢትዮጵያ ካብ ማይ ጥራሕ ኣስታት 45ሽሕ ሜጋዋት ሕዚ ናይ ምፍልፋል ዓቕሚ ብዝሓሸ ተጠቒማ ዓብይ ግድብ ህዳሰ ሓዊሱ ኣብዚ ሕዚ እዋን 8ሽሕ ሜጋዋት ዘፈለፍሉ ግድባት ትሃንፅ ከም ዘላ ገሊፆም፡፡ ኣብዚ ሕዚ እዋን ይርከብ ዘሎ 4284 ሜጋዋት ቐረብ ሓይሊ ክሳብ መወዳእታ ካልኣይ ትልሚ ዕቤትን ስግግርን 17ሽሕ ሜጋዋት ንምብፃሕ ይስራሕ ከምዘሎ እውን ገሊፆም፡፡ ቐረብ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ንምምላእ ከምኒ ንፋስን ፀሓይን ዝኣምሰሉ መማረፅታት ናይ ምጥቃም ምንቅስቃስ እውን ተጠናኺሩ ክቕፅል እዩ ኢሎም ይብል ፀብፃብ ኢቢሲ፡፡
ኢትዮጵያ ሓበራዊ ተጠቃምነት ኣብ ዘረጋገፁ ዘፈራት ምስ ዛምብያ ሓቢርካ ናይ ምስራሕ ድልየት ከምዘለዋ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ገሊፆም፡፡
መራሕቲ ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ሰላምን ፀጥታን ፣ዘይሕጋዊ ዝውውር ሰባት ፣ኣብ ንግድን ኢንቨስትመንትን ዘትዮም፡፡ ኣብቲ ዘተ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣብ ኣፍሪካ ብሰፊሑ ዝርኣ ስእነት ፣ዘይሕጋዊ ዝውውር ሰባት ፣ ብምክንያት ለውጢ ኩነታት ኣየር ዝተፈጠር ፅዕንቶ ግብረ ራዕዳን ካልኦት ፀገማት ዘይምርግጋዕን ንምቅራፍ ብሓባር ምስራሕ የድሊ ኢሎም፡፡ ኢትዮጵያን ዛንብያን ኣብ ቁልጡፍ ኢኮኖሚያዊ ዕቤት ዘለዋ ሃገራት ብምኳነን ክሳብ ሕዚ ዝሓለፎኦም መንገድታት ብቐሊል ሓቢርካ ንምስራሕ ተሞክሮን ስንቅን ይኮነን እዩ ኢሎም፡፡ ፕሬዝዳንት ዛምብያ ኤድጋር ሳግዋ ሉንጎ ብወገኖም ኢትዮጵያ ብወገን ኢጋድ ኣብ ሃገራት ምብራቅ ኣፍሪካ ሰላምን ፀጥታን ንምዕሳል እትገብሮ ፃዕሪ ንኢዶም፡፡ ክልቲኦም መራሕቲ ኣብ ተጠቃምነት ህዝብታት ክልቲኤን ሃገራት ፣ኣብ ሰላምን ፀጥታን ኣብ ንግድን ኢንቨስትመንተን ከምኡ እውን ኣብ ዘፈር ሓይሊ ሓቢርካ ንምስራሕ ድልውነቶም ገሊፆም ይብል ፀብፃብ ኢቢሲ፡፡
21/07/2009
ኣብ ስዑድ ዓረብያ ዝነብሩ ኢትዮጵያውያን ብሰላም ናብ ሃገሮም ንክምለሱ መንግስቲ ምድላዋ ምውጋድ ሚኒስተር ቤት ፅሕፈት ጉዳያት ኮሚንኬሽን ዶክተር ነጋሪ ሌንጮ ኣፍሊጦም፡፡
ኣብ ስዑድ ዓረብ ዝነበሩ ዜጋታት ብጉጉይ ሓበሬታ ከይታለሉ ድማ ኣተሓሳሲቦም፡፡ መንግሰቲ ስዑድ ዓረብ ካብ 20 መጋቢት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ 90 ሕጋዊ መንበሪ ፍቃድ ዘይብሎም ዜጋታት ዝኮነ ይኹን ሃገራት ንክወፁ ናይ እፎይታ ግዘ ሂቡ እዩ ኢሎም፡፡ ኣብዚ እዋን እፎይታ ድማ ዘፍረይዎ ሃፍትን ንብረትን ሒዞም ንክወፁ ብዝተወሰነ መሰረት ኣብኡ ዝነብሩ ኢትዮጵያውያንን ብሰላም ንክወፁ መንግስቲ ኣብ ስዑድ ዓረብ ምስ ዝርከብ ኤምባሲ ብምዝርራብ ኩነታት ኣመቻቺዩ እዩ ኢሎም፡፡ በዚ ድማ መንግስታት ሃገራት ዓረብ ሕጊ የውፅእ እምበር ኣይትግብርዎን ካለኦት ጉጉያት ሓበሬታታት ይናፈሱ ብምህላዎም ዜጋታት በዚ ጉጉይ ሓበሬታ ከይታለሉ ኣብቲ ዝተወሃበ እዋን እፎይታ ናብ ሃገሮም ክምለሱ ሓቲቶም፡፡ ኣብ ውሽጢ ዓድ እውን ነዚ ጉዳይ ዝከታተል ግብረ ሓይሊ ከምኡ እወን ኮማንድ ፖስት ተጣይሹ ስራሕ ጀሚሩ እዩ፡፡ ቤት ፅሕፈት ጉዳያት ኮምኒኬሽን መንግስቲ ነዚ ጉዳይ እናተከታለ ሓበሬታ ንህዝቢ ከም ዘቕርብ ዶክተር ነጋሪ ተዛሪቦም ይበል ፀብፃብ ኢቢሲ፡፡
20/07/2009
22ሃገር ለኸ ውድባት ፖለቲካ ኣብ መዛተይ ጉዳይ ክልተ ዝተፈላለየ ቕዋም ሒዞም እናተኸራኸሩ እዮም፡፡
ን6ይ እዋን ዝካየድ ዘተ ውድባት ፖለቲካ ሃገርና ነቲ ዘተ ብመሪሕ 3ይ ወገን ኣድላይ እዩ ብዝብል ክከራኸሩ ዝፀንሑ ውድባት ፖለቲካ ቅዋሞም ቐይሮም፡፡ እቶም ቅዋሞም ቀይሮም ዘለዉ ኣንድነት ፣ቅንጅት ፣ኢትፖ ኢዴኤንን ወሆዴፖን እዮም፡፡ ዲሞክራስያዊ ውደብ መላእ ኦሮሞ ቅድሚ ሕዚ ሒዝዎ ኣብ ዝፀንሓ ቅዋሙ ብምፅናዕ 3ይ ወገን መዛተይ ኣየድልን ዝብል እምነት ዳግም ገሊፁ ሎ፡፡ መሒራ ውድብ ኢህወዴግ ብወገኑ እቲ ዘተ ብውድባት ፖለቲካ በቢ ዙርይኡ ክመርሖ ወይ እውን ካብ ውድባት ፖለቲካ ብዝተወከሉ ይመራሕ እቲ ዘተ ዝብል ቅዋም መማረፂ ዘይብሉ ብሕታዊ ቅዋም ምዃኑ ገሊፁ፡፡ ብካሊእ ወገን ድማ ኤዴፖ ፣ሰማያዊ ፖርት፣ኢራን ዝሓዘ ካብ 6ተ ውድባት ፖለቲካ ድማ ብዘይካ 3ይ ወገን መዘተይ እናካይዶ ዘተ የለን ኣብ ዝብል ቅዋሞም ይርከቡ፡፡ እቶም ሃገራዊ ፖለቲካዊ ውድባት ዘካይድዎ ዘለዉ ምክክር እናቐፀለ እዩ ከም ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ኣብ ሃገርና ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ብዘጋጥም ዘሎ ድርቂ ቁፅሪ ሓገዝ ዝደልዩ ዜጋታት ምውሳኹ ኮምሽን ኣመራርሓ ስራሕ ሃገራዊ ስግኣት ሓደጋ ገሊፁ፡፡
ቁፅሪ ሓገዝ ዘድልዮም ወገናት ብክንደይ ዝኣክል ኣሃዝ ምውሳኹ ድማ ኣብ ቀረባ እዋን ዕላዊ ክገብር እየ ኢሉ ኣሎ፡፡ ንግዳያት እቲ ዘጋጠመ ድርቂ ሓገዝ እኽልን ቀለብ እንስሳን እናቕረበ ምዃኑ ገሊፁ፡፡ ቅድሚ ሕዚ ብሰብ ሞያ ብዝተኻየደ ዳህሳሳዊ መፅናዕቲ ካብ ወርሒ ጥሪ 2009 ዓ/ም ክሳብ ታሕሳስ ቁፅሪ ህፁፅ ሓገዝ ዘድልዮም ዜጋታት 5ነጥቢ6 ሚሊዮን ክኸውን ተተንብዩ ነይሩ እዩ፡፡ ይኹን እምበር ኮምሽነር ምትኩ ካሳ ኣብ ደቡብ ኦሞ ቦረና ጎጂ ፣ምዕራብ ጎጂ ፣ምብራቕ ሃረርጌ ፣ባሌ ቆላ ወረዳታትን ክልል ሶማልያ ኢትየጵያን ብዝሓለፉ ኣሳሕይታ ጉድኣት ዝበፅሖምን ቁፅሪ ተሓገዝቲ ምውሳኹን ገሊፆም፡፡ እቶም ኮምሽነር ክልላት ትግራይን ዓፋርን ንክልል ሶማልያ ኢትዮጵያ፣ ክልል ኣምሓራ ድማ ንክልል ኦሮሚያ ሓገዝ ንዘድልዮም ዜጋታት ሓገዝ ምግባረን ምግላፆም ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
ሓረስቶት ወረዳ እንደርታ ሰኣን መሸጢ ቦታ ዘይምርካብን ተመዝገብቲ ቫት ብዘይምዃኖም ንተጠቀምቲ ብቀጥታ ንክሸጡ ዕንቅፋት ከምዝኾኖም ገሊፆም፡፡
ሓረስቶት ጣብያታት ግራን ድድባን ኣብ ሓለዋ ሃፍቲ ተፈጥሮ ልምዓት መስኖ ኣብ ዝራእቲ ቅድመ ምድላው ፣ኣብ ሕብረት ስራሕ ማሕበራት ፣ኣብ ምትእስሳር ዕደጋን ካልኦት ጉዳያት ሕርሻን ምስ ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ኣባላት ቀዋሚ ኮሚቴ ጉዳያት ሕርሻ ዘትዮም፡፡ እቶም ሓረስቶት ኣብ ከተማ መቐለ ዘፍርይዎ ፍርያት ሕርሻ ሰኣን መሸጢ ቦታ ብቀጥታ ንምሻጥ ምፅጋሞም ገሊፆም፡፡ ሓረስታይ ኣብርሃ ገብረመድህን ሓረስታይ ጣብያ ግራቶ እንትኾኑ ሰኣን መሸጣ ቦታ ፍርያቶም ተዋግዮም ካብ ዘይምሻጦም ብተወሳኺ ንነጋዶ ብሕሳር ዋጋ ክሸጡ ከምዘገደዶምን ገሊፆም፡፡ እቶም ዝገዝእዎም ነጋዶ ድማ ብሰለስተ ዕፅፊ ወሲኾም ዝሸጡ ብምዃኖም ሸማቲ ሕብረተሰብ እናተጎድኣ ከምዘሎ እውን እቶም ኣባላት ቀወምቲ ኮሚቴ ገሊፆምሎም እዮም፡፡ መተሓባበሪ ኣባላት ቀወምቲ ኮሚቴ ዝኾኑ ኣይተ ኣረጋዊ ኣፅብሃ ብወገኖም እቲ ሓረስታይ ዘልዓልዎ ፀገም ትኽክል ምዃኑን ገሊፆም ንክፍታሕ ድማ በቢ ብርኩ ንዝርከቡ ኣፈፀምቲ ስራሕ መንግስቲ ከብፅሑ ምዃኖም ከምዝገለፁ ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
ቀዳይ ሚኒስተር ኢፌዲሪ ኣይተ ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣብ ዛምብያ ዑደት ስራሕ ንምክያድ ሉካሳ ኣትዮም፡፡
ኣብ ዓለም ለኸ ኬኔት ካውንዳ መዕረፎ ነፈርቲ እንትበፅሑ ድማ ብፕሬዝዳንት እታ ሃገር ኤድጋር ቻግዋ ሉንጋ ኣቀባብላ ዝተገበረሎም እንትኾን ንኽብሮም ክበሃል ድማ 21 ግዘ መድፍዕ ተተኪሱ እዩ፡፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣይተ ሃይለማርያም ኣብ ዛምብያ ኣብ ዝህልዎም ፃንሒት ምስ ፕሬዝዳንት እታ ሃገር ኣብ ሓበራዊ ክልቲኣዊ ጉዳያት ዝዝትዩ እንትኾኑ ዝተፈላለዩ ስምምዓት ክፍርሙ ድማ ትፅቢት ይግበር፡፡ ኣብ መበል 28 ጉባኤ መራሕቲ ኣፍሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ፃኒሒት ዝነበሮም ፕሬዝዳንት ዛምብያ ፣ሃገሮም ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ሕርሻን ቆርበትን ልምዓት ጨርቃ መርቅን ተሞክሮ ክትወስድ ከም እትደሊ ምግላፆም ይዝከር፡፡ በዚ ድማ ብርክት ዝበሉ ልውውጥ ተሞክሮታት ኣብ ክልቲኤን ሃገራት ክማኸሩ ትፅቢት ይግበር፡፡ ኣብ ደቡብ ኣፍሪካ እትርከብ ዛምብያ ከም ኣቆፃፅራ ኣውሮፖውያን 1964 ካብ መግዛእቲ እንግሊዝ ድሕሪ ናፃ ምውፃእ ኣብ 1965 ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኤምባሲ ምክፋታ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ ፀብፂቡ፡፡
19/07/2009
ኣብ ቀፃሊ ኣብ ሃገርና ዝህነፁ መስመራት ባቡር ካብ ህንፀቶም ክሳብ ምሕደራ ዘሎ ስራሕቲ ንውልቀ ትካላት ክዋሃብ እዩ ተባሂሉ፡፡
ኮርፓሬሽን ምድሪ ባቡር ኢትዮጵያ ሞጆ- ሃዋሳ ፣ኣርባምንጭ ሞያሌ ህንፀቱ እቲ መስመርን ምህደራኡን ንትካል ወፃኢ ሃገር ንምሃብ ዘክእል መረዳድኢ ክታም ተፈሪሙ፡፡ ኣብ ካልኣይ ዕብየትን ስግግርን ሃገርና ንክትሃንፆም ትልሚ ካብ ዝሓዞም መስመራት ባቡር እንትኮን ነዚ ቀንዲ ምክንያት ድማ ሕፅረት ኣቅርቦት ልቃሕ ምኳኑ ተሓቢሩ፡፡ ኣፈፃሚ ስራሕ እቲ ኮርፕሬሽን ዶክተር ኢንጅነር ጌታቸው በትሩ እቲ ስምምዕነት ተመሳሲሉ ኣመራርሓ ተጠቂሙ ውፅኢታዊ ዝኮኑ ሃገራት ተሞክሮ መሰረት ዝገበረ ምኳኑን ቻይና ፣ኣሜሪካ ፣ጃፖን፣ ካብ ኣፍሪካ ግብፂ ኣመራርሓን ውፅኢታውያን ምኳነን ካብኣተን ብምውሳድ ብመንግስትን በቲ ሃናፂ ትካልን ዝበፅሕ ስምምዕነት ዝተመስረተ እዩ ኢሎም፡፡ እዚ ኣመራርሓ ንኢትዮጵያ ሓድሽ ምኳኑ ዝገለፀ ዶክተር ኢንጅነር ጌታቸው ኣብ ትልሚ ካልኣይ ዕቤትን ስግግርን በዚ መልክዕ ንክህነፅ ትልሚ ምትሓዝ ተዛሪቦም፡፡ ብሓፈሻ ክሳብ 5ሽሕ ኪሎ ሜትር ዝንዋሕቱ መስመራት ባቡር ሃገርና ንምህናፅ ትልሚ ዝተትሓዘ እንትኮን እቲ ትልሚ ንምዕዋት እውን ብውልቀ ትካላት ንምህናፅ ዘኽእል ኣዋፃኢ መፅናዕቲ እናተካየደ ይርከብ ክብል ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
