text:
- Other languages
ጭንቀት
ኣብ ገለ እዋናት ምጭናቕን ኣዚኻ ምድካምን ዘይልሙድ ነገር ኣይኮነን። ኣካል ህይወትና እዩ። ዝኾነ ዝምልከተካ ነገር ኣብ ዘይብሉ ወይ ውን ንነዊሕ ዝጸንሕ ባህጊ ናይ ሓደ ነገር ምስ ዝህልወኩም፡ ጭንቀት ኣጥሪኹም ክትህልዉ ትኽእሉ ኢኹም። ጭንቀት ዘወግድ ፈውሲ ኣሎ እዩ።
ጭንቀት እንታይ እዩ?
ኣብ ውሽጢ ናይ ክልተ ሰሙን ግዜ መልታዊ ጓሂ ምስ ዝስመዓኩም፡ ምስ እትጭነቑ ወይ ውን ሓይልኹም ምስ ዝዓርበኩም፡ ጭንቀት ኣጥሪኹም ክትህልዉ ትኽእሉ ኢኹም። ጭንቀት፡ ናይ ምሕሳብን ምስማዕን ኣገባብኩም ክጸሉ ዝኽእል ኩነት-ምጽላእ እዩ።
ጭንቀት ዝሓዞ ሰብ ብቐሊሉ ይሓርቕን ናይ ምትኳር ጸገም ውን የጥሪን። ውሳኔ ናይ ምውሳድ ጸገም፡ ሻቅሎትን ከምኡ ውን ናይ ምድቃስ ጸገም ውን ክህልዎ ይኽእል።
ካብዚ ዘለኹዎ ኩነታት ወጺአ፡ ዝሓዊ ኣይመስለንን ኢልካ ምሕሳብ ልሙድ ጥራይ ዘይኮነ ምሉእ ሓቂ ጌርካ ውን ትወስዶ። ንነብስኻ ከም ፍሹልን ዋጋ-ዘይብሉን ጌርካ ምርኣይን፡ ንሰብ ከምዚ ይሰመዓኒ ኣሎ ኢለ እንተተዛሪበ እንታይ ክብለኒ እዩ ኢልካ ውን ትሻቐል። ሓደ ዓቢ መንደቕ ከተልዕል ትፍትን ከምዘለኻ ብድሕሪቲ መንደቕ ኮይንካ ግን ባዕልኻ ከምዝወደቕካ ይስመዓካ።
ሕማቕ እንዳተሰመዓካ እንከሎ፡ ማዕረ ክንደይ ዝኸውን ተጨኒቕካ ምህላውካ ውን ኣብ ዘይትፈልጠሉ ደረጃ ትበጽሕ። ኩሉ ናይ ህይወት ነገር ብዜካ ስቓይ ትርጉም የብሉን፡ ኣብ ዝብል ’’ሓቂ’’ ዕርዲ ትሕዝ። ኣብቲ ህሞት ከምዚ ዝስመዓካ እኳ እንተኾነ፡ እቲ ጭንቀት ነቲ ኣብ ህይወት ተፍትውዎ ነገራት ’’ክትርስዑ’’ ይገብር። ብኸምዚ ኸኣ፡ እቲ ጭንቐት ኣብ ’’ናይ ሓሶት’’ ርዳኢት የእትወካ።
ዝተፈላለዩ ደረጃታት ጭንቀት
ጭንቀት፡ ፈኲስ፡ ማእከላይ ወይ ውን ዓሚቊ ክኸውን ይኽእል። ፍኹስ ዝበለ ጭንቀት፡ ሕማቕ ክስመዓካ ይገብር እኳ እንተኾነ፡ ምስዚ ኹሉ ግን መዓልታዊ ህይወትካ ብዘይዝኾነ ጸገም ከተሓልፎ ትኽእል። ማእከላይ ጭንቀት መዓልታዊ ህይወት ክትኣልዮ ኣጸጋሚ ዝኸውን እኳ እንተኾነ፡ ኣገዳሲ ዝበሃል ነገራት ምስላጥ ግን ኣይድርትን እዩ። ዓሚቊ ጭንቀት ዘለዎ ሰብ ካብ ዓራት ክትስእ ውን የጸግሞ። ተሌፎን ምድዋል፡ ፖስጣ ምኽፋት ዝኣመሰሊ ቀለልቲ ነገራት ውን ክትዓዮም ዘይትኽእል ኣዝዮም ከበድቲ ኮይኖም ይስምዑኻ።
ምንባር ይትረፈኒ ዝብል ስምዒታት ይወርሰካ። ስቓይካ ከምዘይውዳእ ጌርካ ትወስዶ፡ ብዜካኻ ከምኡ ዝስምዖ ሰብ ከምዘየለ ውን ትቆጽሮ። ንመቕርብካ ውን ዘይምህላወይ ይሓይሽ ዝብል ስምዒት ይብሕተካ። ኣብ ኣዝዩ ሕማቕ ስምዒት ምስ እትጥሕሉ በይንኹም ኣይትኹኑ። ብቐጥታ ውን ሕክምናዊ ረድኤት ሕተቱ።
ክግበረልኩም ዝኽእል ሓገዝ ኣሎ እዩ
ጭንቀት ዘጥፍእ ፍወሳ እዩ። ጭንቀት ዘጥፍኡ ዝተፈላለዩ ኣገባባት ፍወሳ፡ ከም ስነ-ኣእምሮኣዊ ፍወሳ ከምኡ ውን መድሃኒታዊ ፍወሳ፡ ኣለዉ። ኣብ ገለ እዋናት፡ ስነ-ኣእምሮኣዊ ፍወሳ ምስ መድሃኒታት ኣንጻር-ጭንቀት ሓዊስካ ክትግበር ኣድላዪ ክኸውን ይኽእል እዩ።
ጭንቀት ኣለኒ ኢልኩም ምስ እትጥርጥሩ፡ ሕክምናዊ ረድኤት ሕተቱ። ማእከል ጥዕና ኣበይ ይርከባ ንምርኣይ ኣብ 1177 ዝብል ገጽ ኣብ ኢንተርነት ኣቲኹም ክትርእይወን ትኽእሉ ኢኹም። ሕክምናዊ ረድኤት ምሕታት ዘሰክፈኩም እንተኾይኑ፡ ምስ ህክምና ክትራኸቡ ኣብ ከባቢኹም ዘለዉ ሰባት ክሕግዙኹም ሕተትዎ። ህይወትኩም ንምሕላፍ ዝደፋፋእ ደረጃ ዘብጽእ ጭንቀት ምስ ዝውሕጠኩም ወዓል-ሕደር ዘይብሉ ብቕጽበት ናብ ማእከል ህጹጽ ረድኤት ሲካትሪያዊ ክንክን ኣምርሑ። ወይ ውን ናብ 112 ደውሉ።
ጽቡቕ ክስምዓኒ መታን ባዕለይ እንታይ ክገብር ኣለኒ?
ጭንቀት ዘለዎ ሰብ፡ ነብሱ ክከናኸን ከጸግሞ ይኽእል እዩ። ዋላ ይኽበድ፡ መግቢ ክትበልዑን ክትድቅሱን ግን ኣለኩም። ዋላ ኣብቲ ከባቢኹም ኮለል ኢልኩም ተመለሱ፡ መዓልታዊ ግን ደገ ክትወጽኡ ፈትኑ። ዋላ ንግዚኡ ዝፈኾሰኩም ዘምስል እኳ እንተኾነ፡ ካብ ኣልኮላዊ መስተ ግን ብዝተኻእለ መጠን ተቆጠቡ።
ምስ ሰብ ምዝራብ፡ ምጽሓፍን ሙዚቃ ምስማዕን፡ ገለ ካብቶም ደሓን ክስመዓኩም ወይ ውን ክፎኽሰኩም ዝገብሩ፡ ንጥፈታት እዮም። ጭንቀት ይጠፍእ እኳ እንተኾነ ክምለስ ግን ይኽእል እዩ።
ፍወሳ ጭንቀት፡ ለውጢ ኣርእየ ኢልኩም፡ ከሎ ገና ከተቋርጽዎ የብልኩምን።
ኣብ በይንኻ ጥራይ ዝወረደ ኣይኮነን
ግዳያት ጭንቀት ኮይኖም፡ ድሒሮም ካብኡ ዝተገላገሉ ብዙሓት ሰባት ኣለዉ። ጭንቀት፡ ኣብዚ እዋን ሓደ ካብቶም ቀንዲ ምኽንያታት ዕረፍቲ-ሕማም እዩ። ናይ ሕማም-ዕረፍቲ ምውሳድ ምልክት ድኻም ወይ ውን ፍሽለት ዘይኮነ፡ ብኣንጻሩ እዩ። ንነብስኽእ ኣብ ደሓን ኩነታት ንኽምለስ እትህቦ ግዜ ናይ ዕረፍቲ እዩ።


c: text/html

text:
ልዕሊ ዕስራ መጻሕፍቲ ዝደረሰን ኣዝዩ ብዙሕ ፍሩይ ኣህጉራዊ ንጥፈታት ተጸዋዒ ኮይኑ ዝተሰየመን፡ ብራዚላዊ ደራሲ ፓውሎ ኬልዮ፡ The Alchemist ንእትብል ብልዕሊ ሰብዓ ቋንቋታት ዓለም ዝተተርጐመት መጽሓፍ ዝጸሓፈ እዩ። The Alchemist ካልአይቲ መጽሓፍ ፓውሎ ኬልዮ ኮይና ካብቲ ዝተጻሕፈትሉ እዋን 1988 ክሳዕ 1993 ኣብ ብራዚል እውን እንተዀነ ብንኡስ መልክዕ ዝተዘርግሐትን ተፈላጥነት ዘይነበራን መጽሓፍ እያ። ፓውሎ ኬልዮ እውን ኣብ ከተማኡ እኳ ዘይፍልጥ ጸሓፊ እዩ ነይሩ። ድሕሪ ኣብ 1993 ፕረዚደንት ኣሜሪካ ኮይኑ ዝተመርጸ ቢል ክሊንቶን ነታ መጽሓፍ እና’ንበበ ምስኣሉ ብዛዕባ ንእሽቶ ተምሳጡ ምግላጹን ግና፡ እታ መጽሓፍ ኣብ ዓለም ብዝበዝሐ ቋንቋታት ካብ ዝተተርጐማን ዝተሸጣን መጻሕፍቲ ሓንቲ ኮይና። ፓውሎ ኬልዮ እውን ልዕሊ ቢል ክሊንቶን ኣብ ቴልቪዥን ዝተራእየ ሰብ ኮይኑ።
ፓውሎ ኬልዮ ድሕሪ እዛ መጽሓፍ ልዕሊ 20 መጻሕፍቲ ይጽሓፍ እምበር ክንዲ ፍርቃ ዝተፈትወት፡ ዝተተርጐመትን ኣህጉራዊ ተቐባልነት ዝረኸበትን መጽሓፍ ግና የብሉን። ድሕሪ እዛ መጽሓፍ ዝተጻሕፋ መጻሕፍቱ ቅልጡፍ ምትርጓም ናብ ካልእ ቋንቋታት ዝረኸባ ክኾና እንከለዋ ኣብ መሸጣ ግና፡ ደረጃ ብደረጃ እናነከያን ብዛዕባአን ዝጸሓፍ ህየሳን ምስትምቓርን እውን ዳርጋ ዘየለ እናዀነን ክመጽእ ተራእዩ። እዚ ጥራይ ዘይኮነ ግና መጻሕፍቲ ፓውሎ ኬልዮ ከም ሽጉርቲ ኮሚደረ ኣብ ዕዳጋ ኣሕምልቲ ዝሽየጥ ተራ ናይ ንግዲ ንብረት እምበር፡ ጽሩይ ስነ-ጥበባዊ (ስነ-ጽሑፋዊ) ፍርያት ተባሂሉ ኣብ ከብሕታት ቤተመጻሕፍቲ ብኽብሪ ዘይቅመጥ መጻሕፍቲ ኮይኑ። ገና ንህይወት ኣብ ምልላይ ዘለዉ ንኣሽቱ (ብዕደመን ተሞክሮን) ንፋንታዚ ዘንብብዎ መጽሓፍ እምበር፡ ስነጥበባዊ ፍርያት ብጽባቐኡ ዘስተማቕርዎ እኹላት ሰባት ዘንብብዎ መጽሓፍ ከምዘይኮነ እውን ተራእዩ።
ነዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ምንቁልቋል ተፈታውነትን ጠለብን ኬልዮ ምኽንያት ዝኾነ፡ ንሱ ሕማቕ ስርሓት እናፍረየ ስለዝመጸ ኣይኮነን። ንሱስ ካብ መጽሓፍ ናብ መጽሓፍ ክሰግር እንከሎ፡ ብቛንቋን ኣምራት ህይወትን እናወርጸጸ ክመጽእ ተራእዩ እዩ ወይ ክምጸእ ፈቲኑ እዩ። ስርሓቱ እውን ጽሩያትን እቲ ኣኣብቶም ዝቐደሙ መጻሕፍቱ ዝተንጸባረቐ ክእለትን ጽፈትን ዝተራእየሎምን እዮም። እንታይ ደኣ እዩ እቲ ጸገም፧
እቲ ጸገም ልክዕ እዚ እዩ። እቲ ኣኣብቶም ዝቐደሙ መጻሕፍቱ ዝተንጸባረቐ ክእለትን ጽፈትን ኣብቶም ዝሰዓቡ እውን ስለዝተደግመ። ዘገርም! ሓቀይ፧ ኣብ ኣእምሮ ወዲሰብ ግና ቅኑዕን ተራን መስርሕ እዩ። ነቲ ድሕሪ ብዙሕ ጥምየት ዝረኸብካዮ ጥዑም ዝብሃል መግቢ እውን ኣከታቲልካ እንተበሊዕካዮ ትመንዎን ትጸልኦን ኢኻ። ስእነት ኣማራጺ እንተዘይኮይኑ ድማ ክትበልዖ እውን ኣይትደልን። ኣብ መጻሕፍቲ ፓውሎ ኬልዮ ዝተራእየ እዚ እዩ። እቲ ሓንሳብ ብThe Alchemist ኣቢሉ ኣብ ልቢ ነበብቲ ዕዙዝ ቦታ ከምዝረኸበ ዝፈለጠ ኬልዮ ኣብቶም ኣኣብ ክልተ ዓመት ዘሕትሞም ዝነበረን ዘሎን መጻሕፍቲ መለሳ ከምጽእ ኣይከኣለን። ኣብ ኩሎም እቶም መጻሕፍቲ ሓደ ዓይነት ቃና፡ ሓደ ዓይነት ኣዘናትዋ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ዛዕባታት ይኹን እምበር ሓደ ዓይነት መልእኽቲን ተመሳሰልቲ ቃላትን ሓይሎምን እዩ ተጠቒሙ። ንሓደ ብሱል ነባቢ እምበኣር መጻሕፍቲ ኬልዮ ኩሎም ዳርጋ ሓንቲ ወይ ክልተ መጽሓፍ እዮም። ነባቢ ወይ ኣስተማቓሪ ስነጥበባዊ ስርሓት መለሳ የድልዮ እዩ። መለሳ ኣብ ብዙሕ ስነጥበባዊ ባእታታት ማለት እዩ። መለሳ ኣብ ቃና፡ መለሳ ኣብ ኣዘናትዋ፡ መለሳ ኣብ ኣጠማምታ ንህይወት፡ መለሳ ኣብ ቃላትን ኣጠቓቕማኦምን … ወዘተ ማለት እዩ። ፓውሎ ኬልዮ ነዚ ኣየስተብሃለሉን እኳ ክብሃል ኣይከኣልን ግን ኣይገበሮን። ከም ሳዕቤኑ ድማ እቲ ሓደ እዋን ቢል ክሊንቶን፡ ጁልያ ሮበርትስ፡ ማዶናን ካልኦት ጸለውቲ ሰባትን እጹብ ድንቂ ዝበልዎ መጽሓፍ ዝጸሓፈ ደራሲ፡ ሎሚ ሽሙን ስእሉን ንሓደ ኣርታዒ ጽሑፋት ኣቕሪብካሉ እውን ክፈልጦ ዘይክእል ሃሳስ ኮይኑ።
እዚ ኣብ ላዕሊ ዝቐረበ ኣብነት ናብ ኤርትራ ኣምጺእና እንተሪእናዮ፡ ሓደ ቀሊል ኣብነት ክንረክብ ንኽእል ኢና። ኢሰያስ ኣፈወርቂ። እቲ ሓደ እዋን ንሱ ኣብ ቴለቭዥን ክዛረብ እንከሎ፡ ኣብ ጎደናታት ኤርትራ ሰብ ክትርእየሉ ክሳዕ ዘይከኣል ዓይነት ሰብ ተኣጒሩን ኣፉ ከፊቱን ዝሰምዖ ዝነበረ መራሒ፡ ሎሚ ክሰምዖ ደልዩ ዝሰምዖ ሰብ ክትረክብ ሕልሚ ዝመስል ተርእዮ ኮይኑ ኣሎ። እዚ ተርእዮ እዚ ነዊሕ ዓመታት ዝጸንሐን ደረጃ ብደረጃ ዝመጸን ተርእዮ እዩ። ህዝቢ ነቲ ሃገሩ ዝመርሕ ዘሎ ኣብ ኤርትራ ዝለዓለ ሓላፍነት ዘለዎ ሰብ ዘይሰምዖ፡ ጽልኢ ጥራይ ኣይኮነን። ንጸላኢኻ እውን ንዓኻ ዘገድስ ጉዳይ ይዛረብ እንተሎ ክትሰምዖ ትድረኽ ኢኻ። ኢሰያስ ድማ ንኤርትራውያን ክፋል ህይወቶም እዩ ኣብ ኢዱ ሒዙ ዘሎ። እቲ ክዛረብ እውን ብዛዕባ ህይወት ኤርትራውያን እዩ ዝዛረብ። እቶም ብዛዕኦም ዝዛረብ ዘሎ ሰባት ክሰምዕዎ ዘይደልይሉ ምኽንያት እምበኣር፡ ዝዛረቦ መለሳ ከምዘይብሉ ኣብ መደምደምታ ስለዝበጽሑ እዩ። ሰብ መለሳ ይደሊ እዩ፡ ዋላ ንእዝኑ ማለት እዩ። ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ተግባር ከምዘይውዕሉ እውን እናፈለጠ ንኢሰያስ ክሰምዖ ምኸኣለ፡ መለሳ ዘለዎ ዘረባን ኣዘራርባን እንተዝህልዎ። ኢሰያስ ግና የብሉን። ቃላቱ፡ ቃንኡ፡ ዋሕዚ ዘረባኡን ኣወሓሕዛኡን ሓንትን ኣሰልካይትን እያ። ሰብ መለሳ ይደሊ እዩ። ኣብ ኢሰያስ መለሳ ዝስማዕ እውን ክርከብ ከምዘይክእል ህዝቢ ኤርትራ ኣብ መደምደምታ በጺሑ እዩ።
ከምዚ ገይርና እስኪ ነተሓሕዞ፥
ወዲሰብ ኩሉግዜ ኣብ ምንዳይ ጽቡቕ ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ምንዳይ መለሳ ዘለዎ ለውጢ ዘስተማቕረሉን እዩ ዝነብር። ብብዙሕ መለክዓት መለሳ ዘለዎ ጽሑፍ ክነብብ ይደሊ፡ ብብዙሕ መልክዓት መለሳ ዘለዎ ዛንታ ክነብብን ክሰምዕን የድልዮ። ከም ደርፍታት የማነ ባርያ ልዕሊ 30 ዓመታት ሰሚዕዎም ዘይመንዎን መመሊሱ ከም ሓደስቲ ዝሰምዖም ደርፍታት ድማ የድልይዎ። ከም ጭራ ዋጣ ናይ እንዳ ስዋ ግጥሚ ጥራይ እናቐረየሩ ተመሳሳሊ ዜማን ቃናን ዘስምዕዎ ደረፍቲ የሰልክይዎ። ዋላ እቶም ጽቡቕ ደርፍታት ይደርፉ ዝብሃሉ ብዓል ወዲ ትካቦ ማለት እዩ።
ሽዱሽተ ደርፍታት ወዲ ትካቦ ኣከታቲሉ ዝሰምዐ ኣስተማቓሪ ደርፊ፡ ድሕሪ ነዊሕ እዋንን ነቶም ደርፍታት ከምዝሰምዖም ካብ ዝኽሩን ጦብላሕታኡን ምስ ሃሰሱን እዩ ክደግሞም እንተኸኣለ። እቲ ምኽንያት እቶም ደርፍታት ቀልጢፎም ዝምነዉ ዘይጽቡቓት ስለዝኾኑ ኣይኮነን። ወዲሰብ ግን መለሳ ይደሊ እዩ – መለሳ ድማ የድልዮ እዩ። ካብ ‘’ርግቢት ሞሮር’’ ክሳዕ ክሳዕ ‘’ንስመር እሞ ብሓባር ንዕየ’’ ሓደ ዓይነት ቃና ክሰምዕ የሰልክዮ እዩ። ካብ ‘’ይገርመና ኣሎ’’ ክሳዕ ‘’ንሕና ኢና ንሳ’’፡ ልዕሊ ዕስራ ዓመታት ክፈልዮ ዘጸግሞ ዜማን ቅኒትን ክሰምዕ ንምስትምቓሩ ምንእኣስ ገይሩ እውን እዩ ዝሓስቦ። ምኽንያቱ መለሳ የድልዮ እዩ። መለሳ ኣብ ግጥሚ፡ መለሳ ኣብ ቃላትን ኣሰዃኹዓኦምን ውህደቶምን እውን የድልዮ እዩ። ከም ዘረባ ኢሰያስ ዒቕ ኢሎሞ ምስማዖም ክሳዕ ዘቋርጽ ምድጋግሞም ሲ፡ ኣይግድን።
እዚ ጥራይ ግን ኣይኮነን። እቲ ዝሰፍሐ፡ ነጥቢ ብነጥቢ ዝዝርዝርን ዘራትዕን፡ ፈረስ ድዩ ወይስ ሰረገላ ብቕድሚት ዝመጽእ፡ መቓልሕ ምድጋም ድዩ ወይስ ፈጢርካ ምቅናይ ዝብል ጽሑፍ ብሕጂ ክቕጽል እዩ። ርግጽ! ኣብ ስራሕ ወዲ ትካቦ ዘተኮረ ማለት እዩ።
*****
ፍቕረይ የማን

