text:
ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ብምእታው ንመጀመርያ ምሉእ ጸብጻብ ከተዳሉ ዝተፈቕደላ ጋዜጠኛ ማዕከን ዜና ቢቢሲ፣ ብኣፈኛ ፕረዚደንት ኣቶ የመነ ገበረኣብ ንዝተዋህባ፣ ኣብ ኤርትራ መሰል ሓሳብካ ምግላጽ ከምዘሎ ህዝቢ ብምሕታት ከተረጋግጺ ትኽእሊ ኢኺ ንዝብል ሓበሬታ ንምርግጋጽ፣ ኣብ ውሽጢ ኣስመራ ካብ ዝሓተተቶም 37 ኤርትራውያን ወልሓደ’ውን ንሕቶታታ ክምልስ ፍቓደኛ ከምዘይነበረ ኣረጋጊጻ።
እታ ያልዳ ሓኪም ዝተባህለት ጋዜጠኛ ቢቢሲ ካብ ዝተወከሰቶም ኤርትራውያን፣ መብዛሕቶም ኣብ ቅድሚ ማይክሮፎን ርእይቶኦም ብናጻ ክገልጹ ከምዘይደልዩ ከምዝጠቐሱላን ገሊኦም ድማ ብዘይማይክሮፎን ድምጾም ከይተቀድሐን ካብ ሰብ ኣብ ዝተኸወለ ቦታ ሕቶታታ ክምልሱ ፍቓደኛታት ምንባሮምን’ያ መስኪራ።
በዚ ድማ ነቲ፣ ኣብ ኤርትራ ሓሳብካ ብናጻ ናይ ምግላጽ መሰል ኣሎ፣ ነዚ ንምርግጋጽ ከኣ ህዝቢ ክትውከሲ ትኽእሊ ኢኺ ንዝብል መግለጺ ኣቶ የመና ገብርኣብ ሓሶት ምዃኑ እታ ጋዜጠኛ ብመርትዖ ከተረጋግጾ ክኢላ።
መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዝፈጠሮ ከቢድ ፍርሕን ራዕድን፣ ህዝቢ ርእይቶኡ ብናጻ ክገልጽ ከምዘይክእል ዝፍለጥ’ዩ።
ኤርትራ ድማ ሓንቲ ካብተን መሰል ሓሳብካ ብናጻ ምግላጽ ዘይብላ ሃገር ተባሂላ ኣብ ቅድሚ ካብ ዝስራዓ ሃገራት’ያ።
ወከልቲ ቢቢሲ፣ ኣሶሸትድ ፕረስ፣ ሺንሁዋን ካልኦትን ዝርከብዎም ጋዜጠኛታት ማዕከናት ዜና ወጻኢ ካብ ኤርትራ ክወጹ ካብ ዝተነግሮም እዋን፣ ወኪል ቢቢሲ ካብ ኤርትራ ጸብጻብ ከተመሓላልፍ እዚ ድሕሪ 10 ዓመት’ዩ።
እዚ ቢቢሲ ካብ ኤርትራ ዘዳለዎ ጸብጻብ ሎምን ጽባሕን ኣብ መደበር ቴሌቪዥን ቢቢሲ ዎርልድ ክቀርብ’ዩ።


c: text/html

text:
ብመጀመርያ ብእግዝኣብሄር ሰላምታይ ይብጻሕኩም ኽሓተኩም ደልየ ዘለኩ ሕቶ ድማ፡ ብዛዕባ ሓንቲ ስነ-ጽሕፍኹም፣ ዮፍታሄ ዚሰደዳ ኢልኩም ስለ ካተሊክ ዚሓረድዎ ስጋ ኣይትብለዑ ትብል ጽሕፍኩም፡
ኣብ ጊዜ ቅዳሴ ዝንበብ ቅዱስ ጽሑፍ
ኣብ ጉባኤ [2012] ዝተዋህበ ስብከታት ብሓቂ ጽቡቕ ኔሩ ዝብል ሓፈሻዊ ትዕዝብቲ’ዩ ዘለኒ። ኣብቶም ዝተዋህቡ ትምህርትታት ግና ሕቶታት ክሓትት ደሪኹኒ እዩ ክብሉ ኣቦይ ቀሺ ሙሴ ገሊጾም። ስለቲ ዝለገሱልና ሓጋዚ ዝብልዎ ሓሳብን ምኽርን እናመስገንና ንዝለኣኹልና ሕቶታት ብኸምዚ ዝስዕብ ጸሚቕና ኣቕሪብናዮ ኣለና፦
ሳልሳይ ሰንበት ናይ ዓቢይ ጾም "ምኵራብ" ተባሂሉ ይጽዋዕ።
ጾመ ነነዌ ካብ የካቲት 6 ክሳብ 8 የካቲት 2017 (ሰኑይ, ሰሉስን ረቡዕን February 6 - 8) ብግእዝ ድማ ጥሪ 29 - የካቲት 1 2009 ይውዕል። ምሕረት ዝህብ ጾም ይግበርለና። ኣሜን።
"ኩሎም ሰማእታት ቤተ ክርስትያን ብሓደ ወገን: ሰማእታት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስትያን ድማ በቲ ካልእ ኣብ ሓደ ሚዛን እንተዝምዘኑ: ሚዛን ሰማእታት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስትያን ምዛየደ" ሚዛን ሰማእታት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስትያን ምዛየደ" ይብል ተርቱልያን ዝተባህለ ሓደ ካብቶም ቀዳሞት ኣበው ቤተ ክርስትያን።
ብዮፍታሄ ዝተመርሐ ጉጅለ ጳጳሳት ኤርትራ ማለት ኣባ ዲዮስቆሮስ፥ ኣባ ማርቆስ፥ ኣባ ሰላማ፥ ኣባ ጴጥሮስን ኣኸቲሉ ኣብ ስነ ስርዓት ቀብሪ

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ብዝያዳ ድማ ኣብ ዝሓለፉ 3 ዓመታት፡ ብዙሓት ዘመተታት ኣንጻር ታሪኽ ገድሊ ህዝቢ ኤርትራ፤ ብዙሓት ውዲታት ድማ ምእንቲ ዕንወት መጻኢት ኤርትራ ክንዝሑ ሓግዮምን ከሪሞምን ኣለዉ።
እቶም ዘመተ ንቡዙሓት ኤርትራውያን ከቢድ ስንባደን ጓሂን ኪፈጥሩሎም ጸኒሖም ኣለዉ። ሓደ ካብቲ ከምኡ ዝኾነሉ ምኽንያት ድማ፡ እቶም ክበሃሉ ጸኒሖም ዘለዉ ገዘፍቲ ናይ ዕንወት ‘ኣዋጃት’ ካብ ተኽለ-ሰውነት እቶም በሃልቱ ንላዕሊ ብሙኻኖም ኢዩ። ኮይኑ ድማ ህዝቢ ዋናታት ናይቲ ዝበሃል ዘሎ ጋዕገልጠም ግዕዘያት ንሶም እቶም በሃልቲ ስለዝመሰሎ ንምርድኡ ከሸገሮ፤ ንምእማኑ ድማ ኪኸብዶ ጸኒሑ ዘሎ። ህዝቢ ዘይፈለጦ ነገር እንተሊዩ ግን፤ እቶም በሃልቲ ዋናታት ናይቲ ዝብልዎ ዘለዉ ዘይሙኻኖም ኢዩ። ዋናታት ካልኦት ኢዮም። ዋናታት ናይቲ ዘመተ ኣዚዮም ዓበይቲ ሓይልታት፥ ነዊሕ ዝጠመተ ስትራተጂ ዝሓዙ ሰብ ዋኒን፤ ስርዓታትን ትካላት ስለያን ጸጥታኦምን ኢዮም።
እዞም መርዛም ዘመተ ዝነዝሑ ዘለዉ ሰባት ሳዕቤናት ናይቲ ዝፍጽምዎ ዘለዉ ሓደጋ እውን ዝግንዘብዎ ኣይኮኑን። ብሰንኪ እቲ ኣብ ኩሩኹሮ ዝበጽሕ ኣዚዩ ትሑት ደረጃ ንቕሓቶም፤ እቲ ከም ጸወታ Record ዝብል መልጎም ጠዊቖም ዝመልእዎ ዘለዉ ዘይተገረሐ ዘረባታት፤ ህላወ ህዝቢን ሉዓላውነት ሃገርን ኣብ ሓደጋ ከምዘእትዉ ዝስወጦም ኣይመስሉን።
ህልቂት ኣይሁዳውያን ብናይ ጀርመን ናዚ ብኸምዚ ዝኣመሰለ ‘ዓሌተይ ሃይማኖተይ ኢዩ ዝበለጸ’ ዝብል ትዕቢት ኢዩ ነቒሉ። ናይ Army of the Republika Srpska (VRS) ወገናውያን ክሳብ 8000 ተኸተልቲ ሃይማኖት እስላምና Bosniak (“Bosnian Muslim”) ብሃይማኖታዊ ምጽጻይ ዘህለቑ ካብዚ ‘ንሕና ዶ ንሶም’ ዝብል ቃና ተበጊሶም ኢዮም። ህልቂት ኣመንቲ ክርስትያን ኣብ ኣየርላንድ ተመሳሳሊ ንቑልቁል ዝመቅል ኣንቆራ ጠንቅታት ስለዝተበገሰ ኢዩ ሳዕቤኑ ገዲዱ። ህልቂት ሓደ ሚልዮን ህዝቢ ኣብ ዘስዓበ ናይ ርዋንዳ ጸሊም ታሪኽ ኣብ ምፍጣር Radio Télévision Libre des Mille Collines (RTLMC) እቲ ‘ንስኹም ዱዱዕ ኢኹም ንሕና ድማ ቀልትኹም ኢና’ “You [Tutsis] are cockroaches! We will kill you!”).ዝብል ሃጠውቀጠው ዝመስል ፈነወ ናይ ዘይሓላፍነታውያን ‘ጋዜጠናታት’ ዓቢ ተራ ነይርዎ። እቶም ኣብነታት ብዙሓት ኢዮም ፡መልእኽቶም ግን ሓደ ንጹር ኢዩ፡ንሱ ድማ ዘይሓላፍነታዊ ዘመተ ሳዕቤናቱ ኣዚዩ ሓደገኛ ሙኻኑ ኢዩ።
ሎሚ ሎሚ ኣብ እዋን ጋዜጠንኘት ጎደና Street Journalism፤ ማለት ነብሲ ወከፍሰብ ኣብ ቅድሚ ዩቱብ፥ ማይክሮፎን፥ ፈይስቡክ፥ ትዊተር፥ ጉግል ኮፍ ኢሉ፤ እረ ሓሓንሳብሲ ብኣልኮላዊ መስተ ተሰኒፉ እንከሎ ውን ከይተረፈ ዝመሰሎ ግዕዘይ ተዛሪቡ ዝልእከሉ፤ ‘ስልጣን’ ናይ Send ዝብል መልጎም ጨቢጡሉ ኣብ ዘለወሉ እዋን፤ ንስፍሓት ተኽእሎ ናይቶም ሓደጋታት ዝያዳ ይገብሮም።
ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ ዓንኬል ኤርትራዊ ማሕበራዊ መራኸቢታትን ሬድዮታትን በርኪቱ ዘሎ ባይታ ዝዘበጠ ደረጃን፤ ኣብ ኣውራጃ፤ ሃይማኖትን ክሕደት ገድላዊ ታሪኽን ዝተሞርከሰ ዕግርግርን፤ ኣብ ውሽጢዚ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ሃዋሁው ኣትዩ ክረአ ምጽዋዕ እምበኣር ንድሕነት ህዝብን ሃገርን ምስራሕ ኢዩ።
እቶም ዘመተ ብዙሓትን ፎከስትን ኢዮም። እቶም በሃልቲ ገሊኦም እቲ ዝብልዎ ዘለዉ ዘይርድኡ፡ ገሊኦም እቶም ንባዕሎም ዝተላእኩ ሰባት ዝለኣኽዎም ግን ከኣ ኣበየናይ ታኼላ ኣትዮም ምህላዎም ዘይፈልጡ ኢዮም። ገሊኦም በብድኽመታቶም ዝተሓርዩ (ንኣብነት ብዝኾነ ይኹን ጥራይ ይፈለጥ ዝብል ሕማም ሃበባ {famousness} ዘለዎም)፤ ገሊኦም ብሓደጋ ናይ ንእሽቶ ምፍላጥ ዝተጠቕዑ፤ ገሊኦም ብነብሰ ምትሓት ዝሳቐዩ፤ ገሊኦም ባህላዊ ድኽነት ዘለዎም፤ ገሊኦም ብኣውራጃዊ ሕማም ዝጠስጠሱ፡ ገሊኦም ብሃይማኖታዊ ጥሩፍነት ዝተጎብኡ፤ ገሊኦም እርጋነ ምድዕሳስ (senility) ብዘስዓቦ ምንቁልቋል ሓይሊ ሓሳባት ዝተሃስዩ ወዘተ ኢዮም።
መን ይኹኑ ብዘየገድስ እቶም ኪጎድኡ ኢሎም ዝብገሱ ኣዚዮም ውሑዳት ኢዮም። መብዛሕተኦም ንባዕሎም ግዳያት ኢዮም። ብምሉእ ርግጽነት ክበሃል ዝከኣል ድማ ዋናታት ናይቲ ዝብልዎም ንሶም ኣይኮኑን። ስለዚ ድማ እቲ ቀንዲ ቁምነገር እዚ ዝስዕብ ዓቢ ነጥቢ ኢዩ።
ታሪኽ ሰውራ ኤርትራ ዘመራስሕ ጽዩፍ ዛንታታት ዋናታቶም ካልኦት ኢዮም። ኣብ መንጎ ህዝቢ ኤርትራ ሃይማኖታዊ ምትፍናን ዝፈጥሩ ምጡቓሳት ዋናታቶም ካልኦት ኢዮም። ኣብ ውሽጢ ደምበ ተቓውሞ ግጭታት ዝተኽሉ ዘለዉ ዘራኢኦም ኣለዎም። ብዛዕባ ውልቀሰባት ዝምስርሑ ዛንታታት ጸለመን ቅትለት ሰብነትን (Character assassination) ፤ ነጥብታት ሂቦም ንእገለ ከምዚ ኢልኩም ተወዳዲብኩም ኣጥቕዑ ዝብሉ ዋናታት ኣለዉዎ።
ዋናታት ናይዞም ኩሎም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሱ ተልእኾ ውዲታት ዕላማ ዘለዎም ሓይልታት ኢዮም። እዞም ነናቶም ኣጀንዳ ዘለዎም ስርዓታት (እንተላይ መንግስቲ ኤርትራ ሓዊስካ)፤ተልእኾ ዘለዎም ትካላት ስለያን ጸጥታን (ሕጂ ውን እንተላይ ናይ መንግስቲ ኤርትራ ሓዊስካ) ዘንቀዱ ኣካላት ዘዋፍርዎም ኢዮም። ስለዚ ብዛዕባ እቶም ‘በሃልቲ’ ዝመስሉና ሰባት ምዝራብ ካብ መንገድና ኣሊዩ ነቲ ኩነታት ካብ ሱሩ ንኸይንርደኦ ዝገብር፤ ኣብ ጓሳን መሳዕብን ዘተኩር ስለዝኾነ ብቕጽበት መአረምታ ክንግበረሉ ይግባእ።እዞም ‘ዝብሉ’ ዘለዉ ዝመስሉና በሃልቲ፤ ዋናታት ናይቲ ዝብልዎ ንሶም ኣይኮኑን። ነቲ ዘረባን ዕላማታቱን ጥሒኖም መስሪሖም ኣብ ኣፎም ዝሱኩዕሎም ‘ዓምታት’ ኣለዉዎም።
ገድሊ ኤርትራ ሽፍትነት ኢዩ ነይሩ፡ ሰማእታት ክብረት ዘይግበኦም ኢዩ ኢልኩም ጎስጉሱ ኢሎም ዝልእኩ እቶም ህዝቢ ኤርትራ ክብረቱን ታሪኹን ኣብቲ ውሑድ መዳርግቲ ዘለዎ ገድሊን ቅያታቱን ዝተመሰረተ ሙኻኑ ዝፈልጡ ሓይልታት ኢዮም። ዋናታት ናይዚ ኣንጻር ገድሊ ዝካየድ ዘመተ ድማ እቶም ‘እዚ ኤርትራዊ ሐበን ኪኹለፍ ተኾይኑ፤ እቲ የዕኑድ ናይቲ ሓበን ኮይኑ ዘሎ ታሪኽ ክስረዝ ኣለዎ’ ኢሎም ዝነቐሉ ሓይልታት ኢዮም።
ዋናታት ናይዚ ነቲ ብጹእ ገድሊ ሽፍትነት ኢዩ ኢሎም ኪጉስጎስ ዝመወሉን ዝለኣኹን፥ እቶም ‘ኤርትራዊ ብኽብረቱ ምትእምማን ከይቅጽል ተኾይኑ፡ ነቲ ዝጠምሮን ዝሕበኑሉን ታሪኽ ኣመራሲሕካ ምብላሉ ኢዩ እቲ እንኮ ኣማራጺ’ ኣብ ዝብል መደምደምታ ዝበጽሑ ሓይልታት ኢዮም።
ህዝቢ ኤርትራ ሓደ ዋና ፈይስ ቡክ ወይ ውን ሓደ ዋና ዩቱብ ከምዚ በለ ከምቲ ደገመ ኢሉ ብዛዕባ እቲ ዝተላእከ ሰብ ክሓስብ እንተጀሚሩ፤ መንገዱ ስሒቱ ደረጅኡ ውን ኣውሪዱ ኣሎ ማለትዩ። ብዛዕባ እቶም ንባዕሎም ተላኢኾም ዝተባህልዎ ዝነዝሑ ዘለዉ ክዛረብ ግዚኡ እንተኣጥፊእዎ፡ ነቲ ኣብቲ መጻወድያ ተንጠልጢሉ ዘሎ ቅንጣብ ስጋ እምበር፡ ነቲ ኣፋትል ናይቲ መጻወድያ ዝፈሓሰ ኣካልን፤ ህዝቢ ኤርትራ ኣብቲ መጻወድያ ምስኣተወ ኪገፎ ዝህቅን ዘሎ ሓይሊን ኣየለለዮን ኣሎ ማለትዩ።
ንኤርትራውያን ተኸተልቲ ሃይማኖት ምስልምና፡ ካብ ኤርትራውያን ተኸተልቲ ሃይማኖት ክርስትያን ንላዕሊ እቶም ኣብ ምብራቓዊ ሱዳን፥ እረ ኣብ ኣዘርባይጃንን ሞንጎልያን ዘለዉ እስላም ይቐርብዎ ዝብል ዘመተ ዘጎሳጉስ ተሓዝ ብርዒ፡ ዋና ናይቲ ሓሳብ ንሱ ዘይኮነስ እቲ ዝለኣኾ ሙኻኑ ምግንዛብ የድሊ። ኤርትራ ኣብዚ ዘላቶ ሓሸውየ ንኽትነብር፡ ነቲ ዝካየድ ቃልሲ ንለውጢ ብስምረት ከይፍጽሞ ዝደልዩ ወገናት ኢዮም ዋናታት ናይዚ መርዛም ሓሳብ። ለውጢ እንተመጺኡ ድማ ብኣተሓሳስባ ናይቶም ዋናታት (ሃገራትን ትካላት ጸጥታን) እታ ሃገር በቲ ናትና ዝብልዎ ናይ እስላም ወገን ክትዕብለልን ክትመሓደርን፡ እቲ ‘ዘይናትና’ ዝብልዎ ወገን ድማ ክህመሽን ክሃስስን ዝሰርሑ ኢዮም።
ብተመሳሳሊ ኤርትራውያን ተኸተልቲ ሃይማኖት ክርስትና፤ ካብ ኤርትራውያን ተኸተልቲ ሃይማኖት ምስልምና ንላዕሊ እቶም ኣብ ደቡብና ኣብ ትግራይ፡ እረ ኣብ ግሪኽን ኢጣልያን ዘለዉ ክርስትያን ይቐርቡና ኢሉ ዘጎሳጉስ ተሓዝ ማይክሮፎን፡ ዋና ናይቲ ሓሳብ ንሱ ዘይኮነ እቲ ዝለኣኾ ሙኻኑ ምግንዛብ የድሊ። ኤርትራ ኣብዚ ዘላቶ ሓሸውየ ንኽትነብር ነቲ ዝካየድ ቃልሲ ንለውጢ ብስምረት ከይፍጽሞ ዝደልዩ ወገናት ኢዮም ዋናታት ናይዚ መርዛም ሓሳብ። ለውጢ እንተመጺኡ ድማ ብኣተሓሳስባ ናይቶም ዋናታት (ሃገራትን ትካላት ጸጥታን) እታ ሃገር በቲ ናትና ዝብልዎ ናይ ክርስትያን ወገን ክትዕብለልን ክትመሓደርን፡ እቲ ‘ዘይናትና’ ዝብልዎ ወገን ድማ ክህመሽን ክሃስስን ዝሰርሑ ኢዮም።
ህዝቢ ኤርትራ ነቶም ከምዚ ዝሓስቡልና ኣብ ክንዲ ነለሊ፡ ነቶም በሉ ዝተባህሉ ኮረመ-ርም ክንርኢ የዒንትና ነጨምትል እንተኾንና፡ እቶም ክንርእዮም ዝግባእ ዓበይቲ ዋናታት ክሰግሩና ኢዮም። እቶም ባሃልቲ እቲ ዝብልዎ ልዕሊ ዓቕሞምን ቁመነኦምን ሙኻኑ ምስ ረኣና ዋናታቱ ንሶም ዘይሙኻኖም ብኣጋ ክስወጠና ምተገበአ።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ!
ሰንሰለታውያን መግዛእትታት ምስርቀቶም ንሕና ድማ ብገርህና ከሎና ዘየጋገየና መንነትናን ታሪኽናን ናይ ምኽሓድን ምስራዝን ውዲት ይኹን ኣውራጃዊን ሃይማኖታዊን ፖለቲካ፣ ሎሚ ኣእላፍ ሰማእታት ምስከፈልናን፡ ዋጋ ናይቲ ቀዳማይ ግርህነትና ምስ ኣጉራሕናን ከምዘይንታለል ርጉጽዩ።
ነቶም ብዝተፈላለዩ ሓይልታት ተላኢኾም ዝብሉ ዘለዉ ዘይኮነስ፤ ነቶም ዋናታትን ለኣኽትን ነለልዮም። እቶም ዝለኣኹ ዘለዉ በሉዎ ዝተባህሉ ኢዮም ዝብሉ ዘለዉ ኢዮም። ብደረጃ ህዝቢ ኤርትራ ውን ሚዛን ክወሃቦም ዝግባእ ኣይኮኑን። ገሊኦም መን ይልእኮም ኣሎ፡ ስለምንታይ እቲ ዝብልዎ ዘለዉ ይብሉ ኣለዉ ውን ኣይፈልጡን ኢዮም። ከምቲ ዝረኣናዮም ሕጽኖት ፓልቶካቶም፡ መርበባቶምን፡ ፈይስቡካቶምን ከከም እቲ ዋናታቶም ዝኸፈልዎም መሻርፍን ሞቕነን፤ ናይ ሰሙናት እንተተኸደ ድማ ናይ ኣዋርሕ ኢዩ ንውሓቱ።
ኣብ ውሽጢ ቀጽሪ ተቓውሞ ዝዝርኡ፤ ዝለኣኹ፤ ዝሉሕኩ ውን ነብሲ ወከፎም ዋናታት ኣለዎም።
ወዲ ሰብ ዝበልዖ ዘሎ ማኣዲ ከይህዉኽዎ ንደማሙ ኣርሒቑ ሓንቲ ርፍራፍ ወይ ምታር ስጋ ይድርብየሎም እሞ፡ እቶም ዘይለባማት ደማሙ እታ ዝተሰንደወት ርፍራፍ ንሓደ ካብኦም ገዲፎም ነታ መኣዲ ምህዋኽ ኣብ ክንዲ ዝቕጽሉ፡ ኩሎም ናብታ ዝተሰንደወት ርፍራፍ ይኸዱ እሞ ብሰንካ ክበኣሱ ከለዉ እቲ ርፍራፍ ዝደርበየ ሰብ ቀሲኑ ማኣዱ ይበልዕ።
መንግስቲ ኤርትራ እውን ሰሙናዊ ሓንቲ ነቲ ደንበ እተናቑት ኣርእስቲ ወይ ዛዕባ ይስንዱ እሞ፡ እቶም ዘይለበምና ቀጽሪ ተቓውሞ፡ጉዳይና ናብቲ ቀንዲን ናይ ሓባርን ዕላማን ማለት ምውጋድ ዓመጽ ኣብ ክንዲ ንገብሮ፤ ብሃበስ ቀደስ ጉዳያት ነንሕድሕድና ክኑናቖት ንውዕል ኣሎና።ከምቲ ዝደልዮ!!
መንግስቲ ኤርትራ ሳላ እቲ ካብ ኢማራት ዓረብ ዝረኸቦ ገንዘብ፤ ሎሚ ካብ ዝኾነ እዋን ንላዕሊ፡ ገዚፍ ማል እንዳኸፈለ ዓሰርተታት ኣሽሓት ሃሱሳት ኣዋፊሩ ኣሎ። ገሊኦም ስደተኛታት ዝመስሉ፤ ገሊኦም መራሕቲ ተቓውሞ ዝመስሉ፤ ገሊኦም ሲቪካዊ ማሕበራት ዝመስሉ፤ ገሊኦም ተጋደልቲ ነበር ዝመስሉ፤ ገሊኦም ኢዶም ዝሃቡ ዝመስሉ፤ ገሊኦም መዓድቲ ዝመስሉ፥ ገሊኦም ስነጥበባውያን ዝመስሉ ወዘተ። ገለ ካብኦም ኣብ ዓመት 70 ሽሕ ዶላር ዝኽፈሉ ኢዮም። መድረኽ ንሃገራዊ ዘተ ናይዚ ክፍሊት ዝርዝራት ምስናይ መረጋገጺታቱ ኣብ ኢዱ ኣሎ።
ንምጥቕላል ናይዚ ጽሑፍ መልእኽቲ ንጹርን ሓጺርን ኢዩ። ንነንናቶም ዕላማታት ብዙሓት ሓይልታትን ወገናትን (እንተላይ ትካላት ጸጥታ) ንኤርትራዊ ታሪኽ ንምብላል፡ ንሓድነት ህዝቢ ንምግማዕ፡ ዴሞክራስያዊ ለውጢ ንምዱንጓይ፡ ንሉዓላውነት ሃገር ንምብትታን ዘንቀለ ሕብረ ብዙሕን ሕቡእን ዘመተታት ይካየድ ኣሎ። ጥቁው ኣተሓሕዛ ክንገብረሉ እንተኾንና ድማ ነቶም ዘበጻጽሑ ተለኣኣኽቲ ገዲፍና፤ ነቶም ለኣኽቲ ብቐንዶም፤ ነቲ ዛዕበኦም ድማ ካብ ሱሩ፤ እንዳኣስተብሃልና ብጥንቃቐ ክንምክቶ ንሕተት ኣሎና።
መበገሲና እቲ ዝተሓተ ናይ ሓባር ዕላማ፡ ናይ ሓባር ሸቶና ድማ ምርግጋጽ ለውጢን ሓንቲ ኤርትራን ይኹን። ኣተኩሮና ብዓቢኡ ኣብ ምቅልጣፍ ፍትሓዊ ቃልሲ ይኹን። ብብሌን ዓይንና ንዝመጸና ወስታ ዲል ኣይንሃቦ። ንምዝራግ ሓድነት ህዝቢን ምብትታን ሉዓላውነትን ኤርትራን ንዘንቀለ ዝኾነ ወገን እታ ዝነኣሰት ምጽዋር ውን ከነርኢ የብልናን። የዕጽምቲ ሰማእታትና ከምኡ ግበሩ ይብለናሎ።


