text:
ብፁዓንን ጥቀ ክቡራንን! ዝኸበርኩም ካህናትን ገዳማውያንን ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን!
ንኩሉኹም ፍቁር ኣባታዊ ሰላምታይ አቅርበልኩም። ነቲ ብዓቢ ሓልዮቱ በዛ ዕለት እዚኣ ክንራኸብ ዘኽኣለና ኣምላኽ ዓቢ ምስጋና ነቅርበሉ። ብፁዓን አበው ፓትርያርክ ኢግናስ ዩሲፍ ዩናንን ካርዲናል ልዊ ሳኮን በቲ ዘቅረቡለይ ሠናይ ቃላት እንቋዕ ደሓን መጻእኩም አመስግኖም። ሎሚ ኣብዛ ካተድራል እመቤት ድሕነት ዝኾነት ድንግል ማርያም ተጋቢእና ብደም እቶም ንጐይታን ቤተክርስትያኑን ዘርኣይዎ ተኣማንነት ዝለዓለ ዋጋ ዝኸፈሉ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ተባሪኽና ኣሎና። ዝኽሪ መስዋዕቶም ኣብ ሓይሊ መስቀልን ናይ ድሕነትን ዕርቀን ዳግመ ልደትን መልእኽቱን ዘሎና ምትእምማን ንምሕዳስ የብርሃልና። ክርስትያን ዘቦኡ ኣብ ዝኾነ ቦታን ግዜን ፍቅሪ ክርስቶስ ክምስክር ዝተጸውዔ እዩ። ኣብዛ ፍቅርቲ ሃገር እዚአ እውን ክስበኽን ሥጋ ክለብስን ዘለዎ እዚ ወንጌል እዚ እዩ።
ኣብዚ ተጋቢእኩም ዘሎኹም ኩልኹም ከም ጳጳሳትን ካህናትን ገዳማውያንን ገዳማውያትን መማህራን ትምህርቲ ክርስቶስን ሰብ መዚ ምእመናንን ናይ ምእመናን ክርስቶስ ታሕጓስን ስቃይን ተስፋን ሰቆቃን ተኻፈልቲ ኢኹም። እተን ዕለት ዕለት ዘጓንፋኹም ጸገማት ሕዝበ እግዚአብሔርን ጽዑቅ ግድላት ሓዋርያዊ ኣገልግሎትን ኣብዚ ግዜ ብለበዳ ኮቪድ 19 ከምዝጸንከረ ብሩህ እዩ። እንተኾነ ከምቲ ልሂቅ ር.ሊ.ጳ በነዲክቶስ መበል 16 ኣብታ ቤተክርስትያን ኣብ ማእከላይ ምብራቅ እትብል ድሕረ ሲኖዶሳዊ ሓዋርያዊ ምዕዳኖም ዝበልዎ ‘ዝመጸ ይምጻእ ክዕገት ዘይከኣል ዘሎ ቅንኣት ሓዋርያዊ ኣገልግሎት ኰይኑ እዚ ከኣ ኣብተን ጥንታውያን ምንጭታት ስለዝምስረትን ኣብዚ ቦታ እዚ ከኣ ቤተክርስትያን ካብ መጀመርያ ምሥረታኣ ጀሚራ ብዘምቊራጽ ኣብዚ ምህላዋ እዩ’ ቢሎም ዝገለጽዎ እዩ ነገሩ። ርግጽ እዩ ክበድ ናይዚ በቲ ኣብ ከባቢና ተዘርጊሑ ዘሎ ናይ ተስፋ ቊርጸት ቫይሩስ ንክትልከፍ ክሳብ ክንደይ ቀሊል ከምዝኾነ ኩልና እንፈልጦ ጉዳይ እዩ። እንተኾነ ጐይታ ነዚ ቫይሩስ እዚ እንከላኸለሉ ክታበት ሂቡና እዚኣ እታ ካብ ቀጻሊ ጸሎትን ዕለታዊ ተኣማንነት ንተልእኮን እትውለድ ተስፋ እያ። በዚ ክታበት እዚ ገቢርና ከኣ ወትሩ ብዝተሓደሰ ሓይሊ ንታሕጓስ ወንጌል ንምክፋልስ ይኹን ከም ሓዋርያት ልኡካነ ወንጌልን ሕያው ምልክት መንግሥቲ ቅድስናን ፍትሕን ሰላምን ዝኾነ መንግሥቲ ኣምላኽ ሕያው ምልክታትን ንቅድሚት ክንግስግስ ንኽእል።
እዚ ከቢቡና ዘሎ ዓለም ነዚ መልእኽቲ እዚ ንክሰምዕ ክንደይ ዘይህንጠ! ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ምስክርነት ብታሕጓስ ወንጌል ዝተለወጣ ነፍሳት ከምዝሰበኸ ፈጺምና ክንርስዕ የብልናን። ኣብ ጥንታዊ ታሪኽ ቤተክርስትያን ናይዚ ቦታ እዚ ከም እንግንዘቦ ኣብ ኢየሱስ ዘሎካ ሕያው እምነት ንመላእ ዓለም ክልውጥ ዝኽእል ተመሓላልፊ ጸጋ ምዃኑ ንግንዘብ። ከምቲ ኣብ ሓዋርያዊት ምዕዳን ሓሴት ወንጌል ዝገለጽክዎ እቲ ብዙሓት ቅዱሳን ንኢየሱስ ብምስዓብ ዝሃቡና ኣብነት ክንገብሮ ዘሎና ሓቀኛን ቅኑዕን ጉዳይ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ መንጎ ብርቱዕ ፈተናታት እውን ከይተረፈ ሓዲስ ብርሃንን ዓሚቊ ደስታን ብምሃብ ንሕይወት ዘዕግብ ሠናይ ነገረ እውን እዩ።
ጸገማት ኣካል ዕለታዊ ተመኲሮ ኢራቃውያን እዮም። ኣብዘን ዝሓለፋ ዓሠርተ ዓመታት ንስኹም ዜጋታትኩምን ሳዕቤን ውግእን ስደትን ተኣፋፍነት መሠረታውያን ተቊዋማትኩምን ነቲ ብዙሕ ግዜ ብዙሓት ተፈናቀልቲ ውሽጢ ሃገርስ ይኹን መርበቶም ሓዲጎም ኣብ ካልእ ክፍሊ ዓለምና ዝኸዱ ስደተኛታት ክርስትያን ከይተረፉ ዝገደደ ቊጠባውን ኣካላውን ውሕስነት ንምርግጋጽ ዝግበር ቀጻሊ ቃልስን ፊት ንፊት ክትገጥምዎ ተገዲድኩም። ኣሕዋተይ ጳጳሳትን ካህናትን ኣብ ጐድኒ ሕዝብኹም ብምዃንኩም አመስግነኩም። ነዚ ከኣ እናደገፍኩምዎም ንጸገማቶም ክትፈትሑ ዝተኻእለኩም እናኣበርከትኩም ነፍሲወከፎም ከኣ ንኣገግሎት ሓባራዊ ሠናይ ነገር ዝተኻእሎ ከበርክት እናሓገዝኩም ኢኹም ፈጺምኩምዎ። ኣብያተ ክርስትያናትኩም ኣብ ዓውዲ ትምህርትን ምግባረ ሠናይን ዝገብራኦ ሓዋርያዊ ተልእኮ ንሕይወት ማሕበረሰብ ቤተክርስትያንን መላእ ማሕበረሰብን ዓቢ ምንጪ እዩ። ነዚ ተግባር እዚ ሽሕ’ኳ ከም ፍረ ኣድሪ እኳ ደቂቅ እንተኾነ (ማቴ 13,31) ንሓባራዊ ጒዕዞ እታ ሃገር ንምህብታም ብኡ ኣቢሉ ከኣ ካቶሊካዊት ማሕበር ክርስትያን ሃገረ ኢራቅ ንምውሓስ ንክትቅጽሉ ኣተባባዓኩም።
ዝኾነ ፈተና ግላዊ ረብሓን ውድድርን ንክነርሕቅ ፍቅሪ ኢየሱስ ክርስቶስ ይግድደና። ናብ ሓባራዊ ውህደት ገጹ ብምድፋእ ከኣ ማሕበር ኣሕዋትን ኣሓትን ፈጢርና ነንሕድሕድና ክንቀባብልን ክንተሓላለን ከኣ ይጽውዓና (ኩልና ኣሕዋት 95-96)። ምሳሌ ሓደ መንጸፍ ይቅጀለኒ። ኣብ ሃገር ኢራቅ ዝርከባ ዝተፈላለያ ኣብያተ ክርስትያን ነፍሲ ወከፈን ነናይ ግለን ውርሻ ታሪኽን ሥርዓተ ኣምልኾን መንፈሳውነትን ሒዘን ከምተን ንመንጸፍ ምሥራሕ ዘገልግላ ዝተፈላለያ ሕብርታት ዘለው ኣፍታል ኮይነን ብሓንሳብ ተኣሊመን ሓደ ፍሉይን ጽቡቅን መንጸፍ የቊማ። እዚ ከኣ ናብ ሕውነትና ጥራይ ዘይኮነ ናብቲ ሓባራዊ ምንጪ ሕውነትና ይወስደና። ምኽንያቱ ከኣ ነዚ መንጸፍ እዚ ዝሃንደሰን ብትዕግስቲ ዝዓለምን ዝሓልየሉን ወትሩ ከም ደቁ ኣብቲ ዝተተታዕናሉ ክንነብር ዝደሊ ባዕሉ እግዚአብሔር ስለዝኾነ እዩ። ምሕጽንታ ቅዱስ ኢግናጽዮስ ዘኣንጾክያ ወትሩ ኣብ ልብና ንሓዞ። ቅዱስ ኢግናጽዮስ ዘኣንጾክያ ‘ኣብ መንጎኹም ምንም ዝመቃቅል ነገር ኣይሃሉ […] እንታይ እንኮ ጸሎት እንኮ መንፈስ እንኮ ተስፋ ኣብ ፍቅርን ሓጐስን ይሓሉኹም’ (ኣድ ማግነዝዮስ 6-7) ይብል ነበረ። ኣብዛ ብውግእ ትመቃቀልን ትሕመስን ዘላ ዓለምና ከምዚ ዓይነት ምስክርነት ውህደትን ሕውነትን ብጣዕሚ ኣድላዪ እዩ። ኣብ መንጎ ማሕበረሰባትስ ይኹን ተቊዋማት ቤተክርስትያን ከምእውን ኣብ መንጎ ሰበኻታትን ቊምስናታትን መራኸቢ ድልድላት ንምህናጽ እትግበር ነፍሲወከፍ ጻዕሪ ነታ ጐይታና ኢየሱስ ኩሎም ሓደ ክኾኑ ክብል ዘዕረጋ ጸሎት ኣብ ቤተክርስትያን ኢራቅ ንክትፍጸም ትንቢታዊ ተግባር እያ ትኸውን። (ዮሓ 17,21. ቤተክርስትያን ኣብ ማእከላይ ምብራቅ 37 ተመልከት)
ሽሕ’ኳ ብዝተፈላለየ መልክዕ እንተኾነ ጓሶትን ምእመናንን! ካህናት ገዳማውያናን ገዳማውያትን መምህራን ትምህርተ ክርስቶስን ንተልእኮ ቤተክርስትያን ንከገስግሱ ሓሓላፍነቶም የበርክቱ። ሓንሳእ ሓንሳእ ነታ ዝበልናይ ማእለማ ሕውነት ክዕንቅፉ ዝኽእሉ ቊጻራት ብምስሕሓብ ዝፍጠሩ ዘይምርድዳእ ከጋጥሙ ይኽእሉ። እዚ ቊጻራት እዚ ነፍሲወከፍና ኣብ ውሽጥና ሒዝናዮም እንጐዓዝ እዮም ከመይ ኩልና ሓጢኣተኛታት ኢና። እንተኾነ እዘን ቊጻራት እዚአን ብጸጋ ክፍታሓ ይኽእላ። ከምቲ ቅዱስ ጳውሎስ ዝብሎ ብትዕግሥቲ ነንሕድሕድና እናተጸዋወርና (ገላ 6,2) ኣብ ግዜ ፈተናን ጸበባን ከኣ ነንሕድሕድና እናኣጸናናዕና ብምሕረትን ሕውነታዊ ዘተን ክፍትሑ ይኽእሉ።
ሕጂ ንኣሕዋተይ ጳጳሳት ሓንቲ ፍልይቲ ቃል ክብል ኣፍቅዱለይ። ኤጲስቆጶሳዊ ኣገልግሎቶም ብቅርበት ክገልጾ ደስ ይብለኒ። እዚ ቅርበት እዚ ብቀዳምነት ብጸሎት ምስ እግዚአብሔር ቅርበት ብግዲ የድልየና። ነዚ ከኣ ምስቶም ክንጓስዮም ሓደራ ዝተዋህቡና ምእመናንን ካህናትን ቀረባ ብምዃን ኢና ክንገብሮ ዘሎና። ልዕሊ ኩሉ ግን ኣብ ጐድኒ ካህናትኩም ቀረባኦም ኩኑ። ከም ኣመሓደርቲ ወይ ዕሱባት ከይምልከትኹም ሓደራ እንታይ ደኣ ሠናይ ሃለዋት ደቆም ዘተሓሳስቦም ኣቦታት ኰይንኩም ብክፉት ልቢ ደገፍን ምትብባዕን ክትህብዎም እላቦ። ብኩሉ ኩሉ ክተሰንይዎም ምናዳ ከኣ ብጸሎት ክተሰንይዎም ግዜኹም ብትዕግሥቲ ክትልግሱሎም ንዝገብርዎ ሥራሕ ክትቅበልዎን ዋጋ ክትህብዎን ኣብ ዕብየቶም ከኣ ክትመርሕዎምን ክትኩስኩስዎምን ሓደራ። በዚ ከምዚኸስ ንካህናትኩም ናይቲ ንኣባግዑ ዝፈልጥ ምእንታአን ከኣ ሕይወቱ ዘወፊ ሕያዋይ ጓሳ ዝረአ ምልክት ኢየሱስ ክትኮንዎም ኢኹም (ዮሓ 10,14-15)።
ዝኸበርኩም ካህናት ገዳማውያንን ገዳማውያትን መምህራን ትምህርተ ክርስቶስን ንመጻኢ ተልእኮ እትሰናደው ተመሃሮ ዘርኣ ክህነትን: ኩልኻትኩም ድምጺ ጻውዒት ጐይታ ኣብ ልብኹም ዝተቀበልኩምን ከምቲ መንእሰይ ሳሙኤል ዝበሎ ‘እነሆ ባርያኻ ይሰምዕ ኣሎ ጐይታይ ተዛረብ’ (1ሳሙ 3,4) ክትብሉ ዝመለሽኩም ኢኹም። ነዛ መልሲ እዚኣ ዕለት ዕለት ክተሕድስዋ እዕድመኩም። ንነፍሲወከፍኩም ከኣ ንሠናይ ዜና ወንጌል ብብርሃን እታ ንክነበሥራ ዝተዓደልናያን መዝነት ዝተዋህበናን ቃል ኣምላኽ እናነበርኩምን እናተጓዓዝኩምን ብሓጐስን ትብዓትን ከምእተካፈልዎ ክትገብረኩም እያ። ርግጽ እዩ ተልእኮና ናይ ምምሕዳር ክፍሊ እውን ከምዘለዎ ንፈልጥ ኢና እንተኾነ እዚ ማለት ንምሉእ ግዜና ኣብ ኣኼባን ኣብ መንበር ምምሕዳርን ኰፍ ኢልና ክንሕልፎ ማለት ኣይኮነን። ኣብ ከተማታትን ዓድታትን ብምኻድ ኣብ መንጎ መጓሰና ክንከውንን ምስኦም ከምዘለና ክነረጋግጸሎምን ክነሰንዮምን ኣሎና። ነዚ ሰኣን ምግባር ካብ መንእሰያትን ኣረገውትን ሕሙማትን ድኻታትን ምስናይ ዝበዂሩ የተሓሳስቡኒ። ከምዚ ንስኹም ትገብርዎ ዘሎኹም ብለውሃትን ትሕትናን ርሕራሔን ፍቅርን ንብጾትና ብተወፋይነት እንክነገልግል ከምቲ ኢየሱስ (ማቴ 25,40) ዝበለና ንኣኡ ኢና እነገልግል። ንኢየሱስ ኣብ ብጾትና እንከነገልግል ድማ ሓቐኛ ሓጎስ ንረክብ። ካብቲ ካብ ከርሱ ዝወጻእኩም ቅዱስ ሕዝበ እግዚአብሔር ከይትርሕቁ ሓደራ። ምናዳ ከምቲ ቅዱስ ጳውሎስ (2ጢሞ 1,5) ዝብሎ ነተን እምነት ዝቀለባኹም ኣደታትኩምን እኖሓጎታትኩምን ኣይትረስዑ። ጓሶትን ኣገልግልትን ሕዝብኹም እምበር ከም ኣመሓደርቲ መንግሥቲ ኣይትኹኑ። ወትሩ ኣብ መንጎ ሕዝብኹም እምበር ከም ፍሉይ ክብረት ዘለዎም ኣይተፈለዩ።ነዛ ክቡር ወለዶ ዝኾነ ቅዱስ ሕዝበ እግዚአፍብሔር ኣይትዘንግዕዎ።
ሕጂ ኸኣ ናብቶም ቅድሚ ዓሠርተ ዓመት ኣብዛ ካተድራል እዚኣ ብግብረ ሽበራ ዝሞቱ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ክዝክር እደሊ። ጉዳይ ብፅዕናኦም ኣብ መስርሕ ኣሎ። ከምቲ ኣብ ኩልና ኣሕዋት እትብል ሓዋርያት መልእኽቲ 285 ተመልኪቱ ዘሎ ሞት ናይዞም ሰባት እዚኦም ምልዕዓል ውግእን ናይ ጽልኢ ዝንባሌን ዓመጽን ምኽዓው ደምን ምስ ዝኾነ ትምህርቲ እምነት ከምዘይሳነ የዘኻኽረና። ምስ እዚኦም ኣተሓሒዘ ከኣ ንኩሎም ግዳያት ዓመጽን ስደትን ኣባላት ኩለን እምነታት እዝክር። ጽባሕ ኣብ ከተማ ኡር ምስ ኣብዚ ሃገር ናይ ዝርከባ እምነታት መራሕቲ ኩሎም ክራኸብ እሞ፡ እምነት ኣብ መንጎ ኩሎም ደቂ እግዚአብሔር ምኽንያት ሰላምን ሓድነትን ብምዃን ከገልግል ንዘሎና ኣቋዋም እንደገና ክንእውጅ ኢና። ሎሚ ምሸት ስለቲ ኣብ መንጎ ምእመናንኩምን ተኸተልቲ ካልእ እምነታትን ገበርቲ ሰላም ብምዃን ዳግመ ልደት ተስፋ ንኩሎም ከምዝእእ ዝኽእላ ናይ ሰላም ዘርኢ ብምዝራእን ሕውነታዊ ምጽውዋር ብምድንፋዕን ስለእተበርክትዎ ኣገልግሎትኩም ከመስግነኩም እደሊ።
ፍልይ ብዝበለ መንገዲ ብዛዕባ መንእሰያት እሻቀል። መንእሰያት ኣብ ኩሉ ቦታ ምናዳ ኸኣ ኣብዚ ሃገር እዚ ተስፋ ዘስንቁ እዮም። ኣብዚ ሃገር ክትግምቶ ዘይከኣል ኣርኪኦሎጂካዊ ውርሻ ጥራይ ዘይኮነ ንመጻኢ ዝኸውን እልቢ ዘይብሉ ሃብቲ ኣሎ። እዚኦም ከኣ መንእሰያት እዮም። እዚኦም መንእሰያት እዚኦም መዝገብ እዮም ስለዚ ምክንኻኖም የድሊ። ሕልምታቶም እናቀለብኩምን ጒዕዞም እናኣሰነኹምን ተስፋታቶም እናኣደንፋዕኩምን ክተሰንይዎም የድሊ። ከም ሓቁ እኳ ናይዞም መንእሰያት እዚኦም ትዕግሥቲ ኣብዘን ዝሓለፋ ዓመታት ብዘጋጠመ ግጭታት ብብርቱዕ ተፈቲኑ እዩ። እንተኾነ ንሶም ምስ ሽማግለታት ኰይኖም ናይዛ ሃገር ሉል ዝጠዓሙ ፍረ ናይታ ኦም ስለዝኾኑ ብጽቡቅ ምዂስኳሶምን ብተስፋ ምስናቆምን ካባና እዩ።
ኣሕዋተይን ኣሓተይን! ብምሥጢራት ጥምቀትን ሜሮንን ብክህነትን መብጽዓን ንጐይታ ተወፊኹም ኣብዛ ምስ ታሪኽ እምነት ጥቡቅ ምትእስሳር ዘለዋ ምድሪ እዚኣ ከኣ ሓዋርያት ስብከተወንጌል ኰንኩም ተላኢኽኩም። ንስኹም እውን ብተኣማንነት ነቲ ዘይጠልም ኪዳን እግዚአብሔር ብምምስካርን ዝበለጸ መጻኢ ክትሃንጹ ብምጽዓርን ናይቲ ታሪኽ እቲ ኣባላት ኢኹም። ብፈተና ዝበሰለን ብደም ሰማዕታት ዝሓየለን ምስክርነትኩም ኣብ ኢራቅን ክንዮ ኢራቅን ዘንጸባርቅ ብርሃን ኰይኑ ዕብየት ጐይታ ንምስባኽን እዚ ሕዝቢ እዚ ኣብ መድሓኒና ዝኾነ እግዚአብሔር ዘለዎ መንፈስ ንምድንፋዕን ይኹን።
ከምብሓድሽ ክንራኸብ ንዘብበቃዕና ንእግዚአብሔር አመስግን። እኖና ድንግል ማርያም ዘድሕነትን ቅዱስ ቶማስ ሓዋርያን ስለኹም የማልዱ ወትሩ ከኣ ይከላኸሉልኩም። ብምሉእ ልበይ ንነፍስወከፍኩምን ማሕባራትኩምን እባርኽ። በጃኹም ስለይ ጸልዩ። እግዚአብሔር ይሃበለይ።


c: text/html

text:
ትማሊ ዕለት 9 ሕዳር 2018 ዓ.ም. ቅድሚ ፍርቂ መዓልቲ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ናይ ኣሶር ምብራቓዊት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ኵላዊ ፓትሪያርክ ብፁዕ ወቅዱስ ማር ገዋርጊስ ሳልሳይን ኣሰነይቶምን ኣብ ሓዋርያዊ መንበር ተቐቢሎ ብዛዕባ ህልው ኩነታት ማሕበረ ክርስቲያን ኣብ ማእከላይ ምብራቕን ኣብ ሞንጐ ካቶሊካዊትን ምብራቓዊት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ኣሶርን ንቕድሚት ዝስጉም ዘሎ ናብ ሓድነት ጉዕዞን ሰላም ኣብ ማእከላይ ምብራቕን ዝብሉ ጉዳያትን ኣማእኪሎም ከምዝመኸሩ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ናይ ኣሶር ምራቓዊት ቤተ ክርስቲያን ኵላዊ ፓትሪያርክ ብፁዕ ወቅዱስ ማር ገዋርጊስ ሳልሳይን ኣሰነይቶምን ተቐቢሎም ስነ ስርዓት ሌላ ምስ ተኻየደ ስዒቡ እውን ስነ ስርዓት ምልውዋጥ ገጸ በረከት ምስ ተፈጸመ፡ ቅዱስ ኣቦናን ኵላዊ ፓትሪያርክ ናይ ምብራቕ ቤተ ክርስቲያን ኣሶርን ኣብ ሓዋርያዊ መንበር ኣብ ዝርከብ ቤተ ጸሎት እመ መድሃኔ ዓለም ምእንቲ ዝሳዳደዱ ማሕበረ ክስቲያን ጸልዮም ምስ ኣብቅዑ ኣብ መንጐ ካቶሊካዊትን ናይ ኣሶር ምራቓዊት ቤተ ክርስቲያን ንሓድነት ኣሚቱ ዝግበር ዘተ ዝሓልይ ናይ ሓባር ናይ ቲዮሎጊያ ድርገት ኣባላት ዘሳተፈ ናይ ሓባር ናይ ስምምዕ ውሳኔ ሰነድ ከምእተፈራረሙ ዝሓበረ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣስዒቡ፥
ኣብቲ ዓመጽ ዝፈጥሮ ስቓይ ናይ ሓባር ሱታፌ
ቅዱስ ኣቦና ንኩላዊ ፓትሪያርክ ናይ ኣሶር ምብራቓዊት ቤተ ክርስቲያን ገዋርጊስ ሳልሳይ ተቐቢሎም ኣብ ዘስምዕዎ ቃል ሰላምታ፡ ብፁዕ ወቅዱስ ኵላዊ ፓትሪያርክ ገዋርጊስ ሳልሳይ ዕለት 17 ሕዳር 2016 ዓ.ም. ኣብ ሃገረ ቫቲካን ዘካየድዎ ምብጻሕን ዝተኻየደ ርክብን ከምኡ እውን እቲ ዕለት 7 ሐምለ 2018 ዓ.ም. ኣብ ኢጣሊያ ከተማ ባሪ ምእንቲ ሰላም ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝተኻየደ ናይ ሓባር መዓልቲ ጸሎትን ኣስተንትኖን ተራኺቦም ከምዝነበሩን ዘኪሮም፥
ቢሎም፡ እቲ ከቢድ ስቓይ ዘስዕብ መከራ ከብቅዕ ጐይታ ንማእከላይ ምብራቕ ብፍላይ ከኣ ኣብ ዒራቕን ሶሪያን ሰላሙ ከውርድ ብሓባር ንጽልይ።
ኣብ ጐደና ሓድነት ዝተበጽሑ ምዕባሌታት
እቲ ኣብ መንጐ ካቶሊካዊትን ናይ ምብራቕ ቤተ ክርስቲያን ኣሶርን ንሓድነት ኣሚቱ ብናይ ሓባር ናይ ቲዮሎጊያ ድርገት ዝገብሮ ጉዕዞ ዘዕትሮ ዘሎ ምዕቡል ስጉምቲ ንእግዚኣብሔር ፍልዩ ምስጋና ንምቕራብ ዝድርኽ ምዃኑ ኣብሪሆም፡
ኣስዒቦም እቲ ቅድሚ ሓደ ዓመት ኣቢሉ ኣብ ጉዳይ ሕይወት ቅዱሳት ምስጢራት ኣብ መንጐ ክልቲኣተን ኣቢያተ ክርስቲያን ዝተበጽሔ ስምምዕ ዘኪሮም፡ ስዒቡ ኣብቲ ሳልሳይ ደረጃ ንሱ ኸኣ ኣብ ርእሰ ጉዳይ ሕይወት ቤተ ክርስቲያን ኣማእኪሉ እቲ ናይ ሓባር ናይ ቲዮሎጊያ ድርገት ኣብ ዘካይዶ ዘሎ ናብቲ ናይ ሓባር ስርዓት መስዋዕተ ቅዳሴ ንምዕራግ ዘብጽሕ ስምምዕ ዘሰንይ ክኸውን ዘለዎም ተስፋ ገሊጾም፡
ትምህርቲ ናይ ዝሓለፉ መሰኻኽር
እቲ ብሓባር እንካይዶ ጉዕዞ ዕቃቤ ተዘክሮ ዝሓትት እዩ፡ እዚ ኸኣ ካብቲ ናይ ዝሓለፉ ምስክርነት ምምሃር ዝብል እዩ፡ ዝበሉ ቅዱስ ኣቦና ኣስዒቦም፡ ናይታ ናይ መሶጶጣሚያ ከተማ ዝነበረት ኣብ ደቡባዊ ምብራቕ ቱርኪ እትርከብ ከተማ ኑሳይቢን ሜጥሮፖሊታ ዝነበሩ ኣብናይ ኣሶር ምብራቓዊት ቤተ ክርስቲያንን ከለዳዊ ስርዓት እትኽተል ቤተ ክርስቲያንን ብሓባር ለምዘበን መበል 700 ዓመት ዝኽሪ ዕረፍቶም ዝፍጽማሎም ዓበይቲ ናይ ኣሶር ምብራቓዊ ባህሊ ዓብይ ጸሓፍን ደራስን ዝነበሩ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ኣብዲሾ ባር በሪካ ጠቒሶም፡ እዞም ዓቢይ ናይ ቲዮሎጊያ ሊቅ ብፍላይ ከኣ ካብቶም ሊቀ ሊቃውንት ዛዕባ ሕገ ቀኖና ዝነበሩ ናይ ኣሶር ባህሊ ሃብትታቱ ኣብ ኩሉ ክፍልፍጥን ንመላእ ቤተ ክርስቲያን ዓቢይ ጸጋ ኰይኑ ተቐባልነት ክህልዎ ይደግፈና ኢሎም።
ናይ ሓባር ናይ ውሳኔ ሰነድ
ቅዱስ ኣቦናን ናይ ኵላዊት ኣሶር ምብራቓዊት ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያርክ ክታትሞም ዘንበርሉ እቲ ሸሞንተ ዓበይቲ ኣርእስቲ ዘለዉ ናይ ሓባር ናይ ውሳኔ ሰነድ ናይቲ ናይ ዝተኻየደ ርክብ መዛዘሚ መደብ ከምዝነበረን፡ ኣብ መቓን ቤተ ጸሎት እመ መድሃኒ ዓለም ንቡር ከይኑ ብቐዳምነት ስለ እቲ ኣብ ሞንጐ እተን ክልተ ኣቢያተ ክርስቲያን ኣብ ጉዕዞ ንሓድነት ዝዕተር ዘሎ ምቅርራብ ኣብ እምነትን ፍቕርን ምስጋናን ውዳሴን ንእግዚኣብሔር ዝብልን፡ እዚ ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ዝተራእየ ሓቂ ከምዝዀነን፡ ኣብ ነዊሕ ዘመናት ከምዚ ዓይነት ምቅርራብ እውን ተራእዩ ከምዘይፈልጥ ዘመላኽትን፡ ነቲ ሓደ መዓልቲ ክብጻሕ ዝድለይ ብሓባር ኣብ መንበረ ታቦት መስዋዕቲ ናይ ጐይታና ኢየሱስ ዝሊጡርጊያሉን ናይ ሓባር ምክፋል ዘለዎ ወንጌል ብሓባር ዝምስክራሉ ዕለት ተስፋ ዝገበረ ሰነድ ምዃኑ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስቓይን መከራን ማሕበረ ክርስቲያን ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ብፍላይ ኣብ ዒራቕን ሶሪያ
ብተወሳኺ እቲ ናይ ሓባር ሰነድ፡ እቶም ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዘለዉ ናይቲ ከባቢ ክርስቲያን ኣሕዋትናን ኣሓትናን ዘሕልፍዎን ዝነብርዎን ዘለዉ ስቓይን መካራን ብፍላይ ኣብ ዒራቕን ሶሪያን ዘሎ መከራ ዘኪሩ፡ እቲ ኣብቲ ከባቢ ተኸሲቱ ብዘሎ ብምንም ዓይነት መገድ ምኽንያታዊ ክኸውን ብዘይኽእል ዓመጽን ቅልውላውን ዝሳቐዩ ዘለዉ ኣሕዋትን ኣሓትን ነቲ ስቓዮም ኩሉ ማሕበረ ክርስቲያን ናቱ ክገብሮን እቲ ካብ ጥንቲ ዘመን ሓዋርያት ኣትሑዚ ዝነበረ ማሕበረ ክርስቲያን ኣብ ጐድኒ ካልኦት ሃይማኖታት ሰዓብቲ ብሓባር ብሰላም ካብ ዝነብረሉ ከባቢ ክስደድን እቲ ከባቢ ብዘይ ክርስቲያን ክተርፍ ዝብል ስግኣት የሕድር ከምዘሎን እውን ሓቢሩ፡ እቲ ስቓይን መስዋዕትነትን ኣሕዋትናን ኣሓትናን ንናይ ክርስቲያን ዘርኢ ሓድነትን ውህደትን እዩ ዝብል ሓሳብ ዘጠቓለለ ከምዝዀነ ይሕብር።
ማእከላይ ምብራቕ ናይ ሓድ ሕዳዊ ምክብባርን ምክብባርን መሬት
ማእከላይ ምብራቕ ብዘይ ክርስቲያን ክተርፍ ዘይሕሰብ እዩ፡ ዝብል ሓሳብ እቲ ናይ ሓባር ሰነድ ብኣጽዖን ብምምልኻት፡ ማሕበረ ክርስቲያን ምስ ካልኦት ሃይማኖታት ሰዓብቲ ብሃባር፡ እቲ ተኸኣኢልካን ተቐባቢልካን ተኸባቢርካን ናይ ምንባር ዕሴት ዝዀነ ናይቲ ከባቢ መግለጺ መንነት ክምስክሩ ዝዕድም ምሕጽንታ ብምቕራብ፡ ብዘይ ፍትሒ ነባሪ ሰላም ክመጽእ ዘይሕሰብ እዩ እሞ፡ ዓለም ሓቆፍ ማሕበረሰብ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ናይ ኩሉ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ግብኡነትን ኣፍልጦ ዝህብ ፖለቲካዊ መፍትሒ ከቕርብ ጻውዒት ብምቕራብ፡ ኩነታት ክሳብ ክንድዚ ኣዚዩ ጽንኩር ምስ ዝኸውን ክሳብ ክንድኡ ኣብ ግልጽነትን ክፉትን ሓቅን ፍቕርን ዝቘመ ናይ ሓባር ዘተ ኣብ ሞንጐ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት እውን ኣዚዩ ኣገዳሲ ይኸውን፡ ብዝብል ሓሳብ ዝጠቓለል ምዃኑ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ ኤኮኖሚ ጉዳይ ዝከታተል ላዕልዋይ ቤት ጽሕፈት ህየንተ ኢየሱሳዊ ካህን ኣባ ኹዋን ኣንቶኒዮ ጒወረሮ ኣልቨስ ምስ ናይ ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ናይ መራኸቢ ብዙሓን ዋና ኣሰናዳኢ ቶርኒየሊ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፥ ናይ ቅድስቲ መንበር 2021 ዓ.ም. ናይ ቅድስቲ መንበር ዕዮታት መሳለጢ ዝተመደበ ሃብቲ ገንዘብ ካብቶም ዝሓለፉ ዓመታት ዝተሓተ እውን እንተኾነ ኣብ ልዕሊ ኣገልግሎት ቅድስቲ መንበር ኮነ ናይ ሰራሕተይናታት ጉዳይ ኣብ ዝብልከት ኪደትን ዝተገብረ ለውጢ የሎን፡ ስራሕን ኣገልግሎት ምጉዳል ማለት እውን ከምዘይኮነ ብሰፊሕ የብርሁ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ኣገልግሎት ር.ሊ.ጳ.ን ናይ ሰራሕተይናታት ወርሓዊ ክፍሊትን ናይ ስራሕ ቦታን ብዘይ ምትንካፍ ወጻኢታት ኣመክንዮኣዊ ከምእተገብረን እቲ ዝተሓንጸጸ ናይ 2021 ዓ.ም. ናይ ቅድስቲ መንበር ዕዮን ኣገልግሎትን መሳለጢ ዝተመደበ ሃብቲ ገንዘብ ካብ ዝሓለፉ ዓመታት ዝተሓተ እዩ፡ እዚ ግና ኣገልግሎት ኮነ ዕዮታት ቅድስቲ መንበር ምድጉዳል ማለት ኣይኮነን፡ ወጻኢታትካ ምኽንያታዊ ምግባር ወጻኢታትካን ምስትውዓልን ቀዳምነት ዝወሃቦን ብካልኣይ ደረጃ ዝቕመጥን ምልላይ ማለት እዩ ኣብ ጉዳይ ኤኮኖሚ ግልጽነትን ክህሉ ዝገብር እዩ፡ ነቶም ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ምእመናን ንናይ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ተልእኽ መሳለጢ ዝህብዎ ሓገዝ ምቕባል ጥራሕ ዘይኮነ እቲ ዝሃብዎ ሓገዝ ኣበይ ከምዝወዓለ ምሕባር ግድን እዩ እቲ ግልጽነት ከኣ ነዚ መሰረት ዝገበረ እዩ፡ ንምንታይን ኣበይን ከምዝወዓለም ምሕባር ማለት ምዃኑ የብርሁ።
ዕለት 16 ለካቲት ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ናይ 2021 ዓ.ም. ዝተመደበ ሚዛን ሃብቲ ገንዘብ ይዅንታ ሂቦምሉ እዮም . . . ኣስታት 50 ኤውሮ ክሳራ ኣጋጢሙ እዮ፡ እቲ ንናይ ቅዱስ ጴጥሮስ ተልእኾ ኣገልግሎት ካብ መላእ ዓለም ዝቐርብ ሓገዝ እንተዘይህሉ ነይሩ እቲ ኪሳራ ኣስታት 80 ሚሊዮን ኤውሮ ምኾነ . . . ለብዒ ኮቪድ-19 ገድ ኣለዎዶ?
ቅድም ቀዳድም ወጻኢታ ንኽንቅንስ ካብ ዝገበሩ ምኽንያት ብቐዳምነት ለብዒ ኮቪድ-19 ዝጥቐስ እዩ . . . እቲ እቶት 307 ሚሊዮን ኤውሮ ክኸውን እንከሎ ካብቲ ናይ 2019 ዓ.ም. ዝጐደለ እዩ፡ . . . እዚ ዘጋጠመ ዋሕዲ እቶት ብሓደ ወገን ወጻኢታትካ ብዝለዓለ ደረጃ ምኽንያታዊ ንምግባር ዝድርኽ እምበር ኣብ ሎዕሊ ሰራሕተይንታትን ናይ ስራሕ ቦታን ምጉዳል ዝብል ኣይክነን፡ ወጻኢታት ብ8 ሚእታዊ ምጉዳል ዝብል ሚዛን ሃብቲ ገንዘብ ክኸውን እንከሎ፡ እዚ ግና ናይ ሰራሕተይናታት ደሞዝን ናይ ስራሕ ቦታን ብዘይ ምትንካፍ እዩ፡ ከምዚ እንተዘይኸውን ነይሩ እቲ ወጻኢታት ምጉዳል ዝብል ጠርዚ ክሳብ 15 ሚእታዊ ምበጽሔ ነይሩ ይብሉ።
ናይ ቅድስቲ መንበር ወጻኢታት ስለምታይ እዩ ዘይቀያየር ክኸውን ዝተገብረ?
ወጻኢታት ቅድስቲ መንበር ዘይቀያየር ዝገብሮ 50 ሚእታዊ ንናይ ሃገረ ቫቲካንን ቅድስቲ መንበርን ሰራሕተይናታት ዝውዕል ስለ ዝኾነ እዩ፡ ኣብ 2020 ዓ.ም. ንናይ ቅድስቲ መንበር ሓይሊ ሰብ ዝወጸ ሃብቲ ገንዘብ ብኽልተ ሚእታዊ ክብ ከምዝበለን እዚ ኸኣ ምስ 2019 ዓ.ም. ዝነጻጸር ከምዝኾነ ሓቢሮም፡ ወጻኢ ምንካይ ማለት ሰራሕተይናትት ምንካይ ማለት ኣይኮነን እዚ እውን ቅዱስ ኣቦና ደጋጊሞም ዘተሓሳስብዎ ጉዳይ እዩ፡ . . .
እቲ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ ኤኮኖሚ ጉዳይ ዝከታተል ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ኣብ ዝሓለፈ ናይ መወዳእታ ዓመት ዕዮታቱን፡ ናይቲ ዝተነከየ መጠን ክንደይን ኣበየን እዩ ክንክይ ዝተገብረ፡ ምስ 2019 ዓ.ም. ክነጻጻር እንከሎ ናይ 2020 ዓ.ም. ወጻኢ ብ 14 ሚእታዊ ክንክይ ተገይሩ እዩ . . .
ናይ 2020 ዓ.ም. ናይ መደምደብ ጸባጻብ ሃብቲ ገንዘብን ወጻኢታትን ምሉእ ብምሉእ ኣይቀረበን ስለዚህ እቲ ናይ 2021 ዓ.ም. ንመሳለጢ ዕዮ ዝተመደበ ሃብቲ ገንዘብ ኣብቲ ናይ 2020 ዓ.ም. መሰረት ዝገበረ እዩ . . . ንኣብነት ኣብዚ መዳይ ንኣማኸርቲ ዝወጽእ ዝነበረ 1,5 ሚሊዮን ዝግመት ኤውሮጳ ተኣልዩ እዩ፡ ኣብ 2020 ዓ.ም. ካብ ሓምሻይ ዓመት ድርኩኺት ባዚሊካ ቅዱስ ጳጥሮስ ጳውሎስን ንምስላምን ካቶሊካውያን ጳጳሳት ዝገብርዎ ዝነበረ ሓዋርያዊ ምብጻሕ ብዝለዓለ ደረጃ ክንክይን ተገይሩ እዩ፡ እዚ ብሃብቲ ገንዘብ ክዕቀን ኣስታት 1.3 ሚሊዮን ኤውሮ እዩ ዝግመት፡ ሓዋርያዊ ጉዕዞታት ንገዛእ ርእሱ ኣስታት ሰለስተ ሚሊዮን ዝግምት ወጻኢ ዝምልከት እውን እዩ፡ . . . ሕጹጽ ዘይኮኑ ወጻኢታት ክጸንሕ ምግባርን ክሰጋገር ዝኽእል ናይ ሕጻንታት ሕዳሰን ክጸንሕ ተገይሩ እዩ፡ እዚ እውን ኣስታት 4.8 ሚሊዮን ወጻኢ ዝምልከት እዩ . . . ሃገረ ቫቲካን ዘይመንግስታዊ ናይ ግብረ ሰናይ ማሕበር ነይሩ እንተዝኸውን ድሮ ብዙሓት ሰራህተይናታት ነክዩ ምሃለወ፡ ቅድስቲ መንበር ብዝልገሰላ ዝመሓደር ኣዚዩ ኣገዳሲ ዝኾን ተልእኾ ዘለዋ እያ፡ ምስ ወጻኢታትካ ምትኽኻል ግድን እዩ፡ ቅድስቲ መንበር ፍልያ ዘብላ ኣብዚ ናይ ምትኽኻል ኪደት ስራሕን ናይ ስራሕ ቦታ ኣይትትክፍን . . . እቶት እንተድኣ ነክዩ መሐለውታ ምጥቃም ግድን ይኸው . . .
ሓገዝ እንተድኣ ነክዩ መሐለውታ ምጥቃም . . .
መሐለውታ ኣገልግሎቱ እቶም ኣብ ዘይህልወሉ እዋን ንኽትጥቀመሉ እዩ ስለዚ ምጥቃሙ ከሰንብደና የብሉን፡ እዚ ኸኣ ብዙሓት ዝዕደያ ሃገራት ከም ኣብነት ምጥቃስ እዅል ይኸውን፡ . . . እቶት እትረኽበሎም ኣገልግሎት መውሃብ ዘበለ ኵሉ ካብቲ ዘጋጠሞ ቅልውላው ተላቒቑ እቲ ዘርክቦ እቶት ክህሉ እዩ፡ እዚ ክህሉ እዩ ቢልካ ግና ብዓንተዉ ዕለታዊ ወጻኢታትካ ብኽህሉ ንኽትመዝኮ ኣይግብእን፡ . . . ኣብ ታሪኽ፥ ኣገልግሎት ቤተ ክርስቲያን ብዝኾነ ይኹን ዓይነት ጸገም ተዓጊቱ ኣይፈልጥን፡ ምኽንያቱ ዝረኽቦ ሕእሓገዝ ካብ ሕዝቢ ስለ ዝኾነ፡ ከነወግዶ ዝግብኣና ዘይጥዑይ ምሕደራ ሃብቲ ገንዘብ ምውጋድን ደይመደይ ቢልካ ርእሰ ማል ካብ ምትንካፍ እዩ . . .
እቲ ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ ዘስዓቦ ኤኮኖሚያውን ማሕበራውን መዓት . . . ኣብ ቅድሚ እዚ ቅልውላው እዚ ኣብ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ ኤኮኖሚ ጉዳይ ዝከታትል ቤት ጽሕፈት ዘለዎ ጽልዋ?
ብኮቪድ 19 ምኽንያት ንዘጋጠመ ጸገም ንምብዳህ 5 ሚሊዮን ኤውሮ ተመዲቡ እዩ፥ ብናይ ኣቢያተ ክርስቲያን ናይ ረድኤት - ካሪታስ ማሕበራትን ዝወጸ ንሰብኣዊ ረድኤት ዝወዓለን ኣብዚ . . . ጸገም ብኹሉ መዳይ የብልሓካን ብልሓተይና ይገብረካን ዓቢይ ኣገዳስነት ክትህብሉ ዝግብኣካን እቲ ኣገዳሲ ዘይኮነ ብይጽንሓለይ ክትሕዞ ዝግብኣካ ፈሊኻ ንኽትምልከት ይሓንጸካ . . .
ለምዘበን ኣብቲ ናይ 2021 ዓ.ም. ናይ ቅድስቲ መንበር ዕዮ መሳለጢ ሚዛን ሃብቲ ገንዘብ . . . እቲ ንናይ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ኣገልግሎት መሳለጢ ዝእከብ ሓገዝ፡ ብሓፈሻኡ እቶትን ወጻኢታትን ንምንታይ ኣበይን ዝሕብር ሰነድ ቀሪቡ እዩ . . .
ናይ ቅድስቲ መንበር ዝተፈላለያ ኣባይቲ ጽሕፈትን ማሕበራትን ብምትሕብባር ዝዓያ ምዃነን ዘመላኽት እዩ . . . ብምድግጋፍ ብሓባር . . .
እቲ ለብዒ ዘብቅዓሉ እዋን ንምግማት ዘጸገም እዩ፡ እዚ ኣብ ሕይወትናን ኣብ ናይ ሕብረተሰብ ኤኮኖምን ብርቱዕ ጽልዋ ኣለዎ፡ ቅድስቲ መንበር ነዚ ኵነት እዚ ኣብ ቀረባ መጻኢ ብኸመይ እያ እትገጥሞ?
እቲ ተኽሲቱ ዘሎ ለብዒ ብዙሕ ጸገም ኣስዒቡን የስዕብን እውን ኣሎ፡ ክንየው እቲ ዘሕዝንን ዘሰምብድን ዘስዕቦ ዘሎ ቅልውላውን ጸገማትን ዘቕርቦ ዕድላት እውን ኣሎ፡ መሃዝነትን ብቕዓትን ዝሓትት ምህዞን ብቕዓትን ዘበራብርን ዘማዕብልን፡ ብሒደት ብዙሕ ምፍጻም . . . ጥበበይናነት ዘነቓቕሕ እዋን እዩ፡ እዚ ለብዒ እዚ እንተድኣ ዘየብቀዔ እቲ ዘሎ ኪሳራ ንምምዕርራይ ናይ ምእመናን ሓግዝ ኣገዳሲ ይኸውን።
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኵሉ ሃብቲ ገንዘብ ቅድስቲ መንበር ብናይ ሓዋርያዊ ሓልዮ ናይ ቅድስቲመንበር ርስቲ ክመሐደር ዝብል ናይ ሕዳሴ ውሳኔኦም?
እዚ እቲ ናይ ኣታውን ወጻእን ኣካይዳ ጥርኑፍ ክኸውን ምግባር ንምቁጽጻር ኮነ ኣብ ጽፈት ኣሰራርሓን ግልጽነትን ዓቢይ ሓገዝ እዩ፡ ምስ ዝተፈላለያ ጨናፍር ካብ ምጽብጻብ ምስቲ ኣሰራርሓ ምእኩል ዝገብር ቤት ጽሕፈት ምጽብጻብ እዩ ዝቐልል፡ ናይ ሰብ ጉልበትን ግዜን ትቑጥብ፡ ስለዚህ ድሮ እቲ ናይ ቅድስቲ መንበር ረሲድ ገንዘብ ድሮ ናብቲ ሓዋርያዊ ሓልዮ ናይ ቅድስቲ መንበር ርስቲ ዳርጋ ምሉእ ብምሉእ ተሳጊሩ ክትብሎ ትኽእል እቲ ተሪፉ ዘሎ ሕጋዊ ባህርይ ዘለዎ ጉዳይ ዝለ ስሎ ነዚ ኸኣ ዝምልከቶ ኣካል ይከታተሎ ከምዘሎን ቀስ ኢሉ እውን እቲ ተሪፉ ዘሎ ኩሉ ናብቲ ሓዋርያዊ ሓልዮ ርስቲ ቤተ ክርስቲያን ክመሓላለፍ ምዃኑ ይሕብሩ።
እቲ ናይ 2021 ዓ.ም. ምዱብ ሃብቲ ገንዘብ . . . እቲ ምዱብ ገንዘብ ናይ ተልእኾ ሚዛን ብዝብል እዩ ዝግለጽ ምኽንያቱ እቲ ናይ ኵሪያ ሮማና - ናይ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ናይ ቀረባ ተሓባበርቲ ሓዋርያውያን ኣባይቲ ምሕደራ ዕዮ ናይ ኣገልግሎት ተልእኾ እዩ፡ በዚ መሰረት’ዚ እቲ ምዱብ ገንዘብ ዝብል ስያሜ ናይ ተልእኾ ሚዛን ብዝብል መጸውዕ እዩ ዝመዓራረይ፡ ካብቲ እቲ ምድብ ሃብቲ ገንዘብ ሚዛን ተልእኾ እቲ 68 ሚእታዊ ንሓዋርያዊ ኣገልግሎት ዘተኮረ እዩ፡ . . . ግልጽነት ወሳኒ እዩ። ምእመናን እዚ ግልጸነት እዚ ዝግብኦም እያቶም፡ ሃብቲ ገንዘብ ኣበይ ከምዝውዕል ብግልጺ ሓበሬታ ምቕራብ ምትእምማንን ተኣማንነትን እዩ ዝፈጥር፡ ኣብዚ መዳይ’ዚ ቅድስቲ መንበር ኣህጉራዊ ኣብነት ንምዃን ኣስተንፍሶ ክንገብር እዩ ዝግብኣና እንክብሉ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ዛዚሞም።
(Andrea Tornielli)


