text:
Published: 30 July 2017
መወከሲ ዝኸውን መዝግበ-ቃላት ደኣ፥ ኣብዚ ኣብ ቀረባ የብለይን እምበር፥ እቲ “-ዕርቂ-” ዝብል ቃል፥ ምስምማዕ, ምልዛብ, ምትዕራቕ, ምርድዳእ, ምቅርራብ ካብ ምባል ዝሓልፍ፥ ካልእ ትርጉም ክህልዎ ዝኽእል ኣይኮነን። ብዝኾነ ብዘይ ሕድገት ዝብጻሕ ዕርቂ ግና የልቦን። ስለዚ’ዮም ዓደቦና’ውን “-ዝወለደ እንተለሓሰ፥ ዝበደለ እንተኸሓሰ፥ ኣባጅጎስ ክንደይኮን ምተሓጎሰ-” ዝብሉ። ብዘይ ንስሓን ጣዕሳን ግና፥ ዕርቂ ክመጽእ ይኽእል’ዩ ዝበሃል ኣይኮነን።
ኣብ ቤተ-ክርስቲያንና ቤተ-ክርስቲያን-ተዋሕዶ ድማ፥ ክንዲ ሓደ እምባ ዝኣክል ዝተኾመረ ጸገም ከምዘሎ፥ ንሕና እቶም ኦርቶዶክሳውያን ጥራይ ዘይኮነ፥ ዓለም ብዓለሙ ዝፈልጦ ጉዳይ’ዩ። ብዙሓት’ውን እቲ ጉዳይ፥ ምስ ማእሰርቲ ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ዝተጀመረ ዝመስሎም እንተለዉ ዘገርም ኣይኮነን። እቲ ሓቂ ግና ካብኡ ርሒቑ ዝኸይድ’ዩ። ከመይሲ እቲ ኣብ ኣሥመራ ዘሎ ሥርዓት፥ ኣብ 1991 መጀመርታ እግሩ ኣሥመራ ከዕርፍ ከሎ፥ ቤተ-ክርስቲያንና ከም ሓንቲ ትካል’ቲ መንግሥቲ ተቘጺራ፥ ብዘይ ኣፍልጦን ምስምማዕን ሕዝቢ ተዋሕዶ፥ መራሒ ክሾመላ ዝተረኽበ ባዕሉ እቲ ሥርዓት’ዩ።
እዚ ማለት ድማ፥ ዓገብ ክብል ዝኽእል ኣካል ስለ-ዘይተረኽበ፥ ብዓባያ እታ ቤተ-ክርስቲያን ኣብ ኢድ’ቲ ሥርዓት ከም-ዝጸንሐትን፥ ገና’ውን ሕጂ ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻሮም ትርከብ ከም-ዘላን፥ ክሕባእ ዘይክኣል ኩሉ ዝፈልጦ ናይ ኣደባባይ ምስጢር’ዩ። በዚ ኩነታት’ዚ ክሓሙን ክቕንዘዉን ዝጸንሑ ደቂ ቤተ-ክርስቲያን ዉሑዳት ኣይኮኑን። ነቶም ሰብ ፖለቲካ ከስምዕ ዝኽእል ኃይሊ ግና ኣይተረኽበን። ስለዚ ከኣ’ያ እታ ቤተ-ክርስቲያን፥ ካብቲ ክትኮኖ ዝግብኣ መንፈሳዊ መስመር ወጻኢ፥ መጋበሪት ፖለቲካ ክትከውን ተገዲዳ ትርከብ ዘላ።
ርግጽ’ዩ ብናይ ባዕላ ሲኖዶስ እትምራሕን፥ ፓትርያርክ ዘለዋን ነፃ ቤተ-ክርስቲያን መሲላ ክትርአ ጸኒሓ’ያ። እዛ ቤተ-ክርስቲያን’ዚኣ ግና፥ ነፃ ኣይነበረትን ነፃ ኮይና’ውን እትፈልጥ ኣይኮነትን። ይኹን እምበር ብስማ ብዙሕ’ዩ ተገይሩ። ብዙሕ’ውን ይግበር ኣሎ። ብዛዕባ’ቲ ዝበሃልን ዝግበርን ኩሉ ግና፥ እታ ቤተ-ክርስቲያን ትፈልጦ ነገር ኣለዋ ክበሃል ኣይከኣልን። ስለዚ ከኣ’ያ ዝተባህለቶ ክትገብርን ዝተጻሕፈላ ከተንብብን ትርከብ ዘላ። ኩሉ ነገር ከኣ እቶም ሰብ ፖለቲካ፥ ከም-ዝመደቡዎን ዝሓንጸጹዎን ክኸይድ ከም-ዝጸንሐ’ዩ ዝፍለጥ።
እታ ቤተ-ክርስቲያን ኣብ ትሕቲ ምሉእ ምቁጽጻር ተታሒዛ ኣላ እናተባህለት ከላ ግና፥ ነቶም ሰብ ፖለቲካ ቅሳነት ክህቦም ዘይክእል ሓደ ክስተት ተፈጢሩ። ንሱ ድማ እቲ ኣብ መካነ-ሕይወት መድኃኔ-ዓለም ዝካየድ ዝነበረ፥ ናይ መንእሰያት ኦርቶዶክሳዊ ምንቅስቓስ እዩ። ማለት እቲ ኣብኡ ዝግበር ዝነበረ ኦርቶዶክሳዊ ንጥፈታት፥ በቶም ሰብ ፖለቲካ ብጽቡቕ-ዓይኒ ዝጥመት ኮይኑ ኣይተረኽበን። እዚ ከኣ ኣብ ልዕሊ’ታ ቤተ-ክርስቲያን፥ ፖለቲካዊ ነድሪ ክፈጥር ዝኽእል ምኽንያት ኮይኑ ተረኺቡ። እዚ ክፍለጥ ዝኸኣለ ከኣ፥ እቲ ናይ “ሃማመተኤ” ዋና-ተጸዋዒ ዝነበረ ሙሐዲን ሸንገብ። ኣብ 2000 ኣብ ባረንቱ ኣብ ዝገበሮ ኣኼባ፥ “...ሠለስተ ጸላእቲ ኣለዉና። ንሳቶም ከኣ ወያነ, ኤይድስን, መንፈስን እዮም...” ዝበሎ ኣበሃህላ ክጥቀስ ካብ ዘለዎ ሓደን ዋናን ነጥቢ’ዩ።
ከመይሲ እቶም ሰብ-ፖለቲካ ንቤተ-ክርስቲያን ተዋሕዶ፥ ምሉእ ብምሉእ ተቘጻጺሮማ’ኳ እንተ-ነበሩ፥ እቲ ኣብ መካነ-ሕይወት መድኃኔ-ዓለም ዝግበር ዝነበረ፥ ናይ መንእሰያት መንፈሳዊ-ምንቅስቓስ ግና፥ ቅሳነት ክህቦም ዝኽእል ኮይኑ ኣይተረኽበን። ስለዚ ከኣ ህልውና’ዚ ምንቅስቓስ’ዚ ከብቅዕ ወይ ክዕጾ ከይተኻእለ፥ ቤተ-ክርስቲያን ተዋሕዶ ተቘጻጺርናያ ኣሎና ምባል ከም-ዘይከኣል ስለ-ዝተረድኦም፥ ህልውና’ዚ ማኅበር’ዚ ሓንሳእን ንሓዋሩን ከጠፍእ፥ እቶም ሰብ ፖለቲካ ዓጢቖም ዝለዓሉሉ ዋና ውራዮም ክኸውን ክኢሉ። ስለዚ’ውን ነቲ ኣብ መካነ-ሕይወት መድኃኔ-ዓለም ዝካየድ ዝነበረ፥ ናይ መንእሰያት ኦርቶዶክሳዊ ምንቅስቓስ፥ ዘይሕብሩ ሕብርን ዘይስሙ ስምን ሂቦም፥ ካብ ሕዝቢ ክንጽሉዎ ኣበርቲዖም ከም-ዝተንቀሳቐሱ ዝፍለጥ’ዩ።
