text:
ሀ4
ኣሰዃዅዓ መለኮታዊ ስም ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት እብራይስጢ
እቲ በተን יהוה ዚብሃላ ተደመጽቲ ፊደላት እብራይስጢ ዚውከል መለኮታዊ ስም፡ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት እብራይስጢ ዳርጋ 7,000 ሳዕ ይርከብ። እዚ ትርጉም እዚ ነዘን ቴትራግራማተን ተባሂለን ዚፍለጣ ኣርባዕተ ፊደላት፡ “የሆዋ” ኢሉ ተርጒምወን ኣሎ። እዚ ስም እዚ፡ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ካብ ዝዀነ ይኹን ስም ንላዕሊ ብብዝሒ ይርከብ። እቶም ብድራኸ መንፈስ ዚጸሓፉ ጸሓፍቲ ንኣምላኽ ብኸም “ኵሉ ዚኽእል፡” “ልዑል፡” “ጐይታ” ዝኣመሰለ ብዙሕ መዓርጋትን ገላጺ ስያመታትን እኳ እንተ ጸውዕዎ፡ ንኣምላኽ ብብሕታዊ ስሙ ንምጽዋዕ ግና ነተን ቴትራግራማተን ጥራይ እዮም ተጠቒሞም።
የሆዋ ኣምላኽ ባዕሉ እውን ንጸሓፍቲ መጽሓፍ ቅዱስ ስሙ ኺጥቀሙ መምርሒ ሂብዎም እዩ። ንኣብነት፡ ንነብዪ ዮኤል፡ “ስም የሆዋ ዚጽውዕ ዘበለ ዅሉ ድማ ኪድሕን እዩ” ኢሉ ኺጽሕፍ ብመንፈሱ ደሪኽዎ እዩ። (ዮኤል 2:32) ንሓደ ኻብቶም ጸሓፍቲ መጽሓፍ መዝሙር ከኣ፡ “ንስኻ፡ የሆዋ ዝስምካ፡ በይንኻ ኣብ ልዕሊ ዅላ ምድሪ ልዑል ምዃንካ ይፍለጡ” ኢሉ ኸም ዚጽሕፍ ገይርዎ እዩ። (መዝሙር 83:18) አረ መለኮታዊ ስምሲ ኣብቲ ብህዝቢ ኣምላኽ ኪዝመርን ኪድገምን ተባሂሉ እተዳለወ መጽሓፍ መዝሙር ጥራይ ኣስታት 700 ሳዕ እዩ ዚርከብ። ስለምንታይ ደኣ እዩ ስም ኣምላኽ ኣብ ሓያሎ ትርጉማት መጽሓፍ ቅዱስ ዘይርከብ፧ እዚ ትርጉም እዚ፡ “የሆዋ” ዚብል ኣደማምጻ ዚጥቀም ስለምንታይ እዩ፧ እቲ የሆዋ ዚብል መለኮታዊ ስምከ እንታይ ማለት እዩ፧
ስለምንታይ እዩ ስም ኣምላኽ ኣብ ሓያሎ ትርጉማት መጽሓፍ ቅዱስ ዘይርከብ፧ ነዛ ሕቶ እዚኣ እተፈላለየ ምኽንያታት ይውሃባ እዩ። ገሊኦም ሰባት ነቲ ዅሉ ዚኽእል ኣምላኽ ንምልላዩ ናይ በይኑ ስም ከም ዘየድልዮ ይኣምኑ። ገሊኦም ከኣ ብልምዲ ኣይሁድ እተጸልዉ እዮም ዚመስሉ፣ ኣይሁድ ምናልባት ነቲ ስም ከየርክስዎ ኢሎም ብእኡ ናይ ዘይምጥቃም ልምዲ ኣጥርዮም ነበሩ። ገሊኦም ድማ ኣደማምጻ ስም ኣምላኽ ብልክዕ ስለ ዘይፍለጥ፡ ከም “ጐይታ” ወይ “ኣምላኽ” ዚብል ናይ መዓርግ ስም ምጥቃም ከም ዚሓይሽ ይኣምኑ። እዚ ተቓውሞታት እዚ ግና፡ በዚ ዚስዕብ ምኽንያታት ብቑዕ ኣይኰነን፦
እቶም እቲ ዅሉ ዚኽእል ኣምላኽ ናይ በይኑ ስም ከም ዘየድልዮ ዚማጐቱ፡ ነቲ እቲ ቐዳሞት ቅዳሓት ቃል ኣምላኽ፡ እንተላይ እቲ ቕድሚ ግዜ ክርስቶስ ዝነበረ ቕዳሓት፡ ብሕታዊ ስም ኣምላኽ ከም ዝሓዘ ዚሕብር መርትዖ ዕሽሽ ይብልዎ እዮም። ኣብ ላዕሊ ኸም እተገልጸ፡ ኣምላኽ ንስሙ ኣብ ቃሉ ኣስታት 7,000 ሳዕ ከም ዚኣቱ ገይርዎ እዩ። እምበኣር፡ ስሙ ኽንፈልጦን ክንጥቀመሉን ይደልየና እዩ።
እቶም ነቲ ልምዲ ኣይሁድ ካብ ዘለዎም ኣኽብሮት ተላዒሎም ንስም ኣምላኽ ዜውጽእዎ ተርጐምቲ ኸኣ ሓደ ኣገዳሲ ሓቂ ይስሕቱ እዮም። ገሊኦም ኣይሁድ ጸሓፍቲ ንስም ኣምላኽ ኬድምጹ ፍቓደኛታት እኳ እንተ ዘይነበሩ፡ ካብ ቅዳሓት መጽሓፍ ቅዱስ ግና ኣየውጽእዎን። ኣብቲ ኣብ ጥቓ ምዉት ባሕሪ ዘሎ ቁምራን ዚብሃል ቦታ እተረኽበ ጥንታዊ ጥቓላላት፡ እቲ ስም እቲ ኣብ ብዙሕ ቦታታት ይርከብ እዩ። ገሊኦም ተርጐምቲ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብቲ ኣብ በዅሪ ጽሑፍ መለኮታዊ ስም ዝነበሮ ቦታ፡ “እግዚኣብሄር” ወይ “ጐይታ” ብፍልይ ዝበለ ኣጸሓሕፋ ኺጽሓፍ ሓሳብ ይህቡ እዮም። ኰይኑ ግና፡ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ኣሽሓት ግዜ ኸም ዚርከብ ዝኣመኑሉ ስም ኣምላኽ ስለምንታይ እዮም ኪትክእዎ ወይ ኬውጽእዎ ዚደልዩ፧ ከምዚ ዝበለ ለውጢ ኺገብሩኸ መን ስልጣን ሂብዎም፧ እዚ ምላሽ ዜድልዮ ጕዳይ እዩ።
እቶም ኣደማምጻ መለኮታዊ ስም ብልክዕ ስለ ዘይፍለጥ ክንጥቀመሉ ኸም ዘይግባእ ዚኣምኑ ሰባት፡ ንስም የሱስ ከይተሰከፉ ይጥቀሙሉ እዮም። እቶም ቀዳሞት ደቀ መዛሙርቲ የሱስ ግና ካብቲ ሎሚ ብዙሓት ክርስትያናት ንስሙ ዚጽውዑሉ መገዲ ብእተፈልየ ኣደማምጻ እዮም ዚጽውዕዎ ነይሮም። ኣይሁድ ክርስትያናት ንስም የሱስ፡ የሹዋ ኢሎም የድምጽዎ ነይሮም ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም። ነቲ “ክርስቶስ” ዚብል ማዕርግ ከኣ ማሺያሕ ወይ “መሲሕ” እዮም ዚብልዎ ነይሮም። ግሪኽኛ ዚዛረቡ ክርስትያናት ድማ የሱስ ክሪስቶስ ኢሎም እዮም ዚጽውዕዎ ነይሮም፣ ላቲን ዚዛረቡ ክርስትያናት ከኣ የሱስ ክሪስቱስ እዮም ዚብልዎ ነይሮም። ስሙ ብግሪኽኛ ኺትርጐም ከሎ ኸመይ ከም ዚጽሓፍ ብድራኸ መንፈስ ኣምላኽ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተመዝጊቡልና ኣሎ፣ እዚ ኸኣ ኣብ ቀዳማይ ዘመን ዝነበሩ ክርስትያናት ነቲ ኣብ ቋንቋኦም ልሙድ ዝነበረ ኣደማምጻ ይጥቀሙ ምንባሮም ይሕብረና። ኮሚተ ትርጉም መጽሓፍ ቅዱስ ሓዳስ ዓለም ድማ ብተመሳሳሊ፡ ነቲ መለኮታዊ ስም ብጥንታዊ እብራይስጢ ዚድመጸሉ ዝነበረ መገዲ ብልክዕ ከየስፍሮ ዚኽእል እኳ እንተ ዀነ፡ “የሆዋ” ዚብል ኣደማምጻ ኺጥቀም ከም ግቡእ ገይሩ ኣሚኑሉ ኣሎ።
ትርጉም ሓዳስ ዓለም “የሆዋ” ዚብል ኣደማምጻ ዚጥቀም ስለምንታይ እዩ፧ ብትግርኛ እተን ኣርባዕተ ፊደላት ቴትራግራማተን (יהוה)፡ የሀወሀ ብዚብላ ኣርባዕተ ተደመጽቲ ፊደላት እየን ዚውከላ። ብጽሑፍ ዚሰፍር ናይ ጥንቲ እብራይስጢ ኣድማጺ ፊደላት ወይ ነጥብታት ስለ ዘይነበሮ፡ እተን ቴትራግራማተን እውን ኣድማጺ ኣይነበረንን። ጥንታዊ እብራይስጢ ዕለታዊ ቛንቋ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፡ ኣንበብቲ ነቲ ኣድማጺ ብቐሊሉ ባዕሎም ሰዂዖም የንብብዎ ነበሩ።
ቅዱሳት ጽሑፋት እብራይስጢ ኻብ ዚውዳእ ድሕሪ ሽሕ ዓመት ኣቢሉ፡ ምሁራት ኣይሁድ እብራይስጢ ኺንበብ ከሎ እንታይ ኣድማጺ ኺኣቱ ኸም ዚግባእ ዚሕብር ነጥብታት ወይ ምልክታት ኣማዕበሉ። ኣብቲ ግዜ እቲ ግና፡ ብዙሓት ኣይሁድ ንብሕታዊ ስም ኣምላኽ ምድሃዩ ጌጋ ኸም ዝዀነ ጌርካ ዚርኢ ማሪታዊ እምነት ነበሮም፣ ስለዚ፡ ናይ መተካእታ ቓላት ይጥቀሙ ነበሩ። በዚ ኸምዚ ድማ፡ ነተን ቴትራግራማተን ኪቐድሕወን ከለዉ፡ ነቲ ኣድመጽቲ እቲ መተካእታ ቓላት ምስተን ኣርባዕተ ተደመጽቲ ፊደላት እቲ መለኮታዊ ስም እተጠቕሙ እዩ ዚመስል። ስለዚ፡ እቲ ኣድመጽቲ ነጥብታት ዘለዎ ኢደ ጽሑፋት፡ እቲ ስም ኣብ ፈለማ ብእብራይስጢ ኸመይ ይድመጽ ከም ዝነበረ ኣይሕብርን እዩ። ገሊኦም ሰባት እቲ ስም “ያህወህ” ተባሂሉ ይድመጽ ምንባሩ ይኣምኑ እዮም፣ ገሊኦም ከኣ እተፈልየ ኣደማምጻ እዮም ዜቕርቡ። ክፋል ዘሌዋውያን ብግሪኽኛ ዚርከቦ ሓደ ጥቕላል ምዉት ባሕሪ ነቲ መለኮታዊ ስም ያኦ ኢሉ እዩ ኣስፊርዎ። ብዘይካዚ ድማ፡ ቀዳሞት ጸሓፍቲ ግሪኽኛ ያአ፡ ያበ፡ ያኦወ ዚብል ኣደማምጻ ተጠቒሞም ኣለዉ። ይኹን እምበር፡ ኣብዚ መዳይ እዚ ሓደ መገዲ ጥራይ ቅኑዕ ኸም ዝዀነ ጌርና ኽንተርር ኣይግባእን። ብሓጺሩ፡ ጥንታውያን ኣገልገልቲ ኣምላኽ ነዚ ስም እዚ ብእብራይስጢ ኸመይ ገይሮም የድምጽዎ ኸም ዝነበሩ ኣይንፈልጥን ኢና። (ዘፍጥረት 13:4፣ ዘጸኣት 3:15) ኣምላኽ ምስ ህዝቡ ኺዘራረብ ከሎ፡ ንስሙ ብተደጋጋሚ ይጥቀመሉ ምንባሩ፡ ንሳቶም ድማ ብስሙ ይጽውዕዎ ምንባሮም፡ ምስ ካልኦት ኪዘራረቡ ኸለዉ እውን ኣዘውቲሮም ነዚ ስም ይጥቀሙ ምንባሮም ግና ንፈልጥ ኢና።—ዘጸኣት 6:2፣ 1 ነገስት 8:23፣ መዝሙር 99:9።
ስለምንታይ ደኣ እዩ እዚ ትርጉም እዚ “የሆዋ” ዚብል ኣደማምጻ ዚጥቀም፧ እዚ ኣደማምጻ መለኮታዊ ስም እዚ ኣብ ትግርኛ ዀነ ኣብ ካልእ ቋንቋታት ነዊሕ ዝጸንሐ ብምዃኑ እዩ።
ብሕታዊ ስም ኣምላኽ ኣብ ናይ እንግሊዝኛ መጽሓፍ ቅዱስ ንመጀመርታ ግዜ ዝወጸ፡ ኣብቲ ብ1530 ብዊልያም ቲንደል እተዳለወ ትርጉም ጰንጠጤቝ (ኦሪት) እዩ። “የሆዋ” (Iehouah) ዚብል ኣደማምጻ ኸኣ እዩ ተጠቒሙ። ግዜ እናሓለፈ ምስ ከደ፡ ቋንቋ እንግሊዝኛ እናተቐየረ ኸደ፣ ፊደላት መለኮታዊ ስም ድማ ምስ ዘመኑ ተቐየረ። ንኣብነት፡ ብ1612 ሄንሪ ኤይንስወርዝ ኣብ ብምሉኡ እቲ ንሱ ዝተርጐሞ ትርጉም መጽሓፍ መዝሙር፡ “የሆቫ” (Iehovah) ዚብል ኣደማምጻ እዩ ተጠቒሙ። ብ1639 ከኣ እቲ ትርጉም እቲ ተኸሊሱ ምስ ጰንጠጤቝ ብሓደ ኺሕተም ከሎ፡ “ጀሆቫ” (Jehovah) ዚብል ኣደማምጻ እዩ ኣብ ጥቕሚ ውዒሉ። ብ1901 እቶም ኣመሪካን ስታንዳርድ ቨርሽን ዘዳለዉ ተርጐምቲ፡ ኣብቲ መለኮታዊ ስም ኣብ ጽሑፍ እብራይስጢ እተረኽበሉ ቦታ፡ “ጀሆቫ” (Jehovah) ዚብል ኣደማምጻ እዮም ተጠቒሞም።
ጆሰፍ ብርያንት ሮተርሃም ዚብሃል ምሁር መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ክንዲ “ያህወህ፡” ስለምንታይ “ጀሆቫ” ዚብል ኣደማምጻ ኸም እተጠቕመ ኣብቲ ስታዲስ ኢን ዘ ሳልምስ ዚብሃል ጽሑፉ ኺገልጽ ከሎ፡ “ብሓፈሻ ንኣንባቢ መጽሓፍ ቅዱስ ዝያዳ ፍሉጥ ዝዀነ (ምስናይዚ ድማ ምሉእ ብምሉእ ቅቡል ዝዀነ) ኣደማምጻ ስም” ኪጥቀም ከም ዝደለየ ሓቢሩ ኣሎ። ብ1930 ከኣ ኣሌክሳንደር ፍራንሲስ ክሪክፓትሪክ ዚብሃል ምሁር ብዛዕባ እቲ “ጀሆቫ” ዚብል ኣደማምጻ ኸምዚ ዚብል ተመሳሳሊ ነጥቢ እዩ ኣቕሪቡ፦ “ዘመናውያን ሰዋስወኛታት ያህቨህ ወይ ያሃቨህ ተባሂሉ ኺንበብ ከም ዘለዎ ይካትዑ እዮም፣ ጀሆቫ ግና ኣብ ቋንቋ እንግሊዝኛ ኣጸቢቑ ሱር ዝሰደደ እዩ ዚመስል፣ እቲ ብሓቂ ኣገዳሲ ነጥቢ ድማ እቲ ልክዕ ኣደማምጻ ኣይኰነን፣ የግዳስ፡ ኣምላኽ ከም ‘ጐይታ’ ዝኣመሰለ ናይ ሓባራዊ መዓርግ ዘይኰነስ፡ ናይ ተጸውዖ ስም ከም ዘለዎ ኣሚንካ ምቕባል እዩ።”
እቲ የሆዋ ዚብል መለኮታዊ ስም እንታይ ማለት እዩ፧ ብእብራይስጢ እቲ የሆዋ ዚብል ስም፡ “ምዃን” ካብ ዚብል ግሲ እብራይስጢ ዝመጸ እዩ፣ ገሊኦም ምሁራት ድማ፡ ኣብዚ መዳይ እዚ እቲ ግሲ ብመልክዕ ኣግብሮ ኸም ዘሎ እዩ ዚስምዖም። ስለዚ፡ ኮሚተ ትርጉም መጽሓፍ ቅዱስ ሓዳስ ዓለም፡ ስም ኣምላኽ፡ “የኽውን” ዚብል ትርጉም ከም ዘለዎ ገይሩ እዩ ዚርዳእ። ምሁራት እተፈላለየ ርእይቶታት ስለ ዘለዎም፡ ብዛዕባ ትርጉሙ ሓዲኡ ጥራይ ብርግጽ ቅኑዕ ኸም ዝዀነ ጌርና ኣይንርእን ኢና። ይኹን እምበር፡ እዚ ትርጉም እዚ ምስቲ የሆዋ ኸም ፈጣሪ ዅሉን ፈጻሚ ዕላማኡን ዘለዎ ግደ ኣጸቢቑ ዚሰማማዕ እዩ። ኵሉ ግኡዝ ፍጥረትን ኣስተውዓሊ ፍጥረትን ናብ ህልውና ኸም ዚመጽእ ኣብ ርእሲ ምግባሩ፡ ፍቓዱን ዕላማኡን እውን ከም ዚፍጸም ይገብር ኣሎ።
ስለዚ፡ ትርጉም ስም የሆዋ ኣብቲ ኣብ ዘጸኣት 3:14 ዚርከብ፡ “ከምቲ ክዀኖ ዝደሊ ክኸውን እየ” ወይ “ከምቲ ዝዀኖ ክኸውን እየ” ተባሂሉ እተተርጐመ ምስኡ ዚዛመድ ግሲ እተደረተ ኣይኰነን። ብልክዕ ክንዛረብ እንተ ዄንና፡ እዘን ቃላት እዚአን ንስም ኣምላኽ ምሉእ ብምሉእ ኣይትርጕማኦን እየን። ኣብ ክንዳኡስ፡ ዕላማኡ ንምፍጻም ኣብ ኵሉ ዅነታት ከከም ዜድሊ ኸም ዚኸውን ስለ ዚሕብራ፡ ሓደ መዳይ ባህርይ ኣምላኽ እየን ዚገልጻ። ስለዚ፡ ስም የሆዋ ነዚ ሓሳብ እዚ ዜጠቓልል እኳ እንተ ዀነ፡ ኪዀኖ ዚደልዮ ኣብ ምዃን ጥራይ እተሓጽረ ኣይኰነን። ዕላማኡ ኣብ ምፍጻም፡ ንፍጥረቱ ንዜዅኖ ወይ ከም ዚኸውን ንዚገብሮ እውን ዜጠቓልል እዩ።