text:
By EriMedia Washington,
ዕለት 8 ታሕሳስ 2013 ኤርትራውያን ተቐማጦ ዋሽንግቶን ዲሲ ከባቢኦም፡ ኣብ ህልው ፖለቲካውን ማሕበረ ቁጠባውን ዲፕሎማሲያውን ምዕባሌታት ሃገር ብሓፈሻ፡ መሰለት ህዝብን ሃገርን ንምድዋን ዝግበር ዘሎ ርኹስ ጠቐናዊ ጎስጓስን፡ ሽርሕታት ሓድሽ ኣጀንዳ ተጻብኦ “ብስም ኤርትራውያን ስደተኛትት “ ክግበር ዝሕሰብ ዘሎ ቀጻሊ ከበባን ተጻብኦን፡ ኣብ ዘርእዩ ዓበይቲ ጉዳያትን ዛዕባታትን፡ ዓሚቝ ዝርዝራዊ ዘተን ምርድዳእን ኣካይዶም።
ኣቶ ብርሃነ ገብሪሂወት ሓላፊ ፈጻሚ ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ኣብ’ቲ መደብ ተረኺቡ፡ ነዚ ኣብ’ዛ እንሓልፋ ዘሎና ዓመት 2013፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ተበጺሑ ዘሎ ቁጠባዊ ውህሉል ትስፉው፡ ዝነኣድ ዕብየት፡ ዳግማይ ምኽላስ ፖለቲካዊ ምትዕርራያት፡ ምድልዳል ቅርጺ መንግስታውን ህዝባውን ማሕበራት፡ ዝንጸፍ ዘሎ ጥጡሕባይታ፡ ምስ መድርኽ ዝኸይድ መርሆ ዳግማይ ምውዳባትን ተቂሱ፡ ኣብ ዲፕሎማሲያዊ ንጥፈታት እውን ብመንጽር እቲ ክኸይድ ዝጸንሐ ሽርሕን ተጻብኦን ገጢምና፡ ሎሚ ኣብ ዝሓሸ ኮረሻ ዲፕሎማሲያዊ ቦታናን ባይታን ረጊጽና ኣሎና፡ ክብል ኣዕጋቢን ሰፊሕን መብርሂ ኣቅሪቡ።
ቀጺሉ መድርኽ ዝሓዘ ዶክቶር ተስፋይ ኣርዓዶም፡ ኮይኑ “ሽርሕታት ይቕጽል፡ መኸተና ይሕይል” ዝብል ኣርእስቲ፡ ብመንጽር ስነ-ልቦናዊ ትንታነን መረዳእታን ኣተኣሳሲሩ፡ ብዝሰፍሐ መቃኑ ዘቅረቦ መግለጺ፡ ነዚ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ክካየድ ዝጸንሐን ዝቅጽል ዘሎን ተጻቦኣዊ ወራር፡ ብስሙር ኤርትራዊ መኸተ ኣዳኺምናዮ እኳ እንተኾነ፡ ሕጂ እውን ነዚ ብስም “ሰብኣዊ መሰል” ተጀሚሩ ዘሎ ሓድሽ ኣጀንዳ፡ ክግበር ዝድለ ዘሎ ኩናት፡ ካብ’ቲ ቅኑዕ መትከላዊ ትሕዝትኡ ዝለቀቐ፡ ስነ-ምግባራዊ ጥባያቱ ዝተበለለ፡ ሃናጺ ትርጉሙ ዝሰሓተን፡ ብጽልዋ ፖለቲካዊ ሕልኽላኽ ሓያላን ሃገራት ዝተተምነየን እተኣልመን ኮይኑ፡ ንመሰል ህዝቢ ኤርትራ ዝግህስ፡ ናዕብን ህውከትን ዝዕድም ዝሓለየ ምንቅስቃሳት ምዃኑ፡ ንሒዞሞ ዘለዉ ሓደገኛ ወራርን ጎስጓስን ፡ ኣብ ጭብጥታት እተመርኮሰ ኣጽጋቢ ዝርዝራዊ መግለጺታት ኣቅሪቡ። ኣስዒቡ፡ ነቲ ኣብ ሃገርና ኤርትራ ኣብ’ዚ እዋን ተነጺፉ ዘሎ፡ ንኹሉ ዜጋ ብምዕሩይ ዕድላትን ዝርጋሐን ዝባጻሕ፡ ዘተኣማምን ማሕበራዊ ለውጢ፡ ምስ’ቲ እንኽሰሰሉ ዘሎና ጉዳይ፡ ብዝኾነ መለክዒ ዘይቀራረብ ምዃኑ ብኣሃዛውን ውድዓውን ኣብነታት ብምዝማድ፡ ነቲ ኣብ ልዕሌና ዝግበረ ዘሎ ሃሳዪ ክስታት ኣቃሊዕዎ።
ዶክቶር ጊድዎን ኣስመሮም ኣባይ ኣከታቲሉ፡ ምስ’ዚ ዝሕቆን ዘሎ ቀቢጻዊ ተጻባኣዊ ፈተነታት፡ ነቲ ቅድሚ ሰብዓ ዓመታት እገብር ዝሰዓርናዮ ፈላላዪ ሃማኖታዊ ምክፍዳላት፡ ነዚ ሕጂ ሰፊኑ ዘሎ ጥዑይ ዝምድናታት ህዝቢን፡ ምስጢር ዓንደ-ማእከል ኤርትራዊ ህላውነት ዘውሓሰ ጸጋና፡ ንፋስ ከእትዉሉ፡ ሃይማኖት ጉልባብ ዝገበረ፡ መሰለት ህዝብን ሃገርን ንምድዋን ዝግበር ዘሎ፡ ፉንፉንን ርኹሱን ጠቀናዊ ጎስጓስ፡ ዝኣከቦ ኣብነታት እናጠቀሰ ሓያል ሓበሬታዊ መግለጺታት ንተሳተፍቲ ኣካፊሉ።
ብተወሳኺ፡ ኣብ ከባቢና ነዚ ብሓደ-ሓደ ‘ኣቅሽሽቲ’ በሃልቲ፡ ንቅንዕናን ሰናይ ድሌት ምእመናን ብምሽፋጥ፡ ኣብ ልዕሊ መንግስትን ህዝብን ኤርትራ ዝጋማዳሕ ዘሎ መራጎዲ ክስታት ከኣ፡ ሓደ ዓቢ ኣብነት ምንባሩ ኣዘኻኺሩ። እዚ ዓይነት ተግባራት’ዚ ፡ መንቀልቱን መወልቱን ከኣ ብቀንዱ፡ እቶም ብቀጻሊ ብዝተፈላለየ መልክዓትን ግንባራትን ዝጻብኡና ዘለዉ ስርዓታት፡ መሳርሒ ባዕዲ ምዃኖም፡ ብመርትዖ ዝተሰነየ መጽናዕታዊ ሰንዳት ኣተሓሒዙ ንተሳተፍቲ ሰሚናር ሰፊሕ መግለጺታቱ ሂቡ።
ኣብ መወዳእታ፡ መንእሰይ ሲሞነ ማርዮቲ፡ ነቲ ኣብ ደሴት ላምፐዱሳ ዘጋጠመ ኣሰቃቂ ሓደጋ፡ ብኣባላት መንእሰያት ህ.ግ.ደ.ፍ ዝተወስደ ናይ ሓገዝ ኣበርክቶ፡ ብውልቀ ተበግሶ ኣብ’ቲ ቦታ ተጓዒዙ ብምንባሩን፡ ነቲ ካብ መቅርብ ናይ’ቶም ኣብ’ቲ ሓደጋ ዘጋጠሞም ዜጋታት፡ ዝህብዎ ዝነበሩ ናይ ጣዕሳ ኑዛዘ፡ “ነሕዋትና ኣብ’ዚ ኣሰቃቂ ሓደጋ ክወድቁ ዝገበርና፡ ንሕና ባዕልና ገንዘብ ብምልኣኽ፡ ግጉይ ምኽርን ሓበሬታን ብምሃብ ኢና” ክብሉ፡ ዝተሰምዖ ሓዘንን መረረን፡ ዘሕደረሉ ሓያል ስሚዒትን መጉዳእቲ ቤተ-ሰቦም፡ ንተሳተፍቲ ሰሚናር እቲ ሓቀኛ ኩነታት፡ ኣብ መሬት ዘጋጠመ ትዕዝብቱ ኣካፊሉ። ካብ ኩሉ ኩርንዓት ኣብ’ቲ ስፍራ ተረኺቦም ኩሉ ሓልዮታዊ ኣበርክቶ ዝገበሩ ማሕበር መንእሰያትና ድማ ኒኢዱ። ነቶም ካብ’ቲ ኣሰቃቂ ሓደጋ፡ ፖለቲካዊ መናገዲ ክገብርዎ ዝዋናጨፉ ዝነበሩ ኣካላት እውን ኣቃሊዑ።
ኣያሁን ኪዳነማርያም ግርማይ ዮውሃንስን ድማ፡ ነዚ ዘሎ ህልው ኩነታት ዘንጸባርቅ፡ ንጽንዓትን ጅግንነትን ምክልኻል ሰራዊትናን መንግስትናን ዝሙግስ፡ ብውሕሉል ስነ-ጥበባዊ ኣገላልጻ፡ መልእኽቶም ኣመሓላሊፎም።
መራሕቲን ኣለይትን፡ መደብ ሰሚናር፡ ወይዘሮ ፍረወይኒ ተኸስተ፡ መንእሰያት ኣሚነዳብ ተኽለማርያም፡ መኮነን ገብረማርያም ኣባላት ሽማግለታት ሓይሊ ዕማም ህዝባዊ መኸተ ድማ፡ ናይ ዓመት 2013 ዝተኻየደ ንጥፈታት ህዝባዊ መኸተ መግለጽን፡ መጻኢ ናይ 2014 ተታሒዞም ዘለዉ መደባት ኣብሪሆም። ነቲ መደብ ድማ ብዝግባእ፡ ብዝኽሪ ሰማእታት ከፊቶም፡ ድሕሪ ናይ 4 ክፉትን ኣጽጋብን ምርድዳእን ርእይቶን ሕቶን፡ ሾሞንተ ዓበይቲ ውሳነታ ብምጽዳቕ፡ ኣኼባ ብድሙቕ ዓወት ተዛዚሙ።
ዓወት ንሓፋሸ!
– – – – – – – – – – – – – – – – – – – –


text:
ጉጅለ ፀረ ራዕዲ ፖሊስ ፌደራል ካብ መቐለ ናብ ኣዲስ ኣበባ ከምዝምለሱ ተገይሩ
ኣብ መቐለ ንክልተ ሰሙን ዝፀንሑን "ኣታኣታትዋኦም ፀገም ነይርዎ" ዝተብሃሉን ጉጅለ ፀረ ራዕዲ ፖሊስ ፌደራል ሎሚ ዓርቢ ናብ ኣዲስ ኣበባ ከምዝተመለሱ ቢሮ ርክብ ህዝብን መንግስትን ትግራይ ገሊፁ።
ሓላፊ ርክብ ህዝብን መንግስትን ክልል ትግራይ ኣይተ ረዳኢ ሓለፎም ምስ ቢቢሲ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ ምልልስ፡ "ዝተወሰኑ ኣባላት ፖሊስ ፌደራል ኣትዮም ነይሮም። ኣታኣታትዋኦም ፀገም ነይርዎ።
ንሕና ኣብ ዘይንፈልጦን ኣብ ዘይሓተትናሉን እዋን እዮም ኣትዮም። ንምንታይ ከምዝመፁ ድማ ምስ መንግስቲ ፌደራል ምርድዳእ ክግበረሉ ስለዝነበሮ ክሳብ ሽዑ ኣብቲ ቦታ ክፀንሑ ኢና ገይርና።
ደሓር ኣብዚ ምፅነሖም ዝውስኾ ነገር ስለዘየለ ምስ መንግስቲ ፌደራል ምርድዳእ ብምግባር ክምለሱ ተገይሩ ኣሎ" ኢሎም።
45 ኣባላት ፀረ ራዕዲ ፖሊስ ፌደራል ናብ መቐለ ከምዝመፁን ኣብ ከባቢ መዕርፎ ነፈርቲ ኣሉላ ኣባነጋ ናብ ዝርከብ 'ካምፕ ፖሊስ ፌደራል' ከምዝኣተዉን ኣብ ትሕቲ ጥቡቕ ሓለዋ ከምዝርከቡን ገሊፅና ምንባርና ይዝከር።
ፈለማ እንትመፁ ቁፅሮም 40 ኮይኑ ብወታሃደራዊ ኣውሮፕላን ካብ ኣዲስ ኣበባ ተበጊሶም ብደብረዘይት ኣቢሎም እዮም ናብ መቐለ ኣትዮም።
ብድሕሪኡ እውን ቀለብ እቶም ዕጡቓት ዝሓዙ ብፓትሮል (ብመኪና) ካብ ኣዲስ ኣበባ ዝመፅኡ ተወሰኽቲ 5 ኣባላት ነይሮም።
ብዛዕባ ምእታው እቶም ዕጡቓት ንፁር መብርሂ ከይተውሃበ ምፅንሑ ብዝምልከት ምላሽ ዝሃቡ ኣይተ ረዳኢ፡ "ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ብዙሕ ወረ ይንዛሕ ስለዝነበረ: ካልኣይ ከኣ መንግስቲ ክሰርሖ ዝነበሮ ሰሪሑ ምግላፁ ኣድላይ ስለዝነበረ ንረብሓ ህዝብን ስርዓትን ኣብ ዝጠቕመሉ እዋን ምዝራብ መሪፅና" ኢሎም።
ቢሮ ፀጥታን ምምሕዳርን ክልል ትግራይ ዕላማ እታ ናብ መቐለ ዝኣተወት ኣሃዱ ፀረ ራዕዲ ፖሊስ ፌደራል ኣመልኪቱ ሓበሬታ ንምሃብ ፍቓደኛ ከይኮነ ፀኒሑ'ዩ።
እቲ ጉዳይ ንመንግስቲ ፌደራል እምበር ንኣና ዝምልከት ኣይኮነን 'ውን ኢሉ። ዕጡቓት ፖሊስ ፌደራል ከምዝኾኑ ርዱእ ብምግባር ትግራይ ኣካል እቲ ፌደራል ምምሕዳር ክሳብ ዝኾነት "ንምንታይ ደኣ ናብ ክልልና መፂኹም?" ምባል ከምዘይከኣል ድማ ይገልፅ።
ኮይኑ ግና፡ ኣብ ትግራይ ዝተፈለየን ዝኸፈአን ሽግር ፀጥታ ዘይምህላዉ፡ እሞ ድማስ ፀገም ሃልዩ እቲ ክልል ሓገዝ ፌደራል መንግስቲ ኣብ ዘይሓተተሉ እዋን፡ ተወሳኺ ሓይሊ ምእታዉ ሕቶታት ስለዘልዕል ነቲ ኩነታት ብጥንቃቐ ክንከታተሎ ግድን እዩ ዝብል ምላሽ ሂቡ ነይሩ።
ካልኦት ሓለፍቲ ፀጥታ እቲ ክልል እውን ዕላማ ምንቅስቕስ እታ ኣሃዱ ንፁር ክሳብ ዝኸውን መዓልታዊ ምንቅስቓሶም ይከታተልዎ ምህላዎም ገሊፆም እዮም።
ፖሊስ ፌደራል በብወገኑ፡ ገበን ንምክልኻል ኣባላት ፖሊስ ፌደራል ናብ ዝተፈላለያ ክልላት ከምዝዋፈሩ ብምሕባር፡ ናብ ክልል ትግራይ እውን ኣባላቱ ብምልኣኽ ምስ ኣካላት ፀጥታ እቲ ክልል ብሓባር ይሰርሑ ምህላዎም ኣፍሊጦም እዮም።
እቲ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ዝተጠቀዐ "ኣባላት ፖሊስ ፌደራል: ብፖሊስ ክልል ትግራይ ኣብ መዕርፎ ነፈርቲ መቐለ ኣብ ቁፅፅር ውዒሎም ዝብል ሓበሬታ ካብ ሓቂ ዝረሓቐን በለካ ለኸዐካን እዩ" ምባሎም ይዝከር።


text:
ሓደ ቤት ፍርዲ ሱዳን ኣብ ልዕሊ እሱር ስቕያት ብምፍጻም ሞት ኣስዒቦም’ዮም ንዝበሎም 27 አባላት ጸጥታ’ታ ሃገር ናይ ሞት ፍርዲ ፈሪዱ።እቲ እሱር ኣብ እዋን ኣንጻር ስርዓት ኣልበሽር ዝካየድ ዝነበረ ተቓውሞ ተሳታፊ ዝነበረ ኣሕመድ ኣል ኬር ዝተባህለ መምህር ኮይኑ ዝሓለፈ ዓመት ወርሒ የካቲት ኣብ ማእሰርቲ ከሎ ምሟቱ ይፍለጥ።
እዚ ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ከተማ ኡምዱርማን ዝተኻየደ መስርሕ ፍርዲ ኣብ እዋን ተቓውሞ ንዝተኻየዱ መቕተልቲ ብዝተሓሓዝ ዝተኻየደ ናይ መጀመርያ መስርሕ ፍርዲ’ዩ።
ኣብቲ ሎሚ ዝወዓለ መጋባእያ ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ሰባት ኣብ ኣፍደገ’ቲ ቤት ፍርዲ ብምትእኽካብ ፍትሒ ንኣል ኬር ጠሊቦም።
ኣል ኬር ዝሓለፈ ዓመት ጥሪ 31 ኣብ ከሰላ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝኣተወ ክኸውን ከሎ ድሕሪ ክልተ መዓልታት ኣብ ማእሰርቲ ከሎ ምሟቱን ስድራቤት ሬሳ ኣብ ዝተቐበልሉ አካላቱ ስንብራትን ማህሰይቲ ከምዝነበሮ ይገልጹ፡ ፖሊስ ኣብቲ እዋን’ቲ ዝኾነ ንሞት ዝዳርግ ኩነታት ከምዘይተፈጸመን ጠንቂ ሞት ሕማም ምዃኑ ምግላጾም ይዝከር።
ይኹን ደአ እምበር ቤት ፍርዲ ሎሚ ኣል ኬር ብሰንኪ ዘጋጠሞ ማህረምቲን ስቅያትን ምሟቱ ብምርግጋጽ ኣብ ሞት’ቲ ውልቀሰብ ኢድ አለዎም ንዝበሎም 27 አባላት ጸጥታ’ታ ሃገር ናይ ሞት ፍርዲ ፈሪዱ’ሎ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ኣቐዲሙ ሓደ ቤት ፍርዲ ካርቱም ፕረዚደንት ነበር ዑመር ኣል በሽር ብዝቐረበሎም ክሲ ብልሽውና መሰረት ንክልተ ዓመታት ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ክጸንሑ ምፍራዱ ይዝከር።


text:
Radio Erena: 08 January 2021
ሰራዊት ሱዳን፣ ካብ ወገን ኢትዮጵያ ዝተፈነወ ክልተ መጥቃዕታት ከምዘፍሸለት ንወትሃደራውያን ምንጭታት ብምጥቃስ ሱዳን ትሪቡን ሓቢሩ።
እቲ ኣብዚ ሰሙን’ዚ፣ ሳሪባ ኣብ ዝተባህለ ከባቢታት ኣልፋሺጋ ዝተኻየደ ክልተ መጥቃዕታት፣ ሰራዊት ሱዳን፣ ንዝሓዞ ሰፊሕ ክፋል መሬት ንምምላስ ዝዓለመ ምንባሩ ተሓቢሩ።
ሰራዊት ኢትዮጵያ፣ ብምሊሻ ክልል ኣምሓራን ከቢድቲ ብረታትን ተሰነዩ፣ ነቲ መጥቃዕቲ ከምዘካየዶ ዝሓበሩ ወትሃደራውያን ሰበ ስልጣን ሱዳን፣ ብሓይልታት ምክልኻል ሱዳን ተመኪቱ ክምለስ ከምዝኸኣለ’ዮም ጠቒሶም።
ሱዳን፣ ንልዕሊ 26 ዓመታት ብኢትዮጵያ ተታሒዙ ዝጸንሐ ሰፊሕ መሬት፣ ንዝበዝሐ ክፋሉ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽራ ከም ዘእተወቶ’ያ ገሊጻ።
ኢትዮጵያ ብወገና፣ ሱዳን፣ ብኮሚተ ዶባት ክልቲኤን ሃገራት ዝተበጽሐ ስምምዕ ብምጥቃስ፣ ዶባት ኢትዮጵያ ሰጊራ መጥቃዕቲ ፈጺማ ክትብል’ያ ትወቕስ ዘላ።
ሰራዊት ሱዳን፣ ነቲ ሰፊሕ ከባቢታት ኣልፋሽጋ ክቆጻጸሮ ዝኸኣለ፣ ድሕሪ’ቲ ዝሓለፈ ቅንያት ብሰራዊት ኢትዮጵያን ሚሊሻን ዝተኻየደሉ መጥቃዕቲ ኣብ ዘካየዶ ናይ ግብረ መልሲ ስርሒታት’ዩ።
ኣብ’ቲ ንሱዳንን ኢትዮጵያን ከሰሓሕብ ዝጸንሐ ሰፊሕ ናይ ሕርሻ መሬታ ዝጸንሑ፣ መብዛሕቶም ተወላዶ ኣምሓራ ዝኮኑ ኣሽሓት ኢትዮጵያውያን፣ እቲ መሬት ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ሱዳን ድሕሪ ምእታዉ፣ ናብ ጎንደርን ካልእ ክልላት ኢትዮጵያን ተበታቲኖም ይርከቡ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ሱዳንን ኢትዮጵያን ብዶብ ተሳቢቡ ወሊዐንኦ ኣብ ዘለዋ ግጭት ብዝምልከት፣ ፕረዚደት ኢሳይያስ ንዝቐረቦ ናይ ሽምግልና ተበግሶ፣ ሱዳን ከምዝነጸገቶ ዲፕሎማስያን ምንጭታት ኣሚቶም።
================


text:
መበል 29 ዓመታዊ ዋዕላ ሃገራት ዓረብ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ከተማ ዳህራን ይካየድ ኣሎ:ኣብቲ ዋዕላ ዝሳተፉ ዘለው መራሕቲ ሃገራት ኣብቲ ዞባ ዘሎ ኹናት ምስ ኢራን፥ ኹናት ሓድ ሕድ የመን፥ ኹናት ሶርያ፥ ኣብ ሊብያ ዘሎ ወታሃደራዊን ፖለቲካዊ ክፍፍልን ኣፍልጦ ኣሜሪካ ንከተማ እየሩሳሌም ከም ዋና ከተማ እስራ ኤል ቀንዲ ዛዕባ’ቲ ዋዕላ እዮም።
ነቲ ዋዕላ ዝመርሑ ንጉስ ስዑዲ ዓረብ ሳልማን ኣብ ጉዳይ ከተማ እየሩሳሌም ዘተኾረ ክኾኑ ከለው ኢራን ኣብ ጉዳይ ሃገራት ዓረብ ጣልቃ ትኣትው ኣላ ክብሉ’ውን ተዛሪቦም።
ንሶም ወሲኾም ብኢራን ዝድገፍ ግብረ ሽበራዊ ጉጅለ’ዩ ዝበልዎም ዕጡቓት ሑቲ ንኹናት የመንን ናብ ስዑዲ ዝተተኮሱ 17 ሚሳይላት ተሓተቲ እዮም ድሕሪ ምባል ኣሜሪካ ነዚ ጉጅለ ክትኹንን ጸዊዖም።
ሓላፊ ዓረብ ሊግ ኣሕመድ ኣቡል ፕረዚደንት ትራምፕ ንከተማ የሩሳሌም ኣፍልጦ ምሃቦም ንኩነታት ሶርያ ምንእኣሶምን ግጉይ ስጉምቲ’ዩ ኢሎም ።ንሶም ብተወሳኺ ንመንግስቲ ሶርያ ‘ውን ኮኒኖም።
ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደልአዚዝ ሲሲ ሃገራት ኣብ ጉዳይ ዓረብ ሃገራት ዘካየድኦ ጣልቃ ምእታው ደው ከብላ ዝጸውዑ ክኾኑ ከለው ፕረዚደንት ፍልስጤም መሓመድ አባስ ድማ ምብራቅ እየሩሳሌም ዋና ከተማ ፍልስጤም ኮይና ከምትቅጽል ገሊጾም።
ኣብቲ ዋዕላ ዝሳተፉ ዘለው መራሕቲ ሃገራት ዓረብ ኣብ መንጎ ሃገራት ውሽመጥ ግብጺን ቐጠርን ዘሎ ውጥረት ከምዘየልዓሉ እንተኾነ ኣብ ዕጽው ማዕጾ ኣኼባ ግን ተላዒሉ ክኸውን ከምዝኽእል ሰብ ሞያ ይሕብሩ።


text:
ኣቦ መንበር’ቲ ውድብ ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ ሎሚ ንድምጺ ኣመሪካ ክፍሊ ኣምሓርኛ ኣብ ዝሃብዎ ቃለ-መጠይቅ ‘ቃልስና ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ምስ ህዝቢ ኢትዮጵያ እዩ’ ኢሎም’ለው።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ሎሚ ቅነ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ መንግስቲ ኤርትራ አስልጢኑ ዝለኣኾም ኣሸበርቲ ሒዘ ክሃድሙ ንዝፈተኑ ቀቲለ ክብል ምግላጹ ይዝከር።
ዶ/ር ብርሃኑ ነቲ ኣብ ደቡብ ኢትዮጵያ ዝተካየደ መጥቓዕቲ ሓላፍነት ትውስዱ’ዶ ንዝብል ዝቐረበሎም ሕቶ ከምዚ ክብሉ መሊሶም።
‘እወ። እዚ ካብ`ቲ ኣብ ደቡብ ዝንቀሳቀስ ሓይልና ምስ ሓደ ጉጅለ ዝተኻየደ ግጭት’ዩ፡ ብሰሜን ኢትዮጵያ ብወገን ኤርትራ ዝበሃል ብሓፈሻ ኹሉ ጊዜ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ምስ ወያነ ዝግበር ውግእ ጉዳይ ኤርትራ ንምግባር ብዙሕ ፈቲኑ ኣይቀንዖን። ምኽንያቱ እዚ ቃልሲ ዲሞክራስን ነጻነትን ምስ ዝደሊ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዝካየድ ኮይኑ እዚ ቃልሲ ድማ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብ ዘለዎ ኹሉ ዝኻየድ’ዩ። ናይ ሓደ ከባቢ ናይ ሓደ ቦታ ቃልሲ ኣይኮነን ኢልና ደጋጊምና ገሊጽና ኢና’ ይብሉ ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
መንግስቲ ሱዳንን ተቓወምቲ ዳርፉር ብዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ዝድለዩ ሰበ ስልጣን’ታ ሃገር ነበር ናብቲ ቤት ፍርዲ ኣሕሊፎም ክወሃቡ ሎሚ ሶሉስ ምስምማዖም ተገሊጹ። ዝርዝር እቶም ብቤት ፍርዲ ገበን ዝድለዩ ውልቀሰባት ንመራሒታ ሃገር ነበር ፕረዚደንት ኣልበሽር ዝሓውስ ምኳኑ ይፍለጥ።
ፕረዚደንት ነበር በሽር ዝሓለፈ ዓመት ካብ መዝነቶም ካብ ዝወርዱ ንደሓር ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝርከቡ ክኾኑ ከለው ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ኣብ ዳርፉር ብዝፈጸምዎ ናይ ኹናት ገበን: ምጽናት ዓሌት ከምኡ’ውን ገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ክኸሶም ጸኒሑ’ዩ።
ሚንስትሪ ሓበሬታ ሱዳን ፈይሰል ሳልሕ ስም ዝርዝር እቶም ናብቲ ቤት ፍርዲ ዝርከቡ ሰባት እንተዘይገለጸ ሓሙሽትኦም በቲ ቤት ግርዲ ዝድለዩ ሰበ ስልጣን ግን ኣሕሊፎም ከምዝወሃቡ ሓቢሮም ኣለው።
መንግስቲ ሱዳንን ተቓወምቲ ዳርፉርን ናብዚ ስምምዕ ዝበጽሑ ኣብ ደቡብ ሱዳን ከተማ ጁባ ዘካይድዎ ዘለው ልዝብ ምዃኑ’ውን አባል ቤት ምኽሪ ሉኣላዊነት ሱዳን መሃመድ ኣል ሃሰን ኣልሳኒ ሓቢሮም ።
ክልቲኦም ወገናት ብተወሳኺ ንጉዳይ ዳርፉር ከምኡውን ምርመራ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ዝከታተል ፍሉይ ቤት ፍርዲ ክቐውም ወሲኖም ኣለው ።
ጠበቓ ፕረዚደንት ነበር ዑመር ኣልበሽር ግን እቲ ቤት ፍርዲ ‘ፖለቲካዊ ቤት ፍርዲ’ ብምባል ምስቲ ቤት ፍርዲ ዝኮነ ጉዳይ ክህልዎም ከዘይደልዩ ይገልጽ ።
ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ብወገኑ ነቲ ክስታት ይነጽግ ። እቲ ቤት ፍርዲ ንፈለማይ ጊዜ ኣብ መዝነት ከሎ ዝኸሰሶ መራሒ ፕረዚደንት ኣልብሽር ክኸውን ከሎ መጀምርያ ኣብ 2009 ድሒሩ ድሕሪ ሓደ ዓመት ድማ ክእሰር ምእዛዙ ይዝከር።