ነዚ ተኸቲሉ ድማ፥ እቲ ብበዓል ሙሐዲን-ሸንገብ ዝምራሕ ዝነበረ፥ ሃገራዊ ናይ መንእሰያት ማኅበር፥ ብድሕሪ መጋረጃ ኮይኑ ኣብ እንዳ-ማርያምን እንዳ-ሥላሴን፥ ይርከባ ኣብ ዝነበራ ናይ መንእሰያት ማኅበራት ዘነጻጸረ ሓደጋ ብምፍጻም፥ ክሳብ መጽሓፍ-ቅዱስ ምንዳድ ዝበጽሐ ዕብዳን ከም-ዝተፈጸመ፥ ዘይፈልጦ ኣሎ ክበሃል ኣይከኣልን። እዚ ኩሉ’ዚ ግና ናይቲ ሕቡእ ኣጀንዳ ዋዜማ’ዩ ደኣ’ዩ ዝነበረ እምበር፥ እቲ ቀንዲ ኵናት ክውርወር ኣነጻጺሩ ዝነበረስ፥ ናብ መካነ-ሕይወት መድኃኔ-ዓለም ምዃኑ፥ ብኹሎም’ቶም ብጉዳይ ቤተ-ክርስቲያን ዘይድቅሱ፥ ኦርቶዶክሳውን ዝተፈልጠ’ዩ ነይሩ።
መወዳእታኡ ድማ ኣብ 2005፥ እቲ ምስ ሥነ-ምግባር ዝፋለጥ ባህርያት ነይሩዎ ዘይበሃል ናይዝጊ ክፍሉ፥ እቲ ኣብ መካነ-ሕይወት፥ ዝካየድ ዝነበረ ኦርቶዶክሳዊ ንጥፈታት ክዕጾ ምስ-ኣዘዘ፥ እቲ ኣብ ውሽጢ ቤተ-ክርስቲያን ክግበር ዝጸንሐ ፖለቲካዊ-ምትእትታው፥ ገንፊሉ ግልጺ ኮይኑ ክርአ ዝኸኣለሉ እዋን’ዩ ነይሩ ክበሃል ይከኣል። ፓትርያርክ-እጦንዮስ ግና ኣብ ታሪኽ እታ ሓዳስ ቤተ-ክርስቲያን፥ ንመጀመርታ ግዜ ክበሃል ይከኣል፥ ነዚ ትእዛዝ’ዚ ከተግብሩዎ ከም-ዘይክእሉ፥ ዘለዎም ኣቕዋም ግልጺ ገይሮም ብትብዓት ክቃወሙዎ ጸጋ ረኺቦም።
ነዚ እምቢታ’ዚ ግና፥ እቶም ሰብ ፖለቲካ ክጻወሩዎ ዝኽእሉ ኮይኖም ኣይተረኽቡን። ከም ሳዕቤን’ዚ ኩሉ’ዚ ከኣ’ዮም፥ መጀመርታ እቶም ሠለስተ-ካህናት መካነ-ሕይወት፥ ማለት ቀሲስ ገብረ-መድኅን ገብረ-ጊዮርጊስ, ዶክተር ቀሲስ ተክለኣብ መንግሥተኣብ, ዶክቶር ቀሲስ ፍጹም ገብረ-ንጉሥ፥ ተኸባኺቦም ኣብ መቑሕ ከም-ዝኣትዉ ዝተገብረ። እንሆ ድማ ንእምነቶም ወይ ንክብሪ ቅድስቲ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ-ክርስቲያን ክብሉ፥ ንልዕሊ 12-ዓመት መመላእታ ተሞቒሖም ይርከቡ ኣለዉ። እዚ መውቃዕቲ’ዚ ግና፥ ኣብቶም ብኽብሪ እንዝክሮም ብሉጻትን ምሩጻትን ካህናትና ጥራይ ተሓጺሩ ዝተርፍ ኣይነበረን።
ብምቕጻል ድማ እቶም ሰብ ፖለቲካ፥ ነቲ ሲኖዶስ ከም መጋበሪ ብምጥቃም፥ ንፓትርያርክ-እንጦንዮስ ዘይስሞም ስም ብምሃብ፥ ዘይናቶም ሕብሪ’ውን ብምልካይ፥ ካብ መዓርጎም ከም-ዝወርዱን ካብ ሥልጣኖም ከም-ዝሰዓሩን ገይሮሞም። እዚ ኩሉ’ዚ ከኣ ነታ ቤተ-ክርስቲያን ከም መጋበሪ-ፖለቲካ ክጥቀሙላ ካብ ዝነበሮም ዕላማ ዝብገስ ደኣምበር፥ ኣብቶም ካህናት መካነ-ሕይወት ኮነ፥ ኣብቶም ፓትርያርክ ንማእሰርቲ ዝበጽሕ ገበን ስለ-ዝተረኽቦም ኣይነበረን። ብገበን ዘሕትት መርትዖ እንተ-ዝህልዎም እሞ፥ ክሳብ ሎሚ ኣብ ፍርዲ ከየቕረቡዎም ስቕ ኣይምበሉን። ኣብቲ ሕግን ሕጋዊ-ኣሠራርሓን ኣለዎ ዘይበሃል ሃገር ግና፥ ሰብኣዊ-መሰል ብእግሪ ክርገጽ እንተ-ተራእየ ዘገርም ኣይኮነን።
እምበኣር ከምቲ ዓደምሓራ “-ኃይል ካለ ሕግ ምናባቱ-” ዝብሉዎ። ሕጂ’ውን ንሕና ከም ማኅበረ-ምእመናን ተዋሕዶ መጠን፥ እቲ ብዘይ ሕግን ፍትሕን፥ ኣብ ልዕሊ ቤተ-ክርስቲያንና እናተፈጸመ ዝርከብ ዘሎ ግፍዒ፥ እቲ ስቓዩ ኣይተሰማዓናን ክንብል ኣይንኽእልን። እቲ ዓቕምና ካብ ምውሓዱ ዝተላዕለ፥ ክንድ’ቲ ክንገብሮ ዝግበኣና ድምፅና ዓው ኣቢልና ከነእዊ ብዘይ ምኽኣልና ግና፥ እንሆ እቲ ፖለቲካዊ-ኃይሊ ከም ዓለቕቲ ኣብ ጎሮሮ ቤተ-ክርስቲያን ተተኺሉ፥ ደማ’ውን መጽዩ ከማስና ይርከብ ኣሎ። ሕጂ’ውን ነዛ ቤተ-ክርስቲያን ካብ ርእሳ ክወርዱ ዝደልዩ ስለ-ዘይመስሉ፥ ካብ መዓልቲ ንመዓልቲ ሓዲሽ ናይ ተንኮል ገመድ ክፍሕሱ ምርካቦም፥ ክንደይ’ኳ ዘሕዝን’ዩ።
ነዚ ከም ኣብነት ዝጥቀስ ከኣ፥ እዚ ኣብዚ ሒዝናዮ ዘሎና ሰሙናት፥ ብጉልባብ ዕርቂ ከተግብሩዎ ዝደልዩ ዘለዉ፥ ብተንኮልን ቅጥፈትን ሓሶትን ዝተኣልመ ድራማ’ዩ። ቅድሚ ዓመት ኣቢሉ ይገብር’ውን ተመሳሳሊ ናይ ሸፈጥ-ፈተነ ተኻይዱ ምንባሩ ዝፍለጥ’ዩ። ኣብቲ ሽዕኡ እዋን ፓትርያርክ-እንጦንዮስ፥ በደሎም ኣሚኖም ይቕሬታ ከም-ዝሓተቱ ዘምስል ተዋስኦ’ዩ ተማሂዙ ዝነበረ። እቶም ፓትርያርክ ኣይቃለይን ኢሎም ስለ-ዝተቓወሙዎ ግና፥ እቲ ኣባ-ሉቃስ ዋና ኣጋፋሪ ብምዃን ዝተሳተፉዎ፥ ተንኮልን ቅጥፈትን ክፈሽል ከም-ዝኸኣለ ዝፍለጥ’ዩ። ኣባ-ሉቃስን ጎይቶት ኣባ-ሉቃስን ግና፥ ብተግባሮም ዝሓፍሩን ዝጠዓሱን ኣይኮኑን።
ሎሚ’ውን ነቲ ዓሚ ዝፈሸለ ድራማ ሒዞም’ዮም፥ ኣብ መድረኽ ክቐርቡ ንርእዮም ዘሎና። ግዳስ ካብ ጌግኦም ክመሃሩ ዘይደልዩ ተረርቲ ልቢ ደኣ ኮይኖም እምበር፥ ኣብቲ ዓሚ ዝሓፈሩሉን ዝተዋረዱሉን መድረኽ ብምድያብ፥ ተመሊሶም ነቲ ቅጥፈትን ሓሶትን’ቲ ክደግሙ ምድላዮም፥ ንሳቶም ዘይሓፍሩ እንተ-ኾኑ’ውን፥ ንሕናስ ኣብ ክንድኦም ምሕፋርና ኣይተርፍን እዩ። ብዝተረፈ ዓሚ ዝኾነ ዝተገብረ ዕርቂ ከይሃለወ’ዩ፥ ዕርቂ ከም-ዝተገብረ ዘምስል ናይ ሓሶት ተዋስኦ ተዳልዩ ዝነበረ። ግዳስ “-ብሽንቲ ኣንጭዋ ዝተነድቀ መንደቕሲ፥ ድሙ ክንቁ ከሎ ይፈርስ-” ከም-ዝበሃል፥ እቲ ብኣባ-ባስልዮስ እናተሓገዙ ኣባ-ሉቃስ ዝነደቑዎ መንደቕ፥ ሽዕኡ ንሽዕኡ’ዩ ከም ሕንፃ-ኢያሪኮ፥ ሃደሽደሽ ኢሉ ክፈርስ ዝተራእየ።
