text:
ኣብ‘ዚ ወርሒ ዝወፀ ሪፖርት IMF ሓቀኛ መጠን ምዕባለ ቁጠባ ኢትዮዽያ፣ማዕረ መጠን ምዕባለ ሎም-ዘበን 6.5 ሚእታዊ ከምዝኾነ ይሕብር።መንግስታዊ መግለፂ ግና፣ቁጠባ ኢትዮዽያ ብ8.5 ሚእታዊ ክዓቢ‘ዩ ይብል።
ኣብ ኢትዮዽያ ዳይረክተር IMF ያን ሚከልሰን ንቪኦኤ ከምዝገለፅዎ፣ምዕባለ ቁጠባ ኢትዮዽያ ካብ‘ቲ ኣብ ዝሓለፉ ትሻዓተ ዓመታት የምዝግቦ ዝነበረ ዓሰርተ ነጥቢ ሓደ ሚእታዊ ከምዝነከየ ጠቂሶም‘ለው።
ኣብ‘ዚ ቀረባ ዓመታት መጠን ምዕባለ 7.5 ሚእታዊ ኮይኑ ከምዘሎን፣ሎም-ዘበንን ንዓመታን ናይ ምንካይ ኣንፈት ኣመዝጊቡ‘ሎ ይብሉ ሚስተር ሚክልሰን።
መንግስታዊ ሰበ-ስልጣን ጠንቂ ምንካይ‘ቲ ምዕባለ ኢሎም ዝገልፅዎም፣ ምንካይ ሕርሻዊ ፍርያት፣ሰበ-ስልጣን ንደረጃ ምዕባለ ዝግብጥሉ ኣሃዛት ካብ‘ቶም ሕሉፋት ኣሃዛት ስለዝተቀየረ ምኻኑ ይሕብሩ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣መጠን ዝቅባበ (ኢንፍለሽን) ኣብ ኢትዮዽያ ትሕቲ ዓሰርተ ሚእታዊ ኮይኑ ከምዘሎ IMF ኣረጋጊፁ።ዋጋ ሃለኽቲ (ኮንስዩመር ፕራይስ) ንዓመታ ናብ ትሻዓተ ሚእታዊ ክዓቢ‘ዩ፣ካብ‘ቲ ሎም-ዘበን ዝተገመተሉ 8.3 ሚእታዊ ክውስኽ‘ዩ ማለት‘ዩ።
እዚ መጠን‘ዚ ድማ፣ብሕልፊ ካብ‘ቲ ዝነበረሉ 22 ክሳብ 23 ሚእታዊ መጠን ዝቅባበ ክነፃፀር ከሎ፣ዓብዪ ምምሕያሽ‘ዩ።
ብዝተኣሳሰረ ዜና፣ቤት ፅሕፈት ማእከላይ ስታትስቲክስ ኢትዮዽያ፣መጠን ዝቅባበ (ኢንፍለሽን) እታ ሃገር፣ኣብ ለካቲት 10.9 ሚእታዊ ኣብ መጋቢት ድማ 7.6 ሚእታዊ ከምዝነበረ ኣብ ኢትዮዽያ ትሕተም ናይ እንግሊዝኛ ጋዜጣ ፎርችን ፀብፂባ‘ላ።
ብዝተኣሳሰረ ዜና፣ድሮ ደኺሙ ዘሎ መጠን ዕብየት ቁጠባ ኤርትራ፣ምንቁልቋላዊ ዕብየት የርኢ ከምዘሎ ሪፖርት IMF ኣፍሊጡ።
ኤርትራ ቅድሚ ዓሚ ጠንካራ ዕብየት መጠን 8.7 ሚእታዊ፣ዓሚ 7 ሚእታዊ ከምዘመዝገበ ዝጠቀሰ IMF፣ናይ ሎም-ዘበን መጠን ዕብየት ግና፣ ናብ 3.4 ሚእታዊ ከምዘንቆልቆለ ንዓመታ ድማ ናብ 2.1 ሚእታዊ ከምዝወርድ ይሕብር።
እቲ ሪፖርት መጠን ዕብየት ቁጠባ ኤርትራ ስለምንታይ ከምዘንቆልቆለ ጠንቁ ኣይገለፀን። ወከልቲ IMF መብርሂ ንክህቡ‘ውን ክንረኽቦም ኣይካኣልና።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣መጠን ዝቅባበ ኣብ ኤርትራ ዓሚ፣ሎሚ ዘበንን ንዓመታን 12.3 ሚእታዊ ኮይኑ ከምዝቅፅል ተገሊፁ‘ሎ።


c: text/html

text:
ሲምፖዝዩም ምምሕዳር ዞባ ጋሽ-ባርካ ተኸፊቱ።
ሲምፖዝዩም ምምሕዳር ዞባ ጋሽ-ባርካ፣ ኣብ ከተማ ባረንቱ ተኸፊቱ።
ኣማሓዳሪ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣቶ ሙሳ ራብዓ ኣብ ዘስምዖ መኽፈቲ ቃል፣ እቲ ንክልተ መዓልታት ዝቕጽል ሲምፖዝዩም፣ ኣብ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ናጽነት ኣብቲ ዞባ ብሓፈሻ – ኣብ ኩሉ ጽላታት ንዝተዓመ ንጥፈታት ብምግምጋም፣ ኣብ ዝመጽእ ዓመታት ክትግበሩ ተወጢኖም ንዘለዉ መደባት ከነጽር ምዃኑ ሓበሩ። ኣቶ ሙሳ ንኣቃውማ’ቲ ዞባ፣ ስፍሓቱ፣ ብዝሒ ህዝቡ፣ ዝውንኖ ጸጋታትን ኩነታት መነባብሮ ህዝቡን ብዝርዝር ድሕሪ ምቕራብ፣ ኣብ ፈለማ እዋን ናጽነት እቲ ዝርካቡ ቊጠባዊ ትሕዝቶን ትሕተ-ቅርጺን ምሉእ ብምሉእ ዓንዩ ምንባሩ ብምምልካት፣ መንግስቲ ኤርትራ ካብ ጽባሕ ናጽነት ብዘካየዶ ገዚፍ ወፍሪ ግን፣ ኣብ ህይወት ህዝቢ ሩፍታ ዝፈጠሩ ዓበይቲ ልምዓታዊ መደባት ከምእተተግበሩን ርኡይ ምዕባለ ከምእተመዝገበን ኣብሪሁ።
“ዕላማ መንግስቲ ኤርትራ ምዕሩይ ዝርግሐ ዕድላትን ማሕበራዊ ፍትሒን ምርግጋጽን’ዩ” ዝበለ ኣማሓዳሪ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣቶ ሙሳ ራብዓ፣ ኣብ’ቲ ዞባ ብውህደት ህዝብን መንግስትን – ዕድላት ናይ ኩሉ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ዘረጋግጹን ድልዱል መሰረት ልምዓት ዘንጸፉን ዳግመ-ህንጻዊ ስርሓት ከምእተሳለጡ ኣነጺሩ።
ውሕስነት መግቢ ንምርግጋጽ ንዘካየድ ዘሎ ሰፊሕ ዕማም ብናህሪ ንምስጓም ዝተኣታቶ ዘሎ መስኖኣዊ ኣገባብ ኣብቲ ዞባ ብሰፊሑ ይስራሓሉ ከምዘሎ ብምጥቃስ ድማ፣ እቲ ዞባ ንሕርሻ ብዘለዎ ምቹእነት፣ ዓበይቲ ሕርሻዊ ፕሮጀክቲታት፣ ዲጋታት፣ ራህያታትን መእለዪ ወሓይዝን ከምእተሃንጹ፤ 74 ሚእታዊት ካብ ህዝቢ’ቲ ዞባ ከኣ ተጠቓሚ ጽሩይ ዝስተ ማይ ኮይኑ ከም ዘሎ ገሊጹ።
ጐኒ-ጐኒ’ቲ ሲምፖዝዩም፣ ንጕዕዞ 20 ዓመት ናጽነት ኣብቲ ዞባ ዘንጸባርቕ ምርኢት፣ ንህዝቢ ክፉት ኮይኑ’ሎ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ኣብ ሲምፖዝዩም ምምሕዳር ዞባ ጋሽ-ባርካ፣ ኣብ ዝሓለፈ 20 ናይ ናጽነት ዓመታት ንዝተሰላሰሉ ዓበይቲ ሕርሻዊ ዕማማት ዝድህስሱ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ቀሪቦም።ኣብ ንንጥፈታት ሓለዋ ጥዕና እንስሳ፣ ምርባሕ እንስሳን ምምዕባል መጋሃጫታትን ኣተኲሩ ዝቐረበ ወረቐት፣ ጥዕና ጥሪት ንምሕላው ብዝተኻየደ ዕማም ልዕሊ 9.5 ሚልዮን ጥሪት ኣድላዪ ኣገልግሎት ክታበት ክረኽባ እንከለዋ ልዕሊ 7 ሚልዮን ጥሪት ድማ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ከምእተዋህበን ብምንጻር፣ ዘድልየን መግብን ማይን ብቐረባ ንክረኽባ ብዝተገብረ ጻዕሪ’ውን፣ ኣብ ከባቢታት መጋሃጫ 118 ራህያታት ከምእተሃንጻ፣ 214 ሽሕ ሄክታር ድማ ንመጋሃጫ ከምእተሓዝአ፣ እዚ ከኣ ኣብ ምስሳነንን ምስሳን ምህርተንን ልዑል ኣስተዋጽኦ ከምዝገበረ ገሊጹ።
ምህርቲ ጸባ ንምዕባይ፣ 240 ምሩጻት ናይ ጸባ ከብቲ ንሓረስቶት ከምእተዓደላን 11 ማሕበር ኣርባሕቲ ናይ ጸባ ከብቲ ከምዝቘማን ብምምልካት ድማ፣ ምህርቲ መዓርን እንቋቝሖን ንምዕባይ’ውን 182 ሽሕ ጨቓዊትን 3,300 ዘመናዊ ቆፎ ንህቢን ከምእተዓደለ፣ እቲ መጽናዕታዊ ወረቐት ኣብሪሁ።
ኣብ ልምዓት ኣሕምልትን ፍረታትን ዘተኰረ መጽናዕታዊ ወረቐት ድማ፣ ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ ብክረምታዊ ዝናብ ዝለምዕ 230 ሽሕ ሄክታር፤ ብክረምታውን መስኖኣውን ዝለምዕ ድማ ልዕሊ 52 ሽሕ ሄክታር ከምዘሎ ብምንጻር፣ ኣብ ልምዓት ብቚሊ፣ ኣሕምልትን ፍረታትን ዝተዓሙ ዓበይቲ ስራሓት፣ ዝተሓፍሱ ዓወታትን ዘጋጠሙ ብድሆታትን ብዝርዝር ኣቕሪቡ።
እቲ ወረቐት ኣስዒቡ፣ ኣብ ዝሓለፉ ናይ ናጽነት ዓመታት እቶት ኣሕምልትን ፍረታትን ብምድንፋዕ ኣብ ውሕስነት መግቢን ምምዕባል ኣግሮ-ኢንዱስትሪን ኣስተዋጽኦ ንኽገብር፤ ከምኡ’ውን ህዝቢ ብሓፈሻ ሓረስቶት ድማ ብፍላይ ብመግቢ ርእሶም ንክኽእሉ ምእንቲ፣ ኣብ ንጥፈታት ቀረብ ዘርኢ፣ ናውቲ ሕርሻ፣ ትራክተርን ስልጠናን ብዝለዓለ ከምእተሰርሓሉን ውጽኢታዊ ምንባሩን ኣፍሊጡ።
ኣብቲ ዞባ ልዕሊ 13 ሽሕ ሄክታር ከልምዑ ዝኽእሉ 34 መእለዪ ወሓይዝ ከምእተሃንጹ ዝሓበረ መጽናዕታዊ ወረቐት ድማ፣ ብዘይካ’ተን ብደረጃ ሃገር ስትራተጂካዊ ኣገዳስነት ዘለወን ዲጋታት ገርሰት፣ ፋንኮ ጽሙእ፣ ፋንኮ ራዊ፣ ዲጋ ዓሊ ግድርን ኣብ መስርሕ ዝርከብ ዲጋ ባደሚትን፣ ብጠቕላላ ልዕሊ 2.4 ሚልዮን ሜተር ኪዩብ ማይ ዝኽዝና 6 ዲጋታት ተሃኒጸን የገልግላ ምህላወን ዘርዚሩ።
እቲ ወረቐት ብተወሳኺ፣ ሃብቲ ገረብን እንስሳ ዘገዳምን ንምስሳን’ውን ልዑል ጻዕሪ ከም እተኻየደ ብምሕባር፣ ኣስታት 2,600 ሄክታር ዝሽፍን ኣስታት 5.3 ሚልዮን ፈልሲታት ከምእተተኽለን 70 ሽሕ ሄክታር ከምእተሓዝአ ሓቢሩ።
****** ኣ.ዜ.ኤ ******

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣቶ ተስፋሚካኤል ግደይን ሓዉ ኣቶ መድሃኔ ግደይን ደቂ ሸሞንተን ሓሙሽተን ዓመት ከለዉ ምስ ኣብኦም ናብ ደብረማርቆስ ምብራቕ ጎጃም ከይዶም። “ኣቦና ሰራሕተኛ ኣውራ-ጎደና ስለዝነበረ ሒዙና ከይዱ” ይብሉ። ብጽቡቕ ምስ ህዝቢ ማርቆስ ብፍቕሪ እናነበርና ከለና፡ ብጉጉይ ፖለቲካ ፡ኤርትራውያን ተባሂልና ተሰጉጕና ይብል ኣቶ መድሃኔ።
ህዝቢ ኣብ ዝሓለፍናዮ ጽቡቕ ኣቀባብላ ገይሩልና ዝበለ ኣቶ ተስፋሚካኤል ብፍላይ ኣብ ደሴ ሓደ ኢትዮጵያዊ ብሽሙ ሲም-ካርድ ኣውጺኡ ምሃቦም፡ ከምኡ`ውን ኣብ ደብረብርሃንን ኣዲስ ኣበባን ናይ ኤርትራ ሰሌዳ መኪና ብምርኣይ ጥራይ ዝልግስሎም ዝነበሩ ፍቕርን ኣኽብሮትን ብፍሉይ ይጠቕሶ።
ናብ`ታ ዝዓበዩላ ከተማ ደብረማርቆስ ምስ ተበገሱ ድማ፡ ካብ ጎሓ-ጽዮን ጀሚሮም፡ ድሕሪኡ ካብ ማርቆስ 10 ኪ.ሜ ርሕቐት ኣብ ዝርከብ ቦታ መንእሰያት መኪና ሒዞም ተቕቢሎም ናብ ደብረማርቆስ ዓጂቦም ከምዘእተውዎምን፡ ኣብ ደብረማርቆስ ህዝቢን ከንቲባ`ታ ከተማ ዝርከቦም ሓለፍትን ብፍሉይ ከምዝተቐበልዎም ብፍሉይ ስሚዒት ይገልጹ፡-
ሳልኦም እየ ኣብ`ዚ በጺሐ ክብል ዝመስከረሎም ካብ ዝተቐበልዎም ሓደ መተዓብይቶም ኣቶ ኣይነ-ኣዲስ ፍቅዱ “ክኸዱ ከለዉ ደው ኢልና ካብ ምብካይ ክንገብሮ ንኽእል ነገር ኣይነበረን፡ ሕጂ ግን ደስታ ኮይኑ ደስታ ኸኣ የንብዓና`ሎ” ኢሉ።
ኣስዒቡ ናብ ደብረማርቆስ ዝመጹ ህዝቢን ሕውነትናን ደልዮም`ምበር ካልእ ዝደልዩዎ ነገር ይብሎምን ኢሉ ።
ኤርትራዊ ኣቶ መድሃኔ ብወገኑ፡ ህዝቢ ደብረማርቆስ ዝገብረልና ዘሎ ኣቀባብላ ተኣምር`ዩ ዝርሳዕ `ውን ኣይኮነን ኢሉ።
ምስ ክልቲኦም ኣሕዋትን ምስ መተዓብይቶምን ዝተገብረ ቃለ-መጠይቕ ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
እቶም ውድባት 11 ሚያዚያ ኣብዘሳለጥዎ ኣኼባ ንሰለስተ ቀወምቲ መራሕቲ ዘተ ብምስጢር ምምራፆም ናይ መኢኣድ ምኽትል ፕሬዝዳንት ኣቶ ሙሉጌታ ኣበበ ገሊፆም።ምኽትል ቀዳማይ ፕረዝደንት መኢኣድ ኣቶ ኣሰፋ ሃብተወልድ ኣቦ መንበር፣ኣባል ፈፃሚ ስራሕ ኢዴፓ ኣቶ ዋስይሁን ተስፋየ ምኽትል ኣዛታይ ካብ ኣዲስ ትውልድ ፓርቲ ኣቶ ኣለማየሁ ድማ ሳልሳይ ኣዛታይ ብምዃኑ ምምራፆም ሓቢሮም።
ኣቶ ሙሉጌታ ወሲኾም ኣብ ጉዳይ ስነድ መዛተይ ዝርርብ ስለዝተዛዘመ ኣጀንዳ ዘዋድድ ክልተ ካብ ተቓወምቲ ሓደ ካብ ገዛኢ ፓርቲ ዝሓቖፈ ሰለስተ ኣባላት ዝርክብዎ ኮሚቴ ብምጥያሽ ዘተ ተጀሚሩ’ሎ ኢሎም ።
“ድሕሪ ሕዚ ኣብ ዝቕፅሉ 15 መዓልታት ኣጀንዳታት ተወዲቦም ክቐርቡ እዮም።ኣጀንዳ ዘዋድድ ኮሚቴ ነቲ ኣጀንዳ ኣዋዲዱ ንኣቦ መንበር ምስ ኣቕረበን እቲ ኣቦ መንበር ምስ ኣረጋገፆን ንኢህወዴግ ሓዊሱ እቶም ፓርትታት ኣኼባ ክፅውዕ እዩ።”
ኣብ ኣጀንዳታት ስምምዕ ምስተበፅሐ እቲ ቀንዲ ልዝብ ከምዝጅመር ናይ መኢኣድ ምኽትል ፕረዝደንት ወሲኾም ገሊፆም።
መድረኽን ሰማያዊ ፓርትን ሎሚ እውን ኣብቲ ድርድር ከምዘይተሳተፉ ተፈሊጡ’ሎ።


text:
ኤርትራ ን3ይ ዓመታ ሻምፕዮን ብሽክለታ ኣፍሪቃ ኮይና
ናትናኤል ብርሃነ ናይ 20111 ክብሩ ዓቂቡ፣
Dirar Fessahaye | ካብ 7-11 ሕዳር 2012 ኣብ ቡርኪናፋሶ ክካየድ ዝጸንሐ ሻምፕዮና ብሽክለታ ኣፍሪቃ 2012 ብኣንጸባራቒ ዓወት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ተዛዚሙ።
ኣብቲ 16 ሃገራውያን ጋንታታት ቅድድም ብሽክለታ ኣፍሪቃ ዝተሳተፋኦ ውድድር ብኣሰልጣኒ ሙሴ ኣስሄል እትእለ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ንሳልሳይ ተከታታሊ ዓመት ዓወት ብምምዝጋብ ዝለዓለ ክብሪ ክትረክብ እንከላ፣ ብውልቂን ብጋንታን ኣብ ዝተኻየዱ ሰለስተ ውድድራት 6 ወርቂ፣ 2 ነሓስን ሜዳልያታት ብምዕታር ውድድራ ዛዚማ። ብሰንበት 11 ሕዳር 2012 ኣብ ዝተኻየደ ናይ 146 ናይ ውሽጢ ከተማ ውድድር ድማ ተቐዳደምቲ ናትናኤል ብርሃነን ፍረቓልሲ ደበሳይን ቀዳማይን ሳልሳይን ደረጃ ብምሓዝ’ዮም ውድድሮም ብዓወት ፈጺሞም። ኣብቲ ሓያል ምትህልላኽ ዝነበሮ ውድድር ዝተሳተፉ ካልኦት ተቐዳደምቲ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ድማ
ተስፎም ዑቕባማርያም መበል 15፣
ዳንኤል ተኽለሃይማኖት መበል 25፣
ጃኒ ተወልደ መበል 30፣
በረኸት የማነ መበል 39 ደረጃታት ብምሓዝ ውድድሮም ፈጺሞም።
ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ብ 2010 ኣብ ርዋንዳ ከምኡ’ውን ዝሓለፈ 2011 ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝተኻየደ ሻምፕዮናታት ኣፍሪቃ ብውልቂን ብጋንታን ጎብለል ኮይና ዓቢ ክብሪ ምርካባ ዝዝከር’ዩ።
Eritrean Sport Commission
Public Relations Dep’t


text:
ኣብ ከተማ ናይሮቢ ኣብ ዝርከብ ብናሊ ኣብ ዝተብሃለ ሆቴል ኣብ ሻምናይ ፎቕ ጋዜጠኛታት ኣብ ከተማ ሞቓድሾ ኣብ ውሽጢ ሸሞንተ ማዕልታት መወዳእታ ወርሒ መስከረም ዝተቐተሉ ሽዱሽተ ናይ ሙያ መሳርሕቶም ንምዝካር ተኣኪቦም ነይሮም።
ነቲ ዝኽሪ ዘዳለዎ ኣቦ መንበር ማሕበር ሱማሊያዊያን ስዱዳት ጋዜጠኛታት መሓመድ ዑስማን እዩ።ጋዜጠኛታት ካብ ኣል-ሸባብ ይኹን ካብ ፖለቲካዊ ተነሓናሕቲ ኩልሻዕ ሓደጋ የንፀላልዮም እዩ።
ዑስማን ክልተ መሳርሕቱ ጋዜጠኛታት ሆርን ኣፍሪክ ሚዲያ ኣብ ሓደ ማዕልቲ ምስ ተቐተሉ ኣብ 2007 ኣ/ፈ ካብ ሞቓድሾ ናብ ናይሮቢ ሃዲሙ።ኣብ ቀረባ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት ዝፍፀም ዘሎ ቕንፀላ ናብ ሱማሊያ ንዘይምምላስ ግልፂ ምኽንያት እዩ ይብል።
ዑስማን መናእሰይ ሱማሊያዊያን ስደተኛታት ንምስልጣን ቅድሚ ክለት ዓመት ንትካል ቛንቛን ጋዜጠኝነትን ኣል-ኢምራ ኸፊቱ።
ካብ ናይ ዑስማን 30 ተምሃሮ 22 ዓመት ዝዕድሚኡ ዓብዲላዲፍ ሕልሙ ጋዜጠኛ ንምዃን ስለዝኾነ ዝኾነ ይኹን ዓይነት ሓደጋ ብዘየገድስ በቲ ሙያ ከምዝቕፅል ይገልፅ።
መብዛሕቲአን ተምሃሮ ደቂ ኣንስትዮ እየን።ጓል 27 ዓመት ፋጡማ ቅድሚ ናብ ናይሮቢ ምህዳማ ኣብ ሱማሊያ ጋዜጠኛ ሬድዮ ነይራ።
ናብ ሱማሊያ ምምላስ ንደሕንነት ተራ ሰብ ሕማቕ እዩ ዝበለት ፋጡማ ቀፂላ ‘’ንጋዜጠኛታት ድማ ኣዝዩ ዝኸፍአ እዩ።ፅንዓት ክህልወካ ኣለዎ።ትብዓትን ጅግንነትን የድልየካ።ኣነ ካብቶም ክምለሱ ዝደልዩ ሰባት እየ ክኸውም ዝደሊ።’’
መብዛሕቲኦም ዝተቐተሉ ሱማሊያዊያን ጋዜጠኛታት ዒድሚኦም ኣብ 20ታትን 30ታትን ዝርከቡ እዮም።
ናይ ሓደ ዓመት ስልጠንኦም ምስ ወድኡ ፋጡማን ዓብዲላዲፍን ጋዜጠኛታት ኮይኖም ንምስራሕ ናብ ሱማሊያ ንምምላስ ቅሩባት እዮም።


text:
March 17, 2018
ናደው እዚ ካብ ዝፈርስን ከተማ ኣፍዓበት
ሓራ ካብ ትወጽእን 30 ዓመት ኮይኑ
19 መጋቢት 1988 – 19 መጋቢት 2018
ዕምቆትን ትርጉም ኲናት ናደው እዚ
ኤለክትሮኒካዊ መርበብ ማእከል እስትራተጂያዊ መጽናዕቲ ኤርትራ፡ ብኣጋጣሚ መበል 30 ዓመት ምፍራስ ናደው እዚን ምሕራር ከተማ ኣፍዓበትን ምስ ጽሓፊ ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራሲን ፍትሒን ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድ ቃለ መጠይቕ ኣካይዱ። ዕላማ ናይ’ዚ ቃለ መጠይቕ’ዚ ድማ ትርጉምን ዕምቆትን ናይ`ዚ መሰረታዊ ወታደራውን ፓለቲካውን ዓወት እዩ። ከምዝዝከር፡ እንግሊዛዊ ናይ ታሪኽ ተመራማሪ ባዚል ደቪድሰን፡ ኣገዳስነት ኲናት “ናደው እዝ” ልክዕ ምስ ኲናት ድያን ቢያንፉ ኣወዳዲሩዎ። ኲናት ምሕራር ከተማ ኣፍዓበት ኣብ 1988 ንቅኑዕነት ናይ’ቲ ኣብ 1978 ዝሓለፈ ውሳነ እስትራተጂያዊ ምዝላቕ ዘመስከረ’ዩ ነይሩ። እዚ ድማ ንምሕራር ከተማ ምጽዋዕ ኣብ 1990 መገዲ ከፊቱ። መግዛእታዊ ህላዌ ኢትዮጵያ ኣብ መላእ ኤርትራ ኣብ 1991 ምሉእ ብምሉእ ንኽጽረግ…


text:
ኣቶ ሃይለማሪያም ነዚ ዝገለፁ ንልኡኻት ግዚያዊ መንግስቲ ግብፂ ኣብ ቤት ፅሕፈቶም ተቐቢሎም ኣብ ዘዘራረብሉ እዋን እዩ።
ወሃቢ ቃል ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ምንስቴር ኣቶ ጌታቸው ረዳ ኣማሲዮም ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ መግለፂ ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ልዕሊ ግብፂ ዝወሰዶ ስጉምቲ ብተመሳሳሊ መንገዲ መፈንቅለ መንግስቲ ዝተፈፀመን ኣብ ማሊ፣ማዳጋስካርን ካልኦት ሃገራት ኣፍሪካን ዝወሰዶ መዐቀኒ እዩ ኢሎም።
ሕብረት ኣፍሪካ ዝወሰዶ ናይ እገዳ ስጉምቲ ንኸልዕሎ ግብፂ ዝሓተተት እንትኸውን ሕብረት ኣፍሪካ ነዚ ዝቕይሮ ብዝህቢ ዝተመረፀ መንግስቲ ስልጣን እንተሒዙ እዩ ኢሉ’ሎ።
ግብፃዊያን ብዝተፈለየ መልክዕ ዝርኣይሉ ኩነታት የለን ዝበሉ ኣቶ ጌታቸው ልክዕ ከም ማሊ ናብ ሕገ መንግስታዊ ስርዓት ብህፁፅ ንምምላስ ፃዕሪ እንተድኣ ገይሮም እቲ ፅምዶ ዘይቅፀለሉ ምኽንያት የለን ኢሎም።’’ሕብረት ኣፍሪካ ካብ ሕጊ ወፃኢ ብዝኾነ ኣገባብ ብሕጊ ንዝተመረፀ መንግስቲ ምውራድ ብመትከል ይቃወም እዩ።ከምኡ እዩ ድማ ተገይሩ።’’
ግብፃዊያን ልኡኻት ምስ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኣብዝተራኸብሉ እዋን ኣብ ጉዳይ ሩባ ኣባይ’ውን ተዘራሪቦ ኢሎም ኣቶ ጌታቸው።ብወገን ግብፃዊያን ኢትዮጵያ ንዝርርብ ዝኸፈተቶ በሪ ንክቕፅል ዘለዎም እምነት ምግላፆም ሓቢሮም።
ብወገን ኢትዮጵያ ቅድሚ ሎሚ ቀዳማይ ምንስትር ኢትዮጵያ ብግልፂ ከምዘቐመጥዎ ኣብ ግብፂ ብዝተፈጠረ ቅልውላው ንምብላፅ ድልየት ይኹን ዝንባለ የለን ኢሎም ኣቶ ጌታቸው።ግብፃዊያን ናይ ውሽጢ ፀገሞም ብሰላማዊ መንገዲ ዝፈትሕሉ ዕድል ንኽህሊ ናይ ኢትዮጵያ ድልየት እዩ፤ኢትዮጵያ ቅድሚ ሎሚ ዝጀመረቶም ሃነፅቲ ፅምዶታት ኣጠናኺራ ከምእትቕፅል ብቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ተገሊፁሎም ኢሎም።
ኣብ ካይሮ ዘሎ ኩነታት ፀጥታ እንተተመሓይሹ ካብ ማሕበረሰብን ካብ መንግስትን ዝተዋፅአ ጉጅለ ልኡኽ ኢትዮጵያ ናብ ግብፂ ከምዝጉዓዝ እውን ኣቶ ጌታቸው ረዳ ኣፍሊጦም ኣለው ይብል ፀብፃብ ሄኖክ ሰማእግዝሄር።


text:
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክካየድ ዝቐነየ ምኽክር ኢጋድን ተቐናቐንቲ ደቡብ ሱዳንን ተዛዚሙ። ንዝሓለፉ ሰለስተ ማዕልታት ዝተኻየደ ናይ ኢጋድን ተቐናቐንቲ ደቡብ ሱዳንን ምኽክር ነቲ ሓድሽ ናይ ድርድር ስልቲ ንምርዳእ ምዃኑ ናይ ተቓወምቲ ዋና ተደራዳሪ ጀነራል ታባ ደንጋይ ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብዎ መግለፂ ሓቢሮም።
ኢጋድ እንትድመር ዝብል ሓድሽ ናይ ድርድር መንገዲ ሓሙሽተ ሃገራት ኣፍሪካ፣ኢንግሊዝ፣ኣሜሪካንን ነርወይን ዝሓቖፈ ትሮይካ፣ሕብረት ኣውሮፓ፣ ሕብረት ኣፍሪካ፣ቻይና፣ናይ ኢጋድ ኣጋራት መድረኽ ከምኡ እውን ናይ ሕቡራት መንግስታት ብሸምጋልነት ክሳተፉ እዮም።
እዚ ብሓድሽ ስልቲ ዝካየድ ልዝብ ጎኒ ንጎኒ ኣብ ደቡብ ኣፍሪካ ዝካየድ ጉባኤ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪካ ከምዝካየድ ክስማዕ ዝቐነየ ግን ከምኡ ኣይኮነ ኢሎም ጀነራል ታባ።
ኣደራደርቲ ኢጋድ ነዚ ሓድሽ ስልቲ ኣብ ደቡብ ኣፍሪካ ኣብ ዝጅመር ጉባኤ ዕላዊ ክኸውን እዩ ኢሎም።ድሕሪኡ ዝተጠቕሱ ሸምገልቲ ዝሳተፍሉ ኣኼባ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከካይዱ እዮም ኢሎም።
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክካየድ ዝፀንሐ ናይ ምኽክር ኣኼባ ምስተዛዘመ ኢጋድ ንተደራደርቲ ዝሃቦም ሰነድ ንቶም ተቓወምቲ ዘሐጎሰ ኣይኮነን።እቲ ሰነድ መንግስትን ተቓወምትን ክሰማምዕሎም ኣለዎም ዝበሉዎም ነጥብታት ዝሓዘ እዩ።ዋና ተደራዳሪ ተቓወምቲ ታባ ደንጋይ እቲ ሰነድ ንቕድሚ ዝወስድ ኣይኮነን ይብሉ። ’’ መራሕቲ ጉባኤ ኢጋድ እንትድመር ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክካየድ ከሎ ክህቡና ትፅቢት እንገብሮ ሰነድ ውሰዱዎ ወይ ግደፉዎ ብዝብል ዝውሃበና እንተኾይኑ ጥፍኣት እዩ’’ምስበሉ ኣስዒቦም ም’’ኽንያቱ እቲ ሰነድ ናይ ደቡብ ሱዳን ቀንዲ ጉዳያት ቅልውላው ዝድህስስ ኣይኮነን’’ኢሎም።
ኣብ ደቡብ ሱዳን ክሰርሕ ብዛዕባ ዝኽእል ስምምዕ ሰላም ዝሓዘ ኣይኮነን ክብሉ ብምግላፅ ኽፍፍል ስልጣን ብዝምልከት ከም ኣብነት ብምጥቓስ ንሳልቫ ኪር 53 ሚእታዊ፣ንዓና 33 ሚእታዊ እቲ ዝተረፈ ድማ ንኻልኦት ወገናት ዝውሃብ ከምዝኾነ ብምግላፅ እዚ ዝሰርሕ ኣይመስለንን ኢሎም።
ዋና ተደራዳሪ መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ካብ ኢጋድ ወፃኢ ኣብቲ ልዝብ ንኻልኦት ወገናት ምስታፍ ውፅኢት ከምዝፅእ እዩ ዝብል እምነት ከምዘይብሎም ትማሊ ገሊፆም እዮም።