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ መደባት 'ትራንስፎርሜሽን' ካብ ሕርሻ ናብ ኢንዱስትሪ ዝመርሖ ቁተባ ወሳኒ ተራ ኣለዎ ኢሉ ንዝኣመነሎም 'ማእከላት ኢንዱስትሪ - ፓርክ ኢንዱስትሪ' ኣብ ዝተፈላለዩ ክልላት'ታ ሃገር ኣብ ምኽፋት ይርከብ።
ብመሰረት'ዚ፣ ፓርክ ኢንዱስትሪ መቐለ ኣብ'ዚ ሰሙን'ዚ ብቀ/ሚ ኃይለማርያም ደሳለኝ ተመሪቑ ተኸአፊቱ ኣሎ። ኣብ 100 ሽሕ ትርብዒት መርየት ዝቆመ ፓርክ ኢንዱስትሪ መቐለ መሊኡ ስርሑ ክጅምር ከሎ ን100 ሽሕ ሰባት ዕድል ስራሕ ክፈጥር'ዩ።
እቲ ማእከል ኢንዱስትሪ 'ንወነንቲ ማኑፋክቸሪንግ ምቹው ስፍራ ዝፈጥር'ዩ' ዝበሉና ወሃቢ ቃል ቢሮ ርክብ ህዝቢን መንግስቲን'ቲ ክልል ኣቶ ያሬድ ዓለምሰገድ 'ምምሕዳር'ቲ ክልል ንሰብ ሃብቲ ኣሜሪካ ሓዊሱ ብርክት ዝበሉ ኢንቨስተራት ይስሕብ ከምዘሎ' ሓቢሮም።
'ክልላዊ ምምሕዳር ኣገልግሎት ማይ፣ ጽርግያን ኪኢላ ሓይሊ ሰብን ኣብ ምቕራብ'ውን ይነጥፍ ኣሎ' ኢሎም ኣቶ ያሬድ።
እዞም ፓርክ ኢንዱስትሪታት ኣብ ኣዋሳ፣ ኮምቦልቻን መቐለን ዛጊድ ተመሪቖም ተኸፊቶም ኣለው።


text:
Radio Erena: 06 October 2020
ኤርትራዊት ኣትሌት መቕደስ ወልዱ፡ ብሰንበት 04 ጥቅምቲ ኣብ ፈረንሳ ከተማ ናንሲ ኣብ ዝተኻየደ መበል 13 ውድድር ፍርቒ ማራቶን ቀዳመይቲ ብምውጻእ ተሸላሚት ወርቒ ሜዳልያ ኮይና።
መቕደስ ነዚ ውድድር ንምፍጻም 1 ሰዓት፡ 13 ደቓይቕን 54 ካልኢታትን ወሲዱላ።
ኣብ ካልእ ናይ ስፖርት ዜና፣ ተቐዳዳማይ ፈረንሳዊት ኮንቲነንታል ክለብ Groupama-FDJ ኤርትራዊ ያቖብ ደበሳይ፡ ኣብቲ ዕለት’ዚ፣ ኣብ ኢጣልያ ኣብ ዝተሰላሰለ፡ መበል 92 ውድድር Il Piccolo Lombardia፡ ሳልሳይ ደረጃ ብምሓዝ ናብ መድረኽ ሽልማት ደይቡ።
ኣብ’ዚ 154 ተቐዳደምቲ ናይ 29 ክለባት ኣብ መስርዕ ቅድድም ዝቐረብሉ ውድድር፡ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ኮንቲነንታል ክለብ ኒፖን ቴሌግራፍ ኤንድ ቴሌኮም፡ ማለት ኤን.ቲ.ቲ. ሄኖክ ሙሉብርሃንን ናትናኤል ተስፋጽዮንን’ውን እኳ እንተተሳተፉ፣ ምስ ካልኦት 90 ተቐዳደምቲ ክውድእዎ ኣይከኣሉን።
ኣብ ካልእ ናይ ቅድድም ብሽክለታ ዜና፣ ኣብ መበል 106 ውድድር Liège-Bastogne ዝተሳተፈ፡ ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ካዛኪስታናዊት ክለብ ኣስታና፣ መርሃዊ ቅዱስ፡ መበል 59 ተርታ ሒዙ፡ ንውድድሩ ወዲኡ።
ኣብ መበል 103 ቅድድም ብሽክለታ ጂሮ ዲ ኢጣልያ ዝሳተፍ ዘሎ ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ክለብ ኤን.ቲ.ቲ. ኣማኑኤል ገብረእግዚኣብሄር ዝሳተፎ ዘሎ፡ ብቀዳም 3 ጥቅምቲ ኣብ ከተማ ሞንርያለ ኣብ ዝተኸፍተሉ፣ 15.1 ኪሎ ሜትር ርሕቐት ዝነበሮ ናይ መኽፈቲ ውድድር ክሮኖሜትር፡ ካብ ቀዳማይ 1 ደቒቕን 29 ካልኢታትን ድሒሩ መበል 70 ደረጃ ሒዙ።
ኣብ’ዚ ናይ ሎሚ ዓመት ውድድር ጂሮ ዲ ኢጣልያ ክሳተፍ መደብ ሒዙ ዝነበረ ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ፈረንሳዊት ክለብ ኮፊዲስ ናትናኤል ብርሃነ፡ ብዘጋጠሞ ናይ ቪዛ ምድንጓያት ካብ’ዚ ዓቢ መድረኽ ከም ዝቦኸረ ተፈሊጡ። ብዘካ’ዚ ናትናኤል ቅድሚ ሰሙን’ውን ብተመሳሳሊ ምኽንያት ኣብ ውድድር ሻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ዓለም ክሳተፍ ከም ዘይከኣለ ክረጋገጽ ክኢሉ ኣሎ።
ክ/ሰ ንቅድድም ብሽክለታ፣ ኣትለቲክስን ኩዕሶ እግሪን ዘጠቓለለ ሰሙናዊ ጸብጻብ ስፖርት ኣብ ናይ ሎሚ ፈነወና ክቐርብ እዩ።
============


text:
ብሪታንያ ሓተት’ቲ ዑቕባ ናብ ሩዋንዳ ከተሰጋግር መዲባ2022-04-16 07:33:33 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP News Read 296 times
- font size decrease font size increase font size
መንግስቲ ዓባይ ብሪታንያ፡ ኣብኣ ካብ ዘለዉ ሓተትቲ ዑቕባ ኣሸሓት ማይላት ርሒቓ ናብ እትርከብ ምብራቕ ኣፍሪቃዊት ሃገር ሩዋንዳ ከተሰጋግር መደብ ከም ዘውጸአት ኣሶሼት ፕረስ (ASSOCIATED PRESS) ብ14 ማዝያ 2022 ኣብ ዝዘርግሓቶ ዜና ሓቢራ። እቲ ስደተኛታት ናብ ሩዋንዳ ናይ ምስግጋር መደብ ናብ ብሪታንያ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ካብ ምእታው ንምዕጋት ተባሂሉ ከም ዝተተለመ እቲ ዜና ብተወሳኺ ገሊጹ።
ናይ ብሪታንያ ተቓወምቲ ፖለቲከኛታትን ጉዳይ ስደተኛታት ዘገድሶም ጉጅለታትን ብወገኖም እቲ መደብ ምስግጋር፡ ዘይሰብኣዊ፡ ዘይተግባራውን ገንዘብ ዘባኽንን እዩ ብዝብል ኮኒነሞ። ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብወገኑ ነቲ ተግባር ሰብኣዊ ሻቕሎት ዘሕድር እዩ ኢልዎ። እቲ ወጺኡ ዘሎ መደብ፡ ናብ ብሪታንያ ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ብመካይን ወይ ብጃላቡ ተሓቢኦም ናብ ዝኣተዉ ዘተኩር ከም ዝኸውን እውን ተመልኪቱ።
ስድተኛታት ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ናብ ብሪታንያ ንምእታው፡ ከም መንጠሪ ዝጥቀሙላ ሰሜናዊ ፈረንሳ ምዃና እቲ ዜና ጠቒሱ። በዚ መሰረት ብስንኪ ኮቪድ-19 ብ2020 ዕጽዋ ካብ ዝካየድ ንደሓር 8 ሺሕን 500 ዘይሕጋውያን ከም ዝኣተዉን ካንዚኣቶም እቶም 27 ዝሓለፈ ሕዳር 2021 ዝኣተዉ ምዃኖምን ተሓቢሩ።
ብ14 ማዝያ 2022 ቀዳማይ ሚኒስተር ብሪታንያ ቦሪስ ጆንሶን ብዛዕባቲ መደብ መግለጺ እናሃቡ እንከለዉ፡ ህጻናት ዝርከብዎም፡ ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተብዕትዮን ብጀላቡ ዶቨር ናብ ዝተባህለ ወደብ ከም ዝተወሰዱ ተፈሊጡ። እቶም ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብ ጥቓ እቲ ወደብ ኣብ ዘሎ መዓርፎ ነፈርቲ ንወተሃደራትን ሰራሕተኛታት ሓለዋን ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፡ “ናብ ብሪታንያ ብዘይሕጊ መንግዲ ዝኣተወ ናብ ሩዋንዳ ክሰጋገር እዩ”፡ ከም ዝበሉ እቲ ዜና ጠቒሱ።
መንግስቲ ሩዋንዳ እቲ ተበጺሑ ዘሎ ስምምዕ ከም መጀመሪ ን5 ዓመታት ከም ዝጸንሕ ገሊጹ፡ ብሪታንያ 120 ሚልዮን ፓውንድ ( 158 ሚልዮን ዶላር) ንሩዋንዳ ከም ዝኸፈለ ብምጥቃስ እዚ ገንዘብ ኣብ ምህናጽ ኣባይትን ነቶም ስደተኛታት ንምርግጋእን ከም ዝውዕል ተሓቢሩ። ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳያት ሩዋንዳ ቪንሰት ቢሩታ ብወገኖም በቲ ስምምዕ መሰረት፡ ስደተኛታት ሕሉዋት፡ ዝተኽበብሩን መጻኢኦም ንክመሓይሹ ዝተባብዑን ምዃኑ ሓቢሮም። ስደተኛታት ድሌቶም እንተኮይኑ ብቀዋምነት ኣብታ ሃገር ክነብሩ ዘፍቅድ ምዃኑ ድማ ብተወሳኺ ገሊጾም።
ኣብ ርእሲዚ ሩዋንዳ ደቂ ኮንጎ፡ ሊቢያን ፓኪስታንን ወሲኽካ ናይ 130 ሺሕ ስደተኛታት መዕቆቢት ኮይና ከም ዘላ እቶም ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳይ ጠቒሶም። ቀዳማይ ሚኒስተር ብሪታንያ፡ ነቲ እቲ መደብ “ሓልዮትን ተገዳስነት ዝጐደሎ እዩ” ዝብል ኣበሃህላ ነጺገምዎ። ዘይሩዘይሩ ሕጋዊ ብደሆታት ከም ዘኸትል ግና ኣይከሓዱን።
ቅድሚ ሓደ ወርሒ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ካብ ሊቢያ ናብ ሩዋንዳ ከም ዝሰገሩ ዝዝከር እዩ። ኣብዞም ካብ ብሪታንያ ናብ ሩዋንዳ ዝሰግሩ ዘለዉ ስደተኛታት ኤርትራውያን ብዛዕባ ምህላዎምን ዘይምህላዎምን ግና ዝተጠቕሰ የለን።


text:
ኮምፒተርን ምሕታምን
ኣብ ቤት ንባብ ብነጻ መስመር ኢንተርነት ትጥቀም። መስመር ኢንተርነት ነትሎን (Netloan) ይበሃል። በቶም ኣብ ካርድኻ ዘለዉ ቑጽርታት ተጠቒምካ ድማ ኣቲኻ ኣገልግሎት ትረክብ። ኣብ ቤት ንባብ ብዙሓት ኮምፒተር ብነጻ ክትጥቐመሎም ትኽእል ኣለዉ።
ግዜ ንምሓዝ ድማ አቲ ኣብ ካርድኻ ዘሎ ቑጽርን ፓስዎርድን የድልየካ። ኣባላት ቤት ንባብ ከመይ ጌርካ ከም ትጥቐም ከርእዩኻ እዮም።
ሰራሕተኛታት ሰነዳት ክትሓትም ወይ ኮቢ ኪትገብር ምስ ትደሊ ይሕግዙኻ። ካብ USB ሜሞሪ ወሲድካ ክትሓቲም ትኽእል። ካብ ተንቀሳቃሲት ተለፎን ብቀጥታ ክትሓትም ትኽእል። ነዚ ክትገብር ሓደ Princh ዝበሃል ኣፕሊኬሽን የድሊየካ። ነብሲ ወከፍ ኮቢ ወይዉን ሕትመት 2ክሮና ዋግኡ። ኮቢ ወይ ሕትመት ብሕብሪ ተደሊኻ 4ክሮና ዋግኡ። ኣብቲ ናይ ሓበረታ ቦታ ብካሽ ወይዉን ብካርድ ክትከፍል ትኽእል ንስኻ።
ብተወሳኺ ፋክስ ክትሰድድ ምስ እትደሊ ሓገዝ ትረኪብ ካባና። ንነብሲ ወከፍ ገጽ ናይ ፋክስ 5 ክሮና ኣብ ዉሽጢ ሽወደን 10 ክሮና ካብ ሽወደን ወጻኢ። ንስኻ ሰነዳት ክትቀድሕን ናብ ኢ-ኣድረስ ክትሰዲድን ትኽእል። ክትቀድሕ ብነጻ ትኽእል። ካብ ሰራሕተኛታት ሓገዝ ትረኪብ።
ተወሳኺ ሓገዝ ምስ ትደሊ ብዛዕባ ኮምፕዩተር፣ሞባይል ተለፎን፣ታብለይት ኣይፓድ ወይ ኢንተርነት ዝተታሓሓዘ ዝኣመሰሉ ካብ ክፍሊ ድጅታል ኣብ ቤት ንባብና ሓገዝ ትረክቡ። ቆጸራ ትሕዝሉን ትኣትዉሉን ግዜ ኣለኩም። ንዝበለጸ ናይ ድጅታል ሓገዝ ሓበረታ ኣብ ቤት ንባብና ገጽ ኣንብቡ።
ተወሳኺ ሌንካር
ቤት ንባብ
አንተ ዳ ኣ ኣጥፊእካዮ ወይ ድማ ኣባላሽኻዮ አቲ ዝተለቀሕካዮ መጽሓፍቲ ግድን ባዕልኻ ትኸስሮ።
ብኸምዚ መሰረት ትኸፍል፣
ናብ ቤት ንባብ በዚ ቁጽሪ ተለፎን ተወከሱ 0270-755 10
ወይ ብ ኢ-መይል (e-post) ክትሰዱ ትኽሉ


text:
ዕዉትቲ ፕሮጀክት ቶታል ኤነርጂ ኤርትራ 2022
“Hear the Deaf” ዝተሰመየት ፕሮጀክት ብትካል ቶታል ኤነርጂ ኤርትራ ኣብ ዝተዳለወን ንሳልሳይ ግዜኡ ኣብ ዝተኻየደን ‘ናይ ምህዞን ሰንዓን ውድድር እዚ ዓመት ቀዳመይቲ ኰይና ካብ ምድባ ተሸሊማ። እዛ ፕሮጀክት ጸገም ሕብረተሰብ ኣብ ምፍታሕ ዘለዋ ግደ ኣብ ግምት ብምእታው’ያ ምስ ካልኦት ከካብ ምድበን ዝተዓወታ 2 ፕሮጀክታት’ያ ናይ ገንዘብን ኣፍልጦን ሽልማት ክትረክብ ዝኸኣለት። ምስ መሃንድስ ስምኦን መሓሪ ዝተገብረ ሓጺር ቃለ-መሕትት ይስዕብ።
ኢፒሶዳት
-
ሰነ 27, 2022
መግለጺ ሰለስተ ተቓወምቲ ውድባት ክልል ትግራይ
-
ሰነ 27, 2022
ቃለ መጠይቕ ምስ ተዓወቲ ሻምፕዮን ኤርትራ 2022
-
ሰነ 27, 2022
ኣብ ስራሓት ግብረሰናይ ዝተዋፈረ ፍቓዱ ሃይሉ
-
ሰነ 27, 2022
ዕላል ምስ ሎሬት ሕርሻ ፕሮ. ምትኩ ሃይለ
-
-
ሰነ 23, 2022
ናብ ከተማ መቐለ ዝካየድ ዝነበረ በረራ ሓገዝ ዝጸዓና ነፈርቲ ምቑራጹ ተገሊጹ


text:
Radio Erena: 18 October 2017
ንሓያሎ ዓመታት ሚኒስተር መራኸቢታትን ኣፈኛ መንግስቲ ኢትዮጵያን ኮይኑ ዘገልገለ ኣቶ በረኸት ስምኦን ካብ ብወለንትኡ ካብ ስልጣኑ ክእለ ከምዝሓተተ ዝተፋላለያ ማዕከንናት ዜና ካብ ኢትዮጵያ ሓቢረም።
ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኮይኑ ድሕሪ ምምራጹ ኣብ ዘካየዶ ናይ ካቢ ሚኒስትራት ምልውዋጥ፣ ሓላፊ መጽናዕቲ ፖሊሲታት ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝተቐየረ ኣቶ በረኸት ስምኦን፣ ካብ ዝነበሮ መዝነት ክእለ ዝተለብ ደብዳቤ ከምዘቕረበ ዝግለጽ ዘሎ፣ ሰበ ስልጣን ኢትዮጵያ ብጉዳይ እቲ ኣብ ሃገር ተጎሃሂሩ ዘሎ ናዕብታትን ኣብ መንጎ ህዝብታት ኦሮሞን ሶማልን ዝካየድ ዘሎ ግጭታትን ዝተፈላለየ መርገጺታት ከምዝሓዙ ኣብ ዝንገረሉ ዘሎ እዋን’ዩ።
ኣቶ በረኸት ብዘይካ’ዝዊን ብደረጃ ሓላፊ ቦርድ ዳይረክተራት ባንክታትንግዲ ኢትዮጵያ ዝነበሮ መዝነት ከምዘረከበ ጋዜጣ ዘ ሪፖርተር ጠቒሳ ኣላ።
እቲ ሓደ ካብ ላዕለዎትን እሙናትን ሰበ ስልጣን ኢህወደግ ምዃኑ ዝንገረሉ ኣቶ በረኸት ስልጣኑ ዘረክበሉ ዘሎ ምኽንያት ዛጊት ብወግዒ ኣይሓበረን።
ኣቐዲሙ’ውን ሓደ ካብ ላዕለዎት ሓለፍቲ እቲ መንግስት ኣፈ ጉባኤ ፓርላማ እታ ሃገርን ዝነበረ ኣባዱላ ገመዳ ብተመሳሳሊ መስርሕ ካብ መዝነቱ ተኣልዩ’ዩ።
ኢትዮጵያ ብውሽጣዊ ጉዳያታ ኣብ ፖለቲካዊ ወጥሪ ተሸሚማትሉ ኣብ ዘላ እዋን፣ ክልተ ገዳይም ኣባላት ኢህወደግን እሙናት ሰበ ስልጣን እቲ መንግስትን ብወለንትኦም ካብ መዝነቶም ክእለኡ ምሕታቶም፣ እቲ መንግስቲ ከይገማማዕ ተሰጊኡ ከምዘሎ ተንተንቲ ውሽጣዊ ጉዳያት ኢትዮጵያ ርእይቶታቶም ይህቡ።
ኢትዮጵያ፣ ብዘይካ’ዚ ኣብ ኦሮሞ ዝካየድ ዘሎ ተቓውሞን ህዝባዊ ናዕብታትን ፣ ኣብ መንጎ ክልላት ኦሮሞን ሶማልን’ውን ተደጋጋሚ እዋናት ግጭት ይካየድ ምህላዉ ይሕበር።
==========================


text:
Radio Erena: 06 December 2017
ቀዳማይ ኣማኻሪ ፕረዚደንት ሱዳን መሓመድ ሓሰን ኣል ሙርቓኒ፣ ብዛዕባ ህሉው ኩነታት ሱዳንን ኤርትራ ብዝምልከት ንኣምባሳደር መንግስቲ ኤርትራ ኣብታ ሃገር ኣቶ እድሪስ ኢብራሂም ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ብምጽዋዕ ከምዘዘራረቦ ዲፕሎማስያውን ምንጭታት ሓቢሮም።
እቲ ኣብ ብ21 ሕዳር፣ ኣብ ቤት መንግስቲ ሱዳን ዝተኻየደ ዝርርብ፣ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ዶብ ሱዳንን ኤርትራን ዝካየድ ዘሎ ዘይሕጋዊ ንግዲ ብዝምልከት’ውን ነጥብታት ከምዘልዓለ ድሒሩ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣነጺሩ።
ዝምድና ሱዳንን ኤርትራን ዛሕቲሉ ከምዘሎ ዘረድኡ እቶም ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት፣ ኣብቲ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተኻየደ ርክብ ኣማኻሪ ፕረዚደንት ሱዳንን ኣምባሳደር መንግስቲ ኤርትራን፣ ብዛዕባ ተኽእሎ ዑደት ሰበ ስልጣን ክልቲኤን ሃገራት ካብን ናብን ካርቱም ኣስመራ’ውን ከምዝተዘራረቡ ጠቒሶም።
ሱዳንን ኤርትራ ብጉዳይ ዘይሕጋዊ ንግድን ምስግጋር ደቂሰብ ከምኡ ድማ ምንቕስቓስ ተቓወምቲ ጉጅለታትን ብዝምልከት ዝተፈላለየ መርገጺታት ከምዘለወን’ዩ ዝግለጽ።
ኣምሓዳሪ ዞባ ከሰላ፣ ናብ ኤርትራ ብኮንትሮባንዳ ዝሰግር ዘሎ ከም ፊኖ፣ ዘይቲ፣ ነዳዲን ካልእ ሃለኽቲ ነገራትን ንመነባብሮ ህዝቢ እቲ ዞባ ይሃስዮ ከምዘሎ ብተደጋጋሚ ክገልጽ ጸኒሑ’ዩ።
ብዘይካ’ዚ ቁጠባዊ ቅልውላው ኣንጸላልዩዋ ዘሎ ሱዳን፣ መንግስቲ ኤርትራ፣ ብመንገዲ ሓዋላ ዶላርን ኤውሮን ዝእክቡ ኤርትራውያን ኣብ ካርቱም ኣዋፊሩ ከምዘሎ ክትወቕስ ምጽንሓ’ዩ ዝንገር።
መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሱዳን ወግዓዊ ኣምባሳደር እኳ እንተዘይብሉ፣ ኣካያዲ ስራሕ እቲ ኤምባሲ ኣቶ እድሪስ ኢብራሂም ከምዘይወግዓዊ ኣምባሳደር ኮይኑ የገልግል ከምዘሎ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ የረድኡ።
========================


text:
ኣድልዎ ብዘርእን ታሪኽ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን፡ ነቲ ዘሎ ጸገም ምፍላጡን ምልላዩን ድሮ ናብ መፍትሒኡ ምቕራብ እዩ፡ ዝብል ሓሳብ ዘመእከለ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ናይ ጋልቨስቶንን ሁዩስቶንን ሊቀ ጳጳሳት ዕለት 9 ሰነ 2020 ዓ.ም. ብኢድ ሓይሊ ጸጥታ ብዘስካሕክሕ ጭካኔ ዝተቐትለ ኣፍሮ ኣመሪካዊ ፍሎይድ ናይ ቀብሪ ስነ ስርዓት ኣብ ዝተፈጸመሉ ዕለት ኣብ ዘመሓላለፍዎ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ ከምዘስመሩሉ ልእኽቲ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ኣና ፖቸ ሓቢረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
“ግልጺ እዩ ኣብ ኣመሪካ ብዛዕባ ኣድልዎ ብዘርኢ ኣብ ዝምልከት ጉዳይ ኣብ የዕንትና ከምዘሎ ጉንዲ እዩ፥ ኣይንርእዮን፡ ናይ ካልእ ኣሉታዊ ተግባራት ጥራሕ ንርእይ፡ እዚ ብሓቂ ዓቢይ ማሕበራውን ሰብኣውን ጭቡጥ ኩነት እዩ፡ ይኹን ደኣ እምበር ብዕምቆት ክረአይ ዘለዎ ሰብኣውን ማሕበራውን ጸገም እዩ፡ ክሳብ ፈሊና ዘይፈለጥናዮ ግና እቲ ሽግር ንኽንፈትሖን ንኽንኣልዮን ዘይከኣለና ኮይንና ኢና እንተርፍ” ነዚ ዝበሉ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ናይ ጋልቨስቶንን ሁዩስቶንን ሊቀ ጳጳሳት ብጹዕ ካርዲናል ዳኒኤል ዲናርዶ ዕለት 9 ሰነ 2020 ዓ.ም. ብሓይሊ ጸጥታ ዝተቐትሉ ኣፍሮ ኣመሪካዊ ፍሎይድ ኣብታ ዝተወለዱላ ከተማ ሁይስቶን ናይ ቀብሪ ስነ ስርዓት ኣብ ዝተፈጸመሉ ዕለት ኣብ ዘመሓላለፍዎ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ ከምዝኾነ ዝሓበራ ልእኽቲ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ኣና ፖቸ ኣስዒበን፥
ርኢኻ ከምዘይረኣኻ ምዃንን ጸማም እዝኒ ምሃብ የብቅዕ
ኣብ ዝሓለፈ ናይ ቀረባ ታሪኽ ናይ ኣቢያተ ክርስቲያን መራሕቲ ይብሉ - ዝተፈላለዩ ዓሌትን ዘርእን መሰረት ዝገበሩ ዝተፈጸሙ ዓመጽን ኢፍትሓውነትን ብሱቕታ ክሓልፍዎ ጸኒሖም እዮም፡ ሕጂ ግና ከምዚ ክኸውን ኣይክእልን፡ ቤተ ክርስቲያን ነቲ ክርስቶስ ሓውኻ ኣፍቅር እንክብል ዝመሃሮ ትምህርቲ ኣብ ግብሪ ከተውዕን ክትነብሮን ዝተሳእና ትመስል - ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ናይ ብጹዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ብዛዕባ ጸረ ኣድልዎ ብዘርእን ብዓሌትን ዝምልከት ኣብ ዘውጸኦ ሓዋርያዊ መልእኽቲ - ‘ነሕዋትናን ኣሓትናን ልባትና ጋህ ኣቢልና ንኽፈት፡ ዝኾነ ይኹን ተግባር ኣድልዎ ብዘርኢ ኣብ ኣመሪካ ብናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ላዕልዎት ኣካላት ብገለ ገለ ጳጳሳትን ካህናትን ገዳማውያንን ዓለማውያን ምእመናንን” ከይተረፈ ተፈጺሙ እዩ፡ ምእንቲ እዚ ኣብ 2018 ዓ.ም. ቤት ምኽሪ ብጹዓን ጳጳሳት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰበኻታትን ቁምስናታትን ብዛዕባ ዝፍጸም ኣድልዎ ብዘርእን ሰማዒ ቤት ጽሕፈት ክቐውማ ዝተገብረ፡ እዚ ኸኣ ንምልዋጥ ኽንድገፍ መታን እዩ፡ ከምዝበሉ ኣፍሊጠን ብጹዕነቶም ኣብ መልእኽቶም ኣስዒቦም . . ኣድልዎ ብዘርኢ ክመሓው ዘለዎ ማሕበራውን ሰብኣውን መንሽሮ እዩ ምስ በሉ፡ እቲ ኸኣ ኣብ ሰበኻኦም እቲ ናይ ብጹዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ዝሓንጸጾ ጸረ ኣድልዎ ብዘርኢ ኣብ ኣባይትን ሕብረተሰብን ክሰርጽ ዝግበር ክርስቲያናዊን ሰብኣውን ሕንጸት ብስሩዕ መደብ እውን ከምዝነቓቓሕ ይሕብሩ።
ቃላት ንበይኑ እዅል ኣይኮነን ብግብሪ!
ገዛእ ርእሱ ክብ ዘብል ክዋረድ እዩ፡ ገዛእ ርእሱ ብሉጽን ምሩጽን ገይሩ ዝሓስብን ጐይታ ብምትካእ ገዛእ ርእሱ ፈራዳይ ገይሩ ዝምልከት ክዋረድ እዩ፥ ኣድልዎ ብዘራኢ ድዩ ገዛእ ርእሱ ምሩጽን ብሉጽን ገይሩ ዝሓስብ ጸረ እግዚኣብሔርን ጸረ ሰብኣዊ ፍጥረትን ዝኾነ ሓጢኣት እዩ ምስ በሉ ኣተሓሒዞም እውን - ኣድልዎ ብዘርኢ ብኣፍካ ምኹናን ንበይኑ እዅል ኣይኮነ ብግብሪ እውን ክኸውን ዘለዎልን ኣብዚ ጉዳይ’ዚ ኩላትና ሓላፍነት ክስምዓና ኣለዎ፡ ኢፍትሓውነትን ኣድልዎ ብዘርኢ ዝተፈጸሙ መደላትን ብዘይ ዓመጽ ክእለ ይግብኦ . . . ናይ ኩሉ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ይከበር፡ ከምዝበሉ ዝሓበራ ፖቸ ኣስዒበን፥ ፍሎይድ “ከተንፍስ ይሰኣነኒ ኣሎ በጃኻ ብርክኻ ካብ ክሳደይ ኣልዕሎ” ዝብላ ቃላት ቅድሚ ሙማቱ ነቲ ዝቐትሎ ዝነበረ ‘ሓይሊ ጸጥታ’ ዘስመዔን እያተን፡ ቅድሚ ፍሎይድ እውን ካልእ ኣፍሮ ኣመሪካዊ ኤሪክ ጋርነር ከምእተቐትለ ብጹዕነቶም ዘኪሮም “ማንም ኣብ ልዕሊ ዝኾነ ይኹን ትንፋስ ናይ ምዕጋት ስልጣን ኮነ ሓላፍነት የብሉን - ኩላትና ብግቡእን ብነጻነትን እነተንፍስ- ብሓገዝ መንፈስ ቅዱስ ጥራሕ እዩ ኩላትና ኣድልዎ ብዘርኢ ካብ መንጐናን ካብ ሕብረተሰብናን ምሉእ ብምሉእ እነውግድ ከምዝበሉ ኣፍሊጠን።


text:
ዝተፈቶኹም ኣሕዋትን ኣሓትን!
እግዚአብሔር ዓመት መጸ ብአደና ቤተክርስትያን ገሩ ‘ንምእመናኑ ብመንፈስ ነጺሖም ንበዓለ ፋሲካ ብታሕጓስ ንክሰናደው በዚ ከኣ ኣብታ ብኢየሱስ ክርስቶስ እትዕደል ሓዳስ ሕይወት ምሥጢረ ድሕነት ከምዘስተማቅሩ ይገብሮም` (አኰተተ ቊርባን ጾመ አርባዓ)። በዚ መንገዲ እዚኸስ ንምልኣት ናይ`ታ ድሮ ተቀቢልናያ ዘሎና ጸጋ ምሥጢረ ትንሣኤ ክርስቶስ ዝኾነት ምሥጢረ ድሕነት ንክንፍጽም ካብ ፋሲካ ናብ ፋሲካ ክንግሥግሥ ንኽእል! ‘ብተስፋ ኢና ድሒና’ (ሮሜ 8.24)። እዚ ምሥጢረ ድሕነት እዚ ድሮ ኣብዚ ምድራዊ ሕይወት እንከሎና ኣባና ይሠርሕ ኣሎ። ንምሉእ ታርኽን ኩሉ ፍጡርን ዘጠቃልል ጉዕዞ እዩ። `ፍጥረት ንባዕሉ ነቲ ንደቂ እግዚአብሔር ዚግለጸሉ ጊዜ ብሃንቀውታ ይጽበዮ ኣሎ` (ሮሜ 8.19)። ብዛዕባ እዛ ጥቅሲ እዚኣ ኣብዚ ዘመነ ጾመ ኣርባዓ እንገብሮ ናይ ለውጥን ንስሓን ጒዕዞ ንክሕግዘና ቊሩብ ኣስተንትኖ ከቅርብ ደልየ።
1. ናይ ፍጡር ድሕነት
ናይ ሶሙነ ሕማማት ሣልስቲ ሕማማትን ሞትን ትንሣኤን ክርስቶስ ብምዝካር ንዓመተ ሊጡርግያና ኣብ ጥርዙ እንክነብጽሖ ወትሩ ምስ ክርስቶስ ክንወሃሃድ ከምዘሎና ኣብ ልብና ሒዝና (ሮሜ 8.29) ናይ ምስንዳው መደብ ክንሕንጽጽ ይዕድመና። እዚ ከአ ወደር ኣልቦ ውህበት ምሕረት እግዚአብሔር እዩ።
ወዲሰብ ከም ውሉድ ኣምላኽ እንተደኣ ነቢሩ ከም ዝደሓነ ሰብ ኮይኑ እንተነበረ መንፈስ ቅዱስ ክመርሖ እንተፈቀደ (ሮሜ 8.14) ካብታ ኣብ ልቡን ኣብ ተፈጥሮን ዝተጻሕፈት ጀሚሩ ንሕጊ እግዚአብሔር እንተፈለጠን ኣብ ግብሪ እንተኣውዓለን ንተፈጥሮ ኣብ ድሕነቱ ብምትሕብባር ሠናይ ነገር ይገብረሉ። ስለዚ ከኣ እዩ ቅዱስ ጳውሎስ ከም ብርቱዕ ድላይ ዝገልጾ ነገር እንተሎ ደቂ እግዚአብሔር ንክግለጹ እዩ እዚ ከኣ እዚ ማለት ከኣ እቶም ብምሥጢረ ፋሲካ ናይ ኢየሱስ ጸጋ ድሕነት ዝረኸቡ ኩሎም ነቲ ፍረታት ፋሲካ ብምሉኡ ይንበርዎ። ከመይ እዘን ጸጋታት እዚኤን ኣብ ሸቶኦን ዝበጽሓሉ ነቲ ዝተወሰነለን ወዲሰብ ምስ ኣካሉ ንክድሕን ስለዝኾነ ኣብ ምሉእ ብስለቱ ክበጽሕ ኣለዎ። ፍቅሪ ክርስቶስ ንሕይወት ቅዱሳን ነፍሶም ሥጋኦም መንፈሶም ይልውጦ። እዚኦም ንእግዚአብሔር ብጸሎትን ኣስተንትኖን ምስጋናን ክብርን የቅርቡ፣ ከምዚ ብምግባሮም ከኣ ከምቲ መዝሙር ሓውና ጸሓይ ኢሉ ቅዱስ ፍራንቸስኮስ ዘኣሲዚ ብዘደንቅ መንገዲ ዝደረሶ ጸሎት ንፍጡራት እውን ይሕውሱ፣ ኮይኑ ግን እታ ብድሕነት ናብዚ ዓለም እዚ ዝመጸት ውህደት ብኣሉታዊ ሓይሊ ናይ ሓጢኣትን ሞትን ምስ ተጸገመ እዩ።
2. ኣዕናዊ ሓይሊ ሓጢኣት
ስለዝኾነ ከኣ ከም ደቂ እግዚአብሔር ምንባር ምስ ገደፍና ንብጻይናን ንካልኦት ፍጡራትን ዘዕንው ጠባያት ነዘውትር። እዚ ዕንወት እዚ ናብ ገዛእ ርእስና እውን ይበጽሕ እዩ። ነዚ ከኣ ብፍላጥስ ይኹን ብዘይፍላጥ ንጥቅምና ቢልና እንገብሮ ነገራት እዩ። እዚ ከምዚ ዝበለ ቅጥዒ ዝሰአነ ናብራ ከኣ ከምቲ ኣብ መጽሓፈ ጥበብ ተዘርዚሩ ዘሎ ረሲዓን ወይውን ንተግባራቶም ከም መምዘኒ ፈሪሃ እግዚአብሔር ዘይብሎም ዝብሎም ጠባያት ኮይኑ (2.1-11) ካብ ቊጽጽር ወጻኢ ዝኾነ ስምዒታት ንምርዋይ ነቲ ኩነታት ሰብኣውነትናን ተፈጥሮን ክንሕልዎም ዝሰርዑልና ሕግታት ከምእንጥሕስ ይገብር። ቈላሕታና ናብ ፋሲካ ገርና ንትንሣኤ ክርስቶስ ክነማዕዱ እንተዘይክኢልና ንኩሉ ድላየይ ሕጂ ሕጂ ብዝብል ሥነመጎት ከም እንርታዕን እዚ ድላይ እዚ ግን ወትሩ ብዙሕ እንደለየ ዘይረዊ እዩ።
ናይ ኩሉ ክፍኣት ምኽንያት ሓጢኣት ምዃኑ ንፈልጦ ኢና፣ መጀመርያ ኣብ ገጽ ምድርን ኣብ ታሪኽ ደቂሰባትን ክኣቱ ካብ ዝጀመረሉ ወትሩ ኣብ መንጎአ እግዝአብሔርን ደቂሰባትን ንዝነበረ ውህደት ዘሪጉ። ከምኡ እውን ምስ ካልኦት ሰባትን ምስቲ ብማእከልነት ሰብነትና ምስኡ ብዙሕ ምትእስሳር ዘሎና ተፈጥሮ እውን ከይተረፈ ፋሕ ኣቢሉና። ምስ እግዚአብሔር ንዘሎና ውህደት ብምዝራግ ነቲ ኣብ መንጎ ደቂ ሰባትን ኣከባብን ዝነበረ ውህደት እውን ስለዝደምሰሶ እታ ገነት ትበሃል ዝነበረት ናብ ምድረበዳ ተቀዪራ (ዘፍ 3.1718)። እዚ ሓጢኣት እዚ ንሰብ ብትዕቢት ተዋሒጡ ከም ፈጣሪ ናይ ተፈጥሮ ገሩ ንርእሱ ጐይታ ነቲ እግዚአብሔር ዝወሰነሉ ገዲፉ ንተፈጥሮ ከም ድላዩ ክጥቅመሉ ነዚ ከኣ ብዋጋ ካልኦት ፍጡራትን ከምኡ ደቂሰባትን እዩ ዝገብሮ።
ሕጊ ፍቅሪ ዝኾነ ሕጊ እግዚአብሔር ምስ ተጠልመ ኣብ ዓለም እቲ ዝሓየለ ንድኹም ክጸቅጥ ዘውጽኦ ሕጊ ይነግሥ። ከምቲ ኣብ ወንጌለ ማርቆስ ዝብሎ ሓጢኣት ኣብ ልቢ ሰብ እዩ ዝነብር (7.20-23) እዚ ከኣ ከም ስስዔ ቅጥዒ ዝሰኣነ ናይ ምቾት ናብራ ብዛዕባ ሠናይ ነገር ናይ ካልኦት ዘይምግዳስ ምስ ሰኸርካ ከኣ ብዛዕባ ናይ ገዛእ ርእስኻ ሠናይ ነገር እውን ዘይምግዳስ ኣብ መወዳእታ ኣብ ምዝመዛ ተፈጥሮን ደቂሰባትን ኣከባብን ይበጽሕ። እዚ ከኣ በቲ ይኣኽለኒ ዘይብልን ዘይረዊ ስምዒታትን ንምዕንጋል ከም መሰሉ ገሩ ኣብ መወዳእታ ድሒሩ ወይ ቀልጢፉ ነቲ ብሓይሉ ነዚ ዝገብር እውን ዘዕኑ ኩነት እዩ።
3. ዳግም እተሕዊ ናይ ጣዕሳን ምሕረትን ሓይሊ
ስለዚኸስ ፍጡር ናብ ወዲሰብ ዘቅርቦ ሕጹጽ ጻውዒት ናይቶም ብጸጋ ድሕነት ሓዲስ ፍጥረት ዝኾኑ ማለት ‘ሓደ ሰብ ኣብ ክርስቶስ እንተልዩ ሓዲስ ፍጥረት ኮይኑ ማለት ማለት እዩ እቲ ዝበለየ ነገር ሓሊፉ እዩ፡ እንሆ ሕጂ ኵሉ ሓዲስ ኮይኑ እዩ ‘ (2ቆሮ 7.17) ደቂ እግዚአብሄር ግልጸት ክገሃድ እዩ ድልየት ኩሉ ፍጡር። በዚ ግልጸት ደቂ እግዚአብሔር ከኣ ፍጥረት ብምሉኡ በዓለ ፋሲካ ክገብር እሞ ንሓዲስ ሰማያትን ሓዳስ ምድርን ክቅበል እዩ (ራእ 21.1)። ንበዓለ ፋሲካ ገጽና እንገብሮ ጒዕዞኸስ ነቲ ተደዊኑ ዘሎ ገጽና ኣብ ጥንተ ፍጥረቱ ክንመልሶ ንልብታትንና ልቢ ክርስትያን ክንገብሮ ነዚ ከኣ ብሓቀኛ ጣዕሳ ሓጢኣትናን ለውጢ ልብናን ይቅረ ምባልን ክንገብሮ ንኽእል። በዚ ከኣ ንኩሉ ምሥጢረ ፋሲካ ዘቅርበልና ሃብታት ብምሉኡ ክንቅበሎን ክንነብረሉን ንኽእል።
እዚ ትዕግሥቲ ምስኣን ማለት እዚ ተፈጥሮ ብዓቢዩ ህንጡይነት ዝገብሮ ዘሎ ትጽቢት ንፍጻሜ ግልጸት ደቂ እግዚአብሔር ኣብ ግብሪ ዝውዕለሉኸስ ክርስትያንን ኩሎም ደቂ ሰባት ኣብዚ ሕማም ቅልውላው እዚ ኪኣትው እንከለው እዩ፡ እዚ ቅልውላው እዚ ከኣ ለውጢ ንስሓ እዩ። ኩሉ ፍጡር ምሳና ሓቢሩ ‘ካብ ባርነት ምብራስ ናብ ድሕነት ክብሪ ደቂ እግዚአብሔር ነጻ ኪወጽእ’ (ሮሜ 8.21) ዝተጸወዔ እዩ። ጸመ ኣርባዓ ከኣ ምልክት ምሥጢራት ናይዚ ለውጢ እዚ እዩ። ጾመ ኣርብዓ ክርስትያን ንምሥጢረ ፋሲካ ብዕቱብነት ሒዞም ጭቡጥ ብዝኾነ መንገዲ ኣብ ግላዊ ሕይወቶምስ ይኹን ኣብ ሥድራቤቶም ከምኡ እውን ኣብ ማሕበራዊ ናብራኦም ክነብርዎ ፍልይ ብዝበለ መንገዲ ከኣ ጾምን ጸሎትን ምጽዋትን እናተጠቅሙ ኣብ ግብሪ ከውዕልዎ ይጽውዕ።
ጾም ማለት ኣመለኻኽትና ክንልውጥ ንምሃረሉ እንክኸውን እዚ ከኣ ኣብ ካልኦትን ኣብ ፍጥረትን ንዘሎና ኣመለኻኽታ ክንልውጥ ካብቲ ንስስዔና ክነዕግብ ንኩሉ ኣክብ ዝብል ፈተና ወጺእና ስለ ፍቅሪ ክትሳቀ ኣብ ምኽኣል እዚ ከኣ ነቲ ኣብ ልብና ዘሎ ባዶሽ ክመልኦ እዩ። ጸሎት ማለት ከኣ ንኣምልኾ ጣዖት ክሒድካ እግዚአብሔርን ምሕረቱን ከምዘድልየካ ምእዋጅ ኣዩ። ምጽዋት ምሃብ ከኣ ካብቲ ንዘይትፈልጦ መጻኢ ውሕስነት ንምግባር ዝብል ዕሽነት ዝተላዕለ ንኩሉ ንኣይ ጥራይ ምእካብን ምንባርን ውጽእ ምባል እዩ። በዚ ከኣ በቲ እግዚአብሔር ኣብ ፍጥረቱን ኣብ ልብታትናን ብዘቀመጦ መደብ ማለት ንኣኡን ነሕዋትናን ኖኣለም ምሉእን ብምፍቃር ንዝርከብ ሓጎስ ዳግም ንምርካቡን ሓቀኛ ደስት ናይዚ ፍቅሪ ምንባርን እዩ።
ዝተፈቶኹም ኣሕዋትን ኣሓትን ናይ ሓደ ወደ እግዚኣአብሔር ጾመ ኣርባዓኸስ ናብቲ ምድረበዳ ኮይኑ ዘሎ ፍጥረት ምእታው እሞ ናብ ገነት ምልዋጡ ማለት ናብቲ ቅድሚ ሓጢኣት ኣብ ዓለም ምእታው ምስ እግዚአብሔር ዝነበሮ ውህደት ምምላሱ እዩ (ማር 1.12-13 ኢሳ 51.13 ተመልከት) ጾመ ኣርባዓናኸስ ነቲ ‘ካብ ባርነት ምብራስ ናብ ድሕነት ክብሪ ደቂ እግዚአብሔር ነጻ ኪወጽእ’ (ሮሜ 8.21) ዘልዎ ፍጥረት ተስፋ ክርስቶስ ከምጽኣሉ ነዚ ጒዕዞ እዚ ዚፍጽም ይኹን። እዚ ምሩጽ ግዜ ብከንቶ ክሓልፍ ኣይነፍቅድ። ናይ ሓቀኛ ለውጥን ንስሓን ጒዕዞ ክንገብር ንክሕግዘና ንእግዚአብሔር ንለምኖ። ነቲ ንኣይ ጥራይ ይጥዓመኒ ዝብል ኣብ ገዛእ ርእስና ጥራይ ከምእነተኲር ዝገብረና መንፈስ ረጥሪጥና ናብ ፋሲካ ኢየሱስ ገጽና ቊሊሕ ንበል እሞ ንዘሎና መንፈሳውን ንዋታውን ሃብትና ምስቶም ኣብ ጸገም ዘለው ጐረባብታና ብምክፋል ኣሕዋትናን ኣሓትናን ንግበሮም። ከምዚ ብምግባርና ከኣ ነቲ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ልዕሊ ሓጢኣትን ሞትን ዝተጐናጸፎ ዓመት ጭቡጥ ብዝኾነ መንገዲ ተቀቢልና ነታ ምንጪ ለውጢ ዝኾነት ሓይሉ ናብ ፍጥረት ኩሉ እውን ክነባጽሓ ንኽእል።
ካብ ከተማ ቫቲካን ዕለት 4 ጥቅምቲ 2018 ዓምፈ
በዓል ቅዱስ ፍራንቸስኮስ ዘኣሲዚ


