text:
Months after the tragic loss of the 357 Eritrean refugees off the coast of the Italian island, Lampedusa, the “Eritrean government” is preparing to celebrate the 40th anniversary of the liberation era ‘Bologna Festival’, early July, 2014. What is your stand on this?
Voice of Assenna:Intv with Yemane T/Gergish, Fmr Member of the EPLF’s Secret Party & Intelligence – Part 6 – Saturday, Aug 30, 2014
Voice of Assenna: Let’s Challenge the Dictator at Home, Rather than Dying Weekly at the Mediterranean Sea; Thursday, 28 Aug, 2014
Immigration court overturns Home Office decision to refuse entry to Yordanos Takle Tesfagabir who wed at just 15
The Home Office has failed to prevent an African woman coming to Britain despite fears she was involved in an illegal underage marriage when she was just 15.
Theresa May, the Home Secretary, fought to bar Yordanos Takle Tesfagabir from this country on the grounds her marriage had been illegal.
But immigration judges overturned the Home Office’s decision even though they were unable to obtain conclusive evidence that marriage at such a young age was legal in Mrs Tesfagabir’s homeland.
Judges ruled the woman, who is from Eritrea, can be reunited with her husband, who now lives in Britain as a refugee.
One expert expressed surprise that the court could take such an important decision based on unclear evidence.
Read More: The Telegraph
Understanding Nisu Nihna as a declaration of protection even by committing heinous crime: What’s the evidence?
At the biggest Eritrean public meeting held in Jeddah celebrating reconciliation between the ELF-RC and the PLF, Osman Saleh Sabe explained that he never knew that what he was doing was wrong. He added, he was misled by his supporters’ loudness, cheering and clapping hands. He said in a clear statement that the staunch supporters were fully responsible for what had gone wrong. Accordingly, in an autocratic leadership the onus of putting sense into the leadership rests on the staunch supporters’ level of loudness, which is expressed in the form of loud cheering, dancing, and clapping hands. In sports, for example, athletes are carried away with the excitement of their fans. With the loudness and cheering, the playing defenders are into more defending and the playing attackers are driven into more attacking. Similarly, autocratic leaders like Isayas seek to excel in everything by suppressing dissenting opinions, even minor controversial issues about their governance. Despite Isayas’s intimidation and threats the people’s dissenting opinions could not be brought under complete control. Yes, because he is surrounded by some yes-persons, he thinks he’s always right and his word is the law and final. His only concern is the Eritrean Diasporas diehards, offshore investors. There is no governance issue so long the offshore investors are clapping their hands in support of what he is doing.
Isayas designed himself by fitting into the shoes of Sabe. Isayas as a supreme power runs Eritrea like a tiny shop, everything is within his reach and no need for step tools to reach high shelves where the old items are collecting dust, such as the constitution. Isayas is only humbled and warmhearted as well as blinded by the loudness of his fans and cheerleaders. He doesn’t have mental illness. He is just endeared to his staunch supporters who pay the 2% (two percent). He appears to be a reflection of what the offshore investors want him to be. He is a vulture because the Diasporas diehards are loud, cheering and dancing at his vulture policies. They could bring him to his sense if they would – just by singing and dancing taming songs. Let me quote Hady (Awate.com article, years back) warning the readers, “Don’t follow Isayasism because it is accused of irrationality.” And let me add to that the following: If you currently follow Isayasism, please work hard to put sense into it so as to be tamed. Otherwise, the opposition is much stronger nowadays and can apply Mengistu’s principle of “Ma’n Yiferal” (fear not those who do not deserve respect) and that would send the country into hell. Your taming effect will help to avoid having another Somalia or Libya in Africa. Don’t let Eritrea just be another Somalia or Libya.
If Eritrea would become another Somalia or Libya, it is only because of the Isayas’s staunch supporters, who are cheering and dancing at the innocents’ mishaps. Indeed, only through sense making cheering and dancing Eritrea can be saved from becoming a failed state. Tragedies like Lampedusa are not to be celebrated with cheering and dances, commending the accused and condemning the victim. The day of the mishap should be a day to be observed with silence in memories of those who died in all tragedies. Like Sabe said bringing to the attention of his staunch supporters, let not the Diasporas diehards mislead Isayas into more of Lampedusa by their cheering and dancing at the memories of the tragedy. The anniversary should be a day of condemnation for not taking action before the tragedy occurred.
Isayas should not be underestimated. He single handedly whack-a-moled his comrades and silenced the whole population inside Eritrea. All previous and current higher officials are/were made to look like free officials. According to oxford dictionary, whack-a-mole is “an arcade game in which players use a mallet to hit toy moles, which appear at random, back into their holes.” For sure, Isayas has been treating those around him like toys hammering them into their holes whenever they try to pop up. He gives them no choice. Once whack-a-moled, they are either cowed into silence or become cow milked Isayas guys and those demented are made to look like compelled to flee the country on the condition no to open their mouth against him. Those with dissenting views are not allowed to remain even walky talky let alone to flee the country. Their only place is in the highly guarded containment facilities or the solitary-confinement cells. And those who are cow milked Isayas guys always have to comply with his absolute authority, listening with unquestioning obedience in that they freeze when they are told to freeze and to unfreeze when they are told to unfreeze. Internally everything is under his control. Externally, as an interest-based political negotiator and not a principled politician serving the country and its people, he failed to attract foreign investors or to establish good relationship with other countries. Negotiation, if any, should ensure that everything revolves around his safety and protection of his interest. He considers any feedback from those around him as intrusion into his right of making decisions. That is why all of his officials perform at their best blind focus doing only what they have been told to do.
Revolutionists are adventurists by their nature. They are energetic and motivated, capable of being in many places at the same time in order to train additional brains and hands, however; Isayas proved to be otherwise endeavoring to be in all places at the same time not to train but to ensure his absolute control. Thus, Isayas has become an effective detractor betraying the ideals of the revolution, deviating from the legacies of the fallen heroes and putting his comrades in endless sufferings. He, therefore, falls within those who come to power in the name of the masses and then engage in mass destruction to consolidate and maximize their own power (dictatorship). In the process Isayas provided fertile grounds for corruption and even human traffickers in an effort to reach and punish those who departed him. If the chased escapees had landed safely elsewhere and continue to remain a threat to Isayas, his staunch supporters would work hard to malign and disparage them.
Therefore, if Isayas is only concerned with the 2% payers’ feelings and he is doing what he is doing only to satisfy them, then they are fully responsible for the horrible crimes he is committing. Isayas seeks achievements that trigger his staunch supporters cheers and excitements and he is ready to go as far as what it requires, even to the extent of committing unheard of crimes against the innocent Eritreans. What then? As guiders of his actions, it is only them who have to make sense and not him.
The staunch supporters are ready to put their lives at risks by virtue of their commitment to their vows of ‘Isu NiHna, NiHna Isu’. Again the staunch supporters by taking vows they are committed to represent him. The rule of representation grants the victims of Isayas the rights of action at law against all those who voluntarily stepped into his shoes (the vow takers). The victims can sue the vow takers individually or collectively to stand a trial in place of Isayas for damages they sustained or suffered at the hands of Isayas. Knowing that and in order to defend the vow takers, Isayas created YPFDJ (Young People’s Front for Democracy and Justices) to protect the vow takers, using YPFDJ as their first line of defense. Thus, the YPFDJ for the first time has become an overseas wing that represents Isayas’s military establishment. The members are SAWA trained and are believed to protect Isayas’s offshore interest against the oppositions’ actions of rage.
The YPFDJ members rather than being pushed into discomfort zones or confrontations with their sisters, brothers, or other family members in the process of defending Isayas’s interests, they should take command of their thinking and feelings to deal with them amicably. That kind of approaches will promote bottom-up flow of new transformation or tendencies. Only then YPFDJ members will become what they claim, standing for democracy and justices thereby changing the direction of the wind in Eritrea. Empower yourself with creating different reality on the ruins of group thinking and don’t be swayed by empty threats of Isayas claiming to have thousands of eyes and long reach. Don’t expect recognition or appreciation from Isayas and the group thinking that he wants to implement in your YPFDJ will only develop destructive behaviors in each of you, like it did in those before you.
You know well that your YPFDJ does not have cohesiveness with PFDJ. You don’t have “we-ness” with them. You are already into ‘them and we’ because you understand what the wording ‘democracy and justices’ means. This means you don’t belong to their group thinking and, therefore, you don’t have to conform to it. Your conformity to their group thinking is an accomplishment to Isayas but an embarrassment to you because you are at SAWA generation age and conforming to the group thinking would be a betrayal to them. Indeed, your cohesiveness of “we-ness” goes with the youth on the other side.
Because the Isayas’s group interest does not represent the Eritrean people, we have diverging interests. So long you (YPFDJ) are defending Isayas’s interest and the other youth are defending his victims (the whole Eritrean people) there is no convergence of interest to be served and that is bad for the nation building. As you are well aware, the people are suffering as a result of Isayas’s abuses of power. The suffering people are fighting for their suffrage, the right to choose their own destiny like the other people in other countries to have dignity as well as destiny of democracy and justices. Should you be part of the group thinking you would be intoxicated with anti-Eritrean people and as a result you’re going to have no command of your judgment – your behavior will be similar to that of a person with a blood alcohol concentration of 0.15%, a level consistent with legal intoxication having impaired judgment and wrong perception or trouble understanding what you are doing despite your claim that you stand for democracy and justices. Make no mistake; the youth on the other side were not intimidated by Isayas’s threats when they occupied many of his embassies. To avoid recurrence, Isayas wants to turn the youth on both sides against each other. What you both have to do is to explore means of engaging each other for the sake of saving Eritrea and its people.
Happy Eritrean Revolution day to all.
Mamino
ሳልሳይ ክፋል
ኤርትራ ንኤርትራውያን! ንመን ድኣ..?
ቅድሚ ናብቲ ዘልዓልኩዎ እዋናዊ ዛዕባና ምእታወይ፡ ገለ ካብቲ ዝመጻኒ ኣዝዩ ብዙሕ ርእይቶታት ኣነ ውን ናተይ ትዕዝብትን ንእሽቶ ኣፍልጦይን ወስ ከብል፡፡ ብዙሓት ምስቲ ዘልዓልኩዎ ሓሳብ ዝሰማማዕ ጉዳይና ኣብ ሸንኮለል ኣይነእትዎ፡ ሕቶ ኤርትራ ንኤርትራውያን ብቓልስና ተመሊሱ ዝተዓጽወ መዝገብ ኢዩ ዝብል ስለ ዝኾነ፡ ነቢቦም ንዝሃቡኒ ሃናጺ ርእቶኦም ከመስግኖም ይደሊ፡፡ ገለ ሒደት ግን፡ እንተስ ብፍላጥ ሓደው ሕጂ እውን ከምታ ዘለናያ ኣብ ሃለውሳ ንንበር ዝዓይነቱ ግብረ መልሲ እውን ኣንቢበ ኣለኹ፡፡ ናይ ገለ ከኣʼሞ ንቐባራይ ምርዳእ ብኣፍልጦ ዘይኮነ ብስሚዒት፡ ነቲ ናይዚ ኩሉ ገጢሙና ዘሎ ኣዝዩ ከቢድ ጥፍኣትን ብርሰትን ተሓታቲ ዝኾነ፡ ኢሳይያስን ሒደት ጉጅልኡን ተቓወምቲ ዝመስሉ ጠበቓታት እቲ ስርዓት፡ ኲናት መን ከም ዝጀመረ እንታይ መረጋገጺ ኣለካ..? ለውጢ ንደሊ ኢና ግዳ ንሓደ ኢሳይያስ ጸሊእካ ዘይኮነ ኣይትዛረብ ዝዓይነቱ ኢዩ፡፡ እታ እዋናዊት መዛረቢ ዛዕባና ኢሳይያስ ብሃሱሳቱ ኣብ ምክፍፋል ደምበ ተቓውሞ ዝደረሳ ትያትሮ ኤርትራ ንኤርትራውያን እውን ይውስኹ፡፡
ሓደ ከነጽሮ ዝደሊ ኢሳይያስ ነዚ ኩሉ ወሪዱና ዘሎ ኣደራዕ ክጥጅእን ክገብርን ከም ሰይጣን በዓቲ በይኑ ኣይተጓዕዘን፡፡ ሕጂ ውን ኣብ ምጥፋእናን ምጽናትናን ንበይኑ ኣይኮነን ዘሎ፡፡ ቃልስና ምስ ሓደ ኢሳይያስ ጥራይ ኮይኑ ኣይፈልጥን፡፡ ኢሳይያስን እቲ ባዕሉ ጸፍዩ ባዕሉ ዘንጫጨሖን ጉጅልኡን ዘስረጾ ግናይ ኣተሓሳስብኡን መዓሙቕ ክድበዩ ኣለዎም፡፡ ኣብ ኤርትራ መሰረታዊ ለውጢ እንተዘይ ኮይኑ፡ መለሳ ቆሎ ጥጥቖ ዝዓይነቱ ስርዓት ኣየድልየናን ኢዩ፡፡ በቃ ስልጣን ካብ ህዝቢ ንህዝቢ ክኸውን ኣለዎ፡፡ ብዊንታ ሸፋቱ ዘይኮነ ብሕግን ስርዓትን ትመሓደር ሃገር ክትህልወና ኣለዋ፡፡ ንብዙሕነትና ማእከል ዝገበረ ሕጋውን ተሓታትን መንግስቲ ክህልወና ኣለዎ፡፡ ስለዚ ጽሑፈይ ምጽላእን ምፍታውን ንኢሳይያስ ዘይኮነ፡ ነቲ ኣብ ኤርትራ መሰረታዊ ለውጢ ክረጋገጽ ኣለዎ ዝብል ዝተበገስኩሉ ቁኑዕ ፖለቲካዊ ስነሓሳብ መሰረት ዝገበረ ኢዩ፡፡ መሰረታዊ ለውጢ ክረጋገጽ ድማ፡ ኣብቶም ስልጣን ብሰለማዊ መንገዲ ናብ ህዝቢ ከረክቡ ዘይክእሉ ኢሳይያስን ጉጅልኡን ጠበንጃ ደምበ ተቓቀወሞ ክቐንዕ ኣለዎ፡፡ ኢሳይያስን ጉጅልኡን ስልጣን ብሰለማዊ መንገዲ ከረክቡ ከም ዘይክእሉ ብተደጋጋሚ ነጊሮምናን ርኢናዮምን ኢና፡፡
ስልጣን ናብ ህዝቢ ይረከብ ጥራይ ስለ ዝበሉ፡ እቶም ሞዴላት ጅግንነትን ሓርበኛነትን ዝኾኑ፡ ገዳይም መራሕቲ ገድሊ ኤርትራ ሕልፈቶም ማሕዩር ዒራ ዒሮ ኮይኑ ኢዩ፡፡ ናይ ትማሊ ተበግሶ 21 ጥሪ እውን ፍትሒ ይንገስ፡ ብቕዋም ዝመሓደር መንግስቲ ይተኸል፡ ብዘይ ክስን ፍርድን ተኣሲሮም ዘለዉ ንጽሃት ዜጋታትና ይፈትሑ ዝብል ህዝባዊ ሕቶ እምበር ንኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ክንሸጣ ኢና ዝብል ኣይነበረን፡፡ እቶም ሃዋርያ ለውጢ ተባዓት ጀጋኑ ግን ሕጂ እውን ሕልፈቶም ሞትን ማሕዩር ካርሸልን ኢዩ ኮይኑ፡፡ ብቛንቋ ኢሳይያስን ኢሳይያስ ዘስረጾ ግናይ ኣተሓሳስባን ናይ ጅግና ጀጋኑ ክንሶም፡ ጉጅለ ተሳዓርቲ: ንኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ክሸጥዋ ሓሲቦም፡ ልእኻት ናይ ወያነ፡ እስላማዊ ምንቅስቓስ ዝብል ጸለሎ ጠቐነ ተቐቢኦም፡፡ ኢሳይያስ ዝደረሶ ንህዝቢ ኤርትራ ንዘንተ እለት እዳፈረሓን እንዳተጠራጠረን ከም ዝነብር እትገብሮ ትያትሮ ኤርትራ ንኤርትራውያን፡: ኣብዓለም ተራእዩን ተሰሚዑን ዘይፈልጥ ናይ ሓዋሩ ጸላእቲ ኣለውኻ ዝብል መርዚ ስነ-ሓሳብ ኣብ ኣእምሮ ህዝቢ ከም ዝሰርጽ ተገይሩ፡፡ ኢሳይያስን ጉጅልኡን ክሳብ ካብ ዓሚቕ ድቃስና ንበራበር ኣብዚ በዓትዚ ተሓቢኦም ኣብ ኮረሻ ምልኪ ተወጢሖም ዕድመ ስልጣኖም ከናውሑ እውን ኣኽኢልዎም ኢዩ፡፡ ሎሚ ካብቲ ከቢድ ድቃስና ምስ ተበራበርና ከኣ፡ ህዝቢ ኣብ ውሽጥ ስደትን ንቓልሲ ብማዕበል ክትንስእ ምስ ጀመረ፡ ካባ ተቓወምቲ ዝወደዩ ሃሱሳት ስርዓት ህግደፍ ንደምበ ተቓውሞ ዘራጊቶ ከእትውሉ ናዕታታት ኢሳይያስ ዜማ ቀይሮም ክደርፍዎ ንሰምዖም ኣለና፡፡
እንተ እቲ ንኲናት መን ጀሚርዎ ዝብል ግን፡ ንቐባራይ ምርዳእʼዩ ንዓይ፡፡ ካብቶም ኲናት ኢሳይያስ ከም ዝጀመሮ ናይ ዓይኒ ምስክር ድማ ሓደ ኢየ፡፡ ኣበጋግስኡን መፈጸምትኡን ብውሑዱ ዝፈልጥ ሰብ እየ፡፡ ብዓቢኡ እውን ኣብታ 300 ገጻት ዝሓዘት ቦኽሪ መጽሓፈይ “ሚስጢረ ምብራዕ ኲናት ባድመ” ብዝብል ብሰፊሑ ኣቕሪበዮ ኣለኹ፡፡ ዝገርመኒ ነገር ግን ኣሎ፡፡ ዋላ ነቲ ኢሳይያስ ኲናት ባዕለይ ጀሚረዮ ብምባል፡ ኤርትራ ንኢትዮጵያ ካሕሳ ናይቲ ዝወረደ ዕንወት ክትከፍል፡ ተገቲሩ ንኮሚሽን ካሕሳ ክታሙ ዘንበረሉ ሰነድ ክንጣበቐሉ ክንፍትን ዘሕዝን ኢዩ፡፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ትንፈር እምበር ጤል ኢያ ኣተሓሳስባ ድማዩ ሓሸውየ ዘእትወልና ዘሎ፡፡ ሰብ ዝፈልጦ ድቓላ ሓኒቕክን ኣይትቕተላ ዝበሃል ምስላ ደቂ ግዜ ኣሎ፡፡ ሎሚ ኢሳይያስ ጀማሪ ናይቲ ኣስካሕካሒ ኲናት፡ ኢሳይያስ ተሓታቲ ናይቲ ኩሉ ጥፍኣት ምዃኑ፡ ህዝቢ ብኣፈሙዝ ብረት ድኣ ኣፉ ተሎጒሙ እምበር ኣዳዕዲዑ ፈሊጥዎ ኢዩ፡፡ ወደሓንኩም፡፡
ኤርትራ ንኤርትራውያን ኣብ ዘበነ ሕሱም ምልኪ ህግደፍ ኢሳይያስ እቲ ድርሰት መዓስ ኢዩ ደሪስዎ፡፡ እዚ ሕጂ ንኣእዛና ዘጽምመና ዘሎ ትያትሮ፡ ኣብቲ ንተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ካብ ሜዳ ኤርትራ ንምእላይ ዝተገብረ ኲናት ሕድሕድ 1981 ኢሳይያስ ኣልዒልዎʼዶ ነይሩ ይኸውን? ኣብ 1982 ኣብ ወፍሪ ዘመቻ ቀይሕ ኮኾብ (ሻድሻይ ወራር) ተጋደልቲ ሕወሓት ኣብ እምባታት ሳሕል ብሓደ ምስ ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ንደርጊ ክምክትዎን ክስውኡን ከለዉ ኣይንደልየኩምን ተኣለዩልና ተባሂሉʼዶ ነይሩ ይኸውን? ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ኣብ ኲናት ሽረ ክሳብ ምእታው ኣዲስ ኣበባ ምስ ናይ ቃልሲ ብጾቶም ተጋደልቲ ህውሓት ብሓደ ክምርሹን ክስውኡን ኣይፋልናን ናይ ሓዋሩ ጸላእትና ኢኹም ተባሂሉʼዶ ነይሩ ይኸውን? ኣብ ተስዓታት ማለት ኣብቲ ጽቡቕ ዝምድና ስርዓት ህግደፍን ወያነ ኢሂወደግን ዝነበረሉ ግዜ ንፈውሲ ማሕላ ተላዒሉ ይፈልጥʼዶ ነይሩ ይኸውን…? ቀዳማይ ሚኒስተር ሃገረ ኢትዮጵያ ነበር ነፍስሄር ኣቶ መለስ ዜናዊ ምስ የመን ኣብ ዝተገብረ ኲናት ብጉዳይ ሓንሽ “ኣፍንጫ እንተሃርመ ዓይኒ ይነብዕ” ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዝእወጅ ውግእ ኢድና ኣጣሚርና ኣይንርእን እንክብል፡ ኤርትራ ንኤርትራውያን ዝብል ጭርሕʼዶ ሰሚዕና ንኸውን…? ኢሳይያስ ኣብ መንበረ ምልኪ ተኾይጡ ክነብር ምእንቲ፡ ታንክታትን መዳፍዓትን ኣምሪሑ፡ ናይ ዕብዳን ውግእ ክጅምር እንከሎ፡ ብስልበጣ ወያነ ወሪሩና፡ ሞኮንናትና ቀቲሉ ክበሃል እንከሎ ኤርትራ ንኤርትራውያን ትያትሮ ተደሪሱ ዶ ነይሩ ይኸውን…? ሃዋርያ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ዝኮኑ ሓርበኛታት ገዳይም መራሕቲ ገድሊ ኤርትራ ስልጣን ናብ ህዝቢ ይረከብ ኣብ ዝበልሉ ድራማ ኤርትራ ንኤርትራውያን ንሰምዕ ነይርናʼዶ ንኸውን…? እዝን ቁጽጽርን ስርዓት ህግደፍ ተበታቲኑ ብሰንኪ ዓቕሊ ጽበት ዓቃብ ሰላም ውድብ ሕቡራት ሃገራት 25 ኪ.ሜ ኣብ ውሽጢ መሬት ኤርትራ ንኽኣቱ ኢሳይያስ ተንበርኪኹ እሺ ክብል እንከሎ ትያትሮ ኤርትራ ንኤርትራውያን ኣእዛና ሰሚዕዎʼዶ ነይሩ ይኸውን……..ወዘተ…..ወዘተ……እቲ ዝርዝር ብዙሕ ኢዩ፡፡
ትያትሮ ኤርትራ ንኤርትራውያን መዓስ ኢዩ ተደሪሱ….? ኣሕዋት ኣይንዓሹ ምምርማር ዝመስልዎ የለን ንመራመር፡፡ እዚ ድርሰት እዚ ናይ ኣርባዕተ ሓሙሽተ ዓመታት እዋናዊ ትያትሮ ኢዩ፡፡ ስለምንታይ እዚ ትያትሮዚ ኣብዚ ናይ መጠረሽታ ዋግዋጎ ግዜ ተላዒሉ..? ኣኸር ጣልጋ ዝበሃል ኣሎ፡፡ ናይ መጠረሽታ ጥይት መፈላለይ ደምበ ተቓውሞ ኤርትራ ክኸውን ዝተደርሰ ትያትሮ ኢዩ፡፡ ንሓደ ዋና ሓላይ ህዝቡ ሃገራዊ ነቲ ሓደ ጓና ሸያጢ ዓዱ ልኡኽ ናይ ኢትዮጵያ ዝገብር ትያትሮ፡፡ እዚ ትያትሮ እዚ ሎሚ ድኣ መልክዑን ሕብሩን ቀይሩ እምበር ስርዓት ሃጸይ ሃይለ ስላሴን ስርዓት ደርግን ህዝቢ ንምድንጋር፡ ድምጺ መሰለይ ኢሉ ዝተላዕለ ህዝቢ ኤርትራ ብኣፈሙዝ ጠበንጃ ንምዕፋን ዝተጠቕምሉ በልዩ ዝተጓሕፈ ድርሰት ኢዩ፡፡ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ናይ መሰል ሕቶ ናይ ናጽነት ሕቶ ክንሱ ጀብሃን ሻዕብያን ብሽያጥ በንዚን ተዓሲቦም ንኤርትራ ናብ ዓረብ ክሸጥዋ ዝደልዩ ተገንጸልቲ ኢዮም እኮ ተባሂሉን ኣእዛን ግሩሃት ኢትዮጵያውያን ኣጽሚሙን ኣደናጊሩን ኢዩ፡፡ ኤርትራ ብመስዋእትናን ድምጽናን ነጻ ሉኡላዊት ሃገር ድኣ ኮይና እምበር ናብ ዓረብ ክትሽየጥን ክትልወጥን ኣይተራኣየን፡፡ ሕጂ እውን እቲ ግጥሚ ንሱ ዜማ ተቐይርዎ ክድረፍ ንሰምዖ ኣለና፡፡ የግዳስ መንዩ ንኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ክሸጣ…..?
ኣብ መጠረሽታ ስለምንታይ ብቓልስናን መስዋእትናን ድምጽናን ዘረጋገጽናዮ ክብሪ ሎሚ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ክኣቱ ተደልዩ፡፡ ስለምንታይ ኤርትራውነትና ብመንጽር ምውድዳር ምስ ህዝቢ ትግራይ ብፉሉይ እውን ብመንጽር ምውድዳር ህዝባዊ ግንባርን ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን ክኸውን ዝፍተን ዘሎ….? ራብዓይ ክፋል ይቕጽል………………….
ሚካኤል እምባየ (ኣራንቺ)
Tele +251-921924501
UPDATE: ህጹጽ መጸዋዕታ ንተኸታተልቲ ድምጺ ኣሰና/ Emergency Fund for Voice of Assenna – So far, $6100, £ 4,106.11, €350 Donated – THANK YOU!!
እታ ብገንዘባዊ ደገፍ ህዝቢ ተበጊሳ ንሓያለ ዓመታት ብዘይ ብኩራት ቀጻልነታ ዘረጋገጸት ነጻ ድምጺ ኣሰና ምስ ምውሳኽ ናይቲ ን24 ሰዓታት ኣብ መዓልቲ 7 መዓልቲ ኣብ ሰሙን ዝሰፍሐ ናብ ኤርትራን ከባቢኣን ዝፍኖ ናይ ሳተላይት መደባታ ተሰማዕነታ ኣዝዩ ክብ ኢሉ፣ እቲ ኣብ ምስማዕ ጥራይ ተሓጺሩ ዝነበረ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝነበር ውጹዕ ህዝብና ተሳታፍነቱ ክብ እናበለ ይኸይድ ኣሎ። ብዝሒ ተኸታታሊ ኣሰና ዓቢ ‘ኳ እንተኾነ ፣ እቶም ህርኩት ገንዘባዊ ኣበርክቶ እናገበሩ ንኣሰና ከሳልዩዋ ዝጸንሑ ውፉያት ደገፍታ ግን ኣዝዮም ውሑዳት እዮም። ነቲ ከቢድ ጾር እዞም ውሑዳት ህርኩታት ጥራይ ክሽከሙዎ፣ እዚ ኣሰና በጺሓቶ ዘላ ደረጃ ተሰማዕነት ‘ውን በዚ ካብ ኢድ ናብ ኣፍ ወይ ከኣ ‘Pay As You Go’ ዝዓይነቱ ኣካይዳ ቀጻልነቱ ክረጋገጽ ስለዘይከኣል ግን፣ ብዙሓት ውፉያት ደገፍቲ፣ ውሑድ ገንዘብ እናበርከቱ፣ ከይተገዳድዑ ዝዋስኡሉ ሜላ ንምትእትታው ሓደ ህዝባዊ ፕሮጀክት ኣብ ምድላው ትርከብ ኣላ። እቲ መደብ፣ ከምቲ ኣብ ካሊፎርንያ ከምኡ ‘ውን ኣብ ላስቬጋስ ዝርከቡ ብወለንታ ዝተኣኻኸቡ ግዱሳት ብንኡስ ቁጽሪ ጉጅለ መስሪቶም ወርሓዊ ስሩዕ ገንዘብ ብምውፋይ ቀጻልነት ዘለዎ ኣበርክቶ ምግባር ጀሚሮሞ ኣብ ዘለዉ ኣገባብ ዝመርኮሰ ኮይኑ፣ ኣድማሳዊ ንምግባሩ ዝዓለመ እዩ። ብዘይካ ‘ቶም ከም ብዓል ኣን ጆርጅ ካብ ኣመሪካ፣ ኣቶ ተስፋማርያም ወለደጊዮርጊስ ካብ ነርወይ፣ ነብሲሄር ጀነራል መንቆርዮስ ከምኡ ‘ውን ፍዮሪና ካብ ዓዲ እንግሊዝ ዝኣመሰሉ ዝርከቡዎም ብዙሓት ውፉያት ውልቀሰባት፣ ኣብ ዓዲ ጥልያን ብፍላይ ከተማ ሚላኖ፣ ኣብ ነርወይ፣ ቦስተን፣ ከምኡ ‘ውን ኣብ ኣውስትራልያ ዝርከቡ ግዱሳት ኣዕሩኽ ኣሰና ዳርጋ ስሩዕ ብዝኾነ መንገዲ ክምስገን ዝግብኦ እዋናዊ ደገፍ እናገበሩ ከሰጋግሩና ከምዝጸንሑ ‘ውን ይዝከር። እቲ መደብ ተዘርጊሑ ግብራዊ ክሳብ ዝኸውን ግዜ ስለዝሓትት፣ መደባትና መታን ከይዕንቀፍ እምብኣር፣ ነዘን ካብዛ ጽባሕ ወርሒ ነሓሰ ኣትሒዘን ኣብ ቀድሜና ዘለዋ ሒደት ኣዋርሕ ዘሰጋገር ህጹጽ ገንዘባዊ ደገፍ ክትገብሩልና ብትሕትና ንጽውዕ። ድምጽኹም ድምጽና፣ ድምጺ ውጹዓት ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ኣፍ ህግደፍ ዓቢሱ፣ እግሪ ተኺሉ ግብሪ ከብቍል ተቓሪቡ ‘ሎ ‘ሞ፣ ከምቲ ወትሩ እንብለኩም፣ መርፍእ ኣለና፣ ፈትሊ ኩኑና! ነቶም ክሳብ ለይቲ ሎሚ ከይተሓለሉ ንድምጺ ኣሰና ብምስላይ ድምጺ ዕቡሳት ከተስምዕ ዘኽኣሉዋ፣ እዚ ኹሉ ዓመታት ስሞም በብእዋኑ ዝተሰምዐን ዘይተሰምዐን ውፉያት ደገፍቲ ኣሰና ኸኣ ደጊምና ብስም ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ነመስግኖም። ምልኪ ይፍረስ ሕጊ ይንገስ ! ኣሰና ፋውንዴሽን 29 ሓምለ 2014
ደሃይ ካብ ኤርትራ፣ ኢሳይያስ ንኣዘዝቲ ናይ ኣማውቱኒ መዓርግ ይውስኽ፣ ፍሊጶስ ቦዲጋርድስ የብዝሕ፣ ንስክላ ካብ ሞት ዝተረፈ ሓሊባይ ምሉእ ሕክምና ከይረኸበ ካብ ዓዲ ጥልያን ይምለስ
ውድቀት ዘንጸላልዎ ዘሎ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ስልጣኑ ዝሕልዉሉ እሙናት እንተረኸበ ብስልጣን ንምትላሎም ካብ ለተናል ኮለኔል ንላዕሊ ንዝነበሩ ኣዘዝቲ ምክልኻል ብዘይእዉጅ መንገዲ መዓርግ ወሲኹዎም።
እቶም ብሓባር ንጥፋእ ኢሉ ናይ ኣማውቱኒ መዓርግ ወሲኹዎም ዘሎ ዕሱባት ውልቀምልኪ ብዙሓት ‘ኳ እንተኾኑ፣ ብዘይካ ‘ቲ ምሉእ ጀነራል ከም ዝኾነ ኣብ ቀብሪ ናይቶም ዝጠፍኡ ብሪጋደር ጀነራላት ዝተወርየሉ ፍሊጶስ ወልደየውሃንስ፣ ተኽላይ ሃብተስላሰ፣ ሃይለ ሳሙኤል (ቻይና) ‘ውን መዓርጎም ናብ ምሉእ ጀነራል ክብ ኢሉ ኣሎ።
ኣብርሃም ዓንዶም፣ ወዲ ሊቀ ዝርከቡዎም ብሪጋደር ጀነራላት ነበር፣ መዓርጎም ናብ ሜጀር ጀነራል ክብ ክብል ከሎ፣ ኮለኔል ወዲ ፍርዙን፣ ኮለኔል ወልደማርያም ኣዛዚ ክፍለሰራዊት 84 ነበር ዝርከቡዎም ካልኦት ድማ ናይ ብሪጋደር ጀነራል ማዕርግ ተዋሂቡዎም። እዞም ዝጥቀሱ ዘለዉ ኣብነታት እዮም፣ እምበር እቲ ወሰኽ መዓርግ ንብዙሓት ኣዘዝቲ ዝዓመመ እዩ።
እቲ ኣብ ርእሲ ምሉእ መዓርግ ጀነራል ሓለቓ ስታፍ ኮይኑ ብኢሳይያስ ዝተሾመ ፍሊጶስ፣ ኩሉ እዝታት ሓይሊ ምድሪ፣ ሓይሊ ኣየር፣ ሓይሊ ባሕሪ፣ እንተላይ እቲ ብተኽለ ማንጁስ ዝቖመ ህዝባዊ ሰራዊት ኣብ ትሕቲ ምሉእ ቁጽጽሩ ኮይኑ ‘ሎ። ፍሊጶስ ዳርጋ ኣብ ኩሉ ምንቅስቓሳቱ ብኽልተ ናይ ቦዲጋርድስ መካይን ተዓጂቡ እዩ ዝንቀሳቐስ ዘሎ።
ብኻልእ ወገን፣ ካብቶም ስርዓት ኢሳይያስ ብሓደጋ መኪና ከምዝሞቱ ዘውረየሎም ምኽንያት ንጹር ዘይኮነ ብሓባር ዝጠፍኡ ብሪጋደር ጀነራላት ቫይናክን ሃንጀማን፣ ከምኡ ‘ውን ደሱ ሰንኪሉ ዝተረፈ ሓሊባይ፣ ኣብዓዲጥልያንክሕከምድሕሪምጽናሕኣስመራኣትዩኣሎ፡፡ኣብዓዲጥልያንህግደፍእቲዝድለሕክምናክግበረሉ ኣይጸዓረሉን። ፍጹም ሰንኪሉ፣ብሰብተደጊፉኢዩ ዝንቀሳቐስዘሎ፡፡ሞራሉወዲቑወጅሃቱሃዲሙከምዘሎ ‘ውን ተፈሊጡ።
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ድሕሪ ናጽነት ንነዊሕ ዓመታት ኣደስኪሉዎም ንዝጸንሐ ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ነበር መሓሪ ሰለሙን፣ ፈለማ ኣብ ክራይ ኣባይቲ ዝሰርሕ ዝነበረ ወዲ ርእሶም ከምኡ ‘ውን ንተስፋንኪኤል “ሸሪፎ” ብዘይተፈልጠ ምኽንያት ከምዝኣሰሮም ምንጭታት ኣሰና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
እዞም ግዳያት ኮይኖም ዘለዉ ተጋደልቲ ብመላኺ ኢሳይያስ ንነዊሕ ዓመታት ደስኪሎም ዝጸንሑ ክንሶም ሃንደበት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታዎም፣ እቲ ስርዓት ብፍርሒ ጽላሎቱ ምእማን ስኢኑ ዓወንወን ይብል ምህላዉ ዘመልክት ‘ዩ ክብሉ እቶም ምንጭታት ገሊጾም።
ህዝቢ ኤርትራ
ኣይትተሃመል፣ ንስኻ ደራኺ፣ ኩሉ ተወሳኺ
ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ፣ ኣይሂ ጠያይቲ ዝዘነበሉ ክልተ ክፉእ ክራማት ኣሕሊፍካስ፣ ሕነ ሞት ህይወት ክትርእየሉ ዝግብኣካ ወቕቲ ከየስተማቐርካዮ ሓሊፉ። ኣብ ሰማያትካ ሓጋይን ክረምትን ዘይፈሊ ጸሊም ደበና ተንጠልጢሉ፣ ምድርኻ ብቐትሩ ጸልሚቱ፣ ዓንዳፋትካ ነቆ ወጋሕታ ረሲዖሞ፣ ንጉሆን ኣጋምሸትን ድንግርግር ኢሉካ፣ እዋን ወፍርን እቶእቶን ምፍላዩ ኣጊሙካ ምህላዉ ዘተሓሳስብ እዩ። እቲ ግዜ ዲዩ ንመሬት ሓይሉዎ፣ መሬት እዩ ነቲ ግዜ ቀይሩዎ? ወይ ከኣ ሰብ እዩ ንግዜ ረሲዑ መሬት ክሒዱ? ከመይ ኢሉ ‘ዩ ዓሰርተ ሕብሪ ቀይርካ ዘይልወጥ ድቕድቕ ጸላም ካብ ብርሃን ጋሪዱካ?