ኣብ ዝራእትን ኣትክልትን ጉድኣት ዘብፅሕ ፍል ኣርማ ዋርሞ ዝተበሃለ ሓድሽ ታሞች ኣብ ሰለስተ ዞባታት ክልል ደቡብ ተራእዩ ኢሉ ኣሎ ሚኒስተር ሕርሻን ሃፍቲ ተፈጥሮን፡፡
እቲ ተራእዩ ዘሎ ተሞች ኣብ ኣፅዋት ዝበፅሕ ጉድኣት ቅድሚ ሕዚ ካብ ዝረኣዩ ዝነበረ ዘርእታት ተሞች ዝተፈላለየን ሓደገኛ ምኳኑ ሓረስቶት ተገንዚቦም ጥንቃቐ ክገብሩ ከምዝግባእ እቲ ሚኒስተር ኣተሓሳሲቡ፡፡ እዚ ሓድሽ ጉድኣት ዘብፅሕ ዘርኢ ካብ 100 ዝበልፁ ዘርእታት ምሽላ ባሕሪ ፣ስንዳይ ፣ማሽላ ፣ዳጉሻ ፣ሽኮር ኣገዳ ፣ዓተር ፣ድንሽ ፣ጡጥን ኣትክልትን ዝተፈላለዩ ኣሕምልትን ዘጥቅዕ እዩ፡፡ ዶክተር ቁፅፅር ፅሬትን ጥዕና ኣፅዋርን ሃገርና ጀኔራል ኣይተ ወልደሓዋርያት ፍል ኣርሚ ምርምር ዝተበሃለ እዚ ኣጥቃዒ ዘራእትን ክትከሉ ኣብ ደቡብ ክልል ኣብ ቤንች ማጅ፣ ሸካን ከፋን ዞባታት ተራእዩ እዩ፡፡ እዚ ተባይ ንምክልካል ሓረስቶትን ካልኦት መዳርግቲ ኣካላት ክትትል ብምግባር ንዝምልከቶ ኣካል ፀብፃብ ከብፅሑ ይግባእ ምስበሉ ምልክቱ ድማ ኣብ ዕቤት ዘሎ ኩሉ ክፋላት እቲ ተኽሊ ብምምጋብ ካብ ፍርያት ዓብይ ጉድኣት ዘብፅሕ ምኳኑ ገሊፆም፡፡ እዚ ፀገም ንምንካይ እውን ኣብቲ ክልል ዝርከቡ ሰብ ሞያታት ኤክስቴንሽን ኣብ 275 ሄክታር ዝተዘርኣ ምሽላ ባሕሪ ሓሙሽተ ሽሕ ሊትሮ ፀረ ተባይ መድሓኒት ምርጫው ተገሊፁ ክብል ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ ፀብፂቡ፡፡
ሰብ ሃፍቲ ክልል ኦሮሚያ ብሰንኪ ድርቂ ንዝተጎድኡ ነበርቲ እቲ ክለብ ዝውዕል ሓገዝ ኣተኣኻኺቦም፡፡
ብተበግሶ ክልተ ሰብ ሃፍቲ ዝተጀመረ ምንቅስቃስ ብድርቂ ንዝተጎድኡ ወገናት ዝውዕል ደገፍ እንዳተኣከበ ይርከብ ፣ትማሊ ጥራሕ 10ሽሕን 5ሚኢትን ኩንታል እኽሊ ተረኺቡ እዩ፡፡ ሓገዝ ዝገበሩ ሰብ ሃፍቲ በቲ ድርቂ ዝተጠቕዑ ወገናት ዘላቂ ብዝኾነ መልክዑ እግሪ ክሳዕ ዝተኽሉ ዝገብርዎ ደገፍ ኣጠናኺሮም ከምዝቕፅል ሓቢሮም፡፡ ዝኣከብዎ ደገፍ እኽሊ እውን ብናይ ባዕሎም ተሽከርከርቲ ንተጠቀምቲ ንከብፅሑ ቃል ምእታዎም ቤት ፅሕፈት ጉዳያት ኮምኒኬሽን ክልል ኦሮሚያ ገሊፁ፡፡ ኣብቲ ክልል ኣብ ጉጂ ፣ምዕራብ ጉጂ ፣ቦረና ፣ምስራቅን ምዕራብን ሃረርጌ ዞባ ድርቂ ኣጋጢሙ እዩ፡፡ መንግስቲ ፌዴራልን ክልልን ዝተፈላለዩ ደገፋት እንዳገበሩ እንትኾኑ ፣ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ድማ 5ሽሕ ኩንታል ስርናይ እቲ ከባቢ ካብ ዘጋጠሞ ድርቅን ክሳዕ ዝውገድ ግልጋሎት ንክህባ ክልተ ማይ ዘመላልሳ ተሽከርከርቲ ለጊሱ ኣሎ፡፡ መንግስቲ እታ ክልል ከዓ ብድርቂ ኣብ ዝተሃሰዩ ከባቢታት ንዝርከቡ ልዕሊ 2ሚሊዮን 39ሽሕ ዜጋታት ምግብን ማይን ሓገዝ እንዳገበረ ይርከብ፡፡ ነበርቲ እቲ ክልል መንግስታዊ ዘይኮኑ ትካላት እውን ዝተፈላለዩ ሓገዛት እንዳገበሩ ይርከቡ ይብል ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
ልዕሊ 30 ሚሊዮን ሰብ ሃፍቲ ጃፖን ኣብ ኢትዮያ ብኢንቨስትመንት ክዋፈሩ እዮም፡፡
ሚኒስተር ድኤታ ጉዳያት ወፃኢ ዶክተር ኣክሊሉ ሃይለሚካኤል ብኣምባሳደር ጃፖን ኣብ ኢትዮጵያ ሺንቺ ሳዳ ዝተመርሓ ጉጅለ ልኡኽ ተቐቢሎም ኣብ ክልቲኣዊ ጉዳያት ዘትዮም፡፡ ኣብቲ ዘተ ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ልምዓት ፖርክ ኢንድስትሪ ሓድሽ ምትሕብባር ንምጅማር ከምኡ እውን ኣብ ኢንቨስትመንት ፣ንግዲ ፣ስግግር ቴክኖሎጅን ጉዳያት ፖሊስን ብደረጃ ኣህጉር ንምትሕብባርን ኣብ ስምምዕ ከም ዝበፅሓ ተፈሊጡ፡፡ ሚኒስተር ድኤታ ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ዶክተር ኣክሊሉ ሃይለሚካኤል ኢትዮጵያን ጃፖንን ንነዊሕ እዋን ዝፀንሓ ርክብ ከምዘለወን ድሕሪ ምግላፅ ናይተን ሃገራት ክልቲኣዊ ርክብ ክሰጥም ከም ዝግባእ ኣዘኻሮም፡፡ ኣምባሳደር ጃፖን ኣብ ኢትዮጵያ ሺንች ሳዳ ብወገኖም ኣብ ክልቲኤን ሃገራት ዘሎ ጥንኩር ርክብ ብምንኣድ ሰብ ሃፍቲ ጃፖን ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ኢንቨስትመንት ንምስታፍ 30 ኣባላት ናብ ኢትዮጵያ ዑደት ንምግባር ከም ዝመፀ ድሕሪ ምጥቃስ ጃፖን ምስ ኢትዮጵያ ከምኡ እውን ኣፍሪካ ዘለዋ ርክብ ንምጥንኻር ዓለም ለኻዊ ጉባኤ ልምዓት ኣፍሪካ ቶክዮ ከምትቕፅለሉ ገሊፃ ኣላ ይብል ፀብፃብ ኢቢሲ፡፡
18/07/2009
ብኣሻሓት ዝቁፀሩ ስደተኛታት ሶማልያ ካብ ድርቂ ዘብፅሖ ጉድኣት ብምህዳም ናብ ኢትዮጵያ ይኣትዉ ኣለዉ፡፡
መብዛሕቲኦም ናብ ኢትዮጵያ ዝኣትው ዘለዉ ስደተኛታት ሶማልያ ካብ ቤይ ፣ጌዶን ማእከላይ ጁባ ካብ ዝተበሃሉ ግዝኣታት እንትኮኑ መብዛሕቲኦም ብምርባሕ ከፍትን ሕርሻን ዝማሓደሩ ምኳኖም ተገሊፁ፡፡ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዘቐመጦ ግምት በቲ ኣጋጢሙ ዘሎ ድርቂ ኣስታት 4ሽሕን 3ሚኢቲ ስደተኛታት ናብ ኢትዮጵያ ዝኣተው እንትኮኑ ብኣማኢቲ ኣሻሓት ዝቁፀሩ ድማ ተመዛቢሎም እዮም፡፡ ኣብ ኤጀንሲ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ላዕለዋይ መኮነን ጥዕና ሳንድራ ሃርላኮ እቶም ብሰንኪ ጥሜት ዝተሰደዱ ስደተኛታት መብዛሕቲኦም ህፃናትን ኣዴታትን እንትኮኑ ኩነታቶም ኣስጋኢ ብምኳኑ ህይወት እቶም ስደተኛታት ንምድሓን ህፁፅ ስጉምቲ የድሊ ኢሎም፡፡ ብቅልውላው ስደተኛታት ብብርኪ ዓለም ኣብ 4ይ ደረጃ ዝተቀመጠት ሶማልያ 1ነጥቢ4 ሚሊዮን ዜጋታታ ኣብ ወፃኢ ሃገራት ኣብ ስደት ዝነብሩ እንትኮኑ መብዛሕቲኦም ኣብ ሃገራት ኣፍሪካ ብፍላይ ኣብ ኢትዮጵያ ጥራሕ 245ሽሕ ስደተኛታት ከምዝርከቡ ሲጂቲኤን ፀብፂቡ፡፡
ምቅፅፃል ሽግ ህዝባዊ ተሳትፎ ግድብ ዓብይ ህዳሴ ኣብ ኩለን ክልላት ህንፀት እቲ ግድብ ዕውት ዝገብር እዩ ኢሎም ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ፡፡
ሻድሻይ ዓመት ምንባር እምነ ሰረት ዓብይ ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ ኣመልኪቶም ምልዕዓል ተሳትፎ ህዝቢ ዝገልፅ ስነ-ስርዓት ምውላዕ ሽግ ኣብ ኣዳራሽ ሚሊንየም ኣብ ዝተካየደሉ እዋን እዮም ነዚ ዝበሉ፡፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ሽግ ዓብይ ግድብ ህዳሰ ኣብ ህዝቢ ዝፈጠሮ ምልዕዓል ሓድሽ መሰረት ዘንብር እዩ ምስ በሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን እቲ ግድብ ኣብ ዘሕብን ኩነታት ይርከብ ኢሎም፡፡ ህዝቢ ንህንፀት እቲ ግድብ ብዝተፈላለየ መንገዲ ዝግለፅ ሓገዝ እናገበረ ምፅንሑን ሕዚ እውን ተጠናኺሩ ክቅፅል ከምዝግባእ ድማ ኣተሓሳሲቦም፡፡ እቲ ግድብ ፕሮጀክት ልምዓት ጥራሕ ዘይኮነስ መግለፂ ምጥንካር ሕብረት ኢትዮጵያውነት ምኳኑ ዘመላክት እዩ ኢሎም፡፡ ምልዕዓል ተሳትፎ ህዝቢ ዝገልፅ ሽግ ኣብ ኩለን ክልላት ዕውት ምንቅስቃስን ትርጉምን ዘለዎ ውፅኢት ይርከበሉ ኣሎ ኢሎም፡፡ ኣብ መበል 121 ዓመት ዝኽሪ ዓወት ዓድዋ ዝተወልዐ እቲ ሽግ ምልዕዓል ሕብራዊ ዜማ ዓብይ ግድብ ህዳሰ ንብራኽ ህዳሰና ብዝብል መሪሕ ቃል ንዝቕፅሉ 11 ኣዋርሕ ኣብ መላእ ሃገርና ክዛወር እዩ፡፡
ኣብ ከተማታት ትግራይ ዝረኣ ብኽነት ማይ ንምቁፅፃር ዘኽእል ዘመናዊ መሳርሕ ቴክኖሎጂ ናብ ስራሕ ንምውዓል ምድላዋት እናገበረ ከምዘሎ ቢሮ ማይ ሃፍቲ ገሊፁ፡፡
ዘይፅሩይ ማይ ንምንታይ ብዝብል መሪሕ ሓሳብ ዓለም ለኸ መዓልቲ ማይ ብፖነል ምይይጥ ኣብ ከተማ መቐለ ተኸቢሩ፡፡ ምክትል ሓላፊ እቲ ቢሮ ኣይተ ተስፋኣለም ሓድጉ ኣብ ከተማታት ክልልና ፍትሓዊ ክፍፍል ሃፍቲ ማይ ብምንጋስ ብኽነት ማይ ንምቁፅፃር ዘኽእል መስርሕ ተግበራዊ ክግበር እዩ ኢሎም፡፡ ነዚ ድማ ኣዋጅ ኣጠቓቕማ ማይ፣ መምርሒን ደንቢን ኣብ ኩለን ወረዳታትን ከተማታትን ክልልና ተግባራዊ ንምግባር ዘኽእል ምድላው ተዛዚሙ እዩ ኢሎም፡፡ ኣብ ክልልና ዝወፀ ሓድሽ ኣዋጅ ኣጠቓቕማ ሃፍቲ ማይ ነቲ ፀገም ከምዝፍታሕ ዘለዎም እምነት ዝገለፁ ድማ ኣይተ ዓወት ኣረፈ ምክትል ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ግልጋሎት ማይ ከተማ መቐለ እዮም፡፡ ኣብ ከተማ ስኣን ምዕሩይ ኣጠቓቕማ ካብቲ ዘሎ መጠን ማይ 20 ሚኢታዊ ዝባክን ምዃኑ ምግላፆም ድማ ግልጋሎት ዜና ኢትዮያ ፀብፂቡ፡፡
15/07/2009
መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ናብ ከተማ ህንዲ ኣሕመድ ዓባድ ግልጋሎት ካርጎ ክጅምር እዩ፡፡
እቲ መንገዲ ኣየር ዝቕፅል ሰሙን ግልጋሎት ፅዕነት ናብ ከተማ ኣሕመድ ዓባድ ዝጅምር ኮይኑ እታ ከተማ ካብ ርእሰ ከተማ ህንዲ ኒውደልሂ ፣ቻይና ፣ሙምባይን ባንጋሎርን ቀፃሊ እቲ መንገዲ ኣየር ግልጋሎት ካርጎ ዝህበላ ሓምሸይቲ ከተማ ክትኸውን እያ፡፡ ኣካያዲ ስራሕ መንገዲ ኣየር ኣይተ ተወልደ ገብረማርያም እቲ ናብ ከተማ ኣሕመድ ዓባድ ዝጅመር ግልጋሎት ፅዕነት ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ህንድን ሰሙናዊ ናብ ኢትዮጵያ ልዕሊ 240 ቶን ፍርያት ንምእታው ዘኽእል ኮይኑ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ መርበብ ግልጋሎት ፅዕነት ህንዲ ኣፍሪካ ሆንግ ኮንግ ቻይናን ዘተኣሳስር ከም ዝኾነ ተዛሪቦም፡፡ እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ኣብዚ ዓመት እቲ መንገዲ ኣየር ዓለም ለኻዊ ግልጋሎት ካርጎ ናብ ሳኦፖሎን ኦርላንዶን ከስፍሕ ትፅቢት ዝግበር ኮይኑ እቲ ብ115 ሚሊዮን ዶላር ወፃኢ 600ሽሕ ቶን ኣቁሑ ዝሕዝ ተርሚናል ዝሃንፅ ዘሎ ኮይኑ ዓመታዊ 1ሚሊዮን ቶን ኣቅሑ ናይ ምኽዛን ዓቕሚ ከም ዝህልዎ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ ሓቢሩ፡፡