text:
ሓደ እኳ ከየስሕተኩም ተጠንቀቑ!!! (ማቴ24፡4)
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምልክ ኣሜን!
ሓደ እኳ ከየስሕተኩም ተጠንቀቑ!!! (ማቴ24፡4)
ነዚ ቃል እዚ ዝተዛረበ እቲ ንምድሪ ብዘይ መሰረት ንሰማይ ድማ ብዘይ ዓንዲ ዘቖመ ጎይታናን መድሓኒና ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንደቂ መዛሙርቱ ብዛዕባ ምጽኣት ዓለም ተዛሪብዎም ስለ ዝነበረ፡ ደቂ መዛሙርቱ ኣብ ደብረ ዘይቲ ተቐሚጡ ከሎ፣ ብሕት ኢሎም “ምፍራስ ቤተ መቕደስ መዓስ እዩ ዝኸውን፧ ናይ ምምጻእካን ናይ ሕልቀት ዓለምንከ ምልክቱ እንታይ እዩ ፧ እስከ ንገረና፧” እና በሉ ናብኡ ቀረቡ። ቅዱሳን ሓዋርያት እዚ ኢሎም ዝሓተቱዎ ምኽንያት፥
ቀዳማይ፦ “እንሆ ቤትኩም ዓንዩ ክተርፍ እዩ ይብለኩም ኣለኹ” ኢልዎም ስለ ዝነበረ “ምፍራስ ቤተ መቕደስ መዓስ እዩ እስከ ንገረና” ኢሎም ሓተቱ።
ካልኣይ፦ “ካብ ሕጂ ኣይክትርእዩንን ኢኹም” ኢልዎም ስለ ዝነበረ ድማ “ምልክት ምጽኣትካን ሕልቀት ዓለምንከ ምልክቱ እንታይ እዩ” ክብሉ ሓተትዎ። እዚ ምስ በሉ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ከምዚ በሎም፣ “ ሓደ እኳ ከየስሕተኩም ተጠንቀቑ፣ እንሆ ኣነ ክርስቶስ እየ እና በሉ ብዙሓት ብስመይ(ብስመይ ክትንስኡ እዮም) ክመጹ እዮም ንቡዙሓት እውን ከስሕቱ እዮም። ውግእን ወረ ውግእን ክትሰምዑ ኢኹም ኣስተውዕሉ ኣይትሰንብዱ ፣እዚ ብግድን ክኸውን እዩ። እንተኾነ መወዳእታ ሽዑ ኣይኮነን።(ምኽንያቱ ሓሳዊ መሲሕ ኣብ ዝመጻሉ ግዜ ካብዚ ዝኸፍአ ክኸወን ስለ ዝኾነ እዩ (ራእ13፣1-13)። ህዝቢ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ፡ መንግስቲ እውን ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ክለዓል እዩ ኣብ ኩሉ ቦታታት ከኣ ረሃብን ምንቅጥቃጥ ምድርን ክኸውን እዩ። እዚ ኩሉ መጀመርታ ቅልውላው እዩ። በቲ እዋን እቲ ንመከራ ኣሕሊፎም ክህብኹምን ክቐትልኹምን እዮም። ስለ ስመይ ከኣ ብኹሎም ኣህዛብ ጽሉኣት ክትኮኑ ኢኹም። ሽዑ ብዙሓት ክኽሕዱን ንሓድሕዶም ኣሕሊፎም ክወሃሃቡን እዮም፣ ብዙሓት ሓሰውቲ ነቢያት ክትንስኡ፡ ንብዙሓት እውን ከስሕቱ እዮም። ብሰንኪ ብዝሒ ክፍኣት ከኣ ፍቕሪ ብዙሓት ክትዝሕትል እያ። እቲ ክሳዕ መወዳእታ ዝዕገስ ግና ንሱ ክድሕን እዩ” (ማቴ 24፣4-31)።
ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብዚ ዓንቀጽ እዚ ስለ ናይ ዓለም መጨረሽታ ወይ ድማ ናይ ዓለም ሕልፈትን መወዳእታን ዝተዛረቦ ምስ መጠንቀቕትኡ እዩ። ተራ ዘረባ ኣይተዛረበን ወይ ድማ ዓለም ክትሓልፍ እያ ኣነውን ዓለም ክፈርድን ከሕልፍን ክመጽእ እየ ኢሉ ጥራይ ስቕ ኣይበለን ምስ ምልክቱ እባ ድኣ ገለጸን መሃረን እምበር። እዚ ከኣ ሰባት ካብ ዘይምስትውዓል ተበጊሶም ከይሰናኸሉን ካብ እምነቶም ከይወድቁን እኳ ድኣ ብሃይማኖት ብምግባር ክጸንዑን እዩ። ምኽንያቱ መስሓትያን ዝመጹ ብናይ ክርስቶስ ስም ስለ ዝኾኑ። ኣብ ዝሓለፈ ዘመናትን ሕጂን ብዙሓት መናፍቓን “ኣነ ክርስቶስ እየ” ኢሎም ዝተንስኡ ሰባት ብዙሓት እዮም። ንብሕጂ እውን ክሳዕ ምጽኣት ዝቕጽል እዩ። እንተኾነ ግን እዚ ምዃኑ ፈሊጥና ክንሕሎን ክንጥንቀቕን እዩ ዝግብኣና።
ሎሚ ነዛ ወልድ ዋሕድ ኢላ እትኣምን ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ሃይማኖት እና ነቐፉ ኣብ ዝሓለፈ ኣደባባያት ክርስቶስ ንሰብኽ ኣሎና እና በሉ ዝዘሩ ነቶም ብሓሶት “ኣነ ክርስቶስ እየ” ኢሎም ንዝትንስኡ ጸረግቲ መገዲ እዮም። ናይ ሃይማኖት ብቕዓት ዘይብሎም ክንሶም፣ “ክርስቶስ ብሕልሚ ተራእዩኒ፡ ብራእይ ተገሊጹለይ” ዝብሉ ብመገዲ ሰይጣን ዝምርሑ ምዃኖም ምስትውዓል ይግባእ። እዞም ሎሚ “ብሕልሚ ተራእዩኒ ብራእይ ተገሊጹለይ” እና በሉ ንነብሶም ዓልዮም ሰብ ካብ እምነቱ ንኽዓሉ ምኽንያት ዝኾኑ ዘለዉ ሰባት ጽባሕ “ኣነ ክርስቶስ እየ” ምባሎም ኣይተርፍን እዩ።
ነዚ ኣመልኪቱ ቅዱስ ሐዋርያ ጳውሎስ ናብ ተሰሎንቄ ኣብ ዝጸሓፎ መልእኽቱ፣ “ሕጂ ከኣ ኣቱም ኣሕዋትና ብዛዕባ ምጽኣት ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስን ብዛዕባ እቲ ምእካብናን እንምዕደኩም እዚ እዩ፣ ብትንቢት ኮነ ብወረ ወይ ካባና ከም ዝተጻሕፈት መልእኽቲ ብምምሳል “መዓልቲ ጎይታ መጺኣ እያ” ብምባል ብቐሊል ኣይትረበጹን ኣይትተሃወኹን። ክሕደት ቅድሚ ምምጽኡ እቲ ሕጊ ዘይብሉ ሰብ እቲ ንጥፍኣት ዝተመደበ ከይተገልጸ መዓልቲ ጎይታ ኣይትመጽእን እያ እሞ ሓደ እኳ ብገለ ነገር ከየስሕተኩም ። ንሱ “ኣምላኽ እየ” ኢሉ ብምእዋጅ ኣብ ቤት መቐደስ ኣምላኽ ተቐሚጡ ፣ነቲ ኣምላኽ ተባሂሉ ዝጽዋዕን ነቲ ዝምለኽን ዘበለ ነገር ኩሉ ክቛወም ክለዓል እዩ። ኣነ ግና
ምሳኻትኩም ከለኹ ነዚ ከም ዝነገርክኹምከ ኣይትዝክርዎን ዲኹም፧ ንሱ ኣብቲ ዝተመደበሉ ግዜ ምእንቲ ክግለጽ፣ እቲ ሕጂ ዝኽልክሎ እንታይ ምዃኑ ትፈልጥዎ ኢኹም። እቲ ብሕቡእ ዝዓዪ ሕጊ ኣልቦነት ድሮ ጀሚሩ ኣሎ ፣ እንተኾነ እቲ ክኾኖ ዘለዎ፣ እቲ ዓጊትዎ ዘሎ ካብ መገዱ ክሳዕ ዘልግስ ኣይክኸውንን እዩ። ሽዑ እቲ ሕጊ ዘይብሉ ክግለጽ እዩ፡ ጎይታ ኢየሱስ ከኣ በቲ ካብ ኣፉ ዝወጽእ ትንፋስ ከጥፍኦ እዩ። ብግርማ ምጽኣቱ ከኣ ክድምስሶ እዩ። ናይቲ ሕጊ ዘይብሉ ምምጻእ በቲ ሰይጣን ዝዓዮ ኩሉ ሓይልን ሓሳዊ ትእምርትን ተኣምራትን ዝተሰነየ ክኸውን እዩ። ከምኡ እውን ነቶም ዝጠፍኡ ዘስሕተሉ ኩሉ ተንኮልን ክፍኣትን ኣለዎም። እቶም ዝጠፍኡ ከኣ ነቲ ከድሕኖም ዝኽእል ሓቂ ብፍቕሪ ምቕባል ስለ ዝኣበዩ እዩ። ስለዚ እውን ንሓሶት ምእንቲ ክኣምኑ ኣምላኽ ሓይሊ ስሕተት ይሰደሎም፡ እዚ ከኣ ኩሎም እቶም ንሓቂ ዘይኣምኑ ብኽፉእ ግና ባህ ዝብሎም ምእንቲ ክፍረዱ እዩ”(2ተሰ2፣1-12)ብምባል ስለ እቶም ሓሰውቲ መማህራንን ሓሳዊ መሲሕን ገሊጹ ኣሎ።
ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ከም ዝነገረና፡ ቅዱሳን ሐዋርያት ከም ዝመሃሩና በዚ ክፉእ ዘመን ሓደ እኳ ከየስሕተና ክንጥንቀቕ እዩ ዝግባኣና። እዚ ዘመን እዚ ምልክታቱ እና ረኣናን እና ተዓዘብናን ብምስትውዓል ክንጓዓዝ ዘድልየና ዘመን እዩ። ምኽንያቱ ሰባት ብስጋን ብነፍስን ዝሞትሉ ዘለዉ ዘመን ስለ ዝኾነ። ናይ ነፍሲ ጥምየት ዝመጽእ ሰብ ካብ ቃል እግዚኣብሔር ካብ መንፈሳዊ ህይወት ካብ ናይ ክርስቶስ መለኮታዊ ደምን ስጋን ምስ ዝፍለን ዝርሕቕን እዩ። ነዚ ኣመልኪቱ ነቢይ ኣሞጽ “ እንሆ ኣነ ናብታ ሃገር ጥሜት ዝሰደለን መዓልታት ክመጻ እየን። እዚ ጥሜት እዚ ግና ንምስማዕ ቃል እግዚኣብሔር እምበር፣ ጥሜት እንጌራን ጽምኢ ማይን ኣይኮነን። ኣነ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ተዛሪበ ኣለኹ። ቃለይ ቃል እግዚኣብሔር ክሰምዑ ናብዚን ናብትን ክጎዩ እዮም። ኣብ ምዉት ባሕሪ ናብ ማእከላይ ባሕሪ፡ ካብ ሰሜን ናብ ደቡብ ኮለል ክብሉ እዮም ግና ኸ ካባይ ቃል ኣይክሰምዑን እዮም”(ት.ኣሞ8፣11-13)።
ምድሪ ብዝተፈላለየ ምኽንያት ከም እትናወጽን እተንቀጥቅጥን ብዙሕ ሰብ እውን ካብ እምነቱ ካብ ሃይማኖቱ እና ወጸን እና ለወጠን እዩ። እንተኾነ ቅዱስ ሃዋርያ ጴጥሮስ “እምበኣር ብስሕተት እቶም ስዲ ዝኸዱ ዘለዉ ተሳሒብኩም ካብቲ ጽኑዕ መስረትኩም ከይትወድቁ ተሓለዉ”(2ጴጥ3፣17) ከም ዝበለ ብዓይኒ ልቦና ጠሚትና ካብ ስሕተት ክንሕሎ ይግባኣና ኢዩ። ነቶም ኣብ ከምዚ ዓይነት ስሕተት ዝተዋፈሩ ድማ ብጸሎት ክንድግፎም ዓቕምና ብዝፈቐዶ ከኣ እቲ ናይ ቤተ ክርስቲያና ሓቀኛ ትምህርቲ ክነፍልጦም ክንጽዕር ይግባእ። እንተኾነ ንሕና’ውን ከምቲ ቅዱስ ሐዋርያ ጳውሎስ “ እቲ ጠጠው ኢሉ ዘሎ ዝመስሎ ከይወድቕ ይጠንቀቕ’’ (1ቆሮ10፡12) ከም ዝበለ ቅድሚ ኩሉ ግን ንርእስና ክንሕሉን ክንጥቀቕን እዩ ዝግባእ፡ ምኽንያቱ ጎይታናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብዘይስዓር ቃሉ “ሓደ እኳ ከየስሕተኩም ተጠንቀቑ” ኢሉ እዩ። ስለዚ ኩላትና ካብ እቶም ስዲ ኣካይዳ ዝኸዱን ንሰባት ዘጋግዩን ናብ ዘይደለይዎ ኣንፈት ዝመርሑን ደቂ ክርስቶስ ኢና በሃልቲ ግን ከኣ ነቲ ሓይሉ ዝኽሕዱ መንጠልቲ ተዃሉ ክንጥንቀቕ ይግባእ።
ቅዱስ እግዚኣብሔር ካብ ስሕተትን ክሕደትን ሓልዩ ኣብታ ጽንዕትን ዘይትናወጽን ቅንዕቲ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ሃይማኖትና የጽንዓና ኣሜን!
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!


text:
ብቀዳም ዕለት 14 ጥቕምቲ 2017 ኣብ ሰዓታት ናይ ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ከተማ ኦስሎ ብሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ጨንፈር ኖርወይ ዝተዳለወ ክፉት ህዝባው ኣኼባ ተኻዪዱ። እቲ ኣኼባ ብክልተ ኣባላት ፈጻሚት ሽማገለ ሰልፊ ብጾት ተስፋይ ወልደሚካኤልን መድሃኔ ሃብተዝግን ዝተማእከለ ኮይኑ፣ ኣብቲ ኣኼባ ብዙሓት ሰብ ዝተፈላለየ ዕድመን፣ ክልቲኡ ጾታታትን፣ ወከልቲ ዝተፈላለዩ ማሕበራትን ከምዝተሳተፉ ጸብጻባት ናይቲ ኣኼባ ይሕብሩ።
ሓላፊ ጉዳያት መንእሰያት ብጻይ መድሃኔ ሃብተዝጊ ኣብ ምጅማር ኣኼባ ንተሳተፍቲ ናይ እንቋዕ ብደሓን መጻእኩምን ምስጋናን ቃል ድሕሪ ምሃብ፣ ኣስዒቡ ነቲ ርሑቕ መንገዲ ተጓዒዙ ብመንገዲ እቲ ኣኼባ ምስ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ኖርወይ ክራኸብን ክፉት ዘተ ከካይድን ዝመጸ ብጻይ ተስፋይ/ደጊዳ ምስ ተሳተፍቲ ኣላልዩ። ኣስዒቡ ብጻይ መድሃኔ ዕላማ ናይቲ ኣኼባ ሰልፊ ደመክራሲ ንህልው ኩነታት ሃገርን፣ ደምበ ደለይቲ ፍትሕን፣ ሰልፍናን ብዝምልከት መብሪሂ ክህብ እኳ እንተኾነ፣ ብቀንደ ርእሱ ግን ካብ ህዝቢ ሪእቶታትን ሓሳባትን ሓናጺ ነቐፌታታትን ንኽቅበል እዩ ድሕሪ ምባል፣ ኩሉ ተሳተፋይ ብዘይ ስኽፍታን ብሃናጺ ኣገባባትን ሪኢቶኡ ክገልጽን፣ ተሳትፎኡ ከዕዝዝን ጸዊዑ፣ መድረኽ ንብጻይ ተስፋይ ኣረኪቡ።
ሓላፊ ውደባዊ ጉዳያት ብጻይ ተስፋይ መድረኽ ተቀቢሉ ድሕሪ ሰላምታ ንተሳተፍቲ ኣኼባ፣ ኣባላትን ዘይኣባላትን ሰልፊ ዝኾና ገዳይም ሓደስትን ተቓለስቲ ኣብ ከምዚ ዓይነት ኣኼባ ምርኻብና ዓቢ ጸጋ ጥራይ ዘይኮነስ፣ ፈጺምና ብምልኪ ከምዘይተሰዓርና ዝሕብር ኣጋጣሚ እዩ ክብል መደረኡ ጀሚሩ። ኣስዒቡ ደጊጋ፣ ሎሚ ዳርጋ ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ ብጉዳይ ሃገሩ ድቃስ ብምስኣን ኣብ ሻቕሎት ይነበር ኣሎ፣ ምኽንያቱ ኩልና ኣብቲሕቲ ዘየደቕስ ሃገራውን ሓባራውን ሽግራት ስለእንርከብ ኢሉ። ኩነታት ሃገርና ንኹሉ ርዱእ ብምዃኑ ኣሰተምህሮ ምሃብ ዘድልዩ ጉዳይ እኳ እንተኾነ፣ ግን ገለ ዝያዳ ምዝኽኻር ዘድልዮም ነገራት ኣሎዉ ብምባል፣ መላእ ሃገር ንሊዕሊ 26 ዓመታት ኣብ ቲሕቲ ናይ ሓደ ሰብ ምልኪ ትርከብ ምህላዋ፣ ዝሰርሕ መንግስታዊ ትካላትን ኣካላትን ዘይብላ ምዃና፣ ዜጋታት ብሃንደባት ብዘይተፈልጠ ኣገባብን ዝስወሩላ፣ ቅያ ሰሪሑ ነጻነቱ ዝረጋገጸ ህዝቢ ብመራሕቱ ዝተጠልመላ ሃገር ብምዃና፣ ብቁዋም ሃገርን ብሃገራዊ ሕግታትን ዘይኮነስ ብናይ ሓደ ሰብ ኣዋጃትን ሕጋዊ ምልክታታትን እትምራሕ ሃገር ኣላትና።
ነዚ ኩነታትዚ መኪትናን በዲህናን ኣብ ክንዱኡ ኣብ ሃገርና ሰላምን ፍትሕን ደሞክራስን ክነስፍን በቢ ዝመስለናን እንኣምነሉን ኣገባብ ቃልሲ ተወዲቡ እንቓለስ ክፋል ህዝብና ብምዃና፣ ዘሐብነና ጉዳይ ኮይኑ፣ ተዋሃሂድና ብምስራሕ ቅልጽምና ኣደልዲልና፣ ድሕነት ህዝብናን ሃገርናን ክነቀላጥፍ ዘይምብቓዕና ግን ገለ ካብ ድኽመታትና እዩ ኢሉ።
ንደለይቲ ፍትሒ ዝኾና ሓይልታት ኣብ ደያስፖራ ናይ ምውህሃድ ፈተነታትውን ብተደጋጋሚ ክካየድኳ እንተ ጸንሐ ክሳብ ሕጂ ዕዉታት ኮና ኣይተረኽብናን። ኣብዚ እዋንዚ እንተኾነውን ፈተነታት ንሓድነትን ሓባራዊ ስራሕ ደለይቲ ፍትሒ ሓይልታት ቀጻሊ ይካየድ ምህላዉ ገሊጹ፣ ኣብዚ ቀረባ እዋን ብመድረኽ ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት ጀርመን፣ ኣብ ኢትዮጵያ ብዝተፈላለዩ ኣባላት ሃገራዊ ባይቶ ዝኾኑ ውድባት ይካየድ ከምዘሎን ብተወሳኺ ሰልፊ ህዝቢ ኤርትራ እውን ናቱ ናይ ሓባራዊ ስራሕ እማመ ኣዳልዩ ንተቀባልነቱን ትግባረኡን ብንጥፈት ይሰርሕ ከምዘሎ ሓቢሩ። ራእን ትሕዝቶን ናይዚ እማመ ሓባራዊ ሰራሕ እውን ብዝርዝር ኣብሪሁ።
ድሕሪ እኹል መብሪሂ ብተጋደላይ ተስፋይ፣ ንሊዕሊ 2 ሰዓታት ቀጺሉ ሕጽረት ግዜ ዝኾለፎ መድረኽ ሕቶን መልስን፣ ሪኢቶታትን ለበዋን ቀጺሉ።
ኣብ መድረኽ ለበዋታት ድማ
- ሓደራ መስሪሕ ሓድነትን ምውህሃድ ኣድህቡሉ፣ ንብድሕሪ ሕጂ ተወሃሂድኩም ሓደ ኰንኩምን ምጹና እምበር፣ ንሕና ህዝቢ ክነበርክትን ክንሳተፍን ድሉዋት ኢና።
- በብእዋኑ ንዝቅልቐል ዓንቃፊ ተርእዮታት ኣይተድህቡሉ ሓደራ፣ ከድክመኩም እንተዘይኮይኑ ኣይከሐይለኩምን እዩ፣ ዝብልን ካልእን ነይሩ።
ኣብ መወዳእታ ንሊዕሊ 3 ሰዓታት ዝኸደ ክፉት ህዝባዊ ኣኼባ ብምስጋና ናይ ተሳተፍነትን ብዝኽረ ሰማዕታትን ተዛዚሙ።


text:
ብናይ ኢትዮጵያ ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁ ዝምራሕ ናይ ኢትዮጵያ ጉጅለ ልኡኻት ምስ ላዕለዎት ሰበስልጣን ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካን ኣባላት ኮንግረስን ኣብ ጉዳያት ፀጥታን ካልኦት ንምትሕብባር ዝርርብ ኣካይዶም ኣለው።ወሃቢ ቃል ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣቶ መለስ ኣለም ዕላማ ናይቲ ጉዕዞ ከምዚ ክብሉ ይገልፁ።
“ቀንዲ ዕላማ ናይዚ መገሻ እዚ ቀዳማይ ንኢትዮጵያ ሓዊሱ 72 ሃገራት ኣባል ዝኾናሉ ዓለምለኸ ጥምረት ፀረ-ዳዕሽ ኣብ ዘካየድኦ ኣኼባ ንምስታፍ እዩ።ካብዚ ብተወሳኺ ድማ ምስ ላዕለዎት ሰበልስጣን መንግስቲ ኣሜሪካ ብፍላይ ድማ ሰበስልጣን ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካን ምስ ኣባላት ኮንግረስን ኣብ ርክባት ኢትዮጵያን ኣሜሪካን ከምኡ እውን ብዛዕባ ከባቢያዊ ጉዳያት ንምዝርራብ እዩ።”
ኢትዮጵያን ኣሜሪካን ኣብ ሓባራዊ ረብሓ ዘተኮረ ነዊሕ ዝፀንሐ ርክብ ስለዘለወ እዚ ርክብ ሓይሉ ንክቕፅል ዝተኻየደ ዝርርብ ዕዉት ነይሩ ኢሎም።
ኣብ ጉዳይ ፀረ-ዳዕሽ ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ ወታደራዊ ጉዳያት ሓዊሱ ምክልኻል ዘይሕጋዊ ዝውውር ገንዘብን ዓለምለኸ ግብረ ሽበራን ዝጥንሰሰሉ፣ዝውለደሉ፣ዝዓብየሉን ዝበሉዎ ማሕበራዊ መራኸቢ (ሶሻል ሚዲያ) መደምደምታ ክብጻሕ ኣለዎ ድሕሪ ምባል ኣብ ዘይወታደራዊ ዝኾኑ ጉዳያት እውን ዘተ ከምዝተገብረሉ ወሲኾም ገሊፆም።
ኣብ ሃገራት ጋልፍ ብሰንኪ ዝተኸሰተ ቅልውላው ኣብ መንጎ ኤርትራን ጅቡትን ተፈጢሩ ዘሎ ምስሕሓብ ናይ ኢትዮጵያ መርገፂ ዝተሓተቱ ኣቶ መለስ ኣለም ምስ ምስሓብ ወታደራት ቐጠር ካብ ኣሰሓሓቢ ቦታ ዝተፈጥረ ወጥሪ ኢትዮጵያ ብቐረባ ከምእትከታተሎ ብምግላፅ ሕብረት ኣፍሪቃ ናይ አጻራይ ጉጅለ ናብ ክልቲአን ሃገራት ክልኣኽን ኢጋዳ ዘቕረቦ ፃውዕትን ትድግፍ ኢሎም።
“መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ጉዳይ ኣተኲሩ ይከታተሎ’ሎ፤ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዘሎ ኩነታትን ውጥረትን ካብ ቁፅፅር ወፃኢ ከይኸውን ሕብረት ኣፍሪቃ ስጉምቲ ክወስድ መርገፂ መንግስቲ ኢትዮጵያ እዩ።”
ኢትዮጵያ ኣብ መንጎ ጅቡቲን ኤርትራን ዝተፈጥረ ምስሕሓብ ኣብ ምፍታሕ ኣወንታዊ ተራ ትፃወት እንተኾይና ኣብ ናይ ኤርትራዊያን መርበብ ሓበሬታታት ዝልዓሉ ስኽፍታትን፣ኢትዮጵያ ንኤርትራ ብዝምልከት ክኽተለዮ እየ እትብሎ ሓድሽ ፖሊስ መዓዝ ከምዝወፅእን እውን ዝተሓቶ ኣቶ መለስ ከምዚ ክብሉ መሊሶም።
“መንግስቲ እትዮጵያ ኣብ ዝኾነ ይኹን ከባቢ ዝፍጠሩ ምስሕሓባት ብሰላማዊን ብዲፕሎማሲያዊ መንገዲ ክፍታሕ ኣለዎ ዝብል መርገፂ ናይ ሎሚ ወይ ናይ ትማሊ መርገፂኡ ኣይኮነን።ኣብ መትከል ዝተመስረተ ንነዊሕ ዝፀንሐ መርገፂኡ እዩ።ምስ ኤርትራ ብዝተኣሳሰረ ከመይ ክኸይድ ኣለዎ ዝብል መንግስቲ ዝሓዞ ጉዳይ ኣሎ፣ኣብዚ ርእይቶ ካብ ምሃብ ተዓቂበ ኣለኹ።እዋኑ ምስ በፅሐ ወግዓዊ ኽኸውን እዩ።”
ምስ ምምራፅ ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ተኣሳሲሩ ዝህልው ርክብ ዝተሓተቱ ኣቶ መለስ መንግስቲ ኣሜሪካ ኣብ ግጥም ፀረ ድኽነት መሪሕ ተራ ክፃወት ድልየት መንግስቲ ኢትዮጵያ ምዃኑ ብምሕባር ብወገን መንግስቲ ኣሜሪካ ግን ብቐፃልነት ዝርአ እዩ ክኸውን ኢሎም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ብብዓመቱ ብዛዕባ ዝንቀፈሉ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ክምልሱ ከለው ምስ መንግስቲ ኣሜሪካ ኣብ ብዙሓት ጉዳያት ተመሳሳሊ ዝኾነ መርገፂ ከምዘለዎም ብምግላፅ ኣብ ገለ ድማ ንዘይምስምማዕ ንሰማምዐሎም ጉዳያት ኣለው ኢሎም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ንጉዳያት ሰብኣዊ መሰላትን ዴሞክራስን ናይ ምንባርን ዘይንምባርን ጉዳይ ጌሩ እዩ ዝርእዮ፤ምስ መንግስቲ ኣሜሪካ ኣብ ገለ ጉዳያት ናይ ኣረኣእያ ኣፈላላይት ኣለና፤ኣብ መንጎ ሚንስተራት ጉዳያት ወፃኢ ክልቲአን ሃገራት ዝካየድ ኣሎ ሓደ ናይ መዘራረቢ ዓውዲ እውን እዚ ናይ ዴሞክራስን ሰናይ ምሕደራን ጉዳይ እዩ ክብሉ ወሃቢ ቃል ሚንስተር ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣቶ መለስ ኣለም ሓቢሮም።


text:
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር ኣብ ዝተኻየደ ፕረዝደንታዊ ምርጫ ኣሜሪካ ናይ ሩሲያ ትካላት ስለያ ጣልቃ ብምእታው ንናይ ፓርቲ ዲሞክራት ኮምፒተራት ሰሊዮም ኣብ ምርጫ ተፅዕኖ ኣሕዲሮም ክብሉ ሰበስልጣን ኣሜሪካ ስጉምቲ ወሲዶም ኣለው።
ፕረዝደንት ባራክ ኦባማ ከቢድ ሕነ ናይ ምፍዳይ ስጉምቲ ብምውሳድ ኣብ ልዕሊ ክልተ ናይ ሩሲያ ኤጀንስታት ስለያ ማዕቐብ ብምንባር፣ኣብ ዋሽንግተን ዲሲን ሳን ፍራንሲስኮን ዝርከቡ 35 ዲፕሎማት ቆንስል ሩሲያ ኣብ ውሽጢ 72 ስዓታት ካብ ኣሜርካ ክወፁን ኣብ ኣሜሪካ ዝርከቡ ክልተ ህንፃታት ድማ ክዕፀውን ትማሊ ሓሙስ ኣዚዞም።
ሚኒስትሪ ገንዘብ ኣሜሪካ ንኤቭገኒ ቦጋቸቭን ኣሌክሲ በላንን ብኮምፒተር ኣቢሎም ካብ ባንክታትን ኩባኒያታትን ኣሜሪካ ካልኦት ትካላት ኣሜሪካን ልዕሊ 100 ሚሊዮን ዶላር ዝሰረቑ ‘ሓደገኛ ገበነኛታት’ ኢሉ ብምፅዋዕ እገዳ ኣንቢሩሎም።
ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ብመንግስቲ ሩሲያ ዝውነኑ ዝበሎም ኣብ ሜሪላንድን ኒው ዮርክን ንመዘናግዒ ዝጥቀምሎም ክልተ ቀፅርታት እውን ሰበስልጣን ሩሲያ ንኸይጥቀምሎም ተኸልኪሎም ኣለው።
እዚ ኣሜሪካ እትወስዶ ናይ መወዳእታ ግብረ መልሲ ኣይኮነን ዝበሉ ሓደ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ዋይት ሃውስ ንህዝቢ ዕላዊ ዘይኮኑ ካልኦት ስጉምትታት እውን ክውሰዱ እዮም ኢሎም።
ናይ ሩሲያ ፕረዝደንት ቪላድሚር ፑቲን ግን ሃገሮም ንናይ ኣሜሪካ ዲፕሎማትን ከምዘይተባርር ገሊፆም። ብመሰረት ካብ ክረምሊን ዝወፀ መግለፂ “ንኣሜሪካዊያን ዲፕሎማት ሽግራት ኣይንፈጥረሎምን፤ንዝኾነ ይኹን ሰብ ኣይነባርርን’’ ኢሎም ።
እቲ መግለፂ ብተወሳኺ ‘ብፖሊስታት ሓድሽ ምምሕዳር ትራምፕ ርክባት ሩስያን ኣሜሪካን ዘሕዊ ቀጻሊ ስጉምትታት ንምውሳድ ተዳሊና ኣለና’ይብል።
ሩሲያ ኣብ ናይ ኣሜሪካ ምርጫ ጣልቃ ኣትያ ንዝብል ኽስታት ዝሓጨጭሉ ክትኸውን ኸላ ምሩጽ ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ብዛዕባ እቲ ኩነታት መብርሂ ንምርካብ ምስ መራሕቲ ስለያ ዝቕፅል ሰሙን ከምዝራኸቡ ትማሊ ሓሙስ ገሊፆም ኣለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ፈለማ 2003 ዓ/ም ኣብ ከተማ ኣዳማ ኣብ ዝተኻየደ ጉባኤ ገዛኢ ፓርቲ መናእሰይ ካብ ዝብሃሉ መራሕቲ ንቕድሚት ካብዝመፁ መራሕቲ ሓደ ዝኾኑ ኣቶ ኣለማየሁ ሽዑ ነይሮም ስልጣን ኣቦ መንበርነት እቲ ፓርቲ ካብ ኣቶ ኣባ ዱላ ገመዳ ዝተረከቡ።
ካብ ዋና ካያዲ ስራሕ ሬድዮን ቴሌቪዥንን ኢትዮጵያ ወፂኦም ስልጣን ፕሬዝዳንትነት ኦሮሚያ ዝሓዙ እውን ኣብቲ እዋን እቲ ነይሩ።
ኣብቲ ክልል ንዝነበረ ግዕዝይና ኣብ ምቅላስ ዕውት ስራሕ ምስርሖም ምንጭታት ኢህወዴግ ይገልፁ።ክልላዊ መንግስቲ ኦሮሚያ ትማሊ ኣብዘውፅኦ መግለፂ መንግስታዊ ትልምታት ልምዓት ኣብ ምትግባር ከምኡ እውን ኺራይ ኣካብነትን ግዕዝይናን ኣብ ምቅላስ ብመንግስቲ ይኹን ብህዝቢ ዝለዓለ ተቐባልነት ዝነበሮም መራሒ ነይሮም ኢሉ’ሎ።
ፅባሕ ዝፍፀም ናይ ኣቶ ኣለማዮህ ኣቶምሳ ስነስርዓት ቀብሪ ምኽንያት ብምግባር መግለፂ ዝሃቡ ምኽትል ፕሬዝዳንት እቲ ክልል ኣቶ ኣብዱል ኣዚዝ ኣሕመድ ክቃለስሉ ዝፀንሑ ዕላም ንኽዕወት ፃዕሪ ንኽግበር ኣተሓሳሲቦም።
ኣብ ወፃኢ ክሕከሙ ድሕሪ ምፅናሕ ናይ ዝዓረፉ ኣቶ ኣለማዮ ኣቶምሳ ሬሳ ትማሊ ሓሙስ ምሸት ኣዲስ ኣበባ ኣብዝኣተወሉ እዋን ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ሓዊሱ ዝለዓሉ ሰበስልጣን መንግስቲ ፌደራል፣ክልል፣ኣዝማዶምን መሳርሕቶምን ተረኺቦም።
ፅባሕ ቀዳም ኣስከሬኖም ኣብ ኣደባብይ መስቀል ተቐሚጡ ዝተፈላለዩ መግለፅታት ምስ ተሰምዑ ስነስርዓት ቀብሮም ኣዲስ ኣበባ ኣብዝርከብ ቤተ ክርስቲያን ቅድስት ስላሴ ከምዝፍፀም ኣቶ ኣብዱል ዓዚዝ ገሊፆም።


text:
ፕረዝደንት ትራምፕ ኣብ ኮንግረስ ብዛዕባ ዘስምዕዎ መደረ ብቕድሚ ትማሊ ኣብ ዋይት ሃውስ ኣብ ዘተኣናገድዎ ናይ ኣመሓደርቲ ክፍለግዝኣታት ድራር ከምዚ ኢሎም ነይሮም።
“እቲ ዝስላዕ በጀት ንዝኣተኹዎ መፅብዓ ዝመስል እዩ።ኣሜሪካዊያን ድሕነቶም ክሕሎ፣ግብረ ሽበራዊያን ክወፁ፣ገበነኛታት ክባረሩ፣ናብ ቤት ማእሰርቲ ክኣትው ወይ ካብ ሃገርና ክውገዱን ምግባር እዩ።”
ተንታኒ ጆን ፎርቲየርን ምክልኻል ዝውዕል በጀት ምውሳኽን ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝምደብ በጀት ካብ ምንካይን ብተወሳኺ ኣባላት ቤት ምኽሪ ካብ ፕረዝደንትት ዶናልድ ትራምፕ ምውራድ ግብርን ፖሊሲ ጥዕና ብዝምልከትን ክሰምዑ ተስፋ ኣለዎም ይብሉ ።
ዴሞክራሲያዊያን ንመብዛሕቲኦም ተበግሶታት ፕረዝደንት ትራምፕ ዝቕበሉ ኣይመስሉን።ሓድሽ ኣቦ መንበር ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ ቶም ፔረዝ ከምዚ ይብሉ።
“ዶናልድ ትራምፕ ንኣሜሪካ ደው ዝበልካ ኣይኮንካን።ዶናልድ ትራምፕ ክብርታት ኣሜሪካዊያን ክመቓቐል ኣይክንፈቅድን ኢና፤ከም ፓርቲ ነዚ ኢና ንሰርሕ፤ምስ ክብርታትና ኢና ክንመርሕ።”
ኣባላት ኮንግረስ ናብ ዝተመርፁሎም ከባቢታት ብምምላስ ምስ ነበርቲ ኣብ ቀረባ ኣብ ዘካየድዎም ብርክት ዝበሉ ኣኼባታት ኣብ ልዕሊ ትራምፕ ቁጥዑኦም ብምግላፅ ኣብ ፖሊሲ ጥዕና ንዝግበር ለውጥታት እውን ሓያል ተቓውሞታት ኣስሚዖም እዮም።
ፕረዝደንት ትራምፕ ግን ካብ ግጥም ድሕር ዝብሉ ኣይመስሉን።ኣንፃር ዴሞክራስያዊያን ጥራሕ ከይኮነስ ምስ ማዕኸናት ዜና እውን ሓዊሱ።
ገለ ሪፓብሊካዊያን ፕረዝደንት ዶናልድ ፕራምን ኣብ ልዕሊ መራኸቢ ብዙሃን ዝፍፀምዎ መጥቓዕቲ ካብ መንገዲ ዘስሕት ዘየድሊ ዕንቅፋት እዩ ክብሉ ይገልፅዎ።
ፕረዝደንትት ትራምፕ ኣብዚ ናይ ሎሚ ናይ ኮንግረስ መደርኦም ድሕሪ ዕግርግር ዝበዝሖ ኣብ ናይ መጀመሪያ ሰሙናት መሪሕነቶም ዘሰክፍ ከምዘየለ ንወሃብቲ ድምጺ መረጋገፂ ንምሃብን ዝተሓተ ሪኢቶ ህዝቢ ክብ ንምባልን ክጥቀምሉ እዮም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኢትዮጵያ፣ ዝሓለፈ ቅንያት ዝተገፈፉ ልዕሊ ሓደ ሽሕ መንእሰያት ክፍትሑ ኣምነስት ኢንተርናሽናል ጸዊዑ
Radio Erena: 27 September 2018
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ርእሰ ከተማ ኣዲስ ኣበባ፣ ኣብዚ ዝሓለፈ ቅንያት'ዚ ዝተገፈፉ ልዕሊ 1,200 መንእሰያት ክፍትሑ ኣምነትስ ኢንተርናሽናል ጸዊዑ።
እቲ ኣህጉራዊ ትካል ንኮሚሽነር ፖሊስ ኣዲስ ኣበባ ብምጥቃስ ኣብ ዘቕረቦ ሓበሬታ፣ ብድምር ኣስታት 3 ሽሕ ሰባት እኳ እንተተኣስሩ፣ እቶም 174 ክሲ ክምስረተሎም እንከሎ እቶም 1200 ድማ ጦላይ ናብ ዝተባህለ ወትሃደራዊ መዓስከር ተላኢኾም፣ ኣብ ተሃድሶ ክጸንሑ'ዮም።
ኮሚሽነር ፖሊስ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ በልማማ ግፋ መንእሰያት ተኻይዱ ንዝብል ሓበሬታ ግጉይ ምዃኑ ብምጥቃስ፣ እቶም ዝተኣስሩ ኣብ ናዕብን ዕግርግርን ክዋፈሩ ዝጸንሑ ምዃኖም ገሊጹ።
ይኹን'ምበር እዞም ካብ ጎደናታት ተገፊፎም ዝተኣስሩ መብዛሕቶም መንእሰያት ዝኾኑ ዜጋታት ኢትዮጵያ፣ ዝኾነ ክሲ ከምዘይተመስረተሎምን፣ ፖሊስ ንምእሳሮም ዝተጠቕመሉ ኣገባብ ሕጋዊ መስርሕ ከምዘይተኸተለን ዝተፈላለዩ ወገናት እታ ሃገር ይወቕሱ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ሃገሩ፣ ንደሞክራሲን ሰናይ ምሕደራን ዝሕግዙ ናይ ለውጢ ተበግሶታት ይወስድ እኳ እንተሎ፣ ሰላምን ጸጥታን ሓያሎ ክልላት እታ ሃገር ግና ከውሕስ ኣይክኣለን።
ብሰንኩ ድማ ተደጋጋሚ ግጭታት፣ ናዕብን ቅትለትን ክፍጸም ይርአ ኣሎ።
=================


text:
ኣብ ኤርትራ ዝተገብረ ውድድራት CECAFA፡ ቅድሚ ሎሚ ካብ መንጎ ዝረኣናዮም ዝበለጹ ስፖርታዊ በዓላት ሓደ`ዩ ኔሩ ዝበለ ዋና ጸሓፊ ሲካፋ ኒኮላስ ሙሰኚ፡ እቲ ህዝቢ ይኹን መንግስቲ ብዝለዓለ ተገዳስነት ብምስራሕ ኣዝዩ ዕዉት ዝኾነ ስፖርታዊ በዓል ንኽካየድ ኣኽኢሉ`ዩ፡ ክብል ገሊጹ። ኣተሓሒዙ ዘድሊ ሎጂስቲክስን መሳለጥያታትን ስሙርን ስሉጥን ከምዝነበረ ጠቒሱ።
ዋና ኣሰልጣኒ ተዓዋቲት ጋንታ ኡጋንዳ ፍራንክ ኣኛው ብወገኑ፡ እቲ ውድድራት ካብ ዝሓለፉ ዓመታት ዝነበሩ ግጥማት ኣዝዩ ዝሓየለን ብብቕዓቱ ዝተቐራረበን ኸምዝነበረ ገሊጹ። ኣብ ዳኝነት ዝነበረ ኹነታት`ውን ፍትሓውን ዝኾነ ይኹን ጸግዒ ዘይተራእየሉን ከምዝነበረ ጠቒሱ።
ጋንታ ኢትዮጵያ ኣብ ኣስመራ እንተዝርእያ ክንደይ ደስ ምበለኒ ዝበለ ዋና ጸሓፊ ሲካፋ ብወገኑ፡ ሓደ መዓልቲ ግን፡ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ሓዲአን ሃገራት ስፖርታዊ ጸወታ ከምዘርእያ ጥርጥር የብለይን ኢሉ።”ጋንታታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ብሓንሳብ ተጻዊቶምን ብሓንሳብ ኮፍ ኢሎም ኢንጀራ በሊዖምን`ዮም”።
ብኻልእ ወገን፡ ፕረዚደንት ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኤርትራን ዓለም-ለኻዊ ዳኛን ተስፋይ ገብረየሱስ፡ ኤርትራ ንስፖርታዊ ጨዋነት፡ ንሰላም፡ ንምሕዝነትን ንልምዓትን ዓሊማ ዘዳለወቶ ውድድር ሲካፋ 2010 ታሪኻዊ ዕግበት ከምዝፈጠረሎም ንVOA ገሊጾም።
ንምሉእ ትሕዝቶ`ቲ ምስ ሰብ ስልጣን CECAFAን ምስ ኣቶ ተስፋይን ዝተገብረ ቃለመጠይቕ ነዚ ምልክት ድምጺ ብምጥዋቕ ምስማዕ ይክኣል።


