text:
መልኣከ መዊእ ብርሃኑ ኪሮስ ኣብ ከተማ መቐለ ኣማሓዳሪ እንዳ ኣቡነ ኣረጋዊ ቤተክርስታያን እዮም። መልኣከ መዊእ ብርሃኑ ብኣቆፃፅራ ኢትዮዽያዊያን ብ1978 ዓ/ም እዮም ኣብ ብራና ምፅሓፍ ጀሚሮም። ትምህርቲ ቤተ ክህነት ኣብ ዝመሃሩሉ ዝነበሩ እዋን ንማሓዙቶም እናራኣዩ ኣብ ብራና ምፅሓፍ ክመልኩ ከምዝኻኣሉ ይዛረቡ።
“ብራና ካብ ቆርበት ጤል እዩ ዝሰናዳእ። ናብ ብራና ንምልዋጥ ዝላዓለ ፃዕሪ ይሓትት። ብፍላይ እቲ ቆርበት ንቑፅ እንተኾይኑ ንሓሙሽተ ማዓልታት ኣብ ፁሩይ ማይ ይእጀል። ዝበሰለ ምዃኑ ምስ ኣረጋገፅካ ዘርጊሕኻ ስግኡ ይግፈፍ። ብተደጋጋሚ ፃሓይ ምስወቐዖ እቲ ጨጉሪ ይላፀ። ካውኡ ብራና ይኸውን።’’ ይብሉ መልኣከ መዊእ ብርሃኑ።
ኣብ ብራና ብቐይሕን ፀሊምን ሕብሪ ንምፅሓፍ ጫፉ ዝተፀረበ ሸምበቆ እዮም ዝጥቀሙ። ፀሊም ሕብሪ ካብ ቆርበት ዝተላፀየ ሰግላጥ ዝበሃል ተገፊፉ ዝወፅእ ነገር፣ ቆፅሊ ታህሶስ፣ ቆፅሊ ፃዕዳ ሓረግ፣ ናይ ላምባ ዠለሎ እዚኦም ኣንቂፅካ ወይ ድማ ቀሊኻ ነዚኦም ኣቃሚምካ ብሓደ ተፍልሖ። ዳሓር እቲ ማዩ ኣፅሊልካ ደጋጊምካ ትግዕቶ። እናደጋገምካ ትሓስዮ ንሰለስተ ኣዋርሕ ዝኣክል።
እቲ ቐይሕ ድማ ካብቲ ኣዴታት ንስፈ ዝጥቀማሉ መቕይሒ ርግሀን ላኻን ንዲ ቀለም ከምኡ እውን ብጫ ሕብሪ ሓዊስካ ፃዕዳ እንግዳዲዕ ወሲኽካ ከም ዝሰናዳእ መልኣከ መዊእ ብርሃኑ ኪሮስ ይዛረቡ።መልኣከ መዊእ ብርሃኑ ብጣዕሚ ብርክት ዝበሉ ፅሑፋት ኣብ ብራና ዝፃሓፉ እንትኾኑ እቶም ቀንዲ ኢሎም ዝጠቕሱዎም ግና ዕስራ መንፈሳዊ መፃሕፍቲ እዮም።
“ተኣምረ ማርያም፣ወንጀል፣ስንክሳር፣ግንዘትን ዝተፈላለዩ ቅዳሴታትን ዝኣመሰሉ ዕስራ ዓበይቲ መፃሓፍቲ ፅሒፈ እየ።” ኢሎም።
ኣብ ብራና ዝሰፍር ፅሑፍ ከምቲ ኣብ ወረቐት ዝፃሓፍ ብቐሊሉ ዘይቕደድን ክሳብ ንውሉድ ወለዶ ዝፀንሕ ምዃኑ ዝገልፁ መልኣከ መዊእ ብርሃኑ ኣብ ዝሐዚ እዋን ወላኳ ቁፅሩ እንተወሓደ ጠማቲ ዝሳኣኑ ፃሕፍቲ ብራና ኣብ ትግራይ ከምዘለዉ ይገልፁ።


c: text/html

text:
ኣገልግሎት ኣምቡላንስ ንምዕባይ ይስራሕ ኣሎ
መቐለ 30 መስከረም 2011(ድወት) ኣገልግሎት ኣምቡላንስ 1ን 25 ንምብፃሕ ይሰርሕ ኣለኹ ኢሉ ሚኒስቴር ሓለዋ ጥዕና።
እቲ ሚኒስቴር ንመራኸብቲ ሓፋሽ ኣብ ዝሃቦ መግለፂ ልዕሊ 3.6ቢልዮን ቅርሺ በጀት ብምምዳብ ኣብ 2011 ናብ ስራሕ ከምዝኣተው ገሊፁ ኣሎ።
በዚ’ውን 3ሽሕን 14 ኣምቡላንሳት ንምግዛእ ካብ ዝተትሓዘ ትልሚ እተን 1ሽሕን 153 ዝተገዝኣ ኮይነን እተን ዝተረፋ ድማ ፀገም ሸርፊ ወፃኢ ምስተቃለለ ንክግዘኣን ቀልጢፍካ ናብ ውሽጢ ዓዲ ንክኣትዋ ፃዕሪ እናተገበረ ምዃኑ ዳይሪክተር ሓላፊ ምሕደራ ንብረት እቲ ሚኒስተር ኣይተ እስክንድር ላቀው ገሊፆም።
ኣብ ትሸዓቲአን ክልላት ኣብ ክልተ ምምሕዳር ከተማን ዩኒቨርስታትን ዘለዋ ሆስፒታላት ሓደ ሓደ ኣምቡላንስ እንትትገዝኣ ሚኒስቴር ሓለዋ ጥዕና ድማ ተወሳኺ ኣምቡላንስ ብምግዛእ ፍርቂ ወፃኢ እናሸፈነ ከምዝርከብ ገሊፆም።
ብቁልጡፍ ናብ ትካል ጥዕና ብዘይምብፃሕ በዝሒ ቁፅሪ ሞት ኣዴታት ዝውስክ ዘሎ ብዝሰልጠነ በዓል ሞያ ዘይረአ ብምዃኑ እዩ። ነዚ ድማ ኣምቡላንሳት ንዝተሓሰበሉ ግልጋሎት ጥራሕ ክውዕላ ከምዘለዎን ኣተሓሳሲቦም።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
እቶም ስደተኛታትን ፍልሰተኛታት አካል ናይቶም ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ካብ ማእኸላይ ባሕሪ ዝደሓኑ ልዕሊ 4,000 ሰባት ኽኮኑ ኸለው ጣልያን ነቲ ዋሕዚ ስደተኛታት ንምግታእ ካብ ገማግም ባሕሪ ዝብገሳ ዘይመንግስታዊ መራኽብ ክኽተልዎ ዘለዎም ስርዓት ወይ መምርሒ ረቒቅ ኣብ ዘሕለፈትሉ እዋን’ዩም እዞም ስደተኛታት ፍልሰተኛታት ጣልያን ኣትዮም።
እዚ 11 ነጥብታት ዝሓዘ ረቂቅ መምርሒ ኣብ ዝመጽእ መዓልታት ኣብ ማእኸላይ ባሕሪ ተደጋጋሚ ስርሒት ህይወት ኣድሕን ንዘኻይዳ ትሸዓተ ዘይመንግስታዊ ትካላት ክቐርብ ምዃኑ ተፈሊጡ’ሎ።
ወሃቢት ቃል ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ቻርሎቲ ሳሚ እቲ እተን ትካላት ክኽተልዎ ዝግባእ ስርዓት ወይ መምርሒ ኣብ እውን ዳሕሳስን ምድሓን ህይወትን ክህልው ዝግባእ ምትሕብባር እዘን ትካላት ንምምሓሽ እንተኾይኑ ክንቕበሎ ኢና ድሕሪ ምባል ቀንዲ ጸገም ኣብ ሊብያ ምኳኑ ብምሕባር ሃገራት ኣውሮጳ ንጣልያንን ንኣህጉር ኣፍሪቃን ዘለወን ደገፈን ከሐይላ ጸዊዓን።
“ እቲ መምርሒ ንኹሎም ወገናት ዝሓቑፍ ማለት ንዘይመንግስታዊ ትካላት፡ ናይ ንግዲ መራኽብን ኣብ ስርሒት ህይወት አድሕን ዝሳተፉ ወታሃደራዊ አካላት ዘጠቓልል ኽከውን አለዎ። ሓደ ክንርስዖ ዘይግባእ ነገር ግን ቀንዲ ሕመረት እቲ ጸገም ምህላው ዘይመንግስታዊ ትካላት ኣብ ማእኸላይ ባሕሪ ዘይኾነ ቅድሚኡ ዝጅምር ምኳኑ’ዩ። እቲ ቀንዲ ጸገም ነቶም ኣብ ሊብያን ኒጀርን ዘለው ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ህይወቶም ኣብ ኢድ ዘይሕጋዊያን አስገርቲ ሰባት ዘሎ’ዩ። መንግስቲ ጣልያን ዝሓቶ ዘሎ ዝሓሸ ምትሕብባር ካብ ሃገራት ሕብረት ኣውሮጳ ንሰማማዕ ኢና። ብተወሳኺ ኣብ ሊብያ ዝሓሸ ምርግጋእን ኣብ መላእ ኣፍሪቃ ድማ ሰባት ክረጋግኡ ዝሕግዝ ወፍሪ የድልይ’ዩ።”
መንግስቲ ጣልያን ንዘይመንግስታዊ ትካላት ብጥርጣረ ምርኣዩ ብተወሳኺ ብአጋር ሃገራት ሕብረት ኣውሮጳ ነቲ ቀውሲ ዋሕዚ ስደተኛታት ኣብ ምፍታሕን ሓደሽቲ መጻእቲ ኣብ ምቅባልን ብዙሕ ከምዘይሰርሑ ይከስስ።
ብመሰረት ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ጣልያን ዝወጸ ሓበሬታ 85,217 ስደተኛታትን ፍልሰተኛታት ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመተ 2017 ጣልያን በጺሖም፡ እዚ ድማ ካብቲ ናይ 2016 ዓ.ም ብ8.9 ሚእታዊት ዝለዓለ’ዩ።


text:
ኣብዚ እዋንዚ፡ ከም ኤርትራውያን ጸገምና እንታይ ምዃኑ ኣብ ዝተረዳእናሉ ደረጃ ንርከብ ኣለና ዝብል እምነት ኣለና። ብዓይብይኡ ናይቲ ኣብ ልዕሊ ህዝብናን ሃገርናን ዝወርድ ዘሎ ብኹሉ መልክዑ እዚ ዝሓሸ ኣለዎ፡ ዘይበሃል ወጽዓ ጠንቂ ናይቲ ንሃገርና ብዘይሕጊ ዊን ከምዝበሎ ዝገዝእ ዘሎ ጉጅለ ህግደፍ ደረ-ዲሞክራስን ጸረ-ህዝብን ባህርን ተግባርን ጉጅለ ህግደፍ እዩ። ኣብ ደንበ ናይ ለውጢ ሓይልታት ክንመጽእ እንከለና ድማ ጸገምና ብዙሕ ዝርዝር ዘለዎ ኮይኑ፡ እቲ በሪኹ ዝረአ ተኸኣኢልካን ተወሓሒጥካን ብሓባር ክትስጉም ዘይምብቃዕ እዩ። እቲ “ምክኣል” ዝብል ረዚን ቃል ስሙ ከም ዝሕብሮ ክትጽመሞ ዝግበኣካ ዕማም ከም ዘሎ እዩ ዘመልክት። ኣብ ዝርዝሩ ክንኣቱ እንከለና ንዓና ቅኑዕ ኮይኑ ዘይረኣየና ናይ መኻይድና ቅኑዕ ምስ ዝኸውን፡ ምስ ዝህልወና ዕቃበ ከም ናትና ቅኑዕ ሒዝናዮ ናይ ምጉዓዝ ሓላፍነት ከም ዝጽበየና ዘመልክት እዩ። ኣብ መስርሕ ምጽማምን ምክእኣልን፡ እቲ ሎሚ ንዓና ቅኑዕ ኮይኑ ዘይረኣየና ጽባሕ ምስ ዝፍጠር ምዕባለ፡ ናትና ቅኑዕ ናይ ምዃን ዕድል ኣለዎ። እቲ ንመጻምድና ሎሚ ቅኑዕ ኮይኑ ዘይራዮ ናትና ቅኑዕ’ውን ጽባሕ ናቱ ቅኑዕ ኮይኑ ዝቕርበሉ ዕድል ዕጹው ኣይኮነን። እዚ እንተዘየጋጠመ ከኣ ናይቲ ላዕለዋይ ኢድ ዘለዎ ህዝቢ ናይ ምውሳን ሓላፍነት እዩ ዝኸውን። ስለዚ ኢና ከኣ እንተገደደስ ብሓሳብ ደኣ ንፈላለ እምበር ጽባሕ ብወሳኒ ግደ ህዝቢ ውዱእ መልክዑ ኣብ ዝሕዝ ናይ ኣተሓሳስባ ፍልልያት ሎሚ ብዓይኒ ጽልኢ ኣይንመዓዳዶ እንብል።
ንኩነታታና ብዕምቆት ክንዕዘቦ እንከለና፡ ዝከኣል ክነሱ ዘይከኣልናዮ ዕማም እዩ ብሓባር ንቕድሚት ከይንስጉም ዓንቁጹና ዘሎ። እቲ ሓቂ ከምኡ ምዃኑ ከኣ በቲ ተመዓዳዲና እነስመዖ ዘለና ክቀራረብ ዘይበቐዐ መጸዋዕታታት ዘነጽሮ እዩ። ከምቲ ግቡእ ኣተሓሕዛን ኣፈታጥሓን ዓንቀጽቲ ጉዳያት፡ ጸገምና እንታይ ምዃኑ ፈሊጥና፡ መፍትሒኡ እንታይ ክኸውን ከም ዝግበኦ ካብ ኣመትና፡ እቲ ዝተርፍ ናይ ምቅርራብ ትግባረ ኮይኑ፡ ዝቐለለ ክኸውን መተገበአ። ነዚ ክንበቅዕ እንተዘይክኢልና እቲ እንብሎ ካብ ልቢ ዘይነቐለ መሲልካ ንምቕራብ ዝበሃል መኸወሊ እዩ ዝኸውን። ርግጽ እዩ ፍልልያት የብልናን ማለት ኣይኮነን። እንተኾነ ብቕንዕና እንተሒዝናዮ እቲ ዘሰማመዓና ብስፍሓቱ ኮነ ብትሕዝቶኡ ካብቲ ዝፈላልየና ከም ዝዓቢ ፍሉጥ እዩ። እቲ ጸገም ከኣ ኣብ ክንዲ ነቲ ዝሰፍሐ ዘሰማመዓና፡ ነቲ ዝጸበበ ዝፈላልየና ኣዕቢና ከነቕርብ ንሃልኽ ምህላውና እዩ።
ግዜ ናይ ገዛእ ርእሱ መሃሪ ተጽዕኖ ኣለዎ። እቲ ኣብ ክንዲ ትመዓዳዶ ምቅርራብ ኣድላይነቱ ኣብዚ እዋንዚ ዝያዳ ዝዓዘዘ ይኸውን ኣሎ። ኩልና ከም እንረደኦ እቲ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዝወርድ ዘሎ’ሞ እንተቐጺሉ ንህልውናን ቀጻልነትን ሃገርና’ውን ዘስግእ ወጽዓ ህግደፍ መመሊሱ እንዳገደደ ክኸይድ እንከሎ፡ ናትና ብሓባር ናይ ምስጓም ኣድላይነ ከኣ ብኽንድኡ ደረጃ እዩ ክዓዝዝን ክቕልጥፍን ዝግበኦ። ድሌትና ተመሳሳሊ “ምድሓን ህዝብን ሃገርን” እናሃለወ ብሓባር ናይ ዘይምስጓምና ምስጢር ናይቶም ሰብ ጉዳይ ብሓባር ይኹን ብውልቂ፡ ብዓል ቤታዊ ድኽመትን ዘይሃናጺ ኒሕን ዓብይ ግደ ከም ዝህልዎ ምግማት ዘጸግም ኣይኮነን። እዚ ጸገም ካብ ዝግለጸሉ ምልክታት፡ ኣብ ዝሓለፈ ድኽመታት ንምጽብጻብን ምክሳስን ዝያዳ’ቲ ንቕድሚት ዝጽበየካ ዕማም ግዜን ጉልበትን ምሃብ ከም ምልክት በዓል ቤታዊ ድኽመትና ዘይውሰድ ኣይኮነን። ንናይ ኣተሓሳስባ ፍልልይ ኣብ ክንዲ ናይ ርኢቶ መወዳዳሪ መጻልእን መፈኻኸርን ጌርካ ምውሳድ ካልእ ንበዓልቤታዊ ድኽመትና ዘርኢ እዩ። እዚ ጥራይ ኣይኮነን ሓደ ውደባ ወዮ ካባኻ ዝተፈልየ ርኢቶ ሃልይዎ ነብሱ ክኢሉ ተወዲቡስ ዝተወደበሉ ርኢቶ ገዲፉ ናትካ ርኢቶ ከም ዝርዕም ከተገድዶ ምፍታንን ኣብኡ ሕራይ እንተዘይሉ ኣብ ክንዲ ብዓይኒ መወዳድርቲ ብዓይኒ ጽልኢ ክትርእዮ ምድንዳንን ካልእ ዓንቃፊ ኣተሓሕዛ እዩ።
ከምቲ ብዉዱብ ኮነ ብዘይውዱብ ኣገባብ ብዛዕባ ሃይማኖት፡ ብሄርን ዝኣመአሉ ዛዕባታትን ሒዝናዮ ዘለና መርገጻት፡ ጽባሕ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ምርጫ ምስ ኣየናይ ከም ዝኸውን ምግማት እምበር፡ ርግጸኛ ኮይንካ ውዱ መደምደምታ ክትህብ ዝከኣል ኣይኮነን። ኣብ ከምዚ ኩነታት ነቲ ሒዝካዮ ዘለኻ መርገጽ፡ ንናይ ካልኦት መርገጽ ብዘየነውርን መወዳደሪ መድረኽ ብዘየጻብብን ኣገባብ ካብ ምግላጽን ምውድዳርን ሓሊፍካ ሓላፍነት ህዝቢ ተኪእካ ክትፈርድ ኣጸጋሚ እዩ። ምእንቲ ናይ ሓሳብካ ምግላጽን ምውዳብን መሰል እትቃለስ ክነስኻ፡ መን ኣብቲ ናይ ቃልሲ መድረኽ ይዋሳእ መንከ ኣብቲ መድረኽ ኣይዋሳእን ምድራት ናይ ሓደ ሰልፊ ወይ ውድብ ሓላፍነት ኣይኮነን። በቲ ብሓባር እትሰርሓሉ ሰፊሕ ጽላል ኣቢልካ ነዚ ጉዳይዚ ዝምልከት ቀጥዒ ኣውጺእካ መንዩ ውዱብ ሓይሊ ምምማይ ዘኽእለካ ቀጥዒ ምውጻእ ግና ዘይከኣል ኣይኮነን። ጥበብን ውሕልነትን ተጠቒምካ ኩሉ ኣንጻር ወጽዓ ህግደፍ ዘዝዓቕሙ ክድርቢ ቅሩብ ዝኾነ ዝሳተፈሉ ኩነታት ምፍጣር ከኣ ኣገዳሲ እዩ። ነዚ ኩሉ ክንበቅዕ እምበኣር ኣብ ክንዲ ንመዓዳዶ ክንቀራረብ ናይ ግድን እዩ።


text:
ኩሎም ተነሓናሕቲ ደቡብ ሱዳን ስለ ህዝቦምን ሃገሮም ክብሉ ነዚ ትርጉም ኣልቦ ዝበሉዎ ኲናት ንምፍታሕ ዝኣተውዎ መፅብዓ ከኽብሩ ኣምባሳደር ስዩም መስፍን ፀዊዖም።ኣብ ባይታ ግጭት ንኽንህር ምድላዋት ይግበሩ ከምዘለው ንሰምዕ ኣለና ዝበሉ ኣብ ጉዳይ ደቡብ ሱዳን ናይ ኢጋድ ቀንዲ ኣደራዳሪ ኣቶ ስዩም መስፍን እዚ ንኩላትና ስግኣት ፈጢሩ’ሎ ኢሎም።
እቶም አምባሳደር ብተወሳኺ ኲናት መማረፂ ክኸውን ኣይክእልን ኩሎም ወገናት እቲ ስምምዕ ተፈፃሚ ክኸውን ቃሎም ክኽብሩ ኣለዎም ኢሎም።ንዝፈረምሉ ስምምዕ ተግባራዊ እንተዘይገበሩኸ ንዝብል ሕቶ ድማ "ውዕል ፈሪምኩም ኣለኹም።በቲ ስምምዕ ዘይትቕየዱ እንተኾይንኹም ሳዕቤን ከምዘለዎ ዓለምለኸ ሕጊ ይእዝዝ።ዓለም ተስፍኡ ይፅንቀቕ እዩ ዘሎ።ኣብ ዓለም ኩሉ ነገር መወዳእታ ኣለዎ፤ትዕግስቲ እውን መወዳእታ ኣለዎ።እዚ ክኸውን ድማ ኣይንደልዮን ኢና" ብምባል መልሲ ሂቦም ኣምባሳደር ስዩም መስፍን።


text:
ከም መቐጸልታ’ቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝምዕብል ዘሎ መስርሕ ሰላም መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ድሕሪ 20 ዓመታት ናይ መጀመርያ በረራ ሓምለ 18 ናብ ዋና ከተማ ኤርትራ ኣስመራ አካይዳ።
ኢትዮጵያዊ ጋዜጠኛ አዲስ አለም ሓድጉ ሓደ ካብቶም 400 ተሳፈርቲ ፈላማይ በረራ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ናብ ኣስመራ’ዩ ኔሩ።
ንሱ “ ሕጂ እቲ ጸልማት ተቐንጢጡ ንበዓልቲ ቤተይ ብዓይነይ ክርእይ በቒዓ፡ ንደቀይ ርእየ። ወዲ ጓለይ’ውን ክርእይ በቒዓ። ከም ሎተሪ ዝበጽሓኒ እዩ ዝስመዓኒ ዘሎ” ይብል።
ኣብ 1998 ኹናት ኤርትራን ኢትዮጵያን ስዒቡ ኢትዮጵያ ኣስታት 70,000 ኤርትራዊያንን ትውልደ ኤርትራዊያን ካብ ኢትዮጵያ ምስጓጋ ይዝከር።
አዲስ አለም ንሱ ኢትዮጵያዊ ብምዃኑ በዓልቲ ቤቱ በዚ ጉዳይ ትጽለው ኣይመሰሎን እንተኾነ ውጥረት ክልቲኣን ሃገራት እንዳሓየለ ምስ ኸደ በዓልቲ ቤቱ ክልተ ደቃ ሒዛ ናብ ኤርትራ ኸይዳ።
አዲስ አለም ንዝሓለፈ 20 ዓመታት ምድ ደቑ ኮነ ምስ በዓልቲ ቤቱ ክራኸብ ዝኽእለሉ መንገዲ ኣይነበረን።
ብኸመይን ንምንታይን ናብ ኤርትራ ከምዝኸደትን ዝፈልጦ ከምዘየለ ይገልጽ።
እንተኾነ ቀ/ሚ አብይ አሕመድ ናብ መዝነት ምስ መጹን ምስ ኤርትራ ዝጸንሓ ኹነተ ኹናት ምብቕዑ ስዒቡ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ድሕሪ 20 ዓመታት ናብ ኣስመራ በረራ ከምዘካይድ ምስ ተገልጸ ጋዜጠኛ አዲስ አለም ሓድጉ ምስ በዓልቲ ቤቱን ደቑን ዳግማይ ንምጽንባር ካብቶም ናብ ኣስመራ ዝኸዱ ቀዳሞት ገያሾ ዝኾነ፡ ስምዒት’ቲ ዳግማይ ድማ ብቃላት ክገልጾ ከምዘጸገሞ ይሕብር።


text:
ዓለምለኸ ምርኢት ዕምበባን ፍረምረን
መቐለ ጥሪ 03/2010(ድወት) ዓለምለኸ ምርኢት ዕምበባን ፍረምረን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክካየድ እዩ።
ማሕበር ኣፍረይቲ ሆርቲካልቸር ኢትዮጵያ ከምዝበሎ ፤ ሆርቲ ፍሎራ ኤክሰፖ 2018 ብዝብል መሪሕ ቃል ኣብ ኣዳራሽ ሚሊኒየም ክካይድ እዩ።
ኣብቲ ዓውደ ምርኢት 120 ዓለምለኻውያን ኣፍረይቲ ዕምበባ፤ ኣቕረብቲ እታወት፣ ኣማኸርቲን መዳርግቲ ኣካላት ውሽጢ ዓድን ወፃኢን ክሳተፉ እዮም ኢሉ’ሎ እቲ ማሕበር።
ዋና ዳይሬክተር ማሕበር ኣፍረይቲ ሆርቲካልቸር ኢትዮጵያ ኣይተ ቴድሮስ ዘውዴ፤ እቲ ዓለምለኻዊ ዓውደ ምርኢት ን 7ይ ግዘ ዝካየድ ዘሎ ኮይኑ ካብ 7 ለካቲት ጀሚሩ ንተኸታተልቲ ሰለስተ መዓልቲታት ከምዝካየድ ተዛሪቦም።
ጎና ጎኒ እቲ ዓውደ ምርኢት ኣኼባታት ቢዝነስ ፤ ዝምልከቶም ኣካላት ዝሳተፍሉ ዓውደ መፅናዕቲ ዕምበባ፣ ፍረምረን ስራሕቲ ሕርሻን ክቐርቡ እዮም ኢሎም።
ኢትዮጵያ ፍርያት ዕምበባ ናብ ዕዳጋ ወፃኢ ብምልኣኽ ካብ ኣፍሪካ ካልአይቲ ምዃና ዘዘኻኸሩ ኣይተ ቴድሮስ፤ ኣብ ተኽልታትን ፍረምረን ዘሎ ዓሚቕ ሃፍቲ ናብ ንግዲ ወፃኢ ብምቕራብ ትፅቢት ዝግበር እቶት ንምርካብ ዓበይቲ ስራሕቲ ይሳለጡ ከምዘለው ተዛሪቦም።


text:
ኣብ ስዊዘርላንድ ዝነብሩ ኤርትራውያን መንእሰያት፣
ንዝበረኸ መኸተ ውዳቤኦም ከምዘሐይሉ ኣረጋጊጾም።
ኣብ ስዊዘርላንድ ዝነብሩ ኤርትራውያን መንእሰያት፣ “ኩሉ ድሕሪ ሃገር” ብዝብል ቴማ ብ15 ታሕሳስ ኣብ ዘቃንዕዎ ኣኼባ፣ ንዝበረኸ መኸተ ውዳቤኦም ከምዘሐይሉ ኣረጋጊጾም።
እቶም መንእሰያ፣ ኤርትራ ብኲናትን ተጻብኦታትን ንዝተፈጥረ ጸገማት ብጽንዓት ሰጊራ ኣብ መደባት ልምዓት ተመዝግቦ ዘላ ገስጋስ፣ ንውሁድ ጻዕሪ ህዝብን መንግስትን ዘግህድ ከምዝኾነ ብምግላጽ፣ ንምድንፍዑ ኣበርክቶኦም ከምዘዕዝዙ ቃል ኣትዮም።
ኣምባሳደር ተስፋሚካኤል ገራህቱ ንተሳተፍቲ ኣብ ዘስመዖ ቃል፣ ነቲ ኣንጻር ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ ኣንጻር መንእሰያታ ድማ ብፍላይ ዝቐንዐ ተጻብኦታትን ስነ-ኣእምሮኣዊ ኲናትን ብንቕሓት ብምምካት ንዘካይድዎ ዘለዉ ቃልሲ ድሕሪ ምምጓስ፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ ምርግጋጽ ማሕበራዊ ፍትሕን ውሕስነት መግቢን ዝምዝገብ ዘሎ ዓወት ብቐንዱ ሳላ ተወፋይነት መንእሰያት ስለዝኾነ፣ ንምዕቃቡን ንምድንፍዑን’ውን ልዑል ጻዕሪ ይካየድ ከምዘሎ ኣረጋጊጹ።
“ዘላቕነት ቊጠባ ንምርግጋጽ፣ ወፍሪ ኤርትራውያን ኣገዳሲ’ዩ” ዝበለ ኣምባሳደር ተስፋሚካኤል፣ ኣብ ወጸኢ ዝነብሩ ኤርትራውያን ብሓፈሻ መንእሰያት ድማ ብፍላይ ተጠቀምቲ ጸጋታ ሃገሮም ንክኾኑን ቊጠባዊ ውሕስነቶም ንኸረጋገጹን ስጉምቲ ኪወስዱ ጸዊዑ።
ወኪል ህዝባዊ ጉዳያት ኣብ ስዊዘርላንድ ኣቶ ሽለሺ እድሪስ ብግደኡ፣ ኣብ ዝሓለፈ 10 ኣዋርሕ ንዝተኻየደ ንጥፈታት ዝምልከት ገምጋም ድሕሪ ምቕራብ፣ ዝሰፍሐን ዝሓየለን ጥርናፈ መንእሰያት ምርግጋጽ፣ መሰረት ንዝበረኸ ውጽኢት ከምዝኾነ ኣብሪሁ።
ተሳተፍቲ ኣብ መወዳእታ፣ ኣብ ኩሉ ዝካየድ ንጥፈታት ሃገሮም ኣብ ጎኒ ህዝቦምን መንግስቶምን ደው ኢሎም ንምዕዋቱ ከምዝሰርሑ ኣረጋጊጾም።
***** ኣ.ዜ.ኤ *****


text:
ኣባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ብዝተኻእለ መጠን ቃል ንቃሉ ዝተተርጐመ ትምህርቲ ቅዱስነቶም!
ዝተፈቶኹም ኣሕዋትን ኣሓትን! ደሓንዶ ሓዲርኩም!
ሎሚ ክብረ በዓል ቅዱስ ኣንጦንዮስ ዘፓዶቫ እዩ። ካባኹም እንጦንዮስ ተባሂሉ ዝስመ መን ዩ? ንኩሎም በዚ ስም እዚ ዚጽውዑ ነጣቅዓሎም፣ እምበርአር ኣብ ትምህርትና ክንምለስ ሎሚ ሓዲስ ዙር ናይ ትምህርተ ክርስቶስ ብዛዕባ ትእዛዛት እግዚብሔር ክንጅምር ኢና፣ ትእዝዛት ሕጊ እግዚአብሔር እዮም፣ ንመእተዊ ክኾነና ክንበብ ዝሰማዕክምዎ ቃል ወንጌል ኣብ መንጎ ኢየሱስን ሓደ ጐበዝን ዝተገብረ ዝርርብ ክንምልከት ኢና፣ እታ እቲ መንእሰይ ዘቅረባ ሕቶ ናትና ሕቶ እውን ኮይና ዕለት ዕለት ኣብ መንባብሮ ንሓታ ሕቶ እያ፣ እዚ ከኣ ሕይወትና ምሉእ ፍጹም ንክኸውን ዘሎና ሃረርታ እዩ ዝገልጽ፣ ኮይኑ ግን ኣብዚ ፍጽምና እዚ ከመይ ቢልካ ይብጻሕ? ኣየናይ መንገዲ ምኽታል የድሊ? ትርጉም ዘለዎ ሕይወት ንምንባር ክቡር ሕይወት ንምንባር! ክንደይ መንእሰያት ነዚ ሕይወት እዚ ክነብሩ ይደልዩ ኮይኑ ግን ኣብ ዘይጠቅሙ ነገራት ብምውዳቕ ሕይወቶም የበላሽው፣
ገሊኦም ነዚ ዚህውኽ ናይ ኅልና ኵርኳሕ ጨሪሽካ ምእላዩ ይሓይሽ ይብሉ ማለት ነዚ ናይ ፍጹም ሕይወት ሃረርታ ሓደገኛ ኮይኑ ስለዝረእዮም ከጥፍኡዎ ክርስዕዎ ከምዘየሎ ክሓስብዎ ይደልዩ፣ ምናዳ መንእሰያት ክትፈልጥዎ ዘሎኩም ቀንዲ ጸላኢና እቲ ዘጓንፈና ጸገማት ኣይኮነን ዝኸበደ ይኽበድ እቲ ዝዓበየ ሓደጋ ሕይወትሲ እዚ ሕማቅ መንፈስ እዚ ማለት ናይ ትህትናን ርህራሔን ዘይኮነ ናይ ሓዲግ ሰማይ ሓዲግ ምድሪ መንጎ መንጎ ዝኾነ ሕይወት ነቲ ትኣምኖን ትርድኦን ጽቡቅ ነገር ንምግባር ዝረኤ ፍርሒ ኣብ ትፋእካ ናይ ምምላስ መንፈስ እዩ፣ እስኪ ክሓተኩም ሓደ መንጎ መንጎ ዝኾነ መንእሰይ መጻኢ ኣለዎዶ የብሉን? ፈጺሙ የብሉን ኣብታ ዘለዋ እዩ ዝተርፍ ኣይዓቢ መጻኢ የብሉ ዓወት የብሉ፣ እዚ መንጎ መንጎ ናይ ምዃን ጠባይ ወይውን ነቲ ትኣምኖን ትርድኦን ነገር ካብ ምግባር ብፍርሒ ተዓኒድካ ደው ምባልከስ እዚ እዩ፣ እዞም መንእሰያት እዚኦም ኩሉ ነገር የፍርሖም፣ ‘ኣይፋል ኣነ ከምዚ እየ’ እንክብሉ ምንም ከይገብሩ ጸሓይ ትዓርቦም፣ እዚ ዓይነት መንፈስ ዘለዎም መንእሰያት ብምንም ተኣምር ንቅድሚት ክስጕሙ ኣይክእሉን፣ ኣብ ትሕትናን ሓይልን ግን እዚ ዓይነት መንፈስ የለን፣ ብፁዕ ፕየር ጆርጆ ፍራሳቲ ብንእስነቱ ኣብዚ ዓወት ዝበጽሔ ‘ሕይወትሲ ክትንበር ኣለዋ እምበር ኣብ ላንጋ ላንጋ ብዕላልን ቤላቤለውን ክትሓልፍ የብልና’፣ ይብል ነበረ፣ መንጎ መንጎ ዝኾኑ ሰባት ዕላሉ ኮይኖም ሓይሎምን ግዜኦምን ኣብ ቤላቤለው የሕልፍዎ። ብሓይሊ ሕይወት ምንባር የድሊ፣ ንሰማያዊ ኣቦና ንመንእሰያትና ንመንእሰያትን ጥዑይ ምንቅስቃስ ክህቦም ንለምን፣ ንምዃኑ እስኪ ክሓተኩም ኣብ ገዛውትኹም ኩሉኹም ስድራቤታት እየ ዝብል ዘሎኹ! ሓደ መንእሰይ ምሉእ መዓልቲ ኰፍ ኢሉ እንክትርእይዎ እንታይ ትሓስቡ፣ ምናልባት ኣደን ኣቦን ውሉዶም ስለዝኾነ ኣሕሊፎም ስለዘይህቡ ‘ወድይ ኣይጠዓየን ገለ ጸገም ኣለዎ’ ኢሎም ናብ ሓኪም ይወስድዎ ይኾኑ፣ ሓቁ ክነግረኩም ሕይወት መንእሰይ ምንቅስቃስ እዩ ንቅድሚ ምስጓም ወትሩ ምንቅስቃስ ጥዑይ ምንቅስቃስ እዩ ዘድልዮ፣ እንተዘየሎ ትርጉም ዘይብሉ ጽባቄ ዘይብሉ ሕብሪ ዘይብሉ ሃሳስ ሕይወት ምንባርሲ ኣይግድን፣ ኣብ ኣእምሮይ ዝመላለስ ሕቶ ክሓተኩም መንእሰያትና ንሕይወት ብግቡእ እንተዘይነብሮማ ሰብኣውነት ኣበይ ገጹ እዩ! ኣበይከ ክበጽሕ ይኽእል! ምስ ከምዚ ዓይነት መንእሰያት ሰብኣውነት እንታይ ክኸውን እዩ?
እታ ኣብ ወንጌል ክትንበብ ዝሰማዕናያ እቲ መንእሰይ ዘቅረባ ሕቶኸስ ኣብ ውሽጥና ኮይና ወትሩ ኣብ ሕይወትና ኮይና ፍጹም ሕይወት ክነብር ሕጉስ ሕይወት ክነብር እንታይ እግበር ክትብል ትነብር፣ ኢየሱስ ከኣ ‘ንስኻ ትእዛዛት እግዚብሔር ትፈልጦ ኢኻ’ ኢሉ ሓጻር መልሲ ይህበና በብሓደ ከኣ ንትእዛዛት እግዚኣብሔር ይዝርዝረልና፣ እዚ ሓደ ዓይነት ኵስኰሳ እዩ፣ በዚ ገሩ ኸኣ ናብ ርጉጽ ቦታ ይመርሓና፣ ኮይኑ ግን እቲ መንእሰይ ምልኣት ሕይወት ዝጐደሎ ኣብ ምንቅስቃስ ዘሎ መንእሰይ ከምዝነበረ ካብቲ ሕቶኡ ንጹር እዩ፣ እቲ መንእሰይ ኩሉ ድንግርግር ከምዝበሎ እንታይ ክርዳእ ኣሎኒ ይብል እሞ ምልስ ኢሉ ‘መምህር ነዚ ዅሉስ ካብ ንእስነተይ ኣትኂዘ ፈጺመዮ’ በሎ።
ካብ ንእስነት ናብ ብስለት ከመይ ኢልካ ይስገር? ድሩትነታትካ ክትቅበል መኣስ ትጅምር! ነታ ጐይታ ‘ሓንቲ ዝተረፈትካ ነገር ኣላ’ ዝበላ ምስ ፈለጥካ ብኡ ንብኡ ክትምልኦ ምጽዓር የድሊ። እቲ መንእሰይ ዘረጋገጾ ነገር እንተሃልዩ ኩሉ እቲ ክገብሮ ዝኽእል ካብ ሓደ ደረጃ ክሓልፍ ከምዝክእል ድሩት ምዃኑ እዩ፣
ኣቱም ሰባት ከም ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን ሕይወት ክህልወካ ክንደይ ጥዑም እዩ፣ ኮይኑ ግን ኣብዘን መጨረሻ ዘመናት ወዲሰብ ክኽሕዶ ዝፈተነ ግን ኣብ ደልሃመት ዝመርሖ ዘሎ ነገር ኣሎ! እዚ ከኣ ድሩትነትካ ዘይምቅባል እዩ፣
ኢየሱስ ኣብ ወንጌሉ ክሕግዘና ዝኽእል ነገር ይነግረና፣ ‘ንኦሪትን ንነቢያትን ክስዕር ዝመጻእኩ ኣይምሰልኩም፡ ክፍጽሞም ደኣምበር ክስዕሮም ኣይመጻእኩን።’ (ማቴ 5,17)ይብል፣ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ምልኣት ይልግሰልና! ነዚ ከኣ እዩ መጺኡ። እቲ ሓታቲ መንእሰይ ካብቲ ንገዛእ ርእሱ ዝነበረሉ ካብ ኩሉ ተግባራቱ ምእንቲ ሃብቲ ካብ ምንባር ንክፍለ ኣብ መዝለሊ ባይታ ክብጽሕ ነርዎ ከመይ ንጐይታ ንክኽተል ኩሉ ምሕዳግ ትብል ስለትጐድሎ ፍጽምና ሕይወት ስኢኑ ይነብር፣ ንመልሲ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣጸቢቅና እንተተሚልኪትና ብዛዕባ ድኽነት ኣይኮነን ድኻ ኩን መብጽዓ ድኽነት ኢሊ ኣይሓቶን እቲ ቀንዲ ጸገም ሃብቲ ምዃኑ ይገልጽ፣ ‘‘ሓንቲ ነገር ጐዲላትካ ኪድ እሞ ዘሎካ ዘበለ ሸጥካ ንድኻታት ሃብ - ኣብ ሰማይ ከኣ መዝገብ ከተጥሪ ኢኻ - ሻቡ ንዓ ተኸተለኒ!’ እውን ይብሎ፣
እስኪ ክሓተኩም ካብ መበቆላውን ቅዳሕን ማለት ኦሪጅናልን ኮፕን ምረጽ ተባሂሉ ነቲ መበቆላዊ ገዲፉ ነቲ ቅዳሕ ዝመርጽ መን እዩ? እታ ቀንዲ ግድልከስ እነሆ ቅዳሕ ዘይኮነ መበቆልዊ ሕይወት ምርካብ! ኢየሱስ ቅዳሕ ወይ ተተካኢ ሕይወት ኣይህብን እንታይ ደኣ ሓቀኛ ሕይወት ሓቀኛ ሓቀኛ ሃብቲ የወፊ! መንእሰያት እሞ ይጽንሑልና ንሕና ዓበይቲ ንበሃል ንመበቆላውን ቀንድን ክንመርጽ እንተዘይርእዮምና ላንጋ ላንጋ ኰና ንየው ነጀው ክንብል እንክዕዘቡና ከመይ ገሮም ኣብ እምነት ክስዕቡና ንደሊ? መንጎ መንጎ ዝኾኑ ላንጋ ላንጋ ክርስትያን እንክትርኢ ሕማቅ እዩ ነዛ ሕማቅ ቃል ክጥቀመላ እስከ ዘይዓቢ ዘይጠቡ ድንኪ ኰይኖም ዝነብሩ ክሳብ ዝተወሰነ ዝዓብዩ ዝመስሉ ደሓር ግን ዕጽው ልቢ ሒዞም ደሪቆም ዝተርፉ ክርስትያን ምርካብ ብሓቂ ዘሕዝን እዩ፣ ኣን ክዓቢ እንተኾይነ ናይ ሓደ ቅድመይ ዝነበረ ወይ ዘሎ ስጉምቲ ቁሩብ ልዕል ዝበለ ጉዕዞ የድልየኒ፣ ቅ.ኢግናጽዮስ ነዚ ማጂድ ወይውን ሓዊ ብርቱዕ ሃረርታ ናይ ተግባር ኮይኑ ነቶም ዝሑላት ዘሙውቅ ዘንቀሳቅስ ማለ እዩ፣
ናብታ ተሪፋትካ ኣላ እትብሃል ሓንቲ ነገር ንምብጻሕከስ በቲ ዘሎካ ኢኻ እትጅምር፣ ኢየሱስ ንሕግን ንነቢያትን ክስዕሮም ኣይመጸን እንታይ ደኣ ምልኣት ፍጽምና ክህቦም፣ ስለዚ ካብዚ ክንጅምር የድሊ ደሓር ኣብታ ተሪፋትካ ኣላ እትበሃል ሓንቲ ነገር ክንዘልል ንኽእል፣ ናብቲ ልዑል ነገር ንክንበጽሕ ነቲ ነባራዊ ዝኾነ ኣብ ኢድና ዘሎ ክንምዝምዞ የድሊ፣
ኣብዚ ትምህርቲ እዚ ነተን ክልተ ጽላት ናይ ሙሴ ብዓይኒ ክርስትያን ክንምልከትን ንኢየሱስ ብኢድና ሒዝና ካብ ናይ ንእስነት ሓሸውየ ናብቲ ሰማያዊ መዝገብ ንክንሰጋገር ደድሕሪ ኢየሱስ ንስዓብ፣ ኣብዘን ናይ ጥንቲ ሕግታት ጥንታውያንን ጥበብ ዝመልአንን ሕግታት ናይ ኣብ ሰማያት ዘሎ እግዚብሔር ኣብ ክፉት ማዕጾ ክንረክብ በዚ ምስ እንሓልፍ ከኣ ናብ ሓቀኛ ሕይወት ክንበጽሕ ኢና፣ እዛ ሕይወት እዚኣ ሕይወቱ እያ፣ ሕይወት ደቂ እግዚብሔር እያ፣ እንክብሉ ትምህርቶም ዛዘሙ፣


