text:
ፍራንክፈርት 11.12.2010 ዓ.ም
ክቡራትን ክቡራንን ደለይቲ ፍትሕን ሰላምን
ሃገራዊኣን ኤርትራዊያን።
ብስም በርገሳዊ ማሕበር ኣብ ሃገር ጀርመን እንቓዕ ብድሓን መጻእኩም እብል ።
ውዲ ሰብ ካብታ ዝተውልደላ ዕለት ጀሚሩ ውናኒ መስረታዊ መሰላቱ ም
ኻኑ በቶም ዓበይቲ እምነታትን ፍልስፍናታትን ተኣሚንሉ ጥራሕ ዘይኮነስ ክ
ብሩን መሰሉን ከይትንከፍ ዓለም ለኻዊ ሕጊ ተሓጊጉ ማንም ሃገር ኣባል ሕብ
ረተሰብ ዓለም ኣባል ሕቡራት መግስታት ንሙኻን ከብቅዓ ነዞም መሰላት ወዲ ሰብ ዘኽብሩ ሕግታት ክትቅበልን ከተተግብርን ከምዘለዋ ፍሉጥ ኢዩ።
ሰላም ፍትሒ ዲሞክራሲ ካብኡ ሓሊፉውን ብልጽግና ናይ ሓደ ሕብረተሰብ ዝምዘን ብኹነታት ሃለዋት መባእታዊ መስላት ውዲ ሰብ ምኻኑ ሓፈሻዊ ተቐ
ባልነት እናረኸበ ዝኸይድ ዘሎ ስነሓሳብ ምኻኑ ኣየከራኽርን።
ህዝቢ ኤርትራ መሰላቱን ሓድነቱን ንምዕቃብ ሃገራዊ ነጻነቱን ሓርነቱን ንኽ
ጎናጸፍ ኣንጻር ሰንሰለታዊ መግዛእትን ውሽጣዊ ጭኮናን ዘካየዶን ዘካይዶን ዘ
ሎ ቃልሲ ዳርጋ ሓሙሳ ዓመቱ ሒዙ ይርከብ።ድሕሪ ነዊሕን መሪርን ቃልስን ከቢድ መስዋእትን ባዕዳውያን ገዛእቲ ኣሰኒፉ ሃገራዊ ነጻነቱ ክጎናጸፍ ክኢሉ
እዩ።
ይኹን እምበር እቲ ብመሪር መስዋእቲ ምሩጻት ዜጋታት ዝተረኽበ ነጻነት ብመራሕ ጉጅለ ህ.ግ.ድ.ፍ ተመንዚዑ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዝሓለፈ ባዕዳዊ መግዛእቲ ኣጋጢምዎን ሰሚዕዎን ዘይፈልጥ ጭኮናን ግፍዕን የሕልፍ ኣሎ።
ናይ ዘሕልፎ ዘሎ ኣካላውን ስነኣእምራውን ግፍዒ ሳዕቤኑ እዚ ኢልካ ክግም
ገም ኣሸጋሪ ኢዩ።
ሃገርና ኤርትራ ቅልዕቲ ቤት ማእሰርቲ ከምዝኾነት ንሕብረተሰብ ኣለም ብሩ
ህ ኮይኑሎ።ዝፍጸም ዘሎ ግፍዕን ጭኮናን ጭብጣዊ መርትዖካ እንተሃለዎ በብሓደ ክትጽብጽቦ ብሓቂ ቀሊል ኣይኮነን።ገለ ካብኡ ንምጥቃስ መንእሰያ
ሰያት ትምህርቶም ከይውድኡ ናብ ናይ ኣስገዳድ ስራሕ ተመዲቦም ገደብ ዘይብሉ ባርነታዊ ኣገልግሎት ክፍጽሙ ይርከቡ።ገለ ካብቶም ናይ ሕርሻን ኣባይትን ሰራሕተኛታት ወተሃደራዊ መኮነናት ጉጂለ ህ.ግ.ድ.ፍ ክኾኑ ከለዉ
ደቂ ኣንስትዮ ከኣ ከደምቲ ገዛ ካብኡ ሓሊፉውን ግዳይ እንሣዊ ባህሪ ዘለዎ ዓ
መጽ ርክብ ግብረስጋ ኮይነን ይርከባ።
ማንም ዜጋ ሞያኡ ተጠቒሙ ሰሪሑ፡ነጊዱ፡ሓሪሱ፡ናብርኡን ስድራቤቱን ከካይ
ድ ክኣሊ ኣይፍቀድሉን ስለዚ ሕብረተስብ ኤርትራ ኣብ ተራእዩ ዘይፈልጥ ድ ኽነት ጥሒሉ ኣደዳ ጥሜትን ሕማምን ኮይኑ ይርከብ።
ንግሆ ካብ ገዝኡ ወጺኡ ምምላሱን ዘይምምላሱን እንተተመሊሱውን ኣብ ም
ንታይ ኩነታት ከምዝርከብ ኣይፈልጥን ጭውያን ምህዳንን ስለ ዘሎ።
በሽሓት ዝቑጸሩ ዜጋታት ምኽንያቱ ብዘይፍለጥ ብዘይ ፍርዲ ስድርኦም ሃለ
ዋቶም ዘይፈልጡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክማስኑ ይርከቡ።
ካብዚ ገሃንበሰታዊ ኩነታት ንምምልጥ ብዝሖም ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናነሃረ ዝቕጽል ዘሎ ዕድመን ጾታን ዘይፈሊ ዶባት ጥሒሶም ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ይውሕዙ ኣለዉ።ካብ ጎረባብቲ ሃገራት ናቲ ትምህርቲ ይኹን ስቡሕ ናብራ ክገብርሉ ዝኸእሉ ክፍለ ዓለም ክስግሩ ክብሉ ኣደዳ ቀለብ ዓሳን ሸፋቱ ምድረ
በዳን ዝኾኑ ዜጋታት መንእሰያትና መን ይቑጸሮም?
ስራኣት ጉጂለ ህ.ግ.ደ.ፍ ምልካዊ ስርዓቱ ንምንዋሕ ሕውነታዊ ርክብን ምትህግጋዝን ኣምሲሉ ክሳብ ኣብ ውሽጢ ስድራ ቤት ብምእታው ንሕብረተ
ሰብና ብሃይማኖት ብኣውራጃን ብሄርን ከፋፊሉ ሓድነቱ ኣብ ሕቶ ብምእታ
ው ንህልውና ህዝብናን ልኡላውነት ሃገርናን ኣብ ዓቢ ሓደጋ ኣእትይዋ ይርከ
ብ።እዚ ጸገማትዚ ቅልጡፍ ነርባሪ ፍታሕ እንተዘይተግይሩሉ ካብዚ ዘለዎን ንላዕሊ ብኢሱ ንኣተሃላልዋ ኤርትራዊ ሕብረተሰብ ከይብትንን ወለዶ ከይበር
ስን ዓቢ ስጋኣት ዝፈጥርዩ።ብኻልእ ኣዘራርባ ሎሚ ኣብ ኤርትራ ዘየላቡ ቅልጡፍ ፍታሕ የድሊ ኣሎ ፡ደበና ጥፍኣትዩ ኣንጸላልዩ ዘሎ።
ስለዚ ንሕና ከም በርገሳዊያን ማሕበራት ኣብ ጀርመን ርእይቶናን እምነትናን
እንኮ መፍትሒ ሓድነትን ምጽውዋርንዩ፡ነዚኣ ክንሰርሓላ ኣለና። እዚኣ ኸኣ ብመንገዲ ሃገራዊ ዋዕላ ኣቢልና መንጸፍ ኣንቢርና ስለ ዘለና ብሓባር መዓንጣ
ና ቀጥ ኣቢልና ንቕድሚት ምኻድ ኢዩ መድረኽ ዝጠልበና ዘሎ፡ነዚ መላኽን
ጮቃንን ጉጂለ ብዘይካ ብሓባርን ምትእምማንን ዝስዕሮ ሓይሊ የሎን፡ስለዚ ዝ
ኾነ ቃልስና ብነጻ ተኻቲዕካ ተመያይጥካ ዕርቅን ስኒትን ሕድገትን ፍቕርን ጌርካ ኣብ መንጎ ሕማቕን ጽቡቕን ኣብ መንጎ ዝጎድእን ዝጠቅምን ፈሊኻ ኣብ ዝሓሸ ውሳኔ ናይ ምብጻሕ ልማድ እንድሕሪ ኣጥሪና ህዝብና ንምድሓን
ጥርትር የብልናን።
ዘለኣለማዊ ዝኽሪ
ንሰማእታት ኤርትራ
ፍትሕን ሰላምን ንህዝብና
የቐንየለይ
ተስፋይ ተኸለ
11.ትሕሳስ 2010.
ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን ተሳትፍቲ ሰላማዊ ሰልፊ።
ዝኽበርክንን ዝኸበርኩምን አባላት ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ።
ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን ካብ ኤደክ ውጻኢ አባላት ውድባት።
ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን አበላት ሲቪካውያን ማሕበራት።
አቀዲመ ነዚ ሎሚ ዕለት 11 ታሕሳስ 2010. ብምኽንያት መበል 60 ዓመታት ዝግበረ አዋጅ ምኽባር ሰብአዊ መሰላት መሰረት ዝገበረ ሰላማዊ ሰልፊ ብግብርን ብሐሳብን ንምስናይ ። ካብ ቀረባን ሩሕቁን በረድን አስሓይታን ኮይኑና ከይበልኩም አብዚ ምርካብክንን ምርካብኩምን ብስም ጨንፈር ኤደክ እንቋዕ ድሐን መጻእኩም ክብል አፍቅዱለይ።
ካብዚ ቀጺለ ህላወን ኩነታት ደቂ ሰባት ሰበአውን ደሞክራስያዊን መሰላትቶም አብ ትሕቲ ፍጹም ምልካውያንን ሱር ዝሰደደ መግዛእትን ግህሰትን አብ ዝገንፈለሉ መድረኻት። በአንጻርዚ ድማ ፍትሕን ግአዘተ ሕግን ዝመሰረቱ ንሰብአውን ደሞክራስያውን ክብርታት ደቂ ሰባት ዝሕሉ ብስም ተጣባቂ ሰብአዊ መሰል ዝገልጽ አዋጅ ካብ ዝእወጅ እንሆ 60 ዓመታት ኮይኑ አሎ። ነዚ ክብርታት ሰብአዊ መሰልዚ እውን ቀንዲ ካብ መትከላት ማሕበረሰብ ዓለም ውድብ ሕቡራት ሃገራት ምኻኑ ውን ዘካትዕ አይኮነን።
መንግስትን ሃገራት ናይዚ ዕለምና ውን ቀንዲ ካብቲ ዘኽብረኦ ዘለውን ጉዳይ ክብረታትን መሰላትን ደቂ ሰባት ከይጋሃሰ መብጻዓ ጥርሕ ዘኮነስ ከም ቀንዲ ስምምዕ ክታማቶም ዘነንበርሉን ጉዳይ እዩ።
ኤርትራ ውን ቀይዲ ስምምዕዚ ተቀቢላ ንስበአዊ መሰል ንኸተኽብር ሓንቲ ካብተን ዝኸተመት ሃገር እያ። እንተኾነ ግን ኩላትና ከም እንፈልጦን እንረኦን እንሐስቦን እንተኾይኑ ስርዓት ህግደፍ ውልቀ መላኺ ኢሳያስን ንዘአተዎ ስምምዕን ውዕልን ምኽባር ሰበአዊ መሰል ብምጥሐስ ቀይዲ በተኽ ኮይኑ መጺኡ ።
ብተግባር ድማ ንህዝቢ ኤርትራ ንሰበአውን ደሞክራስያዊ መሰላቱ ብምርጋጽ ካብ ዝፍጽሞም ግፍዕታት ንምጥቃስ ዘአክል።
ንኤርትራ ብዘይ ቅዋም የማሐድር።
ህዝቢ ንመራሕቱ ክመርጽን ካብ ስልጣን ከውርድን ዘኽእሎ ሕግን መሰልን የብሉን ።
ነጻ ዝኾነ ቤት ፍርዲ የሎን ናይ ምዝራብ ሰላማዊ ሰልፍ ናይ ምግባርን መሰል የልቦን።
አብ ሃገርና አብዛሃ ሰልፍታት የለውን አየፍቅድን ውን።
አብ ሃገርና ቤት ማሰርትታት ከም አጎለ ፈሊሔን ይሐድራ አለዋ ብሰንኪዚ ህዝቢ ኤርትራ አብ ቤት ማእሰርትታት ይዳጎንን ይማስንን ይሳቀን አሎ።
መንእሰያት ንዝፈትውዎ ሃገሮምን ስድራቤቶምን ርሕርሖም እግሮም ናብ ዝመርሖም ሃጽ ኢሎም ክጠፈኡን አብ ምድረበዳታትን ባሕርታትን ቀለብ አሞራን ዓስታትን ከመኡውን ሕልናን ንሕስያን ብዘይብሎም ደላሎን ከተርቲ ሸፋቱን አብ ፍቀድኡ እንዳተ ጨውዩ አደዳ ሕሰመ መከራን ስቃይን መግረፍትን መቅተልት ኮይኖምን ይኾኑን አለዉ።
ከመኡ ውን አብ ሃገሮም ብዝኸፍኤ መልክዑ ገደብ አልቦ ዝኾነ አስገዳዲ ዕስክርና ብምትእትታው ንመንእሰያት ናይ ሐደ ወለዶ ሙሉእ ካብ ትምህርትን ካብ ናይ ስርሕ ዓለም ገሊልውን ይርከብ።
ናይዚ ስዕቤን ድማ ዕድል መንእሰያት ዕድል ወለዶምን አጸልሚቱ መጻኢ ህወቱ ክመርሕ ሓድር መስሪቱ መጻኢ ወለዶ ከፍሪ አብ ዘይ ክእለሉ ኩነት ብጽሑ ይርከብ።
ሃገርናን ህዝብናን ብሰንኪ ስርዓት ህግደፍን ውልቀ መላኺ ኢሳያስን ብኹሉ መዳያት ካብ ማ/ሰብ ዓለምን ጎረባብቲ ሃገርና ፈተውትናን አነጺልዎ ይርከብ።
ስለ ዝኾነ ካአ ኤደክ ኮነ ሲቪካውያን ማሕበራት ካብ ኤደክ ውጽኢዝኾና ፖለቲካዊ ውድብትን፥ መራሕቲ ሃይማኖታትን፥ ዓበይቲን ለባማትን አቦታት፥ ሙሁራትን፥ መንእሰያትን ብዘይ ናይ ጾታ ፍልልይ ዘሳተፈ ብሳላ ጻዕርን ድኻምን ኤደክ አብ አጋ መወዳእታ ሐምለ ጀሚሩ ክሳብ 10 ንሀሰ 2010 ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራስያኢ ለውጢ ብዓወት አሳላሲሉ።
ቀንዲ ዕላም ናይዚ ድማ ነቲ አብ ላዕሊ ተዘርዘሩ ሕሰመ መከራን ስቃይን ናይ ህግደፍ አብ ልዕሊ እቲ ውጹዕ ህዝብና ዝወርድ ዘሎ ብቃልሲ ካብ ሱሩ ብምምሐው መተካእታኡ ድማ ብቁዋም እትምሐደር ኩሉ ዓይነት ሰአውን ዲሞክራስያውን መሰላት ህዝቢ ኤርትራ ዘውሕስ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ንምትካል እዩ።
ነዚ ህዝባውን ዲሞክራስያውን ጠለብዚ ተግባራዊ ንምግባር ካአ አብ ውሽጢ ሃገር ይሃሉ አብ ስደት ብዘይገድስ ቀላጽሙ አትሓባቢሩ አንጻር ስርዓት ህግደፍ ሐኒኑ ክቃለስ ይግባእ።
ብፍላይ ካአ ሰርዊት ምክልኻል ኤርትራ አብ ልዕሊ ህዝብኻን ሃገርካን ዝወርድ ዘሎ አደራዕን መከራን ጥራይ ዘይኮን አብ ልዕሌኻ ዝወርድ ዘሎ ግፍዕን ሕሰምን ብተግባር ባዕልኻ ተስተምቅሮ ዘሎኻ ጉዳይ እዩ።
ስለ ዝኾነ ሰበአውን ደሞክራስያውን መሰል ህዝብካን መሰልካን ንምውሐስ ድማ ብረት አብ ኢድካ አሎ።
ሰለዚ አብ ሃገርካ ሰላም ክነግስ ህዝብኻን ንብስኻን ካብ ሕሰመን መከራን ዝገላገል ብረትካ አንጸር ድክታተራዊ ስርዓት ህግደፍ ውልቀ ምላኺ ኢሰያስ ከተቅንዖ ብመድረኽ ትጥለብ አሎኻ ተዓጠቅ ስረኻ ሸጥ አብሎ።
አብ ስደት ትርከቡ ስዓብቲ ህግደፍ።
ህዝብኩም አብ ናይ ስቃይ ዓዘቅትን ታኸላ ተሸሚሙ ክምዘሎ እንዳ ተማላለስኩም እትርእዎ ዘለኹም ሐቂ እዩ። ህግደፍ ከአ ፈታዊ የብሉን ጌና ዓጽምኹምን ስጋኹምን ጨርሹ ክሳብ ዝቁራጥም ከይተጸበኹምን ከይ ተታለልኩምን አብ ጎድኒ ፍትሐዊ ቃልሲ ኤደክን ፖሎትካውያን ውድባቱን ብምስላፍ ፍትሕን ድሞክራስን ዝምሰረታ ዲሞክራስያዊት ኤርትራ አብ ምህናጽ ተራኹም ክትጻወቱ ብምድረኽ ትጽዉዑ አለኹም።
መጸዋዕታ
አብ ሃገራዊ ውዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጥ ዝተመርጸት ኮሚሽን ሽማግለ ውዕላ አብ ዝመጽእ ዘሎ ዓመት 2011 ክግበር ተመዲቡ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤ ንምስልሳል ቁልፋ ሸጥ አቢላ አብ ብዙሐት ሃገርት ዑውት ናይ መጻኢ ስርሐት ተካይድ አላ ሙልእ ዓወት ንኽትዓትር ድማ ናይ ኩሉ ደላይ ለውጢ ዝኾነ ህዝቢ ዑዙዝ ተሳትፎ አብ ጎድና ንኽዓስል ጥጡሕ ዝኾነ ዲሞክራስያዊ ባይታ ተፈጥሩ ስለ ዘሎ ነዚ ናይ ቓልሲ ባይታዚ ተተጠቅምና ንፍጹም ምልክን ጸረ ፍትሕን ዝኾነ ስርዓት ህግደፍን ውልቀ ምላኺ ኢሳይስን ብምውጋድ አምስያኡ ካአ ብቅዋም እትማሓደር ደሞክራሳዊት ኤርትራ ንምህናጽ አብ ጎድኒ ሽምግለ ኮሚሽን ሃገራዊ ዋዕላ ንኽስለፍ ምንገዲ ቃልሲ ንህዝቢ ኩፉት እዩ።
ዓወትን አሳልጦን ንኮሚሽን ሽማግለ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ!
ንዝያዳ ጥምረትን ሓድነትን ኤደክ ንምድልዳል ብምሉእ ዓቅምና ንታዓጠቅ!
ብሓያል ተሳትፎ ሲቪካውያን ምሕበራትን መራሕቲ ሃይማኖትን ለባማት አቦታትን ሙሁራትን መንእሰያትን ዝሳተፍዎ ቃልሲ ክዕወት ናይ ግድን እዩ!
ዘልአለማዊ ክብርን ዝኽርን ንጀጋኑ ስዋአትና!!
ውድቀትን ዑንወትን ንስርዓት ህግደፍን ውልቀ ምላኺ ኣኢሰያስን ንዘለለም ይኹን።
ክንዕወት እና!!!
ሰመረ በያን
አቦ ወንበር ጨ/ሽ/ኤ.ደ.ክ .አብ ሃገር ጀርመን።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1937


c: text/html

text:
ተቓወምቲ ውድባት ምስ ሃገራት ወሽመጥ ዝምድናታተን የሕይላ
ኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን(ኤዲኪ) ኣብ መስርሕ ናይ ወጻኢ ዝምድናታቱ ዝገብሮ ዘሎ ንጥፈታት ዳይርክተር ማእከላይ ምብራቕ ዶክተር መሓመድ ዑስማን ኣገዳሲ ዑደቱ ኣብ ሃገራት ውሽመጥ ዛዚሙ ካብል ዝበጽሓና ዜና ሓቢሩ። ኣብ ዕደቱ ምስ ሰበ ስልጣን እተን ሃገራት ብዛዕባ ናይ መወዳእታ ኣኼባ ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ፤ ብዛዕባ ምምስራት ሓድሽ ኪዳን ንኩለን ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ ዝሓቁፍ ከምእውን ብዛዕባ ኤርትራን ዞባ ቐርኒ ኣፍሪቃን መብርሂ ሂቡ።ዶክተር መሓመድ ዑስማን ምስ ተቐማጦ ኤርትራዊያን እተን ሃገራት ኣብ ዝገበሮ ርክብ ብዛዕባ ጻዕርታት ኤዲኪ መብርሂ ድሕሪ ምሃቡ ንመስርሕ ምምስራት ኮሚቴታት ወከልቲ ኤዲኪ ተከታቲሉ።ኣብ ሃገራት ወሽመጥ ኣስታት 200,000 ኤርትራዊያን ዝርከቡ ኮይኖም ካብብኦም መብዛሓቶም ኣብ ስዑዲ ዓረብ፤ ኢማራት፤ ኩዌት፤ ቐጠርን ብሕሪንን ይርከቡ።ከምዝዝከር ኤርትራውያን ማሕበረኮም ኣብ ሃገራት ወሽመጥ ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ልዑል ኣበርክቶ ዝነበሮም ኮይኖም ቐንዲ መወልቲ ሰውራ ኤርትራ ነይሮም።ኣብዚ ግዜውን ናቶም ኣበርክቶ ኣብ መስርሕ ለውጢ ንዲሞክራሲ ቐጻሊ እዩ ዘሎ።ምስቲ ኩሉ ቐይድታቶም በቲ ሰርዓት ዝግበረሎም ዘሎ ኣብ መረጋገጺ ወረቕት ኣበርክታኦም ኣብቲ ህዝቢ ኤርትራ ዝጽበዮ ዘሎ ምምስራት ዲሞክራሲያዊ ሕብረተሰብ ይቅጽልዎ ኣለዉ።
ምንጭታት ንጋልፍ ኢንፎሜሽን ከምዝሓበርዎ ጻውዒት ንምድጋፍ ቃልሲ ኣንጻር እቲ ስርዓት ንመርሓቲ እተን ሃገራት ከምዝተገበረ ተፈሊጡ።ክምእውን ኣብ ምትሕግጋዝ ጸጥታ እቲ ስርዓት ደው ካብላ፤ ንኤርትራዊያ ስደተኛታት ብግዴታ ንኸይመልሳ፤ ናይ ካልኦት ሃገራት ፓስፖርት ንዝሓዙ ኤርትራዊያን ኣብ ምሕዳስ መንበሪ ፍቓድ ክተሓጋገዛ ጻውዒት ተገይሩ።እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ንሃገሮም ክምለሱ ምቹእ ባይታ ስለዘይብሎም፤ ግፍዒ በቲ ስርዓት ዝግበረሎም ዘሎን ግዱድ ውትህድርና፤ ኣብቲ ሃገር ፖለቲካውን ቁጠባውን ምምሕያሽ ብዘይምራእዩ፤ ፖልቲካዊ ብዝሑነት ዘይምህላዉ፤ እቲ ስርዓት ነታ ሃገር ናይ ውልቂ ንብረት ብምግባሩ እዩ።ስለዚ እተን ጎረባብቲ ሃገራት ነዚ ኩሉ ኣብ ግምት የአትየን ምስቶም ኤርትራዊያን ምትሕብባር ክቕጽላ ጻውዒት ተገይሩ።
ሃገራት ወሽመጥ ቐንዲ ደገፍትን መውልቲ ሰውራ ኤርትራ ምንባረን ይዝከር።ስዑድያ፤ኢማራት፣ ቐጠርን ኩዌትን ንሰውራ ኤርትራ ዓብይ ፋይናንሳዊ፤ ዲፕሎማሲያዊን ዜናውን ሓገዛት ምግባረን ይዝከር።መርሓቲ እተን ሃገራት ንመርሓቲ ሰውራ ኤርትራ ተቐቢሎም ከምዘአገዶምን ናይ ሃገሮም ማዕከናት ዜና ከም መስኮት ሰውራ ኤርትራ ክምዝገበራ ይዝክር።ድሕሪ ናጽነት ኤርትራውን ኣብ ትሕቲ ቅርጺን ናይ ምዕባለ ፕሮጀክታት ሓገዘን ይገብራ ኣለዋ።እንተኾነ ግን ብሰንኪ እቲ ስርዓት ዝክተሎ ዘሎ ግጉይ ፖሊስታቱ ኣንጻር ሃገራት ዓረብ ዝቐነዐ ዝምድናታት እናሓርፈፈ መጺኡ ።ንኣብነት ኣብ 1992 ኣንጻር ስዑዲ ዓረብ ብማዕከናት ዜና እቲ ሰርዓት ዝግበር ዝነበረ ጎስጓስ ከምእውን ምንጻግ ንዑደት ኣሚር ቱርኪ ቢንፋይሰል ሓላፊ ስለያ ስዑዲ ዓረብ ናብ ኤርትራ እዩ።እቲ ስርዓት ረብሓታት ማሕበረ ኮም ኤርትራዊያን ኣብ ስዑዲ ዝነብሩ ኣብ ግምት ከይእተወ ጽልኢ ከምዝፍጠር ገይሩ።ከምእውን ምስ የመንን ሱዳንን ኣብዚ መወዳእታ ግዜ’ውን ምስ ኢትዮጵያ ብዝወልዖ ኩናት ኣስታት 60,000 ኤርትራዊያን ካብ ኢትዮጵያ ክምዝተሰጎጉ ይዝከር።እቲ ስርዓት ነቲ ዝቕጽሎ ዘሎ ግጉይ ፖሊስታቱ ምስ ሱዳንን የመንን ሃገራት ወሽመጥን ሓገዘን ንኤርትራ ከምዝጎድልን ደው ከምዝብልን ገይርዎ እዩ።ብሰንኪ ፖሊስታት እቲ ስርዓት ኤርትራ ንጽልቲ ሃገር ኣብዚ ዞባን ኣብ ዓለም ገይርዋ እዩ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2828

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Radio Erena: 18 May 2021
ኣብ ኡጋንዳ፣ ኣብ ወፍሪን ንግድን ዝነጥፍ ዝነበረ ኤርትራዊ ብምቕታል ዝተኸሰሱ፣ ሓደ ናይ ካፒተን ማዕረግ ዘለዎ ኣባል ሰራዊት ዝርከቦም ሰለስተ ዜጋታት እታ ሃገር ን50 ዓመታት ክእሰሩ ከምዝተፈርዱ መርበባት ዜና ካብ ካምፓላ ሓቢረን።
ዳኒኤል ሚኪኤል ወልዱ ንዝተባህለ ኤርትራዊ ነጋዳይ ብምቕታል፣ ዝነበሮ ገንዘብ ዝዘመቱ እቶም ክሱሳት፣ ጉዳዮም ክጻረ ድሕሪ ምጽናሕ’ዩ፣ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እታ ሃገር ብ17 ግንቦት ኣብ ዝሃቦ ብይን፣ ገበናኛታት ምዃኖም ብምርግጋጽ ንነዊሕ ዓመታት ክእሰሩ ፈሪድዎም።
እዞም ሰለስተ ኡጋንዳውያን፣ ነቲ ኤርትራዊ፣ ኮሎሎ ካብ ዝተባህለ ከባቢ ከተማ ካምፓላ ጨውዮም ብምውሳድ፣ ሰለስተ ጠያይቲ ኣብ ኣፍልቡ ቶኪሶም ድሕሪ ምቕታሎም፣ ልዕሊ 55 ሽሕ ዶላር ዝተገምተ ገንዘቡ ዘሚቶም፣ ኣብ ዶብ ኬንያ ንሬሳኡ ኣቓጺሎሞ ከምዝተመልሱ’ዩ ኣብቲ ክሲ ቀሪቡ።
ኣቐዲሙ ብዝነበረ መቕጽዒ ገበናዊ ሕጊ ‘ታ ሃገር፣ እዞም ብቀዳማይ ደረጃ ቅትለትን ዝምታን ዝተኸሰሱ ገበነኛታት፣ ንሞት ክፍረዱ ይግብኦም እኳ እንተነበረ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ እቲ መቕጻዕቲ ስለዝተረፈ ግን፣ ነቲ ብይን ዝሃበት ዳኛ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ፣ ኣንጀሊን ፍላቭያ ሰኖጋ፣ ዝልዓለ ናይ ማእሰርቲ ብይን ከምዝሃበት ማዕከናት ዜና ኡጋንዳ ጸብጺበን።
ምስቲ ኣባል ሰራዊት ኡጋንዳ ብምትሕብባር ነቲ ገበን ዝፈጸሙ ክልተ ኡጋንዳውያን፣ እቲ ሓደ ምሁር ሕጊን ጠበቓን ኮይኑ ወዲ 33 ዓመት ክኸውን እንከሎ፣ እቲ ሳልሳይ ድማ ሞያኡ ዘይተጠቕሰ ወዲ 28 ዓመት’ዩ።
================


text:
ብ ዘርኦም ሃይሉ፡
ጸላአቲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ሕሱር ስርዐት ወያነን ጎይቶቱን፡ ንህዝቢ ኤርትራ ንምድንጋር ከም ነፋሒቶ ሕብሮም ወትሩ ምስቀያየሩ ኢዮም። ኣብ ርእሲ እዚ ፡ ን ኩነታት ጊዜ መጢጥካ ንሓሶት ናብ ሓቂ ንምቅያርን፡ ንጊዜ ከም ሓደ ካልአ መደናገሪ መሳርሒ ጌሮም ዝጥቀሙሉ ዘለዉ ሕሱር ሜላ አዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ናይ ሰላም ሃንቀውታ ስለዘሎዎ፡ ገለ ግርሂ (የዉሃት) ኤርትራዉያን ምስ ጎይቶት ወያነ (ምምሕዳር ኣሜሪካን ተኽተልቶምን) ምሕዝነት አንተጌርና ሰላም ክንረክብ ንኽአል ኢና ዝብሃል ኣራኣአያ ኣሎ። አቲ ሓቂ ግና ፡ ምሕዝነት ምስ ጎይቶት ወያነ ህዝቢ ኤርትራ ይኹን መንግስቲ ኤርትራ ትሓሲሙዎ ኣይፈልጥን አዩ። ኩሉ ጊዜ ክኣ ንምሕዝነትን ንሓባራዊ ጥቕሚ ምስራሕን ቁሩብነቱ ምሰራጋገጸ አዩ። ይኹን አምበር፡ ከምቲ ብሓደ ኢድካ ከተጣቕዕ ዘይካኣል፡ ጎይቶት ወያነ ድሌት ስለዘይብሎም ምሕዝነት ክግበር ኣይተኻአለን። ስለምንታይ ኢዮም ድሌት ዘይብሎም ንዝብል ሕቶ፡ ከምቲ ቕድሚ 60 ዓመታት ኣቢሉ ጆንፎስተር ዳላስ ዝበሎ፡ ናይ ኣሜሪካ ረብሓ ምስ ነጻን ልኡላዊትን ሃገር ኤርትራ አይከዪድን አዩ ዝብል ጉጉይ ኣታሓሳስባ ምምሕዳር ኣሜሪካ ስለዝነበረን ዘሎን እዩ።
እሞ ከምዚ አንተኾይኑ ድኣ ህዝቢ ኤርትራ ይኹን መንግስቲ ኤርትራ አንታይ ክገበር ኣሎዎ? እታ ሓንቲ ኣማራጺትን መፍቲሒትን ፡ ልክዕ ከምቲ ናይ ጊዜ ገድሊ መኸተ ጥራሕ አያ።
ታሪኽ ጅግንነት ኤርትራዊያን ከምዝምስክሮ፡ ህዝቢ ኤርትራ ን 30 ዓመታት ጸላአቱ መኪቱ ተዓዊቱ አዩ። እዚ ዓወት እዚ፡ ብኣዚዩ ዝሕለፍ ዝይመስል መሰናኽልን ዕንቅፋታትን ሰጊሩ አዩ ኣመዝጊቡዎ። አዞም ሕጂ ንሉኡላዉነቱን ክብሩን ኪግህሱ ሒኽ ዝብሉ ዘሎዉ ታሪኻውያን ጸላአቱ ኽኣ ፡ ካብ ሕጂ ቀደም ዝበርትዑ አዮም ኔሮም። ነቲ ብሓይሊ ብረት ክስዕሩዎ ዘይካኣሉ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብምድንጋር፣ ብሓሶት፣ ብሸፈጥ፡ ኮታ ስነኣእምራዊ ኩናት ክንዕወት ንኸአል ኢና ኢሎም ብምእማን ፡ አታ ናይ መወዳእታ ኩናት ናይ አከይ ጠልዖም ተታሓሒዞማ ኣሎዉ። ካብ ጸባ ዘይተረኽብስ ካብ ምይ ጨባ ከም ዝብሃል፡ ከምቲ ናይ ቕድሚ ሕጂ ከምዝፈሽል ዘጠራጥር አይኮነን። መዓስ ድኣዮም ጸላአትና ኣላሽ ኢሎም ዝፈሽሉ? አቲ ብ ኽቱር ክንክን ምምሕዳር ኣሜሪካ ሂወት ሶኺዑ ዝኸዪድ ዘሎ ፡ ን ህዝቢ ኤርትራ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ን ብሙሉኡ ህዝቢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘሳቒ ዘሎ ገበነኛ ስርዓት ወያነ ማዓስ ኪመውት አዩ? ንዝብል ሕቶታት፡ መልሱ ኣብ ዉሽጢ አቲ ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ አትዮጵያን ፍትሒ ንምርካብ ዘካየድ ዘሎ ናይ መኸተ መስርሕ አዩ ዝዉሰን። አዚ ማለት፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ኩሉ መንግስቱ ዝገብሮ ናይ መኸተ ቓልሲ ብ ዝላዓለ ተሳቲፉ እጃሙ ምስ ዘበርክትን፣ ኢትዮጵያውያን ዱማ ብዝላዓለ ነተን ኣንጻር ውያነ ንፍትሕን ስላምን ዝቃለሳ ዘለዋ ዉድባቶም ጽኑዕ ደገፎም ምስዘረጋግጹ ፡ ዓወት ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ሓጺር ጊዜ ክረጋገጽ ይኽአል አዩ። ድሕሪ ዉድቀት ወያነ ድማ ህዝቢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ምትሕብባር ዝመልኦ ሰላምን ብልጽግናን ከምዝረክብ ዘጠራጥር አይኮነን።
ኣብዚ ጊዜ`ዚ እቶም ዉሑዳት ተጻዋርንትን ሓቦን ዘጎደሉም ወገናትን ከዳዓትን፡ ሕፍረቶም ሒዞም ሱቕ ከይብሉ፡ ኣብ መራኸቢ ብዙሓን ወጺኦም ነቲ ዕሩብን ርቡሽን ሕልነኦም ቅሳነት ንምሃብ ብፍላጥ ይኹን ብዘይፍላጥ ዘረባ ወያነን ጎይቶቱን ክደገሙ ይራኣዩ ኣሎዉ። ንሃርጋፋት ጸላአትና ክኣ ጉጉይ ዝኾነ መዐቀኒ ድኽመት ምልክት ስለዝህቡዎም፡ ኩሉ ተባዕ ተቓላሲ ኤርትራዊ፡ ነቶም ተደናጊሮምን ሓቦ ኣግዲሎምን ዘለዉ፡ ሞራል ኣስኒቑ ናይ መኸተ ዕጥቆም ሸጥ ንኸብሉ ክጽዕር ኣለዎ። ነቶም ከዳዓት (ምስ ጸላኢ ብፍላጥ ዝተሓባበሩ) ድማ ከም ወያነ ሪኢና ንመክቶም። ምስ ወያነ ከምዝጠፍኡ ኽኣ ኣብ ታሪኽና ቅድሚ ሕጂ ዝተራአየ ሓቂ አዩ።
ኩሎም ተባዓት ተቓለስቲ ሃገራዉያን ኤርትራዊያን ኣብ መራኸቢ ብዙሓን ዝህቡዎ ሪእቶ ንድሕነት ህዝቢ ኤርትራ ዘታባብዕን ንልኡላውነትን ረብሓን ሃገረ ኤርትራ ቀዳምነት ዝህብን ክኸዉን ኣሎዎ። ዉሽጣዊ ድኽመታትካ ኣብ መርበብ መራኸቢ ብዙሃን ውጺአካ ምዝራብ ንመኸተ ሓጋዚ አይኮነን። ዉሽጣዊ ድኽመታትና ኩሉ ጊዜ ኣብ ነንሕድሕድና ብ ቑሩብ ይኹን ብብዝሒ ኣብ ንራኸበሉ አዋን ክንግምግሞ ከለና፡ ን መኸተ ሓጋዚ ይኸዉን። ምኽንያቱ ጸላአትና ብዝዓድሙዎ ኣብ ኪናት ተጸሚድና ኣብ ዘለናሉ፡ ኩሉ ጊዜናን ዓቕምናን ኣንጻር ጸላአትና ክቐንዕ ኣሎዎ። ዉሽጣዊ ናይ ኣራኣኢያ ፍልልያትናን ብዝየገድስ፡ ተኸባቢርና፡ ሓድነትና ኣትሪርና እነካይዶ ሓያል መኸተ፡ ንጎይቶት ወያነ ቅኑዕ ክሓስቡን ኣብ መውዳአታ ድማ ቅኑዕ ፖሊሲ ንኽህሉዎምን ዘተባብዕን ዘቃላጥፍን አዩ።
ብኸምዚ ጥራሕ ክኣ ዩ ምሕዝነት ኤርትራ ምስ ጎይቶት ውያነ ክመጽአ ዝኸአል።