text:
%@LANGUAGE="JAVASCRIPT" CODEPAGE="65001"%>
ገዲም ተጋዳላይን ኣዛዚ ክፍለ-ሰራዊት ዝነበረን ኮሎኔል ጸጋዘኣብ ዑቕባማርያም ዝግታ /ስርናይ/ ኢዩ። ኮሎኔል ስርናይ ኣብ ስርሒት ዞባ ሓደ ኣብ ትሕቲ እዚ ብ/ር ጀነራል ተኽለ ክፍላይ /ማንጁስ/ ዝነበረ ሰብ ኢዩ። ኣብቲ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ “ኣይትሓዙኒ! ኲናት ክጅምር እየ። ደም-ደም ይጨንወኒ ኣሎ!!! ወይልኡ ኣብ ቅድመይ ዝጸንሓኒ…” እናበለ ዝፍክረሉ ዝነበረ ግዜ፤ ናብ ዞባ ጋሽ-ባርካ ወሪዱ ምስ ኮ/ል ስርናይ ኣብ ኣዳርሰር ተራኸበ።
ኣብቲ ‘ኲናት ንጀምር’ እናበለ ዝግዕረሉ ዝነበረ ግዜ፣ ካብ ብዙሓት ኣዘዝቲ ሰራዊት “ወተሃደር ስለዘይብልና፣ ንውግእ ዝኸውን ኣጽዋርን ሎጂስቲክስን’ውን ስለዘየለ ውግእ ሰዓቱ ኣይኮነን” ብምባል ዕጭ ዝበሉሉ ዓመተ-2005፣ ኩነታት ሰራዊትን ዕጥቅን ንምግምጋም ኢዩ ናብ ኣዳርሰር ዝወረደ። በሎ ድማ ንኮሎኔል ስርናይ “ክልተ ብርጌዳት ሰሪዕካ ቀርበለይ። ሓንቲ እታ ካብ ክፍለ ሰራዊትካ ዝሓየለት፤ ካልኣይቲ ድማ እታ ብዓቕሚ ሓይሊ ሰብን ዕጥቅን ዝደኸመት ብርጌድ” ስርናይ ከም ዝተኣዘዞ ቀረበ። ንክልቲአን እተን ብርጌዳት እናዞረ ዝተዓዘበ ስሱዕ ኢሳይያስ፣ ንብዙሓት ሓለፍቲን ተራ ኣባላት እታ ክፍለ-ሰራዊትን ኣዘራረበ። ናይ ኩላቶም ድምጺ ከኣ “እምቢ ንኲናት” ኮነ።
ብድሕሪ ምሳሕ፣ ኮሎኔል ስርናይ ሓንቲ ዘረባ ናብ ኢሳይያስ ደርበየ። “ክቡር ፕረዚደንት! ነዚ መሳርዕና እንቋዕ ብዓይንኻ ርኣኻዮ። ሓንቲ ቅር እትብለኒ ጉዳይ ግን ኣላ። ንሕና ኣብ ሳሕል ዝተመሃርናዮ ንሰባት ከነምልኽ ከም ዘይብልና ኢዩ፣ እንተኾነ ኣብ መደባት ኤሪ-ቲቪ ደድሕሪ ዜና ‘ቃላት ብወርቂ ቀለም’ እናበለት ንስምካ ዝግበር ዘሎ ውዳሴ ብከመይ ትርእዮ” በሎ። ኢሳይያስ ፈራሕ ኢዩ፣ ካብ 1973 ዝነበረ ተመኩሮታት ኣብ እንዕዘአሉ ግዜ ከኣ፤ ኣብ ጸቢብ ኣከባቢ ናይ ልቡ ገሊጹ ኣይፈልጥን ኢዩ። ሽዑ ንስርናይ ኣብ ክንዲ ቃሕ ከም ዝበለኒ እየ ዝገብር ዝብሎ፣ “ኣንታ ስርናይ እቲ ዓሊ ዓብዱ ዝበሃል ሰብዩ ዘይስርሑ ዝገብር ዘሎ። ደሓን ጽቡቕ ርእይቶ ኢዩ፣ ደው ከም ዝብል ክገብሮ እየ” ኢሉ ተፈላለዮ። ኮሎኔል ስርናይ ከይተረድኦ ንነብሱ ፈንጂ ኣጻወደላ።
ድሕሪ ሓደ ሰሙን ከኣ ኣዛዚኡ ብ/ር ጀነራል ተኽለ ክፍላይ ጸዊዑ፣ ካብ ስራሕ ደው ከም ዝበለን ጸብጻብን ንብረትን እቲ ክፍለ ሰራዊት ድማ ንኮሎኔል ወዲ ዕንቋይ (ኣብ ወርሒ ግንቦት 2000 ኣብ ውግእ ማዕሎባ ከባቢ ኦምሓጀር ብሰራዊት ኢትዮጵያ ተማሪኹ ዝነበረን ጸኒሑ ዝተለቀን) ከረክብ ከም ዘለዎን ሓበሮ። ስርናይ ዝተባህሎ ምስ ገበረ ናብ ኣስመራ ደይቡ ደስከለ። መውዓሊኡ ባር ትረ-ስተለ ነበረ፣ ምስ ኢሳይያስ ኣብ ሓዘን ወዲ ውጩ ኣብ ዝተራኸቡሉ ግዜ ናይ ሓሶትን ሽሕጣንን ተስፋ ሰምዐ። “…ደሓን ኣብዚ ቀረባ ግዜ ስራሕካ ክትጅምር ኢኻ። ኩሉ ዘጓነፈካ ጸገማት ከኣ ሰሚዐዮ ኣለኹ። ነዛ ሃገር መላገጺ ዝገበሩዋ ሰባት ከም ዘለዉ እፈልጥ እየ” በሎ።
እቲ ንኮሎኔል ስርናይ፣ ክርዳድ ንምዝራእ ዘይደቀሰ ዕሉል ተንኮለኛ ኢሳይያስ ግብራዊ ስጉምቲ ንምውሳድ ኣይደንጎየን። ንኮሎኔል ስርናይ፣ ቀንዩ ሓዳ ምሸት ሰዓት ሸውዓተ ናብ ገዝኡ ተለፎን ተደወለት። ባዕሉ ተቐቢሉ ምስ ኮሎኔል ወዲ ዕንቋይ ኣብ ዚዛራረበሉ ዝነበረ ግዜ ድማ እቲ ኢሳይያስ ዝጠጅኦ ቃጻ ካብ ጉድጓዱ ወጸ። “ሎሚ ናይ ምንቅስቓስ ቢጃ ናይ መፋነዊ ግብጃ ጌርናሎም ስለዘለናስ ብዝቐልጠፈ ምጻእ ንጽበየካ ኣለና። ይቕሬታ ኣቐዲምና ኣይነገርናካን። ማንጁስ’ውን መጺኡ ስለዘሎ ቀልጥፍ ይብለካ ኣሎ” በሎ። ኮ/ል ስርናይ መኪንኡ ኣልዒሉ ከደ። ቀዳም ምሸት ኢዩ፣ ንጽባሒቱ ጥምቀት ጓሉ ሄርሜላ ኢዩ ነይሩ።
ግን መሳርሕቱን ሓላፊኡን ብዛዕባ ናይ ምፍናው ግብጃ ናይቲ ከም ሓላፊ ኮይኑ ዝሰርሓሉ ዝነበረ ምንቅስቓስ ቢጃ /ተቓወምቲ ምብራቓዊ ሱዳን/ ስለዘዛረቦስ፣ ኣሚኑ ንጽባሒቱ ዝግበር ጥምቀት ጓሉ ግምት ከይገበረ ናብ ‘ዳስ-ሓውያ’ ኣተወ። ‘ወዲ ሃራም ኮቦሮ ከም ድላዩ ይስዕስዕ’ ከም ዝበሃል ድማ፤ እዞም ናይ ሎሚ ደቂ ኢሳይያስ እሙናት ፈጸምቲ ትእዛዛቱ ጽባሕ ንግሆ እዚ ናይ ጥፍኣት ሃራም ኮቦሮ ምስ ተገለፈ ምስ ህዝቢ ፊት-ንፊት ክራኸቡ ኢዮም።
ንጽባሒቱ ኣብቲ ጥምቀት ዝተዓደሙ ኣጋይሽ “ናበይ ከይዱ ስርናይ” ክብሉ ንሰበይቱን ኣዝማዱን ከጨንቕሎም ወዓሉ። ነቲ ኢሳይያስ ዘጻወዶ እከይ ተግባር ናብ ከብዲ ውሒጦም ግን “ህጹጽ ስራሕ ስለዝረኸበስ ትማሊ ምሸት ንኣዳርሰር ተበጊሱ። ናይ ሻዕብያ ነገር ከምኡ’ዩ፣ ሎሚ ሰላም ኣሎ ጽባሕ ዕግርግር! ደሓን ብልዑ ስተዩ ደኣ! ዝጎደለ ክንምልእ!” ክብሉን ክሸፋፍኑን ወዓሉ።
ኮሎኔል ስርናይ ኣብ ከባቢ ቤት ገርግሽ ኣብ ዘሎ ምስጢራዊ ቤት ማእሰርቲ ንገለ መዓልታት ተዳጒኑ ድሕሪ ምጽናሕ፣ ብፍልይቲ ቨትሮታታ ብጸሊም ዝተጋረደ ቶዮታ ብለይቲ ናብ ኣዳርሰር ተወስደ። ኣብኡ ድማ ተረሸነ።
ታሪኽ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብምርሻንን ምእሳርን ዝተተኽተኸ ኢዩ። ነዚ ጉዳመኛ ሰብ’ዚ ህዝቢ ኤርትራ እንታይ ኢዩ ክፈርዶ? እቶም ደም ዝነብዑ ህዝቢ፣ እተን ኣራእሰን ንመዋእል ዝተደርመማ ኣዴታት፣ እታ ወድናስ ይመጸና ዶኾን እናበለት ክሳብ ሎሚ ገዝኣ ከፊታ ትጽበ ዘላ ዘይቀበጸት ስድራ ዝተረሸነ ጅግና፤ እቶም ንሞት ወለዶም ክንዲ ቅንጣብ እምነት ዘየሕደሩ ደቂ እሱራትን ዝተረሸኑን ሰማእቲ… እንታይ ኢዮም ክፈርዱ? ኣብ ዓለም እቲ ዝለዓለ ንገበነኛ ዝወሃብ ፍርዲ ኣበየናይ መጽሓፍ’ኮን ይህሉ ይኸውን? ህዝቢ ኤርትራ ነቲ መጽሓፍ እቲ ንከንብብ ኣዒንቱ ከፊቱ ይጽበ ኣሎ’ሞ፤ ጆባእ በልዎ ነቲ መቕጽዒ ገበነኛ መጽሓፍ።
ኣብ ዝቕጽል ጽሑፍ ብተመሳሳሊ ትሕዝቶ ክሳብ እንራኸብ ሰላም! ናባይ እትሰድዎ መልእኽቲ ድማ በዚ ዝስዕብ ኣድራሻ ኢዩ፦
http://assenna.com/index.php?option=com_content&view=article&id=3311:-----13----&catid=46:discussion&Itemid=100584


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 124 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 16 July 2018
“ቆልዓ ብንእሱ ቆርበት ብርሑሱ”
ቀዳሞት ወለድና ከም’ዚ ናይ ሎሚ ቅርጹ ተነጺሩ ዝተወደበን ዝተራቐቐን ኣካዳሚያዊ ትምህርቲ ከም ዘይነበሮም፡ ዘመናዊ ትምህርቲ ኣብ ኤርትራ ብመን፡ መዓስን ብከመይን ከም ዝተጀመረ ዘዘንትው ማህደራት ታሪኽ ዘረጋገጽዎ ሓቂ’ዩ። እንተኾነ ወለድና ዘመናዊ ትምህርቲ ኣይንበሮም ‘ምበር፡ ህይወቶም ከመይ ክመርሑ ከምዘለዎም፣ ታሪኾም ባህሎም ከመይ ክዕቅቡ ከም ዝግባእ፣ መንእሰያት ዘተኣማምኑ ተረከብቲ ሕድሪ መታን ክኾኑ ካብ ህጻንነቶም እንታይ ክመሃሩን ክምከሩን ከም ዘለዎም፣ ኣብ ሕድሕዶም ከመይ ክተሓጋገዙ ከም ዝግባእ፣ መሬትን ተጠቃምነቱን ኣብ ገለ ከባቢታት ከመይ ሓባራዊ ሃብቲ ኮይኑ ክመሓደር ከምዘለዎን ካብ’ዚ ዘመናዊ ወይ ስነ-ፍልጠታዊ ተባሂሉ ዝግለጽ ናይ ሎሚ ሕግን ሜላ ምሕደራን ብፍላይ ኣብ ገለ ሸነኻቱ ዝበልጽ ‘ምበር ዝንእስ ኣይኮነን። “ቆልዓ ብንእሱ ቆርበት ብርሑሱ” ዝብል ምስላ እንተወሲድና’ኳ ክሳብ ክንደይ ሰፊሕን ኣርሒቑ ዝጥምትን ስነ-ኣእምሮኣዊ ብልሒ ከም ዝነበሮም’ዩ ዘረደኣና።
መልእኽቲ ናይ’ዚ ያታዊ ምስላ፡ ዝኾነ ዓይነት ብውልቀ ሰብ ደረጃ ይኹን ብሓባር ዝጅመር ስራሕ ካብ መጀመርያ ከም ሓሳብ ክውጠን እንከሎ ዝኣክል ግዜ ወሲድካ ሓሲብካ ናብ’ቲ ትደልዮ ስራሕ ቅርበት ዘለዎም ለባማት ኣማኺርካ፡ ብመጽናዕቲ ብምሉእ ኣፍልጦን ናይ ትግባረ መደባት ሀ ኢሉ ክብገስ ከም ዘለዎ’ዩ ዝምህር። ዝኣከል መጽናዕትን ምድላውን ከይተገብረሉ ብድሌት ጥራሕ ተደፋፊእካ ትኣትዎ ስራሕ ድማ፡ ከይዱ ከይዱ ኣሉታዊ ውጽኢት ከም ዘምጽእ ኣመት ዝህብ ምስላ’ዩ። ካብ መሰረቱ ስለዝቐይነነ፡ ኣብ ላዕሊ በጺሑ ምስ ሰወደ፡ ካብ ድቃስካ ተበራቢርካ ማለት ለቢምካ ከተዕርዮ እንተፈቲንካ ኸኣ ብዙሕ ድኻምን ወጻእን ዝሓትት ከም’ቲ እትደልዮ ድማ ክኸውን ከምዘይኽእል’ዩ ዝሕብር። ነዚ’ውን “ከይኮነ ለብም ከይተሰብረ ጸግን” ብዝብል ብካልእ ምስላ የሀብትሞ’ዩ።
ሎሚ ብሰንኪ ጉጅለ ህግደፍ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ምስልና ቅጥዒ ስኢኑ ተበላሽ’ዩ ኣሎ። ብኡ መጠን ማሕበራዊ ህይወት ህዝብታት ኤርትራ ተዘሪጉ ኣሎ። ከም’ቲ “ዘራጊት ማይ ዘላተን ኣሓ ጽሩይ ማይ ነይሰትያ” ዝበሃል ምስላ፡ እቲ ዝተዘርገ ፖለቲካ ክጸሪ እንተደኣ ኮይኑ፡ እቲ ዛራጊ ወይ ጠንቂ ክእለ ኣለዎ። ከመይ ከም ዝእለ ከኣ እቶም ኣብ ህላወኡ ረብሓ ዘይብሎም ናይ ግድን ክወገድ ኣለዎ ኢሎም ዝሪኡ ወገናት፡ ኣብ ልዕሊኡ እኹል ዝኾነ ሓባራዊ ፖለቲካዊ ገምጋም ክገብሩን ኣብ ሓደ ወይ ዝተቐራረበ መደምደምታ ክበጽሑን ይህልዎም። ንሱ ዘብጸሓሎም ዘሎ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባዊ ድዩ ማሕበራውን ባህላውን ወጽዓን ንሱ ምስተወገደ ኣብ ኤርትራ ክኸውን ዝምነይዎ ስርዓተ ምሕደራን እንታይን ከመይን ክመስልን ክውደብን ከም ዘለዎ፡ ነየናይ ኣረኣእያ ከም ዝሓቁፍ ነየናይ ከኣ ከም ዝሃርም ብብሩህ ኣቐሚጡ ክብገስ ኣለዎ። ስለምንታይ? በረኣእያ ምስ ህግደፍ ዝዳናጋጽን መሊኡ በቲኹ ደምበኡ ዝፈለየን ሓቢሮም ክሰርሑን ኣብ ሓባራዊ ዓወት ክበጽሑን ኣይክእሉን። ናይ መሰል ሕቶ ንዘልዕሉ ወገናት ብትሕቲ ሃገርነት ዝኸስስ ትምክሕታዊ ኣረኣእያን፡ ሕቶ መሰል ሕቶ ደሞክራሲ ካብ ዝኾነ ኩርናዕ ይምጻእ ክስማዕ ክኽበር ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ድማ ክመሓደር ኣለዎ ዝብል ህዝባውን ደሞክራስያውን ኣረኣእያን ካብ ኣካላዊ ሓድነት ዝሓልፍ ናይ እምነት ሓድነትን ውሁድ ስራዕን ክሰርሑ ኣይበቕዑን።
መጽሔት ህዝባዊ ደሞክራሲ’ውን ኣብ’ዚ ናይ ሎሚ ሕታማ፡ ነቲ ብገለ ወገናት ፕሮግራም’ዶ ውድብ’ዶ ዝበሃል ኣየድልየናን ኩሉ ነገር ገዲፍና ኣንጻር’ዚ ሃገር ዘፍርስ ህዝቢ ዝበታትን ዘሎ ጉጅለ ኣብ ሓንቲ መርከብ ንሳፈር ክብሉ ከካይድዎ ንዝጸንሑ ዘይካይድዎ ዘለውን ብቑጠዐን ግዝያዊ ስምዒትን ዝተደፍአ ጎስጓሳት፡ ሎሚ ነገራት እንተዘይ ጸፊፎም ጽባሕ ክዕረዩ ከም ዘይኽእሉ ገለ ቁም-ነገር ዘጨብጥ፡ “ጽባሕ ክኾነልና እንምነዮ ፖለቲካዊ ስርዓት መሰረቱ ናይ ሎሚ ኣረኣእያናን ተግባርናን ምዃኑ ኣይንዘንግዕ ብዝብል ኣርእስቲ መልሲ ሂብሉ ኣሎ። ኣንጻር ረብሓኡን ረብሓ ህዝቡ ተሰሊፉ ንጸላኢ ዘገልግል ዘሎ ብዝተፈላለየ ኣስማት ዝጽዋዕ ዕጡቕ ክፍልታት ከም ትካል ከይፈርስ ንዝማጎቱ፡ ንልኡላውነት ኣዕቊቡ ከም ዘሎ ዝውድሱን ካብ ጉጅለ ህግደፍ ሓራ ከውጸኦም ዝኽእል እንኮ ንሱ ምዃኑ ዝተዛበዐ ፖለቲካዊ ርእይቶ ንዘለዎም ወገናት ድማ፡ ኣይፋል “ ንገዛእ ርእሱ ሓራ ዘይወጸ ሰራዊት፡ ንህዝቢ ሓራ ከውጽእ ትጽቢት ኣይግበርን” ብዝብል ኣርእስቲ ገለ ኢላ ኣላ። ከምኡ’ውን “ፖለቲካዊ ድሕረት ኣንጻር ኩለ-መዳያዊ ሰብኣዊ ክብረትን ቁጠባዊ ረብሓን” ምዃኑ ኣመት ዝህብ ኣርእስትን ካብ ዝተፈላለዩ ወገናት ናብ ዓምዲ ኣንበብቲ ካብ ዝተላእኹ ደብዳቤታትን ግጥምን ንሎሚ ይኾኑ ኢልና ዝሓረናዮም ደብዳቤታት ሒዛ ቀሪባ ኣላ። ሰናይ ንባብ!
ካብ ወግዓዊት ልሳን ደግሓኤ መጽሔት ህዝባዊ ደሞክራሲ ሕታም 20 ሰነ 2018 ዝተወስደ
ፈነወ ረድዮ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 09-07-2018
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
መብራህቱ ክፍለዝጊ ኣብ ናይ ውድድር ዘመኑ ዝጎየዮ ርሕቀት ኣርባዕተ ጊዜ ዙርያ ዓለም’ዩ።
ኣብ ውድድር ኦሎምፒክ ዓለም ሰለስተ ጊዜ ዝተሳተፈ መብ ኣብ 2004 ዓ.ም ኣብ ኣቴንስ ኣብ ዝተኻየደ ኦሎምፒክ፡ ብሩር መዳልያ ንምሽላም ዝበቕዓ ኮይኑ ሎሚ ዓመት’ውን እቲ ብዕድመ ዝዓበየ ተወዳዳራይ ኦሎምፒክ ብምዃን ወናኒ ካልእ መዳልያ ክኸውን ተስፋ ይግበር። መብ ፡ ውድድር ጉያ ተማሃራይ ማእከላይ ደረጃ ከሎ ከምዝጀመረ ይገልጽ።
‘ ኣብቲ ሽዑ እዋን ን5፡20 ማይል ማለት ኣስታት 8.36 ኪ.ሜ ጎይየ ‘A’ ረኺበ፡ ማልያ’ውን ተሸሊመ ብዙሕ ኣፍልጦ’ውን ረኺበሉ’የ። ይመስለኒ እዚ ዓወት ካብቲ ዝነበረኒ ሕፍረት ክወጽእ ኣኽኢሉኒ`ዩ።’
ንልዕሊ 20 ዓመታት ኣሰልጣኒ መብ ክፍለዝጊ ዝኾነ ቦብ ላርሰን፡ መብ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ሎስ ኣንጀለስ ትምህርቱ ክከታተል ናይ ትምህርቲ ዕድል(scholarship) ከምዝሃቦ ይገልጽ ምክንያቱ ይብል ንሱ እቲ ዘለዎ ብርታዓ ስለዝተረአየኒ’ዩ።
‘ ብጣዕሚ ፍሉይ ሰብ’ዩ፡ እቲ ዝዓበየ ነገር ድማ ኣብ ጽንኩር ኩነታት ፡ ምስ ዓብይ ቁጽሪ ዘለዎ ስድራ እሞ ድማ ንካልኦት ኣሰልቻዊ ወይ ዘሕርቕ ኽከውን ዝኽእል ነገራት ብተደጋጋሚ እንዳሰራሕኻ ምዕባዩ ይመስለኒ። ናብ ብዙሕ ቦታታት በጺሑ’ዩ፡ ኣብ ዝኾነ ቦታ ክድቕስ ይክእል’ዩ። መላእ ስድራቤቱ ጽኑዓት’ዮም።’
ኣብ ጽባሕ ናይ ቦስቶን ማራቶን መጥቓዕቲ ብምስታፍ ቀዳማይ ኣብ መበል 31 ዓመቱ ዝተዓወተ ኣሜሪካዊ ብምዃን ንተዓጻጻፊነት ኣሜሪካዊያን’ውን ምስክር ኮይኑ’ዩ ኤርትራዊ ኣመሪካዊ መብራህቱ ክፍለዝጊ።
ኣብዚ ሎሚ ዓመት ኣብ ወርሒ ነሓሰ ዝካየድ ውድድር ኦሎምፒክ ሪዮ ዲጀኒሮ ንምዕዋት ድማ ብዕድመ ዝዓበየ ተዓዋታይ ኦሎምፒክ ክኸውን ዓቢ ተስፋ ከምዘለዎ ይግለጽ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣባላት ጸጥታ መንግስቲ ኤርትራ፣ ናብ ኢትዮጵያ ኣትዮም
Radio Erena: 23 September 2018
ሓያሎ ኣባላት ጸጥታ መንግስቲ ኤርትራ፣ ናብ ኢትዮጵያ ኣትዮም ከምዘለዉ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
እዞም ብሽዱሽተ ላንድ ክሩዘር ዝዓይነተን መካይን ናብ ኢትዮጵያ ኣትዮም ዘለዉ ኣባላት ጸጥታ፣ ዝርዝር ኣስማት ናይ ዝደልዩዎም ሰባት ሒዞም ከምዘለዉ’ዩ እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ ዘመልክት።
ዛጊት ተረኺቡ ብዘሎ ሓበሬታ፣ ቁጽሪ’ቶም ኣባላት ጸጥታ ልዕሊ 20 ምዃኑ፣ ብፍላይ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ከኣ ኣብ ፍሉያት ከባቢታት ክንቀሳቐሱ ምዃኖምን እዩ ዝግለጽ። ቀንዲ ተልእኾ’ዞም ጸጥታ፣ ኣገደስቲ ንዝበልዎም ኤርትራውያን ኣብ ምድላይ ክዋፈሩ፣ ነቶም ድሮ ኣድራሽኦም ፈሊጦሞም ዘለዉ ከኣ ብዘይድሌቶም ማለት ጨውዮም ናብ ኤርትራ ክመልስዎም እዮም ዝብል ገምጋም ከምዘሎ ምንጭታትና ብተወሳኺ የረድኡ።
እዘን ቀንዲ ዒላማ ኮይነን ዘለዋ ከባቢታት ኣዲስ ኣበባ ሃያ ሁለት፣ ጎፋ መብራት ሃይል፣ ጆሞን ከባቢኡን ብጻዕቂ ኤርትራውያን ዝቕመጡዎ ከባቢታት ምዃነን ተፈሊጡ’ሎ።
እዞም ንጭውያ ተዋፊሮም ከምዘለዉ ዝሕበር ዘሎ ኣባላት ጸጥታ ምኩራትን፣ ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ስለያን ጸጥታን ዝሰርሑ ገዳይም ምዃኖም ምንጭታትና ብተወሳኺ ይገልጹ።


text:
ኣብ ዝሓለፈ ርብዒ ዘበን፡ ሃገራት ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ጂቡቲን ኤርትራን፣ ኤርትራን የመንን ብዶባት፡ ሱዳንን ኤርትራን፣ ኢትዮጵያን ሶማልን፣ ሶማል ኣብ ንሓድሕዶም፡ ሰሜንን ደቡብን ሱዳን፡ ክልተ ሱዳን ኣብ ነንሓድሕዶም፡ ብስነ-ሓሳባዊ ፍልልይን ብውድድር ስልጣንን ተዋጊአን።
ብሰንኪ ኲናትን ኲናት ዘስዓቦ ምምዝባልን ኣሻሓት ንጹሃት መንእሰያት ጠፊኦም፣ ማእለያ ዘይብሉ ጸጋ-ሃገር በሪሱ፣ ክንደይ ዕድላት ተኾሊፉ፣ ማእለያ ዘይብሉ ህዝቢ ካብ ቤት ንብረቱ ተመዛቢሉ። እቲ ዝፈሰሰ ደም ድማ ሓያል ጽልኢ ኣኸቲሉ፡ ኣሻሓት መንእሰያት ፈቐድኡ ተሰዲዶም።
ብዙሓት ካብቶም ዝተሰዱ፡ ኣብ ጉዕዞ ስደቶም ብጥሜትን ጽምእን ሞይቶም፡ ደቂ ኣንስትዮ ብሸፋቱ ሰሃራን ሲናይን ተደፊረን መንእሰያት ብጥሩፋት ሓይልታት ተሰይፎም፡ ብሓደጋ ማዕበል ሜዲተራንያን ተቐዚፎም።
እቶም ንናጽነቶምን ብሄራዊ መሰሎምን ሓቢሮም ዝተቓለሱ፡ ተሰፋ ኣፍሪቃ ተባሂሎም ዝተሞጎሱ፡ መለስ ዜናውን ኢሳይያስ ኣፍወርቅን፡ ሻብዓይ ዓመት ዓወቶም ከይጸምበሉ ብዶባት ብዘሳበቡዎ ኩናት ተዋጊኦም።
ደራሲ፣ ጋዜጠኛን ተመራማሪ ታሪኽን ዳን ኮኔል "ክኸውን ዘይነበሮ፡ ኣዕናዊ ኲናት" ክብል ዝገለጾ ኣስካሕካሒ ኩናት ኣሕሊፎም።
ክልቲኦም መራሕቲ ሓያሎ ፈተውትን መሓዙትን በጃኹም ተዓረቑ እናበሉዎም፡ ዕጭ ሓንፊፎም፡ ኣስታት ሚእቲ ሽሕ መንእሰያት ኣጥፊኦም፤ ብኣሃዝ ዘይግለጽ ዕድላት ህዝቢ ኮሊፎም።
እቲ ዘሰሓሓበ ዶባት ክልቲአን ሃገራት ፈትየን ረድየን ብዝሓረይኦ ኮሚሽን ተበይኑ ክነሱ፡ ኢትዮጵያ ቅድም ንዛተ ክትብል፡ ኤርትራ ኸኣ ፍርዲ ዝሃበና ንቀበል ክትብል ን18 ዓመታት ኣብ ኣይ-ሰላም፡ ኣይ-ኩናት ጸኒሐን።
ክልቲኦም ስርዓታት፡ "ጸላኢ ጻላኢየይ ፈታዊየይ" ብዝብል መትከል እቲ ሓደ ውድቀት መቐናቕንቱ ክርኢ፡ ብኹለንትናኦም ሰሪሖም።
ኤርትራ ንተቓወምቲ ውደባት ኢትዮጵያ፡ "ኦነግ፡ ደምሒት፡ ግንባር ሓድነት ኦጋዴን፡ ግንቦት ሸውዓተን" ካልኦትን ኩለንትናዊ ደገፍ ሂባ።
ኢትዮጵያ ብወገና ኣስታት ንኹሎም እቶም ኣብ መሬታ ክንቀሳቐሱ ዝፈቐደትሎም ተቓወምቲ ውድባት ሓጊዛ፤ እቲ ምትህልላኽ ኣብኡ ኣየብቀዐን።
ኤርትራን ሶማልን
ኤርትራ፡ ሞራላዊ ሓላፍነተይ ንኽፍጽም ኢላ ነቶም፡ ብሰንኪ ምትእትታው ሓይልታት ግዳም ተመቓቒሎም" እትብሎም ጉጀለታት ሶማል፡ ኣብ ክቢ ጠረጴዛ ተዛትዮም ናይ ሓባር ማእከላይ መንግስቲ ንኽምስርቱ ኣብ ኣስመራ ክጋብኡ ዓዲማቶም።
ህዝብን ሓይልታት ሶማል፡ ሞራላዊ ደገፍ ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ከምዘይፍለዮም ከኣ ብማዕከናት ዜናኣ ከይተረፈ ብወግዒ ገሊጻ።
ኤርትራዊ ጋዜጠኛ ሓሰን ኣሕመድ ደሕሊ "መልሲ ንዓማጺ ክሲታት ባይቶ ጸጥታ" ኢሉ ዝጸሓፎ ዓንቀጹ፡ ባይቶ ጸጥታ፡ "ኤርትራ፡ ሰላምን ዕርቅን ሶማል ንምዕንቃፍን ዞባዊ ርግኣት ንምህዋኽን ንዕጡቓት ተቓወምቲ ጉጅለታት ፖለቲካዊ፡ ፋይናንሳውን ሎጂስቲካውን ሓገዝ ትህብ ኣላ" ክብል ንዘቕረቦ ክሲ፡ "ኤርትራ ኩሎም ሶማላውያን ኣብ ሓደ ሃገራዊ ፕሮግራም ተሰማሚዖም ሽግሮም ንኽፈትሑ፡ ንኹሎም ሓይልታት፡ እንተላይ ንምሁራትን ወከልቲ ሲቭላዊ ሕብረተሰብን ከምዝሓገዘት ጽሒፉ።
ኣይዶንጎየትን፡ ኢትዮጵያ፡ ኤርትራ፡ ብሶማል ሓዲሽ ግንባር ከፊታ ብውክልና ትዋጋኣኒ ኣላ ክትብል ከሲሳ። ኤርትራ ግን ጠቐነ እዩ ክትብል መሊሳ።
እቲ ክሲ፡ ብኢጋድ ገይሩ፡ ናብ ኣፍሪቃዊ ሕብረት፡ ካብኡ ናብ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ሰጊሩ። ሕቡራት ሃገራት ነቲ ክስታት ዘጻሪ መርማሪ ኮሚሽን ኣቚሙ ጭብጥታት ክኣኻኽብ ጽዒሩ።
ዛንታታት ተጸብጺቡ ከኣ ኤርትራ ምስ ኣልቃዒዳ ምትሕብባር ንዘለዎ ኣልሸባብ በጽዋርን ታዕሊምን ትድግፍ እያ ተባሂላ ናይ ኣጽዋር ማዕቀብ ተበይኑላ።
ኣምባሳደር ዓንደብርሃን " እቲ ዝቐርብ ዝነበረ ምኽንያታት ኣብ ሓቂ ዝተሞርኮሰ ኣይንበረን። ግን ኤርትራ ድሮ ካብ ኢጋድ ስሒባ ስለዝነበረት ነብሳ ክትከላኸል ኣይከኣለትን" ክብል ይገልጾ።
ኤርትራ፡ እቲ ክሲ ኣብ ኢጋድ ምስቀረበ ኮነ ናብ ሕብረት ኣፍሪቃ ክሰግር እንከሎ ክትምክቶ ዕድል ኣይነበራን። ብሰንኪ ዲፕሎማሲያዊ ድኽመታ ከኣ፡ ነቲ ጉዳይ ውዒላቶ እያ ተባሂላ ግዳይ ማዕቀብ ኮይና።
ዳሕራይ ድሕሪ ክንደይ ዓመታት ግን እቲ ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝተመዘዘ ኣጻራይ ኮሚሽን ጭብጢ ከምዘይረኸበ ሓቢሩ።
ድሕሪ እቲ ኹሉ፡ ሞራላውን ታሪኻውን ሃስያ፡ ኤርትራ ምስ ጥሩፋት ትተሓባበር ምንባራ ዘረድእ መርትዖ ኣይተረኽበን ምስተባህለ፡ እቲ ማዕቀብ ደኣ ኣብ ምንታይ ተሞርኪሱ እዩ ተፈጺሙ ዝብል ሕቶ ከልዕል ባህሪያዊ እዩ።
አሕመድ ኣልቀይሲ ንፖለቲካ እቲ ዞባ ብዕምቆት ዝከታተል ኤርትራዊ ፖለቲከኛ ፡ ሕቡራት ሃገራት ኩሉ ሳዕ ፍትሒ ከምዘየሳሲ፡ እቲ ጉዳይ ዘለዎ ንጉዳዩ ባዕሉ እንተዘይመኪቱዎን እንተዘይሰሪሑሉን እቲ ዲፕሎማሲያዊ መሓውርን መርበብን ዘለዎ ክዕወተሉ ከምዝኽእል ይሕብር።
ኤርትራን ጅቡትን
ኣብ 2008 ኤርትራን ጂቡቲን ብዶባት ተሰሓሒበን - ተዋጊኦን፤ ሞትን መውጋእትን ምምራኽን ስዒቡ።
ኣብ 2010 ቐጠር ንኽልቲአን ሃገራት ብመንጎኝነት ሸምጊላተን፡ ኣብቲ ዘሰሓሕብ ዶባት ከኣ ሰራዊታ ከም ዓቃብ ሰላም ኣስፊራ።
እንተኾነ ቐጠር፡ ምስቲ ብስዑዲ ዝምራሕ ልፍንቲ ምስተሰሓሓበት፡ ጂቡቲን ኤርትራን ምስ ስዑዲን ኢመሬትን ስለዝወገና ቐጠር፡ ሽምግልና ዶባት ኤርትራን ጂቡቲን ሓዲጋ ኣብ ሰነ 2017 ዓቃብ ሰላም ሰራዊታ ስሒባ ምውጽኣ ሮይተርስ ሓቢሩ።
ኤርትራን ሱዳንን
ኣብ ጥሪ 2018 ስርዓት ሱዳን፡ ኤርትራ ምስ ሰራዊት ግብጺ ኮይና ብምብራቕ ትህድደኒ ኣላ ብምባል ምብራቓዊ ዶባታ ዓጽያቶ።
ምስ ኤርትራ ዝነበራ ዝምድና ከኣ ሓርፊፉ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ምስ ጋዜጣታት ውሽጢ ሃገር ኣብ ዝገበሮ ቃለ መሕትት፡ ብቕዓት ተዋሳእቲ ዝጎደሎ ፖለቲካዊ ድራማ ክብል ነቲ ክሲ ነጺጉዎ።
በንጻሩ ሱዳንን ኢትዮጵያን ሓባራዊ ናይ ምክልኻል ስምምዕ ተፈራሪመን፡ ብምብራቓዊ ዶባት ወተሃደራተን ከምዝኣኻኸባ ኤርትራ ገሊጻ።
ብ14 ግንቦት እውን ሚኒስትሪ ዜና ኤርትራ "ክልቲኦም መንግስታት፡ [ኢትዮጵያን ሱዳንን] "ንዕጡቓት ተቓውምቲ ኤርትራ፡ ዝብልዎም፡ ብዝግባእ ተርኦም ምእንቲ ከሰላስሉ፡ ኣብ ደዶባቶም ምሉእ ደገፍ ኪህብዎምን ኣብ ዶባቶም ካብን ናብን ብሓርነት ኪንቀሳቐሱ መሳለጥያታት ከዋድዱሎም ከምእተሰማምዑን ኣብቲ ጉዳይ፡ ቐጠር እውን ትዋሳእ ምህላዋ ብወግዒ ሓቢሩ።
እንተኾነ ድሕሪ ወርሒ ኣቢሉ፡ ድሕሪ 20 ዓመታት ሰብኣውን ንዋታውን ብኽነት፡ ናይ ግዜን ዕድልን ክሳራ፡ ፈጻሚ ስራሕ ኢሂወደግ ንብይን ኮሚሽን ዶባት ምሉእ ብምሉኡ ከምዝተቐበሎ ሓቢሩ። ኣይዶንጎየን ብወገን ኤርትራ ተቐባልነት ረኺቡ።
ፈለማ ብልኡኻት ዳሕራይ ግን መራሕቲ ሃገር ኤርትራን ኢትዮጵያን ተበጻጺሖም፡ ዕርቀ ሰላም ተፈራሪሞም ኩነተ-ኩናት ምብቅዑ ኣዊጆም።
መንግስቲ ኤርትራ፡ ነቲ ኩነታት፡ ብዋሺንግተን ዝተደፍአ ወያን ብኽድምና ዝዓየሉ ንኤርትራ ንምዕናው ዝካየድ ዘሎ ውዲት እዩ ክብል፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ከኣ፡ ብትዕቢት ልዕልናን ኢሳይያስ ዝተፈጥረ ዝርገተ ሰላም እዩ ክብሉ፡ ን20 ዓመታት ዝጸንሐ ወጥሪ፡ ኣብ ሓጺር እዋን ዕርቅን ሰላምን ኮይኑ።
በቲ ኩነታት ዝተገረመ ምሁር ኣፈታትሓ ግርጭት ኤልያስ ሃብተስላሰ፡ "ሰላም ምግባር ክሳዕ ክንድኡ ቀሊል ክነሱ፡ ስለምንታይ እዩ እዚ ኩሉ መንእሰይ ጠፊኡ" ንድሕሪት ዚጥምት መጐተ ዀይኑ፡ ዝብል ሕቶ ብምቕራብ በቲ ዝጠፍአ ህይወትን ዝተኸስረ ዕድልን የስተንትን።
እንተኾነ፡ ይብል ኤልያስ፡ " ሰላም መወዳድርቲ ዘይብሉ ህያብ'ዩ" ብምባል፡ እዚ ተጀሚሩ ዘሎ መስርሕ ሰላም ኣብ ዝብጻሕ ንኪበጽሕ፡ ኩሉ ሰብ በብዓቕሙ ክድግፎን ክሕብሕቦን ይምሕጸን።
ድሕሪ እቲ ኣገራምን ቅልጡፍን መስርሕ ሰላም፡ ኣይዶንጎየትን ጂቡቲ፡ ምስ ኤርትራ ክትዕረቕ ከምእተደሊ ናብ ውዱብ ሕቡራት ሃገራት ደብዳበ ልኢኻ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስን ዶክተር ኣቢይ ኣሕመድን ብዘርኣዩዎ ናይ ሰላም ጻዕሪ፡ ብሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኒሻን ዛይድ ተሸሊሞም፤ ኣቢይ ንኣመሪካ ኢሳይያስ ንኣስመራ ኣምሪሖም።
ኣብ ሳልስቱ፡ ፕረዚደንት ሪፓብሊክ ሶማል፡ መሓመድ ዓብዱላሂ መሓመድ፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብዝገበረሉ ዕድመ ኣብ ኤርትራ ናይ ሰለስተ መዓልታት ወግዓዊ ምብጻሕ ፈጺሙ፡ ምስ ኤርትራ ኣብ ዓውድታት ጸጥታ፡ ቁጠባዊ ምዕባለ ከምኡ'ውን ኣብ ዞባዊ ውህደትን ርግኣትን ሓቢሮም ክሰርሑ ተሰማሚዖም።
እቲ ኣብ ዝተፈላለየ ልምዓታዊ ቦታታት ዝበጽሐ ፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ዓብዱላሂ፡ ንዶክተር ኣቢይ ተኸቲሉ፡ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ቁጠባዊ ውህደት ክረጋገጽን ናጻ ንግዳዊ ስምምዓት ክህሉን እንተኾይኑ፣ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ዝተነብረ እገዳ ክልዓል ሓቲቱ።
እንተኾነ እቲ ቅድሚ ሒደት መዓልታት ምስ ኤርትራ ንክዕረቕ ናብ ሕቡራት መንግስታት ደብዳበ ዝለኣኸ መንግስቲ ጂቡቲ፡ ፕረዚደንት ሶማል ንዘቕረቦ ምልዓል እገዳ ብትሪ ተቓዊሙዎ።
ስለምንታይ ንዝብል ሕቶ፡ ንፖለቲካ እቲ ዞባ ብዕምቆት ዝከታተል ኤርትራዊ ፖለቲከኛ አሕመድ ኣልቀይሲ፡ ጂቡቲ፡ "እቲ ኣብ ዓሰብ ተኸዚኑ ዘሎ ዕጥቅን ኣጽዋርን ሕቡራት ኢመሬይት ዓረብ፡ ኣብ መወዳእትኡ ኣብ ኢድ መንግስቲ ኤርትራ እንተኣትዩ ስግኣት ስለዝፈጥረላ'ያ እቲ ማዕቀብ ክለዓል ዘይትደልዮ!" ክብል ርእይቶኡ ይህብ።
ብተወሳኺ እቲ ብወደባታ እተእትዎ ዝነበረት ሚልዮናት ኣታዊ እውን ምስ ምኽፋት ወደብ ዓሰብ ክግማዕ ስለዝኽእል ካልኣይ ሻቕሎት ክኸውን ይኽእል እዩ።
ይኹን እምበር ጂቡቲ እውን ባዕላ ነቲ ሰላም ስለእትደልዮ፡ ኣብዚ ቐረባ እዋን ምስ ኤርትራ ዝምድናኣ ዘመሓየሸት ኢትዮጵያ፡ ንኤርትራን ጂቡትን ንምትዕራቕ ትሰርሕ ምህላዋ፡ ኣምበሳደር እታ ሃገር ኣብ ሕቡራት ሃገራት ተቀዳ ኣለሙ ምሕባሩ ይዝከር።
ነዚ ምዕባለታት ዝከታተሉ ዘለዉ ፖለቲከኛታትን ምሁራትን እቲ ዞባ እምበኣር፡ "ዕርቀ ሰላም ክሳብ ክንድዚ ቀሊል እንተነይሩ፡
ስለምንታይ ኣሽሓት መንእሰይ ጠፊኦም? ዝብል ሕቶ እኳ እንተልዓሉ፡ ሰላም ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን እዋን ኣገዳሲ ምዃኑን ፍጻሜኡ ክርእዩ ከምዝብህጉ ይገልጹ።