text:
ዕለት 7 ግንቦት 2017 ዓ.ም. ኣብ ባዚሊካ ቅዱስ ጴጥሮስ ሽዱሽተ ዲያቆናት ተመሃሮ ዘርአ ክህነት ሰበኻ ሮማን ካልኦት ኣርባዕተ ዲያቆናት ድማ ኣብ ናይ ሮማ ሰበኻ እመ መድሃኔ ዓለም “Redemptoris Mater” ልኡካነ ወንጌል ተቛም ተመሃሮ ዘርአ ክህነት ዝርከብዎም ሰንበት መበል 54 ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ጸሎት ምእንቲ ጸዋዕታ ብናይ ሮማ ሰዓት ኣቆጻጽራ ልክዕ ሰዓት ትሽዓተን ርብዕን ቅድሚ ፍርቂ መዓልቲ ካብ ኢድ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ማዕርገ ክህነት ክቕበሉ ምዃኖም ናይ ሮማ ሰበኻ ሓዋርያዊ ቤት ጽሕፈት ኅይንተ ካብ ዝሃቦ ሓበሬታ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ምስ ቅዱስነቶም ኣብ ስርዓት ቅዳሴ ዝሓብሩ ናይ ሰበኻ ሮማ ኅየንተ ብፁዕ ካርዲናል ኣጎስቲኖ ቫሊኒ ዕለት 5 ግንቦት 2017 ዓ.ም. ዓርቢ ብናይ ሮማ ሰዓት ኣቆጻጽራ ልክዕ ሰዓት ሸሞንተን ፈረቓን ናይ ምሸት ናይ ሰበኻ ሮማ ተሓባባሪ ኅየንተ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ፊሊፖ ያኖነን ኣብ ሮማ ናይ ዝርከቡ ኣቢያተ ትምህርቲ ዘርአ ክህነትን ናይቶም ማዕርገ ክህነት ዝቕበሉ ካብ ዝመጹለን ኣቢያተ ትምህርቲ ዘርአ ክህነት ኣሕሉቕን ካብ ናይ ሰበኻ ሮማ ቁምስናታት ዝተዋጽኡ ምእመናን ቆሞሳትን ዘሳተፈ ኣብ ጳጳሳዊ ባዚሊካ ቅዱስ ዮሓንስ ዘላተራኖ ብምኽንያት መበል 54 ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ጸሎት ስለ ጸዋዕታ ጸሎተ ዋዜማ ክመርሑ ምዃኖም ዝሓበረ ናይ ሮማ ሰበኻ ሐዋርያዊ መንበር ኅየንተ ኣስዒቡ፥ ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ጸሎት ምእንቲ ጸዋዕታ በቢ ዓመቱ ብባሕረ ሓሳብ ስርዓት ላቲን መዓልቲ ሕያዋይ ጓሳ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ኣብ ራብዓይ ሰንበት ዘፋሲካ ዝውዕል ክኸውን እንከሎ ኣብ መላእ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን በታ ዕለት እቲኣ ምእንቲ ጸዋዕታ ዝተፈላለዩ ኣብ ጸዋዕታ ዘተኰረ መንፈሳውን ባህላውን ዓውደ ጉባኤታትን ዝተሰነየ መደብ ጸሎትን ኣስተንትኖን ዝፍጸም ምዃኑ እውን የዘኻኽር።


text:
ኣብ ላቲቭያ ፍቃድ ስደተኛነትን ግዚያዊ ፅግዕተኛነትን ምስረ ረኸብኩም፣ ካብ ቤት ፅሕፈት ጉዳያት ዜግነትን ስደተን (OCMA) መንበሪ ፍቓድን ምስተውሃበኩም ብፍሉይ ጉዳያት ሰነድ መንቀሳቀሲ ምስተውሃበኩምን ኣብ ላቲቭያ ስራሕ ናይ ምቁፃር ፍቓድ ይውልወኩም። ኣብ ላቲቭያ ብዝወሃበኩም ፍቓድ ስደተኛታትን ግዚያዊ ፅግዕተኛነታትን ኣብ ካልኦት ሃገራት ሕብረት ኣውሮፓ ስራሕ ናይ ምቁፃር መሰል የብልኩምን።
ከይዲ ምድላይ ስራሕ ንምስላጥ ብኤጄንሲ ቁፃር ስራሕ ዝወሃብ ድጋፍ ንኽትጥቀምሉ ንበረታተዐኩም።
SEA ኣብ ላቲቭያ ንዝርከቡ ከም ስደተኛታትን ግዚያዊ ፅግዕተኛታትን ኮይኖም ንዝነበሩ ሰባት ስራሕ ንኽቁፀሩ ዝሕግዝ ትካል እዩ። SEA ብሓፈሻ ኣብ ምድላይ ካብ ዝገብሮ ሓገዝ ብተወሳኺ ብዛዕባ ክፍቲ ስራሕ ቦታ ዘድሊ ሓበሬታ ይህብ። SEA ትምህርቲታት ወይ ኮርስታት ቋንቋ ላቲቭያ፣ ሞያዊ ስልጠናን ካልኦት ትምህርቲታትን (ኮርሰታትን) የዋድድን ምኽርታት ኣመራርሓ ህይወት እውን ይልግስ። ስራሕ ኣልቦ ንዝኾኑን ስራሕ ኣብ ምድላይ ንዝርከቡን ሰባት SEA ዝህቦም ኩሎም ግልጋሎታት ብዘይክፍሊት እዩ።


text:
ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ሎሚ ንፓርላማ ኢትዮጵያ ኣብ ዘቕርቦ ጸብጻቡ ካብ ሰነ 2,2008 ዓ.ም መወዳእታ ክሳብ መስከረም 2009 ዓ.ም ኣብ ክልላት ኦሮምያ፡ ኣምሓራን ደቡብ ብሄር ብሄረሰባትን ህዝብታትን ተፈጢሮም ዝበሎም ህውከትን ዕርግርግን ብዝምልከት 669 ሰባት ሞይቶም 1018 ኸአ ዝተፈላለየ ጉድአት አካላት በጺሕዎም ብብዙሕ ሽሕ ዝቁጸሩ ድማ ካብ መነባብርኦም ተመዛቢሎም ክብል ገሊጹ።
ነዚ ህውከት ንምግታእ ሓይልታት ጸጥታ ኣብ ሓደ ሓደ ቦታታት ሕጋዊን ተመጣጣኒን ሓይሊ ተጠቒሞም’ዮም እንተኾነ ኣብ ካልእ ኸአ ነዚ ዝጻረር ተፈጺሙ’ዩ።መበገሲ’ቲ ህውከት መብዛሕትኡ ጉድለት ሰናይ ምሕደራን ጸገማት ቁጠባን’ዮም ነዚ ዘጋደዱ ድማ ሕጋዊን ካብ ሕጊ ወጻኢ ዝኾኑ ሓይልታት ፖለቲካ’ዮም ኢሉ’ሎ።
ኮሚሽነር ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ዶ/ር አዲሱ ገብረእግዚኣብሄር ጸብጻብ ምርመራ’ቲ ኮሚሽን ዘተኾረሎም ጉዳያት ኣቕሪቦም።
ካብቲ 170 ገጻት ዘለዎ ጸብጻብ መብዛሕትኡ ኣብ ክልል ኦሮምያ ዝተራእየ ህውከትን ዕግርግርን ከምኡ’ውን ሓይልታት ጸጥታ ጌሮሞ ዝተባህለ ተግባራት’ዩ።
ኣስማቶም ኣብቲ ጸብጻብ ዝተጠቅሰ ተቓወምትን ናይ ሚድያ ሰባትን እውን ምላሽ ሂቦም’ለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ንዝሓለፉ ሰለስተ ማዕልታት ብዝበፅሐ ብርቱዕ ማዕበላዊ ንፋስ ወይ ኣባኾብራ ዓሰርተታት ሰባት ምማቶም ሰበስልጣን ናይ ሱማሊያ ፑንትላንድ ኣፍሊጦም።
03A ብዝብል ስም ዝፍለጥ ማዕበላዊ ንፋስ ወይ ኣባኾብራ /ሳይክሎ/ ብቕድሚ ትማሊ ቀዳም ዝጀመረ እንተኾነ እውን ትማሊ ሰንበት ከቢድ ማዕበላዊ ንፋስ ወሪዱ እዮም መብዛሕቲኦም ሰባት ዝሞቱ።
ናይ ፑንትላንድ ፕሬዝዳንት ዓብዲራሕማን መሓመድ ፋሮሌ ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃል ስበስልጣን መጠን ዝበፅሐ ዕንወት ንምርዳእ እናፈተኑ እዮም ኢሎም። ኣስዒቦም ‘’ቴሌኮምኒኬሽን ስለዝተበተኸ ምሉእን ዝርዝርን መረዳእታ የብልናን፤ነገር ግን ዛጊድ ብዝረኸብናዮ ሓበሬታ ናብ ሓደ ምእቲ ሰባት ሞይቶም ኣለው።ህፁፅ ኣዋጅ ኣዊጅና ኣለና’’ኢሎም።
መሰኻኽር ዓይኒ ኣዝዮም ዝተጠቕዑ ከባቢታት ኣብ ሰሜናዊ ፑንትላንድ ዝርከቡ ኬፕ ጓርዱፊን ከተማ ኣይልን እዮም።ብንፋስን ውሕጅን ኣብቲ ከባቢ ዘለው ኣባይቲ ከምዝዓነው እቶም መሰኻኽር ወሲኾም ገሊፆም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ናይ ሱማሊያ ፕሬዝዳንት ንቀዳማይ ምንስቴር እታ ሃገር ካብ ስልጣኖም ንኽወርዱ ሓቲቶም።እዚ ሱማሊያ ንዝሓለፈ ሓደ ዓመት ንዝርኣየቶ ፖለቲካዊ ምርግጋእ ዓብዪ ፈተና እዩ ተባሂሉ’ሎ።
ምንጭታት መንግስቲ ሱማሊያ ንቪኦኤ ክፍሊ ሱማሊያ ከምዝሓበርዎ ፕሬዝዳንት ሓሳን ሸኽ ማሕሙድ ንቀዳማይ ምንስቴር ኣብዲ ፋራህ ሺርዶን ኣብ ስርሖም ውፅኢታዊ ክኾኑ ኣይክኣሉን ብዝብል ዝሓለፈ ዓርቢ ካብ ስልጣኖም ንኽወርዱ ሓቲቶም ኣለው ኢሎም።
ክሳብ ሎማዕንቲ ሰኒ እቲ ኩነት መዕለቢ ከምዘይረኸበ እቶም ምንጭታት ሓቢሮም።