c: text/html

text:
ምዕራፍ ዕስራን ሓሙሽተን
መንፈስ ቅዱስ ምስ ጸሎት
“በታ መዓልቲ እቲኣ ሓንቲ እኳ እይክትሓቱንን ኢኹም። ነቦ ብስመይ ዝለመንኩምዎ ዘበለ ኵሉ ከምዝሕበኩም፣ ብሓቂ፣ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ። ክሳዕ ሕጂ ብስመይ ሓንቲ እኳ ኣይለመንኩምዎን። ሓጐስኩም ምሉእ ምእንቲ ኪኸውን፣ ለምኑ ክትረኽቡ ድማ ኢኹም። በታ መዓልቲ እቲኣ ብስመይ ክትልምኑ ኢኹም፤ ኣቦ ባዕሉ የፍቅረኩም ኣሎ እሞ፣ ነቦ ምእንታኹም ኣነ ከምዝልምኖ፣ ኣይብለኩምን እየ።” (ዮሃ 16፣23-26)
“ብመንፈስ ቅዱስውን እናጸሌኹም፣ ንርእስኹም ብፍቕሪ ኣምላኽ ሓልውዋ።” (ይሁዳ 20-21)
ቃላት ዮሃንስ፣ (1 ዮሃ 2፣12-14) ንናእሽቱ ህጻናት፣ ንመናእሰይን ነቦታትን ዚብላ፣ ኣብ ክርስትያናዊ ህይወት፣ ሰለስተ ደረጃታት ተመክሮ ከምዘሎ የርእያ። እቲ ቀዳማይ፣ ሓድሽ ናይ ዝተወለደ ህጻን ዀይኑ፣ ናይ ምሕረት ውሕስነትን ሓጐስን ኣለዎ።
እቲ ካልኣይ፣ ብፍልጠትን ብሓይሊን ንምዕባይ፣ ጻዕሪ ዝካየደሉ ናይ መሰጋገሪ ደረጃ ኢዩ። መናእሰይ ብሓይሊ ይጉብዙን፣ ቃል ኣምላኽ ኣብኦም ይዓዪይን ኣብ ልዕሊ’ቲ ክፉእ ዲል ይህቦምን። ከምኡውን እቲ ናይ መወዳእታ፣ ደረጃ ምሉእ ምዕባለን ብስለትን ኢዩ። ኣቦታት፣ ምስቲ ዘለኣለማዊ ብዓሚቝ ፍልጠትን ሕብረትን ዝኣትዉሉ ኢዩ።
ክርስቶስ ኣብ ዝመሃሮ ትምህርቲ ጸሎትውን፣ ብተመሳሳሊ ሰለስተ ደረጃ ናይ ጸሎት ህይወት ከምዘሎ ይርአ። እቲ ቀዳማይ ደረጃ፣ ኣብ ልዕሊ’ቲ ከረን ኣብ ዝተገበረ ስብከት ንረኽቦ። ትምህርቱ ‘ኣቦ’ ብዚብል ሓደ ቃል ተጠቓሊሉ ኣሎ። ናብ ኣቦኹም ጸልዩ፣ ኣቦኹም ይርኢ፣ ይሰምዕ፣ ይፈልጥን ጻማ ይህብን ኢዩ። ካብቲ ምድራዊ ኣቦ ክንደይ ኣብዚሑ ዘይህብ! ህጻናትን ኣመንቲን ምሰሉ።
ካብኡ ድማ ድሒሩ፣ ግርጭትን ዓወትን ዝርኣየሉ መሰጋገሪ ደረጃ መጸ። እተን ቃላት ከኣ፣ ከምዚ ስዒበን ዘለዋ ይመስላ፣ “እዚ ከምዚ ዝበለ ዓሌት ግና ብዘይ ብጾምን ብጸሎትን ኣይወጽእን ኢዩ፣” “ኣምላኽዶ ግዳ ነቶም ለይትን መዓልትን ናብኡ ዚጠርዑ ሕሩያቱ ፍትሒ ኣየውጽኣሎምን ኢዩ?” ካብኡ ድማ፣ ከምመሰናበቲ ኣብ ዝተዛረበን ቃላት፣ ነቲ ላዕላዋይ ደረጃ ንረክብ። እቶም ህጻናት ሰብኡት ዀይኖም ኢዮም። ሕጂ ንሳቶም ኣዕሩኽ ጐይታ ተሰምዮም ኢዮም። ካብኦም ዝሓብኦ ምስጢር የብሉን። ስለዚውን ከምዚ በሎም፣ “እቲ ካብ ኣቦይ ዝሰማዕኩዎ ዘበለ ንዓኻትኩም ኣፍለጥኩኹም፣” ብተደጋጋሚ፣ ንዕኦም፣ “ዝደለኹምዎ ዘበለ ኵሉ፣” ብምባል፣ መፍትሕ መንግስቲ ኣረከቦም። ሕጂ፣ ብስሙ ዝግበር ጸሎት ዘለዎ ሓይሊ ክረጋገጽ ግዜኡ ኣኸለ።
መድሕንና፣ ኣብ መንጐ እቲ ናይ መወዳእታ ደረጃን እቶም ቀዳሞት ናይ መዳለዊ ደረጀታትን ዘሎ ፍልልይ፣ በዘን ቀጺልና እነስተንትነን ቃላት ኣነጺሩ ገለጾ፣ “ክሳዕ ሕጂ ሓንቲ እኳ ብስመይ ኣይለመንኩምዎን፣” “በታ መዓልቲ እቲኣ ብስመይ ክትልምኑ ኢኹም።” “በታ መዓልቲ፣” ማለት እንታይ ማለት ምዃኑ ንፈልጥ ኢና። ንሳ መንፈስ ቅዱስ ዝዀዐላ መዓልቲ ኢያ። ክርስቶስ ኣብ መስቀል ዝፈጸሞ ዓቢይ ዕዮ፣ እቲ ኣብ ትንሳኤን ዕርገትን ዝተጋህደ ልዑል ሓይልን ፍጹም ዓወትን፣ ቅድም ሕጂ ተራእዩ ብዘይ ፈልጥ፣ ክብሪ እግዚኣብሄር ካብ ሰማይ ወሪዱ፣ ኣብ ልዕሊ ሰባት ክነብር ኢዩ።
ናይ’ቲ ዝኸበረ የሱስ መንፈስ፣ ህይወት ደቀ መዛሙርቱ ክኸውን ይመጽእ ነበረ። ካብተን ኣደናቒ ምልክታት ትዕድልቲ መንፈስ ሓደ፣ ቅድሚ ሕጂ ተራእዩ ብዘይ ፈለጥ፣ ኣብ ጸሎት ሓይሊ ክኸውን ኢዩ። ብስም የሱስ ብምጽላይ፣ ድሌቶም ዘበለ ኵሉ ክልምኑን ክወሃቡን፣ እቲ መንፈስ ብሓቂ ኣብኦም ከምዝነብር መግሃዲ ኢዩ።
ብርግጽ ምምጻእ መንፈስ ቅዱስ፣ ብኸመይ ሓድሽ ናይ ጸሎት ዘበን ከምዝጅምር ክንርዳእ፣ ንሱ መን ምዃኑ፣ ዕዮኡ እንታይ ምዃኑ፣ ከምኡውን የሱስ ክሳዕ ዝኸብር ስለ ምንታይ ከምዘይተወሃበ፣ ክንዝክር ይግባእ። እግዚኣብሄር፣ መንፈስ ስለ ዝዀነ፣ ብመንፈስ ኢዩ ዝነበር። ወዲ ካብ ኣቦ ብመንፈስ ኢዩ ዝተረኽበ። ኣቦን ወድን ብሕብረት መንፈስ ኢዮም ሓደ ዝዀኑ። ካብ ዘለኣለም ንወዲ ብዘይ ምቑራጽ ክህብ፣ ስልጣን ኣቦ ኢዩ። ከምኡውን እቲ ዘለኣለማዊ ምልማንን ምቕባልን፣ መሰልን ቡራኼን ወዲ ኢዩ። እዚ ሕብረት ህይወትን ፍቕሪን፣ ብመገዲ መንፈስ ኢዩ ዝዕቀብ። ካብ ዘለኣለም ከምኡ ኢዩ ነይሩ። ሕጂ ድማ ብፍላይ፣ እቲ ወዲ ከምመንጐኛ ክጽሊ ይነብር ኣሎ።
የሱስ፣ ኣብ ምድሪ፣ ኣምላኽን ሰብን ብሰብነቱ ክዓርቕ ዝጀመሮ ዓቢ ዕዮ፣ ኣብ ሰማይ ይቕጽሎ ኣሎ። ነዚ ንምፍጻም፣ ኣብ መንጐ ጽድቂ እግዚኣብሄርን ናትና ሓጢኣትን ዘሎ ግርጭት፣ ኣብ ገዛእ ሰብነቱ ኣንበሮ። ነዚ ቃልሲ ንሓንሳእን ንሓዋሩን ኣብ መስቀል ኣብ ገዛእ ሰብነቱ ዛዘሞ። ካብኡ ኣብ ልዕሊ ነፍሲ ወከፍ ኣካላት ሰብነቱ፣ ምእንቲ ስራሕ ድሕነት ክፍጽምን ዝረኸቦ ዓወት ከግህድን፣ ናብ ሰማይ ዓረገ። ነዚ ክፍጽም ኢዩ፣ ዘለኣለም ክጽሊ ዝነበር። ምእንቲ ካልኦት ኣብ ዝገብሮ ቀጻሊ ጸሎት፣ ምስቶም ናቱ ዝደሓኑ ዝገብርዎ ዘየቋርጽ ጸሎት፣ ህያው ሕብረት ይህልዎ። ወይ ከኣ፣ እቲ ንሱ ዝገብሮ ዘየቋርጽ ጸሎት ኢዩ፣ ኣብ ጸሎቶም ዝርአ፣ ቅድም ሕጂ ዘይነበሮም ሓይሊ ድማ ዝህቦም።
ነዚ ድማ፣ ብመገዲ መንፈስ ቅዱስ ይፍጽም። መንፈስ ቅዱስ፣ መንፈስ እቲ ዝኸበረ የሱስ፣ (ዮሃ 7፣39) ክሳብ ንሱ ዝኸብር ኣይመጸን፣ ክመጽእ ኣይኽእልን። እዚ ውህበት ኣቦ ሓድሽን ፍሉይን ኢዩ። ካብ’ቲ ቅዱሳት ብሉይ ኪዳን ዝፈልጥዎ፣ ፍጹም ዝተፈለየ ኢዩ። የሱስ፣ ብደሙ ናብ ውሽጢ እቲ መጋረጃ ብምእታው፣ ኣብ ሰማይ ዘሕደሮ ሳዕቤን፣ ኣዚዩ ሓቅን ሓድሽን ነበረ። ሰብኣዊ ባህሪያና ድሒኑ፣ ምስ ናይ ትንሳኤ ሓይሉን ምዝለዓለ ክብሩን ምሕባሩ፣ ዓሚቝ ሓቂ ኢዩ። ሰብነትና ብክርስቶስ ምትካእን ኣብ ህይወት ቅዱስ ስላሴ ምእታውን፣ ክንርድኦ ዘጸገም ኣገዳሲ ነገር ኢዩ። ካብቲ ዝኸበረ ሰብነት ክርስቶስ ዝመጸ፣ መንፈስ ቅዱስ፣ ክርስቶስ ዝፈጸሞ ኣብ ልብና ክምስክረልና ኢዩ። እዚ ኣብ እዋን ብሉይ ኪዳን ዝፍጽሞ ዝነበረ ነገር ኣይነበረን።
“ክርስቶስ ገና ስለ ዘይከበረ መንፈስ ቅዱስ ኣይወረደን ነበረ እሞ፣” ዚብል፣ ቃል ብቓል ሓቂ ኢዩ። ንሱ ሕጂ፣ ፈለማ ከም ናይ’ቲ ዝኸበረ የሱስ መንፈስ ዀይኑ መጺኡ። ዋላውን ከምወዲ፣ ካብ ዘለኣለም ኣምላኽ እንተ ዀነ፣ ከም ብሓድሽ ሰብ ዀይኑ ብምምጻእ፣ ናብ ሰማይ ሓድሽ መንነት ሒዙ ተመልሰ። ስለዚ፣ እቲ ወዲ ኣብ ዕርገቱ፣ ኣብ ዝኸበረ ሰብነቱ ካብ ኣቦኡ ዝተቐበሎ ብሩኽ መንፈስ፣ ቅድም ሕጂ ዘይፈጸሞ፣ ሓድሽ ህይወት ሒዙልና መጺኡ። (ግብ 2፣33) ኣብ ብሉይ ኪዳን፣ ብመንፈስ ኣምላኽ ይጽዋዕ ነበረ። ኣብ መዓልቲ ጴንጤ ቆስጤ፣ ናይቲ ብምልኣት ዝተፈጸመ ድሕነት፣ ምሉእ ፍረን ሓይሊን ናባና ካብ ላዕሊ ከምጽኦን ክፍጽሞን፣ ከም ናይ’ቲ ዝኸበረ የሱስ መንፈስ ዀይኑ ወረደ።
ክርስቶስ ምእንታና ብዝፍጽሞ ልማኖ ኢዩ፣ ብቐጻሊ ድሕነቱ ኣድማዒን ተግባራዊን ዝኸውን። ከምኡውን መንፈስ ቅዱስ ካብ ክርስቶስ ናባና ብምውራዱ ኢዩ፣ ንሱ ናብ ላዕሊ ናብ ዘዕርጐ ዋሕዚ ጸሎቱ ክንቐርብ ንኽእል። እቲ መንፈስ ምእንታና ብዘይ ንገር እህህታ ይልምነልና ኢዩ። ኣብ መዓሙቝ ልቢ፣ ዝተጠርነፈ ሓሳባት ኣብ ዘይብሉውን፣ እቲ መንፈስ ናብ ኣደናቒ ዋሕዚ ህይወት ቅዱስ ስላሴ ይወስደና ኢዩ። ብመገዲ እቲ መንፈስ፣ ጸሎት ክርስቶስ፣ ጸሎትና ይኸውን። ናትና ድማ፣ ናቱ ይኸውን። ዝደለናዮ ዘበለ ንልምን፣ ይወሃበና ድማ ኢዩ። ስለዚ፣ ንሕና ካብ ተመክሮ ክንርዳእ ኢና፣ “ክሳዕ ሕጂ ሓንቲ እኳ ብስመይ ኣይለመንኩምዎን። በታ መዓልቲ እቲኣ ብስመይ ክትልምኑ ኢኹም።”
ሓው! ምእንቲ ሓጐስና ምሉእ ክኸውን፣ ብስም ክርስቶስ እንልምኖ ነገር፣ ጥምቀት መንፈስ ቅዱስ ኢዩ። እዚ፣ ኣብ ብሉይ ኪዳን ካብ ዝተጠቐሰ መንፈስ ኣምላኽ ይዛይድ ኢዩ። እዚ፣ ደቀ መዛሙርቲ ቅድሚ ጴንጤ ቆስጤ ካብ ዝረኸቡዎ ናይ ለውጢን ምሕዳስን መንፈስ ይዛይድ ኢዩ። እዚ፣ እቲ መንፈስ ካብ ዘለዎ መጠነ ጽልዋን ዕዮን ይዛይድ ኢዩ። እዚ መንፈስ ቅዱስ ኢዩ። ናይቲ ዝኸበረ የሱስ መንፈስ፣ ምዝኸበረ ሓይሉ ኢዩ። እዚ፣ ከምቲ ኣባ ልዕሌና ዝሓድር፣ ናይ የሱስ መንፈስ ዀይኑ ብምምጻእ፣ ኣብ ውሽጢ ንወዲን ነቦን ዘግህድ ኢዩ። (ዮሃ 14፣16-23) እዚ መንፈስ፣ ኣብ እዋን ጸሎትና ጥራይ ዝህልው መንፈስ ዘይኰነ፣ እኳ ደኣ ናይ ምሉእ ህይወትና ጕዕዞናን ምዚኸውን፣ እቲ መንፈስ፣ ንየሱስ ዕዮኡ ከምእተዛዘመ ብምግሃድ፣ ኣባና ከምዝኸብር ብምግባር፣ ከምኡውን ምስኡ ሓደን ተመሳሳሊን ምዝገብረና፣ ብዅለንትናና ምስኡ ሓደ ስለ ዝዀና፣ ብስሙ ክንጽሊ ንኽእል ኢና።
ስለዚ ኢዩ፣ የሱስ፣ ብቐጥታ ነቦ ክንረኽቦ ከምእንኽእል፣ ከምዚ ብምባል ዝገለጸ፣ “ነቦ ምእንታኹም ኣነ ከምዝልምኖ፣ ኣይብለኩምን እየ፣” ዋይ! በዚ፣ በቲ ዝኸበረ፣ ክንምላእ ማለት እንታይ ማለት ምዃኑ ክንርዳእን ክንእመንን፣ ካብቶም ቀንዲ ድሌታት ብእግዚኣብሄር ናይ ዝእመኑ ህዝቢ ኢዩ። ካብኡ እዞም ስዒቦም ዘለው፣ እንታይ ማለት ምዃኖም ክንግንዘብ ኢና፣ “ብዅሉ ጸሎትን ልማኖን ኵሉ ሳዕ ብመንፈስ እናጸለኹም፣” ከምኡውን፣ “በታ መዓልቲ እቲኣ ብስመይ ክትልምኑ ኢኹም።”
ስለዚውን እንደገና እቲ ትምህርቲ ተመሊሱ መጺኡ ኣሎ። እቲ ጸሎትና ዘምጽኦ ረብሓ፣ ኣብ መንነትናን ኣብ ኣካይዳ ህይወትናን ይምርኰስ። ምስጢር ብስም ክርስቶስ ምጽላይ፣ ብስም ክርስቶስ ኣብ ምንባር ይርከብ። ብመንፈስ ብምንባር ድማ፣ ብመንፈስ ምጽላይ ይከኣል። ኣብ ክርስቶስ ኣብ ምጽናዕ ኢዩ፣ ዝደለናዮ ዘበለ ኵሉ ክንልምን፣ መሰልን ሓይሊን ንረክብ። መጠን እቲ ምጽናዕ፣ ልክዕ መዐቐኒ ሓይሊ ጸሎት ኢዩ። እቲ ኣብ ልዕሌና ዝሓድር መንፈስ ኢዩ ዝጽሊ። ኵሉ ግዜ ብቓላትን ብሓሳባትን ዘይኰነ፣ እኳ ደኣ ካብ ዘረባ ብዝዓሙቕ ትንፋስን ህላወን ይጽሊ። ብመጠን’ቲ መንፈስ ክርስቶስ ኣባና ዝህልው፣ ሓቀይና ጸሎት ይህልው። ህይወትና፣ ህይወትና፣ ህይወትና ብክርስቶስ ይምላእ። ከምኡውን ብመንፈሱ። ሽዑ እተን ንጸሎትና ዝተወሃባ ኣደንቐቲ ደረት ዘይብለን ተስፋታት ኣይክሕድሳናን ኢየን፣ “ክሳዕ ሕጂ ብስመይ ሓንቲ እኳ ኣይለመንኩምዎን።”
“ሓጐስኩም ምሉእ ምእንቲ ኪኸውን፣ ለምኑ ክትረኽቡ ድማ ኢኹም።” “በታ መዓልቲ እቲኣ ብስመይ ክትልምኑ ኢኹም።” “ነቦ ብስመይ ዝለመንኩምዎ ዘበለ ኵሉ ከምዝሕበኩም፣ ብሓቂ፣ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ።”
“ጐይታ፣ ምጽላይ ምሃረና።”
ዎ ኣምላኸይ! ቅዱስ ስላሴ፣ ብቕዱስ ፍርሂ ኣብ ቅድሜኻ ይሰግድ። እንደገና ምስጢር ጸሎት፣ ምስጢር ቅዱስ ስላሴ ምዃኑ ክርኢ ክኢለ። ነቲ ኵሉ ሳዕ ዝሰምዕ ኣቦ፣ ነቲ ኵሉ ሳዕ ክጽሊ ዝነብር ወዲ፣ ከምኡውን ነቲ ናብቲ ብሩኽ ዝዀነ፣ ዘየቋርጽ ልማኖን ውህበትን፣ ሕብረት ዘእትወና፣ ካብ ኣቦን ወዲን ዝወጸ መንፈስ፣ የምልኽ እየ። ኣምላኸይ፣ ኣብ ቅድሚ እቲ ዘለኣለማዊ፣ ብመንፈስ ቅዱስ ንዓናን ንጸሎትና፣ ናብቲ መለኾታዊ ህይወትን ሕብረት ፍቕሪን ዘእትወና፣ ብኽቡር ኣምልኾ፣ ይሰግድ።
ዎ ብሩኽ ጐይታ የሱስ! ትምህርትኻ፣ ማለት እቲ ኣባና ዝሓድር መንፈስ፣ ካባኻ ዝውሕዝ፣ ምሳኻ ዝሓበረ፣ መንፈስ ጸሎት ምዃኑ፣ ክርዳእ ክኽእል ምሃረኒ። ገዛእ ርእሰይ ከምባዶ ምሉእ ብምሉእ ቅዱስ ኣቕሓ ክቕርብን ንሱ ህይወተይ ክኸውንን፣ እንታይ ማለት ምዃኑ ምሃረኒ። ከምህያው ኣካል፣ ህይወተይን ጸሎተይን ክመርሕ፣ ከኽብሮን ክእመኖን ምሃረኒ። ብፍላይ ብቕዱስ ዚዀነ ጸጥታ፣ ኣብ ጸሎት ምጽባይን ንሱ ብዘይ ዝዝረብ እህህታ፣ ኣብ ውሽጠይ ክትንፍስ ከፍቕደሉ ክኽእልን ምሃረኒ። ከምኡውን ሳልኡ፣ ተኻፋሊ እቲ ንስኻ፣ እቲ ወዲ፣ ኣብ ቅድሚ ኣቦ ናይ እትገብሮ ዘየቋርጽን ዘይፈሽልን ልምኖ ስለ ዝገብረኒ፣ ብመገዱ ብዘይ ምቑራጽን ብዘይ ፍሽለትን ምጽላይ ከምዝኽእል ምሃረኒ። እወ፣ ጐይታ፣ ተስፋኻ ኣባይ ፈጽሞ፣ “በታ መዓልቲ እቲኣ ብስመይ ክትልምኑ ኢኹም። ነቦ ብስመይ ዝለመንኩምዎ ዘበለ ኵሉ ከምዝሕበኩም፣ ብሓቂ፣ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ።” ኣሜን።
መዘኻኸሪ
መብዛሕቱ ግዜ ጸሎት ብምስትንፋስ ይምሰል ኢዩ። ነዚ መነጻጸሪ ምምርማር፣ መንፈስ ቅዱስ ዝሓዞ ኣደናቒ ቦታ ክንርኢ የኽእለና። ኣብ ነፍስ ወከፍ ትንፋስ፣ እቲ ንህይወትና ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ ረሳሕ ኣየር፣ ካብ ውሽጥና ነውጽእ። ካብኡ ድማ፣ ህይወት ዝህበና ሓድሽ ኣየር፣ ናብ ውሽጢ ነእትው። ስለዚ፣ ካብ ውሽጥና፣ ሓጢኣትና ብምንሳሕ፣ ብጸሎት ድማ፣ ልብና ዝደልዮን ዝብህጎን ነገር ነውጽእ። ካብኡ ድማ፣ እንደገና ብእነእትዎ ትንፋስ፣ ነቲ ጽሩይ ኣየር ዝሓዘ ተስፋታት፣ ኣብ ክርስቶስ ዘሎ ፍቕርን ህይወትን ኣምላኽ ነእትው። ነዚ ብመገዲ መንፈስ ቅዱስ ንፍጽሞ። ንሱ ትንፋስ ህይወትና ኢዩ።
እዚ ድማ፣ ንሱ ትንፋስ ኣምላኽ ስለ ዝዀነ ኢዩ። ኣቦ፣ ምእንቲ ምስ ህይወትና ክሓብር፣ ንዕኡ ኣባና ይትንፍሶ። ከምኡ ድማ፣ ከምቲ ኣብ ነፍሲ ወከፍ እነውጽኦ ትንፋስ፣ ከምእንደገና ትንፋስ ምእታው ዘሎ፣ እግዚኣብሄር ትንፋሱ እንደገና የእትውን፣ እቲ መንፈስ ድሌትን ባህጊን ልብና ሒዙ ናብኡ ይምለስን። ስለዚ ድማ፣ መንፈስ ቅዱስ ትንፋስ ህይወት ኣምላኽ ኢዩ። ከምኡውን ኣባና ሓድሽ ህይወት ዝህበና ትንፋስ ኢዩ። እግዚኣብሄር ካብኡ ምዘውጽኦ፣ ንሕና ከምመልሲ ጸሎትና ንርኽቦ። ንሕና መሊስና ናብ ግዳም ምስ እንትንፍሶ፣ ንሱ ምስ ልማኖታትና ናብ እግዚኣብሄር ይድይብ። ከምመንፈስ ኣምላኽ፣ ብዕኡ ኣቦን ወዲን ሓደ ዝዀኑሉ፣ ልማኖ ወዲ ድማ፣ ናብ ኣቦ ዝበጽሓሉ፣ ንሱ ንዓና መንፈስ ጸሎት ኢዩ። ሓቀይና ጸሎት፣ ሓቅነት ቅዱስ ስላሴ፣ ብህልው ምስትምቓር ኢዩ። ትንፋስ እቲ መንፈስ፣ ልማኖ እቲ ወዲ፣ ፍቓድ ኣቦ፣ እዚኣቶም ምሳና ሓደ ይዀኑ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ካብ ምዕራይ፡ ምፍራስ ዝምረጸሉ ኩነታት (to reform or to abolish)
ሓደ እዋን ኣብ ኤውሮጳ ተለቪዥነይ ምስራሕ ኣብያስ ርእይቶን ምኽርን ንምርካብ ናብቶም ተለቪዥን ዘዐርዩ ጠቢባን ከይደ። እታ ኣብቲ ድኳን ዝጸንሓትኒ ኣስተናጋዲት፡ ሓዳስ ተለቪዥን ዘይትዕድግ ብምባል እያ ርእይቶኣ ዝሃበትኒ። እቲ ዘቕረበቶ ምኽንያት ድማ፡ ነታ ተለቪዥን ንምዕራይ ዚኽፈል ገንዘብ፡ ክልተ ዕጽፊ ዋጋ ናይ ሓንቲ ሓዳስ ተለቪዥን እዩ ዚብል ዘስደምም ሓበሬታ ነበረ። ሓዳስ ንኽዕድግ ድማ ምኽራ ለጊሳትለይ። ምኽራ ተቐቢለ ሓዳስ ተለቪዥን ዓዲገ። ነታ ኣረጊት ኣበይ ከም ዝድርብያ ግን ሓርቢቱኒ እዩ ቐንዩ። ለካ ንምጕሓፍ ድማ ጸገም ኣሎዎዩ። ነተን ኣብ ቤት-ኣጋይሽኻ ከቢረን ዚቕመጣ ዝነበራ ተለቪዥናት፡ ምስራሕ ምስ ዚኣብያ፡ ጎታቲት ዓረብያ ተኻሪኻ ኢኻ ናብቲ ፍሉይን፡ ካብቲ ከተማ ርሕቕ ዝበለን ስካሪኮ ብምኻድ እትድርብየን። ኣድግስ ካብታ ሞታ፡ እቲ ምጕታታ ተባሂሉ እዩ።
ነዚ ተዘክሮዚ ዘምጻእኩዎ፡ እቲ ንምጽጋን ወይ ንምዕራይ ስርዓት ሃገርና (reform) ዚምልከት ካብ ገለ ሰባት ዚቐርብ ሓሳባት ወይ ርእይቶ ኣብ ኣእምሮይ ኣትዩ ክሓስብ ስለ ዝደረኸኒ እዩ። ኣነ ናይ ታሪኽ እምበር ናይ ፖለቲካ ምሁር ኣይኮነኩን፡ ስለዚ እቲ ርእይቶይ ኣብ ታሪኻውን ፍልስፍናውን ገጻቱ ደሓን እኳ እንተ ኾነ፡ ኣብቲ ፖለቲካዊ ገጻቱ ግን ብዙሕ ዚጎድሎ ኪህሉዎ ይኽእል እዩሞ፡ ኣቕዲመ ክሕብር እፈቱ።
ብቐዳምነት ኪብሃል ዘለዎ፡ እቶም ንእተባላሸወ ህንጻ ካብ ምፍራስ፡ ምዕራዩ ዚመርጹ፡ ብዛዕባቲ ህንጻ ኣጸቢቖም ኪፈልጡ ይግባእ። ማለት፡ ኣብ ምብልሻው ከይተረፈ፡ ደረጃታት ከም ዘሎ ኪግንዘቡ ኣድላዪ እዩ። ተስፋ ዚህብ ምብልሻው ኣሎ፡ ተስፋ ዘይህብ ምብልሻው ከኣ ኣሎ። እታ ኣብ ላዕሊ ከም ምሳሌ ተጠቒሳ ዘላ ተለቪዥን፡ ተስፋ ዘይነበራ እያ ነይራ። ቀቅሩብ ተርእይ ነይራ እንተ ትኸውን፡ ወይ ነቲ ስእሊ ገልቢጣ ጥራይ ተርእዮ ነይራ እንተ ትኸውን፡ ወይውን ኣብ ክንዲ ሕብሪ፡ ንኹሉ ሓምላይ ገይራ ተርእዮ ነይራ ጥራይ እንተ ትኸውን፡ ምናልባት ዝፈልጥን ዘይፈልጥን ሰብ ተኣኻኺቡ ንምዕራያ ሓርኮትኮት ምበለ፡ ወይውን ከምቲ ኩሉ ሰብ ዚገብሮ ብግናዕ ኣእዳውና ምዘበጥናያ። ግን ንሳ ንማለቱኳ ብልጭ ብልጭ ብምባል ንእሽቶ ተስፋ ኣይሃበትናን። ብድሕርዚ፡ ነቲ እታ ኣስተናጋዲት ዘቕረበቶ ርእይቶ ክንቅበሎ ተገዲድና። ንሱ ድማ ምጕሓፍ እዩ።
ስርዓት ኤርትራ ኣብ ኩሉ ወገናቱ እዩ ተባላሽዩ። እዚ ምስ ኣዓረኹ፡ እቲ ዝተረፈ ይሰርሕ ይኸውን እዩ እትብለሉ ተስፋታት የልቦን። ስለዚ ምናልባት እቲ ዘሎ ስርዓት ኪዕረ ግድን ምስ ዚኸውን፡ ኣዚዩ ልዑል ፋይናንሳውን ማተርያላውን ወጻኢታት፡ ሓያል ናይ ምግንዛብን ናይ ምትንታንን ስራሕ፡ ከቢድ ናይ ምእካብን ምውዳብን ዕማም፡ ዓሚቝ ናይ ፖሊሲታት ምውጻእን ምንዳፍን ፍልጠት፡ ረቂቕ ስልትን ሜላታትን ብልሓታትን፡ ልዑል ናይ ምግማትን ምስትውዓልን ክእለት፡ ቆራጽነት፡ ድፍረት፡ ዘይሕለል ትዕግስትን ተወፋይነትን ሃገራውነትን፡ ድልዱል መርገጽን ራእይን ከም ዚሓትት ዘጠራጥር ኣይኮነን።
እቲ ስርዓት ንኺዕረ ክሳዕ ክንድዚ ‘ወጻኢታት’ ዘድልዮስ እንታይ ስለ ዝኾነ እዩ? ወይስ እንታይ ኣበራት ስለ ዘለዎ እዩ ኢልካ ምሕታት ኣገዳሲ እዩ። ብዙሕ ‘ወጻኢታት’ ዘድልየሉ ምኽንያት፡ እቲ ሕማሙ ወይ ብልሽቱ ናብቲ ኣዚዩ ዝለዓለ ደረጃ ስለ ዝበጽሐ እዩ። ነቲ ቅርጽታቱ ጸጊንካ ወይ ነቲ ኣውታራቱ ጸልጺልካ ወይ ነቲ ቄናን ዝኾነ ፖሊሲታቱን መደባቱን ኣቕኒዕካ ዚዕረ ኣይኮነን። እቲ ሕማም ኣብ ኩሉ ባህላውን ፖለቲካውን ቁጠባውን ምምሕዳራውን ተቕዋማት ልሒሙ እዩ። በዚ እተላዕለ፡ እቲ ስርዓት ናይ መንግስትነት ባህርያቱ ለዊጡ ናብ ፋሉልነት ካብ ዚሰጋገር ነዊሕ ኮይኑ እዩ። ናይ መንግስቲ ባህርይ ብዘይ ምህላዉ ምኽንያት ድማ፡ እቲ ንሕሙም መንግስቲ ዚወሃብ ኣፋውስ ወይ ከኒናታት ሂብካዮውን ዚድሕን ኣይመስልን። እንተ ደሓነውን፡ ንነዊሕ ኪጎዓዝ ኣይክእልን።
ገለ ሰባት ግን፡ ንምዕራይ ከም እንኮ ምርጫ ገይሮም ኢዮም ዚወስዱዎ። ዘቕርቡዎ ምኽንያት ከኣ ኣለዎም። ካብቲ ዘቕርቡዎ ምኽንያታት እቲ ቀንዲ ነተን ተቓወምቲ ውድባት ዚምልከትን፡ ኣባታተን ዘለዎም ናይ እምነት ጕድለትን እዩ። እዚ ድማ፡ እተን ውድባት ካብ ናይ ወጻኢ ሓይሊ ጽልዋታትን፡ ሕቡእ ኣጀንዳታትን ናጻ ኪኾና ኣይክእላን እየን ዚብል እዩ። መንዩ ዚምውለን? ስለምንታይ? ብዘይ ረብሓን ብዘይ ተልእኾን ኪነጥፋ ይኽእላዶ? ኣብቲ ህዝበን ዘለወን ተኣማንነት ስነ ልቦናዊ ምትእስሳርን ወይ ዘጥረያኦ ውክልና (mandate) ክሳዕ ክንደይ እዩ? ኣብ ነንሓድሕደንከ ስኒት ኣለወን ዲዩ፡ ሓባራዊ ራኢኸ ኣጥርየን ድየን ወይስ ብህልኽን ቅርሕንትን እተባዕጣ እየን? ስለዚ፡ ነዚኣተን ኣሚንካ መንግስቲ ካብ ምቕባለን፡ ነቲ ዘሎ ስርዓት ኣዓሪኻ ምቕጻል ይሓይሽ ኣብ ዚብል ኣረኣእያ ዚበጽሑ ውሑዳት ኣይኮኑን።
ምናልባት ምስዚ ኣርእስትና ብዙሕ ዚሳነ ኣይኹን እምበር፡ ብገለ ወገናቱ ነቲ ናይ ፓርቲታት ባህርያት ዘንጸባርቕ ሓደ ዋዛ ምስ ቁምነገር ከዘንቱ። ኣብ ዓዲ ህንዲ ኣብ ሓደ ናይ ፖለቲካዊ ምርጫ ታቤላ፡ ናይ ሓደ ተወዳዳሪ ስእሊ ተለጢፉ ነይሩ። ከምቲ ኩሉ ዚብሎን ዚዝምሮን፡ ምረጹኒ እዩ ዚብል ነይሩ። ሓድሽ ተወዳዳሪ ብምዃኑ ድማ፡ እንተ መሪጽኩምኒ ከምዚ ክገብርየ ኸምዚ ክፈጥርየ ወዘተ ምባሉ ኣይተረፎን። ኣብ ጥቓኡ ግን ናይ ካልእ ተወዳዳሪ ታቤላ ነይሩ። እዚ ተወዳዳሪዚ፡ ሓድሽ ኣይኮነን። ኣብቲ ፓርላማ ነዊሕ ዝገበረ ሰብ እዩ። እዚ ሰብዚ ነቲ ታቤላታቱ ኣብ ጥቓ ናይቶም ሓደስቲ ተወዳደርቲ እዩ ዚልጥፎ ነይሩ። ከምዚ ዚብል ጽሑፍ ድማ ኣብ ትሕቲ ስእሉ ኣንቢሩ ነይሩ፥ ” ኣቱም ስባት፡ ንኣይ ምረጹ። እዚ ኣብ ጥቓይ ዘሎ ተወዳዳሪ ሓድሽ ብምዃኑ ጌና ብስርቅን ብጉቦን ሞኽ ከብለኩም እዩ። ንኣይ ምስ እትመርጹ ግን፡ ዛጊት ዝኣክል ሰሪቐን ጉቦ በሊዐን ስለ ዝኾንኩ፡ ብድሕሪ ሕጂ ብቕንዕናን ብስነስርዓትን ከገልግለኩም ምዃነይ ፍለጡ። ንኣይ ደኣ ምረጹ።”
እቲ ሕጂ ኣብ ስልጣን ዘሎ ስርዓት፡ ሽሕኳ ርኡይ ብልሽውና ዘንጸባርቕን ዘይሕከኽ ገበን ዝፈጸመን እንተ ኾነ፡ እቲ ኪትክኦ ዚመጽእ ሓድሽ ስርዓት ጌና ከም ውድብ ኮይኑ ኣብ ደገ ኪነጥፍ ከሎ፡ ብዙሕ ንሃገርን ንህዝብን ዚጎድእ ኣሉታዊ ራእይን ፖሊሲታትን መደባትን ከየጥረየ ዝተርፍ ኣይኮነን። ብሰንኪ ከምዚ ዝበለ ባህርያት ድማ፡ እታ ሃገር ካብቲ ኣብ ግዜ ህግደፍ ተጋጢሙዋ ዘሎ ሃይማኖታዊ ወይ ኣውራጃዊ ወይ ፖለቲካዊ ምምቓቕልን ምክፍፋልን ምጥርጣራትን ዝኸፍአ ከጋጥማ ይኽእል እዩ። ነቲ ዘስተውዕል ሰብ፡ እቲ ኣብ ገለ ሃገራት ኣፍሪቃን፡ ኣብ ማእከላይ ምስራቕን ዚረአ ዘሎ ፍጻመታት እኹል ኣብነት እዩ።
ብተወሳኺ፡ ኣብ ታሪኻት ዓለም ከም እተራእየ፡ ሓደ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ምስ ኣልገሰ ወይ ምስ ፈረሰ፡ እቲ ዚትክኦ ስርዓት ኣብቲ ናቱ ቅርጽታት (mould) ንኺሽመም ዘለዎ ተኽእሎ ዓቢ እዩ። ኣብ ደገ ኸሎ ብሩህ ራእይ ዘይነበሮ፡ ኣብ ነብሱ ተኣማንነት ዘጕደለ፡ ደሞክራስያዊ ባህሊ ዘየማዕበለ፡ ከምኡውን ገለ ሕቡእ ኣጀንዳ ዘለዎ፡ ንጥፈታቱ ብናይ ካልኦት ረድኤት ዚምወል ወዘተ. ውድብ፡ ነቲ ዲክታቶራዊ ስርዓት ኪትክኦ ኸሎ፡ ምስኡ ተማሊኡዎ ዚመጽእ ብዙሕ ኣሉታዊ ባህርያት ኪህሉ ይኽእል። እዚ ኣሉታዊ ፖሊሲታትን መደባትን ኣብቲ ህዝቢ ተቐባልነት ምስ ዚስእን ድማ፡ ስልጣኑ ንምዕቃብ ኣብቲ ናይቲ ዘፍረሶ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ጉድጓድ ኪሽመም ግዜ ኣይወስደሉን።
ነዚ ዚጻረር ምጕት (argument) ዘቕርቡ፡ ማለት ንምፍራስ ዘይኮነስ ንምዕራይ ዚመርጹ ውሑዳት ኣይኮኑን። እዚኣቶም ዘቕርቡዎ ነጥብታት ድማ ኣገዳሲ እዩ። ብመጀመርታ፡ ምዕራይ ወይ ምጽጋን ኣብቲ ናይቲ እተበላሸወ ወይ እተሰብረ ነገር ናይ ብልሽውና ወይ መስበርቲ ኩነታት ወይ ደረጃታት እተመስረተ እዩ። ሓደ ስርዓት ንኺዕረ ብብዙሕ ምኽንያታት ጸገማት የጋጥሞ እዩ። ካብዚ ጸገማትዚ ንምትሳእ፥ ናይቲ መንግስትን ህዝብን ልማዳዊ ፖለቲካውን ባህላውን ኣካይዳ ወይ ኣቃውማ (political and cultural inertia) አዩ። ወድሰብ ካብቲ ዝለመዶን ካብቲ ኣብ ደሙ ዝሰረጸን ልምድን ኣካይዳን፡ ወላውን ዚጎድኦ እንተ ኾነ፡ ብቐሊሉ ንኺላቐቕ ኣብ ውሽጡ ሓያል ናይ ኣእምሮ ሰውራ ከካይድ ኣለዎ። ቀጺሉ፡ ብዘይ ስርዓትን ብፋሉላዊ መገድን እተሓንጸጹ ፖሊሲታትን መደባትን፡ ከምኡውን ነዚኣቶም መሰረት ብምግባር እተሃንጹ ምምሕዳራዊ ትካላትን ኣውታራትን ከትዐርዮም ምፍታን ኣዚዩ ኣጸጋምን ግዜ ዚበልዕን ኪኸውን ይኽእል። ኣብቲ ንምዕራይ ዚግበር ፈተነታት ድማ ናይቲ ዝሓለፈ ስርዓት ተረፍመረፍ ባህልታትን ሜላታትን ከይተፈልጡ ናብቲ ሓድሽ ስርዓት ኪሰጋገሩ ዘለዎም ተኽእሎ ኣዚዩ ዓቢ ምዃኑ ምግንዛብ ኣድላዪ እዩ።
ካብ ኣፍሪስካ ምህናጽ፡ ነቲ ዝነበረ ኣዓሪኻ ክትቅጽል ዝሕሸሉ ኩነታት ብዙሕ እኳ እንተ ኾነ፡ ነቲ ንምዕራዩ ካብ ጥቕሙ ጉድኣቱ ዚዓቢ ስርዓት ወይ ተቕዋም ግን ምሒኻ እንተ ደርበኻዮን፡ ኣብ ክንዳኡ ድማ ሓድሽ እንተ ሃነጽካ ዝሓሸ ኮይኑ ይረኣየኒ። ሓድሓደ ግዜ ጉልበትካን ግዜኻ ኣብቲ ፍረ ዘይብሉ ናይ ምዕራይን ምጽጋንን ዕማም ካብ ምውዓል፡ ነቲ ዝነበረ ኣፍሪስካ ሓድሽ ምህናጽ ይሓይሽ ዚብል ርእይቶ ዝያዳ ህዝባዊ ተቐባልነት ዘለዎ ይመስል። ከምኡ እንተ ዘይከውን ነይሩ ድማ፡ ኣብ ዓለምና ህዝባውያን ሰውራታት ኣይምተራእዩን። ሓድሓደ ንምጥቃስ፥ ናይ ፈረንሳ ሰውራ፡ ናይ ኣመሪካ ሰውራ፡ ናይ ቦልሸቪክ ሰውራ፡ ናይ ቻይና ሰውራ፡ ናይ ሊብያን ግብጽን ሰውራ፡ ወዘተ.። ርግጽዩ፡ ንሓደ ስርዓት ምሒኻ ምስ ደርበኻዮ ኪፍጠር ዚኽእል ነውጽን ዕግርግርን ዝሩግነትን ስድነትን ነታ ሃገር ኣብ ስግኣት ከውድቓ ይኽእል እዩ። ንኸምዚ ዝበለ ማሕበራውን ህዝባውን ፖለቲካውን ዕግርግር ግን፡ ናይታ ስልጣን እትሕዝ ውድብን ናይቶም ተወዳዳርቲ ውድባትን ክእለትን ሜላን ጥራይ እዩ ኪፈትሖን ከዝሕሎን ዚኽእል። ንኸምዚ ዝበለ ኩነታት ተዳልየን ዘይጸንሓ ውድባት ድማ፡ ኣብ ስልጣን እውን ኪድዪባ ዚግባአን ኣይኮነን።
ደርጋውያን፡ ኣብ ምምሕዳር ኤርትራን ኣብቲ ጠለባት ህዝብን ገለ ምትዕርራያት ብምግባር መግዛእቶም ኪቕጽሉ ፈቲኖም ነይሮም። ግን እቲ ሕጂ ተረኺቡ ዘሎ ተዛማዲ ናጽነትን ሓበንን ኤርትራ፡ ንኣታቶም ምሒኻ ደርቢኻ ጥራይ እዩ ኪርከብ ዚኽእል ነይሩ። ብወገኑ፡ ኢትዮጵያዊ ተጋዳላይ፡ ነቲ ናይ ግፍዕን መከራን ደርጋዊ ህንጻ፡ ብምትዕርራይን ብምጽጋንን ጥራይ ናብቲ ንቡር መልክዑ ኪመልሶ ኣይፈተነን። እቲ ቃልሱስ ንስርዓት ደርጊ ምሒኻ ምድርባይ ጥራይ አዩ ነይሩ።
ይኹንምበር፡ ባዕሉ እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት፡ ኣብ ምዕራይን ጽገናን ኣይኣምንን እዩ። ሓደ መዓልቲ፡ ኣብቲ መፈለምታ እዋናት ናጽነት፡ ገለ ሽማግለታት ኤርትራውያን ናብ ፕረሲደንት ኢሳይያስ ቀሪቦም፡ ከማኽሩዎን ተሞክሮኦም ከካፍሉዎን ከም ዚደልዩ ሓቢሮምዎ ነይሮም። እቲ ንሱ ዝሃቦም መልሲ፡ ነቲ ናይቲ ስርዓት ባህርያት ግሩም ገይሩ እዩ ዘንጸባርቖ። ንሳቶም ናብኡ ምስ ቀረቡ፡ ሓሳባቶም ድማ ምስ ገለጹሉ፡ ”ንሕናኮ ነዚ ናጽነትዚ ብምኽርን ብማዕዳን ኣይኮናን ኣምጺእናዮ”፡ ብምባል እዩ ዝሰጎጎም!! ነዚ ከምዚ ዝበለ ኣተሓሳስባን ኣረኣእያን ዘለዎ ስርዓት ድማ፡ ምሒኻ ምድርባዩ እንተ ዘይኮይኑ፡ ካልእ ኣማራጺ ኪህሉ ዚኽእል ኣይመስለንን።
ኣማኒኤል ሳህለ


text:
ክልተ ኣደታት ብዓርሰ ተብግሶአን ኣብ ከተማ መቐለ ዘጣየሸኦ ገባሪ ሰናይ ማሕበር ን200 ግዳያት ዱሩት ዕብየት ኣእምሮ ንዘለዎም ሰባት ይሕብሕብን ብሞያ ዓርሶም ክኽእሉ የሰልጥንን’ሎ።
ቅድሚ ሎሚ ኣብ ውሻጠ ገዘኦም ተዓቢጠም ዝነበሩ ህፃውንትን መናእሰይን ናብ ሰቦም ክሕወሱ፣ ዕድል ትምህርቲ ክረኽቡን ብዝተፈላለዩ ክእለታት ክስልጥኑን ልዑል ፃዕሪ ተኻይዱ ርኡይ ለውጢ ተመዝጊቡ’ሎ። ሓንቲ ካብተን መስረትቲ ወ/ሮ ኤልሳ ላኣከ እቶም ግዳያት ህፃውንቲ ልክዕ ከምቶም ካልኦት ማዕረ መሰል ክረኽቡ ዜግነታዊ መሰሎም ብተግባር ንምርግጋፅ እዩ ዕላማና ይብላ።
እቲ ማሕበር ኣብዚ ሐዚ እዋን ናይ ቦታ ፀገም እዩ ዘለዎ ዝብላ ወ/ሮ ኤልሳ ስለዝኾነ ድማ እኹል መምሀሪ፣ መፃውቲ፣ መሰልጠንን መስርሕን ቦታ ክንረክብ ኣይከኣልናን ይብላ። ነዚ ድማ መንግስቲ እወንታዊ ምላሽ ከምዝህበና ትስፍዋት ኢና ኢለን።
እቶም ህፃውንቲ ዘለዎም ፀገም ንምፍታሕ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ኣብ ደገን ዘለዉ ኢትዮጵያውያን ነቲ ማሕበር ክድግፉ ፀዊዐን።
ኣብ ትግራይ ቅድሚ ሎሚ ኣብ ዝተግብረ መፅናዕቲ ልዕሊ 11 ሽሕ ሰባት ግዳያት ዱሩት ዕብየት ኣእምሮ ምዃኖም ማሕበራዊ ጉዳያት እቲ ክልል ዘፅነዖ ሓበሬታ ይገልፅ።


text:
… moreThis post originally appeared on assenna.com. Click here to read more....
Related posts:
- ሓላፊ ናይቲ ብምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ተሓብሒቡ ኣብ ኤርትራ ዝዓበየ ተቓዋሚ ውድብ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ህዝቢ ትግራይ (ደምህት) ዝነበረ ኣስገዶም ሞላ ምስ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ናይ ቶኽሲ ግጭት ድሕሪ ምግባር ምስ ሰራዊቱ ናብ ሱዳን ከምዘምለጠ ሱዳን ትሪቡን ሓቢሩ።
- Voice of Assenna: እትበርስ ዘላ ሃገር – ኤርትራ ዝወለደቶም ዘይኤርትራውያን – Mon, Sept 07, 2015
- ዝምድና ህዝቢ ትግራይን ኤርትራን ንናይ ሓባር ረብሓ፡ ዳግም ክሕደስ ኣለዎ – ብ ሓው ቴድሮስ መንግስቱ ኣብ ሰያትል ኣብ ዝተኻየደ ፈስቲቫል ትግራይ ዝቐረበ መልእኽቲ ስምረት ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ ሰሜን ኣሜሪካ (EYSC-NA)
- ኣብ ሰያትል ዝርከቡ ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ፣ “ናጽነትና፣ ምኽንያት መፈላለዪና ክኸውን ኣይግባእን’ዩ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ንመዓልቲ ናጽነት ዘኪሮማ ከምዝወዓሉ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣረዲኡ።
- ብምኽንያት በዓል ነጻነት ግንቦት24/2015 ናብ ህዝቢ ቦስቶን ዝተዘርገሔ መልእኽቲ
- ንመጀመርያ ግዜ ብጃላቡ ካብ ኤርትራ ንሱዳን ዝኣተዉ 32 ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ከባቢ ሰዋኪን ብኣባላት ኤሚግሬሽን ሱዳን ድሕሪ ምትሓዞም ናብ ኤርትራ ‘ክጥረዙ’ ስለዝተወሰነሎም ኣብ ከቢድ ስግኣት ከምዝርከቡ ምንጭታት ኣሰና ሓቢሮም።
- ኣባይቲ ኤርትራ ፈሪሱ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብዝኣመኖ መሪሕነት ተባሳቢሱ
- እቲ ኣብ ስዊዘርላንድ ብምስጢር ተቐሚጡ ዝጸንሐ ኣስታት 700 ሚልዮን ዶላር ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ካብ ኤርትራ ዘህደሞ ገንዘብ ምዃኑ ህዝቢ ኤርትራ ክፈልጦ ከምዝግባእ ሓላፊ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ዝነበረ ኣቶ ክብሮም ዳፍላ ኣገንዚቡ።
- ኣቦ ወንበር ኮምሽን ንድፊ ቅዋም ኤርትራ ነበር ዶር በረኸት ሃብተስላሰ፣ ብሕግን ቅዋምን ተማሓዲርካ ንምንባር ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ዘሎ ባህግን ድሌትን ብመደረ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ክመውት ከምዘይክእል ገሊጹ።
- ደሃይ ካብ ኣስመራ – ጀነራል ፍሊጶስ ንኣዘዝቲ ሰራዊት “ቅዳሕ መልእኽቲ ናብ ኢሳይያስ ምስዳድ ኣየድልየኩምን እዩ” ይብሎም
- ዓሰርተ መነኮሳት ገዳማት ኤርትራ ኣብዚ ዝሓለፈ ሰሙናት ናብ ኢትዮጵያ ከምዝሰገሩ ድሒሩ ዝበጽሓና ሓበሬታ የረድእ።
- ህጹጽ መተሓሳሰቢ ኣብ ከተማ ኣስመራ፣ ብሓፈሻ ኸኣ ኣብ መላእ ኤርትራ ንእትርከብ ህዝብን ሓይልታት ምክልኻልን ኤርትራ