text:
ሕማም ኮሌራ ኣብ ዋና ከተማ ጁባ ንፈለማ ግዜ ካብ ዝርአ ካብ ዝሓለፈ 23 ሚያዚያ ጀሚሩ ብቕልጡፍ ይጋፋሕ ብምህላው ትካል ጥዕና ዓለም ስግኣቱ ገሊፁ’ሎ።27 ናይ ሞት ሓደጋ ሓዊሱ ልዕሊ ሓደ ሽሕ ሕሙማት ተረኺቦም ኣለው።ኣብ ክፍለ ግዝኣታት ጆንግለይ፣ሌክስን ኣፐር ናይልን እውን እቲ ሕማም ከምዝተርኣየ ዘይተረጋገፀ ፀብፃብ ይሕብር።
ኣብ ትካል ጥዕና ዓለም ክኢላ ሕማም ኮሌራ ዶ/ር ዶምኒክ ሌግሮስ ዝተመዛበሉ ሰባት ዝነብርሎም ካፕታት ፅርየቶም ዘይተሓለወ፣ግዚኡ ድማ ዝናብ ዝወቕዐሉ ስለዝኾነ እቲ ሕማም ክጋፋሕ ትፅቢት ይግበር ኢሎም።
ንዝዓበየ ለበዳ ምድላው ኣድላዩ ምዃኑ ዝሓበሩ ንሶም እቲ ለበዳ ኣብታ ሃገር ከመይ ክጋፋሕ ከምዝኽእል ግን ንምግማት ከምዘፀግም ሓቢሮም።ብምስዓብ ‘’ኣብ ጁባ ከምዝርኣናዮ ብቕልጡፍ ከምዝጋፋሕ ንፈልጥ ኢና’’ኢሎም።
ኣብ ርሑቕ ከባቢታት ነቲ ሕማም ንምቁፅፃር እዋን ዝናብ ዝተሓላለኸ ከምዝገብሮ ሌግሮስ ወሲኾም ገሊፆም።ምንጭታት ማይ ብውሕጅ ስለዝብከሉ ሕማም ኮሌራ ዝውስኸሉ ግዜ እዩ።
ሕማም ኮሌራ ብዝተበከለ ምግብን ማይን ይጋፋሕ።ኮሌራ ኣብ ነብሲ ዘሎ ፈሳሲ ንኽፅንቀቕ ዝገብር ከቢድ ተምላስን ተቕማጥን የስዕብ።
እንድሕሪ ዘይትሓኪሙ ኣብ ስዓታት ክቐትል ይኽእል።ዝብዝሕ ግዜ ግን ፈሳሲ ብዝትክእ ሪሃይድረሽን ጨው ይሕከም።
ኣብ ጁባ ሰራሕተኛታት ፅርየት ንኽምሓየሽን ንፁህ ማይ ንምቕራብን እናፈተኑ ምዃኖምን ሕክምና ዝውሃበሎም ማእኸላት እውን ከምዘጣየሹን ኣብሪሆም።
ትካል ጥዕና ዓለምን መሻርኽቱን ቅድሚ ሒደት ሰሙናት ሰሜን ደቡብ ሱዳን ኣብ ዝርብ ካምፕ ንዝነብሩ ተመዛበልቲ ኽታበት ምሃቦም ሌግሮስ ሓቢሮም።እንተኾነ ግን ብምኽንያት ፅኑዕ ሓለዋ ፀጥታ ሰራሕተኛታት ጥዕና ንኻልኣይ ዙር ኽታበት ናብቲ ካምፕ ክምለሱ ኣይክኣሉን።


text:
ሎሚ ዓርቢ 3 ነሓሰ 2018 ፡ 4ይ ጉባኤ ዞባ ኤውሮጳ ብኣቦወንበር ኣሰናዳኢትን ሓጻይትን ሽማግለ ሓው ጸሃየ ቀለታ ተኸፊቱ። ሓው ጸሃየ ናይ ሰላምታ መልእኽቲ ድሕሪ ምትሕልላፍ፡ ኣብዚ ጉባኤ’ዚ ወከልቲ ኩለን ጨናፍር ናይ ሃገራት ኤውሮጳ ኤውሮጳ ከም ዝተሳተፉ ድሕሪ ምግላጽ፡ ገለ ኣባላት ጉባኤ ድማ ብሕጋዊ ምኽንያት ከርክቡ ዘይከኣሉ ከም ዘለዉ ድሕሪ ምሕባር ናይ ጉባኤ ምልኣተ ጉባኤ ከም ዝተረጋገጸ ኣመልኪቱ። ሕጋዊ ጉባኤ ምዃኑ ድሕሪ ምርግጋጽ ከኣ ብወግዒ ምጅማር ስርሓት ጉባኤ ኣበሲሩ።
ኣብዚ ጉባኤ ኣቦ ወንበር ሰልፊ ኣቶ መንግስተኣብ ኣስመሮም፡ ኣባላት ማእክላይ ባይቶን፡ ፈጻሚት ሽማግለን ከም ተዓዘብቲ ተሳቲፎም።
ጸብጻብ ኣሰናዳዊት ሽማግለ ብሓው ጸሃየ ድሕሪ ምቕራቡ፡ መድረኽ ንኣቦ ወንበር ዞባዊ ሽማግለ ኣቶ ኢሳቅ ወልደማርያም ተዋሂቡ። ሓው ኢሳቅ ከም ኣቦ መንበር ስማግለ ዞባ ነቶም ኣብ ዉሽጢ 2 ዓመታት ዝተኻየዱ ዕዮታት ዞባ፡ ነተራ ነፍሲ ወከፍ ኣባላ ስማግለ ዞባ፡ ንተራን ሃለዋትን ጨናፍር ሰልፊ ኣብ ኤውሮጳ ዝምልከት ሰፊሕ ጸብጻብ ኣቕሪቡ። ንተራን ኣበርክቶታት ዞኣ ኤውሮጳን ምስ ሓይላታት ተቓውሞ ዝገብሮ ኣገዳሲ ናይ ዝምድና ምዕባሌን ኣውን ገሊጹ። በተወሳኺ ናይ ሓይልን ድኽመታትን ዞባ ዝርዝር መብርሂ ድሕሪ ምሃብ እዚ ዞባዚ ንሓያሎ ሃደስቲ መንእሰያት ሓተትቲ ዕቕባ፡ ዘይሕለል ደገፋት ዘበርክት ዞባ ምዃኑ ኣስሚሩሉ።
ድሕሪ’ዚ ቃል ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብሓላፊ ውደባዊ ጉዳያት ቤት ጽሕፈት ሓው ተስፋይ ወልደሚካኤል (ደጊጋ) ቀሪቡ። ሓው ተስፋይ ንህልው ኩነታት ሃገርን፡ ደምበ ተቓውሞን ብምምልካት ኣብ ቅድሚ ህዝቢና ኰነ ሃይልታት ተቓውሞኡ ዘቐምጦ ብድሆታት ኣብሪሁ። ብተወሳኺ ንሃልዋት ሰልፍን ዞባ ኤውሮጳን ብዝምልከት፡ ብዓይኒ መርሕነታዊ ትካላት ክርአ ከሎ፡ ዞባ ኤውሮጳ ኣብ እዋን ቅልውላው ውን ከይተረፈ፡ ሓድነቱ ሓልዩ ብኣድማዕነትን ተሪር ሰልፋዊ ሓልዮትን ቃልስታቱ ከካይድ ዝጸንሐ ዞባ ምዃኑ መስኪሩ። ኣብ ቅድሚ’ዚ ጉባኤ’ዚ ካብ መላእ ዓለም ዘለዉ ኣባላት ሰልፊ ዓቢ ትጽቢታት ከም ዘሎ እውን ሓቢሩ። ከምቲ ተነቢሩሉ ዘሎ ትጽቢታት ብዓወት ስራሓቱ ክዛዝም እውን ተመንዩ።
ቀጺሉ ጸብጻብ መሪሕነት ዞባ ናብ ምይይጥ ወሪዱ። ምስ ዝተገብረሉ ምምሕያሻት ድሕሪ ምጽዳቑ፡ ከኣ ንመጻኢ መድረኽ ዝጠመተ ክትዓትን ውሳኔታትን ለበዋታትን ተመሓላሊፉ።
ኣብ ምዝዛም ጉባኤ 7 ቅዉማትን 2 ተጠባባቕትን ዝኣባላታ መሪሕነት ዞባ ከምኡ’ውን ናይ ዞባ ኦዲተር በደሞክራስያዊ ኣገባብ መሪጹ 4ይ ጉባኤ ዞባኡ ብዓወት ዛዚሙ።
ሓቢርና ንስራሕ ከነድምዕ ሓቢርና ነድምጽ ከነስምዕ!


text:
ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ፓርቲ ሓድነት ዝነበረ ኣቶ ሃብታሙ ኣያሌው ንሕክምና ናብ ወፃኢ ብዛዕባ ምኻድ ዓቃቢ ሕጊ ቐሪቡ ናይ ቃል ክርክር ከስምዕ ቤት ጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ኣዚዙ።
እቲ ቤት ፍርዲ ትእዛዝ ምሃቡ ንጉዳይ ኣቶ ሃብታሙ ኣያሌው ዝከታተላ ብዓልቲ ቤቱ ገሊፁ’ሎ።
እቲ ቤት ፍርዲ ቅድሚ ሎሚ ናይ ሓካይም ቦርድ ውሳነ ይምፃእ እምበር ሽዑ ንሽዑ ውሳነ ከምዝውሃቦ ገሊፁልና ነይሩ ይብል ኣባል ኣመራርሓ ፓርቲ ሓድነት ዝነበረ ኣቶ ዳንኤል ሽበሺ።
ይኹን እምበር በመሰረት እቲ ትእዛዝ ናይቲ ቦርድ ውሳነ እንተምፅአ እውን ብዝተፈላለዩ ምኽንያታት ክጓተት ምፅንሑ ኣቶ ዳንኤል ይዛረብ።እቲ ኽርክር 19 ሓምለ 2016 ክስማዕ እዩ።
ኣቶ ሃብታሙ ኣያሌው ህፁፅ ሕክምና እንተዘይረኺቡ እቲ ሕማም ብዝበለፀ ከምዝተሓላለኽን ሕክምንኡ እውን ኣፀጋሚ ከምዝገብሮ ሓካይም ኣጠቂቖም ኣለው ይብል ፀብፃብ መለስካቸው ኣምሃ።


text:
ህልዊ ፖለቲካዊ ምዕባለታት ዞባና ኣይንረብሓናን ንጉድኣትና
ትጎዪ ብርክን ንደላሎ ዝኽፈል ገንዘባዊ ዓቕምን ዝረኸበ ኤርትራዊ ካብ ኤርትራ ይወጽእ ኣሎ። ዶብ ዘስግር ዳንጋን መሰጋገሪ ዝኸውን ገንዘባዊ ደገፍን ዘይብሉ ከኣ፡ ብኣካል ኣብ ኤርትራ: ብሕልና ኣብ ምዕራባዊ ዓለም ይነብር ኣሎ። እዚ ዝተጋነነ ገምጋም ኣይኮነን። ኣብ ባይታ ዘሎ ጭቡጥ ሓቂ ዝምስክሮ’ዩ። ዓቕሚ ረኺቦም ካብ ኤርትራ ዝወጽኡ ኮነ ዘይወጽኡ ኤርትራውያን ክብረት ኣብ ሃገርካ ምዃኑ ስለዘይፈልጡ ኣይኮኑን ግን ዝስደዱን ናብ ስደት ገጾም ዘምባህቑ ዘለውን። ኣብ ማይ ቤቶም፡ ኣብ መሬቶም፡ ኣብ ሃገሮም ሰላም ስለ ዘየረኸቡ፡ ሰብኣዊ መሰሎም ብጉጅለ ውሑዳን ስለዝተደፍረ፡ ከም ናይ ውልቀ ንብረት ተቖጺሮም ብባርነት ከገልግሉ ስለዝተፈርዱ’ዮም፡ ኣብ ኤርትራ ምቕማጥ ተሳቒኻ ሞት፡ ካብ ኤርትራ ምውጻእ ግን ካልእ ዕድል ኣሎ ዝብል ጸቢብ ተስፋ ሰኒቖም ዝነፍጹ ዘለው።
ምኽንያት ስደት ምልላይን ጠንቂ ስደት ምውጋድን ደኣምበር፡ ስደት ዝተባባዕ ኣማራጺ ኣይኮነን። ስደት ታሪኻዊ ሓድግታት ንምዕዛብ ኮነ ብንግዲ ወይ ትምህርቲ በጺሕካ ትምለሰሉ ናይ ሓጺር ግዜ ዑደት ዘይኮነ፡ ተገዲድካ ትኣትዎ፡ ሰብኣዊ ክብርኻ ዘዋርድ፣ ምስ ዓቕምኻ እናሃለኻ ዓቕሚ ዘስእን፣ ኣወንታዊ ታሪኽካን ባህላዊ ክብርታትካን በሪዙ ዘርምዘርሞ ዘትርፍ ብምዃኑ፡ ካብ ግዝያዊ መሰጋገሪ ህይወት ሓሊፉ ቀዳማይ ቦታ ሂብካ ትመርጾ ኣይኮነን። ግን ካብ ግዳማዊ መግዛእቲ ዝኸፍአ ዘቤታዊ መግዛእቲ ኣብ ምድሪ ኤርትራ ስለ ዝነገሰ እቲ ዘይምረጽ ከም ኣማራጺ ክውሰድ ይረአ ኣሎ።
ኣብ ዓለምና ብዙሓት ርእሰ ነጻነት ዘይብሎም ብስም ህዝቦምን ሃገሮምን እናመሓሉ ኣብ ትሕቲ ካልኦት መንግስታት ተጸጊዖም ዝኸዱ መንግስታት ተራእዮም’ዮም። ገለ’ውን ኣብ ልዕሊ ዜጋታቶም ጨካን ተግባራት ክፍጽሙ፡ ልኡላዊ መሬቶም ንጉጅላዊ ረብሓኦም ክብሉ ኣብ ዋጋ ዕደጋ ዘእትውሉ ኣጋጣሚታት ከም ዝነበረ መዛግብቲ ታሪኽ የዘንትው’ዮም። እዚ ግን ዘመን ዝሰገሮ ታሪኽ’ዩ። ዘለናዮ መድረኽ ድማ ብኩለንተናኡ ትማሊ ኣይኮነን። መንነትካ ዓቂብካ፡ ብግልጺ ተሓባቢርካን ተኸባቢርካን ደኣምበር፡ ናይ ህዝብኻ ልዑላዊ ሓርነታዊ መሰላትን መሬታዊ ነጻነትን ኣሕሊፍካ ብምሃብ፡ ዘይህልው ህልዊ ኮይንካ ተዓሲብካ ትነብረሉ መድረኽ ኣይኮነን።
ነዚ ሓቂ’ዚ መሰረት ብምግባር፡ እንኮ ሰባዊ ስርዓት ህግደፍ ብባህሪኡ ኮነ ብተግባሩ ልዑላውነት ህዝቢ ኮነ መሬት ክሕሉ ኣይክእልን። ብኣንጻሩ ንካልእ ኣሕሊፉ ብምሃብ ዘዋርድ’ዩ። ነቲ ንብዙሕ ዓመታት ዝተደኽመሉ፣ ብዙሓት ዕድመ ንእስነቶም፡ ገንዘቦምን ጥሪቶምን ዝወፈይሉ፣ ክቡር ኣካሎምን ህይወቶምን ንስለ ነጻነትን ሓርነትን ህዝቢ ክበሃል ብመን ሕራይ ዝኸፈልሉ ቃልሲ ንድሕሪት ዓጺፉ፡ ናብ ባርነት ዝቕይር’ዩ። ስለዚ ከይሳዕረረ ያዕ ክበሃል ኣለዎ ዝብል ርእይቶ ክወሃብ ጸኒሑ። ነዚ ቅኑዕ ወድዓውን ታሪኻውን ርእይቶ’ዚ ብሰንጠቕ ዝጻረር፡ መን ከም መንግስትና፣ ሳላ መንግስትና ተሓፊርናን ተኸቢርናን ንነብር ኣለና ዝብል ርእይቶ’ውን ክቐርብ ጸኒሑን ኣሎን’ዩ። ኣየኒኡ ርእይቶ ቅኑዕ ዝምስክር ድማ ኣብዘሓ ህዝቢ ዝነብረሉ ዘሎ ማሕበራዊ ህይወትን ብተግባር ኣብ ባይታ ዝረአ ንጥፈታትን’ዩ። ልዕል ኢሉ ከም ዝተገልጸ ኣብ ኤርትራ ስደት ንኣእምሮ ብዙሓት ዝተቖጻጸረሉ ኲነት ተፈጢሩ ኣሎ። ሓርነታዊ ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰላት ህዝብታት ኤርትራ ተዳሂኹ ኣሎ። ጠንቅን ተሓታትን ናይ’ዚ ከኣ እንኮ ሰባዊ ስርዓት ህግደፍ’ዩ።
ሓንሳብ ንህዝቢ ኤርትራ ተማእዚዝካን ድሌታቱ ኣማሊእካን ልዕልና ግዝኣተ ሕጊ ኣኽቢርካ ካብ ምኻድ፡ ብቕልጽምካን ኣብ ካልኦት ወጻእተኛታት ተሓንጊርካን ምኻድ ከም ምርጫ ዝወሰደ ጽግዕተኛ ጉጅለ ህግደፍ፡ ካብ ዝሓለፈ ገበናዊ ተግባራቱ ኣብ ክንዲ ዝመሃር “ካብ ዓበቕካስ ተቖናደፍ” ከም ዝበሃል ምስላ ታሪኹ ብገበን ክኽምብቶ ዝወሰነ ክሳብ ዝመስል እነሆ መመሊሱ ናብ ዝኸፍአ ጫፍ የምርሕ ኣሎ። መሬት ኤርትራ ማእከሉ ዝገበረ ኣብ ዞባና ዝረአ ዘሎ ሓድሽ ምዕባሌታት ብኣንክሮ ብምክትታል፡ ህግደፍ ንህዝብታት ኤርትራን ግዝኣት ኤርትራን ናበይ የእትዎም ኣሎ ብቐሊሉ ንምርዳእ ኣየጸግምን። ሎሚ ባህርን ተግባርን ህግደፍ ዝጠንቁ ኤርትራ ምስ ኩለን መዳውብቲ ሃገራት ሰላም የብላን። መሪሕነት ጉጅለ ህግደፍ ድማ ንህዝብታት ኤርትራ ብጀሆ ሒዙ፡ ግዝኣታዊ መሬትና ንካልኦት ነናቶም ረብሓታት ከረጋግጹ ዝደልዩ ሓይልታት ኣሕሊፉ ብምሃብ ድግድጊት ተዓጢቑ ብዕሱብነት የሳሲ ኣሎ። ገንዘባውን ዓይነታውን ሓገዛት ከግብርሉ፡ ንመንግስታት ኢትዮጵያን ሱዳንን ክቕርቅርሉ’ሞ እፎይ ኢሉ ኣብ ስልጣን ክነብር ዝሰግደሎም ዘሎ ከኣ፡ ንገዛእ ርእሶም ጽግዕተኛታት ዝኾኑ፡ ምስ ኤርትራ ብዶብ ዘይራኸቡ መንግስታት’ዮም።
ስዑዲ ዓረቢያ፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣እስራኤል ኣብ ኤርትራ ወተሃደራዊ መደበር ከም ዘለወን ንህዝቢ ኤርትራ ብወግዒ ኣይተሓበሮ’ምበር፡ ነዊሕ ግዜ ዝገበረ ሓቂ’ዩ። ሕጂ ድማ ግብጺ ትኣቱ ኣላ ዘይኮነ ከም ዝኣተወት ተረጋጊጹ ኣሎ። እዚኦም እንታይ ዕላማ ሒዞም’ዮም ኣብ መሬትና ወተሃደራዊ መደበር ሰሪቶም? ስዑዲያን ኢማራትን ብምርጫአንን መጠን ገንዘበንን ኣብ ኣገዳሲ ገማግም ማያዊ ባሕርና፡ ኣንጻር ኢራንን ብኢራን ይድገፍ ዝበሃል የመናዊ ምንቅስቓስ ሑቲን ወተሃደራዊ መደበር ኣጣይሰን፣ ኣብያተ ማእሰርቲ ሃኒጸን፣ ኣሎ ዝበሃል ዘመናዊ ኣጽዋር ኲናት ተኺለን ኣለዋ። ግብረ-መልሲ ኢራንን ምንቅስቓስ የመናውያን ተቓወምትን ኣብ ልዕሊ ብስዑዲያ ዝምራሕ ኪዳንን እንታይ ከምዝኸውን ግዜ ዝምልሶ’ዩ።
በቶም ካብ መሬት ኤርትራ ብዝብገስ ሓይሊ ዝህረሙ ዘለው ወገናት ኣብ ኤርትራ ዝሓድር ታሪኻዊ ጽለኣት ንምግማት ግን ኣየጸግምን። እስራኤል ስለምንታይ ኣብ መሬት ኤርትራ ወተሃደራዊ መደበር ክህልዎም መሪጾም፡ ውሽጠ ርዱእ’ዩ። ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ ጅቡቲ ብመሬት ናይ ቀረባ ጎረቤት፡ ትውልዳዊ፣ ሃይማኖታዊ፡ ባህላዊ ናይ ህዝብታት ምትእስሳር ዘለወን ሃገራት’የን። ኤርትራ ድማ ምስ ሰለስቲአን ሃገራት ዶባታ ተዓጽዩ ኣሎ። ዝተዓጽወሉ ምኽንያት ብቐንዱ ካብ ኲናት ወረ ኲናት ወጻኢ ክነብር ዘይኽእል ከሓዲ ጉጅለ ህግደፍ ዝመረጾን ዝዓደሞን ባእሲ’ዩ። ግብጺ ኣብ’ዚ መድረኽ’ዚ ብፍላይ ምስ ኢትዮጵያን ሱዳንን ጽቡቕ ዝምድና ከም ዘይብላ ብተዘዋዋሪ ተጻባኢ ንጥፈታት ተርኢ ከም ዘላን ዝግለጸሉ ዘሎ ወቕቲ’ዩ። ኣብ ኤርትራ ተርእዮ ዘላ ወተሃደራዊ ንጥፈታት ከኣ ሓደ ጭብጢ’ዩ። ቀጠር ብዝተፈላለየ ጉልባብ ኣብ ሱዳን ኣትያ ኣላ። ዓባይ ኤውሮጳዊት እስላማዊት ሃገር ቱርኪ ኣብ ሱዳን ብስውር ዘይኮነ ብወግዒ ከም ዝኣተወት ተሓቢሩ ኣሎ።
ስለዚ ህልዊ ኩነታት ዞባና ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ከኣ ሃገርና ናበይ የምርሕ ኣሎ? ምስ ናይ ቀረባ ጎረባብትና ተባቲኽና መሬትና ጎረባብትና ዝህረምሉ መራገፍን መበገስን ኣጽዋር ውግእ ክኸውን ቅኑዕ ድዩ? ስዒቡ ብርሑቕን ቀረባን ዝኽፈል ዕዳ ሒዙ ከም ዝመጽእ’ከ ይርደአና ዲዩ? ነዚ ጉጅለ ውሑዳት ሓቢርና ከይንጸርግ ገለ ብምድጋፍ ገለ ብስቕታ ክንሓልፎ እንተፈቲና፡ እቶም ካብ መሬትና ብዝብገስ ተወንጫፊ ሰብኣውን ነዋታውን ሞትን ዕንወትን ዘጋጥሞም ዘሎ ወገናት፡ “ብሰንኪ ንቑጽ ይነድድ ርሑስ” ከም ዝተባህለ ቂም ኣይቛጽሩልናን’ዶ? ስዒቡ ዝመጽእ ዕዳ’ኸ ክንከፍሎ ንኽእል ዲና? ስሩት ኣወንታዊ ባህላዊ ክብርታትና’ኸ ኣይብረዝን’ዶ? ናይ ወጻኢ ሓይልታት ተዘዋዋሪ ኲናት ዘካይዱለን ዘለው ሃገራት፡ ዒራቕ፣ ሶርያ፣ የመን እንታይ ኢና ንዕዘብ ዘለና? ኣብ ዞባና ብሓፈሻ፡ ኣብ ሃገርና ከኣ ብፍላይ ብኣሳሳይነት ህግደፍ ዝረአ ዘሎ ኣሉታዊ ምዕባሌታት ንጉድኣትና ደኣምበር ኣይንረብሓናን። ነዚ ዕሱብን ኣዕናውን ኣካይዳ ናይ ህግደፍ ብወግዒ ተቓዊምካ ተወዲብካ ተቓሊስካ ዘይምቕያር፡ መሬት ኤርትራ ናብ ከምኡ ክቕየር፡ ህዝብታት ኤርትራ ከም ህዝብታት ዒራቕ፡ ሶርያ፡ የመን ክሃልቁ ምፍቃድ’ዩ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 12-01-2018


text:
ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ሎሚ ንግሆ ኣብ ቤተጸሎት ቅድስት ማርታ ኣብ ዘዕረግዎ መሥዋዕተ ቅዳሴ ‘ናይ ጥቅሚ ሕቡሳት ዘይኮነስ ናይ ታሕጓስን ምጽንናዕን ሰባት ንኹን’ እንክብሉ ብዛዕባ ክርስትያናዊ ታሕጓስ ሰቢኾም፣
ታሕጓስ እስትፋስ ክርስትያን እያ! እዛ ሓጐስ እዚኣ ግን ካብ ሓቀኛ ሰላም ትምንጩ ኰይና ካብዚ ናይ ዘመንና ባህሊ ኣብ ዝተፈላለየ ተውዛሕታሕን ፈንጠዝያን እናዓደመ ንደሰት ንተሓጐስ ክብል ንጭርምራም ናይ ጥዑም ሕይወት ብምዕዳም ዘቅርቦ መደናገሪ ኣይኮነን፣ ርግጽ እዩ ፈተና ኣሎ! ጸገም ኣሎ! ኮይኑ ግን ታሕጓስ ክርስትያን ካብ ልቢ ዘይንቅነቅ ናይቲ ክርስቶስ ዝህቦ ሰላም እዩ ምንጩ፣ በዚ ከኣ ኩለንትናኡ ሓጐስ ይኸውን፣
ቅዱስነቶም ኣብ ናይ ዕለቱ ቀዳማይ ንባብ ካብ ቀዳመይቲ መልእኽቲ ጴጥሮስ ‘ኣብ ሰማይ እቲ ዘይበርስን ዘይረክስን ዘይበላሾን ርስቲ ተሰናድዩ ይጽበየኩም ኣሎ፣ ምእንቲ እቲ ኣብ መወዳእታ ዘመናት ኪገሃድ ዚቐርብ ዘሎ ድኅነትኩም እግዚአብሔር ብኃይሉ ገይሩ ኣብ እምነቱ ይሕልወኩም ኣሎ፣ ስለ’ዚ ሽሕ’ካ ሕጂ ንቑሩብ ጊዜ በብዓይነቱ ዝኾነ ፈተና እንተ ኣጨነቀኩም ብኣኡ ዚኣክል ታሕጓስኩም ምሉእ ኪኸውን እዩ’ንስኻትኩም ብሓይሊ ኣምላኽ ብእምነት ነቲ ብዳሕራይ ዘመን ኪገሀድ ዘለዎ እተዳለወ ምድሓን ተሐሊኹም አሎኹም።’ (1.4-6) ኣብ ዚብል ተመርኲሶም ሓቀኛ ክርስትያን ሕጉስ ጥራይ እዩ ክኸውን ዝኽእል ኢሎም፣
‘ታሕጓስ ክርስትና ናይ ሓደ ክርስትያን እስትንፋስ እዩ፣ ብልቡ ሕጉስ ዘይኮነ ክርስትያን ጥዑይ ክርስትያን ኣይኮነን፣ ንታሕጓስ ክርስትና መንግለጺኡኸስ እስትንፋስ እዩ፣ ብገንዘብ ዝዕደግ ወይውን ብሓይሊ ዝርከብ ኣይኮነን፣ ፍረ መንፈስ ቅዱስ እዩ፣ ንታሕጓስ ክርስትያን ኣብ ልቢ ክርስትያን ከምዝሓድር ዝገብሮ መንፈስ ቅዱስ እዩ፣ ናይዚ ታሕጓስ እዚ ቀዳማይ ስጉምቲ ሰላም እዩ፣ ተሪር እምኒ መሠረት ናይ ታሕጓስ ክርስትና ዝኽሪ እዩ፣ ነቲ ጐይታ ንዓና ዝገበረልና ነገራት ክንርስዖ ኣይንኽእልን፣ ጐይታ ንዓና ዝገበረልና ዓቢ ነገር ነቲ ምስ ክርስቶስ እንራኸቦ ዝጽበየና ዘሎ ብተስፋ ንክንጐዓዝ ንሓዲስ ሕይወት ዳግም ወሊዱና፣ ዝኽርን ተስፋን ከስ ንሓደ ክርስትያን ብታሕጓስ ንክነብር ካብ ዝገብርዎ ኣዕኑድ እየን፣ እዚ ታሕጓስ እዚ ባዶ ታሕጓስ ናይ ህውተታ ታሕጓስ ኣይኮነን እንታይ ደኣ ነቲ ሰላመይ እህበኩም ኣሎኹ ቢሉ ጐይታ ዝዓደሎ ሰላም ምስትምቃር ቀዳማይ ስጉምቲ ናይዚ ታሕጓስ እዩ፣
‘ታሕጓስ ማለት ሰሓቅ ብሰሓቅ ምንባር ኣይኮነን፣ ምዝንጋዕን ፈንጠዝያን ኣይኮነን፣ ካልእ ነገር እዩ፣ ክርስትያናዊ ታሕጓስ ሰላም እያ፣ እዚ ሰላምዚ ኣብ መሰረት ኩሉ ኮይና ናይ ልቢ ሰላም እያ፣ ነዚኣ ክህበና ዝኽእል ከኣ እግዚብሔር ጥራሕ እዩ፣ ታሕጓስ ክርስትያንከስ እዚ እዩ፣ ነዚ ታሕጓስ እዚ ምዕቃቡ ግን ቀሊል ኣይኮነን፣
ዘሎናዮ ዘመንን ዓለምን ቈቈንጢሮ ናይ ደስታ ሕይወት እዚ እዩ እናበሉ በዘየጉስ ነገራት ንክሕጐሱ ዝዕድም ባህሊ ኣጥርዩ ንክዘናጋዕ ዘይፍቅሎ እምኒ የብሉን፣ ኮይኑ ግን ታሕጓስ ካብ ዕዳጋ ትሽምቶ ኣይኮነን ታሕጓስሲ ውህበት መንፈስ ቅዱስ እዩ፣ እዚ ስለዝኾነ ከኣ ወላ ፈተናን መከራን እንተሎውን ሕጉስ ሕይወት ይንበር፣
‘ኣብዚ ዘመንና ዘፍርሑ ጽቡቅን ሕማቅን ኩነታት ኣለዋ፣ እታ ሓንቲ ኣብ ኩሉ ውሕስነት ሃሰው ምባል ኮይና እታ ሓንቲ ከኣ ዝገበርካ ገርካ ክትዘናጋዕ ክትድሰት ምድላይ እየን፣ ኣብ ናይ ዕለቱ ዝቀረበ ወንጌል እቲ ሃብታም መንእሰይ ዘሎካ ኩሉ ሸጥካ ንድኻታት ዓድል ድሕሪኡ ሰዓበኒ ምስ በሎ ንሃብቱ ክገድፍ ኣይደለየን፣ ከመይ ውሕስነትን ባህታን ይፈጥረሉ ነሩ፣ ክርስትያናዊ ሓጐስ ምስኣኑ ከኣ ናብ ኢየሱስ መጺኡ ፍጹም ክኸውን እንታይ እግበር ኢሉ ይሓቶ፣ ዘሎካ ኩሉ ሺጥ ምስ ተባህለ ግን ካብ ገንዘቡ ክፍለ ኣይደለየን፣ ስለዚኸስ ነታ እስትንፋስና ዝኾነ ክርስትያናዊ ታሕጓስን ምጽንናዕን ጥራይ ምዃኑ ንዘክር፣ እንክብሉ ስብከቶም ደምዲሞም፣


text:
ትምህርቲ ብርሃን ኣዕንቲ ይኸፍት፡ ትምህርቲ ንዓለም ይቕይር፡ ትምህርቲ ደረጃ መነባብሮ ይልውጥ፡ ምሁራት ዘይብላ ሃገር ቁልቁል ኣፋ ትድፋእ!
ብዘይ ትምህርቲ ዝርከብ ዓወት ፎኪስ'ዩ ትምህርቲ ዝተደረዖ እንተኾይኑ ግን ድርብ ዓወት'ዩ።
እምበኣር ኣብ ስደት እቲ ሓደ ክንብለጸሉ ዝግበኣና ትምህርቲ እዩ። እዚ ሎሚ ፕሮፌሰር ኤርምያስ ክብርኣብ ኣብ ኣመሪካ ኣመዝጊብዎ ዘሎ ዓወት ብብዙሓት ክድገም ምእንቲ ኣብ ዘዘለናዮ ሓንጎልና ከንማዕብል ይግበኣና። ንፕሮፌሰር ኤርምያስ ክብርኣብ ከኣ ኣብ ሞያዊ ጻዕሩ ተደጋገምቲ ዓወት ንምነየሉ።
ኣቱም ዓድና ሓለብቲ ጸባ
ኣሓ ተኸቲልኩም ትእክቡ ዒባ
እቲ ወድኹም ሊቀ ሊቃውንቲ
ኣይኣኽለንን ሰቲ ወዲ ሰቲ
ወስኹለን በለ ገለ መማቕርቲ
ይዋእ ካልእ እምበሪ
ንስኻትኩም ደኣ ወረድቲ ባሕሪ
ገለ ዑማኾ ካብቲ ቀለብ ዓሳ
ትህብወን መማሰይ ክኹልሳ
እዚ ምስጢር ከመይ ተገልጸሉ
ነጊራቶ ዶኾን መሬት ብዕሸሉ
ሕጂ ከኣ ማሪያም ትወስኸሉ
እቶም መላእኽቲ የጽልሉሉ
ሳዕሪ በሊዓ ተፋኑ ሰልዲ
ካይፈልሰፈስ ኣይዓርፍን ግዲ
ሓንቲ ሕጉስቲ ካብ መሓዙቱ
ክቡራት ተኻታተልትና፥ ካልእኦት ንሕብረተሰብ ብኣውንታ ክጸልዉ ይኽእል'ዩ እትብልዎም ውልቀሰባት እንተለዉ ምስ ሙሉእ ሓበሬታ ኣሰኒኹም ለኣኹልና ንሕና'ውን ናብ ህዝቢ ከነብጽሖ ኢና ።


text:
ሊብያ: ሓንቲ ናይ ነዳዲ መርከብን ካልአይታ ድማ ገፋፊት ዓሳ መርከብ ማልታን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ምእታዋ ሓቢራ።
ሓለዋ ባሕሪን ሓይሊ ባሕሪ ሊብያ ኣብ ምዕራባዊ ገማግም ትሪፖሊ ዝነበረት ናይ ነዳዲ ቦጥ መርከብ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ምእታዎም ገሊጾም።
ወሃቢ ቃል ሓይሊ ባሕሪ ሊብያ ጀነራል ኣዩብ ቃሲም ንኤኤፍፒ ዝሃቦ ቃል “ እታ ናይ ታንዛንያ ባንዴራ ዝሓዘት ግን ኸአ ኣብ ዛንዚባር ዝተመዝገበት መርከብ ዘይሕጋዊ ናይ ሊብያ ነዳዲ ጽዒና ብምንባራ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ኣትያ” ይብሉ።
አባል ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ኮሎኔል ዓቡ ኣጂላ ዓብደልባሪ: እታ መርከብ ንመዓልታት ኣብ ትሕቲ ክትትል ሓለዋ ባሕሪ ከምዝነበረት ሓቢሮም።
ብተወሳኺ: ሓንቲ ናይ ማልታ ገፋፊት ዓሳ መርከብ ብዘይ ፍቓድ ናብ ማያት ሊብያ ብምእታዋ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ምእታዎም ኮሎኔል ዓቡ ኣጂላ ዓብደልባሪ ገሊጾም።
ክልቲአን መራኽብ ምስ አባላተን ንምርመራ ናብ ከተማ ትሪፖሊ ምኻዶም ተሓቢሩ’ሎ።
ናይ ነዊሕ እዋን መራሒ ሊብያ ዝነበሩ መሃመድ ጋዳፊ ኣብ 2011 ካብ ዝሞቱ ንደሓር: ካብታ ሃገር ብዘይሕጋዊ መንገዲ ነዳዲ ናብ ቱኒዝያ፡ማልታን ቱኒዝን ምስግጋር ልሙድ ተርእዮ ይኸውን ምህላው’ውን ይፍለጥ።


