text:
ዓሰርተ ተጻወቲ ሕርይቲ ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ፣ካብታ ብጠንቂ ግህሰት ሰብአዊ መሰላት ብሕቡራት ሃገራት ትምርመር ዘላ ሃገሮም ሃዲሞም፣አብ ቦስትዋና ፖለቲካዊ ዑቕባ ሓቲቶም።
እቶም ስፖርታዊያን ሎሚ ረቡዕ ናብ ሃገሮም ክትበርር አብ ዝተመደበት ነፋሪት ኣይንአትውን ድሕሪ ምባሎም ብፖሊስ ከምዝተአስሩ፣ብምንቅስቃስ ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ኤርትራ ዝተቆጽረ ጠበቃ ገሊጹ።
እታ ጋንታ 24 አባላት ሒዛ ነይራ። እቶም 14 አባላታ ሎሚ ናብ ሃገሮም ከምዝተመልሱ'ውን ተፈሊጡ'ሎ።
ብተመሳሳሊ፣ ምስዋር ኤርትራዊያን ስፖርተኛታት ብ2009 አብ ኬንያ፡ ብ2011 አብ ታንዛንያ፡ 2012 ድማ አብ ኡጋንዳ ከምዘጋጠመ ዝዝከር'ዩ።
ብመሰረት ዓመት ዝዘለቀ ሪፖርት ሕቡራት ሃገራት ‘እቶም ስፖርተኛታት ካብ'ቲ ማዕረ ባርነት ዝበሃል ሸቅልን ሰፊሕ መግረፍትን'ዮም ይሃድሙ ዘለዉ' ይብል ሮይተርስ።
ብዘይካ'ዚ ኤርትራ ንዜጋታታ አብ መወዳእታ ዘይብሉ ሃገራዊ አገልግሎት ተዋፍር፣ ካብ ሃገሮም ክወጹ ንዝፍትኑ ድማ ተኹስካ ምቅታል ዝብል ፖሊሲ ትትግብር ሃገር'ያ’ ይብል ሪፖርት ሕቡራት ሃገራት።
ሚኒስትር ወጻኢ ኤርትራ ግና ነዚ ክሲ መብርሂ ከይሃቡ ነጺጎሞ አለዉ።


c: text/html

text:
ሜዲትራንያን፡ በሊዑ ዘይዓግብ ባሕሪ
ካብ ኣፍሪካውያን ዝተፈላለያ ሃገራት ናብ ኣውሮፓ ዝሰግሩ ስደተኛታት ዝሳገሩሉ ባሕሪ እዩ፤ ሜዲትራንያን ባሕሪ። እዚ ባሕሪ እዚ ንክልቲኤን ኣህጉራት ማለት ንኣፍሪካን ኣውሮፓን ዝፈሊ ሓደ ካብቶም ዓበይቲ ባሕርታት ዓለምና እንትኸውን ኣብ ጅኦግራፊ ካብ ዝፍለጠሉ ተወሳኺ ግን ኣለዎ። እዚ ባሕሪ እዚ እዚ ኣብ ዝባኑ ከም ሃመማ ሰመም እናበላ ዝውዕላ ጀላቡ ቀንዲ መግለፂኡ እየን። ኣብዘን ጀላቡ እዚአን ተሰግሲጉን ተደራሪቡን ገገሊኡ እውን ተንጠልጢሉን ገለን ዝርአ ናይ ስደተኛ በዝሒ ካልእ መግለፂ እቲ ባሕሪ እዩ።
ሜድትራንያን ባሕሪ ሓደ ካብቶም ኣውያትን ብኽያተን፣ ዜና ሞትን ጥሕለትን ዘይፍለዮም ቦታታት እዛ ዓለም እውን እዩ። ሜድትራንያን በሊዑ ዘይዓግብ ባሕሪ ንምዃኑ እዚ ዛንታ እዚ እንሆ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ክልተ ህይወት ንምድሓን ኣብ ዝተሰናድኣ ጃላቡ ጣልያን ኽበጽሑ ዝፍትኑ ዝነበሩ እንተወሓዱ 21 ስደተኛታት ደሃዮም ጠፊኡ ክልተ ድማ ሞይቶም ምርካቦም ብብዙሓት መራኸቢ ሓፋሽ ዓለም ተዘሪቡ ነይሩ። እዚ ከመይ ተፈፂሙ?
ኤስ ኦ ኤስ መዲተራንየ ዝተባህለ ኣብ ምድሓን ህይወት ዝነጥፍ ትካል፡ እቶም ዝደሓኑ ስደተኛታት መብዛሕትኦም ካብ ምዕራብ ኣፍሪቃ፡ ከምኡ ድማ ካብ ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ኰይኖም፡ ኣብ መንጎኦም ሓንቲ ነብሰጾር እትርከበን 3 ደቂ ኣነስትዮን 14 ነይሮምዎም።
እቶም ቀዲሞም ኣብ ጣልያናዊት ወደብ ፖሳሎ ዝበጽሑ ስደተኛታት፡ ፈለማ ሓንቲ ኣብ ጥቓ ገማግም ሰሜን ኣፍሪካ ዝነብረት ስደተኛታት ዝፀዓነት መርከብ ኣድሒና፡ ናብታ ብ ኤስ ኦ ኤስ መዲተራንየን ሓካይም ብዘይዶብን እትካየድ ሰብኣዊት መርከብ ኣረኪባቶም።
ብመሰረት ኤስ ኦ ኤስ መዲተራንየ ትጥሕል ካብ ዝነበረት ካብ ዕንፀይቲ ዝተሰርሐት ጃልባ 30 ዝደሓኑ ክዀኑ እንተለዉ፤ ብመሰረት ምስክርነታቶም ሓንቲ ነብሰጾር ጓል አነስተይቲ እትርከቦም እንተወሓዱ 21 ዝዀኑ ሰባት እዮም ኣብቲ ሓደጋ ሞይቶም።
“ኣብታ ብጣውላ ዝተሰርሐት ጃልባ 52 ኢና ኔርና። ለይቲ እቶም ሰባት ርዒዶም ናብዝን ናብትን ምስበሉ ግና እታ ጃልባ ክትጥሕል ጀሚራ፡ ሰባት ድማ ናብቲ ቃላይ ይወድቁ ኔሮም፡” ይብል ሓደ መንእሰይ ጋምብያዊ ስደተኛ ብኤስ ኦ ኤስ መዲተራንየ ምስተሓተተ።
“ኣብታ ጃልባ 5 ኣንስቲ ኔረን፡ ሓንቲ ነብሰጾር እትርከበን 4 ጥሒለን። ኣነ ሓወይ ስኢነ’የ፡” ይብል እቲ ጋምብያዊ።
ብመሰረት ኣቐባሊ ቃል ኣይ ኦ ኤም ጆዌል ሚልማን፡ ኣብታ ጃልባ 2 ምዉታት ህጻናት ስለዝተረኽቡ ቁጽሪ ምዉታት 23 ክኸውን ይኽእል እዩ።
ካልኦት 42 ስደተኛታት ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ኣድሒኖም ናብ ሊብያ ምእንቲ ኸይመልስዎም ናብ ባሕሪ ምስነጠሩ ዝደሓኑ እዮም። ኣብታ ኻልአይቲ ጉጅለ ዝነበሩ 90 ሰባት በቶም ሓለዋ ባሕሪ ናብ ሊብያ ኸምዝተወሰዱ ይገልጹ።
እታ መርከብ ውሃብቲ ሓገዝ ዘድሓነቶም ሓደ ኣቦ፡ ጓል 7 ዓመት ጓል ሓፍቶም ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ናብ ሊብያ ኣብ እትመልሳ ጃልባ እናፀዓንዋ እንተለዉ “ኣኮይ ኣይትግደፈኒ፡” ክትብል ከምዝሰምዓ ንሓካይም ነጊሮምዎም።
ከመይ ኢሉ ኸምዘጋጠመ ኣይንፈልጥን። እንተዀነ ግን ስድራቤታት ተፋላልዮም ኣለዉ፡ ንሕና ድማ ከመይ ኢልና ከምነራኽቦም ክንርኢ ንፍትን ኣለና፡” ይብል ኣቐባሊ ቃል ኣህጉራዊ ውድብ ስደት ኣብ ኢጣልያ ፍላቭዮ ዲ ጃኮሞ
ብመሰረት ሊብያ ኦብዘርቨር፡ ቤትጽሕፈት ጸጥታ ዝዋራ፡ ኣብ ጥቓ ዶብ ሊብያን ቱኒዝያን ካብ ዝዋራ 40 ኪሎሜተር ዝኸውን ርሒቓ ኣብ ጥቓ እትርከብ ደሴት ፈርዋ 97 ሰባት ከምዘድሓኑ ገሊጾም። እቶም ዝደሓኑ ስደተኛታት ናብ ዝዋራ ተወሲዶም፡ ጸኒሖም ናብ ዝምልከቶም ኣካላት ተሰጋጊሮም።
ኤስ ኦ ኤስ መዲተራንየ እታ ጃልባ ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ምድሓን ህይወት እናተኻየደ እንተሎ ናብ ኣኳርዩስ ከምዝቐረበት ይገልጽ። ብልዑል ፍጥነት ክትቀርብ እንተላ ካብ ኣኳርዩስ ንዝተፈነወላ ጻውዒታት ራድዮ መልሲ ኣይሃበትሉን። ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ነቲ ህድማ ስዒቦም ኣብ ጭንቂ ንዝነበረት ጃላባ ተረኪቦሞ ኸምዘለዉ ኣፍሊጦም።
ኣተሓባባሪት ምድሓን ህይወት ኤስ ኦ ኤስ መዲተራንየ ኒኮላ ስታላ: “ሓደገኛን ዘይሕጋውን ባህሪ ኣሃዱታት ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ፡ እዚ ኣብ ዓለም ቀንዲ ቐታሊ ዝቝጸር ዘሎ ባሕሪ ማዕረ ኽንደይ ሓደገኛ ምዃኑ ዘጕልሕ እዩ፡” ትብል።
ኣብ ቀዳሞት 9 ሰሙናት 2018 እንተወሓዱ 421 ስደተኛታት ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ሞይቶም።
ሜዲትራንያን፤ በሊዑ ዘይፀግብ ባሕሪ!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ቀጻሊ ኣብቲ ንስራሕ ዝመላለሰሉ ጎደና ቆልዓ ሓቚፋ ሻሂ ክትሽይጥ እየ ዝርእያ ። በዓልቲ ፍሩያት አዕንቲ ፣ ቀያሕ ድቕቕ ኢላ ኣብ ማእከላይ ዕድመ ትርከብ ኤርትራዊት ስደተኛ እያ ። ኩነታታ ኩሉ ግዜ ልበይ ምስ ተንከፈኒዩ ። ይዂን ግና ብመሰረት ልምድታት ህዝቢ ሱዳን ጓልኣንስተይቲ ኣብ ጎደና ሻሂ ሒዛ ጉጅም ክትብል ነዊሪ ስለዝኾነ ሓቀኛ ኩነታታ ክርዳእ ዘኽእለኒ ዕድል ክፈጥር ይጽገም ነይረ።
ሓደ ዕለት ኣንጊሀ ናብ ሓደ ጉዳይ የምረሓሉ ኣብ ዝነበርኩ እዋን ኣቚሑታ ጸይራ ናብቲ ሻሂ ትሸጠሉ ጽርግያ ክትከይድ ከላ ጎፍ ተባሃሃልና። ነዛ ዕድል ክጥቀመላ ከም ዘለኒ ብምሕሳብ ድማ ቅርብ ኢለ ‘’ ክሕግዘኪ ዶ፧‘’ በልክዋ ። ኩነታተይ ሰለ ዝገረማ ብቀንዱ እውን ሱዳናዊት ኮይነ ግዲ ተሰሚዐያ ፡ በቲ ዘውጻእክዎ ጽሩይ ትግሪኛ ግር ኢልዋ በቲ ፍሩያት የዒንታ ቀው ኢላ ድሕሪ ምጥማት ‘’ ጸገም የሎን ከየሸግረኪ ግን ትህወኺ ከይትህልዊ ‘’ በለትኒ ብኣዝዩ ትሕቲና ዝመልኦ ትግሪኛ ርእሳ ርእሳ እናድነነት። ‘’ ኖ ጸገም የብሉን የሕዋት እንዲና ብኡ ኣቢልና ድማ ንላለ ፣ ሓቀይ፧ ንዕማ ይበሃል ።‘’ ኢደይ ሰዲደ ሰላም በልኩዋ ። “ ሓራይ ኣነ ድማ ሄርሞን ይበሃል ‘’ ዓጸፈታ ሰላምታ ድሕሪ ምሃባ ካብቲ ተሰኪማቶ ዝነበረት ንብረታ ንገለ ክፋሉ ተቀበልኩዋ ። ክሳብ ኣብቲ ትሰርሓላ ጎደና ንበጽሕ ድማ ዕላል ክንለዋወጥ ጀመርና ።
ኣብቲ ቦታ ድሕሪ ምብጻሕ ድማ ፍቃደኛ እንተ ኾይና ቁጽሪ ተለፎና ክትህበኒ ሓተትኩዋ። ዘሸግር ከምዘይኮነ ድሕሪ ምግላጽ፣ ቊጽራ ወሰድኩ ። ቀጻሊ በዚ ጎደና ከም ከምዝሓልፍ መንበሪየይ እዉን ኣብቲ ከባቢ ምዃኑ ሓቢረ ፣ ክድዉለላ ምዃነይ ኣረጋጊጸ ንሽዑ ተሳናቢተያ።
ድሕሪ 3 መዓልቲ እዩ ሞባይለይ ኣድሃየት ። ሓፊስ ድምጺ ትውንን ጋል ሄዋን ‘’ ንዕማ ከመይ ውዒልኪ፧‘’ በለትኒ ። ዘይፈልጦ ቁጽሪ ምስ ምኻኑ ድንጊርጊር ብዝብል መንፈስ ‘’ ጽቡቅ መን ክብል ? ‘’ ሰላምታ ድሕሪ ምትሕልላፍ ሕቶ ኣስዓብኩ ። ‘’ ሄርሞን እየ ‘’ መልሲ ናይታ ዝደወለትለይ ጋል ሰማዕኩ ። ‘’ ሄርሞን ከመይ ውዒልኪ ይቅረታ ኣይደወልኩልክን በታ ናትኪ ቁጽሪ ሰለ ዘይደወልክለይ ከኣ ተደናጊረ ‘’ ከመኽኒ ሸበድበድ በልኩ ። ‘’ ጸገም የሎን ንዕማ ሞባይለይ ስለ ዝተሰርቀት እየ ሕጂ ናይ መሓዛይ ዝድውለልኪ ዘለኹ ‘’ ብምባል ከብደይ ዝበልዕ ዘረባ ደርጓሓትለይ ።
ንጽባሒቱ ኣነ ንገዛ ገጸይ ክኣቱ ከለኹ ኣብቲ ሻሂ ትሸጠሉ ቦታ ኣላጊሰ ጸዋዕኩዋ። ምልኩዕ ወጅሃታ ብሕሰም ዝማደወ ሄርሞን ወዳ ሓቚፋ ዕባያኣ ገፈፍ እንዳበለት መጸትኒ ። ‘’ ጽባሕ ፍቓደና እንተኾንኪ ንግሆ መጽየ ገዛ ክወስደኪ ብኡ ኣቢልና ድማ ክንላሌ። ከምዝመስለኒ ኣብዚ ኸባቢ እንተ ኾይኑ ገዛኺ ጎረባብቲ ኢና ገዛና ድማ ስጊር እዛ ትርእያ ዘለኺ ጽርግየ እዩ ብዙሕ ርሑቅ ኣይኮነን ሰለዚ ጽባሕ ግዜኺ ሰዊእኪ ምሳይ ትውዕሊ ‘’ በልኩዋ። ደሓን ትእቶ ሄርሞን ዕድመይ ኣንይነጸገቶን ። ‘’ እሞ ኣበይ ክጽበየኪ ጽባሕ፧‘’ ሄርሞን ሕቶ ኣስዓበት ። ‘’ ደሓን ኣብዛ ጽርግያ ምስ በጻሕኪ ብናይ ዝኾነ ሰብ ደውልለይ ቁጽሪ ተለፎነይ ፈሊጥክያ ኣለኺ ሓቀይ ‘’ ንምርጊጋጸ እየ ሓቲተያ ። ኣወንታዊ መልሲ ድሕሪ ምሃባ ተመሳጊና ተፈላለና ።
ሓሙስ ንግሆ ሰዓት 8፡30 ሞባይለይ ኣድሃየት ዘይፈልጦ ቁጽሪ ምስ ምኻኑ ሄርሞን ኪትከውን ኣለዋ ብምባል ንደዋሊ ተቀበልኩዎ ከም ትጽቢተይ ኮይኑ ደዋሊት ሄርሞን እያ ዝነበረት ። ኣብቲ ትማሊ ዝተቃጸርናሉ ጸርግያ ከም ዘላ ውን ሓበረቲኒ ። ብጃማይ ለቢሰ ድማ ብድድ ኢለ ወጽኹ ። ሄርሞን ኣብቲ ዝተቃጸርናሉ ጸርግየ ወዳ ሓቂፋ ኮፍ ኢለ ጸንሓትኒ ። ድሕሪ ምስዕዓምና ድማ ሒዘያ ንገዛና ከድኩ ። ገዛ ድሕሪ ምእታዉ ቆራሪስና ኣብ ቡን ምቅላው ኣተኹ ። ስክፍታ ብዝዓብለሎ ኣተኲራ ክጥምተኒ ዝጸንሐት ሄርሞን፣ ‘’ ንዕማ ሓፍተይ ዕላል ጥራይ ይኣኽለና ቡን ደሓን ግደፍዮ ‘’ በለቲኒ ። መዕለሊ ይኾነና ግዲን ድማ ክንሰቲ እና በልኩዋ ።
ቡን ተቆልያ ኣወል ፊት ኪንብል ጀመሪና። ወዳ ንሄርሞን ድማ ብህድኣት ቲቪ ይከታተል ነበረ ። ዕላል ንክኾነና ብምባል ድማ በቲ ከባቢ ክሓልፍ ከለኹ ቀጻሊ ከም ዝርእያን ኩነታታ ድማ ብጣዕሚ ከምዝደንግጸኒን ከም ሓፍተይ መጠን ድማ ክላለያ ከም ዝመደብኩን ገለጽኩላ ። ሄርሞን ብወገና ኣብ ትዝታ ድሕሪ ምእታው ። ‘’ ንዕማ ሓፍተይ ብኹሉ ኣይጠዓመኒን ‘’ ዛንታኣ ከተዕሊለኒ ጀመረት ።
ኣብ 1989 ካብ ትሑት ደረጃ መነባብሮ ዘለዋ ስድራቤት ኣብ ገጀረት ኣስመራ ዝተወልደት ሄርሞን፣ ኣብ 2003 ኣብ ማእከላይ ደረጃ ቤትምህርታ ዝተላለዮቶ ሰመረ ምስ ዝሽሙ መማህርታ ዕርክነት ከም ዝመስረተት ድሕሪ ምግላጽ ምስኡ ናይ ፍቅሪ ድሕሪ ምሕላፍ ኣብ 2005 ካብኡ ድቂ ሒዛ። ብዛዕባ እቲ ጉዳይ ንሰመረ ከተበስሮ ኣብ ዝፈተነትሉ እዋን፣ ሰመረ ንዓ ኪሒዱ ከም ዝተሰወረ ብኣዝዩ ልብኻ ዝሰብር ቃና ዛንታኣ ገለጸትለይ ።
ኣብቲ ግዜ’ቲ ብኣካልን ኣእምሮን ከምቲ ዝድለ ዝበሰለት ብዘይምንባራ ነቲ ጸራቶ ዘነበረት ድቂ እንታይ ከም ትገብሮ ሓርበታ። ስድረኣ እንተ ሰሚዖም ንዓኣ ኣዝዩ ሓደገና ምንባሩ ተገንዘበት ። ኣማራጺ ሰለ ዘይነበራ ግን ንስድረኣ ክትሕብሮም ወሲና። ሄርሞን ባህሪ ናይ ኣቡኣ ኣጸቢቃ ሰለ ትፈልጥ ካብ ኣቡኣ እንታይ ዓይነት ግብረመልሲ ከም ዝመጻ ኣጸቢቃ ትርዳእ ነይራ’ያ ። ኣቦ ሄርሞን ኣብ ዝመስዮ ዝሓድር ሰኽራም ምስ ምንባሩ ጋሉ ጠኒሳ ምስ ሰምዐ ኣብቲ ገዛ ብዘሎ መህረሚ ገረፋ ። በቃ ድሕሪ ታ መዓልቲ ኣቡኣ ሰሰኺሩ ኣብ ዝመጻሉ ሕሪቃኑ ናብኣ የውርዶ ነበረ ። ሄርሞን ኣብ ከምዚ ኩነታት ምስ ነብሳ መኪራ ካብቲ ገዛ ክትጠፍእ ወሰነት ። ጥንሳ ተሰኪማ ድማ ንከረን ገጻ ወረደት። ኣብ ከረን ኣብ ገዛ ወረቀት ዝበሃል ገዛውቲ ኣብ ዊንታና ሆተል ከም ኣሳሳይት ስራሕ ጀሚራ። ነዊሕ ከይገበረት ድማ ምስተን ኣብ ኣፍደገ ገዝኣ ገዛ ከፊተን ዝነበራ ፋይቶት ክትመሓዞ ግዜ ኣይወሰደትን ። ኣብ ከምዚ ኩነታት ሓደ መዓልቲ ነታ ‘ሮኬት’ ብዝብል ሳጓ እትልለ ፍልጥቲ ፋይቶት ጥንሲ ከም ዘለዋ የዕለልታ ። ሮኬት – ክሰደድ ከም ዝከኣል ጸገም ከም ዘይብሉ፥ ቅድሚ ሕጂ ውን ኣስማት ጠቂሳ ንቡዝሓት ጥንሲ ከም ዝሰደደትለን ነገረታ። ብዝኾነ ሄርሞን በቲ ሓበሬታ ተደፋፊኣ ነቲ ጥንሲ ክትሰዶ ወሰነት ። ሄርሞን ነቲ ጥንሲ ኣብትሰደሉ ዝነበረት እዋን ሞት ብኣካላ ርእያታ ከም ዝተመልሰት እያ የዕሊላትኒ ። ብዙሕ ደም ሰለ ዝፈሰሳ ድማ ን3 መዓልታት ሃለዋታ ብጉቡእ ትፈልጥ ኣይነበረትን ። ብዝኾነ ሄርሞን ሂወታ ኣብቲ ዝዓሞቀ ጥፍኣት ተሸመ ፡ ኩነታታ ውን እናበኣሰ ከደ ፡ ወልፊ ናይ ሽጋራን መስተን ኣማዕለት ካብቲ ትሰርሓሉ ዝነበረት ናይ ባር ምስሳይ ንላዕሊ ገንዘብ ዘለዎ ሕሱር ስራሕ ኣጋባዝ ምእንጋድ ጀመረት ኮይኑ ግን የእሙረኣ ክረግኣ ኣይከኣለን ።
ሂወት ከተማ ከረን ድማ ብጣዕሚ ኣጽለኣ ፡ ኣንፈት ግዑዘኣ ድማ ንሃይኮታ ኮነ ፡ ኣብ ሃይኮታ ነቲ ኣቀዲማ ገዲፋቶ ዝጸንሐት ስራሕ ምሲሳይ ባር ጀመረት ። ኣብ ከምዚ ኩነታት ከላ ድማ ምስ ሓደ ቀጻሊ ኣብቲ ባር ዝመላለስ ማቴዎስ ዝሽሙ ህዱእ መንእሰይ ተላለየት ። ማቴዎስ ኣባል ሓይልታት ምኽልኻል ኤርትራ ምስ ምኻኑ ኮሙኡ ድማ ፐርሰናል ናይቲ ኣብቲ ከባቢ ዘነበሩ ኣሃዱ ሰለ ዝነበረ ካብቶም ብጾቱ ብመጠኑ ዝሓሸ ዕረፍቲን ናጽነቲን ነበሮ ። ሄርሞን ውን ኣይጸለኣቶን ብፍላይ ማቴዎስ ኣብ ዝመጻሉ እዋናት ዝያዳ ኪፈኩሳን ምስኡ ኮፍ ኢላ ከተዕሊልን ክትዘናጋዕን ጀመረት ።
ብዝኾነ ነዊሕ ኣይጸናሓትን ምስ ማቴዎስ ዘቅንእ ፍቅሪ ጀሚሮም ድሮ ገዛ ውን ፈልዮም ብሓደ ክነብሩ ጀመሩ ። ሄርሞን ተፍቅሮን ዘፍቅራን ምርካባ አእምሮኣ ብመጠኑ ኣዕረፈ ። ሓደ መዓልቲ ማቴዎስ ገጹ ጸለሎ መሲሉ መንፈሱ ተረቢሹ ንገዛ መጸ በቲ ዘይንቡር ኩነታት ዝሰነበደት ሄርሞን ‘’ ደሓን ዲና ማቲ ሓወይ ‘’ ክትብል ሓተተቶ ። ማቴዎስ እንቃዓ ድሕሪ ምስትንፋስ ‘’ ሄሪ ሓፍተይ ደሓን እንታይ መስለኪ ደሓን ‘’ ክርደኣካ ብዘይክእል መልእኽቱ ዝቆራረጸ ዘረባ ይዛረባ ነበረ ። ድንጊርጊር ዝበላ ሄርሞን የዒንታ ንብዓት ቃጺሩ ‘’ እዋእ እንታይ ኢኻ ትብለኒ ዘለኻ ‘’ ሓተተቶ ። ማቴዎስ ርግእ ድሕሪ ምባል ‘’ እንታይ መስለኪ ሄሪ ሓደ ነገር ክነግረኪ እየ ኣነ ብሕቡእ መንቀሳቀሲ ይሸይጥ ነረ እየ ሕጂ ድማ ገለ ካብ ሓለፍቲና ብዝዕባዚ ጉዳይ ሰሚዖም ኣለዉ መስለኒ ምኽንያቱ ካብቶም ዝሸጥኩሎም ዝተኣስሩ ኣለዉ። እዚ ጉዳይ ከቢድ ምስ ምኻኑ ኣነ ዓዲ ክቅይር እየ ማለት ንሱዳን ገጸይ ከምርሕ እየ ።‘’ ብምባል ነገራ ። ሄርሞን ውን ዋላ ሞት ይምጻእ ካብ እግሩ ክተርፍ ከም ዘይኮነት ቁርጺ ነገረቶ ።
ማቴዎስ ዝፈልጦም ኣስገርቲ ሰለ ዝነበርዎ ቀልጢፉ ነቲ ጉዳይ ኣሳሊጡ፣ ንሄርሞን ኪትቀራረብ ሓበራ። ንስግረ ዶብ ድሉዋት ድሕሪ ምኻን ድማ ብዓብዱ ዝሽሙ ኣስጋራይ ተመሪሖም ለይቲ ከባቢ ሰዓት 1 ካብ ሃይኮታ ወጹ ። ሄርሞን ቅድሚኡ ንስደት ሓሲባቶ ትፈልጥ ኣይነበረትን። ኮይኑ ግና ካብ እግሪ ማትዮስ ከይተረፈት ሰዓበት። ንከባቢ 2 ሰዓት ብእግሪ ድሕሪ ምኻዶም ድማ ኣብ ሓደ ሩባ የዕረፉ። ማዮም ሰትዮም ድማ ግዑዘኦም ቀጸሉ ። ሄርሞን ብድኻም ኣብ ትስነፈሉ እዋን ማቴዎስ ደጊፉ የሳልየ ነበረ። እቲ ዘስግሮም ዝነበረ ሰብ ካብኦም ናይ ሓደ 3 ሜትሮ ፍንቲት ኢሉ ይጎዓዝ ምስ ምንባሩ ክቅልጥፉ ምልክት ይገብረሎም ነበረ ። ድሕሪ ናይ ከባቢ 3 መዓልቲ ኣድካሚ ግዑዞ ድማ ንከሰላ ኣተዉ ። ኣብ መዓስከር ወድ ሸሪፈይ ድሕሪ ምእታው ድማ ናብ ማዓስከር ስደተኛታት ሸገራብ ኣበሉ ። ኣብቲ መዓስከር ሓንቲ ኣጉዶ ተኻርዮም ድማ ሂወቶም ክመርሑ ጀመሩ ማቲዎስ ውን ስራሕ ባርቤሪ ጀመረ ። ኣብ ሸጋራብ ንኣስታት 9 ኣዋርሕ ድሕሪ ምጽናሕ ድማ ንካርቱም ክኸዱ ወሰኑ ንጉዕዞኦም ዝኸውን ገለ ገንዘብ ድሕሪ ምጥርቃም ድማ ተበገሱ ። ኣብ ግዑዞኦም ሄርሞን ነብሰጾር ብምንባራ ኣብ ግዑዘኣ ዝያዳ ጥንቃቀ ኪትገብር ኣብ ሑቁፊ ማቴዎስ ተሸጉጣ ነበረት ። ብሰላም ከተማ ካርቱም ድሕሪ ምእታዎም ድማ ኣብ ሓንቲ 2 ዓራት ተእቱ ጸባብ ገዛ ተኻርዮም ሂወቶም ፈለሙ። ነዊሕ ከይጸነሐት ውን ሄርሞን ሕማም ሕርሲ ተታሕዘት ፡ ንመሕረሲኣ ዝኸውን ዝኾነ ገንዘብን ዓቅምን ዘይነበሮ ማቴዎስ ብጭንቀት ተዋሕጠ ፡ ነገለ ፈለጥቲ ጸገሙ ድሕሪ ምሕባር ድማ ገለ ገንዘብ ኣጠራቀመ ። ሄርሞን ብሰላም ወዲ ተገላገለት ፡ ተስፋ ክኾኖም ድማ ተስፋይ ሰመይዎ ። ሂወት ካርቱም ግን ካብ ግዜ ናብ ግዜ እና ኸበደ ደኣምበር እና ፈኾሶም ክመጻእ ኣይከኣለን ። ማቴዎስ ዝጀመሮ ስራሕ ነቲ ዝኸብድ ዝነበ ረመነብሮ ዝምልስ ኣይነበረን። ኣብ ከምዚ ኩነታት ከለው፣ ሓደ ንግሆ ማቴዎስ ንሄርሞን ጸዊዑ ‘’ ሄሪ እንታይ መስለኪ ገለ ቤተሰብ ደገ ከም ዘለዉኒ የዕሊልና ነርና ሓቀይ ንሳቶም ዋላሓንቲ ተስፋ ኣይሃቡናን ። ሕጂ ኣነ ጉዕዞ ክቕጽል ብኡ ኣቢለ ባሕሪ ክሰግር ፈትዮም ጸሊኦም ድማ ክኸፍሉለይ እዮም። እንተ ንሲኺ ግን ምስ ተስፋይ ወደይ ኣብዚ ክትጸንሒ ኢኺ ኣትየ ድማ ቀልጢፈ ክወስደኩም እየ ‘’ ቅርብ ኢሉ ተዛረባ ። ኮምኡ ክብላ ከሎ ሄርሞን የዒንታ ብንዓት ትሓጺቡ ነሩ ‘’ ማቲ ሓወይ ኣነ ሕጂ ውን ካብ እግርኻ ኣይተርፊን እየ ‘’ ሕጂ ውን ቃላ ኣነጸረትሉ ፡ ማትዮስ ክኸውን ከምዘይክእል እቲ ግዑዞ ኣዝዩ ሓደገኛ ከም ዝኾነ ኣነጸረላ ብኽንደይ ውረድ ደይብ መወዳእትኡ ተረደኣቶ።
ማቴዎስ ግዑዝኡ ንሊብያ ድልው ኮነ ፡ ሄርሞን ምሸት ከተፋንዎ ኸላ ኣብ ነብሱ ተላሒጋ ብንብዓት ተሳሕገት ፡ ማትዮስ ንሄርሞን ‘’ ሄሪ ሽኾር ኣይትሕመቂ ክንራኸብ ኢና ድሕሪ ሓጺር ግዜ ‘’ ብምባል ኣብ ግንባራ ስዒምዋ ከደ ። ክሳብ ካብ የዒንታ ዝሰወር ድማ ደው ኢላ ጠመተቶ።
ድሕሪ 7 መዓልታት ማቴዎስ ንሄርሞን ደወለላ ፡ ብሰላም ጠራብሉስ ከም ዝኣተወ ነቶም ኣብ ደገ ዘለዉ ቤትሰብ ክድውለሎም ከምዝኾነ ውን ሓበራ ፡ ማቴዎስ ነቶም ኣብ ደገ ዘለዉ ቤተሰቡ ድሕሪ ምድዋል ንክኸፍሉሉ ጠየቆም እንተኾነ ሓደካ ኢዱ ኣብ ጅቧኡ ሰዲዱ ዘኸፍለሉ ተሳእነ በቃ ኣብ ጠራብሉስ 4 ወርሒ ገበረ ሄርሞን ድማ ጭንቀታን ጋሂኣን ሰማይ ዓረገ ። ኣብ ከምዚ ኩነታት ኣብ ካርቱም ዘለዉ አዕሩኽ ማቲዎስ ገንዘብ ኣዋጺኦም ከፈሉሉ ካብ ጠራብሉስ ኣውጺኦም ድማ ንጉዑዞ ባሕሪ ድሉው ገበርዎ ። ኣብታ ናይ መወዳእታ ግዑዙኡ ናይ ባሕሪ ግዑዞ ድማ ንሄርሞን ደወለላ ፡ ሄርሞን’ውን የዒንታ ብንብዓት እንድ ተሓጽበ ብሰላም ክኣቱ ጸሎታ ናብ ፈጣሪ ከተዕርገሉ ምኻና ቃላ ኣተወትሉ። ድሕሪዚ ግን ማቲዎስ ደሃዩ ጠፋኤ መዓልታት ብሰሙናት ተተክኤ ሻቅሎት ሄርሞን ሰማይ ዓረገ ንገለ የዕሩኹቱ ረኺባ ድሃዩ ካብ ምሕታት ኣይዓረፈትን። ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ ግና ድሕሪ ሰሙናት ሄርሞን ፡ ትፈትዎ ኣፍቃሪኣን ኣቦ ቦኽሪ ወዳን ማቴዎስ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብዘጋጠሞም ሓደጋ ምጥሓል መርከብ ከም ዝሞተ ተረድኤት። ከም ሕሱም ዓበደት ኩሉ መጻኢታታን ዕድላን ምስ ማቴዎስ ዝጠሓለ ኮይኑ ተሰመዓ ። መልኣከሞት ኣፉ ከፊቱ ክውሕጣ ተተምንየት። ኣብ ዓለም ምንባራ ከም ሓደ ከንቱ ተሰማዓ ። ድሕሪ ማቴዎስ መናባብሮ ብጣዕሚ ከበዳ ፡ ተስፈኣ ሃሚሙ ድማ ለይቲን ቀትሪን ኣብ ምስቁርቃር ተሕልፎ ኣላ ።
እንሆ ሕጂ ድማ መነባብሮ ኣድኪምዋ እቲ ብሩህ ገጻ ብማዳ ተደዊኑ ነቲ እንኮ ወዳ ንምዕንጋል ኣብ ጎደናታት ካርቱም ሻሂ ኣብ ምሻቃጥ ተዋፊራ ትርከብ ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ተዕሊለኒ ኣብ ዝነበረትሉ ኣዋን ኣብ ገጻ ዝዕዘቦ ዝነበርኩ ምልክት ናይ ጋሂን ሓዘኒን ዝኾነ ሰብ ክጻወሮ ዝኽእል ኣይኮነን ። ‘’ ካብ ኩሉ እቲ ዝኸበደ!” ትብል ሄርሞን ፡ “ሻሂ ኣብ ዝሽቅጠሉ እዋን ኣብ ዝካየዱ ግፋታት ሕጋዊት ኣይኮንኪን ኢሎም ብቀጻሊ ነዘን ዘይጠቕማ ንብረተይ ይህግሩለይ ፣ ኣነ ከይደ ካብ ዘይብለይ ብገንዘብ የውጸኦ። ኮታስ ካብ ጥቅሙ ክሳርኡ ዝዓቢ ስራሕ እዩ ።”
ብዝኾነ ሄርሞን እንሆ ነቲ እንኮ ወዳ ንምጥዋር ሕልምን ተስፋን ኣብ ዝሃደሞ ኩነት ኣብ ቃልሲ ትርከብ ኣላ ።