“ምድርን ሰማይን እንተተላገበ፣ ኣርህው ተብሎ ዋላ እንተጸበበ” ኣብ እትብሃለሉ ዝነበርካ እዋን፣ ኣካልካ፣ ኣካል ናይቲ ብጸበባ ዓቕሉ ዘየጽብብ ወገን ምዃኑ ጥራይ ዝተሓበነ ወለዶ ጀጋኑ፣ ነታ መፍትሕ ጸበባ ክረክብ፣ ምእንታኻ ኣብ ጉድጓድ ክኣቱ፣ ብጸድፊ ሸልውለው ክብል፣ ፌንጂ ክረግጽ፣ ነብሱ ከቃጽል፣ ንመስዋእቲ ይቀዳደም፣ ዕላማ ክጭምት ብጥይት ይጭመት ከምዝነበረ ዝዝክሩ መሰኻኽር ዓይኒ፣ ዓውዲ ቕያ ዝነበረት መሬትካ ናብ መንከሽከሽ ተቐይራ፣ ኣብ ውሽጣ ዝርክብ ሰብ፣ ነብሱ ከድሕን ከም ዕንበባ ዘዘሊሉ ኣንፈቱ ከይፈለጠ ከምልጥ ክብል ሓንሳብ ኣብ ምድርበዳ ክስተ፣ ሓንሳብ ኣብ ባሕሪ ክጥሕል ክርእዩዎ ኸለዉ ክኣምኑዎ ኣይኣሉን እዮም።
እቲ ጸሊም ደበና ራዕ ኢሉ ሰብካ ጸቒጡ ንመሬትካ ከይቐዶ፣ ካብ ታሕቲ ዝነትዐ ማዕበል ተወሲኹዎ ኣሰርካ ተሓጺቡ ናብ ባሕሪ ከይኣቱ፣ ንሓዋሩ፣ ሃገር ሰባ፣ ህዝቢ ውን መሬቱ ከይስእን፣ “ድሕረይ ሳዕሪ ኣይትብቆላ” ዝብል ትልሚ ኢሳይያስ፣ ከምዘይሰምር እንከሎ ብዓይኑ ርእዩ ክቐብጾ፣ ኣብ ኤርትራ ዳግማይ መላኺ ዘብቍል ግራት ከምዘየልቦ፣ መሬት ኤርትራ ዘርኢ ክቕይር ምዃኑ፣ ንሱ ክርዳእ፣ ንስኻ ክትብሰር ግን እንታይ ክትገብር ኣለካ?
እወ፣ ሓንሳብ መላኺ ካብ ምርኣይ ንላዕሊ ዝኸፍአ፣ ንኻልኣይ ግዜ ተመላኺ ምዃን እዩ። ኣብ ዓንኬል ሰንሰለት መለኽትን ተበለጽትን ተቐፊድካ ከይትነብር፣ ከይትህመል ኣመና ክትጥንቀቕ ኣለካ።
ቅድሚ ቁሩብ እዋን፣ “መንግስትን ተቓዋሞን ዘይብሃላ ሃገር” ብዝብል ኣርእስቲ ብኹሉ መኣዝን ሓላዪ ከምዘይብልካ ጠቒሰ፣ ነብስኻ ክትፈቅድ ሕሹኽ ኢለካ ነይረ። እንተኾነ ሎሚ ነቲ ሽዑ ተስፋ ከይትቖርጽ ምእንቲ እንተጸንሐ ደኾን ይሓይሽ ዝበልኩዎ መሪር ሓቂ ወስ ከብለልካ። ንምዃኑ ሰብ ከ ኣለካ ዲዩ?
ልቺ ወርሒ ጠፊኣ፣ ሓንቲ መዓልቲ እንተበሪሃ፣ ብቐደሙ ስለምንታይ ከምዝጠፍአት፣ ምኽንያት ምጽልማት እታ ቀዳመይቲ መዓልቲ ምሕታት ገዲፍካ፣ ነታ ብርሃን ዝረኣኻላ ዳሕረወይቲ መዓልቲ፣ ‘እዚኣ ኣይትሰኣን’ ኢልካ ብምምስጋን ትድቅስ እንተዄንካ፣ ሞት 350 ዒሕታ ማህጸንካ ተረዲእካ ንብዕ ስለዝሓገኻ፣ ንሞት ዓሰርተ ለሚድካዮ፣ ትሕቲ’ዚ ዝለዓለ ቑጽሪ ሞት ኮይኑ ዘይስምዓካ እንተደኣኾይኑ፣ ካብቲ ንሰብ ከም ወናን ረቂቕ ኣእምሮ ዝገልጽ ንቡር ኣምር ዝተፈልየ ካልእ መግለጺ ክርከብ ኣለዎ ማለት እዩ። እዚ ኣጋንኖ ኣይኮነን።
ኣብ መወዳእታ ዝሓለፈ ወርሒ ሰነ ካብ ሊብያ ናብ ዓዲ ጥልያን ዝተበገሰት ኣስታት 200 ኤርትራውያን ስደተኛታት ተሳፊሮማ ዝነበሩ ጃልባ ክሳብ ለይቲ ሎሚ ደሃያ ፈጺሙ ጠፊኡ ‘ሎ። በቃ፣ ክልተ ሚእቲ ትንፋስ ሒዛ ኣሰር የብላን! ኣብ ወርሓ ልዕሊ 180 ዝበዝሑ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣሳፊራ ካብ ሊብያ ዝተበገሰት ጃልባ ጥሒላ 25 ሰብ ጥራይ ብሓይሊ ኣምላኽ ድሒኖም። ኣብ መወዳእታ ናይ ዝሓለፈ ሰሙን ልዕሊ 200 ስደተኛታት ኣሳፊራ ምስ ተበገሰት ድሕሪ ሓደ ኪሎሜተር ካብ ዝጠሓለት ጃልባ 170 ሬሳታት ከምዝተረኽበ ‘ውን ኣህጉራውያን ማዕከናት ዜና ካብ ሊብያ ሓቢረን። ካብቲ ባሕሪ ምስቲ ሬሳታት ተሓጺቦም ዝወጹ ገለ ሰነዳት ቁጽሮም ዘይተፈልጠ ኤርትራውያን ከምዝነበሩ ይጠቅስ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ እዘን ዝሓለፋ ሰለስተ ኣዋርሕ ናይ ልዕሊ ሚእቲ ህይወት መርድእ ኣብ ባንክ ሓዘን ተቐሚጡልካ ኣሎ። ኣምላኽ ይሓግዝ እምበር፣ እቲ መርድእ ናብ ኣየነይቲ ተኣኪሊት ኣደ ኾን እዩ ክበጽሕ!
እቶም በብዒስራ በብሳላ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰሙን ዝሃልቁ ዘለዉ ኤርትራውያን ኣዲኦም ትቝጸሮም። ትራጀዲ ላምፐዱዛ ዓመት ከየቝጸረ፣ 10 ላምፐዱዛ ተራእዩ ‘ሎ። ህዝቢ ኤርትራ ግን ብዓውታ ‘ደቅና ኣበይ ኣለው?’ ክብል ኣይተሰምዐን። ሰባት፣ ኣቦታት ኣዴታት፣ ብዛዕባ ሞት ደቆም ዓው ኢሎም ኣብ ክንዲ ምሕታት ሞት ፈሪሖም ከጽቅጡ ክግደዱ ከለዉ፣ ኣእምሮኦም ስሒቶም ከምዘለዉ፣ ሰብኣዊ ስምዒቶም ተመሊኹ ከምዘሎ እዩ ዘርኢ።
ነዚ ናይ ቀረባ እዋን ህልቂት፣ ሞት እቲ ወድ ሰብ ክኸፍሎ ዝግደድ ዝለዓለ ዋጋ ብምዃኑ ኢና ከም መርኣያ ንጠቕሶ ዘለና፣ እምበር ነዚ ንርኽሰት ክብርታትን ኣሉታዊ ባህርያትን ኤርትራውያን ዝገልጽ ሽሕን ሓደን ኣብነታት ኣሎ። ሎሚ ግን ነቲ ዓሰርተ ዓመት ዝደጋገምናዮ፣ ብዓቢኡ ህዝቢ ኣጸቢቑ ዝፈልጦ ዝርዝራት ኣይኮናን ክንደግም ደሊና።
ንነብሰይ ወሲኸ ብዛዕባ መላእ ህዝቢ ኤርትራ እየ ዝዛረብ ዘለኹ። እቲ ብዙሓት ህይወቶም ዝመነኑሉ፣ ነብሶም ንመስዋእቲ ዝሓጸዩሉ፣ ብዙሓት ዝሰንከሉሉ ሕብረተሰብ፣ ምልላዩ ክሳብ ዝሰኣን ክንድ’ዚ ዝኣክል ውርደት ክጸውር ምኽኣሉ ዘይእመን ‘ኳ እንተኾነ፣ ካብ ባይታ ምንቕ ምባል ዝኣበየ ሓቂ ኮይኑ ‘ሎ።
ኣብዚ ኤርትራዊ ሓበን ባኺኑ፣ ኤርትራ ከም ሃገር፣ ኤርትራዊ ከም ህዝቢ ኣብ ሓደጋ ወዲቑ ዝጸንተሉ ዘሎ እዋን እምብኣር፣ ህዝቢ ኤርትራ፣ ህላወ ሃገሩን ድሕነቱን መታን ከረጋግጽ መጀመርያ ንገዛእ ነብሱ ፊት ንፊት ገጢሙ ነብሱ ክገንሕ፣ ድኻሙ ብምእላይ ሓላፍነት ክስከም ቅሩብነት ከርኢ ኣለዎ። ከም ልማድ ህዝቢ ኤርትራ ክብሃል ከሎ ኣብ ውሽጥን ግዳምን ንዝርከብ ኩሉ ቀጸላታት ዝሓቍፍ ‘ኳ እንተኾነ፣ እዚ ዓንቀጽ’ዚ ብፍላይ ናብቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ኣብ መንከሽከሽ ውልቀምልኪ ሓዊ ዝልብለብ ዘሎ፣ ብዘይካ ለውጢ ካልእ ኣማራጺ ዘይብሉ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ዝምልከት እዩ። ብሕልፊ ኸኣ ነቲ ሃገር ንምክልኻል ብረት ተሰኪሙ ኣብ ወሰናስን ቀንፈዘው እናበለ፣ ህዝቡ ካብ ሕምብርቲ ሃገሩ ብውንጭፍ ውልቀምልኪ ናብ ማእከላይ ባሕሪ ዝውርወር ዘሎ ሓይልታት ምክልኻል፣ ብዝያዳ ኸኣ ንመንእሰይ ኤርትራ።
ውዑይን ዝሑልን ኣብ ዝባንካ ዝከዓወካ ዘሎ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ኣስተውዕል። ሕልናና እናቐንጠወ ደኣምበር፣ ብዛዕባ ‘ቲ ዝወርደካ ዘሎ መዓት፣ ካብ ማዕዶ ከነዘንትወልካ መልክዕ ዘለዎ ኣይኮነን። ንዓና ነቶም ተስፋ ቆሪጽና ኣብ ዘዝሕሸና ዓድታት ስደት ተዘሪእና ዘለና፣ ናብ ኤርትራ ከም ደቂ ዓዲ ብታሴራ ኣቲና፣ ቶግ ክስማዕ ከሎ ፓስፖርት ወጻእተኛ መዚዝና ምስ ኣመሪካውያን ወይ እንግሊዛውያን ረጥሪጥናካ እንበርር ሰባት፣ ከምቲ ዘይንርስዓካ ከም ዓጽመስጋኻ ክትርስዓና ከጸግመካ ዝኽእል ‘ኳ እንተኾነ፣ ከም በጻሕቲ ደኣምበር ከም ነበርቲ ክትርእየና ኣይግባእን። ንመዘኻኸሪናን ጻውዒትናን ‘ውን ብኡ መንጽር ከም ሕልናዊ ወስታ ከም ተወሳኺ ርኣዮ። ተመራመረሉ።
ምጽማም ምጽማም እዩ፣ ኣይትጸመም
ህዝቢ ኤርትራ፣ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፣ ኣብ መዝገበ ቃላት ኢሳይያስ ዓቕሊ ማለት ዕሽነት ተባሂሉ ከምዝትርጎም ዛጊት ዘይተረደኣካ እንተኾይኑ፣ ኣመና ዘንጊዕካ ኣለኻ። ምእንቲ ሃገር ዝጸርካዮ ተደጋጋሚ መስዋእቲ፣ ኣብ ህዋሳትካ ተለጢፉ ዘሎ በሰላታት መውጋእቲ፣ በዘን ሒደት ገጻት ናይዚ ወረቐት ክጽወር ስለዘይክእል ‘ሞ ንግዚኡ ይጽንሓልና፣ ኮንታተረ መንግስቲ በብወርሑ ዝኣዘዘቶ ገንዘብ እናኸፈለ፣ ልቺ ጠፊኣቶ ንሓደ መዓልቲ ዘይኮነ ንሰሙናት ጭልምልም ዝብል ስድራቤት ብባውዛ ዶ ኣይኮነን ክከሓስ ዝግባእ። ስርዓት ኢሳይያስ ግን፣ ምጽማም ክሳብ ክንደይ ኣጽሚሙካ ከምዘሎ ስለዘስተውዓለ፣ ነታ መዓልቲ ጭምልልም በብቑሩብ ናብ ወርሒ ጭልምልም ኣሰጋጊሩዋ። ኣሽንባይ ዶ ኣብ ኣስመራ፣ እሞ ኸኣ ድሕሪ ናጽነት፣ ኣብ ግዜ ገድሊ ‘ኳ፣ ኣብ ሳሕል፣ ብፍላይ ኣብቲ ኣብ ደጀን ዝነበረ ክፍልታት ልቺ ሓንሳብ ምስ ኣተወት ምጥፍኣ ኣይተለምደን። መዓልታዊ እትኸደሉ ሰዓታት ለይቲ ፍሉጥ፣ ንሱ ‘ውን ምስናይ ውልዕ-ጥፍእ መጠንቀቕታ እዩ ዝነበረ። እቲ ኣብ ስንጭሮታት ኣግራብ ዘብርህ ዝነበረ፣ ብናይ ቅድሚ ናጽነት መንግስትነት ወዳጀ ዝተባህለ ኣካል ደኣ ሕጂ ድሕሪ 20 ዓመታት ናጽነትን ዘይቅቡእ ንግስነትን፣ ኣዕኑድ ጎደናታትን ቪላታትን ዘጸልመተ ጉዱ እንታይ ‘ዩ? ሽፍትነት ከተማ ምስ ልቺ ምስናይ ስለዘጸገሞ ደኾን ይኸውን?
ህዝቢ ኤርትራ፣ ልቺ ኤልፓ ዘይኮነ ልቢ ኢሳይያስ ጠፊኡ ከምዘሎ ከተስተውዕል ይግባእ። ከምቲ ሕሱማት መርመርቲ ንእሱራት፣ ሓንሳብ ክሳብ ክሳዶም ኣብ ማይ ብምጥላቕ ሓንሳብ ኣብ ጸላም ገዛ ብምዕጻው ዘለፋልፉዎምን ዝቐጽዑዎምን፣ ኢሳይያስ ‘ውን ኣብቲ ትሕቲ ምልካዊ መግዛእቱ ከንበርክኸካ፣ ስነኣእምሮኻ ክቆጻጸሮ ዝብህግ ጽዩፍ ሕልና ስለዘለዎ ብጸላም ይቐጽዓካ ምህላዉ ምግንዛብ ከድልየካ እዩ። ከምቲ ንጥምየትን ጽምእን መቆጻጸሪኻን መዋረዲኻን ዝተጠቕመሉ፣ በዚ ጸላም ‘ውን ክቆጻጸረካን ክመልከካን እዩ ዝፍትን ዘሎ። ክንደይ ዓመታት ቢሻ ቢሻ ኢሉካ፣ ወርቂ ግን ሸየጥቱ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ጠፊኦም ክብሃል ደኣ ተሰምዐ ‘ምበር፣ ጋዝ ከብርህ ‘ኳ ኣይተራእየን። ሽያጥ ወርቂ ከይረኣኻን ከይሓተትካሉን ከኣ እንሆ ሕጂ ፖታሽ ፖታሽ ይብለካ ‘ሎ። ተስፋ ጨካናት ድራር ውጹዓት ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ንጨካን ጨካን ጥራይ እዩ ዘሕምቖ። ሕድገትን ዓቕልን መሻደኒኡ እዩ። በዚ መሰረታዊ ዝኾነ ነገራት፣ ምጽምማካ ደረት ከምዝሰኣነ ጫፍ ጥራይ ኢና ነትሕዘካ ዘለና፣ እምበር፣ ብዓቢኡ ንሓደ ዓመት ዝተኣወጀ ሃገራዊ ገልግሎት 20 ዓመቱ ኮይኑ፣ 1997 ዝጸደቐ ብኡንብኡ ክትግበር ዝነበሮ ቅዋምካ ኣብ ሸውዓተ ማዕሙቕ ኣትዩ፣ ኣብ ዓዲ ኣቤቶ ዝተጸመምካዮ ሞት 30፣ ኣብ ላምፐዱዛ ናብ 300 ዓሪጉ፣ ብፖለቲካን ብህይወትን፣ ምልኪ ብምንታይ ‘ሞ ዘይፈተነካ! ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ፣ ንምጽማም ክትጽመማ ኣይትንበር፣ ሓዲኡ ግበር። ልኡምነትካ ከብቅዕ ኣለዎ። ስምዒት ይሃልኻ፣ ብእኩይ ተግባር ሕረቕ፣ ንዓመጽትኻ በድህ፣ ብፍረጻማኻ ተሓጎስ። ኣመና ምጽማም ምጽማም እዩ። ዓመጽ ኣይትጸመም!
ተጸባይነት ግደፎ፣ ርእሰ ምትእምማንካ ምለሶ፣
“ኣንታ እዞም ተቓወምቲ እምበር ደንግዮም” ዝብል ዘረባ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ካብ ዘለዉ ሰባት፣ እንተላይ ካብ ዕጡቓት ክስማዕ ከሎ፣ ህዝቢ ንለውጢ ክቱር ድሌት ከምዘለዎ ኣመልኪቱ ካብ ዝፈጥረልካ ሓጎስ፣ ሞራልን ኒሕን ሕብረተሰብና ተረዅምሹ ምህላዉ ኣሚቱ ዝፈጥረልካ ጓሂ ይዓቢ። እቲ መሬት፣ እቲ ህዝቢ፣ እቲ ዕጥቂ፣ እቲ ሰራዊት ምሳኻ፣ እቲ ዘጽንተካ ዘሎ ኣባይ ኣብ ቅድሜኻ ከሎ፣ ከመይ ኢልካ ኢኻ፣ ለውጥን ፍትሕን ከም ሃለኽቲ ዱባይ ካብ ደገ ብተቓወምቲ ተኾብኵበን ክመጻኻ እትጽበየን። እቲ ‘ካብ ከውሒ ማይ ዘንትዕ ኒሕን ሓቦን ከ ናበይ ኣቢሉ?’
ትማሊ ኣብ መቐለ፣ ሎሚ ኣብ ቦለኛ ዋዕላን ኣኼባን እንተተገብረ፣ ካብቲ ናይ ብቕድሚ ትማሊ ዋዕላ ደብረዘይትን ናይ ትማሊ ቦለኛን ዝፍለ ኣይኮነን። ዋዕላን ዘረባን ጋዜጣዊ መግለጽን ስደተኛታት ከድሕነካ ትጽበ እንተደኣ ኴንካ በዅርካ ኣለኻ። መፍትሕ ጸበባኻ፣ ኣብ ኢድካ ዓሚዅካ ኣብ ውሽጢ ተዓጺኻ እንከለኻ ፣ ‘ተቓወምቲ’ ካብቲ ህግደፍ ኣብ ቦለኛ ዝገደፎ ማኛ ሃሰስ ኢሎም ከቐብሉኻ ኣይትጸበ።
ኣብ ማእከል መሬትካን ህዝብኻን፣ ሰብካ እናዕጠቕካ ዕጥቂ ጸላኢኻ ከተፍትሕ፣ ብጠበንጃን መድፍዕን ለውጢ ምምጻእ 30 ዓመታት ከም ዝወሰደልካ እንተዘኪርካዮ፣ ነቶም 10 ሽሕ ማይልስ ርሒቖም ብኣፎም ‘ንቃለሰልካ ኣለና’ ዝብሉኻ፣ ነታ መባኣታዊት ስምረት ኳ ዘይከኣሉዋ፣ ዝዓበየ ዓወት ከምጽኡልካ ክትጽበዮም ምኽኑይ ኣይኮነን። ልክዕ ‘ዩ ከምቲ ጓሶት ኣብ ሻኻ ዝገብሩዎ ቅልስ፣ ናይ መቐለ ዳስ ይገፍሕ ናይ ቦለኛ ‘ባ፣ ውድበይ ይዓቢ ማሕበረይ ‘ባ እናተበሃሃሉ ነንሕድሕዶም ይቃለሱ ኣለዉ። እንተ‘ቲ ንድሕነትካ ዝግበር ናይ ሞትን ሕየትን ቃልሲ ግን ካባኻ ዝሓልፍ ኣይኮነን። ኣብዚ እዋን’ዚ ብሕጓ ተመዅሊኻ ዝግበር ምጽንታው ስልጣን ዘይኮነ፣ ግልጽናን ተሓታትነትን፣ ህዝባዊ ሰረት ዘለዎ፣ ባዕልኻ እትውንኖ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንለውጢ እዩ ዘድልየካ ዘሎ። ናብ ሳልሳይ ዓንኬል ህውከት ዘይመርሕ፣ ውሕስነት ዘለዎ ሰላም፣ ፍትሒ፣ ልዕልና ሕግን ስርዓትን መታን ክትጓናጸፍ፣ ከም ህዝቢ፣ ከም ሰራዊት፣ ምእንቲ መሰልካን ክብረትካን ባዕልኻ ደው በል። እዞም ኣብ ወጻኢ ዘለዉ ተቓወምቲ ኣሽንባይ ዶ ሓርነት ሒዞምልካ ክመጹ፣ ሓርነት እንተኣጽናሕካሎም ‘ውን ዝመጹኻ ኣይኮኑን። ንዓኣቶም ከም ባላ፣ ንነብስኻ ግን ከም ዓንዲ ርኣያ።
ልክዕ ‘ዩ፣ ንርእሰይ ኣብ ስደት ስለዘለኹ ምውርዛይ ክመስል ይኽእል እዩ። ይኹንምበር፣ ብኣፈይ ‘ዓገብ’ ይብል፣ ይቃወም፣ ደኣምበር ይቃለስ ከምዘየለኹ ኣጻዕድየ ይደግመልካ ኣለኹ። ሕነ ናይቶም ዘጥፍኡዎ ብኢድ ወስ እንተተረፈኒ ብኣፍ ሃተፍ ምባለይ ደገፍ እምበር ቃልሲ ኣይኮነን።እቲ ትማሊ ብዓይነይ ዝረኣኹዎ ቃልሲ፣ ሰብ ቀደም፣ ተወፋይነት ቀደም፣ ብጻይነት ቀደም፣ ሕልና ቀደም ሎሚ ብሓቂ ምንባሩን ዘምንባሩን ምስትውዓሉ ኣጊሙኒ ኣሎ። ሽዑ ስለዘይነበረ ዘይኮነስ፣ መተካእትኡ ስለዝመረረ። እቲ ትማሊ ህይወት ዝተኸፍሎ፣ ሕላገት ኤርትራውነት ዝነበረ ናይ ሓባር ዕላማ፣ ሓቂ፣ ቅንዕና፣ ምቕሉልነት፣ ምትሕልላይ፣ ብጻይነት፣ ተወፋይነት፣ ድሮ ዓስዩ፣ ብሓሶት፣ ተንኮል፣ ስስዐ፣ በለጽ፣ ሻርነት፣ ግብዝና ተተኪኡ ካብ ምርኣይ ዝኸፍእ ስቓይ የልቦን። ህዝቢ ነቲ ዝርእዮ ዘሎ ኣደራዕ ምእማን ስኢኑ ብኣእምሮኡ ኣዕሚቝ ክምርምሮ ሓንሳብ ሰለም እንተበለ፣ ንሓዋሩ ዝዓወረ መሲሉዎም፣ ኣብ ዓዲ ምዉታን ክንገሱ ኛምኛም ዝብሉ፣ ሚዛን ነብሶም ዝጠፍኦም ሰባት ክትርኢ ከለኻ ዘስደምም እዩ።
ኣብ ወጻኢ ሃገር ዝተሰደ ዜጋ፣ እንተ ሓሙሽተ እንተ ዓሰርተ ካብ ሚእቲ ግዜኡ ኣወፍዩ፣ ኣብ ውሽጢ ሃገር ንዘሎ ህዝቢ ድምጺ ስቅያቱ ከስምዓሉ፣ ብገንዘብን ንዋትን ክድግፎ፣ ብዲፕሎማስያዊ ምንቅስቓስ ክሕግዞ ይኽእል እዩ። እዚ ግን ተውሳኽ ጽቡቕ ድሌት ደኣምበር፣ ደራኺ ለውጢ ዝኸውን፣ ጥዕቅኻ ዘፍትሕ ቁምነገር ኣይኮነን። ኣይትተሃመል፣ ክዳን ርእሰ ምትእምማንካ ምለሶ፣ ተጸባዪ ኣይትኹን። ኩሉ ተወሳኺ፣ ንስኻ ኢኻ ደራኺ።
ኣብዚ ሃገርና ብስርዓት ዘይብሉ መንግስቲ፣ መተካእታ ዘይብሉ ተቓውሞ፣ ኣንፈቱ ዘጥፍአ መንእሰይ፣ ዕጥቁ ዝፈትሐ ሰራዊት፣ ፍልጠቱ ዘባኸነ ምሁር፣ ልቦና ዝጎደሎ ዓቢ ዓዲ፣ ዒብ ዝሰኣኑ ኣቦታት፣ ንብዓተን ዝተወደአ ኣዴታት፣ ጥቅዉነት ዝጠፍኦ ዜጋ መሊኣ ኣብ ደንደስ ጥፍኣት እትርከበሉ ዘላ እዋን፣ ብሰንኪ ስንፍናና ብጅምላ እንሃልቀሉ ዘለና፣ ሕፍረትናን ውርደትናን ኣብ ቅድሚ ዓለም ብዓውታ ተጋሂዱሉ ዘሎ መዋእል፣ ብጥቅዉነት ክምካሕ ዝኽእል የልብናን። ሽም ናይቲ ጥፍኣት ብቐንዱ ኢሳይያስ ምስ ጭፍርኡ ‘ኳ እንተኾኑ፣ ከም ሕብረተሰብ እንተወሓደ ብስቕታን ዕሽሽታን ነዛ ሃገር ሓቢርና ኣፍሺልናያ ከምዘለና ዘይከሓድ እዩ። ብሰሪ ‘ዚ ሃገራዊ ድኻም ‘ዚ፣ ኢሳይያስ ኩሉ እከይ ውጥናቱ ዓሚሙዎ’ዩ ክብሃል ይከኣል። “እንተዘይተመሊኽኩም ከንበርክኸኩም እየ” ኢሉና፣ እንታይ ‘ሞ ገዲፉ፣ በጥ ኣቢሉና። ኣሲሩና፣ ቀቲሉና፣ ካብ መሬትና ኣባሪሩና፣ ሬሳና ዕትብቱ ኣብ ዝተቐብረሉ መሬት ከይምለስ ኣጊዱዎ። “ዕድመይ ልክዕ ክገዝኣኩም ‘የ” ኢሉና፣ እንታይ ‘ሞ ተሪፉዎ፣ እንተስ ኣብ መሬት ሕማቕ ከርእዮ፣ እንተስ ኣብ ሰማይ ምፍራዱ ክቐለሉ፣ ንርጉም ኣምላኽ ቀልጢፉ ስለዘየቃብጾ ደንጕዩዎ እምበር፣ 50 ዓመታት ኣብ መሪሕነት ዝነበር ናይ ብሓቂ ዝሰርሕ ቅኑዕ መራሒ የልቦን።
ክብረትና ተቐንጢጡ፣ መጻወቲ በደዊን ሲናይን ሰሃራን፣ ስም ሃገርና ኣርእስተ ዜና ስደት ኮይኑ። ካብታ መራሒኣ ዝጠለማ ካፕቴን ዘይብላ፣ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ እትጥሕል ዘላ ‘ኤርትራ’ ዝተባህለት መርከብ ነብሶም ከውጽኡ፣ መድሕን ህይወት ኣብ ዝመሰላኦም ጃላቡ ማእከላይ ባሕሪ ዝተሰቕሉ ኣሽሓት ኤርትራውያን ሳንዱቕ ሬሳ ኮይነናኦም፣ ነቲ ጃምምላዊ ሞት ምስ ለመድናዮ፣ ንሞት ዘይፈራሕናያ ካብ ሞት ምትንሳእ ምስ ኣፍርሓና፣ እቶም ፈለማ ዝደንገጹልና ‘ኳ ንዒቖምና። ኤርትራውነት ማለት እንታይ ምዃኑ በብውሽጥና ኣተሓሳሲቡና፣ ብሓባር ከይንዝትየሉ ግን ኣጊሙና ‘ሎ። እዚ ዘሕፍር ታሪኽ ‘ዚ ሸውዓተ ኮቦርታ ተኸዲና ክንሕባኣሉ እንተፈተና ‘ውን ካብ ሕቶ መጻኢ ወለዶታት ክኽውለና ኣይክእልን እዩ። ፍሽለት ወለዶና ኣብ ኢንሳይክሎፖድያ፣ ዊኪፒድያ ርእዮም፣ “ኣቦይ፣ ኣባሓጎይ፣ ስለምንታይ ኢና ሃገር ኣልቦ ክብረት ኣልቦ ኴንና?” ኢሎም ምስ ዝሓቱና፣ “ኢሳይያስ ርጉም ኣጥፊኡዋ” ዝብል ቅሙጥ መልሲ ኣለና ኢልና ንሓስብ እንተደኣሃሊና ብሃማት ኢና። “ኢሳይያስ ሃገር ምሉእ ከጥፍኣ ኸሎ ህዝቢ ኣበይ ነይሩ፣ ንስኻ ኸ ኣበይ ኔርካ? ንዓኻ ካብ ምድሓና ዝዓገተካ ኸ እንታይ እዩ?” ዝብል ሕርቃን ዝተሓወሶ ሕቶ ክኽተል ምዃኑ ክስቆረና ኣለዎ። ኢሳይያስ ብዘይሓገዝና ሃገር ከጥፍእ ኣይክእልን እዩ። ስቕታ ንግዚኡ መኸወሊ በለጽ ክኸውን ይኽእል ይኸውን፣ ንሓዋሩ ካብ ታሪኻዊ ተሓታትነት ዘድሕን ጥበብ ግን ኣይኮነን። መዝገብ ስቕታን እንታይ ገደሰንን፣ ካብ ክልተ መኣዲ ብዘኻዕብቶ ገንዘብ ደቀይ ንምቕሻሽ ኣኺሉ ካብ ሕቶ ከድሕነኒ እዩ ዝብል ጉርሒ ዝሓዞ እንተልዩ፣ ንመጻእቲ ወለዶ ካብ’ቲ ንሕና እንውትፈሎም ገንዘብ ንላዕሊ እነውርሶም መንነትን ታሪኽን ከምዘገድሶም ክንዝክር ይግባእ። ንዓኣቶም ካብ ዕዳ ውርሻ ምኽፋል፣ ዕዳ ገንዘብ ምኽፋል ዝቐለለ እዩ። ስለዚ ነፍቅሮም፣ ንሓልየሎም እንተዄንና፣ ነቲ ንሶም ክገብሩዎ ዝኽእሉ ዝቐለለ ነገር ዘይኮነ፣ ነቲ ክገብሩዎ ዘይክእሉ ዝኸበደ ነገር ክንገብረሎም ኣለና።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፣ ኣብዚ ጽንኩርን ሕንፍሽፍሽ ዝበለን እዋን’ዚ ኮይኑ መጻኢ ኤርትራ ክንበ ዝኽእል ነብይ የለን ‘ሞ፣ ኩሉ ኣብ ራኢኻን ባህግኻ ናብ ግብሪ ንምልዋጥ እተርእዮ ተወፋይነትን እዩ ዝምርኮስ። ንስኻ ደራኺ ኩሉ ተወሳኺ ምዃኑ ኣሚንካ፣ ልዕሊ ኹሉ ያታ ተወፋይነትካ ዘኪርካ፣ ጽፉፍን ቅኑዕን ቃልሲ ብምክያድ፣ ውሕስነት ዘለዎ ለውጢ ከተረጋግጽ ተዓጠቕ። ከይተዓጠቕካ ዕጥቂ ጸላኢካ ምፍታሕ ኣይከኣልን እዩ። እዚ መዋእል’ዚ፣ ደገፍቲ ናብ ዝሓየለ ዝቀዳደሙሉ እምበር፣ ዝደኸመ ዘራይ ዝረኽበሉ መዋእል ኣይኮነን። ስለዚ፣ ምስኪንኪን፣ ምንብርካኽ፣ ተጸባይነት፣ ነብሰ ምትሓትን ምጽማምን ገዲፍካ፣ ኣብ ነብስኻ ተኣማሚንካ ንድሕነትካ ተላዓል። እዚ ዕማም’ዚ ናይ ኩሉ ኤርትራዊ ሓላፍነት ‘ኳ እንተኾነ፣ ብፍላይ ኣብ ውሽጢ ሃገር እትርከብ፣ ልዕሊ ኹሉ ኸኣ፣ መማቕልቲ ስደት ብምዃን ዝርካቡ መንእሰይ ኣኪብካ ዘለኻ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ዝያዳ እጃም ከምዘለካ ተገንዚብካ ሕልናኻን ህዝብናን ዘቕስን ናይ ለውጢ ስጉምቲ ውሰድ። ምክልኻል ሃገር ማለት፣ ንሃገር እንተላይ ካብ ናይ ውሽጢ ጸላኢ ምክልኻል፣ ንህዝብኻ ካብ ጥፍኣት ምድሓን እዩ። ሕጂ ‘ውን ንስኻ ደራኺ ኩሉ ተወሳኺ። መዓንጣኻ ሸጥ ኣቢልካ ነቲ ክባኻ ዘይሓለፍ ዕማም ዳግማይ ሓርነት ተተሓሓዞ።
ምልኪ ይፍረስ ሕጊ ይንገስ
ኣማኑኤል ኢያሱ
27 ነሓሰ 2014
A Swiss court recently permitted an Eritrean asylum seeker to enter Switzerland, in an effort to prevent the man from being held in an Israeli detention center.