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Going back to the future:መጻኢ ጉዕዞ ናብ ዘበነ ኣርባዓታት !!
ሰላም ኪዳነ አብ ዝሓለፈ ጊዜ ንየሰፍ ገብሪሂወት አብ ዝገብረትሉ ቃለ መሕተት፡ ስለምንታይ ኢካ ኩሉ ግዜ ተጻራሪ (Contravential) ሪእቶ ዘለካ ዝብል ሕቶ ምስ አቅረበትሉ ?? ‘’እቲ አዚዩ ጹቡቅ አብ ጊዜ ሃይለስላሰ ዝነብረ ህይወት እንታይ ኮይኑ ዘይረኤዮም ዘሎ ኢየ ዝብል፣ ክብል መሊሱላ።
ብዓይኒ ዮሰፍ ገብሪወት ኣብ ግዜ ሃይለስላሰ እቲ ዝሓሽ ናብራን ምሕደራን ኢዩ ነይሩ ይብል!!!
ዮሰፍ ገብሪሂወት ብዕለት 3 ለካቲት 2021 ዕዱም ጋሻ ናይ ሰላም ኪዳነ፡ ኣብቲሕቲ ‘’እዋናዊ ጉዳያት ኤርትራን ትግራይን ዝብል ኣርእስቲ’’ ቀሪቡ ዝሃቦ መግለጺ፡ ነቲ ፍልስፍና ናቱ ‘’እንታይ ኮይኑ ዘይረኤዮም ዘሎ ኢየ ዝብል’’፡ ክብል ዝመለሶ ንሰላም ኪዳነ: ገለ ካብተን ኣገደስቲ ነጥብታት ኣልዒልና ክንድህስስ ምናልባት ዘይረኤ እንተራኣና፡ ወይ ድማ እቲ ንሕና ንሪኦ እሱ ዘይረኤዮ እንተ ኮይኑ፡ እንታይ ኮይኑ ዘይረኤዮ ዘሎ ክንብል ውን ናይ ግድን ኢዩ። ሰለዚ ካብተን ኣገደስቲ ነጥብታት ዮሰፍ ገብሪሂወት፡ዘልዓለን ኣብ ግዜ መግዛእቲ ጥልያን፡ ሃይለስላሰ፡ ስርዓት ህግደፍን ኣዋዳዲሩ እቲ መግዛእቲ ናይ ሃይለሰላሰ ፈጺሙ መዳርግቲ ዘይብሉ ዝሓሽን ዝበለጸን ሙቹእ ናብራ ከምዝነበረ ይገልጽ፡ ክም ኣብነት ዝጠቀሳ ኣስመራ ከተማን ብሃይለስላስ ዝተሰርሔ ኢንዳስትሪስ (Industries). ኢየን።
ዮስፍ ገብሪሂወት፡ ንሙኻኑ አየኖት ፋብሪካታት ኢዩ ሃይለስላሰ አብ አስመራ ዝሰረሔን ክህልዋ እንተኾይነን ድማ በቶም ኤርትራውያን ዝተሰረሓ ጥራይ ኢየን ክኾና ዝኽእላ። ስርዓት ሃይለ ስላሰ ብአንጻሩ እካ ድአ ካብተን ሓደሽቲ ዝተሰርሓ ንላዕሊ ብዙሓት ፋብሪካታት ካብ አስመራ ናብ አዲስ አበባ ከምዘሰጋገረን ኢዩ ዝፍለጥ። ብሓፈሽኡ ስርዓት ሃይለስላሰ ነቶም ኤርትራ ንኤርትራውያን ዝብሉ ደቀባት መሪር መግዛእቲ ኢዩ፡ ሂወት ኤርትራ ድማ በቶም ውሑዳት ኣንድነታውያን ሙቹእ ናብራ ኣብ ኣሰመራ ዝነብሩ ዝነበሩ ኣይኮነን ዝግለጽ። ክምቲ እስካ ትገልጾ ዘይኮነስ፡ ሃይለስላሰ ኣብ ኣስመራ እንተኾነ እውን እንታይ ገይሩ እንተበልካኒ፡ ነቲ (ፓርላማ) ናይ ኤርትራ ኣፍሪሰዎ፡ ነቲ ፈደረሽን ኣፍሪሱ ኤርትራ ሓንቲ ጠቅላይ ግዛት ናይ ኤትዮጲያ ኢያ ብምባል ምስ ኢትዮጲያ ጽንቢሩዋ፡ በቲ ፈላሊካ ግዛእ ዝብል መምርሒኡ ድማ ንህዝቢ ኤርትራ ብሃማኖት ብዓለት ብኣውራጃ ፈላልዩ ነንሕድሕዱ ከምዝናቆትን ከምዘይተኣማመን ገይሩ ኢዩ። ዮሰፍ ገብሪሂወት፡ ኤርትራውያን ካብ ኢትዮጵያ ምንም ሓገዝ ዘድልዮም ኣይኮኑን። እቲ ሓቂ ኤርትራውያን ኣብቲ ግዜ ኣብ ኩሉ መዳይ ብቅዓትን ተሞክሮን ዝውንኑ ስለዝነበሩ፡ ከምአብነት ክጥቀስ ዝካአል ኤርትራውያን አብ ናይ ስዑዲ ዓረቢያ ኣየርፎስ ተኽኒሽን ቶቆጺሮም ዘመሓድሩ ዝነበሩ ኢዮም። ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያውያን ውን እንተኮነ አብ ኩሉ መዳያት ጸብለልትነት ዝነበሮም ኢዮም። ክሳብ እውን አብ ውድድር ዋንጫ ኣፍሪቃ ኢትዮጵያ ብክዕሶ እግሪ ክትስዕር ዘብቅዑዋ ዝነበሩ መብዛሕትኦም ተጻወቲ ኩዑሶ ኤርትራውያን ኢዮም ነይሮም። ስለዚ ሃይለስላሰ ይኩን መንግስቲ ኢትዮጵያ ግደፍ ዶ ንኤርትራ ከማዕብሉስ ነታ ዋና ከተምኦም ኣዲስ ኣበባ ካብ እከይ ጨናን ጨፈቅፈቅን ክማዕብልዋ ብቅዓት ኣይነበሮምን።
ዮሰፍ ገብሪሂወት፡ ብርግጽ ኩሉ ግዜ ኣብቲሕቲ ዝኮነ መግዛእቲ ተጠቀምቲ ክህሉዉ ባህርያዊ ኢዩ። ኣንድነታውያን ተጠቀምቲ ናይ ሃይለስላሰ ምንብሮም ዘጠራጥር ኣይኮነን። ምክንያቱ ሃይለስለሰ ንመግዛእቲ ክጥዕሞ ፈላሊዩ ይገዝኣና ነይሩ። ሃይለስላሰ ነቲ ፈትዩ ወይ ነቲ ጸሊኡ ዘይኮነስ፡ መሰረታዊ ዕላምኡ ህዝባ ዘይኮነስ መረታን ባሕራን ምውናን ኢዩ። እንተዘይኮነ ህዝባ ኣየድልየናን ኢዩ ዝብል ዕላማ ስለ ዝነበሮ። ነዚ ዕላምኡ ንምዕዋት እቶም ቀዳሞት ኣንድነታውያን ኣብ ግዜ ሃይለስላሰ ዝነበሩ ነቲ ኩሉ ግፍዕታት ብቀጥታን ተዘዋዋሪን ኣብ ምፍጻሙ ዓብይ ተራ ነይርዎም ኢዩ። ክም ኣብነት ነቶም ሃግራውያን ዝኮኑ ከም ዓብዱልቃድር ከቢረ ኣቦ ወንበር ኤርትራ ን ኤርትራውያን ብጉዳይ ሃገሩ ናብ ሑቡራት መንግስትታት እንዳ ከደ ዝረሽንዎ ኣንድነታውያን ኢዮም።
ዮሰፍ ገብሪሂወት፡ እቶም ኣንድነታውያን ናይ ብሓቂ እቲ ዝበለጸ ናብራ፡ ገንዘብ ከፊልካ ዘይትረኽቦ ናብራ የሕልፉ ነይሮም ኢዮም፡ ደቆም እንተኮነ ዝበለጸ ትምህርትን ምቾትን ብፍላይ ንወጻኢ ከይዶም ክማሃሩ ዓብይ ዕድል ኢዩ ነይርዎም። በንጻሩ ከኣኒ እቶም ኤርትራ ንኤርትራውያን ዝብሉ ነቶም ኣንድነታውያን ዝዋሃብ ዝነበረ ረብሓታት ስለዝተነፈጉን ኩሉ ረብሓታቶም ገዲፎም ንሃገሮም ይቃለሱን ይስዉኡን ነይሮም። እቲ ከም ኣብነት ዝገለጽካዮ ናብራ ናይ ከተማ ኣስመራ ናይ ኩሎም ኤርትርውያን ዝነብርዎ ዝነበሩ ሂዎት ኣይኮነን። ካልእ ውን እቶም ኣንድነታውያን ካብቶም ኤርትራውያን ዝተዘመታ ከብቲ ካብረቶ ገይሮም ክበልዑ እንኮለዉ፡ እቶም ዝተረፉ ዝበዝሑ ኤርትራውያን ግን ካብተን ጥሪቶም ካብረቶ ክበልዑ ወይ ምቹእ ናብራ ከሕልፉ ይትረፍሲ እቲ ዝኸፍኤ ኣስካሕካሒን ጅምላውን መቅተልትን ግፍዕን ኣብ ልዕሊኦም ዝካየድ ኢዩ ነይሩ። እዘን ኣብታሕቲ ተጠቂሰን ዘለዋ ዓድታት ገለ ውሑድ ጭላፍ ካብ ባሕሪ ኣብ ልዕሊኦም ዝፍጸም ዝነበረ ግፍዕታትን ግህሰታትን ከም ኣብነት ምጥቃስ ይካ’ል።
1) ብ ዕለት 24 ሓምለ 1967 ኣብ መሬት ሃዞሞ 172 ሰባት ኣብ ተፈላለይ ዓድታት ኣብ ቅድሚ ኣንስቶምን ኣቆሉዖምን ገሊኦም ክርሽኑ እንኮልዉ ገሊኦም ብሳንጃ ሓሪዶሞም። ነተን ዓድታት ኣቃጺሎም ነተን ጥሪቶም ዝተወስዳ ከብቲ ኣብ መንደፈራ ንሓንቲ ከብቲ ብሓንቲ ቅርሺ ይሽየጣ ነይረን ኢየን።
2) ኣብ መጨረሻ 1967 ኣብ ኣቅርደት (50) ሰባት ምስ ጀብሃ ርኽብ ኣለኩም ኢሎም ዝጠርጠርዎም ኣብ ማእከል ከተማ ሓኒቆሞም። 3) ብ ዕለት 17 ጥሪ 1970 ኣብ ዒላ-በርዒት (60) ኣቦታት ተቀቲሎም። 4) ብዕለት 30 ሕዳር 1970 ኣብ በስከደሪያ (120)ሰባት ተቅቲሎም። 5) ብ ዕለት 01 ታሕሳስ 1970 ኣብ ዖና፡ ንምልእቲ ዓዲ ከቢቦም (800) ሰላማዊ ህዝቢ ቀቲሎም። 6) ብዕለት 06 ነሓሰ 1970 ኣብ ምስያም (ደምበላስ ሰራየ) ኣርባዓን ትሻዓተን (49) ቆሉዕን ኣንስትን ዝርከብዎም ብኮማንድስ ተሓሪዶም። 7) ብ ዕለት 10 ሓምለ 1974 ኣብ ኦምና ሓጀር (170) ሰብ ተቀቲሎም። 8) ብ ዕለት 1971 ኣብ ከተማ ከረን (70) መንእሰያትን ተማሃሮ ን ጀብሃ ትድግፉ ኢሎም ሓንቆሞም። 9) ብ ዕለት 28 ታሕሳስ 1974 ኣብ ኣሰመራ (45) ተማሃሮ ብናይ ቢያኖ ስልኪ ግይሮም ሓኒቆሞ።10) ብዕለት 14 ለካቲት 1975 ከባቢ ኣስመራ ድሕሪ ህዝባዊ ግንባር መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ኢቶጲያ ምክያድ፡(331) ሰለማውያን ህዝቢ ተቀቲሎም ። 11) ብ ዕለት 02 ለካቲት 1975 ነቲ ብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን ህዝባዊ ግንባር ዝተገብረ መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊ ወተሃደራት ኢቶጲያ (103) ሰላማዊ ህዝቢ ኣብ ወኪዱባ ቀቲሎሞም። 12) 09 መጋቢት 1975 ኣብ ከተማ ኣቁርደት፡ (258) ሰለማውያን ህዝቢ ረሺኖም። 13) ብ ዕለት 17 ምያዝያ 1975 ኣብ ሕርጊጎ ኣስታት (470) ተቀቲሎም 14) ብ ዕለት 1975 ኣብ ከተማ ኦምናሓጀር (250 )ማሽንጋን ገይሮም ረሺሾሞም። 15) ብ ዕለት 30 ታሕሳስ 1976 ኣብ ሕርጊጎ (105) ተቀቲሎም 16) ብዕለት 19 ጥቅምቲ 1985 ኣብ ሞጋሪብ (39) ተቀጢሎም። 17) ብ ሚያዝያ 1988 ኣብ ከተማ ኣቁርደት ብናይ ኣየርብሎን ደብዳብ (50 ተጋደልቲ+3 ሰለማውያን ህዝቢ) ተቀቲሎም። 18) ብዕለት 05 ታሕሳስ 1988 ኣብ ሽ-ባሕ መብዛሕቶም ኣሳብኡት ንሕርሻ ወፊሮሙሉ ኣብዝነበሩ ግዜ (400) መብዛሕቶም ደቂ ኣንስትዮን ቆሉዕን ተቀቲሎም። 19) ካብ ዕለት 3-4 ምያዝያ 1990 ኣብ ኣፍዓበት ናይ ኣየርፕለን ዝተካየደ ደብዳ ኣብ ልዕሊ ስለማውያን ህዝቢ (67) ኽቕተሉ እንኮለዉ (125)ተወጊኦም። 20) ብዕለት 24 ምያዝያ 1990 ኣብ ከተማ ባጺዕ ናይ ኣየርፕለን ደብዳብ (Cluster bombs) (weapons of mass destruction) ብምጥቃም (50) ኽቅተሉ እንኮለዉ (110) ከቢድ መህሰይቲ ወሪድዎም። 21) ዓድ ኢብራሂም 1967 ቡዙሕ ግፍዕታት ዝተፈጸመላ ብዙሓት ከምዝተቀትሉ ቁጽሮም ብልክዕ ኣይረክብናን ኣለና።
ብሓፈሽኡ ኣብ ከበሳ ይኩን ኣብ መታሕት ብብዝሒ ቆልዑን ደቂ ኣንስትዮን ከይተረፉ ብኣርመናዊ ኣገባብ ክቅተሉ እንኮለዉ፡ ንብረቶም ክቃጸል እንኮሎ ነተን ጥሪት ካብ እተፈላለይ ዓድታት ዝተዘምታ ገሊኤን ንሰራሕተኛታት መንግስቲ ብጥራዩ ክዕደላ እንኮለዋ እተን ዝተረፋ ብሓንቲ ቅርሺ ንህዝቢ ይሽየጣ ነይረን። ኣብዚ ኽርሳዕ ዘይካኣል ብዙሓት ሃገራውያን ኤርትራውያን ካብ ኣሕዋትና ዝተዘመታ ጥሪት ኣይንበልዕ ኣይንገዝእ ኢሎም ዝኣበዩ ውን ውሑዳት ኣይኮኑን። ከም ውጺኢት ናይዚ ከሉ ግፍዕታት መብዛሕቶም ካብዞም ዓዶም ዝነደዱ ኣብ 60ታት ንሃገሮም ገዲፎም ንሱዳን ተሰዲዶም፡ ድሕሪ ናጽነት ውን እንተኮነ ንከይምለሱ ብህግደፍ ተከልኪሎም ይርከቡ።ስለዚ ዮሰፍ ገብሪሂወት፡ ስርዓት ሃይለስላሰን ይኩን መንግስቱ ወላ ውን ህግደፍ ዕላመኦም ህዝቢ ኤርትራ ምጽናት ኢዩ። ከማካ ዝኣመስሉ ናይዞም ካብ ሃገሮም ዝተሰዱ ጥሪት እንዳ ተኣንገድኩም ዝዓብኩም ብርግጽ ጹቡቅ ነርና ክትብሉ ኣይተጋገኩምን። ኣብ ግዜ ሃይለስላሰ እቲ ዝከፍኤ ጥምየት ንዓለም ዘስካሕከሔ እንዶ ኣይኮነን ነይሩ። ስለዚ መግዛእቲ መግዛእቲ ኢዩ፡ ሃይለስላሰ ይኩን መንግስቱ ኩሉ ግዜ ባዕዳውያን ኢዮም። ንሃገሮም ዘይኮኑ፡ ንህዝቦም ዘይሓለዩ፡ ንኤርትራውያን ይሕሹና ምባል፡ ውልቃዊ ረብሓን በለጽን እንተ ዘይኮይኑ ካልእ ትርጉም የብሉን። ኣብታሕቲ ዘሎ ስእሊ ንመልከት!!
ከምኡውን ካልእ አገዳሲ አብዚ ከይጠቀስኩዎ ክሓልፍ ዘይደሊ፣ ልዕላውነት ናይ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ምሕደራ ናይ ህግደፍ ክሳብ ዘላ ኩሉ ግዜ ኣስጋኢ ኢዩ። ሓይሊ ህዝቢ እንተዘይዓግቶም፡ ኢሰያስ ከምቲ ትምኒቱ እንተዝኮነሉ ቀደም እሱ ዝመርሓ ዓባይ ኢትዮጵያ ገይርዋ ምሃለወ። ብ ዕለት 02 ምያዝያ 2018 ኣቢ ኣሕመድ ኣብ ስልጣን ዝመጸሉ እዋን ውን እንተኮነ፡ኢስይስ፡ ኣይከሰርናን፡ ኤርትራን ኢትዮጵያን ክልተ ሃገር ክምዘይኮና ነጊሩና ኢዩ።ስለዚ ነዚ ኣንድነታዊ ዕላማ ብሱቱር ኣገባብ ‘ዘገም’ እንዳበለ ኣብ ባይታ ይትግበር ኣሎ። ብዕለት 30 መጋቢት 2021 ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ሓላፊ ናይ ወጻኢ ጉዳያት ኢትዮጵያ ሓድሽ ነገር ዝበሎ የለን።እንታይ ድኣ ብዕለት 3 ሕዳር 2020 ዝጀመረ ሕድሕድ ኩናት ኢትዮጵያ፡ መርገጽ ናይ ኤርትራውያን ስለተፈላለየ፡ ግብረ መልሲ ናይ ህዝቢ ኣብ ምንታይ ኩነታት ከምዘሎ ንምፍላጥ ዝፍንዉዎ ኢዩ። ተወሳኪ ናይዚ፡ ኣኽረርቲ ናይ ኣንድነት ንነዊሕ ዓመታት ብጻዕቂ እንዳ ሰበኩ ዝመጹ፡ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዘናሽዉ ካብ ሃለዉ፡ ዲና ሙፍቲ ኮምኡ ኢሉ ክዛረብ ውን ዘገርም ኣይኮነን። ድሮ እኳ ረዘነ ሃብተ ነዚ ጻዊዒት ናይ ዲና ሙፍቲ ደገፉ ብምግላጽ ቡዙሓት ኣንድነታውያን ከምዘለዉ መርገጹ ነጺሩ ኣሎ። ብ 15/ ሚያዝያ/2021 ጋዘጠኛ ተድሮስ መንግስቱ ቃል ማሕተት ዝገበሮ ምስ ጋዜጠኛ ኣማኒኤል ኢያሱ ኣመሓዳሪ ሬድዮን ቴሌቪዥን ኣሰና፡ ኣብ ጎኒ ህዝቢ ትግራይ ክይኑ ንዝቃለስ ህዝቢ ኤርትራ ትድግፍን ተወሃህድን ትሽዓተ(9) ዝኣባላታ ጉጅለ ተመስሪታ ክምዘላ ኣረጋጊጹ።
ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ብገለ ኤርትራውያን ረብሓና ምስ ኢትዮጵያ ወይ ትግራይ ኢዩ ዝብሉ ነቲ ናይ ቡዙሓን መራክቢ ዓብሊሎም ንቡዙሓት ኤርትራውያን ኣብ ምድንጋር ተዋፊሮም ይርከቡ። ሓደ ካብኣቶም ኣዚየ ዘድንቆ ጸሓፋይን መዳራይን እንተሎ ዮሰፍ ገብሪሂወት ኢዩ።ዮሰፍ ገብሪሂወት ኣብ ኣዝማሪኖ ዘውርዶ ዝነበረ ጹሑፋት ይኩን ኣብ ፓልቶክ መጺኡ ዝህቦ ፖለቲካዊ ትንተና፡ ንነዊሕ ዓመታት ኣንድነታዊ (ፕሮጀክት)ዝኣመተ ምንባሩ ብእዋኑ ብሩህ ኢዩ ነይሩ። በዚ ፍልስፍና ድሒሮም ዝመንጨው ክምባዓል ብሩህ መጻኢ፡ ኣጋዝያን፡ ትግራይ ትግሪኚ ፍርያት ናይ ዮስፍ ገብሪሂወት ክበሃል ይከኣል።
ድሕሪ ውድቀት ናይ ወያነ ዝተወሃሃደ ስራሓት ኣብ መንጎ ገለ ኤርትርውያንን ትግራዎትን፡ ክም ትግራይ ሚድያ ሃውስን (TMH) ካሎኦትን ኣጸያፊ ዝኮነ ሃይማኖታዊ ሓዘል ዱሑር ዝምባሌታት ተጠቂሞም ንኤርትራውያን ናይ ምፍልላዮም ሜላ ዝዓለመ ፈተነ፡ ብግብረ መልሲ ናይ ኤርትራውያን ቀሂሙ ተሩፉ። ዮሰፍ ገብሪሂወት ኣብ ተፈላለየ መራኽቢ ቡዙሓን ብፍላይ ኣብ (Tigrai Media House) ክምኡ ውን ምስ ሰላም ኪዳነ ዝገበሮ ቃል መሕተት፡ ካብ ኣንድነታዊ ኣተሓሳስባ ስለዝብገስ እቲ ኑቡር ናብራ ኣብ ግዜ ሃይለስላሰ ጥራይ ነይሩ ነይሩ ኢዩ ዝብል። ገለ ካብተን ኣገደስቲ ቃል መሕተት ምስ ሰላም ኪዳነ ዝገበሮ ብክምዚ ኣገባብ ይጠቅሰን።
‘’Golden age of Asmara ዝባሃል ኣብ ግዜ ሃይለስላሰ ጥራይ ኢዩ ነይሩ ቅድሚኡ ውን ኣይነበረን። እቲ ኢንዳስትሪ ውን እንተኮነ ገሊኡ ብሃለስላሰ ዝተስርሔ ኢዩ። ካ ስልጣኑ ክሳብ ዝወርድ ሃይለስላሰ፡ እዚ ኩሉ ግፍዒ ዝግበር ዘሎ ሎሚ ኣብ ኣስመራ ዘዝተወልደ ሃጽ ኢሉ ዝጠፍእ ዘሎ ጨሪሹ ኣይነበረን። ኣብ ከባቢ ኣስመራ ዘለዋ ከተማታት ሃገርሰባት ኣሽሓት ብብሽክለታ ገይሮም ኣብ ህንጻታትን ፋክቶሪታት ይስርሕ ነይሮም ። እቲ ህዝቢ ኑቡር ናብራ ይነብር ነይሩ፡ ኣብ ግዜ ሃይለስላሰ መግዛእቲ ኣይነበረን፡ ምግዛእቲ ምስ ሻዕቢያ ኢዩ መጺኡ’’። ካብዚ ቀጺሉ ነዘን ኣገደስቲ እየን ዝበለን ነጥብታት ይገልጽ፡
- ቀዳማይ፡ ኣብ ትግራይ ዝተገብረ ግፍዕታት ኣብ ክንዲ ነቲ ገባርን ሓዳግን ዝኮነ ስርዓት ህግደፍ ዘስክሞ፡ ንሰራዊት ኤርትራ ብ Genocide ይከሶ።
- ካልአይ: ዮሰፍ ገብሪሂወት ንሰራዊት ኤርትራ ክገልጾ እንኮሎ፡ ‘ ኣርመን ዝኮነ ሰራዊት ’ግፍዒ ዘካይድ፡ ኣዋልድ ምዕማጽ ኣይገደፍ፡ስርቂ ኣይገደፍ፡ሃገር ዘቃጽል፡ ዓማጺ፡ ንህዝቢ ትግራይ ከምዝፈናቀልን ክምዝጠሚን ዝገበረ፣ እዚ ሰራዊት እዚ ጥፍኣትን ስዕረትን ኢካ ትምነየሉ ይብል። ካብኡ ቀጺሉ እዚ ኩሉ ገበናት፡ ከም ናይ (Nazi Germany) ኣብ ልዕሊ ኢስራኤላውያን ዝገበርዎ ጆኖሳይድ ( Genocide) ወይ ድማ ክምናይ ሩዋንዳ (Rwandan)ነቲ ኣብሞንጎ Tutsi and Hutu ዝተካየደ Genocide ተባሂሉ ኢዩ ኣብ ኤርትራ ክምዝገብ’’ ይብል ኮታስ ሰራዊት ኤርትራ ካብ ቦኮ ሓራም ይከፍኡ ብምባል ይገልጾ ።
- ሳልሳይ፡ ህዝቢ ኤርትራ እቲ ዝበዝሔ ኣስላም ስለዝኮነ፡ ቡኡ መጠን እቶም ሰራዊት ናይ ኤርትር ዝበዝሑ ኣስላም ኢዮም ፣ መብዛሕቶም ሓለፍቲ ድማ ካብ ከበሳ ትግርኛ ሙኻኖም ይገልጽ። በባህልኡ ድማ ኩሉ እቲ አብ ትግራይ ዝተፈጸመ ግህሰታት ግፍዕን በቶም አስላም ዝተፈጸመ ሙኻኑ ንምግላጽ ዝዓለመ ኢዩ ።
- ራብዓይ፡ ዮስፍ ገብሪሂወት ኣብ ኤርትራ ዝበዝሑ ኣስላም ምኳኖም ከም ጭብጢ ዘቅርቦ እንተሎ እቲ ቅድሚ ዓሰርተ ዓመት (ዓሊ ሳላም) ከምኡ ኢሉ ጸሒፉ ነይሩ ብምባል ከም መርትዖ ዘቅርቦ ዘረባ ኢዩ ።
ኣብዚ ተሃዋሲ ዝኮነ ኩነታት ዮስፍ ገብሪሂወት ካብ ግዜ Romantazizing ገድሊ ክሳብ ሕድሕድ ኩናት ኢትዮጵያ ዝህቦ ዘሎ ሪእትኡ ኢልካ ዝሕለፍ ኣይኮነን። መሰል ናይ ምዝራብ ኩሉ ግዜ ሕሉው ኢዩ፡ ሕጂ ግን ድሕሪ ፍሽለት ናይ ወያነ ዝመጸ ናይ ኣእምሮ ጭንቀት፡ ዮሰፍ ገብሪሂወትን (ትግራይ ሚዲያ ሃውስን) ናብ ረዲዮ ርዋንዳ ተቀይሮም ኣብ መንጎ ኤርትራውያን ሕድሕድ ኩናት ዝዕድም ዘረባታት ኽውርውሩ ክምዝቀነዩ ኩሉ ተዓዚብዎ ኣሎ። ካብዚ ብምብጋስ ኣስላም ይኩኑ ክርስትያን ፈጺሞም ብዝኮነ ግፍዒ ተሓተቲ ኣይኮኑን። ኽልቲኦም ኣስላምን ክርስትያንን ኣደዳ (Victim) ናይ ህግደፍ ጥራይ ዘይኮኑስ ብኣልማማ ይጸንቱ ውን ኣለዉ። ዮስፍ ገብሪሂወት ፍልይ ኣቢሉ ናብ ኣስላም ዝተኩረሉ ዘሎ ምክንያት ርዱእ እኳ እንተኮነ፡ ነቲ ብወያነ ዝተገብረ ወራርን ግፍዕን፡ ሓንቲ ማዓልቲ ምስ ህዝቢ ኤርትራ ተደናጊጹ ኣይፈልጥን። በንጻሩ እኳ ድኣ እዝኩሉ ዓመታት ኣብ ምንሻው ኢዩ ኣሕሊፍዎ። ስለዚ ብዛዕባ ዮሰፍ ገብሪሂወት ኣገዲሱኒ ዘይኮነስ፡ ነቲ ግፍዒ ኣብ ኤርትራ ዝፍጸም ዝነበረ ኣብ ግዜ ሃይለስላሰ ጽቡቅ ክምዝነበርና ምግላጹ ከይኣክል ሕጂ ካኣ ነዚ ኣብ ትግራይ ዝግበር ዘሎ ግፍዕታት ፈሊካ ንኣስላም ምስካምን ብ ደረጃ Genocide ኽክሰሱ ክምዘለዎም ንዝገብርዎ ዘለዉ ጻዕርታት፡ እቲ ኣብ ኣርባዓታት ዝፈሽለ ፈላሊካ ግዛእ ዝብል ዕላማ ሎሚ ተመሊሶም ንእሽተይ ጨዳድ ተጠቂሞም ናብ ኣርባዓታት ሒዞሙና ኽጓዓዙ ላዕልን ታሕትን ኽብሉ ንዕዞቦም ኣለና።
ንሕና ንፈልጦ ህዝቢ ኤርትራ ብስንኪ ምሕደራ ህግደፍ ካብ ስደት ኣቋሪጹ ኣይፈልጥን። ቅድሚኡ ውን እንተኮነ እቲ ኣስላማይ ካብ 60ታት ኣትሒዙ ሰደት ኣይቛረጸን።ካላኣይ፡ መንግስቲ ኤርትራ (National Census) ኣካይዱ ኣይፈልጥን ኢዩ፡ እቲ ኩሉ ግዜ ዝንገረና 50% ኢዩ። ሰለዚ እዚ (National Statistics) ካበይ ዘምጻእኽሞ ኢዩ?። ስርዓት ህግደፍ ብዘይ ውግእ ክነብር ስለዘይኽእል፡ መሰረታዊ ዕላምኡ ህዝቢ ኤርትራ ምጽናት ስለዝኮነ፡ ንኩሉ ኤርትራዊ ኣብ ዘይምልከተና ውግእ ከም፡ የመን፡ ጁቡቲ፡ ሱዳን፡ ዛየር፡ደቡብ ሰዳን፡ኣብ ሶማልያ፡ ብዓብዩ ምስ ኢቶዮጲያ፡ ኣብዚ ኩሉ ኩናት ክንሳተፍ እንኮለና ኣብ ጎድኒ ኣሕዋቶም ክርስትያን ክንደይ ኣሻሓት ኣስላም ከምተሰዉኡ ትኽሕዶ ኣይመስለንን። ዮሰፍ ገብሪሂዎወት፡ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስልጣን መን ኢዩ ገባሪን ገዳፊን ባዕልካ መሊስካዮ ኣለካ። ኣብ ትእዛዝ ምሃብ ኣስላም ሓላፍነት ከምዘይብሎም ምስኽርነትካ ሂብካ ኣለካ። ስለዚ ኣብ ስልጣን ዘየለዉ ብፍጹም ኣብ ዝኮነ ናይቲ ሃገር ብርኪ ውን ከምዘይብሎም ትኽሕዶ ኣይመስለንን። ዩሰፍ ገብሪሂወት ህዝቢ ኤርትራ ብኣልማማ ይጸንት ከምዘሎ ዓለም ዝምስክሮ ሓቂ ኢዩ። ሎሚ ኣብ ዓለምና ኤርትራ ቀዳመይቲ ብብዝሒ ህዝባ ዝስደድን ዝጸንትን ሃገር ኮይና ኣላ። ብርግጽ ክርስትያን ኣብ ኤርትራ ተረባሕቲ ኣይኮኑን፡ ኣስላም ውን ፈጺሞም ሓለፋ የብሎምን።
ካብ ኣገላልጻ ዮሰፍ ገብሪሂወት ኣስላም ብስርዓት ህግደፍ ኣይተተንክፉን፡ ኩሉ ግፍዕታት ኣብ ልዕሊ ክርስትያን ኢዩ ዝወርድ ነይሩ ዝብል መልእክቲ ኢዩ ዝመሓላልፍ። ከምኡ ስለዝኮነ ህግደፍ ኣስመራ እትው ምስበለ 150 ናይ እስልምና መማህራን ኣሲሩ ዝቀተሎም፡ ካላ’ይ፡ ምስ ናይ ጉዳይ G15 ዝተኣሰሩ፡ ማሕሙድ ሽሪፎ፡ ሓምድ ሑመድ፡ ሳልሕ ኢድሪስ ከኪያ፡ ካሎኦት ተመሳሳሊ ሕቶ ዘልዓሉ ክም ኢድሪስ ኣባ ዕረ፡ ጣሃ መሓመድ ኑር ካሎኦትን ኣስላም ዝለዝኮኑ ምሕረት ዶ ተገይርሎም ኢዩ። ሳልሳይ፡ ብሽም ምንቅስቃስ ናይ ፎርቶ ብ ወዲ (ዓሊ ሕጃጅ) ዝፍለጡ፡ ካብ ኩሉ ክንሶም፡ ናይ ኣስላም ምንቅስቃስ ኢሉ ዝቀንጸሎም፡ ከም ባዓል ዓብደላ ጃብር፡ ሙስቶፋ ኖርሒስን፡ ውዲ ሓጂ፡ ካሎኦትን፡ ኣስላም ዶ ኣይኮኑን። ነዚ ናይ ወዲ ዓሊ ምንቅስቃስ ናይ ኣስላም ምንቅስቃስ ኢሉ ክስመ እንኮሎ፡ ዮሰፍ ገብሪሂወት፡ ጥባሕ ጥባሕ ዝብል ኣየዘካኽረካን ዶ ንምኳኑ? ራባዓይ፡ ኣብ ናይ ሰውራ ኣክርያ፡ ስዉእ ሽኽ ሓጂ ሙሳ ካሎኦት ንመሰሎም ጠጠው ዝበሉ ምሕረት ዶ ተገይርሎም ኢዩ?፡ ሹዑ ዝተኣሰሩ መናእሰያት ክሳብ ሕጂ ተሰዊሮም ኣለዉ። ሓምሻይ፡ ኣብ ሰመናዊ ኣኮሎግዛይ፡ ብስርዓት ህግደፍ ዝተገብረ ናይ ምጽናቶም፡ ብሄሎኮብተርን፡ ታንክታትን፡ ኣይሮብለንን፡ ኣስላም ዶ ኣይኮኑን። ብዙሓት ዓድታት ነዲደን፡ ህዝቢ ኣፎቆዶ ከባቢታት ከምባዓል ሰገነይቲ ተሰዲዱ ኣብ ገዛእ ሃገሩ ለማኒ ኮይኑ ይነብር ኣሎ።
ዮሰፍ ገብሪሂወት እቲ ግፍዕታት ኣብ ልዕሊ ኣስላም ይኩን ኣብ ልዕሊ ክርስትያን ጸብጺብካ ዝውዳእ ኣይኮነን። ስርዓት ህግደፍ ይኩን ወይ ክምዚ ከማካ ዕላማኩም ኑጹር ኣንድነት ስለዝኮነ ነዞም ክልተ ኣመንቲ ክርስትናን እስልምናን ከተሳዉርዎ ህርግድ ትብሉ ዘለኩም፡ ውጺኢቱ ከምቲ ናይ ሃለስላሰ ፍሽለት ምኳኑ ዘጠራጥር ኣይኮነን። ኣይክሰርናን ምስ ተባህለ፡ ጥባሕ ጥባሕ ምስተባህለ፡ ክሳብ ትማሊ እውን ዲና ሙፍቲ ህዝቢ ኤርትራ ናጽነቱ ኣየብዕልን ምስበለ፡ ብህዝቢ ኤርትራ ዝተዋሃበኩም ግብረ መልሲ ተማሂርኩም ክትኮኑ ተስፋ ንገብር። እንተ ህዝቢ ትግራይ ናይ ዘልኣለም ጎረበት ህዝቢ ኢዩ፡ ኩሉ እቲ ኣብልዕሊ ሰለማዊ ህዝቢ ዝወርድ በየናይ ሽነክ እዩ ብዘየገድስ ብትሪ ይኩንን፡ ካብዚ ዘለዉዎ ወጺኦም ኣብዝሓሽ ኑቡር ሂወት ተመሊሶም፡ ብሽነክና ውን ካብዚ ምልካዊ ስርዓት ተገላጊልና፡ ከም ክልተ ጎረባብቲ አህዛብ ሰናይ ጉርብትና ክንፈጥር ምኳና ዘጠራጥር ኣይኮነን። እንተ እስካትኩም እንተኮነ ድሮ ውን ህዝቢ ትግራይ ከዒብኩም ኣብ ጉዳይና ኢድኩም ኣይተእትዉ ይብለኩም ኣሎ።
ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ግዜ ሰውራ ንናጽነቱን ሓድነቱ ኣረጋግጹ ዝተሰወኤ ኣብ ሓደ ጉድጓድ ዝተቀብረ ህዝቢ ኢዩ። ኤርትራ ህያብ ዘይኮነትስ ብቡሉጻት ደቃ ብናይ ኣሽሓት መስዋእትን ስንክልናን ዝመጸት ሃገር ኢያ። ህዝቢ ኤርትራ ረፈረንዶም ገይሩ 99.8% እወ ንናጽነት ዝበለ ኢዩ። ህዝቢ ኤርትራ ብስማይን፡ ባሕርን መሬትን፡ ተደብዲቡ ካብ ሮሞጽ ወጺኡ ታሪኽ ዝሰርሔ ኢዩ። ስለዚ ሉዕላውነት ሃገሩን፡ ሓድነት ህዝቡን ንምርግጋጽ፡ ኣብ ኩሉ ጎቦ፡ ሩባ፡ ባሕሪ፡ ስንጭሮ፡ ወረዳ፡ ከተማ፡ ኣውራጃ የዕጽምቱ ዝተነስነሰን፡ ደሙ ዝፈሰሰን ኢዩ። ሰለዚ እዚ ናይ ፈላሊካ ግዛእ ዝብል ሜላ ንኤርትራውያን ሓዲሽ ኣይኮነን፡ ከም ኮቦሮ ኣብ ተፈላለየ ግዜ ዲም ዲም ዲም ክብል እዝንና ኣጽሚመናና ኢየን። እዚ ቶንኮላት ውሽጣዊ ይኩን ግዳማዊ ተጻብኦታት፡ ኣብ መንጎ ስርናይ ክርዳድ ስለ ዘሎ፡ መሳሪሒ ናይ ባዕዳዊ ኮይኖም ዘገልግሉ ኩሉ ግዜ ምሳና ክህልዉ ኢዮም። ህዝቢ ኤርትራ ከኣ ኩሉ ግዜ ከም እሾኽ በለስ ብዎሮጦ ገይሩ ካብ ምውጾኦም ዓዲ ወዒሉ ኣይፈልጥን። ስለዚ ሎሚ ጥባሕ ጥባሕ እንተበልኩም፡ ጽባሕ ከም ኣመልኩም ሕብሪ ቀይርኩም ክትመጹ ሙዃንኩም ውን ዘጠራጥር ኣይኮነን።
ኣብ መደምደምታ፡ ኣብ ግዜ ሃይለስላሰ፡ ኣብ ግዜ መንግስቱ ሃይለማርያም፡ ኣብ ግዜ ህውሓትን ፈደራላዊ መንግስቲ ኢይትዮጵያ፡ ሕጂ ከኣ ናይ ብልጽግና ፓርቲን ፈደራላዊ መንግስቲ ኢይትዮጵያ፡ ኩሎም ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዘለዎም መርገጽ ዝተቀየረ የለን። ኩሉም እኳ ድኣ ካብ ግዜ ሃይለስላስ ኣትሒዝካ ምስዚ መሪሕነት ናይ ኢስያስ ተሰማማኢዖም ኣብ ምጽናት ናይ ኤርትራውያን ዓቢ እጃም ኢዩ ዘሎዎም። ኩሉ ግዜ ንምጽናትና ይስማምዑ፡ ኢትዮጵያ መን የመሓድራ አብ ምምራሓ ድማ ነንሕድሕዶም ብዋጋ ሰላማዊ ህዝቢ ከመናጨቱ ጸኒሖምን አለዉን። ህዝቢ ኢትዮጵያ ብሓፈሽኡ ጎረቤት ህዝቢ ኢዩ፡ ከምቲ ምስ ሱዳን ጁቡቲ ዘለና ሰናይ ጉርብትና ምስ ኢትዮጵያ ውን ኣብ ምክብባር ናይ ልዕላውነት ሃገር ዝተመስረተ ዝምድና ክህልወና ናይ ኩልና ረብሓ ኢዩ። እቲ መሰረታዊ ዘላቅ ሰላም ዘምጽእ ኣብ ኩለን ጎረባብቲ ሃገራት፡ መሰል ህዝቢ ዝሕለወሉ፡ ዲሞክራሰን ፍትሕን ቅዋምን ዝሰፍነሉ
ምስ ዝኮውን ነቲ ናይ ኤኮኖሚ ስምምዕ ውን ኣብ ዝላዓለ ምዕብልና ክሰጋገር ዝካአል ኢዩ። ኣብዚ ኢትዮጵያውያን ካብ ሕሉፍ ተመክሮኦም ውግእን ጸረ ውግእን ምጽሕታር ኣተሓሳስባ ወጺኦም ብሰለማውን ብስምምዕን መንፈስ ክረኽብዎ ዝክእሉ ብዝያዳ ቀንዲ ተጠቀምቲ እሳቶም ኽኮኑ ይኽእሉ ኢዮም። ናብዚ ደርጀ ሰላምን ቅሳነት ሰናይ ጉርብትና ዘለዎ ሃዋሁ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንኽፍጠር ስልጣን ናይ ህዝቢ ስለዝኾነ፣ ነቲ ን30 ዓመታት ምእንቲ ነጻነቱ ተቃሊሱ ሎሚውን ንሓርነቱ ዝቃለሰ ዘሎ ደላይ ፍትሒ ኣብ ጎድኑ ኮንኩም ደገፍኩም ክትገልጹ፡ ንመጻኢ ውሕስነት ናይ ሰላምን ቅሳነትን ፍትሕን ዲሞክራሰን ዘረጋግጽ ሓይሊ ስለዝኮነ ሎሚ ምእንቲ ረብሓኩም ደገፍኩም ክትገልጹ ዝሓሽ ኮይኑ ይስማዓኒ።
ካብዚ ሓሊፊ ግን ስቃይ ናይ ህዝቢ ብኽሉ ሽነክ ካብዚ ዘሎ ናብ ዝባኣሰ ክሰጋገር ምኳኑ ዘጠራጥር ኣይኮነን። ኣብዚ መዳይ ውን ሓድነት ናይ ኢትዮጵያ ኣዚዩ ኣብ ሓደጋ ክወድቅ ሙዃኑ ብዙሕ ኣብነታት ይቀላቀሉ ኣለው። ኣብ መጨረሻ ኣብ ቀርኒ ኣፍርቃ ተሓሪሙ ዘሎ መሰል ደቂሰብን ፍትሕን ዲሞክርሰን ምእንቲ ክስፍን ሓቢርና ንቃለስ።
ኣንዋር ኢብራሂም
Top of Form
Bottom of Form
ገለ ካብ ሰነዳት ናይዚ ኩሉ ግፍዒ ኣብዚ ታሕቲ ዘሎ ተመልከቱ።
Please copy and paste the link
- Crimes of the Ethiopian Army in Eritrea. 1967 part of Hazemo Massacres
- ዝወዓለ ይንገርካ ከቢድ መስዋእቲ ምስያም ንምእንቲ ናጽነት ኤርትራ
- ዮሴፍ ገብርሂወት ኣብ አዋናዊ ጉዳያት ኤርትራን ትግራይን YOSIEF GEBREHIWET & SELAM KIDANE ON TIGRAY AND ERITREA
- ምውህሃድ ኤርትራዊ ሓይሊ – ኣብ ጎኒ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ
ttps://www.youtube.com/watch?v=pKiYfMEDTSk
Short URL: https://english.farajat.net/?p=11430


text:
Radio Erena: 20 August 2020
ኣብ ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ ዝርከብ ወደብ በርበራ፣ ብናይ ዱባይ ኩባንያ DP World ክካየደሉ ዝጸንሐ ናይ ምጽጋንን ምስፋሕን መደባት ተዛዚሙ።
እቲ ወደብ ናይ ኣስታት 250 ሽሕ ትርብዕት ሜተር ስፍሓት እዩ ተወሲኺሉ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ወደብ በርበራ ዓመታዊ ኣስታት 500 ሽሕ ኮንተይነራት ክጽዕንን ከራግፍን ይኽእል።
እዚ ካብ 2017 ኣትሒዙ ብኣስታት 442 ሚልዮን ዶላር ወጻኢ ክሰፍሕ ዝጸንሐ ወደብ በርበራ፣ ቀንዲ ጠመትኡ ናብ ኢትዮጵያ’ዩ።
ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብላ ኢትዮጵያ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ 95% ኣገልግሎታት ወደብ ካብ ጂቡቲ ጥራይ’ያ ትረክብ ዘላ።
ንወደብ በርበራ ንኣስታት 30 ዓመታት ከመሓድሮ ውዒል ጌሩ ዘሎ DP World፣ ንመንግስቲ ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ ዓመታዊ 10% ካብ ኣታዊታት ወደብን ተወሳኺ5 ሚልዮን ዶላርን ክኸፍሎ’ዩ ተሰማሚዑ።
DP World 65% ኣገልግሎታት ወደብ በርበራ ክውንን እንከሎ፣ ዝተረፈ ድማ መንግስታት ኢትዮጵያን ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድን ክውንንዎ ምዃኖም ይሕበር።
ይኹን’ምበር ፈደራላዊ መንግስቲ ሶማል፣ ምስታ ርእሰ ምምሕዳር ዝካየድ ናይ ባሕሪ ይኹን ናይ መሬት ስምምዓት ንሉኣላዊነት ሶማል ዝጥሕስ ምዃኑ’ዩ ዝወቕስ።


text:
ፍሉይ ልዑኽ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ንማእኸላይ ሜዲተራንንያን ቪንሰንት ኮክተል “ምሉእ ዝኾነ መሰረታዊ ስጉምቲ ክውሰድ ይግባእ ኢሎም”።
“ ነቲ ሰፊሕ ዝርጋሓ ዘለው ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ዝተመስረት ቁጠባ ከነዕንዎ ይግባእ።ብዙሕ ቁጽሪ ዘለወን ሃገራት ካብ ሊብያ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዝወጸ ነዳዲ ይገዝኣ፡ እዚ ድማ ካብቲ ንዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ዝህልው ማሕበረሰብ ምዃኑ እዩ። ኣብ ምርቋሕን ምቅላዕን ዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ፡ ናይ ንብረትን ናይ መገሻን እገዳ ንምግባር ብዙሕ ክንሰርሕ ይግባእ።”
ብመሰረት ሎሚ ሶኑይ ዝወጸ ሓድሽ መጽናዕቲ ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ንብዙሓት ኣብ ሊብያ ዝርከቡ ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ኣብታ ሃገር ዘሎ ዓመጽን ምዝመዛን ነቲ ሓደገኛ ጉዕዞ ምቁራጽ ማእከላይ ባሕሪ ከካይዱ ከምዝደፋፍኦም ይሕብር።
እቲ ትካል ብተወሳኺ ኣብዚ ዓመት’ዚ ጥራይ 84,830 ሰባት ማእከላይ ባሕሪ ብምቁራጽ ጣልያን ምእታዎም እዚ ድማ ምስ ዝሓለፈ ዓመት ክነጻጸር ኸሎ ብ18 ሚእታዊት ከምዝወሰኸ፡ ክሳብ ሕጂ ብዝተፈልጠ ድማ 2,070 ሰባት ኣብቲ ጉዕዞ ምሟቶም ይገልጽ።
ብመሰረት ካብ ነሓሰ 2016 ዓ.ም ክሳብ መጋቢት 2017 ዓ.ም ዝተኻየደ መጽናዕቲ መብዛሕትኦም ካብቶም ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ካብ ሊብያ ዝብገሱ ደቂ ተባዕትዮ ምኳኖም ፡ ካብ ምዕራብን ማእከላይ ኣፍሪቃን ዝብገሳ ደቂ ኣንስትዮ ድማ ቀንዲ ግዳያት ዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ምኳኖም ይገልጽ።
ቁጽሪ እቶም በዚ መንገዲ ማእከላይ ባሕሪ ዘቋርጹ አላይ ዘይብሎም ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ይውስኽ ከምዘሎን መብዛሕትኦም ድማ ካብ ሃገራት ኤርትራ፡ጋምብያን ናይጀርያን ምኳኖም እቲ መጽናዕቲ ይሕብር።
መብዛሕትኦም ሊብያ ዝኣትው ናይ ቁጠባ ስደተኛታት ምኳኖም እንተተፈልጠ’ኳ ሰበ ስልጣን እታ ሃገር ናብ ሃገሮም እንተተመሊሶም ክገጥሞም ዝኽእል ጸገም’ውን ኣፍልጦ ይህቡ እዮም።
እዚኣቶም ካብ ሶርያ፡ ካብ ገለ ግዝኣታት ፍልስጤም፡ ኤርትራ፡ ዞባታት ዳርፉር-ሱዳን፡ ካብ ክልል ኦሮምያ ኢትዮጵያ፡ ሶማልን ዒራቕን ዝመጹ እዮም።
ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ብወገኑ 70 ሚእታዊት ካብቶም ሊብያ ዝኣትው ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ኣብታ ሃገር ክጸንሖ ሓሊኖም ከምዝመጹ እቶም ዝተረፉ 30 ሚእትዊት ግን ንሊብያ ከምመሰጋገሪ ከምዝጥቐምሉ ይገልጽ።
ማርያ ሲሲሊ ዳርመ ነቲ መጽናዕቲ ካብ ዘካየዱ ሓንቲ ኮይነን ካብቶም ቃለ መጠይቕ ዘካየዱሎም 140 ሰባት 55 ሚእታዊት ኣብ ሊብያ ንምጽናሕ ሓሊኖም ከምዝመጹ ምግላጾም ብምሕባር እንተኾነ እዚ ግን ንዝተወሰኑ ዜጋታት ጥራይ ከምዝምልከት ሓቢረን።
ፍሉይ ልዑኽ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ንማእኸላይ ሜዲተራንንያን ቪንሰንት ኮክተል ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ኣብ ብዙሓት ሃገራት ዝተዘርገሓ ምዃኑ ብምግላጽ ስለዝኾነ ድማ ኣብ ትሕቲ ናይ ሕቡራት ሃገራትን ሕብረት ኣውሮጳ ናይ እገዳ ኮሚተ ክረአ ከምዝግባእ ይገልጹ።


text:
ኣብ ሩባ ተከዘ ብዘስካሕክኽ ኩነታት ዝተቀተለ ሬሳ ኣብ ገማግም ሩባ ተከዘ ተረኺቡ፡፡ እቲ ሬሳ ድማ ብሓዊ ዝተቃፀለ ምኻኑ ካብ ሱዳን ወደል ዒሎ ዝተረኸበ መረዳእታ ጠቂሱ ቲኤምኤች ሓቢሩ፡፡
ብወያንተ ብዙነህ
ፋሽስታዊ ጉጅለ ኣብይ ኣሕመድ ገበቲ ሓይልታት ኣምሓራን ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቅን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝፈፀምዎ ጀኖሳይድ ብምቅፃል ኣብ ዞባ ምዕራብ ትግራይ ብግፍዒ መቅተልቲ ቀፂለምሉ ኣለዉ፡፡
እቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝቐፀለ ጀኖሳይድ ኣብ ሩባ ተከዘ ሱዳን ብዘስካሕክሕ ኩነታት ዝተቀተለ ሬሳ ኣብ ገማግም ሩባ ተከዘ ሱዳናውያን ሩባ ሰቲት እንዳበሉ ኣብ ዘፅወዕዎ ገማግም ሩባ ተከዘ ተረኺቡ፡፡ እቲ ሬሳ ድማ ብሓዊ ዝተቃፀለ ምኳኑ ካብ ሱዳን ወደል ዒሎ ዝተረኸበ መረዳእታ ቲኤምኤች ሓቢሩ ኣሎ፡፡
እዞም ብፋሽስታውያን፣ ገበቲ ሓይልታን ወራሪ ሰራዊት ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቅን ህዝቢ ትግራይ ንምፅናትን ንካልኦት እውን ደወ ከምዘየበሉ መርኣያ እዩ፣፣
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ክረምቲ እውን ብተመሳሳሊ ኣብ ሑመራ ደቂ ትግራይ ብግፍዒ እንዳተቀተሉ ናብ ሩባ ይድርበዩ ምንባሮም ብጋዜጠኛ ሲኤንኤን ንዓማ ኤልባጋድር ተመሳሰሊ ፅንተትን ጅምላዊ ቅትለትን ተወለድቲ ትግራይ ከምዝተፈፀመ ዘርእይ ፀብፃብ ንህዝቢ ዓለም ዕላዊ ከምዘገበረት ይዝከር፡፡
በዚ ድማ ማሕበረሰብ ዓለም መሊኡ ዝፈሰሰ መረዳእታ ዓለም ለኸ ሚድያታትን መርትዖ ጀኖሳይድ ዋላኳ እንተሃለዎ ክሳብ ሕዚ ንጀኖሳይድ ትግራይ ብሽሙ ከፅውዕዎ ኣይከኣሉን ይብሉ ተንተንቲ ፖለቲካ፡፡


text:
March 9, 2019
8 መጋቢት፡ ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቀንስትዮ፡ “ሰላም ውጽኢት ጽንዓትና – ልምዓት ፍረ ዕዮና” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ቴማ፡ ሎሚ እውን ከም ወትሩ፡ ኣብ መላእ ሃገር ብዝተፈላለየ መሰናድኦታት ተዘኪራ ትውዕል ኣላ። ናይ ሎሚ ዓመት 8 መጋቢት፡ ንህዝቢ ኤርትራ ከንበርክኽ ዘንቀደ፡ ብዙሕ ዝዓይነቱ ሽርሒታትን ውዲታትን በርዒኑ፣ ፍረ ጽንዓትን ክምህ ዘይብል መኸተን ህዝቢ ኤርትራ፡ ብግብሪ ኣብ ዝተራእየሉ፣ ኣብዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ዝጸንሐ ኩነተ ውግእን ተጻብኦን ኣኽቲሙ፡ ብደረጃ ዞባ፡ ዘመነ ሰላምን ምትሕብባርን ኣብ ዝተቐልቀለሉ፡ ሓድሽን ፍሉይን መድረኽ እያ ትዝከር ዘላ። ናብዚ መድረኽ’ዚ ንምብጻሕ ኣብ ዝተሰገረ ከቢድ ቃልሲ፡ ተራ ደቀንስትዮ ኤርትራ እንታይ ከምዝነበረ መግለጺ ወይ ሓተታ ዘድልዮ ኣይኮነን። ደቀንስትዮ ኤርትራ፡ ኣብ እዋን ሓርነታዊ ተጋድሎ ኮነ፡ ኣብዚ ዝሓለፈ መዋእል ምዕቃብ ልኡላውነትን ዳግመ ህንጻን፣ ረባሕታ መኸተ፡ ድርዒ ሰላምን ልምዓትን ምዃነን፡ እቲ ዝኸፈልኦ ረዚን መስዋእቲን ግብራዊ ስርሐንን ባዕሉ ኣፍ ኣውጺኡ ዝምስክሮ እዩ። ኣብ ኩሉ መዳያት ቃልሲን ህይወትን ተሰሊፈን ዘጉልሕኦ ብቕዓት ከኣ፡ ንኣመለኻኽታ ዜጋታት ብመሰረቱ ቀይሩ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ጉዳይ ጾታዊ ማዕርነት ንብዙሕ ድሕረታት ዝሰገረ ምዕቡል ኣረኣእያ ዘለዎ ሕብረተሰብ ክኸውን ኣብቂዕዎ ኣሎ።


text:
ምትእኽካብ ስነ ጥበባውያን ኤርትራ ኣብ ስዊዝ
ምትእኽካብ ስነ ጥበባውያን ኤርትራ ኣብ ስዊዝ
ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያን ስነ ጥበባውያን ደለይቲ ፍትሒ ተራኺቦም፡ ማሕበር ኤርትራውያን ስነ ጥበባውያን ንምምስራት ድሮ ንዕለት 21 ለካቲት 2020 ኣብ ስዊዝ ክካየድ ኣኼባ ጸዋዒት ኣመሓላሊፎም ኣለዉ። ኣብ’ቲ ንህዝቢ ዘምሓላልፍዎ ጸዋዒት ኣኼባ 21 ለካቲት ከኣ ኣብ ዝሃለወ ይሃሉ ንኩሉ ደላይ ፍትሒ ኤርትራዊ ስነ ጥበባዊ ብዘይኣፈላላይ ከም ዝምልከት ተሓቢሩ ኣሎ።
እዚ ንዕለት 21 ለካቲት ዝካየድ ኣኼባ ኤርትራውያን ስነ ጥበባውያን፡ መቀጸልታ’ቲ ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ኣብ መላእ ዓለም ዝካየድ ዘሎ ንድሕነት ህዝብን ሃገርን፡ ባህልን ልምድን፡ ስነ ጥበብን በሪሱ ከይጠፍእ፡ ዝዓበዩን ዝነኣሱን ኣብ’ዚ ሞያ ዝነጥፉ ይብገሱ ኣለዉ። ቅድሚ ሕጂ ኣብ ፍሉይ ቦታታት ፈተን ተገይሩ’ኳ እንተነበረ፡ ሎሚ ብዝሰፍሐን ብዝዓበየን ንብዙሓት ክጥርንፍ ክእክብን ንኤርትራዊ ባህላዊ ምክልኻል ጥራሕ ዘይኮነ፡ ንምዕኳኹን ንምምዕባሉን ትጽቢት ዝግበረሉ’ዩ። ኣኬባ ኤርትራውያን ስነ ጥበባውያን 21 ለካቲት ውህድ፡ ጥርኑፍ፡ ሓድነቱ ኣትሪሩ ክወጽእ ትጽቢት ይግበር ኣሎ።
ዜናን ሓበሬታን ሓዲለ
4 ለካቲት 2020