text:
ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስታት ኣንቶኒዮ ጉተርስ ናይ ኬንያ ዑደቶም ትማሊ ረቡዕ ኣብ ዝዛዘምሉ እዋን ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ሓደጋ ጥምየት ከምዘጋጠመን ሓደ ነገር እንተድኣ ዘይተገይሩ ድማ እቲ ኩነታት እናኸፍአ ክኸይድ ከምዝኽእል ገሊፆም።
ሶማል ሽዱሽተ ዓመት ኣብዘይመልአ ጊዜ ንካልኣይ ግዜ ዓፀቦ ኣጋጢሙዋ’ሎ።ደቡብ ሱዳን እውን ኣብ ገለ ኽፋላት እታ ሃገር ዓፀቦ ከምዘጋጠማ ኣዊጃ’ላ፤መንግስቲ ኬንያ እውን ድርቂ ሃገራዊ ሓደጋ ክብል ክእውጅ ከሎ ኢትዮጵያ እውን ተመሳሳሊ ሓደጋ ድርቂ ኣጋጢሙዋ’ሎ።
ብተወሳኺ ጉተረስ ብዛዕባ ፖለቲካውን ሰብኣውን ቅልውላው ደቡብ ሱዳን ምስ ናይ ኬንያ ፕሬዝዳንት ኡሁሩ ኬንያታ ተዘራሪቦም ኣለው።
ህውከት፣ዝምታን ሓገዝ ናብ ዘድልዮም ሰባት ረድኤት ከይበጽሕ ምኽልካልን ንኩነታት ደቡብ ሱዳን ስለዘጋደዶ ልዕሊ ሓደ ሚሊዮን ሰባት ኣብ ሓደጋ ወዲቖም ኣለው ኢሎም።
ቅልውላውን ስቓይን ህዝቢ ደቡብ ሱዳን ንከብቅዕ ዓብዪ ፃዕሪ የድሊ እዩ ኢሎም።
“ብዙሕ ፃዕሪ ከድልየና እዩ።ሕዚ እውን ብዙሕ ሓደጋታት የጋጥም፣ውግእ ይካየድ፣ብዙሕ ሽግራት ይፍፅሙ ኣለው።ሓደጋ ምፅናት ዘርኢ ግን ትርጉም ብዘለዎ ነኪዩ’ሎ።መሪሕነት ኢጋድ፣ሕብረት ኣፍሪካን ሕቡራት ሃገራትን ነቶም ፈተናታት ስለተረድኡዎ ናብ ትኽክለኝ ኣንፈት ከምርሕ ተስፋ ኣለኒ።”
ህፁፅ ሓገዝ ካብ ዘድልዮም 17 ሚልዮን ሰባት እቶም ሓደ ሲሶ ሶማልያዊያን እዮም።
ኣብ ሶማል ንዘሎ ኩነታት ዘጋደዶ ሕፅረት ዝናብን ዘየቋርፅ ግጭትን እዩ።ግጭት፣ጥምየት፣ሕማምን ንኣል-ሸባብን ግብረ ሽብራ ንምስዓር ዝካየድ ቓልስን ተደማሚሮም ኣብ ህይወት ሶማልያዊያን ኣዕናዊ ተፅዕኖ የሕድር ኣሎ ኢሎም።
ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት /UNHCR/ ኣብ ሶማል ኣጋጢሙ ዘሎ ቅልውላው ንምውጋድ እንተወሓደ 800 ሚሊዮን ዶላር የድሊ እዩ ኢሉ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Date: Friday, 08 June 2018
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብመሰረት ስምምዕ ኣልጀርስ ንውሳነ ኮሚሽን ዶባት ኢትዮ ኤርትራ ምሉእ ብምሉእ ክትግብሮ ከም ዝወሰነ ቅድሚ ክልተ መዓልታት እኳ እንተፍለጠ፡ ብወገን መንግስቲ ኤርትራ ክሳብ ሕጂ መልሲ ከይተዋህበ ጸኒሑ።
ይኹን እምበር፡ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል"መርገጺና እዉን ንጹር እዩ። ስምምዕ ኣልጀርስ ይኹን ዉሳነ ዶብ፡ ብዘየወላዉል ካብ ንቕበሎ 16 ዓመታት ኮይኑ ኣሎ" ክብል ኣብ ትዊተር ጽሒፉ'ሎ።
ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ጃፓን ኣቶ እስጢፋኖስ ኣፈወርቂ'ዉን ብስልኪ ርእይቶኡ ሂቡ ኣሎ።
ኣምባሳደር እስቲፋኖስ፡ መንግስቲ ኤርትራ ካብ ጽባሕ እቲ ዉሳነ ኣትሒዙ መርገጺኡ ከም ዘነጸረ ብምሕባር፡ "ኢትዮጵያ ኣብዚ መርገጺ'ዚ እንተሰሚራ ብእወንታ ዝርአይ ስጉምቲ ኢዩ" ኢሉ።
ንሱ ወሲኹ "ኮምሽን ዶብ ኣብ 2002 ዉሳኒኡ ምስ ኣሕለፈ፡ መንግስቲ ኤርትራ፡ ከም ዓቢይ ዓወት ናይ ክልቲኡ ህዝብታት ኢዩ ወሲድዎ፤ ኣብኡ ከኣ ጠጠዉ ኢሉ ጸኒሑ፤ ክሳብ ሕጅ'ዉን ኣብኡ ደዉ ኢሉ ኣሎ" ድሕሪ ምባል "ኤርትራ ከም ሓድሽ እትህቦ መግለጺ የብላን" ይብል።
"ክልቲኡ ህዝብታት ንዉግእ፡ ንድኽነት፡ ንድሕረት ኣይኮነን ተፈጢሩ" ዝበለ ኣምባሳደር እስቲፋኖስ፤ ወነንቲ እኹል ዝኾነ ባህርያዊ ጸጋታት ዝኾኑ እዞም ክልተ ህዝብታት፤ ብሰንኪ ኵናት ኣብ ጥቕሚ ህዝቢ ክዉዕል ከም ዘይከኣለ ይሕብር።
ኣምባሳደር እስቲፋኖስ ወሲኹ እዚ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣዉጺእዎ ዘሎ መግለጺ ኣብ ኢትዮጵያ ሓደ ሓድሽ ክስተት ከም ዘሎ ዘርኢ ምዃኑ ይገልጽ።
"ንዝሓለፉ 27 ዓመታት ፖለቲካ ኢትዮጵያ ብህወሓት ዝተባሕተ ኢዩ ነይሩ። ህወሓት ንኢትዮጵያ ንምብትታን ክሰርሕ'ኳ እንተጸንሐ፡ ህዝቢ ኢትዮጵያ ብዝገበሮ ተቓዉሞ ግን ክዕወት ኣይከኣለን" ብምባል "እዚ ሕጂ ዘሎ ኩነታት፡ ፖለቲካ 'ታ ሃገር ካብዚ ዕብለላ ከም ዝወጽአ ዘመላኽት ኢዩ" ኢሉ።


text:
ብኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣቶ ኣርኣያ ደስታ ዝተመርሐን ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ሕብረት ኤውሮጳ ኣቶ ነጋሲ ካሳ ዝርከቦን ልኡኽ ኤርትራ፡ ብ29ን 30ን ሕዳር ኣብ ከተማ ኣቢጃን – ኣይቮሪኮስት ኣብ ዝተቓንዐ 5ይ ዋዕላ መራሕቲ ኣባል ሃገራት ሕብረት ኣፍሪቃን ሕብረት ኤውሮጳን ተሳቲፉ።
ኣብ’ቲ “ወፍሪ ኣብ መንእሰያት፡ ንምቅልጣፍ ሓፈሻዊ ዕብየትን ዘላቒ ምዕባለን” ብዝብል ቴማ ዝተኻየደ ዋዕላ፡ እቶም መራሕቲ ኣብ 4 ስትራተጂካውያን ቀዳምነታት ኣተኲሮም ክሰርሑ ተሰማሚዖም።
እቶም ስትራተጂካውያን ቀዳምነታት፡ ወፍሪ – ኣብ ትምህርቲ፡ ስነ-ፍልጠት፡ ቴክኖሎጂን ሞያን፡ ምሕያል ሰላም፡ ጸጥታን ምሕደራን፡ ምጒስጓስ ወፍሪ ንዘላቒ ቅርጻዊ ለውጢ ኣፍሪቃ፡ ስደትን ናጻ ምንቅስቓስ ሰራሕተኛታትን ዝብሉ ነጥብታት ዝሓዙ ኮይኖም፡ ነቲ ዋዕላ ዝምልከት ሰነድ’ውን ተዳልዩ።
ጐድኒ-ጐድኒ’ቲ ዋዕላ፡ ልኡኽ ኤርትራ፡ ምስ ልኡኻት ሩሜንያን ቡልጋርያን ብምርኻብ፡ ኣብ ምምዕባል ክልተኣዊ ዝምድና ዘተኰረ ዘተ ኣካዪዱ።
ብኻልእ ወገን፡ ኣብ ስያትልን ፖርትላንድን – ሰሜናዊ ምዕራብ ሰሜን ኣመሪካ ንዝርከባ ሃገራውያን ውዳበታት ዘሳተፈ ዋዕላ፡ ብ25ን 26ን ሕዳር ተኻዪዱ።
ሓላፊት ህዝባዊ ጉዳያት ኣብ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ፡ ወይዘሮ ሓድነት ቀለታ፡ ንዝመጽእ ዓመት ተታሒዞም ዘለው ውጥናት ስራሕ ዝምልከት መግለጺ ኣቕሪባ።
ብተወሳኺ፡ ንምሕያል ህዝባዊ ግንባርን ኣገዳስነቱን ዝምልከት ሰፊሕ መብርሂ ቀሪቡን ብተሳተፍቲ ዘተ ተኻዪዱሉን።


text:
ሓደ ኣባል ላዕለዋይ መሪሕነት ገዛኢ ፓርቲ ደቡብ ሱዳን SPLM ኣንፃር ፕሬዝዳንት ሳልቫ ኪር ይዋግኡ ናብ ዘለው ሓይልታት ተቓዋሚ ምፅምባሮም ኣፍሊጦም።
ጠሊሞም ናብ ደንበ ተቓዋሚ ዝኣተው ኤዘኪየል ሎል ጋትኩዎት ሓደ ካብቶም ተኣሲሮም ዝነበሩ 11 ፖለቲከኛታት እዮም።ንሶም ኣብ ዩናይትድ ስቴትስን ሕቡራት መንግስታትን ኣምባሳደር ደቡብ ሱዳን ብምዃን ኣገልጊሎም እዮም።
ሓዳሽ ደቡብ ሱዳን ንምህናፅ ምስ ናይ ቀደም ምኽትል ፕሬዝዳንትን ሎሚ መራሒ ተቓዋሚን ሪክ ማቻር ንምሕባር ወሲነ ኣለኹ ኢሎም።
ኵናት ጠጠው ኢሉ፤ደቡብ ሱዳን ካብ ናይ ዘርኢ ፖለቲካ ነፃ ኮይና፣ስርዓት ፌደራል ስርዓት ኣብምሓዝ ሓዊሱ ኣገደስቲ ዝኾኑ ምምዕርራያትት ተገይሩላ ክሪኢ እዩ ድልየተይ ምስ በሉ ኣስዒቦም ‘’እዛ ዝብላ ዘለኹ ደቡብ ሱዳን ክትፍጠር ትኽእል ሓድሽ መሪሕነት ምስ ዝቀላቐል እዩ’’ኢሎም።
11 መሪሕነት SPLM ፕሬዝዳንት ሳልቫ ኪር ብመፈንቅለ መንግስቲ ኸሲሶምዎም እዮም ኣብ ቁፅፅር ዝውዓሉ።ዓለምለኸ ድፍኢት ምስ ሓየለ ነይሮም ዝተፈትሑ።ካብቶም 11 ሸውዓቲኦም ኣብ ወርሒ ለካቲት ተፈቲሖም።ምስ ክልቲኦም ሓይልታት ከይወገንና ከም ሳልሳይ ወገን ኣብ ዝርርብ ሰላም ንሳተፍ ንደሊ ኢና ኢሎም።
እቶም ኣርባዕተ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ግንቦት ተፈቲሖም።ጋትኩዎት ጥራሕ እዮም ናብ ደንበ ተቓዋሚ ኣቲዮም ዘለው።ዓሰርተ ሓዲኦም ኣብ ጉዳይ ግዕዝይና፣ወገናውነትን ካልኦትን ኣብ ልዕሊ ፕሬዝዳንት ሳልቫ ኪር ሕቶ ዘቕረቡ ስለዝኾኑ ነፃ ኣይኮኑ ይብሉ።
ኣብ መንጎ ተዋጋእቲ ሓይልታት ይካየድ ዘሎ ልዝብ ሰላም ብዙሕ ምዕባለ ኣየርኣየን።ቶኽሲ ጠጠው ምባል ሓዊሱ ዛጊድ ሰለስተ ስምምዓት ዋላ እንተተፈረሙ እውን ብኽልቲኦም ወገናት ክጥሓስ ፀኒሑ።
ክልቲኦም ወገናት ናይ ሓባር መሰጋገሪ መንግስቲ ከጣይሹ 60 ማዕልታት ተዋሂቡዎም’ሎ።


text:
ብኻልእ ወገን ካብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ኦሮሚያ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ተታሒዞም ኣበይ ከምዝኣተው ከምዘይፍለጥ ምኽትል ኣቦ መንበር ኤፌኮ ገሊጾም።ካብ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ኦሮሚያ ሓበሬታ ኣይተረኽበን።
ምኽትል ኣቦ-መንበር ፌደራሊስ ኮንግረስ ኦሮሞ(ኦፌኮ) ኣቶ ሙላቱ ገመቹ ኣቶ በቀለ ገርባ ዝርከቡዎም ኣባላት ኣመራርሓ እቲ ውድብ ኣብ ማእኸላይ ተኣሲሮም ከምዝርከቡን ክሳብ ትማሊ ሰንበት ንሓሙሽተ መዓልታት ናይ መግቢ ምሕሳብ ኣድማ ብምክያዶም ከቢድ ምዝባዕ ጥዕና ከምዘጋጠሞም ይገልጹ።
ናይ ቦታ ምጽባብ ስለዘሎ ኣብ ውሽጢ ሓንቲ ንእሽተይ ክፍሊ ኣስታት 30 ሰባት ተኣሲሮም ኩሉ ኣቑሑቶም ኣብታ ጸባብ ክፍሊ ከምዝቕመጥ፣ናይ ሰብ ሃፋ እውን ኣሎ።ኣብ ኣዚዩ ኣጸጋሚ ኩነታት ተጻቢቦም ይነብሩ ነይሮም።በሰንኪ እዚ ድማ ናይ መግቢ ምሕሳም ኣድማ ምኽያዶምን ከም ውጽኢቱ ሓሚሞም ኣብ ኣዚዩ ዘተሓሳስብ ኩነታት እዮም ነይሮም ኢሎም።
ናይቶም እሱራት ኣተሓሕዛ ቅሩብ ስለዝተመሓየሸ ነቲ ኣድማ ደው ኣቢሎምዎ ‘ውን ኢሎም።
ብኻልእ ወገን ድማ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ኣብዚ ሕጂ እዋን ሓዲሽ ዘመተ ተጀሚሩ’ሎ ኢሎም ኣቶ ሙላቱ። ኣብ ምዕራብ ወለጋ ከተማ ግንቢ ኣብ ሓደ ለይቲ 60 ሰባት ከምዝተወስዱን ኣበይ ከምዝኣተው ከምዘይፍለጥን ገሊጾም።
ብተወሳኺ ኣቶ ሙላቱ ከምዚ ኢሎም።
‘ካብ ወረዳታት ሆሮጉድሩ 39 ሰባት፣ካብ ቀለም ወለጋ 54 ሰባት፣ካብ ኣምቦ 103 ሰባት፣ምዕራብ ሃረርጌ ካብ 800 ክሳብ ሓድ ሽሕ ሰባት፣ካብ ሻሸመኔን ሽውዓተ ወረዳታትን ምዕራብ ኣሩሲ ኣስታት 1,200 ሰባት፣ካብ ጉጂ 150 ሰባት ተወሲዶም ኣለው።ኣበይ ከምዝርከቡ ኣይፍለጥን።ኣበይ ከምዝተኣሰሩ መንግስቲ ናይ ምዝራብ ግዴታ ኣለዎ።’
ኣብ ክልል ኦሮሚያ ይፍጸም ኣሎ ብዛዕባ ዝተብሃለ ማእሰርቲ ንምጽራይ ናብ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኮምኒኬሽን ብምድዋል ዝተካየደ ፈተነ ኣይተዓወተን።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣስተንትኖ ቃላ ኣምላኽ ሠነ – 8.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ዮሓ.19:31-37
ስለዚ፥ ድሮ ሰንበት ስለ ዝነበረ፥ እታ ሰንበት እቲአ ድማ ኽብርቲ በዓለ ዓመት ስለዝነበረት፥ እቲ ሬሳታት አብ መስቀል ምእንቲ ኸይኃድር መሓኹልቶም ሰሰቢሮም ኬውርድዎ መራሕቲ አይሁድ ንጲላጦስ ለመንዎ። ሽዑ እቶም ወተሃደራት መጺኦም መሓኹልቲ እቲ ቐዳማይን ናይቲ ምስኡ ዝተሰቕለ ኻልአይን ሰበሩ። ናብ ኢየሱስ ምስ መጹ ግና ድሮ ከም ዝሞተ ርእዩም መሓኹልቱ አይሰበርዎን። ሓደ ኻብቶም ወተሃደራት ግና ጎድኑ ብኹናት ወግኦ፥ ብኡብኡ ኸአ ደምን ማይን ወፅ። እቲ ነዚ ዝረአየ መስከረ፥ እቲ ምስክሩ ኸአ ሓቂ አዩ፤ ንስኻትኩም ምእንቲ ኽትአምኑ ድማ ንሱ ሓቂ ኸም ዝመስከረ ይፈልጥ እዩ። እዚ ዝኾነ ኸአ አቲ “ካብኡ ሓደ ዓጽሚ እካ አይኪሰብሩን እዮም” ዚብል ጽሑፍ ምእንቲ ኺፍጸም እዩ። ካልእ ጽሑፍውን “እቶም ዝወግእዎ ክርእይዎ እዮም” ዚብል አሎ።
- አስተንትኖ
ዮሓንስ ወንጌላዊ ካብዚ ሎሚ ቃል አምላኽ ተበጊስና ምስጢረ አምላኽን ሰብን ክነስተንትን ይዕድመና፤፡ እቲ ቃል ብቕደሙ ዝነበረ ብርእሱውን አምላኽ ዝኾነ ኩሉ ብአኡ ዝተፈጥረ፥ ብርሃን ኮይኑ ናብ ዓለም ምስ መጸ፥ ሕዝቢ ዓለም ምቕባሉ ስለ ዝተሳእኖም፥ ነቲ ጸልማት መሪጹ፥ ግብሮም ክፍእ ስለ ዝነበረ ድማ ነቲ ጻድቕ ካብ ገጽ ምድሪ ኬጥፍእዎ ተማኸሩ፡:አብ መስቀል ተሰቒሉ ክመውት ፈረድዎ። አብ ቀራኒዮ አእዳውን አእጋሩን ብጽኑዕ ሸንኪሮም አብ መንጎ ሰርቕቲ ሰቐልዎ።
ንሱ ብሰሪ ገበና ቆሰለ፡ ብሰሪ አበሳና ድማ ተኸትከተ፡ ንሕና ሰላም ምእንቲ ኽንረክብ መቕጻ ዕቲ ናብኡ ወረደ፡ ንሕናውን ብስምብራቱ ሓወና። አበሳና ኩሉ አብኡ ጸዓኖ፡ አብ መስቀል ክርስቶስ ተሳቐየ፡ ብናጽነት ምእንቲ ድኅነት ደቂ ሰባት ሕይወቱ አወፈየ። ን ዓና ከም ሓደ ዓቢ እቲ ዝዓበ ምልክት ከአ ብሞቱ ከአ ማይን ደምን ሃበ። አብ መስቀል ከአ ፍቕሩ ገለጸ፤፡ እቲ ጻድቕ ንሞት ተፈርደ ተኾነነ።
ክርስቲያናዊ ሕይወትና ከምቲ ዝግባእ ክነብሮ አብ ሓደ ዶግማ ጥራይ ምእማን፡ ናይ ሓደ ማሕበር ወይ ምንቕስቃስ አባል ምኻን፡ ቤተክርስቲያን ምምልላስ ጥራይ እኹል አይኮነን። ነቲ እንአምኖ ብሕይወት ክትነብሮ፤ አሰር ክርስቶስ ክንክተል መስቀልና ክንስከም ይግበአና። በታ ናብ ሕይወት እትወስድ ጸባብ መንገዲ ክንሓልፍ ይግበአና። “ከምቲ ክርስቶስ ዘፍቀረና፥ ከም ሓደ ምኡዝ ዝሽትኡ መባእን መሥዋዕትን ገይሩ ኸአ ንገዛእ ርእሱ ምእንታና አኅሊፉ ዝሃበ፥ ንስኻትኩምውን ብፍቕርን ንበሩ”። ኤፌ.5:2 እዚ ማለት ከአ እግዚአብሔር ምእንቲ ወዲ ሰብ፤ ምእንቲ ፍጡሩ፤ ሓጢአተኛ ገዛእ ሕይወቱ ብገዛእ ፍቃዱ አኅሊፉ ሃበ ማለት ኢዩ። ሞቱ ከአ እቲ ዝዓበ መወዳድርቲ ዘይብሉ መግለጺ ፍቕሩ ኢዩ። ስለዚ ከም ክርስቲያን ነቲ ሕማማት ክርስቶስ መዓልታዊ ሕይወትና ክነስተንትኖ ይግበአና። ንሱ ፍልጠትን ፍቕርን ምኻኑ ከአ ክርደአና ኢዩ።
ሓደ ኻብቶም ወተሃደራት ግና ጎድኑ ብኹናት ወግኦ፥ ብኡብኡ ኸአ ደምን ማይን ወፅ። ምልክት ሕይወትን መንፈስ ቅዱስን። ምልክት ናይቲ መስዋእቲ ክርስቶስ ምእንቲ ድኅነት ደቂ ሰባት። በዚ ኸአ ክርስቶስ ሕይወቱ ንነፍሲ ወከፍና ከካፍል ደለየ። እግዚአብሔር ካብ ፍጥረት ዓለም ጀሚሩ ብደሙን ማዩን ከም እንውለድን ክም እንነብርን ክገቢር ደለየ፡ ምኽኒያቱ ደም ምልክት ሕይወት ኢዩ። ክርስቶስ እምበአራብዚ ሕይወት እዚ ከሳትፈና ደለየ። እቲ ካብ ጎድኑ ዝወፀ ደም እምበአር ምልክት ናይቲ ሕይወቱ ምእንታና ዝተሰወዕ ኢዩ። ክርስቶስ እምበአር አብ ምሥጢረ ጥምቀት ብሕያብ መንፈስ ቅዱስ ምእንቲ ነፍሲ ወከፍና ሕያው ማይ ይቕየር። በዚ ኸአ ንነፍሲ ወከፍና ጽምእና ከም እነርዊ ይገብረና። አብ ምድራዊ ጉዑዞና ዓርኪ ይኾነና። አብ ምሥጢርተ ቅዱስ ቁርባን ስጋኡን ደሙን ብምሃብ ከአ ምስ እግዚአብሔር አቦ ወልድን መንፈስ ቅዱስን ሕብረት ክምዝህልወና ይገብረና። እቲ ነዚ ዝረአየ መስከረ፥ እቲ ምስክሩ ኸአ ሓቂ አዩ፤ ንስኻትኩም ምእንቲ ኽትአምኑ ድማ ንሱ ሓቂ ኸም ዝመስከረ ይፈልጥ እዩ። እዚ ዝኾነ ኸአ አቲ “ካብኡ ሓደ ዓጽሚ እካ አይኪሰብሩን እዮም” ዚብል ጽሑፍ ምእንቲ ኺፍጸም እዩ።
ክርስቶስ አብ ልብኹም ብእምነት ምእንቲ ኺኃድር፥ አብ ፍቕሪ ሱር ክትሰዱን ክትስረቱን፥ ምስ ኩሎም ቅዱሳን ኮንኩምውን ምግፋሑን ምንዋሑን ም ዕማቑን ቁመቱን እንታይ ምኻኑ ምስትውዓል ምእንቲ ኽትክእሉ፥ ነታ ንፍልጠት ኃፍ እትብላ ፍቕሪ ክርስቶስ ድማ ኽትፈልጥዋ፥ ክሳብ ኩሉ ምልአት አምላኽ ከአ ምእንቲ ኽትመልኡ፥ እጽሊ አለኹ። ኤፌ.2፡17-19
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::


text:
ሜዳ ናታል ብማይ ዝጠልቀየ ኮይኑ‘ዩ ውዒሉ።ቅድመን ኣብ እዋንን‘ቲ ግጥም ማይ ይዘንብ ስለዝዋዓለ።እንተኾነ ኣብ ቀዳማይ 45 ፀወታ፣ሜክሲኮ ክልተ ሸቶ፣ካሜሩን ሓደ ሸቶ ብሞንጎኛ ተሳዒሩወን‘ዩ።ካብ ፀወታ ወፃኢ ወይካኣ ኦፍ-ሳይድ ተባሂሉ።
ክልቲኤን ጋንታታት ክሳብ ስሳ ደቃይቅ፣ሸቶ ኣልቦ ኮይነን‘የን ፀኒሔን። ኣብ መበል 63 ደቂቃ ሜክሲኮ ንቀዳመይቲ ሸቶ ኣመዝጊባ።
እቲ ፀወታ ኣብ ፅዋዕ ዓለም ክትሪኦ ዝግባኣካ ሜላን ዓይነትን ኣፀዋውታ ከይተራኣየሉ ዘሊቁ‘ዩ።ሓንቲ ዝትናኣድ ፈተነ ብካሜሩን ኣብ መበል ቴስዓ ደቂቃ ዝተፈነወት‘ያ።ዝናኣድ ኣቀላልዓ ብቴስታ፣ዝናኣድ ግብረ-መልሲ ሓላዊ ማዕፆ ሜክሲኮ።
ኣብ ዝተዛዘመ ሰዓት ኣብ መበል 92 ደቂቃ፣ተሰላፋይ ሜክሲኮን ማንቸስተር ዩናይትድን ቼቼሪቶ ንውዱእ ኩዕሶ ኣይተጠቀመላን።ሜክሲኮ ንኣዝዩ ኣገዳሲ ሰለስተ ነጥቢ ሒዛ ወፂኣ‘ላ።ይግባኣ‘ውን‘ዩ።
ኣስዒበን ዝተጋጠማ ስዻኝን ሆላንድን‘የን።ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዘዳለወቶ ፅዋዕ ዓለም ንፅዋዕ መን ዓተረ ዝቀረባ ክልቲኤን ጋንታታት ሓያል ንሕንሕን ክእለትን ዝተራኣየሉ ፀወታ‘የን ኣርእየን።
ኣቀዲማ ሸቶ ዘመዝገበት ስዻኝ‘ያ ነይራ።ብፍፁም ቅላዕ መቅፃዕቲ‘ያ ኣመዝጊባታ።እንተኾነ ተፃወቲ ሆላንድ ኣይተኻእሉን።ኣከታቲሎም ሓሙሽተ ሸቶታት ኣመዝጊቦም።ቫን ፐርሲ ክልተ እታ ሓንቲ ኣዝያ ትናኣድ ሸቶ’ያ ኣመዝጊቡ።ኣያን ሮብን ክልተ፣ኣብ መስመር ተኸላኻሊ ዝስለፍ ሓንቲ ሸቶ ኣመዝጊቡ።እቲ ፀወታ ሓሙሽተ ንሓደ ተዛዚሙ።


text:
ቅድስት ፍራንቸስካ ካብሪኒ ኣብ ሰማያዊ ቤት ዝተወለደትሉ ዝኽሪ መበል 100ኛው ዓመት ምኽንያት ሮማ ኣብ ዝርከብ መንበረ ጥበብ ሳፒየንዛ ናይ እዋናዊ (ዘመንታዊ) ታሪኽ ተሓባባሪት መምህር፡ ኣቨኒረ ናይ እተሰምየ ናይ ኢጣሊያ ብፁዓን ጳጳሳትን ሎ ሶርቫቶረ ሮማኖ ናይ ቅድስቲ መንበር ዕለታዊ ጋዜጣን ፎሊዮን ከምኡ እውን ኮረረ ደ ላሰራ ናይ እተሰምየ ናይ ኢጣሊያ ዕለታዊ ጋዜጣ ጋዜጠይና ሉቸታ ስካራፊያ ብዛዕባ እታ ቅድስቲ ታራኽ ዘዘንትው ኣብ መንጐ ምድርን ሰማይን ብዝብል ኣርእስቱ ናይ ስደረሰኦ መጽሓፍ መቕድም፥ ፍራንቸስካ ካብሪኒ፥ እዋናዊ ዓለም በቲ ዝርአይ ዘሎ ብዝተፈላለየ ቅልውላው ብዙሕ እዋን ብተስፋ ምቝራጽን ድኽነትን ዝድረኽ ጸዓት ስደተይናናታን ተመዛበልንት ምልኩት ከምዝኸውን ቀዲማ ዘስተውዓለቶ ሰብኣዊ ክስተት እዩ ዝብል ሓሳብ ዘማእከለ ብቕዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝተጻሕፈ ከምዝኾነን፡ ቅዱስነቶም
እዛ ናይ ስደተይናታን ተመዛበልትን ሓላዊት ቅድስቲ ቢላ ቤተ ክርስቲያን ዝኣወጀታ ቅድስቲ ፍራንቸስካ ካብሪኒ ዕለት 22 ታሕሳስ 1917 ዓ.ም. ኣብ ቺካጐ ኣብቲ ባዕላ ክቐውም ዝገበረቶ ቤት ሕክምና ካብዚ ዓለም ብሞት ዝተፈለየት ክትኸውን እንከላ ኣብ ኣገልግሎት ድኻታን ናይ ፍቕሪ ስራሕን ዝጸዔ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ንስደተይናታት ብምቕራብ እቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ዝረአይ ዘሎ ጸኣት ስደተይናታት ቅድም ቢላ ዘስተውዓለቶ ጥራሕ ዘኰነስ ኣብ ዓለም ማሕበራውን ኤኮኖሚያን ኢፍትሓውነት እናሰፍሔ ምስ ዝኸይድ ብዙሓት ሕይወቶምን ሕይወት ኣባይቲ ስድራኦምን ንምምሕያሽ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ከምዝንቀሳቐሱን ካብ ዝዀነ ይኹን ኢፍትሓውነት ንምምላጥ ዘይደሊ ሓደ’ኳ ክህሉ ከምዘይክእል ዘተሓሳሰበ ምዃኑ ቅዱነቶም ገሊጾም።
ንስደተይናታት ሰብኣዊ ሓገዝን ሕንጸትን ክንክን ጥዕናን ብምቕራብ ጥራሕ ከይተሓጽረት ናይቶም ዝስደዱ መንነቶም ባህሎም ሃይማኖቶም እውን ከይተረፈ ክኽበር ከምዘለዎ ተኣሚና ንሳን ኩለን ኣባላት ማሕበራ ደናግል ናብቲ ስደተይናታት ዕለታዊ መነባብርኦም ዝመርሕሉ ኣባይቲ ዕዮ እናኸዳን ኣብ ቤት ማሕቡስ ንዝርከቡ እናበጽሓ ይከናኸና ከምዝነበራን፡ ዘኽታማት እናናበያ ናብቲ ደጋዊ ክፍሊ ከተማታትን ህልውናን ወንጌላዊ ፍቕሪ ዝመስከረት ምዃና የዘኻኽሩ።
ስደተይና ተኸቢሩን ናይ ዘእንገዶ ሃገር ሕግን ስርዓትን ተቐቢሉ ገዛእ ርእሱ ከይከሓደ ተቐባልነት ረኺቡ ክነብር ኣለዋ ዝበለት ምዃና ኣብቲ መቕድም ዝገለጹ ቅዱስ ኣቦና፡ እዚ ሓሳብ’ዚ እዋናውነት ዘለዎ እዩ፡ ስለዚህ ስደተይና መንነቱን ሃይማኖቱን ባህሉን ምስ ዝኽበረሉ ናይ ዘእንገዶ ሃገር ባህልን ሃማኖትን ዘኽብር ክኸውን ይተባባዕ። ተፈላጥነት ምስ እትረክብ ነቲ ተፈላጥነት ዝህብ ክተፈልጦ ትህንጠይ ከምዝበሉ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኣድሪያና ማሶቲ ሓቢረን።
ቅድስቲ ፍራንቸስካ ካብሪኒ፥ እቲ ንጓለንስተይቲ ፍሉይ ዝገብራ ኣደነትን ሓልዮትን ርሕራሔን ተቐባልነትን ዝብሉ ባህርያት ብምንባር ብፍላይ ነቶም ዝተናዕቁን ድኻታትን ብምጥባቕን ብምሕናጽን እቲ እዋናዊ ዓለም ሎሚ ክገብሮ ዝግብኦ ኣቐዲማ ዝሓበረት እያ። እዚ ተግባራ’ዚ ፍቕርን ፍትሕን ኣጣሚርና ነቲ ተኸሲቱ ዘሎ ጸኣት ስደተይናታት ክንገጥሞን ንስደን ምዝብልናን ዝድርኽ ምኽንያት ኩሉ መፍትሒ ክርከበሉ ተተሓሳስብ ብዝብል ሓሳብ ነቲ መቕድም የጠቓልሉ ዝበላ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ማሶቲ ኣስዒበን፥ ደራሲት ሉቸታ ስካራፊያ ኣብቲ መጽሓፈን ቅድስቲ ካብሪኒ፡ ንስደተይና ሰናይ ምምናይ ጥራሕ ዘይኰነ ሰናይ ምግባር ኣገዳሲ ምዃኑ ብቓልን ብግብርን ዝመስከረት ምዃና ነቲ ናይ ስደተይናታትን ተመዛበልትን ሓላዊት ቅድስቲ ተባሂላ ክትእወጅ ዘብቅዓ ልዑክ ክርስቲያናዊ ክብሪ እንታይ ምዃኑ ብሰፊሕ ትንታኔ ከምዝሃባሉ ኣፍሊጠን።


text:
ከተማ ሉንድ፡ ሓንቲ ካብተን ጥንታውያን ከተማታት ዞባ ስካንድናቭያ እያ። Mአለለዪ ወይ ኣርማ ናይዛ ከተማ ከኣ፡ እቲ ኣብኣ ዝርከብ ህቡብ ዝኾነ ዩኒቨርስቲ እዩ። ሉንድ 115000 ተቐማጦ ሃልዮማ 50000 ካብኣቶም ተመሃሮ እዮም። ኣብዚ ከተማ’ዚ እቶም ዝዓበዩ ወሃብቲ-ስራሕ፡ ሕክምና ዞባ ስኮነ፡ ሉንድ ዩኒቨርስቲ፡ ከምኡ ውን ምምሕዳር ከተማ ሉንድ እዮም። ብዙሕ መሳጥን ክድህሰስን ዝግብኦ ነገራት ዝሓቆፈት ከተማ ሉንድ ኣብ ዕብየታዊ ገስጋስ እትርከብ ከተማ እያ።
ክፍቲ ናይ ስራሕ-ቦታታት
ኣብዚ ገጽ’ዚ፡ ክፍቲ ናይ ስራሕ ቦታታት ኣብዚ ከተማን ኣብ ከባብን
ናይ ሓበሬታ ካርታ
ኣብቲ ካርታ፡ ኣብቲ ኮምዩን እንታይ ኣገልግሎት ከም ዘሎ ትርእይ። ኣብኡውን ነቲ እትደልዮ ቦታ ንኣብነት ኣድራሻ ገዛ፡ ምልክት ክትገብረሉ ትኽእል።
ኣብቲ ካርታ እንታይ ኪረኣይ ከም እትደሊ ምረጽ
ብዙሕ ስራሕ ኪርከብ ይኽእል
ገለ ናይ ክፉት ናይ ስራሕ ቦታ ሓበሬታታት ናይቲ ስራሕ ኣድራሻ የብሉን፡ ስለዚ ኣብቲ ካርታውን ኣይረአን፡ ግን ኣብቲ ”ክፉት ናይ ስራሕ ቦታ” ዚብል ኩርናዕ ይርከብ።


text:
ብ ንጉሰ ሃይለ (መንስዓይ)
ንኣይ ይመስለኒ ከም ዝነበረ ሕዝቢ ኤርትራ ብረታዊ ቃልሲ ዘካየደ ነጻነቱ ድሕሪ ምርግጋጹ ፣ ከምቲ ኣብ ጊዜ ባዕዳውያን ገዛእቲ ዝነበሮ ነተን ንትውልዳዊ ዝምድናኤን ታሪኸን ባህለን መበገሲ ብምግባር ብመንግስቲ ጥልያን ዝቖማ ንሱ (ሕዝብና) ከኣ እተሰማምዓለን ኣውራጃታቱ ፣ ወረዳታቱ ፣ ዓድታቱ ባዕሉ ንባዕሉ እናኣመሓደረ ብፈደረሽን መልክዕ ዝነብር መሲሉዎ ኢዩ ። ብናተይ ኣረዳድኣ ፣ ንከም ሕዝቢ ኤርትራ ዝኣመሰለ ኣቀዋውማ ዘለዎ ሕዝቢ ዝሓሸ አገባብ ምምሕዳር ብቀዳምነት ብናይ ቋንቋን ቦታን ሃይማኖትን ሓድነት ዝሰርሕ ፈደረሸን ኢዩ ። ንማዕርነታዊ መሰል ዋንነት መሬት ብዝምልከት ሕጊ እንዳባ’ውን ንዘየተኻኽሎ ጒዳይ ፣ ንሕዝብና ነጻነት እትፍውሶ ኢዩ ይመስሎ ነይሩ ። ነጻነት ፣ „መሰል ዋንነት መሬት ናይ መንግስቲ ኢዩ „ እትብል ኣዋጅ ብዘቃልሔት ግዳ ትጽቢቱ ክም እተጠልመ ተገንዚቡ ። ኣብ ገዛእ ሃገሩ ጓና ከም ዝኸውን ገሚቱ ። ቅድሚ ሕጂ ብካልእ ኣርእስትታት ኣውጺኤዮ ኣብ ዝነበርኩ ጽሑፋት እውን ገሊጸዮ ከም ዝነበርኩ ፣ ውጽኢት ብረታዊ ቃልሲ ከምዚ መሲሉዎ ነይሩ እንተዝኸውን ግዳ (ሕዝብና) ብርግጽ ነዛ ተረኺባ ዘላ ስማዊት ነጻነት ንምምጻእ ኢሉ ኣይምተቃለሰን ፣ ኣይምሰንከለን ፣ ኣይምተስውኤን ።
እዚ ዘራፊ ኣዋጅ እዚ ንሕዝብና ኣብ ክልተ ተሃላለኽቲ ጒጅለታት መቓቒልዎ ። ብሓፈሻዊ ኣዘራርባ እቲ ብምስኣን ወይ ብጽበት መሬት ክሽገር ዝጸንሔ ጒጅለ ነዚ ኣዋጅ እዚ ሓንጎፋይ ኢሉ ብታሕጓስ ተቐቢሉዎ ። እቲ ሽግር ፣ ጽበት መሬት ዘይነበሮ ፣ ማዕርነታዊ ኣተዓዳድላን ምድልዳልን ጥራሕ ዝሓትት ጒጅለ ግዳ ብቃል ጥራሕ ዘይኮነ ብተግባር እውን ነዚ ኣዋጅ እዚ ነጺግዎ ኢዩ ። ነገሩ “ምስ ደገዝማቲ መን ተማጓቲ“ ስለ ዝኾነ ግዳ ዝረኸባ መልሲ ማእሰርቲ ጥራሕ ኢያ ። ንሕዝቢ ኤርትራ ከጋጥምዎ ካብ ዝጸንሑን ዘለዉን ኣብ ቀረባ ጊዜን ብቀሊል ኣገባብን መፍትሒ ክረኽቡ ትጽቢት ካብ ዘይግበረሎም ጸገማት እቲ ዝሓየለ ከኣ ብርግጽ እዚ ዝዛረበሉ ዘሎኹ ጒዳይ መሬት ኢዩ ።ንሕዝብና እምበኣር ጊዜን ኲነታትን ሓሊኻ ብቅቡል ስጒምቲ እናመረሸ ክሳብ ዝምዕብል ብሜላን ትዕግስትን ደኣ’ምበር ብበትርን ብቡኛን ከነመሓድሮ ፣ ብምድፋእ ወይ ብምውጣጥ ከነንቀሳቕሶ ኣይግባእን ።
ኣብ መደምደምታ ጽሕፍተይ ክብሎ ዝደሊ ፣ ሕዝብና ኣብ ትኽክል ጊዜኡ ግቡእ ስጒምቲ ንምውሳድ ደኣ ደንጓዪ ኢዩ’ምበር ፣ ውዒሉ ሓዲሩ ምምጻኡ ንዘይተርፍ ፣ ዓማጺ ስራሓትስ ከም ድምጺ ዝሃምም ዝናም ከሎ ገና ኢዩ ዝግምቶ ። ድሕሪ ኣዋጅ ምህጋር መሬት ንኣብነት ፣
ህ) ናይ ወዲ ተባዕታይን ጓል ኣንስተይትን ሓዳር ፣ ዕርክነት ወይ ውሽምና ብመንገዲ ቤት ጽሕፈት ዞባ (ቀበሌ) ከም ዝኸውን ፣
ለ) ኲሉ ኣብያተ ዕዮን ትካላት ሕዝባዊ ኣገልግሎትን ናይ መንግስቲ ከም ዝኸውን ፣
ሐ) ንሕዝብና በብዕድሜኡን ዞባኡን ብቀሊል ንምፍላጡ ብዩኒፎርም ክዳውንቲ ከም ዝግልገል ፣
መ) ሕዝብና ከም ተመሃሮ ዩኒቨርሲቲ ኣብ ናይ ሓባር ቤት መግቢ ከም ዝቕለብ
ረ) ዝተወልደ ቈልዓ ካብ 5 ዓመት ዕድሜኡ ንደሓር ንብረት መንግስቲ ከም ዝኸውን
ወዘተ . . . ዝገብር ኣዋጃት’ውን ከይሰዓበ ኣይተርፍን ይኸውን ዝብል ስግኣት ኣለዎ ። ይ ስ ተ ረ ና !!!
ብዝተረፈ ፣ ዕላማ ጽሑፋተይ ኲሉ ጊዜ ምስ ዝኾነ ዜጋ ንምርድዳእ ደኣ’ምበር ንምትህልላኽ ኣይኮነን ። ስለዚ ፣ እቶም ንጒዳይ ምምሕዳር ሃገር ብዝምልከት ካብ ናተይ ዝሓሸ እትልዎ ርእይቶ ዘሎኩም ኣሕዋትን ኣሓትን ብቀዳምነት ከኣ ምሁራት ፣ ንኣይን ንኲላቶም ግዱሳት ኣንበብትን ርእይቶኹም ንክትገልጹልና ለበዋይ ኣቕርበልኩም ።
ብሩኽ መበል 2018 ዓ..ም.ፈ. !!!
ሓድነታዊ ቃልሲ ንነባሪ ፍትሒ !!!
ኣብ ቀጻሊ ጽሑፋት የራኽበና !!!
E – Mail ፣ negussehaile 47@gmail.com


