text:
ዓመታዊ ዕዳጋ ሀምስተደ ሰንበት 29 ነሓሰ ከም እንደገና ክካየድ ኢዩ። እቲ ዕዳጋ ኣብ Binnenweg ከምኡውን ኣብ Raadhuisstraat ካብ ሰዓት 11፡00 ቅ.ቀ ክሳብ 5 ድ.ቀ ክካየድ ኢዩ ኣብዚ ድማ ሸቃጦ ካብ ማእከል ሀምስተደ ከምኡ ውን ነጋዶ ካብ ካልእ ቦታ ኣብዚ ዝተፈላለዩ ጽቡቅ ነገራት ብርትዓዊ ዋጋ ከምኡውን ምቁር ዝብላዕን ዝስተን ሒዞም ይውዕሉ።
እዚ ዕዳጋ ኣዝዩ ጽዑቁን ከምኡውን ምስ ሰባት ትላለየሉ ባታ ኢዩ።ኩሎም እዳ ሻሂታት ኩፉታት ኢዮም።ኣብ ሀምስተደ ብዙሓት እንዳ ሻሂታት ኣሎ።ንዓበይቲ ይኹን ንመንእሰያት ዝኸውን መዘናግዒ ኣለዎ። ንኣብነት ‘de Silent Disco area’
እዚ እንታይ መለት ኢዩ? ርኣዮ……… ኣብዚ ሓደ ቦርሳ ናይ ኣስበዛ መግበሪ ይወሃበካ ኢዩ። ኣብዚ ሙዚቃን ከምኡውን ፎቶግራፋትን ብ Mario Kart photobooth ዝተዳለወ ኣሎ።ቆልዑ ድማ ኣብዚ ገጾም ሕብሪ ይለኽዩዎ ከምኡውን kindercocktails ካብ COCO LOCO ይሰርሑ።
ሕግታት ኮሮና ብዝተማልአ መንገዲ ይካየድ።እቶም ኣብዚ ዝስርሑ ደዃኩ ድማ ርሕቀቶም ዝሓለው ኢዮም ዝኾኑ።በጻሕቲ ድማ ሓደን ፈረቃን መትሮ ርሕቀት ክህልዎም ይሕተቱ።
ደኳኩን ናይ ሀምስተደ ኩሉ ግዜ ዓመት ዓመት ብጽቡቅ ስጉምቲ ኢዮም ዘሕልፍዎ ሎሚ ዓመት ውን ከምኡ ከምዝኸውን ኣይንጠራጠርን።
. ብመኽንያት ኣብ ግዜ ጽድያ ቁሪ ብምንባሩ እዚ ናይ ኣባጨጎራ ጸገማት/ሰዕበናት ካብ ዓሚ ሰሙናት ድሒሩ ኢዩ ጀሚሩ። እዚ bastaardsatijn rups ዝበሃል ኣባጨጎራ ድማ ክቀላቀል ጀሚሩ። እዚኦም ክልቲኦም ድማ በቲ ኣዝዩ ዘሕምም ጸጉሮም ብርቱዕ ዝኾነ ናይ ቆርበት ቁጥዐ የስዕቡ።ነዞም ኣባጨጎራ ንምጥፋእ 49 ሰፈር ናይ Mezen ዝበሃላ ኣዕዋፍ ኣብቲ ናይ ግሩነንዳል ጫካ ተሰቂሉ ኣሎ። መኽንያቱ ሓንቲ ንእሽተይ ( Mezen) ዑፍ ንመዓልቲ ክሳብ ልዕሊ 50 ኣባጭጎራ ክበልዓ ይኽእላ ኢየን። ሓንቲ ሰፈር ዑፍ ድማ ክሳብ 6 ኣዕዋፍ ይሕዝ ኢዩ። ኣብዚ ጫካ ተወሳኺ 51 ናይ መንካዕ ሰፈር ተሰቂሉ ኣሎ።እዘን መንካዕ ኣብ መዓልቲ ሓደ ርብዒ ናይ ክብደተን ኢየን ዝበልዓ።እዞም eikenprocessierups ዝበሃሉ ዓይነት ኣባጨጎራ መብዛሕቲኡ ግዜ ኣብ ገረብ ዝበ ኢዮም ዝርከቡ። እዞም ኣባጨጎራ ብሓብር ኮይኖም ንሓንቲ ገረብ ጠቕላላ ክቀልጥዋ ይኽእሉ ኢዮም። eikenprocessierups ዝበሃል ዓይነት ኣባጨጎራ ብነዊሕ ጻዕዳ ጸጉሩ ኢዩ ዝፍለጥ።እዞም ኣባጨጎራ ኣብ ጉንጊ ናይ ሓደ ገረብ ወይ ውን ኣብ ሓደ ርጉድ ዝበለ ጨንፈር ናይ ገረብ ኢዮም ዝነብሩ ማለት ልክዕ ከም ሰፈር ኣይ ሳርየት ኢዩ ዝመስል።
እዚ bastaardsatijnrups ዝበሃል ዓይነት ጨጎራ ኣብ ሓደ እሻኽ ገረብ ናይ ገምገም ባሕሪ ፡ ቆጥቓጥ ፡ሲልዶርን ፡ ዝበ ፡በርከን ከምኡውን ናይ ፈረታት ገረብ ይነብሩ።እዞም ዓይነት ኣባጨጎራ ልክዕ ከምቶም eikenprocessierups ዝበሃሉ ዓይነት ኣባጨጎራ ጸጉሪ ዘለዎም ኮይኖም ሓደ ዓይነት ጸገማት የምጽኡልካ።
ነዞም bastaardsatijnrups ዝበሃሉ ዓይነት ኣባጨጎራ ብምንታይ ንፈልጦም፡ ጸሊም ብናዊ ክሳብ ጸሊም ኣካላት ዘሎም ፡ነዊሕ ብጫ ብናዊ ጸግሪ ከምኡ ውን 2 ቀያሕቲ ጥብ ኣድጊ ዝመስላ ኣብ ሕቁኡ ኣለዎ።
እንተደኣ እዞም eikenprocessierups ወይ de bastaardsatijnrups ዝበሃሉ ዓይነት ኣባጨጎራ ኣብ ህዝባዊ ቦታ ርኢኻ ናብ ምምሕዳር ኣመልክት።
ስትራይከስተን, መሰረቱ ‘Stolpersteine’, ኢዩ ዝብል።ብሓደ ጀርመናዊ ስነ-ጥበበኛ Gunter Demnig ዝበሃል ኢዩ ተጀሚሩ። እዚ እምኒ ናይ ኩቢክ ቅርጺ ዘለዎ ኮይኑ ኣብልዕሊኡ ናይ ኣስራዚ ዝተወቀረ ኢዩ። እዞም እምንታት ኣብቲ ማርሻፐዲ ኣብቲ ኣይሁድ ዝተሰጎጉሉ ወይ ዝመቱሉ ኣብ ቅድሚ ገዛውቲ ኢዩ ዝርከብ። ኣብዚ ሕጂ ግዜ ክሳብ 70,000 ዝኾኑ ዝተወቅረ እምንታት ኣሎ(ስትራይከስተን)
ኣብ ሀምስተደ ውን 2 ዝተወቅረ እምኒ (ስትራይከስተን) ንመዘከርታ mevrouw Johanne Hedwig van Straaten ከምኡ ንሓፍታ Marie Mathilde van Straaten ኣሎ። ክልቲኤል ኣብ ናይ ጀርመን ቤት-ማእሰርቲ ካምፕ ኢየን ሞይተን። እዚ ክውን ክኸውን ጓል-ጓላ ን mevrouw Johanne Hedwig van Straaten ኢያ ተበግሶ ወሲዳ። ንዓኣ ዓባያ ካብ 1937 ክሳብ ቀዳሞት ዓመታት ናይ ካልኣይ ኩናት ዓለም ኣብ Binnenweg ቁጽሪ 91 ናይ መጽሓፍቲ ዱኳን ነይሩዎ። እቲ ዝተወቅረ እምኒ ድማ ኣብኡ ኢዩ ዘሎ።
ብዙሕ ግዜ ኣብዚ ወብሳይት ብዛዕባ ናይ “ቋንቋ ልምምድ” ከተንብብ ትኽእል ኢኻ። መብዛሕቲኡ ግዜ ብፍሉይ ዝጥቀሱ፡ ምብጻሕ ኣመሓድሪ ፡ ስንተርክላስ ወይ ምቅጻል ቤት-ንባብ ኣብ ተንዳ ኣብ ግዜ ኮሮና።ቋንቋ ከመይ ኣሎ ሕጂ? ቁሩብ ዶ ንዓካ ሓጊዙካ? ሮቡዕ ኣብቲ ቤት-ንባብ እንታይ ኢና ንገብር?
እቲ ቀንዲ ዕላማ ልምምድ ምዝራብ ቋንቋ ነዘርላንድ ኢዩ። ሓደ ሓደ ግዜ ውን ብዛዕባ ሰዋስው ፡ ኣባሃህላን መግለጺታቱን ከምኡ ውን ብዛዕባ ናይ ነዘርላንድ ልምዲታት ውን ንዛረረብ ኢና።( ስለምንታይ ኢዩ ኣብ ግዜ በዓል ነዘርላንድ ኣራንሽዊ ሕብሪ ዝኸውን? ሰለምንታይ ሰመያዊ ወይ ቀይሕ ዘይከውን?) ኣብዚ ግዜ’ዚ ሓደ ሰዓት ዝኸውን ኣብዛ ‘er ‘ ትብል ቃል ኣጥፊእና ኣለና። ከም ነዘርላዳዊ መጠን ብዛዕባ እዚኣ ሕሰቡ……ክንደይ ግዜ ትደጋገም ከምኡ ውን ብኽንደይ መንገድታት ንጥቀመላ ኣብ ቋንቋና! እዞም ወጻእተኛታት ‘doedurdugroete’ ክንብል ከለና ይርድኡና ዶ ኢልኩም ትሓስቡ?
ሓደ ሓደ ግዜ ቤት-ትምህርቲ ኮይኑ ኢዩ ዝስምዓካ ግን እቶም ተሳተፍቲ ብሓፈሻ ኣዝዩ ጽቡቁን መሃርን ኮይኑ ኢዮም ዝረኽብዎ! ብፍላይ ድማ ኣብ ሓደ ንእሽቶይ ጸገም ወይ ሽግር እንተደኣ ንዘራብ ኣለና ናይቲ ሓደ ሰብ ሰሚዕኻ ምምላስ። ( እንተዳኣ ኣብ ድኳን ኣማልስካ ኣውሒዶም ሂቦምኻ እንታይ ትገብር ፧ ዝያዳ እንተ ሂቦምኻ ኸ እንታይ ትገብር፧ ቅድሚ እዚ 1.5 ሜርትሮ ምርሕሓቅ ኣብ ግብሪ ምውዓሉ ክሳብ 18 ሰባት ንሳተፍ ነይርና። ብድሕሪኡ ድማ ጉጁለታት ገርና ብውሑድ ሰብ ገርና ግን ድማ ኩሉ ሰብ ከምዝሳተፍን ከምኡ ድማ ክዛረብን ከምዘለዎ ንገብር።ተስፋ ይገብር ድማ ከምዚ ዘለዎ ኣካይዳ ኣብ ወርሒ ሓምለ ክቅጽል ኢዩ። ዝኾነ ሰብ ኣብዚ ቋንቋ ነዘርላንድ ምዝራብ ክሳተፍ ዝደሊ ብድሓን ምጹ።ኣብዚ ግዜ’ዚ ካብ ኮርያ፡ ሶርያ፡እንዶኖዝያ፡ቡልጋርያ፡ቱርኪ፡ኤርትራ ከምኡውን ደኒማርክ ተሳተፍቲ ኣለው። ብናትካ ቋንቋ ውን ንኻልእ ሰብ ክትገልጸሉ ይከኣል ኢዩ ። ነዚ መደብ ዘዳልው ኣብ ገዝኦም ፍራንስ ፡ ቱርኪ ፡ ዓረብ ፡ ጥልያን፡ አንግሊሽ ከምኡ ውን ጀርመን ኢዮም ዝዛረቡ። ኣብ ካልእ ግን ነዘርላንድ ።እዚ ባህላዊ ቃል ናይ ነዘርላንድ ‘ gezelligheid'(ምትሕውዋስ) ቀዳማይ ኢዩ ዝስራዕ!
እንተ ተሳተፍቲ ብዙሓት ኮይኖም ኣብ ግዜኡ ኣብዚ ወብሳይት ክንሕብረኩም ኢና።ምናልባት ሽዑ ክንረኽበኩም ንኸን ኢና! ብድሓም ምጹ።
እዚ ናይ ቆልዑ መካነ- እንስሳታት መበል 70 ዓመት ብምግባሩ ኣዝዩ ፍሉይ ኢዩ። እዚ ሞለንቸ( Molentje) ካብ ናይ ቆልዑ መካነ – እንስሳታት ኣብ ነዘርላንድ እቲ ዝጠንተወ ኢዩ።እዚ ኢዩ ድማ በዓል ክትገብረሉ ዝሓተካ ወይ ዝግድደካ። እዚ መሬት ድማ ካብ 1913 ኣትሒዙ ኣብ ትሕቲ ዋንነት ምምሕዳር ኢዩ። ኣብ 1951 ድማ እዚ ናይ ሕርሻ ቦታ ተሃኒጹ። ብድሕሪኡ ድማ ናይ ቆልዑ መካነ እንስሳታት ኮይና። ድሕሪ ግዜ ድማ ኣብዚ ብዙሓት ዓሌታት እንስሳታት ክነብሩ ጀሚሮም ማለት ከብቲ ፡ሓሰማ ፡ ጠለበዱ ከምኡ ውን ኣጣል ጥራይ ዘይኮነስ ዋላ ውን ጊሐ ፡ ላማስ(Lama’s)፡ካንጋሩ ከምኡውን ዕስለ ንህቢ ። ኣጋጣሚ ኣብቲ ናይ 2010 ዝነበረ ባርዕ ሓዊ እቲ ቆፎ ናይ ‘ቲ ዕስለ ንህቢ ተቓጺሉ። ቀዳም 26 ሰነ ድማ እቲ በዓል ዝካየደሉ ኢዩ። ኩሉኹም ብደሓን ምጹ!! ንበጻሕቲ ድማ ቡን ፡ሻሂ፡ከምኡ ውን ሊሞናደ ምስ ምቁር ዝብላዕ ነገር ኣሎ ከምኡውን ሰዓት 14 ፡00 ናይ ምሳሕ ግብጃ ኣሎ።ቆልዑ ድማ ሕብሪ ዝሕበር ባንዴራ ዘለዎ ወረቀት ሕብሪ ብምግባር ኣብቲ ናይ መካነ እንስሳታት ይሰቅልዎ ። ኣዚዩ ድማ ምዕሩግ በዓል ኮይኑ ይውዕል።
እዚ ናይ ቆልዑ መካነ -እንስሳታት ኣብ ጫካታት ግሩነንዳል ጥቃ እቲ መጻወቲ ቦታ ኣብ Burgemeester van Rappardlaan 1 ይርከብ


c: text/html

text:
ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉሙዝ ዞባ መተከል ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ይፍፀም ዘሎ ጭፍጨፋ መንግስቲ ነቲ ፀገም ካብ ሱሩ ንምፍታሕ ኣድላዩን ብዝተዋደደን ሓይሊ ከምዝሰርሕ ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ኣሕመድ ገሊፆም።
ኣብ ቤንሻንጉል ጉሙዝ ዞባ መተክል በኩጂ ኣብ ዝተብሃለ ቦታ ናብ ትማሊ ሓሙስ ኣብ ዘውግሐ ብዑጡቓት ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ልዕሊ 100 ንፁሃን ሰባት ተቐቲሎም እዮም።
ቀዳማይ ምንስተር ኣብይ ኣሕመድ ሎማዕንቲ ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያ ገፆም ኣብ ዝፅሓፉዎ መልእኽቲ ኣብ መተከል ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ይፍፀም ዘሎ ጭፍጨፋ ኢሰብኣዊ ተግባር ስለዝኾነ ኣዚዩከምዘሕዘኖም ገሊፆም።
ነቲ ፀገም ካብ መሰረቱ ንምፍታሕ ዝተዋደደ ስራሕ ክስራሕ ከምዝተገበረ ሓቢሮም ኣለው።
ናይ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰል ኮሚሽን ትማሊ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ኣብቲ ክልል ዘሎ ሓለዋ ሰብኣዊ መሰላት ብዝለዓለ ደረጃ እናተዳኸመ ምኻዱ ሓቢሩ ኣሎ።
ናይቲ ኮሚሽን ኮሚሽነር ዶክተር ዳንኤል በቀለ ሎማዕንቲ ምስ ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብዘካየድዎ ቃለ ምልልስ ብዛዕባ እቲ መጥቓዕቲ ከምዚ ኢሎም።
‘’ኣብ ቀረባ ዝወረደ ጉድኣት ቅድሚ ሎሚ ካብ ዝነበሩ ፍልይ መጠኑ ዝለዓለ ምዃኑ፣ክሳብ ሕዚ ብዘለና ግምት እንተወሓደ ልዕሊ 100 ሰባት ብዘሰቅቕ ጭካነን ግፍዕን ተቐቲሎም ኣለው።ብዙሓት ናይ ኣካል ጉድኣት ወሪዱዎም ኣሎ።ኣባይቶም ንብረቶም ብሓዊ ነዲዱ ዓኒዩ እዩ’’ ኢሎም።
እቲ ናይ ትማሊ መጥቓዕቲ ብሄር መሰረት ዝገበረ ኣይኮነን ኩሉ ዓይነት ሰብ ጉድኣት ወሪዱዎ እዩ ኢሎም።
እዚ ከምዚ ኢኩ እናሃለው በዝሒ በቲ መጥቓዕቲ ዝተቐትሉ እናተፃረየ ምዃኑ ዝገለፁ ሓላፊ ኮሚኒኬሽን መንግስቲ ክልል ቤንሻንጉል ጉሙዝ ኣቶ መለስ በየነ ኣብቲ መጥቓዕቲ ኢዶም ከምዘሎ ዝተጠርጠሩ ሸውዓት ኣባላት መሪሕነት ኣብ ቁፅፅር ምውዓሎም ሓቢሮም።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ጦማረ ዘብጹእ ወቅዱስ አቡነ ሲኖዳ ሳልሳይ መጽሓፍ ቅዱስ ከምዚ ይብለና። “ ብውሑድ ተኣሚንካ ኢኻ’ሞ ኣብ ብዙሕ ክሾመካየ ።” እዚ ማለት ኣብ ምድራዊ ዓለም ብነገራት ኩሉ እሙን እንተኾንካ ኣብ ሰማያት ክሸመካ እየ ማለት እዩ። ኣብዚ ዓለም እሙን ኮንካ ምርካብ ማለት ሽልማት ኣብ ዘልዓለምዊ ሕይወት ክሸመካ እየ። ማለት እዩ። እዚ መምርሒ ብብዙሕ ባእታት ተግባራዊ ክኸውን ይኽእል […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ፡ አሜን። ንካልኦት ሰባት ካብ ዘየድኅን ክርስትያን ንላዕሊ ዝኸፍአ ምንም የለን። ኣንታ ሰብ! ድኻ ኢየ እትብለኒ ንምንታይ ኢዩ፧ ክልተ ዲናር […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ። ማርያም መግደላዊት ብዕለት እሑድ(ሰንበት) ጌና ጸልማት ከሎ ናብ መቓብር ጐይታ ክትከይድ ተንሥአት። ርግጽ'ዩ ብጸልማት ምውጻእ ብፍላይ […]
እዛ ዓለም ብከባባ፣ ብገፋሓ ፣መዓስ ኣኺላ ጸቢባ። እቲ ሰማይ ሓዛሊ ደመና ምስ ጠሊ፣ እታ ምድሪ ኣፍራይት ኩሉ ተኽሊ ምስ ወይኒ።ሰማይን ምድርን መዓስ ንኣመሎም ይዋሱኡ ኮይኖም ፣ ምስ ፈጣሪኦ እንተ ዘይተቃድዮም። ክልቲኦም ሓለፍቲ ድሕሪ ምጽኣት ዘይነበርቲ። ኣይክሰሱ፣ ኣይሕረሱ፣ ኣይኩለሉ፣ ንዘልኣለም ኣይጽገቡ። ንዓለም ዝፈጠራ ብከባባ፣ ብኹሉ ዘወቀባ ዘልመዓ ብጽገረዳ ፣ማያት ከፋፊሉ ደመና ሰሪዑ፣ ብፍጡራት ዘማዕረጋ። ብርሃን ንበይኑ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ ኣምላኽ ኣሜን። ወትባርክ አክሊለ ዓመተ ምሕረትከ ንዓመት ብሳህልኻ ትኽልላ መዝ.64፣11(65፣11። እንቋዕ ናብ ሓድሽ ዓመት ዘመነ ዮሐንስ ብሰላምን ጥዕናን ዓቂቡ ኣብጽሓና። ንዘመን ብዘመን ዚልዉጥ፥ ኣብ ዘዘመኑ ድማ ዲንቒ እጹብ ዝኾነ ህያባቱ ኣምላኻዊ ጥበባቱን ዝገልጽ ልዑል እግዚአብሔር ኣምላኽ ካብ ዘመነ ሉቃስ ናብ ዘመነ ዮሐንስ ዘሰጋገረና ስለ ኩሉ ግብሩ ይኽበር ይመስገን ኣሜን። […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን። ብመንገዲ ማር ይስሓቅ ዘሶርያዊ፥ መበል 46 ስብከቱ እምነት ኣፍ ደገ ሚሥጥራት እያ። ከምቲ ናይ ኣካላትና ኣዕንቲ ንዝርምሰሱ ነገራት ዘርእየና ከምኡ ድማ እምነት ነቲ ሕብኡ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ፡ አሜን:: ዘይሓምም ሓመመ፣ ዘይተሓዝ ተሰቕለ፣ ዘይመውት ሞተ። ፍቕረይ ደሪኽዎ! ኣየ ፍቕሪ! ነቲ ዘይሓምም ሕማሙ ነዘንቱ፣ ነቲ ዘይመውት ሞቱ ነዘንቱ፣ በታ ምስ ደቂ መዛምርቱ ዝተቐመጠላ ለይቲ፣ ብፍቓድ ኣቡኡን ብፍቓድ ገዛእ ርእሱን ነፍሱ ንሞት ወፈየ። ነቲ ኹሉ ዝሕዝ ሓዝዎ፡ ነቲ ገዛኢ ኹሉ ኣሰርዎ ነቲ ሕያው ወዲ ኣምላኽ ኣሰርዎ፡ ንሳቶም ብቑጥዓ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን። ሲጥና ፣ ብዕብራይስጥ ኮይኑ ጽልኢ ማለት እዩ፡፡ ዘፍ. ፳፮፥፳፩/26፥21 ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ መንፈሳዊት ቤት ትምህርቲ ንቆልዑ ንምዝንጋዕ ንሓደ ሰሙን ዝኣክል […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ ኣምላክ 4.ምስ ሰባት ጽቡቅ ዝምድና ምፍጣር ምስ ኩሉ ሰብ ብሰላም ንበሩ ይብለና ቅዱስ መጽሐፍ ። መንፈሳዊ ሰብ ኣኽእሎ ረኺቡ ምስ ኩሉ ሰብ ብሰላም ክነብር ዓቢ ትዕድልቲ እግዚአብሔር ኣምላኽ እዩ። ሽዑ ድሌቱ ኵሉ ተግባሩ ናይ ሰባት ጽቡቅ እምበር ሕማቅ ክርኢ ኣይደልይን እዩ። እዚ ከኣ ናብ ክብረትን ትሕትናን የብጽሖ። ውሽጣዊ […]
መርዓኹም ክጽብቀልኩም እንተ ደሊኹም ንናትናኤል ዓድምዎ ኣብ ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ መርዓ ናይ መሓዛይ ተሳቲፈ ነይረ። ሓደ መሓዛና ስለምታይ ናብቲ መርዓ ናይ ወዲ ገዛውታኻ፡ፈታዊኻ ዘይመጻኻ ኢለ ምስ ሓተትክዎ ᎒ ከይተዓደመ ዝመጸ ከይጽገበ ወጸ ከይኮነኒ ሰለ ዘይተዓደምኩን ኣይመጻኹን በለኒ። ክግርመኪ እቲ መርዓ ምስ ሓለፈ ሓፍተይ ናይ መርዓ ዕድመ ረሲዓይዮ ከይሃብኩኻ ቅድሚ ክልተ ወርሒ ዓርክኻ ሂብካ በለትኒ ፡ […]


text:
ንኽብሪ 50 ዓመት ሞያ ስነ-ጥበብ ኣወሃሃዲ ሙዚቃ ዓበደላ ኣቡበከር ብዓበይትን ናእሽቱን ስነ-ጥበባውያን ዝተዳለወ መደብ ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ቨርጂንያ ተኻይዱ ኔሩ።
ንዓበደላ ኣቡበከር ምስኡ ዝጀመሩን ተመክሩኡ ዝሰነዱን ስነ-ጥበባውያን መንጸፍ ዘመናዊ ሙዚቃ ኤርትራን ኪነዉን ኢሎም ይገልጽዎ ።
ኣብ ኣስመራ ኣብ መጀመርያ 70ታት ኣብ ባንድታት ሮኬት: ዘርኣይ ደረስን ማሕበር ትያትር ኣስመራን ዝፈለመ ዓብደላ ኣቡበከር፡ ብፍላይ ኣብ ስደት ምስ ከደ፡ ብኪቦርዱን ቅኒቱን ጌሩ፡ ንዘመናዊ ሙዚቃ ኤርትራ ናብ መድረኽ ዘበረኸ ፡ ብምውህሃድ ሙዚቃ ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዓቢይ ለውጢ ዘምጽአ ምዃኑ ብኹሎም ዝፈልጥዎ ይምስከረሉ። ነዚ 50 ዓመት ዘቑጸረ ሞይኡ ክብሪ ንምሃብ`ዮም`ምበኣር፡ ኣብ ከባቢ ዋሺንግተን ዲሲን ከባቢኡን ዝርከቡ ስነ-ጥበባውያን ንታሪኹ ዝገልጽ ዶክመንታሪ ብምድላው ናይ ክብርን ኣፍልጦን ምሸት ክገብርሉ በቒዖም።


text:
ጀርመን
ጀርመን (ብጀርመንኛ፦ Deutschland፣ ኣደማምጻ፦ /ዶችላንድ/ ( ስማዕ))፣ ወግዓዊት ፈደራላዊት ሪፓብሊክ ጀርመን (ብጀርመንኛ፦ Bundesrepublik Deutschland ኣደማምጻ፦ /ቡንደስረፑብሊክ ዶችላንድ/ ( ስማዕ))፣ ኣብ ማእከላይ ሰሜናዊ ኤውሮጳ እትርከብ ብሰሜን ብወገን ምስ፣ ደንማርክ፣ ብወገን ምብራቕ ምስ ፖላንድ፣ ብምብራቕ ምስ ሪፓብሊክ ቸክ፣ ብደቡባዊ ምስ ኣውስትርያን ስዊዘርላንድ ብምዕራብ ምስ ፈረንሳን በልጅዩምን ሉክሰምበርግን፤ ከምኡውን ኔዘርላንድ እትዳውብ ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ በርሊን እያ።
ሕጊ[ኣመዓራርይ | ኮድ ኣመዓራርይ]
ጀርመን ብኣዝዩ ጸቡቕ ኣካያይዳ ዘለዎ፣ ንናእሽቱ መንእሰያት ኣብ ስራሕ ትምህርቶም ከድህቡ ዝጸቅጥ ተረርቲ ሕግታት ኣለዋ። ኣብ ጀርመን ሓደ ትሕቲ 18 ዓመት ከም መኪና፣ ኣሰንበድቲ ፊልምታት ወልፍታት ሽጋራ ናይ ሓንቲ ስድራ ምስካም`ውን ንትሕቲ ዕድመ ህጻናት ኣይፍቀድን እዩ.