text:
ጋዜጣዊ መግለጺ
ጨንፈር ህዝባዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ ብመገዲ እዚ መግለጺ’ዚ ኣቢሎ ንሓፈሻዊ ርእይቶ ኤርትራ ብምልኡ ንመሰረታት ውድባት ሓድነታዊ ስምምዕ ብፍላይ፡ ነቲ ብዕለት 17 ሓምለ 2005 ብሽም ጨንፈር ህዝባዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ ኣብ ለንደን ኣብ መርበብ ኢንተርነት ዝወጸ ኣዋጅ ንጸቢብ ኣሉታዊ ስምዒታትን መርገጻትን ውሑዳት ባእታት ዘንጸባርቕ ጥራይ ዘይዀነ ንሓድነታዊ ስምምዕ ንምብርዓን ዝኣመተን ዝዓለመን ዘንባዕ ከም ምዃኑ መጠን ፈጺሙ ንዕግበትን መርገጽን ጨንፈርና ዝውክል ከም ዘይኰነ ንሕብር። ብተወሳኺ እዚ ተግባር’ዚ ንኩሉ እቲ ኣብ ውሽጢ ውድብ ዝስረሓሉ ስርዓትን ኣገባብን ዲሞክራስያዊ መስርሕ ዘይተኸተለ ከምኡ’ውን ከም’ቲ ኣብ ኣዋጆም ዝገለጽዎ ብማእከልነት ውድብ ምእዙዛት ዘይምዃኖም ንምብራህ ንዝስዕብ ሓቕታት ንዝርዝሮ፦
1- ኣካያዲት ሽማግለ ጨንፈር ዘይትፈልጦን ምልኣተ-ኣኼባ ዘይብሉ ዘይስርዒታውን ዘይሕጋውን ተዋስኦ ህጹጽ ኣኼባ ጨንፈር ምክያድ
2- ሕቶ ሓድነት እዋናዊ ማእከላይ ሕቶ ክነሱ ኣብ ጎድኒ ገዲፍካ ኣብ ንኡስ ነገራት ምድሃብ
3- ውሻጣዊ ዘዋሪ ውድብን ኣብ ራብዓይ ስሩዕ ኣኼባ ላዕለዋይ መሪሕነት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ዝገበሮ ገምጋም ክንበብ ዘይምስምማዕ
4- ኣብ ክሊ ምእዙዝነት ቅዋም፡ ውሳኔታት መርሕነት ንምቕባልን ዘይምቕባል ዘፍቕድ ዲሞክራስያዊ መስርሕ ዘይምኽታል
5- ኩሉ ክህልዎም ዝኽእል ርእይቶታትን ዕቓበታትን ናብ ካልእይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ እቲ ንኩሉ ጸገማት ውድብ ንምፍታሕ ሓላፍነት ዘለዎ ዝለዓለ ሓጋጊ ስልጣን ንምቕራብ ምንጻግ ጥራይ ዘይዀነ ማእከላይ ባይቶ ንባዕሉ ዘይውክሎም ምዃን ምግላጽ
6- አብ መስርሕ ንሓደ ዓመት ኣቢሉ ክኸይድ ዝጸንሐ ሓያል ናይ መሰረታት ደገፍ ዝረኸበ ሓድነታዊ ስምምዕ ምዅናን
7- ብውሳኔታት ውድባዊ ጉባኤን ካብኡ ዝወጸት ሕጋዊ መሪሕነት ከም ዘይምእዘዙ ምኣዋጅ
8- ኣባላት ጨንፈር ህዝባዊ ምንቅስቓስ ከምዘይኰኑ ንኣኼባ ምሕባር
እዚ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ እዉጅ መርገጻት ካብ ማእከልነት ውድብ ምውጻእ ምዃኑ ብዙሕ ዘካትዕ ኣይኰነን። ይኹን’ምበር ብመትከል ደሰ ዝብለኩም ፖለቲካውን ውድባውን ምርጫታት ክሳብ ምፍንጫል ክትወስዱ መሰል ኣለኩም። ግን ብርግጽ መሰል ካልኦት ብዝግህስ ኣገባብ ሓቕታት ጠዋዊኻን ብሽም ሓድነታዊ ስምምዕ ብንቕሓት ዝድግፍን ንኣፍራሲ መርገጽኩም ብሓይሊ ዝቃወም ጨንፍር ምዝራብ ፈጺሙ መሰል የብልኩምን። ኣብ ተመክሮና ከም ዘስተውዓልናዮ እዚኦም ባእታት እዚኦም ናብ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ ካብ ዝጽንበርሉ ወቕቲ ዲሞክራስያዊ ባህሊ ኣብ ውሽጢ ውድብ ምእንቲ ክድንፋዕ ተረኦም ክጻወቱ ዝተገበረ ጻዕሪ ውሑድ ኣይነበረን። እንተዀነ ብመጠን እዚ ተረኽቦ’ዚ ክረአ ከሎ ጻዕርና ከንቱ ከምዝነበረ ክንግዘብ ንኽእል። ስለዚ ድሕሪ’ዚ መርገጽ’ዚ ወሳኒ ውድባዊ ሰጉምቲ ካብ ምውሳድ ሓሊፉ ካልእ ምርጫ የልቦን።
በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ንሕና ጉዕዞ ሓድነት ካብ ዝጅምር ኣትሒዙ ክንከታተል ዝጸነሕና መሰረታት ከም ምዃና መጠን ዓሚ ቅድሚ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ መስራቲ ጉባኤኡ ምክያድ ኣብ ታሪኻዊ ፈሰቲቫል ካስል ሓሙሽተ ውድባት ዝተኣወጀ ሓደነታዊ ስምምዕ ብዝምልከት ኣስተዋጽኦና ነቕርብ። ድሕሪ ፈስቲቫል እዚ ስምምዕ’ዚ ዝሰፈሐ ፖለቲካውን ህዝባውን ደገፍን ከብደትን ምእንቲ ከረክብ ተበግሶ ዝወሰደ መሰራታት ናብ ዝለዓለ ብረኪ ንምስግጋሩ ታሪካዊ ግድኡ ተጻዊቱ። ከም ውጽኢት ዝተኻየደ ሰፊሕ ሰሚናራትን ዝቆመ ሓባራዊ ሽማግለታት ውድባት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ – ሃገራዊ ጉባኤን ህዝባዊ ምንቅስቓስ ኤርትራን ሰውራዊ ዲሞክራስያዊ ግንባር ኤርትራን ኣብ ውድባዊ ጉባኤታተን ሓድነታዊ ስምምዕ ኣብ ዝቐለጠፈ እዋን ሓደ ውድብ ንምምስራት ወሰኑ። መሪሕነት እንተዀነ ብወገኖም ሓድነት ንምርግጋጽ ኣርባዕተ ሰሩዕ ኣኼባታት ኣካይዶም ኣብ መፈለምታ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ከም መሰጋገሪ መስርሕ ንምምስራት ወሲኖም። ኣብ ሳልሳይ ስሩዕ ኣኼባ ጉዳይ ምውሳን ቦታን ጊዜን ሓድነታዊ ጉባኤ ምሰተለዓለ፡ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓሸ ኵናማ ኤርትራን ዲሞክራስያዊ ውድብ ዓፈር ቀይሕ ባሕርን ውሽጣዊ ጉዳይ ውድባቶም ንምእላይ ሰለዝጠለቡ ቦታን ጊዜን ኣገባብን ሓድነታዊ ጉባኤ ኣብ ራብኣይ ስሩዕ ኣኼባ ክእወጅ ተመሓላሊፉ። ስለዚ ዕማም ራብዓይ ስሩዕ እኼባ ነቲ ኣብ ሳልሳይ ስሩዕ ዝተወንዘፈ ውሳኔታት ምእዋጅ ጥራይ እዩ ነይሩ ።
በቲ ሓደ ሽነኽ ንኩለን ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን ተቃወምቲ ሓይልታት ኣብ ትሕቲ ጽላል ሓደ ስሙር ግንባር ንምጥርናፍ ክካየድ ዝጸንሐ ጻዕርታት ዲሞክራስያዊ ኪዳን ኤርትራ ብምምስራት ተዛዚሙ። ድሕሪ’ዚ ምዕባሌ’ዚ ኣቦ-መንበር ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓሸ ኵናማ ኤርትራን ዲሞክራስያዊ ውድብ ዓፈር ቀይሕ ባሕርን ንውድባውን ፖለቲካውን ናጽነትና ዘረጋግጸልና ዲሞክራስያዊ ኪዳን ኤርትራ ስለዝመረጽና ካብ ስምምዕ ምትሕንፋጻዊ ሓድነት ክስሕቡ ከም ዝወሰኑ ንኣቦ-መንበራት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ – ሃገራዊ ጉባኤን ህዝባዊ ምንቅስቓስ ኤርትራን ሰውራዊ ዲሞክራስያዊ ግንባር ኤርትራን ኣፍለጡ። እዚ ውሳኔ’ዚ ውድባውን ዲሞክራስያውን መሰል ናይ ነፍስ-ወከፍ ውድብ ከም ምዃኑ መጠን ካልእ ውድብ ክቃወሞ መሰል እዩ። ስለዝዀነ ከኣ እተን ካልኦት ውድባት ነዚ ምርጫ’ዚ ብሰፊሕ ልቦናን ኣኽብሮትን ተቐቢለንኦ። ብኻልእ ኣዘራርባ ሓደ ውድብ ንምምስራት ዝተሰማመዓ ሰላስተ ውድባት ንሕና ዝበዘሕና ኢና ብማለት ነተን ካብ ሓድነታዊ ስምምዕ ዘንሰሓባ ክልተ ውድባት ክግድደአን ኣይክእላን፡ ብመንጸሩ ከኣ እተን ዘንሰሓባ ክልተ ውድባት ከኣ ንሓድነታዊ ምርጫ ካልኦት ውድባት ክዓግታ መሰል የብለንን።
ካብዚ ሓቕታት’ዚ ብምብጋስ ነቶም ዕባራ ምኸኒያታት እናኣቕረቡ ጉዕዞ ሓድነት ከሰናኽሉን ክዓናቕፉን ዝደልዩ ዘለዉ ነቃልዕ። እንተ ንዓና ኣባላት ሕጋዊ ጨንፈር ህዝባዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ ሓድነት ደገፍ መሰረታት እናደረበ ዝመጸ ውሳነ መስራቲ ጉባኤናን ማእከላይ ባይቶን ከም ምዃኑ መጠን ውረድ ደይብ ዘይቅበል እስትራተጅካዊ ምርጫና’ዩ። ከምኡ’ውን ጌና ኣብ መድረኽ ምምስራት ከሎ እማመ ሃገራዊ ድሕነት ከም ማእከላይ ዕማሙ ዘልዓለን ኣብ መቅድም ፖለቲካዊ ፕሮግራሙ ሓድነት ከም መሰረታዊ መበገሲታቱ ዕላማታቱን ዘቐመጠን ነዚ ኣብነት ዝኸውን ከኣ መስራቲ ጉባኤና ናይ ሰለስተ ውድባት ሓድነት ዘረጋገጸ ሓድነታዊ ጉባኤ ነይሩ። ስለዚ ኣባላት ናይ’ዚ ውድበ ምዃና ዝስመዓና ሓበን ዕዙዝ እዩ። ብተወሳኺ ብኣቦ-መንበር ፈ/ሽማግለ ኢምባሳደር ዓብደላ ኣደም ዝምራሕ ተባዕ መሪሕነትና ንመጀመርያ ጊዜ ንሓድነት ንምሕላቕን ንምድፋዕን ክኽሰስ ፖለቲካዊ ታሪኽ ኤርትራ ክምሰክር’ዩ። ኣብ መወዳእታ መግለጺና ኩሉ መሪሕነትና ዝወሰዶ ውሳኔታትን ተሪር መርገጻትን ብዕግበት ንቅሓትን ንድግፍን ንከላኸለሉን።
ጨንፈር ህዝባዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ
ዓባይ ብሪጣንያ/ ለንደን
23 ሓምለ 2005
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2671


text:
ኣብ’ዚ ቀረባ ኣብ ምዕራብ ኣርሲ ኣብ ዝተወለዐ ህውከት ካብ ሞንጎ ዝተሳተፉ ገሊኦም ካብ ኣስመራ ዝመፁ ንምዃኖም ዝሕብር መርተዖ ከምዘሎ መንግስቲ ኢትዮጵያ ገሊፁ።
ብዘይካ’ዚ፣ ኣብ ምዕራብ ትግራይ ወርቂ ይለቅሙ ካብ ሞንጎ ዝነበሩ ኢትዮጵያዊያን ገሊኦም ብደገፍ መንግስቲ ኤርትራ ናብ ኤርትራ ከምዝተጨወዩ’ውን ሚንስትር ኮሚኒከሽን ኢትዮጵያ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ሎሚ ገሊፆም።
‘ኩሎም ዓይነት ሸፋቱ ብመንግስቲ ኤርትራ ዝተዋፈሩ’ዮም። ሓሓሊፉ ብድምሒትን ካልኦት ጉጅለታትን’ዩ ዝፍፅሞ ነይሩ። መንግስቲ ኤርትራ ከምዚ ዓይነት ግብሪ ምፍፃሙ ዘገርም ኣይኮነን፣ ነቲ ኩነታት ብቀረባ ንከታተሎ ኣለና። ስጉምታት እናወሰድና መፂና ኣለና። ሎሚ’ውን ተመጣጣኒ ስጉምቲ ክንወስድ ኢና’ ኢሎም ንሶም።
ኣብ ሕዳርን ታሕሳስን ኣብ ምዕራብ ሽዋን ገለ ክፋላት ወለጋን ንማስተር ፕላን ኣዲሳበባ ንምቅዋም ዝተፀውዑ ሰልፊታት፣ ሕጋዊን ግቡኡን ሕቶታት ዘበገሱ’ዮም፣ ኣብ ኣሩሲ ዝተላዕለ ህውከት ግና ንነባራይ ሰላምን ምርግጋእን ንምዝራግ ዝዓለመ’ዩ ነይሩ ኢሎም።
‘መንግስቲ ኤርትራ ምስ’ቶም ኣብ ኤርትራ ተሓፂሮም ተሪፎም ዘለው መሪሕነት ኦነግ ጥራሕ ዘይኮነ ምስ 7 ግንቦትን መሰልቱን ተሓባቢሩ ይሰርሕ’ዩ’ውን’ ኢሎም።


text:
ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ደብዳብ ነፈርቲ ኣብ የመን ትማሊ ትሽዓተ ሰላማውያን ሰባት ከምዝቐተለ ይግለጽ ኣሎ። እዚ ንሰለስተ ተኸታተልቲ መዓልታት ዝተኻየደ ደብዳብ ነፈርቲ ኣብ ምብራቕ ካብ ርእሰ ከተማ ሰንዓ ኣብ ዝርከብ እዩ ተኻይዱ።
ካብቲ ቦታ ዝተረኽበ ጸብጻብ ሮይተርስ ከምዝሕብሮ እቶም ሰላማውያን ሰባት ዝተቐትሉ ኣብ ልዕሊ መንበሪ ሓደ ካብ መራሕቲ ሑቲ ተባሂሉ ዝፍለጥ ዕጡቕ ሓይሊ የመን ኣብ ዝተኻየደ ደብዳብ እዩ።
ተቐማጦ እቲ ከባቢ እቲ ዒላማ ዝተገብረ መራሒ ኣብቲ ደብዳብ ዝተኻየደሉ ቦታ ኣብ መንበሪኡ ከምዘይነበረ ድማ ሓቢሮም። ይኹንምበር እቶም ዝተቐትሉ ትሽዓተ ሰባት ኣቡኡን ካልኦት ሾሞንተ መቕርቡን ምዃኖም ክፍለጥ ተኻኢሉ።
ስዑድ ዓረብ እትርከበን ዝበዝሓ ሃገራት ጋልፍ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ወርሒ መጋቢት ኣብ የመን ወተሃደራዊ ምትእትታው ከምዝጀመራ ይፍለጥ። እቲ ምትእትታው ብኢራን ዝድገፉ ወተሃደራዊ ሓይሊ ሑቲ ንመራሒ የመን ዝነበረ ዓብዱ ራቢ መንሱር ሃዲ ብሓይሊ ድሕሪ ምእላዮም ናብ ስልጣን ንምምላስ ዝካየድ ዘሎ ምዃኑዩ ዝሕበር።
እቲ ኣብ የመን ዝርአ ዘሎ ግጭት ዛጊት ሰባት ከምዝቐተለ ብተወሳኺ ይግለጽ።
ዝሓለፈ ሰኑይ ብስዑዲ ዓረብ ብዝድገፉ ሓይልታት ዝተኻየደ ደብዳብ ነፈርቲ ንሓደ ሆስፒታል ሓካይም ብዘይ ዶብ ወቒዑ ምንባሩ ተገሊጹ ነይሩ። ብተመሳሳሊ ዝሓለፈ ቀዳም ሓደ ቤት ትምህርቲ ከምዝተሃርመ ጸብጻባት ካብቲ ከባቢ ጠቒሶም።
ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ባንኪ ሙን ነቲ ናይ ቀዳም ደብዳብ ብምኹናን ምጽራይ ክግበረሉ ጻውዒት ኣቕሪቦም ኣለው። እቲ ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ሕብረትውን ብተመሳሳሊ ነቲ ናይ ቀዳም ደብዳብ ምጽራይ ከምዝገብረሉ ገሊጹ ኣሎ።


text:
Radio Erena: 31 October 2017
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብታ ሃገር ተዓቝቦም ዝርከቡ ስደተኛታት ኣብ ናይ ክብሪ መዝገብ ከስፍሮምን ምስክር ወረቐት ልደት፣ መርዓን ሞትን ዝኣመሰለ ሲቪላዊ ሰነዳት ክህቦምን ከምዝጀመረ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት (UNHCR) ኣፍሊጡ።
እቲ ካብ ዓርቢ 27 ጥቅምቲ ዝጀመረ መስርሕ ምዝገባን ምዕዳል ሲቪላዊ ሰነዳትን በብግዜኡ ናብ ኩለን መዓስከራት ስደተኛታት ክበጽሕ ምዃኑ ተሓቢሩ።
ኣብ 2016 ኣብ ኒውዮርክ ኣብ ዝተኻየደ ዋዕላ ስደተኛታት፣ ዑቕባ ሂበን ዝርከባ ሃገራት ንስደተኛታት ኣብ ናይ ክብሪ መዝገብ ከስፍራን ሲቪላዊ ሰነዳት ከዳልዋሎምን ዝብል ነጥቢ ከዝነበሮ ዝሓበረ UNHCR፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ግብሪ ከውዕሎ ምኽኣሉ ዝተሰምዖ ሓጎስ ገሊጹ።
ኣብቲ ናይ ኒውዮርክ ዋዕላ፣ ዑቕባ ሂበን ዘለዋ ሃገራት፣ ስደተኛታት ኣብ ናይ ስራሕን ትምህርትን ዕድላት ክሳተፉ ክፈቕዳ ዝብል ነጥቢ’ውን ይርከቦ።
ኢትይጵያ፣ ንስደተኛታት ኣብ ናይ ክብሪ መዝገብ ከተስፍርን ምስክር ወረቐት ልደት፣ መርዓን ሞትን ክትህብን እኳ እንተጀመረት፣ ኣብታ ሃገር ዝነበሩ ስደተኛታት ክሰርሑ ግና ኣይፈቐደትን።
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ክልል ትግራይ ኣብ ዝርከብ ኣርባዕተ መዓስከራት ዝተመዝገቡ ልዕሊ 100 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት፣ ብመሰረት እዚ ተጀሚሩ ዘሎ መስርሕ ምስክር ወረቐት ልደት፣ መርዓ ይኹን ሞት ናይ ምርካብ መሰል ክህልዎ’ዩ።
=========================


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ቅትለት ህቡብ ድምጻዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ስዒቡ ኣባላቶምን ደገፍትታቶምን ብጃምላ ከምዝተኣሰሩዎም ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዝንቀሳቐሱ ሰለስተ ፖለቲካዊ ውድባት ገሊፆም።
ግንባር ሓርነት ኦሮሞ\ኦነግ\፣ ፌደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ\ኦፌኮ\ን ናይ ኦሮሚያ ብሄራዊ ፓርትን ከምዝበሉዎ ኣባላቶም ብጃምላ ምእሳሮም፣ዝተቐተሉን ዝቖሰሉን እውን ከምዘለውን ኣብያተ ፅሕፈቶም እውን ከምዝተዓሸጉዎምን ገሊፆም።
ኦነግ ናይቲ ውድብ ላዕለዎት ኣመራርሕኡ ሓዊሱ ኣባላቱ ሃለዋቶም ከምዘይፈልጥ ሓቢሩ።
ኣቦ ወንበር ኦፌኮ ዝኾኑ ፕሮፌሰር መረራ ጉዲና ብወገኖም ልዕልነት ሕጊ ብዝብል ሰበብ ኣብ ልዕሊ ኣባላትን ደገፍትን ውድቦም ዝለዓለ ምክልባት ይፍፀሞም ኣሎ ኢሎም።
ኣባላቱ ኣብ ዞባታት ምዕራብ ኣርሲ፣ባሌን ሃረርጌን ከምዝተኣሰሩዎ ዝገለፀ ናይ ኦሮሚያ ብሄራዉ ፓርቲ ተኣሲሮም ናብ ቤት ፍርዲ ዘይቀረቡ ከምዘለው ገሊፁ ኣሎ።
ንዞም ክስታት መልሲ ዝሃቡ ኣብ ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ ኢትዮጵያ ዳይረክተር ዳይረክቶረት ናይ ዝተወደቡን ተሳገርቲ ዶብን ገበናት ኣቶ ፈቃዱ ፀጋ ኣብ ቐይዲ ዝኣተው ሰባት ከምዘለው ብምሕባር ብዝፈፀምዎ ገበን እምበር ብፖለቲካዊ እምነቶም ዝተኣሰሩ ሰባት የለውን ኢሎም።
ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ውዒሎም ቤት ፍርዲ ዘይቀረቡ እንተሃሊዮም ከምዘፃሪዩ ወሲኾም ሓቢሮም።


text:
ኣብ ክልል ኣምሓራ ዞባ ምዕራብ ጎንደር ወረዳ ቋራ ከተማ ገለጎ ናብ 22 ጥቅምቲ ኣብ ዘውግሐ ለይቲ መንነት መሰረት ዝገብረ መጥቓዕቲ ከምዝተፈፀመ ግዳይ መጥቓዕቲ ኮይንና ዝበሉ ንቪኦኤ ገሊፆም።
ንህይወቶም ክብሉ ኣብ ናይ ፌደራል ካምፕ ኣዕቒቦም ከምዝርከቡ ዝገለፁልና ዘዘራረብናዮም ብንግዲ ዝመሓደሩ ነበርቲ እታ ከተማ ዒላማ እቲ መጥቓዕቲ ተጋሩን ኣባላት ብሄረሰብ ቅማንትን ምዃኖም ይገልፁ።በቲ መጥቓዕቲ ሓደ ሰብ ምማቱን ኣብ ልዕሊ ሓሙሽተ ሰባት ናይ ኣካል ጉድኣት ከምዝወረደን ሓቢሮም ኣለው።ሓሙሽተ ናይ ዓለባ መሸጢ ቡቲካት፣ሓደ ናይ ነዳዲ መከፋፈልን ናይ ሓፂን መፂን መሸጢ መደብርን እውን ንብረት ተዘሪፉ በራሚል ነዳዲ ከምዝተቓፀለ ሰብ ንብረት ገሊፆም ኣለው።
ተወላዲ ብሄረሰብ ቅማንት ዝኾነን ድሕሪ እቲ ግጭት ኣብ ከተማ ጭልጋ ከምዝርከብ ዝገለፀን ኣቶ ሃይለማሪያም ኣባተ እቲ መጥቓዕቲ መንነት ምሰረት ዝገበረ እዩ ይብል።
‘’እዚ ሽግር ቅድሚ ምፍጣሩ ቅምናትን ተጋሩን ካብ 21 ጥቅምቲ እንተድኣ ዘይወፂእኹም ስጉምቲ ንወስድ ኢና ዝብል መጠንቀቕታ ወረቐት ተለጢፉ ነይሩ’’ይብል።
ሓላፊ ጉዳያት ኮሚኒኬሽን መንግስቲ ወረዳ ቋራ ኣቶ ፈጠነ ጌጡ ኣብ ዝሃብዎ መልሲ ብህዝቢ ዝተልዓለ ሕቶ ፀገም ሰናይ ምሕደራ እንተሃለወ እውን ንወራር ዝተዋፈሩን ንዝኾነ ይኹን ዘይውክሉ እዮም ዝበሉዎም ነቲ መጥቓዕቲ ለይቲ ከምዝፈፀምዎ ሓቢሮም።
ዝርዝሩ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ብምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ንኤርትራ ከይኣቱ ንነዊሕ ዓመታት ተኸልኪሉ ናይ ዝጸንሐ ማዕከን ዜና ቢቢሲ ልኡኽ፡ ሳም ፕራንቲ፡ ንናጽነት ፕረስ ብዝምልከት ኣብ ኤርትራ ዝተረኽበ ምዕባለ ከምዘየልቦ፡ እቲ ስርዓት ከም ቀደሙ ጨፍላቒ ናጽነት ፕረስ ኮይኑ ይቕጽል ከምዘሎ ብጭብጢ ኣገንዚቡ።
ብምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ንኤርትራ ከይኣቱ ንነዊሕ ዓመታት ተኸልኪሉ ናይ ዝጸንሐ ማዕከን ዜና ቢቢሲ ልኡኽ፡ ሳም ፕራንቲ፡ እቲ ስርዓት Millennium Development Goals የዐዊተ ኣለኹ `ሞ ርኣዩለይ ስምዑለይ ክብል ብዘቅረበሉ ዕድመ መሰረት ኣስመራ ድሕሪ ምእታዉ፡ ንናጽነት ፕረስ
ብምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ንኤርትራ ከይኣቱ ንነዊሕ ዓመታት ተኸልኪሉ ናይ ዝጸንሐ ማዕከን ዜና ቢቢሲ ልኡኽ፡ ሳም ፕራንቲ፡ እቲ ስርዓት Millennium Development Goals የዐዊተ ኣለኹ `ሞ ርኣዩለይ ስምዑለይ ክብል ብዘቅረበሉ ዕድመ መሰረት ኣስመራ ድሕሪ ምእታዉ፡ ንናጽነት ፕረስ ብዝምልከት ኣብ ኤርትራ ዝተረኽበ ዝኾነ ይኹን ለውጢ ከምዘየልቦ ፡ እቲ ስርዓት ከም ቀደሙ ጨፍላቒ ናጽነት ፕረስ ኮይኑ ይቕጽል ከምዘሎ ብጭብጢ እረዲኡ ።
ንሱ ትማሊ 11 መጋቢት ካብ አስመራ ብቐጥታ ኣብ ዘመሓላለፎ ጸብጻብ፡ `ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ናይቲ ንኤርትራ ዝገዝኣ ዘሎ እንኮ ሰልፊ ህግደፍ የማነ ገብረኣብ፡ እዚ ዓዲ ነጻ እዩ፡ ህዝቢ ብዘይስክፍታ ሓሳቡ ብነጻ ክገልጽ ይኽእል እዩ፡ ነዚ ምስ ዝደለኻዮ ሰብ ብምዝራብ ከተረጋግጾ ትኽእል ኢኻ` ድሕሪ ምባሉ ኣብ ጎደናታት ኣስመራ ወሪዱ ከዘራርቦም ካብ ዝሓተቶም 37 ሰባት ብምሉኦም እቶም 37 ኣይፋል ኢሎም ሓሳቦም ክገልጹ ቅሩባት ከምዘይኮኑ ብምግላጽ ከምዝነጸጉዎ፡ ገሊኦም ብዘይ ማይክሮፎን ዘዘራረቡዎ ድማ፡ `ይከታተሉና ስለዘለዉ ክንዛረበካ ኣይንኽእልን ኢና` ከምዝበሉዎ ኣገንዚቡ።
ጋዜጠኛ ቢቢሲ ሳም ፕራንቲ፡ ካብቲ ኩነታት ህዝቢ ሓሳቡ ክገልጽ ከምዘይክእል፡ ኣብ ከተማ አስመራ ዘይሩ ካብ ዝረኣዮ ናይቲ ብመንግስቲ ዝሕተም ጋዜጣ ንመንግስቲ ዝንእድ ናይ ውዳሰ ጸብጻባት ጥራይ ከምዝረኣየ ብምምልካት ድማ፡ ኤርትራ ኣብ መስርዕ ናጽነት ፕረስ ዓለም ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ምህላዋ ብዘየማትእ ግቡእ ቦታኣ ከምዝኾነ ብመርትዖ ኣረዲኡ።
ነቲ ናይ ቢቢሲ ጸብጻብ ንምስማዕ ኣብዚ ይጠውቑ


text:
Radio Erena: 03 April 2017
ምምሕዳር ትራምፕ፣ ኣብ ልዕሊ ኢራን፣ ሰሜን ኮርያን ሶርያን ከምኡ’ውን ካብዘን ሃገራት ወትሃደራዊ ንዋት ንዝሽምታን ዘሰጋግራን ኤርትራ እትርከበን ሃገራትን ናይ ኣጽዋር እገዳ ክጸንዕ ውሳኔ ኣሕሊፉ።
ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፣ ብ30 መጋቢት ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ሰሜን ኮርያ ኣብ ልዕሊኣ ዝተንብረ እገዳ ብምጥሓስ ብውሕዱ ክልተ እዋን ኣጽዋር ክትሸይጥ ከምዝሃቀነት ጠቒሱ ኣሎ።
ኣብ ማሊዥያ ዝርከብ ምስ ሰሜን ኮርያ ምትእስሳር ዘለዎ ትካል፣ ዝተፈላለየ ወትሃደራዊ ሬድዮ ርክባት ናብ ኤርትራ ንምሻጥ ኣብ ዝፈተነሉ ከምዝተታሕዘ ኮሚተ እገዳ ሕቡራት ሃገራት ኣብ መጀመርያ ናይዚ ወርሒ፣ዚ ምግላጹ ይዝከር።
ምምሕዳር ትራምፕ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ከኣ፣ ካብ ሰሜን ኮርያ ወትሃደራዊ ንዋት ንዝሸመተ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራን ኣሃዱታቱን ኣብ መዝገብ እገዳ ኣስፊርዎ ኣሎ።
እቲ ኣመሪካ ኣንቢራቶ ዘላ እገዳ ካብ 21 መጋቢት ኣትሒዙ ኣብ ግብሪ ከምዝወዓለ ክፍሊ መግለጺ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ የመልክት።
እቲ ንኽልተ ዓመታት ዝጸንሕ እገዳ፣ ትካላት መንግስቲ ኣመሪካ፣ ምስዘን እገዳ ተነቢሩለን ዘሎ ሃገራት ወትሃደራዊ ውዕላት ከይገብራ፣ ወትሃደራዊ ንዋት ከይሸጣን ከየሰጋግራን፣ ኣቐዲሙ ዝተገብረ ውዕል እንተሎ ክስረዝን ካልእን ዝብል የጠቓልል።
ማሊዥያ፣ ነቲ ናብ ኤርትራ ወትሃደራዊ ንዋት ከምዝሸጠ ዝተኸሰሰ ምስ ሰሜን ኮርያ ምትእስስራ ዘለዎ ትካል ከምዝዓጸወቶን ነቲ ጉዳይ ከኣ ምጽራይ ክትገብረሉ ምዃና ምሕባራን ይዝከር።
=======================


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 18 ሕዳር 2018 ዓ.ም. ፍርቂ መዓልቲ ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ምስ ዝተረኽቡ ካብ ውሽጥን ወጻእን ms ዝመጹ መንፈሳውያን ነጋዶ ብሓባር ጸሎት መልኣከ እግዚኣብሔር መሪሖም ቅድሚ ምዕራጐም፥ ናይ ግልን ናይ ሰብኣዊ ህልውና ፍጻሜ ከምዘለዎን፡ እቲ ዝበጽሖ ፍጻሜ ምስ ኢየሱስ ፊት ንፊት ምርኻብ ምዃኑ እውን ገሊጾም፡ ኣብ ምድራዊ ሕይወትና ክሳብ ክንደይ ንቓሉ ኣቃልቦ ብምሃብ ኣብ ምኽዋኑን ወይ ኣብ ግብሪ ምውዓሉን ክነተኵር ምዒዶም፡ ኣብ መወዳእታ ምሳና ሒናዮ እንኸይድ እቲ ዘወፈናዮ ጥራሕ እዩ ኢሎም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራቸስኮ ኣብ ናይ ሰንበት ዕለት 18 ሕዳር 2018 ዓ.ም. ዝተወስዱ ምንባባት ብፍላይ ኣብ ወንጌል ማቴዎስ ምዕ. 14 ካብ ፍቕዲ 22 ክሳብ 33 ዘሎ ኣሞርኵይዞም፡ ኣብ ናይ ሎሚ ወንጌል ኢየሱስ፡ ናይ ሰብኣውን ግላውን ታሪኽ መደምደምታን ሸቶኣዊ መዓልቦ ከምዘለዎን፡ ንሱ ኸኣ ምስ ኢየሱስ ምርኻብ ዝብል ምዃኑ ብኣጽንዖት ሓቢሮም፡ ኣብቲ ልዕሊ 30 ሺሕ ዝግመቱ ምእመናን ናጋዶ ኣብ ዝትረኽብሉ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮ፥ ናይ መላእ ዘርኢ ሰብ ከምኡ እውን ናይ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ግላዊ ታሪኽ፡ ናይ ቃላት ከይድን ትርጉም ናይ ዘይብሉ ክዋኔታት ተገይሩ ክሕሰብ የብሉን፡ ኩሉ ኣቐዲሙ ከም እተወሰነ፡ ብነሲባዊውን ጽሕፎትኣውን መሰረት ተንቲንካ ክነብብ የብሉም ምስ በሉ፥
ምስቲ ዘንጸባርቕ ናይ ጐይታ ፍቕሪ ምርካብ
ኣስዒቦም፡ ናይ ሎሚ ወንጌል (ሰንበት ዕለት 18 ሕዳር 2018 ዓ.ም. ብላቲን ስርዓተ ኣምልኰ)፡ ዘቕርቦ ኣስተንትኖ ብዛዕባ መወዳእታ ዓለም ዘተሓሳስብን ኣብ መወዳእታ ዓለም ዝተኰረ ዘይኰነስ፡ ህልው እዋን ብሰናይ ምንባር ከምዝግብኣና ዘተሓሳስብ እዩ፡ ወትሩ ስንድው ኰይንካ ምንባር ከምዝግባእን፡ ነቲ ናይ ፍጻሜ እዋን እናስተውዓልና ብዛዕባ ሕይወትና ንኽንጸባጸብ እንጽወዓላ ሰዓት እናሓሰብና ንኽንነብር ዘተሓሳስብ እዩ፡ ብዛዕባ ጸሓይ እትጽልምተሉን ወርጺ ብርሃን ካብ ምሃብ እተቋርጸሉ ሰዓት ይዛረብ፡ እቲ ኣብ መወዳእታ ሰዓት ዝኹላዕ ናይ ሓቂ ብርሃን ዝዀነ ጐይታ ኢየሱስ እዩ። ኣብ መወዳእታ እቲ ዘንጸባርቕ ናይ ፍቕሪ ገጹ ክንርእይ ኢና፡ እቲ ኩሉ ሓቂ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ዝቃልዓሉ ወጅሂ።
ሰማይን ምድርን ኪሐልፍ፡ ቃለይ ግና ኣይኪሐልፍን እዩ
እታ ናይ መወዳእታ ሰዓት ብኸመይን መኣስን ምፍላጥ ናትና ኣይኰነን፡ ማንም ክፍለጦ ኣይክእል እዩ፡ ይኹን ደኣ እምበር ኣብ መወዳእታ ነቲ እንነጻጸረሉ መሰረት ግና ንፈልጦ ኢና፡ ምድርን ሰማይን ክሓልፉ እያቶም ቃለይ ግና እይሓልፍ እዩ፡
እቲ ወሳንን ዘየላቡን እውነተይና ነጥቢ እዚ እዩ፥ ኣብታ ሰዓት እቲኣ ነፍሲ ወከፍና ብቃል ወልደ እግዚኣብሔር ንናይ ግሊ ሕይወቱ ኣብሪሁ ድዩ ወይ ከኣ ኣብ ናይ ገዛእ ርእሲ ቃል ብምትእምማን ንቃለ ወልድ እግዚኣብሔር ሕቖኡ ዝሃበ እንተድኣ ኰይኑ ክፈልጥ እዩ፡
ሽርሕን ጉርሕን ወይ ሃብቲ ገንዘብን ኣየድልን እዩ፡ ዘወፈናዮ ሒዝና ኢና እንቐርብ፡ ስለዚህ ሎሚ ብዝያዳ ንፍቕሪ ገዛእ ርእስና እነቕርበሉ ወሳኒ ህሞት እዩ፥
ማንም ካብታ ሰዓት እቲኣ ኣይከምልጥን እዩ፡ ማንም! እቲ እንደልዮ ተክለ ሰብነት ድዩ ናይ ገዛእ ርእስና ምስሊ ከምቲ እንደልዮ ክንግመት ዘኽእለና እንጥቀመሉ ጉርሒ ኣይክጠቅም እዩ፡ እቲ ኩሉን ዝደለናዮን ከዕድገና ዝኽእል ሃብቲ ገንዘብን ኤኮኖሚያዊ ዓቕምን ኣይክጠቅመናን እዩ፡ እቲ ሒዝና እንቐርብ ኣብ ቃሉ ብምእማን ዝፈጸምናዮ ዘበል ኵሉ እዩ፡ ኣብ ቃሉ ብምእማን ዝፍጸመናዮን ዝዀንናዮን ወይ ከኣ ዘይፈጸምናዮን እቲ ዘወፈናዮን ዝለገስናዮን ሒዝና ኢና እንቐርብ።
ምስ በሉ ቅድስቲ ማርያም ኣብዛ ምድሪ እዚኣ ግዚያውነትና ከነስተውዕል ትደግፍና ቢሎም ኣማላድነታ ምስ ተማሕጸኑ፡ ኣብ ስቓይ ክንጥሕል ኣይትሕደገና፡ ወትሩ ኣብ ልዕሊ ገዛእ ርእስናን ንብጻይናን ንመላእ ዓለምን ሓላፍነት ከምዘሎና ንኸነስተውዕል ትደግፍና ቢሎም ጸሎት መልኣከ እግዚኣብሔር ኣዕሪጎም።


text:
ብፕረዚደንት`ቲ ኽልልን ተሓባበርቱን ግህሰት ሰብኣዊ ይፍጸም ክሳብ ኣብ ወጻኢ ንእንነብር ኣባላት`ቲ ማሕበረሰብ ከይተረፈ ከፈራርሑና ይፍትኑ ዝብሉ ተወላዶ ኽልል ሶማሌ: ክስታቶም ንድምጺ ኣሜሪካ ነጊሮም።
`ዱልሚ ዲድ` ዝብል ማሕበር`ዮም ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር መስሪቶም፡ `ፍትሒ ንሓትት` ንምባል`ዩ። ኣብ`ታ ተወላዶ ሶማሌ ብብዝሒ ዝቕመጡላ ክፍለ ግዝኣት ሚነሶታ ዝነብር ኣቦ-መንበር`ታ ማሕበር ዑመር ዶል፡ ማሕበሮም ፡ ፕረዚደንት`ቲ ኽልል ብዘይ ሓታቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዘውርድዎ ዘለዉ በደል ንኸብቅዕን ነባሪ ፍታሕ ንምንዳይን ዝሰርሕ`ዩ ይብል። ኣተሓሒዙ፡ ኣብ ኽልል ኢትዮ-ሶማሌ፡ ስግኣት ነጊሱ፡ መንእሰያት ኣብኡ ክጸንሕሉ ዝኽእል ተስፋ ስለዝሰኣኑ ንሓደገኛ ስደት ተቓሊዖም ኣለዉ፡ ከምኡ`ውን ካልእ መልሲ ዘይተረኸበሎም ብዙሓት ሕቶታት ኣለዉ ይብል።
“ኩሉ ሰብ ብፍርሒ`ዩ ዝነብር፡ ኣብያተ ማእሰርቲ መሊኦሞ`ዮም። ሰብ ብዘይምኽንያት ይእሰር፡ እንተተዛሪብካ ወይ ንእሽቶ ሕቶ እንተሓቲትካ ቤት ማእሰርቲ ኢኻ ትኣቱ፡ ሰብ ጨኒቕዎ`ዩ ዘሎ፡ መግቢ የለን፡ ማይ የለን። ኩሉ ዝተማህረ ካብ ሃገሩ ይወጽእ ኣሎ ። እዞም ኩሎም ብሱዳን ንሊብያ ኣብ ሽግር ወዲቖም ንሰምዖም ዘለና፡ ኣብ ክልሎም ተስፋ ስኢኖም ምንባር`ውን ስለዝሰኣኑ`ዮም።”
ካልእ ኣባል`ቲ ማሕበር ከድር ጅግሬ ኣደም፡ ምምሕዳር ክልል ኢትዮ-ሶማሌ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዘውርዶ ዘሎ በደል ስለዘተሓሳሰበኒን ህዝቢ`ቲ ኸባቢ ንዝኽፍአ ግህሰት ሰብኣዊ መሰል ስለዝተቃልዐን ናብ`ዚ ፍትሒ ዝሓትት ማሕበር ክጽንበር ክኢለ ይብል።
“ናይ ህዝብና ድምጺ ንምዃን፡ እዚ ዱልሚ ዲድ ዝብሃል ማሕበር መስሪትና ኣለና። እዚ ድማ ኣብ`ዚ ኣብ ኣሜሪካ ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ኤውሮጳ፡ ስዑዲ ዓረብ፡ ደቡብ ኣፍሪቃን ካልእ ቦታታትን መስሪትናዮ ኣለና። ዕላማና ኣብ ክልል ሶማሌ ዘሎ ሽግር ንምቅላዕን ፍታሕ ንምድላይን`ዩ።”
ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝነብሩ ኢትዮጵያውያን ተወላዶ ክልል ሶማሌ፡ ተጠርኒፎም ነቲ ማሕበር ካብ ዘቑሙ ንድሓር ኩነታት ክልወጡ ከምዝጀመሩ ዝገልጽ ኣቦ-መንበር ዱልሚ ዲድ ኣቶ ዑመር ዶል፡ ሰበ-ስልጣን`ቲ ኽልል፡ ኣብ ልዕሊ ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ኣባላት`ቲ ብሄረ-ሰብ ከይተረፈ፡ ኣብ ልዕሊ ስድራቤቶም ሕነ ናይ ምፍዳይ ጉድኣት ክወርድ ከምዝኽእል ከፈራርሑ ከም ዝጸንሑ ይገልጽ።
“ኣብኡ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ`ዚ ኣብ ኣሜሪካ ንእንነብር ከይተረፈ ፡እዚ ማሕበር`ዚ ደው እንተዘይኣቢልክምዎ፡ ኣብ ጅጅጋን ኣብ`ዚ ዞባን ንዘለዉ ኣዝማድኩም ኩሎም ቤትማእሰርቲ ከእትዎም`የ እናበለ ይድውል ወይ ሰብ ይልእኽ፡ ድሕሪኡ ኣብኡ ዘለዉ ቤተሰብና ብፍርሒ ናባና ደዊሎም፡ ካብ`ቲ ማሕበር እንተዘይወጺኹም ክኣስሩና`ዮም ይብሉና። ሰብ ኣብ ከምዚ ዓይነት ፍርሓት`ዩ ዝነብር ዘሎ።”
ኣቶ ዑመር ኣተሓሒዙ፡ ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ እዋን፡ ናይ ክልል ሶማሌ ፕረዚደንት ተሓጋጋዚ ዝኮኑ ሰባት ናብ`ዚ ናብ ኣሜሪካ መጺኦም ዝፈጸምዎ ዝበልዎ ስራሕ ዘርዚሩ`ሎ። ዋና ዕላምኦም መን ይቃወሞም መን ይድግፎም ንፍላይ`ዩ ዝብል ኣቶ ዑመር፡ ኣኼባ ጸዊዖም ሰብ ግን ኣይመጾምን ይብል።
“መጺኦም ኣኼባ ክገብሩ ፈቲኖም፡ ዝኸዶም ሰብ ኣይነበረን።እንደገና ኣኼባ ጸዊዖም፡ ሒደት ሰብ መጺእዎም፡ ድሕሪኡ ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ጸዊዖም ግን ኢትዮጵያውያን ተወላዶ ክልል ሶማልያ ከምዘይመጾም ስለዝፈለጡ፡ ሶማልያውያን ደገፍቶም ዓዲሞም፡ ብብዝሒ ሶማልያውያን ዜጋታት ከምዝሳተፉ ጌሮም “ ።
ንብርክት ዝበለ ዓመታት ኣብ ኣሜሪካ ክፍለ-ግዝኣት ሚኒሶታ ዝነብር ተወላዲ ኽልል ሶማሌ-ኣቶ ከድር ጅግሬ፡ ቅድሚ ሎሚ ናብ ሃገሩ ተመሊሱ ዝጀመሮ ወፍሪ ንግዲ፡ ኣብ`ቲ ኽልል ሰፊኑ`ሎ ብዝበሎ ብልሽውናንን ጥሕሰት መሰልን ቢዝነሱ ከቋርጾ ከምዝተገደደ ይገልጽ።
ካብ ብልሽውና ክሳብ ብዘይ-ሕጊ ምእሳርን ምቕታልን ዝብል ብዙሕ ቁጽሪ ዘለዎ ክስታት ዝቐርቦ ዘሎ ፕረዚደንት`ቲ ኽልል ኣቶ ኣብዲ ሞሓመድ ዑመር፡ ብወገኑ ዝብሎ ንምስማዕ ጻዕሪ ተገይሩ ኣይተረኽበን።