text:
ዕለት 11 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ቅድሚ ፍርቂ መዓልቲ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ታሽዓይ ውዕሎ ከምዘካየዱን፡ 256 ብፁዓን ጳጳሳት እውን ክመእተሳተፉ ክሕበር እንከሎ፡ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ዘይሕጋዊ ጸኣት ስደተይናታት ከይተባባዕ ኣተሓሳሲቦም፡ ኣብ ዓለም ዝረኣን ሓድሽ ጊልያነት፡ ንግድ ሰብ ብቤተ ክርስቲያን ውጉዝ ምዃኑ ኣረጋጊጾም፡ ምንቕቓሕ ሰብኣዊ ኵለንተናዊ ምሉእ ምዕባለ ከምእተነቓቕሕ ኣረጋጊጾም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ብዙሓት መንእሰያት ሕልምታቶምን ዕቑር ሓይሎምን ክእለቶምን ኣብ ሜዲትራኒያን ባሕሪ ክጥሕል ምርኣይ ብሓቂ ዘሕዝን ናይ እዋንና ዓቢይ ሓደጋ ምዃኑ ጠቒሶም፡ ብኢንዳስትሪ ዝማዕበላ ሃገራት ንድኻታት ሃገራት ክድግፋን ኣብተን ብድኽነት ዝሳቐያ ሃገራት ዝርክብ መንእሰይ ወለዶ ዕቑር ሓይል ክውን ኰይኑ ንናይ ሃገር ምዕባለ ከውዕል ዘብቅዖ ድጋፍን ሕንጸት ክረክብን ኣብዚ መዳይ ደገፍን ከቕርባ ዘተሓሳሰቡ ብፁዓን ጳጳሳት፡ ጸኣት ስደተይናታት በራትካ ብምዕጻው ዝፍታሕ ከምዘይኰነ የረጋግጹ … ።
ኣገዳስነት ናይ ሕልና መርመራ
ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ኣብ ናይ ዕርቂ ምስጢር እንከስተንትኑ፡ ምሕረት ካብ ዝዀነ ይኹን ዓይነት ከበድ ዝሕርር ብምዃኑ ጸጋነት ኵርናዑ ክስትውዓል ከምዝግብኦ ኣተሓሳሲቦም፡ ኣብዚ መዳይ’ዚ ናይ ሕልና መርመራ ዓቢይ ግደ ከምዘለዎን፡ እዚ ኸኣ ንኣስፍሆተ ወንጌልን ኣብ ልልያ ክፋእን ሰናይን ንሕንጸት መንእሰያት መሰረት ምዃኑ ኣብሪሆም፡ ወትሩ መንእሰይ ኰይንካ ኣይትረፍን በጽሒ ወለዶ እትዀነሉን ኣረጋው እትዀነሉን ምዃናውነት እውን ኣሎ። እዚ ህርመት ሕይወት’ዚ ኣብ ሕንጸት ቤተ ክርስቲያን ዓቢይ ግደ ኣለዎ፡ ኣብዚ መዳይ’ዚ እቲ ዘገድስ ጸዋዕታኻ ምፍላጥን ኣብ ጸዋዕታኻ ምንባርን ምግልጋልን እዩ፡ ኣብ ምርጫ ሕይወት ገዛእ ርእስካ ምዃን፡ ኩሉ በቢ ጸዋዕታኡ ኣቢሉ መስካሪ መደብ ድሕነት ኣምላኽ ክኽውን ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ የተሓሳስቡ። … መንእሰይ ጸዋዕታኡ ብምልላይ ብዝነብሮ ሕይወት ኣቢሉ ዝሓንጽ ምስክርነት ኣብ ምቕራብ ዘብቕዖ ዝተመዓራረየ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ይግብኦ።
መንእሰይ ኣብ ነጻነት ምሕናጽ
መእሰይ ብዝዀነ ይኹን ኣካልን ጽንሰ ሃሳብ ህልዮን ከይእለይን ከይውነንን ኣብ ምርግጋጽ ውሳጣዊ ነጻነት ክህነጽ ኣለዎ፡ ኩሉ ይገብሮን ይብሎን ብዝብል ሕይወት ዘይኰነስ ኢየሱስን ትእዛዛቱን ብቅኑዕን ንጹሕን ሕይወት ኣቢሉ ክስዕብ ኣብ ነጻነትን ውሳጣዊ ናጽነትን ክሕነጽ ከምዝግብኦ ብፁዓን ኣበው የተሓሳስቡ። … ናጽነት ኣብ ሓቅነት፡ ስለዚህ ንመንእሰይ ቃልን ሕይወትን ዘጣመረ ምስክርነት ምቕራብ ወሳኒ እዩ፡ ቃል ኣምላኽ ዝነብሩን ድኻታት ዘፍቅሩን ውሳጣዊ ምልዋጥ ዝነብሩን ውዕዉዕ እምነት ዝነብሩን ጓሶት የድልዮም፡ መንእሰይ ካብ ብቓል ብናይ ሕይወት ምስክርነት ኣዚዩ ይማረኽ።
ክፉት ልብን ግልጺ ድላይን
ቤተ ክርስቲያን ኣብ ምስናይ መንእሰይ ንመንእሰይ ንምስማዕ ክፉት ልብን ጭቡጥ ድላይን ክህልዋ ይግባእ። ኣብ ኵሉ ጽፍሕታት ሰብኣዊ ዕብየት ቤተ ክርስቲያን ገዛእ ርእሳ ኣብ ምውፋይን ተስፋ ብምቕራብን ንፍጥረት ሰብ ክትከናኸን ዝተጸውዔት እያ፡ ኣብ ቅድሚ እቲ ዝረአይ ዓመጽን ጽልእን ብላዕን ምግባረ ብልሽውናን ኢፍትሓውነትን ውግእን መንእሰይ ምግምማዕን ምፍርኽኻስ ህልውና ክነብር ይድርዀ ከምዘሎ ዝገለጹ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ፡ እዚ ኸኣ መንእሰይ ግቡእ ርእሰ ግምት ከይህልዎ ካብ ምግባር ሓሊፉ ኣማኔ ከይህልዎ ከምዝገብሮን ቤተ ክርስቲያን ነዚ ኣብ ከምዚ ዓይነት ኵነት ዝርከብ መንእሰይ ናጽነቱ ብምብርባር ኣብ ሓላፍነቱ ብምንቕቓሕ ናብ ነዊሕን ነባርን ናይ ሕይወት መደብ ከብል ተሰንዮ።
እናታዊ ስንዮታ
ብፅዓን ኣበው ነቲ ኣብ ወንጌል ዝጥቀስ ናይ ዝጠፍአ ውላድ ታሪኽ ጠቒሶም፡ ከምቲ ኣብ ሰማይ ዘሎ ኣብ መሓሪ ምዃን ይድሊ፡ እቲ ኣብ ብዙሕ ጸገም ዝነብርን ዝጠፍኤ እውን ይኩን ናብ ምርካቡ ምባል፡ ንበይኖም ከምእተሓደጉ ከይስምዖምን ብሓባር ምስኦን ብኣደነት መንፈስ ብምስናህ ካብቲ ናይ ገዛእ ርእሶም ናጽነት ናጻ ክወጹ ምድጋፍ። …. እናታዊ ስንዮታ ነቲ ኣብ ልቢ ሰብ ዘሎ ሓቂ ከስተውዕሉ ዝገብር ስንዮታ ማለት ከም ድላይካ ንኽትጠማዝዞምን ንኽትውንኖምን ብፈሪስዊ ክህነታውነት ንኽትእዝዛኦም ዘይፈቅድ እዩ፡ እዚ ኸኣ ክርስቶሳዊ ስንዮታ ምዃኑ ይትንትኑ።
ቤተ ክርስቲያን ምስ መንእሰይ ሓቢራ ኣብቲ ሓበይቲ ሕልምታት ምሕላም ሓቢራ ትቃለስ
ውሁድን ፍሱህን ዝዀነ ወንጌላዊ ልኡክነቱ ፈልዩ ዝፈልጥን ምስ ወንጌል ፍቕሪ ዝሕዞ ማሕበረ ክርቲያን፡ ዕጽውነትን ቅድመ ፍርድን መንእሰይ ቅቡል ኰይኑ ክይስምዖ ከምዝገብሮ ዝፈልጥ እዩ፡ … ምእንቲ’ዚ ማሕበረሰብ ቤተ ክርስቲያን ምስ መንእሰይ ሃቢራ ኣብ ሕልምታቱ ምስኡ ሓቢራ ክትጓዓዝ ይግብኣ።
ናይ ወሲብ ዓመጽ ኣደዳ ዝዀኑ ኣብ ተልእኰ ቤተ ክርስቲያን ምእኩላት ክዀኑ
ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ኣብቲ ታሽዓይ ውዕሎ ብዛዕባ ናይ ወሲብ ዓመጽ ኣብ ዝብል ርእሰ ጉዳይ እውን እንከስተንትኑ፡ መንእሰይ፡ እቶም ናይ ወሲብ ዓመጽ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ምእኩላት ክዀኑ ይሓትቱ፡ እዚ ብገለ ገለ ኣባላት ውሉደ ክህነት ኣብ ቤተ ክርስቲያን ውሽጢ ዝተፈጸመ ናይ ወሲብ ዓመጽ ጨሪሹ ከይድገም ቤተ ክርስቲያን ካብዚ ቅልውላው’ዚ ንኽትላቐቕ ኣቐዲምካ ኣብ ምጥንቃቕ ከይዲ ኣብ ዝግበር ጻዕሪ ብቑዕ ሕንጸትን ድጋፍ ኣብ ምቕራብ እውን ብቕዓት ዘለዎም ዓለማውያን ምእመናን ክትጥቀምን ደቀንስት እውን ኣብዚ መዳይ’ዚ ዓቢይ ኣስተዋጽኦ ከበርክታን ኣንስታዊ ብልሓተን ኣብ ቤተ ክርስቲያን ኣዚዩ ኣገዳሲ ምዃኑ ሓቢሮም፡ ንጓሶት ሓልዮትን እውነተይና ቡቕባቔን ፍቕርን ንድኻታትን ነቶም ገዛእ ርእሶም ንምክልኻል ብቕዓትን ዓቅም ዘይብሎም ኣብ ምክልኻል ክሓንጻ ዝኽእላ ኣዴታት እያተን ኢሎም።
ሃይማኖትን ግብረ ገብን ዝንጽል ባህልን እወታዊ ጐድንታቱን
ኣብ መወዳእታ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ፡ ግጥም ቤተ ክርስቲያን ምስ እዋናዊ ኩነት ብፍላይ ከኣ ምስቲ ሃይማኖትን ግብረ ገብን ዝንጽል ኢሃይማኖታዊ ባህሊ ምዃኑ ኣሞርኵይዞም፡ ቤተ ክርስቲያን ኰነ ጓሶትን ዓለማውያን ምእመናን እዚ ባህሊ’ዚ እወታዊ ጐድኑ ማለት እወታዊ ጽልዋ ክምዘለዎ ኣፍልጦ ሂቦም፡ እዚ ኢእግዚኣብሔራዊ ባህሊ’ዚ ንእዋንና ምዃኑ ናይ ምፍላጥ ትብዓት የድሊ፡ እዚ ከኣ ካብቲ ናይ ቃል ክርስቲያን ወይ ናይ ስም ክርስቲያን ምዃን ጥራሕ ዘጉልሕ ዓይነት ኣነባብራ ክርስትና ተላቒቕና ክርስትና ኣብ ክውንነትን ኵለ መዳይን ንኽንነብሮ ዝብድህ ብምዃኑ እዩ። ኢእግዚኣብሔራዊ ባህል ክርስትና ከም ብሔራዊ ሃይማኖት ድዩ ከም ሃገራዊ ሃይማኖት ንክንበር ዘይኰነስ ናይ እምነት ብስራት ምዃኑ ዝብል ኣገዳሲ ዝዀነ መለለይኡ ዳግም ክርከብ ዝድርኽ እዩ ኢሎም።


text:
ንሶም ብተወሳኺ ሎሚ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንናይ ወጻኢ ጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ኢትዮጵያ ንመራሕቲ ተቃወምቲ ፓርታት ትኣስር ኣላ ንዝብል እውን ህልዊ ኩነታት ዘንፀባርቕ ኣይኮነን ኢሎም ኣለው።
ቅድሚ ክልተ መዓልታት ዝተኣሰሩ ኣቦ መንበርን መስራቲን ፌደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞን ምኽትል ኣቦ መንበር መድረኽን ዶ/ር መረራ ጉዲና ኣብ ምንታይ ኩነታት ከምዘለው መንግስቲ መብርሂ ኣይተዋህበን።
ሚኒስትር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን መንግስቲ ኢትዮጵያ ዶ/ር ነገሪ ሌንጮ ብዛዕባ ማእሰርቲ ዶ/ር መረራ ጉዲና ከምዚ ክብሉ ገሊፆም።
“ማእሰርቲ ዶ/ር መረራ ጉዲና ምስ ናይ ህፁፅ ጊዜ ኣዋጅ ዝተተሓሕዘ እዩ።ኣብቲ ኣዋጅ ኣሸበርቲ ተባሂሎም ምስዝተመደቡ ውድባት ምርኻብን ምእላምን ዝኽልክል ዓንቀፅ ኣሎ።ነዚ ስለዝጥሓሱ ተኣሲሮም።ዝርዝር ሓበሬታ ግን ካብ ኣካላት ሕግን ኮማንድ ፖስትን ቀስ ብቐስ ምርካብ ይክኣል እዩ።”
ኣብ ኢትዮጵያ ዝተአወጀ ናይ ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ ኣብ ግብሪ ካብ ዝውዕል ዲፕሎማሰኛታት ካብ ኣዲስ ኣበባ 40 ኪሎ ሜትር ርሒቖም ብዘይፍቓድ ንከይጉዓዙ ዝኽልክል እገዳ ተላዒሉ’ሎ።
ካልኦት እገዳታት እውን ቀስ ብቐስ ክልዓሉ እንተኾይኖም ዝተሓተቱ ዶ/ር ነገሪ ዝተወሰኑ ክፋላት እቲ ኣዋጅ ተራ ብተራ ካብ ምልዓል ኩነታት እንተድኣ ተመሓይሾም መንግስቲ ነቲ ኣዋጅ ምሉእ ብምሉእ ከልዕሎ ይኽእል እዩ ኢሎም።እቲ ኮማንድ ፖስት ኣብ ውሽጢ መዓልታት ወይ ሰሙናት ኣብዚ ጉዳይ እዚ ሓበሬታ ክህብ ከምዝኽእል እውን ወሲኾም ገሊፆም ኣለው።
ዶ/ር ነገሪ ኩነታት ፀጥታ ኢትዮጵያ ምምሕያሹ ብምግላፅ ገለ ሃገራት ናብ ኢትዮጵያ ክጉዓዙ ንዝድለዩ ዜጋታተን ዘውፅእኦ ናይ ጉዕዞ መጠንቀቕታ የልዕላ ምህላወን ንናይ ጀርመን፣ስፐይንን ብሪታኒያን ከም ኣብነት ብምጥቓስ ኣሜሪካ ሓዊሱ ካልኦት ሃገራት ተመሳሳሊ ስጉምቲ ክወስዳ ናይ ምርዳእ ስራሓት ይሰርሓሉ ከምዘሎ’ውን ሓቢሮም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይከአል።


text:
ሱዳን ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ግብጽን ዘቕረበቶ ክሲ ስሒባ
መንግስቲ ሱዳን ካብ ግብጽን ኤርትራን ጸጥታዊ ስግኣት ኣሎኒ ንዝበሎ ክሲ ከምዝሰረዞ ኣፍሊጡ።
ኣብ ዝሓለፉ መዓልታት መንግስቲ ሱዳን ኣብ ከባቢ ዶባት ኤርትራን ግብጽን ስግኣት ኣሎኒ፡ ብምባል ናብ ምብራቓዊ ዶባቱ ገዚፍ ሰራዊት ኣንቀሳቒሱ ነይሩ።
ሕጂ ግን እቲ ስግኣት ኣብቲ ከባቢ ካብ ዘለው ደባይ ተዋጋእቲ ተቓወምቲ ዜጋታቱ እምበር ካብ ኤርትራን ግብጽን ዘይምዃኑ ሓቢሩ።
ሚኒስትር ጉዳይ ወፃኢ ሱዳን ኢብራሂም ጋንዶር ምስ ኢትዮጵያዊ መዘንኡ ዶክተር ወርቅነህ ገበየሁ ኣብ ካርቱም ተራኺቡ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ሱዳን ብገለ ሃገራት ዝውረ ዘሎ ታህዲድ ኣይኮነን ዘዛርባ ዘሎ፡ ብወገን ምብራቓዊ ሱዳን ብውሑዳት ሓይልታት ተቓወምቲ ኣጋጢሙ ዘሎ ስግኣት ጸጥታ እዩ ዘዛርባ ዘሎ። ኣብቲ ከባቢ እንታይ ከጋጥም ከምዝኽእል ድማ ተረዲኡና'ሎ" ኢሎም።
ዝሓለፈ ሰሙን ተሓጋጋዚ ፕሬዚዳንት ሱዳንን ምክትል ሃገራዊ ውድብ ሱዳን ኢብራሂም መሓመድ፡ ካብ ግብፅን ኤርትራን ብፍላይ ከኣ ካብ ከባቢ ሳዋ ስግኣት ምህላዉ ሓበሬታ ረኺብና ነይርና ምባሎም ይዝከር።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ጋንዱር፡ "ሱዳን ምእንቲ ሃገራዊ ድሕነታ ሰራዊታ ናብ ምብራቓዊ ዶባት'ኳ እንተንቀሳቐሰት ክሳብ ሕጂ ግና ንሕና 'እገሊት እትበሃል ሃገር ተስግአና እያ' ኢልና ኣይተዛረብናን።
ይኹን'ምበር ፀጥታና ክጐድኡ ዝፍትኑ ከምዘለዉ ፈሊጥና ኣለና። እንታዎት ምዃኖም ግን ኣብ እዋኑ ክንገልጾ ኢና" ኢሉ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ዶክተር ወርቅነህ ገበየሁ ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ሱዳን ዘካየዶ ሃንደበታዊ መገሻ፡ ካብ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ንዝተላእከ ደብዳበ ኣረኪቡ። ምስ ሱዳናዊ መዘንኡ ከኣ ኣብ ሃገራዊ፣ ዞባውን ዓለምለኻውን ጉዳያት ተዘራሪቡ።


text:
ደሞክራሲ ይተኣታቶ
ኣብ መፈለምታ 19 ክፍለዘመን ሰባት ካብ ገጠር ናብ ከተማ ምውሓዝ ቀጺሎም። ሓረስቶስ ጎዲሎም ሸቓሎ ድማ በዚሖም። ብዙሓት ሰባት ' መሰል ምድማጽ ክወሓሰሎም ደለዩ። ብ 1907 ኩሉ ልዕሊ 24 ዕድመ ዘለዎ ሰብ ናይ ምድማጽ መሰል ረኸበ። ኣብ 1919 ከኣ`ዩ ንመጀመርያ ግዜ ፓርላማ መሰል ምድማጽ ንደቂ-ኣንስትዮን ደቂ-ተባዕትዮን ብማዕረ ኣፍቐደ። ኣብ መወዳእታ 18 ክፍለ-ዘመን ሰራሕተኛታት ንዒኦም ዝጥርንፍ ማሕበር-ሸቃሎ ወይ ኒቓባዊ-ማሕበራት ፈጢሮም። ዕላማ ናይዘን ማሕበራት ኩነታት ስራሕተኛታት ንምምሕያሽን ደሞዝ ሰራሕተኛታት ክብ ንምባልን ዝዓለመ እዩ ኔሩ። ኣብ ገለ ገለ እዋናት ይዕወቱ ነይሮም እዮም። ግዳያት ዘይርትዓዊ ኩነታት ስራሕ ክኾኑ እንከለዉ ተቓውሞኦም ንምግላጽ ስራሕ ደው የብልዎ ነበሩ። እዚ ኸኣ እብያ (strejka) ይበሃል። ኣብ ዓመተ 1909 ሰፊሕ ናይ ሰራሕተኛታት እብያ ተኻይዱ። ኣብዚ እብያ 300000 ሰራሕተኛታት ተሳቲፎም። እዚ ተረኽቦ`ዚ እምነ-ኩርናዕ ንምምዕባል መሰል-ስራሕን ደሞክራስን ኮነ።
ቀዳማይ ውግእ ዓለምን ኣብ መንጎ እተን ዓበይቲ ኲናታት ዝነበረ ግዜን
ቀዳማይ ኲናት-ዓለም ክጅምር እንከሎ፡ ማለት ኣብ መፈለምታ ዓመተ 1914፡ ሃገራት ስካንዲናቭያ ኣብቲ ውግእ ከይሳተፋን ካብ ሻራነት ነጻ ክኾናን ስምምዕ ከቲመን። ቀዳማይ ኲናት-ዓለም፡ ካብ 1914 ክሳብ 1918 ተኻየደ።
ኣብ 1922 ኣብ ሽወደን ብደረጃ ዓለመ ቀዳማይ ዝኾነ ስነ-ሂወታዊ ዓሌታዊ ኢንስቲትዩት ወይ ትካል ተመስረተ። ተልእኾ ናይዚ ትካል ከኣ ኣብ መንጎ ደቂ-ሰባት ዘሎ ፍልልይ ምጽናዕ ነበር። ብመሰረት ናይቲ ንምምስራቱ ዝደረኸ ዕላማ ኸኣ፡ ሃገራዊ ትካል ዓሌታዊ ስነ-ህይወት (Statens institut för rasbiologi) ዝብል ስም ተዋህቦ። ህላዌ ናይዚ ትክላ ከኣ ኣብ ምጽዳቕ ናይቲ ንምምካን ዝምልከት ኣብ 1934 ዝጸደቐ ሕጊ ወሳኒ ተራ ኔሩዎ። ብኣሽሓት ዝቊጸሩ ሰባት ከም ትሑታን ወይ ዋጋ-ዘይብሎም ተራእዮም ብዘይድልየቶም ከም ዝመኽኑ ተጌሮም። ናዝያዊ ስነ-ሓሳብ ኣብ ሃገረ ጀርመን ክቀላቐል ኣብ ዝጀመረሉ ግዜ ዓሌታዊ ስነ-ህወታዊ ሓሳብ ነቐፌታ ክዘንቦ ጀመረ። ደቂ-ሰብት ከከም መበቆሎም ፈላሊኻ ምርኣይ ካብ መፋርቕ ቀዳማይ ኲናት-ዓለም ጀሚሩ ድሕሪ ምስፍሕፍሑ፡ ኣብ ማላእ ኣውሮጳ ዘይተኣደነ ፖለቲካዊን ሰብኣውን ስምብራታት ገዲፉ። ነዚ ብምልከት ተወሳኺ ሓበሬታ ኣብዚ ዝስዕብ መርበብ-ሓበሬታ www.levandehistoria.se ኣለኩም።
ኣብ ዓመተ 1931፡ ንፋስ ቁጠባዊ ዝሕተላ ናብ ሽወደን መጽአ። እዚ ቁጠባዊ ዝሕተላ ኣብ ዓመተ 1929 ኣብ ከተማ ኒውዮርክ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜርካ ብዘጋጠመ ዕዳጋ ልውውጥ ኣክሲዮን ዘጋጠመ ቅልውላው ዝተደረኸ ነበረ። እቲ ቅልውላው ሽቕለት-ኣልቦነት፡ እብያ ሰለማዊ ሰልፊታትን ኣኸተለ። ኣብዚ ግዜ`ዚ ኸኣ`ዩ ሽወደን ዝሓሸ ስርዓት ውሕስነት ሽቕለት-ኣልቦነትን መሰል ናይ ስራሕ-ዕረፍትን ኣተኣታተወት። ጡረተኛት ውን ጽቡቕ ደሞዝ-ጡረታ ከምዝረኽቡ ተገብረ።
ኣብ 1930ታት ናይ ደቅኣንስትዮን ህጽናትን ህይወት ተመሓዪሹ። ህጻን ዘለወን ኣደታት ናይ ሕክምና ክንክንን ተወሳኺ ገንዘብን ተዋሂቡወን። ከምዚ መኾኒኡ ኸኣ እቲ መንግስቲ ብዙሓት ህጻናት ኪውለዱ ስለ ዝደለየ እዩ። ኣንስቲ ኣብ ሆስፒታል ክሓርሳ ኸለዋ ኣይከፍላን እየን ነይረን። እቲ መንግስቲ ናይ ህጻናት ሆስፒታላት ሰሪሑ ንስድራቤትን ህጻናትን ዚኸውን ግሩም ኣባይቲ ድማ ሃኒጹ። ነፍሰጾር ኣንስቲ ካብ ስራሕ ምስጓግ ክልኩል ከም ዚኸውን ተገይሩ።
ስምምዕ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ኣካላት ዕዳጋ-ስራሕ
ኣብ ዕዳጋ-ስራሕ ውን ዓቢ ለውጢ ተገብረ። ካብ መፈለምታ 19 ክፍለ-ዘመን ክሳብ 1930ታት ኣብ ዝነበረ ግዜ፡ ንደሞዝ፡ ሰዓታት-ስራሕን ንኩነተ-ስራሕን ዝምልከት ምስሕሓባት ኣብ መንጎ ወሃብቲ ስራሕን ሰራሕተኛታትን ነይሩ እዩ። ኣብ መወዳእታ ኣብ 1938 ማሕበር ሰራሕተኛታት (LO) ከምኡውን SAF (ማሕበር ወሃብቲ-ስራሕ) ኣብ መጻኢ ብኸመይ ኣገባብ ክደጋገፉን ኣብ ሓባራዊ መረዳእታ ክበጽሑን ከም ዘለዎም ኣብ ሓባራዊ መረዳእታ ክበጽሑ ከኣሉ። ከም ውጽኢት ናይዚ ከኣ፡ ውዕል ሳትልኽዕባደት (Saltsjöbadsavtalet) ከተሙ። እዚ ዝተበጽሐ ሓቢርካ ናይ ምስራሕ ስምምዕ ኣብ መንጎ ክልቲኦም ወገናት፡ ኣብ ዕብየት ቁጠባ ሽወደን ኣውንታዊ ተራ ተጻወተ።
ካልኣይ ውግእ ዓለም
ካልኣይ ውግእ ዓለም ብ 1939 ተጀሚሩ። ኣብቲ ግዜ ውግእ ሂትለርን ናዚስትን ልዕሊ 5 ሚልዮን ኣይሁድን 100,000 ሮመራውያንን ኮምዩኒስትን ግብረሰዶማውያንን ስንኩላንን ኣህሊቖም። እቲ ውግእ ምስ ተጀመረ ሽወደን ማእከላይ መርገጽ ከም ዝነበራ ኣፍሊጣ። ሽወደን ነቶም ካብ ደንማርክን ኖርወይን ሃገራት ባልቲክን ዝመጹ ስደተኛታት ተቐቢላ። 7,500 ናብ ጀርመን ንሞት ኪለኣኹ ዝነበሮም ደቂ ደንማርክ ዝኾኑ ኣይሁዳውያን ተቐቢላ።
ኣብ እዋን ኲናት ይኹን ብድሕሪኡ ሽወደን ዘርኣየቶ መርገጺ ካብ ሻራነት ነጻ ዝኾነ ኣይነበረን ዝብል ነቔፌታ ዘኒብዋ እዩ። ንኣብነት ናዝያውያን ብመሬት ሽወደን ኣቢሎም ወተሃደራትን ኣጽዋርን ከሰጋግሩ ብምፍቓዳ።
ድሕሪ ካልኣይ ውግእ ዓለም ብዙሓት ሃገር ብሓደ ኾይነን ገና ካልእ ኲናት ከይለዓል ብማለት ውድብ ሕቡራት ሃገራት መስሪተን።
ኤውሮጳ ድሕሪ ካልኣይ ውግእ ዓለም
ድሕሪ ካልኣይ ውግእ ዓለም ኤውሮጳ ኣብ ክልተ ተኸፊላ፡ ምብራቕን ምዕራብን ኤውሮጳ። ምብራቕ ኤውሮጳ ኣብ ትሕቲ ኮምዩኒዝም ኣትያ፡ ብሶቭየት ሕብረት ድማ ትምራሕ ነይራ።
ምዕራብ ኤውሮጳን ሕቡራት መንግስታት ኣሜርካን፡ ዴስነት ኣብ ምዕራብ ኣውሮጳ ከየስፋሕፍሕ ዝከለኸል ብሰሜን ኪዳን ኣትላቲክ ወይ ኔቶ ዝፍለጥ ኣካል ኣቆማ። እቲ ኣብ መንጎ ምብራቓውን ምዕራባውን ቀጽሪታት ዝተኻየደ ግጭትን ምትፍናናትን፡ ዝሑል-ኲናት ተባሂሉ ይፍለጥ።
ኣብ 1961፡ ነቶም ኣብ ትሕቲ ዴሳዊ ግዝኣት ምብራቕ ጀርመን ዝነበሩ ሰባት ከይሃድሙ ምእንቲ ንምድራት ተባሂሉ ብቀጽሪ-በርሊን (Berlinmuren) ዝፍለጥ መንደቕ ኣብ ሃገረ ጀርመን ተሃንጸ። ኣብቲ እዋን ምብራቕ ጀርመን ኣብ ትሕቲ ዴሳዊ ስርዓት ብምንባራ ነበርታ ካብቲ ቦታ ወጺኦም ናብ ካልእ ክኸዱ ኣይፍቀደሎምን እዩ ኔሩ። ቀጽሪ-በርሊን ዘይሃስስ ምስክር ናይቲ ዝሑል ኲናት ኣብ ኣውሮጳ ዘስዓቦ ምግምማዕ እዩ። ቀጽሪ-በርሊን ክሳብታ ዝፈረሰላ ግዜ ማለት ዓመተ 1989 ክምህ ከይበለ ኔሩ እዩ። እዚ ተረኽቦ፡ ምፍራስ ቀጽሪ በርሊን ተባሂሉ ይፍለጥ።
መንደቕ በርሊን
ስእሊ: Colourbox
ሽወደን ካብ 1960 ን ክሳዕ 2000
ኣብ 1960ታት ናይ ሽወደን ቁጠባ ጽቡቕ ከይዱ። ናይ ህጻናት ክንክን፡ ሆስፒታላት ናይ ኣረጋውያን ክንክንን ትካላት ተሰሪሑ። ሰራሕተኛታት ናይ ኣርባዕተ ሰሙን ዓመታዊ ዕረፍቲ ረኺቦም። ሽወደን ንህዝባ እትሕብሕብ ምዕብልቲ ሃገር ኮይና። መግብን ናይ መንበሪ ቤትን ስራሕን ናይ ምርካብ ውሕስነት ተረጋጊጹ። እዚ ውሕስነትዚ ሽወደናዊ ሰናይ መነባብሮ ይብሃል። ብ 1974 ኩሉ ስልጣን ንህዝቢ ይወሃቦ ዚብል መሰረታዊ ሕጊ ተመስሪቱ። ስለዚ እቲ ንጉስ ሽሕኳ ናይቲ ሃገር ዝለዓለ በዓል ስልጣን እንተ ነበረ ኩሉ ፖለቲካዊ ንጥፈታት ግን በቲ መንግስትን በቲ ባይቶን ከም ዚካየድ ተገይሩ።
እዚ ሕጊ`ዚ ኣብ ግብሪ ድሕሪ ምውዓሉ ናብ ስልጣን ዝደየበ ቀዳማይ ንጉስ ሽውደን ካርል (ሻብዓይ) ጉስታቭ ነበረ። ኣብ 1980 ድሕሪ ዝተገብረ ምቅይያር ናይቲ ሕጊ፡ ጓል ኣንስተይቲ ዝፋን ክትወርስ ተፈቕደላ። እዚ ማለት ከኣ፡ ልእልቲ ቪክቶርያ ንኣብነት፡ ንምንኣስ ሓዋ ልኡል ካርል-ፊልፕ ቀዲማ ወራሲት ዝፋን ኮነት።
ኣብ ዓመተ 1979 ዋጋ ነዳዲ ነሃረ። ኣባላት ውድብ ነዳዲ ዚልእካ ሃገራት (Opec) ብዝወሰንኦ መሰረት እዩ ዋጋ ነዳዲ ክኸብር ዝኸኣለ። ክብሪ ዋጋ ነዳዲ ዘስዓቦ ከኣ፡ ኣብ ብርክት ዝበላ ሃገራት ምዕራብ ቁጠባዊ ቅልውላው ተኸስተ።
ብ 1986 ናይ ሽወደን ቀዳማይ ሚኒስተር ተቐቲሉ። ቀታሊኡ ክሳዕ ሎሚ ኣይተፈልጠን።
መፈለምታ 1990ታት ንኤውሮጳ ሕማቕ ግዜ እዩ ነይሩ። ሽወደን ኣብ ናይ ባንክን ገንዘብን ቅልውላው ኣትያ። ብዙሓት ካብ ስራሕ ወጺኦም። ብዙሓት ኩባንያታት ሓቒቐን። ቁጠባ ሃገር ተባላሽዩ።
ብ 1994 ህዝቢ ሽወደን ምስ ኤውሮጳዊ ሕብረት ኪጽምበር ኣድሚጹ።
ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳያት ሽወደን ኣና ሊንድ ብ2003 ተቐቲላ። ቀታሊኣ ንሕልፈት ተፈድሪዱ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ይርከብ።
ኣብ 2000 ዓ.ም ግሎባላዊ ቁጠባዊ ቅልውላው ተኸሲቱ።
ኣብ ከባቢ 2000 ዓ.ም ናብ ጽላት ኣይቲ (IT) ዝቐንዐ ዕንወት ኣጋጠመ። ከም ሳዕቤኑ ከኣ፡ ኣብ መዳይ ኢንተርነታዊ ሓበሬታ ወይ ኣይቲ ዘርሓ ካምፓኒታት ጠፊሸን። ጠንቂ ናይዚ ከኣ ዘይንቡር ኣመት ኮይኑ ንዕዳጋ-ኣክስዮን ባይታ ክዘብጥ ገበረ።
ኣብ ከባቢ 2008 ኣብ ኣመሪካ ምስ መሸጣ ገዛውቲ እተተሓሓዘ ቁጠባዊ ቅልውላው ተራእዩ። እዚ ኸኣ ንገለ ሃገራት ተንኪፉ ከም ዝኸስራ ገይሩወን (ከም ኢስላንድን፡ ግሪኻን ስፓኛን)። እቲ ጽልዋኡ ክሳዕ ሎሚ ይሰርሕ ኣሎ (2017)።
2010 ኣብ ኤውሮጳ ክሳዕ ሎሚ (2017) ዚኸይድ ዘሎ ናይ ዕዳ ቅልውላው ተኸሲተ። ኣብ መብዛሕትአን ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት ወጻኢታት ካብ ኣታዊታት በዚሑ። እዚ ቅልውላውዚ ናብ ብርክት ዝበላ ሃገራት ኣውሮጳ ኣስፋሕፍሐ።
< ናብቲ ዝሓለፈ ገጽ
ናብቲ ዚቕጽል ገጽ >
ናብቲ መውጽእ ኣርእስቲ ተመለስ