text:
ገበን ኣንፃር ሰብኣዊነት ፈፂሞም ብዝብል ኽስታት ተፈሪዱዎም ብማሕነቕቲ ካብ ዝቕፅዑ ኣስታት 10 ዓመት ዘቑፀሩ ናይ ዒራቕ ፕሬዝዳንት ዝነበሩ ሳዳም ሑሴን ሕፁይ ፕሬዝዳንታዊ ምርጫ ዩናይትድ ስቴትስ ዶናልድ ትራምፕ ንቅዲ መሪሒነት ሳዳም ምስ ኣወደሱ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ቲዊተር ዝለዓለ መዘራረቡ ኣርእስቲ ኮይኖም ውዒሎም።
" ሳዳም ሑሴን ሕማቕ ሰብ ነይሩ፤ሓቀይዶ?ሕማቕ ሰብ ነይሩ፤ኣዚዩ ክፉእ ሰብ።እንታይ ፅቡቕ ነገር ከምዝሰርሐ ግን ትፈልጡ ዶ? ንኣሸበርትታት ቐቲሉ እዩ።ፅቡቕ ስራሕ እዩ ሰሪሑ" ኢሎም ትራምፕ።
ትራምፕ ኣብ 2014 እውን ዒራቕ ኣብ ትሕቲ ሳዳም ሑሴን ካብ ዝነበረትሉ ብዝኸፍአ ሓደገኛ ኮይና’ላ ክብሉ ብቲዊቴር ኣቢሎም ተመሳሳሊ መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም ነይሮም።
ሓይልታት ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ጥቓ ከተማ ትክሪት ካብ ዝተሓብእሉ ጉድጓድ ንሳዳም ሑሴን ምስ ሓዙዎም ትራምፕ መራሒ ዒራቕ ምውራዶም ዝደገፉ ይመስሉ ነይሮም።
ንዒራቕ ዝወረሩ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ዝነበሩ ጆርጅ ዳብሊው ቡሽ ነቲ ወራር ካብ ዝጠቐሱዎም ምኽንያታት ገሊኦም ኣብ ውሽጢ እታ ሃገር ዝኾነ ይኹን ጉጅለ ሽበራ ከይንቀሳቐስ ምኽልካል ሓዊሱ ዒራቕ ንውሳነታት ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ብተደጋጋሚ ጥሒሳ ዝብል ነይሩ።
ዶናልድ ትራምፕ ትማሊ ሰሉስ ነቲ ሪኢቶ ድሕሪ ምሃቦም ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ኣምባሳደር ዒራቕ ዝነበሩ ሉክማን ፌይሊ ዝተሰምዖም ሓሰን ንምግላፅ ቃል ከምዝሓፅሮም ገሊፆም።


text:
ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነበረ እገዳ ክለዓል ጽባሕ ረቡዕ ድምጺ ክህብ’ዩ። ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንዝሓለፈ 20 ዓመታት ዝጸንሐ ውጥረት ብሰላም ድሕሪ ምዝዛሙን ምስ ጅቡቲ ዝጸንሓ ውጥረት ዝሰፈኖ ዝምድና ናብ ንቡር ይምለስ ብምህላውን ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ዝጸንሐ ናይ ኣጽዋር ካልእን እገዳ ክለዓል ጽባሕ ረቡዕ ውሳነ ክሕልፍ ምዃኑ ዝተፈላለዩ ዲፕሎማት ይገልጹ`ለዉ።
ስሞም ክግለጽ ዘይደለዩ ዲፕሎማት ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ብዝሃብዎ ሓበሬታ መሰረት 15 አባላት ዘለውዎ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ልዝቦም ትማሊ ሶኑይ ከምዝዛዘሙን ኣብቲ ብብሪጣንያ ዝቐረበ ረቒቅ ፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነብረ እገዳ ክልዓል ከምዝተሰማምዑን ይሕብሩ።
ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኤርትራ ንዕጡቓት ጉጅለታት ግብረ ሽበራ ሶማል ሓገዝ ትህብ’ያ ብዝብል ክሲ ኣብ 2009 እገዳ ምንባሩ ይፍለጥ፡ ኤርትራ ግን ነቲ ክሲ ብተደጋጋሚ ክትነጽጎ ጸኒሓ`ያ።
እቲ ረቒቅ ክትግበር ትሸዓተ ናይ ደገፍ ድምጺን ካብ ዓብላሊ ድምጺ ዘለወን ኣሜሪካ፡ቻይና፡ሩስያ፡ብሪጣንያንን ፈረንሳን ድማ ተቓውሞ ክገጥሞ የብሉን ዝበሉ ርእይቶኦም ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ዝሃቡ ዲፕሎማት፡ ድምጺ ናይ ኩሎም አባላት ተመሳሳሊ ከምዝኸውን’ውን ኣንፊቶም ኣለው።
እቲ ብብሪጣንያ ዝቐረበ ረቒቅ ምልዓል ናይ ኣጽዋር እገዳ ንሰበስልጣን ኤርትራ ናይ መገሻን ናይ ንብረት ከየንቀሳቅሱ ዝክልክል እገዳ ክለዓል ዝብል ምኳኑ ሮይተርስ ኣገረጋጊጹ’ሎ።
እቲ ቤት ምኽሪ ብተወሳኺ ኤርትራን ጅቡቲን ዝምድናአን ናብ ንቡር ክምለስን ኣብ መንጎ ዝጸንሓ ምስሕሓብ ዶብ ብሰላም ክፈትሓ ዘተሓሳሰበ ክከውን ከሎ ንጠቕላሊ ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒ ጉተርስ ድማ ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ የካቲት 15,2019 ጸብጻብ ከቕርብ ውሳነ ኣሕሊፉ’ሎ።
ኣብ ናይ 2017 ኣኼባ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝጸንሓ ግጭት ዶብ ብሰላም እንተተዛዚሙ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ዝተነብረ እገዳ ንክለዓል ዳግመ ግምት ከምዝግበረሉ ሓቢሩ ኔሩ`ዩ።


text:
ፕረዚደንት ጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ ወ/ሮ መዓዛ ኣሸናፊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት ብምኽባርን ክኽበር ብምግባርን ዓለምለኸ ግቡኡ ክፍጽም፣ልዕልና ሕጊ ብምስፋን ድሕነት ዜጋታቱ ክሕልውን ኣለዎ ኢለን ።
መበል 71 ዓመት መዓልቲ ሰብኣዊ መሰላት ምኽንያት ብምግባር ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያን ንሰብኣዊ መሰላት ዝሰርሑ ስቪክ ማሕበራትን ብሓባር ኣብዘዳለውዎ መድረኽ መደረ ዘስምዓ ወ/ሮ መዓዛ ኣሸናፊ ከምዚ ኢለን።
“ኣብ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት ዘሎ ፀገም ፈፂምና ብትዕግስቲ እንሪእዮ ኣይኮነን።መንግስቲ በዚ መዳይ ብዕቱብ ክሰርሕ ከምዘለዎ ኩላትና እንሰማምዐሉ እዩ።”
ኣብቲ መድረኽ ዝቐረበ ናይ ሓባር መግለፂ ኣብ ቀረባ እዋን ብሰንኪ ዝተፈጥሩ ግጭታት ዝጥፍአ ህይወት፣ጉድኣት ኣካል፣ምዝንባል ሰባት፣ዕንወት ንብረትን መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት እናተጋደደ ምምፅኡ ናይ መንግስቲ ሕጊ ናይ ምኽባርን ናይ ፍትሒ ሕቶታት ናይ ምምላስ ተኽእሎ ፈተነ የጋጥሞ’ሎ ይብል ።ዜጋታት ንዝኸፍአ ቅልውላው ሰብኣዊ መሰላት ይቓልዑ ምህላዎም ዝምልከቶም ኣካላት ሕጊ ከኽብሩ፣ኣብ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ዝተሳተፉ ውልቀሰባትን ትካላትን ብቕልጡፍ ተሓተቲ ክገብሩ እቲ መግለፂ ወሲኹ ሓቢሩ’ሎ።
ኣብቲ መድረኽ “ሰላምን ሰብኣዊ መሰላትን ኣብ ኢትዮጵያ፣ ብድሆታት፣ዕድላትን ዓወታትን” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእሰቲ ዝቐረበ ፅሑፍ ምይይጥ ተኻይዱ’ሎ።


text:
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላኽ ኣሜን!
በዓለ ሓምሳ/ጰራቅሊጦስ
በዓለ ሓምሳ ድሕሪ ትንሳኤ ናይ ጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ (ፋሲካ ) ቆጺርና ኣብ መበል ሓምሳ መዓልቲ ወይ ድማ ድሕሪ ዕርገት ናይ ጐይታ ኣብ መበል 10ይ መዓልቲ እነብዕሎ ዓቢይ በዓል እዩ። ኣብዚ ዕለት እቶም 120 ቤተ ሰብ (ሰዓብቲ ጐይታ) ከምቲ ክርስቶስ “እንሆ ኣነ እቲ ተስፋ ኣቦይ ክሰደልኩም እየ ፣ንስኻትኩ ም ግና ካብ ላዕሊ ሓይሊ ክሳዕ እትለብሱ ኣብ ከተማ ኢየሩሳሌም ጽንሑ “ዝበሎም (ሉቃ 24፡49) ንሳቶም ድማ ካብ ከተማ ኢየሩሳሌም ከይወጹ ካብ ላዕሊ ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ንኽቕበሉ ብሕብረት ኩሉ ሳዕ ኣብ ቤተ መቕደስ እና ኣመስገኑን እና ጸለዩን ከለዉ መንፈስ ቅዱስ ከም ሓደ ብርቱዕ ህቦብላ ንፋስ መጺኡ ነቲ ዝነበረዎ ገዛ ብምምላእ ከም ልሳን ሓዊ ተመቓቒሉ ኣብ ነፍሲ ወከፎም ብምውራድ መንፈስ ቅዱስ ዝተቐበልሉ ዕለት እዩ። በዚ ምኽንያት ከኣ ቅድስት ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ነዚ በዓል እዚ በዓለ መንፈስ ቅዱስ ጰራቅሊጦስ (ጴንጠ ቆስጠ) እና በለት ትሰምዮ።
በዓለ ሓምሳ ኣብ ዘመነ ኦሪት
ብኣምልኾተ እግዚኣብሔር ቀዳሞት ዝኾኑ እስራኤላውያን ኣብ ዘመነ ኦሪት እግዚኣብሔር ኣምላኽ ንእስራኤላውያን ካብ ምድሪ ግብጺ ካብ ባርነት ናጻ ዘውጻኦም መዓልቲ ዘኪሮም ካብ ዘብዕልውዎ በዓል ፋሲካ(በዓል ቅጫ) ካብቲ እና ኣወዛወዙ ዘቕርብዎ እንዳእቲ ዘምጽኡላ መዓልቲ ካብ ጽባሕ እታ ሰንበት ሽውዓተ ምሉእ ሳምንቲ ቆጺሮም ክሳዕ ጽባሕ እታ ሸውዓይቲ መዓልቲ (ኣብ መበል ሓምሳ መዓልቲ ) ከምቲ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ዝኣዘዞም ሓድሽ መስዋዕቲ እኽልን ድዑልን ብምቕራብ ቅዱስ ኣኼባ ገይሮም ዘብዕልዎ በዓል ከም ዝነብረ ኣብ ዘሌ 23፡15-21, መጽሓፈ ጦቢት 2፡1 ተገሊጹ ኣሎ።
እዚ በዓል ብቋንቋ እብራይስጥ ሸቨኦት(shavuot) ይበሃል። እዚ ከኣ ካብ ሸቫ(ሸውዓተ) ዝብል ቃል ዝወጸ ኮይኑ ትርጉሙ ድማ ሰሙናት ማለት እዩ። ኣብ ዘመን ሃዋርያት እውን እንተኾነ ነዚ በዓል ሰሙናት ( በዓል ሓሙሳ) ንምብዓል ኣብ መላእ ዓለም ተሰዲዶም ዝነበሩ ኣይሁዳውያን ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ብምምጻእ ናብ ኢየሩሳሌም ይነግዱ ነይሮም (ግ.ሃዋ 2፡1-11)።
ኣብዚ ዘሎናዮ እዋን እውን ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ እና ተወራረሱ የብዕልዎ ከም ዘለዉ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ኢና። እንተኾነ ግን ብሉይ ኪዳን ናይ ሓዲሽ ኪዳን ጽላሎት ከም ዝኾነ ኣይሁድ ነቲ ንዓለም ከድሕን ኢሉ ብስጋ ዝተገልጸ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብዕውረት ልቦም ብዘይ ምእማኖም ነቲ ዑረት ልቦም ኣልዩ ካብቲ ዘለውዎ ናይ ጥፍኣት መንገዲ ናብታ ኣማናዊት ዝኾነ እምነት ከቕንዑ ኣምላኽ ኣብርሃም፡ ይስሓቅ፡ ያዕቆብ ልቦም የብርሃሎም ኣሜን።
ናይ ተስፋ ቃል
ቅዱሳን ሃዋርያት ንጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ክስዕብዎ ከለዉ ነቲ ዘለዎም ንብረት ገዲፎም ካብ ስድርኦምን ካብ ቤቶምን ዓዶምን ወጺኦም ደድሕሪ ጎይታ ብምስዓብ ኣብ ዝሓደሮ እና ሓደሩ ኣብ ዝወዓሎ እና ወዓሉ ነቲ ቅዱስ ቃሉ እና ሰምዑ ይውዕሉ ነበሩ። ጎይታ ድማ ካብኣቶም ንቕሩብ ግዜ ከም ዝፍለዮም እንተኾነ ግን ከም ዘኽታማት ኮይኖም ከይተርፉ ነቲ ዘጸናንዕ መንፈስ ቅዱስ ከም ዝሰደሎም ኣተስፈዎም። ከምቲ ዝበሎ እውን ኣይሁድ ብኽፍኣት ሒዞም ብብዙሕ ስቅያት ገሪፎም እና ኣላገጹ ክሳዕ መስቀል ኣብጺሖም ሰቒሎም ቀተልዎ ፡ ሃዋርያት እዚ ኩሉ ምስኮነ ተበታተኑ። እዚ ኩሉ ግን ብፍቓዱ እዩ ዝነበረ።
ኣብ መበል ሳልሰይቲ መዓልቲ ከምቲ ብሕቱም ድንግልና ዝተወልደ መቓብር ክፈቱለይ መግነዝ ፍትሑለይ ከይበለ ብሓይሉ ብሞቱ ንሞት ስዒሩ ብምትንሳእ ነቶም ብፍርሒ ተዋሒጦም ፋሕ ኢሎም ዝነበሩ ሓዋርያት ካብቲ ዝተበተንዎ ቦታ ኣኻኸቦም።
“ጎይታ ኣይተንስአን፡ ምትሃት እዩ” ኢሎም እቶም ትንሳኤ ጎይታ ዘይኣምኑ መናፍቓን መዛረቢ ከይረኽቡ ን40 መዓልቲ ዝኣክል ምስኦም ብምጽናሕ “እንሆ ተስፋ ኣቦይ ክሰደልኩም እየ ንስኻትኩም ከኣ ካብ ላዕሊ ሓይሊ ክሳዕ እትለብሱ ኣብ ከተማ ኢየሩሳሌም ጽንሑ” በሎም። ናብ ወጻኢ ከተማ ኢዮሩሳሌም ናብ ቢታንያ ወሲዱ ድማ ኢዱ ኣልዒሉ ባረኾም ክባርኾም ከሎ ድማ ካብኣቶም ተፈልዩ እንዳ ረኣይዎ ናብ ሰማይ ዓረገ። ነዚ ቃል ተስፋ ብምግባር ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ክቕበሉ ንሱ ድማ ኣብ ሰባት ሓዲሩ ዝምህር ዝዛረብን፡ ሉቃ13፡12, ንሱ ጎይታ ዝመሃሮን ዝነገሮን ዘዛኻኽሮም ዮሓ 1፡14-26, ፡ካብ ነፍሶም ፍርሕን ሽበራን ዘርሕቕ ዮሓ 14፡27, ንዓለም ብዛዕባ ሓጢኣትን ጽድቅን ፍርድን ዝረትዕ ዮሓ 16፡8፡ ነቲ ክጸርዎ ዘይከኣሎም ዘጽውር ናብ ሓቂ ዘበለ ዝመርሕ ነቲ ክመጽእ ዘለዎ ነገራት ዘፍልጥ ዮሓ 16፡12, ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ንኽቕበሉ ኣብ ከተማ ኢየሩሳሌም ኣብ ቤት መቕደስ ኮይኖም ብሓደ ልቢ ናብ ኣምላኽ ይጽልዩን የመስግኑን ነበሩ። እዚኣቶም ድማ 12 ሃዋርያት፡ 72 ኣርድእቲ ፡ 36 ቅዱሳት ኣንስቲ ጠቕላላ 120 ቤተ ሰብ (ሰዓብቲ ) ጎይታ እዮም።
ምውራድ መንፈስ ቅዱስ
ኣብ መበል ሓምሳ መዓልቲ ድሕሪ ፋሲካ ዝውዕል በዓል ኩላቶም ሓቢሮም ብሓንሳብ ነበሩ ። ብሃንደበት ከኣ ከም ሓደ ብርቱዕ ህቦብላ ንፋስ ካብ ሰማይ ድምጺ መጸ፡ ነታ ተቐሚጦምላ ዝነበሩ ቤት’ውን መልኣ ፡ ልሳናት ሓዊ ዝመስል ድማ ተራእዮም ፡ ተመቓቒሉ ከኣ ኣብ ልዕሊ ነፍስ ወከፎም ዓለበ። ንኹሎም ድማ መንፈስ ቅዱስ መልኦም ፡ መንፈስ ቅዱስ ክዛረቡ ከም ዝሃቦም’ውን ብኻልእ ቋንቋታት ክዛረቡ ጀመሩ።
ካብ ነፍሲ ወከፍ ህዝቢ ንእግዚኣብሔር ዝፈርሁ ኣይሁድ ኣብ ኢዮሩሳለም ነበሩ።እዚ ዳሃይ እዚ ምስ ኮነ ብዙሕ ህዝቢ ተኣከበ። ነፍሲ ወከፎም በብቋንቁኦም ክዛረቡ ምስ ሰምዑ ዝብልዎ ጠፍኦም። ከምዚ ዝስዕብ እና በሉ ከኣ ኩላቶም ተገረሙን ተደነቑን “እንሆ እዞም ዝዛረቡ ኩሎም ገሊላውያንዶ ኣይኮኑን! ከመይ ኢልና ድኣ በብቲ ዝተወለድናሉ ቋንቋ ክዛረቡ ንሰምዖም ኣሎና። ንሕና ሰብ ጴርቴን፡ ሰብ ሜድን፡ ሰብ ኢላምን፡ እቶም ኣብ ሞሶጶታምያን ኣብ ይሁዳን ኣብ ቀጰዶቅያን ኣብ ጶንጦስን ኣብ እስያ እንነብር ኣብ ፍርግያን ኣብ ጵንፍልያን ኣብ ግብጽን ኣብ ከባቢ ቅሬኔ ዘለዋ ዓድታት ሊብያን ካብ ሮማ ዝመጻና ኣይሁድ ናብ እምነት ኣይሁድ ዝኣተና ወገን ኣህዛብን ሰብ ቀርጤስን ዓረብን ኢና እንተኾነ እንሆ በብቛንቋና ብዛዕባ እቲ ዓቢ ግብሪ ኣምላኽ ክዛረቡ ንሰምዖም ኣሎና።ኩላቶም ዝብልዎ ጠፊኦም ነንሕድሕዶም እዚ ነገር እዚስ እንታይ ኮን ይኸውን ተበሃሃሉ(ግ.ሃዋ2፡1-12)።
ድሕሪ ምውራድ መንፈስ ቅዱስ
ከምቲ ሓዊ ንሓጺን ዘጽርዮ ንዕትሮ ከኣ ዘትርሮ፡ እቶም ፈራሓት ዝነበሩ ሓዋርያት በቲ ብኣምሳል ሓዊ ዝወረደ መንፈስ ቅዱስ ደፋራትን ተባዓትን ኮኑ።
ሽዑ ድማ ቅዱስ ጴጥሮስ ዓው ኢሉ “በተን መወዳእታ መዓልታት ከምዚ ክኸውን እዩ ይብል ኣሎ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ኩሉ ሰብ መንፈሰይ ከፍስስ እየ,,,,,,,”(ግ.ሃዋ 2፡17-19, ኢዩ 2፡28-32) እምበኣርሲ ኣምላኽ ነዚ ንስኻትኩም ዝሰቐልኩምዎ ኢየሱስ ንዕኡ ጎይታን መሲሕን ከምዝገበሮ ብዘላ ቤት እስራኤል ብርግጽ ትፍለጥ(ግ.ሃዋ2፡17-36 )እንዳ በለ ብትብዓት መሃሮም ነዚ ቃል እዚ ዝሰምዑ ዝነበሩን ነቲ ብዝተፈላለየ ቋንቋታት ናይ ምዝራብ ትእምርቲ ዝረኣዩ 300 ሰባት ልቦም ተወጊኡ ብጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብምእማን ተኒስሖም ተጠመቑ ፡ብድሕሪ እዚ ‘ውን ሃዋርያት በቲ ዝተዋህቦም ናይ ብዙሕ ቋንቋታት ምዝራብ ጸጋ ናብ መላእ ዓለም ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሖም ናይ ወንጌል ብርሃን ኣብርሁ። ናብዚ ዘሎናዮ ዝመን ምእንቲ ክበጽሕን ናይቲ ድሕነት ተኻፈልቲ ምእንቲ ክንከውንን ነዚ ኩሉ ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሖም ብጽሑፍ ኣስፊሮም ምእንቲ ክርስቶስ ብብዙሕ ስቅያትን መከራን ተሰቒሎም፡ ብሴፍ ተቖሪጾም ሰማእትነት ተቐበሉ፡ ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ኣብ ስንክሳር ተጻሒፉ እንረኽቦ ገድሊ ቅዱሳን ብናይ ተጋድሎ እምነት ጸኒዖም ነታ እትመጽእ መንግስተ ሰማያት ተስፋ ብምግባር ኣብዚ ዓለም መስቀል ክርስቶስ ተሸኪሞም መከራ ተቐቢሎም ፡ብዳርባ እምኒ ተጨፍጪፎም፡ ኣብ መስቀል ተሰቒሎም ብመጋዝ ተተርቲሮም ፡ዲኖ ኣባጊዕ ተኸዲኖም ፈቐዶ በዓትታትን ስንጭሮታትን ዝነብሩ ዝነበሩ(እብ 11፡32)። ካብ ፍቕሪ ክርስቶስ ድማ መከራ፡ ጸበባ፡ ስደት፡ ጥምየት፡ ዕርቃን፡ ከይፈለዮም ሰማእትነት ተቐቢሎም።ንሳቶም ካብ ክፉእ ጸላእን ካብ መናፍቕነት ንቤተ ክርስቲያን ዝተበጀውዋ ናይ መንፈስ ቅዱስ ማሕደር ስለ ዝኾኑ እዮም። እዚ ዘጸናንዕ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ልዕሊ ቅዱሳን ሰባት እንተዘይሓድር ነይሩ ዓላውያን ንቤተ ክርስቲያን ከጥፍኡ፡ ንሓቂ ክቐብሩ ምስ ተላዕሉ ንሓቂ (ንወንጌል) ዝምስክር ምተሳእነ፡ ንሕና’ውን ንወንጌል ኣይምፈለጥናያን ነይርና። ክርስቲያን እየ ዝብል ሰብ እውን ኣይምተረኽበን ነይሩ። ከምዚ ከይንኸውን እግዚኣብሔር መንፈስ ቅዱስ ንቕዱሳኑ ሰዲዱ ቅዱሳን መጻሕፍቲ ጽሒፎም ብመንፈስ ቅዱስ ተርጉሞም ንኣምላኽና ፈሊጥና ድሕነት ክንረክብ ዝገበረ እግዚኣብሔር ምስ ኩሎም ቅዱሳናቱ ዝተመስገነ ይኹን። ኣሜን!
በዚ መስረት ሊቃውንቲ ቤተ ክርስቲያን ነዚ በዓል እዚ ልደት ቤተ ክርስቲያን ኢሎም ይገልጽዎ እዮም። ነዚ ድማ ኩላትና ኣሰር ኣቦታትና ብምስዓብ ንመንፈስ ቅዱስ ቅዱሳን ኣቦታት ብቅድስናን ንጽህናን ከም ዝተቐበልዎ ተረዲእና ነቲ ዝሓለፈ ናይ ድንቁርና ዘመን ገዲፍና ካብ ግብረ ስጋ ( ምንዝርና፡ ርኽሰት፡ ኣምልኾ ጣዖት፡ ጥንቆላ፡ ጽልኢ፡ ባእሲ፡ ቅንኢ፡ ቑጥዓ፡ ገዛእ ርእስኻ ምፍታው፡ ምፍልላይ፡መናፍቕነት፡ ቅንኣት፡ ስኽራን፡ ጓይላ፡ ዝኣመሰሉ( ገላ 5፡19-22) ርሒቕና ከምቲ “ኣነ ቅዱስ እየ እሞ ንስኽእትኩም’ውን ቅዱሳን ኩኑ” ዝበለና ቅዱሳን ክንከውን ይግባኣና እዩ(ዘሌ 19፡1-2)።
ነዚ ዘይተረድኡ ናይ ዘመና መናፍቓን ነቲ ቅዱሳን ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሖም ንዝጸሓፍዎን ንዝተርጎምዎን ብገዛእ ፍቓዶም ከምቲ ኣብ 2 ጴጥሮስ 3፡16 “እቶም ደናቑር ዘይጽኑዓትን ከምቲ ነቲ ቅዱሳን መጻሕፍቲ ዝጠዋውይዎ ዘለዉ ንጥፍኣት ርእሶም ይጠዋውይዎ ኣለዉ” ከም ዝበሎ ንሳቶም እውን ነቲ ቅዱስ ቃል ክጠዋውይዎ ይርከቡ።
ገለገለ ሰባት “ሓዋርያት ዝይተዛረብዎ ቋንቋታት ትርጉም ዘይብሉ እዩ ነይሩ” ኢሎም ይገልጹ፡ ገለ እውን “ሓዋርያት ብቋንቋታት ስለ ዝተዛረቡ ንሕና እውን ብቋንቋታት ንዛረብ ኣሎና” ብምባል ትርጉሙ ዘይፈልጥዎ፡ ተሓቲቶም ዘይምልስዎ ክዛረቡ ይስምዑ ኣለዉ ። እዚ ግና ጌጋ እዩ። ሓዋርያት ዝተዛረብዎ ትርጉም ዘይብሉ ኣይነበረን፡ ዝተዛረብዎ ዘይፈልጡ’ውን ኣይነበሩን። ካብ ግብረ ሃዋርያት ምዕራፍ 2 ከይወጻእና እንተድኣ ኣንቢብናዮ እቶም ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ንበዓለ ሓምሳ ከብዕሉ ዝመጹ ሰባት ብሃዋርያት ስለ ዝተደነቑ ዶ ኣይኮኑን “ከመይ ኢሎም ድኣ በብቲ ዝተወለድናሉ ቋንቋታት ይዛረቡ ኣለዉ” ዝበሉ፧ ነቲ ዝዛረብዎ ዝነበሩ ሰሚዖም ዶ ኣይኮኑን፧ እቲ ሓዋርያት ዝተዛረብዎ ዘይስማዕ ነይሩ እንተዝኸውን ነይሩ ከመይ ኢሎም 3000 ሰባት ብሓደ ግዜ ልቦም ተውጊኡ ብጎይታ ኣሚኖም ተጠምቁ፧
እምበኣር ኣብ ዓለም በብይኑ ዝኾነ ቋንቋታት ኣሎ ትርጉም ዘይብሉ ግና የለን”(1ቆሮ 14፡10)። ሓዋርያት ብቋንቋታት ንኽዛረቡ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ዝተዋህቦም ንዘይኣመኑ ትእምርቲ ክኾኖምን ናብ ኩሉ ዓለም ብምኻድ ንኹሉ ህዝቢ ዓለም በብቋንቁኡ ወንጌል ንምምሃርን እዩ ።
ንሓዋርያት መንፈስ ቅዱስ ዝሓቦም እግዚኣብሔር ኣምላኽ ንኹላትና መንፈስ ቅዱሱ ይልኣከልና! በረከትን ረድኤትን ናይ እመ ኣምላክ ኣይፈለየና ኣሜን!
ወስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!
Leave a comment


text:
Radio Erena: 11 March 2019
ዋንነት መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ዝኾነት ቦዪንግ 737 ወዲቓ ብምሕምሻሻ 157 ሰባት ሞይቶም።
ናይታ ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ ተበጊሳ ሰምበት 10 መጋቢት ንግሆ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሓጺር ዕረፍቲ ኣካዪዳ ናብ ናይሮቢ እተምርሕ ዝነበረት ነፋሪት ቀዳማይ ፓይለት ካፕቴን ያሬድ ጌታቸው፣ ድሕሪ ምብጋሶም፣ ተክኒካዊ ጸገማት ኣጋጢሙዎ ናብ ኣዲስ ኣበባ ኤርፖርት ክምለስ ሓቲቱ ምንባሩ ይግለጽ።
ኣካያዲ ስራሕ ሲቪል ኣቭየሽን ኢትዮጵያ ኣቶ ተወልደ ገብረማርያም ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ጠንቂ ሓደጋ ናይታ ነፋሪት ምሉእ መርመራ ተገይሩ ኣብ ዝተጻፈፈሉ እዋን ንህዝቢ ክንገር ምዃኑ ሓቢሩ። እንተኾነ ኣብዚ እዋን’ዚ እቲ ሓደጋ ኮነ ኢልካ ዝተሃንደሰ ንምዃኑን ዘይምዃኑን ምግላጽ ኣሸጋሪ ምዃኑ ሓቢሩ።
ኣቐድም ኣቢሉ ቅድሚ ኣርባዕተ ኣዋርሕ፣ ተመሳሳሊት ስራሓት ዝኾነት ቦዪንግ 737 ኣብ ኢንዶኔዥያ ወዲቓ ምሕምሻሻ ዝፍለጥ’ዩ።
ኤርትራ እትርከበን ሓያሎ ሃገራት፣ በዚ ሞት ናይ’ዞም 149 ተጎዓዝትን 8 ኣባላት እታ ነፋሪትን ዘስዓበ ዘሕዝን ፍጻሜ፣ ናይ ሓዘን መልእኽተን ኣመሓላሊፈን ኣለዋ።
ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ብወገኑ፣ ብስም ህዝብን ሃገርን ኢትዮጵያ፣ ንኩሎም ኣባላት ስድራቤት’ቶም ግዳያት ናይ ጽንዓት ይሃብኩም መልእኽቲ ኣመሓላሊፉ።
ኣብዛ ካብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ተበጊሳ 47 ኪሎሜተር ርሒቑ ኣብ ዝርከብ ከባቢታት ቢሾፍቱ ዝተሓምሸሸት ነፋሪት ዝነበሩ ተጎዓዝቲ ናይ ኢትዮጵያ፣ ኬንያ፣ ጂቡቲ፣ ሶማልያ ዝርከብዎም ዜጋታት 35 ሃገራት ምንባሮም ማዕከናት ዜና ኢትዮጵያ ይገልጻ።
======================


