text:
Sacttism - ህግደፋዊ ናይ ጥፍኣት ስነ-ሓሳብ
ሉኡላዊነት ሃገር ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘውረደ፡ ደረት ኣልቦ ጉጅለ
(ዲፕሎማሲያዊ ኣምራት 1ይ ክፋል)
ቅድሚ ክልተ ዓሰርተ ዓመታት ኣቢሉ፡ ምስ ሃሞናን ቀልብናን እንከለና፡ ምስ`ዞም ታሪኽ ሃገርን ሃገራዊነትን ዘመራስሑ ሒደት ማሕዮታት፡ ከም ሎም ከይተላለና፡ ከም`ቶም ካልኦት ኣብ ወረቓቕቲ ጥራይ ዝሰፈሩ ፖሊሲታት፡ ንዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ “መጻኢት ሃገረ ኤርትራ” ኣመልኪቱ በቶም ሰራም ካድራት ዝተሓበረና መደረ ዝስዕብ ትሕዝቶ ነበሮ፡፡
“ወጻኢ ፖሊሲ ኤርትራ፡ ናይ ሰላምን ዘይሻርነትን ብምኻኑ፡ ኣድህቦና ኣብ ሃገራዊ ረብሓና ምሕላው፡ ምእንቲ ሰላምን ምርግጋእን ዞባናን ዓለምናን ምስራሕ፡ ምስ ኩሎም መንግስታትን ህዝብታትን ኩሉ መደያዊ ምትሕብባር ምምዕባልን ምምስራትን እዩ፡፡” ይብል፡፡ ኣብ ናይ 1994 ቻርተር ህግደፍ’ውን፡ ነዚ ሕልሚ ዝመስል መጽብዓ ንምድራኽ፡ “ብቐዳምነት ምስ ጎረባብትናን ሃገራት ከባቢናን፡ ኣብ ሓበራዊ ረብሓታትን ምትሕግጋዝን ዝምርኮስ፡ ናይ ጽቡቕ ጉርብትና ሰላምን ዝምድናታትን ክንምስርት ኢና” ይብል፡፡ ሎሚ ድሕሪ ርብዒ ዘመን፡ ብስም “ስለ ዘይተጻዕድናን ምምሕዳር ዋሽንግተንን ላቔብኡ ወያነን” ዝቐርብ መመኽነይታ ሓዲግና፡ ነዞም ሓሳባት ተመሊሱ ንዝተዓዘቦም ሰብ፡ እታ እዚ ኹሉ ዝተብሃለላ ሃገር…ሃገረ ኤርትራ፡ “ኣበይ ኮን በጺሓ?” ኢሉ ምስ ዝሓትት፡ እታ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ እትርከብ፡ ብሓደ ሰራም ዲክታተር እትምራሕ፡ ህዝባ ዝራሕረሓ፡ ዓለም ዝረሰዓታ፡ ኣብ ተነጽሎ ዝተሸመት ሃገር ጥራይ እዩ ዝረክብ፡፡
ክቡራት ተኸታተልቲ!
ድሕሪ’ዛ ሓጻር መእተዊት፡ ቀጺለ ካብ ሎሚ ጀሚረ ብተኸታታሊ፡ ብዝተፈላለዩ ጭብጥታት ዝተሰነየ፡ ኣብ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ “ግዝያዊ ምንግስቲ ኤርትራ”፡ ዘተኮሩ ጽሑፋት ከቕርበልኩም፡፡ ኣብ ናይ ቀዳማይ ክፋል፡ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ትኹረት ብምግባር፡ ኣብ ዝሓለፉ 25 ዓመታት፡ ጉጅለ ኢሳይያስ ዝተኸተሎም ፖሊሲታትን ዘስዓብዎ ሃሰያታትን የቕርበልኩም፡፡ ብተወሳኺ ኣብዚ ዞባ፡ ብምስምስ “ሃገራዊ ረብሓን ድሕነትን” ዝተሳለሰሉ፡ ጸጥታዊ ዕማማትን ፈጸምቶም የቕርበልኩም፡፡ ኣቐዲመ፡ ኣብዚ ክፉእ ዘመን፡ ኣብ ውሻጠ ህግደፍን ኣብ ካልኦት ከባቢታትን ኮይንኩም፡ ነዚ ሓበሬታ ዝለኣኽኩምለይ ግዱሳት ዜታታትን ሓለፍትን ከየመስገንኩ ክሓልፍ ኣይደልን፡፡
ፈለማ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ዝነበሩ ዓመታት፡ ኣብ ትሕቲ “ህግደፋዊ መግዛእቲ” ዘሕለፍናዮ ጸሊም እዋን ሓዲግና፡ ኣብ ናይ ቀረባ ዓመታት ጥራይ ምስ እነትኩር፡ ሃገርና፡ ከም ድላዮም ዘበሳብስዋ እቶም ላዕለዎት ፖለቲካዊ መሪሕነት ህግደፍ፡ ብሓጺሩ ኣብ’ዚ እዋን ኣብ ጣባን ዓዲሃሎን ዝተደኮኑ ማሕዮታት ኢሳይያስ ጥራይ ‘ዮም፡፡ ስለዚ ከም’ቶም ካልኦት ዓውድታት፡ ኣብ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ ክንዛረብ እንከለና ’ውን፡ እታ ኣብ ሲቲ ፓርክ ፊት ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ትርከብ፡ ቤ/ጽ ሚ/ሪ ጉዳያት ወጻኢ ዝሓስብ ዜጋ እንተሎ፡ ወይ ግሩህ ወይ ከኣ መስርዕ “ንኺድ ጥራይ” ኢዩ፡፡
ሓቂ እዩ!
ስለዚ፡ ኣብ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን፡ ዲፕሎማሲያዊ ዝምድናታት “ሃገረ ኤርትራ” ክንብል እንከለና፡ ብሓጺሩ ዲፕሎማስያዊ ዝምድናታት ኢሳይያስ፡ ተስፋልደት፡ ቻርሊ፡ ማንኪን ኪሻን ማለትና ከምዝኾነ ምርዳእ ኣገዳሲ’ዩ፡፡ እዞም ደረት ኣልቦ ጉጅለ እምበኣር፡ ኣብ ዲፕሎማሲያዊ ሸነኻት፡ ዘስዓብዎ ክሳራታት ማእለያ የብሉን፡፡ ሰላምን ምርግጋእን ብዶባት ስለ ዘይውሰን፡ ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ ነዊሕን መሪርን ኩናት ዝረኸቦ ናጽነት፡ ውሕስነት ንክህልዎ፡ ማዕረ ማዕረ ዘቤታዊ ዕማማት፡ ኣብ ዞባናን ብደረጃ ዓለምን ‘ውን፡ ሰላምን ምርግጋእን ክፍጠር ብንኡስ ዓቕምና ክንጽዕት ዝፈቅድ፡ ብ1991 ምቹእ ባይታ ዋላ እንተተፈጠረ፡ ብሰንኪ ዞም ሒደት ሰባት ከሲርናዮ ኢና፡፡ ፈለማ እግሪ ከይተኸልና ምስ ሱዳንን የመንን፡ ቀጺሉ ከኣ ምስ ኢትዮጵያ ዘካየድናዮ ኩናት፡ ዲሒሩ’ውን ኣብ ሶማል፡ ጅቡቲን ደቡብ ሱዳንን ዝተገብረ ጠብሎቕሎቕ፡ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ተራእዩ ዘይፈልጥ ተነጸሎ ኣስዒቡልና ’ዩ፡፡
ካብ ከባቢኻን ዓለምን ተነጺልካ፡ ቁጠባዊን ባህላውን ምዕባለ ከምዘይርከብ፡ እቲ እንኮ ኣብነት “ጉጅለ ኢሳይያስ እዩ” እንተበልና ምግናን ኣይኮነን፡፡ ብርግጽ፡ ኣብ ዲፕሎማሲ ክዓምም ሓላፍነት ዝተሰከመ፡ ቤ/ጽሕፈትን ሚኒስተርን ሕጂ’ውን ኣብ ቦትኡ ኣሎ፡፡ እንተኾነ፡ ናብ ሚ/ሪ ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ንዝገሸ ሓደ ሰብ፡ እቲ ቤ/ጽ ብጀካ ሰድያታት ከሙቑ ዝውዕሉ መሳኪን ሙሁራትን፡ ግዜ ዝጠለሞም “ኣሕ!” ክብሉ ዝውዕሉ ገዳይም ተጋደልትን ካልእ ኣይረክብን፡፡ ንሳቶም’ውን ልቺ እንተሊኡ፡ ዝርካበን ኔትዎርክ ኣልቦ ኮምፒተራት ክጥውቑ ዝውዕሉ’ዮም፡፡
ሚ/ሪ ጉዳያት ወጻኢ፡ ብኣርባዕተ ክፍልታት ዝቖመ ትካል ኮይኑ፡ ኣብ ትሕቲ እዞም ክፍልታት፡ ንማእከላይ ምብራቕን ሰሜን ኣፍሪቃን፡ ንዩሮ ኣመሪካ፡ ንኣህጉራውያን ውድባት፡ ንሃገራት ኤሲያ ፓስፊክ፡ ንኣህጉራዊ ውድባትን ካልኦት ክፍልታት ኣፍሪቃን ዝጥምቱ ስማውያን ዴስክታት ኣለውዎ፡፡ ብተወሳኺ ንምእካብ 2 ሚእታዊትን ኤምባሲያዊ መሳለጢያታትን ዝቖመ፡ ኣብ ትሕቲ ክፍሊ “ኤርትራውያን ኣብ ወጻኢ” ዝርከብ፡ “ጨንፈር ቆንስሊያዊ ጉዳያት” ውን ኣሎ፡፡ ነዞም ቅርጽታት ጥራይ ብቆላሕታ ኣዕዋፍ ንዝተዓዘበ ሰብ፡ ሃገርና ኣብ ስሉጥ፡ ንጡፍን ህዱእን ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ እትርከብ፡ ብኣህጉራዊ ሕግታት ዝምራሕ መንግስትን ሚኒስትሪን ዘጥረየት ሃገር ክትመስል ትኽእል፡፡ እንተኾነ ውሽጡ ዝፈልጥን እቲ ዝወዓሎ ዝምስክሮን ግን፡ ካልእ ይትረፍ፡ ኣብተን ክፍልታትን ጨናፍርን ዝተመደቡ ሓለፍትን ኪኢላታትን እንተዝፈቀዱ፡ ብፍቕዲ ውሑዳት፡ ብተሞኩሮን ዓቕምን ትሑታት’ዮም፡፡ ባዕሉ’ቲ “ሚኒስተር” ዑስማን ሳልሕ’ውን፡ ብየማነ ማንኪ ተተኪኡ፡ ብጀካ ብበዓል ማንኪን ኪሻን ዝተሓንጠጠ ወረቓቕቲ ኣብ ኣኼባታት ከንብብ፡ ንማሕበረ ኮማት ተዓዲሙ ክምድር፡ ከምኡ’ውን ምስ ገለ ወጻእተኛታት ንሰላምታ ኣእዳው ዘርጊሑ ክሰኣል፡ ካልእ ሰራሕን ሓላፍነትን ኣይተውሃቦን፡፡ ነቶም ኣብ ትሕቲኡ ዝርከቡ ዳይረክተራት’ኳ፡ ክኣልን ክእዝዝን ዘይክእል ብማንኪ ዝዝወር ሰብ’ዩ፡፡ ብመምርሒታት ማንኪን ኢሳይያስን ኣብ ሃገርና እቲ ዝበዝሐ ምእሳር፡ ምድስካል፡ ምቕያርን ምኹብላልን ዘጓነፎ ሚኒስትሪ እንተሎ ውን ሚ/ሪ ጉዳያት ወጻኢ‘ዩ፡፡
ብክታም ሚ/ሪ ጉዳያት ወጻኢ፡ ተሸይሞም ብደቂቕ ስለያዊ መጽናዕታት ናብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ዝተመደቡ፡ ኣምባሳደራት፡ ዲፕሎማሲያዊ ሉኡኻትን ኣካያድቲ ቆንስላዊ ጉዳያትን ከይተረፈ፡ ሓደ ብሓደ ኣብ ዘዝገሽዎን ዝተመደብሉን ሃገር ተሪፎም’ዮም፡፡ (ዝርዝር ናይ ዝጠፍኡ ሓለፍቲ ቀጻሊ ክፋል ክቐርብ ኢዩ)፡፡ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ፡ ከም ግብራዊ ሳይንስን ፍልስፍናን፡ ሃገራት ዓለም ገጂፍ ባጀት ሰሊዐን ዝዋሳኣሉን ረቢሐን ዝርባሓሉን ኩለመደያዊ ጽላት ርክብ’ዩ፡፡ ብመጽናዕቲ ዝተደገፈ፡ ኪኢላዊ ዓቕሚ ሰብ ዝተሓወሶ፡ ዲፕሎማሲያዊ ፖሊሲታት ዝሓንጸጻ ሃገራት፡ ዕውት ዝኾነ ዝምድናታት ይምስርታ፡፡ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ፡ ምስ ጎረባብትን ከባቢን ብምጅማር፡ ስርዓተን ብዘየግድስ ምስ ኩለን ሃገራት፡ ኣብ ፖለቲካዊን ቁጠባዊን ናጽነት ዝተሰረተ፡ ኣብ ናጽነት ናይ መሬትን ሓድነትን ዘተኮረ፡ ኣብ ምሕላው ክብሪ ሃገር፡ ዘይምውራር፡ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ጣልቃ ዘይምእታው፡ ኣብ ማዕርነትን ሓባራዊ ጥቕምን ዝተመስረተ ምስዝኸውን፡ ዱልዱል ምሕዝነት ምስ ጎረባብትን ሃገራት ዓለምን ህዱእን ምትሕልላይ ዝዓሰሎ ጆኦግራፋያዊ ክሊ ይፍጠር፡፡
ሃገርና ኤርትራ ነዞም ውሁድ ዲፕሎማሲያዊ ኣምራት፡ ክዓሙ ዝኽእሉ ሃገራውያን ኪኢላታትን መራሕቲ ስኢና ዘይኮነስ፡ ምንጪ ኩሉ ጸገማት ዝኾነ፡ ንሓደ ውስን ቀጻላ ምልኪ ዝውክል፡ ወይ ከኣ ንኣዚዮም ምሉኻት ባእታታት ጥራይ ዝምዝምዝ ብጸቢብ ዝሰረቱ ኢሳይያሳዊ ሰልፊን ስነ-ሓሳብን ስለ ዝተብሓተት ኢያ፡፡
ብሓፈሻ ንሃገርና ወኪሎም፡ ኣብ መላእ ዓለም ኣብ ዝተዘርግሑ ኢምባሲታት፡ ቆንስሊያታትን ወከልቲ “መንግስቲ”ን ዝውዘዑ ዜጋታት ብመንጽር ሃገራዊ ረብሓን ድሕነትን፡ ደረጃ ትምህርቶም፡ ዓቕሞም፡ ተሞኩረኦም፡ ክእለቶምን ተወፋይነቶም ኣይኮነን፡፡ ነቶም ኣብ ሕርያ ዝኣትው ሰባት፡ ኣቐዲሞም ዘጽንዑን ዘሳልጡን’ውን እቶም እሙናት ላዕለዎት ናይ ፖለቲካን ናይ ጸጥታን ሓለፍቲ ጥራይ’ዮም፡፡ ካብ ሕርያ ክሳብ ምእሳርን ምድስካልን፡ ኣብ ዘሎ ዕማማት ዝዋስኡ ሓለፍቲ፡ ብር/ጀነራል ስምኦን ገብረድንግል፡ ኮ/ል ጋይም ተስፋሚካኤል፡ ኮ/ል ተስፋልደት ተስፋስላሰ፡ የማነ ገብረኣብ፡ የማነ ገብረመስቀልን ሓጎስ ገብረሂወት ኪሻን ጥራይ’ዮም፡፡ ብናታቶም በደላት ዝሰዓበ ዞባዊን ኣህጉራዊን ተነጽሎ “ኣብ ልዕሊ ኤርትራ” እንዳተብሃለ ምድንጋር፡ ናይዚ ዘመን ናይ ጉጅለ ኢሳይያስ ቀንዲ መሳርሒ ፕሮፓጋንዳ ኮይኑ የገልግል ኣሎ፡፡
ክቡራት ተኸታተልቲ!!
ብሰንኪ ኢሳይያስን ጸቢብ መትከላቱን፡ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ንዝሰዓበ ዘቤታዊን ኣህጉራዊን ተነጽሎን ክሳራታትን፡ ተገምጢልካ “ብሰንኪ ምምሕዳር ዋሽንግተንን ላቔብኡ ወያነን” ኣብ ዝበሃለሉ መድረኽ፡ ከም ሳክቲዝም፡ ነቲ ዘይ ስነ-ምግባራዊን ካብ ስነ-ሞጎት ዝረሓቐ ኢሳይያሳዊ ምኽንያታትን ደጊመ ክትንትኖ ኣይደልን፡፡ ኣህጉራውያን ውድባትን ሃገራት ዓለምን ዝተዛረብሉ፡ ጉጅለ ተቖጻጻሪ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብመርትዖታት ዝኸተቦ፡ ንፋስ ዝሃረሞ፡ እገዳታት ዘስዓበ፡ ጉድን ኣበርጉድን ጉጅለ ኢሳይያስ ደጊመ ደጋጊመ ክዛረበሉ’ውን ኣይደልን፡፡ ብወገነይ ነቶም ውሳነታት ዝድግፉን ነቲ ግሩህ ዘበራብሩን ተወሰኽቲ ጭብጥታት ጥራይ ኢየ ከቕርብ፡፡
ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ድኻ ሃገራት፡ ዲፕሎማሲያዊ ርክባተን፡ ኣብ ምጥላብ ወጻኢ ወፍሪ (FDI- Foreign Direct investment)ን ምድልዳል ህዝባዊ ርክባትን ከድህብ ይግባእ፡፡ ብወገነይ ህግደፍ ዘቤታዊ ዕዮታቱ ጠንጢኑ፡ ኣብ ምንዋሕ ዕምሪ ስልጣን ምልኪ ጥራይ ምስተቐሰበ፡ ኣብ ዲፕሎማሲ’ውን ምዕያይ ንሃገር ዘርብሕ ፖሊሲታት ዘይኮነስ፡ ናይ ፖሊሲ ማርሻ ብምቕያር፡ ኣብ ሃደን ዜጋታትን፡ ምግጋይ ማሕበረ-ሰብ ዓለምን ጥራይ ከም ዝተጸመደ እርዳእ፡፡ ብውጽኢቱ ከኣ ህግደፍ፡ ዳርጋ ኣብ ኩሎም ኢምባሲታትን ቆንስሊያታትን ዝምደቡ ኣባላት፡ ስሩዕ ዕማማት ሓዲጎም፡ ኣብ ውዳቤታት ክጥርነፉ፡ ብስም ሕድሪ፡ ሃማድኤ፡ መናእሰያት ህግደፍ፡ ማሕበረ ኮማት፡ ሃገራዊ ሽማግለ እንዳበሉ፡ ብጓይላን ደበላን ህዝብን ዓለምን ከጋግዩ ቀሲብዎም እዩ፡፡
ብሰንኪ ዝተፈጠረ ናይ ፖሊሲ ምዝባዕ፡ ዕማማት ሚ/ሪ ወጻኢ ጉዳያት ተጨውዩ፡ ክፍሊ ወጻኢ ስለያ ኢዱ ብምንዋሕ፡ ንኣምባሳደራት ዘጉባብዑ፡ ሰብ ግዜ ኮራኹር መዲቡ፡ ብፍላይ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ናይ ጸጥታ መሓውራት ዘርጊሑ’ዩ፡፡ ብጉልባብ ሰራሕተኛ ኢምባሲታት፡ ብቀንዱ ብኣባላት ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ክፍሊ ወጻኢ ስለያ፡ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ክትግበሩ ዝተሓረዩ መደባት’ውን፡ ኣብ ሱዳን፡ ደቡብ ሱዳን፡ ኢትዮጵያ፡ ኬንያ፡ ሶማል፡ ጅቡቲን ፍሉይ ጠመተ ብምሃብ፡ ንዜጋታትና ብቐጥታን ብተዘዋዋሪን ክርዕዱ፡ ነተን ሃገራት ከኣ ብስለያን፡ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያተን ጣልቃ ምእታው ዝንቡዕ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶታት ንምክያድ ህግደፍ ህርድግ ካብ ዝብል ነዊሕ ገይሩ ኣሎ፡፡
ኣብ ካልኣይ ክፋል ንኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ጉጅለ ኢሳይያስ ንተቓወምቲ ዕጡቋት ጉጅለታት ዝሃቦ ሓገዛት፡ መሓውራት ጸጥታን ዲፕሎማሲያዊ ክሳራታትን ኢሳይያስ ዝምልከት ሓበሬታ ….. ይቕጽል


c: text/html

text:
Top
Book Reviews/ገምጋም መጽሓፍ(ኣሕተምቲ ሕድሪ)
ኣብ መመረቕታ መጽሓፍ ማሕፉዳ ታሪኽ፡
ብኣለምሰገድ ተስፋይ ዝቐረበ ሓጺር ገምጋማዊ መደረ
18 ሰነ 2014፡ እምባ ሶይራ ሆተል
ኣብዚ ዝሓለፈ ናይ ቀረባ ዓመት፡ ሓያለ ንውዕሎ ተጋደልትን ቅያን ዝኽርን ሰማእታትን ዝትርኽ፡ ኣብ ሓቀኛ ፍጻሜታት ዝተመርኰሰ ጽሑፋት ክሕተምን ክንበብን ጸኒሑን ይቕጽልን ኣሎ። ዛጊት ኣብ ውሽጢ ምክልኻል ጥራይ ክዝርጋሕ ዝጸንሐ፡ ብኮሎኔል ገረዝጊሀር መሓሪ አናተኣከበ ዝሕተም ዘሎ ሽድሽተ ቕጽታት፡ ኣብ ጊዜ ቓልሲ ንወትሃደራዊ ትምህርቲ ክፍሊ ታዕሊም ዝወርዱ ዝነበሩ ምኵራት ተጋደልቲ ባዕሎም ዝጽሕፍዎ ወይ ዘጽሕፍዎ ዝነበሩ ፍሉይ ዝኽርታቶም ስለ ዝሓቍፍ’ሞ፡ ካብ ኢዶም ወይ ካብ ልሳኖም ዝተረኽበ ስለዝኾነ፡ ፍሉይነት ዘሎዎ እዩ። ብዙሓት ካብዚኣቶም ስለ ዝተሰውኡ ድማ፡ ከም ታሪኻዊ ሰነዳት፡ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ኽስራዕ ዝኽእል እዩ።
ዓሚ ንዝኽሪ መበል 25 ዓመት ምፍራስ ግንባር ናደው፡ ቅድሚ ሒደት ኣዋርሕ ንዝኽሪ መበል ሰላሳ ዓመት ምፍራስ እዚ ውቃው፡ ሎሚ ድማ ነዚ ብሓልዮት ማሕበር ምትሕግጋዝ ተጋደልቲ ተሓቲሙ ዘሎ እኩብ ጽሑፋት ንኽንምርቕ በቒዕና ኣሎና።
እዚ፡ ነቲ በብጊዜኡ ታሪኽና ኣይስነድን ዘሎ፡ ብብቕዓት ወይ ብምሉእነት ኣይንገርን ኣሎ…ዝብል ስክፍታ ብመጠኑ ከም ዝምልስ ኣየጠራጥርን። ስለ’ዚ ድማ፡ ነቲ ማሕበርን ነቶም ኣብዚ ጽሑፍ’ዚ ዝኽርታቶም ይኹን ቅያን ቍም ነገርን ብጾቶም ብውሕልነት ተሪኾም ዘሎዉ ጸሓፍቲ፡ እንቋዕ ፍረ ጻዕርኹም ርአኹም ክብሎም እፈቱ። ብፍላይ ነቶም ኣብ መንጎኦም ዘሎዉ፡ ነዚ ዕማም’ዚ ከም መዝነትን ሓላፍነትን ወሲዶም ተደጋጋሚ ልብ ወለዳዊ ይኹን ሓቀኛ ዛንታታት እናሃደኑን እናጽንዑን ናብ ኣንበብቲ ዘብጽሑ ዘሎዉ ውፉያት፡ ፍሉይ ምስጋናን ሞሳን ይግብኦም።
ናብቲ “ታሪኽና ኣይስነድን ዘሎ፡ ኣይንገርን ኣሎ” ዝብል ስክፍታ ኽምለስ። ታሪኽና ብሓቂ ኣይስነድን፡ ኣይንገርን ዲዩ ዘሎ? ብዛዕባ ምስናድ እንተ መጺእና፡ ኩላ’ታ ኣብ ሜዳ ዝተፈጸመት ክትጸሓፍ ኣሎዋ እንተ ዘይ ኢልና፡ እዚ ኸኣ ዝከኣል ኣይኮነን፡ ንታሪኽ ሰውራ ብብቕዓት ክገልጽ ዝኽእል ሰነዳትስ ኣሎ። ካብ ፖሊትቢሮን ማእከላይ ሽማግለን ጀሚርካ ክሳብ’ታ ዝነኣሰት ኣሃዱ ህዝባዊ ግንባር ጸብጻባ ስለ ዘቕረበት፡ መብዛሕትኡ’ዚ ድማ ተዓቂቡ ስለ ዘሎ፡ እቲ ቐዳማይ ምንጪ ወይ ፕራይመሪ ኤቪደንስ እንብሎ ተኸዚኑ ኣሎ።
ዝኽርታት ተጋደልቲ ድማ፡ እቲ ናይ ጊዜ ሰውራ ኣብ ኣርካይቫት ሚኒስትሪ ዜናን ማእከል ምርምርን ስነዳን፣ እዚ ናይ ድሕሪ ናጽነት ድማ ኣብ ህግደፍ፡ ማ.ም.ስ፡ ሚኒስርቲ ዜና፡ ምስ ውልቀ ሰባትን ምስ’ዘን ታሪኸን ዝእክባ ዘለዋ ዝተፈላለያ ማሕበራት ተጋደልቲ - ጀማሂር፡ መጓዓዝያ፡ ክፍላተ ሰራዊት፡ ወዘተን - ገሊኡ ኣብ ምዝዛም በጺሑ፡ ገሊኡ ተጀሚሩ፡ ገሊኡ ድማ ኣብ ምጅማር ዝርከብ እዩ። ነዚ ደማሚርና ኽንርእዮ ከሎና፡ ከምቲ ንደልዮ ፍጹምነት ኣይህልዎን፡ ፕሮሰስድ ኣይኮነን ይኸውን እምበር፡ “ታሪኽና ኣይተሰነደን” እናበልና ከነስተማስል ዝግብኣና ኣይመስለንን። ርግጽ፡ እቲ ዘሎ ሓበሬታ ክፉትን ተረካብን (ኣክሰሲብል) ክኸውን የድሊ፣ ወሃብቲ ሓበሬታ ግሉጻት ክኾኑ ይግባእ። ብፍላይ ገዳይም ተጋደልቲ፡ ብዛዕባ ኣጥሊሎም ዝፈልጡዎ ወሳኒ ጕዳያትን ፍጻሜታትን ክዛረቡ ኣይደልዩን እዮም። 40-50 ዓመት ዝገበረ ነገራት፡ ከምዛ ሕጂ ዝኾነት ብጥንቃቐ ናይ ምሓዝ ዝምባሌ ዘለዎም ብጾት ብዙሓት’ዮም። “ሒዝናዮ ኽንቅበር ኢና” እናበሉ፡ ከመይ ዝበለ ታሪኽን ሓበሬታን ሒዞም ዝሓለፉ፡ ንዓይ ንርእሰይ ኣጋጢሞምኒ ኣሎዉ። ተመራመርትን ጸሓፍትን’ውን ናጽነት ሃልዩዎም ናብ ሓቅን ሓቅታትን ንኽቐርቡ ዕድል ክኽፈተሎም የድሊ… ወዘተ። ታሪኽና ኣይተሰነደን ዝብል ድፉን መደምደምታ ግን ምስቲ ኣብ ባይታ እንርእዮ ይሳነ ኣሎ ኣይብልን።
እቲ ታሪኽና ኣይንገርን ኣሎ ዝብልከ ብሓቂ ኸምኡ ድዩ? ይንገርኮ’ሎ። ካብ ናጽነት ክሳብ ሕጂ፡ ኣብ ኩሉ ናይ ሚድያ ፈነወታት፡ ንዝተፈላለየ መዳያት ብረታዊ ቓልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዘንጸባርቕ ምዱብን ጊዜያውን ፕሮግራማት ክቃላሕ ጸኒሑ፡ ሕጂ’ውን ኣሎ። ብዘይካ’ዚ፡ ነፍስ ወከፍ ዓመት፡ ኣብ ዝኽርታት ስርሒት ፈንቅል፡ ቅንያት ናጽነት፡ ቅንያት መዓልቲ ስዉኣትን ምጅማር ብረታዊ ቓልስን፡ ኣብ’ዚ ዓመት’ዚ ዝኽሪ ምድምሳስ እዚ ውቃው ወሲኽካ፡ ዘይንዓቕ ታሪኽ’ዩ ዝንገር ዘሎ። ዛጊት ብዶኩመንታሪ ይኹን ብምውሳእ ፈርዩ ዘሎ ንሰውራ ዝድህስስ ፊልምታት’ውን ዓቕሙ ከበርክት ጸኒሑ’ዩ።
ኣብ ባይታ ዘሎ ኹነታት እዚ እናሃለወ፡ ስለምንታይ ኢና ገና ብታሪኽና ንስከፍ ዘለና? እቲ ዘየዕግበና ዘሎኸ እንታይ እዩ?
ኩሉ መድርኻት ናይ ታሪኽ፡ ምስቲ ጊዜኡ፡ ምስቲ ዝጸልዎ ወይ ዝገዝኦ ውሽጣውን ግዳማውን፡ ወይ ወድዓውን ባዕላውን፡ ሃዋህውን ኵነታትን ብዝሳነ መገዲ እዩ ዝግለጽ። መጻኢ ትውልዲ ነቲ ታሪኽ’ቲ ኸንብቦ እንከሎ፡ ነቲ ዝተጻሕፈሉ እዋን ኣብ ግምት እናእተወን ንነፍሱ ንድሕሪት እናመለሰን እዩ ኽርድኦ ዝፍትን። ንኣብነት፡ ናይ ሰውራ ስነ ጽሑፍ ምስቲ ሽዑ ዝነበረ ወንን ረስንን፡ ጽልእን ንዕቀትን ኣብ ልዕሊ ጸላኢ፡ ፍናን ተጋደልቲ ክብ ንምባል ዝብሃል ዝነበረ ጐስጓሳዊ ቓላት…ዝተመልአን ዝሃብተመን እዩ ነይሩ። ተጋዳላይን ተጋዳሊትን በቲ ዝለዓለን ዝዓዘዘን ጫፍ ናይቲ ተጋደልቲ ክበጽሑዎ ዝኽእሉ ደረጃ ተወፋይነት፡ ተጻዋርነት፡ ጅግንነት፡ ድሉውነት ንመስዋእትን ግብራዊ መስዋእትን እዮም ይግለጹ ነይሮም። ጸላኢ ድማ በቲ ዝኸፍአን ከነውሮን ከፈንፍኖን ዝኽእልን ቃላት ክቕባእ ንረብሓ ሰውራ እዩ ነይሩ።ሰውራ ገዲፉ ዝኸደ’ውን ከምኡ፡ ንዕኡ ዝኸውን፡ ካልኦት ተጋደልቲ ኣብነቱ ንኸይስዕቡ ዝከላኸል ናይ ክድዓት፡ ፍርሒ፡ ነፍሰ ፍትወት መግለጽታት ነይሩዎ እዩ። ነቲ ጊዜ’ቲ ዘስርሐ ምኽኑይ ኣገባብ ነይሩ ክንብል ንኽእል - ብሓፈሻዊ ኣዘራርባ።
ኣብ ሓደ ሓደ ውልቀ ዛንታታታትን ናይ ገለ ጸሓፍቲ ፍሉይነታትን ገዲፍካ፡ ዳርጋ ኹሉ’ቲ ኣብዚ ጊዜ’ዚ ንውዕሎ፡ ቅያ፡ መስዋእቲ፡ ተጻዋርነት፡ ተወፋይነት ተጋደልቲ ዝገልጽ ጽሑፋት፡ ነቲ ትሕዝቶ፡ ቃላት፡ ቅድን ወንን ናይ ሜዳ ስነ ጽሑፍ ክኽተል ንረኽቦ። ነቲ ወኒ፡ ኵነተ ኣእምሮ (ወይ ሙድ) ናይቲ እዋን ክመልሶ ድማ ይጽዕር። ተጋዳላይ ወይ ተጋዳሊት ክብሃል ከሎ፡ ዳርጋ ካብ ሓድሕዱ ዘይፈላለ፣ ሓደ ዝሓስብ፡ ማዕረ ዝብገስ፡ ማዕረ ዝውፈ፡ ማዕረ ዝስዋእ…ጌርና ኢና ንስእሎን ንነብስና’ውን ኣእሚንናያን ዘሎና። ካብዚ ዝቐረጽናዮ፡ ነቶም ኣብ ዝለዓለ ጫፍ ናይ ንቕሓትን ተወፋይነትን ዝበጽሑ ተጋደልቲ ዝውክል መግለጺ (ከምኦም ከኣ ነይሮምና እዮም) ውጽእ ኢልና ካልእ ዝባህርያቶም ተጋደልቲ ምስ ንመርጽ፡ ብዙሕ ክትዕን ቍጥዐን ከልዓል ንርኢ።
ናይዚ ቐሊል ኣብነት፡ እታ ብኢሳያስ ጸጋይ ዝተደርሰት፡ “ትማሊ” ዘርእስታ ተኸታታሊት ፊልም ዘልዓለቶ ክትዕን ቍጥዐን እዩ። ኣብኡ ዘላ ገጸ ባህርይ፡ ንደቀንስትዮ ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ኣይትውክልን እያ…ዝብል ከኣ እዩ’ቲ ምጕት። ግድን ድዩ ንኹለን ደቀንትዮ ኽትውክል? ርግጸኛ እየ፡ ኢሳያስ ንኹለን ተጋደልቲ ኽትውክል ከም ዘይመርጻ። ክትዕ ክህሉ እንተ ኾይኑ፡ “ንኸምኣ ዝመስላ ተጋደልቲ፡ ነይረን’የን ክኣ፡ ወኪላዶ ኣይወከለትን?” ዝብል’ዩ ክኸውን ነይሩዎ። እምበር፡ ንሓደ ደራሲ ውሱናት ገጸ ባህርያት ምሪጽካ በዚአን ጽሓፍ ክትብሎ ቅኑዕ ኣይኮነን ጥራይ ዘይኮነ፡ ነቲ ስነ ጥበብ’ውን ክሃስዮ እዩ። ስነ ጥበብ ብዙጽ ጨናፍርን ብዙጽ ብልሓታትን እዩ ዘለዎ። ጻደ ስነ ጥበበኛ ድማ በቲ ንዕኡ ዝጥዕሞን መልእኽቱ ዘምሓላልፈሉን መገዲ ኽሰርሕ ነጻ ኽግደፍ ኣሎዎ። በትን ታሪኽና ክንገረልና ንደሊ፡ በቲ ድማ ኩሉ ጐደናታት ስነ ጥበብ ዓጺኻ ብሓንቲ ቐጣን መገዲ ኺዱ ምባል ዝክኣል ኣይኮነን።
ናይ ጸላኢ’ውን ከምኡ። ዛህላል፡ ጃጃዊ፡ ዕላማ ዘይብሉ፡ በዳሂ ዘይኮነ…ክኾነልና ንመርጽ ኣብዚ ጽሑፋትና። ግን ብሓቂ፡ ብልሑ፡ ዕላምኡ፡ ትብዓቱ እንተ ገለጽናዶ ኣይኮነን እቲ ንዕኡ ዝሰዓረ ብልሕና፡ ዕላማናን ትብዓትናን ዝያዳ ዝጐልሕ?
ብዛዕባ’ዚ፡ ሓደ መዓልቲ ኣብ 1990ታት፡ ቀኛዝማች ሃይለማርያም ደመና ዝበሉኒ ኣይርስዖን። “ኣብዚ ‘መስዋእቲ ዋጋ ሓርነት’ ዝብል ዓምዲ ናይ ሓዳስ ኤርትራ እትጽሕፍዋቶ ዘሎኹም ዛንታስ እንታይ እዩ? ዓቕሚ ናይቲ ዝሰዓርኩሞ ጸላኢ ንፈልጦ ኢና። ካብ ኣስመራ ስለ ዝፋኖ፡ ነቲ ኹሉ ሓይሉ፡ ዕጥቁን ብዝሕን እናርአና፡ ‘ጠፍኡ ደቅና’ እናበልና ደጊም ቤተ ክርስትያን እዩ ዝነበረ ምሕዳርና። ኣብዚ ግን፡ ‘ጅግና ተጋዳላይ ቅልቅል ምስ በለ፡ ወዮ በጅባጅ ጸላኢ ጭርኡ ደጒሉ ሃደመ’ እናበልኩም ትጽሕፍዋቶስ እንታይ እዩ? ንሕናስ ጀጋኑ ዝሰዓሩ ጀጋኑ ድኣ በልናኩም እምበር፡ ጭርኡ ደጒሉ ዝሃድም ጸላኢ እዩ ገጢሙኩም ነይሩ? እንታይ ድኣ ወደይ ቀልጢፍኩም ዘይተመለስኩም? ብኸመይ እዩ ሰላሳ ዓመት ወሲዱልኩም? ኣይዘረባን እዙይ፡” ኢሎምኒ መገዶም ቀጺሎም።
ጸገም ስነ ጽሑፍና እምበኣር፡ ንታሪኽና ካብ ሰብኣውነት ወይ ካብ ሰብነት፡ ናይ ሰብ ካብ ምዃን ነርሕቖ ምህላውና እዩ። ርግጽ፡ ስነ ጽሑፍ ብውክልና እዩ ዝሰርሕ - ውክልና ናይ ጠባያት፡ ናይ ገጸ ባህርያት። ኣብ ዝበዝሕ ስነ ጽሑፍና፡ ብምሉኡ’ቲ ተጋዳላይ ዝበሃል፡ ኣብ ሓደ ዝዓይነቱ ሰብ፡ ሓደ ዝዓይነቱ ጅግና፡ ሓደ ዝዓቐኑ ተወፋይነት፡ ሓደ ዝዋጋኡ መስዋእቲ፣ ብተመሳሳሊ ቓላትን መግለጽን ዝቐርብ ሰብ እዩ ዝጠቓለል ዘሎ። ከምዚ ስለ ዝኾነ፡ ዛንታ ሰውራ ኽነንብብ ከለና፡ እንታይ ክብሃል ከም ዝኽእል፡ ወይ ከመይ ዝበለ ቓላት ከም ንጽበ፡ ክንግምት (ፕረዲክት ክንገብር) ኣይጽግመናን። ስነ ጽሑፍ ተለላዪ ወይ ተገማቲ (ፕረዲክታብል) እንተ ኾይኑ፡ሃንደበትነቱ የጥፍእ። ሃንደበትነት ድማ፡ ሓደ ካብቲ ዝዓበየ ጥበብን መሳርሕን ተነባብነት ጽሑፋት እዩ። ጸጸኒሕካ፡ ኣንባባይ ከይታኸሰካ ወይ ናብ ካልእ ከየስግል፡ ሃንቀውታኡን ተገዳስነቱን ንምብርባር እትጥቀመሉ ዓቢ ጥበብ እዩ። ብዙሕ ካብ ጽሑፋትና ነዚ ስለ ዘጥፍእ፡ ኣሰልካይን ዘይተነባብን ናይ ምዃን ተኽእሎኡ እናዓበየ ክኸይድ ግድን እዩ።
እቲ ዘሰክፈና ዘሎ፡ ምንጪ ዘይዕግበትና ኣብ ኣተሓሕዛ ታሪኽ ሰውራ፡ እዚ ወይ ካብዚ ዝነቅል ይመስለኒ። ተጋዳላይ ሓደ ዓይነት ኣይነበረን። በብዓይነቱ እዩ ነይሩ። በብምኽንያቱን በብኣመጻጽኣኡን፡ ምስ ኩሉ’ቲ ዝዓበየሉ ዓዳዊ፡ ኣውራጃዊ፡ ሃይማኖታዊ…ጽልዋታቱ፣ ምስናይ ውልቃዊ ባህግታቱን ትጽቢታቱን፣ ምስ ድኽመታቱ’ውን እዩ ናብ’ቲ ውድብን ዓውደ ቓልስን ተጸንቢሩ። ሰውራ ኽኣ ናቱ ሕግታትን ጠለባትን ሒዙ ስለ ዝጸንሕ፡ ኩሉ ሰብ ተር ኢሉ ብማዕረ፡ ብሓደ ግብረ መልስን ብሓደ ተመኵሮን ክሓልፍ ኣይክእልን እዩ - ኩሉ ምስ’ቲ ዝተባህለ ውልቀ ባህርያቱ ስለ ዝጕዓዝ። ብዙሕ ነገራት ክጋጨዎን ክገራጨዎን ግድን ስለ ዝኾነ።
ሰውራ ባዕሉ ናይ ግርጭት ቦታ እዩ። ግርጭት ይፈጥሮ፡ ግርጭት የዕብዮ - ብውሽጡ ይኹን ብግዳም። ናብ ተጋደልቲ ምስ ንመጽእ፡ ንሳቶም ባዕሎም ኣብ ግርጭት’ዮም ዝነብሩ፡ ዝዓብዩ። ግርጭት ግን፡ እቲ ኣብ ዝበዝሕ ጽሑፋትና እነተኵረሉ ኣንጻር ጸላኢ ወይ ኣንጻር ጽንኵርነት ባህርይ ጥራይ ዘይኮነ፡ ብቐዳምነት፡ ግርጭት ምስ ነብሶም፡ ምናልባት እቲ ዝበርትዐ ቓልሲ እዚ እዩ ነይሩ እብል ኣነ። ግርጭት ምስ ብጾቶም፡ ምስ ሓለፍቶም…ዋላ ምስ ውድብ፡ ዋላ ምስ ሰውራ ባዕሉ። ጅግና ንብል ልሙድ ነገር። ጅግና ግን ብኸመይ? ክንደይ መስገደል ሓሊፉ? ክንደይ ረመጽ ረጊጹ፡ ክንደይ ጓህርን ዕረን ውሒጡ ከም ዘይውሓጠ ተሳልዩ? ክንደይ ጊዜ ምስ ብጾቱን ሓለፍቱን ብትሕለፍያ፡ ብዓይኒ መርፍእ ሓሊፉ?
ከርሲ ናይ ገድሊ፡ ሕብርታት ድምቀትን ተጋዳላይን ሰውራን እዚ እዩ። ቅያ ፈጺሞም፡ ንነገራት ናብ ሃገራዊ ረብሓ ቐዪሮም ዝስውኡን ዝስውኣን ጅጋኑ፡ ምስ ኩሉ ውልቃዊ ድኻማቶም፡ ዝተፈትሐን ዘይተፈትሐን ግርጭታቶም፡ ዘይተገልጸ ወይ ዘተወድአ ፍቕሮም፡ ናፍቖት ዝተወልዱን ባህጊ ዘይተወልዱን - ናይ ሓሳባት - ውሉዳቶም፣ ጓሂ እንተ ነይሩዎም ምስ ጓሂኦም፡ ወጽዓን ዕቃበን እንተ ነይሩዎም ምስ ወጽዓኦምን ዕቃቤኦምን…ኮታ፡ በብባህርያቶም ከም ተቐንዛውቲ፡ ተነቀፍቲ፡ ኰረይቲ ልዙባት፡ ሓራቓት ህዱኣት፡ ለባማት ግሩሃት…ሰባት እንተ ተገልጹ እዮም ነባርነት ዝረኽቡ። “ንጅግና ምስ ቃንዝኡን ጾሩን ግለጹዎ። ብዘይ ብኡ፡ ዕብየቱ ክሃስስ እዩ” ኢሉ ሓደ ደራሲ። እዚ ብውሕልነት ምስ ዝግበር’ዩ ምድንጋጽ ናይ ኣንበብትን መጻኢ ትውልድን ዘውሕሱ። እምበር፡ ነቲ ምስ ገድሊ ዝኸይድ ናይ ኲናት፡ ናይ ባህርይ፡ ናይ ስነ ኣእምሮ ጸቕጥን መጻብቦታትን ከም ዘይሽግርን ከም ዘይጸበባን ዝሰግሩ፡ ዳርጋ ልዕለ ባህርያዊ ሓይሊ ከም ዝተዓደሉ ፍጡራት ጥራይ ክንስእሎም እንድሕር ኰንና፡ ነቲ ኣንባባይ ክርሕቁዎ እዮም። “ሰብ ከማይስ ነዚ ኹሉ ይጻወር?” ኢሉ ኽንዲ ዝድነቕ፡ “እዚኦምስ ኣብ ገድሊ ጥራይ ዝተራእዩ፡ ዘይድገሙ ፍጥረታት እዮም” ብምባል፡ ኣብ ሰማያትምስ ጻድቃናት ከስፍሮም እዩ።
ተጋዳላይ ግን ንመንፈሳዊ ጽድቂ ኣይተሰውአን። ከም ናይ ጅሃድ ንጀና፡ ከም መስቀላውያን ንመንግስተ ሰማያት ኣይተወፈየን። ንሰብኣዊ ረብሓ እዩ። ጸላኢ ስጒ
ርግጽ፡ ኣብ ሰውራ ብዙሕ ተነቃፊ ነገራት ነይሩ እዩ። ኣብ ሓደ መድርኽ ናይ ታሪኽ ተነቃፊ ዝነበረ ጉዳያት፡ ክንደይ ጊዜ ምስ ሓለፈ ኢዩ ናብ ህዝቢ ዝዝርጋሕ ዝብል ናይ ሕጊ ሕቶ ምህላዉ’ውን ክስሓት የብሉን። ስነ ጽሑፍ፡ ብፍላይ ከኣ ፈጠራውን ልብ ወለዳውን፡ ኣብ ውሽጢ’ቲ ተነቃፍነት’ቲ ናይ ምብልሓት ዕድልን ቦታን ኣሎዎ። ስለ’ዚ፡ ብፍላይ ነዞም ዝዕንብቡ ዘሎዉ ደረስትናን ስነ ጥበበኛታትናን፡ ቍሩብ ክፍትን ዕምቝን ንክብሉ ዕድል ንኽፈተሎም። ትርጉምን መቐረትን ተጋዳላይ ኣብ ውሽጢ ልቡን ኣብ ውሽቲ ኸርሱን ስለ ዝርከብ፡ ናብ ልብናን ከርስናን ነእትዎም።
የቐንየለይ