text:
ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ጃኮብ ዙማ፣ህዝቢ ሶማልያ፣ድሕሪ ንዘበናት ዘጓነፎም ህውከት ሓድሽ ሃዋህው ሓርነት ንከስተማቅር ከሐግዝ ፀዊዖም።
ሚስተር ሓሰን ሸኽ መሓመድ፣ኣብ‘ዚ ወርሒ ኣብ ዝተካየደ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ከምዝተዓወቱ ይዝከር።
ኣብ‘ቲ ናይ ኒውዮርክ ኣኼባ ሶማልያ መደረ ዘስምዑ መራሒ ኢትዮዽያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ብወገኖም፣ሓድሽ ምምሕዳር ሶማልያ ካብ ማሕበረ ሰብ ዓለም ገዚፍ ሓገዝ ከምዘድልዮን፣እቲ ሓገዝ ግና፣ሶማልያዊያን ንጉዳዮም ንምውናን ንዝገብርዎ ፃዕሪ ዝኾልፍ ክከውን የብሉን ኢሎም
”ሓድሽ መንግስቲ ሶማልያ፣ንዝተጀመረ መስርሕ ዕርቂ ከዕሙቅን፣ንህንፀት‘ታ ሃገርን ትካላትን ከሐይልን‘ዩ ዝብል እምነት ኣለና።ኣብ ሶማልያ ነባራይ ሰላም ንክምለስ ዕድል ኣሎ።ከም‘ቲ ሎሚ ኣጋጢሙ ዘሎ ዕድል‘ኳ ተራእዩ ኣይፈልጥን” ኢሎም ንሶም።
ሓላፊት ፖሊሲ ወፃኢ ሕብረት ኣውሮዻ ካትሪን ኣሽተን ብወገነን፣ምምራፅ ሓድሽ ፕረዚደንት ሶማልያ እምነ-ኩርናዕ‘ዩ ኢለን ገሊፀነኦ።
ቀ/ሚ ሚኒስትር ጣልያን ማርዮ ሞንቲ ድማ፣ሓድሽ ምምሕዳር ሶማልያ፣ ንዕሙቀት‘ቲ ሶማልያ ዘጋጠማ ፀገም ፅቡቅ ገይሩ ይርደኦ‘ዩ ኢሎም።
ምንስትር ወፃኢ ኣሜሪካ ወ/ሮ ሂለርይ ክልንተን፣ማሕበረ-ሰብ ዓለም፣ነቲ ሓይሊ ኣፍሪቃ ናብ ኣንፈት ኪስማዩ ዝጀመሮ ምረሻ ከሐግዝ‘ዩ ኢለን።
ንሰን ወሲኸን ”ሓድሽ ምምሕዳር ንዝገብሮም ስራሕቲ፣ብቀረባ ኮይና ክንነጣጠፍ ኢና።ኣብ ዘፈር ፀጥታን፣ትግበራ ሙሉእ ለውጢን‘ውን ክንዋሳእ ኢና።ተወሰኽቲ ከባቢታት ካብ መንጋጋ ኣል-ሸባብ ናፃ ክወፅእ ከሎ፣መንግስቲ ሶማልያ ሓይሊ ፖሊስን ፀጥታን ከዋፍር ኣለዎ” ኢለን።
ልዕሊ ክልተ ሚልዮን ሶማልያውያን ሎሚ‘ውን ተፀበይቲ ሓገዝ‘ዮም።ብርክት ዝበሉ ድማ ግዳያት ጥምየትን ጉድለት ኣመጋግባን ኮይኖም‘ለው።ማሕበረ-ሰብ ዓለም፣ነቶም ሶማልያውያን ንከይርስዕ ተማሕፂነን‘ለው ወ/ሮ ክልንተን።


text:
ኢልሃን ኣብዚ ኣሜሪካ ትነብር ተኸታሊት እምነት እስልምና ብምዃና፡ ጸላም ብምዃና፡ ስደተኛ ብምዃና ተቕርቦ ይቕሬታ ከምዘየለ ትሕብር።
ኢልሃን ዋላ’ዃ ንፖለቲካ ክፍለ ግዝኣት ሚነሶታ ሓዳሽ እንተኾነት ንእሽተይ ቆልዓ ኾይና ካብ ሃገራ ሶማል ካብ ትስደድ ነዊሕ መንገዲ መጺኣ’ያ።
“እታ ቅድሚ 22 ዓመታት ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ዝነበረት ንእሽቶይ ቆልዓ ዘገድሳ ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ ብሕይወት ምንባር ጥራይ እዩ ኔሩ። ብዛዕባ’ዚ ዓብይ ሕልሚ ኾነ መደብ ትሓስብ ኔራ ኢለ ኣይግምትን።”
ኣብ ዩኒቨርሲቲ ሚነሶታ ፕሮፌሰር ፖለቲካል ሳይንስ ዝኾኑ ላውረንስ ጃኮብዝ ግን ኢልሃን ነቲ ምርጫ ተዓዊታ ኣብ ቤት ምኽሪ ተወከልቲ’ቲ ክፍለ ግዝኣት ሚነሶታ መንበር ክትረኽብ ዘሎ ዕድል ጸቢብ እዩ ይብሉ።
ንሶም ብተወሳኺ ኣብ ከባቢኣ ዘሎ ኹሉ ኣንጻራ’ዩ ይብሉ። ሚነሶታ ዝበዝሓ ካብ ነበርታ ኣመንቲ ክርስትና ኽኾኑ ኸለው ኢልሃን ግን ኣማኒት እስልምና እያ፡ ዝበዝሐ ነበርቲ ሚነሶታ ጸዓዱ ኽኾኑ ኸለው ኢልሃን ድማ ጸላም እያ፡ ኢልሃን ጓል ኣንስተይቲ’ያ ኣብ ሓጋጊ ኣካል እዛ ክፍለ ግዝኣት ድማ ደቂ ኣንስትዮ እኹል ተወኸልቲ የብለንን፡ ስደተኛ’ውን እያ ኣብዛ ዉሑድ ቁጽሪ ስደተኛታት ዝነብሩላ ክፍለ ግዝኣት ይብሉ።
ኣብ ሚነሶታ አስታት 25,000 ሶማልያዊያን ኣሜሪካዊያን ይነብሩ መብዛትሕኦም ድማ ብስደት ዝመጹ እዮም። እንተኾነ መብዛሕትኦም ካልእ አካል’ቲ ዳያስፖራ ዝኾነ መሃመድ ኑር ዝተባህለ ተወዳዳሪ ይድግፉ። እዚ ድማ ካልእ ካብቲ ክልተ ዓበይቲ ብድሆታት ኢልሃን ኣብ መባእታዊ ምርጫ እዩ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኽኣል።