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
መንገዲ ኣየር ቐጠር፣ ናብ ጅቡትን ኤርትራን ናይ መጓዓዝያ በረራታት ከካይድ'ዩ
Radio Erena: 15 August, 2014
ናብ ጅቡቲ ሓድሽ ናይ መጓዓዝያ በረራታት ዝጀመረ መንገዲ ኣየር ቐጠር፣ ናብ ኤርትራ'ውን በረራታት ንምጅማር መደባቱ ኣብ ምጽፋፍ ከምዘሎ፣ ማዕከን ሓበሬታ ኤር ጆርናል ኣፍሊጡ።
መንገዲ ኣየር ቐጠር፣ ኣብ መርበብ ሓበሬትኡ ኣስፊርዎ ብዘሎ ሓበሬታ መሰረት፣ ድማ እቲ መንገዲ ኣየር ካብ መጀመርያ ወርሒ ታሕሳስ ኣትሒዙ ኣብ ሰሙን ክልተ ግዜ ካብን ናብን ኣስመራ-ዶሓ ናይ መጓዓዝያ በረራታት ከካይድ'ዩ።
ኣቐዲሙ ናይ ኣፍሪቃ በረራታቱ ከስፍሕ ምዃኑ ክገልጽ ዝጸንሐ መንገዲ ኣየር ቐጠር፣ ካብ 27 ሓምለ ኣትሒዙ ካብን ናብን ጅቡትን ዶሓን ኣብ ሰሙን ሰለስተ ግዜ ናይ መጓዓዝያ በረራታት ከካይድ ምዃኑ ሓቢሩ'ዩ።
ደንማርክ፣ብዋሕዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ከተማርር ጀሚራ
Radio Erena: 15 August, 2014
ደንማርክ ኣሰር ጎረባብታ ብምስዓብ፣ ብብዝሒ ኤርትራውያን ስደተኛታት ከተማርር ጀሚራ።
ጎረባብቲ ደንማርክ ዝኾና ሽወደንን ነርወይን፣ ኣቐዲመን ብብዝሒ ኤርትራውያን ስደተኛታት ከማርራ ዝጸንሓ ኮይነን፣ ኣብዚ ዝሓለፈ ሰሙን፣ ብጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ከማርራ ዝጀመራ ድማ ፈረንሳን ቤልጁምን'የን።
ሚኒስተር ፍትሒ ዴንማርክ ካረን ሃክሩፕ፣ ብዛዕባ ብዝሒ ኤርትራውያን ሓቲቲ ዑቕባ ኣመልኪታ ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፣ ጠንቂ ዋሕዚ እቶም ስደተኛታት መጽናዕቲ ክካየደሉ ከምእትደሊ ገሊጻ።
ፍላይኦሎምፒክ፣ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ሶማላውያን'ውን ናይ መጓዓዝያ ጸገም ፈጢሩ
Radio Erena: 14 August, 2014
ብሰንኪ ክሳራታት ብሃንደበት ደው ዝበለ መንገዲ ኣየር ፍላይ ኦሎምፒክ፣ ብዘይካ ናብ ኤርትራ ካብን ናብን ሶማል ቲኬት ዘቑረጹ ኣዝዮም ብዙሃት ተጓዓዝቲ የማርሩ ከምዘለዉ ተገሊጹ።
ሲ ኤች፣ ኣቭየሽን ዝተባህለ ኣብ ናይ መጓዓዝያ ነፈርቲ ዘተኮረ ማዕከን ዜና ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ እቲ ካብ ስቶኮልምን ለንደንን ናብ ኣስመራን ሞቛድሾን ሓድሽ መስመር በራራ ድሕሪ ምጅማሩ፣ ካብ ትጽቢቱ ወጻኢ ከቢድ ክሳራ’ዩ ኣጋጢምዎ።
ባይቶ ጸጥታ ኣብ ልዕሊ ደቡብ ሱዳን እገዳ ንምትግባር የጠንቕቕ
Radio Erena: 14 August, 2014
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፣ ኣብ ልዕሊ ደቡብ ሱዳን እገዳ ከምዝገብር ኣጠንቒቑ።
ባይቶ ጸጥታ ነዚ መጠንቐቕታ ዘቕረበ፣ 15 ዝኣባላታ ወከልቲ ናይቲ ባይቶ ብሰሉስ 12 ነሓሰ ኣብ ጁባ ዑደት ድሕሪ ምክይዳ’ዮም’ዩ።
ነቲ ዑደት ዝመርሐት፣ ኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሳማንታ ፖወር፣ ኣብ ደቡብ ሱዳን ብሰንኪ ተወሊዑ ዘሎ ግጭት፣ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት እንተቐጺሉ፣ እገዳ ዘይተረፍ ምዃኑ ገሊጻ።
ጓል 49 ዓመት በዓልቲ ቤት ፕረዚደንት ሙጋበ፣ ንስልጣን 90 ዓመት ዝዕድሚኡ በዓል ቤታ ክትርከብ ከምእትኽእል ተገሊጹ
Radio Erena: 14 August, 2014
በዓልቲ ቤት ሮበርት ሙጋበ፣ ስልጣን ናይቲ ብእርጋን ተሰኒፍ ዝርከብ በዓል ቤታ ፕረዚደንት ዙምባብዌ ሮበርት ሙጋበ ክትርከብ ከምእትኽእል ይግለጽ ኣሎ።
90 ዓመት ዝዕድሚኡ ፕረዚደንት ሮበርት ሙጋበ፣ ክሳብ ብህይወት ዘሎ ኣብ ስልጣን ከምዝጸንሕ ዝገልጽ እኳ እንተኾነ፣ ጥዕንኡ እናተዳኸመ ኣብ ዝመጸሉ ዘሎ ግዜ ግና 49 ዓመት ዝዕድሚኣ በዓልቲ ቤቱ ግሬስ ሙጋበ ክትትክኦ ከምእትኽእል ምንጭታት ዜና ካብታ ሃገር ይጠቑስ።


text:
ኣጋይሽ መደብ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ክኢላታት IT ዝኾኑ ኣቶ ጌታቸው ገብረፃዲቕን ኣቶ ሰመረ ታእዛዝን እዮም።ብዛዕባ ታራ Social Media ኣብ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ሰሜን ኣፍሪካን ማእኸላይ ምብራቕን ኣብዘዘራርብናዮም እዋን ሶሻል ሚዲያ ብፍጥነት፡ብስፍሓትን ብቕርበትን ካብቶም ዝፀንሑ ልሙዳት መራኸቢ ብዙሃን ዝበለፁ ስለ ዝኾኑ ሰባት ብዝዓበየ ይጥቀመሎም ከምዘሎ ይገልፁ።
ኣብ ቨርጂንያ ዝመደብሩ FDIC ዝተብሃለ ቤት ፅሕፈት ፌደራላዊ መንግስቲ ኮንሳልታንት ቴክኖሎጂ ዝኾኑ ኣቶ ጌታቸው ገብረፃዲቕ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ዓለም ክልተ ቢሊዮን ህዝቢ ናይ ኢንተኔት ተጠቃሚ ከምዝኾነ ይገልፁ።
ኣብ ቨርጂንያ ቴክ ናይ ማስተርስ ተምሃራይ ኮምፔተር ኢንጂነሪን ዝኾኑ ኣቶ ሰመረ ታእዛዝ ብወገኖም ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ኣፍሪካ ኢንተርኔት ናይዝጥቀም ብዝሒ ህዝቢ ዓሰርተ ሚታዊት እንተኾነ’ውን ኣብዞም ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት እቲ ናይ ኢንተርኔት ምጥቃም ብ2300ሚታዊ ከምዝዓበየን ተስፋ ዘለዎ ከምዝኾነን ይገልፁ።ዝርዝሩ የድምፁ።


text:
ኣብዚ ሕዚ እዋን 5.6 ሚሊዮን ሰባት ህፁፅ ናይ መግቢ ረድኤት ከምዘድልዮምን ህልቂት እንስሳት ንምምካትን ተማሃሮ ናብ መኣዲ ትምህርቶም ንምምላስ ኣብ ኣብያተ ትምህርቲ ምምጋብ ከምዝተጀመረን ኮሚሽነር ሃገራዊ ኣመራርሓ ስግኣት ሓደጋ ምትኩ ካሳ ገሊፆም።
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ክልላት ሶማልያ፣ኣምሓራ፣ደቡብን ዓፋርን ብዘጋጠመ ደርቂ 5.6 ሚሊዮን ህዝቢ ህፁፅ ሓገዝ መግቢ ከምዘድልዮን መንግስትን ትካላት ረድኤትን ገሊፆም።እቲ ዝኸፍአ ድማ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዞባ ቦረናን ጉጂን ምዃኑ ተፈሊጡ’ሎ።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ቤት ፅሕፈት ኣተሓባባሪ ጉዳያት ረድኤት ኣብ መርበብ ሓበሬትኡ ኣብዘውፅኦ ፀብፃብ ኣብ ዞባ ቦረና ዝተኸሰተ ድርቂ ዝኸፍአ ብምዃኑ እንስሳት ምሟት ጀሚረን ኣለዋ።ኣብ ክልል ሶማሊያ እንስሳት ዘርብሑ ከባቢታት እውን ናይ ማይን መግብን ሕፅረት ከምዘጋጠሞም ይሕብር።
ኣብ ዞባ ቦረና ወረዳ ድብሉቅ ነባሪን ኣቦ ሓሙሽተ ቆልዑት ዝኾኑ ኣቶ ጉዩ ሃለኬ ኣብቲ ከባቢ ናይ ማይ ሕፅረት ስለዘጋጠመ ዝለዓለ ድርቂ ከምዘሎን ከብቲ ምሟት ምጅማረን ይዛረቡ።
መንግስትን ትካላት ረድኤትን ዝስተ ማይ የቕርቡ ከምዘለውን ተማሃሮ ኣብ ኣብያተ ትምህርቲ እናተመገቡ ይቕፅሉ ከምዘለውን ኣቶ ጉዩ ወሲኾም ሓቢሮም።
ካብ ፍርቂ መስከረም ክሳብ ሕዳር ክወቅዕ ትፅቢት ዝተገበረሉ ዝናብ ብዘይምውቕዑ እቲ ፀገም ከምዝተፈጥረ ዝገለጹ ኣቶ ምትኩ ካብዚ ዝኸፍአ ሓደጋ ከይበፅሕ ናይ ማይን መግብን ሓገዝ ይቐርብ ከምዘሎ ገሊፆም።947 ሚሊዮን ዶላር ሓገዝ ከምዘድሊ እውን ወሲኾም ሓቢሮም።
እተን እንስሳት ናብ ዕዳጋ ብምውፃእን ድኽም ዝበላ ብምዕዳግን መሊስኻ ብቛንጣ መልክዕ ብሓገዝ ምቕራብ ከምኡ እውን ዋጋ ዘውፅኣ እንስሳት ሚኒስትር ሃብቲ እንስሳትን ዓሳን ምስ ናይ ክልል ቢሮ ሃብቲ እንሰሳን ዓሳን ናብ መሸጣ ብምቕራብ ይሰርሑ ኣለው ኢሎም።
ናይ 2009 ዓ.ም እዋን ትምህርቲ ምስ ተጀመረ ብሰንኪ ድርቂ ኣብ ዞባታት ቦረናን ጉጅን 141 ኣብያተ ትምህርቲ ክዕፀው ከለው 47 ሽሕ ተማሃሮ ድማ ትምህርቲ ኣቋሪፆም ከምዝነበሩን ኣብ ክልል ሶማሊያ ድማ 442 ኣብያተ ትምህርቲ ተዓፂዮም ከምዝነበሩን ተገሊፁ’ሎ።
ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዞባታት ቦረናን ጉጂን 36 ሚእታዊት፣ኣብ ሶማሊያ 29 ሚእታዊት፣ኣብ ክልል ኣምሓራ 11 ሚእታዊት፣ኣብ ደቡብ 8 ሚእታዊት ከምኡ እውን ኣብ ክልል ዓፋር 7 ሚእታዊት ከባቢታት ብድርቂ ተጠቒዑ’ሎ።ብጠቕላላ 5.6 ሚሊዮን ሰባት ህፁፅ ረድኤት መግቢ የድልዮ።
ናይ ሕቡራት መንግስታት ቤት ፅሕፈት ኣዋሃዲ ረድኤት ኦቻ ነቲ ድርቂ ንምምካት ሓገዝ ክርከብ ኣለዎ ኢሉ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ ሕቡራት መንግስታት ቤት ፅሕፈት ኣተሓባባሪ ጉዳያት ረድኤት ኣብዚ ምንባብ ይክኣል።


text:
ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ዘካይድኦ ዘለዋ ውግእ ጠጠው ኣቢለን ኣብ መንጉአን ዘሎ ኣፍላላይ እንድሕር ዘይፈቲሐን ማዕቐብ ከምዝገብረለን ኣጠንቂቑ።
እቲ ውሳነ ብምሉእ ድምፂ ኣባላት ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት እዩ ሓሊፉ።ኣብ ክልቲአን ሱዳናት ዓብዪ ናይ ነዳዲ ረብሓ ዘለዋ ቻይናን ሩሲያን ኣቐዲም ኣቢለን ኣብቲ ማዕቐብ ዘለወን ተኣቅቦ ገሊፀን ነይረን።ኣብ መወዳእታ ግን ነቲ ውሳነ ደጊፈንኦ።
እቲ ውሳነ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ንዘሕለፎ ውሳነ ዝድግፍ እዩ።
ክልቲኦም ወገናት ደብዳብ ነፈርቲ ሓዊሱ ኩሎም ተፃብኦታት ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓታት ጠጠው ኣቢሎም ዘሰሓሕቡዎም ጉዳያት ንምፍታሕ ብሕብረት ኣፍሪካ ዝምራሕ ዝርርብ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙናት ንኽክካየድ ይፅውዕ፡እቲ ውሳነ።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣምባሳደር ቻይና ሊ ባዶንግ ትማሊ ረቡዕ ከምዝገለፅዎ ቤጂንግ ኣብ መንጎ ጁባን ካርቱምን ካብ ቀረባ እዋን ጀሚሩ እናኸፍአ ዝኸይድ ዘሎ ርክብ ኣዝዩ ከምዝሻቐላ ብምግላፅ ክልቲኦም ወገናት ናብ ድርድር ንኽምለሱ ፀዊዖም።
ነቲ ውሳነ ዘርቀቐት ዩናይትድ ስቴትስ መርገፂ ኩሎም ምዕራባዊያን ኣባል እቲ ቤት ምኽሪ ኣንፀባሪቓ።እቲ ብ15 ኣባላት እቲ ቤት ምኽሪ ዝፀደቐ ውሳነ ንናይ ሕብረት ኣፍሪካ እማመ ሰላም ዝድግፍ እዩ ትብል ኣሜሪካ።
ኣምባሳደር ሱዛን ራይስ ክልቲአን ሱዳናት ኣብ ጫፍ ዅናት ከምዝርከባን ህይወት ክልተ ሚሊዮን ሰባት ናብ ዝበለዐ ዝሓለፈ ግጭት ናይ ምምላስ ዕድል ከምዘለወንን ኣጠንቂቐን።
ዩናይትድ ስቴትስ ክልቲኦም ወገናት ብሙሉኡን ብዘይ ውዓል ሕደርን ቶኽሲ ጠጠው ንኸብሉን ንኹሎም ባእታታትን ውሳነ ቤት ምኽሪ ሰላምን ፀጥታን ሕብረት ኣፍሪካን ንኸተግብሩ ትፅውዕ ምስ በላ ኣምባሳደ ራይስ ኣስዒበን ከምዚ ኢለን። ‘’ሓዲኦም ወይ ድማ ክልቲኦም ነዚ እንተ ድኣ ዘይፈፂሞም እዚ ቤት ምኽሪ’ዚ ስጉምቲ ንምውሳድን ማዕቐብ ንምንባርን ኩሉሻዕ ድልዊ እዩ።’’
ኣብቲ ናይ ትማሊ ረቡዕ ኣኼባ ምንስቴር ጉዳያት ካብኔት ደቡብ ሱዳን ደንግ ኣሎር ጁባ ምስ ናይቲ ቤት ምኽሪ ውሳነ ክትትሓባበር እያ ኢሎም።ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣምባሳደር ሱዳን ዳፋ ዓላ ኤልሓጅ ዓሊ ዑስማን ዕርቂ ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ክልቲአን ሃገራት ዘለው ዘይተፈትሑ ጉዳያት ከምዝፈትሕን እቲ ጉዳይ ካብ ኢድ ኣፍሪካዊያን ንኸይወፅእን ዘለዎም እምነት ገሊፆም።


text:
ሓደ ካብ መስረቲ ተጋድሎ ሓርነት ህዝቢ ትግራይ ናይ ሎሚ ህወሓት ዝነበረ ኣቶ ካሕሳይ በርሀ ዝሓለፈ ዓርቢ ከምዝዓረፈን ስነ-ስርዓት ቀብሩ ትማሊ ከምዝተፈጸመን ተገሊጹ።
ኣብ ተሓህት ናይ ሎሚ ህወሓት ክሳብ 1988 ዓም ዝተጋደለ ኣቶ ካሕሳይ በርሀ፣ ኣብ ጀርመን፣ ሶማልያ፣ ጂቡቲን ሃገራት ማእከላይ ምብራቅን ወካሊ ህወሓት ኮይኑ ኣገልጊሉ’ዩ።
ንሱ ‘ኣብ ሰነ 1988 ብምክንያት ኣብ ውሽጢ’ቲ ውድብ ዝሓዞ ዝተፈለየ መርገጺ ካብ ህወሓት ተገዲዱ ከምዝወጸን፣ ንዳሕረዋይ ህይወቱ ኣብ ሙንስተር ጀርመን ኣሕሊፉዎ’ዩ። ‘ናይ ኢትዮጵያ ዴሞክራሲን ሓድነትን’ ዘርእስታ መጽሓፍ ከምዝሰነደ’ውን’ ዝፈልጥዎ ይዛረቡ።
ስነ ስርዓት ቀብሪ ኣቶ ካሕሳይ በርሀ ኣብ ዝተወለደላ ሰለኽለኻ ኣኽሱም ትማሊ ከምዝተፈጸመ ንባዓልቲ ቤቱ ወ/ሮ ጻድቃን ተኽለማርያም ዝጠቀሰ ሪፖርት ገሊጹ።
ኣብ መበል 68 ዕድሚኡ ዝዓረፈ ኣቶ ካሕሳይ በርሀ ብናይ በረኻ ስሙ ‘ግንጽል’ ይልለ ዝነበረ ሰብ’ውን’ዩ። ንስድርኡን ቤተ-ሰቡን ጽንዓት ይሃቦም።


text:
ኣብዚ እዋንዚ በተን ኣብዛ እንነብረላ ዘሎና ጽብቕቲ ዓለም በተን “ዓበይትን ሓያላትን” ዝብሃላ መንግስታት ዝዝርጋሕ ዘሎ ፕሮፓጋንዳ ኲናት ዓለም ትከታተሉዎዶ ኣሎኹ?
ብሰንኪ ሃገር ሶርያ ኣሳቢብካ 3ይ ኲናት ዓለም ግና ይፍጸምዶ ይኸውን?
DO YOU HAVE TIME TO PRAY THAT WORLD WAR 3 DOESN’T START TODAY?
ብ2003 ዓ.ም.ፈ. መንግስቲ ዒራቕ ንህዝቢ ዒራቕ ቀዛፊ ስሚ ነስኒሱ ስለዝቐዘፈ ዓለም ስጉምቲ ክትወስደሉ ኣለዋ ብዝብል ውዲት፣ መንግስቲ ኣሜሪካ ካብ 33 ንላዕሊ ዝቚጽረን ሃገራት ዓለም ወዲባ ንፕረሲደንት ሃገር ዒራቕ ቀንጺላ ንህዝቢ ዒራቕ ድማ ዘርምዘርሞ ተሪፉ።
ብ2013 ዓ.ም.ፈ. ከኣ መዕመር ቓዛፊ ፕረሲደንት ሃገር ሊብያ፣ ፋሺስታዊ ዲክታቶር ስለዝኾነ፣ ረጂም ቼንጅ ክግበር ኣለዎ ህዝቢ ሊብያ መታን ክርህዎ ተባሂሉ ብሜድያታት ዓለም ንህዝቢ ዓለም ኣእዛኑ ድሕሪ ምጽማም፣ ነታ ልዑላዊት ሃገር ሊብያ፣ መንግስቲ ኣሜሪካን፣ እንግሊዝን፣ ፈረንሳን፣ ናቶን ተላፊኖም ወቒዖማ። ድሕሪ መዓመር ቓዛፊ ግና፣ ህዝቢ ሃገር ሊብያ ኣብ ዘርምዘርሞን ገብረ ሽበራዊ ሕይወትን ይነብር ኣሎ። ሎሚ ከኣ ብፍላይ መንግስቲ ኣሜሪካን፣ እንግሊዝን፣ ፈረንሳን፣ እንሆ ብዛዕባ ሃገር ሶርያ፣ ብዙሕ ውዲታዊ ፕሮፓገናድ ክገብሩ ንዕዘብ ኣሎና።
ብሰንኪ ሃገር ሶርያ ኣሳቢብካ 3ይ ኲናት ዓለም ግና ይፍጸምዶ ይኸውን? እስከ ነዘን ኣብ ታሕቲ ተዘርጊሐን ዘለዋ ቪድዮታት ብኣድህቦ ንከታተለን።
ግድነት ክስማዕ ዘለዎ ኣዝዩ ኣገዳሲን፣ ንህዝቢ ዓለም ከኣ ሓደገኛ ዝኾነ ን3ይ ውግእ ዓለም ዘምርሕ ኩነታት ዝገልጽ ትንተና። ምንጪ ሓበሬታ ብቪድዮ Source
1ይ. መንግስቲ ሶርያ ቀዛፊ ስሚ ወይከኣ ሳሪን ጋዝ፣ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ሶርያ ስለዝፈጸመ፣ ብኻልእ ኣገላልጻ፣ ንገዛእ ህዝቡ ቀዛፊ ስሚ ነስኒሱ ስለዝቐዘፈ፣ ከምቲ ንሃገር ዒራቕ ዝፈጸምናዮ መውቃዕቲ ክንወቕዖ ኣሎና ካብዝብል ፕሮፓጋንዳ፣ መንግስቲ ኣሜሪካን፣ ፈረንሳን፣ ዓባይ ብሪጣንያን፣ ብፍላይ ድማ እቶም መሳርያታoም ዝኾኑ ሜድያ ማዕከን ዜናታት ድሕሪ ምዝርጋሕ፣ ባይቶ ሕቡራት መንግስታት ብዛዕባዚ ጉዳይዚ መጋባኣያ ገሮም። ነዚ ተበግሶ እዚ ግና ብዙሓት ተቓወምቲ ሜድያታትን ክኢላታትን ርእይትኦም ሂቦምሉ እዮም። እዚ ብእንግሊኛ ቋንቋ ኣብ ታሕቲ ተዘርጊሑ ዘሎ ቪድዮ፣ብበንጃሚን ፉልፎርድ ዝተዳለወ ኮይኑ ተኻታተልቲ ክትከታተሉዎ ንጋብዝ።
1ይ. መንግስቲ ሶርያ ቀዛፊ ስሚ ወይከኣ ሳሪን ጋዝ፣ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ሶርያ ስለዝፈጸመ፣ ብኻልእ ኣገላልጻ፣ ንገዛእ ህዝቡ ቀዛፊ ስሚ ነስኒሱ ስለዝቐዘፈ፣ ከምቲ ንሃገር ዒራቕ ዝፈጸምናዮ መውቃዕቲ ክንወቕዖ ኣሎና ካብዝብል ፕሮፓጋንዳ፣ መንግስቲ ኣሜሪካን፣ ፈረንሳን፣ ዓባይ ብሪጣንያን፣ ብፍላይ ድማ እቶም መሳርያታoም ዝኾኑ ሜድያ ማዕከን ዜናታት ድሕሪ ምዝርጋሕ፣ ባይቶ ሕቡራት መንግስታት ብዛዕባዚ ጉዳይዚ መጋባኣያ ገሮም። ነዚ ተበግሶ እዚ ግና ብዙሓት ተቓወምቲ ሜድያታትን ክኢላታትን ርእይትኦም ሂቦምሉ እዮም። እዚ ብጀርመንኛ ቋንቋ ኣብ ታሕቲ ተዘርጊሑ ዘሎ ቪድዮ፣ብበንጃሚን ፉልፎርድ ዝተዳለወ ኮይኑ ተኻታተልቲ ክትከታተሉዎ ንጋብዝ።
3ይ. መንግስቲ ሶርያ ቀዛፊ ስሚ ወይከኣ ሳሪን ጋዝ፣ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ሶርያ ስለዝፈጸመ፣ ብኻልእ ኣገላልጻ፣ ንገዛእ ህዝቡ ቀዛፊ ስሚ ነስኒሱ ስለዝቐዘፈ፣ ከምቲ ንሃገር ዒራቕ ዝፈጸምናዮ መውቃዕቲ ክንወቕዖ ኣሎና ካብዝብል ፕሮፓጋንዳ፣ መንግስቲ ኣሜሪካን፣ ፈረንሳን፣ ዓባይ ብሪጣንያን፣ ብፍላይ ድማ እቶም መሳርያታoም ዝኾኑ ሜድያ ማዕከን ዜናታት ድሕሪ ምዝርጋሕ፣ ባይቶ ሕቡራት መንግስታት ብዛዕባዚ ጉዳይዚ መጋባኣያ ገሮም። ነዚ ተበግሶ እዚ ግና ብዙሓት ተቓወምቲ ሜድያታትን ክኢላታትን ርእይትኦም ሂቦምሉ እዮም። እዚ ብእንግሊኛ ቋንቋ ኣብ ታሕቲ ተዘርጊሑ ዘሎ ቪድዮ፣ ብዳቪድ ኣይክ ዝተዳለወ ኮይኑ ተኻታተልቲ ክትከታተሉዎ ንጋብዝ።


text:
ንንውሕ ዝበለ ዓመታት፡ ኤርትራውያንን ሶማልያውያንን ስደተኛታት ንማእከላይ ባሕሪ ኣቋሪጾም ኤውሮጳ ክኣትዉ ጸኒሖም ኣለዉ። ብዙሓት ህይወቶም ክስእኑ እንከለዉ፡ እቶም ብህይወቶም ዝኣተዉ’ውን ብሰንኪ ኣብ መገዲ ዘጋጠሞም ስነ-ኣእምሮኣዊን ኣካላዊን ሃስያ ይሳቐዩ። ነዚ ጕዕዞ’ዚ ንኽወስዱ ዝተፈላለዩ ምኽንያታት ይቕስቡዎም፤ ብዙሓት ካብ መግፋዕቲ፡ ኲናትን ግጭትን ዝሃድሙ ክዀኑ እንከለዉ፡ ገለ ድማ ካብ ድኽነት ወይ ሕሰም መነባብሮ ናይ ገዛእ ሃገራቶም ወይ ናይ’ተን ዕቝባ ዝሓቱለን ሃገራት ኣፍሪቃ ዝሃድሙ እዮም። ካልኦት ድማ፡ ናይ ሓሶት መብጽዓ ናይ ኣሰጋገርቲ ደቂ-ሰብ፡ ኣሳእል ኣብ ማሕበራዊ ማዕከናት ዜና ወይ ድማ ኣብነት መሳቱኦም ዘደናግሮም እዮም።
ዋላ’ኳ ሓደገኛነት’ቲ ጕዕዞ ዝፈልጡ እንተዀኑ፡ ብዙሓት ስደተኛታት፡ ክብገሱ ክውስኑ እንከለዉ፡ ክብደት እቲ ሓደጋን ከጋጥሞም ዝኽእል ስቓያን ኣይርድኡዎን እዮም። ኣብ ርእሲ’ቲ ዘለዎም ዘይክውንነታዊ ትጽቢትን ብዛዕባ ህይወት ኣብ ኤውሮጳ፡ ንውስብስባት ሕጊ ዕቝባ ኣብ ኤውሮጳ ኣይርድእዎን።
ትረኻ ሓቀኛ ዛንታ ዝብል መድረኽ፡ በቶም ስደተኛታት ባዕሎም ዝተጸውየ ሓደ እኩብ እማን ዛንታት ቀሪቡ ይርከብ። ንናይ ገዛእ-ርእሶም ኮማትን ይዛረቡ፡ ኵሉ ሕማቕን ጽቡቕን ተመኵሮታቶም ድማ የካፍሉ። በዞም ምስክርነታት ኣቢሎም ድማ፡ ነቶም ነቲ ጕዕዞ ንኽወስዱ ዝህቅኑ ምሉእ ስእሊ’ቲ ጕዕዞን ከጋጥምዎም ዝኽእሉ ሓደጋታትን ፈሊጦም፡ ኣብ ሓበሬታት ዝተመርኰሰ ውሳኔ ወሲኖም፡ ንናይ መጻኢ ምንቅስቓሳቶም ከካይዱ ይሕብሩ።
ብመገዲ’ዚ ትረኻ ሓቀኛ ዛንታ ዝብል መድረኽ፡ ላዕለዋይ ተጸዋዒ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት (ላ.ተ.ስ.ው.ሕ.ሃ.) (UNHCR)፡ እዞም ምዑታት ኤርትራውያንን ሶማልያውያንን ውጻእ-መዓት፡ ዛንታኦም ብገዛእ ቃላቶም ንሰማዒ እዝኒ ዘልዎ ንኸካፍሉ ይድግፍ።
መሰል ምሕታት ዕቝባ ሓደ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰል እዩ። ዝዀነ ዕቝባ ዘድልዮ ድማ ካብ ምሕታት ክኽልከል ኣይግባኣ። እዚ ናብ ኤውሮጳ ዝግበር ነዊሕን ሃደገግኛን ጕዕዞ ንምንቃል ዝውሰድ ውሳኔ ህይውት ዝለውጥ እዩ — ነቲ ዝጓዓዝ ጥራይ ዘይኰነ እንኮላይ ንስድራቤቱ። ስለዚ፡ ኣብ ዝተማልአ ሓበሬታ ዝተመርኰሰ ክኸውን ይግባእ።