A three-judge panel of the Swiss Federal Administrative Court accepted the man’s appeal against a Swiss government decision to keep him out of the country. He appealed after he was ordered to report to the Holot detention center in the south, for an indefinite period.
“The facts of the case lead to the conclusion that the petitioner is in genuine danger of being imprisoned or held indefinitely in what is called an open facility,” the judges ruled.
In his appeal, which he filed with the aid of his sister, who has gained refugee status in Switzerland, he said he feared Israel would deport him to Eritrea, since his Israeli visa was invalidated by the order to report to Holot.
The court said people should generally seek protection from their country of residence, but in exceptional cases when that country cannot provide adequate protection, Switzerland can permit asylum seekers to enter. The court ruled that the Swiss authorities must allow the man entry so as to complete the asylum-seeking process.
“We have to assume in this case that he would be held for an undefined period in Holot,” the ruling said.
“We must treat the petitioner’s detention in a facility that he can only leave with permission, that’s in the middle of the Negev desert, 65 kilometers from the next city and without any possibility of working, as a step of separation and deportation. Beyond that, there is a risk that he would be deported to a third country like Uganda, where it’s not clear what would happen to the petitioner. Under these circumstances, it is not reasonable to expect the petitioner to remain in Israel and seek protection there.”
The Israel Prison Service said Wednesday that about 1,800 asylum seekers from Sudan and Eritrea are being held at Holot, while an additional 900 are held in Saharonim Prison. Holot can hold up to 3,300 people, but it has not come close to that number since the facility was built about eight months ago. The peak was 2,400 people about two months ago.
There are two wings that are fully built but have yet to open. Hundreds of the people who have been told they must stay in Holot were taken into custody two months ago because they attempted to cross the border into Egypt. Since the facility was opened, about half of the asylum seekers ordered to do so by Israel’s population authority have done so.
Many have chosen to leave Israel and return to their homeland or go to a third country rather than stay in the detention center, and Israel has provided them with a grant of $3,500 each.
Source: Haaretz
Libyan rescuers have recovered the bodies of around 170 people after a boat carrying illegal migrants from sub-Saharan Africa sank at sea last week, a Coast Guard official said on Monday.
“We freed about 100 bodies trapped in the hold of the 16-metre wooden boat which foundered not far from the coast,” Abdellatif Mohammed Ibrahim said. Another 70 bodies were washed up by the tide, including five young children, he said. “It looks like the boat overturned suddenly, leaving the passengers no chance,” he said as Red Cross rescuers pulled bodies from the water. Mr Ibrahim said no leaks were found in the hull of the vessel, shipwrecked off the coast of Guarabouli district, 60 kilometres east of Tripoli.
In the absence of documentation, the rescue workers have been unable to make a list of victims or establish their nationalities. But the few papers recovered showed the victims included migrants from Ethiopia and Eritrea. Libya, mired in unrest and political chaos, has been a launchpad for illegal migrants seeking a better life in Europe, but who turn to people smugglers to cross the Mediterranean.
With all this going on the objective of the EIJM was clear from the following teaching:
The European Union’s Home Affairs Commissioner Cecilia Malmström said she was “appalled” by reports that migrants had died trying to cross the Mediterranean to get to Italy as six more migrants died in a shipwreck on Sunday night.
“I am appalled by these new tragedies at sea and I express my condolences to the victims and their families,” she said in a statement on Sunday, adding that she would meet with Italian Interior Minister Angelino Alfano on Wednesday in Brussels to discuss the latest developments.
The Italian navy said on Monday that six bodies were recovered following a shipwreck off the Libyan coast on Sunday night, the third tragedy to hit immigrants attempting the perilous journey across the Mediterranean this weekend.
“Last night, north of the Libyan coast, with weather conditions deteriorating, a fishing boat carrying a large number of migrants capsized,” the navy said in a statement. Rescue workers managed to pull 364 migrants from the sea.
Earlier in the day, an Italian navy ship had approached a boat in difficulty and found 18 dead along with 73 survivors on board.
“I also thank the Italian authorities for the huge efforts put in place to assist and rescue thousands of migrants over the last days,” Mogherini said.
Italy’s navy, coast guard and merchant marine have rescued more than 3,500 people since Friday in the stretch of the Mediterranean between Sicily and the Libyan and Tunisian coasts.
Faced with the new crisis, Malmström again urged member states “to provide assistance to Mediterranean countries facing increased migratory and asylum pressure, in particular by resettling people from refugees’ camps outside the EU”.
Many of the migrants making the risky and often deadly journeys are refugees from Eritrea, Somalia and Syria, but there are also many arriving from across Asia and sub-Saharan Africa.
More than 100,000 migrants have landed in Italy so far this year, according to the UN refugee agency UNHCR — far higher than the previous record of some 60,000 who arrived in 2011 at the height of the turmoil triggered by the Arab Spring revolutions.
Figures released at the end of July showed some 93,000 migrants had been rescued since the start of 2014.
The European Commission has said the refusal of member states to respond more favourably to asylum requests was fuelling the crisis.
It has suggested member states agree on creating humanitarian visas or deal with the requests at consulates in refugee camps and at points along migrants’ journeys.
Source:The Local
ዮውሃንስ ጸጋይ – ሎንዶን – 25 August 2014
ናይ ሎሚ ሓጺር ጽሑፈይ፡ ነቲ ደራኺ ለውጢን ሞዕባለ ሓደ ሃገርን ዝኾነ መንእሰይ ኤርትራዊ፡ ዝዓለመት ኢያ። ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ኣብ ትሕቲ ዝተፈላለየ ውዳበታት ማሕበራት መናአሰይ ማለት፡- EYSNS, EYSC ዓርቢ ሓርነት,…ወዘተ ዝፍለጣ ማሕበራት፡ ከምኡ’ውን ኣብ ውሽጢ ፖለቲካውያን ውድባት ኮይኖም ዝነጥፉ ዘሐብኑ መንእሰያት ኣለዉና። ይኹን’ምበር፡ እቲ ንፍትሒ ዝግበር ቃልሲ፡ ብዓወት ንክጎዓዝን ሸቶኡ ክቀላጠፍን፡ ንእሽቶ ለብዋይ ክልግስ ስለዝደለኹ ኢየ።
መንእሰይ ወለዶ ኤርትራ፡ ኣብ ታሪኽ ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዘመስከሮ መስተንክራዊ ተወፋይነትን ጅግንነትን፡ ንዓለምና ዘደነቐ ምንብሩ ታሪኽ ዝምስክሮ ሓቂ ኢዩ። አዚ ድማ ኽንሕበንን ክንኮርዕን ይግባእ። ብዘይ ጉለታት ኣብ ዓወት ዝበጽሕ ሰውራ ስለዘየለ፡ እቲ ኣብ ውሽጢ ሰውራና ነይሩ ዝበሃል ድኻማት፡ ኣብዚ ናይ ሕጂ ቃልሲ ብዝጸፈፈ ንክንመርሖ መምሃሪ ጥራይ ኢዩ ክኾነና ዘለዎ። ተመኩሮን ታሪኽን ናይቶም ኩሎም ኣብቲ ናይ ትማሊ ታሪኽ ዝሰርሑ ኣያታትና፡ ብህይወት ከይሓለፉ ከለዉ ተቐቢልናን ሰኒቕናን ክንስንዶን ነቲ ቅያ ድማ ንቕድሚት ክንደፍኦን ይግባእ። “ኩሉ ናይ ትማሊ ኒየው በሎ!” ዝብል ኣበሃህላ ንታሪኽ ጅግንነት ኤርትራውያን ምህሳስ ጥራይ ኢዩ ክከውን’ሞ ንጠንቀቕ።
አርትራ፡ ካብዚ ዘላቶ መዋጥር ኣግላጊሉ ሓርነት ህዝባ ክውን ንምግባር ዓቢ እጃም ክገብር ትጽቢት ዝግበረሉ እምበኣር፡ ከምቲ ናይ ትማሊ መንሰይ ወለዶ፡ እዚ ሕጂ ዘሎ መንእሰይ ወለዶ ኢዩ።
ቃልሲ መንእሰይ ኤርትራ፡ ብዝሰለጠ ኣገባብ ዕላምኡ ክወቅዕ ዝኽእል፡ ነቲ ኣወንታዊ ታሪኻዊ ተመኩሮ ኣያታቱ ዓቲሩ፡ ንሓድሕዱ ብክፉት ሕልናን ሓንጎልን ኢሂን-ምሂን እናተባሃሃለን እናተደጋገፈን፡ ነቲ ተበጋጊሱ ዝጸንሐን ዘሎን ናይ ፖለቲካዊ ውድባትን ካልኦት ማሕበራዊያን ሓይልታትን፡ ብኣካል ተሳቲፉ እናኣሓየለንን መስመር ናይቲ ቃልሲ እናኣስተኻኸለን ምስዝምርሽ ኢዩ።
ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንለውጢ፡ ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን ኩነት፡ ዋና ጉዳዩ ወይ ወሳኒ ፡ ባዕሉ እቲ ኤርትራዊ ድኣም’በር ዝኾነ ባዕዳዊ ኣካል ክኸውን ክፈቅድ ኣይባአን። እዚ ክበሃል ከሎ፡ ንዕላማ ቃልሲ ብዘይሃሲ ኣገባብ ካብ ፈተውቲ ደገፋት ምቕባል ወይ ምሕታት ኣየድልን ማለት ኣይኮነን። ኣብ ህይወት ሓደ ህዝቢ ክመጽእ ዝሕለን መሰረታዊ ለውጢ፡ ብብስለት ናይቲ ኣብ ውሽጢ’ቲ ህዝቢ ዘሎ ኩነታት ኢዩ ዝውሰን፡ ግዳማዊ ረቛሒ ወይ ደገፍ ነቲ ውሽጣዊ ኩነታት መቃላጠፊ ጥራይ ኢዩ ክኸውን ዝኸእል። እቲ ውሽጣዊ ኩነታትን ንቕሓትን ኤርትራዊ ክብ ንክብል አምበኣር፡ ኤርትራዊ መንእስይ ዓቢ ሓላፍነት ኣለዎ።
ስርዓት ህግደፍ፡ ካብታ መንእሰያትና ናብ ሳዋ ዝወረዱላ ደቒቕ ጀሚሩ፡ ንቕሓቶም ክምጥምዝዛን በቲ ናቱ ስነሓሳብ ንምሕጻብን ኣሐይሉ ይሰርሕ ይርከብ። ኣብ ደገ ድማ። ብስም YPFDJ፡ ማለት መንእሰያት ህግደፍ፡ ኣብ ትሕቲ ዝብል ስም፡ ነቲ ስነሓሳብ ከስርጾ ኣበርቲዑ ይስርሕ። ናይቲ ብስርዓት ህግደፍ፡ ብፍላይ ናብ መንእሰያት ዘተኮረ ፕሮፓጋንዳን ስነሓሳብን ንምርዳእ፡ ኣብዚ ጠውቑ፡- ቀዳማይ ክፋል፡ ካልኣይ ክፋል።
አምበኣር፡ መንእሰይ ከም ንጡፍ ኣካል ሕብረተ-ሰብና ምዃኑ መጠን፡ እቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ ይኹን ኣብ ወጻኢ ዘሎ፡ ናብ ሓደ ሓያል ጽላል ውድብ ገጹ ክማዕብሎ፡ ንቕሓት መንእሰይን መላእ ሕብረተሰብን ክብ ከብልን ናብቲ ቅኑዕ ማእዝን ገጹ ክመርሖን ከምዝግባእ፡ ኣበርቲዑ ክሰርሕ ከምዘለዎን እምበኣር፡ ሓደ ካብቲ ኣብ ቅድሚኡ ተገቲሩ ዘሎ እዋናዊ ተደላይነት (necessity) ኢዩ። ብግቡአ ዘይተወደበን ንጹር ራእይ ዘይወነነን ምንቅስቓስ ከድምዕ ኣይክእልን ኢዩ። እቲ ኣብ ደገ ዘሎ ዓቕሚ መንእሰይ ኤርትራዊ፡ ንፍትሒ ብሙሉአ ሓይሉ ክደፍኣሉ ኣለዎ። እቲ መሰረታዊ ፡ ንኤርትራን ህዝባን ተሓሪሙዎም ዘሎ መሰል፡ ብቅዋም ዝእዘዝን ዝምራሕን ህዝባዊን ዲሞክራስያውን መንግስቲ ክተኽሉ ዕድል ዘይምርካቦም ኢዩ። እዚ ርሱን እዋናዊ ኣርእስቲ’ዚ፡ እቲ ቀንዲን ንኹሉ ደላይ-ፍትሒ ዝሓቁፍን ዕማም ኢዩ። ኩሉ ኣብ ትሕቲ ህግደፍ ይኹን፡ ከምኡ’ውን ከም ደላይ-ፍትሒ ክቃለስ ተበጊሱ ዘሎ መንእሰይ ኣብዚ መትከል’ዚ ክጸንዕ ኣለዎ። ምኽያቱ፡ እዚ ንኩላትና ኤርትራውያን ዝጠምረና፡ ንድሌታትና ዘስምርን ርሱን ጠለብ ስለዝኾነ። ዝኾነ ጓል-መንገዲ ወይ ደቀቕቲ ፍልልያት መሰረታዊ ኣይኮነን፡ ከፈላልየና ድማ ኣይግባአን። ኣብዚ ጉዳይ’ዚ ኣዚና ንቑሓት ክንከውን ኣሎና፡ ብዝተረፈ፡ መፍቶ ናይቲ መሰል ኤርትራዊ ድሂኹ፡ ብራዕዲን ሽበራን ዝገዝኣና ዘሎ ናይ ውሑዳን ጉጅለ ህግደፍ ጥራይ ኢና ክንከውን። ነቲ ህግደፍን መጋበርያታቱን፡ ካብ ገንዘብ ሃገር ተተቒሙ ልዑል ወጻኢ እናኣፍሰሰ፡ ብስም ፈስቲቫላትን ካልእ እከይ ተግባራትን ክዕወተሉ ዝሰርሓሉ ዘሎ ምብትትታን ደምበ-ደለቲ ፍትሒ፡ ከይተረደኣና ደገፍቲ ከይንኸውን ምጥንቃቕ ኣገዳሲ ኢዩ።
ኩሉ ዘይ መሰረታዊ ፍልልያት ናይ ዝተፈላለየ ውዳበታት ደለቲ ፍትሒ፡ ቅድሚቲ ቀዳማይ ጠለብ ህዝቢ ኤርትራ ክስራዕ የብሉን ጥራይ ዘይኮነ፡ ብሓባር ንምስራሕን ናብ ሓደ ውዳበ ንምምጻአን ዕንቅፋት ክፍጠር ክትፈቅድ ኣይግባእን። ብኣንጻሩ፡ ንኹሉ ኣብ ቃልሲ ክሳተፍ ዝደሊ ውድብ፡ ጉጅለ፡ ወይ’ውን ውልቀሰብ፡ ክትሓቁፍን ከተተባብዕን ይግባእ። ረብሓን ድሌትን ህዝቡ ብግቡእ ዝተገንዘብን ፡ ኣብ ሓደ ዝሰመረን ቅልጽም፡ ከቶ ዓጋቲ የብሉን።
መንእሰይ ደራኺ ለውጢን ምዕባለን ኢኻ’ሞ፡ ኣብ ኩሉ ህይወት ውዳበታት ደለይቲ ፍትሒ ብምስታፍ፡ ዳግማይ ቅያ ክትሰርሕ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ይጽብየካ ኣሎ። ኣብ ውሽጢ ሃገር፡ ኣብ ትሕቲ ሽቑረራ እትነብር ኣብ ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራን እቲ ደረ-ኣልቦ ሃገራዊ-ኣገልግሎትን እትርከብ ኤርትራዊ መንእሰይ! ናይቶም ቅዋምን ፍትሒን ስለዝጠለቡ ጥራይ፡ ኣብ ጎዳጉዲ ዒራዒሮን ካልእ ማእለያ ዘይብሉ ስዉር ኣብያተ-ማእሰርቲ፡ ብዘይ ፍርዲ፡ ንመዋእል ተሓይሮም ዝርከቡ ኤርትራውያን፡ እናዘከርካ፡ ነቲ ዝተበገሱሉ ዕላማ ናብ ሸቶኡ ንምብጻሑ ሓላፍነት ኣሎካ። ተሰኪምካዮ ዘሎኻ ዕጥቂ፡ በጃ ህዝብኻ ስለዝኾነ ኣንጻር ህዝብኻ ኣይተቕንዓዮ። እቲ ጠላም ናይ ውሑዳን ጉጅለ ህግደፍ፡ ን’ሕድሪ ናይቶም ብኣእላፍ ብጅግንነት ዝወደቑ ኣያታትካ፡ ኮሊፉ ሒዙዎ ኣሎ። ነቲ ኣብ ባይቶ ኤርትራ ኣብ 1997 ዝጸደቐ ቅዋም ኤርትራ፡ ረጊጹ፡ ንባይቶ ኤርትራ ድማ ኣፍሪሱ፡ ብዘይ ሕጊ ኣብ ስልጣን ተኾይጡ፡ ንህዝቢ ኤርትራን መንእሰያትናን ናብ ዓዘቕቲ ሸሚሙና፡ ኣደዳ ስደትን ክትጸውየሉ ዘስካሕክሕ መቕዘፍቲን ገይሩና ይርከብ ኣሎ። ካብዚ ስቅያት’ዚ ከተገላግሎ ድማ፡ ህዝቢ ኤርትራ ደጋጊሙ ይጽውዓካ ኣሎ።
ዮውሃንስ ጸጋይ
ሎንዶን
25 August 2014
La Stampa Italian Newspaper says: “On board a barge 200 immigrants. Among the victims, all Somali and Eritrean, also a child”
TRIPOLI, Aug 23 (Reuters) – A wooden boat carrying up to 200 migrants has sunk just one kilometer (half a mile) off the Libyan coast, the coast guard said on Saturday, and most passengers were feared drowned.
The local coast guard said it had no boats of its own and had to commandeer fishing vessels in a rescue attempt after fishermen raised the alarm on Saturday morning.
Migrants have been streaming out of North Africa in rickety boats in rising numbers for years. Many head for Italy, and so far in 2014, the total number reaching Italian shores has passed 100,000, the Italian government said this week.
Libya is a major departure point for this journey, and human traffickers are exploiting the political chaos and lack of security that has blighted the country since Muammar Gaddafi was toppled in an uprising in 2011.
The small boat crammed with between 150-200 migrants sank late on Friday near Qarabouli, east of Tripoli, local coast guard official Mohammad Abdellatif told Reuters Television.
Local fishermen raised the alarm at dawn on Saturday morning and the coast guard managed to rescue 16 migrants who were still alive in the water, surrounded by bodies, Abdellatif said.
The boat had entirely disappeared when the coast guard arrived at the scene, around 1 km from the beach, he said.
STATE TURMOIL
The coast guard in Qarabouli has no equipment and so is forced to borrow fishing vessels and tug boats to carry out their rescue missions, he added.
All of those rescued were released as there was nowhere to detain them, Abdellatif said. He said he had informed the local hospital, the ministry of health and the criminal investigations department of the accident but that all three had refused to collect the bodies.
In recent weeks, Libya has seen the worst violence since the 2011 rebellion as rival factions battle each other for influence and control of the country’s wealth. Foreign embassies and agencies have evacuated their staff and the entire parliament has decamped to the country’s east.
State authority has crumbled and basic services are becoming increasingly more difficult to come by.
“The coast guard has no problem with searching for the missing illegal migrants, but the problem is who will receive them after finding them,” Libya’s navy spokesman Ayoub Qassem said,
“They have no locations to accept them and the immigration authorities are not helpful enough to receive them on time,” he said.
The Italian navy told Reuters they were not involved in the incident and had no further details.
Italy is carrying out the bulk of patrols in the Mediterranean Sea aimed at preventing major tragedies involving migrants. More than 70,000 people have been rescued through the “Mare Nostrum” (Our Sea) mission of patrols which Italy began last October. (Additional reporting by Isla Binnie in Rome; Writing by Ulf Laessing; Editing by Raissa Kasolowsky and Ralph Boulton)
We Need to Re-tool Our Goal
A Critic to the Post by Daniel G Michael
Dear Daniel,
Ever since I read your post on EYSC page, I have been vacillating whether a response to your post is appropriate or not. This is because, on the one hand, I don’t want to betray my firm conviction that argument among Eritreans, small or big, is of no use; while the dictator is entrenched as ever. On the other, I have run – perhaps you too – into unnecessary squabbles with fellow Eritreans for simply voicing my objections or raising my opinion. Therefore, the fear of whether my critic insinuates your nerve kept me in check. In the end though, I felt some of the points you raised, though arguably interesting points, are nonetheless, subject to further critic and interpretation. My critic is therefore, solely on the points you raised and not the theme of the subject matter, and I hope you accept it in the spirit that it was presented; lest you consider it as an offense to your person. I will try to be concise and to the point.
Daniel,
You chastised as ‘fallacy’ the, “…. Ethiopia’s interest can be intertwined with the interest of the Eritrean people.” Though you seemed to negate this fact, you were short of denying our common interest, or simply obscuring your thoughts in other high sounding phrases, e.g. Weyane…
But here is where the fallacy lies my friend: In the murky waters of Eritrean politics, in the hazy atmosphere of either-you-are-my-friend-or-you-are-my-enemy politics instituted by the dictator, it is almost inevitable for us to entrap ourselves in this absurd school of thought. And here is where we Eritreans are completely detached from the realties of the world; where our understanding of geography and geopolitics is far and in between.
Sir,
If all the countries in the world were separate individual Islands dotted planet Earth, then geopolitics would have little or no value in this world and perhaps wars would have been less likely to happen. But this world was not meant to be like that.
It [the World] was meant to be: different ethnicities and nationalities were meant to live together, regions, – much less countries – were meant to be governed by geography and common interest and their ultimate make or break were to be determined by geopolitics and not by poor perceptions and unattainable sentiments. What is going on in Ethiopia affects us through and through. Ethiopia’s infamy or prosperity have the cascading effect regionally and Eritrea especially. Whether we liked it or not, we were destined to live together with our neighbors, the Ethiopians. Who said Eritrea’s failure is of immense benefit to the Ethiopians, except for Higdef, off course? Who can say with absolute certainty that Eritrea’s failure is Ethiopia’s salvation? All the maneuverings that you hear these days from Ethiopia has a direct correlation with geopolitics.
Daniel,
You made an amusing reference that Ethiopia’s “..refusal to implement the border ruling and hand over territories legally rendered to belong to Eritrea” and their “…desire to see an Eritrea whose nationalism weakened beyond repair” aligned perfectly well with the dictators “tunnel vision – whose only goal is the preservation of his power.”
Wow! I felt that I heard this from Higidef and quite frankly, we usually hear these phrases uttered from none other than Higidef’s point man, Yemane (Monkey). As such, if you prefer to align yourself with these naked lies, then on this issue, I would safely assume that you are indeed a strange bedfellow with Higidef.
On the border ruling, I am a bit dismayed that you are content with what the border commission shoved at your throat. You accepted it, wholly, what some jurists and technocrats sitting in The Hague bestowed you, with absolutely no regard their ruling might have entailed for your people and for Eritrea.
Back in 1995, the dictator plunged Eritrea into war with Yemen in what used to be Hanish Islands in the Red Sea, only Eritrea to lose these Islands – after we lost our best servicemen – to Yemen by the subsequent ruling. Fast forward to 2002, poor Eritrea found itself in the same ugly scenario.
Did you know that previously undisputed Eritrean territories were rendered Ethiopian by these Jurists – all foreigners, who hardly have a token of knowledge about our region?
Have you ever had the chance to study the border ruling? Did you know that the fertile Badme Plains, though Eritrean in sweat and blood, were nevertheless gone to Ethiopia – with the exception of the flashpoint town of Badme? In a ruling reminiscent of a textbook case of injustice, Eritreans who bled for Eritrea found themselves to be Ethiopian by the border ruling. These citizens had been crying to heavens for justice ever since. Evidently, the very fabric of Eritrean society was dissected by this ruling;
Daniel, If what I said seemed a hallow concept to you, Please do this:
Just spread an old Eritrean map on a table; then transpose the latest map on top of it. You will see what Eritrea lost in the last two decades under the Higidefits’ jungle rule and see if you felt some sympathy to your fellow Eritreans.
Sir,
One of the most blatant lies ever told by Higidef and some opposition figures is the one you mentioned, ”…their (Weyane’s) desire to see an Eritrea whose nationalism weakened beyond repair.” Such is the banal reaction of some Eritreans who have gone the extra mile in finding a scapegoat to their problems; and nothing delights the dictator more than when a rallying cry he needed coming out of the opposition figures. If you can present a token of evidence, I want to ask you: what did the Weyane do to weaken Eritrean nationalism? When do we Eritreans learn to confront our problems head on? Putting our house in order seems an alien concept to you, which is why you suggested the Weyane’s ‘ desire to weaken Eritrean nationalism‘ aligns perfectly well with the dictator’s ‘tunnel vision – whose only goal is the preservation of his power ” The dictator and his ever obedient dogs are the ones who weaken Eritrean nationalism my friend. Look at the exodus of the youth. The predicament Eritrea finds itself into has one and only one source: the dictator, whose ultimate goal is the annihilation of the Eritrean people and deliver an emptied Eritrea to his handlers.