ኣብ ክልል ኢትዮ-ሶማል ድርቂ ካብ ዘጋጠመለን ከባቢታት ሓንቲ ዝኾነት ኣብ ዞባ ቆላ ሃይሌ ዛጊድ ልዕሊ 40ሽሕ እንስሳት ሞይተን፡፡
ኣብታ ዞባ ኣጋጢሙ ዘሎ ድርቂ ንምክልኻል መንግስቲ 14 ማይ መሰረት ዝገበረ ማእኸላት ብምጥያሽ ንሕብረተሰብ እታ ዞባ ኣድላይ ሓገዝ እናገበረ እዩ፡፡ እቲ ዘጋጠመ ድርቂ በዚ ኩነታት እንተቐፂሉ ክበፅሕ ዝኽእል ጉድኣት ካብቲ ሕዚ ዘሎ ሓደጋ ዝኸፍኣ ስለዝኸውን ዝወሃብ ዘሎ ሓገዝ ተጠናኺሩ ክቕፅል ነበርቲ እቲ ከባቢ ተላብዮም፡፡ ኣብታ ዞባ ነቲ ድርቂ ስዒቡ ኣብ ዝተወሰኑ ከባቢታት ኣፃዳፊ ማያዊ ውፅኣት ብመልክዕ ለበዳ ተራእዩ እኳ እንተነበረ 18 ሚያዝያ መሓከሚ ናቁጣታት ብምድላው ኣብ ልዕሊ ሂወት ሰብ ጉድኣት ከይበፅሕ ተገይሩ እዩ፡፡ ዋና ኣመሓዳ ዞባ ኣይተ ኣህመድ ያሲን ኣሊ ኣብታ ዞባ ድርቂ ብዘብፅሖ ሓደጋ ንዘጋጠመ ፀገም መፍትሒ ንምሃብ ምስ ክልልን ፌዴራልን መንግስቲ ብሓባር እናተሰርሓ እዩ ኢሎም፡፡ ኣብታ ዞባ ንዘለዉ እንስሳት እውን ድርቂ ካብ ዘጥቀዐን ካልኦት ዞባታት ቀለብ ክመፅሎም እናተገበረ እውን እዩ ኢሎም እቶም ዋና ኣመሓዳሪ፡፡ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ክልል ሶማል ኢትዮዮጵያ ልዕሊ1ነጥቢ7 ሚሊዮን ሰባት ናብ ቅልጡፍ ሓገዝ ምግቢ ተሳጢሖም እዮም ከም ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ማእከላይ ኮሚቴ ዲሞክራሲያዊ ምንቅስቃስ ህዝብታት ደቡብ ኢትዮያ /ደኢህዴን/ ኣብታ ክልል ከይዲ ዓሚቕ ተሃድሶ ብተግባር ምህዳስ ብዝተዋደደ ህዝባዊ ተሳትፎ ብዓወት እናተተግበረ ምህላው ገምጊሙ፡፡
ሓላፊ ቤት ፅሕፈት እቲ ማእከላይ ኮሚቴ ኣይተ ተስፋይ በልጃጌ ውድቦም ኣብ ዝሓለፉ ኣዋርሕ ኣብ ከይዲ ዓሚቕ ተሃድሶን ዝተርኣዩ ሕፅረታት ገምጊሙ እዩ ኢሎም፡፡ ልዕሊ 5ሚሊዮን ህዝቢ እቲ ክልል ኣብቲ መድረክ ብምስታፍ ሕፅረታት ተነፂሮም ክወፁ ብምግባር ዝፀረየ ተሃድሶ ክካየድ ተኻኢሉ እዩ ኢሎም፡፡ ሓደ ቁጠባዊ ማሕበረሰብ ንምህናፅ ኣብ ዝግበር ፃዕሪ ግዕዝይናን ፀገማት ሰናይ ምምሕዳርን ካብ ፍልፍሎም ንምድራቕ ዝውሰዱ ዘለዉ ስጉምታትን እቲ መድረኽ ምስ ህዝቢ ዘቀራረበ ብምንባሩ ብጥንኩር ጎኒ ዝርኣ እዩ ኢሎም እቶም ሓላፊ ቤት ፅሕፈት፡፡ ፀገም ኣፈፃፅማን ንፅሬትን ፣ኣብ ተግባራዊ ስጉምቲ ቅልጡፍ ዘይምዃኑ ንድሌት ህዝቢ ዝምጥን ውሳነ ኣብ ምምሕልላፍ ፀገማት ከምዝተርኣዩ ገምጊሙ እውን ኢሎም ኣይተ ተስፋይ፡፡ ብሓፈሻ ልዕሊ 7ነጥቢ8 ሚሊዮን ደጋፊ ፣ኣመራርሓን ህዝብን ዘሳተፈ ምኳኑ እቲ መድረኽ ተሃድሶ እቲ ዝበዝሕ ህዝቢ ዝተሳተፈሉ መድረኽ ተመዝጊቡ እዩ ምባሎም ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
13/07/2009
ኣብ ክልል ህዝብታት ደቡብ ዞባ ደቡብ ኦሞ ብድርቂ ንዝተሃሰዩ ዜጋታት ዝግበር ድጋፍ ይቕፅል ኣሎ፡
ኣብቲ ዞባ ካብ መንጎ ዝርከባ ወረዳታት ሃመር፣ማሌን በበና ፀማይን ብዝለዓለ ደረጃ በቲ ድርቂ ዝተሃሰያ እየን፡፡ ኣብ ወርሒ ታሕሳስ ኣብቲ ዞባ ህፁፅ ሓገዝ ዘድልዮም ተባሂሎም 128 ሽሕ ነበርቲ ዝተነፀሩ ኮይኖም ኣብ 2ይ ዙር ድማ 50ሽሕ ህፁፅ ሓገዝ ዘድልዮም ዜጋታት ብምውሳኾም ቁፅሪ ሓገዝ ናብ 178 ሽሕ ክብ ክብል ክኢሉ እዩ፡፡ ኣብዚ ሕዚ እዋን ድማ ዝናብ ፅድያ ብዘይ ምዝናቡ ቁፅሪ ሓገዝ ዝደልዩ ዜጋታት 200ሽሕ ምብፅሑ ቤት ፅሕፈት ሕርሻን ሃፍቲ ተፈጥሮን እቲ ዞባ ኣፍሊጡ፡፡ መንግስቲ እቲ ክልል ድማ ምስ መንግስቲ ፌዴራል ድርቂ ኣብ ዝተርኣየሎም ከባቢታት ሓገዝ ስርናይ፣ ዓይኒ ዓተር ፣ሃነፅቲ ምግብታት ዘይትን ኣብ ምቅራብ ይርከብ፡፡ካብዚ ብተወሳኺ ድማ ንቐለብ እንስሳት ዝውዕል ሳዕርን ቃንጫን ኣብ ምክፍፋል ይርከብ፡፡ በዚ ድርቂ ዝተሃሰዩ ሓረስቶትን ኣርባሕቲ እንስሳን እቲ ዞባ ሕዚ እውን ተወሳኺ ሓገዝ ክቀርበሎም ሓቲቶም ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ካብ እዋን ናብ እዋን ንዝስፋሕፋሕ ዘሎ ሕማም ሽኮር ንምክልካል ሕበረተሰብ እዋናዊ ምርመራ ጥዕና ኣካላዊ ምንቅስቃሳት ከዘውትር ማሕበር ተጠቃዕቲ ሕማም ሽኮርያ ኢትዮጵያ ኣተሓሲቡ፡፡
ካብ ጠቅላላ ቁፅሪ ህዝቢ ሃገርና ካብ ሓሙሽተ ክሳብ ሸውዓተ ሚኢታዊ ህዝቢ ሕማም ሽኮርያ ዘለዎ ምኳኑ በቲ ዘፈር ዝተካየደ መፅናዕታት ይሕብር፡፡ ኣካያዲ ስራሕ እቲ ማሕበር ወይዘሮ ምስራቅ ታረቀኝ ካብ ቀረባ እዋን ጀሚሩ ኣብ መላእ ሃገርና ቁፅሪ ሕሙማት ሽኮርያ እናወሰኸ ኣተሓሳሳቢ ፀገም ጥዕና ኮይኑ ኣ ኢለን፡፡ ብፍላይ እዚ ሕማም ኣብ ኩሉ ክሊ ዕድመ ዝርከቡ ክፋት ሕብረተሰብ እናጥቀዐ ምዃኑ ተዛሪበን፡፡ እዚ ሕማም ንምክልካልን ንምቁፅፃርን ሕብረተሰብ ቅድመ ምክልካል ክገብር ከምዝግባእ ወይዘሮ ምስራቅ ታረቀኝ ኣተሓሳሲበን፡፡ ሚኒስተር ሓለዋ ጥዕናን በዓል ሞያ ተመሓላፍቲ ዘይኮኑ ሕማማት ዶክተር ሙሴ ገብረሚካኤል ሕማም ሽኮርያ ኣብ ሃገርና ኣተሓሳሲቢ ፀገም ጥዕና ብምኳኑ እቲ ሚኒስተር እቲ ሕማም ቅድሚያ ንምፍላጥን ንምሕካምን ዝሕግዝ መምርሒ ሓበሬታ ተዳልዩ ኣብ ሕትመት ከምዝርከብ ገሊፆም፡፡ ምስፍሕፋሕ እቲ ሕማም ንምንካይ ምጥቃም በዝሒ ዘለዎም ምግብታት ሕብረተሰብ ኣብዚሖም ክምገቡ ከምዘይብሎም በቢ መዓልቱ ምንቅስቃስ ኣካላዊ ብቅዓት ክገብሩ ከም ዝግባእ ኣገንዚቦም ኢትዮጵያ ካብ ናይጀርያ ደቡብ ኣፍሪካን ቀፂላ ሕማም ሽኮርያ ብምስፍሕፋሕ ካብ ኣፍሪካ መበል ሳልሰይቲ ደረጃ ከምትርከብ ተገሊፁ ይብል ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ብልሙድ ቆሸ ተባሂሉ ኣብ ዝፅዋዕ ከባቢ ብዝበፅሓ ሓደጋ ምፍራስ እኩብ ጓሓፍ ንዝተጎድኡ ወገናት ዝተገበረ ሓገዝ 76 ሚሊዮን ብር በፂሑ እዩ፡፡
ተምሃሮን ሰራሕተኛታት ዩንቨርስቲ ኣዲስ ኣበባ 2ነጥቢ8ሚሊዮን ብር ንዝተጎድኡ ወገናት ሓገዝ ገይሮም፡፡ ፕሬዝዳንት እቲ ዩንቨርስቲ ፕሮፌሰር ኣድማሱ ፀጋይ ፣እቲ ዩንቨርስቲ ንዝተጎድኡ ወገናት ዝገብሮ ሓገዝ ኣጠናኺሩ ክቕፅል እዩ ኢሎም፡፡ ብተመሳሳሊ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ 1ሚሊዮን ብር፣ ኮሚሽን ፖሊስ ከተማ ኣዲስ ኣበባ 600ሽሕብር ከምኡ እውን ካልኦት መንግስታውን ዘይምንግስታውን ትካላት ልዕሊ 650 ሽሕ ብር ሓገዝ ሂቦም እዮም፡፡ ነቲ ሓገዝ ገንዘብ ዝተቐበሉ ከንቲባ ድርባ ኩማ ፣እቲ ምምሕዳር እቲ ዝተገበረ ሓገዝ ንዝተጎድኡ ወገናት መሊስካ ንምጥያሽ ንክውዕል ሓላፍነቱ ብኣግባብ ክዋፃእ እዩ ኢሎም፡፡ ካብቲ ሓገዝ ገንዘብ ብተወሳኺ ብናውቲ ዝግበር ደገፍ፣ ልዕሊ 5 ሚሊዮን ብር ምብፅሑ ካብ ቤት ፅሕፈት ጉዳያት ኮሚኒኬሽን መንግስቲ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዝተረከበ ሓበሬታ የመላክት ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ኣብ ዝሓለፉ ሸሞንተ ኣዋርሕ ልዕሊ 3ነጥቢ6 ቢሊዮን ብር ካፒታል ንዘመዝገቡ ሰብ ሃፍቲ ፍቃድ ኢንቨስትመንት ምሃቡ ኤጀንሲ ኢንቨስትመንት ህዝብታት ብሄር ብሄረሰባት ደቡብ ኣፍሊጡ፡፡
ዋና ዳይሬክተር እቲ ኤጀንሲ ኣይተ ኣበስ መሃመድ ብብርኪ ፌዴራልን ክልል ፍቃድ ዝተወሃቦም 153 ሰብ ሃፍቲ ምኳኖም ገሊፆም ካብዚኣም ውሽጢ ኣብ ሕርሻ ኢንድስትሪን ብዘፈር ግልጋሎት ፍቃድ ወሲዶም ናብ ስራሕ ዝኣተው ሰብ ሃፍቲ ክሳብ ሕዚ ኣስታት 50ሽሕ ዜጋታት ቀዋሚን ጊዚያዊን ዕድል ስራሕ ምፍጣረን ገሊፆም፡፡ ኣብ ዘፈር ሕርሻ ንዝተዋፈሩ ሰብ ሃፍቲ ካብ ዝተዳለዉ 6ሽሕን 483 ሄክታር መሬት ገጠር ውሽጢ ልዕሊ 4ሄክታር ዝኮነ መረጋገፂ ምሃቡ ገሊፆም፡፡ ብዝኣተውዎ ውዕልን ብዘተቀመጠሎም መርሃ ግብሪ ግዜን ናብ ስራሕ ዘይኣተው 46 ሰብ ሃፍቲ ሕጋዊ ስጉምቲ ምውሳዶም ጠቂሶም ሰለስተ ሰብ በሃፍቲ ድማ ዝተወሃቦም መጠን መሬት ንክንከዮም ምግባሮም እቶም ዳይሬክተር ገሊፆም ብተወሳኺ እውን ኣብ ዘፈር ሕርሻ ንዝተዋፈሩ ሸሞንተ ሰብ ሃፍትን ዝተወሃቦም ውዕሊ ክራይ መሬት ተሰሪዙ ምኳኑ ድማ ኣብሪሆምን እዮም፡፡ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ግልጋሎት ኢንቨስትመንት ገጠርን ከተማን ዝውዕል መሬት ብምፍላይ ንሰብ ሃፍቲ ናይ ምልላይ ስራሕቲ እናካየደ ምኳኑ ሓቢሮም ክብል ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ የመላክት፡፡
12/07/2009
ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ብልሙድ ቆሸ ተባሂሉ ኣብ ዝፅዋዕ ከባቢ ንዝተጎድኡ ወገናት ዝውዕል 747ሽሕ ብር ድጋፍ ተገይሩሎም፡፡
ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ፣ ቤት ምኽሪ ፌዴሬሽን፣ ኮከስ ደቂ ኣንስትዮ ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝብን ብሓባር 500ሽሕ ብር ሓገዝ እንትገብሩ ሰራሕተኛታት ቤት ምኽሪ ንግድን ዘፈር ማሕበራትን ድማ 157ሽሕ ከምኡ እወን ኣመራርሓን ሰራሕተኛታትን ሚኒስተር ሰራሕተኛን ማሕበራዊ ጉዳይን 90ሽሕ ብር ብሓፈሻ 747ሽሕ ብር ሓገዝ ገይሮም፡፡ እቶም ትካላት በቲ ዝተፈጠረ ሓደጋ ሓዘኖም ብምግላፅ ንዝተጎድኡ ወገናት ድማ ፅንዓት ከምዝተመነዩ ዳይሬክተራት ርክብ ህዝቢ እቶም ትካላት ገሊፆም ይብል ፀብፃብ ኢቢሲ፡፡