text:
ቀዳመይቲ ሚኒስተር ሜይ ትማሊ ሓሙስ ምስ ላዕለዎት መራሕቲ ፓርቲ ሪፖብሊካን ኣብ ፊላደልፍያ ተራኺበን ዝተዘራረባ ኽኾና ከለዋ ኣብዚ ርኽብ ንፕረዝደንት ትራምፕ ብምምዓድ ኣብ መንጎ ብሪታንያን ኣሜሪካን ሓድሽ ውዕል ንግዲ ከምዘድልይ ሓቢረን ኣለዋ።
“ከምቲ ፕረዝደንት ቸርችል ኣብ ሓደ እዋን ዝበልዎ “ሓደ ዓይነት ቋንቋ ንዛረብ፡ ኣብ ሓደ መሰውያ ንሰግድ ብዓብዩ ድማ ሓደ ዓይነት ሓሳባት ንኽተል ሰባት ኢና” ስለዚ ሎሚ ካብ ካልእ ጊዜ ንላዕሊ ሓያል ዝኾነ ርኽብ ኣብ መዳይ ኢኮኖሚ፡ንግዲ፡ምኽልኻልን ፖለቲካን ኣለና። እዚ ሓድሽ ምምሕዳር ድማ ሓደ ካብ ቀዳምነታቱ ብምስራዕ ኣብ መንጎ ክልቲኣን ሃገራት ናይ ንግዲ ስምምዕ ምኽያዱ ብጣዕሚ ሕጉስቲ እየ።”
ክልቲኦም ወገናት ብዛዕባ እቲ ንግዳዊ ስምምዕ ብቅልጡፍ ክትግበር ዘለዎም ተስፋ እንተገለጹ’ኳ ብሪታንያ ምሉእ ብምሉእ ካብ ሕብረት ኣውሮጳ ከይወጸት ዝኾነ ዓይነት ልዝብ ክካይዱ ኣይኽእሉን’ዮም።
ብዛዕባ’ዚ ናይ ንግዲ ስምምዕ ምስ ኣሜሪካ ዝተሓተቱ ሚኒስትር ፋይናንስ ብሪታንያ ካብ ናይ ሕብረት ኣውሮጳ ዋዕላ ካብ ብራስለስ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ብሪታንያ እቲ ካብኣ ዝድለይ ግዴታ ከምትፈልጥ ገሊጾም ኣለው።
ክልቲኦም ቀዳማይ ሚኒስትር ተረዛ ሜይን ፕረዝደንት ትራምፕ ኣብ ዓለምለከ ዝምድና ክልቲኣን ሃገራት ብፍላይ ኣብ መዳይ ንግዲ ለውጢ ንምትእትታው ናይ መጀመርያ ስጉምቲ ምውሳዶም ሓቢሮም።ብርግጽ ናይ ብሪታንያ ካብ ኣውሮጳ ምሉእ ንምሉእ ምውጻእን ናይ ፕረዝደንት ትራምፕ ካብቲ ናይ 12 ሃገራት ትራንስ ፓሲፊክ ሸሪኽነት ምውጻእ ነቲ ኣብ መጻኢ ብዓለምለኸ ደረጃ ዝኻየድ ልዝብ ኣብ መዳይ ንግዲ ከምዝጸልው’ውን ኣይሓብኡን።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኤርትራውያን ብማሕበራዊ ክብርታትና ክንሕበን፡ ብፖለቲካዊ ኣገንዝቦናን ምሕደራናን ድማ ክንሓፍር ይግባእ።
ማሕበራውን ፖለቲካውን ዓውድታት ኣብ ምዕባለ ሓደ ሕብረተ-ሰብ ዘይስገሩ ወሰንቲ ኣዕኑድ’ዮም። ባህላውን ሃይማኖታውን ስርዓት ዘይብሉ ህዝቢ መጥመሪ ከምዘይብሉ ዕንጸይቲ’ዩ። ከመይ’ሲ ናተይ ዝብሎ ፍሉይ ማሕበራዊ ክብሪ ስለዘይብሉ። ፖለቲካዊ ንቕሓትን ብቕዓት ምሕደራን ዘይብሉ ህዝቢ ብተመሳሳሊ ካበይ ተበጊሱ ናበይን ብኸመይን ከም ዝይኸድ ኣይፈልጥን። መሰረታዊ ናይ ህይወት መቐይሮ መንገዲ ገዲፉ፡ ኣብዘይመሰረታዊ ጉዳይ ሕድሕዱ እናተመናጨተ፡ ካብ ክብረት ናብ ሕስረትን ምብትታንን’ዩ ዝወርድ። ስለዚ ህዝቢ ዋላ ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳሩ ኣወንታዊ ጎኒ ይሃልዎ፡ ኣብ ፖለቲካዊ ኣረኣእያን ኣሰራርሓን እንተወዲቑ ኩሉ’ዩ ዝስእን። ኣብ ፖለቲካዊ ኣረኣእያኡን ምሕደራኡን ንቑሕን ብቑዕን ጎኒ ሃልይዎ፡ ዘተኣሳስሮ መለለዪ ማሕበራዊ ክብርታት ዘይብሉ ድኹም እንተኾይኑ’ውን ንድሕሪት ተመሊስካ ናይ ምውዳቕ ‘ምበር ንቕድሚት ናይ ምስጓም ዕድል የብሉን። ስለዚ ከኣ ማሕበራውን ፖለቲካውን ዓውድታት ኣብ ምዕባለ ሓደ ሕብረተ-ሰብ ወሳኒ ግደ ዘለዎም፡ ክልተ ዝመስሉ ግን፡ ሓደ ብዘይትሓደ ናይ ምቕጽል ዕድል ዘይብሎም ተመጋገብቲ መትንታት’ዮም።
ካብ መግለጺ ማሕበራዊ ክብርታት ህዝቢ ሓደ ስርዓተ መውስቦ’ዩ። ማሕበራዊ መውስቦ ደቂ-ሰባት ንኣካለ መጠን ምስ በጽሑ ዝፍጸም ክቡር ናይ ህይወት ነጥቢ መቐይሮ’ዩ። ክልተ ተቓራኒ ጾታ ዘለዎም ሰባት፡ ብእምነትን ማሕላን ኣብ ሓደ ዝመጽእሉ፣ ወሊዶም ዝስዕምሉ፣ ኣዕብዮም ዝልእክሉ ኣብ ግዜ እርጋኖም ዝድገፍሉ፣ ሓድጊ ገዲፎም ዝሓልፍሉ፣ መሰረት ሕብረተ-ሰብን ሃገርን ዝኾነት ስድራ ቤት ትጣየሰሉ መድረኽ’ዩ። መውስቦ ክሳብ ክንድ’ዚ ርዝነት ዘለዎ ጉዳይ ብምዃኑ ከኣ፡ ብወሳኒ መልክዑ ብዘይ እኹል መጽናዕቲ፣ ብዘይግቡእ ምምኽኻር፣ ብዘይተሳተፎ ቀረባ ቤተዘመድን ፈተውትን ኣይፍጸምን። ኩሉ ነገር ብስርዓትን ኣገባብ ክኸይድ ስለ ዘለዎ፡ ማሕበራዊ መውስቦ ናቱ ዝኾነ ስርዓትን ኣገባብን ኣለዎ።
ከም ኣብነት ኣነ ኣብ ዝዓበኽሉን ብቕረባ ዝፈልጦን ስርዓተ መውስቦ ኣብ ባህሊ ብሄረ ትግርኛ፡ ሕቶ መውስቦ ብወገን እንዳ ወዲ’ዩ ዝጅምር። እንዳ ወዲ ዓይኒ ንዘውደቑላ ጓል ንምርካብ፡ ምስ ስድራ ቤት ጓል ቅርበት ዘለዎ፡ ነቲ ጉዳይ ብሓላፍነት ተቐቢሉ ኣብ ፍጻሜ ከብጸሖ ይኽእል’ዩ ዝበልዎ ሰብ ከም መማጽኢ ( መንጎኛ) ክኾኖም ይሓርዩን ምስኡ ይላዘቡን። መማጽኢ ፍቓደኛ ምዃኑ ድሕሪ ምግላጽ፡ ገለ ዕንቅፋት ከየጋጥሞ ቅድመ ሕቶታት ብምቕራብ ዳህሳስ ይገብር። ኣብ መንጎኦም ናይ ስጋ ዝምድና ከይህሉ፣ ዝኽተልዎ ሃማኖታዊ እምነት ተመሳሳሊ ምዃኑን ዘይምዃኑን፣ ካብ ድሑር ኣተሓሳስባ ዝብገስ ኣሉታዊ ርድኢት፣ መበገሲኡ መሰረታዊ ይኹን ዘይመሰረታዊ ጽልኢ ከይህሉ፣ ንሓዳር ትድለ ዘላ ጓል ግዳማዊ ተኽለ ሰብነታ (ጭጋረታ)፡ ውሽጣዊ ብስለት ኣተሓሳስባኣ፡ ኣዴታታ ወላዳት ምዃነንን ዘይምዃነንን፡ ጸባዋት ድየን ኣይኮናን፡ ምስ ወለዳ ብተኸታታሊ ዝመትወን ከይኾና፡ ...ወዘተ ዝብሉን ካልኦትን ሓቲቱ ዝረኸቦ መልሲ ሒዙ ተልእኾኡ ክፍጽም ናብ እንዳ ጓል ይኸይድ። ምኽንያት መምጺኢኡ ትሕትና ብዘለዎ ኣገባብ ይሕብር። ናታቶም መልሲ ድማ ይሰምዕ። ካብ እንዳ ጓል ዝረኸቦ መልሲ ሒዙ ናብ እንዳ ወዲ ይምለስ። ከም’ዚ ተባሂለ ኢሉ ከኣ ይነግር። ዝተረኽበ መልሲ ኣወንታዊ እንተደኣ ኮይኑ ኣሰይ ጉዳይ ሰለጠ። ኣይፋል እንተደኣ ኮይኑ ኣብኡ የብቅዕ። ኣብ መንጎ ምድላይን ዘይምድላይን ጠልጠል ዝበለ ዘይበሰለ ጉዳይ እንተኾይኑ ግን፡ መማጽኢ እቲ ጉዳይ ኣብ ፍጻሜ ክሳብ ዝበጽሕ፡ ካብ ናብ እናተመላለሰ ከብስሎ ይግበር። ኣብ ምሉእ ምርድዳእ ምስተበጽሐ ዕለተ ሌላን ህጸን ይተሓዝ። ድሕሪ ሕጸ ድማ ዕለተ መርዓ ይንጸር።
ቃል ኪዳን ብሰለስተ መሰረታዊ ረቓሒታት ይፍጸም። ብባህላዊ፡ ሃይማኖታዊ፡ ዘመናዊ (መዘጋጃቤታዊ)። ካብ ጥንቲ ጥቅምቲ ክሳብ ሎሚ ኣብ ብሄረ ትግርኛን ኣመንቲ ተዋህዶ ቤተ-ክርስትያንን ዝግበር ስርዓተ መውስቦ፡ ብወሳኒ መልክዑ ባህላዊ ኮይኑ መጥመሪኡ ሓይማኖታዊ ስርዓት፡ ቃለ-እምነትን ማሕላን ማእከሉ ዝገበረ’ዩ። ቃል-ኪዳን ኣብ ዝእሰረሉ ብቁጠባዊ ዓቕሚ ድርቱነት ጽብብ ብዝበለ ወይ ብጭሉቕ እንተተፈጺሙ፡ ወለድን መቕርብን ናይ ክልቲኦም ተጻመድቲ ማለት፡ ብሽነኽ እንዳወድን እንዳ ጓልን፣ ናይ ሃማኖት ኣቦ፣ ዋሕስ ኣብ ዝተረኽብሉ ይፍጸም። ብዝሕ ዝበለ ዕዱም ኣብ ዝተረኽበሉ ሰፊሕ ዳስ ዝካየድ እንተኾይኑ ከኣ፡ ዕዱማት ብግልጺ ኣብ ዝዕዘብሉ፡ ክልቲኦም ወገናት ዝኣመንሎም ሓለቓ ዳስን ዋሕስን መዚዞም ኣብ ማእከል ዳስ ደው ክብሉ ይግበር፡፡ ሓለቓ ዳስ ንእንዳ ጓልን እንዳ ወድን በብተራ ኣቶ እከለ ዋሕስ ክኸውን ትቕበልዎ ዲኹም ኢሉ ይሓትት። ካብ ወለዲ ኣወንታዊ መልሲ ምስ ረኸበ፡ ንዋሓስ ንስኻኸ ብዘይኣድልዎ ዋሓስ ኮይንካ ከተገልግል ቅሩብ ዲኻ ኢሉ ይሓቶ። ድልውነቱ ምስ ገለጸሉ የምሕሎ። ቀጺሉ እዞም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሱ ሰብ ጉዳይ ኣብ ዝተረኽብሉ ኣብ ማእከል ዳስ ናብ’ዚ ዝስዕብ ጉዳይ የምርሕ።
ኣብ ግዜ ሕጸ እንዳ ወዲ ንእንዳ ጓል ዘበርከትዎ ብገንዘብ፡ ብጥሪት፡ ብዓይነት፡ ብጉልበት ተዘርዚሩ ይቕርብ። ኮታ እንዳ ጓል ዝሓተትዎን እንዳ ወዲ ዝመለስዎን ዘይመለስዎን ዝተኣትወ ቃል ዝተፈጸመን ዘይተፈጸመን ብወግዒ ይንገር። ቅሬታ ዘለዎ ቅሬታኡ የስምዕ። ቅሬታ እንተዘይሃልዩ ብምምስጋን ናብ ዝቕጽል ይሓልፍ። ንተጻመድቲ መውጽኢ ሓዳር ዝኸውን ካብ ክልቲኦም ወለዲ ማለት እንዳ ወድን እንዳ ጓልን ብማዕረ ወይ ብርዱእ ምኽንያት ክንድዚ ሂብና ኣለና ኢሎም በብወገኖም ይገልጹ። ሓለቓ ዳስ ዕልልል እናበለ እንዳ ክስቶ ከም’ዚ ኢሎም፡ እንዳ ክስቶ ድማ ከም’ዚ ኢሎም ኢሉ ንዕዱማት ይሕብር። ዋሕስ ቃልኩም ዲዩ ብተግባር ትፍጽምዎ ዲኹም ኢሉ ይሓትት። ወለዲ እወ ቃልና’ዩ፡ እግዝኣብሄር ከኣ ቃልና ኣየጥለመና ይብሉ። ስርዓተ ቃል ኪዳን ይቕጽል። መራሒ ሃይማኖት መርዓትን መርዓውን ከይጠልመኪ፡ ከይጠልመካ እግዝኣብሄር ይጥለመኒ ኢሎም ቃላ ማሕላ ክፍጽሙ ይግበር። መስርሕ መውስቦን ቃል-ኪዳንን ድማ በዚ ኣገባብ ይዛዘም።
በዚ ኣገባብ’ዚ ዝሓለፈ ማሕበራዊ ጽምዶ ወይ ስርዓተ መውስቦ እቲ ዝበዝሕ ዕውት’ዩ። ስለምንታይ ዕውት ይኸውን? 1. ብቕኑዕ ሕልና ስለ ዝብገስ። 2. ሕግን ስርዓትን ስለ ዝተኸተለ። 3. ኣብ ሓቀኛ ድሌትን ግቡእ መጽናዕትን ስለ ዝምስረት፡፡ 4. ብኹሎም ቅቡላት ዝኾኑ ኣውሓስቲ ኣካላት ስለ ዘሳትፍ። 5. ብእነተ ማእከላይ ዳኛ (ዋሕስ) ብዘለዎ ዝፍጠር ጽምዶ ብምዃኑ ንክፈርስ ዘለዎ ዕድል ኣዝዩ ጸቢብ ይገብሮ። ዘፍርስ ነገር እንተኣጋጢሙ ከኣ፡ ከም ኣመሰራርታኡ ግልጽነት፣ ምኽንያታውን ሕጋውን ስርዓት ብዘለዎ ኣገባብ ስለ ዝፍጸም ዘሰሓሕብ ኣይከውንን። ሰብ ጉዳይ ቃል ኪዳኖም ካብ ምቁራጽን ዝኣተውዎ ማሕላ ብምዕጻፎም ካብ ዝፈጥረሎም ናይ ሕልና ቁስልን ወጻኢ በትሪ እናወጣወጡ ናብ ሓዞ ትሰዶ ኣየምርሑን። ኣይበኣሱን። ዝረገጽካዮ ኣይረግጸኒ ኣይበሃሉን። ትማሊ ከም’ዚ ዝበልካ ዝገበርካ ኢሎም ነቲ ብሓባር ዘሕለፍዎ ሕጉስ ህይወት ኣይድምስስዎን። ሓቢርና ክንቅጽል ወይ ንሕና ኣይነፋዕናን ወይ ድማ እግዝኣብሄር ኣይፈቐደን ኢሎም ብሰላም ይፈላለዩ። ኣብ ሓጎስን ሓዘንን ድማ ይበጻጽሑ። እዚ’ዩ ንቕሓት። እዚ’ዩ ልቦናዊ ብስለትን ሓላፍነታዊ ምሕደራን ዝበሃል።
ገለ ንኡስ ፍልልይ ክህልዎ ይኽእል እንተዘይኮይኑ፡ ኣብ ኩሉ ኤርትራዊ ሕብረተ-ሰብ ዝግበር ስርዓተ መውስቦ ዳርጋ ሓደ ወይ ተመሳሳሊ’ዩ። ንስርዓተ መውስቦ ዝወሃቦ ትኹረት፡ ኣገባብ ኣጀማምራኡን ኣፈጻጽማኡን፡ ግልጽነት፣ ፍቓደኝነት፣ ሕጋውነት፣ ባህላውን ሃይማኖታውን መምርሒታት መሰረት ገይሩ፣ መንጎኛን መሰኻኽርን ኣብ ዘለውዎ ብሓላፍነት ተጀሚሩ፡ ብሓላፍነት’ዩ ዝፍጸም። እዚ ከም’ዚ ዝበለ ስልጡን ማሕበራዊ ስርዓትን ምትእስሳርን ዘለዎ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ መዳይ ፖለቲካን ፖለቲካዊ ደሞክራስያዊ ምሕደራን ኣስታት ን80 ዓመታት ካብ ዘረባ ዝሓልፍ ዝጭበጥ ፍረ ከመዝግብ ዘይምኽኣሉ የገርምን የሕፍርን። ንሓቀኛ ምሕዝነትን ሓድነትን ፖለቲካዊ ውድባት ኣብ ህዝቢ ዘሎ ኣወንታዊ ባህጊ፡ ነዚ ክውን ንምግባር ዝተኸፍለ መስዋእቲ ደቂ-ህዝብን የሕዝን። ኣብ ቀጻሊ ፖለቲካዊ ሕሜታ፡ ጸለመ፡ ደማዊ ፖለቲካዊ ቅልውላው ተኣሊኽካ ምንባር ናይ ውርደት ውርደት’ዩ። ናይ’ዚ ጠንቂ መን’ዩ? ህዝቢ? ካብ ቁጽጽር ወጻኢ ዝኾነ ወድዓዊ ኩነታት? ወይስ መራሕቲ ፖለቲካዊ ውድባት? ሓደ ብሓደ ንርኣዮ።
ቀዳማይ ግደ ህዝቢ፡- ብሃገር ደረጃ ሓቀኛ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት ክንግስ እንተደኣ ኮይኑ፡ ኣብ መንጎ ፖለቲካዊ ውድባት ኣብ ስነ-ሓሳባዊ ንጹርነት ዝተመሰረተ ሓቀኛ ምሕዝነትን ሓድነትን ክረጋገጽ ኣለዎ። ሓቀኛ ምሕዝነትን ሓድነት ኣብ ምምጻእ ህዝቢ ናቱ ተራ ከም ዘለዎ ድማ ኣየተሓትትን። ህዝቢ ከም ህዝቢ ኩሉ ኣባል ፖለቲካዊ ውድባት ክኸውን ስለ ዘይኽእል ግን፡ ስለምንታይ ናቱ ትርጉም ዘለዎ ኣወንታዊ ድፍኢት ዘይገበረ ካብ ምባል ሓሊፍካ፡ መሊእካ ብጠንቅነት ክትከሶ ኣይክኣልን። ብጠንቅነት ኣይከሰስ ‘ምበር ነጻ ግን ኣይኮነን። ህዝቢ ከም ህዝቢ ዘልዕሎ ኣሉታዊ ግደ ኣለዎ’ዩ። ጉድለት ፖለቲካዊ ንቕሓት ዝመበገሲኡ ካብ ፖለቲካዊ መትከላትን ሕግን ወጻኢ ዝግለጽ የዋህ ደገፍን ኣረኣእያን። ውሑዳት ዘይኮኑ ኤርትራውያን ኣብ ፖለቲካዊ መዳይ ናብ ዕሽነት ዝዘንበለ የዋህ ኣተሓሓዛ’ዩ ዘለዎም። እቲ ኣብ ስርዓተ መውስቦ ከም ኣብነት ዝተገልጸ ኣወንታዊ ክብርታት ዝውንን ህዝቢ ብምዃኑ ግን ሓበን’ዩ። ኣብ’ቲ ብሃገር ደረጃ ተፈጢሩ ፖለቲካዊ ዝርገተ ሓሳብ ናቱ ዝተወሰነ ኣሉታዊ ተራ ከም ዘለዎ ምቕማጥ ከኣ ቅኑዕ’ዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ከም ህዝቢ ከይተጋነነ ሃማኖተኛ’ዩ። ስርዓተ ሃይማኖቱ ተኸቲሉ ዝኸይድ’ዩ። ፈሪሓ እግዝኣብሄር ዘለዎ’ዩ። ኣብ በበይኑ ከባቢታት ይኹን ‘ምበር፡ ብወሳኒ መልክዑ ብፍትሓውን ደሞክራስያውን ትሕዝቶኡ ዝፍለጥ ዝተጻሕፈ ያታዊ መማሓደሪ ሕግታት ዝነበሮ ህዝቢ’ዩ። ህርኩትን ተደጋጋፍን ‘ምበር ተጸባይን ተነጻጻግን ባህሪ የብሉን። ንገዛእቲ ዘይምብርከኽ ኣላሽ ዘይብል ሓርበኛ ህዝቢ ምዃኑ ብተግባር ዘመስከረ ተቓላሳይ ህዝቢ’ዩ። ኣንጻር ግዳማዊ መግዛእቲ ብመን ሕራይ ግንባሩ ንዓረር ክህብ ዝቀዳዳም ብተወፋይነቱ ዘኹርዕ ትውልዲ ዘፍረየ ህዝቢ ክንሱ፡ ኣብ ፖለቲካን ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ምሕደራን ዝፈሸለሉ ምኽንያት ደኣ እንታይ ስለ ዘጉደለ ወይ እንታይ መዕዘሚ ስለ ዝተግብረሉ’ዩ? ጉድለቱ ካብ ክፋእ ዘይኮነ ብባህሪኡ ንነገራት ብቕንዕናን የዋህነትን ስለ ዝቕበል’ዩ። ኣብ ፖለቲካ ቅንዕናን የዋህነትን ብንጹር መትከላዊ እምነትን ሕጋዊ ተሓታትነትን እንተዘይተደጊፉ መፍቶ ውሑዳት ተበለጽቲ’ዩ ዝገብረካ። ኮይኑ ዘሎ ከኣ ንሱ’ዩ።
ካብ ኣብራኹ ዝወጽኡ፡ ብቋንቋኡን ወጽዓኡን ዝዛረቡ ውሑዳት ክርዳድ፡ ባርኖስን ሓዊ ዓይና ንቅንዕናኡን የዋህነቱን ተበሊጾም ሜላ እናቐያየሩ ይጻወትሉ ስለ ዝነበሩን ዘለውን’ዩ። “ ቆርበት ተበላሽያ ኣብ ምንታይ ኣብ ምስጣሓ ኣየምስጠሓን ኣብ ምጥበሓ” ከም ዝተባህለ፡ ካብ መጀመርያ ምሉእ ፖለቲካዊ ንቕሓት ወኒኑ ብርእሰ ምትእምማን ክወሳእ ስለዘይተደልየ፡ ምሉእ ዕድሜኡ ኣብ ዕለታውን ወተሃደራውን ኩነታት ጥራሕ ክጽመድ’ዩ ተፈሪዱ። ከም ውጽኢቱ ከኣ፡ ኣብ ክንዲ ኣብ ንጹር ህዝባዊ ዝኾነ ፖለቲካዊ ስነ-ሓሳባዊ መስመርን ኣረኣእያን እከለ’ኮ ዝተማህረ’ዩ። እከለ’ኮ ገዲም ተጋዳላይ’ዩ። እከለ’ኮ ወዲ ዓድና ወዲ ሃይማኖትና’ዩ ብዝብል ኣብ ውልቀ ሰባት ምሉእ እምነት ምሕዳሩ ሓደ ካብ ድኽመቱ’ዩ ዝብል ሚዛን ኣለኒ። ኣብ ወልቀ ሰባት፡ ፖለቲካዊ ውድባት ኮነ መንግስቲ እምነት ምሕዳር ከም ዘለዎ ዝኹነን ኣይኮነን። እምነት ምሕዳር ሓደ ካብ’ቲ ስሩት ክብርታትና ስለ ዝኾነ ክተባባዕ ‘ምበር ክጎድም የብሉን። እቲ ሕቶ ክትኣምን እንከለኻ ንመን ትኣምን? ብኸመይ ትኣምን? ስለምንታይ ትኣምን? እንተተኻሓድካ’ኸ እንታይ መቆጻጸሪ ኣለካ? ንዝብል መልሲ ዝህብ እምነት ክኸውን ኣለዎ። ብፍላይ ንህይወት ብዙሓት ኣብ ዝምልከት ፖለቲካዊ ዛዕባ፡ ሕጋዊ መቆጻጸሪ ዘይብሉ እምነት፡ ፖለቲካዊ ነብሰ ቕትለት ‘ምበር ተራ የዋህነት ኣይኮነን። ስለዚ ህዝቢ ኤርትራ ከም ህዝቢ ኣብ’ዚ ተፈጢሩ ዘሎ ሃገር ከደን ፖለቲካዊ ዝርገተ ሓሳብ ብየዋህነት ኣሉታዊ ተራ ከም ዝተጻወተን ዛጊት’ውን ይጻወት ከም ዘሎን ብልክዑ ዕዳኡ ክስከም ይግባእ።
ካልኣይ ወድዓዊ ኩነታት፡- ሓቀኛ ምሕዝነትን ሓድነት ፖለቲካዊ ውድባት ከይግበር ካብ ቁጽጽር ወጻኢ ዝኾነ ወድዓዊ ጸቕጢ ስለ ዘሎ ( ኢድ ምትእትታው) ስለ ዝግበር’ዩ ዝብሉ ወገናት ዝምልከት፡- ትማሊ ኣብ ትሕቲ ግዳማዊ መግዛእቲ ሎሚ ኣብ ትሕቲ ዘቤታዊ መግዛእቲ ከም ዘለና፡ ተቓሊስና ድማ ሓራ ክንወጽእ ኣለና ንዝብል ካብ ፖለቲካዊ ድሕረት ነጻ ዝኾነ ሓቀኛ ፖለቲካዊ ውድብ ውድዓዊ ኩነታት ግዝያዊ ኣሉታዊ ጽልዋ ክፈጥረሉ ይኽእል ይኸውን። ካብ 40ታት ዝተበገሰ ሕቶ ምሕዝነትን ሓድነት ፖለቲካዊ ሓይልታት ክሳብ ሎሚ፡ ምምሕዳር ወይ ምፍታሕ ክስእን ግን ባዕላዊ ‘ምበር ወድዓዊ ጸቕጢ ( ኢድ ኣእታውነት) ክኸውን ከቶ ኣይክእልን። ሓቂ’ዩ ዝተፈላለየ ረብሓታት ዘለዎም ግዳማውያን ሓይልታት ንዓና ምሰሉ ብዝበልናኩም ኪዱ ዝብል ጸቕጢ ክፈጥሩ፡ መእተዊ ቀዳድ እንተረኺቦም፡ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይና ኣትዮም ነገራት ክሓማዝቑ ኣይፍትኑን ማለት ኣይኮነን። ክፍትኑ ይኽእሉ’ዮም። ኢድ ኣእታውነት ግን ማዕጾኻ ሰቢሩ ዝኣቱ ቀጥታዊ መግዛእቲ ማለት ኣይኮነን። ኢድ ኣእታውነት ከም ትዃን ባዕላኻ ኣብ ዝፈጠርካዮ ነኻዕ ኮይኑ’ዩ ዘጽነዐካን ሓዊ ዘእትወልካን። ከም’ቲ “ሰብኣይን ሰበይትን ዝተባእስሉ መኣዲ ፍጠረለይ” ዝበሃል ምስላ፡ ንውሽጣዊ ዘይሓድነትካን ዘይፖለቲካዊ ብቕዓትካን ተኸታቲሉ’ዩ ዝኣቱ። እዚ ከኣ ባዕላዊ ድኽመት ‘ምበር ወድዓዊ ተጽዕኖ ኣይኮነን። ባዕልኻ ጎቲትካ ዘምጻእካዮ ግዳማዊ ኢድ ኣእታውነት ኣካል ኣምሳል ጠንቂ ናይ ዝርገተ ፖለቲካዊ ሓሳብ ኣምሲልካ ከተቕርቦ፡ ነብስኻ ካብ ምትላል ወጻኢ ቅቡልነት የብሉን። ውሽጣዊ ድኽመትካ ኣለሊኻን ተቐቢልካን ንምፍዋሱ ኣብ ክንዲ ምጽዓት፡ ንካልእ ሓይሊ ከተሰክም ምፍታን ድርብ ሞት’ዩ።
ሳልሳይ ፖለቲካዊ ውድባት፡- ኤርትራዊ ዘመናዊ ፖለቲካዊ ንጥፈታት ካብ ዝተጀመረሉ 40ታት ኣድላይነት ምሕዝነትን ሓድነት ፖለቲካዊ ሰልፍታት ዕዙዝ ነይሩ። ብሓሳብ ደረጃ ድማ ብዙሕ ይዝረበሉ ነይሩ። ግብራዊ ግን ኣይኮነን። ኣብ ግዜ ፈደሬሽን ወይ ዓደይ ዓደይ ኣድላይነት ነይርዎ። ጠለብ ምሕዝነትን ሓድነት ኣብ ተሓኤ ነይሩ። ኣብ ህግሓኤ ነይሩ። ካብ ተሓኤን ህግሓኤን ዝተፈንጨላ ኮነ ብድሕሪአን ኣብ ዝተወልዳ ፖለቲካዊ ውድባት ነይሩን ዛጊት’ውን ኣሎን። ካብ ናይ ልሳንን ወረቐትን መግለጺ ሓሊፉ ትርጉም ብዘለዎ ኣገባብ ኣብ ባይታ ክትርጎም ግን ኣይተራእየን። ምኽንያቱ፡ 1. ኣብ ፖለቲካዊ ውድባት ብሓፈሻ፡ መራሕቲ ፖለቲካዊ ውድባት ከኣ ብፍላይ ቅንዕና ስለ ዝጠፍአ። 2. ብግቡእ ቅድመ መጽናዕትን ፍቓደኝነትን ስለ ዘይብገስ። 3. ህዝባዊ ፖለቲካዊ ንቕሓትን ብቕዓት ምሕደራን ስለ ዘይተወነነ። 4. ኣብ መንጎ ፖለቲካዊ ውድባት ዘሎ ፍልልይ ኣበይን ብኸመይን ብፖለቲካዊ ፕሮግራም፡ ብባህርን ተግባርን ተነጺሩ ናብ ህዝቢ ወሪዱ ስለ ዘይምዘን። 5. ህዝቢ ወይ ኣባል ከየሳተፈ ብመራሕቲ ውድባት ተጀሚሩ፡ ብመራሕቲ ውድባት ስለ ዝፈርስ። 6. ተሰማዕነት ዘለዎም ኣውሓስቲ ኣብ ዝተረኽብሉ ስለ ዘይፍጸም። ካብ ክሳብ እቲ መስርሕ ብምልኡ ብጽሑፍ፡ ብምስልን ድምጽን ተሰኒዱ ስለዘይተሓዝ። 7. ቅድሚ ድሕነትን ክብረትን ብተናጸል ኤርትራዊ ዜጋ፡ ብእኩብ ኤርትራዊ ህዝቢ፡ ሃገር ዝብል ሸፋጢ መደናገሪ ፖለቲካዊ ዕጥቂ ከም ማእከላይ መሰማምዒ ነጥቢ ስለ ዝውሰድ። 8. ህዝባዊ ፖለቲካዊ ኣረኣእያን ሓባራዊ ትካላዊ ኣሰራርሓን ዘይኮነ፡ ጸቢብ ውልቃውን ጉጅላውን ሕሳባት ሰሪዕካ መን ላዕለዋይ ኢድ ሓዘ ኣዝዩ ድሑር ፖለቲካዊ ውድድር ስለ ዝነበረን ዘሎን፣ ሱር ዝሰደደ ፖለቲካዊ ሕማም ኤርትራ ዝፍውስ ሓቀኛ ምሕዝነታዊ ሰፊሕ ግንባር መስሪትካ ብሓባር ንምቅላስ፡ ወይ ካብ ሓቀኛ ናይ ዕላማ ምትእምማን ዝተወልደ ምሉእ፡ ግሉጹን ሕጋውን ሓድነት ገይርካ ተስፋን ደጀንን ህዝቢ ንምዃን ኣይተበቕዐን። ምሕዝነትን ሓድነትን ናይ ዘይምዕዋት መሰረታዊ ጠንቂ ‘ምበኣር፡ እዚ ተስፋን ደጀንን ህዝቢ ክኸውን ዘይበቕዐ ፖለቲካዊ ውድባትን መሪሕነቱን ባዕሉ ምዃኑ ብዘይማትእ ክፍለጥ ይግባእ። “ካብ ዝቐደመ ዝደሓረ ገደደ” ከም ዝተባህለ፡ ፖለቲካዊ ውድባትን መራሕቲ ፖለቲካዊ ውድባትን ኤርትራ ኣብ ሓቀኛ ፖለቲካዊ መትከላዊ እምነት፡ ግልጽነትን ሕጋውነት ዝተመሰረተ ምሕዝነትን ሓድነትን ዘይምግባሮም ጥራሕ ዘይኮነ፡ ኣብ ግዜ ፍትሕ ዘርእይዎ ሚዛኑ ዝወረደ ድሑር ኣገባብ፡ ያኢ መንፈዓት ተረኺቡስ ዘስምዕዎ ዝተገብረን ዘይተገብረን ሕድሕድ ምጽልላምን ነብስኻ ዘንዕቕ’ዩ።
ክንዲ ዝኾነ ህዝባዊ ወጽዓን ህዝባዊ ቁጠዐን ይሃሉ፡ ብዘይ ፖለቲካዊ ውድብን ፖለቲካዊ መሪሕነት ዝዕወት ቃልሲ የለን። ፖለቲካዊ ውድብን ፖለቲካዊ መሪሕነትን ክበሃል እንከሎ ግን፡ ሰባት ስለ ዝተኣከቡ፡ ውድብ ኢና ኢሎም ስለ ዝኣወጁ ዘይኮነስ፡ ባህሪ፡ ፖለቲካዊ ስነ-ሓሳብ፡ ስትራተጂ፡ ማሕበራዊ መሰረቱ ዝተነጸረ ክኸውን ኣለዎ፡፡ ትማሊ ኣንጻር ስርዓት ደርግ፡ ሎሚ ኣንጻር ጉጅለ ህግደፍ ጥራሕ ዘትከለ ፖለቲካዊ መውስቦ ኣብ ዝበጽሖ የብሉን። ብንግበር ንግበር ፈተነ ምሕዝነትን ሓድነትን ብሕቡእ ተጠኒሱ ብሕቡእ ካብ ምፍራስ ወጻኢ ዘምጸኦ ለውጢ ኣይህሉን። ፖለቲካዊ መርገጽ ኣይሕባእን። ንፖለቲካዊ ውድባት ካብ ፖለቲካዊ መትከላት ወጻኢ መዋሰቢ ምኽንያት የለን። ህዝቢ ዘይፈልጦ፡ ዘይቆጻጸሮን ሕጋዊ ተሓታትነት ዘይብሉን ፖለቲካዊ መውስቦ ኣብ ሳልስቲ ናይ ስምምዕ ክፈርስ ከኣ ባህሪያዊ’ዩ። ክሳብ ሎሚ ተገይሮም ዝተባህሉ ምሕዝነታዊ ግንባራት ኣይሰመሩን። ተገይሮም ዝተባህሉ ሓድነታት’ውን ሓድነቶም ሓቂቦም ነዊሕ ክጎዓዙ ኣይተራእዩን። ንብሕጂ ይግበሩ ኣለዎ ዝበሃሉ ዝተፈላለዩ ምሕዝነታዊ ግንባራት ኮነ ሓድነታዊ ምጽንባራት ካብ ዝሓለፈ ዝሓሹን ዘተኣማምኑን ምዃኖም፡ ዝተፈልየ ናይ ባህሪ፡ መርገጽን ተግባራዊ ድልውነትን መተኣማመኒ የለን። ስለምንታይ ብዕላማ ብመስመር ምቅርራብ ይድለ ስለ ዘየለ። ኣብ ጸረ-ጉጅለ ህግደፍን ጸረ-ህዝቢ ትካላቱን ተመሳሳሊ ንባብን መርገጽን ዘየሎ ክንሱ፡ ፍልልይ ኣይተስምዑና፡ ህግደፍ ጸላኢ ኩሉ’ዩ፡ ጸረ-ህግደፍ ምሕዝነታዊ ሰፊሕ ግንባር ዘይኮነ፡ ፍጹም ሓድነት ንግባር ተባሂሉ ዝግበር ዘሎ ጎስጓስ፡ ካብ ስነ-ፍልጠታዊ ፖለቲካዊ ግንባራዊ መቖሚያታት ዝወጽአ ብምዃኑ ርሑቕ ከምዘይስጉም ንምርዳእ ኣየጸግምን። ኣብ ደምበ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ዝዋስኡ ዘለው ፖለቲካዊ ውድባትን ፖለቲካዊ መሪሕነትን ኤርትራ ንኹሎም ብሓደ ሚዛን ብኣሉታ ምዂናን’ኳ ቅኑዕ እንተዘይኮነ፡ ኣብ ፖለቲካዊ ደሞክራሲ፣ ኣብ ውግንና ህዝቢ፣ ኣብ ሓቀኛ ምሕዝነትን ሓድነትን ዘለዎም ርድኢት ግሉጽ ኣይኮነን። መግለጺ ውሽጣዊ ባህሪኦም ዝኾነ ኣብ ባይታ ዘሎ ተግባሮም ከኣ መረጋገጺ’ዩ። በዚ መንጽር ኤርትራውያን ብማሕበራዊ ክብርታትና ክንሕበን፡ ብፖለቲካዊ ኣገንዝቦናን ብቕዓትን ምሕደራናን ከኣ ክንሓፍር ይግባእ።
ካብ ዛራ ማና
23-09-2020
Hits: 342


text:
ቅልዕቲ ደብዳቤ ንኣላት X መሪሕነት ነበር ናይ ጀብሃ ናይ ሎሚ ኣባላት መሪሕነት ህ.ግ.ደ.ፍ
ስምዑኒ ብጾትና ነብር ሰበ ስልጣን ህግደፍ 1. ኣቶ እብራሂም ቶቲል 2. ኣቶ ተስፋይ ተኽለ 3. ኣቶ ዘምህረት ብ ኣኻትኩም ኣልዒለ ቅልዕቲ መልእኽቲ ክዝርግሕ ሕልናይ ስለ ዝደረኽኒ ሕመረት ትሕዝቱኡ ክኣ ንወሲድኩሞ ዘለኹም መርገጽ ምስቲ ቀደም መራሕትና ከለኹም ቃልስና ንሓርነታዊ ፍትሓዊ ዲሞክራስን፥ምዓርነትን፥ራህዋን፥ሰልምን እና በልኩም ብ ኣማራርሓ ናትኩም ዘጥፋእኩሞም/መን ኣሻሓት ንጹሃት ብጾትና ጀጋኑ ስዉኣት ኤርትራውያን ምስ እዚ ሕጂ ኮፍ ኢልኩሞ ዘለኹም ናይ ኮረሻ ጭኮና( እስትዕማር) ኣናጻጺረን ኣዛሚደን ዘጥፋእኩሞም ብጾትና ብኽሕደትን፥ ክድዓትን፥ ጥልመትን ንመርገጽኩም ስጋብ ሕጂ ምስ ህግደፍ ምህላውኩም ብዓይኑኹም ዘይ ኮነስ ብዓይኒ እቲ ደቁ ዝጠፍኦ ህዝብና ጌርኩም ንነብሱኹም እንተ ተማዕድዉዋ ክንደይ ገበናትን ክንደይ ክድዓትን ክንደይ ጥልመትን ናይ ደም ህዝቢ ተሓዎሶ ጌጋታት ምስ ተራእየኩም ነይሩ።
ስምዑኒ ብጾትና ነበር ኣባላት ሰበ ስልጣን ህግደፍ ኣቶ እብራሂም ቶቲል ኣቶ ተስፋይ ተኽለ ኣቶ ዘምህረት ኣብ ዘበነ ብረታዊ ቓልሲ መራሕትና ከለኹም ፍዳኢን ኣሰልጢንኩም ኣብ ጎኒ ባርባራዊ ስርዓት ጭኮና ደርጊ ደው ዝበሉን ዝድጉፉን ዝታሓባበሩን ቅተሉ ከምዘይ ትብሉ ዝነበርክም ሎሚ ንባዕልኹም ኣብ ስልጣን ባርባራዊ ጭኮና ስርዓት ህግደፍ ደው ኢልኩም ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ህልቅት ህዝብና ዝውሰን ውሳኔ ዓገብ ዘይ ምባልኩም እንታይ ኢዩ!!!!!
ስምዑኒ ብጾትና ነበር ሰበ ስልጣን ህግደፍ ጽባሕ መሬት ምስ ወግሔት ሕቶ ኣሎ ንሕና ምስ ህግደፍ መምረጺና ካብ ደርጊ ይሓይሽ ዲኹም ክትብሉ!!!! እስከ ንምኽኒትኩም ንነብስኹም እዘን ዝስዕባ ሕቶ ኣቕርቡላ እሞ እቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ ክትረኽቡ ሃሰስ በሉ ንነባቢ ቅልዕቲ መልእኽቲ እውን ብተወሳኺ ይገምግም።
1. ሕቶ ህልቀት ህዝቢ ኤርትራ ካብ ምምሕዳር ደርጊ ኣብ ምምሕዳር ስርዓት ህግደፍ ዝሃለቐ ሂወት ኤርትራውያን ዓቐን ኣበይ ይበዝሕ?
2. ሕቶ ብውግእ ዝስንከሉ/ከላ ካብ ምምሕዳር ደርጊ ኣብ ምምሕዳር ስርዓት ህግደፍ ኣካሎም ዝጎደሎም ንጹሃት ኤርትራውያን እስከ ኣዋዳዱሩ ኣበይ ይበዝሕ?
3. ሕቶ ምዕልቅላቕ ማእሰርቲ ኤርትራውያን ምስ ኣረሚናዊ ግፍዒ ጭካኔ ካብ ምምሕዳር ደርጊ ኣብ ምምሕዳር ስርዓት ህግደፍ ኣበይናይ የዕለቕልቕ ኣታሓሕዞኦም ከ ኣበየናይ ይምረር?
4. ሕቶ ክነታት እትፈትዋ ሃገርካ ካብ ግፍዕን ስቅያትን ንምድሓን ንስደት ምውሓዝ ዘምረሔ ህዝብና ካብ ምምሕዳር ደርጊ ኣብ ምምሕዳር ስርዓት ህግዳፍ ቁጽሩን ናህሩን ኣበይ ይዛይድ?
5. ሕቶ ካብ ምምሕዳር ደርጊ ኣብ ምምሕዳር ስርዓት ህግደፍ ዝተራሰየ ዑናን ርስትን ኣበይ ይገድድ?
6. ሕቶ ካብ ምምሕዳር ደርጊ ኣብ ምምሕዳር ስርዓት ህግደፍ ህማምን ብልሽውናን ኣብ ማእከል ሕብረተ ሰብና ዘታኣታተውዎ ኣበይ እጽዕቕ?ወዘተ…..ረፈ ከምዚ ሕቶታት እዚ ኣብ የእምሮኹም ቀሪጽኩም ብሕልና እስከ መሉሱዎ።
ብጾትና ነበር ሰበስልጣን ህግደፍ ኣቶ ኣብራሂም ቶቲል ኣቶ ተስፋይ ተኽለ ኣቶ ዘምህረት እኩብ ድምር ናይዚ ኣብ ላዕሊ ሰፊሩ ዘሉ ሕቶ እቲ ዘየካትዕ ሓቂኛ መልሲ ምስ ደርጊ ኣዋዳዲርካ እቲ ዝኸፍኤን ዝሓሰመን ዝጨከነን ዝመረረን ዘስካሕክሕ ምሕደራ ስርዓት ህግደፍ ከም ምዃኑ ግደፍዶ ኤርትራዊ ዜጋስ ማህበረሰብ ዓለም እውን ፈሊጡዎስ እጣበቐሉ ከምዘሎ ከም ደይ ትፈልጥዎ ኮይንኩም ንነብስኹም ኣይትቕሺሽዋ።
መቓልስቲ ስዋኣትና ዝኾኑ ጀጋኑ ናይ ስዉኣቱ ሕድሪ ከራጋጉጹ ኤርትራ መርየታ ናጻ ካብ ዝኾነት ኣትሒዞም ክሳብ ሕጂ ዓዶም ዘይ ራኣዩ በጀካ ሕድሪ ስዉኣትና ይተግበር ብምባሎም ካልእ ገበን ዘይብሎም ዓዶም ምርኣይ ክሕረሙ ቆርቦትኩም ከ ከመይ ገይሩ ይገብረልኩም ኣሎ ህዝቢ ክታሓሳሰበናዩ ዝብል ሓሳብ ከ ከመይ ገይሩ ተኸዊሉኩምን ተሰዊሩኩምን ኣሎ።
ሕጂውን ኣይፋልኩምን ኑዑ ተመለሱ ኣብ ስርዓት ህግደፍ ዝነበሩ መዝነቶም ጠንጢኖም ናብ ፍትሓውን ርትዓውን ዝኾነ ብጾት ኣሻሓት ዝተሰዉኡሉ/ኣላ ንኽብር ህዝቢ ኤርትራ መሰሉ ምሕላው ዲሞክራስያዊ ፍትሓዊ ስርዓት ንምንጋስ ከራጋጉጹ ተቓውሞኦም የመዝግቡ ኣለዉ እስኻትኩም እውን እንተኾነ ገለ ትገብሩ እንተዘየለ መኻፍልቲ ገበንን ሓጥያትን ኢሳያስ ኴንኩም ክትልዕጠጡ ነዛ ዓልም እዚኣ ወድሰብ ኩሶዖይ ምኻኑ ፈሊጥኩም ታሪኽ ምስራሕ ይሕሸኩም እናበልኩ ናብ ፍትሕዊ ዝኾነ ተቓውሞ ኣብ ጎኒ ውጹዕ ህዝብና ኴንኩም ክትቃለሱ ይዕድመኩም።
ንፍቶ ንጽላእ ግዜ ይብላዕ
ሕድሪ ስዉኣት ክዕወት ኢዩ
ካብ ጥልመትኩም ኣዜ ዝታሓሳስበኒ
ገብሪሂይወት (ኣቡዓሸራ)
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2194


text:
ኣብ`ዚ ሰሙን`ዚ ኣብ ፓርላማ ቀሪቡ ብዛዕባ ኩነታት ጸጥታ መብርሂ ዝሃበ ምኽትል ጠቕላሊ ወታሃደራዊ ስታፍ ጀነራል ብርሃኑ ጁላ፡ ሎሚ ድማ ምስ ድምጺ ኣሜሪካ ቃለ-መጠይቕ ኣብ ዝካየደሉ እዋን፡ ብዛዕባ ብዕጡቓት ኦነግ ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ ዝተኻየደ መጥቃዕትን፡ ብሓይልታት ምክልኻል ዝተወስደ ስጉምትን፡ ከምኡ ድማ ብዛዕባ ኣብ ክልላት ኣምሓራን ትግራይን፡ ኣተሓሕዛ ግጭታትን ተሓቲቱ መሊሱ`ሎ።
ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ፡ ህዝቢ ዘበሳብሱ ዝነበሩ ዕጡቓት፡ ሰራዊት ምክልኻል ብዝወሰዶ ስጉምቲ ዝተታሓዙን ናብ ጫካ ዝሃድሙን ኣለዉ ዝበለ ጀነራል ብርሃኑ፡ ኣብ ንግዲ-ኣጽዋር ተዋፊሮም ዝነበሩ ሒዝና ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዘእተናዮም ብዙሓት ኣለዉ ኢሉ። ብዛዕባ መንነት`ቶም ዝተታሕዙ ግን ንፈደራል ፖሊስ ዝምልከት ሕቶ`ዩ ኢሉ። ንምዃኑ ዘይ-ሕጋዊ ኣጽዋራት ንምቁጽጻር ዝውሰድ ዘሎ ስጉምቲ እንታይ ይመስል ንዝብል ሕቶ ክምልስ ከሎ ድማ ከምዚ ይብል።
“ሕጂ ንግዚኡ ዝስራሕ ዘሎ ዘይሕጋዊ ዝውውር ብረት ኣብ ዝተረኽብሉ ምሓዝን ኣብ መውጽኢን መእተዊን ዶባት ክትትል ምግባርን ኣብ ማእከል ሃገር ኣብ ዘለው ዘይሕጋዊ መፈተሺ ኑቑጣታት ናይ ምቁጽጻር ስራሕ’ዩ ዘሎ።”
ጀነራል ብርሃኑ ጁላ ኣተሓሒዙ፡ ኣብ ገለ ኽፋላት ምዕራባዊ ኦሮሚያ፡ ሰራዊት ምክልኻል ስጉምቲ ብምውሳድ ነቲ ኩነታት ከምዝረጋጋእ ከም ዝገበረ ብምግላጽ፡ ዓይነት ናይቲ ስጉምቲ ይገልጽ፡
“ሰራዊት ምክልኻል ዝወሰዶ ስጉምቲ ቀዳማይ መንገዲ ምኽፋት ካልኣይ ከተማታት ስርሓን ንክሰርሓ ምግባር’ዩ። ብዙሓት ዕጡቓት ተታሒዞም’ዮም፡ አድብዮም ናብ ምክልካል ዝተኾሱ ድማ ስጉምቲ ተወሲድሎም’ዩ። ምስ ሓይልታት ምክኻል ፊት ንፊት ክገጥምሉ ዝኽእሉ ዓቕሚ ኾነ ብቕዓት የብሎምን።። ንሕና ነቶም ሃዲሞም ናብ ጫላ ዝኣተው’ውን ናይ ምቕታል ዕላማ የብልናን።”
ኣስዒቡ፡ እኳ ድኣስ በቲ ሒዞሞ ዘለዉ መንገዲ ዝዕወት ነገር ከምዘየለ ተገንዚቦም ብልዕልና ሕጊ ተማእዚዞም ናብ ሰለማዊ ናብራ ክምለሱ ኢና ንጽዕር ዘለና ኢሉ።
ሰራዊት ምክልኻል ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ ሰላማውያን ሰባት ቀቲሉ ዝብል ስምዕታ ካብ ኦነግ ቀሪብዎ`ሎ፡ ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረቦም`ውን ተቐቲሎምና ዝበሉ ኣለው። ጀነራል ብርሃኑ ግን ኣብ ልዕሊ ሸፋቱ`ምበር ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ሰብ ዝወስድናዮ ስጉምቲ የለን ብምባል ብዛዕባ ኣብ ትግራይ ኣብ ኣምሓራን እቲ ሰራዊት ዝተኸተሎ ኣተሓሕዛ ብዝምልከት ክምልስ ከሎ፡ ኣብ ልዕሊ ብረት ዘይዓጠቑን ዘይተኮሱን መንእሰያት ትግራይ፡ መኻይን ዓጺኹምና ኢልና ስጉምቲ ኣይንወስድን ኢሉ። ኣብ ኣምሓራን ኦሮሚያን እንኽተሎ`ውን ሓደ ዓይነት`ዩ ኢሉ።
“ ኣብ ልዕሊ እዞም መንእሰያት ተኹሱ ድዩ ዝበሃል ዘሎ ንመንእሰያት ክንጭፍጭፍ? ናብኦም ተኹስካ ንዕኦም ረጊጽካ ካብ ምሕላፍ ንዕኦም ኣእሚንካ ምሕላፍ ይምረጽ። ኣብ ክልል ኣምሓራ’ውን ብኸምኡ መልክዕ ንሰራዊት ደው ዘበለ የለን እምበር እንተዝነብር ኣይንወቕዖን ኢና። ስለዚ ኣብ ኣምሓራ ኾነ ኦሮምያ ዝተቐትለ ሽፍታ እምበር ሰላማዊ ሰብ የለን። ኣብ ትግራይ’ውን ተኹሲ ዝኸፍት እንተሃልዩ ስጉምቲ ክውሰደሉ’ዩ።”
እቲ ወተሃደራዊ ሓላፊ ኣብ መወዳእታ፡ ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ካብ ዝኾነ ይኹን እዋን ንላዕሊ ኣብ ዝሓየለ ደረጃ ከምዘሎን፡ ጥንካሪኡ ዝምዘን ድማ ብድጋፍ ህዝቢ ምዃኑ ክብል ብምግላጽ፡ እቲ ሕጂ ዘሎ ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ብሓዲሽ መልክዕ ዝቖመ ምዃኑ ሓቢሩ።