text:
Menu
ዘኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ መድሃኔ ኣለም ቤ/ክ ማኀበረ ማርያም እስራኤል
POSTED IN ነገረ ቅዱሳን
፳፮/26 ሓምለ ዕረፍቱ ለኣቡነ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን/26th july the death of st.Aba Selama Kesatiebrhan
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!
፳፮/26 ሓምለ ዕረፍቱ ለኣቡነ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን
ኣቡነ ሰላማ (ፈረሚናጦስ) መበቆል ዓዶም ሶርያ ካብ ዝኾኑ ምናጦስን ማርያም ሰናይትን ዝተባህሉ ስድራቤት ብ፳፮/26 ሕዳር ኣብ ሃገር ጢሮስ(ግሪኽ) ተወልደ። ኣብቲ ዝተወልደሉ ግዜ ዓቢ ብርሃን፡ ካብ ብርሃን ጸሓይን፡ ወርሕን፡ ኮዋኽብትን ዝበርህ በርሀ። መዓልትን ለይት ብዘይፍለጥ ከኣ ምድሪ ፈጺማ በርሀት። ምእንቲ ዕብየት ክቡር ልደቱ ሸውዓተ መዓልቲ ንፈጣሪኡ ከምዚ እና በለ ኣመስገነ። “ንኣብ ስግደት፡ ንወልድ ስግደት፡ ንመንፈስ ቅዱስ ስግደት ይግባእ። ንኣብ ምስጋና፡ ንወልድ ምስጋና፡ ንመንፈስ ቅዱስ ምስጋና ንኣብ ሃሌሉያ ንወልድ ሃሌሉያ ንመንፈስ ቅዱስ ሃሌሉያ ካብ ጸልማት ናብ ብርሃን ዘውጽኣኒ” እንዳ በለ ኣመስገነ።
ብግዜ ልደቱ ጎይታናን ኣምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ምስ ኣእላፍ መላእክቲ ናብኡ መጸ እቶም መላእኽቲ’ውን ንኽርእይዎ ይጨናነቑ ነበሩ፡ ኣዝዮም’ውን ፈተውዎ ሰዓምዎ ድማ። ጎይታ’ውን ሰዒሙ ሓቖፎ ኣዝዩ ‘ውን ፈተዎ በዚ ድማ ጎይታ “እዚ ቁጽሩ ምስቶም ማሕበረ መላእክቲ፡ ምስ ሓይልታት ሰማይ ሚካኤል፡ ገብርኤል፡ ኪሩቤል፡ ሱራፌልን ምስ ኩሎም ሊቃነ መላእክትን ምስ ኣርባዕቱ እንስሳን ምስ ፳፬/24 ካህናተ ሰማይን ክኸውን እዩ። ከመይ ኣነ ፈትየዮን ሓርየዮን እየ፡ ንቡዙሓት ኣመንቲ ድማ ብጸሎቱን ብኣማላድነቱን ከድሕን ኢዩ” በለ።
ብድሕሪ’ዚ ኣብ ኣርብዓ መዓልቱ ብማይ ዮርዳኖስ ብኢድ ሊቀ ጳጳሳት ኣባ ጢሜትዎስ ተጠመቐ፡ ቅብኣ ሜሮን’ውን ተቐብአ ስሙ ድማ ሰላማ ኢሎም ሰመይዎ። ሰላማ ማለት ትርጓሜ ስሙ ኣብ መንጎ ሰብን እግዚኣብሔርን ኮይኑ ሰላም ዝገብር ማለት ኢዩ። ኣቡነ ጢሜትዎስ ድማ እዚ ህጻን እዚ ነዞም ሰብ ኣግኣዚት ብርሃንን መድሃኒትን ክኾኖም ኢዩ እና በሉ ተነበይሉ። ወዲ ሸውዓተ ዓመት ምስ ኮነ መዝሙር ዳዊትን ኩሉ መጻሕፍቲ ቤተ ክርስቲያንን ብሉይን ሓድሽን ምስ ሕጎምን ትእዛዞምን ተማህረ። ክመሃር ከሎ መንፈስ ቅዱስ ብኣፉ ገይሩ ይዛረብ ነበረ። ብድሕሪ’ዚ ብጾምን ብጸሎትን ብፍቕርን ትሕትናን ተጸሚዱ ምግዳል ጀመረ። ወዲ ፲፪/12 ዓመት ምስ ኮነ ድሕሪ ልደት ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብ፪፻፶፯/257 ዓመተ ምሕረት ካብ ግሪኽ ናብ ብሔረ ኣግኣዚት ምስ ሓደ ሜሮጰስ ዝባሃል ነጋዲን ኣድስዩስን መጹ። መልኣከ እግዚኣብሔር እንዳ መርሖም ኣብ ብባሕሪ ብሔረ ኣግኣዚት ብድሓንን ብሰላምን በጽሑ። ኣብኡ ጽቡቕ ርእዮም ከኣ ንሽዱሽተ ወርሒ ነበሩ። ሜሮጰስ ንዓዱ ክምለስ ምስ ተንስኤ ኣብቲ በረኻ ዝነብሩ ዝነበሩ ሸፋቱ ኣብ ልዕሊኡ ተንስኡ። ሽዑ ምስቶም ምስኡ ዝነበሩ ኩሎም ቀተልዎም እዞም ናእሽቱ ቆልዑ ግና ብናይ እግዚኣብሔር ጥበብን ሓይልን ተረፉ። እቶም ደቂ ዓዲ ድማ ማረኽዎም ነቲ ናይ ኣክሱም ንጉስ ዝነበረ ንጉስ ኣልዓሜዳ ድማ ገጸ በረኸት ሃብዎ። እቲ ንጉስ ከኣ ንኣድስዩስ ሓላዊ ቤቱ ቀጠንን(ቤተ መንግስቲ)ንፈረሚናጦስ ሓላዊ ቤት ሕግን ቤተ ክርስቲያንን ሸሞም።እዚ ከኣ ስርዓት ቤተ ክርስቲያን ኣጎልጉሎታን ይፈልጥ ስለ ዘይነበረ ኢዩ።
ኣቡነ ሰላማ(ፈረሚናጦስ) ኣብዚ ከሎ ጽቡቕ ገድሊ ተጋደለ ብብዙሕ ድኻም ነፍስን ስጋኡን ብትእዛዝ ወንጌል ክርስቶስን፡ ሓዋርያትን፡ መማህራንን ተጸምደ። ከም መላእክት ትጉህ ኮነ፡ ብዘይካ ሰንበት ዝኾነ ይኹን ኣይበልዕን ኣይሰትን ነበረ። ከም ዓንዲ ተተኺሉ ካብ 40,0750–60,000 ይሰግድ ነበረ። ብድሕሪ’ዚ ለውሃት ኣብርሃን ኣጽብሃን ኣብ ዝነገስሉ ግዜ ንኣቡነ ሰላማ ኣዝዮም ፈተውዎ። ዘወትር ድማ ናብኡ ይምሕጸኑ ነበሩ። ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ ኣቡነ ሰላማ(ፈረሚናጦስ) ምስ ቅዱስ ሚናስ ድሕሪ ምርኻቡ ብዛዕባ ኣብ ብሔረ ኣግኣዚት ዝነበረ እምነት ክርስቶስን ግዝረትን ድሕሪ ምድናቕ ብዛዕባ ጥምቀትን ግዝረትን ተዘራሪቡ በዚ ድማ ቅዱስ ሚናስ ንኣቡነ ሰላማ ናብ ግብጺ ከይዱ ጵጵስና ከምጽእ ሓተቶ። ኣቡነ ሰላማ እዚ ሓሳብ’ዚ ሰናይ ምዃኑ ድሕሪ ምሕሳብ ንመንገዲ ተዳለወ። ደቂሱ እንከሎ ድማ እግዝእትነ ማርያም ብሕልሚ ተገልጸትሉ እሞ “ቅስናን ዲቁናን ተቐቢልካ ኢኻ ንጵጵስና ክትዳሎ ዝግብኣካ ኢዩ ከመይ ነዘን ዓበይቲ ማዕርጋት እግዚኣብሔር ሂቡካ ኢዩ፡ ፍቁር ወደይ ብጸሎትካን ብኣማላድነትካን ከኣ ብሔረ ኣግኣዚት ክድሕኑ ኢዮም። ብቃልካ’ውን ንክርስቶስ ክኣምኑን፡ ክጥመቑን ቁርባን በተን ቅዱሳትን ንጹሃትን ርስሓት ዘይብለን ኣእዳውካ ክቕበሉ ኢዮም” በለቶ። እዚ ነጊራቶ ድማ ካብኡ ተሰወረት። ከምኡ ድማ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ተራእዩ “ናብ እስክንድርያ ናብ ሊቀ ጳጳሳት ኣትናትዎስ ኪድ፡ ኣብኡ ከኣ ልዑላት ማዕርጋት ተቐቢልካ ነዞም ሰብ ኣግኣዚት ነዞም ዘፍቁሩኒ ከይረኣዩኒ ዝኣምኑኒ ንወላዲተይ’ውን ዘፍቅርዋ ኣጥምቅ” በሎ። ብድሕሪ’ዚ ኣባ ሰላማ (ፈረሚናጦስ) ካብ ምድቃሶም ነቒሖም ናብቶም ለውሃት ነገስታት ኣብርሃን ኣጽብሃን ብምኻድ ኩሉ ዝረኣዮ ገለጸሎም። እቶም ለውሃት ነገስታት ድማ ኣዝዮም ተገረሙን ተሓጎሱን ብጣዕሚ ዘረብኡ ድማ ተደነቑ’ሞ ካብ ቃልካ ኣይነውጽእን ኢና ከመይ ንስኻ ናይ እግዚኣብሔር ቅዱስ ኢኻ ብምባል ካብ እስክንድርያ ጵጳስና ከምጽኣሎም ስልጣን ሃብዎ። ንስንቁ ዝኸውን ወርቅን ብሩርን መጠን ትሽዓተ ዕዳጋ ዝኣኽሉ ሰራዊት’ውን ምስኡ ልኢኾም ኣፋነውዎ። ድሕሪ ነዊሕ ጉዕዞ ኣባ ሰላማ ኣብ እስክንድርያ በጽሐ። ናይ እስክንድርያ ሊቀ ጳጳሳት ኣባ ኣትናትዎስ ድማ ምምጽኡ ፈሊጡ ብዓቢ ክብርን ምስጋናን ተቐቢሉ እግሩ ሓጸቦ። ለዋህ ስለ ዝነበረ ድማ ልዑል መንበሩ ሃቦ ኣቡነ ኣትናትዎስ ድማ ኣብ ትሕቲኡ ተቐመጠ። ኣቤት ትሕትና!!!
ኣቡነ ኣትናትዎስ ካብ ብሔረ ኣግኣዚት ከም ዝመጸ ምስ ፈለጠ ስሙ ካብ ፈረሚናጦስ ናብ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን ቀየሮ። ትርጉሙ ድማ ከሳቴ ሃይማኖት ማለት ኢዩ። ብድሕሪ’ዚ መጽሓፈ ስሜት ክህነት ሓዘ ቅብኣ ሜሮን’ውን ቀብኦ። ኣብ እስክንድርያ ድማ ኣዋጅ ኣወጀ “ኣነ ኣትናትዎስ ንቡጹእ ኣባ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን ኣብ ብሔረ ኣግኣዚት ጳጳስ ሸይመዮ ኣለኹ”” ኣቡነ ኣትናትዎስ ንብጹእን ቅዱስን ኣቡነ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን ኣመስገኖ ከምዚ ኢሉ ድማ ኣልባሰ ጵጵስና ኣልበሶ ኣብ ክቡር መንበር ጵጵስና ከኣ ኣቐመጦ። ብድሕሪ’ዚ ኣልባሰ ቤተ ክርስቲያን ንዋየ ቅዱሳት፡ብዙሓት መጻሕፍቲ ተግሳጽን፡ ስፍሪ ቁጽሪ ዘይብሎም መጻሕፍቲ፡ ታቦት፡ ሜሮን፡ ጽውኣት፡ ናይ ወርቂ ኩስኩስቲ፡ ስልማት ቤተ ክርስቲያን፡ ጽንሃህ፡ መስቀል ሃቦ።
ሊቀ ጳጳሳት ኣቡነ ኣትናትዎስ ንብጹእን ቅዱስን ሊቅ ኣባ ሰላማ ሕሩይ ከሳቴ ብርሃን ኣወፈዮ። እንሆ ንዋያተ ቅዱሳን ሂበካ ኣለኹ። እዛ ታቦት ሕጊ ንቅድስት ጽዮን ዘሃገረ ኣግኣዚት ዘበሰማያት ኣወፊ ኣለኹ። ከመይ ንሳ ካብ ንእስነተይ ተሰፋይን ጸግዐይን እያ ኢሉ ሰዓሞ፡ ኣእዳዉ ኣብ ርእሱ ኣቐሚጡ ባረኾ። ብድሕሪ’ዚ ጵጵስና ሃቦ። ኢድ ኣቡነ ሰላማ ካኣ ተሳለመ።ሊቀ ጳጳሳት ኣትናትዎስ ካብኡ ተባረኸ ካብኡ ተባሪኹ ብድሕሪ’ዚ ንምኻድ ተንስኤ ብመንፈሳዊ ሰላምታ ክፋነዉ ከለዉ ብዛዕባ ምፍልላዮም ሓዘኑን ንሓድሕዶም በኸዩን። ኣቡነ ኣትናትዎስ’ውን እና በኸየ ናብ ቤቱ ተመልሰ ዝኾነ መግቢ’ውን ኣይጠዓመን።
ኣቡነ ሰላማ ናብ ግብጺ ዝኸደሉ ግዜ ንኣቡነ ኣትናትዎስ ኣብ መጀመርታ ስሜቱ ብ፫፻፳፮/326 ዓመተ ምሕረት ኢዩ። ኣቡነ ሰላማ ንሓሙሽተ ዓመት ዝኣክል ኣብ ግብጺ ተቐሚጡ ስርዓተ ቤተ ክርስቲያን ኣጽኒዑ ኢዮ። ካብ ግብጺ ሰዓብትን ተሓጋግገዝትን ሒዙ ብምብጋስ ካብ ኑቡያ (ሱዳን) ጀሚሩ እንዳ ሰበኹ መጺኦም ማለት ብኑቡያ፡ ብማርሳይ ተኽላይ ኣቢሎም እና ሰበኹ ናብ ናግራን(ሳሕል) በጽሑ። ኣብ ኩሉ መንገዶም ተኽሊ ክርስትና እንዳ ተኸለ እኹል ግዜ መዲቡ ሰፊሕ ዕማም ሒዙ መዓርጋትን ሚስጢራትን ቤተ ክርስቲያን እንዳ ኣመዓራረየ ብቑዕ ፍረ ሃይማኖት ኣፍረየ። ብድሕሪ እዚ ካብ ብሔረ ናግራን ናብ ብዘላ ዞባ ዓንሰባ ናብዚ ሕጂ ገዳም ደብረሲና ተባሂሉ ትጽዋዕ ዘላ ደብሪ በጽሐ። ኣብዚ ገዳም’ዚ ምስ ኣተወ ናብቶም ለዋሃት ነገስታት ኣብርሃን ኣጽብሃን ምምጽኡ ኣብ ገዳም ደብረሲና ከምዘዕረፈ ለኣኽሎም። እቶም ለውሃት ነገስታት እዚ ምስ ሰምዑ ኣዝዮም ተሓጎሱ ንወላዲት ኣምላኽ ድማ ኣመስገንዋ። ንኽቅበልዎ ንገዳም ደብረሲና ተበገሱ። ድሕሪ ፹/80 መዓልቲ ገዳም ደብረሲና ኣተዉ እሞ ኣብ ትሕቲ ኣቡነ ሰላማ ወዲቖም ድማ ሰገድሎም። ኣቡነ ሰላማ ካብታ ዕለት ጀሚሩ ኣብታ ቦታ ብዘይ ምቁራጽ ንኣርባዓ መዓልቲ ኣጠመቐ። ኣብ መበል ኣርብዓ መዓልቲ ጎይታ ኣብ ልዕሊ ገዳም ደብረሲና ወረደ ኣብ ስጋኡን ደሙን ካህን ኮይኑ ቀደሰ። ኣቡነ ሰላማ ድማ ነቶም ሕሩያት ነገስታት ኣብርሃን ኣጽብሃን ካብ ቅዱስ ስጋኡን ካብ ክቡር ደሙን ሃቦም። ብስም ኣብን ወልድን መንፈስ ቅዱስን ኣሚኖም ተጠምቑ። ድሕሪ’ዚ ኣቡነ ሰላማ ምስቶም ለውሃት ነገስታት ኣብዚ ቦታ እዚ ፻፷/160 መዓልቲ ጸንሑ። ድሕሪ’ዚ ኣቡነ ሰላማ ምስቶም ነገስታት ናብ ኣኽሱም ንኽኸይድ ተበገሰ እንተኾነ ግና ጌና ካብ ኤርትራ ከይወጹ ከለዉ እዚ ክሳዕ ሕጂ ኣብ ዛግር ዘሎ ደብረ ኣቡነ ሰላማ ከሰቴ ብርሃን ምስ በጽሐ ታቦት ናይ ቅዱስ ሚካኤል፡ ሓደ መስቀል፥ ሓደ ኩስኩስቲ መሕጸቢ ኢድ ዝኽውን፡ ጽንሃ፡ ኣልባስ ተክህኖ ሃቦም። እዚ ድማ ክሳዕ ሕጂ ኣብ ዛግር ኣሎ።
ኣቡነ ሰላማ ምስቶም ንሓገዝ ስብከተ ወንጌል ኣሰንየሞም ዝመጹ ሰብ ጽቡቕ ድልየት ግብጻውያን ተማሊኦም ዝመጹን ድሓር ብኣምስሉ ዝተቐረጸን ናይ ኣቡነ ሰላማ ዝበሃል ንዋያተ ቅዱሳን ኣብ ሃገርና ኤርትራ በብኸባቢኡ ብስሞም ዝጽዋዕ ዓድታትን ቦታታትን ቀዳሞት ኣድባራትን ቀወምቲ ኮይኖም ምህላዎም መርኣያ ናይቲ ዓቢ ኣበርክትኦምን መንፈሳዊ ቁም ነገሮምን እዩ።
ወኣባ ሰላማ ሰበከ በህየ(በድባርዋ) ሃይማኖተ ክርስቲያን
ወኣብርሀ ወኣጽብሐ ነግስታት ኣኃው ፍቁራን ሐነጹ
በድባርዋ ቤተ ክርስቲያን፡ ወይእቲ ቤተ ክርስቲያን ቀዳሚት
ንሱ ምስ ደቂ ሃገር ብምትሕበር መጽሕፍቲ ሓድሽ ኪዳንን፡ ጸሎተ ቅዳሴ እግዚእ፡ ጸሎተ ቅዳሴ ሓዋርያት፡ ጸሎት ኪዳናትን ካልኦት መጻሕፍቲ ሃይማኖትን ካብ
በምህሮ ወንጌል ሰይፍ ለጉንደ ኃጢኣት ይግዝሞ
ኣባ ሰላማ ገንጻሌ መጽሕፍት ዘበተርጉም (መልክዓ ሰላማ)
ኣቡነ ሰላማ ፊደላት ግእዝ ኣናበብቲ(vowels) ወይ መድመጽያን ነጥብታቲ ገበርሎም። ጽሑፍ ግዝእ ብቑጽርን ብድምጽን ነጥብታት ተገይርሎም ተመሓየሸ። ቅዱሳት መጻሕፍቲ ናብ ቋንቋ ግእዝ ካብ ዝተተርጎመሉ ግዜ ጅሚሩ ቋንቋ ግእዝ ወግዓዊ ልሳን ቤተ ክርስቲያን ኮይኑ። ፊደል ግእዝ ካብቲ ዝነበሮ ፊደል ሰባውያን ዝበሃለሉ ዝነበረ ግዜ ተፈልዩ ብቑጽርን መልክዕን ተመሓይሹ ናይ ቀደም መንገዲ ገዲፉ ካብ ጸጋም ናብ የመን ክጽሓፍን ክንበብን ጀሚሩ።
ኣብ ግዜ ምትርጓም መጻሕፍቲ ኣቡነ ሰላማ ሽዱሽተ ተወሰኽቲ ነጥብታት ከም ዝላገብ ገበሩ። እዚ ድማ ካዕብ፡ ሣልስ፡ ራብዕ፡ ሓምስ፡ ሳድስ፡ ሳብዕ ዝብሉ ለወጥቲ ድምጺ ወይ ድማ መድምጻን ተማህዘ።
ወአምጽኣ ለነ ሰላማ ጳጳስ ፊደል አምሕርክትያኑስ ወሜጠሙ
በአሐዱ ልሳን ወእሙንቱ ሰብዓቱ ፊደላት
እዚ ድማ ትርጉሙ ጳጳስ ሰላማ(ምልክት) ኣምሳል ፊደል ኣምጺኡ ብሓደ ፊደል ናብ ሸውዓተ ፊደላት(መድምጻን) ቀየሮም ይብል። እዚ ድማ ዝነበሮ ዓቢ ኣበርክቶ ዝገልጽ ኢዩ።
ኣቡነ ሰላማ ካብ ገደም ደብረሲና ተበጊሱ ምስቶም ለውሃት ነገስታት ኣብርሃን ኣጽብሃን ናብ ኢትዮጵያ ተጓዓዙ ብዙሕ ህዝቢ ድማ ከጠምቕ ጀመረ። ካብ መዓልታት ሓደ መዓልቲ ኣዝዩ ብዙሕ ሕዝቢ ክሳዕ 80,000(ሰማንያ ሽሕ) ዝበጽሕ ምስ ኣጥመቑ ጸሓይ ክትጽልምት ደለየት እሞ ብጸሎቱ ከምቲ ነቢይ ኢያሱ ኣብ ጊብዖን ንጸሓይ ደው ዘበለ ንሱ’ውን ብጸሎቱ ንጸሓይ ደው ኣበላ። ካልእ ግዜ’ውን ኣብ ጎጃም ነቶም ህዝቢ ክምህርዎምን ክገንሕዎምን ከለዉ ምድሪ ስለ ዝመሰየ ብሓይሊ እግዚኣብሔር ነታ ጸሓይ ቁሚ፡ ጽንዒ ኢሉ ብትእምርተ መስቀል ጠቐሳ። ሽዑ እግዚኣብሔር ኣብ ኣርባዕተ ሕብሪ ዘለዋ ደመና ኮይኑ ንብጹእ ኣቡነ ሰላማ ተዛረቦ። ከምዚ ድማ በሎ “ሰላማ ሕሩይ ንሰብ ኣብ ልዕሊ ለውሃቱ ትሓዝነሉ ብለውሃቱ’ውን ተኣዛዚ ከም ኣብርሃም፡ ብትዕግስቱ ከም ኢዮብ፡ መፍቀሪ ኣምላኽ ብሃይማኖቱ ሰላማ፡ ሰላማ፡ሰላማ ሰላማዊ ስራሕካ ርእየ ተደንቕኩ ግብርኻን ትምህርትኻን ክሳዕ ትፍጽም መሃር ንጸሓይ ግና ካብ ማእሰርቲ ስልጣንካ ፍትሓያ ናብ ምዕራብ ትእቶ ነቶም መዓልቲ ጸልማት ዝኾኖም ድማ ተብርሃሎም ሕደጋ” በሎ። ነዚ ምስ ተዛረበ ድማ ፈትሓ ጽሓይ’ውን ከደት። ካልእ ግዜ’ውን ሰባት ብኽፉእ ሓሳባት ስለ ዝቐንእሉ ንሓደ ቆልዓ ቀቲሎም ንሱ ኢዩ ቀቲልዎ መታን ክበሃል ምስ ሰባት ምእንቲ ከባእስዎ ንርእሲ ናይቲ ቆልዓ ኣብ ትሕቲ መደቀሲኡ ኣንበርዋ። እቶም ስድራቤት ድማ ወዶም ደልዮም ሰኣንዎ እቶም ክፉእ ግብሪ ዝገበሩ ሰባት ድማ ግብሮም ፈሊጦም ናብ ቤቱ መጺኦም ነቲ ርእሲ ረኸብዎ በዚ ድማ ቀቲልዎ ኢሎም ስሙ ከኽፍኡ ሰባት ድማ ኣብ ልዕሊኡ ክለዓሉ ወጠኑ። ኣቡነ ሰላማ ግን ድሓን ኣነ ቀቲለዮ እንተኾይነ ንሱ ይመስክረለይ ብምባል ናብቲ መቓብር ከዱ።ብድሕሪ’ዚ ኣታ ህጻን ምስክር ኩነኒ ብምባል ተዛረብዎ። እቲ ዝሞተ ህጻን ድማ ብቕጽበት ተንሲኡ “ንስኻስ ቅዱስን ጻድቕን ንጹህን ኢኻ እቶም ዝቐተሉንስ እዚኣቶም ኢዮም” ብምባል ስሞም ጸዊዑ ምስክሩ ሃበ። በዚ ድማ ምርጭኡ ኣብቲ ዝነበሮ ክምለስ ስለ ዝደለየ ንስጉኡ ምድሪ ኣፋ ከፊታ ወሓጠቶ ነፍሱ ግና ናብ ዝነበረቶ ተመልሰት። ኣቡነ ስለማ ብኸምዚ ዓይነት ሕይወት ገድልን ተጋድሎን የብዝሑ ነበሩ፡ ንዓመትን መንፍቕን ዝኣክል መግቢ ከይበልዑ ዝገበርሉ ግዜ ነይሩ ኢዩ። ንስግኦም ብስግደትን ትሜትን፡ ጽምእን፡ ዕርቃንን ዝብጣታት፡ መግረፍትን ኣዕጽምቶም ክሳዕ ዝርአ ኮነ። ንነፍሶም’ውን ካብ ማህደር ስጋኣ ኣወጺኦም ይርእይዎም’ሞ ንጽህትን፡ ጽርይትን ርህርህትን፡ ርስሓት ዘይብላ ጌጋ፡ ኣበሳ፡ መርገም’ውን ከምዘይብላ ምስ ረኣዩ እና ተሓጎሱ ናብ ማሕደራ ይመልስዋ። ካብ መዓልታት ሓደ መዓልቲ መልኣኽ እግዚኣብሔር ተገሊጹ “ማሕደርካ ምስ ወንጌላውያን ይኹን። ናይ እግዝእትነ ማርያም ብርሃን ንኽብርኻ ድሉው ይኹን። ኣብቲ መንበር ክብራ ክተቐምጠካ እዚ ድማ ንኻልኦት ዘይተዋህበ ንዓኻ ዝተዋህበ ኢዩ፡ ኣብ ትሕቲኣ እተዕርፈሉ ግዜ’ውን በጺሑ ኢዩ እሞ ተንስእ ናብ ትግራይ ኪድ” በሎ። ኣቡነ ሰላማ ንሃገር ኣግኣዚት ፍቕሪ እግዚኣብሔር መሃሮም። ኣጥሚቑ ቤተ ክርስቲያን ሰሪሑ፡ ቀሳውስትን ዲያቆናትን በብዓዱ ሸይሙ ነፍሲ ወከፍ ካህን ድማ ብኣበነፍስነት ዝተቐበሎም ምእመናን ደቁ ትምህርቲ ሃይማኖት ክምህሮምን መንፈሳዊ ጉዳይ ክመኽሮምን ወለዲ ዝፈልጥዎ እምነት ናብ ውላዶም ከመሓላልፉን ህጻን ክርስትና ንኽመሃርን ኣባ ልገ ሓላፍነት ወሲዱ ክወሓስ እና በለ ሕጊ ሰሪዑ፡ በዚ ምኽንያት ድማ ቅልጡፍ ዕብየት ቤተ ክርስቲያን ተረኽበ። ናብ ኢየሩሳሌም ብምምጻእ ድማ ናብ መቓብር ጎይታን፡ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያምን ሓዋርያትን ብምምብጻሕ ካብ ኩሉ መቓብር ጸበል እና ወሰደ ነተን ዝሰርሐን ኣብያተ ክርስቲያን ይነጽገለን ነበረ። ኣብ ገድሉ ብዙሕ ድኻም ኢዮ ሓሊፉ፡ ብዙሕ ክትኣምኖ ዘሽግር ብዙሕ ድንቂ ዝኾነ ትእምርትን ተኣምራትን ድማ ብፍቓድ እግዚኣብሔር ይገብር ነበረ። ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም’ውን ኣብ መቓብራ ምስ በጽሐ መጺኣ ባሪኻቶ ኢያ። ካብ መቓብራ ሓመድ ከም ዝወሰደ ንሳ’ውን ጸጋ ሃበቶ ካብ ዕንባብታት ገነት ኣቕመሰቶ ካብ ያም ዝበሃል ካብ መዓር ዝጥዕም ኣብ ኣፍንጭኡ ኣሸተቶ። ካብ ጌታ ሰማኒ መቓብር ጸበል ከም ዝወሰደ ንሳ’ውን ካብ ገነት ዝውሕዝ ጸባ ገነት ኣሰተየቶ። ሕብስት ወይንን’ውን በረኸት ዝህብን መጊባቶ። ንጽህና ዘምጽእ ልብሰ ብርሃን ኣልበሰቶ ናይ ሓጎስ ዘውዲ ድማ ደፍኣትሉ። ሓዋርያት’ውን ሰላምታ ከም ዝሃቦም ንስሞም’ውን ኣብ መቓብሮም ኢዱ ከም ዝነስአ ሰላምታ ሃብዎ።
ኣቡነ ሰላማ ድሕሪ’ዚ ኩሉ ገድልን ተጋድሎን ዘዕርፈሉ ግዜ ስለ ዝቐረበ፡ እልፍ ኣእላፍ መላእክት ብኹሉ ወገናት ኣብ ዝነበርሉ ግዜ ኣብ ልዕሊ ምድሪ ብገጾም ወደቑ፡ ደንገጹ ዓቢ ፍርሓት ድማ ሓዞም። እዚ ድማ ካብ ግርማ መለኮት ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተላዕለ ኢዩ። ጎይታ ድማ “ኦ! ፍቁረይን ኣገልጋሊየይን ሰላማ ካብዚ ምድሪ ተንስእ ነዛ ሓላፊት ሞት ኣይትፍርሃያ ኣነ ናብ ዘለኣለማዊ ሕይወት ክወስደካ እንተኾነ ግና ተሓጎስ ደስ’ውን ይበልካ ኣብ ሰማያት ዓስብኻ ብዙሕ ኢዩ” በሎ። በዚ ድማ ጎይታ ዝደለዮ ክሓትት ፈቐደሉ። ኣቡነ ሰላማ ድማ “ጎይታይን ኣምላኸይን መድሓኒየይን ኣነ ትውክልተይ ኣባኻ ኢዩ ዝኽረይ’ውን ንስኻ ኢኻ እሞ ሓጢኣተይ ኣስተሰርየለይ ዝክረይ ዝገበረ፡ ስመይ ዝጸውዐ፡ ብስመይ ጥሙይ ዘብልዐ፡ ዕሩቕ ዝኸደነ፡ ጽሙእ ዘስተየ፡ ቤተ ክርስቲያን ዝሰርሐ፡ ምእንቲ ወላዲትካ ድንግል ማርያምን ምእንቲ ፍቁርካ ኣብርሃም፡ ይስሃቅ፡ ያዕቆብ፡ ምእንቲ ፍቁርካ ዮሓንስ መጥምቕ ምእንቲ ኩሎም ቅዱሳን፡ ኣብ ቤተ ክርስቲያነይ ኮይኑ ዝጸለየ፡ ዝለመነ፡ ዓይኒ ዘይርኣየቶ፡ እዝኒ ዘይሰምዓቶ፡ ልቢ ወዲሰብ ዘይሓለኖ ኣውርሰለይ” በሎ። ጎይታ ድማ “ይኹነልካ እቲ ዝበልካዮ ኩሉ ዝገበረ ክሳዕ ፲፭/15 ወለዶ ክምሕሮ ኢየ። ንኹሉ መጽሓፍ ገድልኻ ደው ኢሉ ዝሰምዐ ናይ ፹/80 ዓመት ሓጢኣት ይስረየሉ። ኮፍ ኢሉ ዝሰምዐ ድማ ናይ ኣርባዓ ዓመት ሓጢኣት ይስረየሉ” ብምባል ኪዳን ኣተወሉ ።
ኣባ ሰላማ ፳፬/24 ሓምለ ንእሽቶ ሕማም ሓሚሙ እዚ ድማ ነፍሱ ካብ ስጋ ናይ ምፍልላይ ምኽንያት ኢዩ። ሽዑ ሰባት ብዙሓት መነኮሳትን ባሕታውያንን ክበጽሕዎም መጹ። ተስዓቱ ቅዱሳን’ውን ብሰረገላ መንፈስ ናብኦም መጺኦም በኸዩን ሓዘኑን። ጎይታ’ውን ክብሪ ንዕኡ ይኹን ንኸናዝዞን ከሐጉሶን ናብኡ መጸ “ካብዛ ሓላፊት ምድራዊት ሞት ስጋ ኣይትፍራሕ እዚ ናትካ ሞት ሞት ኣይኮነን” ኢሉ ሓቖፎ ኣዝዩ ድማ ኣፍቀሮን ሰዓሞን። ብድሕሪዚ ኣብ ወለጋ ዝበሃል ምድሪ ተንቤን ኣብ ደብረ መድኃኒት ብ፳፮/26 ሓምለ ፫፻፺፱/399 ዓመተ ምሕረት ፍርቂ ለይቲ ነፍሱ ካብ ስግኡ ወጸት። ነፍሱ ካብ ስግኡ ክትፍለ ከላ ምድሪ ኣንቀጥቀጠት እንባታትን፡ ከረቢታትን ተጨነቑ፡ ኣኻውሕ ተገማጠሉ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ድማ ብርሃን ተጓናጺፋ ኣብ ሕቑፍኣ ድማ ነቲ ኩሉ ዝኽእል ወዳ ሒዛ ብዙሓት መላእኽትን`ውን ካብ ሰማይ ብምውራድ ብዓቢ ክብርን ምስግናን ንነፍሱ ናብ ሰማይ ኣዕረግዋ። ኣብ ሕቑፊ ኣብርሃምን ይስሃቅን ያዕቆብን ድማ ኣዕረፈት። መቓብሩ ድማ ክሳዕ ሕጂ ኣብ ወለጋ ተምቤን ኣብ ማእከል ኣጻድፍ ብምብራቕ ናይ ወርቅ እምባ ዝተባህለ ጎቦ ብስሞም ኣብ ዝጽዋዕ ገዳም ይርከብ ሰብ ድማ ክኣትዎ ኣይክእልን ኢዩ።
እምበኣር ኣቡነ ሰላማ ንልዕሊ ፼፮፻/1600 ዓመት ካብ ኣፍ ኣመንትን ካብ ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ኣግኣዚትን ተፈልዮም ዘይፈልጡ ብርሃን ምድሪ ሓበሻ ዝተሰምዩ ቅዱስ ኣቦ ኢዮም። ኣብ ልቢ ኣመንቲ ድማ ዘወትር ምስ ተዘከሩ ኢዮም። ቅድስት ቤተክርስቲያን ንቅዱስ ኣቦና ኣቡነ ሰላማ ኩሉ ግዜ ትዝክሮም፡ ብስሞም ቤተክርስትያን ትሃንጽ፡ ብስሞም ማይ ጸሎታት ትሰሚ፡ ገድሎም ትጽሕፍ። ገለ ካብቲ ብስሞም ዝጽውዑ ቤተክርስቲያን ኣብ ዞባ ማእከል ንኡስ ዞባ ሰረጀቓ ኣብ ዛግር ዝርከብ ቤተክርስቲያን፡ ኣብ ድባርዋ፡ ከምእ’ውን ኣብ ከባቢ ዓዲ ቀይሕ ዝርከብ ማይጸሎት ምጥቃስ ይከኣል።
ጸሎትን በረኸትን ናይ ቅዱስ ኣቦና ኣቡነ ሰላማ ምስ ኩላትና ይኹን።
ኣሜን!!!
ምንጪ፥ – ስንክሳር 26 ሓምለ
– መጽሔት ጽርሃ ጽዮን ቁ. 5 (ብምኽንያት 6ይ ዓመት ምምስራት ናይ ኤርትራኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤ/ት/ሰ/ቅ/ድ/ማርያም ቤተክርስቲያን መድሃኔ ኣለም 20014 ዝተዳለወት)
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!
Share this:
TwitterFacebook66
August 2, 2014Leave a reply
፳፭/25 ዕረፍቱ ለሓዋርያ ይሁዳ
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!
በዚ ዕለት እዚ ሓዋርያ ይሁዳ ብሰማእትነት ዝዓረፈሉ ዕለት እዩ።
ይሁዳ ማለት እሙን፡ተኣማኒ ማለት እዩ።ቁጽሩ ካብ 72 ኣርድእቲ ኮይኑ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዘሎ “መልእኽቲ ይሁዳ” ዝብል ዝጸሓፈ ቅዱስ ሓዋርያ እዩ። ንሱ ሓዊ ያዕቆብ ወዲ ዮሴፍ እቲ ጸራቢ እዩ። ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ “ሑሩ ወመሃሩ ውስተ ኩሉ ኣጽናፈ ምድር” (ማቴ 28፡19-20) ኢሉ ንደቀመዛሙርቱ ወንጌል ናብ ምሉእ ዓለም ከብጽሑ ንሓዋርያት ዝኣዘዞም ዘኪሩ ንሓዋርያት መሲሉ፡ ከም ሓዋርያት ዘይሩ ብምምሃር ንብዙሓት ኣይሁዳውያን ይኹኑ ኣረማውያን ናብ ክርስትና መሊሱ እዩ። ቅዱስ ሓውርያ ይሁዳ ኣብ ብዙሕ ሃገራት እናሰበኸ እንከሎ ኣብ ሓንቲ ደሴት ብምእታው ንሰብ እታ ደሴት ሰበኸሎም እሞ ብምልኦም ኣመኑ፡ ተጠሚቖም ድማ ናብ ጎይታ ቀረቡ። ቅዱስ ሓዋርያ ይሁዳ ከኣ ቤተ ክርስቲያን ሰርሓሎም፡ ንሳቶም ድማ ብጎይታ ጸኒዖም ነበሩ። ቅዱስ ሓዋርያ ይሁዳ ካብዚ ሓሊፉ ናብ ሮሃ እትበሃል ሃገር ከይዱ ነታ ኣብታ ሃገር ነጊሱ ዝነብረ ንጉስ ካብ ደዌኡ ኣሕወዮ እሞ ንሱ’ውን ብጎይታ ኣሚኑ ተጠመቐ። ብድሕሪ እዚ`ውን ናብ ሓራፒ እትበሃል ሃገር ከይዱ ሰበኸ፡ ንብዙሓት ኣጥሚቑድማቤተክርስቲያን ሰርሓሎም። እንተኾነ ኣብታ ሃገር ዝገዝእ ዝነበረ ንጉስ፡ እቲ ኩሉ ሓዋርያ ይሁዳ ዝገብሮ ዝነበረ ስብከትን ትእምርትን ርእዩ እዝዩ ተቖጥዐ’ሞ “ነዚ ሰብ እዚ ሒዘ ክቐትሎ ኣለኒ”ብምባል፡ ሒዙ ከስቕዮ ጀመረ። ሽንካር ዘለዎ ጫማ ከምዝወዲ ብምግባር የጉይዮ ነበረ። እቲ ሽንካር ግን ንሓርያ ይሁዳ ገለ ይገብሮ ኣይነበረን ። ነዚ ዝረኣየ ጨካን ንጉስ ድማ ኣብ መስቀል ሰቒሉ ጨፍጪፉ ቀተሎ።
ቅዱስ ሓዋርያ ይሁዳ ቅድሚ ሙማቱ፡ እቲ ጨካን ንጉስ ኣብ እሱር ቤት ምስ ኣእተዎ፡ ነቶም ዝመሃሮም ምእመናን፡ በቲ ኣምላኽ ሓንሳእን ንሓዋሩን ንህዝቡ ዝሃቦ እምነት ጸኒዖም ምእንቲ ክጋደሉ መልእኽቲ ሰዲዱ ኣጸናኒዕዎም እዩ።
ከምቲ ቅዱስ ሓዋርያ ይሁዳ “ሕጂ ግና ሓንሳእ ንሓዋሩ ንቕዱሳን ዝተዋህበት እምነት ጸኒዕኩም ክትጋደሉ ጽሒፈ ክመኽረኩም ናይ ግዲ ኮይንኒ ኣሎ”(ይሁ1፡3) ዝበሎ ንሕና’ውን ኣብ ሃይማኖትና ጸኒዕና ክንነብር ናይ እግዚኣብሔር ቅዱስ ፍቓዱ ይኹነልና።
በረኸትን ኣማላድነትን ናይ ቅዱስ ሓዋርያ ይሁዳ ምስኩላትና ይኹን እሜን!
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን
Share this:
TwitterFacebook12
July 2, 2014Leave a reply
፲፯/17 ዕለተ ዝክሩ ለኣባገሪማ/ 17th June The Commemoration Day of Aba Gerima
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!
ኣባ ገሪማ ኣብኡ ናይ ሮማ ንጉስ ዝነበረ መስፍንያኖስ ኣዲኡ ድማ ሰፍንግያ ይብሃሉ። ኣዲኡ መኻን ስለዝነበረት ኩሉ ግዜ ንቅድስት ድንግል ማርያም እናተማሕጸነትናብ እግዚኣብሔር እናለመነት ትነብር ነበረት። እግዚእብሔር ድማ ልመንኣ ሰሚዑ ነዚ ቅዱስ ውላድ ሃባ። ይስሓቕ ኢላ ድማ ሰመየቶ። ቅሩብ ምስ ጎበዘ ድማ ናይ ቤተ ክርስቲያን ትምህርቲ ተማሂሩ ብዲቁና ተሸመ።
ኣብኡ ምስ ሞተ ድማ ንኣባ ገሪማ ኣብ ናይ ኣብኡንስነት ሰቐልዎ። ኣባ ጰንጠሌዎን ዝተብህሉ ነዚ ምስ ሰምዑ “ምድራዊ ንግስነት ሓላፍን ጠፋእን እዩ። ነቲ ዘይ ሓልፍን ዘይጠፍእን ሰመያዊ ሃብቲ ምእንቲ ክትወርስ ናባይ ንዓ” ኢሎም ናብኦም ማለት ናብ በረኻታት መጺኡ ምስኦም ንእግዚኣብሔር ከስምር ናብኦም ጸውዕዎ። ሽዑ ቅዱስ ገብርኤል መልኣኽ ብኽንፉ ተሰኪሙ ናብ ኣባ ጰንጠሌዎን ኣብጽሖ። ማዕርግ ምንኩስና ተቐቢሎም ድማ ብጾምን ብስግደትን ጸኒዖም ይነብሩ ነበሩ። ካብ ብዝሒ ስግዳን ደው ምባል ክሳብ ዝስእኑ ይኾኑ ነበሩ። ሓደ መዓልቲ መግቦም ተቐቢሎም ምስ የሕዋቶም መነኮሳት እንዳኸዱ ከለዉ ቤተ ክርስቲያን ረኣዩ። ክሳለሙ ኢሎም ድማ ናብኡ ከዱ። እቶም ኣብቲ ቤተ ክርስቲያን ዝጸንሑ ካህናት ድማ “ቅዳሴ ከነቐድስ ደሊና እንተኾነ ሰብ ውሒድና ስለዘሎ ቅዳሴ ምእንቲ ከይተርፍ ካባኹም ሓደ ሰብ ሃቡና” በልዎም ። እቶም ምስ ኣባገሪማ ዝኾዱ መነኮሳት ድማ መግቢ በሊዖም ስለዝነበሩ “ክንቅድስ ኣይንክእልን ኢና” በልዎም። ኣባ ገሪማ ግን እታ ተዋሂባቶም ዝነበረት መቑነን ከይበልዑ ኣብ ሳንጥኦም ቆጺሮማ ስለዝነበሩ፡ ነታ ዝቖጸርዋ መግቦም ኣብ ቀጽሪ እቲ ቤተክርስቲያን ገዲፎም ክቕዱሱ ናብ ውሽጢ ቤተ ክርስቲያን ኣተዉ። እቶም መነኮሳት ኣባ ገሪማ በሊዖም ዝቐደሱ መሲልዎም ኣዝዮም ተቖጥዑ ንኣባ ጰንጠሌዎን ውን ነገርዎም። ኣባ ጰንጠሌዎን ድማ፡ ኣባ ገሪማ ክመጽኡ ከለዉ ምስረኣይዎም ነቶም መውነኮሳት “ካብዚ ቅሩብ ርሕቕ በሉ” ብምባል ኣዘዝዎም። ነዚ ዝገበሩ ምኽንያት በሊዖም ቀዲሶም እንተኾይኖም ኣብ ቅድሚ መነኮሳት ምእንቲ ከይሓፍሩ ኢሎም እዮም። ኣባ ገሪማ ስለዝተረድኦም “እዞም የሕዋተይ ጥራይ ዘይኮነስ እንተላይ እዞም ኣብ ዙርያይ ዘለዉ ኣእማንን ኣግራብን’ውን ካባይ ይርሓቑ” በሉ። ከምቲ ዝበልዎ ድማ ኣብ ከባቢኦም ዝነረ ኣእምንን ኣግራብን ሰለስተ ምዕራፍ ካብኦም ርሓቁ። ኣባ ጰንጠሌዎን በቲ ዝረኣይዎን ዝሰሞዎን ገሪምዎም ይስሓቕ ወደይ ኣገሪምካናን ይሑጒስካናን በልዎ። ካብዛ ሰዓት እዚኣ ድማ “ገሪማ”( ኣባ ገሪማ) ተባህሉ። እቶም መነኮሳት ድማ “በዲልና ኢና እሞ ይቕረ በለልና” ኢሎም ለመንዎ። ብድሕሪ እዚ መደራ ዝተባህለ ቦታ ከይዶም ብዓቲ ሰሪሖም 23 ዓመት ብትሕርምቲ ነብሩ። ጎይታ ድማ ፍሉይ ዝኾነ ሃብተ ተኣምር ሃቦም ስርናይ ንግሆ ዘሪኦም ሽዑ ንሽዑ ንመስዋዕቲ ስጋ ወደሙ ኣብጽሑ። ኣብ ልዕሊ እምኒ ወይኒ ተኺሎም ድማ ኣፍረዩ። ሓደ መዓልቲ’ውን ክጽሕፉ ውዒሎም ከይወድኡ ከለዉ ጸሓይ ክትዓርብ ስለዝደለየት “ዝጀመርክዎ ከይፈጸምኩ ከይትዓርቢ” ኢሎም ጸልዮም ንጽሓይ ኣብ ዘላቶ ደው ከምእትብል ገይሮም እዮም። ኣባ ገሪማ ብዘይካ እዚ’ውን ብዙሕ ተኣምራት ይገብሩ ነይሮም እዮም።ኩሉ ገድሎምምስፈጸሙጎይታ ተገሊጹ “ብስሞምቤተክርስቲያን ዝሰርሐ፡ ገድሎም ዝጽሓፈን ዘንበበን ክምሕረሎምምዃኑ ነገሮም። ሞት’ውን ከምዘይረኽቦምነጊርዎም ዓረገ። ቅዱስ ኣባ ገሪማ ድማ ኣዝዮም ትሓጎሱ ሽዑ ንሽዑ ድማ ብብርሃን ሰረገላ ተወሲዶም ናብ ብሔረ ሕያዋን ኣተው። ዕለቱ 17/፲፯ ሰነ ነበረ።
” ሰላም፡ ለኣባ ገሪማ ለአርእዮ፡አዚዝ ሓይሉ።
ዘኣስተራከበ፡ዘርዐ፡ወኣስተላጸቀ፡ ምስለ ፍሬ ሰብሉ።
ዝንቱ ጻድቅ እምሃበ ይሄሉ።
እምገጸ ዕበዩ ወእምድምጸ ግሩም ቃሉ።
አዕባን ተግሃሱ ወዕጸዉ ሰሰሉ።”
በረከትን ኣማላድነትን ናይ ኣባ ገሪማ ምስኩላትና ህዝበ ክርስቲያን ይኹን።
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!
ምንጪ፥ ስንክሳር ፲፯ ሰነ
Share this:
TwitterFacebook41
June 24, 2014Leave a reply
፲፭/15 ግንቦት ዕረፍቱ ለናትናኤል ሓዋርያ
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!
ናትናኤል ማለት ቀናኢ ለሕገ ኣምላኩ፡ ተንኮል ዘይብሉ ማለት እዩ። ቅዱስ ሃዋርያ ናትናኤል ቁጽሩ ካብ 12 ሃዋርያት ኮይኑ ስምዖን ተባሂሉ’ውን ይጽዋዕ እዩ።
ሃዋርያ ናትናኤል ወዲ ኣውራጃ ገሊላ ብዓል ቃና እዩ። ኦሪትን ነቢያትን ተማሂሩ ስለዝ ዝዓበየ ከኣ መንፈሳዊ ቅንኢ ነበሮ ስለዚ ከኣ ቀናኢ ተብሂሉ ይጽዋዕ እዩ።
ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ናብ ገሊላ እንዳ ከደ እንከሎ ንፊሊጶስ “ስዓበኒ” በሎ ንሱ ድማ ናብ ናትናኤል ተመሊሱ “እቲ ሙሴ ኣብ ሕጊ፡ ነቢያት’ውን ብዛዕንኡ ዝጸሓፉ ኢየሱስ ብዓል ናዝሬት ረኪብናዮ” በሎ። ናትናኤል ድማ “ካብ ናዝሬት ዶ ገለ ሰናይ ክርክርብ ይከኣል እዩ፧”በሎ። ፊልጶስ’ውን ንዓ ርአ በሎ። ኢየሱስ ንናትናኤል ናብኡ ክመጽእ ከሎ ምስ ረኣዮ ” እንሆ ክፍኣት ዘይብሉ እስራኤላዊ “በለ። ናትናኤል ከኣ “ኣበይ ትፈልጠኒ” በሎ። ኢየሱስ ድማ “ፊሊጶስ ከይጸውዓካ ኣብ ትሕቲ ኦም በለስ ከለኻ ርእየካ” ኢሉ መለሰሉ። ናትናኤል ድማ “መምህር ንስኻ ወዲ ኣምላኽ ኢኻ፡ ንስኻ ንጉስ እስራኤል ኢኻ ” ኢሉ መለሰሉ። ኢየሱስ ድማ “ኣብ ትሕቲ ኦም በለስ ርእየካ ስለዝበልኩኻዶ ኣሚንካ፧ ካብዚ ዝዓቢ ክትርኢ ኢኻ” ኢሉ መለሰሉ። ኣስዒቡ ከኣ ካብ ሕጂ ሰማይ ተኸፊቱ መላእኽቲ ኣምላኽ’ውን ኣብ ልዕሊ ወዲ ሰብ ክድይቡን ክወርዱን ከምትርእዩ፡ ብሓቂ ብሓቂ እብለኩም ኣለኹ” በሎ።
ጎይታ ኣብ ትሕቲ ኦም በለስ ከለኻ እፈልጠካ ዝበሎ፥
1,ቅዱስ ሃዋርያ ናትናኤል ንእሽቶ እንከሎ ምስ ሓደ ካብ ወገን ኣህዝብ ዝኾነ ጎበዝ ተባእሰ እሞ ብሓቲ ህራም ሃሪሙ ቀተሎ፡ ሰብ ከይርኣዮ ኣብ ቀጽሪ ቤቱ ኣብ ዝነበረ ኣታኽልቲ ድማ ኣብ ትሕቲ ሓንቲ ኦም በለስ ቀበሮ።
2,ሄሮድስ ህጻናት ኣብ ዘህለቐሉ ግዜ፡ ኣዲኡ ንዕኡ ኣብ ኣገልግል የእትያ ኣብ ልዕሊ ኦም በልሰ ትሰቕሎ፡ ምስ ጸልመተ ኣውሪዳ ኣጥብያ ኣብ ልዕሊ ኦም በለስ ተቐምጦ ነበረት። ከምዚ እናገበረት ክሳብ እቲ ክፉእ ግዜ ዝሓልፍ ኣብ ኦም በለስ ሓቢኣቶ ነበረት።
ስለዚ ቅዱስ ሓዋርያ ናትናኤል ጎይታ ነቲ ሕቡእ ምስጢር ምስ ነገሮ ብሓቂ ኣምላክ ምኳኑ ኣሚኑ ስዓቦ፡ ምስቶም 12 ሃዋርያት ድማ ተቖጽረ። ቅዱስ ሃዋርያ ናትናኤል መንፈስ ቅዱስ ተቐቢሎ ናብ ሃገረ ስብከቱ ማለት ናብ ኩርጅ ዝተባህለት ሃገር ኣብ ከተማ እልብጅህ ኣትዩ ነቶም ኣብኡ ዝነበሩ ከሓድያን ወንጌል ሰበኸሎም ። ብዙሓት ድማ ብስብከቱ ናብ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ተመልሱ። ካብዚ ሓሊፉ’ውን ናብ ካልእ ኣህዛብ ዝነብሩላ ናብ በራንጥያ ዝተብህለት ደሴት ከይዱ ወንጌል ሰበኸሎም። ንሳቶም ግና ሓድሽ ትምህርቲ ኣምጺኡልና ኢሎም ሒዞም ኣሳቐይዎ፡ እግዚኣብሔር ግን ሓይልን ብረትዐን ስለዝሃቦ፡ ምውታት የተንስእ ፡ ሕሙማት ይፍውስ ነበረ። ብድሕሪ እዚ እቶም ከሓድያን ናብ ንጉስ ወሰድዎ እሞ ቅዱስ ሓዋርያ ናትናኤል ድማ “ይእዜሰ እፈቕድ እክዓው ደምየ በእንተ ስሙ ለኢየሱስ” ‘ሎሚ ብስም ኢየሱስ ደመይ ከፍስስ እየ’በለ። እቲ ጨካን ንጉስ ከኣ “ካብ ቅድመይ ወሲድኩም ገሪፍኩም ስቀልዎ” ኢሉ ንወታሃደራቱ ኣዘዞም፡ ንሳቶም ድማ ከምቲ ዝተኣዘዝዎ ገሪፎም ሰቐልዎ። በዚ ከኣ ሰማእትነት ተቐበለ።
በረከቱን ረድኤቱን ምስ ኩላትና ህዝበ ክርስቲያን ይኹን ኣሜን!
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን !!
ምንጪ፥ ስንክሳር 15 ግንቦት
Share this:
TwitterFacebook13
May 23, 20142 Replies
፱/9 ግንቦት ዕረፍታ ለቅድስት ኢሌኒ
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!
ቅድስት ኢሌኒ ንናይ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ቅዱስ መስቀል ብተንኮል ኣይሁድ ተቐቢሩ ምስ ነበረ ካብቲ ተቀቢሩሉ ዝነበረ ጎቦ ተዃዒቱ ከምዝወጽእ ዝገበረት ቅድስት ኣደ እያ።
እዛ ኣደ እዚኣ ናይ ሓደ ነጋዳይ ብዓልቲቤት ዝነበረት ኮይና፡ ብቅድስና እትነብር ዝነበረት ቅድስት ኣደ እያ። እንተኾነ እቲ ነጋዳይ ዝነበረ በዓል ቤታ ብተንኮል ናይ ሰባት ተታሊሉ ነዛ ቅድስት ኣደ እዚኣብዘይፈጸመቶ ነገር በደላትኒ ብምባል፥ ኣብ ሳንዱቕ ዓጽዩ ናብ ባሕሪ ደርበያ። እንተኾነ ቅዱስ እግዚኣብሔር ኣምላኽንቅዱሳናቱ ክጠፍኡ ስቕ ኢሉ ስለዘይርኢ፡ ነታ ኣብ ባሕሪ ዝተደርበየት ቅድስት ኣደ ብምሕረቱ ከሊሉ ብፍቃዱብማዕበል ናይ ባሕሪ ተገፊዓ ናብ ሮሓ ዝተባህለትሃገር ከም እትበጽሕ ገበረ። ገላዉ ናይቲ ኣብቲ እዋን እቲ ንጉስ ናይ በራንጥያ ዝነበረ ንጉስ ቁንስጣ ረኸብዋ እሞ ናብቲ ንጉስ ወሰድዋ። ንሱ ድማ መልክዓን ቁመንኣን ርእዩ ሰበይቱ ገበራ፡ንቅዱስ ቁስጠንጢኖስ ድማ ወለደት።ብሃይማኖትን ሰናይ ምግባርን ብግቡእ ምሂራ ድማ ኣዕበየቶ። ንሱ’ውን ብፍቓድ እግዚኣብሔር ናብ ንግስነት በጽሐ። ወዳ ቁስጠንጢኖስ ኣብ ዝነገሰሉ እዋን ድማ ቅድስት ኢሌኒደቒሳ እንከላ”ናብ ኢየሩሳሌም ከድኺ ናይ ጎይታንን ንመድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ቅዱስ መስቀል ካብቲ ተቐቢርሉ ዘሎ ኣውጽኢ፡ ናይ እግዚኣብሔር መሕደሪ ቤተክርስቲያን’ውን ህነጺ” ዝብል ሕልሚ ሓለመት። ነቲ ዝሓለመቶ ሕልሚ ድማ ንወዳ ንጉስ ቁስጠንጢኖስ ነገረቶ ንሱ’ውን ብዙሓት ወታሃደራት ኣሰንዩ ናብ ኢየሩሳሌም ሰደዳ። ኣብ ኢየሩሳሌም ምስበጽሐት ድማ ነቶም ዓበይቲ ዓዲ መርሚራ፡ እቲ ቅዱስ መስቀል ተሓቢእሉ ዝነበረ ጎቦ ረኺባ ብምኹዓት ነቲ ቅዱስ መስቀል ረኸበቶ። ብድሕሪ’ዚ ድማ ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ኣዝዮም ብዙሓት ኣብያተክርስቲያናት፡ ገዳማት ሃነጸት። ንዝተጸገሙን ዝተሸገሩን ድማ ትረድእን ትሕግዝን ነንበረት። ከምዚ ኢላ ብቕድስናን ሰናይ ምግባርን እናነበረት ኣብ መበል 80 ዕድሚኣ ብ፱/9 ግንቦት ብሰላም ዓረፈት።
በረኸትን ኣማላድነትን ናይ ቅድስት ኢሌኒ ምስኩላትና ህዝበክርስቲያን ይኹን ኣሜን!
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር ኣሜን!!!
Share this:
TwitterFacebook32
May 17, 20141 Reply
Older posts
Recent Posts
፳፮/26 ሓምለ ዕረፍቱ ለኣቡነ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን/26th july the death of st.Aba Selama Kesatiebrhan August 2, 2014
፳፭/25 ዕረፍቱ ለሓዋርያ ይሁዳ July 2, 2014
፲፯/17 ዕለተ ዝክሩ ለኣባገሪማ/ 17th June The Commemoration Day of Aba Gerima June 24, 2014
፳፭/25 ግንቦት ዕረፍታ ለቅድስት ሰሎሜ June 2, 2014
ዕርገት እግዚእነ ወመድኃኒነ ኢየሱስ ክርስቶ (ቀዳማይ ክፋል) May 28, 2014
ዓውደ ኣዋርኅ
JANUARY 2015
M T W T F S S
« Aug
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31
Archives
August 2014
July 2014
June 2014
May 2014
April 2014
March 2014
February 2014
January 2014
December 2013
November 2013
October 2013
September 2013
August 2013
July 2013
June 2013
May 2013
April 2013
March 2013
February 2013
January 2013
Categories
ስብከት
ትምህርቲ ሃይማኖት
ነገረ ማርያም
ነገረ ቅዱሳን
ነገረ ክርስቶስ
ኪነ-ጥበብ
Uncategorized
View Full Site
Blog at WordPress.com.
Now Available! Download WordPress for Android