text:
ኣብ ሃገረ ቻይና ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ጳጳሳትን ካህናትን ናይ ቻይና መንስግቲ ብናጻ ኣገባብ ክምዝገቡ ዝብል ዘምሓላለፎ ውሳኔ ዘቕረቦ ናይ መመዝገቢ ሰነድ ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ጠመቓዊ ትምህርትን ሕልናንን ምክልኻል ዝብል ሓሳብ ዝንበሮ ይኹን።
ናይቲ ሰነድ ጽማሬ ብናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ርእሰ ዓንቀጽ ዋና ኣሰናዳኢ ኣንድረያ ቶርኒየሊ - Andrea Tornielli ከምዚ ዝስዕብ የቕርብዎ፥
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ናይ ቻይና ካቶሊካዊ ማሕበረሰብ ዝነብሮ ዘሎ ህልው ኵነት ግንዛበን ንናይ ነፍሲ ወከፍ ናይ ሕልና ናጽነት ፍጹም ምኽባርን ቅርበትን፡ ናይ ቻይና ካቶሊክ ካህናት ከምቲ ካብ ጥንቲ ጀሚራ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ምስ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ፍጹም ውህደት ዝብል ዝነበረቶን እትነብሮን ኣብ ናይ ሱታፌ ከይዲ ከይጐደለት ናይ መንግስቲ ናይ ተመዝገቡ ውሳኔ ክኽብር ዝመርሕ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ መስራቒ ሰነድ ቅድስቲ መንበር ሎሚ ዕለት 28 ሰነ 2019 ዓ.ም. ወግዓዊ ከምዝገበረትን እቲ ሰነድ ነቲ ካብ መንግስቲ ቻይና ዝቐረበ ናይ ተመዝገቡ ሕቶ መሰረት ገይሩ ኣብ ሕዝባዊት ረፓሊካዊት ቻይና ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳትን ውሉደ ክህነትን እንታይ መልሲ ክህቡ ከምዘለዎም ናብ ቅድስቲ መንበር ሕቶን ሓሳብን ምስ ኣመሓላለፉ ነቲ ዘቕረብዎ ሕቶ መልሲ ንምሃብ ዝወጸ ምዃኑ ቶርኒየሊ ይሕብሩ።
ስለዚህ ቅድስቲ መንበር ኣብ ዘመሓላለፈቶ ሰነድ፡ ቅድም ቀዳድም ፍጽም ተኸባርነት ናይ ሕልና ናጽነት ከም ሓባራዊ መሰረት ብምሕባር፡ ማንም ክወስዶ ዘይደሊ ስጉምቲ ንኽወስድ ግዱድ ክኸውን የብሉን። እቲ ኣብ ወርሒ መስከረም 2018 ዓ.ም. ኣብ መንጐ ሕዝባዊት ረፓሊክ ቻይናንን ቅድስቲ መንበርን ብፁዓን ጳጳሳት ናይ ምስያም ጉዳይ ኣብ ዝምልከት ሕቶ ዝተበጽሔ ግዚያዊ ናይ ሓባር ናይ ስምምዕ ሰነድ ኣብ መንጐ ቻይናን ሃገረ ቫቲካንን ሓድሽ ናይ ርክብ ኪደት ዘበገሰ ክኸውን እንከሎ፡ ይኹን ደኣ እምበር እቲ ስምምዕ ኵሉ ኣብ ክሌኣዊ ርክብ ንዘሎ ሕቶ ወይ ሽግር ጸንቂቑ ዝፈተሔ ኣይኰነን፡ ስለዚህ እቲ ስምምዕ ናብ ምሉእነት ንብጻሕ ንዝግበር ጉዕዞ ቀዳማይ ስጉምቲ እዩ፡ ጳጳሳትን ካህናትን ቻይና ኣብ ናይ መንግስቲ ሰነድ ክምዝገቡ ዝብል ውሳኔ ዘበገሶ ሓድሽ ሕቶ፡ ዋላ’ኳ ብኽልቲአተን ሃገራት ኣብ ሓደ ናይ ሓባር ስምምዕ ንምብጻሕ ይበል ዝብል ኪደት ዝተበገሰ ይኹን እቶም ካህናት ተመዝገቡ ዝብል ኣብ ዝተፈላለያ ከባቢ ቻይና ዝቐርብ ናይ መመዝገቢ ሰነድ ሓደ መልክዕ ዘለዎ ብዘይ ምዃኑ፡ ንኣብነት ኣብ ገለ ገለ ናይ መመዝገቢ ሰነድ ናይ ሕልና ናጽነት ኣብ ጸገም ዘእትው ምስ ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ጠመቕ ትምህርቲ ዘይቃደው ምስ ናጽነትን ርእሰ ተቖጽጻርነትን ርእሰ ምሕደራውነትን ዝጻረር ሓሳብ መሰረት ዝገበረ ነጥቢ ተነቢርዎ ኣሎ፡
ሎሚ እቲ ዝተበጽሔ ግዚያዊ ናይ ሓባር ና ስምምዕ ሰነድ ናይ ሮማ ጳጳስ ናይ ካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን ጳጳሳት ሰያሚ ስልጣን ኣብ ቻይና ሎሚ ኣፍልጦ ክረክብ ገይሩ እዩ፡ ስለዚህ ናይ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ጓስ ምዃኖም ቅቡል ኰይኑ እዩ። ቅድስቲ መንበር ብዘውጸኣቶ ሰነድ ኣቢላ እቲ ናይ ተመዝገቡ ውሳኔን ናይ መመዝገቢ ሰነድ ምስ ናይ ቻይና ሕግን ብካህናትን ጳጳሳትን ቅቡል ዝዀነ ምስ ናይ ቤተ ክርስቲያን ጠመቓዊ ትምህርትን ዝሰማማዕ ክኸውን ከምዘለዎ ትሕብር።
እዚ ቅድስቲ መንበር ኣተቕርቦ ሓሳብ ኣብ 2007 ዓ.ም. ቅዱነቶም ልሂቅ ር.ሊ.ጳ. በነዲክቶስ መበል 16 ንቻይና ማሕበርሰብ ካቶሊክ ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ ዘመሓላለፍዎ ሓዋርያዊ መልእኽቲ ዝተነብረ ምዕዶ ዘቃልሕ ኰይኑ፡ በነዲክቶስ መበል 16 ኣብዚ መልእኽቶም ምስ ናይ ካቶሊካውያን ሕልና ዝጻረር ውሳኔን ተግባርን ንምስዓብ ዝድርኹ ዝተፈላለዩ ጉዳያት ብምጥቃስ ዝገለጽዎ ሓሳብ ዘዘኻኽር እውን እዩ፡ ስለዚህ ነዚ ግምት ብምሃብ ቅድስቲ መንበር ገለ ገለ ዓቢይ ጽንዓት ዝሓትት ውሳኤ ምውሳድ ከምዘድሊ ኣይትስሕቶን፡ ናይቲ ከባቢ ህልው ኩነታትን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ጳጳስን ካህንን ኣብ ቁምስናታትን ሰበኻታትን ዘህልዎ ሳዕቤን ከለልይን በዚ መሰረት ንናይ ነፍሲ ወከፍ ናይ ሕልና ናጽነት ሓላፍነት ትሓድግ። ናይ ካቶሊካዊ ማሕበረሰብ ጥቕሚ ምስትውዓል።
ሎሚ ናይ ሓውርያዊ ግብረ ኖልዎ ባህርይ ዘለዎ ኪደት ካብ ቀደም ፍልይ ዝበለ ስጉምቲ ከምዘለዎ ዘነጽር ሃዋሁ ተፈጢሩ ከምዘሎ ኣብቲ ናይ ቅድስቲ መንበር ሰነድ ዝኩር ኰይኑ፡ ጳጳሳትን ካህናትን ኣብ ቻይና ኣብ ዝምዝገብሉን እቲ ናይ ምዝገባ ሰነድ ናጽነት ካብ ዝዀነ ይኹን ፖልቲካን ርእሰ ተቖጻጻርነትን ኣብ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎን ርእሰ ምሕደራን ንምክያድ ውሽጣዊ ዕዮ ዝብልን ኣብ ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ጠመቕ ትምህርቲ ብዘይ ምጉዳል ክምዝገብ ዝብል ሓሳብ ዝተብነሮ ጽሑፍ ክውሰዀ ምሕትታትን ኣብቲ ዘይፍቀደሉ ከባቢ ከኣ ብድምጺ እዚ ክውሰኽ ዘለዎ ሓሳብ ሓደ ምስክር ኣብ ዝተረኽቦ ክድመጽ ሓሳብ ተቕርብ።
እቲ ናይቲ ሰነድ መሰረታዊ ኣመክንዮ ናይ ቻይና መላእ ምእመናን ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ረብሓ ዝብል እዩ፡ ከምቲ በነዲክቶስ መበል 16 ኣብ 2007 ዓ.ም. ዝበልዎን ንሱ ኸኣ ተሓቢእካ ዘይሕጋዊ ኰይንካ ምንባር ኣብ ናይ ቤተ ክርስቲያን ተራን ዕለታዊ ሕይወት ቅብሉ ክኸውን የብሉን ከምዝብልዎ ክኸውን እንከሎ፡ እቲ ናይ ቅድስቲ መንበር ሰነድ ከኣ ድሕነት ነፍሳት እንክብል የቃልሖ፡ ቅድስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 26 መስከረም 2018 ዓ.ም. ንቻይና ካቶሊካውያን ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፡ ኣብ ሓልዮት እግዚብሔር ንዝጸንዔ ዋላ ኣብቲ ጽንኵር እዋን ዝቕርብ ኵነት ከይተረፈ ናይ ቻይና ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ምእመናን ንዝነብርዎን ምስክርነት የመስግኑ።
ኣብ መወዳእታ እቲ ሰነድ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ መስራቒ ምዃኑ ዘብርሁ ቶርኒየሊ ኣስዒቦም፡ እቲ ሰነድ ካቶሊካውያን ቻይና ዘጋነፎን ጸቕጥን ኩሉ ኣፍልጦ ብምሃብ፡ ክንየው እዚ ካብቲ ቤተ ክርስቲያናዊ ሱታፌ ብዘይ ምብኳር ንቕድሚት ምጥማት ከምዘድሊ ዘመላኽት እዩ፡ ቅዱስ ኣቦና እቲ ኣብ ክርስቲያናዊ ተስፋ ዘመስርቕ ቤተ ክርስቲያን ሓድሽ ምዕራፍ ንኽትጽሕፍ ኣብ ዝድርኻ መንፈስ ቅዱስ ምልሑቕ ክኸውን ይምዕዱ።
(Andrea Tornielli)


text:
ኣብ ላስቬጋስ ዕውት ኣኼባታት ተኻይዱ
13/07/2012
ብዕለት 07/04/2012 ብዕለት 07/11/2012 ኣብ ላስቬጋስ ብዝሒ መንእሰያት ዝተሳተፍዎ ዕውት ኣኬባታት ተኻይዱ። ብመጀመርታ ብዕለት 07/04/12 ብኣቶ ረዲኢ መሓሪ (ኣለና) ደራሲ ትልሚ ንዘረኢ ኽርዳድ፡ንመንእሰያትን ህዝብን ላስቬጋስ ታሪኽ ኢሰያስን ደቂ መዛሙርቱን፡ ኣመጻጽኣ ኢሰያስን ሰዓብቱን ናብ ስልጣን፡ሰፊሕ መብርሂ ድሕሪ ምሃብ ካብ ህዝቢ ንዝቀረበሉ ሕቶታት ኣስፊሑ መግለጺ ሂቡ።
እቲ ብኣቶ ረዲኢ መሓሪ ዝቀረበ ታሪክ ኢሰያስን ሰውራ ኤርትራን ንብዙሓት ሰባት ከምዘገረመን ከምዘደንጸወን ተገሊጹ። ድሕሪ እቲ መግለጺ ተሳተፍቲ እቲ ኣኬባ ንኣቶ ረዲኢ መሓሪ ሓያል መጎሰኦምን፡ ኣድናቆቶምን ብምግላጽ ፡ ነቲ ክቅበርተሓሲቡ ዝነበረ ታሪክ ብትብዓት ብምቅላዕካ ኽብርን መጎስን ንዓካ ይኹን ኢሎሞ። ብምቅጻል እቶም ተሳተፍቲካላኦት ገዳይም ተጋደልቲ እቲ ዝፈልጥዎ ታሪኽ ወይ ሚስጢር ዓቂቦሞ ስቅ ምባሎም ገለ ድማ ሒዘሞ ምማቶም ከምዘደንጸዎም ድሕሪ ምግላጽ ነቶም ብህይወት ዘለዉ ገዳይም ተጋደልቲ ኣሰር እዚ ተባዕ ሓርበኛ ተጋዳላይ ኽስዕቡ ተላብዮም። ንኣቶ ረዲኢ ድማ ኣብ ምጥርናፍ ደንበ ተቃውሞ እጃሙ ከበርክት ለበዋኦም ኣቅሪቦም።
ቀጺሉ ዕለት 07/11/12 ሃገራዊ ባይቶ ኤርትራ ብኣባላት ባይቶ ኣቶ ኢሳቅን ይሕደጎን፡ ኣቶ ኣብራሃም ነጋሲን ዕላማታትንእስትራተጂን ሃገራዊ ባይቶ ብሰፊሕ ናብ ተሳተፍቲ ጸብጻብ ኣቅሪቦም። ብድሕሪ እቲ ዝሃብዎ ጽማቅ መብርሂ ብተሳተፍቲ ንዝቀረበሎም ሕቶታት ብዘዕግብ መንገዲ ኣብሪሆም። እቶም ተሳተፍቲ ድማ እቲ ብኣቶ ኢሳቅን ኣቶ ኣብራሃምን ዝቀረበሎም መብሪሂታት ከምዝዓገቡን ካብቶም ቅድሚ ሕጂ ዝተኻየዱ ኣኬባትት ነጻን ግልጽነትን ከምዝነበሮ ብምግላጽ ኣብ ጎኒ ሃገራዊ ባይቶ ደው ብምባል ከምዝሰርሑ ገሊጾም። ቀጺሎም ብገለ ስሚዒታውያን ኣንጻር ቃልሲ ዝግበሩ ዕንቅፋታት ኣቃልቦ ከይገበሩ ክስጉሙ ምኻኖም እቶም ተሳተፍቲ ኣስሚሮምሉ።
ቀጺሉ ሰለስተ ዛኣባላታ ኣምራጺት ሰክረተሪ ኣቒሞም፡ እቶም ኣምራጺት ሰክረተሪ ድማ ኣቶ ሲዒድ ኢብራሂም፡ ኣቶ ከራር ህያቡን ኣቶ ዮሴፍ ፍሰሃየን ከምዝኾኑንብዲሞኽራስያዊ መንገዲ ድማ ንሃገራዊ ባይቶ ዝውኽሉ ሓንቲ ጓል አንስተይቲ ዘላቶም ሸውዓተ ሰባት ተመሪጾም እቲ ኣኬባ ብዘዕግብመንገዲ ብለበዋ ተዛዚሙ።
ደንበ ተቃውሞ ላስቬጋስ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=7333
Posted by farajat
on Jul 15 2012 Filed under News
.
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0
.
You can leave a response or trackback to this entry


text:
መብርሂ ኣርታዒ፡ እዚ ካልኣይ ክፋል እዩ። ቀዳማይ ክፋል፡ ማእለያ ዘየብሉ ጸገም ተጋሩ ኣብ መዕቘቢ ስደተኛታት ሆልሆል ጅቡቲ (1) ስቓይ ደቂ ኣነስትዮ ተጋሩ ኣብ ጅቡቲ ኣብ መዕቘቢ...
ኣብ ትግራይ ዝተኣወጀ መደብ ዘርኢ ምጽናት ስዒቡ፡ ህዝቢ ትግራይ ኣብ ኵሉ ኵርናዕ ዓለም ኰይኑ እውን ኣይጠዓሞን። ኣብ ትግራይ ዘሎ፡ ጸላእትና ብቐጥታ ብዝኣጐዱዎ ባርዕ ውግእን ጥምየትን ይሳቐይ...
ካብ መረባ ምስ ወጽኡ ን እቲ ዝርርብ ዝሰምዕ ዝነበረ ወዲ 17 ዓመት ዝዀነ ወዲ ሓፍተይ ደድሕሪኦም ክኽተሎም ጀመረ። ተመለስ ኢሎም ኣፈራሪሖም ግን ክምለስ ገይሮምዎ። ድሕሪኡ ዝተፈጠረ...
ምስ ካልኣዩ ኣብ ኢድ ፀላኢ ሰራዊት ኤርትራ ዝወደቐ ትግራዋይ፡ ስለ ዝገበሩዎ፥ ዝበሉዎ፥ ዝስምዖ፥ ዝርአዮን ዝተዓዘቦን የዘንትው።
ስድራ ኣደይ ሰላስ መሊሳ ጐዲላ! ኣደይ ስላስ ብሰንኪ ስእነት መድሓኒት ብዕለት 23 ታሕሳስ ዓሪፈን፤ ጓለን ወ/ሮ ጻድቃን ድማ ብዕለት 27 ታሕሳስ ወራሪ ሰራዊት ኤርትራ ደብዳብ መዳፍዕ...
ኣቦና እዘን ይሕተትወን ዝነበሩ ሕቶታት እንተ ዘኢመሊሶም ከም ዝቐትልዎም ይፈልጡ እዮም፡ ግን ድማ ናይ መትከልን ቃልስን ጕዳይ ስለ ዝዀነ ንዘኢምብርካኽን፣ ቃልሲ ህዝቦም ንዘኢምጥላምን ኣብ መትከሎም ምጽናዕ...
ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ'ቲ ሃዲሙሉ ዝነበረ ኤርትራ ብ ሕዳር 02፡ 2013 ብ ሰራዊት ኤሪትራ ተዓጂቡን ተሓጊዙን ስዓት 8:30 ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ከተማ ሸራሮ በጽሐ። ሰራዊት ትግራይ፡ ቅድሚ...
ብዕለት 3 ሕዳር ድማ ብዙሓት ሬሳታት ኣብ መንገዲታት እታ ኸተማ ምርኣይ ጀመርና። ኣነ ብዓይነይ ዝርኣይኹዎም 13 ይበጽሑ። ብድምር ልዕሊ 20 ዝዀኑ ሰባት ብዕለት 2 ሕዳር ተቐቲሎም...


text:
ሓበሬታ ንጉዕዞ ጽንብል ናጽነት መበል 25 ዓመት ብሩራዊ ኢዮቤልዩ ካብ ጀርመን ናብ ኤርትራ ዝኣትዉ
ሓበሬታ : ንጉዕዞ ጽንብል ናጽነት መበል 25 ዓመት ብሩራዊ ኢዮቤልዩ ካብ ጀርመን ናብ ኤርትራ ዝኣትዉ
ምስ’ዚ ክቡር ህዝብን ክብርቲ ዕለት ጽምብል ናጽነት መበል 25 ዓመት ብሩራዊ ኢዮበልዩ ንምስታፍ ካብ መላእ ጀርመን ኣብ ኤርትራ ተኻፈልቲ ንምዃን ዝተፈላለየ መደባት ሓንጺጽና ተበጊስና ከም ዘለና ነበስር ። እዚ ክቡር በዓል 25 ዓመት ብሩራዊ ኢዮቤልዩ ናጽነት ኤርትራ ናይ ኩሉ ኤርትራዊ በዓልን ክብርን መንነትን ስለ ዝኾነ ኩሉ ኤርትራዊ ክሳተፎ ዘለዎኢዩ።በዚ ኣጋጣሚ ንኹሉ ናብ ኤርትራ ዝኸይድ ነባሪ ጀርመን ከም ንጡፍተሳታፊ ንምዃን ብኽብሪ ንዕድም።
ተወጢኑ ዘሎ መደብ፣
- ምስ ገለ ኣሃዱ ዋርሳይ ይካኣሎ ብሓባር ናይ ምዝንጋዕ መደብ ፣
- ሓደ ባህላዊ ለይቲ ምድላው፡ ኣታዊኡ ብስም በዓል ናጽነት ንስድራ ስውኣት ዝውዕል። ኣብዚ ምሸት ብውሽጣዊ ዓቕምናን ገለ ስነ ጥበባውያን ንምምዕራጉን ምስፍሑን ወሲኽካ ዝካየድ ይኸውን፣
- ምትካል ገረብ ስውኣት፣
- መለለይ ተሳተፍቲ ዝኸውን ማልያ ወይ ቆቢዕ ምድላው።
ኣብዚ መደብ ክሳተፉ ንዝደልዩ ሃገራውያን ኣብ ከበቢኹም ዘለዉ ሓለፍቲ ውዳቤታት ወይ
በዚ ታሕቲ ተሓቢሩ ዘሎ ኢ-መይል ሓበሬታ ክትረኽቡን ክትምዝገቡን ትኽእሉ።
ነዚ መደብ ንምክያድ ወጻኢታት ስለ ዘለዎ ኩሉ ክምዝገብ ዝደሊ ተሳታፋይ € 100,00 ኦይሮ (ሚእቲ ኦይሮ) በዚ ታሕቲ ተሓቢሩ ዘሎ ቁጽሪ ሕሳብ ከመሓላልፍ ይግባእ።
Alazar Ackeza & Russom Araia
BW/Bank. IBAN:DE24600501017407096940
መወዳእታ ምዝገባ ክሳብ ዕለት 20 መጋቢት 2016 ኢዩ።
ኣሰናዳኢት ሽማግለ ኤርትራ ጀርመን
E-mail፡ alazarackeza@gmail.com ወይ Russom@arcor.deAnnouncement-Partcipation-of-25ID-02


text:
እዚ ጽሑፍ ብዘይካ መእተውን ኣብ መደምደምታ ዘሎ ጽሑፍ ብሙሉእ ቅዳሕ ጋዜጣ ብርሃን ምዃኑ ክሕብር እፈቱ።
ጋዜጣ መፍትሕ፡ ብንኤርትራውያን ካናዳውያን ንምግልጋል ዝገበረቶ ንኡድ ኣበርክቶ ፡ ብሉጽ ትሕዝቶ ዓንቀጻታን ከምኡ ውን መሃሪ ዓምድታታን፡ ካብ ኢድ ፕራይም ሚኒስተር ካናዳ ሚስተር ስቲቨን ሃርፐር ሽልማት ኤትኒክ ፕረስ መድያ ኮንስል ካናዳ ጨቢጣ።
እቲ ብቤትምኽሪ ሚኒስተራት ኢትዮጵያ ከምዝጸደቐ ዝጠቐሶ መምርሒ፡ እቶም ካብታ ሃገር ከምዝወጹ ዝተገብሩ ኤርትራውያን፡ ግላዊ ንብረቶም ንምርካብ፡ ንግዳዊ ምንቅስቓስ ንምክያድ፡ ኣብ ባንክታት ኢትዮጵያ ዘሎ ገንዘቦም ብምንቅስቓስ ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ከምዘለዉ ተቖጺሮም ኣብ ንግድን ወፍርን ንኽነጣጠፉ ዘኽእሎም ምዃኑ የገንዝብ።
ማእከላይ ባሕሪ ሰንጢቖም ማልታ ብምጕሳይ ሓደገኛ ጉዕዞ ዝፈጸሙ ዝበዝሑ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ዝርከቡዎም 250 ስደተኛታት ኣብ ላምፐድሳ ኢጣልያ ከምዝኣተዉ ታይምስ ዝተባህለ ናይ ማልታ ጋዜጣ ሓቢሩ።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮን ናይቲ ብኵሪያ ሮማና ዝጽውዓ ናይ ቀረባ ተሓባበርቶም ናይ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ሓዋርያዊ ምሕዳራ ጳጳሳውያን ኣባይቲ ምኽርን ላዕለዎት ኣባይቲ ጽሕፈትን ቅዱሳት ማሕበራትን ሓለፍቲ ዝርከብዎም ብሓባር ካብ ዕለት 10 መጋቢት ክሳብ ዕለት 15 መጋቢት 2019 ዓ.ም. ኣብ ከተማ ኣሪቻ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ናይ ዓቢይ ጾም መንፈሳዊ ሱባኤ፡ ሎሚ ዕለት 13 መጋቢት ዝኽሪ ሻድሻይ ዓመት ሕርየት ቅዱስ ኣቦና ምዃኑ ንጐሆ ብቕዳሴ ከምእተዘከረ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ካብ መላእ ብፁዓን ካርዲናላት ብዕድመ ዝዓበዩ ኣብቲ ሱባኤ ዝሳተፉ ዘለዉ ብፁዕ ካርዲናል ጆቫኒ ባቲስታ ረ ብስም ኵሎም ብፁዓን ካዲናላትን ሊቀ ጳጳሳትን ኵሪያ ሮማና ንጐሆ ቅድሚ ቅዳሴ ሎሚ ዕለት 13 መጋቢት 2019 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮ ንኽዀኑ ዝተሓረዩላ ዕለት ምኽንያት ሻድሻይ ዓመት ሕርየቶም ኣብ ዝዝከረሉ እዋን፡ ቅዱነትኩም በዛ ዕለት እዚኣ ዝስምዓና ሓሴት ንገልጸኩም፡ ጐይታ ናይ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ቤተ ክርስቲያንን ነሕዋት ኣብ እምነት ናይ ምጽናዕን ናይ ሓድነትን ውህደትን መሰረት ንኽትኰኑን እቲ ናብ ሰማይ ዝመርሕ በሪ ንኸተመላኽቱ ዝሃበኵም ሓላፍነት ብርሃን ኰይኑ ክመርሓኩምን ክድግፈኩምን ንጐይታ ንልምን። ቅዱስ ኣቦና ባሩኹና፡ ብፍቕርን ኣኽብሮትን ብተወፋይነትን ተኣዝዞን ዘሎና ቅርበት ነረጋግጸልኩም ከምዝበሉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተን መግለጺ ኣፍሊጡ።