text:
ስርዓተ ውሕስነት ናይ ሽወደን
ንስኻ ኣብዚ ትነብር ኵነታት ሂወትካ ከመይ ከም ዝመስል ብዘየገድስ እኹል ገንዘብ ከም ዘሎኻ ንምርግጋጽ ኣብ ሽወደን ሓደ ስርዓተ ውሕስነት ኣሎ።
ምምሃር
ኣብ ሽወደን ክትምሃር እንተ ዄንካ፡ ወጻኢታትካ ንኽትሽፍን ንመናበሪ ተምሃራይ ከተመልክት ትኽእል ኢኻ። ወዲ ክንደይ ዓመት ምኳንካ ዝውስኖ ዝፈላለ ቍጠባዊ ሓገዝ ትምህርቲ ክትወሃብ ትኽእል ኢኻ። ከምኡ’ውን ሓደ ንትምህርቲ ዝኸውን ልቓሕ ክትልቃሕ ትኽእል ኢኻ። ማእከላይ ኮሚተ ደገፍ ትምህርቲ ሲኤስኤን (CSN) እዩ ነቲ ናይ መናበሪ ተምሃራይ ዝሕዞ።
ዕረፍቲ
ኣብ ሽወደን ኵሎም ሰራሕተኛታት ዕድሚኦምን ናይ ስራሕ ምቝጻር ዓይነትን ብዘየገድስ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት መሰል ናይ 25 መዓልታት ዕረፍቲ ኣሎዎም። ሰብ ኣብ መንጎ መሰል ንዕረፍትን መሰል ንክፍሊትን ይፈላልዮ እዩ። መዓስ እዋን ኣብ ዓመት ነቲ ስራሕካ ከም ትጅምሮ ዝውስኖ እቲ ክፍሊት ኣብ እዋን ዕረፍቲ ይመዓራረ እዩ። ማለት ደሞዝ ከይተኸፈልካ ዕረፍቲ ክትወስድ ትኽእል ኢኻ። ዕረፍቲ ከተዕርፍን ኽትህደስን ንኽትክእል እዩ።
ባይቶ ሃገር (Riksdagen) - ብዛዕባ ሕጊ ዕረፍቲ
ፍቓድ ብኵራት - ዕረፍቲ ብዘይ ደሞዝ
ካብ ወሃብ ስራሕካ ካልእ ስራሕ ንኽትሰርሕ ዝውሱን ግዜ ስራሕካ ከተቋርጽ ፍቓድ ብኵራት ክትሓትት ትኽእል ኢካ። ምናልባት ክትምሃር፡ ካልእ ሞያ ክትፍትን፡ ናትካ ትካል ክትከፍት ወይ ንቐረባ ዘመድካ ክትከናከን ትደሊ ትኸውን። ድሕሪ ሓደ ፍቓድ ብኵራት ምውድኡ፡ ብልክዕ ከምቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ኵነት ናብ ስራሕካ ክትምለስ መሰል ኣሎካ።
ፍቓድ ብኵራት ክትወስድ ትደሊ እንተ ዄንካ፡ ንዓኻ እንታይ ከም ዝምልከተካ ንወሃብ ስራሕካ ወይ ናትካ ማሕበር ሰራሕተኛታት ሓበሬታ ንኽህቡኻ ሕተቶም።
እንተ ሓሚምካ
ትሰርሕ እንተ ዄንካ እሞ እንተ ሓሚምካ ከም ዝሓመምካ ናይ ግድን ንወሃብ ስራሕካ ክትሕብሮ ኣሎካ። እታ መጀመርታ ሓሚምካላ ዘሎኻ መዓልቲ መዓልቲ ብቕዓት (karensdag) ትብሃል። ናይታ መዓልቲ ኣይትኽፈልን ኢኻ። ካብታ ካልኣይቲ ክሳብ መበል ዓሰርተ ኣርባዕተ ናይ ሕማም መዓልቲ፡ እቲ ወሃብ ስራሕካ ደሞዝ ሕማም ይኸፍለካ። እቲ ደሞዝ ሕማም፡ 80 ሚእታዊት ናይ ደሞዝካ እዩ። ካብ 14 መዓልታት ንላዕሊ እንተ ሓሚምካ፡ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ናይቲ ደሞዝ ሕማም ምኽፋል ሓላፍነት ይወስድ።
ዕረፍቲ ወላዲ
ከም ወላዲ መጠን ምስ ውላድኪ ኣብ ገዛኺ ኮይንኪ ክፍሊት ክወሃበኪ መሰል ኣለኪ።እዚ ኣብ እዋን ዕረፍቲ-ወላዲ ዝወሃብ ገንዘብ፡ክፍሊት-ወላዲ(ፈርኤልድራ ፔኒንግ)ተባሂሉ ይጽዋዕ።ብቤ/ጽ ማሕበራዊ ውሕስነት (ፈርሸክሪን ካሳን) ድማ ይኸፈል።እዚ ክፍሊት-ወላዲ ኣብ ሽወደን ሓደ ኣካላ ናይ’ቲ ውሕስነት ወላዲ ኮይኑ ንኽልቲኦም ኣደን ኣቦን ድማ ይምልከቶም።
ነዚ ዝስዕብ ሕሰበሉ
ናይ መጻኢ ግዜ ጥሮታኻ፡ብመሰረት ኣብ ናይ ስራሕ ሂወትካ ክንደት ደሞዝ ከም ዘእቶኻ ስለ ዝሕሰብ፡ ክንደይ ናይ ወላዲ ዕረፍቲ ከም ዝወሰድካን ይጸልዎ እዩ።
ውላድካ እንተ ሓሚሙ
ውላድካ እንተ ሓሚሙ፡ እቲ ቈልዓ ክሳብ 12 ዓመት ዝመልእ ግዝያዊ መተካእታ ደሞዝ ወላዲ እንዳ ወሰድካ ካብ ስራሕ ዕረፍቲ ክትወስድ መሰል ኣሎካ። እቲ ክፍሊት ኣስታት 80 ሚእታዊት ናትካ ኣታዊ እዩ። ብልሙድ ኣጸዋውዓ ነዚ ቫብ፡ ክንክን ዝሓመመ ቈልዓ (vab, vård av barn) ኢልና ንጽውዖ። ክልቲኦም ኣዴታትን ኣቦታትን ንዝሓመመ ቈልዓ ክኣልዩ ዕረፍቲ ክወስዱ መሰል ኣሎዎም።
ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት - ምእላይ ዝሓመመ ቈልዓ (VAB)
ስራሕ ኣልቦ ምስ ኣ-ካሳ
ኣ-ካሳ፡ ስራሕ ኣልቦ እንተ ዄንካ ክወሃበካ ዝኽእል ሓደ ክፍሊት እዩ። ኣብ መብዛሕትኦም ሞያታት ሓደ ኣ-ካሳ ኣሎ። ኣባል ናይ ሓደ ኣ-ካሳ እንተ ዄንካ፡ ስራሕ ኣልቦ እንተ ዄንካ ክሳብ 80 ሚእታዊት ናይ ደሞዝካ ዝበጽሕ ክፍሊት ክወሃበካ ይኽእል እዩ።
ጥሮታ
ጥሮታ፡ ኣብታ ስራሕ ምስራሕ ተቋርጸላ ዕለት ጀሚርካ ትናበረሉ ገንዘብ እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ጥሮታካ ብሰለስተ ክፍላ ዝቖመ እዩ፡ ሓፈሻዊ ጥሮታዊ ክፍሊት፡ ናይ ኣገልግሎት ጥሮታን ምናልባት ባዕልኻ ዘዋህለልካዮን። ናይ ወላዲ ዕረፍቲ ክትወስድ ከሎኻ፡ እቲ ኣታዊኻን ጥሮታኻን ክጽለዉ ይኽእሉ እዮም። ሓፈሻዊ ጥሮታ፡ መንግስታዊ ጥሮታ ኾይኑ ብዓል መዚ ጥሮታ እዩ ሓላፍነት ናቱ ዘሎዎ። ነቲ ሓፈሻዊ ጥሮታ ድሮ ወዲ 62 ዓመት ምስ ኮንካ ክትወስዶ ክትጅምር መሰል ኣሎካ። ከምኡ’ውን ክሳብ ወዲ 68 ዓመት ትኸውን ክትሰርሕ ክትመርጽ ትኽእል ኢኻ።
ጸሊምን ጻዕዳን (ብሕጋዊ) ስራሕ
ብጸሊም ምስራሕ ዘይሕጋዊ እዩ።
ብጸሊም ምስራሕ፡ እቲ ወሃብ ስራሕካ ዝኾነ ናትካ ማሕበራዊ ግብሪ ኣይከፍልን፡ በዚ ምኽንያት’ዚ ድማ ንስኻ ናይቲ ኣታዊኻ (ደሞዝካ) ግብሪ ኣይትኸፍል ኢኻ ማለት እዩ። ብዓልመዚ ግብሪ ነቲ ዘይከፈልካዮ ግብሪ ክትከፍሎ ክጠልብ ይኽእል እዩ። ብጸሊም ምስራሕ ዘይሕጋውን ክሳብ ናይ ክልተ ዓመት ማእሰርቲ ከስዕብን ይኽእል እዩ።
ብጻዕዳ ምስራሕ
ብኣንጻሩ እንተ ሰሪሕካ፡ ግብሪ ከፊልካን ብጻዕዳ ሰሪሕካን፡ ኣብ ናይ ሽወደን ስርዓተ ውሕስነት ዘሎዉ ኵሎም ረብሓታት ትረኽቦም ኢኻ።


text:
ናይ ዕለት 1 ለካቲት 2020 ዓ.ም. ናይ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮን ቅድስቲ መንበርን መርሓ ፍጻሜታትን፥ ናይ ላቲን ስርዓት እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ዕለት 2 ለካቲት በዓለ በኣቱ ዘእግዚእነ ምስ እተብዕለሉ ዕለት ብምትሕሓዝ ዝዝከር መዓልቲ ውፉይ ሕይወት ምኽንያት፡ ዕለት 1 ለካቲት 2020 ዓ.ም. ድሕሪ ቀትሪ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ባዚሊካ ቅዱስ ጴጥሮስ መስዋዕተ ቅዳሴ ከምዘዕረጉን፡ ንጐሆ ናይ ቅድስተ ማርያም ጉጅለ ሓልዮትን ምርምርን ልኡካን ተቐቢሎም ከምዘዘራረቡን፡ ብፁዕ ካርዲናል ፊሎኒ ናይ ቅዱስ መቓብር ማሕበር ዓቢይ መምህር ንኽዀኑ ዝተወሃቦም ሓድሽ ሓዋርያዊ ሓላፍነት ብወግዒ ንኽጅምሩ መስዋዕተ ቅዳሴ ከምዘዕረጉን፡ ብፁዕ ካርዲናል ክራየውስኪ ኣብ ካላብርያ ዝተሓንጸ ሓድሽ መልእለዪ ድኻታት ንኽምርቑ ዘካይድዎ ሓዋርያዊ ምብጻሕን ማእከል ዝገበረ ምዃኑ ልኡኽ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ረዲዮ ሰርጆ ቸንቶፋንቲ ኣብ ዘቕረብዎ መዘክራዊ ሓተታ ይሕብሩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 1 ለካቲት 2020 ዓ.ም. ድሕሪ ቐትሪ ብምኽንያት ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ውፉይ ሕይወት ሮማ ዝርከቡ ናይ ዝተፈላለያ ገዳማትን ማሕበር ልኡካነ ወንጌልን ብጠቕላላ ኣባላት ማሕበራት ውፉይ ሕይወት ዘሳተፈ ኣብ ባዚሊካ ቅዱስ ጴጥሮስ መስዋዕተ ቅዳሴ ኣዕሪጐም፡ ውፉይ ሕይወት፡ ኵሉ ጸጋ ምዃኑ ተቐቢልካ ንኽትነብር ዝድርኽን ንብጻይካ ከተናድይ ዘተባብዕን ኣብ ተስፋ ቀቢጽነት ኵሉ መደብ ምድሓን ኣምላኽ ምስ ዘስተርእይ ኢየሱስ ምፍቓር ማለት እዩ ዝብል ሓሳብ ዘማእከለ ኣብ ዝለገስዎ ስብከት፥ ገዳማውያን እቶም ኣብዛ ዓለም እቲ ዝለዓለን ብሉጽን ክህልወካ እትደልዮ ሃብቲ እንታይ ምዃኑ ጭቡጥ መግለጺ እያቶም፡ ምእንቲ እዚ እዩ፡ ኵሉ ሓዲጐም ንኢየሱስ ዝስዕቡ፡ ኣብ ድኻምነትካ ኣብቲ መጻወዲያታቱ ዝዝርግሕ ዲያብሎስ ዘቅርቦ ፈተናታት ኵሉ፡ ብሓጺሩ ኣብ ሰብኣዊ ድኻምነት ከይተረፈ ጸጋ ዝርእይ ዓይኒ ዘለዎም ማለት እዩ፡ ኣብ ድኻምነት እውን እንተዀነ እግዚኣብሔር ካብ ምፍቃርና ዘይቦክር ምዃኑ ዘረጋጽ ጸጋ፡ እቲ እነነትን ናይ ገዛእ ርእሰይ መሰል ጥራሕ ንብዝብል ኪደት ዝብቀልን ተስፋ ቀቢጽነትን ዝተመልኦ ናይ ዓለም ናይ ምዃን ኣመለኻኽታ መቝረን ናይ እግዚኣብሔር ጸጋ እዩ፡ ጸጋ ስለ ዝዀነ ኸኣ ሓደ ሕይወቱ ዘወፈየ ወይ ዘወፈየት ዝነብሮ ድኽነት፡ ደርማስ ጻዕሪ ዘይብል፡ ብንጻሩ ዝለዓለ ናጽነት ምዃኑ ብምስትውዓል ዝንብበሮ። ንጽሕና ወይ ድንግልና፡ መኻናውነት ማለት ዘይኰነ ሕይወት ብዘይ ምውናን ምፍቃራ ማለት እዩ፡ ተኣዝዞ ስርዓተ ሕጊ ዘይኰነስ ዓወት ኣብ ልዕሊ ውልቃዊ ፋሉልነት እዩ፥ “ጠመተኡ ኣብ ኢየሱስ ዘንብር ኣብ ምግልጋል ምንባር ይመሃር፡ ካልኦት ክጅምሩ ዝጽበይ ዘይኰነ ንምግልጋል ብቐዳምነት ገዛእ ርእሱ ዘበገስን ንብጻዩ ከናድይ ዝወጽእን እዩ ( … ) ኢየሱስ ኣብቶም ዝተወሃቡና ኣሕዋትን ኣሓትን ምንዳይን ምርኻብን ዘኽእል ጸጋ ምሕትታት የድሊ፡ ኣብኡ እዩ እቲ እውነተይና ናይ ፍቕሪ ስራሕ ዝጅመር፡ ኣብቲ እትነብረሉ ስፍራ ኣሕዋትናን ኣሓታትን ምስቲ ዘለዎም ድኽነት ምእንጋድ። ንዝተነጸለን ኣብ ርሑቕ ንዘሎን ቀረባኡ ንምዃን ንብጻዩ ዘናድይ ጥማቶ የድልይ፡ ገዳማውያንን ገዳማውያትን ኢየሱስ ንምምሳልን ኣብ ምምሳሉን ዝነብሩ እያቶም፡ ኣብ ዓለም ናይ ኢየሱስ ዘተባዕን ናጻ ዘውጽእን ዘጸናንዕን እምበር ዘይፈርድ ጠመተኡን ሓልዮትን ንምምሳል ዝነብሩ፡ ።
ነቲ ኣብ ብጻይ ቀረባና ዝኸውን ኢየሱስ ምፍቓር
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 1 ለካቲት 2020 ዓ.ም. ቅድሚ ፍርቂ መዓልቲ ንልዕሊ ኣርብዓ ዓመት ኣብ መዳይ ክንክን ጥዕናን ሕንጸት ሰብ ሙያ ክንክን ጥዕናን ናይ ዘገልግል ናይ ክንክን ጥዕናንን ምርምርን ማሕበር ልኡካን ተቀቢሎም፥ እግዚኣብሔር ንምድሓንና ዝጥቀመሉ ሜላ፡ ቀረባውነት እዩ፡ እግዚኣብሔር ንምድሓንና ኣብ ኢየሱስ ክርስቶስ ቀረባና ኰነ፡ ሓደ ከማናን ኣብ መንጐናን፡ ስለዚህ ቀረባነት ናይ ሰብኣውነትን ናይ ክርስትናን መፍትሕ እዩ፡ ዝብል ሓሳብ ዘማእከለ ቃለ ምዕዳን ከምዝለገሱን፡ ኣግልግሎ መውሃቢ ክንክን ጥዕና፡ ናይ እንገዳን መጸንናዕን ቤት፡ ህሙማን፥ ምሕዝነትን ሓልዮትን ልዝብነን ፍቕርን ብሓፈሻኡ ሰብኣውነት ዝረኽብሉ ስፍራ እዩ፡ ( … ) ስለዚህ ናይ ቁጠባን ኤኮኖምን ረቛሕታት ካብ ዘተኵር ከይዲ ተላቒቑ፡ ንሰብኣዊ ፍጥረት ቅርበት ዝንበረሉን ክንክን ጥዕና ብምቕራብ ኣብቲ ሕማም ኣብ ዝፈጥሮ ተርባጽን ጭንቀትን ሰብኣዊ ሓልዮት ዝቐረበሉ ክኸውን እንከሎ፡ በዚ ኣገባብ እዚ ኣቢሉ ስነ ሕክምናን ስነ ምርምርን ኣባይቲ ሕክምናን ክውንነት ክንክን ጥዕናን ንምስባእ ዓቢይ ኣበርክቶ የቕርብ”። … ቅዱስ ኣቦና ኣብቲ ዘስምዕዎ ቃለ ምዕዳን ወንጌል ማቴዎስ ምዕ. 25 ፍቕዲ 40፥ ኢየሱስ እቲ ኻብዞም ናእሽቱ ኣሕዋተይ ንሓደ ዝገበርኩምሉ ንኣይ ከም ዝገበርኩምለይ፡ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ፡ እንክብል ዝገለጾ፡ ንብጻይካ ምግልጋል ዝብልን ናይ ኣገልግሎትን ወንጌላዊ መሰረትን እዩ፡ በዚ መሰረት’ዚ ከኣ ህሙማን እምነት ንዘለዎ ህላዌ ናይቲ ንኽፍውሰናን ንኸሕውየትናን ተኣፋፍነትናን ሰብኣውነትናን ናቱ ገይሩ ዝተሰግወ ወልደ እግዚኣብሔ፥ ናይ ዝዀነ ኢየሱስ ጭቡጥ ህላዌ እያቶም፡ ከምዝበሉ ቸንቶፋንቲ ኣብ ዘቕረብዎ መዘክራዊ ሓተታ ይሕብሩ።
ነቲ ኣብ ስቓይ ዘሎ ሓውኻ ምክንኻን ኣብ ሕይወትካ ንኢየሱ ቦታ ምሃብ ማለት እዩ
ብፁዕ ካርዲናል ፈርናንዶ ፊሎነ ነቲ ብቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝተወሃቦም ሓድሽ ናይ ቅዱስ መቓብር ማሕበር ዓቢይ መምህር ዝብል ሓዋርያዊ ሓላፍነቶም ሮማ ኣብ ዝርከብ ቤተ ክርስቲያን መንፈስ ቅዱስ ዘሳሲያ ዕለት 1 ለካቲት 2020 ዓ.ም. ብዘዕረገው መስዋዕተ ቅዳሴ ብወግዒ ከምዝጀመሩ ዘዘኻኸሩ ቸንቶፋንቲ ኣስዒቦም፡ ብፁዕነቶም ኣብ ዘስምዕዎ ስብከት፡ እቲ ናይ ክርስትና እምነት ሕመረት ዝዀነ ትንሳኤ ፡ ንሕይወት ትርጉም ዝህብ ናይ ሕይወት ፍቕሪ፡ ናይ ቅዱስ መቓብር ማሕበር መለለዪ እዩ፡ በዚ መለለይኡ ኣቢሉ ኣገልግሎት ግብረ ሰናይን ምትሕብባርን የሳልጥ፡ ዕላማኡ ኸኣ ኣብ ቅድስቲ መሬት ንዝርከቡ ማሕበረሰብ ክርስቲያን ምሕጋዝ እዩ፡ … እቶም ኣብ ቅድስቲ መሬት ዝርከብ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ክርስቲያን ቅርበትናን ደገፍናን የድልዮም ከምዝበሉ የዘኻኽሩ።
ናይ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ቤተ ምጽዋት ሓዋርያዊ ኣመሓዳሪ ብፁዕ ካርዲናል ኮንራድ ክራየውስኪ ዕለት 1 ለካቲት 2020 ዓ.ም. ኣብ ኢጣሊያ ጥቓ ከተማ ኮሰንዛ ናብ እትርከብ ከተማ ፕራያ ኣ ማረ ብሓደ መንእሰይ ቆሞስ ብዘካየዶ ጐስጓስ ዝተሓንጸ ቤተ ሩት እተሰየ ብካሪታስ ናይ ዝጽዋዕ ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ጨንፈር ኢጣሊያ ሓገዝ ዝተሓንጸ መእለዪ ድኻታት ከምዝመረቑን ነቶም ኣብቲ መእለዪ ድኻታት ዝእለዩን ዘገልግሉን ወለንተይናታን ናይ ቅዱስ ኣቦና ቅርበትን ሓልዮትን ከምዘቕረቡን ከምቲ ቅዱስ ኣቦና ዕለት 1 ለካቲት 2020 ዓ.ም. ብምኽንያት ዓመታዊ በዓል በኣቱ ዘእግዚእነ - ዓመታዊ በዓል ውፉይ ሕይወት መስዋዕተ ቅዳሴ ኣዕሪጐም፡ ኣብቶም ድኻታት ወጅሂ ኢየሱስ ብምልላይ ዝፍጸም ኣገልግሎት ጭቡጥ ፍቕሪ እዩ፡ ንእግዚኣብሔር ዘሎካ ፍቕሪ ኣብቲ ንድኻታት ዘሎካ ፍቕሪ ብጭቡጥ ይንበር እንክብሉ ዝገለጽዎ ሓሳብ ዝምስክር ምዃኑ ቸንቶፋንቲ ገሊጾም ዘቕረብዎ ናይ ዕለት 1 ለካቲት 2020 ዓ.ም. መዘክር ቀንዲ መርሓ ፍጻሜታት ር.ሊ.ጳጳሳትን ቅድስቲ መንበርን የጠቓልሉ።


text:
Radio Erena: 31 July 2017
ስዑዲ ዓረብ ዝሓለፈ ቅነ ዝሰጎጎቶም ሰለስተ ሱዳናውያን ጋዜጠኛታትን ተጣበቕትን፣ ኣብ ምስጢራዊ ቤት ማእሰርቲ ካርቱም ተቐይዶም ምህላዎም ኣምነስት ኢንተርናሽናል ኣቃሊዑ።
እቶም ካብ 21 ታሕሳስ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ኣትሒዞም ኣብ ስዑዲ ዓረብ ተኣሲሮም ዝጸንሑ ሰለስተ ሱዳናውያን፣ ናብ ዓዶም ከይጥረዙ ኣህጉራውያን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ክሓታ እኳ እንተጸንሓ፣ ስዑዲ ዓረብ ነዚ ጻውዒት ብምንጻግ’ያ ብ11 ሓምለ ናብ ዓዶም ሰጕጓቶም።
ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ካርቱም ድሕሪ ምብጽሖም ብኡ ንብኡ ብሓይልታት ጸጥታ ተወሲዶም ከምዝተኣስሩን ክሳብ እዚ እዋንዚ ደሃዮም ከምዘየለን ኣምነስት ኢንተርናሽናል ይጠቅስ።
እቶም ሱዳናውያን ብመንገዲ ፌስቡክን ካልእ ማሕበራዊ ሜድያታትን ተቓውሞን ህዝባዊ ናዕብን ብምጽውዖም’ዮም፣ ስዑዲ ዓረብ ከተረክቦም መንገስቲ ሱዳን ክሓትት ጸኒሑ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ መንግስቲ ሱዳን ኣብ ስዑዲ ዓረብ ብዘይሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዝነብሩ ዘለዉ ኣስታት 47 ሽሕ ዜጋታታ ንምምላሶም ምድላዋት የካይድ ከምዘሎ ይሕብር።
ስዑዲ ዓረብ፣ ኣብታ ሃገር ብዘይሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዝነብሩ ዜጋታት ወጻኢ ብፍቓዶም ክወጹ ሰሪዓቶ ዝነበረት ናይ 90 መዓልታት ግዜ ንተወሳኺ ሓደ ወርሒ ኣናዊሓትሉ ኣብ ዘላ እዋን’ዩ መንግስቲ ሱዳን 10ታት ኣሽሓት ዜጋታቱ ከውጽእ ምዃኑ ዝሕብር ዘሎ።
ልዕሊ ፍርቂ ሚልዮን ዜጋታታ ካብ ስዑዲ ዓረብ ክወጹ ከምዘለዎም እትሕብር ዘላ ኢትዮጵያ’ውን ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ ኣዋርሕ ኣስታት 40 ሽሕ ጥራይ’ያ ናብ ዓዶም ክትመልስ ክኢላ።
==========================


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኣምሓራ ከተማ ወልዲያ ኣብ ሃይማኖታዊ ብዓል ጥምቀት ብሰንኪ ዝተልዓለ ግጭት ሸውዓተ ሰባት ከምዝተቐትሉን በዝሖም ዘይተፈልጠ ከምዝቖሰሉን መንግስቲ ገሊፁ’ሎ።ካብዚ ብተወሳኺ ኣብ ልዕሊ ንብረት ጉድኣት ከምዝወረደ ናይቲ ክልል መንግስቲ፣ተቓዋሚ ውድብ ሓድነት መላእ ኢትዮጵያን ነበርትን ገሊፆም ኣለው።ዝዓነወን ዝተወረረን ንብረት ናይ ተጋሩ ምዃኑ እውን ንብረቶም ዝዓነዎምን ዝተዘርፎምን ገሊፆምልና ኣለው።
ንብረቶም ንኽልተ ግዜ ዝዓነዎምን ኣቶ ሃይላይ ንጉሰ ወልደማሪያም ኣብታ ከተማ ን30 ዓመታት ከምዝነበሩ ይገልፁ።ጋንታታት ከተማ መቐለን ከተማ ወልዲያን ኣብ ዝተጋጠማሉ 24 ሓዳር 2010 ዓ/ም ብሰንኪ ዝተልዓለ ዕግርግር ሆቴሎም ከምዝዓነዎምን 3,000,000 ብር ዝግመት ንብረት ከምዝተዘረፉን ዝገለፁ ንሶም ኣብዚ ናይ ቅድሚ ሰለስተ ማዕልታት ብዝነበረ ህውከት ድማ መንበሪ ገዝኦም ከምዝተቓፀለ ይገልፁ።እቲ ዕግርግር ምስተልዓለ ሃዲሞም ከተማ መቐለ ከምዝኣተው እውን ሓቢሮም ኣለው።
መንግስቲ እቲ ህዝቢ እንታይ ይሓትት ከምዘሎ ክርዳእን ክምልስን ከምኡ እውን ንመናእይ ስራሕ ክፈጥርን ኣለዎ ይብሉ ኣቶ ሃይላይ።
ካሊእ መሸጢ ክዳን ሽቑ ከምዝተወረሮ ዝገልፅ እውን እንዳ እንፈልጦም ኣምሓሩ ተሓቢእና ንርከብ ይብል።
ዝርዝሩ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
እዞም ክልተ ሰብ ሕጊ ቤተ ሰብ እግዚአብሔር ዝኾኑ ወለዲ፡ ውላድ ስኢኖም ወትሩ ይጽልዩ ስለዝነበሩ፡ ነዚ ቅዱስ ኣቦ ብዕለት ሓደ ግንቦት ወለዱ። ኣብ ኣርብዓ መዓልቱ ተጠሚቑ ኸኣ ‘ዓምደ ሚካኤል’ ዝብል ስም ተሰየመ። ዓምደ ሚካኤል፡ ብኣካልን ብመንፈስን ምስ ደልደለ፡ ወለዱ እኳ ኸመርዕውዎ እንተ ፈቐዱ፡ ንሱ ግና ወዲ ንጉሥ ምድሪ ካብ ምዃን ወዲ ንጉሥ ሰማይ ምዃን መረጸ።
ብፍቓድ እግዚኣብሔር ብተራዳእነት ቅዱስ ሚካኤል ካብቲ ዝነበሮ ግዝኣት ሮማ ናብቲ ኣቡነ ኤዎስጣቴዎስን ኣቡነ ኣብሳዲን ዝነበርዎ ‘ስብዓ’ ዝተባህለ ኣብ ዞባ ደቡብ ዝርከብ ደብረ ማርያም መጽአ። ኣብዚ ቦታ’ዚ ግብረ ዲቁና ኣጺፊፉ ምስ ተማህረ መዓርገ ዲቁና ካብ ጳጳስ ኣባ ሚካኤል ተሠየመ። ድኅሪ 5ተ ዓመት ካብ አቡነ አብሳዲ ኣልባሰ ምንኵስና ምስ ተቐበለ ኸኣ ‘ቡሩከ አምላከ’ ዝብል ስም ምንኵስና ተዋህቦ።
አቡነ ቡሩከ ኣምላክ፡ ትምህርቱ ምስ ኣጻፈፈን ብጸጋ ምስ ዓበየን ‘ሥልጣነ ክህነት’ ካብ ጳጳስ ሚካኤል ተቐብአ።
ኣብ ደብረ ማርያም፡ ብተጋድሎን ጽኑዕ ብሕትውናን ርድእናን ብዝተፈላለየ ኣገልግሎት ቤተ ክርስቲያንን ብትግሃትን ትሕትናን ምስ ኣገልገለ፡ ናብታ ብልምላሜኣ ተበሃጊት፡ ማየ ሕይወት ዝርከባ ማኅደረ ንጹሓን ጻድቃን ዝኾነት ደብረ ኮል ሙራደ ቃል መጽአ። ኣብዚ ደብረ ኮል፡ ጽኑዕ መንፈሳዊ ተጋድሎን ተኣምራትን እናፈጸመ ን63 ዓመታት ተቐመጠ። ከምኡ’ውን ንደብረ ኮል መዕረፊኡ ገይሩ እናተዘዋወረ ኣብ ምድረ ኣግዓዚ ስብከተ ወንጌልን ኣገልግሎት ቤተ ክርስቲያንን ኣስፍሐ። መርኣያ ናይዚ ድማ ብስም ቅድስት ድንግል ማርያም ታቦት ኣብ ውሽጢ ገዳም ከምኡ ኸኣ ብስም ቅዱስ ሚካኤል ታቦት ኣብ ዓዲ ጋርፋ ተኸለ። ሎሚ ኣብ ገዳም ዝርከብ ታቦት እምበር ኣብ ዓዲ ጋርፋ ዝተተኽለ ታቦት ብዘመን ግራኝ ስለዝነደደ የለን።
“ዳግማይ መጣዕ ሊባኖስ” ዝተባህለ አቡነ ቡሩከ ኣምላክ፡ በቲ እግዚአብሔር ዝሃቦ ጸጋ፡ ንሱ ኣብ ዝወዓሎን ዝኃደሮን ዘዕረፈሉን ዝረገጾን ዝፍልፍሉ ፈወስቲ ማያት ኣዝዮም ብዙኃት እዮም። ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ሃገርና ማየ ጸሎት ኮይኖም ድማ ሕሙማንን ድዉያንን እናተፈወሱሎም ይርከቡ ኣለዉ። ንኣፍልጦን ንምልላይን ዝኣክል ሓሓደ ኣብነታት ንምጥቃስ፦
1. ካብቲ ብዅናት ሸፋቱ ዝተወግአ ጐድኑ ዝወፅእ ማየ ጸሎት ክሳዕ ሎሚ የገልግል ኣሎ፣
2. ኣብ ሕንብርቲ ሓማሴን ኣብ በትሩ ዝጨብጨበትላ ማየ ጸሎት ኣሎ፣
2. ኣብ ማይ ለሓም መራጕዝ ማይ ሻኻ ዝተባህለ ክሳዕ ሎሚ ማየ ጸሎት ኮይኑ የገልግል ኣሎ፣
3. ኣብ ዓዲ ሓውያ መራጕዝ፣
4. ኣብ ዓዲ ጋርፋ ማየ ሃብተ እግዚእ እናተባህለ ዚጽዋዕ ማይ ክሳዕ ሎሚ ማየ ጸሎት ኮይኑ የገልግል ኣሎ፣
5. ኣብ ሕምብርቲን ኣሰር እግሩ ዝረገጾ ትእምርቲ ዘለዎ ንወገን ሰሜን ሕምብርቲን
7. ኣብ ዓዲ ሸረፈቶ፡ ኣብታ ማይ ዘውፅአላ ቤተ ክርስቲያን ተሓኒፃ ኣላ።
8. ኣብ ሽምድብልቕ፡ ኣብታ ማይ ዘውፅአላ ቤተ ክርስቲያን ተሓኒፃ ኣላ።
9. ኣብ ደቂ ጴጥሮስ፣
10. ኣብ ጕሪታት፣ ኣብታ ማይ ዘውፅአላ ቤተ ክርስቲያን ተሓኒፃ ኣላ።
11. . . . ወዘይመስሎ
ከምቲ እግዚአብሔር ‘ኪዳነ ተካየድኩ ምስለ ኅሩያንየ’ መዝ. ዝበሎ ንአቡነ ቡሩከ ኣምላክ ጽኑዕ ንዘለዓለም ዝነብር ቃል ኪዳን ኣተወሉ። እዚ ቃል ኪዳን’ዚ ስምካ ዝጽውዐ፡ መጽሓፍ ገድልኻ ዘጽሓፈን ዝሰምዐን፡ ብስምካ ንሽጉር ዝረድአን መባእ ዝሃበን፡ ኣብቲ ብስምካ ዝተጸውዐ ቤተ ክርስቲያን ብትግሃት ዘገልገለን ዝተሳለመን፡ ንማየ ጸሎትካ ብእምነት ዝተሓጽበ . . . በረኸት ሥጋን ድኅነት ነፍስን ክህቦ እየ ዝብል እዩ።
አቡነ ቡሩከ ኣምላክ ኣቐዲሙ 62 ዓመት ኣብ ደብረ ማርያምን ቅድሚኡን፡ ብምቕጻል ድማ 63 ዓመት ኣብ ደብረ ኮል ብጠቕላላ 125 ዓመት ዕድመ ምስ ገበረ፡ በቲ እግዚኣብሔር ዝገለጸሉ ንረድኡ ሃብተ እግዚእ ዕለተ ዕረፍቱን ኵሉ ዘጋጥም ኵነታትን ነገሮ። ልክዕ ንሃብተ እግዚእ ከምዝሓበሮ ድማ ብኣረማውያን ሸፋቱ ዕለት 14 ነሓሴ 1415 ዓ.ም. ብሰማዕትነት ዓረፈ። ካብቲ በቶም ሸፋቱ ዝተወግአ ጐድኑ ዝወፅአ ጽሩይ ማይን ካብ ውሽጢ መቓብሩ ዝፍልፍል ማይን ክሳዕ ሎሚ ሕሙማን እናፈወሰ፡ ድዉያን እናኣሕወየ፡ ኣጋንንቲ እናኣውፅአን ዝተፈላለየ ተኣምራት እናገበረን ይርከብ ኣሎ።
ካብቲ ዝዓረፈሉ ጊዜ ጀሚሮም ድማ ሕዝበ ክርስቲያን፡ ዝክረ በዓል ልደቱ (1 ግንቦት) ከምኡ’ውን ዕለተ ዕረፍቱ (14 ነሐሴ) ንከኽብሩን፣ ነቲ ዝዓረፈሉ መቓብር ክሳለሙን ጸበሉ ክሰትዩን ክሕጸቡን ካብ ርኁቕ ከባቢታት ከይተረፈ ናብዚ ገዳሙ ደብረ ኮል ምስ መጽኡ እዮም።
ስለዚ ተኻፋሊ ጸሎቱን ቃል ኪዳኑን ምእንቲ ኽንከውን መጽሓፈ ገድሉ ኸነንብብን ናብ ገዳሙ ክነግድን ንገዳሙ ጉልበታውን ገንዘባውን ንዋታውን ሓገዝ ኽንገብረሉ ይግባእ። ነዚ ንምግባር ድማ ረድኤት እግዚአብሔር ኣይፈለየና!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር፡ አሜን!