Deniel,
One of the weakest links attributed to Eritreans is the inherent belief and willingness to submit to a person who has made a name for himself and to never strive to create that name for yourself; remember, enda Adhanom, enda Ahmed Naser etc… Perhaps out of this faulty reasoning that you accused some in the opposition “…caused the mouths of those who seek a short cut to power to salivate,” when Ethiopia threatened to remove a “one man government in Eritrea.”
First, how do you know their mouth to salivate? Or are you assuming? Well, that is why the great philosopher Francis Bacon left something for posterity to learn, “If a man will begin with certainties, he shall end in doubts; but if he will be content with doubts he shall end in certainties.
Second, by indicting the opposition ‘to salivate’ at the prospect of power in Eritrea, you glaringly indicated that you do not have a vision, you can not salivate at that prospect; therefore you can not be a leader. There is nothing noble than eyeing the prospect – by force if necessary – of snatching power from the jaws of the Eritrean dictator and saving your people. If you refer to history, that was what great men did.
Despite your indictment however, the Eritrean people and the opposition will continue in their quest for power. Have you heard the famous saying, “Indict a ham sandwich?” Keep away from its literal meaning, because the phrase has other meaning. It means a good prosecutor can persuade a grand jury to indict a ham sandwich. It points out to the stupidity of some people in the jury pool to indict a sandwich. If that was your intention, I tell you, you miserably failed; because our people need salvation at any cost and not acrimony.
Daniel,
What we need at this moment in time is unity not division against our mortal enemy. Neither do we need high sounding phrases like ‘masters of our own destiny.‘ If that were true, the dictator would have gone a long time ago; because the opposition is dysfunctional as ever. We do not need EYSC or EYSNS, but united front against Higidefites and their dogs. Not withstanding the current infighting, the Libyans showed us what a united hand could achieve. As such, Eritrea’s salvation will only come with the complete dismantlement of Higidef and not through dialogue.
Tesfamichael Kidane
ስኒት ማሕበር ኤርትራውያን ካናዳውያን ደቀንስትዮ ብ16ነሓሰ ኣብ ከተማ ቶሮንቶ ብወግዒ ምስ ህዝቢ ተፋልጣ። ኣብቲ ነታ ማሕበር ምስ ህዝቢ ናይ ምልላይ ስነስርዓት ካብ ሮቸስተር (ኒውዮርክ)፣ ዊኒፔግ፣ ኦታዋ፣ ኪችነርን ካልኦት ከተማታትን ንሰዓታት ተጓዒዞም ዝተረኽቡ ግዱሳት ዜጋታት ዝተሳተፉ ክኾኑ እንከለዉ፣ ጽሓፊት ናይታ ማሕበር ወ/ሮ ኣበባ ኣብርሃ መደረ ኣስሚዓ።
ኣቶ ገዛኢ ሓጎስ ነታ ኣብ ዊኒፔግ ዝመደበራ ጉጅለ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራውያን ካናዳውያን ወኪሉ፣ “ካብማሕበርስኒትእንታይንጽበ፣ኣሳልጦምእንቲክህልዎ ኣበየኖት ንጥፈታት ኣተኲራ እንተሰርሐት ይሓይሽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ግዝያዊ ሓበሬታትን ኣድልዪ ሓሳባትን ኣቕሪቡ። ንሱ ንኣታዓራቒ ባህርያት ደቀንስትዮ ኣመልኪቱ፣ “ከምቲኣደታትኣስመራነተንኣርባዕተዝበኣሳዝነበራዓድታትዘተዓረቓስኒትድማንዓባይቶረንቶውድባትንማሕበራትንኣስሚራምስምሉእካናዳተስምርክትከውንብልቢይምነየላ” ኢሉ።
ኣብቲ መደብ ካብ ከተማ ኦታዋ ዝገሹ ሓርበኛ ተቓላሳይ ኣቦና መሓመድኑር ዲጎልን ካልኦት ግዱሳት ዜጋታትን ንሓድነት ዝምልከት ምኽርታት፣ ናይ ደገፍ መግለጺታትን ርእይቶታትን ኣስሚዖም። ብዘይካ’ዚ ንተራ ደቀንስትዮን ሓድነትን ዘንዘባርቑ ግጥምታትን ዋዛ ምስ ቁምነገርን ከምኡ’ውን ድምጻዊ ጂጂ ነቲ መደብ ኣማዕሪጎሞ ኣምስዮም።
ብሓፈሽኡ ኣብታ ምሸት ጎሊሑ ዝተራእየ ነገር እንተነይሩ ኤርትራውያን ንሓድነት ዘለዎም ክቱር ባህጊ፣ ኣብታ ማሕበር ዘለዎም ልዑል ትጽቢትን ሰናይ ትምኒትን ኢዩ።
ፈስቲቫል ዓዋሉ ፈሺሉ (1ይ ክፋል)
ብወልደየሱስ ዓንደማርያም
ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ በይ-ኤርያ፡ ምስ ተቓወምቲ ጥራይ ዘይኮነስ ምስ ተደናገጽቱን ደገፍቱን፡ ፈስቲቫሉ ኣበይ ከምዝግበር ንኸይፍለጥ ተጸጊሙ፡ ኣተሓባብእን ጭርጭር ዓበደን ክጻወት እዩ ዝቐነየ። ኣብ መጨረሽትኡ ዝቐነዮ ሕፍረት ከይኣኽሎ፡ ካብኡ ዝገደደ ኣብ ፍሽለትን ክስራንን እዩ ደምዲሙ። ንዓና ንደለይቲ ፍትሒ ግና፡ ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ በይ-ኤርያ ካብ ስሩ ተማሕዩ እዩ እንዳበልና እነቃልሖን እንጽሕፈሉን ዝነበርና፡ ደጊምና ሓቂ ምዃኑ ንምርግጋጽ ዓቢ ዕድል እዩ ፈጢሩልና። ሓቂ ድማ ኾይኑ። ክቡራት ኣንበብቲ፡ ቅድሚ ሕጂ ዘቕርቦ ጽሑፋት፡ ኣመና ናእዳ ኣይጠቅም ኣምብዛ ኩነኔ ኣውን ኣይዓብስን ኣብ ዝብል ኣምነት ዝረገጸ እዩ። እንተኾነ ግና ንሎሚ መዓልቲ፡ በዚ ትማሊ ቀዳም ኣብ በይ-ኤርያ ዝተገብረ ሰላማዊ ሰልፍን፡ ካብ ምድላዉ ኣትሒዙ ክሳብ መውዳእትኡ ዝተገብረ ተቓዉሞን ስለዝተመሰጥኩን ዝተገረምኩን፡ ኣብዚ ጽሑፍ እዚ ደረት እምነተይ ጥሒሸ ንምንኣዱ ተበጊሰ ኣለኹ።
እቲ ዕላማ ሰላማዊ ሰልፊ እንታይ እዩ ነይሩ? ዕላምኡ ብሓፈሽኡ፡ ዘለዎ ተቓዉሞ ኣንጻር ግፍዒ ኢሳያስን ተኺልዎ ዘሎ ስርዓትን ኮይኑ፡ በዚ ስለማዊ ሰልፊ እዚ ኣብ ከባቢኡ ከዐዉቶም ዘለዎ ውሳኔታት ሒዙ እዩ ተበጊሱ። እዚ ፈስቲቫል እዚ ኣርማኡን መለለይኡን ሓሶትን ክሕደትን ጥልመትን ህዝቢ ስለዝኾነ፡ ኣብ በይ ኤርያ ዘሎ ህዝቢ ፎእ ኢልዎ ውራዩ በረውሮው ኢሉ ከምዝውዕል ምግባር። በይ-ኤርያ ኤርትራዊ ንዲሞክራስያው ለውጢ፡ ንህዝቢ ዘውጽኦ መጠንቀቕታ ኣብ ግብሪ ኽትርጎም። ሕቶ ስላማዊ ሰልፊ ብኣመሓደርቲ ከተማታትን ኢሚግረሽን ቤት-ጽሕፈትን ካልኦት ኣኽበርቲ ሕግን ክስማዕ። ኣብ ኣሜሪካን ካናዳን ዝርከባ ከተማታት ነዚ ውሳኔታት እዚ ተኸቲለን ኣብ ከከተምአን ንምንቅስቓስ ህ.ግ.ደፍ. ደው ከብልኦ። ኣብ በይ-ኤርያ እዚ ዝተጠቕሰ ውሳኔታት ተፈጺሙ፡ ዝተረፈ ኸኣ ቀጻልን ዕቱብን ምንቅስቓስ ክግበረሉ እቲ ደላይ ፍትሒ ቃል ኣትዩ ኣሎ።
እቲ ዝተረፈ እንታይ እዩ? ነዚ ሰላማዊ ስልፊ ዘዐወቶ፡ ንፈስቲቫል ህ.ግ.ደ.ፍ በረውሮው ክብል ዘውዓሎ፡ እቲ ብበይ-ኤርያ ኤርትራውያን ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ዝወጸ መጠንቀቕታ እዩ። እዚ መጠንቀቕታ እዚ ብግብሪ ንኽትርጎም፡ ክሳብ እዚ ስርዓት እዚ ዝወድቕ ከኣ ክቕጸል ከም ዝኾነ ዝዓጠቕሉ ምዑታት ደለይቲ ፍትሒ ኣለዉ። እዚ መጠንቀቕታ እዚ ቀጻልነት ሰለዘለዎ ከም ኣዋጅ ደለይቲ ፍትሕን ለውጥን ገይሮም ከራጉድዎን፡ ንዕኡ ዘተግብሩ ታስክ ፎርስ ክምስርቱን ኣብ ካልኦት ከተማታት ኣሜሪካን ካናዳን ጨንፈራት ክምስርቱ ከምዝኾኑን ይነግሩ። ኣብዚ ሰላማዊ ሰልፊ እዚ ናብቲ ፈስቲቫል ገጹ ተወስ ዝብል መንእሰይ ወይ ከኣ ዋርሳይ ኣይተራእየን። ኣብቲ ፈስቲቫል ዝወዓሉ ሓንቲ ዘይፈልጡ ኣብዚ ዓዲ ዝተወልዱ ቆልዑትን መንእሰያትን፡ ኣረገውቲ ኣንስትን ሰብኡትን፡ ከምኡ እውን ህ.ግ.ደ.ፍ ዝመረዘተን ባንዴራ ዝተኸድና ሰብ ቁኖን ወርቅን ጥራይ እዮም። በዚ ምኽንያት እዚ፡ እቲ ብዝሒ ተቓወምቲ ምስ ናይ ተዳናገጽቲ ህ.ግ.ደ.ፍ. ክዳረግ ዝኸኣለ፡ ከምኡ እውን ንህ.ግ.ደ.ፍ. ኣብ ክሳራን ሕፍረትን ዝሸመመ፡ እዚ መጠንቀቕታ እዚ እዩ።
ዘመን ተገምጢሉ፡ ህ.ግ.ደፍ. ሪዒዱ ካብ ካሜራ ተቓወምቲ ክሃድም ውዒሉ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ካብ ገዛእ ካመራኡ ክሕባእ ክብል፡ ካሜራ ኣብዚ ውሽጢ ፈስቲቫል ከይተልዕሉ ክብል እዩ ዝወዓለ። መጠንቀቕታ ደለይቲ ለውጢ ከም ዘንጊ ዝኣተዎ ጎዶ ንህቢ ኾይንዎ፡ ዕግርግርን ሸቖጥቆጥን ውራዩ ክሓብኦ እንተበለ ኣይኮነሉን። እዚ ፈስቲቫል እዚ መቐጸልታ ናይተን ሓሶት በየን ሓደርኪ እንዳበላ ወረ ሓሶት ክኣራርያ ዝውዕላ፡ ሓዳስ ኤርትራን ቲቪ ኤረን ከም ምዃኑ መን ይጠፍኦ። ኣብ ውሽጢ እትርከብ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣይትደናገር። እዘን መንበድበድቲ ሓሶት እዚአን “ኣብ ስደት ዝርከብ ህዝብና ምሳና ኣሎ። ፈስቲቫልና ብዓወት ተዛዚሙ።” እንዳበላ፡ ዘቕርባልካ ስእልታት ናይ እኒ እኒ ስእልታት ከም ምዃኑ ክነርግርካ እደሊ። ምእማኑ እንተኣሸገረካ፡ ኣብ ስደት ዝርከብ ህዝቢ ልክዕ ከማኻ ምስ እዚ ስርዓት እዚ ሕቖን ከብድን ኮይኑ ከም ዘሎ ንምርግጋጽ፡ ደዊልካ እትረኽቦ ሓቅነት እዩ።
ካልእ ዝተረፈ ስራሕ በቲ ቦርድ ናይ በይ-ኤርያ ኤርትራውያን ተገሊጹ። ንኣመሓደርቲ ከተማታት ኩሉ ግዜ ብዛዕባ ኩነታት ህዝብናን ሃገርናን ብቐጻልነት ከም ዝፈልጡ ምግባርን፡ ምንቅስቓስ ህ.ግ.ደ.ፍ. ደው ክብል ምሕባርን እዩ። ድሮ ኣብ ከተማ ርችመንድ እዚ ስራሕ እዚ ተዓዊቱ ኣሎ። ድሕሪ ሕጂ ህ.ግ.ደ.ፍ. ኣብዚ ከተማ እዚ ክገብሩ ከም ዘይክእሉ እውን ምስናይ ይቕሬታኡ፡ ደብዳቤ ንበይ-ኤርያ ኤርትራውያን ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ተጻሒፉ። ኣመሓዳሪ ከተማ ኦክላንድ እውን ድሕሪ ሕጂ ከም ዝተሓባብር ገሊጹ። እዚ ጉዳይ እዚ ክካታተሎ ከምዝኾነ ከኣ እቲ ቦርድ ገሊጹ።
እቲ ናእዳይ፡ ንንኡድ ዝንእድ እዩ። ኣብዚ ሰላማዊ ሰልፊ እዚ ክሳተፉ ኢሎም፡ ካብ ቀረባን ርሑቕን ከተማታት ኣሜሪካ ዝመጹ ዓቢ ናእዳ ኣሎኒ። እዚ ሰላማዊ ሰልፊ ንኣስታት 12 ሰዓት ዝተኻየደ እዩ። እዞም ዕድመ ዝደፍኡ ነባራት ተቓወምቲ ንኽንድዚ ሰዓታት እዚ ዝኣክል ደኺምና ከይበሉ ምሳና እንዳተጓዕዙ ክጭርሑ ምውዓሎም ከመይ ዘየደንቖም። ብሓፈሽኡ ከኣ እቲ ጽንዓት ናይ ኣብኡ ዝወዓለ ደላይ ለውጥን ፍትሕን ዘገርም እዩ። ኣዳለውቲ እዚ ሰልፊ እዚ ንኽልተ ሰሙን ከየዕረፉ እንዳተኣከቡ ክዓጥቅሉ ቀንዮም እዮም። እዚ እኳ ህ.ግ.ደ.ፍ ሸቖጥቆጥ ዘይኣትዎ!! ካብ ዝፈርሖ ድማ ኣይወጽአን። ንበይ-ኤርያ ኤርትራውያን ንዲሞክራስያዊ ለውጢ፡ ለይቲ ምስ መዓልቲ ብምስራሕ ከም ሞቶር ኮይነን ዘንቀሳቕስኦ ምዑታት ደቂ-ኣንስትዮ ኣለውኦ። እዚ ኸኣ፡ እቲ ቃልስና ደቂ-ኣንስትዮ እንተድኣ ተሓዊሰንኦን፡ ብግብሪ እንተድኣ ተንቀሳቒሰናሉን፡ ክሳብ ክንደይ ንቕድሚት ክስጉም ከምዝኽእል ዘረጋገጸልና ተግባር እዩ። ምስቶም ሰሪሖም ዘይደኽሙ መንእሰያት ስራሕ ክቀባበላ ክትርእየን እንከሎኻ፡ ካብቲ ብዙሕ እቲ ውሑድን ዓይነታዉን ብልጫ ገይሩን ዝያዳ ኣድሚዑን ከምዝውል የረድእ። ነቲ ዝፈረየ ውጽኢትን ዝተሓፍሰ ዓወትን ምስ እትርእይ ኸኣ፡ ካብ ኣመና ዕግበት ዝተላዕለ፡ ንስኻትኩም ጸባ ስተዩ፡ ተዓዊትኩም ኣዐዊትኩምና፡ ንስኻትክን ከኣ ሽሕ ኩና ትብል።
ድሕሪ ብኣሰናን ካልኦት ወብሳይታትን፡ ብመዓልታዊ ደረጃ ህዝብና ዘሕልፎ ዘሎ ግፍዕን ዓመጽን ብተደጋጋሚ ምቕራብ፡ ድሕሪ እቲ “ሓውኻ ኣበይ ኣሎ!!” ዝብል ጻውዒት ጀጋኑ ኣቡናት፡ እቲ ደላይ ለውጥን ፍትሕን ብዛዕባ ኩነታት ህዝብናን ሃገርና ዘይተረድኦ ወይ ዘይፈልጥ ዜጋ ኣሎ ዝብል እምነት የብሉን። ስለዚ ምስ ህ.ግ.ደ.ፍ. ዝዳነገጹ ዘለዉ ዜጋታት፡ ብግዜያዊ በለጽ ዓይኖም ዒሩ ብፍላጥ ዝገበርው ዘለዉ ኣጸያፊ ባህርያት ስለዝኾነ፡ እቲ ደላይ ለውጥን ፍትሕን ምስዞም ዜጋታት እዚኦም ኣብ ምቅብባጽ በጺሑ ኣሎ። ስለዝኾነ ኸኣ፡ እቲ ዝወጸ መጠንቀቕታ ኣስዒቡ። ስለዚ ተሳታፍነት ህዝቢ ኣብዚ ፈስቲቫል ብኣሉታ ንምጽላው፡ ኣብቲ ህዝብና ዝነብርሉን ዝውዕለሉን ስፍራታት በቶም መንእሰያትን ደቂ ኣንስትዮን ናይ መጠንቀቕታ ወረቐት ዘይተዘርግሖ ቦታ ኣይነበርን ክብሃል ይከኣል። እዚ መጠንቀቕታ እዚ፡ ብመጒልሒ ድምጺ ከይተረፈ ኣብ ሳንፍራንሲኮ ተቓሊሑ። ህዝቢ ብፍላይ ድማ መንእሰይ በቲ መጠንቀቕታ ከም እተሰማምዐ ዘረጋግጽ ድማ ነዚ ፈስቲቫል እዚ ስለዘይተሓወሶ እዩ። እቲ ሕቶ ደለይቲ ፍትሒ ተመሊሹ። እዚ ሰላማዊ ሰልፊ ካብቶም ዝሓለፉ ዝፈልዮ ኣዎንታዊ መቐይሮ ብምርኣዩ ዓቢ ስጉምቲ እዩ።፡
ደላይ ለውጥን ፍትሕን ኣንጻር እዚ ፈስቲቫል እዚ ዓቲቡ ዝተቓለሰሉ ብቑዕ ምኽንያት ኣለዎ። ካብ ካብቲ ፈስቲቫል ዝእከብ ገንዘብ ጀሚሩ፡ ክሳብ ከሕልፎ ዝደሊ መልእኽትን ዝፈጥሮ ሃዋሁውን ዝጸልዎ ኣተሓሳስባን ዝምህዞ ተንኮላትን ኣትሒዙ፡ ማእለያ ዘይብሉ ነጥብታት ከስፍር ይኽእል እዩ።በዚ ምኽንያት እዚ፡ ነፍሲ ወከፍ ደላይ ለውጢ ብዛዕባ እዚ ስርዓት እዚ ዘቕርቦ ነጥብታት፡ ቆጺርካ ዘይውዳእ ይኸውን። እንተኾነ ግና ካብ ሓደ መሰረታዊ እምነት ዝነቐለ እዩ። ንሱ ድማ፡ ስርዓት ኢሳያስ ቀዳማይ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ ከም ምዃኑ የስምር። ስለዚ ዝኾነ ይኹን ዓይነት ምንቅስቓስ በዚ ስርዓት እዚ ዝግበር ኣንጻር ድሌትን ጥቕምን ህዝቢ ኤርትራ ከምዝኾነ ብምርግጋጽ ይቃለስ ኣሎ።
ዘረባ እንተበዝሐ ኣየድምዕ፡ ጽሑፍ እንተነውሐ ኣየቕንዕ እዩ እሞ፡ ከም ደላይ ለውጥን ፍትሕን ብዛዕባ እዚኣ ሓንቲ ነጥቢ ወስ ኣቢለ ክውድእ። እዚ ፈስቲቫል እዚ ዘሕለፎ ሓደገኛ መልእኽቲ ንመልከት። ነዚ መልእኽቲ እዚ ከሕልፍ ሰሚናር ኣዳልዩ እዩ ዝብሃል። ሓደ ካብቲ መዛረቢ ኣርእስቲ “እቶም ካልኦት ኤርትራውያን” ዝብል እዩ። እዚ ኣርእስቲ እዚ ትሕዝቶ እቲ መደረ ምፍላጥ ዘየድልዮ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ካብቲ ዘለዎ ዝያዳ ንምብትታን ዝተኣልመ፡ ሰራም ኣርእስቲ ምዃኑ መግለጺ ዘድልዮ ኣይመስለንን። ንሕና ኤርትራውያን፡ ብዓሌት ብወገን ብሃይማኖት ተፈላሊና ንብል። ሓደ ሓደ ግዜ ድማ ኢሳያስ ወግሐ-ጸብሐ ነዚ ሕማማት እዚ እንዳደርበየልና እዩ ስልጣኑ ዘናውሕ ዘሎ ንብል።
እንተኾነ ግና እታ ኩዕሶ ወገንነት ትኹን ሃይማኖት ምስ ደርበየልና፡ ስለምንታይ ንሕና ካብኡ ተቐቢልና ንቕብቅባ ኣሎና? ክንምልሶ ዘሎና ሕቶ እዩ። ብወገንን ዓሌትን ሃይማኖትን ኣይተዃሰተርናን። እዚ ኣርእስቲ እዚ ከም ኣካታዒ ነገር ንጎድኒ ገዲፍና፡ ከምዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ሰራም ኣርእስቲ፡ ዘኸተልዎ ሳዕቤናት ግና ንህዝቢ ኤርትራ ይበታትኖ ኣሎ ጥራይ ዘይኮነስ፡ የጽንቶ ኣሎ።
ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ንነዊሕ ዓመታት ዝተኻየዱ ሰሚናራት፡ ተንኮላቶምን ትሕዝትኦምን እንተንግምግሞም፡ ብኢሳይስ ዝተኣታተወ ስውርን ሸለል ተባሂሉ ዘይሕለፍ ምብትታን ህዝብናን፡ ነቲ ብዓሌትን ወገንን ሃይማኖትን ተፈላሊና እንብሎ እንተ ዘይዛይድዎ ዝዳረጎ እዩ። ሳዕቤናቱ ኸ? ህዝቢ ዝብትንን ሃገር ፋሕ ዘብልን፡ ከም ሳዋ፡ ውግእ ባድመ፡ ማእሰርትን ስደትን ፈጢሩ። እዚ ርኢኻ ወገነንትን ሃይማኖትን እንታይ ገይሩና ዘብል እዩ። ብሓጺሩ ከም ወገንነት ዓሊትን እንብሎ፡ ርእሱ ዝኸኣለ ፖለቲካዊ ሽም ወይ ቅጽል ከነውጽኣሉ ዘሎና ይመስለኒ። ስለዚ ኣብዚ ፈስቲቫል በይ-ኤርያ ንኣንስትን ቆልዑትን ኣረገውትን ኣኪቡ ዝቐረበ፡ “እቶም ካልኦት ኤርትራውያን” ዝብል ኣርእስቲ፡ ወገናዊ ድዩ? ዓሌታዊ ድዩ? ኣውራጃዊ ድዩ? እንታይ ትብሎ? በታኒ ህዝቢ ዝኾነ፡ መሰረታዊ ትሕዝቶን መልእኽትን ናይቲ ፈስቲቫል እዩ ኢለ ክሓልፎ እደሊ። እዚ ፈስቲቫል እዚ ኣጀማምርኡን ምድላውን ውዕሎኡን መፈጸምትኡን ከኣ ነዚ መልእኽቲ እዚ ንኸገልግልን ንምርጓድን ዝተገብረ እዩ።
ወልደየሱስ ዓንደማርያም
በይ-ኤርያ ካሊፎርንያ
08. 18. 14
A girl aged 16 along with two other 25 years old women, all illegal immigrants from Eritrea were picked up on the M6 while taking selfies have been arrested & were transferred into the immigration custody, at the weekend. However, the 16 year old minor (girl) has been taken into the care of social services.
Officers from West Midlands police went to the scene (M6) after they received numerous calls, the 3 girls were on the carriageway, walking on active lanes up on the elevated section of one of the busiest motorways (Highways), while posing for snaps (taking photos).
http://www.mirror.co.uk/news/uk-news/three-women-arrested-after-posing-4055931
ኤርትራዊ ኣትሌት ንጉሰ ኣምለሶም፣ ትማሊ ኣብ ሞሮኮ ኣብ ዝተኻየደ ናይ 10 ሽሕ ሜትሮ ናይ ሻምፕዮናት ቅድድም ኣፍሪቃ ወርቂ ማዳልያ ብምሽላም ታሪኽ ሰሪሑ።
ንጉሰ ንሞሮኮኣዊ ሻምፕዮን ምስጦፋ ኣልዓዚዝ፣ ንኬንያዊ ተሸላሚ ጁንየር ሻምፕዮንና ዓለም 2008 ከምኡ ‘ውን ተሸላሚ ብሩር ናይቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ግላስጎ ዝተኻየድ ጸወታታት ሓባራዊ ሃብቲ (Commonwealth Games) ዝኾነ ጆስፋት ቢት ብምስዓር እዩ ቀዳማይ ወጺኡ።
ኣትሌት ንጉሰ ኣምለሶም ኣብታ ብናይ ማእከላይ ኮነ ነዊሕ ርሕቀት ቅድድም ብዓለም ደረጃ ዝበዝሑ ዕዉታት ዘለዉዋ ኣህጉር ንኤርትራ ቀዳመይቲ ወርቂ ኣፍሪቃ ከሸልማ ምብቅዑ ዓቢ ዓወት እዩ።
Nguse Amlosom of Eritrea made history by winning his country’s medal at the African Senior Athletics Championships after taking the men’s 10,000m gold medal on the first day of competition in Marrakech, Morocco.
Amlosom, who finished eighth in the 25-lap event at the 2013 World Championships and 15th at the 2012 Olympics, won the race in 28:11.07 ahead of Moroccan champion Mustapha El Aziz (28:11.36) and 2008 world junior champion and Glasgow 2014 Commonwealth Games silver medallist from Kenya, Josphat Bett, who came third in 28:11.61.
However it was bad news for Uganda, as the favourite and 2014 Commonwealth Games champion, Moses Kipsiro, did not start the race and reigning world junior champion Joshua Cheptegei did not finish.
Source: athletics-africa.com
ድሕሪ ቦሎኛ’ኸ ናበይ?
ሕጂኸ እንታይ ክንገብር ከም ዘለና እንዳተሓበርና፣ እንታይ ኢና ክንገብር ኢልና ክንሓትት ዲና?
ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ንህዝቢ ኤርትራ ተጋሂዱሉ ከምዘሎ፡ ኢሰያስ ኣፍወርቂ ኣብ’ዚ ዝሓላፈ 40 ዓመታት ኣብ ልዕሊ ህዝብናን ሃገርናን ዝፈጸሞ ገበናት ጸብጺብካ ዝውዳእ ኣይኮነን። ንሱ ጸላኢ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ምዃኑ ኣዳዕዲዕና ካብ ዝፈለጥናሉ ግዜ ንድሓር ካብ ጸላኢና እንትርፎ ዓመጽ ፍትሒ፣ እንትርፎ ሓሶት ሓቂ፣ እንትርፎ ብርሰት ልምዓት፣ እንትርፎ ሓዘን ደበስ ክንጽበ ዝክኣል ኣይኮነን። እንተወዓልናዮ ግን ንገዛእርእስናን ነቶም ሃገር ከነረክቦም ዝግብኣና ደቅናን ጥራይ ኢና ዝበደልና።
ኢሰያስ ኣፍወርቂ ንህዝቢ ኤርትራ ክሳዕ መንነቱ ዝጠፍኦ ዲሂኸ ኣቋማጢዐዮ ኢየ፣ ብሒም ኢሉ ዝዛረብ ኣይገጥመንን’ዩ ኢሉ ብትምክሕቲ ክዕበ ምስ ጀመረ፣ ደሃይ ሓርበኛ ስዉእ ስዒድ ዓሊ ሕጃይ ምስ ብጾቱ ኣብ 2013 ዓ.ም. ኣብ ሕምብርቲ ኣስመራ ኣብ ፎርቶ፣ ቅዋም ክትግበርን እሱራት ክፍትሑን ብምጽዋዕ፣ ድምጺ እምቢታ ኣንጎድጒዱዎ። ነቲ ዕሉል ዓማጺ ከኣ ዜጋታት ናይ’ታ ብወግዒ ዝረመሳ ሃገር ልኢሞም ዘይልእሙ፣ ተቓውሞኦም ድማ ከም ድጉል ሓዊ ዘይርአ ግን ልዕሊ ካልእ ነገር ዘሻቕልን ሓደገኛን ምዃኑ ዘዘኻኽር መልእኽቲ በጺሑዎ።
ብድሕሪኡ ኣብ ዝስዓበ ዓመታት ኢሳያስ፣ ሕጅስ ንኹሉ ኣርዒደ ኣስጊደዮ ኢየ ብጩቕ ዝብል ኤርትራዊ የለን ኢሉ ኣብ ዝቐሰነሉ እዋን ከኣ መንፈሳውያን መራሕትና፣ “ሓውኻ ኣበይ ኣሎ?” ዝብል ንሕልና ኤርትራውያን ዝብድህ ገዛእ ርእስኻ ክትምርምር ዝድርኽ ሕቶ ከቃልሑ ተሰሚዖም። ኢሰያስ ብግዲኡ ንስንባድኡ ብስቕታ ተሞኽልዩ ክሓልፎ ዝደለየ መሰለ። ንሳቶም ነቲ ሕቶ እንክሓቱ፣ ኣንቱም ደቂሰብ ንሰብኣዊ ፍጡር ዝግብኦ መሰልን ክብረትን ተነፊግኩም ምንባር ከመይ ክኢልኩሞ? ካብ ክኣልኩሞ ኸ ኣበይ ትምደቡ ኢሎም እንከዋጥሩና ሱባኤ ኣቲና ግቡእ መልሲ ክንረክብ ክመርሑና ስለዝደለዩ ኢዩ። ኮይኑ ግን ገለ ካባታትና ምስ ሕልናና ዘቲና ውሽጥና ዝሓጻጽበልና መልሲ ኣብ ክንዲ ንህብ ኣብ መልሓስና ተቐሪቡ ዝጸንሐ ምላሽ ብምሃብ ነቲ ረዚን መልእኽቶም ከነፋኹሶ ተራኢና።
እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ሕልናና ኣደንዚዝና ካብ ሓላፍነት ምህዳም ዘስተምሃርናዮ ስለዘይተሳኣና ኢዩ። እቲ ትማሊ ሕልንኡ ቀቲሉ ናይ እንታይ ገደሰኒ ሕማቕ ኣርኣያ ኮይኑ ከየብቅዐ ስብከት እንታይ ገደሰካ ዘስተምሃረ እከይ መምህር ኣብዚ ዓቢ ጉድኣት ኢዩ ኣስዒቡ። ይኹን’ምበር እቲ ቐንዲ ሃንዳሲ ናይቲ ኹሉ ሕልናዊ ቀውሲ ኢሰያስን ዓሰርተታት ዓመታት ዝወሰደ ሽርሕታቱን ኢዩ። ካብቲ ግርህናናን እቲ ስልጣን ዝበሓተ ዓማጽን ዘስዓቡልና ቀታሊ ሕማም ተፈዊስና ዳግማይ ናብ ህይወት ንኽምለስ ድማ ነቒሕና ምድምሳስ ዘድልዮ ኩሉ ክንጸራርጎ ኣለና።
ነዚ’ዩ ነቲ “ሓውኻ ኣበይ ኣሎ?” ብዝብል ብመንፈሳውያን መራሕቲ ዝተላዕለ ረዚን ሕቶ ተቐቢሉን ሞጒሱን ዝስዓበ ካብ ውሽጢ ኤርትራ ብህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ዝተላእከ “ህጹጽ ሃገራዊ ጻዋዒት ንዝበረኸ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት 20 ሰነ, 2014 ዓ/ም፣ መዓልቲ ዕርቅን ሰላምን መዓልቲ ፍርዲ ገበነኛታትን ክትከውን” ዝወሰነ መልእኽቲ ብግዝያውነቱን ቆላሕታ ሂቡ ዝመርመሮም ዛዕባታትን ኣድላዪ ኮይኑ ዝርከብ።
ኣብ’ዚ ዘለናዮ መድረኽ እሞ ኸኣ ኣብ 20 ሰነ ብዛዕባ ዕርቅን ሰላምን ፍርዲ ገበነኛታትን ምዝራብ ብኸመይ’ዩ ኣድላዪ ዝኸውን ዝብል ሕቶ ክልዓል ይኽእል ኢዩ። ነዚ ንምምላስ እቲ ጽሑፍ ብዛዕባ ተጋዳላይን መስዋእትን ካብ ዝበሎ ምስ እንርኢ፣
“ተጋዳላይ በጃ ህዝቡ ዘይጽወር ዝጾረ ኣብ ኣጻምእን ምድረበዳን ኣብ ጎቦን ስንጭሮን ኣብ ዱርን ገደልን ከርተት ዝበለ፣ ሓንቲ ህይወቱ ከይበቐቐ ንናጽነት ሃገር ዘወፈየ፣ ጅግና ኣፍቃሪ ህዝቡን ሃገሩን ምንባሩ ዝዝንግዖ ሰብ የለን። ተጋዳላይ እታ “ተጋዳላይ” ትብል መጸዋዕታ ክውንን ዝኽኣለ፣ ኣብ ልዕሊ እቲ ሓፋሽ እናበለ ዝጽውዖ ህዝቡ ዝነበሮ ፍቕሪ ብመስዋእቱ ከመስክር ስለ ዝበቕዐ እምበር ካልእ ምስጢር ስለዝነበሮ ኣይኮነን። ተጋዳላይ ንህዝቡን ሃገሩን ምስ ኣፍቀረ ተጋዳላይ ክኸውን በቒዑ፣ ተጋዳላይ ምስ ኮነ ናጽነት ሰብ ኣመና ክብርቲ፣ ሰብ ከኣ ኣዝዩ ክቡር ፍጡር ምዃኑ በሪሁሉ። ምእንቲ እቲ ናተይ ዝብሎ ህዝቢ ጥራይ ዘይኮነ፣ ምእንቲ ዝኾነ ናጽነቱን ክብረቱን ዝተመንዘዐ ህዝቢ ክቃለስ ድልው ክሳዕ ምዃን መንፈሱ የዕብዩ፣” ዝብል ሓደ ሕጥቦ ጽሑፍ ንረክብ።
እምብኣር ተጋዳላይ ንፍቕሪ ብፍቕሪ ዝተበጀወ እቲ ሓፋሽ እናበለ ብፍቕሪ ዝጽውዖ ህዝቡ ከም ሰብ ክብሩ ከም ዜጋ መሰሉ ተሓልዩሉ፣ ኣብ ገዛእ ሃገሩ ጎይታ ጽሕፍቱኡን ጽሕፍቶ ሃገሩን ኮይኑ ከም ህዝቢ መለለይኡ ዝኾኑ ሃገራውያን ክብርታት ሓድነት፣ ተወፋይነትን ኒሕን ዓቂቡ፣ ነታ ናተይ ዝብላ ዓዲ ናብ ዝስዕቡ ወለዶታት እናሰጋገራ ቀሲኑ ምእንቲ ክነብር ኢዩ። ኣብ’ዚ ህላወ ህዝብን ሃገርን ኣብ ሓደጋ ዝወደቐሉ ፈታኒ እዋን ጉዳይ ዕርቅን ሰላምን ፍርዲ ገበነኛታትን ኣብ መዓልቲ ሰማእቲ ናጽነትን ሓርነትን፣ ኩሎም’ቶም ነዚ ሓላል ህዝብን ነታ ፍቕርቲ መሬትን እታ እንኮ ዝውንኑዋ ሩሕ ዝወፈዩን እንክልዓሉ እምብኣር፣ መሰረት ናይ’ታ ኤርትራ እናበልና እንጽውዓ ሃገር በዕጽምቶም ስለዝተደኰነ’ምበር ካልእ ኣይኮነን። ነቲ መሰረቱ ፍቕሪ ዝኾነ ህንጻ ዝደኰንናዮ ንሕና ህዝብን ደቂ ህዝብን፣ ጸላኢ ኣብ ልብና ከፍልሶ ዓመታት ብዝወሰደሉ ጽልኢ ተበኪልና ሰማእትና ክንዝክር እንደናደነሉ መዓልቲ ከኣ ከም ህዝቢ ከምዝተሳዓርና ጸላኢና ከምዝተዓወተ ዝነግር መርድእ ዝስምዓሉ መዓልቲ ኢዩ።
ፍቕሪ ዘንቀሎ ህያብ ናይ ፍቕሪ ግብረ መልሲ ጥራይ ስለዝበቕዖ፣ ሰማእታትና ኣብ እንዝክረሉ እዋን ኣሽምባይዶ ንዝበደሉና ኣሕዋትን ኣሓትን ነታ ንገዛእ ርእስና’ውን ኣቐይማትና እንተጸንሐት እቕረኹንኪ ኢልና ክንሓድገላ፣ ክንናሳሕን ክንነጽህን ይግባእ።
20 ሰነ ክብሪ ዝኸፈልናዮም ብሉጻትን ምሩጻትን እነርእየላ፣ ማሕላና እነሐድሰላ፣ መስዋእቶም ብግብሪ ክንድብስ ቃል እንኣትወላ መዓልቲ ጥራይ ዘይኮነት፣ ንሳቶም በጃና ስለዝሓለፉ ክሳብ ክንደይ ፍቑራትን ክቡራትን ምዃንና ከምዝርድኣና እንዝክረላ መዓልቲ’ውን ኢያ። ስለ’ዚ 20 ሰነ ኣብ ርእሲ መዓልቲ ዕርቅን ሰላምን ፍርዲ ገበነኛታትን፣ መዓልቲ ፍቕሪ ተባሂላ ክትፍለጥ ኣለዋ።
ብዘይካ’ዚ ግን ዕርቂ፣ ሰላም፣ ፍርዲ ገበነኛታትን ፍቕርን ብቐጥታ ከም ህዝብን ሃገርን፣ ህላወናን ውሕስነት ቀጻልነትና ኣብ ምርግጋጽ ወሳኒ ኣበርክቶ ክገብራ ልዑል ተኽእሎ ስለዘለወን ኣብ’ዚ ህላወና ከም ህዝቢ ኣብ ምልክት ሕቶ ዝኣተወሉ መድረኽ ልዕሊ ዝኾነ ፈውስና ኢየን። ኣይፋሉን፣ ሎሚ ዕርቅን ሰላምን ዘይኮነ ሕነ ምፍዳይ’ዩ ዘድልየና ዝብል እንተተረኽበ፣ ብኸመይን ስለምንታይን ይጋገ ከምዘሎ ንምርዳእ ኢሰያስ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዝበየኖ ፍርዲ ከምኡ’ውን ንነፍሲወከፍና ብሽርሑን ብተንኮሉን ንሓድሕድና ኣናቚቱ ብሰንኩ ብጥልመት መብጻዓ ሰማእቲ ተሓተቲ ክንከውን ከምዝቐሰበና፣ በዚ ከኣ ካብ ገበን ነጻ ዜጋ ከምዘይብልና ዘርኢ ካብ ሰነድ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ዝተወስደ ጥቕሲ ንመልከት።
እቲ ድሮ ኣብ ግብሪ ክውዕል ካብ ዝጅምር ዓሰርተታት ዓመታት ዘቑጸረ ዝተበየነልና ፍርዲ “ክቡር ህዝቢ ኤርትራ” ብምባል ጀሚሩ ከም ዝስዕብ ይንበብ፣
“ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፣ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንኤርትራን ህዝባን ምእንቲ ከጽንት ነቲ “ኤርትራ መሬታ እምበር ህዝባ ኣየድልን’ዩ” ዝብል ኣረሜናዊ ጭርሖ ባዕዳውያን ገዛእቲ ናብ “ኤርትራ ሃብታ እንበር ህዝባን መሬታን ኣየድልየንን ኢዩ፣” ዝብል ሓደገኛን ኣጽናትን ጭርሖ ኣማዒብሉ፣ ጭርሕኡ ካብቶም ዝሓለፉ ባዕዳውያን ገዛእቲ ብዝጭክንን ዝኸፍእን ኣገባብ ንምትግባር ብስውር ይዋናጨፍ ከምዘሎ ተረጋጊጹ ኣሎ። ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንኹሉ ኤርትራዊ ዜጋ፣ ንዝተጋደለን ዘይተጋደለን፣ ንዝድግፎን ዘይድግፎን፣ ንብሄርን ሃይማኖትን፣ ንኣውራጃን ዞባን ከይፈላለየ ንዝኾነ ኤርትራዊ ምዃኑ ዝኣምን ዘበለ ዜጋ ካብ ሃገሩ ከባረር ወይ ኣብ ውሽጢ ሃገሩ ብድኽነትን ባርነትን ሳጽዩ ንሓዋሩ ክጸንት ፈሪዱዎ ይርከብ ኣሎ። ኢሰይያስ ብክሑን ጽልእን ንዕቀትን ኤርትራን ህዝባን ተደሪኹ፣ ንኹሉ’ቲ ከረኻኽበሉ ዝኽእል ይኹን ከረኻኽበሉ ዘይክእል ኤርትራዊ፣ ብግብርን ብሕልናን ንሞት ፈሪዱዎ ስለዘሎ፣ እዚ መድረኽ እዚ ሕቶ ህላወ ህዝብን ሃገርን ብግብሪ ዝምለሰሉ ደኣ እንበር ሕቶ ፖለቲካዊ ምርጫ ዝሳሰየሉ መድረኽ ዘይምዃኑ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።”
እቲ ጥቕሲ ኣስዒቡ፣
“ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ቅድምን ድሕርን ናጽነትን፣ ጉዕዞ ኤርትራን ህዝባን ድሕሪ ምጽናዕ ክብደትን ደረጃ ተሓታትነትን ዝፈላለ እኳ እንተኾነ፣ ስዉር ሽርሕን ክድዓትን ኢሳይያስ ንኹሉ ኤርትራዊ ብመብጻዓ ሰማእታቱ ተሓታቲ ጌሩዎ ከምዘሎ ይኣምን። ቅድሚ ናጽነት ሃገር ኣባላት መሪሕነት ውድብን ኣባላት ጸጥታን ሓለዋ ሰውራን ኣባላት ውሽጣዊ ሰልፍን ካልእ ጥርናፈታትን ኮይኖም ዝጋደሉ ዝነበሩ ተጋደልቲ፣ ኣብ ልዕሊ መቓልስቶምን ብጾቶምን ብዝፈጸምዎ ገበንን ዝፈጠርዎ ራዕድን ተሓተቲ ምዃኖም ብሩህ ኢዩ። ድሕሪ ናጽነት ሃገር፣ ገለ ኣባላት ስዉር ጥርናፈታትን ዝተፈላለያ ኣሃዱታት ጸጥታን ኮይኖም ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዝፈጸምዎ ገበንን፣ ኣብ ዝተፈላለየ ጽፍሕታት መንግስትን ግንባርን ሓይልታት ምክልኻልን ተመዲቦም ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዝያዳ ከኣ ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ኣሕዋቶም ዘውረዱዎ ግፍዕን፣ ገለ ከኣ ንጥፍኣት ዜጋታቶምን ዕንወት ሃገሮምን ከም ዘይምልከቶም ቆጺሮም እናረኣዩ ከምዘይረኣዩ ርእሶም ቀቢሮም ብምጽቃጥ ዝፈጸምዎ ክድዓት፣ ገለ’ውን በቲ ዝወነንዎ ፍልጠንት ንእስነትን ኣንጻር እዚ ሃገርን ህዝብን ዘጽንት ዘሎ ምልኪ ክንዲ ዝቃለሱን ዝምክቱን ሃገር ንበላዒ ገዲፎማ ናብ ስደት ብምምርሖም፣ ብሓፈሻ ኩሎም ኣብ’ዚ መድረኽ እዚ ዘለዉ ኤርትራውያን፣ ንሃገሮም ብምጥላሞምን ነንሓድሕዶም ብምብድዳሎምን ኣብ ማእከሎም ቂምን ቅርሕንትን ብምፍጣሮምን ብሕድሪ ሰማእታት ተሓተቲ ምዃኖም ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት የዘኻኽር፣” ይብል።
ቀጺሉ እቲ ጽሑፍ፣
“ኣብ’ዚ እዋን እዚ እቲ ዝዓበየ ጸገም ኤርትራ ኮይኑ ዘሎ፣ እቲ ብሰንኪ ሽርሒ ኢሳይያስ ኣብ መንጎ ዜጋታት ተፈጢሩ ዘሎ ቂምን ቅርሕንትን ኢዩ። እዚ ቂምን ቕርሕንትን ነጺሁ ከይተሓጽበ ከኣ ጸገም ኤርትራ ፍታሕ ክረክብ ከምዘይክእል ንኹሉ ብሩህ ኢዩ። ስለ’ዚ ጸገማት ኤርትራ ንሓዋሩ ምእንቲ ክቕንጠጥ ኩሉ ወዲ ሃገር ኣብ መንጎ ኤርትራውያን ኣሕዋት ዕርቅን ሰላምን ይውረድ፣ ብሃገራዊ ጉዳይ ተመኽንዩ ዝተፈጸመ ገበን ምሉእ ምሕረት ይገበር፣” ኣብ ዝብል እምንቶ ሰሚሩ ብቕኑዕ ልቢ ይቕረ ንምብህሃል ድልው ክኸውን ይግባእ። ኣብ ኤርትራ ንገዛእ ሓዉ ዘይበደለን ብገዛእ ዜግኡ ዘይተበደለን ኣሎ ክብሃል ኣይክኣልን። እቲ ኣብ ዜጋታት ዝተፈጸመ ምጭኽኻንን ሓድሕድ ምብድዳልን ከቢድ እኳ እንተኾነ፣ ኩሉ ኤርትራዊ ምእንቲ እቶም ብመስዋእቶም ፍቕሪ ምሂሮም ዝሓለፉ ጀጋኑ ሰማእታት፣ ምእንቲ እቶም ብናጽነትን ክብረትን ኣብ ሃገሮም ማሚቖም ክነብሩ እናተገብኦም ፈቐድኡ ዝሃልቁ ዘለዉ መንእሰያት፣ ምእንቲ እዞም ናይ ጽባሕ ተስፋ ዝኾኑ ዕሸላት ህጻናት፣ ምእንቲ ኤርትራ ከም ሃገር ክትቅጽል፣ ምእንቲ ኤርትራ ክትነብር፣ ኩሉ’ቲ ዝተፈጸመ ገበናት ንታሪኽ ገዲፉ፣ እቲ በዳሊ ብትእዛዝ ይኹን ብውልቀ ተበግሶ ብቐጥታ ይኹን ብተዛዋዋሪ ዝበደሎ በደል ብሕልንኡ ይቕረታ ክሓትት፣ እቲ ዝተበደለ ከኣ ብቕኑዕ ልቢ ሕድገት ክገብር ብሰማእታት ኤርትራን ብዉጹዕ ህዝቢ ኤርትራን ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ይጽውዕ ኣሎ፣” ይብል።
እሞ ኸ ድኣ መላእ ሕብረተ ሰብ ብንኡስ ይኹን ብዓቢ መጠን ብጥልመት ሕድሪ ሰማእታት ተሓታቲ ኮይኑ፣ ኣብ ልዕሊ ኣሕዋቱን ኣሓቱን ብጭካነ ገበን ክፍጽም ብዝደፍኦ ስርዓት ተመሪሑ ብዘይዝኾነ ይኹን ኣፈላላይ ነፍሲ ወከፍ ዜጋ ግዳይ ዓመጽ ኣብ ዝኾነሉ፣ ኤርትራዊ ህዝብን ሃገረ ኤርትራን ካብ ገጽ ምድሪ ንኽሕከኽ ኣብ ዝተፈርደሉ ህሞት ቅድሚ ኩሉ ዕርቅን ሰላምን ይውረድ ብምባል ሓድነትና ኣደልዲልና ንድሕነት ሃገርና ክንጓየ’ዶ ኣይምተገበኣናን? ኣብ መንጎ ዜጋታት ዕርቅን ሰላምን ምስ ወረደ ንፍትሕን ርትዕን ቦታ ምጥጣሕ ውሕስነትን ግብራውነትን ዘለዎ ምዃኑ ማንም ክዝንግዖ ዘይክእል ኢዩ። ኣብ ኤርትራ ኣብ’ታ ብሰንኪ ኣዝዩ ዝተሓናኸረ ክፋእ ኢሰያስ ዳርጋ እቲ ዝበዝሐ ምእንቲ ሃገሩ ዝተቓለሰን ንህዝቡን ሃገሩን ዝሰርሐን ዜጋ ብምኽንያት ሃገራዊ ጉዳይ ብገበን ዝተጨማለቐላ ሃገር ቀዳምነት ክግበር ዘለዎ ኣብ ዜጋታት ሃገራዊ ዕርቅን ሰላምን ከም ዝወርድ ምግባር ኢዩ። መጀመርያ ኩሉ በብገበኑ ይተሓተት፣ ድሓር ንዕርቅን ሰላምን ግዜ ክድለየሉ ምባል ግን ብዘይካ ንጸላኢኻን ጸላኢ ህዝብኻን ብህላወኻ ክጣላዕ ዕድል ምኽፋት ካልእ ፋይዳ ኣይርከቦን። ንሕና ኤርትራውያን ነቶም ጡብ ኣደታትና ዝቖረጹ፡ ጥኑሳትና ብሳንጃ ዝጎይሑ፡ ኣባይትና ዘቃጽሉ ባዕዳውያን ጸላእትና ብምሕረትን ብሰብኣዊ ክብረትን ንዓዶም ዘፋነና ህዝቢ ኢና። ንጓናን ንደመኛ ጸላኢናን እናመሓርና ንሓውናን ንዜጋናን ክንምሕር ክጽግመና ዶ ግቡእ ኢዩ? መነና ኣብ ልዕሊ መን ናይ ሕነ ምፍዳይ ባህጊ እንተሓደሮ ኮን የምሕረሉ? እቲ ሕነ ናይ ምፍዳይ ቃጸሎ ምስ ተባረዐ ኸ ብኸመይ ኢዩ ክጠፍእ? ሳዕቤኑ እንታይ ኢዩ ክኸውን? ካብ ምጽብጻብን ሕነ ምፍዳይን ዝርከብ ረብሓ ኸ እንታይ ኢዩ? ንሕና ትማሊ ኣብ ልዕሊ ጸላእትና ካብ ዝገበርናዮ ምሕረትን ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ መንጎ ድሒሮም ዝመጽኡ ጸዓዱ ነበርትን ጸለምቲ ደቀ’ባትን ካብ ዝተገብረ ዕርቅን ሰላምን ከ ንመሃሮ ቁምነገር የለን ድዩ? ዝብሉን ካልኦትን ሕቶታት ምናልባት ነፍሲወከፍ ሰብ ንገዛእ ርእሱ ክምልሶም ስለዝኽእል ኣብ ዝርዝራት ምእታው ኣድላዪ ኣይኮነን።
ብመሰረት እቲ ሃገራዊ ጻዋዒት እቶም ካብ’ዚ ናይ ሰላም፣ ዕርቅን ፍቕርን ዓንኬል ዝተገለሉ እቲ ዕሉል ከዳዕ ኢሰያስ ኣፍወርቅን ውሱናት መጫፍርቱን ኢዮም።
እቲ ጽሑፍ ብዛዕባ እቲ ዕሉል ከዳዕ ከም ዝስዕብ ይብል፣
“ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ነቲ ቅድምን ድሕርን ናጽነት ሃገር ብኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝተፈጸመ መወዳድርቲ ዘይብሉ ዓበይቲ ገበናት ድሕሪ ምዝርዛር፣ ነቲ ብሕጂ ክፍጽሞ ወጢንዎ ዘሎ ካልእ ሓደገኛ ምስጢራት ድሕሪ ምፍታሽ፣ ናብ’ዚ ዝስዕብ ታሪኻዊ ውሳነ ክበጽሕ በቒዑ። ነቲ ህዝቢ ንኸጽንት ኤርትራ ከምዘይነበረት ንኽገብር ኢሳይያስ ጠጂኡዎ ዘሎ ሓደገኛን ኣጽናትን ውጥናት ንጎድኒ ገዲፉ፣ ካብ ዘበነ ብረታዊ ተጋድሎ ክሳዕ ሕጂ ብኢሳይያስ ዝተፈጸሙ ገበናት ድሕሪ ምጽብጻብ፣ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ኢሳይያስ ዝግባእ ፍርዲ ከይሃበ ምጽንሑ ብታሪኽ ዘሕትቶ ገበን ክምዝፈጸመ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ተዓዚቡ። ንኢሳይያስ ሒዝካ ኣብ ፍርዲ ከተቕርብ ምፍታን እዚ ዘሎ ግዜን ክውንነትን ዕድል ክህብ ስለዘይክእልን፣ እዚ መሰል እዚ’ውን ንኢሳይያስ ከም ሰብ ዝግባእ መሰል ስለዘይኮነን፣ ህዝቢ ኤርትራ ንዝፈጸሞ ታሪኻዊ ስሕታን ንምዕራይ፣ ንሃገር ካብ ጥፍኣት ንምድሓን፣ ንኢሳይያስ ኣፈወርቂ ነቲ ገበናቱ ተኾሚሩ ልዕሊ ክስን ፍርድን ዝኾነ ብምጽናት ኤርትራዊ ዜግነት ዝሕተት ገበነኛ፣ ስጉምቲ ክውሰደሉ ምውሳን እዋኑ ኮይኑ ረኺቡዎ ኣሎ። እዛ ኣእላፋት ብሉጻት ዝተኸፍሉላ ናይ ኣእላፋት ዘለዉን ዝመጹን ወለዶታት ሃገር ክትከውን ዝግብኣ ኤርትራ፣ ብሰንኪ ሓደ ውልቀ ሰብ ክትጠፍእን ከምዘይነበረት ክትከውንን ትም ኢልካ ምዕዛብ ሃየንታ ጥራይ ዘይኮነ፣ ብዕድል እዞም ዘለዉን እቶም ዝመጹን ወለዶታት ተሓታቲ ምዃን’ውን ስለዝኾነ፣ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት፣ ኤርትራ ናይ ኤርትራውያን ኮይና ንዘልኣለም ብሓርነት ምእንቲ ክትነብር፣ ንኢሳይያስ ኣፈወርቂ ካብ ዕለት 20 ሰነ 2014 ዓ.ም. ጀሚሩ ሕነ ህዝብን ሃገርን ዝፈዲ ስጉምቲ ክውሰደሉ ወሲኑ ኣሎ።”
ሓቂ’ዩ ውልቀ ምልካዊ መራሒ ኢሰያስ ኣፍወርቂ ደላይ ጽቡቕ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ እንተዝነብር ቅድሚ ኩሉ ኣብ ጽባሕ ናጽነት መዓልቲ ሰላምን ዕርቅን ምኣወጀ ነይሩ። ቅኑዕ፣ ሓቀኛን ደላይ ጽቡቕ ህዝቢ ኤርትራ እንተዝነብር ከኣ ሻቡ መዓልቲ ፍርዲ ገበነኛታት ኣዊጁ ብገዛእ ፍቓዱ ምስ ክብረቱ ካብ ስልጣኑ ምተኣልየ። ኣብ ክንድኡ እዚ ውልቀ ሰብ በቲ ኣብ ግዜ ብረታዊ ተጋድሎ ኣብ ልዕሊ ሓፋሽ ህዝብን ሓፋሽ ተጋዳላይን ዝፈጸሞ እዚ ኢልካ ዘይጽብጸብን እቕረ ዘይብሃሎን ገበናት ስለዘይዓገበ፣ ካብ 91 ዓ.ም. ንድሓር ነቲ ንውድብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ኢሕ ፍንጭሕ ኢሉ ወሊዱ፣ ሓዚሉ ዘዕበያ፣ ህይወቱ፣ ሕሉቡን ንጹፉን እናወፈየ ደው ዘበላ፣ ብትብዓቶምን ሓቦኦምን ብኻላሽን ኮቭ ታንክታትን ቢኤምዳብሊውን ዝማርኹ ዋሕድና ንምምላእ ሓደ ክንድሽሕ ዝኾኑላ ደቁ ዝልኣኸ ህዝቢ፣ “ሃገርካ ብኸመይ ትመራሕ? እንታይ ምኽሪ ኣለካ?” ከይበለ ናብ ካልኣይ ዙርያ ምፍጻም ገበናት ስለዘምረሐ ኢዩ ንምሕረት ህዝቢ ኤርትራ ዘይበቅዕ ኮይኑ ተረኺቡ ዘሎ።
ልዕሊ ኹሉ ግን ኢሰያስ ኣፈወርቂ ገበነኛ ዝኾነሉ ቀንዲ ምኽንያት ኣብ ልዕሊ ኤርትራውነት ከም መንነት ክቱር ጽልኢ ዘለዎ ሰብ ብምዃኑ ኢዩ። ኤርትራውያን ዝህቡዎ ናይ ሰናይ ድሌት ህያብ ነዚ ጸላኢ ህዝቢ ጽፍዒት ኮይኑ ጥራሕ ኢዩ ዝስምዖ። ‘ኤርትራውያን ይንዕቁኒ ኢዮም’ ኣብ ዝብል መሰረት ዘይብሉ ናይ ትሑትነት ስምዒቱ ዝተተኽለ ትዕቢት መሲሉ ክርኣየሉ ዝምነዮ ሕሉፍ ጽልኡ ከኣ ኢዩ ጠንቂ ናይ’ቲ ኩሉ ሽርሑን ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሃገርን ዘካየዶ ናይ ጥፍኣት ዘመተን። ከም’ዚ ዝበለ ሰብ ካብ ይንዕቁኒ’ዮም ሓሊፉ ንኤርትራውያን ክንዕቕ ኣብ ዝጅምረሉ ደረጃ እንተተበጺሑ ግን ንሕና ደቂ ኤርትራ ክሳብ ክንደይ ተረሚስና ምህላውናን ዘርኢ መነጸር ኢዩ።
ዝኾነ ኮይኑ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት እቲ ኣብ ልዕሊ ኢሰያስ ኣፍወርቂ ዝተበየነ ውሳነ ንዓና ኤርትራውያን ንጸገማትና ኣብ ክንዲ ብሰላማውን ግቡእን ኣገባብ ብብረትን ጎነጽን ናይ ምፍትሖም ባህሊ ክህልወና ዶ ኣይደፍኣናን ዝብል ክምለስ ዘለዎ ሕቶ’ውን ኣልዒሉ መልሲ ሂቡሉ ኣሎ።
ሕቶ፣
“ኣብ ልዕሊ መራሒ ሃገር ስጉምቲ ምውሳድ ሓድገኛ ሳዕቤን ኣይህልዎን ዶ? ህዝቢ ኤርትራ ንዘይተቐበሎ መራሒ ሃገር ካብ ስልጣን ምእላይ ከም ባህሊ ኣየታኣታትዎን ዶ?”