ባንኪ ዓለም ንሃገራት ትሕቲ ሰሃራ ኣብ ዝቕፅሉ ሰለስተ ዓመታት ዝወሃብ ሓገዝ 57 ቢሊዮን ዶላር ከምዝብጀቶ ኣፍሊጡ፡፡
ካብዚ እቲ 42ቢሊዮን ዶላር ካብ ዓለምለኸ ማሕበር ልምዓት ዝርከብ ምኳኑ ተገሊፁ፡፡ ባንኪ ዓለም ንድኻ ሃገራት ብዘይ ወለድ ሓገዝን ልቃሕን ከም ዝህብ ዝፍለጥ እዩ፡፡ ፕሬዝዳንት እቲ ባንኪ ጀም ዩንግ ኬም ባንኪ ዓለም ለኸ ካብ ዝድጉሞ በጀት እቲ 8ቢሊዮን ንውልቀ ሴክተራት ዝውዕል ኮይኑ ካብ ዓለም ለኸ ኮርፕሬሽን ፋይናንስ ዝረከቦ ገንዘብ እዩ ኢሎም፡፡ እዚ ሓድሽ በጀት ንፕሮግራማት ምስፍሕፋሕ ትምህርቲ፣ንጥዕና ፣ንፁርይ ማይን ግልጋሎት ፅሬትን ፣ንግብርና ፣ንፈጠራ ዕድል ስራሕን ንዝርግሓ መሰረተ ልምዓትን ዝውዕል እዩ ኢሎም፡፡ ካብ ዓለም ለኸ ልምዓት ማሕበር ዝተደፍኣ በጀት ኣብ ትሕቲ ሰሃራ ኣብ ዘለዉ ሃገራት ኣፍሪካ ንዝተጀመሩ 448 ፕሮጀክትታት ዝድግፍ እዩ ይብል ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
ብልዕሊ 11ሚሊዮን ብር ወፃኢ ዝተዓደጉ ናውቲ ኢንድስትሪ ከም ዝተኸፋሉ ኤጀንሲ ልምዓት ኣናእሽተን ማእከላይን ማፋክቸሪንግ ፌዴራል ኣፍሊጡ፡፡
እቲ ዕድጊት ዝተፈፀመ ብባንኪ ልምዓት ኮይኑ ክሳዕ ሎሚ ብ5ቢሊዮን ብር ናውቲ መፍረይ ኢንድስትሪ ንኽዕድጉ ሕቶ ከም ዘቕረቡ ዳይሬክተር እቲ ኤጀንሲ ኣይተ ኣስፋው ኣበበ ሓቢሮም፡፡ ካብቲ ዝቐረበ ሕቶ እቲ 1ነጥቢ3 ቢሊዮን ብር ዕድጊት ክፍፀም ዝፀደቐ ኮይኑ ኣብዚ እዋን ን31 ኢንድስትሪታት ልዕሊ 181 ሚሊዮን ብር ዝዋግኦም ናውቲ መሳለጢያ ኢንድስትሪ ዕድጊት ከም ዝግበር እቶም ዳይሬክተር ተዛሪቦም፡፡ ኢንድስትሪ ንምዕባይ ተወሳኺ ትልሚ ቢዝነስ ኣቕሪቦም ዝፀደቐሎምን ኣብዚ ዓመት ዕድጊት ማኑፋክቸሪንግ ዝፍፀመሎም ብደረጃ ሃገር 97 ኢንድስትሪታት ከም ዘለዉን ኤጀንሲ ልምዓት ኣናእሽቱን ማእከላይን ማፋክቸሪንግ ፌዴራል ነቲ ዘፈር ንምዕባይ ብመንገዲ ባንክ ልምዓት ኢትዮጵያ ኣቢሉ ናይ 7ቢሊዮን ብር ልቃሕ ከም ዘዳለወ ገሊፁ ከም ፀብፃብ ኢቢሲ፡፡
11/07/2009
ኣብ ዓብይ ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ ቴክኒካዊ መፅናዕቲ ዘካይዱ 2ትካላት ብዝወፀሎም መርሃ ግብሪ መሰረት መፅናዕቲ የካይዱ ከምዘለዉ ሚኒስተር ማይ ፣መስኖን ኤሌክትሪክን ዶክተር ኢንጅነር ስለሺ በቀለ ገሊፆም፡፡
ዶክተር ኢንጅነር ስለሺ በቀለ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ጀሚሩ ኢትዮጵያ፣ ሱዳንን ግብፅን ዝበፅሕኦ ስምምዕነት መሰረት እዩ እቲ መፅናዕቲ ዝካየድ ዘሎ ኢሎም፡፡ እቶም ትካላት ምዑቋር ማይን ዓብይ ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያን እቲ ማይ መሊሱ ከመይ ከምዝሰደዶን ከምኡ እወን ኣብ ታሕተዎት ተፈሰስ ሃገራት ዘሎዎ ማሕበራውን ኢኮኖሚያውን ፅዕንቶ እዮም ዘፅንዑ፡፡ ስራሕቲ መፅናዕቲ ብመሰረት እቲ መርሃ ግብሪ ይስራሕ ምህላው እውን ዶክተር ኢንጅነር ስለሺ በቀለ ገሊፆም፡፡ እቶም ትካላት ክሳብ ሕዚ ዝሰርሕዎ ስራሕ ምስ ሰለስቲኤን ሃገራት ብመልክዕ ዘተ ከቅርቡ እዮም ኢሎም፡፡ ቢ.ኣር.ኤልን ኣርቴልያን ዝተበሃሉ እቶም ትካላት እቲ ዘካየድዋ መፅናዕቲ ኣብ 11ኣዋርሕ ዛዚሞም ንሰለስቲኤን ሃገራት ከቕርቡ ትፅቢት ይግበር፡፡ ውፅኢት እቲ መፅናዕቲ ኣብ ህንፀት ዓብይ ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ ዘምፅኦ ለውጢ ከምዘየለ ቅድሚ ሕዚ ከምዝተገለፀ ይዝከር ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ለውጢ ተመን ክራይ ኣባይቲ ንምግባር ዘኽእል መምርሒ ኣዳልየ እየ ኢሉ ኮርፕሬሽን ኣባይቲ ፌዴራል፡፡
ርክብ ህዝቢ እቲ ፌዴራል ኣይተ ኣዲሱ እጅጉ ቅድሚ ሕዚ ዝነበረ ኣመሓዳድራ ኣባይቲ ዘማሓይሽ እቲ መምርሒ ፅገና ፣ተመን ክራይን ካልኦት ኣሰራርሓታት ዘማእከለ እዩ ኢሎም፡፡ እቲ መምርሒ ድሕሪ ክልተ ሰሙን ብቦርድ ፀዲቁ ዝትግበር እንትኮን ንሓፈሻዊ ስራሕቲ ኣመሓይሸ ትፅቢት ይግበረሉ ክብል ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
08/07/2009
ጥንታዊ ቤተ-መቅደስን መካን ሓድጊታትን ሓደ ኢትዮጰያ ናይ 3ተ ሽሕ ዘመን ታሪኻ ከምዘለዋ ብዝበለፀ ምስርዓት ህዝቡ ምዃኖም በዓል መዚ ሓለዋ ሓድጊታት ኣፍሊጡ፡፡
ሓደ ንዝሓለፉ 8ተ ዓመታት ብሰብ ሞያ ኢንስቲዩት ኣክዮሎጂ ጀርመን ክሕደስ ምፅናሕ ተዛዚሙ ንበፃሕቲ ዓዲ ክፍቲ ኮይኑ ኣሎ፡፡ 14 ሜትሮ ንሐዋሓት ዘለዎ ህንፃ እቲ ቤተ መቅደስ ወይ እውን ቤተ ሙኩራብ ፍሉይ ጥበብ ዝተርኣሉን ሰሚንቶ ይኹን ካልእ መተሓሐዚ እታዎት ከይተጠቐመ ፅሩባት እእማን ነንሕድሕዶም ተተሓሒዞም ልዕሊ 3 ሽሕ ዕድመ ኣቑፂሩ ኣሎ፡፡ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ሓለዋ ሓዲጊታት ኣይተ ዮናስ ደስታ ኣብ ምረቓ ስነ-ስርዓት እቲ ሕድሳት ተረኺቦም ከም ዝገለፅዎ ቤተ መቅደስን መካን ሓድጊታትን ሓደ ታሪኻት ቅድመ ኣክሱም ሃፍቲ ፍልጠትን ብዛሕ ምሽጥራት ዝሓዘ እዩ ኢሎም፡፡ እቲ ሐዚ ብዝተኻየደሉ ሕድሳት ድማ እቲ ሓድግታትን ታሪኹን ንዝቅፅል ወለዶ ተሓልዩ ክፀንሕ ዝገብር ምዃኑ ኣብሪሆም፡፡ ሓላፊ ቢሮ ባህልን ቱሪዝምን ክልል ትግራይ ኣይተ ዳዊት ሃይለ ብወገኖም ኣብ ሓደ ዝተረኸቡ ጥንታዊን ሓድጊታት ኢትዮጰያ ኣብ እዋን ጥንቲ ኣብ ሕርሻ፣ንግዲ፣ኪነ-ህንፃን ቤተ መንግስቲን ብፂሓቶ ዝነበረት ስልጠና ዝመለከት እዩ ኢሎም፡፡ እቲ ቤተ መቅደስ ኣብዚ ሐዚ እዋን ቴክኖሊጂ ስነ-ህንፃ ኣብ ዝለዓለ ብርኪ ኣብ ዝበፀሐ እዋን እውን ከስራሕ ዘይኻኣል ምዃኑ ተመራመርቲ ፖርቺጋላዊያን መስከርነቶም ዝሃብሉ ምዃኑ ገሊፆም ክብል ግልጋሎት ዜና ኢትዮጰያ ፀብፂቡ፡፡
ፕሬዝደንት ኢፌድሪ ዶክተር ሙላቱ ተሸመ ኣብ አዲስ ኣበባ ፍሉይ ሽሙ ቆሼ እናተብሃለ ኣብ ዝፅዋዕ ከባቢ ብዝበፀሐ ሓደጋ ንግዳያት እቲ ሓደጋ በፂሖም፡፡
እቶም ፕሬዝደንት ሎማዓንቲ ንስድራ ግዳያት እቲ ሓደጋ ከይዶም ኣብ ዝተዓዘብሉ በቲ ዝበፀሐ ሓደጋ ዝተሰመዖም መሪር ሓዘን ገሊፆም ንስድራ ግዳያት ፅንዓት ተመንዮም፡፡ በቲ ሓደጋ ጉድኣት ንዝበፀሖም ወገናት ንስ-ሰርዓት ቀብሪ መፈፀሚ ዝኸውን ገንዘብ እውን ሓጊዞም፡፡ ፕሬዝደንት ዶከተር ሙላቱ መንግስቲ ኢትዮጱያ በቲ ሓደጋ ጉድኣት ንዝበፀሖም ስድራ ግዳያት ብዛላቂ ሂወቶም ንምምሕያሽ ምስ ምምሕዳር ከተማ አዲስ ኣበባ ክሰርሕ እዩ ኢሎም፡፡ ከንቲባ ከተማ አዲስ አበባ ኣይተ ድርባ ኩማ ብወገኖም ኣብ ኣለሻ ኣስከሬን፣ኣብ ስነ-ስርዓት ቀብሪን ንስድራ ግዳያት እቲ ሓደጋ ኣብ ምፅንንናዕ መሪሕ ተሳትፎ ምስ ዝነበሮም መናእሰይ ተዛቲዮም፡፡ በዚ ድማ መናአሰይ እቲ ከባቢ ንዘርእይዎ ዘሐኩርዕ ተግባር ንኢዶም ኣብዚ ንመላእ ሃገር ዘኹርዕ ተግባር ንዝተሳተፉ መናእሰይ ናፃ ግልጋሎት ሕክምና ክረኸቡ ከም ዝተፈቐደሎም እውን ሓቢሮም ከም ፃብፃብ FBC፡፡
ኢንግሊዝ ኣብ ዝተፈላለዩ ዘፈራት ልምዓት ምስ ኢትዮጰያ ሓቢራ ክተሰርሕ ከም እትደሊ ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ እታ ሃገር ቦሪስ ጀንስን ገሊፆም፡፡
ቀዳማይ ሚኒስተር ኣይተተ ሃይለማርያም ደሳለኝ ንሚኒስተረ ጉዳያት ወፃኢ ኢንግሊዝ ኣብ ቤት ፅሕፈቶም ተቐቢሎም ኣዘራሪቦም፡፡ ቦሪስ ጀንስን ኣብቲ ዘተ ከም ዝበልዎ፣እንግሊዝን ኢትዮጰያን ኣብ ዘፈራት ልምዓትን ኢንቨስትመንትን እትገብሮ ምንቅስቃስ ብምሕጋዝ ሓቢራ ክትሰርሕ ድሌት ከም ዘለዋ ገሊፆም፡፡ ሃገርና ንእተካየዶ ዘላ ልምዓታዊ ስራሕቲ ብምሕጋዝ ሰብ ሃፍቲ ኢንግሊዝ ኣብ ኢትዮጰያ ሃፍቶም ንዋፍሩ ካብ መንግስቲ ብዝሓለፉ ብውልቀኦም ፃዕሪ ከም ዝገብሩ እውን ተዛሪቦም፡ ቀዳማይ ሚኒስተረ ሃገርና ሃይለማርያም ደሳለኝ ብወገኖመ ክልቲኣዊ ርክብ እተን ሃገራት ብምጥንኻር ሰብ ሃፍቲ ኢንግሊዝ ናብ ኢትዮጰያ እንትመፁ ሓገዝ ከምዝግበረሎም ገሊፆም፡፡ እንግሊዝ ኣብ ሰማልያነ ደቡብ ሱዳንን ዘሎ ከባቢያዊ ቅልውላው ንምፍታሕ ፀጥታ ንምርግጋፅን ኢትዮጰያ ንእትገበሮ ፃዕሪ ሓገዝ ኣጠናኺራ ከም እትቅፅለሉ ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ እንግሊዝ ቦሪስ ጀንስን ምግላፆም ግልጋሎት ዜና ኢትዮጰያ ፀብፂቡ፡፡
ብሽርከና መንግስቲ ሰብ ሃፍቲ ወፃኢን ኣብ ወፃኢ ሃገራት ዝወሃቡ ግልጋሎት ሕክምና ኣብ ውሽጢ ዓዲ ንምሃብ ዘኸኣል ሰርዓት ዘርጊሐ ኣለኹ ኢሉ ሚኒስተር ሓለዋ ጥዕና፡፡
ዝበሉ ተሓከምቲ ናብ ወፃኢ ሃገራት ከይዶም ብሕከሙ ኣብ ዝእዘዘሉ እዋን ብምክንያት ዝሕተትዎ ዝለዓለ ገንዘባዊ ክፍሊት ነቲ ሕክምና ብዘይምርካቦም እናተፀገሙ ሙኻኖም ይገልፁ፡፡ ኣብ ስፔሻልይዝድ ሪፈራል ሆስፒታል ጥቁር ኣምበሳ ብዝተፈላለዩ ሕማማት ናብ ወፃኢ ሃገራት ከይዶም ክሕከሙ ዝንገበሮ ኣብ ሓደ ወርሒ 60 ተሓከምቲ ከም ዝህልው ሜዲካል ዳይሬክተር እቲ ሆስፒታል ዶክተር ውለታው ጫኔ ገሊፆም፡፡ እቶም ተሓከምቲ ናብ ወፃኢ ሃገራት ከይዶም ከሐከሙ ትእዛዝ ዝውሃብ፣እኹል ዝኾኑ እታወታት መሳርሒ ሕክምናን እኹል ዝሰልጠነ ሓይሊ ሰብን ብዘይምህላው እዩ፡፡ ነዚ ፀገም ንምፍታሕ ድማ መንግስቲ ምስ ሰብ ሃፍቲ ወፃኢ ብሽርክና ከሰርሕ ዘኸእሎ ስረዓተ እናዘረገሐ ይርከብ፡፡ ነዚ ዝገለፁ ሚኒስተር ዲኤታ ሚኒስተር ሓለዋ ጥዕና ዶክተር ኣሚር ኣማን መንግስቲ ግልጋሎት ሕክምና ዝወሃበሎም ቦታታትን ተሓጋዝቲ ሰብ ሞያን ብምቅራብ ትካላት ሕክምና ወፃኢ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ግልጋሎት ዝህብሉ መስርሕ ኣተኣታቲው እዩ ኢሎም ከም ፀብፃብ FBC፡፡
07/07/2009
ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ቆሸ ተባሂሉ ኣብ ዝፅዋዕ ከባቢ ኣብ ዝሓለፈ ቐዳም ምሸት ብዝበፅሓ ሓደጋ ቁፅሪ ሂወቶም ዝስኣኑ ዜጋታት 113 ምብፅሑ ተገሊፁ፡፡