text:
‘መደረ ፕረዝደንት ሃገረ-ኤርትራ፡ ብኣጋጣሚ ጽንብል 25 ዓመት ብሩራዊ እዮበልዩ’
ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን፡
ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጥን ወጻእን፡
ኣቐዲመ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራን ንኹሎም ፈተውቱን፡ ዮሃና ንኽብሪ 25 ዓመት ዝኽረ ዓመት ናጽነት እንዳበልኩ፡ ነቲ ንናጽነቱ ክውን ንምግባርን ክብሪ ልዑላውነቱን ሓርነቱን ንምሕላውን፡ ጸሚእና ከይበልናዮ ማይ፡ ጠሚና ከይበልናዮ እኽሊ ብምቕራብ ዘስተየናን ዝዓንገለናን ህዝቢ ኤርትራ፡ መዘና ዘይርከቦ መስዋእቲ ከፊልካ ኢኻ እሞ፡ ሓበንን ሞሳን ንዓኻ። ንኹሎም እቶም ነዚ ‘ርብዒ ዘመን፡ ኣብ መኸተን ልምዓትን’ ብዝብል ቴማ እንጽንብሎ ዘለና ኣጋጣሚ ንምምዕራግ ኣበርክቶ ዝገበሩ ዜጋታት፡ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ልዑል ምስጋናይ የቕርብ።
ዓመት መጸ ዝኽሪ መዓልቲ ነጻነት ኣብ እነብዕለሉ፡ ዝሓለፍናዮ ጒዕዞ እንዳገምገምና፡ ንመጻኢ እንታይ ክጽበየና ኢዩ ዘይኮነስ፡ ሕጂ እንታይ ክንዓምም ይግብኣና እንብለሉ ኣጋጣሚ ኢዩ። ኣብዘን ዝሓለፋ 25 ዓመታት ዝተሰግሩ ሓያለ ብድሄታትን ተጻብኦን፡ ኣንፈት መኣዝና ንምስሓት ዝተጠጅኡ ውዲታትን፡ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ዋላ’ኳ ዘነይተና እንተዘይኮነ፡ ተዛማዲ ክበሃል ዝከኣል ልምዓታዊ ገስጋስ ኣመዝጊብና ኢና። ብውህደት ሓያል መኸተ ህዝብን ሰራዊትን ግንባርን ክዕመሙ ዝጸንሑ፡ ኣብ መስርሕ ዘለውን ልምዓታዊ መደባት ብዝሓየለ ናህሪ ተደሪዖም ክቕጽሉ ምኻኖም ድማ ከዘኻኽር እፈቱ።
ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን
ጎድኒ ጎድኒ ልምዓታዊ ግስጋሴና፡ ንዝበረኽ ዝላ ኣቲናዮ ዘለና ሓድሽ ዓውለማዊ መድረኽ ዝምጥን፡ ሕሉፍ ኣከያይዳና ብምግምጋም፡ ሱር-ነቐል ጽገናዊ ለውጢ ክንገብር መድረኽ ዝጠልቦ እዋባዊ ዕማም ኢዩ። ክንሰርሓሎም ዝጸናሕና ኣገባብ ምሕደራ፡ ኣብ ጽላት ፖሊቲካ፡ ቊጠባን ወተሃደራዊ መዋቕራትናን ብፍላይ፡ ለውጢ ከምዘድሊ ኣሚናን ተገንዚብና ኣለና።
ፖለቲካዊ ጽገናን፡ ሃናጺ ጽምዶን
ብሰሪ እቲ ኣብ ልዕሌና ዝተኣወጀ ኲናት፡ ፖለቲካዊ ግስጋሴና ጂሆ ተታሒዙ ከምዝጸንሐ ኩላትና ዘይንስሕቶ ጉዳይ ኢዩ። እንተኾነ፡ ኣብ ተዛማዲን ዝሓሸ መድረኽ ሰላምን ርግኣትን ስለእንርከብ፡ መጻኢ ወለዶ ብሰላምን ቅሳንትን ዝነብሩላ ሃገር ክውንቲ ንምግባር፡ ምስ ዝቐያየሩ ስርዓታት ዘይቀያየር፡ ምትእትታው ሕገ-መንግስታዊ ስርዓተ-ምሕደራ ኣማራጺ የብሉን። ንወለዶታት ዝዘልቕን፡ ቀጻልነት እዛ ሃገር ዘውሕስን ዓንዲ፡ ልዕልና ሕጊ ዝነገሶ ትካላዊ ኣሰራርሓ ጥራሕ ኢዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣቐዲሞም ንዝተኣትው መብጽዓታት ሰውራዊ ቃልስና ክውን ኣብ ምግባር ዘንጊዕና እኳ እንተጸናሕና፡ ሕጂ ግን እቲ ግዜ በሲሉ፡ እዋኑ’ውን ዝኣኸለ ይመስለና። እቲ ንብዙሕነትና ዘተኣናግድን ብህዝባዊ ተሳትፎ ዝተነድፈን፡ ግን ከኣ ተወጊኑ ዝጸንሐ ሃገራዊ ቅዋም፡ ኣብ ግብሪ ከከምኣድላይነቱ፡ በቲ ዝምስረት ሓድሽ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ክለሳ እንዳተገብረሉ፡ ኣብዘን ቀረባ መዓልታት ኣብ ግብሪ ከምዝውዕል፡ ብእውጅ መልክዕ ንህዝቢ ክሕበር ምኻኑ ከበስረኩም እፈቱ።
ምስ ትግባረ ቅዋም ተተሓሒዞም ክለዓሉ ዝኽእሉ፡ ሓያለ ኣገደስቲ እዋናዉያን ሕቶታት ከምዘለው ኣይንስሕቶን። ትግባረ ቅዋምን፡ ኣቲናዮ ዘለና ሓድሽ ፖሊቲካዊ መድረኽን ተኣሳሲሩ፡ ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝኣተው ዜጋታት፡ ዝፈጸምዎ ገበናትን፡ ኣብ ቀይዲ ዝጸንሑሉ ግዜን ብዕቱብ ተመርሚሩ፡ ብምሕረት ከምዝልቀቑ በዚ ኣጋጣሚ ክሕብር እፈቱ። ብዘይ ኣገባብ ዝተኣስሩ ዜጋታት እንተልዮም፡ ንዝወረዶም ኣካላዊ ይኹን ስነ-ኣእምሮኣዊ በደል፡ ኣጻርያ እትመሚ ኮምሽን ዕርቕን ካሕሳን ከምእትቐውም፡ ነዚ ስራሕ ንምስላጥ ዝሕግዝ፡ ፍሉይ ባጀት መንግስቲ ሰሊዑላ ከምዘሎን እንተገንዘብኩ ጽቡቕ እመስለኒ። ብዘይካ’ዚ እዛ ኮምሽን፡ ንዝተዋህቦም ህዝባዊ ሓላፍነት ብምጉዕጻጽ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዝዓገቡ መራሕቲ ወተሃደራውያን ይኹኑ ሲቪል እንተልዮም፡ ጉዳዮም ብጭቡጥ ኣጻርያ፡ ኣብ ፍርዲ ከተቕርቦም ምሉእ ስልጣን ከምዝህልዋ፡ ንኣንፈይ ከይጠቐስክዎ ክሓልፍ ኣይደልን።
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን
ከምዝፍለጥ ኲናት ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ሓያለ በሰላ ኣብ ርእሲ ምግዳፉ፡ ዝሓለምናዮ ዘቤታዊ ልምዓታዊ መደባትና ከይትግበሩ’ዉን ገቲኡ ጸኒሑ ኢዩ። ኣብ ድሮ ምብቃዕ እቲ ኲናት፡ ተኣፈፍትን ዘይእዋናውያንን ሕቶታት ኣልዒልኩም ተባሂሎም፡ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝኣተዉ፡ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን መንግስትን ግንባርን ነበር ከምዘለው ኣይዝንጋዕን። ዝፈጸምዎ በደላት ዋላ’ኳ ከቢድ እንተኾነ፡ ንሃገራዊ ዕርቅን፡ ነዛ እነብዕላ ዘለና ዕዝዝቲ ዕለተ-ናጽነት ክውንቲ ንምግባር፡ ንረዚን ኣበርክቶኦም ብምዝካር እምበኣር፡ መንግስቲ ብምሕረት ብነጻ ክለቆም ወሲኑ ኣሎ። ኣብዚ እዋን እዚ፡ ካብ ቦታ ተሓድሶ ወጽዮም፡ ንዕኦም ብፍሉይ ኣብ ዝተዳለወ ግዝያዊ መጽንሒ ከምዝርከቡ ክሕብር እፈቱ። እዚ ምሕረት፡ ነቶም ምስኦም ኣብቲ እዋን እቲ ዝተኣስሩ ኣዳለውቲ ብሕታውያን ጋዜጣታት፡ መራሕቲ ሃይማኖትን ከም ዝሕውስ’ዉን ከየዘኻኸርኩ ክሓልፍ ኣይደልን።
ዝኸብርኩምን ዝኸበርክንን
ኣብ እዋን ብረታዊ ተጓድሎና፡ ፖሊቲካዊ መርገጺ ዝመበገሲኦም ፍልልያት፡ ብሰሪ ጉድለት ዓቕሚ ኣፈታትሓ ግጭት፡ ኣድላይነት ናብ ዘይነበሮ ኲናት ሕድሕድ ተኣትዩ፡ እዛ ሃገር ህይወት ሓያለ ዕሸላት ደቃ ከምዝኸሰረት፡ ሕሉፍ ታሪኽና ዝሰነዶ ዘሕዝን ሓቂ ኢዩ። ይኹን እምበር፡ ድሕሪ ናጽነት’ውን እንተኾነ፡ ብዘይካ ሒደት ሓያለ ካብ ነባራት ተጋደልቲ ተጋድሎ ሓርነት ነበር፡ ናብዛ ሃገር ዘይኣተው ከምዘለው ኣይዘንጋዕናን። ኣብቲ ከነቚሞ እንውጥኖ ዘለና ቅዋማዊ ስርዓተ-ምሕደራ ንምስታፍ፡ ብጥርኑፍ ይኹን ብውልቂ ክኣትውን፡ እጃሞም ከበርክቱን ድላይ ንዘለዎም፡ እቲ ባብ ወትሩ ርሕው ምኻኑ ክሕብር እፈቱ። ብዘይካ እዚ፡ እቶም ብሰሪ ምንዋሕ ግዜ ምጥያስ ተማሪሮም፡ ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝተሰዱ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝነበሩ መንእሰያትና፡ ዓዶም ክምለሱን፡ ኣብ ቊጠባዊን ፖሊቲካውን ዳግመ-ሕውየት እዛ ሃገር ብምስታፍ፡ አእጃሞም ከበርክቱን መጸዋዕታይ የቕርብ።
ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን
ከምቲ ቤት ብዘይ ዓንዲ፡ ሃገር’ውን ብዘይ መንእሰይ ቀጻልነታ ክውሓስ ኣይክእልን። ኣተኣታቲናዮ ዝጸናሕና ደረት-ኣልቦ ወተሃደራዊ ዕስክርና፡ ኣብ መንእሰያትና ተስፋ ናይ ምቊራጽ መንፈስ ኣሳዕሪሩ፡ ኣፍራዮ ዕድሚኦም በሊዑን ኢዩ። ብፍላይ እኳ ደቀንስትዮ ክወልዳሉን ክዘምዳሉን ዝግብአን ዕድመ ሓሊፍወን፡ ናይ ፍርያምነት ዕድለን በኺኑ ዝተረፈ ሓያለ ኢየን። መንእሰያትና፡ ክብደት እቲ ዝኸፍልዎ ዘለው ረዚን ዋጋ እንተዝልካዕ፡ ንዕኡ ዝድብስ ሞሳ ኣምበይ ምተረኽበን። ካብ ማሙቕ ቤቶምን፡ ሓዳሮምን ንነዊሕ ግዜ ተኣልዮም ከብቅዑ፡ ሕጅስ ይኣኽለና ደኺምናን ሰልኪናን እንከይበሉ፡ ብዘይ እኩል ዓስቢ፡ ነዛ ሃገር ኩለንትንኦም ከምዝወፈዩ ንኹላትና ግሁድ ሓቂ ኢዩ። በዚ ምኽንያት እዚ እምበር፡ እቲ ቀንዲ ጠንቂ ዋሕዚ መንእሰያትና ንስደት ኮይኑ ዘሎ፡ እቲ ክንክተሎ ዝጸናሕና ደረት-ኣልቦ ግዱድ ዕስክርና፡ ዝፈጠሮ ኣሉታዊ ሳዕቤን ምኻኑ ብምግንዛብ፡ ደረት ግዜ ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ናብ ንቡር ከምእተመልሰ ክሕብረኩም እፈቱ።
ቀጻልነት ህላዌና ንምውሓስ ኣብ እነካይዶ መኸተ፡ ኣብ ናይ ምክልኻል ወተሃደራዊ ዓቕምታትና ምትእምማን ክህልወና ኣገዳሲ እኳ እንተኾነ፡ ዲፕሎማሲ እቲ ዝበለጸ ኣማራጺ መፍትሒ ግርጭት ጌርካ ምውሳድ ግን፡ ዝቐርዓወ ስልቲ ኢዩ። ነዚ ኣብ ግምት ብምእታው እምበኣር፡ እቲ ኣስታት 20 ዓመቱ ክተምም ቀሪቡ ዘሎ ዶባዊ ምስሕሓብ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ብዲፕሎማስያዊ ኣገባብ ንምዕራፉ፡ ኩሉ ዝከኣለና ቅሩብነት ጌርና ከምዘለና ከበስረኩም እፈቱ።
ህዝብታት ክልቴአን ሃገራት ዝኸሰርዎም ዓበይቲ ዕድላት ሓባራዊ ምዕባሌን ብልጽግናን፡ ከም ሕማቕ ታሪኻዊ ተረኽቦ ተወሲዶም፡ ኣብ ሃናጺ ጽምዶ ብምእታው፡ ዝተፈጥረ በሰላ ንምሕዋይ ዘይጽዓድ እምንቶን ድሌትን፡ ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ምኻኑ እኣምን። ብምምሕያሽ ዝምድና ክልቲአን ሃገራት፡ ብዓቢኡ ንሕና ከምእንጥቀም ግን፡ የዋህ ዝግዘቦ ሓቂ ኢዩ። እቲ ቅድሚ ምብራዕ ኲናት ዕሙር ወደባዊ ኣገልግሎት ዝህብ ዝነበረ ክልቲኡ ወደባትና፡ ኢትዮጵያ ክትጥቀመሉ እንተደልያ ከነሐድሶን፡ እዚ ድማ ንሓያለ እቶም ካብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝጣየሱ መንእሰያትና፡ ናይ ስራሕ ዕድላት ከምዝፈጥር ዘጠራጥር ኣይኮነን። ብዘይካ’ዚ እቲ ካልእ ንህዝብና ኣዝዩ ኣሸጊሩ ዘሎ ጉዳይ፡ ድሩት ዓቕሚ ቀረብ ጸዓት ኢዩ። ካብ’ቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝህነጽ ዘሎ ናይ ተሓድሶ ግድብ፡ ብሕሱር ዋጓ ብምዕዳግ፡ ዝበለጸ ኣገልግሎት ጸዓት ክንቅርብ ከኽእለናን፡ ንብሕታዊ ቁጠባዊ ጽላትን ወፍርን ዘተባብዕ ሃውህውን ክንፈጥር ዝድርኽ ኣጋጣሚ ኢዩ።
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን
መንግስቲ ኤርትራ ኣብ መወዳእታ ናይዛ ዝሓለፈት ዓመት፡ ሓድሽ ባጤራ ናቕፋ ብምትእትታው፡ ንዘይሕጋዊ ሸርፊን ቅርሰናን ኣብ ምግታእ፡ ልዑል ኣስተዋጽኦ ከምዝነበሮ ተገንዚብና ኣለና። ይኹን እምበር፡ ካልእ ጎድናዊ ኣሉታዉ ሳዕቤናት ኣይነበሮን ክበሃል ግን ዝከኣል ኣይኮነን። ህዝቢ ብሰሪ ሕጽረት ዝርግሐን ቀረብን ባጤራ ይጽገም ከምዘሎ ብምርዳእ፡ ኣራሚ ስጉምቲ ክንወስድ ጀሚርና ከምዘለና ክሕብር እፈቱ።
መንግስትን ግንባርን ክሰርሕሉ ዝጸንሑ ምእኩል ኣገጋብ ምሕደራ ዕዳጋ፡ ዋጋታት ኣብ ምርግጋእ እኳ ዘይንዓቕ ግደ እንተነበሮ፡ ከቢድ ሕጽረት ቀረብ ብምኽታሉ ግን፡ ዘላቒ ፍታሕ ኮይኑ ኣይተረኸን። ካብዚ ሕሉፍ ተመኲሮ እዚ ብምምሃር እምበኣር፡ ዘይምእኩል ኣገባብ ቁጠባዊ ምሕደራ ከምዝድፍኣሉ ብምግባር፡ ንብሕታውያን ነጋዶን ኣውፈርትን ከነተባብዕ ብልዑል ቅሩብነት ኪንሰርሓሉ ጀሚርና ከምዘለና ከበስረኩም እፈቱ። በዚ ኣጋጣሚ ድማ፡ ንኹሎም እቶም ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ሰብ ርእሰ-ማል፡ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን፡ ኣብ ንግዳዊ ንጥፈታት ተዋፊሮም ዝርከቡ ዜጋታትናን፡ ዓዶን ብምእታው፡ ተጠቀምቲ ናይዚ ተጀሚሩ ዘሎ ዕድላት ወፍሪ ኪኾኑ፡ መጸዋዕታይ ከቕርበሎም እደሊ።
ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን
ኣብዘን ዝሓለፋ 25 ዓመታት፡ ክንድ’ቲ ክንከዶ ዝወጠናዮ ዝላ ከይንስጒም፡ ብዘጋጠሙና ግዳማውያንን ዘቤታዉያንን ተጻብኦታት ከምዝተጎናደበን፡ ሓያለ ዕድላት ከምዝተኸስሩን ምእማን ምኽኑይ እመስለኒ። እንተኾነ፡ እቲ ዝሓለፈ መድረኽ ከም መምሃሪ ተወሲዱ፡ ድኹምን ድልዱልን ጎድንና ገምጊምና፡ ጉድለታትና ኣሪምና፡ ሓያል ጎድንና ዓቂብና፡ ዕቱብ ህዝባዊ ተሳትፎ ማእከል ዝገበረ ልምዓታዊ መደባት ቀይስና፡ ብኣውርኡ ድማ ንመንእሰያትና፡ ናይ ትምህርትን ስራሕን ዕድላት ኣብ ምፍጣር ከቢድ ዕማም ይጽበየና ኣሎ።
ልዕልን ቅድምን ኩሉ ግን፡ እቲ ከነተኣታትዎ ጀሚርና ዘለና ሱር-ነቀል ጽገናዊ ለውጢ፡ ብዘይ ዕዙዝ ተሳትፎ ውዑይ ሓይሊ መንእሰይ ወለዶ፡ ክውን ክኸውን ስለዘይሕሰብ፡ በብእብረን ደረጃን፡ መንግስታዊን ውድባውን ስልጣን፡ ናብ መንእሰይ ወለዶ ብምስግጋር፡ እቶም ኣብ ዓዲ ሱሳታትን ሰብዓታትን ዕድመ ረጊጽና ዘለና፡ ጥሮታ እንወጸሉን እነዕርፈሉን እዋን ከምዝኾነ፡ ባህሪ ዘዘኻኽረና ዘሎ እመስለኒ። ነዚ ኣብ ግምት ብምእታው እምብኣር፡ እቶም ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝርከቡ ልዑል ኣካዳምያዊ ብቕዓት ዝደለቡ ዜጋታት፡ ዓድኹም ክትኣትውን ሃገርኩም ኣብ ምህናጽ መሪሕ ግደ ክትጻወቱን፡ ሃገራዊ ጻውዒተይ ከቕርበልኩም እደሊ። ናጽነት ክውን ዝገበረን ንምዕቃቡ ከይተሓለለ ክሰርሕ ዝጸንሐን ወለዶ፡ ድሮ ሓደ እግሩ ኣብ ጉድጓድ ኣትዩ’ዩ እሞ፡ ርህውትን ብልጽግትን መጻኢት ኤርትራ ክውንቲ እትኸውን፡ ሕድሪ በጃ እዛ ሃገር ዝሓለፉ ሰማእታት ተሰኪምኩም፡ ግቡእ እጃምኩም ከተበርክቱ ምስ እትጅምሩ ጥራሕ ኢዩ።
ዘይከይድ ነይዕንቀፍ፡ ዘይሰርሕ ነይጋገ ከምዝበሃል፡ ብሰሪ ጉድለት ዓቕሚ መንግስትን ግንባርን ጌጋታት ክፍጸሙ ከምዝጸንሑ ምግላጽ፡ ንቀባሪ ምርዳእ ጥራሕ ኢዩ ክኸውን። በዚ ኣጋጣሚ እምበር፡ ኦ ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ በዳሊ ተረስዐ ተበዳሊ ኣይርስዕን እዩ እሞ፡ እቕሬታ ክንሓተካን፡ እትጸባጸበና እንተልዩካ እውን፡ ካብ ብርክኻ ዝወጻና ደቕኻ ኢና እሞ፡ ከምቲ ወላዲ ንውሉዱ ዝምዕዶን ዝግስጾን፡ ንእትህበና ውሳነ ብጸጋ ኣሜን ኢልና ከም እንቕበል፡ ቃል ክንኣትወልካ ንፈቱ። እዛ ሃገር ብገንዘብ ወይ ብወርቂ ዘይኮነ፡ ቀያሕቲ ደቕኻ ብምኽፋል ኢኻ ጨቢጥካያ እሞ፡ እቶም ዝተረፉ ደቕኻ’ኳ ዘይነብሩላ ሃገር እንዳኾነት ክትከይድ ግን ሃየንታ ኣለዎ እሞ፡ እቲ ምሕደራ ፈቲና ካብ ዘይክኣልናዮ፡ ደጊም በተረ-ስልጣን ናትካ ኢዩ። ድሕሪ ደጊም’ውን፡ ኣብ ልዕሌኻ ዝጉይትት ልዕሊና ሕጊ እምበር፡ ማንም ዓኻይ ኣይክህሉን ኢዩ።
ደጊመ ርሑስ መዓልቲ ናጽነትን፡ ጽቡቕ ጅማሮ ሓድሽ መድረኽን ቅዋማዊ መንግስትን ይግበረልና።
ዘለኣለማዊ ዝኽሪን ክብሪን ንሰማእታትና፡
እዚ በቲ ሓቐኛ ሓልዮት ህዝቡ ዝስምዖ ናይ ሕልሚ ፕረዝደንት፡ ክውሰዱ ብዛዕባ ዝግብኦም እዋናውያን ስጉምትታት ኣብ ግምት ብምእታው ዝቐረበ ናይ ፈጠራ መደረ ኢዩ።
ብቴድሮስ ኣብርሃም


text:
ፓትርያርክ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኣቡነ እንጦንዮስ ብጽኑዕ ሕማም ወዲቖም ኣለዉ።
ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ፓትርያርክ ኣቡነ እንጦንዮስ፥ 7 ግንቦት 2017 ብሕክምናን ኣድላዪ ጉዳይን ተባሂሎም፥ ብዘይድላዮም ካብ ቤት ማእሰርቶም ተወሲዶም። በቲ ዕለት ኣብ ዕዳጋ ሓሙስ ዝርከብ ሕክምና ሰብ ኣብ ዘይብሉ ጻንያ ቦታ ወሲዶም፥ መርፍእ
ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ፓትርያርክ ኣቡነ እንጦንዮስ፥ 7 ግንቦት 2017 ብሕክምናን ኣድላዪ ጉዳይን ተባሂሎም፥ ብዘይድላዮም ካብ ቤት ማእሰርቶም ተወሲዶም። በቲ ዕለት ኣብ ዕዳጋ ሓሙስ ዝርከብ ሕክምና ሰብ ኣብ ዘይብሉ ጻንያ ቦታ ወሲዶም፥ መርፍእ ድሕሪ ምውግኦም፥ ኣብ ህይወቶም ኣጋጢምዎም ዘይፈልጥ ፍሉይ ናይ ሕቖ ሕማንን ውጽኣት ቃንዛን ገይሩሎም፥ ኣብ ከቢድ ዝኾነ ስቓይ ኣብታ ተኣሲሮሙላ ዘለዉ ቤት ይርከቡ ኣለዉ።
ብተደጋጋሚ ክንሕብሮ ከም ዝጸናሕና፥ ስርዓት ህግደፍ ንህዝቢ ተዋህዶ ኣደናጊሩ፥ ሓሚሞም ሞይቶም ክብል ዝተፈላለየ ናይ ክፍኣት ውዲታት፥ ከካይድ ምጽንሑ ክንሕብር ጸኒሕና ኢና።
ድሕሪ ትንሳኤውን፥ እቶም ንስልጣን ጭንን ዝብሉ ዘለዉ፥ ኣባ ሉቃስን ኣባ ባስልዮስን ዝበሃሉ ክልተ ጳጳሳት ዝመርሕዎም ስልጣን ጵጵስና ዝጸናጸኑ ሒደት ፈለስቲ ናብ ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ድሕነት ከይዶም፥ ክሳብ መዓስ ኢና ብዘይፓትርያርክ ክንነብር ሹሙልና። ኢሎም ጥርዓን ከም ዘቕረቡን፥ ወከልቲ ህግደፍ ድማ ደሓን ኣብ ዝሓጸረ እዋን ውሕሉል ብኾነ መገዲ ኩሉ ክንውግኖ ኢና፥ ብቕልጢፍ ድማ ክንሸመልኩም ኢና። ዝብል ተስፋ ከም ዝተዋህቦም ኣብ መላእ ከተማ ክዕለል ቀንዩ እዩ። ኣባ ሉቃስውን ዓው ኢሎም እንተ ኾነ በዓለ መንፈስ ቅዱስ እንተዘይኮነ ድማ ፍልሰታ ውድእ ኣቢልና ክንሸይም ኢና ኢሎም የዕልሉ ከም ዘለዉ ካብ ቃሎም ዝሰምዕዎ ይዛረቡሉ ኣለዉ።
ድሕሪ እዚ ወረ እዚ ድማ ኣማኒ ተዋህዶ ብፍላይ ከኣ እቲ ኩነታት ብቐረባ ዝከታተሎ፥ ሕጂሲ ንኣቡነ እንጦንዮስ ገለ ክገብርዎም ኢዮም ዝብል ስክፍታ ጸኒሕዎ እዩ። ካብቲ ስክፍታን ፍርህን ጥርጣረን ከይወጻእና ድማ፥ ኣብዚ ቅንያት እዚ ኣቦና ዘይፈልጥዎ መድሓኒት ተወጊኦም ተመሪዞም ኣብ ኣፍ ሞት ይርከቡ ኣለዉ። እቲ ሳዕቤን ከይፍለጥ ድማ ዝኾነ ሰብ ከይኣትዎምን መድሓኒት ከይወሃቦምን፥ ብኸቢድ ሓለዋ ይሕለዉ ኣለዉ።
ስርዓት ህግደፍ ኣብ ርእሲ ኣባ ሉቃስ ዘሎ ናይ ህዝቢ ጽልኣት መኣዝኑ ንምቕያር፥ ብፍሉያ ሓዱሽ ፍቕሪ ምስ ኣባ ባስልዮስ እዩ ጀሚሩ ዘሎ። ኣባ ባስልዮስ ምንም እንዶ ዘይብሎም፥ ዝበልካዮም ዝኾኑ ብምዃኖም፥ ስርዓት ህግደፍ ዓይኑ የዝብል ኣሎ ካብ ኣባ ሉቃስ።
ኦርቶዶክሳውያን ካብ ኣስመራ።


text:
ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ዞባ ማእከል፡ ኣብ ዝተፈላለያ ትካላት መንግስትን ግንባርን ንዝነጥፋ ኣባላቱ – ናይ ምሕደራ ስልጠና ይህብ ኣሎ።
እቲ ካብ ወጻኢ ብዝመጽአ ክኢላ ምሕደራ ዶ/ር ሃይለ ንጉሰ ዝወሃብ ዘሎ ትምህርቲ ብቐንዱ፡ ዓቕሚ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ዓውዲ ምሕደራ ንምብራኽ ዝዓለመ እዩ።
ዛጊት ድማ፡ 81 ኣባላት ፖሊስን ጸጥታን ከምኡ’ውን 70 ኣባላት ምምሕዳር ዞባ ማእከል ተሳቲፈናኦ ኣለዋ።
ፕረዚደንት ሃማደኤ ወ/ሮ ተኽኣ ተስፋሚካኤል፡ ስልጠና – ኣብ’ቲ ሃማደኤ ተልእኾኡን ዕላማታቱን ንምውቃዕ ዘካይዶ ዘሎ ቃልሲ ሓጋዚ ተራ ከምዘለዎ ብምምልካት፡ ፍልጠቱ ንዘካፍል ዘሎ ዶ/ር ሃይለ ንጉሰ ኣመስጊና።
ኣዛዚ ፖሊስ ኤርትራ ኮሎኔል መሓሪ ጸጋይ ድማ፡ ተራ ኤርትራውያን ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ መደባት መኸተን ልምዓትን ድሕሪ ምጥቃስ፡ ዓቕሚ ደቂ-ኣንስትዮ ክብ ምባል ንሓደ ኣካል ዝግደፍ ዕማም ስለዘይኰነ፡ ብወገን ፖሊስ ኤርትራ ዘሎ ቅሩብነት ኣረጋጊጹ።


text:
Radio Erena: 13 October 2019
ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፣ ናብ ስዑዲ ዓረብ ተወሰኽቲ 3 ሽሕ ወተሃደራት ከተዋፍር ሙዃና ተገሊጹ።
ብዓርቢ 11 ጥቅምቲ ካብ ፐንታጎን ዝወጸ መግለጺ ከምዘመልክቶ፣ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ብኣል ሑቲ ናይ የመን ኣብ ልዕሊ ትካላት ነዳዲ ድሕሪ ዘጋጠመ መጥቃዕቲ፣ ተወሰኽቲ ኣጽዋርን 3 ሽሕ ወተሃደራትን ንሓለዋ ክዋፈሩ ሙዃኖም ኣፍሊጡ።
እቲ ኣጽዋር ዝተራቐቐ መጎጻጸሪ ባለስቲካዊ ሚሳይላትን ነፈርቲ ኲናትን ዘጠቓለለ ክኸውን እንከሎ፣ ተወንጨፍቲ ሮኬታትን ሚሳይላትን እውን ይርከቦ።
እዚ ኣመሪካ እተዋፍሮ ዘላ ተወሳኺ ወተሃደራዊ ሓይሊ፣ መሓመድ ቢን ሳልማን ናይ ስዑዲ ዓረብ፣ ካብ ኢራን ክመጽእ ንዝኽእል መጥቃዕቲ ንምክልኻል፣ ብዘቕረቦ ጠለብ ሙዃኑ ፐንታጎን የመልክት።
ስዑዲ ዓረብ ኣብ ትካላት ነዳዲኣ ድሕሪ ዝወረደ መጥቃዕቲ፣ ኣብ ልዕሊ ሓንቲ ብኢራን እትውነን መመላለሲት ነዳዲ ዝኾነት መርከብ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ብተወንጫፊ ሮኬት ሃሪማ ድሕሪ ምዕናዋ፣ ኣብቲ ዞባ ሓድሽ ወጥሪ ሰፊኑ ይርከብ።


text:
ብክፍሊ ባህልን ስፖርትን ምምሕዳር ዞባ ማእከል ብዝተወደብ “ኣብ ምዕቃብ ባህላዊ ውርሻ ፡ብውሁድ ምሕደራ“ ዘተኮረ ዓውደ መጽናዕቲ ብ13 ን 14ን ጥሪ,2022 ኣብ ኣዳራሽ ምምሕዳር ዞባ ማእከል ተኻይዱ።
ቀንዲ ዕላማ ናይ’ቲ ዓውደ መጽናዕቲ ፡ባህሊ፡ኣገድስነቱን ዕቃቤኡን ኣመጻጽኣ ሕ/ሰብን፡ ነቲ ረቂቕ ባህላዊ ውርሻን ኣካላዊ ባህላዊ ውርሻን፡መንነትን ክብረትን ሕ/ሰብ ከይበረስ ብምድህሳስ ናብ ዝቕጽል ወለዶ ንምስግጋርን፡ከምኡ’ውን ኣፍልጦን ንቕሓትን ሕ/ሰብ ብምዕባይ ዋንነት ተሰሚዕዎ ኣብ ምዕቃቡን ምምዕባሉን መሪሕ ተራ ንኽጻወት ንምድራኽን ከምዝኾነ ኣዳለውቲ ናይ’ቲ ዓውደ መጽናዕቲ ገሊጾም።ባህላዊ ውርሻ መግለጺ መንነትን ሃገርን ስለዝኾነ ኣብ ምዕቃቡ ኣብቲ ዓውዲ ንዝነጥፉ ትካላትን ክኢላታትን ጥራይ ዝግደፍ ዘይኮነስ ንኹሉ ሕ/ሰብን ኣካላትን ዝምልከት ብምዃኑ ኣብ ውሁድ ኣገባብ ምሕደራ ንኹሉ ብዘሳትፍ መልክዑ ክሳለጥ ከምዘለዎ ኣብቲ ዓውደ መጽናዕቲ ተሰሚሩሉ።
ኣብዚ ንክልተ መዓልታት ዝቕጸለ ዓውደ መጽናዕቲ ፡ባህሊ፡ኣገዳስነቱን ዕቃበኡን፡ረቂቕ ባህላዊ ውርሻ ኤርትራን ኣተዓቓቕብኡን፡ውዕል ዩነስኮ 2003ን ተግባራዊነቱን ኣብ ኤርትራ፡ግደ ኣፋዊ ስነ-ግጥሚ ትግረ ኣብ ሕ/ሰብ ፡ኣካላዊ ባህላዊ ውርሻን ኣተዓቃቕብኦምን፡ዓለማዊ ውርሻ ኣስመራ፡ መሪሕነትን ምሕደራን ባህላዊ ውርሻ፡ ኣገዳስነት ትካላዊ ባህሊ ዝብሉ ሸሞንተ መጽናዕትታት ብክኢላታትን ምሁራትን ቀሪቦ’ዩም።ኣብ ዝቐረቡ መጽናዕትታ ካብ ተሳተፍቲ ዝቐረቡ ርእይቶታት፡ሕቶታታን ለበዋታትን ዘተ ብምክያድ መብርሂታት ተዋሂቡ።
ኣብ’ቲ ዓውደ መጽናዕቲ ሓለፍቲ ክፍሊ ባህልን ስፖርትን ዞባታት፡ክኢላታት ናይ’ዚ ዓውዲ፡መሃንድሳት፡ስነ-ጥበበኛታት፡ክኢላታት ቋንቋ፡ቱሪዝም፡ባይቶ፡ማሕበራት፡ምምሕዳራት፡ኮለጃት፡ኣካላት ጸጥታን ተማሃሮን ተሳቶፎም።


text:
Radio Erena: 17 April 2018
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ንሶማል እትገብሮ ዝነበረት ወትሃደራዊ ሓገዝ ደው ከምዘበለት ኣፍሊጣ።
እታ ሃገር ነቲ ካብ 2014 ኣትሒዙ ኣብ ስልጠና ዘተኮረ ወትሃደራዊ ሓገዝ ደው ከምዘበለት ትገልጽ ዘላ፣ ክልትኤን ሃገራት ብጉዳይ እቲ ኣብ ሚያዝያ 8 ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ሞቛድሾ ዝተታሕዘ ኣስታት 10 ሚልዮን ዶላር ኣብ ዝሰሓሓባሉ ዘለዋ እዋን’ዩ።
መንግስቲ ሶማል እቲ ብፍልይቲ ነፋሪት ተላኢኹ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ዝተታሕዘ ገንዘብ ናብ መንን ንምንታይ ዕላማን ከምዝተመደበ ዘይተፈልጠ ዘይሕጋዊ’ዩ ክብሎ እንከሎ፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ከኣ ንስልጠና ሰራዊት መንግስቲ ሶማል ዝተላእከ’ዩ ‘ያ ትምጉት ዘላ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ እቲ ገንዘብ ንኣስታት 2 ሽሕ ዝኾኑ ሶማላውያን ሰልጠንቲ ደሞዝ ንምኽፋልን ሓደሽ ወትሃደራዊ ማእከልን ሆስፒታልን ንምህናጽን ዝዓለመ ምዃኑ’ያ ትገልጽ።
እንተኾነ መንግስቲ ሶማል፣ ብዘይኣፍልጥኡ ክኣቱ ዝተሓስበ’ዩ ብምባል ነቲ ገንዘብ ብምህጋር ምጽራይ የካይደሉ ኣሎ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ኣብ የመን’ውን ተመሳሳሊ ገንዘብ ብምውፋር፣ ሰራዊት መንግስቲ ንሓድሕዱ ከምዝጋጮ ብምግባር ዕልዋ መንግስቲ ከምዝፈጸመት ኣብ ስደት ዝርከብ ፕረዚደንት እታ ሃገር ይወቅስ።
ኣብ ጉዳይ ቀጠር ብዘለወን ዝተፈላለየ መርገጽን ምስ ርእሰ ምምሕዳር ፑንትላንድ ዝተኸተመ ስምምዕ ኣገልግሎታት ወደብ በርበራን ኣብ መንጎ ፈደራላዊ መንግስቲ ሶማልን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ምስሕሓብ ጸኒሑ’ዩ።
ብዘይካ’ዚ ወትሃደራዊ ዝምድና ቱርኪን ሶማልን ንሕቡራት ኢማራት ዓረብ ካልእ ስግኣት ፈጢሩላ ምጽንሑ ተንተንቲ የረድኡ።
ቱርኪ፣ ኣብ ሶማል ኣብ ስልጠና ሰራዊት ዘተኮረ ወትሃደራዊ መዓስከር ከምዘለዋ ይፍለጥ።
========================


text:
ሓርበኛ ተጋዳላይ ኣድሓኖም ገብረማርያም
ዕለተ መስዋእቲ፡ ለካቲት 19 2021
ካብ ኣብኡ ባሻይ ገብረማርያም ካሳን ካብ ኣዲኡ ወይዘሮ ውነሽ ርጆን ኣብ ወርሒ መስከረም 1945 ኣብ ኣፈልባ ተወሊዱ። ወላዲቱ ካብቲ ዝነበራ ከቢድ ናይ ሕርሲ ኩነታት፣ ብዘይ ጉድኣት ክትገላገል ብምኽኣላ፣ ልዑል ፈጣሪ ንምምስጋን ወለዱ “ ኣድሓኖም ” ዝብል ረዚን ስም ከምዝሃብዎ ታሪኽ ቤተሰቡ ይሕብር።
ሕሳስ ልደ እንዳ ኣቦይ ባሻይ ገብረማርያም ዝኾነ ኣድሓኖም፣ ምዉቕን፡ ፍቅርን፡ ምሕብሓብን ዝመላኦ ግዜ ህጻንነት ኣብ ሑቕፊ ወለዱን ኣሕዋቱን ኣሓቱን የሕሊፉ። ኣብ ምስግጋር ካብ ህጻንነት ናብ ቁልዕለት፡ ብፍላይ ምስቶም ንስለ ናጽነት ኤርትራ በጃ ዝሓለፉ የሕዋቱ ሓጎስን መምህር መሓርን እናተጻወተ ዕድመ ናይ ትምህርቲ በጽሐ።
ዕድሚኡ ንትምህርቲ ምስ ኣኸለ፡ ኣብታ ኣብ ከብዲ ዓዲ ተደኲና ዝነበረት ቤት-ትምህርቲ ኣፈልባ ብምምዝጋብ፣ ናይ መባእታ ትምህርቱ ተኸታቲሉ። ኣብቲ ዝውሃብ ዝነበረ ናይ ትምህርቲ ፈተናታት፡ ብልዑል ነጥቢ ብምሕላፍ ናይ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ትምህርቱ ኣብ ከተማ ደቀምሓረ ክሳብ ዓስራይ ክፍሊ ተኸታተሉ።
ብምቕጻል፡ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቱ ንምዝዛም ናብ ኣዲስ ኣበባ ብምኻድ፡ ኣብ ሰይንት ጆሰፍ (St. Joseph School) ክሳብ ዓሰርተ ክልተ ክፍሊ ተኸታቲሉ። ብምቕጻል ናብ ዩኒቨርሲቲ ዘእቱ ነጥቢ ብምምጻእ፣ ናብ ኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ ተጸንበሩ።
ምስእናይ ኣብቲ ናይ 1970ታት ምንቅስቃስ ተምሃሮ ውፉይ ተሳትፎኡ፡ ናይ ሕጊ ትምህርቲ ክሳብ ሳልሳይ ዓመት ድሕሪ ምክትታል፣ ኣብ መጀመርታ ኣዋርሕ ናይ 1972 ሃገራዊ ጉቡኡ ንምፍጻም፡ ምስ ብዓል ተጋዳላይ ብርሃነ ገረዝግሄር፣ ተጋዳላይ በራኺ ገብረስላሴ፡ ተጋዳላይ ስብሓት ኤፍረምን ካልኦትን ዝነበርዎም ናይ ቃልሲ ብጾቱ ብሓባር ብምዃን፣ ናብ ህዝባዊ ሓይልታት ተሰሊፉ።


text:
ሎሚ ኣብ ዝተኻየደ 5ይ መድረኽ ጂሮ’ዲ ኢጣልያ፡ ብዓወት ፈረንሳዊ ተቐዳዳማይ ዲማሬ ኣርናውድ ተዛዚሙ። ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ድሙቕ ዓወት ካብ ዘመዘግቡዎ፡ ቢኒያም ግርማይ 5ይ ክወጽእ’ከሎ ናትናኤል ተስፋጽዮን ’ኸኣ 8 ደረጃ ሒዙ ጸወትኡ ዛዚሙ።
ኣብዚ ናይ ሎሚ መዓልቲ መድረኽ ክዕወቱ ኣቐዲሞም ግምት ዝረኸቡ፡ ኣውስትራሊያዊ ኢዋን ካሌብ፡ ብሪጣኒያዊ ካቫንዲሽ፡ ቢኒያም ግርማይ፡ ፈረንሳዊ ዲማሬ ኣርናውድ፡ ኮሎምቢያዊ ጋቪሪያ ፈርናንዶ፡ ሆላንዳዊ ቫንደር ፖል፡ ጀርመናዊ ፊል፡ ጣሊያናዊ ኒዞሎ ጊያኮሞ፡ ዴንማርካዊ ኮርት ኢዮም ኔሮም።
ኣብ 55.7 ኪ.ሜ ዝተገብረ ናይ ነጥቢ ቅጽበታዊ ውድድር፡ ጣልያናዊ ታግሊያኒ ፊሊፖ ቀዳማይ ኮይኑ ተዓዊቱ። ኤርትራዊ ቢኒያም ግርማይ ሻድሻይ ደረጃ ብምሓዝ 3 ነጥቢ ከሲቡ። በዚ መሰረት ምስ ቫንደር ፖል ዝነበሮ ናይ 7 ነጥቢ ፍልልይ ናብ 4 ኣጽቢብዎ።
ንናይ ዓቐበት ቅጽብታዊ ውድድር ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሻድሻይ ንዝወጹ 39 ነጥብታት ተቐሪቡሎም ኔሩ። ኣብ 75.3 ኪ.ሜ ዝተገብረ ናይ ዓቐበት ቅጽበታዊ ውድድር፡ ጣልያናዊ ሚርኮ ቀዳማይ ኮይኑ 18 ነጥቢ ሓፊሱ።
በዚ መሰረት ብነጥቢ ዝመርሑ ተቐዳደምቲ፡ 1ይ ፈረሳዊ ዲማሬ ኣርናውድ ብ 94 ነጥቢ፡ 2ይ ኤርትራዊ ቢኒያም ግርማይ ብ 72 ነጥቢ፡ 3ይ ኮሎምቢያዊ ፈርናንዶ ብ 67 ነጥቢ ኮይኖም ኣለዉ።
ኣብ ናይ ጊዜ ውድድር ኣብ ቀዳሞት ዝተራእየ ለውጢ የለን፡ 1ይ ስጳኛዊ ተቐዳዳማይ ዩዋን ፔድሮ፡ 2ይ ጀርመናዊ ካምና ሌናርድ፡ 3ይ ኢስቶናዊ ታራሜ ሬይን ኮይኖም ኣለዉ።
ሎሚ ኣብ ዝተኻየደ 5ይ መድረኽ ጂሮ’ዲ ኢጣልያ፡ ብዓወት ፈረንሳዊ ተቐዳዳማይ ዲማሬ ኣርናውድ ተዛዚሙ። ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ድሙቕ ዓወት ካብ ዘመዘግቡዎ፡ ቢኒያም ግርማይ 5ይ ክወጽእ’ከሎ ናትናኤል ተስፋጽዮን ’ኸኣ 8 ደረጃ ሒዙ ጸወትኡ ዛዚሙ።


text:
‘ንዝዓረቑ ንከባቢታት ብምሕዋይን ህዝባ ርእሶም ንክምግቡ ብምኽኣልን ትግራይ ኣብነታዊ ፖሊሲ ኣተኣታትያን ተግቢራን ተባሂላ'ያ ብሕ/ሃ ሜዳልያ ወርቂ ተሸሊማ።
ትግራይ ናብ’ዚ ክብሪ’ዚ ዝበቅዐት ናይ ሕቡራት መንግስታት ወፍሪ ጸረ ምግፋሕ በረኻነትን ዓለም ለኸ ቤት ምኽሪ መጻኢ ጊዜን ኣብ ዘካየድዎ ውድድር’ዩ።
ብዛዕባ እቲ ሽልማት ሜዳልያ ወርቂ ሪኢቶኦም ዝተሓተቱ ሓላፊ ቢሮ ሕርሻ ክልል ትግራይ ዶ/ር ኣትንኩት መዝገቡ ‘እቲ ሽልማት ተወሳኺ ስንቂ’ዩ ዝኾነና’ ኢሎም።
ኣብ ትግራይ ህዝቢ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ 14 ዓመታት 900 ሚልዮን ኩንታል ሓመድን እምኒን ጸይሩ ኣብ ስራሕቲ ዕቀባ ሓመድን ማይን ከምዘውዐለ እቲ ዜና ይሕብር።
ከምውጽኢት ንዓመታት ዝዘለቀ ጻዕሪ ‘ኣብ ትግራይ ጥርሑ ተሪፉ ዝነበረ 1.2 ሚልዮን ሄክታር መርየት ሎሚ ብኣግራብ ተሸፊኑ ይራኣይ፣ ዝነቀጹ ፈለጋት ማይ ክነትዑ ጀሚሮም፣ ፍግረ መርየት ነክዩ፣ ኣንቆልቒሉ ዝነበረ መጠን ዝጠራቐም ማይ ይውስኽ ኣሎ፣ ህዝቢ እኽሊ ኣፍርዩ ንርእሱ ክምግብን ኣታዊኡ ክውስኽን ኪኢሉ ኣሎ’ ይብል ዓለም ለኸ ቤት ምኽሪ መጻኢ ጊዜ።