text:
ደሃይ 20 ፡ ኩሉ ግዜ ኣብ ሕልምና ዘላ ንናፍቓ ሃገር ኣላትና፡ ክንምለሳ ኢና ኸኣ
ፍካረ ሃይለ እበሃል። ኣብ ዓዲ ኢንግሊዝ ከተማ ለንደን እየ ዝነብር። ኣብዛ ከተማ ንሸሞንተ ዓመት ተቐሚጠ ኣለኹ። ዛንታይ ከዕልለኩም ምሳይ ጽንሑ።
ኣብ ከተማ ኣስመራ እየ ተወሊደ ዓብየ። ኣብ ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ ከኣ እሰርሕ ነይረ። ልዑል ፍቕሪ ቅብኣን ጥበብን ስለዝነበረኒ ግን ብ1994 ንኽመሃር ናብ ኣዲስ ኣበባ መጺአ ቅብኣ ተማሂረ።
ሽዑ ኣብ ኣስመራ ዝነበረ ምሕደራ ከምዚ ሕጂ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኣይኮነን። ሽዑ ብተዛማዲ ደሓን እዩ ነይሩ። ኣብ 1997 ካብ ኣዲስ ኣበባ ናብ ጥልያን ዘእቱ ቪዛ ስለዝረኸብኩ ኣብ ዓዲ ጥልያን ዝሓሸን ዝጸበቐን ዕድል ትምህርቲ ክረክብ ብምሕላን ዝጀመርክዎ ትምህርቲ ጥበብ ኣቋሪጸ ናብ ጥልያን መጺአ።
ክሳብ 2009 ኣብ ዓዲ ጥልያን ኣብ ስራሕቲ ሕትመትን ምጽብባቕን ( ዴኮሬሺን) ሰሪሐ። ኣብቲ እዋን፡ ኩነታት ስደት ከምዚ ናይ ሎሚ ስለዘይከረረ ብዙሕ ብድሆታት ኣየጋጠመንን።
ጥልያን ካብ ህንጻታታ ጀሚርካ ምስ ኤርትራ ዘመሳስሉዋ ብዙሓት ነገራት ስለዝርከቡዋ ብዙሕ ሓበሻ እውን ስለዘለዉን ጽምዋ ኣየጥቀዓንን ነይሩ። ንነብሰይ ከም ስደተኛ ኣይቆጽራን ነይረ። ኣነ ጥራሕ ዘይኮንኩ ብዙሓት ከምዚ ናተይ ዝስመዖም ይመስለኒ።
ጥልያን ጥዕምቲ እያ እቲ ኣነ ዝነበርኩላ እዋን ህይወት ነይሩዋ፡ እቶም እተሰደድና ተራኺብና ነዕልል ብሓንሳብ ግዜ ነሕልፍ ነይርና። ኣነ ጥራሕ ዘይኮንኩ ብዙሓት ሰባት ሓንሳእ ናብ ዓዲ ጥልያን ምስ ኣተዉ ኣይወፅኡን እዮም።
ይኹን እንበር ንዝሐሸ ህይወት ናብራን ናብ ዓዲ ኢንግሊዝ ቀይረ።
ህይወት ስደት ዓዲ ጥልያንን ኢንግሊዝን ኣይራኸቡን። ኣብ ዓዲ ጥልያን ሓባራዊ ህይወት ኣሎ፡ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ግን ሰብ ወዋኒኑ እዩ ዝገብር ስለዝኾነ ብዙሕ ኣይተሓዋወስን እዩ።
ብዛዕባ ሓዳርን ህይወትን ሰባት ክዛረብ እኳ እንተዘይከኣልኩ፡ ካብ ተመኩሮይ ሓዳር ስደት ከቢድ እዩ።
ዓዲ ኢንግሊዝ ሰብኣዊ መሰላት ደቂ ሰባት ብምኽባር ዘድንቓ ሃገር እያ። ብሕቶ መሰል ምስ ዓዲ ጥልያን ከወዳድራ ኣይክእልን እየ። መሰል ስደተኛታት ብምኽባር ብዙህ ኣይሰጎመትን። ናብ ዓዲ ኢንግሊዝ መጺአ ጥበብ ቅብኣ ክመሃር ልዑል ድሌት እዩ ነይሩኒ ግን ኣብ ህይወት ክምልኦ ዝግበኣኒ ብዙሕ ነገራት ስለዘሎኒ ኣብ ስራሕ ጥራሕ ኣድሂበ። ይኹን እምበር ስነ-ጥበብ ማዕረ ትምህርቲ ልምዲ እውን ስለዝሓትት በቲ ጥበብ እውን ጽቡቕ እነጥፍ ኣለኹ።
ኣስመራን ለንደንን
ከተማ ለንደን ምስ ኣስመራ ከነጻጽራ ኣይክእልን እየ። ለንደን ብዓይኒ ምዕባለን ቴክኖሎጂን ብደረጃ ዓለም'ዉን ካብተን ዝማዕበላ ሃገራት ስለዝኾነት፡ ኣብ ሞንጎ ኣስመራን ለንደንን ዓቢ ፍልልይ እዩ ዘሎ።
ብፍላይ ኣብ መጓዓዝያ እንተሪኢና፡ ኣብ ለንደን ዘሎ መርበብ መጓዓዝያ፡ ካብ ባቡር ምድሪ ክሳብ ኣውቶቡስ ብጣዕሚ'ዩ ዝገርመኒ።
ምስ'ቲ ብሚልዮናት ዝቑጸር ብዝሒ ተቐማጢ'ዛ ከተማ ዘሎ፡ ንኹሉ ተጓዓዛይ ብዘይ ምቁራጽ ስሉጥ ኣገልግሎት ምሃብ ቀሊል ክኸውን ኣይክእልን'ዩ።
ብጣዕሚ'ዩ ዘቕንኣካ። ኣሰራርሐአን ክሪእዮ እንከለኹ "እዚ`ስ ኣብ ዓድና እንተዝኸውን" ኢየ ዝብል።
ኣብ መግቢ እንተመጺእኻ፡ ፓስታ ደስ ይብለኒ ከምኡ'ዉን ሽሮ ይፈቱ እየ። ኣብዛ ከተማ፡ ሕጽረት ኣብያተ መግቢ ጥልያንን ሓበሻን ስለዘየለ እተን ክምገቦ ደስ ዝብለኒ መግቢ ንምርካብ ኣይሽገርን ኢየ።
ተፈጥሮን ስነ-ጥበብን
ባህታ ዝህበኒ ነገር እንተ`ሎ ምስትምቓር ተፈጥሮ ዩ። ኩሉ እቲ ኣነ ዝስእሎ ስእሊታት'ውን ምስ ተፈጥሮ ዝተኣሳሰር'ዩ። ምኽንያቱ ተፈጥሮ ኣብ ህይወተይ ብዙሕ ትርጉም'ዩ ዝህበኒ።
ተፈጥሮኣዊ ጽባቐ ኣብ ዘለዎ ክኸይድ እንከለኹ ኣዝየ እየ ዝምሰጥ። ኣብቲ ቦታ ኾይነ ንህይወተይ መምርሒ ክኾነኒ ዝኽእል ብዙሕ ሓሳባት'የ ዘመንጩ።
ካብ ለንደን ክቕይሮ ዝደሊይ ነገር እንተሎ፡ እቲ ኣብዛ ከተማ ዝነብር ህዝብና፡ ክድልድል፡ ብሓደ ሰሚሩ ክርእዮ ደስ ይብለኒ። ካብ ሃገርካ ተፈሊኻ ምንባር ቀሊል ኣይኮነን።
ስለዚ ኣብ ዓዲ ጓና እንዳነበርካ ምስቲ ከማኻ ወዲ ዓድኻ ዝኾነ ብፍቕሪን ስኒትን ክትነብረሉ ዘይትኽእል ምኽንያት የለን።
ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ተስፋኻ ዝተናኽፍ ከቢድ እዩ። ይኹን እምበር ግዜ ዘይቅይሮ ነገር ስለዘየለ ኩሉ ነገር ምስተመሓየሸ ናብ ሃገረይ ዝምለሰሉ መዓልቲ እብህግ።
ናብ ስደት ጋሻ ኾይንካ ክትመጽእ እንከለኻ፡ መጀመርታ ኩሉ ነገር ከቢድ'ዩ። ዋላ ምስ ገንዘብካ እንከለኻ ኢኻ ትጭነቕ። እቲ ሰብ'ውን ካባኻ'ዩ ዝሃድም ጋሻ እንተኾይንካ።
ዝበዝሕ ግዘይ ኣብ ስራሕ እየ ዘሕልፎ። ሞያታት ውቃጦ፣ ፅገና ሞባይልን ኤሌክትሮኒክስን፣ ቅርፃ ቅርፅን እንዳ ቡንን ኣብ ትርፊ ግዘይ ዝነጥፈሎም ተወሰኽቲ ዓውድታት (ዘፈራት) ስራሕ እዮም።
ህይወት እዚ ዓዲ ካብ ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳ ፍልይ ዝበለ'ዩ። ግን ኩሉ ግዜ ነቲ ዘጋጠመካ ነገር ስንኻ ነኺስካ ክትሓልፎ ኣለካ። ሽግር ብዙሕ'ዩ ዝምህረካ፡ ግን ተቢዕካ ትሓልፎ ዘይሕለፍ ነገር የለን።
ኣብዛ እዋን እዚኣ ንነብሰይ ናብ ካልእ ቦታ ክልእካ እንተዝኽእል፡ ነፊረ ናብ ከተማ ኣስመራ ምኸድኩ።
ፍካረ ሃይለ ንተመስገን ደበሳይ ከም ዘዕለሎ።


text:
ዘርኢ-ጣፍ ኣብ ኣሜሪካ ማዕረ ክንደይ ይፍለጥ? ቃለ-መጠይቕ ምስ ኤርትራዊ-ኣሜሪካዊ ሓረስታይ ኣቶ ተስፋ ድራር
- Details
- Created: Wednesday, 09 May 2018 03:05
- Last Updated: Wednesday, 09 May 2018 03:05
ዋሽንግተን — ኣቶ ተስፋ ድራር ይበሃል። ኣብ ኣሜሪካ ዕዉት ሓረስታይ ጣፍ`ዩ። ኣብ ጋዴን ከባቢ ዓላ ተወሊዱ- ዘርኢ ጣፍ ቅድሚ 37 ዓመታት ኣብ ኣሜሪካ ዘላለየ ፈላማይ ሰብ ምዃኑ ይገልጽ። ኣቶ ተስፋ ድራር ኣብ 1981 ዓ.ም ናብ ኣሜሪካ መጺኡ፡ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ሚኖሶታ ኣብ ዝምሃረሉ ዝነበረ እዋን፡ ካብ ዓዲ 10 ኪሎ ጣፍ ኣምጺኡ ከምዝዘረአን ሓደ ኩንታል ከም ዘእተወን ይገልጽ። ኣብ`ዚ እዋን`ዚ ግን ኣብ ሽዱሽተ ግዝኣታት ኣሜሪካ ክሳብ ሓሙሽተ ሺሕ ሄክታር መሬት ከምዝሓርስን ንልዕሊ 250 ሰራሕተኛታት ናይ ስራሕ ዕድል ከምዝኸፈተን ገሊጹ`ሎ።Add a comment


text:
ልኡኽ ኮንፈደረሽን ሰራሕተኛታት ኢትዮጵያ፡ ካብ 1 ክሳብ 4 መስከረም፡ ኣብ ኤርትራ ናይ ስራሕ ዑደት ኣካዪዱ።
እዚ 44 ኣባላት ዝሓቘፈን ብኣቦመንበር’ቲ ኮንፈደረሽን ኣቶ ካሳሁን ፈሎ ዝተመርሐን ልኡኽ፡ ብዋና ጸሓፊ ሃኮሰኤ ኣቶ ተኸስተ ባይረን ካልኦት ሰብ-መዚ’ቲ ኮንፈደረሽንን ተሰንዩ፡ ኣብ ኣስመራን ከባቢኣን ከምኡ’ውን ኣብ ባጽዕን ከባቢኣን ዝርከባ ኣፍረይቲ ትካላትን ቦታታት ልምዓትን በጺሑን ብዛዕባ’ቲ ስራሕ መብርሂ ተዋሂብዎን።
እቲ ልኡኽ ኣብ ዑደቱ፡ ፋብሪካ ዓለባ ‘ዛኤር’፡ ፋብሪካ ቢራ ኣስመራ፡ ዲጋታት ጠቐራን ምስላምን፡ ፋብሪካ ፕላስቲክ ባጽዕ፡ ቤተ-መዘክር ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ታሪኻዊ መስጊድ ሰሓባ፡ ማእከል ስልጠና ሃገራዊ ኮንፈደረሽን ሰራሕተኛታት ኤርትራ፡ ገማግም ጎርጉሱም፡ ከምኡ’ውን ዲጋ ጋሕቴላይ በጺሑ። መደባት ፈስቲቫል ኤርትራ-2018 እውን ተዓዚቡ።
ልኡኽ ኮንፈደረሽን ሰራሕተኛታት ኢትዮጵያ ብዘይካ’ዚ፡ ምስ ሰበ-ስልጣን ኮንፈደረሽን ሰራሕተኛታት ኤርትራ፡ ኣብ ምምዕባል ክልተኣዊ ዝምድናን መደባት ምልውዋጥ ተመኲሮን ዘተኰረ ርክብ ኣካዪዱ።
ዕላማ ዑደቶም፡ ኣብ መንጎ ክልቲኡ ኮንፈደረሽናት ዝምድና ንምምስራትን ንምድልዳልን፡ ኣብ ኤርትራ ተበጺሑ ዘሎ ምዕባለታት ብኣካል ንምዕዛብን ሓድሕዳዊ ተመኲሮ ንምልውዋጥን ምዃኑ፡ ዋና ጸሓፊ ናይ’ቲ ኮንፈደረሽን ኣቶ ብርሃኑ ደሪባ ንኤሪና ገሊጹ።


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ጅቡቲ 140 ወትሃደራት ናብ ማ.ሪ. ኣፍሪቃ ክትልእኽ’ያ
Radio Erena: April 22, 2014
ጅቡቲ 140 ፍሉያት ሓይልታት ሰራዊት ናብ ማእከላይ ሪቢብሊክ ኣፍሪቃ ከተዋፍር ምዃና ማዕከናት ዜና ፈረንሳ ሓቢረን።
ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝንኣሰ ብዝሒ ሰራዊት ዘለዋ ጅቢቲ፣ ጎኒ ጎኒእቲ ናብ ሶማል ዘዋፈረትን ብሕጂ ድማ ከተዋፍሮ ወጢና ዘላን ልዕሊ 2 ሽሕ ዝግመት ሰራዊት፣ ናብታ ናብ ሃይማኖታዊ ግጭት ከይተመርሕ ተሰጊኣ ዘላ ማእከላይ ሪፖብሊክ ኣፍሪቃ’ውን 140 ፍሉያት ሓይልታት ከተዋፍር ምውሳና ካብ ኮሚሽን ሰላምን ጸጥታን ሕብረት ኣፍሪቃ ንኢዱ።
መንግስቲ ደቡብ ሱዳን፣ ምስ ተቓወምቲ ኣብ ስምምዕ ከይንበጽሕ ኣብ ጎረቤት ዝርከቡ ጸላእትና ዕንቕፋት ኮይኖም ኣለዉ ክብል ይኸስስ
Radio Erena: April 22, 2014
መንስግቲ ደቡብ ሱዳን ፣ ፕረዚደንት ኣልበሽር፣ ንተቓወምቲ ደቡብ ሱዳን የሰልጥን ኣሎ ዝብል ጥርጣረታት ከምዘለዎ ተገሊጹ።
ኣፈኛ ሰራዊት ደቡብ ሱዳን ፊሊፕ ኣጉዌር ንሻርቕ ኣልኣውሳጥ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ ዝሓለፈ ሰሙን ንባንቱይ ዘጥቕዑ ተቓወምቲ ብመንግስቲ ካርቱም ዝሰልተኑ’ዮም ክብል ድሕሪ ምግላጹ’ዩ እዚ ናይ መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ጥርጣረታት ግሁድ ኮይኑ ዘሎ።
ኣፈሻ ሰራዊት መንግስቲ ሱዳን ኣል ሳዋርሚ ካሊድ ሰዓድ ብወገኑ፣ እቲ ብደቡብ ሱዳን ዝቐረብ ዘሎ ክሲ ውጹእ ሓሶት ምዃኑ ብምግላጽ፣ መንግስቲ ሃገሩ ንመስርሕ ስምምዕ ሰላም ደቡብ ሱዳን ከምዝድግፍ ደጊሙ ኣፍሊጡ።
መንግስቲ ኤርትራ ፍላይኦሎምፒክ ምስ ዝተባህለ ሓድሽ መንገዲ ኣየር ግዝያዊ ስምምዕ ከቲሙ
Radio Erena: April 21, 2014
መንገዲ ኣየር ሉፍታንዛ ካብን ናብን ኣስመራን ሃገራት ኤውሮጳን ዝነበሮ በረራታት ድሕሪ ምቑራጹ፣ ነቲ ዘጋጠም ሃጓፍ ንምምላእ መንግስቲ ኤርትራ ፍላይኦሎምፒክ ምስ ዝተባህለ ሓድሽ መንገዲ ኣየር ግዝያዊ ስምምዕ ከቲሙ።
እቲ ፍላይኦሎምፒክ ዝተባህለ ኣገልግሎት መጓዓዝያ መንገዲ ኣየር፣ ብመሰረት እዚ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ኣትዩዎ ዘሎ ስምምዕ ናብ ሽወደን ከተማ ስቶኮልምን ለንደንን ቀጥታውን ዝተኣሳሰርን በረራታት ከካይድ ትጽቢት ኣሎ።
ካብ ተቃውሞ ኤርትራውያን ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ዝሰግአ ዋዕላ መንእሰያት ህግደፍ ኣብ ጄኔቫ ብምስጢር ኣብ ዝተታሕዘ ኣዳራሽ ይካየድ ኣሎ
Radio Erena: April 18, 2014
ኣብ ጄኔቫ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ዋዕላ መንእሰያት ህግደፍ፣ ኤርትራውያን ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ኣንጽሩ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ከይውድቡ ካብ ምስጋእ እቲ ዋዕላ ዝካየደሉ ኣዳርሽ ብምስጢር ክተሓዝ ከምዝተወሰነ ተሓቢሩ።
እቲ ትማሊ 17 ለካቲት ኣብ ስዊዘርላንድ ከተማ ጄኔቫ ጀሚሩ ዘሎ ዓመታዊ ዋዕላ መንእሰያት ህግደፍ፣ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኤውሮጳን ኣመሪካን ከምኡ'ውን ካብ ኤርትራ ዝመጹ ኣስታት 200 እሙናት ደገፍትን ኣባላትን ናይቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ስርዓት ይሳተፍዎ ኣለዉ።
ኣማኢት ኤርትራውያን ወለዲ ፋሲካ ኣብ ዮርሳሌም ንምብዓል ናይ ገዛ ሊብሬቶን ካልእ ትሕጃን ብምትሓዝ ናብ እስራኤል ከይዶም
Radio Erena: April 18, 2014
በዓል ፋሲካ ንምጽንባል ኣማኢት ኤርትራውያን ወለዲ ናብ እስራኤል ከተማ ዮርሳሌም ከምዝኣተዉ ወኪል ሬድዮ ኤረና ካብታ ሃገር ሓቢሩ።
እቶም ኤርትራውያን ውለዲ ናብ እዮርሳሌም ናይ ፋሲካ ንግደት ንኸካይዱ፣ ካብ ኤርትራ መውጽኢ ፍቓድ ንምርካብ ክሳብ ናይ ሊብሬቶ ትሕጃ ከምዘትሓዙ'ውን ተገሊጹ።
ብዝሒ እቶም ናብ ሎሚ ዓመት ናብ እስራኤል ዝኣተአዉ ኤርትራውያን ወለዲ ምስ ናይ ዓሚ ክነጻጸር እንከሎ፣ ኣዝዩ ከምዝዛየደ'ውን ተፈሊጡ ኣሎ።


text:
እቲ ጉባኤ ሃይማኖታዊ ትካላት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣዳራሽ ሕቡራት መንግስታት ሎሚ ሶሉስ'ዩ ተጀሚሩ።
ካብ ህዝቢ ኢትዮጵያ ን97 ሚእታዊት ዝውክሉ ተወከልቲ ሸውዓተ ቀንዲ ሃይማኖታት ኢትዮጵያ ዝተሳተፍሉ ናይ ኢትዮጵያ ጉባኤ ሃይማኖታዊ ትካላት ኣብታ ሃገር ንኣዋርሕ ዝቀጸለ ዘይምርግጋእ ደው ንምባል ክሰርሕ ከምዝፀንሐ ይገልፅ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ እቲ ኩነታት ምርግጉኡን ናብ ንቡር ሰላም ይምለስ ከምዘሎን ኣብ ምግላፅ ይርከብ።ትካል ሃይማኖታዊ ትካላት ኣብዚ ናይ ሎሚ ጉባኤ ቀንዲ ሸቶኡ ዕርቀ ሰላም ምርግጋፅ ክኸውን ኣለዎ ይብል።
ላዕለዋይ ሓላዊ እቲ ጉባኤ ሊቀጳጳስ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ኢትዮጵያ ብፁእ ኣቡነ ማቲያስ ሕውነታዊ ልዝብ ምክያድ ከምዘድሊ ገሊጾም ከምዚ ኢሎም።
“መንግስቲ ብዘቐመጦ ሕጋዊ ኣሰራርሓ እቲ ፀገም ንግዚኡ ዝሃድአ እንተመሰለ እውን ኩሉ ቅሬትኡ ብምሕዳግ ናብ ፍፁማዊ ምርድዳእ ክበፅሕ፣ትሕጃ ዘለዎም ወገናት ብዝሰኸነን ብሕውነታዊ መንፈስን ብምልዛብ፣ከምዚ ዝበለ ንሓድነት ሃገር ዝፈታተን ጎዳኢ ተግባር ንከይድገም ብሃገራዊን ሕውነታውን መንፈስ ዝፈትሕሉ፣ ንሓዋሩ እውን ዜጋታት ከይፅገሙን ከይጉድኡን ስራሓት ዕርቀ ሰላም ክስራሕ ኣለዎ። “
ኣብቲ ጉባኤ ናይ ኢትዮጵያ ወንጌላዊት መካነ እየሱስ ቤተ ክርስቲያን ፕሬዝዳንት ቀሺ ዋቅ ስዩም ኢዶሳ ተመሳሳሊ መልእኽቲ ኣሕሊፎም ኣለው።
ፕሬዝዳንት ጠቕላሊ ጉዳያት ሃይማኖት እስልምና ኢትዮጵያ ሸኽ ማሕሙድ ኣሚን ጀማል እውን ኣብ ማሕበራዊ ርክብ ደቂ ሰባት ናይ ሓሳብ ኣፈላላያትን ናይ ሓሳብ ግጭታትን ትፅቢት ዝግበረሉን ተፈጥሮኣዊ ምዃኑ ብምግላፅ እቲ ኣገዳሲ ጉዳይ ግን እቲ ኣፈላላይን ግጭትን ከመይ ክፍታሕ ኣለዎ ዝብል እዩ ኢሎም።ብልዝብ፣ብዝሰኸ፣ብስልጡኑን ኣገባብ ክፍታሕ ኣለዎ ኢሎም።
ጋሻ እቲ ጉባኤ ዝኾኑ ሚኒስትር ጉዳያት ፌደራልን ናይ እንስሳት ኣርባሕትን ኣቶ ካሳ ተኽለብርሃን ብዘርኢ፣ ብሃይማኖትን፣ ብሰንኪ ሰናይ ምሕደራን ግጭት ከይልዓል ብሰላማዊ፣ ብባህላዊን፣ ሃይማኖታውን ብፖለቲካውን መንገድታት ዕርቂ ብምርግጋፅ እቲ ህዝቢ ናብ ሓደ ብምምፃእ ንህንፀት ሃገር ክሰርሑ ምግባር ዝብል ናይቶም ሃይማኖታዊ መራሕቲ ሓሳብ ትኽክለኛን ግብኡን እዩ ኢሎም።
ኣብቲ ጉባኤ ካብ ኩሎም ሃይማኖታትን መላእ ሃገርን ዝመፁ ልዕሊ 400 ተሳተፍቲ ከምዝርከቡ እውን ተፈሊጡ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ፈላማይ መንግስታዊ መደባት 5 ዓመታት ምዕባለን ትራንስፎርሜሽንን ኢትዮጵያ ንክዛዘም ዳርጋ ፍርቂ ዓመት ጥራሕ’ዩ ተሪፉዎ። ቅድሚ ትማሊ ንፓርላማ ሃገሮም ዓመታዊ ሪፖርት ዘቕረቡ ቀ/ሚ ሃይለማርያም ደሳለኝ “መሊኦም ዘይተፈፀሙ መደባት ስለምንታይ ከምዘይፈፀሙ ዝግምገምሉ እቶም ዝተፈፀሙ ድማ ንዝያዳ ስራሕ ዘቀራርቡና ኮይኖም ኣለው” ኢሎም።
እዘን ዝሓለፋ 4 ዓመታት ኣብ ኢትዮጵያ ስሉጥ ምዕባለ ዝተመዝገበለን ኮይነን’የን ሓሊፈን ዝበሉ እቶም ቀዳማይ ሚንስቴር፡ሎም-ዘበን ቁጠባ ኢትዮጵያ ብ10.3 ሚእታዊ ስለዝዓበየ፡ካብ 2003 – 2006 ዓ/ም 10.1 ሓፈሻዊ ዕብየት ከምዝተመዝገበ ጠቒሶም።
ብመንፅር ሃገራዊ ድሕነትን ፖሊሲ ፀጥታን ኢሎም ንሶም፡ምስ ናይ ቀረባን ርሑቅን ሃገራት ብምትሕብባር ናይ ኢትዮጵያ ሃገራዊ ረብሓ ንምርግጋፅ ስራሕቲ ተዓዮም’ዮም ኢሎም።ኢትዮጵያ ምስ ጂቡቲ፡ኬንያ፡ደቡብ ሱዳን ፣ሶማልያ፡ኡጋንዳ፡ግብፂ፡ኣሜሪካ፡ጀርመንን ካልኦት ሃገራትን ንዘሎ ርክብ ኣጉሊሆም ኣለው።
ምስ ግብፂ ንዝተፈጠረ ርክብ ኣመልኪቶም ክዛረቡ ከለው፡ብምኽንያት ግድብ ህዳሴ ንዘሎና ርክብ ንምምሕያሽ ዝተፈላለዩ ፃዕሪታት ከምዝተገብሩ ምስ ገለፁ እቲ ምትሕብባር ተጠናኺሩ ክቅፅል’ዩ ኢሎም።
‘’መንግስቲ ኤርትራ ነዚ ዞባ’ዚ ኣተራሚስካ ተባሂሉ ንዝተነበረሉ ማዕቀብ ንክላዓለሉ ወይ ፉኽስ ንክብለሉ ዝላዓለ ፃዕሪታት እንተገበረ’ኳ’’ ኢሎም ንሶም ‘’ዝሓለፈ ጥቅምቲ እቲ ማዕቀብ ንክቕፅል ተወሲኑ’ዩ።እቲ ውሳነ፡መንግስቲ ኤርትራ ለውጢ ናይ ባህርይ ከምዘየምፅአን ካብ’ዚ ዝባኣሰ ንኣዕናዊ ተግባራቱ ጉጅለታት ፈጠራ ራዕዲ ብምውፋር ከምዝቐፀለሉ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ዝተረደአ ምዃኑ ሓባሪ’ዩ።ነዚ ዞባ’ዚ ምሕማስ ክሳብ ዘቋርፅ እቲ ማዕቀብ ሓይሉ ንክትግበር ኣድላዪ ዘበለ ስራሕ ክቅፅል’ዩ’’ኢሎም።
መንግስቲ ኤርትራ ንኢትዮጵያ ንምህዋኽ ንዝፍንዎ ሕድ-ሕድ ፈተነ እኹልን ተመጣጣኒን መልሰ-ግብሪ ብምሃብ፡ሎሚ’ውን ነቲ ንሰላም ዝዘርጋሕናሉ ኢድና ተቐቢሉ ንኣፈላላያትና ኣብ ዙርያ ሰደቃ ንክንፍርትሖ መፀዋዕታ ነቅርብ ኣለና ኢሎም ቀዳማይ ሚኒስቴር ሃይለማርያም ደሳለኝ።
ናይ ኢትዮጵያ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኣብዚ ናይ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ፀብፃቦም ህዝቢ ኢትዮጵያ ንመፃኢ ዕድል’ታ ሃገር ኣብ ዝውስን ምርጫ ንኽሳተፍ ዘኽእሎ ምዝገባ መረፅቲ ዝተሳተፉሉ ኣገባብ ዝናኣድ ምኻኑን፡እቲ ምርጫ እቲ መስርሕ ሰላማዊ ኮይኑ ንክዛዘም ከምባዓል ዋኒን ኮይኑ ንኸድምፅ ፀዊዖም።
ካብ ኣባላት ቤት ምኽሪ እውን ሕቶታት ቐሪቦም ነይሮም።ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ከይንዳነ በሪ ዓፂኹምዎ ኢሎም ብሕታዊ ኣባል ተቓዋሚ ፓርቲ ኣቶ ግርማ ሰይፉ።ንዝርዝሩ የድምፁ።


text:
ኣብ ሰሜን ማሊ ዝንቀሳቐሱ ዓመፅቲ ታውረግ ሎማዕንቲ ዓርቢ ነፃነቶም ኣዊጆም።ኣዝዋጅ ኢሎም ንዝፀውዕዋ ሃገሮም ኣፍልጦ ንኽህባ ንዓለምለኸ ማሕበርሰብ ሓቲቶም ኣለው።
ኣብ መርበብ ሓበሬታ ሃገራዊ ምንቅስቓስ ንነፃነት ኣዝዋድ ዝተብሃለ ዓማፂ ምስ ካልኦት ዘዋስንዎም ዶባት ከምዘኽብር ገሊፁ’ሎ።
እቲ ዓማፂ ሸቱአይ ፈፂመ እየ ክብል ቶኽሲ ጠጠው ኣቢለ ኣለኹ ክብል ትማሊ ሓሙስ ኣዊጁ።
ምስ እስላማዊያን ዕጡቓት ብምትሕብባር ፈጣን መጥቓዕቲ ዝፈነው ዓመፅቲ ታውረግ ንከተማታት ኪዳል፡ጋኦን ቲምቡክቱን ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ማዕልታት ተቖፃፂሮምወን።
ኣብ ጎኒ እቶም ዓመፅቲ ዝተሰለፈ እስልማዊ ኣኽራሪ ጉጅለ ኣንሳር ዲን ውግእ ጠጠው ከብል ምዃኑ ንፁር ኣይኮነን።እቲ ምስ ኣልቃይዳ ርከብ ዘለዎ ጉጅለ ኣብ ገለ ከባቢታት እስላማዊ ሕጊ ኣዊጁ’ሎ።
ምንስቴር ወፃኢ ፈረንሳይ ኣሌይን ዡፔ ጉዳይ ዓማፂ ታውረግ ብዝርርብ እምበር ብወታደራዊ ስጉምቲ ኣይፍታሕን ክብሉ ትማሊ ሓሙስ ገልፆም ኣለው።
ንምንፃል ዝውግኡ ዓመፅቲ ታውረግ ዓርሰ ምምሕዳር ንደሊ ኢና ክብሉ ንዓሰርተታት ዓመታት ክሓቲ ፀኒሖም እዮም።


text:
ስዑዲ ዓረብ መኪና ናይ ምምራሕ ፍቓድ ንደቂ ኣንስትዮ እታ ሃገር ምሃብ ጀሚራ። መንግስቲ ስዑዲ ዓረብ ፍቓድ ምምራሕ መኪና ናይ ካልኦት ሃገራት ንዘለወን ደቂ ኣንስትዮ ፍቓድ ምሃብ ከምዝጀመረ ዘፍለጠ ኮይኑ እተን ደቂ ኣንስትዮ ቅድሚ እቲ ፍቓድ ምርካበን ፈተና ከምዝወሰዳ’ውን ሓቢሩ’ሎ።
ስዑዲ ዓረብ ነቲ ንኣሰርተታት ዓመታት ዝጸንሓ ደቂ ኣንስትዮ መኪና ክመርሓ ዝኽልክል ሕጊ ኣብ ሰነ 24 ከምተልዕሎ ኣፍሊጣ’ላ። እዚ ስጉምቲ ሓደ ካብቲ ብልዑል ካልድ ቢን ሳልማን ነታ ብነዳዲ ሃብታም ዝኾነት ዓቃባዊት ሃገር ንምምዕባል ዝዓለመ መደብ’ዩ።
በኣንጻሩ መንግስቲ ስዑዲ ዓረብ ንመሰል ምምራሕ መኪና ደቂ ኣንስትዮ ብምድጋፍን ንናይ ወዲ ተባዕታይ ውሕስነት ብምቃውም ወፍሪ ንዘካየዳ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታው ይፍለጥ።
ተሓለቕቲ መሰላት ኣርባዕተ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዝርከባን ናብ ፍርዲ ክቐርባ ከምዝኽእላ ይሕብሩ።
ደቂ ኣንስትዮ ስዑዲ ዓረብ ሕጋዊ ውሳነ ንምሕላፍ ብፍላይ ኣብ ዓውድታት ትምህርቲ፡ ስራሕ፡መርዓ፡ መገሻን ሕክምናን ናይ ወዲ ተባዕታይ ውሕስነት ከምዘድልየን ይፍለጥ።
ንጉስ ሳልማን ዝሓለፈ ዓመት ደቂ ኣንስትዮ ፍቓድ ምምራሕ መኪና ከምዝወሃበን ክገልጹ ከለው ውሕስነት ወዲ ተባዕታይ ከምዘየድልየን ናብ ቅዱስ ቦታታት መካን መዲናን እውን ንበይነን መኪና ክመርሓ ከምዝኽእላ ምሕባሮም ይፍለጥ።


text:
ነፃ ዕዳጋ ተባሂሉ መንግስቲ ጣልቃ ዘይአትወሉ ኢኮኖሚ የለን ክብሉ ቀዳማይ ሚኒስተር መለስ ዜናዊ ገሊፆም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተወሰኑ መሰረታዊ ኣቁሑት ተመን ዋጋ ምውሳኑ'ውን ንስርዓት ነፃ ዕዳጋ ኣይፃረርን’ዩ ክብሉ ኣቶ መለስ ዜናዊ ተዛሪም። ኣቶ መለስ እዚ ዝበሉ ሎሚ ንፓርላማ’ታ ሃገር ብዛዕባ’ቲ ዝተገብረ ተመን ዋጋ ብዝምልከት ኣብ ዝተዛረብሉ’ዩ።
ኣብ ሚኒስተር ንግዲ’ታ ሃገር በዓል-ስልጣን ኮሚኒከሽን ዝኾኑ አቶ ኣማከል ኢማም ብወገኖም መንግስቲ ኣብ ሕድሕድ ሸቀጥ እናአተወ ዋጋ ናይ ምትማን አንፈት የብሉን፣ ቀንዲ ዛዕባ መንግስቲ ብመሰረት መርህ ነፃ ዕዳጋ ካብኡ ዝርከቡ ረብሓታት ምድንፋዕ፣ ውድድራት ብምግፋሕ ፍትሓዊ ዕዳጋን ረብሓ ሸመቲ ምርግጋፅ’ዩ ኢሎም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዝገበሮ ተመን ዋጋ ተጠቃሚ ሕብረተሰብ በአወንታ ዝተቀበሎ ክኸውን ከሎ ነጋዶ ግን አይተሐጎስሉን። ብፍላይ መራሕቲ ተቃዋሚ ፓርቲ ነቲ ስጉምቲ ኮኒኖም፣ ንነፃ ዕዳጋ ዝዳፋእ’ዩ ክብሉ ገሊፆም’ዮም።


text:
ዶብ ክልቲአን ሃገራት ብዝምልከት ብዘመነ ሃፀይ ምንሊክ ዝተፈረመ ስምምዕ ገዛኢ ምዃኑ ዝሓበሩ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ብሃይልስላሴ ይኹን ብደርጊ ስርዓታት እውን ተቐባልነት ረኺቡ ዝፀንሐ ምዃኑ ሓቢሮም።ዝተረፈ ነገር እንተሃለወ ብዝተበፅሐ ስምምዕ መሰረት ኣብቲ ዶብ ምልክት ምግባር እምበር ሎሚ ንህቦ ይኹን ንወስዶ ነገር መሬት የለን ኢሎም።
እንተኾነ ግን ኢሎም ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ገለ ወገናት ነቲ ጉዳይ ኣብ ድሮ እዋን ምርጫ ምልዓሎም ዝተለመደ ኮይኑ’ሎ ክብሉ ንታቓወምትን ንካልኦት ወገናትን ነቒፎም።
ኣብ ጉዳይ ናይል ኣብ መንጎ ግብፅን ኢትዮጵያን ዘሎ ምስሕሓብ ዝተሓተቱ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ግብፂ ናብ መደረኽ ዝርርብ ንኽትምለስ ዘለዎም ተስፋ ገሊፆም።ግብፂ ነቲ ጉዳይ ናብ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ክወስዶ እየ ምባላ ተሓቲቶም ንጉዳይ ማይ ጥራሕ ዝርኢ ቤት ፍርዲ ስለዘየለ ፖለቲካ እዩ ክኸውን ኢሎዎ።ከምኡ እንተኾይኑ ድማ ንሕና እውን ናይ ባዕልና መርገፂ ክንዛረብ ኢና ኢሎም።ብወገን ግብፂ ብሓይሊ ንምፍታሕ ዘለው ምንቅስቓሳት ተሓቲቶም ሓይሊ ናይ መበል 21 ክፍለ ዘመን ናይ ኣፈላላያት መፍትሒ ክኸውን ኣይኽእልን፤ንግብፂ ዘዋፅኣ ናብ ሰለስትኣዊ ርክብ ተመሊሳ ኣብቲ ዝዝርብ ምክፋል እዩ ክብሉ መሊሶም።


text:
ኣብ ክልል ኣምሓራ ዞባ ሰሜን ወሎ ከተማታት ወልድያ፣ መርሳን ቆቦን ወጥሪ ምቕፃሉን ኣብያተ ዕዮን ትካላት ንግድን ተዓፂዮም ከምዘለውን መናእሰይ ይእሰሩ ከምዘለውን ዘዘራረብናዮም ነበርቲ ገሊፆም።
መንነት መሰረት ዝገበረ መጥቓዕቲ ከምዝተፈፀመ ሓላፊ ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ናይቲ ክልል እውን ገሊፆም ኣለው።
ኣብ ዞባ ሰሜን ወሎ ከተማታት ወልዲያ፣ቆቦን መርሳን ተቓውሞ፣ግጭት፤መቕተልትን ዕንወት ንብረት ካብ ዝጅመር መበል 11 መዓልቱ ኣቑጺሩ’ሎ።
ከም መግለፂ ነበርትን ናይቲ ክልል መንግስትን ኣብ ናይ ቀዳም ናይ መርሳ ግጭት እንተወሓደ ሓሙሽተ ሰባት ተቐቲሎም፡ ቆሲሎም ንብረት ዓንዩን።ሎሚ ድማ ብርክት ዝበሉ ዓበይቲ ዓድን መናእሰይን ናብ ቤት ፅሕፈት ከንቲባ ብምኻድ እሱራት ንክፍትሑ ምሕታቶም ተዛሪቦም ኣለው።
ዓበይቲ ዓዲ ምስቶም ከንቲባ ክዘራረቡ ከለው መናእሰይን ዕጡቓትን ብዝተፈጥርዎ ግጭት ሰባት ከምዝተቐጥቀጡ ኣብቲ ከባቢ ነይረ ዝበለን ስሙ ከይግለፀሉ ዝሓተተን ይገልፅ።
“ኣብ ማእኸል መንገዲ ቀርቂሮም ኣምበርኪኮም ብዝለዓለ ደረጃ እዮም ቀጢቂጦም ወሲዶምዎም።ሕዚ ናብ ፅሪጊያ ምውፃእ ኣይክኣልን ኣዚዩ ዘፍርሕ እዩ።”
ከንቲባ ከተማ መርሳ ኣቶ ኣድሴ መለሰ እታ ከተማ ምዕናዋን ብደረጃ ኢትዮጵያ ዘሰቅቕ ዝበሉዎ ናይ ንብረት ምዕናውን ምብራዕ ተግባር ተፈፂሙ ክብሉ ዓበይቲ ዓዲ ኣውጊዞምዎ እዮም ይብሉ።
“ምስ መራሕቲ ሃይማኖት ኣብ ዝተኻየደ ልዝብ ዝተፈፀመ ተግባር ትኽክል ኣይኮነን ክብሉ ኣውጊዞምዎ እዮም።ኣብ ህይወት ሰብ ብፍላይ ድማ ኣብ ልዕሊ ሓይልታት ፀጥታ ዝተደርበየ ቦምብ ንሕብረተሰብ ዘቖጥዐ እዩ።”
ኣገልግሎት ክቕፅል ብምሉእ ተረዳዲእና ኣመንቲ እስልምባ ብዱዓ ክርስትያን ድማ ብፀሎት ኢና ተፈላሊና ኢሎም።
ሓደ ሽሞም ክግለፀሎም ዘይደለዩን ኣብቲ ልዝብ ነይረ ዝበሉን ግን እቶም መናእሰይ ክፍትሑ ዘቕረብናዮ ሕቶ ተቐባልነት ስለዘይረኸበ ብኡ ኢና ተፈላሊና ኢሎም ኣለው።
ኣብ ወልዲያ ቆቦን እውን ዝኾነ ይኹን ናይ ስራሕ ምንቅስቓስ ከምዘየለ ተፈሊጡ’ሎ።
ዋና ዳይረክተር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን መንነት መሰረት ዝገበረ መጥቓዕቲ ይፍፀም ኣሎ ንዝብል ሕቶ ኣብ ወልዲያ ይኹን ቆቦ እቲ ግጭት ናይ ህዝቢ ዘይምዃኑን ብምግላጽ ከምዚ ኢሎም።
“ኣብ ልዕሊ ገለ ትካላት ውልቀሰባት ብምትኳር እቲ ግጭት ናይ ብሄር ክኸውን ንምግባር ዝተወሰኑ መንነት መሰረት ዝገበሩ መጥቓዕቲ ክፍፀም ዝሰርሑ ፈሊዮም ንብረት ሰብ ሃብቲ ንምዕናው ዝተፈተንሉ ኣብ መወዳእታ ግን እቲ ጉዳይ እናሰፈሐ መፂኡ ካብ መንነት ዘሊሉ ንኹሉ ናይቲ ከባቢ ህዝቢ፡ መሪሕነት እውን ሓዊሱ ዘጥቐዐ ጉድኣት እዩ ወሪዱ።”
ኣብ መንነትን ብሄርን መሰረት ዝገበረ መጥቓዕቲ ዝተፈፀሞም ውልቀሰባት ከምዘለው በዚ ምኽንያት እውን ዝተመዛበሉን ጉድኣት ዝወረዶም ሰባት ኣለው ኢሎም።ግን ድማ ምስ ነበርቲ ናይተን ከተማታት ይካየድ ኣብዘሎ ዝርርብ እቲ ህዝቢ ነዚ የውግዞ ከምዘሎ ሓቢሮም።
ን42 ዓመታት ኣብ ከተማ ማርሳ ዝነበሩን ናይ ንግዲ ትካሎምን መንበሪ ገዝኦምን ሓዊሱ ዝዓነዎምን ዝነደዶምን ኣቶ ገብረመድህን ወልደኣናንያ ካብ መቐለ ከምዚ እውን ነባሪ ከተማ ቆቦ ዝኾነን ወናኒ እንዳ ወርቂ ኣክሊሉ ገብረዋህድ እውን ንብረቱ እንዳወርቁ ተወሪሩ ከምዝተቓፀለ ይገልፅ።ኣብታ ከተማ ን10 ዓመታት ከምዝተቐመጠ ይዛረብ።ካብታ ከተማ ከምዘይወፀን ኩነታት ኣዚዩ ሕማቕ ከምዝኾነን እውን ይዛረብ።