ብድሕር’ዚ እውን ካልእ ናይ ሓሶት ተዋስኦ ተፈቲኑ ምንባሩ ዝፍለጥ’ዩ። ንጽንዓት ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ኣሸኒፍካ ክሕለፍ ስለ-ዘይተኻእለ ግና፥ እዚ ካልኣይ ፈተነ’ውን ብዘይ ገለ ፍረ ክፈርስ ‘ዩ ዝተራእየ። እዚ ኩሉ’ዚ ምስ ፈሸለ ከኣ፥ እቶም ሰብ ፖለቲካ እቲ ሕርቃኖም ስለ-ዝገንፈለ፥ “-ሕነ ቀራናትሲ ንጓዕማማት-” ከም-ዝበሃል፥ ነቶም ኣብ ከቢድ ናይ ሽምግልና ዕድመ ዝርከቡ ፓትርያርክ፥ ምስ ሰብ ክራኸቡ ኣብ ዘይክእሉሉ ስዉር ቦታ፥ ወሲዶም ዓሺጎሞም ከም-ዝጸንሑ’ዩ ዝፍለጥ። ኩነታቶም ክፍለጥ ስለ-ዘይተኽእለ ከኣ፥ ብዙሓት ደቂ ቤተ-ክርስቲያን ብኩነታት ጥዕና ቅዱስ ኣቡኦም፥ ክሻቐሉ ምጽንሖም ዝፍለጥ’ዩ።
ሕጂ ድማ እንሆ ኣባ-ሉቃስን ኣባ-ባስልስልዮስን፥ ነቲ ቅድሚ ሕጂ ተቐባልነት ሲኢኑ ዝፈሸለ ድራማ ሒዞም፥ ናብ መድረኽ ክቐርቡ ንርኢ ኣለና። እቲ ብመንገዲ ገዳማት ኣቢሉ ናብ ኤውሮጳ በጺሑ ዝርከብ ዘሎ ዜና ከም-ዝሕብሮ። እቲ ዕርቂ ተባሂሉ ብመራኸቢ ብዙኃን ዝዝርጋሕ ዘሎ ዜና፥ ዋላ ሓንቲ ዝጭበጥ ፍረ ዘይብሉ ባዶ ምዃኑ’ዮም ዘጠንቅቑ ዘለዉ። እቲ ላዕሊ ላዕሊኡ ሲኖዶስን ገዳማትን ከም-ዝተሓወሱዎ ዘምስል ዘሎ መግለጺ። ንሓሶትን ምትላልን ዝበሃል ዘሎ ደኣምበር፥ እቲ መድረኽ ብሙሉኡ ፖለቲካ ዝተቘጻጸሮ ወይ ዝዓብለሎ ምንባሩ’ዮም፥ እቶም ገዳማውያን-ኣቦታት ዝዛረቡ ዘለዉ።
ኣብቲ ዕለት 9-ሓምለ 2009 ዓ/ም ( 16/07/2017 ) ዝተገብረ ጉባኤ መጺእካ ክዝረብ ከሎ። እዚ ብመንገዲ-ገዳማት ዝተረኽበ ሓበሬታ ከም-ዝብሎ። ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ከም ተራ ፈላሲ ኮይኖም’ዮም ኣብ ትሕቲ ሓለዋ ወተሃደራት ኮይኖም ዝመጹ። እንተኾነ እቲ ዕርቂ ከምዚ ኣይኮነን ነይሩ ብምባል፥ እቶም ጳጳሳትን ገዳማውያን ኣቦታትን ድምፂ-ተቓውሞ ስለ-ዘስምዑ፥ ንፓትርያርክ-እንጦንዮስ ሓንቲ ናይ ጳጳስ ቆቡዕ ጥራይ ክወሃቦም ክኢሉ። እቶም ጳጳሳትን ናይ ገዳማት ኣቦታትን ግና፥ በቲ ዝኾነ ኩሉ ሕጉሳት ኣይነበሩን። ብመሠረቱ እቲ ጉዳይ ግልጺ ኮይኑ ክርአ ዝኸኣለ፥ ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ኣብ ቤተ-ክርስቲያን ምስ በጽሑ፥ ኩሎም ጳጳሳትን ገዳማውያን-ኣቦታትን ብዓቢይ ክብርን ናፍቖትን ተቐቢሎም ክሳለሙዎም ከለዉ፥ እቶም ክልተ ዴማሳውያን ኣባ-ሉቃስን ኣባ-ባስልዮስን ግና፥ ነዛ ንዓይኖም’ውን ግልጽ ኢሎም ክርእዩዎም፥ ዝደልዩ ኮይኖም ኣይተረኽቡን።
ስለዚ’ውን ብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያርክ እናሃለዉ፥ ቅዳሴ ክቕድስ ኢሎም ሰጢጦም ዝኣተዉ፥ እቶም ካድረ ተለዊጦም ዘለዉ በዓል-ግዜ ኣባ-ባስልዮስ’ዮም። ቡራኬ ክገብሩ’ውን ዕድል ክህቡዎም ኣይደለዩን። ስለዚ ድማ’ዮም እቲ ዕርቂ ከምዚ ኣይነበረን ብምባል፥ ጳጳሳት ኮኑ ገዳማውያን-ኣቦታት ዓው ኢሎም ክቃወሙ ድምፆም ዘስምዑ። ኣብቲ መኣዲ ቅዱስ-ቁርባን’ውን፥ ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ከም ዘይተሳተፉ’ዩ ዝፍለጥ። ብድሕሪ ቅዳሴ እቶም ናይ ዕርቂ ሽማግለ ዝነበሩ ኣባ መልከ-ጼዴቅ ሓጺር ዘረባ ክዛረቡ ከለዉ። ብፁዕ ወቅዱስ ኣቡነ-እንጦንዮስ ድማ፥ ኣብ ክንዳይ ኮንካ ሰላምታ ኣብጽሓለይ ስለ-ዝበሉኒ፥ መልእኽተይ የብጽሕ ኣለኹ ክብሉ ድማ ተሰሚዖም። ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ግና ከምኡ ክብሉ ኣይወከሉዎምን።
ብድሕር’ዚ ኣብቲ መድረኽ ዝወጸ ሓደ ቀሺ በረኸት ዝተባህለ እዩ። እዚ ቀሺ’ዚ እቲ ዝንበብ ጽሑፍ ኣብ ናይ ኢድ ተሌፎን ሒዙዎ’ዩ ቀሪቡ። ምስ ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ዝተበጽሐ፥ ናይ ዕርቂ ሰነድ ብምባል ድማ’ዩ ከቕርቦ ዝተራእየ። ንሱ እዚ ቀሺ’ዚ ሓደ ካብቶም በዓል ኣባ-ሉቃስ ዝመልመሎም ዴማሳውያን ምዃኑ’ዩ ዝፍለጥ። ኣብቲ ንሱ ዘቕረቦ ጽሑፍ ድማ፥ ከምዚ ዝስዕብ ቃላት ነይሩዎ።
1. መናፍቕ ኮይነ ምጽንሐይ ብኽታመይ ኣረጋግጽ።
2. ኣብ ሥልጣን ኣብ ዝነበርኩሉ ግዜ፥ ብዘይ ኣፍልጦ ሲኖዶስ፥ ማኅተመይ ተጠቒመ ዝዘርጋሕኩዎ ጽሑፋት ይቕሬታ እሓትት።