መልሲ፣
“በቲ ቕኑዕ መምዘኒ ደሞክራሲ፣ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብምትላልን ብሓይልን ናይ ህዝቢ ስልጣን ዝጨወየ ሽፍታ ወይ ከታሪ ደኣ እንበር መራሒ ህዝቢ ኤርትራ ኣይኮነን። ኣብ ልዕሊኡ ስጉምቲ ምውሳድ ከኣ ኣብ ልዕሊ ሓደ ብምትላልን ብሓይልን ስልጣን ህዝቢ ዝጨወየ ሽፍታ ወይ ከታሪ ስጉምቲ ምውሳድ እንበር ኣብ ልዕሊ ብድምጺ ህዝብን ብስርዓተ ሕግን ዝተመርጸ መራሕ ሃገር ስጉምቲ ምውሳድ ዘይምዃኑ ኩሉ ዜጋ ክበርሃሉ ይግባእ። እቲ ጽባሕ ብህዝቢ ተመሪጹ ሃገር ክመርሕ ዝሕልን ሰብ ካብ’ዚ ስጉምቲ ክውሰደሉ ተበይኑሉ ዘሎ ገበነኛ ክመሃሮ ዘለዎ ቁምነገር ኣሎ። ነዚ ብረዚን ዓቕሊ ክጽመም ጸኒሑ ሓንሳብ እንተ ኣንቂዱ መላሲ ዘይብሉ ህዝቢ ክትመርሕ ኢልካ ሓላፍነት ክትስከም ክትሕልን ከለኻ፣ ሓድነቱ ሓሊኻ ብስርዓተ ሕጊ ተገዚእካ ብርትዕን ፍትሕን ምርጭኡን መሰሉን ኣኽቢርካ፣ ውልቃውን ህዝባውን ናጽነቱ እናተኸናኸንካ እንበር፣ ሓድነቱ ክትበታትኽ እናፈተንካ፣ ብዘይትግበሩ ተስፋታት እናታለልካ፣ ብምግቡዕባዕን ምፍርራሕን ንፍትሒ ጓዕጺጽካን ስርዓተ ሕጊ ጥሒስካን ክትመርሕ ምፍታን ሓደገኛ ምዃኑ እቲ ዝተወሰነ ታሪኻዊ ውሳነ መምሃሪ ክኸውን ኢዩ።”
ብዘይካ እዚ መራሒ ህዝቢ ኤርትራ ክኸውን ብቕዓት ይኹን ክብረት-ነብሲ ዘይውንን ውልቀ ሰብ፣
1. የማነ ገብርኣብ (ማንከይ)
2. የማነ ገበረመስቀል (ቻርሊ)
3. ሓጎስ ገብረሂወት (ክሻ)
4. ብ/ጀ ተኽለ ክፍላይ (ማንጁስ)
5. ኮ/ል ጠዓመ ጎይትኦም (መቐለ)
እውን “ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ናይ ኢሳይያስ ዘይንእስ ጽልእን ቅርሕንትን ተኣንጒቶም ንዝተዋህቦም መምርሒ ናይ ውልቆም ክፍኣትን ጭካነን ወሲኾም ዘተግብሩ፣ ኤርትራ ንኽትባድም ህዝቢ ኤርትራ ንኽጸንት ቀንዲ መጋበሪ ዝኾኑ ውልቀ ሰባት” ተባሂሎም ኣብ ሳልሳይ ምድብ ተጠቒሶም ይርከቡ። ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ኣብ ልዕሊ እዞም ሰባት ልክዕ ከም ኣብ ልዕሊ ኢሰያስ ካብ ዕለት 20 ሰነ 2014 ዓ.ም. ጀሚሩ ሕነ ህዝብን ሃገርን ዝፈዲ ስጉምቲ ክውሰደሎም ወሲኑ ኣሎ።
እዞም ኣብ ዝስዕብ ምድብ ዝጥቀሱ ዜጋታት ምስ ዝጥዓሱ ድሩት ግዜ ጣዕሳ ዝተወሰነሎም ኢዮም፣
1. ጀ/ል ስብሓት ኤፍሬም
2. ጀ/ል ፊሊጶስ ወልደየውሃንስ
3. ሜ/ጀ ሃይለ ሳሚኤል (ቻይና)
4. ሜ/ጀ ተኽላይ ሃብተስላሰ
5. ብ/ጀ ጸሃየ መኮነን
6. ኣቶ ኣልኣሚን መሓመድስዒድ
7. ኣቶ ሮሞዳን መሓመድኑር
8. ብ/ጀ ሑመድ ኣሕመድ ካሪካረ
9. ብ/ጀ ኣብራሃ ካሳ
10. ብ/ጀ ኣብራሃም ዓንዶም (ዓፋን)
11. ብ/ጀ ስምኦን ገ/ድንግል
12. ኮ/ል ወልዱ ገብረየሱስ
13. ብ/ጀ ስብሃቱ ሊቀ (ወዲ ሊቀ)
14. ኣቶ ዘምህረ የውሃንስ
ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ብዛዕባ እዞም ዝተጠቕሱ ሰባት፣
“ነዞም ኣብ ላዕሊ ኣስማቶም ተዘርዚሩ ዘሎ ብታሪኽ ክሕተቱ ዝግብኦም ንጡፋት ተዋሳእቲ ዕንወት ሃገር ዝኾኑ ውልቀ ሰባት፣ በቲ ዝተወሰነ ሃገራዊ ዕርቅን ሰላምን ቅድምን ድሕርን ናጽነት ዝፈጸምዎ ገበን ብስም ኩሎም ሰማእታት ኤርትራን ብስም ህዝቢ ኤርትራን ምሕረት ተጌሩሎም ከም ዘሎ ተገሊጹ’ዩ። ዝኾነ ኤርትራዊ ዜጋ እቲ ተዋሂቡዎ ዘሎ ናይ ጣዕሳ ግዜ ክሳብ ዝውዳእ ክትንክፎም መሰል የብሉን። ንዝተገብረሎም ምሕረት ሸለል ብምባል ኣብ ክንዲ ነቲ ይቕረ ዝበለሎም ዉጹዕ ህዝቢ ዝኽሕሱ ገና መጋበሪ ባርነት ኮይኖም ንህዝቢ ምጽናትን ሃገር ምዕናውን ዝቕጽሉ እንተኾይኖም ግን፣ ይቕሬታን ምሕረትን ህዝቢ ኣየድልየናን’ዩ ከም ምባል ተሓሲቡ፣ እተን ዝተወሰናሎም ናይ ጣዕሳ ኣዋርሕ ካብ ዘብቃዓሉ ግዜ ንደሓር፣ ናይ’ቲ ቅድምን ድሕርን ናጽነት ሃገር መጋበሪ ኢሳይያስ ኮይኖም ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዝፈጸምዎ ገበን ስጉምቲ ክውሰደሎም ተወሲኑ ከም ዘሎ ከስተውዕሉ ይግባእ፣” ድሕሪ ምባል፣
“……ኢሳይያስ ዋላ ሓንቲ ከይተተንከፈ ምስ ካዕበት ክብረቱ ከሎ’ዩ፣ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራን መጋድልቱን ከቢድ ጽልእን ቅርሕንትን ሰሪጽዎ ንጥፍኣቶም ክጽዕር ዝጸንሐ። ስጉምቲ ክውሰደሉ ከም ዝተወሰነ ምስ ተረድአ፣ ዋላ እኳ ዘይኮነሉ እንተኾነ፣ ከይቅድሙኒ ክቕድም ብምባል ነዛ ሃገርን ንህዝባን ናብ ዝኸፍአ ማዓሙቕ ጥፍኣት ገጹ ክነቑታ ክጓየ ምዃኑ ትሑዝ’ዩ። ስለ’ዚ ኩሉ ኤርትራዊ ብፍላይ ከኣ እቶም ምሕረት ዝተገብረልኩም ብስም ሃገራዊ ግቡእ ኣገልገልቲ ኢሳይያስ ዝነበርኩም ዜጋታት፣ ሚኒስተራትን ካልኦት ሰበ ስልጣን መንግስትን ኣዘዝቲ ሰራዊትን፣ ኢሳይያስ ንኹሉ ኣብ መቓን ሞት የእትዩ ዝጥዕሞ ግዜ ይጽበየልኩም ከምዘሎ ተሰዊጡኩም፣ ምስ ግዜ ብምቅድዳም ቅልጡፍን ተባዕን ስጉምቲ ክትወስዱ፣ ነታ ናይ ኢሳይያስ ኣዘንጊካን ሃንደበትነት ተጠቂምካን ሓደገኛ ስጉምቲ ናይ ምውሳድ ስልቱ ከተፍሽሉዋ፣ ነቲ ጸላኢ ህዝባዊ ግንባርን ስዉኣትን ዝኾነ ከዳዕ ግቡእ ፍርዲ ሂብኩም ነዛ ሃገር ከተቕስንዋ፣ በብውልቅኹም ይኹን ብውዱብ ንውሳነን ምሕጽንታን ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ከተተግብሩ፣ ብሓቂ ኤርትራውያን ክትኮኑ፣ 20 ሰነ 2014 ዓ.ም. መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ፣ መዓልቲ ዕርቅን ሰላምን፣ መዓልቲ ፍርዲ ገበነኛታት ኮይና ከምትውዕል ክትገብሩ፣ ብሰማእታት ኤርትራን ህዝቢ ኤርትራን ትጽውዑ ኣለኹም፣” ክብል ሓደ ተሪር መተሓሳሰቢ ሂቡ።
እምብኣር እዚ ብ”ህጹጽ ሃገራዊ ጻዋዒት ንዝበረኸ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት” ብዝብል ኣርእስቲ ብህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ኣብ 20 ሰነ 2014 ዓ.ም. ኣብ ዝተዘርጋሓሉ እዋን ንሕና ኤርትራውያን ኣብ ከመይ ኩነታት ኢና ዝነበርናን ዘለናን ምልስ ኢልና ምርኣይ ንምንጽጻር ስለዘኽእል ሓጋዚ ኢዩ።
ህዝብና ኣብ ዓዲ፣ ኣብ ሳሃራ፣ ኣብ ሲናይ፣ ኣብ ሸገራብ፣ ኣብ ሊብያ፣ ኣብ ጅቡቲ፣ ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ማእከላይ ባሕርን ካልእን ብልዑል ናህሪ ምጥፋእ ኣየቋረጸን። ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝነብሩ ዜጋታት ደረጃ መነባብሮኦም ካብኡ ንታሕቲ ክወርደሉ ኣብ ዘይክእል ደረጃ በጺሑ መሰረታዊ ጠለባት ማይ፣ መግቢ፣ ሓይሊ ኤለትሪክ ተኸልኪሎም ናይ ዘየህለኹዎ ማይን ጽዓትን ዋጋ ብኣሽሓት ክኸፍሉ ዝሕተቱሉ ኩነታት ኢዩ ዘሎ። ኣብ ርእሲ’ዚ ኩሉ መሰላቶም ተሓሪሞም ኣብ ገዛእ ሃገሮም ገላዩ ኮይኖም ምንባር ከም ንቡር ክወስዱዎ ተገዲዶም ይርከቡ። ሽማግለታት ኣዴታትን ኣቦታትን፣ ነብሰ ጾራትን ኣደ ቆልዑን ሓሪሶም፣ ሸቂሎምን ወፊሮምን ኣመት ናብራኦም ኣብ ክንዲ ዝገብሩ ብረት ተሓንጊጦም ሓለውቲ ብግዲ ኣብ ዝባኖም ዝተጻዕነ ቀታሊ ኣጽዋር ኮይኖም እዚ ሕሰም መዓስ ኮን’ዩ ዘብቅዕ ክብሉ ንጨኳኒኦም ረጊሞም ንረጋሚ ካብ ዝህቡዎ መዋእል ኮይኑ ኣሎ። መንእሰያት ደቁ ናይ ግዜ ገደብ ኣብ ዘይብሉ ጊላነት ዝተረፉ ከኣ ናብ ስደት ሃጽ ኢሎም ዝጠፍኡዎ ህዝቢ ናተይ ዝብሎ መንግስቲ ዘይብሉ፣ ኣብ ገዛእ ዓዱ ዘራይ ስኢኑ ተሪፉ ምህላዉ ዝዝንግዖ የለን። ስለዝኾነ ክትራንን ዓመጽን ገኒኑ ሽማግለታት ኣደታት ኣብ መንገዲ ቤተክርስትያን ተጻናትዮም ብዝደፍሩወን ሸፋቱ ተሰናቢደን፣ ኣብ’ዛ ምድሪ ኣበየነይቲ ሃገር ምህላወን ሓርቢቱወን ኣይምስ ምዉታን ኣይምስ ህሉዋን ካብ ክልቲኡ ኣብ ዘዝኸፍአ ይነብራ ኣለዋ።
ኣነን ሓጺሩኒ ይብል ንሱን ተደቢሩ ይስዕስዕ ኮይኑ ግን ነዚ ሓላል ህዝቢ እዚ ከምዝወሓዶ ደምሒት’ውን ቁስሉ ኣብ ምጉዳእ ኣይሰነፉን። ናብ’ታ ሃገር ዘምጽኦም ካልእ ጉዳይ ከምዘይነበረ ኢሰያስ ዝሃቦም ፍቓድ ተጠቒሞም ዋናታት ኤርትራ ያኢ ኮይኖም ኤርትራውያን ክርሽኑ፣ ክገፉ፣ ክዕምጹን ከበሳብሱን ህዝቡ ዝፈንፈኖ ስርዓት ከጻንሑ ተላኣኣኽቲ ውልቀ ምልካዊ ስርዓት ኮይኖም የገልግሉ ኣለዉ። ብዘይካኦም ናጽነት ኤርትራ ብጋህዲ ዝኹኑኑ ውልቀ ሰባትን ጉጅለታትን ከይተረፉ ብስም ተቓወምቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ሕምብርቲ ኤርትራ ኣራጢጦም ካራታቶም ኣብ ምስሓልን ቀላጽሞም ኣብ ምግዛፍን ተጸሚዶም ይርከቡ።
ኤርትራ እታ ህዝባ እናናፈቓ ዝለቐቓ ሃገር ትናፍቖም ደቃ ስኢና ጓኖትን ጸላእትን ኣራግጽ እንክውድኡዋ ብኣንክሮ እናተዓዘበትን እናስተንተነትን ድማ ኢሰያስ ኣፍወርቂ ንጻውዒት ጳጳሳት ካተሊካዊት ቤተ ክርስትያን ጸማም ህዝቢ ሂቡ፡ ውሳነታት ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ዘይዓጀቦ ንምምሳል ኣብ ቦሎኛ ዳስ ዳንኬራን ፈንጠዝያን ክተክል ተራእዩ።
እዚ ጉዳይ ብስጊንጢርነቱ ኣብ መንጎ ኤርትራውያን ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ማዕከናት ዜና ዓዲ ጥልያን’ውን መዛረቢ ኣርእስቲ ኮይኑ ብምምንባሩ ቆላሕታ ከይሃብካዮ ምሕላፍ ዝክኣል’ኳ እንተነበረ ክልዓል ዘድልየሉ ምኽንያታት ዝያዳ ኣገዳሲ ብምዃኑ ክንዛረበሉ መሪጽና ኣለና። ሽፍትነት ኢሰያስ ጽምብል መበል 40 ዓመት ብዝብል ምስምስ ኣብ ከተማ ቦሎኛ ዳስ ዝተኸለሉ ምኽንያት ንኹሉ ብሩህ ኢዩ። ብፖለቲካ በቲኹ፣ ብዲፕሎማሲ ተነጺሉ፣ ከም ገበነኛ ተፈንፊኑን ተኻዒቡን ህዝቢ ብዓድን ብወጻእን ከምዘይናቱ ርእዩዎ ኮታ ኣብ ኩሉ መዳያት ተሳዒሩ ዕምሩ ኣብ ዝሓጸረ እዋን ከብቅዕ ምዃኑ ስለዝተገንዘበ ኢዩ ነቲ ባህርያዊ መስርሕ ንድሕሪት ንምምላስ (ረቨርሰ ንምግባር) ነቲ ፈንጠዝያ ኣዳልዩዎ። ብዘይካኡ ግን ኣብ ርእሲ ቁስሊ ኤርትራውያን ጨው ንምንስናስ ዕድል ዝረኸበሉ ኣጋጣሚ ስለዝነበረ ከባኽኖ ኣይደለየን።
በዓል ዘርከቡሉ ከኣ ሬሳታት’ቶም ኣብ ምድረበዳን ባሕርን ዝሃልቁ ዘለዉ ኣሕዋቶም ኣብ ጸጽባሕ እናተኾመረ፣ ዜጋታት ኣብ ፈቐዳ ኣብያተ ማእሰርቲ ተዳጒኖም ንዓመታት ብዘይፍርዲ እናሓቐቑ ሃገር እናጠፍአት፣ ህዝቢ እናጸነተ፣ ‘ናብ ሬሳታት’ቶም 367 ሰማእቲ ላምፔዱዛ ቀሪብና ሬሳታቶም በእጋርና እንተዘይረገጽናዮ’ ብማለት ገለን ተረሲዓ ሓመድ ክትጎስም ዝጸንሐት ገለን ክትዝከር ምእንቲ ካብ ምጽሕታር ዘየዕረፈት፣ ዘይብሎም ኣለና ንምባል ዝጋፋገፍ ገፋጊፎም ከም ስልጣንያ ካብ ኣስመራ ቋጺሮሞም ዝመጽኡ መማውቲ ኣኸቲሎም ከም ሰብድሓን ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ተኾዲሞም ተራእዮም። እቲ ድራማ ግን ስግንጢርነት ዘመና ካብ ምጉላሕ ሓሊፉ ካልእ መልእኽቲ ከማሓላልፍ ኣይክኣለን።
ደለይቲ ፍትሒ እውን ኣብ ቦሎኛ ተረኺቦም ነይሮም ኢዮም። እቶም ኣብ ግዜ መርድእ ኣሕዋትን ኣሓትን ኣለኹ ዝብሉ ኣቦታቶምን ኣዴታቶምን ኣኸቲሎም ካብ ኩሉ ብመንሕራይ ዝገሹ ሰብሕልና ድምጾም፣ ድምጺ እሱራት ሕልናን ድምጺ ድምጹ ዝተዓብሰ ህዝብን ከስምዑ ብነድሪ ንፍትሕን ንሓቅን ክጭድሩ ተሰሚዖም ኢዮም። ኩሉ ደላይ ጽቡቕ ኤርትራውያን ከኣ “ንስኻትኩም ኢኹም ኤርትራውያን፣ ተስፋ ሃገርን ህዝብን” ኢሉዎም ኣሎ። እዞም ርቡሓት እዚቶኦም ኣሕዋትካን ኣሓትካን ብምዃኖም ከኣ ሓበን ይስምዓካ። ፈስቲቫል ቦለኛ እምብኣር ድምጺ ሓቅን ፍትሕን ድምጺ እንብይታን ሕራነን ጎሊሑ ዝተሰመዓሉ፣ ድምጺ ሓሶትን ዓመጽን ድምጺ ምንብርካኽን ስግዳንን ናብ ሕሹኽታ ዝተቐየረሉ ፌስቲቫል ኢዩ ኮይኑ። ስርዓት ምልክን ኮራኹሩን እንክሰዓሩ ሓርነት ህዝቦም ዝዓጅቦም ደለይቲ ፍትሒ ኣንጸባራቒ ዓወት እንክጓናጸፉ ዓለም ዓይና ከፊታ ተዓዚባቶ ኣላ። ደለይቲ ፍትሒ ግን ድሕሪ ዓወት ፌስቲቫል ቦለኛ ሓደ ዓቢ ታሪኻዊ ሕቶ ይጽበዮም ኣሎ። እዚ ሕቶ እዚ ከኣ’ዩ ነዚ ጹሑፍ ክንጽሕፍ ዝደፋፍኣና።
ድሕሪ ቦለኛኸ ናበይ? ዝብል ሕቶ ኣገዳሲ ኢዩ። ድሕሪ ፌስቲቫል ቦለኛ ኩሉ እቲ ድምጺ ውጹዕ ህዝቡ ከቃልሕ ዝቐነየ ደላይ ፍትሒ ነቲ 20 ሰነ ብህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ዝተዘርገሐ “ህጹጽ ሃገራዊ ጻዋዒት ንዝበረኸ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት፣ መዓልቲ ዕርቅን ሰላምን መዓልቲ ፍርዲ ገበነኛታትን ክትከውን ኢያ” ብምባል ዝተቓለሐ ውሳነታት ግብራዊ ምላሽ ክህበሉ ክንቀሳቐስ ከም ዘለዎ ክዝንግዖ ኣይግብኦን። እቲ ህዝባዊ ውሳነ ኣብ ዜጋታት ኤርትራ ዕርቅን ሰላምን ይንገስ ብምባል ጀሚሩ ናብ ሕነ ህዝቢ ናይ ምፍዳይ ስጉምትን ድሩት ናይ ጣዕሳ ግዜ ዝህብ ውሳነን ዝሰግር፣ ክብሪ መስዋእቲ ይተሓደስ ምስ መስዋእቲ ንተዓረቕ ኢሉ፣ ሃገራዊ ዕርቂ ክግበር መሰጋገሪ መንግስቲ ክቐውም ዝሕብር ቅዋማዊ መንግስቲ ክትከል ዘኽእል ባይታ ከም ዝንጸፍን ቅዋማዊ መንግስቲ ከም ዝትከል ዝእምትን ህዝብዊ ውስነታት ስለዝኾነ ድሕሪ ዓወት ፌስቲቫል ቦለኛ ዕማም ኩሉ ደላይ ፍትሒ ኢዩ።
ኣብ’ዚ ኤርትራ ኣብ ደንደስ ህላወን ጥፍኣትን ተገምጊማ ውልቀ መላኺ ደፊኡ ከጽድፋ ህርድግ ክብል እታ ብደም ደቃ ሃገር ዝኾነትን ዝተዋሕሰትን መሬት ኣውያት ህዝባ እናቃለሐትን እናተሳሕገትን፣ ንዕኡ ከተጽድፎ ክትጋደል ኣብ ምርብራብ ተጸሚዶም ዘለዉሉ እዋን ነፍሲ ወከፍ ኤርትራዊ ንሃገረይ ንምድሓን እንታይ ኣበርክቶ ይገብር ኣለኹ ኢሉ ክሓትት ናይ ግድን ኢዩ። ሓደ መራሒ ሃገር’የ ዝብል ውልቀ ሰብ ስልጣን ገቢቱ ህዝቢ ምጭኳን ከም ግቡኡ ወሲዱ ብዘይተሓታትነት ኣብ ዝዕንድረሉ እዋን ቀይዲ በተኽነት’ምበር ስርዓት የማሓድር ኣለኹ ክብል ኣይግባእን። ቀይዲ በተኽነት ምምሕዳር ስለዘይክኣል ከኣ እቲ ዝገዘፈ ነቲ ዝንኣሰ ዓሳ እናበልዖ ኣብ መወዳእታ ጥፍኣት ጥራይ ኢዩ ክስዕብ ዝኽእል። ስለዝኾነ ህዝቢ ነዚ ከም’ዚ ዝበለ ዓንዳሪ በቲ ዝርድኦ ቋንቋ ክሓቶ መሰል ጥራይ ዘይኮነ ግዴታ’ውን ኣለዎ።
እቲ ብህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ኤርትራውያን ኣብ 20 ሰነ ዝተዘርግሐ መግለጺ ነዚ ግዴታ’ዚ ካብ ምግንዛብ ዝተበገሰ ሰናይ ሓሳብ ደለይቲ ፍትሒ ምዃኑ ዘንጸባርቕ መልእኽቲ ኢዩ ነይሩ። ልዕሊ ኹሉ ዘቖጠዖም ጉዳይ ህዝብና ብሓደ ወገነይ ዝበሎ ጠላም ካብ ገጽ መሬት ተሓኺኹ ንኽጸንት ሃገሩ ከኣ ካብ ካርታ ዓለም ክትድምሰስ ስለዝተፈርዱ ምዃኑ እቲ ጽሑፍ ኣነጺሩዎ ኣሎ። ንሳቶም ከም ኩሎም ሓላፍነት ዝስምዖም ኣብ ዝተፈላለየ ሸነኻት ናይ’ዛ ዓለም ኮይኖም ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ንምድሓን ለይትን ቀትርን ከይተሓለሉ ዝጽዕሩ ኤርትራውያን ተራ ሃገራውያን ኢዮም። መርኣያ ንቕሓቶምን ሻቕሎቶምን ገለ ክንገብር ኣለና ብማለት ብመንፈስ፣ ብሕልና፣ ብሓሳብ፣ ብቓላት፣ ብድምጽን ቃናን ደቂ ህዝቢ፣ “ኣብ ውሽጥን ወጻእን ሃገር ዝነብሩ ሃገራውያን “ህጹጽ ሃገራዊ ጻዋዒት ንዝበረኸ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት” ብዝብል ጻዋዒት ሃገር ሓዘል ጽሑፍ ብስም ኤርትራን ህዝባን ዘርጊሖም።
“እዚ መድረኽ እዚ ዕድል ኤርትራ ኣብ ኢድ ነፍስ ወከፍ ኤርትርዊ ዜጋ ዝወደቐሉ፣ ነፍስ ወከፍ ኤርትራዊ ብውልቂ ዝሕተተሉ፣ ኣዝዩ ሓደገኛ ታሪኻዊ መድረኽ ምዃኑ ንኹሉ ብሩህ’ዩ። እዚ ጽሑፍ ከኣ እዛ ተስፋኣ ተጸንቂቑ ንሓዋሩ ንኸይትጸንት ትስሓግ ዘላ ኤርትራ፣ ንኹሎም ደቃ በብሓደ እናጸወዐት ርድኡኒ ካብ ጥፍኣት ኣድሕኑኒ እናበለት ናይ ሓደጋ ደወል ትድውለሉን ምሕጽንታኣ ትገልጸሉን ዘላ ጽሑፍ’ዩ፣” ብምባል ኦ ህዝበይ ንኸይትጸንት ኣለኹ በል፣ ሃገርካ ነበረት ከይትብሃል ጻውዒታ ስምዓዮ፣ ሰማእታትካ ከየስተማስሉ ሕድሮም ተግብሮ ኢዮም ዝብሉ ዘለዉ። በጺሕናዮ ዘለና ግዜ ንሕቶ ህላወና ብድሎ ዝፍትን ከም ዜጋታት ንሃሉ’ዶ ኣይንሃሉ ብግብሪ ክንምልስ ንሕተተሉ ዘለና ግዜ ስለዝኾነ ከኣ’ዮም ልክዕ ከም ኩሉ ካልእ ደላይ ፍትሒ ሰማእቲ ዘሰከምዎም ሕልናዊ ሓላፍነት በቲ ኩሉ ዜጋ ዝኣምነሉ ኣገባብ ክትግበር ናብ ኣሕዋቶምን ኣሓቶምን ሕውነታዊ መልእኽቶም ኣማሓላሊፎም። ከም ኩሎም’ቶም ብዝመስሎምን ብዝጥዕሞምን ኣገባባት ብውልቂ ይኹን ብጥርኑፍ ንትግባረ ናይ ሓባር ዕላማ ዝንቀሳቐሱ ዜጋታት ብሕልና ስለዝምርሑ መርኣያ ልዑል ደረጃ ንቕሓቶም ተበግሶ ወሲዶም እንክዋስኡን ኣድማዕነቶም ንምዕባይ እንክጽዕሩን ሓሳቦም ብግቡእ መርሚርና ግቡእ ግብረ መልሲ ክንህበሉ ድኣ’ምበር ኣቓልቦና ክንነፍጎም ኣይግባእን።
ንሳቶም ብወገኖም ነቲ ኤርትራውያን ኣብ ወጻኢ ከካዱዎ ዝጸንሑ ምንቅስቓሳት ኣመልኪቶም፣
“ኣብ’ዚ ናይ ህላወ ሕቶ ዝምለሰሉ ሓደገኛ መድረኽ እዚ፣ ሓያለ ሓላፍነቶም ዝፈልጡ ኤርትራውያን ንኤርትራን ህዝባን ካብ ዕንወትን ጥፍኣትን ንምድሓንን ነቲ መለለይ ቀደሞም ዝኾነ ኤርትራዊ ጅግንነትን ክብርን ናብ ቦትኡ ንምምላስን ብውልቅን ብውዱብን ክቃለሱ ጸኒሖም ኣለዉ። እቲ ብውልቃዊ ተበግሶ ገለ ሃገራውያን ዝተጀመረ ቃልሲ ንህዝባዊ ምንቅስቓስ መበራበሪ ክኸውን ስለዝበቕዐ፣ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ሃገር ዝነብር ህዝቢ በብዝጥዕሞ ተወዳዲቡ ኣባል ህዝባዊ ምንቅስቓስ ብምዃን ጸገም ሃገሩ ክፈትሕ ተለዓዒሉ ኣሎ፣” ይብሉ’ሞ እዚ ተለዓዒሉ ዘሎ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ብግቡእ እንተተመሪሑ፣ ናብ ምሉእ ዓወት ክሰጋገር ብቕዓት ዘለዎ ዝበለጸ ኣገባብ ቃልሲ ክኸውን ምዃኑ ጠቒሶም፣ “ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ነዚ ተጓሃሂሩ ዘሎ ህዝባዊ ምንቅስቓስ፣ ንጹር ዕላማን ራእን ግቡእ ቅርጽን ኣገባብን ዘለዎ፣ ኩሉ ኤርትራዊ ዝሳተፎ ዝለዓለ ህዝባውነት ዝለበሰ ምንቅስቓስ ንምግባሩ ብስቱር ክቃለስ ዝጸንሐ ምንቅስቓስ ኢዩ። ቀንዲ ዕላማታቱ ከኣ ነዚ ኣጋጢሙ ዘሎ ንህላወ ህዝብን ሃገርን ዝፈታተን ታሪኻዊ ሕቶ ዝምልስ ናይ ሓባር ርድኢት ከም ዝህሉ ምግባር፣ ኩሉ ዜጋ በብውልቁ ይኹን ብውዱብ ዝተሓተቶ መስዋእቲ ከፊሉ ሃገሩን ህዝቡን ምእንቲ ከድሕን ድልው ንኽኸውን ምስንዳው፡ ኣብ ደሞክራስን ሰላምን ዝተሰረተ ሓድነት ህዝቢ ዝዕቅብ ነባሪ ምዕባለ ሃገር ዘውሕስ ግብራዊ መደባት ብምስራዕ፡ ኩሉ ወዲ ሃገር ነዚ ጸልማት ግዜ ሓሊፉ ናብ ድሕሪኡ ዘሎ ትስፍው ዘመን ዘሳጋግር ናይ ሓባር ራኢ ከም ዝውንን ምግባር ኢዩ፣” ይብሉ።
ገለ ካብ’ቶም ከም ቀንዲ ዕላማታት’ቲ ምንቅስቓስ ዝተጠቕሱ ነዚ ኣጋጢሙ ዘሎ ንህላወን ህዝብን ሃገርን ዝፈታተን ታሪኻዊ ሕቶ ዝምልስ ናይ ሓባር ርድኢት ከምዝህሉ ምግባር ከምኡ’ውን ኩሉ ወዲ ሃገር ነዚ ጸልማት ግዜ ሓሊፉ ናብ ድሕሪኡ ዘሎ ትስፉዉ ዘመን ዘሰጋግር ናይ ሓባር ራኢ ከም ዝውንን ምግባር ዝብሉ ክልተ ነጥብታት ወሰንቲ ኢዮም። ክሳብ ሎሚ ዕላማ ዝተፈላለዩ ዜጋታት ሓደ እናኾነ ኣብ ገለ ነጥብታት ክሰማምዑ ብዘይምኽኣሎም ጥርኑፍን ዉሁድን ብዝኾነ መንገዲ እንተዝንቀሳቐሱ ብተዛማዲ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ዝበለጸ ውጽኢት ክርከበሉ ዝኽእል ዝነበረ ዕድላት ተኸሲሩ ክተርፍ ምጽንሑ ንኹሉ ብሩህ ኢዩ። ስለዝኾነ ከኣ ናይ ሓባር መረዳእታ ዝብል ኣምር መሰረታዊ ኮይኑ ይርከብ። መጀመርያ ናይ ሓባር መረዳእታ ኣብ ዝብል ኣምር ኣብ ናይ ሓባር መረዳእታ ክንበጽሕ ምእንቲ ክሕግዘና ክንርእዮ ኣድላዪ ኢዩ። እቲ ሽግር እንታይ ኢዩ? ጠንቂ እቲ ሽግር መን ወይ እንታይ ኢዩ? ግዳይ ኮይኑ ዘሎ መን ኢዩ? እዚ ጸገም ብኸመይ ይፍታሕ? ቀዳምነት ዝውሃቦ ጉዳይ እንታይ ኢዩ? ነቲ ቀዳምነት ዝተዋህቦ ሕቶ ንምምላስ ክትከፍሎ ዘድሊ መስዋእቲ እንታይ ኢዩ? ዕላማኻ እንታይ ኢዩ? ንዝብሉን ካልኦትን መሰረታውያን ሕቶታት ትህቦ ምላሽ ዘይራኸብ ኮይኑ እንተጸኒሑ’ውን ንገዛእ ርእስኻ ኣብ ናይ ካልኦት ቦታ ብምቕማጥ እቲ ኣብኣቶም ዝወረደ በደል ኣብ ልዕሌኻ ከምዝወረደ ኮይኑ ክስምዓካ እናጽዓርካ ግልጺ ኮይንካ ንሓድሕድካ ብምምህሃር ሓሳብ ንሓሳብ ብምልውዋጥን ብምትእርራምን ብመንፈስን ብሓሳብን ኣብ’ቲ ብዝበለጸ ኣርባሒ ኮይኑ ዝተረኽበ ኣማራጺ ምርዓም ማለት ኢዩ። ናጽነት ሓድሕድካ እናኽበርካ ፍልልያትካ ከም ጽባቐ ወሲድካ ንናይ ሓባር ጸገም ናይ ሓባር መፍትሒ ከም ዘለዎ ኣሚንካ ናይ ሓባር መነጽር፣ ናይ ሓባር ጉዕዞን ናይ ሓባር ዕላማን ምውናን ማለት ኢዩ። ናብ’ቲ ካልኣይ ናይ ሓባር ራኢ ዝብል ነጥቢ ምስ እንሰግር ዝተጋነነ ዘይምርድዳእ ኣይንረክብን። ይኹን’ምበር ብሄራውን ሃይማኖታውን ካልእ ብዙሕነትና ኣብ ግምት ብዘእቱ፣ ምቛም ብግዝኣተ ሕጊ ትምራሕ፣ ዲሞክራስያዊት፣ መሰል ዜጋታት ዝውሓሰላ ሃገር ምህናጽ ኣብ ዝብል መሰረታዊ ሓሳብ ንጹርን ዝደጋገምን መልእኽቲ ምቅላሕ ነቲ ክህልወና ኣለዎ እንብሎ ናይ ሓባር ራኢ ከድምቖ ይኽእል። እዚ ከኣ ኣብ ኣእምሮና ንዝተሳእለ ምስሊ ናይ ጽባሕ ኤርትራ ግቡእ መልክዕ ኣትሒዙ ናብኡ ንምብጻሕ ብልዑል ናህሪ ክንሰርሕ ይድርኸና።
በዚ መንጽር እንክርአ ኤርትራውያን ንዓመታት ብውልቅን ብጥርኑፍን ተቓሊስና ከነብቅዕ ውልቀ ምልካዊ ስርዓት ኣሊና ንህዝብና ከነርህወሉ፣ ኣብ ሃገርና ልዕልና ሕጊ ኣንጊስና መሰረታዊ መሰል ዜጋታት ዝኽበረሉ ኩነታት ፈጢርና ንህዝብና ካብ ጥፍኣት፣ ንሃገርና ካብ ዝኸፍአ ዕንወት ከነድሕን ዘይክኣልና ባህጊ ስለዘይነበረና ከምዘይኮነ ንግንዘብ። ኮይኑ ግን ኣብ ወሰንቲ ጉዳያት ኣብ ናይ ሓባር መረዳእታ ምብጻሕ ከም ዕላማ ወሲዶም ክሰርሑሉ ኣድላዪ መሲሉ ዝተሰመዖም እንተነይሮምና’ውን እቶም ዝወሓዱ ስለዝነበሩ ዓወታትና ዘገምታዊ ኮይኑ ክተርፍ ተራእዩ። ናይ ሓባር ርድኢት ክህሉ ምጽዓር እምብኣር፣ ሎሚ ምጽውዋር ኣማዕቢሉ ሓድነት ከጎልብት ካብኡ ሓሊፉ ድማ ዲሞክራስያዊ መሰረት’ታ ጽባሕ ክትህነጽ እትድለ ሃገር ዘውሕስ ባይታ ከምዝኸውን ዘጠራጥር ኣይኮነን። እዚ እንተተኻኢሉ ሓደ ካብ’ቶም ንደምበ ደለይቲ ፍትሒ ሓሊኾሞ ዝጸንሑ መጻወድያታት ክጥሓሱ ምዃኖም ጥርጥር የልቦን።
በዚ መሰረት መልእኽቲ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ነቲ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝርከቡ ኤርትራውያን ብልዑል ፍናን ክንቀሳቐሱሉ ዝጸንሑ ተበግሶ ዘራጉድን ኣብ ኤርትራ ከምዝጽምበር ዝገብርን ድኣ’ምበር ካልእ ዝተፈልየ ሓሳብ ኣይኮነን። እዚ ንጹር፣ ዘየደናግር፣ ፍኖት ድሕነት ሃገርን ሰላምን፣ ትግባረ ቅዋምን ህንጸት ደሞክራስን ዝሕበር ሰነድ’ዚ ንኹሉ ክቃለስ ዝደሊ ክፉትን ኣመና ሓጋዝን ምኽንያታት ፈጢሩ ክዋሰን ንዝደሊ ውልቀሰብ ከኣ ምስ ሕልንኡ ንኽብኣስ ድኣ’ምበር ኣመኽንዩ ንኽእለ ዕድል ዝህብ ኣይኮነን።
ሃገራዊ ጻዋዒት ንዝበረኸ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ንዝተፈላለዩ ሃገራውያን ዘበራበረሉ ንኻልኦት ብዙሓት ተስፋ ዘስነቐሉ፣ ንኻብኣቶም ዝበዝሑ ካልኦት ድማ ንጡፋት ተዋሳእቲ ናብ ምዃን ተሰጋጊሮም ግብራዊ ስጉምቲ ክወስዱ ዝደረኸሉ ቀንዲ ምኽንያት ሕመረት ኤርትራውነት በርቢሩ ነቲ ኣብኡ ዝረኸቦ ቁምነገር ናብ ኤርትራውያን ከመሓላልፎ ዓቕሚ ዝረኸበ መስመር ኮይኑ ከገልግል ምምራጹ ስለዘንጸባረቐ ጥራሕ ኢዩ። ንስኻትኩም፣ ንስኻትክን፣ ንሳቶም፣ ንሳ ትኹን ንሱ ኮታ ንሕና ኩልና ኤርትራውያን፣ ወግሐ ጸብሐ ብሕልሚ ንርእዮ ሓሳብን ባህግን ብቓላት ገሊጾም፣ ግብራውነት ከነልብሶ ዓቕሚ ከምዘለና ከዘኻኽሩና ትብዓት ብምርካቦም’ዩ መልእኽቶም ብኸም’ቲ ልዕል ኢሉ ዝተገልጸ መንገዲ ናብ ኣንጉዕ ኤርትራውያን ክኣቱ በቒዑ።
ኣብ ርእሲኡ ንጹር መርገጺ’ቲ ህዝባዊ ምንቅስቓስ መሰረታዊ ለውጢ ኢዩ። ንርዱእ ምኽንያታት እዚ ጠለብ’ዚ ዝበዝሑ ኤርትራውያን ዝድግፍዎ ምዃኑ ይፍለጥ። መስረታዊ ለውጢ ኣብ ሰላምን ዕርቅን ዝተሰረተ ምስ ዝኸውን ድሕነት ህዝብን ቀጻልነት ሃገርን ኣብ ምርግጋጽ ዝበለጸ ፍረ ክርከቦ ስለዝኽእል ጥራይ’ዮም ዕርቅን ሰላምን ኣብ ዜጋታት እዛ ሃገር ኣማራጺ ዘይርከቦ መፈለምታ ክኸውን ዝመረጹዎ። ኣብ ጽገናን ላህመታዊ ለውጥን ዘለዎም መርገጺ ኣብ ጽሑፎም ብኸም’ዚ ዝስዕብ ሰፊሩ ይርከብ፣
“ስርዓት ምምሕያሽ ወይ ጽገና ጌርካ ህዝባዊ ግንባር ኣብ ስልጣን ክቕጽል ዝብል ሓሳብ ሒዙ ዝንቀሳቐስ ዝኾነ ኣባል ህዝባዊ ግንባር ነበረ ፖለትከኛ እንተሎ፣ እዚ ሓሳብ እዚ ብኹሉ ተጋዳላይ ንጹግ ምዃኑ ክበርሃሉ ይግባእ። ኤርትራ ብህዝቢ ዝተመርጸ ቅዋማዊ ስርዓት ደኣ እንበር ብህዝባዊ ግንባር ክትምራሕ ዕላማ ቃልሲ ተጋዳላይ ኣይነበረን፡ ብሕጂ’ውን ኣይክኸውንን ኢዩ። ህዝባዊ ግንባር ብሰንኪ እከይ ዕላማታት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ነቲ ስልጣን ህዝቢ ናብ ህዝቢ ምርካብ ዝብል መበገስን መዕለብን ቃልሱ ዝኾነ መትከላት ገድሉ ገዲፋ ብገዛእ ስልጣኑ ንኤርትራ ከመሓድራ ብምህቃኑ፡ ኣብ ታሪኽ ህዝባዊ ገድሉን ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ህዝባን ዘውረዶ በደል ተጋዳላይን ህዝብን ዝስሕቶ ኣይኮነን። ዝኾነ ይኹን ፖለትከኛ ኣብ ጅግንነትን ሃገራውነትን ውድብ ህዝባዊ ግንባር ተሓንጊሩ ወይ ንታሪኽ ቃልሲ ንሓርነት መበረኺ ተጠቂሙ ናብ ኮረሻ ስልጣን ክመጣጠር ዝፍትን ብተጋዳላይ ህዝባዊ ግንባርን ብህዝቢ ኤርትራን ቅቡል ኣይኮነን። ድሕሪ ደጊም ተጋዳላይ ህዝባዊ ግንባር ነቲ ዝተፈጸመ ዘሕዝን ጌጋ ኣሪሙ ታሪኹ ከዐሪ፡ ሓላው ቅዋምን ስርዓተ ሕግን ኮይኑ ንናጻ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ ዜጋታት ከውሕስ ደኣ እንበር፡ ንርእሱ ኣብ ናይ ስልጣን ሓሸውየ ኣትዩ ተወሳኺ ጌጋ ክፍጽም ድልየት የብሉን። ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ነዚ ካብ ኣባላቱ ዝኾኑ ተጋደልቲ ዝረኸቦ ትብዓትን ጅግንነትን ዝሓትት መርገጺ ተጋዳላይ ህዝባዊ ግንባር የድንቕን ይድግፍን።”
ሓደ እቲ ምንቅስቓስ ክድነቐሉን ክድገፈሉን ዘለዎ ተወሳኺ ምኽንያት እምብኣር ኣብ ሰነዱ መሰረታዊ ለውጢ ንምምጻእ ዘኽእለና ሓባራዊ ሓላፍነት ዘሰክም እማመ ሓሳብ ጥራይ ዘይኮነ ናብ ዉሑስ መጻኢ ክመርሓና ዝኽእል ኣገዳሲ ሓሳብ’ውን ምቕራቡ ኢዩ። ኣብ’ቲ ጽሑፍ ናይ ለውጢ ሓይልታት ዝጻወተኦ ተራን ሓላፍነተንን፣ ጉዕዞ ህንጸት ደሞክራሲ፣ ኣቃውማ መሰጋገሪ መንግስቲ፣ ቅርጹን ግቡኣቱን፣ ኣብ ምጥጣሕ ባይታ ምትካል ቅዋማዊ ደሞክራስያዊ መንግስቲ ዝጻወቶ ተራን፣ ብዛዕባ ፖለቲካ እንዶ ንዘይብሉ ዜጋ ብዝርድኦ ዝርዝራውን ንጹርን ኣገባብ ሰፊሩ ይርከብ። ካብኡ ብዝተፈልየ ንህሉው ኩነታት እቲ ምንቅስቓስ ዝምልከቱ ገለ ዘይተመለሱልና ሕቶታት ክህሉዉ ዝኽእሉ እኳ እንተኾኑ ኣብ ኣፍንጫ ውልቀ ምልካዊ ስርዓት ኮይኑ ካብ ዝንቀሳቐስ ወገንና እንታይ ክንጽበ ከምእንኽእል ንምግማት ከጸግመና ኣይክእልን። ብሓፈሽኡ ግን እቲ ምንቅስቓስ ኣብ ግሉጽነትን ተሓታትነትን ዘለዎ መርገጺ ብኸም’ዚ ዝስዕብ የነጽር፣
“እቶም ቀንዲ ሃንደስትን ተዋሳእትን ዕንወትን ህልቂትን ኤርትራን ህዝባን ዝኾኑ ውልቀ ሰባት ብቕልጽምን ተሳትፎን ህዝቢ ዝግብኦም ፍርዲ ወሲዶም ናብ ናይ ታሪኽ ጎሓፍ ምስ ተደርበዩ፡ እቲ ንህላወ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ኣብ ምልክት ሕቶ የእትዩ ዝነበረ ኣዝዩ ሓደገኛ መድረኽ ብሳላ ስረ ደቂ ኤረ ጉቡእ መልሱ ምስ ረኸበ፡ ጉዕዞ ህንጽት ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኩሉ ኤርትራዊ ኣነጺሩ ብዝፈልጦ ግሉጽነትን ተሓታትነትን ብዘለዎ መስርዕ ምእንቲ ክጓዓዝን፡ ንኹሉ ኤርትራዊ ዜጋ ዘሳተፈ ዕውትን ስሉጥን ኣገባብ ምእንቲ ክኽተልን ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ነዞም ዝስዕቡ ኣገደስቲ ታሪኻውያን ምሕጽንታታትን ሓበሬታታትን የመሓላልፍ።”
ካብዚኣቶም፣ 1) ኣብ ዜጋታት ኤርትራ ዕርቅን ሰላምን ከም ዝወርድ ምግባር፣ 2) ንተሓተቲ ውልቀ ሰባት ሕነ ዝፈዲ ስጉምቲ ምውሳድ፣ ንዝጥዓሱ ዜጋታት ድሩት ግዜ ጣዕሳ ምውሳን ዝብሉ ክልተ ንኡሳን ኣርእስትታት ኣቐዲምና ዳህሲስናዮም ጸኒሕና ኣለና። እቲ ዝስዕብ ሳልሳይ ትርጉምን ክብርን መስዋእቲ ከም ዝሕደስን ህዝባውነት ከምዝለብስን ምግባር ዝብል ኣድላይን ወሳንን ረቛሒ ኢዩ። ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ኤርትራውያን ኣብ’ዚ እዋን ከም ዜጋታት በጃ ህዝብን ሃገርን ብዛዕባ ምሕላፍ ዘለና ኣረኣእያን ብኣሉታ ዝጸለዉና ረቛሕትን ኣብ ዝምልከት ክፋል፣
“ኢሳይያስ እታ ቀዳመይቲ ንጅግንነት ህዝቢ ኤርትራ ከዕንወላ ዝተጠቀመላ ጥበብ ንስውኣትን መብጽዓ ስውኣትን ምጥላም ኢያ ኔራ። ኢሳይያስ ብሰንኪ ኣብ መብጽዓ ስውኣትን መቕርብ ስውኣትን ዝፈጸሞ ከቢድ ጥልመት፡ ክብርን ትርጉምን መስዋእቲ ፈጺሙ ዘንቢዑ፡ ህዝቢ ኤርትራ ከኣ ምስ’ታ መፍትሒ ኩሉ ጸገማቱ ዝኾነት መስዋእቲ ከም ዝረሓሓቕ ኮይኑ።….. ምእንቲ ሓቅን ፍትሕን ምእንቲ ወጽዓ ህዝብን ድሕነት ሃገርን ክትቃለስ ኢልካ ንነብስኻ ንመስዋእቲ የሕሊፍካ ክትህብ ምፍታን ማለት፡ ነቲ ክብሪ መስዋእቲ ክዕድለካን ክኽልክለካን ስልጣን ዘለዎ ኣካል ስለ ዝተጻረርካ ዕድመ ንእስነትካ ወፊኻ ዝሰራሕካዮ ታሪኽን ጅግንነትን ብገዛእ ፍቓድካ ምዕናው፡ ነቶም ብዘይካኻ ረዳኢ ዘይብሎም ደቅኻን ስድራኻን ከዲዕካ ናብ ዝኽትምናን ድኽነትን ምጉሓፍ፡ ኣበይ ኣለኻ ተባሂልካ ንዘይትዝከረሉ ስራሕ ዓያሹን ድሑራትን ንኽትሰርሕ ኣብ ልዕሊ ህይወትካ ስለ ዝፈረድካ ንስድራኻን ፈተውትኻን ዘይወጽእ ጓሂ ምግዳፍን ኩሉ ዓይነታት ሕንከት ከም ዝጉልበቡ ምግባርን ማለት ኮይኑ ኣሎ ትርጉም መስዋእቲ ኣብዚ እዋን እዚ። ስለ ዝኾነ ከኣ ካብ ምእንቲ ሓርነትን ራህዋን ህዝቢ መስዋእቲ ምኽፋል ተራ ሞት ምማት ዝምረጸሉ እዋን ተበጺሑ ኣሎ፣” ይብል።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፣ እቶም ትማሊ ናጽነት ካብ መንጋጋ ጸልእቲ ክምንጥሉ ይኹን ሃገር ተወረት ምስ ተባህለ ‘በጃኻ ህዝበይ እናበሉ’ ኣብ’ቲ ሓዝ ክሕዝ ጥምጥም ዝተበጀው ነብሶም ወፍዮም ከቢሮም ክብረት ዝለገሱ፣ መምህራን ፍቕሪ ሰማእታት ጎባልል ኤርትራ ሕድሮምን መብጽዕኦም ተጠሊሙ ከይኣክል ንህዝቦም ኣሚኖም ዝገደፍዎም ስድርኦምን ሓድጎምን እንታይ ከም ዝጎነፎም ኣበይ ከይጠፍኣካ? ዘየስቆርቁር መዓስ ኮይኑ ኸ፣ ከመይ ዘየስቆርቁረካ።
ዋላ’ኳ ተጋዳላይ ብመን ሕራይ ናብ መሳርዕ ሰውራ ዝተጸምበረ ሽሕ ግዜ’ውን ንመስዋእቲ ኣነ ክሓልፍ ንስኻ ጽናሕ እናበለ ምስ ብጻዩ ይቀዳደመላ፣ ናጽነት ምስ ተረኽበት እቶም ቅድሚ ኩሉ ካልእ ኣመቶም ክንገብር ዝነበረና እቶም ብቐጥታ ግዳያት መስዋእቲ ዝኾኑ ወላድ ምኻን ዝኾኑ ስድራ ስውኣትን ዘኽቲሞም ዝተረፉ ደቂ ስውኣትን ምንባሮም ዘረባ ዘየድልዮ ጉዳይ ኢዩ። ብግብሪ ከምዝራኣናዮ ግን ወለድን ዉሉድን ስዉእ ብቑንጣሮ ደበስ ተጠቢሮም ብድኽነትን ስእነትን ተዳኺሞም፣ ቀዳሞት ግዳያት ጥልመት ኢሰያስ ኢዮም ኮይኖም። ጸጋታት እታ ብመስዋእቲ መቕርቦም ዝተረኽበት ናጽነት ተነፊጎም ከይኣክል ካብ’ታ ንደቆም ናብ መስዋእቲ ዘፋንዉላ ንመዋእል ዝነበሩላ ትንፋስ ደቃ ስኢና ዝቖረረት ቤቶም ስእሊ ስውኣት ደቆም ሓቚፎም ክሳጎጉ፣ ኣብ ጎድና ክድርበዮን ክከላበቱን ተዓዚብና። ብዙሕ ዘጉሂ ከንፈርካ ረምጢጥካ ጥራይ ክትሓልፎ ዘጸግም ፍጻመታት ከኣ ክንርኢ በቒዕና ኢና።
ካልእ ንኹሉ ዝስደመመ ተወሳኺ ፍጻመ ድማ ነቶም ምስ መስዋእትን መውጋእትን እናተረባረቡ ብመዳፍዕን ጠያይትን እናተሳሕቱ ዝወለዱዎም ፍረ ፍቕሪ ገድልን ምረቱን ዝኾኑ ህጻናት ገድሊ ብመስዋእቲ ወለዶም ዝተረኽበት ናጽነት ምስ መጽአት፣ ኣይነዘኽትሞም እናተባህለ ብዝኽትምንኦም ሚልዮናት ዶላራት እናተለመነን እናተመጽወተን ሓድጊ ስዉኣት ዝኾኑ ህጻናት ገድሊ ብፍሉይ ክንክን ክንዲ ዝሕብሓቡን ዝሕንቅቑን ንዝተፈላለየ ምኽንያታት ወለዶም ከዕብዩዎም ምስ ዘይክኣሉ ዘይዕድለኛታት ህጻናት ተሓዊሶም ምእንቲ ክዓብዩ ናብ መዕበይ ዘኽታማት ከም ዝኣትው ዝተገብረ ከቢድ ክድዓት ኢዩ። ብኸምዝን ካልእን ደይ መደይ ኢልካ ዝተፈጸመ ተግባራት ከም’ቲ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ዝገለጾ ምእንቲ ህዝብኻን ሃገርካን መስዋእቲ ምኽፋል ማለት ንደቅኻን ስድራኻን ንሕሰም ምፍራድ ማለት ከም ዝኸውን ተገይሩ። ብሓፈሽኡ ኣብ ልዕሊ ነፍሲ ወከፍ ስውእን መቕርቡን ዝተፈጸመ ጥልመት እቲ ዝመረረን ዝኸበደን ምዃኑ ኩልና ንሰማማዓሉ ነጥቢ ኢዩ።
እዚ እንተኾይኑ ድኣ ሕሰምና ከብቅዕ እንታይ ክግበር ኣለዎ ንዝብል ሕቶ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት፣
“…..ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ካብ ስልጣን ክእለ እንተ ኾይኑ መስዋእቲ ብግዲ ክኽፈል ክኽእል ኣለዎ። መስዋእቲ ክኽፈል እንተ ኾይኑ፡ መስዋእቲ ብኹሎም ዜጋታት ተባሃግን ተሃራፍን ክኸውን ክኽእል ኣለዎ። መስዋእቲ ብኩሎም ዜጋታት ተባሃግን ተሃራፍን ክኸውን እንተ ኾይኑ ክብርን ትርጉምን መስዋእቲ ናብ ግቡእ ቦትኡ ክምለስ ክኽእል ኣለዎ። ክብርን ትርጉምን መስዋእቲ ናብ ግቡእ ቦትኡ ክምለስ እንተ ኾይኑ መብጽዓ ስውኣትን መቕርብ ስውኣትን ክኽበሩ ክኽእሉ ኣለዎም፣” ይብል’ሞ ቀጺሉ፣ “እቲ ክኸውን ዝግብኦ እዚ ስለ ዝኾነ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ስውእ ምኻን ማለት፡ ተደላይን ተሃራፍን ፍጡር ምኻን፡ ስውእ ምኻን ማለት እቲ ብዘቕንእ ክብረት ወትሩ እናተዘከረ ክነብር ዝግብኦ ዝተመርጸ ዜጋ ምኻን፡ ስውእ ምኻን ማለት እቲ ብመንፈሳውን ንዋታውን ሞሳ ዝበለጸ ክኸውን ዝግብኦ ዕድለኛን ዘልኣለማውን ዜጋ ምኻን ማለት ምኻኑ ይኣምን፣” ብምባል ይምልሶ።