text:
አብ ሕይወት ቃል ኪዳን ተራ ተጻመድቲ እንታይ ይመስል፧
ሰበይቲ ንምፍታሕ ብሙሴ ዝተዋህበ ፍቓድ ብሰንኪ ትሪ ሊቢ ደቂ ሰባት ዝተገብረ ሕድገት ደኣምበር: ብሕጊ እግዚኣብሔር ናይ ሰብኣይን ሰበይትን ሓድነት ፍጺሙ ዘይፍታሕ ምኻኑ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣትሪሩ ከምዝአወጀን ከምዝመሃረን አብዝሓለፈ አስተንቲና ነርና።
እዚ መድብ ሓድነት እዚ መደብ እግዚኣብሔር ምኻኑ፡ ማንም ኪፈትሖ ከምዘይክእል፣ “ እምበኣር ነቲ ኣምላኽ ሓደ ዝገበሮ ሰብ ኣይፍተሓዮ” እንዳበለ ከኣ ትምህርቱ የመሓላልፍ። እዚ ሓዋሪያት ብርቱዕን ዘይከኣልን ትእዛዝ ገሮም እካ እንተሓሰብዎ፡ ኣብ ክርስቶስ ዝኣምን ግና .. ደገፍን ጽላልን ናይ ክርስቶስ ኣይፍለዮን ኢዩ። ሰብ ኪዳን እምበኣር መስቀሎም ክጸሩ .. ኣብ መዓልታዊ ሕይወቶም ክደጋገፉ ይግበኦም። ዝለዚ አብዚ አቲናዮ ዘለና ኪዳን ከም ተጻመድቲ፤ ከም ሰብአይን ሰበይትን፡ ከም ሰብ ቃል ኪዳን። ነዚ ኪዳን ብሓድነትን ውሉድ ንምውላድ፡ ብሓላፍነት ውሉድ ንምዕባይን ናይ ነፍሲ ወከፍና ተራን – ጻዕርን – ሓላፍነትን ይሓትት ነፍሲ ወከፍ እዚ ሓድነት እዚን እዚ ዕላማ እዝን ኣብ ሓደጋ ከይወድቕ ነፍሲ ወከፍ ተጻማዲ ኣብ ጸዋዕታኡ እሙን ኮይኑ ክርከብ የዲሊ። ዘይምስምማዕ ፡ምጥልላም ከይመጽእ ክንሰርሕን ክንተግህን ይግበኣና።
ቅዱስ ጳውሎስ .. ተራ ሰብኡት አብ ቃል ኪዳን እንክገልጽ፦ ኣቱም ሰብኡት ከምቲ ክርስቶስ ንቤተክርስቲያኑ ምእንቲ ኪቕድሳ ዘፍቀራን: ህይወቱውን ምእንተኣ ዘወፈየ፤ ነንስትኹም ኣፍቅሩወን፣ ክርስቶስ ንናይ ተፈጥሮ ስርዓት ከሕድስ ስለ ዝመጸ ብእኡውን ናይ ተገልጾ ምልኣት ስለ ዝተኸስተ፡ እግዚኣብሔር ፍቅሪ ምዃኑ ገለጸ (ዮሓ 1፡18) ንዓና ተኸተልቱ ንዝኾና ከኣ ሓንቲ ትእዛዝ ሓደገልና ነንሓድሓድና ክንፋቀር፤ ልቢ ወዲ ሰብ እምበር ንኸፍቅርን ንኽፍቀርን ዝተፈጥረ ኢዩ። እዚ መለኮታዊ ፍቅሪ ኣባና ጸኒዑ ንክነብር ከኣ እግዚኣብሔር መንፈስ ፍቕሪ ኣብ ልብና ለኣኸ ይብሉና ቅ.ዮሓንስን ቅ.ጳውሎስን (ዮሓ 14፡26፣ ሮሜ 8፡14)
ንኪዳን ብዘርኢ ፍቅሪ ሓደ ምስ ሓንቲ ኮይኑ ዘይልወጥን ዘይፍታሕን ሓድነት ከም ዝፈጥር አብ ቅዱስ መጽሓፍን ትምህርቲ ቤተክርስቲያንን ተመርኪስና እንርድኦ ሓቂ ኢዩ።ክርስቶስ እምበር ነቶም ብጊዜኡ ዝነበሩ ብሰብኣዊ ሕጊ ተመሪሖም ንመለኮታዊ ትሕዝቶ ኪዳን ኣናኢሶምዎ ዝነበሩ ሰባት ክሓትዎ ክምልሰሎም ከሎ ። እቲ ካብ መጀመርታ ዝፈጠር ሰብኣይን ሰበይትን ጌይሩ’ዩ ዝፈጠሮም ስለዚ ሰብኣይ ኣቦኡን ኣዲኡን ሓዲጉ ምስ ሰበይቱ ይወሃድ ክልቲኦም ከኣ ሓደ ኣካል ይኾኑ ዚብልዩ ኣየንበብኩምን፧ ደጊም ሓደ ኣካል ኢዮም እምበር ክልተ ኣይኮኑን፣ እምበኣር ነቲ ኣምላኽ ሓደ ዝገበሮ ሰብ ኣይፍለዮ፡ ይብሎም። እዚ ኢዩ እምበአር ናይ ነፍሲ ወከፍና ጻዕርን ተራን – ሓደ ምኻና አሚና ነዚ ሓድነት ሓላፍነትና ወሲድና ክንሰርሕ። ዝለዚ እምበአር እዞም ክልተ ተጻመድቲ ወይ ሰብአይን ሰበይትን – ሰብ ኪዳን – ኣሰር ክርስቶስ ብምስዓብ፡ ንርእሳቶም ኪሒዶም መስቀሎም ብምሽካም ትርጉም ኪዳን ሓዳር ተረዲኦም ብዝግባእ ክነብሩሉ፣ ናይ ነፍሲ ወከፎም ተራ ሓላፍነት ይሓትት። ክርስትያናዊ ሓዳር (መርዓ) ጸጋ ኮይኑ ብናይ መስቀል ክርስቶስ ዝተረኽበ ፍረ እውን ኢዩ። (ሓዲሽ ካቶል.ትም.ክር 1615)።
ክርስቶስ ንኪዳን ይባርኮን ምስ ሰብ ኪዳን ክሕጐስን ክተሓባበርን ኣብ ቃል ዘገሊላ ንረኽቦ (ዮሓ.2፡1-11)። ክርስቶስ ንሕጻናት ክባርኾምን ከምኦም ዝኣመሰለ ጥራይ ንመንግስቲ እግዚኣብሔር ክኣትዎ ከምዝኽእልን ይዛረብ፡ ነቶም ካብኡ ከርሕቅዎም ንዝደልዩ ሰባት ከኣ ይቍጥዓሎም። ሕጻን ዓቢይ ናይ ምቅባል ክእለት ስለ ዘለዎም- ንትምህርቱ ከመሓላልፈሎምን ኣብ ሓንጎሎምን ልቦምን ክቀርጸሎም ይዕድሞም። እዚ ከኣ እቲ ሓደ ተራ ወይ ሓላፍንት ናይ ወለዲ ምኻኑ ኢዩ። ነቲ ዝተዋህበና ጸጋ – ተቐቢልና ከምቲ ዝግባእ እናነበርና – አሰር ክርስቶስ ብምኽታል ፍቕሪ ሕድሕድ እናተወሃሃብና – ነዚ ቅዱስ ናብ ደቃትና ክነመሓላልፎ። እንታይነት መንግስቲ እግዝኣብሔር ኣብ ልቦምን ኣእምርኦምን ክነሰርጸሎም ሓላፍነት ከም ዘለና የፍልጠና።
ቅ.ጳውሎስ ብዛዕባ ቃል ኪዳን ክዛረብ እንከሎ ነቶም ቀዳሞት ወለዲ ጥራይ ዘይኮነስ መልእክተ ባህርያዊ ወይ መለኮታዊ ኣብነትውን ይወስድ። ክርስትያናዊ ናብራ፡ ሓዳር ኣብ ክርስቶስን ቤተክርስትያንን ዘለዎ ሓድነት ክኽተል ዘለዎ ጥራይ ዘይኮነስ ኣብኡ ዝተመሥረተ ምኳኑ ይገልጽ። (ኤፈ 5፡21-33 ይንበብ) እዛ ቤተ ክርስቲያን ዘቤት ወይ ንእሽተይ ቤተ ክርስቲያን በዞም ክልተ ፍቑራት ዝቖመት ኣብ ምስጢር ክርስቶስ ተመስሪታ ሓድነታ፣ ማዕርነታ፣ ምስጢራውነታ፣ ልዕልነታ ተረዲኣ ኣብ ቤ/ያንን ምስ ቤ/ያን ኮይና ኣብ ቅድስናን ንቅድስና ርእሳን ውሉዳን ሕብረተስባን እትሰርሕ ኢያ። ንምስጢር ተኽሊል ብእምነት ተቀቢሎም ብተስፋ ይጐዓዙ ብፍቅሮም ከኣ ይገልጽዎ። ኣብ መንጎ ክልተ ሰባት ዝግበር ክርስትያናዊ ኪዳን – ሓደስቲ ፍጥረት ይገብረና፡ ናብ ሓድነት ከነተክሩውን ይሕግዘና፡ ምክንያቱ እቲ ጸዋዕታ ተክሊል ብመሰረቱ ናብ ሓድነት ዘተኮረ ኢዩ። ሓድነት ምስ ዝፈጥሩ ጥራይ ኢዩ ከኣ ዕብየትን ብስለትን ዝረኽቡ።
ከምቲ ክርስቶስ ንቤተክርስቲኣይኑ ዘፍቀራን ንሕናውን ከም ሰብኣይን ሰበይትን ክንፋቐር እዚ ኣምሳል ክርስቶስን ቤተክርስቲያኑን ክንክተል ከምዘለና ንዕደም ። ኪዳን ብእግዚኣብሄር ከምዝተሰርዓን፡ ምንጩ ባዕሉ እግዚኣብሔር ምኻኑ ኣስተንቲና። ስለዚ ከም ሰብአይን ሰበይትን ንሕና ንቅድስና ዝተጸዋዕና ኢና። አብዚ ዕውታት ኮይና ንኽንርከብ ግና ነፍሲ ወከፍና ክንሰርሕ ይግበአና። ካብ ኣገላልጻ ፍጥረት ከምእንርድኦ ድላይ ኣምላኽ ሰብኣይን ሰበይትን ከም ሓደ ኣካል ኮይኖም ሕይወቶም ብቕድስና ንኽመርሑ ኢዩ። ስብኣይ ንኹሉ ገዲፉ ምስ ሰበይቱ ብምውህሃድ ሓደ ኣካል የቑሙ። ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ስተቐስናዮ ውሉድ ብምላድ ኣብቲ ናይ ምፍጣር ስራሕ ኣምላኽ ንሳተፍ ። “ፍረዩን ተባዝሑን ንምድሪውን ምልእዋ” ዝብል ቃል አምላኽ ከአ አብ ግብሪ ነውዕል።
አብ ሕይወት ኪዳና እዚ ዓቢ ተራ ብምጽዋት ከአ “ቤተ ክርስቲያን ዘቤት ወይ ንእሽተይ ቤተ ክርስቲያን ንሃንጽ። ሰብ እምበኣር ኣብ ንእሽተይ ቤተ ክርስቲያን ወይ ስድራ ቤት ንበላ ብቀዳምነት ፍቕርን ተኣማንነትን ኣምላኽ ተገንዚቡ፡ ንሱውን ንፍቕርን ብተኣማንነትን ኪነብር ከምዘለዎ ዝመሃር። ዘጽ፡12.25-27 ሓድሽ ሕይወት ንጅምር። “ንኢየሱስ ክርስቶስ ብምእማን ኩሉኻትኩም ውሉድ ኣምላኽ ኢኹም። ከመይ ብክርስቶስ ዝተጠመቁም ዘበልኩም ንኽርስቶስ ለቢስክምዎ ኢኹም (ጋላ 3፡26-27) ይብለና ቅ.ጳውሎስ። ኣብ ክርስቶስ እምበኣር ሓዲሽ ኣነባብራ ሕይወት ይርከብ። ኣተሓሳስባናን ስራሕናን ከም ናይ ክርስቶስ ክኸውን ይጅምር። ኣብ ክርስቶስ ዝተጠመቁን ብምስጢረ ተክሊልውን ጸጋ ክርስቶስን ዝተዓደልና ሰብ ኪዳን ነቲ ክርስቶስ በኣና ክፍጸሞ ዝደልዩ መደባት ኣብ ግብሪ ከነውዕሎ ግዱዳት ኢና። ቅድሚ ኩሉ ገዛእ ርእሳቶም ብምቅያር ብናይ ክርስቶስ መንፈስ ዝመላለሱ ሰባት ክኮኑ ኣለዎም። ገዝኦም ንኩሎም ክፉት ኮይኑ፡ ናይ ድሕነት … ናይ ጸጋን ኣገልግሎትን ቦታ ከም ዝኾውን ክገብሩ ይግብኦም።
ኪዳን ሂያብ መንፈስ ቅዱስ ብዝኮነት ፍቅሪ ዝተመስረተትን እትበራታዕን ኣብ ናይ ቤ/ያን ምስጢራትውን ዝተመሥረተት ስለ ዝለዝኾንት ድሕነት ክርስቶስ እተንጸባርቅ ክትከውን ክትሰርሕ ኣለዋ። ንኪዳን ብሰብኣዊ ማለት ምስ ኩሉ ድኻምነት ሰብውን ክንርእዮ ኣሎና። ፍቅሪ ወድ ሰብ ኩሉ ጊዚ ኣብ ድንገት ክርከብ ስለ ዝኽእል- እቲ ኣብ ክልተ ሰብ ሓዲሩ ዘሎ ፍቅሪ ኣበየናይ ደረጃን ናበየናይ ኣቅጣጫ ይንቀሳቀስ ከምዘሎን ንምፍላጥ ጻዕሪ ክካየደሉ ይግባእ፡
ፍቅሪ ካብ ሰብ ነቂሉ ኣብ ሰብ ዝውዳእ እሞኸኣ – አብ ሰብ ጥራይ ዝርክብ እንተኾይኑ፡ ኣብ ዓላማኡ ከምዘይረገጸ ኢዩ ዝፍለጥ፤ ሓደ መዓልቲ እቲ ናይ ሰብ እንብሎ ነገራት ምስ ኣብቅዔ – ሰብ ሓዳር ኣብ ክቢድ ሳዕቤን ክበጽሕ ይኽእል ኢዩ።
እዚ እንከይጋጠሞ ጻዋዕታ ኪዳን መለኮታዊ ውሳኔ ምኳኑ ተኣሚኑ ካብቲ ናይ ሰብኣዊ ነገር ዘሎና አተሓሳስባ ንላዕሊ ክንርእዮ ከም ዘለና ምፍላጥ ኣድላዪ ኢዩ። ዘጋንፈና ጸገማት ብጸጋ ኣምላኽ ኣሸኒፍና ንሓድነትና ሓላፍነት ብንጹርን ዓሙቅን ርድኢት ክንጽዕር ከም ዘለና ብተወሳኺ አሰር ክርስቶስ እንተ ተኸቲሊኩም ንሓድነትኩም ምልኣት ክህቦ ምኳኑ ክትፈልጡን ከትኣምኑ ይግበአኩም። ስለዚ ከኣ ኣብ ታሕጋስኩም ኮነ ጸገማትኩም ኣብ ገዛእ ርእስኹም ዘይኮነ ኣብ ክርስቶስ ክትጽግዑ፡ ንዓኡ ከኣ ዝበለጸ ሥፍራ ኣብ ሕይወትኩም ክትህብሆ ኣድላዪ ኮይኑ ይርከብ። ምኽንያቱ እቲ ዝጽውዕን ዝሕግዝን = ኣብ ጸልማት ናይ መስቀል ጊዜ ከኣ ናይ ትንሳኤ ታሕጓስ ከም ዘሎ ዘበሥር ክርስቶስ ጥራይ ኢዩ። ነንሓድሓድኩም ናይ ምፍቓር ዘለኩም ክእለት ወይ መምዘኒ ንእግዚኣብሔር ንምፍቃር ብዘለኩም ክእለት ኢዮ ዝምዘን፡ ኣብ ክርስቶስ ዘለኩም ፍቅሪ ጽኑዕ እንተ ደኣ ኮይኑ ብመጠኑ ነንሓድሕድኩም ዘሎ ፍቅሪ’ውን ክጸንዕ ኢዩ። ካብዚ ምስ ዝነቅል ጥራይ ኢዩ ንጽሑን ዓሙቅን ፍቅሪ ኣብ ኪዳንኩም ዝርኤን ዝነግስን። ነፍሲ ወከፍ ከአ እቲ ዝግበአኒ ተራ ተጻዊተ ኢየ ክብል ዝኽእል።
ቃልኪዳን ሞትን-ትንሳኤን ጻዕርን- ስቃይን ክብርን ምሕዳግን- ምርካብን፡ እናተወራረሰ ዝነብረሉ ቦታ ኢዩ። ኣብ ክርስቶስ ዝተመስረተ ጽኑዕ…ክርስትያናዊ ኪዳን ብተፈጥሮኣ ናይ እምነት፣ ተስፋ፣ ፍቅሪ፡ ጸሎት፣ ጸጋ፣ ቅድስና ድሕነትን ዝነግሰላ ዝበቕለላን ቦታ ክትከውን ኣለዋ። ክርስቶስ ነታ ዝፈትዋ ኣካሉ ዝኾነት ቤተክርትያን መንቅብ ወይ ኣበር ዘይብላ ኮይና ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ንኽትቀውም ርእሱ ክሳብ ምሀብ’ዩ ኣፍቂርዋ። ነቶም ኩሎም ተጠሚቆም ኣባላታ ዝኮኑ ከኣ ንከተንጽሖምን፡ ኣብ ቅድስና ንኸተብጽሖምን ጸጋን ሓላፍነትን ሂቡዋ ኢዩ።
ቤተክርስትያን እምበኣር ብወገና ንገዛእ ርአስና ጥራይ ዘይኮነ ነዚ ሓላፍነት እዚ ተጠቂማ ኣባላታ ንዝኮኑ ሰብ ቃል ኪዳን ንደቃቶም ብሰብኣዊ ኮነ መለኮታዊ ኣተዓባብያ ክከናኸነዎም መምርሒ ትህብ ኢያ። ምስጢረ ተኽሊል እምበአር ናይ ጸጋ ምንጪ ኢዩ። ናይዚ ጸጋ አዚ ምንጪ ከአ ክርስቶስ ባዕሉ ኢዩ። ከምቲ አቀዲሙ አግዚአብሔር ንሕዝቡ ብናይ ፍቅርን ተአማንነትን ኪዳን ከምዝተራኸቦም፡ እቲ ንቤተክርስቲያን መርዓዊአ ዝኾነ መድሓኒና ድማ ሕጂ ንዓኹም ነዞም ሰብ ኪዳን በዚ ምስጢር እዚ አብ መንጎኹም ይርከብ። ዝለዚ መስቀልኩም ጸርኩም ምእንቲ ክትክተሉዎ፡ ምስ ወደቁም ከምብሓድሽ ንኽትንስኡ፡ ንሓድሕድኩም ምእንቲ ክትመሓሓሩ፡ ናይ ሕድሕድ ሸኸም ምእንቲ ክትጸዋወሩ፡ ከምቲ ጳውሎስ ናብ ሰብ ኤፌሶን አብ 5:21 ክጽሕፍ ዝብሎ “ብፍርሓት ክርስቶስ ከአ ንሓድሕድኩም እዙዛት ኩኑ” ቀጺሉ አትን አንስቲ፣ ከም ንጎይታኽን ጌርክን ንሰብኡትክን ተአዘዛኦም። ከመይ ከምቲ ክርስቶስ ርእሲ ቤተ ክርስቲያን ዝኾነ፥ ሰብአይ ከአ ርእሲ ሰበይቱ ኢዩ። ክርስቶስ ድማ ናይታ ሰብነቱ ዝኾነት ቤተ ክርስቲያን መድኅን እዩ። ከምቲ ቤተ ክርስቲያን ንክርስቶስ እት እዘዞ ኸምኡ ድማ አንስቲ ንሰብኡተን ብኹሉ ይተአዘዛኦ። አቱም ሰብኡት፥ ከምቲ ክርስቶስ ንቤት ክርስቲያን፥ ብቓልን ብምሕጻብ ማይን አጽርዩ ምእንቲ ኺቕድሳ፥ ርስሓት ወይ ዕጣር ወይ ድማ ንእኡ ዚመስል ካሊእ ክፍአት ዘይብላ፥ ቅድስትን መንቅብ ዘይብላን ክብርቲ ቤተ ክርስቲያን ገይሩ ናብኡ በጃ ክሳዕ ምሃብ ዘፍቀራ፥ ነንስትኹም አፍቅሩወን። ከምኡ ኸአ አቱም ሰብኡት፥ ነተን አንስትኹም ከም ገዛ እ ሰብነትኩም ጌርኩም አፍቅሩወን። እቲ ንሰበይቱ ዘፍቅር፥ ንገዛእ ርእሱ ኢዩ ዘፍቅር።
መብዛሕቲኡ ጊዜ ወለዲ፡ ንደቆም ዝበልዕዎን ዝክደንዎን፡ ከምኡ ገዛ ክሃንጹ ክንደይ ይኣኽለኒ – ክንደይከ ክውስኽ ክብሉ – ብኻልእ ከኣ መግቢ ዕለት ንምምእራር ለይቲ መዓልቲን ክስርሑ ደኣ’ዩሞ ዝረኣዮ እምበኣር ክንድቲ ተገዳስነት መንፈሳውነት አይነርእን። ብዓይኒ ኣምነትን ቤ/ያንን ክጥመት ከሎ እዚ ዓይነት ጐዕዞ እኩል ኣይኮውንን ጎዶሎ ኮይኑ ይርከብ። ኪዳን ብእግዝኣብሔር ምስጢረ እምነትና ኢያ ትገልጸልና፡ ናይ እምነትና መሠረት ከኣ ቃል ኣምላክ ምስማዕ ኢዩ። ስለዚ ሕይወት ኪዳና ቃል ኣምላኽ ምዝውታር መምርሒ ክህበና ይኽእል ኢዩ።
“ቃል ነእጋረይ ብርሃን ንመንገደይ ከኣ መብራህቲ ስለ ዝኾነ፡ ኣብቲ ብርሃንካ ብርሃን ንምርኣይ የብቅዓኒ፡ ዝብሎ ዘማራይ ሓቅነቱ የረጋግጽ። ሰብ ከዳን ኮይኖም ቃል ኣምላኽ ዘዘውትሩ እንተኮዮኖም ብኣተሓሳስበኦምን ብኣነባብርኦምን ከወሃሃዱ ይኽእሉ፤ ቀስ እናበሉውን ንጸገማቶም ከሸንፉ ይኽእሉ። እምነት እምበኣር ሰብ ኪዳን ሓድነት ከም ዝነግስ እትገብር ህያብ ኣምላክ ኢያ። ጸሎት ጐይታ ጸሎት ስድራ ከኣ መንግስትኻ ትምጻእ – ኣብ ገዛእ ርእሶም፤ ኣብ ስድራ ቤቶም እንተጸልዮም ፍቅሪ እግዚኣብሔር ኣብ ቤቶም ይነግስን ይሰርሕን። ሕይወትን ሕብረትን ቅድስቲ ስላሴ አብአቶም የንጸባርቅ።
ኣብ መወዳኣታ እምበኣር ሓዳርኩም ኪዳንኩም ከምቲ ዝድለ፡ ከምቲ እትምነይዎ ብፍቕርን ሓድነትን ንኽጋዓዝ ናይ ነፍሲ ወከፍኩም ጻዕርን ተወፋይነትን ተራን ይሓትት። ኣብዚ ምስ እግዚኣብሔር ዘለኩም ርክብ ፡ ኣብ ምስጢራት ጸሎት ዘለኩም ተሳትፎ ወሳኒ ይከውን፡፡ ጸሎት ትንፋስ ሕይወት ናይ ኪዳን ኢዩ። ብተስፋ ክንጋዓዝ እንመሃረሉ ኢዩ። ኃድነት ናይ ቅድስቲ ስላሴ ዝግለጸሉ ቦታ ኢዩ። ፍቅሪ ክርስቶስ እንመሃረሉ ኢዩ፡ እቲ ሓቀኛ ወይ መሰረት ናይ ኪዳን ዝግለጸሉ ኢዩ። ስለዚ ኣብ ኪዳን እቲ ሓቀኛ መርዓዊ ዝኾነ ክርስቶስ ክንፈልጦ ንጅምር። ልባትና ብፍቕሪ ክርስቶስ ተመሊኡ ናብ ተስፋ ይጋዓዝ።
ፍቕሪ እምበኣር ከምቲ ዝድለ ክነብሮን ክንሕልዎን እንኽእል ብፍቕሪ ጥራይ ኢዩ። እቲ ሓቀኛ ፍቕሪ እንመሃሮ ከኣ ኣብ ጸሎት ኢዩ። ጸሎት ንሰብ ኪዳን ናብ ኣምላኽ ከምዝቐርቡ ይገብሮም። ኣብ ጸዋዕታኦም እሙናት ኮይኖም ከም ዝጋዓዙ ይገብሮም። ነዚ ኩሉ ዝተባህለ ከምቲ ዝድለ ኣብ ዕላማኡ ንኽበጽሕ ናይ ርክብና ግደ ወሳኒ ይከውን። ኣብ መንጎና ሓደ ጽቡቕን ሓቀኛን ርክብ ንኽንምስርት፡ እምነት፡ ሕድሕዳዊ ምክብባር ምምስራት የድሊ።
- ሓጎስ ፡ ጣዕሚ ኣብ ሕይወትና ከንጸባርቕ ወይ በቲ ኪዳንዊ ሕይወትና ሕጉሳት ክንከዊን፥ እዞም 6 – መሰረታውያን ነገራት ኣብ ሕይወትና ክንመሃር ይግበኣና።
1ይ. ንፍቕርና ግዜ ሂብና ክንክአል። ልክዕ ከምቲ አብ መዓልታዊ ሕይወታን እንበል ዓሉ እንሰርሓሉ እነዕርፈሉ ውሱን ዝኮነ፣ ከምኡውን ነቲ ፍቕርና ግዜን ሰዓትን ክንፈሊየሉ የዲሊ።
2ይ. አብቲ ዝአተናዮ መብጽዓ ወይ ጸዋዕታ ሓቀኛታት ወይ አሙናት ኮይና ክንረክብ የዲሊ። ፍቕሪ ክእወጅ ጥራይ የብሉን እንታይ ደኣ ክንበር። አንብሎን እንገብሮን ተሰማሚዑ ክከይድ ኣለዎ።
3ይ. ምስ በዓልቲ ኪዳና ብኽፉት ልብን ሓቅነትን ክንመላለስ ይግበአና። ናይ ምስማዕ ክእለት ክህልወና- ተቐቢልና ክንኽእል። ሓዳር ወይ ኪዳን ተመክሮ ኢዩ። ንፈልጦ ይመስለና ግና ኣይንፈልጦን ኢና። ምስ ግዜ ግን እናፈለጥናዮን እናዓበናን ንኸይድ። ክንደይ ጽንኩርን ከቢድን ምካኑ ንርዳእ። ባእሲ ዘይብሉ ሓዳር ጥዑይ ሓዳር ኣይኮነን ይብሉ። ከምቲ ዘይሓምም ሰብ ዘየለ፣ ከምኡውን ምሉእ ሰብ ዘይበኣስ ሰብ ክህሉ ኣይክእልን
4ይ. ጌጋኻ ተቐቢልካ ወይ ፈሊጥካ ምኽኣል። አብ ኩሉ ክርስቲያናዊ ጉ ዑዞና እካ አድላዪ እንተኾነ ብፍላይ ግና አብ ኪዳናዊ ጉዑዞ ኣቢሰ ምባል። ይቕረታ ምሕታት የድሊ
5ይ. ይቕረ ምባል ክንመሃር
ሓደ ካብቲ ፍረ ናይ ፍቕሪ ናይ ምሕረት ምሃብ ክእለት ምህላው እዩ። ክምሕር ዘይክእል ሰብ የፍቅር ኢየ ክብል ኣይክእልን። እቲ ኣብ ኪዳናዊ ህይወት ዝኾነ ካህን . ኣቦ ኣደ ናብ ምሕረት ንኽነምርሕ ዝሕግዝ ደኣምበር ኣብ ክንዳና ኮይኑ ዝምሕረልና የብልናን። ስለዚ ኩሎም ሓገዛት ከወፉይልና ይኽእሉ፣ መሓርቲ ግና ባዕሊና ኢና። እታ ሓንቲ ናብ ዕርቅን ሰላምን እትመርሓና ከኣ ምሕረት ኢያ። እዚ ማለተ ኣብ ኩሉ ሽግርኩም ጸገምኩም መፍትሕ ሽግርኩም ኣብ ኢድኩም ኢዩ። ብፍላይ ንኪዳናዊ ሕይወትኩም ዝርኢ።
6ይ. ጎደሎታት ምኻና ክንትፈልጥን ክንቕበልን የድሊ።
እዚ ኣተሓሳስባ ወይ እምነት ኣብ ልብና ሕይወትና ምስዝነግስ ጥራይ ኢና ምስ ኪዳና ብሰላምን ፍቕርን ክነብር እንኽእል። ነቲ ናይ ሰብኣየይ ወይ ሰበይተይ ጉድልነት ክቕበል። ሓደራ ቃል ኪዳን ኣሲርካ ከም ስድራቤት ክትነብር፡ ጾታዊ ፍልልይ ክህሉ ናይ ግድን ኢዩ። ስለዚ ማዕርነት ዝብል ቍዋም ኣብ ቦቱኡ ከሎ – እቲ ጾታዊ ፍልልይና ግና ክንቅበል የድሊ። ብዙሕ ነገራት ኣሎ ብባሕሪያዊ ነደ ጥራይ ዝርኢ ፡ ከምኡውን ነቦ ጥራይ ዝርኢ። ስለዚ ነዚውን ኣብ ግምት ኣኢቲና ብምክብባር ክንጋዓዝ።
ኣባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
እነሆ “2021 ዓሚ፡ 2022 ድማ ሎምዘበን” ኣብ እንብለሉ ናይ ግዜ ዑደት በጺሕና። እዛ “ሎምዘበን ኮይነ፡ ኣለኹ” እትብል ዘላ ዓመት “ዓሚ” እትበሃለሉ ግዜ እውን ዑደቱ ሓልዩ ጽባሕ ደበኽ ክብል እዩ። ወዮ ኩሉ ግዜ፡ ናይ ግዜ ጉዕዞ ቅልጣፈ ስለ ዘይወሓጠልናን ማዕሪኡ ዘይንስጉምን ከኣ “መዓልትን ከልብን ከይጸዋዕካዮም ይመጹ” ኢና እንብል። ከብቲ ልሙድ መስርሕ ዘይወጸት ክነሳ፡ “ሎምዘበን ከይተፈለጠትና ሓሊፋ” ምባልና እውን ልሙድ እዩ።
እቲ ናይ ዓመታት ምትኽኻእ ክንስዕቦ እንተዘይኮይና ጠጠው ከነብሎ፡ ከነቐልጥፎ ወይ ከነደንጉዮ ኣይንኽእልን ኢና። እቲ ንሕና ኣብ መስርሕ ጉዕዞ ምስ ግዜ ክንገብሮ ዝግበኣና ከምቲ “ግዜ እንከለካ ግዜ ኣይትጸበ” ዝበሃል፡ ዝተዋህበካ ናይ ግዜ ዕድል ዘይምብኻንን ኣብ ኣጠቓቕማኡ ምውሕላልን እዩ። ዓምን ሎምዘበንን ዝረኻኸበኦ ሓላፍነትን ዕማምን ኣለወን። እቲ ዝረኻኸበኦ ንሕና ደቂ ሰባት እንሰርሖ እዩ። ንሕና ምእንቲ ኣብ ሎምዘበን ዕዉታት ክንከውን፡ ኣብ ባሕቲ ዓመት ሰናይ ትምኒት ምግልላጽ ጥራይ ዘይኮነ፡ ንናይ ዓሚ ተመኩሮና ክንግምግሞ ይግበኣና። እዛ ናይ ዓመታት ምርኽኻብ ንዓመታ ቆጸረኣ ኣኽቢራ ከም እትመጽእ እውን ካብ ግምትና ወጻኢ ክኸውን ኣይግበኦን። ናይቲ ገምጋምና ቀንዲ ዕላማ ከኣ ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ዘጋጠመና ሕጽረት ንምውጋድን ነቲ ኣውንታ ድማ ዝያዳ ንምሕያሉን እዩ።
ኣብታ ዝሓለፈት ድሮ ዓሚ ኮይና ዘላ 2021፡ ኤርትራና ከመይ ከም ዝሓለፈታ ኩልና ንርደኦ ኢና። ነቶም ጉዳይ ህዝቢ ዘይዓጦም ሕልናኦም ንህግዲፍ ዘረከቡ ውሑዳት ገዲፍካ፡ ምስሊ ኤርትራ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ብሰንኪ ጨካንን ጠላምን ተግባራት ጉጅለ ህግዲፍ፡ ከምቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ዓመታት “ሕማቕ ነይሩ” ምባሉ ኩልና እንረዳደኣሉ እዩ ዝብል እምነት ኣለና። ከምቲ “ነቲ ዝኸፈአ ዝገደደ ኣለዎ” ዝበሃል፡ ጭካነ ህግዲፍ በዚ ክሳብ ሕጂ ዝተዓዘብናዮ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ክወርድ ዝጸንሐ ጭቆና ጠጠው ዝብል ዘይኮነ፡ ክሳብ ተሳዒሩ ኣብ ኢድ ህዝቢ ዝወድቕ ቀጻሊ እዩ።
ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመት ከም ዝተዓዘብናዮ፡ ህግዲፍ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ኢዱ ኣእትዩ ኤርትራዊ መንእሰይ ኣብ ዘይጉዳዩ “ከጠጥቕ’ዩ” ዝብል ናይ ብዙሓት ኤርትራውያን ትጽቢት ኣይነበረን። እንተኾነ ኮይኑስ ብግብሪ ኤርትራውያን መንእሰያት ከም ዝሞቱ፡ ከም ዝተወግኡን ሃለዋቶም ከም ዝጠፈአን ርሑቕ ከይከድና ከካብ መቕርብና ንርደኦ ዘለና እዩ። እቶም ብፍላጥ ይኹን ብዘይፍላጥ ናይ ህግዲፍ ኣበር ንምኽዋል “ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ኣብ ውግእ ትግራይ ኣይተሳተፈን” ክብሉ ጀሚሮም ዝነበሩ፡ ሎሚ ብመርትዖታት መህደሚ ብዘይርከቦ መጻወዲያ ሓቂ ተታሒዞም እዮም። ኣብቲ ውግእ ምስታፍ ጥራይ ኣይኮነን። ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ኣብ ሲቪላዊ ቅትለትን ንብረቱ ምርሳይን ተሳቲፉ ዝብል፡ ነቶም ራሰይቲ ጥራይ ዘይኮነ፡ ነቲ ዘይወዓሎ ኤርትራዊ እውን ዘሕፍር ስማዕ እዩ። እዚ ጉዳይዚ ካብ ሓሜትን ሕሹኽሹኽን ሓሊፉ ኣብ ዓበይቲ ማዕከናት ዜና እውን ዝዝረበሉ ኮይኑ ኣሎ።
እዚ ዝምታ ንብረት ሲቪላውያን፡ ቅትለትን ዓመጽ ደቂ ኣንስትዮን ተጻርዩ ሓቂ እንተኾይኑ፡ ካብቲ ከይድገም ከነወግዞን ክንመሃረሉን ዝግበኣና ጽዩፍ ተግባራት ሓደ እዩ። ነዚ ከምዚ ዓይነት ምምርሳሕ ምኽኑይ ንምግባር ዝሓለፈ ጌጋታት ምጽብጻብ ውሕሉል ኣይኮነን። እዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ተግባር ኣብ ሓደ ነጥቢ ጠጠው ክብልን ክውገዝን ይግበኦ። ምጽብጻብ እንተቀጺሉ ግና “ገበረኒያ ክገብርሲ ዓዲ ነየጋብር” ከም ዝበሃል ኣብ ምፍድዳይ ሕነ ከይንነብር ዘየስግእ ኣይኮነን። ኣብዚ እዋንዚ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት ጉዳይ ትግራይ ዝምርምር ፍሉይ ኮሚሽን ኣውጺኡ ኣሎ። ድሮ ውጽኢት ናይዚ ኮሚሽን ከይተፈለጠ ከኣ፡ ንመንግስቲ ኣሜሪካ ከም ኣብነት ወሲድና ንሰበ ስልጣን ኤርትራ ከም ግብረ-መልሲ ንኢድ ኣእታውነታ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ትግራይ፡ ብእገዳታት ክትቐጽዕ ጀሚራ ኣላ።
ናብቲ ቀንዲ ጉዳይና ንመለስ። 2022 ካብ 2021 ትርከቦ ዘላ ሓላፍነት ብደረጃ ዓለም እንተመዘናዮ፡ ብፖለቲካዊ፡ ቁጠባውን ማሕበራውን ቅልውላዋት ዝግለጽን ዝሑል ውግእ እንደገና ከይክሰት ዝስገኣሉን ኣዝዩ ከቢድ ኩነታት እዩ። ኣብ ኤርትራዊ ጉዳይና እንተመጺእና ከኣ ጉጅለ ህግዲፍ ቀንዲ ተዋሳኢ ዝኾነሉ፡ ኣብ መንጐ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ዝካየድ ዘሎ ውግእ ነብሱ ዝኸኣለ ናባና ከይተረፈ ስግኣት ዘሕድር እዩ። ኣብ መንጎ ሱዳንን ኢትዮጵያን ፈኸም ዝብል ዘሎ ምትፍናን ኣብዚ ናይ ህግደፍ ዲዕ ዝበለ ኢድ ኣእታውነትን እውን ንህዝብናን ሃገርናን ስግኣትን ሻቕሎትን ዘሕድር እምበር ምልክት ብስራትን ተስፋን ኣይኮነን።
ኣብ ኤርትራ ኣብ 2022 ካብ ዘሰክፉ፡ እዚ ካብ ኢትዮጵያ ሓሊፉ ኣብ ዞባና ዘድበንብን ዘሎ ውግእን ሳዕቤናቱን ጥራይ ዘይኮነ፡ ምልባዕ ኮቪድ-19ኳ ነዛ ሓዳስ ዓመት ኣብ እንቕበለሉ እዋን ኤርትራ እንኮ ዜጋታታ ክኽተቡ ዘይፈቐደት ሃገር ትበሃል ኣላ። “ኣብ ርእሲ ዘላታስ ተወሰኸታ” ከም ዝበሃል፡ ኮቪድ-19ን ውግእን ኣብ ህዝብና ኣሕዲርዎ ዘሎ ሓድሽ ስግኣት ምግማቱ ዘጸግም ኣይኮነን። ነዚ ኩሉ ስግኣታት ናብ ራህዋን ቅሳነትን ናይ ምቕያሩ ሓላፍነት ዝስከም ከኣ ባዕሉ ህዝቢ ኤርትራ ምስ ናይ ለውጢ ሓይልታቱ እምበር፡ እቲ መዕጸዊ እንተዘይኮይኑ መኽፈቲ፡ ውግእ እንተዘይኮይኑ ሰላማዊ መፍትሒ ዘይፈልጥ ጉጅለ ህግዲፍስ ሓንሳብን ንሓዋሩን ካብቲ ናይ ደሓን ሓዲድ ስሒቱ፡ ክወጾ ኣብ ዘይክእል ዘይጉዳዩ ሰልሚ ተሸኺሉ እዩ።
ኣብዛ ሓዳስ ዓመት 2022 ምስ መላእ ህዝብና ኮይና፡ ካብ ጨንቂ ናብ ራህዋ ፈንጢስና ክንሓልፍ፡ ብዙሓት ካብ ዝሓለፈ ተማሂርና ከነዕርዮም ዝግበኣና ዘይስገሩ ቅድመ-ኩነታት ኣለዉ። ካብቲ መሪሕ ግደ ዝጻወት ግድን ክማላእ ዝግበኦ ቅድመ-ኩነታት፡ ሓደ ከኣ፡ ንስለ ምጭራሕን ምእዋጅን ዘይኮነ፡ ብግብሪ ሓቢርካ ኣብ ትሕቲ ናይ ሓባር ጽላል ክትቃለስ ምኽኣልን ዘይምኽኣልን እዩ። ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት እውን እዚ ግንዛበዚ ነይሩና እዩ። ካብዚ ግንዛበዚ ነቒልና ኢና ከኣ፡ ኣብ ምጥርናፍ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ (ፖሓኤ) ዝተወሰነ ርሕቀት ዝሰጐምና። እዚ ግደታ እምበር ምርጫ ዘይኮነ ኣብ ዝሰፍሐ ጽላል ምጥርናፍ ንምሕያል ኣብዛ ዘፋነናያ ዓመት ብመንጽርቲ ግዜ ዝጠልበና ብቑዓት ኣይጸናሕናን። ኣብ ሓዳስ ዓመት 2022ከ ኣብዚ መዳዚ ከመይ ክንከውን ኢና? ዝብል ሕቶ ግን፡ ግድን ክምለስ ዘለዎ እዩ። ነዚ ሕቶዚ ብኣውንታዊ እንተዘይመሊስና ግና እቲ ናይ ዓመታት ምልውዋጥ ኣብ ዕድመና ምውሳኽ እንተዘይኮይኑ፡ ፖለቲካዊ ትርጉም ኣይክህልዎን እዩ። ሰዲህኤ ኣብዚ መዳይዚ ግደ ክጻወት ከም ቀደሙ ድልዊ ክኸውን እዩ።


text:
ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዘሎ ኵነታት፡ ብመዳያት ጸጥታን ሰብኣዊ ተበጻሕነት ኣዝዩ ኣሻቓሊን ተለዋዋጢን’ዩ ክብል ወሃብ-ቃል ሕቡራት ሃገራት ፈራሓን ሓቅ ኣብ ሰሙናዊ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣመልኪቱ።
ገለ ተመዛበልቲ ክልል ኣምሓራ ንስፍራኦም ይምለሱ ምህላዎም ዝሓበረ እቲ ወሃብ-ቃል፡ ብሰንኪ ዘሎ ሕጽረታት መራኸቢታትን መጓዓዝያን ግን እቲ ቅኑዕ ቍጽሪ ንምፍላጥ ኣጸጋሚ ምዃኑ ጠቒሱ: ኣብ ክልል ዓፋርን ምዕራብ ትግራይን እቲ ምምዝባል ይቕጽል ምህላዉ ኣመልኪቱ።
ሰራሕተኛታት ረዲኤት ብናጻ ምንጪ ከረጋግጹዎ ዕድል ደኣ ኣይርከቡ’ምበር፡ ኣብ ኣላማጣን ደቡብ ትግራይን ብዛዕባ ዝተኻይደ መጥቃዕታት ድሮንን ነፈርቲን ሓበሬታ ከም ዝበጽሖምን ህይወት ሓያሎ ሰባት ምውሳዱ ከም ዝተገንዘቡን ‘ውን ኣመልኪቱ።
ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ጀሚረን ናብ መቐለ ብመገዲ ዓፋር ዝኣተዋ ናይ ሓገዝ መካይን ከም ዘይነበራ ዝጠቐሰ እቲ ወሃብ-ቃል፡ 20 መካይን ሓገዝ ዝሓዘ ቃፍላይ ግን ንመወዳእታ ጸጥታዊ ምርመራ ኣብ ክልል ዓፋር ከም ዘሎን ኣብ ቀረባ እዋን ንመቐለ ክኣቱ ተስፋ ከም ዘለዎን ሓቢሩ።
ፈርሓን ሓቅ፡ ኣብ ክልላት ኣምሓራ፡ ዓፋርን ትግራይን ሓገዝ ንምብጻሕ ኣጸጋሚ ማዕንቖ ኰይኑ ኢሉ ዝጠቐሶ፡ ስእነት ቀረባት ነዳዲ፡ ገንዘብን ምውሳኽ ብዝሒ ተመዛበልቲን’ዩ። በቲ ኣጋጣሚ ድማ ኣብቲ ኲናት ኢድ ንዘለዎም በበይኖም ኣካላት፡ ንዘይተገደበ ሰብኣዊ ሓገዛት መስመር ክኽፈቱ ጸዊዑ።
ኣብ ደቡብን ደቡባዊ ምብራቕ ኢትዮጵያን ሓደጋታት ደርቂ የንጸላሉ ምህላዉ’ውን ካልእ ሻቕሎት ምዃኑ እቲ ወሃብ-ቃል ገሊጹ'ሎ።
ኣብ መወዳእታ ድማ ንኢትዮጵያ ዝደለ ሰብኣዊ ሓገዝ ካብቲ ትጽቢት ዝገበረሉ መጠን ብ1.2 ቢልዮን ዶላር ትሒቱ ከም ዘሎ ጠቒሱ።


text:
Radio Erena: 11 July 2017
ኣብ ጎደናታት ከተማ ፓሪስ ኣጽሊሎም ዝጸንሑ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ልዕሊ 2 ሽሕ ስደተኛታት ብፖሊስ’ታ ከተማ ከምዝተበተኑ ተገሊጹ።
ማዕከናት ዜና ፈረንሳ ብዓርቢ 7 ሓምለ ኣብ ዝሃብኦ ጸብጻብ፣ እቶም ስደተኛታት ካብቲ ዝሓድሩሉ ዝነበሩ ጎደናታት ፓሪስ ተኣርዮም፣ ናብ ግዚያዊ መጽለሊ ከምዝተወስዱ ሓቢረን።
ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ፓሪስ ኣብ ትሕቲ መስመራት ባቡር ኣጽሊሎም ዝጸንሑ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ስደተኛታት፣ ብዘይ ማይ፣ መግብን ጥዕናዊ ኣገልግሎትን እዮም ክነብሩ ጸኒሖም።
ኣብዚ ዝሓለፈ 3 ዓመታት ፖሊስ ከተማ ፓሪስ ከምዚ ዓይነት ስጉምቲ ክወስድ ንመበል 34 ግዚኡ እዩ።
ንስደተኛታት ኣገልግሎት ዝህባ ሲቪካውያን ማሕበራት ኣብ ዝህቦኦ ዘለዋ መግለጺ፣ መንግስቲ ፈረንሳ ንመንበሪ ኣባይትን፣ መስርሕ ምጽራይ ዑቕባን ብዝምልከት መሰረታዊ ለውጢ ክገብር ደኣምበር፣ ናይ ህጹጽ እዋን ሓደጋ ኣብ ዝተረኽበሉ ጥራይ ስጉምቲ ምውሳዱ ፍትሓዊ ኣይኮነን ክብላ ይኸሳ።
እቲ ብጫካ ዝፍለጥ ኣብ ካሌ ዝነበረ ስደተኛታት ብብዝሒ ዝርከቡሉ ዝነበሩ ቦታ ብመንግስቲ ፈረንሳ ካብ ዝዓኑ፣ ኣብቲ ቦታ ዝነበሩ ዝበዝሑ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ዝርከብዎም ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ናብ ከተማታት ፓሪስ እዮም ውሒዞም።
ኣብ ካሌ ሰብኣዊ ረዲኤት ክገብሩ ዝፈተኑ ንኣሽቱ ማሕበራት ብፖሊስ ስለዝተኸልከሉ፣ ዝሓለፈ ወርሒ ናብ ቤት ፍርዲ ጥርዓኖም ኣቕሪቦም ምንባሮም ዝዝከር’ዩ።
ሓድሽ ፕረዚደንት ፈረንሳ ኣብ ቨርሳይ ንዝተጋበአ ባይቶ’ታ ሃገር ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ መስርሕ ምጽራይ ጉዳይ ስደተኛታት ክመሓየሽ፣ ስሉጥ ክኸውንን ቃል ኣትዩ እዩ።
==============


text:
Tag: radio erena
ናትናኤል ብርሃነ፣ ኣብ ዙር ፈረንሳ ብዘርኣዮ ብቕዓት፣ ክለብ ኮፊዲስ ውዕሉ ኣናዊሓትሉ
Radio Erena:- 15 August 2019 ፈረንሳዊት ክለብ ኮፊዲስ፣ ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ብሽክለታ፣ ናትናኤል ብርሃነ፣ ኣብ ዙር ፈረንሳ ብዘርኣዮ ብቕዓት፣ ንተወሳኺ ክልተ ናይ ቅድድም ወቕቲ ምስኣ ንኽጸንሕ ውዕል ኣናዊሓትሉ። ጋ [...]
ቻይና፣ 300 ሚልዮን ዶላር ዝተገመተ ኢንዱስትርያዊ ፓርክ ኣብ ኢትዮጵያ ክትሃንጽ’ያ
Radio Erena:- 15 August 2019 ቻይና፣ ልዕሊ ርብዒ ቢልዮን ዶላር ዝተገመተ ኢንዱስትርያዊ ፓርክ ኣብ ኢትዮጵያ፣ ከተማ ኣዳማ ክትሃንጽ ምዃና ኣዲስ ኣበባ ዝመደበሩ ኤምባሲ እታ ሃገር ሓቢሩ። ኣገልግሎት ዜና ቻይና ሺ [...]
ኣምባሳደር ካሜሮን ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኣብ መንበሪ ገዝኡ ሞይቱ ተረኺቡ
Radio Erena:- 15 August 2019 ኣምባሳደር ካሜሮን ኣብ ኢትዮጵያን ሕብረት ኣፍሪቃን ዣክ ኣል ፍረድ ዱምበ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ መንበሪ ገዝኡ ሞይቱ ከምዝጽንሐ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ሓቢረን። እቲ ሓደ ካ [...]
3 / 3