text:
ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ሎሚ ካብ ሰዓታት ቅድሚ ቕትሪ ጀሚሮም ኣብ ዝተፈላለየ ጽንብል ቃለ መሓለ ድሕሪ ምርኻብ ኣብ ከባቢ ፍርቂ መዓልቲ በኣቆጻጽራ ዋሽንግተን ዲሲ መበል 45 ፕረዝደንት ኣሜሪካ ብምዃን ቃለ መሓላ ፈጺሞም።
ፕረዝደንት ነበር ባራክ ኦባማ ድማ ኣብቲ ጽንብል ድሕሪ ምኽፋል ንህዝቢ ተፈንዮም።
ኣብቲ ጽንብል ዝተኻየደሉ ቦታ ዝተረኽበ ጋዜጠኛ ድምጺ ኣሜሪካ ክፍሊ ትግርኛ ተወልደ ወልደገብሬል ዘቕርቦ ሪፖርት፡ መደረ ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ከምኡ’ውን ብዛዕባ ድሕረ ባይታ ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕን ምኽትሎም ማይክ ፔንስ ኣብ መወዳእታ ድማ ንፕረዝደትነት ዶናልድ ትራምፕ ዝቓወሙ ወገናት ኣብ ዝተፈላለዩ ክፋላት ዋሽንግተን ዲሲ ዘካየድዎ ተቓውሞን ጽባሕ ዝኻየድ ዓብይ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ተቓውሞን ኣብዚ ናይ ሎሚ ፍሉይ ፈነወ ድምጺ ኣሜሪካ ክፍሊ ትግርኛ ተጠቃሊሉ ኣሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ’ዚ ፍሉይ ጸብጻብ ጽንብል ቃለ መሓለ ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሰላም ሰላም ኪሉኹም ኤርትራያን ኣሓተይ ኣሕዋተይ ደቀይ ደቂ ደቀዩ ኣብ ዘዘሎኹሞ።
ዝሐለፈ ሰሙን ኣብ ናይ ኣመሪካ ባዕል ኣዴታት ንኤርትራውያን ኣዴታት መልእኽተይ ኣመሓላሊፈ ነይረ ሕጂ ድማ ንኽብረን ቅሩብ ክዛረብ።
ህዝቢ ኤርትራ ጨኒቕዎ ኣብታ ናይ ኣፍሪቃ ሰሜን Korea ተባሂላ ትጽዋዕ ዝፈትዋ ሀገሩ ከምዚ ኹሉ ምንባር ሲኢኑ ብኣፉ፡ ብኸብዱ፡ ብኹሉ እንትንኡ ተታሒዙ፡ ከም እንሳሳ - እንሳሳ’ኳ ይኸብር - ተተጎቲቱ ኣብ ማእሰርቲ ይዳጎን ኣሎ። ይሃልዉ ኣይሃልዉ እዉን ኣይፍለጥን። ናይ ቀዳም ቤት ማእሰርቲ ውሒዱ ኣብ ፈቀዶ ዓዲ ቤት ማእሰርትታት እናተኸፍተ፡ ሕሉፍ ሓሊፉ ኮንተይኔራት እውን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ተቀይረን። ሰለስተ፡ ኣርባዕተ ኳንካ ኣብ ሓንቲ ክፍሊ እንተተኣሰርካ ምስ ሰብ ስለ ትዛናጋዕ ይቀለካ። በይንኻ ብፌሮ ኢድካን፡ እግረኻን፡ ምስ ተሓለከ ግን ስቃዩ ክትግምቶ ይኸብድ። እሱር ብዓለም ለኻዊ ሕጊ መሰል ኣለዎ። እንታይ ይብል - all persons deprived of their liberty shall be treated with humanity and with respect for the inherent dignity of the human person - ናጽነቶም ዝሰኣኑ ሰባት እቲ መሰረታዊ ክብሮም ከም ሰብ ክንፈጉ የብሎምን።
መንእሰይ ኣብ ሕቁፊ ኣዲኡን ኣብኡን ኮይኑ ብመንፈስ፡ ብኣእምሮ፡ ብኣካል ተኾስኳሱ ዓብዩ ፡ ንስድርኡን፡ ክባቢኡን ፡ ንሃገሩን ክንዲ ዝኾውን፡ ካብ ቤቱ መንዚዕካ ወሲድካ፡ ኣብ ሳዋ ነቁትካ: ኣብ መወዳእታ ዘይብሉ ዕስክርና ኣእቲኻ፡ ኣብ ባዕልኻ ዘሳዋርካዮ ኩናትን፡ ኣብ ናይ ከንየው ዓድታት ፈጺሙ ዘይብጻሓካ ኩናት የእቲካ ተሰንኩሎ፡ ተቅትሎ: ተደርብዮ። ወርቅን ካልእ ኩቡር ማዕድናትን ናይ ኤርትራ ንዝጽምጽእ ወለዶታት ክዕቀብ ዝግብኦ ክግሕጣ ዝመጻ ኩባንያታት መንእሰያት ከም ባሮት ኮይኖም ይሰርሑ። ዓቅሎም ጸቢብዎም ክወጹ እንተፈተኑ shoot to kill ተኩስ ከተፋራርህ ዘይኮነኣስ ቅተል ዝብል መምርሒ ተዋሂቡ ወይ ይቕተሉ እንተምለጡ ድማ ክሓልፈሎም ኣብ ዘይፈልጥዎ ዓዲ ብባሕሪ ክጉዓዙ ከለው ብዙሓት ክብኣቶም ድንገት የጋጥሞም እሞ ኣብ ባሕሪ ሰጢሞም ይተርፉ። መከረኛታት ተረፍ ጥየትን ተረፍ ባሕሪ መዲተራንይን ድማ ኣብ ምድረ በዳ ስሃራን ጎቦታት ሲናይን ተወሲዶም ኩሎቶምን ልቦምን ንዕዳጋ ይወርድ። ካብዚ ኹሉ ዝገደደ ስቃይ ትረክብ ግን መከረኛ ጕል ኣንስተትይቲ እያ። ናይ ቀደም ኤርትራዊ ወዲ ተባዕታይ ጓል ኣንስትይቲ ሓብቱ ከይትድፈር ይከላኸለላ ነይሩ፡ ናይ ሎሚ ኤርትራዉትያን ደቂ ተባዕትዮ ግን ዐመጽቲ ኣሕዋቶምን ደቆምን ባዕላቶም ኮይኖም፡ ዓሚጾም ንዓመጽቲ በደዉንን ካልኦት ማፍያታትን ኣሕሊፎም ይህብወን። እዚ ንጓል ኣንስተይቲ ንዘንት ዕለት ዘይድምሰስ በሰላ እዩ። ኣቡኡ ዘይፍሉጥ ቆልዓ፡ ዝዕንግላ ዘይብላ፡ ትሳቀ። ከይትድርብዮ ከመይ ገይራ ወላዲት’ያ ከይተጥብዎ ካበይ ዝመጸ ጻባ እንታይ ምስ በልዔት ኣበይከ ኮይና ። ኣካላዊን ስነኣምራውን ስቃይ ይወርዳ።
እምበኣርክስ መራሒ መንግስቲ ኤርትራን ኣባላት መንግስቲ ኤርትራን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ብሕልፊ ድማ ኣብ ልዕሊ መንእሰያትና ካብኡ ንናብኡ ድማ ኣብ ልዕሊ ደቀንስትዮ ብሓለፋ ድማ ኣብ ልዕሊ ኣዋልድ - እተን ተማሂረን ኣካለ መጠን በጺሔን ተመርዕየን ወሊደን ሃገር ክመርሓ ዝክእላን ናይ ጽባሕ መራሕቲ ዝኮኑ ዘዕብያን - መግለጺ ዝስኣኖ ዓለም ዝኣመነትሉ ኢ-ሰብኣዊ ተግባራት ይፍጽሙ ኣለው።
ክቡራት ሰማዕቲ፡ ከምዚ ይኹን እምበር ኣብዚ ዘለናዮ ዓዘቅቲ ክንወድቅ ንሕና እዉን ኢድ ኣሎና። መብዛሕትና፡ ደቅና ሐቁፍና ኣምሂርና፡ ኣብ ዝብጻሕ ኣብጺሕና፡ ሕልናና ቀቲልና፡ ዓይንና ሸፊና፡ እዝንና ዓጺና - ክላ ናይ ዓድና ነገርሲ ስቅ ኢልካ’ዩ - እናተባህለ እዚ ኹሉ ስቅይት ኢ-ሰብኣዊ ፍጻሜታት እናራኣና ከም ንቡር ወሲድናዮ ኣብ ማዕዶ ተዓዘብቲ ኮንና ትም ስለ ዝበልና እዩ። Dante Alighieri ዝተባህለ ዉሩይ ኢጣልያዊ ገጣማይ ካብ 1265 ክሳብ 1321 ዝነበረ እንታይ ኢሉ ይመስለኩም፡ “the hottest places in hell are reserved for those, in time of moral crises., maintain their neutrality” ኣብ ዝኽፍኤ ቦታ ናይ ገሀነመ እሳት ተታሒዝሎም ዘሎ እቶም ኣብ እዋን ናይ ሞራላዊ ቅልውላው ማእከላይ ቦታ ዝሓዙ ኢዶም ኣጣሚሮም ስቅ ዝበሉ እዮም። ገበን ዝገበረን ገበን እናተገበረ ትም ዝበለን ክልቲኦም ገበነጛታት እዮም ከም ማለት’ዩ።
ክቡራት ሰማዕቲ፡ ስቕታና ሕጂ ኣይከነን ጀሚሩ። ደድሕሪ ነጻነት ኣብ ከረን ከመይ ዝኣመሰሉ መማሃራን ተኣሲሮም ሐቂቆም ተሪፎም ኣበይ ኣለው ኣይበልናን። ካብቲ ዝኸፍኤ ድማ ዝኸፍኤ ኣሎንዶ ስንኩላን ኣብ ማይ ሓብር ምስ ተቀትሉ ትሒም ትሒም ኢልና ትም ኢልና። ኣስራተ ካሳ ወኪል ናይ ሃይለ ስላሴ ኣብ ኤርትራ ዝነበሩሉ እዋን ተማሀሮ ኣዕገርጊርኩም ተባሂሎም ምስ ተኣስሩ ኣዴታት ነጻልኤን ኣልዒለን ቤተ መንግስት ከይደን “እንታይ ምስ ገበሩ እዮም ሕጻናታዉቲ ደቅና ዝእሰሩ” ምስ በላ ሽዓ ንሸዓ ፈቲሖሞም። ዋና መዕገርገርቲ ተባሂሎም ተኣሲሮም ዝቀነዩ ብዋሕስ ወጺኦም፡ ብድሕሪኡ ብኻልእ ዝጠርጠርዎም ብስልቲ ተኣሲሮም ክኹኑ ይኽእሉ። ፍርዲ ግን ኔይሩ። ሰብ ዝፈልጦ እንድዩ ዝዛረብ ቀኝዝማች ሱናበራ ደመናን ኣነን ናይታ ኣብ 1974 ንደርቂ ንምብዳህ ተገልግል ዝነበረት ማሕበር ኣብላት ኔርና ፡ ፍልጠትና ድማ ዓሙቅ ምስ ምክብባሩ ኔይሩ። ድሕሪ ነጻናት ከም ሰቦም ካብ ስደት ዓዲ ኣትዮም ዓይኖም ደም ሰሪቡ ገጾም ትኪ ተኸዱኑ “ኣብ ጊዜ ሂትለር ይሁዳውያን በብሓደ ክልቀሙ ከለው ናብይ ኣይመጸንን እዩ ኢሎም ስለ ዝኣመኑ እዮም ኣብ ርእሶም ምስ በጽሔ ግን ነገር ሳዕሪሩ ዝግብር ኣይነበረን። ኣድግስያ ተማህሊላ በላዒኣ ተምጽእ ከይንኸውን ይፍርህ ኣሎኹ። እዞም ደቅና መንገዲ ጸጋም ይሕዙ ኣለዉ። ሕጂ ተኣኪብና ዓይንና ኣፍጢጥና እንተዘሪኢናዮም በዚ ዝርእዮ ዘሎኹ ሰብ ዘስሩሩ ኣይመስሉን’ዮም ሃይማኖትን ኣውራጃን ፈላሊኻ ንምግዝእ ክጥቀምሉ ይኽእሉ እዮም።” ክብሉኒ ሕጂ ኮይኑ ይርኣየኒ።
ኣቱም ተቃወምቲ ትብሃሉ ኣብ ዕስራ ሰላሳ ተፋኒጭልኩም ዘለኹም ንሽጉር ህዝቢ ኣብ ፈቀዶ መደበር ስደትኛታት ቀንፈዘው እናበለ ከምቲ ኣቀድም ኣቢለ ዝጠቀስክዎ ኩሉ ዓይነት ስቃይ ክሳብ ክፍእ ኣማውታ እናሞተ ሓድ ዝጠቅም ኣድማዒ ሐገዛት ዝገበርክምሉ ኣይመስለንን። ይዋእ ህዝቢ ኤርትራ ኣግዲዕኩሞ ካብ ዘይትፈልጦ መላኣኽሲ ትፈልጦ ሰይጣን ኮይንዎ። ሽምጊልኩም ኢኹም። ተጋድሎ ሓርነት ታሪኽ ኣለዎ። ህዝባዊ ግንባር እንተጸለመኩም ንሳቶም ድማ ናቶም ኣለዎም። ቃልሲ ኤርትራ ንስኹም ተጋድሎ ሓርነት ኢኹም ጀሚርኩሞ ሓያሎይ መንገዲ ድማ ኣጉዒዝኩሞ። ቅድሚ ሰብ ተሰዊእኩም፡ ሰንኪልኩም፡ ተሰዲድኩም ኢኹም። ንደቅኹም ጽቡቅ ታርኽኩም ንገርዎም። “ንሕና ማሙቅ ቤትና ገዲፍና ብረት ዝዓጥቅና ንሃገርና ንህዝብና ነጻ ከነውጽእ ኢልና ማለት ነጻነት ካብ ድንቁርና፡ ነጻነት ካብ ሕማም፡ ነጻነት ካብ ድኽነት፡ ነጻነት ካብ ጽልኢ፡ ብሐጺሩ ነጻነት ንፍጹም ሰላም ኢና ተቃሊስና” በልዎም።ኣሽምባይዶ ኣብ ሓደ ማሕበር - ናይ ገድሊድማ - ኣብ ሓንቲ ስድራቤት’ውን ላዕልን ታሕትን ኣሎ። ውድብ ጊዚኡ ሐሊፉ እዩ። እዚ ናይ ሕጂ ወለዶ ፓርቲታቱ ባዕሉ የቅዉም መራሕቱ ይምረጽ። ታእማንነትኩም ንህዝብኹም ድኣ ይኹን እምበር ነቲ ስም ዉድብኩም ዝነበረ ኣይኹን።
ኣብ ኤውሮጳን ኣብ ሓድ ሓደ ዓድታት ዝርካባ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን ትንፋስ ከድሕኑን ኣብየት ክብሉን ኣብታ ንስደተኛታን ሲኦል ዝኾነት ሀገረ እስራኤልን ኣብ ሱድንን ኢትዮጵያን ዝርከቡ ስደተኛታት ብመግብን፡ ትምህርትን፡ ጥዕናን ይረድኡ አሎዉ። ኣብ ወጻኢ ዘሎ ኤርትራዊ ኣብ መዓልቲ ሐንቲ ዶላር ሓንቲ ዩሮ እንተዘዋፅእ ኣጎልጉሎትና ዓቢ ምኾነ ይብሉ ኣለዉ።
ብዓለም ሕጊ ናይ ወጻኢ ኩባንያታት ኣብ ምስ ኢ-ሰብኣዊ ትፍጽም ሃገር ከይዶም ክሰርሑ ኩልኩል እዩ። ወርቅን ካልእ ክቡር ማዕድናትን ካብ ኤርትራ ምግሓጥ ክተርፎም ዘይደለዩ ከምኡውን ዓዶም ስደታኛታት በዚሖምና ይኣከለና ዝብሉ ንሓቂ ብርእዮ ጨፍሊቖም ኣብ ኤርትራ ናይ ስራሕ ምስኣን ናይ economy ሽግር ዩ መንእሰይ ዘስድዶ ዘሎ እምበር ካልእ ኣይኮነን እናበሉ ንመንግስቲ ኤረትራ ስራሓታዉቲ ክኽፈት ናይ ገንዘብ ሓገዝ ንኽገብሩሉ ይሻባሸቡ ኣለዉ። እዞም ኣብ ላዕሊ ዝጠቀስኩዎም ኤርትራውያን ማዕረ ጠበቃታት ቆጺሮም “እዞም ሀብታማት ሰብ ጥቅሚ ዝብልዎ ዘለው ጌጋ’ዩ። ጠንቂ ናይዚ ኹሉ ስመ-ኣልቦ ጥሜትን፡ ቅትለትን ማእሰርትን፡ ሰደትን dictatorship እዩ” እናበሉ ኣብ ዓዶም ዝተነገፎም ፍትሒ ንወጻእተኛታት ንፍትሒ ጠጠው ክብሉ ይጓየዩ ኣለዉ ።
ኣብ ፈረቃ ስሳታትን ሰባዓታትን ኣብ ኤርትራ ዝነብሩ ዝነበሩ እንጊሊዛውያን - ብጊዜ ሃይለስላሴ ሙዃኑ’ዩ - ናይ Moral Rearmament ተጸዋዕቲ ሕጂ ብ Initiatives of Change ዝፍለጡ “መንእሰያት ኢርትራ ናይ ሞራል ሽግር የብሎምን ፡ሽግሮም ናይ ትምህርትን ስራሓን ስእነት’ዩ” እናበሉ ዝዛረቡ ዝነብሩ፡ ብእዋን ቃልሲ ኣብ ጎድኒ ህዝቢ ኤርትራ ደው ዝበሉ ሕጂ ድማ ኣብ ኤርትራ ግፍዒ ይፍጸም ኣሎ እናበሉ ዓቅሞም ብዝፈቀዱ ይንቀሳቀሱ ኣለው። ካብቶም ናይ ቀድም ዓበይቲ ብህይወቶም ዘለው Mr. Baynard Smith ምስ በዓልቲ ቤቶም Mrs. Sally Smith እዮም። Mr. Smith ካልኣይ ነጻነት ናይ ኤርትራ ክንርኢ ኢና ኢሉ ኣብቲ ናይ 88 ዓመት ልደቱ ዘኽበረሉ ብዙሓት ዓበይቲ ሰባት ዝተረኸብሉ ተዛሪቡ። ኣብቲ ዕድማ ዝነበሩ ኤርትራውያን ጸባ ሰትዮም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ሓይሎይ እዋን ይገብር ንሓደ ሽሕ ኤርትራውያን ተማህሮ scholarship ሂቡ። ከምኡ’ውን እቶም ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ኮይኖም ዝሰርሑ ዘለዉ ኤርትራውያን ብ transportation ይኹን ብኻልእ ነገራት መንግስቲ ኢትዮጵያ ይረድእዎም ከም ዘለው ነጊሮም።
ኣቱም ከይተሓለልኩም ንኣብ ፈቀድኡ ዘለው ምግዱራት ኤርትራውያን ኣሕዋትኩም ብበቢዓነቱ መንገዲ ትረድኡ ዘሎኹም ከምኡ’ውን ስድተኛታት ኣብ ኤውሮጳ ኣይነእቱን ኢና ንዝበሉ ኤውርጳውያን ትከራኸርዎም ዘለኹም እግዚኣብሄር ይሃብኩም። ጽባሕ ኣይናህናን እያም ንዓለም ትብለጹላ ኣሎኹም ጽቡቅ ዝገብረ ብዓቢኡ ንርእሱ እዩ። ነቶም ወጻእተኛታት ገበርቲ ሰናይ ብኹሉ መዳይት ዝቃለሱ ዘለው ድማ ጻምኦም ፍትሂ ዝነገሰላ ኤርትራ ምርኣይ እዩ’ሞ፡ ጻምኦም ይሃቦም። ን Mr. Smith ድማ Happy 88th Birthday በሉለይ ይብል ኣሎኹ።
ነዞም እንተበዚ እንተ በቲ ትም ኢልና ዝጸናሕና ድማ ሃየ ደጊም ብኹሉ መዳያት ንበራበር እብል ኣሎኹ። You cannot undo the past but you can change the future. ዝተገብረ ከም ዘይተገበረ ክትገብሮ ኣይክኣልን እዩ ንዝመጽእ ግን ክትልዉጦ ትኽእል። ሞት ንወዲ ሰብ ዝተዋህቦ መሪር ጽዋእ ዩ። ሞት ማልት ከለኻ ሞት’ዩ ።
ክቡራት ሰማዕቲ፡ ንሕና ዋና ጸገምና ጉድለት ፍቅሪ’ዩ። ኣብ መንጎ ኩላትና ደቂ ሃገር ፍቅሪ ስለ ዝጎደለ እዩ። ኣብ ፍቅሪ ምትሕግጋዝ፡ ስጋይ ስጋኻ ምባል፡ ጸገም ብጻይካ ልክዕ ከም ጸገምካ ወሲድካ መፍትሒ ምድላይ፡ ሓውኻ ይኹን ጻለኢካ ዝፈጸሞ ገበን ገብን ምባል ተበዲልካን በዲልካን ይቅረ ምባል ኣሎ። ኣምላኽ ፍቅሪ ይብሃል እዩ። እምንቶኻ ኣብ ፍቅሪ ምስ ዝኸውን ብኹሉ ሸነኻት ትህብትም። ተዳባቢስና፡ እቲ ናይ ብሐቂ ጸላኢናን ፈታዊናን ኣለሊና፡ ተፋቕርና፡ ተኻባቢርና፡ ዓቢ ጉድለት ብጻይና እናናኣኣስና፡ ንንእሽቶ ጽቡቅ ዝገብሮ እናታዓባቤና፡ ኣብ ፍትሒ ኣሚንና እንድሕሪ ተጓዕዝና፡ እዚ ን26 ዓመታት ዝኣክል ነዚ ኽቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ደኺመ ዘይብል ዘይሕለል “ጻላእትና ብዙሓት’ዮም ወትሮ ኣብ ተጠንቀቅ ኢና ዘለና፡ መንገድታትን ሓጽብታትን ነሰርሕልኩም ኣሎና፡ ነታ ሓንቲ ህዩኒቨርሲቲ ዓጺና ኣብ ብዙሕ ቦታታት ኮሎጃት ዝኸፈትናሉ ምኽንያት ሓፋሽ ብምሉኡ ክጥቀም ምእንቲ ኢልና ኢና፡ ቅዋም ኣድላያይ ኣይኮነን" እናበለ መንእሰይ ተማሂሩ ሰብ ከይከውን፡ ህዝቢ ዓስኡ ጊፊፉ፡ ማሕረሱ ሓሪሱ፡ ንግዱን ሸቀጡን ጌይሩ ስድራቤቱ ሓብሒቡ እፎይ ኢሉ ብሰላም ከይነብር፡ ሓደስትን ነባራትን መማህራንን መሃንዲሳታትን፡ ሓኻይምን፡ ኣዛውንትን፡ ሰብ ትካላትን፡ መማዕበልቲ ትካላትን፡ ብዘይካ ህዝቦም ምርዳእ፡ ሃገሮም ከም ዳሕራይ ቀዳማይ ምህናጽ ካልእ ዓላማ ዘይነበሮም ገሊፉ ሰጉጉ ኣብ ርእሲ ዋሕዲ ገዛውቲ ገዛዉቲ እናዳማቱ እንድፍረሰ፡ ፊን ከም ዝበሎ እናኣሰረ ብሕሱም ምቅጥቃጥ እሱር ኣይብላዕ ኣይስተ እናገበረ፡ እናሕቀቀ፡ ብኣውራጅነትን ሃይማኖትን ብርኡይ እናፋላለየ፡ህዝቢ ብኹሉ ተታሒዙ ነዛ ምንባር ሲኡኑ ዝረኸበ ይርከበኒ ኢሉ ኣዘ ዝይብልሓዞ ዘትቭ ከም ዝስደድ እናገበረ ሃገር ኣብ ምጽናት ዘምርሓ ዘሎ ከዳዕ ጨካን ስርዓት ደው ክብል ኣይክእልን እዩ። ገጽና ናብ ፈጣሪና ንምለሶ። ኣምላኽ ከም ሰብ ኣይኮነን ኣበይ ኔርካ ክሳብ ሎማ ሐውኻ ደርቢኻ ኣይብልን’ዩ ።ገጹ ንዝመለሰ ማሓራይ እዩ።
ሕጂ ናብ ነብስና ተመሊስና ሕልናና ብቀጻሊ እናመርመርና - ንበገስ። ርእሰ ለውጥ self-transformation - ዝብሎ ካልእ ኣይኮነን ሕልናኻ ምምርማር እዩ ።
ሰብ ክቡር’ዩ። እንተ ብመጽሓፍ፡ እንተ ብቃል ካብ ወለዶ ንወለዶ ዝመሓላላፍ ፍልጠት ኣለዎ። መጀመርታ ፍልጠት ድማ ፍርሓት እግዜኣቢሄር ሙዃኑ ንዘክር። ነብሲ ወከፍ ሰብ ድማ ኣምላኽ ዝሃቦ ክእለት ኣለዎ። ሎሚ ኣብ ኣፍ ጉድጓድ ኢና ዘለና። ኣብ ምጽናት ንኸይድ ኣለና። መሬት ናይ መንግስቲ ተባሂሉ ተኣዊጁ፡ ሓረስታይ ነታ ሓሪሱ ዝበልዓላ መሬቱ፡ መንግስቲ ከም ቃሕ ዝበሎም ዝሸጥዎን ዝዕድልዎን ኮይኖም፡ ህዝቢ ብኣፉስ ይትረፎ ብኸብዱ ተታሒዙ፡ ኣብቲ ርእሲ ዘለና ዋሕዲ ኣብ ወርሒ ማዕረ ኣርባዕተ ሽሕ ዝስደድ እንተኾይኑ ከመይ ጌርና ኣለና ክንብል ንኽእል። ባህርያዊ ሃባትና ተተጓሕጒሑ ይኸይድ ኣሎ። ካልኦት ሀገራት መኸዘን መሳርያታተን ጌረን ካብኡ ተላዒለን ንጸላእትና ዝብልኦም ዝድብድባ ኮይነን፡ ወደባትና ዴሴታትና ናትና ክንብል ኣይንኽእልን ኢና።
ኣነ ሎሚ ኣብዛ ፈላሚት - Pioneer - ደንበ ኤርትራ፡ ደንበ ኣስማሪኖ። ኮይነ ይዛርብ ኣሎኩ፡ እሞ ኣቱም ካልኦት ወነንቲ ደምቤታት ድማ ብኽብረትኩም መልእኽተይ ግዳ ኣማሓላለፉለይ። ኣቀዲማ ድማ የምስግነኩም ኣሎኹ።
እምብኣር ሕጂስ ነዊሕ ተዛሪበ እየሞ ዘረባይ ኣቦና ኣብ ስማይ ትነብር ልናበልኩ ብጸሎት ክዓጽዋ።


text:
፲፱/19 ጥቅምቲ ዕረፍቱ ለአቡነ ሰይፈ ሚካኤል (1ይ ክፋል)/ 19 TKMTI EREFTU LEABUNE SIEFE MICHAEL (1st part)
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን!
፲፱/19 ጥቅምቲ ዕረፍቱ ለአቡነ ሰይፈ ሚካኤል (1ይ ክፋል)
ኣቡነ ሰይፈ ሚካኤል ካብ ኣቦኦም ዓምደ ሚካኤል ኣዴኦም ሂሩ ተማርያምን ኣብ ዞባ ዓንሰባ ኣብ ደርሰነይ (ዘርእሰናይ) ዝተባህለ ዓዲ ተወልዱ። ወለዶም ንእግዚአብሔር ዝፈርሁ፡ ብጾምን ጸሎትን ተወሲኖም ዝነብሩ ቅዱሳን ሰባት ነበሩ። ኣቡነ ሰይፈሚካኤል ኣብ ቤት ኣቦኦም ብክንክን ዓብዮም ንዓቕመ ትምህርቲ ምስ በጽሑ፡ ወለዶም ብልሓትን ፍልጠትን ዝመልኦም ምዃኖም ኣስተውዓሉ። ስለዚ ኸኣ ኣቦኦም ናብ መምህር ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ገብርኤል ወሲዶም፡ ጕዳይ ወዶም ኣረዲኦም ብመንፈሳዊ ጸጋ ክዓብዩሎምን ክመሃሩሎምን ከምዝደልዩን ድኅሪ ምግላጽ፡ ተጊሆም ክምህሩሎም ድማ ተማኅጸንዎም። እቶም መምህር ኸኣ እናተሓጐሱ ተቐቢሎም ኣብ ቤቶም ኣእተዉዎም። ካብ ቃል ትምህርቲ ኣትሒዙ ኸኣ መዝሙረ ዳዊት፡ መጻሕፍተ ነቢያትን ሓዋርያትን፡ ናይ ማኅሌታይ ያሬድ ትምህርቲ ብሉያትን ሓዲሳትን ኵሉ ኸኣ መሃርዎም። ኣቦና ብሩህ ልቦና ዝተዓደሉ ስለዝነበሩ ኸኣ ነቲ ዝተማህርዎ ትምህርቲ እናመቀሮም ቑልብ ቑልብ የብልዎ ነበሩ። ነቶም ዝተመሃርዎም መጻሕፍተ ብሉያትን መጻሕፍተ ሓዲሳትን ኸኣ ብትርጉም የኺድዎ ነበሩ። ነቶም መጻሕፍቲ እናገንጸሉ ብቓሎም ይትርጒምዎ ነበሩ። ገና ተማሃራይ ከለዉ ኵልሳዕ ናይ ቅዱሳን ገድልን ዜናን ምስማዕ ይፈትዉን፡ ክሳብ ምሸት’ውን ምጻምን ምስጋድን ናብ ቤተ ክርስቲያን ምምልላስን የዘውትሩ ከምዝነበሩ ገድሎም ይገልጽ። ብትሕትና ኸኣ እግሪ ኣኅዋት ንምሕጻብ ይኹን ንዝኾነ ነገር ብትሕትና ንምምልላስ ትጉህ ከምዝነበሩ ይግለጽ።
ማዕርገ ዲቁና ክሽየሙ ምስ ሓሳቡ ኸኣ ናብቶም ጳጳስ ወሰድዎም። ገና ሕጻን ከለዉ ኣቦኦም ናብቲ መምህር ቤተ ክርስቲያን ምስ መወሰድዎም እቶም መምህር ብግርማ ሞገሶም ከምዝተደንቑን ትንቢት ከምዝተዛረቡሎምን ሕጂውን እቶም ጳጳስ ገጽ ኣቦና ምስ ረኣዩ ተገረሙ። ካብ ኣዘራርብኦምን ጣዕሚ ቃላቶምን ድማ ፈተዉዎም። መዓርገ ዲቁና ሂቦም ኸኣ ኣፋነውዎም። ተመሊሶም ድማ ብትሕትና ኣብ ቤተ ክርስቲያኖም እናገልገሉ ንወለዶምን ኣኅዋቶምን እናተኣዘዙ ይቕመጡ ነበሩ።
ኣብ ዝኾነ ጊዜ ዋላ ኣሓ ከውፍሩ ከለዉ ንሶም ኣብ በረኻ ኮይኖም ኣብ በዓቲ ብምእታው ብዙኅ ስግደት ይሰግዱ ነበሩ። ነቲ ዝተዋህቦም ስንቂ ድማ ንድኻታት ብምሃብ ንሶም ብጾም ምሉእ መዓልቲ የሕልፍዎ ነበሩ። ስለቲ ጽቡቕ ግብሮምን ኣብነቶምን ኸኣ እቶም ዓበይቲ ካብ ልቦም ይምርቕዎም ነበሩ። ኣቦና ግና ነቲ ቃለ ወንጌል ከንብቡ ከለዉን “ካባይ ነቦኡ ወይ ነዲኡ ዝፈቱ …” “ንሰብ ኵሉ ዓለም ረቢሑስ….” “መስቀለይ ኣልዒሉ ዘይስዕበኒ” ዝብሉ ቃላት ከስተንተንዎም ምስ ጀመሩ እቲ ናይ ምናኔ ሓሳባቶም እናኃየለ መጸ።
ኣቦና ዝኣክል ትምህርቲ ቃለ እግዚአብሔር እናተምሃሩን እናፈልጡን በቲ ሓደ፡ ነፍስኻ ንእግዚአብሔር ፈሊኻ ስለ ጽድቂ ምስዳድን ብቅድስና ምንባርን ኸኣ በቲ ካልእ ኣብ ልቦናኦም ይመላለስ ስለዝነበረ፡ ነዚ ንምፍጻም ወትሩ ብጸሎት ናብ ኣምላኽ ይልምኑ ነበሩ። ጊዜኡ ምስ ኣኸለ ድማ ኣቦና ኣቡነ ሰይፈሚካኤል “መስቀሉ ኣልዒሉ ደድሕረይ ዘይስዕብ ንኣይ ኣይበቅዕን። ዝዀነ ይኹን ደድሕረይ ኪስዕበኒ ዚደሊ እንተሎ፡ ገዛእ ርእሱ ይቕበጽ፡ መስቀሉ የልዕል እሞ ይስዐበኒ።” ንዝብል ቃል ወንጌል ንምፍጻም ሕቖኦም ተዓጢቖም ተላዕሉ። ካብ ቅድም ኣትሒዞም ዝብህግዎ ትእዛዝ ብምንባሩ ኸኣ ንዓለምን ኣብ ዓለምን ዘሎ ኵሉ ንድኅሪት ገዲፎም መስቀሉ ጸይሮም ኣብ በዓትታትን ገዳማት ዞሩ። ሓሳቦም ፍጹም መንፈሳዊ ስለዝነበረ ምናኔ ጥራይ ይረኣዮም ነበረ። ብፍቓድ እግዚአብሔር ኸኣ ከምቲ ባዕሉ ዝመርሖም ንደቡብ ኣቢሎም ድኅሪ ምኻዶም ኣብ ትግራይ ኢትዮጵያ ኣብ ኣውራጃ ሽሬ፡ ቂርቆስ ዝስሙ ኣድያቦ ኣብ ዝተባህለ ከባቢ በጽሑ። እዚኣ ገዳም ኸኣ ናይ ኣቡነ ኖላዊነ ኄር መካነ መቃብሮም እያ። ብስሞም’ውን ገዳም ኣቡነ ኖላዊነ ኄር ተባሂላውን እትጽዋዕ ገዳም እያ። ኣብቲ ገዳም ኸኣ ብጽቡቕ ተቐበልዎም። ንሶም ድማ እናተሓጐሱ ነቲ ዝተበገሱሉ ዕላማ መስቀል ንምፍጻም ህይወት ምንኵስናን ናብራ ምናኔን ብዝግባእ ካብቶም መነኮሳት ይመሃርዎ ነበሩ። ኣቦና ኸኣ ነቶም አበው መነኮሳት ብትግሃት እናረድኡ የገልግሉ ነበሩ። እቶም ኣብኡ ዝጸንሑ መነኮሳት ከኣ በቲ ትግሃት ዝመልኦን ሰናይ ኣገልግሎቶምን ተጋድሎኦምን ትሩፋቶምን ይድነቑ ነበሩ። ጾምን ጸሎትን ኸኣ የዘውትሩ ነበሩ። እቶም መነኮሳት’ውን ንኣቦና ብዝሃቦም ጸጋ ንእግዚአብሔር የመስግንዎ ነበሩ። ካብ ብዝሒ ገድሎምን ጽንዓቶምን ዝተላዕለ ኸኣ መልክዖም ከም በረድ ጻዕዳ ክሳብ ምዃን ይበጽሕ ነበረ። አቡነ ዕንቁብርሃን ከኣ ትሩፋት ገድሎም ምስ ረኣዩ ይደልዎ ኢሎም ልብሲ ምንኵስናን ኣስኬማ መላእክትን ኣልበስዎም። ኣቦና ድማ እቲ ረዚን ማዕርግ ምንኵስና ምስ ተቐበሉ ከኣ ብዝያዳ ነቲ ጾምን ጸሎትን ክውስኽሉ ተራእዩ። ብግልጺ ንሰይጣን ክሳዕ ዝስእርዎ ድማ ፍቕዲ ዘይብሉ ጽኑዕ ገድሊ ተጋደሉ። በዚ ዓይነት’ዚ ስራሕ ኸኣ ኣብ ኣድያቦ ምስ ኣቦኦም ዕንቁብርሃን ብዙሕ ዓመት ኣገልገሉ።
ኣቦና ድሕሪ ናይ ነዊሕ ዓመት ትሑት ኣገልግሎትን ርድእናን፡ እግዚአብሔር ብዘመልከቶም ካብ ኣቦኦም ዕንቁብርሃን ተባሪኾም ኣብ ከባቢ ሩባ ተከዘ ናብ ዝርከብ ገዳም ዋልድባ ከዱ። ኣብዚ ጽኑዕን ዓቢይን ገዳም ኣትዮም ድማ ኣብኡ ካብ ዝነበሩ ቅዱሳን ቡራኬ ተቐቢሎም፡ ንዝያዳ ተጋድሎ ምንኵስና ከኣ ካብዚኦም ኣቦታት ክመሃሩ ድሌቶም ኮነ። ኣብኡ ከኣ ነቲ ጽኑዕ ትምህርቲ ምንኵስና እናተምሃሩ ፍጹም ንዓታቶም መሰሉ። ቆጽልን ሱር ዖምን (ቋርፍን) እምበር እኽሊ ኣይለኽፉን ነበሩ። ስርዓት ናይዚ ጽኑዕ ገዳም’ውን ከምኡ ነበረ። ጸጋ ዲበ ጸጋ እናወሰኹ ኸኣ ከዱ። ድኅሪ ዝተወሰነ ጊዜ ኸኣ እቶም ናይ ዋልድባ ቅዱሳን ንኣቦና ሰይፈሚካኤል ጸዊዖም “ክቡር ሓውና ክፍልኻ ምድረ ሓማሴን እያ እሞ ናብኣ ኪድ” በልዎም። ንሶም ድማ ቃል ናይቶም ቅዱሳን ኣቦታት ኣኽቢሮም ናብ ወገሪቖ (ሊባን) መጹ። ንሳ ኸኣ ዝተቐደሰት ገዳሞምን መካነ መቃብር ናይ ኣቦኦም ተክለሃይማኖትን እያ። ኣብኣ ኸኣ ኣበምኔትን መምህርን ኮይኖም ከምኡውን ምስቲ መፍቀሬ ትሕትናን ጽምዋን ዝኾነ ገርሂ ሓዎም ኣባ ሕርያቆስ ከም ስርዓት ጳኵሚስን አርሳንዮስን ዝተሓርየ ናይ ሓድነት ሕጊ ምንኩስና ሰርዑ። እቲ ገድሎም’ውን “ወተፈውሰት ምድረ ሐማሴን በምጽአቱ ለብፁዐዊ ሰይፈሚካኤል” (ብምምጻእ ንኡድ ክቡር ዝኾነ ሰይፈሚካኤል ሓማሴን ደሓነት) ይብል። እዚኦም ክልተ ቅዱሳን ከኣ ብፍጹም ፍቕሪ ብሓድነት ይነብሩ ነበሩ። ብሓባር ድማ ኣብ ገዳም ኣቡነ እንድርያስ (ሰፍአ) ናብ ዝርከቡ ኣሕዋቶም መነኮሳት ብምኻድ ብቃለ እግዚአብሔር የዕልሉ ነበሩ። ዕለት ዕለት ከኣ ኣቡነ ሰይፈሚካኤል ኣብ ቅድሚ ኣምላኾምን ሰብን ብጸጋን ብሞገስን ይመላለሱ ነበሩ። ናይ ለዋሃቶምን ናይ ትሩፋቶምን ወረ ከኣ ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ግብጽን ኣብ ኵሉ ተሰምዐ፤ ከም ሓዋርያት ድማ ናይ ስሉስ ቅዱስ ርቱዕ ሃይማኖት ኣብ ምሉእ ምድሪ ሓማሴን (ማእከላይ ክፋል ኤርትራ) እናተዘዋወሩ ይሰብኩን ይምህሩን ነበሩ። ብድሕሪኡ ከኣ ኣቦና አቡነ ሰይፈ ሚካኤል በቲ ካብ ኣቦታቶም ርቱዓነ ሃይማኖት ዝተማሃርዎን ዝግለጸሎም ዝነበረ መንፈሳዊ ጸጋ፡ ቃል እግዚአብሔር እናምሃሩ ካብ ምድሪ ሓማሴን ናብ ምድሪ ዓንሰባ ሓዋርያዊ ተልእኾኦም ይፍጽሙ ነበሩ። ካብ ምድረ ዓንሰባ እውን ተበጊሶም ወንጌል እናሰበኩን ቃለ ሃይማኖት እናመሃሩን ኣብ ኵሉ ምድረ መታሕት (ጋሽ ባርካ) በጽሑ። እቲ መንፈሳዊ ትምህርቶም ከኣ ናብ ኵሉ ምድረ ቦጎስ ኣብ ኵሉ በረኻ ክሳዕ ዝስማዕ ኮነ። ብለዋሃትን መንፈሳዊ ሓይሊ ብምርኣይን ምድረ ቦጎስን ሓባብን ኣስገደን ከምኡውን ክሳብ ወሰን ሰቲትን ኖባን (ከባቢ ዶብ ኢትዮጵያን ዶብ ሱዳንን) ትምህርቶም ክሳዕ ዝመልእ ኮነ። ብሕዝቢ ድማ ዓቢይ ተፈታውነትን ተቐባልነትን ረኸቡ።
ኣቦና ከም መደብ ሓዋርያዊ ተልእኾኦም፡ ብፍላይ እቶም ቀዳሞት ሰባኽያነ ወንጌል ሓንሳብ ምስ ሓለፍዎ ኣከታቲሎም ንዘይሰበኹሉ ከባቢታት ብምትኳር ካብ ከረን ክሳብ ዶብ ሱዳን ንዘሎ ከባቢታት ካብኡ ሓሊፉ’ውን ክሳብ ዶብ ኢትዮጵያ ወንጌል የስፍሑ ነይሮም። እቶም ቀዳሞት መነኮሳት ሰባኽያነ ወንጌል ኤርትራ ዝኾኑ ከም እኒ ኣባ ሰላማ፡ ኣባ ዮሓኒ፡ ኣባ ሊባኖስ ነቲ ሰሜናዊ ምብራቕ፤ ምብራቓዊን ደቡብን ደቡባዊ ምብራቕን ዝያዳ ክሰብኩ ከለዉ፡ ኣቦና ድማ ኣብቲ ዝተረፈ ኣተኲሮም ምስባኾም ክፍለጥ ይከኣል። እዚ ኸኣ ናይ ኣቦና ስብከት ንብምሉኡ ማእከላዊ፡ ምዕራባዊ ደቡባዊ ምዕራብ ከምኡውን ሰሜናዊ ምዕራብ ኤርትራ ዘጠቓልል እዩ ነይሩ።
ኣቦና ኣብ ገዳም ጻዕዳ እምባ ድሕሪ ምእታዎም ከይተረፈ ንተማሃሮኦም እናለኣኹ፡ ንሶም’ውን ባዕሎም እናወጹ ኣብ ምስፋሕ ስብከተ ወንጌል ይቐላጠፉ ነበሩ። እዚ ከኣ ቃለ ወንጌል ክምህሩ ብኣምላኽ ትእዛዝ መጺዎም ስለዝነበረ እዩ። ንሶም ከኣ ንዝሓመሙ እናፈወሱ፤ ብትምህርቶም ሃይማኖት እናጽንዑ ኣብ ኵሉ ይዛዋወሩ ነበሩ። ብደቡብ ክሳብ ከባቢታት ዶብ ኢትዮጵያ ይኹን ብሰሜን ኸኣ ክሳብ ሃገረ ናግራን ይበጽሑ ከምዝነበሩ ኸኣ ገድሎም ኣስፊሑ ይገልጾ። እግረ መገዶም ኸኣ ኣብቲ ዘመን ተላዒሎምን ሰባት የጋግዩ ንዝነበሩን መናፍቓን መልሲ ይህብዎምን ንሕቶኦም ይመልሱሎምን ነበሩ።
በረኸቶም ረድኤቶምን ምስ ኵላትና ይኹን። ኣሜን
ይቕጽል……..
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!