ብተወሳኺ እቲ ኣብ ጉዕዞ ብረታዊ ተጋድሎ ይኹን ብድሕሪኡ ኣብ 1998 ዓ.ም. ዝተመስከረ ኤርትራዊ መስዋእትነት ብመደብ ብኸም’ቲ ልዒሉ ዝተገልጸ ኣገባብ ከምዝብረዝ ስለዝተገብረ ክብሪ መስዋእቲ ናብ ንቡር ንምምላስ’ውን ብመደብ ክስርሓሉ ኣድላዪ ይኸውን። ኣብ ርእሲኡ መስዋእቲ ብኹሉ ዜጋ ተሃራፊ ኮይኑ ዝሕተት ዘሎ መስዋእቲ ክኽፈል ምእንቲ ክክኣል እቲ መልእኽቲ ንህሉው ኩነታትና ኣብ ግምት ብዘእቱ መንገዲ፣ ዝኾነ ‘ኣነ’የ ንሃገረይ ጅግናኣ ኢሉ ዝኣምን ኤርትራዊ ዜጋ ታሪኽ ናይ ምስራሕን መንፈሳውን ንዋታውን ሞሳ ናይ ምውናንን ሙሉእ መሰል ኣለዎ” ብምባል ብዛዕባ እቲ ንኹሉ ዜጋ ብማዕረ ዝብጽሖ ዕድል፣
“ህዝባዊ ምንቅሳቓስ ንሓርነት መንፈሳዊ ሞሳ ናይቲ ንኢሳይያስ ኣፈወርቂ ካብ ስልጣን ዝኣልዮ፡ ዝዓበየ ኤርትራዊ ጅግና “ጅግና ጎብለል ሓርነት” ተባሂሉ ክስመ፡ ትእምርቲ ድሕነት ሃገርን ሓርነት ህዝብን፡ ምልክት ሰረት ፍትሕን ደሞክራስን ኮይኑ ብታሪኽ እናተዘከረ ንውሉድ ወለዶ ንዘልኣለም ምእንቲ ክነብር ምስሉ ኣብ ባጤራ ኤርትራ ክሕተም ውሳነኡ የመሓላልፍ። ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ዋላ እኳ ምስ ክብርን ኣበርክቶን እዚ ጅግና ዝዳረግ ኣይኹን፡ ንዋታዊ ሞሳ መስዋእቱ ከኣ 1,500,000.00 (ሓደ ነጥቢ ሓሙሽተ ሚልዮን) ዶላር ኤመሪካ ክኸውን ኣብ ምርድዳእ በጺሑ። መንፈሳዊ ሞሳ ናይ ነብስ ወከፍ ህይወቱ ንመስዋእቲ ወፍዩ፡ ኣብ ልዕሊ እቶም ስጉምቲ ክውስደሎም ዝተወሰነሎም መጫፍርቲ ኢሳይያስ ዝኾኑ ውልቀ ሰባት፡ ሕነ ህዝቢ ዝፈዲ ስጉምቲ ክወስድ ዝበቕዐ ዜጋ፡ “ጅግና ሓርነት” ዝብል ስያመ ክኸውን፡ ናይ ነብስ ወከፍ ዕዉት ንዋታዊ ካሕሳ ከኣ 200,000 (ክልተ ምእቲ ሽሕ) ዶላር ኤመሪካ ክኸውን ወሳነኡ የቕርብ። እዚ ተዘርዚሩ ዘሎ ንዋታዊ ሞሳ ጀጋኑ ነቲ መዳርግቲ ዘይርከቦ ኣበርክትኦምን ንዋጋ ክብርቲ ህይውቶም ዝበቅዕ ኮይኑ ኣይኮነን። እንታይ ደኣ እቶም ህይወቶም ንመስዋእቲ የሕሊፎም ዝህቡ ጀጋኑ፡ ብዛዕባ እቶም ብእኦም ዝእለዩ መቕርቦም፡ እንተ ወሓደስ በቲ ንዋታዊ ክፋሉ ከይተሰከፋ ጎኖም ዓሪፍሎም ክብጀው ምእንቲ ክበቕዑ መተባብዒ ክኸውን ስለ ዝተሓስበ ደኣ እንበር። መቕርብ ስውእ እቲ ብመንፈሳውን ንዋታውን ሞሳ ተደቢሱ፡ ብፍረ መስዋእቲ መቕርቡ ከቢሩ ክነብር ዝግብኦ፡ ዕድለኛ ዜጋ ክኸውን ከም ዘለዎ ኩሉ ዜጋ ዝኣምነሉ ጉዳይ ኢዩ፣” ይብል።
ኣስዒቡ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ኩሉ ንሃገሩ ዝሓሊ ዜጋ በብዓቕሙ ከበርክት ሓላፍነት ከም ዘለዎ ንምዝኽኻር ኣብ መግለጺኡ ከም ዝስዕብ ይብል፣
“ጅግና ብህዝቢ ተፈጢሩ ንህዝቢ ከኣ የድሕን” ብዝብል እምነት ህዝብን ሃገርን ካብ’ቲ ተወጢኑ ዘሎ ጥፍኣት ንምድሓንን ዕድመ ኢሳይያስ ኣፈወርቅን ቁንጣሮ መጫፍርቱን ንምሕጻርን፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ተወዳዲቦም ዘለዉ ኣባላት ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ዝኾኑ ሃገራውያን፡ ጎረሮ ደቆም ዓጽዮም በታ ዘላቶም ውስንቲ ዓቕሚ ንሞሳ መስዋእቲ ጀጋኑ ሓርነት ዝኸውን ካሕሳ ንምውህላል ብምስጢር መብጽዓታት ክመባጽዑ ጀሚሮም ኣለው። ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝነብር ብህልውና ሃገሩ ዝሻቐል ኤርትራዊ ነቶም ምእንቲ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ህይወቶም ክብጅዉ ዝብገሱ ጀጋኑ ሓርነት ከተባብዕን ክኽሕስን ሃገራዊ ግቡኡ ኢዩ። ህይወቱ ሰዊኡ ህዝብኻን ሃገርካን ካብ ጥፋኣት ከድሕነልካ ንዝተብገሰ ጅግና ዘለካ ኩሉ ከተወፍየሉ ምሕሳብ ንዋጋ ኣበርክትኡ ዝዳረግ ሞሳ እኳ እንተ ዘይኮነ፡ ብውሕዱ ገለ ካብ ናይ ዓመት እቶትካ እንተ ሰነፍካ ከኣ ናይ ወርሒ ደሞዝካ ክትማባጻዕ ምኽኣል ሕልና ዘቕስን ሓላል ተግባር ኢዩ። ስለዚ ዝኾነ ኤርትራዊ ዜጋ እዚ ጽሑፍ ካብ ዝተቓልሓሉ ግዜ ካብ 20 ስነ 2014 ዓ.ም. ጀሚሩ ተቐላጢፉ ኣብቲ ብኣባላት ህዝብዊ ምንቅስቓስን ብደለይቲ ፍትሒ ውዳበታትን ኣብ ከከተምኡ ዝዳሎ ብምስጢር ዝዕቀብ መዝገብ ምውህላል ሞሳ ጀጋኑ ክማባጻዕ ብሃገራዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ይጽዋዕ ኣሎ። ጀጋኑ ግቡኦም ኣብ ዝፈጸምሉ ግዜ መብጽዕኡ ብዘይውዓል ሕደር ክኸፍልን፡ ዝተዋጽአ ሞሳ ጀጋኑ ብቀጥታ ኣብ ኢድ መቕርብ ጀጋኑ ከም ዝበጽሐ ከርጋግጽን ሓላፍነት ነብስ ወከፍ ዜጋ ይኸውን። ንጀጋኑ ሓርነትካ ዘለካ ወፊኻ ክትፈጥሮምን ንሞሳ መስዋእቶም ክትክሕስን ምኽኣል ማለት፡ ምእንቲ ህዝብኻን ሃገርካን ክትስዋእ፡ ሕነ ህዝብኻን ሃገርካን ክትፈዲ ድልው ምኻን ማለት ኢዩ።”
እቲ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ኮይኑ ሃገርና ትበርስ ኣላ፣ ህዝብና ይበታተንን ይጸንትን ኣሎ በጃኻትኩም ገለ ንግበር ዝብልን እንታይ ክገብር ከም ዘለዎ ዝሓርበቶን ዜጋ ኣቐዲምና ከምዝተቓቐስናዮ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት እንታይ ክንገብር ከም ዘለና ብዝርዝር ገሊጹዎ ስለዘሎ ነቲ ዝቐረበ ሓሳብ እናህጠርና፣ ብህይወትና፣ ብጉልበትናን ብገንዘባዊ ወይ ንዋታዊ ኣበርክቶናን ኩሉ ንኽእሎ ብምግባር ግብራዊ ምላሽ ክንህብ ይግብኣና። ብዙሓት ሓላፍነት ህዝቦምን ሃገሮምን ዝስምዖም ዜጋታት ነዚ ብህይወትን ብንዋትን ናይ ምውፋይ ዕማም ድሮ ተታሓሒዞም ስለዘለዉ ኩልና ክንስዕቦም ኣድላዪ ምዃኑ ምዝኽኻር ግቡእ ኮይኑ ይስምዓና። ብዛዕባ’ዚ ካብ ነፍሲ ወከፍና ዝሕተት ሃገር ናይ ምድሓን ሓላፍነት ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ከምዚ ዝስዕብ ተሪር ምሕጽንታ የቕርብ፣
“ኣብ’ዚ ህላወ ሃገር ኣብ ኢድ ነብስ ወከፍ ዜጋኣ ዝወደቐሉ ፈታኒ እዋን፡ ዝኾነ ብሃገሩ ዝሓስብ ዜጋ ኣነ ንሃገረይ ብውልቀይ እንታይ ክገብረላ ይግብኣኒ ብምባል ነብሱ ክሓትት፡ ብግሉ ንሃገሩ ካብ ጥፍኣት ምእንቲ ከድሕን ግብራዊ ስጉምቲ ክወስድ፡ ሃገሩ ኤርትራ ብውልቁ ትጽውዖ ከም ዘላ ከስተውዕል ይግባእ። ኩሉ እቲ ንኤርትራ ዘፍቅራ ዜጋ፡ ሃገረይ ኤርትራ ንዘልኣለም ናይ ወለዶታተይ ሃገር ኮይና ክትነብር ኣለዋ፡ ዓደ ኣቦታተይ ብዘይካይ ካልእ ሰብ ዘድሕና የለን ኢሉ ብምእማን በታ ዘላቶ ዓቕሚ ተወፍዩ ግብራዊ ኣበርክቶ ክገብር ክኽእል ኣለዎ።”
ኣብ’ዚ ምዝኽኻር ዘድልዮ ሓደ ኣዝዩ ኣገዳሲ ጉዳይ ኣሎ። ሕቶ ህላወ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ሕቶ ዝሓለፉን ዝመጽኡን ወለዶታት ኢዩ። ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ግቡእ ተርኡ ከምዝተገንዘበ ዘረድኣና ሓደ ተወሳኺ ረቛሒ ድማ ንዝሓለፉ ወለዶታት ዘኽብር ንዘሎ ንሃገሩን ነብሱን ካብ ጥፍኣት ከድሕን ዝኽእል፣ ንዝመጽኡ ወለዶታት ብስርዓተ ሕጊ እናተመሓደሩ ኣብ ፍትሕን ደሞክራስን ዝነብሩላ ሃገር ንምርካቦም ዝሕግዝ ግብራዊ ውሳነታትን ኣድላዪ ምሕጽንታታትን ብምቕራቡ ኢዩ።
ኮይኑ ግን ብሓፈሽኡ ዝኾነ ህዝብናን ሃገርናን ናይ ምድሓን ሓሳብ ኣለና ዝብል ወገን ሓሳቡ ብደቂቕ ተመርሚሩ ሕቶታት ከለዓዕል ምዃኑ ፈሊጡ ግቡእ ምድላው ገይሩ ክጸንሕ ትጽቢት ይግበረሉ። ንገዛእ ርእስኻ ኣብዚ ተለዋዋጢ ዝኾነ ፖለቲካውን ሕብረተሰባውን ኩነታት ብኸመይ መንገዲ ወሳኒ ወይ ኣድላዪ ባእታ ኮይነ ክቕጽል ይኽእል ዝብል ሕቶ ከተቕርበላ የድሊ። ህዝቢ፣ ሃገራውነቱ፣ ታሪኹን ሓድነቱን ዓቂብካ ንጸላኢኻ ድኽመታቱ ፈሊጥካ ኣብ ዘሕሞ እናሃረምካ ብምድኻም ክትስዕቦ ዘይኮነ ክትመርሖ ክትጓየን ተኲርካ ክትዓይን ድሉው ምዃንካ እንተረጋጊጹ ጥራይ ብእምነት ክስዕበካ ምዃኑ ኣብ ግምት ከተእቱ የድሊ። ብዝተፈላለየ መንገዲ መልእኽትታካ ናብ ህዝቢ ብምዝርጋሕ ምስ ህዝብኻ ዘለኻ ዝምድና ክትሃንጽን ከተደልድልን ምጽዓር ከድልየካ ኢዩ። ብተወሳኺ ኤርትራውያን ሳላ ኢሰያስን ሕሉፍ ክድዓቱን ናይ ምጥርጣር ልምዲ ኣጥሪና ስለዘለና ነቶም ሓሳብ ዘቕርቡልና ሰባት ግሉጽነቶም፣ ዕላምእም፣ ተኣማንነቶም ብደቂቕ ከነጽንዖ ክንፍትን ትጽበዮ ነገር ኢዩ። ስለዚ ክትብገስ እንከለኻ ኣትሒዝካ ንገዛእ ርእስኻ ከተንጽህ ኣብ ቀጻሊ ከኣ ኣብ ኩሉ ኣገባባትካ ኩነታትካ ብዝፈቕዶ መሰረት ግሉጽ ምዃንካ ከተመስክር ናብ ህዝብን ኣብ ቅድሚ ህዝብን ቀሪብካ ንዝቐርቡልካ ሕቶታት ግቡእ ምላሽ ክትህብ ይኹን ፈጺምካዮ ተባሂልካ እትሕተተሉ ጉዳይ እንተዘይሃለወ እውን ባዕልኻ ብቕንዕና ነቲ ህዝብን ሃገርን ዝርምስ ዘሎ ስርዓት ብሓላፍነት ደረጃ ዘገልገልካሉ ግዜ እንተነይሩ እቕሬታ ሓቲትካ ንዝመጽእ ጉዕዞኻ ኣብ ኩሉ ንጥፈታቱ እናተሳተፍካ ህዝብኻ ንምኽሓስ ዘለካ ቅሩብነትን ተወፋይነትን ከተመስክር እንተዘይክኢልካ ኣድላይነትካ ብኡ መጠን ክቕንስ ከምዝኽእል ክትግንዘብ ከድልየካ ኢዩ። መራሕቲ ውድባት፣ ጉጅለታት፣ ሰልፍታት፣ ምንቅስቓሳትን ማሕበራትን ህዝቢ ጸነተ ሃገር ጠፍአት ኣፈርክቡ ተባሂሉ እንክእወ ቀዳምነታትካ ኣስተኻኺልካ ብዝተኻእለ መጠን ምስ ዝተፈላለዩ ውልቀ ሰባትን ጥርናፈታትን ኣብ ናይ ሓባር መረዳእታ በጺሕካ ኣሕዋተይ እንታይ ንጽበ’ለና ኣብ ክንዲ ምባል ጉጅለይ ናታ ኣካይዳ ኣለዋ፣ ብተመኩሮ፣ ፍልጠትን ዓቕምን ዝዳረገኒ ስለዘየለ ፈትዮም ጸሊኦም ክስዕቡኒ ኢዮም፣ ማሕበረይ ኣንጻር ህግደፍ ደው ዝበለት ጥርናፈ ኢያ ንሱ እኹል ኢዩ፣ ኣብ ታሪኽ ብረታዊ ተጋድሎ ዘጥረኽዎ ህቡብነት ሎሚ ንረብሓይ ክሰርሕ ኢዩ……ወዘተ እናበልካ ምስቃጥካን ቀዳምነት ክንዲ ንሕቶ ህላወ ህዝብኻ ነቲ ናትካ ጥርናፈ ምሃብን’ውን ከምኡ ወሳኒ ተራ ክህልወካ ከምዘየኽእለካ ክትግንዘብ የድልየካ። ብዘይካ’ዚ እቶም መራሕቲ ዝተፈላለዩ ጥርናፈታት ኣብ ክንዲ ኣብ ዝፈላልዮም ኣብ ዘሰማምዖም ነጥብታት እንተተኲሮም ሓቢሮም ክሰርሑሉ ዝኽእሉ ባይታ ኣጣጢሖም ዘድምዑሉ ዕማማት እናለለዩን እናተኸፋፈሉን ካብ ምድግጋም ስራሓትን ሸንኮለልን ክድሕኑ ከምዝኽእሉ ክዝክሩ ሓጋዚ ኢዩ።
ንሕና እቶም ካብ መስርዕ እንታይ ገደሰናን እንታይ ገደሰካን ተኣሊና ኣንጻር ስርዓት ኢሰያስ ደው ዝበልና ደለይቲ ፍትሒ ውልቀ ሰባት’ውን ንገዛእ ርእስና ከነቕርበላ ዘለና ሕቶታት ኣለዉ። ስቓይ ህዝብና ብቑልጡፍ ምእንቲ ከብቅዕ እንታይ ግብራዊ ስጉምቲ ንወስድ ኣለና? ሎሚ ካብ ብርሰት ምእንቲ ክንድሕን ጥራይ ዘይኮነ ንሓዋሩ’ውን እቲ እንኮ እንብህጎን እንኣምነሉን መርገጺ ሓድነት ኢዩ ኢልና ዶ ንኣምን? ኣካይዳና ህዝብን ሃገር ዘማእከለ ድዩ? መትከልና ምስ ቀዳምነታት ህዝብናን ሃገርናን ዝሳማማዕን ንጹርን መርገጺና ከኣ ጽኑዕ ድዩ ወይስ ብዝነፈሰ ንፋስ ናብዝን ናብትን ክንጻፋዕ ሃሊኽና ንተርፍ ኣለና? ካብ ሽርሕን ተንኮልን ነጻ ኮይና ግሉጽነትን ተሓታትነትን ዓጢቕና ዲና ንጓዓዝ ዘለና? ከም’ዚ ናይ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ኤርትራውያን ዝኣመሰለ ብሩህን ብህጹጽነት ኩነታትና ዝተደረኸን ሓሳብ እንክቐርብ ኣነ ናተይ ዕላማታት ቃልሲ ኣለኒ ናይ ካልኦት ሓሳብ ኣይምልከተንን ኢዩ፣ ሃገር ዋላ እንተጠፍአት ህዝቢ ዋላ ሓሳርመከራ እንተጸገበ ቅድም ብዛዕባ ዕላማታት ውድበይን ሰልፈይን ኢየ ዘቐድም ብምባል ገና ከይመርመርናዮ ዶ ንነጽጎ? ልቢ ኣዕቢና ተኻኣኢልና ብሓደ ንስራሕ ኢልና ኣብ ክንዲ ንተዓዳደም ኹሉ ንረብሓ ህዝብን ድሕነት ሃገርን ዘገድስ ኣረኣእያታት፣ ኣገባባትን ተበግሶታትን ኣብ ክንዲ ንድግፍን ኣብ ጎድኑ ጠጠው ንብልን ብጤል ምስ ተገዝአት ኣበይ ትተኣሰር ወይ ምስ ተሓርደት ቆርበታ መን ይሽጦ ዲና ተተፋኒና ንረሓሓቕ? ተማራማርን ሓታትን ምዃን ኣድላዪ ኢዩ። ይኹን’ምበር ነቐፍቲ ክንከውን ኣለና ኢልና ንጌጋ ሃሰው ኣብ ምባል ጭር ትውጻእ ዶ ክንብል ንውዕል? ተበግሶ እንክውሰድ እንታይ’ዩ፣ ንህዝብን ሃገርን የርብሕ ድዩ ንደልዮ ዕላማ የውቃዓና ድዩ ኣይፋሉን ኢልና ዶ ንሓትት? ታርኽ ብረታዊ ተጋድሎ ታሪኽና ምዃኑ ተገንዚብና ስርዓት ህግደፍ ዕምሪ ስልጣኑ ንምንዋሕ እንክብዝብዞ፣ ዓገብ! እዚ ናተይ ኢዩ፣ ከም’ዚ እምበር ከም’ቲ ኣይነበረን ብምባል በቲ ሓቀኛ መልክዑ ኣብ ግቡእ ማዓላ ከነውዕሎ ዶ ንቃለስ? ዶስ ንሱ ናተይ ስለዝበሎ ታሪኽና ክሒድና ምስ ገዛእ ርእስና ክንራጸም ንመርጽ? ካብተን ኣብ ብረታዊ ተጋድሎ ዝተፈጥራ ውድባትን ኣብ መንጎአን ዝነብረ ፍልልያትን ኣብ መንጎ ሓድሕደን ዘካየደኦ ኩናት ይኹን ብሰንኩ ኣብ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራን ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ዝወረደ ጉድኣትን ዘይሓዊ በሰላን ተማሂርና ንናይ ሓባር ቃልሲ ዶ ንሰምር? ኢሰያስ ንዘፍለሶ ሜላ ፈላሊኻ ግዛእ ንዝኹስኩሱ ዜጋታት እናተዓዘብና ዓገብ ኣብ ክንዲ ምባል ግዳይ ስለዝኾንኩ ንዓይ ዝረኸበትኒ ትርከቦም ኢልና ዶ ጸግዕና ሒዝና ተዓዘብቲ ንኸውን? ኣብ ኣኼባ ክንደይ ሰዓት ተዛሪብና ዘይኮነ እንታይ ኣፍሪና ኢልና ዶ ግምገማ ንገብር? ብዓቢኡ ነቲ ተመሊሱ ዘይርከብ ወርቃዊ ህዝብናን ሃገርናን ናይ ምድሓን ዕድል ክባኽን እናርኣናዮ ዝሃነጽናዮ ከነፍርስ ኣኼባታት ከነካይድ ዘይብልና ግዜ ከነባኽን ዶ ንውዕል ኣለና? ንሕና ደቅና ከይነዘኽትም መስዋእቲ ምኽፋል ከምዘይምልከተና እናርኣናዮ ካልኦት ደቆም ኣዘኽቲሞም መስዋእቲ ዘይከፈሉልና ኢልና ከነጉባዕብዕን ከነማርርን ዲና ንነብር ዘለና? ንደቅና ኣብ ክንዲ ሓርነት ባርነትን ስደትን ከነውርሶም ዲዩ ምርጫና?……ወዘተ። ነዚኦምን ካልኦትን ሕቶታት ብቕንዕና መሊስና ኣንፈትና ከነስተኻኽል ከድልየና ኢዩ።
እምብኣር እንታይ ኢና ንገብሮ? ህዝብና ካብ’ዚ ኣንጸላልይዎ ዘሎ ናይ ህልቂት ኣደራዕ ከመይ ጌርና ኢና እነድሕኖ? ነዛ ንደቅና ከነረክቦም ዝግብኣና ሃገርናኸ ካብዚ ኣትያቶ ዘላ መዓሙቕ ጥፍኣት እንታይ ከፊልና ኢና እነድሕና? ኢልና ንሓትት ዘለና ኩልና ኤርትራውያን ኣብ ታሪኽና ሓደ ወሳኒ ምዕራፍ ክኸፍተልና ዝኽእል ሓሳብ ቀሪቡልና ኣሎ። እቲ ብህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ኤርትራ ዝቐረበ ህጹጽ ጻዋዒት ንዝበረኸ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ዝብል ሰነድ ሎሚ ህዝብናን ሃገርናን ከነድሕን፣ ጽባሕ ናብ ውሑስ ቀጻልነት ክንጓዓዝ ዘኽእል ንኹሉ እንተታት ኣብ ግምት ዘእተወ ሓጋዚ መምርሒ ስለዝኾነ ክስዕቦ ይግብኣና። ሃገር ኣብ ኢድ ነፍስወከፍና ወዲቓ ስለዘላ ካብ መስርዕ ኣጆኹም በሃልትን ተዓዘብትን ወጺእና ናብ ተሳተፍትን ተግበርትን ክንሰጋገር ንትግባረ ውሳነታት ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት በብዝመስለናን በብዝጥዕመናን ክንወንጨፍ፣ ምስ ግዜ ክንቀዳደምን ኤርትራዊ ስረና ከነመስክርን ዝተኸፍተልና ታሪኻዊ ዕድል ንጠቐመሉ።
ስለዚ ድሕሪ ቦለኛኸ ናበይ ንዝብል ሕቶ ኩልና ደለይቲ ፍትሒ ዕላምና ድሕነት ህዝብናን ሃገርናን ስለዝኾነ ቆላሕታና ካብ ኩሉ ዘለናዮ መኣዝናት ናይዛ ዓለም ናብ ውሽጢ ኤርትራ ኣነጻጺርና፣ ነቲ ንኢሳያስን ቑንጣሮ መጫፍርቱን ናይ ምውጋን ዕማም ምስቲ ብህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት ኤርትራ ዝካየድ ዘሎ ምውድዳባት ኣብ ማእከል ኤርትራ ከም ዝላገብ ብምግባር ናብ ምትካል መሰጋገሪ መንግስትን ቅዋማዊ መንግስትን ገጽና ከነምርሕ ይግብኣና።
መብጽዓ ሰማእታት ብህጹጽ ይተግበር!!!!
ምልኪ ይፍረስ ሕጊ ይንገስ!!!
ካብ ተሓባበርቲ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት!!!
Madiha Al-Junaid (author) - Yemen Times
Dozens of Eritrean refugees are scattered across the Al-Safeyah area of Sana’a, a densely populated neighborhood estimated to have the largest number of African refugees in the city. Women sit in groups on threadbare carpets, blankets, or mats in streets corners. They are surrounded by playing children, running, shouting, smiling, and laughing; easily distracting observers from the tragic experiences they went through on their way to and through Yemen.
A group of around 200 Eritrean refugees have been living on the streets of Sana’a for months, as they themselves explain. They were arrested and sent to jail upon their crossing of the red sea and the Yemeni coastal border.
According to Omar Abu Bakr, who acts as the group’s representative, he and the other refugees have spent between three and twenty months in the central prison of Hodeida governorate.
Not every Eritrean who arrives in Yemen gets imprisoned, explains Abdullah Ali Al-Zurka, the director of the Deportation Department in Sana’a. It is only those who do not obtain official refugee status and count as “illegal immigrants” who face jail time. “As soon as they are officially acknowledged as refugees they are freed from prison.”
Surprisingly, refugees appear quite understanding of their imprisonment, explaining that the Yemeni government was rightfully concerned about Yemen’s security and had to preserve its country from “human trafficking.”
The refugees that are living in Sana’a’s streets and are represented by Abu Bakr have all undergone imprisonment before they were freed by the United Nations Refugee Agency (UNHCR).
According to Al-Zurka, the UNHCR office suggested the movement of all freed refugees to Sana’a, where it is easier to process their legal documents and officially ratify their refugee status.
The Eritrean group was housed in hotels located in the Al-Safeyah neighborhood for three months before receiving documents identifying them as refugees. Once their legal status was clarified, UNHCR provided little further assistance, simply recommending they integrate with local groups to build themselves a living in Sana’a.
Idris Ahmed, a fifty-year-old fisherman and a refugee within the group, came to Yemen expecting to receive shelter, lodging, or resettlement in a third country by the Yemeni government or the UNHCR.
“None of that happened… instead we were left abandoned on the streets,” said Ahmed.
Neither Ahmed nor any of the other refugees were prepared for what awaited them in Yemen.
Driven by harships in their home country, not much thought was given to the future in Yemen, which was mainly chosen as a destination because of its proximity. Everything seemed better than home. “We decided to go to Yemen in order to seek humanitarian asylum there because it was the easiest way for us, via the sea, only a 72-hours trip,” Ahmed recalls.
“We never heard of a good or a bad situation in Yemen. All we did was flee,” explains another refugee, Helen Berhey.
Escaping the Eritrean military
Ahmed, who ran away from the tyranny of his government, explains that he had been forced to join the military regardless of his old age.
Fatima Mohammed, an Eritrean housewife, left her country with her husband, a soldier, for a similar reason, seeking a better life and future. “As a soldier my husband could not provide me and the kids with a life worth living. He sometimes stayed away from home for more than a year, or a year and a half,” she explains.
Holding one of her children in her arms, she adds, “once we arrived in Yemen we spent six months in jail. It was a very tough experience.”
The female refugees weren’t all housewives before they fled Eritrea—a couple of women were part of the Eritrean military as well.
“In Eritrea, military service is mandatory after the 11th grade for all citizens aged between sixteen and fifty. No one can apply for a job or proceed with their education unless they join the military first,” said Berhey, a female soldier who has been in the military for three years before she fled Eritrea with her two brothers, also soldiers.
Following military service, all Eritrean citizens, except for the elderly, must carry an official document with them at all times, stating that he or she completed military service. “Sometimes the military forces arrest people who are walking on the street without these papers. They also search houses for those who did not join the military to arrest them and forcefully send them to the military training base,” said Maryam Qermay, another female soldier who fled her life in Eritrea after having served in the Eritrean military since 2008.
Speaking about her experiences, she says, “I wanted to continue my education and become a secretary. That is why I initially joined the military.”
According to Qermay, the treatment she experienced during her military service was harsh.
“Our training started at 3 AM and lasted until 6 PM every day. We were beaten with a baton by our supervisors whenever we failed to meet their commands or were late,” said Qermay.
“Some people died during their military service due to heart diseases due to insufficient medical care,” she added, describing the military service as “slavery.”
Thousands of Eritreans flee their country each year to avoid the country’s harsh military service.
Although Eritrea’s “national service” is officially limited to 18 months, in practice the government prolongs service indefinitely. According to a 2014 Human Rights Watch (HRW) report, conscripts are poorly fed, receive inadequate medical care, and earn less than US$30 per month—a sum that is insufficient to provide sustenance for a family.
Children as young as 15 are conscripted into military service, where they are often poorly treated and sometimes face violence, the HRW report reads. Frequently, conscripts are exploited as cheap labor, being forced to work on reconstruction projects for example, such as road building, living in vast barracks in the desert, and not being allowed to leave the work site.
Lacking health services, freedom of expression and religion
Eritrea’s compulsory military service is not the only reason that prompts Eritreans to leave their country. A lack of health services and the absence of freedom of expression and religion were also put forth by Eritrean refugees in Yemen as reasons driving escape.
A 2014 Human Rights Watch report claimed that since 2002, the Eritrean government has jailed and physically abused citizens for practicing religions other than Sunni Islam, Ethiopian Orthodox, Catholicism, and Lutheranism, which are the four government-controlled and officially recognized religions.
Accordingly, refugees like Qermay complain they have faced severe discrimination due to their religious identity.
Being a protestant and non-Lutheran Christian, Qermay explains that “those who are protestant Christians, like me, face difficulties and racism from the government.” Once police forces broke into the church of her Protestant community, interrupted their prayer and imprisoned the worshipers, including old people, women, and children.
“We were released later and asked in a threatening tone to never have our [Protestant] prayers again,” said Qermay.
Living under difficult conditions in Yemen
“We are facing really bad conditions and circumstances here,” said Abu Bakr, referring to his current life in Yemen. “Our life is now based on charities and people’s mercy,” which is neither a permanent nor a sustainable source of income.
Feeding themselves and their family members, however, is not the only concern of Eritrean refugees living on the streets in Yemen; weather, security concerns, and health issues constitute serious challenges as well.
“Rainy days wet all our carpets and the pieces of cartoons we sit on. We try to hide from the rain with our children, fearing they will get sick. Once we were helped by this young man owning a toy shop, in which we could stay during the rain,” said Mohammed.
Refugees’ security concerns also matter, in a country which is widely acknowledged to find itself facing a very difficult security situation.
8 According to Qermay, “there are days when we can’t sleep out of fear, hearing very close gunfire.” Refugees, she says, find themselves in a very dangerous situation, lacking any protection. “All we can do is turn to human rights organizations and ask for their help.”
Several of the problems refugees are facing in Yemen could be solved by finding them a proper shelter. I fact, living in a safe place with food and adequate services constitutes a key demand among homeless Eritrean refugees in Sana’a.
Sanaa Mohammed, the chairwoman of the Eritrean community leaders, said that the refugees represented by Abu Bakr demanded to be moved to a camp during the meetings with the UNHCR.
“However, they never submitted the documents that are required to be moved to the camps,” she said.
In her opinion, refugees were not placed in camps because they did not know they had to submit a written request. Another possible reason, she assumes, might be that “camps are already fully packed.”
Mohammed’s presumption is contradicted by Jamal Al-Ju’bi, the protection official at the UNHCR. “Camps exist and they can file request to us, moving to those camps anytime,” says Al-Ju’bi, referring to UNHCR refugee camps in Lahj, Taiz, and Raima governorates. He problematizes the “camp solution”, however, saying, “we took them out of prison where they had to live under bad conditions. We don’t want the camp to become another prison.”
Supporting his argument, Al-Ju’bi refers to the 1951 Refugee Convention, which was signed by Yemen, and requires each contracting state to accord the right to refugees “to choose their place of residence and to move freely within its territory.”