text:
ብዙሓት ኣማእቲ ኣሽሓት ህዝቢ ፕሬዝዳንቶም ባራክ ኦባማ ቃለ ምሓላ እናፈፀሙ ኣብዚ ቆራር ማዕልቲ ብኣንፈት ምዕራብ ፊት ንፊት ህንፃ ካፒቶል ብምእካብ ተዓዚቦምዎ። ይርኣዩ።
እቶም ፕሬዝዳንት ብዋና ዳኛ ጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ዩናይትድ ስቴትስ ጆን ሮበርት ኣቢሎም ነይሮም ቃለ ምሓላ ዝፈፀሙ።
በመሰረት ሕገ መንግስቲ ዩናይትድ ስቴትስ ስልጣን ዘመን እቶም ፕሬዝዳንት 20 ጥሪ ኣ/ፈ ከብቅዕ ስለዘለዎ ፕሬዝዳንት ኦባማን ምኽትል ፕሬዝዳንት ጆ ባይደንን ብቕድሚ ትማሊ ሰንበት ነይሮም ብውልቂ ኣብ ንእስ ዝበለ ስነስርዓት ቃለ ምሓላ ዝፈፀሙ።ስነስርዓት ቃለ ምሓላ ኣብ ዕለተ ሰንበት ከይኮነስ ህዝቢ ኣብዝተረኸበሉ ዕለተ ሰኒ እዩ ዝካየድ።
እቶም ፕሬዝዳንት ኢዶም ኣብ ልዕሊ ክልተ መፃሕፍቲ ቅዱስ ብንምባር ነይሮም ቃለ ምሓላ ዝፈፀሙ።ፕሬዝዳንት ኣብርሃም ሊንከን ኣብ 1861 ኣ/ፈ ኣብዘካየድዎ ቃለ ምሓላ ዝተጠቐምሉ መፅሓፍ ቅዱስን ብቐታሊ ሰብ ናይ ዝተቐንፀሉ ተቓላሳይ ስቪላዊ መሰላት ዶ/ር ማርቲን ሉተር ኪንግ ጁኒየር መፅሓፍ ቅዱስን እዮም።ትማሊ ሰኒ ካሊእ ድርብ ብዓል’ውን ነይሩ።ዝኽር ማርቲን ሉተር ኪንግ ኣብ ሙሉእ እታ ሃገር ተኸቢሩ ውዒሉ።
19 ደቓይቕ ኣብዝወድአ ቃለ ምሓላ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ኣሚሪካዊያን ኣብ መንግኦም ዘሎ ፖለቲካዊ ኣፈላላይ ናብ ጎኒ ብምግዳፍ ንናይታ ሃገር ሽግራት ንምፍታሕ ሓቢሮም ክሰርሑ ፀዊዖም።
ፕሬዝዳንት ኦባማ ማእኸላይ እቶት ናይ ዘለዎም ኣሜሪካዊያን ደረጃ መነባብሮ ንምዕባይን ፍትሓዊ ዘይኮነ ናይ ኣታዊ ስርዓት ንምንካይን ሓዊሱ ኣብ ናይ 2012 ኣ/ፈ ወፍሪ ዳግማይ ምርጭኦም ዘሕለፍዎም ጭብጥታት ኣፅንኦት ሂቦም ኣለው።‘’ኣዝዮም ውሑዳት ዝምዕብልሉ ኣብዝሓ ድማ መነባብርኦም እናንቆልቆለ ኣብዝኸደሉ ሃገርና ኣሜሪካ ክትዕዎት ከም ዘይትኽእል ከም ህዝቢ ንርዳእ ኢና።’’
ኣሜሪካ ኣብ ዓለም ፅንዕቲ መሻርኽቲ ኮይና ከምእትቕፅልን ዴሞክራሲ ንኽዕምብብ ምሕጋዛ ክትቕፅለሉን እያ ኢሎም ፕሬዝዳንት ኦባማ።
ናሽናል ሞል ተባሂሉ ኣብ ዝፅዋዕ ለጥ ዝበለ ማይዳ ዝተረኸበ ህዝቢ ብዙሕ ነይሩ።ኣብ 2009 ኣ/ፈ ምስ ዝነበረ 1.8 ሚሊዮን ህዝቢ እንትወዳደር ግን ዝወሓደ።


text:
ኢድካ ታኣሲሩ ኩሩንኩሪት
‘ህህ’ ተበሉኻ ብኩርኒዒት
እንተመኸሩልካ ለይትን ቀትርን
እንተደርበዩልካ እምንን በትርን
ኣይበልካ ዳሓን ክትል ክትል
ኣይተስግል ሕደግ ኣይትስፍልል . . በየነ ሃይለማርያም ( ‘ከም ቆሎ መሸላ ‘ ካብ እትብል ግጥሚ ዝተጨፍጨፈ )
ሎሚ ጽባሕ ናይታ ትማሊ ንመበል 11 ዓመታ ተዘኪራ ዝዋዓለት ፡ ጃምላዊ ምእሳር ናይቶም ንኣካይዳ መንግስቲ( መንግስቲ ማለት ፕረዝደንት ምኻኑ እዩ ) ዝተቃዎሙ ደለይቲ ለዉጢ- ሰበ -ስልጣናት መንግስቲ ፡ ኣዘዝቱ ሰራዊት ፡ ኣባላት ባይቶን ነቲ ተቃዉሞ ኣሳሲኹም ዝተባሃሉ ጋዜጠኛታትን ዝተፈጸመላ ዕለተ -18 መሰከረም 2001 ።
ብቅንያቱ እተን ዝርካበን ናይ ለዉጢ ማዕከናት ዜና ፡ ዉዱባት ፡ ማሕበራትን ቁንጣሮ ጉዱሳት ዜጋታትን ኣብታ ኣብ ታሪኽ ናጻ ኤርትራ መዘና ዘይብሉ ግህሰት ሕግን መሰልን ዝተፈጸመላ ዕለት ታዓብዒቡ ዘሎ ጽዋ ናብ ኣእዛን ህዝቢ ኤርትራን ዓለምን ንምብጻሕ ክደኽሙ እዩም ቀንዩም ። እታ ኣዉራ ዕለት ድማ ትማሊ ካብ ናይ ሓደ ብጽምዋ ዝተበለዐ ነጨ -በረር ዘሕልፋ ተዝካር ሞት ወላዲቱ ብዘይፍለ ኣገባብ እያ ተዝኪራ ሓሊፋ ዘላ ።
እዚስ ኣይሕንኽን ዶ . . .
ብዝኮነ ሎሚ እቲ ፍጻመ ዘጋጠመላ ዕለት 12 ዓመታ ንምድፋን ኣሃዱ ኢላ ትፍልም ኣላ ። ንዓመታ ከምዚ ሎሚ ድማ ናይ 12 ዓመታ ተዝካር ክንገብረላ ኢና ማለት እዩ ።
ሰላም የቅንየና ስጋብ ሽዑ !
እንተለቢምናን ተቢዕናን ድማ ነታ ተዝካር ከምዘን ዝሓለፋ ናይ 11 ዓመታት ተዝካር ብጽሙዋን ሓዘንን ዘይኮነ ብሓበንን ተድላን ኢና ክንዝክራ ።
ይኹን እስከ በሉ . .
ከይተበራበርካ ዝሰጠማቀር ንግሆ ስለዘየልቦ ግና . . .ፈለማ ካብ ድቃስና ክንባራበርን ካብቲ ን11 ዓመት ደቂስናሉ ዘሎና ናይ ነብሰ-ምትላል ዓራትና ወሪድና ነታ ድሮ በሪቃ ዘላ ጻሓይ ሓቂ ገጽ ንገጽ ንምጥማታ ትብዓት ከነጥሪ ይግባኣና ።
ትማሊ እታ ዕለት ከመይ ዊዒላ ትኸዉን !
እቲ ብመንግስቲ ኤርትራ ተፈጺሙ ዘሎ ግፍዒ ክንደይ ማዓት – ብሰንኩ ኣብ ህዝቢ ተፈጢሩ ዘሎ ስምብራት መሪር -ኣብ ገጽ ኤርትራ ገዲፍዎ ዘሎ በሰላ ገዚፍ ክንሱ ገና ኣብ ዉሽጥን ወጻእን ዝርከብ ህዝቢ ነታ ዕለት ከምዘይናቱ ኣጋንይዋ ምርኣይ ”ኣበት . .እንድዒኸ . .እንድዒኸ ‘ ዘብል’ዩ ። እቲ ኣብ ዉሽጢ ሃገር ዘሎስ ዝጸቀጠ ጸቂጥዎ – ትም ‘ተለ ግርም ፡ ንፍትሒ እንተጨደረ ድማ ግርም ‘ዩ ነይሩ ። ናይቲ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ፋሕ ኢሉ ዘሎ ልዕሊ 1 ሚልዮን ዝግመት ኤርትራዊ ስቅታ ወይ ዕሽሽታ ዳኣ ብምንታይ እዩ ክምኽነ ?
ነስተዉዕል ልዕሊ 1 ሚልዮን ኤርትራዊ ፍቀዱኡ ፋሕ ኢሉ ኣሎ ንብል ኣሎና ። ክንደይ ካብዚ ሓደ ሚልዮን ህዝቢ እዩ ግና ነዛ ንዛረበላ ዞሎና ዕለት ( 18 መስከረም 2001) ኣብ ታሪኽና ማዕረ 24 ግምቦትን 20 ሰነን ዕዙዝ ሰፈር ሒዛ ምህላዋ ዝተሰዎጦ ?ንምኻኑኸ እታ ናይ ትማሊ ዕለት ባቡር ታሪኽ ናጻ ኤርትራ ካብ ሓዲዱ ዝወጻኣላ ምኻና ዝርዶኦ ክንደይ ይኸዉን ? እታ ካብ ሓዲዳ ዝወጸት ባቡር ገና ናብ ህልም ዝበለ ዉቂያኖስ ጸልማት ኣንፋ ብፍጥነት ተሕምበብ ምህላዋ ዘፍርሖ ኤርትራዊ ኸ ክንደይ ይኸዉን ? ነብስና ንሕተ. . .ት
ከምዚ ኢልና እስከ ንሕሰብ . . .
ነቲ ብ ዉዱብ ሑቡራት ሃገራት ኣንጻር መንግስቲ ኤርትራ ዘሕሎፎ እገዳ ( ታሕሳስ 2009) ንምቅዋም( እምቢ ‘ዘለ ኩርኒዒት ትረዶ’ዩ ነይሩ ) ኣብ ለካቲት 2 ናብ ጎደናታት ኣመሪካን ኦዉሮፓን ዘወጸ ኤርትራዊ ፡ ቁጽሩ ክንደይ ምንባሩ ንዝክሮ ኢና ። ወላ እካ እቲ ሰለማዊ ሰልፊ ንኤርትራ መሕነኺኣ እንተነበረ ፡ ንህግደፍ ግና ንጊዚኡ ግርም መጃሃሪ ዝኾኖም ግዝፊ ‘ዩ ነይሩዎ ።
ሕጂ ክንሓስቦ ዘሎና ግና ስለምንታይ’ዩ ክንድኡን ብኸምኡን መገዲ ንተግባራት መንግስቲ ኤርትራ ዝኹንን ሰልፍታት ክዉደብ ጋዶ ኮይኑ ዘሎ ? ስለምንታይ እዩ ኸ ዝበዘሐ ህዝቢ ተዋላዋሊ ፡ ተጠራጠሪ ወይ ዘይሻራዊ መርገጺ ክሕዝ ዝመርጽ ዘሎ ?
እናፈለጥካ ከምዘይፈለጥካ . . .
ን 18 መስከረም 2001ን ከርሲ ናይታ ዕለት ጸይሩዎ ዝነብር ዘሎ ጸሊም ታሪኽን ካብ ኣእሙሮ ኤርትራ ንሓዋሩ ንምፍሓቁ ዘተገብረ ወፍሪ ማይ ዓሚኹ ኣይተረፈን ። ዳርጋ ካብ ኣእሙሮ መላኣ ህዝቢ እታ ዕለት ከምዘይነበረት ኮይና ኣላ ። ዳርጋ ኩሉ ኤርትራዊ ንሞያን ታሪኽና ናይቶም ኣብታ ጸላም ሰሉስ ግድይ ዝኾኑ ሓርበኛታት ክዝክርሲ ይትረፍ ፡ መን መን ምኻኑ ፈልዩ ኣብ ዘይገልጸሉ ኩነት-ኣእሙሮ እዩ ጢሒሉ ዘሎ ። ዉሑድ ዝቁጽሩ ህዝቢ ድማ ብሳላ ዉልቃዊ ጻዕሩን ህንጡይነቱን ‘ዩ ነታ ዕለት ከም ስእሊ ወላዲቱ ኣብ መናድቅ ልቡ ጠቂዑ ምስኣ ክዛረብ ወጊሓ ትዓርቦ ዘላ ።
ሓቂ ዘረባ እናፈለጠ ከምዘይፈለጠ ክኸዉን ዝደሊ ደኣ ይበዝሕ ‘ምበር ፡ ንፍጻመ መስከረም 18, 2001ንን ግዳያታን ዘይፈልጥ ኣሎ ኢልካ ምዝራብ ዘይኩዉንነታዊ እዩ ።እቲ መንግስቲ ዘቅረቦ ናይ ጎዶና ክሲ ” ምሻጥ . .ሃገር ” ብዝብል መዐመምያ እኳ እንተተጎልበበ ኣማስያኡስ ባህርያትን ጡሙሓትን ፕረዝደንት ጉልባቡ ምስ ቀለዐ ፡ እቲ ናይ ጎደና ክሲ ንፋስ ጎደና ከምዝወደሰዶ’ዉን ዘይፈልጥ ኤርትራዊ የልቦን ።
ብዓቢኡ ዓምን ሎምን እቶም ቁዩዳት ‘ ሸየጥቲ ዶ ኣይሸየጥን . .ንጹሃት ዶ ጠላማት ” እናበልካ ምጥርጣርን ምክታዕን እዋኑ ከምዘብቀዐ ዝጭድር ድምጺ ኣብ ዉሽጢ ኩሉና የእዊ ኣሎ። ሎሚ እቶም ” ቁዋም ይተግበር ” ጥራይ ስለ’ዘሉ ዝተጋደሉላ ሃገር እናራዩ እናሰምዑ ቀቢራቶም ዘላ ተቃለስቲ ፡ ፍትሕን ሓርነትን ዝረኽብሉ – ብመስዋእቶም ዝምጎሱሉ – ብኣበርኩቶኦም ኣኽሊል ሓርነት ዝሽለምሉ እዋን ምኻኑ ዝኾነ ልብን ኣእሙሮን ዘሎዎ ኤርትራዊ ዘስተንትኖ ዘሎ፡ ካብ ጻሓይ ዝደምቅ ሓቂ እዩ ።
ኩሉ ኤርትራዊ ግና ነዚ እናፈለጠ ከምዘይፈለጠ ምኻን ከም ጨልነት ወሲድዎ ሰላም ኣብዘይብሉ ናብርኡ ዘገም ይብል ኣሎ ። ዘገም ይብል ኣሎኹ . . .ዘገም ትብሊ ኣሎኺ . . .ዘገም ትብል ኣሎኻ . .ዘገም ትብሉ ኣሎኹም . .
ባህሊ እናፈለጥካ ከም ዘይፈለጥካ !!
እናፈለጥካ ከምዘይፈለጥካ ምኻን ኣብ ትሕቲ ብምልኪ ዝምራሕ ህዝቢ ዝረአ ኣዕናዊ ባህሊ እዩ ።ከም ሩድኡ እቲ ብዙሕ ዝደጋገም ልምዲ እዩ ናብ ባህሊ ዝምዕብል ።ባህሊ ድማ ተሰጋጋራይ ብምኻኑ ንመጻእቲ ወለዶ ከዕኑን ክሃንጽን ዘኽእሎ ሓይሊ ኣሎዎ ።
እዚ እናፈለጥካ ከምዘይፈለጥካ ናይ ምኻን ባህሊ ኣብ ኤርትራ ከመይ ኢሉ ከምዝማዕበለ ንምርዳእ ነዛ ብጆርጅ ኦርወል ካብ ዝተጻሓፈት 1984 እትብል መጽሓፉ ዝተመንጨተት ሕጥቦ -ጽሕፍቲ እስከ ብሓንሳብ ነንብባ ። እታ መጽሓፍ ንሓንቲ ኦሾንያ ዝተሰምየት ልብ -ወለዳዊት ሃገር ንዝገዝእ ብዓቢ ሓዉ(BIG BROTHER) ብዝፍለጥ ዉልቀ መለኺ ንዝምራሕ ናይ ምልኪ ምምሕዳር እትገልጽ ብርቂ መጽሓፍ እያ ።
ኣዉራ ጠባይ ናይታ መጽሓፍ ዊንስተን ስሚዝ ዝስሙ ሰራሕተኛ ኒዉ-ስፒክ ‘ዩ ። ኣብታ መጽሓፍ ድማ ብዛዕባ እቲ ስርዓት ከምዚ እናበል ይሓስብ . .እስከ በሉ ንሕና ድማ ምስኡ ንሕሰብ !
” . . .እቲ ሰልፊ ኦሻንያ ምስ ኡረሽያ ተማሕዝያ ከምዘይትፈልጥ’ዩ ዝምድር ። ዊንስተን ስሚዝ ንባዕሉ ቅድሚ 4 ዓመት ኦሻንያ ምስ ኡረሽያ ምሕዝነት ከምዝነበራ ኣጸቢቁ እዩ ዝፈልጥ ። እዚ ፍልጠት ግና ኣበይ ተደቢቁ ይህሉ ? ምስዋሩ ዳኣ ኣይተርፎን እምበር ኣብ ትሕቲ ዉኑኡ እዩ ዝነበረ ። ዳሓር ከኣስ፡ ኩሉ ሰብ ነቲ እቲ ሰልፊ ዘስገደዶ ሓሶት ይቅበሎ እንተኾይኑ -ሰነዳታት ዘቦኦም ሓደ ዓይነት ጽዋ ዝደግሙ እንተኾይኖም – ዝተርፍ ነገር ፡ እቲ ሓሶት ናብ ታሪኽ’ሞ ይሳጋገር ሓቂ ኾይኑ ይነብር ። ከምቲ ጭርሖ ናይቲ ሰልፊ ዝብሎ ‘ ንሕሉፍ ዝተቃጻጸረ ንመጻኢ ይቃጻጸር ፡ እቲ ንህልዊ ዝተቃጻጸረ ድማ ንሕሉፍ ይቃጻጸር ‘ ። ሕሉፍ ብባህሪኡ ተለዋጣይ ዳኣ ይኹን እምበር ፡ ንምልዋጡ ግና ኣይተኻእለን ። እቲ ሎሚ ሓቂ ኮይኑ ዘሎ ፡ ቀደም ሓቂ እዩ ነይሩ ፡ ንዘንተእለት ድማ ሓቂ ኮይኑ እዩ ክነብር ። ኣዝዩ ቀሊል ኣዩ – እቲ ዘድሊ ኣብ ዝኽረትካ ዘይርብርብ ዓወት ክትጋናጸፍ ምኽኣል እዩ . . . .”
ጆርጅ ኦርወል እንታይ ኢሉ እዩ ዝጻሓፈ . .” ኩሉ ሰብ ነቲ እቲ ሰልፊ ዘስገደዶ ሓሶት ይቅበሎ እንተኾይኑ -ሰነዳታት ዘቦኦም ሓደ ዓይነት ጽዋ ዝደግሙ እንተኾይኖም – ዝተርፍ ነገር ፡ እቲ ሓሶት ናብ ታሪኽ’ሞ ይሳጋገር ሓቂ ኾይኑ ይነብር ” ድዩ ዝበለ ። ነዛ ቆጽሊ ሓሳብ እስከ ናብ ኤርትራ ወሲድና ንርኣያ’ሞ ፡ ከምይ ኢሉ ባህሊ ናይ እናፈልጥካ ከምዘይፈለጥካ ከምዝዓምበበ ግንዛበ ከተሕድረልና ትኽእል እያ ።
ብድብዱቡ ኣብ ትሕቲ ብዘይካ ምእሳር ፡ ምፍታሕ ዘይፈልጥ ! ብዘይካ ምኩናን ፡ ምቅባል ዘይፈልጥ ! ብዘይካ መቅጻዕቲ ሕድገት ዘይፈልጥ መንግስቲ እናነበርካ ፡ ፍልጠትካ መቅተሊኻ እምበር መሕወይኻ ኣይኮነን ። ስለዚ ነቲ ትፈልጦ ዘበል ኩሉ ከምዘይናትካ እናራኣኻ ነብስኻ ከተዉጽእ ኢኻ ትመርጽ ።
ነቲ ሓቂ ኣብ ክንዲ ብዓዉታ ምስ ነብስኻ ጥራይ ከተዕልለሉ ኢኻ ትግደድ ። ነዚ ንምግባር ንባዕሉ ከምቲ ጆርጅ ኦርወል ዘፍኣሞ ኣብ ልዕሊ ዝኽረትካ ( memory ) ዘይርብርብ ዓወት ክትጋናጸፍ ኣሎካ ። በዚ ድማ ኣብ መንጎ ሓቅን ሓሶትን ፡ ኩዉንነትን ፕሮፖጋንዳን ዘሎ ፍልልይ ንምልላዩ ኣይትሽገርን ኢኻ ።
ሕጂ’ዉን ንሕሰብ . .
እናፈለጥካ ከምዘይፈለጥካ ኮይንካ ምንባር ኣብ ዉሽጢ ሃገር’ምበር ኣብ ወጻኢ ክዉሰድ ዘይብሉ ምርጫ እዩ ። ብቀደሙ ካብ ሃገርና ዝወጸናሉ ምኽንያት እካ ሓርነት ዘሎዎ ሂወት ንምምራሕ እምበር ፡ ካብቲ ኣብ ኤርትራ እንከሎና ብዘይፍለ መንገዲ እናፈራሕናን ገጽ ሰብ እናረኣናን ንምንባር ኣይኮነን ።
እሂ. . ገጽ ካድረታት ህግደፍ እናረኣኻ ምስኪንኪን ንምባል ኢሉ ዝተሰደደ ኤርትራዊ ኣሎና ድዩ ? የብልናን እንተኮይኑ መልስና ፡ ናብታ ኣብ መእተዊ ጽሕፎይ ዝሓተትኩዋ ሕቶ እየ ክምለስ !
ናይቲ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ፋሕ ኢሉ ዘሎ ልዕሊ 1 ሚልዮን ዝግመት ኤርትራዊ ስቅታ ወይ ዕሽሽታ ደኣ ብምንታይ እዩ ክምኽነ ?
ኣብ መወዳእታ . .ነነብስና ንሕተት
እዚ ሕቶ ድማ ሞራላዊ ‘ምበር ፖሎቲካዊ ዛዕባ ዘላዓዕል ጌርና ኣይንቁጸሮ ። ሎሚ ንመስከረም 18,2001 ዕሽሽ ዝብል ሰብ ናይ ሞራል ድኽነት ዝረመሶ ፍጡር ጥራይ እዩ ። ንመስከረም 18 ፣2001ን ግዳያታን ዝረሳዕና ድማ ሓርነትን ፍትሕን ከምዝርስዓና ክስቆረና ይግባእ ።
ሰሰናዩ !!


text:
%@LANGUAGE="JAVASCRIPT" CODEPAGE="65001"%>
ኣንጻር ምልኪ ብኣጉኡ ኣይተኻየደን ምባል ነቶም ተባዓት ስለ ህዝቦም ጠጠዉ ዝበሉ ጀጋኑ ክሳብ ሕጂ ኣብ መቑሕ ዘለዉ ገለዉን ዝተሰዉኡን ምዝንጋዕ ይመስል።
እቲ ፈተነ ብበበይኑ ምኽንያታት ይፈሽል ብምንባሩ ግና ነቶም ሰብ ታሪኽን ንሃንቀዉታ ህዝብን ዉሽጦም ሕሩራት ጌሩዩ ሓሚስዎም። ታሪኽ ክደጋገም ንቡር ኣብ ዝኾነሉ ወቕቲ ድማ ሓደ ድሕሪቲ ካልእ ብእብረ ጌጋታት ኣብ ክንዲ ምድጋም መምሃሪ ኣብክንዲ ዝኸዉን እንተላይ እቲ ኣብ ነጻ ዝኾና ሃገራት ዝቃለስ ከይተረፈ ንኢድ ኣእታዉነትን ስለያዊ ስልካን ህግደፍ ማዕጾ እናኸፈተ ባዕሉ ንባዕሉ ክዳኸም ጸኒሑሎ ዛጊትዉን እቲ ፈተነ ዉጥም ቅልቅል ኣይገደፈን ።
ሀ / ከም ተመኩሮ እቲ ናይ ግዜ ረፍረንዱም 1993 ጽፈት ምዉዳብ ዝጎደሎን ዝተጎዛዘየን ናይ ካድረታትን ላዕለዎት ናይ መንግስቲ ሰበ ስልጣናትን ከምዘይናቶም ርእዮም ደገፍ ዝነፈግዎን እንተላይቶም ደንግዮም ኣብ ዘዝተላእኩዎ ሃገራት ዝተረፉ ናይ ሽዑ ካድረታት ናይቲ ስርዓት ኣግዲዖሞን ነቲ ሰይጣናዊ ካባ ዝለበሰ ዉልቀ-ሰብ ካብ ዉድቀቱ ኣድሒኖሞንዮም።
ንሱ በቲ ሸሓጢ ቃላቱን ከዳዕ ባህርያቱን ኣብ ዉሽጢ ኣስመራ(ስታዱዩም) ንመሰረታዊ ዲሞክራሲያዊ ሕቶ መላእ ተጋደልቲ ቀሊልን ሽዑ ንሽዑ ክፍታሕ ዝኽእልን ጌሩ ብምስሉይ ኣቀራርባ ቀሪቡ ካብታ መፈንጠራ ወጺኡ፡ ንንጹሃት ካድረታት ድሕሪ ሰዓታት ብጸጥታኡ ክለቕሞም ከሎ ኩሎምዞም ሕጂ ዝብከየሎምን ህዝቢ ዝሓዝነሎምን ዘሎ ኣፎም ዓቢሶም ብምንባሮምን ኣይፋል ስለዘይበሉን ካብ 5 ዓመት ክሳብ ሕልፈት /ሞት/ ክፈርዶምን ከሕቅቖምን ክኢሉዩ።
ለ/ እቲ ዘይንቡርን ዘይሕሰብን ብብረት ዝተለብለበ ምንቅስቓስ ስንኩላን ማይሓባር ናይ 1994 እዉን እንተኾነ ዝተወደበ ብዘይምንባሩን ካብ ሰብ ሕልና ደገፍ ስለዝተነፍጎን ንኣረሜንነት ትእዛዝ ሚኒስትሪ ዉሽጣዊ ጉዳያት ኣይፋል ዝብል ሓደ ሓርበኛ ካብቲ ሚኒስትሪ ስለዝተሳእነን ቀጺሉዉን ነቶም ሽዑ ዝተሰዉኡ 14 ንጹሃት ተጋደልቲ ቅድም ንሃገራዊ ነጻነት ኣካሎም ዝጎደሉ ሽዑ ንስለ መሰል ደቂ ሰባት ዝተጣበቑ ስለምንታይን ኣብ ምእንቲ እንታይን ኢሉ ዘጻርን ንተጠያቒ ኣብ ፍርዲ ዘቕርብን ሓደ ካብ መላእ ባይቶ ኤርትራ ዘይምርካቡን ኣብ ዓለምና ካብ ዝዝንተዉ ፍሉያትን ኣሕዘንትን ታሪኽ ኮይኑ ምትራፉዩ።
ሐ/ እቲ ብዉልቀ ካድረታት ጀሚሩ ናብ እኩብ ጉጅለታት ዝለሓመ ኣብ ኣብያተ ጽሕፈታት ኢሚግረሽንን ጉምሩክን ( ካብ 1995--ክሳብ 1997 ) ብስልካ ስለያ ህግደፍ ምሕቃቕ ጀጋኑ ገዳይም ተጋደልትን ዓበይቲ ካድረታትን ክሳራ ህዝቢ ኣብ ታሪኽ ቃልሲ ጸረዚ ዉልቀ ምልኪ ብኽብሪ ተሰኒዱሎ።
መ/ እቲ ብመልክዕ ቅርጺ ማሕበር ሸዉዓተ ምውዳባቱ ጀሚሩ ከም ሮማዲ ኣስፋሕፊሑ ዝነበረ ዳርጋ ሰለስተ ርብዒ ላዕለዎት ሓለፍቲ ክፍልታትን ዓበይቲ መራሕቲ መንግስታዊ ትካላትን ዝተሳተፍዎ ጸኒሑ G-15 ዝተሰምየ ፍጥነት ዝጎደሎ መቐይሮ መድረኽ ናይ 2001 ብሳዕቤኑ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዉሽጢ ናይ 30 ዓመታት ናይ ቃልሲ ተሞኩሮ ዘጥረዮም ናይ ሃገር መራሕቱ ዝኸሰረሉን ጸሊም ታሪኽ ናይዚ ዉልቀ-መላኺ ዝተጋህደሉን ዘይሃስስ በሰላን ኣሎ።
ሰ -/ እቲ ኣብ ዲያስፖራ ዝተወደበ ናይ ምሁራት ምንቅስቓስ ቀልጢፉ ኣብ ዉሽጡ ዝነቕዐ ናይ 2001—2002 ብ G-13 ዝፍለጥ ምስ ኩሉ ብቕዓቱ ንስልካ ስለያ ስርዓት ህግደፍ ክምክትን ከለልን ዘይከኣለ ሓድነት ዝጎደሎን ቀልጢፉ ዝበርዓነንከ።
ረ -/ እቲ ብስም ምሕዝነት ዝጀመረን ብብዙሓት ሕማማት ክገማማዕ ዝተራእየን ስም ቀይሩ ኪዳን ዝተጸዉዐን ክርዳድን ስርናይን ሓዊሱ ዝተጋዕዘ ብሰንኪ ቅርሕንትን ዉልቃዊ ምትህልላኻትን ሞራል ህዝቢ ዝረመሰ ነዊሕ ዕድመ ተቓዉሞ ዘለዎ ግና ልሉይን ብቑዕን ተሞክሮ ዘይደለበ ኩሎም ተደሚሮም መከራ ህዝቢ ኣጋዲዶም ዕድመ ምልካዊ ስርዓት ለቂቦምዮም።
ሕጂኸ ኩሎምዞም ጌጋታት እዚኦም ክድገሙድዮም ወይስ ነዚ ሓደ እግሩ ኣብ ጉድጋድ ኣትዩ ዘሎ ሬሳ ስርዓት ከዳግሙ ወይ ከቃብጹ? መንዩ ብቐዳምነት ካብዞም ዓበይቲ ጌጋታት እዚኦም ክምሃርን መድረኽ ዝሓቶ ዕማም ክዓምምን ? ብዘይቀለዓለም እቲ እጅግኡ ሰብሲቡ ተበጊሱ ዘሎ ኮሚሽን ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለዉጢን እቲ ንቕድሚት ዝደፍኦ ዘሎ ዉፉይ ተቓላሳይ ህዝብን ሓላፍነታዊን ታሪኻዉን ፍጻመ ክፍጽሙ ይሕተቱ ኣለዉ።
ኣብ መደምደምታ ኣይትትሃመል ኣይትዘንጋዕ ብልሕኻ ኣብ ልዕሊ ተኻሉ ደቂ ሃገር ኣርእዮ ።ነቓዕ ዝበሃል ዕጾ። ተስፋ ተነቢሩልካሎሞ ስዉኣትካ ደብስ ።ኣብ ዉሽጥኻ ንዝቕልቀሉ ኣስጋእቲ ቀልጢፍካ መሓዎም ። ናህርኻ ወስኸሉ ግዜ ዘሎካ ኣይመስልንዩሞ መንፊትን መኹባዕትን ካብ ኢድካ ኣይትፍለ።
ዓወት ንሃገራዊ ዋዕላ ።
ዉድቀት ንምልካዊ ስርዓት ኣስመራ ።
ሞጎስ ታኺታ ካብ ደምበ ኣለና።
1/2/2011


text:
ብፁዕ ኣቡነ ኣትናቴዎስ ናብ ከተማ ዓሰብ ኪኣትው ከለዎ ድሙቕ ኣቀባብላ ተገይርሎም!
ኣብ ሃገረ ስብከታት ሰሜናውን ደቡባውን ቀይሕ ባሕሪ ጳጳስ ኮይኖም ዝተመደብ ብፁዕ ኣብነ ኣትናቴዎስ ናብ ከተማ ዓሰብ ክኣትው፡ ብሃንቀውታ ክጽበይዎም ዝጸንሑ ካህናትን ዲያቆናትን፡ ተማሃሮ ቤት ሰንበትን መንእሰያትን፡ ዓበይቲ ዓዲን ኣካላት መንግሥትን ድሙቕ ኣቀባብላ ገይሮምሎም!
ብፁዕ ኣቡነ ኣትናቴዎስ፡ ንከተማ ዓሰብ ዑደት ክገብሩ ከለው ሕዝበ ክርስቲያን ኣብ ጐዳናታት ብምውፃእ ‘ብፁዕ ኣቦና እንቋዕ ደኃን መጻእኩም’ እናበሉ ዘለዎ ኣኽብሮትን ፍቕርን ብዕልልታን ጣቕዒትን ገሊጾም።
ብድሙቕ ዝማሬን ዕልልታን ኣብ ሓመረ ኖኅ ቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያን ምስ በጽሑ፡ ጸሎት ተጸልዩ ወንጌል ድማ ተነቢቡ። ብድኅር’ዚ ብፁዕ ኣቡነ ኣትናቴዎስ ዝተሰመዖም ሓጐስ ኽገልጹ ከለው “ እዚ ሕዝቢ’ዚ ሃይማኖቱ ዘፍቕር ኣቦታት ዘኽብር ምዃኑ ይሰምዕ ነይረ ሕጂ ግና ብዓይነይ ንምርኣይ ሰለዘብቅዓኒ ንእግዚአብሔር ኣምላኽ አመስግኖ” ኢሎም። ንኽብሮም ዝተዳለወ እንግዶት ኣብ ኣዳራሽ ቤት ትምህርቲ ሰንበት ምስ ተኻፈሉ ተመሳጊኖም ናብ መዕረፊኦም ኣትዮም።
ብፁዕ ኣቡነ ኣትናቴዎስ፡ ናብ ከተማ ዓሰብ ካብ ዝኣትዉ ጀሚሮም ብቡራኬን ቅዳሴን ኣብ ክብረ በዓል ጴጥሮስ ወጳውሎስ ኣብ ኆኅተ ምሥራቅ ቅድስት ድንግል ማርያም ቤተ ክርስቲያን ከምኡ’ውን ክብረ በዓል ኣጋእዝተ ዓለም ሥላሴ ኣብ ሐመረ ኖኅ ቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያን ክሳተፉ ከለዉ ንሾመንተ ዲያቆናት መዓረገ ክህነት (ቅስና)፡ ንትሽዓተ ተመሃሮ ድማ መዓርገ ዲቁና ሠይሞም። ከምኡ’ውን ንኣርባዓተ ካህናት ሊቀ ትጉሃን፡ መልኣከ ኃይል፡ መልኣከ ፀሐይ፡ መልኣከ ገነት ዝብል መዓርግ (ቀሚሽ) ሂቦም።
ሕዝበ ክርስቲያን ብምምጻእ ብፁዕ ኣቡነ ኣትናቴዎስ ዝተሰመዖ ሓጐስ ብምግላጽ ንእግዚአብሔር ኣመስጊኑ። ብፁዕ ኣቡነ ኣትናቴዎስ ድማ ኵሉ ብጸሎትን ፍቕርን ክጽመድ ብምምኅፃን ቃለ ምዕዳንን ቡራኬን ሂቦም።