ከንቲባ ከተማ ኢዲስ ኣበባ ኣይተ ድርባ ኩማ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ኣለሻ ሃለዋቶም ዝተሰኣኑ ሰባት ኣብ ምዝዛም ይርከብ ምስበሉ ማሕበረሰብ እቲ ከባቢ ኣብ ኣለሻ ዝልዓለ ርብርብ ምግባሩ ድማ ገሊፆም፡፡ ብፍላይ ድማ መንእሰይ ኣብቲ ኣለሻ ንዝነበርዎ ዝለዓለ ተሳትፎ ምስጋናኦም ኣቅሪቦም እዮም፡፡ መንቀሊ እቲ ሓደጋ ድማ ብሰብ ሞያ ውሽጢ ዓድን ወፃእን ከም ዝፃረ ኣፍሊጦም፡፡ ካብ ዩንቨርስቲ ኣዲስ ኣበባን ዩንቨርስቲ ቴክሳስን ዝተውፃፅኡ ሰብ ሞያ ተዋዲዶም ንክሰርሑ ቅድመ ምድላው ከምዝተዛዘመ እውን ተዛቦም፡፡ በቲ ሓደጋ ሂወቶም ካብ ዝሰኣኑ 113 ወገናት እተን 75 ደቂ ኣንስትዮ እንትኾና 38 ድማ ደቂ ተባዕትዩ እዮም፡፡ ምስዚ ተኣሳሲሩ ኣለሻ ሃለዋቶም ዝተሳኣኑ ዜጋታት ሕብረተሰብ እውን ቐፂሉ ከምዘሎ ንምፍላጥ ተካኢሉ ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ሚኒስተር ጉዳት ወፃኢ ብሪታንያ ቦሪስጆንሰን ንዕላዊ ዑደት ስራሕ ኣዲስ ኣበባ ኣትዮም፡፡
በሪጆንሰን ኣብ ሶማልያ ሃንደበታዊ ዑደት ድሕሪ ምግባሮም ኣብ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪካን ኢትዮጵያን ፣ኬንያ፣ ሶማልያን ኡጋንዳን ዑደት ክገብሩ እዮም፡፡ ሚኒስተር ቦሪስ ጆንሰን ኣብ ዞባዊ ጉዳያት ፀጥታን ድርቅን ምስ መራሕቲ እተን ሃገራት ክዝትዩ ትፅቢት ዝግበር ኮይኑ ፣ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝህልዎም ፃንሒት ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ካልኦት ላዕለዎት ሰብ መዚ ክዝትዩ እዮም ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ሰብ ሃፍቲ ቱርኪ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ስራሕ ሓይሊ ሃፋን ምፍራይ ሴራሚክን ክዋፈሩ ድልየት ከምዘለዎም ገሊፆም፡፡
እቶም ሰብ ሃፍቲ ምስ ፕሬዝዳንት ኢትዮጵያ ዶክተር ሙላቱ ተሾመ ዘትዮም እዮም፡፡ ኣብ ሓይሊ ሃፋ፣ ቆርበትን ውፅኢት ቆርበትን ከምኡ እውን ካብ ምፍራይ ሰራሚክ ንምስራሕ ድልየት ከምዘለዎም ገሊፆም እዮም፡፡ ቅድሚ ሕዚ ኢትዮጵያ ንሰብ ሃፍቲ ቱርኪ ዘቅረበቶ መተባብዒ ኣብ ስርሖም ውፅኢታዊ ምኳኖም ሃፍተ ገነቶም ንምውፋር ምኽንያት ከምዝኮኖም ተዛሪቦም፡፡ ኣብ ኢትዮጵያ ኣንባሳደር ቱርኪ ፋህ ዩሉሰይ ፕሬዝዳንት ሙላቱ ቅድሚ ወርሒ ካብ ቱርኪ ኣብ ዘካየድዎ ዑደት ሰብ ሃፍቲ ቱርኪ ናብ ኢትዮጵያ ንክመፅኡ ምግባም ድሕሪ ምዝኽካር ርክብ ክልቲኣን ሃገራት ንምጥንካር ምስምዕምዖም ገሊፆም፡፡ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ቱርኪን ዘሎ ልውውጥ ንግዲ 440 ሚሊዮን ዶላር ኣሜሪካ ምብፅሑ ምስገለፁ ሕዚ ድማ ናብ ሓደ ቢሊዮን ዶላር ኣሜሪካ ምዕባይ ክልቲኤን ሃገራት ምስምዕማዐን ገሊፆም እዮም፡፡ ቱርኪ ኣብ ምብራቅ ኣፍሪካ ብ6ቢሊዮን ዶላር ስራሕቲ ኢንቨስትመንት እናካየደት ምኳና ዝፀርሑ ኣምባሳደር ዩሊሰይ ካብዚ እቲ 2ነጥቢ 5 ቢሊዮን ዶላር ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ጥራሕ ኢንቨስት ብምግባሮም ሓቢሮም እዚ ድማ ንልዕሊ 30ሽሕ ኢትዮጵያውያን ዕድል ስራሕ ምፍጣሮም ገሊፆም ክብል ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
ኣብ ኣዋጅ ህፁፅ እዋን ዝተኻየደ መፅናዕቲ ብክፋልን ሙሉእ ብሙሉእን ንክቅፅል 82 ሚኢታዊ ደገፍ ድምፂ ከምዝረኸበ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ሓቢሮም፡፡
ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ናይ መንግስቲ ኣፈፃፅማ ስራሕ ዝሓለፉ 6ኣዋርሕ ንቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ዘቕረብሉ እዋን እዛ ሃገር ካብቲ ኣንፃላልዋ ዝነበረ ሓደጋ ክትዋፃእ ኣዋጅ ህፁፅ ድንጋገ ሽትኡ ከምዛዐወተ ገሊፆም፡፡ ኣዋጅ ህፁፅ እዋን ምልዓል ዘይምልዓልን ተመርኪሱ ኣብ ዝተኻየደ መፅናዕቲ 82ሚኢታዊ ተሳተፍቲ እቲ መፅናዕቲ እቲ ኣዋጅ ብክፋልን ምሉእ ንሙሉእ ንክቕፅል ግብረ መልሲ ሂቦም ኣለዉ ኢሎም፡፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣብ ዘቕረብዎ ፀብፃብ ብደረጃ ኢህወዴግ እቲ ዝተጀመረ ዓሚቕ ገምጋም ተሃድሶ ናብ ኩሉ ክፍሊ ሕብረተሰብ ምእንተ ክተኣቶ ይስራሕ ምህላው ዝጠቐሱ ኮይኖም ብመሰረት እቲ ዝተኻየደ መፅናዕቲ ኣዋጅ ህፁፅ አዋጅ እታ መርማሪት ቦርድ መበገሲ ውሳነ ሓሳብ ብምግባር ኣብ ምቕፃልን ዘይምቅፃልን እቲ ኣጅ ዝውስን ምዃኑ ተገሊፁ፡፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ኣብ ምውሳክ ጥቕሚ ሃገራት ወሓይዝ ኣባይ ምስ ኢጋድ ፣ኣብ ጉዳይ ደቡብ ሱዳን ሶማልያን ጉዳያት ኣብ ምርኣይን ምሕጋዝን ካብ ኤርትራ ዝመፁ ስደተኛታት ሕውነታዊ ሓገዛት ኣብ ምግባር ፣ብኣንፃር ሻዕብያ ካብቲ ኣኬስ ተግባራቱ ብዝሰርሖ ስራሕ ህዝብን ፖሊስን ዝገበርዎ ኣበርክቶ ካሊእን ኣብቲ ቤት ምኽሪ ምስጋና ኣቕሪቦም፡፡
06/07/2009
ዘለና ሃፍቲ ውስን ብምዃኑ ምዕሩይ ምሕደራ ሃፍቲ ብምርግጋፅ ብውስን ሃፍቲ ውፅኢታዊ ስራሕ ምስራሕ ይግባእ ኢለን ሓላፊት ቢሮ ሰራሕተኛ ማሕበራዊ ጉዳይ ክልል ትግራይ ወይዘሮ ኪሮስ ሓጎስ፡፡
ስርዓት ውሽጢ ቁፅፅር፣ መምርሒ፣ ዕደጋ፣ ሒሳብን ክፍሊተን ኣደላልዋ በጀት ብBSCን ግደ መኮነን ስነ-ምግባርን ኣመልኪቱ ምስ ቢሮ ትልምን ፋይናንስን ብምትሕብባር ግንዛበ መዕበይ ስልጠና ተዋሂቡ፡፡ ኣብቲ እዋን ዝተረኸባ ወይዘሮ ኪሮስ ሓሳብ እቲ ዘሎ በጀት ክልልና ሓላፍነት ተሰሚዕና ብኣግባቡ ክንሰርሕ ይግባእ ምስበላ ነዚ ድማ ሰራሕተኛ ኣድላይ ግንዛበ ክህልዎ እናተሰርሓ እዩ ኢለን፡፡ ነቲ ስልጠና ዝወሰዱ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ብወገኖም ኣብ ከይዲ ስራሕ የጋጥሞም ዝነበረ ፀገም ንምፍታሕ ዘኽእል ዓቕሚ ምፍጣር ይብል ካብ ቢሮ ሰራሕተኛን ማሕበራዊ ጉዳይን ዝተልኣኸልና ሓበሬታ፡፡
ኣብ ከተማታት ዝርኣ ፀገም ቐረብ ፅሩይ ዝስተ ማይ ንምቅራፍን ስራሕቲ ፍስስ ከተማታትን ብኣግባቡ ንምእላይ ዘኽእል ስርዓት ምምሕዳር ማይን ኣተኣላልያ ፍሰስን ኣብ 36 ከተማታት ተግባራዊ ክግበር እዩ፡፡
ልዕሊ 200ሽሕ ህዝቢ ኣብ ዝነብረለን ሽድሽተ ከተማታት ትካላት መወገዲ ፈሳሲ ንምህናፅ ብመንግስትን መዳርግቲ ኣካላትን ስራሕቲ ቅድመ ምድላው እናተሰርሑ እዮም ተባሂሉ፡፡ ሚኒስተር ማይን መስኖን ኤሌትሪክን ነዚ ተግባር እዚ ዝውዕል ልቃሕ 445 ሚሊዮን ዶላር ኣሜሪካ ካብ ባንክ ዓለም ንምርካብ ዝርርብ ኣብ ምዝዛም ከም ዘሎ ተገሊፁ፡፡ ኣብ ሃገርና ንመበል 24 ግዘ ዝኽበር መዓልቲ ማይ ዓለም ‘’ፍስስ ማይ’’ ብዝብል መሪሕ ቃል ኣብ ከተማ ደሴ ክኽበር እዩ ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኢንድስትሪ ኣቬሽን ኣፍሪካ ንምምሕያሽ ሰብ ሞያ ብምስልጣን ፃዕሪ ይገብር ከምዘሎ ገሊፁ፡፡
ኣካያዲ ስራሕ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣይተ ተወልደ ገብረማርያም ኣብ ኣፍሪካ ዘሎ ዕብየት መጓዓዝያ ኣየር ካብቲ ዝድለ ንታሕቲ ዝኮነሉ ምክንያት በቲ ዘፈር ዝሰልጠኑ ሰብ ሞያ ብዘይምህላዎም እዮም ኢሎም እዮም ኢሎም፡፡ ኢትዮጵያ በቲ ዘፈር ዘለዋ ሕፅረት ንምንካይ እውን ኣካዳሚ ኣቭየሽን ብምህናፅ ዝበፅሓቶ ብርኪ ንኣፍሪካ እዋናዊ መፍትሒ ፀገም ስለዝኸውን ተቀባልነት ክህልዎ እዩ ኢሎም፡፡ እቶም ዝህነፁ ዘለዉ ሽድሽተ ሓደሽቲ መባፅሕ ነፈርቲ እውን ምስ ማሕበረሰብ ዓለም ኩለ መዳያዊ ርክብ ንምፍጣርን ዲፕሎማሲታት ብምጓዓዝ ንሕብረተሰብ ኣፍሪካ እወን ልዑል ረብሓ ኣለዎ ኢሎም፡፡ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣብዚ ሕዚ እዋን ብብርኪ ዓለም ለኸ 95 ኣብ ውሽጢ ሃገርና ድማ 20 መባፅሕ ከምዘለዎ ተሓቢሩ ክብል ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ ፀብፂቡ፡፡
05/07/2009
120 ዓመታት ዘቁፀረ ዲፕሎማስያዊ ርክብ ኢትዮጵያን ሩስያን ዝበለፀ ምትሕብብር ኢኮኖሚያዊን ክህልወን ጠንኪረን ክሰርሓ ይግባእ ተባሂሉ፡፡
ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዘሎ ርክብ ንግድን ኢንቨስትመንትን ናብ ዝሓሸ ብርኪ ንምስግጋር ንምብፃሕ ዝተመስረተ ሓበራዊ ኮሚሽን 6ይጉባኤ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ጀሚሩ፡፡ ሚኒስተር ጉዳያት ካብኔ ኢትዮጵያን ኣካቢ እቲ ሓበራዊ ኮሚሽንን ኣይተ ኣለማዩሁ ተገኑ ነዊሕ ዓመታት ዘቁፀረ ርክብ እዘን ሃገራት ብመዳይ ንግድን ኢንቨስትመንት ክንድቲ ዝድለ ከም ዘይዓበየ ብምግላፅ ኣብዚ ሕዚ እዋን ግን ቅልጡፍ ዕብየት ንክህሉ ምንቅስቃስ እናተገበረ እዩ ኢሎም፡፡ ብወገን ሩስያ ኣካ እቲ ኮምሽንን ሚኒስተር ሃፍቲ ተፈጥሮን ኤቭጌንይ ኬዝሌቭኖ ብወገኖም ርክብ ክልቲኤን ሃገራት ዘላቂ ዝኮነ ዲፕሎማስያዊ ርክብ ዘይምምዝጋቡ ገሊፆም ንቀፃሊ ርክብ ክልቲኤን ሃገራት ክጠናኸር ዝበለፀ ክንሰርሕ ኢና ኢሎም፡፡ እቲ ተጀሚሩ ዘሎ 6ይ ጉባኤ ዋና ዓላማኡ እውን ርክብ ምጣነ ሃፍቲ ናብ ዝሓሸ ብርኪ ንምብፃሕ ትኩረት ንክዋሃቦ እንትኮን ብፍላይ ኣብቲ ፃንሒት ጉባኤ ኣብ ንግድን ኢንቨስትመንትን ኣብ ቴክኖሎጅን ምትእስሳር ባህሊ ዝበለፀ ሓቢረን ክሰርሓን ብተወሳኺ እውን ኢትዮጵያ ኣብ ዘፈር ሕርሻ ናብ ዝሓሻ ደረጃ በፂሓ ብምህላዋ ፍሉይ ትኩረት ክዋሃባ ይግባእ ክብል ኣካቢ ሓበራዊ ኮሚሽን ሩስያ ገሊፆም እዮም፡፡ ኢትዮጵያን ሩስያን ዲፕሎማስያዊ ዝጀመራሉ መበል 120 ዓመትን እውን ኣብ ቀፃሊ ዓመት ከምዘኽብራ ተገሊፁ ክብል ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ኢፌዴሪ ዶክተር ወርቅነህ ገበዮሁ ንተሰናባቲት ኣዶ ወንበር ሕብረት ኣፍሪካ ዶክተር ንኮሳዛና ድላና ዙማ ሰንየሞን፡፡