text:
ጋዜጣዊ መግለጺ
ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤዲኪ፡
ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ብዕለት 01/10/2012 ኣብ ዝጀመረ ካልኣይ ስሩዕ ኣኼባኡ ከም ቀዳማይ ኣጀንዳ ሰሪዑ ዝረኣዮ ጉዳይ ብዛዕባ ብዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ሓርነት ኩናማ ኤርትራ፡ ንባሕቲ መስከረም 2012 ኣመልኪቱ ዝወጸ ውድባዊ መግለጺ፡ ዕምቆት ብምርኣይ እዚ ከኣ፡ ንታሪኽ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራን ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ዝተኸፈለ ከቢድ መስዋኣቲ ይኹን ክሳብ ሕጂ ኣብ ምምካት ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ዝኸፈሎ ዘሎ መስዋእትን፡ ዝትንክፍን ዘናሹን፡ ንኩሉ ፖለቲካውን ማሕበራውን ኣከዋውና ህዝቢ ኤርትራ ዘናኣእስን ስለዝኾነ ነዚ ብዲምሓኩኤ ዝወጸ መግለጺ ብኩሎም ፖለቲካውን ማሕበራውን ኣካላት ህዝቢ ኤርትራ ዝኹንኑ መግለጽታትን ጽሑፋትን ብምውጻእ ንጀማሪ ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝኾነ ጀግና ስዉእ ሓሚድ እድሪስ ዓዋተ ምትንካፍን ምንሻውን ኣብ ዝኾነይኹን ግዜ ዘይምኹኑይ እኩይ ተግባር ምዃኑ ብምርግጋጽ ንኩሉ ቃልስታት ህዝቢ ኤርትራን ብ24 ግንቦት 1993 ብውጽኢት ብረታዊ ቃልሲ ንዝተረጋገጸ ሃገራዊ ናጽነት ዝትንክፍ ብምዃኑ ኣስሚረምሉ። ስለዚ ዲምሓኩኤ ብዝወሰዶ ዘይሓላፍነታዊ መርገጺ’ዚ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ሓይልታት ታሪኻዊ ሓላፍነቶም ክወስዱ ግድን ይኸውን።
ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ካብ ፖለቲካውን ስርዒታውን ሓላፍነቱ ብምብጋስ ዲምሓኩኤ ንህዝቢ ኤርትራ ብጽሑፍ ይቕሬታ ከቕርብ ተሓቲቱ። ይኹን ደኣምበር ኣብ መርገጺኡ ጸኒዑ ብምርካቡ ኩሎም ኣባላት ኪዳን እንኮላይ ዲምሓኩኤ ዝተሰማምዕሉ ሰነዳት፡ ነዚ ብምግሃሱ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኣብ ልዕሊ ዲምሓኩኤ ፖለቲካዊ ቻርተርን ቅዋምን ኤዲኪ ከተግብር ይግደድ።
በዚ መሰረት፡-
ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ኣብ ቻርተር ኤ.ዲ.ኪ ሰፊሩ ዘሎ ትሕዝቶ ኣብ ቀዳማይ ምዕራፍ፡ ሓፈሻዊ መትከላት ዝብል ኣብ ቁ (2) ”ብጅግንነታዊ ሃገራዊ ተጋድሎ ዝሰረጸ ሃገራዊ ሓድነት ምዕቃብን ምዕዛዝን”፡ ኣብ ቅዋም ኤ.ዲ.ኪ ሰፊሩ ዘሎ ትሕዝቶ ኣብ ዓንቀጽ 4ተ ንኡስ ዓንቕጽ (ለ) ግቡኣት ኣባልነት ዝብል ኣብ ቁ (7) ”ምስ ዕላማታትን መትከላትን ኪዳን ኣብ ዝጻረር፡ ወይ ንኪዳን፡ ወይ’ውን ንዝኾነ ኣባሉ ዝኾነ ውድብ ጉድኣት ኣብ ዘኸትል ምንቅስቓስ ዘይምስታፍ”። ከምኡ’ውን ኣብ ፖለቲካዊ ቻርተርን ቅዋምን ኤዲኪ ኣብ ዓንቕጽ 2ተ ዕላምታት ዝብል ቁ (2) ” ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ንምስራጽን ምሕላውን፡ ንሓባራዊ ሰላማዊ መነባብሮ ጥዑይ ሃዋሁ ንምፍጣርን ምዕያይ”። ብተወሳኺ ኣብ ቅዋም ኤዲኪ 4ይ ዓንቀጽ፡ ኩነት ኣባልነት፡ ኣብ “መ” ምድስካል ቀዋሚ ኣባልነት ኣብ ዝብል “ኣባልነት ናይ ዝኾነ ውድብ፡ ወይ ሰልፊ ኪዳን፡ ጉዳዩ ኣብ ማእከላይ መሪሕነት ክሳብ ዝቐርብ፡ በዚ ዝስዕብ ምኽንያታት ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ከደስክሎ ይኽእል፡- (1) ፖለቲካዊ ቻርተርን ቅዋምን ዝግህስ ተግባራት ምስ ዝፍጽም።”
ካብዚ ብምብጋስ ከኣ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤዲኪ ብዕለት 2 ጥቅምቲ 2012 ኣብ ዘካየዶ ኣኼባኡ ኣባልነት ዲምሓኩኤ ኣብ ዝመጽእ ኣኼባ ማእከላይ መሪሕነት መደምደምታ ክሳብ ዝግበረሉ ደስኪሉ ክጸንሕ ወሲኑ።
ኣብ መደምደምታ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤዲኪ፡ ብሰንኪ መሪሕነት ዲምሓኩኤ ንዝተወሰደ መርገጺ መትከላዊ መርገጺና ኣብ ህዝቢ ኩናማ ጽኑዕ ምዃኑ እናገለጽና፡ ህዝቢ ኩናማ ከም ሓደ ክፋል ሕብረተሰብ ኤርትራ መጠን ኣካል ዝሓለፈን ዘሎን ኤርትራዊ ሃገራዊ ዕዮታት ምዃኑ ነረጋግጽ።
ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን
02 ጥቅምቲ 2012


text:
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኬንያ ፕረዚዳንት ኡሁሩ ኬንያታ ንሕገ መንግስቲ ንምልዋጥ ዝገበሩዎ ፈተነ ካብ ሕጊ ወፃኢ ምዃኑ ትማሊ ሓሙስ ገሊፁ።
ኣብ 2010 ሓዱሽ ሕገ መንግስቲ ካብ ዝፀድቕ እቲ ፓርላማ 'ተበግሶ ምህናጽ ድልድላት' ብዝብል ዝፍለጥ ኣብ ናይታ ሃገር መንግስታዊ መሓውር ዓብይ ለውጢ ብምግባር ንዝቐረቡ መመሓየሺታት ኣፅዲቑ እዩ።
ሓሙሽተ ዳያኑ ዝሓቖፈ መጋባእያ ከምዝበሎ ኬንያታ ዜጋታት ዝተሓዝአ ኣብ ሕገ መንግስቲ ንዝተቐመጠ ዓንቀፅ ምጥቓምም ዘይሕጋዊ መስርሕ ይገብሮ ኢሎም።
ካብቶም ዳያኑ ሓደ"ፕረዚደንት ኣብ ሓደ ጸወታ ተፃዋታይን ዳኛን ክኸውን ኣይኽልን’’ ኢሎም ።
ኬንያታ ነቲ እማመ ምስ ፈረምሉ ህዝበ ውሳነ ክካየድ ድልየት ዘለዎ መንግስቲ ነቲ ናይ ቤት ፍርዲ ውሳነ ይግባይ ክብሎ እየ ኢሉ።
ኬንያታ እቲ እማመ ኣብ መንጎ ተወዳደርቲ ብሄራዊ ጉጅለታት ኣብ እዋን ምርጫ ዝመላለስ ህውከት ብምንካይ ስልጣን ዘማቕል እምበር ንዝኾነ ይኹን ዒላማ ዝገበረ ኣይኮነን ኢሎም።


text:
ጋዜጣዊ መግለጺ ብዛዕባ አብ ደብረዘይት ዝተጋብአ መኣዲ-ዘተ ኤርትራውያን መንእሰያት
ሃገርና: አብ አዝዩ ተኣፋፊ ኩነታት ከም እትርከብ ዝስሕቶ ኤርትራዊ ዜጋ የለን። ስለዚ’ዩ ከኣ መንእሰይ ህላወ ሃገሩ ንምድሓን እጅግኡ ሰብሲቡ
ካብ ጻት ናብ ጻት መቓልሕ ቃልሱ ዘስምዕ ዘሎ። ቅልጡፍ ፍረ-ጻማ ቃልሲ ንክርከብ ግን ካብ ዝኾነ ግዜ ንላዕሊ ግሉጽነት ዝመለለይኡ፡
ቅንዕና ዝመትከሉ ኣሰራርሓ ምእታው ክጠልብ’ዩ።
ካብ 7 ክሳብ 17 ሓምለ 2012 ኣብ ደብረዘይት ኢትዮጵያ መኣዲ-ዘተ መንእሰያት ክካየድ ጸኒሑ። ነቶም ጉዳይ ሃገሮም ዓዚዝዎም ፍታሕ ናይቲ ሽግር ከናድዩ ውልቃዊ ዋኒኖም ገዲፎም ካብ ርሑቕን ቀረባን አብቲ ዘተ ዝተሳተፉ ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ፡ ዘለና አኽብሮትን አድናቖትን ክንሕብር ንፈቱ። ተሳተፍቲ’ውን ንምንቅስቓሶም ዝጥርንፍ “ስምረት ኤርትራውያን መንእሰያት ንድሕነት ሃገር” ዝብል ሓድሽ ማሕበር መስሪቶም። እዚ ጥርናፈ መንእሰያት ዕድመ ስርዓት ኢሳያስ ኣብ ምሕጻር ግቡእ ተራ ክጻወት ልዑል ትጽቢት’ኳ እንተለና፡ ኣብቲ ዝተኸተሎ ኣገባብን ተጠሚቕዎ ዝወጽአ ስምን ዘለና ዕቃበ ከይገለጽና ክንሓልፍ ኣይንደልን።
- ኣዳለውቲ መኣዲ ዘተ መንእሰያት ደብረዘይት፡ ንዝደለይዎ ሰብ ክዕድሙ ንዘይደለይዎ ክገድፉ ምሉእ መሰል’ኳ እንተለዎም፡ ነባሪ ፍታሕ ሽግር ሃገርና ብከምኡ ስለዘይመጽእ ንጹር ኣጀንዳ ኣቐሚጦም እቲ ዘተ ንኩሉ ክፉት ምዃኑ ዝገልጽ መጸዋዕታ ኣቕሪቦም እንተዝነብሩ ዝሓሸ ኔሩ፣ ብሕርያ ዝተመርጹ ሰባት ጥራሕ ምእንጋድ ኣይመድለየን።
- ብመሰረት ደምዳሚ መግለጺ ናይዚ መኣዲ-ዘተ፡ ‘ሕመረት ናይዚ ማሕበር እተን ወከልተን ዝለኣኻ ማሕበራትን ውልቀ-ሰባትን’ ምዃኑ ይጠቅስ። እንተኾነ ማሕበርና ብደረጃ ተዓዛብነት ክሳተፍ’ምበር፡ ኣካል ናይዚ ሓድሽ ማሕበር ወይ ኣብ ትሕቲ ጽላል ናይዚ ማሕበር ኮይኑ ክሰርሕ ቃል ኣይኣተወን። ስለዚ መአረምታ ምግባር ኣገዳሲ’ዩ።
- እዚ ሓድሽ ማሕበር ሒዝዎ ዝወጽአ ስም፡ ምስ ናይ ማሕበርና ስም (ስምረት ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ) ኣዝዩ ይመሳሰል’ዩ። ኣዳለውቲ (ተሳተፍቲ) ስለምንታይ ንማሕበርና ዝመሳሰል ስም ክመርጹ ተደሪኾም ከየገረመና ኣይተረፈን። ክልቴና ኣንጻር ሓደ ጸላኢ ንቃለስ ክሳብ ዝሃለና፡ ሓድሕዳዊ ምክብባር ክህልወና ኣለዎ። ስለዚ፡ እዚ ሓድሽ ማሕበር ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ምቅላስ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ንህዝቢ ካብ ዘየድሊ ናይ ስም ምድንጋራት ናይ ምድሓን ሓላፍነት ውን ስለዘለዎ፡ ንነብሱ ዳግማይ ሓድሽ (ኦርጅናል) ስም ከጠምቕ ንጽውዕ።
እቲ ኣብ ቅዱስ ውድድር ዝኣምን ማሕበር ስምረት ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ (ስ.ኤ.መ.ለ.)፡ ከምቲ ነቲ መኣዲ-ዘተ ብንጹህ ልቢ ተቐቢሉ ብደረጃ ተዓዛብነት ወከልቱ ክሳተፉ ዝለኣኸ፡ ሕጂ’ውን ሓርነት ህዝብና ንምርግጋጽ ኣብ ዘቃድዎ ኣጀንዳ ምስ ዝኾነ ማሕበር፡ ነጻነቱ ሓልዩ ብዘይ ተጉላባነት ክሰርሕ ቅሩብ ምዃኑ ይገልጽ። እንተኾነ ደጊሙ፡ ገና እዚ ማሕበር ብሓድሹ እንከሎ ስሙ ብካልእ ክትክእ ሃገራውን ህዝባውን ምሕጽንታ የቕርብ።
አብ መወዳእታ ንመላእ ህዝቢ ብሓፈሻ ንኣባላት ስምረት ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ (ስ.ኤ.መ.ለ.) ድማ ብፍላይ ከመሓላልፎ ዝደሊ መልእኽቲ ግን፡ ስ.ኤ.መ.ለ. ኣካይድኡን ኣቃውምኡን ዘይቀየረ ነጻ ማሕበር ምዃኑ ምፍላጥ’ዩ። ስ.ኤ.መ.ለ. ነጻነቱ እናሓለወ ዝተዳህከ ክብርታት ህዝብናን ሃገርናን መሊሱ ፍትሓዊትን ዲሞክራስያዊትን ሃገር ንምምስራት ቀጻሊ ክሰርሕ’ዩ።
ስምረት
ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ (ስ.ኤ.መ.ለ.)
18 ሓምለ 2012
www.eysc.net
media@eysc.net
Short URL: https://english.farajat.net/?p=7383


text:
Radio Erena: 20 January 2019
ሓያሎ ኣባላት ሰራዊት መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ሶማልያ ብዝነጥፍ ዘሎ ኣልሸባብ ብዝወረዶም መጥቃዕቲ ተቐቲሎም ተባሂሉ ክዝርጋሕ ዝቐነየ ዜና ሓቂ ምዃኑ ሚኒስትሪ ምክልኻል ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።
እቲ ሚኒስትሪ ምክልኻል ትማሊ 19 ጥሪ ኣብ ዘውጸኦ ወግዓዊ መግለጺ፣ ናይዚ ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ኢትዮጵያ ወሪዱ ዘሎ መጥቃዕቲ ምላሽ፣ ከቢድ ጸረ-መጥቃዕቲ ከካዪድ ምዃኑ ኣፍሊጡ።
መግለጺ’ቲ ሚኒስትሪ ክንደይ ኣባላቱ ከምዝተቐትሉ ኣይገለጸን። እንተኾነ ነቲ ብኣልሸባብ ዝተዋህበ ቁጽሪ ምዉታት ናይ ኣሉታ መልሲ’ዩ ሂቡሉ።
ጉጅለ ኣልሸባብ ኣብ ልዕሊ’ቶም ኣባላት ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ዝኾኑ ኢትዮጵያውያን ወተሃደራት ብዘካየዶ ናይ ቃጻ መጥቃዕቲ፣ ልዕሊ 50 ከምዝቐተለ’ዩ ገሊጹ።
ኣብቲ ኣብ ሶማል ጸጥታን ርግኣትን ንምሕላው ዝተዋፈረ ዓቃብ ሰላም ሕብረት ኣፍሪቃ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኣባላት ሰራዊት ኢትዮጵያ ከምዘለዉ ይፍለጥ።


text:
ቀርኒ ኣፍሪካ ሓደጋ ድርቅን ጥምየትን ኣንፀላሊዩዎ ይርከብ።ኣብ ከባቢ ቀይሕ ባሕሪን ቀርኒ ኣፍሪካን ምስ ምቅልቓል ሃገራት ዓረብ ካሊእ ጂኦ-ፖለቲካዊ ምዕባለታት ይርኣይ ኣሎ።
‘’እዚ ሓውሲ ምትፍናን ዘለዎ ቁጠባዊ ወፍርታትን ወታደራዊ ምትእትታዋትን ንናይቲ ዞብ ህዝብታትን ሃገራትን ፀጥታ ንምርግጋፅ ከይኮነስ ንረብሓ ናይተን ዝኣትዋ ዘለዋ ሃገራት ረብሓ ንምርግጋፅ እዩ’’ይብል ካናዳ ኣብ ዝርከብ ዩኒቨርስቲ ኩውኒስ መምህርን ተመራማራይን ታሪኽ ዶ/ር ዓወት ወልድሚካኤል።
ስዑዲ ዓረብ፣ኢማራትስን ኳታርን ብልፍንቲ ኣብ የመን የካይድኦ ንዘለዋ ወታደራዊ ስርሒታት ኣብ ኤርትራ ዘሎ መደብር፣ኣብ በርበራ ዘሎ ወደብን ኣብ ጅቡቲ ዘሎ ወታደራዊ መደብርን ኤርትራ፣ሱማሊያን ጅቡቲን ኣብቲ ስርሒት ዋንነት የብለንን ይብል ዶ/ር ዓወት።
‘’ሃገራት እቲ ዞባ ብዘላቕነት ዝርብሓሉ ኣብ መንጎ እዘን ሃገራትን እዞም ህዝብታትን ዘሎ ዝምድና ክምሓየሽን ክምዕብልን ክኽእል ኣለዎ፤ሓሳባት፣ሰባት ንግድን ካልእን ኣብዚ ዞባ እዚ ነፃ ኮይኖም ክንቀሳቐሱ ክሳብ ዘይክሉ እዚ ዞባ እዚ መሳርሕን መንሃሪያን ካልኦት ሓይልታትን ረብሓታትን ምዃኑ ኣይተርፍን’’ኢሉ።
‘’ምእታው ሃገራት ዓረብ ናብ ቀርኒ ኣፍሪካ ሓደጋ እንተሃለዎ እውን ብወታደራዊ መደይ ጥራሕ ስለዘይኮነ ገሊአን ንኣብነት ኣብ ኢትዮጵያ ብኢንቨስትመንት ይዋፈራ ስለዘለዋ ፀጋ እውን እየን’’ ዝበለ ኣብዚ ኣብ ኣሜሪካ ኣብ ሚዲያ፣ፖለቲካን ሲቪክ ማሕበራትን ዝዋሳእን ናይ ዶክትሬት ትምህርቱ ኣብ ምክትታል ዝርከብን ኣቶ ኣሉላ ሰለሞን ‘’እዚ ወታደራዊ ካምቦታት ናይ ምህናፅ፣ጭዋዳ ናይ ምርኣይን ከባቢያዊ ጎብለል ንምዃን እተን ሃገራት ዝገብርኦ ምቅስቓስን ንጎረባብቲ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪካ ናብ ዘይምርግጋእ ዝወስድ ሓደገኛ መንገዲ እዩ’’ ይብል።
ኣብ መንጎ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪካ ቁጠባዊ ምትእስሳር እንተድኣ ሓይሊ ካብዘን ዝኣትዋ ዘለዋ ሃገራት ዝመፅእ ተፅዕኖ ክምክታ ተኽእሎ ክህልወን እዩ ይብል ብምውሳኽ ኣቶ ኣሉላ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ስካን ግበር (Scanna)፣ ሕተም፣ ቅዳሕ (copy)
ኣብዚ ዝስዕብ ዝርዝር ኣብ ቤት መጽሓፍቲ እንታይ ተክኒክ ክትጥቀም ከም ትኽእል ይገልጽ
ብዛዕባ እዚ ሓድሽ ቫይረስ ኮረናን ሕማምኮቪድ-19ን
ስካን (Scanna)
ኣብዘን ዝስዕባ ቤት መጽሓፍትታት ስካን ክትገብር ትኽእል:
ቤት መጽሓፍቲ ዮንሾፒንግ፣ ሁስክቫርና፣ ግሬና፣ ባንካርይድ፣ ኦክሰንሃጋ፣ ሮስሌት፣ ታቤሪ።
ስካን ኣይክፈሎን እዩ። ስካን ዝገበርካዮ ንኽትዕቅቦ ፍላሽ (usb) ተማላእ
ኣብ ቤት መጽሓፍቲ ፍላሽ (usb) ክትልቃሕ ክእለታት ኣሎ
ምሕታም (Skriva ut)
ኣብ ኩለን ቤት መጽሓፍትታት ጸሊምን ጻዕዳን ክትሓትም ክእለታት ኣሎ
ኣብዘን ዝስዕባ ቤት መጽሓፍትታት ሕብራዊ ዉን ክትሓትም ትኽእል:
ኣብ ቤት መጽሓፍቲ ዮንሾፒግ፣ ሁስክቫርና፣ ግሬና፣ ባንካርይድ፣ ኦክሰንሃጋን፣ ሮስሌት
ዋጋ:
A4 ጸሊምን ጻዕዳን: 2 kr
A4 ሕብራዊ: 4 kr
A3 ጸሊምን ጻዕዳን: 4 kr
A3 ሕብራዊ 8 kr
ምቕዳሕ (copy)
ጸሊምን ጻዕዳን ንምቕዳሕ ኣብ ኩለን ቤት መጽሓፍቲ ክእለት ኣሎ።
ኣብዘን ዝስዕባ ቤት መጽሓፍትታት ሕብራዊ ዉን ክትሓትም ትኽእል:
ቤት መጽሓፍቲ ዮንሾፒንግ፣ ሁስክቫርና፣ ባንካርይድ፣ ኦክሰንሃጋ፣ ሮስሌት
ዋጋ
A4 ጸሊምን ጻዕዳን: 2 kr A4 ጸልምን ጻዕዳን ድርብ ገጽ: 4 kr
A4 ሕብራዊ: 4 kr
A3 ጸሊምን ጻዕዳን: 4 kr
A3 ሕብራዊ: 8 kr
ኣብ ናይ ዮንሾፒንግ ቤት መጽሓፍቲ ክትቀድሕ ማለት copy ክትገብር ናይ copy ካርድ ክትገዝእ ኣሎካ። ዋግኡ 25 ኮሮና ኮይኑ ነታ ካርድ ክትገዝኣ ከሎኻ ኣብቲ ሕሳብ 10 ኮሮና ይሕሰበልካ እዚ ን 5 ጸሊምን ጻዕዳን ክትሓትም ይኣኽለካ።
ድሓር ኣድላይነቱ ሪኢኻ በብግዚኡ ነታ ካርድ ዝያዳ ገንዘብ ትመልኣ።
እታ ካርድ ኣብቲ ናይ ሓበሬታ ማእከል እያ ትሽየጥ ኣብዚ ዉን ዘድልይካ ገንዘብ ክትመልኣ ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል።
ኮምፕዩተር ተጠቐም (Använda dator)
ኣብ ኩለን ቤት መጽሓፍትታት መርበብ ኢንተርነት ዘለውን ኮምፕዩተራት ኣለዋ። ብቐሊሉ ብናይ መለቂሒኻ ካርድ ወይ ብመለለይ ቁጽርኻን ፒን ኮድን (pinkod) ጌርካ ክትኣቱ ትኽእል (logga in)።
መለቅሒ ካርድ እንተ ዘይብልካ እሞ ቁቡል መንነት ወርቐት እንተ’ሎካ ሓድሽ ከተዉጽእ ክንሕግዘካ ንኽእል ኢና።
ናይ መለቅሒ ካርድ ንግዚኡ ጥራይ እንድሕሪ ደሊኻ እሞ ቁቡል መንነት ወርቐት እንተ’ሎካ ከም ጋሻ ክንምዝግበካ ንኽእል ኢና።
ዋይፋይ ኢንተርነት (Trådlöst internet)
ኣብ ኩለን ቤት መጽሓፍቲ መርበብ ኢንተርነት ብዋይፋይ ክትጥቀሙ ክእለታት ኣሎ።


text:
ዜና ቫቲካን!
ነዚ ዝተባህለ ዓመት ኢዮቤል ዝኸፍትዎ ጠቅላሊ ሓለቃ ኢየሱሳውያን ኣባ ኣርቱሮ ሶሳ ምዃኑ ዘመልከተ ዜና ኢየሱሳውያን ብዓቢ ሥርዓት ትማሊ ዕለት 20 ግንቦት 2021 ዓም ሰዓት 6 ድ.ቀ ኣብታ ቦታ ፍጻሜ ዝኾነት ኣብ ፓምፕሎና ሃገረ እስፓኛ ዓመት ኢዮቤል ቅዱስ ኢግናጽዮስ ዘለዮላ ከፊቶም። እቲ ፍጻሜ ብክልተ መርበብ ሓበሬታ jesuits.global/it ን ignatius500.org እንክመሓላለፍ ማዕረ ማዕረ እዚ ከኣ ኣብ ሕምብርቲ ሮማ ዝርከብ ዓቢይ ጳጳሳዊ ዪኒቨርሲቲ ግረጎርያና ‘ንኩሉ ነገራት ብክርስቶስ ብሓዲስ ዓይኒ ርኢኻ ምኽኣል’ ብዝብል መሪሕ ሓሳብ ዝተሠነየ ካብ መላእ ዓለም ብመራኸቢ ብዙሓን ዝተሳተፍዎ ዓውደ መጽናዕቲ ኣካዪዱ። ነዚ ስዒቡ ከኣ ንዚመጽእ 23 ግንቦት 2021 ዓም ምሸት ሰዓት 8 ብናይ ሠለስተ ሃገራት ኣቆጻጽራ ማለት ማኒላ ፊሊፒንስ ሮማን ኒው ዮርክን ‘መንፈሳውያን ነጋዶ ምስ ቅዱስ ኢግናጽዮስ’ ብዝብል ኣርእስቲ ብመራኸቢ ብዙሓን ንምሉእ ለይቲ ዝቅጽል ጸሎትን ኣስተንትኖን ክካየድ ምዃኑ ተሓቢሩ።
ምስዚ ብዝተታሓሓዘ መንገዲ ከኣ ንዕለት 30 ግንቦት 2021 ዓም ንመንእሰያት ዘተኰረ ‘ኣሰር ቅዱስ ኢግናጽዮስ ብምስዓብ ካብ ፓምፕሎና ናብ ሮማ’ ብዝብል ኣርእስቲ ንጉዕዞ ለውጢ ሕይወት ቅዱስ ኢግናጽዮስ ብዕምቈት ዘጽንዕ ጉባኤ ኪካየድ እዩ። ከምኡ እውን ንዝመጽእ 29 ሰነ 2021 ዓም ነታ ቅዱስ ኢግናጽዮስ ንሓደጋ ሞት ሰጊሩ ሓዲስ ሕይወት ንምጅማር ዝኸኣለላ ዕለት ንምዝካር ኣብ ዞባ መዲተራን ናይ ኤውሮጳ ዝርከቡ ማሕበራት ኢየሱሳውያን ናብ እግዚአብሔር ንምምዕቋብ ፍሉይ ጸሎት ክግበር ምዃኑ ተመልኪቱ። እቲ መደባት ሰፊሕን ቀጻልን ካብ ዕለት 20 ክሳብ 30 ሓምለ 2021 ዓም ኣብ ሰሜን ኣልባንያ ንመንእሰያት ኣብ ዝዝውተር ናይ ሰሜናዊ ንፍቀ ክበብ ሓጋይ ኲስኰሳ እውን ኣብ መንፈሳውነት ቅዱስ ኢግናጽዮስ ኣተኲሩ ክሰርሕ እዩ። ንዝመጽእ ዓመት ብደሓን የጽንሓና ዕለት ዝኽሪ ቅድስና ቅዱስ ኢግናጽዮስ ዘለዮላን ቅዱስ ፍራንቸስኮ ዘሳቨርዮን ኣብ ዝኾነ ዕለት 12 መጋቢት 2022 ዓም ካብ ከተማ ሮማ ውጽእ ኢልካ ናብ እትክርከብ ላ እስቶርታ ኣብ እትበሃል መንፈሳዊ ንግደት ተገሩ ኣብ ዓመታዊ ዝኽሪ ቅዱስ ኢግናጽዮስ ዕለት 31 ሓምለ 2022 ዓም ኣብ ቤተክርስትያን ኢየሱስ ማእከላይ ገዛ ኢየሱሳውያን ብዝዓርግ መሥዋዕተ ቅዳሴ ፍጻሜ ዓመት ኢየቤል ቅዱስ ኢግናጽዮስ ዘለዮላ ኪኸውን እዩ።
ዋና ጸሓፊ ጠቅላሊ ሓለቃ ኢየሱሳውያን ኣባ ጃን ጃኮሞ ሮተሊ ንኣገልግሎት ዜና ቫቲካን ነዚ ጉዳይ እዚ ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃብዎ መብርሂ ‘ኢየሱሳን ንዓመተ 2021-2022 ዓመት ኢዮቤል ቅዱስ ኢግናጽዮስ ዘለዮላ ክኸውን ዝወሰንዎ ንመንፈሳውነቱ ንምግዋሕ ዘይኮነ እግዚአብሔር ነዚ ውጉእ ወታደር ብምጥቃም ከመይ ገቢሩ ክብሩ ከምዝገለጸ ነዚ ከኣ እቲ ብዙሕ ተስፋን ሃረርታን ዝነበሮ መንእሰይ ኣብ ውግእ እግሩ ምስ ተሓምሸሸ መጀመርያ ኩሉ ዝነበሮ ተስፋ ሕልምን ይቅህም ክሳብ ኣፋፈት ሞት እውን ይበጽሕ ደሓር ግን ትሑትን ዓቢይ መንፈሳዊ ነጋዲ ፍቃድ ኣምላኽ ኰይኑ ኣብ ቅድስና ከምዝበጽሕን ንምምልካት እዩ።
ካብታ መቊሰልቲ እቲ ንኩሉ ነገራት ብሓዲስ ዓይኒ ክርኢ ይጅምር። እታ ለውጢ ሽዑ ዝተፈጸመት ለውጢ ቅዱስ ኢግናጽዮስ ኣብዚ ዘሎና ዘመነ ለበዳ ኮቪድ 19 ናይዛ እንነብረላ ዘሎና ማሕበረሰብ ሕይወትን ሕይወት ነፍሲወከፍናን ንምልዋጥ ይሕግዘና። በዚ ከኣ እዛ ኣብ መንጎ ውሑዳት ሃብታማትን ብዙሓት ድኻታትን ዘሎ ፍልልያት ክቅንስ ተስፋ ንገብር። ምስ እዚ ከኣ ነፍስወከፍና ምስቲ ኣብዚ ግዜ ሕማም ዘጋጠመና ጸገማትን ሞት ብጾትናን ኣዛሚድና ኣብ ቅርጥው ሰብኣውነት ተመሥሪትና ዝተዓረቅናን ፍትሓውያንን ንምዃን ይሕግዘና። ነዚ ብዝምልከት ጠቅላሊ ሓለቃና ዝጸሓፎ ‘ምስ ቅዱስ ኢግናጽዮስ ኣብ ጒዕዞ’ ዝብል መጽሓፍ ብዙሕ ክሕግዝ ይኽእል በዚ ከኣ ንኩሉ ነገራት ብሓዲስ ዓይኒ ርኢኻ ምኽኣል ዝብል መሪሕ ሓሳብ ርኢኻ ምኽኣል ጥራይ ዘይኮነ ክተሐድሶም ምጽዓር እውን የድሊ’ እንክብሉ ቀንዲ ዕላማ ናይዚ ዓመት ኢዮቤል ቅዱስ ኢግናጽዮስ ዘለዮላ ገሊጾም።


text:
ኮሮናቫይረስ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ዘቤታዊ ጥቕዓት ክውስኽ ከምዝኽእል ፕረዚደንት ላዕለዋይ ቤት-ፍርዲ ፌደራል ሓቢረን
ኣብ ኢትዮጵያ ሰባት ብምኽንያት ኮሮናቫይረስ ኣብ ገዛ ኣብ ዝውዕልሉ እዋን፡ ዘቤታዊ ጥቕዓት ክውስኽ ስለዝኽእል ኣብያተ-ፍርዲ ፌደራል፡ ነቲ ጉዳይ ምስ ህጹጽ ጉዳያት ክርኣያ ተወሲኑ።
ፕረዚደንት ላዕለዋይ ቤት-ፍርዲ ፌደራል ወይዘሮ መኣዛ ኣሸናፊ ብትዊተር ከምዝሓበርኦ፡ ኣብዚ ሕዚ እዋን መብዛሕቲኤን ኣብያተ-ፍርዲ ፌደራል፡ ብምኽንያት ኮሮናቫይረስ ስርሐን ደው እንተበላ'ኳ፡ ኣብ ውሽጢ ገዛ ዝፍጸሙ ጥቕዓታት [ዘቤታዊ ጥቕዓት] ግን ምስ ካልኦት ህጹጽ ጉዳያት ክርእያ ተወሲኑ'ሎ።
ለበዳ እቲ ቫይረስ ንምግታእ ዜጋታት ኣብ ገዝኦም ክጸንሑ ኣብ ዝግበረሉ እዋን፡ ዘቤታዊ ጥቕዓት ክውስኽ ከምዝኽእል ኣብ ግምት ብምእታው'ዩ፡ ኣብዚ ውሳነ ዝተበጽሐ።
ኣብያተ-ፍርዲ ፌደራል ህጹጽ ጉዳያት እንተዘይኮይኑ ኣገልግሎት ከይህባ ዝተወሰነ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን'ዩ።


text:
ቀዳማይ ሚንስትር እስራኤል ቤንያሚን ነታን ያሁ ትማሊ ሶሉስ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ኣብ ሃገሮም ንዘለው ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ናብ ሃገራት ምዕራብ ንምጥያስ ምስ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ዝተበጸሓ ስምምዕ ሃገሩ ከምዝሰረዘቶ ሓቢሮም።
ንሶም ሃገሮም ንምጥያስ እቶም ስደተኛታት ምስ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ስምምዕ ምብጽሓ ዝገልጽ መብርሂ ድሕሪ ምሃቦም ድሕሪ ሰዓታት’ዩ ምስራዝ’ቲ ስምምዕ ዘፍለጡ።
ንሶም ነቲ ስምምዕ ስዒቡ ዝቐረበ ጥርዓን ኣብ ግምት ብምእታው ንውሳነኦም ምቕያሮም ገሊጾም።
ብመሰረት ቀዳማይ መግለጺ እቶም ቀዳማይ ሚንስትር ኣስታት 16,000 ስደተኛታት ናብ ሃገራት ካናዳ: ጀርመንን ኢጣልያን ከምዝጣየሱ ዝገልጽ እንተነበረ ጀርመን ግን ብዛዕባ’ቲ ስምምዕ ትፈልጦ ነገር ከምዘየለ ምሕባራ’ውን ይፍለጥ።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ እስራኤል መብዛሕትኦም ካብ ኤርትራን ሱዳንን ዝኾኑ ኣስታት 35,000 ስደተኛታት ከምዘለው ዝፍለጥ እንተኾነ መንግስቲ እስራኤል ግን ስደተኛታት ዘይኾኑ ዶብ ጥሒሶም ዝ ኣተው ዘይሕጋዊያን ነበርቲ እዮም ክብል ምጽንሑ ይፍለጥ።


text:
Radio Erena: 11 February 2016
ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ዘንበሮ እገዳ ንኽልዓል እቲ መንግስቲ ጽዑቕ ዲፕሎማስያዊ ዘመተ ኣብ ምክያድ ከምዝርከብ ምንጭታት ኤረና ሓቢሮም።
እቲ መንግስቲ ምስ ዝተፈላለዩ ኣካላት ሕቡራት ሃገራት ርክባት ኣብ ምክያድ ተጸሚዱ ከምዘሎ ዝጠቐሱ እቶም ምንጭታት፣ ንሓያሎ ዲፕሎማሰኛታትን ፖለቲከኛታትን እቲ ውድብ’ውን ናብ ኤርትራ ምብጻሕ ክገብሩ ይዕድም ምህላዉ ገሊጾም።
ኣብዘን ዝሓለፈ ክልተ ቅነ ጥራይ ወከልቲ ዝተፈላለዩ ኣካላት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ ዑደት ብምክያድ፣ ኣብ መዳይ ልምዓት፣ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላትን፣ እገዳን ከምዝዘተዩ ይዝከር።
መንግስቲ ኤርትራ ንሶማላውያን ዕጡቃት ይድግፍ ኣሎ ብዝብል ዝጀመረ ክሲ፣ ጉዳይ ጅቡቲን ኩነታት ሰብዊ መሰላትን ተደማሚርዎ፣ ነቲ መንግስቲ ኣብ ዞባ’ውን ኣህጉራውያን ተነጽሎታት ሸሚምዎ ይርከብ።
ባይቶ ጸጥታ’ውን ብጉዳይ ኤርትራ ኣብ ታሕሳስ 2009 ከምኡ ድማ ኣብ ታሕሳስ 2011 ኣብ ዝተራኸበሉ ክልተ እዋናት ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ እገዳ ብምሕላፍ’ዩ ኣኼብኡ ከምዝዓጸወ ኣይርሳዕን።
እገዳ ዘምጽኦ ለውጢ ከምዘይህሉ ብተደጋጋሚ ዝገለጸ መንግስትትቲ ኤርትራ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ፣ ኣውራ ማሕንቖ ናይ ንሸቶታት ሚለንዮም ንምህራም ዝዓለመ ናይ ልምዓት መደባት ኮይኑ ምህላዉ፣ ብመንገዲ ዲፕሎማሰኛታቱ ኣብ ምግላጽ ይርከብ።
ቀዋሚ ወኪል መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣቶ ግርማ ኣስመሮም፣ ብ9 ለካቲት ምስ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ባንኪ ሙን ኣብ ዝተራከበሉ’ውን ነዚ ነጥቢ’ዚ ከምዘልዓለ እቶም ነዚ ሓበሬታ’ዚ ዝልኣኹ ምንጭታት ጠቒሶም።
ኣብ ኤርትራ ተኸሲቱ ዘሎ ሓያሎ ጸገማት፣ ኣውራ ጠንቁ ሕቡራት ሃገራት፣ ነታ ኣህጉራዊ ውዕላት ንምጥሓስ ክሳብ እዚ እዋን፣ ልኡላዊ መሬት ኤርትራ ወሪራ እትርከብ ኢትዮጵያ፣ ካብ መሬት ኤርትራ ክትወጽእ ከገድዳ ብዘይምኽኣሉ ምዃኑ’ዩ መንግስቲ ኤርትራ ዝገልጽ።
=============================