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ስምምዕ ምጅማር ስራሕ ፕሮጀክት ትራንስፎርሜሽን ሃፍቲ እንስሳ ሎሚ 18 ሚያዝያ 2010 ዓ/ም ዕላዊ ኾይኑ፡፡
ኣብ ሞንጐ ሚኒስትር ሳይንስን ቴክኖሎጂን፣ መቐለ ዩኒቨርስቲን ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ስምምዕ ምጅማር ስራሕ ፕሮጀክት ትራንስፎርሜሽን ሃፍቲ እንስሳ ሎሚ 18 ሚያዝያ 2010 ዓ/ም ዕላዊ ኾይኑ፡፡
ኣብቲ “ዝተዋደደን ብቴክኖሎጂ ዝተደገፈን ምንቅስቓስ ንትራንስፎርሜሽን ልምዓት ሃፍቲ እንስሳ” ብዝብል መሪሕ ቃል ዝተሳለጠ ዋዕላ ተረኺቦም መግለፂ ዝሃቡ ሚኒስተር ምኒስትር ሳይንስን ቴክኖሎጂን ኢትዮጵያ ዶ/ር ኢንጂነር ጌታሁን መኩሪያ፤ ኢትዮጵያ ካብ 55-60 ሚልየን ከፍትን ናብ ከባቢ 61 ሚልየን ጠለ በጊዕን ዝርከቡዋን ብሃፍቲ እንስሳ ካብ ኣፍሪካ ቀዳመይትን ዋላ እንተኾነት ኣብ ሰደድ ምህርቲ ሃፍቲ እንስሳ ግን ብኡ ልክዕ ክትስጉም ከምዘይከኣለት ኣብሪሆም፡፡
ኣብ ልምዓት ሃፍቲ እንስሳ ዘሎ ምንቅስቓስ እዛ ሃገር ብቴክኖሎጂ ብምሕጋዝ ኣብ ኢድና ዘሎ እታወት ናብ ሃፍቲ ንቕይረሉ ኩነታት ባይታ ንምፍጣር ንኸባቢ ሓደ ዓመት ብመሪሕነት መቐለ ዩኒቨርስቲ ብርክት ዝበሉ ስራሕቲ እናተሰርሑ ከምዝመፁ ዝገለፁ ዶ/ር ኢንጂነር ጌታሁን መኩሪያ ናይ ሎሚ ዋዕላ እውን እቶም ስራሕቲ ናብ ባይታ ንምውራድ ኣብ ትግራይ ስራሕ ንምጅማር ዝተዳለወ ምዃኑ ኣብሪሆም፡፡
ም/ር/ም ክልል ትግራይ ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል ብወገኖም፣ ልምዓት ሃፍቲ እንስሳ ንምዝማንን ትርጉም ናብ ዘለዎ ምንቅስቓሰ ልምዓት ንምስግጋር ተዓፃፂፍና እንተዘይ ሰሪሕና በቲ ተታሒዙ ዘሎ ከይዲ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ክሳኻዕ ከምዘይከኣል ብምግላፅ፤ ኣብ ፍልጠት ዝተሞርከሰ ፅንዓት ብምክያድ፣ ኣብቲ ዘፈር ልምድን ፍልጠትን ዘለዎም ምሁራን ተጠቂምና ቅልጡፍ ለውጢ ክነምፅእ ትፅቢት ይግበር ኢሎም፡፡
እቲ ብሚኒስተር ሳይንስን ቴክኖሎጂን ዩኒቨርስቲ መቐለን ተወሲዱ ዘሎ ኣብ ትራንስፎርሜሽን ልምዓት ሃፍቲ እንስሳ ዘድሀበ ተበግሶ ምስ ድሌት እዚ ክልል ዝጠዓዓም መደብ ብምዃኑ ግዜ ከይወሰድካ ናብ ስራሕ ብምእታው ህዝቢ ይፅበዮ ዘሎ ውፅኢት ናይ ምርካብ ድሌት ንምምላእ ኣብ ሓፂር እዋን ናብ ስራሕ ክእቶ ከም ዝግባእ ዶ/ር ደብረፅዮን ኣተሓሳሲቦም፡፡


text:
እስራኤል፣ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብግዴታ ናብ ርዋንዳ ንምጥራዝ ኣሕሊፋቶ ንዘላ ውሳኔ ንምቅዋም ሰለማዊ ሰልፊ ይካየድ
Radio Erena: 07 February 2018
መንግስቲ እስራኤል፣ ንኤርትራውያን ስደተኛታት ብግዴታ ናብ ርዋንዳ ንምጥራዝ ኣሕሊፍዎ ንዘሎ ውሳኔ ንምቅዋም፣ ካብ ሎሚ ሮቡዕ 7 ለካቲት ጀሚሩ ኣብ ሓያሎ ከተማታት ዓለም ሰለማዊ ሰልፊ ክካየድ'ዩ።
እዚ ብኤርትራውያንን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ተወዲቡ ኣብ ኣመሪካ፣ ካናዳ፣ ሃገራት ኤውሮጳ፣ እስራኤልን ኣውስትራልያን ዝካየድ ሰለማዊ ሰልፊ፣ መብዛሕቶም ዜጋታት ኤርትራ ዝኾኑ ስደተኛታት ብዘይድሌቶም ናብ ርዋንዳ ክወጹ ወይ ድማ ንዘይተወሰነ እዋን ክእሰሩ ዝብል ውሳኔ ብምኹናን፣ ርዋንዳ ነዞም ስደተኛታት ከይትቕበል ዝጽውዕ'ዩ።
ነዚ ናይ መንግስቲ እስራኤል ውሳኔ ንምቅዋም፣ ኣሽሓት ምሁራት፣ ሓካይም፣ ጠበቓታት፣ መራሕቲ ሃይማኖትን ካልኦት ኣካላት ማሕበረሰብ ሃገረ እስራኤልን ናይ ጥርዓን ደብዳቤታት ከቕርቡ ምጽንሖም ይፍለጥ።
እስራኤል፣ ዜጋታት ኤርትራን ሱዳንን ዝኮኑ ስደተኛታት ክሳብ መወዳእታ ወርሒ መጋቢት ናብ ሳልሰይቲ ሃገር ክወጹ፣ እንተዘይኮይኑ ድማ ንዘይተወሰነ እዋን ክእሰሩ'ያ ተፈራርሕ ዘላ።
መብዛሕቶም እቶም ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ርዋንዳ ክኸዱ ፍቓደኛታት ብዘይምዃኖም፣ ናይ ማእሰርቲ ዕጫ ይጽበዮም እኳ እንተሎ፣ ሓለፍቲ ኣብያተ ማእሰርቲ እታ ሃገር ግና ንክንድኦም ዝኸውን እሱራት ዝኸውን ቦታ ከምዘየለ ብኣግኡ ክሕብሩ ጸኒሖም።
ኣብ እስራኤል ልዕሊ 27 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታትን ሓተቲ ዑቕባን ይርከቡ።
==========================


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 50 guests and no members online
- Details
- Written by ሮቤል በርሀ ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ
- Published: 06 February 2018
ብርእይቶ ተጋዳላይ ስዩም መስፍን ቀኒአ፡
ኤርትራውያን ፖለቲከኛታት ካብ ሓፈሻውነት ወጺኦም ብመትከል ዝምድርሉ መድረኽ ናፊቐ
ሰላም ዝኸበርኩም ኣሕዋት፡ ኣዳለውቲ ሰሙናዊ መደብ እንታይ ይበሃል እንታይ ይጸሓፍ፡ ከመይ ኣለኹም ሰነይ ክትህልው ልባዊ ትምኒተይ’ዩ። እዛ ዝሰደልኩም ዘለኹ መልእኽቲ መሰረታዊ ትሕዝቶኣ
ከይተንከፍኩም ኣብ ኣቀማምጣ ቃላትን ፊደላትን ጌጋ እንተለዋ ኣሪምኩም ናብ እዝኒ ሰማዕቲ ከተብጽሑለይ ሓደራ።
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን ኤርትራውያን ብሓፈሻ፡ ገዳይም ተጋደልትን ፖለቲከኛታት ድማ ብፍላይ።ኣብ ቃልሲ ውድብ ኮይንካ ኣብ ክንዲ ቀቀድሚ ህዝቢ ደድሕሪ ህዝቢ ምኻድ፡ ብዝተነጸረ ስትራተጂን ስልትን ክትመርሕን ክትምራሕን ዘይምኽኣል፡ ውዕሎኻ ከም ካብ ኢድ ናብ ኣፍ ዝኾነ ሽቕለት፡ ቀይዲ ዘይብሉ ዝገላበጥ ወይ ኩነታታዊ እንተኾይኑ፡ ብዘይጥርጥር ፖለቲካዊ ኣንፈት ኣጥፊእካ ኣለኻ ማለት’ዩ። ብካልእ መግለጺኡ ከኣ ዝርወት’ዩ። ኣንጻር መን ተቓሊስካ ንመን ሓራ ከም እተውጽእ፡ ካበይ ተበጊስካ ኣበይ ከምእተዕርፍ፣ ምስ መን ስትራተጂካዊ ዝምድና ከም እትገብር፡ ምስ መን ስልታዊ ዝምድና ከም እትገብር ትሪአሉ ፖለቲካዊ መምዘኒ ተበቲኑ’ኳ ኣሎ ማለት’ዩ። ነዚ ዝሩው ወይ ብቱን ኣረኣእያ ሒዝካ ሃገር ከደን ህዝባዊ ፖለቲካዊ ለውጢ ከምጽእየ ምባል፡ ተራ ቀልዲ ወይ ልክዕካ ዘይምፍላጥ’ዩ። ፖለቲካዊ ውድብን ፖለቲካዊ መሪሕነትን ኮይንካ ብህዝቢ ምቕላድ ኮነ ልክዕካ ዘይምፍላጥ ከኣ ክልቲኦም መግለጺ ፖለቲካዊ ድሕረትን ድኽነት’ዮም።
ኤርትራ ናይ ገዳይም ፖለቲከኛታት ድኻ ኣይኮነትን። ሓደን ክልተን ዘይኮነ ብኣማኢትን ኣሽሓትን ዝቑጸሩ ገዳይም ኤርትራውያን ፖለቲከኛታት ኣለው’ዮም። እዚ ብኣማኢትን ኣሽሓትን ዝቑጸሩ ገዳይም ፖለቲከኛታት ዘለውዎ ህዝቢ ግን፡ ሰላም፡ ደሞክራሲ፡ ፍትሒ፡ ልምዓት ካብ ምንፋቕ ሓሊፉ ከም ጥሙር ህዝብን ልኡላዊ ሃገርን ንቕጽል’ዶ ኣይንቕጽልን ኣብ ዝሰከፈሉ ደረጃ በጺሑ ይርከብ። እቲ ህዝባዊ ስኽፍታ ድማ ንዓና ንኤርትራውያን ጥራሕ ዝረኣየና ዘቤታዊ ምስጢር ኣይኮነን። ንዓለማዊ ፖለቲካዊ ኩነታት ዝከታተሉ፡ ንፖለቲካ ኤርትራ፡ ዜጋታትን ህዝብታትን ኤርትራ ብጭቡጥ ዘይሕልፍዎ ዘለው ህይወትን ብቐረባ ዝፈልጡ ለባማትን ሓላፍነታውያንን ወጻእተኛታት’ውን ዝሻቐልሉ ዘለው መድረኻዊ ዛዕባ’ዩ። ኣብ ባይታ ዘሎ ኩነታት’ውን ነቲ ሻቕሎት ዘረጋግጽ’ዩ። ኤርትራውያን ገዳይም ፖለቲከኛታት ዝድለይሉ፡ ብቕዓቶም ዘረጋግጽሉ፡ ወሳኒ መድርኽ ድማ ሎሚ’ዩ። ብቑዕ መሪሕ ውድብን መሪሕ ባእታን ኣብ ሰላማውን ለማጽ መድረኽን ዘይኮነ ኣብ ጽንኩር ናይ ሞትን ሕየትን እዋን’ዩ ዝፍተን። ህዝቢ ብስምዒታዊ ረስኒ ናብ ዘይድሊ ኣንፈት ክኸይድ እንከሎ፡ ብጉድለት ፖለቲካዊ ንቕሓት ድዩ ብፍርሕን በለጽን ኣብ ትሕቲ ገዛእቱ ናይ ምርዓም ምልክት ከርኢ እንከሎ፡ ወይ ጸላእቱ ፈሊጡ፡ ቃልሲ መሪጹ፡ ግን ቀላሲ ስኢኑ ኣንፈት ኣጥፊኡ ኣብ ማእከል ተስፋ ቆሪጹ ቀዘዝ ክብል እንከሎ፡ ቅድሚት ተሰሊፉ ተቓሊሱ ከቃልስ ምስ ዝበቅዕ’ዩ።
ፖለቲካ ኤርትራ ፈታውን ጸላእን ብዝፈልጦ ብዝተነጸረ ስትራተጂን ስልትን ዝምራሕ፡ ንዝበዝሐን ዝተወጸዐን ህዝቢ ማእከሉ ዝገበረ፡ ሓሳብን ተግባርን ኣጠዓዒሙ ዝሰርሕ መሪሕ ደሞክራስያዊ ውድብን መሪሕ ባእታታትን ስኢኑ፡ ካበይ? ናበይ? ብኸመይ? ኣንፈት ኣጥፊኡ ተዘሪግሉ ዘሎ ወቕቲ ኢና ንርከብ ዘለና። ከም ህዝቢ ከም ሃገር ካብ’ዚ ዝሩግ ሓፈሻዊ ፖለቲካዊ ንጥፈታት ወጺእና፡ ፖለቲካዊ መስመርና ተነጺሩ፡ ልኡላውነት ህዝብን ሕግን ግቡእ ቦታኡ ናብ ዝሕዘሉ መድረኽ ክንሰጋገር፡ ካብ ሓፈሻዊ ኣረኣኣያን ኣሰራርሓን ነጻ ንወጽኣሉ ፖለቲካዊ ኣንፈት፡ ገዳይምና ከርእዩና ይግባእ። ገዳይም ፖለቲከኛታት ኤርትራ፡ ብሓቂ ህዝባውነት፣ ፖለቲካዊ ብቕዓት፣ ካብ ዝኾነ ይኹን ነብሰ ፍትወት ዝረሓቐ ተወፋይነት፣ ትብዓት እንተሃልዩ፡ ነበርና ገበርና ዝሓለፈ ታሪኽ ከዘንትውልና ወይ ጽባሕ ድሕሪ ጽባሕ ኢሎም ቆጸሮ ክቡና ዘይኮነ ሕጂ ኣለና ይበሉና። ብዘይነግ ፈረግ ጠንቂ ናይ’ቲ ሃገር ከደን ጸገም እከለ’ዩ። ዝጥቀመሉ ዘሎ ናይ ምድንጋር ስልቲ፡ ደርባዊ ፖለቲካዊ ባህሪኡ ከምዚ’ዩ። ማሕበራዊ መሰረቱ በዓል እከለ’ዮም። በዚ ሜላን ስትራተጂን’ዚ ክንኣልዮን ዝተዘርገ ፖለቲካዊ ምስልና ናብ ንቡር ክንመልሶን ንኽእል ኢና ዝብል መንገዲ ከርእዩና ይግባእ።
ብናተይ ሚዛን ካብ ኣካዳሚያዊ ወይ ቀለማዊ ትምህርቲ፡ ግብራዊ ተመክሮ ዝያዳ ጭቡጥን ሃብታምን ፍልጠት’ዩ ዝብል እምነት ኣለኒ። ኣካዳሚያዊ ወይ ቀለማዊ ትምህርቲ ኣየድልን ንምባል ወይ ሚዛኑ ንምትሓት ኣይኮንኩን። ብፍላይ ኣብ ዓውዲ ፖለቲካ ብዓይኒኻ ዘይትሪኦ ረቂቕ ግን ከኣ ቅኑዕ ሕልናን፡ ብዓይንኻ ትሪኦ ዝጭበጥ ግብራዊ ተመክሮን ናብ ሓቂ ዝቐረቡ’ዮም ዝብል ገምጋም ስለዘለኒ’የ። ፖለቲካዊ ደሞክራሲ ሕቶ ምሕደራ ህዝቢ ዝምልከት ዓውዲ’ዩ። ኣብ ትሕቲ ፖለቲካዊ ምሕደራ ዘይሕቖፍ ዓውደ ስራሕ ወይ ፍልጠት ድማ የለን። ብግቡእ ተጠቒመሙሉ’ዶ ኣይተጠቕምሉን ካልእ ጉዳይ ኮይኑ፡ ሰላሳ ኣርበዓ ሓሙሳ ዓመት ኣብ መሳርዕ ፖለቲካዊ ቃልሲ ዝጸንሑን ገና ዝቅጽሉ ዘለውን ወገናት ገዳይም ፖለቲከኛታት’ዮም።
ኣብ’ዚ ዝተጠቕሰ ናይ ቃልሲ ዕድመ ይውሕድን ይበዝሕን፡ ወገን ህዝቢ ይኸውን ወይ ጸረ-ህዝቢ ክኸውን ይኽእልን እንተዘይኮይኑ፡ ገለ ዝተዋህለለ ፍልጠት ከም ዘሎ ርዱእ ነገር’ዩ። ህዝቢ ዝደልዮ ፍልጠት ከኣ ህዝባዊ ውግንና ዘለዎ ፍልጠት’ዩ። ኣወንታዊ ሸነኹ’ዩ። ሎሚ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ኣብ ጸልማት’ዮም ዝርከቡ ዘለው። እቲ ጸልማት ሰብ ዝሰርሖ’ዩ። ሰብ ዝሰርሖ ድማ ብሰብ ይቕየር’ዩ። ገዳይም ፖለቲከኛታት ኤርትራ ግን ኣብ ክንዲ ብዝተነጸረ መትከል ብሓፈሻውነት፡ ኣብ ክንዲ ኣብ ቅሉዕ መድረኽ ብሓውሲ ሕሜታ ብትሕተ ባይታ’ዮም ክቕይርዎ ዝፍትኑ። እዚ ድማ ፈጺሙ ክኸውን ዘይኽእል መኻን ፈተነ’ዩ።
ሓደ ካብ መስረቲ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ዝኾነን እቲ ውድብ ብዝኽተሎ ናይ ምትኽኻእ ውሳነ ብወግዕን ብኽብርን ካብ’ቲ ውድብ ዝተሰናበተን ገዲም ፖለቲከኛ ተጋዳላይ ስዩም መስፍን፡ ኣብ ከተማ መቐለ ኣብ ዝተሰላሰለ ሻብዓይ ውድባዊ ኮንፈረስን ተሳቲፉ፡ ድሕሪ ምዝዛም ኮንፈረስ ዘስመዖ መደረ ሰሚዐ ተመሲጠ። ብሓቂ ቅዱስ ክንኢ ቀኒአን። ተጋዳላይ ስዩም መስፍን ካብ ዝተዛረቦ ኣብነት፡ ነዚ ኮንፈረንስ’ዚ ሕርቃን ጣዕሳ እናተሰመዓና፡ ንብዓት ህዝብና ክንሕብስ ከቢድ ጭንቀት እናተሰመዓና፡ ግን ከኣ ብምሉእ እምነት ሓቦን ኒሕን ኢና ኣቲናዮ። ህዝቢ ሓቊፉ ሓብሒቡ ዘዕበዮ ውድቡ ስልጣን ዓቲሩ፡ ልምዓት ደሞክራሲ ፍትሒ ከንግሰሉ እናተጸበዮ እንከሎ፡ ቀስ ብቐስ እናጠለሞ ምስ ከደ ካልኣይ ሞት ተሰሚዕዎ። ናበይ ንጎዓዝ ኣለና ኢሉ ክግምግመሉ ዝኽእል ዓቕሚ ኣብ ዝሰኣነሉ ኩነታት ኢና ተኣኪብና ዘለና።
ህዝቢ ካብ’ዚ 35 መዓልቲ ዝወሰደ ኣኼባ ማእከላይ ኮሚቴ ህወሓት ካብ ጸልማት ናብ ብርሃን ክወጽእ ተጸቢዩ። ኣብ’ዚ ሸውዓተ መዓልቲ ዝወሰደ ኮንፈረንስ ዝገበርናዮ ገምጋምን ምንቕቓፍን ዋላ ሕጂ’ውን ምሉእ ኣይኹን፡ ሰብ ጌጋኡ ከይከወለ ብግልጺ ብዛዕባ ነብሱን ብጻዩን ዝተዛረበሉ፡ ፖለቲካዊ ባህሪኡ እንታይ ነይሩ ናበይ ይዝንብል ከም ዘሎ ዝረኣየሉ መድረኽ’ዩ። ኣብ’ዚ ዘለናዮ መዋእል ከም’ዚ ጌሩ ነብሱ ዝፍትሽ ፖለቲካዊ ውድብ ዘሎ ኣይመስለንን። ብርግጽ ሰውራዊ ደሞክራስያዊ መስመር ዝዓጠቐ ውድብ ይጋገ’ዩ። ስለምንታይ’ሲ ብኩለንተንኡ ሕብረተ-ሰብ ካብ ዝደሓረ ናብ ዝማዕበለ ዝልውጥ ኣንፈት ሒዙ ይሰርሕ ስለዘሎ፡ ዝሰርሕ እንተኾይኑ ከኣ ክጋገ ቅቡል’ዩ።
ኣብ’ዚ ክፍለጥ ዘለዎ ኣብ ስራሕ ጌጋ ምፍጻሙ ዘይኮነስ፡ እቲ ጌጋ ከመይ ክፍጸም ክኢሉ፡ ከመይ ከ ክእረም ኣለዎ ኣብ ዝብል ዝረአ ምዝባዕ’ዩ። ሓደ ደሞክራስያዊ ውድብ፡ ካብ ጌጋኡ ክሃድም እንተፈቲኑ ወይ ተጋግየ ኢለ ብወግዒ እንተተዛሪበ፡ ህዝቢ ክኽዕበኒ ጸላእቲ ድማ ክምዝምዝዎ’ዮም ስለዚ ክዱን ብኣፈ ስላሴ ይኹን እንተኢሉ መንገዲ ዕንወት’ዩ። ህወሓት ኣነ ጉድለት ኣለኒ፡ ጉድለተይ ህዝቢ ክፈልጦን ካብኡ ክመሃርን ብወግዒ ከይተሰከፍኩ ክዛረበሉ ኣለኒ ዝብል እምነት ዘለዎ ውድብ’ዩ። ኣብ’ዚ ኮንፈረንስ ከም ውድብ ጌጋ ፈጺምና ኢና። ዝፈጸምናዮ ጌጋ ግን ከመይ ይግለጽ፡ ክብደቱ’ኸ? ነቲ ቅኑዕ ፖለቲካዊ መስመርና ሰጊርናዮ ዲና? ብሓቂ በስቢስና ዲና? ዝብል ሕቶ ኣልዒሉ’ዩ ገምጊሙ። እቲ ፈጻሚት ናይ ህወሓት’ኮ ቆርበቱ ገፊፍና ኢና ዘይረኣናዮ’ምበር፡ ዕርቃኑ ወጺኡ እኳ’ዩ ተገምጊሙ። ማእከላይ ኮሚቴ ኮነ እቲ ፈጻሚት፡ ብዘይካ ህዝቢ ክብሪ የለን። ብዘይካ’ዚ መስመር’ዚ ኩርዓት የለን። ስለዚ ብዘርኣናዮ ጉድለት ነቲ ህዝብን መስመርን ተንበርኪኽና ይቕረታ ክንሓትት ኣለና ኢሉ’ዩ ገምጊሙ።
ይቕጽል ገዲም ተጋዳላይ ኣቶ ስዩም መስፍን፡ እዚ መስመር’ዚ መተካእታ ከምዘይብሉ፡ ብተግባር ተፈቲኑ ዘዐወተና ስለ ዝኾነ ክንኮርዓሉ ይግባእ። ብመጽር እዚ ሰውራዊ ደሞክራስያዊ መስመር፡ ዝበስበሰት ህወሓት፣ ዝበስበሰት ብኣዴን፣ ዝበስበሰት ኦህዴድ፣ ዝበስበሰት ዴኢህዴግ፣ ዝበስበሰ ኢህወደግ የድልዩና’ዮም። ስለምንታይ ኩላትና መትከል ኣብ ዝሰረቱ ብሓባር ደው ኢልና፡ ሕድሪ ህዝቢ ንምምላእ ካብ ኣንቆልቊልናዮ ዝጸናሕና ንምለስ ስለ ዘለና። ብርግጽ ካብ ውድቀትና ዝተመለስናሉ መድረኽ ቀሊል ኣይኮነን። ይኹን ግን ኣንታ ህዝቢ ዳግም ኣይንኽሕደካን ኢልና ቃል ኪዳን ዝኣተናሉ መድረኽ’ዩ። ስለዚ እቲ መድረኽ ኮንፈረንስ ዕውት ነይሩ ዝብል እምነት ኣለኒ። እቲ መድረኽ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዝፈጸምናዮ ክሕደት ተቐቢልና ናብ ባህሪያዊ ቦታና ክንምለስ ብሓቂ ደምክራስያውያን ብሓቂ ደቂ-ህዝቢ ኮይና ሕድሪ ስውኣት ብግቡእ ክንፍጽም እንኽለሉ መንገዲ ክንረክብ ኣኽኢሉና’ዩ።
ዝጸበየና ዘሎ መድረኽ ብርግጽ ከቢድ’ዩ። ድኽነት ከይቀበርና፣መንእሰይ ተረካቢ ህዝብን ሃገርን ከይኮነ፡ መስተርሆት የብልናን። ደኺመ ከይበልና ጸሓይ ከይዓርበና ካብ ንኸዶ ዘለና ብዕጽፊ ወሲኽና ክንጎዪ ኣለና። ኣብ ውሽጥና ሳዕሪሩ ዝጸንሐ ምጥርጣር ብምትእምማን፣ ምጉጅጃል ብውዑይ ደርባዊ ቃልሲ ከምታ ባህልና ምስቲ በዓል ቤት ዝኾነ ህዝብና ኮይና እናገምገምናን እናኣረምናን ነቕ ዘይብል መሰረት ከነንጽፍ ኣለና ይብል ገዲም ፖለቲከኛ ተጋዳላይ ስዩም መስፍን። እዚ ኣበሃህላ’ዚ ወርቂ ዝኾነ ሓሳብ’ዩ። ኣበይ ሃገር ብዘየገድስ ኣብ ህዝባዊ ቃልሲ ንዝርከቡ ወገናት ኩሎም ድማ ይጠቅም። ንዓና ነዞም ፖለቲካዊ ኣንፈትና ተዘሪጉ መጻወቲ ውሑዳት ሰባት ኮይና ዘለና ኤርትራውያን ድማ፡ ዝያዳ ቅርበትን ኣገዳስነት ኣለዎ። ስለዚ ድማ ብርእይቶ ተጋዳላይ ስዩም መስፍን ቀኒአ፡ ኤርትራውያን ገዳይም ፖለቲከኛታት ካብ ሓፈሻውነት ወጺኦም፡ ብመትከል ዝምድርሉ መድረኽ ናፊቐ።
ሮቤል በርሀ ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 05-02-2018
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 26 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 24 September 2017
ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ)
3ይ መዓልቲውዕሎ ኣብ 2ይ ውድባዊ ጉባኤ፡
ኣብ ናይ ትማሊ ሓበሬታና፡ ናይ ኩለን ቤት-ጽሕፈታት ፈጻሚ-ኣካልን፡ኦዲት ኮሚሽንን፡ዞባታትን ጨናፍራትን፡ ደግሓኤ ደቂቕን ሰፊሕን ዝርዝር ጻብጻብ ናይ 3ተ ዓመት ክቐርብ ከምዝወዓለ፡ ኣብ መወዳእታ ከኣ ንነፍሲ ወከፍ ዝቐረቡ ጸብጻባት ድምጺ ተገይርሎምብደሞክራስያዊ ኣገባብ ብምሉእ ድምጺ ኣባላት ጉባኤ ከድቁ ከለዉ፡ ኣብ መዛዘሚ ናይ 2ይ
መዓልቲ ከኣ ምምራጽ ሰክረታርያ ከምዝተሳለጠ፡ ጉባኤ ድማ ንሎሚ 3ይ መዓልቱ ክቕጽል ምዃኑ ከምዝሓበርና ዝዝከር ኢዩ።
ናይ ሎሚ ዛዕባ ኣብቲ ዝቐረበ “ንድፊ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ መደብ-ዕዮመሰረት ብምግባር ምሉእ መዓልቲ ብሕኑን መንፈስ ክቕጽል ውዒሉ። ኣብ ዝቐረቡ ዝነበሩ ዝተፈላለዩ ብርክት ዝበሉሕቶታት ቀሪቦም። ግቡእ መልስታት እንዳረኸቡ ድማ ብምርድዳእ ደሞክራስያዊ መደብ-ዕዮብምሉእ ድምጺ ጸዲቑ። 3ይ መዓልቲ ነዚ ኣርእስቲ እዚ ዛዚሙ ጉባኤ ንጽባሕ 4ይ መዓልቱ ብካልእኣርእስቲ ክቕጽልኢዩ።
ገለ ካብቶም ፈተንትን ሓለኽትን ነጥብታት ንምጥቃስ ዝኣክል፣
- ኣብ ዓለምናን፡ኣብ ከባቢናን፡ ኣብሃገርናንዝኸይድ ዘሎ ጸጥታዊ ኵነትን ሓደገኛነታቶምን
- ብቀጻሊ ዝረኤ ዘሎ ቁጠባዊ ቅልምላው ካበይ ዝብገስኢዩ፡ ንህዝብናን ሃገርናን ዘውርድዎ ሃስያትትን
- ኣብ ህዝብናን ሃገርና ኤርትራን ዝወርደና ዘሎ ብርሰት ጠጠው ንምባል ናይ ቀዳምነት ቀዳምነታት
- ፖ/ዊ ዓቕሚ ኣባል ንምዕባይ ዝሕግዝ ቀጻልነት ዘለዎ መደብ ምንቕቓሕን ኣጠቓቕማ መድያታትን
- ቁጠባዊ ምንጪ ውድብና ብመትከል ኣብ ነፍሰ-ምርኮሳ ዝተሰረተ ምዃኑ፡ ቀጻልነት ዘለዎ ቁጠባዊ ምንጪ ንምርግጋጽ ዘኽእል መደባት ወይ ፕሮጀክትታትምድህሳስ
- ምስ ህጹጽነት ናይ መድረኽናን ኣተሃላልዋ ሓይልታት ኤርትራን፡ ንናይ ሓባር ጸላኢና ኣብ ምግጣምኡ
ውድቀት ንጸረ-ህዝቢ ስርዓት ህግደፍ!
ዓወት ንካልኣይ ውድባዊ ጉባኤና!
ዓወት ንሓርነታዊ ቃልስና!
ዘለኣለማዊ ዝኽሪ ንጀጋኑ ስዉኣትና!
ብክፍሊ ዜናን ሓበሬታን ካብ ቦታ ጉባኤ
ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ/ደግሓኤ/
22መስከረም 2017
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ኢስታድ ናይ ማእከላይ ዘመን ታሪኽን ቤተመዘክርን ታሪኻዊ ህንጻታትን ናይ ፊልም ትካላት ዘለዎ ኮምዩን እዩ።
ኣብኡ ኪሎመተራት ዝምንውሑ ገማግም ባሕርን ግሩም ተፈጥሮን ናይ ዓሳ መግፈፍን ናይ መጻኢ ብሩህ ተስፋ ዘለዎን ኮምዩን እዩ።
ኣብ ልዕልዚ ናብ ማልመ/ካስትሩፕ/ኮፐንሃገን ቀጥታ ዚኸይድ ባቡር ኣለዎ። ኣህጉራዊ ዝኾነ ወደብ ከኣ ኣለዎ።
መንበሪ-ገዛ
ኣብ
ኢስታድ
ገዛ
ተኻረ
ኣብ ኢስታድ እቲ ዝዓበየ ኣመሓዳርን ኣደላዳልን ዝካረ ገዛውቲ እቲ ኢስታድቡስተደር ዚብሃል ናይቲ ኮምዩን ትካል ኣካራዪ ኣባይቲ እዩ። ንሱ 1300 ገዛውቲ የካርን የመሓድርን። ኣብኡ ገዛ ንምሓዝ ተራ ንምግባርን ብዛዕብኡ ጽቡቕ ስእሊ ንኺህልወካን ኣብቲ ናይ
ኢስታድ መንበሪ ኣባይቲ መርበብ ተመልከት።
ይኹንምበር ኣብ ኢስታድ ኣብ ኢስታድን ካልኦት ነኣሽቱ ከተማታትን ገዛውቲ ዘካርዩ ውልቃውያን ኣካረይቲውን ኣለዉ። ነቲ ዝምሸኣካ መንበሪ ገዛ ንምርካብ
ናይ ኢስታድ ኮምዩን ዝርዝር ኣካረይቲ ኣዳሊናልካ ኣሎና።
ኣብዚ፡
ፊልም ብዛዕባ ኢስታድ (ብእንግሊዝ) ክትርኢ ትኽእል።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ በዘን ዚስዕባ ቋንቋታት ይወሃብ፣ ኣልባንያ፡ ዓረብ፡ ቦስንያ፡ ዳኒሽ፡ እንግሊዝ፡ ፊንላንድ፡ ክሮሽያ፡ ፖላንድ፡ ሩስያ፡ ሰርብያ፡ ሶማሊ፡ ሶራኒ፡ ስፓኛ፡ ታይላንድን ጀርመንን።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ኢስታድ፡
ሽወደናዊት ቤትክርስትያን- ማሕበር ኢስታድ፡
ቅዱስ ኒኮላ ካቶሊካዊ ማሕበር ኢስታድ፡
ናይ ስሚርና ማሕበር ኢስታድ ናይ የሆዋ መሰኻኽርን ናይ
ሰራዊት ድሕነት ማሕበርን ድማ ይርከብ።
ኣብ ኢስታድ ዳርጋ 300 ማሕበራት ኣለዋ። ብዛዕባአን ኣብቲ
ናይማሕበር ደብተር ተመልከት።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ሰንትሩም ኢስታድ ብዙሕ ድኳናት ኣሎ። ሱፐርማርከት ካብ ከተማ ውጽእ ኢልካ እዩ። ኣብቲ ከተማ ግሩም ዝኾነ ቤትንባብ ኣሎ።
ማሕበራዊ ኣገልግሎት ከም
ናይ ዕዮ ቤትጽሕፈት፡ ማሕበራዊ ቤትጽሕፈት፡
መድህን ድርጅት፡ ከምኡውን ቤትጽሕፈት ቀረጽ ኣሎ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ኢስታድ፡
ኮሙናዊ ቤትትምህርቲ ህጻናት ከምኡውን ውልቃዊ ቤትትምህርቲ ህጻናት ይርከብ። ካብ ሓደ ክሳዕ ሓምሽተ ዝዕድመኦም ህጻናት ቅድሚ ወይ ድሕሪ ትምህርቶም ኣብቲ
መዘናግዒ ቦታ ኪህልዉ ይኽእሉ። ንመንእሰያት፡ ካብ መለስተኛ ንላዕሊ
ናይ መንእሰያት መራኸቢ ቦታ ኣለዎም።
ኩልቱርስኩላን ነቶም ሙዚቃ ኪጻወቱን ኪደርፉን ኪዋስኡን ኪስእሉን ኪጽሕፉን ዚደልዩ ፕሮግራማት የቕርብ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብዚ፡ ኮሙናውን ውልቃውን ዝኾኑ ናይ
ኢስታድ መባእታ ኣብያተትምህርቲ ዝርዝር ኣሎ።
ኣብ ኢስታድ ሰለስተ መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣለዉ፤
ሲድስኮንያ ይምናሴት Sydskånska፡
ኦስተርስጆግ ዪምናስየት Östersjögymnasiet ከምኡውን
ፕራክቲስካን Praktiska። ብዛዕባ መደባተን ከተንብብ ትኽእል።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ
ፍሩም ኢስታድ፡ ኮንቩክስ፡ ኤስኤፍኢ፡ ሰርቩክስን ዲለክሲሰንትሩም ይርከብ። ብመገዲ ኮለጅ/ዩኒቨርሲቲ፡ ናይ ርሑቕ ትምህርቲውን ኣሎ።
ኣብ
ለርንያ፡ ናይ ሞያ ስልጠና ይወሃብ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ኢስታድ ወረዳዊ
ማእከል ጥዕና፡ ከምኡውን ውልቃዊ
ኖቫክሊኒከን ኣሎ።
ንህጹጽን ናይ ሓደጋን ሕማም ናብ
ኣኩትሞታግኒንገን ተወከስ።
ኣብቲ
ናይ መሕረስቲ ክሊኒክ ከምኡውን ኣብ
ኖቫክሊኒክ ናይ ኣደታት ክሊኒክ ኣሎ። ናይቲ ወረዳ
ማእከል ጥዕና ህጻናትን፡ ናይቲ ኖቫክሊኒከን
ቦርነንስ ሁስ፡ ናይ ህጻናት ጥዕና ዎርድ ኣለዎም። ብዛዕባ ስኒ ኣብቲ
ህዝባዊ ክንክን ስንን ኣብ ብሕታውያን፡ ንኣብነት
ኖቫክሊኒከን ከምኡውን
ናይ ኢስታድ ስንን ምትካልን ማእከልን፡ ሕክምና ክትረክብ ትኽእል።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ኣብ ኩሉ ትካላት ናይ ትርጁማን ኣገልግሎት ኣሎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ ነፍስወከፍ ፍርቂ ሰዓት ካብ ማልመ/ሉንድ ዚወስድ ባቡር፡ ወይ ከኣ ኣብ ነፍስወከፍ 20 ደቓይቕ ካብ ማልመ ናብ ኮፐንሃገን ዚወስድ ባቡር።
ኣብ ነፍስወከፍ ሰዓት ናብ ሲምሪስሃም ዚወስድ ባቡር። ሰዓታት ኣብ
ስኮነትራፊከን ይርከብ።
መሳገሪት መርከብ ክሳዕ ቦርንሆልምን ፖላንድን
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ናይ ኢስታድ 130 ዝዓበያ ወሃብቲ ስራሕ ዚብል ዝርዝር ኣሎ።
በዚ ግሩም ዝኾነ መራኸቢታት፡ ብምሉኡ ናይ ማልመ/ሉንድ ከባቢ ኣብ ዓንኬል ናይ በጺሕካ-ምምላስ ርሕቀት ይርከብ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ
“መስቀል ኃይልና እዩ"
መስቀል ምልክት ሰላምን ዕርቅን፡ ጽንዓትን ኃይልን እዩ። ከምቲ ሥጋዊ ኃይሊ ንምርካብ መዓዛታት ዘለዎ መግቢ ዘድሊ፡ ከምኡ ድማ መንፈሳዊ ኃይሊ ንምርካብ ጽኑዕ እምነትን ሠናይ ግብርን የድሊ እዩ። ትእምርቲ መንፈሳዊ ኃይሊ ኸኣ መስቀል እዩ። ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ነዚ ኽገልጽ ከሎ “ቃል መስቀል ነቶም ዝጠፍኡ ዕሽነት እዩ ነቶም እንኣምን ግና ኃይሊ ኣምላኽ እዩ።” በለ። (1ይ ቆሮ. ፩፥፲፰/1:18)
ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዓለም ንምድኃን ኣብ መስቀል ተሰቒሉ ብገዛእ ፍቓዱ ንቅድስቲ ነፍሱ ካብ ቅድስቲ ሥጋኡ ፈልዩ ምእንታና ሞይቱ፡ ካብ ምዉታን ድኅሪ ምትንሣኡ፡ እቲ ዝተሰቕለሉ መስቀል ከም ፀሓይ እናኣብርሀ ሕሙማት ይፍውስን ምዉታን የተንሥእን ነበረ። ነዚ ዝረኣዩ ኣይሁድ ብቅንእን ክፍኣትን ተላዒሎም፡ ነቲ መስቀል፡ ዓሚቝ ጕድጓድ ኣዅዒቶም ቀበርዎ። ንኸይርከብን ስመ ዝክሩ ንኸይልዓልን ድማ ኵሎም ነበርቲ ኢየሩሳሌም ጐሓፍን ርስሓትን ዘበለ ኵሉ ኣብ ልዕሊኡ ንኽጕሕፉ ኣዘዙ። እቲ ዝቐበሩሉ ቦታ ኸኣ ክሳብ ጎቦ ዝኸውን ንኣስታት ሠለስተ ክፍለ ዘመን (፫፻/300 ዓመት) ደፈንዎ።
ኣብ ፬ይ/4ይ ክፍለ ዘመን፡ ኣብ ቍስጥንጥንያ ንጉሥ ቈስጠንጢኖስ ኣብ ዝነገሠሉ ጊዜ፡ ዲዮቅልጥያኖስን መክስምያኖስን ዝተባህሉ ነገሥታት ሮም “አብያተ ክርስቲያናት ይተዓጸዋ፡ አብያተ ጣዖታት ይረኃዋ” ዝብል ኣዋጅ ብምእዋጆም፡ ኣብ ሕዝበ ክርስቲያን ዓቢይ ጭንቀትን ኃዘንን ኮነ። ነዚ ኣዋጅ ዝተቓወሙ ምእመናን ከኣ ከቢድ መከራ ገጠሞምን፡ ብዙኃት ብሰማዕትነት ኃለፉን። ኣብዚ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ዝዕጸወሉ፡ ቤተ ጣዖታት ድማ ዝሰፍሓሉ ዝነበረ ጊዜ፡ እቶም ምእመናን ንንጉሥ ቈስጠንጢኖስ ወትሩ ነዞም ነገሥታት ኣሕዛብ ከጥፍኣሎምን ካብ መከራኦም ከናግፎምን ይምሕፀንዎ ነበሩ። ንጉሥ ቈስጠንጢኖስ ድማ በቲ ዝርእዮን ዝሰምዖን ዝነበረ ብዙኅ ይኃዝን ነበረ። በዚ ኸኣ ንኽዋግኦም ኣብ ዝተንሥኣሉ ጊዜ ብራእይ “በዝ ትእምርተ መስቀል ትመውዕ ፀረከ/በዚ ምልክት መስቀል ዓወት ኽትረክብ ኢኻ” ዝብል ጽሑፍ ኣብቲ መስቀል ተቐሪጹ እናኣብርሀ ኣብ ሰማይ ተራእዮ። በዚ ተመሪሑ፡ ንጉሥ ቈስጠንጢኖስ፡ ኣብ ኵሉ ክሳድ ፈረስን ኣብ ማእከል ዋልታን ኣብ ጫፍ ኲናትን ምልክት መስቀል ገይሩ ንጸላኢ-ክርስቲያን ዝኾነ መክስምያኖስ ሥዒሩ ናብ ሮም ኣተወ ። ኣብ ሮም ዝነበሩ ምእመናን፡ በዚ ተሓጕሶም መስቀል ኃይልና’ዩ! እናበሉ፡ መስቀል ኂዞም ተቐበልዎ። ኣብ’ዚ ጊዜ’ዚ ንጉሥ ቈስጠንጢኖስ ብኃይሊ መስቀል ዓወት ምርካቡ፡ ኣብ ሰማይ ዝርኣዮ ትእምርተ መስቀልን፡ ኣብ ሮም ዝነበሩ ምእመናን ዝኃዝዎ መስቀልን ሓደ ኮይኑ ስለ ዝረኸቦ፡ በዚ መንገዲ’ዚ ክርስቲያን ንክኸውን ናብ ሊቀ ጳጳስ ሶል ጴጥሮስ ከይዱ ተጠምቀ። ኣደኡ ንግሥቲ እሌኒ ክርስቲያን ስለ ዝነበረት፡ ካብ ሕፃንነቱ ጀሚራ ብዛዕባ ናይ ጐይታና ምሥጢረ ሥጋዌ ፡ ሕማሙ፡ ስቕለቱ፡ ሞቱ፡ ትንሣኤኡን ዕርገቱን ተረድኦ ነበረት’ሞ እቲ ሥርዓት ክርስትና ሓድሽ ኣይኮኖን። ኣብ ዘመነ መንግሥቱ ድማ “አብያተ ክርስቲያን ይተዓጸዋ አብያተ ጣዖት ይረኃዋ” ዝብል ዝነበረ ኣዋጅ ተሪፉ፡ “ኣብያተ ክርስቲያናት ይትረኃዋ አብያተ ጣዖታት ይተዓጸዋ” ብዝብል ኣዋጅ ተቐየረ። እቲ ዘመን ተቐደሰ፡ ሰላም ሰፈነ፡ እግዚአብሔር’ውን ተመስገነ። ዘመነ ሰላምን ናጽነትን ምስ ኮነ፡ ነቲ ዝጠፍአ ምድላይ ልሙድ እዩ እሞ ንግሥት እሌኒ ነቲ ዝተቐብረ መስቀል ንክትደሊ ተበገሰት። ሠራዊትን ክኢላታትን ኣኸቲላ ናብ ኢየሩሳሌም ምስ ኣተወት፡ ነቲ ናይ ምድላይ ሥራሕ ብምህለላን ሱባኤን ጀመረቶ።
ብምሉእ ተስፋን ብዝገበረቶ ከቢድ ጻዕርን ኪራኮስ ዝበሃል ሽማግለ “ናይ ጐይታ መስቀል ኣብ ቀራንዮ ምህላዉ ኣቦታትና ይነግሩና ነይሮም” ብምባል ናብ ጎልጎታ ሓበራ። ንሳ ኸኣ እግዚአብሔር ገሊጹላ፡ ፈልዩ ነቲ ቦታ ንምሕባር ዕንጸይቲ ኣኪባ፡ ሓዊ ኣንዲዳ፡ ዕጣን ኣትኪኻ ትእምርቲ እግዚአብሔር ተጸበየት። “ዘይቅላዕ ክዱን ዘይፍለጥ ድማ ሥውር የልቦን” (ማቴ. ፲፥፳፮/10፥26) ከም ዝብል ኸኣ እቲ ትኪ ዕጣን ኣብ’ቲ መስቀል ተቐቢርዎ ዘሎ ቦታ ወሪዱ ምልክት ኣርኣየ። ነዚ ኽገልጽ ከሎ ቅዱስ ያሬድ “ሰገደ ጢስ በጎልጎታ ዘደፈኑ ኣይሁድ ዮም ተረክበ ዕፀ መስቀል/ ኣብቲ ኣይሁድ ዝደፈንሉ ጎልጎታ እቲ ትኪ ዕጣን ሰገደ፣ ሎሚ ድማ ዕፀ መስቀል ተረኽበ” ብምባል የረድእ። ኣብ’ቲ ቦታ ድማ ፲፯/17 መስከረም ኵዕታ ተጀመረ። ድኅሪ ብዙኅ ድኻም፡ ፲/10 መጋቢት መስቀል ተረኽበ። ንግሥት እሌኒ ናይ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ መስቀልን፡ ተወሳኺ ክልተ መሳቕልን ናይቶም ምስ ጐይታ ዝተሰቕሉ ሸፋቱን ረኸበት። ግና መስቀል ጐይታ ተኣምራታዊ ብምዃኑ ምዉት ምስ ኣተንሥአ በዚ ናይ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ መስቀል ምዃኑ ተፈልጠ። ካብ ኢየሩሳሌም ክሳብ ቍስጥንጥንያ ዘለዉ ሕዝቢ ናይ ንግሥት እሌኒ ብሥራት ምስ ሰምዑ፡ መብራህቲ ኣብሪሆም ብምእካብ ብመዝሙርን ዕልልታን ሓጐሶም ገለጹ። ንግሥቲ እሌኒ ነቲ ንኣስታት ሠለስተ ሚእቲ ዓመት ተቐቢሩ ዝነበረ መስቀል ብምርካባ ስለ ዝተሕጐሰት፡ ኣብ ቅዱሳት መካናት ማለት ኣብ’ታ ጐይታ ዝተወልደላ ቤተ ልሔም፡ ምሥጢረ ምጽኣቱ ዝነገረላ ደብረ ዘይት፡ ጐይታ ዝተሰቕለላን ዝተቐብረላን ጎልጎታን ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዝተቐብረትላ ጌቴሴማኒን ኣብያተ ክርስቲያናት ኣሕነፀት። ኣብ’ቲ ጊዜ’ቲ ብሊቀ ጳጳሳት ናይ ኣንጾኪያ ዝነበሩ ምስ ኵሎም ኤጲስ ቆጶሳት ሰዓብቶም፡ ነተን ዝተሓንፃ ኣብያተ ክርስቲያናት፡ ኣብ ፲፮/16 መስከረም ብዋዜማ ባረኽወን። ኣብ ፲፯/17 መስከረም ድማ ልክዕ ከም በዓል ትንሣኤ ብዓቢይ ክብሪ፡ ንቅዳሴ ቤቱ ኣኽበሩ። በዚ መሠረት ኢና ድማ ዓመት መጸ ፲፯ መስከረም ዳሜራ ጌርናን ሽግ ኣብሪህናን እነኽብሮ። እዚ ኸኣ ምሳሌ ናይቲ ከም ፀሓይ እናብርሀ ንጸልማት ዘርሓቐ መስቀል ክኸውን ከሎ ዳሜራ ድማ ንግሥቲ እሌኒ ዕጣን ኣትኪኻ ንመስቀል ናይ ዝረኸበትሉ ምሳሌ እዩ። ከምኡ’ውን እዚ ዘሎናዮ ጊዜ ወርኃት ክረምቲ ኃሊፉ ዕንባባታት ዝዕንብብሉ፡ ኣእካል ዝሽውትሉ፡ ብርሃን ፀሓይ ዝደምቀሉን ኵሎም ፍጥረታት ዝሕጐስሉን ሓድሽ ወርኃት ስለ ዝኾነ ሆየ (ሽግ) ኣብሪህና ንበዓለ መስቀል ብብርሃን ንቕበሎ ከም ዘሎና ዘመልክት እዩ።
ብምኽንያት ምብላዕ ፍሬ ዕፀ በለስ 5500 ዘመን ኣብ ጸልማት ሲኦል ወዲቖም ዝነበሩ ደቂ ኣዳም ብዕፀ መስቀል ኃይሊ ረኺቦምን ብርሃን ወፂእሎምን ተንሥኡ። ብመስቀል ክርስቶስ ኃይሊ ዝረኸቡ፡ ዓወት ዝተጐናጸፉ፡ ካብ ደዌ ኃጢኣት ዝነጽሑ፡ ካብ ደዌ ሥጋ ዝተፈወሱ፡ ካብ ርኹሳን ኣጋንንቲ ዝደኃኑን ዝተፈላለዩ ተኣምራት ዝተገበረሎምን ብዙኃት እዮም።
ስለዚ ነዚ እነኽብሮ ዘሎና በዓለ መስቀል ንኣጋንንቲ ንስዕረሉን፡ ሰላምን በረኸትን ንረኽበሉን ንክኾነልና ፡ ነቲ ዝተፈጸመልና ግብረ ምድኃን ብዝግባእ ተረዲእና ከምኡ”ውን ኣብ መልዕልተ መስቀል ዝፈሰሰ ደሙን ዝተቘርሰ ሥጋኡን ብሓፈሻ ሕማማተ መስቀሉን እናሓሰብና ክኸውን ኣለዎ። መስቀል ብምስላምን ኣብ ክሳድና ብምእሳርን፡ ከምኡ ውን ብምምዕታብን ብምምስካርን ዘሎና ፍቕሪ ኽንገልፅን ካብኡ በረኸት ኽንረክብን ይግባእ ።
ቅዱስ ጳውሎስ “እስመ ነገረ መስቀሉሰ ዕበድ ውእቱ በኀበ ኅጉላን ወበኀቤነሰ ለእለ ድኅነ ኃይለ እግዚአብሔር ውእቱ” 1ይ ቆሮ ፩፡፲፰ ከምዝበሎ መስቀል ነቶም ብልቢ ኣሚንና ዝተቐበልናዮን በዓሉ እነኽብርን ኃይልና፡ መጽንዒናን መድኃኒና እዩ።
በዓል ሓጐስን ሰላምን ይግበረልና፡ በረከተ መስቀሉ’ውን ይኽፈለና!
መዝሙር በዓለ መስቀል
1. መድኃኒት ዕፀ ሕይወት /፪/
ዝንቱ ውእቱ መስቀል /፪/
ትርጕም ፥ “እቲ መድኃኒት ዝኾነ ዕንፀይቲ ናይ ሕይወት፡
እዚ መስቀል እዚ እዩ”
2. ዮምሰ ለእሊአየ /፪/
አበርህ በመስቀልየ /፪/
እስመ ለዓለም
መስቀል አብርሀ በከዋክብት አሠርገወ ሰማየ /፪/
እምኵሉሰ ፀሐየ አርአየ ።
ዘቅዳሴ ምንባብ፥ 1ይ ቆሮ. 1፡17-ፍጻሜ ፣ 1ይጴጥ. 2፡20-ፍጻሜ ፣ ግብ. ሓዋ. 5፡26-33 ፣ ወንጌል ዮሓ. 19፡25-37
ስብሐት ለእግዚአብሔር ልዑል
ወለወላዲቱ ማርያም ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር ወኃያል!