ዶክተር ወርቅነህ ኣብቲ እዋን ዶክተር ንኮላዛና ኣብ ፃንሒት ኣዶ ወንበርነተን ሕብረት ኣፍሪካ ቁልፊ ተግባራት ድሕሪ ምግላፅ ኣብ 2020 ኣቆፃፅራ ኣውሮፖውያን ንምዕባይ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮን ዓብይ እጃም ከምዝነበረን ገሊፆም፡፡ ካብዚ ብተወሳኺ ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ደቡብ ኣፍሪካ ኣብ ዝነበራሉ እዋን እውን ክልቲኣዊ ርክብ ንምዕባይ ንዝሰርሓኦ ስራሕ እውን ዶክተር ወርቅነህ ንኢዶም፡፡ ተሰናባቲት ዶክተር ንኮሳዛና ድላሚኒ ዞማ ብወገነን መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ሕብረት ኣፍሪካ ዝነበሮ ጠንካራ ምትሕብብር ኣመስጊነን ኢትዮጵያ ኣብ ኢንድስትሪ መሰረተ ልምዓትን መንግስቲ ባህላዊ ሓድግታት ብምክንካንን ብምሕላውን ዝገብሮ ዘሎ ምንቅስቃስ ዕብየትን መላእ ኣፍሪካ ሃገራት ክወስድኦ ዝግባእ ተሞክሮ እዩ ኢለን፡፡ መላእ ኣፍሪካውያን ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም ንዳሬክተርነት ዓለም ለኸ ትካላት ጥዕና ዝገበርዎ ንሕንሕ ክድግፋ ፀዊዐን ክብል ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
ነበርቲ ከተማታት ክልል ትግራይ ተረባሕቲ ዝነበሩ ስራሕቲ ልምዓት ተጠናኪሮም ይቕፅሉ ኣለዉ ኢሉ ምምሕዳር ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ፡፡
ኣብ ከተማ ዓድግራት ኣብ ዝተሳለጠ መበል 7ይ ፎረም ከተማታት ክልል ትግራይ ዝተረኸቡ፡፡ ምክትል ርእሰ ምምሕዳርን ሓላፊ ቢሮ ከተማ ልምዓት ንግድን ኢንድስትርን ኣምባሳደር ዶክተር ኣዲስ ኣለም ባሌማ መንግስቲ ኣብ ከተማታት ህንፀት ማኑፋክቸሪንግ ኢንድስትርን ስራሕቲ መሰረተ ልምዓት የካይድ ከም ዘሎ ገሊፆም ከተማታት ኣብ ዕብየት ሃገር ዘለዎም እጃም ንምዕባይ እውን ተሳትፎን ተረባሕነትን ነበርቲ ተኣሳሲሩ ክቕፅል ይግባእ ኢሎም፡፡ እቲ ፎረም ተመኩሮታት ካብ ምስፍሕፋሕ ብተወሳኺ ከተማታት ማእኸል ዲሞክራሲን ልምዓትን ብምግባር ሰናይ ምምሕዳር ንክዓስል ኣስተዋፅኦ ክህልወን እጃም ኣለዎ ኢሎም ዶክተር ኣዲስ ኣለም ባሌማ ፡፡ ኣብቲ መድረኽ ተመኩሮ ዝተፈላለያ ከተማታት ዝቀረበ እንትኮን ኣብ መብዛሕቲኣን ከተማታት ምቸው ባይታ ንምፍጣር ረሰሓት ቦታታት ዝነበሩ ናብ ልምዓት ብምቅያር ብምንፃፍ እምኒ ካልኦት ስራሕትን እናሳለጠ ከም ዝርከብ እቶም ተሳተፍቲ ገሊፆም፡፡ ኣብቲ ፎረም ከተማታት ከንቲባ 12 ከተማታትን ካልኦትን ዝተሳተፍሉ መድረኽ እዩ ክብል ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ ፀብፂቡ፡፡
04/07/2009
ብ5ነጥቢ6 ቢሊዮን ብር ኣፋውስን ናውቲ ሕክምናን ዕድጊት ክፍፀም እዩ፡፡
ንቀፃሊ ዓመት በጀት ዝውዕል ጠቕላላ ናውቲ ኣፋውስን ናውቲ ሕክምናን ድሌት ንምምላእ መፅናዕቲ ብምክያድ ብልዕሊ 5ነጥቢ 6ቢሊዮን ብር ዕድጊት ንምፍፃም ዘኽእል ስራሕ ከም ዝተወገነ ተገሊፁ፡፡ ኤጀንሲ ቀረብን ፈንድን ኣፋውስ ዕላዊ ዝገበሮ 1ሽሕን 600 ዓይነታት ኣፋውስ ናውቲ ሕክምናን ከም ዘድሊ ፈልዩ ኣሎ፡፡ እቶም ናውቲ ሕክምናን ኣፋውስን ኣብ ዝቕፅል ዓመት በጀት ቅድሚ ምእታዎም ዕድጊት ቀዲምካ ንምፍፃም ቅድመ ምድላው ከም ዝተወድኣ ተሓቢሩ፡፡ ሓላፊ ርክብ ህዝቢ እቲ ኤጀንሲ ወይዘሮ ኣድና በሬ ፣ዕድጊት ናውቲ ሕክምናን ኣፋውስ ኣብቲ ዓውዲ ካብ ዝተዋፈሩ ወሃብቲ ደገፍ ትካላትን መንግስትን ኣብ ምድብ በጀት ከም ዝሳተፋ ገሊፀን፡፡ ኣብቲ ዕድጊት ካብ ትካላት መንግስቲ ብዘይምህላዎም ሕብረተሰብ ንዝለዓል ወፃኢ ዘቃልዑ ዘለዉ ናውቲ ሕክምና ቀዳምነት ከም ዝወሃቦም ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ቅድሚ ትማሊ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ቆሸ ተባሂሉ ኣብ ዝፅዋዕ ከባቢ ብዘጋመ ሓደጋ ምፍራስ እኩብ ጉሓፍ ንዘስዓቦ ጉድኣት ዝተሰምዖም ዓሚቕ ሓዘን ከምዝተሰምዖም ገሊፆም፡፡
በቲ ዝበፅሓ ሓደጋ ሂወቶም ንዝሳኣኑ ወገናት ንፈተውቶምን መላእ ስድራኦምን ምፅንዕናዕ ተመንዮም ክብል ሚኒስተር ጉዳት ወፃኢ ኣፍሊጡ፡፡ ዝተወሃለለ ጉሓፍ ብምፍራስ ድማ ዛጊድ ሂወት 50 ሰባት ሞይቶም ኢሎም፡፡ ሓላፊት ቢሮ ጉዳያት ኮሚኒኬሽን መንግስቲ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ወይዘሮ ዳግማዊት ሞገስ በቲ ዘጋጠመ ሓደጋ ፀገም ንዝበፅሖም ወገናት ሓገዝ ምግቢ መፅለሊን ወሰንቲ ጉዳያትን ዘማልኡ ጉጅለ ተጣይሹ እናሰርሓ እዩ ኢለን፡፡ ኣብ ዝቕፅል ብተመሳሳሊ ሓደጋ ክበፅሖም እዩ ዝብል ስግኣት ዘለዎም 300 ዜጋታት ናብ ግዝያዊ መዕረፊ ከለዓሉ ከምዝተገበረ እውን ወይዘሮ ዳግማዊት ገሊፀን ክብል ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
ኣብ መላእ ሃገርና ዝርከቡ ውልቀን መንግስታውን ቀዳማይን ካልኣይን ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ዝካየድ ተፍትሽ መመዝገቢ ኣብዚ ሒዝና ዘለና በጀት ዓመት ክዛዘም እዩ ኢሉ ሚኒስተር ትምህርቲ፡፡
ሚኒስተር ድኤታ እቲ ሚኒስተር ዶክተር ጥላ ጌቱ ኣብ ዝሓለፈ በጀት ዓመት ዝተጀመረ እቲ ስራሕ ኣብዚ ሕዚ እዋን እናተዛዘመ ይርከብ ኢሎም፡፡ እቲ መመሓየሺ ምዘና ኣብያተ ትምህርቲ ንምምሕያሽ ደረጃ ትምህርቲ መምህራን ጠመተ ዝገበረ ምኳኑ እውን ዶክተር ጥላየ ገሊፆም፡፡ ኣብቲ ሕዚ እናተመሓየሸ ዘሎ መመዘኒ ቅድመ ስሩዕ ኣብ ስሩዕ ቀዳማይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ኣካል ዝገበረ ብመኳኑ ብርኪ ትምህርቲ መማህራን ቅድሚ ሕዚ ካብ ዝነበሮ ከዓቢ ከምዝተገበረ እውን ኣብሪሆም፡፡ ኣብ መላእ ሃገርና ዝርከባ ልዕሊ 38 ሽሕ ቀዳማይን ካልኣይን ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ኣብ ተግባር እናሰርሓ ዝርከብ መመዘኒ ምምሕያሽ ኣድላይን ውፅኢታዊን ክኸውን ተኣሚንሉ ኣሎ ከም ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
02/07/2009
ዓለም ለኸ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ብዝተፈላለዩ ንጥፈታት ብድምቀት ተኸቢሩ፡፡
ማርች8 ምዕባይ ባህሊ ምዕቋር ደቂ ኣንስትዮ መሰረት ዓወት ስድራን ህዳሰን እዩ ብዝብል መሪሕ ቃል ሰራሕተኛታት ደቂ ኣንስትዮ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ኣኽቢረን፡፡ እተን ደቂ ኣንስትዮ ሰራሕተኛታት ኣብ ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ ጣብያ ገማድ ብጉጅለ ልምዓት ደቂ ኣንስትዮ ዝተሰርሑ ብሉፃት ስራሕቲ ዑደት ድሕሪ ምክያድ ሕድሪ ሰማእታት ንምዝካር ድማ ኣብ ሓወልቲ ሰማእታት ዝርከቡ ተኽልታት ማይ ኣስትየን፡፡ ብምኽንያት እቲ በዓል ኣዶ ህይወት እናሃበት ሂወት ክትስእን የብላን ብዝብል መሪሕ ቃል ልገሳ ደም ዝገበራ እንትኾና ስርዓት ኣመጋግባን ተቓልዕነት ደቂ ኣንስትዮ ንሕማም ኤችኣይቪ ኤድስን ኣብ ዝብሉ ዛዕባታት መመያጢ ፅሑፍ ቀሪቡ ዘትዮም፡፡ ኣብ ሕገ-መንግስቲ ሃገርና ዝተቐመጡ መሰላት ደቂ ኣንስትዮን መሰረት ዝገበረ ውድድር ሕቶን መልስን ተኻይዱ 1ይን 2ይን ንዝወፃ ተወዳደርቲ ሽልማት ገንዘብ ብምሃብ ቦንድ ክዕድጋ ተገይሩ፡፡ ብተወሳኺ ድማ ብምኽንያት በዓል ማርች8 ዝተዳለወ 120 ቲሸርት ብምሻጥ ብር 7ሽሕን 800ሚኢትን ንህንፀት ግድብ ህዳሰ ክውዕል ዝገበራ እንትኾና ዕለት ለካቲት ላዕለዎት ኣመራርሓ ቢሮ ዕዱማት ኣጋይሽ ኩሎም ሰራሕተኛታት እቲ ቢሮን ኣብ ዝተረኸብሉ ነቲ ዕለት ዝተዳለወ መግለፂ ቅዋም ብኪኢላ ስርዓት ፆታ ወይዘሮ ዙፋን ሃይለመስቀል ምቕራቡ ካብ ርክብ ህዝቢ እቲ ቢሮ ዝመፀና ሓሬታ የመላክት፡፡
ኢትዮ ቴሌኮም ኣብ ዝሓለፉ 6ኣዋርሕ እዚ በጀት ዓመት 15 ነጥቢ 64 ቢሊዮን ብር ኣታዊ ምርካቡ ኣፍሊጡ፡፡
እዚ ትካል ካብዚ ኣታዊ 11ነጥቢ 91 ቢሊዮን ብር ዝተፃረየ ከስቢ እንትኸውን እዚ ድማ ምስ ዝሓለፈ ዓመት ተመሳሳሊ እዋን እንትነፃፀር ብ18 ሚኢታዊ ዕብየት ምርኣዩ ተገሊፁ፡፡ ኣብ በጀት ዓመት 2009 ቁፅሪ ዓማዊል ልዕሊ 52 ሚሊዮን ምብፅሑን ካብዚ ሽድሽተ ኣዋርሕ እወን 51ሚሊዮን ዓማዊል ግልጋሎት ሞባይል ምኳኖም ተገሊፁ፡፡ እቲ ትካል ፅሬት ግልጋሎት ንምርግጋፅ ብ13 ሰርክል ብምክፍፋል ዓብይ ምስፍሕፋሒ ቴሌኮም እናተሰርሓ ዝፀንሓ እንትኮን ኣብዚ ሕዚ እዋን ስራሕ እቲ ፕሮጀክት ይዛዘም ከምዘሎ ተገሊፁ፡፡ ብሓፈሻ ኣብ ውሽጢ ሽድሽተ ኣዋርሕ ዘጋጠሞም ምቁርራፅ ሓይሊ፣ ምጭብርባር ቴሌኮምን ካልኦት ዕንቅፋታትን ተፃዊሩ ዘተባብዕ ውፅኢት ምምዝጋቡ ገሊፁ ክብል ኤፍቢሲ ፀብፂቡ፡፡
ፍርያት ሕርሻ ናብ ዕዳጋ ወፃኢ ንምቅራብ ዓቕሚ ማይ ከርሰ ምድሪ ብምዕባይ ድርቂ ሕርሻ ንምክልካል ክስራሕ ይግባእ ኢሉ ሚኒስተር ሕርሻን ሃፍቲ ተፈጥሮን፡፡
ሚኒስተር ሕርሻን ሃፍቲ ተፈጥሮን ዶክተር እያሱ ኣብርሃ ኣብ ከባብታት ገጠር ዕድል ስራሕ ብምፍጣር ዘፈራት ቴክኖሎጂ ሕርሻ ማእከል ስርፀት ንክኾኑ ብምግባር ተጠቃምነት መናእሰይን ደቂ ኣንስትዮን ንምርግጋፅ ክንረባረብ ኢና ኢሎም፡፡ ኣብ ከተማ ኣዳማ ይካየድ ኣብ ዘሎ 8ይ መዓልቲ ሓረስቶት ውሰን ኣርባሕቲ እንስሳት ምደባ ኣርባሕቲ እንስሳት ተወከልቲ ማእከላት ምርምር ኣብቲ ዘፈር ዝተዋፈሩ ሰብ ሃፍቲን ኣብ ዝተሳተፍሉ ዘለዉ ፌስቲቫል እዮም ነዚ ዝበሉ፡፡ ኣብቲ ፌስቲቫል ክልልና ትግራይ ክልል ኣምሓራን ኣብ ምዕባይ መፍረያይነት ዘለዎን ተሞክሮ ኣቕሪበን ዘተ ተኻይድሉ እዩ፡፡