text:
ፈጻሚ ሽማግለ ሰዲህኤ ዓመታዊ መደብ ኣብያተ-ጽሕፈቱ ኣጽዲቑWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ፈጻሚ ሽማግለ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ብ24 ነሓሰ 2018 ብመሪሕነት ኣቦ መንበሩ ኣቶ መንግስተኣብ ኣስመሮም ኣብ ዘካየዶ፡ ስሩዕ ኣኼባ ብኣብያተ-ጽሕፈት ፈጻሚ ሽማግለ ተነዲፉ ዝቐረበሉ ዓመታዊ መደብ ዕዮ ዘድሊ ምምሕይያሻት ገይሩ ድሕሪ ምጽዳቑ፡ ናብ ማእከላይ ባይቶ ክሓልፍ ወሲኑ። ኣብዚ ዓመታዊ መደብ ዕዮኡ ንኣገዳስነት ሓቢርካ ምስራሕ ውድባትን ሰልፍታትን ኤርትራዊ ደንበ ተቓውሞ፡ ምስንዳእ ዕዉት 3ይ ጉባአ ሰልፍን መደባት ምሕዳስ ሰልፍን ዝያዳ ቆላሕታ ሂቡ ተዘራሪብሉ።
ፈጻሚ ሽማግለ ኣብዚ ኣኼባኡ ብዝርዝር ዝርኣዮ ካልእ ዓብዪ ጉዳይ፡ ኣብዚ ኣቲናዮ ዘለና ወሳኒ እዋን ኣገዳስነትን ህጹጽነትን ናይ ኤርትራ ደንበ ተቓውሞ ሓቢርካ ምስራሕ ነይሩ። በዚ መሰረት ቅድሚ ሕጂ ሰዲህኤ ዘቕረቦም ናይ ሓቢርካ ምስራሕ እማመን፡ ነዚ ኣብ ሃገርናን ከባቢናን ዝርአ ዘሎ ሓድሽ ምዕባለታት ኣብ ዲፕሎማስያዊ መዳይ ሓቢርካ ብዛዕባ ምግጣሙ ዘቕረቦ መጸዋዕታን ኣብ ግምት ኣእትዩ ብደቂቕ ተመያይጡ። በዚ መሰረት በቲ ብማእከላይ ባይቶ ዝተዋህቦ ሓላፍነት፡ ነቲ ምስ ውድባት ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ-ሕድርን ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሕን ተፈጢሩ ዘሎ ኣዝዩ ዘተባብዕ ተስፋታት ኣብ ዘድምዕ ደረጃ ንምብጽሑ ዘድሊ ጻዕርታት ከካይድን፣ እቲ ጻዕሪ ኣብዚ ጠጠው ከይበለ ምስቶም ንምዝታይ ቅሩባት ዝኾኑ ካልኦት ኣካላት ርክባት ክጅመርን ወሲኑ። ኣብ’ዞም መዳያት’ዚኣቶም ዝዋስኡ ኣካላት እውን መዚዙ። ኣብ ርእስ’ዚ፡ ናብቲ ኩሉ ሓይሊ ተቓውሞ ኤርትራ ዝሳተፈሉ ስፊሕ ጽላል ንምብጻሕ ዝግበር ናይ ሓባር ጻዕሪ ቀጻሊ ክኸውን ከኣ ውሳኔኡ ደጊሙ ኣሐዲሱ።
ምስዚ ብዝተተሓሓዘ፡ ኣኼባ ፈጻሚ ሽማግለ፡ ብዛዕባ ህልዊ ኩነታት ኤርትራን ጉጅለ ህግደፍ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያን ካልኦት ናይ ዞባና ሃገራትን ጀሚርዎ ዘሎ ግሉጽነት ዘይብሉ ዝምድናታትን በብኸባቢኡ ኣንጻር ዘይሓላፍነታዊ ተግባራት ህግዲፍ ዝግበር ዘሎ ናይ ኤርትራውያን ምልዕዓላትን ዝምልከቱ ሓበሬታታትን ጸብጻባትን ሰሚዑን ንኣተሓሕዘኦም ዝምልከት ኣቕጣጫ ቀይሱን ኣሎ። ኣብዚ ጉዳይዚ ድማ፡ ኩሉ ኤርትራዊ ኣብ ዙርያ ምዕቃብ ልኡላውነት ሃገሩን ምውጋድ ጉጅለ ህግደፍን ብሓባር ክስጉሙ ደጊሙ ጸዊዑ።
ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ኣብ ኩሉ መዳያት፡ ብመሪሕነት ተተሊሙ ዘሎ መደባት ንምዕዋት ኣባላት ሰዲህኤን ፈተውቱን እቲ ልሙድ ተወፋይነቶምን ትግሃቶምን ክቕጽልዎ ምሕጽንታኡ ብምቕራብ ኣኼባኡ ዛዚሙ።
Up to 20,000 Eritreans Expected to Hold Demonstration at UN Geneva on 31 AugustWritten by EPDP Information Office
Eritrean pro-change, peace and democracy activists from many countries are mobilizing worldwide to hold a huge Eritrea Day in Geneva on 31 August 2018 by demonstrating in front of the UN Headquarters in protest against the repressive regime in Asmara and the ongoing undeserved sympathy being offered to it by regional and global actors who seem to be neglectful of the unchanged human rights and political situation on the ground in our country.
Demonstration organizers promise that Eritrean protests are coming to Geneva in big numbers not only from European countries but also from many regions of planet Earth where many Eritreans have been forced take refuge trying to escape death or intolerable abuses in the hands of their own regime. Many human rights organizations and activists confirm the fact that the entire Eritrean nation has, indeed, been turned into a huge prison for the past 27 years – a period corresponding to Nelson Mandela's time at the hated Robben Island prison.
The organizers further inform via various media outlets that the demonstration will send a clear Eritrean people’s message to all concerned, regionally and globally: that no sustainable deal for peace with Ethiopia can be attained by an unrepresentative regime in Asmara which seems to be bent at compromising Eritrean sovereignty to in order to escape charges of crimes against humanity.
Initiated at the grassroots level and supported by everyone in the Eritrean justice seekers’ camp, the demonstration is expected to make strong calls on UN member states and African countries, including Ethiopia, that the one-man dictatorship in Asmara is rendered illegitimate since a long time and that deals made with it are null and void in the eyes of the Eritrean people. For over quarter of a century since its independence, the country remains without a constitution, national elections and without any basic rights to the people.
On 1st of September, which is the 57th anniversary of the start of the Eritrean armed liberation struggle in 1961, the demonstration organizers plan to hold a wide meeting in Geneva to elect a provisional body that would try to bring together all stakeholders in the struggle for democratic change.
Expectations are that the demonstration will be much bigger than the one held in Geneva two years ago. It is to be recalled that estimated 15,000 Eritreans demonstrated in Geneva in June 2016 in support of the findings and conclusions of the UN Commission of Inquiry on Human Rights in Eritrea which called for accountability against potential perpetrators of crimes against humanity in Eritrea since 1991.
ሓድሽ ንኡስ ጨንፈር ሰዲህኤ ኣብ ባደን ባደን ጀርመን ቆይሙWritten by ሽማግለ ጨንፈር ደብብ
ብዕለት 18.08.2018 ኣቦ መንበር ንዑስ ዞባ ጀርመን ሓው ተስፋማርያም ክብራኣብን ክልተ ካብ መሪሕነት ጨንፈር ደቡብ ሓው ተክልዝጊ ሚኪኤልን ወልደኣብ ዘርኣይን ዝመርሕዎ ኣኼባ ኣብ ከተማ ባደን ባደን ጀርመን ተኻይዱ። እቶም ኣብ ኣኼባ ዝተረኽቡ ዜጋታት ኣብ ርእሲ እቲ ምስ ኣባላት ጨንፈር ደቡብ ዝጸንሖም ሌላን ናይ ቃልሲ ዝምድናታት፡ ኣብቲ ብኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ማሕበርን ጨናፍር ሰዲህኤ ኣብ ኤውሮጳን ዝተሰላሰለ ፈስቲቫል 2018 ብምስታፎም ዘረጋገጽዎ ዕግበትን ናብ ክብ ዝበለ ፍጹም ኣባልነት ኣብ ሰዲህኤ ከሳጋግር ምኽኣሉ ተሓቢሩ።
ኣብቲ ኣኼባ ህልዊ ኲነታት ሃገርን መላኺ ስርዓት ኤርትራ ዝወስዶ ዘሎ ሓደገኛ ዝኮነ ኢደ-ወነናዊ ተቋማሪ ተርእዮን፡ ሃለዋት ደንበ ተቓውሞ ብሓፈሻ ድሕሪ ምዝርራብ፣ ኣብ ፖሎቲካዊ መደባትን ዕላማታትን ሰዲህኤ ዘትኮረ ዛዕባታት ሰፊሕ መብርሂታት ቀሪቡ። እቲ ኣኼባ ካብ ሰዓት 10፡30 ክሳብ 13፡00 ዝተኻየደ ልዙብን ጽቡቕ ምርድዳእ ዝሰፈኖን ኣብርእሲ ምንባሩ፣ ሓድሽ ባይታ ናይ ቃልሲ ኣብቲ ቦታ ዝፈጠረ እዩ ነይሩ። ኣብ መጨረሻ ኣኼበኛታት ብሰለስተ ኣባላት ዝቆመት ንንዑስ ጨንፈር ባደን ባደን እትመርሕ ሽማግለ ብደሞክራሲያዊ ኣገባብ ከቁሙ እንከለዉ፡ ንግዝይኡ ስርዒታዊ ዝምድና ሽማግለ ብቐጥታ ምስ ጨንፈር ደቡብ ዝተኣሳሰር ምዃኑ ተፈሊጡ ኣሎ።
መግለጺ 9ይ ምዱብ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤWritten by ማእከላይ ሽማግለ ሰዲህኤ
ማእከላይ ባይቶ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ብመስረት ቅዋም ሰልፉ ዓንቀጽ 6.1.8 ብተኸታታሊ ከካየዶ ዝጸንሐ 9ይ ዓመታዊ ስሩዕ ኣኼባኡ ብ12 ነሓሰ 2018 ዛዚሙ። ማእከላይ ባይቶ ኣብ’ዚ ብቃል ኣቦ መንበሩ ኣቶ መንግስተኣብ ኣስመሮም ዝተኸፍተ፡ ተኸታታሊ ኣኼባታቱ ኣገዳስን እዋናውን ሓበሬታታት ብዛዕባ ህልዊ ኩነታት ኤርትራ ብፍላይ ብዛዕባ ከባቢናን ዓለምናን ድማ ብሓፈሻ፡ ብጽሞና ዳህሲሱን ሚዛናቱ ኣንቢሩን። ብዝያዳ ከኣ ብሓደ ወገን ኣብ ኤርትራ፡ በቲ ካልእ ወገን ከኣ ነቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝርአ ዘሎ ምዕባለታት ብዝምልከት ብሰፊሑ ተመያይጥሉ። በዚ መሰረት ነቲ ቅድም ብኣቦመንበር ሰልፊ ቀጺሉ ድማ ብፈጻሚ ሽማግለ ዝወጸ ነዚ ዝተጠቕሰ ምዕባለታት ዝምልከት መግለጽታት ግቡእን እዋናውን ሚዛናት ምዃኑ ኣስሚርሉ። ኣኼባ ቀጺሉ ብኩለን ኣብያተ-ጽሕፈት ፈጻሚ ሽማግለ ሰዲህኤ ዓመታዊ ጸብጻባት ብዝርዝር ሰሚዑ፡ ብመንጽር’ቲ ኣቐዲሙ ወጺኡ ክስርሓሉ ዝጸንሐ፡ ዓመታዊ መደባት ኣድላዪ ክትዓት፡ ምይይጥን ምትዕርራይን ድሕሪ ምግባር ነቲ ጸብጻባት ከም ሕጋዊ ሰነድ ሰልፊ ኣጽዲቕዎ።
ብዘይካ’ዚ፡ በቲ ኣቐዲሙ ናብ ኣባላት ባይቶ ተዘርጊሑ ዝነበረ ኣጀንዳ መሰረት፡ እቲ ኣቐዲሙ ክሰርሓሉ ዝጸንሐ መደብ ምሕዳስ ሰልፊ ዝምልከት በቲ ብማእከላይ ባይቶ ቆይሙ ክሰርሕ ዝጸንሐ ኮሚሽን ምሕዳስ ሰልፊ ዝቐረበ ፍሉይ ጸብጻብ ተኸታቲሉ። ከም ኣካል ናይ’ቲ ጸብጻብ ከኣ ብዛዕባ ኣበጋግሳ መስርሕ ምሕዳስ ዝብል ሓሳብን ኣመሰራርታ እቲ ኮሚሽንን መብርሂ ሰሚዑ። በቲ ዝተታሕዘ መደባት መሰረት ነቲ ድሮ ተወሲዱ ዘሉ ናይ ምሕዳስ ስጕምታት መጐሱ ገሊጹ፡ ነቲ ዘይተፈጸመን ዕማማት ምሕዳስ ሰልፊ ድማ ንምትግባሩ ዝሕግዝ መደብ ኣሚሙ። ካብዚ ነቒሉ ከኣ ኣብ ቀጻሊ እቲ ዕማም ናብቲ ኮሚሽን ጥራይ ከይተገድፈ ኩሉ ኣባል ሰልፊ ክሰርሓሉ ከም ዝግበኦን እቲ ኮሚሽን ንዝቕጽል ሓደ ዓመት ካብ መሰረታት ሰልፊ ዝረኸቦ ርእይቶታት ጥራይ ከይተደረተ፡ ከምቲ ክገብሮ ዝጸንሓ ሃናጺ ሓሳባትን ኣገደስቲ መጽናዕትታትን ብምቕራብ ንመሪሕነት ናይ ምስናቕ ዕማሙ ክቕጽልን ወሲኑ።
ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ኣብ ጉባአ ዝጸደቐ፡ ቅዋም ሰልፊ ብዝሃቦ ስልጣን መሰረት፡ ንኣሰራርሓ ምቁጽጻር (ኦዲት) ዝምልከት ንድፊ ከተቕርብ ኣቐዲሙ ኣብ ፍሉይ ኣኼባኡ ዘቖማ ሽማግለ ንድፊ ንዘቕረበቶ ንኣገባብ ኣሰራርሓን መምርሒ ንጠቕላል ኦዲተርን ዝምልከት ንድፍን ዝቐረበሉ ጸብጻብ ሰሚዑ። ኣብቲ ዝቐረበሉ ንድፊ ተመርኲሱ ከኣ ናብ’ቲ ዛዕባ ቅርበት ናይ ዘለዎም ኣካላት ሰልፊ ርእይቶ ምስ ሰምዐ ኣብ መጻኢ ዝስርሓሉ ናይ ምቁጽጻር መምርሒ ሰነድ ኣጽዲቑ። እቲ ብሽማግለ ንድፊ እተዳለወ መምርሒ ንምንዳፍ እተጠቐመትሉ ኣገባብ ዝሕብር ጸብጻብ ድማ ቅኑዕን ግቡእን ምንባሩ ማእከላይ ባይቶ ተቐቢሉ ኣጽዲቕዎ።
ድሕሪ እዚ ብመሰረት እቲ ቅድሚ ዓመት ዝወጸ እማመ ሰዲህኤ ንሓባራዊ ስራሕ ፖለቲካዊ ውድባት ኤርትራ: ኣብዚ መዳይ’ዚ ተበጺሑ ዘሎ ምዕባለ ዘርኢ ጸብጻባት ሰሚዑ። በቲ ዝቐረበ ጸብጻብ መሰረት ክሳብ ሕጂ ብዙሓት ፖለቲካዊ ውድባት ንሓላፍነታዊ ተበግሶ ሰዲህኤ ኣውንታዊ ምላሽ ከም ዝሃቡን ገለ ውድባት ከኣ ብዛዕባቲ ትሕዝቶ ክበርሃሎም ከም ዝሓተቱ ኣብዚ ኣኼባ በሪሁ። ብፍላይ ምስ ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ-ሕድሪ ናብ ኣዝዩ ዝለዓለ ናይ ሓድነት ተስፋ ዝህብ ምቅርራባት ተበጺሑ ከም ዘሎን ሰልፍና ነዚ ንምትግባር ብትግሃት ክሰርሕ ምዃኑ ኣኼባ ባይቶ መዚኑ። ሰዲህኤ ብዛዕባ’ዚ ኣብ ዝምድና ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝርአ ዘሎ ዘይብሩህ ዝምድና ብስም ደለይቲ ፍትሒ ብሓባር ዝዛረቡ ናይ ሓባር ኮሚተታት ንምቛም ኣቕሪብዎ ዘሎ ጸዋዒት ተቐባልነት ክረክብ ትጽቢቱ ትስፍው ምዃኑ ገሊጹ። ምስዚ ኣተሓሒዙ 9ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ፡ ንፈጻሚ ሽማግለ ነቲ ተጀሚሩ ዘሎ መስርሕ ዝምድናን ሓድነትን ውድባት ከተግብር ሓላፍነት ሂቡ። ኣብ ርእስ’ዚ፡ ምስ ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ ተጀሚሩ ዘሎ እወንታዊ ርክብ ንምድልዳሉን ናብ ክብ ዝበለ ደረጃ ንምስግጋሩን ዘድሊ ጻዕርታት ክካየድ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ንፈጻሚ ሽማግለ ሓላፍነት ኣሰኪሙ።
9ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝርኣዮ ካልእ ኣገዳሲ ጉዳይ ምድላው 3ይ ስሩዕ ጉባአ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ እዩ። ነዚ ብዝምልከት ኣብ ዘካየዶ ሰፊሕ ዳህሳስ፡ ሓደሓደ ጉዳያት ብመሪሕነት ንክጽንዑ ወጊኑ። እቲ ምድላዋት ንምጅማር ክከኣል ከኣ 9 ዝኣባላታ ኣሰናዳኢት ሽማግለን 5 ዝኣባላት ሓጻይት ሽማግለ ኣቚሙ መምርሒ ስረሓተን ከኣ ሂቡ።
ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ብመንጽር’ቲ ኣብ ህልዊ ኩነታት ኤርትራን ምስ ኢትዮጵያ ትኣትዎ ዘላ ሓድሽን ኣሰካፍን ምዕራፍ ዝምድናን ብዘካየዶ ዓሚቝ ዳህሳስ መሰረት ህዝቢ ኤርትራን ኩሎም ሓይልታት ተቓውሞን ዝያዳ ኩሉ ግዜ ኣብ ዘሰማምዖም ጉዳያት ኣትኪሎም ሓቢሮም ክቃለሱ መጸዋዕታኡ ኣቕሪቡ።
ኣኼባ ባይቶ ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ክሳብ ሕጂ ከካይድዎ ንዝጸንሑ ኩለመዳያዊ ዘይሕለል ኣበርክተኦም ኣመጒሱ፡ ኣብ መጻኢ’ውን ከም ወትሩ፡ ሓድነት ሰልፎም ብምዕቃብ ንምልካዊ ተግባራት ስርዓት ህግደፍ ኣብ ምቅላዕን ንሓባራዊ ስራሕ ደለይቲ ፍትሒ ኣብ ምድንፋዕን እቲ ዘይሕለል ቃልሶም ዝያዳ ከደንፍዕዎ ጸዊዑ።
9ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ መንግስቲ ኢትዮጵያ ክሳብ ሕጂ ንኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ምቕባልን ምሕብሓብን ከካይዶ ንዝጸንሐ ጉርብትናዊ ምትሕብባር ኣመጒሱ። ኣብዚ እዋንዚ ንህዝቢ ኤርትራን ሓይልታት ተቓውመኡን ብዘግለለ፡ ምስቲ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ኣስካሕካሒ በደል ዝፍጽም ዘሎ መላኺ ጉጅለ ህግደፍ ዝገብሮ ዘሎ ዝምድና ዘላቒ ሰላም ከምጽእ ዘይክእል ምዃኑ ክግንዘብን ንከስተብህል እንዳጸወዐ፡ ሻቕለቱን ስኽፍትኡን ገሊጹ።
9ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ኣብ መወዳእታ ኣቦመንበር መሪጹን ብኣቦመንበር ባይቶ ንዘቕረበሉ ሑጹያት ኣባላት ፈጻሚ ሽማግለ ብምጽዳቕን ጠቕላላ ተቖጻጻሪ ብምምራጽን ኣኼባኡ ዛዚሙ
ሓቢርና ንስራሕ ከነድምዕ፡ ሓቢርና ነድምጽ ከነስምዕ!!!
ማእከላይ ሽማግለ ሰዲህኤ
13 ነሓሰ 2018
كلمة رئيس حزب الشعب الديمقراطي الأرتري في مهرجان ارتريا ٢٠١٨Written by منقستأب اسمروم
سيداتي سادتي ممثلي التنظيمات السياسية و منظمات المجتمع المدني
سيداتي سادتي أعضاء حزب الشعب الديمقراطي الارتري
ضيوفنا الكرام
أصالتاعن نفسي و نيابات عن قيادة و قاعدة حزب الشعب الديمقراطي الارتري اتقدم اليكم بخالص الشكر و التقدير لتلبية دعوتنا و مشاركتنا في مهرجان ٢٠١٨ ، تشرفنا بحضوركم ، أيضا الشكر موصول للجنة المنظمة و الي كل الذين ساهمو في أعداد المهرجان.
ينعقد مهرجان هذا العام في ظل تطورات إقليمية و دوليه لاسيما في وقت تحولات كبيرة و بوتيرة متسارعة علي مستوى منطقتنا بالغة الاهمية وبالتالي يتطلب مننا كمعارضه لنظام الهقدف للتعامل مع هذه الأحداث وأن ننتهز كل الفرص المتاحة لتحويلها لمصلحة الوطن و ان نبادر بتبادل الاراء و البدء بخطوات عملية لتحقيق ذلك.
سيداتي سادتي
في هذه الفترة دخلت الدول الكبرى في ما بينها في منافسة حول مسائل سياسية و اقتصادية و جيو سياسية وإزداد التنافس حدة بين كل من الولايات المتحدة الأمريكية من جهة و الصين والاتحاد الأوروبي و كندا من جهة أخرى فضلا عن التوتر الروسي ، الإيراني والاتحاد الأوروبي من جانب و إسرائيل و الولايات ً من الجانب الآخر الناتج بسبب تنصل الولايات المتحدة الأمريكية من اتفاقية البرنامج النووي الإيراني علاوة علي ذلك خلافات دول الأتحاد الأوروبي بخصوص قضايا اللاجئين البعد منها ترى أن يتم قبول طلب اللجوء في أول دولة تطأ فيها قدم طالب اللجوء، بينما توجد دول أخرى توأيد تقاسم عبء اللاجئين وطرف ثالث يدعم فكرة اغلاق الحدود أمام طالبي اللجوء.
ويشهد الشرق الأوسط والقرن الافريقي تدخلات سياسية و عسكرية من دول عديدة ، في سوريا تواجد عسكري روسي، إيراني، تركي إسرائيلي مكثف في اليمن معارك عسكريه طرفها التحالف العربي بقيادة المملكة العربية السعودية و الحوثيين و قوات الرئيس الراحل علي عبدالله صالح تقابل هذه الحرب بعدم قبول و إدانة من قبل إيران وتركيا وقطر. تمتد تداعيات حرب اليمن على القرن الإفريقي لأنها فتحت الباب لبناء قواعد عسكرية في السواحل الجنوبية الارترية لشن عمليات عسكرية ولسد الطريق امام التسلل الإيراني الى منطقة القرن الإفريقي فضلا عن تأجير ميناء عصب لدولة الإمارات العربية المتحدة لنفس القرض.
من الملاحظ أصبح القرن الإفريقي محط اطماع عسكرية و اقتصادية لدول عديدة والسعي لإيجاد موطأ قدم لها جري على قدم و ساق وما يواكد هذا الكلام الوجود الأمريكي ، الفرنسي ، الصيني ، التركي ، الإيطالية، و الياباني في جيبوتي أيضا الوجود التركي في السودان والصومال. أسباب هذا التحرك المحموم لكل هذه الدول يمكن تلخيصها في سببين رئيسيين الأول لحماية أساطيلها التجارية والاخرى للتأثير و التوسع في أفريقيا و الشرق الاوسط.
سيداتي سادتي
حديثي سوف يتركذ في التحولات الجارية في القرن الإفريقي بصفة عامة وفي أثيوبيا و إريتريا بصفة خاصة التي لفتت أنظار العالم. ان التغيير في أثيوبيا لم يأتي من فراغ بل كن ثمرة نضال شاق و تضحيات جسيمة للشعوب الإثيوبية ، رغم محاولات الحكومة الفدرالية المتكررة لكبح جماح الانتفاضة من خلال فرض حالة طوارئ لن تتمكن من قمعها وفي الاخير رضخة لمطالب الجماهيرو اعترف الحزب الحاكم على ان أسباب القلاقل كانت غياب الحكم الراشد وتأكل حزب الجهة الديمقراطية الشعبية الإثيوبية واقر الحزب إصلاح وتجديد نفسه و من أجل تحقيق الاصلاح أتى الدكتور ابي أحمد من داخل رحم الحزب وبدأ خطواته الإصلاحية بالنقاط التالية.
١ إطلاق سراح جميع السجناء السياسيين وسجناء الرأي و الضمير
٢ إنهاء حالة الطوارئ
٣ استدعاء جميع التنظيمات السياسية ومنظمات المجتمع المدني ووسائل الاعلام المقاومة من خارج البلاد وأعطاها حرية العمل من داخل البلاد للمنافسة.
٤ زيارات مكوكية لتهدئة حالة الشغب التي عانت منها الأقاليم
٥ قبول اتفاقية الجزائر و قرأر مفوضية ترسيم ألحدود دون شروط مسبقة
أن قبول واستعداد الدكتور ابي أحمد لاتفاقية الجزائر هي خطوه شجاعة لم يسبق لها مثيل في أفريقيا عموما ًو في القرن الإفريقي خاصتا ونحن في حزب الشعب الديمقراطي الارتري نهنئ ونشيد هذه الخطوة الباسلة. كما أود أن اؤكد ان حزب الشعب الديمقراطي الارتري انطلاقا من إيمانه الراسخ لمبدأ العدالة والسلام و للديمقراطية كانت مواقفه دأمنا و أبدا واضحه اتجاه حل قضية الحدود و ترسيمها بالطرق السلمية.
أن التحولات التي شهدتها أثيوبيا لا شك انها من صنع الشعب الأثيوبي بالدرجة الأساسية و بشكل رئيسي ولكن لا يمكن أغفال الدور المساعد الكبير الذي لعبته الولايات المتحدة الأمريكية و المملكة العربية السعودية و دولة الإمارات العربية المتحدة . في أحد لقاءاته الصحفية بخصوص اجتماع بين الدولتين ذكر سفير الولايات المتحدة لدى إثيوبيا السيد مايك راينر بأن المحادثات بين أثيوبيا و إريتريا بدأت قبل مجيئ الدكتور ابي أحمد في السلطة وأكد لقاء فد ارتري بقيادة وزير خارجية إريتريا السيد عثمان صالح و عدوية مستشار الرئيس الأرتري السيد يماني قبراب بالسيد هيلي ماريام دسالن رئيس وزراء أثيوبيا السابق برعاية أمريكا في العاصمة واشنقتون.
للاءت نظام اسمرى ، بالأمس كان يسرخ رأس نظام الهقدف في كل مناسبة " لاء لتطبيع قبل ترسيم الحدود و قبل خروج اخر جندي من الأراضي الارترية و نعم للتطبيع بعد ترسيم الحدود " بمعنى ترسيم الحدود في الصباح و التطبيع في مساء نفس اليوم ، إذن ماذا جرى اليوم حتى يهرول نحو التطبيع و إجراء محادثات مع أثيوبيا بعيدة عن أنظار الشعب الارتري، هل تم فعلا ترسيم الحدود ووضع الحديد على الارض، الم يكون النظام ووسائل الإعلام التي تعمل علي حسابه تتهم السيد هيلي ماريام ولدتنساءي (دروع) و مجموعته بالخيانة العظمة لمجرد مطالبتهم العمل بالدستور و حل النزاع الحدود بالمفاوضات السلمية ايصا كانو يكيلون نفس الاتهامات للمعارضة الإرترية لتواجدها الاضطراري في الأراضي الإثيوبية ، هل من مبرر لهذا التهافت و الهرولة من قبل النظام اتجاه أثيوبيا ? و هل من معطيات جديدة على الارض تحتم ذلك ? السلطة في أثيوبيا هو نفس الائتلاف الحاكم و ترسيم الحدود لم يتم بعد حقا تصرف أدهش كل مراقب للعلاقات الإرترية و الأثيوبي.
ومن المحزن والمعيب أن يتم اعلان قرار إرسال وفد التطبيع في ال ٢٠ من يونيو في ذكرى يوم الشهداء الذين سقطوا من أجل تحرير تراب الوطن و الدفاع عن حدوده و سيادته دون إعطاء اي اعتبارللشهداء و للشعب الذي قدم أبناءه شهداء مهرا للتحرير و السيادة ولكن هذا التصرف ليس غريب من النظام في اسمرى ويجب أن نعي جيدا من لم يحترم شعبه و يخون عهد الشهداء لايؤتمن في تحقيق السلام مع الداخل ولا التطبيع مع الخارج.
النظام الدكتاتوري في إريتريا كل ما يهمه هو ضخ دماء في جسده المتهالك لأطالة عمره حتى لوكلف ذلك التخلي عن السيادة بالتجزئة هنا وهناك أملي ان تكون هذه الحقيقة اليوم واضحة كوضوح الشمس في رابعة النهار، عوضا عن ترسيم الحدود تنصب كل اهتماماته في استخدام الموانئ و فتح السفارات و استئناف رحلات الخطوط الجوية الإثيوبية و فتح الحدود أمام تنقل المواطنين مستخفنا قضية الحدود و ترسيمها أن لم تكون أهملة حسب التصريحات الواردة من الطرفين ولكن على الشعب الارتري أن يطالب بشدة بترسيم الحدود على الأرض حتى لا تفرض عليه قدن حروب حدودية أخرى في حالة عدم تقاطع المصالح بين الدولتين.
جميع القرارات المتخذة من قبل النظام غير شفافة ودون أدنى مشاركة شعبية لا أحد يعلم الى أين سوف تتطور الأوضاع وبالتالي يتطلب من الجميع أن يراقب سير عملية السلام التي يطبل لها انظام بكل اهتمام، لا شك ان السلام ضروري ومطلب جماهيري لايوجد كأن يرفض السلام ولكن لأحد يقبل السلام المزعوم ، ان السلام لا يعني إسكات المدافع فقط بل السلام يعني التطور و التنمية و التعليم و التسامح و احترام سيادة القانون وضمان الحريات العامة وكل هذا له غياب تام في إريتريا اليوم.
بلادنا لا تحكم بالقانون ببساطة دولة بدون دستور و في ظل غياب سيادة القانون تحرم هامش من الحرية للمعارضة السلمية من الداخل و يحظر الاعلام الحر و يمنع أي نشاط لمنظمات المجتمع المدنيي عودا عن ذلك تشيد السجون التي تمتلئ بالسجناء السياسيين و سجناء الضمير و قدن لا يستبعد سماع بتقديم طلب تسليم قيادات المعارضة و زوار اليل الى حيث ما تقيم لتصفيتها جسديا.
التحولات الجارية في أثيوبيا لاتزال في بدايتها أين ستنتهي غير واضح حتى اللحظة تلوح في الافق وجود اتجاهين لذلك يمكن القول أن البلد في مفترق الطريق فعلى الجهتين أن تتفق وتجنب البلاد من ويلات الاقتتال و الدمار، السلام او عدمه في أثيوبيا و إريتريا ينعكس على دول الجوار وعلي بعضهم البعض سلبا أو إيجابا، ولتحقيق سلام مستدام بين الجارتين له شروطه الأساسية تتمثل في تأمين الحريات العامة وإيجاد ارضية ديمقراطية تمارس فيها الجماهير سلطاتها باعتبارها المصدر الوحيد للسلطة .
سيداتي سادتي
الجزء الثالث من خطابي هو معسكر المعارضة ، بعد تحرير إريتريا نتيجة عدم انفتاح النظام و إقصاء الرأي الاخر نمت المعارضة بشكل سريع من حيث العدد ولكن عدم تمكنها من خلق مظلة تجمعها وغياب دور القيادة لم تسيرفي الاتجاه الصحيح فحسب بل دخلت في مشادة ضد بعضها البعض في قضاية جانبية وأضاعة كثير من الفرص ، يجب أن نعترف بهذه الحقيقة وأن نبدأ بتصحييحها فورا لأنها تحتمل التأخير والا وجودنا كمعارضة سوف لن يكون له معنى،
تشهد منطقتنا تحولات كثيرا و بوتيرة متسارعة لم نلعب فيها دورنا كما ينبغي أن لم يكون هذا الدور معدوم وهذا يجعل وجودنا كتنظيمات معارضة في مفترق الطريق أم ان نبدأ في تقويم مسيرتنا والاعتذار لشعبنا و التصالح مع انفسنا و الشروع في العمل الجماعي نحو الهدف المشترك أم ان نضمحل واحد تلو الاخر ، ليس لدي أدنى شك ان خيارنا هو الخيار الاول ولكن هذا الخيار لا يحتمل التقاعس أو التحرك البطيء فعليه يجب من الكل أن يؤدي دوره كماينبغي والا التاريخ سوف لن يرحمنا.
نحنا وشعبنا أصبحنا نفاجأ بالأحداث المصيرية التي تهم الوطن لأنها تطبخ بمنتهى السرية بعيدة عن أنظار الشعب ان عملية السلام والتطبيع التي تقراع لها الطبول قبل ترسيم الحدود لاندري الى أين ستنتهي، لان لا يفصحاح عنها حتى القيل و يكتنفها كثير من القموض، هل يعنى بها لإضعاف الجبهة الشعبية لتحرير تقرأ أم هى لمعالجة أسباب الحرب الحدودية التي راحت ضحها كثير من الارواح و الممتلكات ، هذا ما سوف تكشف عنه الأيام . أزالت النظام و الإتيان بالبديل الديمقراطي هو استحقاق داخلي و من صميم مهمة الشعب الارتري و معسكر المعارضة بشقيها التنظيمات السياسية ومنظمات المجتمع المدني ويجب ان نرفض وانلا ننتظرمربعين أيادينا لأي جهه خارجية للقيام بهذه العمل بدلا عنا.
وفي هذه المناسبة يقترح حزب الشعب الديمقراطي الارتري الى جميع التنظيمات الارترية تكوين لجنة مشتركة يناط إليها المهام الدبلوماسي و مخاطبة الحكومات والهيئات الدولية والعمل الاعلامي و الجماهيري و ندعو الجميع الي اجتماع في أسرع وقت ممكن لاتخاذ خطوات عملية بهذا الخصوص .
دعونا نعطي حيز كبير في مهرجان ٢٠١٨ لإلقاء الضوء على تطورات العلاقات بين إريتريا و أثيوبيا .
فلنعمل سويا لكي ننجز ..... وننادي سويا لكي نسمع
منقستأب اسمروم
رئيس حزب الشعب الديمقراطي الارتري
ፈስቲቫል ኤርትራ ፍራንክፈርት 2018 ንሓድነትን ሓባራዊ ስራሕን ደለይቲ ፍትሒ ጸዊዑWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
በቲ ኣብ መንጐ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝኸይድ ዘሎ ንመጻኢ ዝምድና ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝጸልው ዘሰንብድ ዝምድና ዝተሻቐሉ ናይ ብዙሓት ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ መራሕቲ ኣብ ፈስቲቫል ኤርትራ ፍራንክፈርት 2018 ብ4 ነሃሰ 2018 ኣብ ዘስምዕዎ መደረታን ዘካየድዎ ምይይጥን ዝሓደሮም ሻቕሎትን ስንባደን ኣቃሊሖም።
እቶም መራሕቲ ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ ኣተሓሒዞም ነቲ ኣብ ልዕሊ ልኡላውነት ኤርትራ ዘንጸላሉ ዘሎ ስግኣት ተረዲኦም፡ ኣብ ቀጻሊ ዘተኣማምን ሃገራዊ ምንቅስቓስ ፈጢርካ እቲ ውልቃዊ ዲክታቶር ኣብ ኤርትራ ዝያዳ ጉድኣት ከየውረደ ንምዕጋቱ ክስራሕ ከም ዝግበኦ ኣንጸባሪቖም። እቶም ሓደ ድሕሪ ሓደ መደረ ዘስምዑ መራሕትን ወከልትን ውድባት ኤርትራ ነቲ “ብሓባር ንስራሕ ከነድምዕ፡ ብሓባር ነድምጽ ከነስምዕ” ዝብል ናይቲ ፈስቲቫል መሪሕ ጭረሖ ናይ ምትግባሩ ኣገዳስነት ኣጉሊሖም።
ኣብቲ ብወይዘሮ ኣድያም ተፈራን ኣቶ ግርማይ ዘሚካኤልን ዝተመርሐ ኣገዳሲ መኣዲ ዘተ፡ ናይቲ ፈስቲቫል ኣሰናዳኢት ኮሚተ፡ ናይ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ማሕበርን ናይ ዞባ ኤውሮጳ ሰዲህኤን ኣቦመንበር ኣቶ ተስፋማርያም ክብረኣብ መኽፈቲ ቃል ኣስሚዑ። ደድሕሪ መኽፈቲ ቃል ኣቶ ተስፋማርያም ክብረኣብ ከኣ ትምህርታዊ መግለጺ ብዶ/ር ክላውስ-ዲየተር ግሮዘ ካብ ሓምላይ ሰልፊ ጀርመን ቀሪቡ።
ድሕሪዚ እቶም መራሕቲ ኣኼባ ንመራሕቲ’ቲ መኣዲ ዘተ ብትግርኛን ዓረብን ዓዲሞም። እቶም ነናይ ውድቦም ርኢቶ ከቕርቡ ናብ መድረኽ ዝተዓደሙ፡ ኣቶ ሑሴን ከሊፋ ኣቦመንበር ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ርኢቶኡ ብዓረብ ብሓጺሩ ምስ ኣቕረበ ምሉእ ትሕዝቶ ናይቲ ውድብ ቃል ከኣ ብኣቶ በርሀ ዑቕባዝጊ ብትግርኛ ተነቢቡ። ኣቶ መንግስተኣብ ኣስመሮም ኣቦመንበር ሰዲህኤ፡ ኣንበሳደር ዓንደብርሃን ወልደጊዮርስ ኣባል ፈጻሚ ኮሚተ መድረኽ ንሃገራዊ ዘተ ቃል ካብ ዘስምዑ ነይሮም። ብዘይካዚ መንሱር ዓብደልሃዲ ካብ ግንባር ሃግራዊ ድሕነት ኤርትራ፡ ኣቶ ሳልሕ ሰባሕ ኣቦመንበር ኤርትራዊ ፈደራላዊ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቕስ፡ ኣቶ መንግስተኣብ ኣፈወርቂ ካብ ዲሞክራስያዊ ሰልፊ፡ ኤርትራ፡ ኣቶ ክፍለዝጊ ገብረመድህን ኣቦመንበር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ-ሕድሪ፡ መንእሰይ ሮበል ሃይለ ካብ ሕብረት ኤርትራውያን ንፍትሒ፡ ዶ/ር መሓመድ ብርሃን እድሪስ ካብ ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ፡ ወ/ሮ ኣልጋነሽ ገብረ ካብ ምትእስሳር ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ፡ ወ/ሮ ገርግስ ነጋሽ ካብ ሊግ ደቂ ኣንስትዮ ሰዲህኤ፡ ኣቶ ባህታ ሃይለማርያም ካብ ግንባር ዲሞክራስያዊ ሓድነት ኤርትራ፡ ኣቶ ጀማል እስማዒል ካብ ሊግ ኤርትራዊ መታሕት፡ ኣቶ ክብረኣብ ምስግና ካብ ሰውራዊ ዲሞክራስያዊ ግንባር ኤርትራን ኣቶ ገብረሂወት ክፍለ ካብ ኤርትራዊ ስምረት ንዲሞክራስያዊ ለውጥን እውን ኣብቲ ፈስቲቫል ቃል ዘስምዑ ተሳተፍቲ ነይሮም።
ኣብ መወዳእታ ብፍሉይ እቶም ተወከልቲ ፖለቲካዊ ውድባት ተራኺቦም ተላዚቦም። ከም ውጽኢት ልዝቦም ከኣ ኣብዞም ዝስዕቡ ነጥብታት ብሓፈሻ ተረዳዲኦም።
- በቶም ተወከልቲ ዝቐረበ ሓሳባት ተመሳሳልን መሰረታውን ምዃኑ
- ኣብዚ ፈስቲቫል ዝተሳተፉ ውድባት ከም ኩሉ ህዝቢ ኤርትራ፡ በቲ ዝካየድ ዘሎ ዘይቅቡል ኣተሓሕዛ ዝምድና ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያን ዝኾነ ውክልና ዘየብሉ ጨቛኒ ኤርትራዊ ጉጅለን ሻቕሎቶም ዕዙዝ ምዃኑ።
- ስለዚ እተን ውድባት ህጹጽነት ብዛዕባቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ተበግሶታት ሓባራዊ ስጉምቲ ንምውሳድ ዝያዳ ኣድላይነት ኣብ ሕድሕድካ ምልዛብ ኣገዳሲ ምዃኑ።
ድሕሪ ዕረፍቲ ኣብ ዕለተ ቀዳም 4 ነሃሰ 2018 ድሕሪ ቀትሪ ተሳተፍቲ ብዛዕባ መዋጸኦ ካብዚ ሕጂ ኤርትራ ኣትያቶ ዘላ ብሰንኪ ጉጅለ ህግደፍ ንልኡላውነታ ዘስግእን ብዛዕባቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ኩነታትን ህዝቢ ኤርትራ ምሉእ ዕድመኡ ክሃርፎ ዝጸንሐ ሰላማውን ልኡላውነት ሃገሩን ክበርሃሎም ናብቶም ኣብ መድረኽ ዝነበሩ ሓቲቶም።
ምስዚ ብዝተተሓሓዘ ኣቐዲሙ ኣብ ዕለተ ዓርቢ፡ ጉባአ ዞባ ኤውሮጳ ሰዲህኤን ሰሚናር ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ብዛዕባ ምሕዳስ ሰልፍን ዝኣመሰሉ ንጥፈታት ተኻይዶም። ምስቲ ዘይተለምደ ሓያል ሙቖት እቲ ብነባራትን መንእሰያትን ኤርትራውያን ዝቐረበ ባህላዊ ፕሮግራም ናብ ሰንበት ዘውግሕ ምሉእ ለይቲ ተኻይዱ።
ኣቦመንበር ሰዲህኤ ተቓለስቲ ምእንቲ ድሕነት ሃገር ኣበርቲዖም ንክሰርሑ ኣብ ፈስቲቫል 2018 መጸዋዕታ ኣቕሪቡWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣቦመንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣቶ መንግስተኣብ ኣስመሮም ኣብ ፈስቲቫል ፍራንክፈርት 2018 ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ተሳተፍቲ ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ልዕሊ ልኡላውነት ኤርትራ ዝዝንቢ ዘሎ ሓደጋ ንምውጋድ ብሓባር ንክሰርሑ መጸዋዕታ ኣቕሪቡ። ንሱ ናይዚ ዓመት ህጹጻት ኣጀንዳ ደለይቲ ፍትሒ ክልተ እየን ንሳተን ከኣ፡ ኩነታት ተቓውሞ ኤርትራ ምምዕርራይን እዚ ዝረአ ዘሎ ጽልሙት ዝምድና መንግስታት ኣስመራን ኣዲስ ኣበባን ምዃኖም ጠቒሱ።
ሕጂ ዝረአ ዘሎ ኩነታት ኤርትራ ካብ ኩሉ ግዜ ዝኸፈአ ምዃኑ ዝጠቐሰ ኣቦመንበር ሰዲህኤ፡ ህልዊ ዓለም ለኻዊ ምዕባለ ደህሲሱ ዝያዳ ከኣ ኣብቲ ንከባቢ ቀርኒ ኣፍሪቃን ቀይሕ ባሕርን ዝጸሉ ጉዳያት ኣተኲሩ። ብፍላይ ብዛዕባ ኢድ ኣእታውነት መንግስቲ ኤርትራ ኣብቲ ብሳዑዲ ዓረብያን መሕዙታን ዝምራሕ ጉዳይ የመን ኣስፊሑ ገሊጹ።
ኣቶ መንግስተኣብ ኣስመሮም ብዛዕባዚ ኣብ ኢትዮጵያ ዝረአ ዘሎ ቅልጡፍ ለውጥን ዝሓለፈ ጌጋታት ንምእራም ዝተወስደ ስጉምትታትን ሕጽረታት ናይቲ ፈደራላዊ ምምሕዳርን ብዝምልከት ኣስፊሑ ገሊጹ። ካብቲ ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝተወስደ ውሳነታት፡ ብዘይቅድመ ኩነት ምቕባል ነቲ ቀያድን ናይ መወዳእታን ውሳነ ዶብን ንምትግባር ዝተራእየ ትብዓትን እቲ ቀንዲ ምዃኑ ጠቒሱ። ምስዚ ኩሉ ግና ኣቶ መንግስተኣብ ብዛዕባቲ ኩነታት ናብ ንቡር ምምላስን ዝምድና ህዝቢ ምስ ህዝብን ብዝብል ዝውሰድ ዘሎ ህዉኽን ዘይእመንን ስጉምትታት ዝሓደሮ ስኽፍታ ኣይሓብአን።
ኣቦመንበር ሰዲህኤ፡ እቲ ዝኸይድ ዘሎ ኣገባብ ዕድመ ወጽዓ ኣብ ኤርትራን ንምንዋሕ ዝተማህዘን ንህዝቢ ኤርትራ ዘዋርድን ምዃኑ ኣገንዚቡ። ኣተሓሒዙ ድማ ስላም ውግእ ብዘይምህላው ጥራይ ዝግለጽ ከምዘይኮነ ጠቒሱ፡ ኣብዚ እዋንዚ ብኩራት ልዕና ሕጊ፡ ኣገልግሎታት ትምህርትን ጥዕናን ካልኦትን ኣብ ኤርትራ ከምዘየለዉ ኣመልኪቱ።
ኣቶ መንግስተኣብ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ኣዝዩ ተሃዋስን ብርግጸኝነት ንከባቢና ብኣሉታ ዝጸሉን ምዃኑ ጠቒሱ። ኣተሓሒዙ ከኣ ጉዳይ ኤርትራ ኣብ ቀራና መንገዲ ዘሎ ኮይኑ ንምፍዋሱ ከኣ ዝለዓለ ናይ ህዝቢ ተሳትፎ ከም ዝሓትት ንተሳተፍቲ ገሊጹ።
ብዘይካቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝኸይድ ዘሎ ምዕብልና እቲ ዝዓበየ ጉዳይ ግቡእ መልክዑ ምትሓዝ ዘድሊ ዘይጥርኑፍ ኣተሃላልዋ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ምዃኑ ኣቶ መንግስተኣብ ኣብዚ መደረኡ ገሊጹ። ንሱ ኣስዒቡ እቲ ምርጫታት ምህላው ወይ ዘይምህላው ምዃኑ ጠቒሱ። ኣተሓሒዙ ድማ ሃገር ናይ ምድሓን ስጉምቲ ንክንወስድ ግዜ ከምዘይብልና ኣስፊሩ። ወይ ሕጂ ስጉምቲ ምውሳድ ወይ ድማ ዘይምህላው ኣብ ቅድሜና ዘለዉ ምርጫታት እዮም ኢሉ። ኣብ መወዳእታ ከኣ መደረኡ ኣብ ደንበ ተቓውሞ ሓደ ዘድምዕ ሃገራዊ ሓይሊ ንክምስረት ብምጽዋዕ መደረኡ ዛዚሙ።
At Eritrea Festival 2018, EPDP Chairman Urges Compatriots to Work Hard for National SalvationWritten by EPDP Information Office
In his keynote address at the Eritrea Festival 2018 in Frankfurt, EPDP Chairman Menghesteab Asmerom urged participants on the urgency of joint Eritrean action to ward off the looming dangers to the very continuation of Eritrean sovereign existence. He said the priority agenda item for Eritrean justice seekers this year are two - namely, the status of the Eritrean opposition and the murky relation building up between the two governments in Asmara and Addis Ababa.
The EPDP chairman, who believed the present Eritrean situation to be more critical than ever, accessed significant global developments with emphasis on the regional tensions re-alignments directly affecting the Horn of Africa and Red Sea basin. In particular, he talked in length about the involvement of the Eritrean regime in the conflict in Yemen which is driven by the Saudi Arabia and its coalition members in the region.
Mr. Menghesteab Asmerom also took sufficient time to describe the fast changing situation in Ethiopia and the significant steps taken to address past mistakes and shortcomings of the federal state. Among the important decisions taken was accepting the Algiers Agreement without preconditions and commitment to implement the final and binding ruling of the Eritrea-Ethiopia Boundary Commission (EEBC). However, he did not hide his deep concern about the so-called hasty and treacherous steps taken towards what were called as "normalization" measures to "promote" people to people relations.
The EPDP Chairman considered the obscure arrangement forged between the two governments as blatant insult to the Eritrean people and meant to prolong in state control the repressive and deceitful clique in Asmara. He defined peace not as the absence of war but the prevalence of rule of law, education, health services and general wellbeing of the people and added, "all of these and more are lacking in Eritrea".
The EPDP Chairman said the situation in Ethiopia is still volatile and the outcome will for sure affect Eritrea and the rest of the region. He added that the Eritrean situation is also at cross-roads and needed massive public participation in giving it the right direction.
Besides the Ethio-Eritrean relations, the other major agenda item for Eritreans is the fragmented existence of the Eritrean opposition camp which still waiting for urgent action to mend it. He stressed that the choice is "to be or not to be" and that no time is left for us to take the appropriate measures for national salvation. "We act now or we perish, no other alternative", he concluded his call for urgent steps towards creating a viable national force to rescue an endangered national survival.
Eritrea Festival 2018 in Frankfurt Calls for Unity & Urgent Action by Justice SeekersWritten by EPDP Information Office
Deeply concerned by recent disturbing and confusing messages supposedly related to "future" Ethio-Eritrean relations, leaderships of a dozen Eritrean political and civil organizations of the Eritrean opposition camp voiced shock and disappointment during presentations and panel discussions on 4 August at the Eritrea Festival 2018 in Frankfurt.
They sensed dangerous threats to the hard-won national sovereignty and called for maximum effort and compromises towards creating a viable national movement to stop the one-man dictatorship in Asmara from doing more damage to Eritrea and its people.
Speaker after speaker at the Main Panel stressed the urgency of fulfilling the Eritrea Festival 2018 slogan which said:
Working in Unison, We Shall Achieve;
Voicing in Unison We Shall Get Heard.
Conducted under the moderation of Ms Adiam Teferra and Mr. Ghirmai Zemichael, the Festival Panel was declared open by a welcoming address of Mr. Tesfamariam Kibreab, chairman of the preparatory committee of the hosts, the EDA (Eritrean Democratic Association) and Europe branches of the EPDP. This was followed by a brief educational address of Dr. Klaus-Dieter Grothe of the German Green Party (see a separate story).
Speaking in Arabic and Tigrigna, the panel moderators then continued introducing and calling to the podium the day's panelists.
The Eritrean political and civil society representatives who appeared at the podium to clearly voice out positions of their respective organizations included Mr. Hussein Khalifa, chairman of the Eritrean Liberation Front (ELF) who briefly conveyed his message in Arabic and let Mr. Berhe Ogbazghi read the statement in Tigrigna; Mr. Menghesteab Asmerom, EPDP chairman; Ambassador Andebrhan Weldegiorghis, executive committee member of the Forum for National Dialogue (FND/Medrek).
Others were Mr. Mensur Abdelhadi of the Eritrean National Salvation Front (ENSF); Mr. Saleh Sabah, chairman of the Eritrean Federal Democratic Movement (EFDM); Mr. Menghesteab Afeworki of the Eritrean Democratic Party (EDP); Mr. Kiflezghi Ghebdremedhin, chairman of Eritrean National Salvation (ENS-Hidri); youthful Abel Haile of the Unity of Eritreans for Justice (UEJ) a newly formed coalition founded in Israel; Dr. Mohammed Burhan Idris of the Nahda Party; Ms Alganesh Ghebre, of the Eritrean Women's Network; Ms Ghergish Negash of the EPDP Women's League; Mr. Bahta Hailemariam of the Eritrean Democratic Unity Front (EDUF-Sagem); Mr. Jamal Ismail of the Eritrean Lowland League (ELL); Mr. Kibrea Mesghina of the Eritrean Revolutionary Democratic (ERDF-Sedege'e), and Mr. G/Hiwet Kifle of the Eritrean Unity for Democratic Change EUDC).
In a separate consultation meeting, the organizational representatives discussed the issue of what is to be done and reached understanding on the following points:
- The positions stated by participant organizations are similar and mostly complimentary;
- The festival participant organizations are, like the rest of the Eritrean people, extremely disturbed by the latest unwelcome pronouncements of the Ethiopian Prime Minister and the Eritrean autocrat heading the unrepresentative clique in Asmara;
- These organizations, therefore, see the urgency of holding further consultations amongst them towards joint action taking into consideration existing Eritrean initiatives.
Following lunch recess on Saturday afternoon, the speakers were grilled by the audience which wanted to know what the way forward in addressing the threat to Eritrean sovereignty posed by the erratic one-man dictatorship in Asmara and the general trend in Ethiopia that is not reassuring to the age-old aspiration of the Eritrean people for peaceful existence as a sovereign nation.
Other festival events held on Friday, like the Europe Zone congress of EPDP branches and a seminar on the party renewal project are covered as separate stories. Despite the unusual heat, the all-night cultural programme for Saturday was conducted as led by young and veteran artists.
ቃል ኣቦ መንበር ሰዲህኤ ኣብ ፈስቲቫል ኤርትራ 2018Written by መንግስተኣብ ኣስመሮም
ዝኸበርኩምንዝኸበርክንን ወከልቲ ውድባትን ሲቪላውያን ማሕበራትን
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን ዕዱማት ኣጋይሽና
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን መሰረታት ሰዲህኤ
ኣቐዲመ፡ ንዕድሜና ኣኽቢርኩም/ን ኣብ ፈስቲቫል ኤርትራ 2018 ክትሳተፉ ብምምጻእኩም ክብ ዝበለ ምስጋናይ ከቕርበልኩም/ን እፈቱ። ቀጺለ፡ ነዚ ፈስቲቫል‘ዚ ክውን ንምግባር ከይሰልከየት ዝሰርሐት ኣሰናዳኢት ሽማግለ ፈስቲቫል ናእዳይን ምስጋናይን ከቕርበላ እፈቱ።
ናይ ሎም ዘበን ፈስቲቫል ኣብ ዓለምና ይኹን ኣብ ዞናና ድማ ብፍላይ ዓበይቲ ክስተታት ኣብ ዝግሃድሉ ዘለዉ እዋን ይካየድ ምህላዉ ዓቢ ኣገዳስነት ኣለዎ። ነዚ ዕድል’ዚ ተጠቒምና፡ ከም ተቓወምቲ ስርዓት ህግዲፍ መጠን፡ ነዚ መድረኽ’ዚ ሓሳብ ንሓሳብ እንለዋወጠሉን ግብራዊ ስጕምቲ ንምውሳድ እንብገሰሉን መንቀሊ መስመር ጌርና ክንጥቀመሉን ድማ ትጽቢት ህዝብናን ሰልፍናን ኢዩ።
ክቡራትን ክቡራንን
ኣብ’ዚ እዋን’ዚ፡ ሓያላት መንግስታት ዓለምና፡ ኣብ ዓሚቝ ፖለቲካዊ፡ ቍጠባውን ጂኦ-ፖለቲካዊ ውድድር ኢየን ተጸሚደን ዘለዋ። ኣብ መንጐ ኣመሪካ ብሓደ ሸነኽ ኣብ መንጐ ቺና፡ ኣውሮጳዊ ሕብረትን ካናዳን ድማ በቲ ካልእ ሸነኽ ናይ ንግዲ ውግእ ተኸፊቱ ኣሎ። ኣብ መንጐ ሩስያን ኢራንን ኣውሮጳዊ ሕብረትን ብሓደ ሸነኽ፡ ኣመሪካን እስራኤልን ድማ በቲ ካልእ ሸነኽ ብጠንቂ ምስሓብ ኣመሪካ ካብ’ቲ ምስ ኢራን እተበጽሐ ስምምዕ ኑክልያራዊ ሓይሊ ኢራን፡ ዝተፈጥረ ቅልውላው እውን ኣሎ። ኣብ መንጐ ሃገራት ሕብረት ኣውሮጳ ብምኽንያት ዋሕዚ ስደትን ኣቀባብልኦምን ዝምልከት ዘይምርድዳኣት ኣብ ጥርዚ በጺሑ ኣሎ ክበሃል ይከኣል። ገለ መንግስታት፡ ስደተኛታት ኣብ’ታ ቀዲሞም ዝረገጽዋ ሃገር ኢዮም ዑቝባ ክሓቱ ዘለዎም ይብሉ፤ ገለ ድማ፡ ኣይኰነን እቲ ጾር ብማዕረ ክንስከሞ ኣሎና ይብሉ፡ ገለ ድማ ንሕና ፈጺምና ስደተኛታት ኣይንቕበልን ኢና ብምባል ዶባቶም ክዓጽዉ ዝደልዩ ኣለዉ።
ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ድማ፡ ኣብ ጕዳይ ሱርያ ብዝምልከት፡ ሩስያ፡ ቺና፡ ቱርኪ፡ ኣመሪካን እስራኤልን ፖለቲካውን ወተሃደራውን ኢድ ምትእትታው ይገብራ ኣለዋ።
ብስዑዲ ዝምራሕ ልፍንቲ/ኪዳን ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ፡ ኣብ ልዕሊ ንሰንዓ ዝቖጻጸሩ ዘለዉ ሓይልታት ሖቲን ሓይልታት ነፍስሄር ዓሊ ዓብደላ ሳልሕን ውግእ ኣዊጆም ኣለዉ። ንግስነት ዓረብ ወይ ኣራብ ኤሚረይትስ፡ ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ኤርትራ ወተሃደራዊ መደበር ብምቛም ኣንጻር ሓይልታት ሖቲን ሓይልታት ዓሊ ዓብደላ ሳልሕን መጥቃዕቲ ተካይድ ኣላ። ቱርክን ኢራንን ቀጠርን ድማ ነዚ ውግእ’ዚ ክዅንንኦን ክቃወምኦን ይርኣያ ኢየን።
ብተወሳኺ፡ ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ልፍንቲ/ኪዳን ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ድማ፡ ነቲ ኣብ የመን ጀሚርዎ ዘሎ ውግእ ንኽጥቀመሉን ንቀይሕ ባሕሪ ካብ ሰልኩታት ናይ ኢራንን ጽልዋኣን ንምቍጽጻርን ዝዓለመ፡ ብዓረባዊ ንግስነት ወይ ዓማራት ኣቢሉ ዝተኻረዮ ወተሃደራዊ መደበር ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ኤርትራ መስሪቱ ኣሎ።
ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ከኣ፡ ኣመሪካ፡ ፈረንሳ፡ ቺና፡ ጃፓን፡ ቱርኪ፡ ጣልያን፡ ኣብ ጅቡቲ መደበራት ኣለወን። ህንድን ኢራንን ድማ ክስዕባ ይደናደና ኣለዋ። ቱርኪ፡ ኣብ ሶማልያን ጅቡትን ወተሃደራዊ መደበራት ኣለዋ፡ ኣብ ሰዋኪን ውን ተወሳኺ መደበር ናይ ምኽፋት መደብ ኣለዋ።
ኵለን እዘን ሃገራት እዚኣ’ተን ብሓደ ሸነኽ ጸጥታ ናይ መተሓላለፊ መራኽበንን ንግደንን ዝዀነ ቀይሕ ባሕሪ ንምሕላው ኰይኑ፤ ብኻልእ ሸነኽ ድማ ጽልዋአን ኣብ ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ንምስፋሕ ኢየን ዝጓየያ ዘለዋ።
ክቡራትን ክቡራንን
ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብሓፈሻ፡ ኣብ ኢትዮጵያ፡ ኤርትራን ድማ ብፍላይ ዝርአ ዘሎስ ሓድሽ ክስተታት ናይ ዓለምና ኣትኵሮ ስሒቡ ዘሎ ጕዳይ ስለዝዀነ፡ መደረይ ኣብኡ ዘትኰረ ክኸውን ኢዩ።
ሰዲህኤ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ዝተጋህደ ለውጢ ህዝብታት እታ ሃገር ዝደረኽዎ ለውጢ ኢዩ ዝብል እምነት ኢዩ ዘለዎ። መንግስቲ ፈደራላዊ ዲሞክራስያዊ ሪፑብሊክ ኢትዮጵያ ህጹጽ ኣዋጅ ብምእዋጅ ነቲ ናይ ህዝብታት ኢትዮጵያ ናዕቢ ከህድኦ እኳ እንተፈተነ፡ ስለዘይሰለጦ፡ ኣብ መወዳእታ እቲ ጸገም ብኵራት ናይ ሰናይ ምሕደራን ምብስባስ ናይ ኢህወደግን ምዃኑ ኣሚኑ፡ ጥልቂ ምሕዳስ ዝብሎ መስርሕ ከካይድ ምውሳኑ ድማ ዝፍለጥ ኢዩ።
ካብ’ዚ ብምብጋስ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብመሪሕነት ቀዳማይ ሚኒስተር ዶር ኣብዪ ኣሕመድ ዝወሰዶ፡-
1. ንእሱራት ብሓፈሻ፡ ንናይ ፖለቲካን ሕልናን እሱራት ድማ ብፍላይ ምፍታሕ፤
2. ንህጹጽ ኣዋጅ ምልዓል፤
3. ኣብ ደገ ንዝርከቡ ኢትዮጵያውን ተቓወምቲ ውድባት፡ ሲቪላውያን ማሕበራት፡ ሚድያታት ኣብ ክንዲ ከም ጸላእቲ ከም ተወዳደርቲ ብምርኣይ ኣብ ሃገሮም ኣትዮም ብሰላማዊ ኣገባብ ክወዳደሩን ክሰርሑን ምጽዋዖም፤
4. ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ተኸሲቱ ዝነበረ ናዕቢ ንምህዳእ ብቐዳማይ ሚንስተር ዝተገብሩ ዑደታትን ኣኼባታትን፤
5. ንስምምዕ ኣልጀርስን ብይን ኮሚሽን ዶብን ብዘይ ቅድመ-ኵነት ተቐቢሉ ንምትግባሩ ድልውነቱ ምግላጹ፡... ብሓቂ ኣብ ኣፍሪቃ ብሓፈሻ፡ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ድማ ብፍላይ ተራእዩ ዘይፈልጥን መዘና ዘይብሉን ተባዕን ናይ ለውጢ ተበግሶ ስለዝዀነ ናእዳን መጐስን ዝግብኦ ምዃኑ ከየስመርኩሉ ክሓልፍ ኣይደልን። ሰዲህኤ፡ ንሰላምን ዲሞክራስን ፍትሕን ዝቘመ ሰልፊ ስለዝዀነ፡ መርገጻቱ ኣብ ጕዳይ ዶብ ንጹር ስለዝነበረን ደገፉን ናእዳኡን መግለጺታት ብምውጻእ ክገልጾ ምጽናሑ ዝፍለጥ ኢዩ።
እዚ ለውጢ’ዚ፡ ብመሰረቱ ናይ ህዝብታት ኢትዮጵያ ተቓውሞታት እኳ እንተዀነ፡ ናይ ኣመሪካ ብዓብዪኡ፡ ናይ ስዑዲ ዓረብን ንግስነት ዓማራትን ኪዳን ድማ ብኻልኣይ ደረጃ ዝተሓወሶ ድርኺትን ባርኾትን ምንባሩ እውን እምነትን ገምጋምን ሰልፍና ኢዩ።
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኣምባሳደር ኣመሪካ፡ ኣቶ ማይክ ራይነር፡ መንግስቲ ኣመሪካ ቅድሚ ዶር ኣብዪ ኣሕመድ ናብ ስልጣን ምምጻኡን ድሕሪ ምምጻኡን ንመራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ከተራኽቦም ከምዝጸንሐት፡ ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መሓትት ኣረጋጊጽዎ ኣሎ። ሚኒስተር ወጻኢ ጕዳያት ኤርትራ፡ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ናይ ፕረሲደንት ኢሳያስ ኣማኻሪ፡ ኣቶ የማነ ገብርኣብን ዝርከብዎ ልኡኽ ኤርትራ፡ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዝነበረ ኣቶ ደሳለኝ ሃይለማርያም ብመንጐኝነት ኣመሪካ ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ከምዝተራኸቡ ኣምባሳደር ማይክ ራይነር ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መሓትት ሕብእብእ ብዘይብሉ ኣገባብ ኣጋሊጽዎ ኢዩ። “ዶብ ከይተጠረረ ዝምድናና ናብ ንቡር ክምለስ ኣይክእልን ኢዩ” … “ዶብ ድሕሪ ምጥራሩ ግን ንጽባሒቱ ዝምድናና ንምምሕያሽ ልዝብ ክንጅምር ድልዋት ኢና” ዝብል ዝነበረ ምልካዊ ስርዓት ኤርትራ፡ መልሓሱ ዓጺፉ፡ ምምሕዳር ኢትዮጵያን ሰራዊቱን ካብ’ቲ ንኤርትራ እተበየነ ቦታታት ከይወጹ እንከለዉ፡ ዶባት ኢትዮጵያን ኤርትራን ሽኻል ከይተነብረሉን እንከሎ፡ ልኡኹ ናብ ኣዲስ ኣበባ ምስዳዱ ኣዝዩ ዘደንጹን ዘገርምን ጕዳይ ኢዩ ኰይኑና። እቲ ዝኸፍአ ከኣ፡ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ተኸዊሉ ቅድሚ ጠቕላል ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶር ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ ስልጣን ምምጻኡ ኣትሒዙ ንህዝቡ ከይሓበረ ብምስጢር ክራኸብ ምጽናሑ ኢዩ። ስርዓት ኢሳያስ፡ ብርግጽ ዘደንጹን ምርድኡ ዘጸግምን ጥልመት ንዝኣተዎ መብጽዓታት ኢዩ ፈጺሙ። ብዓል ሃይለማርያም ወልደትንሳኤ (ድሩዕ)ን ብጾቱን፡ ነቲ ጐንጺ ኢትዮጵያን ኤርትራን ብሰላም ክፍታሕ ነይርዎ፡ ቅዋም ኣብ ግብሪ ይውዓል፡ ስለዝበሉ’ዶ ኣይኰነን ብኽድዓት ዝተኸሱ። ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ብምንባሮም ጥራሕ’ዶ ኣይኰነን ብስርዓት ኢሳያስን መጋበርያታቱ ዝዀኑ ናይ ሚድያ ማዕከናትን ብኽሕደት ክኸሰሱን ክጽልሙን ዝጸንሑ!!!!!!!። ሎሚ ደኣ እንታይ ሓድሽ ተረኺቡ፡ ዶብ ከይተሓንጸጸ ናብ ኢትዮጵያ ጕያግያ? ትማሊ ይኹን ሎሚ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ስልጣን ዘሎ ኢህወደግ’ዶ ኣይኰነን?
ነዚ ውሳኔ’ዚ ድማ ኣብ 20 ሰነ፡ መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ምግዋሑ፡ ብሓቂ ዘሕዝንን ኣብ ህዝቢ ዘሎ ንዕቀት ዘርእን ተረኽቦ ኢዩ። ዶባትና ከይተጠረረ ኣይንልዛብን ኢሎም ብስም ሰማእታት ከም ዘይመሓሉን ከም ዘይጠሓሉን፡ ንህዝቢ ኤርትራ ድማ ን16 ዓመታት ብሓደ እግሩ ጠጠው ከምዘየበልዎን ረሲዖም፡ መቓብር ሰማእታት ብነፋሪት ሰጊሮም ኣዲስ ኣበባ ምእታዎም ዕሽሽ ኢልካ ክሕለፍ ዘለዎ ጕዳይ ኣይኰነን። ጥልመትን ክሕደትን ምዃኑ ክስመረሉ ዘለዎ ተረኽቦ ኢዩ።
ምልካዊ ስርዓት ኢሳያስ፡ ንዕምሪ ስልጣኑ ንምንዋሕ እንተዘይኰይኑ፡ ናይ ሃገረ ኤርትራ ምሽርራፍ ልዑላውነትን ናይ ህዝቢ ኤርትራ መስዋእትን ኣገዲስዎ ኣይፈልጥን ኢዩ። እዚ ሓቂ’ዚ ሎሚ ንዅሉ በሪህሉ ክኸውን ተስፋ ንገብር። ሕጂ ቀዳምነት ተዋሂቡ ዝስርሓሉ ዘሎ ድማ፡ ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ምጥራር ዘይኰነስ፡ ወደባት ኤርትራ ናይ ምጥቃም፡ ኤምባሲታት ክልቲኡ መንግስታት ኣብ ክልቲኡ ሃገራት ምኽፋት፡ ናይ ኢትዮጵያ ኣየር መንገድ በረርኣ ክትጅምርን ዜጋታት ክልቲኡ ሃገራት ካብን ናብን ክንቀሳቐሱ ምፍቃድን ኢዩ። ጕዳይ ምጥራር ዶብ ከም ህጹጽ ጕዳይ ከምዘይርእይዎ ብቃልን ብግብርን ደጋጊሞም የረጋግጽዎ ኣለዉ። ዶባት ኣይክዓግቱናን ኢዮም፡ ዶባት ትርጕም የብሎምን ዝብል መዝሙር ኢዩ ዝዝመር ዘሎ። ጽባሕ ፍልልይ ምስ ተረኸበ ድማ ንውግእ ክጽውዕና ምዃኖም ዘጠራጥር ኣይኰነን።
እዚ ብሸነኽ ስርዓት ኣስመራ ዝውሰድ ዘሎ ስጕምታት ግሉጽነት ዘይብሉን ህዝቢ ዘየሳትፍን ስለዝዀነ፡ ናበይ ገጹ ኢዩ ክምዕብል ብጥንቃቐ ምክትታሉ ከድሊ ኢዩ። ድምጺ ሰላም ክስማዕ ከሎ ምሕጓስ ንቡር’ኳ እንተዀነ፡ ኣብ ጅማሮ ዘሎ እሞ ከኣ ውሽጠ-ውሻጠኡ ጌና ዘይተፈልጠ ጕዕዞ ስለዝዀነ፡ ዳንኬራ ምብዛሕ ኣየድልን ኢዩ።
ሰላም ማለት፡ ውግእ ዘይምህላዉ ማለት ጥራሕ ኣይኰነን። ሰላም ማለት፡ ምዕባለ፡ ልምዓት፡ ትምህርቲ፡ ጥዕና፡ ሓድነት፡ ግዝኣተ-ሕግን ምኽባር ሰብኣዊ መሰላትን ማለት ኢዩ። ኣብ ኤርትራ ከኣ፡ እዚ ኵሉ ከምዘየለ ክንርስዕ የብልናን።
ኣብ ኤርትራ ቅዋም የለን፡ ተቓወምቲ ስርዓት ዝዋስእሉ ባይታ የብሎምን፡ ናጻ መራኸቢ ብዙሓን ወይ ሚድያ የለን፡ ብናጽነት ዝንቀሳቐስ ብሕታዊ ጽላት የለን፡ በሽሓት ዝቝጸሩ ናይ ፖለቲካን ሕልናን እሱራት ኣለዉ፡ መንእሰያት ኣብ ደረት ዘይብሉ ወተሃደራዊ ኣገልግሎት ዕድሜኦም የብልዩ ኣለዉ። እዚ ከይተፈትሐ ኣብ ኤርትራ ሰላም ኣሎ ኢልካ ምዕላል የዋህነት ወይ ዕሸልነት ኢዩ። ኤርትራ ምስ ነብሳ ከይተዓረቐት ምስ ግዳም ክትተዓረቕ ዘይሕሰብ ኢዩ። ጽባሕ መራሕቲ ተቓውሞ ኣረክቡና ምባልን ጸላም ተኸዲንካ ቅንጸላዊ ስርሓት ምክያድን ድማ ዘይተርፍ ኢዩ።
ኣብ ኢትዮጵያ ተፈጢሩ ዘሎ ክስተት መዕለቢኡ እንታይ ክኸውን ኢዩ ጌና ዝተነጸረ ኣይኰነን። እቲ ናይ ለውጢ መስርሕ ተጀሚሩ እምበር ኣይተወድአን። ክልተ ሓይልታት ወይ ክልተ መንግስታት ዝዋጠጥሉ ዘለዉ ሜዳ ኢዩ ዝመስል ዘሎ። ስለዝዀነ ድማ፡ ኢትዮጵያን ፖለቲካዊ ሓይልታታን ኣብ ቃራና መንገዲ ኢዮም ዝርከቡ ዘለዉ ምባል ይከኣል። ወይ ተረዳዲኦም መፍትሒ ክረኽቡ፡ ወይ ድማ፡ ንህዝብታት ሃገርን ኢትዮጵያ ንሓደጋታት ብርሰትን ዕንወትን ዘቃልዕ ናይ ህልኽን ቂምን ስጕምታት ምምራጽ ኢዩ። ኣብ ኢትዮጵያ ሰላም እንተደኣ ሰፊኑ፡ ረብሓ ንህዝብታት ኢትዮጵያን ጐረባብቱን ኢዩ። ብኣንጻሩ ከኣ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ዘይምርግጋእን ዕንወትን እንተሰፊኑ፡ ንህዝብታት ኢትዮጵያን ጐረባብቲ ሃገራትን ዓቢ ክሳራ ኢዩ። ኣብ ኤርትራ እውን ከምኡ።
ስለ’ዚ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ክልቲኡ ሃገራት ተንጠልጢሉ ዘሎ ሓደጋታት ናይ ዘይምርግጋእን ብርሰትን ንምፍታሕ፡ ኣብ ክልቲኡ ሃገራት ዲሞክራስያዊ ባይታ ዝሰፍሓሉ ዕድላት ወይ ባይታታት ምፍጣር፡ ንመሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላትን ክብርትታትን ምሕላው፡ ህዝቢ ዋና ሃገሩን ምንጪ ስልጣን ምዃኑን ምእማን ይድለ። ነዚ ንምርግጋጽ ከኣ፡ ኣህዛብ ክልቲኡ ሃገራት መጻኢ ዕድሎም ኣብ ምውሳን ደረት ዘይብሉ ተሳትፎ ክህልዎም ምፍቃድ ይግባእ።
ክቡራትን ክቡራንን
ኣስዒበ ዝዛረበሉ ጕዳይ ብዛዕባ ደምበ ተቓውሞና ኢዩ። ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ፡ ደምበ ተቓውሞና፡ ብሓደ ሸነኽ፡ ብቍጽሩ ካብ ዕለት ናብ ዕለት እናዛየደ ከምዝመጸ ዘይከሓድ’ኳ እንተዀነ፡ ብኻልእ ሸነኽ ግን፡ ዝእክቦን ዝመርሖን ሓይሊ ወይ ውደባ ስኢኑ ኣንፈቱ ስሒቱ ዕንይንይ ክብልን ኣብ ዘይመስረተታዊ ጕዳያት ነንሓድሕዱ ክዋጠጥን ብዙሕ ዕድላት ከምዘጥፍአ ኣሉ ክብሃል ዝከኣል ጕዳይ ኣይኰነን።
ኣብ ዞናናን ሃገርናን ዓብይቲ ምዕባለታት እናተኸስቱ እንከለዉ፡ ተራና ክንጻወት እንተዘይክኢልና፡ ህላዌና ትርጕም ኣይክህልዎን ኢዩ። ስለ’ዚ፡ ደምበ ተቓውሞና እውን ኣብ ቃራና መንገዲ ኢዩ ዘሎ። ወይ ነቲ ክንከዶ ዝጸናሕና ዘየዐዉት ጕዕዞ ኣሪምና፡ ንህዝብናን ነንሕድሕድናን ይቕሬታ ሓቲትናን ተሓታቲትናን፡ ንሓባራዊ ዕላማታት ብሓባር ምቅላስ ኢዩ፤ ወይ ድማ፡ በብሓደ ናብ ምቅሃምን ዘይምህላውን ኵነት ምስግጋር፡ ማለት ቀስ ብቐስ ምሟት ኢዩ። ሳልሳይ ምርጫ የብልናን። እዚ ህጹጽ ምላሽ ዝሓትት እዋናዊ ብድሆ ድማ ሎሚ ኣብ ቅድሜና ተደቂኑ ኣሎ። ምርጫና እቲ ቀዳማይ ከምዝኸውን ኣይንጠራጠርን ኢና። ብግብሪ ንምትግባሩ ግን ጽባሕ ዘይኰነስ ሎሚ ክንብገስ ይግብኣና።
ምዕቡላት ሃገራት ንኣማእት ዓመታት ኢዮም ኣቐዲሞም ዝሓስቡ፤ ንሕና ግን ንእለቱ ወይ ንኣዋርሕ ጥራሕ ኢና ንሓስብ፡ ኣመሪካ፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝተኸተሎ ፖሊሲ፡ ንጐረባብቲ እስራኤል ኣዳኺምካ ንነዳዲ ማእከላይ ምብራቕ ምቍጽጻር ኢዩ ነይሩን ዘሎን። ስለ’ዚ ከኣ ኢዩ ንዒራቕን ሱርያን ንምድኻም ኣንጻረን ውግኣት ዘዋዓውዑ። ስዒባ ክትዳኸም ዝተበየነላ ድማ ኢራን ኢያ።
ምዕቡላት ሃገራት ንቐርኒ ኣፍሪቃ መዲበናሉ ዘለዋ ውጥን ንጥቕምና ድዩ ወይስ ንጥቕሞም ንምፍላጥ ክንጽዕርን ክንማራመርን ይግባእ። ስለ’ዚ መጻኢ ዕድልና ንምውሳን ተሳትፎ ናይ መላእ ህዝብናን ውድባትናን ክረጋገጽ ኵሉ ዝከኣለና ዋጋ ክንከፍል ኣሎና። ጕዳይና ባዕልና ደኣ’ምበር ናይ ወጻኢ ሓይልታት ክውስኑልና ኢድና ኣጣሚርና ክንጽበ ኣይግባእን።
በዚ ኣጋጣሚ’ዚ፡ ሰዲህኤ፡ ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ፡ ኣብ ዲፕሎማስያውን ህዝባውን ዜናውን መዳያት ዝነጥፋ ናይ ሓባር ሽማግለታት ኣቝሞም ርእይቶኦም ናብ ህዝብን መንግስታት ዓለምን ከብጽሑ ዝጽውዕሉ ምዝናይ ዘይሓትት እዋናውን ህጹጽን ህሞት ምዃኑ ከዘኻኽር ይፈቱ። ነዚ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ድማ፡ ብህጹጽ ርክብ ክግበር ጻውዒትና ነቕርብ ኣሎና።
ናይ ሎምዘበን ፈስቲቫል 2018 ዝዓበየ ኣጀንዳ እዚ ኣብ ኤርትራ ኢትዮጵያን ተኸሲቱ ዘሎ ኵነታትን ሃለዋት ሓድነት ደምበ ተቓሞናን ክኸውን ኢዩ።
ሓቢርና ንስራሕ ከነድምዕ፡ ሓቢርና ነድምጽ ከነስምዕ
መንግስተኣብ ኣስመሮም
ኣቦ መንበር ሰዲህኤ
4 ነሓሰ 2018
More...
መደረ ዶ/ር ክላውስ ዲተር ግሮተ (ሰልፊ ሓምላይ ጀርመን)Written by Festival committee
ዝኸበርክንን ዝኸብርኩምን
ከም ፖለቲካዊ ብጻይን ከም ወኪል ሰልፊ ሓምላይ (Bündnis 90/Die Grünen) እየ ተዓዲመ ዘሎኹ። ከም ወኪልን ፖለቲከኛን ብጻይን ድማ ናይ ልቢ ሰላምታይ ይብጻሕኩም። ሰልፍና ይኹን ኣነ ኣብ ጎኒ ኩሎም ንፍትሕን ንመሰል ደቂ ሰብን ዝቃለሱን ከምኡ‘ ውን ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ደው ክንብል ምኻና ነረጋግጸልኩም።
ከምቲ ኩላትና ንዕዘቦ ዘሎና፣ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ናይ ዕርቂ መስርሕ ጀሚሩ ኣሎ። እዚ ናይ ዕርቂ መስርሕ ግን ኣብ ውሽጣዊ ኩነታት ኤርትራ ፓለቲካዊ ለውጢ ክምጽእ እዩ ኢልካ ክትግምት ኣጸጋሚ እዩ። ብርግጽ ግን: እዚ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኣብ ኤርትራ ንመላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቅን ዉሑዳት ብጾቱን ዘገልግል እዩ። ነታ ሃገር እውን ጨዉዮማ እዮም።
ብርግጽ ኣብዞም ዝመጹ ዘለዉ 10 ዓመታት ዕድመ ምልኪ ከብቅዕ ምኻኑ ርዱእ እኻ እንተኾነ: መላኺ ኢሰያስ ግን ብፍርሒ ዝተገዝኤ ሰብ ስለዝኾነ: ንኡ ዝትክኦ እውን ከዳሉ ኣይኮነን። ካብዚ ብምንቃል: ኣብ ደገ ዘሎ ዲሞክራስያዊ ደንበ ተቓዉሞ: ብሓባር ነዛ ዕለት ክዳሎን ሓላፍነት ክስከምን ኣለዎ። ኣነ እውን ብዝተኻእለኒ መጠን ክተሓባበርን ክሰርሕን ድሉው እየ።
ናይ ሎሚ ሰሚናር ዛዕባ „ናይ ትምህርቲ ድሕሪ ባይታ ዘይብሎም መንእሰያት ስደተኛታት ብኸመይ ኣገባብ ኣብ ማሕበራዊ ሂወት ሕብረተ-ሰብ ጀርመን ይወሃሃዱ?“ ዝብል እዩ።
ከም ናይ ቆልዑን መንእሰያትን ናይ ስነ ኣእምሮ ሓኪም: ንነዊሕ ዓመታት ንብዙሓት ሰደተኛታት ኤርትራዊያን ኣገልግሎት ሂበ እየ። ኩነታት ኤርትራ ብዝያዳ ስለ ትፈልጥዎ ብዕምቆት ምግላጽ ኣየድልን እዩ። ግን ብሓርፋፍ ምልካዊ ሂወት ኣብ ቆልዑን መንእሰያትን ዘስዕቦም ስነ-ኣእምሮኣዊ ጸገማት ክገልጽ እየ።
ብዙሓት መንእሰያት ደቂ-ኣንስትዮን ደቂ-ተባዕትዮን ብሰንኪ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ጭኮና: መወዳእታ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ስቅያትን ኣብ ዓዶም ገዲፎም፣ ምድሪ በዳ: ሊብያ ከምኡ እውን ባሕሪ ጥሒሶም ንኤውሮጳ ይኣትዉ።
ወላ እውን ስድራ-ቤታዊ ኣተዓባብያን ሂወትን ንጠባይ ቆልዑን መንእሰያትን ኣጸቢቑ ይጸልዎ እዃ እንተኾነ: ብሰንኪ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ግን: ኣተዓባብያን ሂወትን መንእሰያት ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
- እኹል ናይ ሕክምና ኣገልግሎት ኣብ ግዜ ቁልዕነት ስለ ዘይርከብ: ብዙሓት ቆልዑ ኣብ ኤርትራ እኹል ናይ ኣካላትን ሓንጎልን ምዕብልና ስለዘብሎም: ትምህርቲ ክከታተሉ ጸገም ኣለዎም። ብቀጻሊ ዝረኣዩ ሕማማት እውን የጥርዩ።
- ዓይነት ትምህርቲ ኣብ ኤርትራ ብጣዕሚ ትሑት እዩ። ብዙሓት መምሃራን እውን ካብ ሃገሮም ስለተሰዱን: ብዙሓት ተማሃሮ እዉን ንሃገራዊ ኣገልግሎት ከይከዱ ብምባል: ትምህርቲ ብግቡእ ኣይከታተልዎን እዮም። በዚ ምኽንያት ከኣ: ብዙሓት መንእሰያት ስደተኛታት ቛንቛ ጀርመን ክመሃሩን ስሩዕ ትምህርቲ ክከታተሉን የጸግሞም።
- ብሰንኪ ውትህድርና: ብዙሓት ቆሉዑን ንኣሽቱ መንእሰያትን ኣብ ኤርትራ ብዘይ ኣቦ ይዓብዩ። በዚ ምኽንያት እዉን ጉድለት ስድራ-ቤታዊ ሂወት ኣሎ። ጠንቁ ድማ: ስእነት ስሩዕ ሂወትን ጉድለት ኣኽብሮትን እዩ።
- ብፍላይ ንሓደስቲ ስደተኛታት ኤርትራውያን ዝትንክፎምን ሂወቶም ኣብ ጀርመን ንኽሰርዑን ዘጸግሞም: ዘይምትእምማምን ጥርጠራን እዩ። ምልካዊ ስርዓት ኤርትራ ኣሕዋት: ኣደ: ኣቦ: ቆልዑ: ነንሕድሕዶም ከይተኣማመኑን ከምዝፈርሑን ገይርዎም እዩ። በዚ ምኽንያት እዚ ድማ ብዙሓት ስደተኛታት ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ልዕሊ ዝሕግዝዎም ዝተሓባበርዎን ጀርመናውያን እምነት የብሎምን። ሓጋዚ ምኽሪ ናይ ዝኣልይዎምን ዝተሓባበርዎምን እዉን ኣይቅበሉን።
- ኣብ መደምደምታ: ብዛዕባ ስነ-ኣእምሮኣዊ ጭንቀት ንቡዙሓት ሓደስቲ ስደተኛታት ኤርትራውያን ዘጓንፎም ምጥቃስ ብጣዕሚ ኣገዳሲ እዩ። ልክዕ ከምቲ ኩሉኻትኩም ዘይትስሕትዎ: በቲ ዝሕለፍዎ ሕማቅ ተመኩሮን: ስቅያትን: መግረፍትን ኣብ ውትህድርና ይኹን ኣብ ምድሪ-በዳ: ኣብ ሊብያ ከምኡ እውን ኣብ ማእከላይ ባሕሪ: ስነ-ኣእምሮኣዊ ጭንቀትን ዘይምድቃስን ፍርሕን ኣሕዲሩሎም። እዚ ሕማቅ ተመኩሮ ግን: ድሕሪ ገለ ዓመታት ኣብ ሰላም ድሕሪ ምንባር: ክሓዊ ይኽእል እዩ። ውሱናት ሰባት ግን: ስነ-ኣእምሮኣዊ ሕክምና የድልዮም እዩ።
ጽን ኢልኩም ዝሰማዕኩሙኒ የቀንየለይ
ዶ/ር ክላውስ ዲተር ግሮተ
Dr. Klaus-Dieter Grothe
ሰሚናር ምሕዳስ ሰልፊ: ኣብ ፈስቲቫል ኤርትራ ተኻይዱWritten by ኮምስዮን ምሕዳስ ሰልፊ
3 ነሓሰ 2018፣ ምሕዳስ ሰልፊ ዝኣርእስቱ ሰሚናር ኣብ ፈስቲቫል ኤርትራ ፍራንክፈርት፣ ሃገር ጀርመን ተኻይዱ። ኣባላት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰ.ደ.ህ.ኤ) ፈስቲቫል ንኽሳተፉ ካብ ዝተፈላለየ ዞናታት ናይ ዓለም ተጓዒዞም ዝመጹ ናይቲ ሰሚናር ተሳተፍቲ ነይሮም።
ነቲ ሰሚናር ዝኸፈተ ኣቦ መንበር ኣሳናዳኢት ሽማግለ ፈስቲቫል ኣቶ ተስፋማርያም ክብርኣብ፣ ንኣኼበኛ እንቃዕ ደሓን መጻእኩም ብምባል፣ ብዛዕባ ተቐሪቡ ዝነበረ ሰሚናር መእተዊ ብምሃብ ንኣባላት ኮሚሽን ሕደሳ ብምልላይ መድረኽ ኣረኪቡ። ሰሚናር ብኣቦ መንበር ሕደሳ ኮሚሽን ኣቶ ፍስሃየ ሓጎስን ዶክተር ሃብተሚካኤል ተኽለብርሃንን ተኻይዱ።
ኣባላት ኮሚሽን ሕደሳ ሰልፊ፣ ኣምር ሕደሳ ብምግላጽ፣ ንሓደ ዓመት ዝተኻየደ መጽናዕትን ትግባረኡን ኣመልኪቶም "ኣብ ተሓድሶ ሰልፊ እንታይ ክንገብር ንደልን ንኽእልን?"ዝብል ሰፊሕ መግለጺ ኣቕሪቦም። ኣብ ናይ ተሓድሶ መስርሕ ንምእታው ብግምገማ ሓያልን ድኹምን ሰልፊ ተበጊሱ፡ ንሓያል ጎድንታቱ ብምዕቃብ ዝያዳ ንምሕያሉ ክጽዕር፡ ንዽኹም ጎድንታቱ ድማ መአረምታ ወይ መተካእታ ክረኽበሎምን ከምዘለዎ ኣብሪሆም። ኣብ ዝተኻየደ መጽናዕቲ ዝተዋህለለ ናይ ሓያልን ድኹምን ጎድንታት ዝርዝር ነጥብታት ብምልዓል፣ ኣኼበኛ ዘሳተፈ ዓሚቝ ክትዓት ተኻይዱ።
ኣብ መደምደምታ ካብ ኣኸበኛ ንዝቐረበ ሕቶታት ብምብራህ፣ ዝቐረበ ርእይቶታትን ለበዋታትን ብምምዝጋብ ሰሚናር ተዛዚሙ።
ራብዓይ ዞባዊ ጉባኤ ጨንፈር ዞባ ኤውሮጳ ኣብ ኣደራሽ ፈስቲቫል ተኻይዱWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ሎሚ ዓርቢ 3 ነሓሰ 2018 ፡ 4ይ ጉባኤ ዞባ ኤውሮጳ ብኣቦወንበር ኣሰናዳኢትን ሓጻይትን ሽማግለ ሓው ጸሃየ ቀለታ ተኸፊቱ። ሓው ጸሃየ ናይ ሰላምታ መልእኽቲ ድሕሪ ምትሕልላፍ፡ ኣብዚ ጉባኤ’ዚ ወከልቲ ኩለን ጨናፍር ናይ ሃገራት ኤውሮጳ ኤውሮጳ ከም ዝተሳተፉ ድሕሪ ምግላጽ፡ ገለ ኣባላት ጉባኤ ድማ ብሕጋዊ ምኽንያት ከርክቡ ዘይከኣሉ ከም ዘለዉ ድሕሪ ምሕባር ናይ ጉባኤ ምልኣተ ጉባኤ ከም ዝተረጋገጸ ኣመልኪቱ። ሕጋዊ ጉባኤ ምዃኑ ድሕሪ ምርግጋጽ ከኣ ብወግዒ ምጅማር ስርሓት ጉባኤ ኣበሲሩ።
ኣብዚ ጉባኤ ኣቦ ወንበር ሰልፊ ኣቶ መንግስተኣብ ኣስመሮም፡ ኣባላት ማእክላይ ባይቶን፡ ፈጻሚት ሽማግለን ከም ተዓዘብቲ ተሳቲፎም።
ጸብጻብ ኣሰናዳዊት ሽማግለ ብሓው ጸሃየ ድሕሪ ምቕራቡ፡ መድረኽ ንኣቦ ወንበር ዞባዊ ሽማግለ ኣቶ ኢሳቅ ወልደማርያም ተዋሂቡ። ሓው ኢሳቅ ከም ኣቦ መንበር ስማግለ ዞባ ነቶም ኣብ ዉሽጢ 2 ዓመታት ዝተኻየዱ ዕዮታት ዞባ፡ ነተራ ነፍሲ ወከፍ ኣባላ ስማግለ ዞባ፡ ንተራን ሃለዋትን ጨናፍር ሰልፊ ኣብ ኤውሮጳ ዝምልከት ሰፊሕ ጸብጻብ ኣቕሪቡ። ንተራን ኣበርክቶታት ዞኣ ኤውሮጳን ምስ ሓይላታት ተቓውሞ ዝገብሮ ኣገዳሲ ናይ ዝምድና ምዕባሌን ኣውን ገሊጹ። በተወሳኺ ናይ ሓይልን ድኽመታትን ዞባ ዝርዝር መብርሂ ድሕሪ ምሃብ እዚ ዞባዚ ንሓያሎ ሃደስቲ መንእሰያት ሓተትቲ ዕቕባ፡ ዘይሕለል ደገፋት ዘበርክት ዞባ ምዃኑ ኣስሚሩሉ።
ድሕሪ’ዚ ቃል ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብሓላፊ ውደባዊ ጉዳያት ቤት ጽሕፈት ሓው ተስፋይ ወልደሚካኤል (ደጊጋ) ቀሪቡ። ሓው ተስፋይ ንህልው ኩነታት ሃገርን፡ ደምበ ተቓውሞን ብምምልካት ኣብ ቅድሚ ህዝቢና ኰነ ሃይልታት ተቓውሞኡ ዘቐምጦ ብድሆታት ኣብሪሁ። ብተወሳኺ ንሃልዋት ሰልፍን ዞባ ኤውሮጳን ብዝምልከት፡ ብዓይኒ መርሕነታዊ ትካላት ክርአ ከሎ፡ ዞባ ኤውሮጳ ኣብ እዋን ቅልውላው ውን ከይተረፈ፡ ሓድነቱ ሓልዩ ብኣድማዕነትን ተሪር ሰልፋዊ ሓልዮትን ቃልስታቱ ከካይድ ዝጸንሐ ዞባ ምዃኑ መስኪሩ። ኣብ ቅድሚ’ዚ ጉባኤ’ዚ ካብ መላእ ዓለም ዘለዉ ኣባላት ሰልፊ ዓቢ ትጽቢታት ከም ዘሎ እውን ሓቢሩ። ከምቲ ተነቢሩሉ ዘሎ ትጽቢታት ብዓወት ስራሓቱ ክዛዝም እውን ተመንዩ።
ቀጺሉ ጸብጻብ መሪሕነት ዞባ ናብ ምይይጥ ወሪዱ። ምስ ዝተገብረሉ ምምሕያሻት ድሕሪ ምጽዳቑ፡ ከኣ ንመጻኢ መድረኽ ዝጠመተ ክትዓትን ውሳኔታትን ለበዋታትን ተመሓላሊፉ።
ኣብ ምዝዛም ጉባኤ 7 ቅዉማትን 2 ተጠባባቕትን ዝኣባላታ መሪሕነት ዞባ ከምኡ’ውን ናይ ዞባ ኦዲተር በደሞክራስያዊ ኣገባብ መሪጹ 4ይ ጉባኤ ዞባኡ ብዓወት ዛዚሙ።
ሓቢርና ንስራሕ ከነድምዕ ሓቢርና ነድምጽ ከነስምዕ!
መኽፈቲ ቃል ኣሰናዳኢት ሽማግለ 4ይ ጉባኤ ዞባ ኤውሮጳ ሰ.ዲ.ህ.ኤ.Written by ኣሳናዳኢት ሽማገለ
ክቡር ኣቦ ወንበር ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ተ/መንግስተኣብ ኣስመሮምን ክቡራት ኣባላት ፈጻሚት ሽማገለን ክቡራት ኣባላት ማእከላይ ባይቶን፡
ክቡራት ኣባላት ሽማግለ ዞባ ኤውሮጳ ሰ.ዲ.ህ.ኤ.
ክቡራት መራሕቲ ንኡስ ዞባ ጀርመን ሰ.ዲ.ህ.ኤ.
ክቡራት መራሕቲ ጨናፍር ኤውሮጳ ሰ.ዲ.ህ.ኤ.
ክቡራት ኣባላት ወከልቲ 4ይ ጉባኤ ሰ.ዲ.ህ.ኤ.
ብስም ኣሳናዳኢት ሽማገለን ሓጻይት ሽማገለ ዞባ ኤውሮጳ ሰላምን እንቋዕ ብሰላም መጻእኩም፡ እዚ ታሪኻዊ 4ይ ጉባኤ ዞባ ኤውሮጳ ድሕሪ ሓጺር ጊዜ ማለት ልክዕ ዕለት 01 06 2018 ጀሚርና ብጽዑቅ ኣኼባታትን ርኽክባት ብምክያድ ብድሓን ዝኾነ ዉጺኢት ምብቃዕና ብዝነበረና ስጡም ዉፉይ ትግሃት ጻዕር እንሆ ብምልኣተ ተሳታፍነት ኣብ ትሕቲ ሓቢርና ንስራሕ ከነድምዕ: ሓቢርና ነድምጽ ከነስምዕ !!! ዝብል መሪሕ ጭርሖ ጉባኤና ክኸፍት ከሎኹ ምስ መሳርሕተይ ኣባላት ኣሳናዳኢት ሽማገለ ሓበን እናተሰምዓና እንቋዕ መጎሰና ይብል።
ክቡራት ተሳተፍቲ 4ይ ጉባኤ ዞባ ኤውሮጳ ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ፡
ዞባኹም ዞባና ዞባ ኤውሮጳ ስ.ዲ.ህ.ኤ. ፡ ብሓደ ንኡስ ዞባን፡ 11 ጨናፍርን ዝሓቆፈ ኮይኑ፡ ኣብ 8 ሃገራት ኤውሮጳ ዝነብሩ ህርኩታት ኣባላት እዮም። ከምቲ ኣብ ልዕሊ ዝተንከፍኩዎ ኣብ ባሕቲ ሰነ 2018 ብኣቦ ወንበር ሽማገለ ዞባ ኤውሮጳ ዝተማእከለ ኣኼባ 5ተ ዝኣባላታ ኣሳናዳኢትን ሓጻይትን ሽማገለ ቆምና። ንጊዜኡ ናይ በይንና ኣኼባ ጌርና ነብስና ንምስራዕ ናይ ስራሕ ምምቃል ማለት ኣቦ ወንበር ጸሃየ ቀለታ ( ካብ ሽወደን ) ዋና ጸሓፊ ታደሰ ኣስመላሽ ( ካብ ጀርመን ) ሰነዳትን ሎጂስቲክን ሙሴ ዓማር ( ካብ ኖርወይ ) ተኽለሰንበት ገ/ማርያም ( ካብ ሆላንድ ) ባይረ ገ/ወልዲ ( ካብ ሽወደን) ኮና ስራሕና ጀመርና። ብጻይና ባይረ ገ/ወልዲ ብሰንኪ ዉልቃዊ ጸገም ኣብ ሳልሳይ ኣኼባና ሲሒቡ። ዝተረፍና ኣባላት ኣሳናዳኢት ሽማገለ ድሕሪ 9 ስሩዕ ኣኼባታትን ኣቦ ወንበርን ዋና ጸሓፍን ከም ኣድላይነቱ መዓልታዊ እናተራኸብና ብግዱስ ተሓባበርነት ብ/ትዕበን ብ/ነጋስን እንሆ ብሓርፋፍ ካብ ዝረኸብናዮ ጸብጻብ ንጡፋት ኣባላት ዞባ ኤውሮጳ እንሆ 47 ተሳተፍቲ ጉባኤ ክኾኑ ከለዉ ኣባላት መሪሕነት ሰልፊ ንምትብባዕናን ስሪዒታዊ ክብርን ከኣ ከም ተዓዘብቲ ኣብ መንጎና ብምህላዎም ንሕበን።
ክቡራት ተሳተፍቲ 4ይ ጉባኤ ፡
ሎሚ 4ይ ጉባኤና ኣብ እነካይደሉ ዘሎና እዋን ብፍሉይን ኣገዳሲን ዝገብርዎ ጸለውቲ ዝኾኑ ዕዉታት ብድሆታት እነስምረሎምን ዕዉታት ብድሆታት ንምዝካር ፡ 1ይ. ብመጀመርታ ሰልፍና ሰልፍኹም ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ዝሰገሮም ሓያላት ጽንኩራት መድረኽ ስጡምን መትከላዊ ንቅሓት ግዛተ ሕጊ ዝመለልያኡ ሓያል መሰረታት ኤውሮጳ ኣገናዕ ብምባል፡ ንለባምን ተባዕ ሕጋዊ ኣታላልያ መሪሕነት ሰልፍና ከኣ ኣድናቆትና ንገልጽ።
2ይ. ንህልዊ ኩነታት ህዝብናን ሃገርናን ደምበ ተቋውሞኡን ብዓሚቁ ብምኩር ንቅሓትን ብምምዛን ምስ ኩሉ ደላይ ለውጢ እንኮፍትሒ ሓባራዊ ቃልሲ ምኻኑ ኣሚኑ ዘውጽኦ እማመ ብድርብ ነስምረሉ።
3ይ. ሓድሽ ተረኽቦ ናይ ኢትዮ ኤሪትረያ ሰላም ድምጺ ብወገ ኢትዮጵያ ብሩህ ግብራዊ ዕርቅን ምሕረትን ምስ ህዝቡ ጽቡቅ ክኸይድ ከሎ ብወገን ኤርትራ ክሳብ ሎሚ ቀጻሊ ዕንደራን መናወራትን እንተዘይኮይኑ ጌና ጸልማት ብምህላዉ ስክፍ ከቢድ እዩ። ኮይኑ ግና መሪሕነትና ብጥንቁቅ ኣስተብህሎ ይከታተሎ ስለ ዘሎ እምንቶና ንጥቅሚ ተቃላሳይ ህዝብና ኣሕሊፉ ከም ዘይህብ ንኣምን ሙሉእ ደገፍና ደጊምና ነስምረሉ።
ኣብ መደምደምታ ከም ኣሳናዳኢት ሽማገለ ኣብ ሓጺር ጊዜ ዝተመኮርናዮ ክፍሊ ስርርዕ ሰልፍና ንኣሽቱ ድኽመታት ስለ ዝሬኤና ንምጽጋኑ ንምብርባሩ ኣስተምህሮ ሓጸርቲ ኮርስ ኮንፈረንስ ናይ መራሕቲ ጨናፍር ናይ ኣባላትን ንምምልማል ቅልጡፍ መደብ ክሰርዕ ንላቦ። ምዕቡል ዘሎናዮ መበል 21 ክፍለ ዘመን ቅኑዕ ብቁዕ ሰብ ናብ ቅኑዕ ቦታ !!! ተመክሮን ግድምናን መንቀሊ እምበር ዓይነታዊ ለውጢ ዝጥረ ብትምህርቲ ጥራሕ እዩ ብምባል ንላቦ።
ሓቢርና ነድምጽ ከነስምዕ፡ ሓቢርና ንስራሕ ከነድምዕ !!!
ኣሳናዳኢት ሽማገለ 4ይ ጉባኤ ዞባ ኤውሮጳ ሰ.ዲ.ህ.ኤ. 03 08 2018


