text:
ኢድ ሸናሒት!! ብኣማኑኤል ገብረሂወት
እቲ ሓሓሊፉ ዝስማዕ ድምጺ ፈኮስቲ ብረታትን ሂምታ ፈንጂን ካብ ከበሮ ኣእዛና እንዳሃስሰ ከደ።ነቲ ንልዕሊ ዓመትን መንፈቅን ዝተቐመጠትሉ፣ ድፋዓት ልጋትን ምክምስን ብዘይ ድልየታ ብትእዛዝ ሓዲጋቶ ንክፍልታት ብርጌድ ትቅየር ብምንባራ መንፈሳ ኣይተራጋገአን። ዝዓጠቐቶ ዕጥቅን ዝተሰከመቶ ወታሃደራዊ ሳንጣን ምስታ “<ሎምስ ወሪዳ ኢያ!” ተብል መራር ጸሓይ የካቲት፣ሓገዝ ናይቲ ዝተሰብረ መንፈሳ ኣብ ጉዕዞኣ ኣሸጋሪ ኮነ።ማዕዶ ትርኢ በረኽቲ ኣግዓ ጠርቐ፣ ኣብ ዝባን ወጽያ ንከተዕርፍ ከላሽና ኣብ መንኩባ ኣብርያ ሓይሊ ዓቐበት ብሜላ ንምምካት ሃሳስ ሕሉፍ ኣሰር መንገዲ እግሪ ተከቲላ ሽንቲ ብዕራይ ክትጉዓዝ ጀመረት።
ብራሃጽ ጠልቅዩ ዝጸነሐ ጸጉሪ ርእሳ፣በቲ ብትኽክል ኣንፈቱ ዘይፍለጥ ንፋስ መሮር፣ ሓንሳብ ናብ ገጻ ሓንሳብ ከኣ ንድሕሪኣ እንዳ ኣንበልበለ፣ዝፈጠሮ ዛሕሊ ንመንበስበስተኣ ኣረኪቡ ኣብ ምሉእ ነብሳ ብምስራጽ ከፊላዊ ባህታ ፈጠረላ።ወታደራዊ ሳንጣኣ ሓውሲ ምድርባይ ኣቀሚጣ ከላሽና ኣብ መንጎ ኣስላፋ ኣሞንጉያ ከኣ ጥጡሕ መቃምጦ መሪጻ ኣንጻር ጉዕዞኣ ተቐመጠት።ነቲ ብ ኣካል ዝመጻቶ ጎላጉል ኣብ ማዕበል ሓሳባት እንዳ ተንሳፈፈት ክትምለሶ ጀመረት። ‘ዓሕ…በቃ ናይ ቡንን ክሽነን ኮይነ ክተርፍ!!’ ከይተረደኣ ብገዛእ ቃላታ ዘተምባሃቶ ኣንደበት ንባዕላ ናይ ካልእ ሰብ መሲልዋ ካብቲ ትገላበጠሉ ዝነበርት ባሕሪ ናይ ሓሳባት ዘቚቑ ኣውጻኣ።ተቐሚጣቶ ዝነበረት ቦታ ኣብቲ ብ ቀዳማይ ወራር ዝፍለጥ ውግእ ቦኽሪ ወታሃደራዊ ግጥም ዝረኣየትሉን ዝተሳተፈትሉን ቦታ ብምንባሩ ፍሉይ ተዘክሮታት ኔርዋ።ሓደ ካብኡ ንሳ ከምሰብ ካብናይ ግርህነት ዓለም ንሰባት ጥራይ ዘይኮነ፣ብዝኮነ ፍጡር ኣግራብ ዋላውን በቲ ንኸተዕርፈሉ ኮፍ ዝበለቶ እምኒ ክትጠራጠር ምጅማራ፣ካብታ ናይ ቀደም ዓለማ ደጊማ ናብ ካልእ ዓለም ዝተወለደት ኮይኑ እዩ ዝስማዓ።እወ ሄለን ሎሚ ካልእ ሰብ እያ።ብጸላም ናይ እቶእቶ፣ብድምጺ ዝተሰብረ ብኬሪን ዘይትዳሃል ፣ክሳብ ተራ ሞት ደቒ ሰባት ናዓኣ ተራ ነገር ኮይኖም እዮም። ምኽንያቱ ድምጺ መዳፍዕ፣ድቕድቕ ጸላም ምስ ጣሻን መስዋእቲ ለይለይ ዝብሉ መሳቱኣን ነቲ ቦታ ስለዝተክእዎ።
ነቲ ካብ ምቁማት ዓዲ ንከውዕላ ፊል ፊል እንዳበል ዘሸገራ ለማሽ ጸጉሪ ርእሳ፣ሓውሲ ምስንታር ብስሩዕ ኣጻብዕቲ ኣእዳዋ፣ንድሕሪት ቐልቢሳ ስያፍ ንሸነኽ ዘላምበሳ ንጠርቀ ኣማዕደወታ ‘ሳሚ…’ በለት ኣብ መንጎ ምራቓን ልሳናን ብዝተረፉ ቃላት።ኣዝያ ብዋዝኡ ትፈትዎ ዝነበርት ወዲ ማይ ተመናይ እዩ።ውግእ ምስ ጀመረ ግን ዋዛ ኣይነበሮን ፣ወዲ ሰብ ቕጽበታዊ ናብ ነብሪ ዝቅየረሉ ተኣምር ጎኒፍዋ ኣብ እሳትን መጋርያን ክድብል ውዒሉ ከኣ ኣጋ ግዜ ኣዕረፈ።ከምቲ ኩሉ ሰብ ዘዕረፎ ልሙድ ዕረፍቲ ግን ኣይነበረን፣ብሰረገላ መስዋእቲ ናብቲ ጸጥትኡ ዘይዝረግ ናይ መዋእል ዕረፍቲ ኣምሪሑ።ብኽልተ ማዓጉርታ ንብዓት ወረረ። በታ ካብ ክሳዳ ዘይትፈልያ ንመዘከርታ ካብ ጉልባቡ ዘትረፈታ ክሹክ ንብዓታ ደራሪዛ ከኣ ገጻ ጸወገት።ንምንታይ ነቢዓ ኣይተረዳኣን ምክንያቱ ሳሚኤል እቲ ናይ መጀመርያ ኣሰር መስዋቲ ዘርኣያ ብጻያ ብምንባሩ ኣብ ግዜ መስዋእቱ ዝነባዓቶ ዝርንዝሕ ናብ ካልእ ዓለም ኣንሳፊፉ ጉዕዞኣ ናብ ጎደና መዋእለ መስዋእቲ ኣቕኒዓ ንዘጉነፍዋ መስዋቲታት ከም ተራ መገሻ ንክትርእዮም ኣገዲድዋ ኢዩ።ምናልባሽ ናይ ሎሚ ንብዓታ ግን ብዘይ ድልየታ ካብቲ ቐንዲ መከላኸሊ መስመር ንክፍልታት ብርጌድ ትቕየር ብምንባራ ናብታ ቐደም ዝነበረታ ዓለም ትምለስ ዝነበረት ኮይኑ ስለ ዝተሰማዓ ትከውን።
ሃንደበት ብድድ በለት።ከላሽና ብየማናይ ኢዳ ሰፍ ኣቢላ ከኣ በጽፋር ኣእጋራ ረጊጻ ተማጣለዕት።መገዳ ዝወስደላ ግዜ ንምግማት ንቕድሚኣ ኣቋመተት፣መስቀል በተክርስትያን እንዳ ጋብር ኮኾባይ ኣማዕደወታ።እቲ ገና ዘይደረቐ ንብዓታ ንኣዒንታ ኣደብዚዙ እንዳ ጋብር ካብቲ ንቡር ንሳ ትፈልጦ ርሕቀት ኣማሕዲጉ ኣርኣያ።ትእዛዝ ክኽበር ስለ ዝነበሮ ኣብ ዝእቶ ኣይነበረን፣ናይ መወዳእታ ፈነወ ቆላሕታ ናብቲ ኣዝያ ትፈትዎም ብጾታ ዝነበርዎ ድፋዓት ልኢኻ ከኣ ናብ ጎልጎል ሕጾት ኣንቆልቆለት።
“ሄለና እንታይ ደኣ ዝን ኢልኪ እዚ ክፍልታት ኣይፈተክዮን ዲኺ?” ኮሎኔል ተክለ ደርጊ ስኑ እንዳፍሰሰ ተወከሳ።ሳልስቲ ብዘይካ ናይ ቀላዓለም ሰላምታን ኣርተፍሻላዊ ፍሽክታን ተበርሂዋ ኣየተምበሀትን።ካብ ኣቓልቦ ኮሎኔል ንክትወጽእ ካብቲ ንሓማውቲ ዝተሓምበሸ ዝመስል ቁርሲ ክፍልታት ንማለቱ ጨሪማ ብድፍኢት ምዕጎ ሻሂ ብሓይሊ ኣውረደታ።የዒንቲ ኮሎኔል ግን ብቐሊሉ ካብ ትዕዝብቲ ዝእለያ ኣይነበራን።ሳምሶን ምልክት ተዳህይዎ ፍሽኽትኡ ከይሃሰሰ የማነይቲ ዓይኑ ኣጨምቲሉ እንናረኣያ መልእኽቱ ንኽቕበል ንግዳም ወጸ።ኣጠማምትኡ ቕጭ ኣምጻኣላ፣ነታ ሒዛታ ዝነበረት ብኬሪ ሻሂ ፍርቂ ገዲፋ ከኣ ናብታ ዝተዋህበታ መደቀሲ ክፍሊ ኣምረሐት።ኣብታ ብግቡእ ዝተነጽፈት ናይ 90 ዓራት ጥንቕልዒት ደቂሳ፣ ብዛዕባ’ቲ ዝኾነ ከተስተንትን ጀመረት።ሃንደበት ግን እታ ኣብቲ ብኣንሶላ ንሓድሕዱ ተሰፍዩ ዝማዕረገ ናሕሲ ናይታ ንኢሽተይ ክፍሊ ተንጠልጢላ ዝነበረት፣
ከም መማዕረጊ ዳስ ጥራይ ትፈልጣ ብወረቐት ተተኒጋ ዝተሰርሐት ከቢብ ቕርጺ ዓለም ዝሓዘት ግን ከኣ ኣንጻር ዝሮት ዓለም ትንቀሳቐስ ዝነበርት ጌጽ ኣዒንታ ዓለባ።ኩሉነገር ዝተቀያየረ ኢዩ መሲልዋ ወላውን ዝሮት ናይታ እግዚኣብሄር ቅድሚ ኩሉ ዝፈጠራ ዓለም፣ “እውይ.. እዛ ማክዳ ከመይ ነብሳ ይገብረላ ኔሩ ኣብዚ ግዜ‘ዚ ከምዚ ዓይነት ምቾት!!እህህህህህ…እዚ መፈጠርናስ ከም ገጽና እዩ” ኣስተንተነት ነታ ቕድሚኣ ከምሓለዋ ዱካን ተመዲባ ዳሕራይ ግን ብምኽንያት ሕማም ጋስትራይት ንቤታ ዝተሰናበተት ኣብ ሓምሻይ ዙርያ መታዓልምታ ዝነበረት ማክዳ ዘኪራ።ጽንሕ ኢላ ናብቲ ኣብ የማነ ጸጋም ናይቲ መንደቕ ተሰቒሉ ዝነበረ ወሲባዊ ስምዒት ዘላዓዕሉ ኣጸየፍቲ ካርተሊናታት ርእያ ተናደደት “ኣበዲኣ ዝነበርት ከልቢ እያ ሓፍተይ!!” ኣንጸርጺራ ብምትሳእ ነቲ ካርተሊናታት እንዳ መንጨተት ናብ ባይታ ክትድርብዮ ጀመረት፣ሓንቲ ካብተን ኣሳእል ግን ብግቡእ ዝለበሱ ፍቑራት ነበሩ አሞ ክልተ ዓመት ንድሕሪት ተመሊሳ ምስቲ ኣዝያ ተፍቕሮ መትከል ከተማ ክዛወሩ ኣምስዮም፣ኣብ ፎቶ ስፓርክ ዝተሳኣልዋ ስእሊ ስለ ዘዛካከረታ ኣብ መንደቕ ናይ ምንባር መሰላ ኣይነፈገታን።መትከል ቤት ትምህርቲ ሰውራ ስለ ዝነበረ፣ኣብ ግዜ ክተት ንሱ በቲ ብልዑል ትምህርትን ብቕዓትን ዝታዓወተሉ ምብራር ነፋሪት ኩናት ንሰምበል ክምደብ ከሎ ንሄለን “ሄሉ ኣብ ዓወት….!!ኣጆኪ ድሕሪ ወራር ናብዛ መርዓና ኢና” ሕንቕንቕ እንዳበሎ ጽንዓትን ተስፋን ብዝመልኦ ቃላት ክፋነዋ ትዝ በላ።ንማክዳ ግን ኣዝያ ጸላኣታ “ቀደሙስ ደይ ምስ ዕስለ ኣወዳት እያ ትዘልል ኔራ ኣይ እሙን ፍቕሪ ወዲ ኣይ እሙን ፍቕሪ ሃገር ስቕ ኢላ ዘርምዞርሞ!!” ሓመየታ ንብሕታ ብልባ፣ ሕሜታ ንሰብ ምስ ሰብ ኣይትፈቱን እያ።ሄለን ኣብ ናሕሲ ናይቲ ንመዕቆቢ ብረጎድቲ ኣግራብ ዝተሃንጹ ናይ ድፋዕ ኣንደራት ስእልን መጋየጽን ዘይኮነ ተመን ንኣንጭዋ፣ሳርየት ንሃመማ ክጣቃቅዑ ምርኣይ ዳርጋ ልሙድ ማዓልታዊ ተርእዮኣ እዩ ኔሩ።ኣብቲ መጀመርያ እኳ ትፈርሖምን ትፍንፍኖምን እንተነበረት፣ ደሓር ግን ለሚዳቶ ከም ወታሃደር መጠን ኣብ ተፈጥሮ ኣጥቓዕን ተጠቓዕን ንቡር ምኩኑ ኣሚና ከም ተራ መዘናግዒ ነገር ትርእዮ ነበረት።ንኩሉ ገጻትን ኩሕለምሕሊ ማክዳ ንኽትጉሕፎ ኣብ ፌስታል ጠርኒፋ፣ነታ ኣብ ናሕሲ ተንጠልጢላ ዝነበረት ከባብ ምስሊ ዓለም ግን ንኸይጽምዋ ብምንቅስቃሳ ንክትዘናጋዕ ሓደገታ።የዒንታ ካብቲ ብንፋስ ዝተፈጥረ ሕምባበኣ ከይኣለየት ከኣ ከይተረዳኣ ኣብ ጥዑም ልዋም ኣተወት።
ሄለን መደባ ከይተነግራ ንክልተ ቕነ ብምጽናሓ ኣዝዩ ኣጨነቓ።ሓደ ንግሆ ምሳሕ ንክትበልዕ ንምግብና እንዳኣተወት፣ኮሎኔል ተክለ ከኣ ምሳሕ በሊዑ ክወጽእ ፊት ንፊት ተጋጠሙ እሞ
“ስምዓኒ እንዶ ወዲ እምባየ ኣብዚ መምጽእየይ ስራሕ እንታይ ድዩ?” ተወከሰቶ ብድፍረት ሓንቲ ኣብ ኤምዳድ ብርጌድ ውራይ ቡን ምፍላሕ ከም ዕማም ዝኣመነትሉ ጓል ጊንዳዕ ስጋዕ ብድፍረታ ተንቐትቕጥ።”ሄሉ ተሃዊኽኪ ዲኪ!!! ደሓን ደሓን ሎሚ እሞ ምዝንጋዕ ናይዚ ክፍልታት ኣሎ ኩልኽን ተሓጋገዛ፣ምሸት ክነግረኪ እየ።ገለ ብጾት ውን ካብ ድፋዕ ተዓዲሞም ኣለዉ!፣ዕጥቕኺኸ ኣረኪብክዮ ዶ?” ሓተታ ኣሞንግዩ ብድፍረታ ከይተገረመ ኣይተረፈን።
“እወ..ሎሚ ኣረኪበዮ አንታይ ደኣ ኪገብር!!?” ንመጀመርያ ምስኪንኪን ኢላ መለሰትሉ ገለ ደንጊጹ ንቦታኺ ተመለሲ አንተበላ።
”ጽቡቕ…ደሓን ኣጆኺ ክትለምድዮ ኢኺ ንግዜኡ እዩ ቀጨው ጨው ኢሉኪ..ሃ ሃሃሃሃሃሃ” ናይ ባጫ ሳሓቕ እና ሳሓቐ ገዲፍዋ ከደ።
ምቑር ጸብሒ ኣጣል ተኸሺኑ፣ዘይታኣደነ ቢራታትን ኣረቅን ፈሰሰ።ኣባላት ክፍልታት ብርጌድን ካብ ድፋዕ ተወኪሎም ዝመጹ ኣባላት ሓይልታትን ከኣ ብሓንሳብ ስዕስዑን ተላሃዩን።ሄለን ግን ብዘይካ ዕላል ምስቶም ሰሳዕሲዖም ዝምለሱ ዝነበሩ ኣባላት ሓይላ ብዙሕ ኣይሳዕሰዐትን መስተ ውን ካብ ቐደማ ስለ ዘይትጥዕም ሓንቲ ፋንታ ሒዛ ብዙሕ ግዲ ኣይገበረትሉን።ኮሎኔል ግን ገና ኣዒንቱ ናዓኣ ካብ ምጥማት ዓዲ ኣይዋዓላን።ሰሰሪቓ አንዳ ጠመተቶ ተጸወገት።ከባቢ ሰዓት ኣርባዕተ ናይ ምሸት ምስኮነ ኣባላት ዽፋዕ ነቐሉ።ሄለን ከኣ ንዑስማን መራሕ ሓይላ ረኪባ፣
“በጃኻ ዓፋን ንወዲ አምባየ እንተሰምዓካ ለምኖ ኣነ ምሳኹም ኪኸይድ” እኳ እንተበለቶ፣ዓፋን ግን ወዲ እምባየ ካብ ሓሳቡ ዘይቅየር ህልከኛ ምዃኑ ስለ ዝፈልጥ ክሓቶ ኣይደለየን።ንሄለን ተሰናቢቶም ከኣ ጉዕዞኦም ጀመሩ።
ኩሉ ኣባል ክፍልታት ብርጌድ ምስ ሓለፍቱ ብመስተ ተሰነፈ።ዝሰምዕ ዘየለ ከኣ ኩሉ ይዛረብ።ኮሎኔል ዓው ኢሉ “ያላ ምዝንጋዕ ይኣኽለና ኩሉ ሰብ ቦቦቱኡ.” ኣዘዘ ከም ግንጭር ኢሉ።ኩላ ከኣ ክትርብሽ ከም ዘይጸነሐት ምሉቅ ምሉቅ ኢላ ቦቦታኣ ከደት።ሄለን ውን ከም ሰባ ናብታ ከም መቓብር ኮይና ትስማዓ መዳቕሶኣ ኣምረሐት።ድቃስ ኣብይዋ ክትገማጠል ድሕሪ ምጽናሕ ከኣ የዒንታ ከም ላምባ ዝወደኣት ቀንዴል እንዳጭለምለማ ከቢድ ድቃስ ጸቀጣ።ከም ሕልሚ ኣምሲሉ ገለ ነገር ክትንክፋ ተሰማዓ፣ብር ኢላ ተበራበረት
“መን ኢካ ኣታ! መን ኢካ!?” ጨደረት ዓው ኢላ።ኮሎኔል ብክቱር ጾታዊ ስምዒት ተዋሒጡ
“ኣጆኪ ሄሉ ኣነ እየ ወዲ እምባየ..” ብዝተቖራረጸ ርቡሽ ድምጺ መንነቱ ነገራ።ሄለን ኣብቲ መጀመርያ እኳ ብሓይላ ክትፍንጽጎ እንተፈተነት፣ብሓይሊ ኣብ ትሕቲ ቑጽጽሩ ምስ ኣእተዋ ግን ኣብ ለመና ኣተወት “እውይ ኣታ ወዲ እምባየ በጃካ.. ኣታ ኣይወለድካን ዲኻ በጃካ ዝጽበየኒ ሕጹይ ኣለኒ በጃካ ወዲ እምባየ ሓወይ..” ክሰምዓ ኣይካኣለን መስተ ሓዊሱ ኣራዊትነቱ ናብ ፍጹም ኣራዊት ተቐይሩ ነበረ።ከተእዊ ፈተነት ድምጻ ግን ካብቲ ዝነበረቶ ክፍሊ ሓሊፉ ናብ ኣእዛን እቶም ብስኽራን ደንዚዞም ዝነበሩ ኣባላት ክበጽሕ ኣይካኣለን።ብድሕሪኡ ግን ቅልጡፍ ኣተናፍሳ ናይ ኽልቲኦም ነታ ጸባብ ክፍሊ በሓታ።
ሄለን ኾሎኔል ስርሑ ሰሪሑ ምስከደ ብብኽያት የዒንታ ክትኮስ ክሳብ ዝደሊ ክትበኪ ሓደረት።ንመጀመርያ ግዜ ከኣ ጾታዊ ትሕትና ተሰማዓ።ልዕሊ ኩሉ ግን እቲ ኣዝያ ተፍቕሮ መትከል ክራኣያ ሓደረ “ነዚ እንተ ዝሰምዕሲ እንታይ ምበለኒ? ግን ከኣ ብድልየተይ ማዓስ ኮይነ ዓመጽ እንድዩ!!.” ንብዓታ ከም ማይ ዋሓዘ፣ነቲ ጉዳይ ግን ብሚስጥር ክትሕዞ ምስ ሓሳባታ ደምደመት።እታ ምስ ሰብኡት ትጠማጠም ዝነበረት ጅግና ከኣ ኣብ ምሻጥ ትምባኮ፣ሽጋራን ካልእ ቐንጠመንጥን ተጸምደት።ገድሊ ንምክዕባት ጁባ ኮሎኔላት።
ሄለን ኣብተን ስሕት ኢላ ኣብ መንፈቅ ትከደን ዝነበረት ዕረፍቲ ምስ መትከል ክትራከብ እሞ ፍቕራዊ ሂወታ ዳግማይ ንክትኩልዖ እንተባሃገት መትከል ግን ንዝላዓለ ትምህርቲ ንወጻኢ ተላኢኩ ነበረ።ዓለም ከኣ እንዳ ጸበበታ ከደት።ኣብ ኣፍደገ ድኳና ኮይና ብማዕዶ ሓንቲ ናይ ከተማ ኣከዳድና ዝተከድነት ጎርዞ ክትመጽእ ኣማዕደወታ።እንዳቐረበት ብዝከደት ግን ማክዳ ምካና ኣለለየታ እሞ ድሕሪ ሰላምታ ምልውዋጥ ኮካ ጋበዘታ።
“ኣቲ ሄሉ ከመይ እሞ? በቓ ድካነይሲ ንስኪ አኪ ተረኪብክያ?” ሓተተታ ብሓይሊ ፍሽክ ክትብል እንዳደለየት። “እወ እንታይ ደኣ ግዜ ከምኡ እዩ።ነሀለናልኪ ናይ ድካን ኮንና!”! ብዙሕ ኣቓልቦ ከይሃበት።”እንታይ ደኣ ስቢላዊ ሂወት ኣይተሰማማዓክን ድዩ?ቑሩብ ዕብርብር ኢልኪ!!” ሓተተት ሄለን ወታሃደራ’ውን ስቢላውን ናብራ ኣብ ውሽጣ እንዳወዳደረት።
“ደሓን እዩ በጃኪ!! ንከይረጉድ ከኣ ካብ መግቢ ይጥንቀቕ እየ…” ኣስዓበት ማክዳ፣ሕቶ ሄለን ባህ ዘበላ ኣይትመስልን ስያፍ ንሄለን እንዳ ጠመተታ።ኣይጸነሐትን
“ከይደ በሊ ሄለን ደሓር ክምለሰኪ እየ…” ኢላታ ዝተከፍተላ ኮካ ገና ከይሰተየቶ ናብ እንዳ ኮሎኔል ገጻ ኣምረሐት። “ሎቕማጽ..ሎቕማጽ ወሎቕማጽ..እዚኣተን ዘልመደኦም እንድየን ዝደፍሩና ዘለዉ!!..” ኣጉረምረመት ሄለን ብትሕቲ መልሓሳ።
ኮሎኔል ኣብዚ ሰሙን እዚ ብዙሕ ናይ ባህርያት ምልውዋጥ ኣርኣየ።ምስ ሰባት ኣየዕልልን፣ኣብ ሳዓቱ ኣይምገብን፣ ንሄለን ከኣ ኣባታዊ ኣራኣእያ ክጥምታ ጀመረ።ሄለን ግን ንካልኣይ ድብያ ዝዋደድ ዘሎ ስለ ዝመሰላ ብዙሕ ኣይኣመነቶን።ኮሎኔል ግን ናይ ሓቁ ነበረ እና ክርእያ ነቲ ዝበደሎ በደል እንዳዘከረ ክሽቁረር ጀመረ።ሄለን ውን ድሕሪ ነዊሕ ግዜ ባህርያቱ ቐይሩ መስኪን ሓላይ ምዃኑ ገሪምዋ፣ንሳ ውን ኩሉ ገዲፋ ከም ኣቦኣን ሓላፊኣን ከተክብሮ ጀመረት።ኣዋልድ ንትምህራትዊ ሞያ ንድሕሪት ክሳሓባ እየን ምስተባህለ ከኣ ሄለን ካብተን ቀዳሞት ኮይና ተበገሰት።ኣብ ግዜ ምኻዳ ከኣ ኮሎኔል ንበይና ፍልይ ኣቢሉ
“ሄለን ጓለይ ስለቲ ዝበደልኩኺ በደል ይቕረ ግበርለይ!!” ንመጀመርያ ግዜኣ እዩ ሓላፊ በደሉ ኣሚኑ ንተራ ሰራዊት ይቕሬታ ኽሓትት።
“ኣታ ወዲ እምባየ ከምኡ ኣይትበል እቲ ቐደም ዝረሳዕክዎ ነገር..!!” ብውሽጣ እኳ ዘይሃስስ በሰላ እንተገደፈላ ሕልንኡ ይኣኽሎ ኢላ ይቕረ በለትሉሞ ተፋንያ ንኣስመራ ተበገሰት።
መትከልን ሄለንን ኣብ ቶፕ ፋይፍ ሆቴል ተድሪሮም ድሮ ምዉቅ ዕላል ከፊቶም ነበሩ። ኣብ መንጎ ብዛዕባ ወታደራዊ ሂወት ከዕልላ ይፍትን እሞ “በጃካ መትከለይ ብዛዕባ ፍቕሪ እንዶ የዕልለኒ!!!ዝሓለፈ ሂወት እዩ።እንታይ ከተዕልለሉ ኢኻ..?” ትኾልፎ ገጻ ንህሞት ድነ እናተኸድነ።መትከል ሄለን ንዝወደቑ ጀጋኑ ብጾታ ዘኪራ እያ ተስተንትን ዘላ ብዝብል ሓሳብ ነቲ ዕላል ብቕልጡፍ ናብቲ ኣፍቃሪቱ ትደልዮ ኣንፈት ቀየሮ።ኣብ ቶፕ ፋይፍ ሆቴል ተደሪርካ ምሕዳር ለሚዶም ነበሩሞ፣ሽዑ ውን ኣብኡ ንክሓድሩ ኣብ ሓደ ሓሳባት በጽሑ፣ሄለን ትሰትዮ ዝነበረት ወይኒ ሙቐት ዘሪኡላ ርእሳ ኣብ ኣፍልቢ መትከል ኣደጊፋ ከኣ፣ነታ ንሳ ዋንነቱ ምኩና እተረጋግጽ ብፊደል እንግሊዝኛ(ኤች)ተንጠልጢላታ ዝነበረት ሕላገት ካቴና ናይ ክሳዱ፣ምስቲ ዱር ተቐይሩ ዝነበረ ጸጉሪ ኣፍ ልቡ ሓዊሳ ብልስሉስ ፍቕራዊ ዳህሰሳ ክትፈታትላ ጀመረት።ሃንደበት ግን የዒንታ ኣብ መእተዊ ኣፍደገ ናይቲ ዝነበርዎ ሆቴል ክትኣምኖ ዘሸገራ ነገር ኣርኣያኣሞ ብስምባደ ንጸጉሪ ኣፍልቢ መትከል ብሓይሊ ጨበጠቶ። “ኢሂ ሄለነይ…ደሓን ዲኪ ደኣ?” ኢሉ ንሱ’ውን ነቲ ዝረኣዮ ምዕሩግ ሰብኣይ ርእዩ ሰገጥ በለሞ ብኡ ብኡ ግን ተዛነየ።ስምባደ ናይ ሄለን ግን ገረሞ ምናልባሽ ነታ ጓል እያ ትፈልጣ ትከውን ኢሉ ከኣ ኣድህቦኡ ናብቶም ዝኣትዉ ዝነበሩ ሰባት ገበረ።
ኮሎኔል ተክለ ንመትከል ምስ ሄለን ምስ ራኣዮ ንሱ ውን ካብ ልቢ ሰምበደ ክልተ ኣእዳዉ ኣብ ርእሱ ሒዙ ከኣ
“መትከል ወደይ ኣበይ ትፈልጣ?” ሓተቶ ቁልቁል ዝኣፋ።ሄልን ግን ምስታ ነብሳ ወዲኣ ካልእ መሲላ ዝነበርት ማክዳ ብዘይ ገለ ቃላት ተፋጠጣ።
“ኢሂ ባባ እዚኣ እንድያ ሄለን እታ ዝበልኩካ ዓርከይ!!!” መለሰ መትከል ስምባደ ኣቡኡን ሄለንን ከታኣሳስሮ እንዳ ፈተነ፣
“እዋይ ወደይ ብኢደይ ለኪመዮ!!” በለ ኮሎኔል ገና የእዳዉ ካብ ርእሱ ከየውረደ ገጹ ብሓዘን ተደዊኑ ነታ ብዛዕባ (ኤች ኣይ ቢ)ምክሪ ንኽትቀስም ምስኡ ኣብ ማሕበር ብደሆ ዝጸነሐት ማክዳ እንዳ ጠመተ።
ኣማኑኤል ገብረሂወት እስራኤል -ዮሩሳሌም
4 ሰነ 2011
Categories: ዝተፈላለዩ ጽሑፋት


c: text/html

text:
ክርስቲያን ዝሓልዮ ዓለም ሓቆፍ ማሕበር ቤት ምኽሪ ልዕለዎት ኣካላት ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፥ እቲ ማሕበር ነቶም ኣብ ዒራቅ ሰጣሕ ጎልጎን ነነዌ ተቐማጦ ማሕበረ ክርስቲያን በቲ ኣብቲ ከባቢ ብዝነበረ ውጥረትን ግርጭት ምኽንያት ተሰዲዱ ዝነበረ ማሕበረ ክርስቲያንን ናይ ካልኦት ሃይማኖታት ሰዓብትን ናብ ከባቢኦም ንምምላሶም ዝገብርዎ ዘለዉ ጻዕሪ ንምድጋፍ ዘርእዮ ዘሎ ሓልዮት ድጋፍን ኣመስጊኖም ኵሉ ኣብ ከባቢኡ ሰላም ረኹቡ ናይ ምንባር መሰሉን ክብሩን ክሕለወሉ ናይ ኩሉ ጻዕሪ ይሓትት ከምዝበሉ ሲር ናይ ዜና ኣገልግሎ ናይቲ ዓለም ሓቆፍ ግብረ ሰናይ መግለጺ ጠቒሱ የመልክት።
ብፁዕ ካርዲናል ፓሮሊን ኣብ መልእኽቶም ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራችነስኮ እቲ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዘሎ ህልው ኩነታት ብቐረባ ዝከታተሉ ምዃኖም ኣረጋጊጾም እቲ ዓለም ሓቆፍ ግብረ ሰናይ ዝፍጽሞ ዘሎ ልዑል ኣገልግሎት ንኢዶም ብምብርትታዕ እቲ ማሕበር ግብረ ሰናይ እቶም ካብ ነነዌ ተመዛቢሎም ዝነበሩ ዜጋታት ናብ ከባቢኦም ንኽምለሱ ዘርእይዎ ዘለዉ ድላይ ምሉእ ብምሉእ ውሕስ ንምግባር ኣባይትን ናይ ኣገልግሎት መውሃብን ኣቢያተ ትምህርትን ናይ ሕክምና ማእከላትን ድጋም ክረክብ ዝሃንጸጸ መደብን ትግባሬኡን እውን ከምዘድነቑን ሲር ናይ ዜና ኣገልግሎት ናይቲ ግብረ ሰናይ መግለጺ ጠቒሱ ብምምልካት ኣብ ዒራቅ ናይ ከለዳዊ ስርዓት እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያርክ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ልዊስ ራፋኤል ቀዳማዊ ሳኮ እውን ብወገኖም ነቲ ማሕበር ግብረ ሰናይ ቃል ምስጋና ከምዘመሓላለፉ ሓቢሩ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኤች-ኣይ-ቪ/ ኤድስ : ኣብ ክልል ትግራይ ከም ብሓዲሽ ምድጋሱ፡ ኣብ`ቲ ኽልል፡ ሓላፊ ኣገልግሎት ምክልኻል ኤድስ ኣይተ ይርጋ ገብረዝግኣብሐር ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጹ። ንሱ ነዚ ዝገለጸ፡ ብምኽንያት ብደረጃ ዓለም ዝተኸብረ መዓልቲ ኤይድስ፡ ኣብ ከተማ ኣኽሱም ዝተኸብረሉ አጋጣሚ እዩ፡፡
ኣይተ ይርጋ ገብረእግዝኣብሄር መግለፂኡ እንትቅፅል ኣብ ዝሓለፉ 20 ዓማውቲ ኣብ ሕድሕድ ገዛ ኣትየ ዝፈጠሮ በሰላ ንመንግስቲ እቲ ዝዓበየ ፀገም ነይሩ፡፡ ወላዲ ብውልዱ ፣ወላዲ ጠዋሪ ዘይብሉ ምትራፍ ምስ በዝሐ ክስንብድ ጀሚሩ፡፡ ዋላ ደንጉዩ ይኹን መንግስቲ፣ገበርቲ ሰናይን ህዝብን ብሓባር ኮይኖም ምውፋሮም ጀሚሮም፣ ዕድመ መናውሒ መድሓኒት ምትእትታው እውን ኣብ ዓራት ዝውዕል ብምንካዩ ድምር ውፅኢት ኣብ ዝሓለፉ 7 8 ዓማውቲ ክግታእ ተኻኢሉ ነይሩ እዩ፡፡
ሕዚ ድማ በብዓመቱ ቁጽሩ አናወሰኸ ናብ 1.81 ሚኢታዊ ከባቢ ምብፅሑ ልብና ክፈርሽ ክንድንግጽ ገይሩና ኣሎ፡፡ እዚ ድማ ተስፋ ገይርካ በቲ ለውጢ ዓጊብካ ሸለል ምባል ዘፈጠሮ እዩ፡፡ እቲ ሕማም ከም ሓዱሽ ክድግስ ዘኽኣሎ:ስለዚ ዓብዩ ሰራሕ ከምዘለኒ የርእየኒ እዩ ዝብል ዝርከቦ ሓሳብን ካለእ መብርህን ሂቡ ኣሎ፡፡