01/07/2009
ዝሓዝናዮ ኣብ ዝሓለፉ ሽድሽተ ኣዋርሕ እዚ በጀት ዘዓመት ካብ ቀጥታ ኢንቨስትመንት ወፃኢ 1ነጥቢ2 ቢሊዮን ዶላር ኣታዊ ከምዝተረከበ ኮሚሽን ኢንቨስትመንት ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ፡፡
ኣብ ዝሓለፉ ሽድሽተ ኣዋርሕ ዝተመዝገበ ቀጥታ ኢንቨስትመንት ወፃኢ ብ35 ሚኢታዊ ከም ዝዓበየ ዳይሬክተር ዳይሬክቶሬት ኮሚሽን ፐብሊክ ሪሌሽን ኣይተ መኮነን ሀይሉ ገሊፆም፡፡ ኣብ ሃገርና ዘሎ ሰላማዊ ኩነታት ምስፍሕፋሕ ፖርክታት ኢንድስትሪ ንምምሕያሽ ቀጥታ ኢንቨስትመንት ቀንዲ ምክንያታት እዮም ኣይተ መኮነን ፡፡ ህንፀት ፖርክታት ኢንድስትሪ ትካላት ኣሜሪካ፣ ኣውሮፖን ኤስያን ናብ ሃገርና ክኣትዉ ብምግባር ዝለዓለ ቁፅሪ ዘለዎም ፍሉጣት ትካላት ኣብ ውሽጢ ዓዲ ክዋፈሩ ከም ዝገበረ ተገሊፁ፡፡ ከም ኣገላልፃ ኮሚሽን ኢንቨስትመንት ኣብ ዘፈር ማፋክቸሪንግ ዝተዋፈሩ ሰለስተ ትካላት ቻይና፣ 2ትካላት ህንድን ትካላት ካልኦት ሃገራትን ናብ ፖርክ ኢንድስትሪ ኣዋሳ ዝኣተዉ ኮይኖም ኪያንግሱ ሳንሻይን ግሩፕ ዝተበሃለ ትካል ድማ 945 ሚሊዮን ዶላር ኣብ ሃገርና ኢንቨስት ንምግባር ተሊሙ ኣሎ ይብል ፀብፃብ ኢቢሲ፡፡
ባንኪ ዓለም ኣብ ኢትዮጵያ ንክልተ ፕሮጀክታትን ንግዲ ካርበን ዝውዕል 68ሚሊዮን ዶላር ኣሜሪካ ሓገዝ ሂቡ፡፡
እቲ ሓገዝ ንመርሃ ግብሪ መተግበሪ ምምካት ለውጢ ከባቢ ኣየር ኣብ ክልል ኦሮሚያ ኣብ ዝተመረፁ ፕሮጀክትታት ልምዓት ኣግራብ ዝውዕል እዩ፡፡ በዚ ድማ እቲ 18ሚሊዮን ዶላር ኣሜሪካ ዝተጓሕጉሓ መሬት መሊስካ ንምልማዕ ንዝውዕል ፕሮጀክት መፈፀሚ ክኸውን እዩ፡፡ እቲ ዝተረፈ 50ሚሊዮን ዶላር ኣሜሪካ ድማ መጠን ካርበን ምንካይ ንዝግበር ፃዕሪ መፈፀሚ ዝውዕል እዩ፡፡ ኢትዮጵያ ኣብ 2025 ኣቆፃፅራ ኣውሮፖውያን ዝርግሓ ልምዓት ኣግራብ ብ30 ሚኢታዊ ብምዕባይ ካብ ሰደድ ካርበን ነፃ ንምኳን ሽቶ ኣቀሚጡ ኣብ ምንቅስቃስ ትርከብ፡፡ ባንኪ ዓለም ንምፅዋር ለውጢ ከባቢ ኣየር ቃል ካብ ዝተኣተወላ ገንዘብ 10ሚኢታዊ ጥራሕ ንከባብያዊ ፕሮጀክትታት ከም ዝውዕል መፅናዕታት የመላክት ይብል ፀብፃብ ኤፍቢሲ፡፡
ስርዓት ምሕደራ ግብሪ ንምጥንካር ሙያዊ ዓቕሚ ክኢላታት ምዕባይ ወሳኒ ምዃኑ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣፍሊጡ፡፡
ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወይዘሮ ምሕረት በየነ መደባትና ብብቕዓት እናፈፀምና ብህንፀት ልምዓታዊ ሰራዊት ልእኽቶ በዓል መዚ እቶት ንምዕዋት ንጀመርቲ ክኢላታትን ሓለፍቲ ቤት ፅሕፈትን ኣብ ዙርያ ሪፎርምታት ግብሪ መሰረት ብምግባር ሙያዊ ዓቕምን ክእለትን መዕበይ መባእታዊ ትምህርትን ስልጠናን ከም ዝተወሃበ ገሊፀን፡፡ እቲ ዝተወሃበ መባእታዊ ስልጠና ኣዋጃት ደንብታትን መምርሕታትን ግብሪ ማእኸል ዝገበረ ኮይኑ ካብ 52 ወረዳታትን ከተማታትን ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ንዝተውፃፅኡ ልዕሊ 200 ጀመርቲ ክኢላታትን ሓለፍቲ ቤት ፅሕፈትን ኣብ ከተማ ማይጨው ንተኸታታሊ ሸውዓተ መዓልቲ እዩ ተዋሂቡ፡፡ ወይዘሮ ምሕረት በየነ ዝተወሃበ መመሓየሺ ዓቕምን ክእለትን ስልጠና ዋና ዕላምኡ ስርዓት ግብሪ ጠንቂ ምምሕዳር ካብ ምዃኑ ድሒኑ ስሉጥን ፅፉፍን ግልጋሎት ብምሃብ ምሕደራ ግብሪ ፍልፍል ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ንክኸውን ዝሕግዝ ፅፉፍን ግልጋሎት ብምሃብ ምሕደራ ግብሪ ፍልፍል ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ንክኸውን ዝሕግዝ ስልጠና ከም ዝኾነ ገሊፀን፡፡ ተሳተፍቲ እቲ ሞያዊ ስልጠና ወይዘሮ ብርኽቲ ዘሪሁን ኣይተ ጎሹ ንጉሰን ብወገኖም ነቲ ቅድሚ ሕዚ ኣብ ምትግባር ሪፎርምታት ግብሪ ዝርኣዩ ዝነበሩ ጉድለታት መሊእና ብዝተማልኣ ዓቕምን ክእለትን ዘመናዊ ስርዓት ግብርን ታክስን ብምህናፅ ግብሪ ፍልፍል ልምዓት ሰናይ ምምሕዳርን ንክኸውን ክንሰርሕ ዝገበረ እዩ ምባሎም ላዕለዋይ ኪኢላ ርክብ ህዝቢ እቲ በዓል መዚ ሃይላይ ኪሮስ ፀብፂቡ፡፡
ምትሕብባር ኣፍሪካን ቻይናን ዝበለፀ ንክቀላጠፍ ሚኒስተር ጉዳት ወፃኢ ቻይና ዋንግዩ ሓቲቶም፡፡
እቶም ሚኒስተር ኣብ መበል 12 ጉባኤ ሃገራዊ ኮንግረስ ህዝብታት ቻይና ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ሃገሮም ምስ ኣፍሪካ ዘለዋ ምትሕብባር ክቀላጠፍ ይግባእ ኢሎም፡፡ ቻይናን ኣፍሪካን ስጡምን ዝተኣሳረን ኣብ ምድግጋፍ ዝተመስረተ ሕውነት ከምዘለዎን ድማ ገሊፆም፡፡ ምትሕብባር ኣፍሪካን ቻይናን ፍሉይ ዝገብሮ ድማ ቻይና ኩሉ ግዜ ዝኣተወቶ ቃል ስለ እትሕሉ ተተግብር ትክክለኛ ኣፍሪካ ምኳና ኣረዲኦም፡፡ ዓለም ለኻዊ ኩነታት ኢሉ እውን ኩነታት ኢኮኖሚ ተለዋዋጢ እኳ እንተኾነ ቻይና ንኣፍሪካ እትገብሮ ሓገዝ ከምዝቕፅል ኣረጋጊፆም፡፡ ኣብ 2015 ኣቆፃፅራ ኣውሮፖውያን ኣብ ከተማ ጆሃንስበርግ ደቡብ ኣፍሪካ ኣብ ዝተካየድ ፎረም ምትሕብባር ኣፍሪካ ቻይና፣ ፕሬዝዳንት ቻይና ዥ ፒንግ ንኣፍሪካ 60ቢሊዮን ዶላር ኣሜሪካ ሓገዝ ከምእትገብር ምዝራቦም ሚኒስተር ዋንግ ዩ ኣዘካኪሮም ክሳብ ሕዚ ኣብ ዘሎ ከይዲ ዝተኣተወ ገንዘብ ንሃገራት ኣፍሪካ ክባፃሕ ተገይሩ እዩ ኢሎም፡፡ እዚ ድማ ቻይና ዝኣተወቶ ቃል ከም ትሕሉ ዘርእዩ እዩ ኢሎም፡፡ በዚ ድማ መስመር ሃዲድ ኣዲስ ኣበባ ጅቡቲን ዝተዛዘመ ኮይኑ መስመር ሃዲድ ቦንባሳ ናይሮቢ ድማ ኣብ ቐረባ ከም ዝዛዘም ከም ኣብነት ኣልዒሎምይብል ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡


text:
January 21, 2017
መቕድም
ህዝብታት ብመጠን ዝገጠሞም ብድሆን ንዕኡ ንምስጋር ዝሓለፍዎ ተመዂሮን ነናቶም ፍሉይ ታሪኽ ኣለዎም። ዘመናዊ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ፡ ሓደ ንጂኦ-ፓለቲካዊ ረብሓ ርእሰ-ሓያላን ተባሂሉ፡ መሰል ርእሰ-ውሳነኡ ንናጽነት ዝተነፍጎ፡ ብቚጽሪ ኣዝዩ ውሑድ ህዝቢ፡ ብዘይ ዝዀነ ግዳማዊ ደገፍ፡ ኣብ ገዛእ ዓቕሙ ተመርኩሱን ተኣማሚኑን፡ ብዂሉ መዳይ ርእሱ ክኢሉ፡ ነዊሕን መሪርን ዕጥቃዊ ቃልሲ ብምክያድ፡ ዘይተኣደነ ደገፍ ሓያላን ዝነበሮም ተኸታተልቲ ሰርዓታት ሰዒሩ፡ ኣንጸባራቒ ዓወት ዝዓተረሉ ታሪኽ ብምዃኑ ፍሉይነት ኣለዎ።
እዚ ኣገራሚ ታሪኽ`ዚ፡ ብቐንዱ ቃልሲ ህዝቢ ንናጽነት መሪሑ ኣብ ዓወት ዘብጽሐ ውድብ ህዝባዊ ገንባር፡ ብውሽጣዊ ዓቕሙ፡ ዓወት ህዝቢ ኤርትራ ንምርግጋጽ ብዝተኸተሎ ናይ “ርእሰ-ምርኮሳ“ ስትራተጂ ዝተሃንጸ እዩ። ህዝባዊ ግንባር ብዂሉ መዳይ ርእሱ ንምኽኣል፡ ጠለባት ተጋዳላይን ህዝብን ብውሽጣዊ ዓቕሚ ንምምላእ፡ ኩለንተናዊ ብቕዓት ናይቲ ውድብ ንምሕያል ክፈጥሮ ዝኸኣለ ምዕቡል ደጀን፡ ኣብ ብዙሓት ሓርነታዊ ምንቅስቕሳት ዘይተራእየ ብርቂ ተርእዩ እዩ ነይሩ።


text:
አብ ምዕራባዊ አፍሪቃ ትርከብን ብብዝሒ ህዝቢ ዝዓበየት ናይጀርያ ምሕደራ ፖሊትካአ ክትልውጥ በቲ ክሳዕ ሎሚ ዝተኻየደ ምሕደራ ህዝቢ ናይጀርያ ከም ዝደኸመን ዝሰልቸዎን ምልክት ናይ ተስፋ ምቝራጽ የርኢ ከም ዘሎን እዚ ክኸውን ከም ዘይብሉ ናይ ርእሰ ከተማ አቡጃ ሊቀ ጳጳሳት ብጹዕ ካርዲናል ጆን ኦናየካን ጻዋዒት ከም ዘቅረቡ ካብቲ ቦታ ዝመጸ ዜና ሐበሬታ ሂቡ።
ሰሜናዊ ናይጀርያ በቲ ቦኮ ሐራም ተባሂሉ ዝጽዋዕ ምዕራባዊ ባህልን ትምህርትን ይቃወም አለኹ ዝብል አስልማዊ አኽራሪ ጉጅለ ተሀዊኹ ከም ዘሎን ነዚ ጉጅለ”ዚ ንምምካት ብርእሰ ናይጀርያ ጫድ ካመሩንን ኒጀርን ግንባር ከም ዝፈጠሩ ይፍለጥ።
ዝመጽ ዘሎ ቀዳም 28 መጋቢት አብታ ሀገር ፕረሲደንታዊ ምርጫ ከካየድ መደብ ከም ዘሎክፍለጥ እንከሎ ብጹዕ ካርዲናል ጆን እናየካን ህዝቢ ሐድነት ሀገር ዓቂቡ አብታ ሀገር ሰላም ከስፍን ኤኮኖሚ ከማዕብል ፕሮግራም ዘለዎ ሰልፊ ፖሊቲካ ክመርጽ ከም ዝተሐሳሰቡ ካብ አቡጃ ዝመጸ ዜና አመልኪቱ።
አብዚ ዝመጽእ ዘሎ ፕረሲደንታዊ ምርጫ ዝሳተፋ ሰልፊ ፖሊቲካ ዝተዓወተ ይትዓወት ግን ንአገልግሎት ህዝቢ ዝቆመ ጽርይ ምሕደራ ከም ዘድሊ ክአ ብጹዕ ካርዲናሉ ከም ዘተሐሳሰቡ ተፈሊጡ አሎ።
እቲ ቀዳም ዚካየድ ፕረሲደንታዊ ምርጫ ሰላማውን ፍትሕውን ዲሞክራስያውን ነጻን ምርጫ ክኸውን ተስፋ ከም ዘለዎ ጥቂሶም ክአ ምእመናን ምእንቲ”ዚ ክዉን ክኸውን ክጽልዩ ከም ዝሐተቱ ይምልከት።


text:
Published: 30 July 2017
እቲ ንኣርባዕተ መዓልታት ካብ ሓሙስ 20 ክሳብ ሰንበት 23ሓምለ 2017 ኣ.ፈ (፲፫ ክሳብ ፲፮ ሓምለ ፳፻፱ ዓ.ም ግእዝ) ኣብ ቅዱስ ሚካኤል ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ከተማ ሻርሎት ክካየድ ዝቐነየ መበል 19ዓመታዊ ጉባኤ መንበረ ጵጵስና ሃገረ ስብከት ሰሜን ኣሜሪካ ብጸሎተ ቅዳሴ ብቡራኼ ብፁዕ ኣቡነ መቃርዮስጳጳስ ዲበ-ኩሉ ብሰላም ተዛዚሙ።
ኣብዚ ንሓያሎ ኣዋርሕ ሰፊሕ መደባትን ምድላዋትን ክግበረሉ ዝጸንሐ ዓመታዊ ጉባኤ ምእመናን ኦርቶዶክስ ካብ ዝተፈላለየ ክፍለግዝኣታት ሰሜንኣሜሪካ ብዝመጹ ብዙሓት ኣቦታት ካህናት፥ዲያቆናት፥ ምእመናንን ምሁራን ደቂ ቤተ ክርስቲያንን ማዕሪጉ ብጸሎት ብፁዕ ኣቦና ብወግዒ ምስ ተኸፍተ"ኣነ ዝሓስበልኩም ዘሎኹ ሓሳብ እፈልጦ እየ፡ መፈጸምታን ተስፋን ክህበኩምሲ፡ ሓሳብ ደኃን እምበር፡ ናይ ክፉእ ኣይኰነን፡ይብል እግዚኣብሔር” ኤርምያስ 29:11። “ብዝብል መሪሕ ጥቕሲ ተኸቲሉ ብክፍሊ ትምህርትን ስብከትን ዝተዳለወ መደባት ብብጊዜኡን ሰዓቱን ዝተፈላለየ ኣስተምህሮ፥ ስብከት፥ መዝሙራት፥ ከምኡውን ጸሎተ-ማሕበር ናይ ንግህን ሰርክን ክበጽሕ ቀኒዩ።