text:
11 ጥቅምቲ 2018
ቀዳማይ ሚንስተር ናይ ጥልያን ጂሰፐ ኮንተ ጽባሕ ናብ ኤርትራ ክኣትው ከምዃኑን ብዛዕባ ክልትኣዊ ርክባትን ዞባውን ኣሁጉራዊ ጉዳያት ምስ ፕረሲደንት ኢስያስ ኣፍወርቂ ከም ድዛራረቡ ሚንስተር ዜና ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ገሊጹ።
ብወገን መራሕቲ ጥልያን ናይዚ ጉዕዞ ናብ ኤርትራን ኢትዩጵያን ኣገዳስነቱ ክገልጹ ከምዝጸንሑ ዝፍለጥ እዩ። ድሕሪ ሰላም ስምምዕ ናይ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝመጽእ ሰፊሕ ቁጠባዊ ዕድላት ኩባንያታትን ኣብ ዝግበር ጨረታት ከሳትፋ ከምዝደልያ ጥልያንን ጀርመንን ክገልጻ ጸኒሐን።
ሃገር ጥልያን ኣብ እገዳ ናይ ኤርትራ ምልዓል ድሮ ተራኣ ንምጽዋት እገዳ ክልዓል ብትሪ ጻዊዒት ተቕርብ ኣላ። ሃገር ጥልያን ሓንቲ ካብተን ኣብ ከቢድ ቁጠባዊ ጸገም ዘለወን ኤውሪፓ ሃገራት ብምዃና ነዚ ርክባት ኣብ ሞንጎ ክልቲኤን ሃገራት ናብ ዝለዓለ ከደይቦ ሓጋዚ ረቛሒ ኽኸውን እዩ። ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ኤርትራ ሚልዮናት ዶላራት ዝግመት ናይ ማሽነሪ ንብረት ካብ ጥልያን ከምዝገዘአት ድዝኸር እዩ።
ጥልያን ዋላዃ ምስ ናይ ዞባና ሃገራት ብፍላይ ከኣ ምስ ኤርትራን ሶማልያን ሓያል ታሪኻዊ ምትእስሳር ዘለዋ ሃገር እንተኾነት፣ ኣብዚ ዝሓለፈ ናይ ዕልቕልቕ ዓመታት ተረኣ ከምዝግባእ ኣይተጻወትን። በዚ መንጽር እዚ ሕጂ በደረጃ ዝለዓለ መራሒ ዝግበር ዘሎ ምብጻሕ ጥልያን ኣብዚ ዞባ ብዝሓየለ ክትዋሳእ ተበጊሳ ከምዘላ እዩ ዘርኢ።
ቅድሚ ሕጂ ዝለዓለ በዓል ስልጣን ናይ ጥልያን ንኤርትራ ዝበጸሐ ምክትል ቀዳማይ ሚንስተር ናይ ጥልያን ንሕብረት ኤውሮፓ ወኪሉ ዝገበሮ እዩ ኔሩ። ካብ ኤርትራ ተመሊሱ ኣብ ዝሃቦ ጸብጻብ እቲ ምዕራባውያን ሒዘነኦ ዝነበራ ፖሊሲ ናይ መንግስቲ ምቕያር ኣብ ኤርትራ ከምዘይክኣል ሓቢሩ ከምዝነበረ ድዝከር እዩ።
ምንጪ ጽሑፍ፡ ሰራውር.ኮም


text:
ዜና ኤርትራ
ኬንያ መበል 50 ዓመት ናጽነታ ብድምቐት ጸምቢላ
Radio Erena: December 13, 2013
ኣብ ኣብ ከተማ ናይሮቢ ኣብ ዝርከብ ካሳራኒ ስታድዮም ዝተኻየደ ጽምብል መበል 50 ዓመት ናጽነት፣ መራሕቲ ሃገራት ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ጅቡቲ፣ ሶማልያ፣ ኡጋንዳ፣ ደቡብ ሱዳን፣ ታንዛንያ፣ ኮንጎ፣ ብሩንዲ፣ ቦትስዋና፣ ሲርላንካን ካልኦትን ዝርከብዎም ልዕሊ 15 መራሕቲ ሃገራትን ካልኦት ሰበ ስልጣንን ተሳቲፎም።
እዚ ኬንያ ዝጸንበለቶ መበል 50 ዓመት ናጽነት፣ ሓያሎ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ብዝተገብረሎም ዕድመ መሰረት ኣብቲ ጽምብል ምስታፎም፣ መርኣያ ናይቲ ኬንያ ዘለዋ ናይ ዲፕሎማሲ ጽልዋ ምዃኑ ይዝርበሉ።
መንግስቲ ኤርትራ ምስ ሓለፈቲ ተቓወምቲ ዳርፉር ይዘራረብ ኣሎ ተባሂሉ
Radio Erena: December 13, 2013
መንግስቲ ኤርትራ ምስ ሓለፍቲ ተቓወምቲ ዳርፉር ይዘራረቡ ከምዘሎ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ገሊጾም።
እቲ ዝካየድ ዘሎ ዝርርብ ዕላምኡ፣ ነቶም ተቓወምቲ ዳርፉርን መንግስቲ ሱዳንን ናብ ናይ መወዳእታ ስምምዕ ሰላም ንምቕርራቦም ምዃኑ እቶም ምንጭታት ኣረዲኦም።
መንግስቲ ሱዳን ኣብ 2006 ብመንጎኝነት መንገስቲ ኤርትራ ምስ ተቓወምቲ ምብራቕ ሱዳን ኣብ ኣስመራ ስምምዕ ሰላም ከምዝኸተመ ዘዘኻኸሩ እቶም ምንጭታት፣ እዚ ናይ ዳርፉር’ውን ተመሳሳሊ ዕላማ ዘለዎ’ዩ ክብሉ ጠቒሶም።
ዝቕባበ ባጤራ ናቕፋ ካብ ዝነበሮ መመሊሱ ይንህር ኣሎ
Radio Erena: December 11, 2013
ባጤራ ናቕፋ፣ ኣብ 1997 ካብ ዝተሓትመሉ፣ ኣብዚ እዋን እዚ ዝበኣሰ ዝቕባበ ኣጋጢምዎ ከምዘሎ ዝሓበሩ ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ኤርትራውያን ክኢላታት ቁጠባ፣ እዚ ድማ ብሰንኪ ዋሕዲ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ምዃኑ ኣረዲኦም።
መንግስቲ ኤርትራ ናይ ወጻኢ ባጤራ ንምእካብ ዝገብሮ ዘሎ ጻዕርታት፣ ከምቲ ዝድለ ከዕውቶ ስለዘይክኣለ፣ ኣብ ወጻኢ ኣባላቱ ብምውፋር ኣብ ዘይሕጋዊ ሓዋላን ሸርፍን’ውን ተዋፊሩ ከምዘሎ ኣፍሊጦም።
መጠን ሸርፊ ባጤራ ናቕፋ ብመንጽር ዶላርን ኤውሮን ክርአ እንከሎ፣ ኣብ ባንክ ኤርትራ ንሓደ ዶላር ብ 15 ናቕፋ ንሓደ ኤውሮ ድማ 18 ናቕፋ ክሽረፍ እንከሎ ኣብ ጸሊም ዕዳጋ ድማ ንሓደ ዶላር 53 ን ሓደ ኤውሮ ድማ 63 ናቕፋ’ዩ ዝሸረፍ ዘሎ።
KENYA: 20 heads of state to attend celebrations
Radio Erena: December 12, 2013
About 20 heads of state are expected to attend the Kenya jubilee celebrations.
The Ministry of Foreign Affairs has hired 50 limousines to ferry the foreign dignitaries.
More than 200 other top-of-the-range cars have been reassigned from government ministries and state corporations to ferry the guests.
260 ኤርትራውያን ዝጸዓነት ጃልባ፣ ብሓገዝ ሓይሊ ባሕሪ ኢጣልያ ናብ ላምፔዱሳ በጺሓ
Radio Erena: December 11, 2013
260 ኤርትራውያን ዝጸዓነት ጃልባ፣ ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ድሕሪ ምብጋሳ፣ ብሓገዝ ሓይሊ ባሕሪ ኢጣልያ ናብ ገማግም ባሕሪ ላምፔዱሳ ክትበጽሕ ከምዝኸኣለት ተሓቢሩ።
እታ ጃልባ፣ ቆልቁን ደቂንስትዮን ዝርከብዎም 260 ኤርትራውያን ጽዒና ምንባራ’ዩ ተገሊጹ።
ካብ ሊብያን ቱኒዝያን ዝተበገሱ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ኣሽሓት ስደተኛታት ማእከላይ ባሕሪ ብምስንጣቕ ናብ ኢጣልያን ንማልታን ይውሕዙ ብምህላዎም፣ ንመንግስታት እዘን ሃገራት ብፍላይ ንሕብረት ኤውሮጳ ድማ ብሓፈሻ ኣሻቓሊ ጉዳይ ኮይኑ ይርከብ።


text:
ብኣማኢት ዝቑጸሩ ኬንያውያን ኣብ ነቑጣታት መለገሲ ደም ተረኺቦም ንግዳያት ግብረሽበራዊ መጥቃዕቲ ነታጒ ሞቓድሾ ሶማል ዝኸውን ደም ክልግሱ ውዒሎም።
ኣብ ምብራቓሲ ከተማ ናይሮቢ ኣብ ዝተዳለወ ግዝያዊ መለገሲ ደም ዝተረኽቡ ኬንያውያን: ነቶም ዝሓለፈ ቀዳም 14 ጥቅምቲ ኣብ መቓድሾ ካብ ዘጋጠመ መጥቃዕቲ ነታጒ ብህይወት ዝተረፉን ኣብ ሆስፒታላት ተዓቒቦም ብሕጽረት ደም ንዝተሸገሩን ንምሕጋዝ ንልዕሊ ሓደ ሰዓት ኣብ ዝወሰደ መስርዕ ተጸብዮም ክልግሱ ከምዝወዓሉ ጸብጻብ ኣገልግሎት ዜና ሮይተር ካብቲ ቦታ ሓቢሩ።
ኣብ መቓድሾ ኣብቲ ጻዕቂ ህዝቢ ዝንቀሳቐሰሉ ቦታ ነታጒ ዝተጻወደት መኪና ድሕሪ ምፍንጃራ ልዕሊ 300 ሰባት ክሞቱ ከለው: ብውሕዱ 400 ሰባት ድማ ከምዝቖሰሉ ይፍለጥ።
በዚ ኣብ ታሪኽ ሶማል ዝለዓለ ቕዝፈት ህይወት ሰብ ዝገደፈ ንጽል መጥቃዕቲ: ቑጽሪ ዝሞቱን ዝቖሰሉን ይውስኽ ምህላው'ዩ ብተወሳኺ ተገሊጹ።
ሚኒስተር ዜና ሶማልያ: ሃገሩ ባንክ ደም ከምዘይብላን ኣብ መደበራት ጥዕና ዝርአ ሕጽረታትት ነቶም ካብቲ መጥቃዕቲ ብመጉዳእቲ ዝተረፉ ሓገዝ ንምሃብ ከምዘጸገመዩ ገሊጹ።
ቱርክን ቀጠርን ዝርከብአን ሃገራት ሕክምናዊ ሓገዝ ኣብ ምሃብ ይሳተፋ ምህላወን ብተወሳኺ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።


text:
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
“ኣብ ሓራ ደሞክራስያዊት ኤርትራ፡ ምንጪ ስልጣን ዝቐውም መንግስቲ፡ ህዝቢ ምዃኑ ይኣምን። ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ተሓታቲ ዝዀነ፡ ኣብዝሓ ሰልፍታትን ሰላማዊ ውድድርን ዘፍቅድ፣ ንመሰረታዊ ሰብኣውን ዲሞክራስያውን መሰላት ዜጋታት ዘኽብርን ዝጣበቕን፤ ስርዓተ-መንግስቲ ብምርጫ ህዝቢ ክውሰን ከም ዘለዎ ይኣምን።” (ካብ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ ሰዲህኤ ዝተወስደ)
ኣብ ከምዚ እነካይዶ ዘለና ናይ መሰረታዊ ለውጢ ቃልሲ፡ እቲ ቀንዲ ዋና ቃልሲ ህዝቢ ምዃኑ እንገልጸሉ ምኽንያታት ብዙሕ ኮይኑ፡ እቲ ዝያዳ ዝውጻዕን በቲ ለውጢ ዝጥቀምን ንሱ ኣብ ልዕሊ ምዃኑ ናይቲ መዐወቲ ናውቲ ወናኒ’ውን ንሱ እቲ ውጹዕ ህዝቢ ስለ ዝኾነ እዩ ኢልካ ምጥቕላል ይከኣል። ካብዚ ብምንቃል ኢና ከኣ ኩልና ውድባት፡ ሰልፍታት፡ ማሕበራትን ብኻልእ መልክዕ ዝተሰለፍና ኤርትራዊ ናይ ቃልሲ ባእታታትን ወርትግ ውክልናናን ተሓላቕነትናን ናይ ህዝቢ ምዃኑ እነነጽርን እነቃልሕን።
ኣብ ከምዚ ኩነታት ብዛዕባ ሓደ ጉዳይ ግና ድማ ብዝተፈላለዩ መልከዓት ዝካየድ ንቕሎን ዝቃላሕ ጭረሖን ኩሉ ቅኑዕ ዘይክኸውን ይኽእል። ኣብ ከምዚ ኩነታት ናይ ህዝቢ ዝመስል ግና ድማ ናይ ህዝቢ ዘይኮነ ወፍርታት ከጋጥም ስለ ዝኽእል ህዝቢ ነቲ ምስ መሰረታዊ ድሌቱ ዘሳንን ዘየሳንን ኣተኲሩ ናይ ምልላይ ንካልእ ኣሕሊፉ ዘይህቦ ሓላፍነቱ እዩ። ኣተኲርካ ምርኣይ ጥራይ ዘይኮነ ነየናይ “ቅኑዕ” ነየናይከ “ግጉይ” ትብል ናይ ምውሳን ሓላፍነትን እውን ኣለዎ። ህዝቢ ኤርትራ ዝደልዮን ብቓልሱ ከረጋግጾ ዝጽዕተሉን እንታይ እዩ ዝብል፡ ናብ ሰፊሕ ዝርዝር ከም ዝወስደና ፍሉጥ እዩ። ብውሕዱ ግና ሓድነቱን ሓድነት ሃገሩን ዘውሕሰሉ፡ ኣብ ጉዳዩ ኣብ ዝበረኸ ናይ ምውሳን ደረጃ ዝቕመጠሉ፡ ኩሉ መሰላቱ ዝረጋገጸሉን ካብ ድኽነትን ድሕረትን ዝወጸሉን ኩነታት ምርግጋጽ ከም ዝድግፍ ኣፍካ መሊእካ ምዝራብ ይከኣል።
ህዝቢ ኤርትራ ብሰንኪ መቑሓዊ ኣመሓዳድራ ጉጅለ ህግደፍ ብዛዕባዞም ዝተጠቕሱ ጉዳያት ኣፍ ኣውጺኡ ክዛራብ ኣብ ዘይክእለሉ ዓባሲ ኩነታት ከምዘሎ ፍሉጥ እዩ። እንተኾነ ካብ መቑሕ እቲ ጉጀል ዝወጸሉ ኩነታት ርሑቕ ከምዘይከውን ዘመላኽቱ ምዕባለታት ከኣ ኣለዉ። ናይዚ ቀረባ ግዜ ተረኽቦ ኣኽርያ ምስቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ትንዕምነዓት ደሚርካ ብኣብነት ዝጥቀስ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ብዛዕባ’ቲ “ምእንታኻ’የ” ዝብሎ ካብኡ ርሒቑ ዝካየድ ዘሎ ናይ ለውጢ ውዳበታት እውን ወረን ሓበሬታን የብሉን ማለት ስለ ዘይኮነ፡ ብዛዕብኡ ከሎ ጋና ንጹር ሓሳብ ክህልዎ ይግባእ። ምኽንያቱ ጽባሕ ካብዚ ንጹር ሓሳብ ዝነቅል ተግባር እዩ ዝድህሰስ ውጽኢት ዝርከብ። ህዝቢ ኤርትራ ናብዚ ክበቅዕ ክዕቅቦም ካብ ዝግበኦ ጸጋታት ቀንዲ እቲ ብዝተፈላለዩ፡ ኣስማት ዝቐያይሩ ወገናት፡ ብውሽጥን ብወጻእን ዝህደድ ዘሎ ሓድነቱ እዩ። ሓድነቱ ንዝህድዱ ኣተሓሳስባታት፡ ሎሚ ብሓሳብ ጽባሕ ድማ ብተግባር “ኣይደልዮምን” ክብሎም ናይ ግድን እዩ። ምኽንያቱ ውጽዓ ኣብ ሓድነቱ ዘየደልደለ ህዝቢ እዩ ዝሰፍር። ምድልዳል ሓድነትን ምዕዋት ኣንጻር ወጽዓን ፈላሊኻ ከምዘይረኣዩ ኣብ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝተረጋገጸ ተመኩሮ’ውን ስለ ዝኾነ።
እቶም በጃ ህዝቢ ኢና እንብል፡ ግና ድማ ብኣካል ካብቲ ህዝቢ ርሒቕና ንነብር ዘለና ናይ ለውጢ ሓይልታት እውን ህዝብና ቀንዲ ዋሕስ ቃልስና ምዃኑ ኣብ ምርግጋጽ ክንሕግዞ’በር ክንትከኦ ኣይኮነን ዓላማና። ነዚ ክንበቅዕ ከኣ እንምረሓሉ ናይ ቃልሲ ጭረሖ ንህልዊ ኩነታት ህዝብናን ሃገርናን ብግቡእ ዘንጸባርቕ እምበር ንናይ ውሱን ውዳበ ስምዒት ሒዙ ዝዕንድር ክኸውን የብሉን። እዚ ክበሃል እንከሎ ግና እቲ ሓቀኛ ህዝቢ ዝውከል ርኢቶን ኣተሓሳስባን ጽባሕ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ኤርትራ እምበር፡ ሎሚ ምሉእ ብምሉእ ክጻፈፍ ዝኽእል ከምዘይኮነ ብምዝንጋዕ ኣይኮነን። ከምዚ ስለ ዝኾነ ኢና ከኣ ጽባሕ ብናይ ህዝቢ ቅዋማዊ ውሳነ ናይ መወዳእታ መልክዑ ብዝሕዝ ፍልልይ ሎሚ ኣይንረሓሓቕ እንብል።
ፍልልይ ምስ ህዝቢ ኮነ ኣብ ሕድሕድ ውድባትን ሰልፍታትን ናብ ጽልኢ፡ ባእስን ተረሓሒቕካ ምንባር ዝመርሕ ክኸውን ከምዘይግበኦ ብሓሳብ ደረጃ ኩልና ንሰማመዓሉ ኢና። ብተግባር ግና ኣይከምቲ ብሓሳብ እንረዳድኦን። ገለ ወገናት ናይ ሓሳብ ፍልልይ ካብ ሰባት ስለ ዘይፍለ ዳርጋ ተፈጥሮኣዊ ገይሮም ይወስድዎ እዮም። እዚ ፍልልያት ኣብ ሕድሕዱ ተፈሓፊሑ ዝወልዶ ናይ ሓባር ሓሳብ ከኣ እቲ ምሩጽ ዘሳኒ ሓሳብ ምዃኑ ፍሉጥ እዩ። ብመንጽር እዚ ኣብዚ እዋንዚ ብዛዕባ ኣተሓሕዛ ጉዳይ ሃይማኖት፡ ዝርጋሐ ምሕደራ፡ ግደ ቋንቋታትን ባህልታትን ,,, ወዘተ ዓብዪ ናይ ሓባር ጸረ ህዝቢ ጸላኢ ኣቐሚጥና ምስሕሓብ መግለጺ ዘይምክእኣልና ተዘይኮይኑ ካልእ ትርጉም የብሉን። ምክእኣል ከኣ ሓቢርካ ናይ ምንባር ወርቃዊ ሜላ እዩ። እዚ ክከኣኣል ዝግበኦ ሓሳባት ተፈራሪሑ ድዩ ተነዓዒቑ ከካብቲ ዘለዎ ሳናዱቕ ወጺኡ ኣብ ናይ ሓባር መድረኽ ተራኺቡ ተፈሓፊሑ ማእከላይ ሃናጺ ሓሳብ እንተዘይወሊዱ ከኣ ትርጉም ኣይህልዎን እዩ።
ስለዚ “ዋና ናይቲ ቃልሲ፡ ወትሩ ህዝቢ እዩ፡ ለውጢ ከኣ ብህዝቢ ንህዝቢ እዩ” ክንብል እንከለና፡ መሲልካ ንምቕራብን ንመሕብእን ዘይኮነ እንግዘኣሉ መትከል ክኸውን ይግበኦ። ህዝቢ ኤርትራ’ውን ካብ ናይ ክሳብ ሕጂ ተመኩሮኡ ተማሂሩ፡ በታ ዘላቶ ውስንቲ ዕድል እውን እንተኾነ፡ ክሳብ ጽባሕ ሓሳቡ ብሰላማዊ ሰልፍን መሰል ናይ ኣደባባይ መድረኽን ዝገልጸሎ ዕድል ዝፈጥር መን እንታይ ይብል ኣሎ ምክትታሉ ክገብር ይግበኦ።
ርሑስ ክልቲኡ ናይ ልደት ኣጋጣምታትን ሓድሽ ዓመት 2018ን


text:
ብተወሳኺ ሰበ-ስልጣን ሃገራት ሰሜን ኣፍሪቃን ሃገራት ትሕተ ሰሃራ ነቲ ንምድረ በዳ ሰሃራ ብምቁራጽ ኣውሮጳ ንምብጻሕ ዝካየድ ዋሕዚ ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ንምግታእ ይሰርሑ ምህላዎም ይገልጹ።
ጀማል ኣሕመድ ንዓርኹ ካልድ ኣብ ዋትስ ኣፕ ደዊሉ ኣበይ ከምዘሎ ይሓቶ። ክልቲኦም እዞም ውልቀ-ሰባት ኢዲሊብ ካብ ዝተባህለት ከተማ ሶርያ’ዮም። ካልድ ጀርመን ኣትዩ’ዩ፡ ከማል ድማ ኣብቲ ክልቲኦም ስድራ ብሓባር ዝነብርሉ ዝነበረ ዝተጨናነቀ ህንጻ ከተማ ባማኮ’ዮ ዘሎ። ጀማል ኣብ ማሊ ክንዲዚ ጊዜ ክጸንሕ ኣይመደበንን።
ቀጻሊ ምቁራጽ ኤሌትሪክን ሙቀትን ንመነባብሮኦም ከምዘክበዶ ይገልጽ። ምስኡ ዘለዉ ሽዱሽተ ደቁ ብተደጋጋሚ ከምዝሓሙ ወዲ 10 ወርሒ መሓመድ ወዱ ድማ ትሕቲ 5 ኪሎ ከምዝምዘንን ብተደጋጋሚ ዓሶ ከምዝሓመመ ድሕሪ ምግላጽ ገንዘብ እንተዝህልዎ ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓታት ካብታ ሃገር ወጺኡ ከምዝከይድ ይሕብር።
እንተኾነ ግን ካብ ሰሜናዊ ማሊ ናብ ኣልጀርያ ኣብ ዝተጨናነቀ መካይን ዝካየድ ጉዕዞ ብዘይ-ሕጋዊያን ኣስገርቲ ከይፍጽም ደቁ ከይሓምዎ ከምዝሰግእ’ውን ወሲኹ ይገልጽ ።
ካልድ ናብ ስፔን ከተማ መሊላ ንምብጻሕ ዝተጉዓዞ ጉዕዞ እዚ ምካኑ ካብኡ ብሰሜናዊ ሞሮኮ ኣቢሉ ናብ ስፔን ብጀልባ ከምዝሰገረ ጀማል ይገልጽ።
እዚ ነዊሕ፡ ኣድካምን ብርቱዕ ሙቐት ዘለዎ ጉዕዞ ኣብዚ ሕጂ እዋን ብብዝሒ ስደተኛታት ዝጉዓዝሉ መንገዲ ኮይኑ’ሎ።
ገንዘብ ዘለዎም ሶርያዊያን ስደተኛታት ናብ ቱርኪ ወይ ሊባኖስ ብነፋሪት ይኸዱ’ሞ ካብኡ ናብ ዋና ከተማ ማውሪታንያ ናኡቾሎት ብነፋሪት ይቕጽሉ። ካብኡ ናብ ማሊ ብኣውቶቡስ ይጉዓዙ። ዘይ-ሕጋዊያን ኣስገርቲ ድማ ብመንገዲ ምድረ-በዳ ናብ ገማግም ማእከላይ ባሕሪ የብጽሕዎም። እዚ ሓደገኛ ጉዕዞ ኣፍሪቃዊያን ንነዊሕ ግዜ ክጥቀምሉ ዝጸንሑ ኮይኑ ንነፍሲ ወከፍ ሰብ ኣስታት 300 ዶላር የክፍል።
ሰበ-ስልጣን እዘን ሃገራት ሶርያዊያን ስደተኛታት ብዙሕ ገንዘብ ከም ዘለዎምን ብተደጋጋሚ በዚ መንገዲ ከምዝጉዓዙ ይገልጹ።
ኣብ ዓለም-ለኸ ትካል ስደተኛታት (IOM) ጨንፈር ማሊ ሰራሕተኛ ዝኾነ ባከሪ ዶዮምባ ቁጽሪ’ቶም በብጊዚኡ ማሊ ዝኣትዉ ስደተኛታት ከምዘይፍለጥ ይገልጽ።
‘ ኣቦ፡ ኣደን ቆልዑት ኮይኖም ብሓባር ክጉዓዙ ትርእይ። መጀመርያ ናብ ማሊ ዝኣተው 36 ሰባት ኮይኖም ኩሎም ፓስፖርትን ትራንዚት ቪዛ ዘለዎምን እዮም ኔሮም። እቶም ካልኦት ግን ቁጽሮም ክንፈልጦ ኣይከአልናን ምክንያቱ ብከተማታት ኣይኮኑን ዝኣትው ዘለዉ፡ ብጠቅላላ ዓበይቲ ከተማታት ገዲፎም ብበረኻን ምድረበዳን እዮም ናብ ማሊ ዝኣትው ዘለዉ።’
ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ወርሒ ሰበ-ስልጣን ማውሪታንያ መእተዊ ቪዛ ምሕታት ብምጅማሮም ኣብዚ ሕጂ እዋን ናብ ከተማ ናኡቾሎት ዝኣትው ቁጽሪ ሶርያዊያን ስደተኛታት ይንኪ'ሎ ።
ማሊ ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ን 92 ሶርያዊያን ዑቁባ’ካ ተሃበቶም ክሰርሑ ዘፍቕድ ግን ኣይኮነን።
ጀማል ኣብ ማሊ ምጽናሕ ዝምረጽ ከምጸይኮነን ናብ ጀርመን ንምኻድ ኹሉ ግዜ ከምዝሓስብን’ዩ ዝገልጽ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ይስሃቅ
28 ነሓሰ ኣባ ኣብርሃም እነብዕለሉ ቅዱስ መዓልቲ እዩ። በፍላይ ክኣ ቅዱስ ኣቦና
ይስሃቅ እቲ ምሳሌ ናይ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝኾነ ምስ ዓቢ ኣልኪዳን ይዝከር!
ሓደ ካብቲ ዘተውሃቦ ቃል ኪዳን ብስሙ ውልዱ ዝጸውዐ ክምሕርውሉ ምዃኑ ጎይታና
ቃል ኣትይሉ! ይስሐቅ/ ይስሃቅ/ኢሳቅ ኢልና እንጽውዖ ቅዱስ መጽሓፍ ከመይ ይገልጾ፧
ዘፍጥረት 18
9-ንሳቶም ድማ፡ ሰበይትኻ ሳራኸ ኣበይ ኣላ፧ በልዎ ንሱ ኸኣ፡ ኣብ ድንኳን እንሃ፡ በለ።10-ሽዑ ንሱ፡
ንዓመታ ኸምዚ ቕንያት እዚ ርግጽ ክምለሰካ እየ፡ ሰበይትኻ ሳራ ድማ እንሃ፡ ሽዑ ወዲ ኺህልዋ እዩ፡
በለ። ሳራ ኸኣ ኣብ ኣፍ እቲ ብድሕሪኡ ዘሎ ድንኳን ከላ፡ እዚ ሰምዔት።11-ሕጂ ድማ ኣብርሃምን
ሳራን ዕለቶም ዘብጽሑ ኣሪጎም ነበሩ፡ ንሳራ ድማ እቲ ልምዲ ደቂ ኣንስትዮ ገዲፍዋ ነበረ። 12-ሳራ
ኸኣ ብልባ ኸምዚ ኢላ ሰሓቐት፡ ድሕሪ እርግናይዶ ፍትወት ኪልዓለኒ፧ ጐይታይ ድማ ኣሪጉ እዩ።
13-እግዚኣብሄር ከኣ ንኣብርሃም፡ ስለምንታይ ሳራ፡ ኣሪገ ኸሎኹስ፡ ብሓቂ ውሉድ ክወልድ እየ፧
ኢላ ሰሓቐት፧ 14-ንእግዚኣብሄርዶ ዚጨንቆ ነገር ኣለዎ፧ ንዓመታ ኸምዚ ቅንያት እዚ ብምዱብ ጊዜ
ኽምለሰካ እየ። ሳራ ድማ ወዲ ኺህልዋ እዩ፡ በሎ።15-ሽዑ ሳራ፡ ሰምቢዳ ነበረት እሞ፡ ኣይሰሓቕኩን፡
ኢላ ኣሉ በለት። ንሱ ግና፡ ኣይፋል፡ ስሒቕኪ እባ ደኣ፡ በላ።
ዘፍጥረት 21 1እግዚኣብሄር ድማ፡ ከምቲ ዝበሎ ንሳራ በጽሓ። እግዚኣብሄር ከኣ ንሳራ ኸምቲ እተዛረቦ ገበረላ።2ሳራ ድማ ጠነሰት፡ በቲ ኣምላኽ እተዛረቦ ምዱብ ወርሓት ከኣ ንኣብርሃም ኣብ እርግናኡ ወዲ ወለደትሉ።3ኣብርሃም ድማ ነቲ እተወልደሉ ወዱ፡ ሳራ ዝወለደትሉ፡ ስሙ ይስሃቅ ኣውጽኣሉ።4ኣብርሃም ከኣ ንይስሃቅ ወዱ፡ ከምቲ ኣምላኽ ዝኣዘዞ፡ ወዲ ሾሞንተ መዓልቲ ምስ ኰነ፡ ገዘሮ። 5 ኣብርሃም ድማ ወዱ ይስሃቅ ኪውለደሉ ኸሎ፡ ወዲ ሚእቲ ዓመት ኰይኑ ነበረ። 6ሳራ ኸኣ፡ ኣምላኽ ሰሓቕ ገበረለይ፡ እዚ ዝሰምዔ ዘበለ ኹሉ ኸኣ ምሳይ ይስሕቕ፡ በለት።7ኣብ እርግናኡ ወዲ ወሊደሉ እየ እሞ፡ ሳራ ቘልዓ ተጥቡ ኸም ዘላስ፡ ንኣብርሃም መን ምነገሮ፡ ድማ በለት። 8እቲ ቘልዓ ኸኣ ዐበየ፡ ጡብውን ሓደገ። በታ ይስሃቅ ጡብ ዝሓደገላ መዓልቲ ድማ ኣብርሃም ዓብዪ ምሳሕ ገበረ። 9ሳራ ድማ እቲ ኣጋር፡ ግብጻዊት፡ ንኣብርሃም ዝወለደትሉ ወዲ ኼላግጽ ረአየት።10ንኣብርሃም ድማ፡ ወዲ እዛ ባርያ እዚኣ ምስ ወደይ፡ ምስ ይስሃቅ፡ ኣይወርስን እዩ እሞ፡ ነዛ ባርያ እዚኣን ንወዳን ኣውጽኣዮም፡ በለቶ።11እዚ ነገርዚ ኸኣ ንኣብርሃም ብምኽንያት ወዱ ኣዝዩ ኽፉእ ኰይኑ ተራእዩ። 12ኣምላኽ ድማ ንኣብርሃም፡ ብናይ እዚ ወድን ብናይ እዛ ባርያኻን ክፉእ ኰይኑ ኣይርኤኻ። ብይስሃቅ እዩ ዘርኢ ዚጽውዓልካ እሞ፡ ብዅሉ ሳራ እትብለካ ዘላ ቓላ ስማዕ።13ንወዲ እዛ ባርያ ድማ፡ ዘርእኻ ስለ ዝዀነ፡ ህዝቢ ኽገብሮ እየ፡ በሎ።
ዘፍጥረት 22
1ድሕርዚ ነገርዚ ኸኣ ዀነ፡ ኣምላኽ ንኣብርሃም መከሮ በሎውን፡ ኣብርሃም። ንሱ ኸኣ፥ እኔኹ፡ በለ።2እምበኣር ነቲ እትፈትዎ ሓደ ወድኻ ይስሃቅ ውሰድ እሞ፡ ናብ ምድሪ ሞርያ ኺድ፡ ኣብኣ ድማ ኣብ ሓደ ኻብቲ ኣነ ዝነግረካ ኣኽራን ንዚሓርር መስዋእቲ ሰውኣዮ፡ በለ።3ንጽብሒቱ ድማ ኣብርሃም ኣንጊሁ ተንስኤ፡ ኣድጉ ጽዒኑ፡ ክልተ ግዙኣቱን ወዱ ይስሃቅን ምስኡ ወሰደ፡ ንዝሐርር መስዋእቲ ዚኸውን ዕጨይቲውን ፈለጸ፡ ተንሲኡ ድማ ናብታ ኣምላኽ ዝነገሮ ቦታ ኸደ። 4ኣብርሃም ኣብ ሳልሰይቲ መዓልቲ ኣዒንቱ ኣንቃዕሪሩ ነታ ቦታ ብርሑቕ ረአያ። 5ኣብርሃም ድማ ንግዙኣቱ፡ ምስ እዛ ኣድጊ ኣብዚ ጽንሑ፡ ኣነን እዚ ወድን ከኣ ናብቲ ኼድና ኽንሰግድ ኢና፡ ናባኻትኩም ድማ ንምለስ፡ በሎም።6ኣብርሃም ድማ እቲ ንዚሐርር መስዋእቲ ዚኸውን ዕጨይቲ ወሲዱ፡ ንወዱ ይስሃቅ ኣሰከሞ፡ ሓውን ካራን ከኣ ብኢዱ ወሰደ፡ ክልትኦም ድማ ብሓደ ኸዱ።7ይስሃቅ ነቦኡ ኣብርሃም፡ ኣቦየ፡ ኢሉ ተዛረቦ። ንሱ ኸኣ፧ እነኹ ወደይ፡ በሎ። ንሱ ድማ፥ ሓውን ዕጨይትንሲ እንሆ፡ እቲ ንዝሓርር መስዋእቲ ዝኸውን በጊዕ ደኣ ኣበይ አሎ፧ በለ።8ኣብርሃም ከኣ፡ ወደየ፡ እቲ ንዚሐርር መስዋእቲ ዚኸውን በጊዕሲ ኣምላኽ ንርእሱ ይሓልዮ እዩ፡ በለ። ክልቲኦም ድማ ብሓደ ኸዱ። 9ናብታ ኣምላኽ ዝነገሮ ቦታ መጹ፡ ኣብርሃም ድማ ኣብኣ መሰውኢ ሰርሔ፡ ዕጨይቲ ኸኣ ጸፍጸፈሉ። ንወዱ ይስሃቅ ኣሲሩ ድማ ኣብቲ መሰውኢ ኣብ ልዕሊ እቲ ዕጨይቲ በጥ ኣበሎ።10ኣብርሃም ድማ ንወዱ ኺሓርድ፡ ኢዱ ዘርጊሑ፡ ካራ ወሰደ። 11መልኣኽ እግዚኣብሄር ከኣ ካብ ሰማይ ጸዊዑ፡ ኣብርሃም፡ ኣብርሃም በሎ። ንሱውን፡ እኔኹ፡ በለ።12ንሱ ድማ፡ ነዚ ሓደ ውሉድካ እኳ ካብ ዘይከላእካንስ፡ ንእግዚኣብሄር ከም እትፈርህ ሕጂ ፈሊጠ አሎኹ እሞ፡ ኢድካ ኣብዚ ወዲ ኣይትዘርግሕ፡ ገለውን ኣይትግበሮ፡ በለ፡13ኣብርሃም ድማ ዓይኑ ቛሕ ኣበለ፡ እንሆ ኸኣ፡ ኣብ ድሕሪኡ ቐርኑ ብሓረግ እተታሕዘ ድዑል ረአየ። ኣብርሃም ድማ ከይዱ፡ ነቲ ድዑል ወሲዱ፡ ኣብ ክንዲ ወዱ ንዚሓርር መስዋእቲ ሰውኦ። 14ኣብርሃም ከኣ ስም እታ ቦታ እቲኣ፡ እግዚኣብሄር ይርኢ፡ ኢሉ ኣውጽኣላ። ንሱ እቲ ኽሳዕ ሎሚ ኣብ ከረን እግዚኣብሄር ይሕለ፡ ዚብሀል ዘሎ እዩ።15መልኣኽ እግዚኣብሄር ድማ ካልኣይ ሳዕ ካብ ሰማይ ንኣብሃም ጸውዖ፡16ብርእሰይ መሐልኩ፡ ይብል እግዚኣብሄር፡ እዚ ነገርዚ ኻብ እትገብር፡ ነቲ ሓደ ውሉድካውን ካብ ዘይትኸልእ፡17ስለዚ ኣዝየ ኽባርኸካ እየ፡ ንዘርእኻ ድማ ከም ከዋኽብቲ ሰማይን ከምቲ ኣብ ገምገም ባሕሪ ዘሎ ሑጻን ኣዝየ ኸብዝሖ እየ። ዘርእኻ ድማ ደጌታት ጸላእቱ ኺወርስ እዩ።18ቃለይ ስለ ዝሰማዕካ ድማ ህዝብታት ኵላ ምድሪ ብዘርእኻ ኪባረኹ እዮም፡ በሎ።
በረኸቶም ናይ ኣብርሃም ይስሃቅ ያዕቆብ ምስኩላትና ይኹን!! ብሰላም ናብ ሓድሽ ዓመት የብጽሓና!!