text:
እተን በዓልቲ ስልጣን ዩስኤኣይዲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምስ ድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዘካየድኦ ቃለ-መጠይቅ ብደርቂ ንዝተጎድኡ ኢትዮጵያዊያን ዘድሊ ሓገዝ ንምትእክካብ ደረጃ’ቲ ደርቂን ምንቅስቃስ ረድኤትን ከምዝረኣያ ገሊጸን።
ኣብ ኣሜሪካ ዓለም'ለኸ ትካል ምትሕብባር ረድኤት ዩኤስኤኣይዲ ናይ ዲሞክራሲ ጎንጽን ሰብኣዊ ረድኤትን ተተካኢት ተሓሓጋዚት ኣመሓዳሪት ዲና ኤስፔስቶ ከምዝበልኦ ሃገረን ዝለዓለ ሓገዝ ምሃባ ገሊጸን። ዛጊት ልዕሊ ፍርቂ ቢሊዮን ዶላር ሓገዝ ከምዝሃበትን እዚ ካብ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ኣዝዩ ዝለዓለ ምኳኑ ገሊጸን።
'ኣሜሪካ ካብ ዝሓለፈ ዓመት ዝሃበቶ ረድኤት መግቢ ሰለስተ ዕጽፊ ዝኸውን ሎሚ ዓመት ሂባ’ላ። ምኽንያቱ ዘድሊ መጠን ረድኤት ዝለዓለ'ዩ። ልዕሊ 10 ሚሊዮን ሰባት ህጹጽ ረድኤት መግቢ፡ 6 ሚሊዮን ሰባት ቀረብ ማይ፡ 1.7 ሚሊዮን ሰባት ኸአ ቀረብ ዘርኢ፡ ልዕሊ 2.1 ሚሊዮን ሰባት ኸአ ጉድለት ዝተመጣጠነ መግቢ ከምዘለዎም ንፈልጥ ኢና። እቲ ጸገም ክሳብ ክንደይ ዝኸፍአ ምኳኑ ዝነግሩና ብዙሓት ኣሃዛት ኣለው’ ኢለን።
እዚ ህጹጽ ምላሽ ምሃብ የድሊ ምኽንያቱ ሳዕቤኑ ዝገደደ’ዩ ዝኸውን ስለዚ ዘድሊ ንምግባር ኣበርቲዕና ክንሰርሕ ኢና። ኣሜሪካ ተወሳኺ ሓገዝ ክትህብ’ያ ካልኦት ለገስቲ'ውን ተመሳሳሊ ስጉምቲ ክወስዱ ንጽውዕ። መንግስቲ ድማ ምሳና ክተሓባበር ንጽውዕ ኣለና ኢለን።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ዓለምለኻዊት መዓልቲ ኣዋልድ፡ “ምሕያል ጓለንስተይቲ ብተሳትፎኣ” ብዝብል ቴማ፡ ትማሊ 11 ጥቅምቲ ኣብ ኣስመራ – ሆቴል ኣስማራ ፓላስ ተዘኪራ።
ኣብ’ቲ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ፡ ሓለፍቲ ሃገራውያን ማሕበራት፡ ወኪል ማዕከን ህጻናት ውድብ ሕቡራት ሃገራት (ዩኒሰፍ) ኣብ ኤርትራ፡ ኣብ ኤርትራ ዝመደበሮም ኣባላት ማሕበረ-ሰብ ዲፕሎማሲን ካልኦት ዕዱማትን ዝተረኽቡሉ ኣጋጣሚ፡ ፕረዚደንት ሃማደኤ ወ/ሮ ተኽኣ ተስፋሚካኤል፡ ምርግጋጽ መሰልን ማዕርነትን ደቂ-ኣንስትዮ – ሓደ ካብ ኣዕኑድ ዕላማታት ሓርነታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ምንባሩ ጠቒሳ፡ ሕቶ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ኤርትራ፡ ክንዮ ጉዳይ ሰብኣዊ መሰል፡ ጉዳይ ምርግጋጽ ሃገራዊ ድሕነት ኮይኑ ብግብርን ብምልኣትን ዝተሰርሓሉን ዝስራሓሉ ዘሎን ምዃኑ ገሊጻ።
“ምዕሩይ ሱታፌ ደቂ-ኣንስትዮ መኽሰቡ – ንደቂ-ኣንስትዮ ጥራይ ዘይኮነ ንመላእ ሕብረተሰብ’ዩ’’ ዝበለት ፕረዚደንት ሃማደኤ፡ ንምዕባለ ደቂኣንስትዮ ዝዕንቅጹ ባህላዊ ልምድታትን ድሑራት ኣተሓሳስባታትን ኣብ ምልዋጥ፡ ናይ ሓባር ስራሕ ከምዝሓትት ኣዘኻኺራ። ኣህጉራዊ መዓልቲ ኣዋልድ፡ ኣብ ኩሉ መዳያት ተጨቢጦም ንዘለዉ ምዕባለታት ብምዕቃብ፡ ዝተርፈና ብኣድማዕነት ንምዕማም ቃል እንኣትወላ ዕለት ከምዝኾነት ድማ ኣገንዚባ።
ወኪል ‘ዩኒሴፍ’ ኣብ ኤርትራ፡ ሚስስ ሻያ ኢብራሂም ብወገና፡ ውድባ፡ ህይወት ህጻናት ኣብ ምምሕያሽ፡ ጐዳእቲ ልምድታት ኣብ ምውጋድን ተሳታፍነት ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ኩሉ ጽላታት ኣብ ምርግጋጽን፡ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ብሽርክነት ክሰርሕ ምጽንሑ ብምሕባር፡ ምዕባለ ጓል-ኣንስተይቲ ዝዕንቅጹ ኣተሓሳስባታት ወጊድ ንምባል፡ ቃልሲ መላእ ሕብረተ-ሰብ ወሳኒ ምዃኑ ገሊጻ።
ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ካብ ኮለጅ ስነመድሃኒትን ስነ-ፍልጠት ጥዕናን ዶክተር ግደይ ገብረዮሃንስ፡ ንመርዓ ትሕቲ-ዕድመ ኣብ ኤርትራን ንዓኡ ዝደፍኡ ረቛሒታትን ዝምልከት መጽናዕታዊ ጽሑፍ ከተቕርብ እንከላ፡ ዘጋጠመን ብድሆታት ሰጊረን ኣብ ትምህርተን ዕዉታት ዝኾና ሰለስተ ኣብነታውያን መንእሰያት ድማ፡ ዘሕለፋኦ መስገደልን ምስጢር ዓወተንን ንተሳተፍቲ ኣካፊለን።
ዓለምለኻዊት መዓልቲ ኣዋልድ፡ ኣብ ኤርትራ ን2ይ ግዜኣ፡ ብዓለም ደረጃ ድማ ንሻብዓይ ግዚኣ እያ ተዘኪራ።