text:
ልዕሊ 50 ኣባላት ዝሓቖፈ ናይ ኢትዮጵያ ጉጅለ ህዝባዊ ዲፕሎማሲ ድሕሪ ፅባሕ ሰንበት ናብ ግብፂ ከምዝጉዓዝ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣፍሊጡ።ኣቐባሊ ቃል እቲ ምንስቴር ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ሎማዕንቲ ዓርቢ ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብዎ መግለፂ ዕላማ እቲ ጉዕዞ ምስ ህንፀት ግድብ ህዳሴ ዲፕሎማሲያዊ ምንቅስቓስ ንምፍፃም እዩ ኢሎም።
ህንፀት ግድብ ህዳሴ ዘተሓሳሰቦም ግብፃዊያን ከምዚ ዝበለ ጉጅለ ህዝባዊ ዲፕሎማሲ ቅድሚ ክልተ ዓመት ልኢኾም ነይሮም።
ኢትዮጵያ እትልእኾ ጉጅለ ምሁራን፣ሰብ ሙያ መራኸቢ ብዙሃን፣ፍሉጣት ሰባት፤ወከልቲ ማሕበረሰብ ንግድን ካልኦትን ዝሓቖፈ ምዃኑ ወሃቢ ቃል ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ገሊፆም።
‘’ዕላምኡ ኢትዮጵያ ንህዝቢ ግብፂ ዘለዋ ሰናይ ትምኒት፣ምስ ግብፂ ዘለዋ ርክብን ድልየትን ንምሕያል፣ግድብ ህዳሴ ንናይ ግብፂ ሕብረተሰብ ከምዝየጎድእ ኣብ ክንድኡ ዝጠቅም እዩ ዝብል መልእኽቲ ንምሕላፍ እዩ’’ምስ በሉ ኣስዒቦም ‘’ሩባ ኣባይ ንርክብ ኽልቲኡ ህዝብታት ዘቀራርብ እምበር ዘናቑር ክኸውን ከምዘይብሉ ብወገን ኢትዮጵያ ንህዝቢ ግብፂ ዘሎ ሰናይ ፍቕሪ ሰናይ መልእኽቲ ንምግላፅ እዩ’’ኢሎም።
ናይ ኢትዮጵያዊያን ጉዕዞ ክሳብ ሎሚ ክናዋሕ ዝኸኣሉ ምኽንያት ኣብ ግብፂ ተፈጢሩ ብዝነበረ ዘይምርግጋእ ምዃኑ ኣምባሳደር ዲና ሓቢሮም።
ምስ ኢትዮጵያን ሱዳንን እተካይዶ ዝነበረት ናይ ሰለስቲኣዊ ዝርርብ ንዝተወሰነ እዋን ኣቛሪፃቶ ዝነበረት ግብፂ ናብቲ መድረኽ ካብ እትምለስ ኣፈላላያት እናፀበቡ ናብ ምዝርራብ ተኣቲዩ’ሎ ይብል እስክንድር ፍሬው ካብ ኣዲስ ኣበባ ዝለኣኾ ፀብፃብ።


text:
እምባዮ-ወተቴ!
(ጉናዛ ሰሜን እንደፃፈው) ተራራ ገፍትሮ…ንዶ የጣለ ጀግና… ከስልጣን በላይ ህዝብ ያስቀድማል! በተገኘው ታሪካዊ አጋጣሚ ለስልጣን ፍለጋ በፖለቲካዊ ስካር ተንዘራግፎ የወደቀ ህልመኛም አልነበረም፡፡ ትውልድ በፈጠረው አጋጣሚ በመራራው ትግል ውስጥ በመቀላቀል ለሰላም ለዴሞክራሲና ለህዝቦች አንድነት ሲል ለህዝባዊነት እኩልነት ውድ ሂወቱ የከፈለ ታጋይ…
ዶክተር ኣብዪ ኣሕመድን ምንቅስቓስ ኦሮምያን
(ብአቤል ጉዕሽ ዝቀረበ) ምምራፅ ኣብዪ ኣሕመድ መርኣያ ፅኑዕ ቃልሲ ኦሆዴድ ገይረ እየ ዝወስዶ። ልምዕቲ፣ ባህላን ቋንቋኣን ዝተኸበረ፣ ንቁሕ ዜጋ ዝወነነት ኦሮምያ ንኢትዮጵያ ሓደጋ ዘይኮነትስ ፀጋ እያ። ገገፈጡን ገገበኑን ገዲፍካ መሰረታዊ ምንቅስቓስ መንእሰይ ኦሮሞ በዚ እየ ዝርእዮ። በዚ መሰረት አሮምያ ደቃ…
ገሊ፥ ቅድሚ ዓዲ -ምውዓላ….
ቅድሚ ውሱን ዓመታት ተጋሩ ተሓለቕቲ ልምዓት ትግራይ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ብፍላይ ድማ ኣብ ፌስቡክ ብርክት ዝበሉ ትርጉም ዘለዎም ፅሑፋት ይፅሓፉ ነይሮም። ካብቶም ኣብ ስሩዕ ስርሖም እውን ዓብዪ ተቐባልነት ዝነበሮም ፀሓፍቲ ሓደ ጋዜጠኛ ሪፖርተር ነበር የማነ ናግሽ ‘ገሊ ቅድሚ ዓዲ ምውዓላ’…
ሃይላይ ሓድጉ፡ ወናኒ በዓል ውዕለታ ብርዒ!
(ግዕዝ ሚድያ) ኣብ ምረቓ መ ፅሓፍ “ፅንዓት ሰለስተ” ተረኸቡ። ታሪክ ትግራይ ኣይተሰነደን ካብ ዝብሃል ነዊሕ ገይርና። ርብዒ ክፍለዘበን ምሉእ ዝተቖዘመሉ ናይ ቁዛመ መንፈስ እዩ እዚ ኣበሃህላ እዚ። ካብ ምድግጋሙ ዝተልዓለ ገገሊኡ እውን ከም ታራ ዘረባ ቆፂርዎ እዋናት ይኸዱ፤ ታሪኽ ከይተሰጋገረ…
“በስቢስና ነይርና” እንታይ ማለት እዩ?
ፖለቲካዊ ትርጉም “በስቢስና ነይርና” ብንፁር ክፍለጥ ኣለዎ! (ድወት) ቀልቢ ብዙሓት፤ ብፍላይ ኣብ ፖለቲካዊ ኩነታት ዓዶም ዝነጥፉ ሰባት ካብ ዝሰሓባ ገምጋም ህወሓት ሓንቲ ‘በስቢስና ነይርና’ እትብል እያ። እዛ ገምጋም እዚኣ ስኽ ኢልካ ካብ ባዶ ተበጊስካ ወይ እውን ቃላት ንምጥዓም ኢልካ ዝተብሃለት…
ጥሕሰት ኣሰራርሓ ወሳኒ ናይ ገምጋማት ኣካል ክኸውን ኣለዎ!
(ድወት) ሕዚ ውድብ ህወሓት በፂሓቶ ዘላ ፖለቲካዊ ኩነታት ኮነ ህወሓት ዝመርሖ መንግስቲ ኣጋጢምዎ ዘሎ ፀገም ብኣውርኡ ካብ ጥሕሰት ኣሰራርሓታት ዝብገስ ምዃኑ ነቲ ኣብ ሻብዓይ ውድባዊ ኮንፈረንስ ዝወፅአ ገምጋም ርኢኻ ምግንዛብ ይከኣል። ጥሕሰት ዝተፈላለዩ ኣሰራርሓታት ፖለቲካዊ ምዝሕሓል ክፍጠር፣ ዋኒን ኣመራርሓ ኣብ…
ህይወት ዝግበረሎም ዩኒቨርስታት ኢትዮጵያ
(ቢቢሲ ትግርኛ) ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ መንጎ ተምሃሮ ዩኒቨርሲቲታት ብዝተፈጥረ ጎንፂ፥ ኣብ ልዕሊ ህይወትን አካል ሰባት ከቢድን ቀሊልን ጉድኣት ይበፅሕ አሎ። ኣብ መብዛሕተአን ላዕለዋይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርቲ፥ ምምሃርን ምስትምሃርን ከይዲ ዝተቛረፀ እንትኸውን፥ ብዙሓት ተምሃሮ ነናብ ዝመፅሉ ትውልዲ ቦተኦም እናተመለሱ እዮም።…
ትግራይ፤ ብጣቓ ስኽፍታ ዝተጎልበበት ክልል!! ትግራይ ብበላሕቲ ደቃ ክትምራሕ ንቃለስ!
(ውራይና መፅሔት) ጉዕሽ ወዲ ኣንከረ እንተዘይንፅሕፍ ክንደይ ደስ ምበሎም። እንተዘይንዛረብ’ውን ደስ ምበሎም። እታ ዘላ ከምዘላ ክትቅፅል ደስ ይብላቶም። ዘረባን ፅሑፍን ከም ጦር ዝፈርሑ ሰበስልጣን ተፈጢሮም። እንተተዛሪብናን አንተፅሒፍናን፤ ነታ መጎድእ ቁስሊ ዝኾነት ሰልጣኖም ግራጭ ከምእንሰደላ ስለዝፈርሑ፤ ሰብ ስቕ ንኽብል ዝሃቡ ሂቦም…
ዶክተር ደብረፅዮን ምስ መሓዙት ውድባት ዝተገበረ ቃልሲ ይገልፁ።
“ኣብ መንጎ መሓዙት ውድባት ኢህወዴግ ኣካይዳና ንሕድሕዴአና ብብልሒ ዝነቅፍ ምቅልላስ እዩ ነይሩ” ዶ/ር ደብረፅዮን፡- እቲ ሽግር ኣብ ዝተወሰኑ ከባብታት ጥራሕ ዝተሓፅረ ኣይነበረን። ደረጅኡ ክፈላለ ዝኽእል እንተኾነ እውን እቲ ፀገም ኣባና እውን ነይሩ እዩ። ብመሰረቱ እቶም ኣብ ፅላል ኢህወዴግ ዝርከቡ ብሄራዊ…
ተጋሩ ሕዚ እንታይ ንግበር?
(ብክብሮም ግደይ ዝቐረበ) ሓደ፤ አብ ጉዳይ ፖለቲካ፤ክልተ ዓይነት አማራፂ ውድባት! ############## -እቲ ሓደ ብመልክዑን ቅርፁን ከም ህወሓት ኮይኑ ህወሓት ካብቲ ዕላማ ሰውኣትን ህዝቢ ትግራይን ንፀጋም አብትብለሉ እዋን ንዝፍጠር ፖለቲካዊ ክፍተት ክደፍን ዝክእል ሳልሳይ ወያነ ትግራይ አብ ግምት ውሽጢ ዘእተወ ብሄርተኛ…


text:
ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ብልሙድ ‘’ማእከላዊ’’ ተባሂሉ ዝፅዋዕ ናይ ፌደራል መመርመሪ ቤት ማእሰርቲ ሎማ ምዕፃው ማዕኸናት ዜና ውሽጢ ሃገር ፀብፂበን።
ኣብዚ ቤት ማእሰርቲ ቅድሚ ሎሚ መስቀይቲ ዝተፈፀሞም ዝዛረቡ ሰባት ግን ‘’ ማእከላዊ ምዕፃው ከይኮነስ ተግባር መስቀይቲ ደው ምባል እዩ’’ ኢሎም ኣለው።
ምዕፃው ቤት ማእሰርቲ ማእከላዊ ዝገለፃ መራኸቢ ማዕኸናት ውሽጢ ሃገር ከምዝሓበርኦ ኣብቲ ቤት ማእሰርቲ ዝነበሩ ናይ መወዳእታ እሱራት ምሉእ ብምሉእ ናብ ካልእ ቤት ማእሰርቲ ተወሲዶም ኣለው።
ኮሚቴ ፈፃሚ ስራሕ ኢህወዴግ ኣብ ዝሓለፈ ታሕሳስ ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ እቲ መመርመሪ ማእኸል ከምዝዕፆን ናብ ሙዚየምነት ከምዝቕየርን ምግላፁ ይዝከር።
ቅድሚ ሎሚ ኣብቲ ማእኸል ምርመራ መስቀይቲ ተፈፂሙና ዝበሉ ሰባት ግን እቲ ማእኸል ምዕፃው ከይኮነስ ኣብቲ ውሽጢ ዝፍፀም መስቀይቲ ክተርፍ ምግባር እዩ ይብሉ።
ከቢድ ምቕጥ ቓጥ ከምዝተፈፀማን ድሕሪ ናይ ሸሞንተ ዓመት ማእሰርቲ ከምዝተፈትሐትን ዝገለፀት እማዋይሽ ኣለሙ እቲ ምዕፃው ናይቲ ቤት ማእሰርቲ ከይኮነስ እቲ ተግባር ናይ ምቕፃል ዘይምቕፃልን እዩ ትብል።
“ሎሚ ማእከላዊ ምዕፃው ኣይኮነን።ማእከላዊ ተዓፂዩ ካልእ ማእከላዊ እንተድኣ ተኸፊቱ ለውጢ የብሉን።ክኸውን ዘለዎ ንሰባት ብምቕጥቃጥ ምእማን ከምዘይክኣል ኣስሚሮም ድሕሪ ሕዚ ከምዚ ዝበለ ናይ ምርመራ ስርዓት ከምዘይህልው ክገልፁ ኣለዎም።ኣብቲ ውሽጢ ዘለው ሰባት መሊሶም ንወዲ ሰብ ከሳቕዩ ከምዘይብሎም እዩ። “
ምናልባሽ ሓድሽ ቀዳማይ ሚንስትር ነዚ ተረዲኦም ለውጢ ከምፅኡ እዮም ኢለ እግምት እየ ኢላ’ላ።
ዋና ኣሰናዳኢ ጋዜጣ ‘’ነገረ ኢትዮጵያ’’ ዝነበረ ጌታቸው ሽፈራው ናይ ማእኸላይ እሱራት ቤት ፍርዲ እናቐረቡ የቕርቡዎ ዝነበሩ ጥርዓናት ይፅብፅብ ከምዝነበረን ንባዕሉ እውን ኣብቲ ማእከላዊ ተኣሲሩ ዝነበረን እቲ ቤት ማእሰርቲ ናብቲ ዝቕፅል ወለዶ ዘይምሕላፉ ሓደ ነገር ኮይኑ ማእከላዊ ከም ህንፃ ምዕፃው ትርጉም የብሉን ይብል።
ኣብቲ ማእኸል ግፍዒ ዝተፈፀሞም ይቕሬታ ምሕታትን ካሕሳ ምኽፋልን ኣገዳሲ ጉዳይ እዩ ኢሉ’ሎ።


text:
ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ተዋፊሮም ዝርከቡ ሞያውያን ጥዕና፡ ጐድኒ-ጐድኒ’ቲ ስሩዕ ሞያዊ ንጥፈታቶም፡ ኣብ ምብራኽ ርድኢት ሕብረተሰብ ዝገብርዎ ጻዕሪ ከዛይዱ፡ ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ዞባ ጋሽ- ባርካ ጸዊዑ።
ሓላፊ ናይ’ቲ ጨንፈር ዶክተር ልኡል ባንተይርጋ ምስ ሞያውያን ኣብ ዝገበሮ ርክብ፡ ኣብ’ቲ ዞባ ሕጽረት ኣፋውስ ከምዘሎ ኣምሲልካ ብቐጻሊ ዝስማዕ ዘረባታት፡ መበገሲኡ ሕጽረት ኣፋውስ ዘይኮነ ናይ መረዳእታ ጸገም ምዃኑ ብምምልካት፡ ብክኢላታት ጥዕና እኹል መረዳእታ ክወሃብ ከምዝግባእ ኣስሚሩሉ።
ዝኾነ ኣብ ትካል ጥዕና ዝበጽሕ ሕሙም፡ ግድን መድሃኒት ክወስድ ናይ ምድላይ ግጉይ ኣረዳድኣ ከምዘሎ ዝጠቐሰ ዶክተር ልኡል፡ ሓያሎ ሕማማት ብምኽርን ስርዓተ- ኣመገግባን ክፈወሱ ከምዝኽእሉ ንተሓካሚ ድዩ ነቲ ካልእ ሕብረተሰብ ንምርዳእ ጻዕሪ ከምዝሓትት ኣገንዚቡ።
ሚኒስትሪ ጥዕና፡ ቀረብ መሰረታዊ ኣፋውስ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ሃገር ምርግጋጽ ሓደ ካብ ቀዳምነታቱ ምዃኑ ዝሓበረ ዶክተር ልኡል፡ ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣብ ፈለማ ተስዓታት ካብ 100 ሽሕ ናቕፋ ኣብ ዓመት ዘይሓልፍ ዝነበረ ወጻኢታት መድሃኒትን ምስኡ ዝኸይድ መሳርሒታትን፡ ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ናብ ልዕሊ 40 ሚልዮን ናቕፋ ክብ ምባሉ ናይ’ዚ መርኣያ ምዃኑ ኣረዲኡ።


text:
ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ህጹጽ እዋን ምላሽ ዝህብ ጉጅለ ናብ ኢትዮጵያ ከም እትልእኽን ንዝቕጽሉ ሰለስተ ኣዋርሕ ተወሳኺ ናይ 268 ሚሊዮን ዶላር ህጹጽ ረድኤት ከምዘድልይን ዝገለጻ ኣማሓዳሪት USIAD ጌል ስሚስ እየን።እቲ ሓገዝ ዩናይትድ ስቴስ ኣቐዲማ ካብ ዝሃበቶ 500 ሚሊዮን ዶላር ተወሳኺ ከምዝኾነ እውን ተገሊጹ’ሎ።
ኣማሓዳሪት USIAD ጌል ስሚዝ ከምዚ ኢለን ኣለዋ።
‘ሎሚ መዓልቲ ንገልጾ ዘለና ረድኤት ካልኦት ለገስቲ ሃገራት ወይ ማሕበረሰብ ዓለም እውን ነዚ ኣብነት ክስዕብኦ ዝብል ተስፋ ብምሓዝ እዩ።ሓደ ጉጅለ ሰራሕተኛታት ህጹጽ እዋን ናብ ኢትዮጵያ ንምልኣኽ እዩ።እቲ ጉጅለ ክሳብ ሎሚ ዘሎ ህጹጽ ስራሕ ዘተሓባብሩን ዘሳልጡን ሰብሙያ ዝሓቖፈ እዩ።’
ነቲ ጉጅለ ዝመርሕኦ ህጹጽ ሓገዝ ኣብ ምቕራብ ዝለዓለ ተመክሮ ዘለወን ኬት ፋርንስዎርዝ ምዃነን ተገሊጹ’ሎ።
ኤል ኒኞ ብዝብል ስም ዝጽዋዕ ክስተት ለውጢ ኣየር ኣብ ብዙሓት ከባቢታት ዓብዪ ጉድኣት እናብጸሐ ይርከብ። ኣብ ደቡብ ኣፍሪካ እናኸፍአ ይኸይድ’ሎ፤ኣብ ደቡብ ኣሜሪካ እውን ከምኡ ኣብ ኢትዮጵያ ዝበጸሐ ጉድኣት ግን ካብ ኩሉ ንላዕሊ እዩ ይብላ ዋና ሓላፊት USAID ጊል ስሚዝ።
ውድብ ሕቡራት መንግስታት ኢትዮጵያ ብዝምልከት ኣብ ቀረባ ብመሰረት ዘካየዶ ገምጋም ንዝመጽእ ሰለስተ ኣዋርሕ ዝኸውን 268 ሚሊዮን ዶላር ሓገዝ የድሊ።ዩናይትድ ስቴትስ ረድኤት ብምቕራብ ጥራሕ ዘይኮነስ ንዝቕጽሉ ኣዋርሕ ሓረስቶት ካብ ዝበጽሖም ጉድኣት ክሓውዩ ዘኽእሎም ስራሕቲ ኣቐዲማ ንምስራሕ ዘለዋ መደብ እውን ኣሎ ይብላ ጌል ስሚዝ።
ኣብ ኢትዮጵያ 10 ሚሊዮን ሰባት ህጹጽ ረድኤት ከምዘድልዮም ዝገለጻ ኣማሓዳሪት USIAD ጊል ስሚዝ ጉጅለ ሰራሕተኛታት ህጹጽ እዋን ናብ ኢትዮጵያ ንምልኣኽ ዘድለየሉ ምኽንያት እቲ ኩነታት ከይገደደን ምስልታት ዝተጎድኡ ህጻናት ብመራኸቢ ብዙሃን ቅድሚ ምርኣዩን ኣቐዲምካ ምስ መሻርኽቲ ብምኳን ንምርግጋእ እዩ ኢለን።
እቲ ረድኤት በቲ ድርቂ ንዝተጠቕዑ ክበጽሕ ዝለዓለ ትኹረት ብምሃብ ከምዝስርሐሉን ናይ መግቢ ረድኤት ዘድልዮምን ንዝለዓለ ጉድኣት ዝተቓልዑን ከባቢታት ተፈሊዮም ብኡ መሰረት እዩ ምንቅስቓስ ዝግበር ዘሎ ኢለን ጌል ስሚዝ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣቦ መንበር መርማሪት ኮምሽን ንጉዳይ ኤርትራ ማይክ ስሚስ፣ ብመሰረት ምርመራ’ታ ኮምሽን ‘ሰበ-ስልጣን ኤርትራ ገበን ሰብኣዊነት ፈፂሞም’ዮም ናብ ዝብል መደምደምታ ከምተበፅሐን’ ሓቢሮም። ከምኡውን ‘ሰበ-ስልጣን ኤርትራ፣ ካብ 1991 ጀሚሩ ንህዝቢ ንምቁፅፃርን መሪሕነት ኤርትራ ንምጥንካርን ኢሎም ሰፊሕን ስልታዊን ገበናት ፈፂሞም’ዮም’ ይብሉ እቶም ኣቦ መንበር።
ብመሰረት’ዚ፣ እቲ ኮምሽን ‘ሰበ-ስልጣን ኤርትራ ገበን ኣንፃር ሰብኣዊነት ፈፂሞም’ዮም ኢሉ ደምዲሙ’ዩ ይብሉ ማይክ ስሚስ።
ኤርትራ ግና 'እቲ ሪፖርት ፀግዒ ዝሓዘን ንዓለም ለኻዊ መትከላት ዝጣሓሰን’ዩ' ክትብል ትነፅጎ።
ንመልሲ ኤርትራ ዘቅረቡ ፕረዚደንታዊ ኣማኻሪ ኣቶ የማነ ገ/ኣብ 'መርማሪ ኮሚሽን፡ ካብ 1991 ጀሚሩ ኣብ ኤርትራ ገበናት ጸረ-ሰብኣውነት ተፈጺሙ ምባሉ ዘስደምምን መስሓቕን`ዩ። እዚ ድማ ነቲ ሕፍረት ዘይብሉ ፖሊቲካዊ መርገጹ ዘቃልዕን፡ ምልክት-ሕማም እቲ ምሉእ ሪፖርትን`ዩ። ኤርትራ ድሕሪ ኸቢድ ጉዕዞ፡ ኣብ 1991 ኣድማሳዊ ኣፍልጦ ዝረኸበ ዝተጎናጸፈቶ ናጽነት፡ ንናጻን ሰብኣዊ መሰላትን ዝተኸፍለ ናይ 30 ዓመት ህዝባዊ ቓልሲ`ዩ' ኢሎም።


text:
ህወሓት ኣብ መበል 12 ውድባዊ ጉባኤኡ ነቲ ውድብ ብላዕለዋይ ዝመርሑ 45 ማእከላይ ኰሚቴ መሪፁ። ካብዚኦም ድማ 9 ኣባላት ኮሚቴ ስራሕ ፈፀምቲ ኰይኖም ክመርሑ ብማእከላይ ኰሚቴ ተሓርዮም።
ወይዘሮ ኣዜብ መስፍን ኣባል ኮሚቴ ስራሕ ፈፀምቲ ኰይነን ኣለዋ።
ካብቶም ዝተመረፁ 45 ማእከላይ ኰሚቴ ዶ/ር ደብረጽዮን፣ ወይዘሮ ኣዜብን ወይዘሮ ፈትለወርቅን ዝለዓለ ድምፂ ረኺቦም።
ማእከላይ ኰሚቴ ህወሓት ንኣይተ ኣባይ ወልዱ ኣቦ መንበር ንዶክተር ደብረጽዮን ድማ ምክትል ገይሩ ዳግም ሰይምዎም’ሎ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንተሎ እቲ ውድብ ንኣርብዓተ ነባራት መራሕቲ ብካልኦት ተኪኡ’ሎ፤ ካልኦት ሰለስተ ብተመሳሳሊ ነባራት መራሕቲ እቲ ውድብ ድማ ብገዛእ ፍቓዶም ክሰናበቱ ሓቲቶም እዮም። ብመሰረት እዚ ትማሊ ኣብ ዝተዳለወ መዛዘሚ እቲ ጉባኤ ሸዓቲኦም ብክብሪ ተሰናቢቶም።
ኣይተ ኣባይ ፀሃየ፣ ኣይተ ኣባዲ ዘሞ፣ ኣይተ ቴድሮስ ሓጐስን ኣይተ ጸጋይ በርሀን እዮም፤ ብሰናይ ድልየቶም ዝተሰናበቱ ወይዘሮ ሮማን ገብረስላሴ፣ ኣይተ ተኽለወይኒ ኣሰፋን ኣይተ ተወልደ በርሀን እዮም።
ቅድሚ ሎሚ ኣባል ማእከላይ ኰሚቴ ነይሮም ሎሚ ካብ ዘይተመረፁ ወይዘሮ ትርፉ ኪዳነማርያምን ዶክተር ክንደያ ገብረህይወትን ይርከብዎም።
እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፣ብዛዕባ’ቲ ጉባኤ ሪኢቶ ዝሃበ ወሃቢ-ቃል ዓረና ትግራይ ኣቶ ዓንዶም ገ/ስላሴ ‘ኣመራርፃ መሪሕነት ህወሓት ንህዝቢ ኣቖጢዑ’ሎ፣ ኣብ መፃኢ ዘበን ስራሕ ድማ መራሕቲ’ቲ ውድብ ኣብ ክንዲ ንሃገር ዝረብሕ ኣብ ሞንጎኦም ንዝተፈጠረ ፖሊቲካዊ ምስሕሓብ’ዮም ክነጥፉሉ’ ይብል።
ሪኢቶኦም ዝሃቡ ገለ ነበርቲ መቐለ ብውፅኢት ምርጫ’ቲ ጉባኤ ዕጉባት ኣይኮናን ኢሎም።


text:
ማእሰርቲ ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ ንዅንን
እዞም ክታምና ኣብ ታሕቲ ኣንቢርና ዘሎና ኣባላት ሃገራዊ ባይቶ፡ ነቲ ትማሊ 17 መስከረም 2018 ብኣባላት ጸጥታ ምልካዊ ስርዓት ኣቶ ኢሳያስ ኣፍወርቂ ዚተፈጸመ ማእሰርቲ ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ ኣጥቢቕና ንዅንን። ምኽንያት መእሰሪኡ ንምልኪ፡ ክድዓት፡ ብልሽውናን ዓመጽን ናይቲ ስርዓት ዘቃልዕ ክልተ ቅጺ ዚሓዘ መጽሓፍ ስለዝደረሰን ስልጣን ብስሩዕ ሰላማዊ ኣገባብ ናብ ህዝቢ ኤርትራ ንኪሰጋገር ስለ ዝጸውዐን ኢዩ። ኤርትራ ሓንቲ ካብተን ሓደ ማዕከናት ዜና ዝውንን፡ ነቲ ዚመሓላለፍ መልእኽቲ ዝቈጻጸር፡ ንሜላታቱን ተግባራቱን ዝነቅፍ ርእይቶታት ንዘቕርቡ ዜጋታት ብሃውሪ ዝኣስርን ኣብ ደረት-ኣልቦ ጽምው ማሕቡስ መቊሑ ዘሳቕን ስርዓት ዘለዋ ውሑዳት ሃገራት ዓለም ኢያ።
ማእሰርቲ ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ ኣብ ድሮ መበል 17 ዝክረ-ዓመት ማእሰርቲ ናይቶም ገለ ካብቶም ኣዝዮም ፍሉጣት ታሪኻዊ መራሕቲ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ/ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራስን ፍትሕን (ህግሓኤ/ህግደፍ)ንዝለዓሉ ሚኒስተራት ናይቲ ኣብ ጽባሕ ናጽነት ዝቘመ መሰጋገሪ መንግስትን ዝነበሩ ጕጅለ-11 ኢዩ ተፈጺሙ። ንሳቶም ከካብ ገዝኦም ኣብ ወጋሕታ ናይ 18 መስከረም 2001፡ ጸላም መስከረም ኤርትራ፡ ተኣርዮም ምስ ተወስዱ፡ ብድሕሪኡ ካብኦም ይዅን ብዛዕብኦም ዝተሰምዐ የለን። ንሳቶም ነቲ ዝሩግ ኣመሓዳድራ ጕዳያት ሃገርን ነቲ እናበኣሰ ዚኸይድ ተገላባጥን ምልካውን መሪሕነትን ኣቶ ኢሳያስ ስለዝነቐፉን፡ ነቲ ጸገም ብምእላይ ነቲ ኵነታት ንምዕራይ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ህግደፍ ንክግበር ስለዝሓተቱን፡ ኢዮም ተኣሲሮም።
ዕላምኦም ንምውቃዕ፡ ተሓታትነትን ግሉጽነትን ንምርግጋጽ ስልጣን ኰነ ዕማማት ግንባርን መንግስትን ብንጹር ክፈላለ፣ ኣብ ዝውሰድ ሜላን ውሳኔታትን ኣድማዒ ተሳትፎ ማእከላይ ባይቶን ካቢነ ሚኒስተራትን ክህሉ፣ ገምጋም ናይቲ ዝሓለፈ ዓሰርተ ዓመታት ናጽነት ክግበር፣ ብዛዕባ ኣድላዪነት ኰነ ኣከያይዳ ዶባዊ ኲናትን መስርሕ ሰላምን ምስ ኢትዮጵያ ገምጋም ክግበር፣ እቲ ኣብ 1997 ዝጸደቐ ቅዋም ክትግበር፣ እቲ እዋኑ ድሮ ሓሊፉዎ ዝነበረ ራብዓይ ጕባኤ ህግደፍ ክካየድ ጸዊዖም። ብሓጺሩ፡ እቲ ጠለባት ነቲ መሰጋገሪ መድረኽ ንምድምዳምን ግዝኣተ ሕጊ ዘተግብር፡ ደሞክራስያዊ መትከላት ዝኽተል፡ ሲቪላዊ ናጽነታትን ሰብኣዊ መሰላትን ዘኽብር ቅዋማዊ መንግስቲ ንምትካልን ዝዓለመ ነበረ።
ንሃውራዊ ማእሰርቲ ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ እናዀነንና፡ ኵሎም ፖለቲካዊ እሱራት፡ እንተላይ ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ፣ ኵሎም ናይ ሕልና እሱራት፣ ኵሎም እሱራት ጋዜጠኛታት፣ ኵሎም ኣብ ቀይዲ ዘለዉ ተራ ዜጋታት ብቕጽበትን ብዘይ ቅድመ-ኵነትን ክፍትሑ ንጽውዕ። ኵሉ በዓል ሰናይ ድሌት ኣብዚ ብጹእ ጻውዒት’ዚ ክሕወሰናን ነቲ ብህዝቢ ተመሪጹ ንህዝቢ ዘገልግል ቅዋማዊ መንግስቲ ናይ ህዝቢ ምትካል ዝዕላምኡ ሕጋዊ ጠለብ ክድግፍን ምሕጽንታ ነቕርብ። ኣብ ልዕልዚ፡ ንዅሎምናይብረታዊቃልሲብጾትናንመሳርሕትናንመላእ ህዝቢኤርትራንነቲ ምልኪ ንምእላይ፡ ስልጣን ናብ ህዝቢ ንምምላስ፡ ነቲ ናይ ዘመናት ሃረርታ ህዝብና ንናጽነት፡ ደሞክራሲ፡ ፍትሕን ራህዋን ክዉን ንምግባር ዚሰላሰል ጻዕሪ ብምድጋፍ ንኪለዓልንጽውዕ።
ኣምባሳደር ኣድሓኖም ገብረማርያም
ኣምባሳደር ዓንደብርሃን ወልደግዮርጊስ
ኣቶ መስፍን ሓጎስ
ኣቶ መሓመድ ብርሃን ብላታ
ኣቶ መሑየዲን ኣቡበከር ሸንገብ
18 መስከረም2018


text:
ሙሁራት ነበርቲ መቀለ ብዛዕባ እቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ክትግብሮ ዓሊሙ ናብ ምይይጥን ገምጋምን ህዝቢ፡ሰብ-ሃብቲን መሻርኽትን ኣቅሪብዎ ዘሎ ውጥን ምዕባለን ትራንስፎርሜሽንን ብመሰረቱ ዘሰማማዖም ኮይኑ ኣሎ።ኣብ ምዕዋቱ ግና ተፈላልዮም።
ዶ/ር ዛይድ ነጋሽ፣ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ዝተመዝገቡ ተመክሮታት ገምጊምካ እቲ ናይ ቀፃሊ 5 ዓመታት መደብ ልምዓትን ትራንስፎርሜሽንን ክዕወት ይኽእል‘ዩ፣መንግስቲ ኢትዮዽያ‘ውን እንተኾነ ብቅዓት ኣመራርሓ ኣለዎ ዝብል ሪኢቶ ኣለዎም።ኣብ‘ዚ ክትዕ‘ዚ ዝቀረቡ ኣቶ ግርማይ በርሀ ብግዲኦም፣ኣብ ሕርሻዊ ፖሊሲ መሰረታዊ ለውጢ ተተግቢሩ ካብ ውልቃዊ ሓረስቶት ናብ ሰፊሕ ሕርሻታት ዘማእከለ ኣንፈት ክሳብ ዘይተሳገርና እቲ መደብ ሓሙሽተ ዓመት ክዕወት‘ዩ ዝብል እምነት ከምዘይብሎም ይዛረቡ።
ብመሰረት‘ቲ ተወጢኑ ዘሎ ፖሊሲ ምዕባለን ትራንስፎርሜሽንን፣ኢትዮዽያ ድሕሪ ሓሙሽተ ዓመት ቁጠባኣ ካብ ሕርሻዊ ዝመሰረቱ ምኳን ሓሊፉ ብኢንዱስትሪ ዝምራሕ ክኸውን‘ዩ።ከምኡውን እታ ሃገር ካብ ልመና እኽሊ ናፃ ክትከውን‘ያ ዝብል ትፅቢት ኣሎ።እዚ ፖሊሲ‘ዚ ክትግበርን ክዕወትን ድዩ? ዘስዕቦ ረብሓታቱን ንከይዕወት ከጋጥሞ ዝኽእል ማሕለኻታቱን እንተሃልዩ ንክዘራረቡሉ ንክልተ ሙሁራት ዓዲምና‘ለና።ዶ/ር ዛይድ ነጋሽን ኣቶ ግርማይ በርሀን ኣብ ዩኒቨርስቲ መቀለ ንትምህርቲ ስነ-ቁጠባ ዝምህሩ‘ዮም።
ንክልቲኡ ክፋል ክትዕ-ሙሁራት ኣብ ላዕሊ የማናይ ፀግዒ ተሰሪዑ'ሎ ብቅደም ሳዓብ የዳምፁ!


text:
ላዕለዋይ ኮሚሽነር ናይ ሕቡራት መንግስታት ሰብኣዊ መሰላት ዛይድ ራኣድ ኣል-ሑሴይን መንግስቲ ኢትዮጵያ ዓለምለኸ ተዓዘብቲ ተቓውሞ ኣብዝተኻየደሎም ክልላት ኣትዮም ምርመራ ከካይዱ ክፈቅድ ፀዊዖም።
ነበርትን ተቓወምትን ሓይልታት ፀጥታ ን90 ሰልፈኛታት ቶኪሶም ቀቲሎም ንዝበሉዎ ንምምርማር ዓለምለኸ ተዓዘብቲ ናብተን ክልላት ክኣትዋ እቶም ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሕቶ ከምዝቐረበ ገሊፆም።
ኮሚሽነር ዛይድ ራኣድ ኣል-ሑሴይን ትማሊ ሓሙስ ኣብዝሃብዎ ፈላማይ ሪኢቶ ኣብ ክልላት ኦሮሚያን ኣምሓራን መንግስቲ ካብ ዓቐን ንላዕሊ ናይ ሓይሊ ስጉምቲ ወሲዱ ዝብል ኽስታት ክምርመር ቤት ፅሕፈቶም ምስ ሰበስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ይዘራረበሉ ከምዘሎ ሓቢሮም።
ንፈለማ ግዜ ንሰለፈኛታት ምቕታል ካብ ዝጅመር ዝሓለፈ ጥሪ ‘’ፈፀምቱ ንምምርማርን ንክሕተቱን ዘእምን ፈተነ ኣይርኣናን’’ ኢሎም ዛይድ ራኣድ ኣል-ሑሴይን።
ብዛዕባ እዚ ካብ ጄኔቭ መብርሂ ዝሃባ ወሃቢት ቃል እቲ ቤት ፅሕፈት ራቪና ሻምዳሳኒ።
"ኣብቶም ዝሓለፉ ሒደት ማዕልታት ብሓይልታት ፀጥታ ኣብ ልዕሊ ሰለፈኛታት ዝተፈፀሙ መቐትልቲ፣ጃምላዊ ማሰርትን ካልኦት በደላትን ብዘተሓሳስብ ደረጃ ካብ ክልላት ኦሮሚያን ኣምሓራን ሓበሬታ በፂሑና’ሎ" ኢለን።
ይኹን እምበር ንሰን ነቲ ሓበሬታ ነፃ መረጋገፂ የለን።ነዚ እውን እዩ ላዕለዋይ ኮሚሽነር ዓለምለኸ ተዓዘብቲ ናብ ክልላት ኦሮሚያን ኣምሓራን ክኣትው ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ክፈቕድ ዝፅውዕ ዘሎ ክብላ ብተወሳኺ ሓቢረን።።
ናብ ቤት ፅሕፈተን ዝቐረበ ፎቶግራፋትን ካልኦት ሓበሬታታትን ዘይተረጋገፁ ስለዝኾኑ ክስታት እዮም ዝበላ ራቪና ዝውሕዝ ዘሎ ነንባዕሉ ዝገራጨው ሓበሬታት ተወሳኺ ምርማራ ዘድልዩ እዩ ኢለን።ካብ ዓቐን ንላዕሊ ሓይሊ ምጥቃም ዝምልከት ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ክልቲአን ክልላት ጥይት ክሳብ ምጥቃም ከምዝበፅሕ ሓቢረን።
ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝርርብ ይካየድ ከምዘሎ ብምግላፅ ብዛዕባ ምሃብ ፍቓድ ወግዓዊ መልሲ ኣይረኸብናን ኢለን።
እቲ ዝበፅሐ መቕተልትን ማእሰርትን ብዝምልከት ከከም ምንጭታቱ ስለዝፈላለ እቲ ሓቂ ንምፍላጥ ነፃ ዝኾነ ዓለምለኸ ተዓዛቢ ዘድለየሉ ምኽንያት እዩ ኢለን።
ብኻሊእ ወገን ህይውማን ራይትስ ዎች ዘቕረቦም ሕቶታት ሕቶታት ብደአርጃ ዓለም መንግስታት ናይ ምዝራብ ነፃነት ኣብ ልዕሊ ተቓወምቲ ዝፍፀሙ ዓፈናታት እናሓየለ ምኻዱን ናይ ስደተኛታት ኣተሓሕዛን ክትትልን ፖሊስታ ዝፍፅምዎም በደላት ተሓታትነት ንክህልን ዝምልከቱ እዮም።
ዝቕፅል ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ኣብ ውሽጢ ሃገርን ብዓለምለኸ ደረጃን ሰፋሕቲ ትሕዝቶታት ዘለዎም ጉዳያት ሰብኣዊ መሰላት ክፈትሕ ከምዘለዎ እቲ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣዘኻኺሩ።
ኣብቲ ሕቲ ካብ ዝተዘርዘራ ሃገራት ሱሪያ፣ቻይናንን ኢትዮጵያን ይርከብኦ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኣብ ክልላት ኦሮምያን ኣምሓራን፣ ብሰንኪ ዝተኸሰተ ዕግርግርን ዝሳዓበ ቅትለትን ተቃወምቲን ኣባላት ኣኽበርቲ ጸጥታን፣ ኣዝዩ ዘሻቅል’ዩ ክብል ኣውሮጳዊ ሕብረት መግለጺ ኣውጺኡ።
በቲ ዕግርግር ሓዘን ንዘጋጠሞም ጽንዓት ይሃብኩም’ውን ይብል እቲ መግለጺ።
ኩሎም ወገናት ሓይሊ ካብ ምጥቃም ንክቁጠቡ ዘተሓሳሰበ እቲ ሕብረት፣ ናይ ሓይሊ ስጉምቲ ምውሳድ ውጽኢቱ፣ ዕንቅፋት ሰላማዊ ፍታሕ’ዩ ይብል።
ፌደራላዊ ሕገ-መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኩሎም ወገናት ቅሬተኦም ዘቅርብሉ ኣገባብ ኣነጺሩ’ዩ፣ እቲ ዳሕረዋይ ግጭት፣ ብህጹጽ፣ ብሃናጺ ጽምዶን ልዝብን ክፍታሕ’ውን ጸዊዑ።


text:
ንሰን ምስ ሹመት ፈለማየቲ ጓል ኣስንተይቲ ምንስቴር ወፃኢ እታ ሃገር ኣብ ዝተገጣጠመ ናይ ሞቓድሾ ዑደትን እየን ነዚ ዝገለፃ።
ኣምባሳደር ሸርማን ምስ ናይ ሱማሊያ ፕሬዝዳንት ሓሳን ሸኽ መሓመድን ካልኦት ላዕለዎት ሰበስልጣንን እታ ሃገር ሎማዕንቲ ሰኒ ኣብ ሞቓድሾ ዝተራኸባ ሳልሰይቲ ላዕለወይቲ ብዓልቲስልጣን ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ እየን።
ኣብ ውሽጢ 20 ዓመታት ኣብ ሱማሊያ ዑደት ዝፈፀማ ፈላመይቲ ዝለዓላ ብዓልቲ ስልጣን እውን እየን።
ናይሮቢ ኣብዝርከብ ዩኒቨርስቲ ኬንያታ ሎማዕንቲ ሰኒ ንተምሃሮን ንጋዜጠኛታትን እንትዛረባ ብሓድሽ ፓርላማ ኬንያ ዝተሰርሑ ብምምጓስ እታ ሃገር ምቑራፅ ተስፋ ከይኮነስ ኣብ ቅድሚኣ ብሩህ ተስፋ ኣሎ ኢለን።
ፓርላማ እታ ሃገር ኣኼብኡ ኣብ ናይ መኪና ደው መበሊ ይካየድ ህላዎም ኣዝዩ ዘደንቕ እዩ ኢለን ንሰን።ናይ ሱማሊያ ናይ ፓርላማ ህንፃ ንዓመታት ብዝተኻየደ ኵናት ሕድ ሕድ እዩ ዓንዩ።
ሸርማን ኣብ ዘውፅእኦ መገልፂ ናይቲ ሓድሽ ካቢኔት ቀዳማይ ምንስቴር ፈላመይቲ ጓል ኣንስተይቲ ምንስቴር ወፃኢ ገይሮም ምሕራዮም እውን ንኢደን።
ካብ ፑንትላንድ ዝመፃን ኣብ ሓደ እዋን ንፕሬዝዳንትነት ተወዳዲረን ዘይሰለጠን ፋውዚያ የሱፍ ሓጂ ኣዳም ንሱማሊያዊያን ደቂ ኣንስቶ ሓድሽ ዘበን ናይ ዝኾነ ካብኔት ኣካል ምዃነይ ክርዓትን ክብርን ይስምዐኒ ክብላ ንቪኦኤ ገሊፀን።
ብኹናት ሕድሕድ ዝተበላሸወ ምስሊ ሱማሊያ ኣብ ምቕያር ጊድአን ከምዝፃወታ’ውን ሓቢረን ኣለዋ።
እቲ 10 ኣባላት ዘለዎ ካብኔት ካልእቲ ጓል ኣንስተይቲ ኣባል እውን ኣለዎ።ምንስቴር ማሕበራዊ ጉዳያት ሜሪያን ቓሲም ኣሕመድ።