text:
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ሳለም ኮምዩን ናይ ክራይ ኣባይቲ ትካል፡ ናይ ቀስ ኢልካ እትገዝኦ መንበርን ዚዕደግ ተራ ገዛውትን ቪላታትን ኣሎ። ኮሙናዊ ትካል ክራይ ኣባይቲ የልቦን፡ ግን ብሕታውያን ኣካረይቲ ኣለዉ።
ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን መርበብ ብዛዕባ መንበሪ ኣባይቲ ተወሳኺ ኣንብብ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ዓረብ፡ ስፓኛ፡ እንግሊዝ፡ ፖላንድን ፊንላንድን።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብቲ ኮምዩን ብዙሓት እተፈላለያ ማሕበራት ኣለዋ፡ ከም ናይ ባህልን ስፖርትን ከምኡውን ሃይማኖታውን ማሕበራት። ኣብቲ
ናይቲ ኮምዩን ናይ ማሕበር ደብተር ኩለን ንጡፋት ማሕበራት ክትረኽበን ትኽእል።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብቲ ኮምዩናት ክልተ ሰንትሩም ኣሎ። ኣብቲ ናይ ሳለም ሰንትሩም ካልእ ገዲፍካ ቤትንባብ፡ ፋርማሲ፡ ግሮሰሪታት፡ ናይ ኣልኮል ሕጋዊ መሸጢ፡ ናይ ክዳውንቲ ሰከንድ ሃንድ ድኳን፡ ባንክ፡ ድኳናት ክዳውንትን ኣብያተመግብን ኣሎ። ኣብቲ ናይ ሮኒንገ ሰንትሩም ድማ ካልእ ገዲፍካ ናይ ፐንደልቶግ መነሃርያ፡ ግሮሰሪታትን ኣብያተመግብን ኣሎ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ሳለም ንደቂ 1-5 ዓመት ዘገልግል
ቤትትምህርቲ ህጻናትን ናይ ስድራቤትን ቦታን ኣሎ።ውላድካ ኣብቲ ኮሙናዊ ወይ ብሕታዊ ቤትትምህርቲ ህጻናት ወይ ናይ ስድራቤት ቦታ ኪኸይድ ከም ዘለዎ ባዕልኻ ኢኻ እትመርጽ። ነቶም ምስ ህጻናት ኣብ ገዛ ኮፍ ኢሎም ዚውዕሉ ክፉት ናይ ህጻናት ቤትትምህርቲ እውን ኣሎና። ኣብዚ፡ ህጻናትን ወለድን ምስ ካልኦት ብዘይ ክፍሊት ኪጻወቱን ኪፋለጡን ይኽእሉ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
መባእታ ኣብያተትምህርቲ
ኣብቲ ስኩግሰንግስኩላን፡
ክልተ ክላሳት ኣሎ ማለት ነቶም ናብ ሽወደን ዝመጹን ሽወደን ዘይኮነ ካልእ ቋንቋ ዚዛረቡን። ሓደ መዳለዊ ክላስ ነቶም ዝነኣሱ ተመሃሮ 7-11 ዝዕድመኦም፡ ሓደ ድማ ነቶም 12-15 ዝዕድመኦም። ብድምር ኣብቲ ኮምዩን ኣርባዕተ መባእታ ኣብያተትምህርቲ ማለት ካብ ቤትትምህርቲ ህጻናት ክሳዕ ትምህርታዊ ዓመት 9 ኣሎ።
ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ
ኣብ ሳለም
ሮኒንገ ዪምናስዩም እተባህለት ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ኣላ። ንሳ ናይ ሞያን ተይሪያውን መደባት ኣለዋ። ይኹንምበር ኣብ ስቶክሆልም ወረዳ ናብ ዝኾነ ዓይነት ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ምኻድ ናጻ እዩ።
ዕድላት ትምህርቲ
ሽወደን ንወጻእተኛታት
Sfi ነቶም ቋንቋ ሽወደን ናይ መጀመርታ ቋንቋኦም ዘይኮነ ዓበይቲ ዚወሃብ መሰረታዊ ስልጠና እዩ። ኣብ ሳለማብቲ ጥቓ ሮኒንገ ዪምናስዩም ዚርከቡ ቦታታት ኬድካ ብምሉእ ግዜ ወይ ከፊል ግዜ ኤስኤፍኢ ክትምሃር ትኽእል። እቲ ስልጠና ኣይክፈሎን እዩ። ነቲ ትምህርቲ ዚምልከት መጽሓፍቲውን ክትልቃሕ ትኽእል።
ትምህርቲ ንዓበይቲ
እቲ ኮሙናዊ ናይ ዓበይቲ ቤትትምህርቲ (ኮምቩክስ)፡ ዓበይቲ ልክዕ ከም መባእታ ወይ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ዚስልጥኑሉ ቦታ እዩ። እቶም ኣቐዲሞም መባእታ ወይ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ዘይወሰዱ ሰባት ኣብ ኮምቩክስ ኪምሃሩ መሰል ኣለዎም። ካልኣይ ደረጃ ምስ ወዳእካ ናብ ኮለጃት ወይ ዩኒቨርሲቲ ክትቅጽል ይከኣል።
ኣብ ኮምቩክስ ንኽትምሃር ብናጻ እዩ፡ ግን ንመጻሕፍትን ወረቓቕትን ክትከፍል ይግበኣካ። እቲ ስልጠና ኣብ ክላሳት ወይ ብርሑቕ መገዲ ኪውሰድ ይከኣል።
ሰርቩክስ/ለርቩክስ
ሳለም ኮምዩን ምስተን ከባቢታት ኮምዩናት ብምትሕብባር ነቶም ልዕሊ 20 ዓመት ዝዕድመኦምን ናይ ምምሃር ጸገማት ዘለዎምን ይሕግዞም።
ሰርቩክስ/ለርቩክስ ነዚ ዚስዕብ የቕርብ፤
- ነኣሽቱ ናይ ትምህርቲ ጉጅለታት
- ፍሉይ ናይ ትምህርቲ ክእለት ዘለዎም መምህራን
- ናይ መጽናዕትን ሞያን መምርሒታት
- ናይ መባእታ ደረጃ ስልጠና ቋንቋ ሽወደንን ቍጽርን
- ኤስኤፍኢ
ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ ዚወሃብ ናይ ማሕበረሰብ ኣስተምህሮ
ሳለም ኮምዩን ምስተን ካልኦት ኣብ ወረዳ ስቶክሆልም ዘለዋ ኮምዩናት ብምትሕብባር ብእተፈላለየ ቋንቋታት ናይ
ማሕበረሰብ ምልላይ ትምህርቲ ይህብ። ኣብ ስቶክሆልም ነቲ ናይ ማሕበረሰብ ምልልላይ ኮርሳት ዘዳሉ ሰንትሩም ኣሎ።
ኣገልጎት ጥዕና
ንስኻ ወይ ውላድካ ምስ እትሓሙ ብቐዳምነት ናብቲ
ናይ ሳለም ሰንትሩም ማእከል ጥዕና ኢኹም እትኸዱ። ኣብኡ ማእከል ጥዕና፡ ናይ ኣደታት ህጻናትን ማእከል ጥዕና ኣሎ። እቲ ማእከል ጥዕና ምስ ዚዕጾ ናብቲ
ናይ ሶደርታልየ ህጹጽ ሕክምና ሆስፒታል ትኸዱ። ኣብቲ ቮርድጊደን ተሌ.1177 ቀጻሊ ጥዕናዊ ምኽርታት ይርከብ። ኣብቲ ናይ ሳለም ሰንትሩም፡ ናይ ስኒ ሓኪምውን ኣሎ።
ብዛዕዚ
ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን መርበብ ብተወሳኺ ኣንብቡ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ቋንቋ ሽወደን ምስ ዘይትዛረብ ወይ ዘይትርዳእ፡ ምስ ኩሎም ሰበስልጣን ወይ ኮምዩን ክሊኒካትን ኣብ እትገብሮ ርክባት ናይ ትርጉም ኣገልግሎት ንምርካብ መሰል ኣሎካ። እቲ ተርጓማይ በቲ እትረኽቦ ዘሎኻ ትካል እዩ ቆጸራ ዚግበረሉ። እቲ ኮምዩን ምስቲ ናይ ትርጁማን ቤትጽሕፈት ርክብ ኣለዎ። ምሳና ክትራኸብ ከሎኻ ተርጓማይ ምስ ዘድልየካ ምስቲ ተርጓማይ ቆጸራ ንገብር።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ ሳለም
ናይ ኣውቶቡሳትን ፐንደልቶግን ሓባራዊ መስመራት ኣሎ። እቲ ካብ ስቶክሆልም ናብ ሶደርታልየ ዚኸይድ ናይ ፐንደልቶግ መስመር ኣብ ሮኒንገ ደው ይብል እዩ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብቲ ኮምዩን ትሑት ስእነት ስራሕ ኣሎ። ኣብቲ ኮምዩን ዓበይቲ ናይ ስራሕ ቦታታት የልቦን ግን ኣብ ካልኦት ኮምዩናት እናተመላለስካ ኪስራሕ ይከኣል። ኣብ ሳለም
ኣስታት 400 ዋኒናት ኣለዋ። እቲ ኣዚዩ ዝውቱር ንጥፈታት ኣብ ኣገልግሎት፡ ሸቐጥ፡ ህንጻን ኮንሳልተሽንን ዝዓለመ እዩ። መብዛሕትአን ዋኒናት ብገምጋም 4 ሰባት ዘስርሓ ነኣሽቱ እየን። እቲ ዝዓበየ ወሃብ ስራሕ እቲ 900 ሰራሕተኛታት ዘለዉዎ ባዕሉ እቲ ኮምዩን እዩ።
ኣብ ሳለም ስራሕ ንምርካብ፡ ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን መርበብ ሓበሬታ ኣንብብ።


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
ተግባርን ሓላፍነትን ባዓል መዚ ልምዓት እቶት ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ
ብናይ ግብርን ቀረፅን ከምኡ’ውን ካልኦት ተመሳሰልቲ ሕግታት ነዚ በዓል መዚ ዝተውሃብዎ ስልጣንን ተግባራትን ከምዘለው ኮይኖም፣ እዞም ዝስዕቡ ስልጣንን ተግባራትን ይህልውዎ፡፡
- ኣብ ውሽጢ እዚ ክልል ኣዋጃት፣ ደንብታትን መምርሕታትን ግብሪ የፈፅም፡፡
- መንግስቲ እዚ ክልል ብሕጊ ፈልዩ ዘቐመጦም ፍልፍላት እቶት መንግስቲ ይእክብ፣ ክእከቡ ይገብር፡፡
- ብመሰረት ፌዴራል መንግስቲ ዝወሃቦ ውክልናን ብኣፍልጦ መንግስቲ እዚ ክልልን ናይ ፌደራል መንግስትን ሓበራዊ እቶት ይእክብ፡፡
- ናይዚ ክልል ቁጣባዊ ምንቕስቓስ መሰረት ብምግባር መፅናዕቲታት ብምክያድ ናይዚ ክልል ኣታዊ የዕቢ፣ ኣብ ስርዓት ምምሕዳር ግብሪ ዝርኣዩ ፀገማት ክፍትሑ ይገብር፡፡
- ኣብዚ ክልል ኣብ ምትግባር ዝርከብ ፕሮግራም ምምሕያሽ ስርዓት ግብሪ በዓል ዋና ኮይኑ ይመርሕ፡፡
- ግብሪ ኸፈልቲ መሰሎምን ግብኦምን ንኽፈልጡ ስራሕቲ ግንዛበ መዕበይ ይሰርሕ፡፡
- ሕግታት ግብሪ ንምፍፃም ኣድላይቲ ዝኾኑ ኣብ ዝኾነ ሰብ ኢድ ዝርከቡ ሰነዳት ይምርምር፡፡
- ንኣወሳስና ግብሪ ኣድላይቲ ዝኾኑ መረዳእታታት የተኣኻኽብ፣ የዋድድ፣ ብመሰረት እዚ መረዳእታ ግብሪ ይውስን፣ ይእክብ፡፡
- ኣወሳስናን ኣተኣኻኽባን ግብሪ፣ ኣተሓሕዛ ሒሳብን ካልኦት ተዛመድቲ ስራሕትን ንምፍፃም ዘኽእሎ ሜላ ኣሰራርሓ ይሕንፅፅ፣ ተግባራዊ ይገብር፡፡
- ሕግታት ግብሪ ንምውፃእን ንምምሕያሽን ዘኽእል መፅናዕቲ ብምክያድ መመሓየሺ ረቂቕ ሕጊ የቕርብ፡፡
- ኣብዚ ክልል ናይ ዝርከቡ ከተማታት ኣታዊ ከክንዲ እተን ከተማታት ብምኳን ይእክብ፡፡
- ዝርዝር ኣፈፃፀምኡ ነዚ ኣመልኪቱ ብዝወፅእ ደንቢ ይውሰን፡፡
- ኣብዚ ክልል ዝርከቡ ዕሸል ከተማታት ንዝእክብዎም እቶት ዝተማለአ ሞያዊ ደገፍ ይገብር፣ ዝተማልአ ዓቕሚ ክህልዎም ናይ ኣሰራርሓ ስልጠናን ክትትልን ደገፍን ይህብ፡፡
- ኣብ ምምሕዳር ግብሪ እዚ ክልል ዝዋፈሩ ሰራሕተኛታት ስነ- ምግባሮም ዝሓለውን ብቑዓትን ሰብ ሞያታት ንኽኾኑ ዝተማለአ ሰራሕቲ ልምዓት ሓይሊ ሰብ ይሰርሕ፡፡
- ኣብዚ ዓንቀፅ ንኡስ ዓንቀፅ (14) ዝተሓገገ ሕሉው ኮይኑ፣ ገበን ግብሪ ናይ ምምርማርን ምኽሳስን ስልጣን ከምኣድላይነቱ ንኮምሽን ፖሊስን ንቢሮ ፍትሕን እዚ ክልል ብውክልና ክህብ ይኽእል ‘ዩ፡፡ ዝርዝሩ ብዝወፅእ ደንቢ ይውሰን፡፡
- ሕግታት ግብሪ ብምጥሓስ ብኽፈልቲ ግብሪ ዝፍፀሙ ገበናት ይምርምር፣ ይኸስስ፣ የከራኽር፣ ነዚ ንምፍፃም ዘኽእሎ ናይ ባዕሉ ዓቐብቲ ሕግን መርመርቲ ገበን ግብርን ይውድብ፣ ኣፈፃፅመኦም ስራሕ ይቆፃፀር፡፡
- ኣብዚ ዓንቀፅ ንኡስ ዓንቀፅ (14) ድንጋገ እንተሃለወ እውን፣ እዚ በዓል መዚ ምስ ከፈልቲ ግብሪ ዝተዛመዱ ገበናት ግዕዝይና ስልጣን ምርመራ ገበን ምክያድን ክሲ ምምስራትን ኣይህልውን፡፡ብቤት ምኽሪ ስራሕ ፈፃሚ መንግስቲ እዚ ክልል ፀዲቑ ዝወፅእ ፍሉይ መመሓደሪ ደንቢ ሰራሕተኛታት እዚ በዓል መዚ መሰረት ብምግባር ሰራሕተኛታት ይቖፅር፣ የመሓድር፣ የሰናብት፡፡
- ከፈልቲ ግብሪ ካብ ዓቕሞም ንላዕሊ ብዝኾነ ከቢድ ሓደጋ ወይ ጥፍኣት በፂሕዎም እንትርከቡ ብመሰረት ሕጊ ግብሪ ክሳብ ብር 50,000 ዝበፅሕ ዕዳ ግብሪ ክስርዝ ይኽእል ‘ዩ፡፡
- ኮይኑ ግና ካብ ብር 50,000 ንላዕሊ ዝኾነ ይኹን ምስራዝ ዕዳ ግብሪ ብቤት ምኽሪ ስራሕ ፈፃሚ መንግስቲ እዚ ክልል ይውሰን፡፡ስራሕቱ ንምፍፃም ዘኽእሎ ትልምን በጀትን ብምድላው ኣብ ዝምልከቶ ክፀድቅ የቕርብ፣ ምስፀደቐ ኣብ ተግባር የውዕል፡፡
- ንብረትን ገንዘብን እቲ በዓል መዚ ብሕጊ የመሓድር፡፡
- ኣፈፃፅማ ስርሑ ብዝምልከት በብእዋኑ ንዝምልከቶ ኣካል ፀብፃብ የቕርብ፡፡
- ዕላምኡ ኣብ ሽትኡ ንምብፃሕ ዘኽእሉ ካልኦት ተግባራት ይፍፅም፡፡
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
We have 21 guests and no members online