text:
ሸፈነ ኣግራብ ሃገርና፡ ብባህርያውን ሰብ ዝፈጠሮን ጸቕጥታት ካብ ግዜ ናብ ግዜ ብልዑል ናህሪ እና`ንቈልቈለ ምምጽኡ ይፍለጥ። ቅርጺ መሬት ሃገርና ድማ ብባህርይኡ ንምብሕጓግ ኣመና ዝተቓልዐ ብምዃኑ ከምኡ’ውን ናይ ዝናብ ወቕትና ኣመና ውሑድን ዘይስሩዕን ብምዃኑ፡ ሕርሻዊ ልምዓትና ብርግኣት፡ ብብቕዓትን ብዘላቕነትንክወሓስ ኣይከኣለን።
ነዚ ክዉን ሓቂ ብምግንዛብ፡መንግስቲ ኤርትራ ካብ ጽባሕ ናጽነት ኣትሒዙ፡ ሽፋን መሬት ሃገርና ናብ ንቡር ንምምላስ፡ነቲ ዝርካቡ ዝናብ ድማ ኣብ ጥቕሚ ሕርሻ ንምውዓሉ፡ኣብ ምዕቃብ ሓመድን ማይን ከምኡ`ውን ኣብ ምግራብ ዘተኰሩ ብርክት ዝበሉ ወፍርታት ኣበጊሱ እዩ።
ነቶም በብቦታኡ ዝትግበሩዝነበሩእተፈላለዩ ዓይነታት ፍወሳ መሬት፡ ብውዱብ መገድን ብዝለዓለ ናህርን ንምድራኾም፡ ኣብ 2006 መንግስቲ ኤርትራ፡“ሓያል ጻዕሪ ንሓምላይ ወፍሪ” ዝብል ዓቢ መደብብምብጋስ፡ ዓመታዊ ኣብ 15 ግንቦት ብግዜን ስፍሓትን እናተለክዐ ዝግምገም ንጥፈታትየካይድ ኣሎ።
ሓምላይ ወፍሪ፡ ዋላ`ኳ ኣብ ኩሉ ዓውድታት ፍወሳ መሬት፡ነቲ እተበገሰሉ ዒላማታት ብምልኣት ኣይውቃዕ፡ ኣብ ብዙሕ ክፋላት ሃገርና፡ባህሊ ምግራብን ምዕቃብ ሓመድን ማይን ከምኡ’ውን ኣፍልጦ ሕብረተሰብ ኣብ ምፍጣር ሓምላይ ኣከባቢ ንኽዓቢምቕሉል ተራ ተጻዊቱ እዩ።
ሓምላይ ወፍሪ ካብ ዝብገስ ድሮ 15 ዓመታት ኣቚጺሩ ይርከብ። ኣብዚ እተጠቕሰ ዓመታት፡ብጠቕላላ ልዕሊ 50 ሚልዮን ፈልሲ ኣግራብ ምትካሎም፡ኣብ ማይ ኩዖታትን መሬት ሕርሻን ኣስታት 140 ሽሕ ሄክታር እተፈላለዩ ናይ ምዝላይ ንጥፈታትምክያዶም፡ ከምኡ’ውን ልዕሊ 400 ሽሕ ኩቦ ሜተር ከትርታት ምስርሖም፡ መርኣያ ናይቲ ህዝቢ ኣብ ምዕቃብ ሓመድን ማይን ኣብ ምግራብን ኣጥርዪዎ ዘሎ ኣተባባዒ ባህሊ እዩ።
ኣብ ምብጋስ እቲ ወፍሪ ሓንቲ ጥራይ ዝነበረት ሓምላይ ክለብ፡ ኣብዚ እዋን ኣብ መላእ ሃገር ብቐንዱ ተመሃሮ ዘማእከላ ልዕሊ 580ሓምላይ ክለባት ተመስሪተን ይርከባ። እዚ ቑጽሪ ዋላ’ኳ ዘተባብዕ እንተዀነ፡ ብመሰረት መምርሒ መንግስቲ፡ ነፍሲ-ወከፍ ቤት ትምህርቲ ሓምላይ ክለብ ክሳዕ እተቕውም ከምኡ’ውን ኩለን ትካላትን ኣብያተ እምነትን ሓምላይ ክለባት ብምምስራት እጃመን ክሳዕ ዘበርክታ ክቕጽል ይግባእ።
ብርሰት ኣግራብ ንምንካይ፡ ጥዕና ስድራቤታት ንምሕላው ከምኡ`ውን ተሳትፎ ደቀንስትዮ ኣብ ማሕበራዊ ልምዓት ንምሕያል ዝዕላማኡ ምዝርጋሕ ሞጎጎ ኣድሓነት፡ ሓደ ካብ ዓንድታት ሓምላይ ወፍሪ እዩ። ኣብዚ እዋን ትሕቲ 50 ሚእታዊት ካብተን ንጸዓት ዕንጸይቲ ዝጥቀማ ስድራቤታትተጠቀምቲ ኰይነን ይርከባ። ብሓፈሻ ድማ ኣብ መላእ ሃገር ልዕሊ 170 ሽሕ እቶን ኣድሓነት ከም ዝተዘርግሓ ይፍለጥ።እንተዀነ፡ እዚ ቑጽሪ ብልዑል ፍጥነት ብምውሳኽ፡ ኣብ ሓጺር እዋን ምስራሕ ሞጎጎ ኣድሓነት ንኽዛዘም፡ ዝምልከተን ኣካላት መንግስትን ነፍሲ-ወከፍ ተጠቀምቲ ስድራቤታትን ብዕቱብ ክሰርሑሉ ይግባእ።
ብተወሳኺ፡ምምስራት ኮማውን ሃገራውን ሕዛእትታት፡ከም ኣካል ሓምላይ ወፍሪ፡ ዘገምታዊ ዕብየት ከርኢ ኸሎ፡ ኣብ ምስሳን ህይወታዊ ብዙሕነት ብሓፈሻ፡ኣብ ዕቀባን ልምዓትን እንስሳ ዘገዳምንከኣ ብፍላይዝጭበጥ ተራ ይጻወት ከም ዘሎ ይፍለጥ። ካብቲ ብደረጃ ሃገር ክሕዛእ ዝግብኦ፡ ገና ትሕቲ 30 ሚእታዊት ጥራይ ተሓዚኡ ስለ ዘሎ ግናኣብዚ ዓውዲ ብዝተዓጻጸፈ ክንሰርሕ ይግባእ።
እዚ ቅድሚ 15 ዓመታት፡ `ሓያል ጻዕሪ ንሓምላይ ወፍሪ` ብዝብል መሪሕ ቴማ እተበገሰ ወፍሪ፡ ማዕረ ዓወታቱ፡ ብድሆታቱ እውን ቀለልቲ ኣይነበሩን። ንጥፈታት ምግራብ ከምቲ ትጽቢት ዝተገብረሉ ዘይምስጓሙ፡ብርሰት ኣግራብ ድማ ክግታእ ብዘይምኽኣሉ፡ ገና ካብ ዓበይቲ ብድሆታት ሓምላይ ወፍሪ ዀይኖም ይቕጽሉ ኣለዉ።
ጥብ-ዝበለት ማይ ንምዕቃብ ከምኡ’ውን ዝስርሑ ዘለዉ እተፈላለየ ዓቐን ዘሎዎም ከዘንቲ ማያት ውሕስነቶም ንምርግጋጽ፡ ንጥፈታት ምዕቃብ ሓመድን ማይን ኣብ ጎቦታትን ግራት ሕርሻንብልዑል ኣተኩሮ ክድፍኣሎም ዝግባእኣካል ልምዓታዊ መደባትናእዮም።መተካእታ ኣማራጺ ጸዓት ብምልኣት ክሳዕ ዝረጋገጽ፡ምትእትታው እቶን ኣድሓነት ካብዚ ብዘገምታ ዝኸዶ ዘሎ መስርሕ ወጺኡ ኣብ ሓጺር እዋን ንኽዛዘምን ብርሰት ኣገራብ ብርኡይ ንኽጐድልን፡ኩለን ዝምልከተን ኣካላት መንግስትን ህዝብንተራኦም ከዕዝዙ ይግባእ።
ስግኣት ለበዳ ሕምም ኮቪድ-19 ገና ስለ ዘይተቐንጠጠ፡ ናይ ሎሚ ዓመት 15 ግንቦት ሃገራዊ መዓልቲ ሓምላይ ወፍሪ፡ ከምቲ ልሙድ ብዓበይቲ ገምጋማትን ሰፋሕቲ ልምዓታዊ ወፍርታትን ክስነ ኣይተኻእለን። እንተዀነ፡ ምስ ሃገራዊ መምርሒታት ምክልኻል እዚ ሕማም ብዘይጋጮ መንገዲ፡ምምሕዳር ዞባታት፡ሰራዊት፡መንግስታውያን፡ ሃይማኖታውያንን ውልቃውያንን ትካላት ከምኡ`ውን ኮማትን ውልቀ-ሰባትን፡ ነዚ ኣብ ዋዜማ ቕንያት መበል 30 ዓመት መዓልቲ ናጽነትና ዝካየድ ዘሎ ቅነ-ሓምላይ ወፍሪ፡ ብንጥፈታት ምዕቃብ ሓመድን ማይን ምግራብን ዘኪሮምዎ ክውዕሉ ንጽውዕ።
ኣብዚ እዋን ኣስታት 4 ሚልዮን ፈልሲ ናይ እተፈላለዩ ዓይነት ኣግራብ ተዳልዮምስለ ዘለዉ፡ ብቐንዱ ዓድታት፡ ከምኡ`ውን ትካላትን ውልቀ-ሰባትን ኣብ ከከባቢኦም ናብ ዝርከባ መደበራት ፈልሲ ብምኻድ፡ ፈልስታት ኣግራብ ወሲዶም ብምትካልን ብምክንኻንን ዕላማታት ሓምላይ ወፍሪ ንምዕዋት እጃሞም ከበርክቱ ንጽውዕ።
ሓባራዊ መልእኽቲ ሚኒስትሪ ሕርሻን በዓል ስልጣን ኣግራብን እንስሳ ዘገዳምን
15 ግንቦት 2021


text:
ን18 ሚያዝያ 2006 ዓ/ም ተታሒዙ ዝነበረ ናይ እግሪ ጉዕዞ ከምዘይካይድ ዝገለፀ ካብ ክልቲአን ኣዳላውቲ ማሕበራት ሓደ ናይ ዝኾነ ማህበረ-ወይንየ ኣቡነ-ተክለሃይማኖት ኣቦ መንበር መምህር ደረጀ ነጋሽ እዩ።
ኣብዚ ኣርእስቲ እዚ ብቕድሚ ትማሊ ክካየድ ተታሒዙ ዝነበረ ፓናል ምይይጥ እውን ከምዝተሰረዘ መምህር ደረጀ ሓቢሩ’ሎ።
ብዛዕባ እቲ ጉዳይ ካብ ኣመራርሓ ናይ ኣዲስ ኣበባ ናይ መናእሰይ ፎሮም ሪኢቶ ኣይተወሃበን፤ንምርካብ ዝተገብሩ ፃዕሪ እውን ኣይሰለጠን።
ብዛዕባ ምስራዝ እቲ ሰልፊ ዛጊድ ዋላ ሓደ መግለፂ ኣይተውሃበን:; መምህር ደረጀ እቲ ጉዕዞ ዝተሰረዘ ንሱ ምስ ዝመርሖ ማሕበር ብዝተኣሳሰረ ምዃኑ ይገልፅ።ናይ ቤተ ክህነት ሰባት ነቲ ሰላማዊ ሰልፊ ጠጠው ንምባል ናብ ናይ ኣዲስ ኣበባ መናእሰይ ፎረም ከምዝኸዱን ማህበረ-ወይንየ ኣቡነ ተክለሃይማኖት ዝተኣገደ ሰልዝኾነ ኣይውክለናን ከምዝበሉዎምን ሰሚዐ ኣለኹ ኢሉ’ሎ።
ማሕበሩ ሕጋዊ ይኹን ኣይኹን በዘየግድስ ዝኾነ ይኹን ሰብ ሰልፊ ከካይድ እንተሓቲቱ ሓገዝ ክግበረሉ ምተገብአ ነይሩ ምስ በለ ኣስዒቡ ‘’ንሕና ካሊእ ዕላማ የብልናን።ጉድኣቱ እናዓበየ ስለዝመፀ እቲ ህዝቢ ግንዛብ ክህልዎን ትኹረት ክግበረሉን ንምሕባር እዩ’’ ኢሉ።
እቲ ማሕበር ኣብ ሃገረ-ስብከት ሰሜን ሸዋ ንዝርከብ ገዳም ወይንየ ኣቡነ ተክለሃይማኖትን ንካልኦት ገዳማትን ንምሕጋዝ ብዝብል ኣብ 1987 ዓ/ም እዩ ተጣይሹ።
ናይዚ ማሕበር ኣመራርሓ ብፍላይ ካብ 2001 ዓ/ም ጀሚሩ ምስ ገለ ናይ ቤተክህነት ሓልፍቲ ዘይምርድዳእ ከምዝነበሮ እውብ መምህር ደረጀ ይገልፅ።
ካብ ቤት ፅሕፈት መነበረ ፓትሪያርክ ኦርቶዶክሳዊ ተወህዶ ቤተ ክርስቲያን ይኹን ካብ ምምሕዳር ኣዲስ ኣበባ ሪኢቶ ንምርካብ ዝተገብረ ፈተነ ኣይተዓወተን።
ብዝተኣሳሰረ ዜና ዜጋታቱ እቲ ሰልፊ ኣብዝካየደሉ ቦታ ንኸይርከቡ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኤምባሲ ዩናይትድ ስቴትስ ኣተሓሳሲቡ።እቲ ሰልፊ ቅድሚ ምስራዙ ዝወፀ መተሓሳሰቢ እቲ ኤምባሲ ከምዝገለፆ ሰላማዊ ንክኾኑ ዝተሓሰቡ ሰልፍታት እውን እንተኾኑ ናብ ወጥርን ህውከትን ከምርሑ ይኽእሉ እዮም ኢሉ’ሎ።


text:
ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ናብ ትግራይ ዝጉዓዝ ሰብኣዊ ረድኤት ብጥብቂ ብምፍታሽ ብቕልጡፍ ናብ ህዝቢ ክበፅሕ ንምግባር ይሰርሕ ከምዘሎ ወሃቢ ቃል ናይቲ ክልል ኣቶ ግዛቸው ምሉነህ ገሊፆም።ናይ ህወሓት ሓይሊ ኢሎም ዝፀውዕዎ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ፍሉይ ሓይሊ ኣምሓራ ካብ ወይልቃይትን ራያን ይውፃእ ኢሉ ንዘቕረቦ ፃውዒት እቲ ጉዳይ ብወገን ህዝቢ ኣምሓራ ዝተዓፀወ መዝገብ እዩ ኢሎም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ናይ ሕቡራት መንግስታት ቤት ፅሕፈት ኣዋሃዲ ሰብኣዊ ጉዳያት(OCHA) ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ ብኣላማጣን ብምዕራብ ትግራይን ንምእታው ብሓይልታት ፀጥታ ኣምሓራ ተበፃሕነት ሰብኣዊ ሓገዝ ከምዝተኸልከለ ገሊፁ።
ዋና ዳይረክተር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ኣቶ ግዛቸው ምሉነህ ምስ ቪኦኤ ኣብዘካየድዎ ቃለ ምልልስ ‘’ተረፍ መረፍ ህወሓት’' ኢሎም ዝፀውዑዎም ኣካላት ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያ ናብ ትግራይ ናይ ረድኤት እኽሊ ዝፀዓና መካይን ከይኣትዋ ክልል ኣምሓራ ከልኪሉ ዝብሃል ፍፁም ሓሶት እዩ ኢሎም። ናይ ክልሎም መንግስቲ ረድኤት ብቕልጡፍ ክኣቲ ምቹው ኩነታት ኣብ ፍጣር ይርከብ ኢሎም።
ረድኤት ዝፀዓና መካይን ምፍታሽ ናይ ግድን ብምዃኑ ከይተፈተሸ ዝሓልፍ የለን እውን ኢሎም ኣቶ ግዛቸው ብምውሳኽ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል::
መንግስቲ ክልል ትግራይ ፍሉይ ሓይሊ ኣምሓራ ካብ ወልቃይትን ራያን ክወፅእ ንዘቕረቦ ፃውዒት ጉዳይ ወልቃይት ንድርድር ዘይቐርብ ዝተዓፀወ ኣጀንዳን ዝሞተን መዝገብን እዩ ኢሎም።
ምንስቴር ጉዳይ ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ኣንቶኒ ብሊንከን ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ምስ ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ኣብ ዘካየዱዎ ናይ ስልኪ ዝርርብ ናይ ኤርትራን ኣምሓራን ሓይልታት ካብ ትግራይ ምሉእ ብምሉእ ክወፁን ሰብኣዊ ረድኤት ብዘይተገደበ ኣገባብ ናብ ትግራይ ክኣትን ምትሕስሳቦም ይዝከር።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ቀዋሚ ልኡኽ ኢትዮጵያ ኣማባሳደር ታየ ኣፅቀ ስላሴ 25 ሰነ 2021 ኣ\ፈ ኣብ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ንጉዳይ ትግራይ ብዝምልከት ድሕሪ ምዝርራቡ ብጋዜጠኛታት ተሓቲቶም ኣብ ዝሃቡዎ መልሲ ‘’ህዝቢ ኣምሓራ ኣብ ናይ ኣቦ ሓጎታቶም መሬታ ከምዘለው እዮም ዝኣምኑ።እዚ ብዘይ ዝኾነ ይኹን መስርሕ ወይ ሕገመንግስታዊ መሰረት ዘይብሉ ኣብ 1992 ኣ\ፈ ብሓይሊ እዩ ተኻይዱ’'ኢሎም።
ኣብ ሕቡራት ዓረብ ኤሜረትስ ኣምባሳደር ሱሌይማን ዴዴፎ ትማሊ ብትዊተር ኣብ ዝፀሓፉዎ መልእኽቲ ‘’ወልቃይት ኣብ 1984 ዓ\ም ብሓይሊ ናብ ትግራይ ቅድሚ ምሕዋሱ ኣካል ቤጌምድርን ጎንደርን ምዃኑ ክንምሃር ኢና ዓቢና ‘’ ኢሎም።
ብወከልቲ ህዝቢ ኣብ 1987 ዓ\ም ዝፀደቐ ሕገ መንግስቲ ኢትዮጵያ ናይ ኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ክልላት ብዝምልከት ኣብ ዘቐመጦ ዓንቀፅ ኣጣይሻ ክልላት ብመሰረት ኣሰፋፍራ መሬት፣ ቋንቋ፣መንነትን ድልየት ህዝብን መሰረት ዝገበረ ምዃኑ ይገልፅ።
ብኻሊእ ዜና ናይ ሕቡራት መንግስታት ቤት ፅሕፈት ኣዋሃዲ ሰብኣዊ ጉዳያት(OCHA)ብዛዕባ ትግራይ ብቕድሚ ሰለስተ ማዕልታት ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ ኢሉ ዝፀውዖም ናይ ትግራይ ሓይልታት ፌደራል መንግስቲ ምውፅኡ ስዒቡ ንመብዛሕቲኡ ትግራይ ካብ ዝቆፃፀሩዎ ጀሚሮም ተበፃሕነት ሰብኣዊ ሓገዝ ብኣገዳሲ ደረጃ ይመሓየሽ ኣሎ ኢሉ።
ብደቡባዊ ዞባ ትግራይ ካብ መቐለ ናብ ኣላማጣ እቲ መንገዲ ነፃ እነተተገበረ እውን ካብኡ ንምሕላፍ ግን ነቲ ቦታ ብዝተቐፃፀሮ ሓልይታት ፀጥታ ኣምሓራ ከምዝተኸልከለ OCHA ገሊፁ።ምንቅስቓስ መንገዲ ሽረ ሰለኽለኻ፣ኣክሱም ዓድዋ ካብ መቐለ ናብ ዓብይ ዓዲ የጭላ ሳምረ ከምኡ እውን ናብ ማይጨር ክፉት ከምዝተገበረ ገሊፁ ኣሎ።
ብክፋል ሸራሮን ምስ ኤርትራ ኣብ ዘዋስኑ ከባቢታት ግን ክብፃሕ ኣይክኣልን ኢሉ ኣሎ።
ምዕራብ ትግራይ ድማ ብሓይልታት ፀጥታ ኣምሓራ ከምዝተኸልከለ ሓቢሩ ኣሎ።


text:
ካብ መዝነቶም ይወርዱ ዘለው ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ሬክስ ቲለርሰን ንሰራሕተኛታት እቲ ቤት ፅሕፈት ትማሊ ሓሙስ ናይ መፋነዊ መደረ ኣስሚዖም።ንሶም 31 መጋቢት 2018 ካብ ስርሖም ክሰናበቱ ምኳኖም ተፈሊጡ።ካብ ናይ ኣፍሪቃ መገሽኦም ምስተመለሱ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ቲለርሰን ብናይ CIA ዳይረክተር ማይክ ፖምፒዮ ከምዝትክኡዎምን 13 መጋቢት 2018 ሰዓታት ቕድሚ ቐትሪ ኣብ ዘውጽእዎ ናይ ቲዊተር መልእኽቶም ገሊጾም።ቲለርሰን ኣብ ናይ ትማሊ መደርኦም ሽም ፕረዚደንት ትራምፕ ኣይጠቐሱን።
ቲለርሰን ሰራሕተኛታት ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ዲፕሎማሲ ሃገሮም ክዕወት ንዘበርከቱዎ ኣበርኽቶ ኣመስጊኖም።
“ካብ ክፍሊ ደብዳበ ጀሚሩ ክሳብ ሻውዓይ ደርቢ ዘለኹም ኩላትኩም፣ብዘይ ናትኩም መዓልታዊ ኣበርኽቶ ዋላ ሓደ ዝክኣል ነገር የለን።”
ዋና ፈፃሚ ስራሕ Exxon ዝነበሩ ቲለርሰን ንኣገዳስነት ስብእናን ቅንዕናን ኣስሚሮምሉ ኣለው።
“ዘለካ ምርጫ ወይ ጠንጢንካ ትገድፎ ወይ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ክኣትው ክትፈቅድ ጥራሕ እዩ።ሓደ ግዜ እንተቐቢፅካዮ መሊስካ ኣይክትረኽቦን ኢኻ።ከም ኣዚዩ ክባር ሃብትኹም ሓልውዎ።”
እቲ ኣበሃህላ ብውልቂ ይኹን ኣብ ህዝባዊ ሓላፍነት ዘተሓታት ስብእና ንዘለዎም ልሂቃን ከም ዓብዪ ውቅዒት ተገይሩ ብብዙሓት ተራኢዩ’ሎ።
ምኽትሎም ስቲቭ ጎልድስተይን ቲለርሰን ብናይ ትራምፕ ቲዊተር እዮም ካብ ስልጣኖም ተባሪሮም ክብሉ ተዛሪቦም።ዋይት ሃውስ ግን ቅድም ኢሉ ብናይ ትራምፕ ዋና ፀሓፊ ጆን ኬሊ ከምዝተነግሮም ገሊፁ።ጎልድስተይን ምስ ዋይት ሃውስ ዝፃባእ መግለፂ ብምሃቦም ሽዑ ንሽዑ ተባሪሮም።
ቲለርሰን ዲፕሎማሰኛታትን ካልኦትን ነንሕድሕዶም ክከባበሩ ተማሕፂኖም ኣለው።
ቲለርሰን ትማሊ ሓሙስ ንዘስምዕዎ መደረ ፕረዚደንት ትራምፕ ርእይቶ ኣይሃብሉን። ፕረ. ትራምፕ ንቲልርሰን ካብ መዝነቶም ምስ ኣበረሩዎም ድሕሪ ሓደ መዓልቲ ኣብዝሃብዎ ርእይቶ ግን ምስ ማይክ ፖምፓዮ ዝሓሸ ምርድዳእ ከምዘለዎም ገሊፆም ነይሮም።
ወሃቢት ቃል ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ጉዳያት ኣሜሪካ ሃዘር ናውረት ቲለርሰን ንሃገሮም ብምግልጋሎም ኣመስጊነንኦም።
“ስድራኻ ገዲፍካ፣ፅቡቕ ስራሕኻ፣ደቂ ደቅኻን ዝብሃግ ዓብዪ ናይ ማሕረስን ከፍቲ መራብሕን ቦታ ክትገድፍ ከቢድ እዩ።ዝኸፈሉዎም መስዋእቲ ማዕረ ክንደይ ከምዝኾነ ዘርኢ እዩ።”
ቲለርሰን ኣብ ናይ ሓደ ዓመት ናይ ስልጣን እዋኖም ኣብ 38 ሃገራት በፂሖምን 90 መዓልታት ኣብ ጉዕዞ ኣሕሊፎምን እዮም።


text:
Radio Erena: 27 January 2017
ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ሱዳን ዘንበረቶ እገዳ፣ ንኸተልዕሎ፣ ኢትዮጵያን ቀጠርን ኣበርክቶ ከምዝገበራ መንግስቲ ሱዳን ገሊጹ።
ስቴት ሚኒስተር ከማል እስማዒል ኣብ ካርቱም ኣብ ዘካየዶ ጋዜጣዊ ዋዕላ፣ እገዳ ሱዳን ንኽልዓል ብዘይካ’ቲ መንግስቲ ሱዳን ዘካየዶ ፖለቲካዊን ዲፕሎማስያውን ጻዕርታት፣ ማሕበር ሃገራት ዓረብ፣ ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ማሕበር ምትሕግጋዝ እስላም፣ ሓያሎ ሃገራት ዓረብን ኣህጉራውያን ትካላትን ነናቶም ኣበርክቶ ከምዝገበሩ ብምጥቃስ፣ ብፍላይ ንኢትዮጵያን ቀጠርን ኣመስጊኑ።
ኢትዮጵያን ቀጠርን ኣብ ልዕሊ ሱዳን ዝተነብረ እገዳ ቅኑዕ ከምዘይኮነ ዝገልጽ መርትዖታት ናብ ዋሽንግተን ከምዘቕረባን፣ ምምሕዳር ዋሽንግተን ከኣ ንርእይቶ’ዘን ሃገራት ከምዝሰምዐን፣ ሚዲል ኢስት ሞኒተር ዝተባህለ ማዕከን ዜና ንመግለጺ ሚኒስተር ከማል ብምጥቃስ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ ጠቒሱ።
ኣመሪካ፣ ንኣስታት 20 ዓመታት ኣብ ልዕሊ ሱዳን ኣጽኒዓቶ ዝነበረት እገዳ፣ ምምሕዳር ኦባማ ካብ ስልጣን ቅድሚ ምእላዩ ቅድሚ ሒደት መዓልታት ንገለ ክፋሉ ከምዘልዓለቶ ይዝከር።
=====================


text:
ኣብ ህይስተን ሓንቲ ሽማግለ ኮሚሽን ቈይማ
ኣብ ህይስተን ዝነብሩ ኤርትራውያን፡ “መብጽዓና ነሐድስ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ተጠርኒፎም፡ ሰንበት ዕለት 6 ለካቲት 2011 ሓንቲ ሽማግለ ሃገራዊት ኮሚሽን ንዲሞክራስያዊ ለውጥ መስሪቶም።
ኣብቲ ኣብ CHRIST CHURCH Presbyterian ድሕሪ ቀትሪ ዝተኻየደ ክፉት ህዝባዊ ኣኼባ፡ ኣብ ኮሚሽን ኣባላት ኮይኖም ክነጥፉ ንዝደልዩ ሰባት ቅጥዒ መሊኦም ከምኡ’ውን 7 ፈጻሚ ኣካል ዘለዋ ሽማግለ መሪጾም።
እቶም ተሳተፍቲ ኵሎም ብሓሳብ ተሰማሚዖም እዮም። ህዝቢ ኤርትራ ካብ ዘለዎ መዓት ክናገፍን፡ ክርህዎን እንተ ኾይኑ፡ ኣብዚ ዝካየድ ዘሎ ህዝባዊ ቃልሲ ክሳተፉን ክውፈዩን ከምዘለዎም ነፍሶም ዘእመኑ ይመስሉ። እቲ መንገዲ ድማ ምስ ኮሚሽን ኮይኖም ክጓዓዝዎ መሪጾም ኣለዉ።
መብዛሕትኦም ኣብቲ ኣኼባ ዝተሳተፉ ሓደስቲ መጻእቲ መንእሰያት እዮም። ተመስገን ሙሴ፡ ሓደ ካብኦም እዩ። ንሱ፡ ኣብዚ ኮሚሽን ክሳተፍ ዝደረኾ ምኽንያት ክገልጽ ከሎ፡ “ኣነ በቲ ስርዓት ግዳይ ኰይነ ዝወጻኹ እየ፡፡ ብመጀመርታ መሰለይ ንምርግጋጽ፡ ካብኡ ሓሊፈ፡ ነቲ ከምዚ ዓይነት ዕድል ዘይረኸበ ኣብ ትሕቲ ስርዓት ኢሰያስ ዘሎ ህዝቢ፡ ናቱ ድምጺ ኮይነ ብዓቕመይ ወጽዓታቱ ንምግላጽ እየ።” ኢሉ። ኮሚሽን ዘውጽኦ መደባት ንምትግባር ተወፍዩ ከምዝስርሕ ድማ ገሊጹ።
“ምስ ኣሕዋተይ ኮይነ፡ ነቲ ናይ ኮሚሽን ስርሓት ከዐውትን ነቲ ስርዓት ኣሳዕ ክብልን እዩ ዕላማይ” ዝበለ ድማ ኣብርሃም ተስፋማርያም አዩ። ንሱ ብምቕጻል፡ “ኣሕዋትና፡ ኣሓትናን ኣቦታትናን ዝተሰዉኡላ ሃገር ተጨውያ እንከላ፡ ሱቕ ክንብል ቅቡል ኣይኮነን። እዚ ዅሉ መንእሰይ እንዳ ጠፍአ እንከሎ፡ ኣብ ሰላምን ዲሞክርሲን ዝሰፈና፡ ናይ ድሙን ከልቢን መሰል ከይተረፈ ዝኸበረላ ሃገር ጢዑሙና፡ ደፍቲ እቲ ስርዓት ክንመስል ሱቕ ክንብል ኣይድግፎን እየ። ስለዚ እህህታ ናይ ህዝበይ ክሳብ ዘብቅዕ ቃልሰይ ክቕጽል እየ።” ድማ ኢሉ፡
ጸሃየ ስዩም፡ ኣብ ህይስተን ንብዙሕ ዓመታት ዝተቐመጠ ኤርትራዊ እዩ። ንሱ ከም ኩሎም እቶም ተሳተፍቲ ኣኼባ ኣብ ኤርትራ ለውጢ ከምጽእ ኣለዎ ኢሉ’ዩ ዝኣምን። “ ኣብ ኤርትራ ለውጢ ንክመጸእ ተኣኪብና ተሰማሚዕና ባዕልና ክንውስን ኣለና።” ኢሉ። ነዚ ናይ ኮሚሽን ንጥፈታት ክከታተሎ ከምዝጸንሐ፡ ቅኑዕ መንገዲ ኮይኑ ከምዝርኣዮን ከምኡውን ክደፍኣሉ ምዃኑን ድማ ገሊጹ።
እቶም ተሳተፍቲ፡ ብዛዕባ ዋዕላ፡ ኮሚሽንን ጉባኤን ብመልክዕ ሕቶን መልስን፡ ኣብ ነንሕድሕዶም ክተሃናነጹ ኣምስዮም። ኵሎም፡ ኮሚሽን ብዘካይዶ ዘሎ ንጥፈታት ሕጉሳት፡ በቲ ተወጢኑ ዘሎ ጉባኤ ድማ ትስፉዋት ምዃኖም ገሊጾም ኣለዉ። ነቲ ኮሚሽን፡ ገለ ውድባት ከይዕብልለኦ ወይ ድማ ክየፍርሰኦ ዝብል ስግኣትውን ከይተጠቕሰ ኣይሓለፈን። ኵሉ እንተታትን ስግኣታትን ግን ብተሳትፎ ህዝቢ ከምዝፍታሕ ደጋጊሞም ዘስመርሉ ጉዳይ እዩ።
ናይዛ ኣብ ህይስተን ኣቑምኩማ ዘለኹም ሽማግለ ሕጂ ቀንዲ ስርሓ እንታይ እዩ? ተባሂሉ ዝተሓተተ ዮውሃንስ ማሕራይ “ንህዝቢ ምንቕቓሕ፡ ምውዳብን ከምኡውን ኮሚሽን ብቑጠባ ከምዝድልድል ምግባርን እዩ።” ክብል መሊሱ።
ኣብ ህይስተን ብኮሚሽነር ሃይለማርያም ተስፋይ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ኣኼባ ተኻይዱ ከምዝነበረ ዝዝከር እዩ። ሃገራዊ ኮሚሽን ንዲሞክርስያዊ ለውጢ፡ ዓሚ ካብ 31 ሓምለ ክሳብ 9 ነሓሰ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝተኻየድ ኣኼባ፡ ብ53 ኣባላት ዝቖመ ኮሚሽን እዩ። ዛጊት ኣብ ኵሉ ኩርናዓት ዓለም ብዝተኻየደ ህዝባዊ ኣኬባታት 40 ዝኾና ሽማግለታት ቈይመን ኣለዋ። ካብዚ ሒዝናዮ ዘሎና ዓመት ክሳብ ርብዒ ዓመት ናይ 2012 ዓ.ም. ልዕሊ 500 ሰባት ዘሳተፈ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ጉባኤ ክካይድ ትጽቢት ይግበር።
ኣብቲ ዝተካየደ መረጻ፡ ከም ኣቦ ወንበር፡ ዮናስ ኤርምያስ፡ ከም ጸሓፊ ተኽላይ ኣባዲ፡ ከም ውደባ ሙሴ፡ ከም ዜና ፕሮፓጋንዳን መርሃዊ ምላሽ (ፓስታ) ከም ተሓዚ ገንዘብ፡ ጀማል ሰንጋል፡ ከም ስርርዕ ወይ ጉድያት ፖለቲካ ኣብርሃም ተ/ማርያም ከምኡውን ከም ህዝባዊ ርክባት ሉኡል መዓሾ ኮይኖም ተመሪጾም ኣለዉ።
ሽማግለ ህዝቢ ንጉባኤ ህይስተን ቴክሳስ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2126


text:
ጸማም ዘረባ ኣብ መንጎ ስርዓት ኤርትራን ውድብ ሕቡራት ሃገራት መን’ዩ ተለዊጡ፡- ቱራቢ’ዶ ወይስ ኢሰያስ ኣፈወርቂ
ወተሃደራዊ ምስሕሓባት ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን እንዳ ዓበየ ይማጽእ ኣሎ።ኣለዋ።ናይ ውግእ ሃዋሁ ኣብ ዶባት ክልቲአን ሃገራት ኣብዘንጸላወሉ ግዜ ክልቲአን ሃገራት ወትሃደራተን ናብቲ ኣብ ዶብ ዘሎ ዱፍዓት የቀራርባ ኣለዋ።ኤርትራ እቲ ኣብ ዶብ ሱዳን ዝነበረ ሰራዊታ ኣልዒላ ናብቲ ብወገን ኢትዮጵያ ዘሎ ዶብ ኣንቀሳቒሳቶ ኣላ፡ እዞም ወተሃደራት ኣብዚ ቦታ ብሰንኪ እቲ ኣብ መንጎ ሱዳንን ኤርትራን ዝነበረ ግጭት ንልዕሊ ክልተ ዓመት ከምዝጸንሑ ይፍለጥ።ተቐማጦ እቲ ከባቢ ምንቅስቕስ ሰራዊት ኤርትራ ካብ ዶባት ሱዳን ናብ ወገን ዶብ ኢትዮጵያ ክጉዓዝ ከምዝረኣዩ ሓቢሮም፡ እዚ ድማ ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳያት ሱዳን ኣቶ ላም ኣኮል ኣረጋጊጽዎ ኣሎ።እሙናት ምንጭታት ንጋልፍ ኢንፎርሜሽን ሰንተር ከምዝሓበርዎ ልኡኽ ኤርትራ ኣብቲ ዝገበሮ ርክብ ምስ መንግስቲ ሱዳን ምብጻሑ ወዲኡ ካብ ካርቱም ናብ ኣስመራ ምስ ተመልሰ ወተሃደራቱ ካብቲ ዶባት ከወጽእ ምኻኑ ተሰማሚዑ ኢሎም።ልኡኽ ኤርትራ ሃገሩ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያት ሱዳን ኢዳ ከይትእቱ፡ ጉዳይ ተቓወምቲ ሓይልታት ምብራቕ ሱዳን ናብ ሊብያ ክሰጋገር ከምዝተረዳድኡ ኣቲ ምንጪ ሓቢሩ።
ስርዓት ኤርትራ ንዝርርብ ናይ ኣቦጃንን መንጎኝነት ናይ ሊብያ ንምፍታሕ ጸገማት ምብራቓዊ ሱዳን ደገፉ ድሕሪ ምግላጽ ናይ ረሊዝ ሰርትፊኬት ክወስድ ፈቲኑ።ብተወሳኺ ሰርዓት ኤርትራ ወተሃደራታ ካብቲ ብወገን ዶብ ሱዳን ዝነበረ ናብቲ ዓቃቢ ሰላም ሰራዊት ዝነበሮ ቦታታት የንቀሳቕስ ከምዘሎ ተፈሊጡ።ሓይልታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ካብቲ 7 ቀንዲ መከታተሊ (መወሃሃዲ) ኖቅጣ ኣብ ምዕራባዊ ወገን ኤርትራ ዝርከብን ግንባር ቡሬን ወጽዩ ከምዘሎ ሓቢሩ።ኤርትራ ተወሳኺ ሰራዊት ናብቲ ምስ ኢትዮጵያ ዘዳውብ ቦታ ትሰደሉ ኣብዘላትሉ ግዜ ርክባ ምስ ነቲ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ናብ ጸማም ዝርርብ ይልወጥ ከምዘሎ ይፍለጥ።ፕረዚደንት ሰርዓት ኤርትራ ንዋና ጸሓፊ ውድብ ሑቡራት ሃገራት ኣብ ዝሰደዶ መልእኽቲ እቲ ውድብ ኣብ ምትግባር ውሳነ ኮሚስን ዶብ ምፍሻሉ ወቒሱ።ንሱ ብተወሳኺ ነቲ ምኽልካል በረራ ነፈርቲ ናይ ዓቃብ ሰላም ኣሕዲሱ፡ ቀጺሉ ድማ ኢትዮጵያ ካብቲ ዘላቶ ቦታ ከተልግስን ነቲ ውሳነ ኮሚሽን ዶብ ክትግብሮን ጸቕጢ ክግበረላ ንውድብ ሕቡራት ሃገራት ጸዊዑ።ዋና ጸሓፊ ኮፊ ኣናን እቲ ህላወን ምንቅስቓስ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ኣብቲ ነጻ ቦታ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዝረከብ ቀንዲ ፍታሕ ምክልኻል ካብ ትርኢት ወተሃደራዊ ምዕባለታት በቲ ዘሎ ፖለቲካዊ ምስሕሓባት እዩ ኢሉ።ኣቶ ኮፊ ኣናን ኣብ መልእኽቱ ካብዘስመረሉ ነጻ ምንቅስቓስ ናይ ኣህጉራዊ ወተሃደራት ሓደ ካብቲ ወሳኒ ናይ ሰላም ስምምዕ ክልቲአን ሃገራት ዝተፈራረማሉ እዩ ክብል ገሊጹ።ንሱ ቀጺሉ ከምዘብርሆ ዕቃበታት ምንቅስቕስ ናይ ኣህጉራውያን ሓይልታት ኣብ ስምምዕ ምቁራጽ ቶኽሲ ጸገማት ከምዝፈጥርን ከም ምግሃስ ነቲ ስምምዕ ከምዝሕሰብን ሓቢሩ።
እዚ ናይ ዶብ ምስሕሓባት ዘሎ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንስርዓት ኤርትራ ውግእ ኣብ ምምራጽ ክደፋፍኦ ከምዝኽእል እዚ ድማ ድሕሪ ምፍሻል ዲፕሎማስ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ምንጻግ ናይቶም ቀዳሞት መንጎኛታት ናይ ኣፍርቃን ኣውሮጳን ሕብረት እዩ።ስርዓት ኤርትራ በቲ ዘለዋ ናይ ቁጠባዊን ፖለቲካዊን ወተሃደራዊ ጸገማት ቶኽሲ ባዕሉ ክጅምር ከምዝኽእል ተፈሊጡ ኣሎ።እቲ ምውጻኣ ዓቃቢ ሰላም ሰራዊትን ምግዓዝ ሰራዊት ኤርትራ ካብ ዶባት ሱዳን ናብ ወገን ዶብ ኢትዮጵያ ንስርዓት ኤርትራ ነቲ ውግእ ክጅምሮ ዓቢ ዕድላት ከፊቱሉ ኣሎ።
ስርዓት ኤርትራ ኣብቲ ዝተገራቸወ ፖለቲካዊ ፖሊ ሲታቱ ብምሙርካስ ንዶር ሃሰን ኣቱራቢ ተቐቢሉ ከምዘሎ ተፈሊቱ ከምዘሎ ተፈሊጡ።እቲ ስርዓት ካብ 1992 ኣትሒዙ ዓቢ ናይ ሜድያ ውግእ ኣንጻር ዶር ኣቱራቢ የውሕዝ ከምዝነበረ ይፍለጥ።መርገጺ ኣቲ ስርዓት ናብ ወልቓዊ መርገጺ ናይ ኣቶ ኢሰያስ ኣፈወርቂን ኣብ ልዕሊ ኣቱራቢ ድሕሪ ምልዋጥ ምምሕያሽ ዝምድና ኤርትራ ምስ ሱዳን ብምልጋስ ኣቱራቢ ከምዘተኣሳሰሮ ይዝከር።
ኤርትራዊ ልኡኽ ኣብቲ ንካርቱም ዝበጽሓሉ ግዜ ንዶር ኣቱራቢ ኣስመራ ንኽበጽሕ ዓዲምዎ ኔሩ፡ እዚ ድማ ንተዓዘብቲ ዓቢ ሕቶ ኮይኑ ኣሎ መኖም እዩ ተቀይሩ ኣቱራቢ’ዶ ወይስ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ወላስ እቲ ዝተገራጨወ ፖሊሲ ኤርትራ?
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2886