text:
ብግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ-ሕድሪ ኣብ ሃገረ ሲውዘርላንድ ከተማ ሉዘርን ኣገዳሲ ህዝባዊ ሰሚናር ተኻይዱ።
እቲ ኣቀድም ኣቢሉ ብመራኸቢ ብዙሃን ተሓቢሩ ዝነበረ ህዝባዊ ሰሚናር ብዕለት 01/10/2016 ኣብ ሃገረ ሲውዘርላንድ ከተማ ሉዘርን ከምዝተኻየደ ካብቲ ቦታ ዝመጸና ርጡብ ሓበሬታ የረድእ።
እቲ ብ ብጻይ ፍስሓጽዮን ገብረ ኣባላት ማእከላይ ባይቶ ወኪል ክፍሊ ውደባን ወጻኢ ጉዳይን ዞባ ኤውሮጳ ግሃድኤ-ሕድሪን ብብጻይ በርሀ ተኽልዝጊ ኣባል ኣሳናዳኢት ሽማግለ ጉባኤ ግሃድኤ-ሕድሪን ዝተማእከለ ኣገዳሲ ሰሚናር፡ ውሽጣዊ ኩነታት ውድብ ግሃድኤ-ሕድሪ ከምኡ ውን ሓፈሻዊ ኩነታት ደንበ ተቓውሞን ኣመልኪቱ ዝዘተየ ሰሚናር ምንባሩ ውሃብ ቃል የረጋጊጽ።
እቲ ሰሚናር ምርድዳእን ምክብባር ዝዓሰሎ ኣገድሲ ትምህርቲ ዝተቀስመሉ ሰሚናር ኣብ ርእሲ ምንባሩ፡ ብኣኼበኛታት ንዝቀረቡ ሕቶታት ኣዕጋቢ መልሲን መብርህን ከምዝተዋህበ፡ ተሓቢሩ።
ኣማእከልቲ ሰሚናር ካብ ኣኼበኛታት ዝቀረበሎም ለበውን ርእይቶን ብምቅባልን ብምምዝጋብን ብሓድ-ሕድ ምንእኣድን ብልዙብ ምርድዳእን ሰሚናር ምዝዛሙ ኣብቲ ሰሚናር ብዝወዓለ ውሃብ ቃል ተሓቢሩ።
ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ!!!
ዓወት ንሓፋሽ ብተግባር!!!
03/10/2016
ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን ግሃድኤ- ሕድሪ ዞና ኤውሮጳ
حيدرى – جبهة الإنقاذ الوطني الإرترية
ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ – ሕድሪ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10482


text:
ኣብ ኬንያ ናይ ክልተ መዓልታት መገሻ ዝፈጸሙ ቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድ ድሕሪ ዑደቶም ምስ መራሒ ኬንያ ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ ሓባራዊ መገለጺ ሂቦም። ምስ ኬንያ ብዙሕ ዘራኽቡና ክብሪታት ኣሎና በሉ ንሶም።
‘ራእየይን ራኢ ክቡር ፕረዚደንት ኬንያታን ንሕልምና ምዕዋት’ምበር ካልእ ራኢ የብልናን። ሓድሽ ራኢ የብልናን። እቲ መሰረት ተነጺፉ ኣሎ። ስራሕና ንድሕሪት ምልስ ኢልና ንታሪኽና ምንባብ፣ ክንሰርሓሉ፣ ርክባትና ክነሕይለሉን ናብ ዝላዓለ ብራኸ ምብጻሕን’ዩ’ በሉ ንሶም።
'በቲ ኣብ’ዞም ዝሓለፉ ቁሩብ ዓመታት ዝፈጸምናዮም ጥራሕ ኣይንኮርዕን። ንኢትዮጵያን ኬንያን ከምኡውን ነዚ ዞባ’ዚ ሓድሽን ዝበለጸን ስራሕ ክንፍጽም ኢና ንደሊ። ታሪኽና ከምዝሕብሮ ምስ ኬንያ ባእሲ ኣይጸንሓናን፣ ኣብ ሞንጎና ውግእ ኣይነበረን። ሓባራዊ ባህሊን ቋንቋን ኣሎና። ሓቢርና ደሚና ኢና። ሓባራዊ ክብሪታት’ውን ኣሎና። ክነሕይሎ ኢና ድልየትና' በሉ።
ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ ብወገኖም ‘ጎረባብቲ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣሕዋት ንምዃና ናይ ብሓቂ መረጋገጺ’ዩ እዚ። ካብኡ ሰጊርና እዚ ጽምዶ’ዚ ብከመይ ኣገባብ ክነዕምቆ ከምዝንኽእል ኣማዕዲና ንጥምት’ውን ኢና። ቁጠባዊን ጸጥታዊን ጽምዶታትና’ውን ብከመይ ከምነዕምቆ ንሓስብ፣ ከመይ ገይርን ህዝቢታትን ሃገራትናን ብከመይ ናብ ሓደ ከምዝመጻ ንሓስብ ሃገራት ኢና። ብዙሕ ዘመሳስሉና ኣለውና። ድሕሪ’ዚ ክልተኣዊ ጽምዶ’ዚ ናብ ህዝቢታትና ንገልጾ ብዙሕ ነገር ክህልዉና’ዮም። ስለ ረብሓ ክልቲኦም ህዝቢታትና ሓቢርካ ምዕዋት ዝካኣለሉ መስርሕ ክህልወና’ዩ’ ኢሎም።


text:
ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት መንግስቲ እስራኤል ኣብ ሃገሩ ንዘለው ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኤርትራዊያንን ሱዳናዊያን ስደተኛታትን ሓተቲ ዑቕባን ብዘይፍቓዶም ናብ ካልኦት ሃገራት ትሕተ ሰሃራ ከየጣይስ ተማሕጺኑ።
እስራኤል ኣብ ሃገራ ዘለው ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ናብ ካልኦት ሃገራት ናይ ምጥያስ ፖሊሲ ኣብ 2016 ዓ.ም ዝጀመረ እንተኾነ ክሳብ ሕጂ ከይተተግብረ ከምዝጸንሓ ዝሓበሩ ወሃቢ ቃል ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ዊልያም ስፒንድለር እንተኾነ እዚ ካብ ጥሪ 1,2018 ክትግብር ዝተገልጸ ኤርትራዊያን ሱዳናዊያን ስደተኛታት ብዘይፍቓዶም ናብ ሳልሳይ ሃገር ምጥያስ ዝብል ፖሊሲ ንትካሎም ከምዘተሓሳሰቦም ገሊጾም።
“ ወግዓዊ መግለጺ እቲ ፖሊሲ ነቶም ናይ ዑቕባ ሕትኦም ኣብ መስርሕ ንዘሎ’ውን ዝምልከት ምዃኑ ወይ’ውን ሓተቲ ዑቕባ ብመቑሕ ተአሲሮም ናብ መዓርፎ ነፈርቲ ክውሰዱ ይኽእሉ’ዮም ምባሉ ዘሰኽፍ’ዩ። ብዘይፍቓዶም ናብ ውጽኢታዊ ሓለዋ ዘይብለን ሃገራት ምጥያስ እዞም ሰባት ዝቕጽል ስጉምቶም ብሊብያ ኣቢሎም ኣውሮጳ ንምብጻሕ ምጉዓዝ ምዃኑ ምርዳእ ድማ ዝያዳ ዘተሓሳስብ’ዩ።”
ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣስታት 27,000 ኤርትራዊያንን 7,700 ስደተኛታት ኣብ እስራኤል ዝርኸቡ ምዃኖምን መንግስቲ ነቲ ናይ ዑቕባ መስርሕ ካብ ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ኣብ 2009 ዓ.ም ድሕሪ ምቕባሉ ድማ 10 ኤርትራዊያን 1 ሱዳናዊያን ጥራይ ከም ስደተኛታት ኣፍልጦ ምርኻቦም እቲ ትካል ወሲኹ ይሕብር።
እቲ ትካል ካብ ሕዳር,2015 ክሳብ ታሕሳስ,2017 ኣብ ከተማ ሮማ ዘዘራረቦም 80 ኤርትራዊያን ስደተኛታትን ሓተቲ ዑቕባን ብዘፍቓዶም ካብ እስራኤል ናብ ካልእ ሃገራት ምጥያሶም ከምዝገለጹ ዝሓበሩ ወሃቢ ቃል እቲ ትካል እዚ ድማ ንሓደገኛነት እቲ ፖሊሲ ዘርእይ’ዩ ኢሎም።
ንሶም ብተወሳኺ መብዛሕትኦም ኣብ እስራኤል ዝርኸቡ ኤርትራዊያን ብምድረ በዳ ሲናይ ድሕሪ ብዙሕ ስቕያትን መስቀይትን ዝሓለፉ ምዃኖም ብምግላጽ ትካሎም እስራኤል ነቶም ስደተኛታት ናብ ካልእ ሃገር ዝጣየስሉ መንገዲ ኣብ ምድላውን መፍትሒ ንምርኻብን ምስ መንግስቲ እስራኤል ንምስራሕ ድልው ምዃኑ ሓቢሮም።


text:
ብዛዕባ ኣርት ላብ ግኔስታ
ኣብ ዓውደ ኣዋርሕና (ብቛንቃታት ሽወደንን እንግሊዝኛን ጥራይ) ምርኢት እነካይደሎም እዋናት፡ እንጅምረሉን እንዓጽወሉን ሰዓታት፡ ከምኡን እንታይ ነካይድ ከምዘለና ዝሕብር ክትርኢ ትኽእል።
መእተዊ፡ ወትሩ ካብ ክፍሊት ነጻ እዩ።
ኣድራሻ: Art Lab Gnesta, Bryggerihuset, Bryggargränd 4, 646 31 Gnesta
እንረኽበኩም ሰባት
ሲግነ ዮሃንስሰን
ኢ-መይል signe.johannessen@artlabgnesta.se, ተለፎን 070 877 63 85
ኤሪክ ሮረን
ኢ-መይል erik.roren@artlabgnesta.se, ተለፎን 070 421 93 38
ኣርት ላብ ግኔስታ፡ ሓደ ኣብ ሞንጎ ጥበብን ሕብረተሰብን ክህሉ ብዛዕባ ዝኽእል፡ ፈተነ መላግቦ ዝኾነ ቦታ እዩ።
ኣብ መንጎ ጥበብን ስነ-ጥበባውያንን ርክብ ንኽህሉ ባይታ ነጣጥሕ፡ ኣብ ሞንጎ እቶም ኣብዚ ከባቢ ዝነብሩ ሕብረተሰብ፡ ኣብያተ ትምህርቲ፡ ከምኡ’ውን ምስ ጥበብ ወይ ምስ ሕቶታት ሕብረተሰብ ምስ ዝዓዩ፡ ዞባዊ፡ ሃገራ’ውን ዓለምለኻ’ውን። ኣብቲ ኣብ ግኔስታ ዝርከብ ናይ ቀደም ቤተቡን፡ ኣብቲ ስቱዲዮ፡ መኣከቢ ኣዳራሽን መርኣዪ ኣዳራሽን ዝርከበሉ ቦታ ኣብኡ ኢና ዘለና።
ምርኢታት፡ ዓውደ መጽናዕቲ፡ ሕትመታት፡ ዝርርብን ገለ ካልእ ንጥፈታትን ኣብ ውሽጢ እዚ ዘለናዮ ቤት ይኹን ኣብ ካልኦት ወግዓውያን ኣባይቲ ከምኡውን ኣብ ናይ መሻርኽትና አደራሻት ንገብር። አብቲ ናትና መደብ፡ ስነ-ጥበበውያን ዓዲምና፡ እዚ ዘመንን ብድሆታቱን ብዝምልከት ነቲ ዝግበር ዝርርባት ነዳዲ ዝውስኽ፡ ሓድሽ ጥበብ ክመራመሩን ክምህዙን ንገብር።
እቲ ናይ ምርኢታት መደብ፡ ብስርሓት እቶም ዕዱማት ስነጥበባውያን ዝምእከል ኮይኑ፡ ካብቶም ቀወምቲ ነበርቲ ህዝቢ ግኔስታ ብምብጋስን ንናይ ደገ’ውን ግቡእ ቈላሕታ ብምግባርን ኢና ማእከል ፍርያት፡ ኣቀራርባን ዘተን ኴንና እነገልግል።


text:
ሓደ ዓርከይ ብኸቢድ ስንባደ “መይታ እያ!” ብማለት ተዛረበ። ኣብ ህይወተይ ከምዚ ዓይነት ስምባደ ርእየ ኣይፈልጥን። ኣስዒቡ ድማ “እንታይ ክገብር? ኢሉ ሓተተ። እቲ ኣነ ሽዑ ዝገበርኩዎ ዕሽነት ኪመስል ይኽእል፡ ግና ናብቲ ዓራት ቅርብ ኢለ ጎቲተ ኣውጺአያ። ተሰኪመ ወሲደ ድማ ብምዉታ እንከላ ኣብ መንደቕ ናይታ ክፍሊ ደጊፈ ጠጠው ኣቢለያ። ናብ ገጻ እንዳጠመትኩ ““ብስም የሱስ ነዚ ሞት እገንሕ ኣለኹ” በልኩ። ሽዑ ብሙሉኡ ኣካላታ ካብ ርእሳ ክሳብ ከብዲ እግራ ኬንቀጥቅጥ
ዜደንቕ ዛንታ ማሕበር መጽሓፍ ቅዱስ።
እዛ ማሕበር እዚኣ ኽትውለድ ከላ ኣዝዩ ዜጨንቕ እዋን እዩ ዝነበረ። እቲ ሓያል ሃጸይ ናፖለዮን ኣብ ኤውሮጳ ብብርቱዕ ሓይሊ ይወርር ነበረ እሞ፣ ሃገር እንግሊዝ ተሸበረት፣ ሰራዊት ኣኽቲታ ድማ ኣብ ገምገም ባሕሪ ማኒካ ኣሰለፈቶም። ዕስራ ዚኣክል ወርሒ ንሓድሕዶም እናተሓላለዉ ጸንሑ። ኤውሮጳ ድና በቲ ውግእ ብርቱዕ
ሃድሰን ተይለር
1. ተይለር በቲ ኣብ ባህሊ ቻይናውያን ዘሎዎ ፍሉይ ታህዋስን ብዝነበሮ ቅንኢ ንወንጌልን እዩ ዝፍለጥ። ሽሕ እኳ ኣብቲ እዋን እቲ ኣብ ሚስዮናውያን ሳሕቲ ጥራይ ዝርአ እንተነበረ፣ ተይለር ግና ንባህላዊ ኣልባሳት ቻይና ምልባስ ርዒምዎ እዩ። ኣብ ትሕቲ መሪሕነቱ እተመስረተ ‘ሚስዮን ውሽጢ ሃገር


text:
Radio Erena: 04 August 2019
33 ተቓወምቲ ውድባት ኢትዮጵያ ንምርጫን ሕግታት ውድባትን ብዝምልከት ናብ ወከልቲ ባይቶ ዝቐረበ እማመ ከምዝነጸጋኦ ማዕከናት ዜና’ታ ሃገር ሓቢረን።
እተን 33 ተቓወምቲ ውድባት ብሓባር ብዕለት 1 ነሓሰ ኣብ ዝሃቦኦ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ እቲ ቀሪቡ ዘሎ እማመ ብዉሑዱ 20 ክስረዝ ዘለዎ ዓንቀጻት፣ ከምኡ’ውን 13 ዓንቀጻት ምትዕርራይ ክግበረሉ ብምጽዋዕ እየን ነጺገንኦ።
ብመሰረት መግለጺ’ተን ውድባት፣ ክውሰኽ ኣለዎ ኢለን ዘቕረብኦ ርእይቶታት ኣብቲ እማመ ከምዘይተወሰኸ ድሕሪ ምግላጽ፣ ቦርድ ምርጫን፣ ነቲ እማመ ክጽሕፍ ዝቖመ ቆንስልን ብናጽነት ከምዘይሰርሑ ዘመልክት እዩ ክብላ መረረአን ገሊጸን።
እዚ ናብ ባይቶ ቀሪቡ ዘሎ እማመ እንተጸዲቑ፣ ኣብ ዝመጽእ ሓፈሻዊ ምርጫ መን ከምዝዕወት ድሮ ተፈሊጡ ኣሎ ማለት እዩ ዝበላ እተን ውድባት፣ ናይ ምእካብ፣ ምውዳብን፣ ምርጫን መሰል ዜጋታት ዝግህስ ስለዝኾነ፣ ሓደገኛ ኣንፈት ዘለዎ’ዩ፣ ክብላ እተን ውድባት ይገልጻ።
ኣብ መወዳእታ ከኣ ባይቶ ነዚ ቀሪቡ ዘሎ እማመ ምርጫን ኣቃውማ ሕግታት ተቓወምቲ ውድባትን ክነጽጎ ለበዋ ኣሕሊፈን።


text:
ትካል ህፃናት ሕቡራት መንግስታት /ዩኒሴፍ/ ህፁፅ ቀረባት ምብግቢ ናብ ቀርኒ ኣፍሪካ ንምግዓ ነፃ ወይ’ውን ዓብይ ናይ ዋጋ ምጉዳል ዘልዎ ሓገዝ መጎዓዝያ ኣየር ንኽግበረሉ ሓቲቱ።ኣማእቲ ኣሽሓት ብጉድለት ኣመጋግባ ዝሳቐዩ ህፃናት ህይወቶም ንምድሓን ህፁፅ ክንክን የድሊዮም ይብል እቲ ትካል።
ወሃቢት ቃል ዩኒሴፍ ሞሪክሲ መርካዶ ብሕፅረት ኣመጋግባ ንዝተጠቕዑ ህፃናት ቀርኒ ኣፍሪካ ምግቢ ብህፁፅ ናይ ምቕራብ ጉዳይ ናይ ምንባርን ዘይምንባርን ሕቶ እዩ ይብላ።
ልዕሊ 2.3 ሚሊዮን ህፃውንቲ ብጉድለት ኣመጋግባ ኣዝዮም ዝተጠቖ ህፃውንቲ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ኣለው ዝበላ እተን ወሃቢት ቃል ’’ኣብ ውሽጢ ሰሙናት ሓገዝ እንድሕር ዘይረኺቦም እቶም ልዕሊ ፍርቂ ሙሊዮን ክሞቱ እዮም።ሓደ ህፃን ናይ ምግቢ ክንክን እንድሕር ረኺቡ መሊኡ ንኽሓዊ ካብ ኣርባዕተ ክሳብ ሽዱሽተ ሰሙን ይወስደሉ።ህይወት ህፃውንቲ ዘድሕን ምግቢ ንምጉዕዓዝ ነፃ ወይ’ውን ዓብይ ናይ ዋጋ ምጉዳል ንኽገብሩልና ንኢንዱስቱሪ መጎዓዝያ ኣየር ፃውዒት ነቕርብ ኣለና።’’ኢለን።
ሕቡራት መንግስታት ኣብ ኬንያ፡ኢትዮጵያ፡ጂቡቲን ሱማሊያን ዝርከቡ ናብ 12.5 ሚሊዮን ዝፅግዑ ሰባት ዋሕዲ ምግቢ ኣጋጢሙዎ ይርከብ ይብል።
ህዝቢ ሱማሊያ ብፍላይ ብማንታ ጥፍኣት ማለት እውን ብግጭትን ድርቅን ኣዝዮም ተጠቒዖም ኣለው።ኣብ ብዙሓት ከባቢታት ደቡባዊ ሱማሊያ ኣጋጢሙ ዘሎ ጥምየት ኣብ ዝቕፅሉ ክልተ ኣዋርሕ ናብ ምሉእ እቲ ከባቢ ክጋፋሕ ከምዝኽእል ሕቡራት መንግስታት ኣጠንቂቑ’ሎ።
ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣዋሃዲ ሰብኣዊ ጉዳያት ካብ 7.5 ሚሊዮን ህዝቢ ሱማሊያ እቶም ርብዒ ኣለሻ ሓገዝ ወይ ኣብ ውሽጢ ሃገር ተመዛቢሎም ወይድማ ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ሃዲሞም ኣለው ክብል ፀብፂቡ።ኣብ ደቡባዊ ሱማሊያ 1.25 ሚሊዮን ህፃናት ህፁፅ ህይወት ኣድሕን ሃገዝ የድልዮም ይብል እቲ ትካል።
መርካዶ ከምዝገለፅኦ ትካለን ዩኒሴፍ ንጥዕና ዝሕግዝ ፍሉይ ዝኾነ ምግቢ እንተረኺቡ ህይወት እቶም ህፃውንቲ ከድሕን ከምዝኽእል ሓቢረን።ዩኒሴፍ ኣብ ቤልጀም፡ፈረንሳይን ጣሊያንን ኣብዝርከቡ መኽዘናት ልዕሊ 5,000 ሜትሪክ ቶን ምግቢ ከምዘለዎ ወሲኸን ኣፍሊጠን።
እዚ ብኣመጋግባ ጉድለት ንዝተጠቕዑ 300 ሽሕ ህፃናት እኹል እዩ ይብላ።ኣብ ውሽጢ ስዓታት ናብ ናይሮቢ ምግዓዝ ከምዝክኣል ዝሓበራ መርካዶ ዋጋ መጎዓዝያ ኣየር ግን ኣዐሪዩ ኽባር ምዃኑ ገሊፀን።
ሕቡራት መንግስታት ካብ ዘቕረቦ ናይ ድርቂ ፃውዒት 44 ሚእታዊ ጥራሕ ከምዝረኸበ ፀብፃብ ኣዋሃዲ ሰብኣዊ ጉዳያት ሕቡራት መንግስታት ይገልፅ።ተወሳኺ 1.4 ቢሊዮን ዶላር ብህፁፅ የድሊ።
ዩኒሴፍ እውን 314 ሚሊዮን ዶላር ሓገዝ ሓቲቱ ክሳብ ሎሚ ሲሶ ጥራሕ ረኺቡ’ሎ።ምስቲ ዘድሊዮ ብምንፅፃር ግን ኣዝዩ ውሑድ እዩ።


text:
ናይ BBC ወኪል ሎሚ ንቪኦኤ ኣብ ዘንበቦ መግለጺ፡ እቲ ዘሕለፎ ሪፖርት ብፍላይ ምስ ባንድ ኤይድ ክትሓሓዝ ከምዘይነበሮ ድሕሪ ምግላጽ፡ “ሕወሓት ንረድኤት ጥምየት ተባሂሉ ንዝተኣከበ ገንዘብ፡ ንኻልእ ከምዘውዓሎን፡ ካብ መንጉኡ`ውን ንዝተወሰነ ንመዐደጊ ኣጽዋር ኸምዘውዓሎ ዘረጋግጹ ብርክት ዝበሉ መረዳእታታት ኣለዉ” ይብል።
ኣብቲ ናይ 77 ደርቂ ወተሃደራዊ ኣዛዚ ሕወሓት ዝነበሩ ዶ/ር ኣረጋዊ በርሀ፡ ረድኤት ንመጠናኸሪ ሕወሓት`ዩ ዝውዕል ኔሩ ድሕሪ ምባል፡ ናይ ቢቢሲ ይቕረታ ግን ኣገሪሙለይ`ዩ ይብሉ። “50 ሚእታዊ ንመጠናኸሪ ማለሊት፡ 45 ሚእታዊ ንመካየዲ ስራሕ ሕወሓት፡ 5% ድማ ብደርቂ ንዝተጎድኡ ተባሂሉ ተሸንሺኑ”.
ሎሚ ዘለዉ መራሕቲ ሕወሓት፡ ኣብ ደርቂ 77 ብማሕበረሰብ ዓለም ዝተለገሰ ግዙፍ ረድኤት፡ ህይወት ብዙሓት ኣሸሓት ንምድሓን ኢና ተጠቒምናሉ ይብሉ።
ኣብ`ቲ ዝነበረ መሸጣ-ረድኤት ናይ ዓይኒ ምስክር`የ ዝበሉ ኣቶ ኣማረ ጸጋይ ዝተባህሉ ሰብ ካብ ቦስተን ደዊሎም፡ ኣቶ ገረመድህን ኣርኣያ ዝሃብዎ ምስክርነት ቅኑዕ ምዃኑ ናይ ዓይኒ ምስክር`የ ኢሎም።
ንምሉእ ትሕዝቶ`ዚ ፕሮግራም ንምስማዕ ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቑ


text:
ዓርክኻ እወ ክትጠንስ ትኽእል እያ።
እቲ ንስኹም ትጥቀሙሉ መንገዲ „Coitus interruptus“ ተባሂሉ ይጽዋዕ:
እዚ ማለት ዝተኾላለፈ ስጋዊ ርክብ ማለት እዩ።
በዚ መሰረት ዝኾነ ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ኣብ ብልዕቲ ክኣትው የብሉን።
ገለ ዘርኢ ግን ቅድሚ ኦርጋዝም ምምጻእ ካብ መትሎ ክወጹ ይኽእሉ እዮም።
ንስኻ ድማ ፍጹም ክፍለጠካ ኣይክእልን እዩ።
ክትቆጻጸሮም ድማ ኣይትኽእልን ኢኻ።
እዞም ዘርኢ ንሓንቲ እንቋቕሖ ከጫጭሕዋ ይኽእሉ እዮም።
ብኸምዚ ድማ ሓንቲ ጓል ጥንሲ ትሕዝ።
እቲ ናይ እንቋቕሖ ናይ ምጭጫሕ ተኽእሎ መብዝሕትኡ ግዜ ኣብ መንጎ ክልተ መድመይቲ እዋን እዮ ዘሎ።
ይኹን ደኣምበር: ብዙሓት ደቀንስትዮ ኣብ ካልእ እዋናት እውን ናይ ምጭጫሕ ባህርያት ኣለወን።
ዓርክኻ መዓስ እዩ ናይ ምጭጫሕ ባህርያት ዘለዋ፧
እዚ ብትኽክል ክትፈልጥዎ ኣይትኽእሉን ኢኹም።
ብዙሓት ደቀንስትዮ ዘይስሩዕ ጽግያት ኣዴታት ይመጸን እዩ።
እቲ ጽግያት ልክዕ ኣብ ዝተወሰነ ርሕቀት ኣይኮነን ዝመጽእ።
ሓቢርኩም ናብ ሓኪም ማህጸን ክትከዱ ትኽእሉ ኢኹም።
ብዛዕባ ምክልኻል ጥንሲ ድማ ሓበሬታ ክትቀስሙ ትኽእሉ።


text:
‘’በሩ ከምዝተዓፀወ ገዳም ኤርትራ ንእተቕርቦ ናይ ፍትሒ ፃውዒት ሰማዒ ክስእን ኽልተ ወለዶታት ክገርብ ኢሉ’ሎ ዝበሉ ሚንስተር ዖስማን ዕንቅፋታት ዝበሉዎም ኣብ ዘለውሉ፣ልዕልነት ዓለምለኸ ሕግታትን ፍትሕን ኣብ ዘይተረጋገፀሉ ናይ ደቂ ሳባት መሰልን ድልየትን ምሕላው ኣብ መንጎ ህዝብታትን ሃገራትን ዘይምክብባር ንሓደጋ ዝተቓልዐ እዩ ኢላ ሃገሮም ብፅኑዕ ከም እትኣምን ንመበል 68 ሓፈሻዊ ጉብኤ ሕቡራት መንግስታት ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ኣመልኪቶም።
ምርጫና ከም ካልኦት ህዝብታት ሎሚ ይኹን ትማሊ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ዝካየድ ናይ ተሃድሶ ለውጢ ኽቀላጠፍ እዩ’ውን ኢሎም።
ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ተፈፂሙ ዝበልዎ ምጉዳል ፍትሒ ናይ መልእኽቶም ዓብዪ ትኹረት ምዃኑ እውን ኣቶ ዑስማ ወሲኾም ሓቢሮም።
እቶም ሚንስተር ወፃኢ ኤርትራ ብምትሕሓዝ ክሳብ ሎሚ መዕለቢ ዘይረኸበ ጉዳይ ባደመ ‘’ፖለቲካዊ ይኹን ሕጋዊ ደገፍ ዘይብሎም ግጭታት ድንበር ‘’ብዝበልዎም ሕቡረት መንግስታት ብዘየፈፀሞ ዝበልዎ ውሳነ ሃገሮም ንዘየቋርፅ ቅልውላው ኣበርክቶ ገይሩ እዩ ክብሉ ሓቢሮም።ናይዚ ምኽንያት ድማ ምምሕዳ ዩናይትድ ስቴትስ ንዝሓለፉ 11 ዓመታት ብዝፈፀሞ ዘይሕጋዊ ዕንቅፋት እዩ ክብሉ ኸሲሶም።
ሙሉእ ፀብፃቡ ንምስማዕ ነዚ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ምልክት ድምፂ ጠውቁ።


text:
ዘ ታይምስ ኦፍ እስራኤል ዝተባህለ ጋዜጣ ኣብ ናይ ጥቅምቲ 2,2019 ሕታሙ ቀ/ሚ እስራኤል ቤንጃሚን ነታንያሁ ኣብታ ሃገር ዝርከቡ ኤርትራዊያን ስደተኛታትን ሓተቲ ዑቕባን ናብ ሃገሮም ኣብ ምምላስ ንምትሕብባር ምስ ቀ/ሚ ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ምዝርራቦም ዝገልጽ ጸብጻብ ኣውጺኡ ኔሩ። እቲ ጋዜጣ ኣብቲ ጸብጻብ ቀ/ሚ ነታንያሁ ነዚ ጉዳይ ንሓንቲ አባል ፓርላም ፓርቲ ሉኩድ ክዛረቡ ዘርእይ ቪድዮ’ውን ሓቢሩ ኣውጺኡ’ሎ።
ድምጺ ኣሜሪካ ነዚ ጉዳይ ንምጽራይ ኣብ ዘካየዶ ጻዕርታት ምንጭታት ካብ ቤት ጽሕፈት ቀ/ሚ ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ኣብቲ ኣብ ወርሒ መስከረም ዝተኻየደ ርኽብ ክልቲኦም መራሕቲ ኣብ እስራኤል እዚ ጉዳይ ከምዘይተላዕለ ሓቢሮም ኣለው።
ነዚ ብዝምልከትን ንኩነታት እቶም ስደተኛታት ኣብ እስራኤልን ንምጽራይ ንዝሓለፈ ኣስታት 8 ዓመታት ኣብ እስራኤል ዝነበረን ኣብ ማእከል ምዕባለ ስደተኛታት ኣፍሪቃ(ARDC) ከም አተሓባባሪ ኾይኑ ዝሰርሕ ዘሎ ተክሊት ተከስተ ኣዘራሪበዮ ኣለኹ።
ብተመሳሳሊ ንዝሓለፈ 9 ዓመታት ኣብ እስራኤል ዝነበረ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ኣሜሪካ ዝርከብ ተክሊት ሚካኤል ብወገኑ ርእይትኡ ሂቡ’ሎ።
ብመሰረት ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዝወጸ ጸብጻብ ኣስታት 24,000 ኤርትራዊያን ከሙ’ውን ኣስታት 8.,000 ሱዳናዊያን ስደተኛታትን ሓተቲ ዑቕባን ኣብ እስራኤል ይነብሩ።


text:
ምስ ንኣሽቱ ህጻናት ንምስራሕ፣
ምስ ሜዞን ዱ ባ በልቪል (Maison du Bas Belleville ) ዝበሃል መደብ፣
እንታይ ኢዩ?
ሓፈፈሻዊ ብቅዓት ኣብ ቋንቋ ፈረንሳ ሕሳብ፣ ኣናሃበ ናይ ምስ ቆልዑ ምስራሕ ዘኽእል ፕሮጀችት ንምህናጽ እዩ ዕላማ ናይ እዚ ስልጠና እዚ።
እዚ እናተመሃርካ ዝውሰድ ትምህርቲ እዚ፣ ነቲ ሞያ ዝሕግዝ ናይ ቋንቋ ፈረንሳ ፍሉይ ስልጠና ናይ ንባብ( ምጽሓፍን ከምኡ እውን ኣብ ዕቤት ህጻናትን ሓፈሻዊ ሕብረተሰባህላዊ) ስልጠና።
ዕላማታት
ምስ ንኣሽቱ ህጻናት ንምስራሕ ምኽኣል
ኣብቲ ዓውዲ ዘተኮረ ስልጠና ምርካብ
ናይ ቀዳማይ ረድኤት ስልጠና ዘካተተ እውን እዩ።
ንመን ኢዩ ፧
ናይ ባንኪ ሕሳብ (Compte bancaire)፣
ዞባ\ ዴባርትሞ
ን 4 ኣዋርሕ
6 mois
ናይ ባንኪ ሕሳብ (Compte bancaire)፣
ዞባ\ ዴባርትሞ
ን 4 ኣዋርሕ
6 mois
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ኣብ ሰሙን ን 13 ሰዓታት ዝኣክል ናይ ስልጠና እዋን ምሕላፍ።
ብሓፈሻዊ ብቅዓት ኣብ ቋንቋ ፈረንሳን ምስ ቆልዑ ንምሰራሕ ዘኽእልን ናይ ምጽሓፍን ሜላታት (ቴክኒካት) ይወሃብ፣
ናይ ደልፍ (DELF): ክእለት ቋንቋ ፈረንሳይ ከምዘመሓየሽኩም ዝገልጽን ዝምስክር ወረቐት (ሰርትፊኬት) ይወሃበኩም፣
ከምኡ እውን ናይ ሕሳብ ትምህርቲ ስልጠና ክትወስዱን ተጠቀምቲን ክትኮኑ ኢኹም።
ነቲ ምስ ህጻናት ዝግበር ስራሕ ምድህሳሱን ኣቐዲምካ መጽናዕቲ ምውሳድን።
ነቲ ናይ ስራሕ ቦታ ከም እትበጽሑ ይግበር።
ኣብ እዞ ዝስዕቡ ናይ ስራሕ ልምዲ ከም ዝህልወኩም ይግበር
- ክንክን ህጻናት
- ምምሃር ንኣሽቱ ቖልዑ
- ኩለንተናዊ ናይ ብህጻናት ክንክን
ናይ ቀዳማይ ረድኤት ስልጠና ምርካብ፣
ቀዳማይ ደረጃ ፐ ኤስ ሰ ቁጽሪ ሓደ 1 (PSC1) ምክልኻል ሓደጋን ምሕላው ድሕነት ህጻናትን ፣ ከምኡውን ናይ ንኣብነት ንሓደ ልቡ ሰተት (réanimation cardiaque) ኢልዎ ሃለዋቱ ንዘጥፍአ ሰብ፣ ዝወሃብ ግዝያዊ ሓገዝ፣ ከይተረበሽካ ክትሕግዝ ምኽኣል ወዘተ ዝዓለመ ስልጠናታት ፈተና ከምትወስዱ ይግበር።
ምስ ንኣሽቱ ህጻናት ንምስራሕ ምኽኣል፣
- ፍሉይ ኣፍልጦ ብዛዕባ ኣመጋግባን ዕቤት ህጻናትን ክህልወኩም እዩ።
- ብዛዕባ ማሕበራውን ባላውን ብዝምልከት ንዝለዓሉ ሕቶታት ማለት ካብ ዓሌታዊ ኣፈላላይ፣ ካብ ሃይማኖትን፣ ካብ ጾታዊ ፍልልያትን ሓራ ዝኾነ ርድ ኢትን ካብ ከም ኡ ንዝ ኣመሰሉ ሕቶታትን ዝምልስ ፍታሕ ንምርካብ ስልጠና ክወሃበኩም እዩ።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ዝቕጽል ስልጠና መዓስ ከምዝኾነ ንምፍላጥ ተወከሱና፣
ንኣኑሽካ ካሙሻን (Anouchka Comushian) ዝተባህለት ኣወሃሃዲ/ት እቲ መደብ ተወከሱ
ናይ መርበብ ሓበሬታ መልእኽቲ መቐበሊ ኣድራሻና linguistique.belleville@groupe-sos.org ማለት ኢመይልና እዚ ዝስዕብ እዩ፣
በዚ ዝስዕብ ቑጽሪ ስልክና 06 42 59 45 17 እውን ክትረኽቡና ትኽእሉ ኢኹም፣


text:
ኣፍሪቃ ሎሚ’ውን ካብ ኩለን ኣህጉራት ዝተገለለት’ያ ዝበሉ ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ኤርትራ ዑስማን ሳልሕ፡ ብዛዕባ ዳግመ ተሓድሶ ኣፍሪቃን ቕልጡፍ ኢኮኖሚያዊ ዕብየት ምዝራብ፡ ቦትኡ ዝሰሓተን ዘይብሱል ዘረባን’ዩ ኢሎም።
ኣብ’ዛ ዝያዳ ዘይርግእቲ ዘይፍትሓዊትን ዘይምዕርይትን ዓለም ንነብር አለና ክብሉ መደረኦም ዝጀመሩ ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ኤርትራ ፍልልያትና ዓሚቕ’ዃ እንተኾነ፡ መጻኢ ዕድላትና፡ ዝተኣሳሰረ`ዩ፡ ኣብ ሰፊሕ ውቕያኖስ ኣብ ሓንቲ ንእሽቶ ጀልባ ተሳፊርና ንርከብ ኣሕዛብ ኢና ኢሎም።
ኣብዛ ናይ ሓባር ዝኾነት ዓለም ዘሎ ጸገማት ኣብ ምፍታሕ ኩላትና ሓላፍነት ኣለና ዝበሉ አቶ ዑስማን፡ እቶም ዝያዳ ሓይልን ሃብትን ዘለዎም ወገናት፡ ዝያዳ ሓላፊነት ከምዝሽኸሙን፡ ሓይሊ ነባርነት ከምዘይብሉን ክነዘኻክሮም ግቡእ’ዩ ድሕሪ ምባል፡ ኣፍሪቃ ሕጂ’ውን ዝያዳ ዝተገለለት ኣህጉር ምዃና መዲሮም።
ሚንስትር ዑስማን ኣብቲ ዝሓለፈ ቐዳም ንመበል 72 ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት ሃገራት ዘስምዕዎ መደረ፡ ንኹነታት ሕቡራት ሃገራት፡ ጸጥታ ቀርኒ ኣፍሪቃን ቀይሕ ባሕርን ከምኡ’ውን ብዛዕባ ኩነታት ቁጠባን መደባት ትሕተ ቅርጺ ኤርትራን ሒዛቶ ዘላ ኣንፈት’ውን ተዛሪቦም።
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ መደረ ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብርሃ ተክሉ ኣብ ዩኒቨርስቲ ዓዲ ግራት መምህር እዩ፡፡ ብዛዕባ ተገይሩ ዘሎ ምምዕርራይ ፈፀምቲ ስራሕ ህወሓት ዘለዎ ርእይቶ እንትገልፅ፤- “ኣነ ዘለኒ ርእይቶ ካብቲ ጭቡጥ መበገሲ ሓይሊ ገይሩ ስለዝተወሰደ ብወሳናይ መልክዑ ፅቡቅ እዩ ዝብል ገምጋም ኣለኒ፡፡ ኣብዚ ዘየድልዩ ዝሞለቁ ክህልዉ እዮም፡ ኣለዉ ድማ እዮም፡፡ ብድምር ግን ኣብ ኣቦ መንበርን ምክትል ኣቦ መንበር ዝተገበረ ምትኽካእ ዝሓሸ እዩ፡፡” ሓድሽ ነገር የለን ኣብ ኮር ኣመራርሓ ዝነበሩ እዮም መፂኦም እቲ ፀገም ናይ ሓባር ኣይኮነን ንዝብል ርእይቶ ዘለዎ መብርሂ እንትህብ፤-“ኣብተን ጎሊሀን ዝወፃ ሕመቃት ስትራቴጂካዊ ኣመራርሓ ዘይምቅማጥ ፀረ ዲሞክራሲ ኔትወርክ ምጉጅጃል ዝብላ እየን። ኣብቲ ገማጋም ትርጉም ብዘለዎ መንገዲ ዘይምምርሖም ርእዮሞ እዮም፡፡ ኣብቲ ገምጋም ኣፈላላይ የብለይን፡፡ ብዝግባእ ዘይምምራሕ ኣብ ሕሩኽሩኽ ምውዓል እዩ፡፡ እቶም ተተካእቲ ድማ ግድን እዩ ካብኡ ክኾኑ ምኽንያቱ ንፈፃሚት ዝምረፅ ካብ ማእከላይ ኮሚቴ ስለዝኾነ ኣብኡ ኮይኖም ክግበር ዝግብኦ እዮም ገይሮም፡፡ከም ሓበሬታ ግን ሕዚ እውን ብዝሕ ዝበሉ ኣዲስ ኣበባ ዘለዉ እዮም ስለዚ እቶም ፈፀምቲ ኣብዚ ክኮኑ ኣለዎም፡፡ ኣብ ትግራይ ኮይኖም ክመርሑ ኣለዎም” ይብል፡፡
ድማ ብክልተ ምርኣይ ይከኣል ይብል፡፡ “ሓደ ናይቲ ገምጋም ኣካይዳ እዩ፡፡ እቲ ካልኣይ ንዕኡ ስዒቡ ዝመፅእ ነገር እዩ፡፡ ስለዚ እቲ ገምጋም ካብ ዝሓለፉ ብዓይነቱ ዝተፈለየ እዩ ብኡ ዓጊበ እየ፡፡ ንዕኡ ስዒቡ ዝመፅአ ምትክካእ ግን ንዓይ ዕግበት ኣይተሰመዐንን፡፡ ንማእከላይ ኮሚቴ ይገልፅ እዩ ዝተብሃለ ገምጋም ነቲ ስዒቡ ዝመፅእ ዝገልፅ ኣይነበረን፡፡ ምክንያቱ ነቲ መሪሕ ዝገልፅ ፀገም ኢልና ከነብቅዕ እቲ ስዒቡ ዝመፅአ ግን ኣብ ውሱናት ሰባት እዩ ተግባራዊ ተገይሩ፡፡ ስለዚ በዚ ኣይተሓጎስኩሉን፡፡ ኣብቲ ምትክካእ እውን ሓዱሽ ነቶም ዝነበሩ ፀገም ክኣሊ ዝክእል ንቅድሚት ክመርሕ ዝክእል ዝወስድ ኣመራርሓ እየ ክርኢ ትፅቢት ገይረ ነይረ፡፡ ካብ መናእሰይ ኮነ ደቂ ኣንስትዮ ንቅድሚት ዝወስድ ኣመራርሓ እየ ክርኢ ተፀበየ፡፡ ሓዱሽ ነገር ኣይረኣኩን፡፡ ኣብ ማእከላይ ኮሚቴ ተነፃፃሪ ዓቅሚ ኣለዎም ተባሂሎም እዮም ብጉባኤ ተመሪፆም ኣትዮም፡፡ ስለዚ ካብቶም ማእከላይ ኮሚቴ ናብ ቅድሚት ክመፅኡ ዝኽእሉ ነይሮም ኢለ ይኣምን” ይብል።