text:
ኣስተንትኖ ቃል ኣምላኽ ግንቦት 2.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ዮሓን.15.1-8
“ ኣነ ናይ ሓቂ ጉንዲ ወይኒ እየ፡ ተኻሊኡ ኸኣ ኣቦይ ኢዩ። ነቲ ኣባይ ዘሎ ፍረ ዘይፈሪ ጨንፈር ኩሉ ይቑረጾ፤ ነቲ ፍረ ዚፈሪ ዘበለ ጨንፈር ግና ብዙኅ ምእንቲ ኺፈሪ የጽርዮ። ንስኻትኩም ከአ ሳላ እቲ ዝነገርኩኹም ቃል ድሮ ንጹሓት ኢኹም። አባይ ንበሩ፥ አነውን አባኻትኩም ክነብር እየ። ጨንፈር አብቲ ጉንዲ ወይኑ እንተ ዘይነበረ ካብ ርእሱ ኺፈሪ ከም ዘይክእል፥ ንስኻትኩምውን አባይ እንተ ዘይነበርኩም ከምኡ ኢኹም። እቲ ጎንዲ ወይኒ አነ እየ፥ ጨናፍር ከአ ንስኻትኩም ኢኩም፥ እቲ አባይ ዚነብር አነውን አብኡ፥ ንሱ እዩ ብዙኅ ፍረ ዝፈሪ፤ ምኽኒያቱ ብጀካይ ሓንቲ እካ ኽትገብሩ አይትኽእሉን ኢኹም። አባይ ዘይነብር ዘበለ ኸም ጨንፈር ንወፃኢ ተደርቢዩ ይነቅጽ፥ አኪቦም ድማ አብ ሓዊ ይድርብይዎ እሞ ይነድድ። አባይ እንተ ነበርኩም፥ ቃለይውን አባኻትኩም እንተ ኃደረ፥ እትደልይዎ ዘበለ ትልምኑ እሞ ይኾነልኩም። ብዙኅ ፍረ እንተ ፈሬኹም አቦይ በዚ ኪኸብር እዩ፥ ንስኻትኩም ከአ ደቂ መዛሙርተይ ክትኮኑ ኢኹም።
- ኣስተንትኖ
ነዚ ቃል እዚ ክነስተንትን ከለና ማለት ብዛዕባ ጉንዲ ወይኒን ጨናፍሩን ክነስተንትን ከለና ነቲ አባና አብ አመንቲን አብ ክርስቶስ ጎይታና ዘሎ ዝምድናን ርክብን ኢና ነስተንትን። በዚ ጥራይ ኢና ከአ አብ ሕይወትና አብ እምነትና ፍረ ክንፈሪ ንኽእል። ምኽኒያቱ ብጃካኡ ሓንቲ ክንገቢር ስለዘይንኽእል። ስለዚ ጎይታና አምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብሕይወት ንኽነቢር ሓደ ቅድመ ኩነት የቕርበለና “ አባይ ንበሩ፥” ይብለና። ቅዱስ ጳውሎስውን ነዚ ሓቂ እዚ ይምስክርን ይምህርን፦ ከመይ ከምቲ ኣብ ሓደ ሰብነት ብዙሕ ኣካላት ዘሎና፥ እቶም ኣካላት ድማ ተግባሮም ሓደ ዘይኮነ፥ ንሕና ከኣ ብዙሓት ከሎና ኣብ ክርስቶስ ሓደ ሰብነት ኢና። ሮሜ,12,4,5 ሓደ አካል ካብቲ ሰብነት እንተፈለየ ሕይወት አይህልዎን፡ አይፈርን ሓንቲ ክገቢር አይክእልን፡ይመውት።
“እቲ ጎንዲ ወይኒ አነ እየ፥ ጨናፍር ከአ ንስኻትኩም ኢኩም፥” ንሕና ከምጨናፍር እምበአር አየናይ ኢዩ ጸዋዕታና፧ ክርስⶆስ አምላኽና ከምዚ ይብለና “ አባይ ንበሩ፥” ምስቲ ሕይወት ዘለዎ ክርስቶስ አምላኽና ሕብረት ክህልወና ይግበኦ። አባይ ንበሩ፥ አነውን አባኻትኩም ክነብር እየ። አብቲ ሕይወት ለጊብኩም ንበሩ፡ ማለት አብ ክርስቶስ ጎይታኹም ንበሩ ፡ እዚ ማለት ከአ ነቲ አብ ጥምቀት ዝተቐብልክምዎ ተልእኾ ሓላፍነት እሙናት ኮይንኩምም ተመላለሱ ወይ ንበሩ ማለት ኢዩ። ከምቲ ጥፉእ ወዲ ካብ ክርስቶስ አምላኹምን ጎይታኹም ርሑቕ አይትኺዱ ማለት ኢዩ። አብ ፍቕሩ፤ አብ ሕግታቱ ተመላለሱ፤ ንበሩ ማለት ኢዩ።
ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን ሎሚ ክርስቶስ አምላኽና ደጊሙ ንነፍሲ ወከፍና “አባይ ንበሩ፥ አነውን አባኻትኩም ክነብር እየ። ጨንፈር አብቲ ጉንዲ ወይኑ እንተ ዘይነበረ ካብ ርእሱ ኺፈሪ ከም ዘይክእል፥ ንስኻትኩምውን አባይ እንተ ዘይነበርኩም ከምኡ ኢኹም። ክርስቶስ እቲ ጉንዲ ወይኒ እቲ ኩሉ ውሽጣዊ ሕይወቱ ንኣና ንጨናፍሩ ዝኾና ብሙሉኡ የካፍለና። ጨናፍር ናይ ዝኾነ ኦም ኪጥጥዕን፣ ኪዕንብብን ክፈርን እንተ ደኣ ኮይኑ ዘድልዮ መግቢ ካብ ሡር ብጉንዲ ገይሩ ክመሓላለፍ ኣለዎ። እምበአር ክርስቶስ ጎይታና እቲ ጉንዲ ወይኒ ካብ ኮነ ንሕና ጨናፍሩ ኢና። ሕይወት ክንረክብ ከአ አብኡ ክነብር ይግበአና። ካብኡ ወጻኢ ሕይወት ከምዘይብልና ክንፈልጥን ክንቅበልን አለና። ቤተ ክርስቲያ ሕርሻ ወይ ግራት እግዚአብሔር ኢያ። ቆሮ.3:9 አብዚ መሬት እዚ ሱር ቀዳሞት አበው ዝኾነት ጥንታዊት አውሊዕ ትበቁል። አብአ ድማ ዕርቂ አይሁድን አረማውያንን ተፈጸመ፥ ብሕጂውን ክፍጸመላ ኢዩ። ሮሜ.11:13-26 እዛ ግራትዚአ ከም መጠን ሕርይቲ ዓጸደ ወይኒ በቲ ሰማያዊ ሓረስታይ ተዘርአት። እቲ ሓቀይና ተኽሊ ወይኒ ኸስ፡ እቲ ነቲ ጨንፈር ማለት ንኣና ነቶም ብቤተክርስቲያን ኣቢልና ኣብኡ እንነብርን ብዘይካኡ ሓንቲ ነገር እካ ክንገብር ዘይንኽእል፡ ሕይወትን ፍረን ዝዕድል ክርስቶስ ኢዩ። ትብለና ቤተክርስትያና አብ ብርሃን ኣሕዛብ 6 ።
እቲ ጎንዲ ወይኒ አነ እየ፥ ጨናፍር ከአ ንስኻትኩም ኢኩም፥ ነዞም ጨናፍር ጉንዲ ወይኒ ዝኾንና አመንቱ ተኸተልቱ ንእግዝኣብሔር ዝበቅዕ ፍረ ንምፍራይ ኣባይ ንበሩ እናበለ ይዕድመና አሎ። ከም ጨናፍር ኣብኡ እንተ ደኣ ንነብር ኮይና ሱታፌ ሕይወቱ ኣሎና፤ ንሕና ከኣ ተለዊጥና ንርከብ። ንሱ ዝደልዮን፣ ንሱ ዝሓስቦን ንሱ ዝፍጽሞን ነገራት ክንገብር ንርከብ፡ ካብ ድላዩን መደቡን ወጻኢ ገለ ነገር እኳ ክንልምን ወይ ክንደሊን ክንገብርን ኣይንኽእልን በዚ ከኣ ንሕና አብ ክርስቶስ፤ ክርስቶስ ከአ አባና ይነብር። ነቲ አባይ እንተ ነበርኩም፥ ቃለይውን አባኻትኩም እንተ ኃደረ፥ እትደልይዎ ዘበለ ትልምኑ እሞ ይኾነልኩም። ዝብል ተስፋ አምላኽና አባና ይፍጸም።
ጨንፈር አብቲ ጉንዲ ወይኑ እንተ ዘይነበረ ካብ ርእሱ ኺፈሪ ከም ዘይክእል፥ ንስኻትኩምውን አባይ እንተ ዘይነበርኩም ከምኡ ኢኹም። “ሠናይ ፍረ ዘይፈሪ ኩሉ ኣብ ጉንዲ ወይኒ ማለት ኣብ ክርስቶስ እነብር ኣሎኹ ክብል ኣይኽእልን ኢየ። ክርስቶስ አምላኽና ብጽቡቕ መልሓስን ከተምስል ኢልካ እትገብሮ ሥራሕን አይጥበርን። ብሠናይ ሥራሕናን ብጽቡቕ ፍሬናን ጥራይ ኢና ንቤት እግዝኣብሔር ክንነድቃን ክንሃንጻን እንኽእል። ስለዚ አብ ትሕቲ መሪሕነት መርዓት ክርስቶስ ዝኾነ ቤተክርስቲያኑ እሙናት ኮይና ክንጎዓዝ ሎሚ ክርስቶስ ብወንጌሉ ይዕድመና አሎ። ሎሚ ብዙሓት ብአንነትን ትዕቢትን ካብ ቤተክርስቲያን ወጻኢን አብ ውሽጢ ቤተክርስቲያናን ኮይኖም ወይ አለና እናበሉ ዝተፈላለየ ማሕበርን ምንቅስቃስን ጉጂለን እናቖሙ ካብ ጽላል ቤትክርስቲያናን ቁምስናታትናን መሪሕነታን ከዘናብሉና ዝጽዕሩ ብዙሓት ኢዮም እሞ ካብዚ ብምስትውዓል ክንጎዓዝ ይግበና። ጨንፈር አብቲ ጉንዲ እንተዘይነበረ፡ ሕይወት የብሉን፡ መኻን ኮይኑ ይነብር።


text:
Radio Erena: 19 September 2018
ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝካየድ ዘሎ ፍኑው ናይ ዕዳጋ ምልውዋጥ፣ ኣብ ዕዳጋታት ኤርትራ ምዝንባዕ ኣምጺኡ ከምዘሎ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
እዚ ዶባት ክልቲኤን ሃገራት ብወግዒ ምስ ተኸፍተ ዝጀመረ ናይ ዕዳጋ ምልውዋጥ፣ ካብ ኢትዮጵያ ናብ ኤርትራ ዝኣቱ ካብ እኽሊ ጀሚሩ ክሳብ ናይ ህንጻ መሳርሒታት ክኸውን እንከሎ፣ ብኣንጻሩ ከኣ ካብ ኤርትራ ኤለክትሮኒካዊ ኣቑሑ ብብዝሒ ናብ ኢትዮጵያ ይኸይድ ከምዘሎ ይግለጽ።
እንተኾነ ህዝቢ ኤርትራ ቁጠባዊ ኩነታቱ ተዳኺሙ ስለዝጸንሐ፣ ናይ ምግዛእ ዓቕሙ ብጣዕሚ ትሑት ኮይኑ ከምዘሎ’ዩ ዝንገር።
ብተወሳኺ ናይ ክልቲኤን ሃገራት ሃገራዊ ባንክ ንባጤራ ሓድሕደን ዝትምን መስርሕ ብዘይምኽታሉ፣ ህዝቢ ብናይ ሳልሳይ ሃገር ባጤራ ማለት ብዶላር ክትምን ይግደድ ከምዘሎ ተገሊጹ።
ኣብ ንግድን ዕዳጋን ከቢድ ቁጽጽር ብምክያድ፣ ናይ ሰደድን እትዋትን ዓቕሚ ኤርትራ ከምዝዳኸም ገይሩ ዝጸንሐ መንግስቲ ኤርትራ፣ ነዚ ብነኣሽቱ ነጋዶ ዶብ ሰጊሩ ዝካየድ ንግዲ ምፍቃዱ፣ ንህዝቢ ግዚያዊ ሩፍታ ዝህብ ደኣ ይምሰል እምበር ጉድኣቱ ድሮ ክረኣይ ጀሚሩ ከምዘሎ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ይገልጹ።
ኣብ ገለ ኣጋጣሚታት እውን ህዝቢ ናይ ወጻኢ ባጤራ ስለዘይብሉ፣ ንጥንታዊ ናይ ንግዲ ምልውዋጥ ብዝመስል መንገዲ፣ ንብረት ብንብረት ክለዋወጥ ይረአ ከምዘሎ’ዩ ዝግለጽ።


text:
ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ቤተ ልሔም ተወሊዱ፡ ካብ ገሊላ ክሳብ ናዝሬት ከኣ ዝዓበየሉ ኣከባቢ እዩ። ብቕዱሳን ነቢያት ዝተነግረ ትንቢታት ንምፍጻም ግና ብኢያሪኮ ኃሊፉ ከባቢ ኢየሩሳሌም በጽሐ። ናብዛ ዓባይ ከተማ’ዚኣ ብሕቡእ ክኣቱ ኣይደለየን።
ስለዚ ድማ ኣብ ጐደቦ፡ ማለት ኣብ ደብረ ዘይቲ እትርከብ ቤተ ፋጌ ኾይኑ፡ ክልተ ካብ ደቀ መዛሙርቱ ከምዚ ኽብል ለኣኾም፥ ናብ ቅድሜኹም ናብ እትርከብ ዓዲ ኺዱ፡ ኣብኡ ኸኣ እሱር ኣድግን ገልገል ኣድግን ኽትረኽቡ ኢኹም’ሞ ፈቲሕኩም ኣምጽኡለይ። ምናልባት ሰብ እንተሓተተኩም ድማ “ጐይታኦም ይደልዮም ኣሎ።” ኢልኩም መልሱሉ በሎም። እዚ ዅሉ ኸኣ “ኣቲ ጓል ጽዮን ኣዚኺ ተሓጐሲ! ኣቲ ጓል ኢየሩሳሌም ዕልል በሊ! እንሆ ንጉሥኪ ኣብ ኣድጊ ጻዕብ ኣድጊ ተወጢሑ ይመጸኪ ኣሎ።” ተባሂሉ ዝተነግረ ትንቢት ምእንቲ ኽፍጸም እዩ። (ዘካ. 9፡10)
እቶም ዝተላእኩ ደቀ መዛሙርቱ ድማ ኣድግን ገልገል ኣድግን ኂዞም መጽኡ። ብድኅሪ’ዚ ጐይታ ተወጢሑ ናብ ኢየሩሳሌም ክኣቱ ኸሎ፡ ሕዝቢ ኢየሩሳሌም በቲ ዝኃለፎ መንገዲ ክዳውንቶም ኣንጸፉሉ። ካልኦት ድማ ጨናፍር ኣእዋም ሰሊዖም ይንስንሱሉ ነበሩ። “ሆሳዕና ንወዲ ዳዊት፡ እቲ ብስም እግዚኣብሔር ዝመጽእ ቡሩኽ ኢዩ። ሆሳዕና ኣብ ኣርያም።” እናበሉ’ውን እቶም ሕዝቢ ብኽብሪ ተቐበሉዎ። እታ ዓባይ ከተማ ኢየሩሳሌም ከኣ “መን እዩ እዚ፥” ብምባል ተናወጸት። እቶም ሕዝቢ ‘እዚ ኣብ ናዝሬት ናይ ገሊላ ዝዓበየ ጐይታ ኢየሱስ እዩ።” በሉ።
ከምዚ’ሉ እውን ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ቤተ መቕደስ ኣትዩ ነቶም ኣብኡ ዝሸጡን ዚሻየጡን ዝነበሩ ዅሎም ሰጐጎም። ናውቲ መሸጣ’ውን ገላበጠ። ‘ቤተይ ቤት ጸሎት እዩ’ ብምባል ንቤቱ ምስ ኣጽረያ ድማ ነቶም ኣብ ቤተ መቕደስ ዝነበሩ ዕውራትን ሓንካሳትን ግና ኣሕወየ። ሕፃናት ኢየሩሳሌም ከኣ “ሆሳዕና ንወዲ ዳዊት፡” እናበሉ ዓው ኢሎም ዘመሩ። ልቦናኦም ዝተደፍነ ዓበይቲ ካህናትን መምህራን ሕግን ግና፡ ነቲ ዅነታት ምጽዋሩ ሰኣኑ። “እዚ ዝብልዎ ዘለዉስ ትሰምዕዶ ኣሎኻ፥” ኢሎም’ውን ሓተትዎ። ጐይታና ድማ “እወ፡ እቲ ካብ ቈልዑትን ሕፃናትን ምስጋና ኣዳሎኻ ዝብል ጽሑፍዶ ኣየንበብኩምን ኢኹም፥” ኢሉ ኃዲጉዎም ናብ ቢታንያ ኸደ። (ማቴ 21፡1-17)
እምበኣርከስ ንሕና’ውን ሕዝበ ክርስቲያን! ከም’ዞም ናይ ኢየሩሳሌም ሕፃናት፡ ዅሉ ጊዜ ሆሳዕና! እናበልና ንጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንምምስጋን ዝተዳሎና ኽንከውን’ያ፡ ኣዴና ቕድስት ቤተ ክርስቲያን ትምህረና።
ወስብሐተ ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር፡ አሜን!


text:
ኣብ ዓመታዊ ምብጻሕ ሒጃ ዝተሳተፉ ኣመንቲ እስልምና ሓጥያት ንምርሓቕ ብዝብል ንሰይጣን ኣብ ልዕሊ ዝውክሉ ሰለስተ ዓንድታት ትማሊ ሰንበት ኣእማን ደርቢዮም።መበል 1440 በዓል ኣል-ኣድሓ ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ሓዊሱ ኣብ ዙሪያ ዓለም ትማሊ ሰንበት ተኸቢሩ።
ልዕሊ ክልተ ሚሊዮን ኣመንቲ እስልምና ንሓሙሽተ መዓልትታ ኣብዝተኻየደ ሃይማኖታዊ ምብጻሕ ሒጃ ኣብ መካ ስዑዲ ዓረብ ተሳቲፎም ኣለው።
ሪያድ ኣብ ሕሉፍ ዓመታት ዝነበረ፡ ንኣብነት ኣብ 2015 ኣ/ፈ ኣስታት 2,300 ኣመንቲ ብፅቅቅጥ ዝተቐትልሉ ተመሳሳሊ ሓደጋ ከየጋጥም ንኣመንቲ ዝሕግዙ ዓሰርተታት ኣሽሓት ሰባት መዲባ’ላ።
ነቲ ስነስርዓት ዝመርሕ ሚንስትር መሓመድ ሳላሕ ቢንታን ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብዎ ቃል መንግስቲ ስዑዲ ዓረብ ኣመንቲ ዝጥቀሙሎም መሰረተ ልምዓታት ንምምሕያሽ ብዙሕ ገንዘብ ከምዝመደበ ገሊፆም።
“ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣመንቲ ካብ ሓደ ቦታ ናብቲ ካልእ ዘመላልስ መጎዓዚያ ባቡር ንምህናፅ ብዙሕ ገንዘብ መዲቡ ንመጻኢ እውን 26 ሚሊዮን ዶላር ንምምዳብ መንግስቲ ትልሚ ኣውፂኡ’ሎ” ኢሎም።
ምብጻሕ ሒጃ ኩሉ ኣማኒ እስልምና ጥዕንኦም ሕሉው ክሳብ ዝኾነን ክጉዓዙ ክሳብ ዝኽኣሉን እንተወሓደ ኣብ ህይወቶም ሓደ ግዜ ክፍፅሙዎ ዘለዎም ካብ ሓሙሽተ ዓንድታት እስላም ሓደ እዩ።
ብዝተሳሰረ ዜና ምብቃዕ ናይ ሓሙሽተ መዓልታት ሒጃ ምስ በዓል ዒድ ኣል-ኣድሓ ብምግጣሙ ኣመንቲ ኣብ ዙሪያ ዓለም ነቲ በዓል ትማሊ ሰንበት ኣኽቢሮምዎ ኣለው።በዓል ኣል-ኣድሓ ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ከምዝተኸበረ ካብ መርበብ ሓበሬታታት ፋና ብሮድ ካስቲንግን ሻባይትን ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ገሊፆም።
ብፍላይ ድማ ኣዲስ ኣበባ ኣብዝርከብ ስታዲዮምን ኣስመራ ኣብ ዝርከብ ኣደባባይ ባሕቲ መስከረምን ኣመንቲ፣መራሕቲ እስልምናን ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስትን ኣብ ዝተረኸብሉ ብድምቀት ከምዝተኸብረ ተፈሊጡ’ሎ።


text:
Radio Erena: 21 September 2016
ኣብ የመን ኣንጻር ሑቲ ዝዋግኡ ዘለዉ፣ ኣብ ትህጢ መንግስቲ የመን ዝተጠርነፉ ዝተፈላለዩ ጉጅለታት፣ ብሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ዝተመወለ፣ ኣብ ኤርትራን ዓደንን ዝርከብ ወትሃደራዊ መዓስከራት ስልጠናታት ይወስዱ ምህላዎም፣ ካብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝመሓላለፍ ማዕከን ዜና ጋልፍ ኒውስ ኣረጋጊጹ።
እቲ ማዕከን ዜና፣ ንህሉው ኩነታት ናይቲ ኣብ የመን ዝካየድ ዘሎ ውግኣት ኣምልኪቱ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ ንሑቲ ክምክቱ ዘይክኣሉ ዘይተወደቡ ጉጅለታት፣ እኹል ወትሃደራዊ ስልጠና ንምውሳድ፣ ኣብ ኤርትራን ዓደንን ናብ ዝርከብ መዓስከራት ከምዝኣተዉ’ዩ ዝሕብር።
ማዕከናት ዜና ኢራን፣ ኣብዝ ሓለፈ ቅንያት ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ ስዑዲ ዓረብ ኣስታት 5 ስሕ ዝኾኑ ዕጡቓት ጉጅለታት ኣብ ኤርትራ ተሰልጥን ከምዘላ ምግላጹ ኣይርሳዕን።
መንግስቲ ኤርትራ’ውን ነቲ ብናይ ኢራን ኣገልግሎት ዜና ፋርስ ዝቀረብ ጸብጻብ ሓሶት’ዩ ክብል ብወግዒ ኣብ ዝዘርግሖ ሓተታ ገሊጹ’ዩ።
ኣብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝመደበሩ ጋልፍ ኒውስ፣ ኣብ ኤርትራን ዓደንን ዝተፈላለዩ ጉጅለታት ይስልጥኑ ምህላዎም እኳ እንተረጋገጸ ብዝሒ ናይቶም ኣብ ኤርትራ ወትሃደራዊ ታዕሊም ዝወስዱ ዘለዉ የመናውያን ግና ኣየነጸረን።
ኣብ ኤርትራ ስልጠና ዝወሰዱ ኣማኢት ወትሃደራት ናይቲ ብሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ዝድገፍ መንግስቲ የመን፣ ኣብ ከተማ ዓደን፣ ኣብ ኣብ ሓለዋት ትካላት መንግስቲን ካልእን ኣገደስቲ ነቑጣታትን ከምዝተዋፈሩ ሓያሎ ጋዜጣታት የመን ይጠቕሳ’የን።
መንግስቲ ኤርትራ’ውን፣ ንሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ከባቢ ዓሰብ ሎጂስቲካዊ ኣገልግሎታት ይህብ ከምዘሎ እኳ እንተተኣመነ፣ ዝርዝራዊ ናይቲ ኣብ ኤርትራ ዝወሃብ ዘሎ ሎጂስቲካዊ ሓገዛት ግና ኣይሓበረን።
===========================


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ጥሪ – 13.2018
- ጸሎት
ኦ ቅድስቲ ድንግል ማሪኣም ኣዴና:
ንስኺ ቃል ኣምላኽ መደብ ኣምላኽ ኣብ ሕይወትኪ ንክፍጸም:
ብትሕትናን ተኣዝዞን ሕራይ እናበልኪ ዝመለስኪ ኢኺ እሞ:
ንሕናውን ኣብ መዓልታዊ ሕይወትና ንቃል ንቃል ኣምላኽ እናሰተንተናን
እሙናት ተኸተልቱን ኣገልገልቱን ኮይና ንኽርከብ :
ካብቲ ፍቑር ወዲኺ ኣማልድልና። ኣሜን!
ማር.2:13-17
ኢየሱስ ከም ብሓድሽ ናብ ገምገም ባሕሪ ኣቢሉ ወጸ፥ ኩሎም እቶም ሕዝቢውን አብ ዙርያኡ ተአከቡ፥ ይምህሮምውን ነበረ። ኪኃልፍ ከሎ ድማ ንሌዊ ወዲ እልፍዮስ አብ መደበር ቀርጽ ተቐሚጡ ረአዮ እሞ፥ “ ሰዓበኒ” በሎ፥ ንሱ ኸአ ተንሢኡ ሰዓቦ። ብድኅሪዚ ኢየሱስ አብ ቤት ሌዊ አብ መአዲ ተቐሚጡ ነበረ፥ እቶም ዝሰዓብዎ ድማ ብዙኃት ነበሩ እሞ፥ ሓያሎ ተቐበልቲ ቐረጽን ኃጥአንን ምስ ኢየሱስን ደቂ መዛሙርቱን አብ መአዲ ተቐመጠ። እቶም ወገን ፈራሳውያን ዝኾኑ መምህራን ሕጊ፥ ኢየሱስ ምስ ተቐበልቲ ቐረጽን ኃጥአንን ኪበልዕ ስለ ዝረአይዎ፥ ንደቀ መዛሙርቱ “ ስለምንታይ ምስ ተቐበልቲ ቐረጽን ኃጥአንን ዚበልዕን ( ዝሰትን)፧ በልዎም። ኢየሱስ ከአ ሰሚዑ፥ “ ንሓኪምሲ ሕሙማት እምበር ጥዑያት አይደልይዎን እዮም፤ አነ ኸአ ንኃጥአን እምበር ንጻድቃን ኽጽውዕ አይመጻእኩን” በሎም።
- ኣስተንትኖ
ኣብዚ ናይ ሎሚ ቃል ኣምላክ መድሃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንሌዊ ከምዝጸውዓ ቃል ኣምላኽ የዘንትወልና። ሌዊ በተሓሳስባን ትምህርትን ፈሪሳውያን ሓደ ካብቶም ተቐበልቲ ቐረጽን ኃጢአተኛ ካብ መንግስተ አምላኽ ርሑቕ ዝነበረ፡ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ሰዓበኒ እናበለ ክጽውዖ ንርኢ። አብዚ ጸዋዕታ አምላኽ ህያብ ምኻኑ ንርዳእ። እግዚአብሔር ክጽውዕ ከሎ አብቲ ሰብ ኢቲ ንኽምልስ መንፈሱ ሓይሉ ይህቦ። እግዚአብሔር ናይ ዝኾነ ወዲሰብ ጥፍአት አይብህግን ኢዩ። ንኹሉ ጸዋዕታ ድኅነቱ የውፊ። ንነፍሲ ወከፍ ኃጢአተኛ ናብ መንገዲ ድኅነት ክጽውዕ ይርከብ። ድኻምነትና – ውድቀትና – ኃጢአትና – እንታይነትና ብዘየገድስ ካብ ጸዋዕታ አምላኽ ከምዘይፈሊየና ክንርዳእ የኽእለና፡፡
ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ድኅሪ ንሌዊ “ ሰዓበኒ” እናበለ ጸዊዑ፡ ምስቶም ዝስዕብዎ ዝነበሩ ሓያሎ አሕዛብ ከምኡውን ተቐበልቲ ቐረጽን ኃጥአንን – ምስ ደቂ መዛሙርቱን አብ መአዲ ተቐመጠ ይብለና ናይ ሎሚ ቃል ወንጌል። አምላኽ ምሕረት ዝለዝኾነ፡ ምስቶም ተቀበልቲ ቀረጽን ኃጢአተኛታትን መአዲ ይቕረብ።ወዲ ሰብ አብ ቅድሚ እግዚአብሔር ክንደይ ኩቡር ምኻኑ፡ እግዚአብሔር ፈቃር – መሓሪ አቦ ምኻኑ የረድአና። ክርስቶስ ንኹሎም ናብ መአዲ ይዕድሞም። ተልእኮ መድኃኒን ኢየሱስ ክርስቶስ እምበአር እዚ ኢዩ ነሩ፡ ንነፍሲ ወከፍና አብ መአዲ ድኅነት ከሳትፈና። ንነፍሲ ወከፍና አብ ሓደ መአዲ፡ አብ ዙርያኡ ከቕምጠና። መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ አብ መንጎ ተቐበልቲ ቀረጸን ኃጢአኛታትን ምርካቡ መግለጺ እቲ ዓቢን መወዳእታን ዘይብሉ ምሕረቱ ኢዩ ነሩ። ምስ ኩሉም መአዲ ተቐሪቡ እንዳበልዓን እናሰተን ከአ ኢቲ ቃል ድኅነቱ ክሰብኽ ንረኽቦ። ምኽንያቱ አብ ቅድሚኡ ጻድቃንን ኃጢአተኛታት ዝበሃል ፍልልይ የለን። ምኽንያቱ ከምቲ ጳውሎስ አብ ሰብ ሮሜ እንክጽሕፍ ዝበሎ፦ “ ከመይ ኩሎም ስለዝሓጥኡን ካብ ክብሪ አምላኽ ስለዝረሓቑን፥ በቲ ብኢየሱስ ክርስቶስ ዚርከብ ድኅነት ብኸምኡ፥ ብጸግኡ ይጸድቁ ይብል።3,23-24. ስለዚ ኩሉና ምሕረት አምላኽ የድሊየና።
ብተወሳኺ ኢቲ መአዲ ኢሉ ሰሚዩዎ ዘሎ ቃል ወንጌል ምስሊ ናይ ቁዱስ ቁርባን “ ስጋኡን ደሙን” እውን የስምዕ። መአዲ ቁዱስ ቁርባን መግቢ ጻድቃን ጥራይ ዘይኮነ መግቢ ኃጢአተኛታት እውን ኢዩ። ልዕሊ ኹሉ መድኃኒት ወይ ፈውሲ ናይ ድኹማትን ኃጢአተኛትታን ኢዩ። ክርስቶስ እምበአር ናብዚ ዓለም ዝመጸ ኢታ ሓንቲ ናይ ኩሉ ዓለም ፈውሲ ዝኮነት “ምሕረት አምላኽ” ክተክል ኢዩ – አብ መንጎና ክርከብ ዝፈቐደ። ሎሚውን እዚ ተልእኾ እዚ ብቤተክርስቲያኑ ይቕጽሎ አሎ። መዓልታዊ ሰሙናዊ መአዱ ሰሪዑ ንኹሉና ድካምነትና ኃጢአትና ብዘየገድስ – ንዑ ብልዑ – ስተዩ እናበለ ስጋኡን ደሙን ክንምገብ ተመጊብና ኸአ ክንሓዊ ይጽወዓና አሎ።
ፈሪሳውያን በዚ ናይ ክርስቶስ ተግባራት ተዓንቂፎም ንደቂ መዛሙርቱ “ስለምንታይ ምስ ተቐበልቲ ቐረጽን ኃጥአንን ዚበልዕን ( ዝሰትን)፧ኢሎም እንክሓትዎ፡ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ከምዚ እናበለ መለሰሎም፦ “ ንሓኪምሲ ሕሙማት እምበር ጥዑያት አይደልይዎን እዮም፤ አነ ኸአ ንኃጥአን እምበር ንጻድቃን ኽጽውዕ አይመጻእኩን” በሎም። አብ ማቴ.9፡13 ፍልይ ብዝበለ፡ ከምዚ ይብል። “ምሕረት ደአ እምበር መሥዋዕቲ አይኮንኩን ዝደሊ፡ ዚብል እንታይ ምኻኑ ኪዱ ተመሃሩ። ከመይ አነ ንኃጥአን እምበር ንጻድቃን ናብ ንስሓ ኽጽውዕ አይመጻእኩን፥ በሎም። እዚ ኢዩ ኢቲ ዓቢ መልእኽቲ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ ብሓቂ ክነስተንትኖን ክነብሮን መልሲ ክንህበሉን ዘለና። እግዚአብሔር ነቲ ሓደ ወዱ ናብዚ ዓለምዚ ዝለአኾ – ንነፍሲ ወከፍና ብንስሓ ናብኡ ክመልሰና – ስጋኡን ደሙን እንተመገብና ኸአ ንሱ አባና ንሕና ድማ አብኡ ንኽነብር ኢዩ።
ስለዚ ከምቲ ናብ ስጋዊ ሓኪመይ ወትሩ ብዛዕባ ጥዕናይ ንኽፈልጥ ዝመላለስ – እሞ ነቲ ዝተዋህበኒ መድኃኒት መዓልትን ሰዓትን እናሓለኹ ንኽፍወስ ዝውስዶ፡ ናብቲ ስጋዊን መንፈሳዊን ሓኪመይከ ብሓቂዶ ንኽፍወስ ይኸዶ፧ ነቲ ዝተዋህበኒ ፈውሲኸ ከምቲ ዝድለዶ ይወስዶ፧
ስብሓት ንኣብን ንወልድን ንመንፈስ አቅዱስን ይኹን ……
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
ኣስተንትኖ ቃል ኣምላኽ መስከረም – 20.2018
ሉቃ.7.36-56
ሓደ ካብ ፈሪሳውያን ንኢየሱስ ምስኡ ኺበልዕ ሓተቶ። ናብ ገዝኡ አትዩ ድማ አብ መአዲ ተቐመጠ። አንሆ አብቲ ዓዲ ሓንቲ ኃጥእ ሰበይቲ ነበረት፤ አብ አንዳ አቲ ፈሪሳዊ አብ መአዲ ምቕማጡ ምስ ፈለጠት ድማ ቕዱይ ቕብኢ ዝመልኦ ብአልባስጥሮስ ዝተሰርሐ ብልቓጥ አብምጽአት። ብድኅሪኡ አብ ጥቓ አግሩ ኾይና አናበኸየት በቲ ንብዓታ አግሩ ክተጠልቅዮ ጀመረት፡ ብጸግሪ ራእሳ እናደረዘት እግሩ ትስዕም፤ ቅዱይ ቅብኢውን ትቐብኦ ነበረት።
እቲ ዝጸውዖ ፈሪሳዊ ድማ ነዚ ርአዩ፤ “እዚ ነቢይ አንተ ዚኸውንሲ እዛ ትትንክዮ ዘላ ሰበይቲ ኃጥእ ኢያ አሞ አንታወይትን ከመይ ዝበለትን ምኻና ምፈለጠ ነይሩ” ኢሉ ብልቡ ሓሰበ። ኢየሱስ ከአ “ ስምዖን ዝብለካ አሎኒ” በሎ፤ ንሱ ኸአ “ መምህር ተዛረብ በሎ፤ ንሓደ መለቕሒ ኽልተ ሰብ ዕዳ ነበርዎ፡ አብቲ ሓደ ሓሙሽተ ሚእቲ፡ አብቲ ሓደ ድማ ሓምሳ ዲናር ነበሮ። ዚፈዲዩዎ ስለዝሰአኑ ግና ንኽሊቲኦም ሓደገሎም። ካብአቶም አቲ አዝዩ ዜፍቅሮም መኖም ኢዩ፧ ስምዖን ከአ “ ንአይሲ እቲ ብዙሕ ዝተኃድገሉ ይመስለኒ” ኢሉ መለሰ፡ ኢየሱስ ከአ “ ቅኑዕ ፈረድካ” በሎ።
ሽዑ ናብታ ሰበይቲ ግልጽ ኢሉ ንስምዖን ከምዚ በሎ፤ “ነዛ ሰበይቲ እዚአስ ትርእያዶ አሎኻ፧ ናብ ቤትካ አትየ ንእግረይ እካ ማይ አይሃብካንን፧ አዚአ ግና ብንብዓታ አእጋረይ አጠልቀየት፡ ብጸግሪ ርእሳውን ደረዘት። ንስኻ አይተሳለምካንን፡ አዚአ ግና ካብ ዝአቱ ጀሚራ አእጋረይ ካብ ምስዓም አየቃረጸትን። ንስኻ ርእሰይ ብዘይቲ አይቀባእካንን፤ አዚአ ግና አእጋረይ ብቕዱይ ቅብኢ ቐብአት። ስለዚ ብዙሕ ስለ ዘፍቀረት ንእአ ብዙሕ ኃጢአት ተሓዲጉላ ኢዩ፤ አብለካ አለኹ።
እቲ ሒደት ዚሕደገሉ ግና ሒደት እዩ ዘፍቅር። ንእአ ድማ ፡ “ ኃጢአትኪ ተኃዲጉልኪ ኢዩ በላ። አቶም ምስኡ አብ መአዲ ተቀሚጦም ዝነበሩ ኸአ ብልቦም፡ “ እዚ ኃጢአት ኪኃድግ ዚኸእልስ መን ኮን ኮይኑ እዩ፧” ኢሎም ሓሰቡ። ንሱ ግና ነታ ሰበይቲ “ እምነትኪ እያ ዘድኃነትኪ፡ ብሰላም ኪዲ” በላ።