3. ካብ ሕጂ ንደሓር ሥልጣን ዝበሃል ኣየድልየንን እዩ። ዝበልኩሙኒ ኮይነ ክኸይድ’የ ዝደሊ።
4. በቲ ንስኻትኩም እትህቡኒ መምርሒ ተማእዚዘ ከም-ዝኸይድ ድማ ኣረጋግጽ።
ዝብል ትሕዝቶ ዝነበሮ ጽሑፍ ፥ በቲ ምልምል በዓል ኣባ-ሉቃስ ዝኾነ ቀሺ ኣቢሉ ምስ ተነበ፥ ኩሎም ጳጳሳትን ገዳማውያን-ኣቦታትን፥ ነቲ ጽሑፍ ዓው ኢሎም ከም-ዝተቓወሙዎ’ዩ፥ እቲ ብመንገዲ ገዳማት ኣቢሉ ኤውሮጳ ዝበጽሐ ዜና ዝዛረብ ዘሎ። እዚ ርኡይ ዝኾነ ተንኮል’ዩ ብምባል’ውን፥ እቶም ገዳማት ኮኑ ጳጳሳት ነቲ ዝተባህለ ኩሉ ክቕበሉዎ ኮነ ክሰምዑዎ ኣይደለዩን። ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ብወገኖም እንተኾኑ’ውን፥ መልሲ ክህቡ ሚክሮፎን ክወሃቦም ሓቲቶም ምንባሮም እቲ ዜና ሓቢሩ’ዩ። እንተኾነ ኣብቲ ኃይሊ-ፖለቲካ ተቘጻጺሩዎ ዝነበረ መድረኽ፥ ንክዛረቡ’ውን ዕድል ክህቡዎም ኣይደለዩን። ኣዛርቡዎም ዝብል ድማፂ ምስ-በዝሐ ከኣ፥ በዓል ኣባ-ሉቃስ እቲ ኩነታት ካብ ምቁጽጻር ከይወጽእ ስለ-ዘፍርሆም፥ ንፓትርያርክ-እንጦንዮስ ናብ ቤተ-መቕደስ ከእትዮሞም ከም-ዝተገደዱ’ዩ እቲ ዜና ዝሕብር።
እቲ ሕዝቢ ግና መስቀሎም ከይተሳለምና ኣይንኸይድን ኢና ብምባል፥ ካብ ቤተ-ክርስቲያን ከም-ዘይከይድ ኣትሪሩ ስለ-ዝሓዞም፥ ከይፈተዉ ካብ መቕደስ ከውጽኡዎም ግድነት ኮይኑዎም። እቲ ሕዝቢ ድማ ሓዘኑን ጓሂኡን ምጻር ስኢኑዎ፥ ኣዒንቱ ብንብዓት እናተሓጽበ መስቀሎም ክስዕም ከም-ዝኸኣለ’ዩ፥ እቲ ብመገዲ ገዳማት ኣቢሉ ዝበጽሓና ዜና ዝሕብር። እምበኣር እቲ በዓል ኣባ-ሉቃስ ዕርቂ ተፈጺሙ ብምባል፥ ዝዝርግሑዎ ዘለዉ ብተንኮልን ሓሶትን ዝተላዕጠጠ ተዋስኦ ነዚ’ዩ ዝመስል። ነዚ ዕርቃኑ ዝወጸ ተዋስኦ’ዚ ሕዝቢ ተዋሕዶ ኣሚኑ ይቕበለና’ዩ፥ ዝብል ተስፋ እንተደኣ ኣልዩዎም ከኣ፥ ፈጺሙ ዘየወጻጽኦም ምዃኑ ጥራይ ኢና ክንነግሮም ንኽእል።
ብዝተረፈ ፓትርያርክ-እንጦንዮስ፥ ነቲ ን12-ዓመት መመላእታ ክቡር ዋጋ ዝኸፈሉሉ ክቡር ታሪኽ ገዲፎም፥ ይቕሬታ ሓታቲ ኮይኖም ከም-ዝቐረቡ ንምምሳል ዝቐርብ ዘሎ ተዋስኦ፥ ንበዓል ኣባ-ሉቃስ ደኣ ይመስሎም ይኸውን እምበር፥ ንሕና ሕዝቢ ተዋሕዶ ኮነ፥ ከምኡ’ውን ማኅበረ-ሰብ ዓለም ይቕበሎ’ዩ ኢሎም ተስፋ እንተ-ዘይገበሩ’ዩ ዝሕሾም። ብዝተረፈ እቲ ቀጻሊ ጉዕዞ በዓል ኣባ-ሉቃስ፥ ኣብ ምንታይ ንምብጻሕ ምዃኑ፥ ካብቲ ቀሺ በረኸት ዝተባህለ ዝበሎ ቃል ምርድኡ ይከኣል’ዩ። “-እቶም ፓትርያርክ ሥልጣን ኣየድልየንን’ዩ ኢሎም-” ዝብል ኣበሃህላ፥ ሓዲሽ ፓትርያርክ ንምምራጽ ዘኽይድ መንገዲ ይመስሎም ስለ-ዘሎ’ዩ።
እዚ ግና ካብቲ ቅድሚ ሕጂ ዝነበረ ብዝኸፍአ መልክዑ፥ ካልእ ውግዘትን ኩነኔን ተነጽሎን ከስዕብ እንተ-ዘይኮይኑ፥ስጉምቲ’ውን ይኹን ከኽይድ ይኽእል’ዩ ዝበሃል ኣይኮነን። እቲ ሕጊ ጥሒስካ ምኻድ ከኽይድ ዝከኣል ነይሩ እንተ-ዝኸውን ድማ፥ እዚ ዝሓለፈ 13-ዓመት ክኽየድ ምተኻእለ ነይሩ’ዩ። ስለ ምባል እንተደኣ ኮይኑ ደኣ፥ ፓትርያርክ መሪጽናስ ተባሂሉ እንድዩ። እዚ ፓትርያርክነት’ዚ ግና፥ ኣብ ብሎኮ-ጎዳይፍ ተሓጺሩ ዝተረፈ ደኣምበር፥ ብማኅበረ-ሰብ ዓለም ኣፍልጦ ረኺቡ’ዩ ዝበሃል ታሪኽ የልቦን። ሕጂ’ውን “-ነዚ ክትግዕታዶ ትርህጻ-” ዝብል ትዕዝብቲ ከትርፍ እንተ-ዘይኮይኑ፥ እቶም ካብ መዓርገ-ጵጵስና ወሪዶም፥ ካድረ-ፖለቲካ ክኾኑ መሪጾም ዘለዉ ኣባ-ሉቃስ፥ ክበጽሑዎን ከስልጥዎን ዝኽእሉ ነገር የብሎምን።
በቲ ሓደ ሸነኹ ግና፥ እቲ ደምበ-ተዋሕዶና ዝሕበነሎም ኣቦታት ምህላዎም ከይጠቐስናዮ ክንሓልፍ ኣይንደልን። ንሳቶም ድማ ናይቲ ክቡርን ዓቢይን ታሪኽ ዘለዎ፥ ናይ ገዳም ደብረ-ቢዘን ኣቦታት እዮም። ኣብዚ ንጥፍኣት ቅድስቲ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ-ክርስቲያንና፥ ብመሪሕነት ኣባ-ሉቃስ ዝግበር ዘሎ፥ ሕግን ቀኖናን ዝጠሓሰ ተግባር’ዚ ኢዶም ሓዊሶም ክርከቡ ኣይደለዩን። ኣብዚ ጉባኤ’ዚ ንከይሕወሱ ዝወሰዱዎ ስጉምቲ ድማ፥ ክንደይ’ኳ ብታሪኽ ከመስግኖም ዝነብር ዝነኣድ ውሳኔ’ዮም ወሲዶም። ክብሪ’ቲ ቅዱስ-ገዳሞም ክሕልዉ ምኽኣሎም ድማ፥ ሕዝቢ ተዋሕዶ እናተሓበነሎም ክነብር እዩ።
ብዝተረፈ ቅድስቲ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ-ክርስቲያንና፥ ብኣዚዩ ከቢድ ዝኾነ ፈተና እና-ተፈተነት ትሓልፍ ምህላዋ፥ ንሕና እቶም ብጸጋ-ጥምቀት ዝወለደትና ደቃ ጥራይ ዘይኮነ፥ ማኅበረ-ሰብ ዓለም ከይተረፈ’ውን ዝፈልጦ ጉዳይ’ዩ። ናይ ፖለቲካ-ኣርዑት ከቢዱዋ ካብ እተእዊ’ውን፥ ዉሑድ ዓመታት ኣይኮነን። ሕጂ’ውን እቲ ስቓይ ብዝኸፍአ መልክዑ፥ እናወሰኸን እናገንፈለን ክመጽእ’ዩ ዝርአ ዘሎ። እቲ ዝሓለፈ ከይኣክል ገና ሕጂ’ውን፥ እቲ ዝሓለፈ ጌጋ ክድግሙዎ ብምድላይ፥ ካብ ቀኖና ወጻኢ ባዕላቶም ፓትርያርክ ክሸሙ፥ ዘኽእሎም ሜዳ ከጣጥሑ’ዮም ኣብ ጸደፍደፍ ዝርከቡ ዘለዉ።