text:
ሚኒስትሪ ትምህርቲ፡ ትማሊ 28 ሕዳር ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፡ ኣብ 2017 ንዝተተግበረ ወፍሪ ተመሃሮ ንልምዓት ገምጊሙ።
ሚኒስተር ትምህርቲ ኣቶ ሰመረ ርእሶም፡ እቲ ርክብ – ብቐንዱ፡ ኣብ መስርሕ ናይ’ቲ ወፍሪ ንዝረኣዩ ድኻማት ንምፍዋስን እወታዊ ሸነኻት ንምዂስኳስን ዝዓለመ ምዃኑ፡ እዚ ከኣ ነቲ ኣብ ኣከባቢ እወታዊ ለውጢ ንምምጻእ ብተመሃሮ ዝካየድ ጻዕሪ ድርኺት ዝፈጥር ሓባራዊ መረዳእታ ከስርጽ ትጽቢት ከምዝግበረሉ ገሊጹ።
ኣብ’ቲ ኣኼባ፡ ኣብ ኩለን ዞባታት ኣብ ዝተሰላሰለ ወፍሪ ተመሃሮ ንልምዓት ዝነበረ ተሳታፍነት ተመሃሮ፡ ቀረብ መሳርሒታት፡ ዘጋጠሙ ብድሆታትን ንምፍትሖም ዝተወስዱ ስጉምትታትን፡ ከምኡ’ውን ንቕሓት ተመሃሮ ክብ ንምባል ንዝተኻየዱ መደባት ዝምልከቱ ጸብጻባት ቀሪቦም።
ብመሰረት’ቶም ጸብጻባት፡ ኣብ ናይ ሎሚ ዓመት ወፍሪ፡ መጠን ብኲራት ተመሃሮ 12 ሚእታዊት ምንባሩ፡ ኣብ ዝተፈላለያ ኣብያተ-ትምህርቲ ብሓፈሻ ኣብ ኣብያተ-ትምህርቲ ዞባ ደቡብ ድማ ብፍላይ ሓያል ጻዕርን ቀጻሊ ምክትታልን ዝተኻየደሉ ናይ ምግራብ መደብ ጽቡቕ ውጽኢት ከምዝሃበ ተነጺሩ።
ኣብ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ሓላፊ ጨንፈር ወፍሪ ተመሃሮ ንልምዓት ኣቶ ፍትዊ ወልደጊዮርጊስ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፡ ኣብ ናይ ሎሚ ዓመት ወፍሪ፡ ካብ 86 ኣብያተ-ትምህርቲ ኣስታት 23 ሽሕ ተመሃሮ ከምእተሳተፉን፡ ኣብ 179 ነቚጣታት ተመዲቦም ኣድማዒ ስራሓት ከምዘካየዱን ኣብሪሁ።
እቲ ስራሓት፡ 95 ሚእታዊት ኣብ ምዕቃብ ማይን ሓመድን ዘተኰረ ምንባሩ – በዚ ድማ 495 ሽሕ ፈልስታት ከምእተተኽለ ዘነጸረ ኣቶ ፍትዊ፡ እቲ ዝተረፈ ምጽጋን ናውቲ ኣብያተ-ትምህርቲን ድሕነት ትራፊክን ከምዘጠቓልል ኣረዲኡ።
ኣብ መወዳእታ፡ ንኣድማዕነት ናይ’ቲ መደብ ቀረብ መሳርሒታት ኣቐዲሙ ክወሓስ፡ ኩለን ኣካላት መንግስትን ህዝብን ኣብ’ቲ ወፍሪ ብናይ ዋንነት መንፈስ ክሰርሑ፡ ዝተመሓየሸ ውጽኢት ዝርከቦ ለውጢ ኣብ ኣሰራርሓ ንምትእትታው ክሕሰበሉ፡ ምትብባዕ ኣብነታውያን ተመሃሮን ኣብያተ-ትምህርትን ክድፋኣሉ ዝብሉን ካልኦትን ርእቶታት ቀሪቦም።


text:
ኣብ ወሰን ባሕሪ ከተማ ሙርአንዮ ዝነብሩ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ከምዝበልዎ እታ መርከብ፡ መርከብ ውግእ ከምትመስልን ግን ብቀጥታ እዚ እዩ ኢልካ ምግላጽ ከምዘይከአልን ገሊጾም።
ካልኦት ኣብቲ ቦታ ዝነበራ መራኽብ ንሰራሕተኛታት እታ መርከብ ንምድሓን ከምዝመጻ’ውን ተሓቢሩ።
እቲ ዞባ ብዙሕ ጊዜ ብሓይሊ ባሕሪ ሕብረት ኣውሮጳ ዝሕሎን: ኣብቲ ከባቢ ንዝካየድ ክትራን ባሕሪ ንምግታእን ከም ናይ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ዝበላ ተአፈፍቲ መራኽብ ንምሕላው ከምዝንቀሳቀሳን'ውን ይግለጽ።
እታ መርከብ ሶኑይ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ከምዝጠሓለትን ዝገለጹ ነበርቲ፡ ሓገዝ ንምሃብ ክልተ መራኽብ ኩናት ናብቲ ወሰን ባሕሪ ከምዝመጻን ነቶም ሰራሕተኛታት ምድሓነንን ይሕብሩ።
አቦ መንበር’ታ ናይታ ኣብ ሰሜናዊ ሶማል ትርከብ ወደባይት ከተማ ዓሊ ሽረ ዑስማን ግን ሓገዝ ዝሓተተና የለን ኢሎም።
ናይ ዓይኒ መሰኻክር ንድምጺ ኣሜሪካ ከምዝሓበርዎ: ብርቱዕ ነታጒ ከምዝተተኮሰን ትኪ ከምዝተራእየን እታ መርከብ ድማ ቀስ እንዳበልት ክትጥሕል ከምዝጀመረት ኣረዲኦም። ክልተ ናይ ውግእ መራኽብ ድሒረን ናብቲ እታ መርከብ ትጥሕለሉ ዝነበረት ቦታ ከምዝመጻ ብተወሳኺ እቶም ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ገሊጾም።


text:
ሰልፊ ተቓውሞ ኣብ ባንግላ
መቐለ 28 ሓምለ/2010(ድወት)ብኣሽሓት ዝቑፀሩ ተምሃሮ ካለኣይ ብርኪ ባንግላድሽ ሰልፊ ተቋውሞ ከምዘካየዱ ተገሊፁ።
እቶም ተምሃሮ ሰልፊ ዘካየዱ ልዕሊ 20 ሰባት ብሓደጋ መኪና ሂወቶም ምስኣኑ ስዒቡ እዩ።
እቶም ተምሃሮ ንሓሙሽተ ተኸታተልቲ መዓልቲ ትምህርቲ ኣቋሪፆም ኣብ ጎደናታት ባንግላድሽ ሓዊ ብምቕፃል ፍትሒ ንደሊ ኢና ብምባል ተቋውሞ እናስምዑ እዮም።
ቢሮ መንገድን መጓዓዝያን ባንግላድሽ ብግዕዝይና ዝፍለጥን ብሕጊ ዘይምራሕን እዩ ዝበሉ እቶም ሰልፈኛታት ካብቲ ተቋውሞ ሰልፊ ጀሚሩ ልዕሊ 300 ተሽከርከርቲ ከምዝዓነዋ ተገሊፁ።
ቐዳማይ ሚኒስትር ባንግላድሽ ቪካህ ሃሲና ብወገነን እቲ ፀገም ከምዘሎን ኣብ ቐፃሊ ህዝባዊ መጓዓዝያ ምችው ንምግባር ከምዝስራሕ ተዛሪበን።
ፀብፃብ መንገድን መጓዓዝያን ባንግላድሽ ከምዘመላኽቶ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ጥራሕ 4ሽሕን 200 ተጓዓዝቲ እግረኛታት ብሓደጋ መኪና ሂወቶም ከምዝስኣኑ የመላኽት።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ወልድ፡ ንሥጋ ብምዋሓዱ ካብ ባህርይ ኣቦኡ አብ፡ ካብ ባህርይ ሕይወቱ መንፈስ ቅዱስ ኣይንእስን’ዩ
ወልደ እግዚአብሔር ምእንቲ ድኅነተ ሰብ፡ ሰብ ውን እንተኾነ ካብ ኣምላኽነቱ ኣይተለወጠን። እግዚአብሔር ድማ ብባህርይኡ ውላጤ ስለዘይብሉ “ኣነ እግዚአብሔር ኣይልወጥን እየ” (ሚል. 3፡6) ብምባል ብምልዋጥ ዘይኮነስ ብተዋሕዶ ሰብ ከምዝኾነ የረድኣና።
ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ወልደ አብ በመለኮቱ፡ ወልደ ማርያም በትስብእቱ እዩ፣ ዝነበረን ዘሎን ዝነብርን እዩ። ሰብ ኮይኑ ኣብ ምድሪ ብሓፂር ቁመት፡ ብጸቢብ ደረት ተወሲኑ ስለዝተመላለሰ ካብ ዕሪና አብ ኣይተፈለየን። ካብ ተድኅሮን ተፈልጦን ንጹሕ እዩ። ተለዊጡ ፍጡር ወይ’ውን ኣማላዲ ኣይኮነን። “ኢየሱስ ክርስቶስ ትማልን ሎምን ንዘለዓለምን ንሱ እዩ” (ዕብ. 13፡8)።
ኣብ ወንጌል ተመዝጊቡ ዘሎ፡ ግብሪ ኃይልን ድኻምን ናይ ሥግው ቃል ኢየሱስ ክርስቶስ ሥራሕ እዩ። ብዘይ በይና ኃጢኣት ንዅሉ ናይ ሰብ ዝኾነ ናቱ ገይሩ እዩ። ኣብዚ ምድሪ ዝገበሮ ካብ ጊዜ ፅንሰቱ ክሳዕ ዕርገቱ ዝፈጸሞ ግብረ ትስብእት (ሰብኣዊ ሥራሕ) ናቱ እዩ። (ዮሓ. 8፡46, 1ይ ጴጥ. 2:22, ዕብ. 4:14-15) ።
እቲ ብዙኅ ድንቂ ድንቂ ተኣምራት ዝገበረ፡ ንሱ ጠመየ፡ ጸምአ፡ ኃዘነን በኸየን። ንናይ ዕለት ሓድሽ ሬሳ ወዲ እታ ድኻን ጓል ኢያኢሮስን ከምኡ’ውን ንናይ ኣርባዕተ መዓልቲ ሬሳ ኣልኣዛር ዘተንሥአ ንሱ ኣብ ጌቴሰማኒ ዝጸለየን ኣብ ቀራንዮ ዝተሰቕለን ንሱ ባዕሉ እቲ ሓደ ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። (ማቴ. 9፡25, ሉቃ. 7፡11-17, ዮሓ. 11፡34-35)
ንእግዚአብሔር ወልድ ብባህሪኡ ሞት ኣይሰማምዖን እዩ። እንተኾነ በቲ ዝተዋሓዶ ሥጋ ሞተ። ነዚ ክገልጽ ከሎ ሓዋርያ ቅዱስ ጴጥሮስ “ክርስቶስ ብሥጋ ምእንታና መከራ ካብተቐበለ. . . .” ይብል። (1ይ ጴጥ. 4፡1) ነቲ ናይ ክርስቶስ መከራ ምቕባል፦ ‘መለኮት ብሥጋ ሞተ’ ንብል። ከምኡ’ውን እቲ ሞት ዚሰማምዖ ሥጋ ብተዋሕዶ ናይ መለኮት ሕያውነትን ዘለዓለማውነትን ናቱ ስለዝገበረ፡ ‘ሥጋ ብመለኮት ሕያው ኮነ’ ንብል። ከምቲ “ሞተ በሥጋ ወሐይወ በመንፈስ” ዝብል። 1ይ ጴጥ. 3:18
ኣብዚ ከነስተብህሎ ዝግብኣና ትምህርቲ ኣሎ። ነቲ ግብረ ሥጋዌ ምስቲ ቅድሚ ዓለም ምፍጣሩ ዘሎ ኵነታት ኣደባሊቕካ፡ ‘እግዚአብሔር ብባህሪኡ ሞይቱ’ ኢልካ ምዝራብ ኣይግባእን እዩ። ሠለስተ ኣካል ሥላሴ ሞይቶም ከም ምባል ስለዝኾነ ከቢድ ክሕደት’ውን እዩ።
ጐይታና መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ሓደ ኣካል ሓደ ባህርይ እዩ። ነዚ ኸኣ፦
• ምሥጢራዊ ቓልን ትምህርትን ኣብ ፈለግ ዮርዳኖስ የረድኣና። (ማቴ. 3፡17)ኣብ ፈለገ ዮርዳኖስ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ክጥመቕ ከሎ፡ ሰማያት ተኸፊቶም ምሥጢር ተገሊጹ እግዚአብሔር አብ “ብእኡ ዝሠመርኩ ዝፈትዎ ወደይ እዚ’ዩ” በለ። ኣብዚ ጽሑፍ እዚ እግዚአብሔር አብ፡ ‘ወደይ እዚ’ዩ’ ኢሉ ዝመስከረሉ ንሥጋ ዲዩ ዋላስ ንመለኮት፧ እቲ መልሱ እግዚአብሔር አብ፡ ንሥጋን መለኮትን ብሓድነት ‘ወደይ’ በለ። ነቲ ሓደ ድኅረ ዓለም ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ዝተወልደ ሥግው ቃል ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ‘ወደይ’ በሎ። ‘ወልደ አብ ወልደ ማርያም ብተዋሕዶ ከበረ።’ ካብ ክልተ ኣካል ሓደ ኣካል፡ ካብ ክልተ ባህርይ ሓደ ባህርይ ኮነ’ ዝብል ትምህርቲ ምሥጢረ ሥጋዌ እዚ እዩ።
• ምሥጢራዊ ቓልን ትምህርትን ኣብ ደሴተ ፍጥሞ የረድኣና። (ራእ.ዮሓ. 2፡8) “እቲ ሞይቱ ዝነበረ ሕያውን ዝኾነ እቲ ቐዳማይን ዳኅራይን ከምዚ ይብል።” ቅድመ ዓለም ዝነበረን ድኅረ ዓለም ዘሎን ዝነብርን እግዚአብሔር ጥራይ’ዩ። እግዚአብሔር ብባህሪኡ ኣይመውት እዩ፣ ባዕሉ ግና ‘ሞይተ ነይረ እንሆ ውን ሕያው’የ’ ይብል። እዚ ድማ ‘መለኮት ብሥጋ ሞተ’ ንምባል’ዩ። እምበኣርከስ ሓደ ኣካል ሓደ ባህርይ እንተዘይከውን ነይሩ ቅድመ ዓለም ዝነበረን፡ ሞይቱ ዝተንሥአን ምዃኑ ኣይምገለጸን ነይሩ። እቲ ቅድመ ዓለም ዝነበረ ንሱ’ዩ። ሞይተ’ውን ነይረ ዝበለ እቲ ቅድመ ዓለም ዝነበረ ድኅሪ ዓለም ንዓለም ኣኅሊፉ ዚነብር’ዩ። እዚ ድማ እቲ ዝሞተ እቲ ሥጋ ዝኾነ ቃል እዩ።
ሥጋ ብተዋሕዶ ናይ ባህርይ ኣምላኽ እዩ። እዚ ድማ፦
• ዳን. 7፡13 “ብራእያት ለይቲ እጥምት ነበርኩ እንሆ ኸኣ ወዲ ሰብ ዚመስል ብደመና ሰማይ ይመጽእ ነበረ ናብቲ ጥንታዊ ዝመዓልቱ ድማ በጽሐ ናብ ቅድሚኡ ውን ኣቕረብዎ ኵላቶም ኣሕዛብን ወገናትን ቋንቋታትን ኬገልግልዎስ ግዝኣትን ክብርን መንግሥትን ንእኡ ተዋህበ ግዝኣቱ ዘይኃልፍ ዘለዓለማዊ ግዝኣት እዩ፣ መንግሥቱ’ውን ከቶ ኣይትጠፍእን’ያ” ኣብዚ ጽሑፍ እዚ ‘መንግሥቱ’ ዝብሎ ነቲ ናይ መለኮት ናይ ኣምላኽነቱ’ዩ። እዚ ዝተነግረ ግና ንመለኮት ጥራሕ እዩ ከይንብል ከኣ ኣቐድም ኣቢሉ ‘ወዲ ሰብ’ ብምባል ገሊጹልና ይርከብ። እምበኣር ሰብነት ከመይ ጌሩ ብተዋሕዶ ኣምላኽ ይኸውን ንዚብሉ ከመይ ጌሩ ደኣ ኣሕዛብን ወገናትን ኵሉ ከምልኽዎ እዮም ኢሉ ተጻሒፉሉ ንብሎም።
• መዝ. 47፡5 “ኣምላኽ ብዕልልታ እግዚአብሔር ብደሃይ መለኸት ዓረገ” ይብል። እቲ ንቅዱሳን ሓዋርያት ካብኦም ብርሕቐት ተፈልይዎም ዝዓረገ ኣምላኽ ሥግው ቃል ምዃኑ ንኸረድኣና ‘እግዚአብሔር ዓረገ’ ኢሉ ጸውዖ።
• ራእ. 1:17-18 “ኣይትፍራህ እቲ ቐዳማይን ዳኅረዋይን ሕያውን ኣነ እየ ሞይተ ውን ነበርኩ፡ እንሆ ውን ካብ ዘለዓለም ክሳዕ ዘለዓለም ሕያው እየ፡ ናይ ሞትን ሲኦልን መኽፈቲ’ውን ኣሎኒ”ይብል። ቅድመ ዓለምን ድኅረ ዓለምን ዝነበረ ኣምላኽ ጥራሕ እዩ እምበር ቅድሚ ተዋሕዶ ሥጋ ቐዳማይን ዳኅራዋይን ኪኸውን ኣይከኣሎን እዩ። ሞ’ ውን ናይ ሥጋ እዩ እምበር ናይ ኣምላኽ ኣይኮነን። ጐይታ ግና ብተዋሕዶ ምንታዌ (ክልተነት) ኣጥፊኡ ሓደ ኣካል፡ ሓደ ባህርይ ምዃኑ ንኸረድኣና እቲ ቐዳማይን ደኅራዋይን ዝሞትኩን’ውን ኣነ እየ’ በለ።
ትምህርተ መናፍቃን ኣብ ልዕሊ ክርስቶስ
ነዚ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ ርቱዕ ብመንፈስ ቅዱስ ዝተቓነየ ትምህርተ ሃይማኖት ዘይተረድኦምን ብሥጋዊ ጥበብን ፍልስፍናን ልቦናኦም ዝዖሩን በብዘመኑ ዝተንሥኡ ሰባት ብዛዕባ ክርስቶስ ዘለዎም ኑፋቄያዊ ትምህርቲ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ንኸእትዉ ብዙኅ ጊዜ ፈቲኖም’ዮም። ካብዚኣቶም ብውኁዱን ሕፅር ብዝበለን ክንጠቅስ፦
- ኣርዮስ፦ ብ325 ዓ.ም. ኣብ ጉባኤ ኒቅያ ብ318 ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን ዝተወገዘ መናፍቅ እዩ። ትምህርቲ ኣርዮስ ከምዚ ዚስዕብ’ዩ። “ወልድ ፍጡር እዩ ግና ልዕሊ ዅሉ ፍጡራን’ዩ ንአብ ፍጡሩን ወዱን’ዩ፣ ዳኅራይ ውን ኣብ መዋዕለ ሥጋዌ ብዘርኣዮ ተኣዛዝነትን ተጋድሎን ጽንዓትን ካብ እግዚአብሔር ቡራኬን ጸጋን ተቐቢሉ ከም ጻድቃንን ሰማዕትን ድማ ሱታፌ ኣምላኽነት ረኸበ” ዝብል እዩ (ሎቱ ስብሐት!)። ነዚ ትምህርቲ ክሕደቱ ኣብቲ ጉባኤ ምስ ኣስምዐ ቅዱስ ኣትናቴዎስ መጽሓፍ ቅዱስ መሠረት ብምግባር፦
1. ወልድ ናይ አብ ናይ ባህርይ ወዱ ፈጣሪ ፍጥረታት ምዃኑ እምበር፡ ፍጡር ከምዘይኮነ፣
2. ወልድ ምስ ኣቦኡ ማዕረ ስግደትን ኣምልኾን ዚግብኦ ከምዝኾነ፡
3. ሰብ’ውን እንተኾነ ዝጐደሎ ነገር ከምዘየልቦ
4. . . .
ኣግፊሑን ኣርቂቑን ኣረድአ። ሠለስቱ ምእት ውን ንኣርዮስ ካብ ክሕደቱ ኪምለስ ሓተትዎ። ንሱ ግና ስለዘይተመልሰ ረቲዖም ኣውጊዞም ፈለይዎ።
- ንስጥሮስ፦ ብ431 ዓ.ም. ኣብ ጉባኤ ኤፌሶን 200 ብዝኾኑ ሊቃነ ጳጳሳት ዝተወግዘ መናፍቅ’ዩ። ትምህርቲ ንስጥሮስ ሕጽር ብዝበለ “ኢየሱስ ክርስቶስ ክልተ ኣካል፡ ክልተ ባህርይ እዩ፣ ካብ ማርያም ዝተወልደ ዕሩቅ ብእሲ (ሰብ) እዩ።” ብካልእ ኣበሃህላ ወልደ አብ ካልእ፡ ወልደ ማርያም ካልእ እዩ ዝብል እዩ ነይሩ። እዚ ማለት ከኣ ሥጋ ንቓል ማኅደሩ ተሰካሚኡ እዩ፣ ወይ’ውን ሥጋን ቃልን ከም ዳዊትን ማኅደሩን ወይ ከኣ ሴፍን ማኅደሩን ከም ማለት እዩ። ንስጥሮስ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ዝተኸሎ መስማር ኑፋቄ ብቅዱስ ቄርሎስ መዶሻ (ትምህርተ ተዋሕዶ) ክንቀል ከኣለ። ብእኡ ውን እቲ ጉባኤ፡ ‘ክርስቶስ ሓደ ኣካል ሓደ ባህርይ ምዃኑ፣ እግዝእትነ ቅድስት ድንግል ማርያም’ውን ወላዲተ ኣምላክ ምዃና’ መስኪሩ ንንስጥሮስ ኣውገዞ።
- ፓፓ ሊዮን፦ ብ451 ዓ.ም. ኣብ ቤተ ክርስቲያን ምፍልላይ ዘምጽአ ብኦርቶዶክሳዊ ቅዱስ ዲዮስቆሮስ ዝተወገዘ’ዩ። ናይ ፓፓ ሊዮንን ሰዓብቱን ኣተሓሳስባ ካብ ንስጥሮሳዊ ትምህርቲ ዘይርሕቕ ኾይኑ ‘ንኢየሱስ ክርስቶስ ሓደ ኣካል ክልተ ባህርይ’ ዝብሉ እዮም። እዚ ማለት ከኣ ኣብ ሓደ ኣካል፦ ሥጋ ናይ ሥጋ ሥራሕ ይሠርሕ፡ መለኮት ድማ ናይ መለኮት ሥራሕ ይሠርሕ’ ከም ምባል እዩ።
ርትዕት ሃይማኖትና የጽንዓልና!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር


text:
መራሒት ላይበሪያ ነበር ሰርሊፍ ሽልማት ሞ ኢብራሂም ተዓዊታ
ፕረሲደንት ላይበሪያ ነበር ኤለን ጆንሰን ሰርሊፍ በቲ ካብ'ቲ ሞ ኢብራሂም ዝተባህለ ንኣፍሪቃውያን መራሕቲ ሃገር ነበር ዝሽልም ትካል ሓሙሽተ ሚሊዮን ዶላር ተሸሊማ።
እታ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ፕረሲደንትነታ ዘረከበት ሰርሊፍ፡ ኣብ 2006 እያ ናይ ፈለማ ብዕሊ ዝተመርጸት ኣፍሪቃዊት ጓል ኣንስተይቲ መራሒት ሃገር ኮይና።
ነታ ብኲናት ሕድሕድ ዝዓነወት ሃገር ዳግማይ ንምህናጽን ነቲ መስርሕ ዕርቂ ናይታ ሃገር ብምምራሓን ድማ'ያ ተሞጊሳ።
እቲ ሽልማት ዝህብ ኮሚቴ፡ ሰርሊፍ ኣብታ ሃገር ንዝርአ ብልሽውና ዕሽሽ ከምዝበለቶ ተኣሚኑ፡ እንተኾነ ግን፡ ኣብ ጽንኩር ኩነታት ፍሉይ ናይ መሪሕነት ክእለት ኣርእያ'ያ ኢሉ።
ካብ ሓምሳን ኣርባዕተን ሃገራት፡ ላይበሪያ እታ ኣብ ኩሉ ምድብ መምዘኒታት ምሕደራ ናይ ሞ ኢብራሂም ዘማልአት እንኮ ሃገር እያ ድማ ኢሉ እቲ ኮሚቴ።
ሰርሊፍ ክልተ ነናይ ሽድሽተ ዓመት ናይ ፕረሲደንትነት እዋን ድሕሪ ምግልጋላ ኣብቲ ኣብዚ ቀረባ እዋን ዝተገብረ ብዓወት ተጻዋታይ ኩዕሶ እግሪ ነበር ጆርጅ ዊያ ዝተዛዘመ ምርጫ ክትሳተፍ ኣይከኣለትን።
ሰልፋ ድማ ንናይ ባዕላ ሰልፊ ፕረሲደንታዊ ተወዳዳሪ ገዲፋ ንጆርጅ ዊያ ጎስጒሳትሉ ኢሉ ድሕሪ ምውንጃል ካብቲ ሰልፊ ሰጒጉዋ።
ሰርሊፍ ሓምሸይቲ ተሸላሚት ናይቲ ካብ 2007 ጀሚሩ ዝተዋህበ ሽልማት ሞ ኢብራሂም ኮይና'ላ። እቲ ትካል ንጽቡቕ ምሕደራ ኣርእዮም መነባብሮ ህዝቦም ኣመሓይሾም ስልጣኖም ዘረከቡ መራሕቲ ኣፍሪቃ'ዩ ዝሽልም።
እቲ ናይ ሓሙሽተ ሚሊዮን ዶላር ሽልማት በብቑሩብ ኣብ ዓሰርተ ዓመት ዝኽፈል ኮይኑ፡ እቲ ተሸላሚ ብህይወት ክሳብ ዘሎ ድማ ዓመታዊ ክልተ ሚእቲ ሽሕ ዶላር ($200,000) ይወሃቦ።
ኣብ ሽድሽተ እዋናት (ዓመታት) ግን ነቲ ሽልማት ዝበቅዕ ኣፍሪቃዊ መራሒ ሃገር ስለዘይተረኽበ እቲ ሽልማት ኣይተዋህበን።
ክሳብ ሕጂ ብሞ ኢብራሂም ዝተሸለሙ ኣፍሪቃውያን መራሕቲ ሃገር
2007፡ ፕረሲደንት ሞዛምቢክ ነበር ጆዋኪም ቺሳኖ
2008: ፕረሲደንት ቦትስዋና ነበር ፈስተስ ሞኻየ
2009፡ ብቑዕ ተሸላሚ ኣይተረኽበን
2010፡ ብቑዕ ተሸላሚ ኣይተረኽበን
2011፡ ፕረሲደንት ኬቭ ቬርድ ነበር ፔድሮ ቬሮና ፒኸስ
2012፡ ብቑዕ ተሸላሚ ኣይተረኽበን
2013፡ ብቑዕ ተሸላሚ ኣይተረኽበን
2014፡ ፕረሲደንት ናምቢያ ነበር ሂፊኪፑኘ ፖሃምባ
2015፡ ብቑዕ ተሸላሚ ኣይተረኽበን
2016፡ ብቑዕ ተሸላሚ ኣይተረኽበን።


text:
ካሌ፣ ኣርባዕተ ኤርትራውያን ብጥይት ዘቁሰለ ኣፍጋናዊ ይህደን
Radio Erena: 05 February 2018
ብሓሙስ 1 ለካቲት፣ ኣብ ዶብ ፈረንሳን ብሪጣንያን ኣብ መንጎ ስደተኛታት ግጭት ድሕሪ ምጉህሃሩ ንኣርባዕተ ኤርትራውያን ብጥይት ዘቁሰለ ኣፍጋናዊ ዛጊት ብክርከብ ከምዘይተኻእለ ፖሊስ ፈረንሳ ሓቢሩ።
እቲ 37 ዓመት ዝዕድሚኡ ኣፍጋናዊ፣ ሓቢእዎ ብዘጸንሐ ብረት ኣብ እዋን እቲ ግጭት ተዅሲ ብምኽፋት፣ ንገሊኦም ኣብ ክሳዶም ንገሊኦም ድማ ኣብ ከብዶም ንኣርባዕተ ኤርትራውያን ብኸቢድ ድሕሪ ምቑሳሉ፣ ሃዲሙ ድሕሪ ምስዋሩ ብፖሊስ ይህደን ኣሎ።
እቶም ብኸቢድ ዝቖሰሉ ኣርባዕተ ኤርትራውያን ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ፈረንሳ ኣብ ዝርከብ ሆስፒታል መጥባሕቲ ተጌርሎም ኣብ ደሓን ኩነታት ከምዘለው'ውን ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ኣብቲ ግጭት ካልኦት ሸጓጉጥ ዝነበሮም ኣፍጋናውያን ከምዝርኣዩ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ንፖሊስ ይገልጹ።
ጠንቂ እቲ ኣብ መንጎ ስደተኛታት ኤርትራን ኣፍጋኒስታንን ዝተኻየደ ግጭት፣ ብሰንኪ ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰብ ዝተጎሃሃረ ምዃኑ ይእመን።
መንግስቲ ፈረንሳ ድሕሪ'ዚ ፍጻሜ፣ ኣብ ዶብ ፈረንሳን ብሪጣንያን ንዘሎ ናይ ስደተኛታት ምስግጋር ኩነታት ፍሉይ ቆላሕታ ክገብረሉ ብሓያሎ ፖለቲከኛታት እታ ሃገር ጻውዒት ይቐርበሉ ኣሎ።
ኣሰጋጋገርቲ ደቂ ሰብ፣ ንሓደ ስደተኛታ በቲ ብጽኑዕ ዝሕሎ፣ ካብ ክልተ ኪሎሜተር ዘይነዊሕ ዶብ ፈረንሳን ብሪጣንያን ንምኸስግርዎ ክሳብ 3 ሽሕ ኤሮ የኽፍልዎም ከምዘለው ይግለጽ።
ብተመሳሳሊ ኣብ ዶብ ኢጣልያን ፈረንሳን፣ ኣብ እትርከብ ከተማ ቫንትሚልያ'ውን፣ ናብ ፈረንሳ ከይሰግሩ ዝተዓግቱ ኣስታት ሓደ ሽሕ ስደተኛታት ከምዘለዉ ትካላት ግብረ ሰናይ ካብቲ ከባቢ ይሕብራ።
========================


text:
ናብ ኤርትራ ክጥረዝ ኣብ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ሰበ ስልጣን መዓርፎ ነፈርቲ ግብጺ ዝነበረ ኤርትራዊ እሱር ክፍሊ ምኽባር ኤምግሬሽን ንግምሩክን ኣሜሪካ ርእሰ ቕትለት ምፍጻሙ ሓቢሮም።
እቶም ሰበ ስልጣን ብተወሳኺ እቲ ዘርእሰናይ ኤርምያስ ተስፋጽየን ዝተባህለ ወዲ 34 ዓመት ኤርትራዊ ናብ ኤርትራ ክጥረዝ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ሰበ ስልጣን መዓርፎ ነፈርቲ ግብጺ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ኣብ መሕጸቢ ክፍሊ ናይቲ ተታሒዝሉ ዝነበረ ቦታ ብረቡዕ ርእሰ ቅትለት ምፍጻሙን ሬስኡ ናብ ሀሊፖሊስ ሆስፒታል ከምዝተወስደ ሓቢሮም።
ነዚ ሓበሬታ ዝሓበሩ ሰበ ስልጣን መዓርፎ ነፈርቲ ግብጺ ብዛዕባ እቲ ኩነታት ንጋዜጠኛታት ሓበሬታ ንምሃብ ፍቓድ ብዘይምርካቦም መንነቶም ክገልጹ ፍቃደኛታት ከምዘይኮኑ ኣሶሴይትድ ፕረስ ኣብ ዘውጽኦ ዜና ገሊጹ’ሎ።
ናይ ኣሜሪካ ክፍሊ ምኽባር ኢምግሬሽንን ግምሩክ ንሞት ኤርትራዊ ዘርእሰናይ ኤርምያስ ተስፋጽየን ብምርግጋጽ ካብ የካቲት 2,2017 ዓ.ም ጀሚሩ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምጽንሑን ናብ ኣሜሪካ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ንምእታው ኣብ ዝፈተነሉ ኣብ ኣብ ሂዳላጎ ቴክሳስ ከምዝተታሕዘን ኣፍሊጡ’ሎ።


text:
ኣምላኽ ኣሎዶ፤ ኣምላኽ ብርግጽ ከም ዘሎ ብኸመይ ኣርጊጸ ክፈልጥ ይኽእል?
ኣምላኽ ኣሎዶ፤ ኣምላኽ ብርግጽ ከም ዘሎ ብኸመይ ኣርጊጸ ክፈልጥ ይኽእል?
መልሲ፡ ኣምላኽ ከም ዘሎ ኣርጊጽና ንፈልጥ ምኽንያቱ ብሰለስተ መንገድታት ኣርእዩና እዩ፡ ብፍጥረት፡ ብቓሉ፡ ብወዱ የሱስ ክርስቶስ፡፡
እቲ መሰረታዊ መረጋገጺ ህላውነት ኣምላኽ እቲ ንሱ ዝገበሮ ወይ ዝፈጠሮ ዘበለ እዩ፡፡ ዘማኻንይዎ ምእንቲ ኽስእኑስ እቲ ኻብ ፍጥረት ዓለም ጀሚሩ ብግብሩ ዝፍለጥ ዘይርአ ባህርዩ፡ እዚ ኸኣ እቲ ናይ ዘልኣለም ሓይሉን መለኮቱን ኣጸቢቑ ይርአ፡፡ (ሮሜ 1፡20)፡፡ ሰማያት ክብሪ ኣምላኽ የዘንትዉ፡ ጠፈር ከኣ ግብሪ ኣእዳዉ የውሪ፡፡ (መዝሙር 19፡1)፡፡
ሓንቲ ሰዓት ወዲቓ ምስ እትረክብሲ፡ ካብ ዘየልቦ መጺኣ ሽዑ ዝተረኽበት ወይ ኩሉ ግዜ ዝነበረት እያ ኣይትብልን፡፡ ንስርሓትን ኣሰራርሓን ናይታ ሰዓት ርኢኻስ ሰራሒ ከም ዘለዋ ኢኻ ትግምት፡፡ ካብኡ ኣዝዩ ንላዕሊ ድማ ኣብ ዓለምን ከባቢናን ብዙሕ ዝበልጽ ስርሓትን ውሕልነትን ኣሎ፡፡ ኣቆጻጽራ ግዜ ብሰዓት ዘይኮነስ ኣብ ስርሓት ኣምላኽ፡ ኣብቲ ልሙድ ዑደት ምድሪ (ከምኡ ድማ ኣብ ጨረርታ ኣቶም ሴስየም-133) እዩ ዝምርኮስ፡፡ ኣድማስ ማለት ኩሉ ፍጥረት ንሓደ ውሕሉል ኣሰራርሓን ሰራሕን የመልክት፡፡
ሓደ ዝተመስጠረ (ብምስጢር ዝተጻሕፈ) መልእኽቲ ምስ እትረክብ ከኣ ነቲ ምስጢር ኣጸሓሕፋ ክትበጽሖ ትህቅን፡፡ እቲ መልእኽቲ ብሓደ ነቲ ምስጢር ክፈጥር ዝኸኣለ ፈላጥ ኣካል ከም ዝተላእከ ትግምት፡፡ ኣብ ዋህዮታት ኣካላትና ሒዝናዮ ዘሎና ኮድ ዲኤንኤ ክንደይ ዝተሓላለኸ እዩ፡፡ ምትሕልላኽን ዕላማን ናይዚ ዲኤንኤ ድማ ስለ ሓደ ኣዝዩ ፈላጥ ሰራሕ ኮድ ኣይዛረብንዶ?
ኣምላኽ ሰራሕ ናይዚ ሕልኽላኽን ውህደት ዘለዎን ግኡዝ ዓለም ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ልቢ ነፍሲወከፍ ሰብ ስምዒት ዘልኣለም ሰዅዑ እዩ (መክብብ 3፡11)፡፡ ሰብ ዘበለ ኣብ ህይወት ካብቲ ብዓይኒ ዝርአ ንላዕሊ ከም ዘሎን ካብዚ ንቡር ህይወት ንላዕሊ ህይወት ከም ዘሎን ይስወጦ እዩ፡፡ እቲ ስምዒት ዘልኣለማውነት ብኽልተ መንገድታት ይግለጽ፡ ብምንዳፍ ሕግን ብኣምልኾን፡፡
መብዛሕትኡ ስልጣነታት ወዲ ሰብ ተመሳሳሊ ሕግታት የኽብር፡፡ ንኣብነት፡ ፍቐሪ ኣብ ኩሉ ክኸብር እንከሎ ምሕሳው ድማ ብኹሉ ጽሉእ እዩ፡፡ እዚ ሓባራዊ ምፍታውን ምጽላእን ማለት ኣድማሳዊ ርድኢት ክፉእን ጽቡቕን፡ ናብቲ ነዚ ምፍላጥ ዝሀበ ሓደ ላዕለዋይ ኣካል ዘመልክት እዩ፡፡
ብተመሳሳሊ ድማ ኣብ መላእ ዓለም ዘሎ ሰብ፡ ከከም ባህሉ፡ ስርዓት ኣምልኾ ኣማዕቢሉ እዩ፡፡ እቲ ዝምለኽ ኣካል ዝፈላለ ይኹን እምበር ንላዕለዋይ ኣካል ኣፍልጦ ምሃብሲ ሰብ ዘበለ ኹሉ ዝገብሮ እዩ፡፡ እቲ ዝንባለ ኣምልኾ ድማ ብምስሊ ኣምላኽ ከም ዝተፈጠርና ዘመልክት እዩ (ዘፍጥረት 1፡27)፡፡
ኣምላኽ ንርእሱ ኣብ ቃሉ ማለት ብመጽሓፍ ቅዱስ ገሊጹልና ኣሎ፡፡ ኣብ መላእ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ህላወ ኣምላኽ ከም ውሁብ ወይ ከም ርጉጽ ተወሲዱ ኣሎ (ዘፍጥረት 1፡1፤ ዘጸኣት 3፡14)፡፡ ሰብ ንግላዊ ታሪኹ ክጽሕፍ እንከሎ ንህላውኡ ከረጋግጽ ኣይደክምን እዩ፡፡ ብተመሳሳሊ ድማ ኣምላኽ ኣብ መጽሓፉ ህላውኡ ንምርግጋጽ ኣይፍትንን፡፡ እቲ ህይወት ዝልውጥ፡ ቅኑዕን ተኣምራትን መጽሓፍ ቅዱስ ተምሳጥ ዘሕድር እዩ፡፡
ኣምላኽ ንርእሱ ዝገለጸሉ ሳልሳይ መንገዲ ድማ ብወዱ የሱስ ክርስቶስ እዩ (ዮሃንስ 14፡6-11)፡፡ ቃል ብመጀመርታ ነበረ፡ እቲ ቓል ድማ ኣብ ኣምላኽ ነበረ፡፡ እቲ ቓልውን ኣምላኽ ነበረ፡፡ እቲ ቓል ስጋ ኾነ፡ ጸጋን ሓቅን መሊእዎ ኸኣ ኣባና ሓደረ፡፡ ክብረቱ ድማ ከም ክብሪ ናይቲ ሓደ ወዱ ነቦኡ ርኤና፡፡ (ቆሎሴ 1፡1.14፤ ብተወሳኺ ኣብ ቆሎሴ 2፡9 ረአ)፡፡
የሱስ በቲ ዘገርም ህይወቱ ኣቢሉ ንመላእ ሕግን ትንቢታትን ብሉይ ኪዳን መሊእዎን ፈጺምዎን እዩ (ማቴዎስ 5፡17)፡፡ ንመልእኽቱን ኣምላኽነቱን ድማ ብግብሩን ተኣምራቱን ኣረጋጊጽዎ እዩ (ዮሃንስ 21፡24-25)፡፡ ብድሕርዚ ድማ ሰለስተ መዓልታት ድሕሪ ስቕለቱን ሞቱን ካብ ምውታን ተንሲኡ ብብዙሓት ተራእየ (1ቆሮንጦስ 15፡6)፡፡ የሱስ መን ምዃኑ ከኣ ብዙሕ ታሪኻዊ መዛግብቲ መሊኡ ኣሎ፡፡ ከምቲ ሃዋርያ ጳውሎስ ዝበሎ ድማ እዚ ኣብ ውሻጠ ኣይተገብረን …(ግብሪ ሃዋርያት 26፡26)፡፡
ብዛዕባ ኣምላኽ ብዙሓት ተጠራጠርቲ ከም ዝህልዉን ነቲ መረጋገጺ ከም ዘይቅበልዎን ንግንዘብ ኢና፡፡ ገለ ድማ ዝኣክል መረጋገጺ ከም ዘየእምኖም ንፈልጥ ኢና (መዝሙር 14፡1)፡፡ ኩሉ ኣብ እምነት እዩ ዝምርኮስ (እብራውያን 11፡6)
English
ኣምላኽ ኣሎዶ፤ ኣምላኽ ብርግጽ ከም ዘሎ ብኸመይ ኣርጊጸ ክፈልጥ ይኽእል?