text:
Radio Erena: 29 October 2018
ሶማልን ቀጠርን ዝምድንአን ንምሕያል ተሰማሚዐን።
እዘን ክልተ ሃገራት ናብዚ ስምምዕ ዝበጽሓ፣ ብሚኒስተር ዴ ‘ታ ሱልጣን ቢን ሰዓድ ኣል ሙራይኪ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ ቀጠር ብ28 ጥቅምቲ ኣብ ከተማ ሞቛድሾ ድሕሪ ዘካየዶ ምብጻሕ’ዩ።
እቲ ሚኒስተር ምስ ፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ዓብደላ ፋርማጆ ኣብ ዘካየዶ ርክብ፣ ህሉው ኩነታት እቲ ዞባን ዝምድና ክልቲኤን ሃገራትን ገምጊሞም።
ኣብቲ ዘካየድዎ ገምጋም፣ ሶማልን ቀጠርን ዝጸንሐን ዝምድና ብዝልዓለ ንምሕያሉ ክሰማምዑ እንከለዉ፣ ቀጠር ኣብ ሓያሎ ጽላታት ሶማል ክትገሮ ዝጸንሐት ምትሕግጋዝ ክትቕጽሎ ምዃና ኣብቲ ኣጋጣሚ ተገሊጹ።
ሶማል ምስ ቀጠር ዘለዋ ዝምድና ክትበትኽ ስዑዲ ዓረብ ጸቕጢ ክትገብረላ እኳ እንተጸንሐት፣ መንግስቲ ሶማል ግና ምስ ቀጠር ዝጸንሖ ታሪኻዊ ምሕዝነት ከምዘየቋርፅ ብምርግጋጽ፣ ኣብ መንጎ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ተኸሲቱ ዘሎ ምስሕሓብ ብዘተን ዕርቅን ክፍታሕ ተማሕጺኑ።
====================


text:
ቤት ክርቲያን ኣብ ዝሓለፉ 2000 ዓመታት ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ጠመቓዊ ትምህርቲ ኣብ ቅዱስ መጽሓፍን ባህልን ትውፊትን ኣብ ህያው ስልጣናዊ ትምህርታታ ኣጽኒዓ እተማዕብሎ ምዃኑ ይረጋገጽ፡ እዚ ኸኣ እናዓበየን እናማዕበለን ዝኸይድ ናይ እምነት ፍህመት (intellectus et fidei) የረጋግጸልና።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
መዝገበሃ ሃይማኖት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ሕጡብ ጽሑፍ 2267 ናይ ሞት ፍርዲ ፍጹም ዘይቅቡል እዩ ብዝብል ሓሳብ ዝሕድስ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝሃብዎ ብናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር ብዝደረሶ ሰነድ ተሰንዩ ናብ መላእ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳት ዝተመሓላለፈ ውሳኔ ኣብ መላእ ዓለም ህያው ዘተን ኣምራዊ ስነ ክትዕ ኣለዓዒሉ ይርከብ። ኣብ ዝዀነ ይኹን እዋን ብዛዕባ ምዕባለን ግስጋሰን ጠመቕ ትምህርቲ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ተቐባልነቱ የእውን፡ ሓናጺ ነቐፊታን ካብኡ ሓሊፉ እውን ክሳብ ዘይቕቡል ዝብል ርእዮቶ ክወሃቦ ምርኣይ ልሙድ እዩ። ንኣብነት እቲ ናይ ፍቕሪ ሓሴት ዘርእስቱ ሓዋርያዊ ምዕዳን ድዩ፡ ከምኡ ኣውን እቲ ኣብ ቀረባ መዓልቲ ቅዱስ ኣቦና ብዛዕባ ናይ ሞት ፍርዲ ተቐባልነት ዘይብሉ ብዝብል ሓሳብ ኣብ መዝገበ ሃይማኖ ትምህርቲ ካቶኪካዊት ቤተ ክርስቲያን ዘተኣታተውዎ ሕዳሴ ንምጥቃስ ይከኣል፡ ንድሕሪት ምስሊ ቢልካ ናይ 2000 ዓመት ታሪኽ ክርስትና ምስ እትርእይ፡ ብዙሕ ነገር ክምእተመሓየሸን እቲ ምምሕያሽ ከም ቅቡል ኰይኑእኣውን ይቕጸል ኣሎ፡ ኰይኑ ግና ምምሕያሽ ዕንቅፋት ወይ ከኣ ዘይምቻወን ዝህውኽን ስንባደን ከስዕብ ዝኽእል ምዃኑ ርጉጽ እዩ።
ፍርዲ ሞት ኣብ ቅዱስ መጽሓፍ
ብዛዕባ ናይ ሞት ፍርዲ ክሳብ ሕጂ ተበጺሑ ዘሎ ውሳኔ ቤተ ክርስቲያን ንምርዳእ መጽሓፍ ቅዱስ ምንባብ እኹል እዩ፡ ሎሚ እቲ እግዚኣብሔር ንሙሴ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ከምቲ ኣብ ዘሌዋውያን ምዕ. 20 ተመልኪቱ ዘሎ፥ ጣዖታትካን ግብረ ሶዶማዊ ሩካቤ ስጋን፡ ኣብ መንጐ ኣባላት ስድራ ቤት ሩካቤ ስጋን ንመቐተልቲ ዘብጽሕ፡ ወለዲ እውን ዘየኽብርን ብሕሰም ዝሕዝ ይቀተል ይብል። ብርግጽ ሙሴ ቅድሚ 3000 ዓመት ዝነበረን ኣብቲ እዋን ዝተውሃቢ ትእዛዝ እዩ፡ እዚ ሕጊ’ዚ ኣብ ናይ ብሉይ ኪዳን ዘሎ ኩነት ዘመላኽት እዩ፡ እዚ ቃል እዚ ምስ እነንብብ ኣብ መወዳእታ ቃል እግዚኣብሔር እዩ ኢና ንብል።
ምዕባለ ጠመቕ ትምህርቲ ኣብ ቀዳማይ ዘመን ክርስትና
ኣብ ቀዳማይ ዘመን ክርስትና ካብ እምነት ኣይሁድ ናብ እምነት ክርስትና ዝተለወጡ ክርስቲያን ንሕሰብ፡ ክንደይ ትብዓትን ጽንዓትን ናይቲ ናይ ሕዝቦም ዝነበረ ስርዓትን ሕግን ንኣብነት ግርዛት ዝኣመሰሉን እቶም ኢኣማንያን እምነት ዝተቐበሉ ኩሉ ነጺጐም ልክዕ ከምቶም ኣረመን፡ ናይ መንፈስ ኣእምሮን ክፉትነት ገይሮም እምነት ዝተቐበሉ ኩሎም ልምድታቶም ክሒዶም ክርስትና ዝተቐበሉን፡ ከምቲ ጴጥሮስ ኣብ ግብረ ሓዋርያት ዘዘንትዎ፡ መንፈስ ቅዱስ ዝተቀበለ ኣብ ቅድሚ ሮማዊ ሓለቓ ሚእቲ ቆርኔሌዎስ ንሱን መላእ ስድራ ቤቱን ብርሃን ረኸቡ ከም ዝብሎ እዩ፥ ጴጥሮስ ኣብ ቅድሚ ኣብ ዝዀነ ይኹን ሃገር ንኣምላኽ ዚፈርህን ቅንዕና ዚገብርን እንተሎ ኣብ ኣምላኽ ቅቡል እዩ እምበር፡ ኣብኡ ኣድልዎ ከም ዘየሎ ብሓቂ ረኣኹ፡ ኣምላኽ በቲ ጐይታ ኩሉ ዝዀነ ኢየሱስ ክርስቶስ ንደቂ ኣስራኤል ሰላም እናበሰረ ዝለኣዀ ቃል እዚ እዩ፡ … (ግብረ ሓዋ. 10 ረኣ.) ክብል ዝተዛረቦ ቃል ሰመዔ፡ ኣብዚ ቃል’ዚ እቲ ኣብ ግስጋሴ ናይ እግዚኣብሔር ሓቅነት ዘሎና ርድኢት ይንጸር። ዕብየትን ምዕባለን ናይ እምነት ፍህመት።
ቀዳሞት ሲኖዶስ ቤተ ክርስቲያን
ስነ ቅድስቲ ስላሴስን ስነ ክርስቶሳዊ ሃምነናዊ ትምህትን ንምንባር ክርስቲያናዊ ሓቂ መሰረት ንምትሓዝ ዝተኻየዱ ቀዳሞት ጉባኤ ቤተ ክርስቲያ ንሕሰብ፡ ካብ ቤተ ክርስቲያን ግዳም ምድሓን የሎን ዝብል ውሳኔ ዘስዓቦ ክትዕን ውጥረትን ምስሕሓብን ክሳብ ኢየሱስ ጐይታ ዝብል ብፁዕ ካርዲናል ራትዚንገር (ቅዱስነቶ ልሂቅ ር.ሊ.ጳ. በነዲክቶስ መበል 16) ክታሞም ዘንበሩሉ ኢየሱስ ክርስቶስን ቤተ ክርስቲያንን እንኰን ኵላዊ መድሕናውነትን ዝብል ውሳኔ ምጥቃስ ይከኣል። እቲ ናይ እግዚኣብሔር ናይ ምድሓን ጸጋ ብኢየሱስ ክርስቶስን መንፈስ ቅዱስን ዝተዓደለን ምስ ቤተ ክርስቲያን ዘለዎ ምስጢራዊ ምትእስሳርን ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ከምዝብሎ ክሳብ ክርስቲያን ዘይኰነ ሰባት ዝበጽሕ እዩ፡ እግዚብሔር ንዅሉ ንምድሓን ናቱ መገድታት ኣለዎ። እዚ ግና እቲ ቤተ ክርስቲያን እተስተምህሮ ጠመቓዊ ትምህርቲ ድሕነት ዘማልእ እምበር ኣማራጺ እዩ ዘብሎ ኣይኰነን።
ሃራጥቃውነትን (መናፍቕነት) ዓመጽን
ቃልሲ ጸረ ሃራጥቃውያንን ምውጋእን ነቲ ካባኻ ዝተፈልየ ዝሓስብ ምውጋእን፡ ኣብ ታሪኽ ብሓቂ ዘሕዝን ተካል ኵነት ኣብ ፈጢሩ እዩ፡ ናይ ሃይማኖታት ውግኣትን፡ ቅትለትን ውግዘትን ኵሉ፡ ቤተ ክርስትያን ጓል እዋና ብምዃና ብሱቕታ ዝረኣየቶ ድዩ ከም ይኹን ዝተቐበለቶ ከምዘሎ ፍሉጥ እኳ እንተዀነ፡ ኣብዚ ጉዳይ’ዚ ብዙሕ ሓቅነት ዘይነበሮ ብዛዕባ ቤተ ክርስቲያን ዝብሃል ብዙሕ ኣሉታዊ ነገር ዘይገበረቶ ፈጺማቶ ዝበሃል ዝነበረ ናይ ስነ ታሪኽ ሊቃውንቲ ብጥልቂ ኣነጺሮምዎ እዮም፡ ኣብ 1252 ዓ.ም. ር.ሊ.ጳ. ኢኖቸንዚዩስ ራብዓይ፥ Ad Extirpanda - ንምምሓው ብዝብል ኣርእስቲ ብክታሞም ዝተመሓላለፈ ጸረ ሓራጥቀ ውሳኔን ደሓር እውን ር.ሊ.ጳ. ኣለክሳንደር ራብዓይ ኣብ 1259 ቀጺሎም ር.ሊ.ጳ. ቀለመንጦስ ራብዓይ ኣብ 1265 ዓ.ም. ዝሰዓብዎን ኣብ ልዕሊ መናፍቓውያን ማለት ሓራጥቃውያን ዝብየን ዝነበረ መግረፍትን ስቓይን ምዝካር ዝከኣል እዩ፡ እዚ ታሪኽ ንብዙሕ ለውጢ ደሪኹ እዩ።
ደረጃዊ ምስትውዓል ናይ ሕልና ናጽነት
ካብታ Mirari vos – ተገረምኩ ዘርእስታ ር.ሊ.ጳ. ጐርጐሪዮስ መበል 16 ዕለት 15 ነሓሰ 1832 ዓ.ም. ዝደረስዎ ዛዕባ ሃይማኖታውን ፖለቲካውን ናጻውነት ዘይቅኑዕ ጐድኑ ብምትንታን እንታይነት ናይ ሕልና ናጻነት ዘረድእ ዓዋዲ መልእኽቲ ቅድሚ 200 ዓመት ዝነበረ ኩነት ዘስተውዕልን ኣመክኒዮ ምዕባለታት ብግሩም ዝገልጽ ጠመቓዊ ትምህርቲ ቤተ ክርስቲያን የቕርብ፡ ብዙሕ ናይ ተቓውሞ ኰነ ናይ ደገፍ ርእይቶታት ዘእንገደ ዓዋዲ መልእኽቲ እዩ፡ ትርጉም ናጽነት ኣብ ቤተ ክርስቲያን ይኹን ኣብ መንግስቲ እንታይ ማለት ምዃኑ የመላኽት።
ብዝምዕብልን ብዝግስግስን ጠመቕ ትርምህቲ ከጓንፍ ዝኽእል ዕንቅፋት
ምዕባለ ጠመቕ ትምህርቲ ቤተ ክርስቲያን ከስዕቦ ዝኽእል ዕንቅፋት ዘሎ ናይ እምነት ማእከላዊ ጸገም ብሕቡእ ዘመላኽት እዩ፡ ዘይልወጥ ዘይቅየር ሕጊ ብሓደ ሸነኽ ንሰብኣዊ ፍጥረት ውሕስነት ይህብ፡ ንኽትቆጻጸር ስልጣን ይህብ፡ ካብኡ ሓሊፉ መለኰታውያን ሕግታት እውን ከም ድላይካ ንኽትጠማዝዞ ይገብር፡ ዝመሓየሽን ዝስጉምን ሕጊ ግና እቲ ኣባኻ ዝነበረ ስልጣን ካባኻ ኣሕዲጉ ንኻልእ ዝህብ ይኸውን፡ ዝለመድካዩ ምቕያር ከቢድ እዩ፡ ከም ኣብነት እቲ ኣብ መንጐ ፈሪሳውያንን ኢየሱስን ዝተኸስተ ዘይምርድዳእ ንምጥቃስ ይከኣል፡ ኢየሱስ ሕያውነት ሕጊ እንክዛረብ ንሳቶም ከኣ ብዛዕባ እቲ ዝቐትል ሕጊ ይዛረቡ፡ ናይ ፍቕሪ ሕጊ ካብ ኣነነት ናብ ንስኻነት ዘሰጋግር እግዚኣብሔር ፍቕሪ እዩ ናብ ዝብል ዝመርሕ ክኸውን እንከሎ፡ እዚ ኸኣ ትማልን ሎምን ጽባሕን ዘሎ እግዚኣብሔር የረጋግጽ፡ ፈሪሳያን ኣብ ዝነበረ እግዚኣብሔር ይነብሩ።
ዓርኪ ሓቂ ምዃን
ቅዱስ ጴጥሮ ምስ ኣረማውያን ዝገብሮ ዝርርብ ምልስ ቢልና ንዘክር፡ ንሱ ወናኒ ወይ ጐይታ ሓቂ ዘይኰነስ ዓርኪ ሓቂ ምዃኑ እዩ ዝገልጽ፡ ንሱ ክዛረብ እንከሎ ኣብ ልዕሊ እቶም ዝሰምዕዎ ዝነበሩ ኵሎም መንፈስ ቅዱስ ይዓርፍ፡ እቶም ዝተኸንሸቡ ምስ ጴጥሮስ ዝመጹ ነዚ ምስ ዝርእዩ ይድነቑ ነበሩ፡ እቶም ዝሰምዕዎ ዝነበሩ በቢ ቋንቋኦም ናይ ምስማዕ ጸጋ ይዕደሉ፡ ነቶም ልክዕ ከማና ብመንፈስ ቅዱስ ዝተጠምቑ ብማይ ከይጥመቑ ዝብል መን እዩ? እግዚኣብሔር በዚ መገዲ’ዚ ኣቢሉ ቀስ እናበለ ገዛእ ርእሱ ይገልጸልና፡ ክርስትና ፍቕሪ ማለት ምዃኑ ናብ ምርዳኡ የሰንየና።
ማንም ይዅን ዝሕረይ ጴጥሮስ ተጻይ ቤተ ክርስቲያን ዘይከውን እዩ፥ ሕዳሴ ኣብ ቀዳልነትን ቀጻልነት ኣብ ሕዳሴን
ኣብ መወዳእታ እምበኣር ከስ እቶም በነዲክቶስ መበል 16ን ዮሓንስ ጳውሎ ዳግማውን ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ብኣንጻር ወይ ንሓድ ሕዶም ዝጻረሩ ገይሮም ንዘቕርቡ ብቐሊሉ ዕለት 27 ግንቦ 2006 ዓ.ም. በነዲክቶስ መበል 16 ኣብ ክራኰቪያ ኣብ ቅድሚ ብሚልዮናት ዝቑጸሩ መንእሰያት ነቶም ብትምህርቲ እምነት ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ዝዓበዩ መንእሰያት፡ ሕይወትኩም ኣብ ቤተ ክርስቲያንን ምስ ቤተ ክርስቲኣንን ንኽትሓንጹ ኣይትፍርሑ፡ ንጴጥሮስን ነታ ኢየሱስ ኣብ ሓላፍነት ጉስነት ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ንዘረከባ ቤተ ክርስቲያን ፍቕሪ ሓበን ይሰማዓኩም! ( … ) ናይ እዋናን ጴጥሮስ ብቐረባ ዝፈለጥኩም ኢኹም፡ ኣብ ዝመጽእን ዝሕረይን ጲጥሮስ ኣብ ዝነበረን ዝሓለፈን ዘሎን ጴጥሮስ … ቀጻልነት ጴጥሮስ ኣሎ፡ ማንም ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ተጻይኵም ክኸውን ኣይክእል፡ … ልቡን ኣእዳዉን ሕይወትኩም ኣብ ክርስቶስን ምስ ክርስቶስን ንኽትሓንጹ ይድግፍኹም እንክብል ብዝገለጽዎ ሓሳብ ማንም ይዅን ዝሕረይ ጴጥሮስ ተጻይ ቤተ ክርስቲያን ዘይከውን ምዃኑ ዘረጋገጽዎ ጠመቕ ትምህርቲ ቤተ ክርስቲያን ዝምዕብል እምበር እቲ ዘሎ ንዝነበረ ዝጻረር ከምዘይኰነ ዘመላኸትዎ ቃል ምዝካር ይኣክል ።


text:
ናይ ኒካራጓ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ብምኽንያት ምጅማር ዘመነ ምጽኣት፥ ፍትሕን ሓቅን ጐደና ዕርቂ ዝሓቶም ረቛሒታት እያቶም ዝብል ሓሳብ ዘቃልሕ መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኒካራጓ ካብቲ ኣጋጢምዋ ዘሎ ማሕበራውን ፖለቲካውን ቅልውላው ንኽትላቐቕ ዘተ ኣማራጺ ዘይብሉ መገዲ ምዃኑ ብኣጽንዖት ኣብ መልእኽቶም ኣመላኺቶም፡ ህዝቢ ሃገሮም ነባሪ ክኸውን ብዘይኽእል ብሓጺር መፍቲሒ ከይታለል ኣተሓሳሲቦም፡ ናይ ዝሳቐይ ህዝቢ ንብዓት ናይ እግዚኣብሔር ንብዓት እዩ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዝፍጸም ጸቕጥን ዝወርድ ግፍዕን መግረፍትን ማእሰርትን ኣብ ኣስገዳድ ስደትን ኣብ ምዕፋንን ጸቕጥን ሕልናን ብፍላይ ገለ ገለ መራኸቡ ብዙሓን ብዝዝርግሕዎ ሓቂ መሳሊ ናይ ሓሶት ሓበሬታ ኣብ መንጐ ህዝቢ ዘህለልዎ ምግምማዕን ኣብ ዝዀነ ይኹን ኢሰብኣዊ ተግባር እግዚኣብሔር እዩ ዝከሓድ፡ ዝዀነ ይኹን ጸረ ሰብኣዊ ተግበር እግዚኣብሔር ምኽሓድ እዩ ይብሉ።
እቲ ብናይ ማናጓ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ካርዲናል ለኦፖልዶ ብረነስ ዝምራሕ ናይ ኒካራጓ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ፥ እቲ ኣብ ፈቖዶ ጐደናታት ኒካራጓ እናሰፍሔ ዝኸይድ ዘሎ ዓመጽን ሁከትን ኣዚዩ ዘተሓሳስብ ካብ ምዃኑ ሓሊፉ ብዙሓት ናብ ሕነ ፈዳይነት ይቕይር ብምህላዉ ኩሉ ናይ ኩሉ ጸላኢ ክኸውንን ዘይምትእምማን እውን የተኣታትው ከምዘሎ ኣብ መልእኽቱ ሓቢሩ፡ ናይ ሓባር ናብ ብሩህ መጻኢ ዘመላኽት ናይ ሓባር ዘተ ክረጋግጽን እዚ ውሑስ ንምግብር ከኣ ናይ መንፈስ ጽንዓት ከምዘድልን ነዚ ምፍጻም እውነተይና ፍቕሪ ሃገር ከምዘለካ ዝሕብር እዩ፡ ሓደ ብቑዕን ሰናይን ናይ ፖለቲካ ኣካል፡ ናይ ኩሉ ዜጋን ናይ መላእ ሃገርን ጥቕሚ ዘቐድምን ስለ እዚ ናይ ሓባር ጥቕሚ ኣበርቲዑ ዝዓዪ እዩ፡ ስለዚህ ናይ ለውጥን ምዕባለን ሰላምን ከይዲ ዘመጻችእን አመላኽት እምበር ናፋቒ ናይ ስልጣን መንበር ኣይኰነ ኢሎም።
እቲ ተኸሲቱ ዘሎ ዓመጽ ዝተመልኦ ጽንኩር ኩነት እቲ ኣብ ዝባንና ዘንበርናዮ ጉልባብ ሸለልተይናነት ክንኣልይ ግድን ዝብል እዩ እሞ ብዘይ ክውልውል ብግልጺ ንሓድ ሕድ ምራኻብን ምድልላይን ኣሕዋት ምዃን የድልይ፡ ሎሚ ካብ ቀደም ብዝያዳ ናብቲ ከም ሓደ ሕዝብን ሓደ ሃገርን ዘቑመና ዕሴታት ብፍላይ ከኣ ናብቶም ክርስቲያናውያን ዕሴታት ክንምለስ ኣገዳሲ እዩ፡ ቤተ ክርስቲያንን ኣገልገልታን ንምጽላም ዝግበር ጻዕሪ መልሱ ጸሎትን ብቓልን ሕይወትን ዝተሰነየ ምስክርነት እዩ ኢሎም።


text:
ኣብ ናይ ትማሊ ዜና ድምጺ ኣመሪካ፡ ሕብረት ኤውሮጳ እናገደደ ንዝመጸ ዝበሎ ፍልሰት ኤርትራውያን ናብ ኤውሮጳ ጠጠው ኣብ ምባል ንምሕጋዝ 122 ሚሊዮን ዶላር ልምዓታዊ ሓገዝ ንምሃብ መደብ ከምዘለዎ ንሮይተርስ ብምጥቃስ ምሕባርና ይዝከር። ወሃቢት ቃል- ሕብረት ኤውሮጳ ሻሮን ዛርብ፡ ሎሚ ናብ ቪኦኤ ኣብ ዝለኣኸቶ መብርሂ፡ እቲ ኮሚሽነር ኤውሮጳ ነቨን ሚሚካ ዝተዛረብዎ ነቲ ኣብ መበል 10 ፕሮግራም ልምዓት ዝቐረበ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ እቲ 122 ሚሊዮን ካብ 2008 ክሳብ ሕጂ ኣብ ዘሎ እዋን ናብ 53.7 ሚሊዮን ዶላር ከምዝነከየ ሓቢራ`ላ።
ኣብ ኤርትራ ክሳብ ሕጂ ዝተተግበሩ ፕሮጀክትታት 41.5 ሚሊዮን ዩሮ ዝተመደበሎም ንሕርሻን ውሕስነት መግብን ዝምልከቱ ምዃኖም ዝጠቐሰት ወሃቢት ቃል`ቲ ሕብረት፡ ኣካል ናይቲ ሓገዝ፡ ሕጽረት ኤነርጂ ኣብ ምቅላል ዝግበር ንጥፈታት፡ ከምኡ`ውን ናብ መስኖኣዊ ሕርሻ ዝጠመተ ምሕያል ውሕስነት መግቢ ምዃኑ ጠቒሳ።
ንመጻኢ ኣብ ዝምልከት ድማ፡ መበል 11 ፕሮግራም ልምዓት ኤውሮጳ ዝሓዞም መደባት ብዝምልከት ዝርርብ ተጀሚሩ`ሎ ኢላ።
እታ ወሃቢት ቃል ኣተሓሒዛ፡ ኣብ`ቲ ናብ ቪኦኤ ዝለኣኸቶ ሓበረታ፡ ሕብረት ኤውሮጳ፡ ኣብ ምምሕያሽ መነባብሮ ህዝቢ ኤርትራ ጭቡጥ ዝኾነ ውጽኢት ንምምጻእ ከም ምፍጣር ዕዳላት ስራሕ ዝበሉ ኤኮኖሚያዊ ድጋፋት ንምግባር ኣብ ምምዕዳው ከምዝርከብ ኣፍሊጣ። እቲ ሰነድ ፕሮግራም፡ ገና ከምዘይተዛዘመ`ውን ወሃቢት ቃል ሕብረት ኤውሮጳ ሻሮን ዛርብ ኣዘኻኺራ`ላ።


text:
ግዱሳት ኤርትራውያን ተቐማጦ ሸፊልድ ንዝኽሪ ናይቶም ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ጥሒሎም ዝሃለቑ ልዕሊ 330 ዝኣኽሉ ንጹሃት ኤርትራውያን ንምዝካርን ብዝወሰድዎ ተበግሶ ንክብሮም ናይ ሽምዓ ምብራህን ካልእን ንቀዳም 30/04/2011 መደብ ኣዳልዮም ኣለዉ። በዚ ምኽንያት ኩሉኹም ግዱሳት ኤርትራውያን ብዘይ ኣፈላላይ ናይ ሃይማኖትን ካልእ ካልኣዊ ውልቃዊ ፍልልያትኩም ኣወጊድኩም ኣብዚ መደብ ክትሳተፉ ብክብሪ ትዕደሙ ኣለኹም።
ኤርትራውያን ተቀማጦ ሎንዶን ንካልኣይ ጊዜ ንዝኽሪ ናይቶም ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝሃለቑ ከባቢ 400 ዝኣኽሉ ንጹሃት ኤርትራውያን ንምዝካርን ንዕኡ ብምምርኳስ ውን ሰፊሕ ዘተ ክካየድ ዝተዳለወ መደብ ንሰኑይ 25 ሚያዝያ ኣብ Abrar House, 45 Crawford Place, Off Edgware Road, London W1 4LP ተዳልዩ ስለዘሎ ኩሉኹም ግዱሳት ኤርትራውያን ኣብቲ ቦታ ክትርከቡ ብትሕትና ነዘኻኽር ። ዝካየደሉ ሰዓት ካብ 2.00 – 6.00 ድ. ቐ እዩ።
ኤርትራውያን ተቀማጦ ሎንዶን ንካልኣይ ጊዜ ንዝኽሪ ናይቶም ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝሃለቑ ከባቢ 400 ዝኣኽሉ ንጹሃት ኤርትራውያን ንምዝካርን ንዕኡ ብምምርኳስ ውን ሰፊሕ ዘተ ክካየድ ዝተዳለወ መደብ ንሰኑይ 25 ሚያዝያ ኣብ Abrar House, 45 Crawford Place, Off Edgware Road, London W1 4LP ተዳልዩ ስለዘሎ ኩሉኹም ግዱሳት ኤርትራውያን ኣብቲ ቦታ ክትርከቡ ብትሕትና ነዘኻኽር ። ዝካየደሉ ሰዓት ካብ 2.00 – 6.00 ድ. ቐ እዩ።
11 ሚያዝያ፡2011 ኣገዳሲ ጻውዒት ኣኼባ ንኹሉ ኤርትራዊ፡ ምእንቲ ናይ ሕልና ዝኽሪ ኤርትራውያን ግዳያት ድርብ ጃምላዊ ሓደጋ ጥፍኣት
ኣብ ማእከላይ ባሕሪ!!!
ንኹሉኹም ኣብ ስደት እትርከቡ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን መንእሰያት ኤርትራ፡
መጸዋዕታ ንኤርትራዊያን ዜጋታት ብዘይ ጾታን ዕድመን ፍልልይ ነዚ ታሪኻዊ መጸዋዕታ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ሳን ፍራንሲስኮ ንዕለት 18/4/2011 ዝጽዋዕ ዘሎ ነቲ ድምጹ ከይ ስማዕ ተዓቢሱ ዘሎ ጭኩን ህዝብና ድምጹ ከነስምዓሉ
ኤርትራውያን ተቐማጦ ስዊስን፣ ጀርመንን፣ ጣልያንን፣ ፈረንሳን፣ከምኡ’ውን ካልኦት ፈተውቲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ኣፍ ደገ ቤት ጽሕፈት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንዕለት 25.03.2011 ሰላማዊ ሰልፊ ክገብሩ ምኻኖም ክንሕበር ንፈቱ።
ዝኸበርኩም ተኸታተልቲ ድምጺ ኣሰና፣ ንሕና ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ እንርከብ ኣዓሩኽ ኣሰና፣ እታ ተስፋ ህዝቢ ኮይና ዘላ ድምጽኹም ድምጺ ኣሰና፣ ዘጋጥማ ዝነበረን ዘሎን ፋይናንሳዊ ጸገም ንምፍታሕ፣ ተበግሶ ወሲድና፣ ዝተፋላለየ መደባት ሰሪዕና፣ ጻዕርታት ካብ ንጅምር ነዊሕ ኮይኑ ኣሎ።
ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ ብኣንክሮ ክከታተሎ ከም ዝጸንሐ። ዝተፈላለየ መንስኤ ዘለዎ ፍልሰት ኤርትራውያን መንእሰያት። ኣብ ጉዕዞ ፍልሰት ስደቶም ክገጥሞም ዝጸንሔ ሽግር ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት።
ኩሉኹም ኤርትራውያን ተቐማጦ ሽወደን ኣብዚ ተጸዊዑ ዘሎ ሰለማዊ ሰልፊ ምእንቲ ፍትሕን ዲሞክራሲን ሰብኣዊ መሰልን ኣብ ዓድና/ኤርትራ/ ክነግስን ክኸብርን ሓቢርኩም ምሳና ክትሳተፉ ብክብሪ ትዕደሙ።
ተሓባበርቲ ሸፋቱ ዝኾኑ ኤርትራውያን ደላሎ ኣሕዋቶም ይዝርፉን የሳቕዩን ስለዘለዉ ብቕልጡፍ ስጉምቲ ክውሰደሎም ይጽውዑ።
ተሓባበርቲ ሸፋቱ ዝኾኑ ኤርትራውያን ደላሎ ኣሕዋቶም ይዝርፉን የሳቕዩን ስለዘለዉ ብቕልጡፍ ስጉምቲ ክውሰደሎም ይጽውዑ።
ንቀዳም 11 ታሕሳስ 2010 ብምኽንያት መበል 60 ዓመታት ኣዋጅ ምኽባር ሰብኣዊ መሰል፡ ሰላማዊ ሰልፊ ክግበር ቆጺርና ኣሎና።
ነቲ ሓደ ግዱስን ተባዕን ኤርትራዊ ተጋዳላይ ‘ኣለና’ ብዝብል ናይ ብርዒ ስም፡ “ ትልሚ፡ ንዘርኢ ክርዳድ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ፡ ብተኸታታሊ ዘቕርቦ ዘሎ ጽሑፍ፡ ብዓረብን ብእንግሊዝኛን ተተርጕሙ ክቐርብ ብዙሓት ተኸታተልትና ርእይቶ የቕርቡልና ኣለዉ።
ክቡራትን ክቡራንን ነበርቲ በይ-ኤያን ከባቢኡን ብመጀመርያ ዕዙዝ ሃገራዊ ሰላምታና ነመሓላልፍ።
„መን ይንገር..? ዝዋዓለ። መን የርድእ..? ዝቐበረ።“ ከምዝብልዎ ስድራና፡ እንሆ ን-ሰንበት ዕለት 26. 09. 2010 ዓ.ም.ፈ.፡ እቶም ንኤርትራውያን ተቐማጦ Nordrhein Westfallen ወኪሎም ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ዝተሳተፉ
ንዕለት 21.11.2009 ኣብ ከተማ ማንሃይም ንዝኽሪ 30 ዓመት ብሃማደኤ ዝፍለጥ ማሕበር ተዳልዩ ዘሎ በዓል፤ ንጥቅሚ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ዘይምቅላሱ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ውጽኢቱ ንመጨፍለቅን መቅዘፍን ዝዓበየን ዝነኣሰን ህዝቢ ኤርትራ ዝውዕል፡ ብስም ኤርትራውያን ንረብሓ ምልኪ ዘውደክድኽን ዝዕልልን ዘሎ ማሕበር እዩ።
ሓንቲ ኤርትራውያን ስደተኛታት ጽዒና ካብ ሊብያ ናብ ኤውሮጳ ዝተበገሰት፡ ዝነቐለትሉ ዕለት ዘይተፈልጠ ጃልባ፡ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣብ ኣህጉራዊ መስመር ምስ በጽሐት ነዳዲ ወዲኣ ጠጠው ኢላ ከምዘላ ‘ሞ ኣብ ናይ ጥፍኣት ሓደጋ ከምዝርከቡ ተሳፈርታ ተደጋጋሚ ናይ ረዲኤት ጻውዒት ይገብሩ ኣለዉ።
ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ከባቢ ፖርትስሚዝ፡ Haslar፡ ኣብ ዝብሃል ቤትማእሰርቲ ዝርከቡ 5 ኤርትራውያን መንእሰያት ብግዴታ ናብ ኤርትራ ናይ ምምላስ ሓደጋ የንጸላልዮም ከምዘሎ ብምጥቃስ፣ ሲቪካውያን ማሕበራት፣ ተቓወምቲ ውድባትን ግዱሳት ወልቀሰባትን ናብ ኤርትራ ካብ ምምላስ ከናግፉዎም ብጥብቂ ኣተሓሳሲቦም።
መንግስቲ ኤርትራ ብሰንኪ ፖለቲካዊ ርእይቶና፡ ንዉላድና ዝኾነ ፊደል ኣማንኤል መንግስ፡፡ ወዲ ሽሞንተ ዓመት ሕጻን፡ ካባና ካብ ወለዱ ፈልዩ፡ ንልዕሊ ሽዱሽተ ዓመትን ፈረቓን ናባና ንከይመጽእ ከልኪልዎ ይርከብ።
ብሃንደበታዊ ጻውዒት ፕረዚደንት ኢሳይያስ ብህጹጽ ዝተጋበአ፡ ካቢኔ ሚኒስተራት፡ ኣመሓደርቲ ዞባታትን ኣዘዝቲ ስሪሒታትን ዝተሳተፉዎ፡ ‘ስሉሳዊ ኣኼባ’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ኣኼባ መራሕቲ ስርዓት ህግደፍ፡ ከምቲ ተመዲቡዎ ዝነበረ፡ ንኻልኣይ መዓልቲ ‘ኳ ከይቀጸለ፡ ስምምዕ ተሳኢኑዎ ፍረ-ኣልቦ ኮይኑ ከምዝተዛዘመ ምንጭታትና ኣፍሊጦም።
በኣማኢት ዝቝጸሩ መንእሰያትን ህጻናትን ነብሰጾራትን ዝርከብዎም ካብ ሱዳን ናብ ግብጺ ብስግረዶብ ክኣትዉ ዝተታሕዙ
ድሕሪ ናይ ኣዋርሕ ማእሰርቲ ኣብ ቐረባ ግዜ ብዘይፍታዎም ናብ ኤርትራ ክጥረዙ መደብ ከም ዘሎ ካብ ካይሮ
ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ከነማሓላልፈልኩም ንፈቱ።
ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኣምባሳደራት ኤርትራ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ብዝገበረሎም ህጹጽ ጻውዒት ብሃንደበት ናብ ኣስመራ ከምዝኸዱ ምንጭታት ሓቢሮም።
ዝኸበርኩም ኣባላት ሰልፊ፡ ሰልፍና ካብ ዘለዎ ግዝያዊ ጸገማት ወጺኡ፡ ተስፋ ኣባላቱ የሐዲሱን፡ ክኸይድ ናይ ኩሉና እምነትን ድልየትን እዩ ኢልና ንኣምን፡፡ ካብ ቀጻሊ ምብትታን ምፍንጫልን ፖለቲካዊ ባህሊ ወጻኢ፡ ተጻዋሪ ሃዋህው ፈጢርና ፡ ናይ ምዉጋን ባህርያትን፡ ዘይምርድዳኣትን ክእለ፡ ሓድሕዳዊ ምትእምማን ክህልወናን፡ መስመር ሰልፊ ናብ ንቡር ክምለስን ምእንቲ፡ እቲ ዝሓሸ መፍትሒ፡ ኩሉ ኣባል ሰልፊ ተርኡ ዝጻወተኡ ሃዋህው ክፍጠር፡ ቅዋም ሰልፊ ብዝፈቕዶ መሰረት ህጹጽ ጉባኤ ሰልፊ፡ ክካየድ፡ ጻዊዒትና ነቕርብ፡፡
ሰመረ ከሰተ
ሙሴ ኤፍረም
ገብሬል ሓጎስ
ተስፋይ ብርሃነ