text:
ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ኣብ ሆላንድ- ኣብ ቃልሲ ንፍትሒ ህዝቢ ኤርትራ፡ ምሳኹምን ኣብ ጎኒኹምን ኣለና።
ሃብሮማትን ጀጋኑን ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ኣብ ሆላንድ ንዝወሰድኩምዎ ተባዕ ተበግሶ ነሞጉስ። ተዓዊትኩም የዐዊትኩምና። ብዙሕ ምሽብሻብን ምድላውን ንዝተገብረሉ መደብ ህግደፍ፡ የውሃና ይብጻሓኩም ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ሆላንድ - ኣብ ሓጺር ጊዜ ተንቀሳቒሶምን ወዲቦምን ከፍሽልዎ ምኽኣሎም፡ ንቓልሲ ፍትሒ ህዝቢ ኤርትራ፡ ዝልለ እምነ-ኩርናዕ ኣቐሚጡ ኣሎ።
ዓወት፡ ናይ ብዙሓት ናኣሽቱ ጅግነታዊ ፍጻሜታት ውህሉል ውጽኢት`ዩ። በብጊዜኡን ብቐጻልን ኣብ ልዕሊ ዓማጺ ህግደፍ ዝግበር መኸተታት፡ ተኣኪቡን ተደሚሩን፡ ናብ ግብኣተ-መሬቱ ግድን ክነቝቶ`ዩ። ስለዝኾነ፡ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም እንርከብ ደለይቲ ፍትሒ በብቦታናን ከባቢናን፡ ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ኣብ ሆላንድ ንዘረጋገጽዎ ኣንጸባራቒ ዓወት ናህሪ ወሲኽና፡ ሽቶኡ መሊኡ ክወቅዕ ንያትና ክብ ኣቢልና ምንቅሳቓሳትና ከነሐይል ንጽዋዕ።
ከሓድን ኣጽናትን ተግባራት ህግደፍ- ሰኣን ዓቕሙን ቀልቡን ኣይኮነን ኣብ ልዕሊ ልኡላውነት ህዝቢ ኤርትራ ተደጋጋሚ ሓደጋታት ዘውርድ ዘሎ፣ ብመደብ ዝተዋደደ ስትራተጂ`ዩ። ስለዝኾነ፡ ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን፡ ጀኦግራፊያዊ ኣቀማምጣና፡ ስም ውዳቤና ወይ ተመኩሮና ይኹን ስፍሓትና ብዘየገድስ፡ ንከሓዲ፡ በታኒን፡ ኣጽናትን ህግደፍ ክንስዕር ስሙር ጻዕሪታት ከነተግብር ዝለዓለ ሃገራዊ ክብርን ሞያን`ዩ።
ህዝብና፡ ሰብኣዊ ክብሩ ብሕጊን ቅዋምን ውሑስ ገይሩ ኣብ ገዛእ ሃገሩ ብሰላምን ራህዋን ክነብር፡ ኩሉ ዓቕምታትና ኣወሃሂድና፡ ህግደፍን ወይጦታቱን ከም ስርዓትን ባህልን ክሰዓሩ- ህዝባዊ ምልዕዓል ኤርትራውያን ንፍትሒ ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ ብዕላማን ተግባርን ተጊሁ ክሰርሕ ቅሩብ እዩ።
ምስጋና ንጅግንነት ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ኣብ ሆላንድ!
ምስጋና ንመንግስትን ህዝብን ሆላንድ!
ዓወትን ሓድነትን ስኒትን ህዝቢ ኤርትራ!!
ሚያዝያ 15 2017


text:
ብመድሃኔ ተስፋለም
ኣዘንትውለይ‘ባ ! እቲ ናይ ትማሊ ወዕሎ
ሓወልቲ ታሪኽ ሓበን ከርስኺ ዝደጎሎ
ገለ በሊ : ስጋለት ቀጣን ንህላዌና ዝምስክሮ
ናይ ዳዊትን ጐልያድን ጽምዶ : ናጻነትና ዝወለዶ :
ስጋለት ቀጣን ! ኣዘንትውለይ ልክዕ ልክዑ
ተጋዳልይ ናባኺ ክምርሽ : እንኮ ጽንዓት ተዀልኲሉ
ወዲ ኣዳም ክንሱ ንሓጺን ዘምክኸ ብኣካሉ
ታሪኽና ብኣኺ‘ዶ ኣይኮነን ዝገረመ ተዃሕሉ :
ህላዌና ንምጥፋእ ዝደጋገም ዘይቅዱስ ኪዳን
ከምሕሱም ዳምዳም ንክርቢትን ላምባን
ከርሲ ዘጣመሮ ናይ ናጽነት ብርሃን
ዉሉድኪ‘ዩ ተሰዊኡ ንዓኺ ንምድሓን :
ተደብዩ ንሓዋሩ : ቆፎ መግዛትን ዕንደራን
በቲኽክዮ ቀለቤት : ተንኮልን ሽሕጣንን
ኣበሲርክና ብስራት ናጽነትን ብርሃንን
ካልእ የሎን ዝኾነልኪ ቀለምን ማህደርን
ውሉድኪ‘ዩ ! ህያው ባይቶን ፈራድን :
ስጋለት ቀጣን ! ሃየ ተዛረቢ ውዕሎ ናይ ትማሊ
ሃገር ሎሚ ርስቲ ኣማን ናይ ህዝቢ
ገዝሚ ክብሪ : ስፍራ ሕሩያት እንዲኺ
ዓምቢቡ በሊጉ እቲ ናይ ሓቂ ሕርያኺ :
ውሽጥኺ ዝበርህ ረዚን ዝዕያሩ ሓይልኺ
ለበዋ ጀጋኑ እዩ ነይሩ ከብቅዕ ጸገምኪ
ኣብ‘ ዚ ርህው እዋን ትፍተዊ ፍትውቲ :
ዝተዓመ ዕዮ ቅድምን ድሕሩን
ሂወት ዝተጸፍዮ ንምህርትን ንዳእቱን
ብመስዋእቲ‘ዩ ሓውዩ ኣይመስለንን ብጸሎትን ጸናጽልን
ናሓዋሩ ተደብዩ ! ዛንታ ቅትለትን ቅብጸትን :
ዋሕዚ መትንታትኪ ቀይሕ ደም ዝሕብሩ
ንጹህ ምስጢሩ ፈለግ ታሪኽ ጀጋኑ ጸይሩ
መስዋእቲ ናይ‘ቲ ጅግና `ዩ ምንጪ ጽባቐኡ :
ጅግና `ዩ ጸዓት ኣካላትኪ ዘውዲ ህላዌኺ
መኸተ ህዝብኺ‘ዩ ዝነድቆ ብራኸኺ
ሓለፋ ኩለን : ልዕልቲ ተሰሚኺ
ኣፍ ኣውጺእኪ : ገለ‘ባ ሕሹኽ በሊ
ኣንፈት ቀጻልነትይ መንገደይ ከለሊ
ዓወት ንሓፋሽ !
ብመድሃኔ ተስፋኣለም : 09.02.2016 ዝኽሪ ንስርሕት ፈንቅል


text:
ኣብ ግዜ ሓርነታዊ ቃልስና ዝተሳዕሩ መኮንናት ደርግ ዝጸሓፉዎ ጽውጽዋያት መጻሕፍቲ፥ ከምኡ ውን ኣብቲ ናይ ዶብ ዝመስል ጒናት ዝተሳዕሩ ጭፍራ ወያነን ዝጽሓፉዎ መጻሕፍቲን ዘንበበ ሓደ ምሁር ደንቆሮ፥ ሓንሳብ ንኣጀንዳ ማለሊት ዝድግፍ ክመስል መግለጺ ይህብ። ሓንሳብ ድማ ንደርግ ዘሞጉስ ቃላት ይገልጽ። ኣብዚ ናይ ሎሚ ህሉው ኩነታ ኢትዮጵያ ዝብሎ ዘሎ ድማ ኣብ ካልኣይ ክፋል ጽሑፈይ ክገልጾ’የ። ሎሚ ግን ናይ’ዚ ምሁር ደንቆሮ ዶ ንበሎ ወይስ ብኽፍኣት ዝተመልአ ትግራዋይ ኣይተ ሰናይ ከሰተ ንተጋራጫዊን ሓሶታቱን ብሕጽር ሕጽር ዝበለ ኣብዚ ናይ ቀዳማይ ክፋል ጽሑፈይ መግለጺ ክህበሉ ክፍትን’የ። ሓብሬታን ተዋሳኺ ርእይቶም ዘለኩም ድማ ብወሳብን መሰሰንጀርን ገይርኩም ክትልእኩለይ ይላቦ እቶም መይለይ ዘለኩም ድማ ብመይል ክትሰዱለይ። ሰናይ ንባብ
መጀመርታ ንናይ 1900 – 1902 – 1908 ንዝተሓንጸጸን ዝጸደቐን ናይ ዶብ ውዕላት ክኽሕድ ይፍትን ሰጊሩ ድማ ኣብ ኣለጀርስ እተን ተጋቢኤን ንጉዳይ ኤርትራን ኢትዮጵያ ናይ መወዳእታ ሰላም ከምጽኣ ኢለን በቲ ናይ ሕጋዊ ዝኾነ ካርታ እየን ፍርደን ሂበን ድማ ይብል።
ኣብቲ ናይ ውዕል ካይሮ ብ1964 ዝበሎ ተንታኒ ትግራዋይ ክምለስ፥ እተን መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ካይሮ ተጋቢኤን “ምእንቲ ኣብ ዘይ ውዳእ ደማዊ ኲናት ጢሕልና ከይንነብር፥ ነቲ ባዕዳውያን ገዛእቲ ዝሓንጸጽዎ ዶብን ካርታን ከይቅየር” ዝበልኦ ኸ ሓቀን ዶ ኮይነን ኤርትራን ኢትዮጵያን ከ ኣብዘይ ነጽፍ ደማዊ ኲናት ዶ ተሸሚመን ነይረን?።
ኣክሊሉ ሃብተወልድ ናይ ሽዑኡ ናይ ኢትዮጵያ ወጻኢ ጉዳያት ዝነበረ ድሕሪ’ቲ ስምምዕ ባዕሉ ኣብ መድረኽ ወጺኡን ቀሪቡን ከምዚ ዝስዕብ ክብል ገሊጹ “ክቡራት ተጋባእቲ እዚ ሎሚዝወጸ ሕግታትን ዝተገብረ ስምምዓትን ንኣፍሪቃውያን መሬተይ’ባ ህዝበይ’ባእንዳበልና ኣብ ዘይነጽፍ ደም ምፍሳስ ጠሊቕና ከይንነብር፥ ጽቡቕ ውሳኔ ሓሊፉ” ክብል ገሊጹ ነይሩ። ኢትዮጵያውያን ግን ምእንቲ ባሕሪ ክብሉ ድዮም ወይስ ብኻልኦት ናይ ደገ ሓይልታት ተላኢኾም ድዮም፥ ንመግዛእታዊ ካርታ ጢሒሶም ንህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ደማዊ ኲናት ከምዝሽመማ ገይሮመን እንከሎ’ዩ ኣብ መድረኽ ወጺኡ ዝተዋራዘየ።
እሞ ኢትዮጵያ ዋላ’ኳ 2 ዓመት ኣቐዲማ እንተኽዕነት ነቲ ውዕል ጥሒሳቶ ትኹን ድሕሪ 2 ዓመት ግን ኣብ ካይሮ ምስ ተነግራ ክትእርሞ እንድዩ ነይርዋ ዋላ ናብቲ ፈደረሽን ምምላስ ወይ እቲ ናይ 10 ዓመት ውዕል ፈደረሽን ወዲቑን ሓሊፉን ስለ ዝነበረ ከምቲ ዝነበረ ውዕል ረፈረንዱም ክካየድ እንድዮም ከፍቅዱ ነይርዎም?።
ግን ንሕና ሎሚ ከምዚ ዶ ኣይምኾነን እንዳበልና ንዛረብን ንጽሕፍን ኣለና’ምበር ንረብሓ ኣሜሪካ’ምበር ንረብሓ ኢትዮጵያ ኢሎም ስለ ዘይገበሩ ኢትዮጵያውያን ነቲ ንረብሓ ኢትዮጵያን ንረብሓ ኤርትራን ዝውክል ስጉምቲ ክወስዱ ናይ ሓንጎል ዓቕሚ ኣይነበሮምን። ሎሚ ውን ገና ዘይተወድአ ጉዳይ ኦጋደን ኣለዎም። ነዚኣ ናይ ኦጋደን ሶማል’ኳ ኣብ ካልኣይ ክፋል ጽሑፈይ ግርም ገይረ ከብርሃ እየ።
እዞም ተጋሩ ሎሚ “ንባድመ ሓምሳታት ቀያሕቲ ኣሕዋትና ኣሰዊእናሉ ስለ ዝኾንና ካብ ባድመ ኣይንወጽእን ኢና” ዝብሉ ዘለዉ፥ ክቡራት ኤርትራውያን ከምዚ በልዎም’ስከ ኣቱም ተጋሩ ኣብዘይ መሬትኩም ኢኹም ታዋጊእኩምን ሞይትኩምን እስከ ንበሎም።
ንዓና ንኤርትራውያን ግን ኣብ ልዕሊ’ቲ ሕጋዊ ዝኾነ መግዛእታዊ ካርታ፥ እቲ ኣባሃህላ ናይ ኣሜሪካ ውን ክሳብ ምሉእ ዓመተ ናጽነት ብትብዓትን ብሞራልን ንኽንቃለስ ከም ዓቢ ምስክር ኮይኑና’ዩ ዋላ’ኳ ኣሜሪካውያን ኣብ ጎድኒ ኢትዮጵያ ኣንጻር ብረታዊ ቃልስና ደው እንተበሉ። ብሞራል ግን ኩሉ ግዜ ንሕና ኤርትራውያን ናጽነት ከምዝግብኣና ይኣምኑ ነይሮም’ዮም ኣሜሪካውያን።
ደርግ ንመላእ ኢትዮጵያ እንዳተቓለሰ እንከሎ፥ ገሊኦም ተጋሩግ ኣብ ጎድኒ ሸዓብያ ተሰሊፎም ተዋጊኦም እየም እዚኦም ድማ ሎሚ ዝዘርኡዎ ይዓጽዱ’ለዉ” ድማ ይብል ተንታኒ ኣይተ ሰንናይ ከሰተ ብናይ ዝጠፈሹ ተጋሩ ጽሑፋት ዝተደናገረ።
ከምዚ ክብል ከሎ ንበዓል መልስ ስዩም መስፍን ኣባይ ጸሃየን ማለቱ’ዩ። እዚ ሰብ’ዚ ልክዕ ኣብ ጎድኒ በዓል ገብሩ ኣስራትን ኣሉላ ሰሎሞን ናይ ዓረና ሰልፊ መራሒን ኮይኑ ናታቶም መጽሓፍቲ ዘንብብ ከምዝኾነ ድማ በዚ ንርዳእ።
ዓወት ንሓፋሽ!!
በርሀ በራኺ
ናብ 2ይ ክፋል ይቕጽል
ምንጪ ጽሑፍ፡ ኤሪጋዘተ


text:
ኣብቲ ትካል ዳይረክተር ፕሮግራም መሰል ስደተኛታት ቢል ፍረሊክ እቶም ኤርትራዊያን ኣብ መጀመሪያ ለካቲት ኣብ ዶብ ሊቢያ ብሓይልታት ፀጥታ ሱዳን ዝተትሓዙ እዮም።ተኣሲሮም ድሕሪ ምፅናሕ ኣብ መጀመሪያ እዚ ወርሒ ናብ ኤርትራ ተጠሪዞም ክብሉ ንመሳርሕትና ተወልደ ወልደገብኤል ገሊፆምሉ ኣለው።ድሕሪ ዜና ክቐርብ እዩ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኣብ ሆላንድ ኣብዝሓለፈ ወርሒ ሚያዚያ ጥራሕ ልዕሊ ሓደ ሽሕ ኤርትራዊያን ዑቕባ ምሕታቶም ኣብታ ሃገር ምግራምን ስንባድን ከምዝፈጠረን ዝምልከቶ ምንስቴር ናብ ፓርላማ እታ ሃገር ደብዳበ ክፅሕፍ ከምዝደረኾን ተገሊፁ።
ኣብ ኔዘርላንድስ ኣብ ሚዲያ እታ ሃገር ዝሰርሕ ኣቶ ሃብቶም ዮሃንስ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ከምዝሓበሮ እዚ ኣብታ ሃገር ከም ዓብዪ ዜና የዘራርብ ከምዘሎ ሓቢሩ።ቁፅሪ ኤርትራዊያን ስድተኛታት ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ናብ ሆላንድ ኣትዮም ዑቕባ ዝሓተቱ 986 ምንባሮም’ውን ሃብቶም ዮሃንስ ንምንያ ኣፈወርቂ ኣብ ዝሃቦ ቃለ ምጠይቕ ገሊፁ።


text:
ሕቡራት ኢማራትን፣ ኩባንያታት ኢጣልያ፣ ሩስያን ቸክ ሪፖብሊክን፣ እገዳ ባይቶ ጸጥታ ብምጥሓስ፣ ንኤርትራ ወትሃደራዊ ንዋት ይሸጣን ስልጠናታት ይህባን ምህላወን ተገሊጹ
Radio Erena: 14 November 2017
ኩባንያታት ሓያሎ ሃገራት፣ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ንዘንበሮ እገዳ ብምጥሓስ፣ ወትሃደራዊ ንዋት ይሸጣን ስልጠናታት ይህባን ምህላወን ጸብጻብ ተቖጻጻሪ ጉጅለ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ።
እቲ ንኩነታት ኤርትራን ሶማልን ከጽንዕ ብሕቡራት ሃገራት ዝተመዘዘ ጉጅለ፣ ብ8 ሕዳር ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ ብፍላይ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ሩስያ፣ ቸክ ሪፖብሊክን ኢጣልያን ኣብዚ ምስ ዚ ናይ ኤርትራ ጉዳይ ብዝተሓሓዝ ጠቒሱወን ኣሎ።
ሕቡራት ኢማራት፣ ካብ 2012 ክሳብ 2015 ኣብ ዝነበረ ግዜ፣ 13 ኤርትራውያን ኣብ ሓይሊ ባሕሪን ሓይሊ ኣየርን ንምስልጣን ከምዝተቐበለት ንቃል ምስክርነት ናይቶም ካብቲ ስልጠና ብምህዳም ኣብ ካልኦት ሃገራት ዑቕባ ዝሓተቱ ሓሙሽተ ሰባት ብምጥቃስ፣ እቲ ጉጅለ ኣቃሊዑ።
ብዘይካ'ዚ ሕቡራት ኢማራት ድሕሪ'ቲ ናይ የመን ኩነታት፣ ኣብ ከባቢ ወደብ ዓሰብ ወትሃደራዊ መዓስከር ብምኽፋት፣ ታንክታትን ከቢድ ብረትን ዝርከቦ ወትሃደራዊ ኣጽዋር ኣዋፊራ ምህላዋ እቲ ጸብጻብ ብተወሳኺ የገንዝብ።
ሓደ ኩባንያ ኢጣልያ'ውን ኣብ ሲቪላዊ መዓላ ንኸገልግላ'የን ኢሉ ዝሸጠን Augusta Bell ዝዓይነተን ክልተ ሄሊኮፕተራት፣ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ወትሃደራዊ መዓላ ይጥቀመለን ምህላዉ ዘቃለዐ ጸብጻብ ተቖጻጻሪ ጉጅለ ሕቡራት ሃገራት፣ ሩስያ ብወገና Mi-17 ዝዓይነታ ሄሊኮፕተር ንምጽጋን ምስቲ መንግስቲ ከምዝተሓባበረት ኣመልኪቱ።
ዚሊን ዝዓይነተን ፍርያት ቸክ ሪፖብሊክ ዝኾና ናይ ልምምድ ነፈርቲ'ውን ኣብ ኤርትራ ከምዘለዋ ዘረጋገጸ ተቖጻጻሪ ጉጅለ፣ ኩባንያታት እዘን ሃገራት ምስቲ ኣብ ትሕቲ እገዳ ዝርከብ መንግስቲ ኤርትራ ምትሕብባረን ውሳኔ ባይቶ ጸጥታ ዝጥሕስ ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣቐዲሙ ኣብ ዝሃቦ መገልጺ'ውን ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ፣ ግሎኮም ካብ ዝተባህለ ምስ ሰሜን ኮርያ ምትእስሳር ዘለዎ ኩበንያ ዝሸመቶ ወትሃደራዊ ሬድዮ ርክባት ከምዝተታሕዘ ምቅልዑ ኣይርሳዕን።
እቲ ጉጅለ፣ ነቲ መንግስቲ ኤርትራ ምስ ኣልሸባብ ናይ ሶማል ርክብ ኣለዎ ዝብል ክሲ፣ ኣብዚ እዋን'ዚ ዝኾነ መርትዖ ክረኽበሉ ከምዘይክኣለ ብምንጻር፣ ጉዳይ ኤርትራ ካብ ናይ ሶማል ተነጺሉ ክርአ ጸዊዑ።
ባይቶ ጸጥታ ኣብ 2009 ኣብ ዝሕለፎ ናይ እገዳ ውሳኔ፣ መንግስቲ ኤርትራ ኣልሸባብ ምስ ዝርከቦም ጉጅለታት ሶማል ብምትሕብባር ጸጥታ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ይዘርግ ኣሎ ዝብል'ዩ።
ይኹን'ምበር ኣብ 2011 ኣብ ዘሕለፎ ተወሳኺ እገዳ፣ እቲ መንግስቲ ምስ ጅቡቲ ንዝተፈጥረ ምስሕሓብ ንኸይፍታሕ ኣብ ርእሲ ምሕንጋዱ፣ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሃዋኺ ተራ ይጻወት ኣሎ ዝብል ምንባሩ ይዝከር።
ተቖጻጻሪ ጉጅለ ኣብዚ ናይዚ ሳልስቲ'ዚ ጸብጻቡ፣ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ኢትዮጵያን ጅቡትን ንዝርከቡ ተቓወምቲ ምዕጣቕን ምስልጣንን ይቕጽሎ ምህላዉ ኣረጋጊጹ።
============================


text:
ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያም እቲ ዩኒቨርሲቲ ተጋድሎ ኢትዮጵያውያን ጥራሕ እንተይኰነስ መግዛእቲ መላእ ኣፍሪቃዊያን ንምምሃርን ምምርማርን እውን ዝሕግዝ እዩ ኢሎም፡፡
"ኣብ ኩሎም ሃገራት ዝርከቡ ፀለምቲ ህዝብታትን ትካላት ምርምርን መፅናዕትን ብዛዕባ ዓወት ዓድዋ ሰፊሕ ምርምርን ውፅኢታት መፅናዕትን ዕላዊ እንትገብሩ ሰብ ዋና እቲ ታሪኽ እንተ ንሕና ዓመታዊ በዓል ካብ ምዝካር ዝሓለፈ እዚ እዩ ዝበሃል ስራሕ ኣይሰራሕናን" እውን ኢሎም፡፡
ርእሰ ምምሕዳር ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ኣይተ ኣባይ ወልዱ ብወገኖም "ዩኒቨርሲቲ ፓን ኣፍሪቃ ዓድዋ ዝተዛበዐ ታሪኽ ኣብ ምእራምን ካብ ኣፍሪቃ ዝተጐሓሉ ሓድግታት ኣብ ምምላስ ክሕግዝ እዩ ተባሂሉ ትፅቢት ይግበረሉ " ዝብል ዘረባ ኣስሚዖም።
ኣብ ጽምብል ምንባር ሰረት እምኒ ንፕረዝደንት ኡጋንዳ ዮወሪ ሙሶቨኒ ሓዊሱ ካልኦት መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃን ኣጋይሽን ተረኺቦም እዮም፡፡
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
መ.ኤርትራ ብዝዕድሎ ዘሎ ብረት ኤርትራውያን ሕቶ የቕርቡ
መንግስቲ ኤርትራ፣ ክሳብ 70 ዓመት ንዝዕድሚኦም ደቂ ተባዕትዮን 40 ዓመት ንዝዕድሚኤን ደቂንስትዮን ጠበናጁ ናይ ምዕጣቕ መስርሕ ብዝልዓለ ኣብ ዝደፍኣሉ ዘሎ እዋን፣ ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ደገፍቲ ህግደፍ ምኽንያት እዚ ንኩሉ ኣርሚሙ ዘሎ ስጉምቲ መብርሂ ክወሃቦም ናብ ኤምባሲታት ይሓቱ ምህላዎም ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ናብ ሬድዮ ኤረና ዝተላእከላን ሓበሬታ የመልክት።
ኣርባዕተ ኢትዮጵያውያን ብስለያ ተኸሲሶም
ናብ ኤርትራን ግንባር ሓርነት ኦሮሞን ወትሃደራዊ ምስጢራት ከተቀባብሉ ጸኒሕኩም ተባሂሎም ዝተተርጠሩ ክልተ ወትሃደራውያን መኮንናት ዝርከብዎም ኣርባዕተ ኢትዮጵያውያን ክሲ ከምዝተመስረተሎም ዘ ሪፖርተር ሓቢሩ።
እቶም ብስለያ ሃገራዊ ድሕነት ኣብ ሓደጋ ኣእቲኹም ዝብል ክሲ ተመስሪትሎም ዘለዉ ወትሃደራውያን ሓለፍቲ ኢትዮጵያ፣ ቀዳማይ ኣብ ሚኒስትሪ ምክልኻል ኣዛዚ ኮሌጅ መኮንናትን ዓቕሚ ሰብን ሜጀር ደበላ ሙለታ ዴንሳ፣ ካልኣይ ኣብ ሚኒስትሪ ምክልኻል ኢትዮጵያ ሓላፊ ክፍሊ መዝገብ በሃይሉ ነጋሽ ከምኡ ድማ ኣብ እዋን ደርግ ኣባል ደህንነት ኮይኑ ኣብ ስዑዲ ዓረብያ ኣብ ዝርከብ ኤምባሲ ከም ኦፐሬተር ዝሰርሐ ብታሪክ ዝፍለጥ ተሾመ መንግስቱን ካፒተን ለማ በቀለን’ዮም።
ኣብ ኢትዮጵያን ሶማልን፣ ዴሞክራስያዊ ምስግጋር ስልጣን ክትግበር ምኽኣሉ ተስፋ ሰላም’ዩ
ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣብ ዝርከባ ሃገራት ኢትዮጵያን ሶማልን፣ ዴሞክራስያዊ መስርሕ ዝተኸተለ ምስግጋር ስልጣን ክትግበር ምኽኣሉ፣ ኣብቲ ዞባ ዝዓበየ ተስፋ ሰላም’ዩ ክብሉ ዲፕሎማሰኛታት ይገልጽዎ ኣለዉ።
ቀ.ሚ. ሃይለማርያን ደሳለኝ ኣቦ ወንበር ኢህወደግ ኮይኑ
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሰልፊ ኢህወደግ፣ ሓድሽ ኣቦ ወንበር መሪጹ።
ሚኒስተር መራኸቢታት ኢትዮጵያ ኣቶ በረኸት ስምኦን ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ ሰልፊ ኢህወደግ ሓድሽ ኣቦ ወንበር ንምምራጽ ኣብ ዘካየዶ ዋዕላ፣ ንቀዳማይ ሚኒስተር መለስ ዜናዊ ተኪኡ ዘሎ ኣቶ ሃይለማርያን ደሳለኝ፣ ብምሉእ ድምጺ ከምዝመረጾ ኣፍሊጡ።
ኣንሳር ቡርኒ፣ ደሃይ’ቶም ኣብ ኤርትራ ከምዝተሰወሩ ዝንገረሎም 8 ፓኪስታናውያን ንምርካብ ይሕልን
ህቡብ ፓኪስታናዊ ተጣባቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣንሳር ቡርኒ፣ ደሃይ’ቶም ኣብ ኤርትራ ከምዝተሰወሩ ዝንገረሎም 8 ፓኪስታናውያን ንምርካብ፣ ናብ ኤርትራ ክጎዓዝ ምዃኑ ኣፍሊጡ።