text:
መደበር መመንጨዊ ጸዓት ኤለክትሪክ ሕርጊጎ ከፍርዮ ዝጸንሐ መጠን ጸዓት ኤለክትሪክ ብኣስታት 60 ሚእታዊት ንምዕባይ፡ ናይ 98.6 ሚልዮን ዶላር ፕሮጀክት ተተግቢሩ።
እዚ ብቻይናዊ ኩባንያ ‘ስፌኮ’ (SFECO) ዝተተግበረ ፕሮጀክት፡ ነቲ ቅድሚ ሕጂ እቲ መደበር ዘመንጭዎ ዝነበረ መጠን ጸዓት ኤለክትሪክ ብ46 ሜጋ-ዋት ክብ ዘብል’ዩ።
ትማሊ 15 ሕዳር ኣብ ቀጽሪ ናይ’ቲ መደበር ኣብ ዝተኻየደ፡ ሚኒስተር ህንጻ ኣቶ ኣብርሃ ኣስፍሃን ሓላፊ ቊጠባዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣቶ ሓጐስ ገብረሂወትን ዝርከብዎም ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን መንግስትን ግንባርን ዝተረኽቡሉ ናይ ምርኽኻብ ስነ-ስርዓት፡ ሚኒስተር ጸዓትን ማዕድንን ጀነራል ስብሓት ኤፍሬም ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እዚ ሓድሽ ጀነሬተራት ናይ ምትካል ፕሮጀክት፡ ኣካል ናይ’ቲ ቀረብ ጸዓት ንምውሓስ ብመንግስቲ ዝግበር ዘሎ ገዚፍ ወፍሪ ምዃኑ ገሊጹ።
ሚኒስተር ስብሓት ኣስዒቡ፡ ነቲ ፕሮጀክት ዘተግበረ ቻይናዊ ኩባንያ፡ ነቲ መደብ ኣብ እዋኑ ንምስላጥ በቲ ሓደ፡ ነተን ቅድሚ ሕጂ ዝሰርሓ ዝነበራ ጀነሬተራት ኣብ ምሕዳስ ድማ በቲ ኻልእ፡ ምስ ኤርትራውያን ክኢላታት ንዘርኣዮ ውህደትን ምትሕብባርን ሞጒሱ።
ኣምባሳደር ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይና ኣብ ኤርትራ ሚስተር ያንግ ዚጋንግ ብግደኡ፡ እዚ ሕጂ ኣብ መፈጸምታኡ በጺሑ ዘሎ ፕሮጀክት፡ ኣካል ናይ’ቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ቻይናን ብዓወት ዝሰላሰል ዘሎ ሽርክነታዊ ስራሕ ምዃኑ ኣብሪሁ።
ዋና ኣካያዲ ስራሕ ቻይናዊ ኩባንያ ‘ስፌኮ’ ሚስተር ቸን ዩ ብወገኑ፡ እቲ ኩባንያ ኣብ መደባት ልምዓት ኤርትራ ክሳተፍ ምብቅዑ ሓበን ከምዝስመዖ ጠቒሱ፡ ንጥፈታቶም ብግቡእ ኣብ ምስልሳል፡ ካብ ዝተፈላለዩ ወገናት ንዝተገብረሎም ምድግጋፍ ኣመስጊኑ።
ዋና ኣካያዲ ስራሕ ኮርፖሬሽን ኤለክትሪክ ኤርትራ ኢንጂነር ኣብርሃም ወልደሚካኤል ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ኣብ ቀረብ ጸዓት ዝተራእየ ጸገም፡ ንህዳሰን ምትካል ሓደስቲ ጀነሬተራትን ከምዝደረኸ ጠቒሱ፡ እዚ ተዋዲዱ ዘሎ ሓድሽ ፕሮጀክት፡ ምስቲ ኣብ ትግባረ ዝርከብ ካልእ ፕሮጀክትታት ተደሚሩ፡ ዓቕሚ ናይ’ቲ ብዝተዋሰበ ሃገራዊ መርበብ ዝዝርጋሕ ጸዓት ኤለክትሪሲቲ ኣብ ምድንፋዕ ዓቢ ኣስተዋጽኦ ከምዝገብር ጽኑዕ እምነቱ ገሊጹ።
ህዝቢ ንዘጋጠመ ሕጽረት ቀረብ ጸዓት ብንቕሓት ጠሚቱ ንዘርኣዮ ተጻዋርነት ዘመስገነ ኢንጂነር ኣብርሃም፡ መንግስቲ – ዘላቕነት ዋሕዙ ዘየቋርጽ ቀረብ ጸዓት ኤለክትሪክ ንምርግጋጽ፡ በብመድረኹ ዝትግበር መደባት ሰሪዑ ይሰርሕ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።


text:
‘’ካብ ናይ ኣፍሪካ ናይ ተፍጥሮ ፍሪያት ዝለዓለ ውፅኢት ምርካብ’’ ዝብል መልእኽቲ ሒዙ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብዝተኻየደ ናይ 2013 ኣ/ፈ ናይ ኣፍሪካ ኢኮኖሚ ፀብፃብ ኣኼባ ኣፍሪካ ኣብ ምዕባይ ትርከብ ዘለ እንተኾነት’ውን ናይ ኢንዲስትሪ ዕቑር ሃብታ ምሉእ ብምሉእ ኣብ ግብሪ ክተውዕሎ ከምዘለዋ ይሕብር።እቲ ሪፖርት ወሲኹ ኣብ ተፎጥራዊ ፀጋታታ ዝተመስረተ ሰፊሕ ዝርግሐ ኢንዱስትሪ ክትፍፅም ኣለዋ’ውን ይብል።
ነዚ ንምግባር ድማ ውፅኢታዊ ፖሊሲ ኢንዲስቱሪን ዘላቕን ናይ ነዊሕ እዋን ናይ ልምዓት ትልምን ይሓትት ይብል እቲ ሪፖርት።
ብመሰረት እቲ ናይ ኢኮኖሚ ፀብፃብ ንመፅናዕቲ ካብ ዝተወሰዳ ሃገራት ኢትዮጵያን ግብፅን እየን ከም መብርሂ ሚስተር ኣደም ኣል-ሂራይካ።
ገለ ሃገራት ኢኮኖሚአን ብምብዛሕን እሴተንን ብምውሳኽን ስሉጥ ዕብየት እናመዝገባ እየን ዝበሉ ንሶም ‘’ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ፍሪያት ቖርበት ኣዝዩ ኣንፀባራቒ ኣለና።ኣብ ግብፂ’ውን ብዓለባ ኣንፃራዊ ብዝኾነ ተወዳዳራይ ኮይኑ’ሎ።’’
ኣደም ኣል-ሂራይካ ነቲ ፀብፃብ ብምጥቓስ ብተደጋጋሚ ከምዝሓበርዎ ንዕብየት ቁጠባን ልምዓትን ጠጠው ዝበለ መንግስቲ ንከምዚኦም ዝበሉ ውፅኢታት ዝለዓለ ጊደ ከምዘለዎ ተዛሪቦም።ብመሰረት እቲ ፀብፃብ ኣፍሪካ ኣብዚ እዋን እዚ ካብ ካሊእ ኽፋል ዓለም ብዝበለፀ ብቕልጡ ትዓቢ ዘላ ክፈለ ኣህጉር እንተኾነት እውን ሎሚ’ውን ድኽነት ዝተስፋሕፍሐላ እያ።


text:
ጾመ ኣርብዓ
ቅድስት ቤተክርስቲያን ኣብ ዓመት ሸውዓተ ናይ ጾም ግዚያት ሠሪዓ በብግዚኡ እንዳ ኣዘኻኸረት ከም ንጾሞም ትገብር። እዚኣቶም ድማ
1. ጾመ ነቢያት፥ ካብ 15 ሕዳር ዝጅምር ኮይኑ ን44 መዓልታት ክሳብ 29 ታሕሳስ በዓለ ልደት ዝጸንሕ ጾም እዩ።
2. ጾመ ገሃድ፥ 10 ጥሪ ቅድሚ ጥምቀት እትጽወም ናይ ሓንቲ መዓልቲ ጾም እያ።
3. ጾመ ነነዌ፥ ኩሉ ግዜ ሰኑይ ጀሚሩ ክሳብ ረቡዕ ንሠለስተ መዓልታት ይጽወም። ዝኣትወሉ ዕለት ካብ ዓመት ናብ ዓመት ፍልልይ ዘለዎ ኮይኑ ቅድሚ ዓቢይ ጾም ክልተ ሰሙን ዘሎ ሰኑይ ይጅምር።
4. ዓቢይ ጾም፥ ን55 መዓልታት ዝጽወም ኮይኑ ድሕሪ ጾመ ነነዌ ክልተ ሰሙን ይጅምር።
5. ጾመ ሐዋርያት፥ ድሕሪ በዓለ ሐምሳ ዝጅምር ኮይኑ ዝጅምረሉ መዓልቲ ሰኑይ ዕለት ግን ከም ጾመ ነነዌን ዓቢይ ጾምን ካብ ዓመት ናብ ዓመት ፍልልይ ኣለዎ። እዚ ጾም ካብ ኩሎም ኣጽዋማት ፍልይ ብዝበለ መልክዕ ዝጽወሙ መዓልታት ሓደ ሓደ ግዜ ይበዝሕ ካልእ ግዜ ድማ ይውሕድ ዝተወሰነ (ተደጋጊሙ ዝጽወም ሓደ ዓይነት መዓልታት ዘይብሉ እዩ)።
6. ጾመ ድኅነት፥ ዓመት ሙሉእ ኣብ ሰሙን ክልተ መዓልቲ ማለት ረቡዕን ዓርብን ዝጽወም እዩ። ብጀካ ኣብ ዘመነ ትንሣኤ ዘለዋ እንተ ዘይኮይኑ ኩሉ ሳዕ ጾም እዩ። ልደት ወይ ጥምቀት ኣብዘን መዓልቲ እንተ ውዒለን ውን ከም ዘመነ ትንሣኤ ዘለዋ ዓርበ ሮቡዕ ኣይጽወማን እየን።
7. ጾመ ፍልሰታ፥ እዚ ጾም ን15 መዓልታት ዝጽወም ኮይኑ ካብ 1 ነሓሰ ይጅምር ክሳብ 15 ነሐሰ ይጽወም 16 ነሓሰ ድማ ናይ እቲ ጾም መዛዘሚ በዓለ ኪዳነ ምሕረት (ፍልሰተ ሥጋሃ)ብዓቢ ክብሪ ተኸቢሩ እቲ ጾም ይውድእ።
ካብዞም ኣብ ላዕሊ ዝገለጽክዎም ኣጽዋማት ግዚኡ ኣኪሉ ካብ ዕለት ፳፰ የካቲት ፳፻፰ ዓ.ም 7 መጋቢት 2016 ዓ.ም ጀሚሩ ዝጽወም ናይ ጎይታ ጾም እዩ። እዚ ጾም ን55 መዓልታት ክሳዕ ቀዳም ስዑር ዝጸንሕ ኮይኑ ናብ ትንሣኤ ንምብጻሕ ዝጽወም እዩ። ዓቢይ ጾም ጎይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ወዲ 30 ዓመት ምስ ኮነ ንጥምቀት ናይ ስርሑ መጀመሪ ንምግባር ኣብ ሩባ ዮርዳኖስ ብኢድ ዮሐንስ ወልደ ዘካርያስ ምስ ተጠምቀ ሽዑ ንሽዑ መንፈስ ናብ በረኻ ስለ ዝወሰዶ 40 መዓልትን 40 ለይቲን ኣብ ገዳመ ቆሮንጦስ ጾይሙ ንሰይጣን የሕፊሩ ነሕፍረሉ ኃይሊ ዝረኸብናሉ ጾም ዝጀመረሉ እዩ። ስለዚ ጾመ ኣርብዓ ካብ ካልኦት ኣጽዋማት ፍልይ ብዝበለ መገዲ ዝግለጽ እዩ። ምክንያቱ ወሃቢ ሕግታት ሠራዔ ኣጽዋማት ዝኾነ ጎይታ ባዕሉ ዝጾሞ ስለዝኾነ ብፍሉይ ናይ ኣጽዋማት ርእሲ ከም ዝኸውን ጌርዎ እዩ። በዚ ምኽንያት ኣዝዮም ብዙሓት መጸውዒ ኣስማት ተዋሂቦም እዩ።
1. ጾመ ኣስተምህሮ፥ ጎይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ጾም ምጻም የድልዮ ስለ ዝነበረ ኣይጾመን፣እንታይ ደኣ ንትምህርትና ምእንቲ ክኸውን ጾይሙ። እዚ ማለት ከይገበረ ግበሩ ኢሉ ዝኣዘዘና ሓንቲ እኳ የላን ስለዚ ሎሚ ንነብረሉ ዘሎና ክርስትና ተፈቲኑ ዝሓለፍ እዩ። ናይ መምህረን ድምጺ ዝሰምዓ ተመሃሮ ድማ ንመምህረን ንምምሳል ንሱ ዝመሰሎ ንምምሳል፣ ዝፈለጦ ንምፍላጥ፣ዝገበሮ ንምግባር ደድሕሪኡ ይስዕባ።
ቅዱስ ኣርሳኔዎስ “ጎይታይ ኣነ ናይ ብዙሓት መምህር እየ ኣብ ቅድሜኻ ግን ካብ ተማሃሮኻ ሓደ እየ። ኣነ ናይ ብዙሓት ጓሳ እየ ኣብ ቅድሜኻ ግን ካብተን ኣባጊዕካ ሓደ እየ። ኣነ ብዙሓት ዝስዕቡኒ እየ ኣብ ቅድሜኻ ግን ካብቶም ዝስዕቡኻ ሓደ እየ።” ክብል ከም ዝተዛረበ ጎይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብቃልን ብግብርን ካቡኡ ተማሂርና ክንገብሮም ዝግባእ ነገራት እንዳ ገበረ ዝነብር ዝነበረ ናይ ሕይወትን ቃልን ሓቀኛ መምህር እዩ። ስለዚ ዝጾሞ ጾም ድማ ጾም ናይ ኩሉ ነገር መጀመሪ፣ናይ ዓወት ግብሪ፣ናይ መንፈሳውነት ኮነ ኣገልግሎት ኃይሊ ከም ዝኾነ ብግብሪ ዝተመሃርናሉ ብምንባሩ ጾመ ኣስተምህሮ ይበሃል።
2. መዳለዊ ጾም፥ ሕዝበ እስራኤል በዓለ ፋሲካ ቅድሚ ምብዓሎም፣ ናይ ፋሲካ በጊዕ ቅድሚ ምብልዖም ኣቐዲሞም ናይ መዳለዊ ግዜ ይገብሩ ኔሮም። ናይ ሓድሽ ኪዳን ሓቀኛ ፋሲካ ናይ ዓርቢ ገንሸል ቅድሚ ምብዓልናን ቅዱስ ሥጋኡን ክቡር ደሙን ቅድሚ ምቕባልና ብጾምን ጸሎትን ንርእስና ነዳልወሉ ስለ ዝኾነ ናይ ምድላው ጾም ተባሂሉ ይጽዋዕ።
3. ናይ ዓወት ጾም፥ ሠለስተ ኣርዕስተ ኃጣውእ ዝተሳዕሩሉ ሰይጣን ዝተሳዕረሉ፣ዝሓፈረሉ ስለ ዝኾነ ናይ ዓወት ጾም ተባሂሉ ይጽዋዕ።’
4. መሠጋገሪ ጾም፥ ጎይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ዓመተ ኩነኔ ናብ ዓመተ ምሕረት፣ ካብ መስዋዕተ ኦሪት ናብ መስዋዕተ ሓዲስ፣ ካብ ሕገ ኦሪት ናብ ሕገ ወንጌል ንኸሰጋግረና ዝጾሞ ጾም ስለዝኾነ ናይ መሠጋገሪ ጾም ዝብል መጸውዒ ተዋሂብዎ። ንሕና ውን ነዚ እንዳዘከርና ክንጸሞ ይግባእ። ቀዳማይ ንዝተገብረልና ውዕለት ከም ዘይረሳዕና ድምጽና ነስምዓሉ እዩ። ካላኣይ ድማ ጎይታ ዓመት ዘይኮነስ ሕይወትና ከም ዝለወጦ ብምእማን ንርእስና ንልውጠሉ ጾም እዩ።
5. ናይ ካሕሳ ጾም፥ ቀደምት ናይ ደቂ ሰባት መበቆል ዝኾኑ ኣዳምን ሔዋንን ካብ ገነት ተሰጊጎም ንባርነት ንሞት ኣብ መወዳእታ ድማ ንሲኦል ክድርበዩ ምክንያት ኮይኑ ዝተረኽበ መብልዕ እዩ። ኣዳም ክገብሮ ዘይከኣለ ጎይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ጾይሙ ካሕሳ ኮይኑ ንመንፈሳዊ ጥሜቱ ብመንፈሳዊ ጽጋብ (ጾም) ክሒሱ ናብ ናይ ቀደም ክብሩ መለሶ። ስለዚ ናይ ካሕሳ ጾም ተባሂሉ።
6. ዓቢይ ጾም፥ እቲ በዓል ቤት ዝኾነ ጎይታናን ኣምላክናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ባዕሉ ዝመሥረቶ ስለ ዝኾነ ዓቢይ ጾም ዝብል መጸውዒ ተዋሂብዎ።
7. ጾመ ኣርብዓ፥ ጎይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ገዳመ ቆሮንጦስ ን40 መዓልትን 40 ለይትን እግሩ ካብ ዝዘርግሓሉ ከይዓጸፈ፣እኽለ ማይ ከይጠዓመ፣ድቃስ ከይደቀሰ፣ ዝጾሞ ጾም ስለ ዝኾነ ነተን መዓልታት ንምዝኻር ጾመ ኣርብዓ እንዳ ተባህለ ይጽዋዕ።
8. ቀድሶተ ገዳም፥ ጎይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ሰብ ርሒቑ (ካብታ ዘፍቅራ ወላዲቱ ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ከይተረፈ) ካብ ከተማ ወጺኡ ኣብ በረኻ ኮይኑ ዝጾሞ እዩ። እዚ ድማ ነቶም ኣቐዲሞም ብብሕትውና ዝነብሩ ዝነበሩ ከም በዓል መጥምቀ መለኮት ዮሐንስ ብሕትውና፣ ናይ ነቢይ ኤልያስ ገዳማዊ ሕይወት ዝተጓዕዙሉ መገዲ ጽድቂ ከም ዝኾነ ዝመስከረሉ ንናይ ሓድሽ ኪዳን ገዳማዊ ሕይወትን ናይ ብሕትውና ናብራን ባሪኹን ቀዲሱን ዝጀመረሉ ስለ ዝኾነ ቀድሶተ ገዳም ዝብል መጸውዒ ተዋሂብዎ።
ንምንታይ 55 መዓልቲ ኮይኑ
ዓቢይ ጾም ንሓሙሳን ሓሙሽተን መዓልቲ ዝጸንሕ እዩ። እዚ ጾም ጎይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝጾሞ ጾም እንተ ኮይኑ ንምንታይ ኣብ ልዕሊ እተን 40 መዓልታት ወሰኽ ተጌሩ?
ነዚ ሊቃውንቲ ብክልተ መገዲ መብራህርሂ ይገብሩሉ። ናብቲ መልሲ ቅድሚ ምእታውና ግን ኣቐዲምና ክንርድኦ ዘድልየና ነገር ኣሎ። ቅድስት ቤተክርስቲያን ንጸድቀሉ ንቕደሰሉ ተወሳኺ ናይ በረከት ግብራት ክትውስኸልና ትኽእል እያ። ሠናይ ነገር ድማ ሓደ እኳ ክቃወሞ ዘይክእል ናይ ሕይወት መገዲ እዩ። ስለዚ ኣብዚሕና ምጻምና ብዙሕ ፍረ ከም ዝርከበና ይገብረና፣ኣውሒድና ምጻምና ብመጠን ዝገበርናዩ ተለኪዑ ይወሃበና። ስለዚ ንምንታይ ተወሲኹ ዝብል ሕቶ ክንምልሶ ግቡእ እኳ እንተ ኾነ ናብ ጽድቂ ዝወስዱና ጎደናታት ምብዝሖም ግን ተቓውሞ ክንገብር ምኽንያት ክኾኑና ኣይግባእን። ሓደ ሰብ ዶሞዙ ኣብ ወርሒ 1000 ናቕፋ ክንሱ ተወሳኺ እንተ ተገብረሉ ዝቃወም የለን። ምኽንያቱ ጽቡቕ ነገር ስለዝኾነ።
ናይ ዓቢይ ጾም እቶም ሠለስተ ክፍልታት
1. ሙሴኒ፥ ቀዳማይ ክፋል ሙሴኒ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ኮይኑ ከም ምሳሌ ጌሩ ዝወሰዶ ንሙሴ እዩ። ሙሴ ነተን ዓሠርተ ትእዛዛት ኦሪት ካብ እግዚአብሔር ኣብ ደብረ ሲና ቅድሚ ምቕባሉ ከም ዝጾመ፣ንሕናውን ብናቱ ምሳሌ ናይ ጎይታ ኣርብዓ መዓልቲ ንምጻም ከም ናይ ቅዱስ ያሬድ ኣጸዋውዓ “ሙሴኒ” ኢልና ንጸወም። ኣብ ዳሕረዋይ ዘመን ኣብ (610-641)ስለዝተወሰኾ ደኣ እምበር ናይ ዘወረደ መሠረቱ ሙሴኒ እዩ። እቲ ሰንበት ሙሴኒ እምበር ሕርቃል ዝዝክር ከም ዘይኮነ ናይ እቲ ዕለት ንባባትን ምስባክን ይገልጾ እዩ።
2. ጾም ኢየሱስ፥ እዚ ጾም ጎይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝጾሞ 40 መዓልታት ዝሓዘ እዩ። ካብ ካልኣይቲ ሰንበት ቅድስት ጽባሕ ዘላ ሰኑይ ክሳዕ ቅድሚ ሆሳዕና ዘላ ዓርቢ ዝጸንሕ እዩ።
3. ሰሙነ ሕማማት፥ ካብ ዋዜማ ሆሳዕና ክሳብ ትንሣኤ ዋዜማ ዝጽወም እዩ። ናይ ጎይታ እተን 40 መዓልታት ዓርቢ ምስ ወድኣ ካብ ቀዳም ድሮ ሆሳዕና ክሳብ ቀዳም ስዑር ዘለዋ ሸሞንተ መዓልታት ሰሙነ ሕማማት ዝብል መጸውዒ ዝተዋህበን እየን።
ጎይታ ዝጾመ 40 መዓልታት ክኸውን ከሎ ኣብ መጀመርታ ሸውዓተ መዓልቲ ናይ መዳለዊ ጾም፣ኣብ መወዳእታ ዝርከቡ 8 ናይ ሕማማት መዓልታት ተደሚረን ንዓቢይ ጾም ናብ 55 መዓልታት ልዕል ከም ዝብል ጌርዎ ይርከብ።
ናይ እቲ ጾም መጀመሪ ዘሎ ሰሙን ጾመ ሕርቃል ዝብል መጸውዒ ዝተዋህባን ናይ ዓቢይ ጾም መወዳእታ ዘላ ሰሙነ ሕማማትን ከም መወሰኽታ ከም ዝኣተዋ ውን ናይ ቤተክርስቲያን ታሪክ ይገልጽ።
ሕርቃል
ሕርቃል ኣብ መበል 614 ዓ.ም ናይ ቢዛንታይን ንጉሥ ዝነበረ ካቶሊካዊ መራሒ እዩ።
ንጉሥ ሕርቃል ኣብ መሪሕነት ኣብ ዝነበረሉ ዘመን ናይ ፋርስ ሠራዊት ንኢየሩሳሌም ወሪሮም ነቲ ኣብ ዘመን ንጉሥ ቆስጦንጢኖስ ብሠናይ ድሌትን መንፈሳዊ ቅንኣትን ቅድስት እሌኒ ንዘመናት ካብ ተቐቢሩሉ ዝነበረ ናይ ጓሓፍ ስፍራ ንናይ ጎይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ መስቀል ኣድካሚ ብዝኾነ ኃይሊ ድሕሪ ሸውዓተ ወርሒ ዝወሰደ ናይ ኩዕታ ግዜ ተረኺቡ ብዓቢ ክብሪ ኣብቲ ዝተሰቕለሉ ስፍራ ከም ዝኸውን ጌራቶ ስለ ዝነበረት ነዚ ክቡር መስቀል መምለክያነ ጣዖት ዝኾኑ ፋርስ ንክርስቲያናት ከቖጥዑ ስለዝደለዩ ናብታ ቅድስቲ ከተማ ኢየሩሳሌም ዘሚቶም መስቀለ ክርስቶስ ማሪኾም ናብ ዓዶም ከም ዝኸይድ ገበርዎ።
ኣብዚ ዘመን ዝነበሩ ክርስቲያናት ብኅብረት ኮይኖም ናብቲ ኣብቲ ዘመን ክርስቲያን ንጉሥ ዝነበረ ሕርቃል ኣውያቶም ከስምዑ ጀመሩ። ናቡኡ መልእክተኛታት ሰዲዶም “ንስኻ ክርስቲያን ኢኻ ኣብ ዘመንካ ናይ ጎይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ መስቀል ኣብ ኢድ ባዕዳውያን ክወድቕ ጽቡቕ ኣይኮነን። ከም ንጉሥ ቆስጦንጢኖስ ኩለልና፣ ስለዚ ተዋጊእካ ምለሶ በልዎ።” ንጉሥ ሕርቃል ቅዱሳት መጻሕፍቲ ሕግታትን ወሳኔታት ሕዋርያትን ይፈልጥ ስለ ዝነበረ ከምዚ ኢሉ መለሰሎም “ቅዱሳን ሐዋርያት ሰብ ዝቐተለ ሙሉእ ዕድሚኡ ይጹም። ክብሉ ዝሓገግዎ ስለዝፈራሕኩ ሙሉእ ዕድመይ ዝጾሞ ጾምውን ከይከብደን ስለዝሰጋእኩ እምበር ነዚ ክገብር ሕጉስ እየ” ኢሉ መለሰሎም።
ኣብቲ ዘመን ዝነበሩ ቅዱሳን ክርስቲያናት ንኣበሃህልኡ ከምዚ ኢሎም መለስሉ “ናይ ሓደ ሰብ ዕድመ ሰብዓ እንተ በዝሐ ድማ ሰማንያ እዩ። ስለዚ ነዚ ንሕና ተማቒልና ክንጾሞ ኢና” በልዎ። ብተወሳኺውን ኣብ ዝኸዶ ኣምላኽ ዓወት ምእንቲ ክህቦ ኣብ መላእ ዓለም ዘለዉ ክርስቲያናት ናይ ሰሙን ጾም ክጾሙ ኣወጁ። ድሕሪ ናይ ሰሙን ጾም ንጉሥ ሕርቃል ናብ ፋርስ ዘሚቱ መስቀል ክርስቶስ ካብ ኢዶም መንዚዑ ናብ ኢየሩሳሌም ከም ዝምለስ ገበረ። መዘከርታ ምእንቲ ክኸውን ድማ ነዚ ናይ ሰሙን ጾም ኣብ ቀኖና የእቲዮም ከም ዝጽወም ገበርዎ።
እዚ ጾም ናይ ዓቢይ ጾም ከም መጀመሪ ኮይኑ ከም ዝጽወም ዝተገብረሉ ምኽንያት እንታይ እዩ?
v ዕላሙኡ ንናይ ጎይታ መስቀል ንምምላስ ስለ ዝነበረ ምስ ናይ ጎይታ ጾም ክጽወም ዝተመርጸ ኮይኑ ስለ ዝተረኽበ
v ብኣጋንንቲ ዝተመሰሉ ሠራዊት ፋርስ ብኃይሊ ናይ ሓደ ሰሙን ጾም ተባሪኹ ዝኸደ ንጉሥ ጸላእቱ ዝሰዓረሉ ስለ ዝነበረ። ናይቲ ዓቢይ ናይ ውግእ ጾም ቅድሚ ምእታውና ንርእስና ብጾም ኣዳሊና ንምእታው ተባሂሉ ምስ ጾም ኣርብዓ ከም ዝጽወም ተጌሩ።
v እቲ ዝተጾመሉ ዘመን ምስ ናይ ጎይታ ጾም ዝቀራረብ ስለ ዝነበረ ናብቲ ዝቐረብ እንተ ተሓዊሱ መዘከርቱኡ ክሰማማዕ ይኽእል እዩ ካብ ምባል
v ንዘመናት ተሰዊሩ ዝነበረ መስቀለ ክርስቶስ ዝተረኽበሉ ወርሒ መጋቢት ኣብ ጾመ ኣርብዓ ስለ ዝኾነ፣ሕጂ ውን እንደገና ተማሪኹ ዝተመልሰሉ ምስቲ ጥንተ ታሪኹ እንተ ተጸንበረ ይምረጽ ካብ ምባል ምስ ጾመ ኣርብዓ ከም ዝጽወም ተጌሩ።
ብዙሓት ሰባት ብግጉይ ዝኾነ መረዳእታ ንንጉሥ እትጽወም ጾም ኢሎም ይትርጉምዋ እዮም። እንተ ኾነ ግን ካብቲ ኣበሃህልኦም ንላዕሊ ምሥጢር ዝሓዘ ከም ዝኾነ ክንገልጸሎም ይፈቱ። ምኽንያቱ ዕላማ ናይቲ ጾም ዓወት ንዝተረኽበሉ ጾም ምጻም ናይ ቤተክርስቲያን ልማድ ስለ ዝኾነ፣ ከም ዝኾነ ናይቲ ታሪኽ ትርጉም ክርድእዎ ይግባእ። ርግጽ እዩ ሕርቃል በዓል ውዕለታ ስለ ዝኾነ ንዝኽሮ ኢና ግን ምእንትኡ ኢልና ኣይንጾሞን ኢና። ምእንቲ ንጉሥ ምጻም መንፈሳዊ ግቡእና እኳ እንተ ኾነ ንዘይኮነ ነገር ትርጉሙ ከም ዝስሕት ምግባር ግን ቅኑዕ ኣይኮነን።
ሰሙነ ሕማማት
ሰሙነ ሕማማት ኣብቲ ሰሙን ምስ በጻሕና ብዝርዝር ስለ ንርእዮ ሕጂ ብዙሕ ኣይክገልጽን እየ። እዚ ጾም እዚ ቅዱሳን ሐዋርያት ናይ ጎይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ምእንታና ክብል ዝተቐበሎ መከራ መስቀል እንዳ ዘከሩ ዝሓዘንዎን ዝጾምዎ ዘመን ንምዝኻር ዝጽወም እዩ። እንተ ኾነ ግን ኩሎም ምስ ጾመ ኣርብዓ ከም ኢድን ኣጻብዕትን ተዛሚዶም፣ተጣቢቖም ዝተተሓሓዙ ስለ ዝኾኑ ከም ዓቢይ ጾም ይቑጸሩ።
ናይ ዓቢይ ጾም ሰንበታት
ናይ ዓብይ ጾም ሸሞንቲአን ሰናብቲ ነናይ ገዛእ ርእሰን መጸውዒ ስም ከም ዝህልወን ጌሩ ድርሰት ዝደረሰለን ናይ ዜማ ሊቅ ተወላዲ ምድረ ኣግዓዚ ዝኾነ ቅዱስ ያሬድ እዩ። ናይተን ሰንበታት መጸውዒ ስም ዝጅምር ካብ ጽባሕ ሰንበት እዩ። ኣብ ዓቢይ ጾም ዘለዋ ሰናብቲ ብዘወረደ ይጅምራ። ስለዚ ጽባሕ ዘወረደ ኢልና ክንጅምር ኢና። ኣምላክ እንተ ፈቒድዎ ንኹለን ሰንበታት ኣብ ግዚኡ እንዳ ገለጽናየን ክንከይድ ክንፍትን ኢና። ኣምላከ ቅዱሳን ሠናይ ምጅማር ጾም ይግባረልና።
ናይ ዓቢይ ጾም ሰናብቲ መጸውዒ ኣስማት
1. ዘወረደ
2. ቅድስት
3. ምኩራብ
4. መጻጉዕ
5. ደብረ ዘይቲ
6. ገብርሄር
7. ኒቆዲሞስ
8. ሆሳዕና


text:
ባህላዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣብ ኣውስትራልያ፣ ከተማ ሜልቦርን ኣብ ዝወደቦ ፈስቲቫል ጓይላ ከጻውቱ ዝልኣኾም ክልተ ስነ ጥበባውያን ዑቕባ ንምሕታት ተሪፎም። እቶም ኣብ ኣውስትራልያ ዑቕባ ንምሕታት ተሪፎም ዘለዉ ስነ-ጠበባውያን፣ ድምጻዊ ኣኽሊሉ መብራህቶምን ሙዚቀኛ ዮሴፍ ኣሚነን ዝተባህሉ’ዮም።
ኣብ ኤውሮጳ’ውን ዝተረፉ ከምዘለዉ ይግለጽ ኣሎ። ባህላዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣቐዲሙ ናብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኤውሮጳን ክልእኮም ዝጸንሐ ድምጻውያንን ሙዚቐኛታትን’ውን በብዝኸድዎ ክተርፉ ምጽንሖም ዝፍለጥ’ዩ። መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ውሽጢ ዓድን ወጻእን ኣጋጢምዎ ንዘሎ ፖለቲካውን ዲፕሎማስያውን ክሳራታት ንምሕዋይ፣ ብስም ፈስቲቫላትን ህዝባዊ ሰሚናራትን በብእዋኑ ንዘካይዶ ዘሎ ብጓይላን ሳዕስዒትን ዝተሰነየ ዝተፈላለየ መደባት፣ ቀጻሊ ህድማ ድምጻውያንን ሙዚቐኛታት የጋጥሞ ብምህላዉ ተወሳኺ ጸቕጢ ፈጢርሉ ይርከብ።
ብዘይካ’ዚ’ውን በብእዋኑ ካብ ኤርትራ እናሃደሙ ናብ ኢትዮጵያን ሱዳንን እናሰገሩ ዑቕባ ናይ ዝሓቱ ዘለዉ ብዝሒ ስነጠበባውያን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ይዛይድ ምህላዉ ይፍለጥ።
ብባህላዊ ጉዳያት ህግደፍ ዘዝተላእኩ ስነ ጥበባውያን ኣብ ዘዝኸድዎ ሃገራት ዝተርፉ ዘለዉ፣ መንግስቲ ኤርትራ ኣንጻር እቲ ብመርማሪት ኮሚሽን ቀሪብሉ ዘሎ ክሲ ሰብኣዊ መሰላት፣ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ብዝርከቡ ደገፍቱ ጽዑቕ ዘመተ ኣብ ዘካይደሉ ዘሎ እዋን’ዩ።
source: erena.org


text:
ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት፣ባንኪ ዓለም፣ይትረፍ‘ዶ ቢልዮናት ዶላራት፣ ኢትዮዽያ ሓምሳ ወይ ሚእቲ ሚልዮን ዶላር ልቃሕ ፍቀዱለይ ኢላ ክትሓትት ከላ፣ክልተ ሰለስተ ዓመታት ለሚና‘ያ ትረኽቦ ነይራ።እቶም መሻርኽቲ ምዕባለ ዝባሃሉ‘ውን እንተኾነ፣እዚ ኣየድልየኩምን እናበሉ ነቲ ሕቶ ዝነፅጉሉ ዘበን‘ዩ ነይሩ ኢሎም።
ንኣበነት፣ኢትዮዽያ ግልገል ጊቤ ሳልሳይ ክሃንፅ‘የ‘ሞ ልቃሕ ገንዘብ ፍቀዱለይ ኢላ ሓቲታ ነይራ።ባንኪ ዓለም ኣይፈቅድን ኢሉ።ኣውሮዻውያን ኣይፋልናን ኢሎም።ዳሓር ካብ ጁባና‘ምባኣር ክንሃንፆ ኢና ምስበልና፣ ተመሊሶም ኣይበዝሐን‘ዶ ክብሉና ጀሚሮም።ሎሚ ቁጠባ ዓለም ተለዊጡ‘ዩ። ካብ ምዕራብ ናብ ምብራቅ ቆላሕታ ቀስ እናበለ ዘይሩ‘ሎ።ናይ ቻይና ምህፍታም ንከምኢኢትዮዽያ ዝኣምሰላ ሃገራት፣ኣዝዩ ረባሓይ ኮይኑ‘ሎ ይብሉ።
ኣብ ክሊ ምንካይ ድኽነት ከምኣብነት ተኺሎም ክዛረቡ ከለው ኣቶ ዘመዴነህ፣ፀብፃብ ሕ/ሃ ከምዝሕብሮ ኣብ ስሳታት ብደረጃ ኣፍሪቃ ስሳ ካብ ሚእቲ ኣብ ፅፍሒ ድኽነት ይናበሩ ከምዝነበሩን ድሕሪ ክልተ ዓመት እቲ ኣሃዝ ናብ 38 ሚእታዊ ክንኪ‘ዩ ኢሉ ክግምግም ከሎ፣እቲ ኣሃዝ ናብ ኢትዮዽያ ክመፅእ ከሎ ግና 38 ሚእታዊ ዘይኮነስ 22 ሚእታዊ ክኸውን‘ዩ ኢሉ ከምዝፅበ ጠቂሶም።