text:
በስመ ኣብ ወወልድ ውመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን!
፲፱/19 ጥቅምቲ በዓለ ዕረፍቲ ናይ ኣቦና ኣቡነ ሴፈ ሚካኤል
ኣቦና ሰይፈ ሚካኤል ትውልዲዓዶም ኣብ ዞባ ዓንሰባ ደርሰነይ ዝተባህለ ዓዲ ኮይኑ ኣቦኦም ዓምደሚካኤል ኣዴኦም ድማ ኂሩተማርያም ይበሃሉ። ካብ ምቁር ወይኒ ጥዑም ወይኒ ይርከብ ከም ዝበሃል ወለዲ እዞም ጻድቕ ድማ ሕያዎት ንእግዚአብሔር ዝፈርሁ ጾምን ጸሎትን ዘዝውትሩ ዝነበሩ እዮም። ብዙኅ ጊዜ ቅዱሳን ካብቶም ዝተቐደሰ ስድራ ከምዝርከቡ ዝተረጋገጸ ነገር እዩ።
አቡነ ሰይፈሚካኤል ኣብ ቤት ኣቦኦም ብክንክን ዓብዮም ንዓቕመ ትምህርቲ ምስ በጽሑ፡ ወለዶም ብልሓትን ፍልጠትን ዝመልኦም ምዃኖም ኣስተውዓሉ። ስለዚ ኸኣ ኣቦኦም ናብ መምህር ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ገብርኤል ወሲዶም፡ ጕዳይ ወዶም ኣረዲኦም ብመንፈሳዊ ጸጋ ክዓብዩሎምን ክመሃሩሎምን ከምዝደልዩን ድኅሪ ምግላጽ፡ ተጊሆም ክምህሩሎም ድማ ተማኅጸንዎም። እቶም መምህር ኸኣ እናተሓጐሱ ተቐቢሎም ኣብ ቤቶም ኣእተዉዎም።
ካብ ቃል ትምህርቲ ኣትሒዙ ኸኣ መዝሙረ ዳዊት፡ መጻሕፍተ ነቢያትን ሓዋርያትን፡ ናይ ማኅሌታይ ያሬድ ትምህርቲ ብሉያትን ሓዲሳትን ኵሉ ኸኣ መሃርዎም። ኣቦና ብሩህ ልቦና ዝተዓደሉ ስለዝነበሩ ኸኣ ነቲ ዝተማህርዎ ትምህርቲ እናመቀሮም ቑልብ ቑልብ የብልዎ ነበሩ። ነቶም ዝተመሃርዎም መጻሕፍተ ብሉያትን መጻሕፍተ ሓዲሳትን ኸኣ ብትርጉም የኺድዎ ነበሩ። ነቶም መጻሕፍቲ እናገንጸሉ ብቓሎም ይትርጒምዎ ነበሩ።
ገና ተማሃራይ ከለዉ ኵልሳዕ ናይ ቅዱሳን ገድልን ዜናን ምስማዕ ይፈትዉን፡ ክሳብ ምሸት’ውን ምጻምን ምስጋድን ናብ ቤተ ክርስቲያን ምምልላስን የዘውትሩ ከምዝነበሩ ገድሎም ይገልጽ። ብትሕትና ኸኣ እግሪ ኣኅዋት ንምሕጻብ ይኹን ንዝኾነ ነገር ብትሕትና ንምምልላስ ትጉህ ከምዝነበሩ ይግለጽ።
ማዕርገ ዲቁና ክሽየሙ ምስ ሓሳቡ ኸኣ ናብቶም ጳጳስ ወሰድዎም። ገና ሕጻን ከለዉ ኣቦኦም ናብቲ መምህር ቤተ ክርስቲያን ምስ መወሰድዎም እቶም መምህር ብግርማ ሞገሶም ከምዝተደንቑን ትንቢት ከምዝተዛረቡሎምን ሕጂውን እቶም ጳጳስ ገጽ ኣቦና ምስ ረኣዩ ተገረሙ። ካብ ኣዘራርብኦምን ጣዕሚ ቃላቶምን ድማ ፈተዉዎም። መዓርገ ዲቁና ሂቦም ኸኣ ኣፋነውዎም። ተመሊሶም ድማ ብትሕትና ኣብ ቤተ ክርስቲያኖም እናገልገሉ ንወለዶምን ኣኅዋቶምን እናተኣዘዙ ይቕመጡ ነበሩ።
ኣብ ዝኾነ ጊዜ ዋላ ኣሓ ከውፍሩ ከለዉ ንሶም ኣብ በረኻ ኮይኖም ኣብ በዓቲ ብምእታው ብዙኅ ስግደት ይሰግዱ ነበሩ። ነቲ ዝተዋህቦም ስንቂ ድማ ንድኻታት ብምሃብ ንሶም ብጾም ምሉእ መዓልቲ የሕልፍዎ ነበሩ። ስለቲ ጽቡቕ ግብሮምን ኣብነቶምን ኸኣ እቶም ዓበይቲ ካብ ልቦም ይምርቕዎም ነበሩ።
ኣቦና ግና ነቲ ቃለ ወንጌል ከንብቡ ከለዉን “ካባይ ነቦኡ ወይ ነዲኡ ዝፈቱ …” “ንሰብ ኵሉ ዓለም ረቢሑስ….” “መስቀለይ ኣልዒሉ ዘይስዕበኒ” ዝብሉ ቃላት ከስተንተንዎም ምስ ጀመሩ እቲ ናይ ምናኔ ሓሳባቶም እናኃየለ መጸ።
ኣቡነ ሴፈሚካኤል ዝኣክል ትምህርቲ ቃለ እግዚአብሔር እናተምሃሩን እናፈልጡን በቲ ሓደ፡ ነፍስኻ ንእግዚአብሔር ፈሊኻ ስለ ጽድቂ ምስዳድን ብቅድስና ምንባርን ኸኣ በቲ ካልእ ኣብ ልቦናኦም ይመላለስ ስለዝነበረ፡ ነዚ ንምፍጻም ወትሩ ብጸሎት ናብ ኣምላኽ ይልምኑ ነበሩ። ጊዜኡ ምስ ኣኸለ ድማ ኣቦና ኣቡነ ሰይፈሚካኤል “መስቀሉ ኣልዒሉ ደድሕረይ ዘይስዕብ ንኣይ ኣይበቅዕን። ዝዀነ ይኹን ደአድሕረይ ኪስዕበኒ ዚደሊ እንተሎ፡ ገዛእ ርእሱ ይቕበጽ፡ መስቀሉ የልዕል እሞ ይስዐበኒ።” ንዝብል ቃል ወንጌል ንምፍጻም ሕቖኦም ተዓጢቖም ተላዕሉ። ካብ ቅድም ኣትሒዞም ዝብህግዎ ትእዛዝ ብምንባሩ ኸኣ ንዓለምን ኣብ ዓለምን ዘሎ ኵሉ ንድኅሪት ገዲፎም መስቀሉ ጸይሮም ኣብ በዓትታትን ገዳማት ዞሩ። ሓሳቦም ፍጹም መንፈሳዊ ስለዝነበረ ምናኔ ጥራይ ይረኣዮም ነበረ።
ብፍቓድ እግዚአብሔር ኸኣ ከምቲ ባዕሉ ዝመርሖም ንደቡብ ኣቢሎም ድኅሪ ምኻዶም ኣብ ትግራይ ኢትዮጵያ ኣብ ኣውራጃ ሽሬ፡ ቂርቆስ ዝስሙ ኣድያቦ ኣብ ዝተባህለ ከባቢ በጽሑ። እዚኣ ገዳም ኸኣ ናይ ኣቡነ ኖላዊነ ኄር መካነ መቃብሮም እያ። ብስሞም’ውን ገዳም ኣቡነ ኖላዊነ ኄር ተባሂላውን እትጽዋዕ ገዳም እያ። ኣብቲ ገዳም ኸኣ ብጽቡቕ ተቐበልዎም። ንሶም ድማ እናተሓጐሱ ነቲ ዝተበገሱሉ ዕላማ መስቀል ንምፍጻም ሕይወት ምንኵስናን ናብራ ምናኔን ብዝግባእ ካብቶም መነኮሳት ይመሃርዎ ነበሩ። ኣቦና ኸኣ ነቶም አበው መነኮሳት ብትግሃት እናረድኡ የገልግሉ ነበሩ። እቶም ኣብኡ ዝጸንሑ መነኮሳት ኸኣ በቲ ትግሃት ዝመልኦን ሰናይ ኣገልግሎቶምን ተጋድሎኦምን ትሩፋቶምን ይድነቑ ነበሩ። ጾምን ጸሎትን ኸኣ የዘውትሩ ነበሩ። እቶም መነኮሳት’ውን ንኣቦና ብዝሃቦም ጸጋ ንእግዚአብሔር የመስግንዎ ነበሩ።
ካብ ብዝኂ ገድሎምን ጽንዓቶምን ዝተላዕለ ኸኣ መልክዖም ከም በረድ ጻዕዳ ክሳብ ምዃን ይበጽሕ ነበረ። አቡነ ዕንቁብርሃን ከኣ ትሩፋት ገድሎም ምስ ረኣዩ ይደልዎ ኢሎም ልብሲ ምንኵስናን ኣስኬማ መላእክትን ኣልበስዎም። ኣቦና ድማ እቲ ረዚን ማዕርግ ምንኵስና ምስ ተቐበሉ ኸኣ ብዝያዳ ነቲ ጾምን ጸሎትን ክውስኽሉ ተራእዩ። ብግልጺ ንሰይጣን ክሳዕ ዝስእርዎ ድማ ፍቕዲ ዘይብሉ ጽኑዕ ገድሊ ተጋደሉ። በዚ ዓይነት’ዚ ሥራሕ ኸኣ ኣብ ኣድያቦ ምስ ኣቦኦም ዕንቁብርሃን ብዙኅ ዓመት ኣገልገሉ።
ኣቦና ድኅሪ ናይ ነዊሕ ዓመት ትሑት ኣገልግሎትን ርድእናን፡ እግዚአብሔር ብዘመልከቶም ካብ ኣቦኦም ዕንቁብርሃን ተባሪኾም ኣብ ከባቢ ሩባ ተከዘ ናብ ዝርከብ ገዳም ዋልድባ ከዱ። ኣብዚ ጽኑዕን ዓቢይን ገዳም ኣትዮም ድማ ኣብኡ ካብ ዝነበሩ ቅዱሳን ቡራኬ ተቐቢሎም፡ ንዝያዳ ተጋድሎ ምንኵስና ኸኣ ካብዚኦም ኣቦታት ክመሃሩ ድሌቶም ኮነ። ኣብኡ ኸኣ ነቲ ጽኑዕ ትምህርቲ ምንኵስና እናተምሃሩ ፍጹም ንዓታቶም መሰሉ። ቆጽልን ሡር ዖምን (ቋርፍን) እምበር እኽሊ ኣይለኽፉን ኸኣ ነበሩ። ሥርዓት ናይዚ ጽኑዕ ገዳም’ውን ከምኡ ነበረ። ጸጋ ዲበ ጸጋ እናወሰኹ ኸኣ ከዱ።
ድኅሪ ዝተወሰነ ጊዜ ኸኣ እቶም ናይ ዋልድባ ቅዱሳን ንኣቦና ሰይፈሚካኤል ጸዊዖም “ክቡር ኃውና ክፍልኻ ምድረ ሓማሴን እያ እሞ ናብኣ ኪድ” በልዎም። ንሶም ድማ ቃል እዚኦም ናይ እግዚአብሔር ቅዱሳን ኣቦታት ኣኽቢሮም ናብ ወገሪቖ (ሊባን) መጺኦም። ንሳ ኸኣ ዝተቐደሰት ገዳሞምን መካነ መቃብር ናይ ኣቦኦም ተክለሃይማኖት እያ። ኣብኣ ኸኣ ኣበምኔትን መምህርን ኮይኖም ከምኡውን ምስቲ መፍቀሬ ትሕትናን ጽምዋን ዝኾነ ገርሂ ኃዎም ኣባ ሕርያቆስ ከም ሥርዓት ጳኵሚስን አርሳንዮስን ዝተኃርየ ናይ ሓድነት ሕጊ ምንኩስና ሠርዑ። እቲ ገድሎም’ውን “ወተፈውሰት ምድረ ሐማሴን በምጽአቱ ለብፁዐዊ ሰይፈሚካኤል” (ብምምጻእ ንኡድ ክቡር ዝኾነ ሰይፈሚካኤል ሓማሴን ደኃነት) ይብል። እዚኦም ክልተ ቅዱሳን ከኣ ብፍጹም ፍቕሪ ብሓድነት ይነብሩ ነበሩ። ብሓባር ድማ ኣብ ገዳም ኣቡነ እንድርያስ (ሰፍአ) ናብ ዝርከቡ ኣኅዋቶም መነኮሳት ብምኻድ ብቃለ እግዚአብሔር የዕልሉ ነበሩ።
ዕለት ዕለት ኸኣ ኣቡነ ሰይፈሚካኤል ኣብ ቅድሚ ኣምላኾምን ሰብን ብጸጋን ብሞገስን ይመላለሱ ነበሩ። ናይ ለዋሃቶምን ናይ ትሩፋቶምን ወረ ኸኣ ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ግብጽን ኣብ ኵሉ ተሰምዐ፤ ከም ሓዋርያት ድማ ናይ ሥሉስ ቅዱስ ርቱዕ ሃይማኖት ኣብ ምሉእ ምድሪ ሓማሴን (ማእከላይ ክፋል ኤርትራ) እናተዘዋወሩ ይሰብኩን ይምህሩን ነበሩ። ብድኅሪኡ ኸኣ ኣቦና አቡነ ሰይፈ ሚካኤል በቲ ካብ ኣቦታቶም ርቱዓነ ሃይማኖት ዝተማሃርዎን ዝግለጸሎም ዝነበረ መንፈሳዊ ጸጋ፡ ቃል እግዚአብሔር እናምሃሩ ካብ ምድሪ ሓማሴን ናብ ምድሪ ዓንሰባ ሓዋርያዊ ተልእኾኦም ይፍጽሙ ነበሩ። ካብ ምድረ ዓንሰባ እውን ተበጊሶም ወንጌል እናሰበኩን ቃለ ሃይማኖት እናመሃሩን ኣብ ኵሉ ምድረ መታሕት (ጋሽ ባርካ) በጽሑ። እቲ መንፈሳዊ ትምህርቶም ኸኣ ናብ ኵሉ ምድረ ቦጎስ ኣብ ኵሉ በረኻ ክሳዕ ዝስማዕ ኮነ። ብለዋሃትን መንፈሳዊ ኃይሊ ብምርኣይን ምድረ ቦጎስን ሓባብን ኣስገደን ከምኡውን ክሳብ ወሰን ሰቲትን ኖባን (ከባቢ ዶብ ኢትዮጵያን ዶብ ሱዳንን) ትምህርቶም ክሳዕ ዝመልእ ኮነ። ብሕዝቢ ድማ ዓቢይ ተፈታውነትን ተቐባልነትን ረኸቡ።
ኣቦና ከም መደብ ሓዋርያዊ ተልእኾኦም፡ ብፍላይ እቶም ቀዳሞት ሰባክያነ ወንጌል ሓንሳብ ምስ ሓለፍዎ ኣከታቲሎም ንዘይሰበኹሉ ከባቢታት ብምትኳር ካብ ከረን ክሳብ ዶብ ሱዳን ንዘሎ ከባቢታት ካብኡ ሓሊፉ’ውን ክሳብ ዶብ ኢትዮጵያ ወንጌል የስፍሑ ነይሮም። እቶም ቀዳሞት መነኮሳት ሰባክያነ ወንጌል ኤርትራ ዝኾኑ ከም እኒ ኣባ ሰላማ፡ ኣባ ዮሓኒ፡ ኣባ ሊባኖስ ነቲ ሰሜናዊ ምብራቕ፤ ምብራቓዊን ደቡብን ደቡባዊ ምብራቕን ዝያዳ ክሰብኩ ከለዉ ኣቦና ድማ ኣብቲ ዝተረፈ ኣተኲሮም ምስባኾም ክፍለጥ ይከኣል። እዚ ኸኣ ናይ ኣቦና ስብከት ንብምሉኡ ማእከላዊ፡ ምዕራባዊ ደቡባዊ ምዕራብ ከምኡውን ሰሜናዊ ምዕራብ ኤርትራ ዘጠቓልል እዩ ነይሩ። ኣቦና ከምኡ ብምግባሮም ነዚ ሕጂ ኣገልጋሊ ወለዶ ዓቢ ትምህርቲ እዮም ሓዲጎሙሉ። እዚ ኸኣ ኣብ ሓደ ቤተ ክርስቲያን እሞ ኣብ ከተማ ኣብ ዝርከቡ ኣብያተ ክርስቲያናት ልዕሊ ፶ ዝኾኑ ኣገልግልቲ ክርከቡ ከለዉ እቶም ቅዱሳን ኣቦታት ኣብ ዝተጋደሉሉ ከባቢታት ዝርከቡ ኣብያተ ክርስቲያናትን ካልኦት ገጠራትን ግና ዝኸፍተን እኳ ስኢነን ምርኣይ ልሙድ ነገር ኮይኑ ኣሎ። እሞ ዝተሸምናሉን ሓደራ ዝተዋህበናን ሓዋርያዊ ኣገልግሎትና ደኣ ኣበይ ኣሎ? ንመን ኢና ኸ ነገልግል? ንርእስና ወይሲ ንሕዝበ እግዚአብሔር? እቶም ኣገልገልቲ ዝኾንና ርእስና ንመርምር። ከምዚ ከማና ኣብ ደገ ዝነብር ሕዝቢ ኵሉ ከም ዝሓሰቦ ዘጥምቖን ዝናዝዞን ምርካብ ቀሊል ከምዘይኮነ (ሕጂ ይሓይሽ እምበር) ብዓይንና እናረኣና፤ ኣብ ውሽጢ ሃገር’ውን ጥቓ ዓበይቲ ከተማታት ኣብ ዝርከቡ ገጠራት ካህናት ምስኣን ልሙድ ነገር እናኾነ ይኸይድ ምህላዉ ዘሕዝን ነገር እዩ። ስፍሓትን ምኽንያትን እቲ ሽግር ብብዙኅ መገዲ ክጥቐስ እኳ ዝከኣል እንተኾነ፤ ሓዋርያዊ ተልእኾ ግና ፈጺሙ ምድኻሙን ብክርስቶስ ሓደራ ዝተዋህበ ጕስነትውን ይጥለም ከምዘሎ ዘመላኽት እዩ።
ኣቦና ኣብ ገዳም ጻዕዳ እምባ ድኅሪ ምእታዎም ከይተረፈ ንተማሃሮኦም እናለኣኹ፡ ንሶም’ውን ባዕሎም እናወጹ ኣብ ምስፋሕ ስብከተ ወንጌል ይቐላጠፉ ነበሩ። እዚ ከኣ ቃለ ወንጌል ክምህሩ ብኣምላኽ ትእዛዝ መጺዎም ስለዝነበረ እዩ። ንሶም ከኣ ንዝሓመሙ እናፈወሱ፤ ብትምህርቶም ሃይማኖት እናጽንዑ ኣብ ኵሉ ይዛዋወሩ ነበሩ። ብደቡብ ክሳብ ከባቢታት ዶብ ኢትዮጵያ ይኹን ብሰሜን ኸኣ ክሳብ ሃገረ ናግራን ይበጽሑ ከምዝነበሩ ኸኣ ገድሎም ኣስፊሑ ይገልጾ። እግረ መገዶም ኸኣ ኣብቲ ዘመን ተላዒሎምን ሰባት የጋግዩ ንዝነበሩን መናፍቓን መልሲ ይህብዎምን ንሕቶኦም ይመልሱሎምን ነበሩ።
ኣቡነ ሰይፈ ሚካኤል በዚ ናይ ሎሚ ምሕደራዊ ቅርጺ ካብ ከባቢታት ዞባ ማእከል ዝጀመረ ስብከቶምን ትምህርቶምን ናብ ከባቢታት ዞባ ዓንሰባ ድኅሪኡ ኸኣ ናብ ዞባ ጋሽ ባርካ ከምኡውን ገለ ክፋል ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ኣቢሉ ይበጽሕ ነበረ፤ ስግሪ ዶብ’ውን ዝሓለፈሉ እዋን ከምዝነበረ ይፍለጥ። ብፍላይ ኣብ ደብረ ሳላ ኮይኖም ብዝፈጸምዎ መንፈሳዊ ተጋድሎን ትሩፋትን ወሬኦም ክሳብ ጫፍ ሰሜን ኤርትራ ከምዝተሰምዐን ብዙኃን ንእኦም ክርእይዎምን ክባረኹን ናብኦም ይመጹ ከምዝነበሩ ይፍለጥ። እቲ ገዳም ደብረ ሳላ’ውን ብብዝኂ መነኮሳት ኣዕለቕሊቑ ምጻር ክሳብ ዘይክእሎ በጹሑ ከምዝነበረ’ውን እቲ ገድሎም ይዛረብ።
ኣቡነ ሰይፈሚካኤል ኣብ ደብረ ሳላ (ደብረ ጸሎት – ዞባ ዓንሰባ) ኮይኖም በዚ ዓይነት’ዚ ሥራሕ ፮ተ ዓመትን ፮ተ ወርኅን ጽኑዕ ገድልን ዓቢይ ትግሃትን እናገበሩ ድኅሪ ምጽናሕ ቅዱስ ገብርኤል ተገልጸሎም። ናብ ገዳም ጻዕዳ እምባ ከቕንዑ ድማ ነገሮም። ድኅሪኡ ነቶም ደቆም ብፍቕርን ብብኽያትን ተፋንዮም ነቶም ዝሰዓብዎም ኣኸቲሎም መገዶም ቀጸሉ። እቲ ገድሎም “ሖረ ፍኖቶአ ምስለ እለ ይተልዉ አሠሮ፡ ወበጽሑ ዓደርዴ ኀበ ዐቢይ ደብር ዘክልኤ ወኃደሩ ህየ” ከምዝበሎ ናብ ዓደርዴ (ሕጂ ዓደርደ) ናብ እትብሃል ዓዲ በጺሖም ሓደሩ። ኣብኣ ኸኣ ማንታ ዝኾነ ጎቦታት ኣሎ። ኣብኣ ከኣ ፱ ወርሒ ኣብታ ደብሪ ኮይኖም ሕዝቢ እናመሃሩን እናተጋደሉን ጸንሑ።
ቅዱስ ገብርኤል ተገሊጹ ኸኣ ናብታ ናይ መወዳእታ ክፍሎም ዝኾነት ጻዕዳ እምባ ቅድሚ ምእታዎም ኣብ እግራ ናብ ትርከብ ደብረ ከባቦ ዝበሃል ቦታ ኣብጽሖም። ኣብኡ ኸኣ ብጾምን ጸሎትን ተጸሚዶም ብብዙኅ ድኻምን መከራን ንእግዚአብሔር እናተገዝኡ ካብ ሰይጣውንቲ ነንበይኑ ዝዓይነቱ ፈተናን ተጻብኦን ይጓነፎም ነበረ። ሓደ ጊዜ ከም ኣናብስቲ እናመጽእዎም ሓደ ጊዜ ከም ኣትማን ሓደ ጊዜ ከም ኣንህብቲ ኮይኖም ኣብ ውሽጢ ክዳኖም እናኣተዉ የሳቕይዎም ነበሩ። ንሶም ግና ብኃይሉ መንፈስ ቅዱስ ይስዕርዎም ነበሩ።
ኣብ ሓደ እዋን፡ አቡነ ሰይፈ ሚካኤል ኣብ ከባቦ ብጸሎት ብጾምን ተደሚዶም ከለዉ፡ ለይቲ ለይቲ ከም ዓንዲ ዝተተኽለ ናይ ብርሃን ባና ክሳብ ሰማይ ዝበጽሕ ይረኣዮምን ብመዓልቲ ግና ይስወሮም ነበረ። እንተቐረብዎ ድማ ብእግሪ ዘየእቱ ብጸድፊ ዝተኸበ ጎቦ ጥራይ ይጸንሖም። በዚ ምኽንያት ኸኣ ኣቦና መገዲ እታ ብርሃን ዝርእዩላ ስፍራ ንኽመርሖም ኣብዚኆም ይልምኑን ናብ እግዚአብሔር ይጽልዩን ነበሩ። ብድኅሪ’ዚ ኣብ ደብረ ከባቦ ንእሽቶ ቤተ ክርስቲያን ሰርሑ ማኅበር’ውን መሥረቱ። እቶም ተምሃሮ ግና እቲ ከባቢ ማይ ዘይርከቦ ስለዝነበረ ኣምሪሮም ንኣቦና ተዛረብዎም። ኣቦና ኸኣ ድኅሪ ጸሎት ምግባሮም፡ ኣብ ሸነኽ ምዕራብ ኣብ ማእከል ትሕቲ ከባቦ ስሙ ቁሽ ዝበሃል ኣብቲ ኣምላኾም ኣመልኪትዎም ዝነበረ ቦታ ብመስቀሎም ነቲ ከውሒ ባሪኾም ብበትሮም እውን ወጊኦም ብዝኂ ማይ ከም ዘፈልፈሉ እቲ ገድሎም ይዛረብ። እንስሳታት ከይተረፉ ኸኣ ብኣፍ ሰብኣዊ ኣመስገንዎም።
ብኸምዚ መገዲ ፱ተ ዓመትን ፮ተ ወርሕን እናተገደሉን መከራ እናተቐበሉን ምስ ጸንሑ ኣጋ ምሸት ኣብ ጸሎት ከለዉ መልአከ እግዚአብሔር ናብኦም መጺኡ “ኦ ሰይፈሚካኤል ጸሎትካ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ተሰሚዑ እዩ እሞ ደስ ይበልካ፤ እቲኣ ብዓምደ ብርሃን ተኸቢባ እትርእያ ቦታ መካነ መቃብርካን ርስቲ ደቅኻን እያ፤ ኦ ፈታውየይ ሰይፈሚካኤል ሰላምታ ንዓኻ ይኹን ጽናዕ፤ ኃይሊ ግበር። ጸላእትኻ ክትስዕር ኢኻ፡ እንሆ ከኣ ክሳዕ ጫፍ ንዘለዓለም ተዋሂባትካ እያ በሎም። ሕጂ ግና ናብቲ ገዳም ከእትወካስ ንዓ ሰዓበኒ በሎም።” ሽዑ ተንሢኦም ነቲ መልኣኽ ደድኅሪኡ እናሰዓቡ ካብ ከባቦ ሸነኽ ታሕቲ ናብቲ ጻዕዳ ማይ ዘውርድ ሓቢሮም ወረዱ። ካብኡ ድማ ነታ ገዳም ብሽነኽ ምዕራባ ብኣንጻር ከባቦ ሎሚ ማይ ጥምቀት ተባሂሉ ዝጽዋዕ ቦታን ኣብቲ ገዳም ኣተዉ።
ኣብቲ ቦታ ምስ በጽሑ ኣቦና ኣዝዩ ገረሞምን ተሓጐሱን። ነታ ንኽትርእያ እተጨንቕ ኣዝያ’ውን እተፍርህ መገዲ ምስ ረኣዩ ኸኣ ኣዝዮም ተደነቑ ስማ ኸኣ ‘ጽናፌ ጽልመት’ ኢሎም ሰመይዋ፤ ክሳዕ ሎሚ’ውን በዚ ስም ትጽዋዕ ኣላ። ኣቦና እትው ምስ በሉ ኸኣ እቲ መልኣኽ ከይጸንሐ ተሠወሮም፤ ንሶም ድማ እናመስገኑ ብመስቀሎም ብኣርባዕተ ወገን ነዛ ገዳም ባረኽዋ። ኣቦና ክባርኽዎ ከለዉ ኣብቲ ከባቢ ዓሲሎም ዝነበሩ ኣጋንንትን ርኹሳት መናፍስትን ድማ ከም ትኺ ተኺኾም ከም ሓመድ በኒኖም እናዕወዩ ጠፍኡ።
እቶም ዝተፈለይዎምን ኃዲጎሞምን ዝመጹ ደቆም ግና ‘ኣቦና ናበይ ኣተዉ?’ ኢሎም ክጭነቑን ክሓዝኑን ጀመሩ። ይኹን እምበር ጭንቀት ደቃ እትርእይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ድኅሪ ሠለስተ መዓልቲ ብመልክዕ ቀያሕ ሰበይቲ ተገልጸትሎም እሞ ‘ኣይትፍርሁን ኣይትሰንብዱን’ ኢላ ኣረጋጊኣ በታ ቀጣን መገዲ ኣሳጊራ ናብቲ ለዋህን መንፈሳዊ ኣቦኦም ኣብጽሓቶም። ኵሎም ኸኣ ብሓባር ተሓጐሱ፤ ንኣምላኾም ድማ ኣመስገኑ።
ኣቦና ኣብዛ ሕጂ ገዳም ኮይና ዘላ ምስ ኣተዉ ቤተ ክርስቲያንን ቤት ማኅበር’ን ሰርሑላ፤ ነቲ ታቦት ድማ ብስም ሥላሴ ሰመይዎ። ኣቡነ ሰይፈሚካኤል ሓደ ካብቲ ዘተሓሰሶቦም ድማ ብዛዕባ እዛ ቀጣን መገዲ እያ ነይራ፤ ከምዚ ኢሎም ድማ ናብ ኣምላኽ ኣመልክቱ “ሕጂውን እልምነካ ኣሎኹ፤ ደቕካ ክበዝኁ እዮም ዝብለካኒ ደኣ በዛ ጸባብን ጭንቅን መገዲ ከመይ ኢሎም ክሰግሩ እዮም፡ ኦ ኣምላኸይ እንታይ ከ ክገብር?”። መሓሪ ጐይታ ግና ብሠለስትነቱ ተገሊጹ “ኦ ኅሩየይ ኣይትፍራህ ኣነ ካብ ደቕካ ካብ ዘለዓለም ክሳዕ ዘለዓለም ስርናይ እምበር ክርዳድ ከይርከብ፡ ክፉእ ዘርእውን ከይርከብ ኣብዛ ገዳም ኪዳነይ ከቕውም እየ፡ ነዛ ገደል መገዲ ኸኣ ክሳብ ዘለዓለም ዝሕልውዋ መላእኽቲ ክሸመልካ እየ። ብኪዳንካ ተኣሚኑ በዚኣ መገዲ ዝሓልፍውን ብጋህዲ ናብ ተድላ ገነት ክኣቱ እዩ። እንሆ ኸኣ ሰማእታት ክምስክሩ ከለዉ ከም ዝቕበልዎ ሰይፊ ገይረያ ኣሎኹ” ብምባል ቃል ኪዳን ኣተወሎም።
ብድኅሪ’ዚ ኣቦና ካብዚ እናተበገሱ ናብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ብምዝውዋር ስብከተ ወንጌል የስፍሑ ምንባሮም ይንገር። ክሳብ ናብ ዋልድባ እናኸዱ ቃለ እግዚአብሔር እናመሃሩ ሕሙማት እናፈወሱ ከም ዝነበሩ ሕይወት ታሪኾም ይነግር። ሓደ እዋን ናብኡ እናኸዱ ከለዉ እቲ ወትሩ ዝሰግርዎ ፈለግ ተከዘ ማይ መሊኡ ምስ ጸንሖም ናብ ኣምላኾም ጸልዮም ነቲ ውሑጅ ብቃሎም ከም መንደቕ ናብዝን ናብትን ንኽቐውም (ከም ኢያሱን ከም ሊቀ ነቢያት ሙሴን) ገይሮም ንደቀ መዛሙርቶምን ነቲ ተዓጊቱ ዝጸንሐ ሕዝቢ ከም ንቁጽ መሬት ከምዘሳገርዎ መጽሓፈ ገድሎም ይዛረብ። ገዳም ጻዕዳ ኣምባ ብዘመነ ንጉሥ ኢያሱ ኣድያም ሰገድ ርስተ ጕልቲ ከምዝተጒለተ እውን ኣብ መጽሓፈ ገድሎም ተገሊጹ ኣሎ።
ኣቦና ድኅሪ እዚ ዅሉ ገድሊ ሕማም እርጋን ኣርከቦም። መዓልቲ ዕረፍቶም ምስ ቀረበ ኸኣ ባዕሉ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ምስ ኣዴኡ ቅድስት ድንግል ማርያምን ኣእላፍ ሠራዊት ሰማይን ተገሊጹ መዓልቲ ዕረፍትኻ ቀሪቡ ኣሎ በሎም። ንሶም ድማ “ሞገስ ኣብ ቕድሜኻ ካብ ረኸብኩ፡ ብድኅረይ ንዝመጹ ደቀይ፤ ምእንቲ እዛ ገዳም እዚኣን ምእንቲ እቶም ኣብኣ ዝምሕጸኑን እልምነካ ኣሎኹ” ኢሎም ንጐይታ ለመንዎ። ብዙኅ ነገር ድማ ክገብረሎም ተማኅጸንዎ። ጐይታ ኸኣ ዝለመንዎ ኵሉ ክፍጽመሎም ቃል ኪዳንን ኣተወሎም። እቲ ቃል ኪዳን ጐይታ ክሳብ ሕጂ ጸኒዑ ይርከብን፤ ብእምነት ንዝቐረቡ ኸኣ በረኸት ክሓፍሱሉን ይነብሩ ኣለዉ።
ቅዱስ ኣቦና ሕይወቶም ምሉእ ብብዙኅ ተጋድሎ ሓዋርያዊ ተልእኾኦምን ናይ ምናኔ ሕይወቶምን ብዓወት ፈጺሞም ብ፲፱/19 ጥቅምቲ ኣብ መበል ፺፮ /96 ዕድሜኦም ዓረፉ።
በረኸቶም ረድኤቶምን ምስ ኵላትና ህዝበ ክርስቲያን ይኹን ይኹን።
ስብሓት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን


text:
ብ ተስፋማርያም ሓጎስ፡
ሃገር ማለት ንስኻ ማለት እኳዩ ! ሃገር እታ ንስኻ ካብ ማህጸን ኣዴኻ ውጽእ ምስ በልካ ናይ መጀመርያ ኣየር ዘተንፈስካላ ፣ ዕትብትኻ ዝተቐብረትላ እያ ። ኣዴኻ እታ መሬት ዝሃበታ እናበልዐት ንስኻ ጡባ እናጠቦኻ ዝዓበኻላ እኮ ንሳ እያ እታ ሃገር። እወ ንሳ እያ እታ ንስኻ ገና ፍሑኽ ፍሑኽ ክትብል ምስ ጀመርካ ሓመዳ እናለሓስካ ዝዓበኻላ ፣ ታተ ጀሚርካ ምጉያይ ምስ ጀመርካ ከም ብተይ እናዓንደርካ ዝዓበኻላ ንሳያ እታ ሃገር ። እታ ሃገር እታ ምስልኻ ዝኾነት ብትምህርቲ ተኮስኲስካ ዝዓበኻላ መሬት ንሳ እያ እታ ሃገር ። ኤርትራ ንሳ እያ እታ ቅድስቲ ምስልና ምስሊ ናይቶም ትሽዓተ ብሄራት ።
ኤርትራ ብዓመጽቲ መሰላ ተገፊፉ ምስ ተጎብጠት ኩሎም እዞም ትሽዓተ ብሄራት ትግርኛ ትግረ ዓፋር ሳሆ ኩናማ ናራ ሕዳረብ ብሌን ራሻይዳ ብዘይ ጻውዒት ደሞም ኣፍሲሶም ነጻ ንምውጻእ ሴፎምን ጉራዴኦም መዚዞም ናብ መኣዲ ቃልሲ ፣ ናብቲ ገደል ናብቲ ሰብ ፍጡር ወዲ ኣዳም ብሓዊ ዝልብለበሉ ቅንጣብ ምቁር ህይወት ዘይትርእየሉ ዝተሰለፉ ። እቲ ቀንዲ ናብዚ መሪር ናብራ ገድሊ ዘሰለፎም ሃገር ማለት ንሳቶም ፣ ንሳቶም ማለት ድማ ሃገር ስለ ዝኾኑ እዩ ። ምስሎም ስለ ዝኾነት ።
ነፍሲ ወከፍና ነብስና ንፈቱ ኢና ፣ ከይቆረና ከይንብደል ከይንርገጽ መሰልና ከይግፈፍ ነታ ምስልና ዝኾነት ሃገርና ክንኣልያን ከነልምዓን ከነለምልማን ካብ ዝኾነ ገባትን ተጻባእን ክንሕልዋን ክንከላኸለላን ዘገድደና ንሕና ሃገርና ፣ ሃገርና ድማ ንሕና ስለ ዝኾነት እያ ። እወ ንሕና ኤርትራውያን ነዛ ምስልና ዝኾነት ኤርትራ ካብ ገዛእቲ ነጻ ንምውጻእን ናጽነታ ንምዕቃብን ልዕሊ ሚእቲ ሽሕ ብሉጻት መንእሰያት ኣሕዋትናን ኣሓትናን ከፊልና ኢና ።
ስለ ዝኾነ ድማ እዩ ንሃገርና ዝትንክፍ ዝኾነ ነገር ክንሰምዕ ከሎና ኣብ ውሽጢ ካልኢት ዘይትመልእ ግዜ ከም ጭርኡ ዝሓዝካዮ ነብሪ ብነድሪ እንትስእ ፣ እቲምንታይሲ እቶም ኣብ ከርሳ ኣዕሪፎም ዘለዉ ሰማእታት ቅጅል ስለ ዝብሉናን እቲ ዘረከቡና ሕድሪ ኣብ ቅድሚ ዓይንና ግትር ስለ ዝብልን ። መስዋእቲ ናይዞም ብሉጻት ኣብ ልቢ ነፍሲ ወከፍና ንዘንት ዕለት ተሰኒዱ ይነብር ። ኣሽንኳይዶ ሰብሲ ኣራዊት ውን ነታ ናተይ ዝብላ መሬቱ ዓመጸኛ ኣብ ዝመጸሉ እዋን ክሳብ መስዋእቲ እዩ ዝኸፍለላ ። እዚ ዝኾነ ፍጡር ህላውነቱ ምስታ መሬቱ ዝተኣሳሰረን ፍጹም ዘይነጻሉ ምዃኖም እዩ ዘርእየና ። እዚ ክንቅይሮ ዘይንኽእል ተፈጥሮ ዝሃበና ጸጋ እዩ። ንሕና ኤርትራውያን እምበኣር ምእንቲ እታ መሬትና ክንዋደቕ ዘመን ዘይኮነስ ዘመናት ኣቝጺርና ኣለና ገና ውን ንቃለስ ኣለና ።
እዞም እርይራይ ወይጦታት ነኸስቲ ጡብ ኣዲኦም ኣብዚ ግዜ እዚ ምስቶም ደመኛ ጸላእትና ኢትዮጵያን ዓንገልታ ናይ ሰብ ፍሉይ ረብሓ ናይ ምዕራብ መንግስታትን ኮይኖም ኣንጻር ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ደው ኢሎም ምስልና ንምድዋንን ሃገር ንኢትዮጵያ ኣማሕሊፎም ንምሃብ ይንቀሳቐሱ ኣለዉ።
ኣንቱም ከዳዓት እንታይ ረብሓ ስለ ዘለኩም ኢኹም ኣብታ ሃገርና ዘዕነወትን ንህዝብና ግዳይ ስደትን ሞትን ህልቂትን ዝገበረት ኢትዮጵያ ኣብ ጎድና ተሰሊፍኩም ሃገር ንምጥፋእ ትጓየዩ ዘለኹም ? ህልቂት ሽዕብ ፣ ጸላም ሰንበት ኣቝርደት ፣ ህልቂት ዑና ፣ ህልቂት ወኪዱባ ፣ ቅብጸት ባጽዕ ማርያም ግምቢ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ሰንበል ዝፈሰሰ ደም ውሒድኩም ድዩ ? እቶም ብግፍዒ ዝተቐትሉ ህጻናትን ኣንስትን ኣረጋውያንን ህዝቢ ኣይብጽሕኹምን ማለት ድዩ ?
ኣንቱም ረሲኣን ብደውኩም ደኣ ተቐበሩ እምበር ናብ ኢትዮጵያ ገጽኩም ክትስደዱን ኣብ ጎድኖም ኮይንኩም ሃገርኩም ከተዕንዉን ሃገርኩም ንኢትዮጵያ ኣማሕሊፍኩም ክትህቡ ቅሩብ ኣይትሓፍሩን ? ኢትዮጵያኮ ሃገር ከተዕኑን ህዝቢ ከተጥፍእን እምበር መዓርን ጠስምን ከተፍስስ ኣብ ኤርትራ ኣይትመጽእን እያ ! ጤለ በዱ ምስ ብጾታ ተባኢሳ ኣብ እንዳ ኣዛብእ ከይዳ ኣይትዕቆብንያ ! ኣንቱም ከዳዓት ቅሩብ ካብዛ ጤለበዱ ኣይትመሃሩን ! ሰማእታት ኣሕዋትኩምን ኣሓትኩምን ቅሩብ ኣይዝከረኹምን ! እስኪ መዓስከር ደንደን ፣ ማይ ሓባር ኪዱ እሞ እቶም ጀጋኑ ኣካሎም ምእንቲ ሃገር ዝበጀዉ ረኣዩዎም ! ንሕልናኹም ቅሩብ ኣስርሕዎ ! ብጥይት ኢትዮጵያ ደይኮኑን ሰንኪሎም ! ኢትዮጵያ ናብ ኤርትራ ኣትያ ነዞም ጀጋኑ ስንኩላን ነተን ዝተረፋ ደሞም ከተፍስስ ትምነዩን ትጽዕሩን ከም ዘለኹም ይርድኣኩም ድዩ ! መቓብር ሓርበኛታት ቶኾምብያ ብመዳፍዕ ኣዕንያ ንኣስከሬን ናይቶም ጀጋኑ ሰማእታትና ዘርያ ነቲ ናይ ሬሳ ሳንዱቕ ንትግራይ ከተግዕዝ ንስኻትኩም ውን ምስኦም ኔርኩም ተሰከምቲ ናይቲ ሳነዱቕን ካልእ ዝተዘምታ ጥሪትን ከብከብቲ ኔርኩም ። ነዚ እከይ ተግባር ክትፍጽሙ ከለኹም ከመይ ይስምዓኩም ?
ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ብኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊኡ ዝተፈጸመ ግፍዕን ዝተሰብረ ኣዕጽምትን ዝፈሰሰ ደምን ዝዓነወ ንብረትን ዝርስዖ ከይመስለኩም ! ነፍሲ ወከፍ ትርብዒት መሬት ኤርትራ ጅግና ተቐቢሩላ ኣሎ ፣ ነፍሲ ወከፍና ሕድሪ ዝተቐበልና ድማ ነዛ ጀጋኑ ዝወደቑላን ዝተቐብሩላን መሬት ኣሽንኳይዶ ጸላእትና ካብ ሃገሮም ዝነፈረ ሃመማ ውን መሬት ኤርትራ ከይረግጽዋ ደምናን ኣዕጽምትናን ከፊልና ክንሕልዋ ምዃንና ክትፈልጡ ይግባእ ።
ኣንቱም ከዳዓት ርኳን ሕብረተሰ ዝኾንኩም ኤርትራውያን እዚ ካብ ሃገር ወጻኢ ኢና ዘለና ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ኣየረኻኽቡልናን እዮም እናበልኩም ንህዝቢ ኣውራጃዊ ሕማም ኣለዓዒልኩም ትገብርዎ ዘለኹም እከይ ተግባር እንተዘይ ኣቋሪጽክምዎ ወይለኹም ! ንሕና ኤርትራውያን ትሽዓተ ብሄራት ክልተ ሃይማኖት ኣበይ ዓድኻ ከይተበሃሃልና ኢና ብሓባር ንኤርትራ ቆሲልና ሰንኪልና ተሰዊእና ሃገርና ካብ ምንጋጋ ገዛእቲ ነጻ ኣውጺእናያ ። ሓድነትና ከም ወርቂ ብሓዊ ዝተፈተነን ዘይንቕነቕን እዩ ።
ሎሚ ኣብ ፈቐዶ ናይ ምዕራብ ሃገራት ኣብ መራኸቢ ብዙሓንን ካልኦት ማስ ሜድያን ንመንግስቲ ኤርትራ ከተጸልሙን ንመንእሰያት ግዳይ ስደትን መከራን ትገብሩ ዘለኹምን ርኣዩና ስምዑና ክትብሉ ትውዕሉ ዘለኩም ጽባህ ሕብኡና ፣ መሬት ውሓጥና ክትብሉ ምዃንኩምን ካብ ህዝቢ ኤርትራ ምሕረት ከምዘይትረኽቡን ካብ ሕጂ ፍለጡ ! ኣይኮነንዶ ብህይወትኩም መሬት ኤርትራ ክትረግጹ ሬሳኹም ውን ናብ ኤርትራ ከም ዘይኣቱ ካብ ሕጂ ፍለጡ ። ብኤርትራን ህዝባን ነልኡላውነታን ሰማእታታን ዝመጸና ኣይንፈቱን ኢና !
ስለዚ ኣንቱም ከዳዓት ወይለኹም ሓለንጊ ሰውራና ኣላ ተመጣጢት እያ፣ ንሳ ዘይትበጽሖ ኩርናዕ ናይ ዓለም የሎን ! እዞም ትሽዓተ ብሄራት እታ ካብ ሰፈራ ሓንሳብ እንተ ወጺኣ ብደም ጸላእቲ ከይተልቀየት ናብ ቦትኣ ዘይትምለስ ሴፎም ወትሩ ቅርብቲ እያ ዘላ። ምስ ጸላኢ ሰሚሩ ሃገር ጀጋኑ ክደፍር ዝመጸ ከዳዕ ውን ክሳዱ ክብተኽን ኣምዑቱ ክዝልዘልን ምዃኑ ካብ ሕጂ ፍለጡ ። ናብ ወያነ ካብ ተምበርከኽኩምን ተዓሰብኩምን ዕጫ ወያነ ክበጽሓኩም ምዃኑ ካብ ሕጂ ፍለጡ ። ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ተምበርከኽኩምን ተዓሰብኩምን ናይ ግድን ኣምሓርኛ ክትርድኡ ኣለኩም እሞ ነዛ ፣ ከኑግ ጋር የተገኘህ ሰሊጥ ኣብረህ ተወቀጥ ትብል ምስላ ወፍየልኩም ኣለኹ ።
ዘለኣለማዊ ዝኽርን ክብርን ንሰማእታትና !
ክብርን ሞገስን ንሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ !
ወትሩ ዓወት ንሓፋሽ !!!