text:
ዞባ ሰዲህኤ፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ክልተ ዓመት ስሩዕ ዞባዊ ጉባኡ የካይድ። ቦታን ግዜን ናይ ጉባኤ ብዞባዊ መሪሕነት ይውሰን። ህጹጽ ጉባኤ ዞባ ብጸዋዒት መሪሕነት ዞባ ወይ ሓደ ሲሶ ካብ መላእ ኣባላቱ፤ ወይ ፈጻሚ ሽማግለ፤ ብዝወሰኖ መሰረት ክካየድ ይኽእል፤ (5፡10፡1)፡ ኣርማ ሰዲህኤ፣ ብሕንጻጽ ዝርአ ዝተጣመረ ኣእዳው ፡ ንባይታኡ ዝምልከት ፍሉይ ሕብሪ የብሉን። ትርጕሙ ከኣ፡ ሓድነት ህዝብን መሬትን ኤርትራን ልዕላውነቱን ኢዩ (1፡2፡2)። ጉባአ ሰዲህኤ ካብ ኣባላቱ 33 ቀወምትን 4 ተጠባበቕትን ኣባላት ማእከላይ ባይቶ ይመርጽ፡ (5፡13፡4)። ማእከላይ ባይቶ፡ ካብ ኣባላቱ፤ ትሽዓተ ኣባላት ፈጻሚ ሽማግለ የቕውም (6፡1፡14)። ፈጻሚ ሽማግለ ሰዲህኤ፤ 9 ኣብያተ-ጽሕፈታት ይህልዉዎ። (6፡2፡3)” (እዚኣቶም ካብ ዕላዊ ሰነድ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝተወስዱ ዓናቕጽ እዮም)
ኣባላት ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) እቲ ሓያልን ጸዋርን ጻዕሪ ዘካየድሉ፡ ልዑል ትጽቢት ዝተነብረሉን ሰልፋዊ ሕግን ኣሰራርሓን ተኸቲሎም ከም ዘዕወትዎ ዝተገመተን ፍሉይ ጉባአኦም ብ27 ጥሪ 2018 ኣካይደምዎ። ብ30 ጥሪ 2018 ብዘውጽእዎ መግለጺ ድማ ኣበሲረሙና። ንሕና ከኣ ዝተጸበናዮ’ኳ እንተነበረ “ኣገናዕ” ንብሎም። እዚ ህጹጽ ጉባአ ዞባ ከም ተራ ጉባአ ዝረአ ዘይኮነ፡ ከምቲ “በትሪ ሓቅስ ትቐጥን እምበር ኣይትስበርን” ዝበሃል ንባህግን ንትጽቢትን ኣኽበርቲ ሕግን ንቅድሚት ኣማዕደውትን ዘለምለመ ስለ ዝኾነ፡ ፍሉይ ግምትን ቦታን ዝወሃቦ እዩ።
ኣካላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ዝኾነ ከከም ዝጥዕሞ ትዕቢቱን ኣነነቱን ከርኢ ዝደሊ፡ የማነ ጸጋም ዘላኽዖም ዘይኮኑ ብጉባአ ዝተቐየሰ ሕጋዊ መስርዕ ሒዞም ዝጐዓዙ እዮም። ዝኾነ እዚ ሕጋዊ መንገዲ ዘይማእመኦ ንገዛእ ርእሱ ልዕሊ ሕጊ ክሰርዕ ዝደሊ፡ ህርፋኑ ኣርጒዱ፡ ብትዕቢትን መን ከማይነትን ክዕምጽጾም እንተፈተነ፡ ኣሕሊፎም ዘይህቡን ዘይልወዩን ምዑታት ከም ዝኾኑ እዚ ውጻእ መዓት ዕዉት ጉባአ ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ መስካሪ እዩ። ከምቲ ወለድና “ኩሉ ካብ ሓቁ ኣይሓልፍን እዩ” ዝብልዎ፡ ዝተባህለ እንተተባህለ ዝተጻሕፈ እንተተጻሕፈ፡ መንዩ በሃሊኡን ጸሓፊኡን ብዘየገድስ፡ ምእንቲ ሓቂ ንዝተሰለፈ ኣካል እቲ ሕጋዊ መንገዲ ኣይልወጥን እዩ። ነዚ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ ረዘንቲ ዓናቕጽ ዘነጽሮ፡ ሕጋዊ ቀይድታት ዘለዎ ሰልፋዊ ኣካይዳ ብዝኾነ መንገዲ ምናልባት ከተዕንቅፎም እምበር፡ ከተውድቖ ኣይከኣልን እዩ። ንበበይኖም ነናቶም ባህርን መምዘንን ዘለዎም ሰባት ሓደ ዓይነት ስም እንተ ሃብካዮም ሓደ ሰብ ክኾኑ ኣይክእሉን እዮም። ኪኖቲ ናይ ሓባር ስሞም ነንገዛእ ርእሶም ዝግለጽሉ መንነት ኣለዎም። ኣብ ላዕሊ ተጠቒሶም ዘለዉ ዓናቕጽ ከኣ ንሓቀኛ መንነትን ሕጋውነትን ሰዲህኤ ዝውክሉ፡ ዝተኾመረ ቃላት እንተተኾመረ ኣብ ማእከል ጐልገል ዘይጠሓሱ ዋና ዘለዎም ዓናቕጽ እዮም።
ኣባላት ዞባ ሰሜን ኣመሪካ ካብዚ ሕጋዊ መንገዶም ንከላግሱ ኣንጻሮም ኣዝዩ ጽዕጹዕ መጥቃዕቲ ኣጋጢምዎም እዩ። እንተኾነ ነቲ “ብዕራይ ናብ ዘበለ እንተበለ ዕርፊ ኣጽንዕ” ዝብል ምሳልያዊ ኣበሃህላ ኣብቲ ጥምጥም ስለ ዘጽንዕዎ እነሆ ተዓዊቶም። እዚ ንዓኣቶም ሓበንን መጎስ ኮይኑ፡ እንተ ኣስተብሂለምሉስ ንካለኦት ከምዚ ዓይነት ፈተና ዘጋጥሞም’ውን ትምህርርትን ኣብነት ጽንዓትን እዩ። ሕቡናት ኣባላት ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊኦም ክወርድ ዝጸንሐ ብዙሕ ግና ዝጭበጥ ዘየብሉ ኣሉታዊ ስንብራት ዝገደፈ፡ ህቦቡላን መንደራጉሕን እንሆ ስዒረምዎ። እዚ ዓወት ናይ ነፍሲ ወከፎም ዕጉስ መኸተን ኒሕን፡ ውሕሉል ኣተሓሕዛ መሪሕነትን መሰረታትን መላእ ሰልፊ ውጽኢት ኮይኑ፡ እቲ ቀንዲ ከኣ እቲ ዝረገጽዎ ባይታ፡ ሕጋዊ፡ ስርዒታዊ፡ ርትዓውን ድልዱልን ምንባሩ ዝምስክር እዩ። ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ መትከላት ሰዲህኤ ኣንጻሩ ብዙሕ ብምዝራብን ብምጽሓፍን ዘይብሕጎግ ናይ ገዛእ ርእሱ ኣመጻጸኣ፡ ርዝነትን ሕጋውነትን ከም ዘለዎ ዘነጸረ እዩ። ክብደት ናይዚ ዓወት ኣብቲ ዞባ ብፍላይ፡ ብሓፈሻ ከኣ ኣብ ሰዲህኤ ተደሪቱ ዝተርፍ ዘይኮነ ናይ ኩሉ ምእንቲ ሕግን ሕጋውነትን ዝሕለቕ መወከሲ ዝኸውን ተመኩሮ እዩ። ብዓብይኡ ድማ ሰልፍና ካብቲ ኣጋጢምዎ ዝነበረ ናይ ምፍራስ ሓደጋ ከም ዝደሓነ ካብ ዝምስክሩ ምልክታት ሓደ ኮይኑ ዝጥቀስ እዩ።
ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ እነሆ ሕጋውን ስርዒታውን ህልውናኡ መሊኡ መሊሱ ኣሎ። ድሕሪዚ ናይ ሰባት ዘይቅዱስ ህርፋን ዘይኮነ ሰልፋዊ ሕጊ ብዝፈቕዶ፡ ናብ ስሩዕ ጉባአ ገጽካ ናይ ምጉዓዝ ንቕሎ ክህልዎ እዩ። ከምቲ ኣብ መግለጺኡ ጠቒስዎ ዘሎ፡ ካልእ ሰልፋዊ ዕማማት እውን ኣለውዎ። መደብ ምሕዳስ ሰልፊ፡ ምስ ካለኦት ሓይልታት ተቓውሞ ሓቢርካ ንምስራሕ ዘኽእል ባይታ ምፍጣርን ዝኣመሰሉን። ብመንጽርቲ ሕጂ ኣመዝጊብዎ ዘሎ ህልውና ሰልፊ ናይ ምውሓስ ዓወት፡ ኣብቲ ዝተረፈ’ውን ከም ዝዕወት ውሁብ እዩ። ዞባ ሰሜን ኣሚሪካ ሰዲህኤ፡ ከምቲ ኣብቲ ዘውጸኦ መግለጺ ዝጠቐሶም እዚ ዓወትዚ ዞባዊ ጥራይ ዘይኮነ ሰልፋዊ’ውን እዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ እዮም ከኣ መላእ መሪሕነትን ኣካላትን ሰልፊ ምእንቲ እዚ ግዳይ ንክኸውን ተፈሪዱ ዝነበረ ዞባ ንክድሕንን ክዕወትን ስኖም ነኺሶም ክቃለሱ ዝጸንሑ።
እዚ ዓወት እዚ ኣዚሩ ንዝርእን ዝብሎ ጥራይ ዘይኮነ፡ ዝበሃሎ’ውን ክሰምዕ ክፉት ሕልና ንዘለዎ ኣካል ዘመሓላልፎ ረዚን መልእኽቲ ኣለዎ። ሕግን ሕጋውነትን ከምቲ “ክውዕየካ ብማንካ፡ ክዝሕለካ ብኢድካ” ዝበሃል፡ ንርኢቶኻ ዘዳምቕ ክኸውን እንከሎ ጥራይ ዘይኮነ፡ ህርፋንካ ዝድርት ክኸውን እንከሎ’ውን ከተኽብሮ ዝግባእ ግቡግ መስመር ዘትሕዝ ልጓም እዩ። ኣብ ሕጋውን ስርዒታውን ኣሰራርሓ ኣጠርሚምካ፡ ከም ዑፍ ቀውዒ ዘዝሸወተ ምሽምጣጥ ግና ቅቡል ኣይኮነን።


text:
ዝክረ በዓለ ልደት አቡነ ቡሩከ ኣምላክ ኣብ ገዳሞም ተኸቢሩ!
ዝክረ በዓለ ልደት አቡነ ቡሩከ ኣምላክ ኣብ ገዳሞም ደብረ ኮል ሙራደ ቃል ዕለት 01 ግንቦት ብዓቢይ መንፈሳዊ ድምቀት ተኸቢሩ። “ነኣኻትኩም ዝቕበል ንኣይ ይቕበል” (ማቴ. 10፡40) ዝብል ኣምላካዊ ቃል መሠረት ብምግባር ካብ ርሑቕን ቀረባን ኣብዚ ገዳም ዝተጋብኡ ገዳማውያንን ሊቃውንት መዘምራንን ውሉደ ክህነትን ምእመናንን ምእመናትን በረኸት ጻድቕ ኣቡነ ቡሩክ ተሳተፍቲ ኮይኖም።
ካብ ዋዜማ ዕለት 30 ሚያዝያ ዝጀመረ ስብሐተ እግዚአብሔር ናብ 01 ግንቦት ዘውግሕ ለይትን ረፍድን ስብሐተ ማኅሌትን ጸሎተ ሰዓታትን በጺሑ። ሕልናኻ ሰቒሉ ሰማያት ዝነጥቕ ጸሎተ ቅዳሴ ምስ ተሠርዐ ታቦት ብኽብሪ ብለባስያን ተዓጂቡ ብዝማሬ ሊቃውንት መዘምራንን ውዳሴ ኣደታትን እናተሰነየ ሠለስተ ሳዕ ዖደ። ታቦት ኣብ ዝተዳለወሉ ቦታ ምስ ቆመ ሊቃውንት መዘምራን ያሬዳዊ ዜማ ከስምዑ ከለዉ፡ ብሰባኬ ወንጌል ቀሲስ ኣብርሃም ሰፊሕ ስብከት ተዋሂቡ።
እቶም ነዚ ክብረ በዓል ንከድምቑ ዘጋብኡ ኵሎም፡ ብፍላይ ድማ ንዕቤት ገዳም ዝጽዕሩ ዘለዉ ከባቢ ዓድታትን ኣብ ወፃኢ ሃገራት ዝቕመጡ ወገናትን ምስጋና ይብጻሕኩም በረከት ኣቡነ ብሩክ ይኽፈልኩም ድኅሪ ምባል ኣበርክቶኦም ክቕጽሉን ካልኦት ክስዕብዎን ዝመልእኽቱ ቃል ገዳም ተነጊሩ። ኣብ መወዳእታ ጸሎተ ምህላን ተገይሩ ታቦት ናብ ክብሪ መንበሩ ምስ ተቐመጠ ብበረኸትን ፍሥሓን ፍጻመ ናይቲ በዓል ኮነ።


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣብ ኣፈፃፅማ መደባት 2008 በጀት ዓመት ዕዙዝ
ግደ ንዝነበሮም ሰራሕተኛታትን መዳርግቲ ኣካላትን መተባብዒ ሽልማት ሂቡ፤
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ በቢ ዓመቱ ካብ ወረዳታት፣ ከተማታትን ክፍለ ከተማታትን ስርዓት ምምሕዳር ግብርን ታክስን ብምትግባር፤ ኣብ ምርግጋፅ ዘላቂ ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ተመዝጊቦምን እናተመዝገቡን ዘለው ዓወታትን ጭቡጣት ለውጥታትን መሰረት ብምግባር ነዚ ኣብ ምትግባር ዕዙዝ ግደ ንዝነበሮም ሓገዝትን መዳርግቲ ኣካላትን ኣመራርሓን፣ ኣብያተ ፅሕፈትን ውልቀ ፈፀምትን በቢዓመቱ መድረኽ ሽልማት ብምድላው ንቡሉፃት ሃርበኛታት ልምዓት እናተባብዐን ኣፍልጦ እናሃበን ከም ዝመፀ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ወ/ሮ ምሕረት በየነ ኣገንዚበን።እዚ ናይ ሎሚዘበን መድረኽ ንክራይ ኣካብነት ብትረት ብምቅላስ ስርዓት ግብርን ታክስን ፍልፍል ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ክንገብሮ ኢና ብዝብል ቴማ ልምዓታውነት ብምስፋሕን ብምጉልባትን ቁጠባዊ ምዕባለ ክልልና ዘፈልፍሎ ኣታዊ ብምእካብ ዘላቒ ልምዓት ክልልና ንምቅልጣፍ ካብ ክልል ጀሚሩ ክሳብ መሓውር ወረዳታትን ከተማታትን ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት በቢ ዓመቱ ዝገበርናዮ ወያናይ ቃልሲ መደባትን ልምዓት እቶት ኣብ ምዕዋት ሓጋዚ ኮይኑ እዩ። በዓል መዚ ብዝተጠናኸረ መደባት ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ንምዕዋትን ህንፀት ልምዓት ሓይሊ ሰብ ንምጥንኻር ኣዋጃት፣ ደንብታትን መምርሕታትን ግብርን ታክስ ብዓርሰ ምምህሃር ኣቢሎም ዓቕሞምን ክእለቶምን ንምዕባይ ዝደጋገፉን መዓልታዊ ህንፀት ዘካይዱን ኮይኖም ፖለቲካዊ ዓቕሞም ብምዕባይ ናብ ሓበራዊ ኣተሓሳስባ ክእለትን ክምፁ ከም ዝኸኣሉ እተን ዋና ዳይሬክተር ገሊፀን።
ኣብቲ መድረክ ዝተረኸቡ ኣቦ ወንበር ውድብና ህወሓትን ርእሰ ምምሕዳር ክልልናን ክቡር ኣይተ ኣባይ ወልዱ ብወገኖም ሰራሕተኛታት በዓል መዚ ብውዳበኹም ተጠናኺርኩም እተሳልጥዎ ዘለኹም ስራሕቲ በቢ ደረጅኡ ዝርከብ መላእ ህዝብን ከፈልቲ ግብርን ዘሳተፈ ብምኻኑ መደባትኩም ክተዐውቱን ክተሳልጡን ምክኣልኩም ክትኾርዐሉ ዝግባእ ስራሕ እዩ ብምባል ሐዚ’ውን ኣብ ሃገርና ዘጋጥም ዘሎ ትምክሕትን ፀቢብነትን ብውዳበና ተጠናኺርና ክንሰርሐሉን ክንቃለሶን ይግባእ ክብሉ መልእክቶም ኣመሓላሊፎም።
ዕላማ እዚ ሐዚ ዝሳለጥ ዘሎ መድረኽ ድማ ሽልማት ሃርበኛታት ልምዓት ኣፍልጦ ብምሃብን መደባት ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ሃገርናን ክልልናን መሰረት ብምግባር ኣመዝጊብናዮም ዘለና ዓወታትን ምዕባለታትን ኣብ ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ርኡይ ምንቅስቓስን ፀብለልታን ንዝነበሮም ሰራሕተኛታት ምንቅስቓሶም ኣጠናኺሮም ንክቕፅሉ ዝሕግዝ እዩ። ካልኦት ድማ ካብዚ መድረኽ ሽልማት ተማሂሮም ዝጎድልዎም ኣሰራርሓታት፣ ክእለትን ዓቕምን ሪኦም ንቐፃሊ ኣብ መንጎ እዞም ኣካላት ወያናይ ንሕንሕን ሓቦን ብምፍጣር ብውፅኢት ስርሖም ተሸለምቲ ክኾኑ ዓሊሙ ዝተሳለጠ መድረኽ’ውን እዩ። ኣብ ከተማታት ዝርኣዩ ኣተሓሳስባን ተግባራትን ክራይ ኣካብነት ፖለቲካል ኢኮኖሚ ብልምዓታዊ ፖለቲካል ኢኮኖሚ ብምትካእ ሰናይ ምምሕዳርን ኣብ ምርግጋፅን ብቑዕ ምትሕብባር ዝገበሩ ኣብያተ ዕዮ፣ ብቑዕ ኣመራርሓ ዝሃቡ ዞባን መሓውራት ወረዳን ከተማን ብምሽላም መንግስቲ ንዝሓንፀፆም መደባት ልምዓት ኣብ ምዕዋት ርኡይ ፀብለልታ ንዝነበሮም ዕውታት ሓርበኛታት ልምዓት ውልቀ ፈፀምቲ ዓቕምታት ስቪል ሰርቫንት ኣፍልጦ ንምሃብ ዓሊሙ ዝካየድ ዘሎ መድረኽ እዩ።
መመዘኒ ረቛሕታት ተወዳደርቲ ኣካላት ልእኽትኦም መሰረት ዝገበረ ኮይኑ ብፍላይ ንኣብያተ ፅሕፈትን ውልቀ ፈፀምቲ ዓቕምታት ኣብ ቁልፊ መደብ ብቑዕ ማሕንቖታት ዘነፀረ፣ ትልሚ ብምድላው ፈፀምቲ ኣካላት ብብቕዓት ብምድላው ናብ ተግባር ክኣትው ዝገበረን ከም ውፅኢቱ ብድምር ኣብ ዓበይቲ ዝተትሓዙ መደባት ሽቶታት ልዕሊ 95 ሚኢታዊ ዝፈፀመን እዩ። ንዞባታት ድማ ብቐንዱ ካብ ምድላው ምዕራፍ ጀሚሩ ንሕድሕድ ወረዳን ከተማን ብቑዕ ናይ ደገፍን ክትትልን ስራሕቲ ብምፍፃም ናብ ዝተመጣጠነ ብርኪ ኣፈፃፅማ መደባት ክመፃ ብምግባር ከምኡ’ውን ኣብ ክረምታዊ መደባት ግብርን ታክስን ብቑዕ ምርድዳእ ብምፍጣር ውፅኢታዊ ስራሕ ክምዝገብ ዝገበሩ እዮም። ንመዳርግቲ ኣካላት፣ ደገፍትን መተሓባበርትን ኣካላት ንልኡኾም ማእኸል ዝገበረ መመዘኒ ረቛሕታት ብምድላውን ብምምዛንን 40.5 ሚኢታዊ ውልቀ ተሸለምቲ ደቂ ኣንስትዮ ዝርከባሉ ክሕረዩ ብምግባር ሽልማት ተበርኪቱሎም እዩ።
እቲ ሽልማት ንኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ብዝወፀ ረቛሒ መሰረት ብሰለስተ መንገዲ ዞባታት ብዝሃብዎ ነጥቢ፣ ብብርኪ በዓል መዚ ክልተ ግዜ ዝተኻየደ ሱፖርቪዥን ስርርዕን በብከይዲ ስርሑን ኬዝቲማትን ዓመት ምሉእ ዝተገበረ ድገፍን ክትትልን ንናይ ባዕሉ ዋጋ ብምሃብ ዝተፈፀመ እንትኸውን ኣብዚ ዓመት ዝተገበረ ኩለመደያዊ ምንቅስቓስ ምስ ናይ ክረምቲ መደባት ውፅኢት ብምትእስሳርን ኣብ ግምት ብምእታውን ዝተገበረ ስርርዕ እዩ።
ብብርኪ ክልል 6 ኣብያተ ዕዮን ኣካላት ሚድያን ዋንጫን ሰርቲፊኬትን፣ 4 ዞባታት ዋንጫን ሰርቲፊኬትን ምስ ሚኒ ላፕቶፕ፣ 8 ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ከተማታትን ክፍለ ከተማታትን ደረጃ ኣፈፃፅምኦም ማእኸል ዝገበረ ዋንጫን ሰርቲፊኬትን፣ 12 ገፀር ወረዳታት ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ደረጃ ኣፈፃፅምኦም ማእኸል ዝገበረ ዋንጫን ሰርቲፊኬትን፣ 30 ክለባት ግብሪ ንልምዓት ንመወከሲ ክኾኑ ዝኽእሉ መፃሕፍቲ፣ 20 ልምዓት ጉጅለ ደኣንትን ደቂ ኣንስትዮን ዋንጫን ተርቲፊኬትን፣ 10 ብሉፅ ኣፈፃፅማ ዝነበሮም ቤት ምኽሪ ንግድን ዘፈር ማሕበራትን ዋንጫን ሰርቲፊኬትን ዝተሽለሙ ኮይኖም 20 ሓለፍቲ ቤት ፅሕፈት ዝርከብዎም 202 ውልቀ ፈፀምቲ ዓቕምታት ድማ ኣብ ሰለስተ ደረጃ ማለት 50 ሰራሕተኛታት ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ንዝተቐመጡ 5‚000 ብር ምስ ሰርቲፊኬት፣ ን76 ኣብ ካልኣይ ደረጃ ዝተቐመጡ 4‚000 ብር ምስ ሰርቲፊኬትን ከምኡ’ውን ን76 ብሳልሳይ ደረጃ ዝተቐመጡ ድማ 3‚000 ብር ምስ ሰርቲፊኬትን ክሽለሙ ተገይሩ እዩ ክብላ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ወ/ሮ ምሕረት በየነ ብተወኺ ግልፂ ገይረን።
ብተዛማዲ ተሳተፍቲ ኣካላት ገምጋም ኣፈፃፅማ መደባት 2008 በጀት ዓመት ብዕምቆት ዘካየዱ እንትኾኑ ቀፃሊ መደባት 2009 በጀት ዓመት ብዝርዝር ብምዝታይን ርኢቶታት ብምሃብን ኣብ ሓበራዊ ምርድዳእ ዝተበፅሐ እንትኸውን ሐዚ ኣብ ሃገርና ዘጋጥም ዘሎ ትምክሕትን ፀቢብነትን ንምምካት ኣበርቲዖም ከም ዝሰርሑ ቃል ኣትዮም።
ብደጋፊ ከይዲ ስራሕ ርክብ ህዝቢ
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
በዝሒ ጎብነይቲ
We have 34 guests and no members online


text:
ኢድ ሰራሒት ጸናሒት
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!!!
ኢድ ሰራሒት ጸናሒት
ሓደ ግዜ ክልተ ኣጣል ኣብ ሽው ዝበለ ገደል ብሓንቲ ኣዝያ ጸባብ መገዲ ክሓልፋ እንከለዋ ጎፍ ንጎፍ ተራኸባ። እቲ ዝተራኸብሉ መገዲ ኣዝዩ ጸቢብ ስለ ዝነበረ ንድሕሪት ክጥወያ እንተ በላ’ውን ከጥውየን ዝኽእል ኣየነበረን። እንተኾነ ክልቲኣን እተን ኣጣል ትሑታት ስለ ዝነበራ እታ ሓንቲ ነታ ካልኣይቲ “ድሓን ጸገም የለን ኣነ በጥ ክብል እየ እስኪ ከኣ ነዓይ ረጊጽኪ ተሓልፊ ብድሕሪኡ ኣነ ብድድ ኢለ መገደይ ይቕጽል” በለታ። እታ ካልኣይቲ ከኣ “ኣይፋልክን ኣነ እየ በጥ ክብል ዘለኒ እስኺ ከኣ ንዓይ ረጊጽኪ ተሓልፊ ሽዑ ኣነ ብድድ ኢለ ይቕጽል” በላታ። ከምዚ እለን ስጋይ ስጋኺ ተባሃሃላ። ብዝኾነ ተሰማምዔን እታ ሓንቲ ኣብታ ኣዝያ ጸባብ መገዲ ተጋዲማ በጥ በለት እታ ካልኣይታ ከኣ እናተሰከፈት ረጊጻታ ሓለፈት። እታ ኣብ መሬት በጥ ኢላ ዘሕለፍታ ድማ ተንስእት እሞ ተመሳጊነን ነናብ መገደን ቀጸላ። እንተኾነ ነዊሕ ከየከደት እታ ሓንቲ ዕድል ኣይገበረትን ካልእ ትዕቢተኛ ጤል ጎፍ ንጎፍ ረኸበታ። ወዮ ኣቐዲማ በታ ጸባብ መገዲ ዝሓለፈት ጤል ስምምዕ እንተ ኣሎ ጸገም ከምዘየለ አተረዲኣ ነታ ትዕቢጠኛ ጤል ሰላም ክትብላ ቅርብ በለት እሞ እታ ጥዕቢተኛ ከኣ ኣሕልፍኒ ኢላ ኣጉባዕብዐትላ። እታ ትሕትና ዝዓጠቐት ጤል ከኣ “እዛ መገዲ ከምዛ ትርእያ ዘለኺ ኣዝያ ቀጣን እያ ንዒ ድኣ ተሰማሚዕና ንሕለፋ” ኢላ ኣቐዲማ ከምይ ገይራ ከም ዝሓለፈት ኣዘንተወትላ። ወዮ ንዓይ ይጥዓመኒ፡ ድሕረይ ሳዕሪ ኣይብቆላ በሃሊት ትዕቢተኛ ጤል ግን “ንስኺ በጥ በሊ እንተደሊኺ እምበር ኣነስ ኣይብልን እየ ኢላ” ምስምማዕ ኣበየት። ብዝኾነ እታ ኪኖ ሽግር ራሕዋ ከም ዘሎ እትኣምን ብዓልቲ ዕላማ ጤል ግን “በሊ ድሓን ንኩሉ ግዜ ኣለዎ ረጊጽክኒ ሕለፊ” ኢላ በጥ ኢላ ኣሕለፈታ። ካብቲ በጥ ኢላትሉ ዝነበረት ኣዝዩ ጸቢብ መገዲ ተሲኣ ከኣ ብድድ ኢላ መገዳ ብምቕጻል ናብቲ ዝደለየቶ ቦታ በጽሐት። ልምሉም ሳዕራን ርስሓት ዘይብሉ ጽሩይ ማያን እና ሰተይት ከኣ ነበረት። እታ ትዕቢተኛ ጤል ግን “ኢድ ሰራሒት ጸናሒት” ከም ዝበሃል መገዳ እናቀጸለት እንከላ ነቲ ገደል ከይወድኣቶ ካልእ ካብኣ ሕልፍ ዝበለት ብትዕቢት ዝተወጠረት ጤል ረኸበታ። “ኣሕልፍኒ፡ ኣሕልፍኒ” ተበሃሂለን ከኣ ተደፋፍኣ ተተሓሒዘን ድማ በቲ ሽው ዝበለ ገደል ጸዲፈን ክልቲኤን ሞታ።
ክቡራት ህጻናት ካብዛ ዛንታ እንታይ ተማሂርኩም፧
ስብሃል ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር ኣሜን!!!


text:
ዕላማና ሓደ
ህዝቢ ኤርትራ ካብ ሓንቲ መሬት ዝቦቆለ ዝተፈላለየ ባህልን ልምድን ከምኡ’ውን ብሄርን ቋንቋን ዘለዎ ህዝቢ’ዩ፡ እዚ ህዝብ’ዚ እቲ ናይ ብሄርን ሃይማኖትን ፍልልያት ጋጉ ኣግፊሑ ኣብ ክልተ ዘይራኸቡ ጫፋት ንኽነብሩ ዝደረኾም ኣይነበረን ኣይኮነን ’ውን በንጻሩ’ኳ ደኣ ተወሃሂዶም፡ ተኸኣኢሎምን ተሳንዮምን ንስለሪሞም ጥራይ ክሓስቡን ክስውኡን ጌሩ፡፡
እቲ ናይ ፈለማ ቓልሲ ዝተዓወተ ድማ ነዚ ዘኹርዕ ተርእዮ’ዚ ምርኩስ ስለዝገበረ’ዩ፡፡ ኩሉ ብሓበራ ንሓደ ዕላማ ሆ ስለዝበለ እቲ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሃገርን ተጻዒኑ ዝነበረ ሰርቢ ጥፍኣት ንኹሉ ብዘገረመ ብዓወት ክዛዘም ዝኸኣለ፡፡ እዚ እቲ ዘይቅየርን ዘይሸራረፍን ሓቒ ኮይኑ፡ ሕጂ ኣብዚ መስመር’ዚ ኣትኪሉ ዘይከደሉ ምኽንያት እንታይ’ዩ ንዝብል ሕቶ ግን ብቑዕ ዝኾነ መልሲ ኣይረኸበን፡፡ ኣብ ውሽጢ ዘሎ ህዝቢ ውህደት ከይገብር ፈሪሑ ስለዝኾነ’ዩ እንተኾይኑ እቲ መልሲ እቶም ኣብ ግምባራት ዓሪዶም ዘለው ወተሃደራት ኣፈሙዝ ብረቶም ናብኡ ኣቅኒዖም ኣንጻሩ ዘይምክቱ ንዝብል ሕቶ’ኸ እንታይ መልሲ’ዩ ክወሃበሉ? ኣብዚ ጉዳይ ብቐሊል ዝሕለፍ ነጥቢ’ኳ ክህሉ እንተዘይተገበኦ ኣብዚ ጉዳይ ዓሚቕ ኣፍልጦ ዘለዎም ፖለቲከኛታት ይኹኑ ምሁራት በብዝፈልጥዎ መዳይ ክገልጽዎ ንዖዖም ንገድፎ፡ እንተ ንህዝቢ ከገልግላ በብግዚኡ ቑጽሪ እናወሰኻ ዝኸዳ ዘለዋ ውድባት ግን ሽግረን ኣብ ምንታይ ምዃኑ ብንጹር ዝፍለጥ የለን፡፡ ኣብዚ ግን ጉጅለ ህግደፍ ኣብ መንጎ ኣባላተን ኣብ ዝፍጠር ኣፈላላይ ሓሳባት ብመሓውራቱ ኣቢሉ ዝነዝሖ ናይ ምፍልላይ ኣውራጃ፡ ዓሌትን ሃይማኖትን ከምኡ’ውን ትዕቢት ግን ከም ሓደ ሓንኳሊ ነጥቢ ተጌሩ ቡዙሕ ጊዜ’ዩ ዝጥቐስ፡ እቲ ጸገም ንሱ ጥራይ’ዩ እኳ እንተዘይተባህለ ግን ነቲ ዘይተፈልጠ ምስጢር ክሳብ ትረክብ ነቲ ዝፈለጥካዮ ሽግር ኣብ ምቅላል ወሳኒ ተራ ምብርካት ኣገዳሲ ’ዩ፡፡ ኤርትራውያን ውድባት ኣብ ጉዳይ ህዝብን ሃገርን ዝተፈላለየ ዕላማ’ዩ ዘለወን ኢልካ ምዝራብ ኣጸጋሚ’ዩ ሽግረን ነቒሰን ከውጻኣ ስለዘይከኣላ ግን ዝኸድኦ ዘለዋ ኣንፈት ከምኡ ዓይነት ምስሊ ክትሕዝ ዝገብር’ዩ፡፡ እቲ ሓቒ ግን ከምቲ ተደጋጊሙ ዝግለጽ ዘሎ ዕላማ’ዘን ውድባት ህዝብን ሃገርን ካብ ሓደጋን ምብትታንን ምድሓን’ዩ፡ ስለዚ ብውሽጥን ደገን ዘሎ ህዝቢ ይኹን ኩሉ ደላዪ ለውጥን ፖለቲካውያን ውድባትን ዕላምኦም ሓደን ሓደን ’ዩ፡ ድሕነት ህዝብን ሃገርን፡፡


text:
ናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ቤተ መዛግብ ምክፋት መበል 20 ዓመት ምኽንያት ናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር ዘዳለዎ ክሳብ ዕለት 17 ግንቦት 2018 ዓ.ም. ዝቕጽል ታርኽ ዛዕባ ሃይማኖታዊ ፍርደ ዓንቀጽ ግዘት ዝዝትይ ዘዳለዎ ዓለም ሓቆፍ ዓውደ ጉባኤ ኣብ ናይ ኢጣኢያ ላዕለዋይ ሓጋጊ ቤት ምኽሪ ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ኣዳራሽ ቤተ መዝገብ ሎሚ ከምእተጀመረ ናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር ዘውጽኦ መግለጺ የመልክት።
ጥሪ 1998 ዓ.ም. ናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር ዕጽው ዝነበረ ቤተ መዛግብቱ ንተመራመርቲ ንዘካይድዎ መጽናዕቲ ክፉት ክኸው ኣብቲ እዋን ናይቲ ቅዱስ ማሕበር ህየንተ ዝነበሩ ብፁዕ ካርዲናል ጆሰፍ ራትዚንገር (ቅዱነቶም ልሂቅ ር.ሊ.ጳ. በነዲክቶስ መበል 16) ብዝመርሕዎ ስነ ስርዓት ብወግዒ ካብ ዝኽፈት እነሆ መበል 20 ዓመት ኣብ ዝዝከረሉ ዘሎ ዕለት ናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር ዘሰናደዎ ዛዕባ ሃይማኖታዊ ፍርደ ዓንቀጽ ግዘት (inquisition) ዝዝትይ ዓለም ሓቆፍ ዓውደ ጉባኤ ኣብ ናይ ኢጣሊያ ላዕለዋይ ሓጋጊ ቤት ምኽሪ ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ኣዳራሽ ቤተ መዝገብ ዝካየድ ክኸውን እንከሎ እዚ ሎሚ ዕለት 15 ግንቦት 2018 ዓ.ም. ዝተኸፍተ ዓውደ ጉባኤ ኣብቲ ናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ዝተኸልከሉ መጻሕፍት ኣብ ዝብል ጥንታዊ ታሪኻዊ መዝገብ ዝርዝር መጻሕፍቲ ዘማእከለ ፍሉይ መጽናዕታዊ ሰነድ ዘቕርብ ምዃኑ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ተሳተፍቲ ኣብዚ ዓለም ሓቆፍ ዓውደ ጉባኤ
ቅድም ቀዳድም እዚ ዓውደ ጉባኤ Memoria Fidei - ዝኽረት እምነት ብዝብል ዋና ርእሰ ጉዳይ ኣምሪሑ እቲ ናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር ኣብ 2013 ዓ.ም. ናይቲ ዘበገሶ ዓውደ ጉባኤ ዓዋዲ ክኸውን እንከሎ፡ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራትን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ኤውሮጳን ካናዳን ዝተዋጽኡ ተመራመርቲ ዘሳትፈን ብናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር ህየንተ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ፍራንሲስኮ ልዊስ ላዳሪያ ፈረር ዝምራሕን ከይኑ፡ ኣብ ናይ ሎሚ መደቡ ኣንድረያ ደል ኮል ሰፊሕ መጽናዕታዊ ጽሑፍ ከምዘቕረቡን ስዒቡ ብሊቃውንቲ ብካርሊ ጊንዝቡርግ ዝተመራሐ ኣልብረኽት ቡርካርድት፡ ማሪና ካፊየሮ፡ ማርታ ፋኦሪ፡ ማሲሞ ፊርፖ፡ ፕላር ሁዌርጋ ችሪያዶ፡ ሉቻኖ ማሉሳ፡ ሲልቫና ሳይደል መንኪን ሊን ስፕሩይት ዘሳተፈ ናይ ክቢ ጠረጴዛ ምይይጥ ከምእተኻየደ ናይ ዓንቀጸ እምነ ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር መግለጺ ኣፍሊጡ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ድሕሪ ናይ ካልኣይ መዓልቲ መደብ ዓውደ ጉባኤ ኣብ ቅድስተ ማርያም ልዕለ ሚነቭራ ናይ ቅድስቲ ማርያም ቤተ ጸሎት መዘምራን ኦርከስትራን ናይ ሮማ ማሕበር መዘምራን ብናይ ኦርከስትራን ውሁድ ጥዑም ሙዚቓ መራሒ መምህር ቪቸንዞ ዲ በታ ዝተመራሐ ምርእቲ ውሁድ ጥዑም ሙዚቃ ከምዝቐርብ ዝሓበረ ናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር መግለጺ ኣስዒቡ፡ ናይቲ ዓለም ለኻዊ ዓውደ ጉባኤ መዛዘሚ መደብ ብሀርማን ሽወድትን ናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር ቤተ መዝግብ ኣመሓዳሪ ብፁዕ ኣቡነ ኣለኻንድሮ ሲፍረስ ዝምራሕ ከምዝኸውን ኣፍሊጡ።