text:
ስደት ፋይዳ ሓሶት መብጽዓ!!! ብዶ/ር በረከት ፈዳይ...
ስደት ፋይዳ ሓሶት መብጽዓ!!!
ብዶ/ር በረከት ፈዳይ ( ወዲ ፈዳይ)
ዘለናዮ ዘመነ-ዓውለማነት ንቴክኖሎጂ ሰረት ብምግባር ብረቂቕ ሓይሊ ኣቢሉ ኣብ መንጎ ትካላትን ሃገራትን ስግረ-ዶባዊ ኣተሓሳስባ ኣማዕቢሉ ማሕበራውን ቁጠባውን ፖለቲካውን ዝምድናታት ፈጢርካ ዓለምና ናብ ቁሸት ንምቕያር ዘተባብዕ፡ ናይ ዘመንና ህያብ ተባሂሉ ይግምገም እዩ። ምዕራባውያን ኣዝዩ ብዝተራቐቐ ስልቲ ነቲ ዘለዎም ዓለማዊ ቁጠባዊ ዓብላልነት ርሒብ ተጠቂሞም፡ ንረቂቕ ሓይሎም ኣማእኪሎም እቲ እንኮ ተመራጺ ባህሊ ዓለምና ምዕራባዊ ባህሊ ምዃኑ ከእምኑ ንኣእሙሮ ሕብረተሰብ ዓለም ዘሪዖም ንዓመታት ስለዝሰርሕሉ፡ ብሰንኩ ሎሚ ኣብ ዓለምና ዝበለጸ መነባብሮ ያኢ ንኽረኽቡ ናብ ምዕራባውያን ሃገራት ዘቛምቱ ቁጽሪ ስደተኛታት ብዘስደምም ጻኦታዊ( Exodus ) ዋሕዚ ክስደዱ ዓለምና ትምስክር ዘላ። “ እቲ ዝሓየለ መሳርሒ ኣብ ኢድ ገዛእቲ ዘሎ ፡ እቲ ሓንጎል ናይቲ ግዙእ እዩ ” ክብል ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ስቲቨን ቢኮ ዝተባህለ ደቡብ ኣፍሪቃዊ ተጣባቒ ጸረ-ዓሌትነት ከምዝገለጾ፡ ወዲ-ሰብ ብኣተሓሳስብኡ እንተድኣ ተሳዒሩን ርዒሙን እቲ ቃልሲ ኣብቂዑ ማለት ስለዝኾነ፡ ኣቲናዮ ዘሎና መዋእል ኣተሓሳስባ ደቂ-ሰባት ንምስዓር ዝግበር ናይ ሓንጎል ወራር ዝካየደሉ ዘሎ ዘመን ስለዝኾነ ንቕሓትና ክንፍትሽን ክንስሕልን ዝሕተተሉ ዘሎ እዋን እዩ። Read more
በሸፍጥ ሀገር ሲናጥ
በሸፍጥ ሀገር ሲናጥ
እንደወትሮው ከኢትዮጵያ የሚመጡ ዜናዎች አያስደስቱም፤ ሀገራችን ከጥፋት ማማ ላይ መድረሷን ያሳያሉ። ለአራት ጊዜ በሸፍጥ ተመርጫለሁ ብሎ ሥልጣን ላይ ቂጥ ያለው ወያኔ ለአምስት ጊዜ ሊያወናብድ እየተዘጋጀ ነው። በየጊዜው ጥቂቶች ብቻ በገሃድ የምርጫውን ሸፍጥነት ሲያጋልጡ ምዕላተ ሕዝቡ Read more
ማሕበረ ኮማት ሱዳን፡ ኣብ ሃዋሁው ናጽነት
ማሕበረ ኮማት ሱዳን፡ ኣብ ሃዋሁው ናጽነት
ኣብ ሱዳን፡ ምስ ክፍሊ ህዝባዊ ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ጥቡቕ ናይ ስራሕ ርክባትን ዝምድናታትን ዘለዎ ኣርባዕተ ኤርትራዊ ማሕበረ-ኮማትን ተወሰኽቲ ጨናፍርን ኣሎ። እዚ ማሕበረ-ኮማት እዚ፡ ኣብ ጥርናፈ ዜጋታትን ምዕባይ ተሳትፎ ኣብ ሃገራዊ ጉዳያትን ዘለዎ ተራ ከኣ ልዑል እዩ። ኣብ ወርሒ ሚያዝያ 2015፡ ኣብ ዞባታት ከሰላን ቀይሕ ባሕሪን ናይ ሱዳን ኣብ ዝተንቀሳቐስናሉ እዋን፡ ብዛዕባ ህሉው ኩነታት ማሕበረ-ኮማትን ኣብ ጽላሉ ዝዕምብብ ዘሎ ጨናፍር ሃገራውያን ምትእኽኻባትን ከምኡ’ውን ብቤት ጽሕፈት ትምህርታዊን ባህላዊን ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ዝሰላሰል ዘሎ መደባት ትምህርትን ካልእን ክንድህስስ ዕድል ረኺብና። ብፍላይ ኣብ ዞባታት ከሰላን ቀይሕ ባሕሪን ኣብ’ዚ ዝኽሪ በዓል ናጽነትና ሒደት መዓልታት ጥራይ ተሪፉሉ ዘሎ እዋን ሓያሎ ንጥፈታት ክ… PDF
ትንታነ ንኣጀንዳ ወጻኢ ፖሊሲ ኢትዮጵያ ብዶ/ር...
ትንታነ ንኣጀንዳ ወጻኢ ፖሊሲ ኢትዮጵያ
ብዶ/ር ኣሕመድ ሓሰን ድሕሊ
ካብ’ቲ ዘመናዊት ኢትዮጵያ ኣብ መጨረስታ 19 ክፍለ-ዘመንን መጀመርታ 20 ክፍለ-ዘመንን ብምንሊክ ካልኣይ ዝተመስተትሉ እዋን ጀሚሩ ክሳብ’ዚ ሕጂ ዘሎ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣብ ስልጣን ዝተወራረሱ ስርዓታት ኢትዮጵያ እንኮላይ ሃጸይ ሃይለ ስላሰ፡ ኮሎኔል መንግስቱ ሃይለማርያምን መለስ ዜናውን ታሪኻዊ ኣተኩሮ ብምግባር ጥራይ እዚ ዝስዕብ ናይ ሓባር ረቛሒ ከምዘለዎም ንምርዳእ ዘጸግም ኣይኮነን።


text:
ሓድሽ ኣዋጅ ገዲም ተጋዳላይ ኣማኑኤል ሃብተ ኣብ 2018
January 03, 2018
ስማዕ፡
ገዲም ተጋዳላይ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ነበር ኣማኑኤል ሃብተ ብዛዕባ እቲ ሕሱርን ግጉይን ፋሉላዊ ገስረጥን ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባን ጸር-ሃገር ኣረኣእያ ዘለዎም ኣተሓሳስባ ኣብ`ዚ መርበብ ሓበሬታ ብንጹር ኣቃሊዕዎን በዲሁዎን ኣሎ። ካብ`ኡ ብሕጽር ዝብለ ቃላት-
* ካብ ናጽነት ኤርትራ ጀሚሩ ስጋብ ሕጂ ብስም 'ተቓውሞ' ክዕንድሩ ዝጸንሑ ዝተፈላለዩ ጉጅለታት ካብ ንሃገሮምን ንህዝቦምን ንጸቢብ ጉጅልኦም ዝያዳ ከም ዝሕለቑ
*ጥቅሚ ሃገርን ረብሓ ህዝብን ንባዕዳውያን ኣሕሊፎም ዝመንጠዉ *ዝሃቡ* ጥራሕ ዘይኮነስ ኣንጻሩ`ውን ዝሰርሑ
*ሕዝቢ ኤርትራ ክጸግብ ክርህዎ እንተ`ደኣ ኮይኑ ነቲ መንግስቲ ክሕግዞ ስለ`ዝኾነ ዝሓርቁ ክጠምን ክኸፍኦን ግና ዝሕጐሱ
*ሃገርን ህዝብን ዘይ ሕጋዊ ማዕቀብ ክግበረሉ እንከሎ ኣንጻሩ ደው ክንዲ ምባልን ምቅላስን ነዚ ዓማጺ ውሳኔ ደጊፍካ ምጭፋርን ምስቶም ጓኖት ኣንጻር ሃገር ምስራሕን
*ሃገርካ ብወያነን ካልኦት ባዕዳውያንን ተጻያትን ንኽትውረር ምምናይን ብንጡፍ ምስራሕን
*ኤርትራ ከም ልዑላዊት ሃገር መንግስትን ፕረዚደንትን ናታ ዘካይዳ ሕጊን ከም ዘሎዋ ዘይምፍላጥን ነቲ ከብርታት ሃገር ዘይምክልኻልን ዘይምኽባርን
*ሕነ ስነ ኣተሓሳስባ ህዝቢ ኣብ ነዊሕ መስርሕ ብሰላማዊ መገዲ ቀይርካን ኣንቂሕካን መሰረታዊ ለውጢ ምምጻኣ፣ ብኣቛራጭ መገዲ ምስ ጓኖት ተማሓዚኻ ብጐነጽ ንጸቢብ ጉጅላዊ ስልጣን ሸውሃትካ ከተርዊ ምፍታን
*ሃይማኖታዊ ኣውራጃዊ ዓሌታዊ ቀቢላዊ ምትእኽካብ ጌርካ ኣንጻር ሓድነት ህዝብን ልዑላዊት ኤርትራ ምሰራሕን ህዝቢ ኣብ ክንዲ ሕውነት ንንሓድሕዱ ብጽልኢ ምትፍናንን ንምብትታን ብቕሉዕ ምንጣፍ
*እዚ ካልእ ጸይቅታትን ግጉይ ኣተሓሳስባን ከኣ እዩ ነዚ ብስም 'ተቓውሞ` ሓሸውየ ክብል ዝነብር ናይ ተበለጽቲ ባእታታት ሰዓብቲ ኣብ ክንዲ ምፍራይ ኣናሓደረ ከማን እቶም ቁሩብ ቁራቦ ኣባላቱ ዝብሎም ብብሓደ ሰብ ወሓደ እናኾኑ ዝኸዱ ዘለዉ........... ካልኦትን
............ይብል ገዲም ተጋዳላይ ኣማኑኤል ሃብተ
*ብርሃነ ሃብተማርያም


text:
ኣብ መንጎ ደቡብ ሱዳንን ሱዳንን ብምኽንያት ነዳዲ ብዝተልዓለ ምስሕሓብ መራሕቲ ክልቲአን ሃገራት ሓዱሽ ዅናት ክልዓል እዩ ኢሎም እናጠንቀቑ ይርከቡ።
ዝሓለፈ ሰሙን ናይ ሱዳን ፕሬዝዳንት ኦማር ኣል-በሽር ብሃገራዊ ቴሌቭዥን ኣብዘስምዕዎ መደረ ሃገሮም ምስ ደቡብ ሱዳን ካብ ናብ ሰላም ናብ ዅናት ከምዝተፀግዐት ገሊፆም ነይሮም።
ናቶም ሪኢቶ ተኸቲሉ ናይ ደቡብ ሱዳን ፕሬዝዳንት ሳልቫ ኪር ሱዳን ናይ ደቡብ ሱዳን ድልየት ዘይተማልእ እንተኾይና ግጭት ክልዓል ከምዝኽእል ኣጠንቂቖም ኣለው።
ደቡብ ሱዳን ነዳዲ ዝምረተሎም ጎዳጉዳ ምዕፃው ዝጀመረት ሰሜን ሱዳን 815 ሚሊዮን ዶላር ዘውፅእ ናይ ደቡብ ነዳዲ ሰሪቓ ክትብል ድሕሪ ምኽሳሳ እዩ።ካርቱም ብወገና ደቡብ ነዳዲ ናይ መተሓላለፊ ኽፍሊት ስለዘይኸፈልት እየ ነቲ ነዳዲ መንዚዐዮ ትብል።
እቲ ምስሕሓብ ናብ ዅናት ዘምርሕ እንተኾይኑ ምኽትል ምንስቴር ምክልኻል ደቡብ ሱዳን ማጃክ ዲ ኣጉት ተሓቲቶም ንቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ሱዳን ድሮ እቲ ፈላማይ መጥቓዕቲ ጀሚራ እያ ይብሉ።
ካብ ናይ ነዳዲ ምስሕሓብ ብተወሳኺ ክልቲአን ሃገራት ዶበን ኣብ ምሕንፃፅ ኣብ ናይ መወዳእታ ስምምዕ ክበፅሓ ኣይክኣላን።


text:
ዝበዝሑ እቶም መስረቲ መንእሰያት ቅድሚ ሎሚ "ሰራዊት ፊደል" ብዝብል ተወዲቦም ኣብ ባህሊ ንባብን ዕብየት ስነ ጽሑፍን ዝዋስኡ ዝነበሩ እዮም።
ካብ መንጐ መስረቲ መጽሄት "ሰርጌን" ድምጺ ኣሜሪካ ንዋና ኣሰናዳኢ እታ መጽሄት ንደስታ ገብረመድህን፣ ከምኡ እውን ንጋዜጠኛታት ሃይለኣብ ሃይለስላሰን ማቲዎስ ገብረህይወትን ኣዘራሪቡ’ሎ።
ዋና ኣሰናዳኢ "ሰርጌን" ደስታ ገብረመድህን "ኣብ ትግራይ ዝጓነዩ ሓሳባት ኣለዉ፤ ኣብቲ ሐዚ ኣብ ትግራይ ዘለዉ መራኸቢ ሓፋሽ ዘይተኣናገዱን ኣብኡ ክግለፁ ዘይድለዩ ሓሳባት ኣለዉ፤ እዞም ሓሳባት እዚኦም ዝተኣናገድሉ መድረኽ ንምፍጣር ዓሊምና ኢና ነታ መጽሄት ጀሚርናያ" ይብል።
ማቲዎስ ገብረህይወት ብወገኑ ኣብ ትግራይ ሕገ መንግስትን ሕጊ ፕረስን ምህላዉ ውልቀ ፕረስ ንኽህልው ከም ጸጋ ዝውሰድ ኰይኑ ፀቢብ ፖለቲካዊ ባይታን ሓበሬታ ናይ ዘይምሃብ ፀገምን ድማ ከም ዕንቅፋት ዝቑፀሩ እዮም ኢሉ።
ሃይለኣብ ሃይለስላሰ "ሰርጌን" ናይ ኩሉ መድረኽ ክትከውን ዓሊምና ስለዘጣየሽናያ ኩሉ ብዘለዎ ዓቕሚ ብፍላይ ብኽእለቱን ብገንዘባዊ ሓገዝን ኣብ ጐኒ ምስንዳእ "ሰርጌን" ክኸውን ፀዊዑ።
ካብ ኢትዮጵያ ወፃኢ ዘለዉ ተወላዶ ሕብረተሰብ ትግራይ ኣብታ መጽሄት ንምስታፍ ዘኽእል መርበብ ሓበሬታ ኣብ ቀረባ እዋን ዕላዊ ከምዝግበር እውን ገሊፆም ኣለዉ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሕክምናዊ ኣገልግሎት ዝህብ ክሊኒክ ተመሪቑ ኣገልግሎቱ ጀሚሩ!
ሕክምናዊ ኣገልግሎት ዝህብ ክሊኒክ፡ ብዕለት 29 ግንቦት 2010 ዓ.ም. ብፁዓን ጳጳሳት፣ ኣበምኔት ገዳማት፣ ኃለፍቲ ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ፣ ምምኅዳር ደብረ ሲና ቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ ኣብ ዝተረኽቡሉ ብጸሎትን ቡራኬን ተመሪቑ ኣገልግሎቱ ጀሚሩ።
ቅድስት ቤተ ክርስቲያን በብገጻቱ ኽትግብሮም ካብ ዝወጠነቶም ብርክት ዝበሉ ልምዓታዊ መደባት ሓደ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ዝህብ ክሊኒክ ምክፋት ስለዝነበረ ዘድልይ ትሕተ ቅርጺ፣ ክኢላዊ ዓቕሚ ሰብ፣ ፍቓድ ሞያዊ ኣገልግሎት (ሊቸንሳ)፣ መድኃኒትን መሣርሒታትን ተዋዲዱሉ ንኣገልግሎት ድልው ኮይኑ።
ኣብ ዕለተ ምርቓት፥ ጸሎትን ቡራኬን ምስ ተገብረ ብዛዕባ’ዚ ክሊኒክ ሰፊሕ መግለጺ ተዋሂቡ። ኣብቲ ዝተዋህበ መግለጺ፥ እዚ ንኡስ ዝደረጃኡ መደብር ጥዕና’ዚ ብቐጻሊ ዝተማለአን ብቑዕን ኣገልግሎት ንኽህብ ሓገዝ ግዱሳትን ሰብ ሞያን ስለዘድልዮ ኵሉ ሕዝበ ክርስቲያን ኣብዚ መንፈሳዊ ዕዮ’ዚ ኣበርክቶኡ ከዕዝዝ መዘኻኸሪ ቀሪቡ።
እዚ ክሊኒክ’ዚ ኣብ ቀጽሪ ደብረ ሲና ቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ ዝርከብ፣ ብናፃ ክፍሊት ኣብ ውሽጣዊ ኣገልግሎት ቤተ ክርስቲያን ጥራይ ዘገልግልን ኮይኑ፣ ብቀረባ ንተማሃሮ መንፈሳዊ ኮሌጅ ደብረ ሲናን መንፈሳዊ ቤት ትምህርቲ ፍኖተ ብርሃንን ቀዳማይ ረድኤት ሕክምና ዝህብ እዩ። ብተመሳሳሊ’ውን ብፁዓን ጳጳሳትን ገዳማውያንን ኣብ ውሽጢ ቤተ ክርስቲያን ምስ ክብሮምን መዓርጎምን ብዝሳነ ኣገባብ ብሰብ ሞያ ናፃ ሓገዝ ሕክምናን ሞያዊ ምኽርን ዝረኽብሉ ኣገዳሲ ትካል እዩ።


text:
ዝሓለፈ ዓርቢ 14 ለካቲት 2014 ኣ/ፈ እዩ።መዳርድ ዝተብሃለ ክርስቲያን ኣብ ጥቓ ገዝኡ ብጥይት ተቐቲሉ።
ሬስኡ ብጨርቂ ተሸፊኑ ይርአ።ደቂ ኣንስትዮ ኣዝማዱ ኣብ ጎኑ ተንበርኪኸን ይበኽያ።ነበሰ ፁር ብዓልቲ ቤቱ ገፃ ብንብዓት እናተሓፀበ ብርእሱ ወገን ኮፍ ኢላ ትበኪ።
ካብታ ከተማ ውፅእ ኢሉ ኣብዝርከብ መቓብር ጉድጓድ ይኩዕቱ ዘለው መናእሰይ ቁጥዕኦም ደረት የብሉን።
ገሊኦም እቲ ዝርካቦም እንኮ ኣፅዋራ ገዘሞን ገጀራን የወጣውጡ።ነቲ ሰብኣይ ናይቲ ከባቢ ሙስሊማት እዮም ቀቲሎምዎ ይብሉ።
ካብቶም ዝተቖጥዑ ሓደ ሙሳ ቫራከነ ‘’ኣብዚ ሙስሊማት ኣይንደልዮምን…ሙሊማት ናብዚ እንተመፂኦም፣ሰለካ ናብዚ እንተመፂኦም ክንቐትሎም ኢና’’ይብል።
ትዕግስቶም ከምዝተፀንቀቐ እውን ይዛረቡ።
ናብታ ከተማ ኣብ ዘእቱ መንገዲ ደቂ ኣንስትዮን ህፃውንትን ናብ ጫካ ክሃድሙ ይርኣዩ።ኣብ ርእሳ ሻንጣ ተሸኪማ ንሰለስተ ደቃ እናገንሐት ትሃድም ዘላ ኣደ ሎማዕንቲ ሽግር ከጋጥመና ይኽእል እዩ ትብል፤ንህይወታን ህይወት ደቃን ብምስጋእ።
ኣማእቲ ፀረ-ባላካ ሚሊሽያታት ኣብቲ ካምፕ ኣለው።ንሶም መብዛሕቲኦም ሙስሊማት ንዝኾኑ ዓማፂያን ጥምረት ሰለካን ብኣህፅሮተ ቃል MISCA ተባሂሉ ናይ ዝፅዋዕ ኣብ ሪፓብሊክ ማእኸላይ ኣፍሪካ ዓለምለኸ ልኡኽ ኣባላት ንዝኾኑ ቻዳዊያንን ይቃወሙ።ቻዳዊያን ምስ ሙስሊማት ወጊኖም ኢሎም ይኸስዎም።
ሰለካ ነዛ ከተማ ዝተቖፃፀራ ኣብ ወርሒ ታሓሳስ 2012 ኣ/ፈ እዩ።ሎሚ ብርክት ዝበሉ ጉጅለታት ሰለካ ኣብታ ከተማ ኣለው።
ወታደራት MISCA ነታ ከተማ ይሕልውዋ።ገለ ሙስሊም ነበርቲ ግን ናብ ሰሜናዊ ቻድ ንምህዳም ኣብ ምድላው ይርከቡ።
ወላዲ ኣቡኡ ከምዝተቐተሎ ዝገለፀ ኢሳ ዳንድ ‘’ኣብዚ ኢና ተወሊድና።ሎሚ ይካየድ ብዘሎ ናይ ሃይማኖት ውግእ ግን ህይወትና ንምድሓን ናብ ቻድ ንሃድም ኣለና’’ይብል።
ኣብታ ከተማ ዝርከቡ ኣባላት ሰለካ ሰላም ንኽንሕሉ ብMISCA ተነጊሩና እዩ ይብሉ።
ማሱድ ኣባካር ዝተብሃለ ሓለቓ ሓምሳ ሓይልታት ሰለካ ፀረ-ባላካ ናብዛ ከተማ እንተመፂኦም ኣብዚ ክነቃብፆም ኢና ይብል።
ብበዝሒ ክርስቲያን ኣብዝነብርሉ ኽፋል እታ ከተማ ሰባት መጠንቀቕታ ይበፅሖም ስለዘሎ ብስግኣት ናብ ቀብሪ ንምኻድ’ዃ ከምዘይክኣሉ ይዛረቡ።
ቻዳዊ ኣዛዚ ልኡኽ ዓቃቢ ሰላም ሰራዊቶም ምስ ዝኾነ ይኹን ከምዘይውግን ንቶም ክርስቲያን ይገልፅሎም።
ኣብታ ዝሓለፈት ሰሙን ሓደ ሙስሊምን ኣርባዕተ ክርስቲያንን ተቐቲሎም።ሰበስልጣን እታ ከተማ ስዓተ እቶ እቶ ኣዊጆም ኣለው።ከንቲባ እታ ከተማ ቶማስ ዶሜቴ ይካየድ ዘሎ ምቅትታል ዝሕብሮ ነገር ኣብታ ከተማ ብዙሕ ኣፅዋር ከምዘሎ እዩ ይብሉ።
ነበርቲ እታ ከተማ ተወሳኺ ዓለምለኸ ወታደራት የድሊ ይብሉ።
ፈረንሳይ ተወሳኺ ወታደራት እናልኣኸት እያ።ወታደራት ፈረንሳይ ምስ MISCA ኮይኖም ነቲ ወጥሪ ንምህዳእ ይፍትኑ ኣለው።


text:
ስደትኛ ኮይንካ ወይ ኮንኪ ግብረሰዶማዊ፣ ግብረሰደማዊት፣ ወይውን ለውጢጾታ ዝኾንኩም: በዚ ተጠቒሱ ዘሎ ኣድራሻ ክትረኽቡና ከም ትኽእሉ ብትሕና ንሕብር! መርሓባ ድማ ንብለኩም!
ንሕና መጽናዕቲ እንገብር ዘሎና ኮይና፣ መጽናዕትና ድማ ንዘጋጥመኩም ሽግራትን ዘድልየኩም ዘበለ ንምፍላጥ ዝዓለመ አዩ። እዚ ድማ ኣብ ቸነቭ ርጉጽን ተግባራዊን ዚኾነ ለውጢ ኣብ ናይ መዓልታዊ ሂወትኩም ንምምጻእን ኣብ ግብሪ ንምውዓልን ዝዓለመ እዮ። አዚ ውጥን ወይ ዉን ፕሮጀክት ብእተን ምስ ስደተኛታትን ግብረሰድማዊያን ማሕበረሰብ (LGBT) ኣብ ባይታ ኮይነን ዚሰርሓ ዝተዳለወ ኮይኑ፣ ካብ ኩሉ ሰብ መዚ ድማ ነጻ ምኻኑ ክንሕብር ንፈቱ። ብሚስጥራውነትናን፣ ጥንቓቐታትናን፣ ኣከባብራናን ዲማ ከነረጋጊጸልኩም ኒፈቱ።
ብኸመይ ክትዉከሱና ትኽእሉ ፧
– በዚ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ቅዲ ብምጥቃም
– ብቴለፎን: አንጥቀመሎም ቓንቓታት (FR, ENG, SP, Arabic) ጥራይ ይኾኑ: 076/663 78 29
– ወይውን ሐሙስ ካብ ሰዓት 14h ክሳብ 18h ኣብ ኦፊስና ኣብ
rue de la Navigation 36, Genève (Pâquis) ብምምጻአ ክትውከሱና ትኽእሉ ኢኹም።
ንሕቶታትኩም ንምምላስን ዝተኻእለና ብሓባር መፍትሒታት ምሳኹም ብምኻን ከነናዲ ምኻና ክንሕብረኩም ንፈቱ።
● ● ●


text:
ኣልሲሲ ግብጺ ኣብ ሩባ ኣባይ ዘለዋ ረብሓ ከምዝሕልዉ ቃል ትዮም
ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደል ፈታሕ ኣልሲሲ ቐረብ ማይ ሃገሮም ብምሕላዉ፡ ምስ ኢትዮጵያን ሱዳንን ዘሎ ሰላማዊ ርክብ ትኹረት ሂቦም ከምዝሰርሕሉ ተዛሪቦም ኢሉ ማዕኸን ዜና ፈረንሳይ።
ኣብ ሃገራዊ ቴሌቪዥን ቐሪቦም ኣብዘሕለፉዎ መልእኽቲ ግብጺ ሰላም ከምእትደሊ ብምግላጽ፡ "ሃገርና ምስ ጎረባብታ ናብ ኲናት ኣይትኣትዉን" ኢሎም።
እታ ሃገር እትረኽቦ ማይ ኣብ ሩባ ኣባይ ዝተሞርኮዘ እንትኾን፡ ዓብዪ ግድብ ሕዳሰ ኢትዮጵያ፡ እታ ሃገር 2020 እትረኽቦ ብጽሒት ማይ ክጎድኦ'ዩ ኢሎም ተዛሪቦም።
ግብጺ ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ሩባ ኣባይ ተፈጥሮኣዊ መሰል ከምዘለዋ ብምግላጽ፡ ኣብዚ ሩባ ዝካየዱ ውጥናት ልምዓት ክትቃወም ጸኒሓ'ያ።
ግብጺ ኣብ ከባቢ ቀይሕ ባሕሪ ዝርከብ፡ ሓላየብ ትሪያንግል ተተሓሑዙ፡ ምስ ሱዳን ኣብ ጎንጺ'ኳ እንተጸንሐት፡ ክልቲኤን ሃገራት ብዘልዕለኦ ሕቶ ይግብኣኒ፡ እቲ ቦታ ኣብ ትሕቲ ግብጺ ይርከብ።
ኣል ሲሲ ኣብ ዘሕለፉዎ መልእኽቲ እታ ሃገር ወተሃደራዊ ዓቕማ ክተጠናኽር እያ ኢሎም።
ካብዚ ሓሊፉ፡ "እዚ ደሕንነትና'ዩ፡ ሃገር ክከላኸል ዝኽእል እኹል ወተሃደራዊ ሓይሊ ኣሎና። እዚ ሰላም ንምሕላዉ'ዩ ኢና ንዛረቦ ዘለና። ኣብ ከባቢ ዶብ ዘለዉ ነገራት ክነጠናኽር ኢና። ኣብ ጉዳይ ካልኦት ሃገራት ግና ኢድና ኣይነእቱን" ኢሎም።
እዚ መልእኽቲ ንግብጻዉያን እንተመሰለ'ዉን፡ "ንኢትዮጵያዉያንን ሱዳናዉያንን ኣሕዋትና እቲ ጉዳይ ግልጺ ክኾነሎም'ዩ" ኢሎም።
ህንጸቱ ኣብ 2012 ዝተጀመረ ልዕሊ 6000 ሜጋ ዋት ሓይሊ ከመንጩ'ዩ ዝተብሃለ ዓብዪ ግድብ ሕዳሰ ኢትዮጵያ፡ ክሳብ ሕዚ 60 ሚኢታዊ ከምዝበጽሐ ይግለጽ።


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ውልቀ መላኺ መራሒ ሰሜን ኮርያ፣ መንእሰያት ከም ናቱ ኣቐማቕማ ክኽተሉ ይደፋፍእ
Radio Erena: April 1, 2014
31 ዓመት ዝዕድሚኡ መራሒ ሰሜን ኮርያ ኪም ጁንግ ኡን፣ መንእሰያት ከምናቱ ኣቐማቕማ ክቕምቐሙ ጸቕጢ ይፈጥር ከምዘሎ ንሬድዮ ፍሪ ኤስያ ብምጥቓስ ማዕከናት ዜና ገሊጸን።
ኣብ ሰሜን ኮርያ፣ ብመንግስቲ ካብ ዝተፈቕደ ንደቂ ተባዕትዮ ካብ 10 ዓይነት ደቂ ንስትዮ ድማ ካብ 18 ዓይነት ዓይነታት ኣመሻሽጣን ኣቐማቕማን ወጻኢ፣ ንጸጉሮም ካልእ መልክዕ ከትሕዙ ፍቑድ ኣይኮነን።
ዘመናዊ ኣከዳድና ይኹን ኣመሻሽጣ ምስ ጽልዋ ምዕራባዊ ርእሰማልነት ስለዝተሓሓዝ፣ ዝኾነ ዜጋ ሰሜን ኮርያ ካብቲ ብመንግስቲ ዝተወሰነሉ ማሕበርነታዊ ተባሂሉ ዝግለጽ ዓይነታት ወጻኢ እንተተቐምቒሙ ወይ እንተተመሺጡ፣ ብጉድለት ዲሲፕሊን ከምዝቕጻዕ ይንገር።
ኢራን ብመንገዲ ክሊ ማያት ኤርትራን ሱዳንን፣ ንየመናውያን ኣመንቲ ሺዓ ከምእትድግፍ የመን ትኸስስ
Radio Erena: April 1, 2014
ኢራን ኣብ ደቡብ የመን ዝንቐሳቐሱ ዕጡቓት ምድጋፍ ከተቛርጽ ፕረዚደንት የመን ዓብደሮቦ መንሱር ሓዲ ጸዊዑ።
እቲ ፕረዚደንት ንጋዜጣ ኣል ሓያት ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ መንግስቲ የመን ምስ ኩሎም ተቓወምቲ ብምዝርራብ ንጸገማት እታ ሃገር ንምፋታሕ ጻዕርታት የካይድ እኳ እንተሎ፣ ኢራን ግና ምትእትታው እናቐጸለት ርግኣት የመን ንምዝራግ ትሰርሕ ኣላ ክብል ወቒሱ።
ኢራን ንዕጡቓት ደቡብ የመን ብመንገዲ ቀይሕ ባሕሪ ወትሃደራውን ሎጂስቲካውን ሓገዝ ከምተበጽጽሓሎም’ውን መንግስቲ ሰንዓ ብተደጋጋሚ እዋን ክኸስስ ጸኒሑ’ዩ።
ኤርትራ ካብ መጻረዩ ግጥማት ዋንጫ ኣፍሪቃ 2015 ስሒባ
Radio Erena: March 31, 2014
ብተደጋጋሚ ህድማ ተጻወቲ ኩዕሶ እግሪ ተዳኺማ እትርከብ ኤርትራ ካብ ግጥማት ዋንጫ ኣፍሪቃ 2015 ከምዝሰሓበት ኮንፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ- CAF ትማሊ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ።
ኤርትራ ነዚ ኣብ 2015 ኣብ ሞሮኮ ዝእንገድ ዋንጫ ኣፍሪቃ ናይ መጻረዩ ግጥም ንምክያድ ኣብ መፋርቕ ወርሒ ሚያዝያ ምስ ደቡብ ሱዳን ፈላሚ ጸወታ እኳ እንተነበራ፣ ካብቲ ግጥም ስለዝሰሓበት፣ ደቡብ ሱዳን ብፎርፌ ክትዕወት ክኢላ ኣላ።
ወኪል ኤርትራ ኣብ ዋዕላ ሕብረት ኤውሮጳን ኣፍሪቃን ክትሳተፍ’ዩ፣ 'ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ብራስለስ ኣብ ዝካየድ ዋዕላ ሕብረት ኤውሮጳን ሃገራት ኣፍሪቃን ብኣካል ዘይሳተፈሉ ምኽንያት ግና ኣይተፈልጠን'
Radio Erena: March 31, 2014
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ቤልጁም ከተማ ብራስለስ ኣብ ዝካየደ መበል 4ይ ዋዕላ ሕብረት ኤውሮጳን ሃገራትን ኣፍሪቃ ንምስታፍ ዝቀረበሉ ዕድመ፣ ብምንጻግ ወኪሉ ጥራይ ክሳተፍ ከምዝሓበረ ኣምባሳደር ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ዚምባብዌ ኣልዶ ደላሪቺያ ገሊጹ።
እቲ ኣምባሳደር ምስ ማዕከን ዜና ዘሃራረ ኣብ ዝገበረ ቃለ መጠይቕ፣ ኣብቲ ካብ 2 ክሳብ 3 ለካቲት ኣብ ብራስለስ ዝካየድ ዋዕላ ሕብረት ኤውሮጳን ሃገራት ኣፍሪቃን 41 መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃን 23 መራሕቲ ሃገራት ኤውሮጳን ብድምር 64 መራሕቲ ሃገራት ምስታፎም ከረጋግጹ እንከለዉ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝርከቦም ሓደ ሓደ መራሕቲ ግና ከምዘይሳተፉ ድሮ ተፈሊጡ ኣሎ።
ኣቐዲሙ ክቐረብ ብዝጸንሐ ሓበሬታ፣ ኤርትራን ደሞክራስያዊት ሪፖብሊክ ዓረብ ሰሃራን ዝርከብአን ሒደት ሃገራት ኣፍሪቃ ከምዘይሳተፋ እኳ ክግለጽ እንተጸንሐ፣ እቲ ኣምባሳደር ነዚ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ ግና ኤርትራ ክትሳተፍ ምዃና ኣረጋጊጹ።
Eritrea withdraws from 2015 African Cup of Nations
Radio Erena: March 31, 2014
The Eritrean Football Federation has informed CAF of its decision to withdraw from the 30th edition of the African Cup of Nations Morocco 2015, the Confederation of African Football announced on Sunday.
Consequently, the preliminary round qualifier matches between Eritrea and South Sudan are cancelled. As a result, South Sudan is qualified to the next round of the qualification competition.


text:
ካብ ቅዱስ ሲኖዶስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ፡
ሰላምን ምሕረትን እግዚኣብሔር ዝፈትዎ፡ ደቂ ሰባት ዝሰምሩሉ፡ መሰረት ሓድነት ቅድስት ቤተ ክርስቲያን እዩ። ነዚ ሓድነት`ዚ ንኽዕቅብን ንድህነት ቤተ ክርስቲያን ክብልን ቅድሚ ዓሰርት ዓመት ቅድሱ ሲኖዶስ፡ በቲ ዘረኸቦ ጉድለት ንሳልሳይ ፓትርያርክ ኣቡነ አንጦንዮስ ካብ መዓርጎም ስዒሩ ካብ መንበሮም ከምዘውረዶም ይዝከር።
በብእዋኑ ምእንቲ ሰላምን ምሕረትን ቤተ ክርስቲያን፡ ቅዱስ ሲኖዶስ ኮነ ኮሎም ኣካላት ቤተ ክርስቲያንን መንግስትን በብዝከኣሎም ክጽዕሩ እዃ እንተ ጸንሑ፡ ኣብ መደምደምታ ግና ክብጻሕ ኣይተኻኣለን ነይሩ።
ጊዜ ገቢር ለእግዚኣብሔር እዩ እሞ እንሆ እዚ ብቅዱስ ሲኖዶስ ኮነ ብስምረት ገዳማት፡ ብጉባኤ ሊቃውንት ከምኡ`ውን ብዝምልከቶም ኣካላት ክጸዓረሉ ዝጸንሐ ጉዳይ ብዘሕጉስ መንገዲ ኣብ መደምደምታ ምዕራፍ ሰላም በጺሑ ምህላዉ ነበስር። ድህሪ ዝተገብረ ነዊሕ ዝርርርብን ዓሚቕ ዘተን፡ ባዕሎም ኣቡነ አንጦንዮስ፡ ነቲ ቅድሚ ዓሰርተ ዓመት ፓትርያርክ ኣብ ዝነበሩሉ እዋን ዝፈጸምዎን ምኽንያት መውረዲኦም ዝኾነን ጌጋታት ሓደ ብሓደ ብምጥቃስ `እዚ ኩሉ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ብፍላጥ ይኹን ብዘይ ፍላጥ ዝገበርኩዎ ጌጋ ምዃኑ እናገለጽኩ፡ ንቅድስት ቤተ ክርስቲያንን ንቅዱስ ሲኖዶስን ብልቢ ይቕሬታ እሓትት` ብምባል ብቓልን ጽሑፍን መረጋገጺ ንኹሎም ዝምልከቶም ኣካላት ከፍልጡ ከለዉ፡ `ብፍቕርን ስኒትን ሓቢረ ኪጓዓዝ ፈትየ ብምሉእ ልበይን ድሌተይን ይቕሬታ ዝሓተሉ ዘለኹ ምዃነይ ደጊመ ብዝተለምደ ክታመይ ኣረጋግጽ` ብምባል ሓቀኛ ኣባታዊ ተግባር ፈጺሞም።
ቅዱስ ሲኖዶስ ድማ መፍቀሬ ምሕረት ብምዃኑ፡ ናቶም ይቕሬታ ተቐቢሉ፡ ንእኦም ኣብ ጉባኤኡ ኣጸዊዑ ምስ ኣባላቱ ልቢ ዝትንክፍ ናይ ሰላምን ፍቕርን ይቕረታን ምሕረትን መንፈሳዊ ተግባር ፈጺሙ።
እዚ ፍጻሜ`ዚ ንሓድነት ቤተ ክርስቲያን ዘጽንዕ፡ ንምእመናን ምእመናትን ዝጥርንፍ ኣብ ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ እናተዘከረ ዝነብር ዓቢይ ግብሪ ክኸውን ከሎ፡ ብኣንጻሩ ነቶም ሰላምን ሓድነትን ቤተ ክርስቲያን ዘየድልዩ ንሕቡእ ኣጀንዳታቶም መጋበሪያ ክኾኖም ንሕዝቢ ክርስቲያን ኪኸፋፍሉ ዝጸንሑ ኣካላት ግና ጉዶም ዘቃልዕ እዩ።
ብዓቢኡ ድማ እዚ ፍጻሜ`ዚ፡ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን በዚ ተበጊሳቶ ዘላ ሓድሽ እማመን ንጉዕዞ ትንሳኤን ንኹሉ ውሽጣዊ ጉዳያት፡ ንገዳማታን ሊቃውንታን ብሓፈሻ ንኹሎም ደቃን ኣዋሓሒዳ ባዕላ ናይ ምርኣይን ጸገማታ ናይ ምፍታሕን ምሉእ ዓቕሚ ከምዘለዋ ዘመልክት እዩ።
ኣብዚ ብመሪሕነት ቅዱስ ሲኖዶስ ዝተገብረ ጻዕሪ ምስኡ ሰሚሮም ዝጸዓሩ ስምረት ገዳማትን ሊቃወንት ሃገርን ካልኦትን ምስጋንኡ እናቕረበ፡ ከምኡ`ውን ነቲ ብመንግስታዊ ኣካል ዝተገብረ ኩሉ ዓይነት ምድግጋፍ ዘለዎ ኣኽብሮት እናገለጸ ንኹሎም ኣብ ውሽጥን ወጻእን ዘለዉ ስዩማን ወለዱ ክህነትን ምእመናንን ምእመናትን እንቋዕ ሓጎሰና ይብል።
ኣብዚ እግዚኣብሔር፡ ብጸሎትን ቃል ኪዳናን ቅድስት ድንግል ማሪያም ንሃገርና ብዝናመ ምሕረትን ብጠለ በረኸትን ዝባርኸሉ ዘሎ ምእታው ዘመነ ሱባዔ ፍልሰታ ለማሪያም ኢና ዘሎና እሞ፡ ኣዕዚዙ ጸጋኡ ክብዝሃልና ንእግዚኣብሔር ኣበርቲዕና ክንልምኖ እናዘካኸርና፡ ተወሳኺ ሓበሬታ ድሕሪ ሱባኤ ከነቕርበልኩም ምዃና ነፍልጥ።
እግዚእብሔር ሰላሙ የብዝሓልና።
ቅዱስ ሲኖዶስ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ
ኣስመራ – ኤርትራ
8 ነሓሰ 2016


text:
ሚኒስተር ዑስማን ሳልሕ፣ መልእኽቲ ፕረዚደንት
ኢሳይያስ ናብ ፕረዚደንት ምስሪ መሓመድ ሙርሲ ኣብጺሑ።
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ዝምራሕ ልኡኽ ኤርትራ፣ ብ15 ሚያዝያ መልእኽቲ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ናብ ፕረዚደንት ሪፓብሊክ ምስሪ ዶክተር መሓመድ ሙርሲ ኣብጺሑ።
መልእኽቲ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ኣብ ክልተኣዊ ዝምድናን ንኽልተአን ሃገራት ዘገድሱ ጉዳያትን ዘተኰረ’ዩ።
ፕረዚደንት ሙርሲ፣ ምምዕባል ዝምድና ኤርትራን ምስሪን ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ኣገዳስነቱ ዕዙዝ ምዃኑ ጠቒሱ፣ ንፕረዚደንት ኢሳይያስ ምሉእ ጥዕና፣ ንህዝቢ ኤርትራ ድማ ራህዋን ብልጽግናን ብምምናይ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ምስሪ ወግዓዊ ምብጻሕ ንኽፍጽም ዕድመ ኣቕሪቡ።
ብሚኒስተር ዑስማን ሳልሕ ዝምራሕ ልኡኽ ኤርትራ ብዘይካ’ዚ፣ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሪፓብሊክ ምስሪ መሓመድ ካምል ዓምሩ ብምርኻብ፣ ኣብ ምድንፋዕ ቍጠባዊ፣ ባህላዊ፣ ፖለቲካውን ማሕበራውን ዝምድና ክልተአን ሃገራት ብሰፊሑ ከምእተመያየጡ፣ ካብ ከተማ ካይሮ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣመልኪቱ።
ምሕያል ዝምድና ኤርትራን ምስሪን ኣብ ምስፋን ሰላምን ጸጥታን ናይቲ ዞባ ኣገዳሲ ምዃኑ ዝጠቐሰ፣ ሚኒስተር መሓመድ ካምል ዓምሩ፣ ሃገሩ ነዚ ብዕቱብ ከምእትሰርሓሉ ኣረጋጊጹ።
******* ኣ.ዜ.ኤ ******