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ምሥጢረ ንስሓ
“ጻድቅ ሾብዓተ ሳዕ ይወድቕ ሾብዓተ ሳዕ ከኣ ይትንሥእ” (ምሳ. 24፡16)
ንስሓ ማለት ብዝሠርሕዎ ኃጢኣት ምጥዓስ ናብ ገቢረ ኃጢኣት ዘይምምላስ እዩ። “ሰብ ኮይኑ ዘይእብስ ዕንጨይቲ ኾይኑ ዘይነክስ የልቦን” ከምዝተባህለ ቅዱስ ዮሓንስ ሓዋርያ ውን ኣብ መልእኽቱ “ኃጢኣት የብልናን እንተ በልና ንርእስና ንጥብር ኣሎና እታ ሓቂ’ውን ኣባና የለን” ከምዝበለ ክርስቲያን ብኃጢኣት እንተወደቐ ኃጢኣት ኣብ ልዕሊ ኃጢኣት፡ በደል ኣብ ልዕሊ በደል ክውስኽ ዘይኾነስ ቐልጢፉ ብንስሓ ኪትንሥእ ይግባእ። (1ይ ዮሓ. 1፡8) ነዚ እዩ ኸኣ “ጻድቕ ሾብዓተ ሳዕ ይወድቕ ሾብዓተ ሳዕ ይትንሥእ” ዝተባህለ።
ድኅነት ሰብ እምበር ጥፍኣት ዘይፈቱ መፍቀሬ ሰብ እግዚአብሔር “ግናኸ ኃጥ ሰብ፡ ነቲ ዝገብሮ ዝነበረ ኃጢኣት ኵሉ ገዲፉ እንተ ተመልሰ ኵሉ ሕግታተይ ከኣ እንተ ሓለወ፡ ቅንዕናን ጽድቅን ድማ እንተ ገበረ፡ ንሱ ኣይኪመውትን እዩ። ብርግጽ ብሕይወት ኪነብር እዩ። ኵሉ ኃጢኣቱ ኺኅደገሉ እዩ። ጽድቂ ስለ ዝገበረ ኸኣ ብሕይወት ኪነብር እዩ። ብሞት ኃጥእ ዝሕጐስ ድዩ መሲሉኩም፧ ኣይፋልን! ፍታወይሲ ኃጥእ ካብ ክፉእ መገዲ ኺምለስ እሞ ብሕይወት ኪነብር እዩ።” ብምባል ካብ ኃጢኣትና ተመሊስና ብመንገዲ ጽድቂ ክንጓዓዝ ይምዕደና። (ሕዝ. 18፡21-23)
ሰብ ብኃጢኣቱ ተጣዒሱ ኃጢኣት ንዘይምግባር ቁርጽ ዝበለ ውሳነ ብምግባር ኃጢኣቱ ምእንቲ ኪድምሰሰሉ ንእግዚአብሔር ብኃዘንን ብብኽያትን ይቕረ በለለይ ምባልን ምሕረት ምልማንን የድሊ። ኃጢኣትካ ንመምህረ ንስሓ ምንጋር ይግባእ። “ኃጢአትየ ነገርኩ ወአበሳየ ኢኀባእኩ/ ንኃጢኣተይ ነገርኩ፡ ንኣበሳይ ውን ኣይኃባእኩን” ከምዝበለ ቅዱስ ዳዊት (መዝ. 31፡4) ነቲ ክንሠርሖ ዘይኃፈርናሉ ኃጢኣት ከይኃባእና ከይነከና ንልብና ተዓዛባይ ምስክር ንልሳንና ኸሳሲ ንእግዚአብሔር ዳኛ ጌርና እናኃዘንናን እናተጣዓስናን ንርእስና ኽንከስስ ኣሎና።
ንስሓ ምስ እግዚአብሔር ንዕረቐሉ ካብ ሞት ናብ ሕይወት ንሰጋገረሉ ረቂቕ ድልድል እዩ። ንምሕረቱ ወሰን ንርኅራኄኡ መጠን ዘይብሉ ኣምላኽና ድኽመትና ስለ ዝፈልጥ ብኃጢኣት ተሰናኺልና ኣብ ንወድቀሉ እዋን ብዛዕባ ኃጢኣትና ተጣዒስና በዲልና ኢና መሓረና ይቕረ በለልና ብምባል ፈሊጥና ብድፍረት፡ ከይፈለጥና ብስሕተት ንዝሠራሕናዮ ኃጢኣት ይቕሬታ ክንሓትት’ሞ ናብኡ ክንምለስ ዝሠርዓልና ሥርዓት ንስሓ እዩ።
ንስሓ ኣብ ዝሙት ባሕሪ ኣትዩ ንዝሕምብስ ዝነበረ ዘማዊ ድንግል፣ ደም ከፍስስ ሰብ ኪሃርም (ክቐትል) ንዝነበረ ሽፍታ ንጹሕ ትገብር ሥርዓት እያ። በቶም ካብ ኃጢኣት ዝምለሱ ሰባት ኣብ ሰማይ ዘለዉ ሠራዊተ መላእክት ከይተረፉ ይሕጐሱ እዮም። “ንስሓ ብዚኣቱ ሓደ ኃጢኣተኛ ኣብ ሰማይ ሓጐስ ይኸውን” (ሉቃ. 15፡7)
ካብ ቤት ኣቦኡ ተፈልዩ ዝነበረ ቘልዓ ናብ ኣቦኡ ምምላሱ፡ ምሳሌ ናይቶም ብምኽንያት ኃጢኣት ካብ እግዚአብሔር ኣቦና ካብ መንበሪና ቤተ ክርስቲያን ንርሕቕ ሕዝበ ክርስቲያን እዩ። (ሉቃ. 15፡11-32) ብንስሓ ናብ እግዚአብሔር ክንምለስ ከሎና ብምኽንያት ኃጢኣት ስኢንናዮ ዝነበርና ጸጋ እግዚአብሔር መሊስና ንጓናጸፎ። ንሥጋኡን ደሙን ንምቕባል ውን ንበቕዕ። ይቕረ በሃሊ ኣምላኽና ብዝገበርናዮ ኃጢኣት ከይንዓቐናን ከይፈንፈነናን ንበደልና ይቕረ ኢሉ ብጸጋኡ ብምሕረቱ ይርእየና። “ኃጢኣትና እንተ ተናዘዝና ንኃጢኣትና ይቕረ ክብለልና ካብ ዓመጻ’ውን ከንጽሓና ዝተኣመነ ጻድቕ እዩ” (1ይ ዮሓ. 1፡9) “እምበኣርስ እግዚአብሔር ንኣሕዛብ ድማ ንሕይወት ዝኸውን ንስሓ ሂብዎም” ከምዝተባህለ (ግብ.ሓዋ. 11፡18) ብምኽንያት ኃጢኣት ምዉታን ንዝኾኑ ኵሎም፡ ሕይወት ምእንቲ ክረኽቡ ንስሓ የድልዮም እዩ።
ከምቲ ንዝሓመመ ሰብ ናብ ሓኪም ከይዱ ሕማሙ ምስ ነገሮ እቲ ሓኪም እቲ ሕሙም ዝነገሮ ሰሚዑን መርሚሩን ንሕማሙ ዘድኅን መድኃኒ ዝህቦ ናብ ካህን ዝኸደ ተነሳሓይ’ውን “ፈሊጡ ብድፍረት ከይፈለጠ ብስሕተት” ዝገበሮ ገሊጹ ምስ ተዛረበ፡ እቲ ካህን ቀኖና ይህቦ። ቀኖና ማለት ንንስሓ ዝወሃብ መቕጻዕቲ ማለት’ዩ። ንኃጢኣቱ ገሊጹ እንድኅሪ ዘይተዛሪቡሉን ዘይተጣዒሱን “ከምቲ ንሕማሙ ዝኃብአ መድኃኒት ኣይርከበሉን’ዩ።” ዝተባህለ ፍጹም ድኅነት ክረክብ ኣይኽእልን’ዩ። ስለዚ ካብ ልቢ ምምላስ ብዝኃለፈ ኃጢኣት ምጥዓስን ነዚ ኻብ ዝኣመሰለ ኃጢኣት ንምሕላው ቁርጽ ዝበለ ሓሳብ ምግባር ንስሓ ይበሃል። ጥበበኛ ሰሎሞን “ንኃጢኣቱ ዝኃብእ ኣይለምዕን ዝናዘዙን ዝገድፉን ግና ምሕረት ይረክቡ” ብምባል ኃጢኣትና ንካህን ምንጋር ከምዝግባእ ኣረዲኡ’ዩ። (ምሳ. 23፡13) ።
ኣገልግሎት ምሥጢረ ንስሓ
ንስሓ ከም ኵሉ ካልእ ምሥጢር ብኣገልግሎት ካህናት ዝፍጸም ምሥጢር እዩ። ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንካህናት ንስሓ ናይ ምቕባልን ኃጢኣት ናይ ምስትስራይን ሥልጣን ከምዝሃቦም ከረጋግጸልና “ኃጢኣቶም ንዝኃደግኩምሎም ይኅደገሎም ንዝኃዝኩምሎም ከኣ ይተኃዘሎም” ኢሉ እዩ (ዮሓ. 20፡23) እዚ ሥልጣን እዚ ከኣ ንሓዋርያት ጥራይ ዘይኮነ ክሳዕ ዕለተ ምጽኣት ንዝሥየሙ ካህናት ዝተነግረ’ዩ። ጐይታ ንሓዋርያቱ “ክሳዕ ፍጻሜ ዓለም ምሳኻትኩም’የ” ምባሉ ነዚ ዘገንዝበና’ዩ። ብጥምቀት ደቂ ሥላሴ ንዝኾንና ብሽሙ ንጽዋዕ ኵልና “እምበኣር ካበይ ከምዝወደቕካ ዘክር ተነሳሕ እንድኅሪ ዘይተነሲሕካ ነቲ ቐዋሚ ቐንዴልካ ኻብቲ ስፍርኡ ከዝብሎ’የ” ኢሉ ጐይታና የተሓሳስበና (ራእ. 2፡5-6) ካህናት ናይ ሕይወት መደያየቢ ኮይኖም ናይ ሕዝቢ ንስሓን ልመናን ናብ እግዚአብሔር፣ ነቲ ናይ እግዚአብሔር ምሕረት ከኣ ናብ ሕዝቢ ዘብጽሑ እዮም። ንዅሉ ብኃጢኣት ዚዕንቀፍ ንስሓ የድልዮ። ብኣንብዐ ንስሓ (ብንስሓ ንብዓት) ምሕጻብ ፍጹም ንጹሕ ይገብር ናይ ንስሓ ጥምቀት ብንብዓት ምሕጻብ’ዩ። ነዚ ኸኣ ነቢይ ዳዊት “ለይቲ ለይቲ ንመደቀስየይ ኣርሕሶ ንመንጸፈይ ብንብዓት ኣጠልቅዮ” ዝበለ። (መዝ. 6:6)
ብንስሓ ዝወሃብ ቀኖና ብመሠረት ሥርዓት ቤተ ክርስቲያን ይፍጸም። እቲ ተነሳሒ ንመምህረ ንስሓ ይነግር። መምህረ ንስሓ ናይ’ቲ ተነሳሒ ዓቕሚ መዚኑ ናይ ጾም፣ ናይ ጸሎት፣ ናይ ስግደት ናይ ምጽዋት መቕጻዕቲ ይህቦ ነዚ ኸኣ ጊዜ ይውሰነሉ። ተነሳሒ ናይ ቀኖና ጊዜ ምስ ተወድአ ናብ መምህረ ንስሓ ተመሊሱ ኸምትእዛዙ ኸምዝፈጸመ ይነግሮ። እቲ ካህን ከኣ ፍትሓት ሂቡ (ናዚዙ) ሥግ2ኣኡን ደሙን ኣቐቢሉ ምስ ምእመናን ክሕወስ ይፈቕደሉ።
ሥርዓት ንስሓ፦ ብኃጢኣት ኣብ ዝወደቕናሉ እዋን ዚፍጸም ብምዃኑ ዚድገም ምሥጢር’ዩ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
Monthly Archives: May 2018
ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮን መናእሰይን ብምሕያል ኣብ ዝተልዓሉ ፀገማትን ሓባራዊ ምርድዳእ ንምፍጣር ዝዓለመ ኮንፈረንስ ካብ 05 ጉንበት ጀሚሩ ይሳለጥ ኣሎ፡፡
ቻይና ንፕሮጀክት ህንፀት ማይ ከተማ መቐለ ልዕሊ ሓደ ቢልየን ዩዋን ክትሕግዝ እያ፡፡
ብኣፈጉባኤ ብሄራዊ ኮንግረስ ቻይና ሊ-ዛንሹ ዝተመርሐ ጉጅለ ልኡኽ ቻይና ምስ ፕረዝደንት ዶ/ር ሙላቱ ተሾመን ቀዳማይ ሚኒስተር ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ዝገበሮ ልዝብ ርክብ ክልቲአን ሃገራት ተጠናኺሩ ከም ዝቕፅል ተገሊፁ፡፡
በቢብርኩ ዘሎ ኣመራርሓ ቀልጥፉ ናብ ተግባር ብምእታው ድልየት ህዝቢ ንምርግጋፅ ልዑል ትኹረት ሂቡ ክነጥፍ ይግባእ ተባሂሉ።
ኣቦ መንበር ውድብ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን ምክትል ርእሰ ምምሕዳር ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ዶክተር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል ልምዓት፣ ሰላም፣ዴሞክራሲን ሰናይ ምምሕዳርን ንምርግጋልፅ በቢብርኩ ዘሎ ኣመራርሓ ናብ ጭቡጥ ተግባር ክኣቱ ከምዘለዎ ኣገንዚቦም።


text:
Updates
(Reply – መልሲ) ዓገብ፡ ጌና ዘይሓወየ ቍስሊ ምጕዳእ!
14 June 2017
ዓገብ፡ ጌና ዘይሓወየ ቍስሊ ምጕዳእ!
ጥዩስ ጀነራል ጻድቃን ገብረትንሳኤ፡ ሓለቓ ስታፍ-ነበር ሰራዊት ኢትዮጵያ፡ ኣብቲ ምስ ኣዲስ ዘመን ዚበሃል መንግስታዊ ጋዜጣ ዚገበሮ፡ ኣብ 12 ሰነ 2017 ተሓቲሙ ዚተዘርግሐ፡ ነዊሕ ቃለ-መጠይቕ፤ ብሓጺሩ፡ ኢትዮጵያ ዓባይ ናይ ቀይሕ ባሕሪ ሃገር ምዃና፣ ዳግም ናይ ቀይሕ ባሕሪ ሃገር ኪትከውን ከም ዘለዋ፣ ቀይሕ ባሕሪ ንምቍጽጻር፡ ብወተሃደራዊ ሓይሊ ይዅን ብዚዀነ መንገዲ፡ ዕድመ ሻዕብያ ምሕጻር፡ ንኢሳያስ ምልጋስ ከም ዘድሊ፣ ይገልጽ።
ርግጽ፡ ኢትዮጵያ ዓባይ ሃገር ኢያ። ናይ ቀይሕ ባሕሪ ሃገር ግን ኣይኰነትን። እትውንኖ ደንደስ ቀይሕ ባሕሪ ይዅን ማያት ቀይሕ ባሕሪ የብላን። ዳግም ናይ ቀይሕ ባሕሪ ሃገር ኪትከውን፡ ንቐይሕ ባሕሪ ኪትቈጻጸር እንተዀይና ድማ፡ ንኤርትራ ብወራር ኪትጐብጥ፣ ዕድመ ሻዕብያ ከተሕጽር፣ ንኢሳያስ ከተልግስ ኣለዋ፣ ኢዩ እቲ ጻውዒት።
እቲ ጻውዒት፡ ዕዉር ዚርእዮ፡ ኣስፋሕፋሒ ህርፋን መሳፍንቲ ኢትዮጵያ ዘንጸባርቕ፣ ካብ ታሪኽ ዘይመሃር፣ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ሓድሽ ኢትዮጵያዊ ወራር ዚዕድም፣ ንክልቲአን ጐረባብቲ ሃገራትን ንክልቲኡ ኣሕዋት ህዝብታትን፣ እቲ ናይ ትማሊ ዓቢ ቍስሊ ጌና ኣብ ረኽሲ እንከሎ፣ እንደገና ንምንቛት፡ ነጋሪት ኲናት ዚሃርም ኢዩ። ብመንጽር’ዚ ኣዝዩ ሓደገኛ ኣረኣእያ’ዚ፡ ኣብዚ፡ ከም መዘኻኸሪ፡ ሓድሓደ መሰረታዊ ሓቅታት፡ ኣሕጽር ኣቢልካ ምጥቃስ ኣድላዪ ይኸውን።
ሓደ፡- ኤርትራ ናጻ ልዑላዊት ሃገር ኢያ። ብዚዀነ ምስምስ፡ ኣብ ልዕሊ ሃገረ ኤርትራ ዚፍጸም ወራር፣ ሃገራዊ ልዑላውነት ዚግህስ፡ ወራር ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራን መሬት ኤርትራን ኢዩ። ክንዲ ዚዀነ፡ ኵሉ ሃገራዊ ኤርትራዊ፡ በብዘለዎ፡ ብምሉእ ዓቕምን ሕልናን፡ ነቲ ባዕዳዊ ወራር ንምምካት ከም ዚዕጠቕ ኣየጠራጥርን።ውድዓዊ ሳዕቤን ባዕዳዊ ወራር ድማ፡ ዕምሪ ውልቀ-ምልካዊ ስርዓት ኢሳያስ ዘናውሕ’ምበር ዘሕጽር ኣይክኸውንን ኢዩ።
ክልተ፡- ኣብ ኤርትራ ስርዓት ምቕያር ዋኒን ወይ ውራይ ኤርትራውያን ኢዩ። ንህዝቢ ኤርትራ እምበር፡ ንዚዀነ ካልእ ባዕዳዊ ኣካል ወይ ግዳማዊ ሓይሊ ዚምልከት ጕዳይ ኣይኰነን። ኣብቲ ብኤርትራዊ ዋንነትን ውሳኔን፡ ምእንቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ዚካየድ ሃገራዊ ጻዕሪ፡ ኣገዳስነት ኣህጕራዊ ደገፍን ዞባዊ ምሕዝነትን ርዱእ፣ ዚዀነ ቀጥታዊ ይዅን ተዘዋዋሪ ግዳማዊ ምትእትታው ግን፣ ንጹግ ኢዩ።
ሰለስተ፡- ግዳማዊ ምትእትታው ኣብ ውሽጣዊ ጕዳያት ሓንቲ ልዑላዊት ሃገር፡ ንዅሎም ወገናት ዚለኻኽም ጕድኣት እምበር ንዚዀነ ወገን ዘርብሕ ፋይዳ ከም ዘይብሉ፡ ርሑቕ ከይከድና፡ ኣብቲ ዞባና፡ ዓቢ ኣሉታዊ ኣብነት ናይ ሶማልያ ከነስተብህል ይግባእ።
ኣርባዕተ፡- ሰላም፡ ጸጥታን ርግኣትን፡ ብደረጃ ሃገር ኰነ ዞባ፡ መቓቒልካ ዚርኣዩ ወይ ካብ ሓድሕድ ተነጻጺሎም ኪሰፍኑ ዚኽእሉ ኵነታት ኣይኰኑን። እቲ ኪኖ ኣፍንጫ ዘይርኢ ሜላ ‘ጸላእ ጸላኢየይ ዳርጋ ፈታውየይ’ ኣብቂዑ፣ ክልቲአን ሃገራት ፖለቲካ ናይ ህልኽን ቅርሕንትን ገዲፈን ፖለቲካ ናይ ሓባር ረብሓታት ኪዅስኵሳ እዋኑ ዚኣኸለ ጠለብ ኰይኑ ኣሎ።
ሓሙሽተ፡- እቲ ዚሓለፈ ኣስፋሕፋሒ ጐበጣን ወራራትን ዘስዓቦ ኲናታት፡ ንኤርትራን ኢትዮጵያን ኰነ ነቲ ብናይ ቀረባ ሕውነት ዚልለ ጐረባብቲ ህዝብታተን፣ ኣደዳ ናይ ሰፍ ዘይብል ሓባራዊ ዕንወት፡ መቕዘፍቲ፡ ድሕረትን ድኽነትን ከም ዚገበረን፣ እቲ ጌና ዘይሓወየ ስንብራት ህያው ምስክር ኢዩ።
ስለዚ፡ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ እቲ ንህዝብታተን’ምበር ንሓድሕደን ዘይምልከት ዓይነት ስርዓት ነፍሲ ወከፈን ብዘየገድስ፣ ነቲ ሒዘንኦ ዚጸንሓ፡ ንክልቲአን ሃገራትን ንክልቲኡ ህዝብታትን ኰነ ነቲ ዞባ ዘየርብሕ፡ ስትራተጂ ዘይንቡር ዝምድናታት ገዲፈን፣ ጕዳይ ዶብ ብመሰረት ውሳኔ ኮሚሽን ዶብ ብምፍታሕ፣ ብመትከልን ብግብርን፡ ኣብ ምክብባር ሓድሕዳዊ ልዑላውነትን መሬታዊ ምሉእነትን ዚተመርኰሰ፣ ንመላእ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዚሓቍፍ፣ ናብ ሓድሽ ዝምድና ናይ ፖለቲካዊ ምትሕግጋዝን ቍጠባዊ ውህደትን ዘምርሕ ስትራተጂ ንምስጋር ኪሰርሓ ይግባእ።
_____________________
The original interview with Gen. Tsadkan’s can be viewed here.


text:
ናይ ብዙሕ እነፍቅራ ኣዴና ወ/ሮ ተበርህእንታይነታን ልቦናኣን ሓልዮት ሰብን ሕያውነትን፡ ብጽሑፍ ጥራሕ ክትገልጾ ዘይትኽእል ኣዝዩ ልዑል እዩ። ይኹን እምበር ጽማቕ ሓጺር ታሪኽ ብኸምዚ ዝስዕብ እንሆ። ወ/ሮ ተበርህ ካብ ኣቡኣ ባሻይ ገብረዝጊኣብሄር ተስፋሚካኤልን ካብ ኣዲኣ ወ/ሮ ተበርህ ሃይማኖት ንጉስን ሰነ 26, 1932 ኣብ ዓዲ ጸባርያ መራጉዝ ሰራዬ ኤርትራ ተወልደት። ዕድሚኣ ዓቕሚእዳም ምስ በጽሔት ናይ ቃል ኪዳን ስነስርዓት ምስ በረምበራስ ተስፍስላሴ ገብሩ ወልዱ ምስፈጸመት፡ ክልቲኦም ሰብ ቃል-ኪዳን 9 ቆልዑ ወለዱ።ንሳቶም ድማ ነፍስሄር ኣለም ተስፋስላሴ፡ ነስፍሰሄር ፍስሃየ ተስፋስላሴ ሄዋን ተስፋስላሴ፡ ሮማ ተስፋስላሴ፡ ማጆር ተስፋስላሴ፡ ኣስመረት ተኣስፋስላሴ፡ ሚካኤል ተስፋስላሴ፡ ኣልማዝ ተስፋስላሴ፡ ዮዲት ተስፋስላሴ እዮም። ወ/ሮ ተበርህ ብኹሉ ፍትውት ህርኩትን፡ ብሕያውነታ ፍሉጥ ለጋስን ምስ ዓበይትን ናእሽቱን ክተጻወትን ከተዕልልን ዝኽእል ፍሕሽውን ብቐሊል ክትካእ ዘይክእል ወላዲት እያ። ወ/ሮ ተበርህ ኣላይን መፍቀርሪትን ስድራቤታን ዝኾነት ፍትውቲ ኣዴና ተበርህ ኩሎም ደቃን ደቂደቃን ኣብ ሓደ ተጠርኒፎም ክትርኢ ትምኒታ እዩ ነይሩ። ዋላ እኳ ባህርያዊ ናይ ተፈጥሮ ሕጊ ግዴታ ኮይኑ ሎሚ ብስጋዊ ሞት እንተተፈለየትና፡ ኣዴና ተበርህ ወትሩ ካብ መንፈሳዊ ዝኽሪታትና ኣይትፍለን እያ። ኩሎም ኤተሰባን ዝፍልጥዋ ኤርትራውያን ማሕበረ-ሰብ ክዝክርዋ ክነብሩ እዮም። ኣዴና ወ/ሮ ተበርህ ሎሚ ንተፍቅሮም የሕዋታን ደቃን ደቂደቃን ክምእውን ኣንስቲ ደቃን ሰብኡት ደቃን ገዲፋ እያ ብሞት ተፈልያትና። ሞት ናብ ኩሉ ብተራ ዝበጽሕ ዕጫ ወዲ ሰብ ኢዩሞ ንኣዴና ወ/ሮ ተበርህ መንገስተ ሰማያት የዋርስኪ ድሓን ኩኒ ኢልና ንመወዳእታ ጌዜ ብምፍናው፡ ንኽብራት ደቃን ደቂደኣን ብምሉኦም ቤተሰባን ኣምላኽ ፍጹም ጽንዓት ይሃብኩም።
ኣዴና ወ/ሮ ተበርህ ድሓን ኩኒ፡ መንግሰተ ሰማያት የዋርስኪ።


text:
ሜዳ ክንስለፍ ቀለቤት ቃልኪዳና ምስ ተሓደግና፣
ሮሜር ሰዓትካ ንሓላፊ እያ ትግባእ ተባሂሉ ምስ ተሃገርና፣
ድያቆናት ካብ ኣብያተ ክርስትያናት ኣድባራትን ወርቅን ብሩርን መሳቕል ሒዞም ክስለፉ ምስ ተገብረ፣
ኣዴታት ብሃገራዊ ስምዒት ኣረሳሲንካ ወርቀንን ጨርቀንን ተገፊፉ ተኸዚኑ ምስ ተረፈ፣
ኣቱም/ኣንትን፣ ኣቦይ ዓብዪ፣ ኣደይ ዓባይ፣ ዝብል ክብሪ ተሪፉ፣ ኣንታ ሰብኣይ፣ ኣንቲ ሰበይቲ፣ ምስ ተባህለ፡
ኣብ ታዕሊም፣ ንሓውኻ ወዲ ዓድኻ፣ ሰላም ከይትብል፣ ከይተዕልል ምስ ተኸልከለ፣
ታዕሊም ክሳብ ትውድእ ምስ ማንም ሰብ ከይትዛረብ ተባሂልካ ክትዕዘም ምስ ተኣዘዘ፣
ኣብ ምዝገባ ኦርኔክ፣ ክሳብ ኣቦኡ ንኣቦሓጎኻ ትሕተትሞ፣ ሓረግካ ተፈሊጡ ከኣ፣ ወይ መራሒ፣ ወይ መጋቢ ናይ ሰራዊት ክትከውን ምስ ተፈርደ፣
ብጻይ እከለ/እከሊት ኣበይ ኣተወ/ኣተወት ኢልካ ምስ ሓተትካ፣ ንዓኻ ዝምልከት ኣይኮነን ምስጢር ንምፍላጥ ህርድግ ኣይትበል ምስ ተባህለ፣
ኣብ ባህልናን ታሪኽናን ጓል ኣንስተይቲ ንሕልፈት እምበር ሞት ኣይትፍረድን ዝነበረ፣ ሰለስተ ምሩቓት ጅኦሎጂስትስ ተጋደልቲ ደሃብ ተስፋማርያምን ፣ ኣረጋሽ መልኣከን ወርቁን፣ ኣብ ቅድመ ግንባር መድቡና ስለ ዝበላ ንሞት ምስተፈርዳ፣
ዘይገበርካዮ ገበናት ኣሰኪሙ፣ ሓለዋ ሰውራ ዳጕኑ፣ ኣነ ሰላዪ እየ ኢልካ ተናዘዝ ክንምሕረካ ተባሂልካ ትቕጥቐጥ እሞ፣ መሪሩካ እወ ምስ በልካ ከኣ መጋብኣያ ኣኪቡ እንታይ ትፈርድዎ ተባሂሉ፣ ብብጾቱ/ብብጾታ ሞት ምስ ተፈርደ/ተፈርደት፡
ክሲ ከይተመስረቶ ሓውኻ ይእሰር፣ ተሓተትካ ንስኻ እውን ትእሰር፣ ህዝቢ ተተላዕለ ከኣ ካባና ንላዕሊ ዝሓልየሉ የለን ኪዱ፣ ተባሂሉ ምስተሽካዕለለ፣
ንሓደ ኣውራጃ/ሃይማኖት በቲ ካልእ ኣውራጃ/ሃይማኖት ኣቐጥቂጡ፣ ተጠውዩ ዘራይ ክመስል ኣነ ዘይፈልጦ’ዩ ነይሩ፣ ሕጂ ተራኹምዩ በልዎም እናተባህለ በብእብረ ምስተጀላለጥና፣
ኵናት ወሊዑ ይሕባእ እሞ፣ ኣነ ኣይነበርኩን ደይ በዓል ውጩ፣ በዓል ጉጩ፣ በዓል ርእሲ ምራኽ፣ ወዲ ዕዘት፣ በዓል ህበይ፣ በዓል እከይ፣ እዮም ጌሮሞ እናበለ ኣብ ነንሕድሕድና ምሰጣፋኣና፣
ኣብ ሜዳ ዓይነት ዝምድናና ምስ ደርግን፣ ወያነን፣ ሃያላን መንግስታትን፣ ካልኦ ሃገራትን፣ እንታይ እዩ እንተበልካ፣ ዝምልከቶ ኣካል ኣሎ፣ ትም በል ተባሂልካ ምስተዳሃልካ፣
ደቀንስትዮ ዲና ንውድብ ደቂተባዕትዮ? ዝብል መጽናዕቲ ግበሩ ተባሂሉ፣ ከም ዘመነ ጊላነት፣ ሰብኡት ከም ጊሎት ኣብ ድላይካ ትሸጦም ኣቕሑት ምዃኖም፣ ኣደ ግን ወሊዳ ደቃ ትምግብ፣ ተምህር፣ ተዕቢ፣ ንሳ ስለ ዝኾነት ተባዕትዮ ኣይትገደሱሎም ተባሂሉ፣ ኣዴታት ዘዕወረ ናይ 40 ዓመት ስርሒት ምስ ተገብረ፣
ናይ ደቀንስትዮ ተራ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ቤት ጥራይ ተወሲኑ፣ ተርአን ኣብዚ ድዩ ክውዳእ ምስ ተባህለ፣ እንታይ ደኣ ደሊኹም ተባሂሉ ምስተሽካዕለሉ፣
ደቅና ኣብ ድፋዓትን፣ መደበራትን፣ ንቑጣታትን፣ መጻወትን መዘናግዕን መራሕቲ ህግደፍ ክኾና ምስ ተገብረ፣
ሒዝናዮ ዝኣተና ንብረትን ብረትን ናይ ውድብ እምበር ናይ ህዝቢ ኣይኮነን ምስ ተባህለ፣
መሬት ተዘሚቱ፣ ወርቒ ተዃዒቱ፣ ናይ መንግስቲዩ ተባሂሉ፣ ካብ ህዝቢ ተመንዚዑ ተደሌና ንሸጦ ተደሌና ንልውጦ ምስ ተባህለ፣
ስድራቤት ኤርትራ ናትናያ፣ ቆልዑ ንዓና ተፍሪ፣ ንሕና ከኣ ከም ጥሪት ነፍሮምን ንመልሶምን፣ ምስ ተባህለ፣
ንብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ መንእሰያትና፣ ብጉልባብ ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ ኣይትምህርቲ፣ ኣይስራሕ፣ ኣይማሕረስ ኣይንግዲ፣ ኣይመርዓ ኣይደርዓ፣ ኮይኖም ዝሃደሙ ከኣ ግዳያት በደዊንን፣ ስጥመተ ባሕርን ምስኮኑ፣
ብማእለማ (ባይ ዲዛይን) ሓማሴናይ ኣበይ ከገልግል፣ ሰራወታይ ኣበይ ክሰርሕ፣ ከለጉዘታይ ኣበይ ክነብር፣ ቆለታይ፣ እንታይ ክገብር፣ ኣብ ዘዝተሓዝኣሉ ግንባራት ናይ ወፍሪ ተወዲቡ ንዘለኣለም ክበታተንን፣ ብሓደ ንኸይሰርሕን ምስተገብረ፣
ሓንቲ ዝነበረትና ዩኒቨርሲቲ ኣይተድልየናንያ ተባሂላ ክትዕጾ፣ መምሃራና ኣኪቡ፡ ካብ ሕጂ ንደሓር ኣይተድልዩናን፣ ኣብ ድላይኩም ተሰዲድኩም ክትነብሩ ትኽእሉ ኢኹም ምስ ተባህለ፣
መራሕቲ ሃይማኖት ክርስትናን፣ እስልምናን፣ ጅሆቫን፣ ጴንጤን፣ ኣብዚ ኣተዉ ዘይበሃል ምሰጥፍኦም፡
ናይ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተክርስትያን ፓትርያርክና ጅግና ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ኣቡነ ኣንጦንዮስ ስብከተወንጌል መንእሰያት ደው ከብሉ ኣይፋል ስለ ዝበሉ ኣብ ማእሰርቲ ምስ ተሰወሩ፣
ብሓደ መኺርካ፣ ሎምስ ዝወለደት ትውለድ ኢልካ ጅግና ኮሎኔል ስዒድ ዓሊ ሕጃይ ኣምሪሕካ፣ ታንክታትካ ደሚርካ ድሕሪ ምኽታት፣ ኣብ ክንዲ ኢደይ ኢድካ ኢልካ ሆይ ማርያም ሓግዝና ኣብ ክንዲ ምባል፣ ነፍስኻ ፈቲኻ ምስተጋዳዳዕካ፣
ብዘይካ መሳቕሎም መሳርያ ዘይብሎም ኣርባዕተ ጀጋኑ ኣቡናት ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ኣባ መንግስትኣብ፣ ኣባ ቶማስ፣ ኣብ ኪዳነን፣ ኣባ ፍቕረማርያምን ንህይወቶም ከይፈርሑ፣ ክታሞም ከይተረፈ ኣብ ወረቐት ዘስፈሩ፣ ሓውኻ ኣቤሎ፣ ሓፍትኻ ኣቤላ፣ ኢሎም ክሓቱ ከለዉ፣ መዳፍዕን፣ ታንክታትን ዘምርሑ፣ ዝናራት ጠያይት ዝተዓጠቁ፣ ኣሽሓት ሰራዊት ዘኽተቱ ጀነራላት ግን፣ ኣሕዋቶም ኣበይ ከምዘለዉ እናፈልጡ ከለዉ ኣፎም ተለጕሙ ትም ምስበሉ፣
ሕጊ ተማሂረ፣ ሳይንስ ተመራሚረ፣ “እናበልካ’ባ ጨለነት” ኢልካ ሰኑይ ክሽክዕለል ውዒሉ፣ ንጽብሒቱ ሓታቲ መንእሰይ ብመኪና ተረጊጹ ክጠፍእ ምስ ተገብረ፣
ምሁራት፣ ስነጥበባውያን፣ ፈላጣት ዓበይቲ ዓድን፣ ተተሳሒቦም ገለ ኣብ ባሕሪ ክሰጥሙ፣ ገለ ከኣ ኣሰር ዘይብሎም ክጠፍኡ ምስ ተገብረ፣
ሕማም ልቢ ነይራቶ፣ ብዝሒደም ከቢዳቶ፣ ብስድራቤቱ ብስጭት ነይርዎ፣ መዓንጥኡ ሓሪሩ መይቱ እናተባህለ፣ ብልቓጥን ሰዓልን ዝበሃላ ናይ መርዚ ከኒናታት ኣብ መግብን መስተን እናእተኻ ዘዝበለጸ ዜጋ ምስሃለቐ፣
ጎማ ነፊሳቶ፣ ፍሬኖ ተበቲኻቶ፣ ኣውቲስታ ሰትዩ ነይሩ፣ ጅሃድ ከሚን ሒዞም ጸኒሖሞ፣ወያኔ ዝለኣኸቶም ፈንጂ ኣጻዊዶም ቀቲሎሞም እናተባህለ መዓንጣ ኣለዎም ዝበሃሉ ጀነራላት ብድርብ ጥራይ ዘይኮነ፣ ኣርባዕተ ጀነራላት ብሓደ ስርሒት እናተመንቍሱ ርእስኻ ኣድኒንካ ትም ምስተህለ፡
ቅዋም ተነዲፉ፣ ጸዲቑ ክትግበር ምስ ተባህለ ናይ ዶብ ውግእ ኣሳቢብካ ዓሰርተታት ኣሽሓት መንእሰያት ኣጥፊእካ ቅዋም ከም ዘይትግበር ምስ ተገብረ፣
ህዝባዊ መንግስቲ፣ ዲሞክራስያዊ ስርዓት፣ ባይቶ፣ ምርጫታት መዓስዩ ዝጅመር ምስ ተባህለ፣ ምርጫ ዲኻ ዝበልካ “ኢለክሽንስ”? ምናልባት ድሕሪ 3 ወይ 4 ዓሰርተታት፣ ኣብ ወርቃዊ ኢዮቢልዩ ወይ ካብኡ ዝንበዝሕ ተባሂሉ ከም ጡብ ኣዴኹም ቅበጽዋ ምስተባህለና፣ ኣይውዕልናን-እንታይበልካ!! ዝብል ምስ ተሳእነ፣
ንናጽነት ኤርትራ ዝተዋግኡ ሓርበኛታት ኣብ ማይሓባር መሰሎም ኣብ ዝሓተትሉ ግዜ ብጭካኔ ተዅሲ ክኽፈተሎም ምስተኣዘ፣
ሕጊ የለ፣ ክሲ የለ፣ ቤት ፍርዲ የለ፣ ፍትሒ የለ፣ ኮይኑ ዝተኣስረ ኣበይ ከምዘሎ ኣይንፈልጥን ግን ከነዳልየኩም ንኽእል ምስተባህለ፣
ለውጢ የድሊ ኣሎ ዝበሉ ሓርበኛታት ሰበስልጣን ኣሽሓት ገንዘብ ካብ ጸላኢ ተቐቢሎም ተባሂሉ ኣብ ጎዳጕዲ ቤት ማእሰርትታት ምስ ተዳጕኑ፣
ባዕላቶም ኣሲሮም፣ መእሰሪኻ ትፈልጥዶ ይብሉኻሞ፣ ኣይፈልጥን ምስበልካ፣ በል ክሳብ ተፈልጥ ኣብኣ ጽናሕ ምስተባህለ፣
ጸሓፍትን፣ ጋዜጠኛታትን፣ ሰባት ኣንቓቒሕኩም፣ ሕቶታት ኣብዚሕኩም፣ ዘይምልከተኩም ሰሪሕኩም፣ ሲ.ኣይ ኤይ ለኣኾ፣ ወያነ መወሎ እናተባህለ ዒራዒሮ ምስ ተቐብረ፣
ንህልዊስ ይትረፍ፣ ንዝሞተ በዓል ስልጣን ነበርውን ይኹን ኣብ መሬቱ፣ ንኽቕበር ወይ ንኸይቕበር ዝውስን ሓደ ሰብ ጥራይ ምስ ኮነ፣
ካብ ወጻኢ ዝኣቱ ሬሳ ቤተክርስትያን መንግስቲ ዝሳለም ፍትሓት ክግበረሉ፣ ተዘይኮነ ከኣ ንቡር ከይረኸበ ክድፈን ምስተገብረ፣
ህዝቢ ኣስመራ ኣብ ጽርግያ ወጺኡ “እግዚኦ መሓረና ክርስቶስ” ስለ ዝበለ እዚ ምህልላ እዚ ካልእ ከይወልድ እንደገና ከይድገም፣ ምስተባህለ፣
እቲ ስርዓት ኩሉ መጻወድያታት ተወዲእዎ ኣግኣዝያን ዝበሃል ምንቅስቓስ ኣለዓዒሉ፣ እስላምን ክርስትያንን ኣብ ነንሕድሕዱ ከይተኣማመን ጥራይ ዘይኮነስ ደም ክፋሰስ ብዙሓት ጥሩፋት ኤርትራውያን ኣዋፊሩ ከፋልሰና፣ ጉልቡት ፋይናንሳዊ ደገፍ ዘለዎ ዋኒን ከፊቱ ከናቝተና ምስወዓለ፣
ስድራቤታትና ፋሕፋሕ ኣቢሉ፣ ህንጻታትና ኣፍሪሱ፣ ናብ ቤት ትምህርታት ሃይማኖታትናን፣ እምነታትናን፣ ባህልናን፣ ምስ መጸ ግን፣ ኣብ ኣስመራ ዞባ ኣኽርያ ሓላፊ ቤት ትምህርቲ ድያእ ኣል እስላምያ ጅግና ኣቦና ሓጅ ሙሳ መሓመድ ኑር፣ ይኣክል ኣነስ ኣብዚኣ እመውት እምበር ብህይወተይ ከለኹ እዛ ቤት/ት እዚኣ ኣይትውረስን!! ወለድን ተመሃሮን ተንስኡ! ንኽብርናን መሰልናን ደው ንበል ምስ በሉ፣ ተዅሲ ተኸፊቱሎም፣ መምሃራንን፣ ወለድን ምስ ተኣስሩ፣ ኣብ መላእ ዓለም ዘለና እስላምን፣ ክርስትያንን ኤርትራውያን፣ ኣጆኹም ምሳኹም ኣሎና ንምባል ኢና ኣብዚ ተኣኪብና ዘሎና!!!!
ናይ ጥቅምቲ 31, 2017 ምንቅስቓስ ኣኽርያን ኣስመራን፣ ንኽብሪ፣ ባህልናን፣ ሃይማኖትናን፣ ስድራቤትናን፣ ንምክልኻል ደኣምበር፣ናይ እስልምና ሃይማኖት ጥሩፍነት መርኣያ ስለዘይኮነ፣ ኣብ መላእ ዓለም ዘለና ኤርትራውያን ክሳብ ዓወት ክንቅጽሎ ምዃና ነረጋግጽ!!!
ምፍልላይ ይኣክል፣ ብሓባር ጸላኢና ንመክት!!!
ዓወት ንህዝቢ ኤርትራ! ልዑል ኣምላኽ ዝተባረኸ ይኹን!!!
አቐንየለይ።
ሃይለማርያም ተ. ተስፋይ
ሕዳር 11, 2017