text:
ዳኒኤል ኦርቴጋን ሮሳሪዮ ሙሪሎን ዝደለዮ ዋጋ ይሕተት ኦርቴያ ንመበል ራብዓይ ግዜ ፕሬዝዳንት ኒካራጓ ኮይኖም ክምረፁ ልዑል ፃዕሪ ይገብሩ አለዉ ። መስዚ ተተሓሒዙ ኣብ ልዕሊ ማሕበረሰብ ፣ ጋዜጠኛታት፣ ነቀ፟ፍትን ተቃ፟ወምቲ ፖለቲካን ሰፊሕ ናይ ምፍርራሓትን ምግልዓትን ወፍሪ ይፍፅሙ ኣለዉ ።
ነፃ ፕረስን ኣብ ድህረ-ገፃት ዝግበሩ ነቀ፟ፌታትን ንምዕፋን ተሓሲቡ ዝተዳለዉ ሕግታት ደንጊጎም ፤ ካብ ደገ ሓገዝ ገንዘብ እናተገብረሎም ንዝሰርሑ ትካላትን ኣብያተ ንግዲ ከምናይ ደገ ወኪላት ኮይኖም ክቁ፟ፀሩን እዚ ድማ መንግስቲ ፋይናንሳዊ ምንቅስቃ፟ሶም ንኽቆፃፀሮ ከምዝሕግዞ ፤ ከምኡ'ውን ብግልፂ ዘይተቀ፟መጠ ዝርዝር ገበን ብጥቅ፟ልሉ “ኣብልዕሊ መንግስቲ ብዘለዎ ፅልኢ ተበጊሱ ገበን ንዝፈፀመ ” መንግስቲ ነቲ ናይ ዕድመ ልክዕ ማእሰርቲ ዝብይን ሕጊ ኒካራጓ ኣመሓይሹ ንኽቅ፟ፅል ገይሩ ።
ኦርቴጋን ሙሪሎን ዝቆፃፀርዎ ቤት ምኽሪ ቦርድ መረፃ እታ ሃገር ነቶም ቀንዲ ተቃ፟ወምቲ ፓርትታት ሕጋዊ ፍቃ፟ዶም ብምእጋድ ኣብቲ ዝካየድ መረፃ ንኸይሳተፍ ከልኪሉ ፤አባላቶም ተኣሲሮም ፣ ተንገላቲዖም፣ ኣብቲ መረፃ ከይወዳደሩ ኣብ ዘይሕጋዊ ምስጋር ገንዘብ ተዋፊሮም ጥቅ፟ምን መሰልን ማሕበረሰብና ክሃስዩ ተረኺቦም ዝብል ምስምሳት ብምፍጣር ክኽሰሱ ወይውን ብዘይ ምኽንያት ክእሰሩ ይገብር ።
ኦርቴጋን ሙሪሎን ኣብ ስራሕ ፈፅምቲ መንግስቲ ፣ኣፈፀምቲ ሕጊ ፣አብ ፍትሕን ኣፈፀምቲ መረፃን ብምእታው ዴሞክራሲ ኒካራጓ ከቢድ ግፍዒ ይፍፅሙ ኣለዉ። ነዚ ተግባሮም ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ 19 አፈፀምቲ መረፃን ሰበስልጣናት ፖለቲካ ፓርትን ክልከላ ቪዛ ኣንቢሩ ።
“ንዝሓለፉ ሰለስተ ኣዋርሕ ፕሬዝዳንት ዳንኤል ኦርቴጋን ብዓልቲ ቤቶምን ምኽትል ፕሬዝዳንትን ሮዛርዮ ሙሬሎ እቲ ንነዊሕ እዋን ዝበሓትዎ ስልጣኖም ከቀ፟ፅሉ ንዝገብርዎ ምንቅስቃ፟ስ ብኣንፅሩ ዝንቀሳቀ፟ሱ ንልዕሊ ደርዘን ዝኾኑ ሕፁያት ተነሓናሕቲ ፣ ጋዜተኛታት ፣ተምሃሮን ወነንቲ ኣብያተ ንግዲን ካብ ዝገብሩዎም ምፍርራሓትን ማእሰርትን ብተወሳኺ ሰራሕተኝታት ዘይመንግስታዊ ትካላት ፣ ተጣበቅ፟ቲ ሰብኣዊ መሰላትን ተነሓናሕቲ ኣባላት ፖለቲካ ፓርትታት ኣብቲ ሕዳር 7 ዝካየድ መረፃ ንኸይሳተፉ ምኽልካልን ዝበሉ ተግባራት ክፍፅሙ ፀኒሖም'ዮም ።” ኢሎም ውሃቢ ቃ፟ል ሚኒስትር ጉዳይት ወፃኢ ኔድ ፕራይስ ብፅሑፍ ኣብ ዝደድዎ መግለፂ ።
“ እዚ ናይ ሎሚ ክልከላ ነቲ ቅድም ክብል ዳኛታትን ዓቀብቲ ሕግን ስድረኦምን ሓዊስ ኣብ ልዕሊ 150 ሰባት ዝወረደ ክልከላ ቪዛ ስዒቡ ዝተዋህበ እዩ ።እዚ ክልከላ ቪዛ ብዝኾነ መገዲ ዴሞክራሲ ንምድኻም ወይውን ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት ንዝተሳተፉ ፤ ንኣብነት ተቃ፟ውሞኦም ብሰላማዊ መገዲ ዝገልፁ ሰባት ንምዕፋን ዝፍትኑ ኒኳራጓውያን ዝምልከት እዩ። እዚ ንስድረኦም 'ውን ዝምልከት እዩ ”ኢሎም ። እቶም ውሃቢ ቃል ወሲኾም “ እዚ ስጉምቲ መንግስቲ ኦርቴጋን ሙሬሎን ኣብ ልዕሊ ዴሞክራሲ ዘውረዶ ሓደጋ ተሓታትነቶም ንምርኣይ ዘለና ቁሩብነት ዘርኢ እዩ ። ኣብ ኣሜሪካ ተቀባልነት የብሎምን ”ኢሎም።


text:
Radio Erena: 10 May 2015
ማሕበር ሃገራት ዓረብ፣ ናይ ገዛእ ርእሱ ወተሃደራዊ ሓይሊ ከቕውም ምዃኑ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ሳምሕ ሹክሪ ኣብ ኤርትራ ዑደት ኣብ ዘካየደሉ እዋን ገሊጹ።
እቲ ሚኒስተር ምስ ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ተራኺቡ ንሃገሩ ኣብ ዝምለሰሉ ዝነበረ እዋን ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ ኣብ ሃገራት ዓረብ ዝረአ ዘሎ ውሽጣዊ ጸገማት ንምፍታሕ፣ ማሕበር ሃገራት ዓረብ ድልዱል ወተሃደራዊ ዕጥቂ ዝወነነ ሓይሊ ከምዘድልዮ ሓቢሩ።
ሚኒስተር ሹክሪ ኣብ መግለጺኡ፣ ኣብ የመን ዘሎ ቅልውላው ሓደ ኣብነት’ዩ ድሕሪ ምባል፣ የመን ናብ ንቡር ጸጥታን ሰላምን ክትምለስ ናይ ግድን ወተሃደራዊ ምትእትታው ጎረባብቲ ሃገራት ከምዘድለየ ሓቢሩ።
እዚ ማሕበር ሃገራት ዓረብ ዘቑሞ ወተሃደራዊ ሓይሊ ብብዝሒ ሰራዊት ኮነ ዕጥቂ፣ ካብ ኔቶ ብዕጽፊ ዝዛይድ ኮይኑ፣ ማእከላይ መዓስከሩ ኣብ ግብጺ ከምዝኸውን ተፈሊጡ።
ነዚ ብግብጺ ዝቐረበ ምቛም ሰራዊት ማሕበር ሃገራት ዓረብ፣ ኩወይት፣ ኢማራት ዓረብ፣ ስዑዲ ዓረብን፣ ዮርዳኖስን ብኡ ንብኡ ክቕበልኦ እንከለዋ፣ ምስ ኢራን ጥቡቕ ዝምድና ከምዘለወን ዝንገረለን ዒራቕን ሶርያን ግን ተቓውሞአን ኣስሚዐን ኣለዋ።
ኣቦ ወንበር ማሕበር ሃገራት ዓረብ ብወገኑ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፣ ድሮ ግብጺ፣ ሞሮኮ፣ ስዑዲ ዓረብን፣ ሱዳንን ሰራዊተን ክልእካ ተሰማሚዐን ምህላወን ኣፍሊጡ።
=======================


text:
ዶ/ር ተስፋይ ኣርዓዶም ኣብ ቦስተን ኣብ ዝርከብ ሮክስበሪ ኮሚኒቲ ኮለጅ ፕሮፌሰር ስነ-ልቦና`ዩ።
እዚ ብሰንኪ ለበዳ ቫይረስ ኮሮና ዝትግበር ዘሎ ኣብ ገዛ ምዕጻው፡ብፍላይ ኣብዚ ማሕበረሰብና ክርኣይ ዝኽእል ማሕበራዊ ኾነ ስነ-ልቦናዊ ጸቕጢ፥ ዝተፈላለየ ኣሉታዊ ስምዒታት ከስዕብ ከምዝኽእል ይገልጽ።
እንተኾነ ነቲ ዘይንቡር ዝመስል ከም ንቡር ወሲድካ ኣብቲ ክትቆጻጸሮ ትኽእል ጥራይ ኣተኩርካ ምኻድ ሓደ ስነ-ልቦናዊ ፍታሕ ምዃኑ ይመክር።
" ተወሺብካ ማለት ካብ ሕብረተሰብ ተነጺልካ ማለት ኣይኮነን"። ምስ ኣዕርኹትን ቤተሰብን ብምድውዋልን ብዝተፈላለየ ዘመናዊ ተክኖሎጂ ተጠቒምካ ምውሳእን ሓደ ክግበር ዝኽእል ማሕበራዊ መራኸቢ ምዃኑ`ውን ይጠቕስ።
ከምኡ`ውን ኣብ ስድራቤታት ክርኣይ ዝኽእል ሓደስቲ ተርእዮታትን ኣተኣላልዮኦምን ዝምልከት ኣዘራሪብናዮ`ለና፥ ካልኣይ ክፋል ቃለ መጠይቕ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
መትሮፖሊታን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ምስሪ ምስ ፓትርያርክ እንጦንዮስ ኣብ ኣስመራ ተራኺቦም
መትሮፖሊታን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ምስሪ ምስ ፓትርያርክ እንጦንዮስ ኣብ ኣስመራ ተራኺቦም
ክቡራን ሕዝበ-እግዚኣብሔርን ውሉደ-ክህነትን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ፥
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ግንቦት፥ መትሮፖሊታን ሊቀ ጳጳስ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ምስሪ ዝመርሕዎ ጉጅለ፥ ምስ 3ይ ፓትርያርክ ቅዱስ ኣቡነ እንጦንዮስ ኣብ ኣስመራ ተራኺቦም። ብተወሳኺ፥ ፓትርያርክ እንጦንዮስ፥ ብኹነታት ጥዕናኦም ደሓን ከምዘለዉ’ውን ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ኣብ ቤተ ክርስቲያን ተዋሕዶ ን10 ዓመታት ከቢድ ዕንወት፥ ውግዘት፥ ማእሰርቲ፥ ምፍልላይን ሕጊ-ኣልቦነትን ነጊሱ ከምዝጸንሐ ዝፍለጥ ኮይኑ፥ መደብ እግዚኣብሔር ኮይኑ ግና ኣብ ወርሒ መስከረም 2014 ብተበግሶ ሥምረት ገዳማት ኤርትራ ዝጀመረ ምግላፍ ዘይሕጋዊ ምምሕዳር ኣቶ ዮፍታሄ ድሜጥሮስን ቀሺ ሃብቶም ርእሶምን፡ ሓድሽ ኵነታትን ኣንፈትን ከም ዝተፈጥረ ዝዝከር እዩ።
ን10 ዓመታት ዝኣክል ሕቶ መንበረ ጵጵስና ሰሜን ኣሜሪካ’ውን ንጹርን ዘየማትእን ኮይኑ እዩ ጸኒሑ። ንሱ ድማ፥ ዝተጣሕሰ ቀኖና ቤተክርስቲያን ተዋህዶ ናብ ንብሩ ይመለስ፥ ፓትርያርክ እንጦንዮስ ናብ ቦታኦም ተመሊሶም ንቤተ ክርስቲያን ተዋህዶ ይምርሕዋ ዝብል እዩ። እዚ ምስ ዝኸውን እዩ ቤተ ክርስቲያን ተዋሕዶ ብሓዋርያዊ መሪሕነትን ስምረት ክትነብር ትኽእል።
ሕጂውን ኣብ ሕጊ፥ ጽድቅን ሓቀኛ ፍቕርን ዝተመሥረተ ወግዓዊ ዕርቂ ኣብ መንጎ ቅዱስ ፓትርያርክ እንጦንዮስን ጳጳሳትን ንኽትግበር መልእኽትና ነመሓላልፍ።
መንበረ-ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት ሰሜን ኣሜሪካ፥ ኤውሮጳን ማእከላይ ምብራቕን
13 ሰነ 2015 (፮ ሰነ ፳፻፯ ዓ.ም ግእዝ)


text:
Eritrean Embassy, South Africa: ጸብጻብ ሰሚናር ኣምባሳደር ሳልሕ ዑመር ንኤርትራውያን ነበርቲ ኣንጎላ
ሰሚናር ኣምባሳደር ሳልሕ ዑመር ንኤርትራውያን ነበርቲ ኣንጎላ
ብዕለት 22 ጥሪ 2016፣ ኣምባሳደር ሃገረ ኤርትራ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃን ሃገራት ዞባ ደቡባዊ ኣፍሪቃን ኣቶ ሳልሕ ዑመር፣ ብመንግስቲ ኤርትራ ብዝተዋህበ መምርሒ መሰረት፣ ናብ ኣንጎላ ብምንቅስቓስ ንኩነታት ናይቶም ኣብ ኣንጎላ ዝነብሩ ኤርትራውያን ንምክትታልን ብሰንክ’ቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ኣንጎላ ዝተራእየ ሃንደበታዊ ለበዳ ሕማም Yellow Feverን ሳዕቤናቱን ብቐረባ ንምክትታልን ንምጽናዕን፣ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ሚኒስትሪ ጥዕናን ወጻኢ ጉዳያትን ካልኦትን ርክባትን ንምክያድን ዝዓለመ ምብጻሕ ፈጺሙን፣ ብዕለት 23 ጥሪ 2016 ድማ፣ ንኤርትራውያን ነበርቲ ኣንጎላ ሰሚናር ኣካዪዱን።
ኣብቲ ንኤርትራውያን ነበርቲ ኣንጎላ ዘቕረቦ ሰሚናር፣ ኣምባሳደር ሳልሕ ዑመር፣ መንግስትን ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃን ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ዝተራእየ ለበዳዊ ሕማም Yellow Feverን ሳዕቤናቱን ብቐረባ ክከታተልዎ ከምዝጸንሑን፣ ዕላማ ዑደቱ ድማ ብመንግስቲ ኤርትራ ተመዚዙ፣ ንኩነታት ኤርትራውያን ኣብ ኣንጎላ ብቐረባ ንምክትታልን ኣብ ምግታእ እቲ ለበዳን ኣብ ምእላዩን ኣድላዪ ስጉምቲ ንምውሳድ፣ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት መንግስቲ ኣንጎላ፣ ሚኒስተር ጥዕና ኣንጎላን ቀዋሚ ጸሓፊ ሚ/ጉዳያት ወጻኢ ኣንጎላን፣ ከምኡ’ውን ሰበ-ስልጣን ትካል ው.ጥ.ዓ. WHO ካልኦትን ርክባት ምክያዱን ንኣኼበኛ ኣብሪሁ። ብዛዕባ’ቲ ሕማም ክገብርዎ ዝግባእ ጥንቃቐታት ድሕሪ ምዝኽኻር፣ ክኽተቡን፣ ከም ረስኒ፣ ሕማም ርእሲ፣ ቅርጥማት፣ ምዕጻው ሸውሃትን ተምላስን ዝኣመሰሉ ምልክታት ምስ ዘርእዩ፣ ተቐላጢፎም ናብ ሕክምና ከኸዱ ከም ዘለዎምን ኣተሓሳሲቡ። ብድሕር’ዚ ኣምባሳደር ሳልሕ፣ ኣብቲ ለበዳዊ ሕማም ዝተራእየሉ እዋን፣ ብኤርትራውያንን ብማሕበረ-ኮምን ዝተራእየ ብኣብነት ዝጥቀስ ቅልጡፍ ምውህሃድን ምትሕግጋዝን ብምምስጋን፣ ኣብ ቀጻሊ እዋናት ድማ ውዳቤ፣ ምውህሃድን ጥርናፈን ብምሕያል ብዝለዓለ ናህሪ ንኽቕጽልዎ ተላቢዩ። ብተወሳኺ ኣምባሳደር ሳልሕ ንተሳተፍቲ፣ ብወገን ኤምባሲ ኤርትራ ነቲ ኩነታት ብቐጻልን ብቐረባን ከም ዝከታተሎን፣ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት እናተራኸበ ኣድላዪ ስጉምታት ክወስድ ምዃኑን ኣረጋጊጹሎም።
ቀጺሉ ኣምባሳደር ሳልሕ ዑመር፣ መርማሪት ኮሚሽን ው.ሕ ሃገራት ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ብዝብል ሽፋን መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ህዝባን ዘቕረቦ መሰረት-ኣልቦ ክስን ጸለመን ኣመልኪቱ፣ ነቲ ኮሚሽን ዘቕረቦ ኣብ ሓሶትን ፈጠራን ዝተመርኮሰ ክስታት፣ ብትርን ብሃገራዊ ኒሕን መትከልን ብምቅዋም፣ ህዝቢ ቅኑዕ፣ ውድዓውን እዋናውን ምስክርነት ዝሓዘ መልእኽታት ብኢ-መይልን ብቡስጣን ብምልኣኽ ንምፍሻሉን ንምቅልዑን ዝገበሮ ወፍሪ ዕዉትን ኣዕጋብን ምንባሩ ኣብሪሁ። ብፍላይ ኤርትራውያን ነበርቲ ኣንጎላ፣ ኣብዚ ሃገራዊ ናይ ንጡፍ መኸተ ወፍሪ፣ ንዘለዎም ብድሆታት፣ ጻዕቂ ስራሕ፣ ናይ ፋሕ ዝበለ መነባብሮን ዝርግሐን ጸገማት፣ ድሉው ቀረብ (Acess) ናይ ኢንተርነት ዘይምህላውን ርሕቀትን፣ ወዘተ ሰጊሮም፣ እቲ ካብኦም ትጽቢት ዝግበረሉ ኣበርክቶ ምግባሮም ዕዉትን ዝነኣድን ምዃኑ ኣረጋጊጹሎም። ንቐጻሊ ድማ ብተጻባእቲ ኤርትራ ንዝዋፈሩ ናይ ጸለመ፣ ዕንወትን ምድኻምን መደባት ብኣጋ ብምልላይ፣ ብጽንዓትን ንጥፈትን ንምምካት ብዝለዓለ ውዳቤ፣ ናህርን ተዓጻጻፍነትን ክሰርሑ ለበዋ ኣቕሪቡ። ኣተሓሒዙ ኣብ ግንቦት 24 2016 ኣብ ዝበዓል ጽንብል መበል 25 ብሩራዊ ኢዮቤልዩ ናጽነት ኤርትራ ናብ ሃገርና ብምኻድ ኣብቲ ጽንብል ምስትፍ ኣገዳስነቱ ብምሕባር፡ ኣብ ዘዘለዉዎ ሃገር’ውን በቲ ዝግብኦ ድምቀትን ዕብየትን ንምጽንባል፡ ኩሉ ዘድሊ ምቅርራባትን ጎስጓሳትን ንኽጅመር ኣተሓሳሲቡ።
ኣስዒቡ ኣምባሳደር ሳልሕ፣ ንህሉው ኩነታት ሃገር፣ ብፍላይ ከኣ ንኣኼባ ካቢኔ ሚኒስተራትን ምቕያር ወረቐታዊ ባጤራ ናቕፋን ኣመልኪቱ ሰፊሕን እዋናውን መግለጺ ኣቕሪቡ። ሚኒስተራት ናይ 2015 ዓ.ም መደባት መንግስቲ፣ ደቂቕን ዝርዝራውን ገምጋም ድሕሪ ምክያድ፣ ናይ 2016 ዓ.ምን ኪኖኡን ዘሎ ውጥን ስራሕ ምውጽኡን፣ ብካቢኔ ሚኒስተራት ፍሉይ ኣተኩሮ ዝተገብረሉ፣ ንዓቕሚ ሰብ ኤርትራ ብግቡእ ብምግምጋም፣ ኣብ ኣመዳድባ ጽጹይ መጽናዕቲ ብምክያድ፣ ሰባት ብሞያኦም ኣብ ዘድምዑሉ ቦታ ምምዳብ ቀዳምነት ከምዝወሃቦን ከምኡ’ውን ጉዳይ ውሕስነት መግብን ባጀትን ምትዕርራይ ደሞዝን ካልእን ምንባሩ ጠቒሱ።
ንምቕያር ወረቐታዊ ባጤራ ናቕፋ ኣመልኪቱ ኣምባሳደር ሳልሕ፣ ምቕያር ባጤራ ዓቢ ወጻኢታት ዝሓትት፣ ኣገዳስን እዋናውን ሕቶ ምዃኑ ድሕሪ ምሕባር፣ ነዚ ምቕያር ዝደረኹ ውድዓውያን ምኽንያታት ብዝርዝር ኣብሪሁ። ገለ ካብኦም ክብሪ ወይ ናይ ምግዛእ ዓቕሚ ናይ ዝጸንሐ ባጤራ ኣዝዩ ታሕቲ ምውራዱ፣ ዘይሕጋዊ ንግዲ (ሓዋላ) ብምስፍሕፍሑ፣ ናይ ምትምያን ሓደጋታትን፣ ናይ ባንክ ኣገባባትና፣ (Banking System); ድሒሩ ምጽንሑን፣ ክመሓየሽን ክሕይልን ስለዘለዎን፣ መንግስታዊ ናይ ምቁጽጻር ዓቕሚ ብምዕባይ፣ ቁጠባዊ ዕቤትን ምትዕርራይን ብምግባር ንቑጠባ ኤርትራ ንምሕያልን ንምውንጫፍን ዝዓለመ ምንባሩ ድሕሪ ምግላጽ መድረኽ ንርእይቶን ሕቶን ከፊቱዎ።
ተሳተፍቲ ሰሚናር ብኣምባሳደር ሳልሕ ብዝተዋህቦም መግለጺ ዕግበት ከም ዝተሰምዖምን፣ ኣምባሳደር ሳልሕ ድሕር’ቲ ዘጋጠመ ለበዳ፣ ንኩነታት ኤርትራውያን ዜጋታት ነበርቲ ኣንጎላ ብቐረባ ንምክትታልን ንምዕዛብን፣ ከምኡ’ውን ንምግታኡን ንምቁጽጻሩን ኣድላዪ ስጉምታት ንምድህሳስን ቀልጢፉ ናብ ኣንጎላ ምምጽኡ፣ መርኣያ ናይቲ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ዜጋታቱ ዘለዎ ኣኽብሮትን ተገዳስነትን ብምዃኑ ሓጎሶም ገሊጾም። ኣብ ምሕያልን ምጉስጓስን ማሕበረ-ኮም ኤርትራ ኣብ ኣንጎላ ብዓቢኡ፣ እቲ ዕማም ናይ ዜጋታት’ኳ እንተኾነ፣ ከምዚ ሕጂ ኣብ ምምእዛንን ምክትታልን ኩነታት ህዝቢ፣ ኤምባሲ ተርኡ ዓቢ ስለዝኾነ ብቐጻሊ ክመላለሰናን ክበጽሓናን ከጎሳጉስን ጽቡቕ ኢዩ፣ ዝብሉ ርእይቶታት ኣቕሪቦም።
ኣምባሳደር ሳልሕ ብተሳተፍቲ ኣኼባ ንዝቐረቡ ሕቶታት መሊሱን ንርእይቶታት ሰሚዑን።
ኣብ መወዳእታ፣ ዘጋጠመ ናይ ሕማምን ሞትን ሓደጋ፣ ጠንቁ ብሰንኪ ትሑት ኣፍልጦን ግቡእ ሓበሬታ ዘይምህላውን፣ ናይ Yellow Fever ክታበት ከይወሰድካ ናይ ክታበት ወረቐት ኣስሪሕካ ብምምጻእ ንህይወትካ ከም ኣብ ዋጋ-ዕዳጋ ምእታው ስለዝቑጸር ንክኽተቡ ደጊሙ ተላቢዩ። ንኹሎም ኤርትራውያን ነበርቲ ኣንጎላ፣ ኣንጻር ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ንዝቐንዑ ተጻብኦታት ኣብ ምምካት ንዘካይድዎ ቃልሲ ክብ ከብሉ ብምጽዋዕ ንጽንብል መበል 25 ዓመት ብሩራዊ ኢዪበልዩ ምቅርራባት ክጅመርን ክጻፈፍን ብምዝኽኻር ኣኼባኡ ዛዚሙ።
ብተወሳኺ ብዕለት 27 ጥሪ 2016 ኣምባሳደር ሳልሕ ዑመር ምስ ኣካያዲት ኣካል ማሕበረ-ኮም ኤርትራውያን ምስ ኮሚቴ ምትሕግጋዝን ተራኺቡ፣ ኣብ ውዳበን ጎስጓስን ክጻወቱዎ ዝግባእ ኣገባብን ተራን ብዝርዝር ብምብራህ፣ ንዝስከምዎ ሓላፍነት ብዕቱብ ከተግብሩን፣ ኣብ ኣንጎላ ካብ ከተማ ሉዋንዳ ወጻኢ ናይ ዝነብሩ ኤርትራውያን ብዝሕን ዝተዋፈሩሉ ሞያን ከጽንዑን ናይ ዘጋጥም ዘሎ ቁጠባዊ ቅልውላው ሳዕቤን ተረዲኦም፣ ብዝተሓተ ደረጃ ዓቕሚ እውን ይኹን ናይ ምውህላል ባህሊ ከሐይሉን፣ ርእሰ-ማሎም ኣብ ሃገሮም ከውፍሩን፣ ኣብ ባንክታት ኤርትራ ናይ ተጠራቓሚ ሕሳብ ክኸፍቱን ከዋህልሉን ኣዘኻኺሩ።
ዓወት ንሓፋሽ!


text:
አስተንትኖ ቅዱስ አቦና ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ብምኽኒያት ዓመተ ቅዱስ ዮሴፍ
ቀዳማይ ክፋል
ዝኸበርኩም አቦታት አዴታት አኅዋትን አኃቲን ከምዝፍለጥ ቅዱስ አቦና ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮ፡ እዚ ዓመት እዚ ዓመተ ቅዱስ ዮሴፍ ንኽኸዊን ከምዝዓወጁ ብዝተፈላለየ መንገዲ ሰሚዕና አለና።
እዚ ዝስዕብ ጽሑፍ እምበአር ካብቲ ቅዱስ አቦና ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ነዚ ዓመት እዚ ዓመተ ቅዱስ ዮሴፍ ንኽኸዊን ዝአወጅዎ ዘቅረብዎ ጽሑፍን ትምህርቲን ዝተወስደ ኢዩ። እግዚአብሔር አምላኽና ብአማልድነትን ሓለዋን ቅዱስ ዮሴፍ ብሓቂ አብነቱ ብምኽታል ትሑታት፡ ተአዘዝቲን መፍቀርቲን ኮይና እንርከበሉ ዓመት ይግበረልና።
እቶም ክልተ ወንጌላውያን ብዛዕባ ቅዱስ ዮሴፍ ዝትርኹ ማቴዎስን ሉቃስ ኢዮም። ብዛዕባ ቅዱስ ዮሴፍ ቁሩብ ኢዮም ዝዛረቡ እንተኾነ እንታይ ዓይነት አቦ ከምዝነበረን እቲ ዝተዋህቦ ተልእኾ እንታይ ከምዝነበረን ግልጺ ይገብሩልና።
ንሱ ሓደ ትሑት ፀራባይ ከምዝነበረ “እዚስ ወዲ እቲ ፀራባይዶ አይኮነን፧ ማቴ. 13,55” አዲኡ ማሪያም ንዮሴፍ ተሓጽያ ኸላ” ማቴ.1፡18 ብምባልውን ሕፁይ ማሪያም ከምዝነበረ፡ ከምኡውን ቅዱስ ዮሴፍ ጻድቕ ከምዝነበረ፡ ማቴ.1:19 ኩሉ ግዜ ነቲ እግዚአብሔር ብሕልሚ ዝህቦ ተልእኾ ንኽስከም ቅሩብ ከምዝነበረ ቅዱስ መጽሓፍ ይገልጸልና። ናብቲ ኩሉ ዝበሎ ኸአ ብእምነት ተጋዐዘ። ዮሴፍ ካብ ድቃሱ ተንሢኡ መልአኽ እግዚአብሔር ከም ዝአዘዞ ገበረ” ይብለና።
ቅዱስ ዮሴፍ ድኅሪ ነዊሕን ግሉልን ጉዑዞ፡ ካብ ናዝሬት ናብ ኢየሩሳሌም እቲ መሲሕ አብቲ ማኅደር አጋይሽ ሥፍራ ስለዝሰአነ አብ መብሊዒ ማል ክውለድ ረአየ። ሉቃ.2,7 አብዚ ናይቶም ጋሶትን ሉቃ. 2:8-20 ሰብ ጥበብን ማቴ.2:1-12 ምስክርነት ንርኢ። እዚኦም ማዕረ ማዕረ ንሕዝቢ እስራኤልን ንሕዝቢ ዘይአመንቲ ይውክሉ።
ቅዱስ ዮሴፍ ሕጋዊ ሓላፍነት ናይ አባትነት ናይ ክርስቶስ ሕፃን ክወስድ ክስከም ትብዓት ረኸበ። ነቲ እቲ ካብአ ዚውለድ ብመንፈስ ቅዱስ ስለ ዝኾነ ንሕጽይትኻ ማሪያም ምውሳድ አይትፍራህ። ወዲ ክትወልድ እያ ንሱ ኸአ ንሕዝቡ ኻብ ኃጢአቶም ኬድኅኖም እዩ እሞ ስሙ ኢየሱስ ክትብሎ ኢኻ። ዝብል ቃል አምላኽ ክአ ብጥሕትና ክእዘዝ ተረኽበ። ድሕሪ 40 መዓልቲ ምላዱ ምስ ማሪያም ናብ እግዚአብሔር ከከወፍዩዎ አብ ቤተ ጸሎት ተረኽቡ። ብተአምራት ከአ ነቲ ብዛዕባ ማሪያምን ክርስቶስ ሕጻንን ስምዖን ዝተነበዮ ትንቢት ክሰምዕ ክኢሉ። ሉቃ. 2: 22-35
ንክርስቶስ ካብ ሄሬዶስ ንምክልኻል፡ ብስደት አብ ግብጺ ተቐመጠ፡ ”ሄሬዶስ ነዚ ሕፃን ኪቐትሎ ይደሊ አሎ እሞ ተንሥእ፥ ነዚ ሕፃንን ነዲኡን ኂዝካ ናብ ግብጺ ህደም።” ማቴ.2 :13-18፡ ናብ ዓዱ ምስተመልሰውን ኣብታ ኻብ ገሊላ ነቢይ ከም ዘይትንሥእ ክትርኢ ኢኻ፧” ዝተባህላ ንእሸተይ ዓዱ ናዝሬት ብሕቡእ ተቐመጠ። ካብታ ገዝኡ ዝኾነ ቤተልሄም ካብ ኢየሩስዳሌም ርሒቑ ተቐመጠ። አብቲ ናብ እየሩሳሌም ዝገበሮ ጉዑዞ እቲ ወዲ 12 ዓመት ክርስቶስ ሕፃን ምስጠፍኦም ንሱን ማሪያምን ብዙሕ ተሸገሩ፡ ንሱ ግና ብዘደንቅ አገባብ አብ መንጎ ቤት መቅደስ፣ አብ ማእከል መምህራን ተቀሚጡ፥ ክሰምዖምን ኪሓቶምን ከሎ ረኸብዎ”- ሉቃ. 2: 41-50 ድሕሪ ማሪያም አደ አምላኽ ወላ ሓደ ቅዱስ አብቲ ናይ ቤተክርስቲያን ቦታ ከም ቅዱስ ዮሴፍ ቦታ ዝሓዘ የልቦን።
አብ ልዕሊ እቲ አብ ወንጌል እንረኽቦ ናይ ቅዱስ ዮሴፍ አብ ናይ ድኅነት ዘለዎ ተሳትፎን ቦታን፡ ቅዱስ ዮሴፍ አብ ቤተክርስቲያና ሓደ ዓቢ ቦታ ሒዙ ይርከብ። ዝተፈላለዩ ጳጳሳትና ንቅዱስ ዮሴፍ አቦ ወይ ጽላል ናይ ካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን – አቦ ወይ ጽላል ናይ ሰራሕተናታት- ቅዱስ ርእሰሊቃነ ጳጳሳት ፓውሎስ ካልአይ “ጋሳ ወይ ሓላዊ መድኅን” አመንቲውን ንቅዱስ ዮሴፍ “ጽላል ናይ ሕጉስ ሞት ኢሎም ይጽው ዕዎ። ስለዚ ሎሚውን ቅዱስ አቦና ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ድሕሪ 150 ዓመት፡ አብ 8 ታኅሣሥ1870 ፒዮስ፡ አቦ ወይ ጽላል ናይ ካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን ተባሂሉ ካብ ዝእወጅ፡ ሎሚ ድሕሪ 150 ከምቲ ክርስቶስ ጎይታና፦ “አቱም ዉሉድ አትማን፥ አፍ ካብ ምልአት ልቢ ይዛረብ እዩ እሞ” ማቴ. 12:34 ከምዝበለ አነዊን ብዛዕባ እዚ ዘደንቕ ስእሊ ቅዱስ ዮሴፍ – ናይ ነፍሲ ወከፍና ኩነታት ዝቐረበ – ግላዊ ሓሳባተይ ገለ ከካፍለኩም ይደሊ ይብሉ ቅዱስ አቦና ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮ።
እዚ ድሊየትን ሃረርታን እዚ ካብዚ ወሪዱና ዘሎ ዘስካሕክሕ ናይ ቅልውላው ወርሓት ማለት ናይ ፓንደሚክ (covid 19) ዝነቀለ ኢዩ ይብሉ፡ ቀጺሎም ቅዱስ አቦና ሕይወትና በቶም ብዙሕ ግዜ ዝተረስዑ: አብቲ ቀዳማይ ገጽ ወይ አርእስቲ ናይ ጋዜጣኛታት ዘይረአዩ ተራ ሰባት ተደጊፋ ትርከብ። ብዘይ ምጥርጣር ሎሚ አብ ታሪኽና ወሳኒ ዝኾነ ፍጻሜ ተጻሒፉ ይብሉ። ዶካትር – ነርስታት – ናይ ሱፐር መርካቶ ሰራሕተኛታት – አብ ጽሪየት ዝሰርሑ – አብ መጋዓዝያ ዝሰርሑ – አብ ምኽባር ሕጊ ዝሰርሑ – ካህናት – ደናጊል ብዙሓት ካልኦትን ወላሓደ እኮ ንበይኑ ገዛእ ርእሱ ከድሕን ከምዘይክእል ተረዲኡ እናበሉ ይገልጹ።
ቀጺሎም ክንደይ ሰባት እዮም መዓልታዊ ብትዕግስቲ ብዘይፍርሃት፡ ተስፋ ብምግባር እቲ ዘለዎም ፍርሂ፡ ራዕዲ፡ ከየርአዩ ብሓላፍነት ዘገልግሉን፡ ዘገልግሉ ዘለዉን፧ ክንደይ አቦታት፡ አዴታት፡ አቦ ሓጎታት፡ አደ ዓባያት፡ መማህራን ኢዮም ንደቃትና መዓልታዊ ክምስታ ብምሃብን ብምርአይን፡ ነቲ አጋጢሙ ዘሎ ቅልውላው ልምድታት ብምምሕያሽ ንቕድሚት ብምጥማት፡ ንጸሎት ብምንቕቓሕ፡ ብኸመይ ከምዝገጥምዎ ከምዝምህሩዎምን ዘርእዩዎምን ዘለዉ፧ ክንደይ ሰባት እዮም ምእንቲ ሓባራዊ ስቡቕ ዝጽልዩ፡ ጸሎት ዘወፍዩን ዘማልዱን ዘለዉ፧ ነፍሲ ወከፍና ቅዱስ ዮሴፍ እምበአር ሓደ ቅዱስ ሰብ፡ ዘይርአ፡ ዘይነስተብህለሉ፡ መዓልታዊ አብ ሕይወትና ህልው፡ ጥንቁቕ ወይ ስቱር፡ ሕቡእ፡ መማለዲ፡ አብ ግዜ ሽግርና ሓጋዚ ኮይኑ ክንረኽቦ ንኽእል።
ቅዱስ ዮሴፍን ኩሎም እቶም ሕቡአትን ወይ አብ ካልአይ ደረጃ ተሰሪዖም ዝርከቡ፡ አብ ታሪኽ ድኅነት መወዳድርቲ መማዓራሪይቲ ዘይብሎም ተዋሳኢቲ ናይ ድኅነት ኢዮም። ነዚኦም ኩሎም ናይ ነፍሲ ወከፍና ቃል አፍልጦን ምስጋና ሞጎስ ይግብኦም።
ካልአይ ክፋል አብ ዝመጽእ ሕታም ክቐርብ ኢዩ።
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ድሕሪ ኣብ ኣሜሪካ ዘካየድዎ ፅዑቕ ናይ ሽዱሽተ መዓልታት ዑደት ናብ ሃገሮም ምምላሶም ይፍለጥ።ሕዚ እቲ ሕቶ እዚ ዝፈጠሩዎ ሓድሽ ርክብ ኣብ ልዕሊ ብቕልጡፍ ይልወጣ ካብዘለዋ ሃገራት ኣፍሪቃ ሓንቲ ኣብ ዝኾነት ኢትዮጵያ እንታይ ፅልዋ ይህልዎ ዝብል እዩ።
ቀዳማይ ሚንስተር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ዝተጉዓዙለን ናይ ኣሜሪካ ክፍለ ግዝኣታት ምስ ደገፍቶም ተራኺቦም እዮም።ኣብ ከተማታት ዋሽንግተን፣ሎሳንጀለስን ሚኒሶታን ኣብዝነበሩ ኣጋጣሚታት ኢትዮጵያዊያን ዳያስፖራ ሓደ ካብቶም መናእሰይን ንቑሓትን ኣፍሪቃዊያን መራሕቲ ንዝኾኑ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ብውዕዉዕ ተቐቢሎምዎም።
ዶ/ር ኣብይ ምስ ናይ ሃይማኖት ጉጅለታት፣መራሕቲ ተቓወምትን ምኽትል ፕረዚዳንት ኣሜሪካ ማይክ ፔንስን ተራኺቦም፡ ትማሊ ረቡዕ ናብ ሃገሮም ተመሊሶም ኣለው፤እዚ ሓድሽ ምትእስሳር ናብ ሓደሽቲ ዕድላት ክልወጥ ብዙሓት ተስፋ ኣለዎም።
“ምስ ማሕበረሰብ ኢትዮጵያዊያን ኣሜሪካዊያን ንምርኻብ ነዊሕ ዝፀንሐ ሸቶና ኣዐዊትና ተመሊስና ኣለና።ቀንዲ ሸቶ ፃንሒትና ኣብ መንጎ ኢትዮጵያዊያን ዘሎ ናይ ፅልኢ መንድቕ ንምፍራስን ናይ ፍቕርን ምትእስሳርን ድልድል ንምህናፅን እዩ።እዚ ግሁድ ዝኾነ ሳላ ድልውነትን ልባዊ ድልየትን ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ ዝነብሩ ኢትዮጵያዊያን እዩ።
ዳግም ክራኸቡ ድልዋት ዝኾኑ ዳያስፖራ ለውጢ ዝመፅእ ቀዳማይ ሚንስተር ኣብይ ፅን ኢሎም ንምስማዕ ድልየት እንተሃኢሉዎም እዩ ይብሉ።ሓደ ካብኦም ሰራሕተኛ ባንኪ ጌታቸው እግዛብሄር እዩ።
“ኣብ ኢትዮጵያዊያን ዳያስፖራ ዘሎ ፀጋታት ብዝግባእ ዝተረድኡ እዮም።ብዙሓት ዝተማሃሩን ሰብ ሞያን ኢትዮጵያዊያን፣ብዙሓት ኢትዮጵያዊያን ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ኣለው።”
ኢትዮጵያ ማዕጾኣ ከፊታ ኣውፈርቲ ንዘለው ፀጋታት ክትጥቀመሎም ድልየት ኣለዋ።ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚንሰተር ኣብይ ኣሕመድ ኣቶ ፍጹም ኣረጋ ከምዚ ይብሉ።
“ክንዛረቦም ንኽእል ንኸውን።ግን ብዘለዎም ቅልዑነትን ተመኩሮን ካብኡ ንላዕሊ ክርእዩ ዝኽእሉ እዮም።”
እቶም ተሞክሮታት መነባብሮ ደቂ ኣንስትዮ ዘመሓይሹ ዕድላት ምፍጣር ይሓውስ።ፍረህይወት ደርሶ ናይ ጡብ ካንሰር ትካል ዝጀመረት ነርስ እያ።ንሳ ደቂ ኣንስትዮ ናይ ማሕበረሰበንን ሃገረንን እምነ ኩርናዕ እየን ትብል።
“ትካልና ኣብቶም ዝሓልፉ ሽዱሽተ ዓመታት ኣብ ዳያስፖራን ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያን ንዝርከባ ደቂ ኣንስትዮ ክሕግዝ ፀኒሑ’ሎ።ኣብ ኢትዮጵያ ብሕጊ ንምምዝጋብ ኣብ ከይዲ ኣለና።ኣብታ ሃገር ናይ ካንሰር ማእኸል ንምህናፅ ተስፋ ኣለና።”
መሓቡብ ኣባዋጂ በዓል ሞያ ሕጊ ኣባል ተቓዋሚ ውድብ እዩ።ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝሰርሖ ስራሕ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ምቹእ ሃዋህው ክፍጠረሉ ተስፋ ኣለዎ።
“እዚ ክእለት እዚ፣እዚ ተመክሮ እዚ ሒዘ፤ናብ ሃገረይ ወሲደ ንብዙሓት ሰባት ስራሕ ንምፍጣር ክፍትን እኽእል እዩ።”
ገሊኦም ዳያስፖራ ንምሕጋዝ ድሉዋት እዮም፤ወድዓዊ ክኾኑ ከምዘለዎም ድማ ይርድኡ።
ወሰን ደበላ ኣብ ናይ ኢትዮጵያዊያን ደቂ ኣንስትዮ ማእኸል ሰብኣዊ መሰላት ትሰርሕ።
“ነታ ሃገር ናብ ቅድሚት ዘሰጉም መንእሰይ መራሒ ኣለና፤ሕጉስ እየ።ኢትዮጵያዊያን ትዕግስቲ ንክገብሩ ፃዊዕተይ የቕርብ ኣለኹ፤ምኽንያቱ ኩሉሻዕ ለውጢ ኣብ ሓደ ለይቲ ኣይመፅእን።ዕድል ሃብዎ፤ሰባት ነታ ሃገር ንቕድሚት ኣብዘሰጉም ተግባር ኣበርኽቶ ክገበሩ ኣለዎም ክብሎም እደሊ።ዶ/ር ኣብይ ከምዝበሉዎ ናይ ኣፍሪቃ መራሕቲ ክንኸውን ኣለና።”
ንግዚኡ ጠመተ መንግስቲ ኣብ ዞባዊ ውህደትን ምትእስሳር ምስ ዳያስፖራን እዩ ዝበሉ ኣቶ ፍፁም ኣረጋ ወሲኾም ከምዚ ኢሎም።።
“እዋኑ ኢትዮጵያዊያንን ዳያስፖራ ማሕበረሰብን ናብ ሓድነት ምምፃእ እዩ።ንድሕሪት ዝጎተቱና ብዙሓት ኣፈላላያት ኣለውና።ብዝግባእ ክንረዳዳእ ኣይፀናሕናን።”
ኣብቶም ኣጋጣሚታት ኣብ ኢትዮጵያዊያን ኣሜሪካዊያን ሓያል ተስፋ ይስትውዓል።ቀዳማይ ሚንስተር ኣብይ ናብ ኣሜሪካ ቅድሚ ምምፅኦም እውን እንተኾነ ካብ ዳያስፖራ ናብ ውሽጢ ሃገር ዝልኣኽ ገንዘብ ወሲኹ ነይሩ።ኢትዮጵያ ቁጠብኣ ናብ ናይ ውልቂ ዓውዲ ንምዛር እትገብሮ ፃዕሪ ብምቕልጣፍ ካብ ናይ መሰረተ ልምዓት ኢንቨስትመንት ወፂኣ ጠመትኣ ናብ ናይ ንግዳዊ ዓውዲ ክኸውን እዩ እቲ ኣንፈት።