text:
ልዕሊ ክልተን ፈረቓን ሚሊዮን ሙስሊም ብኣመንቲ ምስልምና ቅዱስ ቦታ ተባሂሉ ኣብብዝፍለጥ መካ ፀሎቶም ቐፂሎም ኣለው።ኣብ ልዕሊ ምስሊ ሰይጣን ኣእማን ብምድርባይ እቲ ዓመታዊ ስነስርዓት ፀሎት ኣብ ናይ መወዳእታ ማዕልቱ ኣትዩ’ሎ።
ካብቲ ናይ ሓሙሽተ ማዕልታት ስነስርዓት ናይ ህዝቢ ማዕበል ናብቶም ሰለስተ ሓውልትታት ብምውሓዝን እምኒ ብምድርባይን ንሰይጣን ምቕጥቃጥ እቲ ኣዝዩ ዘጭንቕ ኽፋል እዩ።ሰይጣን ንኸጋግዮ ሰለስተ ግዜ ተመላሊሱ ኣብርሃም እምኒ ብምድርባይ ዝተኸላኸሎ ንምምልካት እቶም ኣመንቲ ዘካይድዎ እምኒ ናይ ምድርባይ ያታ እዩ።
ሰበስልጣን ስዑዲ ደሕንነት እቶም ኣመንቲ ንምርግጋፅ ምቕራብ ቀሊል ናይ ባቡር ኣገልግሎት ሓዊሱ ተወሰኽቲ ስጉምትታት ምውሳዶም ይገልፁ።ሕጃ ጥዕንኦ ንዝተማልአን ንሃፍታማትን ሃይማኖታዊ ግዴትኦም እዩ።
ኣብዚ ሕዚ እዋን ነፃ ዝወፁ ሰባት’ውን እናተኻፈሉ ይርከቡ።ካብዞም ናብ ክልተ ሚሊዮን ዝፅግዑ ወፃእተኛታት ኣመንቲ ቅድሚ ሕዚ እምነቶም ብሞኣመር ጋዳፊ ዝውሰን ዝነበሩ ተራ ዜጋግታት ሊብያ ይርከብዎም።
ኣብቲ ከባቢ ይርአ ዘሎ ሰፊሕ ለውጢ ዋላ ኣብዚ ናይ ቅዱስ ናይ እምነት ቦታ እንተኾነ’ውን ኣብ ናይ ብዙሓት ኣእምሮ ኣሎ።ሓንቲ ግብፃዊት ኣማኒት ኩነታት ሙስሊማት ንኽምሓየሽ ናብ እግዚኣብሄር ትፅሊ ከምዘላ ትዛረብ።
ዝሓለፈ ቀዳም ናይ ሕጃ ፀሎት ኣብዝተኸፈተሉ ናይ ስዑዲ ዓረብ ላዕለዋይ ሙፍቲ ሸኽ ዓብዱል ዓዚዝ ኣል-ሸኽ ኣብ መንጎ ህዝብን መራሕቶምን ወጥርን ግጭትን ንኽልዓል ንዝገብሩ ንዝበሉዎም ንናይ ወፃኢ ሓይልታት ብምንቃፍ ብዛዕባ እቲ ዘይምርግጋእን ለውጥን’ውን ተዛሪቦም።
ዜጋታት ሽግሮም ብምፍሳስ ደም ከይኮነስ ብልዝብ ክፈትሑ ከምዘለዎም እውን ፀዊዖም።መራሕቲ’ውን ኣንፅር ህዝቦም ኣፅዋር ንኸይጥቀሙ የግዳስ ብሕጊ እስላም ስጉምቲ ንኽወስዱ ተማሕፂኖም።


text:
ሆሳዕና በ ኣርያም
ሆሳዕና ዝብል ቃል ትርጉሙ፡ መድሓኒት ሕጂ ኣድሕን ሕጂ ኣቅንዕ ማለት እዮ። እዚ ድማ ጐይታና መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንሱ እቲ ቅኑዕን ንጉስን እቲ መድሓኒት ድማ ንሱ ምዃኑ ንኩሉ ድማ ዘቅንዕ ንሱ ሙዃኑ ንምግላጽ ዝተገብረ እዮ። ኣብዚ ዕለት እዚ ከምቲ ኣብ ወንጌል ማቴዎስ 21፡9 ‘’ እቶም ቀቀድሚኡ ዝኸዱ ደድሕሪኡ’ውን ዝስዕቡ ሕዝቢ ኸኣ ‘’ ሆሳዕና” ንወዲ ዳዊት፡ እቲ ብስም እግዚኣብሔር ዝመጽእ ብሩኽ እዮ; ሆሳዕና ኣብ ኣርያም’’ እናበሉ ይጭርሑ ነበሩ። እዚ ድማ፡እቲ ኣቀዲሙ ብነብይ ተነጊሩ ዝነበረ ቃል መታን ክፍጸም እዮ፡ንጓል ጽዬን እንሆ ንጉስኪ ጻድቅ ናይ ባሕርይ ኣምላክ ለዋህ ሓዳግ በቐል ኣብ ኣድግን ኣብ ገልገል ኣድግን ተወጢሑ ይመጽእ ኣሎ በልዋ ዝተባህለ ትንቢት መታን ክፍጽም እዮ፡ንጓል ጽዬን እንሆ ንጉስኪ ጻድቅ በልዋ ዝተባህለ ትንቢት መታን ክፍጸም እዮ። ጓል ጽዬን ማለቱ ንሕዝቢ ኢየሩሳሌም እዮ ከምኡ’ውን ንጓል ሕጊ ማለቱ እዮ ኢሳ 2፡3 ። ምኽንያቱ ኣደ ንውላዳ ቀጺዓ ከም ተዕቢ ሕጊ ድማ ንሰብ ትቀጽዕን ትመርሕን እያ። ጻድቅን ለዋህን ንጉስኪ ማለቱ ድማ ከምቲ ብነብይ ዘካርያስ ‘’ ኣነ ንሰረገላታት ውግእ ካብ እስራኤል ነፍራስ ውግእ ከኣ ካብ ኢየሩሳሊም ክጥፍእ እየ፡ቀስትታት ውግእ ኪጠፉእ እዩ፡ንጉስኩም ኣብ መንጐ ኣሕዛብ ሰላም ከም ዝከውን ኪገብር እዮ’’ ዘካ 9፡10 ጐይታ ኢየሱስ ካብቶም ኣብ እስራኤል ነጊሶም ዝነበሩ ምድራውያን ነገስታት ፍሉይ ዝኮነ ትሑትን ሰለማውን ንጉስ ምዃኑ ዝገልጽ እዮ። ብተወሳኪ ጐይታ ኢየሱስ ኣብ ኣድግን ገልገል ኣድግን ተወጢሑ ኣብ ማእከል ህዝቢ ዝተራእየ፡ እቲ ነብያት ኣቀዲሞም ዘርእይዎ ዝነበሩ ምሳሌ ምእንቲ ኪፍጸም እዮ።ነብያት ዘመነ መከራ እንተኾነ ጸሊም ተከዲኖም ኣብ ፈረስ ተወጢሖም፡ዘመነ ሰላም እንተኾነ ግና ጻዕዳ ተከዲኖም ኣብ ኣድጊ ተወጢሖም ኣብ ማእከል ሕዝቢ ክዞሩ ይረኣዮ ነበሩ። ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ድማ ዘመነ ሰላም ኪኾነልኩም እዮ፡ ኪብል ኣብ ኣድጊ ተወጢሑ ኣብ ማእከል ሕዝቢ ተራእየ። ከምኡ’ውን ኣብ ኣድጊ ዝተወጠሕ ሰብ፡ ካብ ሰብ በሪሩ ከምዘየምልጥ ጐይታ ድማ ኣብ ኣድጊ ምቅማጡ ብእምነት፡ብጸሎት፡ እንተደሊኹሙኒ ኽትረክቡኒ ኢኹም ማለቱ እዮ። ኢሳ 55፡6 ከሙኡ’ውን ጐይታ ኣብ ጻዕብ ኣድጊ ተወጢሑ ንኢየሩሳሌም ምእታው ከምቲ ኣብ ባህልና ዝብሃል ሕኒኡ ዘይፈዲ ወዲ ኣድጊ ከምዝብሃል እታ ዒሉ ኣዲኣ እናተቀጥቀጠት ስቅ ኢላ ደድሕሪ ኣዲኣ ድኣ ትከይድ እምበር ሕነ ኣዲኣ ኣይትፈድን እያ፡ ስለዚ ክርስቶስ ድማ ነታ ሕነ ፍደ ትብል ዝነበረት ሕጊ ብምቅያር ከምቲ ኣብ ወንጌሉ ዝበሎ ማቴ 5፡38-40 ‘’ዓይኒ ክንዲ ዓይኒ ስኒ ክንዲ ስኒ” ከምዝተባህለ ሰሚዕኩም ኣለኩም። ኣነ ግና እብለኩም ኣለኩ ንክፉእ ኣይትቃወምዎ። የማነይቲ መትልሕካ ንዝጸፍዓኻ ግና እታ ኻልኣይቲ’ውን መልሰሉ። ነቲ እጀ ጠባብካ ኸወስድ ኢሉ ዝኸሰካ ነጸላካ’ውን ሕደገሉ’’። ብዝብል ትእዛዝ ብምቅያር ነታ ሕነ ፍደ ትብል ዝነበረት ሕጊ ሕነ ኣይትፍደ ጸላኢኻ ኣፍቅር ብምባል ቀይርዋ እዮ። ኣብዚ መዓልቲ’ዚ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ናብ ኢየርሳሌም ክኣቱ ከሎ ኩሎም ሕዝቢ ህጻናት ከይተረፉ ብምሉኦም ሆሳዕና ንወዲ ዳዊት ብስም እግዚኣብሔር ዝመጽእ ብሩኽ ኢዮ እናበሉ ቆጽሊ ኣልዒሎም ክቅበልዎ ከለው ዝረኣዮ ሊቃነ ካህናትን መምህራን ሕግን ግና፡ ነቲ ዝገበሮ ተኣምራት ህጻናት ድማ ኣብ ቤተመቅድስ ዓው ኢሎም ሆሳዕና ንወዲ ዳዊት መድሃኒ በልዎ፡ ከብሎን ምስ ረኣዮ ሓረቁ እምበር ደስ ኣይበሎምን። እዞም ህጻናት ዝብልዎስ ትሰምዖ’ዶ ኣሎካ በለዎ ጐይታ ኢየሱስ ክርስቶስ ከኣ ፡እወ ካብ ኣፍ ቆልዑን ህጻናትን ምስጋና ኣዳሎካ ማለት ትቐትበልካ ዝብል’ዶ ኣየንበብኩምን ኢኹም በሎም። እዚ ድማ እቲ ብነብይ ዘማራይ ቅዱስ ዳዊት ኣብ መዝ 8፡2 ‘’ ብኣፍ ቆልዑን ሕጻናትን ምስጋና ኣዳሎካ፡ንተቃወምትካን ጸላእትኻን ንፈዳይ ሕነን ዓገትኻዬም’’ ዝብል ቃል መታን ክፍጸም እዮ። ሊቃነ ካህናትን መምህራን ሕጊን ክብረት ናይ ጐይታ ስለ ዘቅንኦም ነዞም ህዝቢ ስቅ ክብሉ ዘይትገንሖም ምስ በልዎ፡ ጐይታ ዝበሎ ቃል እንተድኣ ኔሩ ንሶም ስቅ እንተበሉስ እዞም ኣእማን ክዛረቡ እዮም በሎም። ብሓቂ ጐይታ ብኣና ብደቂ ሰባት ጥራይ ዘይኮነስ ብኩሉ ፍጥረት ከም ዝምስገን ከምዝውደስን ክንፈልጥ ይግብኣና እዩ። እግዚኣብሔር ኣምላኽና ግና ምስጋና ካባና ዘድልዮ ኮይኑ ኣይኮነን ፡ ብባህሪኡ ንባህሪኡ ምስጉን ስለዝኾነ ንሕና ነመስግኖን ንውድሶን ግን ንዓና ንጥቅምና እምበር ንሕና ስለ ዘይወደስናዮን ዘየመስገናዮን ምስጋና ዝጐድሎ ኣምላኽ ኣይኮነን እትምንታይ’ሲ ተስዓን ትሽዓተን ነገደ መላእክት፡ ዕስራን ኣርባዕተ ካህናተ ሰማይ ብዘይ ምቁራጽ ቅዱስ ቅዱስ ቅድስ እናበሉ ዘመስግንዎ ሓያል ኣምላኽ ሙኻኑ ክንፈልጥ ይግብኣና እዩ።
ሓደ ካብቲ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ኢየሩስሳሌም በዚ መዓልቲ’ዚ ዝገበሮ ነገር እንተድኣ ኔሩ ፡ ኣብ ቤት መቅደስ ብምእታው ነቶም ኣብኡ ዝሸጡን ዝሻየጡን ዝነበሩ ከምዝተቃወሞም መጽሓፍ ቅዱስ ይነግረና። እዚ ድማ እቲ ‘’ቅንዓት ቤትካ በልዓኒ’’ ዝብል ጽሑፍ ንምፍጻም ድማ ስለታ ናይ ድሕነት ቤት ከምዚ ክብል ተቃወሞም። ኢየሱስ ናብ ቤተ መቅደስ ኣትዮ ኸኣ ነቶም ዝሸጡን ዝሻየጡን ዝነበሩ ‘’ ቤተይ ቤት ጸሎት ክትከውን እያ ዚብል ተጻሒፉ ኣሎ፡ ንስኻትኩም ግና በዓቲ ጐሓሉ ገብርኩምዋ’’ እናበለ ከውጽኦም ጀመረ። ሉቃ 19፡45-46። ጐይታ እዚ ዝበለሉ ምክንያት ዝተሰርቀን ዝተኸትረን ኣቡኡ ይሽየጥ ስለ ዝነበረ እዩ ከምዚ ዝበለ። ዝከበርኩም ሕዝበ ክርስትያን እስኪ ኩልና ኣብዛ ደቂቅ እዚኣ ንነብስና በዚ ቃል እዚ ንሕተታ፡ከምቲ ኣብ ወንጌል ተጻሒፉ ዘሎ ‘’ ኩሉ ዘተጽሕፈ ለተግሳጸ ዚኣነ’’ ኩሉ ዝተጻሕፈ ንዓና ንመምሃሪና ንተግሳጽና ከም ምኩኑ መጠን፡ እዚ ቃል እዚ ከነስተንትኖ ይግብኣና። ኣብዚ ግዜ’ዚ ከምቶም ጐይታ ካብ ቤተመቅደስ ዝሰጐም ክብሪ ቤትኣምላክ ዘይንፈልጥ ኮይና ከይንርከብ ክንጥንቀቅ ይግብኣና እዩ። ክንደይ ሰባት ኢና ክብርን ትርጉምን መቅድስ ኣምላክ ንፈልጥ፡ ኣብ ግዜ
ቅዳሴ ይኩን ኣብ ግዜ ኪዳን ቃል ኣምላክ ኣብ ዝንገረሉ ግዜ መምጺኢና ዘንጊዕና ካልእ ስራሕ እንሰርሕ ሰባት ክንዳይ ኢና። ኣብ ቤትኣምላክ መጺካ ክንዲ ኣብ ጸሎትን ምህለላን ምስ ፈጣሪካ ምዝራብን፡ ኣብ ዕላልን ሰሓቅን ካልእ ዘይድሊ ነገራትን ነሕልፎ ሰባት ክንደይ ኢና ኣብ ቤትኣምላክ መጺና ክንዲ በረኸትን ምርቃን፡ መርገምን ናይ ሓጢኣት ስንቅን ተሰኪምና ንከይድ ከምዘለና ከነስተውዕል ይግብኣና። ብርግጽ ኣብ ቤትኣምላክ መጺና ንዕኡ ክብሪ ዝህብ ሰራሕ’ዶ ንሰርሕ ኣሎና ዋላስ እንታይ ነፍሲወከፍና ንነብስና ክንሓታ ይግብኣና እዩ። ኣብዚ ቅዱስ ስፍራ እዚ ክንመጽእ ከለና ብፍርሃት ብጥንቃቀ ክንመጽእ ድኣ እምበር እዚ ቤት እዚ ከም ኩሉ ቤት ከምዘይኮነ ክንፈልጥ ይግብኣና፡ እዚ ቤት እዚ ስም እቲ ልዑል እግዚኣብሔር ኣምላኽ ጥራይ ዝጽውዓሉ ንዕኡ ክብሪ ዝህቡ ነገራት ጥራይ ዝስራሓሉ ኮታስ ኣብዚ ቤት እዚ ክብሪ ኣምላክ ጥራይ ዝንገረሉ ምዃኑ ኩልና ከነስተውዕል ይግብኣና። ማዕረ ክንደይ ብፍርሃትን ብራዓድን ኣብዚ ቦታ’ዚ ክንቀውም ከም ዝግብኣና ድማ ነዚ ቃል’ዚ ን መልከት ዘፍ 28፡16 ያዕቆብ ከኣ ኻብ ድቃሱ ተበራበረ እሞ፡’ ‘’ ኣነ ድኣ ኣይፈለጥኩን ነይረ እምበር ፡ ብሓቂ እግዚኣብሔር ኣብዛ ቦታ እዚኣ ኣሎ’’ በለ፡ ፈሪሑ ስለ ዝነበረ ኸኣ ‘’ እዛ ቦታ እዚኣ ክንደይ ተፍርህ እያ እዚኣ ቤት ኣምላክ እያ እምበር ካልእ ኣይኮነትን እዚኣ ኸኣ ደገ ሰማይ እያ’’ በለ።
ስለዚ እምበኣር እዛ ቤት እዚኣ ማዕረ ክንደይ ክብሪ ከም ዝግብኣ ኣብዚ ቤት እዚ እንሰርሖን እንገብሮን ድማ ብጥንቃቀ ክንፍጽሞ ከምዝግብኣና ካብዚ ቃል እዚ ተረዲእና ኣለና። ኣብ ቤት ኣምላክ ኮይና ቅዳሴ እናተቀደስ ስም እግዚኣብሔር እናተጸወዐ ቅዱሳን መላእኽት ኣክናፎም ዘርጊሖም ኣብዚ ቤት እዚ ካብ ሃለዉ እቲ ንጹሕን ቅዱስን ንዓና ንድሕነት ዝተዋህበ ቅዱስ ስጋኡን ክብር ደሙን እናተፈተተ እንከሎ ንሕና ግና ኣብ ካልእ ዕላልን ሰሓቅን ጸወታን ሕሜትን፡ ሓሳባትና ካብዚ ወጻኢ እንተድኣ ሃልዩ ካብቶም ጐይታ ዝሰጐጐም ክብሪ ቤት ኣምላክ ዝዘንግዑን ዝነዓቁን ዝረስዑን ሰባት ዘፍሊ ድኣ እንታይ ክህልወና እዩ። ስለዚ ኣብ ቤትኣምላክ መጺና ክንድቲ ክንረኽቦ ዝግብኣና ጸጋን በረኸትን መርገምን መቅዘፍትን ሒዝና ንቤትና ንምለስ ከይንህሉ ክንጥንቀቅ ይግብኣና።
ዝከበርኩም ሕዝበ ክርስትያን ኣብዛ ዕለት ሆሳዕና ከምቶም ክብሪ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ፈሊጦም ሆሳዕና ኣብ ኣርያም ብስም እግዚኣብሔር ዝመጽእ ብሩክ እዮ እናበሉ፥ ብመዝሙር ንእግዚኣብሔር ዘመስገኑ ንሕና ድማ ብፍርሃትን ብራዕድን ኣብ ቤቱ ክንህሉ እሞ እቲ ዝግባእ ክብሪ እግዚኣብሔር ፈሊጥና ብሓድነት ፥ ብሓጐስ፥ብፍቅሪ፥ ብትሕትና ፥ ብልግሲ፥ ብተስፋ ስም እግዚኣብሔር ክንጽውዕ እሞ፡ እግዚኣብሔር ኣምላክና ድማ ከምቲ በቲ ዘይሕሰው ቃሉ ኣብ መጽሓፉ ዝበሎ 1 ነገ 9፡3 እግዚኣብሔር ድማ ከምዚ በሎ ‘’ እቲ ኣብ ቅድመይ ዝተማህለልካዮ ጸሎትካን ምህለላኻን ሰሚዓዬ ኣሎኹ ነዛ ዝሰራሕካያ ቤትመቅደስ ስመይ ክሳብ ዘልዓለም ኣብኣ ብምንባር ቀዲሰያ ኣሉኹ፡ ዓይነይን ልበይን ከኣ ንሓዋሩ ኣብኣ ኺንበራ እየን።’’ በዚ ቃል እዚ ጾምና ጸሎትና ዝማሬና ቅዳሴና ተቀቢሉ ንሓጢኣትና መደምሰሲ ንመንግስተ ሰማያት መውረሲ ከምዝገብረልና ምንም ጥርጥር የብልናንን። ክብርን ምስጋና ንእግዚኣብሔር ኣምላክና ይኩን ፡ ጸሎትን ኣማላድነትን ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ምስ ኩሎም ቅዱሳነ እግዚኣብሔር ምስ ኩልና ይኩን ኣሜን።
ሰሙነ ሕማማት


text:
ብመሰረት ኣብ መንግስታዊ መርበብ ሓበሬታ ኤርትራ ዝወጸ መግለጺ ፕረዝደንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣብቲ መልእኽቶም ከምዚ ዝበለ ከተመኽንየሉ ዘይኸአል ተግባራት ንዓለምለኸ ሕግን ሞራል ዝጥሕስ ጥራይ ዘይኮነስ ንዞባዊ ሰላምን ጸጥታን ኣብ ሓደጋ ዘእትው’ዩ ኢሎም’ለው።
ኮሚሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብይን ካብ ዝህብ 14 ዓመታት ምቁጻሩ ዝጠቐሱ ፕረዝንደት ኢሳያስ ሉዓላዊ መሬት ኤርትራ ገና ኣብ ጥሕቲ ጎበጣ’ሎ ኢሎም። እቶም መራሕቲ ሃገራት ድማ ልዑላዊነት ሕጊ ኽኽበርን ከረጋግጹን ጸዊዖም።
ብዛዕባ’ቲ “ዘይሕጋዊን ዘይፍትሓውን ኣንጻር ኤርትራ ዝተገብረ” ዝበልዎ ማዕቐባት ኸአ ፕረዝደንት ኢሳያስ እቲ ዘይፍትሓዊ ማዕቐባት ሕግን ሓቕነትን ኣብ ዘይብሉይ መታለልን ምህዞን ክስተት ተመስሪቱ ዝሓለፈ’ዩ ዕላምኡ ኸአ ዓለምለኸ ትኹረት ካብቲ ዝተጎብጠ ሉዓላዊ መሬት ኤርትራ ንምርሓቕ’ዩ ኢሎም።
ኣብ መርበብ ሓበሬታ ሻባይት ዝወጸ መግለጺ ፕረዝደንት ኢሳያስ ኣፈወቂ ኣብቲ መልእኽቶም ኣንጻር ህዝቢ ኤርትራ ዝቀጸለ ግጉይ ተግባራት ጎበጣ ኣብ ሉዓላዊ ግዝኣታትን ክዕረ ዘይከአል ጉድኣት ኣውሪዱ’ዩ ድሕሪ ምባል ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ብዘይ ወዓል ሕደር ጌጋታቱ ክእርም ጸዊዖም ኣለው ይብል።
ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጥቕምቲ ዝትግበሩ ማዕቐባት ክቕጽሉን ስልጣን ተቖጻጻሪ ማዕቐባት ሶማልን ኤርትራን ክሳብ 2017 ፍርቂ ወርሒ ታሕሳስ ክናዋሕ ምውሳኑ ይዝከር።


text:
እቲ ስንኩል ልክዕ ከም ካልኦት ጥዑያት ሰባት ኣብቲ ሕብረተሰ ኪዋሳእ ዕድል ኣለዎ። ስንክልና ዘለዎም ህጻናት ልክዕ ከም ካልኦት ህጻናት ክንክንን ትምህርትን ይውሃቦም እዩ።
ዓለም-ለኻዊ ምልክት ምግደራ
LSS (ንስክንኩላን ዚወሃብ ደገፍን ኣገልግሎትን) ዚብል ሕጊ ኣሎ። ንሱ ስንኩላን ደገፍ ንምርካብ መሰል ይህቦም። እቲ ሓገዝ ንኣብነት ብሰብ መልክዕ ኪኸውን ይኽእል። እቲ ሰብ ኣብ ኩሉ መዓልታዊ ናብራ ናይቲ ስንኩል ደገፍ ይህብ። ብገንዘብ መልክዕውን ይኸውን እዩ፡ ማለት እቲ ስንክልናኻ ብዙሕ ወጻኢታት ዘስዕብ ምስ ዚኸውን ወይ ድማ ንምስራሕን ንምምሃርን ተወሳኺ ገንዘብ ምስ ዘድልየካ። እቲ ናይ ስንክልና ገንዘባዊ ሓገዝ ካብ ውሕስነት ካሳ ኢኻ እትወስዶ።
ናይ ኣእምሮኣዊ ዕቤት ስንክልና፡ ኦቲስም ወይ ነባሪ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ጉድኣት ምስ ዚህልወካ ነቲ ረድኤት ካብ LSS ኢኻ እትረኽቦ። ስንኩላን ህጻናት ምስ ዚህልዉኻ መተካእታ ደሞዝ ክትረክብ ትኽእል። ንስንክልና ዚምልከት ሕቶታት ምስ ዚህልወካ ምስቲ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ናይቲ ኮምዩንካ ክትዛረብ ትኽእል ኢኻ።
ኣገልግሎት መጐዓዝያ (Färdtjänst)
ብዘይ ሓገዝ ባዕልኻ ክትጐዓዝ ወይ ንልሙድ ህዝባዊ መጐዓዝያ (ኣውቶቡሳት: ባቡር: ትራም) ክትጥቀም ዚጽግመካ እንተ ኾይኑ ኣገልግሎት መጐዓዝያ (färdtjänst) ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ሽዑ ብታክሲ ወይ ብንእሽቶ ኣውቶቡስ ክትጐዓዝ ይፍቀደካ። ኣገልግሎት መጐዓዝያ ዚግብኣካ ምዃኑ ዚውስን እቲ ኮምዩን እዩ።
ምስ ውሕስነት ካሳ ርክብ ምግባር
ሕቶ ምስ ዚህልወካ ኬድካ እትሓተሉ ናይ ውሕስነት ካሳ ኣገልግሎታዊ ቤ/ጽ ኣሎ። ስሕት ኢሉ ቈጸራ ምግባር ከድልየካ‘ዩ። ኣብ ኢንተርነት
www.forsakringskassan.se ኣቲኻ’ውን ሓበሬታ ክትነብብ ትኽእል ኢኻ።
ውሳነ ቤ/ጽ ውሕስነት ካሳ ግጉይ‘ዩ ትብል እንተ ኾይንካ ይግባይ ክትብል ትኽእል ኢኻ። እቲ ይግባይ ብጽሑፍ‘ዩ ኪቐርብ ዘለዎ፣ ውሳነ ምስ ተዋህበ ግድን ኣብ ውሽጢ ክልተ ኣዋርሕ ኢኻ ድማ ይግባይ ክትብል ዘለካ። ቲ ይግባይ ናብ ምምሕዳራዊ ቤትፍርዲ (Förvaltningsrätten) ኢኻ ትጽሕፎ፣ ግን ነቲ ደብዳበ ፈለማ ናብ ውሕስነት ካሳ ትሰዶ። እዚ ድማ ንቤ/ጽ ውሕስነት ካሳ ውሳነ ኪቕይር ዕድል ይወሃቦ። ነቲ ውሳነ እንተ ዘይቀዪርዎ ግን ነቲ ይግባይ ናብ ምምሕዳራዊ ቤትፍርዲ ይሰድዎ።
ቁጠባዊ መንበሪ-ድጋፍ (Ekonomiskt bistånd)
ቁጠባዊ መንበሪ-ድጋፍ ኣካል ማሕበራዊ-ውሕስነት ኮይኑ ብምምሕዳር-ከተማታት ከኣ ይምእከል። ነብስኹም ዘይትኽእሉ ምስ እትኾኑ፡ ቁጠባዊ መንበሪ-ድጋፍ ክወሃበኩም ምእንቲ ኣብ ቤት-ጽሕፈት ማሕበራዊ-ኣገልግሎታት ናይቲ እትነብሩሉ ከተማ ብምኻድ ኢኹም ተመልክቱ። ነዚ ብዝምልከት ኣብቲ ኣብ ምዕራፍ 2 ዝርከብ ''ምምሕዳር ከተማኹም ከምዚ ይመስል ዝብል`` ክፋል ብዝርዝር ከተንብቡ ትኽእሉ።
< ናብቲ ዝሓለፈ ገጽ
ናብቲ ዚቕጽል ገጽ >
ናብቲ መውጽእ ኣርእስቲ ተመለስ


text:
ነፍሲፆር ኣዴታት ሽጋራ እንተትክኻ እቲ ገና ዘይተወለደ ዕሸል ንሕማም ሳምባ ክቃላዕ ይገብር መፅናዕቲ።
እዚ መፅናዕቲ ከም ዝገለፆ ሽጋራ ዘትክኻ ኣዴታት ኣብ እዋን ጥንሲ እንተዘይኣቋሪፀን ዕሸላት ኣብ ከብዲ ኣዲኦም ኮይኖም ዝረኽብዎ ዝነበረ ቫይታሚን ሲ ብምንካይ ንሕማማት ሳምባ ተቓላዕቲ ንክኾኑ ይገብር ይብል። እዚ ብAmerican Thoracic Society ዝተብሃለ ትካል ኣብ 252 ነፍሰፆር ኣዴታት እሞ ድማ ወልፊ ሽጋራ ዘለዎን ኣዴታት ዝተኻየደ መፅናዕቲ ን12 ኣዋርሕ ዝዘለቐ ነይሩ። ኣብዚ ወቕቲ እዩ እምበኣር እቶም ዝተወለዱ ዕሸላት ምልክታት ዝተፈላለዩ ሕማማት ሳምባ ክራኣዮም ኪኢሉ ዘሎ ይብሉ እቶም ተመራመርቲ ጥዕና።
ኣብዚ መፅናዕቲ ኣብ እዋን ጥንሲ ኢሉ ውን እቶም ዕሸላት ምስ ተወለዱ ኣብ ስርዓተ ምስትንፋሶም ብርክት ዝበሉ ምርመራታት ኣካይድና ኢና ዝበላ ፀሓፊት እዚ መፅናዕቲን ተመራማሪት ጥዕናን ሜዲካል ፕሮፌሰር ስኒትያ ማክኢቮይ እየን። ኣብዚ መፅናዕቲ እቶም ንምርምር ዝቐረቡ ኣብ ከብዲ ኣዲኦም ዝነበሩ ዕሸላት 252 እንትኾኑ ካብ 3 ክብ 12 ኣዋርሕ ዕድመ ዘለዎም ኮይኖም ግቡእ ምርምር እናተገበረሎም ፀኒሑ እዩ። ኣብዚ ወቕቲ እዞም ዕሸላት ክወስድዎ ዝግበኦም መጠን ቫይታሚን ሲ ብሰንኪ ምትካኽ ሽጋራ ክንክን ምስተወለዱ ስርዓተ ምስትንፋሶም ክዛባዕን ኣስተውዒልና ይብላ እዘን ሜዲካል ፕሮፐፌሰር ዝኾና ተመራማሪ ጥዕና ስኒትያ ማክኢቮይ።
ካልእ ኣብዚ መፅናዕቲ ዝተሳተፉ ሜዲካል ዶክተር ኤልየት ስፒንደል ከም ዝሓበርዎ ነፍሲፆር ኣዴታት ሽጋራ ዘትክኻ እንተኾይነን እቲ ኣብ ሽጋራ ዝርከብ ኒኮቲን ዝተብሃለ ንጥረ ነገር ናብቶም ዕሸላት ይኣቱ እሞ እቶም ህፃናት ምስ ተወለዱ ኣብ ሳንበኦም ዝርከቡ ኣየር መመሓላለፍቲ ትቦታት ክኽበሱ ይገብር በዚ ድማ ስርዓት ምስትንፋሶም ክዛባዕ ይግደድ ስዒቡ ድማ ንካልኦት ሕማማት ሳምባ ንኽቃልዑ በሪ ዝኸፍት ይኸውን ኢሎም ኣለው።
ፍልፍል sciencedaily. com


text:
ኣብ ሓፈሻዊ ዋዕላ ሕ/ሃ መደረ ዘስምዑ ምንስቲር ወፃኢ ኤርትራ ኣቶ ኦስማን ሳልሕ፣ሕ/ሃ ነቲ ”ዘይሕጋዊ ጎበጣ መርየት ኤርትራ” ዝበልዎ ተግባር ኢትዮጵያ ከብቅዕ ኣይሓገዘን ኢሎም ወቂሶም።ምንስትር ወፃኢ ኢትዮዽያ ኣቶ ስዩም መስፍን ብወገኖም ኤርትራ ንብርክት ዝበላ ጎረባብታ ከምዝወረረት ጠቂሶም።
ኣቶ ኦስማን መሓመድ ኣብ መበል 65 ሓፈሻዊ ዋዕላ ባይቶ ሕ/ሃ ትማሊ ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፣ነቲ ቀፂሉ ኣሎ ዝበልዎ ናይ ኢትዮዽያ ምጉባጥ ሉኣላዊ መርየት ኤርትራ ከስዕቦ ዝኽእል ሓደጋ ሸለል ኢሉዎ‘ሎ ኢሎም ንሕ/ሃ ወቀሱ።
ንሶም ኣብ ዘረባኦም ኢትዮዽያ ንሉኣላዊ ግዝኣት ኤርትራ ጎቢጣ ሒዛ ምፅናሓ ንዝህልዎ ሓደገኛ ሳዕቤን ሸለል ኢሉዎ‘ሎ።8 ዓመታት ድሕሪ ብይን ኮምሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮዽያን፣3 ዓመት ድሕሪ ኮምሽን ዶብ ስርሑ ዛዚሙ፣ውፅኢት ስርሑ ንሕቡራት ሃገራት ምርካቡ፣ዘይሕጋዊ ጎበጣ ኢትዮዽያን ናይ ሕ/ሃ ስቅታን ማለት ቀፃላይነት እቲ ተፃብኦ፣ኣብ ልዕሊ ህዝቢታት ኤርትራን ኢትዮዽያን ከቢድ ዋጋ ዝሓትት ንፀጥታ‘ቲ ዞባ ድማ ይሓላልኾ‘ሎ ኢሎም።
ኢትዮዽያ ንኣድማሳዊ ሕጊ ክተኽብርን ንዞባዊ ፀጥታን ሰላምን ስግኣት ካብ ምኻን ንክተብቅዕን ዘሐግዝ ህፁፅ ስጉምቲ ንክውሰድ ኤርትራ ትፅበ‘ያ ዘላ ኢሎም ኣቶ ኦስማን ሳልሕ።
ብዝተኣሳሰረ ዜና፣ሎሚ ረቡዕ መደረ ዘስምዑ ምንስቲር ወፃኢ ኢትዮዽያ ኣቶ ስዩም መስፍን፣ኤርትራ ኣብ‘ዘን ዝሓለፋ ዕስራ ዓመታት ንብዙሓት ጎረባብታ ሃገራት ወሪራ‘ያ ኢሎም።
መርበብ ሓበሬታ ሕ/ሃ ኣብ ፀብፃቡ፣ኣቶ ስዩም መስፍን መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ወረራ ድሕሪ ምፍፃሙ ሰራዊቱ ፍፁም ስዕረት ኣጋጢሙዎ‘ዩ ከምዝበሉ ገሊፁ።ንሶም ወሲኾም፣ኤርትራ ነቲ ቻርተር ጥሒሳ ባዕላ ድሕሪ ንኢትዮዽያ ምውራራ፣ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ዝተወረረት ንክተምስል ኣንፃር ኢትዮዽያ ወፍሪ ከፊታ‘ላ ኢሎም።
ድሕሪ ብይን ኮምሽን ዶብ‘ውን እንተኾነ ይብሉ ኣቶ ስዩም መስፍን፣ ኢትዮዽያ ምስ ኤርትራ ኮፍ ኢላ ኣብ ልዕሊ ኩሎም ጉዳያት ንክትላዘብ ቅርብቲ‘ኳ እንተነበረት ኤርትራ ፈቃደኛ ክትከውን ኣይካኣለትን ኢሎም።
ኢትዮዽያ ንናይ ኤርትራ መርየት ጎቢጣ‘ላ ዝብል ናይ ኤርትራ መግለፂ ምህዞ እዩ ዝበሉ ስዩም መስፍን፣ምስሕሓብ ኣብ ዘጓንፈሉ እዋን ካብ ክልቲኤን ሃገራት ውክልና እንተዘይረኺቡ ሕ/ሃ ናይ ምድናይ ስልጣን የብሉን ይብሉ።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ወሰና ወሰን ወረዳታት ክልላት ኦሮሚያን ሶማሊያን ብሰንኪ ዝተፈጥረ ግጭት ህይወት ሰባት ጠፊኡ፣ብዙሕ ሰብ ተመዛቢሉን ንብረት ዓንዩን እዩ።ዓለምለኸ ትካላት እውን ዘተሓሳስብ እዩ ኢሎምዎ ኣለው።ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ኣዋሃሃዲ ሰብኣዊ ሓገዝ (OCHA) ካብ 2015 ዓ.ም ጀሚሩ ኣብ ኣዋሰንቲ ወረዳታት እተን ክልላት ብሰንኪ ዝተለዓለ ግጭት ኣስታት ሓደ ሚሊዮን ሰባት ምምዝባሎም ሓቢሩ’ሎ።
ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ኣዋሰንቲ ወረዳታት ክልላት ኦሮሚያን ሶማሊያን ዘሎ ኩነታት ከመይ ከምዝሪኦ ዝተሓተቱ ወሃቢ ቃል እቲ ኤምባሲ ኒኮላስ ባርነት ከምዚ ክብሉ ይምልሱ።
“ብቐረባ ንከታተሎን ንኢትዮጵያዊያን ብዙሕ ዘጨነቐን ምዃኑ አርዳእ እየ።መንቀሊታት ናይቲ ግጭት ዝተሓላለኸ ምስ ምዃኑ ተቐዳዲምና ንዛረበሉ ኣይኮነን። ንዓና ብዝበለፀ ዘተሓሳስበና ግን ብሰንኪ እቲ ግጭት ዝተመዛበሉ ሰባት ዝርከብሉ ኩነታት ዝምልከት እዩ።”
ብዝሒ ተመዛበልቲ ዝምልከት ካብ መንግስቲ ሓዊሱ ካብ ዝተፈላለዩ ወገናት ዝተፈላለየ መግለፂ ከምዝውሃብ ብምሕባር ቁፅሪ ተመዛበልቲ ክንደይ ከምዝኾነ ተሓቲቶም።
“ሓቂ ንምዝራብ ነዚ ሕቶ ንምምላስ ዘለና ሓደ ዓብዩ ፈተና፣ንፁር መረዳእታ ንምቕራብን ናይቲ ፀገም ስፍሓት ንምፍላጥን ዘኽእለና ኩነታት ኣሎ ኢልና ኣይንኣምንን።ናይ መመዛበሊ ምኽንያት ግጭት ጥራሕ ኣይኮነን።ብሰንኪ ግጭት ካብ ኦሮሚያን ሶማሊያን ዝተመዛበሉ ዝለዓለን እቲ ቅልውላው እውን ዝኸፍአን ስለዝነበረ ፈተንኡ እውን ዓብዪ እዩ። ግቡእ ምላሽ ንምሃብ ምልውዋጥ ሓበሬታ የድሊ እዩ።”
ክንደይ ከምዝተመዛበሉን ኣበይ ከምዝርከቡን ከምኡ እውን መንግስቲ እቲ ፀገም ንምፍታሕ የካይዶም ዘለው ፃዕርታትን ዝሓንፀፆም ትልምታትትን እንተድኣ ተረዲእና ኣበርኽቶ ንምግባር የቕልለልና እዩ ኢሎም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ዝኸውን ረድኤት ሓቲቱ እንተኾይኑ ዝተሓተቱ ንሶም ከምዚ ክብሉ መሊሶም።
“መንግስቲ ንዝተጎድኡ ንምሕጋዝ ገንዘብ ምምዳቡ ዝሕብር መግለፂኡ ሪኢና ኢና።ኣብዚ ደጊመ ክገልፆ ዝደሊ ግን ኣዚዩ ኣገዳሲ ዝኸውን እቲ ትልሚ ንካልኦት እውን እንተሓዊሱ እዩ።”
ኣብ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ኣሜሪካ በቲ ግጭት ካብ ክልቲኡ ወገን ተመዛቢሎም ዝርከብሉ ከባቢታት ብኣካል ከይዶም ተዓዚቦም እዮም።ኒኮላስ ባርነት ነዚ ከምዚ ክብሉ ይገልፁዎ።
“እቶም ኣምባሳደር ክልቲኦም ተመዛበልቲ ወገናት ንዘዕቖብሎም ከባቢታት ሪኢና ኢና።ተሓባባሪ ሚንስት ንጉዳያት ኣፍሪቃ ኣምባሳደር ያማማቶ ኣብቲ ከባቢ ዑደት ኣብዝፈፀምሉ እውን ነዚ ጉዳይ ኣልዒሎምዎ እዮም።ግን ማዕረ እቲ ፀገም ምላሽ ንምሃብ ዝተዋደደ ትልሚ ምሕንፃፅ የድሊ።እንልግሶ ረድኤት ኣብ መዓልኡ ይውዕል ምህላው ምርግጋፅ ንደሊ ኢና።”
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ መንጎ ብሄረሰባት ውጥረት እናዓበየ ምምፅኡን በዚ ደረጃ ይዘራረብሉ ከምዘለውን ብምግላፅ ካብ ዝተፈላለዩ ሰባት ዝተፈላለዩ ምላሽ ከምዝረኽቡን ውጥረት የለን ዝብሉ እውን ከምዘለው ይገልፁ።
“እቲ ጉዳይ ዘተሓሳስብ እዩ።ኣፈላላይ ዓሌት ኢትዮጵያ ንቕድሚት ክትስጉም ኣይሕግዛን እዩ።ንቕድሚት ክንሪኣ ንደልያ ኢትዮጵያ ዘረጋግፅ ኣይኮነን።ስለዚ ንሕና ነተባብዖ ሰላማዊ ልዝብ፣ኣብ ምክእኣልን ምክብባርን ዝተመስረት ሰላማዊ ዝርርብ እዩ።”
ኢትዮጵያ ወናኒት ነዊሕ ታሪኽ ምዃና፣ዝተፈላለዩ እምነታትን ቋንቋታትን ዝዛረቡ ህዝብታት ዝርከቡላ፣ኣብ ምክእኣልን ምክብባርን ተመስሪቶም ንነዊሕ እዋን ዝነበሩላን ሃገር እያ፤እዚ ክቕየር የብሉን፤ክቕፅል ኣለዎ ኢሎም ወሃቢ ቃል እቲ ኤምባሲ ኒኮላስ ባርነት።