text:
ዓለም ለኸ ተሓላቒ ጉጅለ ውሑዳን ዓመታዊ ፀብፃቡ ትማሊ ሓሙስ ኣውፂኡ።በዚ መሰረት ህዝበን ኣብ ትሕቲ ሓደጋ ካብዝርከበለን እተን ቅድሚት ካብዝስርዓ 10 ሃገራት እተን ሽዱሽተ ኣብ ኣፍሪካ ከምዝርከባ ይገልፅ። ኣብታ ክፍለ ዓለም ወገናዊ ፖሊስታት መንግስታትን ብምኽንያት ተረባሕነት ፀጋታት ዝለዓሉ ምሽማያትን ዝተወሰኑ ዓሌታዊ ጉጅለታትን ማሕበረሰባትን ዒላማ ህውከትን ዕሽሽ ምባልን ከምዝኾኑ እቲ ሪፓርት ይገልፅ።
እቲ ኣብ ለንደን ዝመደብሩ ጉጅለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ዓለም ዘሎ ኩነታት ኣተሓሕዛ ስታስቲካዊ ትነተና ይጥቀም።
ኣብቲ ናይ ሎሚ ዓመት ሪፖርት እታ ብቐዳምነት ተሰሪዓ ዘላ ጉጅለ ዓሌት ባንቱ ንሓደጋ ዝተቓልዑላ ሱማሊያ እንትኸውን ካልአይቲ ድማ ሱዳን እያ።ኣብ ደቡብ ሱዳንን ዳርፉርን ዝርከቡ ማሕበረሰባት ንሓደጋ ዝተቓልዑ ምዃኖም እቲ ሪፖርት ይሕብር።
ካብተን ሽመን ተዘርዚሩ ዘሎ ዓሰርተ ሃገራት እተን ናይ መወዳእታ ኣርባዕተ ሃገራት ዲሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ኮንጎ ኢትዮጵያ ናይጅሪያን ኣይቨሪኮስትን እየን።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
እንተዘይወለድና’ኸ . . .፧ (1ይ ክፋል)
ዕለተ ሰንበት ኪበጽሕ ዝኀደረ ስብሐተ ማኅሌትን ጸሎተ ሰዓታትን፡ ‘አሐዱ አብ’ ተባሂሉ ብዝጀመረ ጸሎተ ቅዳሴ ምስ ተዛዘመ ኤልሳቤጥ ህውኽ ኢላ ካብ ቤተ ክርስቲያን ወፂኣ መኽፈልቲ ጥዒማ ብታህዋኽ ነቲ ቍልቍል መንገዲ ተተኃኃዘቶ። ነቶም ኣብ ቅዳሴ ዚጸንሑ ወለዳ ቡኖምን ቍርሶምን ቀሪባ ምጽናሕ ከም ልምዲ ዝኀዘቶ ሥራሕ እዩ ነይሩ።
ነቲ ኣቦኣ ባሻይ ተኽለ ማርያም ብድርኡ “ኤልሳቤጥ ጓለይ ጽባሕ ንግሆ ዚመጹ ኣጋይሽ ኣለዉ’ናሞ ቅልጥፍ ደኣ በሊ” ዝበልዋ እናዘከርት ዳርጋ ጕያ ሓዊሳ እያ ናብ ገዝኣ በጺሓ። ናውቲ ቡን እናቀራረበት ከላ ከኣ ማዕፆ ካንሸሎ ተዃሕኵሐ፦ “እዚ ድዩ እንዳ ኣቶ ተኽለ፧” ኢሎም ሓተቱ። ኤልሳቤጥ ድማ “እወ እተዉ” ኢላ መሪሓቶም ንውሽጢ ቤት እናኣተወት ከላ ሥድራኣ ድማ ብደገ ህሩግ በሉ። “ኣንታ ባሻይ ዓርከይ፡ ሓደ ኣፊቱ ደኣ ምስቶም ካህናት ኣብቲ ደገ ሰላም ዘይትኣቱ” በልዎም እናሰሓቁ። እቶም ዋዛ ዘይፍለዮም ባሻይ ተኽለ ማርያም ድማ “ደገ ሰላም እኮ ናይ ካህናት ጥራይ ዘይኮነ ናይ ኵሉ ደላዪ ሰላም ‘ኣፍ ደገ ሰላም’ ማለት እኮዩ” ብምባል ናብ ሳሎን መሪሖምዎም ኣተዉ።
እቲ ብዋዛ ዝጀመረ ጥዑም ዕላል ከኣ እናመቀረ ከደ። ምስቶም ኣጋይሽ ዝመጸ መንእሰይ ግና ነቲ ገዛ ብዓይኑ ኪኾሎ ድኅሪ ምጽናሕ ኣብ ኵርናዕ ናይቲ ቤት ተሰቒላ ዝነበረት “ብመዓልትታት ንእስነትካ ንፈጣሪኻ ዘክር” (መክ. 12፡1) እትብል ጥቕሲ ዝያዳ ኣቓልቦኡ ስሓበት። ባሻይ ተኽለ ማርያም “ተሓጸብ እዚ ወደይ” ክብልዎን ኤልሳቤጥ ከተሕጽቦ ማይ ኂዛ ኣብ ቅድሚኡ ደው ኢላ ክርእያን ሓደ ኾነ። ካብ እግራ ክሳብ ጸጕሪ ርእሳ እናጠመተ ፍሽኽ ኢሉ ንኽሕጸብ ኣእዳዉ ዘርግሐ። ኤልሳቤጥ ኣሕጺባቶም ንውሽጢ ክሳብ ትኣቱ ኣዕይንቱ የሰንያኣ ነበራ። ብልቡ ድማ ካልኣይ ጊዜ ክትምለሰሉ ተመነየ። መኣዲ ተቐሪቡ በሊዖም ምስ ሰተዩ፡ ባሻይ ተኽለማርያም ንኤልሳቤጥ ጸዊዖም “እዚ መንእሰይ ምናሴ ይበሃል፡ እዚኦም ኣቶ ክፍለኢየሱስ ይበሃሉ፣ እዚኦም . . . ” እናበሉ ምስቶም ኣጋይሽ ኣላለይዋ። ንሳ ግና ብሕንከት ቅልጥፍ ኢላ ወፀት። ነቶም ኣጋይሽ ቅድሚኡ ርእያቶም ስለ ዘይትፈልጥ ብዛዕባኦም ክትሓስብ ጀመረት። “ምናልባት እቶም ብዕላል ጥራይ እንፈልጦም ኣብ ባጽዕ ዚቕመጡ ቤተ ሰብና’ዶ ይኾኑ፧” ኢላ ክትሓስብ ድኅሪ ምጽናሕ፡ “ሕጂ እንታይ ዘጨንቕ ኣሎኒ ደኃር ምስ ከዱ ንኣቦይ ክሓቶ እየ” ብምባል ነቲ ዘይወደኣቶ ዕዮ ገዛ ንኺትሠርሕ ጥራዛ ገንጸለት። እቶም ኣጋይሽ በቲ ዝተገበረሎም እንግዶት ኣመስጊኖም ናብ ቤቶም ተመልሱ።
ምናሴ “ኣነ ብወገነይ ወዲአ ኣሎኹ። ሕጂ ተሪፉ ዘሎ ናትኩም ሥራሕ ጥራይ እዩ። ኣነ እተን ዝነበራኒ ዕረፍቲ ስለ ዝወዳእኩ ንጀርመን ክምለስ እየ። ግና ናይቶም ኣብ ጀርመን ዚቕመጡ ኤርትራውያን ሥራሕ ስለዘሎና ንሓደ ዓመት ኣብዚ ኣብ ኣሥመራ ኣብ ቤት ጽሕፈት ኤርትሮ-ጀርመን ክሠርሕ ስለዚመጽእ እቲ መርዓ ሽዕኡ እንተ ገበርናዮ ይኃይሽ። ግና ኣብ ጀርመን ምስ ከድኩ ንኤልሳቤጥ ክረኽባ ስለዝደሊ ቴሌፎን እንተለዎም ስደዱለይ። እንተ ዘይብሎም ድማ ኣነ ክሰደላ እየ፡ ቀልጢፋ ሞባይል ትኃዝ። ካብ ሕጂ ንደኃር ርክብና ብቴሌፎን እዩ ኪኸውን።” በለ።
ኣቦኡ ኣቶ ክፍለኢየሱስ ድማ “እንቋዕ ደኣ ንኣኻ ደስ እትብለካ ረከብኻ እምበር ደኃን ምናሴ ወደይ በዚስ ቅሰን። ካብዘን ኣዋልድ ሎምስ ጓል’ዶ ትስኣንያ ደቀይ፧ እዘን ክልተ ወርኂ ዕረፍትኻ ኣብ ኮለል ኣኅሊፍካየን ክትረክብ። ኣብ ፈስቲቫል ኮነ ዑደት ዙራ ንሃገርካ ዚብልዎ እኳ ዘይበጽሕካዮ።” በልዎ። “ኣየ ኣቦይ ኣነውን ገንዘብ እንተሎ ጓል ትስኣን ኣይመስለንን እዩ ነይሩ። ኣብ ጀርመን እኳ ደቂ ሃገር መሊአን እየን ዘለዋ ግና . . . ። ” ምስ በለ ኣደኡ ኣደይ መብራት ትቕብል ኣቢለን “ደኃን ዝወደይ ኵሉ ከም ፍቓድ ኣምላኽ እዩ ዚኸውን” በልኦ።
ሥድራ ኤልሳቤጥ ነቲ ኣብ ውሽጦም ዓቝሮምዎ ዚጸንሑ ሓሳብ ንከካፍልዋ ወሰኑ። ባሻይ ተኽለ “ስምዒስከ ኤልሳቤጥ ጓለይ ትምህርቲ ትነፍዒ ዶ ኣሎኺ፧ ምዃን ኣየናይ ዲግሪ ከይተምጽእልና! ዓቕሚ ርእስኺ ጥራይ እንተ ፈለጥኪ ይኣኽለኪ እዩ።” በልዋ። ኣደይ መብራት ትቕብል ኣቢለን “ካልእ ካብ ትዛረቡ ግዳ ቅውም ነገር ዘይትዛረቡ” ምስ በልኦም “ኤልሳ ጓለይ እዞም ብቐዳማይ መጺኦም ዝነበሩ ኣጋይሽ ንኣኺ እዮም። ወዶም ኣብ ወፃኢ ሃገር እዩ ዝቕመጥ። ሥድራኡ ድማ ኣሥመራ ስለ ዝቕመጡ እምበር ዓዶምስ ኣብዚ ጐደቦና እዩ። ስለዚ ኤልሳቤጥ ጓለይ ወዲ ዓድኻ ምርካብ ቀሊል ነገር ኣይኮነን። ደኃር ከኣ እቲ ጊዜ ትርእዪዮ ከም ዘሎኺ ጓሉን ወዱን ንወፃኢ እዩ ዚሓስብ ዘሎ። ስለዚ ሕራይ በልና እዛ ጓለይ” በልዋ። ኣደይ መብራት ኣስዒበን “እወ ነቦኺ ስምዕዮም ሕራይ በልና፡ ሕራይ ትበልኪ ማርያም። ደኃር ከኣ ንርእስኺ ኴንኪ ንኣና ከኣ ትኾኒ። . . . ” በላ። ኤልሳቤጥ ግና ብዛዕባ መንፈሳዊ ሕይወታን ኣካዳምያዊ ትምህርታን እንተዘይኮይኑ እዚ ነገርዚ ፈጺማ ሓሲባትሉ ስለ ዘይትፈልጥ ሕርብት በላ። እታ ካብ ኣፉ ከተውፅኣ እትኸብዳ ዝነበረት “እምቢ” እትብል ቃል ሎሚ ኣብ ኣፋ ውትፍ ውትፍ በለታ። ዓይና ዓይና ክጥምቱ ዚጸንሑ ወለዳ ስቕታኣ ስለ ዝኸበዶ “እሂ ደኣ ኤልሳ ጓለይ” ኢሎም ካብ ሓሳባ ኣበራበርዋ። “ኣነ ትምህርተይ ክቕጽል እየ ዝደሊ። ናይ ኃዳር ነገር ከኣ ብድኅሪኡ አርክበሉ በለት” ብዝተቘራረጸ ድምፂ። “ትምህርቲ ደኣ ኣብኡ ትቕጽልዮ። ደኃን ሕጂ ኪዲ ኣዕርፊሞ ሓሲብክሉ ኅደሪ እዛ ጓለይ” በሉ ባሻይ ተኽለ።
ኤልሳቤጥ ናብቲ መደቀሲኣ ክፍሊ ብምእታው “ኦ እግዚአብሔር ኣምላኽ ኣብ ጕዕዞ ሕይወተይ እቲ ዝፈቐድካዮ ግበር። ኣነ ጓልካ ድኽምቲ እየሞ ከይጠፍኣካ ሓልወኒ። ኣብ ኵሉ ዝኸዶ ዘበለ የማነይቲ ኢድካ ትምርሓኒ . . .” ኢላ ዓሚቝ ጸሎት ጸለየት። ብድኅር’ዚ ክዳና ቀያይራ ክትድቅስ እኳ እንተ ሓሰበት እቲ ሓሳብ እናተመላለሰ ድቃስ ከልኣ።
ምናሴ ናብ ጀርመን ካብ ዝምለስ ድሮ ወርኂ ኣኅሊፉ ነበረ። እቲ ድሌት ደኣ ነንበይኑ ኾይኑ እምበር ንሱ’ውን ከምቲ ናይ ኤልሳቤጥ ድቃስ ሲኢኑ ቀንዩ። ናይ ኤልሳቤጥ ቴለፎን ንኽህብዎ ድማ ናብ ሥድራኡ ደዊሉ ናይ ጐረቤት ስለ ዝሃብዎም መስተርሆት ዝረኸበ ኮይኑ ተሰምዖ። ንዕለቱ ብምድዋል ድማ “ሄለው ኣነ ምናሴ እብሃል ኤልሳቤጥ ዶ ምተደሃኹምለይ” በለ። ክሳብ ጸዊዖም ዘራኽብዎ ‘እንታይ ዓይነት መልሲ ትህበኒ ትኸውን፧’ ኢሉ ስለዝሓሰበ መንፈሱ ኪርበሽ ጀመረ።
ኤልሳቤጥ “ሄለው መን ክብል” በለት። “ኣነ ምናሴ እየ። ድምፀይ እኳ ከተለልዮ ኣይትኽእልን ኢኺ። ቁሩብ ከነዕልል ኢለ ደዊለልኪ። ቅድሚ ክልተ ወርኂ ናብ ቤትኩም መጺእና ነይርና። በቲ ዝገበርኩሙልና ኣቀባብላ ብጣዕሚ ዓጊብና ኢና። ኤልሳቤጥ ሥድራኺ እኳ ነጊሮሙኺ ይኾኑ ኣነ ንሓዳርን ንናብራን እየ ዝደልየኪ ዘለኹ። አ እ . . . ኣነን ንስኽን መባልይቲ ክንከውን” በላ እናሰሓቐ። “ተገዲስካ ንኣይ ንሓንቲ ድኽምቲ ከምኡ ምባልካ ኣመስግነካ። ግና ኣነ ናይ መርዓ መደብ ስለ ዘይብለይ ኣይትኀዘለይ” በለቶ ነቲ ዝርብሻ ዝነበረ ውሽጣዊ ስምዒታ ክትቈጻጸሮ እናፈተነት። ምናሴ ምናልባሽ ኣብ ቴሌፎን እንዳ ጎረቤት ስለ ዝኾነ ናፃ ኮይና ከተዕልለኒ ኣይከኣለትን ትኸውን ኢሉ ስለዝሓሰበ፡ “ደኀን ኤልሲ ሕሰብሉ’ሞ ካልእ መዓልቲ ክድውል ሽዕኡ ኣስፊሕና ከነዕልል ኢና” ኢሉ ተፋነዋ። ንሥድራኡ ግና ደዊሉ ኣጓጠጠሎም።
ባሻይ ተኽለማርያም ገይሾም ስለ ዝቐነዩ ንኤልሳቤጥ ከይሓተትዋ እዮም ቀንዮም። ኤልሳቤጥ’ውን ንሥድራኣ ውሳኔኣ ከተፍልጦም ክትጽበ እያ ቀንያ። ኣቦኣ “ኤልሳቤጥ ጓለይ ብዛዕባ እቲ ብቐዳማይ ዝተባሃሃልናዮ እንታይ ሓሲብኪ” ብምባል ሓተትዋ። “ንኣይ ዚጠቅም ኢልኩም ከምኡ ምሕሳብኩም ብጣዕሚ እየ ዘመስግነኩም። ግና ሓዳር ማለትኮ ብሓሳብን መንፈስን ተረዳዲእካ ምንባር ማለት እዩ። እዚ ኸኣ ብቐንዱ ነቶም ክልተ መጻምድቲ እዩ ዚምልከት መስለኒ። ስለዚ ንኣይ ከየማኸርኩም ክትውስንዎ ቅኑዕ ኣይኮነን። ስለዚ ኣነ ክሳዕ ትምህርተይ ዝውድእ ብዛዕባ መርዓ ክሓስብ ኣይደልን እየ።” ኢላ መለሰትሎም።
ኣብቲ ሰሙን እቲ ምናሴ ምስ ካልኦት ኣኅዋት፡ ናይቶም ኣብ ጀርመን ዚቕመጡ ኤርትራውያን ዝተዋፅአ ሓገዝ ንሥድራ ሥውኣት ኂዙ ናብ ኤርትራ መጽአ። ነቲ ኂዞሞ ዝመጹ ደገፍ ናብቶም ዝምልከቶም ሥድራ ቤታት ምስ ኣብጽሕዎ፣ ምናሴ ምስ ሥድርኡ ሓንቲ ለይቲ ጥራይ’ዩ ኃዲሩ። ንኤልሳቤጥ ኪረኽባ ተሃንጥዩ ስለዝነበረ ብተሌፎን ደዊሉ ብኣካል መጺኡ ብዛዕባቲ መርዓ ከዕልሉ ምዃኖም ሓበራ። ንሳ’ውን ጽቡቕ ኣጋጣሚ ምዃኑ ብምግንዛብ ደስ በላ።
መዓልቲ ቈጸራ በጺሑ፡ ምናሴ ንኤልሳቤጥ ብማዕዶ ክትመጽእ ምስ ረኣያ ኪቈጻጸሮ ዘይክእል ስምዒት ካብ ውሽጡ ኪግንፍል ተሰምዖ። ምውቕ ሰላምታ ድኅሪ ምልውዋጥ፡ ምናሴ ከም መእተዊ ይኾነኒ እዩ ዝበሎ ብዛዕባ ጥዕናኣ፡ ትምህርቲ ሓቲቱ፣ ኵሉ ዘኅለፎ ናይ ንእስነት ሕይወት፡ ኣብ ጀርመን ዝነብሮ ሕይወት፡ . . . ዋዛታት እናሓወሰ ከዕልላ ጀመረ። ኤልሳቤጥ’ውን ብወገና ብዛዕባ መንፈሳዊ ሕይወት፡ ትምህርተ ቤተ ክርስቲያን፡ ማኅበራዊ ናብራ . . . ከተዕልሎ ፈተነት። በቲ ኣዘራርብኣን ብስለት ኣተሓሳስባኣን ተመሲጡ ይሰምዓ ነበረ።
ንሱ ክምርዓዋ ከም ዝደሊ ምስ ነገራ ፡ ሃንደበት “ስማዕ እስከ ምናሴ!” በለቶ። “ኢሂ ኤልሲ” ኢሉ ኣዕይንቱ ኣብ ኣዕይንታ ኣዕረፈን። “ስለምንታይ ክትምርዖ ወሲንካ፧” በለቶ በቲ ዚመጽእ ግብረ መልሲ እናተሰከፈት። ምናሴ ግና እቲ ሕቶ ሃንደበት ስለዝኾኖ ዝን በለ። “ኢሂ ምናሴ እታ ሕቶ በርቲዓ ዲያ፧” ኢላ ፍሽክ በለት። “ኖ. . . ኖ. . ማለትሲ ሥድራ ዓቢይ ባህጊ መርዓ እዩ ዘለዎም። ደኃር ከኣ ኣነ ሓደ ከም ኃሙስ ስለዝኾንኩ ክወልደሎም፡ ውላደይ ክሓቕፉ ሃረርታ ኣለዎም፡” በላ። “እሞ ሥድራኻ ገዲዶምኻ ኢኻ ክትምርዖ ወሲንካ፧” ኢላ ሕቶ ኣስዓበትሉ። ምናሴ ብሕቶኣ እናተገረመ “ዋላኳ ናይ ሥድራ መደብ ይኹን እምበር ኣነውን ክቱር ናይ ውላድ ባህጊ ኣሎኒ፡ ደኃር ከኣ ዕድመና’ውን ኣይወኀደን” በላ ርእሱ እናሓከከ። “ፍቓድ ሥላሴ ኮይኑ እንተ ዘይወለድካ’ኸ፧” ምስ በለቶ ግና ገለ ነገር ርእሱ ከም ዝሃረሞ ተዘዝታ ተሰምዖ። “ብኸመይ ከምኡ ሓሲብኪ ኤልሳ፧” በላ ከቃባጥር እናፈተነ። “ማለተይሲ ምናልባት ኣነን ንስኻን ፈቃደ እግዚአብሔር ኮይኑ ተመርዒና እንተ ዘይወለድና’ኸ” ኢላ ርእሳ ኣድነነት። “እዚ ደኣ እንታይ ጸገም ኣለዎ፧ ክንወልድ ምዃኑ እኳ ርጉጽ ነገር እዩ። ደኃር ከኣ ሳላ ምዕባለን ቴክኖሎጅን እንታይ ጸገም ኣለዎ፧” ብምባል መለሰላ። ንሳ ግና ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ “እነሆ ውሉድ ውህበት እግዚአብሔር እዮም፣ ዝብል ከምዘሎ ዶ ኣይሰማዕካን ኢኻ፧" ምስ በለቶ "ንሱስ ሓቕኺ ግና . . . ደኃን ዕዮ ገዛ ትኹነልና” ኢሉ እናሰሓቐ ሕሳብ ገንዘብ ከፊሉ፡ ናብ መኪናኡ ገጹ መርሓ።
. . . ይቕጽል።


text:
ሰውራ ኤርትራ ክብገስ እንከሎ ዕላምኡ ኣንጻር ባዕዳዊ መግዛእትን ነቲ ባዕዳዊ መግዛእቲ ዘተኣታተዎ ደቛስን መዝማዝን ስርዓተ ምሕደራ ንምልጋስ እዩ ነይሩ። ህዝቢ ንሰውርኡ ብምሉእ ልቡን ቀልቡን ዘለዎ ንዋትን ጉልበትን ከይበቐቐ ሓብሒቡ ናብ ዓወት ኣብጺሑ እዩ። እንተኾነ ነቲ ሰውራ ብኣግኡ ክከታተሎ፡ ክቆጻጸሮን ክእርሞን ኣብ ናይ ምውሳን ሱታፌ ስለዘይነበሮ እቲ ስርዓተ ምሕደራ ካብቲ ቅድም ዝሓሸ ከምዘይኮነ እነሆ ብዓይንና እንርእዮ ዘሎና እዩ።
ልክዕ እዩ ኤርትራ ነጻነታ ተጎናጺፋ ኣብትሕቲ ኣሰቃቒ ምልኪ ትካየድ ኣላ። እቲ ጐዲሉ ዘሎ ህዝቢ ዝመረጾ መንግስቲ ስለዘየለ፡ ህዝቢ ጌና ይጭቈንን ኣደራዕ ይወርዶን ስለ ዘሎ እዩ። እወ! ህዝቢ ንዲሞክራሲያዊ ምሕደራ ብሃንቀውታ እዩ ዝጽበዮን ዝደልዮን። ግናኸ እዚ ብዘይ ተሳትፎኡ ከመጽእ ዝጽበ እንተኾይኑ ኣዚዩ ዝገደደ ሽግር እዩ ከጓንፎ።
ድሌት ህዝቢ ምስቲ ዝካየድ ለውጢ ፖለቲካዊ ስርዓት ዝምነዮ ክወሃሃድ እንተኾይኑ ሓላፍነቱን ግቡኡን ክፈልጥ ኣብ ፖለቲካ ክሳተፍ ናይ ግድን እዩ። ኣብ ፖለቲካ ምስታፍ ማለት ህዝቢ ብምሉኡ ኣብ ሰልፍታት ኣባል ክኸውን ዘይኮነ፡ እቲ እተን ሰልፍታት ሒዘንኦ ዘለዋ መደብ ዕዮ ንጥቕሙ ዲዩ ንጉድኣቱ ፈልዩ ክፈልጥ ይግበኦ። ምስ’ዚ ተተሓሒዙ ወይ ክነጽጎ ወይ ሞራላውን ንዋታውን ደገፉ ክልግሰሉ። ብፍላይ ኣብ ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ሃገራት ዝርከብ ህዝቢ ተተመሊሱ ብጨቈንቲ ስርዓታት ከይደሃኽን እቲ መንግስቲ ናተይ እዩ ዝብሎ ክመርጽን ክቆጻጸርን ግዴታኡ ምዃኑ ክርዳእ ማለት እዩ።
እዚ ጉዳይ ህዝቢ ኤርትራ እምበኣር፡ ነዚ መላኺ ስርዓት’ዚ ንውሑዳት ሒዙ፡ ንዝበዝሑ ኣካል ሕበርተሰብ ከም ድላዩ ገይሩ ክጭቁኖን ክገዝኦን እንከሎ ሱቕ ኢሉ ከም ተዓዛባይ ጥራሕ ክጽበ ኣይግባእን። ከምቲ ቅድሚ ሎሚ ደቁ፥ ጉልበቱን፥ ንብረቱን እንተላይ ህይወቱ ዘወፈየ፥ ሎሚ እውን ካብዚ ንላዕሊ ነዚ ምልኪ ናብ ራህዋ ንምቕያር ዝያዳ ክረባረብ ዝግበኦ ምዃኑ ክግንዘብ ኣለዎ።
ነዚ ኣብ ኤርትራ ዝገዝእ ዘሎ መላኺ ስርዓት ንምቕያር ሓላፍነት ናይ ሰልፍታት፡ ውድባትን፥ ማሕበራትን ወይ ምሁራት ጥራሕ ዝምልከት ኣይኮነን። እቲ ህዝቢ ነቲ ዝኸይድ ፖለቲካዊ ቃልሲ ምእንቲ ከሕይሎ፥ ክድግፎን፥ ከጽንዖን፥ ክሳተፍን ክነጥፍን ኣለዎ። ውድባትን ሰልፍታትን ነናተን ርእይቶታትን ፖለቲካዊ መደብ ዕዮታትን ኣለወን። እዚ ግን እቲ ህዝቢ ብዝግባእ ተኸታቲሉ ክግስጽን ደገፈታኡ እንተስ ክህብ ወይ ክነፍግ ኣለዎ እምበር፡ ተዓዛቢ ክኸውን ኣይግበኦን። እቲ ለውጢ ዋንኡ ህዝቢ ምዃኑን እቲ ህዝቢ ነዚ ለውጢ ኣብ ጠቕሙ ዲዩ ኣይኮነን ክውዕል ክከታተል እምበር ናይ ስቕ መርገጽ ክሕዝ ኣይግባእን። ህዝቢ ኣብ ፖለቲካ ክሳተፍ እንከሎ፥ ነተን ኣለዋ ዝበሃላ ሰልፍታት ነዚ መላኺ ስርዓት ንምውዳቕ ሓቢረን ክቃለሳን፥ ሓባራዊ ሃገራዊ ራኢ ክውንናን ክደፋፍእን ደራኺ ሓይሊ ናይ ዓወት ክኸውን መበቐዐ። ከምዚ ክግበር እንከሎ እቲ ሽግር ኣማራጺ ፍታሕ ንምርካብ መቐለለ። ስለዚ ስቅያት ህዝቢ መዐለቢ ክረክብ እንተኾይኑ ህዝቢ ኣብ ፖለቲካ ክዋሳእን ክሳተፍን ናይ ግድን ይኸውን።
ህዝቢ ኣብ ፖለቲካዊ ምንቅስቓሳት ሱታፌ እንተዘይብሉ ነቲ ዝሕንጸጽ ፖሊሲ ኣብ ረብሓኡ ከውዕሎ ኣይክእልን። ስለዚ እቲ ህዝቢ ናጽነቱ ይምንዛዕ እሞ ኣብክንዲ እቲ ስልጣን ዋንኡ ንሱ ምዃኑ ኣሚኑ ነቲ ስርዓት ምቕያር ተጸባዪ ይኸውን ።
ስለዚ ስርዓት ኣብ ምውዳቕ ሓላፍነትን ተሳትፎን ህዝቢ ኣገዳሲ ዝኾነሉ ቀንዲ ዕላማ፡ ህዝቢ ዝቆጻጸሮ ዲሞክራሲያዊ መንግስቲ ምምስራት እዩ። እዚ ከኣ ነቲ መሰረታዊ ዝኾነ መሰላት፡ ናጽነትን ልኡላውነትን ህዝቢ ንምክልኻል እዩ። እዚ ምክልኻል’ዚ እቲ ህዝቢ ኣብ ዝኾነ ይኹን ንጥፈታት፡ ማለት ኣብ ኣኼባታት፥ ሰላማዊ ሰልፍታት፥ ምርጫታትን ንሰልፍታትን ንዋታውን ሞራላውን ድገፋት ምብርካት ኣብ ዝኣመሰሉ ክሳተፍ ኣለዎ። በዚ ኣቢሉ ከኣ እዩ ነቲ ኣብ ሃገሩ ዝኸይድ ዘሎ ፖለቲካ ክከታተሎን ክቆጻጸሮን ቅኑዕ ኢሉ ዝኣመነሉ ምርጫኡን ክወስድ ዘኽእሎ።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 73 guests and no members online
- Details
- Written by ያረድ ተስፋ ብርሃን
- Published: 25 June 2015
ሃገራት ተሓጋጊዘን ተደጋጊፈን’የን ዝጎዓዛ፡ ዝዓብያ። ብፍሕልፊ ድሕሪ ምስፍሕፋሕ ተክኖሎጂኣዊ ዓቕሚ፡ ሃገራት ይድለያኦ ኣይድለያኦ፡ ናብ’ቲ ብኣህጉራዊ ኣገባብ ዝፍለጥ ምትእኽኻብ ምጽንባረን ኣይተርፈንን። ቅድሚ 18 ክ/ዘመን ዝነበረ ግዜ ንኣብነት፡ እተን ኣብ’ቲ እዋን ኣዝየን ሓያላትን ዘይድፈራን ኮይነን ዝረኣያ ዝነበራ፡ ከም ቻይናን ጃፓንን ዝኣመሰላ ንግስነታት ደቡባዊ ምብራቕ ኤስያ፡ ዶባተን ንዓለም ኣትሪረን ዝዓጸዋሉ ኣጋጣሚ ምንባሩ፡ ታሪኽ ኣህጉራዊ ዝምድናታት የስተምህር። እንተኾነ እዘን ዝተጠቅሳ ነገስታትን ካልኦት ዝኸምአንን ካብ ዓለምካ ተፈንቲትካ ወይ ተነጺልካ ምንባር ዘየዋጽእ ምዃኑ ስለ ዝተሰቆረን ካብ’ቲ እናስፋሕፈሐ ዝመጽእ ዝነበረ ቴክኖሎጂካዊ ምዕባለ ተቛደስቲ ክኾና ብምሕሳብ፡ ኣፍ ደገአን ንዓለም ከፊተን ነቲ ምዕባለ ክቕበላኦን ኣብኡ ኣትየን ክዋሳኣን ግድን ኮይኑ ስለ ዝረኸባኦ ከምኡ ክገብራ ተገዲደን’የን።
ኣብ’ዚ “ቴክኖሎጂ” ክብል እንከለኹ ጠመናጁ፣ መዳፍዕ፣ ቦምባ ኢድ ኮታ ኩሉ ዓይነት ኣብ ኣገልግሎት ውግእ ዝውዕል ተተኮስቲ ጥራሕ ማለተይ ኣይኮንኩን። ቴክኖሎጂ ክበሃል እንከሎ፡ ምህዞን ኣጠቓቕማን መራኽብ፡ መንገዲ ባቡር፡ መስመራት በረራ ኣየር፡ ትምህርቲ፡ ሕክምና፡ መራኸቢታት ..ወዘተ ዘጠቓልል’ዩ። እዚታት እቲ ብማሕበራዊ ኣገልግሎታት ዝፍለጥ፡ ሓያል ኣገዳስነት ዘለዎ መዳይ ምዃኑ’ዩ። ኣብ’ዚታት ዝበኾረት ሃገር ውጽዕቲ ‘ምበር ካልእ ኣይትበሃልን። ሎሚ እዚ ከም’ዚ ዝበለ ቴክኖሎጂካዊ ዓለም፡ ካብ ዝሓለፉ ዘመናት ብዝተፈልየ መልክዑ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ንግዳውን ሓበሬታውን መዳያት ቅድሚት ዝሰጎመን ስሩዕን’ዩ ክበሃል ይከኣል። ስለዚ ሃገራት ዘለወን ምርጫ ወይ ኣብ’ዚ ዓንኬል ኣትየን ብክንድዝዓቕመን ይዋሳኣ፡ ወይ ድማ ካብ’ዚ ዓንኬል ወጺአን ብተነጽሎ ይግረፋ። ካልእ ኣመራጽን መዋጽኦ መንገድን የለን። ዝኾነት ሃገር እንታይ ክትገብር ከምዘለዋ እቲ ምርጫ ናታ’ዩ። ርእሰ ቅትለት’ዩ ዘዋጸኣኒ እንተበለት ጉዳያ ይኸውን።
ኣብ’ዚ ወቕቲ’ዚ ኣብ ኤርትራ ዝግበር ዘሎ ልቢ ኢልና እንተተዓዚብና ድማ ርእሰ ቅትለት ኮይኑ ንረኽቦ። እቲ ርእሰ ቅትለት ብስርዓት ህግደፍ ዝተዋህበ ፍርዲ ንህዝቢ ኤርትራ’ዩ። ኣብ ኣህጉራዊ መድረኽ ነዚ ጨካን ስርዓት ዘይተዋህቦ ቅጽል ስም ወይ መለለዪ የለን። “ ብራርያ” “ሓካሊ” “ፍጮ” “ባሕታዊ” …ወዘተ። ኣብ ዓለምና ካብ’ዘን ልዕሊ 190 ዝኾና ሃገራት ምስ’ዚ ናይ ሻዕብያ ዝመሳሰል ስርዓት እንተሃለወ፡ ንሰሜን ኮርያ ዝገዝእ ዘሎ ብ”ዴሳዊ ሰልፊ” ዝፍለጥ ስርዓት ጥራሕ’ዩ።
ስለምንታይ’ዩ ስርዓት ህግደፍ እዚ ከም’ዚ ዝበለ ታርጋ ክልጠፎ ክኢሉ? እቲ ሕቶ ኣየገርም፡ እቲ መልሲ ኣየሽግር። ስርዓት ህግደፍ እዚ ከም’ዚ ዝበለ ስያሜ መለለይኡ ክኸውን ዝኸኣለ፡ ማሕበረ ሰብ ዓለም ካብ ዝምረሓሉ ዘሎ ኣድማሳዊ ሕግታት፡ ውዑላትን ስምምዓትን ወጺኡ፡ ንበይኑ ዝዕንድር ዘሎ ስርዓት ብምዃኑ’ዩ። ሎሚ ኣብ ዘመነ ግሎባልነት ኣነ ንበይነይ ኢልካ ኣብ ጸባብ ደሴት ክትሕጸር ፈጺሙ ዘዋጽእ ኣይኮነን። ብፍላይ ከኣ ከም’ዚ ናይ ስርዓት ኢሳያስ ዝበለ፡ ናተይ ዝብሎ ዘነየት ዓቕምን ብቕዓትን ዘይብሉ፡ ንህዝቡ ጥራሕ ዝመልኽ ስርዓት፡ ካብ’ዚ ግሎባላዊ ዓለም ክንጽልየ እንተኢሉ፡ ነቲ ምስኪን ህዝቢ ለኪሙ ሕማቕ ሞት ክመውት ‘ደኣምበር ካልእ ምርጫ ከምጽእስ ዝሕሰብ ኣይኮነን። ስለምንታይ ስለዘየዋጽእ። እዚ ብሳንቡእ ሓደ ሰብ ዘስተፍስ፡ ኣይኮነን ንዓለማዊ ኩነታት ንውሽጣዊ ኩነታቱ በቲ ንቡር ሓላፍነታውን ሕጋውን ኣገባብ ከንብብ ከነባብር ዘይኽእል ዓንዳሪ መንግስታዊ ጉጅለ፡ ብክንድቲ ኣነ ንበይነይ ኢሉ ዘርእዮ ዕንደራ ብደላዪ ሰላም ማሕበረ-ሰብ ዓለም ኣዝዩ ንዑቕን ጽሉእን’ዩ። ኣብ ኣህጉራዊ ዝምድናታቱ ብወግዕን ብሕግን ዓርኪ መሓዛ የብሉን። ኩሉ ኣካይዳኡ ተለዋዋጥን ተበላጽን ምዃኑ እናተፈልጠ ስለ ዝመጸ፡ ንክልተ ሃገራትን መንግስታት ዝገዝእ ዲፕሎማስያዊ ርክባት ዘይኮነ፡ ክንድ’ዚ ክበካ እዚ ግበር፡ ኣብ ለኣኽን ተለኣኣኽን ዝተመስረተ ቀጻልነት ዘይብሉ ርክብ ጥራይ’ዩ ዘለዎ። ርሑቕ ከይከድና ምስ መንግስቲ ኢራን ብኡ ኣቢሉ ድማ ምስ ምንቅስቓስ ሑውቲ ዝነበሮ ርክብ ደርብዩ፡ ምስ ብመንግስቲ ስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ኪዳን ምጽንባሩ ናይ ተለኣኣኽነቱ ግሉጽ መርኣያ’ዩ። ሓልዮት ህዝቢ ኮነ ሓልዮት ሃገር ስለዘይብሉ ከኣ፡ ተበግሶን ወፍርን ልምዓት ኣብ ሃገረ ኤርትራ ክህሉ እትጽበዮ ኣይኮነን። ሓላፍነት ዝስመዖም ሓለይቲ “ኣንታ ክፉእ ርኢና” ዝብሉ ግን ኣይተሳእኑን።
ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ቀረባ እዋን ኣባላት ሃገራት ኤውሮጳ ሕብረት ክንድ’ዚ ዝኣክል ማለት ኣማኢት ሚሊዮናት ዩሮ ከነሕቁፈካ’ሞ ንዓለምካ ምስል ክብሉ ብመሪሕነት ኢጣልያ ሓቲተሞ። ተሓታቲ ግሉጽ ዘቤታውን ኣህጉራውን ሕግታትን ሕጋጋትን ተማእዛዚ ንኽኸውን ማለቶም’ዮም። ንመለኽቲ ሩሩ ምባል እንታይ ከስዕብ ከም ዝኽእል ግን ዝተገንዘቡ ኣይመስሉን። ቅድሚ ሕጂ ብስም “ዳግመ ህንጻን ሕውየትን” ብስም “ምጥያስ ገዳይም ተጋደልቲ” ብስም “ምፍናው ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት” ዝተለገሰ እዚ ዘይበሃል ኣማኢት ሚሊዮ ዶላራት፡ ኣበይ ከም ዝተሽርበ፡ ብዘይካ ኢሳያስ ኣፈ-ወርቂ፡ ብርሃነ ኣብረሀ፡ ሓጎስ ኪሻ፡ የማነ ማንኪ፡ ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድ፡ ዝፈልጥ ዜጋ ኣሎ ኣይብልን።
ኣህጉራዊ ሕብረተ-ሰብ መሰረታዊ ጸገም ኤርትራ፡ ካበይ ይብገስ፡ መን’ዩ እቲ ጠንቂ፡ መፍትሒኡ ኸ ብግቡእ ብሓልፍነታዊ ዓይኒ ክግንዘብ ኣለዎ። ኣነ ምስ ኩሉ’ቲ ስትራተጂካዊ ኣገዳስነት ናይ ኤርትራ መደባት ልምዓት ክህሉ ምብሃግ ሕማቕ ጌረ ኣይወስዶን። ኣብ ትሕቲ ከመይ ዝበለ ስርዓትን ፖለቲካዊ ምሕደራን ዝብል ግን፡ ብኣንክሮ ክጥመት ዘለዎ ጉዳይ ኮይኑ ይስመዓኒ። ሰላም ኣብ ዘይብሉ፣ ህዝባዊ ሃገራዊ ቅዋም ኣብ ዘይተቐርጸሉ፤ ብመሰረት ቅዋም ዝሰርሕ ዘይተኻኽእ ስልጣን ዘለዎም ሓጋጊ፡ ፈራድን ፈጻምን ኣካላት ኣብ ዘይብሉ ልምዓት ኢልካ ምዝራብ ፍጹም ጌጋ’ዩ በሃልየ።
ኣብ ኤርትራ ሎሚ ልምዓት ማይ፣ ትምህርቲ፣ ሕክምና፣ ጸዓት፣ መጎዓዝያ፣ ..ወዘተ ጥራሕ ኣይኮነን ሽታ ማይ ኮይኑ ዘሎ። ብዓብይኡ ሃገራዊ ሰላም፡ ደሞክራሲ፡ ፍትሒ፡ እዚ ዝወለዶ ናብ ደረጃ ዓጸቦ ዝምዕብል ዘሎ ሓያል ጥሜት’ውን ኣሎ’ዩ። ኣብ’ዞም ዝሓለፉ 24 ዓመታት ብዘይካ ኣቃጫጭን ኣሰልቻዊ መደረታትን ሓደ ውልቀ ሰብ ካልእ፡ ኣይተራእየን። ኤውሮጳውያን ለገስቲ ኮኑ ካልኦት ንከም’ዚ ዝኣመሰለ ስርዓት፡ ክብልዎ ዘለዎም ነገር እንተሃልዩ፡ 18 ክ/ዘመን ካልእ፡ እዚ ዘመን’ዚ ከኣ ካልእ’ዩ። መዋእል ካብ ዝሰገሮ ኣተሓሳስባን ምሕደራን ወጺእካ ብናይ ሎሚ ሕሰብ፡ ከም ዓለምካ ብግሉጽነት ብሕጊ ኣመሓድር ክብሎ ኣለዎ። ፖለቲካ ኮነ ዲፕሎማሲ ከኣ ስነ-ፍልጠታዊ ጥበብ ‘ምበር፡ መዘናግዒ ናይ ተለመደን ፖለቲካ ኣይኮነን። ስለዚ ኣብ’ዚ ታሪኻዊ መድረኽ ንውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ክሕግዝ ዝደሊ፡ ነዚ ጸረ-ሰብኣዊ ፍጡር ዝኾነ ጃንዳዊ መሪሕነት ህግደፍ ኣማኢት ሚሊዮናት ዶላራት ድዩ ዩሮታት ምሕቋፍ ዘይኮነ፡ ብኣንጻሩ እዚ ስርዓት ከመይ ይውገድ፡ ሰላም ከመይ ይመጽእ፡ ተሓታትነት ዘለዎ ሕጋዊ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት ከመይ ይጣየስ፡ ኣብ ጎኒ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራን ተቓለስቲ ሓያልታቱን ወጊኑ’ዩ ደገፉ ከረጋግጽ ዘለዎ ዝብል ርእይቶ ኣለኒ።
ድምጺ ሰላምን ደሞክራሲ ኤርትራ
24-06-2015
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ኣብ ታሪኽ ኤውሮጳ ከምዚ ሎሚ ኣብ ሽወደን ዘሎ ደሞክራሲ ተራእዩ ኣይፈልጥን። ደሞክራሲ ኪዓቢ ዝኸኣለ ሰባት ነቲ ኣብ ሕብረተሰብ ዝነበረ ዘይምዕሩይነት ኪጻረሩዎ ምስ ጀመሩ እዩ።
ንኣማኢት ዓመታት እቲ ቤተክህነት ኣብቲ ሕብረተሰብ ዓቢ ስልጣን ነይሩዎ። ናይ ሽዑ ነጋውስን ሃጸያትን ስልጣንና ካብ ህዝቢ ዘይኮነስ ካብ ኣምላኽ ዝመጸ’ዩ ይብሉ ኔሮም። ግን ኣብ 15 ክፍለዘመንእቲ ናይ ቤተክርስትያን ስልጣን እናተዳኸመ መጺኡ። ምኽንያቱ ድማ ብዙሓት እምነቶም ኪልውጡ ስለ ዝደለዩ እዩ። ካቶሊካዊት ቤትክርስትያን ነቲ እምነት ክርስትና ዘይኮነስ ንስልጣንን ገንዘብን እዩ ደው ኢሉ ዘሎ ኢሎም። እዚ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ ሪፎርመሽን ወይ ተሃድሶ ይብሃል። ሪፎርመሽን ነቲ ክርስትናዊ ቤተክርስትያን ከፋፊሉዎን ኣድኪሙዎን። ብ 1500 ሽወደን ነቲ ካቶሊካዊ እምነት ገዲፋ ፕሮተስታንታዊት ሃገር ኮይና።
ኣብ 17 ክፍለዘመን ኣብ ኤውሮጳ ዘመነ-ምንቕቓሕ (upplysningstiden) ዚብሃል ምንቅስቓስ ተጀሚሩ። ሰባት በቲ ናይ ሳየንስ ምዕባለ ተደሪኾም ንቤተክህነት ነቶም ስልጣን ካብ ኣምላኽ እዩ ዚመጽእ ዚብሉን ኪነቕፉ ጀሚሮም። ኣብቲ ዘመንቲ ዝነበረ ፈረንሳዊ ፈላስፋ ሓንቲ ሃገር ከመይ ኢላ ክትመሓደር ከም ዘለዋ ርእይቶ ነይሩዎ። ንሱ ሻርል ሉዊ ደ ሞንተስክዩ ይብሃል ነይሩ። ስልጣን እንተ ደኣ ተኸፋፊሉን ተፈላሊዩን ግሩም ሚዛን ከም ዚፈጥር ተዛሪቡ። እተን ሰለስተ ክፋላት ስልጣን: ሓጋጊ ስልጣን (den lagstiftande makten): ፈጻሚ ስልጣን (den verkställande makten): ፈራዲ ስልጣን (den dömande makten) ይብሃላ።
ኣብቲ ግዜቲ ኣብ ኤውሮጳ እተራእየ ሓደ ኣገዳሲ ፍጻመ እቲ ብ1789 ዝተኸስተ ሰውራ ፈረንሳ’ዩ። ሽዑ‘ዮም ህዝቢ ፈረንሳ ኣብ ልዕሊ ንጉስ ኣድማ ዝገበሩ። ድሕሪቲ ሰውራ ሃገር ፈረንሳ በቲ ናይ ዘመነ-ምንቕቓሕ እተደረኸአ ሕግታት ኣስፊራ፡ ንሱ ድማ ስልጣን ካብ ህዝቢ ከም ዝነቅልን ሓደ ሰብ ካብ ካልእ ከም ዘይበልጽን ዚብል እዩ። ይኹንምበር፡ ሰብኡት ዜጋታት ጥራይ እዮም ከድምጹ ዝኸኣሉ።
ኣብ 18 ክፍለዘመን ሶሻሊዝም ተላዒሉ፡ እዚ ድማ በቲ ኣዚዩ ፍሉጥ ሰብ ካርል ማርክስ እዩ ተኸሲቱ። ብመሰረት ሶሻሊዝም ኣብ መንጎ ኩሉ ሰብ ማዕርነትን ፍትሕን ኪነግስ ኣለዎ። እቲ ሓሳባት ኣብ ኩሉ ተዘርጊሑ፡ ናይ ሰራሕተኛታት ውድባትን ማሕበራትን ናይ ሶሻሊዝም ሰልፍታትን ኣብ ኩሉ ኤውሮጳ ተጀሚሩ። ኣብ መወዳእታ 18 ክፍለዘመን እቲ ማዕርነትን ፍትሕን ንኣንስቲ እውን ከም ዚጥርንፍ ተቓሊሑ።
ሰላማዊ ሰልፊ ንመሰል ምድማጽ ደቀንስትዮ ኣብ ዮተቦሪ 1918
ስእሊ: Anna Backlund, ©Nordiska museet
< ናብቲ ዝሓለፈ ገጽ
ናብቲ ዚቕጽል ገጽ
>
ናብቲ መውጽእ ኣርእስቲ ተመለስ