text:
ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን /ICC/ ዝተጣየሸሉ ምኽንያት ዘስካሕክሑ ገበናት ተፈፂሞም ግን ፍትሒ ኣብዘይወሃበሎም ከባቢታት ዓለም ፍትሒ ንምርግጋፅ እዩ።ገበን ዝፈፀመ ልዕሊ ኣብ ዘሄግ ዝመደብሩ ቤት ፍርዲ ክኸውን ኣይኽእልን።እዚ ነይሩ እቲ ሓሳብ።ኣብ ልዕሊ ናይ ኬንያ ፕሬዝዳንት ኡሁሩ ኬንያታን ዝቐረቡ ክስታት በርዒኖም ምትራፎም ግን ኣብ ኣድማዕነትን ኣድላይነትን ICC ክትዕ ኣልዒሉ’ሎ።
ንጥርዓን መራሒ ሚሊሽያታት ኮንጎ ቶማስ ሉባንጎ ዝሰምዑ ዳያኑ ኣብዘሄግ ዝመደብሩ ቤት ፍርዲ ቅድም ክብል ንዝተውሃበ ውሳነ ኣብ መጀመሪያ እዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ኣፅኒዖምዎ ኣለው።እዚ ነቲ ቤት ፍርዲ ዓወት እዩ።
እቲ ቤት ፍርዲ ካብ ዝጣየሽ 2002 ኣ/ፈ ጀሚሩ ክሳብ ሎሚ መዕልቦ ዝሃበሎም ጉዳያት ሰለስተ በፂሖም ኣለው።ውዱቕ ዝገበሮ ኽሲ ሓዊሱ ማለት እዩ።
ወርሒ ታሕሳስ ኣብ ልዕሊ ናይ ኬንያ ፕሬዝዳንት ኡሁሩ ኬንያታ ቐሪቦም ዝነበሩ ክስታት ዓቃቢ ሕጊ ዝበርዓንሉ ወርሒ ኮይና ክትዝከር እያ።ዋና ዓቃቢ ሕጊ ICC ፋቱ ቤኑሱዳ ሰበስልጣን ኬንያ ንመሰኻኽር ብምፍርራሕን ሰነዳት ንምሃብ ፍቓደኛታት ብዘይምዃኖምን ከም ምኽንያት ብምጥቓስ ኣብ ልዕሊ ፕሬዝዳንት ኬንያታ ዝቐረቡ ክስታት ከምዝሓደግኦ ኣፍሊጠን ኣለዋ።
እዚ ናይ ኬንያታ ግዳይ ICC ክቕፅልዶ ኣለዎ ንዝብል መሰረታዊ ሕቶ ክትዕ ኣሐይልዎን ኣሎ።
ኣብ ናይ ኣውሮፓ ቤት ምኽሪ ርካባት ወፃኢ ክኢላ መሰላት ዝኾኑ ኣንቶኒ ዲወርክን ግን እወ ክቕፅል ኣለዎ ይብሉ።’’ዘስካሕክሑ ገበናት ዝፍፅሙ ክሕተቱ መትከላዊ እምነተይ እዩ’’ዝበሉ ኣንቶኒ ብምስዓብ ‘’ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ሎሚ እንተተወጊዱ ንዓለምለኸ ፍትሒ ዓብዪ ጉድኣት እዩ።ICC ንምጥፋእ ዝውሰድ ዝኾነ ይኹን ምንቅስቓስ እቃወሞ እየ’’ይብሉ።
ብዙሓት ምስዚ ኣይሰማምዑን። ICC ብፍትንሕን ርትዕን ከይኮነስ ብፖለቲካ እዩ ዝዕበለል ይብሉ ነቐፍቲ።ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ገበናት ንኽምርመሩ ናብ ICC የሕልፎም።እንተኾነ ግን ሰለስተ ኣባላት እቲ ቤት ምኽሪ ሩሲያ፣ቻይናን ዩናይትድ ስቴትስን ኣባላት ICC ኣይኮናን።እቲ ቤት ፍርዲ ኣብ ውሽጢ ልዕሊ 12 ዓመታት ንክልተ ጉዳያት ጥራሕ መዕልቦ ምሃቡ እዚ ኩሉ ገንዘብ ወፃኢ ክግበረሉ ቕቡል ድዩ? ይብሉ ነቐፍቲ።
ገሊኦም መራሕቲ ኣፍሪካ ድማ እቲ ቤት ፍርዲ ኣድልዎ ይገብር እዩ ይብሉ።ኣብ ከይዲ ፍርዲ ዝርከቡ ኩሎም ኣፍሪካዊያን እዮም።ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ እዋን ናይ ኡጋንዳ ፕሬዝዳንት ዩዎሪ ሙሶቮኒ ኣባል ሃገራት ሕብረት ኣፍሪካ ካብ እቲ ቤት ፍርዲ ንኽወፃ ዝቕፅል ኣብ ዝካየድ ጉባኤ ሕብረት ኣፍሪካ ከም ኣጀንዳ ከቕርቦ እየ ኢሎም ኣለው።
ስቲቭ ላምነይ ላዕለዋይ ኣማኻሪ ጥምረት ምስ ICC ናይ ዝተብሃለ ዓለምለኸ ጉጅለ እዮም።ፍርዶም ኣብዝቕፅል ዓመት ዝጅምር ናይ ኣይቮሪ ኮስት ፕሬዝዳንት ዝነበሩ ላውረት ባግቦ ክኽሰሱ መረጋገፂ ምሃቡ ሓዊሱ እቲ ቤት ፍርዲ ኣብዚ ዓመት ዝሰርሖም ዕዮታት ከም ዓወት ይጠቕስዎ።እቲ ቤት ፍርዲ ስርሑ ብኣድማዒ ክዓዪ ካብ ኣፍሪካዊያን ነቐፍቱ ከይተረፈ ዘድሊ ፀጋታትን ሓገዝን ከምዘድልዮ ይገልፁ ላመኒ።
ኣብ ኣፍሪካ ዝፍፀሙ ገበናት እቲ ቤት ፍርዲ ክሪኦም ዝቐርቡ ሕቶታት ካብ ቤት ምኽሪ ፀጥታን ካልኦትን ከይኮነስ መብዛሕቲኡ ግዜ ካብ ኣፍሪካ እዮም ክቐርቡ ፀኒሖም ይብሉ ንሶም።
ኣብ ናይ ኬንያታ ጉዳይ እቲ ኽሲ ነዊሕ እዩ ተወጢሩ ይብሉ ተንታኒ ድወርክን።’’ዘተኣማምን መርትዖ ከይሓዝካ ኣብ ልዕሊ ኣፍሪካዊ መራሒ ክሲ ክትምስርት ዘይምዕዳል እዩ’’ዝበሉ እቶም ተንታኒ ‘’ክትኣትዎ የብልካን።ክትሓባበር ድልዊ ኣብ ልዕሊ ዘይኮነ መራሒ ሃገር እቲ ቤት ፍርዲ ኽሲ ክምስርት የፀግመሉ እዩ።ዓብዪ ዓለምለኸ ሓገዝ ክይተውሃቦ ክሰርሕ እዩ ማለት ዘይክኣል እዩ’’ኢሎም።
ዋና ዓቃቢ ሕጊ ቤንሱዳ ካብ ሕቡራት መንግስታት ሓገዝ ኣይረኸብናን ክብላ ኣብ ዳርፉር ተፈፂሞ ዝተብሃሉ ገበናት ኲናት ይካየድ ዝነበረ ምርመራ ምቁራፁ ኣብዚ ወርሒ እዚ ንቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ገሊፀን ኣለዋ።ኣባል እቲ ቤት ምኽሪ ዝኾነት ቻይና ንሱዳን ስለእትድግፋ ዝክኣል ኣይኮነን ይብሉ ተዓዘብቲ።ICC ብምፅናት ዘርእን ካልኦትን ክስታት ተኣሲሮም ንክቐርቡ ትእዛዝ ዝሃበሎም ናይ ሱዳን ፕሬዝዳንት ዖማር ኣል-በሽር ዓወት ኢሎምዎ ኣለው።
እቲ ቤት ፍርዲ ኣብ ኮሎምቢያ፣ጆርጂያ፣ሆንዱራስ፣ዒራቕን ኡክሬይንን ሓዊሱ ካብ ኣፍሪካ ወፃኢ ምርመራታት የካይድ ኣሎ።ኣብ ኣፍጋኒስታን እውን ወታደራዊ ሓይሊ ዩናይትድ ስቴትስ ‘ምዕቡል ናይ ምርመራ ስልቲ ‘’ተባሂሉ ብዝፅዋዕ ኣገባብ ገበን ተፈፂሙ ክኸውን ይኽእል እዩ ክብላ ምርመራ ከምዝካየድ ቤንሱዳ ሓቢረን ኣለው።ዋሽንግተን ኣይፈረመትን፤ኣፍጋኒስታን ግን ፈሪማ እያ።
ኣብ ልዕሊ ዩናይትድ ስቴትስ ዝኣመሰላ ሓያላት ሃገራት ምርመራ ንምክያድ ፖለቲካዊ ኣፀጋምነት ስለዘለዎ ውፅኢት ንምርካብ እውን ከምዘጠራጥር ተንተንቲ ይዛረቡ።
ተንታኒ ድወርኪን ነቲ ቤት ፍርዲ ብምፍራስ ከይኮነስ ስርሑ ብዝግባእ ንክሰርሕ ክጠናኸር ኣለዎ ይብሉ።ሽዑ እንታይ ይሰርሕ እንታይከ ኣይሰርሕን ብግምሪ ምርኣይ ይክኣልን እዩ ክብሉ።


text:
admin
-
ዝኽረ 21 ጥሪ ስርሒት ፎርቶ
ሎሚ ኣብ ድሮ 5ይ ዓመት ስርሒት ፎርቶ፡ ኣባጓይላ ጥፍኣትና፡ ኢሳይያስ ኣፍወርቂ፡ ካልኣይ ክፋል ቃለ መጠይቕ ከካይድ ይሸባሸብ ኣሎ፡፡ ኣብ ናይ…Read More »
-
እዋናዊ ዛዕባ
ኣብ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶታት ኣመልኪተ፡ ብተኸታታሊ ክፍንወልኩም ዝጸናሕኹ ሓበሬታ፡ ኣብ ቀረባ ከምዘቕጽሎ እንዳሓበርኩ፡ ንሎሚ ኣብ እዋናዊ ወጥርታት ስርዓት ህግደፍን መንግስቲ ሱዳንን…Read More »
-
ሃሱሳት ኢምባሲታትን ፡ ምትእትታው ኣብ 2ቲአን ሱዳንን – 6ይ ክፋል
ዝኸበርኩም ተኸታተልቲ! ፈለማ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብፍላይ ከኣ ንደለይቲ ፍትሒ፡ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ደጊመ፡ እንቋዕ ንሓድሽ ዓመት 2018 ኣብጸሓና! ኣብጸሓኩም!…Read More »
-
ጭውያታት ፡ ዘይሕጋዊ ንግዲን ምስግጋር ደቂ ሰባትን ፡ ናብ ሃገረ ሱዳን
ብመስዋእቲ ተጋዳላይ ሓምድ ሕምድ ዝዛዘምኩዎ 4ይ ክፋል ጽሑፍ ኣንቢብኩም: ሃናጺ ሪእይቶታት ዝሃብኩምኒ ወገናት እንዳመስገንኩ: ንሎሚ ከኣ ብዛዕባ ኣብ ሱዳን ዝተኻየዱ…Read More »
-
ቅንጸላታትን ጭውያታትን ሃገረ ሱዳን – 4ይ ክፋል
ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ዝነበረ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ፡ ናብ ዲፕሎማሲያዊ ምትፍናን ኣብ ዝዛወሉ ህግደፋዊ መድረኽ፡ ኣብ ሓበራዊ ረብሓ ዝተደረኸ ህዱእ ምሕዝነት ዝፈጥር…Read More »
-
ሰነዳት ግበረሽበራ – ወ – ጥሩፍነት 3ይ ክፋል
ዝኸበርኩም ተኸታተልቲ! ንዲፕሎማሲያዊ ጽምዶታት ጉጅለ ኢሳይያስ ኣመልኪተ፡ ኣብ ዘዳለኹዎ 2ይ ክፋል ጽሑፍ፡ ንሓገዝ ተቓወምቲ ጉጅለታት ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ ደ/ሱዳን፡ ጁቡቲን ዝምልከት…Read More »
-
ኲናት ኤርትራን ጅቡትን ኣበጋግስኡን ምዕባለኡን ክሳብ ነሓሰ 2008 ኣብ ዝነበረ ግዜ
በቢዕለቱ ካብ ዝተፈላለዩ ኣንበብቲ ካብ ዝለኣኹለይ ጽሑፋት፡ ሓደ ንሎሚ ቀቅድሚ 3ይ ክፋል ጽሑፍ ናባኹም ከብሎ መሪጸ ኣለኹ፡፡ ነዚ ጽሑፍ ንዝለኣኸለይ…Read More »
-
ሉኡላዊነት ሃገር ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘውረደ ፡ ደረት ኣልቦ ጉጅለ
2ይ ክፋል ስርዓት ህግደፍ፡ ንተቓወምቲ ጉጅለታት ቀርኒ ኣፍሪቃ ወኪሉ፡ ካብ ወትሃደራዊ ስልጠናታት ጀሚሩ ክሳብ ምልዛብ፡ ምስ “ሓባራዊ ረብሓ” ዘለወን ሃገራት…Read More »
-
ሉኡላዊነት ሃገር ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘውረደ ፡ ደረት ኣልቦ ጉጅለ
part one ቅድሚ ክልተ ዓሰርተ ዓመታት ኣቢሉ፡ ምስ ሃሞናን ቀልብናን እንከለና፡ ምስ`ዞም ታሪኽ ሃገርን ሃገራዊነትን ዘመራስሑ ሒደት ማሕዮታት፡ ከም ሎም…Read More »
-
(ሰነዳት ዕደና ወርቂ ዛራ)
ካልኣይ ክፋል ኣብ ቀዳማይ ክፋል ጽሑፈይ፡ ብዛዕባ ቁጠባዊ ፖሊሲታት ስርዓት ህግደፍን፡ ንርብዒ ክፍለ ዘመን ዘስዓቦ ዕንወትን፡ ዝምልከት ጽሑፍ ፈኒየልኩም ነይረ፡፡…Read More »


text:
ኮምፒዩተር ሳይንስ
[[[1]]]
ቁልጡፍ ሰራዒ / Quicksort
ኣብ ስነ-ኮምፒተር እቲ ክዊክሶርት ኣገባብ ሓደ ካብቶም ዝቀልጠፉ ኣገባባት እዩ ሓደ ዓውዲ (Array) ንምስራዕ። እቲ ዓወይ ከኣ ካልእ ትሕዝቶ ክህልዎ ይኽእል።
መፍትሒ ናይ ክዊክሶርት እቲ ክልሰ-ሓሳብ „መቀለ ድሓር ሰፈነ“ (= divide and conquer) እዩ። ቅድም ነቲ ዓቢ ሽግር ኣብ ንኣሽቱ ሽግራት ትመቅሎ፣ ድሓር ነቶም ንኣሽቱ ሽግራት ንምፍታሕ ይቀልል እዩ። ሽዑ ስጉም ብስጉም ነቲ ዓቢ ሽግር ትፈትሖ ማለት እዩ። ስለዚ ከኣ እዚ ኣገባብ „መቀለ ድሓር ሰፈነ“ ይበሃል፥
ሓደ ባእታ ካብቲ ዓውዲ ትወስድ (ኣየናይ ባእታ ከምትወስድ ኣገዳሲ ኣይኮነን) ነቲ ዓውዲ ምእንቲ ኣብ መኣከሉ ክትመቅሎ። ድሓር ነቶም ካልኦት ካብቲ ቀንዲ ባእታ ዝንእሱ ባእታታት ኣብ ጸጋም ትገብሮም፣ ነቶም ካልኦት ካብቲ ቀንዲ ባእታ ዝዓበዩ ባእታታት ኣብ የማን ትገብሮም። ድሓር ልክዕ ነዚ ዕማም ትደግሞ፣ ነቲ ሓድሽ ዝወጸ ክፋል ናይቲ ዓውዲ ትመቅሎ፣ ሽዑ ነቲ ሓድሽ ክፋል ትሰርዖ። ድሓር ሙሉእ ዓውዲ ምስ ሰርዓኻ፡ እቶም ባእታታት ኣብቲ ዓውዲ (ትሕዝቶ ዓውዲ) ኩሎም ተሰሪዖም ኣለው።
እዚ’ቲ ቀንዲ ሽጣራ ናይቲ ክዊክሶርት ኣገባብ እዩ። ነቲ ክልሰ-ሓሳብ „መቀለ ድሓር ሰፈነ“ ኣብ ብዙሕ ዝተፋላለዩ ነገራት ኣብ ውሽጢ ሶፍትዌር ወይ ስነ-ኮምፒተር ይጥቀምሉ እዩ።
ኣብ ውሽጢ’ቲ ፕሮግራም ወይ ኮድ ሕሳባዊ ፍልጠት ከኣ ክህልወካ ኣለዎ። ስነ-ኮምፒተር ብዘይ ሕሳብ ሙት እዩ።
መብርሂ ናይ ክዊክሶርት፥
እቲ ዝስዕብ ኣገባብ (= function) ነቲ ቀንዲ ባእታ ይደሊ፣ ነቲ ዓውዲ (files[ ]) ከኣ ይመቅሎ፥
ቀንዲ ባእታ = Pivot
- ↑ File:Senay tesfalem|thumbnail


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ክብርን ምስጋናን ንእኡ ይኹን እሞ! ነዚ ቓል እዚ ዝተዛረበ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። ምስ በላዕካዮ ንዘለዓለም ዘየጥሚ እንጌራ ሕይወት ንሱ ባዕሉ ምዃኑ ገለጸ። ሕይወት ሰብ ዚምግብ፤ እንጌራ ሕይወት ዝህብን ማዕበል ፈተናታት ሥጋ፡ ዓለምን ዲያብሎስን ኣሳጊሩ ናብ ሕይወት መሪሑ ዘእቱ ኅብስተ ሕይወት እንጌራ: ንሱ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ።
ሰብ ብፍቓዱ ዝተፈጥረ ብዕድል ውን ዝተረኽበ ስለዘይኮነ፡ ወትሩ ናይ ፈጣሪኡ መጋቢነትን ሓለዋን ረድኤትን የድልዮ። ባዕሉ ጐይታ “ብዘይ ብኣይ ሓንቲ እኳ ክትገብሩ ኣይትኽእሉን ኢኹም” ከምዝበለና (ዮሐ.15፥5) ሰብ ብዘይ ፈጣሪኡ ሕይወት የብሉን። በዚ ድማ እግዚአብሔር ንሰብ ካብ ዚፈጥሮ ኣትኂዙ ንቕጽበት ዓይኒ'ውን ዝኣክል ተፈልይዎ ኣይፈልጥን። “ብእኡ ኢና እንነብርን እንወሳወስን ብእኡ ኸኣ ኢና ዘሎና” ከምዝበለ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ። (ግብ.ሓዋ.17፥26-28)
ንዅሉ ሥነ ፍጥረት ብውሕደትን ሥርዓትን ብዘይምርጻም ይምግብ። ሓዊ ንዓለም ከየንደደ፤ ወርኂ ምስ ከዋኽብቲ ከይተጋጨወ፤ ማይ ንምድሪ ከይደምሰሰ፤ እዋን ዘርእን ማእረርን፡ ክረምትን ሓጋይን፡ መዓልትን ለይትን ካብ ጊዜኡ ፍንትት ከይበለ፡ ሰዓቱን ዓመቱን ሓልዩ ዘመላልስ ሓደ መጋቢ ንሱ እግዚአብሔር እዩ።
በዚ ኸኣ ኣብ ጕዕዞ ሕይወት ወዲ ሰብ ድማ ካብቲ ካብ ኣርባዕተ ባህርያት ዝፈጠሮ ሥጋን፤ ካብታ እምኀበ አልቦ ኀበ ቦ (ካብ ዘይምንባር ናብ ምንባር) ዘምጽኣ ነፍስን ብመጋብነቱ ተፈልዩ ኣይፈልጥን።
1. ሥጋዊ መጋብነት
“ወይኒ ንልቢ ሰብ ኬሐጕሶ፡ ዘይቲ ንገጹ ኬብርሆ፡ እንጌራ ውን ንኃይሊ ሰብ ኬጽንዖስ፡ . . .” ከምዝብል (መዝ. 104፥14-15) እንጌራ: ንልቢ ሰብ ይድግፍ። እንጌራ ዘይበልዕ ግና መርከብ ሕይወት ልቡናኡ ዝተሰብረ እዩ። ስለዚ ንልቡና ደጊፉ ሕይወት ዚህብ መጋቢ ሓደ ንሱ እግዚአብሔር እዩ።
እግዚአብሔር ንሰብ ዘድልዮ“ምርኣዩ ዘብህግ፡ ምብላዑ ኸኣ ጥዑም ዝኾነ ኵሉ ዓይነት ኦም ኣብ ምድሪ ኣብቈለ። እግዚአብሔር ኣምላኽ ድማ ንሰብ ከምዚ ዚስዕብ ኣዘዞ፡- ካብ ፍረ እቲ ኣብ ገነት ዘሎ ኦም ኵሉ ብላዕ . . . ” ብምባል ኵሉ ኣዳለወሉ። (ዘፍ. 2፥8-16) ኣዳም ግና ንመጋብነት እግዚአብሔር ገዲፉ ዘይተኣዘዞ በልዐ። ብሰንኪ እዚ ድማ እንጌራ ብረሃጽ ገጹ ኪበልዕ እኳ እንተፈረዶ መጋቢነቱ ግና ኣየርኃቐሉን። (ዘፍ. 3፥19)።
ካብ ኣዳም ቀጺሎም ንዝመጽኡ ኣቦታት'ውን ብመጋብነቱ ኣይተፈልዮምን። ካብ ኣርእስተ ኣበው ሓደ ዝኾነ መሳልል ሰማይ ዝረኣየ፡ በረኸት ኣምላኽ ዝተቐበለ ያዕቆብ ኣብ መወዳእታ ሕይወቱ ንደቂ ደቁ ኣብ ዝባረኸሉ ጊዜ “እቲ ካብ ዚውለድ ጀሚሩ ክሳዕ እዛ መዓልቲ እዚኣ ዚጓስየኒ (ዝመገበኒ) ኣምላኽ ይባርኮም” በለ።(ዘፍ. 48፥15) ንመጋብነቱን ጕስነቱን ብምሉእ ዕድሜኡ ከምዝስዕቦ ዝፈለጠ ዘማሪ ዳዊት ድማ “እግዚአብሔር ጓሳይየይ እዩ ዚጐድለኒ የብለይን። ኣብ ልሙዕ ሻኻ የውዕለኒ፡ ናብ ዝዓርፈሉ ማይ ይመርሓኒ፡ ንሱ ሓድሽ ኃይሊ ይህበኒ . . .ፍቕርኻን ምሕረትካን ብዅሉ ዕድመይ ምሳይ ከም ዝኾነ እፈልጥ እየ። ኣብ ቤትካ ኸኣ ንዘለዓለም ክነብር እየ።” ክብል ዘመረ። (መዝ. 123፥1)።
ሕዝበ እስራኤል ካብ ባርነት ግብጺ ኣብ ዝወፅኡሉ፡ መጋብነት ኣምላኽ ምስኦም ስለዝነበረ፡- ንሶም ኮነ ኣቦታቶም ዘይፈልጥዎ መና ኣብልዖም፤ ክዳኖም ከይበለየን እግሮም ከይሓበጠን ድማ እንጌራ ኣብ ዘይሰኣኖ ኣብ ፍርያም ምድሪ ኣእተዎም። (ዘዳ.8፥3-10)።
ብሓቂ ድማ እግዚአብሔር ንዝፈትዎ ሕዝቢ ብዘይመጋብነት ስለዘይኃድጎ ኸኣ እዩ “እንታይ ክንበልዕ∶እንታይ ክንሰቲ∶ እንታይ ክንክደን ኢና∶ ኢልኩም ኣይትጨነቑ። ነዚ ዅሉስ ኣሕዛብ ይደልይዎ እዮም እሞ ንኣኻትኩም እዚ ዅሉ ከም ዘድልየኩም፡ ናይ ሰማይ ኣቦኹም ይፈልጥ እዩ። ቅድም መንግሥቲ ኣምላኽን ጽድቁን ድለዩ፡ እዚ ዅሉ ድማ ይውስኸልኩም. . .” (ማቴ. 6፥31-32) ኢሉ ብኣምላኻዊ ቓሉ የተስፍወና። ንቕድም መንግሥቱን ጽድቁን እንተደለና ከምዝምግብና እሙን እዩ፤ ነቲ ዝተዛረቦ ከምዝፍጽሞ'ውን ዝተረጋገጸ እዩ።
ነቶም ኵሉ ኃዲጎም ዚሰዓብዎ ሓዋርያት (ማቴ. 11፥27) “ኣብ ሕሽኩልኩም ወርቂ ብሩር ኣይትማልኡ (ማቴ. 10፥9)” ንዝበሎም ቃሉ ፈጸመሎም እሞ ምስ ተመልሱ “ገለ'ዶ ጎዲልኩም ነይሩ” ኢሉ ሓተቶም። ንሳቶም ድማ “ሓንቲ እኳ” በልዎ። (ሉቃ. 22፥35)
ነቶም ቃሉ ኪሰምዑን መጋብነቱ ደልዮምን ዚስዕብዎ ዝነበሩ ሕዝቢ ደንገፀሎም እሞ ኣበርኪቱ ብጸጋኡ መገቦም፥
* ብኃሙሽተ እንጌራን ክልተ ዓሣን ኣበርኪቱ፣ ኵሎም ብዘይ ቈልዐ ሰበይቲ 5,000 ዚኣኽሉ በሊዖም ጸገቡ። 12ተ መሶብ ተሪፉ'ውን ኣልዓሉ። (ማቴ. 14፥13)
* ብ7ተ እንጌራን ቍሩብ ዓሣን ኣበርኪቱ ብዘይ ቈልዐ ሰበይቲ 4,000 ሰብኣይ ኣብሊዑ ኣጽገቦም። 7ተ መሶብ ተሪፉ ውን ተለዓለ። (ማቴ.15፥33)
* “ነቲ ብዙኅ ዘውኅዶ፡ ነቲ ውኁድ ዘብዝኆ ኣነ እየ እሞ ዘለኩም ኣብ ኢድኩም ኂዝኩም ናብ ሰማይ ጠምቱ” ኢሉ ዝገበሮ ተኣምራት እዩ።
በዞም ዝተጠቕሱ ቓላትን በዚ ተኣምራትን ሎሚ ጸኒዕና ዶ ኣሎና∶
ብሰንኪ ናይ ትማልን ሎሚን መጋብነቱ ዘይምስትውዓል ንጽባሕ “እንታይ ክንበልዕ∶ እንታይ ክንሰቲ∶ እንታይ ክንክደን ኢና∶ ብዝብል ማዕበል ጭንቀት ተናዊጽና ከይንህሉ ርእስና ንመርምር!
እምበር ንሱስ “እምበኣርከስ ጽባሕ ንርእሳ ትጭነቕ እያ እሞ ብዛዕባ ጽባሕ ኣይትጨነቑ፤ ንመዓልቲ መከራኣ የኣኽላ እዩ።” ዝበለ ጐይታ፡- እቲ ምሳና ትማሊ ዝነበረ፡ ሎሚ ምሳና ዘሎ፡ ጽባሕ ድማ ምሳና ኪህሉ እዩ።
ጥርሑ ናብዚ ዓለም ዝመጽአ ባዶ ሕይወትና፥ ብጸጋኡን መጋብነቱን ኢድና፡ ጁባናን ከብድናን ዝመልኣልና ሰባት፦ ንውዕለቱ ብምስጋና እንዝክር ከ ክንደየኖት ኢና∶
ከም ሕዝበ እስራኤል በሊዖም ምስ ጸገቡ፡ ዘለዎም ኵሉ ምስ በርከተ፤ ጽቡቓት ኣባይቲ ሓኒፆም ምስ ተቐመጡ ብልቦም “ኃይልናን ጽንዓትናን ኢድናን እዚ ዅሉ ሃብቲ ደለበልና” እናበሉ ብወርቂ ምራኽ ሠሪሖም ዘምለኹን ዚዘመዉን፡ ሎሚ እዚ ዘኅዝን ጥልመት ኣብ ዘመንና ገዲዱ ምህላዉ ግሉጽ እዩ።(ዘዳ. 8፥11-19) እንሆ ድማ እግዚአብሔር “ኪዳነይ ስለ ዘፍረስኩም . . . እንጌራ ክኽልክለኩም ከሎኹ ዓሠርተ ኣንስቲ ኣብ ሓደ እቶን ክስንክታ እየን። እንጌራኹም ድማ ብመቝነን ይወሃበኩም፡ በሊዕኩም ከኣ ኣይትጸግቡን ኢኹም” ። (ዘሌ. 26፥26) እግዚአብሔር ብእንጌራ እንክቐጽዕ ዝኸፍአ እዩ። ነዚ ዘስተውዓሉ ኣቦታት “ብእኽለ ማይ ኣይትቕጽዓና” ኢሎም ዚጽልይዎ ዓሚቝን ሰፊሕን መልእኽቲ ዘለዎ እዩ።
2. መንፈሳዊ (ነፍሳዊ) መጋብነት
“ኣነ እንጌራ ሕይወት እየ” ክብል እንከሎ ከምቲ ምግበ ሥጋ ዚህብ ንነፍሲ ሕይወት ዚህብ፡ ኃይልን ጽንዓትን ዚዕድል ንሱ ምዃኑ ዘረድእ እዩ። እዚ ነፍሳዊ መጋብነቱ ድማ ካብቲ ብዙኅ ብኽልተ ከጠቓልል ይከኣል፡-
2.1 መግቦተ ቃሉ
ሰብ ካብ ኣፍ ኣምላኽ ብዝወፅእ ኵሉ ቃል እምበር፡ ብእንጌራ ጥራይ ኣይነብርን እዩ። (ማቴ. 4፥4) እግዚአብሔር "ሓሳባተይ ሓሳባትኩም ኣይኮነን፡ መንገድታትኩም መንገድታተይ ኣይኮነን” ከምዝበለ (ኢሳ. 55፥8) ሓሳባት ኣምላኽ ንፈልጠሉን ብመንገድታቱ ንምርሓሉን ብቓሉ እዩ።
ስለዚ ድማ እዩ ኣብ ጕዕዞ ወዲ ሰብ፡ ኣምላኽ ብዙኅ ሳዕን ብብዙኅ መንገድን ብቓሉ ዚምግብ ዘሎ። (ዕብ.1፥1)።
ሊቀ ነቢያት ሙሴ፡ ሕዝቡ ዝመርሓሉ፡ ዝመኃድረሉን ዝኣልየሉን ጥበብን ጸጋን ዝረኸበ ካብ ኣፍ እግዚአብሔር ብዝወፅእ ዝነበረ ዅሉ ቓል እዩ።
ንቓላት እግዚአብሔር ምስ ተመገበ ንኣፉ ካብ መዓር ብዝበልጽ እምብዛ ዝጠዐሞ ንነቢይ ሕዝቅኤል እዩ። ባዕሉ እንክዛረብ “ኣታ ወዲ ሰብ ነዛ ጥቕልልቲ ብራና ብልዓያ። ኬድካ ድማ ንሕዝቢ እስራኤል ተዛረቦም በለኒ፡ . . . ኣነ ኸኣ በላዕኽዎ ኣብ ኣፈይ ከኣ ከም መዓር ጠዓመኒ።” በለ። (ሕዝ.3፥1)።
ከምቲ ንሱ ንኽፉኣትን ሕያዎትን ፀሓይ ዘብርቕ፡ ንጻድቃንን ኃጥኣንን ድማ ዝናም ዘዝንም (ማቴ.5፥44-45) እዚ መግቦት ቃሉ ድማ ንጻድቕን ኀጥእን ንቃኤል (ዘፍ.4፥9)፤ ንበለዓም (ዘኊ.21፥22) ከምኡ ውን ንዓበይትን ሕፃናትን ንሳሙኤል (1ይ ሳሙ. 3፥4-14) ንዅሉ ብዘይ ኣፈላላይ እዩ።
እንተኾነ ግና ሎሚ ከምቲ ሃብታም መንእሰይ ነዚ መግቦት ቃሉ ኃዲግና ከይንህሉ ርእስና ንመርምር∶ (ማቴ. 19፥22)
መንበር ተዘርጊሑን መኣዲ ተሠሪዑን ቃል እግዚአብሔር ኅብስተ ሕይወት ብዝግባእን ኣብ ጊዜኡን ዘይምስታፍ ሳዕቤኑ ዝኸፍአ ምዃኑ እግዚአብሔር ከጠንቅቕ ከሎ፡ “ጥሜት ዝሰደለን መዓልትታት ኪመጽኣ እየን። እዚ ጥሜት እዚ ግና ንምስማዕ ቃል እግዚአብሔር እምበር ጥሜት እንጌራን ጽምኢማይን ኣይኮነን። ኣነ እግዚአብሔር ተዛሪበ ኣሎኹ፥ ቃለይ ቃል እግዚአብሔር ኪሰምዑ ናብዝን ናብትን ኪብሉ እዮም። . . .ግና ኸ ካባይ ቃል ኣይኪሰምዑን እዮም። ብጽምኢ ኬሕለልዉ እዮም” ይብል። (ኣሞ.8፥11)።
2.2. መግቦተ ሥጋኡን ደሙን
እዚ ነቲ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ “ሥጋ ወዲ ሰብ እንተዘይበላዕኩም ደሙ'ውን እንተዘይሰቲኹም ሕይወት ከም ዜብልኩም ብሓቂ ብሓቂ እብለኹም ኣሎኹ፡ ሥጋይ ዚበልዕ ደመይ ውን ዚሰቲ ናይ ዘለዓለም ሕይወት ኣላቶ። . . . ኣባይ ይነብር፡ ኣነ ውን ኣብኡ እነብር . . . ብኣይ ሕያው ኮይኑ ይነብር” ከምዝበሎ ንዘለዓለም ሕያዋን ዝገብር ኅብስተ ሕይወት ቅዱስ ሥጋኡ፤ ጽዋዕ መድኃኒት ድማ ክቡር ደሙ እዩ። (ዮሓ.6፥56)
፨ እምበኣር ተስፋ መግቦትና ንሱ እቲ እንጌራ ሕይወት እግዚአብሔር ኣምላኽና እዩ እሞ “እዚኣቶም ኵሎም ምግቦም በብጊዜኡ ኽትህቦምሲ፡ ንኣኻ ይጽበዩ ኣለዉ። ንስኻ ትህቦም፡ ይእክቡ ንስኻ ኢድካ ትዝርግሕ ብጸጋኻ ውን ይጸግቡ ኣለዉ።” ከምዝበለ (መዝ. 104፥27-28)፡ ብጸጋኡ መግቦተ ሥጋን ነፍስን ኪህበና ብጥቡእ ልብን ብስቑል ሕሊናን ከምቲ ዝመሃረና “ናይ ዕለት እንጌራና (ምግበ ሥጋ፡ ቃሉ፡ ንስሓን ቍርባንን) ሎሚ ሃበና. . .” (ማቴ. 6፥11) ኢልና ክንጽሊ ይግባእ።
ብምሕረቱ ይቕረ ኢሉ ብጸጋኡ ኪምግበና ቅዱስ ፍቓዱ ይኹነልና!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
ኢትዮዽያ ኣብ ምትህድዳእን ሰላምን‘ቲ ዞባ ሒዛቶ ዘላ ግደ ዝናኣድ‘ዩ ኢሎም ምንስትር ወፃኢ ኣሜሪካ ጆን ኬርይ።ሃገሮም ንኢትዮዽያ 800 ሚልዮን ዶላር ከምዝመደበት‘ውን ጠቂሶም።
መስርሕ ሰላም ደቡብ ሱዳን ንቅድሚት ንክቅፅል፣ሃገራት‘ቲ ዞባ ናብ ሓደ መድረኽ ክጥመሩን ውዕል ምቁሩፅ ተፃብኦ ንክፍረምን ተፃባእቲ ወገናት ክላዘቡን ኢትዮዽያ ሓጊዛ‘ያ።ኣብ ሶማልያ ይኽሰት ንዘሎ ስግግር‘ውን ኣበርክቶ ኣለዋ ኢሎም።
ቀ/ሚ ሃይለማርያም ደሳለኝ ብወገኖም፣ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ለውጢ ኣየርን ምርግጋፅ ውሕስነት መግብን ሓቢረን ይሰርሓ‘ለዋ ኢሎም።ከምኡውን ስግኣት ኮይኑ ዘሎ ፀገም ግብረ-ሸበራን ፅንፈኝነትን ሓቢረን ይምክታ‘ለዋ ይብሉ እቶም ቀ/ሚ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ጆን ኬርይ ምስ መራሕቲ ኢጋድ ቀ/ሚ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ ፕረዚደንት ዩዌሪ ሙሰቨኒ፣ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታን ፕረዚደንት ኢስማይል ኦማር ጉሌህን ብዛዕባ ደቡብ ሱዳን መኺሮም።