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ናይ ሎሚ አርባዓ ዓመት ዕለት 6 ነሐሰ 1978 ዓምፈ ብላቲናዊ ሥርዓተ ኣምልኾ በዓል ደብረ ታቦር ኣብ ዝዝከረሉ ዕለት ር.ሊ.ጳ ጳውሎስ ሻድሻይ ናብ ቤት ኣቦ ተመሊሶም፣ ቅዱስነቶም ዘለዎም ኣኽብሮን ኣድናቆትን ከምዚ ክብሉ ገሊጾም፣
ጉባኤ ቫቲካን ካልአይን ሕይወት ሰብ ትብል ሓዋርያዊት መልእኽቲ ብፁዕ ር.ሊ.ጳ ጳውሎስ ሻድሻይን!
ከም ዕለተ ቅድስና ብፁዕ ር.ሊ.ጳ ጳውሎስ ሻድሻይ ዝተመርጸት ዕለት 14 ጥቅምቲ ዝተመርጸተትሉ ምኽንያት ድሕሪ ነዊሕ ጸሎትን ኣስተንትኖን ጻዕርን ብፁዕነቶም ንካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ዝደምደመሉ ዕለት ብምዃና እዩ። ኣብታ ዕለት እቲኣ ኣብ መዕጸዊ ናይ መጨረሻ ክፍሊ ጉባኤ ብፁዕነቶም ብዛዕባ እቲ ጉባኤ ‘እዚ ጉባኤ እዚ ንዓለም ነታ ኣብዚ ኣደራሽ እዚ ዝተሓደሰት ቤተክርስትያን ንእምነታ ብዝምስክሩ ንፍቅሪ ሃረር ዝብሉን ብሕብረት ጸሎትን ሥርዓትን ተግባርን ዝተወሃሃዱን ጓሶት ዝመልአትን ነወፊ። ኩልና እንደልዮ ሓንቲ ነገር ኮይና ንሳ ኸኣ ከምቲ መምህርናን ጐይታናን ኢየሱስ ዝገበሮ ኩለትናና ንሕይወት ቤተክርስትያንን ንድሕነት መላእ ዓለምን ምውፋይ ከኣ ብሓቂ ዘደንቅ እዩ’ እንክብሉ ዛዚሞሞ ነሮም።
ብፁዕነቶም ዝገበርዎ ካልእ ዓቢ ኣበርክቶ ከኣ ሎምዘመን መበል 50 ዓመቱ ዝዝከር ዘሎ ሂዩማነ ቪተ ሕይወት ሰብ እትብል ሓዋርያዊት መልእኽቶም እያ፣ ኣብዛ ሓዋርያዊት መልእኽቲ እዚኣ ዝኾነ ዘይባህርያዊ ከላኤ ጽንሲ ዝውገደሉን ዝኾነ ፖሎቲካ መደብ ቁጽጽር ሥድራቤት ዝተነጽገሉን ነበረ።


text:
ኣብርሃም ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ስልጣን እንተመሪጽካ ንዕርበትካ ሓጥያት እንተፈሪሕካ ንድሕነትካ
ኣብርሃም ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ስልጣን እንተመሪጽካ ንዕርበትካ ሓጥያት እንተፈሪሕካ ንድሕነትካ ዝኸበርካ ኣብርሃም ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ኣቀዲመ ኣብዚ እዋን’ዚ ዘለካ መዓርግን መዝነትን ብወግዒ ስለዘይፈልጦ፡ “ኣብርሃም” ኢለ ምጽውዐይ፡ ይዝንጥለካን የነኣእሰካን ከይህሉ ይቅሬታ ግበረለይ። ሰማዕቲ ወይ ኣንበብቲ’ውን፡ “ካብ ጸባ ዘይተረኽበስ ካብ ማ’ጨባ”
ኣብርሃም ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ስልጣን እንተመሪጽካ ንዕርበትካ ሓጥያት እንተፈሪሕካ ንድሕነትካ
ዝኸበርካ ኣብርሃም ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡
ኣቀዲመ ኣብዚ እዋን’ዚ ዘለካ መዓርግን መዝነትን ብወግዒ ስለዘይፈልጦ፡ “ኣብርሃም” ኢለ ምጽውዐይ፡ ይዝንጥለካን የነኣእሰካን ከይህሉ ይቅሬታ ግበረለይ። ሰማዕቲ ወይ ኣንበብቲ’ውን፡ “ካብ ጸባ ዘይተረኽበስ ካብ ማ’ጨባ” ከምትብሉኒ ኣይስሓትኩን፡ ንምንታይ’ሲ ከምቲ እቲ ገባርን ሓዳግን ኢሳያስ ብብዙሓት ተማዒዱ ለውጢ ዘየርኣየ፡ ኣሰር ናይ ወላዲኡ ክኽተል ዝሸባሸብ ዘሎ ሓንጫል ወዱ’ውን ተገኒሑን ተመኺሩን ዝመጽእ ቁምነገር ለዘየለ። እንተኾነ መን ይፈልጥ፡ “ኣብርሃለይ ናብ ልብኻ ተመለስ፡ ኣእዳውካ ኣክብ፡ ክልተ ግዜ ሕሰብ፡ መሪጽካዮ ዘለኻ ጎደና፡ ጎደና ጥፍኣትን ዕንወትን’ዩ” ምባል ነውሪ ኣይኮነን። ከም ኣቡኡ ከውሒ ልቡ እንተኾይኑ ድማ ተግባር ክምህሮ ኢዩ።
ዝኸበርካ ኣብርሃም፡ ከምዘይትስሕቶን ብኣካል ትዕዘቦ ከምዘለኻን፡ እታ መልሚላ ዘዕበየትካ ዓሰርተታት ኣሽሓት መንእሰያት ዝወሓጠትን ደም ዝፈሰሳን መሬት፡ ብግዕዙይ ምምሕዳር ኣቦኻን ሒደት ኣጫፈርቱን፡ ብዓውታ “ዝባን ስውኣት” ኢላ ትግዝት፡ ትበክን ትነብዕን ኣላ። ፈቲኻ ጸሊእካ ድማ፡ ንስኻ፡ ኣሕዋትካን ወላዲትካን በዚ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፍጸም ዘሎ ኣረሜናዊ ተግባራት ቅሳነት ከምዘይትረኽቡን፡ ደምን ኣዕጽምትን ኤርትራውያን እግሪ እግርኹም ከምዝስዕበኩምን ብሕጊ ከምዝሓተኩምን ናይ ግዜ ሕቶ’ዩ። ኣቦኻ ብጨካን ተግባራቱ ንሰይጣን ስለዝሓልፎ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ክቱር ንዕቀት ስለዘለዎ ፈጣሪ ካብ ከውሒ ዝተርር ልቢ ስለዝዓደሎን ብስቃይ ህዝብና ደስታ ስለዝስምዖን፡ ማዕዳን የኽፍኣልካ ኣሎ ምባልን ኣየድልዮን’ዩ።
ዝኸበርካ ኣብርሃም፡ ብዛዕባ’ቶም ቅድሚ ናጽነት ኣብ ሳሕል ኣብ ክሊ ዕድሜኻ ዝተወልዱን ምሳኻ ዝዓበዩን መዛኑኻ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣበይን ኣብ ከመይ ዝበለ ኩነታት መነባብሮ ከምዝርከቡን ኣብ ምድቃስካ ንሓንቲ ካልኢት’ውን ትኹን ዘኪርካዮም’ዶ ትፈልጥ? ዝበዝሑ መሳቱኻን መተዓብይትኻን ካብ ዝነበሩ፡ ወለዶም ብትዛዝ ኣቦኻ ተቀቲሎም፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ተደርብዮም፡ ክስደዱ ተገዲዶምን ደስኪሎምን ኢዮም። ብዘይካ ንስኻ ዕድለኛን ወዲ ዓይኒ መዓርን፡ ዝበዝሑ መሳቱኻን መተዓብይትኻን ኣብ ኩናት ኢትዮ-ኤርትራ ተሰዊኦም፡ ኣብ ማእከላይ ባሕርን ምድረበዳ ሳህራን ህይወቶም ስኢኖምን ኣብ ዓዲ ጓና ከርፋሕ ናብራ የሕልፉ ከምዘለዉ ዝስወረካ ኣይኮነን። ንስኻን ኣሕዋትካን ምናልባት ድማ ሓደ ክልተ ሓለንጊ ናይ ኣቦኻ ንግዚኡ ዘየርከበቶም እሙናት ጥራሕ ኢኹም ኣንቀባሪርኩም ልዋም ለይቲ ትድቅሱን ንዓለም ኣይትጽርኒ ትብልዋ ዘለኹምን። እንተኾነ፡ ኩሉ መጀመርታ መወዳእታ ስለዘለዎ፡ ንዘልኣለም ነበርቲ ከምዘይኮንኩም ክስወጠኩም ይግባእ። ታሪኽካ ምጽባቅ፡ ዝበደልካዮ ህዝቢ ይቅረታ ክትብልን ክትክሕስን፡ ህቡብ ዝኽርታት ገዲፍካ ክትሓልፍ ግን ሓላል’ዩ።
ዝኸበርካ ኣብርሃም፡ ቅድሚ’ቲ ኣቦኻ ንህዝቢ ኤርትራ ከየፍለጠ ብኢደ ዋኒኑ ምስ እንዳ ኣቦሓጎኻ ኢትዮጵያ ዝኸተሞ መስርሕ ሰላም ከምኡ’ውን ብጉልባብ ክልተኣውን ዞባውን ምስ ንግስነት ስዑድ ዓረብያ ዝተፈረመ ዘይሚዛናዊ ስምምዓት፡ ስምካን ምስልኻን ኣብ መራኸቢ ብዙሓን ግኑን ኣይነበረን። ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚታት፡ “ኣብርሃም ብምልካዊ ኣገዛዝኣ ኣቡኡ ሕጉስ ስለዘይኮነ ካብ ምስ ኣቡኡ ምስ ኣዲኡ ዘለዎ ዝምድና ይዓቢ” ዝብሉ ሰባት ሰሚዐ ነይረ። ኣብዚ እዋን’ዚ ግን ንመጥፊኢኻ ወይ ንመልሚዒኻ፡ ብወግዒ ኣብ መንግስታዊ መገሻታትን ርክባትን፡ ምስ መራሕቲ ካልኦት ሃገራት ውጥም ቅልቅል ትብል ኣለኻ። ብዙሓት ሰባት፡ ኣቦኻ ስለዝሸምገለ፡ ጥዕና ይውሕዶን ብህዝቢ ኤርትራ ኣመና እናተፈንፈነ ይመጽእ ስለዘሎን፡ “ተካኢ ስልጣን ኢሳያስ ክኸውን’ዩ ዝዕለም ዘሎ” ክብሉ እንከለዉ፡ ካልኦት ድማ፡ ኣይፋል! ኢሳያስ ክቱር ህርፋን ስልጣን ስለዘለዎ ክሳብ ጉድጓድ ዝኣቱ ዝፋኑ ብኻልኦት ከይምንጠል፡ ኣብ ዝገሸሉ እሙን ሓላዊ መታን ክትኮኖ ኣብ ተኣፋፍን ወሳንን ቦታን ስራሕን ከቀምጠካ ይፍትን ከምዘሎ ግምታቶም ይህቡ።
ዝኸበርካ ኣብርሃም፡ ሓቂ ንምዝራብ ክሳብ’ዚ እዋን’ዚ እከይ ተግባራትን ጠባያትን ናይ ኣቦኻ; ዝወረስካ ኮይኑ ይስምዓኒ ኣይነበረን። ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝወርድ ዘሎ ሓሳረ መከራን ምግሃስ ሰብኣዊ መሰልን’ውን ብቀጥታ ኢድ ኣለካ ኢለ ኣይኣምንን’የ። እንተኾነ፡ “ራዛ ናይ ኣቡኡ ሓዛ” ከምዝብሃል፡ ኣብ ሓይሊ ኣየር ኤርትራ ዝለዓለ ሓላፍነትን ህርፋን ሽመት ከምዘለካን ግን ከም ሰበይ ብወረ ክሰምዕ ጸኒሐ። መስተ ሰቲኻ ጢን ምስተሰራሕካ፡ “ነቦይ ዝትንክፎ ወይልኡ” ኢልካ ኣብ ባራትን ለይታዊ ትልሂትን፡ መርኣያ ዘይብሱልነትካን እኩይ ጠባያት ናይ ኣቦኻን ሓቅታት በጨቅ ከምተብል፡ ሕነ ክትፈዲ ከምትሕንሕንን ብረት ከምተወጣውጥን ይዕለል’ዩ። ከምቶም ምሳኻ ኣብ ሰውራ ዝዓበዩ ደቂ ሳሕል ነፈርቲ ናይ ምብራር፡ ናይ ምጽጋንን ምምሕዳርን ክእለትን እንዶን ከምዘይብልካ’ውን መሳቱኻን ፈለጥኻን ይሕብሩ። ኣብ ትምህርቲ; ካብቶም ብሉጻትን ንፉዓትን ተማሃሮ ዘይምዃንካ፡ ኣንጻር ተፈጥሮ ጠጠው ትብል ኣለኻ ድኣ ከይትብለኒ እምበር፡ ውርሻ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ወይ ድማ ብስርቅን ጎነጽን እምበር ብመንፍዓትን ጻዕርን ተመን ጓሲሱ ቤቱ ዝእቱ ኣቦ ስለዘለካን ብምትሕብባር ሓወቦኻ ሓጎስ ክሻ፡ ኣብ ቻይና፡ ስዑድ ዓረብያ፡ ኢጣልያ፡ ኣንጎላ፡ ደቡብ ሱዳንን ካልኦት ሃገራትን ተዋፊሩ ዘሎ ሃብቲ ዘይጽንቀቅ መሲሉካ ተኣማሚንካ ክትከውን ትኽእል ኢኻ። ኣቦኻ፡ ኤርትራ ትኣክል ኣገዳሲት ሃገር ብኢደ እግሪ ዘይብሉ ሰብ ክትመሓደርን ክትእለን ይሓስብ እንተልዩ፡ ንህዝብና ካልእ ጥፍኣትን ውርደትን’ዩ። ምናልባት ኢሳያስ ብሕቡእ መምሃራን ካብ ወጻኢ ሃገራት ኣምጺኡ ብምስጢር ብዛዕባ ንመቀናቀንትኻ ከመይ ጌርካ ተጽንትን ትቀጽዕን ኣስተምህሮ ተዋሂቡካ ከይከውን ግን ጥርጣረ ኣለኒ። ኣይግበሮ።
ዝኸበርካ ኣብርሃም፡ ኣብ ሕብረተሰብና፡ ንሓደ ኣብ ልዕሊ ካልኦት ሰባት ጽዩፍን ሃሳይን ተግባራት ዝፍጽም ውላድ ወይ ወላዲ፡ “ደም ኣይትትከለልና፡ ብዘይበላዕናዮ ኣይተሕጥየና፡ ጽልኢ ኣይትግደፈልና” ኢሎም’ዮም ምስ ጎረባብትን ዓድን ከየባእሶምን ካብ ዘይቅቡል ተግባራቱ ክቁጠብን ምኽርን መግናሕትን ዝህብዎ። ኣቦኻ ኢሳያስ ናይ ዝኾነ ሰብ ምኽሪ፡ ለበዋን መረረን ስለዘይቅበልን ንዓይ ጥራይ ስምዑኒ ስለዝብልን፡ ንስኻ፡ ኣዴኻን ኣሕዋትካን እንተላይ እቶም ምሳኹም ዘይቅመጡ ብወሰን ተደቂሎም ዝተወልዱ ኣሕዋትካ ማለት’ዩ፡ ኢሳያስ ዕንደራኡን ጨካን ኣገዛዝኡኡን ኣደብ ክገብርን ደም ከይተኽለልኩምን፡ ተግሳጽን ማዕዳን ለጊስኩሙሉ እንተኾይንኩም ኣይፈለጥኩን። እቶም ንነዊሕ ዓመታት ስልጣን ሒዞም ውጹዓት ዝረገጹን ሃብቲ ህዝቢ ዝሰረቁን ውልቀ መለኽቲ ስርዓታት፡ ከምኒ መዓመር ቀዛፊ፡ መንግስቱ ሃይለማርያም፡ ሳዳም ሑሰን፡ ሮበርት ሙጋቨ፡ ኢድ ኣሚን፡ ዓሊ ዓብደላ ሳልሕ ዝኣመሰሉ ግኑናት መራሕቲ እንታይ ዕድል ከምዘጋጠሞም ትስሕቶ ኣይመስለንን። ምናልባት እንተሓሰመ ኣብ እንዳ ኣቦሓጎኻ ትግራይ፡ ጥሻ መስርሒ ገዛን ቃጽዖን መን ከይከልኣኒ” ዝብል ግምት እንተልዩካ ወይ’ውን እቲ ኣቦኻ ካብ ስዑድያን ኢማራትን ብዋጋ ልኡላውነትን መሬትን ህዝቢ ኤርትራ ዝተመጠወሉ ሚልዮናት ዶላር፡ መዳልያን ካብ ህዝቢ ኤርትራ ዝመንዝዖ ሃብትን ኣኪብ “ምስ እንቅዓ ሓጥያተይ ትቅበለኒ ወይ ዝሕባኣላ ሃገር ኣይስእንን” ዝብል መረዳእታ እንተልዩካ ብሓባር ንጽበዮ ጉዳይ ኢዩ። ይኹን እምበር ንዓኻን ንኣሕዋትካን ወላዲትካን ደምን ዘይወጽእ ቂምበቀልን ገዲፍልኩም ከምዘሎ ዘክር። “ክምብል በለ እምበር ኣይተኻዕወን” ከምዝብሃል፡ እቲ ቅኑዕ ውሳነ፡ ጽባሕ ዘይኮነ ሎሚ’ዩ ክውሰድ ዘለዎ። እተን ብደም ንጹሃት ዝጨቀዋ ኣእዳው ኣቦኻ ክትስዕበን ስልጣን ምሓዝ ወይ ንብዓትን ሕሰምን ህዝቢ ኤርትራ ተሰቁሪካ ኣቦኻ ካብ ዝኣተዎ ሓጥያት ምውጻእ’ዩ።
ጽላል፡ ካብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ 11 ጥቅምቲ 2018


text:
ካብ እስራኤል ወጻኢ ዝርከቡ ትካላት ኣይሁድ፡ መንግስቲ ናታንያሁ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ንዝፍጽሞ ዘሎ ግዱድ ምብራር ይቃወሙ ኣለው።
መንግስቲ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ኣብ ሃገሩ ዝርከቡ ኤርትራውያን ዝርከብዎም፡ ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት ዝኾኑ ስደተኛታት ዝወስዶ ዘሎ ግዱድ ናይ ምብራር ስጉምቲ፡ ኣብ ኣመሪካን ካልኦት ሃገራትን ዝርከቡ ግዱሳት ማሕበራትን ትካላትን ኣይሁድ ብወግዒ ይኹንንዎ ከም ዘለው ምንጭታት ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ካብ ዋሽንግቶን ዲሲ ሓቢሮም።
ልዕሊ 20 ማሕበራትን ወነንቲ ውልቀ ትካላት ዝኾኑ ውልቀ ሰባትን ነቲ ናይ ምብራር ስጉምቲ ብምኹናን፡ ናብ መራሒ እታ ሃገር በንያሚን ናታንያሁ ኣፋልካን ዝብል ደብዳቤ ከም ዝጸሓፉ፡ መንግስትና ነቲ ስጉምቲ ግብራዊ እንተደኣ ገይርዎ፡ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ መሳኪን ኤርትራውያንን ሱዳናውያን ስደተኛታት ንህይወቶም ኣብ ዘስግእ ኩነታት ስለዝወድቁ ዳግመ ርእይቶ ክገብረሉ ዝብል ምሕጽንታ ከም ዘቕረቡን ገሊጾም።
በቶም ማሕበራትን ትካላትን ኣብ ዋሽንግቶን ካብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈቶም ዝወጸ መግለጺ፡ ንሕና ከም ህዝቢ ስደተኛታት ኢና ነይርና፡ ኣብ ዘይሃገርና ተበቲና ዕቑባ ሓቲትና ንነብር ዝነበርና ከም ምዃና መጠን፡ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ፍሉይ ምድንጋጽ ከነርኢ ደኣምበር ግዱድ ስጉምቲ ክንወስድ ቅኑዕ ኣይኮነን ክብሉ ከም ዝተመሕጸኑን ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ኣብ’ታ ቅሱን ፖለቲካዊ ኩነታት ዘይብላ ሃገረ ሊብያ ዝካየድ ዘሎ ንግዲ ደቂ-ሰባት
መግትኢ ክግበረሉ ዝተፈላለየ ጻዕርታት ይግበር ኣሎ።
ዘመናዊ ባርነት ኣብ ኣህጉር ኣፍሪቃ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ሃገረ ሊብያ፡ ከም ሃይሃይታ ቀውዒ ዕሙር ዕዳጋ ኮይኑ ከም ዘሎ፡ ዝተፈላለዩ ብክብረት ሰብኣዊ መሰላት ዝግደሱ ማሕበራት፣ መራሕቲ ሃይማኖት፡ ኣህጉራውያን ውድባት፣ ትካላት መራኸቢ ብዙሓን ብዓቢኡ ድማ ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ነቲ ኢ-ሰብኣዊ ተግባር ብምኹናን፡ ግዳይ ባርነት ንዝኾኑን ዝኾኑ ዘለውን ሰባት ንምድሓን ገበነኛታት ድማ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ንምእታው ይዛተዩን መደባት ይወጽኡን ከም ዘለው ጸብጻብ ማዕከናት ዜና ዓለም ይሕብር።
ኣብ ሃገረ ሊብያ ዝካየድ ዘሎ ዘመን ዝሰገሮ ንግዲ ደቂ-ሰባት፡ ውጽኢት ዓለምና ትምረሓሉ ዘላ ማሕበረ ፖለቲካዊ ኩነታትን ተፈጢሩ ዘሎ ንዓይ ይጥዓመኒ ሕሉፍ ነብሰ ፍትወት ምዃኑ፡ እዚ ነቶም ብቐጥታ ኣብ’ቲ ገበን ዝዋስኡ ዘለው ሕልና ኣልቦ ሰባት ምቁጽጻር ጥራሕ ደው ስለዘየብሎ፡ ኣብ’ቶም ዜጋታት ሃገሮም ገዲፎም ክስደዱን ግዳይ ክኾኑን ዝገብሩ ዘለው ፖለቲካዊ ስርዓታት ርኡይ ዘየላቡ ስጉምቲ ብምውሳድ ግጉይ ምሕደራኦም ከስተኻኽሉን ህዝቢ ከኽብሩን ብምግባር ጥራሕ’ዩ ብቐንዱ ክፍታሕ ዝኽእል ዝብል ፍሉይን ቅኑዕን ርእይቶ ይምዕብል ምህላውን ይቃላሕ ኣሎ።
እቲ ንግዲ ደቂ-ሰባት ልክዕ ንማሕረዲ ከም ዝተዳለወ ብዕራይ፡ ጉልበትን ጥንካረ ጭዋዳን ናይ ሰባት ብክኢላታት እናተጽንዐን ብኢድ እናተዳህሰሰን መሪጽካ 3-4 ሚኢቲ ዶላር ኣመሪካ ነቶም ንስደተኛታት ብብረት ዘሪዖም ናብ መሸጣ ዘቕርቡ ዘለው ሸፋቱ ብምኽፋል ይካየድ ከም ዘሎ፡ እዚ ጸረ-ሰብኣዊ ፍጡር ዝኾነ ተግባር ካብ ዘለዎ ከይሰፍሕ ቅልጡፍ ፍታሕ ዘድሊዮ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ዝተፈላለዩ ትካላትን ኣካላትን ዛጊት ትርጉም ዘለዎ ወፍሪ ኣይጀምሩ ደኣምበር፡ ተስፋ ዘለዎ ምድላዋት ይገብሩ ምህላዎምን ይጽብጽባ ኣለዋ።
ሓደ ካብ’ቲ ብወተሃደራዊ መምርሒ ዝመሓደራ ኮለጃት ኤርትራ ዝኾነ፡ ኮለጅ ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠት
ዓዲ-ቀይሕ ናይ ምምህራን ምስትምሃርን ስሩዕ ንጥፈታቱ ከም ዘቋረጸ ተገሊጹ።
ኣብ ዓለም ተገይሩን ተሰሚዑን ዘይፈልጥ ብወተሃደራዊ መምርሒ ዝመሓደራ ኮለጃት ከፈቱ፡ ብኩለንተንኡ ዝማዕበለ ወለዶ ንምህናጽ ገዚፍ ባጀት ሰሊዐ ይሰርሕ፡ ርኡይ ውጽኢት ድማ የመዝግብ ኣለኹ እናበለ ኣብ ፕሮፖጋንዳዊ ነፍሒ ተጸሚዱ ዝርከብ ጉጅለ ህግደፍ፡ እተን ኮሎጃት ካብ መኽሰበን ክሳራአን ይበዝሕ ከም ዘሎ፡ ካብኣተን ሓንቲ ዝኾነት፡ ኮለጅ ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠት ዓዲ-ቀይሕ ድማ ከም ዝተዓጽወት ንምንጭታታ ምርኩስ ብምግባር ረድዮ ኤረና ሓቢራ።
እተን ኮለጃት ካብ ወተሃደራዊ መዓስከር ሳዋ ዝምደቡለን ተመሃሮ ከም ዝቕበላ፡ እንተኾነ ዓመት ኣብዘይመልአ መምሃሪ ክፍልታተን ብዋሕዲ ሰብ ገረውረው ከም ዝበል፡ ስለዚ ከኣ ዳርጋ ኩለን ብተግባር ካብ ዓመት ናብ ዓመት ዝኸይድ ስሩዕ ናይ ምምሃርን ምስትምሃርን ኣገልግሎት ንምሃብ ተጸጊመን ከም ዘለዋን ኣረዲኣ።
ከም ኣብነት ከኣ ካብ ዝምስረት ሸውዓተ ዓመት ዝገበረን ብገንዘባዊ ደገፍ መንግስቲ ቻይና ዝቖመን ኮለጅ ዓዲ ቀይሕ፡ ብዋሕዲ ተመሃሮን መማህራንን ከምኡ’ውን ህንጸት ጽገና ትሕተ ቅርጽን ስኢኑ፡ ጠቕሊሉ ከም ዝተዓጽወ፡ ኣብ’ዚ ቀረባ ብዘይወግዓዊ ኣገባብ ሓላፊ ላዕለዋይ ደረጃ ትካላት ትምህርቲ ምዃኑ ዝተሓበረ ብርጋደር ጀነራል ሃይለ ምሕጹን ምሕባሩን ኣረጋጊጻ።
ብመሰረት መግለጺ እቲ ጀነራል፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ብደረጃ ሃገር ትሽዓተ ኮለጃት ክህልዋ እንከለዋ፣ ኣስታት 12 ሽሕ ዝኾኑ ተማሃሮ ብዲግሪን ዲፕሎማን ትምህርቶም ኣብ ምክትታል ከም ዝርከቡ፡ ኣብ’ተን ኮለጃት ካብ ዘለው 700 መምሃራን እቶም 200 ናይ ወጻኢ ዜጋታት ከም ዝኾኑን ረዲዮ ኤረና ወሲኻ ጸብጺባ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 06-12-2017
Loading...
You are here: Home > Columns > Current Article


text:
ፈስቲቫል ኤርትራውያን ተቐማጦ ዓባይ ብሪጣንያ
ብልዑል ሃገራዊ ወኒ ተኻዪዱ።
ፈስቲቫል ኤርትራውያን ተቐማጦ ዓባይ ብሪጣንያ፣ “ህዝባዊ ውዳቤና ነሐይል” ብዝብል ቴማ ብ15ን 16ን መስከረም ብውዕዉዕ ሃገራዊ ስምዒት ኣብ ከተማ ሎንደን ተኻዪዱ።
እቲ ካብ ዝተፈላለያ ከተማታት ዓባይ ብሪጣንያ ማለት ማንቸስተር፣ ሊድስ፣ በርሚግንሃም፣ ሊቨርፑል፣ ሺፊልድ፣ ለንደን፣ ከምኡ’ውን ካብ ስኮትላንድ፣ ኣየርለንድን ካልኦት ከተማታት ኤውሮጳን ዝመጹ ብርክት ዝበሉ ዜጋታት ዝተሳተፍዎ ፈስቲቫል፣ ዝያዳ ኣብ ቈልዑን መንእሰያትን ዘተኰረ ሰፊሕ መደባት ዘጠቓለለ ምንባሩ፣ ካብ’ቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣመልኪቱ።
ሓላፊ ውድባዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣቶ ዓብደላ ጃብር ንተሳተፍቲ ኣብ ዝገበሮ ንህልው ኩነታት ሃገር፣ ልምዓታዊ ገስጋስን ዞባዊ ምዕባለታትን ዝምልከት ሰሚናር፣ መንግስቲ ኤርትራ ዘላቒ ቍጠባዊ ምዕባለ ንምምዝጋብን ማሕበራዊ ፍትሒ ንምንጋስን ናብ ርሑቕ ገጠራት ዓቢ ቈላሕታ ብምሃብ ዓበይቲ ወፍርታት የካይድ ከምዘሎ፤ ዛጊት ተሰላሲሉ ዘሎ ድማ ድልዱል ባይታ ንዝበረኸ ዕቤት ምዃኑ ብምግላጽ፣ “ህዝቢ ኤርትራ፣ ብኣንጻር’ቲ ኣንጻሩ ዝተኣልመ ሽርሕታት፣ መጻኢኡ ኣብ ዘተኣማምን ደረጃ በጺሑ’ሎ” ክብል ሓቢሩ።
ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያን ኣየርላንድን ኣቶ ተስፋሚካኤል ገራህቱ ብወገኑ፣ ተሳተፍቲ ተራኦምን ኣበርክቶኦምን ኣብ ሃገራዊ ጉዳያትን መደባትን ከዕዝዙ ተላብዩ።
ኣቦ-መንበር ማሕበረ ኮም ኤርትራውያን ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ኣቶ ኣሕመድ መሓመድ ማሕሙድ ብወገኑ፣ እቲ ፈስቲቫል ኣብ ምድልዳል ሃገራዊ ሓድነት፣ ከምኡ’ውን ኣብ ምውራስ ማሕበራዊ ክብርታት ንተካእቲ ወለዶታት ዓቢ ተራ ከምዘለዎ ብምጥቃስ፣ በብዓመቱ ዝምዝገብ ዘሎ ተሳትፎን ብዙሕነት መደባትን ነዚ ዘነጽር ከምዝኾነ ኣብሪሁ።
ኣብቲ ፈስቲቫል፣ ንሃብታም ታሪኽን ባህልን ኤርትራ፣ ከምኡ’ውን ንሓያል መኸተ ህዝቢ ኤርትራ ዘንጸባርቕ ምርኢት ቅብኣ፣ ስእሊን ካልእ ኢደ-ጥበባዊ ስራሓትን፤ ከምኡ’ውን ዝተፈላለዩ ባህላዊ ምርኢት፣ ስፖርታዊ ውድድራት፣ ከምኡ’ውን ንቕሓት መንእሰያት ዘበርኽ መድረኽ ዘጠቓለለ መደባት፣ ካብ ተዓዘብቲ ኣድናቖት ረኺቡ።
**** ኣ.ዜ.ኤ ****


text:
ስዑድ ዓረብ: ሕቡራት ኢማራት: ባሕረይንን ግብጽን ኣብ ልዕሊ ቐጠር ምስ ደገፍ ንግብረሽበራውያን ብዝተተሓሓዘ ዘንበርኦ እገዳ ብፍላይ ኣብዚ ቕንያት ዒድን ጾመ ሮመዳን ምሉእ ከምዝኸውን ዝፍለጥ ዝነበረ ሆቴላት ዶሓ ኣብዚ ግዜ’ዚ ምንቁልቋል ከምዘርኣየ ተገሊጹ።
ብመሰረት ስታቲስቲካዊ ጸብጻብ ሮይተርስ ኣብ ቅንያት በዓል ዒድን ሮመዳንን ካብ ዝሓለፈ ሰንበት ጀሚሩ ምዃኑ’ዩ ኣስታት 57 ሚእታዊት ጥራይ ኣብ ሆቴላት ምንቅስቓስ ከምዝተራእየ ገሊጹ። ዒድን ሮመዳንን ቤተሰብ ምእመናን ምስልምና ብሓባር ኮይኖም ዝጽልዩሉን ጾም ዝፈትሕሉን ዝዘናግዕሉን ጊዜ እዩ።
ሮይተር ንሓደ ኣባል በዓል ሓሙሽተ ኮኾብ ሆቴል ጠቒሱ ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ: እቶም ነቲ ሆቴላት ዝመልእዎ ዝነበሩ በጻሕቲ ዝበዝሑ ካብ ስዑድ ዓረብን ባሕረይንን ምንባሮምን: ኣብዚ ግዜ’ዚ ከምዘየለ’ውን ሓቢሩ። መንግስታዊ ማዕከን ዜና ቐጠር ማለት ኣገልግሎት ዜና ቐጠር QNA ግን እቲ ኣሃዝ በጻሕቲ ኣብ ሆቴላት ዶሓ ልዕሊ 97 ሚእታዊት ከምዝነበረ ብምግላጽ: ነቲ ዝቐረበ ጸብጻብ ነጺግዎ ኣሎ። ብመሰረት መግለጺ መንግስታዊ ማዕከን ዜና ቐጠር QNA ናይ ሎም ዘበን በጻሕቲ ካብ ዖማንን ኩወይትን ምንባሮም’ዩ ተሓቢሩ ዘሎ።
ኣብ መጎዓዝያ ነፈርቲ ዝበዝሑ በጻሕቲ ካብ ሃገራት ወሽመጥ ብምንባሮም እቲ መጠን በዚ እገዳ ክጎድል ምዃኑ’ዩ ተኣሚቱ። ብመሰረት እቲ ጸብጻብ እቲ መጠን ምጉዳል 27 ሽሕ ተጎዓዝቲ ኣብ መዓልቲ ምዃኑ’ዩ ተሓቢሩ። ይኹን’ምበር ካብ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ሓማድ ዝተዋህበ ኣሃዝ ካብ ሰነ 19 ክሳብ ሰነ 25 ቁጽሪ በቲ መዓርፎ ነፈርቲ ዝተጠቕሙ ተጎዓዝቲ ልዕሊ ፍርቂ ሚልዮን ምንባሮም ተገሊጹ ኣሎ። ኣብ ቕንያት ዒድ ሮመዳን’ውን ብተመሳሳሊ “ኣዝዩ ብዙሕ” ምንባሩ ተሓቢሩ።
ምስ ቱሪዝም ተተሓሒዙ ዝኸይድ ቐጠር ኣብ 2022 ዓ.ም እተንግዶ ዋንጫ ኩዕሶ እግሪ ዓለም’ዩ። ይኹንምበር ኣዳላዊት ኮሚቴ ዛጊት እቲ እገዳ ንመስርሕ ምዳላዋት ናይቲ ቐጠር እተአንግዶ ዋንጫ ኩዕሶ እግሪ ዓለም 2022 ዓ.ም ከምዘይጸለወ ብተወሳኺ ተጠቒሱ።


text:
ኣብ ዓድታት ጸዓዘጋ፡ጸዓዳ ክርስቲያንን ዓዲ ሙሳን ኣብ እዋን ኣዝመራን ክረምትን ዝተዘርኡ ዘራእቲ ምቁራጽ ዝናብን ተርእዮታት ሓሰኻን አንተጋጥመ’ኳ ብዝተገብረ ጻዕርን ኣብ ወርሒ ሓምለ በዝዘነበ ጽቡቕ ዝናብን ተሓጊዙ ኣብ ጽቡቕ ኩነታት ከምዝርከብ ሓረስቶት እዞም ዓድታት ሓቢሮም።
ኣብ 6,000 ሄክታር ዝተዘርኡ ኣእካል ከም ጣፍ፣ስርናይ፣ስገምን ሓንፈጽን፣ነቒጾም ኣብ ደረጃ ምዕጻድ ከምዝበጽሑን መሸላ'ውን ኣብ ዝሓሸ ደረጃ ከምዝርከብ እቶም ሓራስቶት ናይ'ተን ዓድታት ገሊጾም።
ንኡስ ዞባ በሪኽ፡ ሓንቲ ካብተን ንኡሳን ዞባታት ዞባ ማእከል ኮይና ን21 ዓድታት ዝሓቑፍ 27,219 ሄክታር
ስፍሓት መሬት ኣለዋ። 82 ሚእታዊት ካብ ህዝቢ ናይዚ ንኡስ ዞባ ብሕርሻ ይናበር።
ንኡስ ዞባ በሪኽ ብሰሜን ምስ ንኡስ ዞባ ሰረጀቓ፣ብምብራቕ ምስ ንኡስ ዞባ ሰሜናዊ ምዕራብ ኣስመራ፣ብደቡብ ምስ ንኡስ ዞባ ጋላ ነፍሒ፣ብምዕራብ ከኣ ሚስ ንኡስ ዞባ ሎጎ ዓንሰባ ጋሽ ባርካ ይዳወብ።