text:
ብፕረዚደንት ሳልቫኪርን ቀዳማይ ምክትል ፕረዚደንት ሪክ ማቻርን ተዂሲ ንኽቋረጽ ዝቐረበ ጻውዒት ትማሊ 12 ሓምለ ኣብ ጁባ ተዛማዲ ሰላም ዓሲሉ ከምዝወዓለ ተሓቢሩ።
እቲ ብወገን ክልቲኦም ተቐናቐንቲ መራሕቲ ዝቐረበ ተዂሲ ናይ ምቁራጽ ጻውዒት በቶም ኲናት ዒፍ ዝበሎም ነበርቲ ጁባን እታ ሓዳስ ሃገር ናብ ኲናት ሓድሕድ ከይትሽመም ዝሰግኡ መንግስታት ዝተፈላለያ ሃገራትን ብሓጎስ ተቐቢሎሞ ኣለው።
ኣብዚ ኣብ ዋሺንግተን ድማ ኣፈኛ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ጆን ከርቢ እቲ ኩነታት ናብ ኣምባሳደር ኣመሪካ ካብታ ሃገር ክወጽእ ዝቐስብ ዘይምዕራጉ ብምጥቃስ: ሓሓሊፉ ምልውዋጥ ተዂሲ ከምዘሎ ግን ሓቢሩ።
ንሱ ብስሩዕ ዝተወደበ ምውጻእ ገለ ብዙሕ ኣድላይነት ዘይብሎም ኣባላት እቲ ኤምባሲን ግን ከምዘሎ ከይጠቐሰ ኣይሓለፈን።
ቤት ምኽሪ ስድተኛታት ኖርወይ ዝተባህለ ግብረሰናይ ድማ ካብ ኲናት ንዝተመዛበሉ በርጌስ ሓገዝ ክህብ ይጽናሕምበር በቲ ዝተፈጥረ ኲናት ስርሒቱ ክውንዝፍ ምግዳዱ ብተወሳኺ ተገሊጹ።


text:
ዓለም-ለኻዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ 8 መጋቢት 2015፡ ምኽንያት ብምግባር፡
ብኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ)
ዝወጸ ውድባዊ መግለጺ
እዚ ታሪኻዊ ዕለት’ዚ፡ ዓመት-ዓመት ክበዓል እንከሎ፡ ትርጉሙ ረዚን’ዩ፡፡ ብ8 መጋቢት 1908፡ ቅድሚ 107 ዓመት ከምዛ ሎሚ፡ ሕሱም ፖለቲካዊ ጭቆናን ቁጠባዊ ምዝመዛን ዝመረረን፡ ኣሜሪካውያን ሸቃሎ ደቂ-ኣንስትዮ ፋብሪካ -ዓለባ፡ ንደርባዊ ሓርነተንን ጾታዊ ማዕርነተንን ክብላ፡ ተወዲበን ዝኣደማሉ ዕለት’ዩ፡፡ “ናይ ምምራጽን ምድማጽን መሰልና ይተሓለወልና! ንማዕረ ስራሕ ማዕረ ደሞዝ ይከፈለና! ናይ ዕረፍቲ መሰልና ይተሓሎ! ናይ ወሊድን ሕጻንን መሰል ይከበር!….” ክብላ፡ ኣብ ከተማ ኒውዮርክ ብዘካየድኦ ሰፊሕ ሰላማዊ-ሰልፊ፡ ከቢድ መስዋእቲ ዝኸፈላሉ ታሪኻዊ ዕለት’ዩ፡፡ ብ1910፡ ኣብ ከተማ ኮፐንሃገን፡ ኣብ ዝተኻየደ 2ይ ዓለም-ለኻዊ መጋባእያ ደቂ-ኣንስዮ ድማ፡ 8 መጋቢት፡ ዕለተ-ደርባዊ ቁጠዐ፡ ዕለተ-ምዑት ቃልስን ዕለተ-ድርብ ዓወትን በቲ ሓደ ወገን፤ ትእምርቲ ስሙር ዓለም-ለኻዊ ምትእስሳር ደቂ-ኣንስትዮ ኮይና እናተዘከረት ክትነብር ከኣ በቲ ካልእ ወገን፤ ውሳኔአን ኣሕሊፈን፡፡ እንሆ ከኣ ንመበል 105 ዓመታ ክንዝክራ ንርከብ፡፡
እዛ ትእምርቲ ማዕርነት፣ ሓርነትን ዓለም-ለኻውነትን ዝኾነት ታሪኻዊት ዕለት’ዚኣ፡ ዋላ’ኻ ብስም ደቂ-ኣንስትዮ ትዝከር ዕለት ትኹን እንበር፡ ብሰውራዊ ቁም ነገራን ተልእኮኣን ግን ናይ በይነን ዕለት’ያ ማለት ፈጺሙ ኣይኮነን። ናይ ኩሎም’ቶም ንፖለቲካዊ ማዕርነት፣ ቁጠባዊ ሓርነትን ሰብኣዊ ክብረትን ክብሉ ክቃለሱ ዝጸንሑን ዘለዉን ውጹዓት ህዝብታት ክብርቲ ዕለት’ውን’ያ፡፡ ደለይቲ ፍትሒ ውጹዓት ደቂ-ተባዕትዮ’ውን፡ እተን ፍርቂ ክፋል ሕ/ሰብ ዝኾና ደቂ-ኣንስትዮ ንማዕረነተንን ሓርነተንን ኣብ ዘካይድኦ ቃልሲ፡ ደርባዊ ምሕዝነቶም ዘረጋግጹላ ዕለት’ውን’ያ፡፡ ንሕና ውጹዓት ህዝብታት ኤርትራ’ውን እንተኾነ፡ ነዛ ታሪኻዊት ዕለት’ዚኣ ክንዝክራ እንከለና፡ ካብዚ ሰውራዊ ቁም ነገር’ዚ ብምብጋስ ጥራሕ’ዩ፡፡
ደለይቲ ሰላም፣ ማዕርነትን ፍትሕን ህዝብታት ኤርትራ!
ኣንጻር ተበራረይቲ ገዛእቲ ዝተኻየደ መሪር ቃልስን ዝተኸፍለ ረዚን ዋጋን፡ ዕላምኡ ካልእ ኣይነበረን፡፡ ሰብኣዊ መሰልን ማዕርነትን ዜጋታታ ዝኽበረላ፤ መሰል-ርእሰ-ውሳኔ ብሄራዊ ህዝብታትና ዝሕለወላ፤ ሃገርና ኤርትራ፡ ብጥሙር ዓቕሚ ህዝብታትና ክትለምዕን ንክሓልፈልናን፤ ቀሲንናን ምዩቕ ከይበልናን፡ ብሰላም እንነብረላ ደሞክራስያዊት ኤርትራ ንምህናጽ’ዩ ነይሩ፡፡ እንትኾነ ግን፡ እቲ ብጸቢብ ጉጅላዊ ረብሓ ዝዓወረ ውድብ ህግሓኤ/ህግደፍ፡ ነቲ ዝረኸቦ ግዝያዊ ልዕልነት ተጠቒሙ፡ ንሃገርና ኤርትራ ናብ ጸባብ ቤት ማእሰርቲ ዜጋታታ ቀይርዋ፡፡ ህዝብታትና፡ ብዘስካሕክሕ ፖለቲካዊ ጭቆናን ዓፈና፤ ድኽነትን ኩናትን ሓለንጊ ክግርፎም ጸኒሑን ኣሎን፡፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ከኣ እነሆ፡ ከም ህዝብን ሃገርን ከቢድ ሓደጋ ብርሰትን ምርማስን ከንጸላልዎም ብምግባር፡ ህዝብታትና ካብ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ዝኸፍእ ጸላኢ ከምዘይብሎም ጋህዲ ኮይኑ ይርከብ፡፡ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ’ውን እንተኾነ፡ ከም ኣካል ኣምሳል ኩሉ ዉጹዕ ህዝብታት ኤርትራ፡ ጾታዊ ኣድልዎ ጸቕጥን ተወሲኽዎ፡ ዘስካሕክሕ ሂወት ከሕልፋ ይርከባ፡፡
ምዑታት ተቓለስቲ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ!
ሎሚ፡ ነዛ ታሪኻዊት ዕለተ-8 መጋቢት፡ ዓለም-ለኻዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ክትዝክራኦን ከተኽብራኦን እንከለኽን፡ ከተልዕልኦም (ብሓባር ከነልዕሎምን) ዘለና ሕቶታት ኣለዉ፡፡ ኣብ ሓርነታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝነበረክን ተሳትፎ ድኹም ስለ ዝነበረ ድዩ? ኣይፋሉን፡፡ ማዕረ’ቲ ወዲ-ተባዕታይ ሓውክን እባ ተሳቲፍክን፤ ብመስተንክር ጀግንነት ተቓሊስክንን ተሰዊእክንን፡፡ ከም’ዚ ዝኣመሰለ ኣራዊት ወዲ ሃገር ገባቲ ስርዓት ህግደፍ፡ ፖለቲካዊ ስልጣን ዝጨበጠሉ ምኽንያት ደኣ እንታይ’ዩ? ድሕሪ’ዚ ኩሉ መስተንክር ቃልስን ጀግንነታዊ መስዋእትን፡ ኣብ ናጻ ኤርትራ፡ ብማዕረነት ደቂ-ኣንስትዮ ዝኣምን ደሞክራስያዊ ስርዓት ዘይተተኽለሉ ምኽንያት ደኣ እንታይ’ዩ? ኣብ ኩሉ ጉዳያት ናይ ሃገርክን ንቑሕን ዉዱብን ተሳትፎኽን ተረጋግጻሉ፡ ዱልዱል ሃገራዊ ደሞክራስያዊ ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ ከይተውሕሳ ዝገበረ ድኣ እንታይዩ? …. ዝብሉ ሕቶታት ክለዓሉ ግድን’ዩ። እቲ መልሲ ከኣ ሓደን ሓደ ጥራሕን’ዩ፡፡ ንሱ ድማ፡ እቲ ህዝባዊ ሰውራ፡ ወሳንነት ሓፋሽ ብዝኣምን ብቑዕን ደሞክርስያውን መሪሕ ውድብ ይምራሕ ስለ ዘይነበረ ጥራይ’ዩ፡፡ ብኣንጻሩ፡ እቲ ሰውራ ብጸረ-ደሞክራስያዊ ሓይሊ ይምራሕ ስለዝነበረ፡ ነቲ ኩሉ ጀግንነታዊ ተሳትፎን መስዋእትን ሓፋሽ ህዝብታትና ብሓፈሻ፤ ንተሳትፎ ደቂ-ኣንስትዮ ድማ ብፍላይ ንጸቢብ ጉጅላዊ ረብሓኡ ስለዘውዓሎ’ዩ፡፡ እታ ብስም ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ፡ ብኣምሳሉ ዝሰርሓ ሃማደኤ ድማ፡ ኢደ-በይዛን መጋበርያን ፋሽሰታዊ ተግባራቱ ኮይና፡ ብስም ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ክትሽሕጥ ትርከብ፡፡
ሎሚ፡ ነዛ ታሪኻዊት ዕለተ-8 መጋቢት ክንዝክራ እንከለና እንበኣር፡ ኣብ ሎሚ ኮይና ንሕሉፍ ታሪኽና ብምግምጋም፡ ካብኡ ክርከብ ዝኽእል ንቕሓት ሓፊስና፤ ንጹር ራእይ መጻኢ ጉዕዞና ብምውጣን፤ ንቀጻሊ ቃልሲ ቃልና ንምሕዳስ’ውን’ዩ፡፡ ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ)፡ ካብዚ ጽኑዕ እምነቱ’ዚ ብምብጋስ፡ ኣብ ታሪኻዊ 2ይ ውድባዊ ጉባኤኡ ንዘጽደቖ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ መደብ-ዕዮን ሰውራዊ ፖለቲካዊ ውሳኔታትን ዓጢቑ ንርሱን ቀጻሊ ቃልሲ ተበጊሱ ኣሎ፡፡ ኤስደለ፡ “ኣብ’ዚ እዋን’ዚ፡ ንደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራን ኩሎም ውጹዓት ህዝብታት ሃገርናን፡ ካብ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ዝኸፍእ ጸላኢ የብሎምን፡፡ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩሉ-መዳያዊ ኣድልዎ፡ ጠንቁ እንኮ ስርዓት ህግደፍ’ዩ፡፡ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ድኽነትን ዓጸቦን፡ ጠንቁ እንኮ ስርዓት ህግደፍ’ዩ፡፡ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ሱር ዝሰደደ ድንቁረናን ድሕረትን፡ ጠንቁ እንኮ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ’ዩ፡፡ ኣብ ኤርትራ ተኸሲቱ ዘሎ ናህሪ ስደትን ምብትታንን፡ ጠንቁ ንሱ’ቲ ልጓም-ኣልቦ ትምክሕተኛ ስርዓት ህግደፍ’ዩ፡፡ ስርዓት ህግደፍ፡ ንህዝብን ሃገርን ኤርትራ ተተርኢስዎም ንክወድቕ ዝጨከነ ብርሰትን ዕንወትን ስርዓት’ዩ” ዝብል ጽኑዕ ርእይቶ’ዩ ዘለዎ፡፡ ኤስደለ፡ ካብዚ ገምጋም’ዚ ብምብጋስ ከኣ፡ ጸገማት ህዝቢ ኤርትራ ዝፍታሕ፡ ስርዓት ህግደፍን ኩሎም ናይ ጭቆና ፖለቲካዊ መሓውራቱን ድምሲስካ፡ ኣብ ዑና መቓብሩ ብዝትከል ህዝባዊ ደሞክራስያዊ መንግስቲ ጥራሕ’ዩ፡፡
ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ፡ ንቑሕ፣ ውዱብን ምዕሩይን ተሳትፎ ኣብ ኩሉ ጉዳያት ሃገረን ንከረጋግጻ፡ እንኮ ዋሕሰን፡ ኣብ ዙርያ ዱልዱል መሪሕ ደሞክራስያዊ ውድብ ዓሲለን ምቅላስ ምዃኑ ሕሉፍ ተሞኩሮ ሰውራና ኣምሂሩና’ዩ፡፡ ንቑሕን ዉዱብን ደሞክራስያዊ ማሕበር ንክህልወን፤ ናይ ምምራሕ ብቕዓተን ብቐጻሊ እናሃነጻ፡ ወሳንን ተወዳዳርን ጉልበት ንክህልወን፡ ምህናጽ ደሞክራስያዊት ኤርትራ ንጽባሕ ዘይበሃሎ ውራይ’ዩ፡፡ ኤስደለ፡ ናይ’ዚ ወሳኒ ዕማም ሰውራ’ዚ ልኡኽ ኮይኑ ከካይዶ ዝጸንሐ ቃልሲ፡ በዚ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ 8-መጋቢት ዓለም-ለኻዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ዕለት’ዚ፡ ሎሚ’ውን ከም ወትሩ፡ ብናህሪ ክምርሽ ምዃኑ ቃል ብምእታው’ዩ፡፡
ዓወትን ድምቀትን ን8-መጋቢት!
ዓወት ንሰውራዊ ደሞክራስያዊ ዕላማታትና!
ሞትን ውድቀትን ንገባቲ ስርዓት ህግደፍ!
ቤ/ጽ ዜናን ባህልን ኤስደለ
08 መጋቢት 2015
Short URL: https://english.farajat.net/?p=9429


text:
Radio Erena: 17 January 2021
መንግስቲ ሱዳን እቲ ምስ ኢትዮጵያ ዘሰሓሕቦ ዘሎ ከባቢታት ዶብ፣ ካብ ነፈርቲ ናጻ ክኸውን ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ።
በዓል መዚ መጎዓዝያ ነፈርቲ ሱዳን (ሲቭል ኣቭየሽን) ብ15 ጥሪ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ከባቢታት ኣልፋሽጋ ናይ ገዳርፍ፣ ዝኾነት ወተሃደራዊ ነፋሪት ከይትሓልፎ ዝቕስብ ናጻ ናይ ነፈርቲ ዞባ ማለት ‘’ኖ ፍላይ ዞን’’ ከምዝኣወጀ ኣፍሊጡ።
እዚ ትእዛዝ ካብ 14 ጥሪ ዝተኣወጀሉ ዕለት ኣትሒዙ ግብራዊ ከምዝኸውን እኳ እንተፍለጠ፣ ነቲ ትእዛዝ ንዝጠሓሳ ወተሃደራውያን ነፈርቲ ዝወሃብ ስጉምቲ ግና ኣየነጸረን።
ሱዳንን ኢትዮጵያን ከሰሓሕበን ዝጸንሐ ኣብ ዶብ ዝርከብ መሬት፣ ናብ ወተሃደራዊ ጎንጺ ድሕሪ ምዕራጉ፣ ሄሊኮፕተራት ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብቲ ዞባ ብተደጋጋሚ ክዝንብያ ከምዝረኣያ፣ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ብምጥቃስ፣ ማዕከናት ዜና ሱዳን የመልክታ።
ክልቲኦም መንግስታት ነቲ ዶባዊ ወጥሪ ብሰላማዊ መንገዲ ብዘተ ክፈትሕዎ ከምዝደልዩ ይገልጹ እኳ እንተለዉ፣ ብግብሪ ግና ናብቲ ዘሰሓሕብ ዶባት፣ ሰራዊት ክጓርቱ እዮም ዝረኣዩ ዘለዉ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ሱዳን ዓብደላ ሓምዶክ፣ ነቲ ብደቡብ ሱዳን ዝቐረበ ተበግሶ ሽምግልና ከምዝተቐበለ ገሊጹ’ዩ። ኤርትራ ንዘቕረበቶ ጠለብ ግና ከምዝነጸጎ ኣቐዲሙ ተሓቢሩ እዩ።
ላዕለዋይ ጉጅለ ልኡኽ መንግስቲ ሱዳን በዚ ጉዳይ ንምዝርራብ ኣብዚ ዝሓለፈ መዓልታት፣ ናብ ኤርትራ፣ ጫድ፣ ደቡብ ሱዳንን፣ ስዑዲ ዓረብን ዑደት ኣካዪዱ እዩ።
=================


text:
ኣብ ሽወደን ንስራሕ ተቐራረብ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 4 9 2018
ኣብ ሽወደን ንስራሕ ትቀራረበሉ ብዙሕ ዝተፈላለየ ኣገባባት ኣሎ።
ኣብ jobskills.se እንታይ ከም ትኽእል ኣርኢ!
jobskills.se ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ዘማዕበልዎ ሓደ ኣሃዛዊ (ናይ ኮምፕዩተር) መሳርሒ እዩ። ኣብ jobskills.se ቅድሚ ሕጂ እንታይ ከም ትሰርሕ ዝነበርካን ኣየኖት ካልኦት ፍልጠታትን ተመኩሮታትን ከም ዘሎዉኻ ክትመልእ ትኽእል።
እቲ ሓበሬታ ብሽወደንኛ፡ ዓረብኛ፡ እንግሊዝኛ፡ ፋርስኛ፡ ሶማልኛ ወይ ትግርኛ ክትመልኦ ትኽእል ኢኻ።
እዚ መሳርሒ ብመሰረት እቲ ዝመላእካዮ ንዓኻ ሓደ ጸብጻብ (ሓጺር ታሪኽ ሂወት) የዳልወልካ። እቲ ጸብጻብ ናብ ዝተፈላለዩ ወሃብቲ ስራሕ ክትልእኮ ክትመርጽ ትኽእል ኢኻ። እቲ ጸብጻብ ብኡንብኡ ናብ ሽወደንኛ ይቱርጐም እዩ።
ኣብ jobskills.se ነዚ ዝስዕብ ክትገብር ትኽእል።
- ተሞኩሮታትካን ዓቕምታትካን ተርኢ
- ብመሰረት ናትካ ድሕረ-ባይታ ስራሕ ንኽትረክብ እንታይ ክትገብር ከም ትኽእል ምኽሪ ትረክብ
- ናትካ ጸብጻብ (ታሪኽ ሂወት) ናብ ሽወደንኛ ይትርጐመልካ
- ናትካ ጸብጻብ (ታሪኽ ሂወት) ናብ ወሃብቲ ስራሕ ትልእኮ
እቲ ኣብ jobskills.se ትመልኦ፡ ንናትካ ናይ ዕቝባ ሕቶ ውሳነ ኣብ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ኣይክጸልዎን እዩ።
መራኸቢ ቀለቤት ምስ ካልእ ኣድራሻ-ኢንተርነት
ሞያታት ኣብ ሽወደን
ኣየናይ ሞያ ከም ዝሰማምዓካ ወይ እቲ ናትካ ሞያ ኣብ ሽወደን እንታይ ኣገዳስነት ከም ዘለዎ ርግጸኛ እንተ ዘይኴንካ፡ ካብ ኣገልግሎት ሂታ ይርከን (Hitta yrken) ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ሂታ ይርከን (Hitta yrken) ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ዘማዕበልዎ ሓደ ኣሃዛዊ መሳርሒ እዩ።
ኣብ ኣገልግሎት ሂታ ይርከን (Hitta yrken) ብዛዕባ እዚ ዝስዕብ ሓበሬታ ኣሎ፤
- ትርጕም ናይ ዝተፈላለዩ ሞያታት
- ኣብ ውሽጢ ሓደ ፍሉይ ሞያ፡ ስራሕ ናይ ምርካብ ዘሎ ዕድል ክሳብ ክንደይ ዓቢይ ምኳኑ።
- ኣብ ውሽጢ ዝተፈላለዩ ሞያታት ስራሕ ንምርካብ ኣየናይ ትምህርትን ተሞኩሮን ክህልወካ ከም ዘለዎ።
ንመብዛሕትኦም እቶም ሞያታት ዝገልጹ ፊልምታት እውን ኣሎዉ።
ሂታ ይርከን (Hitta yrken) ናብ ብዙሓት ዝተፈላለዩ ቋንቋታት ብቕጽበት ናይ መተርጐሚ መሳርሒ ኣለዎ።
ናይ ወጻኢ ሃገር ትምህርቲ ኣንተ ኣሎካ ኾይኑ
ሓታት ዕቝባ ኣብ ዘለኻሉ እዋን፡ ናትካ ወረቓቕቲ ምስክር ከተተርጕሞ ወይ ናይ ወጻኢ ዓዲ ትምህርትኻ ከተገምግሞ ትኽእል ኢኻ። እዚ ኣብ ሽወደን ስራሕ ንምድላይ ጽቡቕ መቀራረቢ ኣገባብ እዩ።
ምትርጓም ናይ ወጻኢ ሃገር ወረቐት ምስክር
ሓደ ናይ ወጻኢ ሃገር ትምህርቲ እንተ ኣሎካ ኾይኑ እሞ እቶም ሰነዳት ናይ ትምህርትኻ ካብ ብእንግሊዝኛ፡ ፈረንሳይኛ፡ እስጳንኛ፡ ጀርመንኛ ወይ ቋንቋታት ስካንዲናቭያ ብኻልእ እንተ ኾይኖም ከተተርጕሞም ኣሎካ።
እቲ ምትርጓም ናብ ሽወደንኛ ወይ ገለ ናብቶም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሱ ቋንቋታት ብሓደ ፍቓድ ዘለዎ ተርጓሚ ክግበር ኣለዎ።
ገምጋም ንናይ ወጻኢ ሃገር ትምህርቲ
ከምኡ'ውን ነቲ ናትካ ናይ ወጻኢ ሃገር ትምህርቲ ከተገምግሞ ትኽእል ኢኻ። እዚ ናይ ዩኒቨርሲቲን ኮለጅን ሽማግለ እቲ ናትካ ትምህርቲ መዳርግቲ ኣየናይ ትምህርቲ ኣብቲ ናይ ሽወደን ስርዓተ ትምህርቲ ምኳኑ ዘርኢ ርእይቶ ይጽሕፍ ማለት እዩ።
ቅድሚ ነቲ ግምገማ ምምልካትካ መንበሪ ፍቓድ ረኺብካ ምንባር ኣየድልየካን እዩ። ንመንበሪ ፍቓድ ኣመልኪትካ ምንባርን ሓደ ኤልኤምኣ-ካርድ እንተ ኣለካን እኹል እዩ።
ምስቲ ቅዳሕ ናይ ምልክታኻ ሓደ ቅዳሕ ናይ ፓስፖርትኻን ሓደ ቅዳሕ ናይ ኤልኤምኣ-ካርድኻን ኣተሓሒዝካ ክትልእኽ ኣሎካ።


text:
Hylte
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 29 9 2020
ህዝቢ ኣብ ነንሕድሕዶም ዝፋለጥሉ ከባቢ፣ ኣብ ስራሕን ትርፊ ግዜኻን ትዋሳኣሉ ከባቢ ምንባር ዓቢ ውሕስነት እዩ። ምምሕዳር ሂልተ ርጉእ እዩ እቲ ከባቢ ክትፈትዎን ብጥዕና ክትነብረሉን ቀሊል እዩ። ንጡፍ ማሕበራዊ ሂወት ንኣገልግሎትን ተፈጥሮን ቅርበት ምስዝህልዎ ምቹእ ሃዋሁው ከምዝፈጥር እምነትና እዩ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ10,915
ስፍሓት መሬት1,047 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Halmstad 58 ኪሜ
- Jönköping 118 ኪሜ
- Helsingborg 134 ኪሜ
- Göteborg 163 ኪሜ
እቲ ከባቢ ብጫካታት፣ ማይን ነኣሽቱ ከተማታትን ሕብረተሰብን እዩ ዝልለ። ርእሰ ከተማ ሂልተብሩክ ኣብ ክሊ ፋብሪካ ወረቐት ኒሳን ስትራንድ ኣብ 1909 እያ ተመስሪታ። ኣብዚ ግዜዚ ምምሕዳር ሂልተ ኣስታት 900 ሰራሕተኛ ዘለውዋ ወሃቢት ስራሕ እያ።
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ምምሕዳር ሂልተ ኣብ ከተማታትን ገጠራትን ክትመርጾም እትኽእል ዝተፈላለዩ ዓይነት ኣባይቲ ይርከቡ።
ምምሕዳር ዝዕድሎም ኣባይቲ የብሉን ኣብቲ ምምሕዳር ክራይ ኣባይቲ ዘቕርባ ብርክት ዝበላ ትካላት ኣባይቲ ይርከባ። እቲ ዝዓበየ ኣባይቲ ሂልተ ይበሃል፣ ዝያዳ ሓበሬታ ምስ እትደሊ፣ ዘይተኻረዩ ኣባይቲ ክትሪእን ኣብ ሪጋ ኣባይቲ ክትምዝገብን ምስ እትደሊ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣባይቲ ሂልተ ክትገብሩ ትኽእል።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ምምሕዳር ዝተፈላለየ ዓሌታዊ መበቆል ዘለዎም ሰባት ብሓባር ይነብሩ ብርክት ዝበሉ ዝተፈላለዩ ቋንቋታት እውን ይዝረቡ።
ኣብ ገዝኦም ብጀካ ሽወደን ካልእ ቋንቋ ዝዛረቡ ህጻናት/ነኣሽቱ ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ ክወስዱ ይኽእሉ እዮም። ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ በዞም ዝስዕቡ ቋንቋታት፣ ፖላንድ፣ ጀርመን፣ ሆላንድ፣ ቬትናም፣ ኣልባንያ፣ ሶማልኛን ዓረብኛን ይወሃብ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ምምሕዳር ሂልተ ንኹሎም ኣባላት ስድራቤት ዓዳሚ ዝኾነ ሃብታም ናይ ትርፊ ግዜ ንጥፈታት ኣሎ። ምሉእ ዓመት ግዱሳት ነበርቲ እቲ ምምሕዳር ንዝተፈላለዩ ንጥፈታት ነኣሽቱ፣ መንእሰያትን ዓበይትን ዝኸውን ኣብ ትርፊ ግዜኦም ብኣሽሓት ዝቑጸር ሰዓታት ብነጻ የወፍዩ። ክብሪ ነዞም ግዱሳት ከኣ ምምሕዳርና ዝኾርዓሎም ልዕሊ 130 ማሕበራት ይርከቡ።
ብዙሓት ካብ ኣብ ምምሕዳር ዝርከቡ ማሕበራት ንጥፈታቶም ንኣብ ሽወደን ሓደስቲ ዝኾኑ ሰባት ዘተኮረ እዩ።
ኣብ ናይ ምምሕዳር መዝገብ ማሕበራት ዝተፈላለያ ማሕበራት ክትረክብ ይከኣል።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ሂልተብሩክ ናይቲ ምምሕዳር ዝዓበየት ከተማ ኮይና ዝተፈላለዩ ድኳናትን ትካላት ኣገልግሎትን ትውንን። ኣብዚ "ርሑው ልዳት" ዝበሃል ሓገዝ ትረኽበሉን ወከልቲ ትካላት ቤት ጽሕፈት ዕዮ፣ ቤት ጽሕፈት ኣገልግሎት፣ ምምሕዳር ሂልተ፣ ፕሮጀክት ሕብረት ሂልተን ትረኽበሉን ንሕብረት ዝምልከት ኣብ ሞንጎ ትካላት ዝግበር ሓባራዊ ስራሕ ይርከብ።
ኣብ መርበብ ሓበሬታ ምምሕዳር ብዛዕባ ባህልን ትርፊ ግዜን ዝያዳ ከተንብብን ቤት ንባብ፣ ኣዳራሻት ስፖርትን ዝተፈላለዩ ባህላውን ናይ ትርፊ ግዜ ንጥፈታትን ኣበይ ከምዝርከቡ ክትፈልጥ ትኽእል።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ምምሕዳር ሂልተ 13 ናይ ምምሕዳር መዋእለ ህጻናትን፣ መዋእለ ህጻናት ኣብ መንበሪ ኣባይቲ ውልቀ ሰባትን ናይ ብሕቲ ማዋእለ ህጻናትን ኣለዉ። ንጥፈታት መዋእለ ህጻናት ዕድመኦም ካብ 1-5 ዝርከቡ ህጻናት የጠቓልል። ኣብ ናይ ምምሕዳር መዋእለ ህጻናት ቦታ ዝወሃብ ብመሰረት ኣብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ዝተታሕዘ ሪጋ ይኸውን።
ክፉት መዋእለ ህጻናት ሂልተብሩክ ወለዲ ምስ ካብ 0-5 ዓመት ዝዕድመኦም ደቆም ተራኺቦም ዘዕልልሉ፣ ዝጻወትሉን ሓድሕድ ዝፋለጥሉን መራኸቢ ቦታ እዩ። ክፉት መዋእለ ህጻናት ወለድን ህጻናትን ዝግልገልሉ ቦታ እዩ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ምምሕዳር ሂልተ ኣብ ሂልተብሩክ፣ ሺንናሬድ፣ ሪድአብሩክ፣ ቱሩፕ፣ ላንደሪድን ኡናሪድን መባእታዊ ቤት ትምህርቲ ኣለዎ።
ኣብ መባእታዊ ትምህርቲ ዝጅምሩ ሓደስቲ መጻእቲ ነኣሽቱ (6-16 ዓመት) ድሕሪ ምምዝጋቦም ኣብ ናይ መሰናድኢ ክፍሊ ይምደቡ። ኣብኡ ነፍሲ ወከፍ ተመሃራይ ሓያል ጎድኑን ከማዕብሎም ዝግበኦ ከባብታትን ገምጋም ይግበር። ብተወሳኺ እቲ ተመሃራይ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓይነት ትምህርቲ መቀራረቢ ስልጠና ይወሃቦ።
ንኣብ ሞንጎ 16-20 ዝዕድመኦም ተመሃሮ ናይ ሌላ መደብ ኣሎ። ንሱ ድማ ንካልእ ዓይነት ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ወይ ከኣ ንናይ ሞያ ስልጠና መቀራረቢ ዝዓለመ እዩ። ብተወሳኺ ኣብ ሃልምስታድን ዪስላቬድን ናይ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርትን ኣሎ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ዕድላት ትምህርቲ
ምምሕዳር ዝተፈላለየ ዓይነት ናይ ዓበይቲ ትምህርቲ የዳሉ። ናይ ዓበይቲ ትምህርቲ ዝጎደለካ መመል ኢ ወይ ከኣ ሓደስቲ ዓይነት ትምህርቲ ከተንብብን ወይ ከኣ ዝተፈላለዩ ደረጃ ዘለዎም ኮርሳት ክትወድ ዝዓለመ እዩ።
SFI (ቋንቋ ሽወደን ንወጻእተኛታት) ኣብ ናይ ዓበይቲ እቱው ኮይኑቋንቋ ሽወደን ክመሃሩ ንዝደልዩ ዘተኮረ እዩ።
ኣገልጎት ጥዕና
ክንክን ሕክምና ብሓላፍነት ኣውራጃ ሃላንድ ይመሓደር። ኣብ ሂልተብሩክን ቱሩፕን ማእከላት ጥዕና ይርከባ።
ኣብ ሂልተብሩክ ህዝባዊ ሕክምና ስኒ ኣሎ። ኣብቲ ምምሕዳር ናይ ብሕቲ ሓካይም ስኒ እውን ኣለዉ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ኣብ ኩሉ ምስ መንግስታውያን ትካላት ዝግበሩ ርክባት ቶርጓማይ ናይ ምርካብ ተኽእሎታት ኣሎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ ምምሕዳር ሂልተ ኩሎም ህዝባዊ ኣገልግሎት መጓዓዝያ ብሃላንድስትራፊከን ይመሓደሩ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
እዚ ብዙሓት ትካላት ዝርከብኦ ምቹእ ቦታ ንትካላት እዩ። ነዞም ትካላት ኣብ ናይ ምምሕዳር መዝገብ ወነንቲ ትካላት ክትረኽቦም ትኽእል። ኣብ ምምሕዳር ካብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ወነንቲ ትካላት ደገፍን ምኽርን ክትረክብ ይከኣል።


text:
Radio Erena: 16 August 2018
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ክልል ኦሮሞ፣ ኣብ ዝተፈላለየ ዞባታት ዝተጎሃሃረ ግጭታት እናበኣሰ ይመጽእ ከምዘሎ ተገሊጹ።
ቴሌቪዥን ኢትዮጵያ ብዘቕረበቶ ዜና መሰረት፣ ብ12 ነሓሰ፣ ኣብ ምብራቕ ሃረርጌ፣ ኣብ ዝተወልዐ ግጭት 41 ሰባት ክቕተሉ እንከለዉ 26 ከኣ ቆሲሎም።
በቲ ካብ ክልል ሶማል ብዝተበገሱ ሓይልታት ፖሊስን ዕጡቓትን ከምዝተጎሃሃረ ዝተገልጸ ግጭት፣ ኣብ ንብረት’ውን ዕንወትን ዘረፋን ኣጋጢሙ ኣሎ።
ጠንቂ እቲ ግጭት ዛጊት ንጹር ምኽንያት ኣይተዋህቦን።
ይኹን’ምበር መቐጸልታ ናይቲ ኣብ መንጎ ክልላት ኦሮሞን ሶማልን ክርአ ዝጸንሐት ምስህሓባትን ግርጭታትን ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ ዘሎ።
ብዘይካ’ዚ፣ ኣብ ከባቢ ከተማ ናዝሬት ወይ ኣዳማ ኣብ ዝርከብ፣ ኣብ ግዝያዊ መዓስከረ ናይቶም ብሰንኪ ግጭታት ካብ ክልል ሶማል፣ ካብ መነባብርኦም ዝተፈናቐሉ ኢትዮጵያውያን፣ ብ13 ነሓሰ ኣብ ዝተወልዐ ግጭት’ውን ብውሕዱ ሓደ ሰብ ተቐቕቲሉ፣ 10ታት ከኣ ቖሲሎም።
ኣብ ሓያሎ ከባቢታት ክልል ኦሮሞ ጸጥታዊ ወጥሪ ሰፊኑ ከምዘሎን ጸጸኒሑ ግርጭታት ከምዝካየድን’ውን ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ይጠቕሳ።
ካብ ክልል ኦሮሞን ሶማልን ወጻኢ’ውን፣ ኣብ ክልል ደቡብ፣ ዞባ ሸካ ተመሳሳሊ ናይ ጸጥታ ሓደጋተት ኣንጸላልዩ ከምዘሎ ንነብርቲ እቲ ከባቢ ብምውካስ እቲ ማዕከን ዜና ኣመልኪቱ።
ኣብ ክልል ትግራይ ድማ ነተጕቲ ኣብ ትሕቲ ሓደ ድልድል ተሓቢኡ ከምዝተረኽበ እቲ ክልል ኣፍሊጡ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ጂጅጋ፣ ድሬዳዋ፣ ሻሽመኔን ካልኦት ከባቢታትን ንዝተኻየደ ሕድሕዳዊ ግጭታትን መጥቃዕታትን ሰራዊት ብምውፋር ከምዝተቖጻጸሮ ኣብ ዝገልጸሉ ዘሎ ግዜ’ዩ፣ ኣብ ካልእ ከባቢታት ከኣ ጸጥታዊ ሓደጋታት ከምዝነተጎ ዝሕበር ዘሎ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣፣ ኣብ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ግጭታት ካብ መነባብርኦም ናይ ዝተፈናቐሉ ኢትዮጵያውያን ብዝሒ ልዕሊ 2.8 ሚልዮን ከምዝበጽሐ ሕቡራት ሃገራት፣ ኣህጉራዊ ማዕከን ቆልዑ ኣፍሊጡ።
እቶም 1.2 ሚልዮን ኣብዘን ሽዱሽተ ኣዋርሕ ዝተፈናቐሉ’ዮም።
==================


text:
ኣመሪካዊ ተዋሳኣይ ዊል ስሚዝ፣ ኮመዲያን ክሪስ ሮክ ኣብ ልዕሊ በዓልቲ ቤቱ ላግጺ ብምክያዱ፣ኣብ መድረኽ ሽልማት ኦስካር ብጽፍዒት ጉንዲ እዝኑ ድሕሪ ምልታሙ ሓደ መዓልቲ ይቅሬታ ሓቲቱ።
ዊል ስሚዝ ናብ’ዚ ደረጃ’ዚ ዝበቅዐ፣ ኣካዳሚ ተንቃሳቃሲ ኣሳእልን ሳይንስን፣ "ባህሪ ዊል ተቀባልነት ዘይብሉ እዩ፣ ንተግባሩ ድማ ንግምግሞ ኣለና" ዝብል መግለጺ ድሕሪ ምዝርግሑ እዩ።
ዊል ስሚዝ "ምጥቃም ሓይሊ ብኩሉ መዐቀኒታት፣ መርዛምን ኣዕናዊን’ዩ" ይብል ኣብ ዝሃቦ ግብረ መልሲ ወሲኹ "ክሪስ፣ ብወግዒ ይቅረ በለለይ ኢለ ይሓተካ። መስመረይ ስሒተ እየ ነይረ። ተጋግየ እየ። ሓፊረ ኣለኹ። ተግባረይ፣ እቲ ክኾኖ ዝምነዮ ሰብ ዘርእይ አይኮነን"ኢሉ።
ኣካዳሚ ተንቃሳቃሲ ኣሳእልን ሳይንስን ነቲ ተግባር ገምጊሙ ኣብ ርእሲ ስሚዝ ስጉምቲ ክወስድ ይኽእል እዩ። እቲ ትካል ንስሚዝ፣ ካብ ኣባልነት ክእግዶ ወይ ከባርሮ'ውን ተኽእሎ ኣሎ።
ኣብ መድረኽ ሽልማት ኦስካር፣ ብጽፍዒት ጉንዲ እዝኑ ዝተወቅዐ ክሪስ ሮክ ክሳብ ሕጂ ክሲ ኣየቕረበን።