text:
ኦ ድንግል አዘክሪ ኅበ መዘክር ዘኢይረስዕ ኩሎ። ( ኦ ድንግል ናብቲ ንኹሉ ዚዝክር ዘይርስዕ ኣዘክሪ
ብመሠረት ሥርዓት ቤተ ክርስቲያን ካብ ዕለት ፳፮ መስከረም ክሳብ ፭ ኅዳር ዘሎ እዋን ዘመነ ጽጌ፡ ወርኃ ጽጌ፤ ዝጽወም ጾም ጾመ ጽጌ፤ ዝቐርብ ምስጋና ድማ ማኅሌተ ጽጌ ተባሂሉ ይጽዋዕ። ኣብዘን ዕለታት ኸኣ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ ፍቁር ወዳን ሓላዊኣ ኣረጋዊ ዮሴፍን ከምኡውን ሰሎሜ ናብ ምድረ ግብጽ ዝተሰደዱሉን ኣብኡ ዝጸንሑሉን እዋን ይዝከር።
ምኽንያት ስደት
ስደት ኣዴና ቅድስት ድንግል ሃንደበት ዘይኮነስ ከምቲ ካልእ ጐይታ ዝፈጸሞም ነገራት፡ ትንቢት ዝተነግረሉ ምሳሌ ዝተመሰለሉ እዩ። ሓደ ካብቶም ዓበይቲ ነቢያት ዝኾነ ልዑለ ቃል ኢሳይያስ “እግዚአብሔር ኣብ ደመና ተወጢሑ ናብ ግብጺ’ውን ይመጽእ” ብማለት ተነብዩ ነበረ። ንጐይታ ሓዚላ ናብ ግብጺ ዝተሰደት፡ ኣማናዊት ደመና ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም እያ (ኢሳ ፲፱፥፩/19፥1)። ምኽንያት ስደት ድማ ሄሮድስ ንጉሥ ኣብ ግዝኣቱ ንጉሥ ከምዝተወልደ ሰሚዑ ስለዘይቀሰነ፤ “ምስ ረኸብኩምዎ፡ ኣነ ኸኣ መጺአ ኽሰግደሉ፡ ኣፍልጡኒ” ኢሉ ነቶም ብኮኸብ ተመሪሖም ዝመጹ ሰብአ ሰገል ከታልሎም እኳ እንተፈተነ፡ ንሳቶም እግዚአብሔር ብዝገለጸሎም መገዲ ቀይሮም ናብ ሃገሮም ምስ ተመልሱ፡ ሰብአ ሰገል “ከም ዝተላገጹሉ” ብምሕሳብ ትሕቲ ፪/2 ዓመት ንዝኾኑ ሕጻናት ቤተ ልሔም ኣቕቲሉ እዩ።
ሽዑ መልኣኽ እግዚአብሔር ንጻድቕ ዮሴፍ “ሄሮዶስ ነዚ ህጻን ክቐትሎ ይደሊ ኣሎ እሞ ተንሥእ፤ ነዚ ሕጻንን ኣዲኡን ሒዝካ ናብ ግብጺ ህደም ክሳዕ ዝነግረካ ከኣ ኣቡኡ ጽናሕ” ኢሉ ብዝነገሮ እቲ ስደት ናብ ግብጺ ተጀመረ። ክሳዕ “እቶም ነፍስ እዚ ሕጻን ዚደልዩ ሞይቶም እዮም እሞ፡ ተንሥእ፡ ነዚ ሕጻንን ነዲኡን ሒዝካ፡ ናብ ምድሪ እስራኤል ኪድ” ተባሂሉ እቲ መልኣኽ ገሊጹ ክሳዕ ዝነግሮ ድማ ኣብ ግብጺ ጸንሑ። (ማቴ ፪፥፲፫፤ ፳/2፥13,20) ኣብ ግብጺ ብስደት ዝጸንሑሉ እዋን ድማ ሠለስተ ዓመትን ሽዱሽተ ኣዋርሕን እዩ።ብዜና ገድልታትን ትውፊትን ድማ ጐይታን ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያምን ብግብጽ ኣቢሎም ንሃገርና ካብኡ ሓሊፉውን ክሳዕ ደቡብ ኢትዮጵያ ከምዝበጽሑ ይንገር። ምምላስ ካብ ግብጽ ናብ ምድረ እስራኤል’ውን ብሆሴዕ ኣቐዲሙ ትንቢት ዝተነግረሉ እዩ ነይሩ፦ “ንወደይ ካብ ግብጺ ጸዋዕክዎ” (ሆሴ ፲፩፥፩)
እቲ ምሳሌ’ውን ቀደም ከም አብርሃም ያዕቆብ ዝኣመሰሉ አበው በብምኽንያቱ ናብ ግብጺ ተሰዲዶም እዮም። ኵሉ ዝከኣሎ ጐይታ ከም ናትናኤል፡ መጥምቀ መለኮት ዮሐንስ ንዝኣመሰሉ ኣቦታት ካብቲ ቅትለት ከምዝሰወሮም ንርእሱ ከምኡ ምግባር ዝሰኣኖ ኮይኑ ኣይኮነን። እንታይ ደኣ ምስዳድ ጐይታ ምኽንያት ስለዝነበሮ እዩ። እዚ’ውን ነቲ ዝተነግረ ትንቢትን ዝተመሰለ ምሳሌን ንምፍጻም ዝገብሮ ስለዝኾነ እዩ። ካብ ገነት ናብ ምድረ ፋይድ (ሲኦል) ዝተሰደ ኣዳም ስለዝነበረ፤ ምምጻእ ጐይታ ድማ ስደት ኣዳም ተሰዲዱ ብምኽሓስ፡ ንኣዳም ናብ ዝቐደመ ክብሩ ንምምላስ ስለዝነበረ እዩ። ከመይሲ ኣዳም ብሰንኪ በደሉ ክቕበሎ ዝግባእ ጸዋተወ መከራ፡ ሕማምን ሞትን ጐይታ ኣብ ኵሉ ኣትዩ ኵሉ ሕማማት ኣዳም ጸይሩ ንኣዳም ክሒሱ፤ ብሞቱ ንሞቱ ደምሲሱሉ እዩ። ስደቱ’ውን ካብኡ ዝፍለ ኣይኮነን። በዚ መሠረት ኸኣ ጐይታ ንኣዳም ክብል ብገነት ካብ እትምሰል ኢየሩሳሌም ናብ ሲኦል እትምሰል ግብጺ ተሰደሉ። ብኻልእ ድማ ነቲ ጣዖታት ግብጺ ራዕራዕ ክብሉ እዮም ዝብል ትንቢት ክፍጸም ናብ ግብጺ ተሰዲዱ ጣዖታት ሰባቢሩ እዩ።
ኣብ ግብጽን ኤርትራን ኢትዮጵያን ድማ ዳኅራይ ብፍጽምና ንእኡ ንዝስዕቡ ቅዱሳን ስፍርኦም ዝኾኑ ገዳማት ንምብራኽውን እዩ። በቲ ካልእ ድማ ስደት ቅዱሳን ጻድቃን ሰማእታት ባሪኹ ንክህበና ቅዱስ ፈቓዱ ስለዝኾነ እዩ ኣብነት ብምዃን ተሰዲዱ።
ትርጉምን ተምሳልን ጽጌን ፍረን
ማኅሌት ማለት ምስጋና ወረብ ለዘብ መወድስ ማለት እዩ። ጽጌ ኸኣ ዕምበባ፡ ምልክት ወይውን ኣደ ፍረ ማለት ክኸውን ከሎ፤ ማኅሌተ ጽጌ ማለት ኸኣ ብዕምበባ ዝተመሰለት ቅድስት ድንግል ማርያምን፤ ብፍረ ዝተመሰለን ፍረ ማኅጸና ዝኾነ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝምስገኑሉ ናይ ዕምበባ ምስጋና ማለት እዩ። ከመይሲ ፍረ ካብ ዕምባባ ከምዝርከብ፡ መድኃኒተ ዓለም ንዝኾነ ነቲ ፍቁር ወልዳ ዝፈረየት ኣማናዊት ዕምባባ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም እያ። እወ ተስፋ ኣዳም ከምዝተፈጸመ፡ ትንቢት ነቢያት ከምዝበጸሐ ዘበሰረት ምልክት ድኅነትና ንሳ እያ። ባዕሉ ጐይታ ምልክት ክህበኩም እዩ ተባሂሉ ብነቢይ ኢሳይያስ ዝተናገረላ ንሳ እያ። (ኢሳ ፯፥፲፬)
እቲ ምሳሌያዊ ስያመ ኸኣ ምስቲ ኣብ ሃገርና ዘሎ እዋን ዕምበባ ዝተኣሳሰረ እዩ። ምጅማር ናይዚ ማኅሌት ኸኣ ምስ ጸዓተ (ምብቃዕ) ክረምትን ምዕንባብ ምድርን ምእታው መጸውን (ቀውዕን) ዝዛመድ እዩ። ደድኅሪ ዘመነ ክረምቲ ዘሎ ድማ ዘመነ ጽጌ ይብሃል። እዚ እዋን እዚ ጸልማት ክረምቲ ምሉእ ንምሉእ ተቐንጢጡ፡ ብርሃነ ፀሓይ ብዘይ ከልካሊ ዝበርቀሉን ዝደምቀሉን፤ ሰማያት ብከዋክብቲ ዘማዕርጋሉ፤ ጥበበኛ ሰሎሞን ምስቲ ኵሉ ጥበቡን ክብሩን እኳ ክንድኦም ክኽደኖ ዘይተኻእሎ፡ ዕምበባታት ብኢደ ሰብእ ንዘይተዳለወ ልብሶም ለቢሶም ንኣኽራናትን ጐላጉልን ዘሠርግውሉን ዝኸድኑሉን እዋን እዩ። (ሉቃ ፲፪፥፳፯) እዚ እዋን እዚ ድማ ንዓይኒ ዝማርኽ ትርኢት ተፈጥሮ ዝረኣየሉ፤ ኣእምሮ ዝሕድስ ቀልብ ዝውንን ኅብረ መልክዕ ዝንጸባረቐሉ፤ ንኣፍንጫ ዝዕውድ ጥዑም ሽታን መዓዛን ዝነፍሰሉ፤ ኣእዛን ብጥዑም ዝማሬ ኣእዋፍን ኣናህብን ዝምልኣሉ ኮይኑ ንረኽቦ። ስለዚ እዩ ድማ እቲ ማኅሌት ነዚ እዋን ወርኃ ጽጌ ተኸቲሉ ስሙ ዝረኸበ።
ዘመነ ጽጌ ብኸምዚ ኣገባብ ምሥርጋዉ ክግለጽ ከሎ፡ በቲ ካልእ ድማ ናይ ጽጋብን ራኅዋን ዘመን ምምጽኡ ዘበስር እዩ። ወርኃ ክረምቲ ዘርኢ ገና ኣብ ምድሪ ስለዝኾነ፡ ኣብ ቆፎታት (ማእከናት) ዘሎ እኽሊ ይጽንቀቕ እዩ። መሶብ ከም ቀደሙ ኣይመልእን እዩ። ክረምቲ ብሓምልታትን ዓይነቶምን ዝኣመሰሉ ሲሳይ ዕለት እያ ትሕለፍ። ዘሎካ እናከኣኣልካ ዝሕለፈሉ ጥሜት እምበር ከም ድሌትካ እትጸግበሉ ኣይኮነን። ካብ ሓድሽ ዓመት ጀሚሩ ግና ተስፋ ይልምልም። ሸዊት ክጠዓም ይጅምር። ኵሉ ፍጥረት’ውን ክሕጐስ ክዝምር ዝረኣየሉ እዩ። (መኃ ፪፥፲፫) ኵሉ ኣኽራናትን ጐላጒልን ድማ ብዕምበባታት ክምላእ ምስ ጀመረ፡ ዘመን ጥሜት ኣብቒዑ ዘመን ጽጋብ ከምዝበጸሐ ዘበስር እዩ። ናይዚ ተምሳሉ ኸኣ ምግቢ ድኅነት ርሒቕዎ፡ ማየ ጽድቅ ስኢኑ፡ ኣብ በረኻ ሲኦል፡ ብጥሜት ጽድቂ ንዘመናት ዝተሳቐየ ኣዳም፤ ብምሕረት እግዚአብሔር ድኅነት ዝረኽበሉ፡ ብቅዱስ ሥጋን ክቡር ደምን ወልደ እግዚአብሔር ነፍሱ ዝጸግበሉ ዘመን ከምዝበጸሐ ዘመልክተት እምባባ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም እያ።
ኣብዚ ናይ ጽጌ (ዕምበባ) እዋን እምበኣር፡ ሕይወት ንዝኾነ ክርስቶስ ንዝፈረየትልና ብዕምበባ ንእትምሰል ቅድስት ድንግል ምስ ፍሪኣ ንዝክራ።
ጾመ ጽጌ
ነዚ ብዙኅ ድኻምን መከራን ዝተሓወሶ ጕዕዞ ስደት፡ ኣዴና ንወዳ ሒዛ በረኻታት ግብጽን እስራኤልን ቆሪጻ ናብ ምድረ ግብጽ እያ ብምእታዋ ነዚ መከራ ፍቓዶምን ዝኾኑ ኣገልገልትን ምእመናንን ብጾም የኽብርዎ።
እዚ ጾም እዚ ኣገልገልቲ ቤተ ክርስቲያን ዝኾኑ ስዩማን ካህናት ኮኑ ዲያቆናት፤ ከምኡውን ምእመናን ብፍቕሪ ኣዴና ቅድስት ድንግል ተደሪኾም ስደታ ብምዝካር በረኸታ ንምርካብ ዝጾምዎ ጾም እዩ። ካብቶም ፯/7 ናይ ኣዋጅ ኣጽዋማት ዘይኮነሲ ናይ ፍቓድ ጾም ኸኣ እዩ።
ደራሲን ድርሰትን ማኅሌተ ጽጌ
ደራሲ እዚ ፍሉይ ጣዕመ ዜማ ዝውንን ናይ ምስጋና ድርሰት እዚ ኣብ መበል ፲፬ ክፍለ ዘመን ዝነበረ አባ ጽጌ ድንግል እዩ። ንሱ ኸኣ ንድንግል ማርያምን ወዳ ኢየሱስ ክርስቶስን ሓንሳብ ብሓረገ ወይን ሓንሳብ ብእምበባ ጽጌረዳ ብኻልእን ተዛመድቲ ምሳሌታት እናመሰለ ግሩም ናይ ጸሎት መጽሓፍ ዘዳለወ እዩ። ብኸምዚ ኣገባብ ድማ በብ፭/5 መስመር ቤት እናቖመ ኣስታት ፻፶/150 ዝኣክል ዝደረሰ እዩ። ርቀት ምሥጢሩ፤ ውህደት ምሳሌኡን ትምህርቱን፤ ግጥማዊ ኣቀራርብኡ፤ ምልክታን መልእኽቲ ዜምኡን፤ ወዘተ እምብዛ መሳጢ ኸኣ እዩ።
መሠረቱ ኸኣ ልዑለ ቃል ኢሳይያስ እዩ። ነቢይ ኢሳይያስ ብዛዕባ ልደት ጐይታ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ክዛረብ ከሎ ካብ ዘርኢ እሴይ ንዝተረኽበት ኣዴና ብበትሪ፡ ንወዳ ኢየሱስ ክርስቶስ ድማ ብጽጌ መሲሉ እዩ ተነብዩ ነይሩ። “ትወጽእ በትር እምሥርወ እሴይ፡ ወየዓርግ ጽጌ እም ጒንዱ።” (ካብቲ ኽሩት ጒንዲ እሰይ ከኣ ሓደ ጠጥዒ ኺጭብጭብ እዩ፡ ሓደ ጨንፈርውን ካብ ሱሩ ፍረ ኺፈሪ እዩ።) (ኢሳ ፲፩፥፩/11፥1) ኣባ ጽጌ ድንግል’ውን ድርሰቱ ብኸምዚ ኣገባብን መልክዕን ንኣዴናን ንወዳን ኣተሓባቢሩ ብጽጌን ብፍረን እናመሰለ፤ ምስኡ ድማ ኣብ ልዕሊ ቅዱሳኑ መንክር ንዝኾነ ስራሕ እግዚአብሔር ብምሥጢር፡ ብታሪኽ፡ ብጸሎት፡ ብተግሣጽ፡ ብሉያትን ሓዲሳትን ከምኡውን ሊቃውንትን ገድልታትን ወዘተ ኣሥሚሩ ብዝምስጥ ኣገባብ ኣወሃሂዱ ኣቕሪብዎ ኣሎ። ንኣብነት ክሳብ ፹፭ ዝኣክል ታሪኽ’ውን ኣብዚ ድርሰት ተጠቒሱ ኣሎ። ብሓቂ ድማ ከምቶም ንዝቐደሙ ቅዳሴኣን ውዳሴኣን ዝደረሱ አበው፡ አባ ጽጌ ድንግል’ውን ኣብ ኣዴና ዝነበሮ ፍቕሪ ፍሉይ ብምንባሩ ነዚ ማኅሌታ ክደርስ ምሥጢር ተገሊጹሉ እዩ።
እግዚአብሔር ከም አባ ጽጌ ድንግል ጸጋ ዝሃቦን ፍቕሪ ቅድስት ድንግል ዘለዎን ምስጋናኣ ይዛረብ። ምሳሌን ትንቢትን ምስ ትርጉም ኣወሃሂዱ ምሥጢር ይገልጽ። ውዳሴን ቅዳሴኣን ንዝደረሱን ንዘመሥጠሩን ቅዱሳን አበው መሠረት ገይሩ ማኅሌታ ይጽሕፍ። ፍቕሪ ጐይታ ዘለዎም ኣደ ጐይታ ኢሎም ብትሕትና ይዛረቡ። ኵሎም ቅዱሳን እግዚአብሔር ክብርን ንጽሕናን ቅድስናን ቅድስተ ቅዱሳን፤ ንጽሕተ ንጹሐን ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ብዝጥዕም ቃላት ካብ ልቦም የፈልፍሉ ነይሮም። ሎሚ ኸ ከመይ ኣሎና? እግዚአብሔር ዘስተውዕል ልቦና ይሃበና።
አከባብራ ዘመነ ጽጌ
ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ኣብዚ መዘከርታ ስደታ ንዝኾነ ዘመን፡ ምሳሌን ምሥጢርን ታሪኽን እናሰማመዐት ብፍሉይ ማኅሌት ንእትጥቀመሉ ማኅሌተ ጽጌ ጠቐስና እምበር፤ ብሓፈሻ ብሠለስተ ኣገባብ ነዚ እዋን ከምእተኽብሮ ምስትውዓል የድሊ። ንሳቶም ኸኣ ብማኅሌት፥ ብቅዳሴ፥ ብዝክር እዮም።
እቲ ምሉእ ለይቲ ሰንበተ ክርስቲያን ብፍሉይ ተመስጦ ዝቕጽልን ዝቐርብን ዝማሬውን ካብ ድጓ ቅዱስ ያሬድ፥ ማኅሌተ ጽጌ ከምኡውን ሰቆቃወ ድንግል ዝተረኽበ እዩ። ብምሳሌ ይኹን ብትንቢት ቅድመ ሓዲስ ኪዳን ንዝተነግረላን፤ ከምኡውን ካብ ጽንሰታ ጀሚሮም ኣብ ኵሉ መዋዕላ፡ ካብ ጐይታ ከይተፈልየት ምእንቲ ደቂ ሰባት ንዝገበረቶ ኵሉ እናተገልጸ ዝዝከረሉ ፍሉይ እዋን ንምስታፍ ሰንበት መጸ ሊቃውንትን ካህናትን ዲያቆናትን ምእመናን ብናፍቖትን ብሓንቀውታን ክጽበይዎ ይቕንዩ። ምስ ተጀመረ ድማ ለይቲ ምሉእ ብተመስጦ ክዝምሩ ይሓድሩ። ቅዳሴ ድማ የቕድሱ። ዝክራ ድማ በብተራ ብምግባር ካብ በረኸታ ይሳተፉ።
መልእክተ ጽጌ
ስደት ኵልሳዕ መሪር እዩ። እቲ ዝሓለፎን ዝነበሮን እዩ ዝፈልጦ። ሃገርካን ጸግኢ ዝኾኑኻ ኣዝማድካን ቤተ ሰብካን ንድኅሪት ገዲፍካ ዓዲ ጓና ምስዳድ ከቢድ እዩ። ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ስደት ካብ ስደት ደቂ ሰባት ዝተፈልየን ንፍሉይ ዕላማ ዝተፈጸመን ኣዝዩ መሪርን እዩ ነይሩ።
ንዓለም ፈጢሩ ዝገዝእ ኣምላኽ ብፍቓዱ ፍጹም ሰብ ኮይኑ፡ ገና ብህጻንነቱ ሓቚፋን ሓዚላን ናብ በረኻታት ግብጺ ክትስደድ ከላ ንበረኻ ሲና ኣብ ዝቖረጸትሉ ቀዝሒ ለይቲ፡ ሃሩር ቀትሪ፡ ሑጻ ረስኒ፡ ጽምኢ ማይ፡ ሕማቕ መገዲ ነቲ ስደታ ከቢድ ገይርዎ ነይሩ። መገዳውን በቲ ሰብ ዝኸዶ ኣይነበረን። እንታይ ደኣ ከይረኽቡኒ ክትብል በረኻ በረኻ እምበር። ብቅድሚት ኣብ ዘይተፈልጦ ዓዲ እንታይ ክረኽበኒ ክትብል፤ ብድኅሪት ወተሃደራት ሄሮድስ ኣርከቡኒ፤ ከም ኣደ፡ ሸፋቱ ቀተሉለይ ክትብል ዝተቐበለቶ መከራ መግለጺ ኣይርከቦን እዩ። ካብኡ ዝገደደ ድማ በብዓዱ ኣትያ ክትልምን፡ ገሊኦም “እዚኣ ትመስል ገለ በደል እንተዘይህልዋ፡ ግብራ እንተዘይከፍእ ዶ ካብ ቤታ ምወጸት?” እናበሉ ከስቅቕዋ፤ ወዳ ክድርብዩላ ወቦ ዘተርፈ እዚ ዘይብሃል ሓዘን እያ ኣኅሊፋ። ንብዓት ዓይና ኣብ ማዕጉርት ህጻን ወዳ ክዓልብን መከራ ክበዝኃን ከሎን እቲ ኵሉ እናተኻእሎ ብፍቓዱ መከራ ዝተቐበለ ጐይታ ግና የጸናንዓ ነበረ።
እዚ ኵሉ ስደትን መከራን እንት ምንታይ እንተበልና ስደት ኣዴና ቅድስት ድንግል ስለቲ ፍቁር ወዳ ክትብል ምዃኑ ምስትውዓል ይግባእ እዩ። እዚ ኸኣ ብርዱእ ኣገላልጻ ንአምላኽ ወዲ ኣምላኽ ሓዚላ ምስዳዳ ምእንቲ ናትና ድኅነት ምዃኑ ክንስሕቶ ኣይግባእን። ከምቲ ስምዖን ኣረጋዊ ኣብታ ቤት መቅደስ ኢየሩሳሌም ንኣኣ ዝበሎ ድማ ይፍጸም ነበረ፦ “ንኣኺ ድማ፡ ሓሳብ ልቢ ብዙኃን ምእንቲ ኺገሀድ፡ ናብ ነፍስኺ ሰይፊ ኺኣቱ እዩ፡ በላ።” በዚ ኸኣ ብስደት ዝጀመረ ሰይፊ (መከራ ሕማም) ምእንቲ ኵሉ ዓለም ክትብል ትቕበሎ ነበረት። ናብ ዓዳ’ውን ምስተመልሰት፡ ካብ ወዳ ከይተፈለየት ንኵሉ መከራ ኣይሁድ ጸይራ ድማ ክሳብ ድኅነቱ ዝፈጸመሉ ቀራንዮ ኣብ እግረ መስቀሉ በጽሐት። (ሉቃ ፪፥፴፭/2፥35 ዮሐ ፲፱፥፳፮/19፥26)
ስለዚ ኣብዚ እዋን ስደታ ክንምሕጸናን ክንልምናን ይግባእ። እንልምኖ ብዙኅ ኣሎ እሞ ሰማዒት እያ እሞ ንኵሉ ንንገራ። ምስ ፍቁር ወዳ ከተተዓርቐና፤ ምሕረቱን በረኸቱን ከብዝኃልና፤ ኃጢኣትና ክኃድገልና ኣማልድና ኢልና ክንምኅፀን ይግባእ። ከምቲ ኣብ ቅዳሴ ማርያም ተጻሒፉ ዘሎ ነቲ ኣብ ስደታ ምእንታና ዝተቐበለቶ መከራ እናዘከርና “…ኦ ድንግል ጥሜትን ጽምእን መከራን ኃዘንን ኵሉ ምስኡ ዝበጽሓኪ ጸበባ ኣዘክሪ...” እናበልና ከነዘክራን ናብቲ ኵሉ ዝዝክርን ዘይርስዕን ኣምላኽ ከተማልደና ክንልምና ይግባእ።
ብዘይካ ክንጠቕሶ ዝጸናሕና እዚ ዘመን እዚ፡ ጐይታ ዘመናት እግዚአብሔር ኣምላኽ፡ ነቲ ጻዕርን ድኻምን ዝመልኦ ዘመን ጸልማት (ክረምቲ) ኣሕሊፉ፤ ንእተዘርአ ብዝናም ኣብቊሉ፡ ብፀሐይ ኣብሲሉ፡ ንፍረ ኣብጺሑ ንኵሉ ፍጥረቱ ከምዝምግብ ግብሪ እግዚአብሔር ብኣዕይንትና እናረኣና እነስተውዕለሉ ዘመን እዩ። ስለዚ በቲ ውሑድ ዝኣኽለና፡ ብእንበልዖን ብእንሰትዮን እሞ ፈጢሩ ከይመነወና እግዚአብሔር ባዕሉ ብዝህበና ምግበ ሥጋ ክንጭነቕ ከምዘይብልና ትምህርቲ ንቐስም። ነዚ’ውን ካብ ዕምበባታት መሮርን ኣእዋፍን ክነመሃር ኣብነት ጠቒሱልና እዩ። ስለዚ ከምቲ ብእምባታት መሮር ዝተመሰለ፡ መዋዕልን ስልማትን ወዲ ሰብ ሓጺር ምዃኑ ፈሊጥና፡ ኣብዚ ምድሪ’ዚ ነቲ ሓላፍን ተራፍን ዘይኮነስ፡ ነቲ ዘይሓልፍ ሰማያዊ መግብን መንግሥትን ቅድምን ልዕልን ኵሉ ክንደልይን ስሊኡ ክንጋደልን ከምዝግባእና ምስቲ ዘመን እናነጻጸረት ትምህርቲ ከምንረኽብ ቤተ ክርስቲያን ትገብር። እቲ ቅዱስ ወንጌል’ውን ከምዚ ይብል፦
“ካብ መብልዕሲ ሕይወትዶ ኣይትበልጽን? ካብ ክዳንስ ሥጋዶ ኣይበልጽን? ስለዚ ንሕይወትኩም ብትበልዕዎን ብትሰትይዎን ወይስ ንሥጋኹም ብትኽደንዎን ኣይትጨነቑ፡ እብለኩም ኣሎኹ። ነዕዋፍ ሰማይ ተመልከቱ። ናይ ሰማይ ኣቦኹም ደኣ ይምግበን እምበር፡ ኣይዘርኣ፡ ኣይዐጽዳ፡ ኣብ ማዕከንውን ኣይእክባን እየን። ንስኻትኩምዶ ግዳ ኻባታተን ብዙኅ ኣይትበልጹን? ካባኻትኩምከ ተጨኒቑ ኣብ ልዕሊ ቚመቱ ሓንቲ እመት ኪውስኽ ዚኽእል መን ኣሎ? ከመይከ ብናይ ክዳን እትጭነቑ፡ ንዕምባባታት መሮር ከመይ ኢሎም ከም ዚዐብዩ ተመልከቱ፡ ኣይደኽሙ፡ ኣይፈትሉ። ምስ ናይዚ ግና ሰሎሞን እኳ በቲ ዅሉ ኽብሩ ኸም ሓደ ኻባታቶም ከም ዘይተኸድነ፡ እብለኩም ኣሎኹ። ኣምላኽ ነቲ ሎሚ ዘሎ፡ ጽባሕ ግና ናብ እቶን ዚድርበ ሳዕሪ መሮር ከምዚ ገይሩ ዚኸድኖ ኻብ ኰነ ደኣ፡ ኣቱም ጒዱላት እምነት፡ ንኣኻትኩምዶ ግዳ ኣብሊጹ ኣይከድነኩምን? እምብኣርከ እንታይ ንበልዕ፡ እንታይ ንሰቲ፡ እንታይ ንኽደን? ኢልኩም ኣይትጨነቑ። ነዚ ዅሉስ ኣሕዛብ ይደልይዎ እዮም እሞ፡ ንኣኻትኩም እዚ ዅሉ ኸም ዜድልየኩም፡ ናይ ሰማይ ኣቦኹም ይፈልጥ እዩ። ቅድም መንግስቲ ኣምላኽን ጽድቁን ድለዩ፡ እዚ ዅሉ ድማ ይውሰኸልኩም።” (ማቴ ፮፥፳፮-፴፫/6፥26-33) ተወሳኺውን መዝ ፻፪፥፲፬-፲፮/103፥14-16 ንመልከት።
ስለዚ ኣብዚ ምድሪ ከሎና ኣምላኽ ስሌና ንዝተቐበሎ መከራ መስቀል እናዘከርና፤ ብርቱዕ ሃይማኖት ጸኒዕና ነቲ ዝኣዘዘና ሰናይ ግብሪ ንምፍጻም ክንተግህ ይግባእ። ኣብዚ ሓጺር ናይ መዋዕልና፡ ነቲ ዘይሓልፍ መንግሥቱ ዝኸውን ስንቂ ንቛጽር። መዝገብ ኣብ ሰማያት ንኣክብ። ብንስሓ እናተመላለስና ናብ ቅዱስ ሥግኡን ክቡር ደሙን ንብጻሕ።
ደግሲ ሄሮድስን ክፉኣት ኣይሁድን ደጊሱና፡ ብፍላጥ ይኹን ብዘይ ፍላጥ ሎሚ’ውን ንኣደ ጐይታ ካብ ቤትና (ልብና) ክንሰጓን ናብ ግዳም በረኻ ከነሳድዳን እንደሊ ከይንህሉ ግና ንጠንቀቕ። ከም ኮቲባ ነቲ ክቡር ወዳ ናብ መሬት እንስንድዎ ከይንህሉ ነፍስና ንፈትሽ፤ ምውዳቕና ኣበይ ምዃኑ ርኢና ንፍራህ። ከምቶም ገሊኦም ሰብአ ግብጺ ዘናሸውዋ፡ ኣብ ክብራን ቅድስናኣን ክንሳለቕን ክንላገጽን ከይንርከብ ርእስና ንመርምር።
ሕጂውን እግዚአብሔር ነቲ ዝለመናዮ፡ ክሰምዓና ስለታ ክብርት ወላዲቱ መሐረና፤ ጸግወና፤ ረድኤትካ ኣብዝኃልና ኢልና ምልማን ይግባእ። ስለቅዱሳኑ ኢልና እንልምኖ ክሰምዓና ዝተኣምነ ኣምላኽ እዩ እሞ ተጊህና ናብ ቅድስት ቤቱ ንመላለስ። እወ ብፍላይ ብፍላይ ስለታ ኣብ ማኅፀና ዝጾረቶ፤ ወሊዳ ዘጠበወቶ፤ ሓዚላቶ ዝተሰደደት፤ ተሰዲዳ መከራ ዝተቐበለት ኣዴና እንተለመንናዮ ቀልጢፉ ከምዝሰምዓና ኣይንጠራጠር። ስለዚ ወትሩ ኣዘክሪ ንበል። እወ ኣዘክሪ ድንግል።
- ኦ ድንግል ናብቲ ንኵሉ ዝዝክር፡ ዘይርስዕ ኣዘክሪ።
- ኦ ድንግል እቲ ካባኺ ኣብ ቤተ ልሔም ዝተወልደን በጭርቕቲ ከም ዝተጠቕለለን ብእዋን ቍሪ፡ እስትንፋስ አድግን ላሕምን ከም ዘማምቝዎን ኣዘክሪ።
- ኦ ድንግል ብዘመን ርጉም ሄሮድስ ካብ ሃገር ናብ ሃገር ምስኡ እናጐየኪ ምሳኺ ዝተሰዶ ስደት ኣዘክሪ።
- ኦ ድንግል ካብ ኣዕይንትኺ ናብ ገጽ ፍቁር ወድኺ ዝወሓዘ መሪር ንብዓት ኣዘክሪ።
- ኦ ድንግል ጥሜትን ጽምእን መከራን ኃዘንን ኵሉ ምስኡ ዝበጽሓኪ ጸበባ ኣዘክሪ።
- ይቕረታ ደኣ ኣዘክሪ እምበት ጥፍኣት ኣይኹን።
- ንኃጥኣን ደኣ ኣዘክሪ እምበር ንጻድቃን ኣይኮነን።
- ንርሱሓት ደኣ ኣዘክሪ እምበር ንንጹሓት ኣይኮነን።
- እወ ኣዴና ናብቲ ዘይርስዕ ኣምላኽ ኣዘክሪ....
ኣዘክሪ ድንግል...
ስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር ኣሜን።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ኦሮሞ ፈደራሊስት ኮንግረስ ፓርቲ ምክትል አቦ መንበር አቶ በቀለ ገርባ ብ 30ሽሕ ብር ዋሕስ ካብ ቤት ማእሰርቲ ክፍትሑ ጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ሰማዒ ይግባይ ኣዚዙ።
እቲ ውሳነ’ቲ ቤት ፍርዲ ጉዳይ ዋሕስ መሰረታዊ ምኳኑ ኣስሚሩ ዝተንተነ’ዩ ክብል ጠበቃ አቶ በቀለ ገርባ ገሊጾም።
ኣብ መጀመርታ ዝሓለፈ ወርሒ ነሓሰ ብታሕተዋይ ቤት ፍርዲ መሰል ዋሕስ ተኸልኪሎም ዝነበሩ አቶ በቀለ ገርባ ናይ ፈደራል ጠቅላሊ ቤት ፍርዲ መጋባእያ ሰማዒ ይግባይ ነቲ ናይ ዝሓለፈ ውሳነ ብ30 ሽሕ ብር ዋሕስ አቅሪቦም ካብ ማእሰርቲ ክወጹ ትእዛዝ ሂቡ’ሎ።
እቲ ቤት ፍርዲ ንመጎተ ክልቲኦም ወገናት ብምጥቃስ ኣብ ልዕሊ ዝቐረበ ጥርዓን ይግባይ ዝሃቦ ውሳነ ኣዝዩ ዝርዝርን ሕቶ መሰል ዋሕስ ብጥንቓቐ ክምርምር ከምዝግባእ ዘስተምሃረ ትንታነ’ዩ ክብሉ ሓደ ካብ ጠበቓታት አቶ በቀለ ገርባ አቶ አመሃ መኮነን ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጾም።