text:
ስለምንታይ ቅዱሳት ኣሳእል ንጥቀም፧
ሕቶ፡
“እግዚኣብሔር ንሙሴ ኣብ ላዕሊ ኣብ ሰማይ ካብ ዘለዉ ኣብ ታሕቲ ድማ ኣብ ምድሪ ካብ ዘለዉ ምስልን ስእልን ዘበለ ንዓካ ኣይትግበር ኣይትስገደሎምን ኣይተገልግሎምን ድማ ኣነ እግዚኣብሔር ኣምላኽ እየ።” ዘጽ 20፡4-6 ከም ዝብለና በንጻሩ ግን ኦርቶዶክሳውያን ስእልን ምስልን እትጥቀሙ? ስለምንታይ?
መልሲ፦ ስእሊ ማለት
መልክዕ፡ንድፊ፡ቀለማዊ ቅርጺ፡ዝብል ትርጉም ዝሓዘ ኢዩ። ስእሊ ካብ ጥንቲ ጀሚሩ ብኣህዛብ ንኣምልኾ ይጥቀምሉ ከምዝነበሩ ታሪኽ ይሕብር። ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ስእሊ ክግለጽ ዝጀመረ ግና ካብቲ ልዑል እግዚኣብሔር ንሙሴ ትእዛዝ ኣብ ዝሓገገሉ እዋን ጀሚሩ እዩ። ካብተን ብሙሴ ዝተዋህባ እታ ቀዳማይ ትእዛዝ ከምዚ ዝስዕብ ትብል። “ካብ ምድሪ ግብጺ ካብ ምድሪ ባርነት ዘውጻእኩኻ ኣነ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ኢየ። ብጀካይ ካልእ ኣማልኽቲ ኣይሃልውኻ ኣብ ላዕሊ ኣብ ሰማይ ካብ ዘለዉ ኣብ ታሕቲ ድማ ኣብ ምድሪ ካብ ዘለዉ ምስልን ስእልን ዘበለ ንዓኻ ኣይትግበር ኣይትስገደሎምን ኣይተገልግሎምን ድማ ኣነ እግዚኣብሔር ኣምላኽ እየ። ዘጽ 20+4-6
መብርሂ፡ እግዚኣብሔር ብጀካይ ካልኦት ኣማልኽቲ ኣይሃልውኻ ክብል ከሎ፣ ብጀክኡ ካልእ ኣምላኽ ሓቂ ስለ ዘሎ ኣይኮነን። እንታይ ድኣ ኣማልኽቲ ተባሂሎም ዘለዉ ብኢድ ሰብ ዝተሰርሑ ዝተፈላለየ ምስልን ስእልን ሒዞም ዝተቐርጹ ጣኦታት ኢዮም። መዝ 115+4-8 ከምዚ ይብል “ጣኦታቶም ኢድ ሰብ ዝገበሮም ስርሓት ብሩርን ወርቅን ኢዮም። ኣፍ ከለዎም ኣይዛረቡን፡ ኣዒይንቲ ከለዎም ኣይርእዩን፡ እዝኒ ከለዎም ኣይሰምዑን፡ ኣፍንጫ ከለዎም ኣይጨንዉን፡ ኢድ ከለዎም ኣይድህስሱን፡ እግሪ ከለዎም ኣይከዱን። ብጎሮርኦም ድማ ገለ እኳ ኣይድምጹን፣ እቶም ዝገበርዎምን ኣብኦም ዝውከሉን ኩሎም ከምኦም ይኹኑ።”
ንኣብነት፦ ባዕሉ እግዚኣብሔር ንደቂ እስራኤል ከመዚ ኢሉ ተዛረቦም “ኣነ ካብ ሰማይ ከም ዝተዛረብኩኹም ባዕልኻትኩም ሪኢኩም ኣለኹም። ብጀካይ ኣማልኽቲ ኣይትግበሩ፣ ኣማልኽቲ ብሩርን ኣማልኽቲ ወርቅን ንዓኻትኩም ኣይትግበሩ።” ዘጽ 20፥22-23።
ህዝቢ እስራኤል ግና ነቲ እግዚኣብሔር ዝኣዘዞም ትእዛዝ ጢሒሶም ብወርቅን ብሩርን እተሰርሐ ምራኽ (ጣኦት) ኣምለኹ። “እቲ ህዝቢ ኸኣ ሙሴ ኻብ ከረን ከይወረደ ኸም ዝደንጐየ ምስ ረኣየ፣ ናብ ኣሮን ተኣከበ እሞ፣ ነዚ ኻብ ምድሪ ግብጺ ዘውጽኣና ሙሴ፣ እቲ ሰብኣይ፣ እንታይ ከም ዝረኸቦ ኣይንፈልጥን ኢና እሞ፣ ተንስእ፣ ቀቅድሜና ዚኸዱ ኣማልኽቲ ግበረልና፣ በልዎ። ኣሮን ድማ፣ እቲ ኣብ ኣእዛን ኣንስትኹምን ኣወዳትኩምን ኣዋልድኩምን ዘሎ ቐላብቲ ወርቒ ቐንጢጥኩም ኣምጽኡለይ በሎም። ኵሎም እቶም ህዝቢ ኸኣ ኣብ ኣእዛኖም ዝነበረ ቀላብቲ ወርቂ ቐንጢጦም ናብ ኣሮን ኣምጽእዎ። ንሱ ኸኣ ካብ ኣእዳዎም ወሲዱ ብመንደል መመሰሊ ቀሪጹ፣ ኣፍሲሱ ኸኣ ምራኽ ገበሮ። ንሳቶም ድማ ዎ እስራኤል፣ ካብ ምድሪ ግብጺ ዘደየቡኻ ኣማልኽትኻ እዚኣቶም እዮም በሉ። ኣሮን እዚ ምስ ረኣየ፣ ኣብ ቅድሚኡ መሰውኢ ሰርሔ፣ ጽባሕ ንእግዚኣብሄር በዓል እዩ፡ ኢሉ ድማ ኣወጀ። ንጽብሒቱ ኣንጊሆም ተንሲኦም፣ ዚሐርር መስዋእቲ ሰውኡ፣ መስዋእቲ ምስጋናውን ኣቕረቡ። እቶም ህዝቢ ድማ ኪበልዑን ኪሰትዩን ኮፍ በሉ፣ ኪስሐቑ ኸኣ ተንስኡ። ሽዑ እግዚኣብሔር ንሙሴ በሎ፣ እዚ ኻብ ምድሪ ግብጺ ዘውጻእካዮ ህዝብኻ በዲሉ እዩ እሞ፣ ኪድ ውረድ። ካብቲ ዝኣዘዝክዎም መግዲ ብኡብኡ ኣግለሱ። ምራኽ ፍሲ ገበሩ። ሰገድሉን ሰውኡሉን ከኣ፣ ዎ እስራኤል እቶም ካብ ምድሪ ግብጺ ዘደየቡኻ ኣማልኽትኻ እዚኣቶም እዩም ድማ በሉ። እግዚኣብሄር ድማ ንሙሴ፣ እዚ ህዝቢ እዚ እርእዮ ኣሉኹ። እንሆ፣ ህዝቡ ተሪር ክሳድ እዩ። ሕጂ ዅራይ ኣብኦም ኪነድድ እሞ፣ ክውድኦም ሕደገኒ። ንኣኻ ድማ ዓብዪ ህዝቢ ኽገብረካ እየ፡ በሎ።” ዘጽ 32፡1-8
በዚ በደል እዚ ምክንያት ድማ ካብ ደቂ እስራኤል ብዙሕ ህዝቢ ተቐዝፈ። “ነቲ ዝገበርዎ ምራኽ ወሲዱ ድማ ብሓዊ ኣንደዶ እሞ፡ ጥሒኑ ኣድከሞ፡ ኣብ ማይ ነስኒሱ ኸኣ ንደቂ እስራኤል ኣስተዮም። ሙሴ ድማ ንኣሮን፡ እዚ ዓብዪ ሓጢያት ዘምጻእካሉስ እዚ ህዝብዚ እንታይ ገበርካ፧ በሎ። ኣሮን ከኣ፡ ኵራ ጐይታይ ኣይንደድ፡ እዚ ህዝቢ እዚ ኽፋእ ምኳኑ ንስኻ ትፈልጥ ኢኻ። እቲ ሙሴ፡ እቲ ኻብ ምድሪ ግብጺ ዘደየበና ሰብኣይ፡ ንእኡ እንታይ ከም ዝረኸቦ ኣይንፈልጥን ኢና እሞ፡ ቀቅድሜና ዚኸዱ ኣማልኽቲ ግበረልና፡ በሉኒ። ኣነ ድማ፡ ወርቂ ዘለዎ ይቐንጥጦ፡ በልክዎም። ንሳቶም ከኣ ሀቡኒ፡ ኣነ ድማ ናብ ሓዊ ደርቤኽዎ፡ እዚ ምራኽ እዚ ኸኣ ወጸ። ኣሮን ነቲ ህዝቢ ኣብ ቅድሚ ጻላእቶም ንመነወሪ ስዲ ሐዲግዎም ነበረ እሞ፡ ሙሴ ስዲ ተፈንዮም ምስ ረኣዮም፡ ኣብ ኣፍ ደገ እቲ ሰፈር ደው ኢሉ፡ ነፍሲ ወከፍ ናይ እግዚኣብሄር ዝዀነ ናባይ ይምጻእ፡ በለ። ኵሎም ደቂ ሌዊ ኸኣ ናብኡ ተኣከቡ። ንሱ ድማ፡ እግዚኣብሄር ኣምላኽ እስራኤል ከምዚ ይብል፡ ነፍሲ ወከፍ ሴፉ ኣብ እቑኡ ይዕጠቕ። ካብ ደገ ናብ ደገ ኸኣ ኣብዚ ሰፈር ተመላለሱ፡ ነፍሲ ወከፍ ንሓዉ፡ ነፍሲ ወከፍ ንፈታዊኡ፡ ነፍሲ ወከፍ ንጐረቤቱ ይቕተል፡ በሎም። ደቂ ሌዊ ድማ ከምቲ ዘረባ ሙሴ ገበሩ። በታ መዓልቲ እቲኣ ኻብቲ ህዝቢ ኣስታት ሰለስተ ሽሕ ሰብኣይ ወደቑ። ሙሴ ድማ፡ በዛ መዓልቲ እዚኣ በረኸት ምእንቲ ኺወሀበኩም፡ ነፍሲ ወከፍ ብወዱን ብሓዉን ሎሚ ንእግዚኣብሄር ተቐደሱ፡ በለ።
ኰነ ድማ ንጽብሒቱ ሙሴ ነቶም ህዝቢ፡ ንስኻትኩም ዓብዪ ሓጢኣት ገበርኩም። ሕጂ ኸኣ፡ ምናልባሽ ሓጢያኣትኩም እንተ ኣተዐረቕኩ፡ ናብ እግዚኣብሄር ክድይብ እየ፡ በሎም። ሙሴ ድማ ናብ እግዚኣብሄር ተመሊሱ፡ ኣየ፡ እዚ ህዝቢ እዚ ዓብዪ ሓጢያኣት ገበረ፡ ንኣታቶም ከኣ ኣማልክቲ ወርቂ ገበረ። ሕጂ ድማ ሓጢኣቶም ይቕረ በለሎም፡ እንተ ዘይኰነስ ካብቲ ዝጸሐፍካዮ መጽሓፍካ ሕከኸኒ፡ በለ።” ዘጽ፡32፣20-32 ።
ትርጉም ናይዚ ኣብ ላዕሊ ኣብ ሰማይ ካብ ዘለዉ ኣብ ታሕቲ ኣብ ምድሪ ካብ ዘለዉ ኣብ ማይ ከኣ ኣብ ትሕቲ ምድሪ ካብ ዘለዉ ተባሂሉ ዘሎ ጥቅሲ ባዕሉ ሙሴ ኣብ ዘዳግም ገሊጽዎ ኣሎ። ከምዚ ድማ ይብል በታ እግዚኣብሔር ኣብ ዘዳግም 4፡15-19፡ “በታ እግዚኣብሄር ኣብ ሆሬብ ካብ ማእከል ሓዊ ኺዛረበኩም መዓልቲ ገለ መልክዕ እኳ ኣይርኤኹምን እሞ፡ ተጠንቂቕኩም ነፍሳትኩም ሐልዉ። ብዝዀነ ምስሊ፡ ብመልኽዕ ሰብኣይ ወይ ናይ ሰበይቲ እተወቕረ ምስሊ ብምግባርኩም ከይትባላሸዉ፡ ኣብ ልዕሊ ምድሪ ናይ ዘሎ ምስሊ ዂሉ እንስሳ፡ ምስሊ መንፈሪ ዘለዋ ኣብ ሰማይ እትነፍር ዑፍውን፡ ምስሊ ኣብ ምድሪ ለመም ዚብል ኲሉ፡ ምስሊ ኣብ ትሕቲ ምድሪ ኣብ ማይ ዘሎ ዂሉ ዓሳ ኸኣ፡ ጸሓይን ወርሕን ከዋኽብትን፡ ኲሎም ሰራዊት ሰማይ ርኢኻ ኣዒንትኻ ንሰማይ ከይተልዕል፡ እሞ ነቶም እግዚኣብሄር ኣምላኽካ ኣብ ትሕቲ ሰማይ ንዘለዉ ዂሎም ህዝብታት ዝመቐሎም፡ ናብ ምስጋዶምን ምግልጋሎምን ከይትስሐብ ተሐሎ።” ይብለና።
ከምኡ’ውን፣ “ለባማት ኢና እናበሉ ዓሸዉ እሞ፡ ንኽብሪ እቲ ዘይሐልፍ ኣምላኽ ናብ ምስሊ ሓላፊ ሰብን ኣዕዋፍን ኣርባዕተ መሓውር ዘለዎም እንስሳን ለመም ዚብልን ንዚመስል ለወጥዎ። ነቲ ሓቂ ኣምላኽ ናብ ሓሶት ስለ ዝለወጥዎ፡ ኣብ ክንዲ ፈጣሪ፡ንሱ ንዘለኣለም እተባረኸ እዩ፡ ኣሜን፡ንፍጡር ስለ ዘምለኹን ዘገልገሉን፡ ኣምላኽ ከኣ ስጋ ሓድሕዶም ኬሕስሩ ብትምኒት ልቦም ንርኽሰት ኣሕሊፉ ሃቦም” ሮሜ 1፡22-25።
እምበኣር ምስልን ስእልን ዘበለ ንዓካ ኣይትግበር ኣይትስገደሎምን ኣይተገልግሎምን ተባሂሉ ዘሎ ጥቅሲ እንታይ ዓይነት ምስልን ስእልን ከምዝኾነ ኣብ ላዕሊ ተገሊጹ ኣሎ። ስለዚ ድማ እዚ ስእልን ምስልን ዘበለ ንኣኻ ኣይትግበር ዝብል ጥቅሲ፣ ነቲ ኣብ ቅድስቲ ቤተክርስትያን ወይ ድማ ኣብ ቤትጸሎት ተሳኢሉ ዝርአ ስእሊ፣ ስእሊ ቅዱሳን ከም ዘይምልከትን ከም ዘይቃወምን በቲ ንሙሴ ባዕሉ ዝሃቦ ትርጉም ክፍለጥ ይከእል ኢዩ። ብመንጽሩ ከኣ እግዚኣብሔር ንሙሴ ስእሊ ኩርቤል ክስእል ኣዚዝዎ ኢዩ። ከምዚ ድማ ይብል፣ “ክልተ ኪሩቤል ድማ ካብ ወርቂ ኽትገብር ኢኻ። ቀጥቂጥካ ትሰርሖም እሞ ኣብ መኽደን መተዓረቒ ኣብ ክልተ ወሰኑ ትገብሮም። ሓደ ኪሩቤል ኣብ ሓደ ወሰን፡ ካልኣይ ኪሩቤል ከኣ ኣብቲ ኻልኣይ ወሰን ግበሮም። ነቶም ኪሩቤል፡ ምስቲ መኽደን መተዓረቒ ሓደ ዀይኑ፡ ብኽልተ ወሰኑ ግበርዎም። እቶም ኪሩቤል ከኣ ንሓድሕዶም ገጽ ንገጽ መሊሶም ኣኽናፎም ልዕል ኣቢሎም ይዘርግሑ፡ ነቲ መኽደን መተዓረቒ ድማ በኽናፎም ይኸውልዎ። ገጽ እቶም ኪሩቤል ናብቲ መኽደን መተዓረቒ የብል። ነቲ መኽደን መተዓረቒ ኸኣ ኣብ ልዕሊ ታቦት ግበሮ። እቲ ኣነ ዝህበካ ምስክር ከኣ ኣብቲ ታቦት ኣንብሮ። ኣብኡ ድማ ንኣኻ ኽግለጸልካ እየ፡ ካብቲ መኽደን መተዓረቒ ኻብ መንጎ እቶም ኣብ ልዕሊ ታቦት ምስክር ዘለው ኽልተ ኪሩቤል እቲ ንደቂ እስራኤል ኢለ ዝእዝዘካ ዅሉ ኽነግረካ እየ። ሰደቓ ድማ ካብ ዕጨይቲ ሽጢም ግበር፡ ምንዋሑ ኽልተ እመት ምግፋሑ ኸኣ ሓደ እመት ምብራኹውን እመትን ፈረቓን ይኹን። ብጽሩይ ወርቂ ለብጦ፡ ብዙርያኡ ኸኣ ኣኽሊል ወርቂ ግበረሉ። ዙርያኡ ድማ ጋት ዝምግፋሑ ኽቡስ ግበረሉ፡ ነቲ ኽቡስ ከኣ ኣብ ዙርያኡ ኣኽሊል ወርቂ ግበረሉ። ” ዘጽ 25፡18-25።
“ሙሴ ድማ ከምቲ እግዚእብሔር ዝኣዘዞ ገበረ። ክልተ ስእሊ ኩርቤል ሲኢሉ ኣብ ልዕሊ ጽላት ማልት ታቦት ኣክናፎም ዘርጊሖም ከምዝጋርዱ ገበረ ድሕሪ እዚ ድማ ሙሴ ምስኡ ንምዝርራብ ናብቲ እግዚኣብሔር ዝርከበሉ ድንኳን ምስ ኣተወ ካብቲ ኣብ ልዕሊ ታቦት ኪዳን ዘሎ ሕድገት ሓጥያት ዝርከበሉ መክደን ኣብ ሞንጎ እቶም ክልተ ኩርቤል እዚ ድምጺ ክዛረቦ ይስማዕ ነበረ። ንሱ ድማ ይዛረቦ ነበረ ማለት ሙሴ ትእዛዝ እግዚኣብሔር ሰሚዑ ንህዝቢ እስራኤል ክምህሮም በቲ ስእሊ ኩርቤል መልእኽቲ ቃል እግዚኣብሔር ይመሓላለፍ ብምንባሩ ይገልጽ እዩ።” ዘሁ 7፡89 ከምኡ’ውን
“ ኣብታ ናይ ቅድስተ ቅዱሳን ቤት ከኣ ክልተ ናይ ወቐርቲ ስራሕ ብዝዀኑ ኪሩቤል ገበረ፡ ብወርቂ ድማ ለበጥዎም። ምንዋሕ ኣኽናፍ እቶም ኪሩቤል ከኣ ዕስራ እመት ነበረ። እታ ሓንቲ ኽንፊ ናይቲ ሓደ ሓሙሽተ እመት ነበረት። ንመንደቕ እታ ቤት ትትንኪ ነበረት፡ እታ ኻልአይቲ ኽንፊውን ሓሙሽተ እመት ነበረት። ክንፊ እቲ ኻልኣይ ኪሩብ ድማ ሓሙሽተ እመት ነበረት፡ ንመንደቕ እታ ቤት ትትንኪ ነበረት፡ እታ ኻልአይቲ ኽንፊ ኸኣ ሓሙሽተ እመት ነበረት እሞ፡ ንኽንፊ እቲ ኻልኣይ ኪሩብ ተርክብ ነበረት። ኣኽናፍ እዞም ኪሩቤል እዚኣቶም ዕስራ እመት ተዘርጊሔን ነበራ። በእጋሮም ከኣ ደው ኢሎም፡ ገጻቶም ናብ ቤት ኣቢሉ ነበረ።”2ይ ዜና 3፡10፡13
ተወሳኺ ጥቅስታት፡
-
“ንደገ እቲ ቤት ራእይ ድማ ካብ ኦም ኣውልዕ መዓጹ ገበረሉ፡ ላዕላይ ልዳትን ቀዋሚ ልዳትን ካብቲ መንደቕ ሓምሳይ ኢድ ነበረ። ካብ ኦም ኣውልዕ ክልተ መዓጹ ገይሩ ድማ ኣብኤን ቅርጺ ኪሩቤልን ስየን ክፉት ዕምባባን ቀረጸ፡ ብወርቂውን ለበጠን፡ ነቲ ወርቂ ከኣ ኣብ ልዕሊ ኪሩቤልን ኣብ ልዕሊ ስየን ዘርግሖ። ከምኡ ድማ ነቲ ደገ መቕደስ ካብቲ መንደቕ ራብዓይ ኢድ ዝምርጓዱ ኻብ ኦም ኣውልዕ ልዳውቲ ገበረሉ። ካብ ኦም ጽሕዲ ድማ ክልተ
ማዕጾ ገበረ፡ እቲ ሓደ ማዕጾ ኽልተ ዚዘውር ክፍሊ ነበሮ፡ እቲ ኻልኣይ ማዕጾ ኸኣ ክልተ ዚዘውር ክፍሊ ነበሮ። ኣብኡ ድማ ኪሩቤልን ስየን ክፉት ዕምባባን ቀሪጹ፡ ነቲ ቕርጺ ብወርቂ ኣዳላዲሉ ለበጦ።”1ይ ነገስት 6፡31-35
-
“እቶም ካህናት ድማ ነቲ ታቦት ኪዳን እግዚኣብሄር ናብቲ ስፍራኡ፡ ናብታ ቤት ራእይ፡ ናብቲ ቅድስተ ቅዱሳን፡ ናብ ትሕቲ ኣኽናፍ ኪሩቤል ኣእተውዎ። እቶም ኪሩቤል ኣኽናፎም ኣብ ልዕሊ ሰፈር እቲ ታቦት ዘርጊሖም ነበሩ እሞ፡ ነቲ ታቦትን ነቲ መሰላታቱን እቶም ኪሩቤል ከደንዎ። ጫፍ እቲ መሰላትት ከኣ ኣብ ቅድሚ ቤት ራእይ ኣብ መቕደስ ኴንካ ኽሳዕ ዚርኤ፡ እቲ መሰላታት ነዋሕቲ ነበረ፡ ብወጻኢ ግና ኣይርኤን ነበረ፡ ክሳዕ እዛ መዓልቲ እዚኣ ድማ ኣብኡ ኣሎ።”1ይ ነገስት 8፡6-8
ስለዚ ከኣ ነዛ ብስእሊ መላእክቲ ብምልእታ ተሰሊማን ጸቢቃን ማዕሪጋን ዝነበረት ሰሎሙን ዝሰርሓ ቤት መቕደስ እግዚኣኣብሔር ከኣ ከምዚ ክብል በቲ ዘይሓልፍ ቃሉ ተዛረበላ “ እግዚኣብሄር ድማ በሎ፡ እቲ ኣብ ቅድመይ እተማህለልካዮ ጸሎትካን ምህልላኻን ሰሚዔዮ
ኣሎኹ፡ ነዛ ዝሰራሕካያ ቤት መቕደስ፡ ስመይ ክሳዕ ዘለአለም ኣብአ ኸንብር ቀዲሰያ አሎኹ። ዓይነይን ልበይን
ከኣ ንሓዋሩ ኣብኣ ኺነብራ እየን።”1ይ ነገስት 9፡3 ብምባል ከም ዝሓረያን ዝቕደሳን ተዛረበ ። ከመይ ኣብታ ቤት መቕደስ ስእሊ ቅዱሳን መላእኽቲ ምህላዉ እግዚኣብሔር ብህ ኣቢልዎ ሰለ ዝነበረ። ነብይ ህዝቕኤል እውን ነዚ ቅዱሳት ኣሳእል ናይዞም ቅዱሳን መላእኽቲ ኣብ ውሽጢ እቲ ቤት መቕደስ ኸመይ ገይሩ መሊኡ ከመዝነበረ ብኸምዚ ዝስዕብ ይገልጸልና።
-
“ካብ ልዕሊ እታ ደገ ኽሳዕ እታ ውሽጣዊት ቤት፣ ብወጻእን ብዙርያ ዅሉ እቲ መንደቕን፣ ብኣታዊኡን ብወጻኢኡን ብልክዕ እዩ። ኪሩቤልን ስየን ተቐሪጽዎ ኣሎ። ኣብ መንጎ ኪሩቤልን ኪሩቤልን ከኣ ሓንቲ ስየ ኣላ። ነፍሲ ወከፍ ኪሩቤል ከኣ ከክልተ ገጽ ኣለዎ።
ነታ ስየን ናብዚ ወገና ገጽ ሰብ፣ ነታ ስየስ ናብቲ ወገና ኸኣ ገጽ ኣንበሳ ኣለዋ። ንብዘላ እታ ቤት ብዅሉ
ዙርያኣ ኸምኡ ተገይርዋ እዩ። ካብ ምድሪ ሒዙ ኽሳዕ እቲ ልዕሊ ደጊኣ ኪሩቤል ስየን ተቕሪጽዎ ኣሎ።
እቲ መንደቕ እታ ቤተ መቕደስውን ከምኡ እዩ።” ህዝ 41፡17-20
• “ነፍሲ ወከፍ ማዕጾ ድማ ክልተ መቃን፣ ኣብ ከክልተ ዚዕጸፉ መቃን፣ ነታ ሓንቲ ማዕጾ ኽልተ መቃን፣ ነታ ኻልኣይቲ ኸኣ ክልተ መቃን ኣለዋኤን። ከምቲ ኣብ መንደቕ ዘሎ፣ ኣብተን ደጌታት መቕደስ ከኣ ኪሩቤልን ስየን ተቐሪጽወን ኣሎ። ኣብ ወጻኢ እቲ ገጽ ገበላ ኸኣ ካብ ረጕድ ኦም እተገብረ ናሕሲ ኣሎ። ኣብ ጎቦታት እታ ገበላ ኸኣ በዝን በትን ዓይኒ ርግቢ ዘለወን መሳዅትን ስየን
ኣለዋ። እተን ብጎቦ ዝነበራ ኽፍልታት ኣባይቲ እቲ ህንጻን እቲ ናሕሲ ዕጨይትን ከኣ ከምኡ እዩ።” ህዝ 41፡24-26
እዞም ኩሩቤል ተባሂሎም ዘለዉ፣ መልኣኽቲ ከም ዝኾኑ መጽሓፍ ቅዱስ’ውን ይሕብረና ።
“ንኣዳም ምስ ኣውጽኦ ድማ ነታ ናብ ኦም ህይውት እትወስድ መንገዲ ዝሕልዉ ኪሩቤል ሃልሃል እንዳበለት እተንበልብል ሰይፍን ብሸነኽ ምብራቅ ገነት ኤደን ኣቐመጠ ።”ዘፍ 3፡24 ብምባል ንገነት ዝሕልዉ ኪሩቤል ዝበሃሉ መላእኽቲ ምዃኖም ይነግረና ኢዩ። ከምኡ’ውን ነቢይ ህዝቅኤል ኣብ ትንቢቱ ከምዚ ይብለና “እቶም ኪሩቤል ድማ ኣኽናፎም ዘርግሑ። ኪነቕሉ ኸለዉ ኸኣ፣ እቲ መንኰራዅር ብጥቓኦም ኰይኑ፣ ኣብ ቅድሚ ዓይነይ ካብ ምድሪ ተላዕሉ፣ ኣብቲ ናይ ምብራቕ ኣፍ ደገ ቤት እግዚኣብሄር ድማ ቘሙ። ክብሪ ኣምላኽ እስራኤልውን ኣብ ልዕሊኦም ነበረ።” ህዝ 10፡19።
እንበኣር ስእሊ ናይ’ዞም መላእኽቲ ኣብ ውሽጢ ቤት መቕደስ ጥራይ ዘይኮነ ተወሲኖም ዝነብሩ ነይሮም ብተወሳኺ እውን እግዚኣብሔር ንሙሴ ከምዚ ኢሉ ኣዘዞ። “ብዓሰርተ ዓለባታት ጌርካ ድንኳን ስራሕ ፡ነቲ ዓለባ ብሰማያውን ሓምራይን ውጹእ ቀይሕ ብዝኾነ ፈትሊን ብዝተፋሕሰ ሃርን ጌርካ ስርሓዮ።ክኢላታት ሰባት ድማ ብጥልፊ ምስሊ ኪሩቤል ይስኣሉሉ።”ዘጽ 26፡1 ተወሳኪ እውን ከምዚ ይብል “ ብሰማያውን ሓምራይን ውጹእ ቀይሕን ዝኾነ ፈትሊ ብዝተፋሕሰ ሃርን ጌርካ መጋረጃ ግበር ክኢላታት ሰባት ከኣ ምስሊ ኪሩቤል ይግበሩ።” ዘጽ 26፡31
እዚ ኩሉ ድማ ኣብታ ብዓለባታት ተሰሪሓ ዝነበረት ድንኳን ምርኻብ ማለት( ቤተ-መቕደስ ) ንክኸውን እግዚኣብሔር ንሙሴ ዝኣዘዞ ነበረ። እዚ እውን ብግዜ ጥበበኛ ሰሎሙን ውን እታ ሰሎሙን ንእግዚኣብሔር ዝሰርሓ ቤት መቕደስ ብስእሊ መሊኣን ተሰሊማን ምንባራ መጽሓፍ ቅዱስ ይነግረና ኢዩ። “ነታ ቤት መቕደስ ድማ ብኽቡር ኣእማንን ካብ ጳርዋያም ብዝበለጸ ውርቅን ገይሩ ሰለማ ነቲ ኣግማልን ልዳውትን መናድቕን መዓጹን ናይታ መቕደስ ከኣ ብወርቂ ለበጦ ምስሊ ኪሩቤል ድማ ቀረጸሉ”2ይ ዜና መዋእል 3፡5፡7 ተወሳኪ እውን ከምዚ ይብል “ብሰማያውን ሓምራይን ውጹእ ቀይሕ ሃርን መጋረጃ ገበረ ኪሩቤል ከኣ ገበረሉ።” 2ይ ዜና መዋእል 3፡14 ።
እዚ ስእሊ ናይዞም መላእኽቲ እንበኣር ኣብዚ ጥራይ ኣይተረፈን እታ ተሰሪሓ ዝነበረት ቤት መቕደስ እውን እንተኾነ ብምልእታ ተሰሊማን ማዕሪጋን ክመዝነበረት ኢዩ መጽሓፍ ቅዱስ ዝሕብረና “ኣብ ኲሉ መንደቕ እቲ ቤት ብዙርያ ድማ ብውሽጥን ብግዳምን፡ ናይ ቅርጺ ምስልታት ኪሩቤልን ስየን ክፉት ዕምባባታትን ቀረጸሉ።” 1ይ ነገስት 6፡29
ስለዚ እምበኣር ስእሊ ቅድስቲ ድንግል ማርያም ምስለ ፍቁር ወልዳ ከምኡ ‘ውን ስእሊ ካልኦት ቅዱሳን ኣብ ኩሉ ቤት-ጸሎት ተሳኢሉ ዝርከብ ዘሎ ከምቲ እግዚእብሔር ስእሊ ኩርቤል ግበር ኢሉ ንሙሴ ዝኣዘዞ መሰረት ተተሓሒዙ ዝመጸ ስርዓት ኢዩ።
ገለ ካብ ጥቅምታት ቅዱሳን ኣሳእል፡
-
መግለጺ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ኢዮም።
• ኣብ ጸሎትን ልመናን ዓቢ ተራ ኣለዎም።
• መንፈሳዊ ምስጢራት ንምግላጽ ይጠቅሙ።
• ቅዱሳት መጻሕፍቲ በቃላት ንዝገልጽዎ ቅዱሳን ብንድፊ ይገልጽዎ።
• በቶም እንርእዮም ስእልታት ቅዱስ እግዚኣብሔር ክንዝክር ይገብሩና።
• ብብዙሕ ትእምርትታት ናብ እግዚኣብሔር የቅሩብና።
እንበኣር ኣብ ሓዲሽ ኪዳን እውን እንተኾነ እዚ ቅዱሳን ኣሳእል ኣይተረፈን ተሪፉ ዝብል ጽሑፍ ውን የሎን።
ብኣንጻሩ እኳ ደኣ ኣብታ ብስእሊ ቅዱሳት መልእኽቲ መሊኣን ተሰሊማን ዝነበረት ቤት መቕደስ፣ክርስቶስ ክምህርን ክመላለስን ኢና እንርእዮ ። ንኣብንት ንሱ ኸኣ፡ ቤተይ ቤት ጸሎት ክትበሃል ኢያ ፡ጽሑፍ እዩ፡ ንስኻትኩም ግና ብዓቲ ጐሓሉት ገበርኩምዋ፡ በሎም። ስለዚ እታ ቤት ጾሎት እቲኣ ብስእልን ምስልን ዘግየጸት ኢያ ነይራ ግን ክርስቶስ ንኣህዛብ ቤት ጸሎት ክትኮኖም ሰለዝሓሰባ ኣቀዲሙ ኣጽረያ ተወሳኪ እውን “ኰነ ድማ፡ ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ ኣብ ቤተ መቕደስ ኣብ ማእከል መምህራን ተቐሚጡ እናሰምዖምን እናሐተቶምን ረኸብዎ።” ሉቃስ 2፡46 ። ከምኡ ውን “ኣብ ቤተ መቕደስ ከኣ ኣብዑርን ኣባጊዕን ኣራግብን ዚሸጡን ሸረፍቲ ተቐሚጦምን ረኸበ።” ዮሓ 2፡13
ሓዋርያት እውን እንተኮነ ድሕሪ ዕርገት ክርስቶስ ኣብ ጸጽባሕ ኣብታ ቤተ መቅደስ እቲኣ ተኣኪቦም ይጽልዩን የመስግኑን ከምዝነበሩ ኢዩ ይነግረና ። ሉቃስ 24፡50-53 ግብ 2፡46
ብርሃን ዓለም ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ እውን ኣብኣ ኣብታ ቅዱሳን ኣሳእል ዝመለአት ክጽሊ እንኸሎ ጎይታ ተገለጸሉ። ግብሪ ሓዋርያት 22፡17-21 እንበኣርከስ ካብ እምነት ርሕቕ ኢልና ኣብ ጥርጥር ኴንና ነቲ እግዚኣብሔር ዝኣዘዞ ዝጥምትን ዘስተውዕልን ዓይኒ ክህልወና ስለ ዘይክእል ነቲ ጥርጥር ደርቢና ብእምነት ክንጸንጸአንዕ ይግበኣና። ምስዚ ናይ ስእሊ ትምህርቲ ዝሰማማዕ ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ታሪኻዊ ፍጻሜ እንተደኣ ሪኢና እውን ካብዚ ኣብ ላዕሊ ዝበልናዮ ሓቂ ዝወጺእ ኣይኮነን ንዕኡ ኢዩ ከኣ ዘብርሃልና ።መጽሓፍ ቅዱስ ከምዚ ይብል። “ጴጥሮስ ክሓልፍ ከሎ ንገሊኣቶም ምእንቲ ከንጻላልዎም ኢሎም ነቶም ሕሙማት የምጽእዎም
እሞ ኩሎም ከኣ ይሓውዪ ነበሩ።”ግብ 5፡15-16
እንበኣር ኣብዚ ጽሑፍ እዚ ዘመልክተናን ክንሓስብ ዝገብረናን ኣጎሊሑ ዝረኣየና ናይ እግዚኣብሔር ሓይልን ናይቶምህዝቢ እምነትን ክሳዕ ክንደይ ብርቱዕ ምንባሩ እዩ “ከመይሲ እግዚኣብሔር መጠን’ቲ ንኣምኖ እዩ ዝህበናን ዘረድኣናን ስለዚ ኣብ ጥርጥር ግን ገላ እኳ የልቦን። እምነት ናይዞም ህዝቢ ነስተውዕል እንተኾይና’ኸ ኣብ ቅድሚ ስእሊ ቅዱሳን ቆይምካ ምጽላይ እንታይ የጣራጥረና እንበኣር ናይ ቅዱስ ጴጥሮስ ጽላሎት’እኮ ብርግጽ ስእሊ ኢዩ ተንቀሳቃሲ ስእሊ ኢዩ ምክንያቱ ጽላሎት ቅዱስ ጴጥሮስ ንስእሊ ዘስእሊ ኩሉ ነገር ዘማለአት እያ።
ነዚ ዝስዕብ ንመልከት
***ሰኣሊ*** ጸሓይ ብጩራኣ——-**ተስኣሊ**ቅዱስ ጴጥሮስ
**ስእሊ** ——ተንቀሳቃሲ ስእሊ ከኣ (ጽላሎት)
ወረቐት—- መሬት++++ ሕብሪ—-ጸሊም
እንተኾነ ግን እዚ ናይ ቅዱስ ጴጥሮስ ምስልን ቅርጽን ሒዙ ኣብ መሬት ዝዓለበ ተንቀሳቃሲ ስእልን (ጽላሎት) እንተኾነ ንሰብ እምነት ክፍውስ ተራእዩ። እንበኣር ሎሚ ንሕና ‘ውን ልዕሊ ጽላሎት እንታይነት ቅዱስ ጴጥሮስ ኽገልጽ ዝኽእል ናይ ቅዱስ ጴጥሮስ ስእሊ ኣብ ቅድሜና ጌርና ክንጽሊ ከለና ናይ ነፍስና ሕማም (ሓጥያት ከምዝፍውሰልና ልክዕ ከምቶም ብጽላለቱ ዝተፈወሱ ከም እንፍወስ እምነት ኣሎና ምክንያቱ እቲ ብጽላሎት ዝፍውስ ኣምላኽ ሎሚ እውን ስለ ዘይተለውጠ
ከምኡ ውን ስእሊ ቅዱሳን ንጾሎት ይጥቅም ኢዩ” ንኣብነት ኣብ ቅድሚ ስእሊ ቆይምና ክንጽልን ክንልምንን ከለና ሓሳባትና ናብቲ ስእሊ ኮይኑ እንተደኣ ኮይኑ ድማ ስእሊ ኣብ ጽሎትና ዓቢ ምንቕቃሕ ሰለዝፈትረልና ኢዩ እንበኣር ኣብ ቅድሚ ስእሊ ኴንካ ምጽላይ እውን ካብ ነብይ ሙሴ ዝተማሃርናዮ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ሓቂ እዩ ።ከመይሲ ሙሴ ኣብ ቅድሚ ኣሳእል -ቅዱሳት መላእኽቲ ኮይኑ ይጽሊ ነበረ እግዚኣብሔር እውን ይምልሰሉ ነይሩ ። “ሙሴ ምስኡ ንምዝርራብ ናብቲ እግዚኣብሔር ዝርከበሉ ድንካን ምስ ኣተወ” ካብ ምንጎ እቶም ክላተ ኪሩቤል እቲ ድምጺ ክዛረቦ ይሰምዕ ነበረ።ንሱ ድማ ይዛረቦ ነበረ” ኦሪት-ዘሁ 7፡89 እንበኣር ንሕና ስለዚ ኢና ሎሚ ኣብ ግዜ ጸሎት ኣብ ቅድሚ ቅዱሳት ኣሳእል ደው ኢልናን ተንበርኪኽናን ምስ እግዚኣብሔር ንዘራረብ እግዚኣብሔር እውን ጸሎትና ከምዝሰምዓናን ከምዝምልሰልናን ዓቢይ እምነት ኣሎና ይሰምዓና ኢዩ ከኣ መን ኣሎ ኣብ ቅድሚ ስእሊ ጸሎቱ ናብ ኣምላክ ጌሩ ዘይተሰምዐ። ብሓቂ ቡዙሓት ሕልናና ስለ ዝሸጥናዮ እንበር ቡዙሓት ዶ ኣይኮኑን ብስእሊ ዝተፈወሱ።
ንቅዱሳት ኣሳእል ብምስዓምንን ብምንብርካኽን እንህቦ ክብሪ ድማ ክንዮ እቲ ስእሊ ንዋና እቲ ስእሊ ብምጥማትን ብምዝካርን ኢና እነክብሮ። ምክንያቱ ኣቲ ስእሊ ኣብ እንጥምቶ ግዜ ዋና እቲ ስእሊ ኣብ ኣእምሮና ስለዝቕረጽን እንሓስቦን በዚ ኢና ከኣ ዓይንና ብዝጠመተቶ ኣእምሮና ክንዮ እቲ ስእሊ ብምካድ ንዋና እቲ ስእሊ ሰልዝሓስብን ዝዝክርን ኣብ ቅድሚ ስእሊ ቆይምካ ምጽላይ ዝያዳ ንጸሎት የነቃቅሓና። ብርሃን ዓለም ቅዱስ ጳውሎስ እውን ክንሓስብን ክንዝክርን (ክሰኣል) ከምዘለዎን የዘኻኽረና። “ ኣቱም ዱንዙዛት ሰብ ገላትያ! ኢየሱስ ክርስቶስ ስቑል፥ ኣብ ቅድሚ ዓይንኹም’ዶ ብግሁድ ከም ስእሊ ተሰጢሑ ኣይነበረን ንኸይታምኑ መን እዩ ዝዓዘመኩም።” ገላትያ 3፡1
*** እንበኣር ካብዞም ዝረኣናዮ ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ቃላት ቅዱሳን ኣሳእል ንኽህልዉ ዝኣዘዘ እግዚኣብሔር ምዃኑን ነዚ ትእዛዝ እግዚኣብሔር ዝቅበሉን ዘኽብርዎን ቅዱሳን ሰባት ድማ ይጥቀምሎም ከምዝነበሩን እንተደኣ ተረዲእና። ሰልዚ ቅዱሳን ኣሳእል ዘይምቅባል ንተእዛዝ እግዚኣብሔር ምእባይን ምጥሓስን ምዃኑ ክንርዳእ ይግበኣና ። ( ስእሊ ቅዱሳን ጣኦት ኢዩ ኣየድልየናን) እንዳበልና ኣብ ምቅዋም እግዚኣብሔር ዝገበሮ ነገር ዘለና ናብ እግዚኣብሔር ተመሊስና ኣሰር ናይ ነብያት ክንሕዝ ይግበኣና።
ብሓቂ እንታዎት ኢና ንሕና እግዚኣብሔር ንዝኣዘዞ ስእሊ ቅዱሳን ጣኦት ኢዩ፣ እንዳበልና ፍቃድን ድልየትን ናይ እግዚኣብሔር ነርክሶ፧!!
እንበኣር ቅዱሳን ኣሳእል ካብ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ታሪኽን ታሪክ ቤት ክርስትያንን ተበጊሶም ስልዝሰኣሉ፣ ልዕሊ ቃላት ዝዛረቡ ዓበይቲ መረዳእታታት ኢዮም ሰልዚ ደማ ኩሉ ኣማኒ ብፍላይ ከኣ ኣንቢቦም ዘይክእሉ ህጻናትንን ዓበይትን ወለድን ይመሃሩሎምም ካብኡ ሓሊፉ እውን ሎሚ ዓለም ቅዱሳት ኣሳእል ናይ ክርእዩ እንከለዉ ክርስቶሳውያን ክርስትያን ምኳና ይምህሩ ኢዮም ብቃላት ዘይዛረቡ ሰበኽቲ ንዓለም ከኣ ይሰብኩ ኣለዉ ።
እቶም ጣኦት ኢዩ እንዳበሉ ዝዛረቡ እግዚኣብሔር ልቢ ይሃቦም። ንሕና ድማ ነዚ ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ሓሳብ ተረዲእና ከነክብሮ እግዚኣብሔር ይደግፈና። ኣሜን!!!
ስብሓት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ደንግል
ወለመስቀሉ ክቡር! ኣሜን ኣሜን ኣሜን