text:
መበል 68 ዓመት ዝኽሪ መዓልቲ ቀደማይ ሱዉእ ኤርትራ ብሓድነትና ንተጻይ-ሓድነትና 29 መጋቢት 1949 ዓ/ም
መበል 68 ዓመት ዝኽሪ መዓልቲ ቀደማይ ሱዉእ ኤርትራ ብሓድነትና ንተጻይ - ሓድነትና 29 መጋቢት 1949 ዓ/ም ዝቢ ኤርትራ መራሒ ፖለቲካዊ ቃልሱን ልዑል እምነት ዘንበረሉ ኣቦ ሓድነትን ጥምረትን ህዝቢ ኤርትራ ዝኾነ ተቃላሳዩን፡
ክንዲ ልሳኑ ዝኾኖ በሊሕ መስተውዓሊ ሉኡኹን ሓርበኛ ዉሉድን ዝኾነ ሸኽ ዓብደልቃድር ከቢረ ብሽርሓዊ ውዲት ዕሱባት ኣንድነታውያን መቕተልቲ ዝተፈጸመላ መዓልቲ ኮይና ጥራይ ዘይኮነስ ናይ ናጽነት ሕቱኡ ተኾሊፉ ብኣስገዳድ ኣብ ነዊሕን መሪርን ቃልስን ከቢድ መስዋእትን ብድምር ክንከፍልን ክንኣቱን ተፈረድናላ ዕለት እውን እያ ኔይራ ክባሃል ይከኣል።
እወ! ወጽዓ ክሳብ ዘሎ ቃልሲ’ሎ፡ እዚ ኣበሃህላዚ ታሪኻዊ ስነ-ፍልጠታዊ መበገስን ትርጉምን ዘለዎ እኳ እንተኾነ ንዓና ከም ኤርትራውያን ግን ካብቲ ሓረበኛዊ ተጋደሎ ቀዳሞት ኤርትራውያን ታሪኽን ውርሻን ወለዶታት’ዮ ሱረ መንቀሊኡ፡ እዚ ረዚንን ገላጽን ኣባሃህላ ድማ ብዘይካ ብሰዓራይን ተሳዓራይን ፈጺሞም ዘይዕረቑ፡ ማለት በዚ ሓደ ሸነኽ ዓፋኒ ገባትን ረጋጽን፡ ስርዓት በቲ ካልእ ሸነኽ ድማ መሰሎምን ክብርታቶምን ዝተገፉ፡ ዉጹዓትን ብዱላትን ምህላዎም ስለረጋግጽን፡ ጽፍሕታት ናይ ረጽሞም ድማ ከቢድ ዋጋታት ዝሓትት ቃልሲ ደኣ’ምበር ብትሕትናን ለመናን፡ ብምጽውዋርን ብምጽውወታን ዘይፍታሕ ምኻኑ ስለዝሕብርን’ዩ።
ሓይልኻ ተጠቂምካ ሰብኣውን ዲሞክራሳያውን መሰላት ቀንጢጥ’ካ ርስትን ነገራዊ ጸጋታትን፡ ካልኦት መንዚዕ’ካ ኣብ ዘይ-ቤትካን ውራይካን ገባራይን ሓዳጋይን፡ ዘይምሕር ጨፍጫፍን ቀታልን ክትከውን መግለጺ ልክዕነት ዘይብሉ ስስዕን ፍርሕን ምጥፋእ ርእሰ ተኣማንነትን፡ ጭካነን ዳኣ’ምበር መለለይ ምልክታት፡ ሰብኣውነት ፖለቲካዊ ልቦናን ሓርበኝታዊ መስርሕ ኣይኮነን፡ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ካብ ሰብኣውነትን ፖለቲካውን ልቦናታትን ዝረሓቑ ሓርበኛታት ግፍዓዊ ዓመጻትን መቅተልትን ዝኾኑ ስሱዓትን ጨካናትን ተበራረይትን ተመሳሰልትን ባዕዳውያን ገዛእቲ ከይተናገፈ፡ ብጥቅላላት ዓስርተታት ዓመታት ዝድመሩ መዋእላት ዘሕለፈን መጠነ ኣልቦ ገፋዒ በደላትን ገበናትን ዝወረዶ ህዝቢ’ዩ ።ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተግልጸ ወጽዓ ( ጭቆና ) ክሳብ ዘሎ ቃልሲ’ሎ ኣብ ዝብል ርጉጽ ክውንነት ነቂሉ ቃልሲ ካብ ሃለወ ፍጻመታት መስዋእቲ ባህርያውን ንቡርን ቅሉልን ምኻን ኣሚኑ ንዝስዕቡ መረርትን ነወሕትን መስርሓት ቃልስን ረዘንቲ ሃገራውን ሂወታውን ክፍልታት ኣካላዊ ሕልናውን ሞራላውን ድልውነታቱ ኣረጋጊጹ ናጽነቱን ሓርነቱን ክጭብጥ ንልዕሊ ፍርቂ ዘመን ኣንጻር ባዕዳዊ ገዛእን ኩሎም ጸረ ሓባራዊ ህላውኡን ቀጻልነቱን ዝኾኑ ፈላለይትን ጸበብትን ሽርሓዊ ውዲታትን ውዳበታትን ገጢሙን ብጸብለልታዊ ዓወታቱ ባዕዳዊ መግዛእትን ሸራሕቲ ስነ-ሓሳባትን ውዳበታት ዕሱባት ወይጦታት (ኣንድነት) ስዑራት ዝገበረ ህዝቢ’ዩ።
ኣብ እዋኑ ዝሰገርዎም ፈተንቲ መድረኻት ቃልሲ ድማ ብድንገታዊ ስሚዒታዊ ረስንታትን በብሸነኹን ተፈናቲቱን ተበታቲኹን ዘይኮነ ብጥርኑፍ ዝተወደበ ኣገባብ ቃልሲ ዝነቀሉን መራኣይን ኣብነትን ናይ ውጹዕ ግን ከኣ ቁጡዕ ንቁሕ ውፉይ ዝኾነ ህዝቢ’ዩ። ኣብ መስርሕ ሓርብኛዊ ተጋድልኡ ዕዙዝን መሪሕ ግድ ዝነበሮም ውፍያት ብሓይሊ ህዝባውን ሃገራውን እምነቶም ዘለልዮ ካብ ጸቢብን ፈላላይ ክስተታት ነጻ ዝኾኑ ኣቦታት ሃገራዊ ሓድነት ንቑሓት ሓርበኛታት ከም ብዓል ሸኽ ዓብዱልቓድር ከቢረ ሃንዳሲ ቃልስን ፈላሚ መስዋእትን፡ ከም ብዓል ደግለል ራእሲ ተሰማ ኣስበሮም ከም ብዓል ሸኽ ኢብራሂም ሱልጣንን ወልደኣብ ወልደማርያምን፡ ካሎኦትን ዝኣመሰሉ ነይሮምን ወትሩ ኣብ ሕልናዊ መዘክሩን ሰነዳት መዛግብ ረዚን ታሪኹ ሰፊሮም፡ ካብ ውሉድ ናብ ወለዶታት እናስገሮም፡ መወከሲ ሕሉፍን ህሉውን ኩነታትን ፍጻሜታትን ፡መነየቲ ግምጃ ስልማትን፡ ክብርን ሰረት ቀጻልነቱ ገይሩ እናሻዕ ረዚን ክብርን ዝኽርን ሂቡ፡ የልዕሎምን የንብሮምን ከምዘሎ ንነፍስወከፍ ደላይ ሓቅን ፍትሕን ግሉጽ ርእሰ ነገር’ዩ።
መቀጸልታ ምስ’ዚ ተኣሳሲሩ ዝግለጽን፡ ናብ’ዚ ሕጂ ዘለናዮ ዘመነ ጥልመታትን ብርሰታትን ሰጊርና ኣብ እንሪእዮ ድማ ምጭጫሕ ወይ ምብርዃት ግሉጹታትን ክዉላትን ዕሱባት ወይጦታትን፡ ፍሹል ወይ ሱዑር ሕልምታት ዘይተጋደፎም ሓለሞ፡ ንህሉው ጸገማት ፖለቲካዊ ምሕደራታት ከም ጹቡቕ ኣጋጣምን፡ መናሃርያ ዱጉል ሽርሕታቶምን፡ ተሃንን ሱሱዕ ህርፋናቶም ዘዕግብሉ፡ መዳኸምን ጥጡሕ መበገሲ መድረኽ ሓሲቦም፡ ቀንዲ ጉዳያትን ጸገማትን ህዝብታት ኤርትራ፡ ካልእ ምስሊ ኣትሒዞም ሃይማኖታዊ ጸገምን ሰነ-ሓሳብን’ዩ ዝብል ስም ሂቦምን ኣጠሚቖምን ጓል መንገድታት እናተለሙ፡ ንሱር በተኻዊ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ንዝዓለመ ቃልሲ ከጎናድቡን፡ ኣብ ታሪኽ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ተራእዩን ተፈጺሙን ዘይፈልጥ ሓድሕዳዊ ግርጭትታ፡ ፍልልያትን፡ ዓሌት ሃይማኖት ኣውራጃ ሃጓፋትን ረጽምታትን ክድኩኑ፡ ኢደይ ኢድካ እጀታይ እጆታኻ፡ ክባሃሃሉሉን፡ ጸገማት ኤርትራውያን ከሸልሑን፡ ጽብጽባሕ እናራብሑ ክራሳረሱን፡ ድርጎኛታትን ኣሳሰይትን፡ ለገስትን ለቀብትን፡ ሕሱም መዋእለ ምልክን፡ ዕምሪ እንኮ ሰባዊ ስርዓት መላኽን ኮይኖም፡ ኣብ ልዕሊ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ዝሓለፈ ሰበብ ከይብርዕን፡ ዝተሳወረ ሃልሃልታ ሰደድ እሳት ከይቅህም፡ ብምንብድባድ ልሙስ ዕላማታቶም ነኺሶም ይርከቡ።
ብቐንዱ ጠንቅን ተሓታትን ናይዚ፡ ኣብ ልዕሊ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ወሪዱ ዘሎ ስቅያት ፡ገበናትን ኩለመደያዊ ቅልውላዋትን ፡እቲ ኣብ ውሽጢ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ዝፈለሓ ፍልሖ ምድሪ ቤትን ጃንዳ ጥፍኣትን ዝኾነ፡ ንልባውን ግሩህን ሰውራ ህዝቢ ኤርትራ፡ መዝሚዙን ተደጉሉን፡ ሓፋሽ ንዕላማታቶም ብስጋይ ስጋኻ ቅድመይ ቅድሜኻ ኣብ ዝውፈይሉ ህሞት፡ ብናይ ቅንጸላን ዓፈናን ገበናት ተሰንዩ፡ ረዚን ዋጋታት ሰውራኦም ዝኾነ ናጽነቶም ገቢቱ፡ ፍትሕን ሓርነትን ሎኪቱ፡ ዓወታት ኤርትራውያን ኣብ መሬታዊ ናጽነትን ሉኡላውነትን ንኽድረት ዝፈረደን፡ ፖለቲካዊ ስልጣን ብሒቱ ኣእላፍ ሰማእታት ኪሒዱ ዳግማይ ናይ ስለላ፡ ዓፈና ጭፍጨፋን ቅንጸላን ትካላት ኣጣይሱ ኣብ ትሕቲ ዘ-በታዊ ባርነታት፡ ኣድካይን ፈላላይን መሓየርን መግዛእታዊ ጥበባት ምልኪ ብምንጥጣፍ ኣብ ምብራስ ሓፋሽ ህዝቢ ተጸሚዱ ዝርከብ እንኮ ሰባዊ መላኺ ስርዓት ብጠላሚ ኢሰያስ ዝምራሕ እዃ እንተኾነ፡ ንቀታልን በታንን ስነ-ሓሳብን ተግባርን ናይዚ ጠላሚ ድማ ዘተግብሩ ተዓሲቦም ዝሓድሩ ዑሱባት ወይጦታት’ውን ካብ ታሓታትነት ተንሸራቲቶም ይኹን ተዓጺፎም ዘየምልጡ ትሑዛት ባእታታት እዮም።
ንኤርትራ ከም ሃገርን፡ ሃገረ ብዙሓትን ዘስምይዎ እቶም ብብዙሕነቶምን ፍልልዮምን፡ ንሓደ ረፋድ እውን ይኹን ባዕላውን ሓድሕዳውን ጸገማት ፈጢሮም፡ ተሸጊሮምን ተላቲሞምን ዘይፈልጡ፡ብጭዋን ስልጡንን ህዝባዊ ስነ-ምግባራዊ ምሪሕታትን ኣነባብራን፡ ተሓቛቒፎም ዝነባበሩለን፡ ኣብ እዋን ጸገምን ራህዋን ጥሙራት የእዳዎም ዘይፈላለያ፡ ብፍቶታዊ ሓድነቶም ዝልለዩን፡ ሓደ ኮይኖም ንተጻይ ሓድነቶም ብሓድነቶም ዝሓምሸሹን ዘዋረዱን፡ ሰራሓትን ወነንትን፡ ደርማስን ህዝባዊ ቅያታት ዝኾኑ ብሄራትን ህዝብታትን ኤርትራ እዮም፡ እቲ ብሰረትን ጥንታውነትን ዝግለጽ ጸጋዊ ኣካውናታቶም ድማ ዝከባበሩን ዝኾርዑሉን ጥራሕ ዘይኮነ፡ ግርሩም ስልማትን ሕቡን መለለይን ኮይንዎም፡ ተሰሊሞምን ማዕሪጎሙሉን ዘንተእለት ክነባበሩ’ዮም።
ኣብ መደምደምታ ካብቲ ብደመኛ ሓፋሽ ህዝብታት ኤርትራ ዝኾነ እንኮ ሰባዊ ገባትን መላኽን ስርዓት ህግደፍ ጀሚርካ ብድሕሪኡ ዘለዉ ቅሉዓትን ዘይቅሉዓትን ሰብ ዕጥቂ ጥሩምባን መለኸትን ኣግኣዝያዊ ዝማረ ኣብ ሶንኮፍ ተልመዴናት ዝርከቡን ካለኦትን፡ ርኳን ዓፍራ ሓቒንካ ዝኾኖን ዝወጾን የለን’ሞ፡ ከበሮ ሓምሓም ኣይትሃምሕሙን፡ ኣይትህለኹን ንብሎም፡ እንትምንታይ ሕሉፍን ህሉውን ሓርበኛዊ ተጋድሎ ሓፋሽ ህዝብና ምውካስ ደኣ ተሳኢንኩም እምበር ቅድሚ ዛኣገረ እቶም ፍሹላትን ሱዑራት ዝበርዓኑ፡ በቲ ጽንኩር ከም ዓረ ዝኾነ ሓድነት ህዝብታት ኤርትራ እዩ፡ ስለዚ ሕጂ እውን ከም ትማል ብሓድነትና ንተጻይ-ሓድነት ክነበርዕኖ ኢና !!
29 መጋቢት ወትሩ ህያው ምስክር
ናይ ህዝቢ ኤርትራ ዕለተ ሓድነት’ያ !!
ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ
29 መጋቢት 2017


text:
መጻእተይና ምእንጋድን ኣብ ዘድልዮ መሰረታዊ ነገር ኩሉ ምድጋፍን ምክንኻንን ክርስቲያናዊ ሓላፍነትን ግዴታን እዩ ዝበሉ ኣብ ቀረባ እዋን ናይ ቱዚንግ ፕሮተስታንት ተቛምን ንናይ ጀርመን ናይ ወጻኢ ጉዳይ ፖለቲካ ማሕበር ብሓባር ኣብ ዘሰናደውዎ ክፉት ዓውደ ጉባኤ ዝተሳተፉ ናይ ዓለም ሓቆፍ ፈደራላዊ ሉተራናዊት ቤተ ክርስቲያን ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ መጋቤ ማርቲን ዩንገ ኣብ ዘስምዕዎ ዘረባ ከምዝዀነ ሎ ሶርቫቶረ ሮማኖ እተሰምየ ናይ ቅድስቲ መንበር ዕለታዊ ጋዜጣ ኣብ ናይ ትማሊ ሕትመቱ የመልክት።
እምነትን ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ተጻረድቲ ኣይኰኑን ዝበሉ መጋቤ ዩንገ ኣቢያተ ክርስቲያን እቲ ኣብ ዓለም ዝረአይ ዘሎ ምንቁልቋል ሰብኣዊ ዕሴታት ግምት ብምሃብ ፖለቲካን ሕግን ስደተይና ኣብ ምኽባርን ምእንጋድን ሰብኣዊ ዕሴታት ካይበርስን መታን ኣብ ምኽባርን ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ምክንኻንን ምእንጋድን ስደተይናታትን መጻእተይናታትን ክዓያ ዘብቅዔን ምስረቓ ኣብ ምሃብ ክተግሃን ስለ ስደተይናን መጻእተይናን ደው ክብላን ይግባእ ከምዝበሉ ኣብ ናይ ትማሊ ሕትመቱ ዝሓበረ ሎ ሶርቫቶረ ሮማኖ ኣስዒቡ፥ ዓለም ሓቆፍ ፈደራላዊ ሉተራናውያን ኣቢያተ ክርስቲያን ሕቡራት መንግስታት ዓለም ኣብ ዘካይድ መደብ ሓገዝን ደገፍን ንስደተይናታትን ድኻታትን ተሳታፊ ብምዃን ዓቢይ ኣገልግሎት ዘበርክት ምዃኑ እውን መስኪሮም፥ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ዓለም ኣክንዲ ሰብኣዊ ፍጥረት ምድሓን ኣባይቲ ባንክን ቅልውላው ቁጠባን ቀዳምነት ከምዝወሃቦን ጠቒሶም ኣብ ፖሊቲካን ኤኮኖምን ኵሉ ሰብኣዊ ክማእከል ኣለዎ ከምዝበሉን ብፍላይ ኣብ ጸገምን መከራን ዘሎ ሰብኣዊ ፍጡር ናይ ምድሓንን ምክንኻንን ናይ ኵሉ ሓላፍነትን ግዴታን እዩ፡ ብሕልፊ ናይ ኣቢያተ ክርስቲያን እውን እዩ ከምዝበሉ ኣፍሊጡ።
እተን ኣብ ጐድኒ ስደተይናታትን ተመዛበልንት መጻእትይናታትን ኰይነን ኣብ ድጋፎም ምእንጋዶምን ምክንኻኖምን ዝዓያ ኣቢያተ ክርስቲያን ኣበራቲዖምን ኣመስጊኖምን ፍቕሪ እግዚኣብሔር ንድኹማትን ጽጉማትን ልዑል ምዃኑ ይመስክራ ከምዝበሉ ሎ ሶርቫቶረ ሮማኖ ኣፍሊጡ።


text:
ኲናት ዶብ ኢትዮ-ኤርትራ፡ ዘይተዛዘመ ኲናት ኣብ ኣፍሪቃ
እዘን ክልተ ድኻታት ሃገራት ናብ ኲናት ካብ ዝኣትዋ ክልተ ዓሰርተታት ዓመታት ኣሕሊፈን ኣለዋ።
ኣብ ሞንጎ ኤርትራን ኢትዮጰያን ንክልተ ዓመታት ዝቐጸለ ውግእ ዶብ፡ ሕይወት ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ዜጋታት በሊዑን ጉድኣት ኣካል ኣስዒቡን ሂወት ብዙሓት ኣመዛቢሉን።
ድሕሪ እቲ ወርሒ ታሕሳስ 2000 ዓ.ም.ፈረንጂ ዝተፈረመ ዉዕል ሰላም'ዉን እንተኾነ ክልቲኦም ወገናት ኣብ ምትፍናን'ዮም ዝርከቡ።
ድሕሪ እቲ 20 ዓመት ዝወሰደ ዘይተዛዘመ ኲናት ኣፍሪቃ እንታይ ኣሎ? ኣብ መወዳእታ ዝዛዘመሉ ሃዋህዉ ዝፈጥር ባይታ'ዶ ይህሉ ይኸዉን?
"ክልተ መላጣት ብሓደ መመሸጥ ይበኣሱ"
6 ግንቦት 1998 ዝተወለዐ ኲናት ዶብ ኢትዮ-ኤርትራ፡ እዚ'ዩ ዝበሃል ረብሓ ንዘይብላ ሰጣሕ መሬት ባድመ'ዩ።
ነዳዲ ወይ'ውን ክቡር ማዕድን (ኣልማዝ) ዘይብሉ ኣልቦ መሬት ክልቲኤን ሃገራት ብሂገንኦ። ኣብዚ ግዜ ኲናት ክልቲኤን ሃገራት "ክልተ መላጣት ብሓደ መመሸጥ ይበኣሱ" ተባሂሉ ተመሲሉሉ።
"እቲ ኲናት ስድራ ክልቲኡ ወገን ኣመዛቢሉ'ዩ" ይብል ነባሪ ከተማ ዓዲ ግራት ካሳሁን ወልደጊዮርጊስ።
"ኣብ ዶባት ዝነብር ማሕበረሰብና ተዋሲቡ'ዩ። ኮይኑ ግና ኣብ መርዓን ቀብርን ክንራኸብ ኣይንኽእልን" ይብል ነባሪ ድሕሪ እቲ ኲናት ኣብ ክልተ ዝተኸፈለት ከተማ ዛላምበሳ ኣስገዶም ተወልደ።
"ጽራሕ ካብ እትብሃል ገጠር ከባቢ ኤርትራ ዝመጸት ኢትዮጵያ ዝተመርዐወት ጓሎም ዝነበረቶም ስድራ ነይሮም። ድሕሪ እቲ ኲናት ግና ተፈላሊዮም። ቀብሪ እንተጋጥም'ዉን ኣማዕዲዮም እናርኣዩዎ ዝኾነ ነገር ክገብሩ ኣይኽእሉን"።
ነቲ ኣብ ዶባት ዝነብር ማሕበረሰብ፡ ማሕበራዊ ርክብ ጥራሕ ዘይኮነስ ቁጠባዊ ርክብ'ዉን ወሳኒ'ዩ ነይሩ።
"ኣብ ከተማ ዛላምበሳ ዝነበረ ንጡፍ ምንቅስቓስ ንግዲ ድሕሪ ኲናት ክልቲኤን ሃገራት የለን" ይብል ነባሪ ከባቢ ዶብ ኤርትራ ክፍሎም ገብረመድህን።
ምምሕዳር ዶብ
እዚ ሰነ 2000 ዘብቀዐ ኲናት፡ ስምምዕ ሰላም ክሳብ ዝፍረም ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ከይሃድአ ጸኒሑ'ዩ።
ብምክንያት ባድመ ዝተላዕለ ውግእ ኢትዮጵያን ኤርትራን ብኮሚሽን ሕጻጸ ዶብ ጠጠዉ ክብል ተስፋ ተነቢሩሉ ኔሩ'ዩ። እንተኾነ ግና እዚ "ናይ መወዳእታን ኣሳርን" ዝተባሃለ ሕጊ ድሕሪ 18 ኣዋርሕ ባድመ ንኤርትራ ክብል ወሲኑ።
ኢትዮጵያ ነዚ ከይተቐበለት ንዛተ ዝብሉ ለበዋታት'ኳ እንተቕረበት፡ ኤርትራ ግና ነዚ ዉሳነ ብምውካስ ንዝቐርቡላ ጻዉዒታት እያ ትነጽግ።
ብቀጥታ ይኹን ብተዘዋዋሪ ኣብ ሞንጎ እዘን ሃገራት ዘሎ ጎንጺ ይቕጽል'ዩ ዘሎ። ባድመ ድማ ኣብ ኢድ ኢትዯጵያ ኣላ።
እዚ ነዘን ክልተ ሃገራት ኮነ ዓለም ዓብዪ ትርጉም ኣለዎ።
ሓደገኛ ጉዕዞ ባሕሪ
ዶባት ኤርትራ ብኢትዯጵያ ተወሪሮም ብምህላዎም ቐዋሚ ወተሃደራዊ ሓይሊ የድልየኒ'ዩ እትብል ኤርትራ፡ ሰራዊታ ንምጥንኻር ኣስገዳድ ሃገራዊ ኣገልግሎት ተካይድ።
እዚ ን18 ኣዋርሕ ክጸንሕ ዝተወሰነ ወተሃደራዊ ኣገልግሎት ንዘይተፈ ግዜ ክጸንሕ ይኽእል'ዩ። እቶም በዚ መንገዲ ክሓልፉ ዘይደልዩ ድማ ካብ'ታ ሃገር ምዉጻእ ከም ኣማራጺ ገይሮም ይወስዱዎ።
ኣብዚ ሕጂ እዋን፡ ብርክት ዝበሉ ዜጋታት እታ ሃገር ኣብ ሃገራት ኢትዮጵያን ሱዳንን ናብ ዝርከቡ መዓስከራት ይዉሕዙ ኣለዉ። ካብዚ ሓሊፉ ህይወቶም ኣብ ሓደጋ ኣውዲቖም ኣዉሮጳ ንምእታዉ ሰሃራ በረኻን ባሕሪ ሜድትራኒያንን የቛርጹ።
ብርክት ዝበሉ ኤርትራዉያን ብዘይሕጋዉያን ኣዘዋወርቲ ሰባት ዝተትሓዙ ከባቢታት እናሓለፉ፡ ኣብ ባሕሪ ሰጢሞም እናተረፉ'ዉን ኤዉሮጳ ንምእታዉ ዝገብሩዎ ጻዕሪ ጠጠዉ ኣየበለን።
- 24 ግንቦት 1993:ኤርትራ ናጽነታ ኣዊጃ
- 6 ግንቦት 1998: ኲናት ዶብ ጀሚሩ
- 18 ሰነ 2000: እቲ ኲናት ጠጠዉ ንምባል ስምምዕ ተፈሪሙ
- 12 ታሕሳስ 2000: ስምምዕ ኣልጀርስ ተፈሪሙ
- 13 ሚያዚያ 2002: ናይ መወዳእታ ብይን ተዋሂቡ
ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ዝኣተወቶ ምትፍናን፤ ሕገ መንግስቲ ተግባራዊ ከይከዉን፣ ናጻ ጋዜጣታት ንምእጋድን ተቓወምቲ ንምቅዋምን ከም ምኽንያት ትጥቀመሉ።
ኣብ 2001 መንግስቲ ኤርትራ ብዝወሰዶ ስጉምቲ ብርክት ዝበሉ ጋዜጠኛታትን ኤዲተራትን ግዳያት ማእሰርቲ ኮይኖም'ዮም።
ብተመሳሳሊ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ነቲ ኲናት ዝመርሐሉ መንገዲ ተሓታቲ ክኸዉን ዘይምፍቃዱ ዝነቐፉ ተቓወምቲ መራሕቲ ህግደፍ ተኣሲሮም'ዮም። ክሳብ ሕጂ'ውን ሃለዋቶም ኣይተፈልጡን።
እሱራት ፖለቲካ ኤርትራ ኣብ ፍርዲ ኣይቀረቡን፡ "ሃገራዊ ደሕነት" ኣብ ሓደጋ ኣጥሒልኩም ተባሂሎም ብሰበ ስልጣን እታ ሃገር እዮም ተኸሲሶም።
ኤርትራ ብምኽንያት ሓፈሻዊ ከበድቲ ምጥሓስ ሰብኣዊ መሰላት፡ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ዉድብ ሕቡራት ሃገራት ክኸሳ ጸኒሑ'ዩ።
ኢትዮጵያ'ዉን ብሰብኣዊ መሰላት ትኽሰስ'ኳ እንተኾነት፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ግን ባድመ ዘይኾነት ብርክት ብዝበሉ ዉሽጣዊ ፖለቲካዊ ዘይምርግጋኣት'ዮም ዘተሓሳስቡዋ። ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት እታ ሃገር ክካየዱ ብዝጸንሑ ዓመጻት ድማ ህጹጽ ግዜ ኣዋጅ ኣዊጃ'ያ፥
ብዛዕባ ሰላም ምሕሳብ
ብምኽንያት ባድመ ዝሓየለ ምጥምማት እዘን ሃገራት መወዳእታ'ዶ ክህልዎ ይኸዉን?
ሓድሽ ቐዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ዶክተር ኣብዪ ኣሕመድ፤ ኣብ ሞንጎ እዘን ሃገራት ዘሎ ኩነታት ብሰላማዊ መንገዲ ክፍታሕ ጻዉዒት'ኳ እንተቕረበ ብወገን ኤርትራ ዝተዉሃበ ምላሽ ግና እቲ ጻዉዒት ቅድም ኢሎም ብዝነበሩ መራሕቲ ኢትዮጵያ ካብ ዝቐረበ ሓሳብ ዝተፈለየ ከምዘይኾነ ብምግላጽ ነጺጉዎ'ዩ።
"ሰላም ንህዝቢ ክልቲኤን ሃገራት ዝጠቅም'ኳ እንተኾነ ኢትዮጵያ እቲ ክሳብ ሕጂ ዘይተግበረቶ ዓለምረለኻዊ ሕጊ ምስ እተኽብር'ዩ ዝፍጸም" ክብል ሚኒስትር ዜና ኤርትራ የማነ ገብረመስቀል ምላሽ ሂቡ'ዩ።
ይኹን'ምበር፡ ድሕሪ ነዊሕ ዓመታት ኣብ ቀረባ እዋን ናብ ኤርትራ ዝበጽሐ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ኣሜሪካ ዶናልድ ኣማሞቶ፡ ሓድሽ ተስፋ ፈጢሩ ኣሎ። እዚ በዓል ስልጣን ኣብ ኢትዮጵያ'ዉን ተመሳሳሊ ምብጻሕ ኔርዎ'ዩ።
"ብወገን ክልቲኤን ሃገራት ዘሎ ህዝቢ ሰላም ይደሊ'ዩ። ኣብዚ ሕጂ እዋን መራሕቲ ብዛዕባ ሰላም ክዛረቡ ምስማዕ ደስ'ዩ ዝብል" ይብል ኤርትራዊ ክፍሎም ገብረመድህን።
"ህዝቢ ኣብ ልዕሊ መንግስታት ጸቕጢ ብምግባር ሰላም ከምጽእን እቲ ዝነበረ ርክብ ክምለስን ናይ ምግባር ተኽእሎ ከም ዘለዎ እኣምን"።
ዶብ ሰጊሩ ኣብ ኢትዯጵያ ዘሎ ካሳሁን ወልደጊዮርጊስ'ዉን ነዚ ዝስዕብ ይትስፎ።
"እዚ ናብ ኣስመራ ዝወስድ መንገዲ ክሳብ መወዳእታ ተዓጽዩ ከምዘይተርፍ ንኣምን' ይብል።