text:
Radio Erena: 02 March 2015
መንግስቲ ኬንያ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብታ ሃገር ኣትዮም ንዝበሎም ልዕሊ 500 ኢትዮጵውያን ኣብ ውሽጢ’ዚ ክልተ ወርሒ ናብ ዓዶም ከምዝመለሰ ንመገለጺ ሰበ ስልጣን እታ ሃገር ብምጥቃስ ሻንጋይ ደይሊ ኣብ ናይ ትማሊ ጸብጻቡ ጠቒሱ።
እቶም 105 ካብዚኣቶም ኢስዮሎ ኣብ ዝተባህለ ዞባ ኣብ ዝርከብ ቤት ማእሰርቲ ተታሒዞም ዝጸንሑ ኮይኖም ብመንገዲ ሞያለ ናብ ዓዶም ከምዝተመልሱ ኣዛዚ እቲ ቤት ማእሰርቲ ሓሰን ኢብራሂም ኣረጋጊጹ።
ፖሊስ ኬንያ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዶባት እናቋረጹ ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ንምእታው መደብ ኔርዎም ዝበሎም ልዕሊ 100 ኢትዮጵያን ኣብ ናይሮቢ ኣብ ዝርከብ መንበሪ ገዛ ተሓቢኦም ኣብ ዝነበርሉ ዝሓለፈ ሰሙን ከምዝሓዞም ምግላጹ ዝዝከር’ዩ።
ብመንገዲ ሞያለ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ ኬንያ ናይ ዝሰግሩ ቁጽሪ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ዝውስኽ ዘሎ ኮይኑ፣ እታ ሃገር ኣብ መወዳእታ ወርሒ ናይ 2014’ውን ልዕሊ 380 ኢትዮጵያውያን ናብ ዓዶም ከምዝመለሰት ዝጥቀስ’ዩ።
እቶም ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ ኬንያ ዝሰግሩ ኢትዮጵያውያን ናይ ስራሕ ዕድላት ንምርካብ ናብ ብመንገዲ ታንዛንያ ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ንምስጋር ዝሕልኑ ምዃኖም ምስ ካልእ ዝኾነ ገበን ምትእስሳር ከምዘይብሎምን ኣብ ዝህብዎ መርመራታት ከምዝገልጹ’ውን ኣዛዚ ፖሊስ ናይቲ ምስ ኢትዮጵያ ዘዳውብ ክፋል ኬንያ ሓሰን ኢብራሂም ይጠቕስ።
እንተኾነ ናብ ዓዶም ቅድሚ ምምላሶም፣ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኬንያ ኣብ ዝጸንሕሉ ግዜ፣ ንመንግስቲ ኬንያ ብዚሕ ክሳራተት የውርዱ ምህላዎም ብምትሕስሳብ፣ መንግስቲ ኬንያ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ንዝኣተዉ ኢትዮጵያውያን ብዝቀልጠፈ ናብ ዓዶም ክመልሶም ተማሕጺኑ።
ነዞም ትማሊ ሰንበት ናብ ዓዶም ዝተመልሱ 105 ኢትዮጵያውያን፣ ጉዳዮም ኣብ ቤት ፍርዲ ካብ ዝቀረበሉ ክሳብ እቲ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝጸንሕሉ ግዜ 87 ሽሕ ዶላር ወጻኢ ከምዝተገብረሎም’ውን ከም ኣብነት ጠቒሱ።
ብመንገዲ ኬንያን የመንን ናብ ስደት ዘምርሑ 10ታት ኣሽሓት ኢትዮጵያን ናይ ዝበዝሑ ምኽንያት ስደቶም ቁጠባዊ እኳ እንተኾነ፣ ሓያሎ ካልኦት’ውን ፖለቲካዊ ምኽንያት ከምዘቕርቡ ዝፍለጥ’ዩ።
===================================


text:
ዘመድካ ኣብ ካልእ ሃገር ኢያ ተመርዕያ።
ኣብ ጀርመን መርዓ ካብ 18 ዕድመ ንላዕሊ ጥራይ እዩ ዝፍቀድ።
ክልቲኦም ዕድሚኦም ምስ መልአ ማለት እዩ።
ሓደ ሓደ እዋን እውን ሓደ ካብቶም መጻምዲ 16 ወይ 17 እንተ ገይሩ ወይ ገይራ ሓዳር ክገብሩ ይፍቀደሎም እዩ።
እዚ ድማ ናይ ስድራቤት ቤት ፍርዲ እዩ ዝውስኖ።
እዚ ንኽግበር ግና ቅድሚ መርዓ ምግባሮም መመልከቻ ኣብ ቤት ፍርዲ ከእትዉ ይግባእ።
ዝኾነ ትሕቲ 16 ዕድመ ዘለዎ ሰብ ግን ኣብ ጀርመን ክምርዖ ኣይፍቀደሉን እዩ።
ከምዚ ዓይነት ሓዳር ኣብ ካልእ ሃገር ምስ ዝፍጸም እውን ኣብዚ ሃገር ተቐባልነት ኣይረክብን እዩ።
እቲ ምኽንያት ድማ፣ ዝኾነ ሰብ ሓዳር በሲሉ ጥራይ ክኣትዎ ስለ ዝግባእ።
ኣብ ጀርመን መንግስቲ ንህጻናትን መናእሰያትን ክከናኸኖም ግብኡ እዩ።
ስለዚ መንግስቲ፣ መናእሰያት ብድሌቶም ጥራይ ይምርዓው ከም ዘለዉ ርግጸኛ ክኸውን ኣለዎ።
እዚ ማለት: ዝኾነ ሰብ ንሓዳር ክግድደካ ወይ ከድዕሰካ ኣይግባእን (ንኣብነት ወለድኻ) ።
ናይ ባዕልኻ ውሳኔ ጥራይ ክኸውን ይግባእ።
ስለዚ እዩ እምበኣር ናይ መርዓ ገደብ ዕድመ ዝተገብረ።


text:
ኣብ ዝተፈላለየ ክፍልታት ኢትዮጵያ ድርቂ እንተጋጠመ'ዃ ናይታ ሃገር ሓፈሻዊ ምህርቲ እኽሊ ግን ኣይነኸየን ክብል ሚኒስትሪ ሕርሻ'ታ ሃገር አፍሊጡ።
አብ ዝሓሸ ከባቢታት ብመሰረት ዝሰራሕናዮ ስራሕ ዝሓሸ እንበር ዝወሓደ ምህርቲ ኣይንጽበን ዝበለ ሚኒስትር ዴኤታ ወንድራድ ማንደፍሮ መብዛሕትኡ ዝቀርብ ዘሎ ረድኤት'ውን ዓቕሚ መንግስቲ'ዩ ኢሎም።
'ዓለም ከምዝፍለጥ ብኩነታት ስደትን ካልኦትን አብ ቅልውላው'ያ ዘላ ንኢትዮጵያ ብዘድሊ ብርኺ ትኹረት ተዋሂቡ ዝመጸ ረድኤት የለን። ውሑዳት ጅማሮ አለው ግን ቀንዲ ዓቕሚ ኮይኑ ዘሎ መንግስቲ ካብ ካዝና መሓለውታ ባጀት አውጺኡ'ዩ ዝህብ ዘሎ እዚ ኸአ ብምኽንያት ዕብየት ቁጠባና ዝተረኽበ'ዩ። ዛጊት አብ ውሽጢ ሃገር ዝሕፈስ እኽሊ ንውሽጢ ሃገር ዝአኽለሉ ብርኪ ብምግቢ ርእስካ ምኽአል በጺሕና'ለና' ዝበሉ'ቶም ሚኒስትር ዴኤታ አብ ደረጃ ውሕስነት ምግቢ ግን ኣይተበጽሓን'ውን ኢሎም።
ቁጽሪ ረድኤት ምግቢ ዘድልዮም ኢትዮጵያዊያን አስታት 8 ሚሊዮን ከምዝኾነ ሰበ-ስልጣን'ታ ሃገር አብ ዝተፈላለዩ ጊዜ ምግላጾም ይዝከር።


text:
መግለጺ ሓዘን ሓርበኛ ነባር ተጋዳላይ ፍቕረማርያም ወልደሚካኤል
መግለጺ ሓዘን ሓርበኛ ነባር ተጋዳላይ ፍቕረማርያም ወልደሚካኤል
ሓርበኛ ነባር ተጋዳላይ ፍቕረማርያም ወልደሚካኤል ብዝሓደሮ ሕማም ኣብ ሆስፒታል ክእለ ድሕሪ ምጽንሑ ብ15 ግንቦት 2020 ብሞት ካብ’ዛ ዓለም ተፈልዩና። ተጋዳላይ ፍቕረማርያም ካብ ግዜ ንእስነቱ ብዝነበሮ ተገዳስነት ኣብ ሕጊ፡ባህሊ፡ ታሪኽ ኤርትራ ዘሕደረሉ ልዑል ተገዳስነት ንሃገራዊ ፍቕሪ ዘበራበሮ፡ መንእሰይ ኤርትራ ኣንጻር መግዛእቲ ንቃልሲ ንበረኻ ኣብ ዝወፈረሉ እዋን፡ ፍቕረማርያም ምስ መሓዙቱ ነጻ ኤርትራ ክርኢ ዝበሃጎ ከም ኩሎም ኤርትራውያን መንእሰያት ማሙቕ ሂወት ስድራ ቤት፡ ትምህርቱ ገዲፉ ኣብ ተ.ሓ.ኤ ተሰሊፉ ተቃሊሱ። ኣብ ቃልሲ ከኣ ብጻይ ኩሉ ተጋዳላይ ሓላይን ኮይኑ ዝሕለፎ ናብራ ገድሊ ዝኽሪ ትማሊ ሕያዋይ፡ መዓዲ መምህር ምንባሩ ዝግለጽ ባእታ’ዩ። ድሕሪ ዝሓለፎ ጽንኩር ገድሊ ሂወት ከኣ ስደት ኣብ ሃገር ሰሜን ኣሜሪካ ክሳብ ዕለተ ሞቱ ንልዕላውንት ሕግን ፍትሕን፡ ሰላምን ዲሞክራስን ኤርትራ ኣብ ጎኒ ደላይ ፍጥሒ ዝኾነ ተባዕ ህዝቡ ኮይኑ ክቃለስ ጸኒሑ።
ውሓደለ ንመዋቲ መንስተ ሰማይ፡ ንስድራ ቤት ከኣ ሓይልን ጽንዓትን ይሃብ ይብል።
ዘለኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ንስውኣትና
ዜናን ሓበሬታን ውሓደለ
16 ግንቦት 2020


text:
Radio Erena: 02 June 2020
ኣብ ኣመሪካ፣ ሚንያፖሊስ፣ ኣብ ልዕሊ ጸሊም ኣመሪካዊ ጂዮርጅ ፍሎይድ፣ ብፖሊስ ድሕሪ ዝሰዓበ ጭካኔ ዝተሓወሶ ቅትለት፣ ብደረጃ ዓለም ናይ ተቓውሞ ስምዒታት ኣለዓዒሉ ከምዘሎ ዝፍለጥ’ዩ።
ኣብ ከተማታት ኣመሪካ፣ ምቅጻል መደበራት ፖሊስ ዘስዓበ ናዕብን ተቓውሞን ክካየድ እንከሎ፣ ኣብ ካልኦት ሃገራት’ውን ነቲ ኢሰብኣዊ ቅትለት ዝኹንን ናይ ተቓውሞ ስምዒታት ብዝተፈላለየ መልክዓት ይግለጽ ኣሎ።
ውራያት ስፖርተኛታትን ተዋሳእትን፣ ተቓውምኦም ብመንገዲ ማሕበራዊ ሜድያታት ካልእ መንገድታትን ክገልጹ እንከለዉ፣ ኣብ ከም ጀርመን ዝኣመሰላ ሃገራት ኤውሮጳ ዝርከቡ ስፖርታውያን ድማ፣ “ፍትሒ ንጆርጅ ፍሎይድ” ዝተጻሕፎ ማልያ ወድዮም ናብ ሜዳ ክወርዱ ዝተራእዩ ኣለዉ።
ሓደ ካብኣቶም ናይ ክንፊ ተጻዋታይ ቦሩስያ ዶርትሞንድ፣ ኢንግሊዛዊ ጃደን ሳንቾ’ዩ።
ንሱ ኣብ ልዕሊ ፓደርቦን ጎል ኣብ ዘቑጸረሉ እዋን፣ ማልያ ጋንትኡ ብምውጻእ፣ “ፍትሒ ንጆርጅ ፍሎይድ” ዝተጻሕፎ ናይ ውሽጢ ማልያ ወድዩ’ዩ ተራእዩ።
ብሰንኩ ድማ ናይ መጠንቀቕታ ብጫ ካርድ ተራእዩ።
ተጻዋታይ ጀርመናዊት ክለብ ቦሩስያ ሞንሸንግላድባሽ፣ ማርኵስ ቱራም ድማ ጎል ኣብ ዘቁጽርሉ ኣብ ክንዲ እናዘለለ ሓጎሱ ዝገልጽ፣ ተንበርኪኹ ኣብ ልዕሊ ጂዮርጅ ፍሎይድ ንዝተፈጸመ ናይ ግፍዒ ኣቀታትላ ክቃወም’ዩ መሪጹ።
ማርኵስ ቱራም ወዱ ንህቡብ ተጻዋታ ኩዕሶ እግሪ ነበር ፈረንሳዊ ሊልያም ቱራም’ዩ።
ተጻወቲ ሊቨርፑል’ውን ኣብ ሜዳ ተመሳሳሊ ስጉምቲ’ዮም ወሲዶም።
ብፍላይ “ተምበርኪኻ” ዝግበር ዘሎ ተቓውሞን ዝኽሪን ኣብ ልዕሊ ፍሎይድ ንዝተፈጸመ ቅትለት፣ ኣብ ሓያሎ ሃገራት ዓለም ዝውቱር ኮይኑ ምህላዉ ካብ ማሕበራዊ ሜዳያ ዝእከብ ዘሎ ኣሳእልን ሓበሬታን የመልክት።
ንሰፊሕ ትሕዝቶ ስፖርት፣ ኣብ ናይ ሎሚ ሰሉስ ፈነወ ሬድዮ ኤረና ተኸታተሉ።
========


text:
ወርቂ ብሻ ካብ 2011 ክሳብ 2013 ዝነበረ ግዜ ብኩባንያታት ዕደና ተዓዲጉ ናብ ስዊዘርላንድ ዝኣተወ ወርቂ ዳግማይ ተጻርዩን ተመስሪሑን ናብ መኽዘናት ባንክ ስዊዘርላንድ ከምዝተዓቀበ ማዕከናት ዜናን መርበብ ሓበሬታን የቃልዓ ኣለዋ። እዚ ብቋንቋ ጀርመን ኣብ www.aargauerzeitung.ch ብዕለት 30/08/2017 ተጻሒፉ ዝተዘርግሐን ብመልክዕ ዶክመንታሪ ድማ ኣብ መደበር ተለቪዥን “SRF” ብዕለት 30/08/2017 ካብ ሰዓት 20፡55 (ብኣቋጻጽራ ኤውሮጳ) ጀሚሩ ዝተፈነወ መደብ ንምስጢራት ንግዲ መዓድናት ኤርትራ የቃልዕ ኣሎ።
እዚ ካብ 2011 ኣትሂዙ ብሕቡእ ክግበር ዝጸንሐ ንግዲ 22 ቶን (220 ኩንታል) ዝኸውን ዋግኡ ድማ ልዕሊ 400 ሚልዮን ፍራንክ (ናይ ስዊዘርላንድ ባጤራ) ዝግመት ብዝተፈላለያ ኩባንያታት ስዊዘርላን ከምዝተዓደገን ነቲ ወርቂ ዳግማይ ብምጽራይ ድማ ብልዑል መኽሰብ ኣብ ባንክታት ስዊዝ ይኽዘን ከምዝጸንሐን ዝተዘርግሐ ሓበሬታ የመልክት።
ኣብ ዕደና ወርቂ ዝነጥፋ ኩባንያታት ስዊዝ ልዕሊ 32 ከምዘለዋ; ካብ 2013 ኣትሒዘን ድማ ልዕሊ 1 ቢልዮን ዶላር( USD 1 Billion) ዋግኡ ዝግመት ናይ ዕደና ብርክታት (mining shares) ኣብ ማዕከን ወርቅን ነሓስን ዝኾነ ሃገራዊ ባንክ ስዊዝ ሸፊነን ከምዘለዋ Smaulgld ዝተባህለ መርበብ ኢንተርነት ይሕብር። ሃገራዊ ባንክ ስዊዝ ናይ 2013 ዕቑር ወርቅን ነሓስን ዝነበሮ 500 ሚልዮን ዶላር ዝግመት፣ ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ብርክታቱ ናብ ልዕሊ 1 ቢልዮን ዶላር ከደይቦ ክኢሉ ኣሎ።
ብርክታት ኩባንያታት ስዊዘርላንድ ኣብ ሃገራኤ ባንክ ስዊዝ ናይ 2016 ብመንጽር 2013 (ምንጪ፡ Smaulgld)
ዝተጻረየ ወርቂ (ምንጪ ስእሊ: GOLDCORP SWITZERLAND GMBH)
ኣብ’ዚ ሓጺር ግዜ ዘኻዕበቶ ምጣኔ ሃብቲ ኣገናዚብካ ዕደና ወርቂ ብሻ ቀንዲ ምንጪ ሃብቲ ናይ”ዘን ኣብ ሃገራዊ ባንኪ ስዊዝ ብርክታት ዝውንና ኩባንያትት ክኸውን ዘለዎ ዓቢይ ተኽእሎ ኣሎ።
ባንክታት ስዊዝ ብስቱር ምስ ህግደፍ ዝገብርኦ ንግዲ ናይ ነዊሕ ሰረት ዘለዎ እዩ። ንኣብነት፤ ኣብ 2015 ዝወጸ ምስጢር ከምዝሕብሮ ብስም 32 ኤርትራውያን መንነቶም ዘይተፈልጠ ብስም ውልቀ ሰባት ልዕሊ 690 ሚልዮን ዶላር ኣብ HSBC ዝተባህለ ባንክ ስዊዝ ካብ 1981 ክሳብ 2006 ዝተቐመጠ ምስጢራዊ ገንዘብ ከምዝተረኽበ ተቓሊዑ ኔሩ። ክሳብ እዚ ሰዓት እዚ ኸኣ ዝኾነ ወግዓዊ ሓላፍነት ዝወሰደ ዝሕብር ሓበሬታ የሎን።


text:
Radio Erena: 04 September 2018
ኣብ ሶማል ከተማ ሞቓድሾ ኣብ መኪና ብዝተጻወደ ነታጒ፣ ብውሑዱ ሽዱሽተ ሰባት ከምዝተቐትሉ፣ ካብታ ከተማ ዝተፈነወ ዜና ኣመልኪቱ።
እቲ ብሰምበት 2 መስከረም ዝተኻየደ መጥቃዕቲ፣ ኣብ ምምሕዳር ከተማ ኣኼባ ንዘካዪዱ ዝነበሩ ሰበስልጣናት መንግስቲ ንምቕታል ዝዓለመ’ኳ እንተነበረ፣ ኣብ ሓለዋ ዝነበሩ ኣባላት ጸጥታ፣ ነታ ነታጒ ጽዒና ዝነበረት ማኪና ደው ከብሉዋ ኣብ ዝፍትንሉ ዝነበሩ እዋን ብምፍንጃሩ፣ ነቲ ናይ ሞት ሓደጋ ከቕሎ ከምዝኸኣለ ፖሊስ’ታ ከተማ ሓቢሩ።
እንተኾነ ብሰንኪ’ቲ ነትጒ፣ ኣብ ጥቓ’ቲ ቤት ጽሕፈት ዝነበረ ህንጻ ቤት ትምህርቲ ብምድርማሱ፣ መብዛሕትኦም ተመሃሮ ዝርከብዎም ብውሑዱ 14 ሰባት ብኸቢድ ቆሲሎም ከምዘለዉ ተገሊጹ።
ጥሩፍ ጉጅለ ኣልሸባብ ሓላፍነት ናይቲ መጥቃዕቲ ወሲዱ ኣሎ።
ኣፈኛ’ቲ ጉጅለ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ‘ኣብ ኣኼባ ንዝነበሩ ሰበስልጣናት ንምጥቃዕ ዘካየድናዮ ስርሒት፣ ዕዉት ኔሩ፣ 10 ካብኣቶም ከኣ ቀቲልና’ ኢሉ።
እንተኾነ ኣዛዚ ፖሊስ ካፕቴን መሓመድ ሑሴን፣ እቲ መጥቃዕቲ ሰለስተ ኣባላት ጸጥታን፣ ሰለስተ ሰላማውያን ሰባት ደኣ ቀቲሉ እምበር ኣብ ዕላምኡ ከይበጽሐ ፈሺሉ’ዩ፣ ክብል ንኣልጀዚራ ቃሉ ሂቡ።
ጉጅለ ኣልሸባብ ዘካዪዶ ናይ ሽበራ መጥቃዕታት ዝግ ኣቢሉዎ ብምጽንሑ፣ ከተማ ሞቓድሾ ተዛማዲ ሰላም ረኺባ’ያ ጸኒሓ።


text:
Radio Erena: 10 October 2019
ኣብ ኖርወይ፣ ኣብ ጽምብል መበል 25 ዓመት ምምስራት ሳዋ ፣ ኣብ ከተማ ኦስሎ ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ ካብ ህግደፍ ዝተሳተፉ፣ ናብ ኤርትራ ዝተሰጎገ ሰብ ከምዘየለ ነቲ ጉዳይ ዝከታተሉ ዘለዉ ወገናት ንሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ይኹን’ምበር፣ መንግስቲ ነርወይ፣ 47 ኤርትራውያን ከምዝሰጎገ፣ ምስዚ ናይ ጽምብል ምምስራር ሳዋ ኣተሓሒዞም ሓያሎ ወገናት ብማሕበራዊ ሜድያታት ክገልጹ ጸኒሖም’ዮም።
መንግስቲ ነርወይ፣ ኣብ ዓመት 2019፣ ናይ ዑቕባ ሕትኦም ዝነጸጎም፣ ኣቐዲሞም ኣብ ኢጣልያን ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳ ናይ ኣጻብዕቲ ዓሸራ ዘለዎም ብመሰረት ስምምዕ ዳብሊንን ካልኦትን፣ 45 ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኤውሮጳ ክመልስ እንከሎ፣ ክልተ ድማ ብወለንትኦም ናብ ኤርትራ ከምዝመለሶም ጸብጻብ ክፍሊ ኢምግሬሽን እታ ሃገር የመልክት።
ኣብ ወርሒ ነሓሰ ግና ዝተመልሰ ኤርትራዊ’ውን ኣይነበረን።
ኣብ ኤርትራ ካብ ዘሎ ግዱድ ዕስክርና ሃዲሞም፣ ኣብ ኖርወይ ዑቕባ ዝሓተቱ፣ ኤርትራውያን ብምኽንያት መበል 25 ዓመት ምምስራት ሳዋ፣ ጽምብል ዘካየየዱ ኤርትራውያን ኣዛራቢ ኮይኑ ምህላዉ ዝፍለጥ’ዩ።
ማዕከናት ዜና ኖርወይ ኣብ ዘቕረብኦ ሓበሬታ፣ እቶም ኤርትራውያን፣ ወትሃደራዊ ልብሲ ወድዮም ባንዴራ ኤርትራ እናምበልበሉ፣ ምስቲ ናብታ ሃገር ዑደት ዘካይድ ዝነበረ ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብርኣብ ክስኣሉን ወዛሕዛሕ ክብሉን፣ ምስቲ ዑቕባ ንምሕታት ዘቕረብዎ ምኽንያት ዘይሳነ’ዩ ክብላ’የን ዝጠቕሳ።
ገሊኦም ካብቶም ዑቕባ ዝሓተቱ ዜጋታት ኤርትራ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ዜግነት ወሲዶም እኳ እንተኾኑ፣ ኖርወይ፣ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ሒዛቶ ዝጸንሐት ፖሊስ ክትፍትሽ ዘገድድ ምዃኑ ዝተፈላለዩ ወገናት ኣገንዚቦም።
ነርወይ ኣቐዲማ፣ ዑቕባ ሓቲቶም ከብቅዑ ብመንገዲ ሱዳንን ናብ ኤርትራ ንዝመላለሱ ኤርትራውያን ንምቑጽጻር፣ ዝወሃቦም ናይ ስደተኛታት ናይ መገሻ ሰነድ፣ ኣብ ርእሲ ናብ ኤርትራ፣ ናብ ሱዳንን ኢትዮጵያን’ውን ከይበጽሑ ዝእግድ’ዩ።
ስዊዘርላንድ ኣቐዲማ፣ ኣብታ ሃገር ዑቕባ ሓቲቶም ናብ ኤርትራ ንዝመላለሱ ኤርትራውያን ትከታተልን፣ ናይቶም ናብ ኤርትራ ከምዝበጽሑ ዝተረጋገጸ ድማ ናይ ዑቕባ መሰሎም ከምዝሰረዘትን ይፍለጥ።
====================


text:
Radio Erena: 30 June 2019
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ምስቲ ብ22 ሰነ ዝተኻየደ ፈተነ ዕልዋ ምትሕሓዝ ኔርኩም ተባሂሎም ናይ ዝቕየዱ ዘለዉ ውልቀ ሰባት ይቕጽል ኣሎ።
ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር’ታ ሃገር ብዓርቢ 28 ሰነ ኣብ ማሕበራዊ ሜድያ ብዝዘርገሖ ሓበሬታ መሰረት፣ ክሳብ ሕጂ ልዕሊ 250 ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትዮም ኣለዉ።
212 ካብዚኦም ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ኢትዮጵያ ክተሓዙ እንከለዉ፣ 43 ከኣ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዝተታሕዙ እዮም።
እቲ ሓበሬታ ብተወሳኺ፣ መርመራን መስርሕ ምቕራምን ገና ቀጻሊ ስለዘሎ፣ ቁጽሪ ናይ ዝእሰሩ ሰባት ካብዚ ክዛይድ ከምዝኽእል ኣመልኪቱ።
ካብዞም ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትዮም ዘለዉ፣ ወሃብ ቃል ሃገራዊ ምንቅስቓስ ኣምሓራ ክርስቲያን ታደለ ይርከቦም። ንሱ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ቅድሚ ምእታዉ ምስ ኣልጀዚራ ኣብ ዝገበሮ ቃለመጠይቕ፣ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንኣባላት ውድቡ ብፍሉይ ዒላማ ብምግባር ይኣስሮም ኣሎ ክብል ከሲሱ ኔሩ።
እዚ ኣብ ኢትዮጵያ ተኸሲቱ ዘሎ ወጥሪ ብተዛማዲ ሃዲኡ እኳ እንተሎ፣ እታ ሃገር ኣብ ዝመጽእ ዓመት ከተካዪዶ መዲባ ዘላ ሃገራዊ ምርጫ ቅድሚ ምብጽሑ፣ ኣብ ምርግጋእ ብሄር ዝመንቀሊኡ ግርጭት፣ ከቢድ ዕማም ይዝበያ ከምዘሎ፣ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ካብታ ሃገር የመልክቱ።


text:
Radio Erena: 27 January 2017
ኮርፐረሽን መንገዲ ባቡር ኢትዮጵያ፣ ኣብ ከቢድ ክሳራ ምውዳቑ ኣፍሊጡ።
ብመሰረት ሓበሬታ ጋዜጣ ዘ ሪፖርተር፣ እቲ ኮርፐረሽን ናይ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ጸብጻቡ ኣብ ዘቕረበሉ፣ ካብ ዝጠለቦ 60.2 ቢልዮን ብር ዓመታዊ ባጀት፣ እቲ 10.5 ቢልዮን ብር ጥራይ ከምዝረኸበ ጠቒሱ።
ካብ ወጻኢ ሃገራት ብልቃሕ ክመጽእ ዝተባህለ 43 ሚእታዊይ ናይቲ ባጀት ዛጊት ከምዘይተረኽበ ዝሓበረ ኮርፐረሽን መንገዲ ባቡር ኢትዮጵያ፣ እቲ ካብ ውሽጢ ሃገር ክሽፈን ዝተባህለ ተረፍ’ውን ፍርቁ ጥራይ ከምዝተረኽበ’ዩ ኣገንዚቡ።
መስርሕ መንገዲ ባቡር፣ ካብ ወጻኢ ሃገራት ብዝተረኽበ ልቓሕ ጥራይ ክኸይድ ብምጽንሑ፣ እቲ ልቓሕ ድማ ወለድ ይገብር ስለዘሎ፣ ኣብ ኮርፐረሽን መንገዲ ባቡር ኢትዮጵያ ጸቕጢ ክፈጥር ከምዝጀመረ’ውን ጸብጻብ ዘ ሪፖርተር የመልክት።
ኢትዮጵያ፣ ንመንገዲ ባቡር ካብ ወጻኢ ሃገራት ዝተለቅሓቶ ዕዳ ካብ 71.2 ቢልዮን ብር ናብ 76.3 ቢልዮን ብር ክብ ክብል እንከሎ፣ ናይ ቦንድ ውህሉል ዕዳ ድማ ካብ 15. 4 ቢልዮን ብር ናብ 17.6 ቢልዮን ብር ከምዝዓረገ እታ ጋዜጣ ትጠቅስ።
ብድምር፣ ንመንገዲ ባቡር ጥራይ ካብ ዝተዋህለለ ዕዳ ኣብዚ እዋን’ዚ 102.5 ቢልዮን ብር በጺሑ ኣሎ።
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝጀመረ ናይ ከተማ ባቡር ወይ ትራም’ውን ተመሳሳሊ ክሳራ ኣንጸላልይዎ ከምዘሎ ዘ ሪፖርተር ካብታ ከተማ የመልክት።
ኢትዮጵያ፣ ነቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝጀመረቶ ናይ ከተማ ባቡርን፣ ምህናጽ ናይቲ ካብ ወደብ ጅቡቲ ክሳብ ኣዲስ ኣበባ ዝዝርጋሕ ናይ ጽዕነትን መጓዓዝያን መንገዲ ባቡር ልዕሊ 5 ቢልዮን ዶላር ገንዘብ ካብ ባንክታት ቻይናን ካልኦትን ከምዝተለቅሐት ይፍለጥ።
=================