text:
ምስ ዓስራይ ዓመት ዝኽሪ ሸበራዊ ጥቅዓት 11 መስከረም ተኣሳሲሩ ኣብ ልዕሊ ዩ-ስ ክፍፀም ዝኽእል መጥቃዕቲ ንምህላው ዘረጋግፅ ስለላዊ ሓበሬታ ከምዘየለ ምንስቲር ድሕነት ውሽጢ ሃገር ጃኔት ናፖሌቲኖ ኣፍሊጠን።
እንተኾነ፣ዝምልከቶም ወገናት ኣብ ብርቱዕ ክትትል ኣለው ኢለን።ኣንፃር ዩ-ስ ዝተወጠነ መጥቃዕቲ ኣሎ እንተኾይኑ ንምፍሻል ኩሎም ኣካላት ብንቅሓት ይነጥፉ‘ለው‘ውን ይብላ እተን ምንስቲር።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ኣብ ወፃኢ ዘለው ኩሎም ዜጋታቱ፣ከጋጥሞም ካብ ዝኽእል ጥቅዓት ኣል-ቃይዳ ክከላኸሉ፣ልዑል ጥንቃቀ ንክገብሩ መንግስቲ ኣሜሪካ ኣጠንቂቁ‘ሎ።
ምንስቴር ወፃኢ ኣብ መግለፂኡ፣ንፁር ስግኣት የለን።እንተኾነ ምስ ኣል-ቃይዳ ዝወገኑ ሓይልታት ኣብ ልዕሊ ዩ-ስን ረብሓኣን መጥቃዕቲ ንምፍፃም ተኽእሎን ድልየትን ከምዘለዎም ኣርእዮም‘ዮም ይብል።
ቅድሚ ዓሰርተ ዓመት፣ኣል-ቃይዳ ኣብ ኒውዮርክ ማንታ ህንፃታትን ኣብ ፔንታገንን፣ ንዝጨወየን ነፈርቲ ተጠቂሙ ኣስታት ሰለስተ ሽሕ ሰባት ከምዝቀተለ ዝዝከር‘ዩ።
ራብዐይቲ ነፋሪት፣ግና እቶም ተሳፈርቲ ኣንፃር‘ቶም ፈጠርቲ ራዕዲ ስለዝመከቱ ኣብ ፔንስልቬንያ ተሓምሺሻ‘ያ።
ኣብ እዋን 11 መስከረም ክፍፀም ዝኽእል ሸበራዊ ጥቕዓት ከምዘጋጥም ዝሕብር ምልክት የለን ተባሂሉ
ኣብ ወፃኢ ዘለው ኣሜሪካውያን ጥንቃቀ ይግበሩ ተባሂሉ
ምስ ዓስራይ ዓመት ዝኽሪ ሸበራዊ ጥቅዓት 11 መስከረም ተኣሳሲሩ ኣብ ልዕሊ ዩ-ስ ክፍፀም ዝኽእል መጥቃዕቲ ንምህላው ዘረጋግፅ ስለላዊ ሓበሬታ ከምዘየለ ምንስቲር ድሕነት ውሽጢ ሃገር ጃኔት ናፖሌቲኖ ኣፍሊጠን።


text:
ብዕለት 14 ግንቦት 2011 ኣብ ከተማ ኦስሎ፡ ኖርወይ፡ ሓድሽን ነጻን ማሕበረሰብ ኤርትራውያን ተመስሪቱ።
ኣብ ኖርወይ፡ ማሕበረሰብ ኤርትራውያን ክምስረት መጀመርያኡ ኣይኮነን። ናይ ሎሚ 25 ዓመት፡ በቶም ውሑዳት ኣብ ኦስሎን ከባቢኣን ዝቕመጡ ዝነበሩ ኤርትራውያን ተመስሪቱ ኔሩ ኢዩ።
ስርዓት ህግደፍ ሕጋውነት ካብ ዘጥፍእ ዓመታት ኣሕሊፉ’ዩ። ሕጋውነት ኣጥፊኡ ክንብል ከለና፡ ብሕጊ መጺኡ ማለት ኣይኮነን። ነቲ ህዝቢ ኤርትራ ብዘይወግዓዊ መንገዲ ኣንቢሩሉ ዝነበረ እምነት ኣባኺኑዎ እዩ ማለትና እዩ። ኣብዚ እዋን’ዚ ግን ወዲቑ፡ ኣብ ቃሬዛ ለጥ ኢሉ እዩ ዝመርሕ ዘሎ።
ኤርትራውያን ተቐማጦ ስዊስን፣ ጀርመንን፣ ጣልያንን፣ ፈረንሳን፣ከምኡ’ውን ካልኦት ፈተውቲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ኣፍ ደገ ቤት ጽሕፈት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንዕለት 25.03.2011 ሰላማዊ ሰልፊ ክገብሩ ምኻኖም ክንሕበር ንፈቱ።
On 11 March 2011, interested Eritreans and their friends from all over Europe are requested to take part in a demonstration in front of the UN Headquarters in Geneva
ሰላም ክቡራንን ክቡራትን ተኸታተልቲ ጽሑፋት ‘ኣለና’። ንስርዓት ገበነኛ ኢሳይያስን ሰልፉ ህግደፍን ዘቃልዕ፣ ካብ ቀዳማይ ክሳብ መበል 16 ክፋል ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ዝቐረበ ተኸታታሊ ስኑድ ጽሑፋት፤ ኣስታት 95 ገጻት ኮይኑ ኣሎ።
ሰላም ክቡራንን ክቡራትን ተኸታተልቲ ጽሑፋት ‘ኣለና’። ንስርዓት ገበነኛ ኢሳይያስን ሰልፉ ህግደፍን ዘቃልዕ፣ ካብ ቀዳማይ ክሳብ መበል 16 ክፋል ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ዝቐረበ ተኸታታሊ ስኑድ ጽሑፋት፤ ኣስታት 95 ገጻት ኮይኑ ኣሎ።
ዓመት መጸ ምስ ስርዓት ህግደፍ ዝግበር ምፍጣጥ ንታሽዓይ ዓመቱ ሎሚ ዘመን’ውን ከምቲ ልሙድ ኣብቲ ብሳዕብቲ’ቲ ጨፍላቒ ስርዓት ዝተመርጸ ቦታ ተገይሩ።
ኮምሽን ንዝተዋህቦ ናይ ጊዜ ሕጽረትን ሰሌዳን ኣብ ግምት ብምእታው፡ ብዕቱብ ስርሑ እናሰላሰለ፡ እንሆ ኣብ ሰላሳ ከተማታት ሰሜን ኣሜሪካ ኣብ ዝገበሮ ዕዉት ዑደታት፡ 30 ህዝባዊ ሽማግለታት ብምቛም ንቕድሚት ይግስግስ ኣሎ።
…..ጌና ዒሺል … ሒንጢት እየ ኔረ እዋኑ እዋን ልክዕ ከምዚ እዋን እዩ ኔሩ፡ መንእሰያት ክስደዱ ብቢዚሒ ካብ ከባቢ ገዛውትና ኪሃሱ እንከለዉ ከም ወግወግታ ዳኣሉ እንበር ቅሩብሲ ቲዝ ይብለኒ አዩ…. ሲለ ምንታይን ናበይን ከምዘበሉ ግን ወላ ይስቆረኒ ኣይነበረን፡፡
Let me start by saying Merry Christmas and happy New year for you and the entire Eritreans at home and in the Diaspora.
እቲ ብስም ማሕበር መንእሰያት ዝፍለጥ http://www.ypfdj.com/ ናይ መበል ሻብዓይ ዓመት ጉባኤኡ ንሚያዝያ 2011 ኣብ ኖርወይ ንኽገብር እሻባሸብ ከም ዘሎ፡ ርጉጽ ሓበሬታ ዘለዎም ምንጭታትና ሓቢሮም፡፡


text:
ኣጸደ ህጻናት ኣብ ስነ-ምህሮ ዝተሞርኮሰ እዩ።
ኣብ መዋእለ-ህጻናት ቆልዑት ብዙሕ ነገር እዮም ዝመሃሩ፣
- ምስ ካልኦት ቆልዑ ምዃን ተመኩሮ ይድልቡ።
- ንካልኦት ኣብ ግምት ምእታው ይመሃሩ።
- ዝያዳ ርእሶም ይኽእሉ።
- ብዙሕ ኣብ ሓቂ ዝተሞርኮሰ ፍልጠት ይድልቡ።
- ቤት ትምህርቲ ንኽጅምሩ ዝያዳ ተቐሪቦም ይጸንሑ።
ሰራሕተኛታት ቆልዑ ኣብ መዋእለ ህጻናት እንታይ ክመሃሩ ከምዘለዉ ንኽምድቡ ብዙሕ ግዜ ይጥቀሙ። ሕጊ ኣጸደህጻናትን ካልእ ሕግታት መንግስታትን ሰብ መዚ ዝሓንጸጽዎ ከም መበገሲ ነጥቢ ተጠቒሞም እዮም ነዚ ንጥፈታት ዝምድቡዎ።ብዛዕባ ዕላማታት ዕዮ ኣጸደህጻናትን ቆልዑ ዝሳተፉሉ ንጥፈታትን ወለዲ ካብ ኣጸደህጻናት ሓበሬታ ይወሃቦም እዩ።
ወለዲ ናብ ኣኼባ ወለዲን ውልቃዊ ዝርርብ ወለድን ይዕደሙ እዮም። ኣብ ኣኼባ ወለዲ ነንሕድሕዶም ክላለዩ ይኽእሉ፣ ከምኡ ውን ኣተዓባብያ ንኣሽቱ ቆልዑ ብሓባር ከዕልሉሉ ይኽእሉ። ወለዲ ኖርሽክ ዘይዛረቡ፣ ኣብ ኣኼባ ወለዲ ኣተርጓሚ ሒዞም ክመጹ መሰሎም እዩ።
ምወላ
ባይቶ ኖርወይ ንዋጋ ኣጸደህጻናት ላዕለዋይ ደረት ይውስነሉ እዩ።ዝኾነ ወላዲ ኸኣ ካብዚ ላዕለዋይ ደረት ዋጋ ንላዕሊ ኣይከፍልን እዩ። ኣጸደህጻናት ብሕታዊ ይኹን መንግስታዊ ብዘየገድስ። ኣብ ርእሲ እዚ ተወሳኺ ወጻኢታት ክህሉ ይኽእል ኸም መግቢ፣ዙረትን ካልእ ነገራትን።
ኣብዚ ዝስዕብ ዝያዳ ኣንብብ፡makspris barnehage
ይኹን ደኣእምበር ውላድካ ኣብ ኣጸደህጻናት ክትሰዶ ዋጋኡ ካብ ኮሙነ ናብ ኮሙነ ይፈላለ እዩ። ኣብ ገሊኡ ኮሙናት ትሑት ኣታዊ ዘለወን ስድራቤታት ክፍሊት ክንከየለን ከመልክታ ይኽእላ እየን፣ ገሊአን ኮሙናት ግን ንኹሉ ማዕረ ዋጋ ኣለወን፣ ብዘየገድስ ኣታዊ። ገሊአን ኮሙነታት ከኣ ንብዙሓት ቆልዑ ኣብ ሓደ ኣጸደህጻናት ዘለወን ስድራቤታት ዋጋ ይቕንሳለን፣ ገሊአን ኮሙነ ከኣ ከምኡ ዘይገብራ ኣለዋ።


text:
ሰሙነ ሕማማት (ሰኑይ)
በስመአብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ አሜን።
ሰሙነ ሕማማት ኣብ መወዳእታ ናይ ዓቢይ ጾም ማለት ሓደ ሰሙን ቅድሚ ትንሳኤ ዘሎ ሰሙን እዩ።
እዚ ስሙን እዚ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንደቂ ኣዳም ካብ ባርነት ዲያብሎስ ሓራ ንምውጻእ ሕማምን ሞትን ዘይግብኦ ክነሱ ብፈቓዱ ንዝተቐበሎ መከራ ስቓይን ሞትን ዘዘካኽር ሰሙን እዩ ።
ሰሙነ ሕማማት ምእመናን ንኵሉ ዋኒኖም ሓዲጎም ኣብ ቤተ ክርስቲያን ተረኺቦም ፍልይ ብዝበለ ኣገባብ ንውዕለት ጐይታ እናዘከሩ ስለ ሕድገት ሓጢኣቶም ዝበኽይሉን ዝሓዝኑሉን ዝሰግዱሉን ሰሙን እዩ።። ጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንኣዳምን ዝርኡን ንምድሓን ንዕኡ ዘይግባእ ስቓይን መከራን ተቐበለ። ነቢይ ኢሳይያስ “ነስአ ደዌነ ወጾረ ሕማመነ”- ብሓቂ ንሱ ንሕማማና ጾሮ ንስቓይና ከኣ ኣብ ነፍሱ ጸዓኖ፡ንሕና ግና ብእግዚአብሔር ከም ዝተወቕዐን ከም ዝተቐዝፈን ከም ዝተዋረደን ገይርና ቆጸርናዮ። ንሱ ግና ብሰሪ ገበንና ቆሰለ፡ ብሰሪ አበሳና ድማ ተኸትከተ።ንሕና ብሰላም ምእንቲ ክንነብር መቕጻዕቲ ናብኡ ወረደ። ንሕና’ውን ብስንብራቱ ሓዌና”(ኢሳ53፡4-7) ከም ዝበሎ ጎይታ ምእንታና ክብል ዝወረዶ መከራን ስቓይን፡ መግረፍትን ሞትን እንዝክረሉ ሰሙን እዩ ።
ኣብ ሰሙነ ሓማማት፥
1, ብዘይካ ጸሎተ ሓሙስ ቅዳሴ ኣይቅደስን እዩ።
2, ስብሐተ ነግህ ኣይበጽሕን እዩ።
3, ፍትሓትን ስርየትን ኣይግበርን እዩ፡
4, ኣብ ሰሙነ ሕማማት መስቀል ኣይንሳለምን ኢና። ትእምርተ መስቀል’ውን ኣይንገብርን ኢና።
5, ኣብዚ ሰሙን እዚ ቅዳሴ ስለ ዘይፍጸም ጥምቀተ ክርስትና’ውን ኣይፍጸምን እዩ።
ካልእ ኣብዚ ዘይጠቐስናዮ ብዙሕ ኣብዚ ሰሙን እዚ ክፍጸሙ ዘይግብኦም ነገራት ውን ኣለዉ።
ብመሰረት ትምህርቲ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ኣብዚ ሰሙን ማለት ካብ ሰኑይ ድሕሪ ሆሳዕና ክሳብ ቀዳም ቅድሚ ትንሳኤ ዘለዋ መዓልታት ኩለን ነናተን መዘከርታን ፍጻመታትን ኣለወን። ከም ፍቓድ እግዚኣብሔር በብሐደ ክንገልጸን ክንፍትን ኢና፥
ሰኑይ
እታ ናይ መጀመርታ መዓልቲ ሰሙነ ሓማምት ሰኑይ፡ ጎይታናን መድሓኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንኦም በለስ ዝረገመላን(ማቴ21፡18, ማር11፡12-14) “ቤተይ ቤት ጸሎት ክብሃል እዩ።ንስኻትኩም ግና በዓቲ ጎሓሉት ገበርኩምዎ..”ኢሉ ነቶም ዝሸጡን ዝሻየጡን ዝነበሩ ሰጒጉ ንቤት መቕደስ ዘንጽሃላን መዓልቲ እያ(ማቴ21፡12-17, ማር11፡15-19, ሉቃ19፡45-48, ዮሓ2፡13-22)።
ኣብ ሰሙነ ሓማማት ዘላ ሰኑይ፥
1) ጎይታ ንኦም በለስ ዝረገመላ መዓልቲ እያ
ጎይታናን ኣምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብዕለት ሰንበት ኣድጊ ተወጢሑ ድሕሪ ናብ ቤተ መቕደስ (ኢየሩሳሌም) ምእታዉ፡ በቲ ዕለት እቲ ናብ ቢታንያ ተመሊሱ ሓደረ (ማቴ21፡17,ማር11፡11)።
ንጽባሒቱ ንግሆ ማለት ሰኑይ ከም ብሓድሽ ናብ ኢየሩሳሌም ተመልሰ ክምለስ ከሎ ጠመየ እሞ ኣብቲ ጥቓ መገዲ ሓንቲ ኦም በለስ ረኣየ እንተኾነ ፍረ ደልዩ ከዳ ንሳ ግን ቆጽሊ ምእበር ፍረስ ኣይነበራን፡”ንሓዋሩ ካባኺ ፍረ ኣይረኸብ” ኢሉ ረገማ እታ በለስ ከኣ ነቐጸት(ማቴ21፡18-21)።
ወንጌላዊ ማቴዎስ እታ ኦም በለስ ብዛዕባ ምንቃጽ ናይታ በለስ ክዛረብ ከሎ ዕለት ሰኑይ ከም ዝነኾነ፡ ወንጌላዊ ማርቆስ ግና ሰሉስ ከም ዝኾነ ይገልጽ፡ እዚ ከመይ እዩ እንተበልና ማቴዎስ ሰኑይ ተረጊማ ምንቃጽ ስለ ዝጀመረት ሰኑይ በለ(ማቴ21፡19)፡ ማርቆስ ከኣ ሰሉስ ንግሆ ክምለሱ ከለዉ ካብ ሱራ ነቒጻ ተመንቂሳ ስለ ዝረኣይዋ ሰሉስ ከምዝነቐጸት ገይሩ ጽሓፈ። ምኽንያቱ ዑደት ሆሳዕና ሰንበት(እሑድ) ስለ ዝነበረ እዩ(ዮሓ12፡1-3)።
ማርቆስ ወንጌላዊ “እስመ ኢኮነ ግዜሁ ለበለስ” ግዜ ፍረ በለስ ኣይነበረን ይብል(ማር11፡13) ዮሓንስ ኣፈወርቅ ድማ “እስመ መዋዕለ ክረምት ውእቱ” ጊዜኡ ወርሓት ክረምቲ ነበረ ይብል(መጽሓፍ ግብረ ሕማማት)። ጎይታ ፍረ ከም ዘይነበራ ይፈልጥ’ዶ ኣይኮነን እንተበልና፡ ይፈልጥ እባ እንተኾነ፡
1)ነቲ ሕቡእ ዘይፈልጥ ዝነበረ ባህርይ ሰብነቱ ምኽንያት ክህብ ኢሉ እዩ እምበር ሕቡእ ዘይፈልጥ ኮይኑ ኣይኮነን (ከም ዝብል ቅዱስ ቄርሎስ ሃይማኖት ኣበው75፡3, 79፡32)። ከመይ ስጋ ቅድሚ ምስ መለኮታዊ ቃል ምውህሃዱን፡ ሓደ ኣካል ሓደ ባህርይ ቅድሚ ምዃኑን ዘይፈልጥ ከም ዝነበረ ንምብራህ እዩ። እንተኾነ ግን ድሕሪ ዕለተ ተዋህዶ ስጋ ብተዋህዶ ናይ ባህሪይ ኣምላኽ ስለ ዝኾነ ድሕሪ ተዋህዶ ኣይፈልጥን እዩ ኣይበሃልን።
2) ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ሰብ ኮይኑ ክምህር ከሎ ፍቕሪ ሰብ ጠመየ፡ ኣብዚ ዓለም ቤተ እስራኤል ረኸበ። ኦም በለስ ናይ ቤት እስራኤል ምሳሌ እዩ(ኢሳ5፡1-7,ሉቃ13፡6-9)። ሃይማኖትን ተግባር ጽድቅን ደልዩ ናብኣ ኸደ። እንተኾነ እስራኤል ምባል ጥራሕ እምበር ፍረ ጽድቂ ኣይረኸበላን፡ ደጊም ካባኺ ንሓዋሩ ጻድቕ ኣይረኸብ ኢሉ ረገማ፡ ጻድቕ ሰብ ተሳእና።
በዓል ቅዱስ እስጢፋኖስ፡ ቅዱስ ጳውሎስ ከምኡ’ውን 144,000 ህጻናት ዝተረኽቡ ካብ ቤት እስራኤልዶ ኣይኮኑን እንተተባህለ፡ ብዘይካ እዚኣቶም ማለቱ እዩ(ራእ14፡1)።
3) ጎይታ ሰብ ኮይኑ ኣብዚ ዓለም ክምህር ከሎ ፍቕሪ ሰብ ጠመየ፡ ሓጢኣት ከኣ ኣብዚ ዓለም ሰልጢና ረኣያ።
ፍረ በለስ ክትበልዖ ንግዚኡ ጥዑም እዩ፡ ድሓር ግና ይጉምድድ እዩ። ሓጢኣት ድማ ንግዚኡ ክትፍጽሞ ደስ የብል እንተኾነ ኣብ መወዳእታ ግና ዘጣዕስ እዩ። ናብታ በለስ ፍረ ደልዩ ምስ ከደ ኣይረኸበላን። ጎይታ’ውን ሓጥእ ድኣ ተባህለ እምበር ሓጢኣትስ ኣይገበረን(ዮሓ8፡46, 1ጴጥ2፡22,ዮሓ9፡24፣ ኢሳ53፡9)። ደጊም ንዘለኣለም ብሓጢኣት ዝኹነን ኣይረኸብ ኢሉ ረገማ። ዮሓንስ ኣፈወርቅ “ብመንጽር ኦም በለስ ንሓጢኣት ረገማ” ኢሉ ተርጊምዎ ኣሎ።
2)ጎይታ ንቤት መቕደስ ዘንጽሃላ መዓልቲ እያ
ብድሕሪ እዚ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ እቲ ቤት መቕደስ እግዚኣብሔር፡ ኣብ ክንዲ መስዋእትን ጸሎትን ዝዓርገሉ፡ ቤት ሸቐጥትን መሽረፍትን ኮይኑ ስለ ዝጸንሖ ኣብቲ ቤት መቕደስ ኣትዩ ነቶም ዝሸጡን ዝሻየጡን ዝነበሩ ኩሎም ሰጎጎም ጠረጴዛታት መሽረፍትን መናብር ሸየጥቲ ርግብንውን ገልበጠ። “ ቤተይ ቤት ጸሎይ ክበሃል እዩ” ዝብል ጽሑፍ ኣሎ ንስኻትኩም ግና በዓቲ ጎሓሉት ገበርኩሞ” (ማቴ21፡12-17, ማር11፡15-19, ሉቃ19፡45-48, ዮሓ2፡13-22) ኢሉ፡ ንኹሉ እቲ መሻየጢ ሰደቓታቶም ገላቢጡ፡ ንዕዳጋኦም በቲኑ ብጭጉራፍ ገይሩ ሰጎጎም። ስለዚ እዛ መዓልቲ እዚኣ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንቤት መቕደስ ዘንጽሃላ ዕለት ስለዝኾነት፡ ንሕና ድማ ኩላትና ቢተ መቕደስ ህያው ኣምላኽ ንጽሕትን ህፍቲ ዘይብላን ምዃና ፈሊጥና ንቤተ መቕደስ ህያው እግዚኣብሔር ከነኽብራን ክንከናኸናን ከምዘለና ከምኡ ውን ናብ ቤተ መቕደስ ክንከይድ እከለና ካብ ኩሉ ነገር ነጺህና፡ ካብ ቂምን በቀልን ርሒቕና ክንከይድ ከም ዝግበኣና እተዘኻክር መዓልቲ እያ።
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!!
Leave a comment


text:
ኣብ ኪርጊስታን ሃገር ኣልቦነት ንከብቕዕ ዝሓገዘ በዓል ሙያ ሕጊ ሰብኣዊ መሰላት ዓዚዝቤክ ኣሹሮቭ ናይዚ ዓመት ክቡር ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ሽልማት ናንሰን (UNHCR prestigious Nansen Refugee Award/)ተዓዊቱ።እቲ ሽልማት ብሽም ሊቅ፣ናይ ፖላር ተመራማሪን ናይ መጀመሪያ ላዕለዋይ ኮሚሽነር ስደተኛታትን ፍሪጆፍ ናንሰን ዝፅዋዕ እዩ።
ኣብ ዙሪያ ዓለም ልዕሊ 10 ሚሊዮን ሃገር ኣልቦ ሰባት ኣለው።ከም ኣብ ሜይንማር፣ቱርኪ፣ዶሚኒካ ሪፓብሊክን ዙምባቤን ዝኣመሰላት ብዙሓት ሃገራት ሰባት መሰረታዊ መሰላት ዜግነቶም ተመንጢሎም ህይወቶም ኣብ ዘተሓሳስብ ኩነታት ይርከብ።ክሰርሑ፣ክምሃሩ፣ክንክን ጥዕና ክረኽቡ፣ክምርዐው ወይ ናይ ልደት ወረቐት ክረኽቡ ኣይክእሉን እዮም።
ኪርጊስታን ካብ ዓለም ሃገርኣልቦነት እተጥፍአ ዘላ ፈላመይቲ ሃገር ኮይና’ላ።ዓዚዝቤክ ኣሹሮቭ ነዚ ክግሃድ ዓብይ ተራ ምፅዋቱ ናይዚ ዓመት ሎሬት ናንሰን ኮይኑ’ሎ።ንሱን ገርጋና ቫሊ ሰብሞያ ሕጊ ብዘይዶብ (Ferghana Valley Lawyers Without Borders) ዝተባህለ ትካሉን ንልዕሊ 10,000 ሰባት ናይ ኪርጊዝ ዜግነት ክረኽቡ ሓጊዞም ኣለው።
ሕብረት ሶቪትር ኣብ 1991 ምስ ፈረሰት ኣብ ዝተፈጠራ ሓደሽቲ ሃገራት ብዙሓት ሰባት ብዘይሓጋዚ ኣብ ማእኸል ተሪፎም እዮም።ናይ ሶቪየት ፓስፖርቶም’ውን ሕጋውነቱ ኣብቂዑ ኣብኡ ከምዝተወልዱ ዘረጋግፅሉ መንገዲ ኣይነበሮምን።ኣሹሮቭን ስድርኡን ካብ መንጎ እቶም ሃገር ኣልቦ ሰባት ነይሮም።
ናይ ስድርኡ ኩነታት ንምልዋጥን ካልኦት ኣሽሓት ዜግነቶም ዳግም ክረኽቡ ንምሕጋዝን ከምዝተልዓለ ይዛረብ።ሃገር ኣልቦነት ከብቅዕ ምግባርን ነታ ሃገርን ጠቓሚ ምዃኑ ንመንግስቲ ንምእማን ንዕኡን ንጉጅልኡን ዘጋጠሞም ናይ መጀመሪያ ብድሆ ምዃኑ ይዛረብ።
“ብግብሪ ክንሰርሕ ከለና ጉጅለና ኣብ ናይ መንግስቲ ክፍሊ ፓስፖርት ዝሰርሑ መኮነናት ዝሓቖፈ ነይሩ።ምሳና ሓቢሮም ሰሪሖም።ብፈረስ ከይተረፈ ናብ ከባቢታት ገጠር፣ጎቦታት፣ምስና ተጓዒዞም።ሎሚ ድሕሪ ሓሙሽተ ዓመታት ፈላማይ ስጉምቲ ፈፂምና።ኣብ ሃገረይ ሃገር ኣልቦነት ከብቅዕ ጌርና ኣለና።
“ኣብ ሕቡራት ሃገራት ላዕለዋይ ኮሚሽነር ስደተኛታት ፊሊፖ ግራንዲ ኣሹሮቭ ንዝሰርሖ ስራሕ ናእድኦም ገሊጾም ኣለው።
“ቅድሚ ሎሚ ከምዚ ዝበለ ተግባር ሰሪሕና ኣይንፈልጥን።ምስ ምዝባልን ስደተኛታትን ዝዛመድ ስራሕ ስለዝኾነ ንናይ ዓዚዝቤክ ስራሕ ክነኽብሮ ኣለና።ኣብ ዙሪያ ዓለም ከምዚ ዝበለ ኣሉታዊ ፍፃመ ንምንካይ ውልቃውን ትካላውን ተገዳስነት ብሓቂ ክነኽብሮ ዘለና እዩ።”
ናይ ኣሹሮቭ ስራሕ ገና ኣየብቅዐን።ንሱን ትካሉን ናብ ርሑቕ ከባቢታት እናተጉዓዙ ንኩነታት ዝተገፍኡን ዝተገለሉን ጉጅለታት ማሕበረሰብ ናብ ስሩዕ ናብርኦም ንምምላስ ዝሕግዙ ተንቀሳቐስቲ ናይ ሕጊ ጉጅለታት ኣጣይሾም ኣለው።


text:
ኣብ ዓለም ሓቆፍ ናይ መግብን ሕርሻን ውድብን ዓለም ሓቆፍ መዋሊ ንናይ ሕርሻ ምዕባለን ኣብ ዓለም ሓቆፍ ናይ መግቢ መርሓ ግብሪ ውድብ ናይ ቅድስቲ መንበር ቀዋሚ ሓዋርያዊ ተዓዛቢ ሊቀ ጳጳሳት ብጹዕ ኣቡነ ፈርናንዶ ኪካ ኣረላኖ ናይ 2020 ዓ.ም. ዓለም ሓቆፍ ናይ መግቢ መረሓ ግብሪ ውድብ ናይ ሰላም ኖበል ተሰላሚ ኮይኑ ምሕራዩ ኣመልኪቶም ምስ ዜና ቫቲካን ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፥ “ስእነት መግብን ሰላምን ዝተጣመሩ እያቶም”፡ ልክዕ ከምቶም ናይ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ዝተፈላለያ ማሕበራት ሰራሕተይናታት ካብ ዓለም ስእነት መግብን ጥምየትን ንምውጋድ ካብ ጣቋ መደረ ናብ ተግባር ምስግጋር የድሊ ኢሎም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
እቲ ኣብ ስቶኮልም ዝርከብ ናይ ሰላም ኖበል ተሰላሚ ሓራዪ ሽማግለ፡ ናይ 2020 ዓ.ም. ነቲ ስልማት ዓለም ሓቆፍ ናይ መግቢ መርሓ ግብሪ ብቑዕ እንክብል ክሓርዮ እንከሎ፥ “ስእነት መግብን ሰላምን ዝተኣሳሰሩ ንዃኖም ዝምስክርን፡ ንግድ ኣጽዋር ውግእ ክብ ምባል ዘይኮነ ሓገዝን ምትሕብባርን ክብ ክብልን ክሰፍሕን ኣለዎ ዝብል እዩ’ ከምቲ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ 2016 ዓ.ም. ኣብቲ ዓለም ሓቆፍ ናይ መግቢ መርሓ ግብሪ ውድብ ዋና ሕንጻ ምብጻሕ ኣካይዶ ኣብ ዘስምዕዎ ቃል ከምዝበልዎ እዩ ዝበሉ ኣብተን ሰለስተ ናይ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ዓለም ሓቆፍ ውድባት ናይ ቅድስቲ መንበር ቀዋሚ ሓዋርያዊ ልኡኽ ሊቀ ጳጳሳት ብጹዕ ኣቡነ ፈርናንዶ ኪካ ኣረላኖ ኣስዒቦም፥ እቲ ብውድብ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ክሳብ 2030 ዓ.ም. ካብ መላእ ዓለም ስእነት መግብን ጥምየትን ምውጋድ ዝብል ዝሓንጸጾ መደብ ምሉእ ብምሉእ ተፈጻሚ ክኸውን ተስፋ ዝተነብረሉ እውን እንተኾነ ዓሰርተ ዓመታት ጥራሕ እዩ ዝተርፈና ዘሎ፡ ብሓቂ ነቲ ተሪፉ ዘሎ ዓመታት ርኢኻ ካብቲ ሸቶ ኣዚና ዝረሓቕና ምዃንና ተስተውዕል እዚ ኸኣ ኣብ ባይታ ዘሎ ኵነታት ዓለም ይምስክሮ ኢሎም።
እቲ ናይ ሰላም ኖበል ስልማት፥ ኣብ ጸረ ስእነት መግቢ ቃልሲ ንቕድሚት ንኽስጎም ዘተባብዕ እዩ
ብርግጽ እቲ ስልማት ኣብ ጸረ ስእነት መግብን ጥምየትን ኣብ ዝግበር ዘሎ ህርኩት ጻዕሪ ንቕድሚ ምባል ከምዘድልን ኣብዚ ኪደት`ዚ ምስጓም ንሰላም ወሳኒ ምዃኑ ንምትብባዕን እቲ ዓለም ሓቆፍ ናይ መግቢ መርሓ ግብሪ ውድብ ዘካይዶ ጸሎ ጻዕሪ ኣፍልጦ ዝህብን እዩ፡ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 13 ሰነ 2016 ዓ.ም. ኣብቲ ናይቲ ውድብ ዋና ሕንጻ ምብጻሕ ኣብ ዘካይድሉ እዋን፥ ምእንቲ ምርግጋጽ ሰላም ጻውዒት ኣቕሪቦም፡ ኣብ ዓለም ቅልውላውን ዘይምርግጋእን ዓመጽን ንግድን ኣጽዋር ውግእን ክብ ይብል ከምዘሎ፥ እቲ ክሰፍሕን ክብ ክብል ዘለዎን ሓገዝን ምትሕብባርን ጸረ ጥምየትን ስእነት መግብን ዝግበር ቃልሲ እዩ፡ ቢሎም ስእነት መግብን ጥምየትን ከም ናይ ውግእ ኣጽዋር ገርካ ምጥቓም ይረአይን ብዝሒ ኣደዳ ዝኾኑ እውን ክብ ይብሎ ኣሎ እንክብሉ ዝገለጽዎ ሓሳብ ርሑቕ ዝኣመተ እዩ፡ ነጽዋር ውግእ ዘይኮነ ንሰላም እዩ ሃብቲ ገንዘብ ክፈስስ ዘለዎ፡ ሓገዝን ድጋፍን ንምቕራብ ዝግበር ጻዕሪ ዝሓልፎ ናይ ኣፈጻጽማ ዕዮ ካብቲ ኣጽዋር ውግእ ንምዕዳግን ንምቕራብ ዝግበር ኪደት ዝሓቶ መምዘኒ ኣዚዩ ከቢድ እዩ፡ ረድኤት ካብ ምቕራብ ውግእ ኣጽዋር ምቕራብን ንግድ ኣጽዋር ውግእን ዝቐለለ ኮይኑ ኣሎ፡ እቲ ናይ መግቢ መረሓ ግብሪ ውድብ ኣብ ዓለም መሰረታዊ ዕዮ ብምዃኑ ብዙሓት ተበዓት ሰራሕተይናታት የድልይዎ፡ እዚ ኸኣ ኣብ ዓለም ብስእነት ሰላምን ብስእነት መግብን ዝሳቐዩ ብዝሒ እናጐደለን ናብ ዘሮ ክበጽሕ መታን መገዲ ዘርህዉን ዘራኽብ ድልድል ዝሓንጹን ተቕዋማትን ኣካላትን የድልዩ ኢሎም።
እቲ ዓለማዊ ናይ ሰላም ኖበል ተሰላሚ ዝሓርይ ሽማግለ ምስ ናይ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ኣተሓሳስባን ርእየትን ቅድው እዩ፡ ቅድም ክብል ምስታ “ይሴባህ” ዘርእስታ ዓዋዲት መልእኽቲ ደሓር እውን “ኩላትና ኣሕዋት” ምስ ዘርእስታ ዓዋዲት መልእኽቲ ነቶም ዝተነጸሉን ድኻታትን ኣብ ሓሳርን መከራን ዝርከቡ ቀዳማነት ዝህብ ሓድሽ ዓለም ሓቆፍ ናይ ኤኮኖምን ቁጠባን ሜላ የድሊ እንክብሉ ጻውዒት የቕርቡ
ዝተናዕቁን ድኻታትን ኣብ ሓሳርን መከራን ዝርከቡ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ቀዳምነት ዝብል ዓለም ንምሕናጽ ኢጐነትን ስስዔን ብምውጋድን ንናይ ኩሉ ሰብኣዊ ክብሪ ማእከል ዝገብር ኪደት ፖለቲካን ኤኮኖምን ወሳኒ እዩ፡ ቅዱስ ኣቦና ኣብታ “ኵላትና ኣሕዋት” ዘርእስታ ዓዋዲት መልእኽቶም፡ ኣብ ዓለም ንዝረአይ ተህዋስ ኢጐነትን ዘይተገዳስነትን ንምብዳህ ኩሉ ክሰምርን ኣብ ህርኩት ጻዕሪ ክነጥፍ ይምዕዱ።
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብታ “ኵላትና ኣሕዋት” ዘርእስታ ዓዋዲት መልእኽቶም ኣብ ዓለም ጥምየት ንምውጋድን ምዕባለ ድኻታት ሃገራት ንምርግጋጽ ክከኣል እቲ ንውግእ ኣጽዋር ዝፈስስ ሃብቲ ገንዘብ ነዚ ቅዱስ ዕላማ እዚ ዘውዕል ዓለም ሓቆፍ መዋሊ ማሕበር ክቐውም ይላበዉ
ሃግራት እቲ ነጽዋር ውግእ ዝሰልዐኦ ሃብቲ ገንዘበን ጥምየትን ስእነት መግብን ንምውጋድን ምዕባለ ድኻታት ሃገራት ንምርግጋጽ ንዝግበር ጻዕሪ መደገፊ ክውዕል ንዝብል ዕላማ ከውዕለኦን እዚ ዕላማ እዚ ዘነቓቕሕን ዝድግፍን ዝፍጽምን ዓለም ሓቆፍ መዋሊ ውድብ ምቛም ከምዘድልን ኣገዳስነቱ እውን ሕጹጽ እዩ፡ እዚ እጦቢያ ኣይኮነን፡ . . . እቲ ብውድብ ሕቡራት መግንስታት ዓለም ዘላቒ ምዕባለ ዝብል ክሳብ 2030 ዓ.ም. ንኽረጋገጽ ዝሓንጸጾ መደብ ካብ ዘመላኽቶ ሓደ ካብ ዓለም ስእነት መግብን ጥምየትን ምውጋድ ዝብል እዩ፥ ኣብ ቅድመና 10 ዓመት ጥራሕ እዩ ዝተርፈና ዘሎ ስለዚህ ካብ ጣቋ መደረ ናብ ግብሪ ምባል የድሊ እንክብሉ ዘካይድዎ ቃለ መሕትት ዛዚሞም።