እዚ ኣብ ልዕሊ ቤተ-ክርስቲያንና ዝፍጸም ዘሎ፥ ንዕቀትን ውርደትን ከኣ ተጻዊርናዮ ክንከይድ ዘጸብቐልና ኣይኮነን። ስለዚ’ውን ነዚ ሕግን ቀኖናን ዝጠሓሰ ተግባር’ዚ፥ ድምፅና ዓው ኣቢልና ክንቃወሞ ክንክእል ኣሎና። እንተደኣ ክንጥቀመሉ ክኢልና፥ ብዙሕ ከነድምዓሉ እንኽእል ናይ መራኸቢ ብዝኃን መድረኽ ኣሎ። ብዝተረፈ ሕቶና ካልኣይቲ ዘይብላ ሓንቲ’ያ። ንሳ ድማ እቶም ሰብ ፖለቲካ ካብ ቤተ-ክርስቲያን ኢዶም ከውጽኡ እነቕርቦ ሕቶ’ዩ። እቲ ን26-ዓመት መመላእታ ኣብ ዝባን ቤተ-ክርስቲያን ተጻዒኑ ዝርከብ ዘሎ ኣርዑት-ፖለቲካ፥ ኣውርዱዎ ኢልካ ምሕታት ንዓና ዝምልከት፥ ዕዮ ገዛ ምዃኑ ክፍለጥ ይግባእ።
ብዝተረፈ “-ዘዛቘነ ሰይጣን ከየቐሸሸ ኣይገድፍን-” ከም-ዝበሃል እንተ-ዘይኮይኑ፥ እቲ ኣብ ውሽጢ ቤተ-ክርስቲያን ተዋሕዶ ኢድ ብምምላስ ክፍጸም ዝጸንሐ ዕንወት፥ ውግዘትን ተነጽሎን እንተ-ዘይኮይኑ፥ ዝዓበሰሎም ነገር’ውን የልቦን። ስለ-ምንታይ ነዚ ናይ ጥፍኣት መንገዲ’ዚ ይመርጹዎ ከም-ዘለዉ’ውን ክትርድኦ ዘጸግም ነገር’ዩ። ብዝኾነ ሕቶና ሕቶ ሕዝቢ ተዋሕዶ፥ ንፓትርያርክ-እንጦንዮስ ፍትሑዎም ኣብ ምባል ጥራይ ዝውዳእ ኣይኮነን። ንሕና ብዘይ ገለ ቅድመ ኩነት፥ ካብ ቤተ-ክርስቲያንና ኢዶም ኣልዒሎም ክወጹ ኢና ንሓትት ዘሎና።
“ስብሓት ለእግዚኣብሔር ልዑል-!
ወለወላዲቱ ድንግል-!
ወለ-መስቀሉ ክብር-!”
ካህን ተክለ-ማርያም ምርካ-ጽዮን
ሃገረ-ስብከት ኤውሮጳ


c: text/html

text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ካብ ሱዳን ናብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝተበገሰት ነፋሪት፣ ኣብ ውሽጣ ባርዕ ኣጋጢሙ
Radio Erena: 11 Januray 2018
ካብ ሱዳን ናብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝተበገሰት ናይ መጓዓዝያ ነፋሪት መንገዲ ኣየር ዓረብያ፣ ኣብ ውሽጣ ብዘጋጠመ ባርዕ ብሃንደበት ክትዓልብ ተገዲዳ።
እታ ነፋሪት፣ 103 ገያሾ ጽዒና ብ9 ጥሪ፣ ኣብ ሰዓታት ናይ ንግሆ ካብ ካርቱም ድሕሪ ምብጋሳ ድሕሪ ሒደት ደቓይቕ'ዩ፣ ኣብ ውሽጣ ባርዕ ኣጋጢሙ።
ኣብራሪ እታ ነፋሪት ብዘመሓላለፍዎ ሓበሬታ፣ ብኣቭየሽን መዓርፎ ነፈርቲ ካርቱም ተሓጊዞም ሃንደበታዊ ምዕላብ ከምዝገበሩ ዘረጋገጹ ኣካየድቲ ስራሕ እቲ መንገዲ ኣየር ኣብ ገያሾ ዝበጽሐ ጉድኣት ከምዘየለ ኣፍሊጦም።
መራሕቲ ኤርትራን ግብጽን፣ ኣብ ዶብ ኤርትራን ሱዳንን ተፈጢሩ ብዛዕባ ዘሎ ሓድሽ ምዕባለታት ዘትዮም
Radio Erena: 10 Januray 2018
መራሕቲ ኤርትራን ግብጽን፣ ኣብ ዶብ ኤርትራን ሱዳንን ተፈጢሩ ዘሎ ሓድሽ ምዕባለታት ብዝምልክተ ዘትዮም።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብሰሉስ 9 ጥሪ ናብ ካይሮ ድሕሪ ምእታው ምስ ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲ ብምርኻብ፣ ኣብቲ ንኢትዮጵያ፣ ግብጽን ሱዳንን ዘሰሓሕብ ዘሎ ኣጠቓቕማ ናይልን ምህናጽ ዲጋን ብዝምልከት ድሕሪ ምምይያጦም፣ ሱዳን ምስ ኤርትራ ዘዳውባ ከባቢታት ንምዕጻው ዝወሰደቶ ስጉምቲን ክህሉ ዝኽእል ስግኣታትን ተዘራሪቦም።
ግብጺ ብዘይካ'ቲ ናብ ኤርትራ ሰራዊታ ኣዋፊራ ኣላ ዝብል ሓድሽ ሓበሬታ፣ ኣብ ኤርትራ ንዝርከቡ ተቓወምቲ ሱዳንን ኢትዮጵያን ሎጂስቲካዊ ሓገዝ ትገብር ከምዘላ ክልቲኤን ሃገራት ይወቕሳ።
እስራኤል ንስደተኛታት ናብ ካልእ ኣፍሪቃዊት ሃገር ከይተሰጋግሮም UNHCR ጸዊዑ
Radio Erena: 10 Januray 2018
እስራኤል ንስደተኛታት ናብ ካልእ ኣፍሪቃዊት ሃገር ከይተሰጋግሮም ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት (UNHCR) ጸዊዑ።
እቲ ኣህጉራዊ ትካል ትማሊ ሰሉስ 9 ጥሪ ካብ ጄኔቫ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ እስራኤል ዜጋታት ኤርትራን ሱዳንን ንዝኾኑ ስደተኛታት ናብ ካልእ ኣፍሪቃዊት ሃገር ናይ ምስግጋሮም መደብ ደው ከተብል ተማሕጺኑ።