text:
ጉግል
ኣብ ቴክኖሎጅን ኢንተርነትን ዝነጥፍ ኣመሪካዊ ኩባንያ
ጉግል ው.ሓ.ኩ (ውሱን ሓላፍነት ኩባንያ) (ብእንግሊዝኛ፦ Google LLC)፣ ናይ ኣመሪካዊ ኣልፋበት ቀንዲ መለስተኛ (subsidiary) ኩባንያ እዩ፣ ፍሉይ ክእለቱ ድማ ምስ ኢንተርነት፣ ሶፍትዌር፣ ኤለክትሮኒካዊ መሳርሒታትን ካልኦት ቴክኖሎጂታትን ዝተኣሳሰሩ ፍርያትን ኣገልግሎታትን እዮም። ቀንዲ ፍርያት ጉግል ተመሳሳሊ ስም ዘሎ ናይ ኢንተርነት ትሕዝቶ ምድላይ ሞተር እዩ፣ ዋላ እኳ ካልኦት ፍርያትን ኣገልግሎታትን ከምቲ ናይ ጉግል ድራይቭ (Google Drive) ቤት ጽሕፈት ተርታ ኣቕሑ፣ እቲ ጂመይል (Gmail) ዝበሃል ኢመይል፣ ናይ ጉግል ካርታታት (Google Maps)፣ ጉግል ስትሪት ቪውን (Google Street View) ጉግል ኤርዝን (Google Earth) ናይ ካርታ ኣገልግሎታቱ፣ እቲ ናይ ዩትዩብ (YouTube) ቪድዮታት መርበብ ሓበሬታን ካልኦት ናይ መርበብ ሓበሬታ ኣገልግሎታትን ከም ጉግል መጻሕፍቲ (Google Books)፣ ጉግል ዜናን (Google News) ተርጓሚ ጉግልን (Google Translate) የቕርብ እንተኾነ።
ታሪኽ
ጉግል ኣብ 1998 ብላሪ ፐይጅን ሰርገይ ብሪን ዝተባህሉ ሰባት’ዩ ተመሰሪቱ። እዞም ክልተ መንእሰያት ኣብ ስታንድፎርድ ዩንቨርሲቲይ ተመሃሮ ፒኤችዲ ዲግሪ እንከለዉ’ዮም መስሪቶሞ። ላሪ ፐይጅን ሰርጊ ብሪን 14% እዚ ትካል ክውንኑ እንከለዉ፡ 56% ድማ ብ(ስቶክ ሆልደርስ)’ዩ ዝውነን።
ጉግል ኣብ 4 መስከረም 1998 ናብ ናይ ውልቂ ትካል ተሰጋገረ። ኣብ 19 ነሓሰ 2004፣ ናብ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈቱ ‘ካሊፎርንያ’ ዝገዓዘ ጉግል፣ ንፈለማ እዋን ናብ ህዝቢ ዝቐርብ፦ “ጉግል ፕለክስ” ዝብል ስም ተዋህቦ። ኣብ ነሓሰ 2015፣ ጉግል ነቲ ዝተፈላለየ ድሌታት ዘለዎ መደባቱ፣ ኣብ ሓደ ጠርኒፉ መደባቱ ከምዘተዓራሪ ንህዝቢ ኣፍለጠ።
ካብ ዝጠራነፍ ኣትሒዙ ቅልጡፍ ዕብየት ዘርኣየ ጉግል፣ ብሓንሳዕ’ዩ ዝተፈላለዩ መደባት ኣቕሪቡ። ዝተፈላለዩ ነገራት ደሊኻ ኣብ ጉግል ኣቲኻ ምርካብ፣ ንስራሕ ዘድልዪ ነገራት ኣገልግሎት ምሃብ፣ ፍርያት ጉግል ከም ወረቃቕቲ፣ ኢሜይል፣ ምስራዕ ምትዕርራይ መደባት፣ ማሕበራዊ መራኸቢ መስመራት፣ ብጽሑፍን ብቪዲዮን መልእኽቲ ምስዳድ፣ ቋንቋ ምቕያር፣ ካርታ ሃገራት ምሕባር፣ ዝተፈላለዩ ጽሑፋትን ኣገልግሎታትን የዳሉ።
ካብዚ ቀጺሉ ጉግል ኣብ ሞባይል ኣንድሮይድ፣ ጉግል ክሮም ዌብ ብሮውሰር፣ ክሮም ኦስን ኣብ ሞባይል ዝሰርሑ ዝተፈላለዩ ሶፍትዌራትን ኣተኣታትዩ’ዩ።
ጉግል ካብ 2010 ኣትሒዙ ክሳብ 2015 ዝተፈላለዩ ንብረት እዩ ኣፍሪዩ። እዚ ትካል ምስ ዝተፈላለየ ኤለክትሮኒካዊ ነገራት ዘፍርያ ትካላት ብምሕባር፡ ከም ሞባይልን መጉልሒ ድምጽን ኣብ ጥቅምቲ 2016 ኣቕሪቡ። ጉግል፣ ብተወሳኺ እቲ ቀንዲ ተሰካሚ ኢንተርነት ክኸውን ክኢሉ’ዩ።
ጉግል፣ ዩቱብን ብሎገርን ዝርከብዎ ኣብ ዓለም ካብቶም ዝያዳ ተጠቀምቲ ዘለዉዎ መስመራት ኢንተርነት ተባሂሉ ተጠቒሱ’ዩ። እዚ ትካል ምስቶም ፍሉጣትን ክቡራትን ትካላት ዓለምና’ዩ ዝስራዕ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ግን፣ ኣብ ውልቃዊ ጉዳያት፣ ምውጋድ ቀረጽ፣ ዘይእመን ሜማ ወይ ሰንሰር ኣብ ዝኣመሰሉ ክስታትን ኣገደስቲ ነቐፌታትን ይቐርቦ እዩ።
ዕላማ ጉግል፦ “ኣብ ዓለም ዘሎ ሓበሬታታት ብምዕራይ፣ ንኩሉ ብማዕረ ንኽበጽሕን ጠቓሚ ክኸውንን” ዝብል እዩ።


text:
መልእኽቲ ንህዝቢ ኤርትራ
መልእኽቲ ንህዝቢ ኤርትራ
ውድብ ሓድነት ንደሞክራስያዊ ለውጢ፡ንሙሉእ ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ፥ ንኣብ ድያስፖራ ዝርከብ፡ብፍላይ ክኣ ንኣብ መዓስከራት ኢትዮጵያን ሱዳንን ዝርከቡ ክፍሊ ህዝብና፣ብኣትኩሮ ዝጥመት ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝርከብ ህዝብና፣እዋኑ ብሙሉእ ህዝቢ ዓለም ኣብ ተሃውጾን ፍርሕን፣ራዕድን ዝነብረሉ ዘሎ ኩነት፣ብሰንኪ ኮሮናቫይሩስ ምዃኑ እንነብሮን እንዕዞቦ እንምክሮን ምህላውና ንኩላትና ብሩህ እዩ።
እዚ ንህዝቢ ክጥርነፍን፣ደምበ ፍትሒ ሓቢሩ ዝሰርሓሉ ባይታ ክጣጣሓሉን ናይ ሓባር ጽላል ክህሉ ዝጽዕር፣ው.ሓ.ደ.ለ. ብዛዕባ እዚ ህጹጽን ኣሸጋሪን ሕማም ተላብ(COVID-19) ኮቪድ-19 ዝስመ፣ኣብ ህዝብና ምስ ዝሳጋገር፣ናይ ምልባዕ ስርሓቱ ዝዕገተሉ፣ብሳይንሰኛታት/ስነ-ፍልጠተኛታት ዝዋሃብ ዘሎ ምኽሪ፡ክውሰዱ ዝኽእሉ መድሃኒታት በየናይን ብኸመይ ገይርካ ሓበሬታን ማዕዳን ከተማሓላልፍን ጥራይ ዘይኮነስ፡እንታይን ብኸመይን ሓገዝ ክረኽቡ ይኽእሉ፣ዝብል ወኸሳ ወይ ሓሳብ ክሰርጸካ ብህርያዊ ኮይኑ፣ዘለዎ ስነትንታነን ስኽፍታትን ሃልይዎ ይጠቅም ዝብሎም እማመ እዉን የቕርብ፡፡
ህዝብና፡እቲ እናጸልመተን መንበሪ ሲኢኑ ካብ እዚ ስርዓት ጃንዳ ህ.ግ.ደ.ፍ. ኣምሊጡ ኣብ ጡጡሓት ሃገራት ዝበጽሐ፤ብዘይካ’ቲ ኣብ መዓስከራት ኢትዮጱያንን ሱዳንን ዘሎ ህዝብና፣ እንተ በቲ እንተ ካብቲ ሓበረታ ክረክብን፤ዕድል ሕክምና ከይሕረሞን እቲ ኩነታት በስገዳድ ዝውሰድ ስጉምታት ምዃኑ ፍሉጥ እናኾነ ይርአ ኣሎ።
እቲ ብኣስገዳድ ይኹን እቲ ዘድሊ ሓቤረታ ክረክብ ዘይኽእል ኢልና እንሓስቦን፣ እነስተንትነሉ/ንስከፈሉ ነዚ ኣብ መዓስከራት ዝርከብ ህዝብና እዩ። ብዝኸፍአ ክኣ እቲ ኣብ ትሕቲ ውልቀ መላኺ ተዓፊኑ ዘሎ ህዝብና፡ከምቲ ዝድለ ሓበሬታ ይኹን ግቡእ ሕክምና ከምዘይረክብ ዘሎና ጠርጠራ ዓቢ ኮይኑ ብመሰረቱ ካብ ውሽጢ ክመጽእ ዝኽእል ዘይርጉጽ ሓበሬታ ኣብ ጠርጠራ ከነእትዎ ግድነት ዘኹኖ፣ባህርያት ናይዚ ውልቀ መላኺ እዩ፡፡
እቶም ኣብ ጎራባብቲ ሃገራት ከም ከንያ፣ሱዳን፣ኢትዮጱያ….ወዘተ ምትእትታው ኮሮና ቪሩስ ድሮ ተላግቦ ዝሓዞም ደቂ ሃገር፣ክገልጹን እቲ ዘድሊ ስጉምታት ኣንጻር ምልባዕ ክወስዳ ክስማዕ ከሎ፡ካብ ኤርትራ ግን ንጹር ሓበረታ ኣይርከብን።
ስለዚ ኣብ ደምበ ፍትሒ እንዋሳእ፣ውድባት፣ምንቅስቓሳት፣ህዝባውያን ማሕበራት ናይ ሓባር ሓይሊ-ዕማም ብምውዛዕ፣ብስም ኩላትናናብ ዓለምለኻዊ ውድብ ጥዕና (World Health Organization) ፣ኣብ ጅነቫ ዝመደበሩ ብምውካስ፡
- ኩነታት ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጢ ሃገር ብምክትታል፣ዘድሊ ሓበረታን ሓገዝን እትህበሉ መስርሕ ክካይየውድ ከም ዘለዎ ምጽዓር ጥራይ ዝይኮነስ፣ነዚ ስርዓተ ውልቀ መላኺ ዕለት ብዕለት ሓበረታን ኩነታት ህዝብና ክገልጽ ምግዳድ፤ነቶም ሓይሊ ዕማም ክትሕብሮምን ክትታሓባበሮምን ምሕታት። ብእኦም ኣቢልካ ሩጉጹን ኩነታት ህዝብና ምክትታል ይካኣል።
- ነቶም ኣብ መዓስከር ኢትዮጱያን ሱዳንን ዝርከቡ ክፋል ህዝብና’ዉን እንተኮነ እዚ ኣብ ጅነቭ ዝመደበሩ W.H.O. ዓለምለኻዊ ተኻታታሊ ጥዕና ማሕበር፣ነቶም ናይ IRC ዓለምለኻዊ ተኻታተልቲ ዑቑበውኛታት ብምውካስን ምትሕብባርን ናይዞም ዑቑበኛታት ክካታተልን እቲ ዘድሊ ሓቤውረታ፣ሓገዝን መድሃኒታት ዝርከበሉ ኩነት ክፍጠር ምሕታትን ምሕጽንታት ንምትግባሩ ድፊኢት ክግበር ምጽዓር።
- እተን ብዘይ ድኻም ሓበረታ ንምሃብ ዝጽዕራ ዘለዋ ምድያታት ደምበ ፍትሒ፣ኩሉ ኣትኩረአን ነዚ ሕማም ተላገብ ኮቪድ-19 ክኸዉንን፣ካብ ውሽጢ ሃገር ይኹን መዓስከር ዑቑበኛታት ኩሉ ግዜ ወኸሳታት ሓበረታት ክረኸባን ክህባን ንህዝቢ ኣፍልጦ ክህባ ምትሕግጋዘንን ምትብባዐንን።
እነሕልፎ ዘሎና እዋን ብቐሊል ዘይርአን ናይ ሁጹጽ ሁጸጽነት ምዃኑ ብምግንዛብ: ብቕልጡፍ ክንገብሮ እንኽእል ካብ ምግባር ክንቁጠብ ከም ዘይብልና ብምሕሳብን፣ኩሉ ዓቕምታትና ብምውህሃድ ንምድሓን ህዝብናን ንምርግጋጽ ሃገርናን ንኽንጽዕር ልባዊ ምሕጽንታና ነቕርብ።
ው.ሓ.ድ.ለ


text:
Radio Erena: 12 December 2017
ሩስያ ንግብጺ መደበር ኑክሌር ክትሃንጸላ ዘኽእል ስምምዕ ከምዝኸተማ ተሓቢሩ።
እዘን ክልተ ሃገራት መደበር ኩክሌር ንምህናጽ ስምምዕ ዝኽተማ ዘላዋ፣ ፕረዚደንት ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን ብ11 ታሕሳስ ኣብ ግብጺ ወግዓዊ ምብጻሕ ብምፍጻም ምስ ፕረዚደንት ዓብደል ፈታሕ ኣል ሲሲ ኣብ ዝተራኸበሉ’ዩ።
ግብጺ ክትሃንጾ መደብ ዘለዋ መደበር ኑክሌር ኣብ ጸዓት ሲቪላዊ ኣገልግሎታት ክውዕል ምዃኑ’ዩ ተገሊጹ።
ክልቲኦም መራሕቲ፣ ኣብቲ መዛረቢ ዓለም ኮይኑ ዘሎ ውሳኔ ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ጉዳይ ከተማ እዮርሳሌም’ውን ዘትዮም።
ብዘይካ’ዚ ሩስያ ምስ ግብጺ ኣብ ሓያሎ ወትሃደራውያን ቁጠባውን ስምምዓት ከምዝኸተመት ዝተፈላለዩ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ካብ ከተማ ሻርም ሸኽ ሓቢሮም።
ፕረዚደንት ፑቲን ናብ ግብጺ ዘምርሕ ዘሎ፣ ኣብ ዝሓለፈ ቅነ ንፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ኣብ ሞስኮ ተቐቢሉ ድሕሪ ምዝርራቡ’ዩ።
ሩስያ፣ ብጉዳይ ናይል ምስ ዝሰሓሓባ ዘለዋ ጎረባብቲ ሃገራት፣ ቁጠባውን ወትሃደራውያን ስምምዓት ምኽታማ፣ ንዝምድና ‘ተን ድሮ ኣብ ዲፕሎማስያዊ ምስሕሓብ ዝርከባ ሱዳንን ግብጽን ብዝያዳ ከሻሕክሮ ከምዝኽእል ተንተንቲ የረድኡ።
ፕረዚደንት ፒቱን ድሕሪ ናይ ግብጺ ዑደቱ ብጉዳይ እቲ ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ጉዳይ ዮርሳሌም ዘሕለፎ ውሳኔ ንምዝርራብ ናብ ቱርኪ ኣምሪሑ።
=======================


text:
ሓቂ`ዶ ሓሶት?
ሓቂ`ዶ ሓሶት?
ናይ ዑቕባ ሓተታኻ ምስ ዝንጸግ ተገዲድካ ክትምለስ ትኽእል’ዶ?
እወ
ብሓይሊ ክትምለስ ክትግደድ ኢኻ፡ ብዘይ ሕጋዊ ኣገባብ እንተ ኣቲኻን ናይ ዑቕባ ሓተታኻ ተነጺጉ፡ ብፍቶትካ ክትምለስ እውን ፈቓደኛ እንተዘይኬንካ? ኣብ ከምዚ ኩነት፡ ናብ ከባቢ ናይ ሸንገን ኣባላት ሃገራት ንኸይትኣቱ ንነዊሕ ግዜ ክትክልከል ትኽልከል። ተገዲድካ መምለሲኻ ወጻኢታት እውን ባዕልኻ ክትስከሞ ትግደድ።
ሓቂ`ዶ ሓሶት?
ዩነቨርስቲታት ጀርመን ንኹሉ ሰብ ክፉት ድዮም?
ኣይፋል
ብሓፈሽ ኡ ዩነቨርስቲታት ጀርመን ንኹሉ ክፉት ኣይኮነን፡ ገለ ቤት ትምህርቲታት ፍሉይ ናይ ምዝገባ ፕሮግራማት ንወጻእተኛታት እኳ እንተኣለዉዎም፡ ኣብዘን ቤት ትምህርቲታት ንኽትኣቱ መንበሪ ፈቓድ የድልየካ።
ሓቂ`ዶ ሓሶት?
ካብ 18 ንታሕቲ ዝኾኑ ቆልዑት ኩሎብ ብርግጽ ዑቕባ ክረኽቡ እዩም?
ኣይፋል
ዝቐርቡ ጉዳያት በብሓደን ብውልቀን ይረኣዩ፡ ብዘየገድስ ኣየናይ ዕድመ ኣለዎም። ዕድመ ኣብ ዝኾነ ጉዳይ ወሳኒ ግደ የብሉን። ንቖልዑት መንበሪ ፈቓድ ብርግጽ ክወሃቦም እዩ ዝምበሃል ነገር የለን።
ሓቂ`ዶ ሓሶት?
ቋንቋ እንግሊዝኛ ኣብ ጀርመን ከንቀሳቕሰካ ይኽእልዶ?
ኣይፋል
ኣብ መዓልታዊ ስርሓት ኣመሓደርቲ ምሕደራታትን መብዛሕትኦም ሰራሕተኛታት ካምፓኒታት ቋንቋ ጀርመን ጥራይ ዝዛረቡ። ብጣዕሚ ሒደት ናይ ስራሕ ዕድላት ቋንቋ ጀርመን ኣጸቢቕካ ከይመለኽካ ዝርከቡ።
ተወሳኺ »
ሓቂ`ዶ ሓሶት?
ደላሎ ኣብ ጉዕዞኻ ክሕልዉኻ ይኽእሉ ድዮም?
ኣይፋል
ክትፈልጦ ዘለካ፡ ደላሎ ኣካል ናይ ውዱባትን ጥርኑፋንትን ጃንዳ ገበናውያን ክመ ሙኻኖም እዩ። ንዖኦም ዘገድሶም እቶት ገንዘብ ጥራይ እዩ። መብዛሕትኦም እንተተሃረምካ ኮነ ኣብ መንገዲ እንተሞትካ ዘገድሶም ኣይኮነን። ብዘይ ሕጋዊ መንገዲ ንኦይሮጳ ወይ ንጀርመን ምስ እትመጽእ ንሂወትካ ኣብ ሓደጋ ተእትዋ ኣለኻ።
ተወሳኺ »
መንግስቲ ጀርመን መንበሪኻ ገንዘብ ይህበካ ድዩ?
ኣይፋል
ኣብ ጀርመን ሓተቲ ዑቕባ ገለ ሓገዛት ይረኽቡ እዮም። ግን ኣብ ጽንኩር ውሳኔታት ዝተመርኮሰ ኮይኑ፡ ዝቖጠብዎ ኩሉ ምስተጠቐሙሉ እዩ ዝወሃቦም። ብተወሳኺ ኩሉ ሓገዛት ዝወሃበሉ መንገዲ ብመልክዕ መጽለሊ ቦታን፡ መትሓጻጸቢታትን ክዳውንትን እዩ።
ተወሳኺ »


text:
Radio Erena: 11 February 2019
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ፣ ስደተኛታትን ሓተቲ ዑቕባን ዦን ኣሰልቦርን ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ሉክዘንበርግ፣ ካብ 11 ክሳብ 14 ለካቲት ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ክበጽሕ’ዩ።
ዑደቱ ብኣዲስ ኣበባ ዝጅምር ልኡኽ ሉክዘንበርግ፣ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ዶክተር ወርቅነይ ገበየሁን ካልኦት ሰበ ስልጣንን ብምርኻብ ኣብ ልምዓታዊ ሓገዝን ምግታእ ዋሕዚ ስደተኛታትን ብዝምልከት ክመያየጥ’ዩ።
ምስ ኮሚሽነር ሕብረት ኣፍሪቃ ሙሳ ፋኪ ብምርኻብ፣ ኣብ ጉዳይ ምግታእ ስደተኛታት በቲ ሕብረት ንዘሎ መደባት ክመያየጥሉ ምዃኖም ተፈሊጡ ኣሎ።
እቲ ልኡኽ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝጸንሐሉ፣ ኣብ ክልል ትግራይ፣ ኤርትራውያን ተዓቝቦምሉ ኣብ ዝርከብ መዓስከራት ክበጽሕ ትጽቢት ኣሎ።
14 ለካቲት ናብ ኣስመራ ዘምርሕ እቲ ሚኒስተር፣ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ካልኦት ሰበ ስልጣንን ኣብ ተመሳሳሊ ዛዕባ ክዝቲ’ዩ።
ኣብ ኤውሮጳ እትርከብ ንእሽቶ ሃገር ሉግዘንበር፣ ኣብዚ ዝሓለፈ ሒደት ዓመታት፣ ምግታእ ዋሕዚ ስደተኛታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ካብ ዝዓበዩ ኣርእስታታ’ዮም ኮይኖም ጸኒሖም።
ኤርትራን ኢትዮጵያን ጀሚረንኦ ዘለዋ ርክብ፣ ዋሕዚ ስደተኛታት ክገትእ፣ ሓያሎ ሃገራት ኤውሮጳ ተስፋ ኣንቢረናሉ ኣለዋ።
ካብዚ ተስፋ’ዚ ዝነቐለ፣ ሓያሎ ሃገራት ኤውሮጳን ወኪላተን ናብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ምልኣኽ ይርከባ።
===================


text:
The Day Eritrea Liberated (Lyric)
The Day Eritrea Liberated (Lyric)
"ተዘክሮታት መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ"
ኣብ ዋሽንግቶን ዲ.ሲ ክቅመጥ ከሎኹ፡ ንሓደ ዓርከይ " እዛ ሽጋራ መዓስ ኢኻ ትገድፋ?" ኢለ ሓተትክዎ። ንሱ ትቅብል ኣቢሉ፡ " ኤርትራ ሓራ ክሳብ ትወጽእ ኣይገድፋን ኢየ" በለኒ።
ኤርትራ ብግንቦት 24/1990 ሓራ ወጺኣ።
ዮሃና!!!
ናብ ጆርጂያ ስለ ዝገዓዝኩ፡ ኣይተራኸብናን። ስለዚ'ውን ምትካኽ ምግዳፉ ብወረ-ወረ ክፈልጥ ኣይከኣልኩን።
ካልእ ዓርኪ እውን " ኤርትራ ክሳዕ ናጻ እትወጽእ ኣይምርዖን ኢየ" በለኒ። ሓቁ፡ ቅሳነት ስለ ዝሰኣነ። ድሕሪ ሓርነት ግና ክምርዖ ተስፋ እገብር።
ብሓቂ ብሓቂ ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ውሳኔታት ህይወት ክትሰምዕ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሜዳ ጥራይ ከይኰነስ፡ ኣብ ዘዝነበሮ ቦታን ግዜን ሃሙኡ ምስ ሓርነታዊ ቃልሲ ዝተኣሳሰረ ከም ዝነበረ የረድኣካ። በቲ ሓደ ወገን፡ ኣብ ሜዳ ዝነበራ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራውያን "ንሳውራ" ተመርዕየን "ናጽነት" ከም "ሓድጊ" ወይ "ውላድ" ዝርእያ ክትፈልጥ፡ ተወፋይነትን ይገርመካ።
ከምኡ'ውን ደቂ-ተባዕትዮ ተጋደለቲ።
ግን ህይወት ተጋዳላይ ምስ ናጽነት ምምጻእ ኣይዛዘመን። ብግዜ ቃልሲ ዀነ ድሕሪ ናጽነት ወጠርትን ወሰንትን ዝዀኑ ፈተነታት ህይወት ተጓኒፎሞ ኢዮም። ንኣብነት ሓደ መንእሰይ ኤርትራዊ ድሕሪ ነታ ኣዝዩ ዘፍቅራ ጓል ምሕጻይ፡ ኣብ ሜዳ ይስለፍ። እታ ሕጽይቱ'ውን ድሕሪ ብዙሕ ምጽባይ፡ እግሪ-እግሩ ናብ ሜዳ ትስዕቦ። ትራኸቦ። ግን ምስ ግዜ ምሕላፍ፡ ካልእ ተመርዕዩ ከም ዝወለደ ክነግራ ዝስምዓ ጓሂ መዘና የብሉን። የግዳስ ይቅረ ትብለሉ። ግን ንሱን እታ ዝወለደላን ኣብ ግዜ ምሕራር ኤርትራ ምስ ተሰውኡ፡ ባዕላ ንውላዶም ከተዕብዮ ቃል ትኣቱ።
ድሕሪ ናጽነት ናብ ወለዱ ከይዳ ከም እተስውኤ ክትነግሮም፡ በቲ ሓደ ወገን ሒዛቶ ዝመጸት ወዲ-ወዶም ክተርእዮም ዝተሰምዖም ጓሂን ሓጐስን ክሳብ ክንደይ ኣዋጣሪ ምዃኑ ይፍለጠና።
ከምኡ ሓደ ደራሳይ ኣብ " ዘይጽንቀቕ ዓቅሊ" ዝብል መጽሓፉ ከም ዝገለጾ፡ ሓደ ተጋዳላይ ድሕሪ ናጽነት ናብ'ታ ዝተወልደላ ዓዲ ክበጽሕ ይኸይድ። ማዕጾ እንዳኳሕኰሐ " ኣቱም ሰብ ገዛ..!" ኢሉ ይደሃይ። ሓንቲ ብዕድመ ዝደፍኣ ሰበይቲ " ኣንታ ካብቶም ዝኣተው ደቅና ዲኻ? ንዓ ማይ ስተ! እቶ!" ይብልኦ። ንሱ ግና ኣብ'ቲ ኣፍ ማዕጾ ጠጠው ኢሉ " እዝጋሃርያ ከመይ ኣላ?" በለን። ንሰን "ኣንታ ወደይ ድሓን ኣላ። እቲ ሒማኣ ናብ በረኻ ድሕሪ ምእታው፡ ብዙሕ ተጸብያቶ፡ ኣይተመልሰን። ስለዚ ካልእ ተመርዕያ ኣርባዕተ ቆልዑት ወሊዳ። እንታይ ይገበር። ንሱ ተስፋይ ምሕረትኣብ ኢዩ ዝበሃል። ደሃዩ'ዶ ኣሎካ?" ኢለን ሓተታኦ። ንሱ " ብጻይ ተስፋይ ድሓን ኣሎ " በለን። ግን ንሱ ባዕሉ ሰብኣይ ጓለን (ሒማኣ) ምዃኑ ኣይፈለጣን። ምኽንያቱ ገጹ ብመውግኣትን ብማህረምትን በሰላ ስለ ዝነበሮ ከለልይኦ ኣይከኣላን። ብዝተረፈ እዚ ተጋዳላይ እታ ብሃንቀውታ ክርእያ ዝጽበ ዝነበረ ሒማኡ፡ ብኣጋጣሚ ሓማቱ ከም ዝተመርዓወት ክነግሮኦ ከለዋ ዝተሰምዖ ንኣንበብቲ እገድፎ። ግን ደራሳይ ከም ተጋዳላይ መጠን ነቲ ዝወረዶ ተሞክሮ ህይወት ሳላ'ቲ ዘይጽንቀቕ ዓቅሉ ክብድሆ ከም ዝኸኣለ የተሓሳስበና።
ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ጽሒፍካ ኣይውዳእን ኢዩ። ግን በብግዚኡ ክጸሓፍ ኣለዎ። ዝኽሪ ኢዩ። ብሕልፊ ተጋደልቲ ካብ ምሒር ትሕትና ዝኣክል፡ በቲ ሓደ ወገን ካብኦም ሓሊፉ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ከም ተጋዳላይ ስለ ዝርእይዎ፡ ብዛዕባ ህይወቶምን ቅያኦምን ምዝራብ ኣዝዩ ዘሰክፎም ከም ዝዀነ ርዱእ ኢዩ። ግን ታሪኽ ከም ናይ ሓደ ወለዶ ፍጻሜ፡ ንመጻኢ ወለዶ ብወርሲ ዝመሓላለፍ ነባሪ ቅርሲ ኢዩ።
ናብ ናጽነት መዓልቲ ኤርትራ ክምለስ!
እንተ ዓርቢ ወይ ቀዳም ኣጋምሸት ኣቢሉ ኢዩ ነይሩ። ደቂሰ ኢየ ነይረ። ዓርከይ ረዘነ ተወልደ ደዊሉ " ኣስመራ ሓራ ወጺኣ! ናብ ኣትላንታ ምኻደይ ኢዩ" በለኒ። ኣነ እንዳባዕገግኩ " የይ! የይ!" በልኩ። ብሓጐስ ብስራት ዝኣክል ስልኪ ኣብ ርእሲ ስልኪ ጻውዒት በጽሓኒ። ብጻይ ኤልያስ ኣማረ " ኤርትራ ሓራ ካብ ወጸት ዘይትግጥም" በለኒ። ካብ ብርቱዕ ስሚዒትን ተዘክሮታትን ዝኣክል ድማ ከምዚ ዝስዕብ ገጠምኩ፡-
ጥቅስታት፡-
1. Kolmodin, J. (1912). Traditions de Tsazzega et Hazzega. P. 263. ትንቢት ናጽነት ኤርትራ ቅድሚ ሚእቲ ዓመት ኢዩ ዘመልክት።
2. Rossini, C.C.(1938). Proverbi Tradizioni e Canzoni Tigrine. Roma.
3. ዝክረ ባጽዕ ተመልከት።
4. ቅድሚ ናጽነት ገሊኦም ኤርትራውያን (next year in Asmara) ክብሉ ይስምዑ ነበሩ። እዚ ብሂል ምስቲ እስራኤላውያን next year in Jerusalem ዝብልዎ ዝሰማማዕ ኢዩ።
-ሃይለ


text:
ኣብ ሱማሊያ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣዋሃዲ ሰብኣዊ ሓገዛት ማርክ ባውደን ኣብ ከባቢ ኪስማዮ ወታደራዊ ስርሒት ኣብዝተጎሃሀረሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ንስቪላት ንምክልኻል ብዛዕባ ዝከኣለሉ ምስ ምስንቴር ምክልኻል ኬንያን ወታደራዊ ሰበስልጣንን ሎማዕንቲ ኣብ ናይሮቢ ተራኺቦም ተዘራሪቦም።
ናይ ኣል-ሸባብ ናይ መወዳእታ ትሕዝቶ ካብ ዝኾነት ካብ ወደባዊት ከተማ ኪስማዮ ዝሃድም ዘሎ ናይ ሰብ በዝሒ እናዓበየ ይኽይድ ከምዘሎ ባውደን ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃል ገሊፆም።
ሓገዝ ንዘድልዮም ሰባት ሰብኣዊ ሓገዝ ንምቕራብ ብህፁፅ ክትለም ኣለዎ’ውን ይብሉ ባውደን።
ኣብቶም ዝሓለፉ ሒደት ኣዋርሕ ወታደራዊ መራኽብ ኬንያ ኪስማዮ ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ትሕዝቶታት ኣል-ሸባብ ክድብድባ ፀኒሐን እየን።
ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ዝመደብሩ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ህይውማን ራይትስ ዎች ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ነሓሰ ብናይ ኬንያ መጥቓዕቲ ክልተ ህፃውንትን ሓንቲ ነፍሰ ፁርን ከምዝተቐተሉ ኣፍሊጡ።ኬንያ ነቲ ኣጋጣሚ ክትምርምሮ’ውን እቲ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ፀዊዑ’ሎ።
ሓይልታት ኬንያ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሰነ ምስ ሓይልታት ሕብረት ኣፍሪካ ኣሚሶም ተፀምቢሮም እዮም።ሓይሊ ባሕሪ ኬንያ ግን ብውልቁ ሰርሒት እናካየደ እዩ።
ወሃቢ ቃል ሰራዊት ኬንያ ኮለኔል ሳይረስ ኦጉና ሓይልታት ኬንያ ብውልቆም ዘካይድዎ ወታደራዊ ስርሒት ሕጋዊ እዩ ይብሉ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ሓይልታት ኬንያን ሱማሊያን ሎማዕንቲ ረቡዕ ካብ ከተማ ኪስማዮ 50 ኪሎሜትር ሪሒቓ ንእትርከብ ከተማ ጃና ቃብዳላ ከምዝተቖፃፀርዋ ኦጉና ገሊፆም።
ኣዘዝቲ ኣል-ሸባብ ካብ ኪስማዮ እናሃደሙ ከምዝኾኑ ወታደራዊ ሰብስልጣንን መሰኻኽርን ገሊፆም ኣለው።እንተኾነ ግን ገለ ተዋጋእቲ ነታ ከተማ ንምክልኻል ንድሕሪት ክተርፉ ከምዝእኽሉ ይግለፀ ኣሎ።


text:
ቋንቋ ናይ ፈረንሳ ስልጠና ምውሳድ
ምስ ባህላዊ ማእከል 'ል ቦርልይ' les Bourrely
እንታይ ኢዩ?
ወትሩ ዓርቢን ኣብ ባህላዊ ማእከል ናይ ማእከል Bourrely ኣብ ማርሰይ፣ Marseille ናይ ቋንቋ ፈረንሳ ስልጠናታት :
- 9h ክሳብ 11h : ናይ ስልጠና ናይ ቃል ብቓል ምዝርራብ ልምምዳት
- 14h-ክሳብ 6h : ምንባብን መድደብ ፈረንሳ
i ንምፍላጡ ኣገዳሲ፣ :ከምኡ እውን ዝተፈላለየ መደባት ዳህሳስ ናይ መሰል ኣገዳሲ ምስ ዝኸውን ሓበሬታ ምርካብን ፣ ኣብ ናይ ምምሕዳር ስልጠና ሓገዝ ምርካብ፣ : ወትሩ ሰኑይ ሰኑይ ካብ ሰዓታት 9h ክሳብ 12h. ምርካብ ።
ንመን ኢዩ ፧
10 ሰሙናት
ዞባ\ ዴባርትሞ
13 - Bouches-du-Rhône
10 ሰሙናት
ዞባ\ ዴባርትሞ
13 - Bouches-du-Rhône
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ናይ ፈረንሳ መሰረታዊ መፍትሕ ቋንቋ ምፍላጥ፣
ን ኹሉ ፈረንሳ፣ ክዛረብ ክጽሕፍን ፣ከንብብን ንዝብህግ ሰብ ክንምህር ድሉዋት ኢና
ምስ ካልኦት ሰባት ምልላይ
እዚ መደብ እዚ፣ ካልኦት ሰባት ናይ ምልላይ ዕድል ይህብ
ኣብ ናይ ቤት ጽሕፈት ምምሕዳር ምስናይ
ሰኑይ፣ብቐጻሊ ኣብ ናይ መሰላት ዘተኮረ (ካብ 9h ክሳብ 12h) ኣስተምህሮ ዝተሓዝአ እዩ
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ኣብ ማሕበራዊ ንጥፈታት ተመዝገብ
ኣብ ማሕበራዊ ናይ ማሕበራዊ ህይወት፣ ናይ Bourrely : 34 Avenue du Vallon Dol, 13015 Marseille ምጹና
እቲ ማእከል፣ ኣብ መርበብ፣ ናይ RTM : መስመር ኣውቶቡሳት bus 96, 97 et B2, ስቴሽን Vallon Dol
- Hናይ ስራሕ ሰዓታት ናይቲ ማዕከል : ካብ ሰኑይ ናይ ዓርቢ፣ ካብ 9h ሰዓት 12h ከምኡ እውን ናይ 14h ክሳብ 18h
- ሰዓታት፣ ናይ ትምህርቲ ቋንቋ ዓርቢ ካብ 9h ክሳን 11h ከምኡ ክሳብ 14h ናብ 16
- ሰዓታት ናይ ፍልጠይን ናይ ሕጊ : ሰኑይ ካብ 9h ክሳብ 12h
ርኸቡና : 04.91.20.20.58
ደውሉልና 04.91.20.20.58


text:
ኣዳላዊ ገብረሚካኤል ገብረመድህን
-
ነሓሰ 10, 2022
ብሄራዊ ፓርክ ቃፍታ ሸራሮ በሰንኪ ኲናት ከቢድ ጉድኣት ከም ዘጋጠሞ ተሓቢሩ
-
-
-
-
ነሓሰ 04, 2022
ተወላዶ ትግራይ ተማሃሮ ዩኒቨርሲቲታት ብሰንኪ ምዕጻው ዩኒቨርሲቲታት ኣብ ጸገም ምህላዎም ይገልጹ
ተወላዶ ትግራይ ዝኾኑ ተማሃሮ ዩኒቨርሲቲታት ዝመሃሩሎም ዩኒቨርሲቲታት ንዕረፍቲ ስለዝተዓፀዉ ናብ ዝኸድዎ ብምስኣን ኣብ ፀገም ከምዝወደቑ ተዛሪቦም። ሚንስትሪ ትምህርቲ ብወገኑ እተን ዩኒቨርስቲታት ኣብ እዋን ዕረፍቲ ነቶም ተማሃሮ ኣገልግሎት ንምሃብ ዘኽእል በጀት ከምዘይብለን ብምሕባር፣ ናብ ክልል ትግራይ ምለሱና ንዝብል ሕቶኦም ግን ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ከምዝዝትይሉ ገሊጹ'ሎ።
-
ነሓሰ 03, 2022
ፍቕሪን ኲናትን
-
ነሓሰ 03, 2022
ፍቕሪን ኲናትን
ማሞ ኣፈታ ወታሃደር ኢትዮጵያ ኰይኑ ኣብ እዋን ስርዓት ደርግ ኣብቲ ኣብ ኤርትራ ዝነበረ ኲናት ተሳቲፉ። ኣብ ኲናት ተማሪኹ፣ ኣይጸንሐን ኣባል ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ብምዃን ቃልሱ ክቕጽል ወሲኑ። ኣብቲ ቃልሲ ምስ ተጋዳሊት ህይወት ተስፋይ ተራኺቦምን ተፋቒሮምን። ነቲ ዝነበረ ኵሉ መሰናኽላት ሰጊሮም ሓዳር መስሪቶም፣ ሕጂ ምስ ደቆም ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ይቕመጡ ኣለዉ። ንርክቦም፡ ፍቕሮምን ካልእ ምስኡ ዝተኣሳሰር ጉዳያትን ኣጋይሽ ድምጺ ኣመሪካ ኰይኖም ኣለዉ።
-
-
ሓምለ 22, 2022
ሓደስቲ እቱዋት ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ዳባት መብርሂ ይጽበዩ
-
-
ሓምለ 22, 2022
ኢትዮጵያ ካብ ንግዲ ወጻኢ 4 ቢልዮን ዶላር ከምዝኸሰበት ተገሊጹ
-
ሓምለ 15, 2022
ስድራቤት ክብሮም በርሀ ደሃዩ ከም ዘይብሎም ይሕብሩ
-
ሓምለ 11, 2022
ውድብ ባይቶና ኣባል ላዕለዋይ ኣመራርሓ ኣይተ ክብሮም በርሀ ምእሳሮም ኣፍሊጡ
-
-
-
-
ሓምለ 05, 2022
ጋዜጠኛ ለምለም ተስፋይ ዓሪፋ
-
-
ሓምለ 01, 2022
ላዕለዋይ ፈደራል ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ ኣብ ክሲ ጌታቸው ኣሰፋን ካልኦትን ውሳነ ሂቡ
-