text:
Menu
berhet2
ፍልሰታ
Menu
ttadesse
WEDNESDAY, AUGUST 22, 2012
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን ።
እንቋዕ ናብ በዓለ ዕርገታ ለእግዝእትነ ቅድስት ድንግል ማርያም ብሰላም ኣብጸሓና!
ምስባክ
ቀደሰ ማኅደሮ ልዑል
እግዚኣብሔር ውስተ ማዕከላ ኢትትሐወከ
ወይረድኣ እግዚኣብሔር ፍጽመ። መዝ. ፵፭፡፬-፭/46፡4-5።
ሮሜ. 8፡31-ፍጻሜ። 2ይ ዮሓ. 1፡1-7። ግ.ሓዋ. 1፡12-15 ወንጌል ማቴ. 26፡26-31።
ጾመ ፍልሰታ ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ዕረፍታን ትንሣኤን ዕርገታን ዝሕሰበሉ እዋን እዩ። ኣብዚ እዋን ናይ ምእመናን ካብ ከባቢኦም ርሕቅ ኢሎም ኣብ ዝተፈላለየ ገዳማት ብምዃድ ወይ ድማ ኣብ ከባቢኦም ዝረከብ ቤተክርስቲያን ተኣኪቦም ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ንሓዋርያት ተገሊጻ ሞትን ትንሣኤን ዝገለጸትሉ ይዝክሩ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ን ኣዲኡ መንበር ጌሩ ቀዲሱ ምቁራቡን ይዝክሩ። ኣብዚ እዋን ብጾምን ጸሎትን ተወሲኖም ናይ ወዳ ለውሃት ናይ ድንግል ማርያም ኣማላድነት ይምኅጸኑ። ኩሉውን ከም ዝግበረሎም ይኣምኑ። ኣብ ናይ መወዳኣታ ሱባኤ ከኣ ታሪኽ
ሽዑ መልኣኽ እግዚአብሔር ሥጋ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ምስ ሓዋርያ ቅዱስ ዮሓንስ ብሓንሳብ ሒዙ ናብ ገነት ወሰዶም። ኣብ ትሕቲ ዕጸ ሂወት ከኣ ኣቀመጦም። ቅዱስ ዮሓንስ ድሕሪ ቁሩብ ግዜ ናብ ቅዱሳን ሓዋርያት ምስ ተመልሰ፣ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ኣብ ገነት ኣብ ትሕቲ ዕጸ ሕይወት ከምዝዓረፈት ነገሮም። ሓዋርያት’ውን ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ሥጋ ረኺቦም ሓመድ ኣዳም ንምልባስ ካብ ዝነብሮም ክቱር ድሌት ዝተላዕለ ባሕቲ ነሓሰ ሱባኤ ጀሚሮም ክጾሙን ክጽልዩን ድሕሪ ምቅናይ፣ ኣብ መበል ዓሰርተ ኣርባዕተ መዓልቲ (14) ኣብ መወዳእታ ካልኣይ ሱባኤ ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ሓድሽ ንኸዕርፉዋ ስለዝሃቦም ብዝዓበየ ዝማሬን ውዳሴን ብጽኑዕ ምህልላን ወሲዶም ኣቀዲሙ ኣብ ዝተዳለወላ መካነ ዕረፍቲ ኣብ ጌተሰማኒ ቀበርዋ።
ናብ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ሥነ ሥርዓት መግነዝታን ቀብራን ኣብ ዝተፈጸመሉ እዋን ካብቶም ዓሰርተ ክልተ (12) ሓዋርያት ዝኾነ ቅዱስ ቶማስ ኣይነበረን ። ቅዱስ ቶማስ ካብ ሃገረ ስብከቱ ህንድኬ ብደመና ተጻዒኑ ናብ ኢዮርሳሌም እንዳመጸ ከሎ፣ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ካብ ዝተቐብረትሉ ኣብ መበል ሣልሳይ መዓልቲ ከም ትንሣኤ ወዳ ተንሢኣ ክትዓርግ ይረኽባ። ኣብቲ እዋን ንትንሣኤኣ ካልኦት ሓዋርያት ርእዮም ንሱ ጥራይ ዝተረፈ መሲልዎ ሓዚኑ ኣጸናንዓቶ። ከይዱ’ውን ንኹሉም ኣሕዋቱ ሓዋርያት ኩሉ እቲ ዝኾነ ክነግሮም ሓቢራ። ንምልክት ምእንቲ ምስክር ክዀኖ መግነዚ (ሰበን) ሂባቶ ናብ ሰማያት ዓረገት።
ኩሉ እዚ ዝኾነ’ውን ብዝርዝር ነግሮም፣ ንምልክት ክኸወን ዝሃበቶ መግነዚኣ’ውን ኣርኣዮም። ኩሎም ሓዋርያት’ውን ነዚ መግነዝ ንበረከት ክኾኖም ቆሪጾም ተማቒሎም ነናብ ሃገረ ስብከቶም ከዱ።
ኣብ ዓመቱ ድማ ንትንሣኤኺ ቅዱስ ቶማስ ርእዩ፣ ንሕና ንምንታይ ይተርፈና ኢሎም ባሕቲ ነሓሰ ሱባኤ ኣተዉ። ኣብ መበል 16 መዓልቲ ክልተ ሱባኤ ድሕሪ ምፍጻሞም ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንዝለምንዎ ልመና ተቀቢሉ። ንኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም መንበር ፣ ንቅዱስ ጴጥሮስ ንፍቀ ካህን፣ ንቅዱስ እስቲፋኖስ ገባሬ ሠናይ ዲያቆን ጌሩ ቀዲሱ ንኹሎም ድሕሪ ምቁራቡ፣ ንናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ዕርገት ንምርኣይ ኣብቂዕዎም እዩ።
ካብቲ እዋን እቲ ሓዋርያዊት ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያና ሥርዓት ሰሪዓ፣ ካብተን ሸውዓተ ኣጽዋማት ከም ሓደ ጌራ፣ ዓቢ ናይ በረኸትን ምሥጢርን መግለጺ ዝኾነ ጾመ ፍልሰታ ትጸውም።
ብጽኑዕ ንዝደልይዎን ኣኺሉን ተሪፉን ዝወሃብ ጸጋን በረከትን እግዚአብሔር ንምርካብ፣ ሓዋርያት ንዝረኣይዎ ዘደንቅ ምሥጢር ትንሣኤን ዕርገትን ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ንምርኣይ፣ ካብ ናይ ቅዱሳን ሓዋርያት በረከት ንምስታፍ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብዚ እዋን መዘከርታ ትንሣኤን ዕርገትን ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም (ጾመ ፍልሰታ) ብዙሓት ካብ ቤቶም ተፈሊዮም ብሱባኤ ተወሲኖም፣ ዓራቶም መንጸፎም ገዲፎም ኣብ መሬት ብምድቃስ፣ ጥረምረ ማይን ጥራሕ እንዳጠዓሙ ብጾምን ብጸሎት ብምትጋህ ብዓቢ ተጋድሎ ብምጻም በረኸት ይረኽቡ።
ብኣጠቓላሊ ኣብ ሰሙነ ፍልሰታ ኣብ ቅድስቲ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተክርስቲያና ዘሎ ኩነታት ኩሉ ምእመናን ዓቢ ኮነ ንኡስ፣ ህጻን ኮነ ኣረጋዊ፣ ዘርእዮ ሃይማኖታዊን መንፈሳዊን ተግባራት ንኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ዘሎዎ ጽኑዕን ዓሙቅን ፍቕሪ ዘረጋግጽ እዩ።
ሞታን ትንሣኤኣን ከመይ እዩ ኢልና ምስ ንርኢ።
ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ሞትን ትንሣኤን ነገረ ማርያም፣ ስንክሳርን ተኣምረ ማርያም ግልጺ ጌሮም ከምዘረድኡና ኣብ ጥሪ 21 ዓሪፋ። ብዛዕባ ቦታ ድማ ቅዱስ ያሬድ ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም፣ ዕርገት ፍሉይ ዝኾነሉ ምሥጢር
ብመሠረት ትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ ትንሣኤ ጊዚያውን ዘልዓለማዊን ብምባል ይፍለጥ። ጊዚያዊ ትንሣኤ ዝብሃል ናይ እግዚአብሔር ከኃሊነት ዝግለጸሉ ተኣምራታዊ ስራሕ ኰይኑ ኣብ ዝተወሰኑ ሰባት ዝፍጸም እሞ ዳግማይ ሞት ዘስዕብ እዩ። ንኣብነት ኤልያስ ዘተሥአ ወዲ’ታ መበለት 1ይነገ.17.8-24ከኣ ትንሣኤ ኣልኣዛር ምጥቃስ ይከኣል እዩ።
ኣልኣዛር ድሕሪ ሙማቱ ኣብ መበል ራብዓይ መዓልቲ ከምዝተንሥአ ወንጌላዊ ቅዱስ ሉቃስ ጺሒፉ እዩ። ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ትንሣኤ ፍሉይ ናይ ክብርን ሕይወትን ትንሣኤ ክኸውን ከሎ ካልኣይ ሞት ዘየስዕብ እዩ። ትንሣኤ ዘጉባኤ’ውን ኣይጽበን እዩ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ናይ ትንሣኤና ቦኽሪ ኰይኑ ኣብ ሣልሳይ መዓልቲ ተንሢኡ። ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግልማርያም ብናይ ወዳ ሥልጣን ፣ ከም ወዳ ኣብ መበል ሣልሳይ መዓልታ ትንሣኤ ዘጉባኤ ከይተጸበየት ብኽብሪ ዓሪጋ እያ። ከምዚ ዝበለ ትንሣኤ ብጀካ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ካልኦት ቅዱሳን ወይ ነብያት ሓዋርያት ኣይረኸብዎን በዚ ምኽንያት ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ትንሣኤ ካብ ካልእ ፍሉይ ኰይኑ ንረኽቦ። እዚ ትንሣኤ ዘልዓለማዊ ዝዀነ ካብ ዳግማይ ሞት ነጻ ዝዀነ ትንሣኤ እዩ።
ብዛዕባ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ካብ መቓብር ምትንሥኣ ኣብ ነሓሰ 16 ዝንበብ መጽሓፈ ስንክሳር ከምዘረድኣና ኣቡኣ ዳዊት በገና እንዳደርደረ ፣ ዕዝራ’ውን ብመሰንቆ ፣ቅዱሳን መላእክት ፣ነብያትን ጻድቃንን እንዳመስገንዋ ብቡሩህ ደመና ናብ ሰማይ ዓሪጋ ኣብኡ’ውን ብኽብሪ ምስወዳ ኣላ። ኣብቲ ስፍራ ካልኣይ ሞት ወይ ሓዘን ስቕያትን ኣውያትን የለን። ራእ .21፣4-5።
ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ዕርገት ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ከምዝተገልጸ ካብ ናይ ሄኖክን ኤልያስን ዕርገት ዝተፍለየ እዩ። ሄኖክ ናብ ሰማይ ዝዓረገ ኣብ ምድሪ ከሎ ንእግዚአብሔር ብእምነትን ጽቡቅ ምግባርን ስርሑን ደስ ስለዘበሎን ብኹሉ ስርሑ ቅዱስ ኰይኑ ስለዝተረኽበ ሞት ከይረኣየ ዓሪጉ። ንመጻኢ ግና ሞት ይጽበዮ እዩ ሞይቱ’ውን ትንሣኤ ዘጉባኤ ከድልዮ እዩ። > እብ.11፣5።
ነብየ እግዚአብሔር ኤልያስ ብእሳት ሠረገላ ናብ ሰማይ ዓሪጉ እዩ። ቅዱስ ያሬድ ኣብ ድርሰቱ ብዛዕባ ዕርገታ ከምዚ ብምባል ይገልጾ። > ብምባል ኣረዲኡና እዩ።
ናይ ኣቦታትና ተስፋ ዝተፈጸመላ ናይ ድኅነትና ምኽንያት ዝዀነት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ብረድኤታ ኣይትፈለየና። ብቓል ኪዳና ኣምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር ይሓልወና። እግዚአብሔር ናይ ኣዲኡ ፍቕሪ ኣብ ልብና ውዳሴኣ ድማ ኣብ ልሳንና የሕድረልና። አሜን ።
ናይ ትንሣኤና ቦኽሪ ዝኾነ ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ምሕረቱን በረኸቱ ይሃበና፣ ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ኣማላድነት ኣይፈለየና። አሜን ።
(For those who do not have Geez, please visit this link) MOTSE LEMEWATI YDELU MOTA LEMARIAM YEHATSIB LEKULU
ወስብሓት ለእግዚአብሔር፣
ወለወላዲቱ ድንግል፣
ወለመስቀሉ ክቡር።
አዘክሪ ድንግል at 9:59 AM
Share
‹
›
Home
View web version
ERITREAN ORTHODOX TEWAHIDO CHURCH
Kana Zegelila
አዘክሪ ድንግል
Powered by Blogger.
Share this:
TwitterFacebookGoogle
Related
Menu ዘኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ መድሃኔ…
TUESDAY, AUGUST 7, 2012 ጾመ…
TUESDAY, MAY 8, 2012 ኣብ…
January 15, 2015Leave a reply
« Previous
Next »
Leave a Reply
Your email address will not be published. Required fields are marked *
Name *
Email *
Website
Comment
Notify me of new comments via email.
Recent Posts
ኩሉ ተፈቂዱለይ እዩ፡ግናኸ ኩሉ ኣይጠቅምን እዩ፡፡
ኩሉ ዝኾነ ንሰናይ እዩ
ትርጉም ኣስማት ሃዋርያት
Obstetrics
Health
Recent Comments
Archives
January 2015
Categories
Uncategorized
Meta
Register
Log in
Entries RSS
Comments RSS
WordPress.com
View Full Site
Blog at WordPress.com.
Now Available! Download WordPress for Android
About these ads
Share this:
TwitterFacebookGoogle
Related
ጾመ ጽጌ
ኣ,ቅ,ድ,ማ(ብመርከብ ኖህ)ትምሰል
ታሪክ ሃወርያ ልቃስ(ወንጌላዊ)
January 18, 2015Leave a reply
« Previous
Next »
Leave a Reply
Your email address will not be published. Required fields are marked *
Name *
Email *
Website
Comment
Notify me of new comments via email.
Recent Posts
ባዓል ጳራቅሊጦስ
ሕቶን መልስን
ኪ፡ም
ኪዳነ ምህረት
ጾመ ጽጌ
Recent Comments
Archives
June 2015
March 2015
February 2015
January 2015
Categories
Uncategorized
Meta
Register
Log in
Entries RSS
Comments RSS
WordPress.com
View Full Site
Create a free website or blog at WordPress.com.
Now Available! Download WordPress for Android