Instead of emphasizing the camp solution, the UNHCR is trying to integrate Eritrean refugees into Yemeni society. “We provided and linked them to community leaders who help them find housing and jobs, and who report their needs regarding education, health, legal matters…etc.,” said Al-Ju’bi.
So-called “community leaders” are selected by refugees and confirmed by the UNHCR to act as mediators between the two parties.
Al-Ju’bi explains that the UNHCR office can only assist Eritrean refugees in finding decent housing and providing them with essential services, including health services, psychological consultancy, legal help, or education in public schools. Using their Letter of Recognition for Refugee Status, Eritrean children can actually enroll in public school. While the government grants refugees access to education, it refuses to offer health services, denying them any access to public hospitals. Instead, Eritrean refugees must rely on health centers that operate in coordination with the UNHCR and provide them with free health services.
With very little government funding allocated to refugees, the UNHCR and other international organizations, including the International Committee of the Red Cross, the International Organization of Migration, the United Nations International Children’s Emergency Fund (UNICEF), or Save the Children, constitute crucial players in the support of refugees in Yemen.
In May, Al-Ju’bi reported that around 40 refugees, who were released from prison, have been successfully integrated in society, and that a small number have managed to find jobs and housing.
More than two months later, Mohammed explained that “over 80% of the Eritrean group of refugees that had to live on the streets, found shelter. They got jobs, and others were enrolled in the vocational training that the UNHCR office provides.”
These figures are problematic, as 20 percent of all cases remain unresolved. With high unemployment rates in the country and over 250 thousands registered refugees, the full integration of Eritreans into Yemeni society is a difficult task.
In light of the dire situation Eritrean refugees are facing in Yemen, it seems little surprising that many of them wish to leave the country as soon as possible, trying their luck elsewhere.
Al-Zurka and Al-Ju’bi agree that most Eritrean refugees wish to resettle to a third country,” saying that “Yemen seems to be a first destination for them, a transit, before heading to their aimed final destination, Europe. They only came here to get resettled.”
Fetsum: The Eritrean Islamic Congress Party EIC
Reconciliation: Anyone that preaches for peace and reconciliation should practice the theoretical wisdom in order to stay consistent with the preaching; the person remains being a hypocrite otherwise. Going toe to toe with other minds on any subject matter cannot originate without ego, the disease that makes one a victim of self obsession. Like water pacifies fire, letting go resolves the contradiction between different opinions. No matter how differently Assena and I see the value of my disallowed article, the tension must be defused in favor of the struggle for the most important stake here is the condition of the Eritrean people which we should use to reconcile our differences and move on.
So elusive the question of right and wrong or that of true or false has been it can force one to breach other people’s perceptional territories. Ego can destroy the relationship of two entities only when given the chance, things normalize otherwise. In this situation, I refuse my ego to dominate my integrity into further complicating the little hick up between us (ASSENNA AND ME) and tend to move on without any grudge and personification.
At the bottom line of the matter, there is no such thing as truth or reality in the socio-philosophical spectrum of life for no human nature can measure it in pieces: We can only face a happenstance through compromise to reach a middle ground that best accommodates the two conflicting sides in question. The moment we freely exhaust all possible constants and variables of something without bias to our individual opinions we have relatively reached the limits of absolute truth only in that regard. One’s feelings and preconditions cannot represent the objective reality for the universe does not revolve around an individual’s concept of reality.
No subjective outlook focused on making objective impact can succeed without appreciating the notion that human beings react to different situations differently by natural fabric. Arguing about whether something is true or not does not change the real nature of a subject matter in examination for nothing satisfies everybody else equally.“People may keep looking for the right answer, but there is no right answer. Everything is relative rather than absolute. That is the answer”, says LAMA SURYA DAS in Awakening the Buddha within. There is nothing for me to discuss or to prove in this scenario any longer, only to continue my conviction until I exhaust my potential enjoying the moment. I therefore cannot persist on making the release of my article a condition to continue writing at Assenna without gravitating on the issue beyond necessary and prioritizing my personal feelings to the cause of the Eritrean people for justice and democracy.
You can think of me as a radical or an extremist in so far as the concept of democracy is concerned because I believe I am. I don’t think Eritrea or any other society can fully experience my understanding of democracy: There is no society that practices it 100%. But I hope the struggle will produce some sort of democracy in future Eritrea and I think this is what we are fighting for. I have no idea how the experience will change my style of writing ahead but I am sure it has changed something in me that I have not precisely figured out yet.
Reminding people to be responsible of their reaction to my articles and to read my disallowed article “Women and religion” at the Kunama Website (http://www.mesel-biherat.com) I have chosen moving on with Assenna on the few articles I intend to write till the end of this year when I will have substantially completed my spiritual journey on the Eritrean question of democracy that started in 2012. I hope the website will do its part in this reconciliation drive. Further, I will as well post my articles at this website from now on in order to maximize the probability of communicating with the people without interruption.
This is a continuation of my analysis on the Eritrean Political Parties within the EDA that started way back in time at Assenna. I did my subjective analysis on about ten of the parties in the pool, the last being the Kunama Party and this is on one of the remaining parties in investigation.
The Eritrean Islamic Congress EIC: The Eritrean Islamic Congress is one of the political parties within the EDA and is chaired by Mr. Ibrahim Malik. According to the party’s website; “The Eritrean Islamic Congress is a political and public organization, working to reform the Eritrean political and social situation, to achieve freedom, justice and uphold the principles of consultation and uphold the values of religion and virtue and establish security and stability. In addition, to organize the citizens who believe in its principles, objectives and political programs and protecting them“
Among few other specifications, this political party has the following vision in Eritrea:
EIC: “Principles: Eritrean Islamic Congress deals with the reality of Eritrean situation based on the diversity of cultural, social, economic and civilization, commencing from the following principles:
1) Religion and its values, purposes and norms which are the key components of the decent Eritrean society. “
Comment: This sounds good as long as it is limited to securing the freedom of the people in freely practicing their religious beliefs in the society, which I believe so has been the case since the Ethiopian colonialism in the country and all the way until this time in experience under this regime. The question here is if this party separates religion from politics, which is not very clear from principle (1). I agree that religious values were key co-existential and ethical components of any society including ours but does this party suggest religions staying away from politics or not? Does it consider religion as a private phenomenon or as political as well?
EIC: 2) “Shura, justice and freedom, equality and human dignity, are the basic principles of politics, governance and organization.”
Discussion: Shura justice is now part of the party’s principle (2) and this provokes me to research on what it may be. One of the sources of information states the following:
“Shura (Arabic: شورى shūrā) is an Arabic word for “consultation”. The Quran and Muhammad encourage Muslims to decide their affairs in consultation with those who will be affected by that decision. Shura is mentioned three times in the Quran as a praiseworthy activity, and is a word often used in organizing the affairs of a masjid, and an Islamic organization, and in parliaments on democratic votes. “
Comment: It so seems like Shura justice depends on communal consultation instead of constitutional justice on a given case so to say. Obviously, the communities affected by this justice system may then be the Moslems and the consultants most probably being the elders or the most religious elements of the communities. The question is how the communities are expected to apply this justice system and based on what: Is it based on the Sharia or a different form of Islamic law that is obscure so far in this information? Are women allowed to be in the consultation team or it is exclusively reserved for men?
Further; “Shura in Islam: Some modern Sunni Muslims believe that Islam requires all decisions made by and for the Muslim societies to be made by shura of the Muslim community and believe this to be the basis for implementing representative democracy. Traditionally however, the Amir/Sultan/Khalifa would consult with his Wazirs (Advisors) and make a decision, after taking into consideration their opinions.
Shia Muslims say that Islam requires submission to existing rulers, however they are chosen, so long as they govern according to sharia or Islamic law. This is a more traditional approach, characteristic of many centuries of Islamic history. The difference between the two appears more semantic than actual—the latter accept that the rulers must be accounted in all aspects of ruling, to ensure affairs are managed in the best possible way whether decisions were taken through consultation or not.”
Comment: Ultimately the two types of said justice system appear very much the same with the exception that the rulers of a society take the responsibility of justice in the second Islamic denomination (Shia). The rulers are supposed to be chosen according to the Sharia and thus most probably carry on the Sharia law in delivering justice to the community. The community does its justice in the first arrangement, in what still appears of being based on Sharia law. Which one of these two the Eritrean Islamic Congress party wants to practice is still unknown but it sounds like it supports the application of Sharia either way. In whatever way the issue may be put under for discussion, this law strictly applies to Moslem communities and one wonders how the Party will manage the diversified Eritrean society should it take power in Eritrea through democratic election. Will Eritrea have two constitutions under the leadership of this political party (for the Christians and Moslems)? Is it possible to apply two religion based constitutions in diverse country such as Eritrea? Has this type of governance ever been practical in any other society in the past?
Source of Information: “Shura and contemporary Muslim-majority states: In some Muslim nations, shuras play a role in the constitution or governance. Some Muslim nations, such as Turkey, are secular democracies, and (Morocco) is a constitutional monarchy. They could thus be said to be ruled by one version of shura. For instance, the bicameral Parliament of Pakistan is officially called the Majlis-i-Shura, although the Constitution uses various spellings of the term. In Egypt, the Upper House of Parliament is known as the Shura Council. The People’s Consultative Assembly in Indonesia is called Majlis Permusyawaratan Rakyat in Indonesian language. The word musyawarat is derived from shura/syawara.
In some monarchies and clerical regimes, there is a shura with an advisory or consultative role. Saudi Arabia, a monarchy, was given a shura council, the Consultative Assembly of Saudi Arabia, in 1993; there are now 150 members. All real power is held by the King, who is elected by family members. Oman, also a monarchy has a shura council; all members are elected except the president, who is appointed by the Sultan. The council can only offer advice, which may be refused if vetoed by the Sultan.
In Iran, a council called the assembly of experts has the ability to impeach the supreme leader. In addition to that, a general shura wields legislative powers, equivalent to a modern day Western parliament.
Shuras have also been a feature of revolutions in Islamic societies, such as in the Iranian revolution of 1979, where they were formed by workers and held considerable power over parts of the economy for a year before being dismantled. Shuras were similarly a feature of the uprisings in Iraq[5][6] in 1991, where they functioned as a form of participatory democracy.”
Comment: Now this being the case in the majority Moslem countries, what should be done in societies that are half Christians and half Moslems like ours? How may this political party apply the Shura in our society and what is it suggesting to do with the non-Moslem portions of our country? So far there is nothing in its vision that clearly explains these matters.
Source of information: “What is the shura principle in Islam? … It is predicated on three basic precepts. First, that all persons in any given society are equal in human and civil rights. Second, that public issues are best decided by majority view. And third, that the three other principles of justice, equality and human dignity, which constitute Islam’s moral core, … are best realized, in personal as well as public life, under shura governance.”
Comment: Are women going to be considered equal to men in this justice system? Do they have the same rights as men? To my understanding, the marriage and divorce rules for women and men are always in favor of men in Islam and this does not guarantee the equality of women in Islamic societies leaving the many other controversial issues associated with the religion aside for now. Second, what may be said majority view in Islamic societies that considers women unequal to men? One way or another I see great danger to our women in the future in this justice system. Third, if women were to be judged differently to men, how can the concept of equality and justice apply in this situation? How can women be dignified while considered different in this situation?
EIC: 5) “Arabic and Tigrinya languages are the two national official languages in Eritrea but with a consideration of other local dialects.”
Comment: This has been the norm of the Eritrean life since 1952 and I have written few articles on this at Assenna. I don’t need to discuss this in detail here. What appears different in this situation is the fact that this political party leaves a room for considering other native languages or dialects for the national language status. I found this consideration very important to the people in future Eritrea specially if applied in practice because I believe our native languages must get the same respect as Arabic to say the least.
EIC: “Eritrean Islamic Congress works to achieve the following objectives:
2. Consolidate the values of religion and good morals in the Eritrean society. “
Comment: It is not clear what ‘good morals” is supposed to mean and who decides this in a given society? Do women have the same deciding power as men in here? Do said morals conform to religious values in this case and what may the values be? How good are said values to women in terms of justice, equality and freedom?
EIC: “7. Cooperation and integration with the Arab, African and international interests so as to ensure Eritrea interests. “
Comment: Although the cooperation part sounds good in this article, I cannot understand what the integration may mean in this context. Integration is taught to mean one of the following according to a source from the Net:
1. an act or instance of incorporating or combining into a whole.
2. an act or instance of integrating a racial or other ethnic group.
3. behavior that is in harmony with the environment.
Question: What exactly does this political party want to do with its concept of Integration? I believe this must be clearly answered and taught by the Party in order to avoid confusion.
In conclusion; a balanced political society applies democracy completely free of religion and ethnic affiliation and I have no idea how we Eritreans can manage such a setup by mixing up religion with politics. The Eritrean Islamic Congress certainly claims to be democratic but yet, it projects to treat the Moslem Eritreans differently from the other portions of the society through the Shura justice system. It advocates equality of all people in the society but yet, treats men better than women by the merit of its Islamic program. By suggesting the Shura justice system in the Moslem portion of our society, this political party indirectly forecasts accommodating two constitutions in the diversified Eritrean society, where in fact geographically defined societies should adopt a common constitution to guarantee equality of its members. I found it very contradictive as such and I cannot see this party delivering equal justice to men and women because the Shura does not. I cannot see this party delivering freedom in Eritrea while at the same time forecasting of governing it with two separate constitutions. I don’t see it as a neutral political force because its vision adopts Islamic law in our diversified society where half of its composition is Christian by religious denomination. Further, its concept of integration with the Arabs for instance is not clear and more information is necessary for us to understand what this is about. Thank you