text:
ኣብዚ ዘለናሉ እዋን ኣብ ቀረባን ርሑቕን ዝርከቡ ፅግዕተኛታት ንትምክሕትን ፀበብነትን ከም መሳርሒ ተጠቒሞም፣ ዘለዎም ዓቕሚ ፀንቂቖም ኣንፃር ወያናይ ዴሞክራሲያዊ መስመርና ይረባረቡ ኣለዉ። ዝረባረብሉ ዘለዉ ሜላ ደማ ህዝቢ ምድንጋር እዩ። እዞም ኣብ ደምበ ፀቢብነትን ትምክሕትን ዝተሓብኡ በለፀኛታት ብድሕሪት ኮይኖም ህዝቢ ኣብ ትሕቲ ስርዓቱ ኮይኑ ንዝሓቶም ሕቶታት መልክዖም ብምቕያር ተደመርቲ ስምዒታት እናፈጠሩ ናብ ዝኸፍአ ብርኪ ከንህርዎ ዘይፍንቅልዎ እምኒ የለን። ኣብዚ ቀረባ እዋን ውሑዳት ዘይበሃሉ ሰባት ዝህብዎም ሓሳባት፣ ዝሓትዎም ሕቶታትን ዘቐምጥዎም መፍትሕታትን ንብሄሮም መሰረት እናገበሩ ምዃኖም ናይዚ ፅልዋ ሓደ መርኣዪ እዩ። እዚ ብፍላይ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ገዲዱ ይርአ። እዚ ግና ንብሄርካ ምቑርቋር ኣይኮነን። የግዳስ ወይ ባዕልኻ ፅግዕተኛ ብምዃንካ መሕብኢ እትጥቀመሉ ወይ እንተይተረደአካ መሳርሒ ፅግዕተኛታት ኮይንካ ብሄርካን ሃገርካን እትጎድኣሉ ኣካይዳ እዩ።
ብተጋዳላይ መለስ ዜናዊ ኣብ ወርሒ ሰነ 1993 ዓ/ም ዝተፅሓፈ ሰነድ ንባህርያት ትምክሕትን ፀቢብነትን ኣነፂሩ እዩ ዝትንትኖም። መለስ “ትምክሕትን ፀቢብነትን ካብ ሱር መሰረቶም ይቦቀሱ” ብዝብል ርእሲ ኣብ ዝተንተነሉ ፅሑፍ፣ ምስ ጭቡጥ ኩነታት ሃገርና ኣዛሚዱ ነቲ ሓደጋ ገሊፁዎ እዩ። ተግባር ትምክሕቲ ዝተፈላለዩ ባህሪያት ዘለዉዎ ኮይኑ ብቐንዱ ናይ ባዕሉ ብሄር ልዕልና ክረክብ ገይሩ ድልየት ፅግዕተኛ ገዛኢ መደብ ብላዕለዋይነት ምፍፃም ምዃኑ እዩ ዝገልፆ። ንኻልኦት ብዓይኒ ፅልኣትን ንዕቐትን እናረኣየ ንባዕሉን ነቲ “ይውክሎ” እየ ዝብሎ ብሄርን ዝበለፀ ላዕለዋይ ገይሩ ናይ ምምልኻት ሕማም መግለፂ ትምክሕታዊ ኣተሓሳስባ ከም ዝኾነ እዩ ዘቐምጥ።
ፀቢብነት ድማ ካብ ትምክሕቲ ብዝገደደ መልክዑ ከከም ነባራዊ ኩነታት ከባቢኡ ብብዙሕ መልክዑ ክግለፅ ዝኽእልን ሓደ ዓይነት መግለፂ ንክትህቦ ዘፀግምን ኣተሓሳስባ ኮይኑ ምንጪ ፀቢብነት ብሄራዊ ጭቆናን መድልዎን ስለዝኾነ ኣብ ብሄራዊ ጭቆናን መድልዎን ዝነበረ ህዝቢ ነቶም ምእንተ ረብሐኦም ናብ ፀቢብነት ክጥሕልዎ ዘለዓዕሉ በለፀኛታት ክደናገረሎም ዝኽእል ከምዝኾነ እዩ ዝተተንተነ።
‘ብሄር’ ደምበ ፅግዕተኛታት
ፅግዕተኛታት ሓለይቲ መሲሎም ብዝነዝሕዎ ወረ ብኣኣቶም ዘይጥቀም እኳ ደኣስ ዝጉዳእ ክፋል ሕብረተሰብ፣ ንኣተሓሳስባ ፀቢብነትን ትምክሕትን ክስከም ይኽእል። እዞም ሓደገኛታት ዝኾኑ ኣተሓሳስባታት ፀቢብነትን ትምክሕትን ዘርኢ (ዓሌት) መሰረት ገይሮም ዝተኣኻኸቡ ስለዝኾኑ “ምብላዕ ንምብልዑ ዝብኢ ዓደይ ይብለዐኒ” ዝብል ዕሙት ኣረኣእያ እንተይተረፈ ተግባራዊ ይገብርዎ። “ኣራዊት ዓደይ ይብለዐኒ” ዝብል ነገር እንተተኻኢሉ ዓብላላይ ኣተሓሳስባ ክኸውን፣ እንተዘይተኻኢሉ ድማ ኣብ ቀሊል ዘይብሃል ሕብረተሰብ ዝተወሰነ ቦታ ረኺቡ ዕድመ በለፀኛታት ከናውሕ ዝስርሐሉ ዘሎ ውዲት እዩ። እዚ ካብ ትምክሕትን ፀቢብነትን ዝመንጨወ ፀረ ህዝቢ ዝኾነ ኣተሓሳስባ ንሕብረ ብሄራውነትና ዝዘርግን ሃገር ናብ ምብታን ብርኪ ዘብፅሕን መንገዲ ጥፍኣት እዩ።
ንህዝቢ ኣታሊሉ መሕብኢ ብምርካብ ተመሊሱ ንህዝቢ ዝጎድእ ፅግዕተኛ ኣተሓሳስባ ኣብ ዝሓለፉ ስርዓታት ኣብ ልዕሊ እቲ ዘታለሎን ካሊእን ህዝቢ ዘብፀሖ ማህሰይቲ ዝለዓለ እዩ። ህዝብታት ብምሒር ወፅዓን ግፍዕን ተሳቕዮም ኣንፃር ስርዓታት ብረት እንተቕንዑ እቲ ምኽንያት ብትምክሕቲ ዝሰኸሩ ፅግዕተኛ ገዛእቲ ደርቢታት ምውጋድ እዩ ነይሩ። ኣብቶም ዝሓለፉ 25 ዓመት እውን እንተኾነ ወያናይ ዴሞክራሲያዊ መስመርና ብህዝብታት ተወኒኑ እቲ ወያናይ ሓይሊ ኣብ ዝደልደለ ኩነታት ስለ ዝነበረ በብእዋኑ እናመከቶም ልዕልና ወያናይ መስመር እናረጋገፀ ስለ ዝኸደ እምበር ትምክሕትን ፀቢብነትን ንስርዓት ፌደራሊዝምን ወያናይ ዴሞክራሲያዊ መስመርናን ክሕንክሩ ካብ ምፅዓር ዓዲ ኣይወዓሉን። ዝከኣሎም ፃዕሪ እናካየዱ መፂኦም እዮም። መልክዖም ዋላ ይፈላለ ኣብ 1933 ዓ.ምን ኣብ 1997 ዓ.ምን ኣንፃር መስመርና ተፈጢሮም ዝነበሩ ሓልክታት ናይዚ ኣብነት እዮም። ይኹን እምበር ወያናይ ዴሞክራሲያዊ መስመርና ነፂሩ ብምውፅኡን ኣብ ህዝቢ ብምስራፁን ባዓል ዋንኡ ህዝቢ ናብ ዝኾነሉ ብርኪ ተሰጋጊሩ ተኣምራዊ ምዕባለታት ተረጋጊፁ እዩ።
እቲ ፅግዕተኛ ኣተሓሳስባ ዋላ ባይታ እንተተኸልአ ውሽጢ ውሽጢ ውዲታት ምፍሓሱ ግና ኣይተረፎን። ፅግዕተኛ ሓይሊ ኩሉ ግዘ ረብሕኡ ስለዝርኢ ድማ ብዝተፈላለየ ምኽንያት ኣንፃር ሃገርና ምስ ዝለዓሉ ሓይልታት እንተይተረፈ ይስለፍ እዩ። ናይ “ብድሕረይ ዳንዴል ኣይብቆል” ስጉምቲ ካብ ምውሳድ ንድሕሪት ክብል ኣይኽእልን።
እዚ ኣዐርዩ ናብ ዝኸፍአ ብርኪ ንምውሳድ ከም ቀንዲ መሳርሒ ሒዘምዎ ዘለዉ ከምቲ ልዕል ክብል ዝተገለፀ ብሄር ንብሄር ዘገራጩ ኣካይዳ ምጥቃም እዩ። ነዚ ቁልጭ ኣቢሉ ዘርእይ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ሃገርና ዝርአ ዘሎ ብልጭታ ሓደጋ ስርዓትና እምበኣር ንዜጋታት ብጭቡጥ ፖለቲካዊ ኣረኣእየኦም ወይ ድማ ዝሕዝዎ ኣተሓሳስባ ይጠቅም ድዩ ይጐድእ ዝብል መሰረታዊ መለክዒ መሰረት ብምግባር ዘይኮነስ ብብሄር ብምምዳብ ዝግበር ዘሎ መዕነዊ ኣካይዳ እዩ። ተወላዲ ሓደ ብሄር ንተወላዲ ካሊእ ብሄር ብብሄሩ ፈታዊ ወይ ፀላኢ ኢልካ ምጥቃን ወይ ምጥርጣር ሓደገኛ ናይ ምብትታን ምልክት እዩ። ፅግዕተኛ ሓይልታት ንብሄር ከም ‘ደምበ’ መፈፀሚ ዕላማኦም ስለዝወስዱ፣ ሓደ ወኪል ፅግዕተኛ ብሄሩ ከም ዝተበደለን ከም ዘይተረበሐን እናገበረ ይቕስቅስ። እዚ ድማ ምስ ካሊእ ብሄር የተሓሕዞ። ናይቲ ካሊእ ብሄር ትምክሕተኛ ወይ ፀቢብ ድማ ንብሄሩ ብልዕልና ካልኦት ከም ዝተዓብለለ ኣምሲሉ ኣብ ባይታ ዘየለ ናብ ስምዒት ዘእቱ ሓሳብ የስርፀሉ። ምስዚ ጎድኒ ጎድኒ ድማ ፅልኣት ይሰብኽ። እዚ ሕዚ ብልጭ ብልጭ ዝብል ዘሎ ኩነታት ናብቲ ሕዚ ዘለዎ ብርኪ ክበፅሕ ዝኸኣለ እውን እቶም ብቓልስና ዝሰዓርናዮም ኣተሓሳስባታት ትምክሕትን ፀቢብነትን ዳግም ባይታ ንክረኽቡ ንዝሓለፉ 25 ዓመታት ውሽጢ ውሽጢ እናተሰርሐሎም ስለ ዝመፅአን ብኣንፃሩ ብወገን መንግስትናን ውድብናን ኣንፃር እዞም ኣተሓሳስባታትን ተግባራትን ብዝግባእ ስለ ዘይሰራሕናን እዩ።
ኢህወዴግ ንብሄራዊ ውድባቱ ሒዙ ሃገር ከቕንዕን ኣብዚ ተዋሒጥካ እትተርፈሉ ናይ ውድድር ዓለም ስዒራ እትወፅእ ኢትዮጵያ ክፈጥርን ላዕሊ ታሕቲ እንትብል እዞም ፅግዕተኛ ሓይልታት ውዲት ዘርኣውነትን እናፈተሉ መፂኦም እዮም። ብኣሸባርነት ዝተለለዩ ጉንበት ሸውዓተን ኦነግን ምስ ናይ ርሑቕን ቀረባን ፀላእትና ኮይኖም ዝከኣሎም ናይ ምፍራስ ፃዕሪ ይገብሩ ኣለዉ። ኣብ ውሽጢ ዓዲ ዘለዉ ዴሞክራሲያውያን ሓይልታት መሲሎም ዝንቀሳቐሱ ገለ ተቓወምቲ እውን ፀረ ስርዓትናን ሃገርናን ናይ ዝኾኑ ኣሸበርትን ፀላእትን ተለኣኣኽቲ ብምዃን ህዝቢ ዘቀራሕኑ ስምዒታት እናፈጠሩ ንሃገርና ናብ ዝኸፍአ ኩነታት ከጥሕልዋ ስኖም ለኺቶም ይረባረቡ ኣለዉ።
ሸቶ እዞም ኩሎም ውዲታት ህዝቢ ምግርጫውን ሃገር ምፍራስን ኮይኑ ነዚ “ክዐውተልና እዩ” ኢሎም ዝኽተልዎ ዘለዉ ብሄር ምስ ብሄር ናይ ምልታም ሜላ ኣጠናኺሮም ቀፂለሙሉ ኣለዉ። እዚ ኣብ ውሱናት ጥራሕ ዘይኮነስ ብብርኪ ኢትዮጵያ ህዝብታት ብዓይኒ ጥርጣረ ንምርእኣይ ዝሰርሕሉ ዘለዉ ቀንዲ ስልቶም እዩ። እቲ ፈላምን ብዝበለፀ ክኸስብሉ ዝተኣማመንሉን ድማ ህዝቢ ትግራይ ምስ ካልኦት ኣሕዋት ህዝብታት ሃገሩ ክላተም ምግባር እዩ። ንኣብነት ዓሚ ኣብ ሰሜን ጎንደር ዝነበሩ ትግራዎት መጥቃዕቲ ክበፅሖም ብምግባር ህዝቢ ትግራይ ንሕነ ምፍዳይ ከለዓዕልዎ ፃዕሪ ገይሮም። ህዝቢ ትግራይ ግና ዝጎድኦ ህዝቢ ኣምሓራ ዘይኮነስ፣ እቶም ትማሊ ብቓልሱ ዝሰዓሮም ሓይልታት ትምክሕቲ ከም ዝኾኑ ኣይጠፍኦን። ስለዝኾነ ንበይኖም ነፂሉ ኮኒንዎም። ኣብ ጎድኒ ህዝቢ ኣምሓራ ብምዃን ድማ ተቓሊስዎምን መንነቶም ክቃልዑ ዘየቋርፅ ድጋፉ ሂቡን። ብመሰረት እዚ እቶም ትምክሕትኛታት ካብ ህዝቢ ተነፂሎም እዮም።
ይኹን ‘ምበር ትምክሕትን ፀቢብነትን ሓደ ውዲት እንትፈሸሎም ኢዶምን እግሮምን ኣጣሚሮም ስቕ ኣይብሉን። ካልእ መንገዲ ጥፍኣት እዮም ዝፍሕሱ። ንኣብነት፣ ኣብዚ ቀረባ ግዘ ኣብ ክልል ኦሮምያ ዝተፈጠረ ዕግርግርን ንዕኡ ስዒቡ ኣብ ገለ ወገናትና ዝበፅሐ ጉድኣትን ዝተፈለየ መበገሲ የብሉን። ብፀቢብነት ዝዓወረ ኦነግ ምስ ካልኦት ፅግዕተኛን ናይ ትምክሕቲ ሓይልታትን ተሓባቢሮም ዘሳወርዎ እዩ። እቲ ምኽንያት ድማ ፅግዕተኛ ድልየታት ዘበገሶ እዩ። ፅግዕተኛታት ንፀቢብነት ከም መጥቀሚ ሒዞም ንውሱን ክፋል ሕብረተሰብ ብምግጋይ እቲ ዝተርኣየ ዕንወትን ሞትን ክስዕብ ገይሮም። እቲ ተግባር ብፍፁም ንህዝቢ ኦሮሞ ዘይውክል መቐፀልታ እቲ ቅድሚ ዓመታት ኦነግ ኣብ ልዕሊ ንፁሃት ዘብፀሖ ዝነበረ ብርሰት እዩ። ዕላማ እቲ ዕግርግርን ጥፍኣትን ከም ሃገር ሰላም ንምኽላእን እንድሕር ተሳኺዑ ህዝቢ ንህዝቢ ምግርጫውን እዩ ነይሩ። እዚ ብሄር ምስ ብሄር ምግርጫው ዝብል ስልቲ፣ ኮነ ኢሎም ምስ ትግራዎት ከተሓሕዝዎ እውን ብዙሕ ፅዒሮም እዮም። እንተኾነ ህዝቢ ትግራይ ካብ ተሞክሩኡ ስለ ዝተምሃረ እቲ ፀላእቲ ዝሓሰብዎ ውዲት ከንቱ ተሪፉ እዩ። ኣብ ሞንጎ ክልላት ኢትዮጵያ ሶማልያን ኦሮምያን ምስ ወሰን ተተሓሒዙ ኣጋጢሙ ዝነበረ ግርጭት እውን ፅግዕተኛታት ዝፈሓስዎ ከም ዝኾነ ብመንግስቲ ብዕሊ ተገሊፁ እዩ። ስለዝኾነ ኩሎም ኣብ ኢትዮጵያ ዝርኣዩ ዘለዉ ሓድነት ህዝብታት ዝሽርሽሩን ጉዕዞ ህዳሰና ዘዐንቅፉን ተግባራት፣ ፅግዕተኛታት ኣብ ደምበ ትምክሕትን ፀቢብነትን ተሓቢኦም ዝፍፅምዎም ዘለዉ ፀረ ጉዕዞ ልምዓትናን ሰላምናን፣ ፀረ ብዙሕነትናን ሓድነትናን ዘነፃፀሩ ፈተናታት እዮም።
ኣገባብ ቃልስና እንታይ ይኹን?
ፀቢብነት ኮነ ትምክሕቲ ኣንፃር ፅግዕተኛታት ብዝግበር ዘየናሕሲ ቃልሲ እዮም ክስዓሩ ዝኽእሉ። ከምቲ ልሙድ ኣንፃር ወያናይ ዴሞክራሲያዊ መስመር ዝግበር ውዲት ህዝቢ ክፈልጦ ብምግባርን ብልሒ ዝተመልኦ ቃልሲ ብምክያድን ምስዓር ይከኣል። እዚ ኣንፃር ወያናይ ዴሞክራሲያዊ መስመር ዝፈሓሱ ውዲታት ንምስዓር ቃልሲ ውሽጢ ውድብ ወሳኒ እዩ። ኣባላትን ኣመራርሓን ውድብ ኣብ ፅግዕተኝነት ግልፂ ዝኾነ ኣረዳድኣ ክህልዎምን ፀቢብነት ወይ ትምክሕቲ ኣብ ዝሃለዉ ይሃልዉ ፀላእቲ ምዃኖም ፈሊጦም ዘየናሕሲ ቃልሲ ክገብሩሎምን ግድን ይኸውን።
ባህሪ ወያናይ ልምዓታዊ መስመር ብዝግባእ ምርዳእን ምትግባርን ነዚ ኹሉ መፍትሒ ይኸውን። ወያናይ ዴሞክራሲያዊ ኣረኣእያ ንሰባት ብዘርኦም ወይ ብብሄሮም ሽም ኣየውፀአሎምን። ወዲ ዝኾነ ይኹን ብሄር ብዘየግድስ ዝምዝኖ ብኣተሓሳስብኡ እዩ። ዝኾነ ይኹን ብሄር ብዘየግድስ ኣብ ኢትዮጵያ ንዘሎ ፀቢብነት ኩሎም ወያናይ ዴሞክራሲያዊ ሓይልታት ይምክትዎ ማለት እዩ። ኣብ ኢትዮጵያ ንዘሎ ትምክሕታዊ ኣተሓሳስባ እውን ብሄሮም ብዘየግድስ ኩሎም ወያናይ ዴሞክራሲያዊ ኣተሓሳስባ ዝወነኑ ሓይልታት ይቃለስዎ። እዚ ማለት ፀቢብነትን ትምክሕትን ንውሑዳት ፅግዕተኛታት እምበር ንዝኾነ ይኹን ህዝቢ ስለ ዘይውክሉ እዩ። ስለዚ ንህዝቢ ዝወገነ ኣካል ኩሉ ይቃለሶም ማለት እዩ። ኣባላትን ደገፍትን ኩሎም ብሄራዊ ውድባት ኢህወዴግ እውን በዚ መንገዲ ምቅላስ ትፅቢት ይግበረሎም። እዚ ማለት መራሕቲ፣ ኣባላትን ደገፍትን ህወሓት እንቃለሰሉ መንገዲ እዚ እዩ።
ኣተሓሳስባ “… ዝብኢ ዓደይ ይብለዓኒ” ይመከት!
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዓረና ዝፀውዖ ሰላማዊ ሰልፊ ህዝቢ ትግራይ ናብ ስምዒት ንምእታውን ንህዝቢ ትግራይ ምስቲ ካልእ ህዝቢ ብምቅርሕሓን ፖለቲካዊ ከስቢ ንምርካብን ዝዓለመ ምንባሩ ግልፂ እዩ። ብመሰረቱ “ዓረና” ካብቶም ብ1993 ዓ.ም ታሪካዊ ጥልመት ብምፍፃም ውድብ ራሕሪሖምኽ ዝወፅኡ ነባር መሪሕነት ዘጣየሽዎ ኣንፃር መስመር ህወሓትን ረብሓታት ህዝቢ ትግራይን ደው ዝበለ ውድብ እዩ። መሓዙት ቃልሲ ዓረና ኮይኖም ዘለዉ ሓይልታት ድማ እቶም ፀቢብነትን ትምክሕትን ዝዝውሩ ፅግዕተኛታትን እቶም ህዝቢ ትግራይ ምስ ካልኦት ህዝብታት ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝሰዓሮም ፀላእቲ እዮም።
ኣብቶም ዝሓለፉ ሰሙናት ኣብ ክልል ኦሮምያ ዝተፈጠረ ዕግርግር፣ ካብቶም ትግራዎት ብፍሉይ ከም ዝተጠቕዑ ኣምሲሎም ዘይኮነ ክልላዊ መልክዕ ከትሕዙ ዝፀዓሩ ሓይልታት ሓደ ዓረና እዩ። እቲ ዕግርግር ንህዝቢ ኦሮሞ ከም ዝውክል ኦህዴድ ከም ዝፈፀሞ ወይ ስቕ ኢሉ ከምዝራኣዮ ኣምሲሉ ብኣባላቱ ኣቢሉ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ወረታት ነዚሑ። ምስዚ ተተሓሒዙ “ትግራዎት ኣብ ክልል ኦሮሞ ብዘርኦም እናተቐተሉ ህወሓት ሱቕ ኢላ ትርእይ ኣላ” ዝብል ንህወሓት ካብ ህዝቢ ንምንፃልን ነቲ ኩነታት ኣራሲኑ ናብ ረብሕኡ ንምቕያርን ዝክኣሎ ፃዕሪ ገይሩ። እኒ ጉንበት ሸውዓተን ኦነግን እውን ብድሕሪት ኮይኖም ብሚድያታት ድጋፍ ሂበሙዎ። ስለዝኾነ እቲ ፀዊዕዎ ዝነበረ ሰላማዊ ሰልፊ ዕላማኡ ነቲ ኩነታት ምስርሳር፣ ህዝብታት ብምግርጫው ክሱር ፖለቲካዊ መኽሰብ ንምርካብን ብኡ ኣቢሉ ወያናይ ዴሞክራሲያዊ መስመርናን ስርዓት ፌደራሊዝምናን ንምፍራስ ኣብ ዝግበር ዘሎ ናይ ፅግዕተኛታት ምርብራብ ኢድካ ንምሕዋስን እዩ።
እቲ ሰልፊ ኣቐዲሙ ክማላእ ዝግበኦ ቅድመ ኩነታት ብዘይምምልኡ ሕጋዊ ከምዘይኮነ ብእዋኑ ብዝምልከቶ መንግስታዊ መሓውር ተገሊፁ እኳ እንተነበረ ዓረና ነቲ መምርሒ ጥሒሱ ሰልፊ ከካይድ ፈቲኑ እዩ። ይኹን እምበር ደድሕሪኡ ዝሰዓበ ኣይነበረን። ብዘይካ ካብ 10 ዘይበልፁ መራሕቱ ካሊእ ሰብ ኣይተረኸበን። ንተግባር ዓረና ክርእዩ ዝኸበቡ ውሑዳት ሰባት ጥራሕ ነይሮም። ብመሰረቱ ዕላማ ዓረና ንህዝብና ኣይጠፍኦን። ህዝብና ካብ ተሞክሮኡ ብዙሕ ዝተምሃረ ስለ ዝኾነ፣ ዓረና ህዝቢ ንህዝቢ ከገራጩ ብምሕሳብ ዛዕባ ብዕራይ ወለደ ሒዙ ከም ዝተበገሰ ካብ ፈለማ ኣፀቢቑ ተረዲእዎ እዩ። ኣብቲ ፈለማታት ትግራዎት ብፍሉይ ዝተቐተሉ መሲልዎም “ዋላ ንዓረና ኣይንፍተዎ ፀገምና ክስማዕ ምግባሩ እንታይ ፀገም ኣለዎ” ዝብል ሓሳብ ብምሓዝ ሰልፊ ክካየድ ዝደለዩ ኣባላት ዓረና ዘይኮኑ መናእሰይ ነይሮም እዮም። ቀስ ብቐስ እቲ ብድሕሪት ዘሎ ሓቂ ምስበርሀሎም ግና ነፂገሙዎ። ስለዝኾነ ህዝቢ ትግራይ “ዝብኢ ዓደይ ይብለዐኒ” ብዝብል ንተግባር ዓረና ብዘይምድጋፉ ሕዚ እውን ካብቲ ብልሑ፣ ካብቲ መስተውዓላይነቱ፣ ዘይንቕነቕ መትከላውነቱን ዓቕሉን ፈተኽ ከም ዘይበለ አመስኪሩ። ምስዝሰኸሩ ዘይሰክር፣ ምስዝነፈሰ ዘይነፍስ፣ ንነገራት ስኽን ኢሉ መበገሲኦምን መዕለቢኦምን ዝፈሊ ኣርሒቑ ዝእምት መስተውዓሊ ህዝብና ብሽም ሰላማዊ ሰልፊ ግርጭት ንምፍጣር ተሓሲቡ ዝነበረ ውዲት ዓረና ኣፍሺልዎ። እዚ እዩ ወያናይ ዴምክራሲያዊ ቃልሲ ማለት። እትድግፎን እትነፅጎን ናትካ ብምዃኑ ወይ ብዘይምዃኑ ዘይኮነስ “ዘልዓሎ አጀንዳን ዝኸዶ ዘሎ ኣካይዳን ልክዕ ድዩ ኣይኮነን?” ብዝብል ክኸውን ኣለዎ ዝብል መትከላዊ እምነት ምጭባጥ ብፍላይ ሓደሽቲ ወለዶ መናእሰያትና ክኽተልዎ ዝግባእ መሰረታዊ ጉዳይ እዩ።
ናይ ዝኾነ ይኹን ዓዲ ዝብኢ ተፈጥሮኡን ባህሪኡን ሓደ እዩ። ኣብቲ ሓደ ዘሎ ኣካቢ ክራይ ህዝቢ እዩ ዘብርስ፣ ዓዲ እዩ ዝሕምስ። ዓዲ እዩ ዘዕኑ። ኣብቲ ካሊእ ዘሎ እውን ከምኡ። ኣብቲ ሓደ ዘሎ ፀቢብ ሰባት ብበሄሮም እናተኣኻኸበ እዩ ኣብ ኣእሙሮኦም ምግላልን ፅልኣትን ዝፈጥረሎም፤ ሓድነት ህዝብታት ዝሽርሽር። ኣብቲ ካሊእ ዘሎ ትምክሕተኛ እውን ከምኡ። “ንስኻ ኢኻ ዝበለፅካ” ንዝብሎ ህዝቢ እዩ ምሕራድ ዝጅምር። ስለዝኾነ ቅድሚ ናብ ካሊእ ምምዕዳው ገዛኻ ምፅራይ የድሊ። ከም ውድብ ህወሓት ኣብዚ ነቕ ዘይብል መትከል ሒዙ እናተቓለሰ ዝመፀን ዝቃለስ ዘሎን ኮይኑ ኣባላትን ደገፍትን ህወሓት ብሓፈሻ ድማ ህዝቢ ትግራይ ነዚ ዴሞክራሲያዊ መትከልን እምነትን ኣብ በብዘለናዮን ዝወፈርናዮን ኮይንና ዝያዳ ክነተግብሮን ክንቃለሰሉን ኣለና።