text:
Monthly Archives
October 2020
ኣዲስ ኣበባ ፣ 21 ጥቅምቲ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ዓለምለኻዊ ትካል ክራይስስ ግሩፕ ኣብ ሞንጎ ትግራይን ፌደራልን ዘሎ ወጥሪ ሓይሉ ናብ ጎንፂ ክሰጋገር ይኽእል እዩ ዝብል ስግኣት ከም ዘለዎ ገሊፁ። እቲ ትካል ኣብ ዘውፅኦ ፀብፃብ፥ ኣብ ሞንጎ ክልቲኦም ኣካላት ዘሎ ዘይምርድዳእ ናብ ዝለዓለ ፅፍሒ…
ብሄራዊ ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ኮቪድ 19 ኣብ ከይዲ ምርጫ ዝህልዎ ፅዕንቶን ሜላታት ምክልኻልን ብዝምልከት ይዛተ ኣሎ
ኣዲስ ኣበባ ፣ 21 ጥቅምቲ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ብሄራዊ ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ኮቪድ 19 ኣብ ከይዲ ምርጫ ዝህልዎ ፅዕንቶን ሜላታት ምክልኻልን ብዝምልከት ምስ ፓርቲታት ፖለቲካ ይዛተ ኣሎ። ነቶም ፓርቲታት ፖለቲካ ኣብ ክሊ ሃገራዊ ምርጫ ምዝታይ፣ ኣብ ከይዲ እቲ ምርጫ ዘለዎም እታዎትን ርእይቶን…
ሚኒስቴር ሰላም ዘዳለዎ ሕብረተሰባዊ መድረኽ ዘተ ይሳለጥ ኣሎ
ኣዲስ ኣበባ ፣ 21 ጥቅምቲ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ሚኒስቴር ሰላም ዘዳለዎ ሕብረተሰባዊ መድረኽ ዘተ ሎሚ መዓልቲ ይሳለጥ ኣሎ። ሚኒስትር ዴኤታ እቲ ሚኒስቴር ኣይተ ኣለማየሁ እጅጉ፥ ኢትዮጵያ ዝጀመረቶ ለውጢ ምክንኻንን ናብ ዝለዓለ ብርኪ ምብፃሕን ናይ ኩሉ ሰብ ታሪኻዊ ሓላፍነት ኢዩ ኢሎም።…
ኣምባሳደር ሂሩት ዘመነ ምስ ቀወምቲ መልእኽተኛታት ሕብረት ኣውሮፓ ጀርመንን ፈረንሳይን ተዛቲየን
ኣዲስ ኣበባ ፣ 21 ጥቅምቲ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ኣብ ቤልጂየም ብራሰልስ ሂሩት ዘመነ ምስ ቀወምቲ መልእኽተኛታት ሕብረት ኣውሮፓ ጀርመንን ፈረንሳይን ተዛቲየን። እተን ኣምባሳደር ብቪዲዮ ኮንፈረንስ ዝገበርኡ ዘተ፥ ርክብ ኢትዮጵያን ሕብረት ኣውሮፓን ኣብ ዘጠናኽሩ ዛዕባታት…
መበል 25 ዓመት ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት ምኽኒያት ብምግባር ፈነወ ጊዜ ኣፋን ኦሮሞ ዘተኮረ መድረኽ ዘተ ይሳለጥ ኣሎ
ኣዲስ ኣበባ፣ 21 ጥቅምቲ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) መበል 25 ዓመት ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት ምኽኒያት ብምግባር ፈነወ ጊዜ ኣፋን ኦሮሞ ዘተኮረ መድረኽ ዘተ ይሳለጥ ኣሎ። ዋና ኣፈፃሚ ስራሕ ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት ኣይተ ኣድማሱ ዳምጠው፥ ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት ቅድሚ 25 ዓመት…
ሓሙሽተ ኩባንያታት መልማዕቲ ሪል ስቴታት ንመኣዲ ንሃገር ዝኸውን 25 ሚሊየን ብር ኩፐን ድራር ዓዲገን
ኣዲስ ኣበባ፣ 21 ጥቅምቲ፣ 2013(ኤፍ ቢ ሲ)ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከባ ሓሙሽተ ኩባንያታት መልማዕቲ ሪል ስቴታት ንመኣዲ ንሃገር ዝኸውን 25 ሚሊየን ብር ኩፐን ድራር ዓዲገን። ቀዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ቀረባ እዋን ተግባራዊ ዝገበርዎ መህነፂ ስፍራታት መስሕብ ቱሪዝም ኮይሻ፣…
ካብ ሚኒስቴር ምክልኻል ሃገር ዝተውሃበ መግለፂ
ኣዲስ ኣበባ፣ 21 ጥቅምቲ፣ 2013(ኤፍ.ቢ.ሲ)ሚኒስቴር ምክልኻል ሃገር ፌዴሪኢ ኣብ ሃገራዊ እዋናዊ ጉዳይን ተልእኹ ሰራዊት ምክልኻል ሃገርን ኣድሂቡ መግለፂ ሂቡ። እቲ ሚኒስቴር ኣብ ዝሃቦ መግለፂ፥ ብመሰረት ሕገ መንግስቲ ዓንቀፅ 87 ኣብ ዝተደንገጉ ግልፂ መርህታት ሰራዊት ምክልኻል ሃገር…
ኣብ ኢትዮጵያ ትማሊ ብዝተገበረ ምርመራ ብቫይረስ ኮሮና ዝተለኸፉ ተወሰኽቲ 488 ሰባት ተረኺቦም
ኣዲስ ኣበባ፣ 21 ጥቅምቲ፣ 2013(ኤፍ.ቢ.ሲ)ኣብ ኢትዮጵያ ትማሊ ኣብ ልዕሊ 5 ሺሕን 866 ሰባት ብዝተገበረ ምርመራ ላቦራቶሪ ብቫይረስኮሮና ዝተተሓዙ ተወሰኽቲ 488 ሰባት ከምዝተረኸቡ ሚኒስቴር ጥዕና ኣፍሊጡ። ብመሰረት እዚ ኣብ ኢትዮጵያ በቲ ቫይረስ ዝተትሓዙ ሰባት ቁፅሮም 95 ሺሕን 789…
ፕሬዚዳንት ካፍ ኣሕመድ ኣሕመድ ብቫይረስኮሮና ተታሒዞም
ኣዲስ ኣበባ፣ 20 ጥቅምቲ፣ 2013 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ፕሬዚዳንት ፎዴሬሽን ኩዕሾ እግሪ ኣፍሪካ ካፍ ኣሕመድ ኣሕመድ ብቫይረስኮሮና ከምዝተታሓዙ ተረጋጊፁ። እቶም ፕሬዚዳንት ብቅድሚ ትማሊ ረቡዕ ካብ ሞሮኮ ናብ ካይሮ ምስተመለሱ ቅልል ዝበለ ምልክት ሰዓል ምርኣዮም ስዒቡ ብዝተገበረሎም ምርመራ፥ ሎሚ…
ፖሊስ ብር 300 ዝኸውን ነባርን ሓዱሽን ዘይሕጋዊ ኖት ብር ከምዝሓዘ ኣፍሊጡ
ኣዲስ ኣበባ፣ 20 ጥቅምቲ፣ 2013 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ቢሮ ምርመራ ገበን ኮሚሽን ፖሊስ ፌደራል ብር 300 ዝኸውን ነባርን ሓዱሽን ዘይሕጋዊ ኖት ብር ከምዝሓዘ ኣፍሊጡ። ፖሊስ ከምዝሓበሮ ነባር ኖት ብር ካብ ክልተ ተጠርጠርቲ ዘይሕጋዊ ብር 174 ሺሕን 350 በዓል ሚኢቲን በዓል ሓምሳን ክሕዝ ክኢሉ…


text:
ኣብ ባጽዕ ተደኵና እትርከብ ፋብሪካ ሰሜንቶ ገደም፣ ብሰንኪ ተደጋጋሚ ምቁራጽ ኤሌክትሪክ እኹል ሰሜንቶ ተፍሪ ከምዘየላ ተሓቢሩ።
እታ መዓልታዊ ኣስታት 10 ሽሕ ኩንታል ሰሜንቶ ከተፍሪ ዓቕሚ ከምዘለዋ ዝተነግረላ ፋብሪካ ሰሜንቶ ገደም፣ ብቻይናዊ ኩባንያ ተሃኒጻ ኣብ ነሓሰ 2011 ብወግዒ ስርሓ ካብ እትጅምር፣ ብሰንኪ ተደጋጋሚ ምቁራጽ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ከምቲ ከተፍሮ ዝግብኣ ብዝሒ ተፍሪ ከምዘየላ ክረጋገጽ ክኢሉ።
ኣብ መንጎ ባጽዕን ሕርጊጎን ኣብ ዝርከብ ከባቢ ገደም ዝተደኮነት ፋብሪካ ሰሜንቶ ፣ ኣብ መጀመርያ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ናይ ፍርያታ፣ ነቲ ኣብ ኤርትራ ዋጋታቱ ኣብ ጥርዚ በጺሑ ዝነበረ ሰሜንቶ ብመጠኑ ኣረጋጊኣቶ እኳ እንተነበረት፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ግና ዋጋ ሰሜንቶ ቀስ ብቐስ ናህሩ ይውስኽ ምህላዉ ይንገረሉ።
ፋብሪካ ሰሜንቶ ገደም፣ ካብ መንግስቲ ቻይና ብዝተረኽበ ናይ ኣስታት 80 ሚልዮን ዶላር ልቃሕን ሓገዝን ዝተሃንጸ ዘመናዊ ፋብሪካ ደኣ ይኹን’ምበር፣ ኣብቲ ፋብሪካ ዝነጥፉ ሰራሕተኛታት መብዛሕቶም ብሃገራዊ እገልግሎት ዝተመደቡ ምስ ምዃኖም፣ ሰፊሕ ናይ ስራሕ ዕድል ፈጢራ’ያ ኢልካ ምዝራብ ከምዘይክኣል ኣብቲ እዋን’ቲ ዝተዋህቦ ገምጋም ምንባሩ ኣይርሳዕን።


text:
ባዮሎጂ
ባዮሎጂ ብዛዕባ ህይወት ዘለዎም ነገራት ዘፅንዕ ናይ ምርምር ክፋል እዩ። ነዚ ፅንዓት ዘካይድ ሰብ ባዮኦልጂስት ተባሂሉ ይፅዋዕ። መብዛሕቱ ግዜ ባዮሎጂ አብ ክልተ ይምቀል። እቶም ክልተ ጨንፈራትውን ቦታኒ (ብዛዕባ ተኽልታት ዘጽንዕ) ከምኡውን ዙሎጂ (ብዛዕባ እንስሳታት ዘፅንዕ) እዮም። እዞም ክልተ ጨንፈራት ከአ ደጊም ናብ ዝተፈላለዩ ጨንፈራትን ፍሉይ ናይ ምርምር ክፋላት ይምቀሉ።
ይኹን እምበር ከም አናቶሚ (ህይወት ናይ ዘለዎም ነገራት ንድፊ ዘጽንዕ ጨንፈር) ን ጀነቲክስ (አብ ልዕሊ ውርሰ ባህሪ ድግበር ፅንዓት) ዝአመስሉ መብዛሕትኦም ጨናፍር ባዮሎጂ ንእንስሣ ይኹን ን አታኽልቲ ብዘየገድስ ንክልቲኦም ክፋል ህይወት የፅንዑ።
ባዮሎጂስትታት መብዛሕትኡ ግዜ ጽንዐቶም ንምክያድ ካብ ጨንፈር ፅንዓት ናቶም ዝተፈልየ ናይ ምርምር ክፋላት ዝጥቀሙሉ ዘዴታትን ሐደስቲ ፍልጠታትን ይጥቀሙ። ንአብነት ተጠቐስና፡ ህይወት አብ ዘለዎም እንስሳታትን አታኽልትን ዝካየዱ ውህደታት ንምርዳእ ክሕግዞም ምእንቲ ፊዚክስ ን ኬሚስትሪ አብ ዝተባህሉ ናይ ምርምር ጨንፈራት ይውከሉ።


text:
ብመሰረት‘ቲ ሪፖርት፣ኣስታት ሚእቲ ወትሃደራት ሎሚ ሶኒ ናብ ምንስትር ዜና ህሩግ ኢሎም ብምእታው፣ንጋዜጠኛ መንግስታዊ ቴሌቭዥን ኣገዲዶም፣ ኩሎም ፖለቲካዊ እሱራት ይፈትሑ፣ናይ 1997 ሕገ-መንግስቲ ይተግበር ዝብል መግለፂ ንከንብብ ከምዝገበሩ ተገሊፁ።
ንመንግስታዊ ሰበ-ስልጣን ረኺብና ንምዝርራብ ዝገበርናዮ ፃዕሪ ዛጊድ ኣይሰለጠን።ካልኦት ሚድያታት‘ውን እንተኾኑ ኣብ ኣስመራ እንታይ ይኸውን ከምዘሎ ንምፅብፃብ ኣይካኣላን ዘለዋ።
ዲፕላማስያዊ ምንጭታት ኣስመራ ግና፣ኩነታት ህዱእ ኣይኮነን ዘሎ።ዕላማ‘ቲ ስርሒት እንታይ ምኻኑ‘ውን ኣይንፅሩን ይብሉ።ቪኦኤ ዘዘራረቦም ገለ ነበርቲ ኣስመራ ግና፣ኣብ ጎደናታት ፍሉይ ምንቅስቃስ ንምህላው ዝሕብር ነገር የለን ኢሎም።
እቲ ዜና ንመንግስቲ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ንምዕላው ፈተነ እንተኾይኑ መረጋገፂ ኣይተረኸበን።
ብዛዕባ ኤርትራ ዝፅሕፍን ምስ ተቃወምቲ ዝራኸብን ጋዜጠኛ ሌኦናርድ ቪንሰንት ብወገኑ፣ተቃወምቲ ንካልኦት ኣገደስቲ መንግስታዊ ትካላት‘ውን ንምቁፅፃር ፈቲኖም ነይሮም።ዕፃኦም ግና ኣይተነፀረን ይብል።ቪንሰንት ነቲ ስርሒት ፈተነ ዕልዋ ካብ ምባል ግና ተቆጢቡ‘ሎ።
ኤምባሲ ኣሜሪካ፣ኣሜሪካውያን ኣብ ኣስመራ ድሩት ምንቅስቃስ ንክገብሩ ምዒዱ‘ሎ።እቲ መግለፂ ወሲኹ፣ኣብ ገለ ከባቢታት ኣስመራ፣ወትሃደራዊ ምንቅስቃስ ከምዝወሰኸ፣ዲፕሎማስያዊ ምንጭታት ይስመዖም ይብል።
ኣብ ኤርትራ ኤምባሲ እንግሊዝ ብዛዕባ‘ዚ ዜና‘ዚ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ፣ኣብ ኣስመራን ከባቢኣን ዘይዝውቱር ወትሃደራዊ ምንቅስቃስ ኣሎ ዝብል ሪፖርት ከምዝበፅሖን፣ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝፍኖ መደባት ቴሌቭዥንን ሬድዮን ተዓፅዩ ዝነበረን ይመስል ይብል።
ምንጭታት ምዕራባዊ ዲፕሎማታት ንቪኦኤ ከምዝገለፅዎ፣መዕርፎ ነፈርቲ ኣስመራ፣ስሩዕ ስርሑ ይፍፅም ምህላው‘ውን ገሊፆም።


text:
Radio Erena: 12 September 2018
ብስዑዲ ዓረብን መሻርኽታን ዝድገፍ ሰራዊት የመን፣ ንከተማ ሰንዓን ሖደይዳን ዘራኽብ መስመር ከምዝተቖጻጸሮ ተገሊጹ።
ኣብቲ ካብ ሰምበት 9 መስከረም ዝጀመረ ውግእ፣ ዕጡቓት ሓይልታት ሑቲ ካብ ወደባዊት ከተማ ሖደይዳ ናብ ሰንዓ፣ ስንቂን ወተሃደራዊ ኣጽዋርን ዘመላልሱሉ ቀንዲ መስመር ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ሰራዊት መንግስቲ ንምእታው ዝዓለመ ምንባሩ ማዕከናት ዜና ዓረብ ሓቢረን።
ወሃብ ቃል ሰራዊት ስዑዲ ዓረብ ብወገኑ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ኣብቲ ኲናት ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ዕጡቓት ሑቲ ከምዝተቐትሉን፣ ሓያሎ ካልኦት ከምዝቖሰሉን ገሊጹ።
እንተኾነ ምንጭታት ዜና ከምዘመልክትዎ፣ ኣብቲ ዝተኻየደ ኲናት ዝበዝሐ መጉዳእቲ ዝወረዶ ሰላማዊ ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ ዛጊት ካብ ሆስፒታላት ተረኺቡ ብዘሎ ሓበሬታ ጥራይ ቁጽሪ ምዉታት ሰላማውያን ሰባት ልዕሊ 84 በጺሑ ኣሎ።
ከምዝፍለጥ ጉዳይ የመን ብዘተ ንኽፍታሕ፣ ዝሓለፈ ሰሙን ብማእከልነት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጀኔቫ ክልቲኦም ወገናት ክራኸቡ መደብ ተታሒዙ ኔሩ። እንተኾነ ሑቲ፣ ኣቐዲምና ዝሓተትናዮ ጠለባት ኣይተማለአን ብምባል፣ ናብቲ ዘተ ልኡኻቱ ኣይሰደደን።
እዚ ነዊሕ ዝተጻዕረሉ ዘተ ሰላም ከይተኻየደ ብምፍሻሉ፣ ውግእ ሓድሕድ የመን ናብ ዝኸፈአ መልክዑ ከይከይድ ከቢድ ስክፍታ ፈጢሩ ከምዘሎ ይንገር።


text:
ወሃቢ ቓል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ፥ ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ዝቕጽል ዓመት 100 ናእሽቱን ማእከሎትን ዲጋታት ክሃንጽ ምዃና ኣመላኺቱ`ሎ ዝብል ተቓውምኡ ኣስሚዑ። እዚ ዝስማዕ ዘሎ ብዛዕባ ምምላእ ዓቢይ ህዳሰ ገና ፍታሕ ኣብ ዘይተረኽበሉ እዋን`ዩ ።
ብኻልእ ወገን ቀዳማይ ሚኒስትር ኣቢይ ኣሕመድ፥ ኢትዮጵያ ንግብጺ ዝጎድእ ዝኾነ ዓይነት ምግዳብ ኣባይ ከምዘይትገብር ደጋጊሙ ክገልጽ ተሰሚዑ'ዩ።ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ሎሚ ኣብ ዝሃቦ ሰሙናዊ ጋዜጣዊ መግለጺ ድማ፡ ኢትዮጵያ ንዓለም-ለኸ ሕግታት ክሳብ ዘኽበረት ብፍላይ ንሕግታት ኣጠቓቕማ ዶብ ተሳገርቲ ኣፍላጋት ክሳብ ዘኽበረት ንዝኾነ ይኹን ጸጋታት ናይ ምጥቃም መሰልና ዝተሓለወ`ዩ ምባሉ ተሓቢሩ`ሎ።
መሓውራት ዜና ግብጺ ካብ ወሃቢ ቃል-ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣሕመድ ሓፈዝ ቁጥዐ ዝመልኦ መልእኽቲ ኣሕሊፈን ኣለዋ። ቀዳማይ ሚኒስትር ኣቢይ ኣብቲ መሕለፊ ማያት ናእሽቱን ማእከሎትን ዲጋታት ክሃንጽ ኢሉ ንዝብል ዝነቅፍ መልእኽትታት`ዩ። እዚ ድማ ናይ ኢትዮጵያ ናይ ሕማቕ ድልየት ምልክት`ዩ ብምባል ኢትዮጵያ ጉድኣት ቅድሚ ምውራዳ ብዛዕባ መደባታ ምስ ጎረባብታ ሃገራት ምትሕብባር ክህልዋ ኣለዎ ኢሉ።
ዝሓለፈ ሰሙን ጂቡቲ ዝበጽሐ ፕረዚደንት ግብጺ ኣል ሲሲ፡ ብዛዕባ ምምላእ ዓቢይ ህዳሰ ሕጂ`ውን ንዲፕሎማሲያዊ ፍታሕ ንምልዛብ ተስፋ ከምዝገብር ተዛሪቡ`ሎ::
"ኣል ሲሲ ብዛዕባ`ቲ ነቲ ዞባ ምሉእ ዝትንክፍ ጽልዋ ኩነታት ዲጋ ህዳሰ ከምኡ ድማ ብዛዕባ ምምላእን ኣብ ስራሕ ምውዓልን`ቲ ዲጋ- ብዝክኣል መጠን ኣብ ዝቐልጠፈ ኣብ ሓደ ርትዓውን ሚዛናውን ስምምዕ ክብጻሕ ከምዝደሊ ሓቢሩ`ሎ። ከምኡ`ውን ንረብሓ ካልኦት ዘይሓቁፍ ናይ ሓደ ወገን ረብሓ ጥራይ ኣብ ልዕሊ ካልኦት ዝጽዕን ከምዘይቅበል ይገልጽ።"
ግብጻዊ ፖለቲከኛ ሰይድ ሳዲቅ- ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃቦ ርእይቶ፡ ብዛዕባ ካብ ሓምለ ጀሚሩ ዝግበር ካልኣይ ምምላእ ዲጋ ህዳሰ ንህዝቢ ግብጺ ኣቖጢዑ`ሎ ይብል።
እዚ ተንታኒ ህዝባዊ ርእይቶ ኣዝዩ ቁጡዕ`ዩ ዘሎ ንመንግስቲ`ውን: ነቲ መንግስቲ ኢትዮጵያን ሚድያን ኣንጻር ህዝቢን መንግስትን ግብጺ ዝሰምዕዎ ተኹታኹ ዘረባታት ምላሽ ክህብ ይደፍኦ`ሎ- ይብል ። ሕብረት ኤውሮጳ ኣሜሪካን ሕብረት ኣፍሪቃን ነቲ ቅልውላው ዲፕሎማሲያ ፍታሕ ክደልይሉ ይግባእ ይብል።
ኣብዚ ኣብ ዋሺንግተን ፕሮፈሰር መጽናዕቲ ሃገራዊ ምክልኻል ዝኾነ ፓወል ሱሊቫን ብወገኑ ኢትዮጵያ ንዓቢይ ህዳሰ ምህናጻን ተወሳኺ ክሃንጽ ምባላን ተወሳኺ ምልዕዓል`ዩ ዝፈጥር ዘሎ ኢሉ።
ግብጺ ክትምልስ ኣለዋ ዝበለ ሱለቫን፡ ኢትዮጵያ ትህቦ ዘላ ምልክታት ናይ ሰላም ኣይኮነንናብ ኩናት እንተተኸይዱ ግን ኩሎም ወገናት'ዮም ከቢድ ጉድኣት ዝወርዶም ኢሉ።
ብኻልእ ወገን ብዛዕባ እቲ ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ ኢልዎ ዝብሃል ምግዳብ ተወሳኺ ዲጋታት ካብ መንግስቲ ምላሽ ክንረክብ ንፍትን ኣለና። ቅድሚ ሎሚ ግን ቀ/ሚ ኣቢይ ብተደጋጋሚ ንሕና ኣባይ ኣይገደብናን፡ ኣባይ ኩሉ ሻዕ ምስፈሰሰ'ዩ ንግድብ ህዳሰ ክንሃንጽ ከለና ንሕና ነቲ ካብ ዝናብ ዝውሰኽ ሒደት ዝናብ ኢና ንጥቀም ዘላና ክብል ክብል ምግላጹ ይዝከር'ዩ።
ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ሎሚ ኣብ ዝሃቦ ሰሙናዊ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ኢትዮጵያ ንዓለም-ለኸ ሕግታት ክሳብ ዘኽበረት ብፍላይ ንሕጋታት ኣጠቓቕማ ዶብ ተሳገርቲ ኣፍላጋት ክሳብ ዘኽበረት ንዝኾነ ይኹን ጸጋታት ናይ ምጥቃም መሰልና ዝተሓለወ`ዩ ምባሉ ፋና ብሮድስካቲንግ ኮርፐረሽን ጸብጺቡ`ሎ።


text:
ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ንፍርቂ ምህርቲ ነዳዲ ስዑዲ ዓረብ ደው ዘበለ ናይ ድሮን ወይ ሰብ ኣልቦ ነፋሪት መጥቓዕቲ ኢራን ኢድ የብለይን ምባላ ከምዝጠራጠሩ ሎሚ ሶኑይ ገሊፆም።
ፕረ. ትራምፕ ብትዊተር ኣብ ዘመሓላለፉዎ መልእኽቲ “ኢራን ቅድሚ ሎሚ ንናይ ኣሜሪካ ድሮን(ሰብ ኣልቦ ነፋሪት) ወቒዓ ምስ ኣውደቐት ኣብ ናይ ኣየር ግዝኣተይ ስለዝኣተወት እየ ወቒዐያ ኢላ።ግን ናብ ግዝኣታ ኣይተፀግዐትን ነይራ።ዓብዩ ሓሶት ምዃኑ እናተፈለጠ ኣብኡ ንቕፅል ኢሎም።ሕጂ ድማ ኣብ ናይ ስዑዲ ዓረብ መጥቓዕቲ ኣይውዓልናሉን ይብሉ ኣለው።ክንርኢ ኢና’’ ክብሉ ፅሒፎም።
ወታደራዊ ወሃቢ ቃል ስዑዲ ኣብቲ መጥቓዕቲ ናይ ኢራን ኣፅዋራት ኣብ ጥቕሚ ምውዓሎም መባእታዊ ውፅኢት ሓቢሩ’ሎ ኢሎም።
ብኢራን ዝሕገዙ ዓመፅቲ ሑቲ ንመዓልታዊ ምህርቲ ነዳዲ ስዑዲ ዓረብ ብ5.7 ሚሊዮን በርሚል ክጎድል ዝገበረ መጥቓዕቲ ፈፃሚኡ ኣነ እየ ክብል ሓላፍነት ወሲዱ’ሎ።ናይ ኣሜሪካ ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ማይክ ፖምፒዮ ግን ነቲ መጥቓዕቲ ተሓታቲት ኢራን እያ ኢሎም።
መራኸቢ ብዙሃን ኢራን እቲ መጥቓዕቲ ካብ ደቡብ ዒራቕ ከምዝተፈፀመ ፀብፂበን ኣለዋ።ብሰንኪ እዚ መጥቓዕቲ ዋጋ ነዳዲ ዓለም ወሲኹ’ሎ።


text:
ናብራ ዓዲ-ጓና ይትረፍ ንህጻናትን ትሕቲ ዕድመ ቖልዑትን፡ ንኽንዲ ሰብ ዝኣኸለ ፍጡር’ኳ ንጋዳ ምዃኑ ዘየማትእ እዩ። ልቢ ከይሰቖርካ ካብ ትፈትዎም ስድራኻ ተፈሊኻ ናብራ ስደትን ከልበትበትን ክትገጥሞ ምፍታን ከቢድ ጥራይ ዘይኮነ ሓደገኛን ኣሰካፍን እዩ። ዕድመ’ዞም ዝተጠቕሱ ክፋል ሕብረተሰብ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ከጋጥሞም ንዝኽእል ኩሉ ዓይነታዊ ሽግራት እናገመትካ ካብ ውሽጥኻ ትፈርሓሎም። እቲ ምብጋስ ካብ ዓዶም ኢሉ ዝጅምር ተካል ጉዕዞ ስደት፡ ተጠቓዕነቶም እናኣጉልሐ ሓደ ድሕሪ’ቲ ካልእ ጸገም እናኣኸተለ ስለዝኸይድ ዝያዳ ካልእ ስደተኛ ግቡእ ጥንቓቐን ምእላይን ከምዘድልዮም ትግንዘብ። ትሕቲ-ዕድመ ቖልዑት ብዘይ ኣላዩ ወይ መጉዚት ናብ መዓስከራት ስደተኛታት ክጣየሱ ዘይፍቐደሎም ምዃኑ ቕቡልን ምኽንያታውን’ኳ እንተኾነ፡ ብዝሕን ንውሓት ግዜን ኣብ ግምት ኣእቲኻ፡ ኣብ ግዚያዊ መዕቖቢ ትሕቲ ዕድመ ስደተኛታት ዘሎ ኣተሓሕዛ ኣይግድን ጥራይ ዘይኮነ ‘ይኽደን!’ የብል። እዝን ወዲ ኸምዝን ተደማሚሩ ህይወት ስደት ብፍላይ ንትሕቲ ዕድመ ቖልዑት ፈታኒ ይገብሮ።
መድሃኔ ይበሃል ቕድሚ ክልተ(2) ዓመት ዶብ ሰጊሩ ናብ ኢትዮጵያ ክኣቱ ከሎ ወዲ 14 ዓመት ከምዝነበረ፡ ቤተ ዘመድ ክበጽሕ ኢለ ናብ 24(ሃያ ኣራት) ዝበሃል ብብዝሒ ኤርትራዊ ስደተኛ ዝቕመጠሉ ሰፈር ምስ ከድኩ ብወዝቢ ዝተላለኽዎ ስደተኛ እዩ። ኣብ ዕላሉ መድሃኔ፡ ንሰለስተ(3) ወርሒ ዝኸውን ኣብ መዕቖቢ ትሕቲ ዕድመ ስደተኛታት ሕጻጽ ዞን-ዲ( Zone-D) ከም ዝተቐመጠን፡ ኩነታት እቲ መዕቖቢ ቦታ ካብ መጠን ንላዕሊ ከም ዘጽልኦን፡ ብኢደ ዋኒኑ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ሕጋዊ ፍቓድ ወረቐት ናብ ኣዲስ ኣበባ ሃዲሙ፡ ብናይ መዓስከር ኣጸዋውዓ ‘ታህሪብ’፡ ከም ዝመጸ ምስ ተናኸፈለይ፡ ብዓቕመይ ኩነታት እቲ ዝተጠቕሰ መዓስከር ቖልዑት ክፈልጥ ስለዝደለኹ ብኣንክሮ ክሰምዖ ጀመርኩ። መድሃኔ ርእይ ከተብሎ ከለኻ፡ ልግዐ ቑልዕነቱ ዘይጸገበ ተኽለ-ሰብነቱ ንዕድሚኡ ሓሊፍዎ ዝኸደ ምዃኑ ካብ ዘይስሩዕ ዕላላቱ ክትርዳእ ይከኣል። ገለ ጥሉል ሓበሬታ እንተረኸብኩ ብምባል “ኩነታት መነባብሮ’ሞ ከመይ እዩ? ደሓን ድዩ?” ኢለ ምስ ሓተትክዎ፡ ኣነ ብዛዕባ ነብሰይ ጥራይ እየ ዝፈልጥ ዝብል ዘሎ ክመስል “ ደሓን እዩ፡ ኣነ ግን ናይ ብሓቒ እየ ጸሊኤዮ ኔረ” ምስ በለኒ፡ ኣብ ቐዳሞት ሳምንታት ስደተይ ኣብ መዓስከር ዓዲ-ሓሩሽ ከለኹ፡ ጎረቤተይ ዝነበረ ሓደ በዓል-ሓዳር መንእሰይ፡ ብምረት ዘዕልሉ ዝነበረ ኣጋጣሚ ዘኪረ፡ እስከ ዘይሓቶ’ኸ ብምባል “ኣወዳትኩም ኣዋልድኩም ብሓባር ኢኹም ትድቕሱ ሓቐይ?” ክብል ተወከስክዎ። እዚ ድኣ ኣየናይ ዘገርም ነገር ኮይኑ ዝመስል ኣጠማምታ እናፈነወ “እወ ብሓደ ኢና ንነብር” በለኒ ኣሕጽር ኣቢሉ። ኩሉ ነገር ድንግርግር እናበለኒ፡ እቲ ኣብ መዓስከር ዓዲ-ሓሩሽ ከለኹ ብወገን ጎረቤተይ ዝሰምዖ ዝነበርኩ ስምባደ ዝተሓወሶ ምምራር ኣብ እዝነይ ክቓጭል ጀመረ።
ቐልቢ ዘይሰኹዑ ቖልዑት ብሓባር ከም ዝነብሩ ምግባር፡ ጓቲትዎ ዝመጽእ ጸገማት ብዓይኒ ሕልናይ ክግምት እናፈተንኩ፡ ብውሽጠይ ፍርሕ-ፍርሕ ክብል ተፈለጠኒ። ኣብ ጎድነይ ኮፍ ኢሉ ዝነበረ መድሃኔ ሰሰሪቐ እናጠመትኩ “መስኪናይ ሓቑ እንድዩ ክጸልኦ” በልኩ ብውሽጢ ኣፈይ። ቕያር ዕላል እንተኾነኒ ብምባል “ሕጂ ክንደይ ጌርካ ካብ መዓስከር ካብ ትመጽእ?” ክብል ምስ ሓተትክዎ “ሕጂ ደኣ ኣርባዕተ ወርሒ ጌረ” ምስ በለኒ ኣቐድም ኣቢሉ ሓውሲ ኣትርር ኣቢሉ ዝጠቕሶ ዝነበረ ጽለኣት መዓስከር ብውዑዩ ክህሉ እናተተስፈኹ፡ ብስክፍታ ኣወንዚፈዮ ዝነበርኩ ሕቶታት፡ ከም ዘለዎ ብጥሪኡ ክፍንወሉ ጀመርኩ። ካብ ዝፈራሕክዎ ከይወጻእኩ እቲ ኣብ ነንበይኑ ኣጋጣሚታት ዕላል ስደተኛታት ዝሰምዖ ዝነበርኩ፡ ጥንሲ ትሕቲ ዕድመ ቖልዑት፡ ካልእ ምስኡ ተተሓሒዙ ዝኸይድ ብዙሕ ሕማቕ ነገራትን፡ ካብ ኣፍ እቲ ኣብቲ ቦታ ዝነበረ ስደተኛ መድሃኔ ምስምዐይ፡ ዝኾነ ይኹን ዝተጋነነ ነገር ከም ዘይነበሮ ደንጉዩ በርሃለይ። ዝሰማዕክዎ ዘበለ ኩሉ ከም ገለ እንዳገበረኒ ብምሕታተይ ብልቢ እናተጠዓስኩ ናብ ህልም ዝበለ ሓሳብ ኣተኹ። ንዝወርድ ዘሎ ኩሉ ዓይነት ኣደራዕ ንመን ከምዘሰክሞ እናጠፍኣኒ፡ ናብ ዓዲ ምስትንታን ተመለስኩ። እዞም ፈቐዶ መዓስከራትን ኣብ ነንበይኑ ሃገራት ተዘርዮም ዝርከቡ ትሕቲ ዕድመ ቖልዑት ብፍላይ፡ ብዓቢኡ ከኣ ኣብ መላእ ዓለም ፋሕ-ጭንግራሕ ኢሉ ዝርከብ ኤርትራዊ ዜጋ ብሰላም ኣብ ዓዱን ምስ ዘፍቕሮም ውሉዳቱን ቤተሰቡን ከይነብር ወትሩ ዘዝኸፍአን ንምጽዋሩ ዘጸግም በደል ኣብ ምውራድ ዝተጸምደ ተካል መንግስቲ፡ ሃየንታ ክወርዶ ናይ ብሓቒ ተመነኹ።
ኩነታት መዓስከር ትሕቲ ዕድመ ስደተኛታት ኣዝዩ ዘጽልእ ጥራይ ዘይኮነ ፍጹም ሕማቕ ከምዝነበረን መድሃኔ ምስ ነገረኒ፡ ዋላ’ኳ ዝኾነ ውሕስነት ስደተኛ ዘይብሉ ብዘይ ሕጋዊ መንገዲ ሃዲሙ ዝመጸ እንተኾነ፡ ኣብ ዝወሰዶ ዘይሕጋዊ ውሳኔ ብምሉእ ልበይ ከይተረደኣኒ ተሰማማዕኩሉ’ሞ፡ ዝያዳ ክድንግጸሉ ውሽተይ ቐሰበኒ። ኣብ ጉዳይ ኣተሓሕዛ ትሕቲ ዕድመ ስደተኛታት ዕቱብ ጥንቓቐን ኣተኣላልያን ከም ዘድልዮ ዘይዝንጋዕ ኮይኑ፡ ቐረባ መቕርብ ከም መጉዚት ኮይኑ ክወሓስ ዝኽእል እንተዘይተረኺቡ ካብዚ ዝተባህለ መዕቖቢ ቦታ ክወጹኡ ዘይፍቐዶም ምዃኑ ምስ ነገረኒ መድሃኔ “ካልእ ኣገባብ ኣተሓሕዛ የለን ድዩ ኾይኑ!?” ብምባል ክሓስብ ፈተንኩ፡ የግዳስ ከይተዓወትኩ ምትራፈይ ቒር እናበለኒ፡ ህሉው ኣተሓሕዛ እዚ ጉዳይ ዝበኣሰ ሽግራት ከምዘኸትል ተረድኣኒ። ኣብቲ ንሰዓታት ዝኸደ ዕላል፡ ሰኣን መጉዚትነት ንንውሕ ዝበለ እዋን ዝተቐመጡ ትሕቲ ዕድመ ስደተኛታት ከም ዘለዉ ኣተንቢሁለይ እዩ። ብዘይካ’ዚ ሕክምናዊ ምክትታል(Screening) ከም ዝካየድን፡ ካብ መዓስከር ሕጻጽ ዝኣቱ ዝኾነ ይኹን በጻሒ ስደተኛ ሕጻጽን ከባቢኡን ተኸልኪሉ ምንባሩን ምስ ሓበረኒ ቑሩብ’ኳ እንተፈኾሰኒ፡ እቶም ንነዊሕ ግዜ ኣብቲ ቦታ ዝቕመጡ ስደተኛታት ዘሕልፍዎ ሕማቕ ናብራ ክግምት እናፈተንኩ ኩርኳሕ ስምዒት ክወረኒ ተፈለጠኒ። ኪኖ ምስትምሳል ዝኸይድ ዝኾነ ዓቕሚ ስለዘይነበረኒ ከኣ፡ ናብ ምርጋም ገጹ ዝኸደ ቁሪምሪምታ ኣዕረግኩ።
ትሕቲ-ዕድመ ስደተኛታት
ናብራ ዓዲ-ጓና ይትረፍ ንህጻናትን ትሕቲ ዕድመ ቖልዑትን፡ ንኽንዲ ሰብ ዝኣኸለ ፍጡር’ኳ ንጋዳ ምዃኑ ዘየማትእ እዩ። ልቢ ከይሰቖርካ ካብ ትፈትዎም ስድራኻ ተፈሊኻ ናብራ ስደትን ከልበትበትን ክትገጥሞ ምፍታን ከቢድ ጥራይ ዘይኮነ ሓደገኛን ኣሰካፍን እዩ። ዕድመ’ዞም ዝተጠቕሱ ክፋል ሕብረተሰብ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ከጋጥሞም ንዝኽእል ኩሉ ዓይነታዊ ሽግራት እናገመትካ ካብ ውሽጥኻ ትፈርሓሎም። እቲ ምብጋስ ካብ ዓዶም ኢሉ ዝጅምር ተካል ጉዕዞ ስደት፡ ተጠቓዕነቶም እናኣጉልሐ ሓደ ድሕሪ’ቲ ካልእ ጸገም እናኣኸተለ ስለዝኸይድ ዝያዳ ካልእ ስደተኛ ግቡእ ጥንቓቐን ምእላይን ከምዘድልዮም ትግንዘብ። ትሕቲ-ዕድመ ቖልዑት ብዘይ ኣላዩ ወይ መጉዚት ናብ መዓስከራት ስደተኛታት ክጣየሱ ዘይፍቐደሎም ምዃኑ ቕቡልን ምኽንያታውን’ኳ እንተኾነ፡ ብዝሕን ንውሓት ግዜን ኣብ ግምት ኣእቲኻ፡ ኣብ ግዚያዊ መዕቖቢ ትሕቲ ዕድመ ስደተኛታት ዘሎ ኣተሓሕዛ ኣይግድን ጥራይ ዘይኮነ ‘ይኽደን!’ የብል። እዝን ወዲ ኸምዝን ተደማሚሩ ህይወት ስደት ብፍላይ ንትሕቲ ዕድመ ቖልዑት ፈታኒ ይገብሮ።