text:
ህግደፍ ብባህሪኡ ሰብኣዊ ዓቕሚ ክሃንጽ ኮነ፡ መሬት ከልምዕ ኣይክእልን።
ከም’ቲ ንውልቀ ሰብ፡ ኣወንታውን ኣሉታውን ጎኑ ክትመዝን እንከለኻ፡ ከምዚ ኣመል ኣለዎ፡ ከምዚ’ዩ ጠባዩ ወይ ባህሪኡ ኢልካ ትገልጾ፡ ንሓደ ፖለቲካዊ ውድብ ኮነ መንግስቲ’ውን ከም ናይ ሰባት ምትእኽኻብ መጠን፡ ከይተጋነነ ልክዕ ዝኾነ ንመሰረታዊ ፖለቲካዊ ተፈጥሮኡ ወይ ባህሪኡ ዝገልጽ ሚዛን ሂብካ፡ ካብኡ ክትረኽቦ ትኽእልን ዘይትኽእልን ተረዲእካ፡ ናተይ ትብሎ ፖለቲካዊ መንነት ክትውንን ምኽኣል ብቕዓት’ዩ። ከተዐውቶ ትቃለሰሉ፡ ምስተ ዓወተ ክትዕቅቦ፡ ትከላኸለሉ ትማጎተሉ ክሳብ’ውን ገንዘብካ፣ ጉልበትካ፣ ግዜኻ፣ ህይወትካ ትበሉ፡ ብሓቂ ፍትሓውን ደሞክራስያውን ዝኾነ ናተይ ናትና ትብሉ መንነት እንተዘይወኒንካ ግን ፖለቲካዊ ኣንፈት ኣጥፍእካ ኣለኻ። ፖለቲካዊ ኣንፈትካ ብግቡእ እንተዘይ ፈሊጥካ ድማ፡ ከም’ቲ ወናማት ኣዋልድ እግረ መንገደን ናብ ዝረኸባኦ ጎይላ ከይደን ክጻወታ ይሰማማዓ’ሞ ሓንቲ ካባታተን እንታይ ኢልና ክንደርፍ ኢና ዝብል ሕቶ ምስ ኣቕረባት ካልእ ተቐባሊት ድማ “ ዘዝበላኦ ላሎ ዘዝበላኦ’የ ንብል” ክትብል መለሰት ዝበሃል፡ ዕድልካ ካልኦት ዘዝሓዝዎ ኣንፈት ወይ ኣረኣእያ ምኽታል፡ ኣብዘይ ዳስካ ኣቲኻ ምጥቓዕ፣ ፍረ ኣብ ዘይህብ ከንቱ መብጸዓ እናተተስፋኻ ምንባር’ዩ ዝኸውን።
ፖለቲካዊ ውድብ ኮነ መንግስቲ፡ ብኣካሉ ዘይኮነ በተሓሳስባኡ፣ ብተግባሩ ዘይኮነ ብደርባዊ ፖለቲካዊ ተፈጥሮኡ’ዩ መን ምዃኑ፡ ካበይ ተበጊሱ ኣበይ ከምዝበጽሕ፡ ንመን ሓቚፉ ንመን ከምዘጥቅዕ ክፍለጥ ዘለዎን ዝግባእን። ሰባት ተኣኻኺቦም ውድብ ስለዝመሰረቱ፡ ብዝኾና ኣጋጣሚ ኣብ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ስልጣን ስለዝደየቡ፡ ናይ ህዝቢ ቋንቋ ስለዝተዛረቡ፡ ፍትሓውያን ደሞክራስያውያን፡ ብሱላት ብቑዓት ገይርካ ክትወስድ፡ ስለዚ ከኣ ካብ ልሳኖም ዝወጽእ ንባህሪኦም ዘይገልጽ ዝኾነ ሕጋዊ መቐየዲ ዘይብሉ ቃላት ተኣማሚንካ፡ ንሳቶም ነናብ ዝተጠምዘዝዎ ኣንፈት እናተጠምዘዝካ ብተስፋ ምንባር፡ ሰብኣዊ ክብረትካ ካልኦት ክነብርሉ ኣሕሊፍካ ምሃብ’ዩ።
ውድብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ፡ ብመንጽር ፖለቲካዊ ደሞክራሲ፡ መሰረታዊ ፖለቲካዊ ባህሪኡ እንታይ ይመስል፣ ድሕሪ ምልጋስ መግዛእታዊ ሰራዊት እንታይ ዓይነት ፖለቲካዊ ኣንፈት ክኽተል’ዩ፣ ማሕበራዊ መሰረቱ መን’ዩ፣ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ እንታይ ክገብር’ዩ …ወዘተ ንብሱላትን ብቑዓትን ፖለቲከኛታት ኣብ 90ታት ኣብ 80ታት ዘይኮነ ኣብ 70ታት ርዱእ’ዩ ነይሩ። ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ሓርበኛዊ ሃገራዊ ውድብ ደኣምበር፡ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ውድብ ኣይኮነን። ሰራዊት መግዛእቲ ካብ መሬት ኤርትራ ክሳብ ዘይወጽአ ሓርበኛዊ ወተሃደራዊ ዕማሙ ክፍጽም’ዩ። ሰራዊት መግዛእቲ ካብ ኤርትራ ወጺኡ፡ ኤርትራ ብሕጊ ልኡላውነታ ካብ ዘረጋገጸትሉ ጽባሕ ግን፡ ተሓቢእሉ ዘሎ ፖለቲካዊ ጉልባብ ክቕደድ’ዩ። ኣብ ሓጺር ግዜ ካብ ደምበ ፈታዊ ናብ ደምበ ጸላኢ ክቕየር’ዩ። ዓለማዊ ፖለቲካውን ቁጠባውን ሃብቲ ናይ ዝተቖጻጸሩ ሓይልታት ጽግዕተኛ ብምዃን፡ ነቲ ክቡር ናይ ህይወት ዋጋ ዝተኽፈሎ ሃገራዊ ነጻነት ኣብ ጉጅላዊ ረብሓኡ ከውዕሎ’ዩ። ህዝቢ መሰረታዊ ሓርነታዊ ደሞክራስያዊ መሰላቱ ተመዚዑ ብስመ ነጻነት ኣብ ባርነት ክኣቱ’ዩ ዝብል ኣብነት ናይ ካልኦት ተመሳሳሊ ባህርን ተመክሮን ዝነበሮም ውድባትን መንግስታት ብምጥቃስ ስኽፍታኦም ይገልጹ ነይሮም’ዮም። እቲ ትምቢት ዝመስል ዝነበረ ግን ከኣ ካብ ብሱል ፖለቲካዊ ገምጋም ዝመንጨወ ስኽፍታን ኣስተምህሮን ኣይደንጎየን ኣብ መጀመርያ 90ታት ተጋሂዱ።
መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ከምስል ነቲ ምስ ምምጻእ ነጻነት ተተሓሒዙ ኣብ ህዝቢ ተፈጢሩ ዝነበረ ርሱን ናይ ታሕጓስ ስምዒት መዝሚዙ፡ በቲ ሓደ ካብ ባህሪኡ ተበጊስካ ፈጺሙ ዘይትግብሮ ዘተሃራርፍ ናይ ልምዓት መብጸዓታት ይኣቱ ነይሩ። በቲ ካልእ ከኣ፡ ነዚ ሎሚ ኮይንዎ ዘሎ ክኸውን ዘብቀዖ ክኢላታት ዘየርቀቕዎን ህዝቢ ዘይተመያየጠሉ ዝተፈላለዩ ብጋዜጣዊ ኣዋጃት ዝፍለጡ፡ መሰል ህዝቢ ዝምንዝዑ፣ ንጥፈታቱ ዝግድቡ፣ ናይ ምሕሳብ ተኽእሎኡ ዘደንዝዙ፣ ልሳኑ ዝቑልፉ፣ ኣድኪዮም፡ ኣምበርኪኾም፡ ኣርዒዶም ዝገዝኡ ቀየድቲ ሕግታት የውጽእ ነይሩ። እዚ እቲ ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ብሃገራዊ ነጻነት ተጎልቢቡ ዝነበረ ሓቀኛ ባህሪኡ ሀ ኢሉ ክገሃድ ዝጀመረሉ’ዩ። ናይ ውድባት ሓሸውየ ኣይንፈቅድ መግለጺ ፈጣርን መራሕን ህዝባዊ ግንባር ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ 20 1991፣ ኣድማ ተጋደልቲ 1993፣ ጨፍጫፍ ውጉኣት ሓርነት 1994፣ ምብራር ምሁራት ካብ ዩኒቨሪሲቲ ኣስመራ፣ ብናቱ ቋንቋ ምጽልጻል ሰራሕተኛታት ካብ ኣብያተ ዕዮ መንግስቲ፣ ምእዋጅ ፈጺሙ ኣድላይነት ዘይነበሮን ባዶ ዝነበረ ሃገራዊ ቁጠባ ዘይስከሞን ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ ብድሑርን ቅዱምን ገለ ኣብ ዝያዳ ነቲ ሃገር ከገልግልሉ ዝኽእሉ ውዑይ ዕድመ እንከለው፡ ገለ ድማ ኣብ’ቲ ዝተናወሐ ብረታዊ ቃልሲ ንሃገራዊ ነጻነት ዕድሜኦምን ኣካሎምን ዝደኸሙ ሃገር ክትስከሞም ዝግበኣ ሓርበኛታት ካብ መሳርዕ ሰራዊት ምፍናው…ወዘተ እዚ ካብ’ቲ ብዙሕ ውሑድ ግብራዊ ኣብነት’ዩ።
ድሒሩ እንታይ ኮይኑ ከም ህዝቢ ከም ሃገር ኮይናዮ ዘለና ሓባሪ ስለ ዝኾነ ነጋሪ ኣየድሊዮን። ገለ ውልቀ ሰባት፣ ማሕበራት እንኮላይ ሓቂ ኣብ ምጭባጥ፡ ኣብ ምስሓልን ምንቃሕን ኤርትራዊ ስነ-ኣእምሮ ልሉይ ተራ ክጻወቱ ዝግበኦም ገለ ኣብ ደምበ ተቓውሞ ዝርከቡ መራኸቢ ብዙሓን፡ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ጋሽ ባርካ ሰፋሕቲ ልምዓታዊ መደባት የካይድ ኣሎ። ኣብ ከባቢ ተሰነይ ሓይሊ ኤሌትሪክ ይዝርግሕ ኣሎ። ብዙሓት ናይ ወጻኢ ኩባኒያታት ምስ መንግስቲ ኤርትራ ተሻሪኸን ኣብ ዕደና ብሰፊሑ ይነጥፋ ኣለዋ። ኣርበዓ ማሕረሻ ዘለዋ ትራክተር ኣእትዩ። ኣብ ዓዲ ሃሎ ዓቢ ዲጋ ይሰርሕ ኣሎ። ካብ ኤውሮጳዊ ሕብረት፣ ካብ ስዑዲያ፣ ካብ ሕቡራት ኢማራት ዓርብ፣ ካብ ቀጠር ክንድዚ ሚሊዮን ገንዘብ ረኺቡ። ደው ኢሉ ዝነበረ ፋብሪካ ስሚንቶ ስራሕ ጀሚሩ፡ ዋጋ ስሚንቶ ጎዲሉ። መንግስቲ ዝርገሐ ዓቐን ገንዘብ ስለዝተቖጻጸረ ዋጋ ሃለኽቲ ቀኒሱ። 2 ሜጋ ዋት ሓይሊ ጸዓት ኣመንጭዩ ጸገማት ማይን መብራህትን ተፈቲሑ …ወዘተ ዝብል ነቲ ፈጺሙ ዘይቕየር ጸረ-ህዝባዊ ልምዓት ዝኾነ ባህሪኡ ዝዘንገዐ ዘይሰማዕካ ስማዕ፡ ዘይፈለጥካ ፍለጥ ክጉስጉስሉ ምስማዕ ዘደንጹ’ዩ።
እዚ ጉጅለ ሰብኣዊ ዓቕሚ ሰብ ብቕኑዕ ኣገባብ ክሃንጽ ኮነ፡ ህዝቢ ኣሳቲፉ ትሕተ ቅርጻዊ መደባት ልምዓት ብውጥን ሒዙ ክሰርሕን ከስርሕን ከምዘይኽእል ተመክሮ 26 ዓመት ኣኽል ታርፍ ኮይኑ እናሃለወ፡ ነቲ መፋትሕ ማይን መብራህትን ኣብ ኢዱ ሒዙ፡ ሓንሳብ እናፈነወ ካልእ ግዜ እናዓጸወ፡ ዝመጽኣሉን ዝጠፍኣሉን ስሩዕ ሰዓትን ዕለትን ዘይፍለጥ፡ ኣብ ኣሎን የለን ህዝቢ ዘሳቕየሉ ዘሎ ማሕበራዊ ትካላት፡ ዝኾነ ዝጭበጥ መረጋገጺ ከይሓዙ ጸገም ማይን መብራህትን ከተማታት ተፈቲሑ ኢሎም ከመጉስዎ፤ ኣይ ወርሒ ኣይ ዓመት ድማ እቲ ተፈቲሑ ዝበልናዮ ጌጋ ኮይኑ፡ እቲ ጸገም ናብ ዝነበሮ ተመሊሱ ኢሎም ከቃልሑ እንከለው በቲ ገልበጥበጥ ዝብል መርገጾም ትግረም። እዚ ከም’ዚ ዓይነት ኣካይዳ ነገራት ብውድዕነቶም ኣብ ምምዛን ጸገም ከምዘሎ ድማ ትርዳእ።
እዚ ባህርን ባህሪኡ ዝገለጸሉ ዓፋኒ ውጥናትን ናይ’ዚ ጸረ-ህዝቢ ጉጅለ ብልክዕ ከምዘይተታሕዘ፡ በቲ ንሱ ዝህቦ ኣጉል መብጸዓ ፍታሕ ክረኽቡ ዝጸበዩ ወገናት ምህላዎም ዘርኢ’ዩ። ኣብ’ዚ ብንጹር ክፍለጥ ዝግባእ፡ ጉጅለ ህግደፍ ኤርትራዊ ትውልዲ ደኣምበር፡ ፈጺሙ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ባህሪ ዘይብሉ ምዃኑ’ዩ። ካብ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ባህሪ ዘይብሉ ኣኽብካብ ጉጅለ ከኣ፡ ሰብኣውን ነገራውን ሃገራዊ ልምዓት ምጽባይ ኣይከኣልን። ስለዚ መንግስቲ ኤርትራ ከም’ዚ ገይሩ ኢልካ ካብ ምምጓስ፡ ተገልቢጥካ እቲ ኮይኑ ዝበልናዮ ኣይኮነን እናበልካ ኒዮው ነጀው ዝብል ርእይቶ ካብ ምሓዝ፡ እዚ ጉጅለ መን’ዩ እንታይ ክገብር ይኽእል እንታይ ክገብር ከ ኣይኽእልን ብግቡእ ገምጊምካ ፖለቲካዊ መስመርካ ኣነጺርካ፡ ብድሌት ጥራሕ ዘይኮነ ድሌት ምስ ክውንነት እናነጻጸርካ ምኻድን ሰጢምካ ንምውጋዱ ምቅላስ’ዩ እቲ እንኮ ናይ ህልዊ ሃገራዊ ጸገም ፍታሕ ዝኸውን። ጽግዕተኛ ጉጅለ ህግደፍ ብባህሪኡ፡ ሰብኣዊ ዓቕሚ ክሃንጽ ኮነ፡ መሬት ከልምዕ ከምዘይኽእል ሎሚ ድሕሪ 26 ዓመት ዘይኮነ ቅድሚ 1991 ርዱእ ምንባሩ ከም ተመክሮ ምውሳድ ድማ ልቦና’ዩ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርይራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 29-12-2017


text:
ዶብ ኢትዮ-ኤርትራ ተሳጊሩ ናብ ኤርትራ ዝተጓዓዘ ጉጅለ ልኡኻ ሰላም ወረዳ ጎለመኸዳ ብሰላም ናብ መረበቱ ተመሊሱ
ኣዲስ ኣበባ፣ 21 ነሓሰ፣ 2010 (ኤፍ ቢ ሲ) ሎሚ መዓልቲ ዶብ ኢትዮ-ኤርትራ ተሳጊሮም ናብ ኤርትራ ዝተጓዓዙ ኣባላት ጉጅለ ልኡኻ ሰላም ወረዳ ጎለመኸዳ ብሰላም ናብ መረበቶም ተመሊሶም።
እቶም ጉጅለ ልኡኽ ሰላም፥ ካብ መራሕቲ ሃይማኖት ኦርቶዶክስ፣ ካቶሊክን እስልምናን ከምኡ እውን ዓበይቲ ዓዲ፣ ኣዴታትን መናእሰይን ዝርከብዎም ከምዝኾኑ ተገሊፁ።
ካብ ጣብያታት ማርታ፣ ዛላንበሳ፣ ኣዲስ ተስፋን ኣዲስ ኣለምን ዝተውፃእፅኡ ኣስታት 46 ዝኾኑ ኣባላት ጉጅለ ልኡኽ፥ ካብ ከተማ ዛላምበሳ ሕልፍ ኢልካ ኣብ እትርከብ ሰርሓ እትብሃል ከተማ ኤርትራ እዮም በፂሖም ተመሊሶም ዘለዉ።
ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝነበሮም ፃንሒት ብምኽንያት ሓዱሽ ዓመት ኣብ ዛላኣምበሳ ኣብ ዝዳሎ መድረኽ፥ ምስ ኤርትራውያን ሓቢሮም ንከብዕሉ ዘኽእል ፃውዒት ደብዳቤ ብምሓዝ ናብ ከተማ ሰርሓ ዝተጓዓዙ ኣባላት ኣብቲ ከባቢ ምስ ዝርከቡ ኤርትራውያንን ሓይሊ ምክልኻል ኤርትራን ተራኺቦም።
ሰንደቕ ዕላማ ኢትዮጵያ፣ ኤርትራን ትእምርተ ሰላምን ብድምር ሰለስተ ዓይነት ባንዴራታት ኣምሪሖም ናብ ኤርትራ ዝተጓዓዙ ኣባላት ጉጅለ ልኡኽ ዶብ ሰጊሮም ምስ ሓለፉ፥ ነበርቲ እቲ ከባቢን መከላኸሊ ሃገረ ኤርትራን ልዑል ኣቀባብላ ገይረሙሎም።
ህዝቢን መንግስትን ኤርትራ ምስ ሓዎም ህዝቢ ትግራይ ንምርኻብ ድልየት ሰላም ከምዘለዎምን መንገዲ ይፀረጉ ከምዘለውን እውን ሓቢሮምሎም።
እቲ ደብዳቤ ናብ ላዕለዎት ሰብ መዚ መንግስቲ ኤርትራ ከምዘብፅሕዋን ካብ ክልተ ክሳብ ሰለስተ ሽማግለ ነቲ ምላሽ ንምምፃእ ተመሊሶም ናብቲ ከባቢ ከምዝኸዱን ተስማዕሚዖም ኣለው።


text:
Date: Sunday, 30 September 2018
በቲ ዕንጭቝሊትን ዘራጊ ሰላም ቀርኒ ኣፍሪቃን ዝዀነ ወያነ ጅሆ ተታሒዛ ዝነበረት ኢትዮጵያ፡ ንስምምዕ ኣልጀርስ ን18 ዓመታት ን“ቀያድን ናይ መወዳእታን” ብይን ኮምሽን ዶብ ድማ ን16 ዓመታት ብምሕሳምን ኣህጉራዊ ሕጊ ብምርጋጽን፡ ንኤርትራን ህዝባን ንምንብርካኽ ብዘንቀደቶ ዕንደራ፡ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብስእነት ሰላምን ምርግጋእን ክሳቐ’ዩ ጸኒሑ። እቲ ዕንደራ ግን፡ ብሳላ ጽንዓትን ንቕሓትን ህዝቢ ኤርትራን ሓይልታት ምክልኻሉን፡ ከምኡ’ውን ኣብ ትሕቲ ዝዀነ ይኹን ኵነታት ንሉኡላውነት ሃገር ኣሕሊፉ ዘይህብ መሪሕነት መንግስቲ ኤርትራን ህግደፍን፡ ኣብ መወዳእትኡ ናብ ፈጻሚ’ቲ ዕንደራ ተገልቢጡ ብምምጻእ ንወያነ ለኪምዋ ጠፊኡ ኣሎ። ብዶ/ር ኣቢይ ኣሕመድ ዝምራሕ ሓድሽ ምምሕዳር ኣብ ኢትዮጵያ ምስ መጸ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ነቲ ኤርትራ ጸኒዓ ዝሓዘቶ እንኮን ሕጋዊን መፍትሒ’ቲ ጉዳይ፡ ብ5 ሰነ 2018 “ብዘይቅድመ ኵነት ተቐቢለዮ ኣለኹ” ምስበለን ብዓጸፌታ ግብረ-መልሲ መንግስቲ ኤርትራን፡ እቲ ን20 ዓመታት ኣብ መንጎ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ብወያነ ዝተሃንጸ መንደቕ ምፍልላይ ሃደሽደሽ ኢሉ፡ ዋሕዚ ሰላም ንመላእ ቀርኒ ኣፍሪቃ ከተርክሶ ጀሚሩ ኣሎ። ይመልኣልና!!
ስምምዕ ሰላምን ምሕዝነትን ኤርትራን ኢትዮጵያን ብ9 ሓምለ 2108 ኣብ ኣስመራ ካብ ዝፍረም፡ ሰለስተ ኣዋርሕ ኣብ ዘይመልኣሉ ግዜ፡ ስምዒትን ሆይሆታን ዝዓብለሎ ኵነታት፡ ተስፋ ሰላም፡ ተስፋ ምርግጋእ፡ ተስፋ ዕብየት፡ ተስፋ ብሓባር ምስራሕ፡ ተስፋ ሕድሕዳዊ ምክብባርን ምትእምማንን ሓዚሉ ብናህሪ ይሕምበብ ኣሎ። ብ11 መስከረም፡ መራሕቲ ክልቲኤን ሃገራት ንዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ብወግዒ ምስከፈትዎ ከኣ፡ እቲ ብናይ ወያነ ጠርቋሽ ኣጀንዳ ተፈላልዩ ዝጸንሐ ህዝቢ፡ ንሓድሕዱ ክበጻጻሕ፡ ንዓመታት ተፈላልየን ዝጸንሓ ስድራ-ቤታት ክጠራነፋን ክልቲኡ ህዝብታት ንግዳዊ ምንቅስቓሳትን ከካይድን በቒዑ ይርከብ። እተን ብኵናት 1998-2000ን ንዕኡ ስዒቡ ዝመጸ ናይ ኣስታት 20 ዓመታት መድረኽ “ኣይሰላም-ኣይኵናት”ን ባዲመን ዝጸንሓ ኣብ ንግዳዊ ምንቅስቓስን መጐዓዝያን ናይ’ቲ ካብን ናብን ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ መስመር ዝተመርኰሰ መነባብሮ ዘካይዳ ኣብ ዶባት ዝርከባ ሓውሲ-ከተማታትን ዓድታትን ድሮ ህይወት ክዘርኣ ጀሚረን ይርከባ። ብግደ ሓቂ’ውን፡ ኣብ ክልቲኡ ወገን ኣብ ዋጋታት ገለ ገለ ሃለኽቲ ነገራት ናይ ምርግጋእ ኵነት ፈጢሩ ይርከብ። ሰላም እንተተረኺቡ፡ ክልቲኦም ህዝብታት ብዙሕ ንግዳዊ ንጥፈታት ከካይዱን ብሓባር ክዓብዩን ከምዝኽእሉ ድማ ኣየጠራጥርን። ምኽንያቱ፡ ቁጠባ ምምልላእ’ዩ፤ ዘለካ ናብ ዕዳጋ ተቕርብ፡ ዘይብልካ ድማ ካብ ዘለዎም ትዕድግ።
እዚ ተረኺቡ ዘሎ ሰላም፡ ብኽልቲኡ ህዝብታት ከቢድ ዋጋ ዝተኸፍሎ፡ ብክልተ እግሩ ደልዲሉ ዝረገጸ ድልዱል ሰላም ንክኸውን ድማ ገና ከቢድ ስራሕ ዝሓትትን ምዃኑ ኣየጠራጥርን። ድሕሪ ናይ ነዊሕ ዓመታት ከቢድ ዋጋ ዝተረኽበ ሰላም፡ ልክዕ ከም’ቲ ከቢድ ኵናት፡ ብብቕዓት ምምሕዳሩን ብዓወት ካብኡ ምውጻእን ቀሊል ኣይኰነን። ዝተሓላለኸን ጥንቃቐ ዝሓትትን መስርሕ ምዃኑ ምግንዛብ ኣገዳሲ’ዩ። ምኽንያቱ፡ በዚ ሓድሽ መድረኽ ሰላም ዝተገፍዑ ጸየቕቲ ገና ክዕንቅፍዎን ማእዝኑ ከስሕትዎን ዘይመልክዑ ከትሕዝዎን ካብ ምፍታን ኣየዕረፉን ዘለዉ። ንነዊሕ ዓመታት ተፈላልዩ ዝጸንሐ ህዝብታትን ቁጠባን፡ ብፍኑው ናይ ፈንጠዝያ ስምዒታት ዝተዓብለለ ዳግማይ ርክብ የካይድን ምሕዝነቱ ይመልስን ኣሎ። ብግብራዊ ዓይኒ (pragmatically) ክጥመት እንከሎ፡ ነዚ ብቕልጡፍ ዝምዕብል ዘሎ ሓድሽ መድረኽ ሰላም ምሉእ ብምሉእ ምድላዋት ገይርካ፡ ሕግታትካ ኣርቂቕካ፡ ትካላትካ ኣዋዲድካ ማዕሪኡ ክትስጕምን ነቲ ተጀሚሩ ዘሎ ንግዳዊ ምልውዋጣት ምሉእ ብምሉእ ክትቈጻጸሮን ኣጸጋሚ ከምዝኸውን ርዱእ’ዩ። ይኹን ግን፡ ኣብ ገለ ገለ ሸነኻቱ ከተማእዝኖን ክትቈጻጸሮን ከምዘለካ’ውን ርዱእ እመስለኒ። ድሕሪ ቁሩብ ግዜ ድማ፡ ኩሉ ሕግታት ዘማልእን ብዝግብኦ መስርሕን ዝሓልፍን ክኸውን ከምዘለዎ፡ ክልቲኦም መንግስታት ዝሰማምዕሉ ምዃኑ ኣየጠራጥርን። ኣብ’ዚ ሓጺር እዋን ግን፡ ንክልቲኦም መንግስታት ቀሪብሎም ዘሎ ምርጫ ክልተ እዩ። ብክልቲኡ ወገናት፡ ኣብ ምንቅስቓስ ህዝቢን ንግዳዊ ንጥፈታትን ዘተኰረ ደቂቕ ዝርዝራት ዝሓዘ ስምምዓት፡ ሕጊታትን ትካላትን ክሳብ ዝዋደድ፡ ነቲ ህዝቢን ንግዳዊ ምንቅስቓስን ዓጺኻዮ ምጽናሕዶ ወይስ፡ ከም ሰናይ ድሌት ሰላምን ምሕዝነትን ናይ ክልቲኡ ህዝብታት፡ እቲ ምንቅስቓስ ክጅምር ምኽፋቱ ዝብላ’የን። ነዚ ምርጫ’ዚ ንምምላስ፡ ክልቲኦም መንግስታት ግብራውነት መሪጾም ኣለዉ። እቲ ኵነታት፡ ብደረጃ ስምዒት ክልቲኡ ህዝቢታትን ኣሰራርሓ መንግስታትን በዚ ዘለዎ ፍኑው ናይ ስምዒትን ፈንጠዝያን መልክዑ ክቕጽል’ዩ ኢሉ ዝጽበ ሰብ እንተኣሎ፡ ግጉይ ርድኢት እመስለኒ። ብቑጠባ፡ ጸጥታን ካልእ ማሕበራዊ ረቛሒታትን ንክልቲአን ሃገራት ዘየርብሐን ብዙሕ ነገራት ምህላዉ ከምርዱእ ተወሲዱ፡ ክልቲኦም መንግስታት ነቲ ፍኑው ምንቅስቓስ ዝቈጻጸርሉን ነቲ ሒዝዎ ክመጽእ ዝኽእል ሓደጋታት ዘጕድልሉን ሓባራዊ ሕግታትን ኣሰራርሓን ከምዘማዕብሉ ከጠራጥረና ኣይግባእን። ይትረፍ እዘን ድሕሪ ነዊሕ ናይ ኵናት በሰላን ምፍልላይን ዳግማይ ዝምድናአን ናብ ንቡር ንምምላስ ዝብገሳ ዘለዋ ክልተ ሃገራት፡ እተን ድሕሪ ካልኣይ ኵናት ዓለም ሕብረት ኤውሮጳ ንምቛም ዝነቐላን ንዝሓለፈ ኣስታት 70 ዓመታት ዝጸዓራን ሃገራት ኤውሮጳኳ፡ ኣብ ምንቅስቓስ ህዝቢን ንብረትን ዘለወን ሕጊታትን ድሩትነታትን ንፈልጦ ኢና።
ብዙሓት ሰባት፡ እንተ ብፍላጥ እንተብዘይምርዳእ፡ ነዚ ኵነታት ዘይመልክዑ እናሃቡ ኣብ ክልቲኡ ህዝብታት ዘይምትእምማንን “ኣእምሮኣዊ ግብረ-ሽበራ”ን (psychological terrorism) ክፈጥሩ ምርኣይ’ምበኣር፡ ነቲ ተጀሚሩ ዘሎ መስርሕ ሰላም ሓጋዚ ኣይመስለንን። ህዝቢ፡ ኣብ ውድዓውነት ዝተመርኰሰ፡ ርትዓዊን ንነዊሕ ዝጠመተን ሓበሬታ፡ ርእይቶን ትንታነን’ዩ ዘድልዮ። ፈቲና ጸሊእና፡ ህዝቢታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ጎረባብቲ’ዮም፡ ነበርትቲ’ዮም ድማ። ዝዀነ ይኹን ርክብ ዘይብሎም፡ ተፈላልዮም ዝነብሩ ህዝቢ ክትገብሮም ዝከኣል ኣይኰነን። ህዝባዊ ግንባር ነዚ መትከል’ዚ ካብ ፈለማ ንቕሎኡ ኣትሒዙ ጽኑዕ መትከሉ ገይሩ ብምሓዝ፡ ኣብ መንጎ ህዝቢታት ክልቲኡ ሃገራት ሰላም፡ ምሕዝነት፡ ሕውነት፡ ምትሕግጋዝን ብሓባር ንምዕባይን ንምርግጋጽ ከቢድ ዋጋ እናኸፈለ ከምዝሰርሐን ይሰርሕ ምህላዉን ኣብ ታሪኽ ዝተሰነደ’ዩ።
ምሉእ ሰላም ንህዝቢታት ኤርትራን ኢትዮጵያን!!
ዘልኣለማዊ ዝኽሪ ንሰማእታትና!!
ዓወት ንሓፋሽ!!


text:
ተጋዳሊት ወይዘሮ ጽገ ገረዝገሄር ተስፉይ ብዕለት 17/11/2017 ካብዛ ዓለም ብሞት ብምፍላያ እተሰመዓና ሓዘንን ጓህን እናገልጽና ብስም ሰዲህኤ ጨንፈር ኣወስትራልያ ንስድራቤታን ፈተውታን ጽንዓት ይህብኩም ይሃበና ንብል። ወይዘሮ ጽገ ገረዝግሄር ተስፋይ ካብተን ተሰሪዐን ንሃገራዊ ናጽነት ብትብዓት እተቓለሳ ደቂ ኣንስትዮ ብምዃና ሎሚ ብኣካል ካባና ትፈለ እምበር ብመንፈስ ኩሉ ግዜ ምሳና ህልውቲ እያ፡ ታሪኻን ጽቡቕ ተግባራን ኩሉ ግዜ ክንዝክሮ ክነብር ኢና።
ወይዘሮ ጽገ ካብ ወላዲኣ አቶ ገረዝጊሄር ተስፋይን ካብ ወላዲታ ወ/ሮ በለጸት አብ ደቂ-ለፋይ (ሃዳድም ጨዓሎ) ኣውራጃ አከለጉዛይ ተወሊዳ። ብንእስነታ ካብ ዓዲ ድሕሪ ምውጽኣ ኣብ ከተማ ሑመራ ምስ ኣቶ ግርማይ ኣርኣያ ቃል ኪዳን ኣሲራ ኣደ ክልተ ቆልዑ ኮይና እያ። ብሓዳራን ብደቃን ከይተዓንቀፈት ሃገራዊ ጉቡኣ ኣብ ሑማራ ዳሓር ከኣ ኣብ ሱዳን ትፍጽም ነበረት። ኣብ ዝኸደቶ ዘሰንያ እቲ ንህዝባን ንሃገራን ትፈቱ ምዃናን ንደቂ ሰብ ዘለዎ ፍቕርን ርህራሀንዩ ነይሩ።
ኣብ ኣውስትራልያ እንርከብ ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ንመዋቲት መንግስተ ሰማያት የዋርሳ ንፈተውታን ስድራ ቤታን ከኣ ጽንዓት ይሃብኩም ንብል።
ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ጨንፈር ኣውስትራልያ።


text:
ሂላሪ ክሊንተን ሕጽይቲ ሰልፊ ደሞክራት ብኸበድቲ ሚዛን ደገፍታ ከም ፕረዚደንት ባራክ ኦባማን በዓልቲ ቤቶም ሚሸል ኦባማን ከምኡውን በዓል ቤተን ቢል ክሊንተንን ስሙያት ሙዚቀኛታት ከም ጆን ቦን ጆቪን ብሩስ ስፕሪንግስተንን ተሰን የን ብዓሰርተታት ኣሽሓት ደገፍተን ኣብ ኣብ ዝተረኽቡሉ ኣብ ከተማ ፊላደልፊያ ናይ ምረጹኒ ጎስጓስ ኣካየደን።
ብተመሳሳሊ ቀንዲ ተቐናቓኒአን ሕጹይ ሰልፊ ሪፖብሊካውያን ዶናልድ ትራምፕ ድማ ትማሊ ሰኑይ ኣብ ክፍላተ ግዝኣታት ፍሎሪዳ: ሚሽጋን: ፐንስልቫንያ: ኒውሃምፕሸርን ኖርዝ ካሮላይናን ናይ ምረጹኒ ጎስጓስ ኣካይዶም።
ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ጎስጓሶም "ንኣመሪካ ዝሃበተመት ክንገብራ ኢና: ንኣመሪካ ሓያል ክንገብራ ኢና: ንኣመሪካ ውሕስቲ ክንገብራ ኢና" ኢሎም።
እዚ ናይ ሰሉስ ምርጫ ኣመሪካውያን ኣብ ዘመን ሂወቶም ዝመርጽዎ ዝዓበየ ምርጫዩ ድማ ኢሎም።
ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ብወገኖም ሂላሪ ክሊንተን ሓያል ጽንዕትን ዝተፈተናን ስለዝኾና ኣመሪካውያን ንዕአን ኣብ ዝመርጹሉ ብርህው መጻኢ ክህልዎም ከምዝኽእል ገሊጾም።


text:
ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ንፍሉይ ልኡኽ ፕረዚደንት
ፈደረሽን ሩስያ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ተቐቢሉ ኣዘራሪቡ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ብ28 ጥሪ ንፍሉይ ልኡኽ ፕረዚደንት ፈደረሽን ሩስያ ኣብ ዞባ ማእከላይ ምብራቕን ምኽትል ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢን ሚስተር ሚኻኤል ቦግዳኖቭ ኣብ ህንጻ ሃገር ተቐቢሉ ኣዘራሪቡ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስን ሚስተር ሚኻኤልን ኣብ ዘካየድዎ ርክብ፣ ኣብ ክልተኣዊ ዝምድና ብሓፈሻ ኣብ ንግድን ወፍርን ድማ ብፍላይ ዘተኰረ ዘተ ብምክያድ፣ እቲ ዝጸንሐ ዝምድናታት ኣብ ዝምዕብለሉን ቀዳምነታት ክውሃቦ ዝግባእን ጉዳያት ብሰፊሑ ተመያዪጦም።
ፕረዚደንት ኢሳይያስን እቲ ሩስያዊ ልኡኽን ኣስዒቦም፣ እቲ ዝተዛተዩሉ ዛዕባታት ብግብራዊ ስጕምትታት ክስነ ምእንቲ፣ ወከልቲ ክልቲአን ሃገራት ተራኺቦም ክቕጽልዎ ተረዳዲኦም።
ፕረዚደንት ኢሳይያስን ሚስተር ሚኻኤልን ብዘይካ’ዚ፣ ንኽልቲአን ሃገራት ኣብ ዘገድሱ ዞባውን ኣህጉራውን ጉዳያትን ምዕባለታትን ዘትዮም።
ኣብቲ ርክብ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ሩስያ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላምን ምርግጋእን ንኽሰፍን ተራኣ ከተዕዝዝ፣ መንግስቲ ኤርትራ ከምዝድግፍ ኣረጋጊጹ።
ድሕሪ’ቲ ርክብ፣ ፍሉይ ልኡኽ ፕረዚደንት ፈደረሽን ሩስያ ኣብ ዞባ ማእከላይ ምብራቕን ምኽትል ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢን ሚስተር ሚኻኤል ቦግዳኖቭ ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ ልዕሊ 20 ዓመታት ኣቝጺሩ ዘሎ ዲፕሎማስያዊ ዝምድና ኤርትራን ሩስያን ናብ ዝበረኸ ናይ ምትሕግጋዝ መድረኽ ንምድያቡ ድሌት ክልቲኡ ወገን ከምዝኾነ ብምሕባር፣ ንህልው ኩነታትን መጻኢ ኣመታትን ናይ’ቲ ዞባ ብዝምልከት ካብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ሰፊሕ መረዳእታ ከምዝረኸበ ገሊጹ።
**** ኣ.ዜ.ኤ. ****