UNHCR ነዚ ምሕጽንታ ዘቕርብ ዘሎ፣ ኣቐዲሞም ብተመሳሳሊ መስርሕ ካብ እስራኤል ዝወጹ'ሞ ዝበኣሰ ጉዕዞ ስደት፣ ሰሃራን ማእከላይ ባሕርን ብምስጋር ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ናይ ዝኣተዉ 80 ስደተኛታት ጸብጻብ ብምቕራብ'ዩ።
ሱዳን፣ ወሰኽ ዋጋ ባኒ ዘጎሃሃሮ ተቓውሞ ሓደ ተማሃራይ ተቀቲሉ
Radio Erena: 09 Januray 2018
ኣብ ሱዳን፣ ዞባታት ዳርፉርን ብሉ ናይልን፣ ንወሰኽ ዋጋ ባኒ ብምቅዋም ብሰንበት 7 ጥሪ ኣብ ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፊ ሓደ ተማሃራይ ክቕተል እንከሎ ሓያሎ ከኣ ቆሲሎም።
ፖሊስ ሱዳን ነቲ፣ መብዛሕቶም ተማህሮ ዝኾኑ ኣማኢት መንእሰያት ዝተሳተፍዎ ሰለማዊ ሰልፊ ንምብታን ጎንጽ ብምጥቃሙ እቲ ናይ ሞትን መቑሰልትን ሓደጋ ከምዘጋጠመ ወኪል ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ካብቲ ቦታ ሓቢሩ።
ብዋሕዲ ናይ ወጻኢ ባጤራ ኣብ ቅልውላው ዝርከብ መንግስቲ ሱዳን፣ ኣብ ነዳዲ፣ ፊኖን ካልእ ሃለኽቲ ነገራትን ዝገብሮ ዝነበረ ድጎማ ድሕሪ ምእላዩ'ዩ ዋጋ ባኒ ካብ ዝነበሮ ብዕጽፊ ዛይዱ ዘሎ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ግብጺ 6.2 ቢልዮን ዶላር ኣውፊራ
Radio Erena: 09 Januray 2018
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ግብጺ ናይ 6.2 ቢልዮን ዶላር ወፍሪ ከምዘለዋ ሚኒስተር ንግድን ኢንዱስትርን ግብጺ ጣረቕ ካቢል ሓቢሩ።
ንሱ ንማዕከንዝ ኤና ኣራብያን ቢዝነስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ግብጺ እታ ዝገዘፈ ወፍሪ ዘለዋ ሃገር ምዃና ብምግንዛብ፣ ዝበዝሐ ክፋል ናይቲ ወፍሪ ኣብ ወሃብቲ ኣገልግሎታትን ፍርያትን ምኽእ`ኑ ኣስሚርሉ።
ግብጺ ናብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ እትልእኮ ሰድድ 1.2 ቢልዮን ዶላር ከምዝበጽሕ ዘመልከተ እቲ ሚኒስተር፣ ኣብ መንጎ እዘን ክልተ ሃገራት ዝካየድ ወፍርን ንግድን ካብዚ ዘለዎ ንምዕባዩ መደብ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ፕሬዝዳንት ኦባማን ካልኦት ኣርባዕተ ብህይወት ዝርከቡ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንትታትን ንዝኽሪ ናይ ቀደም ፕሬዝዳንት George W. Bush ዳላስ ቴክሳስ ኣብ ዝርከብ ኣብ ቐፅሪ ዩኒቨርስቲ ደቡባዊ ሜተዲስት ዝተሃነፀ ፕሬዝዳንታዊ ማእኸል ዝሓለፈ ሓሙስ ብሓባር ተረኺቦም ነይሮም።እቲ ስነስርዓት ፖለቲካዊ ኣፈላላያት ናብ ጎኒ ዝተወገደሉ ኣጋጣሚ ነይሩ።
ኣብ ዓመታት ንመጀምሪያ ግዜ ኩሎም ብህይወት ዝርከቡ ፕሬዝዳንታት ዩናይትድ ስቴትስ ብምሕዝነታዊ መንፈስን ናይ ሓባር ምክብባርን ኣብ ሓደ መድረኽ ዝተረኸብሉ እዩ።
ፕሬዝዳንት ቡሽ ኣብ ስልጣን እናሃለው ንዝወሰድዎም ስጉምትታት ዋላ ክነቕፉ እንተፀንሑ’ውን ፕሬዝዳንት ኦባማ ኣብቲ ስነ ስርዓት ፕሬዝዳንት ቡሽ ንዝሃብዎ ኣገልግሎት ኣሞጊሶምዎም።
‘’ክቡር ፕሬዝዳንት ንዝሃብኩምዎ ኣገልግሎት፣ንትብዓትኩም፣ንናይ ፀዋታ ላዛኹም፣ልዕሊ ኩሉ ድማ ንሃገርኩም ዘለኩም ፍቕሪ ከመስግነኩ እደሊ።’’
ፕሬዝዳንት ቡሽ ብወገኖም ንሶም ይኹኑ ካልኦት ፕሬዝዳንትታት ስልጣኖም ምስ ወድኡ ብዛዕባ ዝህቡዎ መንፈስ ቀፃሊ ኣገልግሎት ተዛሪቦም ነይሮም።’’ ካብ ፖለቲካ ጡረታ ወፂአ እየ።ጡረታ ምውፅአይ’ውን ሕጉስ እየ።ንህዝቢ ኣገልግሎት ካብ ምሃብ ግን ጡረታ ኣይወፃእኹን።’’
ብወላዲ ኣቡኦም ብናይ ቀደም ፕሬዝዳንት George Herbert Walker Bush ከምዝተለዓዐሉን መራሒ ንክኾኑ ወላዲ ኣቡኦም ከምዝምሃሩዎምን እውን ተዛሪቦም።
ወናኒ ነዚ ብስሞም ዝተሃነፀ ፕሬዝዳንታዊ ማእኸል ህዝቢ ኣሜሪካ ምዃኑን ኣብ ውሽጡ ዝሓዞም ሰነዳት እውን ኣብ ስልጣን እናሃለው ንከም ኣንፃር ሽበራ፣ንዅናት ዒራቕን ሄረከን ካትሪን ስዒቡ ንዝተኻየደ ስራሕቲ እግሪ ምትካልን ዝሓዝሉ ኣገባብ ዝምልከቱ ጉዳያት ንሶም ዝሃብዎም ውሳነታት ህዝቢ ንኽርዳእ ክሕግዝ እዩ ኢሎም።
እቲ ኣብ ዝሓለፈ ሓሙስ 25 ሚያዚያ 2013 ኣ/ፈ ተመሪቑ ዝተኸፈተ ፕሬዝዳንታዊ ቤተ መፃሕፍቲ ፕሬዝዳንት ቡሽ ኣብ ታሪኽ ብዛዕባ ዝህልዎም ታሪኽ ከም ብሓድሽ ሙግት ከለዓዕል እዩ።ጆርጅ ቡሽ ካብ ስልጣኖም ክወፁ ከለው ተቐባልነቶም ዝታሓተ ምንባሩ ኣሃዛዊ መዐቀኒታት ሪኢቶ ህዝቢ ይሕብሩ።33 ሚእታዊ ጥራሕ ነይሩ።ኣብ ቀረባ ብመሰረት ዝተኻየዱ መፅናዕትታት ግን ተቐባልነቶም ብዝተወሰነ ከምዝወሰኸ ይሕብሩ።