text:
Radio Erena: 06 August 2017
ብስዑዲ ዝምራሕ ልፍንቲ ሃገራት ዓረብ ኣብ ሰሜናዊ ክፋል የመን ብዘካየዶ ናይ ኣየር መጥቃዕቲ ብውሑዱ 12 ሰላማውያን ሰባት ከምዝተቐትሉ ኣገልግሎት ዜና ሳባ ካብታ ሃገር ሓቢሩ።
ኣብቲ ብዓርቢ ዕለት 4 ዝተኻየደ ናይ ነፈርቲ ደብዳብ ብፍላይ ኣብ ከተማ ኣል ሳፍራ ኣብ መንበሪ ኣባይቲ ብዝዓለበ ቦምባ፣ ኣርባዕተ ህጻናት ዝርከብዎም ትሽዓተ ሰላማውያን ሰባት ክቕተሉ እንከለዉ፣ ኣብ ሓንቲ መኪና ዝነበሩ ካልኦት ሰለስተ ሰባት ከምዝሞቱ ተሓቢሩ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኣብ የመን ዝነጥፍ ዘሎ ጉጅለ ኣልቃዒዳ እትገብሮ ናይ ነፈርቲ መጥቃዕቲ ክትቅጽሎ ምዃና ካብ ፐንታጎን ዝወጸ ሓበሬታ ኣመልኪቱ።
ወሃብ ቃል ፐንታጎን ካፕቴን ጀፍ ደቪስ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ውሑድ ዝቑጽሩ ሰራዊት ኣመሪካ ምስቲ ብስዑዲ ዝምራሕ ዘሎ ልፍንቲ ሃገራት ዓረብ ኣብ ምትሕልላፍ ስለያዊ ሓበሬታ ይነጥፍ ከምዘሎ ድሕሪ ምሕባር፣ ኣብ ልዕሊ ኣልቃዒዳ ዝግበር መጥቃዕታት ነፈርቲ ግና ብዝያዳ ክሕይል ምዃኑ ኣፍሊጡ።


text:
ብኣማእቲ ዝቑፀሩ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ሎማዕንቲ ሓሙስ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ፊት ንፊት ቤት ፅሕፈት ሕብረት ኣፍሪካ ብምስላፍ መርማሪ ኮሚሽን ንዝወፅኦ ፀብፃብ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ደጊፎም።
እቶም ሰለፈኛታት ንኣዶ መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪካ ዶ/ር ዲላሚኒ ዙማ ኣብዘቕረቡዎ ደብዳቤ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ንኽምርምር ብሕቡራት መንግስታት ዝተመስረተ መርማሪ ኮሚሽን ወግዓዊ ዝገበሮ ሪፖርት ዘለና ፅኑዕ ደገፍ ንምግላፅ ኣብዚ ተረኺብና ኣለና ኢሎም።
ፀብፃብ መርማሪ ኮሚሽን ብዙሓት ኤርትራዊያን ግዳያት ይኾንሉ ዘለው ብዝግባእ ዘቃልዕ እዩ ክብሉ ነቲ ሰልፊ ካብዘተሓባበሩ ኣባላት ኮሚቴ ሓደ ንወኪል ኣዶ መንበር ኮምሽን ሕብረት ኣፍሪካ ብንባብ ኣስሚዖም።
ኣዶ መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ኤርትራ ይፍፀም ዘሎ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ምኹናንን ኣብ ኣፍሪካ ሰብኣዊ መሰላት ክረጋገፅን ሓላፍነተን ንክዋፅኣ ሓቲቶም ኣለው እቶም ሰልፈኛታት።
ካብ ኤርትራ ናብ ሱዳን ይፈልሱ ኣብ ልዕሊ ዘለው ኤርትራዊያን ይፍፀም ኣሎ ዝበልዎ ስጉምቲ እውን ብፅኑዕ ዘተሓሳሰቦም ምዃኑ ኣብቲ ደብዳቤ ገሊፆም ኣለው።
ንኣዶ መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪካ ዲላምኒ ዙማ ብምውካል ነቲ ደብዳቤ ካብቶም ሰልፈኛታት ዝተቐበሉ ወኪል ከምዝሓበሩዎ ዶ/ር ዙማ ብምኽንያት ስራሕ ካብ ኣዲስ ኣበባ ወፃኢ ስለዝኾና ነቲ ደብዳበ ብኣካል ተረኺበን ክቕበሉኦ ከምዘይክኣ ገሊፆም ኣለው።እቲ ደብዳቤ ንዝምልከቶ ኣካል ኮሚሽን ከምዘብፅሑሎም ኣረጋጊፀምሎም።
ብኻሊእ ዜና ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ዝርከቡ ኣርባዕተ ናይ ኤርትራዊያን መዕቖቢ ስደተኛታት ማለት እውን ኣብ ሕፃፅ፣ሽመልባ፣ዓዲሓሩሽን ማይ ዓይኒን ንናይቲ ኮሚሽን ፀብፃብ ብምድጋፍ ሎማዕንቲ ሓሙስ ሰልፊ ኣካይዶም።
ካብ መዕቖቢ ስደተኛታት ማይ ዓይኒ ዘዘራረብናዮም ወዲ 57 ዓመት ኣቶ ሙሉጌታ ወልደኣብ ኣሽሓት ኤርትራዊያን ዝተሳተፍሉ ሰልፊ ምክያዱ ገሊፆምልና ኣለው።
ካብ ኤርትራ ካብ ዝወፅኡ ሓደ ዓመት ከምዝገበሩ ዝሓበሩ ኣቶ ሙሉጌታ ሽዱሽተ ወርሒ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኤርትራ ከምዘሕለፈ ይዛረብ።
ሃይለ ኣብርሃ ዝተብሃለ ወዲ 38 ዓመት ስደተኛ ብወገኑ ንመርማሪት ኮምሽን ሕቡራት መንግስታት ብምድጋፍ ከምዝወፀ ብምግላፅ ማሕበረሰብ ዓለም ሂቡና ብዘሎ ቆላሕታ ሕጉሳት ኢና ኢሉ’ሎ ኣቶ ሃይለ።
ንደሕንነት ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝርከቡ ኣባላት ስድራይ ክብል ሽመይ ኣይትግለፁለይ ዝበለት ካልእቲ ወሃቢት ኣብ ማይ ዓይኒ ኣዕቒባ እትርከብ ስደተኛ እውን ተመሳሳሊ ሪኢቶ ሂባ’ላ።
ኢትዮጵያዊያን ተቓወምቲ ፓርቲ ሰላማዊ ሰልፊ ከይነካይድ ንኽልከል ኣለና ከምዝብሉ ምግልፅ ኤርትራዊያን ብዛዕባ ዘካየድዎ ሰልፊ ዝተሓተቱ ኣብ ዩኒቨርስቲ ኣድሲኣ ኣበባ መምህር ፍልስፍና ዝነበሩ ዶ/ር ዳኛቸው ኣሰፋ ኤርትራዊያን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኮይኖም ኣብ ሃገርና ፀገም ኣሎ ክብሉ ከለው ከምዝድግፉ ገሊፆም።
ይኹን እምበር ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ወይ ካሊእ ጉጅለ ኣብ ልዕሊ ናይ ኢትዮጵያ ፀብፃብ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ከውፅእ ከሎ ከምዜጋታት ንኢትዮጵያ ዝነቅፍ ፀብፃብ ንድግፍ ኢና ኢልና ሰላማዊ ሰልፊ ንወፅእ እንተድኣ ፈቲና ኣይንኽእልን ኢና፣ኣብ ክንድኡ ዝፅበየና በትሪ እዩ ኢሎም።
ኢትዮጵያ ዝኾነ ይኹን ፖለቲካዊ ፓርቲ ዝኾነ ይኹን ዓይነት ሰላማዊ ሰልፊ ከየካይድ ዝተኸልከለላ ሃገር እያ ኢሎም ዶ/ር ዳኛቸው። ንሶም ብዘይካዚ ዝፈተኑ ፓርትታት እውን ተቐጢቂጦም ናብ ሆስፒታል እዮም ኣቲዮም ኢሎም ።


text:
ብጻይና ግርማይ ሰመረ (ወዲ ዓላዊ) ብዝወረዶ ሕማም ክእለ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ብዓርቢ ዕለት 5 ሰነ 2020 ካብዛ ዓለምና ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት/ ጀርመን ዓሪፉ፣ ብሰሉስ ዕለት 16/06/2020 ከኣ ብጾቱን ፈተውቱን ኣብ ዝተረኽብሉ ሓመድ ኣዳም ለቢሱ።
ግርማይ ዓላዊ ኣቦ ሓሙሽተ ኢዩ። ሓደ ካብኣቶም ኣብ ኤርትራ ዝተወልደ ዝነብር ኮይኑ፣ እቶም ዝተረፉ ኣርባዕተ ግን ኣብ ኤውሮጳ ዝነብሩ እዮም።
ብጻይ ወዲ ዓላዊ ኣብ መፋርቕ ሰብዓታት ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ተሰሊፉ ሃገራዊ ግቡኡ ፈጸመ። ከም ብዙሓት ተጋደልቲ ተሓኤ ናብ ጀርመን ተሰደደ። ወዲ ዓላዊ ኣብ መትከሉ ጽኑዕን ኣፍቃሪ ህዝቡን ሃገሩን ኣብ ርእሲ ምንባሩ፣ ምቕሉልን ተዋዛይን ነበረ።
ብስም ኣባላት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ዞባ ኤውሮጳ ብሞት ክቡር ብጻይና ዝተሰመዓንና ሓዘን ንገልጽ። ንስደራ ቤቱን፣ ብጾቱን ፈተውቱን ጽንዓት ይሃብ ብምባል ንመዋቲ መንግስተ ሰማያት የዋርሶ።
ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ - ዞባ ኤውሮጳ
20/06/2020


text:
ስነ ጥበበኛታት
ስነ ጥበበኛታት
እቲ ቭሮልጅክሂድ ናይ ሰብ ሞያ ጥበበኛታትን ናይ ባህሊ ኣዳለውቲን መርበብ እዩ፡፡ ናይ ጥበብ ፕሮጀክት ኣብ ደች ኤዚሲስ ምስ ቆልዑ ፤ መንእሰያትን ኣብኡ ዝነብሩ ስድራታትን ብዙሓት ፈቓደኛታት ብሓባር የምዕብል፡፡
ኣብ ዝኾነ ዘርፊ ዝርኸቡ ስነ ጥበበኛታት ናይ ስራሕና ናይ ዝባን ኣጽሚ እዮም፡፡ ናትና ኣጋር ንምኳን ፣ ንቆልዑ ፣ መንእሰያትን ዓቢ ሰባት ነበርቲ ኤዚሲስ ኣብ ዝትፍለይሉ ናይምፍጣር ኪደት ንምስታፍ ክትደልዩ ይግባዕ፡፡ እዚኦም ናይ ምፍጣር ኪደታት ውፅኢቶም ናይ ጥበብ ምሕርቲ ክኾን ይክእል ከም ፊልም ፣ ስዕሊ ፣ ሙዚቃ ወይ ካልእ ኣይነት ምርዒት፡፡ እቲ ዝፍጠረሉ ኪደት ብባዕሉ ብማዕረ አድላይ እዩ፡፡
ስነ ጥበበኛ ዲኹም ኣብ ኤዚሲ ክትነብሩ ትክእሉ ንቆልዑን መንእሰያትን ኣብ ጥበብ ክተሳትፉ ትደልዩ? እንተኮይኑ በይዛኹም ከመይ ምውፋይ ከምዝትክእሉ ንምምይያጥ ርከቡና፡፡


text:
መግለጺ ሓዘን
ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ
ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ነቲ ኣብ ልዕሊ 325 ንጹሃት ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ገማግም ሊብያ ዝወረደ ኣዝዩ ዘሕዝን ሓደጋን ጅምላዊ መቕዘፍትን ዝተሰምዖ መሪር ሓዘን እናገልጸ፡ ነቶም ሓደጋ ዝበጽሖም ዜጋታትና መንግስተ ሰማይ ክወርሱ እናተመነየ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ፡ ንቤተ-ሰብ እቶም ግዳይ ዝኾኑ ከኣ ጽንዓት ይሃብኩም ይብል።
እቶም ክብሪ ሃገርን ሃገራውነትን ዝሰኣኑ መንእስያት ኤርትራ፡ ግዳይ መወዳእታ ዘይብሉ ጉዱድ ወተሃደራዊ ዕስክርና ኮይኖም፡ ተስፋ ሲኢኖም፡ ካብቲ ማእለያ ዘይብሉ ባርነት፡ ኣስካሕካሒ ግፍዕታትን ሓሳረ መኸራን ስርዓት ህግደፍ ሂወቶም ንምድሓን ንዝፈትውዋ ሃገሮምን ስድራ-ቤቶምን ፈተወቶምን ራሕሪሖም ሃጽ ኢሎም ዳግማይ ብብዝሒ ክስደዱ ካብ ዝጅምሩ ነዊሕ እዋን ኮይኑ ኣሎ፡፡ ብስንኪ እዚ ካብ ድሌቶም ወጻኢ ዝኾነ ስደት’ዚ ከኣ፡ ኤርትራውያን ኣደዳ ስቅያትን ሞትን ካብ ዝኾኑ ሓያሎ ዓመታት ተቁጺሩ’ዩ። ስምዒ ዝሰኣነ ኣውያት ኤርትራውያን ኣብ ፍቐዶ በርኻታት ምድረ በዳን ባሕርን፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ክወርድ ዝጸንሔን ዘሎን ሓደጋታትን፡ ጃምላዊ ህልቒትን መወዳድርቲ የብሉን።
እቲ ኤርትራ ዝዓበየ ሃብታ፡ ዓቕሚ ሰባን መንእሰያታን’ዮም ብምባል ብዙሕ ዝጭድሩ ጸረ ህዝቢ ስርዓት ህግደፍንን ደቂ መዛሙርቱን ግን፡ ነቲ ዋሕዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብናህሪ ንክቅጽል ዝገብር ዘሎ ምኽንያታት እንታይ ኾን ይኸውን? ብምባል ንሓደ መዓልቲ ነብሶም ክምርምሩ ድልዋት ኮይኖም ኣይፈልጡን፡፡ ብኣንጻሩ መራሕቲ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ መጻኢ ወለዶ መንእሰያት ከባጭውን ብክድዓት እናኸሰሱን፡ ካብቲ ጨካን ግፍዕታቶም ፍጹም ኣይተቆጠቡን። ስለ ዝኾነ ከኣ ኤርትራ ብሓድሽ ወለዶ ዘይትኾርዕ ሃገር ክትኸውን ብምብቕዕም ጥራይ ዘይኮነስ፡ መጻኢ ዕድላ ንከቢድ ሓደጋ ክትወድቕ ኣበርቲዖም ይሰርሑ ኣለዉ።
እንሆ ከኣ ነዚ ኣዝዩ ዘሰንብድ ጅምላዊ ህልቂት ኣብ ልዕሊ 325 ኤርትራውያን አክንዲ ብሃገራዊ ምርድዳእ ምሕዛን፡ ነቲ ናይ መንእስያት ባህግን ጠልብን ንምምላእ ፍታሕ ምንዳይ፡ ህግደፍ ነዚ ዘጋጠመ ሓደጋን ጅምላዊ መቕዘፍትን’ዚ ከም መፍራርሒ ይጥቐምሉ ምህላዉ ብጣዕሚ ዘሕፍር’ዩ፡፡ ስርዓት ህግደፍ ቃንዛ ህዝቡ ዘይሰምዕን፡ ልዕሊ ኩሉ ፖሎቲካዊ ስልጣኑ ዘገድሶ፡ ሓልዮት ስልጣኑ እንተዘይኮይኑ፡ ብግብሪ ሓልዮት ኤርትውያንን ኤርትራን ከምዘይብሉ ብተደጋጋሚ አረጋጊጹ እዩ፡፡
ኩነታት ኤርትራን፡ አብ ውሽጢ ሃገር ዝርከቡ መንእስያትን፡ ኤርትራውያን ስደተኛታትን፡ እንዳገደደ ይኸይድ ከምዘሎን፡ እቲ ኣብ ዝሓለፋ 12 አዋርሕ ኣብ ፍቐዶ በርኻታት ምድረ በዳን ባሕርን፡ ዝጠፍአ ሂወት ኤርትራውያን ካብቲ ብድምር ህዝቢ ቱኒዝያን ግብጺን ዲክታቶርያዊ ስርዓታት ንምልጋስ ዝኸፈልዎ ሂወት ንላዕሊ ምዃኑ ብምስትውዓል፡ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ስደት መፍትሒ ኩሉ መዳያዊ ሽግርና ዘይምዃኑ ብምእማን፡ ህዝብን መንእሰያትን ኤርትራ ንኩሉ እቲ ምንጪ ውሽጣዊ ሽግርን ስደትን፡ ህልቂት ኮይኑ ዘሎ ጨካን ስርዓት ህግደፍ ኢድ ንኢድ ብምትሕሓዝ ንምውጋዱ ካብ ምቅላስ ወጻኢ ካልእ ቅኑዕ ምርጫ ዘይምህላዉን ካብ ዝኾነ እዋን ንልዕሊ እዋኑ ምዃኑን ከስተውዕሉ ይግባእ።
በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ከኣ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ነቶም ኣብ ሕማቕ ኩነታት ወዲቆም ዘለዉ ዜጋታትና ንምድሓን ብግዱሳት ኤርትራውያን ዝግበር ዘሎ ኩሉ እንተናዊ ጻዕርታት ብምንኣድ፡ ማሕበረ ሰብ ዓለም ድማ ግዴትኡ ክዋጽእ ይምሕጸን። ከምኡ’ውን ህዝቢ ኤርትራ ከም ኣካል ማ/ሰብ ዓለም መጠን ብሰላም ክነብር ንዘካይዶ ዘሎ ደሞክራስያዊ ቃልሲ ኣበርክትኡ ክገብርን ክድግፍን መጸዋዕትኡ የቕርብ። ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ደጊሙ ንህዝቢ ኤርትራን፡ ንቤተ-ሰብ እቶም ግዳይን ጽንዓት ክህቦም ሰናይ ትምኒቱ ይገልጽ።
ዓወት ንደሞክራስያዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ!!
ስዕረትን ውድቐትን ንምልካዊ ስርዓት ህግደፍ!!
ዝኽርን ክብርን ንስውኣትና!!
ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ
12 ሚያዝያ 2011
Short URL: https://english.farajat.net/?p=4168


text:
ብ ህ.ግ.ደ.ፍ. (ሕ.መንግስታት ኣመሪካ)፡
እዚ ብልዑል ሃገራዊ ፍቕርን መንፈስን፡ ንሰለስተ ተኸታታሊ መዓልታት ክካየድ ዝቐነየ ዋዕላ፡ ካብ 29 ከተማታት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝተኣኻኸቡ፡ ኣስታት 300 ኣባላት፡ ሓለፍቲን ወከልቲን ዝተፈላለያ ሃገራውን ኮማውን ማሕበራት፡ ኣባላት ኤምባሲ ኤርትራ እተረኽብሉ ዋዕላ ኔሩ።
ዋዕላ፡ ብኣሳናዳኢት ሽማግለ ናይ እንቛዕ ደሓን መጻእኩም መልእኽቲ ተዋሂቡ ምስ ተኸፍተ፡ ኣቦ መንበር ከባቢ ህግደፍ፡ ብጻይ ምሕረታኣብ ተድላ፡ እቲ ጉባኤ ክዝትየሎም ከም መደብ ዝሰርዖም ኣገደስቲ ውድባውን ሃገራውን ዛዕባታት ንተሳተፍቲ ዋዕላ ድሕሪ ምብራህ፣ ቀጺሉ፡ ፈጻሚ ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ብጻይ ብርሃነ ገብሪሂወት፡ ኣብ’ቲ ዋዕላ ተረኺቡ፡ መተባብዒ ቃልን፡ እቲ ማሕበር ሒዝዎ ዝጸንሐ ዕማማት ምሕያልን ምድልዳልን ስርሓት ኣወዳድባ፡ ብግቡእ ገምጊሙ ንመጻኢ ግብራዊ ዝኾነ መደባት ስኢሉ ክወጽእ ኣዘኻኺሩ።
ብጻይ የማነ ገብርኣብ፡ ሓላፊ ፖለቲካዊ ጕዳያት ህዝባዊ ግንባር ዲሞክራስን ፍትሕን’ውን፡ ኣብ መንጎ መገሽኡ ካብ ከተማ ዶሓ ሃገረ ቀጠር፡ ብመስመር ቴሌፎን፡ ንተሳተፍቲ ዋዕላ፡ ብዛዕባ ህልው ኩነታት ሃገርን፡ ዳግመ ምሕያል መሳርዕ ህዝባዊ ግንባር፡ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ተታሒዙ ንዝጸንሐ ዕማማት ብዝግባእ እስርሓሎም ከም ዘሎን፡ ነቲ ካብ ተጋባእቲ ዝቐረበሉ ሕቶታት እውን ሰፊሕን ኣዕጋብን መብርሂታት ሂቡ።
ተጋባእቲ ኣብ’ዚ ፈላሚ ዕለት ኣኼብኦም፡ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ዓመትን መንፈቕን ክሰላሰሉ ዝጸንሑ ውድባዊ ዕማማት፡ ንኣሳልጦን ሕጽረታትን ዘድሃበ ዳህሳስ፣ ሰፊሕን ዝርዝራውን ትሕዝቶ ዘጠቓለለ፡ ብኣካየድቲ ናይ’ተን ሾሞንተ ጨናፍራት ጸብጻባት ሰሚዑ። ድሕሪ’ዚ ተሳተፍቲ በቢጉጅልኦም ተኸፋፊሎም ኣብ እተፈላለየ ዓውደ-ኣርእስቲ ተማቒሉም ብዕምቆት ከም ዝዝትይሉ ተጌሩ።
ሰንበት 26 ሚያዝያ፡ ኣብ’ቲ ሳልሳይ መዓልትን መወዳእታን፡ ነቲ ተወንዚፉ ዝሓደረ ዛዕባታትን ኣርእስትታትን፡ እንደገና ብምቕጻል፡ ካብ’ቶም ዝሓለፉ ዓመታት እተቀስሙ ተመክሮታትን ዝተኻየዱ ንጥፈታትን፡ ብነቐፌታዊ ዓይኒ ተፍትሽን ገምጋማትን ድሕሪ ምግባር፡ ንዝመጽእ ዓመት ዝሰርሓሉ ዝተመሓየሸ መምርሒታትን መደባት ኣሰራርሓን ንምእትታው፡ ተረዳዲኡ፡ ኣገደስቲ ውሳኔታት’ውን ኣጽዲቑ ወጺኡ።
ጎድኒ-ንጎድኒ ናይ’ቲ ዋዕላ፡ ካልኦት እዋናውያን ኣገደስቲ ኣርእስትታት ዝድህስስ ስምፖዝዩም ዓውደ-ዘተ ተወዲቡ። ኣብ ጎበጣ ላኣላዊ መሬትና፡ ቀርሰናን ፍልሰት ደቂ ሰብን፡ ምስኡ ተታሓሒዙ ዝኸይድ ሰብኣዊ መሰላት፡ ንጉዳይ እገዳ ከጋጥም ዝጸንሐ ምትሕልላኻት፡ ኣተኩሮ ዝገበረ ዓሚቝ መብርሂ ብዝተፈላለዩ ኣካላት መግለጺታት ቀሪቡ።
ሓደ ካብ’ቶም ንዕብየትን ሚዛንን ኣወዳድባናን መራያ ዝኾነ ሃገራዊ ሽማግለ ኤርትራውያን ኣመሪካውያን፡ ተበጺሑ ዘሎ ምዕባሌታት፡ ብዛዕባ ኣቃውማን፡ ቅርጽን ጽፍሕታትን፡ ብደረጃ ከባቢ፡ ዝጽበዮ ዘሎ ተልእኾታት፡ ምስ ካልኦት ሃገራውያን ማሕበራት ክህሉ ዝግባእ ሓባራዊ ናይ ስራሕ ዝምድናታት ዝድህስስ ዛዕባን፣ ኣባላት ህግደፍ ድማ፡ ኣብ’ዚ ሕጂ ዝምዕብልን ዝዓብን ዘሎ ሰፊሕን ኣሳታፍን ጥርናፈ ዘለዎ መጽለሊ፡ ቀላሲ ተራ እጽበዮም ምህላዉ ዘዘኻኽር፡ ብኣቦ መንበር ሃገራዊ ማሕበር፡ ብጻይ/ ዶክቶር ግዴዎን ኣባይ፡ ሰፊሕን ንጹርን መግለጺ ንተጋባእቲ ኣካፊሉ።
ፈጻሚ ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ሕ.መ.ኣ ብጻይ ብርሃነ ገብርሂወት ብተወሳኺ፡ ኣባላት ግንባር፡ ኣድማዒን ውጺኢታውን ውድባዊ ስርሓት ንምስልሳል፡ መደባቶም፡ ኣብ’ቲ ሓፈሻዊ ሃገራዊ ስትራተጂካዊ ውጥን ዝተመርኮሰ ክኸውን፣ ጉጅለታት ማሕበር፡ ዓቕምን ብቕዓትን ኣማዕቢለን ስርሐን ከማእዝና፡ ሰፊሕ ሰሚናር ኣቕሪቡ። ካብ ተሳተፍቲ ዝቐረበሉ ዝተፈላለየ ሕቶታት እውን ብዝግባእ መሊሱ።
ኣብ ርእሲ’ዚ ዓበይቲ ጉዳያት፡ ባይቶ ኣተኩሮ ዝገበረሎም ካልኦት ነጥብታት፡ ኣብ ምትራር ሕድሕዳዊ ዝምድና ማሕበራት ዝጸሉ ንጥፈታት፡ ሓባራዊ ውጥናት መኸተ፡ ሃገራዊ በዓላትን ፈስቲቫላትን፡ ምስ ህዝቢ ዘራኽብ ጉዳያት፡ ምትሕግጋዝ ኣብ ምድልዳል ሃገራዊ ማሕበር ደቀ-ኣንስትዮን፡ ሰፊሕን ዓሚቝን ክትዓትን ልዝብን፡ ንምሕያሎም ዝሕግዝ ሓሳባትን ፈሲሱ። ኣብ’ዚ ዝቕጽል ዘሎ ዓመት እውን ግብራዊ ስጉምቲ ክውሰድ፡ በቲ ኣብ ባይቶ ዝጸደቑ ውሳነታት፡ ንትግባረኡ ድልውነቶም ኣረጋጊጾም። ብተወሳኺ፡ ናይ 4 ዓመታት ጉዕዞ ጥምረ ተመክሮን ማሕበራት ዝድህስስ ሪፖርት፡ ተበጺሑ ዘሎ እወታዊ ምዕባሌታትን ኣተሓሕዛን፡ ብሓለፊ ህዝባውን ኮማውን ጉዳያት፡ ብጻይ ዳዊት ሃይለ ዝርዝራት ቀሪቡ።
ኣብ’ዚ ዋዕላ’ዚ፡ ተራ ገዳይም ስነ-ጥበባውያን፡ ብሰናይ ተበግስኦም ዝምልመሉን ዝወርሱን ዘለዉ ኣባላት ባህሊ ሕድሪ፡ ብከባቢ ደረጃ ተጠርኒፎም፡ ንኣዋርሕ ክቀራረብሉ ዝጸንሑ ውሕሉል ምስንዳእ፡ መሳጥን መሃርን ሰሓቢ መልእኽትን፡ ሰውራውን ሃገራውን ዜማታትን ግጥምታትን ዝሓቖፈ፡ ምሸታዊ ምርኢት፡ ካብ ተሳተፍቲ ዋዕላ ዝለዓለ ናእዳን ኣድናቆትን ኣትሪፉ።
ኣብ መዛዘሚ፣ ተጋባእቲ 3ይ ዋዕላ ህግደፍ እዞም ዝስዕቡ ኣገደስቲ ሓባራዊ ውሳኔታት ብምጽዳቕ ተፈላልዮም፡-
ውሳኔ ኮምሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ክትግበርን፡ ስርዓት ወያነ ካብ’ቲ ብጎበጣ ሒዝዎ ዘሎ ላኣላዊ መሬትና ብዘይ ወዓል ሕደር ኪወጽእ፡ ቃልስና ብትሪ ከም እንቕጽልን ኣረጋጊጹ!
ዘይፍትሓውን ዘይሕጋውን ውሳኔታት እግዳ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ንኽልዓል መኸተና ብዝሓየለ ክቕጽል ወሲኑ፡
እቲ ብሽም ሰብኣዊ መሰላት፡ መሰለትና ንምድዋን ዝግበር ዘሎ እኩይ ጎስጓስ ንምፍሻል ብንጥፈት ክንሰርሕ ወሲኑ፡
እቲ መንእሰያትና ካብ ሃገሮምን ህዝቦምን ፈሊኻ ኣውጺእኻ፡ ገሊኦም ግዳያት ነጋዶ ፍልሰት ደቂ ኣዳም፡ ሓያሎይ ካብኣቶም ግዳይ ኣጻምእ ምድረበዳ ማያት ማእከላይ ባሕሪ ብምዃን ዝጸነቱ፣ ነቶም ካብ’ቲ መስገድል ዝወጽኡ ድማ ኣይ ካብ ትምህርቲ፡ ኣይ ካብ ስራሕ ዘርምዘርሞ ንምግባሮም ዝተሓለነ ገበን እናኾነንና፡ መሰል መንእሰያትና ኣብ ዘዘለውዎ ሃገራት፡ ግቡእ ፍታሕ ክግበረሎም፡ መሰሎም ክሕሎ እናጸዋዕና፡ ነዚ ይቕረ ዘይብሃሎ ገበን ንምቅልዑን ንምምካቱን ተሰማሚዑ፡
ህዝብና ርህይዎን ቀሲኑን ክነብር፡ ዘድሊ ቍጠባዊ ምዕባለ ንምርግጋጽ ካባና ዝሕተት ዘበለ ንምትግባር ድልውነትና፡ ዳግም ነረጋግጽ።
ዘልኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ንሰማእታትና!
ዓወት ንሓፋሽ!!
26 ሚያዝያ 2015


text:
'ትራምፕ ናይ ሃገርና መራሒ ክኸውን ዘይግብኦ ሰብ እዩ'- ሚሸል ኦባማ
በዓልቲ ቤት ፕረዚደንት ኣመሪካ ነበር ባራክ ኦባማ ሚሸል ኦባማ፡ ንፕረዚደንት ትራምፕ 'ናይ ሃገርና መራሒ ክኸውን ዘይግብኦ ሰብ እዩ' ክትብል ድሂላቶ፡፡
እታ ቀዳማዊት እመቤት ነበር፡ ብሰንኪ ኮሮናቫይረስ ኣብ ሰብ ዘይተረኽቦ ዋዕላ ሰልፊ ዲሞክራቲክ ብቪድዮ ኣብ ዘመሓለፈቶ መደረ'ያ፡ ዶናልድ ትራምፕ ፕረዚደንት ሃገርና ክኸውን ዘይግብኦ ሰብ እዩ ኢላ ዝተዛረበት፡፡
ፕረዚደንታዊ ምርጫ ኣመሪካ ብኣቆጻጽራ ኣውሮጳ ሕዳር 3 ዝካየድ ኮይኑ፡ ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራቲክ ነቲ ኣብ እኩብ ህዝቢ ከቕርብዎ ዝነበሮም መደባት ብምኽንያት ኮሮናቫይረስ ሰሪዞምዎ ኣለዉ፡፡
ኮይኑ ግና እቲ ብሚድያ ዘቕርብዎ መደረታት ምስቲ ቅድሚ ኮሮና ዝነበረ ኣኼባታት ኣነጻጺርካ ማዕረ ክንደይ ሰሓቢ ይኸውን ዝብል ነጹር ኣይኮነን ዘሎ፡፡
ሪፖብሊካን፡ ንተወሳኺ ኣርባዕተ ዓመት ኣብ ቤተ መንግስቲ ኣመሪካ (ዋይት ሃውስ) ንምጽናሕ ዝገብርዎ ጻዕሪ ከቢድ ከም ዝኸውን እዩ ዝግለጽ፡፡
ሚሸል ኦባማ እንታይ እያ ተዛሪባ?
ሚሸል ኦባማ፡ ሕጹይ ተወዳዳሪ ፕረዚደንታዊ መረጻ ኣመሪካ ጆ ባይደን፡ ምክትሉ ዝኾነት ካላማ ሃሪስ ቅድሚ ዕላዊ ምግባሩ እያ ንዶናልድ ትራምፕ ዝድህል ዘየናሕሲ መደረ ኣስሚዓ፡፡
ኣብዚ ስራሕ እዚ ኣምሲልካ ክትሓልፍ ኣይትኽእልን ዝበለት ሚሸል ኦባማ፡ ቁጠባና በቲ እቲ ፕረዚደንት ከነኣእሶ ዝጸንሐ ቫይረስ ዓንዩ እዩ ብምባል ተዛሪባ፡፡
"ህይወት ጸለምቲ ኣገዳሲ እዩ" ዝብል ጎስጓስ፡ ላግጺ ቤት ጽሕፈት እቲ ፕረዚደንት ብዘየገድስ ከም ዝተዓወተ ዝገለጸት ሚሸል ኦባማ፡ ካብቲ ቤተ መንግስቲ ናይ መሪሕነት ወይ ምትብባዕን እናተጸበኻ፡ ዕግርግርን ምክፍፋልን ኢኻ እትረክብ ኢላ፡፡
ብተወሳኺ ኣብቶም ዝሓለፉ ኣርባዕተ ዓመታት ዝነበረ ኩነታት ንህጻናት ኣመሪካ ክተረደኦም ከቢድ ምዃኑ ተዛሪባ፡፡
ዜጋታትና ጸላእቲ እታ ሃገር ተባሂሎም ክጥቀኑን ልዕልና ጸዓዱ ዝሰብኩ ሰባት ድማ ክበረታትዑን ትርኢ ኢላ ዝገለጸት ሚሸል ኦባማ፡ ህጻናት ምስ ስድረኦም ክፈላለዩ፣ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ሰልፈኛታት መንብዕን ጠያይቲ ጎማን ክትኮስ ከም ዝተዓዘበት ኣረዲኣ፡፡
"ዶናልድ ትራምፕ ናይ ሃገርና ፕረዚደንት ክኸውን ዘይግበእ ሰብ እዩ፡፡ ነቲ ሓላፍነት ዝኽእሎ ምዃኑ ከርእይ እኹል ግዘ ነይሩዎ፤ ልዕሊ ዓቕሙ ምዃኑ ግልጺ እዩ" ክትብል እውን ወሲኻ፡፡
"ብቐሊሉ ከምቲ ንሕና እንደልዮ ክኸውን ኣይኽእልን፤ ንሱ እዩ እቲ ሓቂ" ብምባል ዝቐጸለት ሚሸል ኦባማ፡ ብኣንጻሩ ዜጋታት "ውርዙይ" ንዝበለቶ ሕጹይ ዲሞክራት ክመርጹ ጸዊዓ፡፡
ህይወትና ኣብኡ ከም ዝምርኮስ ሓሲብና ንጆ ባይደን ክንመርጾ ኣለና ኢላ፡፡