text:
ኣቦ መንበር ናይ ኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሓድነት መድረኽ ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስ ፕረዝዳንት ሙላቱ ተሾመን ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝን ቅድሚ ሓደ ወርሒ ምስ ተቓወምቲ ንምዝርራብ ዘለዎም ድልየት ብዝምልከት ንፓርላማ ዘስምዕዎም መደረታት መሰረት ብምግባር መድረኽ ንቀዳማይ ሚኒስትር ደብዳቤ ድሒፉ ምንባሩ የረድኡ።
ነቲ ደብዳቤ ብፅሑፍ ዝተወሃበ መልሲ ከምዘየለ ዝገለፁ ፕሮፌሰር በየን ጴጥሮስ ብዕድመ ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ክልቲኦም በይኖም ከምዝተዘራርቡ ገሊፆም።
ሎሚ እውን ልዝብ ንምክያድ ትፅቢት ንገብር ኣለና ዝበሉ ፕሮፌሰር በየነ ይኹን እምበር ብርክት ዝበሉ ኣባላት መድረኽ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከምዝርከቡን ዝተወሰኑ ድማ ናብ ቤት ፍርዲ ይመላለሱ ከምዘለውን ሓቢሮም።
ብፍላይ ድማ ኣብቶም ዝሓለፉ ሒደት መዓልታት ኣብ ክልል ደቡብ ኣብ ልዕሊ ኣባላት ኣመራርሓ ይፍፀም ኣሎ ዝበሉዎም ማእሰርቲ ብዝገደደ ቀፂሉ’ሎ ኢሎም።
ኣብ ዞባ ጋምጎፋ ኣብቶም ዝሓለፉ ሓሙሽተ መዓልታት ሰለስተ መራሕቲ ፓርቲ እቲ ክልል ምእሳሮም ሽም ብምዝርዛር ገሊፆም።ኣብ ወረዳ ኮንሶ ናይ ህፁፅ እዋን ኣዋጅ ካብ ዝእወጅ ጀሚሩ ብፍላይ ድማ ኣብቶም ዝሓለፉ ሰለስተ መዓልታት ልዕሊ 500 ሰባት ተኣሲሮም ከምዝርከቡን ብህፁፅ ንኽፍትሑ ንኮማንድ ፖስት ደብዳቤ ምፅሓፎምን ኣቦ መንበር መድረኽ ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስ ገሊፆም።ክሳብ ሕጂ ምስቲ ኣዋጅ ብዝተኣሳሰረ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ዝውዓሉ 11,607 ሰባት ምዃኖም መንግስቲ ገሊፁ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ምሕያል ኣብ መስርሕ ዑቅባ - ምድላው ምጥርናፍ ስድራቤት
ጻውዒት ንስደተኛታት ኣዴታት ደቀን ኣብ ሃገረን ገዲፈን ዝመጻ።
ኣብ ብባዕሎም ዝተወደቡ ጉጅለ ነንሓድሕድክን ክትደጋገፋን ንመሰልክን ኣብ ምጥርናፍ ስድራቤት ብሓደ ኾንክን ክትቃለሳን ትኽእላ።
ልዑል ተመኩሮ ዘለዎም ጠበቃታት ብነጻ ከሰልጥኑኽንን ምኽርታት’ውን ኣብዚ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ኣርእስትታት ክህቡኽን ኢዮም ፥
- መሰል ዑቅባን መሰል መንበርን (ምጥርናፍ ስድራቤት)
- ማሕበራዊ ሕጊ( ቀንዲ ቅጥዕታት ንሕጋዊ ምጥርናፍ አንታይ ኢዮም?)
- ምሕያል(ምትብባዕ)
ግዜ : 3 ወርሒ (ካብ: 15.02.2018 ክሳብ: 15.05.2018)
ቦታ: Flamingo e.V. ኣብ Neukolln (Stuttgarter strasse 61; 12059 Berlin)
አቲ ስልጠናታት ብነጻ ኢዩ። ምቱርጋም፥ቆልዓ ምሓዝን፥መግብን ክዳሎ ኢዩ። BVG ticket(ናይ መጎዓዝያ ቲኬት)ዝኸፈልክንኦ ክምለሰክን ኢዩ።
እቲ ትረኽብኦ ፍልጠት ነታ ስዒባ ትመጽእ ሓዳሽ ጉጅለ ከተመሓላልፋ ክትኽእላ ኢኽን ።
ንጡፋት ኩና!
ንመሰል ምጥርናፍ ስድራቤት ሕተታ!
ደቕኽን ብሕጋዊ መንገዲ ዝመጹሉ መንገዲ ኣዳልዋ!
ንውሕስነት ዘለዎ መንበሪ ፍቃድ ተቃለሳ!
ንዝያዳ ሓበሬታ በዚ ዝስዕብ ኣድራሻና ክትረኽቡና ትኽእሉ ኢኹም ፥
mail(at)flamingo-berlin.org ወይ ድማ ብ ቁጽሪ ተሌፎንና - 030 47052095
Facebook : flamingos.in.berlin
እዚ ፕሮጀክት ብ Umverteilen!foundation ዝተመወለ እዩ።


text:
+ በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን!!!
እግዚኣብሄር ይመስገን ፡ ፈጣሪናን ኣምላኽናን መድሓኒናን ንኽንድሕን ክንደይ ምልክትን ተኣምራትን ዘይገበረ ! ፈጣሪ ንምንታይ ከምዝፈጠረና ስለ ዝፈልጥ ክንጠፍእ ኣይሓድገናን’ዩ፡ ንሕና ደቂ ሰባት ግን ከነስተውዕል ኣይክኣልናን፡ እቶም ድሕነት ረኺብና ንብል ክርስትያን ክኣ ካብቶም ዘይኣመንቲ ከፊእና! ምኽንያቱ እቶም ዘይኣምኑ ክፈልጡውን ስለዘይደልዩ ከምቲ ጎይታናን መድሓኒናን ዝበሎ ድሮ ተፈሪድዎም ኣሎ! ንሕናግን እቶም ተቐቢልናዮ ከነብቅዕ በቲ መገዱ ዘይንጓዓዝ ካብቲ ናቶም ዝኸፍእ ፍርዲ ይጽበየና ኣሎ። ኣይተነገረናን ከይንብል ተነጊሩና’ዩ፡ ኣይሰማዕኹን ከይንብል ንኸይንሰምዕ አእዛና ስለ ዝዓጸና፡ ማለት ቤተክርስትያን ክንመላለስ ኣይንፈቱን፡ ቅዱሳት መጽሓፍቲ ከነንብብ ኣይንፈቱን፡ ድምጺ መምህራን ክንሰምዕ ዓቕሊ የብልናን፡ ክንሓትት ኣይንፈቱን፡ ካልእን ነየናይ’ሞ ጠቒስካ ክውዳእ። ጎይታናን መድሓኒናን አብዚ መዓልቲ እዚ (13 መጋቢት) ካብ ዝገበሮ ትምህርትን ተኣምርን ከምዚ ስዒብና ነንብቦ ይመስል፡ ንምሉእ ትሕዝቶ መጽሓፈ ስንክሳር 13 መጋቢት ንመልከት፡ ኣምላኽናን መድሓኒናን ስለቲ ምእንታና ዘፍሰሶ ደሙን ከም ብዝሒ ምሕረቱን ምስትውዓል ይሃበና ኣሜን!!
መጋቢት 13 ክልተ ኣቦታት (መቃርስ ወ መቃርዮስ) ካብ ገዳሞም ዝተሰደድሉን ኣብ ተመሳሳሊ ዕለት ንቦትኦም ዝተመለስሉን ዕልት’ዩ፡ ኣብ መንግስቲ ሮም ድሕሪ ንጉስ ዋልጥስ ሓዉ ዓሊጢኖስ ምስነገሰ ተኸታሊ ኣርዮስን ርኹስ ማኒን ስለ ዝኾነ ኣብ ኦርቶዶክሳውያን ስደትን መከራን ኣስዓበ። ኣብ እስክንድርያ ንሉክዮስ ዓቢ ኣቦ ኣባ መቃሪን እስክንድሪያዊ ኣባ መቃርዮስን ደልዩ ብትእዛዝ ንጉስ ካብ ገዳሞም ናብኡ ኣምጽኦም። ብልስሉስን መዓሸውን ኣዘራርባ ኣብ ዝረኸሰ ናይ ኣርዮስ ሃይማኖት ክኣምኑ ሓተቶም፡ ንሶም ግን ከይፈርሁ ብቕንዕናን ትዕግስትን መኸርዎን ገሰጽዎን፡ ናይ ኣርዮስ ሃይማኖት ኮንትነትን ናይ ባህሉ ክፍኣትን ካብ መጽሓፍ ቅዱስ ኣረድእዎ። በዚ ተቖጢዑ ኸኣ ካብ ቆስጠንጥንያ ርሕቀት ዘለዎ ደሴት ኣግኣዞም። ብሓጺን ኣሲሮም ኸኣ ኣብታ ደሴት ኣብጽሕዎም። ኣብታ ደሴት ምስበጽሑ ኣበ ኢ ቅድሚ ንጉስ ኣቕረብዎም፡ እቲ ንጉስ ኸኣ ኣብ ሰይጣን ዘምልኽ ኣዝዩ ክፉእ ነበረ። አቶም ኣብታ ደሴት ዝነብሩ ህዝቢ ኣምላኽ’ዩ ኢሎም ክሳብ ዝሰግድሉ ብስራዩ የስሕቶም ነበረ። እዞም ቅዱሳት ኣቦታት ካብ ጌግኡ ክምለስ መሃርዎን ለመንዎን፡ ንሱ ግን ብስቓይን ማእሰርትን ኣጋፍዖም። ጎይታናን መድሓኒናን ኸኣ ብግልጺ ዘጸናንዖምን ዘዐግስምን ኮነ፡ ናይ ክብሪ ጎይታ ክብሮም ክገልጽ ምስደለየ ኸኣ ንጓል ንጉስ ሰይጣን ሓዛ፡ ኣቦኣን ኣዲኣን ክሳብ ብርቱዕ ሓዘን ዝሓዝኑ ኣሳቐያ፡ ኣብ ከተማ ሰይጣውንቲ ተገሊጾም መቃርስን ብጻይካን ንሕና ምሳኹም ንስኹም ምሳና እንታይ ኣለኩም፧ ካብ ሃገርኩም ዝሰጎግኩምና እናበሉ ከዕገርግሩ ጀመሩ፡ እቲ ኣብ ጓል ንጉስ ዝሓደረ ሰይጣን ኸኣ ንንጉስ መቃርስን ብጻዩን እንተዘይመጺኦም ካብ ጓልካ ኣይወጽእን’የ በሎ።ንጉስን ምስኡ ዝነበሩን ብምግራም ነቶም ቅዱሳን ናብንጉስ ኣምጽእዎም። ቅዱሳን ኣብ ቅድሚ ንጉስ ምስበጽሑ ኣብታ ጓል ንጉስ ዝሓደረ ሰይጣን ከይሳቕይዎ ለመኖም። ንጉስን እቶም ምስኡ ዝነበሩን ኸኣ ንቕዱሳን ብዛዕባ ስርሖም መርመርዎም ቅዱሳን ክኣ እቲ ዝኾነ ኩሉ ነገርዎም። ነታ ጓል ንጉስ ከሕውይዋ ምስለመንዎም ኸኣ እቶም ቅዱሳን ነቲ ንጉስ ንስኻ ሰብ እንከለኻ ንምንታይ ርእስኻ ኣምላኽ ትገብር፧ ዓለም ዝፈጠርካ ኣምላኽ እንተ ትኸውን ርእስኻን ጓልካን ምድሓን ይግብኣካ ነይሩ ክብሉ ገሰጽዎ። ኣብ ክቡር ጎይታናን መድሓኒናን ብምጽላይ ኻአ ነቲ ኣብ ጓል ንጉስ ዝሓደረ ጋኒን ኣውጽእዎ። እቲ ጋኒን ምስወጸ ነቲንጉስን ነቶም ናይታ ደሴት ነበርትን ዘለፎም። ንጉስን እቶም ኣብኡ ዝተኣከቡን ርእዮም ብናይዚኦም ኣምላኽ ንኣምን ካብናይዞም ቅዱሳን ኣምላኽ በጀካ እግዚኣብሄር ኣብ ሰማይ ኮነ ኣብ ምድሪ ካልእ ኣምላኽ ከምዘየለ ተረዲእና እናበሉ ጨደሩ። ክቡራት ኣቦታት ብኽቡር ጎይታ ምእማን ምሃርዎም፡ ንኹሎም ሕሙማት ኣኪቦም ኣቦታት ኣብ ዘይቲ ጸሊዮም ብመስቀል እና ኣማዕተቡ እናቐብኡ ሕሙማትን ኣጋንንቲ ዝሓደርዎምን ንኹሎም ኣድሓንዎም፡ ከምዚ እናገበሩ እናምሃርዎም ኸኣ ንብዙሕ መዓልታት ነበሩ። እቶም ህዝቢ ተኣምራት ርእዮም ተማሂሮም ብጎይታ ምስኣመኑ ዝነበረ ቤት መቕደሶም ኣፍሪሶም ቤተ ክርስትያን ሃነጹ። እቲ ንጉስ ኸኣ ብዙሕ ወርቅን ብሩርን ናይ ሃሪ ኣልባስን ንቤት እግዚኣብሄር ዘድልዮን ኩሉ ኣምጽአ። ህንጻ ቤተ ክርስትያን ሰሪሖም ምስወድኡዝተረፈ ገንዘብ ንድኻታትን ሽጉራትን ሃብዎም።
11 ጥሪ ጎይታናን መድሓኒናን ዝተጠምቀላ መዓልቲ ምስ ኮነ ኸኣ ቅዱሳን ኣቦታት ነቶም ህዝቢ ናብቲ ባሕሪ ክእከቡ ኣዘዝዎም፡ ቅዱሳን ካብ እስክንድርያ ክስደዱ እንከለዉ እግረመገዶም ዝተማልእዎ ቅዱስ ሜሮን ካብ ግዜ ኣቦና አትናቴዎስዝ ተሓለወን፡ ሉክዮስ ዘይረኸቦን ኩሉ ዘመናት ብጎይታ ተሓልዩ ጥፍኣት ዘይረኸቦን ተማኦም ስለዝነበሩ ኣባ መቃሪ ነቲ ባሕሪ በቲ ክቡር ሜሮን ባረኾ፡ እቲ ባሕሪ ኸኣ ብብርቱዕ ሓዊ ኣብ ድስቲ ከምዝፈልሕ ኮነ። እቲ ዘይትን ሜሮንን ኣብቲ ማይ ሰፈፍ አናበለ ከምዘብርሁ ከዋኽብቲ ኮይኖም ካብኡ ኽኣ ዓቢ ብርሃን ከም ጽሓይ ተራእየ። እቲ ንጉስን ዝተኣከቡ ህዝብን ፈርሁ፡ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶሰ ኸኣ ተገልጸ። ዮሃንስ መጥመቕን ቅዱሳን መላእኽትን ኸኣ እቲ ማይ ኣብ ዝኽብረሉን ዝቕየረሉን ተገልጹ፡ ክሎም እቶም ህዝቢ ኸኣ ብስም ኣብን ወልድን መንፈስ ቅዱስን ተጠምቁ። ሽዑ ኸኣ ካብ ኩሉ መኣዛ (ጨና) ዝጥዓመ ጨና ኾነ። እዚ ምስኮነ ክቡራት ኣቦታት ኣብ መሬት ተደፊኦም ሰገዱ፡ ደንጐዩ ኸኣ፡ ኣባ መቃርስ ኸኣ ናይዚ ታቦትን ንዋየ ቅዱሳትን ባርኾት ብኣምላኻዊት ኢድካ ክትከውን ብምሕረትካ እልምነካ ኣለኹ ኢሉ ለመነ። ጎይታ ኸኣ ነቲ ሜሮን ካብ ኢድ ኣባ መቃሪተቐቢሉ ታቦትን ንዋየ ቅዱሳትንባረኸ። ንኣባ መቃርስ ኸኣ ነዘን ሰለስተ ደርቢ ክትባርኸን እእዝዘካ ኣለኹ ኣነ ከኣ ምሳኻ’የ ኣብዚ ንጹህን ክቡርን ዝኾነ ኣገልግሎት ብጻይካ ኣባ መቃርዮስ ምሳኻ የገልግል። መጀመያ እቲ ማእኸላይ ብስጋ ንዝወለደትኒ ብድንግል ማርያም ፈሊኻ ኣኽብሮ(ባርኮ)፡ እቲ ብየማን ወገን ዘሎ ብኽቡር መስቀለይ ኣኽብሮ(ብርኮ)፡ብጸጋም ዘሎ ብስምካ ኣኽብሮ(ባርኮ) ኣብ ቅድሚ ክሓዲ ሉክዮስ ስለ ስመይ ኣብዚ ደሴት ደምካ ኣፍሲስካ ኢኻ። ከምቲ ጎይታ ዝኣዘዞም ክገብሩ ምስጀመሩ ንጉስ ዳዊት ብመዝምሩ ከመስግን ጀመረ መልኣኽቲ ኽኣ ብቛንቁኦም ከመስግኑ ጀመሩ፡ እቶም ህዝቢ ኸኣ ብምግራም ንእግዚኣብሄር ኣመስገኑ። እንደገና ንኣባ መቃርስ መስዋእቲ ተሰኪሙ ኣብቲ መሰውኢ ክቕድስ ኣዘዞ ኣባ መቃርስ ኸኣ ናይ ሃዋርያት ሓለቓ ጴጥሮስ ክቕድስ ኣዝዝ፡ እዛ ዕለት እዚኣ እዚኣ ብኽቡር ስምካ ኣብዛ ደሴት እዚኣ ንመጀመርያ ግዜ መስዋእቲዝተሰውኣላ’ያ በሎ። ጎይታ ኽኣ ኣብ ወዲ መዝሙረይ ጳውሎስ ሓዲረ ዝተዛረብክዎ ኣየስተውዓልካንዲኻ፧ድዘርአን ዝደኸመን ኣቐዲሙ ፍሪኡ ይበልዕ ዝበልክዎ! ንስኻ ኣብዛ ደሴት ዘሪእኻ ኢኻ ኣነ ኸኣ ኣዕቤካ። ኣባ መቃርስ ብ ጎይታ ተባሪኾም ቅዳሴ ምስጀመሩ ምስ እስክንድርያዊ መቃርዮስ ክትሓጋገዝዎ ሃዋርያ ጴጥሮስ ብየማኑ፡ ወንጌላዊ ማርቆስ ብጸጋሙ፡ ኩሎም ሃዋርያት ኸኣ ከበብዎም፡ ጳውሎስን ዮሃንስን ነናይ ገዛእ ርእሶም መልእኽቲ ኣንበቡ፡ ሉቃስ ኸኣ ካብ ግብረ ሃዋርያት ኣንበበ፡ ዳዊትውን መዝምሩ ዘመረ፡ ክቡር ጎይታ ኽኣ ወንጌሉ ኣንበበ። መንፈስ ቅዱስ ኽኣ ብኣመሳለ ጻዕዳ ርግቢ ኣብ ልዕሊ ሕብስቱን ወይኑን ወሪዱ ናይ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ስጋን ደምን ለወጦ። ኣባ መቃርስ ኢዱ ኣብቲ ጽዋእ መሰእተወ ኢዱ ደም ጠልቅየ። ኩሎም ሰራዊተ መላእኽት ክኣ ኣብ ልዕሊ መሰውኢ ኣኽናፎም ዘርጊሖም ይሕግዝዎ ነበሩ። ቅዱሳን ምክኤልን ገብርኤልን ኩሎም ማሕበረ መላእኽትን ብ ኣምሳል ኣባ መቃርስ ኮይኖም ንህዝቢ ስግኡን ደሙን የቐብሉ ነበሩ። ድሕሪ ቁርባን ጎይታናን ፈጣሪናን ብኣምሳል ኣባ መቃርስ ኣብ ልዕሊ ወንጌል ዝንበበሉ ኣትሮስ ኮነ ገጹ ኽኣ ከም ጽሓይ ይበርህ ነበረ፡ ንህዝቢ ባሪኹ ኽኣ ናብቲ መሰውኢ ምስ ሃዋርያቱ ተመለሰ። እንደገና ድሕሪ 7 መዓልቲ ኣባ መቃርስ ምእንተ ናይ ቤተ ክርስትያን መዓርግ ሽመት ናብ እግዚኣብሄር ጸለየ፡ ክቡር ጎይታ ኢየሱስ ኽኣ ተገሊጹ ነዚ ክብሪ እዚ ንዓይ ትበቅዕ ንስኻ ኢኻ በሎ። ኣባ መቃርስ ሰሚዑ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር እናበኸየ ከምዚ እናበለ ለመነ፡ ግዜ ምስ ኣኸለ ኣብ ሲሐት ዘለዉ ደቅኻ ካብ ስጋኻ ከይተፈለኻ ክመልሰካ’የ ዝበልካኒ ዘክር፡እንተዘይኮነ መቃርስ ስራሕ ምንኩስና ሓዲጉ ፓትርያርክ ኮይኑ ክብሉኒ’ዮም። ጎይታ ኽኣ ሕሩየይ መቃርስ ኩሉ ናይ ልብኻ ድሌት ክፍጽመልካ’የ፡ ግን ፓትርያርክ ክትሸይም ካብ ደቅኻ ዝመረጽካዮ ኣቕርብ በሎ፡ ኣባ መቃርስ ኻኣ ንስኻ ልቢ ዝሓሰቦ ኩሎ ትፈልጥ ኢኻ፡ ኣነ ግን ኣብቲ ጥበበኛ(ቀጥቃጢ) ሽማግለ ርኣኹ፡ ንሱ ኣብታ ቅንዕቲ ሃይማኖት(ኦርቶዶክስ) ዝጸንዐን ምስደቂ ኣንስትዮ ርክብ ዘይፈልጥን’ዩ በሎ፡ጎይታ ኽኣ ንስኻ ከምዝበልካዮ ግርም’ዩ በሎ።ቅዱስ መቃርስ ነቲ ጥበበኛ ጸዊዑ ኣብቲ ታቦት ሕጊ ኣቕረቦ፡ ወንጌላዊ ማርቆስ መጺኡ ኢዱ ብምንባር ዲቁና ሸሞ፡ እንደገና ቅስና፡ እንደገና ሊቀ ጵጵስና፡ክሳብ ዝፍጽም ኽኣ በቢመዓርጉ ሸሞ፡ ስሙ ኽኣ ዮሃንስ ሰመዮ። ኩሎም ናይ ሰማይ መላእኽቲ ኽኣ ንዮሃንስ ሓድሽ ተኽሊ ናይ ማርቆስ ወዲ መቃርስ ሊቀ ጵጵስና ይግብኦ እናበሉ ሰለስተ ግዜ በሉ ኣብኡ ዝነበሩ ህዝቢውን ነቲ ቃላት ይሰምዕዎ ነበሩ። ጎይታ ኽኣ ዓይነ ልቦና ዮሃንስ ከፈተሉ፡ ብዝክኣሎ ኽኣ ንጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ርኣዮ፡ ብዙሕ ቃላት ክኣ ተዛረቦ፡ ቤተ መቕደስ ኽኣ ብሰራዊት ሰማይ ተመሊኡ ርኣየ። ክቡራት ሃዋርያትን ነቢያትን ኽኣ ኣብኡ ነበሩ።
ድሕሪ’ዚ ክቡር ጎይታ ንኽቡር ኣባ መቃርስን እስክንድርያዊ ኣባ መቃርዮስን ጸዊዑ፡ ከምዚ ኸኣ በሎም ኣብ መሬት እንከለዉ ዝኽርኹም ዝገብሩ ብጹኣን እዮም፡ ናይ ዘልኣለም ሂውት ከምዝወርሱ ብርእሰይ እምሕል። ስለ ስመይ ዝተቐበልክሞ መከራ ብትግሃት ዝሓሰቦ፡ ዝጽሓፎ፡ ዝሰምዖ ኩሉ ንኸመስግን ኣብ ቤተክርስትያን ዘንብቦ ኣነ፡ ኩሉ ሰናይ ክህቦ’የ።ካብሰናይ ነገር ዝኾነ ኣይከልኦን’የ፡ ካብ ኩሉ መከርኡ ከድሕኖ’የ፡ ኩሉ ሓጥያቱ እቕረ ክብለሉ’የ። ካብ
ዓለም ኣብዝፍለየሉ ግዜ ነፍሱ ናብናይ ዘልኣለም ደስታን ሓጎስን ክወስድዋ ናብቲ ንስኻትኩም ትሓስብዎ መንግስተይ
ከእትውዎም ናይ ምሕረት መላእክት ክልእኽ’የ፡ ኣብ ገዳም ወይ ኣብ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስትያን፡ ወይ ኣብ ውሽጢ ሃገር እዚ ዜናኹም ኣብ ዝንበበሉ ክሓድር’የ፡ በረኸተይን ሰላመይንክሳብ መወዳእታ (ህልቀት)ዓለም ኣብ ውሽጣ ክገብር’የ፡ ነዚ ስደትኩም ዝጻረሮ ኽኣ እንተ ዘይውለድ ምስሓሾ። ብሓቂ እብለኩም ኣብ ቅድሚ ሰብ ከምዝተ ኣመንክሙኒ ኣብ ቅድሚ ሰማያዊ ኣቦይን ክቡራት መላእኽይን ክእመነኩም’የ። ሕጂ ግን ናብ ሃገርኩም ትምለስሉ ግዜ ኣኺሉዩ፡ እዚ ኢሉ ሰላምታ ሂብዎም ናብ ሰማይ ብኽብሪ ዓረገ።
ድሕሪ’ዚ ህዝብን ንጉስን ኣኪቦም ንሃገሮም ከምዝምለሱ ሓቢሮም ኩሉ ሕጊ ክርስቶስ ክሕልዉን ንሊቀ ጳጳስ ክእዘዝዎን ካብ ቅንዕቲ ሃይማኖት ንየማን ወይ ንጸጋም ከይብሉ ብብዙሕ ምሕጽንታ ኣጠንቀቕዎም። ምስቲ ህዝቢ ኽኣ ብብኽያት ተሰናበቱ። ካብ ኩሩቤል ወገን ዝኾነ መልኣኽ መጺኡ ኽኣ በኽናፉ ተሰኪሙ ናብ እስክንድርያ ኣብጺሑ ሰንበት ወጋሕታ ኣብ ኣፍደገ ሊቀ ጳጳሳት ኣውረዶም፡ ሊቀ ጳጳሳት ኣባ ጢሞቴዎስ ሰሚዑ ተሓጎሰ፡ ካልኣይ ምስርኣዮም ኽኣ በኸየ ሰገደሎም ኽኣ ንሶም ኽኣ ሰገድሉ፡ ኩሉ ዝተገብረ ነጊረሞም ንእግዚኣብሄር እናኣመስገኑን እና’ድነቑን ን8 መዓልቲ ጸንሑ። ድሕሪኡ እቲ መልኣኽ ተገሊጹ በኽናፉ ተሰኪሙ ንገዳም ሰሒት ኣብጽሖም፡ ሓደ ኪሩበ ኽኣ ኣብ ኣየር ኮይኑ ደቂ ኣባ መቃርስ ኣቦኹም ፍረ መንፈስ ቅዱስ ተሰኪሙ ካብ ስደት ተመሊሱ ወጺእኹም ተቐበልዎ በለ። እዚ ምስሰምዑ ዓበይቶም ንኣሽቶም ኩሎም ወጹ፡ ቁጽሮም ክኣ ሓመሳ ሽሕ ኮነ። ካብኣቶም ኣባ ዮሃንስ ሓጺርን ኣባ ብሶይን ኣለዉ፡ ዝወረዶም ስቓይ ምስነገርዎም ኽኣ ኣእዳዉን ኣእጋሩን እናስዓሙ ኣምሪሮም በኸዩ። ገጹ ስለ ዝርኣዩ ኽኣ ተሓጐሱ ንሱ ኽኣ ብስም ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ባረኾም።
ኣብ መላእ ዓለም ትርከቡ ናይ ክርስቶስ ወገን ዝኾንኩም ምእመናን በብዓመት ኣብዛ መዓልቲ’ዚኣ ባዓል እናገበርኩም ክትሕጎሱ ይግባእ፡ እዚ ኽኣ ከም ጴጥሮስን ጳውሎስን ስለ ክርስቶስ ደሞም ዘፍሰሱ ነዞም ተጋደልቲ ኣቦታት ናይ መከርኦም መዘከሪ እዩ። እዞም ኣቦታት ብ 13 መጋቢት ሉክዮስ ካብ እስክንድርያ ናብ ኣውሳናት ደሴት ኣግዓዞም። ብ 13 መጋቢት ኽኣ ናብ እስክንድርያ ተመልሱ። ብጸሎቶም ዝርከብ በረኸት ምስ ኩላትና ይኹን ኣሜን!!
ኩላትና ዝፍለጥናዮ ከነፍልጥ እግዚኣብሄር ይሓግዘና ኣሜን!!


text:
ናይ ፈረንሳይ ፕረዚደንት ኢማኑኤል ማክሮን ቻይና ትሃንፆ ኣብዘላ ግዙፍ ተበግሶን ፕሮጀክትን ‘’Belt and Road’’ ቻይናን ኣውሮጳን ብሓባር ክሰርሓ ኣለወን ኢሎም።ንሶም ነዚ ዝበሉ ሎሚ ሶኑይ ኣብ ዝጀመርዎ ናይ ቻይና ወግዓዊ ዑደት እዮም።
ፕረዚደንት ኢማኑኤል ማክሮን ነዚ ዑደቶም ኣብ ምብራቕ ቻይና ኣብ ዝርከብ ጥንታዊ መተሓላለፊ መስመር ሽያን ኣብ ዝርከብ ቤተ መዘክር ዑደት ብምፍፃም ጀሚሮም ኣለው።
ንሶም ንነጋዶ፣ምሁራንን ተማሃሮን ኣብዘስምዕዎ መደረ እዚ ይህነጽ ዘሎ ዘመናዊ መንገዲ ‘’Silk Road‘’ ናይ ቻይናዊያን ጥራሕ ኣይኮነን ኢሎም።
“እቲ መንገዲ ዝሓልፈለን ሕድ ሕድ ሃገራት መንገድታት ፍልጠትን ብልሕን ዝኾነሉ፣ስቪል ማሕበረሰብ፣ክእለት፣ናይ ምምሃዝ ዓቕሚ ዝዕምበለን ሃገራት ክኾና ኣለወን።”
ድሕሪ ናይ ሰለስተ መዓልታት ናይ ሺያን ዑደቶም ማክሮንን ምስ ዝመርሕዎም ላዕለዎት ፈፀምቲ ንግድን ሰበስልጣን መንገድታትን ኣብ ቤጂንግ ክበፅሑ እዮም።
ፕረ. ማክሮን ኣብ ፀረ ግብረ ሽበራን ለውጢ ኩነታት ኣየርን ዝኣመሰሉ ጉዳያት ናይ ቤንጂንግ ስትራተጂያዊ ምሕዝነት ክህልው ዘለዎም ድልየት'ውን ገሊጾም።ብተወሳኺ ናይ ፓሪስ ስምምዕ ኩነታት ኣየር ኣብ ግብሪ ኣብ ምውዓል ምሕዝነት ፕረዚደንት ሺን ዢንግፒንግ ከምዘድልይ ሓቢሮም።
እቲ ናይ ‘’Belt and Road’’ፕሮጀክት ኣብ 2013 ዓ.ም ወግዓዊ ክኸውን ከሎ ዕላምኡ ንቻይና ምስ ደቡብ ምብራቕ ኢስያ፣ፓኪስታን፣ማእከላይ ኤስያ ካብኡ ሓሊፉ ምስ ማእኸላይ ምብራቕ፣ኣውሮጳን ኣፍሪቃን ብመንገድን ብባሕርን ንምርኻብ እዩ።
ፕረዚደንት ሺ ነቲ ፕሮጀክት 124 ቢሊዮን ዶላር ንምምዳብ ቃል ኣትዮም፤ ምዕራባዊያን ሃገራት ነቲ ፕሮጀክት ብጥርጣረ ይረአ፤ብልፅግና ንምስፍሕፋሕ ከይኮነስ ናይ ቻይናዊያን ፅልዋ ንምሕያል እዩ ይብል።


text:
ሕብረት ኣውሮጳ፡ ሕቡራት ሃገራትን ሕብረት ኣፍሪቃን ከም አካል እቲ ኣብ ሊብያ ዘሎ ምጥሓስ ሰብኣዊ መሰላት ንምቅላል ዝኻየድ ዘሎ ጻዕርታትን መርበብ ዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ንምፍራስን ንምጥያስ ስደተኛታትን ኣብ ሓደ ናይ ህጹጽ እዋን መደብ ምስምማዖም ተገሊጹ።
እተን ትካላት ኣብዚ መደብ ዝተሰማምዑ ኣብቲ ካብ ሕዳር 29-30 ኣብ ከተማ ኣቢጃን ኣይቨሪኮስት ክኻየድ ዝቐነየ ዋዕላ ሕብረት ኣውሮጳን ሃገራት ኣፍሪቃን ኣብ ዝተዛዘመሉ እዋን እዩ።
ኣብዚ ወርሒ’ዚ ብመደበር ቴሌቭዥን ሲኤንኤን ዝተዘርገሓ ምሻጥ ስደተኛታት ንግልያነት ኣብ ሊብያ ዘርእይ ምስሊ ንሃገራት ኣውሮጳ ዘሰንደበ ንብዙሓት ኣፍሪቃዊያን ድማ ዘሕረቐ እዩ ኔሩ፡ ስለዝኾነ ድማ ናብ ኣውሮጳ ንምብጻሕ ኣብ ዝስደዱ ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ዝፍጸም በደል ንምቅላሕ ቀንዲ ዛዕባ’ቲ ዋዕላ ኣብ ኣፍሪቃዊያን መንእሰያት ትኹረት ምግባር ዝብል ዝነበረ ምንባሩ ተሓቢሩ።
ሓደ ካብቶም ኣብ ዋዕላ መራሕቲ ሕብረት ኣውሮጳን ኣፍሪቃን ዝተሳተፉ ፕረዝደንት ናይጀርያ መሓመዱ ቡሃሪ ኣብ ሊብያን ካልኦት ክፍልታት ዓለም ተቐርቒሮም ዘለው ዜጋታቶም ናብ ሃገሮም ክመልሱ ቃል ብምእታው ንማህበራዊን ቁጠባዊን መደባት እታ ሃገር ከምዘስፍሑ’ውን ገሊጾም ኣለው።
ጠቅላሊ ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒ ጉተረስ ብወገኖም ከምዚ ኢሎም።
“ኣሰቃቂነት እቲ ኣብ ሊብያ ብጊልያነት ክሽየጡ ዘርእይ ምስሊ ቅልጡፍ ስጉምቲ ክውሰድ ዘዘካኽር’ዩ። ስደተኛታት ብድሆታት የቕርቡ’ዮም እንተኾነ ኣብ ጉዳይ ምዕባለ፡ ምዕባይ ንቡር ስራሕ፡ምሕያል ምትሕብባር ዝብሉ ዕድላት’ውን ዘቕርቡ’ዮም። ኩለን ሃገራት ዶባተን ብሉዓላዊ መንገዲ ናይ ምቁጽጻር መሰልን ግዴታን ኣለወን። ነዚ ድማ ዓለምለኸ ሕግታት ስደተኛታትን ሰብኣዊ መሰላት ስደተኛታት ፍልሰተኛታትን ብምሉእ ብምኽባር ክፍጸም ኣለዎ።”
ኣብቲ ዋዕላ ዝተሳተፉ መራሕቲ ሃገራት ንስደተኛታትን ብሓፈሻ ብፍላይ ድማ ኣብታ ብኩናት ዝባደመት ሊብያ ዝርኸቡ ስደተኛታት ዝከላኸል ፍሉይ ግብሪ ሓይሊ ከምዝዳለው’ውን ሓቢሮም ኣለው።
ቦርኪኖፋሶ “ኣብ መበል 21 ክፍለ ዘመን ጊልያነት ክህልው ዘይቅቡል’ዩ” ብምባል ኣብታ ሃገር ዝነበረ ኣምባሳደራ ከምዝሰሓበት ተፈሊጡ’ሎ።
ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ሕቡራት ሃገራትን ሕብረት ኣውሮጳን ኣብ ምኽልኻል ምንቅስቃስ ንብረትን ፋይናንሳዊ እገዳ ኣብ ልዕሊ ዝፍለጡ ዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ክውሰን’ውን ተሰማሚዖም ኣለው።
መንግስቲ ሊብያ ብወገኑ ብዛዕባ እቲ ምሻጥ ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ንጊልያነት ምርመራ ከኻየድ ቃል ብምእታው ሕቡራት ሃገራት ንመዳጎኒ ማእከላት ስደተኛታት ክርእዩ ከምዝፍቕድ ገሊጹ ኣሎ።
ሃገራት ሕብረት ኣውሮጳ ብወገነን ንኣብ ሊብያ ዝርኸቡ ስደተኛታት ከጣይሱ ዝተሰማምዑ ኽኮኑ ከለው እዚ መስርሕ ምጥያስ ብመንጎኝነት ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ክስርሓሉ ምጅማሩ’ውን ተገሊጹ’ሎ።
ኣብ ተአፋፊ ኩነታት ዝርኸቡ ስደተኛታት ድማ መጀመርያ ናብ ኒጀር ወይ ቻድ ከምዝኸዱ ካብኡ ናብ ሳልሳይ ሃገር ከምዝጣየሱ ኣብቲ ዋዕላ ተገሊጹ’ሎ።
ሊብያ ናብ ኣውሮጳ ዝጉዓዙ ስደተኛታት ቀንዲ መተሓላለፊ ቦታ ምኳኑ ይፍለጥ።