text:
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ማርክ እተፈላለየ መንበሪ ኣባይቲ ኣሎ - ቪላታት፡ ኮምዶሚንዩም፡ ኣፓርትመትን። እቲ ዝዓበየ ትካል ክራይ ኣባይቲ እቲ ናይቲ ኮምዩን ትካል ኣባያቲ እዩ፡ ማርክ ቡስታድ ኤ.ቢ (MBAB) ድማ ይብሃል። ንሱ 3,100 ገዛውቲ ኣለዎ። ብዛዕባኡ ዝያዳ ክትፈልጥ እንተ ደሊኻ፡ ወይ ኣብቲ ናይ ገዛ ምድላይ ሪጋ ክትኣቱ እንተ ደሊኻ፡ ወይ ኣየኖት ኣባይቲ ናጻ ምዃኖም ክትፈልጥ እንተ ደሊኻ ኣብቲ ናይ ማርክ መንበሪ ኣባይቲ ወብሳይት
Marks Bostads hemsida. ረአ። ንብሕታውያን ኣካረይቲ ኣብቲ ናትና ወብሳይት
vår hemsida ረአ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣስታት 15% ተቐማጦ ማርክ ናይ ወጻኢ ድሕረባይታ ዘለዎም እዮም። ብዘይካቲ ናይ ስካንዲነቭያ ቋንቋ፡ ማለት ፊንላንድ፡ ደንማርክን ኖርቨጅያንን፡ ካልኦት ኣብዚ ኮምዩንዚ ዚዝረቡ ቋንቋታት እዚኣቶም እዮም፤ እንግሊዝ፡ ጀርመን፡ ስፓኛ፡ ሰርብያ፡ ክሮኤሻ፡ ዓረብን ሶማልን።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ማርክ ኮምዩን ንኹሉ ዘሳትፍ ሃብታም ማሕበራዊ ህይወት ኣሎ። ኣብቲ ኮምዩን ኣስታት 400 እተመዝገባ ማሕበራት ኣለዋ። ኩላተን ኣብቲ
ናይቲ ኮምዩን ደብተር ማሕበራት ክትረኽበን ትኽእል። ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ ዝሓልያ ብዙሕ ቤትክስትያናዊ ንጥፈታት ይካየድ እዩ። ቀዪሕ መስቀልን ኤሪክስየልፐን ተመሳሳሊ ንጥፈታት ዘለወን ትካላት እየን።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ማርክ ኮምዩን ብዙሓት ነኣሽቱ ከተማታት ኣለዋ። እታ ዝዓበየትን ናይቲ ኮምዩን ማእከልን ሺና እያ። ኣብኡ ቤትጽሕፈት ዕዮ፡ ናይ ዜግነትን ማሕበራውን ቤትጽሕፈት ኣሎ። ኣብ ሺናን ካልኦት ናይቲ ኮምዩን እተፈላለያ ከተማታትን፡ ድኳናት፡ ኣብያተትምህርቲ፡ ቤትንባብን ክንክን ኣረጋውያንን ኣሎ።
ኣብ ኸነ፡ ሩማኒየንሳምሊንገንን
ግሩቫን ዚብሃላ ሰከንድሃንድ ድኳናት ኣለዋ። ኣብኡ ናይቲ ኮምዩን ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርትን መሐምበሲ ካስካድን ይርከብ። ኣብቲ ኮምዩን እንታይ ይግበር ከም ዘሎ ኣብ
Västsverige.com ኣንብብ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ቤትትምህርቲ ህጻናት ነቶም 1-5 ዓመት ዝዕድመኦም ህጻናት እዩ። ንሕና 34 ናይ ህጻናት ኣብያተትምህርትን ብቑዓት መምህራን ህጻናትን ኣሎና። ብዛዕባ ናይቲ ኮምዩን ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣብቲ
ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ክትረኽቦ ትኽእል።
ክፉታት ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣብ ኸነ ይርከቡ። ኣብ ከባቢ ማርክ ናይ ወለዲ ጉጅለ ኣሎ። ነቶም ዓረብ ወይ ሶማሊ ዚፈልጡ ክፉት እዩ። ብዛዕባ ናይ ወለዲ ጉጅለና våra föräldragrupper. ተወሳኺ ኣንብብ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ማርክ 19
መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣሎ። ኣብ ኸነ ኣስታት 900 ተመሃሮን እተፈላለየ መደባት ትምህርትን ዘለዎ
ናይ ማርክ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ኣሎ። ማርክ፡ ሓንቲ ካብተን ሃገራዊ ስፖርት ካልኣይ ደረጃ ንባስከትቦል ዘለወን ከተማታት እያ።
ናይ ማርክ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ ንሽወደን ከም ካልኣይ ቋንቋ ገይሩ ዚምህር ናይ ቋንቋ መእተዊ ኮርሳት፡ ማተማቲክን ተፈጥሮን ናብ ሕብረተሰብ ዝጠመተ ትምህርትን ይህብ። እቲ ትምህርቲ ነቶም ተመሃሮ ኣብቲ ዚቕጽል ናይቲ ቤትትምህርቲ ናይ ሞያ መባእታዊ ትምህርትን ናይቲ ኮምዩን ትምህርቲ ንዓበይትን ንኺሳተፉ የዳሉዎም።
ዕድላት ትምህርቲ
ማርክ ብዘይካ መባእታን ካልኣይ ደረጃን ቤትትምህርቲ፡ ማርክ ብናይ ማርክ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ገይራ ናጻ ናይ ዓበይቲ ትምህርቲ ትህብ። ኣብዚ
ትምህርቲ ሽወደን ንወጻእተኛታት ኣሎ። ብምትሕብባር ናይ ቡሮስ ዞባ ናይ ሞያ ትምህርቲ ይርከብ እዩ። ነዚ ትምህርትዚ ብመገዲ ናይ ቡሮስ ዞባ ትምህርቲ ንዓበይቲ
Boråsregionens Vuxenutbildning ክትረኽቦ ትኽእል። ኮለጅን ዩኒቨርሲትን ኣብተን በጺሕካ እትምለሰለን ከተማታት ዮተቦሪን ቡሮስን ይርከብ።
ኣገልጎት ጥዕና
ንክንክን ጥዕና ቨስትራ ዮታላንድስረዮነን
Västra Götalandsregionen እዩ ዘመሓድሮ። ኣብ ኸነ፡ ሆስፒታል ኸነ ኣሎ። ንሱ ክፋል ናይቲ ደቡባዊ ኣልቭስቦሪ ሆስፒታል እዩ። ኣብዚ እዋንዚ እቲ ሆስፒታል ናይ ከባቢ ሆስፒታል ኮይኑ ናይ መብጣሕትን ጽገና ኣዕጽምትን ንጥፈታት የካይድ። ኣብኡ ማእከል ጥዕንውን ኣሎ።
ኣብዚ ግዜዚ ማእከላት ጥዕና፡ ኣብ ከተማታት ሺና፡ ፍሪስትላ፡ ሰቲላ፡ ኸነ፡ ሆረድን ኦክስበክን እውን ይርከብ እዩ። ግን ኩሉ ግዜ እዩ ዚለዋወጥ። ናይ ዮታላንድ ቦባ ንኹሉ ኣብ ነፍስወከፍ ኮምዩን ዘሎ ማእከላት ጥዕና ኣብ
vårdguidens webbplatsኣኪባቶ ኣላ፡ ኣብኡ ድማ ነቲ እትደልዮ ማእከል ጥዕና ክትመርጽ ትኽእል።
እቲ ኮምዩን ንክንክን እርጋንን ንስንክልናን የመሓድር።
ኣብዚ ብዛዕባ ኣገልግሎትና ከተንብብ ትኽእል። ብዛዕባ መንበሪ ኣረጋውያን ኣብቲ
ናትና ወብሳይት ኣሎ። ብዛዕባ ናይ ውላድካ ስነኣእምሮኣዊ ጥዕና ትሰግእ እንተ ኾንካ፡ ኣብቲ
Sagamarkዚብሃል ወብሳይት ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ ኮምዩንና ኣብ ዚግበር ርክብ ከም ኣድላይነቱ ተርጓማይ ክንእዝዝ ንኽእል።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ቨስትትራፊክ ኩሉ ናይ ማርክ ኮምዩን ሓባራዊ መስመራት የመሓድር። ኣብቲ
www.vasttrafik.se ብዛዕባ መስመራት ኣንብብ። እቲ ዝዓበየ መስመር ባቡር እቲ ካብ ቡሮስ ናብ ቫርበርይ ዚኸይድ እዩ። ንሱ ነቲ መስመራት ፍሪስትላ ሺናን ሆረድን የራኽቦ። ናይ ኣውቶቡስ ሃገራዊ መስመር 156 ጽዑቕ ብምዃኑ እቲ ዝቐልጠፈ ካብ ሺና ወይ ኸነ ብመገዲ ሰቲላን ሂስናን ናብ ዮተቦሪን ላንድቨተርን ምኻድ እዩ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ማርክ ኮምዩን ኣስታት 4000 ዋኒናት ኣለዋ። ንኹላተን ኣብ ናትና
ደብተር ዋኒናት ክትረኽበን ትኽእል። ኣብ ውሽጢቲ ኮምዩን ዓቢ ናይ ዓለባ ፋብሪካን ናይ ክንክን ንጥፈትን እተፈላለየ ናይ ምስናዕ ፋብሪካን ኣሎ። ብዘይካቲ ኮምዩን (ምስ ኣስታት 3000 ሰራሕተኛታቱ)፡ ካልኦት ዓበይቲ ወሃብቲ ስራሕ፡ ኖርዲክ ከይርን ፍረስቪክን (ክንክን)፡ ስቶራ ኤንሶን (ምስናዕ ፋብሪካ) ከምኡውን ሉድቪግ ስቨንሶን (ዓለባ) እየን።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ወለዲ እዛ ቅድስቲ ኣደ እዚኣ ኣቦኣ ሕይወትብነ፡ ኣዲኣ ከኣ እምባመሪና ይበሃሉ። እዞም ቅዱሳን ሰብ ቃል ኪዳን ውላድ ብምስኣኖም ብጸሎት ንእግዚኣብሔር ይልምንዎ ነበሩ። ሓደ መዓልቲ ኣቦኣ ሕይወትብነ ኣብ ታሽዓይ ሰዓት ቅዱስ ሩፋኤል ተገሊጹ “እምባ መሪና በዓልቲ ቤትካ ቅድስቲ ውላድ ክትወልድ እያ” ኢሉ ኣብሠሮ። ኣዝዩ ተሓጒሱ ድማ እቲ ካብ መልኣኽ ዚሰምዖ ንእምባ መሪና በዓልቲ ቤቱ ነገራ፣ እምባ መሪና’ውን “ከምቲ ንበዓል ቤተይ ዝተገለጽካሉ ተገለጸለይ” ኢላ ኣበርቲዓ ለመነት፣ ቅዱስ ሩፋኤል ከኣ ተገልጸላ እሞ ክልተኦም በዚ ነገር እዚ ተደኒቖም ካብታ ብሥራት ዚሰምዑላ ዕለት 28 ሚያዝያ ክሳዕ ዕለት 6 ነሓሴ ብጾም ብጸሎት ብምጽዋት ሱባኤ ኣትዮም 7 ነሓሴ ኣብ ዕለት ፅንሰት እግዝእትነ ማርያም እምባ መሪና ንቅድስቲ ሰሎሜ ፀነሰት፣ ኣብ 40 መዓልቲ ድማ “ከምቲ ነደይ ኣብ ማሕፀን ሓና ዝፈጠርክዋ፣ ከምኡ ድማ ንሰሎሜ ኣብ ማሕፀን እምባ መሪና ፈጠርክዋ” ዚብል ኣምላኻዊ ድምፂ እምባ መሪና ካብ ማሕፀና ሰምዐት።
ቅድስቲ እምባ መሪና ካብ ፅንሳ ኣብ መበል 4ይ ወርኃ ኣብ ከባቢኣ ናብ ዝነበረት ቤተ ክርስቲያን ንኽትሳለም እናኸደት ከላ ኣብ ከባቢ ሩባ ምስ በጽሐት ንኸተዕርፍ ኮፍ በለት።ተውሳክ፡ . . .እምነ ሰሎሜ


text:
ንንጉስ ዚኸውን ገጸ በረኸት
“ቈጸርቲ ኸዋኽብቲ ኻብ ምብራቕ ናብ የሩሳሌም መጹ፣ . . . መዛግብቶም ከፊቶም ድማ፡ ህያባት ወርቅን ጻዕዳ ዕጣንን ከርበን ሃብዎ።”—ማቴዎስ 2:1, 11።
ንሓደ ኣዝዩ ኣገዳሲ ሰብ፡ እንታይ ህያብ ክትህቦ ምመረጽካ፧ ብግዜ መጽሓፍ ቅዱስ ገሊኡ ቐመማትን ሽቱን ልክዕ ከም ወርቂ ኣኽቢርካ ይርአ ነበረ፣ ኣዝዩ ኽቡር ካብ ምዃኑ እተላዕለ ድማ ንንጉስ ከም ገጸ በረኸት ይውሃብ ነበረ። * በዚ ምኽንያት እዚ ድማ እዮም እቶም ቈጸርቲ ኸዋኽብቲ ን“ንጉስ ኣይሁድ” ገጸ በረኸት ኪህብዎ ኸለዉ፡ ጻዕዳ ዕጣንን ከርበን እውን ዝሃብዎ።—ማቴዎስ 2:1, 2, 11።
ብዘይካዚ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ንግስቲ ሳባ ንሰሎሞን ክትበጽሖ ኸላ ብዛዕባ ዝሃበቶ ገጸ በረኸት ከምዚ ብምባል ይገልጽ፦ “ንሳ ድማ ንንጉስ ሚእትን ዕስራን ታለንት ወርቅን ኣዝዩ ብዙሕ ቀመማትን [“ዘይቲ በለሳንን፡” NW] ክቡር ኣእማንን ሀበቶ። ከምቲ ንግስቲ ሳባ ንንጉስ ሰሎሞን ዝሀበቶ ቐመማትስ ከቶ ኣይነበረን።” * (2 ዜና መዋእል 9:9) ካልኦት ነገስታት እውን ንንጉስ ሰሎሞን ስምረቶም ንኺገልጹሉ ኢሎም ዘይቲ በለሳን ሰዲዶምሉ እዮም።—2 ዜና መዋእል 9:23, 24።
እዚ ኸምዚ ዝኣመሰለ ቐመማትን ሽቱን ካብኡ ዚስራሕ ፍርያትን ብግዜ መጽሓፍ ቅዱስ ኣዝዩ ኽቡር ዝነበረ ስለምንታይ እዩ፧ ምኽንያቱ፡ እዚ ነገራት እዚ፡ ብዙሕ ኣገዳስነት ነይርዎ እዩ። ንኣብነት፡ ኣብ ስነ ጽባቐ፡ ኣብ ሃይማኖታዊ ኣገልግሎት፡ ኣብ ቀብሪ ይውዕል ነይሩ እዩ። (“ ኣጠቓቕማ ምኡዝ ሽቱ ብግዜ መጽሓፍ ቅዱስ” ዘርእስታ ሳጹን ርአ።) ምኡዝ ሽቱን ቀመማትን፡ ብብዙሓት ሰባት ይጥለብ ኣብ ርእሲ ምንባሩ፡ ብሰሪ መጓዓዝያን ዋጋ መሸጣን ክቡር እዩ ነይሩ።
ብምድረ በዳ ዓረብ ምሕላፍ
ብግዜ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ቀመማትን ሽቱን ዜፍሪ ገሊኡ ኣትክልቲ ኣብ ስንጭሮ ዮርዳኖስ እዩ ዚበቍል ነይሩ። ገሊኡ ግና ካብ ካልእ ሃገራት እዩ ዚመጽእ ነይሩ። ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተፈላለየ ዓይነት ቀመማትን ሽቱን ተጠቒሱ ይርከብ። ገለ ኻብቲ ብዝያዳ ፍሉጥ ዝዀነ ኸኣ፡ ሳፍሮንን ዓልወን በለሳንን ቃርፋን ጻዕዳ ዕጣንን ከርበን ይርከቦ። ኣብ ርእሲ እዚ፡ ከም ካሙንን ናዕናዕን ሽላንን ዝኣመሰለ ቐመማት ከም መማቕርቲ ምግቢ የገልግል ነይሩ እዩ።
እዚ ቐመማትን ሽቱን ካበይ እዩ ዚመጽእ ነይሩ፧ ዓልወን ቃስያን ቃርፋን ኣብዚ ሎሚ ቻይናን ህንድን ስሪ ላንካን ዚርከባሉ ቦታታት እዩ ዚርከብ ነይሩ። ከም ከርበን ጻዕዳ ዕጣንን ከኣ ካብቲ ኣብ ምድረ በዳ (ካብ ደቡብ ዓረብ ክሳብ እታ ኣብ ኣፍሪቃ እትርከብ ሶማልያ ዚዝርጋሕ) ዚበቍል ኣግራብን ቈጥቋጥን እዩ ዚርከብ ነይሩ። ናርዶስ ኣብ ህንዲ፡ ኣብ ኣኽራናት ሂማላያ ጥራይ ዚርከብ ዝነበረ ቕብኢ እዩ።
መብዛሕትኡ ቐመማትን ሽቱን ኣብ እስራኤል ንኺበጽሕ ብዓዲ ዓረብ እዩ ዚሓልፍ ነይሩ። እዚ ኸኣ ብመሰረት ዘ ቡክ ኦቭ ስፓይስስ ዘርእስታ መጽሓፍ፡ ኣብ ካልኣይን ቀዳማይን ሽሕ ዓመት ቅ.ክ.፡ ዓረብ “ኣብ መንጎ ሃገራት ምብራቕን ሃገራት ምዕራብን ንዚገብር ምምሕልላፍ ኣቕሑ ንበይና እትዕብልል” ዓዲ ንኽትከውን ብመጠኑ ኣበርክቶ ገይሩ እዩ። ኣብ ነጌቭ ናይ ደቡባዊ እስራኤል ዚርከብ ጥንታዊ ኸተማታትን ዕርድታትን መዓርፎ ቓፍላይን ምልክታት እቲ ነጋዶ ቐመማት ዚሓልፉሉ ዝነበሩ መገድታት ይርከቦ እዩ። ዘዎርልድ ሄሪተይጅ ሰንተር ኦቭ ዩኔስኮ፡ ከም ዝሓበሮ ኸኣ፡ እዚ ሰፈራታት እዚ፡ ‘ነቲ ኻብ ደቡብ ዓረብ ናብ መዲተራነያን ዚግበር ዝነበረ ዓብዪ መኽሰብ ዝነበሮ ንግድ’ ዜንጸባርቕ እዩ።
“እዚ መጠኑ ሒደት፡ ዋጋኡ ኽቡር፡ ወትሩ ኸኣ ዚጥለብ ቀመማትን ሽቱን ኣብ ንግድ ተበሃጊ እዩ ነይሩ።” —ዘ ቡክ ኦቭ ስፓይስስ
እተን ነዚ ምኡዝ ሽቱን ቀመማትን እተጻዕና ቓፍላይ ን1,800 ኪ.ሜ. ዚኣክል ብመገዲ ዓረብ ይሓልፋ ነይረን እየን። (እዮብ 6:19) መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣብ ንግድ እተዋፈሩ እስማኤላውያን ቃፍላይ ከም “ሽቱን ቀመምን ከርበን” ተሰኪሞም፡ ካብ ጊልዓድ ናብ ግብጺ ይኸዱ ኸም ዝነበሩ ይገልጽ እዩ። (ዘፍጥረት 37:25) ደቂ ያእቆብ ንሓዎም ዮሴፍ ናብዞም ነጋዶ እዚኦም እዮም ሸይጦምዎ።
“ምስጢር ኰይኑ ብምጽናሕ፡ ቀዳማይ ቦታ ዝሓዘ ንግድ”
ኣዕራብ ነጋዶ ንመብዛሕትኡ ንግድ ቀመምን ሽቱን ንዘመናት ዚኣክል ተቘጻጺሮምዎ ነይሮም እዮም። ከም ቃስያን ቃርፋን ዝኣመሰለ ቐመማት ካብ እስያ ዜምጽኡ ዝነበሩ ነጋዶ፡ ኣዕራብ ጥራይ እዮም ነይሮም። ሃገራት መዲተራነያን ምስቲ ኣብ ሃገራት ምብራቕ ዘሎ ምንጪ፡ ቀጥታዊ ንግዳዊ ርክብ ምእንቲ ኸይገብራ ኢሎም ከኣ፡ ቀመማትን ሽቱን ንምርካብ ሓደገኛ ኸም ዝዀነ ዚገልጽ ወረ ፈጢሮም ኣናፈሱ። ዘ ቡክ ኦቭ ስፓይስስ፡ እቲ ናይ ሓቂ ምንጪ ቐመማትን ሽቱን “ምስጢር ኰይኑ ብምጽናሕ፡ ቀዳማይ ቦታ ዝሓዘ ንግድ” ነይሩ ኪኸውን ከም ዚኽእል ገለጸት።
ኣዕራብ እንታይ ወረ እዮም ኣናፊሶም፧ ኣብ መበል ሓሙሻይ ዘመን ቅ.ክ. ዚነብር ዝነበረ ግሪኻዊ ጸሓፍ ታሪኽ ሄሮዶተስ ከም ዝገለጾ፡ ሓደ ኻብቲ ወረ፡ ‘ዜፍርሃ ኣዕዋፍ ንሰፈረን ኪብጻሕ ኣብ ዘይክእል ኣጻድፍ ብቕላጣት ቀረፋ ኸም ዝሰርሓኦ እሞ፡ ሰባት ነዚ ኽቡር ቀመም እዚ ንምርካብ፡ ኣብ እግሪ እቲ ጸድፊ ብዙሕ ስጋ ኸም ዜቐምጡ፡ ሽዑ እተን ኣዕዋፍ ብህርፋን ነቲ ስጋ ተሰኪመን ናብ ሰፈረን ምስ ከዳ፡ እቲ ሰፈረን ናብ ምድሪ ይወድቕ፡ እቶም ሰባት ከኣ ተቐላጢፎም ነቲ ቓርፋ ኣርዮም ንነጋዶ ይሸጥዎ’ ዚብል እዩ። ከምዚ ዝኣመሰለ ወረታት ኣብ ኵሉ ተዘርግሐ። ዘ ቡክ ኦቭ ስፓይስስ፡ “ቃርፋ ምእካብ ከም ሓደገኛ ይቝጽር ስለ ዝነበረ፡ እዚ ቐመም እዚ ብኣዝዩ ኽቡር ዋጋ እዩ ዚሽየጥ ነይሩ” በለት።
ኣብ መወዳእታ፡ ምስጢር እቶም ኣዕራብ ስለ እተቐልዐ፡ እቲ ንበይኖም ዚምዝምዝዎ ዝነበሩ ንግድ ካልኦት እውን ኪጥቀሙሉ ጀመሩ። ኣብ ቀዳማይ ዘመን ቅ.ክ. እስክንድርያ፡ ግብጺ፡ ዓባይ ወደብን ሕምብርቲ ንግድ ቀመማትን ሽቱን ኰነት። ባሕረኛታት ነቲ ኣብ ህንዳዊ ውቅያኖስ ዚነፍስ ንፋሳት ሞንሱን ብኸመይ ከም ዚጠቀሙሉ ምስ ፈለጡ፡ መራኽብ ሮሜ ኻብ ወደባት ግብጺ ናብ ህንዲ ኺጐዓዛ ጀመራ። ከም ውጽኢቱ ኸኣ፡ ንምሾት ዚኸውን ቀመማትን ሽቱን ብብዝሒ ኺርከብ ጀመረ፡ ዋጋኡ ኸኣ ሓሰረ።
ሎሚ፡ ዋጋ ቐመማትን ሽቱን ምስ ወርቂ ኣይወዳደርን እዩ። ንቐመማትን ሽቱን ንንጉስ ዚኸውን ገጸ በረኸት ከም ዝዀነ ጌርና እውን ኣይንቘጽሮን ኢና። ይኹን እምበር፡ ኣብ መላእ ዓለም ዘለዉ ብሚልዮናት ዚቝጸሩ ሰባት፡ ንጨናን ንመድሃኒትን ይጥቀሙሉ እዮም፣ ንመመቀሪ ምግቢ እውን ይጥቀሙሉ እዮም። እወ፡ እቲ ዘወናውን መኣዛ ዘለዎ ቐመማትን ሽቱን፡ ከምቲ ኣሽሓት ዓመታት ይገብር ተፈታዊ ዝነበረ፡ ሕጂ እውን ተፈታዊ እዩ።


text:
ኣህጉራዊ ዜና
መራሕቲ ኢትዮጵያን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ኣብ ህሉው ኩነታት ዞባና ዘትዮም
Radio Erena: 22 May 2018
መራሕቲ ኢትዮጵያን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ኣብ ህሉው ኩነታት ዞባና ዘትዮም ኣገልግሎት ዜና ኢማራት ሓቢሩ።
ናይ ስዑዲ ዓረብ ዑደቱ ዛዚሙ ናብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዘቕንዐ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፣ ብ19 ግንቦት ምስ ወራሲ ኣቡ ዳቢ ሸኽ መሓመድ ቢን ዛይድ ኣል ናህያን ኣብ ዝተራኸበሉ እዋን'ዩ፣ ኣብ ክልትኣዊ ዝምድናን ሓፈሻዊ ኩነታት ዞባናን ዘተኮረ ዝርርብ ዝተኻየደ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብፍላይ ድማ ኣብ ከባቢ ወደብ ዓሰብ እተካይዶ ወትሃደራዊ ምንቅስቓስ ንኢትዮጵያ ስግኣት ከምዝፈጠረላ ምግላጻ ይዝከር።
ሶማል፣ ህቦብላዊ ዝናብ 25 ሰባት ቀቲሉ
Radio Erena: 22 May 2018
ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ፣ ዘይንቡር ተርእዮ ህቦብላዊ ዝናብ ኣብ ሶማል 25 ሰባት ከምዝቐተለ ሰበ ስልጣን እታ ሃገር ገሊጾም።
እቲ ካብ ህንዳዊ ውቅያኖስ ዝተበገሰ ህቦብላዊ ዝናብ ንሶማልያን ጅቡትን ከጥቅዕ ምዃኑ ኣቐዲሞም ክኢላታት ሜትዮሮሎጂ ከጠንቅቑ ጸኒሖም'ዮም።
እቲ ህቦብላ፣ ኣብ ቀዳመ ሰንበት፣ ናብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ድሕሪ ምጽግዑ፣ ብፍላይ ኣብ ርእሰ ምምሕዳራት ፑንትላንድን ሶማሊላንድን ኣብ ንብረት ከቢድ ጉድኣት ኣውሪዱ።
ደቡብ ሱዳን፣ በስገዳድ ተዓስኪሮም ዝጸንሑ 210 ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ናብ ሰላማዊ መነባብሮኦም ተፋንዮም
Radio Erena: 20 May 2018
ኣብ ደቡብ ሱዳን በስገዳድ ተዓስኪሮም ዝጸንሑ 210 ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ናብ ሰላማዊ መነባብሮኦም ከምዝተፋነዉ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ።
እቶም ብዓርቢ 18 ግንቦት ዝተፋነዉ ትሕቲ ዕድመ ህጻናት፣ ኣብ ተቓወምቲ ሓይልታት ብረት ዓጢቖም ክዋግኡ ዝጸንሑ ምዃኖም ተሓቢሩ።
ወኪል ዩኒሴፍ ኣብ ደቡብ ሱዳን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ እቶም 210 ትሕቲ ዕድመ ብወግዒ ብረቶም ድሕሪ ምርካብ ናብ ሲቪላዊ ህይወት ተመሊሶም፣ ናይ ሰለስተ ወርሒ ቀለብን ናይ ሞያ ስልጠናታትን ክወሃቦም ምዃኑ ገሊጹ።
ኣብ ደቡብ ሱዳን ኣብዚ ዓመት’ዚ ጥራይ ንሳልሳይ ግዚኡ ዝተኻየደ እዚ ትሕቲ ዕድመ ካብ ሰራዊት ናይ ምፍናው ስነስርዓት ን806 ህጻናት ናይ ምጥያስ ዕድል ሂቡ ኣሎ።
ሕ.ኣፍሪቃን ኤ.ሕብረትን ንትሕተ ቅርጺ ብዝምልከት ናይ ክልተ መዓልታት ኣኼባ ኣካዪዶም
Radio Erena: 20 May 2018
ሕብረት ኣፍሪቃን ኤውሮጳዊ ሕብረትን ንትሕተ ቅርጺ ብዝምልከት ናይ ክልተ መዓልታት ኣኼባ ኣካዪዶም።
ኣብቲ ብሓሙስ 17 ግንቦት ዝጀመረ ኣኼባ ወከልቲ ክልቲኡ ሕብረታት ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ሕብረት ኣፍሪቃ እዩ ተኻዪዱ።
ኣብቲ ኣኼባ ንምዕባለ ትሕተ ቅርጺ ኣብ ኣፍሪቃ ብፍላይ ከኣ ኣብ ጽላታት ጸዓት፣ መጎዓዝያ፣ ዝርጋሐ ማይን ኮምፕዩተር ተክኖሎጂን ብዝምልከት ኣብ ሕብረት ኤውሮጳ ወፍርታት ወጻኢ ዘሎ ተኽእሎ ዘትዮም።
ሱዳን፣ ካብ ቻይና ነፈርቲ ውግእ ትሽምት
Radio Erena: 18 May 2018
ሱዳን፣ ሽዱሽተ ነፈርቲ ውግእ ካብ ቻይና ከምዝሸመተት ወትሃደራውያን ምንጭታት ሱዳንን ቻይናን ኣፍሊጦም።
እተን FTC-2000 ዝዓይነተን ነፈርቲ ውግእ ብ16 ግንቦት ካርቱም ኣብ ዝኣተዋሉ፣ ኣዛዚ ሓይሊ ኣየር እታ ሃገር ሜጀር ጀነራል ዓዋድ ኻልፋላህ ማራዊንን ኣብ ካርቱም ናይ ዝርከብ ኤምባሲ ቻይና ወትሃደራዊ ኣታሸን ተረኺቦም ኔሮም።
ሱዳን ነተን ነፈርቲ ንምሽማተን ኣብ መወዳእታ 2016 ምስ ቻይና ውዕል ከምዝኸተመት ይዝከር።
እዘን ወትሃደራውያን ነፈርቲ፣ ክልተ ኣብረርቲ ዝሓዛ ኮይነን፣ ብዝያዳ ኣብ ልምምድን ቀለልቲ ወትሃደራዊ ስርሒታትን ከምዘገልግላ'የን ዝግለጻ።


text:
ፕረዚደንት ኣህጉራዊ ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ(ፊፋ)ሚስተር ጆቫኒ ቪንቸንዞ ጃኒ ኢንፋንቲኖ ዓርቢ 23 ለካቲት 2018 ኣብ ኤርትራ ዑደት ኣካይዱ።
ኣብ`ቲ ናይ ሓደ መዓልቲ ዑደቱ፡ ምስ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ምስ ኮሚሽነር ስፖርትን ባህልን ኣምባሳደር ዘመደ ተኽለን ምስ ኣባላት ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኤርትራን ኣብ ዘካየዶ ርክብ ፡ ፊፋ ኣብ ዕብየት ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ብሽርክነት ክሰርሕ ከምዝደሊ ገሊጹ።
ሚስተር ጃኒ ኢንቲፋኖ ኣብ ሓድሽ ህንጻ ቤ/ጽ ሃገራዊ ፈደረሽን ኩ/እግሪ፡ኣብ ስታድዩም ኣስመራን ኣብ ፕሮጀክት ግራስ ሩት ኩ/እግሪ ተጠርኒፎም ዝስልጥኑ ቆልዑን ተዘዋዊሩ ኣብ ዝተዓዘበሉ እዋን፡ ብዝምልከቶም ኣካላት መብርሂ ተዋሂብዎ።
ፕረዚደንት ፊፋ ኣብ ናይ መወዳእታ ዑደቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ማሕበሩ ኩ/እግሪ ናብ ኩሉ ቦታታት ንምብጻሕን ደራጅኡ ንምምዕባልን ምስ ሃገራዊ ፈደረሽን ክ/እግሪ ኤርትራ ከምዝሰርሕን ኣብ ትሕተ ቅርጺ ንምሕጋዝ መደብ ከምዘለዎን ብውሕዱ ሓደ ስታድዩም ናይ ምህናጽ መደብ ከምዘለዎን ነዚ ንምትግባር ድማ ምሉእ ምትሕብባር ከምዝገብር ኣረጋጊጹ`ሎ።


text:
መንበሪ-ገዛ
ናብ ሾፒንግ ክትግዕዝ እንተ ደሊኻ ክትረኽቦም እትኽእል ብዙሓት ኣካረይቲ ኣባይቲ ኣለዉ። እቲ ዝዓበየ ኣካራዪ እቲ
KBAB እተባህለ ናይቲ ኮምዩን ትካል ክራይ ኣባይቲ እዩ። ግን ከኣ ኣባይቲ ዘካርዩ ብዙሓት ብሕታውያን ኣካረይቲ ኣለዉ። ናይቶም ኣብ ሾፒንግ ዚርከቡ ዝርዝር ኣካረይቲ ገዛ ኣብቲ
ናይቲ ኮምዩን መርበብ ሓበሬታ ኣሎ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ሾፒንግ ኮምዩን ካብ ልዕሊ 100 ሃገራት ዝመጹ ተቐማጦ ኣለዉ። ብዘይካ ቋንቋ ሽወደንን ፊንላንድን እቲ ብብዝሒ ዚዝረብ ቋንቋ፡ ዓረብን ሶማልኛን እዩ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ደብተር ማሕበራት፡ ብዛዕባ መብዛሕትአን ኣብ ሾፒንግ ኮምዩን ዘለዋ ማሕበራት ሓበሬታ ክትረክብ ትኽእል። ኣብቲ ኮምዩን ብዙሓት ናይ ወጻእተኛታት ውድባትውን ኣለዋ፡ ንሳተን ድማ ብእተፈላለየ መገዲ ነቶም ስደተኛታት ኣብቲ ሕብረተሰብ ንኺሕወሱን ንኺዋስኡን ንምሕጋዝ ይሰርሓ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ሾፒንግ፡ ቤትጽሕፈት ዕዮ፡ ቤትጽሕፈት ቀረጽ፡ ቤትጽሕፈት መድህንን ጥሮታን ኣብ ሓደ ቦታ ኣብ ቨስትራ ሎንግጋታን 6 ይርከባ። ኣብኡ ብእተፈላለየ ቋንቋ እተዳለወ መጻሕፍትን መጽሔታትን ክትልቅሓሉ እትኽእል ቤትንባብ ኣሎ። ኣብኡውን ብዛዕባ ናይ ሆምዎርክ ሓገዝ ክትረክብ ተኽእሎ ኣሎ። ሾፒንግ ብዘይካ ኣብቲ ሳንትሩም ዘሎ ድኳናት፡ ኣብቲ ምስ ዓበይቲ ናይ ማኪና ጎደናታት ዘራኽብ ቦታ፡ ንእስ ዝበለ ናይ ዕዳጋ ማእከል ኣሎዋ። ዓበይቲ ዕዳጋታት ኣብ ቨስተሮስ፡ ኤስኪልስቱናን ኦረብሩን ኣሎ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ሾፒንግ
ናይቲ ኮምዩንን ናጻን ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣለዋ። ዝበዝሓ ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ፍሉይ መደባት ኣለወን፡ ከም ደጋዊ ህይወት፡ ናብ ሙዚቃን ኣከባብን ዝቐንዐ መደባትን። ኣብ ሾፒንግ ኮምዩን ውላድካ ኣብ ውሽጢ 4 ኣዋርሕ ኣብ ቤትትምህርቲ ቦታ ከም ዚረክብ ውሕስነት ኣሎካ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ሾፒንግ ኮምዩን
ኮምዩናዊ መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ። መብዛሕትአን ናይ ዕረፍቲ ገዛ ኣለወን ካልኦትውን ናይ ስፖርት ወይ ሙዚቃ መደባት ኣለወን።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ሾፒንግ እቲ ናይ ዓበይቲ ትምህርቲ ኣብ
ኮምፐተንስሰንተር Kompetenscenter ተኣኪቡ ይርከብ። ኣብኡ መምርሕን ሓበሬታን፡ ብናይ መባእታውን ካልኣይ ደረጃን ጽፍሒ ዚወሃብ ናይ ዓበይቲ ትምህርቲ፡ ኮምቩክስ፡ ለርቩክስ፡ ሽወደን ንወጻእተኛታት (sfi) ከምኡውን ብርሑቅ ዚካየድ ናይ ኮለጅ ትምህርቲ ይወሃብ።
ምስ ህዝባዊ ኮለጅ ብምትሕብባር ኮርታ ቨገን ኤስኤፍኢ ( Korta Vägen-SFI) ይውሃብ። ኣብ 2015 ሾፒንግ ኤስኤፍኤ ከምኡውን ንኣኻ ናይ ኣካደምያዊ ናይ ሕክምና ዲግሪ ዘሎካ ናይ ቋንቋ ትምህርቲ ኪጅምር እዩ። ኤስኤፍኤ መዲሲን SFA-medicin ንኣኻ ካብ ኤውሮጳ ወጻኢ ናይ ሕክምና ዲግሪ ዘሎካ ዚውሃብ ዓሚቝን ናብ ሞያ ዘተኮረን ናይ ቋንቋ ትምህርቲ እዩ። ኣብዚ መደብዚ ቋንቋ ሽወደን ምስ ናብ ስራሕን ክንክንን ዘተኮረ ኮርሳት ተጻሚዱ ይውሃብ።
ሽዑ ከይደንጎኻ ብናትካ ቋንቋ ወይ ድማ ብእትርዳኦ ቋንቋ ብዛዕባ ሕብረተሰብ መእተዊ ይውሃበካ። እቶም ኣብ ቤትጽሕፈት ዕዮ ዘይተመዝገቡ
ብመርበብ ሓበሬታ ገይሮም ኣብቲ መደብ ኪምዝገቡ ይኽእሉ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብቲ ቦታ ኣርባዕተ ናይ ክንክን ክፋላት ዘለዎ
ንእሽቶ ሆስፒታል ኣሎ። እቲ ቀንዲ ስርሑ ናይ ህጹጽ ናይ ውሽጣዊ ሕክምና ረድኤት እዩ። ከምኡውን ኣብ ሾፒንግ
ሰለስተ ማእከላት ጥዕና ኣብ ኮልስቫ ድማ ሓንቲ ማእከል ጥዕና ኣለዋ። ሆስፒታል መሕረሲ ኣብ ቮስተሮስ ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ ዚሕተት እቲ ኮምዩን ብናትካ ቋንቋ ዚትርጉም ካብ ናይ ቨስትማንላንድ ኣገልግሎት ትርጉም ሓገዝ ኪረክብ ይኽእል።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብቲ ናይ
ቨስትማንላንድ ሎካል ትራፊክ ( Västmanlands lokaltrafik) ከምኡውን ኣብ
SJ ብዛዕባ ባቡራትን ኣውቶቡሳትን ሓበሬታ ትረክብ። ብዙሓት ካብን ናብን ሾፒንግን ቀረባ ከተማታትን ይመላለሱ።
ሾፒንግ - ቨስተሮስ፤ ብኣውቶቡስ 57 ደቓይቕ ብባቡር ድማ 17 ደቓይቕ ይወስድ።
ሾፒንግ - ኤስኪልስቱና፤ ብኣውቶቡስ 53 ደቓይቕ ብባቡርን ኣውቶቡስን ድማ 46 ደቓይቕ ይወስድ።
ሾፒንግ - ኦረብሩ፤ ብኣውቶቡስ 2 ሰዓታትን 12 ደቓይቕን ብባቡር ድማ 36 ደቓይቕን ይወስድ።
ሾፒንግ - ስቶክሆልም፤ ብኣውቶቡስ 2 ሰዓታትን 22 ደቓይቕን ብባቡር ድማ 1 ሰዓትን 11 ደቓይቕን ይወስድ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ሾፒንግ ልዕሊ 1300 ዋኒናት ዝጠርነፈ ንጡፍ ቢዚነሳዊ ህይወት ኣለዋ። ዝበዝሓ ዋኒናት ሓደ ሰብ ጥራይ ዘስርሓ እየን ግን ከኣ ኣብቲ ኮምዩን ሓያል ናይ ኢንዱስትሪን ዋኒን ባህሊ ኣሎ ከም GKN Driveline, Volvo Powertrain, Sandvik, Yara, Tibnor, Leaxgroup och Hästens sängar.
ሾፒንግ ኣብ መላርዳለን ማእከላዊ ቦታ ምህላዋ ነቲ ካብን ናብን ቨስተሮስ ኤስኪልስቱናን ኦረብሩን ዚግበር በጺሕካ ናይ ምምላስ ጕዕዞ የቃልሎ። እቶም ናይ ብሕቶም ዋኒን ከካይዱ ዚደልዩ ካብ
näringslivsenheten ikommunen ደገፍ ኪረኽቡ ይኽእሉ።


text:
ቀጥታዊ ኢንቨስትመንት ቻይና ኣብ ኣፍሪካ ይዓቢ ኣሎ
መቐለ ሚያዚያ 27/2009(ድወት) ቻይና ኣብ ቀጥታዊ ኢንቨስትመንት ወፃኢ ኣፍሪካ ዝለዓለ ተሳትፎ ከምዘለዋ ፀብፃብ ኤርነስት ያንግ ኣፍሪካ ገሊፁ።
ካብ 2005ዓ.ም.ፈረንጂ ናብዚ 293 ፕሮጀክታት ቀጥታዊ ኢንቨስትመንት ቻይና ኣብ አፍሪካ ተግባራዊ ከምዝኾኑን እዚኦም ድማ ንልዕሊ 130ሽሕ ሰባት ዕድል ስራሕ ብምፍጣር 66.4ቢሊዮን ዶላር ኣታዊ ከምዘምፅኡ ሓቢሩ።
ቐጥታዊ ኢንቨስትመንት ቻይና ኢሉ እቲ ፀብፃብ ኩለመዳያዊ ዝኾነ ለውጢ ክመፅእን ዓውድታት ማኒፋክቸሪንግን ግልጋሎትን ዕብየት ከርእዩን ዝለዓለ ግደ ኣበርኪቱ’ዩ።
ፀብፃብ ኤርነስት ያንግ ኣፍሪካ ከምዘመላኽቶ ኣብ 2016 ካብ ቀጥታዊ ኢንቨስትመንት ወፃኢ ቻይና ክልተ ዕፅፊ ኣብ 2015ዓ.ም ፈረንጂ ዝተፈጠረ ዕድል ስራሕ ምፍጣር ከምዝተኽኣለ ይገልፅ።
ጎናጎኒ ምዕባይ ንግድን ቀጥታዊ ኢንቨስትመንት ወፃእን ኩባኒያታት ቻይና ኣብ ህንፀት ገዘፍቲ ፕሮጀክታት መንገዲ፣ ባቡር፣ ግድባት፣ ወደባትን ቴሌኮምን ፋይናንሳዊ ሓገዝ ብምግባር’ውን ተሳተፍቲ ከምዝኾኑ ሓቢሩ።
ብ4ቢሊዮን ዶላር ካብ ኣዲስ ኣበባ ጅቡቲ ዝተዘርግሐ መስመር ባቡር ብኣብነት ኣልዒሉ።
ካብዚ ብዝሰገረ ካብ 1990ታት ናብዚ ርክብ ንግዲ ኣፍሪካ-ቻይና ብቕልጡፍ ይዓቢ ከምዘሎ ብምግላፅ ኣብቲ ዝሓለፈ ዓመት ቻይና 82.9ቢሊዮን ዶላር ናብ ኣፍሪካ ሰደድ ብምግባር 54.3ቢሊዮን ዶላር ካብ ኣፍሪካ ኣታዊ ከምዝረኸበት ኣመልኪቱ።