text:
በቲ ኣብ ናይ መወዳእታ ደረጃ በጺሑ ዘሎ ውዱቕ ውሽጣዊ ፖለቲካውን ቁጠባውን ኩነታቱን ሙሽሙሽ ስርዓቱን፡ ከምኡ ‘ውን ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ብዝቕጽል ዘሎ ውዕዉዕ ህዝባዊ ተቓውሞታት ተጨኒቑ፡ ኣብ ኤርትራ ‘ውን ህዝባዊ ተቓውሞ ከይለዓል ክቱር ስግኣት ሓዲሩዎ ዘሎ ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ኣስመራ ኣርባዕተ ክፍላተ ሰራዊት ኣኪቡ ከምዘሎ እሙናት ምንጭታት ሓቢሮም።
በቲ ኣብ ቱኒዝያ ጀሚሩ፡ ብግብጺ ቀጺሉ፡ ኣብ ሊብያ ተጓሃሂሩ ንምልካውያን ስርዓታት ዝሰሃሎም ዘሎ ህዝባዊ ተቓውሞ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ከቢድ ሻቕሎት ወዲቑ ዘሎ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ኤርትራ ኣብነታዊ ጽልዋ ኣስዒቡ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ተመሳሳሊ ተበግሶ ከይወስድ መታን ንኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ብሓድሽ መብጽዓታት ንምሕባል ሓዱሽ ጎስጓስ ከካይድ መደብ ኣውጺኡ ንምትግባሪ ተበጊሱ ከምዘሎ እሙናት ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
እቲ ዒብ ዘይብሉ ነውራም ስርዓት ህግደፍ፡ መብዛሕትኦም ድርብ ደቆም ንዝተሰውኡዎም 57 ገባሮ ማዕረባ ኣምሳያ ‘ቶም ካብ ስርዓቱ ዘመለጡ ደቆምን ደቂ ደቆምን 50 ሽሕ ናቕፋ ክኸፍሉ የገድዶም ከምዘሎ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ብህዝቢ ኤርትራ ተኻዒቡን ተነጺሉን ዘሎ ዲክታተርያዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ነቲ እምነት ኣጥፊኡ መመሊሱ እናረሓቖ ዝኸይድ ዘሎ ኣብ ወጻኢ ዝነበር ስደተኛ ህዝብና ብስዉር ንምቍጽጻር ኣብ ዝዘርግሖ ስለያዊ መርበብ ናይ ዝነጥፉ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ፡ ላስ ቬጋስ ዝርከቡ ሃሱሳት ኣስማት ተቓሊዑ።
ሰማዒ ዝሰኣነ ኣውያት ህዝቢ
ኣብዚ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ መሰክሕ ግፍዕታት ስርዓት ኢሰያስ ተጸሚዱሉ ዘሎ ግዜ፣ እቲ ኣብ ሰሜናዊ ባሕሪ ብሕርሻን መጓሰን ዝነብር ህዝቢ ንጥፍኣቱ ዝሃቀነ ሓድሽ መርድእ ካብ መንግስቲ ህግደፍ ተነጊሩዎ ኣሎ።
ብመከራን ስቓይን ህዝቦም ዝግደሱ፡ ኣብ መልበርን፡ ኣውስትራልያ ዝርከቡ ውፉያት ኤርትራውያን፡ ሎሚ 8 ጥሪ ጸረ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ዕዉት ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
ብፖለቲካዊ ተነጽሎን ሕጽረት ሸርፊ ወጻእን ተጠቒዑ፡ ብህዝቢ ኤርትራ ተኻዒቡ ዘሎ ስርዓት ህግደፍ፡ “ ካብ ኤርትራ ኣብ ዝኾነ እዋን፡ ብዝኾነ መንገዲ ናብ ስደት ዝኸደ ኤርትራዊ ብሓፈሻ፡ ናብ ኤርትራ ክኣቱን ካብ ኤርትራ ክወጽእን ኣፍቂድና ኣለና” ዝብል ጎስጕስ ብኣኼባታት መልክዕ ከካይድ ጀሚሩ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ብፖለቲካዊ ተነጽሎን ሕጽረት ሸርፊ ወጻእን ተጠቒዑ፡ ብህዝቢ ኤርትራ ተኻዒቡ ዘሎ ስርዓት ህግደፍ፡ “ ካብ ኤርትራ ኣብ ዝኾነ እዋን፡ ብዝኾነ መንገዲ ናብ ስደት ዝኸደ ኤርትራዊ ብሓፈሻ፡ ናብ ኤርትራ ክኣቱን ካብ ኤርትራ ክወጽእን ኣፍቂድና ኣለና” ዝብል ጎስጕስ ብኣኼባታት መልክዕ ከካይድ ጀሚሩ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ወጻኢ ኣብ ኤምባሲታቱ ክሰርሑ ንዝጸንሑ ኣስታት 70 ኣባላቱ ናብ ኤርትራ ከምዝጸውዖም ምንጭታት ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ዞባ ደቡብ ካብ እትርከብ ቅነሓየላ ዝተባህለት ዓዲ፡ ኣንስቲ ዝርከባኦም 25 ሰላማውያን ሰባት ከምዝኣሰረ ምንጭታት ሓቢሮም።
ማሕበረኮም ዕላምኡ እንታይ እዩ? ንመን እዩኸ ከገልግል ዝግበኦ? ሽሙ ከም ዝሕብሮ ንማሕበረሰብዶ ወይስ ንውሑዳት ሰባት? ማሕበረኮም መሓውር መንግስታውያን ወይ ዘይመንግስታውያን ማሕበራት ድዩ ክኸውን ዘለዎ ወይስ ነቲ ይውክሎ እየ ዝብሎ ማሕበረኮም ብሙሉኡ ከይፈለየ እዩ ከገልግል ዘለዎ?
መራሒ ስርዓት ህግደፍ፡ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ብስርዓቱ ንዝምልመሉን ዝንቀሳቀሱን ኣብ ኤርትራ፡ ከባቢ ጎልጅ ዝመደበሮም ልዕሊ ትሽዓተ ተቓወምቲ ውድባት ኢትዮጵያ፡ ኣንጻር መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዘካይዱዎ ዘለዉ ፖለቲካውን ወተሃደራውን ምንቅስቓስ ዘዕግብ ውጽኢት ከምዘየምጽኡ ኣብ ዚ ቐረባ እዋናት ኣብ ዘካየደሎም ወግዓዊ ኣኼባ ከምዝገለጸ ምንጭታት ሓቢሮም።
ትማሊ ሰንበት ‘ዩ። ‘ቲቢ ኤረ’ ፡ ካብኡ ናብኡ፡ ካብቲ ፖለቲካዊ ፕሮፖጋንዳ ዝወረሶ ኣሰልቻውን ተደጋጋምን ብምዃኑ ውሑድ ተኸታታሊ ዘለዎ ናይ ሽዱሽተ መዓልቲ መደባታ፡ ብተዛማዲ እቲ ናብ ምዝንጋዕ ዝዘምበለ ፕሮግራም ሰንበት ዝሓሸ ተኸታታሊ ከምዘለዎ ተገንዚባ ሓደ ‘ኩሉ ሰብ ክሰምዖ’ ኣለዎ ተባሂሉ ብህግደፍ ዝተዋህባ መታለሊ መደብ ከተአንግድ ተራእያ።
ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሳምንቲ ጀሚሩ ንህዝቢ ዓዲ ገብራይ፡ ቆልዓ ሰበይቲ ከይተፍረፈ ብጅምላ፡ ኣብ ከባቢ ጋሕቴላይ ኣብ ኣጻምእ ኣብ ዝተደኮነ ማሕዩር ዳጕኑዎ ከምዘሎ ምንጭታት ኣፍሊጦም።
ኣብ ውሽጢ፡ እንተላይ ኣብ ወጻኢ ብዝነብር ህዝቢ ኤርትራ መንነቱ እናተፈልጠን እናተኻዕበን ዝመጸ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ብልቢ ዝቐርቦን ከም ናይ ቀደም ዝምእዘዞን ብምስኣኑ፡ ኣብዚ እዋን እዚ ኣተኲሩሉ ዘሎ ዕዮ፡ ብናይ ውሽጢ ሃገር ጸገማት ዘይተጸልዉን፡ ንኤርትራ ብመገሻ ጥራይ ዝፈልጥዋን ገርህኛታት ምምልማል ኢዩ።
ስርዓት ህግደፍ፡ ኣእሚኑን ኣብ ዜጋታቱ ድርኺት ፈጢሩን ዘይኮነስ፡ ብማእሰርትን ቅትለትን ዘመሓደር ጽዩፍ ስርዓት እዩ። ስልጣኑ ሕጋውነት ስለዘይብሉ፡ ርእሰ ምትእምማን የብሉን፡ ኣብ ቀጻሊ ስግኣት’ዩ ዝነብር። ስለዚ ነቲ ክሳብ ምሉእ ዕድሚኡ ዝምነዮ ፖለቲካዊ ስልጣን ብሓይልን ኣስገዳድን፡ ብራዕዲ-ሽበራን ምፍርራሕን እዩ ከጻንሖ ዝፍትን። ብሰንኪ እዚ ሕግን ሓሳብሎን ዘይብሉ ሽፍታዊ ኣካይዳ ኸኣ ብዙሕ ገበናት ኣዋህሊሉ ‘ሎ። ጥርዚ ናይዞም ገበናት፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዜጋታት፡ ብዝያዳ ድማ ኣብ ልዕሊ መንእሰያትን ኣባላት ሰራዊትን ብትሕዞ ዝፍጽሞ ናይ ምርሻን ስጉምትን ቅትለትን እዩ።
ኣብ’ዚ ናይ ሎሚ ዜና ኣሰና ከምዝተኸታተልኩሞ፡ እቲ ህድግለነ ዘይብሉ ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ከም መቐጸልታ ናይቲ “ድሕረይ ሳዕሪ ኣይትብቆላ” ብምባል ኣንጻር ኤርትራን ህዝባን ድግዲጊቱ ዓጢቑ ተተሓሒዙዎ ዘሎ እከይ ተግባር፡ ን 22 ገዳማትን ኣብያተ ክርስትያንን ኦርቶዶክስ ንብረተን ራስዩን ኣብሪሱን ናብ ቤትማእሰርትን ወተሃደራዊ መዓስከርን ንምቕያር ውዲት ኣሊሙ ‘ሎ።
ስርዓት ህግደፍ፡ ሃይማኖታዊ እምነቶም ምኽሓድ ንዝኣበዩ ሰለስተ ኣመንቲ ክርስትና ግዳይ ሞት ከምዝገበሮም፡ Christian Today ዝበሃል ማዕከን ሓበሬታ፡ International Christian Concern (ICC) ንዘቕረቦ ጸብጻብ ብምውካስ ኣብ ዘመሓላለፎ ዜና ኣፍሊጡ።
ኣብ ዝሓለፈ ዜናታት ኣሰና ከምዝተቐስናዮ፡ ስርዓት ህግደፍ ነቲ ብጥምየት ኣመኽንዩ ንህዝቢ ካብቲ ንዘበናት ዝነበረሉ፡ ኣብያተ ክርስትያኑን መሳጊዱን ዑና ኣቦታቱን ዝተተኽሎ ዓድታት ብግዴታን ምትላልን ከፈናቕሎ ዝሓንጸጾ ውጥን ህዝቢ ይቃወሞ ‘ኳ እንተሎ ብወለንታ ኣምሲሉ ከተግብሮ ናይ ፕሮፖጋንዳ ዘመተ ከካይደሉ ጀሚሩ ‘ሎ።
እቲ መንእሰይ ከ? ደስኪሉ፡ ህግደፍ ግዳ ንዕኡ እንድዩ ስሙ ልዕሊ ኹሉ፡
እንሆ ኢዱን እግሩን ሰማይ ተሰቒሉ! ግራት ሃገር እንከሎ ቓዲሩ!
ህግደፍ ክገፍፍ ኢዩ ዝብል ወረ ምስ ተሰምዐ መንእሰያት ካብ መጻወድያ ከምልጡ ሸበድበድ ክብሉ፡ ህዝቢ ‘ውን ተረቢሹ ውራዩ ገዲፉ ካብ ሹቕ ንገዝኡ ክኸይድ ሃታ ሃታ ክብል ከሎ ዘርኢ እዩ።


text:
ንክልል ትግራይ ሓዊሱ ካብ ዝተፈላለዩ ክልላት ኢትዮጵያ ዝተዋፅኡ ኣብ ምኽባር ሰላም ተዋፊሮም ዝፀንሑ 120 አባላት ዓቐብቲ ሰላም ኣብ ሃገሮም ይፍፀም ዘሎ ዓሌታዊ ጎንፅታት ብምቅዋም ኣብ ሱዳን ዑቅባ ምሕታቶም ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ ።
እቲ ልኡኽ ብሕቡራት ሃገራትን ሕብረት ኣፍሪቃን ዝቆመ ዓቓቢ ሰላም (UNAMID) ኣብ ዳርፉር ተልእኽኡ ከተግብር ዝፀንሐን ኣብ ታሕሳስ 31,2020 ተልእኽኡ ዛዚሙ ናብ ሃገሩ ክምለስ ዝነበሮን እዩ።
ኣብ ሕቡራት ሃገራት ወሃቢ ቃል ዓቓቢ ሰላም ብኢሜል ንኣጃንስ ፍራንስ ፕረስ ከምዝ ሓበርዎ እዞም 120 ዝኾኑ ወተሃደራት ቅድም ክብል ልኡኻት ጥምረት ኣኽበርቲ ሰላም ሕቡራት ሃገራትን ሕብረት ኣፍሪቃ ንዳርፉር ኮይኖም ከገልግሉ ፀኒሖም ናብ ሃገሮም ክምለሱ ዝነበሩ ምዃኖም ሓቢሩ።
ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት /UNHCR/ እቶም ተልእኽኦም ዝዛዘሙ ወተሃደራት ኣብ ሱዳን ዑቅባ ክወሃቦም ምሕታቶም ኣረጋጊፆም።ንድሕነቶም ክበሃል ግን ብንፁር ኣብዘይተገልፀ ቦታ ኮይኖም ምዕባለ ጉዳዮም ክከታተሉ እዮም ኢሉ። እቶም ዑቅባ ዝሓተቱ ሓይልታት ዓቐብቲ ሰላም ኩሎም ተወለድቲ ትግራይ ንምዃኖም ግን ዝበሎ ነገር የለን።
እቲ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር ጀሚሩ ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ሞንጎ ሓይልታት ፌደራል መንግስትን ነቲ ኽልል ከመሓድር ዝፀንሐ ሕዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን ይካየድ ዘሎ ኲናት ብኣሻሓት ዝቑጸሩ ሰባት ሞይቶም ከባቢ 60 ሽሕ ድማ መነባብርኦም ገዲፎም ናብ ጎረቤት ሃገር ሱዳን ክስደዱ ገይሩ ።
ሽልማት ኖቤል 2019 ዝወሰዱ ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ዝመርሕዋ ሃገር ንክልላት ኣምሓራ፣ኦሮምያ ፣ ቤንሻንጉል ጉምዝን ሓዊሱ ኣብ ካልኦት ከባብታት እታ ሃገር'ውን ብሄር መሰረት ብዝገበረ ጎንፅታት ትሳቀ ኣላ ።
ብሕቡራት ሃገራትን ሕብረት ኣፍሪቃን ዝቆመ ዓቓቢ ሰላም(UNAMID) ካብ 2007 ወርሒ ጥሪ ጀሚሩ'ዩ ኣብ ዳርፉር ዝተዋፈረ ኮይኑ: ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ጥሪ ጀሚሩ ድማ ከባቢ 8000 ዝፅግዑ ዝተዓጥቁን ሲቪል ሰራሕተኛታትን ነናብ ገዘኦም ከፋንው ጀሚሩ ።ውጥን እቲ ልኡኽ ኣብ ውሽጢ ሽድሽተ ኣዋርሕ ሙሉእ ብሙሉእ ክዛዝም እዩ።
ዳርፉር ዓብላሊ ዓረባዊ መንግስቲ ዝመሓደር ዝነበረ ምምሕዳር በሽር ብምቅዋም ተፃብኦታት ዝገብሩ ዓመፅቲ ፅኑዕ ጎንፂ ዝካየደሉ ዝነበረ ከባቢ እዩ።
በቲ ጎንፂ ከባቢ 300 ሽሕ ህዝቢ ክመውት ከሎ 2.5 ሚልየን ድማ ምዝንባሉ ይፍለጥ ።


text:
እቲ ኣብ ወርሒ ነሓሰ ናብ ኢትዮጵያ ዑደት ብምግባር ምስ ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ዝተራኸበ ፕረዚዳንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫኪር ምስ ፕረዚዳንት ግብፂ ንጉዳይ ግድብ ህዳሰ ኣመልኪቱ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ንኸዛትዮ ተሰማሚዑ ከምዝነበረ ኪር ሓቢሩ።
እንተኾነ ፕረዚዳንት ሳልቫኪር፡ ብመሰረት ዝሓዞ ቆፆራ ንኣብይ ኣሕመድ ዋላ እኳ እንተሓተቶ ንኲናት ትግራይ ከም ምኽንያት ብምቕራብ ከምዝጠለሞ ኣረዲኡ።
ፕረዚዳንት ሳልቫኪር ነዚ ዝበለ፡ ናብ ግብጺ ካይሮ ምብጻሕ ኣካይዱ ምስ ናይ ግብፂ መዘንኡ ፕረዚደንት ዓብዱል ፈታሕ ኣልሲሲ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለፂ ከምዝኾነ ተሓቢሩ።
ከምኡ እውን ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ድሕሪ ምምስራት ሓድሽ መንግስቲ ምስ ሃገራት ግብፅን ሱዳንን ሰለማዊ ልዝብ ንኸካይድ ቃል ኣትዩ ከምዝነበረን ነዚ ከምዝጠለመን ፕረዚዳንት ሳልቫኪር ሓቢሩ።
ፕረዚዳንት ሳልቫኪር ኣብ ግብፂ ምስ መዘናኡ ፕረዚዳንት ኣልሲሲ ፡ ብዛዕባ ኢትዮጵያ ምስ ሱዳን ዘለዋ ጎንፅን ብዛዕባ ህልዊ ኩነታት ትግራይን ኣመልኪቶም ከምዝተዛተዩ ኣሕራም ኦንላይን ፀብፂቡ።
ብተመሳሳሊ ፕረዚዳንት ግብፂ ዓብዱል ፈታሕ ኣልሲሲ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃን ምብራቕ ኣፍሪቃን ዘለው ሓደሽቲ ምዕባለታት ኣመልኪቶም ከምዝዘተዩን ኣብቲ ዞባ ኣብ ልዕሊ ዘለዋ ሃገራት ክህሉ ዝኽእል ሓደሽቲ ምዕባለታት ኣመልኪቶም ከምዝተላዘቡ ገሊፁ።
ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ፣ ቅድም ክብል እውን ዓይኑ ብጨው ሓፂቡ “ሰራዊት ኤርትራ ናብ ትግራይ ኣይኣተወን” ብምባል ንዋና ፀሓፊ ሑቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረዝ ሓዊሱ ንብዙሓት መራሕቲ ሃገራት ከምዘታለለን ከምዝሓሰወን ዝፍለጥ ኮይኑ ብዙሕ ከይፀንሐ ከምዝተቓለዐን ይዝከር።


text:
እቲ ካብ ዕለት 3 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ዝተበገሰ ዛዕባ መንእሰያትን እምነትን ልልያ ጸዋዕታን ዝመክር ዘሎ መበል 15 መደበይና ሓፈሻዊ ሲኖዶስ ናብቲ ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ቅዱስ ኣቦና ብዘዕርገዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ዝዛዘመሉ ዕለት 28 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ኣብ ዘሰጋግሮ ናይ ፍጻሜ ሰሙን ከምእዝበጽሔ ክምልከት እንከሎ፡ ዕለት 23 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ናይቲ ሲኖዶስ ናይ ፍጻሜ ሰነድ ውጥን 252 ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ኣብ ዝተረኽብሉ ዋዕላ ከምዝቐረበ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ኣብቲ እቲ ናይ ፍጻሜ ሰነድ ውጥን ኣብ ዘቕረበሉ መድረክ ሲኖዶስ እቶም ብናይ ምስማዕ መሰል ዝሳተፉ ዘለዉ መንእሰያት ሓጐሶም ብጣቕዒት ከምዝገለጹን፡ እቲ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ዘካይድዎ ዘለዎ ዘተ ውዕዉዕን ታህዋኽ ዘይተራእዮ ምንባሩ ክፍለጥ እንከሎ፡ እቲ ናይ ፍጻሜ ሰነድ ውጥን ንምቕራብ እታ ናይ ፍጻሜ ሰነድ ኣሰናዳኢት ድርገት ንነዊሕ ሰዓት ካሳብ ምሸት ጸላም ዝደፍኤ ዕዮ ከምዘካየደ ዝሓበረ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣስዒቡ …
ናይ ዘተ መካየዲ ሰነድ፥ ሰነድ መጋበርያ ዕዮ ናይ መወከሲ መሰረተ ሰነድ
ናይ ሲኖዶስ ኣፈ ጉባኤ ብፁዕ ካርዲናል ሰርጆ ዳ ሮካ ኣብቲ ናይ 23 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ዋዕላ ኣብቲ ናይ ፍጻሜ ሰነድ ውጥን ኣሞርኵይዞም ኣብ ዘስምዕዎ ዘረባ፡ እቲ ውጥን ናይ ፍጻሜ ሰነድ ኣብቲ ናይቲ ሲኖዶስ ናይ መዛተይ ወይ ከኣ ናይ ዕዮ መጋበርያ ሰነድ ዝተመስረተ ምዃኑ ኣብሪሆም፡ እቲ ናይ መጋበርያ ዕዮ ሰነድ፡ ንመንእሰያት ዝቐረበ መጠይቓዊ ሰነድ ዘደገፈ ክኸውን እንከሎ፡ እቲ ናይ ሲኖዶስ ናይ ፍጻሜ ሰነድ ውጥን ከኣ ኣብቲ ናይ መጋበርያ ዕዮ ሰነድ ዝተመስረተ ብፁዓብ ኣበው ሲኖዶስ ናይ ዘካይድዎ ልልያ ውጽኢት እዩ ኢሎም። ስለዚህ እቲ ናይ ፍጻሜ ሰነድ ውጥን፡ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስን ዘቕረብዎ ሓሳብን ዘስምዕዎ ዘረባን ዝቐረቡ ጸብጻባትን ካብቲ ሲኖዶስ ዝመንጨዉ ሓሳባትን ዘሳዀኤ ምዃኑ ገሊጾም።
ጉዕዞ ምስ ደቀ መዝሙር ኤማኡስ
ናይ ሲኖዶስ መጋበርያ ዕዩ ሰነድ መሰረተ ቅርጺ ኣብ ሰለስተ መደብ ዝተኸፋፈለ ኰይኑ ነቲ ናይ ደቀ መዝሙር ኤማኡስ ጉዕዞ ዘንጸባርቕ እዩ፡ ምስኡ ሓቢሮም ይጓዓዙ በይሮም፡ የዒንተም ተገልጸሎም፡ ኣብ መወዳእታ ብዘይ ሰጋእ መጋእ ተበገሱ፡ ዝብል ሃሳብ ዘስተንተነን፡ ኣተሓሒዙ እውን እቶም ብዙሕ ምይይጥ ዝተኻየደሎም ነዊሕ ግዜ ዝወሰዱ ውዕሎታት ዘቕረቦም ሓሳብ ኣጽኒዑ ዝተንተነን፡ 173 ሕጡብ ጽሑፍ ዘለዎን ደራሲኡ መላእ ሲኖዶስ ኣበው እያቶም፡ ንኵሎም ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ከምእተዘርግሔን ከንብብዎን ክዕምቑዎን ድማ እዮም። ዝውሰኽ ዝብልውን ክንከይ ዝብልዎ ኣውን ከም ሓሳብ ከቕርቡ እያቶም፡ ናይቲ ሲኖዶስ ናይ ፍጻሜ ሰነድ ወሳኒ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ምዃኖም ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝእረን ኣሪሞም ዝወሰኽ እውን እንተሎ ወሲዀም ይኹን ቢሎም ክታሞም ምስ ኣበርሉ ወግዓዊ ናይ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ሰነድ ከይኑ ናብ መላእ ቤተ ክርስቲያን ክዝርጋሕ ምዃኑ ብፁዕ ካርዲናል ዳ ሮካ ገሊጾም።
ሕዝበ እግዚኣብሔር፥ መንቀልን መብጽሕን ጫፍ እዩ
እትብግሰሉን እትበጽሓሉን ነጥቢ፡ ነቲ ዘለዎ ባህላውን ማሕበራውን ቤተ ክርስቲያናውን ህብረ ክውንነቱ ከምዘሎ ኰይኑ፡ ሕዝበ እግዚኣብሔር እዩ፡ እዚ ኸኣ እቲ ሲኖዶስ ኣብ ዘካየዶም ውዕሎታትን ዘስመረሉ ሓሳብ እዩ፡ ስለዚህ ኣብ ከባቢ እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንን ኣባይቲ ምኽሪ ብፁዓን ጳጳሳትን እቲ ሰነድ ምስቲ ክውንነቶም ብምዝማድ ብምትሕሓዝን ብተኣማንነት ኣብ ግብሪ ዘውዕልዎ እዩ ዝኸውን፡ ከምዚ ብምዃኑ ኸኣ እቲ ሲኖዶስ ዝጠቓለል ናይ ሓኪም ናይ ትእዛዝ ወረቐት ኣይኰነን፡ ከምዚ ዝሕስብ እንተድኣ ኰይኑ ነቲ ልልያ ዝብል ቃል ዝጻረር እዩ ዝኸው።
ቤተ ክርስቲያን ኣብ ናይ ለውጢ ኵነት ትርከብ
እቲ ናይ ዕለት 23 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ዋዕላ መኽፈቲ ኣብ ዝቕረበ ናይ ኣስተንትኖ ጸሎት ሓደ ኣበው ሲኖዶስ፥ ቤተ ክርስቲያን እትነብሮ ዘላ ጽንኩር ኩነት ጠቒሶም እዚ እዋን ሲኖዶስ’ዚ ከ ካይሮስ (ቋንቋ ግሪኽ) ትርጉሙ ከኣ ዝተዓደለ ግዜ ማለት ክኸውን እንከሎ እዚ ናይ ሲኖዶስ እዋን ዕድል እዩ፡ ንምልዋጥ ዝተውሃበ ዕድል እዩ ከምዝበልዎ፡ መንእሰያት ዝተለወጠት ግልጽን ድኻን ቃል እቲ ኣብ ቅዱስ ዳሚያን ኣብ ናይ ቅዱስ ፍራንቸስዞ ዘኣሲዚ ዘሎ ስቑል ኢየሱስ እትነብር ቤተ ክርስቲያን ይሓትቱ ኣለዉ፡ እቲ ቃል እቲ ስቑስል ኢየሱስ ንቕዱስ ፍራንቸስኮ ዘኣሲዚ ከኣ ኪድ ቤተይ ሕነጻ ዝብል እዩ፡ ካብቲ ማይ ዘይርከቦ ምድረ በዳነት ተላቒቓ ኣብቲ ሕይወት ማይ ዝርከቦ እትበቑል እትዕንብብ ቤተ ክርስቲያን፡ ተስፋን ውህደት ምስ ሕዝብን እትነብር፡ ንመንእሰያትን ድኻታትን ዝተናዕቁን ሓለፋ እትብል።


text:
ኣብ ርእሲ ወብሳይት ደገፍ ዝወፍዩ ክልተ መኑታት (Menu) ኣለው:: ኣብዚ መኑ „ሓገዝ“ ሓበሬታታት ብዛዕባ ምህናጽን ኣገባባትን ናይዚ መርበብ ኢንተርነት ክትረኽቡ ኢኹም።
እቲ መዝገበ-ቃላት ኣስማት ሞያውያን ብጀርመን ብቀሊል ቋንቋ ዝገልጽ'ዩ። መግለጺ ኣብ መዝገበ-ቃላት ዘለዎም ኣስማት ብብጫ ሕብሪ ተጻሒፎም ይረኣዩ። ንኣብነት መዝገበ-ቃላት
ዑቕብ ሕቶ ምስገበርኩም ከም ስደተኛ ኢኹም ተቐቢልኩም ከምኡ'ውን ዝስዕብ ሽም ጽንሓት ኣለኩም፥ ሕግታት § 18a AufenthG; § 22 መስመር 1 AufenthG; § 23 ዓንቀጽ 1 AufenthG; § 23a AufenthG; § 24 AufenthG; § 25 ዓንቀጽ 3 AufenthG; § 25 ዓንቀጽ 4፣ መስመር 1 AufenthG; § 25 ዓን. 4፣ መስመር 2 AufenthG; § 25 ዓንቀጽ 4a AufenthG; § 25 ዓንቀጽ 4b AufenthG; § 25 ዓንቀጽ 5 AufenthG; § 25a ዓንቀጽ 1 AufenthG; § 25a ዓንቀጽ 2፣ መስመር 1 AufenthG; § 25 ዓንቀጽ 2፣ መስመር 2 AufenthG። ሽዑ ኣብ ጀርመን ዘይጽግዕተኛታ ክትኮኑ ትኽእሉ። ኣብዚ ድማ እንታይ ዓይነት ክእለታት ክህልወኩም ከምዘለዎ። ብድሕሪኡ ሕበሬታታት ክትቕበሉ ኢኹም፣ ካብ ሓሳብኩም ሓቂ ትካል ንክኸውን እንታይ ክትገብሩ ከምዘሎኩም። ሰለስተ ኣገደስቲ ሕቶታት ከጸሪ ኣለዎ፥
- እንታይ እፍቐድ?
ሓበሬታታት ብዛዕባ ስሩዓት ሞያታት ክትረኽቡ ኢኹም። ንስሩዓት ሞያታት ድማ ግድን ሞያዊ ክእለታት የድልየኩም ኣብ ሞያ ምእንቲ ዘይጽግዕተኛ ክትኮኑ። ኣብ ዘይስሩዓት ሞያታት እቲ ፍቓድ ይቀልል እዩ ክትፈልጡ ኢኹም ሓሳብ ቢዝነዝኩም ኣብ ጀርመን ኣብ መንጎ'ቶም ንግዳውያን ሞያታት ወይ ከኣ ኣብ መንጎ'ቶም ነጻ ሞያታት ከምዝኾነ። ንክልቲኦም ከኣ ዝተፈላለዩ መልስታት ኣለው። ብዝተረፈ ከነፈልጠኩም ኢና ብዛዕባ ዘይሓቂርእሰ-ምምሕዳር፣ እዚ ኣብ ጀርመን ክልኩል እዩ።
- እንታይ የድልየኒ?
ክንሕብረኩም ኢና ኣየናይ ሽም ጽንሓት ኣብ ጀርመን ከምዘድልየኩም፣ ሓደ ትካል ምእንቲ ክትምስርቱ። ኣየኖት ፍቓዳትን ሰነዳትን ከምዘድልየኩም ውን ክትፈልጡ ኢኹም ከምኡ'ውን ኣበየናይ ቦታታት ን ምዝጋበ ርእሰ-ሓደርኩም ክትከዱ ከምዘለኩም። ከምኡ'ውን ንኡስ ዓውዲ ኣሎ „መደብ ቢዝነዝ“፣ ኣብ ኩሎም ስጉማት መደብ ትካልኩም ዝመርሓኩም እዩ።
- ድሓር ከ እንታይ ይመጽእ?
ኩሎም ኣድለይቲ ፍቓዳት ከምኡ'ውን ሓደ መደብ ቢዝነዝ እንተዘለኩም ንምስራሕ ሓሳብኩም ቢዝነዝ ብዙሕ ነገራት ጌና ኣገደስቲ እዮም። ኣብዚ ሓበሬታታት ብዛዕባ ኣገደስቲ ኢንሹራንሳት ክትረኽቡ ኢኹም ብዛዕባ ርክብ ምስ ሰራሕተኛታት ከምኡ'ውን ብዛዕባ መትከላት ሽመታ። ኣብቲ ምጽብጻብ እንታይ ኣገዳሲ ከምዝኾነ ከምኡ'ውን ኣየኖት ግዴታታት ሕድገት ቀረጽ ከምዘለው ክትፈልጡ ኢኹም።
ኣርእስትታት፥ ምዝገባ ትካል፣ ምዝገባ ዕዮ/ዋኒን መደብ-ስራሕ
መርበብ ሓበሬታና ክትጉብንዩ እንከለኹም ንኽስሕበኩምን ሓደሓደ ባህሪታት ንምጥቃም ከኽእለኩምን ኩኪታት ንጥቀም፡፡ ብዛዕባ ንጥቀመሎም ኩኪታት ዝበለፀ ሓበሬታ ንምርካብ ኣብ ናይ ብሕታዊነት ፖሊሲና ምርካብ ትኽእሉ
ተቐበል


text:
ናይ ሓዘን መግለጺ
መስዋእቲ ተጋዳላይ ተስፍሁነይ መስፍን
ተጋዳላይ ተስፍሁነይ መስፍን ረዳ፡ ምክትል ኣቦ-መንበር ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ግንባር ኤርትራ (ህደግኤ)ን ኣባል ማእከላይ መሪሕነት ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳንን፡ ትማሊ ረቡዕ 21 ሓምለ 2010 ብዘጋጠሞ ድንገታዊ ሓደጋ ካብዛ ዓለም ብመስዋእቲ ተፈልዩ።
ተጋዳላይ ተስፍሁነይ መስፍን፡ ካብ ወላዲኡ ኣቶ መስፍን ረዳን፡ ወላዲቱ ወ/ሮ ጅራ ገብረን ኣብ ኣውራጃ ሰራየ (ዞባ ደቡብ “ደቂ ወራሲ” ዝተባህለ ዓዲ ብ15 ጥሪ 1958 ተወሊዱ። ትምህርቲ ክቐስመሉ ኣብ ዝኽእል ደረጃ ዕድመ ኣብ ዝበጽሓሉ ካብ 1ይ ክሳብ 4ይ ክፍሊ ኣብ ደቂ ወራሲ፣ ቀጺሉ ክሳብ 7ይ ኣብ ዓረዛ፣ ናይ 2ይ ደረጃ ትምህርቱ ድማ ኣብ መንደፈራ ቤት ትምህርቲ ሳንጆርጆ ተማሂሩ።
ተጋዳላይ ተስፍሁነይ መስፍን፡ ብዝነበሮ ልዑል ሃገራዊ ፍቕሪ ኣብ ናይ ተማሃሮ ምንቅስቓስ ክሳተፍ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ብ1976 ዓ/ም ናብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ተሰሊፉ፡ ኣብ ዓራግ ሳሕል ፖለቲካውን ወተሃደራውን ትምህርቲ ድሕሪ ምቕሳሙ ኣብ ዝተፈላለዩ ጸፍሕታት ናይ ውድብ ዕማማት ተመዲቡ ሃገራዊ ግቡኡ ዝፍጽም ዝነበረ ጅግና ሓርበኛዊ ተቓላሳይ እዩ ነይሩ። መጀመርያ ከም መምህር ኣብ ሕብረተ-ሰባዊ ጉዳይ ቤት ጽሕፈት፣ ቀጺሉ’ውን ካብ 1978 ጀሚሩ ናይ ሃንደሳን ካልእ ፖለቲካዊ ኮርስን ወሲዱ ኣብ ሰራዊት ብርጌድ 61 ካድር ጋንታ ተመዲቡ ኣብ ከበሳ ኣብ እትንቀሳቐስ ዝነበረት ናይ ደባይ (ዓሳባት) ጋንታ ብተዋፋይነትን ጽንዓትን ኣብ ጸረ-ባዕዳዊ መግዛእታዊ ተጋድሎ ጅግንነታዊ ሓርበኛዊ ተርኡ ዝተጻወተ፡ ብብጾቱ ፍቱው፡ ትዕግስተኛ፡ ህርኩትን ጻዕረኛን ተቓላሳይ እዩ ነይሩ።
ከምዚ ኢሉ ክሳብ 1980-81 ኣብ ሰራዊት ተመዲቡ ክቃለስ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ተሓኤ ብሰንክ’ቲ ዘጋጠማ ውሽጣዊ ጸገማታን ግዳማዊ መጥቃዕትን ናብ መሬት ሱዳን ምስ ተደፍኤት ድሕሪ ዝተኸስተ ምፍልላያት፡ ሓርበኛ ተጋዳላይ ተስፍሁነይ መስፍን ምስ ተሓኤ ማእከላይ መሪሕነት (ሳግም) ወጊኑ ቃልሱ ቀጸለ። ኣብ ሱዳን ካርቱም ከም መሪሕነት ጨንፈር፡ ቀጺሉ’ውን ምስቲ ዝተኸስተ ኣፈላላይ ኣባል ኣመራርሓ ሰደግኤን ምክትል ኣቦ-መንበርን ኮይኑ ክቃለስ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ኣብ መንጎ ህደግሓኤ (ሳግምን) ሰደግኤን ኣብ 2004 ዓ’ም ብዝተገብረ ምትሕንፋጻዊ ሓድነት ምክትል ኣቦ-መንበር ፈጻሚ ኣካል ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ግንባር ኤርትራ (ህደግኤን) ኣባል ማእከላይ መሪሕነት ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳንን ኮይኑ ክሳብ ዕለተ-መስዋእቱ ብትብዓትን ቆራጽነትን ግቡኡ ከወፊ ዝጸንሐ ጽኑዕ ደሞክራስያዊ ተቓላሳይ እዩ ነይሩ።
ተጋዳላይ ተስፍሁነይ መስፍን ኣብ ፖለቲካዊ ሂወቱ ምሉእ ናይ ንእስነት ዕድሚኡ ምእንቲ ነጻነትን ሓርነትን ህዝቢ ኤርትራ ዝተበጀወ፣ ኣብ ማሕበራዊ ሂወቱ ምስ ፍቑራት ስድራ-ቤቱ ናይ ብዙሓት ተቓለስቲ ኤርትራውያን ኣሕዋት ብዘይ ኣፈላላይ ብፍቕሪ ሃገርን ሕውነትን ዘተሓቛቑፍ ህዝባዊ ባህሪ ዝተላበሰ ናይ ሓድነት ተምሳል’ዩ ነይሩ።
ተጋዳላይ ተስፍሁነይ መስፍን ኣብ ቃልሲ ምስ ተጋዳሊት ትርሓስ ኣብራሃ ሓዳር መስሪቱ፤ ካብዛ ተቓላሲት ስድራ-ቤት እዚኣ ድማ መሪሕን እልልታን ዝተባህሉ ክልተ ቆልዑት ወሊዶም ደኺምና ከይበሉ ግዜኦምን ጉልበቶምን ዝርካቡ ዓቕሞምን ንሓርነታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣወፈዩ።
ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ግንባር ኤርትራ (ህደግኤ) በዚ ዘጋጠመ ሃንደበታዊ ናይ ሓደጋ መስዋእቲ ጅግና ተቓላሳይ ተስፍሁነይ መስፍን ረዳ ዝስመዖ መሪር ሓዘን እንዳገለጸ፡ ንመላእ ኣባላት ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ግንባር ኤርትራን ፍትዋት ተቓለስቲ ስድራ-ቤቱን ፈተውቱን ኣዕሩኽቱን ጽንዓት ይሃብኩም ይብል።
ፈጻሚ ኣካል
ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ግንባር ኤርትራ (ህደግኤ)
22 ሓምለ 2010
Short URL: https://english.farajat.net/?p=962


text:
ብምኽንያት ተመሓላላፊ ሕማም ኮሮና ቫይረስ፡ ህዝብና ኣቃልቦ ክገብረሉ ዝግባእ ኣገዳሲ ሓበሬታ፡
ብምኽንያት ተመሓላላፊ ሕማም ኮሮና ቫይረስ፡ ህዝብና ኣቃልቦ ክገብረሉ ዝግባእ ኣገዳሲ ሓበሬታ፡
ዓለምና ብምኽንያት ተመሓላላፊ ሕማም ኮሮና ቫይረስ በጺሕዎ ዘሎ ኩነታት፡ ንኩሉ ምንቅስቓሳት ማለት ማሕበራዊ ርክባት፡ ፋቢርካታት፡ ንኣሽቱ ቤት ዕዮ፡ ሆቴላት፡ ቤት መግቢ፡ ቤት ትምህርቲ፡ ትራስንስፖርት ወዘተ ኣብ ደውታ ኣብጺሕዎ ይርከብ ዳርጋ ክበሃል ይከኣል። ዓለምና ብዓብዩ ነዚ ሓደገኛ ሕማም ንምክልኻል፡ በቲ ቫይረስ ንዝተለኽፉ ሕሙማት ንምእላይ፡ንህዝቢ መዓልታዊ መምርሒ ንምሃብ ሓበሬታ ንምስናቕ፡ መራሕቲ ሃገራት፡ ሕክምናዊ ሞያውያንን ክኢላታትን ን24 ሰዓታት፡ ሰብኣውን ገንዘባውን ዓቕሚ ንምድላው ኩሉ ዝከኣሎም ይገብሩ ኣለዉ። ኩለን ሃገራት ከኣ ብዓቕመንን ክእለተንን ንዜጋታተን ብዝውሓደ ክሳራ፡ ብዝሓሸ ዓድማዕን ውጺእታውን ዝኾነ ስርሓት ነዚ ጽንኩር ኩነታት ንምስግጋር፡ ኣንጻር ተመሓላልፊ ሕማም ኮሮና ቫይረስ እዚ ዘይብሃል መደብ ስርሓት ሰሪዐን ኣብ ግብሪ ንምውዓል ተታሒዘንኦስ ይዛረባሉን ይሰርሓሉን ምህላወን፡ በብዘለናዮ ሃገር ብመንግስታዊ መራኺብ ብዙሓት ብቲቪ፡ ይኹን ሬድዮ፡ ብተወሳኺ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ከኣ ብዝተመሳሳሊ ሓበሬታት ይዝርጋሕ ንርእዮን ንሰምዖን ነንብቦን ኣለና።
ይኹን’ምበር ኣብ’ዚ ብማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሓት ኣብ Facebook,Youtube, Twitter,Linkdel,Instagram ንህዝቢ ዝዝርጋሕ ዘሎ ኩሉ ውልቃዊ ሓበሬታታት ሓቕነት ዘለዎ ስለ ዘይኮነ ህዝብና ፍሉይ ኣቃልቦ ክገብረሉ ዝግባእ’ዩ ንብል። ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሓት ንሻቅሎት ህዝቢ ብሓፈሻ፡ ንስድራ ቤታት ዘለዉዎ ሃለዋት ብፍሉይ ብምምዝማዝ፡ ብሞያውያን፡ ሕክምናዊ ኪኢላታት ተፈላጥነት ዘይብሉ፡ ኮሮና ቫይረስ ንምፍዋስ ዝመሓላለፍ ዘሎ ምኽሪ ይኹን ማዕዳ ወይ ንመሸጣን ንግድን ዝዓለመ ዝግበር ዘሎ ዘይሰብኣዊ ተግባራት ብዝምልከት’ዩ ከነስተውዕለሉ ንዝግበር ስርሓት፡ ገገለ ብግርህነት፡ ገገለ ከኣ ንቁጠባዊ ረብሓ ዝካየድ ዘሎ ንጥፈታት ህዝብና ክፈልጦ ይግባእ። ህዝብና ንዝኾነ ምኽሪ ይኹን ማዕዳ ምስ ዘድልዮ ምስ’ቶም ኣብ ቀረብኡ ዘለዉ ሞያውያን፡ ሕክምናዊ ትካላት ብምምኽኻር ንዝረኸቦ ሓበሬታታት ኣዛሚዱ ክጥቀመሉን ይግባእ።
ካብኡ ብዝተረፈ ግን ካብ ዓቕሊ ዝጽበትን ረበሻን ንዝኾነ ዝረኽቦ ሓበሬታ ብዘይ ኣገባብ ክጥቀመሉ ካብ ጥቅሙ ጉድኣቱ ከይበዝሕ ጥራሕ ዘይኮነስ ሳዕቤናቱ ብምፍላጥ፡ ብህድኣት፡ ብዓቕሊ፡ ብፍላይ ከኣ ካብ’ቲ መንግስታዊ ትካላት፡ ሞያውያን ዝወሃብ ዘሎ ሓበሬታ ተቀቢልካ ምኻድ ከም ምርጫ ዝሓሸን ዝበለጸን’ዩ። ካልእ ዓብይ ጸጋ ከኣ ኣብ ከባቢና ንዘለዉ ኤርትራዋያን ብሕክምናዊ ሞያ ዝሰርሑ ምውካስን ምሕታትን፡ ኣብ ውሽጥና ንዘሎ ሻቅሎትን ፍርሕን ንምውጋድ ምኽሪ ክንረኽበሉ ንኽእል።
ድሮ’ውን ክነኣድ ዝግብኣኦ ኣብ ገገለ ከባቢታት ነዚ ንምምካት ብሓልዮትን ውልቃዊ ተበግሶ ሓካይምን፡ ኣብ ሕክምና ዝሰርሑ ኤርትራውያን ንህዝብና ንምሕጋዝ ሓበሬታን ምኽርን ክህቡ ጀሚሮም ስለ ዘለዉ ከም ቀዳማይ ምርጫ ነዚ እንተወሰድና ዝሓሸ’ዩ። ብተወሳኺ ነዚ ብስነ ፍልጠት ዝተሰነየ መንግስታውን ትካላውን፡ ብሬድዮ ይኹን ቲቪ ተሰንዩን ብሓላፍነት ዝመሓላለፍ ዘሎ ሓበሬታታት፡ ብዝተፈላልየ ምኽንያት ነቲ ዝመሓላልፍ ዘሎ ሓበሬታ ዘይከታተሉ ወገና፡ ሕጸረት ቋንቋ ዘለውም ሕብረተ ሰብና ክንተሓጋገዞም ይግባእ።
ዜናን ሓበሬታን ውሓዲለ
25 መጋቢት 20202