text:
ኣብ ምሉእ ሃገራት ኣፍሪካ ብምኽንያት ወሊድ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ይስዕብ ዘሎ ሓደጋ ሞት ሕዚ’ውን ዘተሓሳስብ እዩ።ዝወልድኦም ህፃውንቲ ክዓብዩ ድዮም ዝብል ሕቶ እውን ካሊእ ዘተሓሳስብ ጉዳይ እዩ።ናይ ጊኒ ቀዳማዊት እመቤት ጀነ ካባ ኮንዴ ሓገዝ ንምትእልላሽ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ይርከባ።
ንሰን ዩናይትድ ስቴትስ እትውንኖም ብዙሓት ነገራት የድልዩና እዮም ምስበላ ኣብ ጊኒ ስኣን ናውቲ ሕክምና ህፃውንቲ ብዕሸል ዕድሚኦም ይሞቱ ከምዘለው ሓቢረን።
ቀዳሞት እመቤትታት ግኒ፣ማሊ፣ሞዛምቢክ፣ኒጀርን ናምቢያንን ከምኡ’ውን ካልኦት ሰበስልጣን ኣፍሪካን ኣብታ ክፍለ ዓለም ብዛዕባ ዘሎ ጥዕና ደቂ ኣንስትዮን ህፃውንትን ድምፆም የስምዑ ኣለው።ብዛዕባ ናይ ህፃውንትን ምስ ወሊድ ዝተኣሳሰረ ናይ ኣዴታትን ሞት፣ምትሕልላፍ HIV/AIDS ካብ ኣደ ናብ ህፃንን ምስ ፅረይት ዝተኣሳሰሩ ጉዳያትን ዝኣመሰሉ ንምዝርራብ ኣብ ካልኣይ ጉባኤ ጥዕና ቀዳሞት እመቤትታት ኣፍሪካ ክራኸባ እየን።ኣብ ናይ ሕቡራት መንግስታት ቤት ፅሕፈት ምሕዝነት ዝሰርሓ ኣኒተ ሪቻርድሰን ንፃዕርታት ቀዳሞት እመቤትታት ናእድአን ገሊፀን።ሕዚ’ውን ግን ገና ዝተርፍ ስራሕ ከምዘሎ ይገልፃ።
ናይ ኮንጎ ምንስቴር ጥዕና ኤምሊየኒ ራውል ምንጪ ኣብ ኣፍሪካ ናይ ዘለው ሽግራት ድኽነት እዩ ይብላ።
ምስ ናይ ዓለምለኸን ናይ ወልቂ ትካላትን ብምትሕብባር እንድሕር ተሰሪሑ ብድኽነት ዝፍጠሩ ፀገማት ከወግዱዎ እምነተይ እዩ ይብላ ወሲኸን።


text:
ኣብ‘ቲ ምኽኽር ካብ መድረክ ዶ/ር ነጋሶ፣ዶ/ር መረራን ኣቶ ጥላሁን እንደሻውን፣ኣቶ ኣበባው መሓሪ ካብ መኢኣድ ከምኡውን ባዕሎም ኣቶ ይልቃል ብወገን ተቃወምቲ ኢትዮዽያ፣ብወገን ሕብረት ኣውሮዻ ድማ ኣርባዕተ ኣባላት ከምዝተሳተፉ ተሓቢሩ‘ሎ።
ተቃወምቲ ኢትዮዽያ ንዘልዐልዎም ኣጀንዳታት ክጠቅሱ ከለው ኣቶ ይልቃል፣ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ፖለቲካዊ ባይታ ኢትዮዽያ ካብ ምፅባብ ሓሊፉ ይዕፆ ከምዘሎ፣መንግስቲ ንሕገ-መንግስቲ ተፃሪሩ ኣብ ልዕሊ ሲቪካዊ ማሕበረ-ሰብ፣ሚድያታት፣ኣዋጅ መርየትን ፀረ-ግብረ-ሸበራ ኣዋጅ ተባሂሉ ጋዜጠኛታት ባዕሎም ሳንሱር ንክገብሩ፣ፖለቲከኛታት ተንቀሳቂሶም ንከይውድቡ ኣብ ጭንቀት ንክነብሩን ጋዜጠኛታትን መራሕቲ ፖለቲካ ዘእሰረን ሕጊ-ፀረ-ግብረ-ሸበራ ንክላዓል ከምዝተሓተተን ጠቂሶም።
መንግስቲ ነዞም ዝተጠቅሱ ስጉምቲ ዝወሰደ ኣውራ-ፓርቲ ኮይኑ ኣብ ስልጣን ንክፀንሕ ዝገበሮ ምኻኑ ተገሊፁሎም ኢሎም።ኣቶ ይልቃል ወሲኾም፣ከም‘ቲ ኣብ ካልኦት ሃገራት ዝግበር፣ኢትዮዽያ’ውን ዳሓር ኣብ ፀገም ኣትያ ዓቃቢ-ሰላም ካብ ተዋፍሩ፣ሎሚ ንፈታዊኹም ኢህወዴግ እንተትመኽርዎ ዝበለፀ‘ዩ ዝብል ሪኢቶ ምርር ብዝበለ ኣገባብ ካብ ተቃወምቲ ከምዝቀረበ ገሊፆም።
ገዛኢ ፓርቲ ኢህወዴግ ብዛዕባ‘ቲ ኣቶ ይልቃል ዝገለፅዎ ዝተፈለየ መርገፂ ከምዝህብ ይፍለጥ።
ኣቶ ይልቃል ”ሓቂ ንምዝራብ፣ብዛዕባ መንግስቲ ኢትዮዽያ፣ናብ‘ዚ ቅድሚ ምምፀኦም፣ ሓበሬታ ከምዝረኸቡን ከምዝፈልጡን፣ብሕልፊ ሕጊ-ፀረ-ግብረ-ሸበራን ናይ እስልምና ፀገምን ፅቡቅ ገይሮም ከምዝርድኡን።እንተኾነ ኣብ ሞንጎ ጉባኤ ሕብረት ኣውሮዻን ንኡስ ኮሚቴ መሰላትን መጠነኛ ኣፈላላይ ከምዘሎ። ተሰማዕነት ዘለዎም ኣባል ሃገራት፣ኢህወዴግ ረጋፃይ መንግስቲ‘ውን እንተኾነ፣ ብምዕባለ ከምዝገስገሰን ፅቡቅ ለውጢ ዘመዝገበን‘ዩ።ስለዚ ካባኻትኩም ንረኽቦ ሓበሬታ፣ወግዓዊ ንምግባር ስለዘፀገመና፣እንታይ ትብሉ ዝብል ኣገራሚን ግልፅን ሪኢቶ‘ዮም ሂቦምና“ ኢሎም።
ተቃወምቲ ብወገኖም ዝሃብዎ መልሲ፣መንግስቲ ገዚፍ ልቃሕን ሓገዝን ረኺቡ‘ዩ።ዝኾነ ፖለቲካዊ ፓርቲ ስልጣን እንተዝዓትር፣ኣብ ዓመት 3.9 ቢልዮን ዶላር ሓገዝ እናረኸበ ማዕረ‘ቲ ኢህወዴግ ዘመዝገቦ ምዕባለ ከመዝግብ ከምዝኽእል፣ካብኡ ሓሊፉ ፖለቲካዊ ስልጣን እንተሒዙን ህዝቢ ኢትዮዽያ እንተተሳቲፉሉን፣ኢትዮዽያ ካብ‘ዚ ንላዕሊ ክትዓቢ ከምትኽእል ገሊፆም‘ዮም ንልኡኻት ሕብረት ኣውሮዻ ይብሉ ኣቶ ይልቃል።
ወከልቲ ሕብረት ኣውሮዻ ከም‘ዚ ዓይነት መድረኽ ፈጢሮም ንተቃወምቲ ምድማፆም ሓደ ስጉምቲ ንቅድሚት‘ዩ ዝበሉ ኣቶ ይልቃል፣ኩነታት ኢትዮዽያ ኣብ ምግላፅን ምብራህን ካብኡ ሓሊፉ ኣማራፂ ኣተሓሳስባ ኣቅሪብካ ጠንካራ ፓርቲ ኮይንካ ምውፃእ፣ናይ ተቃወምቲ ሓላፍነት‘ዩ ኢሎም።
ልኡኻት ኣውሮዻ ንእሱራት ከምዝበፅሑዎም‘ውን ገሊፆምልና‘ዮም ይብሉ ኣቦ-መንበር ሰማያዊ ፓርቲ።ኣባላት ኮሚቴ ርክባት ወፃኢን ሰብኣዊ መሰላትን፣ፅባሕ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ጋዜጣዊ መግለፂ ከምዝህቡ ተፈሊጡ‘ሎ። እንተተረኺቡ፣ምላሽ መንግስቲ‘ውን ክነቅርበልኩም ኢና ይብል እስክንድር ፍሬው ዝላኣኾ ሪፖርት።


text:
ክጋደል ኢየ ምባል፡ ንጋደል ምባልን ምግዳልን በበይኑ ኢዩ!!! ቀዳማይ ክፋል
ዓወት ኢዩ ሽሙ፡ ንመበል 19 ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዳርጋ ከም ኩሉ ሰራዊት ኤርትራ ተገፊፉ ድሕሪ ናብ ከባቢ ዓሰብ ኪሊማ ዝበሃል ቦታ ወሪዱ ምዕላሙ ኣብትሕቲ ምልኪ ስርዓት ህግደፍ ክሳብ ጥሪ 15/ 2016 ኣብ ስለያ ግንባር ማእከላይ እዚ ተመዲቡ ከም መራሒ ጋንታ ኮይኑ ከገልግል ጸኒሑ፡ ዓወት ካብ ሎሚ ጽባሕ ክሓይሽ ኢዩ እንዳበለ ብሃገራዊ ስሚዒት ተደሪኹ ንልዕሊ ዓሰርተ ዓመታት ተጸሚሙ ከገልግል ጸኒሑ ኣብ መጨረሽትኡ ግን ሓሶታትን ታህዲድን ህግደፍ ንሃገር ብምልእታ ናብ ቁልቁል እንዳደፍአ ደመወዝ ወሲኸ ምባሉ፡ ናይ ጥምቀትን መርዓን ኣስቤዛ ከይተረፈ ናብ ምስላዕ ኣትዩ እንከሎ ናብራ ኣመሓይሸ፡ ሰብ ከምትሕዝትኡ ዘይኮነስ ከም ዝመደበሉ ክነብር ኣዚዙ እንከሎ ምዕቡል ወፍሪ ምትእትታው ክብል፡ ክራይ ገዛ እኳ ከይተረፈ ኣነ እየ ዘካርን ክራይ ዝቕበልን እንዳበለ፡ ዕዳጋ ኣረጋጊአ ክብል ንኣሽካዕላሉ ፍጹም ክጻወሮ ከምዘይከኣለን ብዉሁድ ቓልሲ ክግጠም ኣለዎ ኢሉ ረጥሪጥዎ ከምዝመጸ ይገልጽ፡፡ Web site ሰራዊት ሕድሪ (www.hidri.net) ብመገዲ ናይ ሰራዊት ጋዜጠኛኣ ኣቢላ ምስ መንእሰይ ዓወት ዝገበረቶ ሓጺር ቃለመጠይቕ እንሆ ናብ ኣንበብታ ተቕርበልኩም፡፡
ሰራዊት፦ መርሓባ ዓወት እንቋዕ ደሓን መጻእካ፡፡ ከመይ ኣለኻ? ከመይ መጺእካ? ከመይ ኔሩ ጉዑዞ ስግረ-ዶብ?
ዓወት፦ ኩሉ ሰላም ኢዩ ደሓን ኢየ ደሓን መጺአ ኣለኹ፡ ዋላ እኳ ሓሊፎም ብምኽታር ከወድቑኒ ሓሲቦም እንተነበሩ ኣነ ንባዕለይ ምስ ዕጥቀይ ስለዝኾንኩ ተታኲሰ ፈንጢሰ ኢየ ወጺአ፡፡ ከምኡ ኢለ ወጺአ ኣብ እዚ ምስ ከማይ ዝኣመሰሉ ምረት ስርዓት ህግደፍ ካብ ገዝኦም ዘውጽኦም ደቂ ሃገረይ ምጽንባረይ ብጣዕሚ ሕጉስ ኢየ ዘለኹ፡ ንስኻትኩም ከኣ እንቋዕ ደሓን ጸናሕኩምና፡፡
ሰራዊት፦ መኣስ ወጺእካ ካብ ሃገርና? ዓወት፦ ጥሪ 15/ 2016
ሰራዊት፦ ሕራይ ኣብ ምስጋርካ ዝነበረ ኩነታትካ ይኹን ኩነታት ብቐረባ እትፈልጦ ናይ ሃገርና ጉዳይ ኣዕልለኒ?
ዓወት፦ እንታይ እሞ ክብለካ እየ ብሕሱም ህዝቢ ይግፋዕ ኣስገዳድ ውትህድርና ኣሎ፤ ግፋ ኩሉ ግዜ፡ እቲ ዝርካቡ ዉሑድ ዘሎ ሰራዊት ንባዕሉ እንዳተገፍዐ እዩ ዝነብር ዘሎ፡ ተገፊፉ ይስለፍ ድሕሪኡ ወይ ይኹብልል ወይ ይሃድም ናብ ስግረዶብ፡ ኩሉ ግዜ ሓደሽቲ ይመጹ ግን ከኣ ኣይጸንሑን ቀልጢፎም ኢዮም ዝሃድሙ፡ ገሊኦም ብፍላይ መልክዖም ከይፈለኻዮም እዮም ዝሃድሙ፡ ኩሉ ህዝቢ ብኣስገዳድ ኢዩ ዘሕልፎ ሂወቱ፡ ዓመጽ ንኣገልግሎት ኢሎም ኣገዲዶም ዘዕጠቕወን ኣሕዋትና ኩሉ ግዜ ዓመጽ ምስወረደን ኢዩ፡ እተን ኣይተዓመጻን ወይ ብድሌተን ኢየን ትብለን ምእንቲ ንኽጣየሳ ወይ ዕረፍቲ ክስደዳ ኢለን ምስ ዝሓተተን ሓላፊ ይድቅሳ፡ ኮታ ኩሉ ናይ ሃገርና ግፍዒ ዘርዚርካ ዝውዳእ ኣይኮነን ተቓሊስካ ዝፍታሕ እምበር፡፡ በዚ ኢና ከኣ ራሕሪሕናዮ ወጺና ዘለና፡፡
ሰራዊት፦ ምስዕጥቀይ ወጺአ እንዳተታኾስኩ ኢልካኒ ኔርካ፡ ምስ ዕጥቁ ሰብ ናብ ቅድሚ ድፋዕ ክሓልፍ በይኑ ደኣ ይፍቀድ ድዩ? ማለት ምስዕጥቅኻ ናብ ቅድሚ ድፋዕ ክትሓልፍ ከመይ ኢልካ ኪኢልካ?
ዓወት፦ ኣይፍቀድን ኢዩ፡ ናብ ቅድሚ ድፋዕ ምሕላፍ ምስ ዕጥቂ ይኹን ብዘይ ዕጥቂ ማራ ኣሸጋሪ ኢዩ፡ ሓደ ሰብ ኣይኮነን ምስ ዕጥቁ ዋላ ብዘይ ዕጥቂ ውን ናብ ቅድሚ ድፋዕ ኣይኮነን ክንቀሳቐስ ሽንቲ ማይ ክሸይን እውን ኣይሓልፍን ኢዩ፡ እንተኾነ ግን ኣነ ኣብ እቲ ቦታ ፉሉጥ ኢየ ብዘይምግናን ውን እሙን እየ፡ እተን ንዓይ ዝረኸባኒ ኣሃዱታት ከኣ ኣብ እቲ ከባቢ ከም ዓላሚ ናይ እተን ኣብ እቲ ከባቢ ዝርከባ ማልሻ ኣሃዱታት ባርዕን ተወርወርን ዝበሃላ ምዃነይ ይፈልጡኒ ኢዮም፡፡ ናበይ ኢኻ ኢሎም’ውን ሓቲቶሙኒ ኢዮም፡ ኣነ ከኣ ኣኼባ ክገብር ኢየ ነዞም ማልሻ ኢለ አመኽንየ ድሕሪ ምሕላፍ ትኽ ኢለ ቁልቁል ሒዘ ተሰዊረዮም፡፡ ደሓር ግን ሓቢሮሙለይ ኢዮም ይመስለኒ ክልተ ሰባት ሰብ ብረት ጎድኒ ጎድነይ ብምሕላፍ ክትኩሱለይ ጀሚሮም፡ ኣነ ከኣ ተኲሰሎም፡፡ እቲ ዝገርም እቲ ሓደ ካብኣቶም ብማዕዶ ዝፈልጦ ምዃነይ ኣለልየዮ፡ መተዓቢተይን ወዲ ዓደይን ኢዩ፡፡ ዝገበረ የብሉን ከኣ እዚ ስርዓት ኣዴኻ ዋላ ክትቀትል ኢዩ ዝእዝዘካ፡፡ ጽባሕ ከም እዚ ንዓይ ዘጓነፈ ክገጥሞ ኢዩ፡፡
ሰራዊት፦ ኣብ እቲ ንስኻ ንነዊሕ ዓመታት ዝተንቀሳቀስካሉ ነዊሕ ዝርጋሐ ዘለዎ መስመራት ናይ ዶብ ዝነብር ህዝቢ ኤርትራ ከመይ ኣሎ? ካብ መነባብሩኡ ጀሚርካ ክሳብ ናይ ሰለማዊ ሂወት ኣመራርሕኡ ከመይ ይምስል?
ዓወት፦ ሕማቕ፡ ሕማቕ ኣሎ፡፡ ኩሉ ግዜ ምስተሸቁረረ ኢዩ፡ ስግረ ዶብ ክሰግሩ ዝተረኸቡ ዝቕጥቀጡሉን ዝርሸኑሉን መስመር ብምህላዉ ኩሉ ግዜ ክፍዒ ምስተዓዘበ ኢዩ፡ መነባብርኡ እንተ ሪኢኻ ከም ኩሉ ህዝቢ እንድዩ ክሽገር ጸኒሑ ሕጂ ግን ካብ እቲ ካልእ’ውን ዝኸፍኦ ኢዩ ዝመስል፡ ከመይ እንተበልና እዚ ናይ ከባቢ ዶባት ሃገርና ዘሎ ህዝብና ካብ ምብራቕ ክሳብ ምዕራብ ብሙሉኡ ዝርካቡ ጥሪት ኣፍረዩ ብምጉሳይ ብማሕረስን ኢዩ ዝናበር፡ ሕጂ ምስ እዚ ሰልዲ ዘየለን ሰብ ገንዘብ ኣብ ባንከታት ምዕጻዉን በቃ ጥሪቱ ዕዳጋ ወሪደን ዝገዝአን የለ፤ ዝጥምተን የለ፡ እንተ ተሸጣ ከኣ ብዉሑድ ገንዘብ፤ ሓንቲ ኪሎ በርብረ ኮይነን ደው፡፡ ብጭቡጥ ክብለካ ኣጣል ካብ300- 500 ክሽየጣ ከከም ግዝፈንን ጽባቐኤንን ገዲፈየን ኪሎ በርበረ ከኣ 450 ኣላ፡ ቡን ማእከላይ ጽባቐኡ 300ናቕፋ፡ ሽኮር ክብ ለጠቕ ይብል ኩሉ ግዜ ማእከላይ ዕዳግኡ 50 ናቕፋ ኢዩ፡ ባኒ ንሓንቲ 8 ናቐፋ ኢዩ ዋግኣ፤ ክርቢት እኳ ክርቢት 5 ናቕፋ ኢያ ትሽየጥ፡ እስከ እዚ ሓረስታይ ሃገርና ዝወርዶ ዘሎ ጸበባ ንርኣዮ፡ ምስኡ ከኣ እቶት ቀውዒ ኣብ ዝበዝሕ ከባቢታት ሃገርና ዋላ ዓውዲ ዘይወደቖ ኢዩ፡፡ ሽግር ኣሎ፡ ጥሜት ኣሎ፡ ረዲኤት ኣብ ሓደ ሓደ ቦታታት ብዉሑድ ስፍሪታት ክጅምር ኢሉ ገዲፈዮ ጠቕላላ የለን ካብ ምባል ማለት ኢዩ፡፡ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ደቁ ድዩ ዋላ ዝምድና ብምቑጻር ካብ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ተሰዲዶም ዝነብሩ ቤተሰቡ ኢዩ ክሕገዝ ጸኒሑ እምበር ብዓንተቡኡ’ውን ካብ ናተይ ዝብሎ መንግስቲ ዝግበረሉ ምትብባዕ ይኹን ሓገዝ ኣይጸንሖን ሕጂ ግን እዚ ብህዝቡ ዘይግደስ ስርዓት ከምቀደሙ እኳ ብወጻኢ ዘለዉ ከይሕገዝ ጥቡቕ ምቁጽጻር ብምግባር ዘቐመጦ ገንዘብ ካብ ባንኪ ኣውጺኡ’ውን ክጥቀመሉ ኣብ ዘይክእል ደረጃ በጺሑ ኣሎ፡፡ ብቐሊሉ እዚ ይመስል ናብራ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ እዚ ገዲፈዮ ዝወጻኩሉ ቅንያት፡፡
ሰራዊት፦ ሽጋራ ትስሕብ ኢኻ ዓወት፡ ባኮ ሽጋራ ክንደይ ኢያ ትሽየጥ ዘላ ኣብ ኤርትራ? ዓወት፦ (ሰሓቕ…) 40 ናቕፋ ትሽየጥ ኣላ፡፡
ሰራዊት፦ እሞ ገንዘብ ካብ ኢድ ሰባት ስለዝመንዘዖን ጥሪት ናይ መሳኪን ሓረስቶት ሃገርና ዝገዝኣን ምስኣኑን ኢዩ ዕዳጋ ተረጋጊኡ ኣስቤዛ ሓሲሩ ዝበሃል ዘሎ ማለት ድዩ?
ዓወት፦ በቃ ንሳ እያ መሊሱ ስለዝተሸገረ ሓረስታይ ሃገርና ጥራሕ ኢዩ እቲ ዕዳጋ ሓሲሩ ዘብሎ ዘሎ፡፡ ነገር ሓቂ ግን እዚ ሓረስታይ ሃገርና ኣይ ጥሪቱ ዕዳጋ ረኺበን፡ ኣይ ኣስቤዛ ሓሲሩሉ፡ ኣይ እኽሊ ሓሲሩሉ ብፍላይ ምስ እዚ ድኹም ቀውዒ ዝነበረ መሊሱ ኢዩ ተሸጊሩ ዘሎ፡ እኽሊ ሕጂ ኩቡር ኢዩ ዘሎ ንኣብነት ስገም ንመስፈር ካብ 100-120 ናቕፋ እዩ ዝሽየጥ ዘሎ፡፡ ጣፍ ካብ 180-200 ናቕፋ ዑፉን ጸዕዳ ይኹን ቀይሕ ካብ 150-180 ናቕፋ ውርደት’ዩ፡ በዚ ከኣ ኣብ ኢድ ዝተሓዝ ሰልዲ የለን ኣዝዩ ተሸጊሩ ኣሎ ህዝብና።
ሰራዊት፦ ገንዘብ ማዕረ ክንድኡ ምቁጽጻር ዘግብሮ ዘሎ ንስርዓት ህግደፍ እንታይ ኢዩ ይበሃል ቁሩብ?
ዓወት፦ ስግረዶብ ምስ ዝኸዱ ሰባት ቡዙሕ ገንዘብ ናብ ኢትዮጵያ ናብ ሱዳን ናብ በዓል ጁቡትን ከይዱ ኢዩ እቲ ናይ ካልኦት ሃገራት ዝኸደ እኳ ብሸቃጦ ገለ ጌሩ ስለ ዝኣቱ ደሓን ኢዩ፡ እቲ ናብ ኢትዮጵያ ዝኣተወ ግን ኮነ ኢላ ኢትዮጵያ ሒዛቶ ስለ ዘላ መተካእትኡ ክሳብ ዝሕተም ኢዩ ዝውረ፡፡
ሰራዊት፦ አትዮጵያ ደኣ ናቕፋ እንታይ ኢሎሞ ክሕዝዎ እንተተባህለ’ኸ?
ዓወት፦ ኣነ ከም ዝመስለንስ ስቕ ኢልካ ሃለውለው ኢዩ ኮይኑ ዝስመዓኒ፡፡
ሰራዊት፦ ህዝቢ ክህረም ወይ ክግፋዕ ሪኤዮ ወይ ኣርእዮሙኒ ትብሎ ሰብ ብጩቡጥ ኣሎዶ ኣበይከ ኢዩ ዝረኣኻዮ?
ዓወት፦ እወ ሪእየ ብተደጋጋሚ ካብ ሰራዊት ይኹን ካብ ገባር፡ ሕጽር ብዝበለ ኣብ እዚ ዝሓለፈ ጥቅምቲ ኣቢሉ (ቅንያት ቀውዒ ኢዩ ኔሩ) ንበርሀ ሃንስ ዝበሃል ሓደ ካብ ኣባላት ስለያ ምክልኻል ( ሽሙን ሳጉኡን ነጊሩና ኣሎ እንተኾነ ክንገልጾ ዘይከኣልና ዕንቅፋት ናብ ቃልሲ ንከይመጽእ ወይ ውን ሓንሳብ ካብ ተጋገኹስ ኢሉ ኣብ ጌጋ ከይ ጽመድ ብምሕሳብ ኣብ እዚ ክንገልጾ ኣይመረጽናን) ኣብ ማእከል ዓዱ በትሪ ጌሩ ዛሕ ኣቢልዎ ካብኡ ናብ ኣብ ሰንዓፈ ዝርከብ ቤት ማእሰርቲ ብምውሳድ ንኣርባዕተ ኣዋርሕ ዝኣክል ዳሩ ኣርእዮሞ፡ ኣብ መጨረሽትኡ ከኣ ኣብ ሰንዓፈ እንተዘይኮይኑ ኣብ መበቖል ዓዱ ከይነብር ከልኪሎሞ ንሱ ከኣ ጠቕሊሉ ዓዱ ገዲፉ ከይፈተወ ኣብ ሰንዓፈ ሰፊሩ ዘሎ ኢዩ፡፡ ካልእ ከኣ፡ ካብ ኣባላት ስለያ ግንባር መራሒ ጋንታ ዝነበረ ብርሃነ ሃይለ ዝተባህለ ሓዳሩ ኣብ ዓሰብ ዝኾነ ብጻይና ክሓጽብ ዊዒሉ እንከሎ ምስ ወጋሕታ ትራኸብ ኢኻ ኢሎም ………..ወይ ጉድ…… አብ ምሕደራ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ዘይተሰምዔ እንበር ዘይተገብረ የለን ክበሃልስ ለካ ሓቂ እዩ………..እሞ ሓው ዓወት ነዛ ሒዝናያ ዘለና ጉዳይ ብርሃነ ሃይለ ራዲዮ ወጋሕታ ሰሚዕካ ዶ ተራኺብካ ዶ ኢሎም ኣብ ልዕሌኡ ዝፈፈጸምዎ ግፍዕታትን ካልእን ሕጂ ቁሩብ ዕረፍቲ ውን ሰለ ዘድልየካ አብ ካልኣይ ክፋል የራኽበና……
ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ!!!
ዓወት ንሓፋሽ ብተግባር!!!
ለካቲት 16 /2016 ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን ግሃድኤ-ሕድሪ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10156


text:
ካልኦት እውን ከምኡ ካብተን መኻይን ክዘሉ ክብሉ 11 ቆሲሎም ኣብ ሆስፒታል ኣቲዮም ዝበሉ ኣቶ የማነ ኣብቲ ናይ ቲወተር መልእኽቶም ፖሊስ ናብ ሰማይ ሒደት ጠያይቲ ብምትኳስ ኣረጋጊኡዎ ኢሎም።ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ኣብ ናይ ቲዊተር መልእኽቶም ነቲ ኩነታት ዘሕዝን ፍጻመ እዩ ክብሉ ገሊጾምዎ ኣለው።
ዝተፈላለዩ መርበብ ሓበሬታትን ሬድዮታት ተቓወምትን ግን ቁጽሪ ዝሞቱ ካብ 4 ክሳብ 11 ይበጽሕ ክብሉ ከለው ዝቖሰሉ ድማ ካብዚ ኣቶ የማነ ዝብሉዎ ዝበዝሕ ምዃኑ ይገልጹ።
ሬድዮ ድምጺ ኣሜሪካ ብዛዕባ እዚ ካብ ሰበስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ሓበሬታ ንምርካብ ዝገበሮ ተደጋጋሚ ፈተነ ኣይሰለጦን።
ኣብ ኤርትራ ዘሎ ገደብ ዘይብሉ ወታሃደራዊ ኣገልግሎት መንእሰያት ሓደገኛ ጉዕዞ ምግባር ሓዊሱ ናብ ስደት ከምርሑ ዝገብር ዘሎ እዩ ክብሉ ንኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ከጻሪዩ ዝተመስረቱ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣካላት ሓዊሱ ዝተፈላለዩ ጉጅለታት ሰብኣዊ መሰላትን ይነቕፉ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Radio Erena: 26 July 2020
ኣውስትራልያዊ ትካል ዕደና ዳናካሊ፣ ኣብ ኤርትራ ጀሚሩዎ ዘሎ ምህናጽ ፕሮጀክት ፖታሽ ኣብ ናይ መወዳእታ ደረጅኡ ከምዘብጸሖ ተገሊጹ።
እቲ ትካል ኣብ ዘውጸኦ ሓበሬታ፣ ሚኒስትሪ ጸዓትን ማዕድንን ኤርትራ፣ ነቲ ኣቕሪቡዎ ዝነበረ ናይ ስራሕ መደባት ብምቕባሉ ዝተሰመዖ ሓጎስ ድሕሪ ምግላጽ፣ ፍርያት ክጅምር ድሉው ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
እዚ ምስቲ ብመንግስቲ ኤርትራ ዝውነን ትካል ኤናምኮ ንፍርቂ ተሻሪኹ ዝሰርሕ ትካል፣ ምህርቱ ንዕዳጋ ኣብ ዘቕርበሉ እዋን፣ ኣብ ዓለም ሓደ ካብቶም ቀንዲ ኣፍረይቲ ንመስርሒ ድኹዒ ዘገልግሉ ንጥረ ነገራት ክኸውን ትጽቢት ይገበረሉ።
ኣብ ውሽጢ’ዚ 36 ኣዋርሕ ፍርያቱ ንዕዳጋ ከውርድ መዲቡ ዘሎ እቲ ናይ ኮሉሊ ፕሮጀክት፣ ኮርፖሬሽን ፋይናንስ ኣፍሪቃን፣ ኢምፖርት-ኤክስፖርት ባንክ ኣፍሪቃን ብሓባር ብዝሃቡዎ ናይ 200 ሚልዮን ዶላር ለቓሕ እዩ ዕማማቱ ከሳልጥ።
ኮርፖሬሽን ፋይናንስ ኣፍሪቃ፣ ናይ 50 ሚልዮን ዶላር ብርኪ እውን ካብቲ ትካል ገዚኡ ከምዘሎ የፍልጥ። 25 ሚልዮን ዶላር ካብዚ ድሮ ተኸፊሉ እዩ፣ ዝተረፈ ከኣ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ናይዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ክኸፍሎ እዩ።
ፕሮጀክት ኮሉሊ ኣብ 2021 ዓመተ ምህረት፣ 3% ካብ ሓፈሻዊ ሃገራዊ እቶት ኤርትራ ክሽፍን እዩ። ኣብ 2030 ከኣ 50% ኤርትራ ንሰደድ ካብ እትልእኮ ክሽፍን ምዃኑ፣ ጸብጻባት ውድብ ሕቡራት ሃገራት የመልክቱ።
እዚ ንኣስታት 10 ሽሕ ሰባት ናይ ስራሕ ዕድል ክፈጥር ትጽቢት ዝግበረሉ ፕሮጀክት፣ ኣብ ካልኦት ሃገራት ከም ዓቢ ጸጋ እኳ ዝረአ እንተኾነ፣ መንግስቲ ኤርትራ ንኩሉ ዕደናዊ ንጥፈታት’ታ ሃገር ብግዱድ ዕስክርና ዘካዪዶ ምስ ምዃኑ፣ ንካልእ ተወሳኺ ምግሃስ መሰላት ማዕጾ ዘርሕው ከይከውን ስግኣት ሓያሎ ወገናት እዩ።


text:
ሰራዊት ምክልካል ኢትዮጵያ ካብ ክልል ትግራይ ዝወጸ ብኣርባዕተ ግንባራት ተኸፊሉ ልዕሊ ሓደ ወርሒ ብዝወሰደ መስርሕ ምዃኑ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ኣፍሊጡ።
ኣብ ክልል ትግራይ ዘሎ ግጭት ብዙሕ ምትእትታው ዘለዎ`ዩ ዝበለ ዶ/ር ኣቢይ፡ እቲ ግጭት ደው ክብል ዘይደልዩ ከምዘለዉን እቲ ዕላማ ድማ ንትግራይ ወሲኽካ ንኢትዮጵያ ንምድኻም` ምዃኑን ሎሚ ንፓርላማ ሃገሩ ገሊጹ።
ሰበ-ስልጣን ህወሓት ብተደጋጋሚ ኣብ ዝህብዎም መግለጽታት ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ መቐለን ካልኦትን ዝወጸ ተሳዒሩ`ዩ ዝብሉ`ኳ እንተኾኑ: መንግስቲ መጽናዕቲ ኣካይዱ ብዘሕለፎ ውሳነ መሰረት ሰራዊቱ ምውጽኡ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ሎሚ ንፓርላማ ተዛሪቡ`ሎ። ብዛዕባ`ዚ ካብ ክልል ትግራይ ምላሽ ምስ ረኸብና ክነቕርብ ኢና።
ብኻልእ ወገን ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ፓርላማ ኣብ ዘካየዶ ፍሉይ ኣኼባ እቲ ዝተገብረ ሃገራዊ ምርጫ ህዝበ-ውሳነ`ዩ ክብል ገሊጽዎ ። ። ንዝመጽእ ዓመት ኢትዮጵያ፡ 561.67 ቢልየን ብር ባጀት ኣጽዲቑ`ሎ።


text:
Radio Erena: 13 June 2019
መንግስቲ ፈረንሳ፣ ንሓንቲ ኤርትራዊት ሓታቲ ዑቕባ ናብ ኤርትራ ከምዝሰጎጓ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ሓቢረን።
ፈረንሳ፣ ኤርትራዊ ዜግነት ንዘለዋ ሓታቲት ዑቕባ ክትሰጉግ ኣብዚ ልዕሊ 20 ዓመታት ንፈለማ እዋና’ዩ።
እታ ብስጳኛ ከምዝኣተወት ዝተሓበረት ኤርትራዊት፣ ብ8 ግንቦት ኣብ ዶብ ፈረንሳ፣ ብፖሊስ ድሕሪ ምትሓዛ፣ ጉዳያ ብቤት ፍርዲ ክርአ’ዩ ጸኒሑ።
እንተኾነ ተቐባልነት ስለዘይረኸበ፣ ብ6 ሰነ ብመንገዲ ኣየር ቱርኪ ናብ ኤርትራ ተሰጉጓ።
ኣብ ፈረንሳ ዝርከብ ኤምባሲ ኤርትራ፣ ካብ ዝሓለፈ ዓመት ኣትሑዞም ምስጓግ ዝጽበዩ ዘለዉ ብውሕዱ ሸውዓተ ሰባት፣ ናብ ኤርትራ ከይኣትዉ ፍቓድ ከልኪልዎም ከምዘሎ ኣቐዲሙ ክጥቀስ ጸኒሑ’ዩ።
እዛ ዝሓለፈ ሰሙን ናብ ኤርትራ ዝተሰጎገት ኤርትራዊት ግና፣ ናይ ኤርትራ ፖስፖርት ስለዝጸንሓ፣ ብዘይዝኾነ መሰናኽል ናብ ኤርትራ ክትስጎግ ከምዝኸኣለት ይግለጽ።
ኤርትራውያን፣ ናብ ኤርትራ ከይስጎጉ ዝብል መርገጺ ሒዛ ዝጸንሐት ፈረንሳ፣ ነዚ ስጉምቲ ዝወሰደትሉ ምኽንያት፣ ንተጣበቕቲ መሰል ስደተኛታት ፈረንሳ ኣቖጢዑ ኣሎ።
እንተኾነ፣ መንግስቲ ፈረንሳ፣ እቲ መርገጺ ሕጂ’ውን ከምዘይተቐየረ ብምጥቃስ፣ እቲ ምስጓግ ናይዛ ኤርትራዊት፣ ዝተፈልየ ጉዳይ ምዃኑ ከረድእ ፈቲኑ።
ፈረንሳ፣ ካብ ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳ ንዝተሰጎጉ ይኹኑ ናይ ኢጣልያ መንበሪ ፍቓድ ንዝጸንሖም እሞ ዝሓሸ ማሕበራዊ ሓገዛትን ካልእ ኣማራጺ ንምርካብን ንዝመጹ ኤርትራውያን፣ ን10 ዓመታት ዝጽንሕ ዑቕባ ክትህብ ምጽንሓ ይፍለጥ።
እንተኾነ፣ ብዝሒ ስደተኛታት ካብ ዕለት ናብ ዕለት እናዛየደን፣ ኣብ ጎደናታት ዝነብሩ ሰባት እናበዝሑ ብምኻዶምን፣ ጉዳይ ሓተቲ ዑቕባን ስደተኛታትን ኣብዛ ሃገር ሓደ ካብ ዓበይቲ ፖለቲካዊ ክትዓት ኮይኑ ይርከብ።
================


text:
Bemanningen
ኣብ ውሽጢ ምምሕዳር ሰደርሃምን (Söderhamn) ኣስታት 900 ኣብ ተሓጋገዝቲ ነርስ፡ መዋዕለ ህጻናት፡ መማህራን መባአታ፡ መማህራን ናይ ዕረፍቲ ሰዓታት ወይ ከሻኒ መግብን ክኸውን ኣለዉ ። ሓደ ካብዚኦም ክሰርሕ ምስ ዘይ ክእል በማኒንገን (Bemanningen) ነቲ ቦታ ዝትክእ ይቕርብ ።
በማኒንገን (Bemanningen) 70 ቀወምቲ ኣባላትን ኣስታት 150 ብሰዓታት ዝሰርሑን ኣለውዎ ።
ኣብ በማኒንገን (Bemanningen) ዝሰርሕ ሰብ ተዓጻጻፍን ኣብ ቤት ትምህርቲ አና ኸደ ብዛዕባ ኣገልግሎት ጥዕና ንተማሃሮ መግለጺ ይህብ። ነቶም ምስ ሆግትሪከት (Högtrycket ) ሓቢሮም ዝሰርሑ በማኒንገን (Bemanningen) ኣብ ናይ ስራሕ ዕዳጋታት ሓደስቲ ናይ ስራሕ መንገድታት እፈጥር ። በማኒንገን (Bemanningen) ሓደስቲ ሰባት ብምርካብ ቑልጡፍ ቓለ መሕትት ናይ ስራሕን ኣብ ስራሕ ዘሳትፍን ኣብ ከባቢኦም ዝርከብ ከም መእለይ ኣረጋውያን የዳሉ ።