ፕሬዝዳንት ነበር ጆርጅ ዳብሊው ቡሽ ብዝውሃቡ ሪኢቶታት ህዝቢ ከምዘይግደሱ የግዳስ ንፕሬዝዳንታዊ ስልጣኖንም ታሪኽ ናይ መወዳእታ ፍርዲ ከምዝህብ ብተደጋጋሚ ክዛረቡ ፀኒሖም እዮም።
ኣብቲ ንኽብሮም ዝተሃነፀ ፕሬዝዳንታዊ ቤተ መፃሕፍቲ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ምምሕዳሮም ነፃነት ንኽስፍሕፋሕ ብዝሰሖም ስራሕቲ ሓደ ማዕልቲ ከምዝዝከር ዘለዎም ተስፋ ገሊፆም።
‘’ናይ ፖለቲካ ንፋስ ካብ ፀጋም ናብ የማን ይነፍስ።ኣሃዛዊ መዐቀኒ ሪኢቶታት ህዝቢ ይድይቡ፣ይወርዱ።ደገፍቲ ይመፁ፣ይኸዱ።ኣብ መወዳእታ ግን መራሕቲ ብዘለዎም ፅኑዕ እምነት እዮም ዝግምገሙ።’’
ፕሬዝዳንትታት ካብ ስልጣኖም ምስ ወረዱ ካብ ናይ ታሪኽ ፍርዲ ከምልጡ ወይ ክልውጡ ኣፀጋሚ ይኾኖም ይብሉ ምሁራት ታሪኽ።
ኣብ ዩኒቨርስቲ ቴክሳስ ናይ ፖለቲካ ሊቅን ክኢላ ፕሬዝዳንታዊ ስልጣንን ብሩስ ቢዃናን ፕሬዝዳንት ነበር ቡሽ ምስሎም ንምልዋጥ ዝገብርዎ ፃዕሪ ብፍላይ ድማ ንዅናት ዒራቕ ብዝምልከት ምስሊ ምምሕዳሮም ንምልዋጥ ንዝገብርዎ ፈተነ ገለ ብድሆታት ከጋጥሞም እዩ ይብሉ።
ዒራቕ ድሕሪ 20፣30፣40 ዓመታት ካብ ሎሚ ዴሞክራሲ ዝዕምብበላ ሃገር እንተኾይናን ኣብ ዝተረፉ ማእኸላይ ምብራቕ እንተተስፋሕፊሑን ብዘይዝኾነ ይኹን ምትንዃስ ወራር ንኽፍፀም ዝወሰንዎ ኣዝዩ ዘሰሓሕብ ውሳነ እቶም ፕሬዝዳንት ይቕሬታ ክግበረሎም ይኽእል ይኸውን ይብሉ።ኣብዚ ዘለናዮ እዋን ግን ብትኽክል ከምኡ ክኸውን ይኽእል እዩ ኢልካ ንምትንባሩ ከቢድ እዩ ይብሉ ኣስዒቦም።
ኣብ እዋን ምምሕዳር ቡሽን ኦባማን ብዓልቲ ስልጣን ምንስቴር ሕርሻ ዝነበራ ናንሲ ጆነር ጆርጅ ቡሽ ንኣገልግሎት ብዝነበሮም ውፉይነት ክዝከሩ እዮም ይብላ።
ናይ ቀደም ናይ ቴክሳስ ከንቲባን ኣባል ዴሞክራሲያዊ ፓርትን ሮናልድ ኪርክ ሓዊሱ ተኻፈልቲ እቲ ስነስርዓት ብዛዕባ እቲ ስነስርዓት ኣዝዮም ዕጉባት እዮም።
ኪርክ ከምዚ ኢሎም ነይሮም።‘’ሻራዊ ኣፈላላያትና፣ኣብ ጉዳያት ቁጠባን ኵናትን ዘለውና ኣፈላላያት፣ትኽክለኛ ኣፈላላያት እዮም።ከም ኣሜሪካዊያን ምስ ዘለና ሓባራዊ እምነት ብምንፅፃር ግን ማዕረ ክንደይ ኣናእሽቱ ምዃኖም ሎሚ ዝተረዳእናሉ ዕለት እዩ።’’
ኣብ ዩኒቨርስቲ ደቡባዊ ሜተዲስት ዝምሃር ጃዊን ሲን ማልሂ ግን እቲ ስነስርዓት ካብ ትምህርቲ ንላዕሊ እዩ ይብል።ከም ሓደ ኣብ ፖለቲካ ዝዋሳእ ሰብ ንርእሰይ ክሪኢ ከለኹ ምስኦም ኣብ ሓደ ቦታ ምርካብ ዓብዪ ተመክሮ እዩ፤ዘለዓዕል እዩ ይብል።
ናይ George W Bush ቤተ መፃሕፍትን ሙዚየምን ልዕሊ 70 ሚሊዮን ገፅ ፅሑፋትን 80 ቴራባይትስ ዲጂታዊ ናውትን ዝሓዘ እዩ።


text:
ፕረዚደንት ሪፓብሊክ ደቡብ ኣፍሪቃ ጃኮብ ዙማ፡ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ዳኒኤል ተኽለሃይማኖትን መርሃዊ ቅዱስን ዝርከብዎም ትሽዓተ ኣባላት ሓቚፋ ኣብ መበል 102 ዙር ፈረንሳ ንፈለማ እዋን ትሳተፍ ንዘላ ፕሮፈሽናል ኣፍሪቃዊት ክለብ ቅድድም ብሽክለታ ኤም.ቲ.ኤን-ኲበካ ዮሃናኡ ገሊጹላ። እቲ ዝወጸ ፕረዚደንታዊ መግለጺ፡ እታ ክለብ ኣብ ናይ መጀመርያ ተሳትፎኣ ኣብ ከም’ዚ ዝበለ ዓቢ ኣህጉራዊ ውድድር ምስታፋን ድሙቕ ዓወታት ምምዝጋባን ሓበን ንኣፍሪቃ ምዃኑ ጠቒሱ፡ “ኤርትራዊ ኣባል’ዛ ክለብ ዳኒኤል ተኽለሃይማኖት ማልያ ኣንበሳ ዓቐብ ዝወደየ ናይ ፈለማ ኣፍሪቃዊ ክኸውን ምብቅዑ ኣድናቖት ዝግብኦ’ዩ” ድሕሪ ምባል፡ ኣብ ዝቕጽል መዓልታት ነታ ክለብ ዓወት ተመንዩላ። ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ዳኒኤል ተኽለሃይማኖትን መርሃዊ ቅዱስን ንቱር ደ ፍራንስ ኣብ ዝቀራረቡሉ ዝነበሩ እዋን፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብ25 ሰነ ብኣካል ረኺቡ ከምዘተባብዖምን መቀዳደሚ ብሽክለታ ብመልክዕ ህያብ ከምዘበርከተሎምን ይዝከር። እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ነዞም ሓበን ኤርትራን ኣፍሪቃን ዝኾኑ ክልተ ጐባልል ድሙቕ ህዝባዊ ኣቀባብላ ንምግባር ምድላዋት ይካየድ ከምዘሎ፡ ካብ ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን ዝተረኽበ ሓበሬታ የመልክት።
ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ኣብ ዙር ፈረንሳ ታሪኽ ትሰርሕ ንዘላ ክለብ ኤም.ቲ.ኤን-ኲበካ ዮሃናኡ ገሊጹላ
Got something to say? Go for it!