text:
ኣህጉራዊ ዜና
ኢትዮጵያ፣ ህንዳዊ ኣካያዲ ስራሕ ናይ ወጻኢ ኩባንያን ክልተ ኢትዮጵያውያን መሳርሕቱን መንነቶም ብዘይተፈልጡ ዕጡቓት ተቐቲሎም
Radio Erena: 18 May 2018
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ህንዳዊ ኣካያዲ ስራሕ ዳንጎት ዝተባህለ ብኩባንያ ናይጀርያ እትውነን ፋብሪካ ሰሜንቶ መንነቶም ብዘይተፈልጡ ዕጡቓት ከምዝተቐትለ ምንጭታት ዜና ኣረጋጊጾም።
እቲ ዲፕ ካራማ ዝተባህለ ህንዳዊ ማናጀር ምስ ክልተ ኢትዮጵያውን መሳርሕቱ ከምዝተቐትለ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት፣ ጠንቂ እቲ ቅትለት ተራ ናይ ስርቂ ገበን ዶ ወይስ ፖለቲካዊ ዕላማ ዘለዎ'ዩ ገና ከምዘይተነጸረ ኣመልኪቶም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ቕትለት ንዝፈጸሙ ሰባት ይሃድን ከምዘሎ ኣፍሊጡ ኣሎ።
ደቡብ ሱዳን፣ ተወሰኽቲ 150 ወትሃደራት ዓቃብ ሰላም ክዋፈሩ
Radio Erena: 18 May 2018
ሕቡራት ሃገራት፣ ኣብ ደቡብ ሱዳን ዞባ ዩኒቲ ተወሰኽቲ 150 ወትሃደራት ዓቃብ ሰላም ከዋፍር ምዃኑ ገሊጹ።
እዚ ኣህጉራዊ ውድብ ነዚ ዘፍለጠ፣ መስርሕ ሰላም ደቡብ ሱዳን ዳግም ንምብርባሩ፣ ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ኣባላት ሃገራት ኢጋድ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ድሕሪ ምርኻቦም'ዩ።
ደቡብ ሱዳን ክልተ ዓመታት ድሕሪ'ቲ ካብ ሱዳን ተፈልያ ናጽነታ ዝኣወጀትሉ ዓመት ኣብ 2013 ኣብ መንጎ ፕረዚደንትን ምክትሉን ብዝተጓሃሃረ ግጭት፣ 10ታት ኣሽሓት ሰባት ክቐዝፍ እንከሎ፣ ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ሰባት ከኣ ካብ መነባብርኦም ኣመዛቢሉ።
ግብጺ፣ 330 እሱራት ብምሕረትፕረዚደንት ተፈቲሖም
Radio Erena: 17 May 2018
ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲ፣ ናዕብን ሰለማዊ ሰልፍን ወዲብኩምን ተሳቲፍኩም ተባሂሎም ተኣስሮም ንዝጸንሑ 330 ዜጋታት እታ ሃገር ብምሕረት ክፍትሑ ከምዝኣዘዘ ማዕከናት ዜና ካብ ካይሮ ሓቢረን።
ንሱ፣ ብምኽንያት'ቲ ትማሊ ሮቡዕ 16 ግንቦት ኣብ ካይሮ ዝተኸፍተ ዋዕላ መንእሰያት ኣብ ዘስምዖ መደረ፣ እቶም በብእዋኑ ዝተኣስሩ መብዛሕቶም መንእሰያት ክፍትሑ ንሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት ትእዛዝ ከምዝሃበ ኣፍሊጡ።
ቀ/ሚ ኢትዮጵያ፣ ናይ ወጻኢ ባንክ ሕሳብ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ክፍተሽ ምዃኑ ኣፍሊጡ
Radio Erena: 17 May 2018
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ዶክተር ወርቅነ ገበየሁ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ቀጠር ምብጻሕ ከምዝፈጸመ ማዕከን ዜና ቀጠር፣ ዘ ፔኑንሱላ ሓቢሩ።
እቲ ሚኒስተር፣ ካብ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትትዮጵያ ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ዝተላእከ ደብዳቤ ንኣሚር ቀጠር ሸኽ ታሚም ሓማድ ቢን ከሊፋ ኣልታኒ ድሕሪ ምርካብ፣ ምስ ቀጠራዊ መዘንኡ መሓመድ ቢን ዓብዱልራሕማን ኣል ታኒ ተራኺቡ ሰፊሕ ምይይጥ ኣካይዱ።
ፕረዚደንት ሱዳን፣ ናይ ኣባላት ካቢነ ሚኒስተራት ምቅይያር ኣካይዱ
Radio Erena: 15 May 2018
ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር፣ ናይ ኣባላት ካቢነ ሚኒስተራቱ ምቅይያር ከምዝገበረ ኣገልግሎት ዜና እታ ሃገር ኣፍሊጡ።
እቲ ፕረዚደንት፣ በብእዋኑ ንላዕለዎት ሰበ ስልጣናቱ ክኣሊ እኳ እንተጸንሐ፣ እዚ ትማሊ ሰኑይ 14 ግንቦት ዝተኻየደ ምቅይያር ግና ብውሕዱ ን15 ሚኒስተራት 10 ኣመሓደርትን ዝጸለወ'ዩ።
ፕረዚደንት በሽር ነዚ ምቅይያራት ናይ ሰበ ስልጣን ዘካይድ ዘሎ፣ ኣብ ስልጣን ዝርከብ ሰልፊ ሃገራዊ ባይቶ፣ ኣብ ህሉው ቁጠባዊ ኩነታት እታ ሃገር ብዝምልከት ኣኼባ ድሕሪ ምክያዱ'ዩ።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 62 guests and no members online
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቦ-ምንበር ኦዲት ኮሚሽን ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ መ/ር ኣፈወርቂ ኣብራሃ ዝገበርቶ ቃለ-መጠይቕ፡ ቀዳማይ ክፋል
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 09 November 2016
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቦ-ምንበር ኦዲት ኮሚሽን
ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ መ/ር ኣፈወርቂ ኣብራሃ ዝገበርቶ ቃለ-መጠይቕ፡
ቀዳማይ ክፋል
ዝኸበርካ ጋሻና ዕድመና ኣኽቢርካ ብምምጻእካ ብስም ክቡራት ሰማዕትና ከመስግነካ እፈቱ። እሞ ከም መእተዊ ምሉእ ስምካን ትነብረሉ ሃገርን ብምግላጽ’ዶ ክንጅምር?
መልሲ፡- የቐኒየለይ፡ ስመይ መ/ር ኣፈውርቂ ኣብራሃ እበሃል። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኢትዮጵያ ድማ እነብር።
ሕቶ፡- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ተሳትፎ ከመይ’ዩ?
መልሲ፡- ከም ኩሉ ኤርትራ ካብ ግዜ ቁልዕነተይ ጀሚሩ ብዝሓደረኒ ሃገራዊ ስምዒት፡ ኣመት ናይ’ቲ ቃልሲ ከጸናጽን ጀሚረ። ሃገራዊ ስምዒተይ እናወሰኸ ናይ ቃልሲ ወነይ እናዓበየ ኣብ ዝመጽኣሉ ከኣ፡ ናብ ሜዳ ወጺአ ኣብ ተጋሎ ሓርነት ኤርትራ ተጸንቢረ።
ሕቶ፡- ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ክትስለፍ መሪጽካ ዲኻ ወይስ ኣጋጣሚ’ዩ?
መልሲ፡- ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝተሰለፍኩሉ ምኽንያት ቀዳማይ ነገር ኣብ’ቲ እዋን’ቲ ዝነበረ ርሱን ኩነታት ዝያዳ ጽልዋ ናይ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ስለ ዝነበረ’ዩ። ብካልኣይ ከኣ ዋላ ውዱብ ኣባል ኣይንበር፡ ምስ’ቶም ስሩዕ ኣባልነት ዝነበሮም ምትእስሳር ስለ ዝነበረኒ፡ ብስምዒት ደረጃ ኣባል ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ከም ዝኾንኩ’የ ዝፈልጥ ነይረ።
ሕቶ፡ ካብ ቅድም ጀሚርካ ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ክትዋሳእ ምጽናሕካ ገሊጽካለይ፡ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ከ ፖለቲካዊ ተሳትፎኻ ከመይ’ዩ? ኣበይ ውድብ ኮይንካ ትዋሳእ ኣለኻ? ኣብ’ቲ ውድብ ዘለካ ተራ ኸ?
መልሲ፡- ሕጂ’ውን ፖለቲካዊ ተሳትፎይ ኣየቃረጽኩን። ብዓቕመይ ሃገራዊ ሰላምን ደሞክራስን ንምምጻእ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ይነጥፍ ኣለኹ። ተወዲበ ዝቃለሰሉ ዘለኹ ውድብ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ’ዩ። ኣብ’ቲ ውድብ ዘለኒ እጃም ድማ ናይ ውድብ ኦዲት ኮሚሽነር’የ።
ሕቶ፡- ናብ ቃልሲ ክትወጽእ እንከለኻ በይንኻ ዲኻ ወጺእካ ወይስ መሓዙት ነይረሙኻ’ዮም?
መልሲ፡- መጀመርያ ክወጽእ እንከለኹ ሳልሳይ ርእሰየ ወጺአ። እንተኾነ ግዳ፡ ነቶም ክልተ ካባይ ዝዓብዩ ስለ ዝነበሩ ሽዑ ንሽዑ ተቐቢለሞም። ንዓይ ግን ድሕሪ ሓደ ሰሙን ናብ ቦታይ ንክምለስ ኣገዲዶምኒ።
ሕቶ፡- ሕራይ ኣበየናይ ዓ/ ምሕረትን ቦታን ተዓሊምካ፡ ድሕሪ ታዕሊም ዝተመደብካሉ ክፍሊ ኸ?
መልሲ፡- ከም’ቲ ኣቐዲመ ዝሓበርኩኻ መጀመርያ ዕድመኻ ኣይኣኸለን ኢሎም መሊሶምኒ። እንተኾነ ግን ኣነ ክቃለስየ ዝደሊ ኢለ ጸቕጢ ምስ ገበርኩሎም፡ ኣብ ወርሒ ሓምለ 1974 ዓ.ም ተቐቢሎምኒ። ኣብ ሳሕል ኣብ ዝነበረ ናይ ፍሉይ ኩማንዶ ወተሃደራዊ ታዕሊም ኣትየ ድማ ተዓሊመ።
ሕቶ፡- ድሕሪ ታዕሊም ምዝዛምካ ኣበየናይ ክፍሊ ተመዲብካ?
መልሲ፡- ድሕሪ ወተሃደራዊ ታዕሊም ምዝዛመይ፡ እቲ ምምሕዳራት ብቑጽሪ’ዩ ዝጽዋዕ ነይሩ ሽዑ፡ ኣብ ቁጽሪ 8 ወይ ኣውራጃ ሓማሴን ኣብ ኣስመራን ከባቢኣን ኣብ ክፍሊ ጸጥታ ተመዲበ። ቀጺለ’ውን ምስቲ ዝነበረኒ ንጡፍ ኩነታት ይመስለኒ፡ 104 ተባሂላ ትጽዋዕ ኣብ ኣስመራን ከባቢኣን ትነጥፍ ናብ ዝነበረት ፍልይቲ ኣሃዱ ተመዲበ ሰሪሐ። ድሕረ ድማ ክሳብ’ቲ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ብውእ ሕድሕድ ተሳዒራ ካብ ሜዳ ኤርትራ ዝወጽኣትሉ ኣብ ምምሕዳር ቁጽሪ 7 ሰምሃር ወይ ፎሮን ከባቢኡን መራሒ ጉጅለ ጸጥታ ኮይነ ሃገራዊ ግቡአይ ይፍጽም ነይረ።
ሕቶ፡ ንሰማዕትና ብሩህ መታን ክኸውን መጀመርያ ኣብ ቁጽሪ 8 ተመዲበ ይሰርሕ ነይረ ኢልካኒ፡ እንታይ ማለት’ዩ ቁጽሪ 8 ?
መልሲ፡- እቲ ቁጽሪ ንሓደ ቦታ ጥራሕ ዝተዋህበ ኣይነበረን። ኩለን እተን ኣዋራጃታት ናይ ኤርትራ፡ ብኣመዳድባ ናይ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ብቑጽሪ’የን ዝጽወዓ ነይረን። ንኣብነት ኣውራጃ ሓማሴን ብቑጽሪ 8 ኣውራጃ ሰራየ ብቑጽሪ 9 ኣውራጃ ኣከለ ጉዛይ ብቑጽሪ 10 እንተን ካልኦት ኣውራጃታት’ውን ከምኡ ይጽዋዕ ነይሩ።
ሕቶ፡ እስከ ንድሕሪት ክመልሰካ ኣብ’ቲ እዋን’ቲ ህዝቢ ኤርትራ እንታይ ክረክብ ሕልሚ ነይሩኳ?
መልሲ፡- ናተይ ናይ በይነይ ሕልሚ ጥራሕ ዘይኮነስ ናይ ኩሉ ህዝቢ ኤርትራ ክብል እደፍር፡ ምስ’ቲ መግዛእታዊ ስርዓት ዝፈጥሮ ዝነበረ ኢ-ሰብኣዊ ዝኾነ መሪር ግፍዒታት ተኣሳሲሩ ዝመጽአ፡ ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ነጻ ዝኾነት፡ ሰላምን ደሞክራስን ዝሰፈና ምዕብልትን ብልጽግትን ኤርትራ ክትኮነለይ እምነ ነይረ። ብርግጽ ንኡሽተይ ስለ ዝነበርኩ ፖለቲካ ብዕምቆት ይርዳእ ነይረ ክብለካ ኣይክእልን። ሃገራዊ ስምዒተይ ግን ልዑል ነይሩ። ንቃልስን መስዋእትን ዝነበረኒ ቅሩብነት’ውን ከምኡ። ስለዚ ኤርትራ ክትኮነለይ ዝነበረኒ ሕልሚ፡ ናይ ቀረባን ርሑቕን ፖለቲካዊ ዕላማታት ብንጹር ብምቕማጥን ብምትንታንን ዘይኮነስ፡ ካብ ንጹህ ሃገራዊ ሕልና ዝብገስ ሰላም ዝሰፈና ነጻ ሃገር ክትኮነለይ እምነ ነይረ።
ሕቶ፡- ነዚ ዝገለጽካለይ ቅኑዕ ሕልሚ ኣብ’ቲ ዝድለ ሸቶ ከብጽሕ ዝኽእል ፖለቲካዊ መደብ-ዕዮን ፖለቲካዊ መሪሕነት’ከ ነይሩ’ዶ ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ?
መልሲ፡- እዚ ሕቶ’ዚ ካብ ቀደም ኣትሒዙ ዝለዓል ዝነበረን ግቡእ መልሲ ድማ ዘይተረኽበሉን’ዩ። ፖለቲካዊ መደብ-ዕዮን ሕገ-ህንጻ ኣይነበረን ክበሃል ኣይከኣልን ነይሩ’ዩ። ግን እታ ውድብ ትምረሓሉ ዝነበረት ፖለቲካዊ መደብ-ዕዮን ሕገ-ህንጻን ክስተኻኸል ዝግበኦ ምስ’ቲ ውድዕነት ዘይኸይድ ዓንቀጻት ዝሓቖፈ ስለ ዝነበረ ዘይዕግበታት ይነጸባረቕ ነይሩ’ዩ። ይለዓሉ ንዝነበሩ ስምዒታትን ከመይነት ደሞክራስያዊ ምሕደራኦምን ብዘተኣናግድ ዝተቐርጸ ኣይነበረን። ብፍላይ ካብ መፋርቕ ሰብዓታት ንደሓር እቲ ኩነታት እናተደዋወሰ ስለ ዝመጽአ፡ ደሞክራስያዊ ኣተሓሳስባታት ብዘጎልብት ነቲ ኣንጻር መግዛእቲ ዝግበር ቃልሲ ድማ ዘጎሃሃርን ዘቃላጥፍን ሓጋዚ ወቕቲ ነይሩ ክበሃል ኣይከኣልን። እቲ ነቲ ውድብ ዝመርሕ ዝነበረ ኣካል እንተኾነ’ውን ውሽጣዊ ብጻያዊ ምቖት ኣይነበሮን። ኣብ መንጎ’ቲ ዕለታዊ ኩነታት ውድብ ዝከታተል ገድላዊት ባይቶን ላዕለዋይ መሪሕነትን ዝነበረ ዝምድና፡ ኣብ ሕድሕዱ ብኣሉታ ዝጠማመት ዝተሃላለኽ ዘይስሙር መንፈሳት ስለ ዝነበሮ፡ እዚ ኣሉታዊ ስምዒታት’ዚ ድማ ካብ’ቲ መሪሕነታዊ ኣካል ዘሪቑ ኣብ ታሕቲ ይስማዕ ብምንባሩ ጽልዋኡ ሕማቕ ነይሩ። ብፍላይ ኣብ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ዝነበረ ምትህልላኽ ነቲ ድሒሩ ዝተኸስተ ውድባዊ ውድቀት ባይታ ዝፈጠረ’ዩ በሃሊ’የ።
ሕቶ፡- ኣብ’ዚ ሕጂ ኮይንካ ምስ’ቲ ኣብ መሪሕነት ነይሩ ዝበልካዮ ዘይጥዑይ ዝምድናን ዘይብሩህ መደባት ስራሕን ድልውነትን ተወፋይነትን ናይ’ቲ ኣብ ተዋጋኢ ክፍልታት ዝነበረ ተጋዳላይን ህዝብን’ከ ከመይ ነይሩ ወይ ከመይ ‘ከ ትገልጾ?
መልሲ፡- ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ቃልሲ ካብ መጀመርያ ኣትሒዙ እንተዘይቅበሎን እንተዘይድግፎን ስድሪ’ውን ይኹን ንቕድሚት ክስጉም ኣይምኸኣለን። ከም’ቲ ኣቐዲመ ዝገለጽክዎ፡ ኣይኮነን እቲ ካብ ቁጽጽር ጸላኢ ወጻኢ ዝነበረ፡ እቲ ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻር ጸላኢ ዝነበረ ህዝቢ’ውን ከይተረፈ ዝነበሮ ናይ ነጻ ሃገርነት ሃረርታን ነጻነት ንምርካብ ክኽፈል ዝግባእ ኩሉ ዓይነት መስዋእቲ ክኸፍል ዝነበሮ ድልውነትን ተወፋይነትን፡ ጸላኢ’ውን ዝምስክሮ’ዩ። ኣብ’ቲ ተጋዳላይ ምስ እንመጽእ’ውን ካብኡ ዝፍለ ኣይኮነን። እቲ መንእሰይ ብፍላይ ካብ ከተማታት ናብ’ቲ ቃልሲ ኢሉ ክወጽእ እንከሎ ኣትሒዙ ብዙሓት ክሳብ ማእሰርትን መስዋእትን ዝጠልቡ መሰናኽላት ሰጊሩ’ዩ ናብ መሳርዕ ገድሊ ዝጽንበር ዝነበረ። ኣብ ታዕሊም ኣትዩ፡ ካብ ታዕሊም ነናብ ዝተመደበሉ ክፍልታት ምስተወዘዐ፡ ብተግባር ዝነበሮ ጽንዓትን ተወፋይነት ከኣ መወዳድርቲ ኣይርከቦን። ስለዚ ተጋዳላይ ኮነ ነቲ ተጋዳላይ ዝፈጠር ህዝቢ ኤርትራ ዝነበሮም ተወፋይነት ዘሕብን’ዩ ነይሩ ኢለየ ክገልጾ ዝኽእል።
ልቢ ኢልና’ሞ ነስተማቕሮ ወላዲ ንውላዱ ጥሜት፡ ምጉዳል ኣካልን ሞትን ከም ዘሎ እናፈለጠ፡ ኪድ ንስኻ ተሳቒኻ ተሰዊእካ ነጻነት ኣምጽእ ኢሉ መሪቑ ክልእኮ እንከሎ፡ እቲ ውላድ ድማ ንምኽርን ተልእኾ ወለዱን ተቐቢሉ፡ ሃገራዊ ሓላፍነት ተሰሚዕዎ ሕድሪ ተቐቢሉ ገዛእ ነብሱ ንስቓይን መስዋእትን ፈሪዱ ክወፍር እንከሎ ኣነ መግለጺ ኣይረኽበሉን። ኣብ ዓውደ ውግኣት ኣትዩ ዘመዝገቦ ዓወት ከኣ ንሕና እቶም ሰብ ቤት ጥራሕ ዘይኮና ነጻ ጋዜጠኛታት ናይ ዓለም’ውን ኣብ እዋኑ ኣድናቖቶም ዝገለጽሉ፡ ዝጸብጸብሉን ሰኒዶም ዝሓዝዎን መስተንክራዊ ቅያታት’ዩ ነይሩ። እንተኾነ ከም’ቲ ልዕል ኢለ ዝገለጽክዎ እቲ ናይ ተጋድልትን ህዝብን ተወፋይነት እናሃለወ፡ እቲ ቃልሲ ኣብ መወዳእታ ሰብዓታት ክዕወት ዝነበሮ፡ ብሰሪ ናይ’ቲ ኣብ መሪሕነታዊ ኣካላት ዝነበረ ውሽጣዊ ጸገማት ዓንቀፍቀፍ በዚሕዎ። ዓባይ ውድብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ነቲ ኩሉ ዝነበረ ናይ ቃልሲ ብልጫታት ክጥቀመሉ ስለ ዘይከኣለት፡ ኣማስይኡ ካብ’ቲ ቀንዲ መቃለሲኣን ሓብሓቢኣን ዝኾነ መሬታን ውፉይ ህዝባን ጠቕሊላ ክትወጽእን ኣብ ስደት ከይዳ ክትበታተንን ኮይና። ዕለተ ነጻነት ኤርትራ ከኣ ተናዊሑ። መስዋእቲ በዚሑ። ቅድም ዝነብረ ናይ ቃልሲ ምቖትን ወነን ድማ ተጎዲኡ። እዚ ብቐንዱ እቲ መሪሕነት ዝሕተተሉ’ዩ። ኣብ’ቲ ግዜ’ቲ ኣብ ህዝቢ ኮነ ኣብ’ቲ ሓይልታት ዝነበረ ቁጠዐን መረረን ኣብ ልዕሊ መሪሕነት ድማ፡ ንምዃኑ እንታይ’ዩ እቲ ጸገም ናይ ደገ ኢድ ምትእትታው ስለ ዘሎ ድዩ ወይስ ውልቀ ሰባት ናብ ስልጣን ክሓኹሩ ክብሉ ዝፈጥርዎ ዘለዎ ዕንቅፋት’ዩ እናበለ መልሲ ዘይረኽበሉ ሕቶታት የልዕል ምንባሩ ይዝከረኒ።
ሕቶ፡- መ/ር ኣፈወርቂ እሰከ ካብኡ ከይወጻእና ብፍላይ ኣብ’ቲ ተዋጋይ ክፍሊ ናይ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝነበረ ተወፋይነት ከመይ ክትገልጸለይ ትኽእል?
መልሲ፡- ተጋዳላይ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ፡ ዝኾነ ይኹን ዝወሃቦ ተልእኾ ብኣድማዕነት ንምፍጻም ዝነበሮ ተወፋይነት፡ ኣነ ተሰዊአ ሃገር ነጻ ክትወጽእ’ያ ህዝበይ እፎይታ ክረክብ’ዩ ዝብል ንመስዋእቲ ዝተቐረበ ሕልና’ዩ ነይርዎ። እዚ ድሕሪ ነጻነት ዝተወልደ መንእሰይ ነቲ ሽዑ ዝነበረ ተወፋይነት ድልውነት ንመስዋእቲ ብግቡእ ዘይክርደኦ ይኽእል’ዩ። ምኽንያቱ ብግቡእ ክመሓላልፈሉ ስለ ዘይተገብረ። እንተቲ ኣብ’ቲ እዋን’ቲ ዝነበረ ሕጂ ዕድመ ዝደፍአ ወለዶ ግን ሕርሕራይ ገይሩ ዝርደኣ ይመስለኒ። ካብኡ ናብኡ ድማ ኣብ’ቲ ተዋጋኢ ሰራዊት እቲ ፈዳይን ዝበሃል ዝነበረ ክፍሊ፡ ዝፍጽሞ ዝነበረ ስርሒታት መስተክር’ዩ። ከምዘይምለሱ እናፈለጡ ዝተዋህቦም መደባት ከዐውቱ ብጽንዓትን ተወፋይነትን ይወፍሩ ነይሮም። ሳላ ብከምኡ ዝሰርሑ ድማ ኣብ ታሪኽ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ኮነ ሰውራ ኤርትራ ፈታውን ጸላእን ዘይኽሕዶ ድሙቕ ኣብነታዊ ታሪኽን ተመክሮን ሰኒዶም’ዮም።
ሕቶ፡- ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰፊሕ ህዝባዊ ባይታን ሸፈነን ዝነበራ ዓባይ ውድብ’ያ ነይራ፡ ግን ኣብ መንገዲ ተቖጽያ፡ ምኽንያት ዝተቖጽየትሉ ወይ ዝወደቐትሉ እንታይ’ዩ ትብል?
መልሲ፡- ኣብ’ቲ ፖለቲካዊ ኣነፈት ዝነበረ ዘይንጹርነት፡ ኣብ’ቲ ኣመራርሓ ኣካላት ዝነበረ ሕድሕድ ምትህልላኽ፡ ነቲ ሓደ በሊጽካ ላዕለዋይነት ክትሕዝ ምድላይ፡ ብዝተፈላለዩ ወገናት ዝቐርብ ዝነበረ ኣራሚ ደሞክራስያዊ ኣተሓሳስባ ዘይምቕባልን ከይጉልብት ምዕፋንን ተኣሳሲሩ ዝረአ ይመስለኒ። ንኣብነት ካብ’ቶም ደሞክራስያዊ ሕቶ ዘልዓሉ ምንቅስቓሳት ሓደ እቲ ፋሉል ተባሂሉ ዝተሃርመ’ዩ። ንሱ ዘልዓሎ ሕቶ ግን ፋሉልነት ኣይነበረን። ይሓይሽ ዝበሎ ደሞክራስያዊ ርእይቶ ሒዙ’ዩ ተበጊሱ። ግን ነዚ ዝጻወር፡ ዋላ ናይ ርእይቶ ፍልልይ እናሃለወ ኣብ’ቲ ሓደ ዝገብረካ ኣነጺርካ ሓቢርካ ንምቅላስ ድልውነት ነይሩ እንተዝኸውን እቲ ቃልሲ ክሳብ ክንደይ ምተሓገዘ ነይሩ ርዱእ ይመስለኒ። ብተግባር ግን ኣነ ዝበልኩኻ ተቐበል ደኣምበር ምቅብባል ምጽውዋር ኣይነበረን። ብፍላይ ኣብ’ቲ መሪሕነት። ከም ውጽኢቱ ከኣ እታ ውድብ ከም ውድብ ውድቀት ኣጋጢምዋ። እቶም ብፋሉልነት ዝህረሙ ዝነበሩ ኣብ ዝኾነ ይኹን ኩነታት ፋሉል ስለ ዝተበሃልና ስለ ዝተሃረምና ኢሎም ካብ’ቲ ቀንዲ ዕላማኦም ኣየላገሱን። ንዝተዋህቦም መደባት ብዘይተጎላባነት’ዮም ዝሰርሕሉ ነይሮም። ካብ ሜዳ ከይወጽኡ ክሳብ ምስ’ቲ ዘይደልይዎ ውድብ ሕዝባዊ ግንባር ተሰሊፎም’ዮም ናይ ቃልሲ ቀጻልነቶም ዘረጋገጹ። ስለዚ ከኣ ሰፊሕ ሸፈነ ዝነበራ ውድብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ብሰንኪ ዘይብቕዓትን ተሃላላኽ ኣካይዳ መሪሕነትን ከም ዝወደቐት’ዩ ዝርደኣኒ።
ሕቶ፡- ብዛዕባ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ብዙሕ’ዩ ዝዝረብ፡ ገለ ወገናት ጠንቂ ውድቀት ናይ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ፡ ትኽተሎ ዝነበረት ፖሊሲታት ኣይኮነን። ኣብ መሪሕነት ሕመቕ ስለ ዝነበረ’ውን ኣይኮነን ኣብኡ ጸገም ኣይነበራን ንክትወድቕ ምኽንያት ዝኾነ ኢድ ምትእትታው ናይ ግዳም ሓይልታትዩ ክብሉ ይስምዑ። ምስ’ዚ ርእይቶ’ዚ ትሰማማዕ ዲኻ?
መልሲ፡- ኣብ’ዚ ርእይቶ’ዚ ዝሰማማዓሉ ኩነታት ኣሎ ዘይሰማማዓሉ ኩነትታት ድማ ኣሎ። እቲ ኢድ ምትእትታው ዝብል ነገር፡ ኢድ ምትእትታው ብዝተፈላለየ መልክዓት ክረአ ይኽእል’ዩ። ነዚ ኢድ ምትእትታው ባይታ ወይ ብኮ ዝፈጥርሉ ዝነበሩ ግን፡ ዋላ’ኳ ሕጂ ኣስማቶም ምጽራሕ ኣገዳስነት እንተዘይብሉ፡ እቶም ኣቐዲመ ዝገለጽክዎም ላዕለዎት ኣካላት ናይ’ቲ ውድብ ዝነበሩ’ዮም። እቲ ቃልሲ ሓኒኑ ንቕድሚት ከይኸይድ ህዝባዊ ሕቶ ኣብ ዝሓጸረ ግዜን ብውሑድ መስዋእትን ኣብ መዕረፊኡ ከይበጽሕ፡ ምስምስ እናፈጠሩ ምስ ናይ ግዳም ሓይልታት ብዘይወግዓዊ ኣገባብ እናተኣሳሰሩ ውልቃዊ ጠቕሚ ዘናድዩ ዝነበሩ’ዮም እቶም ብቐዳምነት ዝሕተትሉ ነዚ ጉዳይ’ዚ ዝብል ርእይቶ’ዩ ዘለኒ። ብሓጺሩ ኣብ’ቲ ኣመራርሓ ውሽጣዊ ስኒትን ተሓታትነት ዘለዎ ኣሰራርሓ ስለ ዘይነበረ ዝተፈጥረ ጸገም’ዩ። ውሽጣዊ ሓድነት ግሉጽነት ዘለዎ ሕጋዊ ኣሰራርሕን ምትእምማንን እንተዝነብር ነይሩ ናይ ደገ ሓይልታት መእተዊ ቀዳድ ኣይምረኸቡን።
ካልኣይ ክፋል ይቕጽል
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 09-11-2016
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 15 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 23 May 2018
ኤርትራ፡ ሓንቲ ሃገር ክልተ መዓልቲ ናጽነት
መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ፡ ከቢድ ዋጋ ዝተኸፍላ ህያብ ስውኣት ስለዝኾነት፡ ሓንቲ ካብተን ፍሉያትን ክቡራትን በዓላት ሃገርና ክትከውን ግቡእ’ዩ። ህዝቢ ኤርትራ፡ እታ ን30 ዓመታት ዝበሃጋ ሓቀኛ ናጽነት ኣንተዝጭብጣ፡ “ቅሰኑ ስዉኣትና፡ ሳላኹምም ጽሩይ ኣየር ናጽነት ከነተንፍስ፡ ኮሪዕና ክንነብርን ኣብ ዓለም ግቡእ ቦታና ክንሕዝን በቂዕና” ኢሉ ልዑል ምስጋናኡን ኣኽብሮቱን ንስዉኣትን ንህሉዋትን ሰብ
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 23 May 2018
ነብስ ወከፍ ዜጋ ምስ ምጽንባል ሃገራዊ ነጻነት፡ ኣብ ገዛእ ነብሱ ናይ ሓሳብ ሓርነት ክእውጅ ይግባእ፡
እንርከበሉ ሰሙን ቅኒያት ዕለተ ነጻነት’ዩ። መግዛእታዊ ሰራዊት ካብ ምድሪ ኤርትራ ዝተነቕለላ፡ ዓመጸኛ ብዝርደኦ ቋንቃ ስነ-መጎት ሓይሊ መልሲ ዝረኸበላን ጉዕዞ 30 ዓመት ቃልስን መስዋእትን ብድሙቕ ዓወት ጀጋኑ ኤርትራውያን መኸተምታ ዝተግብረላ መበል 27 ዓመት ነጻነት
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 23 May 2018
ውሽጣዊ ጭንቀት ዝደፍኦ ሕሱር መግለጺ፡-
ኣብ ስልጣን ዝመጽኣሉ፡ ብሕጋዊ ድዩ ብዘይሕጋዊ፡ ባህሪኡ ህዝባዊ ድዩ ጸረ-ህዝቢ ዝብል ፖለቲካዊ መምዘኒ ንጎኒ ገዲፍካ፡ ፖለቲካዊ ሓይልታት ሃገራዊ ፖለቲካዊ ስልጣን ምስ ጨበጡ ካብ ቅድሚኡ ዝነበሮም ኣካይዳ ፍልይ ዝበለ ኣገባብ’ዮም ዝኸተሉ። እንታይ ክብሉን ክገብሩን
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 23 May 2018
ሰባት ዝመሰሎም ፖለቲካዊ ርእይቶ እንከንጸባርቑ፡ ብስምዒት ካብ ምኹናን ብትዕግስቲ ምምዝዛን
ደቂ-ሰባት ከም’ቲ ሓደ ዓይነት መልክዕን ምስልን፣ ተመሳሳሊ ቁመትን ክብደትን ዘይብልና፡ በበይኑ ማሕበራዊ ባህግን ፖለቲካዊ ስነ-ሓሳብን
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 11 May 2018
ንፖለቲካዊ ጭቆና ምጽማም ስለምንታይ? ክሳብ መዓስ’ከ?
ሓሚምካ፡ ምኽንያት ሕማምካ ፈሊጥካን መድሓኒት እናወሰድካን ንዝስመዐካ ስቓይ፡ ንውሽጥኻ ጌርካ ክትጻወር ክትጽመም ዓቕሊ ይሃብካ ጥራሕ ዘድልዮ ጽቡቕ ነገር’ዩ። ምኽንያቱ፡ ሕማምካ ፈሊጥካ መድሓኒት እናወሰድካ እንከለኻ ንውሽጣዊ ስቓይካ ካብ ዓው ኢልካ ብኣዋያት ምግላጽ፡
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 11 May 2018
ደቡባዊ ክፍሊ ኣፍሪቃ፡ ኣብነታዊ ኣፈታትሓ ፖለቲካዊ ግርጭትን መትከላዊ ጽንዓትን
ኣብ መንጎ ፖለቲካዊ ውድባትን መንግስታትን ርእይቶ ወይ ኣተሓሳስባ ማእከል ዝገበረ ፍልልይ እንከጋጥም፡ ውሽጡ ቅንዕና መልክዕ ኣቀራርባኡ ድማ ሰላማዊ እንተደኣ ኮይኑ፡ ከም ክኸውን ዘለዎ ባህሪያዊ ነገር
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 06 May 2018
ተስካር ዝለመደ ሕሙም ርእዩ የምባሁቕ፡ ጽግዕተኛ ፖለቲካዊ ባህሪ ጎይታ ብምርካቡ ይስሕቕ፡
ስርቂ፣ ሓሶት፣ ፍሽኩልና፣ ተጸባይነት፣ ተንበርካኽነት፣ ጽግዕተኝነት ኣብ ኩሎም ብሄራትን ብሄረ ሰባትን ህዝብታት ኤርትራ ቅቡል ኣይኮነን
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ንሓተትቲ ዕቑባ ዝወሃብ ገንዘባዊ ደገፍ
Ekonomiskt stöd för asylsökande – tigrinska
ርእስኻ ምኽኣልካ ኣገዳሲ እዩ። ባዕልኻ እትረኽቦ እቶት ከምኡድማ ካልኦት ናይ እቶት ምንጭታት እንተዘይብልካ፣ ካብ ቦርድ ስደተኛታት ናይ ገንዘብ ደገፍ ንምርካብ ከተመልክት ትኽእል ኢኻ። እቲ ገንዘባዊ ደገፍ ካብ ብዙሓት ክፋልት ዝተዳለወ እዩ: ናይ ዕለታዊ ወጻኢታት መውዕሎ፣ ናይ ኣኮመዴሽን (ንኣብነት፣ ክፍሊ፣ ኣፓርትመንት ወዘተ) መውዕሎን ፍሉይ መውዕሎን።
- አማርኛ (amhariska)
- العربية (arabiska)
- Azərbaycanca (azerbajdzjanska)
- ب ه سۆرانی (sorani)
- English (engelska)
- Español (spanska)
- پارسی (persiska)
- Français (franska)
- Bosanski, hrvatski, srpski (kroatiska)
- Հայերեն (armeniska)
- Kurmancî (kurmandji)
- MoHroл xэл (mongoliska)
- يه دری (dari)
- پښتو (pashto)
- Arlijan (romani arli)
- Pycckий (ryska)
- Af soomaali (somaliska)
- Shqip (albanska)
- Swedish (svenska)
- Oʻzbek (uzbekiska)
ዕቑባ ክትሓትት እንከለኻ ነቲ ቦርድ ስደተኛታት ክንደይ ገንዘብ ወይድማ ካልእ ምንጪ ከምዘለካ ክተፍልጥ ኣለካ። ዋላሓንቲ ናይ እቶት ምንጪ እንድሕር ዘይብልካ ዕለታዊ ወጻኢታትካ መሸፈኒ ዝኀውን መውዕሎ ክወሃበካ እዩ።
ገንዘባዊ ኩነታትካ ክቕየር እንከሎ፣ ንኣብነት ስራሕ እንተረኺብካ፣ እዚ ናይ ግድን ንቦርድ ስደተኛታት ክትነግር ኣለካ። ካልእ ናይ እቶት ምንጪ እናሃለወካ ከይነገርካ ናይ ዕለታዊ ወጻኢታት መውዕሎ ምውሳድ ገበን እዩ። እንተ ደኣ ግዒዝካ፡ ነቲ ናይ መዓልታዊ ሓገዝ ገንዘብ ምርካብ መሰልካ ውን ክጸልዎ ይኽእል እዩ። ስለዚ ናብ ሓድሽ ኣድራሻ ምስ ትቕይር፡ ኩሉ ግዜ ንሚግራሾንስቨርከት ክትሕብሮ ይግባእ።
ውሳነ ኣብ እትጽበየሉ እዋን ስራሕ እንተረኺብካ እንታይ ክትገብር ከምዘለካ ንምፍላጥ ተወሳኺ ኣንብብ
ናይ ዕለታዊ ወጻኢታት መውዕሎ ናይ ምርካብ መሰልካ ከብቅዕ እንከሎ
ሕቶኻ ተነጺጉ እዩ ዝብል ውሳነ እንተተበይኑልካ ወይድማ ክትስጎግ እንተተበይኑልካሞ እዚ ኣብ ግብሪ እንተውዒሉ ወይድማ ብወለንታ ካብ ስዊድን ናይ ምውጻእ ግዜኻ እንተተወዲኡ ናይ ገንዘብ ደገፍ ናይ ምርካብ መሰልካ ትስእን ኣለኻ ማለት እዩ። እዚ ምስኦም ዝነብሩ ትሕቲ 18 ዝዕድሚኦም ቆልዑ ናይ ምሕብሓብ ሓላፍነት ኣብ ልዕሊ ዘይብሎም ኩሎም ዓበይቲ ሰባት ተፈጻሚ ይኸውን።
ናይ ዕለታዊ ወጻኢታት መውዕሎ
ዝወሃበካ ናይ ዕለታዊ ወጻኢታት መጠን ከከም ኩነታቱ መግቢ ኣብ እትረኽበሉ ናይ ቦርድ ስደተኛታት መንበሪ ዲኻ ትነብር ወይስ መግቢ ኣብ ዘይትረኽበሉ መንበሪ ኢኻ ትነብር ዝብል ኣብ ግምት ዘእተወ እዩ።
ቦርድ ስደተኛታት ናይ ዕለታዊ ወጻኢታት መውዕሎ ክህበካ እንተወሲኑ እቲ ገንዘብ ምስ ዝቕመጠሉ ሒሳብ ዝተራኸበ ናይ ባንኪ ካርድ ክወሃበካ እዩ።
ብዛዕባ እቲ ንሓተትቲ ዕቑባ ዝወሃብ ናይ ባንኪ ካርዲ ተወሳኺ ኣንብብ
መግቢ ኣብ እትረኽበሉ መንበሪ ትነብር እንተሊኻ እትረኽቦ ናይ ዕለታዊ መውዕሎ
- በይኖም ንዝነብሩ ልዕሊ ዕድመ ዝኾኑ ሰባት 24 ክሩነር/መዓልቲ
- ናይ ስድራቤት ወጻኢ ንዘለዎም ልዕሊ ዕድመ ዝኾኑ ሰባት ድማ ንሓደ ሰብ 19 ክሩነር/መዓልቲ
- ዕድሜኦም ክሳዕ 17 ዓመት ንዝገበሩ ህጻናት ድማ 12 ክሩነር/መዓልቲ
መግቢ ኣብ ዘይብሎም መንበሪታት ንዝነብር ሰብ ዝወሃብ ዕለታዊ መውዕሎ ድማ
- በይኖም ንዝነብሩ ልዕሊ ዕድመ ዝኾኑ ሰባት 71 ክሩነር/መዓልቲ
- ናይ ስድራቤት ወጻኢ ንዘለዎም ልዕሊ ዕድመ ዝኾኑ ሰባት ድማ ንሓደ ሰብ 61 ክሩነር/መዓልቲ
- ዕድሜኦም 0–3 ንዝኾኑ ህጻናት 37 ክሩነር/መዓልቲ
- ዕድሜኦም 4–10 ንዝኾኑ ህጻናት 43 ክሩነር/መዓልቲ
- ዕድሜኦም 11–17 ንዝኾኑ ህጻናት 50 ክሩነር/መዓልቲ
ካብ ክልተ ንላዕሊ ቆልዑት ዘለዉዎም ስድራቤታት ነቶም ክልተ ዝዓበዩ ቆልዑት ሙሉእ ዕለታዊ መውዕሎ ነቶም ዝተረፉ ቆልዑት ድማ ናይ ፍርቂ መዓልቲ መውዕሎ ይረኽቡ።
እቲ ዕለታዊ መውዕሎ ካብ መግቢ ሓሊፉ ናይ ክዳውንቲን ጫማታትን፣ ናይ ክንክን ጥዕናን ኣፋውስን፣ ናይ ስኒ ሕክምና፣ ናይ ሽቓቕ መጥቀሚታት፣ ካልኦት ሃለቕቲ ኣቕሑትን ናይ መዘናግዒ ንጥፈታትን ወጻኢታት ክሽፍን ክኽእል ኣለዎ።
በዞም ዝስዕቡ ምኽንያታት ዕለታዊ መውዕሎኻ ክንከይ ይኽእል እዩ
- መንነትካ ንምምስራት ዘይትተሓባበር እንተኾንካ
- ናይ ዕቑባ ሕቶኻ ከይጻረ መታን ትሕባእ እንተኾንካ
- ሕቶኻ ብምንጻጉ ወይድማ ክትስጎግ ስለዝተበየነልካ ካብ ስዊድን ንምውጻእ ክትዳለው እንተዘይክኢልካ።
ፍሉይ መውዕሎ
በቲ ዕለታዊ መውዕሎ ክሽፈን ዘይኽእል ካልእ ከቢድ ጠለብ እንተልዩካ ፍሉይ መውዕሎ ይዋሃበኒ ክትብል ሕቶ ከተቕርብ ትኽእል ኢኻ። እቲ ነገር ወይድማ ኣገልግሎት ብኽቱር ከምእትደልዮን ንዕኡ መዕደጊ ዝኸውን ገንዘብ ድማ ከምዘይብልካን ብንጹር ክትገልጽ ኣለካ። ንኣብነት፣ እርኩያለ፣ ናይ ህጻን ጋሪ ወይድማ ናይ ክረምቲ ጫማ ክትደሊ ትኽእል። ቦርድ ስደተኛታት ኩሉግዜ ነቲ ድሌት በብንጽል ይግምግሞ።
ኩሉግዜ ጠለብካ ከማልእ ዝኽእል ዝሓሰረ ምርጫ መዕደጊ ዝኸውን መውዕሎ ጥራይ እዩ ዝወሃበካ።
ንኣብነት ከይዲ ምጽራይ ሕቶ ዕቑባኻ ንምርኣይ፣ ምስ ናይ ሪሰፕሽን ኣማሓዳሪ ሓላፊ ንምርኻብ ወይድማ ኣብ ጉጅለኣዊ ናይ ሓበሬታ ፍጻመ ንምርኻብ ናብ ቦርድ ስደተኛታት ክትመጽእ እንተተጸዊዕኻ ናይ ጉዕዞ ወጻኢታትካ ክሽፈነልካ ይኽእል። ብዛዕባ እዚ ምስ ናይ ምሕደራ ሓላፊኻ ተዘራረብ።
ቅጥዒ ቁጽሪr Mot78፣ ዓበይቲ ናይ ፍሉይ መውዕሎ ሕቶ ዘቕርቡሉ ቅጥዒ እዩ።
ዓበይቲ ሰባት ነቲ ናይ ፍሉይ መውዕሎ ቅጥዒ ከመይ ከምእትመልእዎ ኣብዚ ቀሪቡልኩም ኣሎ
ቅጥዒ ቁጽሪ Mot79 ድማ ትሕቲ ዕድመ ዝኾኑ ሰባት ፍሉይ መውዕሎ ዝሓቱሉ ቅጥዒ እዩ።
ነቶም ትሕቲ ዕድመ ዝኾኑ ሰባት ዝኸውን ናይ ፍሉይ መውዕሎ ቅጥዒ ከመይ ከምእትመልኡዎ ድማ ኣብዚ ቀሪቡልኩም ኣሎ
ቅጥዒ ቁጽሪ Mot72 ድማ በይኖም ዝኾኑ ህጻናትን በጽሒታትን ፍሉይ መውዕሎ ዝሓቱሉ ቅጥዒ እዩ
ናይ መንበሪ መውዕሎ
ስራሕ እንተልዩካ ወይድማ ስራሕ እንተረኺብካ ናይ መንበሪ መውዕሎ ክወሃበካ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ። እዚ ክኸውን ዝኽእል ልዕሊ ሰለስተ ወርሒ ዝጸንሕ ስራሕ እንተረኺብካን ናይቲ ቦርድ ስደተኛታት መንበሪ ናብ ዘይርከበሉ ቦታ ኬድካ ትሰርሕ እንተኾንካን እዩ። እቲ ናይ መንበሪ መውዕሎ
- ንስድራቤታት 850 ክሩነር/ወርሒ።
- ሓደሰብ ጥራይ ንዘለዎ ገዛ 350 ክሩነር/ወርሒ።
ውሳነ ብዛዕባ ገንዘባዊ መውዕሎ
እቲ ቦርድ ስደተኛታት ንገንዘባዊ መውዕሎ ዝምልከት ውሳነ ክውስን እንከሎ፣ ብዛዕባ እቲ ውሳነ በዚ ዝስዕብ መንገዲ ሓበሬታ ክወሃበካ እዩ
- ኣብ ሪሰፕሽን ትካልካ ብዝሰርሕ ምሕደራዊ ሓላፊ ወይድማ
- በቲ ቀሊል ምልክታ ዝበሃል መንገዲ።
ቀሊል ምልክታ ማለት እቲ ቦርድ ስደተኛታት ስዊድን ነቲ ውሳነ ናብቲ እትነብረሉ ኣድራሻ ብስሩዕ ፖስታ ዝልእኸሉ ሜላ እዩ። ኣብቲ ዝቕጽል መዓልቲ ድማ እቲ ውሳነ ብፖስታ ከምዝለኣኽናልካ ዝሕብር ካልእ ደብዳበ ንልእኸልካ። ጌጋ ከይፍጠር ንምጥንቃቕ ኢና ከምዚ ንገብር። እዚ ምስገበርና ናባኻ ካብ ዝለኣኽናሉ ዕለት ድሕሪ ክልተ ሰሙን እቲ ቦርድ ስደተኛታት እቲ ናይ ውሳነ ምልክታ ከምዝበጽሓካ (ከምዝተነገርካ) ጌሩ ይወስዶ። ድሕሪኡ ይግባይ ንምሕታት ሰለስተ ሰሙን ኣለካ።እቲ ዝሃብካና ኣድራሻ ዘይሰርሕ እንተኾይኑሞ ኣብ ስዊድን ምዝጉብ እንተኾንካ እቲ ውሳነን ናይ ቁጽጽር ደብዳበን ናብቲ ኣብ ናይ ምዝገባ ሰነድካ ዘሎ ኣድራሻ ክንልእኾ ኢና።ኣብቲ ቦርድ ስደተኛታት ምስተመዝገብካ ነቲ ዝቕበለካ ኣካል ኣድራሻ ናይ ሕጂ ኣድራሻኻ ክትነግር ኣለካ። ብተወሳኺ ፖስታኻ ብቐጻሊ ክትፍትሽ ኣለካ። ይግባይ ኣብ እትሓተሉ እዋን እውን እቲ ቤት-ፍርዲ ውሳነኡ በዚ ቀሊል ምልክታ ኣቢሉ ከፍልጠካ ክመርጽ ይኽእል እዩ።
ይግባይ ክትሓትት እንተደሊኻ
እቲ ቦርድ ስደተኛታት ብዛዕባ ናይ መውዕሎ ሕቶኻ ዘሕለፎ ውሳነ ግጉይ እዩ ዝብል እምነት እንተልዩካ፣ ይግባይ ናይ ምሕታት መሰል ኣለካ። እዚ ክኸውን እንከሎ ብዛዕባ እቲ ውሳነ ካብ ዝፈለጥካሉ (ዝተነገርካሉ) ዕለት ኣትሒዝካ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ሰሙን ንቦርድ ስደተኛታት ከተቕርብ ኣለካ። እቲ ቦርድ ስደተኛታት ነቲ ውሳነ ክቕይሮ እንተዘይክኢሉ ይግባይካ ናብ ምሕደራዊ ቤት-ፍርዲ ክመሓላለፍ እዩ። እቲ ምሕደራዊ ቤት-ፍርዲ እውን ይግባይካ እንድሕር ነጺግዎ ድማ፣ ናብ ይግባይ ሰማዑ ቤትፍርዲ (kammarrätten) ይግባይ ክትብል ትኽእል።
ይግባይ ክትሓትት እንከለኻ ክትገብሮም ዘለካ ነገራት ንምፍላጥ ተወሳኺ ኣንብብ
ብዛዕባ ዕለታዊ መውዕሎታትካ ወይድማ ብዛዕባ ካልኦት መውዕሎታትካ እተቕርቦም ሕቶታት እንተልዮምኻ
ንሓተትቲ ዕቑባ ብዛዕባ ዝወሃብ ገንዘባዊ ደገፍ ሓፈሻዊ ሕቶታት እንተልዮምኻ ናብ ቦርድ ስደተኛታት ክትድውል ትኽእል ኢኻ። ብዛዕባ ናይ ባዕልኻ መውዕሎታት ሕቶታት እንተልዮምኻ ድማ ናብቲ ናይ ሪሰፕሽን ኣካል ክትመጽእ ኣለካ። እቶም ናይ ቦርድ ስደተኛታት ሰራሕተኛታት ብምኽንያት ሕጊታት ሚስጥራዊነት ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ብተሌፎን ክዛረቡ ኣይኽእሉን። ናብ ናይ ሪሰፕሽን ኣካል ክትከይድ እንከለኻ ናይ LMA ካርዲኻ ተማላእ።