text:
እዞም ውድባት ምስ ገዛኢ ፓርቲ ኣብ ዝካየድ ልዝብ ብሓባር ክሰርሑ ንኻልኦት ተቓወምቲ ፓርትታት እውን ጻዊዒት ኣቕሪቦም ኣለው።
ናይ ኢትዮጵያ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ፣ ውድብ መላእ ሓድነት ኢትዮጵያ ፣መላእ ኢትዮጵያዊያን ዴሞክራሲውያዊ ውድብ፣ናይ ኢትዮጵያ ብሄራዊ ሓድነት ፓርቲ፣ናይ ኢትዮጵያ ራኢ ፓርትን ሰማያዊ ፓርትን ሎሚ ኣብ ዘውፅእዎ ሓባራዊ መግለፂ ትፅቢት ንዝግበረሉ ልዝብ ዕውት ክኸውን ዝተፈላለዩ ኣካላት ኣበርክቶ ክገብሩ የተሓሳስብ።
መግለxi እዞም ውድባት ብተወሳኺ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብታ ሃገር ተፈጢሩ ነይሩ ዝበልዎ ህዝባዊ ተቓውሞ ዘሕለፎም መልእኽቲ እቲ ስርዓት ካብ ዓቐን ንላዕሊ ውልቀመላኺ ስርዓት ምዃኑ እዩ በዚ ምኽንያት እውን እታ ሃገር ኣብ ኣዚዩ ዝለዓለ ናይ ህልውና ስግኣት ወዲቓ ነይራ ይብል።
እቲ ልዝብ ውጽኢታዊ ንክኸውን ካልኦት ተቓወምቲ እውን ብሓባር ክሰርሑ ዋና ፀሓፊ መኢኣድ ኣቶ ኣዳነ ጥላሁን ፀዊዖም።
መንግስቲ ምሳና ልዝብ ንምክያድ ምድላዩ ውፅኢት ናይ ነካይዶ ዘለና ቓልሲ እዩ ዝበሉ ናይ መኢኣድ ፕረዝደንት ዶ/ር በዛብህ ደምሴ ናይ ህዝቢ ደገፍ ኣለና ኢሎም ኣለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ታሪኽ አቡነ አረጋዊ
ኣቡነ አረጋዊ ዘሚካኤል ተባሂሎም ይጽዉዑ ኔሮም ኢዮም፤ አብ ንእስነቶም ምንኩስንኦም አብ ኩሉ ሃገር ምስተሰምዐ ካብ ቁስጥንጥንያ። ሮም አባ ሊቃኖስ። ካብ ቄሳያ አባ ይምኣታ። ካብ ኣንጾኪያ ሶርያ አባ ጽሕማ። ካብ ቂልቂልያ አባ ጉባ። ካብ እስያ አባ አፍጼ። ካብ ሮምያ አባ ጲንጤሌዎን። ቂሳርያ አባ አሌፍ። ናብ አባ ጳኩሚስን አቡነ አረጋዊን ዘለውዎ ገዳም ምንኩስና ኪቅበሉ መጹ፣ ከመይ ገርኩም ትኪእልዎ እንተበልዎም ካብ ቃል እዚ ህጻን እዚ ዓቢ መምህር ኮይኑና አሎ ብጸሎትካ ዉን ኪንክእሎ ኢና ልክዕ ከመቲ ያዕ.5፡16 ''ጸሎት ጻድቕ ብግብራ ብዙሕ ተስልጥ'' ኢሉ ዝተዛረቦ ንዑኡይ ብምድጋም ኪንክእሎ ኢና ብምባልን ፍቃድ ብምሕታትን አልባስ ምንኩስና ለበሱ ተባረኹ ዜና አብነ አረጋዊ አብ ኩሉ ምስ ተሰምዐ አዲኦም ቅድስት እድና መጸት እሞ አዴኻ መጺአ አላ ክትሪአካ ትደሊ አላ በልዎም ጎይታ ዝበሎ ዶ አሰማዕዎን ኢኹም ማቴ. 12፡48-50 ''አዲኻን አሕዋትካን ይደልዩኻ አለዉ እንተበልዎ በዓል መን እዮም አሕዋተይ መን እያ አደይ ብዘይካ እቲ ፍቓድ እግዚአብሔር ዝገብር እንተዘይ ኮይኑ ክብል ከም ዝመለሰ ኢሎም መለስሎም'' ናይ አዲኦም አመጻጻ ግን፣ 'ስብ ብስጋኡ ረቢሁስ ብነፍሱ እንተ ተጎድአ እንታይ ይጠቅም' ንዝብል ናይ ጎይታ አስተምህሮ አብ ልባ ተሰኪማ አሰር ወዳ ኪትሲዕብ ከምዝመጸት መሊክተና ምስ ነገሮም ከይዶም ረክብዋ አብኡ መንኮሰት።
አቡነ አረጋዊ ብጸምን ብምምሃር ጺኒዖም ግርማ ለይቲን ጸብአ አጋንንቲ ኪአሎም አብ ዝነበርሉ ጊዜ ምስ ክልተ ተማሃሮኦም ቅዱስ ሚካኤል መሪሕዎም ንጉስን ጳጳስን አብ ዘለዉሉ ሃገረ አኽሱም መጹ፣ ኩሉ ስርዓታትን ባህልን ምስ ርአይዎ ቀልጢፎም ንሃገሮም ብምምላስ ንኣሕዋቶም አዘንተወሎም፣ኣሕዋቶም ነዚ ምስ ሰምዑ ተሓጉሶም ንሕና'ዉን ንኺድ ናብዛ ሃገር እዚኣ ብምባል ምስኩሉ ኣቑሑቶምን ታቦቶምን ምስ ካህናትን ንዋየ ቅድሳትን ሕዝብን አቡነ አረጋዊ እናመርሕዎም አብ ዘመነ መንግስቲ አልኣሚዳ ብባሕሪ ኤርትራ ጌሮም ገዳም ደብረ ሲና አቢሎም ሃገረ አኽሱም ብጽሑ፣ እዚአቶም አብ ላእሊ ስሞም ዚጠቀስናዮም 9ቱ ቅዱሳን ሓቢሮም ምሶም መጹ አብ ከጠን ዝበሃል ቦታ ከአ ብጾምን ብጸሎትን ተጸሚዶም ብሓባር ይነብሩ ነበሩ፤ ንሳቶም ዝረገጽዋ ምድሪ ተቀደሰት ድሕሪዚ ንዑ ንፈላለ እምበር ከምዚ ኢልናስ ዓድና ዘለና ኮይኑ ይስመዓና አሎ እናተበሃሃሉ እና በኸዩ እግዚአብሔር ናብ ዝመርሖም ቦታ ከዱ አቡነ አረጋዊ አብ እገል ዝተባህለት ቦታ መጹ አቡነ አረጋዊ ሕሙማት እናፈወሱ ለምጻማት እናንጽሑ አጋንንቲ እና አዉጽኡ ምውታን እና አተንስኡ በዚ ከመዚ ዝተፈላለየ ፈዉሲ ጸጋ እናበርከቱ ድህሪ ምንባር አብ ምስጋግ ዝተባህለ ቦታ ኮይኖም ንደብረ ዳሞ አማዕድዮም ርአይዋ፤ አብ እግሪ እታ ደብሪ በጺሖም ዞርዋ እሞ መደየቢ ሰአኑላ ''እዚኣ እያ ክፍለይ ግና በየን ኪድይብ በሉ፤'' ከምዚ ኢሎም እና ተጨነቁ ከለዉ ቅዱስ ሚካኤል መጺኡ እንታይ እዩ ሽግርካ? በሎም ንሶም ከአ አነ ምእንቲ ኃጢአተይ ናብ አምላኸይ ክልምን ናብ ላዕሊ ክድይብ በልዎ እሞ ቅዱስ ሚካኤል ድማ ''ዎ ገብርኣምላኽ ናይ ምድሪ መንግስቲ መናኒ ካብ ሃብቲ ድኽነት። ዝሓረኻ አብ ኪንዲ መንግስቲ ምድሪ ዝመነንካ መንግስቲ ሰማይ ተዳሊልካ አሎ፤ ግና ቅሩብ ኪሳብ ሓጋዚ ዝሰደልካ ተዓገስ በሎም፤ ቀልጢፎም ክድይቡ ሓሰቡ ስለ ዝነበሮም ኃዘኑ በዚ ነገር እዚ ኪበኽዩ ከለዉ ቕዱስ ሚካኤል እቲ ኩሉ ጊዜ ከም አቦ ዝናዝዞም መጺኡ አይትፍራህ ስልጣን ተዋሂቡካ አሎ ቅሩብ አዕርፍ፤ አብዛ ብዓቲ እዚአ እግዚአብሔር ቅሞቱ 60 እመት ዝኾነ ዓቢይ ተመን አብ ክንዲ ገመድ ክፍነወልካ እዩ እሞ ከደይበካ እዩ በሎም፤ ክልተ ሱባዔ ብጾምን ጸሎትን ምስ ጸንሑ አብ ሰዓት ሰለስተ ናይ መዓልቲ እቲ ተመን መጺኦም። ጭራኻ ናብዚ በልዎ እቲ ተመን ከአ ብቃንቃ ደቂ ሰባት እንታይ ርኢኹም ኢኹም ናብ እዛ ደብሪ( ጎቦ ) ክትድይብ እቲደሊ።
ዝብላዕ፡ ዝስተ ወይ እተጽልለሉ ኦም የለቦን ብዘይካ አዕዋፍ በሎም፤ አብነ አረጋዊ ግን ከምቲ ''አእላፍ ወርቂን ብሩሩን ሲ ሕጊ አፍካ እሕሽኒ ዝተባህለ አብ መዝ.119፡72'' ነቲ ተመን እቲ ዝተአዘዝካ ግበር እግዚአብሔር ካብ ድላየይ አይክልአንን እዩ በልዎ ጭርኡ ሰደደሎም ቅዱስ ሚካኤል ከአ ምእንቲ ከየፍርሖም ብሸነኽ የማን ነበረ፤ አብነ አረጋዊ ዝባን እታ ደብሪ ምስ በጽሑ ገጾም ብትእምርተ መስቀል ዓቲቦም ሰለስተ ጊዜ ብምስጋድል ሉያ ለአብ። ሃለ ሉያ ለወልድ። ሃለ ሉያ ለመንፈስ ቅዱስ(ማለት ምስጋና ንአብ። ምስጋና ንወልድ። ምስጋና ንምንፈስቅዱስ) በሉ፤ በዚ ከአ ''ደብረ ሃሌ ሉያ'' ተባህለት አብነ አረጋዊ ዝደየብሉ ብ12 ጥቅምቲ ብበዓል ቕዱስ ሚካኤል እዩ፤ አብነ አረጋዊ አብ ታሕቲ ከለዉ ምሉእ ህብስቲ ዝዉድኡ ዝነበሩ አብ ላዕሊ ምስ ወጹ ፍርቂ ህብስቲ ጥራይ በሊዖም ጸገቡ እሞ በሞሳል እታ ፍርቂ ህብስቲ አብ ኦም ቀሪጾም ክሳብ ሕጂ ትእምርቲ ትርከብ ንድሓር አብነ አረጋዊ ህብስቲ ምድራዊ ዘይኮነ ካብ ሰማይ ዝወረደ ህብስቲ እናተመገቡ ብዙሓት አመንቲን መነኮሳትን አፍረዩ፤ ክሳብ 600 መነኮሳት ከምዝነበሩ ይዝንቶ፤ ድህሪ ብዙሕ ጸሎትን ተጋድሎን ጎይታን አምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ አብ ፍርቂ ለይቲ ተራእዮም እሞ ከምዚ በሎም፤ ጸሎትካ ሰሚዐዮ አለኹ ካብዚ ከፍልሰካ(ከግዕዘካ) ካብ ድኻም ናብ ዕረፍቲ። ካብ ኃዘን ናብ ሓጎስ ካብ ሓሳር ናብ ክብሪ ከእትወካ እየ፤ ነዚ ኃላፊ ዓለም መኒንካ ኢኻ ኢሞ ዘይሓልፎ ምንግስቲ ከዉርሰካ እየ፤ ዓይኒ ዘይረአየቶ እዝኒ ዘይሰምዓቶ ከምኡ ዉን አብ ክንዲ ሃገርካ ዝመነንካ። ኢየሩሳሌም ሰማያዊት ከዉርሰካ እየ፤ ቤትካ ስለዝመነንካ ዘይሓልፍ አብያት ከውርሰካ። ቅዱስ ጳዉሎስ ዝተዛረቦ ተስፋ አቦና ገና ብሂወት እንከሎዉ ተነግሮም ''አምላክ ነቶም ዚአምንዎ አይኒ ዘይረአየቶ እዚኒ ዉን ዘሰመአቶ ሊቢ ዘይሓሰበቶ አዳሊሎም አሎ'' ዝኽርኻ ዝዘከረ ብጾሎትካ ዝተማህጸነ መጽሓፍ ገድልኻ ብእምነት ዝጸሓፈን ዝቶርጎመን አነ አብ መጽሓፍ ሕይወት ስሙ ክጽሕፎ እየ። ብስምካ ጥሙይ ዘጽገበ ንጽሙእ ዘስተየ። ቤተ ክርስትያንካ ዝሃነጸ፡ ከጽግቦ፤ አብያተ ብርሃን ከውርሶ እየ፡ ዝብል ቓል ኪዳን ''ምስ ሕሩያነይ ኪዳን አተኹ፤'' መዝ. 89፡4 ከም ዝተባህለ ምስ አቦና አብነ አረጋዊዉን አተወሎም አቡነ አርጋዊ ንኹሎም አርድእቶም ጸዊዖም እግዚአብሔር ቃል ኪዳን ከምዝአተወሎም ዝኽሮም ስሞም ንዉሉድ ወሎዶ ክሳብ ህልፈት ዓለም ከምዝጸንሕ ድህሪ ሕጂ ብስጋ አይክትርእዩንን ኢኹም፡ ብምባል ብዙሕ ናይ ምጽንናዕ ቃላት ብምሃብ ንማትያስ እገድፈልኩም አሎኹ ኢሎም ናብ ባዓቶም ድሕሪ ምምላስ ናብ ንቡር ጸሎቶም ምጽላይ አድሃቡ፤ ማትያስ ንግሆ ምስ ረአዮም ሰዓት 9፡00 ረፍዲ ምልስ እንተ በለ ብዘይካ መስቀሎምን መቖምያኦምን አይረኸቡን እግዚአብሔር ሰዊርዎም፤ ከም ሄኖክ መሪጽዎም ከም ኤልያስ ብክብሪ ብሰረገላ ፈረስ ናብ ሰማይ ሰዊርዎም ከም የዉሓንስ አነ ክሳብ ዝመጽእ አይክትሞቱን እኹም ንዝብል ቃ ወንገል ኪምረጺ በቒኦም[ ዘፍ.5፡24 2 ነገ.2፡11 የሓ.21.23]
በረኸት አቦና አቡነ አረጋዊ ምስ ኩላትና ይኩን።
ይትባረክ እግዚአብሔር አምላክ አበዊነ።


text:
ዋጋ ነዳድን ብምውራድ ኢራን ተሕድሮ ዘላ ፈተና እናዓበየ ምኻዱ ኣብ ሻቐሎት እትርከብ ስዑዲ ዓረብ ንስልጣን ዘውዳዊ ስርዓት'ታ ሃገር ኣብ ፈተና ከእትው ንዝፍትን ንጹር መልእኽቲ ንምሕላፍ ስለዝደለየት እዩ ይብሉ ተንተንቲ።
ስዑዲ ንሃይማኖታዊ መራሒ ሽዓት ብሞት ድሕሪ ምቕጽዓ ኣብ መንጎ ቀንዲ ተነሓናሕቲ እስላማዊያን ሃገራት ስዑዲ ዓረብን ኢራንን መሻርኽተንን ነድሪ ፈጢሩ’ሎ።
ኣሮን ዴቪድ ሚለት ኣብ ዓለምለኸ ማእኸል ዊድሮው ዊልሰን ተንታኒ ማእኸላይ ምብራቕ እዮም። ንሶም ብዛዕባ'ዚ ዝዓርግ ዘሎ ኩነታት ከምዚ ኢሎም ኣለው።
'እቲ ነገር ንክዓርግ ብወገን ስዑዲ ዓረብ ዓብዪ ስጉምቲ እዩ ተወሲዱ። ብርግጽ ኣብ መንጉአን ንዓመታት ዝጸንሐ ዓሚቕ ዝሑል ኲናት ዘንጸባርቕ'ውን እዩ።'
ኣብቲ ዞባ ብተዘዋዋሪ መንገዲ ስርዓት ኣልቦነት ንምንጋስ ትንቀሳቐስ ኣላ ክትብል ስዑዲ ንቴህራን ነቒፋታ’ላ።
'ዝፈጠርኩምዎም ጉጅለታት ሽብራ ሓዊሱ ኣብ ሕሉፍ ዝገበርኩምዎ ርኣዩዎ።ናብቲ ዞባ ዕግርግር ካብ ምምጻእ ወጻኢ ሓይልታት እንታይ ገይሮም?ኣብ ሶሪያ፣ዒራቕን ካልእን ዕግርግር ካብ ምፍጣር እንታይ ወጽኢት ኣምጺኡ?' ይብሉ ሻቅ ጃሃንግሪ ቀዳማይ ምኽትል ፕሬዝዳንት ኢራን።
ዋና ጸሓፊ ሕቡራት መንግስታት ባን ኪ-ሙን ምስ ዓመጽቲ ሑቲ ውዕል ቶኽሲ ጠጠው ምባል ስምምዕ ከተሐድስ ንስዑዲ ዓረብ ጸዊዖም ኣለው።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማኦ ይኸአል።


text:
ጋዜጣዊ መግለጺ
- Details
- Created: Sunday, 10 June 2018 21:09
- Last Updated: Sunday, 10 June 2018 21:09
ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ኣብ መራኸቢ ብዙሓን ዳግም ሰፊሕ ኣቓልቦ ዚሰሓበ ጕዳይ ዶብ ኢትዮ-ኤርትራ ኴይኑ ተረኺቡ’ሎ። ነዚ ብዝምልከት ከአ ድሮ ብርክት ዝበሉ መግለጺታት ወጺኦም አሎዉ። ድሕሪ ቀዳማይ ሚንስተር ኣብዪ ኣሕመድ አብ ኢትዮጵያ ናብ ስልጣን ምድያቡ፣ ናይ ኢህወደግ ናይ ስራሕ ኣስፈጻሚ ኣካል ኣኼባ ጌሩ። ዚተገብረ ኣኼብ (ናይ ስራሕ ኣስፈጻሚ ኣካል ዚወጸ መግለጺ ከም ዘፍለጦ) ከአ ብወጽኢት ንውዕል ኣልጀርስ ወይ’ወን ከምኡ ንብይን ኣህጉራዊ ቤት ፍርድ ብጕዳይ ዶብ ኢትዮ-ኤርትራ ብዘይ ዚኾነ ይኹን ቅድመ ኵነት ከም ዚተቐበሎን ንአብ ባይታ ትግባሬኡ ቅሩብ ምህላዉ ጠቒሱ ድልወነቱ ገሊጹ’ሎ። በዚ ኸአ ነቲ ሰበባ ሒዙ ዚጸንሓ - “ናይ ኣይሰላም ኣይውግእ” - ከቢድ እምኒ ተነክዩ ዘንቀሳቐሰ ሓይሊ ኴይኑ ተረኺቡ’ሎ። መግለጺ ፈጻሚ ኣካል ኢህወደግ ብተወሳኺ፡ መንግስቲ ኤርትራ`ውን ከምኡ ተመሳሳሊ መርገጽ ንክወስድ ጸዊዑ’ሎ።


text:
ብኣማእቲ ዝቑፀሩ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ሎማዕንቲ ሓሙስ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ፊት ንፊት ቤት ፅሕፈት ሕብረት ኣፍሪካ ብምስላፍ መርማሪ ኮሚሽን ንዝወፅኦ ፀብፃብ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ደጊፎም።
እቶም ሰለፈኛታት ንኣዶ መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪካ ዶ/ር ዲላሚኒ ዙማ ኣብዘቕረቡዎ ደብዳቤ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ንኽምርምር ብሕቡራት መንግስታት ዝተመስረተ መርማሪ ኮሚሽን ወግዓዊ ዝገበሮ ሪፖርት ዘለና ፅኑዕ ደገፍ ንምግላፅ ኣብዚ ተረኺብና ኣለና ኢሎም።
ፀብፃብ መርማሪ ኮሚሽን ብዙሓት ኤርትራዊያን ግዳያት ይኾንሉ ዘለው ብዝግባእ ዘቃልዕ እዩ ክብሉ ነቲ ሰልፊ ካብዘተሓባበሩ ኣባላት ኮሚቴ ሓደ ንወኪል ኣዶ መንበር ኮምሽን ሕብረት ኣፍሪካ ብንባብ ኣስሚዖም።
ኣዶ መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ኤርትራ ይፍፀም ዘሎ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ምኹናንን ኣብ ኣፍሪካ ሰብኣዊ መሰላት ክረጋገፅን ሓላፍነተን ንክዋፅኣ ሓቲቶም ኣለው እቶም ሰልፈኛታት።
ካብ ኤርትራ ናብ ሱዳን ይፈልሱ ኣብ ልዕሊ ዘለው ኤርትራዊያን ይፍፀም ኣሎ ዝበልዎ ስጉምቲ እውን ብፅኑዕ ዘተሓሳሰቦም ምዃኑ ኣብቲ ደብዳቤ ገሊፆም ኣለው።
ንኣዶ መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪካ ዲላምኒ ዙማ ብምውካል ነቲ ደብዳቤ ካብቶም ሰልፈኛታት ዝተቐበሉ ወኪል ከምዝሓበሩዎ ዶ/ር ዙማ ብምኽንያት ስራሕ ካብ ኣዲስ ኣበባ ወፃኢ ስለዝኾና ነቲ ደብዳበ ብኣካል ተረኺበን ክቕበሉኦ ከምዘይክኣ ገሊፆም ኣለው።እቲ ደብዳቤ ንዝምልከቶ ኣካል ኮሚሽን ከምዘብፅሑሎም ኣረጋጊፀምሎም።
ብኻሊእ ዜና ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ዝርከቡ ኣርባዕተ ናይ ኤርትራዊያን መዕቖቢ ስደተኛታት ማለት እውን ኣብ ሕፃፅ፣ሽመልባ፣ዓዲሓሩሽን ማይ ዓይኒን ንናይቲ ኮሚሽን ፀብፃብ ብምድጋፍ ሎማዕንቲ ሓሙስ ሰልፊ ኣካይዶም።
ካብ መዕቖቢ ስደተኛታት ማይ ዓይኒ ዘዘራረብናዮም ወዲ 57 ዓመት ኣቶ ሙሉጌታ ወልደኣብ ኣሽሓት ኤርትራዊያን ዝተሳተፍሉ ሰልፊ ምክያዱ ገሊፆምልና ኣለው።
ካብ ኤርትራ ካብ ዝወፅኡ ሓደ ዓመት ከምዝገበሩ ዝሓበሩ ኣቶ ሙሉጌታ ሽዱሽተ ወርሒ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኤርትራ ከምዘሕለፈ ይዛረብ።
ሃይለ ኣብርሃ ዝተብሃለ ወዲ 38 ዓመት ስደተኛ ብወገኑ ንመርማሪት ኮምሽን ሕቡራት መንግስታት ብምድጋፍ ከምዝወፀ ብምግላፅ ማሕበረሰብ ዓለም ሂቡና ብዘሎ ቆላሕታ ሕጉሳት ኢና ኢሉ’ሎ ኣቶ ሃይለ።
ንደሕንነት ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝርከቡ ኣባላት ስድራይ ክብል ሽመይ ኣይትግለፁለይ ዝበለት ካልእቲ ወሃቢት ኣብ ማይ ዓይኒ ኣዕቒባ እትርከብ ስደተኛ እውን ተመሳሳሊ ሪኢቶ ሂባ’ላ።
ኢትዮጵያዊያን ተቓወምቲ ፓርቲ ሰላማዊ ሰልፊ ከይነካይድ ንኽልከል ኣለና ከምዝብሉ ምግልፅ ኤርትራዊያን ብዛዕባ ዘካየድዎ ሰልፊ ዝተሓተቱ ኣብ ዩኒቨርስቲ ኣድሲኣ ኣበባ መምህር ፍልስፍና ዝነበሩ ዶ/ር ዳኛቸው ኣሰፋ ኤርትራዊያን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኮይኖም ኣብ ሃገርና ፀገም ኣሎ ክብሉ ከለው ከምዝድግፉ ገሊፆም።
ይኹን እምበር ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ወይ ካሊእ ጉጅለ ኣብ ልዕሊ ናይ ኢትዮጵያ ፀብፃብ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ከውፅእ ከሎ ከምዜጋታት ንኢትዮጵያ ዝነቅፍ ፀብፃብ ንድግፍ ኢና ኢልና ሰላማዊ ሰልፊ ንወፅእ እንተድኣ ፈቲና ኣይንኽእልን ኢና፣ኣብ ክንድኡ ዝፅበየና በትሪ እዩ ኢሎም።
ኢትዮጵያ ዝኾነ ይኹን ፖለቲካዊ ፓርቲ ዝኾነ ይኹን ዓይነት ሰላማዊ ሰልፊ ከየካይድ ዝተኸልከለላ ሃገር እያ ኢሎም ዶ/ር ዳኛቸው። ንሶም ብዘይካዚ ዝፈተኑ ፓርትታት እውን ተቐጢቂጦም ናብ ሆስፒታል እዮም ኣቲዮም ኢሎም ።


text:
ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ኣብ ገማግም ማያት የመን ኣብዚ ሰሙን’ዚ ብውሑዱ ናይ 30 ኢትዮጵያዊያንን ሶማልያዊያንን ሬሳ ከምዝተረኽበ ገሊጹ።
ብዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ሰባት ብጀልባ ይጉዓዙ ዝነበሩ ክኾኑ ከምዝኽእሉ እቲ ትካል ሓቢሩ’ሎ።
ካብታ 152 ሶማልያዊያንን ኢትዮጵያዊያንን ጽዒና ዝነበረት ጀልባ ናብ ጅቡቲ ተምርሕ ከምዝነበረትን ካብቲ ሓደጋ ዝደሓኑ ገሊጾም ኣለው እታ ጀልባ ዝተገልበጠት ድምጺ ተኩሲ ምስ ሰምዑ ከምዝኾነ’ውን ሰራሕተኛታት ረድኤት ካብቲ ቦታ ሓቢሮም ኣለው።
ወሃቢ ቃል ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ጆወል ሚልማን እታ ጀልባ ብዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ትንቀሳቀስ’ያ ተባሂሉ ከምዝእመን ካብቶም ስደተኛታት ብተወሳኺ ገንዘብ ንምርኻብ ተኹሲ ከፊቶም ክኾኑ ከምዝኽእሉ ገሊጾም።
ስደተኛታትን ፍልሰተኛታት ካብ ቁበጺ ተስፋ ዝተላዕለ ካብ የመን ክወጹ ናብ ዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ከምዝኸዱ ተገሊጹ።


text:
ቮልታ ቫለንስያና 4 ለካቲት 2017
4ይ መድረኽ
መርሃዊ ቅዱስ ዓቢ ዓወት ኣመዝጊቡ!!!!!
ካብ ሰጎርበ ተበጊሱ 180ኪሜ ብምስልሳል ኣብ ኣብ በሪኽ ጎቦ ናይ ሉለንሰና ዝተዛዘመ 4ይ መድረኽ ቮልታ ቫለንስያና ብሉጽ ናይ ምሕዃር ብቕዓት ዝለዎ ሓደ ካብቶም 5ከዋኽብቲ ዓለም ዝኸነ ናይሮ ኲንታና ዕዉት ኮይኑ።
፨ኲንታና ጸወታ ኪዛዘም 3ኪሜ ኣብ ዝተረፈሉ ኢዩ ኣብቲ ብእግርኻ ንኽትድይቦ ውን ዘጸግም ጎቦ ሓያል ስካቶ ዝፈነወ ኩሎም ኣለዉ ዝበሃሉ ኣብዚ ውድድር ዝሳተፉ ዘለዉ ኣርሓታት ክሕዝዎ ኣይከኣሉን ፣ብዘይካ እቲ ውልዶ ወዲ 23 ዓመት ኤርትራዊ መርሃዊ ቅዱስ። መርሃዊ ምስ ኲንታና ራስ ብራስ ገጢሙ ንናይ ዝሓለፈ ዓመት ፍሩም ምስ ኩንታና ኣብ ቮልታ ስጳኛ ዝገጠምዎ ግጥም ዘዘኻኽረካ ፍጻመ።ጸወታ 1ኪመ ኣብዝተረፈሉ ግን እቲ ኣብዚ ዓመት 2 ናይ ዎርልድ ግራንድ ቱር ኪዕወት ኣንቂዱ ዘሎ ኮሎምብያዊ ኮኾብ ኣይተኻእለን 40ሰከንድ ፈልይዎ ንመራ ኣትዩ።
መርሃዊ ንኹሎም ነቶም ሰብ ዝና ስዒሩ 2ይ ደረጃ ብምሓዙ ንሃገሩን ንጋንትኡን ሓበን ኮይኑ። ክለብ ዳይመንሽን ዳታ ኣብ 2016 ን መርሃዊ ኣብ ዝመጽእ 2 ወይ 3 ዓመት ናይ መድረኽ ዓወት ኣብ ግራንድ ቱር ከመዝግብ ምኻኑ ያ ወጢና ነይራ እንሆ ድማ ዝበጽሐ ይመስል ብራቮ መራ,,,,,,
ዳን ኤል ተክለሃይማኖት ድማ ምስታ 11 ደቂቕ ደንጉያ ዛተወት ጉጅለ ኮይኑ መበል 54 ደረጃ ብምሓዝ ውድድሩ ዛዚሙ ።
፠ ብሓፈሻ ውህሉል ግዜ ኣብ ብጫ ማላያ ማለት ዩ ኲንታና ን4ተ መድረኻት
14:20:16 ብምዝዛም መሪሕነት ብጫ ማልያ ካብ በልጅማዊ ግረግ ቫን ኣቭመርመት ተረኪብዋ ኣሎ። መርሃዊ ውዱስ ድማ ካብ መበል 38 ናብ 8ይ ደረጃ
ብምሕኳር ካብ ብሉጻት 10 ኮይኑ ካልእ ክብሪ ሒዙ ኣሎ።
፠ ማልያ ኣንበሳ ዓቐብ ፈረንሳዊ ክይሪል ጓትየር ብ40 ነጥቢ ወኒንዋ ኣሎ።
፨ ማልያ መንእሰያት ኢጣልያዊ ሰኒ ማኑል ካብ ክለብ ቢ ኤም ሲ ኪሜርሕ እንከሎ ።
መርሃዊ ቅዱስ ድማ 2ይ ዝበለጸ መንእሰይ ኮይኑ ካልእ ተወሳኺ ብሉጽነት ሒዙ ኣሎ፠
፨ካብ ክለባት ድማ ከልብ ሞቪስታር


text:
ኣብ ሶማልያ ኣንፃር ኣል-ሸባብ ይዋግኡ ዘለው ሓይልታት ዞባዊ ጥምረት፣ኣብ‘ቶም ሓራ ዘውፅእዎም መርየታት ፖለቲካዊ ክፍተት የጓንፎም ኣሎ ተባሂሉ።ጊዚያዊ መንግስቲን ወፃእተኛ ሓይልታትን፣ኣብ‘ቶም ሓራ ዝወፁ ከባቢታት ምምሕዳር ንክትከሉ ድልየት ኣለዎም።እንተኾነ እሙን ወገን መን‘ዩ ዝብል ዘይተመለሰ ሕቶ ኣስዒቡሎም‘ሎ።
ኣል-ሸባብ ካብ ሓይልታት ሶማልያን ዓቃቢ-ሰላም ሕብረት ኣፍሪቃን ብጠንቂ ይወርዶ ዘሎ ጥቅዓት፣ኣብ ማእከላይን ደቡባዊን ሶማልያ፣ንከባቢታት እናገደፈ ኣብ ዝሃድመሉ ጊዜ ይፍጠር ንዘሎ ምዕባለታት ማሕበረ-ሰብ ዓለም ብትኩርነት ይከታተል‘ዩ ዘሎ።
ኣብ ፖለቲካዊ ምትህድዳእ ሶማልያ እጀታ ዘለዎም መንግስታት፣ኣብ‘ቶም ካብ ቁፅፅር ኣል-ሸባብ ሓራ ዝወፁ ከባቢታት ብህፁፅ ምምሕዳራት ምትካል ኣገዳሲ‘ዩ ኢሎም ይኣምኑ።
ኣሜሪካ ሓንቲ ካብ‘ተን ንፖለቲካዊ መስርሕ ሶማልያ ትድግፍ ሃገር‘ያ።ፖሊሲ ኣሜሪካ፣ንፈዴራላዊ መንግስቲ ሶማልያ ሓያል ደገፍ ምልጋስን፣ምስ ከባቢያዊ ምምሕዳራት ዘሎ ርክብ ምስፋሕን ዝብል‘ዩ።
ፍሉይ ልኡኽ ኣሜሪካ ንጉዳይ ሶማልያ ጀምስ ስዋን፣ኣሜሪካ ንሻቅሎት ወከልቲ ማሕበረ-ሰብ ሓራ ዝወፁ ከባቢታት ሶማልያ ኣቃልቦ ትህብ ኣላ ኢሎም።
እንተኾነ ገለ ወገናት፣ኣብ‘ቶም ሓራ ዝወፁ ከባቢታት ዝምረፁ ሰባት፣እቲ መስርሕ ንውልቀ-ረብሓ ከውዕልዎ‘ዮም ዝብል ስግኣት ኣሎ።
ንኣብነት ከተማ ባይዶዋ፣ክሳብ ሰራዊት ኢትዮዽያ ዘባርሮም ማለት‘ዩ ኣብ ትሕቲ ኣል-ሸባብ‘ያ ነይራ።እቲ ስርሒት ኣብ ድሮ እቲ ለንደን ዘተኣናኣገደቶ ዋዕላ ሶማልያ‘ዩ ተፈፂሙ።
ኣባል ፓርላማ ባይዶዋ ካፕቴይን ኣደን ኑር ዓደን፣እቲ ስርሒት ኢትዮዽያ ኣብ‘ቲ መድረኽ ዓብዪ ድምፂ ንክትረክብ መእንታን ተባሂሉ ዝተካየደ‘ዩ ዝመስል ይብል።


text:
ኣብ‘ቲ ምኽኽር ካብ መድረክ ዶ/ር ነጋሶ፣ዶ/ር መረራን ኣቶ ጥላሁን እንደሻውን፣ኣቶ ኣበባው መሓሪ ካብ መኢኣድ ከምኡውን ባዕሎም ኣቶ ይልቃል ብወገን ተቃወምቲ ኢትዮዽያ፣ብወገን ሕብረት ኣውሮዻ ድማ ኣርባዕተ ኣባላት ከምዝተሳተፉ ተሓቢሩ‘ሎ።
ተቃወምቲ ኢትዮዽያ ንዘልዐልዎም ኣጀንዳታት ክጠቅሱ ከለው ኣቶ ይልቃል፣ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ፖለቲካዊ ባይታ ኢትዮዽያ ካብ ምፅባብ ሓሊፉ ይዕፆ ከምዘሎ፣መንግስቲ ንሕገ-መንግስቲ ተፃሪሩ ኣብ ልዕሊ ሲቪካዊ ማሕበረ-ሰብ፣ሚድያታት፣ኣዋጅ መርየትን ፀረ-ግብረ-ሸበራ ኣዋጅ ተባሂሉ ጋዜጠኛታት ባዕሎም ሳንሱር ንክገብሩ፣ፖለቲከኛታት ተንቀሳቂሶም ንከይውድቡ ኣብ ጭንቀት ንክነብሩን ጋዜጠኛታትን መራሕቲ ፖለቲካ ዘእሰረን ሕጊ-ፀረ-ግብረ-ሸበራ ንክላዓል ከምዝተሓተተን ጠቂሶም።
መንግስቲ ነዞም ዝተጠቅሱ ስጉምቲ ዝወሰደ ኣውራ-ፓርቲ ኮይኑ ኣብ ስልጣን ንክፀንሕ ዝገበሮ ምኻኑ ተገሊፁሎም ኢሎም።ኣቶ ይልቃል ወሲኾም፣ከም‘ቲ ኣብ ካልኦት ሃገራት ዝግበር፣ኢትዮዽያ’ውን ዳሓር ኣብ ፀገም ኣትያ ዓቃቢ-ሰላም ካብ ተዋፍሩ፣ሎሚ ንፈታዊኹም ኢህወዴግ እንተትመኽርዎ ዝበለፀ‘ዩ ዝብል ሪኢቶ ምርር ብዝበለ ኣገባብ ካብ ተቃወምቲ ከምዝቀረበ ገሊፆም።
ገዛኢ ፓርቲ ኢህወዴግ ብዛዕባ‘ቲ ኣቶ ይልቃል ዝገለፅዎ ዝተፈለየ መርገፂ ከምዝህብ ይፍለጥ።
ኣቶ ይልቃል ”ሓቂ ንምዝራብ፣ብዛዕባ መንግስቲ ኢትዮዽያ፣ናብ‘ዚ ቅድሚ ምምፀኦም፣ ሓበሬታ ከምዝረኸቡን ከምዝፈልጡን፣ብሕልፊ ሕጊ-ፀረ-ግብረ-ሸበራን ናይ እስልምና ፀገምን ፅቡቅ ገይሮም ከምዝርድኡን።እንተኾነ ኣብ ሞንጎ ጉባኤ ሕብረት ኣውሮዻን ንኡስ ኮሚቴ መሰላትን መጠነኛ ኣፈላላይ ከምዘሎ። ተሰማዕነት ዘለዎም ኣባል ሃገራት፣ኢህወዴግ ረጋፃይ መንግስቲ‘ውን እንተኾነ፣ ብምዕባለ ከምዝገስገሰን ፅቡቅ ለውጢ ዘመዝገበን‘ዩ።ስለዚ ካባኻትኩም ንረኽቦ ሓበሬታ፣ወግዓዊ ንምግባር ስለዘፀገመና፣እንታይ ትብሉ ዝብል ኣገራሚን ግልፅን ሪኢቶ‘ዮም ሂቦምና“ ኢሎም።
ተቃወምቲ ብወገኖም ዝሃብዎ መልሲ፣መንግስቲ ገዚፍ ልቃሕን ሓገዝን ረኺቡ‘ዩ።ዝኾነ ፖለቲካዊ ፓርቲ ስልጣን እንተዝዓትር፣ኣብ ዓመት 3.9 ቢልዮን ዶላር ሓገዝ እናረኸበ ማዕረ‘ቲ ኢህወዴግ ዘመዝገቦ ምዕባለ ከመዝግብ ከምዝኽእል፣ካብኡ ሓሊፉ ፖለቲካዊ ስልጣን እንተሒዙን ህዝቢ ኢትዮዽያ እንተተሳቲፉሉን፣ኢትዮዽያ ካብ‘ዚ ንላዕሊ ክትዓቢ ከምትኽእል ገሊፆም‘ዮም ንልኡኻት ሕብረት ኣውሮዻ ይብሉ ኣቶ ይልቃል።
ወከልቲ ሕብረት ኣውሮዻ ከም‘ዚ ዓይነት መድረኽ ፈጢሮም ንተቃወምቲ ምድማፆም ሓደ ስጉምቲ ንቅድሚት‘ዩ ዝበሉ ኣቶ ይልቃል፣ኩነታት ኢትዮዽያ ኣብ ምግላፅን ምብራህን ካብኡ ሓሊፉ ኣማራፂ ኣተሓሳስባ ኣቅሪብካ ጠንካራ ፓርቲ ኮይንካ ምውፃእ፣ናይ ተቃወምቲ ሓላፍነት‘ዩ ኢሎም።
ልኡኻት ኣውሮዻ ንእሱራት ከምዝበፅሑዎም‘ውን ገሊፆምልና‘ዮም ይብሉ ኣቦ-መንበር ሰማያዊ ፓርቲ።ኣባላት ኮሚቴ ርክባት ወፃኢን ሰብኣዊ መሰላትን፣ፅባሕ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ጋዜጣዊ መግለፂ ከምዝህቡ ተፈሊጡ‘ሎ። እንተተረኺቡ፣ምላሽ መንግስቲ‘ውን ክነቅርበልኩም ኢና ይብል እስክንድር ፍሬው ዝላኣኾ ሪፖርት።