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 38 guests and no members online
- Details
- Written by ብኣማኑኤል ሳህለ:
- Published: 30 December 2017
ዓንኬል ጭቆናን ሓርነትን (vicious circle)
ኩሉ ፍጻመታት ብሓሳባት እዩ ዚጅመር፡ መበገሲ ሓሳባት ድማ ወድሰብ እዩ። ሓሳባት ድማ ካብ ኣእምሮ ይፍልፍል። እቲ ኣእምሮ ግን ካብ ባዶ ተላዒሉ ኣይኮነን ሓሳባት ዘመንጩ፡ ገለ ነገራት ኪነኽኦ ኣለዎ። ብርቱዕ ምትንካፍ፡ ብርቱዕ ሓሳባት ይፈጥር።
ኣእምሮ ሰብ፡ ኣብ መንጎ ጻዕዳን ጸሊምን፡ ሙቐትን ዛሕልን፡ ሰላምን ህውከትን፡ ሓርነትን ጭቆናን፡ ክብረትን ውርደትን፡ ወዘተ. ዘሎ ፍልልያት ንምልላይ ተኽእሎ ኣለዎ። ንኹሉ ኣዛሚዱ ስለ ዚርእዮ፡ ኣየናይ የርብሖ ኣየናይ የኽስሮ ይፈልጥ እዩ። ሰብ ከም ሰብ ኮይኑ ኪነብር ስለ ዝደሊ፡ ነቲ ንሰብኣውነቱ ኣብ ሕቶ ዘእትወሉ ኩነታት ውዒሉ ሓዲሩ ይምክቶ እዩ።
ይኹንምበር፡ ኣብ ነገራትን ኣምራትን ኩነታትን ዘሎ ፍልልያት፡ ኣብ ኩሉ ሰብ ሓደ ዓይነት ግብረመልሲ ከኸትል ኣይክእልን። ሓደ ምግቢ ንሓደ ሰብ መዓር ኪጥዕሞ ኸሎ፡ ንኻልእ ሰብ ዕረ ኪጥዕሞ ይኽእል እዩ። መግዛእቲ ንመብዛሕትኡ ሰብ ዕረ ኪጥዕሞ ኸሎ፡ ንገሊኡ ግን ግሩም ኣጋጣሚ እዩ። ተካል መርዓሎ፡ ርሑስ ቀብሪሎ ተባሂሉ እዩ።
ጭቆና ይልመድ እዩ። ኣብዚ ኩነትዚ፡ እቲ ተጻዩ ዝኾነ ሓርነት ከም ኣማራጺ መጠን፡ ትርጉም እናሰኣነ ይኸይድ። ከምዚ ምስ ዚኸውን ድማ እቲ ናይ ፈሊኻን ኣነጺርካን ምልላይን፡ ስጉምቲ ናይ ምውሳድ ክእለትን ይሃስስን ይደክምን፡ ወይውን ይቕይንንን ይዘናበልን። ኣብ ኣመሪካ ዝነብሩ ዝነበሩ ጸለምቲ ኣፍሪቃውያን ባሮት፡ ድሕሪ ናይ ኣመሪካ ሓድሕዳዊ ኵናት ናጻ ምስ ተለቐቑ፡ ገሊኣቶም ናብቶም ጸዓዱ ጎይቶቶም ተመሊሶም ይብሃል። ምኽንያት መምለሲኦም ብዙሕ ኪኸውን ከሎ፡ ግን ናይ ገሊኦምስ ኣብ ጭቆና እተሰረተ ፍቕሪ ወይ ልግበት ከይከውን የጠራጥር። ካብ ዘይትፈልጦ መልኣኽስ፡ እትፈልጦ ሰይጣን እተባህለኮ ብዘይ ምኽንያት ኣይኮነን።
ኣብ መዝገበ ቃላት እንግሊዝ፡ ንማሶኪዝም (masochism) ዚብል ቃል ኪገልጾ ኸሎ ከምዚ ዚስዕብ ይብል፥ ካብቲ ገጢሙካ ዘሎ ስቓይን ወርደትን ሕሰምን ተበጊስካ፣ ናይ ሓጎስን ዕግበትን ስምዒት ከተመንጩ ከሎኻ። ኣካላውን ኣእምሮኣውን ሕማም ወድሰብ መወዳእታ የብሉን።
ኣብቲ እዋን ጭቆና ግን ሓሳባት ሓርነት ይለዓዓሉ እዮም። እዞም ሓሳባት እዚኣቶም ኣብ ኣእምሮ ናይቶም ናይ ትንተና ዝንባለ ዘለዎም ሰባት ብምእታው ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ የምጽኡ፡ ብድሕርዚ ድማ ሓድሽ ስነልቦናዊ ኩነት ይፈጥሩ።
ካብዞም ከምዚ ዚሓስቡ ውልቃውያን ድማ ሓደ ሰብ ንበይኑ ካብቲ ማሕበረሰብ ብኣረኣእያ ይፍለ። እዚ ሰብዚ ነቲ ኣብ መንጎ ጭቆናን ፍትሕን፡ ኣብ መንጎ ባርነትን ናጽነትን፡ ኣብ መንጎ ውርደትን ክብረትን ዘሎ ፍልልያት ኣነጺሩ ብምርኣይን ብምትንታንን፡ ምስቲ ናይቲ ህዝቢ ሕሉፍ ታሪኽን ኣቃውማን ብምዝማድን፡ ፍትሒ ንምንጋስ ብምትንሳእ፡ ኪመርሕን ከእምንን ይፍትን። ከምዚ ብምግባር፡ ነቲ ሓድሽ ሓሳባት ሓርነትን ፍትሕን ኣብቶም ናይ ቀረባ ብጾቱ ይዘርኦ።
ኪዘርእ ኸሎ ግን፥ ክርዳድ እውን ምስኡ ይዘርእ እዩ። ናይ ጭቆናን ኣምባገነነትን ዘርኢ። ኩሉ ሓሳባት ናቱ ተቓራኒ ሒዙ እዩ ዚልዓል። ግን እቲ ተጻራሪ ሓሳባት መብዛሕትኡ ግዜ ድጉል እዩ።
ዝኾነኾይኑ፡ እቲ ንኸምዚ ዝበለ ሓሳባት ዚዘርእ ሰብ፡ ሰዓብቲ ይረክብ። ካብ ኩሉ ወገናት መጺኦም ድማ ይተእኻኸቡ። ከም ሳዕቤን ድማ ብርቱዕ ፓለቲካውን ማሕበራውን ሓይሊ ወይ ጽዓት ይፍጠር። ግን ከምቲ ዘይተገርሐ ፈረስ ወይ ዘይተገርሐት በቕሊ ናብቲ ዚድለ ቦታ ዘየብጽሑኻ፡ ዘይተወደበ ፖለቲካዊ ወይ ብረታዊ ሓይሊ ድማ ናብ ህውከትን ዕግርግርን ስለ ዚልወጥ፡ እቲ ነቲ ሓሳባት ዘንቀለን ሰዓብቱን ንሓሳባቶምን፡ ንምንቅስቓሶምን ንራኢዮምን፡ ንዕላማኦምን ምውጋንን ምስራዕን ኣማራጺ ዘይብሉ ጉዳይ ኮይኑ ይረኽቡዎ።
ሓሳባትን ራእያትን ካብ ከበድቲ መሳርያታትን ተወንጨፍትን ስለ ዚሕይሉን፡ ነቲ ጽኑዕ ናይ ኣእምሮ መናድቕን ናይ መትከላትን ዶግማታትን ጽኑዕ እምባታትን ኪፍንቅሉዎ ድማ ስለ ዚኽእሉ፡ እዚ ተርእዮዚ ነቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ስርዓት ከም ምንቅጥቃጥ መሬትን እሳተጎመራን እዩ።
ይኹንምበር፡ ኣብ መብዛሕትኡ ምንቅስቓሳት ሓርነት፡ ደሞክራሲ ድሕሪ ኹሉ እዩ ዚስራዕ። እቲ ዕላማ ነቲ ዘሎ ስርዓት ንምግልባጥ ክሳዕ ዝኾነ፡ አቲ ኣብ ምምራሕን ምዕዋትን ሰውራ ቅልጡፍ ውጽኢት ዘምጽእ፡ እቲ ግዜ ዚወስድን ጥውይዋይ ዝበዝሖን ናይ ምምኽኻርን ዘተን ኣሳታፍነትን መገዲ ዘይኮነስ፡ እቲ ኣቋራጭ ሜላ ዚጥቀም ናይ ኢደሞክራስያዊ ወይ እምባገነናዊ መገዲ እዩ።
ዝኾነኾይኑ፡ እቶም ሓርነታውያን ሓሳባትን ኣምራትን፡ እግሪ ይተኽሉ፡ ኣኽናፍ የውጽኡ፡ ሕንዚ ድማ የብቁሉ፡ ማለት ብምንቅስቓስን ብዚወናጨፍ ፖለቲካዊ ትምህርትን ዶግማን መትከላትን፡ ከምኡውን ካብተን ተመሳሳሊ መርገጺ ዘለወን ኣዕሩኽ ሃገራት ወይ ውድባት ብዚረኽቡዎን ካብ ጸላኢ ብዚማረኹዎን ኣጽዋር፡ እቶም ተቓለስቲ ነቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ስርዓት ኣብ ከቢድ ወጥሪ ብምእታው ከም ዚፈረሻሸኽን ከም ዚዓኑን ይገብሩ።
ሓርነታውን ደሞክራስያውን ብሉጻት ሓሳባት ኣብ ኣእምሮኡ ብምስፋር፡ ንህዝቢ ካብ ናይ ስጋውን መንፈሳውን ጭቆና ናጻ ከውጽእ ዚሕልን ሰብ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ፈላስፋ ኪኸውን ጥራይ እዩ ዚኽእል። ፈላስፋ እንተ ኾይኑ ድማ፡ ከም ሶክራተስ ኣብ ዕዳጋ ወሪዱ ከስተምህር ወይ ድማ ከም ፕላቶ መጻሕፍቲ ጽሒፉ ኪሓልፍን ጥራይ እዩ ነይሩዎ። ከመይሲ ከምዚ ሓሳባትዚ ዚውንኑ ተቓለስቲ፡ ኣብቲ ደሞክራስያዊ ባህሊ ዘለዎ ሕብረተሰብ እንተ ዘይኮይኑ፡ ኣብ ፊውዳላውን ኣብቲ ብመግዛእቲ ንዘመናት ዝላደየ ህዝብንሲ ነቲ ቄናን መገዶም ጥራይ ኪኽተሉ ከም ዚድረኹን፡ ነቲ መሰረታዊ ኣብ ደመነፍስ እተመስረተ ድሌታቶም ጥራይ ከርውዩ ከም ዚቃለሱን ኩሉ ዘስተውዕል ሰብ ዚፈልጦ ሓቂ እዩ።
እቲ ብግጉይ መንፈስ ተላዒሉ ነቶም ለወጥቲ ሓሳባት ከተግብር ዚፍትን ሰብ፡ ብዛዕባ ናይዞም ሓሳባት ኣብቲ ንሱ ዚነብረሉ ዘሎ ጭቡጥ ኩነታትን ማሕበራዊ ድሕረባይታን ምስራሖምን ዘይምስራሖምን፡ ብዛዕባ ኣብቲ ህዝቢ ዚህልዉዎም ኣወንታዊ ይኹን ኣሉታዊ ጽልዋታት ብኸመይ መገዲ ከም ዚገሃዱን ንኸረጋግጽ ከይደቀሰ ኣይሓድርን እዩ። ከም ኩሉ ሰብ፡ ናይ ልዕልናን ዕብለላን ደመነፍስ (instinct) ኣብ ውሽጡ ይርብጾን ይህውኾን አዩ። እቲ ዝሓየለ ይዕወት ዚብል ኢቮሉሽናዊ ድራኸ፡ ካብ ውሻጠ ወድሰብ ጀሚሩ ክሳዕ ኣብ ጉጅለን ውድብን ሃገርን ከምኡውን ብሓፈሻ ኣብ ኩሉ ቃልሲ ብድጉልን ብቐጻልን መገዲ ዚገሃድ ድራኸ ብምዃኑ፡ እዚ ሰብዚ ብምንም መገዲ ካብቲ መንፈሱን ጽልዋኡን ከምልጥ ኣይክእልን።
ንታሪኻዊ ጒዕዞ ወድሰብ ዚዓግቶ ነገር ስለ ዘየልቦ፡ እቲ ሓርነታዊ ቃልሲ፡ ውዒሉ ሓዲሩ፡ ኣብ መደምደምታኡ ይበጽሕ። ዓወት ይዕተር፡ ናጽነት ይእወጅ፡ መንግስቲ ይትከል። ኣብቲ ናይቲ ስርዓት ግራት ግን ክርዳድ ድማ በቝሉ ኣሎ። ብሓጺሩ፡ እቲ ስርዓት ነቲ ዘዕኑዎ መገዲ ሒዙ እዩ ዚጓዓዝ ዘሎ። ኣሳታፍነትን ደሞክራስያዊ ባህልን ማሕበራዊ እምነትን ዘይብሉ መሰረት፡ ኣብ ልዕሊኡ ብወርቂ እተሰርሐ ኣደራሽ እንተ ሰራሕካሉውን፡ ጥዑይን ውሑስን ህንጻ ኪኸውን ኣይክእልን።
ከም ብሓድሽ ትሒምሒም ይጅምር። እቲ ፊልም፡ ወላኳ ብሓደስቲ ተዋሳእትን ብሓድሽ ዳይረክተርን ይሰራሕ አንተሎ፡ አቲ ናይ ቀደም ፊልም እዩ።
ትሒምሒም ናብ ተቓውሞ ይልወጥ፡ ናይ ሓርነት ሓሳባት ይለዓዓሉ። እዞም ሓሳባት እዚኣቶም ኣብ ኣእምሮ ናይቶም ናይ ትንተና ዝንባለ ዘለዎም ሰባት ብምእታው ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ የምጽኡ፡ ብድሕርዚ ድማ ሓድሽ ስነልቦናዊ ኩነት ይፈጥሩ።…………………………….ወዘተ.
ሕጂውን ተቓውሞ ናብ ናዕቢ ይልወጥ፡ እቲ ናይቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ስርዓት መራሒ፡ ብወትሃደራቱን ብናይ ጭቆና ኣውታራቱን ገይሩ ነቶም ዚቃወሙዎ ከፈራርሆምን ኪሃድኖም ኪኣስሮምን ይጅምር። ንሱ፡ ነቲ ተምሃራይ ከሎሞ ኣንጻር እቲ ዝነበረ ስርዓት ብምቅዋም ብወትሃደራት ኪቕጥቀጥ ከሎ ዘሕለፎ ተመክሮ፡ ፈጺሙ ረሲዑዎ እዩ።
ከም ብሓድሽ፡ ካብቶም ተቓወምቲ ሓደ ሰብ ንበይኑ ካብቲ ማሕበረሰብ ብኣረኣእያ ኪፍለ ይጅምር። እዚ ሰብዚ ነቲ ኣብ መንጎ ጭቆናን ፍትሕን፡ ኣብ መንጎ ባርነትን ናጽነትን፡ ኣብ መንጎ ውርደትን ክብረትን ዘሎ ፍልልያት ኣነጺሩ ብምርኣይን ብምትንታንን፡ ምስቲ ናይቲ ህዝቢ ሕሉፍ ታሪኽን ኣቃውማን ብምዝማድን፡ ፍትሒ ንምንጋስ ብምትንሳእ ከም ብሓድሽ ኪመርሕን ከእምንን ይፍትን።
ሕጂውን ኪዘርእ ኸሎ፥ ምስኡ ክርዳድ ዘሪኡ እዩ። ናይ ጭቆናን ኣምባገነነትን ዘርኢ።
ሕጂውን ተቓውሞ ናብ ብረታዊ ቃልሲ ይልወጥ። ህሉው ስርዓት ይፈርስ። ዓወት ይዕተር፡ ናጽነት ይእወጅ፡ መንግስቲ ይትከል። ኣብቲ ናይቲ ስርዓት ግራት ግን ክርዳድ ምስቲ ጽቡቕ አኽሊ በቝሉ ኣሎ።
ከምዚ ኢሉ ድማ፡ ብሰንኪ አተበከሉ መሰረታውያን ዕላማታትን፡ እተዘለሉ ወይ ቀዳምነት ዘይተዋህቦም ደሞክራስያውያን መትከላትን፡ እቲ ዘይስበር ዓንኬል ቀጻሊ ኪዘውር ይነብር። እቲ ኣገባብ ንሱ እዩ፡ እቲ ጭቆና ንሱ እዩ፡ እቲ መኸተ ንሱ እዩ። ጭቆና-ተቓውሞ-መኸተ-ዓወት-ስርዓት-ጭቆና-ተቓውሞ……………………ወዘተ. ዘየቋርጽ ዓንኬላዊ ዙረት!
ኣብዚ ግን፡ ነዚ እኩይ ዓንኬልዚ (vicious circle) ንምስባር እንታይ ምግባር የድሊ ዚብል ሕቶ ኪልዓል ግድን እዩ። ንሕና ኤርትራውያን ኣብተን ብጀዮግራፍን ብፖለቲካዊ ደምበን ብስነ-ልቦናን እተኸለላ ግን ዘይድልዱል ዶብ ዘለወን ዓለማት ኢና እንቕመጥ ዘሎና፥ ኣብ ኤርትራ፡ ኣብ ዲያስፖራ፡ ኣብ ዕሱብነት፡ ኣብ ተቓውሞ፡ ኣብ ስግኣት፡ ኣብ ተስፋ። ኣብ ዘሎና ንሃሉ፡ ዝሃለወ ስነልቦናዊ ወይ ፖለቲካዊ ኩነታት ይዓብልለና፡ ኣብ ኩሉ ብሓሳብ ኮነ ብግብሪ እንፍጽሞን እነካይዶን ንጥፈታት፡ ናይ ደሞክራስን ኣሳታፍነትን መንፈስ ኪዓስለና ይግባእ።
ኣብ ውድባትና ኾነ ኣብ ማሕበራትና፡ ናይ ምስታፍን ደሞክራስን ባህሊ ከነተኣታቱ ይግባኣና። ኣብ ኣተሓሳስባና፡ ናይ ምጽውዋርን ምክእኣልን፡ ናይ ስምረትን ሓድነትን መንፈስ ኪሰፍነና የድሊ። ኣኼባታትና፡ ኣብ ክንዲ ኣብ ዝሓለፉ ነገራት ዘተኩሩን ቁስልታት ኪነኻኽኡ ዚውዕሉን፡ ኣብ ምምስራት ሲቪካዊ ማሕበራትን ዲሞክራስያዊ ትካላትን ኣብ ምዝርጋሕ ደሞክራስያዊ ባህልን ከተኩሩ ይግባእ።
ከምዚ ምስ ዘይግበር፡ እቲ እኩይ ዓንኬል፡ ነቲ ፍረ-ኣልቦ ባህርያቱ ሒዙ ንሓዋሩ ኪዘውር ኪነብር እዩ። ኣብ መንጎኡ ድማ ህዝብና ኪጠፍእ፡ ባህልና ክርሳዕ፡ ሃገርና ድማ መውዓልን መዓንደርን ዘቤታውያንን ባዕዳውያንን ኣምባገነናት ኮይና ንኽትነብር ተኽእሎ ከም ዘሎ ክንርስዕ ኣይግባእን።
ኣማኒኤል ሳህለ፡
24 ታሕሳስ 2017
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
እዚ ባልዕ ኣብ ምህርቲ ሕርሻ ጉድኣትን የስዕብ ምህላው ንባልዕ ምክልኻል ዝንጸግ ፈውሲ ባልዕ ድማ ኣብ ውሕስነት መግቢን ዋጋ መግቢን ኣሉታዊ ጽልዋ ከምዘለዎ ይግለጽ'ሎ።
ቲሞቲ ማባያ ወዲ 25 ሓረስታይ ኣብ ምዕራብ ኬንያ’ዩ። ንሱ ካብ ወርሒ ሚያዝያ ጀሚሩ ብዝተራእየ ወራር ባልዕ 75 ሚእታዊት ካብ ናይ ዕፉን ዘራእቱ ምዕናው ይገልጽ።
“ዋላ ሓደ ነገር ክንገብር ኣይኸአልናን ምክንያቱ እቲ ባልዕ ብጉጅለ ብምኳን ንዝወረርዎ ዘራእቲ የዕንው ኣለው። ካልእ ኣማራጺ ዘራእቲ ንምዝራእ ፈቲነ’የ። ኣብዚ ሕጂ ዝጅምር ዘሎ ኣዋርሕ ኣዝመራ ካሳቫ(ሱሩ ዝብላዕ ተኽሊ’ዩ) ክዘርእ ጀሚረ ኣለኹ።”
ሕብረት ንቀጠልያ ሰውራ ኣብ ኣፍሪቃ ናይ ዝተባህለ ናይ ምምዕባል ፕሮግራም ዳይሬክተር ጆ ደቨሪስ እዚ ዓይነት ባልዕ መጀመርያ ኣብ ወርሒ ጥሪ 2016 ዓ.ም ኣብ ናይጀርያ ምርኣዩ ቀጺሉ ብቅልጡፍ ብምዝርጋሕ ኣብ ወርሒ መጋቢት እዚ ዓመት’ዚ ኣብ ኬንያ ምርኣዩ ይገልጹ።
እዚ ዓይነት ባልዕ ነዊሕ መንገዲ ክጉዓዝ ከምዝኽእልን ደቂ ኣንስትዮ ድማ ክሳብ 1,000 እንቋቑሖ ኣብ ሓደ እዋን ከውድቓ ከምዝኽእላ ተመራመርቲ ይሕብሩ።
ኣብ ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል መግቢን ሕርሻን ሓላፊ ክፍሊ ምህርቲ ዊልሶን ሮኖ ካብ ናይ ኬንያ ቤት ጽሕፈቶም ኣብ ዝሃብዎ ቃል ምንጻግ ፈውሲ ባልዕ ነቲ ብሰንኪ ደርቂ ዝረአ ዘሎ ምውሳኽ ዋጋ መግቢ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ከምዘጋደዶ ይገልጹ።
ንሶም ብተወሳኺ ነዚ ዓይነት ባልዕ ንምግጣም ካልእ ሰፊሕ ኣገባብ ከምዘድልይ’ውን የረድኡ።
ብመሰረት ሓበሬታ ዊልሶን ሮኖ ልዕሊ 400,000 ሄክታር መሬት ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ በቲ ባልዕ ምውራሩ፡ ከም ውጽኢቱ ድማ ብገምጋም አስታት 4 ቢልዮን ዶላር ኪሳራ ንናይ ዕፉን ምህርቲ እቲ ዞባ ከስዕብ ከምዝኽእል የጠንቕቁ።


text:
ብማሕበር ጉዱኣት ኵናት ትግራይ ዝውነን ኣብ ከተማ መቐለ ዓዲ ሹም ድሑን ዝርከብ ፍሉይ ቤት ትምህርቲ ፅፉፍ ትምህርታዊ ግልጋሎት ይህብ’ሎ። እቲ ቤት ትምህርቲ 3 ኢድ ተምሃሮ ደቂ ኣባላት ስድራ ጉዱኣት ኵናት ትግራይ ዝመሃርሉ ኣብ ትግራይ ቅድሚ 10 ዓመት ዝተጣየሸ ቤት ትምህርቲ እዩ።
ኣብ ትሕቲ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ መዋእለ ህፃውንቲ፣ቀዳማይን ካልኣይን ብርኪ ቤት ትምህርቲ 1300 ተምሃሮ ክሳብ 11 ክፍሊ ይመሃሩ ኣለዉ፤ ንዓመታ 12 ክፍሊ ክጅምር እዩ።
ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ብዘለዎ ፅፉፍ ኣመሃህራን ብቑዕ ምምሕዳርን ኣብ ትግራይ እቲ ዝሐሸ ቤት ትምህርቲ ኮይኑ ተሓርዩ’ሎ። ስልጠና ኮምፒውተር ካብ ቀዳማይ ክፍሊ ኣትሒዙ ይወሃብ። ኣብ ኢትዮጵያ መሰታ ዘይርከቦ ማእኸላት ሳይንሳዊ ቤተ ምርምር ወኒኑ’ሎ ይብላ ሓደ ካብቶም ኣጣየሽቲ እቲ ቤት ትምህርቲ ካትሪን ሮቢንሰን።
ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ዝመሃሩ ተምሃሮ ውፅኢቶም ዝለዓለ ኮይኑ ይቕፅል ምህላዉ ድማ ኣካያዲ ስራሕ እቲ ቤት ትምህርቲ ኣይተ ተስፋሁነኝ ሃይለማርያም ይዛረቡ። ውፅኢት ተምሃሮ ንምምሕያሽ ብቐንዱ ዓቕሚ መምህራንን ሰራሕተኛታት እቲ ትካልን ንምዕባይ ዘኽእል መስርሕ ብፅንዓት ይትግበር ምህላዉ እውን ኣይተ ተስፋሁነኝ ኣረዲኦም።
ነቲ ቤት ትምህርቲ ዘጣየሹ ካትሪን ሮቢንሰንን ማክስ ሮቢንሰንን ዝበሃሉ ኣብ ዙሪክ ሲውዘርላንድ ዝነብሩ እንግሊዛውያን ሰብ ሓዳር እዮም። ኒኮላስ ወዲ ማክስ ሮቢንሰን እንትኾን ብ1996 ዓ.ም ኣብ 5 ዓመቱ ኣብ ማይ ጣንዩ ህይወቱ ዝሰኣነ ማማይ እዩ። ማክስ ሮቢንሰን ንመዘከርታ ወዱ ንህፃውንቲ ዘምህር ቤት ትምህርቲ ንምኽፋት ዓሊሙ ምስአን ብሓባር ነቲ ቤት ከምዘጣየሹዎ ባዓልቲ ቤቶም ካትሪን ሮቢንሰን ንድምፂ ኣመሪካ ገሊፀን።


text:
ኣብ ኢትዮጲያ ብፍላይ ኣብ እዋን ሕርሲ ንዘጓንፍ ሞት ኣዴታት ንምንካይ ኣብ ዝግበር ዘሎ ጻዕሪ ግልጋሎት ሃንደበታዊ መጥባሕቲ ዝህቡ 282 ሰብ ሞያ ይስልጥኑ ኣለዉ::እቲ ስልጠና ኣብ ዩኒቨርስቲታት ጎንደር፣ሃዋሳ፣ሃሮማያ፣መቐለን ጅማን እዩ ዝዋሃብ ዘሎ::
እቶም ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ዝሰልጠኑ 19 ሰብ ሞያ ጥዕና ናብ ስራሕ ኣምሪሖም ኣለዉ::
ኣዴታት ኣብ እዋን ሕርሲ ህይወት ዘለዎ ሕንጠይ እንትወልዳ ህይወተን ክስእና የብለንን ዝብል ጭርሖ ዳርግ ዓለምለኻዊ ኮይኑ’ሎ:: መንግስቲ ኢትዮጲያ ድማ ነቲ ኣብታ ሃገር ዘሎ ዋሕዲ ላዕለዎት ክኢላታት ማህፀንን ጥንስን ንምቅላል ሰብ ሞያ ማሕበረሰባዊ ጥዕና ብናይ ሰለስተ ዓመት ማስተርስ መደብ ትምህርቲ ንምስልጣን ቅድሚ ሰለስተ ዓማውቲ ጀሚሩ::
ኣብቲ ቐዳም ለካቲት 10 ኣብ መቐለ ዓይደር ሆስፒታል ዝተኻየደ ጽምብል ኣብ ልዕሊ እቶም ግልጋሎት ሃንደበታዊ መጥባሕቲ ዝህቡ 19 ሰብ ሞያ ብተወሳኺ 65 ሓኻይም፣ 6 ሰብ ሞያ ማሕበረሰባዊ ጥዕና ከምኡ’ውን 30 ብሞያ ፋርማሲ ተመሪቖም ‘ዮም::
ኣብቲ ዕለት ዝተረኸቡ ሚኒስትር ሓለዋ ጥዕና ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም “ክሳብ ሐዚ ኣብቶም ዝሓለፉ 4 ዓማውቲ ሞት ኣዴታት ንምንካይ ዘኽእለና ስርዓት ጥዕና ኢና ክንዝርግሕ ፀኒሕና፤ ውጽኢቱ ካብ ሕጂ ንዳሓር እዩ ክረአ” ኢሎም::
ኣብ ኢትዮጲያ ሞት ኣዴታት 40 ኢድ ሚኢታዊ ዋላ እንተነከየ ብዙሕ ጻዕሪ እዩ ዝተርፈና እውን ኢሎም ዶ/ር ቴድሮስ::
ብኻልእ ወገን፡ ኣብ ኤርትራ መዓልቲ ግዝረት ደቀንስትዮ ንሻዱሻይ ግዚኡ ተኸቢሩ፡ ኣብ`ታ ሃገር ተግባር ግዝረት ደቀንስትዮ እናነከየ ይኸይድ ኣሎ፡
ጸብጻብት መቐለን ኣስመራን ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ፡


text:
ኣብ ፍጻሜ እቲ ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ማእከላይ ምብራቕ ፓትሪያርካትን ሊቀ ጳጳሳትን፥ ቅዱስ ኣቦና ኣብ ከተማ ባሪ ኣብ ዝርከብ ቅዱስ ኒኮላ ባዚሊካ ድሕሪ ዝተኻየደ ዕጹው ናይ ሓባር ዘተ፡ “ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ኣብ ሞንጐ ክፍል ዓለማት ዝቕሰት ናይ ውግእ ቀስቲ ዘይኰነ ዘድሊ ነሕዛብን ንናይ ኩለን ሃይማኖታት ኣመንቲ ኣንጋዲ ናይ ሰላም ቀስቲ እዩ” ዝብል ቅዉም ሓሳብ ዝተነብሮ ቃለ ምዕዳን ለጊሶም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣብቲ ናይ ሓዘንን ቅንዙው ለይቲ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ሰላም ዝብጻሕ ብሓቀይና ዝዀነ ብናይ ጽን ምብህሃልን ዘተን ድላይ እምበር ውግእን ውጥረትን ደው ንምባል ብዝቐውም ፈላላይ መናድቕን ብፈተና ሓይሊ ምጥቃምን ኣይኰነን፡ በዘን ቃላት እዚኣተን ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ገበላ ብዚሊካ ቅዱስ ኒኮላ ተረኺቦም ኣብ ባሪ ዘካየድዎ ሓውጾተ ኖልዎ መጠቓለሊ ዘስምዕዎ ቃለ ምዕዳን ብምቕጻል፡ ብጀካ ሰላም ካልእ ተኻኣሊ ዝዀነ ኣማራጺ የልቦን፡ “ናይ ምርኻብ ጥበብ ኣብ ልዕሊ ናይ ግጭት ሜላ ሓለፋ ይሃልዎ” እቲ ፈኸራ ውግእ ናብ ውሁድ ጥዑም ቃና ሰላም ይቀየር፡
እዚ ንምፍጻም ግና እቲ ስልጣን ዘለዎ ኣካል ንሓዋሩን ብዘየማትእ መገዲ ኣገልጋሊ ሰላም እምበር ኣገልጋሊ ናይ ውልቃዊ ረብሓ ምዃን ከብቕዕ ኣለዎ፡ ብናይ ብዙሓት ሕይወት ናይ ውሑዳት ሓለፋ ምባል የብቕዕ። እቲ ህዝቢ ዝወፍረሉ መተዓየዪ መሬት ምውራርን ምብሓትን የብቅዕ፡ ኣብ ልዕሊ ናይ ሕዝቢ ተስፋ እቲ ወገንተይና ሓቂ ክዕብልል ምግባር የብቅዕ። ማእከላይ ምብራቕ ንናይ ወጻኢ ረብሓ መጋብሪያ ገርካ ምጥቓም የብቅዕ፡
ውግእ ውላድ ስልጣንን ድኽነት እዩ
ውግእ ይብሉ ቅዱስ ኣቦና፥ ብፍላይ ንድኻታት ኣዚዩ ዝሃስይ ሁከት እዩ፡ እስከ ነታ ብውግእ ተሓሚሳ ዘላ ሃገረ ሶሪያ ንሕሰብ፡ ውግእ ውላድ ስልጣንን ድኽነት እዩ፡ ስለዚህ ውግእ ዝግሰጽ ኣመክንዮ ዓብላልነት ብምንጻግን ሕሰምን መከራን ካብ ሱሩ ብምምሓውን እዩ፡
ከምኡ እውን ካልኦት ብዙሓት ግጭት ብዝተፈላለዩ ዓይነት ኣኽራርነትን ጽኑፍነትን ዝበዅዑ እውን እንተለዉ፡ ውግእ በጽዋር ውግእ እዩ ዝጓሃሃር።
ተሓቢእካ ኣብ ምኽዕባት ናይ ውግእ ኣጽዋርት ኣናተጓዓዝካ፡ ምእንቲ ሰላም ድምጽኻ ዓው እናበልካ ምዝርካብ ዘይከኣል እዩ፡ ብሓቂ እዚ ጉዳይዚ ንናይ ኩሉ ሕልና ብፍላይ ንናይቶም ሓያላን ዓቢይ ከቢድ ሓላፍነት እዩ፡ ዝሓለፈ መዋዕል ኣይንረስዕ፡ ተመክሮ ሂሮሺማን ናጋሳኪን ኣይንረስዕ፡ መሬት እቲ ቃል ሰላም ዝቦቕለሉ ናብ ዝርጉሕን ጽዑቕን ጸላም ሱቕታ ኣይቀየር፡ ደረቐይና ተጻባእነት የብቅዕ፡ ህርፋን መኽሰብ የብቅዕ፡ ማዕድን ነዳዲ ንምጉሕጓሕ ዝብል ህርፋን ናይ ማንም ወጅሒ ዘይዓጅቦ ንናይ ሓባር ቤትና ክቆጻጸር ዝደሊ፡ ዘይሓንኽ እቲ ኣብ መንጐ ኣሕዛብ ናይ ሓባር ናብራ ሕጊ ዝእውጅ ናይ ጸዓት ኤኮኖሚ ዕብለላ የብቕዕ።
ተስፋ ወጅሂ ሕጻናት እዩ ዘለዋ
ንሰላም ክፉት ንምዃንን ሰላም ጽን ንምባልን ይብሉ ቅዱስ ኣቦና፡ ውሁዳን ክፍሊ ሕብረተሰብ ምክልኻል የድሊ፡ ናይ ኩሉ ዜጋዊ መሰል ክኽበርን ክሕለውን ኣለዎ፡ ማሕበረ ክርስቲያን እውን ምሉእ ዜጋ እዩ፡ ማዕረ መሰል ዘለዎም እያቶም፡ ቢሎም ዓይነ ልቦናኦም ናብ ኢየሩሳሌም ዘበሉ ቅዱስነቶም፡ እቲ ብዓለም ሓቆፍ ማሕበረሰብ ዝተወሰነ ህልዊ ዅኔታ (ቅድም ዝነበረ) ክኽበር ኣለዎ፡ ኣብ መንጐ እስራኤልን ፍልስጥኤምን ዝግበር ናይ ሓባር ዘተ ጥራሕ እዩ ናብ ጽኑዕን ነባርን ሰላም ከብጽሕ ዝኽእል፡ ናይ ክልቲኤን ሃገራትን ሕዝብታተን ሰላማዊ ናይ ሓባር ናብራ ውሑስ ዝገብር፡ ካብ ዝሓለፉ ቀረባ ዓመታት ብዘስኻሕክሕ ዓመጽን ሞት ስድራ ቤቶም ዝነብዑ ሕጽናት ብዝሒ ክብ እናበለ እዩ፡ ተስፋ ይብሉ ቅዱስነቶም ወጅሂ ሕጻናት እዩ ዘለዋ፡ ነዚ እንክገልጹ፡
ናይ ብዙሓት ሕጻናት ሕይወት ኣክንዲ ኣባይቲ ትምህርቲ ዕንወትን ፍርስራስን፡ ኣክንዲ በዓላዊ ጸወታ ኣውያትን ሩምታ ጠያይትን ገዓር ቦምብታትን፡ ኣብ ምርኣይ ይነብሩ ኣለዉ፡ መላእ ዘርኢ ሰብ ናይቶም ኣፎም ሞገስን ክብርን እግዚኣብሔር ናይ ዝዛረቡ ሕጻናት ኣውያት ሰማዒ ክኸውን እምሕጸን፡
እንክብሉ ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን ኣጠቓሊሎም።


text:
ኣምባሳደር ግርማ አስመሮም ኤርትራ ነቲ ከባቢ ትህውኽ’ላ ንዝብል ኽሲ ቀዳማይ ሚንስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ዝሃብዎ መልሲ
ብቤት ፍርዲ አይናትካን’ዩ ንዝተባህለ መሬት ሒዙ አይወፅእን ዝበለ መንግስቲ ኢትዮጵያ’ዩ ነቲ ከባቢ ዝህውኽ ዘሎ እምበር መንግስቲ ኤርትራ አይኮነን ክብሉ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ናይ ኤርትራ ኣምባሳደር ግርማ ኣስመሮም ን’ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብዎ ቃለ-መጠይቅ ተዛሪቦም።
ኣምባሳደር ግርማ አስመሮም ነዚ ዝበሉ ሎሚ ቕነ ናይ ኢትዮጵያ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣብ ፓርላማ ሃገሮም ኤርትራ ኣልዒሎም ኣብ ዝተዛረብሉ እዋን ነቲ ዞባ ትህውኽ’ላ ክብሉ ንኤርትራ ምኽሳሶም ምላሽ መንግስቶም ብዝምልከት ካብ ሬድዮ ድምፆ ኣሜሪካ ንዝቀረበሎም ሕቶ ኣብ ዝሃብዎ መልሲ’ዩ።
ነዚ ቀዳማይ ሚንስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ዘቅረብዎ ክሲ’ውን ናይ ጁቡቲ ፕረዚደንት እስማዔል ዖማር ገሌ ኣብ እዋን ዑደት ቀዳማይ ሚንስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣብ ጁቡቲ ኣቃሊሖሞ’ለው።
ኣምባሳደር ግርማ አስመሮም ብዛዕባዚን ካልኦት ሕቶታትን ዝሃብዎ መልሲ ንምስማዕ ኣብ ታሕቲ ንዘሎ ምልክት ድምፂ ጠውቁ።