text:
ኣብ ልዕሊ ኤርትራ “እገዳ” ንምውሳን ዝተፈጸመ ዓሎቕ ዕርቃኑ ስለዝወጸን ዝተበለለን ኣብ ወያነን ኣሳሰይቱን
ከቢድ ተርባጽ ፈጢሩ ምህላዉ ተቓሊዑ፣
ኣብ ልዕሊ ኤርትራ “እገዳ” ንምውሳን ዝተፈጸመ ዓሎቕ ዕርቃኑ እናወጸን እናተበለለን፡ ከም ውጽኢቱ “እገዳ” ናይ ምልዓል ቃና እናለዓለ ምምጽኡ፡ ኣብ ወያነን ኣሳሰይቱን ከቢድ ተርባጽ ፈጢሩ ከምዘሎ ተቓሊዑ፣
ቤት-ጽሕፈት ሚኒስተር ዲኤታ ወያነ፡ ኣብ መወዳእታ ዝሓለፈ ወርሒ፡ ናብ ኩሎም ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ሚሺናት ኣብ ዝሰደዶ ዘዋሪ መልእኽትን ናይ ስራሕ መምርሒን፡ “ኤርትራ፡ኣብ ልዕሊኣ ተነቢሩ ዘሎ እገዳ ንምልዓል” ወይ ስኒ ዘይብሉ ንምግባሩ፡ ኣብ ዝተፋላለየ ሃገራት እናተንቀሳቐሰት እተካይዶ ዘላ ዲፕሎማሲያዊ ስራሕ ክትዕወተሉ እንተኽኢላ፡ መዘዙ ከቢድ ከምዝኸውን” ብምጥንቃቕ፡ ናይ ኤርትራ ዕላማ ንምፍሻልን እቲ “እገዳ” ጸኒዑ ዝያዳ ግብራዊ ዝኾነሉ ኩነታት ንምፍጣርን ኩሎም ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ልኡኻት ኣበርቲዖም ክንቀሳቐሱ ጸዊዑ፣
ውሽጣዊ ሰነዳት ወያነ፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ ኬንያን ሱዳንን ዘካየዶ ዑደት፡ ሓለፍቲ ዝተፈላለዩ ኣካላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣስመራ ምብጽሖም፡ ላዕለዋይ ልኡኽ ኤርትራ ኣብ ፓሪስ ዘካየዶ ምብጻሕን ምስ ተቖጻጻሪ ጉጅለን ኮሚቴ እገዳን ዘካየዶ ርክባትን፡ ኤርትራ ኣብ ጀኔቭ ኣኼባ UPR ዝረኸበቶ ደገፍ፡ ትኩረት ክወሃቦ ዝግባእ ጉዳያት ምዃኑ ብምምልካት፡ ብኣጠቓላሊ ኣብ ልዕሊ’ቲ “እገዳ” ኣሉታዊ ኣመለኻኽታ እናዓበየ ምምጽኡ፡ ንኤርትራ ምቹእ ኩነታት ክፈጥረላ ዝኽእል ሓደገኛ ኣንፈት ምዃኑ ኣስሚሩሉ፣
ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝሓለፈ ብቁጽሪ 1907ን 2023ን ዝፍለጡ ክልተ ብይናት “እገዳ”፡ ብቐለም ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝተሰናድኡ ምዃኖም ሓድሽ ሓበሬታ’ኳ እንተዘይኮነ፡ ውሽጣዊ ሰነዳት ወያነ፡ ነዚ ሓቂ’ዚ እውን ደጊሙ ኣረጋጊጽዎ ኣሎ፣ እቲ ሰነድ፡ መልእኽቱ ኣብ ምጥቕላል፡ “ነቲ ርሳስ ሒዛቶ ዘላ ሃገር ዩናይትን ስቴትስ ስለዝኾነት፡ ንሳ ንመርገጺኣ ክሳብ ዘይቀየረት፡ እገዳ ናይ ምልዓል ሓደጋ ክህሉ ኣይኮነን፡ የግዳስ ስኒ ዘይብሉ ክኸውንን እናተባሕጎገ ክኸይድን ዘሎ ዕድል ዕጽው ኣይኮነን፡ ነዚ ንምክልኻል ድማ’ዩ ብወገንና ሓያል ጻዕሪ ክካየድ ዘለዎ” ብምባል፡ ንውጥን ወያነን ኣሳሳይቱን ኣነጺሩ ኣቕሪብዎ ኣሎ፣ ተዓዘብቲ ምሉእ ስእሊ ምእንቲ ክወስዱ፡ ሚኒስትሪ ዜና፡ እቲ ሰነዳት ከምዘለዎ ብማዕከናት ዜና ክዝርግሖ ምዃኑ የፍልጥ፣
****ኣ.ዜ.ኤ****


text:
ኣብ ዓዲ-እንግሊዝ ዝነብር ምሁር ስነ-ቑጠባ ዶ/ር ተስፋይ መሓሪ፡ ስለምንታይ ኣብ ኤርትራ ዋጋ ዕዳጋታት ከምዝጎደለ ክትንትን ከሎ፡ ዋጋ ዝጎድል ወይ ቀረብ ክበዝሕ ከሎ ወይ ከኣ ኣብ ዑደት ዝርከብ ገንዘብ ክውሕድ ከሎ ምዃኑ ይጠቅስ። ኣብ`ዚ እዋን`ዚ ዘይልሙድ ዝኾነ ወሰኽ ቀረባት ስለዘይተሰምዐ ግን፡ እቲ ቀንዲ ምኽንያት፡ ባንኪ ኤርትራ ባጤራ ናቕፋ ብብዝሒ ናብ ዑደት ከይወጽእ ቁጽጽር ስለዝገበረ`ዩ ዝብል እምነት ኣሎ።
ኣብ ዕዳጋታት ኣስመራ፡ ዋጋ መግቢ ብ60 ክሳብ 70% ከምዝወረደ ይንገር ኣሎ። “እቲ ቐረብ ጎዲሉ እንተዝኸውን፡ እቲ ዋጋ ኣይምጎደለን፡ እቲ ነጋዳይ ባዕሉ ብፍቓዱ ነታ ኣቕሓ ይሸጣ እንተልዩ ጸገም የብላን፡ ሸማታይ ከኣ በታ ኣብ ጅብኡ ዘላ ዝወሓደቶ ገንዘብ ነቲ ዘድልዮ መግቢ ክገዝእ እንተኽኢሉ ጸገም ኣይኮነን” ይብል ዶ/ር ተስፋይ መሓሪ። ገንዘብ ካብ ባንኪ ክነውጽእ ኣይከኣልናን እናበሉ ዘማርሩ ነበርቲ `ውን ውሑዳት ኣይኮኑን። ንሰራሕተኛታት መንግስትን ነቲ ውሑድ ደሞዙን ምቹእ ኩነታት ከምዝፈጠረሎም ዝግልጹ`ውን ከምኡ ውሑዳት ኣይኮኑን።
ብዛዕባ ኣድማዕነትን ክውንነትን`ቲ ሓዲሽ ፖሊሲ ካብ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ንምስማዕ ምትሕብባር ኣይረኸብናን።
ምሁር ስነ-ቑጠባ ዝሃበና ናጻ ርእይቶ ግን ቀሪብና`ለና።


text:
(ጋረድ ይነበብ)
ኣብ ወረዳ ኣሕፎሮም ዝነበረ ዋና ኣመሓዳሪ ናብ ዓድዋ ክምደብ ብምግባር ፣ካብ መቐለ ንኣኹሱም ክሽየም ብምግባር፣ከንቲባ ዓድዋ ዝነበረ ኣብ ካሊእ ወረዳ ስልጣን ብምሃብ ወጮ ተገልበጥካዮ ወጮ ዝኾነ ኣሰራርሓ እዩ። ምኽንያቱም÷
1/ ቅድሚ ኹሉን ልዕሊ ኹሉን ህዝቢ ትግራይ (ኣብቲ ዝተመደብሉ ወረዳ) ንዞም ኣመሓደርቲ ተባሂሎም ዝሽየሙ ዘለው ሰባት ኣይመረፆምን። ናይ ዲሞክራሲ ቀዳማይ ባእታ ድማ ህዝቢ ብዝመረፆን ብዝደለዮን ክመሓደር ምግባር እዩ። ስለዚ ሕገ-መንግስቲ ክኽበር ይግባእ።
2/ ኣብ ወረዳ ኣሕፎሮም ካብ ኣብኡ ፍስሃ በርሀ ስልጣን ዋና ኣመሓዳርነት ብውርሲ( ብውህብቶ) ዝተረከበ ሰብ ( ቅድሚ 2 ዓመት ከም ሰሜን ኮርያ ኢለ ፂሒፈዮ ኔይረ) ናብ ህዝቢ ዓድዋ ተሞክርኡ ከስፍሕ ደጊምካ ምምዳብ እዞም ሰባት ዳተባረዩ ዳተቐያየሩ ናይ ቦታ ለውጢ ዳገበርካ ህዝቢ ከመሓድሩ ምግባር ንቲ ፀገም ዘጋድድ እንበር መሰረታዊ ፍታሕ ኣይኮነን። ህዝቢ ትግራይ ካልኦት ደቁ ዕድል ዘይውሃበሉ ምኽንያት ግልፂ ኣይኮነን። ትግራይ ናይ ውሑዳት ጥራሕ ንምንታይ ንገብራ?።
3/ ቡሱሩ ህዝቢ ትግራይ ሓዱሽ ገፅ ክርኢ፣ ሓደሽቲ ኣመሓደርቲ ክርኢ ንምንታይ ዕድል ዘይወሃቦ። ብኔትወርክ ዘይተጨማለቑ፣ ሕሽክርናን ክድምናን ዘይለመዱ፣ ብሓዱሽ መንፈስ፣ ብወነ ክስርሑ ዝኽእሉ ሰባት ክምደበሉ ዘይግበር።
4/ ህዝቢ ዘንፀርፀሩ ዘብከዩ ሰባት ኣብ ኽንዲ ክሕተቱን ክወርዱን ምግባር ወረዳ ምቅይያር ጥራሕ ንቲ ተሃድሶ ብባዶ ምርባሕ እዩ ዝኸውን።ኣበልናን ዶ ቀደሙ ዶ ዘብል እዩ።
5/ ህዝቢ ዘበከየ፣ መንጪቱ መነጫጪቱ ጁቡኡ ዘህጠረ ኣብ ትእምት መዲብካ ዓብይ ሌባ ክኾን ምምዳብ ስምዒት ህዝቢ ምጉዳእ እዩ።
6/ ህወሓት ዝጋገዮ ዘሎ እዞም ኣብ ውሽጣ ዘለው ሌያቡ ዝሰረቕዎ ገንዘብ ተዘይተረኺቡስ ንፁሃት እዮም ኢልካ ምምዳብ መወዳእትኡ ምስ ህዝቢ ትግራይ ከቆራርፆ እዩ። ጉሒላ ሌያቡ ክሰርቁ እንከለው ወይእውን ምስራቖም ኢድ ብኢድ ተዘይተታሒዞም ንፁሃት እዮም ኢልካ ህዝቢ ከመሓድሩ ምምዳብ ንህወሓት ዋጋ ከኽፍላ እዩ። ሌባ ፍራ እኮ የለን። ያው ሌባ ሌባ እዩ። መን ሌባ እዩ ዝሰረቖ ዝጓሓሎ ብቐሊሉ ዝርከብ?። እቲ መሐረፆ ዘሕርፅዎ ሚልዮናት ቕርሺ ናይ መን ምኻኑ ተዝፅናዕ ክንደይ ጉድ ምተረኸበ።
7/ ህወሓት ቡሱሩ ተመሳሰልቲ ሰባት ጥራሕ ድዩ ኣመሓደርቲ እንዳገበረ ክምድብ ዘለዎ።ህዝቢ ኮ ለውጢ እዩ ዝደሊ።ለውጢ ድማ ሓዱሽ ገፅ ዘይተመራሰሐ ጉልበት ዘለዎ እንበር ወረዳ ካብ ወረዳ ምቅይያር ወጮ ተገልበጥካዮ ወጮ እዩ።
********


text:
ኣብ መስርሕ ምርጫ እታ ሃገር ምጭብርባር ኣሎ ዝብል ብዙሕ መጎተ ምልዓሉ ተኸቲሉ ንምርጫ ቦርድ እታ ሃገር ብምቕዋም ተደጋጋሚ ናይ ተቃውሞ ሰልፍታት ምኽያዶም ከም ውጽኢቱ ድማ ምሃብ ድምጺ ኣብ ክንዲ ብምዝጉብ ኣሰር ኣጻብዕ ብወረቐት ክኸውን ዝብል ሓድሽ ሕጊ ምውሳኑ ይፍለጥ።
ኣብ ወርሒ ነሓሰ ኣብ ኬንያ ንዝኻየድ ሃገራዊ ምርጫ ንምምዝጋብ ኣብ ጎደናታት ናይሮቢ ኣብ ኣፍደገ ሴንት ፒተር ክላቨርስ መባእታ ቤት ትምህርቲ ንዝርኸቡ ኣስታት 20 ዝኾኑ ሰባት እቲ ናይቲ መዓልቲ ምውቕ ኩነታት ኣየር ዝጸልዎም ኣይመስልን።
ሓደ ካብኦም ሳሙኤል ንጆሮገ ከምዚ ይብል።
“ ንዝቕጽል ፕረዝደንት ኮነ ኣባላት ፓርላማን ካልእን ድምጺ ምሃብ መሰልና’ዩ።”
ሎሚ ካብ መወዳእታ ናይ መረጽቲ ምምዝጋብ መዓልታት ቀዳመይቲ መዓልቲ እያ። እዚ መስርሕ ምምዝጋብ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ክዛዘም’ዩ።
ናይ ኬንያ ነጻ ምርጫ ቦርድን ኮሚሽን ዶብ ማናጀር ዝኾኑ ኣንድሪው ሊሞ ክሳብ ሕጂ እቲ መስርሕ ምዝገባ ብጽቡቕ ይኻየድ ምሕላው ይገልጹ።
“ካብ መመዝገቢ ኑቕጣታት ዝበጽሓና ሪፖርት ዘተባብዕ እዩ። ብርግጽ ከም ናይ መጀመርያ መዓልቲ ምዃኑ ሓደ ሓደ ጸገማት ማለት ምውፋር መዝገብቲ ገለ ሰባት እዋን ደንጉዮም ኣብቲ ቦታ ብምርኻቦም ማእከላት ደንጉዮም ተከፊቶም እዮም እንተኾነ እዚ ዝበሃል ዓብይ ጸገም ኣየጋጠመን።”
እዚ ምዝገባ ወሃብቲ ድምጺ የካቲት 14,2017 ዝዛዘም ኾይኑ መሰረታዊያን ወሃብቲ ድምጺ ግን ብቅዋማዊ ቤት ጽሕፈታት ወይ ህዝባዊ ኣገልግሎት ወሃብቲ ቤት ጽሕፈታት ኣቢለን ግን እቲ ምርጫ ኽካየድ 90 መዓልታት ክሳብ ዝተርፎ ክምዝገቡ ከምዝኽእሉ ይፍለጥ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
መንግስቲ ኢህወዴግ ደሕንነት፣መሰልን ክብርን ዜጋታቱ ንምሕላው ስለዘይክኣለ ብቕዓት ብዘለዎ ካልእ ዲሞክራሲያዊ መንግስቲ ክትካእ ናይ ኢትዮጵያ ተቓዋሚ ፓርቲ መድረኽ ሓቲቱ።
ኢህወዴግ ብወገኑ ናይታ ሃገር ሽግራት ንምፍታሕ ዘኽእሉዎ ኩነታት ንምፍጣር መንገዲ ምጅማሩ ገሊፁ’ሎ።
ናይ ኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሓድነት ፓርቲ ሎሚ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለፂ ገዛኢ ፓርቲ ኢህወዴግ ድሕነት ዜጋታት ንምሕላው ስለዝኸይአለ ድሕነትን ሓድነትን እታ ሃገር እውን ኣብ ሓደጋ ወዲቑ’ሎ ይብል።
ምኽትል ኣቦ መንበርን ሓላፊ ህዝባዊ ርክብን እቲ ፓርቲ ኣቶ ሙላቱ ገመቹ ሎሚ ኣብዝተፀውዐ ጋዜጣዊ መግለፂ ድሕነትን ሰላምን ዜጋታት ኣብ ሕቶ ኣትዩ ስለዘሎን መንግስቲ መፍትሒ ክህብ ስለዝይኸኣለን ኣማራጺ የድሊ እዩ ኢሎም።
“ኣብዚ ሕዚ እዋን መንግስቲ ኢህወዴግ ናይ ዜጋታት ድሕነት፣መሰልን ክብርን ኣኽብሩ ማሕበራዊ ፍትሒ ኣስፊኑ ንኢትዮጵያ ንምምሕዳር ብቕዓት ስለዝስኣነ፤ብቕዓት ብዘለዎ ካልእ ዴሞክራሲያዊ መንግስቲ ክትካእ ከምዘለዎ መድረኽ ብፅኑዕ ይኣምን።”
ብከመይ ኣገባብ ንዝብል ሕቶ ምኽትል ኣቦ መንበርን ሓላፊ ርክብ ጉዳያት ወፃእን መድረኽ ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስ ከምዚ ክብሉ ይምልሱ።
“ኣብ ውሽጢ ይኹን ኣብ ወፃኢ ግን ኸኣ ኣብ ሃገርና ሰላማዊ ለውጢ ክመፅእ ዝደልዩ ኩሎም ወገናት ክሳተፍሉ ዘለዎም ሰፊሕ ህዝባዊ ዘተ ክካየድ ኣለዎ።ፃውዒትና ነዚ መንግስቲ እዚ በዚ መስርሕ ንምቕያር ዘኽእለና ስርዓት ምድላው ዝብል እዩ።”
ኣባል ውድባት መድረኽ ናይ ኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ፣ዓረና ትግራይ፣ምንቅስቓስ ሓርነት ሲዳማን ናይ ኢትዮጵያ ሶሻሊስ ዴሞክራስቲ ፓርቲ እዮም።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ኢህወዴግ ትማሊ ረቡዕ ኣብዘውፅኦ መግለፂ እታ ሃገር ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ዝለዓለ ፀገም ከም እትርከብን ንዝተፈጥረ ሽግር መፍትሒ ንምሃብ ዝለዓለ ምድላው ይገብር ከምዘሎን ፈፃሚ ስራሕ ናይቲ ግንባር ሓቢሩ።
እቲ ፈፃሚ ስራሕ ንናይታ ሃገር ህዝቢ ሕቶ ምሉእ ምላሽ ንምሃብን ናይ ፌደራል ስርዓት ብዝተኣማምን ንምሕላውን ምቹእ ኩነታት ንምፍጣር ነካይዶ ዘለና ኣኼባ ብዓወት ክንዛዝሞ ኢና ይብል።


text:
ዓመጽ መቕርባት ኣብ ምርኣይ ተመኵሮ ዘሎዎም ቈልዑ
ዓመጽ መቕርባት ኣብ ምርኣይ ተመኵሮ ዘሎዎም ቈልዑ
ተመኵሮ ዓመጽ ማለት:-
- ንዓመጽ ምቅላዕ (መውቃዕቲ: ምድፋእ: ወሲባዊ ዓመጽ: ምሽጋር ከምኡ’ውን ብስምዒታዊ ንጽገት ምፍርራህ)
- ዓመጽ ምስማዕ ወይ ምርኣይ
- ምልክታት ዓመጽ ምርኣይ (ንኣብነት ስምብራት: ዝተቐደደ ክዳን: ዝተሰብረ ነገር: ፍርሃት)
- ሃዋህው ስድራ ምርዳእ
ዚበዝሑ ቈልዑ: ኣብ ስድራኦም እንታይ ከም ዘጋጥም ይፈልጡ’ዮም፤ ዋላ’ኳ ኣዝማድ እንተ ዘይመሰሎም። ሓደ መቕርቦም ጽቡቕ እንተ ዘየሎ: ቈልዑ ቀልጢፎም ቆብ የብልዎ፤ ኵሉሳዕ ግን ብዛዕባ ስምዒታቶም ኣይዛረቡን’ዮም። ሓደ ቈልዓ ጽቡቕ እንተ ዘየሎ ወይ ሻቕሎት እንተሎዎ: ኪጻወት ከሎ ወይ ብኻልእ ኣገባብ ኣብ ጠባዩ ይፍለጥ።
ጥርዓን ሻቕሎት ምእታው
ሓደ ቈልዓ ይጕዳእ ኣሎ ኢልካ ትጥርጥር/ሪ’ዶ? ኣብ ቤ/ጽ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ናይ ሻቕሎት ጥርዓን ኣእትው/ዊ። ቤ/ጽ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ነቲ ኵነታት የጽንዖ፤ ዝርርባዊ ደገፍ ይህብ፤ ዘድልዩ ስጕምትታት ከኣ ይወስድ።
ሓደሓደ ሰብ ሙያ: ናይ ሻቕሎት ጥርዓን ኬእትዉ: ብሕጊ ግቡእ ኣሎዎም። ንኣብነት ኣብ ኣብያተ ትምህርቲ: ኣብ ኣገልግሎት ሕክምና ወይ ኣብ ፖሊስ ዚሰርሑ እዚ ሕጊ ይምልከቶም።
ዓመጽ ንዝተመከሩ ቈልዑ ዚወሃብ ደገፍን ሓገዝን
ኣብ ቤ/ጽ ማሕበራዊ ኣገልግሎት: ቈልዓን መቕርቡን ሓገዝ ኪረኽቡ ይኽእሉ:-
- ዝርርባዊ ደገፍ
- ንጥፈታት ጕጅለ ንቘልዑ
- ጥቕሚ ቈልዑ ንምሕላው: ንግደ ወላዲ ምድጋፍ
- መራኸቢ ሰብ ወይ መራኸቢ ስድራ
- ኵነታት ጽንክር እንተ ኢሉ: ካልኦት ስጕምትታት ምውሳድ፤ ንኣብነት መዕቈቢ ገዛ
ኣብ ህጹጽ ሓደጋ ኵሉሳዕ 112 ደውል/ሊ።
ዚርከብ ሰብ:
- ንጥፈት: Socialkontoret
- ቍጽሪ ስልኪ: 0225-55165