text:
ርእሰ-ሊቃነ-ዻዻሳት ኣቡነ ማትያስ፣ናይ‘ታ ቤተ-ክርስትያን ሻድሻይ ፓትርያርክ ንክኾኑ ዝተመርፁ ሎሚ ሓሙስ‘ዩ።
ኣብ‘ቲ ዝተካየደ ስነ-ስርዓት ምድማፅ 8 ሚእቲ ደቂ-ተባዕትዮን ደቂ-ኣነስትዮን ንክሳተፉ ብቅዓት ነይሩዎም።ንኣቅሽሽቲ፣ኣባላት ቤ/ትምህርቲ ሰንበት፣ወከልቲ ገዳማትን ዻዻሳትን ከምኡውን ካብ ግብፂ ዝተወከሉ ሓሙሽተ ሰባት ዝሓቆፈ ምኻኑ‘ውን ተገሊፁ‘ሎ።እቲ መስርሕ ምርጫ፣ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ሓዳ ኣዳራሽ፣ኣብ ክፉት መድረኽ እዩ ተካይዱ።
ኣቦ-መንበር ኮሚቴ ምርጫ ፓትርያርክ፣ንውፅኢት ክገልፁ ከለው፣ኣቡነ ማትያስ ካብ 806 መረፅቲ ናይ‘ቶም 500 ድምፂ ረኺቦም ቀዳማይ ኮይኖም‘ለው።ኣቡነ ማትያስ፣ድሕሪ‘ቲ ምርጫ ታሕጓሶም እውን ገሊፆም።
እምባኣር ፈቃድ እግዚኣብሄር ተፈፂሙ‘ሎ።ስለዚ ንፃውዒት እግዚኣብሄርን ቤተ-ክርስትያንን፣ብክብሪ ተቀቢለዮ‘ለኹ።ዝፅበየኒ ዕዮ ዋላ‘ኳ ረዚን እንተኾነ፣ ምስ ኣቦታት፣ሊቃነ-ዻዻሳት፣ካህናትን ምእመናንን ሓቢርና ስለንሰርሕ፣ዝፈኮሰ ክኸውን‘ዩ ዝብል እምነት ኣለኒ።
እቶም ሓድሽ ፓትርያርክ፤ድሕሪ ከይዲ ምድማፅ ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፣ ንምጥንኻር‘ታ ቤተ ክርስትያን ክንዲ ዝካኣለኒ ክሰርሕ‘የ ኢሎም።
“ደገፍ ኣምላክ ተወሲኽዎ፣ቤተ-ክርስትያን ተዋህዶ ኦርቶዶክስ ኢትዮዽያን ንትምህርታን ንምጥንኻር ክሰርሕ‘የ።ንተኸተልቲ‘ዛ ቤተ-ክርስትያን ንምውዳብ፣ ንከገልግልን ሃይማኖታዊ ትምህርቲ ንምልጋስን ተቀሪበ‘ለኹ” ኢሎም።
ኣብ ምርጫ ፓትርያርክ ዝቀረበ ሕፁይ ንዝተፈላለዩ ረቋሒታት ዘማልአ‘ዩ። ቀዳማይ ልዑል ትምህርቲ (ዘመናዊን ሃይማኖታውን ትምህርቲ) ዝተኸታተለ ክኸውን ይግባእ፣ዕድሚኡ ካብ ሓምሳ ክሳብ ሰብዓን ሓሙሽተን ክኸውን ኣለዎ።ጥዕንኡ ዘተኣማምንን ንምዕባለን ሓለዋን ረብሓታት‘ታ ቤተ-ክርስትያን ክሰርሕ ዝኽእል ክኸውን ይግባእ።
ሓድሽ ፓትርያርክ ኮይኖም ዝተመርፁ ኣቡነ ማትያስ፣ዕድሚኦም 71 እዩ።
ኣብ‘ታ ሃገር ፀላዊ ተራ ዘለዎም ፖለቲካውያን ካብ ዝቴኸብሉ ሰሜናዊ ክፍሊ ኢትዮዽያ ዝመፁ‘ውን‘ዮም።ንዓመታት ድማ ኣብ ወፃኢ ሃገር ዝተቀመጡን፣ወካላይ‘ታ ቤተ-ክርስትያን ኮይኖም ኣብ ኣሜሪካን እየሩሳሌምን ዘገልገሉን ምኻኑ‘ውን ተፈሊጡ‘ሎ።
ኣብ መበል 76 ዓመት ዕድሚኦም ዝዓረፉ ኣቡነ ዻውሎስ፣ብሕልፊ ኣብ ዘፈራት ምዕባለን ውግእ ፀረ-ኤይድስን ብዝነበሮም ውፉይነት ናእዳ ከምዝረኸቡ ዝዝከር‘ዩ።ምስ መንግስቲ ብዝነበሮም ስጡም ርክብ ድማ ይንቀፉ ነበሩ።
ሓድሽ ፓትርያርክ ኣቡነ ማትያስ፣መንግስቲ ኣብ ስራሕቲ ቤተ-ክርስትያን፣ ቤተ-ክርስትያን ኣብ ስራሕቲ መንግስቲ ጣልቃ ኣይኣትውን ይብሉ፣
”ብዘይጥርጥር ኣብ ስራሕ ምዕባለ ሓቢርና ክንሰርሕ ኢና።ንሰላም‘ዛ ሃገር ተሓጋጊዝና ክንሰርሕ ኢና።ግልባጡ ድማ፣መንግስቲ ስርሑ ይግበር። ቤተ-ክርስትያን ብወገና ስርሓ ትግበር።ገጉዳይና ኢና ክንዓዪ”ይብሉ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ኣብ‘ታ ቤተ-ክርስትያን ዝፀንሐ ምምቅቃል ኣብ ዘመን መሪሕነት ሓድሽ ፓትርያክ ክፍታሕ‘ዩ ዝብል እምነት ከምዘለዎም፣ዋና ፀሓፊ ኮሚቴ ምርጫ ዝኾኑ ሊቀ-ማእምራን ፋንታሁን ውጬ ገሊፆም።
ብፁእ ማትያስ ሊቀ-ዻዻስ፣ኣብ ወረዳ ስቡሕ ዓጋመ ትግራይ፣ካብ ወለዶም ኣቶ ወልደጊዮርጊስን ካብ ወ/ሮ ከለላ ከምዝተወለዱ ተፈሊጡ‘ሎ።
መንግስታዊ ኣሃዛዊ ሓበሬታ ከምዝገልፆ፣ካብ 84 ሚልዮን ህዝቢ ኢትዮዽያ ልዕሊ 43 ሚእታዊ ተኸታላይ ቤተ-ክርስትያን ኦርቶዶክስ‘ዩ።


text:
ኣብ ከተማ መቐለ ቀበሌ 11 ዝነብር ኣይተ የማነ ማሓሪ ኣማራፂ ፍልፍል ሓይሊ ዝህብ ማሽን ምሂዙ’ሎ፡፡ እታ ማሽን ካብ ዝተፈላለዩ ዝተደርበዩ ሓጺነመጺን ገጣጢሙ ዝሰረሓ ብኢድ እያ ትሰርሕ፡፡
ዝተጓሓፉ ወረቓቕቲ፣ ግፋፍ ዕንጸይትን ቆፅላመፅልን ኬሚካል ከይሓወሰ ብማይ ለዊሱ በታ ማሽን ኣቢሉ የፍሪ፡፡ እቲ ዝፈረየ ውጽኢት ንዕንጸይትን ኩቦን ተኪኡ ፍልፍል ሓይሊ ኮይኑ የገልግል፡፡
እታ ማሽን ኣብ 5 ደቒቕ ኣርባዕተ ኣብ ሰዓት ድማ 48 ተፍሪ፡፡ ብሓንቲ ኪሎ ፍልፍል ሓይሊ ዝህብ እቶት ካብ 4 ክሳብ 5 እንጀራ ምስንካት ይካኣል፡፡
እቲ ብኣይተ ማሓሪ ዝተምሃዘ ኣማራፂ ፍልፍል ሓይሊ ብርሰት ኣግራባት ይከላኸል፣ ከባብያዊ ጽሬት የረጋግጽ፣ ብኽለት ከባቢ ይንኪ ከምኡ’ውን ኣብ ዝተናወሐ ምጉሕጓሕ መሬት ይገትእ፡፡
የማነ ማሓሪ ኣብዚ ሐዚ እዋን ሓደ ካብቶም ብደረጃ ኢትዮጲያ ብፈጠራ ንግዲ ዝናሓናሑ ዘለዉ እሞ ድማ ኣብቶም ዝላዓሉ 40 ዝበጸሐ’ዩ፡፡


text:
ናብ ሰሜን ኣመሪካ ንምእታው ኣብ ጉዕዞ እንከለዉ ኣብ ፓናማ ሲቲ ተታሒዞም ኣብ ቤትማእሰርቲ ዝርከቡ 25 ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ኣብ ውሽጢ 72 ሰዓታት በስገዳድ ናብ ኤርትራ ክምለሱ ምዃኖም ስለዝተነግሮም ኣብ ከቢድ ጭንቀት ከምዝርከቡ ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣገንዚቡ።
ዝተፈላለያ ኣህጉራዊ ማዕከናት ዜና እንተላይ ቢቢሲን ድምጺ ኣመሪካን ከምዝተቐሳኦ፡ ማእከላይ ባሕሪ ክሰግሩ ካብ ዝፈተኑ 80 ኤርትራውያን እቶም 75 ‘ሞይቶም’ ዝብል ከቢድ ስግኣት ከንጸላሉ ኸሎ፡ ሓደ ህጻንን ሓንቲ ሰበይትን ዝርከቦም 5 ካብኣቶም ግን ድሒኖም ኣብ ደቡባዊ ጥልያን ኣብ ትሕቲ ሕክምናዊ ክንክን ይርከቡ ኣለዉ።
ቀንዲ ልኡኽ ናይቲ ‘ብሃይማኖታዊ ጉዳያት” ዝፍለጥ መፍላቒ መሓውር ሃይማኖታዊ ናጽነት ህግደፍ ብምዃን፡ ንኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያን ኤርትራ ከምዘራኸሰ ዝንገረሉ ይፍታሄ ዲሜጥሮስ፡ መንነቶም ዘይተፈልጡ ሰባት ከቢድ መጠንቀቕታ ዝሓዘ ደብዳበ ካብ ዝገድፉሉ ንደሓር፡ ብጽኑዕ ሓለዋ ይንቀሳቐስ ከምዘሎ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ኣብ ወጻኢ ሃገራት እትርከቡ ኤርትራዊያን ዜጋታት፡ ህላዌ ህዝብናን ሃገርናን ኤርትራ፡ ካብ ዝኸፍኤ ናብ ዝባኣሰ
ኩነታት ወዲቁ ይርከብ ከምዘሎ ብሩህ ኮይኑ፡ ኩነታት መነባብሮ ህዝብና ብፍላይ፡ ብቃላት ክትገልጾ ዘይክኣል፡ ኣብ
ታሪኽ መዋእል ኤርትራ ተሰሚዑን ተጌሩን ዘይፈልጥ ወዲቑ ይርከብ ከምዘሎ፡ ንኩሉ ኩነታት ኤርትራን ህዝባን
ዝከታተል ብሩህ ሓቂ ኢዩ


text:
ስድራቤታዊ ዳግመ-ምትእኽኻብ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 5 7 2021
ስድራካ ምሳካ ኣብ ሽወደን ክተኣኻከቡ ንኽፍቀዶም ከመይ ጌይሮም ከመልክቱ ከም ዝኽእሉ ኣብዚ ከተንብብ ትኽእል ኢኻ።
ዳግመ ምትእኽኻብ ስድራ እንታይ እዩ?
ምጥርናፍ ስድራ ቤት ማለት፡ ሓንቲ ተፋላልያ ዝነበረት ስድራ ቤት ምስቲ ናይ መንበሪ ፍቓድ እተዋህቦ ኣባል ስድራ ቤታ ኣብ ሽወደን ብሓባር ንኽትነብር ከተመልክት ትኽእል እያ ማለት እዩ።
ንናይ ስድራቤታዊ ምትእኽኻብ መን እዩ መሰል ዘለዎ?
እቲ ኣዚዩ መቕርብካ (ብዓል ቤት፡ ብዓልቲ ቤት፡ ብሓደ መናብርቲ፡ ብጻይ/ብጸይቲን ቈልዑ ትሕቲ 18 ዓመትን)። ቅድሚ ምስዳድካ ናይ ግድን ዕድሜኻ ልዕሊ 21 ዓመትን ዝተመርዓኻን ወይ ብሓደ ትነብር ዝነበርካን ክትከውን ኣሎካ።
ስድራኻ ናባኻ ናብ ሽወደን ንኽግዕዙ ናይ መንበሪ ፍቓድ ከመልክቱ ተኽእሎ ዘለዎም፡ ንስኻ፡
- ሓደ ቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ ዝተዋህበካ ክትከውን፡
- ሓደ ግዝያዊ መንበሪ ፍቓድ ኣለካ፡ ቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ ንምርካብ ጽቡቕ ተኽእሎታት ዘለካ ይመስል ኣሎ።
ኣየኖት ሕግታት እዮም ዘገልግሉ?
ስድራኻ ናብዚ ከተምጽኦም ንኽፍቀደካ፡ ክትናብዮም ከም ትኽእል (ናይ ምንባይ ጠለብ) ከተርኢ ከድልየካ ይኽእል እዩ። ከምኡ'ውን ንምሉእ ስድራ ዝሰማማዕ ሓደ መንበርን ክህልወካ የድሊ።
ስድራኻ ካብታ መንበሪ ፍቓድ ዝረኸብካላ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ወርሒ ንመንበሪ ፍቓድ እንተ ኣመልኪቶም፡ እቲ ናይ ምንባይ ጠለብ ንዓኻ ኣይምልከተካን እዩ።
ስድራ ቤትካ ናብ ሽወደን ካብ እትመጽእ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ወርሒ መንበሪ ፍቓድ ንምርካብ እንተ ኣመልኪቶም እሞ ንስኻ ናይ ብጽሒት ስደተኛ (kvotflykting) እንተ ዄንካ፡ እቲ ናይ ምንባይ ጠለብ ኣይምልከተካን እዩ።
ንስድራቤታዊ ዳግም ምትእኽኻብ ንኸተመልክት ከመይ ትገብር?
ስድራኻ ካብታ ዝነብሩላ ሃገር ነቲ ምልክታ የእትዉዎ። ኣብ ናይ ሽወደን ኤምባሲ ወይ ኣብ ናይ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን መርበብ ሓበሬታ ከመልክቱ ይኽእሉ እዮም።
ስድራኻ ንስድራቤታዊ ምትእኽኻብ ከመልክቱ ከለዉ ናይ ግድን መን ምዃኖም ከርእዩ ኣሎዎም። ብቑዕ ፓስፖርት ወይ ተመጣጣኒ ናይ መንነት ሰነድ ከርእዩ የድልዮም እዩ።


text:
ብመሰረት ናይታ ሃገር ሚኒስትር ወፃኢ ረድኤት ብምሃብ ዘይኮነስ ምድንፋዕ ቁጠባ ኣፍሪቃ ሓድሽ ጠመተ ጀርመን ኮይኑ’ሎ። ብቁጠባዊ ምኽንያት ካብ ኣፍሪቃ ናብ ኣውሮጳ ይውሕዙ ዘለው ስደተኛታት ንምግታእ ዝተሓንፀፀ ሓድሽ ኣገባብ እዩ።
ኣብዚ ሰሙን እዚ ሚኒስትር ወፃኢ ጀርድ ሙለር ሓደ ነገር እንተድኣ ዘይተገይሩ 100 ሚሊዮን ስደተኛታት ኣፍሪቃ ናብ ጀርመን ክውሕዙ ይኽእሉ እዮም ክብሉ ስግኣቶም ገሊፆም ኣለው።
መራሒት ጀርመን ኣንጌላ መርኬል ናይ ወፃኢ ኣውፈርቲ ናብ ኣፍሪቃ ንምስሓብ 335 ሚሊዮን ዶላር ንምምዋል ቃል ኣትየን ኣለዋ።ዝቕፅል ሓምለ ኣብዝካየደ ጉባኤ ሃገራት ጉጅለ 20 እተን ዝተረፋ 19 ሃገራት ንቁጠባ እታ ኣህጉር ክሕግዛ ኣብ ምእማን ክሰርሓ እየን።
ጀርመን ኣብ ኣርባዕተ ሃገራት ጠመተ ከምእትገብር ኣፍሊጣ’ላ።ኣይቮሪኮስት፣ሞሮኮ፣ሩዋንዳን ቱኒዚያን ምስ ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ እውን ዝርርብ እናካየደት ትርከብ።
ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝመበሩ ትካል ዓለምለኸ ጉዳያት ሓላፊ ፕሮግራም ቁጠባዊ ዲፕሎማሲ ታሊታ በርትስማን-ስካት ጀርመን ንሕሉፍ ሕማቕ መግዛእታዊ ታሪኽ ኣፍሪቃ ብምቕያር መራሒት ርክባት ንግዲ ትኸውን አላ ይብላ።
“ጀርመን ብዙሕ ኣበርኪታ እያ።ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ብምምስራህ ውጽኢታዊት ሃገር ኮይና እያ ወፂኣ።ኣፍሪቃ ኢንዱስትሪያዊ ንምዃን መንገድታት ትደሊ እያ ዘላ።ጀርመን ድማ ናይ መሪሕነት ተራ ክትጻወት እያ።”
ጉባኤ ጉጅለ 20 ናይ ክልተ መዓልታት ጉባኤኡ 7ን 8ን ሓምለ 2017 ዓ.ም ኣብ ሃምበርግ ከካይድ እዩ።


text:
ማሕበር መናእሰይ ትግራይ 9ይ ጉባኤኡ የካይደሉ ኣብ ዘሎ እዋን ካብ ዝተፈላለዩ ክልላት ዝተወኩሉ ኣባላት ማሕበር መናእሰይ: ኣመራርሓ መንግስቲ : ወከልቲ ተቓወምቲ ውድባትን ኣብ ትግራይ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ይሳተፉ ኣለው::
ኣቦ መንበር ቦርድ ማሕበር መናእስይ ትግራይ ኣይተ ተኽላይ ገብረመድህን ናይቲ ማሕበር ዝሓለፉ ጉባኤታት መናእሰይ ተጠቀምቲ ዝገበሩ ውሳነታት ዝተመሓላለፍሉ ነይሮም ኢሎም:: እቲ ናይ ሎሚ 9ይ ጉባኤ ከይዲ ሰላም: ልምዓትን ህንፀት ዲሞክራሲ ኢትዮጵያ ሓደጋ ኣብ ዘንፀላለወሉ እዋን ዝርከብ ብምዃኑ ንመንእሰይ ትግራይ ዝረብሕ ውሳነታት ዝወሰንሉ ክኸውን ትፅቢቶም ገሊፆም::
ንሶም ብተወሳኺ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝተጀመረ ሰላም ንመናእሰይ ዘለዎ ረብሓ ልዑል እዩ ዝበሉ ኮይኖም ሐዚ እውን እቲ ከይዲ ስላም ነባሪ ክኸውን መንግስታት ክሰርሑ ይግባእ ኢሎም::
ኣብቲ ጉባኤ ዝተረኸቡ ምክትል ኣመሓዳሪ ክልል ትግራይ ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል ኣብ ዘስምዕዎ ዘረባ:: "መንእሰይ ትግራይ ኣብዚ ሐዚ እዋን ምስ ካልኦት ህዝብታት ሓቢሩን ተከባቢሩን ናይ ምንባር ባህጊ ፣ ድልየት ፣ ልምድን ባህልን ዘለዎ ፤ናይ ካልኦት ህዝብታት መሰል ዘይትንክፍ መንእሰይ ምኳኑ ኣመስኪሩ እዩ " ኢሎም:: በዚ ድማ ሰላም ትግራይ ብመናእስይ ተሓልዩ ይርከብ ክብሉ ተዛሪቦም::
ዶ/ር ደብረጽየን ቀጺሎም ሰላም ትግራይ ስለዝተሓለወ ኣብዚ ዓመት ንመናእስይ ዕድል ስራሕ ክፈጥሩ ዝኽእሉ ልዕሊ 1300 ሰብ ሃብቲ ፍቓድ ኢንቨስትመንት ኣብ ትግራይ ኣውፂኦም ናብ ስራሕ ንምእታው ይቀንሳቐሱ ከምዘለውን ተግባራዊ ስራሓት ዝጀመሩ ከምዘለውን ገሊጾም:: ብተወሳኺ ድማ መናእሰይ ንመስርሒ ገዛ መሬት ክረኽቡ ከምዝተሰርሐን ኣብ ጣብያታት ድማ ሰናይ ምምሕዳር ንምስፋን ምሁራት መናእሰይ ኣብ ኣመራርሓ ክመጹ ተገይሩ ኢሎም::
ተወካሊ መናእሰይ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ቶፊቅ ኑርሑሴን መናእሰይ ኤርትራን ትግራይን ብዘካየድዎ ብረታዊ ቃልሲ ንናይ ሓባር ፀላኢኦም ስዒሮም ኢሉ:: ኣብ ዝሓለፋ 20 ዓመታት ዝነበረ ዘይምቅዳው ንክልቲኡ ህዝቢ ኣኽሲሩ እዩ ዝበለ ቶፊቅ ብቐፃሊ እቲ ርክብ ክሕይል ክሰራሕ ይግባእ ኢሉ:: ጉባኤ ማሕበር መናእሰይ ትግራይ ፅባሕ ክዛዘም:: እዚ "ጉባኤ ስመር" ብዝብል መሪሕ ቃል ይካይድ ኣሎ።


text:
Radio Erena: 14 November 2015
ናይቲ ኣብ ርእሰ ከተማ ፈረንሳ ፓሪስ ዝተኻየደ ሽበራዊ መጥቃዕታት፣ ጉጅለ ዳዕሽ ምሉእ ሓላፍነት ከምዝወሰደሉ ኣፍሊጡ።
እቲ ኣብ ከተማ ፓሪስ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ግን ከኣ ብዝተወሃሃደ ኣገባብ ዝተኻየደ ሽበራዊ መጥቃዕቲ፣ ህይወት 129 ሰባት ክወስድ እንከሉ ብውሑዱ 350 ሰባት ከኣ ቆሲሎም ከምዘለዉ ጸብጻባት የመልክቱ።
ፕረዚደንት ፈረንሳ ፍራንስዋ ሆላንድ ሃገሩ ኣብ ህጹጽ ናይ ሓደጋ እዋን ከምዝኣተወት ድሕሪ ምእዋጅ፣ ሰለስተ ናይ ሓዘን መዓልታት’ውን ጸዊዑ’ሎ።
እቶም ነታጒ ዓጢቖም ነፍሰ ቅትለት ክገብሩ ዝመደቡ፣ ኣብ ስታድዩም ፈረንሳ ኣብ ዝካየድ ዝነበረ ምሕዝነታዊ ግጥም ኩዕሶ እግሪ ፈረንሳን ጀርመንን፣ ፕረዚደንት ሆላንድን ካልኦት ሰበስልጣንን ይዕዘቡ ብምንባሮም ዝተኸተለ ከቢድ ጸጥታ ክሓልፍዎ ብዘይምኽኣሎም፣ ኣብቲ ከባቢ ኣብ ዝነበረ ቤት መግብታት ነቲ መጥቃዕቲ ከምዘካየዱዎ ተፈሊጡ።
ኣብቲ ብባታክላን ዝፍለጥ ጥንታዊ ኣዳራሽ ዝተኻየደ ሽበራዊ መጥቃዕቲ፣ ገና ዝተጻፈፈ መጽናዕቲ’ኳ እንተዘይወጸ፣ ብውሑዱ 100 ሰባት ተቐቲሎም። ኣብቲ ናይ ሙዚቃ ምርኢት ዝካየደሉ ዝነበረ ኣዳራሽ፣ ኣርባዕተ ሽበራውያን ብኣልማማ ሰባት ክቐትሉ ድሕሪ ምጅማሮም፣ ተፈንጀርቲ ኣጽዋር’ውን ከምዝተጠቕሙ፣ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ይገልጹ።
ኣብ ተመሳሳሊ እዋን ብውሑዱ ሰለስተ ሽበራውያን ብመኪና እንዳዞሩ ኣብ ልዕሊ ኣብ ባራት ዝነበሩ ሰላማውያን ሰባት ኣድራጋ ብምትኳስ፣ ልዕሊ 14 ሰባት ቀቲሎም።
ፕረዚደንታት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፣ ብሪጣንያ፣ ካናዳ፣ ዝርከብዎም ሓያሎ መራሕቲ ነዚ ኣብ ከተማ ፓሪስ ዝተኻየደ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ድሕሪ ምኹናን፣ ኣብ ጎድኒ ህዝቢ ፈረንሳ ከምዘለዉ ገሊጾም።
ነቲ መጥቃዕቲ ካብ ዘካየዱ 7 ሽበራውያን ኣብ እዋን’ቲ ፍጻሜ ከምዝተቐትሉ’ኳ እንተተሓበረ፣ ተሓባበርቶም ንምቕራም እቲ መስርሕ ይቕጽል ስለዘሎ፣ ዶባት ፈረንሳ ተዓጽዩ ከምዘሎ ሰበስልጣን ጸጥታ ገሊጾም።
ጉጅለ ዳዒሽ፣ ፈረንሳ ኣብ ሶርያ ምትእትታው እንተቐጺላ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ከካይደላ ምዃኑ ተደጋጋሚ መጠንቀቕታ ምስዳዱ ይዝከር።
እንተኾነ ፕረዚደንት ሆላንድ ሒደት ደቓይቕ ድሕሪ’ቲ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ እቲ ፍጻሜ ሽበራዊ ጥራይ ዘይኮነ ኲናት ኣንጻር ፈረንሳ ምእዋጅ ስለዝኾነ፣ ግብረ መልሱ ከቢድ ከምዝኸውን ሓቢሩ።
ነዚ ብውሑዱ ኣብ ሽዱሽተ ዝተፈላለየ ቦታታት ከተማ ፓሪስ ዝተኻየደ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ተኸቲለን፣ ሓያሎ ሃገራት ኤውሮጳ ሓይልታት ጸጥታ ብዝተዓጻጸፈ ቁጽሪ ኣዛዪደን ኣለዋ።
መንግስቲ ፈረንሳ ብወገኑ ቤት ትምህርታትን፣ ቤተ መዘክራትን ዝኣመሰሉ ህዝባዊ ቦታታት ክዕጾ ኣዚዙ’ሎ።
ሓይልታት ጸጥታ በልጅዩም’ውን ምስ’ዚ ናይ ፓሪስ መጥቃዕቲ ብዝተሓሓዘ ሓያሎ ውልቀሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዘእተዉ ኣፍሊጦም።
===============================


text:
Radio Erena: April 10, 2014
ኣብ ዞባ ማእከል፣ ክካየድ ጀሚሩ ዘሎ ምርጫ ኣመሓደርትን ኣካየድቲ ስራሕን ንኡሳን ዞባታት ንሃልክን ድኻምን እንተዘይኮይኑ ዘምጽኦ ለውጢ የለን ክብሉ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ምምሕዳራት ንኡሳን ዞባታት ዝህብኦ ኣገልግሎታት ከም ኩፖን ምዕዳል፣ ብዝሒ ኣባላት ተጠቐምቲ ኩፖን ንምጽራይ፣ ሞባልይ ቴሌፎን ንምርካብ ደገፍ ምጽሓፍ…ወዘተ ዝኣመሰለ እንተዘይኮይኑ ካልእ ኣገደስቲ ጉዳያት ከሳልጥ ዘይክእል ክነሱ፣ ህዝቢ ኣመሓደርትን ኣካይድቲ ስራሕን ክመርጽ ምግዳዱ ንሃልኪ ጥራይ’ዩ ክብሉ እቶም ምንጭታት ኣረዲኦም።
ከም ጉዳይ መንነት ወረቐት፣ ፓስፖርት፣ ዋኒን ንግዲ…ወዘተ ዝኣመሰለ ኣገልግሎትታ ንምስላጥ ካብ ምምሕዳር ዝወሃብ ናይ ደገፍ ደብዳቤ፣ ብህግደፍ ብዝተረቑሑ ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ብዝነበሩ ኣመሓደርቲ ከባቢታት ዝውሰን ኣብ ርእሲ ምዃኑ እዚ’ውን ነዊሕን ዝተሓላለኸን መሳልል ከምዘለዎ ዝፍለጥ’ዩ።
ህዝቢ ኣመሓደርቱ ክመርጽ ዝንኣድ ተበግሶ እኳ እንተኾነ፣ ምርጫ፣ ብዙሕ ኣገልግሎት ኣብ ዘይብሉ ጽፍሕታት ጥራይ ተሓጺሩ ክተርፍ ግና ቅቡል ኣይኮነን።
ኣብ ኤርትራ ብዙሓውያን ሰልፍታት ዝሳተፍኦ ዴሞክራስያዊ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ክካየድ ትጽቢት ኩሉ ደላይ ደሞክራሳዊ ለውጢ እኳ እንተኾነ፣ ብዘይ ምርጫ ንልዕሊ 20 ዓመታት ኣብ ስልጣን ዘሎ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ግና ምርጫ ከምዘይካየድ ምስ ማዕከናት ዜና ዓለም ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ ደጋጊሙ ገሊጹ’ዩ።
በንጻሩ ድማ ህዝቢ ብዙሕ ኣገዳስነት ኣብ ዘይብሉ ምርጫ ኣመሓደርትን ኣካየድቲ ስራሕን ንኡሳን ዞባታት ክመርጽ ብኩፖን ምግዳዱ፣ መንግስቲ ኤርትራ ናይ ሓቒ ኣብ ምርጫ እምነት ስለዘለዎ ዘይኮነ፣ ንሃልኪ ጥራይ ዘተግብሮ ዘሎ ምዃኑ እቶም ነዚ ሓበሬታ ዝልኣኹ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣገንዚቦም።
ስእሊ፣- ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ
===============================


text:
ማሕበረ-ሰብ ዓለም፣ማዕረ‘ቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ንሶማልያውያን ስደተኛታት ዝልግሶ ሓገዝ ንከብርክቱ ኮምሽነር ትካል ስዱዳት ሕ/ሃ ተማሕፂኖም።ሰላም ሶማልያ፣ንሶማልያ ጥራሕ ዘይኮነስ ንመላእ ዓለም‘ውን‘ዩ ዝረብሕ ኢሎም።
ብመሰረት‘ቲ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ኣዲሳበባ ዝተዋሃበ መግለፂ፣ኢትዮዽያ፣ ጁቡቲ፣ኬንያ፣ኡጋንዳን የመንን ንዝሓለፉ ዕስራ ዓመታት ኣስታት ሓደ ሚልዮን ሶማልያዊያን ኣዕቊበን‘ለዋ።
ኣንቶንዮ ጉተሬዝ ኮምሽነር ትካል ስዱዳት ሕ/ሃ‘ዮም ኣብ ዝሃብዎ ሪኢቶ፣ እተን ሃገራት ዘርአየኦ ልግሲን ዝዋዓለኦ ውዕለትን ዳህሲሶም‘ለው።ካብ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ግና ዝመጣጠን ሓገዝ ከምዘይነበረ ጠቂሶም።
ሚስተር ጉተሬዝ ወሲኾም፣ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ዘድሊ ሶማልያውያን ስደተኛታት ዘለዎም ፀገም ነባራይ ፍታሕ ክረክብ ምግባር‘ዩ ኢሎም።ሓደ ካብ‘ቶም ፀገማት ውሽጣዊ ኩነታት ሶማልያ ምትዕርራይ ምኳኑ ጠቂሶም፥
ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ይራኣይ ዘሎ ውሽጣዊ ህድኣት ሶማልያ ዘተባብዕ‘ዩ ዝበሉ እቶም ኮምሽነር፣ኣብ ሞቃዲሾ መንግስቲ ምምስራቱ፣ምምሕዳር ምቋሙ፣ ድሕሪ ክልተ ዓመት ሃገራዊ ምርጫ ክሳለጥ፣ሰራዊት ሶማልያ ምጥንኻሩን ምስ ዓቀብቲ ሰላም ሓባራዊ ወፍሪታት ምክያዱን ንገለ ከባቢታት ሓራ ንምውፃእ ዝገበሮ ፃዕሪ ምግባሩን መርአያ‘ቶም ኣዎንታዊ ለውጥታት‘ዮም ይብል እቲ መግለፂ።
እዞም ዝተጠቅሱ ለውጥታት፣ነቶም ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ተሰዲዶም ዝርከቡ ሶማልያውያን ብክብሪን ብድልየቶምን ንዓዶም ንክምለሱ ሓይሊ ከምዝህቦም ይጠቅሱ ኣንቶንዮ ጉተረዝ።
ክልተ ወለዶታት ሶማልያ ብዛዕባ መፃኢ ህይወት ተስፋ ዘይብሎም‘ዮም ዝበሉ ኣንቶንዮ ጉተረዝ፣ኣብ ካልእ ዞባታት ተመሳሳሊ ቅልውላው ክፍጠር ከሎ፣ፀገም ሶማልያ ክርሳዕ ከምዝኽእል‘ውን ጠቂሶም።


text:
This website is by refugees, about refugees, and for refugees
እዚ ዓውደ ፋእሚ (ዌብሳይት) ብ ዕሩቓት ሓተትቲ ሓገዝ: ብዛዕብኦም: ነዖኦም ዝተዳለወ እዩ" ንሕና ካብ በብዓይነቱ ባህልን ሃገራትን ዝመጻና ሰባት ኮይንና ሓንቲ ጉጅለ ኣቂምና ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ንነብር ኣለና:: እቲ ቀንዲ ዕላማና ነዚ ዓውደ ፋእሚ (ዌብሳይት) ዝፈጠርና ድማ ኣብ ሞንጎ ሕብረተሰብ ነንሕድሕድና ምጥርናፍ ከነተባብዕ እዩ:: እቲ ካልኣይ ዕላማና ድማ ንሰሜን ላንክሻየርን ንዓለምን ብዛዕባ ዕሩቓት ሓተትቲ ሓገዝ ከነላልዮም እዩ:: ኣብቲ ታሕቲ ክፋል INFO ABOUT REFUGEES (ሓበሬታ ብዛዕባ ዕሩቓት ሓተትቲ) ምስትወርዱ:ናይ ሓተትቲ ዑቕባን ዕሩቓት ሓተትቲ ሓገዝን ካብ ዓዶም ክስደዱ ዘገደዶም ምኽንያትን: ከምኡ ድማ ናይ ዝተወሰኑ ኣባላት ናይዚ ሕብረተሰብ ዜናታትን ናይ ውልቆም ታሪኽ ንሕሉፍ ተመክሮታቶምን ርድኢቶምን ዘንጸባርቕ ጽሑፋት ክትረኽቡ ኢኹም:: እዛ ዓውደ ፋእሚ ን ዕሩቓት ሓተትቲ ሓገዝ እንኮላይ እያ ተዳልያ:: ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ብዝቐለለ መገዲ ንኽነብሩ: ሓበሬታታትን ቪድዮታትን ዓንቀጻትን ተዳልወሎም:: ካብቲ ሓበሬታታት ነዞም ዝስዕቡ ጠርኒፉ ኣሎ:- ብዛዕባ ናይ መንበሪ ፍቓድ: ስራሕ: ሓገዛት ወይ ጥቕምታት: ትምህርቲ: ኣብ IT ኮምፒተር ዝተመርኮሰ ሓገዝ ስልጠና:: እዞም ዝጠቐስናዮም ኣብቲ ሕብረተሰብ ብቐሊሉ ንኽትጽንበር ዝሕግዙ ኣዝዮም ኣገደስቲ ረቓሒታት እዮም:: ኣብቲ HOME PAGE ሓንቲ ሓዳሽ ክፍተት ፈጢርና ኣለና: ኣብኣ ብዛዕባ ኮሮናቫይረስ ከመይ ጌርና ንምክቶ ብዝተፈላለየ ቃንቃታት ተዳልይልኩም ኣሎ:: ብተወሳኺ ጥዕናና ክንሕልው ትሕግዘና መራሒት: ብ ኦንላይን ከመይ ጌርና ንመሃር: ምሕደራ ደቅና:ናይ Zoom ኣጠቓቕማ ድማ ሓበሬታ ተጻሒፉ ኣሎ:: ኩሉ ግዜ እዛ ዓውደ ፋእሚ ምምሕያሽ ንገብረላ ኢና እሞ ብወገንኩም ኸኣ ካልእ ክትፈልጥዎ ትደልዩ እንተሎ ብኽብረትኹም ኣፍልጡና::


text:
ቦስቶናዊያን ኣብቲ ዝሓለፈ ዓመት ካብ ዝበፅሖም ማህሰይቲ ንምሕዋይ፣ኣብ ናይ 2014 ኣ/ፈ ውድድር ማራቶን ድማ በርቲዖም ንኽወፁ ክሰርሑ ፀኒሖም።ታሪኻዊ ውድድር ክኣ ኣካይዶም።ዓሚ 27 ሽሕ ሰባት ሎሚ ክኣ 36 ሽሕ ሰባት ተሳቲፎም።
ኤርትራዊ-ኣሜሪካዊ መብ ክፍለዝጊ ኣብ ውሽጢ 31 ዓመታት ናይ ቦስቶን ማራቶን ውድድር ክዕወት ፈላማይ ኣሜሪካዊ ኮይኑ’ሎ።ኬንያዊት ሪታ ጄብቱ እውን ኣብ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ማራቶን ተዓዊታ።
መብ ክፍለዝጊ ድሕሪ ዓወቱ ቃላት ካብ ዝገልፅዎ ንላዕሊ ታሕጓስ ከም እተሰምዖን ናይ ዓሚ ውድድር ብምኽንያት ፍንጀራ ቦምብታት ምስ ተሰናኸለ ቦስተን ሓይላ ከምእትምለስ ዝነበሮ እምነት ይገልፅ።
እዚ ዓወት እዚ ካብ ጉያ ዝዘለለ ትርጉም ከምዘለዎ ምስገለፀ መብ ኣስዒቡ ‘’እዚ ንቦስተን፣ንዩናይትድ ስቴትስን ንዓለምን እዩ።ብቕልጡፍ ሓወይቲ ኢና።ተስፋ ኣይንቖርፅን’’ክንል ይገልፅ።ክሳብ ናይ መዳእታ መስመር ዝክኣሎ ገይሩ ንምስዓር ከምዝጎየየ ሓቢሩ’ሎ።
ኬንያዊ ዊልሰን ቸበት ክሳብ መወዳእታ ካብ ድሕሪኡ ከይተፈለየ ጎዩን ኣብ ሓደ እዋን ዳርጋ ተፀጊዑዎን ነይሩ።መብ ዝኣተውሉ ክልተ ስዓት፣ሸሞንተ ደቒቓን 37 ሰኬንድን እንትኸውን ዊልሰን ቸበት ድማ ክልተ ሰዓት፣ሸሞንተ ደቓይቕን 48 ሰኬንድን ብ11 ሰኬንድታት ተፈላልዮም ኣትዮም።መብ ክፍለዝጊ ሓዲሩዎ ዝነበረ ስግኣትን ፅንዓቱን እውን ኣይሓብአን።
መብ ክፍለዝጊ ድሕሪ ክልተ ሰሙን መበል 39 ዓመት ልደቱ ከኸብር እዩ።እዚ ዕደመ እዚ ጎይኻ ብቐሊሉ እትስዕረሉ ዕደመ ኣይኮነን።መብ ግን ‘’እግዝኣብሄር እዚ ክእለት ሂቡኒ’ሎ።በብዕለቱ ዝበለፀ ክሰርሕ እየ ዝፍትን።ከምኡ ገይረ እውን ተዓዊተ’’ይብል።
ማራቶን ናይ ፅንዓት መፈተኒ እዩ።ኣሜሪካ ካብ 1983 ኣ/ፈ ጀሚሩ ኣብ ናይ ቦስተን ማራቶን ወርቂ ስዒራ ኣይተፈልጥን።ተዓዘብቲ ድምፆም ዓው ኣቢሎም ንመብ ክፈልዝጊ ታሕጓሶም ይገልፅሉ።