text:
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን ደሓንዶ ውዒልኩም! ንሎሚ ሰንበት ዝቀርበልና ቃል ወንጌል ካብ ቅዱስ ማርቆስ ዝተወስደ እዩ። ኣብ ማር.7-23 ኣብ ዘሎ ኢየሱስ ሎሚ ንዓና ንኩልና ኣመንቲ ዝኾውን ኣድላዪ ትምህርቲ የቅርበልና። እዚ ከኣ ተጻይ ዝኾነ ምረዛን መልከፍትን ዓለማዊ ኣተሓሳስባን ምስሉይ ሕጋውነትን ንቃል እግዚአብሔር ብቅንዕና ክንእዘዝ ይሕብረና። እቲ ታሪኽ ኣርድእቲ ኢየሱስ ከምቲ ልማድ ዝእዝዞ ኣእዳዎም ከይተሓጽቡ ክምገቡ ምስ ጀመሩ ጸሓፍትን ፈሪሳውያንን ንኢየሱስ ኣርድእቱ ንሕጊ ልማድ ዘይምእዛዞም ጌጋ እዩ ክብሉ ይኸስዎ። ከምዚ ብምግባሮም ከኣ ንትምህርትን ሥልጣንን ኢየሱስ ከም መምህር ንምንቑሻሽ ነበረ ከመይ ‘ስለምንታይ እዮም እዞም ኣርድእትኻ ከም ሥርዓት ዓበይቲ ዘይካየዱ ኣእዳዎም ርሲሑ እንከሎስ እንጌራ ዚበልዑ’ ኢሎሞ። ኢየሱስ ግን ትርር ብዝበለ መንገዲ ‘ኣንቱም ግብዛት ኢሳይያስ ነቢይ ብዛዕባኹም ልክዕ ተነቢዩ! ከምዚ ኢሉ ጽሒፉ `እዚ ሕዝቢ እዚ ብከናፍሩ የኽብረኒ ልቡ ግን ካባይ ርሑቕ እዩ ሰብኣዊ ትምህርትን ሥርዓትን እናመሃሩ ብከንቱ የምልኽኑ’ (ማር 7.6-7) በሎም። ኣብዚ ኢየሱስ ንጹራትን ሓያላትን ቃላት ይጥቀም። ግብዝ ትብል ቃል ብዙሕ ግዜ ነቶም መማህራን ሕግን ጸሓፍትን ዝጥቀመላ ቃል እያ።
ኣብዚ ኢየሱስ ኮነ ኢሉ እዩ ነቶም ጸሓፍትን ፈሪሳውያንን ካብቲ ወዲቆምሉ ዘለው ጌጋ ክእርሞም ዝዛረብ። ኣየናይ ጌጋ እንተበልና ንፍቃድ እግዚአብሔር ምጉሳይ ማለት ንልምድታት ደቂ ሰባት ክትክተል ክትብል ትእዛዛት እግዚአብሔር ሸለል ምባል እዚ እዩ እቲ ጌጋኦም! መሠረታዊ ሓቂ ስለዝምልከት ማለት እቲ ሓቀኛ ርክብ ደቂሰባትን ፈጣሪኦም ዝኾነ እግዚአብሔር ክህልዎም ዘለዎ ሓቀኛ ርክብ ስለዝምልከት ከኣ ኢየሱስ ኣበርቲዑ ይገንሖም። ትርጉም ሕይወት ትርጉም እምነት ስለዝትክንፍ ዓቢ ጥንቃቄ የድልዮ። ግብዝ ዝኾነ ሰብ ሓዋዊ እዩ ሓቀኛ ኣይኮነን።
ሎሚ እውን እንተኾነ ካብዚ ሓደጋ እዚ ክንሃድም ኣብ ሕይወትና ቀዳምነት ሂብና ክንክተሎ ዘሎና ኣብቲ ቀንዲ እምበር ኣብ ካልኣዊ ነገራት ከይከውን ጐይታ ይዕድመና ኣሎ። ናይ እምነትና ሕመረት ሓቀኛ ማእከል እንታይ ምዃኑ ከነለሊ ይጽወዓና ኣሎ። እዚ ከኣ ፍቅሪ እግዚአብሔርን ፍቅሪ ብጻይን እዩ። ካብ ግብዝነት ሕግን ሥርዓትን ነጺሕና ሓቀኛ እምነትና ነለሊ። ናይ ሎሚ ወንጌል ብመልእኽቲ ያዕቆብ ሓዋርያ ተደጊፉ ዘመሓልልፈና መልእኽትኸስ እምነትና ሓቅኛ ክኸውን ኣለዎ ዝብል እዩ። ሓቀኛ እምነት እንታይ ምዃኑ ንክገልጸና ያዕቆብ ሓዋርያ ‘ንዘኽታማትን ንመበለታትን ክንበጽሖምን ኣብ ግዜ ጸገሞም ክንረድኦም’ እንክብገልጽ ጐይታ ከኣ ብግብዝነት ናይዚ ዓለምዚ ከይንብከል የጠንቅቀና`።
‘ንዘኽታማትን ንመበለታትን ኣብ ጸገሞም ክንበጽሖምን ክንረድኦምን’ ክብል እንከሎ ንፍቅሪ ብጻይ ካብቶም ኣጸቢቆም ዝተጸገሙን ተኣፈፍትን ረዳኤ ዘብሎምን ጀሚርካ ኣብ ግብሪ ክተውዕሎ ይዕድም፣ እዞም ሰባት እዚኦም እግዝአብሔር ብፍሉይ መንገዲ ዝሓልየሎም ሰባት እዮም ንዓና ከኣ ከምቲ ናቱ ሓልዮት ክነርኢ ይሓተና። ብግብዝነት ናይዚ ዓለም’ዚ ኣይትበከሉ ክብለና ከሎ ካብ ኩሉ ሃዲምና በይንና ተዓጺና ንክንተርፍ ኣይኮነን። እንታይ ደኣ ኣብዚ እውን ግብዝነት ክኸውን ስለዝኽእል ንረኣዩለይ ስምዑለይ ዘይኮነ ብሓቂ ብልብና ካብኡ ክንርሕቅ ኣተሓሳስባናን ኣከያይዳናን ሥራሕናን ብኣኡ ከይጽሎ ንክንጥንቀቅ እዩ። ኣብዚ ቀንዲ ክንጥንቀቀሎም ዘሎና ከንቱነት ህርፋን ትዕቢት ዚኣአመሰሉ ዓለማዊ ነገራት ጽልዋኦም ከየሕድሩልና እዩ። ከም ሓቁ ሓደ ሰብኣይ ወይ ሰበይቲ ኣብ ከንቱነት ወይውን ህርፋንን ንፍገትን ወይውን ኣብ ትዕቢት እናነበሩ ኣመንቲ ኢና ኢሎም ዝሓስቡን ከምዝኾኑ ንከርእዩ ዝቃለሱን ንካልኦት ዝፈርዱን እዚኦም ብሓቂ ግብዝ ኣዮም።
ሃየ እምበር ንቃል ኣምላኽ ከመይ ከም እንቅበሎ ናይ ኅልና መርመራ ንግበር። ሰንበት ሰንበት ኣብ ቅዳሴ ቃል ኣምላኽ ንሰምዕ! ከመይ ኢልና ንሰምዖ! ተጠንቂቅናዶ ወይስ ሓሳባትና ኣብ ካልእ ወፊሩ እንከሎ! ብላዕሊ ላዕሊ ጥራይ እንተኾይኑ ምንም ዋጋ የብሉን! ከምቲ ኣብ ምሳሌ ዘርእን ዘራእን ዝብሎ ልብናን ኣእምሮናን ከፊትና ከም ሠናይ መሬት ኰና ክንቅበሎ ኣሎና ሽዑ ኣብ ሕይወትና ክትጸርጽ ብጭቡጥ ከኣ ጽቡቅ ፍረ ክትፈሪ እያ። ኢየሱስ ቃል እግዚብሔር ከም ሓደ ዘርኢ እዩ እዚ ኣብ ጭቡት ተግባር ክዓቢ ኣለዎ ይብለና። ብከምዚ ምስ እንቅበላ ቃል እግዚአብሔር ንልብና ንተግባራትና ምስ እግዚአብሔር ንዘሎና ርክብ ምስ ኣሕዋትና ንዘሎና ዝምድና የጽርዮ ካብ ግብዝነት ከኣ ነጻ ይገብረና።
ኣብነትን ኣማልድነትን ድንግል ማርያም ንእግዚአብሔር ወትሩ ብልብና ክነኽብሮን ነቲ ኣብኡ ዘሎና ኣኽብሮን ፍቅርን ከኣ ብጭቡጥ ነሕዋትና ሠናይ ነገር እናገበርና ክንምስክሮ ይሓግዙና። እንክብሉ ትምህሮም ዛዚሞም ጸሎተ መልኣከ እግዚአብሔር ደጊሞም።
ብፅዕት ሃና ኮለሳሮቫ
ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ምስ ምእመናን ጸሎተ መልኣከ እግዚአብሔር ደጊሞም ሓዋርያዊ ቡራኬ ምስ ሃቡ ዝሓለፈ ቀዳም ዕለት 1 መስከረም 2018 ኣብ እስሎቫክያ ንዝተኣወጀ ድንግልን ሰማዕትን ሃና ኮለሳሮቫ ዘኪሮም ከምዚ ኢሎም፣ እዛ ተባዕ መንእሰይ እዚኣ ንክርስትያን መንእሰያትና ኣብ ተኣማንነት ወንጌል ክጸንዑ ወላ ተጻይ ኩሉ ክትከይድ ኣብ ትቅሰበሉን ብሕይወትካ ክትምስክር ኣብ ትሕተተሉን ኩነታት ከይተረፈ ትደግፎም። እንክብሉ እዛ ከም ቅድስት ማርያ ጎረቲ ስለመብጽዓዓን ስለ ክብራን ሰማዕትነት ዝተቀበለት ብፅዕቲ ሃና ኮለሳሮቫ ዘኪሮም።


text:
ገለ ካብቶም ኣብቲ ሰነድ ኣስማቶም ዝተረቑሐ ኣፍሪቃዊያን ወዲ ሓፍቲ ፕረዝደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ጃኮብ ዙማ፡ መንታ ሓፍቲ ፕረዝደንት ዲሞክራሲያዊት ረፖብሊክ ኮንጎ ጆሴፍ ካቢላ፡ ኣብ ማእሰርቲ ዝርከብ ኣመሓዳሪ ብነዳዲ ሃብታም ዝኮነት ክፍለ-ግዝኣት ደልታ- ናይጀርያ ዝነበረን ሚኒስትር ነዳዲ ኣንጎላን ይርኸብዎም። ኣንጎላ ካብ ናይጀርያ ቀጺላ ካልኣይቲ ብብዝሒ ነዳዲ ተፍርይ ሃገር’ያ።
ስቴንሊ ኣቾኑ ኣመሓዳሪ ቢጀት ዝተባህለ ናይ ሲቪክ ትካል ኣብ ናይጀርያ’ዩ። እዚ ትካል ኣብ ምስላዕ መንግስታዊ ባጀት ንናይጀርያዊያን ይነጥፍ። ንሶም ብዛዕባ’ዚ ዝለሓዅ ሰነድ ክዛረቡ ኸለዉ፡ ካብ ነዊሕ ጀሚሮም ኣፍሪቃዊያን ገለ ካብ መራሕቶም ገንዘብ ህዝቢ ካብ ሃገር ወጻኢ ኣብ ዘለዎም ናይ ባንክ ሒሳብ ከምዘቐምጡ ይፈልጡ ኔሮም`ዮም ይብሉ።
“እዚ ድማ ሓዲሽ ነገር ኣይኮነን።እዚ ሕጂ ዝተቓልዓ እቲ ንፈልጦ ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ንሰምዖ ዝነበርና ብጭብጢ ወይ ወረቐት ደገፍ ምርኻቡ’ዩ።’
ምቕላዕ’ዚ ሰነድ ኣብቲ ቤት ምኽሪ ደቡብ ኣፍሪቃ ፕረዝደንት ዙማ ንቅዋም’ታ ሃገር ጥሒሶም ብምባል ዝቐረበ ኽሲ ንምርኣይ ሎሚ ሶሉስ ቆጸራ ኣብ ዝሓዘሉ ጊዜ ምውጽኡ ድማ ነቶም ፕረዝደንት ዝኸፍአ ጊዜ ኮይኑ’ሎ።
እቲ ካብ ፓናማ ዝለሓኸ ሰነድ ካብ 2012 ዓ.ም.ፈ ጀሚረን ኣባል ቤት-ምኽሪ ዝኾና ማንታ ሓፍቲ ፕረዝደንት ኮንጎ ጃይነት ደዚረ ካቢላ’ውን ረቁሑ’ዩ። ንሰን ምስ ከራትሱ ሆልዲንግ ሊምቲድ ዝተባህለ ትካል ብምትእስሳር ስመን ኣብዚ ሰነድ ዝተረቑሐ ኮይኑ ነቲ ቀረቡ ዘሎ ክሲ ክሳብ ሕጂ መልሲ ኣይሃባን።
ካልኦት ኣብዚ ካብ ፓናማ ዝለሓኾ ሰነድ ዝተረቕሑ ምክትል ሚኒስትር ፍትሒ ኬንያ ካልፓና ራውል፡ በዓልቲ ቤት ፕረዝደንት ጊኒ ነበር ላንሳና ኮንተ - ማማዴ ቱረ’ዮም: ወዲ ጸሓፊ ሕ/ሃ ነበር ኮፊ ኣናን፡ ወዲ ፕረዝደንት ግብጺ ነበር ሁስኒ ሙባረክ ዓላ ሙባረክ፡ ፕረዝደንት ናይ ይግባይ ቤት ፍርዲ ቦስትዋና ኢን ስቱዋርት ኪርቢ፡ ኣምባሳደር ዛንብያ ኣብ ኣሜሪካ ነበር ኣታን ሳንሶንጋ ይርከብዎም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ትግራይ ኣብ ወረዳ ራያ ዓዘቦ ዝፈሪ ቡን ኣብ ዕዳጋ ፅቡቕ ተጠላቢ ይኸውን ኣሎ። ኣብቲ ወረዳ ጣብያ ወረባየ ኣብ ምፍራይ ቡን ዝወፈሩ ሓረስቶት ፅቡቕ ዕዳጋ ይረኽቡ ከምዘለዉ እንተኾነ ሕፅረት ማይ የጓንፎም ከምዘሎ ሓቢሮም።
ኣብ ወረዳ ወረባየ ዝርከቡ ሓረስቶት ዝበዝሑ ጫት ከፍርዩ ቡን ቦታ ስኢኑ ይብሉ። ኣብ ውሽጢ እቶም ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ግና መንግስቲ ንኣፍረይቲ ቡን ጠመተ ሂቡ ስለዘተባበዐ ፅቡቕ ለውጢ ከምዝተረኸበ ይገልፁ።
“ቡን ልክዕ ከም ነፍሰፁር ሰበይቲ ፍሉይ ክንክን ይሕትት። ማይ ብቐረባ ክረክብ ኣለዎ። ኮይኑ ግና እኹል ማይ ኣይረኸብናን። ኣብ ክልተ ሰሙን ሓደ ግዜ ክረክብ እናተገበኦ ዳርጋ ኣብ ዓመት እዩ ዝረክብ ዘሎ” ይብሉ ሓረስታይ ሞላ ኣርጋነ።
እቶም ሓረስቶት ዘፍረዩዎ ቡን ሒዞም ናብ ከተማ መቐለ ብምምፃእ ንህዝቢ ኣረእዮም እዮም። ነቲ ኣብ ትግራይ ንፈለማ እዋን ዝተኻየደ ምርኢት ቡን ትግራይ ብናቲ ስራሕቲ ሌላን ምዝንጋዕን ከምኡ እውን ብተኸስተ ትካል ስራሕቲ ምልላይ ዝተሰናደአ እዩ ነይሩ።


text:
እታ መጽሓፍ ኣብ ረብሓ ልምዓት ንህቢ ዝጠመተ ስርጸት ንምፍጣርን ኣብ ሓረስቶት ዝረአ ዘሎ ሃህታ ፍልጠትን ክእለትን ንምምላእ ብምሕሳብ ዝተሰናደአት መጽሓፍ እያ ይብሉ ኣይተ ታደለ ኣለምሰገድ፡፡
እታ መጽሓፍ ዝላዓለ ረብሓ ከምዘለዋን ብፍላይ ድማ ንሓረስቶት ብዝርደኦም ቋንቋን ቅልል ዝበለ ኣቀራርባን ኣብ ፍርያት ንህብን ኣብ ሓለዋ ከባቢን ልዑል ኣበርክቶ ትህብ፡፡ ብተወሳኺ ንክኢላታት ሕርሻ ሞያዊ ዓቕሞም ንምዕባይ ትሕግዝ፡፡ ሰብ ሃፍቲ ኣብዚ ዓውዲ ልምዓት እዚ ክወፍሩ ተመራመርቲ መጽናዕቲ ከካይዱ ከምኡ’ውን ተፈጥራዊ ህይወት ንህቢ ንዝንእዱ ተወሳኺ ፍልጠት ኽረኽቡ ትረድእ መጽሓፍ ምዃና ጻሓፍቲ እቲ መጽሓፍ ይነግሩና፡፡
“ንንህቢ ተባሂሉ ዝለምዕ ተኽሊ ስለዝህሉ ኣግራባት ከይበርሱ ይገብር፡፡ ሃፋዊ ቆጽሊ ወሲኹ መጠን ማይ ይውስኽ” ኢሎም ሓደ ካብቶም ጻሓፍቲ ኣይተ ታደለ ኣለምሰገድ፡፡
ንምስምዑ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ሓለፍቲ ህግደፍ ነበር
ታሕሳስ 15፡ 2005
ቅሉዕ መደብ ሕቶን መልስን
ምስ ላዕለዎት ሓለፍቲ ህግደፍ ነበር
(ፈጠራ)
ብናይ ሕጊ ክኢላታት ኣቶ ጠዓመን፡ ፕሮፈሶር በረኸትን ዝምራሕ ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ሓለፍቲ ህግደፍ ነበር፡ ብተለቪዝን ኣብ ዝተመሓላለፈ ቅሉዕ መደብ፡ ንጅነራል ስብሓት ኤፍሬም" ብሪጋዴር ጅነራል ኣብርሃ ካሳ" ኮሎኔል ስምኦን ገብረድንግልን ብሪጋዴር ጅነራል ኣብርሃለይ ክፍለን ዘቕረበትሎም ሕቶታትን ዝሃቡዎ መልስታትን እንሆ። ኣቶ ኣል ኣሚን መሓመድ ስዒድን፡ ዓሊ ሰይድ ዓብደላን ግን፡ ኣብ ሕክምና ስለዝርከቡ፡ ኣብ በይኑ እዋን ክቐርብ ኢዩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ስለ ኣገባብን ስርዓትን፡ ንዓናን ንተዓዘብትን ምስ ነብስኻን ኣብ ዝሓለፈ ስርዓት ህግደፍ ምስ ዝነበረካ ተራን ሓላፍነትን ከተላልየና ፍቓደኛ ዲካ?
ስብሓት: ስብሓት ኤፍሬም እብሃል። ብኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዝምራሕ ዝነበረ መንግስቲ ድማ፡ ንሽሙ፡ ኣባል ማኣከላይ ሽማግለ ህግደፍን፡ ሚኒስቴር ምክልኻልን ኔረ። ካልእ ሓላፍነት ኣይነበረንን።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ንሽሙ? ከተብርሃልና ዶ?
ስብሓት: ማለት፡ ሓይልታት ምክልኻል፡ በቶም ኣዘዝቲ ኣመሓደርቲ ዞባ'ውን ኮይኖም ምስ ፕረዚደንት ቀጥታዊ ርክብ ዝነበሮም ኣርባዕተ ኣዘዝቲ ግምባራት ኢዩ ዝእዘዝ ኔሩ። ኣነ ዘመሓድሮ ቤት ጽሕፈት ሚኒስትሪ ምክልኻል፡ ወቕታዊን ወርሓውን ጸብጻባት ሰራዊት ምቕራብን ምክትታልን እንተዘይኮይኑ፡ ኩሉ ጉዳያት፡ ብዘይፍላጠይ፡ ኣብ ሞንጎ ፕረዚደንትን ኣዘዝቲ ሰራዊትን ብዝነበረ ቀጥታዊ ርክብ ኢዩ ዝፍጸም ኔሩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ዘዋህለልናዮ ጉዳያት ኣብ ዝርዝር ቅድሚ ምእታውና፡ ትገብሮ ንስሓ፡ ወይ ክትብሎ እትደሊ ዶ ኣለካ?
ስብሓት: እወ ኣለኒ። ኣነ፡ ከም ገዲም ተጋዳላይ መጠን፡ ምስቶም ቅኑዕ ስለዝተዛረቡ ዝተሓየሩ መተዓብይተይ፡ መጋድልተይ፡ ብጾተይን ኣዕሩኸይን ዘይምውጋነይ፡ የጣዕሰኒ። ብትእዛዝ ፕረዚደንት ልዕሊ ክልተ ሽሕ፡ ደሞዝ ዘይክፈሎም ሰራዊት ክርሸኑ ከለዉ፡ ዓገብ ዘይምባለይ፡ የጣዕሰኒ። ወራር ወያኔ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፡ ምሳይ ሓርነታዊ ኩናት መሪሖም ናጽነት ዘምጽኡ ክኢላታት ኲናት ጴጥሮስ፡ ዑቕበ፡ መስፍንን ብርሃነን ኣብ ዘይብሉ ኲናት ኢደይ ኣይሕውስን ዘይምባለይ፡ የጣዕሰኒ። ብሓጺሩ፡ ታሪኽ ምግዳለይ ሃሲሱ፡ ንደቀይ ታሪኽ ዘይብሎም ምግዳፈይ፡ የጣዕሰኒ። ካልእ ዝርዝራት ግን፡ ግዜ እዚ ሽማግለ ንምቁጣብ፡ ምስ ጠበቓይ ተማኺረ፡ ብጽሑፍ ከቕርቦ እሓትት።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ዝሓተትካዮ ነግር ተፈቒዱልካ ኣሎ።
ስብሓት: የቐንየለይ። እዚ ሽማግለ ክኢላታት ሕጊ ካባይ ዝጠልቦ ዝኾነ ክፍጽም'ውን፡ ድሉው ኢየ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: የቐንየልና። ጸሓፊ፡ ብሓለዋ ናብ ስድራ ቤቱ ከይዱ፡ ዝኾነ ንመስርሕ እዚ ምጽራይ ዝዕንቅፍ ጉዳያት ክሳብ ዘይፈጸመ፡ ዘለዎ ስድራቤታዊ ዋኒን ክገብርን ምስ ስድራ ቤቱተፋንዩ ናብ ግዝያዊ መደበር እሱራት መንግስቲ ህግደፍ ክኸይድ ትእዛዝ ይመሓላላፍ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ስለ ኣገባብን ስርዓትን፡ ንዓናን ንተዓዘብትን፡ ምስ ነብስኻን ኣብ ዝሓለፈ ስርዓት ህግደፍ ምስ ዝነበረካ ተራን ሓላፍነትን ከተላልየና ፍቓደኛ ዲካ?
ኣብርሃ: ኣብርሃ ካሳ እብሃል። ብ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዝምራሕ ዝነበረ መንግስቲ፡ ኣባል ማእከላይ ሽማግለ ህግደፍን፡ ላዕለዋይ ሓላፍን ኣወሃሃድን ስለያን ጸጥታን ብምዃን፡ ሓላፊ ወተሃደራዊ ስለያ፡ ሓላፊ ውሽጣዊ ጸጥታ፡ ሓላፊ ሃገራዊ ድሕነትን ተኸታታሊ ፍሉይ ቤት ፍርድን፡ ተከታታሊ ጉዳይ እሱራት ፖሌቲካን ኔረ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ካብ ዘዋህለልናዮ ጉዳያት ኣብ ዝርዝር ቅድሚ ምእታውና፡ ትገብሮ ንስሓ፡ ወይ ክትብሎ እትደሊ ዶ ኣለካ?
ኣብርሃ: እወ ኣለኒ። ኣብ ግዜ ወራር ወያኔ፡ ፕረዚደንት ኢሳያስ ብዝሃበኒ መምርሒ መሰረት፡ ነቶም ብሓቂ ብቕዓት ዝነበሮም ክኢላታት ስለያዊ ትንተናን ሓበሬታን ጎስየ፡ ጌጋ ሓበሬታ ብምትሕልላፈይ ሃገር ተወሪራ ምስዓራ የጣዕሰኒ። ብትእዛዝ ፕረሲደንት፡ ሎሚ፡ ኣነ ክፍረደሉ ዘይደሊ ፍሉይ ቤት ፍርዲ ክቀውም ከሎ ዘይምቅዋመይ የጣዕሰኒ። ተኸታታሊኡ ምንባረይ የጣዕሰኒ። ነቶም ሓቂ ዝተዛረቡ ገዳይም ተጋደልቲ ኣብ ምእሳር ዝነበረኒ ተራ፡ የጣዕሰኒ። ገሊ ኣቶም ስድራቤቶምን ደቖምን ከይረኣዩ ሙማቶም የጣዕሰኒ። ንምጽላሞም ኣብ ዝተገብረ ናይ ህግደፍ ዘመተ ኢድ ምሕዋሰይ የጣዕሰኒ። ኩሉ ነገር ግን፡ ተኣዚዘ'ምበር፡ ብፍቓደይን ተበግሶይን ዝገበርኩ ዎ ከም ዘየለ እናሓበርኩ፡ እዚ ሽማግለ ኣረኣእያ ክገብረለይ ብትሕትና እሓትት። ብተወሳኺ፡ በዓልቲ ቤተይን ስድራይን ንሰለስተ ጠበቓታት ተወኪሶም ኣይንደልን ኢሎም ስለ ዝኣበዩ ዎ ም፡ ምትሕግጋዝኩም ኣሓትት።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ቅድም ቀዳድም፡ ኣረኣእያ ናይ ቤት ፍርዲ'ምበር፡ ነዚ ሽማግለ ምጽራይ ዝምልከት ኣይኮነን። ብዛዕባ ጠበቓ ግን፡ ጠበቓታት ክትረክብ እንተዘይክኢልካ፡ ጠበቓ ክምደበልካ ንዝምልከቶ ኣካል ድሕር'ዚ መድረኽ ትእዛዝ ክመሓላለፈልካ ኢዩ።
ኣብርሃ: የቐንየለይ ክቡር ቤት ፍርዲ።\
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: እዚ ቤት ፍርዲ ኣይኮነን። ሽማግለ ምጽራይ ኢዩ። ዓሰርተ ኣርባዕተ ዓመት ኣብ ሓላፍነት መንግስቲ ተቐሚጥካ፡ ቤት ፍርዲ ኣበይ ይርከብ ዘይምፍላጥካ ግን የሕዝን። ጸሓፊ" ዘዋህለልናዮ ሓበሬታ፡ ናይ ኣቶ ኣብርሃ ካሳ መዝነት ተኣፋፍን ንብዙሕ ጉድያትን ዝተናኽፍ ብምዃኑን ስለዘረጋግጽ፡ ሰነዳትን ሓበሬታን ከይተናኽፍ፡ ምስ ደቁን ስድራቤቱን ዝራኸበሉ ኣገባብ ክውሰን ናብ ቤት ጽሕፈት ጉዳይ እሱራት ደብዳቤ ክጽሓፍ ንእዝዝ።
ሳልሳይ ተሓታቲ ስምኦን ገብረድንግል
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ስለ ኣገባብን ስርዓትን፡ ንዓናን ንተዓዘብትን፡ ምስ ነብስኻን ኣብ ዝሓለፈ ስርዓት ህግደፍ ምስ ዝነበረካ ተራን ሓላፍነትን ከተላልየና ፍቓደኛ ዲካ?
ስምኦን: ስምኦን ገብረድንግል እብሃል። ኣብ ትሕቲ ብሪጋዴር ጅነራል ኣብርሃ ካሳ፡ ሓላፊ ውሽጣዊ ጸጥታ ኔረ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ሓላፊ ፖሊስ ኤርትራን ሓደ ካብ ኮሜቴ ኣሰርቲ ደለይቲ ለውጢ ኸ ኣይነበርካን?
ስምኦን: ንገለ እዋን፡ እወ፡ ኣብ ፖሊስ ኤርትራ ኔረ። ኣብቲ ግዜ እቲ ግን፡ ቀጥታዊ ኣዛዚ ፖሊስ ኤርትራ፡ ብጻይ ናይዝጊ ክፍሉ ኢዩ ኔሩ። ድሓር ድማ፡ ብሪጋዴር ጅነራል ሙሳ ራብዓ ኢዩ ኔሩ። ኣነ፡ ምክትል ኢየ ኔረ። ኣብ'ዚ ዝብሃል ዘሎ ኮሚቴ ማእሰርቲ ድማ፡ ብፕረዚደንት ኢሳያስ ተኣዚዘ፡ ምስ ኮሎኔል ጋይም ተስፋሚካኤልን ብሪጋዴር ጅነራል ኣብርሃለይ ክፍለን ዝፈጸምናዮ ዕማም ኢዩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ብግብሪ ግን፡ ሓላፊ ፖሊስ ኤርትራ ንስኻ ኢኻ ኔርካ። ኣባል ማኣከላይ ሽማግለ ህግደፍ ከ ኔርካ ዶ ኣይነበርካን?
ስምኦን: እወ ኔረ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ዝኾንካዮን ዝነበርካዮን ነገራት ክትነግር ዘሰክፈካ ኣሎ ድዩ? እዚ ሽማግለ፡ ቅድም ቀዳድም፡ ዝ ኣክል ሓበሬታ ኣለ ዎ ። ካልኣይ ድማ፡ ፍርቖም ኣባላቱ ንዓኻን ንዝነበረካ መዝነታትን ኣጸቢቖም ዝፈልጡ ኢዮም። ስለዚ፡ ካብ ዘዋህለልናዮ ሓበሬታ ኣብ ዝርዝር ቅድሚ ምእታውና፡ ትናስሓሉ ጉዳያትን ክትብሎ እትደልን ነገር እንተሎ፡ መሰልካ ኢዩ።
ስምኦን: ተኣዚዘ ዝገበርኩ ዎ ነገራት ስለዝኾነ'ምበር፡ ኣብ ፖሊስ ከለኹ፡ ጅነራላት ከይተረፈ ብዘይፍርዲ ክእሰሩ ዓገብ ዘይምባለይ የጣዕሰኒ። ደለይቲ ለውጢ ጉጅለ 15 ድማ፡ ፖሊስ ኮይነ ሓያል ዓመትት ስለዝሰራሕኩ፡ ብዘይ ጭብጢ፡ ብቤላ ቤለው ከም ዝተኣስሩን፡ ሓቂ ይዛረቡ ከም ዝነበሩን እኣምን ኢየ። ተኣዚዘ ግን፡ ንምእሳሮም ኣብ ዝተገብረ ስርሒት ተሳቲፈ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: መን ኣዚዙካ?
ስምኦን: ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣብ ቅድሚ ወዲ ካሳ ኣዚዙኒ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ምክትል ኣዛዚ ፖሊስ ኤርትራ ከለኻ ወርሓዊ ጸብጻብ ብዝሒ እሱራት ካብ ኩሉ ኩርናዕ ሃገር ይመጻካ ኔሩ ኢዩ። ኣብ ግዜ ደርጊ ዝነበሩ እሱራት ድማ፡ ፋይላቶምን ጸብጻባቶምን ኣብ ትሕቴኻ ስለዝነበረ፡ ክንደይ ምንባሩ ትፈልጥ ኢኻ። ኣብ ግዜካን ኣብ ግዜ ደርግን ዝነበሩ ቁጽሪ እሱራትን ጉዳይ ፍርዶምን ብምዝማድ ክትነግረና ፍቓደኛ ዲኻ?
ስምኦን: ኣብ ግዜ ደርጊ ዝነበሩን ኣብ ግዜ ህግደፍ ዝነበሩን፡ ናይ ደርጊ ብክልተ ሲሶ ይውሕዱ። እዚ ግን፡ ነቲ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ህዝባዊ ግንባር፡ ወላ ኣይንበሮ፡ ኣብ ሕሽኽብ ከም ዝነበረ ኣብ መዝገብ ዝረኣኹ ዎ ፡ ብገምጋም ኩሉ ግዜ ሓደ ሽሕ እሱራት ከም ዝነበሩ ስለዝሕብር፡ ምስኡ ተደሚሩ፡ ፍርቂኣቢሉ ኢዩ። ህዝባዊ ግንባር፡ ኣብ ሜዳ፡ ንተዓለምቲ ሓዊስካ፡ ኩሉ ግዜ፡ 2.5% ናይ ተጋደልቱ እሱራት ኢዮም ኔርም።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት:ጸሓፊ፡ እሱር ኮሎኔል ስምኦን ገብረድንግል፡ ምስ ባህሪ ዝነበሮ መዝነት፡ ሓበሬታን ሰነዳትን ከይተናኽፍ፡ ቤት ጽሕፈት ጉዳይ እሱራት ምስ ስድራቤቱን ደቁን ዝፋነወሉ ኣገባብ ከዳልዉ ትእዛዝ ይመሓላለፍ። ኣብ ዝኾነ እዋን፡ ብዘይካ ስድራ ቤታዊ ጉዳይ፡ ካልእ ነገራት ከይዝረብ፡ ጽኑዕ ምክትታል ከምዘድሊ ብንጹር ይተሓበር። እሱር ድማ፡ ናይ ጠበቓ መሰልካ ዝተሓለወ ኢዩ።
ስምኦን: የቐንየለይ።
ራብዓይ ተሓታቲ ኣብርሃለይ ክፍለ
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ስለ ኣገባብን ስርዓትን፡ ንዓናን ንተዓዘብትን፡ ምስ ነብስኻን ኣብ ዝሓለፈ ስርዓት ህግደፍ ምስ ዝነበረካ ተራን ሓላፍነትን ከተላልየና ፍቓደኛ ዲካ?
ኣብርሃለይ: ኣብርሃለይ ክፍለ ኣብሃል። ኣባል ማእከላይ ሽማግለ ህግደፍን ሓላፊ ምውህሃድ ኮሚሽን ዶብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ኢትዮጵያን ኔረ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ካልእ ሓላፍነታት ኣይነበረካን?
ኣብርሃለይ: ቅድሚ'ዚ መደብ'ዚ፡ ኣብ ኤውሮጳ፡ ቖንስል ኤርትራ ኣብ ደንማርክ ኔረ። ቅድሚ ኡ'ውን፡ ኣብ ትሕቲ እምባሲ ኤርትራ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኢትዮጵያ፡ ኣብ መቐለ ትግራይ ቖንስል ኔረ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ካልእከ?
ኣብርሃለይ: ካልእ? ካልእ ድኣ፡ ቅድሚ ናጽነት ከም ምክትል ውጩ ኣብ ክፍለ ሰራዊት 85፡ ድሕሪ ናጽነት ድማ፡ ኣዛዚ ክፍለ ሰራዊት ኔረ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ኣብ ኮሚቴ ማእሰርቲ ጂ - 15 ኣይነበርካን?
ኣብርሃለይ: ወላ እንተነበርኩ፡ ሓላፍነት ኣይነበረንን። ተኣዚዘ ዝገበርኩ ዎ ኢዩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: መን ኣዚዙካ?
ኣብርሃለይ: ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣዚዙኒ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ኣብዚ ኮሚቴ ዝነበሩ መሳርሕትኻ መነምን ምንባሮም ዶ ክትነግረና?
ኣብርሃለይ: ብሪጋዴር ጅነራል ኣብርሃ ካሳ: ኮሎኔላት ስምኦን ገብረድንግልን ጋይም ተስፋሚ ካኤልን ኢዮም።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ኩሎም እዚኣቶም፡ ኣብ ጸጥታውን ስርሓት ህግደፍ ተዋፊሮም ዝነበሩ ኢዮም። ንስኻ ብከመይ ኣብዚ ኮሚቴ እዚ ኣቲኻ?
ኣብርሃለይ: ተኣዚዘ ዝገበርኩ ዎ ኢዩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ኣባላት ጂ - 15 ቅድሚ ምእሳሮም፡ ኣብ ጋዜጣ ዝጸሓፍካዮ፡ ንጂ-15 ዝምልከት ጽሑፍ ኣሎ። ብዛዕባ'ዚ፡ እንታይ ክትነግረና ትኽእል?
ኣብርሃለይ: ብድፍኢት ናይ ፕረዚደንት ዝገበርኩ ዎ ኢዩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ዝቕጽል መድረኽ፡ ካብ ዘዋህለልናዮ ሓበሬታ ኣብ ዝርዝር ቅድሚ ምእታውና፡ ትናስሓሉ ነገራት፡ ወይ ክትብሎ እትደሊ ነገራት ኣሎካዶ?
ኣብርሃለይ: ኣባል ኮሚቴ ማእሰርቲ ደለይቲ ለውጢ ኮይነ ምግልጋለይ፡ የጣዕሰኒ። ምስቲ ዝነበረ መድረኽ ግን፡ ቅኑዕ ዝነበርኩ ኢዩ መሲሉኒ። ምስ ወያኔ ኣብ ውግእ እናሃሎና ብምንባሩ፡ ሕቶታቶም መድረኽ ዘይሓለወ ኮይኑ ተሰሚዑኒ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ኣብ ግዜ ኩናት፡ ተኣኪብካ ብዛዕባ ኩነታት ዓድካ ምዝታይን ምግምጋምን ድዩ መድረኽ ዘይሓለወ ኮይኑ ተሰሚዑካ?
ኣብርሃለይ: እወ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: እቶም ኣኬባ ዝጠለቡ፡ ልዕሌኻ፡ ኣብ ምምራሕ ሃገር ዝነበሩ ሚኒስተራት ዶ ኣይኮኑን ኔሮም? መን ድዩ ንሃገር ዝመርሕ? ብከመይ ድዩ ሃገር ዝምራሕ? ካብ ኣኼባ ሚኒስተራትን ባይቶን ወጻ ኢ ሃገር ዝመርሕ ኣካል ኔሩ ድዩ?
ኣብርሃለይ: ንሱስ ሓቅኹም። ግን ኣነ ፕረዚደንት ኩሉ ነገር ባዕሉ ክሰርሖ ዝኽእል ይመስለኒ ስለዝነበረ፡ ተጋግየ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ኣብ ሳልሳይ ወራር ወያኔ፡ መን ስዒሩ?
ኣብርሃለይ: ወያኔ ነስመራ ክኣትዉ ኢዮም ሓሲቦም። ክኣትዉ ኣይከ ኣሉን።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: ሓሳቦም መን ነጊሩካ? ንስኻ፡ ንገለ ዓመታት ወተሃደራዊ ኣዛዚ ኢኻ ኔርካ። ከም ወተሃደር፡ መን ስዒሩ ኣብ ሳልሳይ ወራር?
ኣብርሃለይ: ንሱ ድኣ፡ ወያኔ ስዒሮም።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት: የቐንየልና። ጸሓፊ፡ ብሓለዋ ንገዝኡ ከይዱ ምስ ስድራቤቱ ክፋኖን ስድራቤትዊ ዋኒኑ ክገብርን ትእዛዝ ይመሓላለፍ
ኣብርሃለይ: የቐንየለይ።
ኣብ ዝቕጽል እዋን፡ ንሜጅር ጅነራላት ተኽላይ ሃብተስላሴ፡ ገረዝጊሄር ዓንድማርያም (ውጩ)፡ ፊሊጶስ ወልደዮሃንስን ሃይለ ሳሙ ኤልን (ቻይና) ዝምልከት ከነቕርብ ኢና። ግዜ እንተተሪኺቡ ድማ፡ ምስ እታ ሽማግለ ናብ ናኹራ ብምኻድ ፡ ፕረዚደንት ነበር ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብርሃ ሃይሉ፡ መጋበርያ ክኾኑዎ ኣብ ሓላፍነት ኣቐሚጡዎም ካብ ዝነበረ ሚዛን ዘይብሎም 35 ኤርትራውያንን ሓውሲ ኤርትራውያንን፡ ምስ ኣቶ ዓብደላ ጃብር" የማነ ገብር ኣብ" የማነ ገብረመስቀል" ሓጎስ ገብረሂወት" ወልደኣብ ይሳቅ" ዓሊ ዓብዱ" ዘምህረት ዮሃንስ" ፎዝያ ሃሽም" ኣስካሉ መንቖርዮስን ልኡል ገብርኣብን ንዝግበር ቃለ ምልልስ ከነቕርበልኩም ኢና።