ብተወሳኺ ኣብ መበል 19 ዓመታዊ ጉባኤ ፍሉይ ዝኽሪ ዕለተ-ልደት መበል 90 ዓመት ቅዱስ ኣቡነ እንጦንዮስ 3ይ ፓትርያርክ ሃገረ ኤርትራ ብክብሪ ተዘኪሩ፡ ጸሎተ-ምህለላ ተገይሩ። ብድሕሪ ቅዳሴ ታቦተ-ጽላት ብኽብሪ ተዓጅቡ ብቡራኬ ብፁዕ ኣቡነ መቃርዮስ ኣብ ቀጽሪ ቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያን ሻርሎት ንዝርከብ ፈልፋሊ ዓይኒ-ማይ ማየ-ጸሎት ኮይኑ ንኸገልግል ካብ ወንጌል ዮሓንስ 5ይ ምዕ ምስ ተነበበ ሥርዓተ-ጸሎት ተገይሩ፥ ህዝቢውን ብዕልልታን ሓጎስን ኣመስጊኑ። መንበረ-ጵጵስና ሃገረ ስብከት ሰሜን ኣሜሪካ ኣብዚ ናይ ፈተና ከቢድ እዋን ምእንቲ ልዕልና ሕግን ሓቅንንዕብየትን ሓድነትን ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ልዑል ኣበርክቶ ዝገበረገ፡ ንኦርቶዶክሳውያን ምእመናን መንፈሳዊ፥ሞራላውን ማሕበራውን ሰፊሕ ኣገልግሎት ዝህብን ብሓዋርያዊ ቅድስና 3ይ ፓትርያርክ ኣቡነ እንጦንዮስ ዝምራሕ ምእኩል ሃገረ ስብከት እዩ።
እዚ ዓመት መጸ ን19ተ ዓመታት ብዘይምቁራጽ ኣብ ዝተፈላለየ ክፍለ ክግዝኣታት ሰሜን ኣሜሪካ ዝጋባእ ዓመታዊ ጉባኤ ቤተ ክርስቲያን ብ1999 ኣ.ፈ መንፈሳዊ ቅንኢ ብዝሓደሮም ኦርቶዶክሳውያን መንእሰያት ተመሃሮ ልዑል ትምህርቲ ብወግዒ ዝጀመረ ሠናይ ተበግሶ እዩ። ስለ ዝኾነ ከኣ ብውሉደ-ክህነትን ምእመናን ማዕሪጉ፥ ብቡራኼ ካብ መንበረ ፓትርያርክ ኣስመራ ብዝለኣኹ ኣቦታት ጳጳሳት ን6ተ ዓመታት ብጽቡቕ ምስ ቀጸለ፡ ብ2005 ኣ.ፈ መበል 7ይ ዓመታዊ ጉባኤ ኣብ መድኃኔ-ዓለም ዋሽንግቶን ዲሲ ክካየድ፡ 3ይ ፓትርያርክ ቅዱስ ኣቡነ እንጦንዮስውን ብኣካል ክሳተፍዎ ብዙሕ ሃረርታን ትጽቢትን እናተግብረሎም ከሎ፥ ብውዲት መንግሥቲ ኤርትራ ሃንደበት ወግዓዊ መገሻ ቅዱስ ኣቡነ እንጦንዮስ ተሰሪዙ፥ ዮፍታሄ ድሜጥሮስ ምስ ክፍሊ ሃይማኖታዊ ጉዳያት ተማኺሩ ንኣቡን ሉቃስ ስለ ዝለኣኾም፡ ኣብ መንጎ ተጋባእቲ ከቢድ ሕንፍሽፍሽን ምብትታንን ከም ዘእተወ ይፍለጥ።
ይኹን እምበር ከምቲ ቅዱስ ጽሑፍ ዝበሎ፡ ነቲ ኣምላኽ ዝኸፈቶ ማንም ሰብ ክዓጽዎ ስለ ዘይክእል፥ (ራ.ዮሓ 3፡7) እንሆ ካብ 1999 ኣ.ፈ ጀሚሩ ክሳብ 2017 ኣ.ፈ ን19 ዓመታት ብዙሕ ዋጋ ከፊሉ ንኹሉ ማሕለኻታት ናይ ሰይጣን እንዳ በተኸ፥ ካብ ጊዜ ናብ ጊዜ ብማሕበረ ምእመናንን ውሉደ-ክህነትን እንዳሰሰነ ኣብ ትስፍው መንፈሳዊ ንጥፈታት ይርከብ ኣሎ። ኣብ መበል 19ተ ዓመታዊ ጉባኤ፡- ብዛዕባ ሓድነትን መጻኢ መደባትን ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ፥
ብዛዕባ መንፈሳዊ ትምህርትን ተካእቲ መንእሰያትን፥ብዛዕባ መንፈሳዊ ኣገልግሎትን ምምሕዳርን፥ ብዛዕባ ምምዕባል ዓቕሚ ካህናትን ዲያቆናትን፥ ብዛዕባ መራኸቢታትን እዋናዊ ዜናታትን፥ብዛዕባ ብብዝሒ ዝስደዱ ዘሎዉ ውሉደ ክህነትን ኦርቶዶክሳውያን ኣመንትን፥ብዛዕባ ምስፋሕ ትምህርቲ ሥነ መለኮትን ዕዮ ወንጌልን ... ወዘተ ሰፊሕ ዘተ ተኻይዱ ኣሎ።
ብሓፈሻ መበል 19ተ ዓመታዊ ጉባኤ በረኸት ኣምላኽ ዝሰፈኖ ዕዉት ጉባኤ እዩ ነይሩ። በዚ ኣጋጣሚ ንጉባኤ ካህናትን ምምሕዳር ሃገረ ስብከትን መበል 19ተ ዓመታዊ ጉባኤ ኣብ ሻርሎት ክበዓል ምውሳኑ ዝምስገን ውሳኔ እዩ። ብፍላይ ከኣ ምምሕዳር ሰበኻ ጉባኤ ምስ ምእመናን ቅዱስ ሚካኤል ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ከተማ ሻርሎት በቲ ዘርኣይዎ ትግሃትን ክርቲያናዊ ተወፋይነትን ልባዊ ምስግና ይግብኦም። ከምኡውን ንኹሎም ኣቦታት ካህናት፥ ዲያቆናት፥ ምእመናንን ምሁራት ደቂ ቤተ ክርስቲያንን ካብ ርሑቕን ቀረባን ዝተሳተፉ ህዝበ-ክርስቲያን ጻማኹም እግዚኣብሔር ይኽፈልኩም ንብል። ሠናይ ፍቓድ ኣምላኽ ይኹን! መበል 20 ዓመታዊ ጉባኤ መንበረ ጵጵስና ኣብ ደብረ ብርሃን ቅድስት ሥላሴ ከተማ ስያትል ክካየድ ተመዲቡ ኣሎ።
ዕድመን ጥዕናን ን3ይ ፓትርያርክ ቅዱስ ኣቡነ እንጦንዮስ!
ኣሳልጦን ዓወትን ንብፁዕ ኣቡነ መቃርዮስ!
ክብርን ምስጋናን ንልዑል እግዚኣብሔር ይኹን!
ደቂቀ እንጦንዮስ፥ ዘክርስቶስ


text:
እዚ ሳምናይ ሰንበት ናይ ጾመ ኣርብዓ ሆሳእና ተባሂሉ ይጽዋዕ። ነቲ ጐይታና ብኽብሪ ናብ ኢየሩሳሌም ኣብ ዝኣተወሉ እዋን ዝተፈጸመ ታሪኽ፡ መንፈሳዊ ትርጉሙን መልእኽቱን እንሓስበሉ ግዜ ድማ እዩ።
እዚ ሳብዓይ ሰንበት ናይ ጾመ ኣርብዓ ብስያሜ ቤተ ክርስትያን “ኒቆዲሞስ” ተባሂሉ ይጽዋዕ። እዚ ኒቆዲሞስ እዚ እቲ ብስውር ወደ መዝሙር ጐይታ ዝነበረ ሓለቃ ኣይሁድ ፈሪሳዊ እዩ። ነቲ ጐይታ ምስኡ ኣብ ዝገበሮ ዝርርብ፡ ዝገለጾ ምስጢር ሰማያዊ ልደት እነስተንትነሉ ሰሙን ድማ እዩ።
እዚ ሳድሳይ ሰንበት ናይ ጾመ ኣርብዓ (መጋቢት 26) ገብር ኄር ይስመ። እዚ ክፍሊ፡ ካብቲ ብዛዕባ እቶም መኽሊት ተቀቢሎም ከሽርፉ ዝወጹ ባሮት፡ ጐይትኦም ምስ ተመልሰ ብዛዕባ እቲ ዝሃቦም መኽሊት ከም ዝተጸባጸቦም ዝምህር ክፍሊ ወንጌል ዝተወስደ እዩ።
እዚ ሓሙሻይ ሰንበት ናይ ጾመ ኣርብዓ (መጋቢት 19) ደብረ ዘይት ይስመ። ጐይታና ኢየሱሰ ዝበዝሐ ትምህርቱ ኣብ ከረን ደይቡ እዩ ዝመሃሮ። ኣብ መጀመሪ ስብከቱ ኣንቐጸ ብጹኣን ተባሂሉ ዝፍለጥ (ማቴ 5-7)። ካብቲ ናይ መወዳእታ ትምህርታት፡ ማለት
እዛ ራብዐይቲ ሰንበት ናይ ጾመ ኣርብዓ (መጋቢት 12, 2017) መጻጒዕ ተባሂላ ትስመ። መበገሲ ሓሳቡ ካብቲ ወንጌላዊ ሓዋርያ ቅዱስ ዮሃንስ ኣብ ምዕራፍ 5 ኣስፊርዎ ዘሎ ምሕዋይ ናይቲ ን 38 ዓመት ዝተደነስ ሰብኣይ እዩ። ናይ ኣስተንትኖና ኣርእስቲ ነዚ ሰሙን ድማ፡ እታ ጐይታ መግለጺ ክብሩ ንኽትከውን ክሓድራ ዝብሃጋ፡ ዘጽረያ፡ ዝቐደሳ ህይወትና፡ ድሕርቲ ኵሉ ዝተገብረክላ ዓብዪ ስራሕ ኣምላኽ፡ ደጊማ ከይትብድል ክትጥንቀቕ ትምዓድ ዝብል እዩ።
እዛ ሳልሰይቲ ሰንበት ናይ ጾመ ኣርብዓ (መጋቢት 5, 2017) ምዅራብ ተባሂላ ትስመ። መሰረተ ሓሳቡ ድማ ካብቲ ጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ብቅንኣት ቤቱ ተበሊዑ፡ ነቲ ኣብ ቤተ መቅደስ ዝጸንሖ ዘይንቡር ነገር፡ ከዐሪ ዝተራእየሉ ታሪኽ ዘዘንቱ ክፍሊ ወንጌል እዩ ዝብገስ።
ኣብ ዓለም፡ ንፍቕሪ ዘይተደርፈሉን ዘይተጻሕፈሉን ዘመን የለን፡ እንተ ተባህለ ምግናን ኣይኮነን። ኣብዚ ምዕቡል ግዜ ከኣ’ሞ፡ ብዝረቐቐ ኣገባብ፡ ብደርፍታትን መጻሕፍትን ፊልምታትን፡ ፍቕሪ ፍቕሪ ክብሃል፡ ካብ ምስማዕ ኣእዛና ኣየዕረፈን።
ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰንበት ዝርኣናዮ፡ እቲ ፍቕሪ ኣምላኽ ንዕኡ ዝተረድኦ ሰብ (ካብዚ ዝተላዕለ ድማ ፍቅሪ ኣምላኽ ብመንፈስ ቅዱስ ኣብ ልቡ ዝፈሰስ) ጥራይ እዩ እቲ ኣብ ኣምላኽ ቅቡል ዝዀነ ምፍቓር ከፍቕር ዝኽእል ኢልና ኔርና። ንሎሚ እንመሃሮ ድማ እቲ ኣምላኽ ብሕያውነቱ ንዝገበረሉ ምሕረት ዝጥዓመ ሰብ ጥራይ እዩ ንቃል ኣምላኽ ብባህጊ ክበልዕን ክሰትዮ ዝርከብ ዝብል ክኸውን እዩ። እዚ ማለት ድማ ሕያውነት እግዚኣብሔር ዘይጥዓመ ሰብ ንቃለ እግዚኣብሔር ክናፍቖን ክብህጎን ኣይክእልን እዩ። ስለዚ ጠንቂ ዘይምህላው ወይ


text:
- Start
- | ክንክንን ጥዕናን
- | ጠርነፍቲ መንእሰያት
ጠርነፍቲ መንእሰያት
ጠርነፍቲ መንእሰያት ኩፉት ኡ ን መንእሰያት ካብ 13-23 ዕድሚኣኦም።
ኩሎም ሰራሕተኛታት ዕቃበታት ኣለዎም ኪትበጽሑና ተደሊኩም ብነጻ ዩ ብጽሑና።
ኣብ ጠርነፍቲ መንእሰያት ጸገም ናይ ጸወታዊ ርክብ፣ጥዕና ወይ ዚምዲና ሓገዛት ትረኪብ።
ኣብ ጠርነፍቲ መንእሰያት ከም ኣለይቲ ኮልዑ፣ነርሳት፣ሓካይም ወይ ኣማኸርቲ ይሰርሑ።
ንስኻ ትራኸብ ምስ ተርነፍቲ መንሰያት ብ ቁጽሪ ተለፎን ወይ ወይ ብምምጻእ ናብ ጠርናፍቲ መንሰያት ወይ ብ 1177 Vårdguidens e-tjänster።
ብተወሳኺ ክትበጽሓና ትኽእል ንስኻ ናብ ጥርነፍቲ መንእሰያት ወብሳይት ኣቡ ትረኪብ መልሲ ናይ ዚተፈላለዩ ህቶታት ብ ዝተፈላለ ቃንቃታት - UMO:SE
ተወሳኺ ሌንካር
ፋርማሲ/ቤትመድሃኒት
መድሃኒት ኣብ ፋርማሲ ኢኻ እትዕድጎ። ገለ መድሃኒታት ካብ ሓኪምካ ፕረስክሪፕሽን የድልዮ። እቶም ኣብ ፋርማሲ ዚሰርሑ ብዛዕባ ሕማምን ኣፋውስን ብዙሕ ይፈልጡ እዮም። ንሓያሎ ሕቶታትካ ኪምልሹ ይኽእሉ እዮም። ኣብቲ ፋርማሲ ንእተፈላዩ ሕማማት ዚምልከቱ ብሮሹራትውን ይርከብ እዩ።


text:
እንግሊዛዊ ተቐዳዳማይ ኣፍሪቃዊት ክለብ ዳይመንሽን ዳታ ዝኾነ ማርክ ካቨንዲሽ ኣብ ናይ ሎም ዘበን መበል 103 ቱር ዲ ፍራንስ ኣርባዕተ ናይ መድረኽ ዓወታት ድሕሪ ምሕፋስ ውድድሩ ከምዘቋረጸ ትማሊ ተገሊጹ።
እዚ ዝተገልጸ ብመገዲ ክለብ ዳይመንሽን ዳታ ክኸውን እንከሎ: ቀንዲ ምኽንያት ምቁራጽ ማርክ ካቨንዲሽ ካብ ውድድር ዙር ፈረንሳ: ኣብ ዝቕጽል ውድድር ኦሎምፒክስ ንምስታፍ ከምዝኾነ ድማ ተሓቢሩ።
እቲ ሓበሬታ ከምዘመልክቶ: ካቨንዲሽ ኣብ ቱር ዲ ፍራንስ በዚ ዘለዎ ኩነታት እንተቐጺሉ: ኣብ ሪዮ ኣብ ዝካየድ ውድድር ኦሎምፒክስ ብጥዕናዊ ምኽንያት ክጎናደብ ከምዝኽእል'ዩ ብተወሳኺ ተገሊጹ።
ማርክ ካቨንዲሽ ሓደ ካብ ህቡባት ተቐዳደምቲ ቅጽበታዊ ውድ ድር ማለት ቮላቺስታ ኮይኑ ነዚ ውድ ድር ቱር ዲ ፍራንስ ኣብ ክለብ ዳይመንሽን ዳታ ኣብዚ ቐረባ ግዜ ዝተጸንበረ ኣርሓ እታ ክለብ ኮይኑ ዝቐነየ እዩ።
ክሳብ ሕጂ ማዕረ ካቨንዲሽ ኣርባዕተ መድረኽ ኣብዚ ዝካየድ ዘሎ ዙር ፈረንሳ ዝተዓወተ የለን። እዚ ድማ ካቨንዲሽ ብቕዓቱ ፍሉይ ክገብሮ ክኢሉ ኣሎ። ንሱ ነዚ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሓለፈ ቕንያት ኣብ ዝገበሮ ቃለ መሕትት ኩሉቲ ናይ መድረኽ ዓወታቱ ብናይ ሓባር ሓገዝ ኣባላት ክለቡ ምዃኑ ሓቢሩ ምንባሩ ይዝከር።
ቪድዮ መድረኽ 14 ዙር ፈረንሳ