text:
ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ፣ ነቲ እስራኤል ኣብ ግዝኣት ፍልስጤማዊያን ትቅጽለሉ ኣላ ዝበሎ ህንጸት ሰፈራ ዝኹንን ውሳነ ሎሚ ዓርቢ ኣሕሊፉ። ኣሜሪካ ብዘይተለመደ ኣገባብ ድምጺ ካብ ምሃብ ተቆጢባ።
ኣሜሪካ ተኣቅቦ መሪጻ ማለት ድማ እቲ ውሳነ ሓሊፉ'ሎ ማለት'ዩ። ኣብ ውሽጢ 8 ዓመታት ንፈለማ ጊዜ'ዩ ብዛዕባ ማእከላይ ምብራቅ ውሳነ ይሓልፍ ዘሎ።
ኣብ'ቲ 15 ኣባል ሃገራት ዝርከባሉ ቤት ምኽሪ ጸጥታ እቲ ውሳነ ብ14 ድጋፍ ከምዝሓለፈ ምስተገለጸ ነውጻዊ ጣቕዒት ተቃሊሑ'ሎ።
እቲ ውሳነ እስራኤል ንምብራቃዊ የሩሳሌም ሓዊሱ ኣብ ዝተጎብጡ ግዝኣታት ፍልስጤማዊያን ዝጀመረቶ ህንጸት ብህጹጽ ብቅጽበትን ክተቛርጾ ይሓትት።
ካብ ኣሜሪካ ንቡር ድጋፍ ንጽበ ነይርና ኢና ዝበሉ ኣምባሳደር እስራኤል ኣብ ሕ/ሃ ነቲ ውሳነ 'ዘሕፍር' ኢሎም ገሊጾምዎ።
ቬንዙዌላ፣ ሴኔጋል፣ ኒውዚላንድን ማሌዥያን ብመሰረት ዘቅረበኦ ሕቶ'ዩ እቲ ድምጺ ተዋሂቡ። ግብጺ ግና ፈለማ ሓቲታ ነይራ ዳሓር መርገጺኣ ቀይራ ንሕቶኣ ስሒባ። ድሕሪ ተመራጻይ ፕረዚደንት ትራምፕ ምስ ፕረዚደንት ኣል ሲሲ ምዝርራቦም።
ዕድመ ስልጣኑ የብቅዕ ዘሎ ምምሕዳር ኦባማ ምስ ቀ/ሚ እስራኤል ጥዕና ዘለዎ ርክብ ኣይጸንሖን። ዋላ'ውን ንሰፈራ ዝምልከቱ ረቂቅ ውሳነታት ቤት ምኽሪ ጸጥታ ብቪቶ ስልጣን እናሰዓረ እንተመጸ። ተተካኣይ ምምሕዳር ትራምፕ ምስ መንግስቲ እስራኤል ጽኑዕ ዝምድና ክህልዎ'ዩ ዝብል ትጽቢት ኣሎ።


text:
ሓደ እዋን፡ ሓደ ፓፓጋሎ ዝነበሮ ነጋዳይ ነበረ። እቲ ነጋዳይ ነቲ ፓፓጋሎኡ እምብዛ ይፈትዎ ነበረ። ከይከስሮ ድማ ብዙሕ ይጥንቀቕን ይፈርህን ነበረ። እቲ ፓፓጋሎ ኵሉ ሳዕ ኣብታ ጽብቕቲ ጋብያኡ ይቕመጥ ነበረ። ኣብታ ጋብያኡ ኮፍ ምስ በለ፣ ምንቕ ኣይብልንን ኣይነፍርንን ነበረ።
እቲ ነጋዳይ፡ ንግዳዊ ጉዳዩ ንኸሰላስል ንሃገረ ህንዲ ክኸይድ ደለየ። ንብጮቱን መቕርብኡን ምስ ኣዕለሎም፣ ንእግረ-መንገዱ ዝዀነ ኣቅሑት ክማልኣሎም ሓተትዎ። እቲ ነጋዳይ ድማ፡ ኵሉ ዝበልዎ ክማልኣሎም ምዃኑ ቃል ኣተወሎም።
ነቲ ፓፓጋልኡ ድማ ከምዚ በሎ፡ “ጽባሕ ንግሆ፡ ብጊሓቱ ንህንዲ ክኸይድ እንድየ፣ ኵሎም እዞም መቝርሰይን ኣዝማደይን ዘዝደለይዎ ንብረት ክማልኣሎም ነጊሮምኒ ኣለዉ። ዝያዳ ዅላቶም ግን ንዓኻ እንድየ ዝፈቱ፣ ዝበልካዮ ክዕድገልካ’የ እሞ፣ እንታይ ከም ትደሊ ንገረኒ፡” በሎ።
“ብዙሕ እኳ ኣየሸግረካን እየ። ኣብ ቅድሜኻ ሞጐስ እንተ ረኺበሲ ሓደ ነገር ክትገብረለይ ክሓተካ’የ።”
“ንኻልኦት ከማን ይገብረሎም ኣለኹ፣ ንዓኻ ደኣ ዝበልካዮ! ግድን’ምበር!”
“ናብ ሓደ ጫካ ክትከደለይ ኢኻ። ኵሎም ፈተውተይን ኣዝማደይን ኣብኡ እዮም ዝነብሩ። “ሐራይ ከምኡ ክገብር እየ። ኣብኡ ምስ በጻሕኩ’ሞ እንታይ እየ ክገብር፧”
“ከይድካ ሰላም በለለይን ከመይ ከም ዘለኹ ንገረለይን።“
እቲ ነጋዳይ ንህንዲ ከደ። ንግዳዊ ዕዮኡ ድማ ፈጸመ። ኵሉ እቲ ኣኽዓየታቱ ዝበልዎ ኣቅሑት ሸማሚቱ ድማ ኣብ ምምላሱ ናብቲ ጫካ ከደ። ህንዲ ክትበሃል ከላ፣ ኣዝያ ዓባይ ሃገር እያ። ነቲ እተባህሎ ጫካ ንኽረኽቦ ቍሩብ በርትዖ። ሃለው ኢሉ ድማ ድሕሪ ገለ ጕዕዞ ረኸቦ። ክንደይ ከልበትበት ምስ በለን ምስ ደኸመን ብዙሕ ገንዘብ ምስ ኣጥፍአን እዩ ክረኸቦ ዝኸኣለ።
እቲ ነጋዳይ ነዚ ከመይ ዝበለ ጫካ ምስ ረኣየ፣ ተዓዚሙ ደው በለ። ልክዕ ከም ኣብ ሓደ ቀጠልያ ዓብይ ክፍሊ ዝኣተወ ኰይኑ ተሰምዖ። እታ ክፍሊ ብምዑዛት ዜማታት ዝመልአት ነበረት። እቲ ሙዚቃ ካብተን ኣብቲ ጫካ ዝነበራ ኣዕዋፍ ይነዝዕ ዘበረ። ዝተፈላለዩ ሕብርታት ዘለወን፡ ቀያሕቲ፡ ሓምራውያን፡ ብጫውያንን ብርቱኳናውያንን ዝሕብረን ነበራ። ኣብቲ ጨናፍር ኣግራብ ድማ ይዓልባን ካብኡ ይነፍራን ነበራ። ድኽም ይብላ እሞ፣ ኣብቲ ጨናፍር ኣግራብ ዕልብ ይብላን የዕርፋን ነበራ። እተን ኣዕዋፍ ኵሉ ግዜ ይዝምራ ነበራ። መዝሙር ዓወት ድማ ይዝምራ ነበራ።
“ሕጂ ግርም! ወዮ ጫካ ረኺበዮ። ኣብቲ ልክዕ ቦታ እየ መጺአ ዘለኹ፡” በለ እቲ ነጋዳይ።
እተን ኣዕዋፍ ተቐዳዲመን፡ “መን ኢኻ፧ መን ኢኻ፧” ኢለን ሓተታኦ።
“ኣነዶ፡ ንፓፓጋሎ ትኽ-ትንፋስ ዓርኩ እየ፡” በለን።
“እንቋዕ ደሓን መጻእካ! ዘመድና እሞ ከመይ ኣሎ፧”
“ጽቡቕ ኣሎ። እነሀለክን ጸጽቡቑ እናበልዐ፣ ኣይመለለኽንኦን ከማን። ክንዲ ጣዕዋ እዩ ኰይኑ ዘሎ። ማዩ ድዩ መግቡ ኵሉ ብጽፈት እዩ ዝግበረሉ።”
“ሕንቋዕ ከምኡ ኰነ!! ኣሰይ ሕንቋዕ ከምኡ ኰነ። እስከ ቀጽል ንገረና፣ ጥዕናኡስ ከመይ ኣሎ፧ ከመይ ዲና እንናፍቆ መስለካ።”
“ሓቅኽን! ከመይ በዓል ልቦና’ኸ መስለክን። ብዛዕባ ጋብያኡ ‘ተዛሪብና’ሞ፣ ይበል እዩ ዘብል። ከምኡ ዓይነት ጋብያ በፍጹም የልቦን።” እተን ኣዕዋፍ ብእኩብ፡ “ጋብያ ዲኻ ዝበልካ በላ፧” “እወ ጋብያ። እንታይ ደኣ ኴንክን፧ ርኢኽን ኣለኽን ነዚ ፓፓጋሎይ ክኸስሮ ኣይደልን እየ እኮ። ሓለፋይ ዝከናኸኖን ዘፍቅሮን ድማ የልቦን በለን። በሪሩ ቢቢብ ኢሉ ከይጠፍ ኣኒ ኢለ እየ እኮ ከምኡ ገይረሉ በለን። ከምዚ ምስ በለ፡ ኣብቲ ጫካ ጸጥታ ሰፈነን፣ እቲ ነጋዳይ ድማ እንታይ እየ ዝኸውን ዘለኹ በለን። ኣይጸንሐን ዓብይ ልቕሶን ዋይዋይታን ኰነ።
ነቲ ነጋዳይ ፍርሒ ተነዝሖን ዝገብሮ ጠፍኦን፡ ከባቢኡ ቁሊሕሊሕ በለ። ሃንደበት ኵለን እተን ኣዕዋፍ ካብቲ ዝነበርኦ ጥብ በላን ከም ምዉት ዝርግሕ በላን። ወላ ሓንቲ ዑፍ`ኳ ኣብቲ ገረብ ዝተረፈት ኣይነበረትን፣ ኵለን ደኣ ኣብዛ ምድረን ወደቓ ኣኒ ኢለ እየ እኮ ከምኡ ገይረሉ፡” በለን። ከምዚ ምስ በለ፡ ኣብቲ ጫካ ጸጥታ ሰፈነ፣ እቲ ነጋዳይ ድማ፡ “እንታይ እየ ዝኸውን ዘለኹ፧” በለ። ኣይጸንሐን ዓብይ ልቕሶን ዋይዋይታን ኰነ።
ነቲ ነጋዳይ ፍርሒ ተነዝሖን ዝገብሮ ጠፍኦን። ከባቢኡ ቁሊሕሊሕ በለ። ሃንደበት ኵለን እተን ኣዕዋፍ ካብቲ ዝነበርኦ ጥብ በላን ከም ምዉት ዝርግሕ በላን። ወላ ሓንቲ ዑፍ`ኳ ኣብቲ ገረብ ዝተረፈት ኣይነበረትን፣ ኵለን ደኣ ኣብዛ ምድረን ወደቓ።
እቲ ነጋዳይ እግረይ ኣውጽእኒ ኢሉ፣ ናይ ልቡ ጐየየ። ካብቲ ጫካ ብደሓን ምስ ወጸ ድማ ንፈጣሪኡ ኣመስገነ። ከይወዓለ ከይሓደረ ድማ ናብ ዓዱ ተመልሰ። ብቐዳምነት፡ ንብጾቱ ኵሉ እቲ ከምጽኣሎም ዝነገርዎ ሃቦምን ብዙሕ ኣመስገንዎን። ዝሰዓበ ጕዕዞ ናብ ገዝኡ ነበረ። ኣብ መገዲ ንገዝኡ እናኸደ ብዙሕ ሓሳባት መጽዎ። “ሕጂስ ነዚ ፓፓጋሎይሲ እንታይ እየ ክብሎ፧ ሓቂ እንተ ነጊረዮ ድማ ክስንብድ እዩ። እንታይ ተገበርኩ ደኣ ይሕሸኒ፧” በዝን ወድኸምዝን ድማ ብዙሕ ተጨነቐ። ገዛ ምስ ኣተወ፣ ንፓፓጋሎኡ ሰላም በሎ። ከመይ ከም ዝቐነየ ድማ ሓተቶ።
“እግዚኣብሄር ይመስገን፡ ጽቡቕ ቀንየ። መገሻ ከመይ ነይሩ፧ ተሳኺዑልካዶ፧ ኣዝማደይከ ረኺብካዮምዶ፧”
ነጋዳይ ዝብሎ ጠፍኦ። ዝወለደት ትውለድ ኢሉ፡ “እወ ኵሉ ጽቡቕ ነይሩ። ኣዝማድካ ድማ ረኺበየን፣ እተን ኣንስቲ እየን ጸኒሐናኒ፣ እቶም ሰብኡት ግዲ ወፊሮም ነይሮም ኣይረኸብኩዎምን።”
“ጽቡቅ! እሞ ከመይ ኣለዋ፧ መዝሙር ዘሚረናልካዶ፧ እንታይ እንታይ ደኣ በላኻ፧
“ኵሉ ነጊረየን። ኣብ መጀመርታ ተሓጕሰን ሰሚዐናኒ። ብድሕሪ’ኡ ግን. . .እ እ እ።” ፓፓጋሎ፡ “እዋእ! በጃኻ ንገረኒ፧ ኣይደሓንናን ዲና፧ ኣይተጨንቐኒ፡” በሎ።
“ኵሉ ኣዕሊለየን ብታሕጓስ ከምዛ ዘይሰምዓኒ፣ ብዛዕባ ጋብያኻ ምስ ኣዕለልክወን ግን ኣብዛ ምድረን ጥብ ኢለን።”
እቲ ፓፓጋሎ ሃንደበት ንሱ ውን ኣብቲ ጋብያኡ ወደቐ። እቲ ነጋዳይ ድማ ብስንባደ ዝገብሮ ጠፍኦ። ወዮ ነጋዳይ እንታይ ረኺብዎ ኢሉ፡ ነታ ጋብያ ከፊቱ ኣብ ኢዱ ምስ ሓቆፎ፣ ፓፓጋሎ ካብ ኢዱ ሞሊቑ፣ ብመስኮት ነፊሩ ንግዳም ሃደመ። ኣብ ኣፍደገ እቲ ገዛ ዝነበረት ገረብ ኣብኣ ኮፍ ኢሉ ድማ፣ ነቲ ዓምኡ ከምዚ በሎ፡ “የቐንየለይ ዝዓርከይ።”
እቲ ፓፓጋሎ ኣብኡ ኰይኑ መዝሙር ዓወት ዘመረ። ሓይሉ ተሓደሰን ደስታ ሰነቐን። እቲ ነጋዳይ ሓደ ነገር ተረድአ። መግቢ ይሃልኻ፣ ጽቡቅ ቤት ይሃልኻ፣ ብዘይ ነጻነት ኵሉ ከንቱ ምዃኑ።
እስሩቤት ወላ ብዙሃራት ዝተለበጠ ይዅን፣ እስርቤት ምዃኑ ኣይተርፎን እዩ። ኣምላኽ ብሓርነት ክንመላለስ ኢሉ እዩ፣ ብ ክርስቶስ የሱስ ካብ እስርቤትን ኣርዑትን ሓጢኣት ሓራ ዘውጽኣና። ክርስቶስ ሓራ ክንከውን ኢሉ እዩ ሓርነት ሂቡና፣ ስለዚ ብሓርነት ክንመላለስ ኣለና። ተመሊስና ናብ ሓጥያት ክንጥለቕን በርዑት ባርነት ክንቍረንን የብልናን። መጽሓፍ ቅዱስ ከምዚ ይብለና፡ ነፍስና ኸም ዑፍ ካብ መፈንጠራ ሃዳናይ ኣምለጠት፣ መፈንጠራ ተበትከ፣ ንሕናውን ኣምለጥና። መዝሙር ዳዊት ምዕራፍ 124 ጥቅሲ 7
እዛ ጽውጽዋይ እዚኣ እዚኣ ካብ ብቋንቋ ሽወደን እተጻሕፈት sagor från andra länder እትብል መጽሓፍ እተተርጐመት እያ።
Posted by:
Goitom Tesfai
Aug 15, 2014
1 Comments
800 Views


text:
ናይ መግየሺ ፓስፖርት
Resedokument – tigrinska
ናይ መግየሺ ፓስፖርት ንምርካብ ብመሰረት ናይ 1951 ውዕል ጀነቫ ከም ስደተኛ ክትፍለጥ ወይ ድማ ሃገር ዘይብልካን ነቲ ናይ ኒውዮርክ ናይ 1954 ውዕል ዘማላእካ ክትከውን ይግባእ።
መጠየቕታ ብዛዕባ ናይ መግየሺ ፓስፖርት
ናይ መግየሺ ፓስፖርት ንምጥያቕ ኣብቲ መጠየቕታ ዚብል ፎርም ቍ.108021 ክትመልእን ናብ ሓደ ናይቲ ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ናይ ፈቓድ ኣሃዱ ድማ ከተቅርቦ ይግባእ። ቅድሚ ንመጠየቕታኻ ንምቕራብ ነቲ ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ምብጻሕካ ቆጸራ ሓዝ። ንነፍስወከፍ መጠየቕታ ከቕርብ ዚደሊ ሰብ ቆጸራ ሓዘሉ: ነፍስወከፍ ሰብ ድማ ነናቱ ፎርም ኪመልእ ይግባእ።
መጠየቕታ ናይ መግየሺ ፓስፖርት ቍ. 108021 (ብቛንቋ ሽወደን)
መጠየቕታ ናይ መግየሺ ፓስፖርት ቍ. 109021 (ብቛንቋ እንግሊዝ)
ንመግየሺ ፓስፖርት ንምሕታት ከመይ ከም ዚግበር ብተወሳኺ ኣንብብ።
ነቲ መጠየቕታኻ ንምቕራብ በዚ ናይ ኢንተርነት ኣድራሻዚ ጌርካ ቆጸራ ሓዝ፤ www.migrationsverket.se/book-appointment
ትሕቲ 18 ዓመት ዝዕድመኦም ህጻናት
ትሕቲ 18 ዓመት ዝዕድመኦም ህጻናት ባዕላቶም ናይ መግየሺ ፓስፖርት ኪሓቱ ኣይፍቀደሎምን። ዘዕብዩዎም ወይ ኣለይቶም እዮም ዚጥይቅሎም።
ክልተ ኣለይቲ ምስ ዚህሉዉ: ክልቲኣቶም እዮም ነቲ ናይቲ ህጻን መጠየቕታ ፎርም ብምፍራም ፍቓዶም ዚገልጹ። ወላውን ሓደ ካብቶም ኣለይቲ ነቲ መጠየቕታ ሒዙ ናብ ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ይኺድ: እቲ ካልኣይ ግን ነቲ ፎርም ኣቐዲሙ ኪፍርሞ ይግባእ። እቲ ፊርማ ወይ ክታም ኣብ ቅድሚ ሓደ ሳልሳይ ምስክር ኪግበር ይግባእ።
ወለዱ ኣብ ሃገር ሽወደንዘየለዉ ህጻን እቲ መጠየቕታ ናብ ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ኪቕርብ ከሎ: እቲ ኣላዪኡ ምስኡ ኪህሉ ይግባእ።
ክፍሊት
ናይ መግየሺ ፓስፖርት ንምሕታት ክፍሊት የብሉን: ግን ነቲ ፓስፖርት ክትወስዶ ከሎኻ ትኸፍል ኢኻ። ናይ መግየሺ ፓስፖርትኻ ንምውሳድ ናብ ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ክትመጽእ ከሎኻ ብካርድ ክትከፍል ትኽእል ኢኻ።
ምስላጥ ጉዳይ ዚወስዶ ግዜ
ኣብዚ እዋንዚ ናይቲ ናይ ምስላጥ ግዜ ንውሒ ንምፍላጥ ኣብቲ ናይ ቤትጽሕፈት ስደተኛታት መርበብ ሓበሬታ ኣንብብ። እቲ ኣሳላጢ: ዝያዳ ሓበሬታ ምስ ዚሓተካ: ብኣኡ መጠን እቲ ናይ ውሳነ ግዜ ኪናዋሕ ይኽእል እዩ።
እቲ ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ነቲ ጉዳይካ ምስ ኣስለጦ: ነቲ ውሳነ ብፖስታ ጌርና ናብ ገዛኻ ክንልእከልካ ኢና።
ብዛዕባ ናይ መግየሺ ፓስፖርት ንምስላጥ ክንደይ ከም ዚወስድ ብተወሳኺ ኣንብብ።
በቲ ናይ መግየሺ ፓስፖርት ጌርካ ምግያሽ
ናይ መግየሺ ፓስፖርት ነቲ ናይ ኤውሮጳዊ ሕብረት ጠለብ ዘማልእ ብምዃኑ: ናብ ኩሉ ሃገራት ክትገሸሉ ትኽእል። ብመሰረት ውዕል ጀነቫ 1951 ደላይ ዕቝባ ምስ እትኸውን ኣብቲ ፓስፖርትኻ ናብ ዓድኻ ወይ ናብቲ እተሰጎግካሉ ሃገር ክትገይሽ ከም ዘይብልካ ተጻሒፉ ኣሎ።
ነቲ መንነትካ ከተጠናኽሮ እንተ ዘይክኢልካ: ኣብቲ ናይ መግየሺ ፓስፖርትኻ መንነትካ ከም ዘይተረጋገጸ ተጻሒፉ ኣሎ: ስለዚ ናብ ገለ ሃገራት ንምጋሽ ጸገም ኪህልወካ እዩ።
ናብ ገሊኡ ሃገራት ንምግያሽ ቪዛ ከድልየካ እዩ: ስለዚ ቅድሚ ምግያሽካ ተወሳኺ ሓበሬታ ንምርካብ ነቲ ናይቲ ዚምልከቶ ሃገር ኤምባሲ ተወከሶ።
ፓስፖርትኻ ዘገልግለሉ ግዜ
ናይ መግየሺ ፓስፖርት ንሓሙሽተ ዓመታት እዩ ዘገልግል: ኪናዋሕ ድማ ኣይክእልን። እቲ ናይ መግየሺ ፓስፖርትኻ ምስ ወደቐ ካልእ ምስ እትደሊ: ከም ብሓድሽ መጠየቕታ ከተቕርብ ይግባኣካ።
ሓድሽ ናይ መግየሺ ፓስፖርት ምስ እትሓትት: ከም ብሓድሽ ክትሰኣልን ናይ ኣጻብዕካ ኣሸራ ክትህብን ይግባእ: ምኽንያቱ ድማ እቲ ስእልኻን ናይ ኣጻብዕካ ኣሸራን ኣብ ኮምፕዩተርን ኣብቲ ናይ መግየሺ ፓስፖርትኻ ዘሎ ናይ ኮምፕዩተር ቺፕ ደኣ እምበር ኣብቲ ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ስለ ዘይተዓቀበ እዩ።
መጠየቕታኻ ምስ ዚንጸግ
እቲ ንናይ መግየሺ ፓስፖርትኻ ዚምልከት መጠየቕታኻ ብቤትጽሕፈት ስደተኛታት ናይ ምንጻግ ውሳነ ምስ ዚወሃቦ: ይግባይ ክትብል ትኽእል።
ነቲ ናይ ምንጻግ ውሳነ ምስ ተቐበልካ እንተ ደንጎየ ድሕሪ ሰለስተ ሰሙን ይግባይካ ናብ ቤትጽሕፈት ስደተኛታት ከም ዚቐርብ ግበር።


text:
ዩ-ስ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ተወሳኺ ማዕቀብን ፀቕጥን ንክውሰን ትሰርሕ ኣላ፣ ከምኡውን መንግስቲ ኤርትራ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ብዛዕባ ኣብ‘ታ ሃገር ዝተኸሰተ ደርቂ ኣፍልጦ ንከይረክብ ከልኪሉ ክብላ ኣብ ሕ/ሃ ኣምባሳደር ዩ-ስ ሱዘን ራይስ ገሊፀን።
ኤርትራ ኣብ‘ቲ ዞባ ተርእዮ ብዘላ ባህርይ ዩ-ስ ተሻቂላ ኣላ ዝበላ ኣምባሳደር ሱዘን ራይስ፣ኤርትራ ንኣል-ሸባብ ትሕግዝ‘ያ፣ኤርትራ ኣብ‘ቲ ብቃፊር ቤት ምኽሪ ፀጥታ ብዝቆመ ኣካል ብዝግባእን ብዘእምንን ኣገባብ ከምዝተሰነደ ንጎረባብታ ትህውኽ‘ላ ኢለን።
ብዛዕባ`ዚ ምላሽ ዝሃቡ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣምባሳደር ኤርትራ ኣርኣያ ደስታ “ሓንቲ ሓዳስን ንእሽቶን ሃገር ነዘን ኩለን ሃገራት ጸገማት ክትፈጥረለን ማዕረ ኽንደይ ልዕለ-ሓያል ሃገር ምዃና ክርድኣኒ ኣይክእልን`ዩ” ኢሎም “ንሕናስ ንህዝብና ብመግቢ ርእሱ ከምዝኽእል ክንገብር፡ ኣብ ትሕቲ ቅርጺ፡ ኣብ ሕክምና፡ ኣብ ትምህርቲ ኣብ ሕርሻ ንነጥፍ ኣለና`ምበር ጎረባብትና ክንህውኽ እንታይ ረብሓ`ለና? ከምኡ ኸኣ ዘግብር ምኽንያት የብልናን” ኢሎም።
ኣምባሳደር ሱዘን ራይስ ኣብ መግለፂኤን፣ዳርጋ ኩለን ጎረባብቲ ሃገራታ ብተመሳሳሊ ንኤርትራ ብተግባር ምዝራግ ምኽሳሰን ዘሰምብድን ዘሻቅልን‘ዩ። ብሕልፊ ዝሓለፈ ጥሪ ኣብ‘ቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተሳለጠ ኣኼባ መራሕቲ ሕብረት ኣፍሪቃ ግብረ-ሸበራዊ መጥቃዕቲ ንክፍፀም ኣብ ምውጣን ኤርትራ ደገፍ ምልጋሳ ኣዝዩ ዝውገዝ‘ዩ ምስ በላ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ፍሉይ ቆላሕታ ክገብረሉ ይግባእ ኢለን።ብዛዕባ ዩ-ስ ትሕዞ መርገፂ ኣመልኪተን ድማ ከምዚ ይብላ።
”እወ ዩ-ስ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ተወሳኺ ፀቅጢን ማዕቀብን ንክንበር ዝላዓለ ድልየታ‘ዩ።እዚ ጉዳይ‘ዚ ኣብ ውሽጢ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕ/ሃ ንላዘበሉን ንካተዐሉን ኣጀንዳ ክኸውን‘ዩ።ብመንፅር ዩ-ስ ግና ማዕቀብን ፀቅጥን ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ጊዚኡ ኣኺሉ‘ዩ” ኢለን ዶ/ር ሱዘን ራይስ።
ንኣምባሳደር ሱዘን ራይስ ዝሓተተን ካልእ ጋዜጠኛ ”ኣብ ኤርትራ ደርቂ ተኸሲቱ‘ዶ ኣሎ፣ኣብ ልዕሊ‘ቶም ግብሪ ዝኸፍሉ ዜጋታት ማዕቀብ ምንባር‘ከ ኣብ ልዕሊ‘ቲ ህዝቢ ጉድኣት‘ዶ ኣየስዕብን? ተባሂለን ወ/ሮ ሱዘን ራይስ ዝሃበኦ መልሲ፣ቅድሚ ኩሉ ክፍለጥ ዘለዎ እቲ ማዕቀብ ንፁርን፣ነቲ ይሳቀይ ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ዘይትንክፍን‘ዩ ምስበላ፣ብዛዕባ ጥምየት ኣብ ኤርትራ ክዛረባ ከለዋ፣
”ደርቂ ኣብ ኤርትራ ኣሎ ኢልና ኢና ንኣምን።እንተኾነ ናይ‘ቲ ደርቂ ኩነታት ብዝምልከት ዋላ ሓዴና‘ኳ ኣፍልጦ ስለዘይብልና ብዘይመጠን ተጨኒቅና ኣለና።ኩሎም ዘይመንግስታዊ ትካላት፣ትካላት ሕ/ሃ ስለዝተከልከሉ ብዛዕባ ምሕደራን ሰብኣዊ-ጉዳያትን ዳርጋ ኣብ ፀልማት ኢና ንርከብ።ህዝቢ ኤርትራ ማዕረ‘ቶም ኣብ‘ቲ ዞባ ዘለው ህዝብታት ይሳቀዩ‘ዮም ዘለው። መንግስቲ ኤርትራ መእተዊ ስለዝከልከለ፣ህዝቢ ኤርትራ ብጥምየት ይሳቀ‘ሎ” ዝብል መልሲ ሂበን።
ኣብ ሕ/ሃ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣቶ ኣርኣያ ደስታ ሱዘን ራይስ ኣብ እዋን ግጭት ዶብ ንውዕል ኣልጀርስ ካብ ሞንጎ ዘርቀቃን ንክፀድቅ ዝሰርሓን ክኾና ከለዋ እቲ ውዕል ነቲ ቀያድን ኣሳሪን ውዕል ዘይቅበል ወገን ስጉምቲ ሕ/ሃ ከምዝውሰዶ'ዩ ከምዝገልፅ እናፈለጥ ክሳብ ሎሚ ስለምንታይ ነቲ ውሳነ ዘይተግበራ? ኢልም ሓቲቶም።
ኤርትራ ብመሰረት ውሳነ ሕ/ሃ ካብ ምሽማት ኣፅዋር ተዓቂባ ፀኒሓ፣ ኣብ ጉዳይ ሶማልያ ነቲ ውሳነ ዝፃባእ ተግባር ኣይፈፀመትን ከምኡውን ምስ ጂቡቲ ዝነበራ ፀገም ተፈቲሑ ስለዘሎ እቲ ማዕቀብ ይላዓል፣እቲ ይዝረበሉ ዘሎ ተወሳኺ ማዕቀብ ድማ ክኹለፍ ኣለዎ ኢሎም።
ንቃለ-ምልልስ ምስ ክልቲኦም ኣምባሳደራት ተኸታተሉ -


text:
ERITREAN SNEET ASSOCIATION
ማሕበር ስኒት ኤርትራውያን ሳንድየጎ
جمعية سنيت الإريترية
ውጽኢት ምይይጥ ደለይቲ ፍትሒ ሳንድየጎን፣ ኣምባሳደር ዓንደብርሃንን
ኣቐዲምና ኣምባሳደር ዓንደብርሃን ምስ ደለይቲ ፍትሒ ሳንድየጎ ንምርኻብ ዝወሰዶ ተበግሶ ኣዚና ነመስግን። ማሕበር ስኒት ኤርትራውያን ሳንድየጎ ንብድሕሪ ሕጂውን ንኹሎም ውድባትን ሲቪካውን ፖለቲካውን ጽላላትን፣ ህዝባዊ ባይቶታትን፣ ብዘይ ኣፈላላይ እናተቐበለ ክዛተ ድሉው ምዃኑ ንኹሉ ደላይ ፍትሒ ይሕብር። ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝካየድ ቃልሲ ሓድሽ ኣቀራርባን፣ መንፈስን፣ ከም ዘድልዮ ዝተረድአ ማሕበርና፣ ክንዕወት ክንተኣማመን እውን ከምዘድየና ንፈልጥ። ክንተኣማመን ከኣ ብተግብር ብሓደ ምስራሕን ምስምማዕን ከምዘድየና ንቕበል። ኣብ ቋንቋ ትግርኛ ንሰማምዕ ከምቲ ናይ እንግሊዝኛ “ለት’ስ ኣግሪ” (Let’s agree) ማለት ኣይኮነን። እንታይደኣ “ኣነ ዝዛረቦ ዘለኹ ስምዓዮ፡ ንስኻ ትዛረቦ ዘለኻ ከኣ ክሰምዓካ” ማለት እዩ። መድረኽ መታን እንታይ ከም ዝብሉ ዘለዉ ክንሰምዖም፡ ኣምብሳደር ዓንደብርሃን ወልደግዮርጊስ ንሳንደየጎ መጺአ ምስ ደለይቲ ፍትሒ ክራኸብ ተሓባበሩኒ ዝብል ጠለብ ምስ መጸና፣ ንኸምዚ ዝኣመሰለ ጉዳይ ንምስልሳል ዘዋደድናያ ትካል “ማሕበር ስኒት ኤርትራውያን” ነዚ ምይይጥ’ዚ ከተሳልጥ ተሰማማዕና። ዝብለና ክንሰምዖ እሞ ንሱ ከኣ ክሰምዓና መታን ኩልና ብሓባር ክንዕወት!!
ንሕና ደለይቲ ፍትሒ ሳንደየዮ ብዉሑዱ ክኽበረልና እንደልዮ ቃልሲ፣ ካብ ቅዋም ንኸይትግበር ዝተግብረ ናይ ዶብ ኵናት 1998 ክሳብ ሕጂ ንመሰል ህዝብና ደው ኢልና፣ ንዝእሰር ዝነበረን ዘሎን ሓረስታይን፣ ተመሃራይን፣ ሰርሕተኛን፣ ኣዴታትን መንእሰያትን፣ጋዜጠኛታትን፣ መራሕቲ ሃይማኖትን፤ ተመራመርትን፣ ሚንስትራት ናይቲ ስርዓት እውን ከይተረፉ ከም ኣባላት ህግደፍ “ሕራይ ገበሮም’” ከይበልና ዓገብ ኢልና ዘእወና ዜጋታት ኢና! ሕጂውን እንተኾነ፣ ዝኾነ ዝተወደበስ ይትረፍ ዘይተወደበ ኣንጻር እዚ እከይ ዝኾነ ስርዓት ክንተሓባበር ወትሩ ድሉዋት ኢና። ማሕበር ስኒት ኤርትራውያን ሳድየጎ ብዝተፈላለየ መልክዕ ውደባታት፣ ንዕስራ ዓመት ዘዋህለሎ ተመክሮታት ኣሎዎ። ብዙሕ ናይ ኣቀላልሳ ሜላታት መስርሕ ስለ ዝሓለፍና ከኣ እቲ ጌጋታት ከይድገም “መድረኽ” ወይ ካልእ ውደባታት ስምዑና ብማለት ዝመስለና ሓሳባት ንክቡር ሓውና ዓንደብርሃን ኣካፊልናዮ ኣሎና። ንሕና ብሓፈሽኡ ከኣ ደምበ ተቓውሞ ብፍላይ ኣብዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ዝገበሮ ጌጋታት ክድገም የብሉን እዩ እቲ መልእኽትና!
ኣብ ካስል ድዩ ኣዋሳ፡ ወይስ ናይሮቢ፣ ጉዳይ ሲቪካውን ፖለቲካውን ቃልስታት ተሓናፊጹ፣ ተሓናኺሩ፣ተደራሪቡ፣ ተጎራሪሑ፣ ተፈራሪሑ፣ ተተናዂሉ፣ ተመሳቒሉ፡ ተሰናኺሉ ኣብዚ ሕጂ ዘለናዮ ኩነታት ዘብጸሐ ምኽንያታት ነጺርና ብምፍላጥ፣ መፈላለይኡን መላገቢኡን መፈስላት (ጆይንትስ) ኣለሊና ክንውድኖ ኣዚና ተማሕጺና ኣለና። ኣብ ዝሓለፈ ግዘያት፣ ፖለቲካዊ ውድባት ዝለዓለ ተራ ስለ ዝነበረን ኣብ ልዕሊ ሲቪካዊ ውድባትን፣ ውልቀሰባትን ዘካየድኦ ወገዛን፣ ነጸላን፣ ከሰሳን፣ ኣበሳን ቁጽሪ የብሉን። ሕጂ ከኣ ሲቪካዊ ማሕበራት ፋይናንሳውን፡ ዓቕማውን እጃመን ጎልቢቱ ኣብ ዘለወሉ ግዜ፣ ካብ ወድባት ዘዘድለየን እናሓረያን፣ እናሰቐላን፣ እናኣውረዳን፣ እናወደባን፣ ኣብ ዝብገሳሉ ዘለዋ ግዜ፣ ተራ ፖለቲካዊ ውድባት እናተሓተ፣ እናተዋሕጠ፣ እናጎበጠ፣ እናተዓብጠን፣ እንተኸይዱ ኣብ ዘይስረሐን ኣእትዩ ዘይድለ ክብደተ-ጾር ወሲኹ፣ ከግድዐንን፣ ክመንሀንን፣ ክገምየንን፣ ክቖጽየንን ስለዝኽእል ብኣጋጢምወን ዘሎ ዕድል ከይተዓሸዋ ሃገራውን ዲሞክራስያውን ረብሓታት ኣቐዲመን ክሰርሓ ተላቢና`ሎና። ብርእይቶና ፖለቲካዊ ውድባት ብንጹር መትከላትን፣ ዕማምን ኣብ ሃገርና ዝኣምናሉ ፖለቲካዊ መርሖ ንምትግባር ዝወዳደራ ሓይልታት እየን። ብመንጽሩ ከኣ ሲቪካዊ ማሕበራት መሰል ህዝብታትና ከይገሃስ ዝከላኸላን፡ ዘስተምህራን ዝጣበቓን ሓይልታት እየን። ኣብ ዘይንቡር ኩነታት ስለዘለና ግን፣ ዕማማት ናይ ክልቲኦም ትካላት ዝመሰቓቐለሉ መድረኽ ኣብ ወጻኢ ኤርትራ ስለ ዘጋጠመ ኣብቲ ዝመሰቓቐለሉ መላግቦ ብጥንቃቐ ክንኣስሮ መድረኽ ይጠልበናዩ። ነዚ ዝኸውን ንብሎ መፍትሒ ድማ እነሆ፡
- ብዙሓት ናይ ሓባር መትከላት ዘለወን ውድባት ዝተወሃሃዳን ዝተቐራረባን ኣለዋ። ገናውን ሓደ ፖለቲካዊ መርሖ ዘለወን ክሰምራ ኣብ መስርሕ ዘለዋ ውድባትውን ኣለዋ፡፡ ምፍንጫል መሰረታዊ ናይ ዕላማን መትከልን ፍልልይ ምስዘይህልዎ ብመጽናዕቲ ዝዅንን ናይ ሓባር ኣካል ክዋደድ ኣለዎ።
- ፖለቲካዊ ውድብ እንተኾይኑ ጽላሉ ምስ ፖለቲካዊ ውድባት እምበር፣ ምስ ስቪካዊ ማሕበራት ከቶ ከምዘይኮነ ምእማንን ኩሉ ዝግበር ጎስጓስ ኣንጻርቲ ስርዓት ግን ምስ ፖለቲካዊ ውድባት ብሓብር ዘጽልሎም ትካል ክህሉ ምእማን።
- ንመድረኻዊ ረብሓታት ኢልካ ናይ ፖለቲካዊ ውድብ `ካባኻ` ደርቢኻ ሓድሽ ፖለቲካዊ ካባ ለቢስካ፣ ብደረጃ ውልቀሰብየ ኣብዚ ዘለኹ ምባል ንናይ ፖለቲካ ሰባትስ ሕደግ ንተራ ዜጋታትውን ዘደናግር ስራሕ ኣይኮነን።
- ኩለን ሲቪካውን ናይ ሰብኣዊ መሰል ውድባትን፣ ዝሰምራ ሰሚረን ዘይሰምራ ከኣ ፍሉይ ዕማማተን ሒዘን ተወዲበን ናታተን ጥራይ ኮንፈረንስ ብምግባር ምስ ፖለቲካዊ ውድባት ሓንሳብን ንሓዋሩን ዝዛመድሉ ፎርሙላ ኣዳልየን ብሓባር ተወዲቦም ጸረ ህግደፍ ዝቃለሰሉ ፕላትፎርም ከውጽኡ ምግባር።
- ክልቲኣቶም ሓይልታት ብድሕሪ ነናቶም ኮንፈረንሳት ወይ መጋባኣያታት ምግባር፣ ካብ ፖለቲካውን ሲቪካውን ማሕበራት ዝቖመ ቅርጻ ንመላእ ተቓውሞ ሓይልታት ኣንጻር ህግደፍ ሓደ ባይቶኣዊ ጽላል ኣቝሙ ዝመርሕ ትካል ብምእዋጅ ብዘይውዓል ሕደር ናይ ውሽጥን ደገን ህዝብና ደገፍ ከም ዝረክብ ምግባር።
- ብዘይካዚ ትካልዚ ክልቲኣቶም ክፍልታት ዝሰማማዕሉ ብሕርያ ኣብ ቃልሲ ሰውራ፡ ብፖለቲካዊ ወይ ካልእ ሲቪካዊ ኣገልግሎት እንተላይ ምሁራት መራሕቲ ሃይማኖት ዝርከብዎ ናይ ስራሕ መምርሒ ኣውጺእካ ናይ ኣማኻሪ ቦርድ ምቛም። እዚ ቦርድዚ ብወገን ክልቲኡ ሸነኻት ዝሰማምዑሉ እምበር ሓደ ሸነኽ ጥራይ ዝመረጾ ክኸውን የብሉን።
- ኣብ ጥቅምቲ 20, 2017 ክልቲኡ ሸነኽ ኣዲስ ኣበባን ፍራንክፈርትን ዝግበር መጋብኣያታት ተቓወምቲ ሓይልታት፣ ንቕድሚት ዝጠመተን፣ ዝቋዶን፣ ዝወራረስን፣ (ኣዳፕትብል) ውሳኔታት ሒዙ ክወጽእ ኣጥቢቕና ንምሕጸን። ኣብ ክልቲኡ ሸነኻት ዝካፈሉ ዘለዉ ፖለቲካዊ ውድባት ከኣ ጥንቁቕ ዝኾነ ምውኽኻስ ምስ መራሕቲ ውድባቶም ከም ዘድልዮም ንርኢ። ንምንታይ ኣብዚ ጉዕዞዚ ዝርከብ ሓርፋፍ ንካልእ 2 ዓመታት ኩርኳሕ ክኾነና ስለዝኽእል!!!
ምስ ሰናይ ትምኒት!
ዓወት ንውጹዕ ህዝብና!
ዓወት ን20 ጥቅምቲ ኮንፈረንሳት ኣዲስን ፍራንክፈርትን!
ማሕበር ስኒት ኤርትራውያን ሳንድየጎ
ጥቅምቲ 12, 2012