text:
አባ ንጉሠ ፍሥሓ
አብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ላቲናዊ ስርዓት ዝኽተሉ ኅዳር 1 መዓልቲ ኩሎም ቅዱሳን ተባሂሉ ይኸበር። አብ ታሪኽ ክርአ እንከሎ መበቆል ናይ እዚ ብዓል አብ ምስራቕ ብ4ይ ክፍለ ዘመን እዩ ጀሚሩ፥ አብ ሶርያ ምእንቲ ኩሎም ሰማዕታት ተባሂሉ ፍሉይ ዕለት ይብዓል ነሩ፥ ቅ. ኤፍረም ብዓል ኤደሳ ብ373 አቢሉ ዝሞተ ካብቶም ነዚ ዕለት ብዝያዳ ከምዝዝከር ዝገበሩ እዩ፥ ቀንዲ ምኽንያት ናይ እዚ ብዓል ከአ ነቶም ኩሎም ብሰማዕትነት ዝሞቱ ንምዝካር ፍሉይ መዝሙር ነቲ ብዓል ዝምልከት አውጺኡ አብ ቤተ ክርስያን ክዝመር ጀሚሩ፥ ቀስ በቐስ ከአ ነቶም ሰማዕታት ዘይኮኑ እውን ከጠቓልል ጀሚሩ (አብ መጀመርያ ግንቦት 13 ይብዓል ነሩ አብ ገሊኡ ድሕሪ ትንሣኤ ዘላ ዓርቢ፥ ገሊኦም አብ መዓልቲ ጰራቅሊጦስ ይዝክርዎ ነሮም፥ አብ ሮማ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት በነዲክቶስ ፬ይ ካብ 609/610 ዓ.ም. ጀሚሩ “Roman Pantheon” ዝብሃል ዝነበረ ብ13 ግንቦት S Maria ad Martyres “ማርያም ኩሉ ጊዜ ድንግልን ኩሎም ሰማዕታትን” ብዝብል ኵስሚ ተዋሂቡ ክብዓል ጀሚሩ)። ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ጎርጎርዮስ ፬ይ (827-844) ዝነበሩ ምኽንያቱ ብዘይተፈልጠ አብ ኅዳር ፩ ክብዓል ቀይሮሞ። አብ ምስራቕ አብ ስብከት ቅ. ዮሓንስ አፈወርቅ ከም እንረኽቦ አብ ቍስጥንጢንያ ድሕሪ ጰራቅሊጦስ ዘላ ሰንበት እዩ ዝብዓል ነሩ።
ሎሚ አብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ብፍላይ አብ ምዕራብ ንኹሎም አሕዋትና እንፈልጦምን ዘይንፈልጦምን አብ ሰማያዊ ክብሪ ዝሳተፉ ንዘለዉ እንዝክረሉ ዕለት እዩ። ትምህርቲ ቤተ ክርስትያን ነዚ አብ ፪ይ ጉባኤ ቫቲካን አብ ብርሃን አሕዛብ 49 ብኸምዚ ይገልጾ “እቶም ብፁዓን ምስ ክርስቶስ ስለ ዝተወሃሃዱ ንቤተ ክርስትያን አብ ቅድስና ጸኒዓ ደው ከምእትብል ይገብርዋ ነቲ ቤተ ክርስትያን ንእግዚአብሔር አብዚ ምድርዚ እተዕርጎ ሥርዓት አምልኾ የማዕርግዎ ብብዙኅ መገዲ ድማ ንርሑብ ሕንጸት ቤተ ክርስትያን ረድኤቶም የወፍዩ” (ቆሮ 12፡12-27) እናበለ ይገልጾ። ሓ/ት/ክ ከአ “ምስ ክርስቶስ ብቐረባ ተዋሃሂዶም ስለ ዝኾኑ እቶም አብ መንግስተ ሰማይ ዘለዉ ንመላእ ቤተ ክርስትያን አብ ቅድስና ከጽንዕዋ ይርከቡ. . . . በቲ አብ መሬት ከለዉ አብ መንጎ አምላኽን ሰባትን እንኮ መንጎይና ብዝኾነ ክርስቶስ ኢየሱስ ዝረኸብዎ ዓስቢ እንከቕርቡ ምእንታና ናብ እግዚአብሔር አቦ እንካብ ምምላድ አየቋርጹን እዮም. . . . . ስለዚ ኸአ በዚ ኅውነታዊ ኃልዮኦም አብ ድኻምነትና ብዓቢኡ ክንሕገዝ ንርከብ” (956) ይብል።
እዚ ብዓል ካልእ ዘዘኻኽሮ ኸአ ናይ ነፍሲ ወከፍና ቅድስና እዩ። ብጸጋ ሰማያዊ አቦና ቀጺልና ንቅድስና ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ብስም እቲ ልዕኹሉ ዝኾነ ኢየሱስ ክርስቶስ ክንቃለስ አሎና። ቅ. ጳውሎስ አብ ሰብ ሮማ ዝጸሓፋ ከምዚ ይብል “ቅዱሳን ክትኮኑ ዝተጸዋእኩም ኢኹም” (ሮሜ 1፡7)። ናብ ሰብ ቆሮንቶስ አብ ዝጸሓፎ ኸአ “ስም እቲ ጎይትኦምን ጎይታን ዝኾነ ኢየሱስ ክርስቶስ ዚጽውዑ ኹሎም ቅዱሳን ንምዃን ዝተጸውዑ እዮም” (ሮሜ 1፡2) ይብለና።
አብ ብዙሕ ጥቕስታት መጻሕፍቲ ሓዲስ ኪዳን ቅዱሳን ክንከውን ጥራሕ አይኮናን ተጸዊዕና ቅዱሳን ኢና። (2ቆሮ 1፡1፥ ኤፈ 1፡1፥ ቆላ 1፡2,4,12)። ስለምንታይ እዩ እዚ? ምኽንያቱ ጸጋ ጥምቀት ምስተቐበልና አብ ሰውነት ክርስቶስ ተቐባልነት ረኺብና። አብቲ ጊዜ እቲ ካብ ኩሉ ሳዕቤን ኃጢአት ቀዳሞት ወለድናን ቅድሚ ጥምቀት ዝገበርናዮ ኃጢአትን ነጻ ወጺእና። ከምቲ ቅ. ጴጥሮስ “ንስኻትኩምውን ቅዱሳን ካህናት ኳንኩም ነቲ ሳላ ክርስቶስ አብ አምላኽ ቅቡል ዝኾነ መንፈሳዊ መስዋዕቲ ምእንቲ ኽተቕርቡ ከም ሕያዋን አእማን ኳንኩም አብ መንፈሳዊ ቤት ተሓነጹ” (1ጴጥ 2፡5) ዝብሎ መሰረ ሕይወትና አብ ክርስቶስ ገርና ክነብር ይሕብረና።
አብ ቃልስና ንቅድስና ቀጺልና ክንገብሮ ዘሎና ናይ መንፈስ ቅዱስ መሪሕነት ክንሓትት እዚ ኸአ ክሕብረና ከዘኻኽረና ነቲ ኹሉ ኢየሱስ ዝበሎ ክንሓቶ አሎና (ዮሓ 14፡26)። መንፈስ ቅዱስ ክንጽሊ የስተምህረና፥ አብ ጊዜ ድኻምና ይሕግዘና፥ ከመይ ኢልና ከም እንጽሊ ስለ ዘይንኽእል መንፈስ ቅዱስ አብ መንጎ መጺኡ ንቃላትና ከም ዝስማዕ ይገብሮ። “መንፈስ ቅዱስ ድማ ንድኻምና ይድግፎ እዩ። ከመይ ጌርና ኽንጽሊ ከም ዝግብአና አይንፈልጥን ኢና፥ ግና እቲ መንፈስ ባዕሉ እዩ ብዘይንገር እህህታ ዚጽልየልና፥ እቲ ልቢ ዝምርምር እግዚአብሔር ናይ መንፈስ ቅዱስ ሓሳብ እንታይ ከምዝኾነ ይፈልጦ እዩ። ምኽንያቱ መንፈስ ቅዱስ ምእንቲ እቶም ቅዱሳን ዚጽልዩ ኸም ፍቓድ አምላኽ ገይሩ እዩ” (ሮሜ 8፡26-27)። ብጸጋ ጥምቀት አባላት ሰውነት ክርስቶስ ክንከውን ስለ ዝበቓዕና ምስጢረ ሜሮን ክንቅበል በቒዕና ነቲ ብጥምቀት ዝተቐበልናዮ ጸጋ ክንብዝሖን ክነዕምቆን፥ ነቲ ብእኡ ገርና ኣባ አቦ ኢልና እንጽውዓሉ መንፈስ ውሉድነት ኢኹም ዝተቐበልኩም እምበር ናብ ፍርሃት ክትምለሱ መንፈስ ባርነት አይተቐበልኩምን” (ሮሜ 8፡15)።
ቅ. ጳውሎስ በቲ ዓቢ ዝተዋህቦ ፍልጠት ሓደ ዝተረድኦ ነገር ሓደ ካብቲ ግቡእ ወይ ግድነታት ቅዱሳን ክገብርዎ ዘለዎም ንኻልኦት ቅዱሳን ምግልጋል እዩ (ሮሜ 12፡13፥ 15፡15-16፥ 1ቆሮ 16፡1፥ 2ቆሮ 8፡4፥ 9፡1፥ ዕብ 6፡10)። ብአብነቱን ቃሉን ነዚ ግቡእነት አብ ኩሉ ጽሒፍዎ ይርከብ። ንኻልኦት ቅዱሳን ምግልግላ ማለት ንኻልኦት ምስባኽ እዩ። ብዙሓት ስብከተ ወንጌልን (evangelization) ስብከትን (preaching) ሓደ ገሮም ዝወስድዎ አለዉ ክልቲኡ ግን ዝተፈላለየ እዩ።
ወለዲ ንደቆም ክሰብኩ (evangelize) ይግባእ፥ ክልተ ሰብ ኪዳን አብ መንግኦም ክሰባበኹ ይግባእ። ንፉዓት ስድራታት ክርስትያን ነነድሕዶም፥ ንመሳርሕቶም፥ ነዕርዅቶም፥ ጎረባብቶም አብ ዝኸዱ ኸይዶም ክሰብኩ ይግባእ። ዕድል አብ ዝተረኽቦ ንወንጌል ከሰብኩ ንእምነቶም ክከላኸሉ ይግባእ። መንፈስ ቅዱስ ንነፍሲ ወከፍና መንፈሳዊ ህያባት ዓዲልና እዩ። “ንሱ ኸአ ንገሊኦም ሓዋርያት ንገሊኦም ነብያት ንገሊኦም ሰበኽቲ ወንጌል ንገሊኦም ናይ ነፍሳት ጓሶት ንገሊኦም ከአ መምህራን ገበሮም፥ እዚ ኸአ እታ ሰብነት ክርስቶስ ዝኾነት ቤተ ክርስትያን ምእንቲ ክትሕነጽ እቶም ቅዱሳን አብ አገልግሎቶም ፍጹማን ምእንቲ ኪኾኑ” (ኤፈ 4፡11-12)። እናበለ ናይ ነፍስወከፍና ህያባትን ክንገብሮ ዝግብአና ኩሉ ይነግረና።
አብ ራእይ ዮሓ 7፡2-14 “ድኅርዚ ድማ ኻብ ኵሎም አሕዛብን ዓሌታትን ሕዝብታትን ካብ ብዘሎ ቋንቋታትን ዝተአከቡ ሓደ እኳ ክቖጽሮም ዘይክእል ብዙኃት ሰብ ፃዕዳ ኽዳውንቲ ተኸዲኖም ጨናፍር ስየ አብ አእዳዎም ኂዞም አብ ቅድሚ እቲ ዝፋንን አብ ቅድሚ እቲ ገንሸልን ደው ኢሎም ከአዉ ረአኹ። ዓው ብዝበለ ድምጺ ኸአ ምድኃን ካብቲ አብ ዝፋን ተቐሚጡ ዘሎ አምላኽና ካብቲ ገንሸልን እዩ ዝመጽእ እናበሉ ጨደሩ” ዝብል ነንብብ እዚአቶም ከአ እቶም ሰማዕታት እዮም። “እዚአቶም ካብቲ ብርቱዕ ጸበባ ዝወጹ ንኽዳውንቶምውን ብደም እቲ ገንሸል ሓጺቦም ዘፃዕደዉ እዮም” (ራእ 7፡14)። እዚኦም ቅዱሳን ኢና ዘኪርና ነብዕል ዘሎና።
አብ ቀዳመይቲ መልእኽቲ ዮሓንስ (3፡1-3) ዝነግረና አምላኽ ክሳብ ክነደይ ከም ዘፍቅረናና ደቁ ክንብሃል ከአ ከምዝሓረየና። ብመንፈስ ቅዱስ ክንቅደስ እንከሎና አብ አምሳል አምልኽ ተቐይርና። “ሕጂ ውሉድ አምላኽ ኢና እንታይ ከም እንኸውን እውን ከአ ገና አይተገልጸን፥ ክርስቶስ ምስ ዝግለጽ ግና ከምታ ዘለዋ ክንርእዮ ኢና እሞ ንእኡ ኸም እንመስል ንፈልጥ ኢና” (1ዮሓ 3፡2)። አብ አምሳል ክርስቶስ ስለ ዝተቐየርና እቶም ናይ ዓለም ክፈልጡና አይክእሉን እዮም። ዓለም ዝደልዮ ዝና ምቾት ሃብቲ እዩ በዚ ምኽንያት ከአ ንኢየሱስ ክፈልጥዎ አይክእሉን እዮም። ንኢየሱስ ስለ ዘይፈልጡ አብ ካልኦት ዘሎና ፍቕሪን እቲ ብአና አቢሉ ዘብርህ ዘሎ ፍረ መንፈስ ቅዱስ ክርድእዎን ክፈልጥዎን አይክእሉን እዮም። ንአኣቶም ፍሉያት ፍጥረት ኢና።
በቶም አብ ዓለም ዘለዉ ፍንፉናትን ንዑቓትን ወላ ንኹን እምበር ጎይታ ከምዝብለና “አብ ሰማያት ዓስብኹም ብዙሕ ስለ ዝኾነ ተሓጎሱ ባህውን ይበልኩም” (ማቴ 5፡12)። መንግስቲ አምላኽ ንሃብታማት አይ ኮነትን ነቶም ብመንፈስ ድኻታት እያ። መንግስቲ አምላኽ ንካልኦት ዘሳድዱ አይኮነትን ነቶም ምእንቲ ጽድቂ ዝጠምዩ እያ። መንግስቲ አምላኽ ነቶም ኩሉ ጊዜ ናይ ምሳሕ ግብጃ ገሮም ዝድሰቱ ንድኻታት፥ መበለታት ወይ ዘኽተማት ጊዜ ዘይብሎም አይኮነትን። ነቶም ዝሓዝኑ እያ። መንግስተ ሰማይ ብቐጻሊ ናይ እቶም ንአእምርኦም ብናይ ኃጢአት መግቢ ንሸውሃቶምን ድለታቶም ዝምግቡ አይኮነትን እንታይ ደአ ናይ እቶም ንጹሓት ልቢ እያ። ኩሉ ጊዜ መስዋዕቲ ቅዳሴ ክነዕርግ እንከሎና መንግስቲ አምላኽ ምስቶም ዕለታዊ መስቀሎም ጸሮም ዝጉዓዙ፥ ምስቶም አብ እምነቶም ጸኒዖም ዝነብሩ፥ ምስቶም ኩሉ ጊዜ ፈሪሃ አምላኽ አብ ልቦም አሕዲሮም ንድምጺ አምላኽ ጽን ዝብሉ ክትከውን ኩሉ ጊዜ ክንዝክሮም አሎና። ‘በታ ጎይታ ምስ ኩሎም ቅዱሳን ዝመጸላ መዓልቲ ኸአ አብ ቅድሚ እግዚአብሔር አቦና አበር ዘይብሎምን ቅዱሳንን ምእንቲ ኽትኮኑ ልብኹም የበርትዕ” (1ተሰ 3፡13፥ 2ተሰ 1፡10)።
ሎሚ እምብአር ነዞ ኩሉም አብ ቅድሚ አምላኽ ደው ኢሎም ዘለዉ ቅዱሳን እናዘከርና እንከሎና ንሕና ውእን ንቅድስና ጽዉዓት ምዃና ፈሊጥና መገዲ ቅድስና ክንተሓሓዞ። አነ ቅዱስ እየ እሞ ቅዱሳን ኩኑ ይብለና። ቅዱስ ምዃን ማለት ንኃጢአት ሓዲግና ንአምላኽ ክንዝክር እንከሎና እዩ። ጸሎት ተጋድሎ ትሕትና ገርና ንቅድስና ንልበሳ። አምላኽ ንጽድቂ ሒዝና እንኽእለሉ ኃይልን ጸጋን ይዓድልና።
ኦ ቅዱሳን አምላኽ አብ ቅድሚ ዙፋን አምላኽ ኮንኩም ንአምላኽ እተመስግኑ ንአና አሕዋትኩም ለምኑልና አሰርኩም ስዒብና ንአምላኽ ክንመስል ለምኑልና።
አሰር ኩሎም ቅዱሳና ተኸቲልና ቅድስና ዝመልኦ ብዓል ይግበረልና።


text:
ካብ ዕለት 1 ግንቦት ጳጳሳዊ ናይ ስነ ማሕበራዊ ስነ ምርምር ተቕዋም ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝተዋጽኡ ምሁራትን ሊቃውንትን ኣሳቲፉ ሓደጋን ስግኣትን ልኡላዊንተይናውነትን ብሔርተይናውነትን ብሰፊሕ ዝትንትን ብሔርን ሃገርን፥ ሃገረ መንግስትን ብዝብል ኣርእስቲ ዘዳለዎ ዓውደ ጉባኤ ሎሚ ዕለት 3 ግንቦት 2019 ዓ.ም. ከዘጠቓለለ ልእኽቲ ጋዚጠይና ኣገልግሎ ክፍሊ ዜና ቫቲካን ኣድሪያና ማሶቲ ሓቢረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ናይቲ ሓፈሻዊ ምሉእ ዓውደ ጉባኤ መሰረታዊ ዕላማ ብሔርተይናውነትን ልኡላዊንተይናውነትን ዝኣመሰለ ሰለይ ኣናበለ ሕዝብን ሃገርን ዝወርር ዘሎ ስርዓተ ኣመለኻኽታ ጐዳኢ ምዃኑ ንምሕባር ዝብል ክኸውን እንከሎ፡ ዕለት 2 ግንቦት 2019 ዓ.ም. ፍርቂ መዓልቲ ኣብ ቀለመንጦስ ናይ ጉባኤ ኣድራሽ ካብ ቅዱስ ኣቦና ንተጋባኣያን ቃለ ምዕዳን ከምእተለገሰ ዝሓበራ ልእኽቲ ጋዚጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ማሶቲ ኣስዒበ፥
ቤተ ክርስቲያን ነቲ ዳርጋ ኣብ ኩሉ ከባቢ ክበሃል ይከኣል ዝሰፍሕ ዘሎ ጽልኢ መጻእተይና ብፍልያ ንስደተይናታትን ተተሓሒዙ እውን ዝሰፍሕ ዘሎ ናይ ሓባር ጥቕሚ ዕሽሽ ዝብል ብሔርተይናውነትን ብዓቢይ ስክፍታ ትከታተሎ ከምዘላ ቅዱስ ኣቦና ድሕሪ ናይ ጳጳሳዊ ናይ ስነ ማሕበራዊ ስነ ምርምር ተቕዋም ኣቦ መንበር ፕሮአሰር ዛማኚ ተጋብእያን ምስ ቅዱስ ኣቦና ኣላልዮም ቅዱስነቶም ምእንቲ ዝልግስዎ ቃለ ምዕዳን ዘስምዕዎ ቃል ምስጋና ኣስዕቦም ኣብ ዘቕረብዎ ቃለ ምዕዳን ገሊጾም፡
ሕዝቢ፥ ካባብን ሕግን ኣገባባት ማሕበራዊ ናብራን
ኣብዚ ኣዋን’ዚ ገለገለ ሃገራት ርክባተን ኣብ ምትሕብባር ዘይኰነ ኣብ ውደራ ብዝቖመ ኣገባብ ዝነብርኦ ከምዝዀናን፡ መልክዓ ምድራዊ ሕንጻጸ ንናይ ኣሕዛብ ባሕረ ሓደ-ኣውነት ግምት ዘይሃበ ብምዃኑ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ናይ ይግብኣኒ ሕቶን ምስሕሓባትን ክለዓዓል ገይሩ እዩ፡ ይገብር እውን ኣሎ። ቅዱስ ቶማስ ከምዝብሎ፡ ሕዝቢ ልክዕ ከም ሓደ ውሕጅ ናይ ገዛእ ርእሱ መጸውዕ ስም ዘለዎ እዩ፡ እቲ ውሕጂ ዋላ’ኳ ኣብ ወሓዝነቱ ብዙሕ ናይ ስም ድዩ ቅርጽን ምቅይያራት ዘጋጥሞ ይኹን ውሕጅ ምዃኑ ነባሪ እዩ፡ ሓደ ሕዝቢ እውን ልክዕ ከምኡ ናይ ነፍሱን ወይ ውን ንናይ ሕዝባዊ መንነቱን ዘይኰነስ ካብ ናይ ሕግን ንናይ ማሕበራዊ ኣነባብራኡን መንነት ንላዕሊ ብናይ ከባቢኡ መንነት እዩ ዝግለጽ፥
ቤተ ክርስቲያን ኣብ ናይ ሕዝቢ ባህልን ልምድታትን ኣብ ሓባራዊ ናብራ ዝተሰርተ ናይ ሕዝብን መሬትን ፍቕሪ ተተባብዕ፡ ይዅን ደኣ እምበር እዚ ፍቕሪ’ዚ መገዱ ከይስሕትን ካልኦት ንምንጻልን ንናይ ዓመጽ ምኽንያት ዝዀነ ፈላላይ መናድቕ ዘቕውም ብሔርተይናውነትን ሓለፋ’ዚ እውን ዓሌተይናነትን ጸረ ሴማውን በጋበርያ ከይከውን ተጠንቅቕ … ሓደ መንግስቲ ሃገር እቲ ናይ ህዝቢ ብሄራውነት ጦብላሕታ ጸረ ካልእ ሕዝቢ ወይ ማሕበረሰብ መሳለጢ ክኸውን ምስ ዝገብር ኣብ ተልእዀ መግስተ ሃገርነቱ እይ ዝቦክር።
ስደተይና ስግኣት ዘይኰነስ ትዋሂዱ ክነብር ዝብቕዖ ዕድል ክፍጠረሉ እዩ ዝግባእ
መንግስቲ ነገልግሎት ሰብን ነቶም ማሕበረ - ሰብን እዩ ይኹን ደኣ እምበር ብዙሕ ግዜ በዝዕብልል ክፍሊ ሕብረተሰብ ድዩ ወይ ናይ ኤኮኖሚ መኽሰብን ብዝብል ነጻሊ ረብሓታት ክስተይ ይረኣይ፡ ተተሓሒዙ እውን ንስደተይናታት ዝምልከት ዝኽተሎ ሕግታት ኣብ ዛዕባ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ምስ ሰብኣውነትን ናይ ዝህልዎ ርክባትራእይ እዩ ዘንጸባርቕ፡ …
ስደተይና ንዘእንግዳ ሃገራት ባህልን ልምድን ዕሴታትን ስግኣት ኣይኰነን፡ ንሱ ማለት እቲ ስደተይና እውን ግብኡነት ኣለዎ ብዘእንግዶ ባህሊ ክወሓጥ ማለት ዘይኰነስ ተዋሂዱ ናይ ምንብር ሓላፍነት ኣለዎ፡ ከም ሰብ ገዛእ ርእሱ ኰይኑ ዝነብር ግና ናይታ እተእንግ ሃገር ማሕበራዊ ሕይወት ተቛዳስን፡ … በዚ ኣገባብ’ዚ ስደተይና ነቲ ተዋሂዱ ንኽነብር ዘእንግዶን ሕዝቢ ዘሀብትም ዓቢይ ዕድል ክኸን ይኽእል
ዓውሎማውያን ብድሆታት ሓደ ሃገር ብናጽላ ዝገጥሞ ኩነት ክኸውን የብሉን
ጸኣት ስደተይናታት ብምስትውዓል ክመሓደር ዘለዎ ማሕበራዊ ክስተት እዩ፡ ስለዚህ ሕዝብታት ኣብ ናይ ምእንጋድ ባህሊ ምሕናጽ የድሊ፡ ኵለን ሃገራት ናይ ሰባት ምውህሃድ ውጽኢት እያተን፡ እዚ ማሕበራዊ ከይዲ’ዚ ቀጻሊ እዩ፡ ንምዅላፉ ዝግበር ጻዕሪ ኵሉ ሳዕቤኑ ከቢድ እዩ፡ ስለዚህ ዓውሎማውያን ብድሆታት ብዓውሎማዊ ደረጃ ምንባብን በዚ ኣገባብዚ መፍትሒ ክረክብ ምግባር እምበር ሃገራት ብናጽላ ንበይነን ዝገጥመኦ ጉዳይ ክኸውን የብሉን፡ ከም ኣብነት እውን ናይ ብዙሓት ሃገራት ኤውሮጳ ታሪኸንን ከምኡ እውን ናይ ሲሞን ቦሊቫር ኣብ ልዕሊ ላቲን ኣመሪካ፥ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ግብኡ ክብሩ ዝኽበረሉ ዝብል ናይ ዓቢይ ሃገር ራእይ ዘመላኽቶ ጠቒሶም፡
ሃገራት ኤውሮጳ እቲ ኣብ መንገኤን ዝተፈጥረ ምቅርራብን ኣብዚ መዳይ’ዚ ዘገብርኦ ናይ ሓባር ጉዕዞን ድሕሪ ካልኣይ ውግዕ ዓለም ዝተበጽሑ ስምምዓት ዘዕሰሎ ድማዕ ከይዝንጋዕ ሓደራ፡
ናጽላ መንነት ዘኽብር መድብለ ጐናውነት ምትብባዕ
ቅዱስነቶም፥ ኣብዚ እንነብረሉ ዘሎና እዋን መድብለ ጐናውነት ምትብባዕ እዚዩ ኣገዳሲ ምዃኑ ከተሓሳስቡ እንከለዉ፡ እዚ ኸኣ ነቶም ሓደስቱ ዝወጣወጡ ዘለዎ ብሔርተይናውነት ዝብል ዓብላሊ ኣመላኻኽት ብምስትውዓል ኽኸውን እንከሎ፡ ከምኡ እውን ኤኮኖሚያውን ጽንሰ ሓሳባውን ልዕለ ሓያላን ኣብ ልዕሊ ድኹማት ወይ ድኻታት ሃገር ዘስዕቦ ጸቕጥን እናሓሰቡ ዘመላኸትዎ ሓሳብ ክኸውን እንከሎ፡
ፍልልያት ኣብ ጽፍሐ ማያት ዘውርድን ከባብውያውነት መንነት ዝዕፍንን ዝረአይ ዘሎ ዓውሎማውነት ርኢኻ ብሔርተይናውነትን ዓብላሊ ስርዓተ ሃጸይነት ብቐሊሉ ከምጽእ ዝኽእል ምዃኑ ምስትውዓል ብዙሕ ዘጸግም ኣይኰነን፡ ስለዚህ ኩሉ ቅድመ ክፍለ ኣካላት ዝብል መትከል መሰረት፡ ዓውሎማውነት ክሳብ ንናይ ሓባር ሕድ ሕዳዊ ኣፍልጦ ምሃብ ንናይ ሓባራውን ንናይ ነፍሲ ወከፍ ሕዝብታትን ብሔራትን ንገዛእ ርእሱ ንናይ ዓውሎማ መንነት ዘኽብር ኰይኑ ብሓፈሻኡ ሰላምን ስምምዕን ዘረጋግጽ ሓባራዊ ስርዓት ዘህሉ ንናይ ኩሉ ድማዕ ክኸውን ብዘብቅዕ ብዝሓ ወጅሃውነት መሰረት ክትግበር ኣለዎ።
ንንጽገት ናይ ሓደ ሓድሽ ኑክለሳዊ ውጥረት እዋን
ቅዱስ ኣቦና በቲ ንናይ ኩለን ሃገራት መንግስታት ብዝውክ ኣገባብ ዝቖመ ንውስጠ ሃገረ መንግስታውያን ተቕዋማት ርክብ እናሓሰቡ፡ እዚ ቅዋሜ’ዚ ናይ ሕነ ምፍዳይ ዝብልን እደ ኣታውነትን ወረራን ግጭትን ዝብል ስነ መጐት ብዘተን ሽምግልናን ብዝብል ኣመክንዮ ክትካእ ከምዘለዎ ኣተሓሳሲቦም፡ እቲ ጳጳሳዊ ናይ ስነ ማሕበራዊ ስነ ምርምር ተቕዋም እቲ ሃገራትን መንግስታትን ዝገማሞ ብሓድሽ ምትሕብባር ዘተባብዕ ናይ ሓባር ጉዕዞ ክትካእ መታን ዝገብሮ ዘሎ ጻዕሪ ንኢዶም፥
ኣብ ቅድሚ እቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ዝረአይ ዘሎ ካብ ጥንቲ ተተሓሒዞም ዝመጹ ብዝሓ ምዕባሌታት ዘምክን ዘጨንቕ ናብ ውግእ ዘሰንይ ኑክለሳዊ ምስሓባትን እቲ ክትግምቶ ዘጸግም ተፈጥሮን ሰብኣዊ ፍጥረትን ኣብ ትሕቲኡ ዘአትው ዕደ ጥበባዊ ምዕባለ እውን ንገዛእ ርእሱ፡ ካብ እነበረሉ መሬት ሓሊፉ ኣብ ጠፈር እውን ኑክለሳዊ እጽዋር ንምትካል ዝግበር ተኻላኻልን ኣጥቃዕን ሜላ ዝኽተል ውደራ ብሓቂ ኑክለሳዊ ሕልቂት ዘርኢ ሰብ ዘስዕብ ከምዝኸውን ንምግማት ዘጸግም ኣይከውንን፡
ምትሕብባር ዝብል ሓደ ሓድሽ ሕልና ምስፋሕ የድሊ
ቅዱስ ኣቦና ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን፥ ንነፍሲ ወከፍ መንግስታት ንናይ ኩሉ ሕዝቢ ረብሓ ምርግጋጽ ክዓዩ ዝብል ዝለዓለ ሓላፍነቶም ምስል ቢሎም ናይ መላእ ዘርኢ ሰብ ጥቕሚ ሕንጸት ከተኵሩ ከምዘለዎም ጻውዒት ብምቕራብ፥
ፍቱዋት ኣዕሩኽ … ብሓባር ምሳይ ኰይንኩም ናይ ሰብኣዊ ክብርን ናይ ሓባር ጥቕምን እንነብረላ መሬት ምኽባርን እቲ ዓቢይ ጸጋ ዝዀነ ሰላም ዓለም ለኻዊ ተኸባርነት ክህልዎ ዘብቅዕ ምትሕብባር ዝብል ሕልና ክሰፍሕ ኣብ ምግባር ጻዕሪ ክትሓብሩ እላበው!
እንክብሉ ከምዘጠቓለሉ ማሶቲ ኣፍሊጠን።


text:
- emdhrorg
ጉዕዞ ናብ ሓርነት፡ ኣስካሕካሒ ኩነታት ኤርትራውያን ስደተኛታት
ስለምንታይ እዮም ኣዝዮም ብዙሓት ኤርትራውያን ህይወቶም ኣብ ክቱር ሓደጋ ኣእትዮም ዓዶም ሓዲጎም ዝወጹ ዘለዉ? ጉዕዞ ናብ ሓርነት ህልቂት ዘኸትል ክነሱ የግዳስ ኣሽሓት ኤርትራውያን፡ ዓመት መጸ፡ ነዚ ጉዕዞ ዓይኖም ዓሚቶም ክኣትዉዎ ይርከቡ ኣለዉ። እዚ ከኣ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝተፈላለዩ መርበብ ስለያን ሓለዋ ዶብን ብምስጋር፡ ዘየናሕሲ ጸሓይን ጽምኢን ሰሃራ ብምጽዋር፡ ዝውሕጥ ማዕበላት ባሕሪ ሜዲተራንያን ብትብዓት ብምግጣም፡ ናይ ዝተፈላለዩ ሃገራት ኤውሮፓ ምቁጽጻር ዶባት ብምጥሓስ፡ ካልእ ካብቲ ዝተበገስሉ ክሳብቲ ዑቕባ ዝረኽቡሉ ሃገራት ዝተፈላለዩ ፈተንቲ መሰናኽላት ብምስጋር እዮም። ልዕሊ ኩሉ ድማ ካብቶም ዘይሕጋውያን መሰጋገርቲ ደቂሰባት ዝወርዶም ውርደትን፡ ግፍዒን ኣሽንኳይዶ ኣብ ልዕሌኻ ክወርድ ክትሰምዖውን ዘስካሕክሕ እዩ። ካብዞም ዝሃድሙ ዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት ክንደይ ይዕወቱ ክንደይከ ኣይዕወቱን ዝገልጽ ንጹር ኣሃዛት የለን። እቲ ንሰምዖ ሓበሬታታት ካብ ባሕሪ ብጭልፋ ጥራሕ እዩ። ገለ ተንተንቲ ንሓደ ክልተ ተዛማዲ ውሕስነት ዘለዎ ጉዕዞታት ክትንትኑ ንሰምዕ። ውግእ፡ ዓጸቦ፡ ፖለቲካዊ ዘይምርግጋእ፡ ዜጋታት ዓዶም ገዲፎም ናብ ዑቕባ ክረኽቡሉ ዝኽእሉ ውሑስ ሃገራት ክሰደዱ ካብ ዝገብሩ ገለ ረቋሒታት እዮም። ኩነታት ናይ ኤርትራ ግና ፍሉይ ኮይኑ ንረኽቦ። ንሕና ኤርትራውያን እቲ ምኽንያት እንታይ ምዃኑ ኣጸቢቕና ንፈልጦ ኢና። ሃገርና ኣብ ውግእ የላን፡ ባህርያዊ ሓደጋውን ኣየጋጠማን ዘሎ፡ መጥቃዕቲ ግብረ ሽበራውያን'ውን ክሳብ ክንድኡ ኣስጋኢ ኣይኮነን። ናይ ባዕልና ቁስሊ እዩ ነታ ሃገር ዝሕምሳ ዘሎ። እቲ ስርዓት ንዓሰርተታት ዓመታት ነታ መሰረት ሕብረሰተስብ ዝኾነት ስድራቤት ፋሕብትን ብምባል ክብርታት ናይቲ ሕብረተሰብ ዘሪግዎ ይርከብ። ልዕሊ ኩሉ ድማ ንመንእሰያት ናይታ ሃገር ብጉልባባ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ ባርነት ቆሪንዎም ኣሎ።
ዝኾነ ዝተቆርነ ወይ'ውን ምስ ባርያ ዝነጻጸር ኩነታት ዝርከብ ሰብ ነብሱ ሓራ ክገብር ካብቲ ኩነታት ክሃድም መሰል ኣለዎ። ኤርትራውያን መንእሰያት ነብሶም ሓራ ክገብሩ እንታይ ዝሓሸ ኣማራጺ ኣለዎም? ካብ ማሕበረሰብ ዓለም እንጽበዮ እንተልዩ ነዞም ብጨቋኒ ስርዓት ተደሪኾም ህይወቶም ንምድሓን ነዚ ናይ ሓርነት ጉዕዞ ዝገብሩ ዘለዉ ኤርትራውያን ዝበለጸ ምድንጋጽን ሓለዋን ክገብረሎም ጥራሕ እዩ። እቲ ክሳብ ሕጂ ሸለለ ተባሂሉ ዝሕለፍ ዘሎ መቅዘፍቲ ናይ ኣሽሓት ንጹህ ህይወት ዜጋታት በዚ መፈንጥራ ሞት ዝኾነ ጉዕዞ እዩ። ብፍላይ ድማ ካብ ኤርትራ፡ በረኻ ሰሃራ ክሳብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ፡ ብዙሓት ኣብዚ ጉዕዞ እዚ ይጠፍኡ ኣለዉ።
መንእሰያት ነዚ ጉዕዞ ክጅምሩ ዓይኖም ዘይሓስዩሉ ዘለዉ ምኽንያት ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ኣዝዩ ሕማቕ ብምዃኑ እዩ። ኣብተን ዘየተኣማምናን ኣረገውትንን ተደርብየን ዝነበራን ናይቶም ዘይሕጋውያን መሰጋገርቲ ደቂ ሰባት ጃላቡ ክድይቡ ከለዉ፡ ነቲ ኣብ ቅድሚኦም ዘሎ ሓደጋ ባሕሪ ዘንጊዖም ኣይኮኑን። ኣብ ማዕከናት ዜና ምዕራባውያን ሃገራት ብዛዕባ እዞም ስደተኛታት ክቃላሕ ከሎ፡ ናይተን ስደተኛታት ዝጸዓና ጃላቡ ኣብ ባሕሪ ሜዲተራንያን፡ ብስደተኛታት ዘዕለቕለቐ መቐበሊ ስደተኛታት ጥልያን፡ ኣብ ካለይ ናብ ዓዲ ኢንግሊዝ ብዘይሕጊ ክሰግሩ ናይ ዝፍትኑ ዜናታት ብቀጻሊ ይቃላሕ። እቲ ቀንዲ ምንጪ ናይዚ ትራጀዲ ማለት እቲ ስርዓት ነዞም መንእሰያት ብዘይ ንሕስያ ዝገፍዖም ዘሎ ግና ግቡእ ኣቃልቦ ኣይረኸበን።
ድሕሪ እቲ ብኽንደይ መስዋእቲ ዝተረኽበት ነጻነት፡ ኤርትራ ንኹሎም ዜጋታት ዝሓቁፍን ዝሕብሕብን ስርዓት ምሕደራ ክትሰጋገር እያ ዝብል እምነት እዩ ነይሩና። ብኡነት ናይ ብሓቂ ኤርትራ ናጽነታ ንምርካብ ዝሓለፈቶ ተሞክሮ ንኹሎም ኣፍሪቃውያን ዝኸውን ሽግ ተስፋ ክትውልዕ እያ ዝብል እምንቶ እዩ ነይሩና። ብኹሉ መምዘኒታት ከመይ ተጋጊና ዝገርም እዩ! እቲ መንግስቲ ንኹሉ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ክተክል ዝነበሮ ዕድላት ብምብኻን፡ ዜጋታቱ ኣብ ተስፋ ቁርጸትን ዝሓሸ ኣማራጺ ክደልዩን ነቲ ዝተሓምሸሸ ሕልሞም ጋህዲ ንምግባር ድማ ዓዶም ገዲፎም ክስደዱ ይቕሰቡ ኣለዉ። እቶም ውሕስነት መጻኢ ሃገር ዝኾኑ መንእሰያት ተስፋ ቆሪጾም፡ ሕልሞም በኒኑ፡ ቁመናኦም ተደዊኑ ይርከብ። ካብ መፋርቅ ተስዓታት ጀሚሩ፡ ኣብ መዛዘሚ ኣልቦ ሃገራዊ ኣገልግሎት ተጸሚዶም ንእስነቶምን ሓርነታቶምን ተሓዲጎም ኣብ ተስፋ ቁርጸት ይርከቡ። ኣብዚ ሕጂ እዋን፡ ኤርትራውያን ካብታ ዝፈትውዋ ዓዶም ንምውጻእ ዘይከፍልዎ ነገር የለን።
መንግስቲ ነዞም መንእሰያት ንቡር ሕይወት ክመርሑ ነጻነቶም እንተዘይነፍጎም፡ እዚ ማለት ዝደለይዎ ክኾኑ ሕይወቶም ከመሓይሹ እንተዘይክልክሎም ነይሩ እቲ ስእሊ ዝተፈልየ ምኾነ ነይሩ። ሕማቕ ዕድል ኮይኑ ኤርትራውያን ግዳያት ናይ ጨካን ኣተሓሕዛን ምብትታንን ኮይኖም ይርከቡ። ክብረት ዝተነፍጎ ህይወት ክነብሩ ተገዲዶም ይርከቡ። ሎሚ መንእሰያት ኤርትራ፡ ኣብ ኤርትራ ምንባር ትርጉም ዘይብሉ ናብራ እዩ፡ ስለዚ ድማ ካብዚ ናብራ እዚ ከይትወጽእ ዘጎናድብ ከም ምልኣት ሕይወት ከይትረክብ ዝኽልክል ጌሮም ይቖጽርዎ። መንግስቲ ሕልሞም መንዚዑ ናይ ሓዋሩ ገባሮ ጌርዎም ይርከብ። መብዛሕቱ ሕልሚ ኣብ ንኡስ ዕድሜኻ ከምዝጅምር መንግስቲ ዝረስዖ ይመስል። ብተዛማዲ ኣዘራርባ፡ ኣብ ካልእ ሃገራት መንግስቲ፡ መንእሰያት ጠፈር ክበጽሑ ዘኽእሎም ሓይሊ ክድልቡ ይኹስኩሶም። እዞም ናይ ኤርትራ መንእሰያት ድማ ነዚ ሕልሚ እዚ ጋህዲ ክገብሩ እንተሃቀኑ እንታይ እዩ እቲ ኣበሳኦም?
መብዛሕተን ናይ ምዕራባውያን መራኸቢ ብዙሃን ዘምጽእኦ መደባት፡ ብኸመይ ተድሕኖም ወይ ትኸላኸለሎም ኣብ ክንዲ ዝኸውን፡ ብኸመይ ናብ ኤውሮፓ ከይኣትዉ ትኽልክሎም ወይ ትነጽጎም ዝብል ምዃኑ ክትርኢ ከሎኻ ኣዝዩ የሕዝን። ማሕበረሰብ ዓለም ነዚ ኩነታት ብዕቱብ ክቅይር ክፍትን ክንደይ ተወሳኺ ሞት ናይ ኤርትራውያን ኣብ ውሽጢ ሃገር ይኹን፡ ኣብ በረኻ ሰሃራን ባሕሪ ሜዲተራንያንን የድሊ ይኸውን? ኤርትራውያን ስደተኛታት ብመከራን ፍርሂን ይሳቀዩ፡ ጽባሕ እንታይ የጋጥሞም'ውን ፍጹም ኣይፈልጡን። ሕሉፍ ሕይወቶም ብመንግስቲ ተሰሪቁ፡ መጻኢኦም ኣብ ምልክት ሕቶ ኣትዩ ነታ ብኣጋ ዘይትርከብ ሓርነት ከናድዩ ላዕልን ታሕትን ክብሉ ኣብ ምሉእ ምሕረት ናይ ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ደቂሰባት ይወድቁ።
ማሕበረሰብ ዓለም ናይቶም ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ የመን፡ ሊብያን ካልኦት ሃገራትን ዘለዉ ኤርትራውያን ዘስካሕክሕ ኩነታት ይፈልጡ ዶ? ኣብተን ተዓቝቦሙለን ዘለዉ ሃገራት ተቐባልነት የብሎምን፡ ብዙሕ ግዜ'ውን ይጋፍዑን ግዳያት ናይ ተበለጽቲ ይኾኑን። እቲ ብ UNHCR ዝምራሕ ናብ ሳልሳይ ሃገር ናይ ምጥያስ መደባት ንኤርትራውያን ኣይሰርሓሎምን ኣሎ እንተተባህለ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ኣይመስለናን። ስለዝኾነ እዩ ድማ ኤርትራውያን ስደተኛታት ካልእ ኣማራጺታት ከናድዩ ዝግደዱ ዘለዉ። ይገርም እዩ እተን ዑቅባ ይህባ ዝበሃላ ሃገራት እየን ድማ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝገበሩ ጌሮም ኣብ ኣፍደገአን ምስበጽሑ ከይቅበልኦም ኣፍደግአን ዝርግጣ። ስለዚ እዮም ድማ ኤርትራውያን ብዘይ ሕጊ ዶብ ሶሊኾም ክሰግሩ ዝፍትኑ ዘለዉ። ሕሉፍ ሕይወቶም ባኺኑ፡ ተፈናቂሎም ስለዝኾኑ እዚ ክገብሩ ዋላ ሓንቲ ዘሰክፎም የለን።
ነዚ ጸገም ብኸመይ ክንገጥሞ ኣሎና? ነቶም ነዚ ሽግር ንምፍታሕ ብቁምነገር ክሰርሑ ዝፍትኑ፡ ግብራዊ ዝኾኑ ናይ ፖሊሲ ኣማራጺታት ኣለዎም።
መጀመርያ፡ ኣብ ባሕሪ ሜዲተራንናይ ናይ ሕይወት ኣድሕን ስራሓት ክቅጽል።
ካልኣይ፡ ብሓደራ UNHCR መሰረት፡ ኤርትራውያን ብውዕል ስደተኛታት 1951 ሓለዋ ክግበረሎም መሰል ኣለዎም።
ሳልሳይ፡ ንኹሎም ኣብ መዓስከራት ስደተኛታት ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ እስራኤል፡ የመን ኣብ ኣሰቃቂ ኩነታት ዝነብሩ ኤርትራውያን ህጹጽ ሰብኣዊ ሓገዝ ክግበረሎም።
ኣብ መወዳእታ፡ ናይዚ ዋሕዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ምኽንያት ኣብ ምንጩ ክፍወስ። እዚ ማለት ጭቆና፡ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት፡ ገደብ ኣልቦ ግዱድ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ደው ክብል፡ ኤርትራውያን ድማ ብሕግን ዲሞክራሲያዊን ስርዓት ምሕደራን ክመሓደሩ እዩ።
ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንዲሞክራስን ሰብኣዊ መሰላትን (ኤምዲሰመ)
Advocacy Unit
10 ነሓሰ 2015