text:
ኤርትራን ህዝባን ዳርጋ ዘመናት ኣሕሊፉ ግዳይ ናይ ዓራባዊ ስልጣኔ ዝደገሶ ኣፍሮ-ዓረባዊ፡ ምዕራባዊን ሓበሻዊን ስልጣኔታት ካብ ዝኸዉን። በብወገኖም እዞም ሰለስተ ስልጣኔታት ንረብሓታቶም ኣብ ኤርትራ ንምርግጋጽ ብዝፈጥርዎ ሽርሕታት ንገለ ዜጋታት መንነቶም ኣብ ሞዓሙቕ ጸሊም-ገብኢ ኣጥሒሉ፡ ስግረ-ደባዉን ስግረ-ክፍለዓለማዊ መንነት ኣብኡ ከምዝዑቆቡ ብምግባር ንኣኽረርቲ-ጽንፋዉያን ኮይኖም ንኤርትራን ህዝባን ከምዝሕሙስዎን ሕሉፍ ታሪኹን መጻኢ ኣንፈቱን ከምዘጥፍእ ንክገብርዎ ዘይብልዎን ዘይገብርዎን ስጉምትታት የሎን። ኣብ ክንዲ ኣብ ኤርትራዊ መንነት ርዒሞም ንምህናጽ ሃገርን ሃገራዉነትን ዝቃለሱ፡ ባህልናን መንነትናን ብሓፈሻ ምስ ስግረ-ደባዉን ስግረ-ክፍለዓለማዉን ዘለዉ ኣህዛብን ሃገራትን መራኽቦ ቀሌቤት ኣለዎ ብምባል፡ ነቲ ድሮ ብከቢድ ዋጋ ተኸፊልዎ ዝተሰረተ ኤርትራዊ መንነትን ሃገራዉነትን ክሸራሩፉን ከዳኹምን ይርኣዩ። ነዚ ከቢድ-ጉራቔናዊ ዝምባሌ ኣብ ዉሽጥ ህዝቢ ቁቡል ኮይኑ፡ መታን ህዝቢ ክስዕቦም ድማ፡ ብድሕሪ ዓበይቲ ፖሎቲካዊ ጭርሖታት ከም ሃገራዉነት፡ ሃይማኖት፡ ኣዉራጃ፡ ቀቢላ ፡ ዲሞክራሲ፡ ሓርነት፡ ዋዕላ…ወ.ዘ.ተ ተጋሪዶም፡ ብዘይ ስክፍታ ተወዲቦም ክሰርሑ ይርኣዩ።
ኩሎም ኣብ ኤርትራ ዝርኣዩ ፖሎቲካዊ ክስተታት ጽልዋታት ናይቶም ኣቀዲመ ዝጣሕመስክዎም ስልጣኔታት ጽልዋታታትን ተገዛእነትን ተምበርኻኽነትን ዘለዎም እዮም። ኤርትራ ድሕሪ ናይ 18 ዓመታት ናጻ ካብ ባዕዳዊ ገዛኢን ልዕላዊት ሃገር ኮይና ድሕሪ ምቑጻራ፡ ዛጊት ፖሎቲካዊ መስመራትን ፖሎቲካዊ ዝንባሌታትን ኤርትራዉያን ካብቲ ዉዱዕ ባይታታትን ዉዱዕ ብድሆታትን ኣብ ክንዲ ዝነቕልን፡ ንዕኡ ንምፍታሕ ኣብ ክንዲ ዝህቕን፡ ከም ኣሻይና ገመል ንድሕሪት ን1940፡ 1950፡ 1960፡ 1970ታት.ዓ.ም.ፍ ዝነበሩ ዝንባሌታት ንእኦም ክኽልስን ኣብኦም ክቋማጣዕን ጊዝያት ይዓርቦ ከምዘሎ ዘጠራጥር ሓቕታት ኣይኮነን። እቲ ቀንዲ ምኽንያት ከምኡ ሞኾኒኡ ድማ ክልተ መሰረታዉያን ነገራት እየን።
1.ለዉጢ ሕጊ ህይወት ምኻኑ ስለዘይርድኡ፡ ንዝሓለፈን ህልዉን ጥራይ ስለዝሓስቡ ናይ መጻኢ ብግቡእ ዘማዛዝኑን ዝጥሙት ብዘይምኻኖም እዮም።
2.ናይ መንነት ቅልዉላዉ ስለዘለዎም እዩ። ሃገራዊ መንነት ንሓደ ዉሱን ህዝቢ ዝጠምር ስነ-ኣእሙራዊ ስምዒታዊን ማሕበራዊን ህያዉ ናይ መንነት ፍሕሶ ከንሱ፡ ካብዚ ክዉንነት ሕቶ ንምምላጥ መቦቖላዊ ቛንቛ እንከለዎም ካልእ ቛንቛታት ቛንቛና እዩ ኢሎም ይጽዕዱ፡ ምስ ኣብ ስግረ-ዶባት ዝርከባ ኤትኒክ ጉጂለታት መንነቶም ብምትእስሳር ኣብ ሓደ ምኣዲ ብክልተ ኢዶም ክበልዑ ይህቕኑ፡ ሃገራዊ ጉቡኦም ንክፍጽሙ ኣብ ዝሕተትሉ እዋናት ንሓንሳብ ሃይማኖት ባህሊ እንዳምጽኡ ሃገራዊ ጉባቶም ምፍጻም ይሕንግዱ፡ ብኣንጻሩ ዋላሓንቲ ዋጋ ዘይከፈሉሉ ከቢድ መሰላት ይሓቱ። ንመንነቶም ንሓንሳብ ብሃይማኖት፡ ንሓንሳብ ብባህሎም፡ ንሓንሳብ ብኣዉራጅኦም፡…ወ.ዘ.ተ ክገልጹ ይህንደዱ። ንሃገራዊ መንነት ብምኽሓድ ድማ ኣብ ቅድመ ስሩት ዝምድናታት ብሙዉሻብ ነቲ ክካየድ ዝግብኦ ምርግጋጽ ግዝኣተ ሕግን ምህናጽ ዘመናዊት ሃገር ኤርትራን ኤርትራዊ መንነትን ከም ፍልሖ ኮይኖም ከቖንቕኑዎ ይሕልኑ።
ብመንጸሩ’ዚ ቀንዲ ተረባሕቲ ናይ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ከንሶም፡ ነዚ ህሉዉ ኩነታት ንህዝቢ ኤርትራ ገጢሙዎ ዘሎ ብድሆታት ብምዝማዝ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ንምብርካኽን ፍጹም ጽግዕተኛ ናይ ኣፍሮ-ዓራባዉን ሓበሻዉን ስልጣኔታት ንኽኸዉን ብዘይ ሓንቲ ካልኢት-ናይ ጊዚየ ብዘይምቁራጽን ምስልካይን ዲግዲጊት ተዓጢቆም ዝሰርሑ ኤርትራዉያን እዉን ዉሑዳት ኣይኮኑን። ንህዝቢ ኤርትራ ስነ-ኣእሙራዉን ኣካላዉን ኪናት ካብ ዝእዉጅሉ 3 ወሎዶታት ኣቑጺሩ ክቕጽል እዉን እዩ።
እዞም ሙሱልያትን ዙሩጋት ኒሕን ሓቦን ዝኾኑ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ከቢድ ብድሆታት ክጽመድ እንኮሎ ድማ ብርዖም ይስሕሉ፡ ብረቶም ይዉልዉሉ፡ ዘይቁዱስ-ኪዳናት ይማሓዘዉ፡ ምስ ጸላኢ ሃገርን ህዝብን ይማሻጠሩ፡ ኣሰይሰይቲ ናይ ዕንወት ንኽኾኑ ዝተፈላለየ መንጠሊናታት ናይ “ሊቃዉነት ወይ ፈሊጥነት”፡ “ተጣበቕት ሰብኣዊ መሰላት”፡ “ተቃለስት ንህዝባዊ ሓርነት”፡ “ነብያት ወይ ሃዋርያት ፍትሕን ሰላምን”፡ “ሃገራዉያንን ሓለይቲ ህዝቢ”…ወ.ዘ.ተ መሲሎም፡ ንህዝቢ ኤርትራ ከምዚ ይብልዎ፡-
1.ሃገራዊ መንነት ወይ ኤርትራዊ መንነት የብልካን።
2.ኩሉ ዝተቃለስካዮን ዝኸፈልካዮን መስዋእቲ ንዘይትፈልጦ ዕላማን ዘየሎ ነገራት እዩ።
3.ኤርትራ ብቁጠባ ንሓዋሩ ዓቕማ ክትኽእል ስለዘይትኽእል፡ ምስ ኢትዮጵያ ክትሓብር ኣሎካ።
4.ተቃሊስካ ዘራጋገጽካዮ ሃገራዊ ናጽነት ን18 ዓመታት መመላእታ መድሃኺኻ፡ መድኸይኻ፡ መስደዲኻ፡…ወ.ዘ.ተ ስለዝኾነን ደቀይ ትብሎም ገዛእትኻ ካብ ባዕዳዉያን ገዛእቲ ስርዓታት ንላዕሊ ስለዝጮቖንኻ ካብ ሃገራዊ ናጽነት መግዛቲ ይሕሸካ ነይሩ ዝብሉ እዉን ኣይተሳኑን።
5.ተረባሒ ናይ ሃገራዊ ናጽነትካ ስለዘይኮንካ፡ ረብሓኻ ዝራጋገጽ ብፈደረሽን ወይ ኮንፈደረሽን ምስ ኢትዮጵያ ምስ ትኸዉን እዩ።…ወ.ዘ.ተ ክንደይ ኢልካ እሞ ክጽብጸብ እዩ!
ነዞም ከምዚኦም ዝኣመሰለ ጉራቔናትን ምስሉያትን፡ ከቢድ ተነጽሎ ካብ ኤርትራን ሕብረተሰብ ኤርትራን ዘለዎም፡ ዕጥቂ ራህዋን ሰላምን ዘይብሎም በትክታት ዕዱን ባይታን ሂወትን ዝሶኽዓለም ድማ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ እዩ። ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ልክዕ ከምቲ ብደገ ኮይኖም ንህዝቢ ኤርትራን ሃገር ኤርትራን ዝፋታተንዎ ዘለዉ፡ ብዉሽጥ ኮይኑ ልዕሊ እዞም ጉራቔናት ይፋታተኖ ስለዘሎ፡ ህዝቢ ኤርትራን ሃገር ኤርትራን ኣብ ሓደገይና ቃራና መገድን ዘይምሕሩ ሮቛሕታት ዉድቀት ተጸሚዱ ይርከብ ኣሎ።
ክልቲኦም እዞም ብዉሽጥን ብደገን ኮይኖም ንህዝቢ ኤርትራ ዝፋታተንዎ ዘለዉ ፖሎቲካዊ መስመራት ሓደ ዕላማ ዘለዎም ኮይኖም፡ ተማዕደዉቲ ንሓደ ሕብረተሰብኣዊ ንቱኹላዊ ምትፍናን ንምፍጣር ዝጓዓዙ ዘለዉ ፖሎቲካዊ መስመራት ስለዝኾኑ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብግቡእ ኣለልዩን ባዕላዉን ማሕበራዉን ንቕሓቱ ክብ ኣቢሉ ክቃለሶም ከምዘለዎ ምሕጽንታ ዘድልዮ ተርእዮ ኣይኮነን። እቲ ኣብ ደገ ዓሪዱ ዘሎ ግራቔን ነቲ ኣብ ዉሽጥ ዘሎ ጉራቔን ኣጻብዕቱ ብምምልካት ክነብር ክፍትን እዩ። እቲ ኣብ ዉሽጥ ዘሎ ጉራቔን ድማ ነቲ ኣብ ደገ ዘሎ ጉራቔን ኣጻብዕቱ ብምምልካት ክነብር ክህቕን ስለዝኾነ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብዘይካ እቲ ባህርያዊያን ጸላእትታት እንብሎም ወዲ ሰብ ዝፈጠሮም ጽምዲ ጸላቲታት ብዉሽጥን ደገን ከምዘለዉዎ እዉን ክግንዘብ ኣለዎ።
እዚ ዘለናሉ ዘመን ኣዝዩ ሓደገኛ ዘመን እዩ። ወዲሰብ ኣስተዊዒሉ ክሓስብን ክንቃሳቐስን እንተዘይክኢሉ ሓደገይና ጋሻ ዉሕጅ ጸራሪጉ ክምርቕፎ ምኻኑ ክንግንዘብ ኣሎና። ኤርትራ ካብ መግዛእቲ ናጻ ዝወጸት ሃገር እያ። ኣብ ናጻ ኤርትራ ናጽነትን ሓርነትን ክደምቕን ህዝቢ መታን ከስተማቕሮን ክረብሓሉን፡ ሕግን ስርዓትን ዘኽብር፡ ሓድነት መሬትን ህዝብን ምርግጋእን ዘዉሕስ፡ ኩሉ ኤርትራዊ ማዕረ ዕድላት ኣታዓዳድላ ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ምጣኔ-ሃብታዊ ጸጋታት ዝራጋገጸሉ፡ ዜጋ ካብ ኣብ ዉሽጥ ሃገሩ ሸለብ ገለብ እንዳበለ ብፍርሕን ጭቆናን ካብ ዝነብር እዚ ዝቕንጠጠሉ፡መባእታዊ መሰላት ዜጋታት ብግብሪ ዝኸብረሉ፡…ወ.ዘ.ተ ምእንቲ ክራጋገጽ ኣብ ኤርትራ ቅዋማዊ ፖሎቲካዊ ስርዓት ክንተክእል ክንበቕዕ ኣሎና።
ነዛ መሰረታዊት ክትዉቓዕ ዘለዋ ቀንድን ናይ ቀረባ ዕላማ ንምዕዋት ድማ፡ ብሃይማኖት ብኣዉራጃ፡ ብቀቢላ፡ ብናይ ዕድመ ሰብ ጸጋ፡ ብመማህርተይ መተዓብይተይ፡ ብመጋድልተይ ዝነበረ፡ ብወዲገዛዉተይ ወዲ ታቦተይ፡ ብጾታ…ወ.ዘ.ተ ተወዲብናን ተቃሊስናን ክንበጽሓ ኣይክኣልን እዩ። በዚ ብልሓታት ተወዲብናን ተቃሊስናን ንምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ እንተኣለናዮ እዉን ብመሰረቱ እቲ መልክዕ ቃልሲ ንሕብረተሰብ ኤርትራ ንትኹላዊ ምትፍናን ዝደፍኦ ሮቓሒን ስልትን ስለዝኾነ እቲ ኣቀዲመ ዝጣሕመስክዎ ቀንድን ኣዉራን ዕላማ ፈጺሙ ክብጻሕን ክዉቃዕን ኣይኽእልን እዩ። ብኣንጻሩ ኤርትራ ኣብ ዘይምሕር ኪናት ሕድሕድ ክትሽመም ምኻና ካይ ደቀስካ ዝሕለም ሓቂ እዩ።
ኣብ መዛዘሚ ሓጺር ነዚ ዘለናዮ ኩነታት ኣማቲ ዓንቀጸይ፡ ኣብ ሓንጎል ዝኾነ ነባቢ እሞ እቲ ፍታሕ እንታይ እዩ? ዝብል ሕቶ ክልዓል ከምዝኽእል ዘጣራጥር ሕቶ ኣይኮነን። እቲ ፍታሕ ብሓባር ጥራይ ኢና ከነናድዮን ክንረኽቦን እንኽእል ብምባል ይዛዝም።
ወድሓንኹም!
ዓወት ንህዝቢ ኤርትራ!
ያፌት
20/05/2009 ዓ.ም.ፈ.
Like this:
Like Loading...
Related


text:
ነበርቲ ምምሕዳር ከባቢ ሆሚብ – ንኡስ ዞባ ፎርቶ-ሳዋ፡ ካብ ዓዶም ናብ ምምሕዳር ከባቢ ርብዳ ዝኣቱ ጽርግያ ብወፈራ ጸጊኖም።
እቲ ስራሕ፡ ካብን ናብን ሆሚብን ርብዳን ንዝጸንሖም ናይ መጓዓዝያ ጸገም ዘቃልል ምዃኑ ዝሓበሩ ወፋሮ፡ ተመሳሳሊ ዕዮ ንምክያድ ዘለዎም ቅሩብነት ኣረጋጊጾም።
ኣመሓዳሪ’ቲ ምምሕዳር ከባቢ ኣቶ ዋሃጅ ዑስማን ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እቲ ማእቶት ኣብ ርእሲ’ቲ ጸገማትካ ናይ ምቅላል ብልጫኡ፡ ባህሊ ዓያይነትን ሓባራዊ ስራሕን ንምዂስኳስን ንምስራጽን እውን ኣስተዋጽኦ ከምዘለዎ ገሊጹ።
ኣመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ፎርቶ-ሳዋ ኣቶ ኣቡበከር መሓመድ ብወገኑ፡ ህዝቢ በብምምሕዳር ከባቢኡን ዓድታቱን ተወዲቡ ኣብ ምዕቃብ ሓመድን ማይን፡ ምጽጋን ናይ ሓመድ ጽርግያታትን ቀጽሪ መቓብር ሓርበኛታትን ዘጠቓልል ወፈራታት ብቐጻሊ ከምዘካይድ ኣረዲኡ።
እዚ ከም’ዚ ኢሉ እንከሎ፡ ተመሃሮ ቤት- ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ኣቑርደት እውን ሓመድን ማይን ኣብ ምዕቃብ ዘተኰረ ተመሳሳሊ ወፈራታት ከምዘካየዱ፡ ወኪል ኤሪና ሓቢሩ።


text:
ፍልጠት + ክእለት + ክብርታት = ብቑዕ መንእሰይ።
ማሕበረ-ቁጠባዊ ምዕባለ ሓደ ሕብረተሰብ፡ ኣብ እተፈላለዩ ጸጋታት ክምርኮስ ይኽእል። ብቐንዱ እናበረኸ ዝኸይድ ምዕባለ ሕብረተሰብ፡ ኣብ ባህርያዊ ጸጋታት፡ ምኽዕባት ኣፍራዪ ርእሰ-ማል፡ ኣብ ሰብኣዊ ጸጋታት፡ ኣብ ተክኖሎጂያዊ ምህዞን ውዳበን ክምርኮስ ይኽእል። እጃም እዞም እተጠቕሱ ጸጋታት ኣብ መስርሕ ቁጠባዊ ምዕባለ ርዱእ እኳ እንተኾነ፡ ኣብ ነዊሕ እዋን ዘተኣማምን ቀጻልነት ዘለዎ ምዕባለ ከውሕስ ዝኽእል ግን ሰብኣዊ ጸጋ እዩ። ናይ ሰብ ጸጋ ክንብል እንከለና፡ ብብዝሕን ብቑጽርን ዝረአ ዘይኮነ፡ እቲ ኣብ ልምዓት ክሳተፍ ዝኽእል ሰብ ዝውንኖም ክብርታት፡ ተበግሶ፡ እምነት፡ ዲሲፕሊን፡ ስነ-ምግባር ክሰርሕን ክፈርን ዝብል ጥሙሕን ራእይን ልዑል ግምት ዝወሃቦም’ዮም። ሰብኣዊ ጸጋ ኣድማዒ ኣበርክቶን ኣፍራይነትን ዝህልዎ ናብ ርእሰ-ማል ምስ ዝልወጥ እዩ። ሰብኣዊ ርእሰ-ማል ድማ ብትምህርቲን ስልጠናታትን ብቐጻሊ እናተዋህለለን እናተደረዐን ዝኸይድ ጸጋ እዩ።
ሕልፊ ኩሉ ናይ ሰብ ጸጋታት፡ ተራን ኣበርክቶን መንእሰያት ዝያዳ ኣተኩሮን ግምትን ዝወሃቦ እዩ። መንእሰያት ብዝውንንዎ ርሱን ባህርያዊ ዕድመ ጥራይ ዘይኮነ፡ ብዘለዎም ዘይተመዝመዘ ውህሉል ሓይሊን ጽዓትን ኣብ ሕብረተሰብ ለውጢ ከረጋግጹን ንለውጢ ክድርኹን ዝያዳ ትጽቢት ይግበረሎም። በዚ ስነ-መጎት እዚ፡ ትምህርቲን ስልጠናን ንኹሉ ኣካል ሕብረተሰብ ዘገድስ እኳ እንተ ኾነ፡ ኣብ መንእሰያት ዝግበር ወፍሪ ግና፡ ሰብኣዊ ርእሰ-ማል ኣብ ምፍጣርን ምኽዕባትን ዕዙዝ ኣገዳስነት ኣለዎ። መንእሰይ ዘይተዛዘመ ግን ከኣ ኣብ መስርሕ ህንጸት ዝርከብ ሓይሊ እዩ። ሓያል ጽዓት፡ ሓያል ድልየትን ጥሙሕን መንእሰይ፡ ብትምህርቲ፡ ፍልጠት፡ ክእለትን እተዋሕሰ ጥዕናን ምስ ዝስነ፡ ኣብ ረብሓ ሕብረተሰብ ክውዕልን ጉዕዞ ምዕባለ ንቕድሚት ክስጉምን ዝያዳ ዕድልን ተኽእሎን ኣለዎ።
ፍልጠትን ክእለትን ብግብራዊ ስራሕ ክስነን ብተሞኩሮ ክህብትምን እንተዘይክኢሉ፡ ኣበርክቶኡ ኣብ መስርሕ ማሕበረ-ቁጠባዊ ለውጢ ድሩት እዩ ክኸውን ዝኽእል። ፍልጠትን ክእለትን ዘይንቀሳቐስ (static) ዘይኮነ፡ ናብ ተንቀሳቓሲ ሓይሊ ተቐይሩ ብግብራዊ ተሞኩሮ እናበሰለ ዝጭበጥ ፍርያት ክህብ ኣብ ስራሕ ክውዕል ክኽእል ኣለዎ። ፍልጠትን ክእለትን ይዕበ ይንኣስ ኣብ ስራሕ እንተዘይውዒሉ ትርጉም የብሉን። ብዘይካ እዚ ፍልጠትን ክእለትን ኣብ እተወሰነ ደረጃ ዝድምደም ዘይኮነ፡ ብውልቃውን ሕብረተሰባውን ጻዕሪ ብቐጻሊ ክምዕብልን ምስ ሓድሽ ክዉንነት ክርዕምን ክዛመድን ክኽእል ኣለዎ። ግዜ ዝሓለፎ ትምህርቲን ሞያን ኣብ ክንዲ ኣቃላጣፊ ባእታ፡ ጎታቲ ምዕባለ ዝኾነሉ ኣጋጣሚታት ኣብ ታሪኽ ውሑድ ኣይኮነን።
እቲ ካልእ መንእሰይ ክላበሶ ዘለዎ መሰረታዊ እምነ-ኩርናዕ ጉዳይ ክብርታት እዩ። ትምህርቲን ሞያን ብዘይ ሕብረተሰባዊ ክብርታት ንበይኑ ኣኻሊ ኣይኮነን። መንእሰይ ንበይኑ ተነጺሉ ዝነብር ዘይኮነ፡ ኣብ ውሽጢ ሕበረተ-ሰብ ተማእኪሉ ዝንቀሳቐስ ሓይሊ እዩ። ንክብርታት ሕብረተሰብ ብግቡእ ክርዳእ፡ ከለልን ክምእዘዝን ጥራይ ዘይኮነ፡ ዓንቀፍቲ ንዝባሃሉ ልምዲታትን ባህሊታትን ከመሓይሽን ክእሊን ትጽቢት ይግበረሉ። ስለዚ፡ መንእሰይ ኣብ ውሽጢ እቲ እኩብ ክሰርሕ፡ ኣብ ህይወት ዘለዎ ዕላማን ራኢን ከነጽር፡ ነውሪን ዘይነውሪን ፈላልዩ ክግንዘብ፡ ሓያል ባህሊ ስራሕ፡ ትግሃት፡ ሓልዮት፡ ምጽማም፡ ሓድሕድ ምክብባር ምስ ዘዘውትር፡ ንነብሱ ከቢሩ ንሕብረተሰብ ዘኽብር መንእሰይ ተባሂሉ ክስመ ይኽእል። ክቡር ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ብኣጋጣሚ 3ይ ሃገራዊ ፌስቲቫል መንእሰያትን መበል 30 ዓመት ዝኽሪ ምምስራት ሃማመተኤን ምስ መጽሔት መንእሰይ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መሕትት፡ “መንእሰይ ብሰለስተ ኩርናዕ ወይ ዳይመንሽን ክርኢ ክኽእል ኣለዎ። ልዕሊ ኹሉ ኸኣ ፍልጠት ቀሲሙ፡ ሞያ ወይ ክእለት ሃልይዎ፡ ኣብ መወዳእታ ብደረጃ ስነ-ምግባር (Ethics) ኣብ ዝለዓለ ክብርታት ከብጽሕ ክኽእል ኣለዎ።” ክብል ዝሃቦ መግለጺ፡ ነዚ ፍልስፍና እዚ ዳግም ዘረጋግጽ ኮይኑ ንረኽቦ።
ከም’ቲ ኣቐዲሙ እተጠቕሰ፡ መንእሰይ ዘይተዛዘመ ግን ከኣ ኣብ ቀጻሊ መስርሕ ህንጸት ዝርከብ ሓይሊ ከም ምዃኑ መጠን፡ ዋላ እኳ ቅድምን ልዕሊ ኹሉን ምዕባሌኡን ህንጸቱን ብምልኣት ንምርግጋጽ ተበግሶ ክወስድ ዘለዎ ባዕሉ እቲ መንእሰይ እንተኾነ፡ ሕብረተሰብ ብዓቢኡን ንጉዳይ መንእሰያት ንምትእንጋድ መዝነት እተዋህቦም ኣካላት ድማ ብፍላይ፡ መንእሰይ ብግቡእ ተሃኒጹን ማዕቢሉን ኣውሓሲ ኩሉ መዳያዊ ሓርነትን ቀላሲ መጻኢን ክኸውን ሰለም ዘየብል ስራሕ ዝሓትት እዩ። እዚ ማለት፡ መንእሰይ ሓይሉን ጸዓቱን ብግቡእ ከስተውዕለሉ፡ ዕድላቱን ብድሆታቱን ክርዳእ፡ ንሕሉፍ ህሉውን መጻኢን ብዝግባእ ብምትእስሳር ኣንፈቱ ከነጽር፡ ንቕሓቱ ከዕቢ ኣገዳሲ እዩ። ንቕሓት ዘይብሉ ሰብ መጻኢኡ ብግቡእ ክስእል ኣይክእልን እዩ። ሓያልን ድኹምን ጎድኑ ከለሊ፡ ኣብ ሕብረተሰብ ብብቕዓት ከዋስኦ ዘኽእል ክብርታትን ተሞኩሮታትን ክዓጥቕ፡ ንዝበለጸ ውጽኢትን ንሓባራዊ ረብሓን ክሰርሕ፡ ዘኽእሎ ንቕሓት ክድልብ ተራ ሕብረትሰብን ኣካላትን መንግስትን ወሳኒ እዩ።
ካብ’ዚ ብተወሳኺ መንእሰይ ብሰንኪ ድሩት ተሞክሮኡን ንኡስ ዕድሜኡን ክጥምቶ ንዘይከኣለ ብርህዉ መጻእን ተኽእሎታቱን ብትስፉው መገዲ ብቕርበት ከምዝርኣዮ ብምግባር ብሓያል ድሌት ወይ ጥሙሕ ንዝበለጸ ሕብረተሰባዊ ለውጢ ክሕልንን ክሰርሕን ኣብ ምምእዛን፡ ውሁድን ሓባራዊ ጻዕሪን ዝምልከቶ ኣካል ኣድላዪ እዩ።
ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያትን ተማሃሮን ኤርትራ ምስ ኩሎም መሻርኽቲ ብምውህሃድ መንእሰያት ንቕሓቶም በሪኹ ኣብ መስርሕ ዝካየድ ዘሎ ማሕበረ-ቁጠባዊ ለውጢ ቀዳሞት ተዋሳእቲ ብምዃን ኣበርከትን ረባሕትን ናይ’ቲ ዝሰላሰል ዘሎ መስርሕ ኩሉ ጎድናዊ ህንጸት ክኾኑ ሓያል ጻዕሪ ኣብ ምክያድ ይርከብ። እዚ ብምውህሃድ መሻርኽቲ ዝግበር ዘሎ ጻዕሪ ግና ውጽኢቱን ኣድማዕነቱን ኣብ ቀጻልነቱ ዝምርኮስ ብምዃኑ፡ ኣብ ኩለን ዞባታት ተመስሪቱ ዘሎ ምውህሃድ ኣካላት መንግስቲ፡ ግንባርን ማሕበራትን ኣብ ሕቶ መንእሰያት ኣወዳድባኡን ንጥፈታቱን እናገምገመ ንዝበለጸ ገስጋስ ናህሩ ከዛይድ ለበዋ ዘየድልዮ መዘኻኸሪ እዩ።
327 total views, 4 views today


text:
ደቡብ ሱዳን ድሕሪ ፅባሕ ቀዳም ሃገር ንምዃን ኣብ እትቀራረበሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ሰሜን ዝርከቡ ኣሽሓት ደቡብ ሱዳናዊያን ዝተረስዑን ንመጥቓዕቲ ዝተቓልዑን ገይሮም ንባዕሎም ከምዝሪኡ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዝመደብሩ Refugee International ዓለምለኻዊ ስደተኛታት ዝተብሃለ ንስደተኛታት ዝሕለቕ ትካል ሎማዕንቲ ገሊፁ።
ኣብዚ ሕዚ እዋን 17 ሽሕ ደቡብ ሱዳናዊያን ናብ ደቡብ ሱዳን ገፆም ንምኻድ ካርቱም ኣብዝርከቡ ኣብ 19 መተኣኻኸቢ ነቑጣታት ተኣኪቦም መጎዓዝያ እናተፀበዩ ይርከቡ።ኣብዘኦም ናይ መተኣኻኸቢ ነቑጣታት ዘሎ ኩነታት ፀጥታ እናሓመቐ ይኸይድ ኣሎ።ብፖሊስን ነበርቲ እቲ ከባብን ዝበፅሖም ምንክልባት’ውን እናዓብየ ከምዝኾነ ፀብፃባት ይሕብሩ።
መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ንቶም ናብ ደቡብ ሱዳን ንምምላስ ዝደልዩ ሰባት ዘድልዮም ህፁፅ መጎዓዝያ ንምቕራብ ምስ ሰብኣዊያን ትካላት ንኽሰርሕ’ውን እቲ ትካል ይፅውዕ።
ኣብቲ ትካል ዳይረክተር ዞባዊ ፕሮግራም ዝኾና ኣንድሪያ ላሪ ኣሽሓት ኣብ ካርቱም ተቐርቂሮም ኣብ ሕማቕ ኩነታት ክህልዉ ተቐባልነት የብሉን ይብላ።
ብምቕፃል ’’ፅሩይ ማይ፡መናፅሂ ወይ’ውን ካልኦት መሰረታዊ ዝኾኑ ቀረባት ኣብዘይብሉ ኩነታት ይርከቡ’’ይብላ።
ኣባላት ጉጅለ ዓለምለኻዊ ስደተኛታት ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ለካቲት ነቲ ነቑጣ ኣብዝ ዝተዓዘብሉ ሓሙሽተ ሽሕ ሰባት ከምዝነበሩን ዝነበርሉ ኩነታት ድማ ኣዝዩ ሕማቕ ከምዝነበረን ኣብዚ ሕዚ ድማ እቲ በዝሒ ሰብ ብሰለስተ ዕፅፊ ዓብዩ ምርካቡ ኣዝዩ ዝተሓሳስብ እዩ ኢለን ኣንድሪ ላሪ።
ብተወሳኺ እውን ናብ ደቡብ ሱዳን ኣብ ልዕሊ ዘጎዓዕዛ ባቡራት ኣብ ሰሜን ብዕጡቓት ምልሻ መጥቓዕቲ ክፍፀመን ፀኒሑ’ሎ።ደሕንነት እቶም ተመለስቲ ንምርግጋፅ መንግስቲ ሱዳን ንተን ኮንቨያት ሓለዋ ንኽገብረለን ዓለምለኻዊ ስደተኛታት ፀዊዑ’ሎ።


text:
እንተኾነ እቲ ረመፅ ንተኸላኸልቲ ኮይኑ ዘሎ ሮቢን ኣብ መበል 19 ደቂቃ ንቀዳመይቲ ሸቶ ኣመዝጊቡ።እንተኾነ ቁፅሪ ኣርባዕተ ናይ ኣውስትራልያ ኬሂል ንኣዝያ ትናኣድ ሸቶ ኣብ ውሽጢ ሰኮንዳት ኣመዝጊቡ።ሆላንዳውያን ታሕጓሶም ከየስተማቅሩ መንጢልዎም።እቲ ፀወታ ብማዕረ ሸቶ ሓደ ንሓደ ብልዑል ረስኒን ንሒን ቀፂሉ።
ድሕሪ ዕረፍቲ ኣውስትራልያ ኣብ መበል 52 ደቃይቅ ኣካታዒት ፍፁም ቅላዕ መቅፃዕቲ ረኺባ፣ቁፅሪ 15 ተጠቂሙላ።ኣውስትራልያ ክልተ ሆላንድ ክልተ።
ሆላንድ ድሕሪ ሓሙሽተ ደቂቃ ብቫን ፐርሲ ኣቢላ ካልኣይ ሸቶ ኣመዝጊባ እንደገና እቲ ፀወታ ማዕረ ክልተ ንክልተ ቀፂሉ።ኣብ መበል 67 ደቂቃ ሆላንድ ብቁፅሪ 21 ዲፔይ ሳልሳይ ሸቶ ኣመዝጊባ ነቲ ፀወታ ክትመርሖ ጀሚራ።ብኡ‘ውን ተዛዚሙ።ሆላንድ ሰለስተ፣ኣውስትራልያ ክልተ።ካብ ናይ ሎም-ዘበን ፅዋዕ ዓለም፣ሓደ ፀወታ እናተረፋ ከሎ ፈላመይቲ ዝተሰጎጎት ሃገር ኣውስትራልያ ኮይና‘ላ።
ካልኣይ ግጥም ዘካየዳ ስዻኝን ቺሌን‘የን።ካብ ትኻሳ ገና ዘይተሰአት ጋንታ ስዻኝ ኣዝዩ ዝተሓተ ተሳትፎ ኣርእያ ብቺሌ ተሳዒራ።ክልተ ንዜሮ።ስዻኝ ደጊም ተስፋ የብላን።ናብ ቀፃላይ ዙር ኣይክትሓልፍን።ካልአይቲ ዝተሰጎጎት ሃገር።ቺሌ ሽዱሽተ ነጥቢ ሒዛ ምሕላፋ ኣረጋጊፃ።
ብዝተኣሳሰረ ዜና ወይ ትዕወት ወይ ካብ‘ቲ ግጥማት ትባረር-ቁርፅ ዝበለ መማረፂ ዝቀረበለን ጋንታታት ካሜሩንን ክሮኤሽያን-ንኣዝዩ ወሳኒ ካልኣይ ግጥም ተቀሪበን‘ለዋ።


text:
መንግስቲ ኢትዮዽያ፣ብዛዕባ ጥዕና ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ እዋናዊ ሓበሬታ ዘይምሃቡ፣ካልኦት ሓይልታት ነቲ ምዕባለታት ተበሊፆም ክውኑን ዘይክውኑን ዜና ንከቃልሑ ዕድል ከምዝኸፈተ ኣጋይሽና ይገልፁ።
ይኹን‘ምበር፣እቲ ይቃላሕ ዝቀነየ ሻቅሎት ህዝቢ - ቀዳማይ ምንስትር ብዝተሰከምዎ ናይ ነዊሕ ዘመን ሓላፍነትን ስራሕን ፆር ክስዕብ ዝኽእል ቅልውላው ጥዕና ከምዝኾነ ህዝቢ ይርደኦ‘ዩ ይብሉ ሓደ ካብ ተሳተፍቲ።
ምንስትር ኮምኒኬሽን ኢትዮዽያ ሎሚ ሓሙስ ድሕሪ ምሳሕ ኣብ ዝሃቦ መግለፂ፣ኣቶ መለስ ድሕሪ ሕክምና ኣብ ዕረፍቲ ይርከቡ።ኣብ‘ዚ ቀረባ ናብ ስርሖም ክምለሱ‘ዮም ኢሉ‘ሎ።
ኣጋይሽና ካብ መቀለ ኣቶ ኣታኽልቲ ኪሮስ ሓላፊ ማይክሮፋይናንስ ልቃሕ ደደቢትን፣ኣባል ዓረና-መድረኽን ደራሲን ኣቶ ኣስራት ኣብራሃምን፣ካብ ካናዳ መሃንዲስን ኣብ ጉዳይ ኢትዮዽያ ተንታኒን ኣቶ ሙሉብርሃን ፀሃዬ’ዮም።በትረ ስልጣን‘ዩ ዓዲምዎም።