text:
20 ኪሎ ምሸላ ንምውሳድ ህይወት ዘጥፍኡ ቅፅዓት 20 ዓመት
ካልኣይን መዛዘምን ክፋል
ኣብ ዝሓለፈ ክፋል መደብና ጉጅለ ምርመራ ፖሊስ ዞባ ደቡብ ምብራቕ ትግራይ ኣብ ወረዳ ደጉዓ ተምቤን ነበርቲ ጣብያ ሰላም ዝኾኑ ተጠርጠርቲ ኣብ ፖሊስን ቤት ፍርድን ብዘይዝኾነ ፀቕጢ እምነት ቃሎም እንትህቡ፤ ኣገባብ ኣፈፃፅምኦም እንተርእዩ ዝገልፅ መረዳእታ ፅሑፍን ናይ ሰብ መሰኻክርን ኣተኣኻኺቡ ናብ ዓቃቢ ሕጊ ዞባ ደቡብ ምብራቕ ትግራይ ኣመሓላሊፋ እዩ። እቲ ጉጅለ ምርመራ ፖሊስ ተጠርጠርቲ ዘምህር ፍርዲ ክወሃቦም ይፅበ ምህላዉ ዘመላኽቱ ሓበሬታታት ምድህሳስና ይዝከር። መቐፀልትኡ ድማ ማእኸላይ ቤት ፍርዲ ዞባ ደቡብ ምብራቕ ትግራይ ኣብ ተጠርጠርቲ ዝሃቦ ፍርድን ርእይቶ ሰብ ሞያ ሕግን ከም ዝስዕብ ተዋዲዱ ቀሪቡ ኣሎ።
ማእኸላይ ቤት ፍርዲ ዞባ ደቡብ ምብራቕ ትግራይ ብዕለት ሽዱሽተ ሓምለ 2008 ዓ/ም ተመሓይሹ ዝቐረበሉ መዝገብ ክሲ ተጠርጠርቲ መሓሪ ኣፅበሃን ክብሮም ኣፅበሃን ዝተብሃሉ ክልተ ኣሕዋት ዘመላኽቶ ፍረ ነገር መርሚሩ ዓቃቢ ሕጊ ዘቕረቦም መሰኻክር ሰሚዑ። መሰኻኽር ዓቃቢ ሕጊ መዋቲት ዕለት 30 መጋቢት 2007 ዓ/ም ንጎሆ “ተሓኒቐ ሓዲረ፣ ኣቑሑት ገዛይ ተባታቲኑ ሓዲሩ” እንትብላ “ሰሚዕና፤”ደም ተፀይቐን እውን “ሪኢና” ዝብል ሓሳብ ሂቦም። ዝቐረቡ መሰኻክር እውን ተጠርጠርቲ ኣብ ፖሊስ ጣብያ “ፈፂምናዮ” ኢሎም ቃሎም እንትህቡን ብዘይፅዕንቶ መሪሖም እንተርእዩን “ርኢና” ክብሉ ኣረጋጊፆም። መረዳእታ ሆስፒታል ሪፈራል ዓይደር እንተኾነ እውን ብማህሰይቲ ከም ዝሞታ እዩ ኣረጋጊፁ።
ተጠርጠርቲ ብጠበቓ እናተሓገዙ ነንሕድሕዶም ሓደ፣ ብሓባሮም ድማ ሓደ ጠቕላላ ሰለስተ መከላኸሊ መሰኻኽር ከቕርቡ ተገይሩ እዩ። እቲ ናይ መንጎኦም ምስክር ተጠርጢሩ ምስኦም ተኣሲሩ ዝነበረ ኮይኑ ካብ ሃገረ ሰላም ናብ ኲሓ ከም ዝተዘዋወሩን “ተወቒዕና” ይብሉ ከም ዝነበሩን ምልክት ውቃዕ ከም ዝረአየሎምን ገሊፁ እዩ። እንተኾነ ግና ፀኒሑ ቀዳማይ ተጠርጣሪ እምበር ንካልኣይ ተጠርጣሪ ከም ዘይኮነ ምዝባዕ ሓሳብ ተራእዩ እዩ። ካልኣይ ምስክር ድማ ካልኣይ ተጠርጣሪ 30 መጋቢት 2007 ዓ/ም ሰለስተ ሰዓት ንጎሆ ናብ መቐለ እኽሊ ሒዙ ከም ዝመፀን ክሳብ ዕለት ሰለስተ ሚያዝያ ኣብ ማዓልታዊ ሸቕሊ ተዋፊሩ ጉልበት ስራሕ ክሰርሕ ከም ዝቐነየን መስኪረን። ቤት ፍርዲ ብሕቶ ዘመዝገቦ ኣፋላላይ እንትርአ ድማ ተጠርጣሪ ናብ ገዛ ምስክር ኣቲኻዶ? ኢሉ እንትሓቶ ኣይኣተኹን እንትብል ምስክር ናብ ገዛ ኣትዩ ምግቢ በሊዑ ኢለን።
ሳልሳይ ምስክር ከዓ ቀዳማይ ተጠርጣሪ ዕለት 30 መጋቢት 2007 ዓ/ም ኣብ ሳልሳይ መከላኸሊ ምስክር ገዛ ከም ዝሓደረ መስኪሩ። ቤት ፍርዲ ብዘቕረቦ ኣግባብ ኣደቓቅሳን መን ቀዲሙ ተሲኡ ዝብል መስቀላዊ ሕቶን መሰረት ተጠርጣርን ምስክርን ነንባዕሎም “ኣነባ ኣነባ” ስለዝተባሃሃሉ ዝጋጮ ሓሳብ ኮይኑ ረኺቡዎ እዩ። ብድምር ኩሎም መከላኸሊ መሰኻኽር ዘቕረብዎ ምስክርነት ውድቂ ገይርዎ እዩ።
ቤት ፍርዲ ካብዚ ተበጊሱ ተጠርጠርቲ ሓባርን ተሓባባርን ብምዃን ብዕለት 30 መጋቢት 2007 ዓ/ም ሓሙሽተ ሰዓት ናይ ለይቲ ንዋጋ 200 ብር ዝግመት 20 ኪሎ ግራም ምሸላ ንምውሳድ ክብሉ ኣብ ጣብያ ሰላም ማዕፆ ሰይሮም ናብ ገዛ መዋቲት ኣትዮም። ተጠርጠርቲ ንመዋቲት ክሳደን ፀቒጦም ብዝሓነቕወን ምኽንያት ዝበፅሐን ማህሰይቲ ዕለት ክልተ ሚያዝያ 2007 ዓ/ም 12 ስዓት ንጎሆ ሞይተን ሓዲረን እየን። እዚ ድማ ብገበን ሕጊ ቁፅሪ 32 ሓደ “ሀ”ን “ለ”ን፣ 539 ሓደ “ሐ” ተኸሰስቲ እቲ ገበን ከም ዝፈፀምዎ ኣረጋጊፁ እዩ። ብምኽንያት እዚ ብዓንቀፅ 539 ሓደ “ሐ” ገበን ቁፅሪ 149 ብምርኣይ ጥፍኣተኛታት ኢሉ ብምሉእ ድምፂ ወሲኑሎም እዩ።
ድሕሪ እዚ ቤት ፍርዲ ንዓቃቢ ሕጊ ዘለዎ ርኢቶ ሓቲቱዎ፣ ዓቃቢ ሕጊ ኣፈፃፅማ እቲ ገበን ንኸይርአ ሓኒቖም ስለዝቐተልወን ኣብ 539 ሓደ “ሐ” ደረጃ ክልተ እርከን 39 ይውደቕ ዝበለ ኮይኑ መካበዲ ዝኸውን ኢሉ ዘቕረቦ ድማ ሓባርን ተሓባባርን ኾይኖም ምፍፃሞም እዩ። በዚ መሰረት ዓቃቢ ሕጊ መምሃሪ ዝኾነ ቅፅዓት ክዋሃቦም ይግባእ ክብል ሓሳቡ ኣቕሪቡ። ጠበቓ ብወገነን፣ ዓቃቢ ሕጊ ዘቕረቦ መካበዲ ኣብ መምርሒ ስለዘይርከብ ኣብ ደረጃ ሓደ እርከን 38 ክተሓዘሎምን መካበዲ የብሎምን ክባሃሉ ይግባእ። መቃለሊ ግና ሕሉፍ ሪከርድ የብሎምን፣ ጠወርቲ ቤተሰብ እዮም፣ ቀዳማይ ተኸሳሲ ትሕቲ 18 ዓመት ስለዝኾነ ብፍሉይ ምቅላል ክግበረሉን ኣብ ከይዲ ምፅራይ ዝተኣሰርዎ ሓደ ወርሕን ሰለስተ ሰሙንን ክተሓዘሎም ኣመልኪተን እየን። ዓቃቢ ሕጊ ነቲ ብጠበቓ ዝቐረበ ዘይስማዕማዕ ሓሳብ ትሕቲ ዕድመን ጠዋሪ ቤተሰብን ውድቂ ይኹን ክብል ሓሳብ ኣቕሪቡ እዩ።
ቤት ፍርዲ ዝቐረቡ መካበድትን መቃለልትን ሓሳባት መርሚሩ መሓሪ ኣፅብሃ ትሕቲ ዕድመ ስለዝኾነ፣ ክብሮም ኣፅብሃ ድማ ጠዋሪ ስድራ ስለዝኾነን ክልቲኦም ከዓ ሕሉፍ “ሪከርድ” ስለዘይብሎም ከም መቃለሊ ወሲዱ እዩ። በዚ መሰረት ኣብ እርከን 37 ክወድቕ ብምግባር 24 ታሕሳስ 2009 ዓ/ም ኣብ ዝወዓለ መጋባእያ ተኸሰስቲ ንሕድሕዶም ኣብ ቁፅፅር ካብ ዝወዓልሉ ግዘ ዝሕሰብ 20 ዓመት ፅኑዕ እስራት ፍርዲ ሂቡ እዩ።
ዓቃቢ ሕጊ ዞባ ደቡብ ምብራቕ ትግራይ ኣይተ ኣዲሱ ማሙ ብዛዕባ እቲ ዝተውሃበ ፍርዲ መምሃራይነት ኣመልኪትና ዘቕረብናሎም ሕቶ፣ “ተዋሂቡዎም ዘሎ ፍርዲ ምስ ዝተፈፀመ ገበን እንትናፃፀር ሕሉፍ ዝተትሓዘ መካበዲ ቅፅዓት ገበን ስለዘይብሎም እኹል እዩ” ክብሉ ገሊፆም።
ብድምር ገበን ፈፂምካ ተሓቢእኻ ዘይንበር ምዃኑ ወለዲ ብምስልኦም “ተሓቢአንያ ይጠንስኦም ሰብ ኣኪበን ይሓርስኦ” ብምባል ይገልፅዎ። ስለዚ ፈፀምቲ ገበን፣ ገበን ሸፊንካ ዘይሽፈን ምዃኑ ተረዲኦም ዕድመ ንእስነቶም ኣብ ቤት ህንፀት ካብ ምሕላፍ ሓደራ ኣያታቶም ተቐቢሎም ኣብ ህንፀት እዛ ሃገር ክረባረቡ ይግባእ መልእኽትና እዩ።