text:
ኢትዮጵያ፣ ናይ ቀዳማይ ሚኒስተር ዕድመ ስልጣን ንክልተ ሓሙሽተ ዓመት ክኸውን ዘጽድቕ ሕጊ ትነድፍ
Radio Erena: 29 April 2018
ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ቀዳማይ ሚኒስተር ዕድመ ስልጣን ንክልተ ሓሙሽተ ዓመት ክኸውን ዘጽድቕ ሕጊ ይንደፍ ከምዘሎ ተገሊጹ።
ቀዳማይ ሚኒስተር’ታ ሃገር ብዓርቢ 27 ሚያዝያ ኣብ ከተማ ሃዋሳ ንዝተኣከቡ ፖለቲካውያንን በርጌሳውያንን መራሕቲ ኣብ ዝሃቦ መደረ፣ ሃገራዊ ቅዋም ኢትዮጵያ ቀዳማይ ሚኒስተር ንክልተ እዋን ጥራይ ክምረጽ ዘርቅቕ ሕጊ ይንደፍ ከምዘሎ ገሊጹ።
ንሱ ኣብ መግለጺኡ፣ ሰላማዊ ምስግጋር ስልጣን ደሞክራስያዊ ምሕደራ ንምምዕባልን ብልሽውና ንምቁጽጻርን ኣገዳሲ ግደ ስለዝጻወት ዕድመ ስልጣን ቀዳማይ ሚኒስተር ድሩት ክኸውን ከምዘለዎ ኣገንዚቡ።
ከምዝፍለጥ ፖለቲካዊ ስርዓት ኢትዮጵያ ነቲ ናይ ክብሪ ስልጣን ጥራይ ዝውንን ፕረዚደንትነት ናይ ክልተ እዋን ምርጫ ከፍቅድ እንከሎ፣ ምሉእ ፖለቲካዊ ስልጣን ንዝውንን ቀዳማይ ሚኒስተር ግና ንዘይተወሰነ እዋን ክምረጽ ዘፍቅድ እዩ።
==================


text:
ዓቕሚ ኣመራርሓ ክዓቢ ኣለዎ ተባሂሉ…
መቐለ መስከረም 03/2010(ድወት) ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝተመደቡ ኣምባሳደራት ዝተውሃቦም ሓላፍነት ብብቕዓት ክፍፅሙ ከምዝግባእ ቐዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣተሓሳሲቦም።
ፀገማት ኽእለት፣ ፍልጠትን ኣረኣእያን እቲ ኣመራርሓ ንምፍታሕ ድማ ላዕለዎት ትካላት ትምህርትን ትካላት ምርምርን ክንጥቀመሎም ይግባእ ኢሎም።
እቶም ቐዳማይ ሚኒስትር ምስ ኣመራርሓ ሚኒስቴር ጉዳይ ወፃእን መራሕቲ ልኡኻትን ዘትዮም።
ኢትዮጵያ ሐዚ ምስ ዘለዋ ብርኪ ዕብየት ኣብ ዓውዲ ዲፕሎማሲ ክንድቲ ዝድለ ለውጢ ከምዘየምፀአት ዝገለፁ እቶም ቐዳማይ ሚኒስትር ኣብ ህንፀት ትካላት፣ ልምዓት ሓይሊ ሰብ፣ ክእለት ኣመራርሓ ክስርሑ ዝግብኦም ስራሕቲ ከምዘለው ኣመልኪቶም።
ስለዝኾነ ድማ ኣብ ሓይሊ ሰብ ዘሎ ፀገም ኣረኣእያ ብምፍታሕ ኹሉ ኣመራርሓ ኣብ ዝተመደበሉ ቦታን ዝተውሃቦ ሓላፍነትን ብኣግባቡ ክፍፅም ከምዘለዎ ኣይተ ሃይለማርያም ኣተሓሳሲቦም።
ኣብ ቀፃሊ ውሱንነት ክእለትን ፍልጠትን ኣመራርሓ ንምፍታሕሕ ኣብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርትን ትካላት ምርምርን ዘሎ ዓቕሚ ንምጥቃም ዘኽእል ኣንፈት ከምዝተቐመጠ ድማ ሚኒስቴር ጉዳይ ወፃኢ ገሊፁ።


text:
ሓላዊ ልዳት ጋንታ ወልዋሎ በረኸት ኣማረ
ዓወት ዝበሃል ነገር ዝረጋገፅ ብርግፅ ብፃዕርን ተበላሓታይነት ጥራሕ እዩ። ካብ ፃዕርን ድኻምን ወፃእ ዝረጋገፅ ዓወት ክህሉ ፍፁም ዝከኣል ኣይኮነን። ምሽጥር ዓወት ፃዕሪ ዳኣ ይኹን እንበር፤ ዋላ ብጣዕሚ እናፀዓርካ ኣብ ዓወት ከይትበፅሕ ዝዘርዩኻ ኣጋጣሚታት ግን ኣለው። ዕድል፣ ግዜን ቦታን ካብዚኣቶም ብኣብነት ምጥቃስ ይከኣል። ፃዕርኻ ኣብቲ ትኽክለኛ ቦታን ኣብቲ ትኽክለኛ ግዜን ሰኣን ምፍሳስ ጠማቲ ዘይብሉ ኮይኑ ክባኽን ዘለዎ ተኽእሎ ዓብዪ ከምዝኾነ ርዱእ ነገር እዩ። ንኣብነት ኣብ ወረዳታትና ዝርከቡ ፍሉይ ስፖርታዊ ተውህቦ ዝተዓደሉ ሰብ ጥበብ ተፈጥሮኣዊ ተውህበኦም ዘሪእሉ ቦታ ሰኣን ምርካቦም ተዓቢጦም ክተርፉ ምርኣይ ንዓና ሓዱሽ ኣይኮነን። ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ተፈጥሮ ዝዓደለቶም ስፖርተኛታት ካብቲ ዝፅዕርዎ ፃዕሪ ብተወሳኺ ሰኣን ቦታን ግዜን ዕድሎም ተሰይሩ ከይተርፍ እዩ እንበኣር ስፖርተኛታት ብቕዓቶም ዘርእዩሎም ብዙሓት መድረኻት ክረኽቡ ኣለዎም ዝበሃል።
ናብ ርሑቕ ከይከድና ኣብቲ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ላዕለዋይ ሊግ ዝነሓናሓ ጠንካራታት ጋንታታት ስለዝፈጠርና በቲ መድረኽ ተረባሕቲ ዝኾኑን ኣብ ዓይኒ ብዙሓት ዝኣተውን መናእሰይ ክርኣዩ ዕድል ፈጢርና ኢና። ካብዚኣቶም ኣጥቀዓይ ጋንታ መቐለ ኣማኑኤል ገብረሚካኤል ሓደ እዩ። ተፃዋታይ ኣማኑኤል ገ/ሚካኤል ኣብ ዝሓለፈ ዓመት 18 ሸቶታት ብምምዝጋብ ጋንታ መቐለ ናብ ፕሪምየር ሊግ ክትሓልፍ ብፅሒት ኣንበሳ ዝነበሮ ተፃዋታይ እዩ። እዚ ተፃዋታይ ብኽእለቱ ጥራሕ ዘይኮነስ ብዘለዎ ድስፕሊንን ጋንታዊ ወነን እውን ኣርማ እታ ጋንታ እዩ ነይሩ ኢልካ ምድምዳም ይከኣል። እዚ ተፃዋታይ እንበኣር 32 ጋንታታት ካብ ዝነበረኦ ላዕለዋይ ሊግ ሃገርና ቁፅሪ ሓደ ተመራፃይ ብምዃን ኮኾብ ተፃዋታይ ላዕለዋይ ሊግ 2009 ኢትዮጵያ ኮይኑ ንሽልማት በቒዑ ኣሎ። ኮኾብ ተፃዋታይ ምዃን ጥራሕ ዘይኮነስ ሃገርና ናብ ቻን ንምሕላፍ ምስ ሃገረ ርዋንዳ ኣብ እተሳልጦ ፀወታ ክፍሊ ምጥቃዕ ብሄራዊ ጋንታና ክመርሕ እውን ናብ ሃገራዊ ጋንታ ፃውዒት ቀሪብሉ ኣሎ። ኣማኑኤል ጥራሕ ዘይኮነስ ብመሓዙቱን ደገፍቱን “ተወርዋራይ ነብሪ” እናተበሃለ ዝፅዋዕ ሓላዊ ልዳት ጋንታ ወልዋሎ መንእሰይ በረኸት ኣማረ እውን ኮኾብ ሓላዊ ማዕፆ ላዕለዋይ ሊግ ኢትዮጵያ ብምዃን ምስ ኣማኑኤል ሽልማቱ ተቐቢሉ እዩ።
እዞም ተፃወትቲ ብውልቆም ክንድድላዩ ብቕዓትን ተውህቦን ክህልዎም ይኽእል ይኸውን እዩ። እቲ መሰረታዊ ነግር ግን ነዚ ብቕዓቶም ዘውፅእሉ ግዜን ቦታን ምርካቦም እዩ። እተን ጋንታታት ብኹሉ መዳይ ክጠናኸራን ከምዚ ዝበለ መድረኽ ክፍጠርን እንተዘይግበር ነይሩ እዞም መናእሰይ ኣብዚ ደረጃ ክበፅሑ ምኸኣሉ ኢልካ ምዝራብ ኣየድፍርን። ምኽንያቱ ቅድሚ ሕዚ ኣብ ዝነበሩ ዓመታት ናብቶም ዓበይቲ ሊጋት ሃገርና ዝፅገዓ ጋንታታት ብሰንኪ ዘይምፍጣርና፡ ግዜን ቦታን ዘርዩዎም ብቕዓቶምን ተውህቦኦምን ከይተጠቐሙ ዝባኸኑ ሰገናትና ክንደይ ክኾኑ ከምዝኽእሉ ንምግማቱ ዘፀግም ኣይክኸውንን። ሎሚ ግን ካብዞም ተሸለምቲ መናእሰይ ጥራሕ እኳ ተማሂሮም “ወይለይ ኣብዙይ እውን እባ ይብፃሕ እዩ” ኢሎም መንፈሶም ዘለዓዕሉ ሰገናት ከመይ ከምዝበራኸቱ ዝፍለጥ ነገር እዩ፡፡
እዚ እንተደኣ ኮይኑ እቲ መንገዲ፣ ኣብ ክልልና ዘሎ ምህዳረ - ስፖርት ክወዓዓይን ክጎሃሃርን ኣለዎ። ኣማኑኤልን በረኸትን ጥራሕ ዘይኮኑስ በጣዕሚ ብዙሓት መናእሰይ ቅድሚት ዝሕረዩሉን ንሃገሮም ቅድሚት ተመረፅቲ ዝኾኑሉን ኩነታት ምፍጣር የድሊ። ብኻልእ ኣበሃህላ እቲ ኽልል ናይ ስፖርት ዞባ ንገብሮ ኣሎና ማለት እዩ። ብተፃወትቲ ጥራሕ ዘይኮነስ ብኣሰልጠንቲ፣ ብደያኑ፣ ብስርዓት ፀወታን መርሃ ግብርታትን እውን ተመረፅቲ እናኾንና ንኸድ ማለት እዩ። ንኣብነት ኮኾብ ዳኛ ፕሪምየር ሊግ ኢትዮጵያ 2009 ዓ.ም ተባሂሉ ተመሪፁ ዘሎ ትግራዋይ ኢንተርናሽናል ዳይና ኣማኑኤል ሃይለስላሰ ናይቲ ኣብ ክልልና ፈኸም ዝብል ዘሎ ምልዕዓል ስፖርት ውፅኢት እዩ፤ ወይ እውን በዓል ኣማኑኤል ነቲ ዝለዓዓል ዘሎ ስፖርት ክልልና ምኽንያት እዮም።
እዚ እንተደኣ ኮይኑ ስፖርተኛታት መናእሰይና እቲ ዝገብርዎ ፃዕርን ድኻምን ከምዘለዎ ኮይኑ፤ እቲ ፃዕሮም ናብ ውፅኢት ዝቕይርሉ ዕድል ክረኽቡ ግዜን ቦታን ክረኽቡ ክንገብር ይግባእ። ብኻልእ ኣበሃህላ እተን ከካብ ዝነበሮኦ ድኹም ጉዕዞ ተሲአን ተስፋ ዝህብ ስጉምቲ ጀሚረን ዘለዋ ጋንታታትና ስፖርተኛታትና ዝወፁለን መሳልላት እየን እሞ ካልኦት ክስዕበአን እንበር ምዝሕሓል ክሳብ ዝፈጥራ ክንፅበየን ኣይግባእን። ብፍላይ ክብርን መግለፂ መንነትን ክልልና ካብ ምዃን ብተወሳኺ ህይወት መናእሰይ ዝቕይራ ሰረት ቁጠባና እውን ስለዝኾና ብንዋት፣ ብገንዘብ ኮነ ብሞራል ክጠናኸራ ምግባር ናይ ኩልና ግደ ይኸውን።


text:
ቀዳማይ ምንስቴር ኬንያ ራይላ ኦዲንጋ ወታደራት ኬንያ ኣብ ልዕሊ ፅንዕቲ ትሕዝቶ ኣል-ሸብባ ዝኾነት ኪስማዮ ኣብ ዝቕፅል ወርሒ ነሓሰ ናይ መደወዳእታ መጥቓዕቲ ከምዝፍንው ኣፍሊጦም።ኬንያ ነቲ ወታደራዊ ስርሒት ዝውዕል ካብ ማሕበረሰብ ዓለም ሓገዝ ከምእትደሊ እቶም ቀዳማይ ምንስቴር ኣብ ናይሮቢ ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብዎ መግለፂ ገሊፆም።
ኣብ ቀረባ ንስትራተጂካዊት ከተማ ኣፍማደው ካብ ኢድ ኣኽራሪ ጉጅለ ኣል-ሸባብ ምምንዝዖም ዝተተባብዑ ቀዳማይ ምንስቴር ኬንያ ራይላ ኦዲንጋ ወታደራቶም ኣብ ልዕሊ ኪስማዮ ትፅቢት ዝተገበረሉ መጥቓዕቲ ንምፍናው ትሕዝቶታቶም የጠናኽሩ ኣለው ኢሎም።
ዕላማና ኣብ ዝቕፅል ወርሒ ነሓሰ ንኪስማዮ ምሓዝ እዩ ዝብሉ ኦዲንጋ ምኽንያቱ እንትገልፁ’ውን ከምዚ ኢሎም።’’ኪስማዮ ንኣል-ሸባብ ቀንዲ ምንጪ ቀረብ እያ።ንክስማዮ ከየተቖፃፀርካ ንኣል-ሸባብ ካብ ፀዋታ ወፃኢ ንምግባር ወይ’ውን ንምንፃል ኣፀጋሚ እዩ።’’
ወታደራት ኬንያ ናብ ኣሚሶም ወይ’ውን ሓይልታት ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ሱማሊያ ብወግዒ ክፅምበሩ እናተዳለው ይርከቡ።
ሓይልታት ኢትዮጵያ’ውን ናብ ኪስማዮ እናገስገሱ ይርከቡ።ቀዳማ ምንስቴር ኦዲንጋ እቲ ኣብ ልዕሊ እታ ወደባዊት ከተማ ዝፍኖ መጥቓዕቲ ዓለምለኸ ወታደራዊ ስርሒት እዩ ክኸውን ኢሎም።
ቀዳማይ ምንስቴር ኦዲንጋ መንግስቶም ነቲ ወታደራዊ ስርሒት ዝኸውን ሓገዝ ንዩናይትድ ስቴትስ ምሕታቱ ሓቢሮም።ዩናይትድ ስቴትስ ንኣሚሶም ኣብ ምሓግዛ እታ ዝዓብየተ ብሕታዊት ሃገር እያ።ዛጊድ እውን ዩናይትድ ስቴትስ ካብ 2007 ኣ/ፈ ጀሚሩ ናብ 340 ሚሊዮን ዶላር ዝፅጋዕ ገንዘብ ኣወፊያ’ላ።
እቶም ቀዳማይ ምንስቴር ኬንያ ንማያት ሱማሊያ ካብ ኸተርቲ ባሕሪ የከላኸሉ ካብዘለው ሓይልታት ባሕሪ ሕብረት ኣውሮፓ ሓገዝ ተሓትት ኣላ ኢሎም።


text:
መንእሰይ ክበሃል ብደርጃ ዕድመ ክጥመት እንከሎ፡ ነቲ ልዕሊ ህጻንነትን ኣብ ቅድመ ዓቕሚ ኣዳምን ዘሎ ግዜ ዘጠቓልል ህይወት ወዲሰብ እዩ።ብሓፈሻዊ ኣዘራርባ፡ ድማ ናብ ምሉእ ስብእነት ንምብጻሕ ዝዳለወሉ፡ ወሳኒ ግዜ ናይ ወዲ ሰብ እዩ። ኣብ ውሽጢ እዚ ዕድመ እዚ እኹል ተመኩሮ ከይወነነ ከሎ ብንጹህ ሓንጎል ስለዝጎዓዝ፡ ኩሉ እቲ ዝረኣዮን እቲ ዝሓስቦን ብሓንቲ ለይቲ ዝፍጸም ኮይኑ እዩ ዝስመዖ። ኣብ ከምዚ ዕድመ እዚ ከኣ ክፉእ ይኹን ጽቡቕ ንኽቕበል ድልው እዩ። ስለዚ መንእሰይ ትኩስ ወይ ውዑይ ሓይሊ እዩ። ኣብ ዓቕሚ ኣዳም ኣብ ዝበጽሓሉወይ ምላት ስብእነት ኣብ ዘረጋገጸሉ እዋን ድማ ነፍሱ ፈሊጡ ዘዋጽኦን ዘየዋጽኦን ዝመምየሉ ግዜ ማለት እዩ። ካብ ከባቢኡ ብዙሕ ክፈልጥ፡ ክመሃር፡ ክምኰርን ከስተውዕል ስለዝኽእል፣ ከምቲ ብንእስነቱ ከሎ ዝህንደዶ ዝነበረ ኣይከውንን።
መንእሰይ ብባህሪኡ ንብሉይ ብሓዲሽ ዝትክእ ከም ምዃኑ መጠን፣ ነቲ ናቱ መጻኢ ግዜ ዝቕይስ እውን ማለት እዩ። ንኣብነት ቀዳሞት ወለድና ንሓዳር እትኾነካ ባዕሎም እዮም ዝማጽኡልካ ዝነበሩ። ሎሚ ግና እቲ ሓዲሽ ወለዶ ባዕሉ ወይ ባዕላ ብዝሓረያ ወይ ብዝሓረየቶ እዩ ሓዳር ዝፍጸም ዘሎ። ኣብ ፖለቲካዊ መዳይ ክንርእዮ ከሎና ድማ ነታ ዝተወልደላ ሃገር ወይ መዳሕንቱ ዝተደፍነትላ ከምዝበሃል ንሃገረይ እንታይ ክገብረላ ኣሎኒ እሉ ዘይሓስብ መንእሰይ ውሑድ እዩ። ይኹን እምበር ተመኩሮ ዘለዎን ዘይብሉን መንእሰይ ሓደ ከምዘይኮነ ኩልና እንሰማማዓሉ ነጥቢ እዩ። ናይ ኣርባዕታት መንእሰይ ነቲ ናይ ሓምሳታት፡ እቲ ናይ ሓምሳታት ነቲ ናይ ሱሳታት፡ እቲ ናይ ሱሳታት ድማ ንናይ ሰብዓታት … ወዘተ እናኣውረሰ እዩ ክሳብ እዚ ዝሎናዮ በጺሕና ዝሎና። መንእሰይ ካብ ቅድሚኡ ዝነበሩ ክመሃርን ክፈልጥን ድልው እንተዘይኮይኑ ግን፡ ነቲ እታ ሃገር እትጽበዮ ከማልእ ኣይክእልን እዩ። ኣብ ሃገረይ እንታይ ግደ ክጻወት፡ ንህዝበይከ እንታይ ክበርክተሉ ይኽእል? ዝብል ክምልስ ድሉው ዝኾነ መንእሰይ እዩ ድማ ንሃገሩን ህዝቡን ክሓሊ ዝኽእል። ሓደ ካብዚ ከም ኣብነት ክጥቀስ ዝግበኦ፣ መንእሰይ ንሃገሩ ክከላኸለላን ተማሂሩ ድማ ከገልግላን ዝብል እዩ።
መንእሰይ ብሓፈሻኡ መን ምዃኑ ንነፍሱ ኣጸቢቑ ኣብ ዘይፈልጠላ ህሞት እዩ ዝርከብ ዘሎ። ነቲ ኣሎ ዝበሃል ሽግራት ብግቡእ ፈልዩ ዘለልዮን ዝፈልጦን እውን ኣይኮነን። ነዘን ክልተ ነጥብታት ክመልከን እንተዘይክኢሉ፡ ንሃገሩን ህዝቡን እንታይ ክገብር ከምዘለዎ እውን ክጻገምን ክሽገርን እዩ። መንእሰይ ብፍላይ ኣብ ነጻነትን ማዕርነትን ፍትሕን ዘለዎ እምነት ድሩትን፣ ብፍላይ ድማ ፖለቲካዊ ኣፍልጦኡ ኣዝዩ ትሑት ምስ ዝኸውን፡ ነታ ሃገር መንሽሮ እዩ ዝኾና። ናይ ነጻነትን ማዕርነትን ፍትሕን እምነት ዘይውንን እንተኾይኑ ምስቲ ካልእ ማዕረ ምዃኑን ንኹሉ እትምልከት ፍትሒ ዘይኣምንን ምዃኑ ይስሕቶ እሞ ኣብ ጸብለልትነት፡ ነፍሰ ምትሓት ወይ እውን ኣብ ምቁንጻብን ምንእኣስን፡ ኣብ ጸቢብነት የተኩር። ነቲ ቅድሚኡ ዝተሰርሐ እውን ከም ቁምነገር ኣይቆጽሮን። ካብዚ ዝነቐለ እውን ይኸውን ነቶም ካብኡ ብትውልዲ ይኹን ብተመኩሮ ዝበልጽዎ ኣኽብሮት ዘይብሉ። ንኹሉ ብኣሉታ እምበር ብእወንታ ጀሚሩ ነቲ ሃጓፋት ወይ እውን ግድላት ፍታሕ ንምምጻእ ኣይጽዕርን።
መንእሰይ ክበሃል ከሎ ኣፍቃር ሃገሩን ህዝቡን ክሳብ ህይወቱ ብጃ ዝህብን ምዃኑ ኣብ መዛግብቲ ታሪኽ ስኑድ እዩ። ስለዚ፡ ዝኾነ ይኹን መንእሰይ እምበኣር ንመጻኢ ዕድል ሃገሩ ብሩህ ንምግባር ሓላፍነት ከምዘለዎ ርዱእ እዩ። ነዚ ሓላፍነት እዚ ብዕምቈት ተረዲኡ ነታ ሃገሩ ካብ ዝኾነ ይኹን ጸገማት ከላቕቓ ይኽእልዶ? ሓላፍነት ንኽስከምከ እንታይ የድልዮ? ዝብል ሕቶ ምምላስ ኣገዳሲ እዩ። ምኽንያቱ ኣብ ዓለም ዝርከብ መንእሰይ ብዘይካ እታ መዳሕንቱ ዝተደፍነትላ ሃገር ካልእ ሃገር የብሉን። ኣብ ዝኸደ ይኺድ ተመሊሱ ኣብ ሃገሩን ህዝቡን እዩ ዝምለስ። ተሰዲዱ ሽሕ ግዜ ይጥዓሞ ንሃገሩን ህዝቡን ግን ፈጺሙ ካብ ኣእምሮኡ ኣይሓክኽን እዩ። ኩሉ ግዜ ድማ ናብታ ሃገሩን ህዝቡን ቁልሕ ምስ በለን ምስ ሓሰበን ኣስተንተነን እዩ። ወሓይዝን፡ ጎቦታትን እምባታትን፡ ሩባታትን ፈለጋትን ሃገሩ፡ ባህልን ልምድን እንዳቦታቱ ወትሩ ክርኢ ዝደፋነቕ እዩ። ነዚ መዝነት እዚ ክስከም እምበኣር ግቡእ ትምህርቲ ክሰንቕ የድልዮ።
ናብ መንእሰያት ደቂ ሃገረይ ኢርትራ ንመለስ እሞ ከመይ ዝበለ መንአሰይ እዩ ዘሎና ዝብል ሓሳብ ኩልና ብንቕሓትን ብኣፍልጦን ተመራሚርና ክንበጽሖ ኣሎና። ቀዳማይ ናይ ዕድመ ምትሕውዋስ ኣሎ። ኣቦታት ክምስሉ "ወዲ ኣርብዓ ዘርባዕባዓ፡ ይብሉ። ኣብ ዝመንና ግና ዝወለዱን ዝዘመዱን ደቂ ኣርባዓን ልዕሊኡን፡ መንእስያት ካብ ዝብል ስም ክላቐቑ ዘይመርጹን፡ ነቲ ሓቀኛ ዕቤት መንእሰያት ዝዓናቕፉን ይርከቡ እዮም። እወ ንሳቶምእውን መብዛሕታኦም ግዜ ንእስነቶም ከም መንእሰያት ዘይጸገቡ፡ ዝተበደሉ ዕድመ ንእስነቶም ብምልኪ ዝተሰርቀ ስለ ዝዀነ፡ ነት ዕድመ'ቲ ክብህግዎን ኣባኡ ክነብሩን ኣገራሚ ኣይኰነን። በቲ ካልእ ሸነኹ ድማ ማሕበራዊ ሽግራት የስዕብ ምኽንያቱ ኣብዚ ሒዝናዮ ዘሎና እዋን ኣብ ሕብረተሰብና ዝነበረ ጠቓምን ጎዳእን ባህልን ልምድን ሓዋዊስካ ናይ ምድምሳሱ ዝርኣየሉ ህሞት እና በጺሕና ዘሎና። እዚ ጥራሕ ከይኣክል ማሕበራዊ ሽግራትን፡ መዓት ግድላትን እውን ኣሎና። ንኣብነት ድኽነት፡ ድንቁርና፡ ሕማም፡ ከምኡ እውን ሕድሕድ ዘይምትእምማን ስለዘሎ፣ እቲ መንእሰይ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ምኽንያት ኣብ ነንሓድሕዱ ክገራጮን ከፈላለን ኣብ ቅርሕንትታት ተዋሒጡ ኣብ ዘየድሊ ኣቕጣጫ ክምርሽ ይርከብ። ኣብ ከምዚ ህሞት እዚ፡ ነታ ሃገር ብኹሉ መዳያታ፣ ሓድነታ ኣዕቁባ ክትብልጽግ ዝብል ክሓስበላ ይኽእልዶ? ኣነ ንበይነይ ብዘካይ ነዛ ሃገር ከድሕና ዝኽእል የሎን እናተባህለ እሞ ከኣ ብኣውራጃ ወይ ብብሄር እንተዘይተጠርነፍኩም ዝፍታሕ ሽግር የለን ብምባል ነዛ ሃገር የድሕንዶ?
ስለዚ፡ መንእሰይ ሃገርና ነቲ ‘ኩልና እምበር ንበይነይ ዝገብሮ የብለይን’’ ዝብል ጭርሖ ክዕጠቕ ይግባእ። ንበይነይ ዝገበሮ የብለይን ማለት ድማ ንኹሉ ኤርትራዊ ብኹሉ ፍልልያቱን ሕብሩን ሃይማኖቱን ብሄራቱን ኣውርጃታቱን ተጠርኒፉ ሓንቲ ዝኾርዓላ ሃገር ምፍጣር ማለት እዩ። ከምዚ ምስ ዝገበር ድማ እዩ እቲ መንእሰይ ነቲ ህዝብና ዝብህጎን ዝጽውዖን መልሲ ክህበሉ ዝኽእል። ካብዚ ብዝተረፈ ንጽባሕ እዛ ሃገር እዚኣ ሰላምን ውህደትን ሕውነትን ስኒትን ዝሰፈና ክትከውን እንተኾይኑ ብመገዲ ምፍልላይ ዘይኮነስ እንታይ ደኣ እቲ መንእሰይ ንገዛእ ርእሱ ንለወጢ ቅሩብ ክኸውንን ነቲ ለውጢ ድማ ብመንጽር ሓባራውን ኣሳታፍነትን ክርእዮ ይግባእ። እዚ ከኣ ኩሉ መንእሰይ ካብ ናይ ከፋፋሊ ወይ ፈላላዪ ፖለቲካ ጸጊዕነት ነጻ ኮይኑ ነቲ ማሕበራዊ ምፍንጫላት ዘዕሙቝን ዘባልሕን ኩነታት ወጊድ ክብልን ቅኑዕ ዲሞክራሲያዊ ባህሊ ክኽተል የድሊ። ናብዚ ንምብጻሕ ድማ መንእሰይ ንኹሉ ክጥርንፍን ብዘይኣፈላላይ ዝሓቁፍ ፖለቲካዊ ዕላማ ክውንን ይግባእ። እንተዘይኮይኑ እዚ በበይንኻ ኰንካ ሑሕ ምባል ናይ ጽልኢ ለበዳ ሕማም ምስፍሕፋሕ ንሃገርን ህዝብን ዘርብሕ ከምዘይኮነ ምርዳእ የድሊ።
ስለዚ፡ መንእሰይ ብፖለቲካዊ ውደባ ይኹን ብበርጌሳዊ ማህበር ይወደብ ብዘየገድስ፡ ኩሉ ዝገብሮ ምንቅስቓስ ንዲሞክራሲያዊ መስመር ዝዕኵዅ ወይ ዘህስስ ወይ እውን ዝዕወት ወይ ዝፈሽል፣ ዲዩ ኣመዛዚኑ ክርዳእ ኣለዎ። ከምኡ እውን እቲ ንሱ ሒዝዎ ዘሎ ኣተሓስስባ ዝተጠርነፈን ዝተሓቛቘፈን ሕብረተሰብ ክፈጥር ይኽእልዶ ኣይክእልን ዝመዝንን ዝግምግምን ከኸውን ኣገዳሲ እዩ። እዚ ማለት ዲሞክራሲያዊ ባህልን ኣተሓሳስባን ዝጠናኸረሉ እንኮ መገዲ ኣብቲ ባህሪ ናይ ንሱ ዝተወደበሉ ፖለቲካዊ ሰልፊ ይኹን በርጌሳዊ ማሕበር ዝመርኮስ እዩ። ይኹን እምበር፡ ንሕብረተሰብ መቓቒልካ ናብ ትደልዮ ዓወት ከምዘየብጽሕ እውን ብኣግኡ ከስተብህለሉ ኣለዎ። እቲ ዓወት ዝበሃል ዘሎ ድማ ንፍልልያት ካብ ምግፍሑ ንምጽባቡ ብምውሳእ ፍትሓዊ ዝኾነ ሕብረተሰብ ምፍጣር ማለት ኣዩ። ዎ! ኤርትራዊ መንእሰይ፡ እዛ ሃገርካ ኤርትራ ትደልየካ ኣላ ክበሃል ከሎ ካባኻ እንታይ ትጽበ ኣላ ዝብል ሕቶ ንምምላስ ክትበቅዕ ኣሎካ። ንሱ ድማ ነቲ እታ ሃገርካ ትደልዮ ብመገዲ ምፍልላይን፡ ምግርጫውን ድዩ ወይስ ብቕኑዕን ንኹሉ ዝጥርንፍ ኣገባብ ፈሊኻ ምግንዛብ እዩ።
ድራር መንታይ


text: ካብ ኣስመራ ብዓዲ ጓዕዳድ ዝሓልፍ ጽርግያ ወዲእና፡ ናብ ሕምብርቲ ዝወስድ ጽርግያ ክንጥወ እንከሎና፡ ወዲ የማነ ነታ መስተዪት፡ ኣብ መንጎ መንበሩን መኽደን ሞተረ’ታ ኣውቶቡስን ክቕርቅራ ክብል እቲ ስዋ ተኻዕወ። ነቲ ዝተኻዕወ ብዓይኑ ርእዩ ዘድሕኖ ክመስል ዓሰርተ ግዜ ተገልቢጡ ጠመተ። እታ መእለዪት መንገዲ’ውን ከይተፈለጠቶ ህሩግ በለቶ፣ ናህሪ’ታ ኣዉቶቡስ ኣብ ሽዑ በጺሑ ዓቐኑ ዝሓለፎ መሰለ። ክጠውያ እንከሎ ከዝሕላ ዕድል ብዘይ ምርካቡ፡ ንጸጋም ዛዝያ ዳርጋ ምድሪ ስዒማ ተመልሰት። ልበይ ዓዊፋ፡ ናብ’ቶም ኮፍ ኢሎም ዝነበሩ ሰባት ወደቕኩ፣ ዋጭ-ዋጭ ኰይኑ እንተ ዘይበራበር ዝተገልበጥና’ዩ መሲሉኒ ነይሩ። ካብ’ቶም ዝወደቕኩዎም ሰባት ክትንስእ’ውን ኣይከኣልኩን። ገለ ንብረት ካብ ሰንቀ’ታ ኣውቶቡስ ኣብ ልዕለይ ወዲቑ ነይሩ። መን ምዃኑ ኣይፈልጥን ነቲ ንብረት ካብ ሰብነተይ ምስ ኣልዓለለይ፡ ተንሲአ ንነብሰይ ደው መበሊ ጥጡሕ ቦታ ኣናደኹላ። ሓንቲ እግረይ ኣብ መንጎ መሸማዓት ኣንቢረ፡ ነታ ሓንቲ ግን መርገጺ ብምስኣነይ፡ ኣብ ልዕሊ ካልእ መሸማዕ ረገጽኩ፣ ምኽንያቱ ካልእ ኣማራጺ ኣይነበረንን።