text:
ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ 150 ስደተኛታት ካብ ማእኸላይ ባሕሪ ምድሓኖም ገሊጾም። ወሃቢ ቃል ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ እቶም ስደተኛታት ተጻዒኖምላ ዝነበሩ ጀልባ ብዘጋጠማ ናይ ሞተር ጸገም ክጥሕል ምስ ጀመረት ብዝበጽሖም ሓበሬታ ነቲ ናይ ህይወት አድሕን ስርሒት ምክያዶም ይገልጹ።
ካብ ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ኮነሬል ዓቡ አልያ ብዛዕባ እቲ ኩነታት ከምዚ ይብሉ።
“ሓደ ጉጅለ ስደተኛታት ኣብ ጀልባ ተጻዒኖም ረኺብና። እታ ጀልባ ግን አረጊትን ሞተረ ዘይብላን እያ ኔራ። ኣብ ገማግም ባሕሪ ከተማ ሳባርታ እዮም ድሒኖም ካብቶም 150 ስደተኛታት ክልተ ደቂ ኣንስትዮን ክልተ ቆልዑትን ይርኸብዎም።”
ብመሰረት ካብ ናይ ዓይኒ መሰካኽር ዝተረኽበ ሓበሬታ ዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ንሞተረ እታ ጀልባ አውጺኦም ብምውሳድ ነቶም ስደተኛታት ገዲፎሞም ከምዝኸዱ ይሕብሩ።
እቶም ስደተኛታት ናብ መደበር ሓይሊ ባሕሪ ሊብያ ኣብ ከተማ ትሪፖሊ ከምዝተወስዱን ኣብኡ ድሕሪ ዝተዋህቦም ናይ መግብን ህክምናን ሓገዝ ናብ መዳጎኒ ማእከል ከምዝተወስዱ ሓላፊ ክፍሊ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ካፕቴን አሚን አል ቡሰቪ ገሊጾም።
ብመሰረት ሓበሬታ ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ካብ ወርሒ ጥሪ, 2017 ዓ.ም ጀሚሩ አስታት 85,000 ስደተኛታት ካብ ሊብያ ጣልያን ምእታዎም ይገልጹ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ዘይሕጋዊያን አስገርቲ ድሕሪ ሞት መራሒ ሊብያ ነበር መሃመድ ጋዳፊ ነቲ ኣብታ ሃገር ዘሎ ስርዓት አልቦነት ንምስግጋር ሰባት ይጥቐምሉ ከምዘለው ብዙሓት ወገናት ይሕብሩ።


text:
ኣብ ሃገርና፡ ብመርፍእ ዝወሃብ ሓድሽ ኣገባብ ክታበት ፖልዮ፡ ንፍዮን ሩቤላን ከምዝተኣታተወ፡ ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ሓላፊ ሃገራዊ መደባት ክታበት ኣቶ ቴድሮስ ይሕደጎ ንኤሪና ሓቢሩ።
ንመደባት ክታበት ኣደታትን ህጻናትን ብዝምልከት ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ ኣቶ ቴድሮስ፡ ካብ 2002 ንትሕቲ ሓደ ዓመት ህጻናት 6 ዓይነታት ክታበት ክወሃብ ምጽንሑ፡ ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ግን ናብ 11 ክብ ኢሉ ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ ኣብ ቀረባ እዋን 4 ሓደስቲ ክታበታት ንምትእትታው ይስራሓሉ ምህላዉ ኣብሪሁ።
ኣብ 1994 ብደረጃ ሃገር ካብ 10 ሚእታዊት ዘይሓልፍ ዝነበረ ሸፈነ ክታበት፡ ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ልዕሊ 95 ሚእታዊት በጺሑ ከምዘሎ፡ ኤርትራ ድማ ኣብ ምሕደራ ኣገልግሎት ክታበት፡ ዝርግሐ ክታበት፡ ብቕዓት ክታበት፡ ቀጻልነት ሸፈነ ክታበት፡ ከምኡ’ውን ምቊጽጻር ተመሓላለፍትን ዘይተመሓላለፍትን ሕማማትን ካልእን ከተሰላስሎ ብዝጸንሐት ንጥፈታት፡ ኣህጉራዊ ተፈላጥነትን ሽልማትን ከምዝረኸበት ገሊጹ።
“ፖልዮ፡ ንፍዮን ሩቤላን ብቫይረስ ዝመሓላለፉ ብምዃኖም፡ ዝያዳ ተላባዕቲ’ዮም” ዝበለ ኣቶ ቴድሮስ፡ ካብ 1 ነሓሰ ጀሚሩ፡ 14 ዓመት ንዝመልኡ ህጻናት፡ ብመልክዕ መርፍእ ዝወሃብ ክታበት ፖልዮ፡ ኣብ ኩለን ትካላት ጥዕና ተኣታትዩ ከምዘሎ ኣነጺሩ።
እቲ ክታበት ኣብ ሓደ እዋን ሰለስተ መራፍእ ብምውጋእ ከምዝወሃብ፡ እዚ ድማ – ዑረት፡ ጽመት፡ ነድሪ ሳንቡእን ካልኦት ሓደገኛታት ሕማማትን ንምክላኻል ተጻዋርነት ዘጐልብት ምዃኑ ጠቒሱ፡ ነዚ ብዝግባእ ንምስልሳል ብርክት ዝበሉ ሰብ-ሞያ ጥዕና ሰልጢኖም ከምዘለዉ ብምሕባር፡ ወለዲ ካብኦም ዝሕተት ከማልኡ ተላብዩ።
ክታበት ንፍዮን ሩቤላን፡ ካብ ዝመጽእ ወርሒ ሕዳር ጀሚሩ ካብ 9 ወርሒ ክሳብ 15 ዓመት ንዝዕድመኦም ህጻናት ኣብ ሆስፒታላትን ኣብያተ-ትምህርትን ክወሃብ ስለዝኾነ፡ ምትሕብባር ሚኒስትሪ ትምህርትን ወለድን ክዓዝዝ ጸዊዑ።
ኣቶ ቴድሮስ ኣብ መወዳእታ፡ ነቲ ናይ ክታበት መደባት ንምስልሳል፡ ኣብ 58 ንኡስ ዞባታት ምድላዋት ተገይሩ ከምዘሎ፡ ሰበኽ-ሳግማዊ መነባብሮ ንዝመርሑ ዜጋታት ንም’ብጻሕ ድማ፡ ኣብ ምንቅስቓሳቶም ምርኲስ ብምግባር ክትግበር ምዃኑ ሓቢሩ።
ኤርትራ ኣብ 2005፡ “ካብ ፖልዮ ነጻ” ተባሂላ ከም እተሸለመት ዝፍለጥ’ዩ። እንተዀነ ግን፡ እቲ ሕማም ኣብ ጐረባብቲ ሃገራት ገና ይርአ ስለዘሎ፡ እቲ ዝወሃብ ዘሎ ክታበት ነዚ ኣብ ግምት ዘእተወ’ዩ።


text:
ፕረዚደንት ኢሳይያስን ፕረዚደንት ኣልበሽርን ኣብ ምምዕባል ክልተኣዊ ዝምድና ዘተኰረ ርክብ ኣካዪዶም።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወቂን ፕረዚደንት ዑመር ሓሰን ኣሕመድ ኣልበሺርን፣ ትማሊ 19 ጥቅምቲ ኣብ ካርቱም ኣብ ዘካየድዎ ርክብ፣ ኣብ ምምዕባል ክልተኣዊ ዝምድናን ሓባራዊ ኣገዳስነት ዘለዎም ዞባዊ ጉዳያትን ዘተኰረ ዘተ ኣካዪዶም።
ኣብ’ቲ ርክብ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስን ፕረዚደንት ኣልበሺርን፣ እናማዕበለ ዝኸይድ ዘሎ ክልተኣዊ ዝምድና ኣብ ኩሉ ጽላታት ንምሕያሉ ብሰፊሑ ድሕሪ ምዝርራብ፣ ንክልቲአን ሃገራት ዘራኽብ ሓድሽ መስመር ጽርግያ ኣብ ምንቅስቓስ ዜጋታትን ንግዳዊ ንጥፈታትን ንዘለዎ ደራኺ ኣስተዋጽኦ ተመያዪጦምሉ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንማዕከናት ዜና ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ዕላማ ዑደቱ ንታሪኻውን ስትራተጂያውን ዝምድናታት ክልቲኡ ህዝብታት ንምዕዛዝ ምዃኑ ጠቒሱ፣ ናጻ ሃገረ ደቡብ ሱዳን ድሕሪ ምምስራታ ሓድሽ ክውንነት ኣብ ዝተኸስተሉ ዝካየድ ዘሎ ምዃኑ ብምምልካት፣ “ብዙሕ ጉዳያት ኣልዒልና ክንመያየጥን ሓሳባት ክንለዋወጥን ክንትሓጋገዝን ኣገዳስነቱ ዕዙዝ’ዩ” ክብል ኣረዲኡ።
ብዘይካ’ዚ ዑደቱ ናብ ሱዳን ሓድሽ ዞባውን ኣህጉራውን ምዕባለታት ኣብ ዝቕልቀለሉ ዘሎ ህሞት ዝመጸ ስለዝኾነ፣ ክልተኣዊ ዝምድናታት ኤርትራን ሱዳንን ምስዚ ዘሎ ዓለማዊ ለውጢታት ብዝሳነ መገዲ ዝያዳ ምሕያሉ ልዑል ኣገዳስነት ከምዘለዎ ሓቢሩ።
ፕረዚደንት ሪፓብሊክ ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ብወገኑ፣ ዝምድናታት ህዝብታት ኤርትራን ሱዳንን ታሪኻውን ነባርን ምዃኑ ጠቒሱ፣ “ኣብ ሓባራዊ ምትሕግጋዝ ዝተሰረተ ድልዱል ህዝባዊ ዝምድና’ዩ” ክብል ገሊጹ።
ብተወሳኺ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዔለፎን ብዘመናዊ ተክኖሎጂ ተሰንዩ ዝካየድ ዘሎ ሕርሻዊ ንጥፈታትን ምርባሕ እንስሳን ብምዕዛብ፣ ብዛዕባ ፍርያቱን ዝጥቀመሉ ተክኖሎጂያዊ መሰርሒታትን ብዝምልከት ካብ ሓለፍቲ ናይ’ቲ ትካል ንዝተዋህቦ መብርሂ ሰሚዑ።
ብዘይካ’ዚ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ኣብ ሰሜናዊ ዞባ ሱዳን ዝዓበየ ቊጠባውን ልምዓታውን ኣገዳስነት ዘለዎ ዲጋ መረዊን ኣብ ማእከል ከተማ መረዊ እትርከብ ቍሸት ቱሪዝምን ሆስፒታላትን ተዓዚቡ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ዲጋ መረዊ ኣብ ዝበጽሓሉ፣ ብመሃንድሳትን ኣካየድቲ ናይ’ቲ ስራሕን ንንጥፈታቱን ዝህቦ ቊጠባዊ ረብሓን መብርሂ ድሕሪ ምስማዕ፣ ኣብ’ቲ ስራሕ ንዘሎ ተክኖሎጂ ዘለዎ ኣድናቖት ብምግላጽ፣ ዲጋ መረዊ ኣብ ምድልዳል ቊጠባዊ ዝምድናታት ልዑል ኣስተዋጽኦ ከምዝህልዎ ኣብሪሁ።
***** ኣ.ዜ.ኤ *****


text:
ክኸውን ዘለዎ መድረኻዊ ዕማም ፖለቲካዊ ውድባትን፣መንእሰያትን፣ ህዝብን 2017-2018
- Details
- Created: Tuesday, 11 July 2017 00:10
- Last Updated: Tuesday, 11 July 2017 00:24
ክቡራት ተኸታተልቲ መድረኻዊ ኣርእስትታት ደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ኤርትራ ነቲ ብምኽንያት ጽንብል በዓል ሃገራዊ ነጻነት ኤርትራ ግንቦት 24 2017 ኣብ መድረኽ ማሕበር ስኒት ኤርትራውያን ሳንድየጎ ዘመሓላለፍክዎ መልእኽቲ፣ጉዳይና ምእንቲ ዘኽሙ(Momentum) ከየጥፍእ ክብል 2ይ ክፋል ኣተሓሒዘ ክሰደልኩም ግድን ኮይኑ ኣሎ። ኣብ መልእኽተይ ኣተኩሮ ዝገበርክሉ ጉዳይ ዘተ ፖለቲካዊ ውድባት ሃገራዊ ባይቶ’ዩነይሩ። እቶም ክልተ ጽላላት ኣካላት ዘተ፣ብኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳንን (ኤደኪ)ሽዱሽተ ውድባትን ዝፍለጡ ድምር ፖሎቲካዊ ውድባት’ዮም። እቲ ዘተ ብድሕሪ ምቕሃም ዋዕላ ናይሮቢ ከምዝጀመረዝፍለጥ’ዩ።


text:
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጉዕዞ 70 ዓመታት ንመሰረታዊ መብጽዓታቱ ዛጊት ከምዘየተግበረ ገሊጹ።
ሚኒስተር ዑስማን ሳልሕ ኒዚ ዝገለጸ ሎሚ ቀዳም ጥቅምቲ 03 ኣብ ሰዓታት ቅድሚ ቀትሪ ኣብ መዕጸዊ እቲ ዋዕላ ኣብ ዘስምዖ መደረ ክኸውን እንከሎ: ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሰላም ፍትሒ ከምኡውን ምዕባለ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ንምዝርጋሕን ንምስፋንን ከምዝተበገሰ ድሕሪ ምግላጽ: ዛጊት እዞም መብጽዓታት ግን ኣይተተግበሩን ኢሉ። እዛ እንነብረላ ዘለና ዓለም ሻራውን ዘይማዕርነታዊ ኣካይዳ ምኻድ ቀጺላ ከምዘላ ከኣ ኣገንዚቡ።
ኤርትራ ምዕሩይ ሓቀኛ ውክልና ከምእውን ኣድማዒ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንኽህሉ ካብ ዘለዋ ድሌት ቅርብቲ ምህላው ሚኒስተር ዑስማን ገሊጹ። ሃገሩ መብጽዓ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብዘይምትግባሩ ግዳይ ዝተፈላለዩ ጸለውቲ ሓይልታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኮይና ከምዘላ ድማ ኣብቲ መደረኡ ኣስሚሩሉ።
ነቲ መደረ ዝምልከት ጸብጻብ ምንያ ኣፈወርቂ ካብቲ ቦታ ዝለኣኸቶ ጸብጻብ ኣብ ታሕቲ ክስማዕ ይከኣል


text:
መልሲ ንሕቶታትኩም
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን!!!
መልሲ ንሕቶታትኩም
ዝኸበርኩም ናይ እግዚኣብሔር ቤተሰብ ሎሚ ውን ከምወትሩ ካብ ተኸታተልቲ መደባትና ዝቐረበት ሕቶ ንኩላትና ትጠቅም ኮይና ስለዝረኸብናያ ናባኹም ነብላ ኣለና እሞ ኣንቢብና ብምርዳእ ንዝሓቱና ምላሽ ክንህብ እግዚኣብሔር ይሓግዘና። ኣሜን!!
ሕቶ፡ ገለ ሰባት ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ኢየሱስ ክርስቶስ ብስልጣን ማዕረ ኣቦ ከምዘይኮነ ክዛረቡ ይሰምዕ እየ። ስለዚ ኢየሱስ ክርስቶስ ምስ እግዚኣብሔር ኣቦ ማዕረ ምዃኑን ዘይምኻኑን ኣስፊሕኩም ከተብርሁለይ ብትሕትና ይምሕጸን፧
መልሲ፥ መጀመርታ ክቡር ሓውና ስለቲ ተሳትፎኻ ኣዚና ነመስግን። ቀጺልና ንሕቶኻ ብግቡእ ተረዲእናያ ኣለነ ከምፍቓድ ኣምላኽ ከኣ መጽሓፍ ቅዱስ መሰረት ገይርና ክንምልሳ ኢና።
ብመሰረቱ እቶም ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ እግዚኣብሔር ኣቦ ከም ዝትሕት ገይሮም ዝገልጹ ሰባት ካብ ቅድስት ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ወጻእትን ኣብ ፍጹም ስሕተት ዘለዉን ምዃኖም ክንሕብረካ ንፈቱ።
ብምቕጻል ህድእ ኢልና ብምስትውዓል እንተ ኣንቢብና መጽሓፍ ቅዱስ ኣብን ወልድን መንፈስ ቅዱስን ብስልጣን ማዕረ ከምዝኾኑ እዩ ዝገልጽ።
ኣብን ወልድን ብስልጣን ማዕረ ከምዝኹኑ ካብ ብዙህ ብውሕድ ከምዚ ዝስዕብ ጌርና ከነቕርቦ ኢና። እግዚኣብሔር ኣምላኽ ምስትውዓሉ ይሃበና ኣሜን!!!
ኢየሱስ ግና “ኣቦይ ክሳዕ ሕጂ ይዓዪ ኣሎ ኣነውን ይዓዪ ኣለኹ” ኢሉ መለሰሎም። ስለዚ ሰንበት ብምስዓሩ ጥራይ ዘይኮነስ ንኣምላኽ ድማ “ኣቦይ” ብምባሉ ንርእሱ ምስ ኣምላኽ ስለ ዘመዓራረየ ክቐትልዎ ይደልዩ ነበሩ (ዮሓ 5፡17-18)። ካብዚ ሓቂ’ዚ ከም እንርድኦ ኣይሁድ ዝተቓወምዎ ምስ ኣብኡ ማዕረ ምዃኑ ምስ ነገሮም እዩ። ሎሚ’ውን እዞም ምስክር እዞም ሰባት እዚኦም እዚ ዓይነት ዘረባ ምዝራቦም ኣየገርምን’ዩ። ምኽንያቱ እዚ ተቓውሞ’ዚ ናይ ኣይሁድ ስለ ዝነበረ ገዛእ ርእሶም ክምርምሩ ንሕብሮም።
– “ኣብ ንምውታት ከም ዘተንስኦም ህያዋን’ውን ከም ዝገበሮም ከምኡ ድማ ወልድ ነቶም ዝደለዮም ህያዋን ይገብሮም” ይብል (ዮሓ 5፡21)። እዚ ብስልጣን ማዕረ ስለ ዝኾኑ እዩ። እዚ ኣብ መንጉኦም ምብልላጽ፡ ፍልልይ ከምዘየለ ንምብራህ ዝተዛረቦ ቃል እዩ።
– “ኣነን ኣቦን ሓደ ኢና” (ዮሓ 10፡30)።
-“እቲ ንኣይ ዝረኣየ ነቦ ርኣየ” (ዮሓ 14፡9-10)።
– “ንዓይ ፈሊጥኩምኒ ነይርኩም እንተትኾኑስ ነቦውን ምፈለጥኩምዎ ነይርኩም ካብ ሕጂ ግና ፈሊጥኩምዎን ርኢኹምዎን ኣለኹም” (ዮሓ 14፡7)።
– “ኩሉ ናተይ ናትካ እዩ፥ እቲ ናትካውን ናተይ እዩ፥ ኣነውን ኣብኣቶም ከበርኩ” (ዮሓ 17፡10)። እዚ ናይ ኣብ ስልጣን እዩ እዚ ናይ ወልድ ስልጣን እዩ ኣይበሃልን እዩ ምኽንያቱ ብስልጣን ማዕረ እዮም።
– “ኣነ ንነፍሰይ ኣሕሊፈ ዝህባ መሊሰውን ዝወስዳ ስለ ዝኾንኩ ኣቦ የፍቅረኒ እዩ። ባዕለይ እየ በጃ ኣሕሊፈ ዝህባ እምበር ካባይ ዝወስዳ ሓደ’ኳ የለን። በጃ ኣሕሊፈ መሊሰውን ክወስዳ ስልጣን ኣለኒ” (ዮሓ 10፡17-18)። እዚ ጥቕሲ’ዚ ካብኡ ንላዕሊ ኣዛዚ ከም ዘየሎ ናይ ኩሉ በዓል ስልጣን ምዃኑ ዘረጋግጽ እዩ። ንሱ ባዕሉ ንነፍሱ ስለ ኣባጊዑ በጃ ገይሩ ኣሕሊፍዋ እዩ። እዚ ድማ ብፍቓድ ኣቦ፡ ብፍቓድ ወልድ፡ብፍቓድ መንፈስ ቅዱስ ብዘይነጻጸል ብፍጹም ሓድነት ዝተገብረ እዩ። እዞም ሰባት እዚኣቶም፡ ወልድ ኣብ ዘይብሉ ኣቦ ከኣ ከምዘይህሉ ክፈልጡ ይግባእ። ነዚ ድማ መጽሓፍ ቅዱስ ከምዚ ይብለና፥
– “እቲ ንወልድ ዝኽሕድ ኣቦ ኣብኡ የለን፥ እቲ ንወልድ ዝኣምን ነቦ ይኣምን” (1 ዮሓ 2፡23)። እዚ ማለት ኣምላኽነት ክርስቶስ ክሒዶም “ኣብ ኣለና” ዝብሉ ሓሰውቲ ምዃኖምን ኣምላኽ’ውን ከም ዘይብሎምን ዘረጋግጸልና እዩ።
– እቲ ካብ ትምህርቲ ክርስቶስ ዝዝምብል ኣብኡውን ዘይጸንዕ ኣምላኽ ኣብኡ የለን። እቲ ኣብ ትምህርቲ ክርስቶስ ዝጸንዕ ኣብን ወልድን ኣብኡ ኣለው (2 ዮሓ 1፡9)። እዚ ግልጺ ዝኾነ መርትዖ እዩ። ንወልድ ፈጣሪ ምዃኑ፡ ኣምላኽ ምዃኑ፡እግዚኣብሔር ምዃኑ ዘይኣምን ሰብ ኣቦ ኣብኡ ክነብር ኣይክእልን እዩ። ንወልድ ፈሊጦምዎ ነይሮም እንተዝኾኑ ንኣብ ወን ምፈለጥዎ ነይሮም። ምኽንያቱ ሰለስቲኦም ኣብን ወልድን መንፈስ ቅዱስን ሓደ እዮም። ነዚ ድማ’ዩ ጎይታ “ካብ ሕጂ ግና ፈሊጥኩምዎን ርኢኹምዎን ኣለኹም” ኢሉ ዝተዛረቦም (ዮሓ 14፡7)።
ብተወሳኺ’ውን ብዘይክኡ ካልእ እግዚኣብሔርን፡ ካልእ ኣምላኽን ካልእ መድሓኒትን ከም ዘየለ ተዛሪቡ እዩ። ኣብን ወልድን መንፈስቅዱስን ወላ’ኳ ብስም፡ ብኣካል፡ ብግብሪ ሰለስተ እንተኾኑ፥ ብኣምላኽነቶም፡ ብመለኮት፡ ብስልጣን፡ ብህልውና፡ ብኣፈጣጥራ፡ ብባህሪ ግና ሓደ እዮም።
– “ብዘይካይ ካልእ ኣምላኽ የለን። ጻድቕን ዘድሕንን ኣምላኽ ብዘይካይ ካልእ የለን” (ኢሳ 45፡20-25)። ኣምላኽን መድሓኒትን ንሱ ባዕሉ እግዚኣብሔር ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ ንሱ ኣቐዲሙ ዝነበረ እዩ (ዮሓ 9፡8)።
– እግዚኣብሔር ከምዚ ይብል ኣሎ “ኣነ ካብ ሃገር ግብጺ ዘውጻእክኹም እግዚኣብሔር ኣምላኽኩም እየ ብጀካይ ካልእ ኣምላኽ ኣይትፈልጡን ኢኹም ብጀካይ ድማ ካልእ መድሓኒት የብልኩምን” (ሆሴ 13፡4)። ስለዚ ብዘይክኡ ካልእ ካብ ዘይንፈልጥ ክርስቶስ ኣቐዲሙ ካብ ዝተገልጸ ጥቕስታት ኣምላኽን መድሓኒትን ምዃኑ ኣይምነገረናን ነይሩ። እንተኾነ ሓደ ኣምላኽ ብምዃኑ ብሓድነቱ ዘሎ ስለ ዝኾነ እግዚኣብሔር ነቲ ሓቂ ንኽንርድኦ ክልቲኡ በዚ መልክዕ ገሊጹልና ኣሎ። ናይ ክርስቶስ ኣምላኽነት ንዝኽሓዱ ልቦም ናብ ምስ ትውዓል ይምለሰልና።
ስብሓት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!!


text:
ካሌ፣ ስደተኛታት ብዘካየድዎ ሓድሕዳዊ ባእሲ ኣርባዕተ ኤርትራውያን ብጽኑዕ ቆሲሎም
Radio Erena: 02 February 2018
ናብ ብሪጣንያ ንምስጋር ኣብ ወደባዊት ከተማ ካሌ ናይ ፈረንሳ ዝተኣኻኸቡ ስደተኛታት ኤርትራን ኣፍጋኒስታንን፣ ትማሊ 1 ለካቲት፣ ኣብ ሰዓታት ናይ ምሸት፣ ንሓድሕዶም ብዘጎሃሃርዎ ባእሲ ብውሕዱ 16 ሰባት ቆሲሎም።
ኣርባዕተ ኤርትራውያን ካብ ሓደ ኣፍጋኒስታናዊ ብዝተተኮሰሎም ጠያይቲ ብኸቢድ ቆሲሎም ኣብ ሕክምና ተዓቝቦም ኣለዉ።
እቲ ባእሲ ብኣባትርን፣ ጠራሙዝን ኣብ ዝዝዝዝካየደሉ ዝነበረ እዋን'ዩ ሓደ ኣፍጋኒስታናዊ ሃንደበት ቶኽሲ ብምኽፋት ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ከቢድ ጉድኣት ኣብጺሑ ዘሎ።
እቲ ኣፍጋኒስታናዊ ስደተኛ ነቲ ብረት ካበይ ከምዘምጽኦ እኳ እንተዘይተሓበረ፣ ሓደ ካብቶም ኣሰጋገርቲ ክኸውን ከምዝኽእል ተገሚቱ ኣሎ።
ፖሊስ እታ ከተማ ንጠንቒ'ቲ ግጭት የጻርዮ እኳ እንተሎ፣ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ዝፍጽሙ ሰባት ዘጎሃሃርዎ ክኸውን ከምዝኽእል ይግመት።
ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት ወጻኢ ፈረንሳ ዠራርድ ኮሎምብ ድሕሪ'ቲ ፍጻሜ ናብ ቦታ ብምጻሕ፣ ኣብቲ 600 ስደተኛታት ተኣኻኺበሙሉ ዘለዉ ከባቢ ካሌ ዘሎ ኩነታት ክሳብ ዝሃድእ ጽኑዕ ሓለዋ ክቕጽል ኣዚዙ።
መንግስቲ ፈረንሳ ንካሌ ናይ ምዕናው ስጉምቲ ድሕሪ ምውሳዱ ኣብቲ ከባቢ ዝነበሩ ልዕሊ 6 ሽሕ ስደተኛታት ፈቀድኡ ከምዝተበታተኑ ይዝከር።
ኣብዚ እዋን ዜጋታት ኤርትራ፣ ሱዳን፣ ኢትዮጵያ፣ ሶርያን ኣፍጋኒስታንን ዝርከብዎም ኣስታት 600 ስደተኛታት ኣብ ክሌ እንደገና ብምትእኽኻብ ናብ ብሪጣንያ ንምስጋር ይሕልኑ።
ኣብ ካሌ ዝተኣኻኻአቡ ስደተኛታት ንሃድሕዶም ብኻራሩን ጠራሙዝን ክበኣሱ እዚ ናይ መጀመርያ ኣይኮነን።
==========================


text:
“ብመስቀሉ ዝኣመንኩም እንቋዕ ናብ ብርሃነ መስቀሉ ኣብጽሓኩም”
በዓል ቅዱስ መስቀል ዓመት መጸ 17 መስከረም ብዓቢይ ድምቀት ኣብ ኵለን ኣብያተ ክርስቲያን ክበዓል ከሎ፡ ብፍላይ ግና ኣብ ሀገረ ስብከት ኣሥመራ ኣብ ሜዳ ባሕቲ መስከረም ብፁዓን ጳጳሳትን ውሉደ ክህነትን፡ ሰበ ሥልጣን መንግሥትን መራሕቲ ሃይማኖትን ዲፕሎማሰኛታትን ልኡኻት ቤት ምኽሪ ኣብያተ ክርስቲያን ዓለም፡ ምእመናንን ምእመናትን ኣብ ዝተረኽቡሉ ረቡዕ 17 መስከረም 2010 ዓ.ም. ብዓቢይ ክብሪ ተባዒሉ።
ብመሠረት መርሐ ግብር፡ ኵሎም ተሳተፍቲ በዓል በቦታኦም ምስ ኃዙ፡ ብመሪሕነት ብፁዕ ኣቡነ ሉቃስ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስን ብፁዕ ኣቡነ ጴጥሮስ ሊቀ ጳጳስ ማእከልን ብጸሎት ተጀሚሩ። ብለባስያን ውሉደ ክህነት ዝተመርሐ ጸሎተ ሥርዓተ ቅዳሴ በጺሑ። ካብ መዝሙር 60፡4 “ወወሃብኮሙ ትእምርተ ለእለ ይፈርሁከ” ዝብል ምስባኽ ምስ ተሰብከ፡ ካብ ወንጌለ ዮሓንስ ምዕራፍ 19፡25-27 ብብፁዕ ኣቡነ ሉቃስ ተነቢቡ።
ቀጺሎም ሊቃውንት መዘምራን ብመሪሕነት ደብረ ብርሃን ቅድስት ሥላሴ ቤተ ክርስቲያን፡ ተቐበልቲ ድማ ደብረ ፀሓይ ኣቡነ ተክለሃይማኖት ቤተ ክርስቲያንን ደብረ መካነ ሰማዕት ቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተ ክርስቲያንን ምልጣን ምስ ተመርሐ፡ ያሬዳዊ ልብሲ ዝለበሱ ሊቃውንት “ዮምሰ ለእሊኣየ አበርህ በመስቀልየ” እናበሉ ብሸብሸቦ ንዳሜራ ዘይሮም።
ፍሬ ጽድቅ ቤተ ክርስቲያን ዝኾኑ ተመሃሮ ትምህርተ ሰንበት፡ ነቲ በዓል ዝምልከትን ንኣገልግሎት ቤተ ክርስቲያን ዝገልጽን መንፈሳዊ ትርኢት ኣቕሪቦም። ሕፃናት ስየ እናወዛወዙ ‘መስቀል ኃይልናን በጃናን መድኃኒናን እዩ’ ክብሉ ከለዉ፡ ኣደታት ከኣ ‘ተሓምበለየ ከም መስቀልዶ ኣሎ ዝኸበረየ’ እናበላ ወዲሰን።
ካብ ኣብያተ ትምህርተ ሰንበት ዝተዋፅኡ መንእሰያት ብዛዕባ ዘመነ ሰማዕታትን ምርካብ ቅዱስ መስቀልን ዝገልጽ መንፈሳዊ ተዋሥኦ ከምኡ’ውን ሠለስተ መዛሙር ኣቕሪቦም። ነቲ በዓል ዝምልከት ኣስተምህሮ ብኃላፊ ክፍሊ ጉባኤ ሊቃውንት መምህር ኤልያስ ሃብታይ ተዋሂቡ። መምህር ኤልያስ ኣብ ትምህርቶም “ መስቀል፡ ቅዱሳን መላእኽቲ ኣብ ልዕሊ ዲያብሎስ ዝተዓወትሉ፣ ሕዝበ እግዚአብሔር እስራኤላውያን ንጸላእቶም ዝሰዓርሉ፣ ብደመ መለኮት ዝተቐደሰ . . . ብሓፈሻ ትእምርተ ድኅነት፡ ትእምርተ ዓወት እዩ። ስለዚ ስመ እግዚአብሔር ብምጽዋዕ፡ ትእምርተ መስቀል ብምግባር ካብ ፈተና ሥጋን ነፍስን ኽንድኅን ይግብኣና” ብምባል መልእኽቶም ኣኅሊፎም።
ኣብ መወዳእታ መስተበቍዕ ዘመስቀል ብንባብ ተደጊሙ ኣባታዊ ምዕዳን ተዋሂቡ ምህለላ ምስ በጽሐ፡ ብልኡኻት ቤት ምኽሪ ኣብያተ ክርስቲያን ዓለምን ኣመኃዳሪ ዞባ ማእከልን ተሰንዮም፡ ብፁዕ ኣቡነ ሉቃስን ብፁዕ ኣቡነ ጴጥሮስን ነቲ ዳሜራ ብኣርባዕተ መዓዝን ባረኽዎ። ብፁዕ ኣቡነ ሉቃስ ከኣ ሽግ ወሊዖም ንኣመኃዳሪ ዞባ ማእከል ሃብዎ እሞ ዳሜራ ተወልዐት።
ኵሉ ተሳታፊ በዓል፦ “ብመስቀሉ ዝኣመንኩም እንቋዕ ናብ ብርሃነ መስቀሉ ኣብጽሓኩም” ዝብል ናይ ሓባር መዝሙር እናዘመሩ፡ ሰዓት 11፡30 ቅ.ቀ. እቲ በዓል ብድሙቕ ሥነ ሥርዓትን ብመንፈሳዊ ተመስጦን ተፈጺሙ።


text:
ዕለት 25 ግንቦት መዓልቲ ኣፍሪቃ ዝተዘከረሉ ዕለት፡ ምግባረ ብልሽውና ካብ ሱሩ ንምምሓው ብዝብል ጻዕሪ ዝተመርሐ ኰይኑ ኣፍሪቃ ብላዕን ምግባረ ብልሽውናን ምሉእ ብምሉእ ንምጥፋት ክትዓዪ ምዃና ሕብረት ኣፍሪቃ ከምዘረጋገጸ፡ ኣብዚ ጉዕዞ’ዚ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ፥ ምግባረ ብልሽውና ብሱቕታ ብምሕላፍ ከተዝህሞ ዘይምፍታን ኣገዳሲ እዩ እንክብሉ ዝገለጽዎ ቃል ምዝካር ኣገዳሲ ይኸውን።
ምግባረ ብልሽውናን ብላዕን ከነውግዝ ይግብኣና ዝበሉ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ወርሒ ለካቲት 2018 ዓ.ም. ኵለንተናዊ ሰብኣዊ ምዕባለ ዘነቓቕሕ ጳጳሳዊ ቤት ጽሕፈት ጸረ ምግባረ ብልሽውናን ብላዕን ቃልሲ ብዝብል ኣርእስቲ ኣዳልዩ ኣብ ዘካየደ ዓለም ለኻዊ ዓውደ ጉባኤ ተረኺቦም ኣብ ዝለገስዎ ቃል ምዃኑ ልኡኽ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ፖውል ሳማሱሞ የዘኻኽሩ።
ምግባረ ብልሽውናን ብላዕን ብሱቕታ ምሕላፍ ወይ ብሱቕታ ምዝሓም ንናይ ገበን ጉጅለታት ሓይሊ ምሃብ እዩ ዝኸውን፡ ስለዚህ ብዛዕባ እዚ መንሽሮ ማሕበረሰብ’ዚ ምዝራብን ምውጋዝን መንቀሊኡን ሳዕቤኑን ኣለሊኻ ምሕረት ኣብ ሎዕሊ ሕሱርነት ኣብ ልዕሊ ባዶነት ውህበትን ውበትን ክነገስ ምዕያይ እዩ ዝኸውን፡ ነዚ ዝበሉ ቅዱስ ኣቦና ክዀኑ እንከለዉ፡ እቲ መዓልቲ ኣፍሪቃ ባዕሉ ሕብረት ኣፍሪቃ ከምዝወሰኖ፥ ጸረ ምግባረ ብልሽውናን ጸረ ብላዕን ኣብ ዝግበር ቃልሲ ሰዓሪ ምዃን፡ ተቐባልነት ዘለዎ ንለውጢ ኣፍሪቃ ብዝብል ቃል ተመሪሑ ተሓሲቡ ከምዝወዓለ ሳማሱማ ሓቢሮም።


text:
ጉጅለ ፈጠራ ራዕዲ ኣል-ሸባብ ኣብ ሞቃዲሾ ብጠንቂ ዝፈነዎ መጥቃዕቲ ኣጥፊእካ ምጥፋእ ብርክት ዝበሉ ሰባት ሞይቶምን ቆሲሎምን። እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፣ኣል-ሸባብ ሎሚ’ውን ዞባዊ ስግኣት ስለዝኾነ ንምድምሳሱ ዞባዊ ስትራተጂ ከምዘድሊ ቀ/ሚ ነበር ገሊፆም።
ብጠንቂ እቲ ኣል-ሸባብ ኣብ ቀንዲ ቤት ፅሕፈት ምንስቴር ትምህርቲ ዝፈነዎ መጥቃዕቲ 15 ሰባት ከምዝተቀትሉን 20 ካልኦት ከምዝቆሰሉን ጠቀሰ።
እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፣ሓይልታት ሕብረት ኣፍሪቃን ሰራዊት ሶማልያን ድሕሪ’ቲ መጥቃዕቲ ነቲ ህንፃ ከምዝተቖፃፀርዎ መሰኻኽር ገሊፆም።
ኣብ እዋን መጥቃዕቲ ኣል-ሸባብ ኣብ ውሽጢ’ቲ ህንፃ ዝነበረ ሓደ ምስክር ንቪኦኤ ክዛረብ ከሎ “ዕጡቃት ኣል-ሸባብ ቅድም ብመኪና ዝተፃዕነ ቦምባታት ምስ’ቲ ህንፃ ከምዘላተሙን ተኹሲ ከምዝሳዓበን” ሓቢሩ።
እቲ ህንፃ ንምኒስቴር ትምህርቲ፣ፔትሮልየምን ተፈጥሮኣዊ ጋዝን ዝሓቆፈ እዩ።ዝተጎድአ መንግስታዊ ባዓል-ስልጣን ግና የለን። ሓላፊ ኣገልግሎት ሆስፒታል ሞቃዲሾ ዶ/ር ዓድቡልቃድር ዓብዱልራሕማን፣ብርክት ዝበሉ ዝተወግኡን ዝተቐትሉን ሪኢና ይብሉ።
ዕጡቃት ኣል-ሸባብ ን1ይን 2ይን ደርቢ’ቲ ህንፃ ተቆፃፂሮም ነይሮም።ድሕሪ ፅዑቅ ተኹሲ ግና ሰራዊት ሶማልያን ዓቃቢ-ሰላምን ደፊኦም ኣውፂኦሞም። ኣብ ውሽጢ’ቲ ህንፃ ሬሳ 4 ኣባላት ኣል-ሸባብ ከምዝራኣዩ’ውን እቲ ዜና ይሕብር።ካልኦት ምንጭታት ግና 8 ሬሳታት ይብሉ።
ብዝተኣሳሰረ ዜና “ስግኣት ኣል-ሸባብ ነቲ ዞባ ርኡይ ስለዝኾነ ንምግጣሙ ዞባዊ ስትራተጂ ከምዝድሊ” ቀ/ሚ ሶማልያ ዝነበሩ ዓብዲወሊ ኣሕመድ ገሊፆም።
ትማሊ ኣብ ስቱድዮ ቪኦኤ ቀሪቦም ቃለ-ምልልስ ዘካየዱ ሚስተር ዓብዲወሊ “ኣል-ሸባብ መራሕቱ ከሲሩ፣ናይ ምጥቃዕ ተኽእልኡ መሽሚሹ፣ ገንዘባዊ ምንጭታቱ ተፀንቂቁ፣ግን ሎሚ’ውን ስግኣት ምስኮነ’ዩ፣ስለዚ ንምድምሳሱ ዝያዳ ክስራሕ ኣለዎ” ኢሎም።