text:
ህዝቢ ኤርትራ፡ ቤቱ ዝሃንጸሉ’ምበር ቤቱ ዘፍርሰሉ ኣይደልን’ዩ
ህዝቢ ኤርትራ፡ ቤቱ ዝሃንጸሉ’ምበር ቤቱ ዘፍርሰሉ ኣይደልን’ዩ ኣብዚ ዘለናዮ መዋእል፡ ኣብ ምዕራባዊ ዓለም፡ ዘመናዊ ማሕበራዊ መራኸቢታትን ናጻ ናይ ምዝራብን ምጽሓፍን መሰል ስለዘሎ፡ ሰባት ብስሉጥ መዓልታዊ ህይወቶም ክመርሑ፡ ሓድሕድ ርክባት ክምስርቱ፡ ማሕበራዊ፡ ፖለቲካውን ቁጠባውን ንጥፈታቶም ከሰላስሉን ክኢሎም
ህዝቢ ኤርትራ፡ ቤቱ ዝሃንጸሉ’ምበር ቤቱ ዘፍርሰሉ ኣይደልን’ዩ
ኣብዚ ዘለናዮ መዋእል፡ ኣብ ምዕራባዊ ዓለም፡ ዘመናዊ ማሕበራዊ መራኸቢታትን ናጻ ናይ ምዝራብን ምጽሓፍን መሰል ስለዘሎ፡ ሰባት ብስሉጥ መዓልታዊ ህይወቶም ክመርሑ፡ ሓድሕድ ርክባት ክምስርቱ፡ ማሕበራዊ፡ ፖለቲካውን ቁጠባውን ንጥፈታቶም ከሰላስሉን ክኢሎም ኣለዉ። ብዙሓት ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ኤርትራውያን’ውን ነዚ ዕድላት’ዚ ተጠቂሞም፡ ኣብ ዝተፈላለየ ማሕበራዊ መራኸቢታት (Social media) ዝያዳ ኣብ ፖለቲካዊ መዳይ ኣድሂቦም ንስርዓት ህግደፍ ዘለዎም ተቃውሞ ወይ ደገፍ ክገልጹን ደለይቲ ፍትሒ ዝብሃሉ ንባዕሎም ፍልልያቶምን ዘሰማምዖዖምን ብቀጻሊ ክገልጹ ንዕዘብ። ገለ ካብቲ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝቀርብ መደባትን ክትዓትን፡ ንእንታይነት ስርዓት ህግደፍ ዘቃልዕ ክኸውን እንከሎ ገሊኡ ድማ መስመሩ ስሒቱን ንሃንቀውታ ህዝቢ አርትራ ዘየንጸባርቅን ኣብ ቆሎ ጥጥቆን ቆይቁን ግዜ ዘባኽን’ዩ። እቲ ካብ ኩሉ ዝኸፍአ ጎስጓሳት ግን፡ ንህዝቢ ኤርትራ ሓድሕዱ ዘናቁትን ቃና ሰራም ግዳማዊ መልእኽቲ ዘለዎ ምዃኑን’ዩ። ፖለቲካዊ መርገጺ ይኹን ራእይ ናይቲ ብስም ኣግኣዝያን ዝፍለጥ ዘመተ፡ ኣብ ኤርትራን ትግራይን ዘለዉ ክርስትያን ትውክል ሃገረ ኣግኣዝያን ትብሃል መንግስቲ ክምስረት ዝሓልም ስለዝኾነ፡ ብጃምላ ንኣመንቲ ምስልምና፡ ንስርዓት ህግደፍ፡ ንኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ፡ ንስርዓት ወያነ፡ ንታሪኽ ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራን ካልኦት ምንቅስቃሳትን፡ ይውንጅል፡ የነኣእስን ይዝልፍን። ብፖለቲካዊ መምዘኒ ተስፋጼን፡ መን’ዩ ሓቀኛን ሰብን ንምርድኡ ትጽገም። ጽቡቅ ንዝሰርሐ ክውደስን ዓስቡ ክኽፈልን፡ ንፈጻሚ ሕማቅ ድማ ክንቀፍን ክኽሰስን ልሙድ’ዩ። ሓደ ሓደ እዋን፡ ደድሕሪ’ቲ ሚዛኑ ስሒቱ ዝህውትት ክትስዕብን ግብረ መልሲ ክትህብን ግዜኻ ከተጥፍእን እንከለኻ፡ ንባዕልኻ ክብርኻ ምጉዳል ይኸውን ንፈጻሚኡ ድማ ተፈላጥነት ትህቦ ኣለኻ ማለት’ዩ። እንተኾነ፡ ንገባሪ ኩፉእን ሰንካም ዕላማታቱን ህዝቢ ክፈልጦ ኣለዎ ኢልካ ስለእትኣምን፡ ካብ ሸለል ምባል ሓቅታት ከተጉልሕ ትመርጽ።
ኣብቲ ብኣቶ ተስፋጼን፡ “ብስም ኣግኣዝያን” ዝፍለጥ ብቋንቋ ትግርኛ ኣብ ዩቱብ ዝፍኖ፡ ንኽትሰምዖ ኣዝዩ ዝሕርክኸካን ዘሰክፈካን መደባት፡ ኣብ ኤርትራን ትግራይን ዝነብሩ ተዛረብቲ ቋንቋ ትግርኛን ኣመንቲ ክርስትናን፡ ካብ ጥንቲ ስልጣነን ሃገርን ከምዝነበሮምን ብስም ኣግኣዝያን ሃገር ናይ ምምስራት መሰል ከምዘለዎምን ቀንዲ ደቀባት ከምዝኾኑን ይምጉት። ኣብ ትግራይ ዘለዉ ኣመንቲ ክርስትና ድማ ፍንጫል መሰንገል ናይ ኣብ ኤርትራ ዘለዉ ክርስትያን ስለዝኾኑ፡ ወደባት ዓሰብን ምጽዋዕን ናይ ምውናንን ተጠቃምነትን መሰል ከምዘለዎም ይገልጽ፡፡ ዘይሓንኽ ድሙስ ሃብትማርያም ስሙ ከምዝብሃል፡ተስፋጼን፡ ነቲ መሪር መስዋእቲ ዝተኸፍሎ ልኡላውነት ኤርትራ ግዳማዊ ወናኒ ከምጽኣሉን ህዝቢ ኤርትራ ብህይወቱ እንከሎ ብዛዕባ ኤርትራ ወሳኒ ክኸውንን ይፍትን። ወዮ ድኣ ተስፋጼን ካብ ድቃሱ ኣይተበራበረን ወይ ኣብ ጸልማት ይጓዓዝ ኣሎ እምበር፡ እቶም “ቀይ ባህራችን በቀይ ደማችን፡ ባጽዕ ኣብ ኢድ ወንበዲ ወዲቃ ማለት ካልኣይ ኣብዮታዊ ሰራዊት ብጎሮሩኡ ተሓኒቁ ማለት’ዩ” እናበሉ ዝሓለሙን ክሳብ ግብኣተ መሬቶም ዝፈከሩን ወገናት፡ ኩሉ ከይረኸቡ ከምዝበርዓኑን ጉሓፍ ታሪኾም ይደግም ከምዘሎ ክስቆሮ ነይሩዎ። ተስፋጼን፡ ነቲ “ኢትዮጵያ ብዘይ ኣፍደገ ባሕሪ ክትነብር ኣይትኽእልን’ያ” ዝብል ናይ ገለ ምሁራትን ተመራመርቲ ኢና ዝብሉ ኢትዮጵያውያን፡ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ዳግማይ ከድምይዎ ዝደልዩ ዝኣረገ ፍልስፍና ዘገማድሑ ናይ ብርዒ ጨለታት ብህሎ’ዩ ብሓይሊ ጉሰምዎ ዝብለና ዘሎ። “ብዘይ ክዳንካ ወለል ብዘይ ጠስሚ ጸረር” ከምዝብሃል፡ ገለ ካድራትን ሓለፍትን ወያነ’ውን፡ ከምቲ ካብ ካልኦት ክልልላት መሬት ጨሪሞም ትግራይ ንምዕባይ ዘካይድዎ ዘለዉ ስርቂ፡ መሬት ትግራይ ምስ ቀይሕ ባሕርና ከምዝዳወብ ዘርኢ ናይ ፈጠራን ሕልምን ካርታ ካብ ዘዳልዉ ዓመታት ሓሊፉ’ሎ። ብመሰረት ፍልስፍና ተስፋጼን፡ ኣብ ኤርትራን ትግራይን ዘለዉ ኣመንቲ ምስልምና ኩሎም፡ ከም ካልኣይ ዜጋ ከምዝቁጸሩን ኣስላም ዕንቅፋት ሰላምን ምዕባለን ከምዝኾኑ ይውንጅል። ንሕና ኤርትራውያን ግን፡ እምነትና፡ ጾታናን ሕብሪ ቆርበትናን ብዘየገድስ፡ ብኤርትራውነትናን ተኸባቢርካ ብሓደ ምንባርን ጸገም የብልናን። ክፋል ኣካላትናን መንነትናን ክንክሕድን ክንድርብን ሞራላዊ ሓላፍነት የብልናን። ኤርትራ ካብ መግዛእቲ ኢትዮጵያ ሓራ ንምውጻእ ኣብ ዝተገብረ መሪር ኩናት ድማ፡ ቀዳምነት ኤርትራውያን፡ ሃገር እምበር ሃይማኖትን ዓሌትን ኣይነበረን፡ ኣይክኸውንን’ዩ ድማ። ኣብዚ እዋን’ዚ ቀንዲ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ ሰርዓት ህግደፍ እምበር፡ ኣብ ኤርትራ ክልተ ሃይማኖት ስለዘሎ ኣይኮነን ዝስደድን ንሓሳረ መከራ ተቃሊዑን ዘሎ። ተስፋጼን፡ ብሰንኪ ኣስላም ኣብ ኤርትራ ምንባር እንተሲኑ፡ ክስደድ እንተተገዲዱን፡ ትግራዋይ ክኸውን እንተመሪጹን ግን፡ ኣብ ጋብር ደርዓንቶ ክልተ ሸውዓተ ክሕጸብ ኣለዎ።
ተስፋጼን ከይሓፈረ፡ ነቶም ካብ ትግራይን ካልእ ክፍልታት ኢትዮጵያን ህዝቢ ዘበሳበሱ፡ ስልጣን ዝቆራቆሱ፡ ንብረት ዝዘምቱን ግብሪ ዘኽፍሉን ዝነበሩ ከም በዓል ሃጸይ ዮዉሃንስን ኣሉላን ዝኣመሰሉ መሳፍንቲ፡ ነጋውስን ነፍጠኛታትን፡ ከም ሓርበኛታትን ተጣበቅቲ ኣመንቲ ክርስትናን ገይሩ ይውድሶምን ሓወልቲ ክስርሓሎም ይሰብኽን። ምናልባት ካብ ዝምታን ስልጣንን ራእስታትን ሃጸያትን፡ ትግራዎት ወይ ኣምሓሩ እንተረቢሖም፡ ንሶም ከም ሓርበኛታት ኣብ መዛግብቲ ታሪኾም ይጽሓፍዎ ኣብ መሬቶም ድማ ምስሎም ይስርሑ። እንተ ንሕና ኤርትራውያን ግን፡ ነቶም ንብረትና ዘዕነዉ፡ ህዝብና ዘበሳበሱ፡ መሬትና ዝወረሩ፡ ከም ጀጋኑን ሰብ ውዕለትናን ኣይንቆጽርሮምን ኢና። ምስ ህዝቢ ኢትዮጵያ ግን እዚ ሎሚ ብሰሪ’ቶም ኣብ ስልጣን ተኾዲጮም ዘለዉ መትሎ-መታሉ ዝኾኑ ጉጅለታት ህግደፍን ወያነን ዝፈጠርዎ ምስዋር ኣኸቲሙ፡ ኣብ ሓድሕድ ምክብባርን ምትሕግጋዝን ዝተሞርኮሰ ዝምድና ብሓባር ናይ ምንባር ጸገም የብልናን። ኣብ መንጎ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ድማ ሓደ መዓልቲ ጥዕና ዘለዎ ንቡር ጉርብትናን ፍቅርን ክመጽእ’ዩ። ተስፋጼን ዘይዛረቦን ጤል ዘይትበልዖን ስለዘየለ፡ ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ እሙናትን ወረጃታትን ስለዝኾና፡ ደቂ ተባዕዮ ኤርትራ ምስኣታተን ክዋሰቡ ኣለዎም ክብል’ውን ተሰሚዑ’ሎ። ዘረባ ተስፋጼን፡ ብላዕ ዘይበልዎስ ጽብሑለይ በለ” ኢልካ ምሕላፍ ምተኻእለ። እንተኾነ ፍልስፍናኡ ምናልባት ምስቲ ትግራይን ኤርትራን ብኣርኣያ-ስላሰ ሓደ ስለስኾነ ክደባለቅን ክዳቀልን ኣለዎ” ዝብል ትርጉም ከይህልዎ ትጥርጥር። ልዕሊ 100 ሽሕ ኤርትራውያን ኣብ መዓስከራት ስደተኛታት ትግራይ ስለዝነብሩን፡ ስርዓት ህግደፍ ህዝቢ ኤርትራ ክበታተንን ክስደድን ለይትን መዓልትን ይሰርሕ ስለዘሎን፡ ስደት እንተዘይኣብቂዑን ዝተሰደ ህዝብና ናብ ሃገሩ እንተዘይተመሊሱን፡ መን ይፈልጥ ሕልምታት ተስፋጼን ከይዕወት ትፈርሕ። ቅድሚ ናጽነት ኤርትራ’ውን፡ ስርዓታት ኢትዮጵያ ብደይ-መደይ፡ መንነት ህዝቢ ኤርትራ መታን ክኽለስን ክጅላሕን፡ ካብ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ብሓይሊ ተጋሲስካ ምውላድን ኤርትራውያን ናብ ማእከል ኢትዮጵያ ምግዓዝን ዝኣመሰለ ኣዕናዊ ተግባራት ይፍጽሙ ከምዝነበሩን ብመኸተ ህዝብና ከምዝበርዓነን ኣይርሳዕን።
እቲ ካብ ኩሉ ዘገርምን ዘሕፍርን ብህሉ ተስፋጼን፡ ነቶም ካብ ሕሰም ስርዓት ህግደፍ ኣምሊጦም ኣብ እስራኤል ዘለዉ ኤርትራውያን፡ “ንመንግስቲ እስራኤል ናትኩም ኢና ኢልኩም እንተቀሪብኩሞም፡ ካብ መንግስቲ እስራኤል ብዙሕ ረብሓታትን ስልጠናታትን እንተላይ ወተሃደራዊ ሞያ ክትረኽቡ ትኽእሉ ኢኹም” ኢሉ፡ ብዕድል ኤርትራውያን ዘይወግዓዊ ኣፈኛን ተሓላቅን መንግስቲ እስራኤል ክኽውን ምፍታኑ’ዩ። እቲ መሪር ሓቅታትን ታሪኽን ከምዘረጋግጾ፡ ሕሉፍን ህልዉን ፖሊሲታት መንግስቲ እስራኤል፡ መሰል ህዝቢ ኤርትራ ዝግህስን ዘድምን’ዩ። ርሑቅ ከይከድና፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ነቶም ካብ ዓምጠርቲ ኣእዳው ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ሃዲሞም ድሕሪ ብዙሕ ጸበባ ኣብ እስራኤል ዝኣተዉ ኤርትራውያን፡ ብመንግስቲ እስራኤል ዝወርዶም ዘሎ ጸገማት ማእለያ የብሉን። መንግስቲ እስራኤል፡ ንኣሽሓት ኤርትራውያን፡ መሰል ፖለቲካዊ ዑቁባ ብምንጻግ፡ ግዝያዊ መንበርን ዕድላት ስራሕን ብምሕራም፡ ከምኡ’ውን መባእታዊ መሰላት ማሕበራዊ ድሕነት ብምኽልካልን ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ብምድጓንን ኣህጉራዊ ሕግታትን ውዕላትን ይጥሕስ ኣሎ። ብተወሳኺ፡ 20 ሚእታዊት ኤርትራውያን ደም ርሂጾም ካብ ዘጠራቀምዎ 20 ሚእታዊት ካብ እቶቶም ብግዴታ መንጢሉ ኣብ ባንክታት ክግብቶን እቲ ገንዘብ ድማ ካብታ ሃገር ጠቅሊሎም ክወጹ እንከልው ጥራይ ከምዝጥቀምሉን ኣዊጁ’ሎ። በደላት መንግስቲ እስራኤል ኣብዚ ዘብቅዕ ኣይኮነን። መንግስቲ እስራኤል፡ ንብዙሓት ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ብዘይ ፍቃዶምን ዝጣበቀሎም ዘይብሎምን ናብ ሳልሰይቲ ሃገር ይጥርዝን ኣሎ። ኩሉ ሜላታት መንግስቲ እስራኤል ኪድ ኣይትበሉ ከምዝኸይድ ግበሮ ‘ዩ። ኤርትራውያን፡ ኣህጉራዊ ሕግታት ብዘፍቅዶ ሰብኣዊ መሰላቶም ክረኽቡ’ዮም ዝማጎቱ እምበር፡ ክርስትያን ወይ ኣግኣዝያን ኢና ኢሎም፡ ኤርትራዊ መንነቶም ሸይጦም ኣይኮኑን መሰላቶም ዝረኽቡ። ድሓር ድማ መንግስቲ እስራኤል ምስ መንግስቱ ሃይለማርያም መባድልቲ ኣጽዋር ዝገበሮም ብፈላሻ ዝፍለጡ ካብ ኢትዮጵያ ብምስጢር ናብ እስራኤል ዝኣተዉን ኣብ እስራኤል ከም ካልኣይ ዜጋ ከምዝቁጽሩን ንመን ይጠፍኦ። ዕላማ ተስፋጼን ድማ ሕሰም ኤርትራውያን ከብቅዕ ዘይኮነ ዝጉስጉስ ዘሎ፡ ኤርትራውያን ክብሮምን ሃገራዊ መንነቶምን ብስም ኣግኣዝያን ሸይጦም ኣብ እስራኤል ባራዩ ንምግባሮም’ዩ።
ኣብ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ፡ እቲ ብወጻእቲ ጉዳያት ሚኒስተራት ዓባይ ብሪጣንያን ኢጣልያን፡ ኤርትራ ኣብ ክልተ ንምምቃል ማለት ምዕራባዊ ኤርትራ ምስ ሱዳን ከበሳ ኤርትራ ድማ ምስ ኢትዮጵያ ንምጽምባር፡ ብ “በቪን ስፎርዛ” ዝፍለጥ ሰንካም ውጥን፡ ኣብ እዋን ስርዓት ደርግ’ውን ብስም ቆላማ ዴጋማ፡ ናይ ሎሚ ኣግኣዝያን፡ ናይ ተዛረብቲ ትግርኛን ኣመንቲ ክርስትናን መንግስቲ ንምትካል፡ ዝንዛሕ ዘሎ ማይ ዘይጠዓመ ፈልሰፋ፡ ካልእ ብየማን ብጸጋም ብሞሽጎራጉር ብጉህድ ብሃይማኖት ብኣውራጃ ብወጻኢ ይመወሉን ይተሓብሓቡን፡ ስርዓት ህግደፍ የንቅሎ፡ ብዘየገድስ፡ ንሕና ኤርትራውያን ኣብ ውሽጥና መስሎኺ ኣዕነውቲ ዝኸውን ነዃል ከይንፈጥር፡ ክንሰምርን ከነስተውዕልን ኣለና። ልዕሊ ኹሉ ድማ ኣሰራርሓ ስርዓት ህግደፍ፡ ንመንነትናን ክብርናን ዝደናደን፡ ንልኡላውነትናን ሓድነትናን ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘእቱን ብድሕረይ ሳዕሪ ኣይትብቆላ ሜላ ይኽተል ስለዘሎን፡ ግዳያት ጥፍኣት ከይንኸውን ጥንቃቀ ይሓተና። ንምንታይ’ሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ቤቱ ዝሃንጸሉ’ምበር ቤቱ ዘፍርሰሉ ኣይደልን’ዩ።
ጽላል፡ ካብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ (25 መስከረም 2017)


text:
ብምኽንያት ሓድሽ ዓመት፡ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ኢማራት ይዕንድር፡ ኣብርሃም ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ `ዱባይ ሞል` ይሽምት፡ ኤረቲቪ ብስም ኢሳይያስ ልቢወለድ መልእኽቲ ዮሃና ትፍኑ ፡ ሃ/ማርያም ደሳለኝ እሱራት ይፈትሕ፡ ቤትማእሰርቲ ይዓጹ።
ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንሓድሽ ዓመት ኣብ ኣቡዛቢ ምስ ኣሚራት ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ድግስን ዕንደራን ኣሕሊፉዎ ክንሱ: እታ ንመከራን ወጽዓን ህዝቢ ኤርትራ ዓብዒባ ንውልቀምለኣኽነት ኢሳይያስ እተጸባብቕ መጋበርያ ምልኪ ኤሪ-ቲቪ ብስም `ቲ ኣብ ሓድሽ ዓመት ኣብ
ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንሓድሽ ዓመት ኣብ ኣቡዛቢ ምስ ኣሚራት ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ድግስን ዕንደራን ኣሕሊፉዎ ክንሱ: እታ ንመከራን ወጽዓን ህዝቢ ኤርትራ ዓብዒባ ንውልቀምለኣኽነት ኢሳይያስ እተጸባብቕ መጋበርያ ምልኪ ኤሪ-ቲቪ ብስም `ቲ ኣብ ሓድሽ ዓመት ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘይነበረ ኢሳይያስ ናይ ፈጠራ መልእኽቲ ሓድሽ ዓመት ብምቕራብ፡ `ፕረዚደንት ኢሳይያስ ንህዝቢ ኤርትራ ሰናይ ምንዮቱ ገሊጹ` ክትብል ናይ ሓሶት መልእኽቲ ብምስናዕ ከምዜና ኣቃሊሓ።
ሓደ ጥዑይ ሓንጎል ዘለዎ ንህዝቡ ሰናይ ትምኒት ዘለዎ መራሒ፡ ከም ንቡር፡ ይሕመቕ ይጸብቕ ኣብ ሃገሩ ኮይኑ እዩ ንህዝቡ ተስፋን ሞራልን ክህብ `ዩ ዝግብኦ።
ናብ ርሑቕ ከየማዕደና ናብታ ከማና ድኻ ዝኾነት ብፖለቲካዊ መዳይ ውን ኣብ ብድሆ እትርከብ ኤትዮጵያ `ኳ እንተተመልከትና፡ ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ሃይለማርያም ደሳለኝ፡ ኣብ ገዛእ ሃገሩ ኮይኑ፡ ብኣጋጣሚ እዚ ሓድሽ ዓመት ንገለ ናይ ፖለቲካ እሱራት ምሕረት ከምዝሃበን፡ ነቲ ማእከላዊ ዝብሃል፡ ልክዕ ከምቲ ናይ ኣስመራ ካርሸሊ ብ ኽፍኣቱ ዝፍለጥ ናይ ቀደም ቤትማእሰርቲ ክዓጽዎ ከምዝወሰነ ኣብ ዝንገረሉ ዘሎ እዋን፡ በንጻሩ፡ እቲ ንኤርትራ ናብ ሲኦል ቀይሩ ንህዝቢ ኤርትራ ኣደዳ ሕሰምን ድኽነትን ዝገበሮ ኢሳይያስ፡ ነቲ ጭንቅን መከራን ኣብ ዓንቀሩ በጺሑ ዓቕሉ ኣጻቢቡሉ ዘሎ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ኣብቲ ባዕሉ ዝፈጠሮ ደልሃመት ገዲፉ፡ ኣብቲ ብተምሳል ወርቂ ዘብለጭልጭ ኣቡዛቢ ምስ ኣሚራት ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ክዕንድር ምቕናዩ ብሓቂ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ሰናይ ትምኒት ከምዘይብሉ፡ ዕብዳን ኢሳይያስ መወዳድርቲ ከምዘይብሉ ዘንጸባርቕ እዩ።
እቲ ዘሕንኽ ውድድር ግን ኣብዚ ዘብቅዕ ኣይኮነን። ብሰንኪ`ቲ ኢሳይያስ ኣብ ሃገርና ዝፈጠሮ ቅልውላው ዓሰርተታት ኣሽሓት ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ምድረበዳን ባሕርን እናሃለቑ ናብ ስደት ኣብ ዝበታተኑሉ ዘለዉ እዋን፡ ወዱ ነቲ ኣብ ኣቡዛቢ ተኣሊኹ ዝቐነየ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ኣብርሃም ኢሳይያስ ቅፈወርቂ `ውን፡ ኣብ ዱባይ ክልተ ሰሙን ዓስኪሩ፡ ኣብቲ ሓደ ካብቶም ብዓለም ደረጃ ኣዝዮም ዝኸበሩ ኣብያተ መሸጣታት ` ዱባይ ሞል` ዶላራት እናኸስከሰ ክሽምት ከምዝቐነየ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ሓቢሮም።
ኤርትራ ግንጽናን ተሓታትነት ዘለዋ ብሕግን ስርዓትን እትምራሕ ሃገር እንተትኸውን፡ ኣብርሃም ኣፈወርቂ፡ ኣብ ዱባይ ይኹን ኣብ ኒውዮርክ ዝገብሮ ሸመታ ብዙሕ ኣቓልቦ ኣይመድለዮን። ይኹን`ምበር እቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ካብ መሸጣ ወርቂ ቢሻ ዝርከብ ይኹን ካብቶም ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ድኻታት ኤርትራውያን ብስም ክልተ ካብ ሚእቲ ዝጋሓጥ ሚልዮናት ዶላራት ኣብ ምንታይ ይውዕል ከምዘሎ ህዝቢ ክፈልጠሉ ዝኽእል ሕጋውን ግሉጽን ስርዓት ይኹን ኣገባብ ኣብ ዘይብሉ ኩነታት፡ እቲ ኣብ መነባብሮኡ ዋላ ሓንቲ ምዕባለ ዘይረኣየ በንጻሩ ድኽነት ድከት ኣስትዩዎ ንዝሓለፉ ዘበናት ዘድንቕ ዘሎ ህዝቢ፡ ኣብዚ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ስልጣን ገቢቱ ዘሎ ዓማጺ ስርዓት እምነት ኣጥፊኡ ለውጢ ክጠልብ ባህርያዊ እዩ።
Subscribe ASSENNA YouTube to get Radio Assenna shows on time:


text:
ዝተፈላለዩ ዓይነታት ጾታዊ ርክብ ዝተፈላለየ ውሕስነት ኣለዎም
ዝተፈላለዩ ጾታዊ ርክብ ትፍጽመሎም ኣገባባት ኣለዉ። ንኻልእ ሰብ ይኹን ንነብስኻ ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ዘይተማሓላልፈሉ ጾታዊ ርክብ ክትገብር ትኽእል ኢኻ። ምትንኻፋዊ ጾታዊ ርክብ ሓደ ከምዚ ኣገባብ እዩ። ጾታዊ ርክብ ብኣፍ ካብ ንብር ጾታዊ ርክብ ንላዕሊ ዝያዳ ዉሑስ እዩ።
ዝኾነ ካባኹም ቅድሚ ሕጂ ጾታዊ ርክብ ፈጺሙ ዘይፈልጥ እንተ ኾይኑ ብዛዕባ ሕማማት ጾታዊ ርክብ ምሽቓል ኣየድልየኩምን እዩ።
ኮንዶም ኣዝዩ ጽብቕ መከላኸሊ እዩ
ጾታዊ ርክብ ኣብ ትፍጽመሉ ነብስኻ ንምውሓስ ኮንዶም ክትጥቐም ጽብቕ እዩ። ኮንዶም ቅድሚ ጾታዊ ርክብ ብልዕቲ ወይ ጾታዊ ርክብ መሃንቱስ ኣብ ልዕሊ ዝቐንዐ መትሎ ዝውደ ረቒቕ መከላኸሊ እዩ።
ካብ ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ንምክልኻል ክሳዕ መወዳእታ ጾታዊ ርክብ ኮንዶም ኣብ ቦትኡ ክጸንሕ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ።
ኮንዶም ኣብ ፋርማስታት፣ ኪዮስክታትን ናይ መግቢ ዱኳውንትን ኣብ ኢንተርነትን ክግዛእ ይኽእል። ኣብ ዝበዝሑ ungdomsmottagningar ኮንዶም ብነጻ ክትወሃብ ትኽእል።
Femidom
Femidom ንዓቢ ኮንዶም ዝመስል ካልእ ዓይነት መከላኸሊ እዩ። ጾታው ርክብ ኣብ ትፍጽምሉ እዋን ኣብ ብልዕቲ ተእትውዮ። ብዛዕባ femidomer ብዝያዳ ኣብ መከላኸሊ ጥንሲ ዝብል ኣርእስቲ ከተንብቢ ትኽእሊ።
-
መስርሒ
እቶም ዝበዝሑ ኮንዶማት ካብ ላተክስ ዝስሙ ዓይነት ጎማ ይስርሑ። ካብ ፕላስቲክ ዝስራሕ ኮንዶም’ውን ኣሎ። እዚ ሓሳስያ ናይ ላተክስ እንት’ለካ ኾይኑ ትጥቐመሉ።
-
ዓቐን
ዝተፈላልዩ ዓቐናት ኮንዶም ኣለዉ። እቶም ዝበዝሑ ኮንዶማት ከባቢ 5 ሰንቲሜተር ጎድኒን 18 ክሳዕ 20 ሰንቲሜተር ንውሓትን ኣለዎም።
-
ምኽዛን
ኮንዶማት ኣብ ኣዝዩ ምውቕ ወይ ኣዝዩ ዝሑል ቦታ ክቕመጡ የብሎምን። ምስ ካልእ ነገር ክፋሓፍሑ ወይ ክጽቀጡ የብሎምን። ጁባ ናይ ጃኬት ወይ ሳንጣ ጽብቕ መኸዘኒ ቦታታት እዮም። ኮንዶማት ኣረግቶት ክኾኑ የብሎምን። ከምኡ ምስ ዝኸውን ክነቕጹን ክቕደዱን ይኽእሉ። መብዛሕትኡ ግዜ ሓደ ዕለት ኣብ ልዕሊ እቲ መሸፈኒኦም ኣሎ።
-
መለሳለሲ
እቶም ዝበዝሑ ኮንዳማት ኣብ ደጋዊ ክፋሎም መለሳለሲ ፈሳሲ ኣለዎም። እዚኦም ኮንዶም ሸተት ሸተት ከም ዝብል ዝገብርዎ ሕብሪ ኣልቦ ፈሰስቲ እዮም። ዝያዳ መለሳለሲ እንተ ደሊኻ፣ ንኮንዶም ዝተሰርሑ መለሳለሲ ተጠቐም። ምለሳለሲ ኣብ ፋርማስታት ክትገዝእ ትኽእል። ዘይቲ ወይ ናይ ቈርበት ክሬም ምስ ኮንዶም ሓዊስካ ኣይትጠቐም። ከምኡ እንተጌርካ እቲ ኮንዶም ክቕደድ ይኽእል እዩ።


text:
ታና በሲግዲረዲ ዖነዲ ሩኹ
መዘኻኸሪ፣ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ብትግርኛን/ዓረብን ተርጉምና ክንዝርጋሓ’ና።
ሓይሳን ብሊን ቚር እና ሽፍሽፋ ንር ኤደራ ናንሲ ዪና ለበኪል እንኩርኖሉ ፋነይነዲንና ኒ ስጙሲ ጠለቕነሊ። ክቱብት ላሪ ነቀስድጝኒ ጃብስነኩንልኩም። ኮዶ ናትካ ስጙድ ሓመድነኩንሉ/ላ። ላኹክ ኒ ወረበድ ሰሄራዂ ከተቦ ፈስሮና ናጝር ድምኖ ናንሲ ሻኽኖ ወቐርነኩንኩም። እና ምጨት ኒን ከተብነጝር ታና እስጝነግር ግን ንእቢራኹ እማ ከተብነስ ባርጋ። ንግርጛ ታኒዃ ሺረላ።
ጃብራ ያ ኒንጝን ሽፍሽፋ፣
ኢናሓን ኒኪ 46 አመራ ጃብ፡ ኩከወል ኣኽላ ኩ ኣባይሊ ተምነተግራኽ፡ ቃንሺ ቱጛኒውሰና ኪዲግሲ ጉርጉርዶ ጎደና ጃብ ለኸድ ሓውሲራኹሰና፡ ህጀን ሃይሊስላሰሩ ይናከውሲ ራሕመት እንጋ አዋይንድ ጢየይዲ ላኸዲሲ ረመጭነትሎም፡ እና ኒኪ ኣኻኹሰና ሹግ ለበከድ አልብዱ፡ ዕልል ዩ እሩጝድ እንሳኽሶ ይቁምሽሽድ ኩሪትሮ ተርሲኽ። ሸፍሸፊያ ጀረበንኽር ኣጫብዕ ዩ ኣቅሹን እደውሰና ውልቅና ጉሹኽ። ደኣም ኒኪ ደንቢራ ወንተሮ፡ እና ላከቲና እንገት ዕባብድ ድደው ይናከውሲ አልብዱ፡ እንይዕልድ ቋለውሲ ጂጚስትያ ጀረቢነዲን ግን።
ኣን ኡዃርሳኽ አጀርበብትል ግን። እና ዲገ ኒኒ ጊት በሀሊንድ ከለብሲሮ ህንብረሪ ኣክረንኽር፡ ትክስረ ንሪ አርእስትራኽ፡ ድገር አወይስኻ እንጀሓይ ኒቃብሎትል ውሪ ድገር ሱቀይሲኻ ትሪው ይስተው ጊትድ ግን። እና ጊት ነን ገብራ እንቶ ወረርጊንላ፡ ጃር እንቀይሊ ተከወውላ ተከክ። ግርጋ 5 አርባ ፋጂኺሪትል 1970 ኣባይድ ሓውይሩ ደኣም፡ እንሰራገይሶ እርገው ልጝንንትት ባርህሊ ለወትስራሲክ፡ ድገትልድ ፈኽ ትዳ ጊታ ዕልልሲ ዓፈኖ፡ ናልድ ሸለክዩ እርገው ዓቅ እምንድ እሩጝ ተኩ እርጉኽ።
እና ወክት ኒል ኣን 8 አመሪኽ እርጋኽር ኣኽሪ የኩን። ኒኩንንቲ ወሸቀዲ ቂራ ሰረና እንገትዲ፡ ከደን ከራይሊ ገንጅኑ ክንኹን። ናድካ አወይስኻ ንብረት ሓውይነዲን፡ ትግር ኣካን ገእዮና እርጉኽ። እን ሰልፋ ኡናርሊ ልጝንትት ሓውየሲ ናትክ ጅልውነክ ይሰነንዲ ቋልኑሎም እርግንኹን። ድገ ሕውዮ ሲዀር ኳሪልግን ተከኩለ፡ ብክስታኑኽድ ይኖ ፈላሲት ኖርተር መስክብ እርጋኽሊ ገእይኖሰና፡ ጀን ግናይሩራይ ላኸድ አረቢተንኽር ከርተጊ ዲኹና። ኒኣዓንቀይልኻ ሳንስዕስሮ ሱክሮ እርጋኽ መኮታ ላኻ ደቅብ እርጊነዲንሉ ቀፍጥንሶ ገ ዲኹና። አዋኹድ ሓረሮ እርጋኽሲ ያዕይኖ ብትናሲክ ቁንኹን። ኒደንቢ ወንተተርነክ ድጙስትራሲ ኒልድ አወክስንኹን። ደክነክ ደክነክኽር ላኸድ ሓረሮ ከብተው አርልድ ዲሪውሰና ለከምነክ ይና አፍፈል ማልኑ ድመን ሺባ ሀደው ይኑ እርግንኹን፡ ውራ ሀበጋኽ ወክት በዳን።
ዕባብድ ንክማ እማ አመሪ እንትኖ ዲሂስድነና ይኑ፡ መደት ከባ አብስን ሽብዎና እርገት ትክሰ አልብደኩን፡፡ ከው ናርሕዲ ዓፈጁ ቀላቅል ኣኽራሲክ እግርና ተርሲንሰና፥ እና ሁመት ኒል ይገና ኣን ይቁርዲ ይገነስከውሊ ፈርሐን ኪደኩለ ይሮ፡ ይግምልድ ኣኽን፡ ይለበከዲክ እንከለውሲ ይሻን ይኽርድቁርልድ ሲረ፡ ይሰልፋ ልጁእ አጀርበብትልድ ፈርሐን ኣኽራሲ ጭልግልግድ ተርይንኹን። ተራኽበት ይና ሸንገብል ባርኖ እስላም አርፋኹድ ገምኖ አለቀሽ ወረበስ ዱጝስነ ወዓየንታ ሕውጭትል ኳራ ፈቲና። ብራ ይን አርእናኽ ገብሪቶና፡ ወራቶክ ዲረና ይኑ፡ መሓባርሲ ኒዓቅ ሽለክዩ ዳድኖ ደክኖ፡ በሲግዲረት ይናላውል መኻልትኑ ጉብርኹድ ከረሸምኖ ፈርሐን ዐርንኹን። ብራ እክክም እሰ ኢርግነዲ፡ ኣዳሚንዱኽራ ነየቶ ውልቃኽ ቋለላ።
ይና ሊጝር ኳሪል፡ እስላምዲ ኪስታንዲ ብኪስታንሊ ቱኖ ናዲንሰና ጃርሊ ሺወውኹር፡ ጉሂሲ ስሩ እርግውኽር ቋልኹን። ፈለዳ ኣናሲዮኻ፡ እንታ ጊናቲትዲ እንታ በሀሊንዲ፡ ሀድራእ ያ፡ እንታ ጃርሊ ሺዋ የክኽር፡ ከው ምርወት እሲሮ ካቡ እርጉኽ። እና ወክት ኒል ጥየይ ኣባዩ፡ ይነከው ብሲግዲሪውሊ ከፍከፍሱ እርጉኽ። ደሀይ ጥጥየዩኽ ድዶሰና፡ ኩርጚ ተሊል ብሲግዲሪልድ እግርዶ፡ ሰባ ንርጎድጉኽሲኻ ናንድ ሻኽሮ፡ ንርግሮብኻ ብርድ ጀለጥሶ፡ ይና ከው ናኾርክ ድድኑኽ ይሮ ዋዕይሩ፡ ንርሰረነዲ ንርምጭጫዲ ይገሸል ዲማ ቋልስተኩለ። ንርሹቲ ገዓርዶ ከውሲ ስርሲረሪ ሕርመቲት ምኽሪየላ ግረስሊ።
ኣማቅረብ ኳራ ለቦሰና፡ ኣንኳ (5) ጪዋ ላት ቂር ሺራኽሲክ ለብኑኽር ጉኑኽር፡ ፈርሐንትልድ ወሰበንስረኽሲ ዳድኖ፡ ጨበልቁምሲ ከረሸምኖ፡ ሓሸለሲ ከረን ጉራቢሲ ዐርንኹን። ቂራ ደርብ ጊናቲትድ ገሪኽዲክ ተቃኽግን። ግርክ ሺራኽሲክ በክስታንሊ አልኮተትኑ እርግኖ፡ ገንጀዲ ፊዃዲ ጀረብነንኽር፡ ይናከውሰነክ ክሪልድ ዓጭጭስኖ ናው ዳድናኽሲክ ዳድኖ ቀሰብስንኹን፡፡ ላድ ላዶንትክኻ ቅልስጝዲ ህርግትዲ በዕሮለ፡ ይነልድ ሺርዮ ላኻ ደይደያኹሰና ቋልስቱለ እርጉኽ። ኣንጫ ላኸስ ቋልደናኹማ የክ ወንቀረንኻ፡ ማኸልትግሉ ትምይሮ ፈሪ ያኽ ውንትሳ እዉስቱለ እርገት አልብደኩን። ደክረክ ደክረክኻ ቂራ በዳን እኻሩና እርጉኽ፡ ሕያይት ክርዶ ምሽምሽረሪርሰና። ወረድ እንሰከር መደትሊ፡ ማልዲ ከውዲ ገሪ ኣካናተል ኣባይ ናንድ ደድው ገሪው ግን። አብኻ አብ ከተ፡ ዕልኻ ዕልሲ፡ ቅልሲጝድ ትዳ ፈና ዋንቱ ጉራቢስ ይተኒትል ዐርንኹን። ይተኒ ይን ተክነውሲ ቋልዶሰና፡ አሸሻኹድ ሻሂ ቡልኩድሮ ባኒዲ እስረ ጀባእ ይቲና። ቀሽቀሸው ሸብንኻ አርእግናኽርኻ፡ ሻሂ ሀደራእ ይራሲኪና ንጃብክ ታምግነው ባኒት ቆጠፍነክ ይና አብል እስነዲ፡ ጥየይ ኣባዩ ዖኒል ክፍክፍሲነዲ ላት ኣኹኽ። በኻኺልድ በኻኻ ኮስቶና፡ እስነውስክ አርእንብነ ዋንትኑ፡ ከው ናርሕዲ ዓፈጀው ቋልኖሰና፡ ናዲ ሕበርስነ ዕሸሽልድ ይነገሽ ሱግ ኣኽራሲክ ህረብርንኹን። ለፈክ ተኮስትራሲ ጋግኒኹን። ከዋ ብጅኽ እርጊነዲን አውኒ አውዲ ዋንተት ፈረጋኽ ኣዳም እርጉኽ ተከለለ፡ ወረድ ይዲ ይሹግረሪዲ ይና ከውልድ ሲርነ፡ ኣንጃብራ ጋጙ እርገውዲ እርግኒነዲን። ለጘርክኽር ሱግ ገእይግኒር ጃብ ዲድስትጝኒኹን። ይሻኒ አውድ ፈረደት አርኢጊ፡ እን ሲዲኮ መስከብል ኣኽራሲክ ኢግረውዲ ተታለዮ ናዲ ዓይብርኹን።
ብሊና ንኻ አሪ ጋብ አርኢጋኽር ኢሰውስክ አርእምበ ዋንቱ፡ ይቱትል ስረና ተርሲኹን። ሰልፍኻ ይግነዲ ይሻንዲትልድ ሲርነድ፡ ተለይዶኻ እን ይሹግረሪ አውድ ፈርደት ደለይድና ብነድ ኣካን ገእዮለ ዋንቱ፡ እንሲዲኮ ምስግድሊ ቱኖ ያለጢፍ የውዲ ሕበርሰ፡ ጂሊዊነክ ኢን ምስግድ ነበክል ታውና አረበድ ጀርበብሶ እርጋኽሲ/ህንባኽሲ ሰለሙንኻ ሰለሙ፡ ጃርሊ ሽዉኑኻ ጋብሲ አርእምብነድ ጭልሕም ዩ ውራ እሰት አርእምብስተለ እርጉኽ።
እን በረድሰና ቡቅቱ እርግው ጥየይ ኣባዩ፡ ይነከው ዖኒውሲ ጨነትዶሰና ናደሀይ ድዶ ላሪ ቃስጋኹሰና ተኪኽ። ዖነኻ ንርቁራ ብርዲ ከዓስዲት ሽሽብርዶ፡ ዋኒግረሰና ኣኽቲ። እና ወክት ኒል ቂልስጝዲ ከኣርዲሲ ትዳ ፈለ ኢርገንኽር፡ ይገነዲ ይሻን ንርዲ ከብተውዲ፡ ኒሰና ኮዶ እን ይልድ ድድረሪ ይሹግረሪዲክ አወየውቶክ ዋንቲድና ዮ፡ ሀባኽሲክ አርእምበ ዓቅም ስረኒኽ ካያ ኣኹን። ሲዲኮው ናዘሪበትል ዓይብርኖ እርግናኽርሲ፡ ድስስ በሀሊኒድ ሩዝ ጊስኖ ኩባየት ሻሂርኹድ ሸቀኒነክ ኡኑኹና። ይከውሰና ናት አብል ኢሰ፡ ዕልል ብስቶሰና፡ ኩርጚ ተሊል ይቱ ሲዲኮኽልድ ዕሸሽ ኣኽራሲክ ወንተሩ፡ ይተኒዲ ይገነዲ ኒሰና ኮዶ ይአግዲ እን ፊንጢር በረኽሱራኽ ኣካንሲ ደክ ዮሰና ከልብርንኹለ። ይገና ግርክ ሺራኽሲክ ለጛ ንርቁር ድድኖላ ስርዱ እርጊነዲን ንርገሽ ደወዎንሶ፡ ንሪ ኣኽጊረሪርሰና ተክሩ ዲቲል። ኣሃን ያደራ እንትሩኽማ ይሮ ንርሕቁፍስነዲ፡ ንርዓንቀይሊ ስረነድ ይፈጠሽነዲ ላዂ ኣኹኽ።
እኺሪር ደፍኢዲስኖ ደንቢ፡ ኩሻኒኻ አዊል ዋንትረ ይሮ ውንቀርዶሰና፡ ይውንትሳ ከንዶ ያኽ እርጉኽ፡ ወረድ ይልድ አውን ሲርደት አርኣኽ እርጊለለ። ዎይኽር ጃር፡ እና ዩቅረት ንርዳንሰና ናዕሲለ፡ ኩል ዓይብሮ ህንበኩን የሱስ ይሮ ንርእሩጝ ሸለትሮ ደንቢ፡ የአግቲ ፈሪ ሱግ ኣኽራሲክ ውሪ ጎፍይተሪካ ውሪ ይኸ ሓላልኹረዲ ዲተሪካ ይሮ ሰብዲቲሉ። ይገነዲ ይተኒዲኻ ይት አድኖ ልጝንሊ ዐርንኹን። ጉራብድ ፋሕይኖ ኣማቅረብ እክብስነንኽር ይሹግረሪ ደሀይ ብና ገሪኽዲክ አሰስድኹና። ናኸነ አልኮተትኑ ለጛ ሰዓት ደንቢ ይአግ ይሻኒት አዶ ልጝንሊ ጠበሽ ይኽ። ይገነር ተምነትሰና ግርዋ ላኽ ንርቱ ድድረሪት ቋሎሰና፡ ኒልጝንሊ ዓቅዲ ሻንከዲት ኡዎ፡ ሰረን ሓዳይስ ሰሶላ ንርሲረኒልድ ትምሲኹላ፡፡ ኣማቅረብ ምስግድሊ ሰለይሶ ደንቢ ንርናንድ ሻኾላ፡ ሱግሊ ጅልዉ የአግዲ ጎፍይስትጚኑኽ። እንሲን ኒኒድ እንዓይብዶላ እርጋኽሉድ፡ ጃር አማነትሰና የአግሊ ካርቲ። ኒቲክ ጂጊስትነ ደንብኻ፡ ናጃርሲ ሓመዱኑ ስሪስቲጚኑኽ።
ንኪር ይሽፍሻፍ በሓርልድ ጭልፋ ይስታኽ መሰልሰና፡ እን ይሽጉድ ቋላኽሲ አሊብዲሰና መታን ግራ፡ ዳንታ በሲግዲረዲ ዖነዲሩኽ፡ ይልድ እን ኪሪልድ ከብተው ደገሙኑ አውስኮት ተቃኽዲ መረራኽዲ እርገት ናደሀይ ሰምዓኽግን። ውሪኽ ደኣም እና ለጘትረጝንታትል (70 ታተል) ኣኻኽ ዓምጭ፡ ይና ምንጭላሎትሰና ፈርናኽልክ ተታለይኹና? የዋ እምን እምንድ ፈርናኽልክ ይናመአኮቱኽሰና፡ ምኺርኖሉ ውሪ ባርኖ ፈርኖሉ ገረስኒ። ላድ ላዶንትክ ናመውዒዲ ናጨነትነዲ ንኪ ኣኻኹሰና ቋልስተኩካ። ይና ከው ድክስናኽሲ ኣኽን፡ እና ሓማሮግሶ ህንባኽ ይናመደትሲ ቋላኹድ፡ ሽፍሻፍድ እንድቢል ገምድኖኽር፡ አብድ ጋቢኖኽር ጀረብዳኽ ወክት ኣኾ አረርርሰክ። ወክት ደኮ ደንቢ ወንተርላ፡፡ ይናአመታትኽር ወሸቂሰና ትብብልሶ ላመንፍዒት እንገት ደክስኖሉ ኣክነን፡ ጊሚላ ሽኽሰና ደንቢራ ጀሓክና ካየግን። ይናኽሲ ይን ካየግን ሰርገይድኖሉ ገረስናኽ። ብራ ክስሮና ኣከት፡ ይናሳዳዲ ይናማኻለዲ ቶተይሰጋኽ ኣኽሮ ሻኽ። ንኪኻ ስጙትልድ ቂብሊስኖ መኻልትነኩን፡ አመሪኻ ታኽቲስኖ ህንብናኽልድክ ይነኮል ውንተርኖ ኣኽንነዲን፡ በሲግዲረዲ ዖነዲር ስጙድ ክብ ያክ ክኒር ልጝን ውሪ ዩኒቨርሲቲ ከደምነንሎም አውስኮት ትክያኽ እኽርድ። ይና ወረቢል ዲማ አልብርሱኑ መንደርትድኖ ኣከነን፡ ይና ቁርሊ ድደጋኽ ሓለገት ደክስኖ ወጀበኩና። ላት ውልቅነንኻ ገረስተጋኽ እላ።
በሲግዲረዲ ዖነዲትል ጨነቶው ዲማ ይናለብኪል አልብርሱኑ መንደርትኒናው። ይነድኻ እና ህንባ መታክልሲክ ደክኖ፡ መጋርሕሊ ትክ ደገምናኽር ሀቢን ይነት።
ግርጋ 6 አርባ ታሕሳስሪ 2016


text:
ዓብይ ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ ማይ ክሕዝ ኣብ ዝኽኣለሉ ብርኪ እንትበፅሕ ዝመደርሉ ስትራቴጂ ተሓንፂፁ ይስራሕ ኣሎ ኢሉ ሚኒስተር ማይ መስኖን ኤሌክትሪክን፡፡
- Last Updated on 01 July 2017
- Hits: 192
ሚኒስተር እቲ ሚኒስትር ኢንጅነር ስለሺ በቀለ ኣብ ኡጋንዳን ኢንቴቤ ብዛዕባ ዝተኻየደ ጉባኤ መራሕቲ ሃገራት ተፋሰስ ናይል ኣመልኪቶም መግለፂ ሂቦም፡፡ ዓብይ ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ ብቐንዱ ፕሮጀክት ፍልፍል ሓይሊ ምኳኑ ገሊፆም እቲ ህንፀት ኣብ ሃገራት ግብፅን ሱዳንን ከብፅሓ ዝኽኣል ኣሉታዊ ፅዕንቶ መሰረት ዝገበረ መፅናዕቲ ምክያዱ ኣዘኻኺሮም፡፡ ኣብ መንጎ እተን ሃገራት ዝበለፀ ምትእምማን ንምፍጣር እውን ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ለካቲት ጀሚሩ ብትካል ፈረንሳይ መፅናዕቲ ከካይድ ብዝበፅሓኦ ስምምዕ መሰረት ተወሳኺ መፅናዕቲ እናተኻየደ እዩ ኢሎም፡፡ እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ዓብይ ግድብ ህዳሰ ማይ ኣብ ዝሕዘሉ ላዕለዋይ ብርኪ እንትበፅሕ ብዛዕባ ኣጠቓቕማኡ ኢትዮጵያ ስትራቴጂ ሓንፂፃ ትንቀሳቀስ ኣላ ኢሎም፡፡ ህንፀቱ ድማ ን24 ሰዓታት ከይተቋረፀ ይሳለጥ ምህላው ንጉባኤተኛታት ምግላፆም ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ ፀብፂቡ፡፡


text:
መንፈሳዊ በዓል ‘ኅዳር ጽዮን’ ሎሚ ዓመት ፳፩ ኅዳር ብሓፈሻ ኣብ ኵለን ኦርቶዶክሳውያን ኣብያተ ክርስቲያን፡ ብፍላይ ኣብተን ብስም ጽዮን ማርያም ዝጽውዓ ብኽብሪ ተባዒሉ።
ብፍሉይ ዝጥቀስ ድማ ኣብ ከተማ ኣሥመራ፡ ርእሰ ኣድባራት ደብረ ጽዮን ቅድስት ድንግል ማርያም ቤተ ክርስቲያን፡ ዋዜማ ካብ 8፡00 ቅ.ቀ. ጀሚሩ ክሳዕ ብጸሎተ ቅዳሴ ድኅሪ ቀትሪ ምስ ተፈጸመ፡ ብእዋኑ ምሸት ጀሚሩ ኸኣ ክሳዕ ናብ ፳፩ ኅዳር ዝወግሕ፡ ኵሉ ስብሐተ እግዚአብሔርን ንእግዝእትነ ማርያም ዝጠቅስ ማኅሌትን ንባባት ቅዱሳት መጻሕፍትን ምሉእ ለይቲ ክበጽሕ ኃዲሩ።
ብርሃን ቤተ ክርስቲያን ዝኾኑ ሊቃውንት መምህራንን መዘምራንን ውሉድ ክህነት፡ ‘ለቢሶ ዳዊት ልብሰ ክብር ዘየሃይድ ዓይነ ቅድመ ታቦተ ሕግ ኀለየ ወዓዲ ዘፈነ/ ዳዊት ዘንጸባርቕ ክቡር ልብሲ ተከዲኑ ኣብ ቅድሚ ታቦተ ሕግ እናዘመረ ኣሸብሸበ’ እናበሉ ጽጌረዳ ኂዞም በቲ ሲሲተ ልብ ጥዑም ደሃዮም ንቤተ ክርስቲያን ከብርህዋ ከለዉ፡ ኣቦታት መዝሙር ዳዊት እናጸለዩ፡ ኣደታት ብውዳሴን ምህለላን፡ መንእሰያትን ሕፃናትን ድማ እናዘመሩ፡ ብሓፈሻ ውሽጥን ቀጽርን ቤተ ክርስቲያን ከዋኽብቲ ብዝመሰሉ ፃዕዳ ዝተኸድኑ ሕዝበ ክርስቲያን ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ መሊኡ ኃዲሩ።ተውሳክ፡ . . . እምነ ጽዮን ይብል ሰብእ


text:
ሃይለ ቦኹረ
ንመምህር ኣስረስ ተሰማ ካብ ፍልም ሱሳታት ኢየ ዝፈልጦም። በቲ ግዜ’ቲ ከም ኣባል ማሕበር መንእሰይ ፍኖተ ብርሃን፡ በብዓመቱ ተዋስኦታት ልደትን ስቅለትን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ቀጽሪ እንዳ-ማርያም የርእዩ ነበሩ። ብናእሽቱና ልዕሊ ህንጻታት እንዳ ማርያም ቤት-ትምህርቲ ብምሕዃር፡ ነቶም ተዋስኦታት በታ ካብ ኢዶም ዘይትፍለ ቀያሕ ኣኮርድዮን ብምውቃዕ ከሰንይዎም ክንሰምዕ፡ ኣዚና ንምሰጥ ነበርና። ብግዚኡ መእተዊ ዋጋ ዓሰርተ ሳንቲም ኢዩ ነይሩ።
ኣብ ፍልም ሰብዓታት ኣቢሉ፡ ኣደይ ሓደ ቀረባ ዘመድና፡ ገለ ግጥምታት መምህር ኣስረስ ተሰማ ዘንበበላ ብኣፋ ነገረትኒ። ኣደይ ጽሒፋን ኣንቢባን ዘይትፈልጥ ክነሳ፡ ኣዝያ በላሕን ክእለት ዘረባ እትዓደለትን ነበረት። ካብ ምሁሮ ኣእምሮ ዝብል ብሂል ኣቦታትና ክሳብ ክንደይ መስተውዓልትን ለባማትን ከም ዝነበሩ የረድኣና።
ካብ 1965-1970 ኣብ ኤርትራ ብዝተራቀቀ መንገዲ፡ ባህላዊ ትንሳኤ ብሙዚቃን፡ ተዋስኦን፡ ጽሑፉን ሱሩ ሰዲዱ ነይሩ ክበሃል ይከኣል። ብሕልፊ ብግዚኡ መጽሓፍቲ ከም “ ናይ ምስጢር ማህደር” ከምኡ ትርጉም “ ሮመዮን ጁልየትን ማክበትን” ንብዙሓት ዓበይትን ንኣሽቱን ደረስቲ ዘናቃቅሑ ኢዮም።
ኣሜሪካውያን ብ1968 ኣቢሉ ሓንቲ ሰባት ዝሓዘት መንኮርኮር (manned space ship) ኣብ ወርሒ ከም እትዓልብ ንምግባር ይሸባሸቡ ከም ዝነበሩ ዝዝከር ኢዩ። ብዙሕ ተመሲጠ። በዚ ዝኣክል “ እንተድኣ እታ መንኮርኮር ምስ ሰባ ኣብ ወርሒ ብደሓን ዓሊባ፡ ዛንታታት ሸክስፒር ናብ ትግርኛ ቋንቋ ክትርጉሞም ኢየ” ብምባል ቃል ኣቶኹ።
ዓለበት ድማ።
ስራሓት ትርጉም ጀመርክዎ። ብሓቂ ብሓቂ ከም ጀማራይ መጠን ቀሊል ኣይነበረን። ሽዕኡ ኣብ ሻሙናይ ክፍሊ ኢየ ነይረ። ድሕሪ ሓደ ዓመት ጨረስኩዎ ።
ብድሕሪ’ዚ መምህር ኣስረስ ጽሑፈይ ምእንቲ ክእርሙለይ፡ ናብ’ቲ ኣብ ምምሕዳር ክፍሊ ትምህርቲ ዝርከብ ቤት ጽሕፈቶም (ማለት ኣሰምቢለያ) ከድኩ። ኣብ ላዕለዋይ ደርቢ ዝርከብ ግሉል መዕለሊ ክፍሊ ተቀበሉኒ። ብድሕሪ’ዚ ብዛዕባ ፋላስፋታት እንግሊዛውያን ከም በዓል ስፐንሰር ዝኣመሰሉ ብምጥቃስ ክመያየጡኒ ከለው፡ ብሓቂ ብሓቂ ብኣገላልጽኦምን ብዝነበሮም ዕቑር ፍልጠት ኣዝዮም ምሁር (scholar) ከም ዝዀኑ ክግንዘብ ክኢለ። ካብ ኩሉ ዘገረመኒ ግና፡ ትሑቱን፡ ሙቁሉልን፡ ጭዋን ብምዃኖም ኢዮም። ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ባህሪያተ ሰብ፡ ናይ ሓደ ተውህቦ ዘለዎ ደራሲ፡ ኣምር ወይ መለዮ ምዃኖም ኣይዝንጋዕን።
ብድሕሪ’ዚ ዝኣረሙለይ መጽሓፍ ክቅበል፡ ንኻልኣይ ግዜ ኣብ ቤት ጽሕፈቶም ተራኸብክዎም። ሓደ-ሓደ ኣጸሓሕፋ ቃላት (spelling) እንተዘይኰይኑ፡ ስልቲ ኣቀራርብኡ ምእራም ከም ዘይድልዮ ገለጹለይ። ኣስዒብና ብዛዕባ ናይ “ምስጢር ማህደርን፡ ምስጢር ደብዳቤን” ክንዛነ ጀመርና። መምህር ኣስረስ ነዞም ዝገለጽናዮም መጽሓፍቲ ከም ዘደንቁ፡ ብሕልፊ ግጥምታት ዓይነቶም ብዘመልክት፡ ንናይ ኣቦ ወልደኣብ ወልደማርያም ከም ዝመሳሰሉ ብምጥቃስ ዘድሊ መብርሂ ለጊሶምለይ። ኰይኑ ኣቦ ወልደኣብ ንከም ዓበይቲ ደረስቲ ኤርትራውያን ዝኣመሰሉ ንኣብነት መምህር ኣስረስ ዘይሃስስ ኣሰር ከም ዝገደፍሎም ንግንዘብ ። ኣብ መጨረስታ “ እዚ መጽሓፍ ንኽሕተም ግዜ ይወስደልካ ይኸውን። ኣጆኻ! ኣይትገረም! ገሊኦም መጽሓፍቲ ድሕሪ ዕስራን ሓሙሽተን ዓመታት ክሕተሙ ይኽእሉ ኢዮም” በሉኒ።
ወይ ትንቢት!
ኰይኑ ከም ዝተነበይዎ፡ ወታሃደራት ደርጊ ገዛና ድሕሪ ምውራሮም፡ ተዓቂቡ ዝጸንሐ መጽሓፈይ ፡ ድሕሪ ዕስራን ሓሙሽተን ዓመታት ሓፍተይ ናብ’ዚ ዘለኹዎ ሃገር ኣሜሪካ ሰዲዳትለይ። ክልተ ግዜ ኣብ ኮምፒዩተር ምስ ቀረጽክዎ፡ ብቫይረስን ጌጋን ዝኣክል ተደምሰሰ። ንሳልሳይ ግዜ ግን ቀሪጸ ክሓትሞ ከኣልኩ። ኣብዚ ዓመት’ዚ ኣብ ኢድ ኣንበብቲ ከቅርቦ ተስፋ እገብር።
ብድሕሪ’ዚ ንሳልሳይ ግዜ ምስ መምህር ኣስረስ ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመታት ብስልኪ ኣብ ሃገር ኣሜሪካ ተራኸብና። ክዝክሩኒ ኣይከኣሉን። ንመረዳእታ ዝኸውን ገለ ካብ’ቲ ዝኣረሙለይ ክፋል ቅዳሕ ገይረ ሰደድኩሎም (ፎቶ ኮፒ)። እንደገና ብስልኪ ምስ ተራኸብና፡ ብሉስሉስ ድምጾም “ ለካስ ዘሎስ ከይተራኸበስ ኣይተርፍን ዝብልዎስ ሓቂ ኢዩ” በሉኒ። ቀጺሎም “ ክንደይ መጽሓፍቲ ደሪስካ?” ኢሎም ሓተቱኒ። ኣነ “ ዕስራን ሾሞንተን መጽሓፍቲ ደሪሰን ተርጒመን” በልክዎም። ኣስዒቦም “ እስከ ገለ መጽሓፍትኻ ዘርዝረለይ” ምስ በሉኒ “ ጥንታዊ ወግዕን ብሂልን ኤርትራን፡ ኤርትራ ብዘመን ባሕሪ ነጋሲ ወዘተ…” ኢለ ጠቀስኩሎም። ንሶም “ ብዛዕባ ባሕሪ ነጋሲ፡ ብግዜ ቃልሲ ኣብ ረድዮ ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ ሰሚዐ ነይረ። ኣብ’ቲ “ሞሳዝጊ” ዝብል መጽሓፈይ ጠቂሰዮ ኣሎኹ” በሉኒ። ኣብ መወዳእትኡ ካብቶም ዝነበሩኒ ዓሰርተ በብዓይነቶም መጽሓፍቲ ንመዘክርታ ሃብክዎም። ከምኡ’ውን ዕስራ ቅዳሓት ናይ’ቲ መጨረስታ መጽሓፎም፡ ኣርእስቱ “ እሂን-ምሂን” ዝብል ናብ ግዱሳት ኤርትራውያን በብግዚኡ ዘርጋሕክዎም።
ኣብ መደመደምታ መምህር ኣስረስ “ ክንዲ’ዚ ዝኣኽሉ መጽሓፍቲ ደሪስካ፡ ብግቡእ ብዘይ ምፍላጡ ዘተሓሳስብ ኢዩ። ስለዚ ናብ ኣስመራ ምስ ተመለስኩ፡ ብዛዕባ’ዚ ክዘራረብ ኢየ” በሉኒ። ድሕሪ ዓመት ብሓልዮት ኣሕተምቲ ሕድሪ “ ኤርትራ ብዘመን ባሕሪ ነጋሲ” ዝብል መጽሓፈይ ተሓትመ።
ብልበይ “ሕልመይ ተጋሂዱ” በልኩ።
ኣብ ኣሜሪካ ተሓኪሞም ናብ ኣስመራ ምስ ተመልሱ፡ ሓንሳእ ጥራይ ኢና ብስልኪ ዝተራኸብና። ሽዕኡ ብሕክምና ምኽንያት ንወጻኢ ሃገራት ይመላለሱ ነይሮም። ካብዛ እንነብረላ ዓለም ድማ ብኣካል እምበር ብመንፈስ ከይተፈልዩና ኣብ መበል ሰማንያን ሓደን ዓመቶም ዓረፉ።
መንግስተ ሰማይ የዋርሶም።
መምህር ኣስረስ “ጸጋ ዕድመኦም” ጥራይ ከይኰነስ፡ ከምኡ ኣብ ታሪኽ ስነ-ጽሑፍ ኤርትራ ዘበርከትዎ ምዕባሌን ዕዙዝ ፍቅሪ-ሃገር ዘገድስ ብምዃኑ፡ ወትሩ ተዘኪሮም ክነብሩ ኢዮም። ብፍላይ ትሕዝቶ ጽሑፋቶም ኰኑ፡ ልኡማትን፡ ጽቡቓትን፡ መሰጥትን ግጥሚታቶም (belles lettres)፡ ብደረጃ ቋንቋ ትግርኛ ክርኣዩ ከለው፡ ዝለዓሉን ዝዓዘዙን (canonized) ኢዮም። ስለዚ’ውን ኤርትራዊ ሸክስፒር ክበሃሉ ይከኣል። ይኹን እምበር ብግዜ ሃይለስላሴ፡ እዚ ምዕቡልን ፍሉጥን ዝዀነ ሴማዊ ቋንቋ ትግርኛ ስለ ዝተደቁሰ፡ ኤርትራውያን ከምቶም ካልኦት ደረስቲ ኢትዮጵያውያን ሽልማት ስነ-ጽሑፍ ኣይተዋህቦምን።
መምህር ኣስረስ ብስነ-ቅኒትን (lyricism) ተዋስኦን መዳይ ዘበርከትዎም ከይጸብጸብካ፡ እቶም ዝደረስዎም መጽሓፍቲ ከምዚኦም ዝስዕቡ ኢዮም፡-
1. መነጸር “ልብን ሳዕርን እናሓደረ ይበቊል”
2. መጋረጃ ( ናይ ደም ጽሑፍ) ቀዳማይ መጽሓፍ
3. መጋረጃ (ዝተሓዝለ ሰብኣይ) ካልኣይ መጽሓፍ
4. ክልተ መፋትሕ
5. ንስኻን መሬትን
6. ኣስመራ፡ ትርግታ ናፍቆት
7. ደሃይ ባህሊ
8. ሓዊ እግሩ
9. ሞሳዝጊ
10. ጠዓሞት
11. እሂንምሂን


text:
ውሳኔ ህዝባዊ ኣኼባ ኡምዮን ከባቢኣንv
ንሕና ኤርትራውያን ተቐማጦ ኡምዮን ከባቢኣን ብዕለት 18.02.2012 ነቲ ዘይፍትሓውን ዘይሕጋውን፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝተበየነ እገዳ ቁጽሪ 2023/2011 ንምኹናን፡ ሽማግለ መኸተ ኡምዮን ከባቢኣን ብዝጸውዖ መሰረት ሰፊሕ ኣኼባ ኣካይድና።
እገዳ ቁጽሪ 2023/2011 ልክዕ ከም እገዳ ቁጽሪ 1907/2009 ኣብ ሓሶትን ፍጹም ምህዞን ስርዓት ወያነን ምምሕዳር ኣሜርካን ተመርኩሱ፡ ብመገዲ እቲ ብጸላእቲ ኤርትራ ዝተመዘዘ ”ናይ ኤርትራን ሶማልያን ሞኒተሪንግ ግሩፕ ” ኣቢሉ ብዝተፈብረኸ ድራማ ምኳኑ ክንከታተሎ ዝጸናሕና ጉዳይ እዩ።
ነቶም ካብ ግዜ ናይ ”ጎይቶት ኩናት” ሶማልያ ጀሚሮም፡ ክሳብ ሕጂ ንሶማልያ ከም ሃገር ንኸይትቖውም ወተሃደራዊ ምትእትታውን ወራርን ኣብ ልዕሊ ሶማልያ ዘካይዱ ዘለዉ ምምሕዳር ኣመሪካን ወያነን ኬንያን ካልኦት ጎረባብቲ ሃገራትን ገዲፍካ፡ ነቲ ኣብ ሃገራዊ ቁጠባዊ ህንጸት ተጸሚዱ ዘሎ ህዝብን መንግስትን ኤርትራ፡ እገዳ ምግባር ከኣ ናይ ፍትሒ ግርምቢጥ ጥራይ ምኻኑ ብምግንዛብ ነዚ ዝስዕብ ውሳኔታት ነሕልፍ።
• ባይቶ ጸጥታ ነቶም ናይ ብሓቂ ሃወኽቲ ናይ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንምፍላጥ፡ ኣብ ክንዲ መሳርሒ ምምሕዳር
ኣሜርካን ስርዓት ኢትዮጵያን ኮይኑ ዘሎ ናይ ”ኤርትራን ሶማልያን ሞኒተሪንግ ግሩፕ” ካልእ ዘይሻራዊ ናይቲ
ዞባ ሞኒተሪንግ ግሩፕ ክመዝዝ ንጽውዕ።
• ባይቶ ጸጥታ ንኽልቲኡ ብይን እገዳታት 1907/2009ን 2023/2011 ኣብ ፍጹም ሓሶትን ፈጠራን ጸላእቲ
ኤርትራ ተሞርኩሱ ዝተበየነ እገዳ ስለዝኾነ ብህጹጽ ከልዕሎ ንጽውዕ።
• ሃገራት ኢጋድ መሳርሒ ኣዕናዊን ሓንካሪን ናይቲ ዞባ ኮይኑ ናይ ዘሎ ምምሕዳር ኣሜርካ ምኳን ገዲፈን፡
ንህዝብታት ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘቀራርብ ነጻ ፖለቲካ ክኽተላ ነተሓሳስብ።
• ስርዓት ወያነ ንውሳኔ ናይ ኤርትራን ኢትዮጵያን ናይ ዶብ ኮምሽን ብይን ጥሒሱ ካብ ሉዕላዊ መሬት ኤርትራ
ምውጻእ ምእባዩ ንኹንን።
• ባይቶ ጸጥታ ሓላፍነቱ ብምስካም ሕጋዊ ውሳኔ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ግብሪ ንምውዓል ንስርዓት
ወያነ ካብ ልእላዊ መሬት ኤርትራ ክወጽእ ከገድዶ ንጽውዕ።
• መንግስቲ ኤርትራን ህዝቢ ኤርትራን ሰራዊት ምክልኻሉን ኣብ ዘካይድዎ ዘለዉ ንሉዕላውነት ሃገር
ንምክልኻልን, ቁጠባዊ ሕውየትን, ማሕበራዊ ፍትሒ ንምንጋስን፡ ኣብ ጎድኖም ደው ብምባል ካባና ዝሕተት
ዘበለ ሃገራዊ ጉብኣትና ከነማልእ ምኳና ቃል ንኣቱ።
• ኣብ መወዳእታ ንኣብ ደገ ዝዓብዩ ዘለዉ መንእሰያትና ታሪኽ ሃገሮምን ጅግንነት ወለዶምን ፈሊጦም
ብመንነቶም ዝኾርዑ ዜጋታት ንምግባሮም ዝከኣለና ክንገብርን፡ ንሻሙናይ (8ይ) ዋዕላ መንእሰያት ኣብ ሽወደን
ንምዕዋት ክንጽዕር ምኳና ቃል ንኣቱ።
መኸተና ጸላእትና ኣለሽ ክሳዕ ዝብሉ ቀጻሊ ኣዩ
ክብርን ሞጎስን ንስውኣትና
ዓወት ንሓፋሽ
18.02.2012 ህዝባዊ መኸተ ኡምዮን ከባቢኣን


text:
አብ ጎኒ ሻዕብያ ዝተሰለፉ'ውን እንተኾነ ጊዚኦም አየጥፍኡ ናብ ሰላማዊ መንገዲ ይመለሱ ክብሉ'ውን እቶም ቀዳማይ ሚንስትር ተዛሪቦም።
እዚ ዘረባ'ቶም ቀዳማይ ሚንስትር ምስቲ ናይ ትማሊ ናይ መንግስቶም ውሳኔ ምሕረት ተጋጢሙ'ሎ ይብል ካብ አዲስ አበባ ዝረከብናዮ ጸብጻብ።
"ንአብነት ኦብነግ ዝበሃል ውድብ አብቂዑ'ዩ። ኦነግ ዝበሃል'ውን አብቂዑ'ዩ። ካልኦት'ውን ከምኡ ሽም ዘውጽኡ ውድባት ዝተባህሉ አብዚ እተው ዝበሃሉ ኣይኮኑን ግን እቲ ንግዲ ስለዘሎ ውሑዳት መራሕቲ ኢና ዝብሉ አብዝን አብትን ውጥም ቅልቅል ዝብልሉ ኩነታት'ሎ። "
ቤንሻንጉል፡ጋንቤላ ዝተወሰኑ ውሑዳት ዝንቀሳቀሱ ዝነበሩ ዝኸሸፍሉ ቀንዲ ምክንያት እቲ ህዝቢ ልምዓት፡ሰላም፡ዲሞክራሲ ስለዝደልይን ስለዝራአየን እዚ ክቅጽለሉ ስለዝደልይን'ዩ ኢሎም ቀዳማይ ሚንስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ።
ቀዳማይ ሚንስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ አብቂዖም'ዮም ተዳኺሞም'ዮም ክብሉ አብዚ መብርሂኦም ዝጠቀስዎም ተቃወምቲ ጉጅለታት ቤንሻንጉል፡ጋንቤላ፡ግንባር ነጻነት ኦጋዴን፡ግንባር ነጻነት ኦሮሞን ሓዊሱ ሓሙሽተ ተቃወምቲ ጉጅለታት ኢትዮጵያ ሕብረት ህዝብታት ንነጻነትን ዲሞክራሲን ዝብል ጥምረት መስሪትና ክብሉ መግለጺ ምውጽኦም ይዝከር።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ሚኒስትሪ ዜና፡ ዓቕሚ ኣባላቱ ብምዕባይ ሸፈነኡን መደባቱን ብዓይነት ንምልዋጥ ኣብ ዝወደቦ ስልጠና ዝተሳተፉ፡ ኣብ ኩለን ዞባታትን ማእከላይ ቦታን ዝነጥፉ ኣባላቱ ብ18 መስከረም ተመሪቖም። ተሳተፍቲ ናይቲ ካብ ሓደ ክሳብ 6 ኣዋርሕ ዝወሰደ ስልጠና ሚኒስትሪ ዜና ዓቕሚ ኣባላቱ ንምዕባይ ኣብ ዝወደቦ ስልጠና ዝተሳተፉ ኣባላቱ ተመሪቖም ብጠቕላላ 61 ክኾኑ እንከለዉ፡ 43 ብመሰረታዊ ሞያ ጋዜጠኝነት፡ ከምኡ’ውን ደረቕን ተንቀሳቓሲን ስእሊ፡ 18 ድማ ብምሕደራ ሰርቨርን መርበብ ኮምፕዩተርን ከምዝሰልጠኑ፡ ኣብቲ ናይ መመረቕታ ስነ-ስርዓት ተገሊጹ።
ኣብ ሚኒስትሪ ዜና ሓላፊ ጨንፈር ምምዕባል ዓቕሚ-ሰብ ኣቶ ስብሃቱ ክፍለ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፡ እቲ ስልጠና መቐጸልታ ናይ’ቲ በብእዋኑ ክትግበር ዝጸንሐ መደባት ምምዕባል ዓቕሚ-ሰብ ምዃኑ ጠቒሱ፡ ደረጃ ኣባላት ክብ ብምባል ብቑዕ ስራሕ ንምስልሳል ከምዝኾነ ከቕርቡ ዝሕግዞም ምዃኑ ብምሕባር፡ ሰልጠንቲ ፍልጠቶም ብስራሕን ቀጻሊ ጻዕሪን ከዕብዩ ተላብዩ።
ወኪል ተመረቕቲ ድማ፡ ሚኒስትሪ ዜና ኣብ ዞባታትን ንኡሳን ዞባታትን ሃገርና ንዘለዉ ወኪላት ፍልጠቶም ከስፍሑን ምስ ምዕባለ ቴክኖሎጂ ክጓዓዙን ንዝገብሮ ዘሎ ጻዕሪ ብምምስጋን፡ ብዝተማህርዎ ዘዕግብ ስራሕ ክዓሙ ከምዝጽዕሩ ኣረጋጊጹ። ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ፕረስን ኣገልግሎት ወጻኢን ኣቶ ሞክርያ ወልዱ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ሚኒስትሪ ዜና ኣወዳድባኡ ኣሐዪሉ ዓቕሚ ኣባላቱ ክብ ብምባል ኣድማዒ ስራሕ ንምስልሳል ብዝወጠኖ መደብ መሰረት እቲ ስልጠና ከምእተወደበ ብምሕባር፡ ሰልጠንቲ ንዝቐሰምዎ ሞያ ከስፍሑን ውጽኢታዊ ዕዮ ክዓሙን ትጽቢት ከምዝግበረሎም ኣዘኻኺሩ።
እቲ ናይ ምሕደራ ሰርቨርን መርበብ ኮምፕዩተርን ስልጠና፡ ኣብ ከተማ መንደፈራ ምስ ዝመደበሩ ብሕታዊ ማእከል ስልጠና ቴክኖሎጂ ‘ንቑሕ ደበና’ ብምትሕብባር ዝተዋህበ’ዩ።