text:
ጻዕራምነት ሓደ ካብ ክብርታት ኤርትራዊያን
መርኣያ ጻዕራምነት ሕዝቢ ኤርትራ ኣብ ክንዲ ተጸባዪ ረድኤት ምዃን ርእስኻ ብርእስኻ ምኽኣል ዝብል ኒሕ ኣበጊሱ ሓርኮትኮት ይብል ኣሎ።
እዚ ርእሰ ተኣማንነት ንባዕሉ ፍርቂ ናይቲ ዓወት ኢዩ። ከመይስ ከምቲ ናይ ሽሕ ስጉምቲ ጉዕዞ ብሓደ ስጉምቲ ዝፍለም ንዝኾነ ነገር ከኣ ክዕወት ኢየ እልካ ክትብገስ ከምዘሎካ ኢዩ።
ቅድሚ ሕጂ ብኒሕን ሓቦን ዝተበገሱ ተግባራት እሞ ኣብ መፈጸምትኦም ዝበጽሑ ከም ኣብነት ንምጥቃስ ፈጺሙ ዓንዩ ዝነበረ ሕጂ ግን ዝሰርሕ ዘሎ መንገዲ ባቡር ኣስመራ ባጽዕ ክጥቀስ ይክኣል። እዚ ስራሕ እዚ፣ ሕጂ ተወዲኡ ኣብ መዓላ ምስ ወዓለ፣ ከም ቀልል ይርኤ ከይከውን እምበር ከም ግደ ሓቅስ ዝድነቕ ስራሕ ኢዩ። መንገዲ ባቡር ምስራሕ ወይ ተስረሑ ዝነበረ ግን ምዕራዩ ሓድሽ ነገር ኣይኮነን። ኣብ ኤርትራ ግን ዝድነቕ ስራሕ ኢዩ ክብሃል ከሎ ኣብ ግምት ክኣቱ ዘለዎ ነገራት ስለ ዘሎ ኢዩ። ንሰራሕተኛታት ይኹን ንመሃንድሳት ከምኡ’ውን ንተኾናተርቲ እንዳኻፈልካ ይሰራሕ እንተዝብሃል ብቐዳምነት እቲ ዝኽፈል ባጀት ኣሎ ድዩ። ኣብ ኤርትራ እሞ ኸኣ ኣብ ነውሕን ኣህላኽን ውግእ ዝነበረት ሃገር ብመሰረቱ እቲ ...>> full read more here


text:
መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት፥ ነቲ ዕለት 11 ሓምለ 2017 ብቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ ጉዳይ ዕርቂ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፓትርያርክ ቅዱስ እንጦንዮስ ዘውጽኦ መግለጺ መሠረት ብምግባር፥ ዕለት 13 ሓምለ 2017 “እግዚኣብሔር ምሉእን ሓቀኛን ዕርቂ ይግብሮ” ኣብ ትሕቲ ዚብል ኣርእስቲ፥ ሠናይ ትምኒትና ገሊጽና፥ ቅዱስ ፓትርያርክ ብቓሎም ንምእመናን ቃለ ቡራኬ ክህቡ፥ ንዝተነብረ ውግዘት ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ብጸሎተ ሥርየት ከልዕልዎን ጸዊዕና።Read more ...
መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት፥ ነቲ ዕለት 11 ሓምለ 2017 ብቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ ጉዳይ ዕርቂ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፓትርያርክ ቅዱስ እንጦንዮስ ዘውጽኦ መግለጺ መሠረት ብምግባር፥ ዕለት 13 ሓምለ 2017 “እግዚኣብሔር ምሉእን ሓቀኛን ዕርቂ ይግብሮ” ኣብ ትሕቲ ዚብል ኣርእስቲ፥ ሠናይ ትምኒትና ገሊጽና፥ ቅዱስ ፓትርያርክ ብቓሎም ንምእመናን ቃለ ቡራኬ ክህቡ፥ ንዝተነብረ ውግዘት ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ብጸሎተ ሥርየት ከልዕልዎን ጸዊዕና።
መግለጺ መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት ሰሜን ኣሜሪካ፡ ኤውሮጳን ማእከላይ ምብራቕን።
13 ሓምለ 2017 ዓ.ም.
ብዕለት 11 ሓምለ 2017 ዝወጸ መግለጺ መንበረ ፓትርያርክ ኤርትራ፥ ንዕርቂ፥ ንሰላምን ድኅነትን ቤተ ክርስቲያን ኣንፈት ዝህብ ጽቡቕ ጅማሮ ምዃኑ ብምእማን፥ መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት፥ እቲ ጅማሮ፥ ኣዝዩ ከም ዘሕጎሶን ንሓቀኛ ዕርቅን ሓድነትን ቤተ ክርስቲያን ከም ዝድግፍን ብመትከል ሓጎሱ ይገልጽ።
መዓልታዊ ፈነወ ራድዮ ተዋህዶ
ሰኑይ 31 ሓምለ 2017
ቅድሚ ሕጂ መንግሥቲ ኤርትራን ውሑዳት ጳጳሳትን ንሕጊ ቤተ ክርስቲያን ግሂሶም፡ ንኣቡን ዲዮስቆሮስ 4ይ ፓትርያርክ ኢሎም ምሻሞም ይፍለጥ። እንሆ ሕጂ’ውን ዳግም ዘይሕጋዊ ፓትርያርክ ንምሻም ይሸባሸቡ ኣለዉ።
መዓልታዊ ፈነወ ራድዮ ተዋህዶ
ዓርቢ 30 ሰነ 2017
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን።
ክቡራን ምእመናንን ምእመናትን፥ ከምኡ’ውን መላእ ሕዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጥን ወጻእን፥ ኣብ ዝተፈላለየ ክፍላተ ዓለም ዘሎኹም ፈተውትን።
ሰላመ እግዚኣብሔር ምሳኹም ይኹን።
መበል 19 ዓመታዊ ጉባኤ መንበረ ጵጵስና ሰሜን ኣሜርካ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሚካኤል ከተማ ሻርሎት ኖርዝ ካሮላይና ክካየድ እዩ። ጉባኤ ዝካየደሉ ካብ 20 ክሳብ 23 ሓምለ 2017 (July 20 to July 23, 2017) እዩ። ምእመናን ህዝበ ክርስቲያን ነበርቲ ሰሜን ኣሜሪካን ካናዳን ናይ ስራሕ ዕረፍትኹምን ናይ መገሻ መደባትኩምን ኣብዚ ዓመታዊ ጉባኤ ከተሕልፍዎ ብኣኽብሮት ንዕድም። Read more ...


text:
፯/7 ነሓሰ ጽንሰታ ለእግዝእትነ ማርያም/ Xnseta Le-Egzietne Maryam
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!
፯/7 ነሓሰ ጽንሰታ ለእግዝእትነ ማርያም
ድንግል ማርያም ቅድሚ ዓለም ኣብ ሕልና ኣምላኽ ዝነበረት ከም ምዃና ገና ከይተወለደት ትንቢት ተነጊሩላ ሱባኤ ተቆጺሩላ ዝነበረን፡ ምስ ተወልደት ውን ኣደ ኣምላኽ እና ተባህለት ከም እትነብር ቅዱሳን መጻሕፍቲ ዝመስከሩላ ኢዮም።ብዛዕባ ልደት ቅድስት ድንግል ማርያም ነቢይ ኢሳይያስ ካብ እግዚኣብሔር ብዝተዋህቦ ጸጋ ትንቢት “ትወጽእ በትር እም ሰርወ እሰይ ወየዓርግ ጽጌ እምጉንዱ” ካብ ጉንዲ እሴይ በትሪ ክትወጽእ ካብቲ ጉንዲ በትሪ ድማ ዕምበባ ጠጥዔ ክወጽእ ኢዩ ተባሂሉ ተነጊሩ ኔይሩ። (ኢሳ፲፩፡፩/11፡1) ኣብዚ ቃል እዚ በትሪ ዝተባህለት ወይ ብበትሪ ዝተመሰለት ቅድስት ድንግል ማርያም ክትከውን ከላ ዕምባባ ወይ ጠጥዔ ዝተባህለ ድማ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብዚ ምድራዊ ዓለም መጺኡ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ስጋኣ ስጋ ካብ ነፍሳ ነፍሲ ወሲዱ ካብኣ ምውላዱ ዘመልክት ትንቢት ኢዩ።ቅዱሳን ነቢያት እግዚኣብሔር ብዝገለጸሎም ረቂቕ ናይ ትንቢት ምስጢር ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ልደት በብግሎም ዝተነበዩ ነቢያት ብዙሓት’ዮም።ንኣብነት ቅድሚ ኢሳይያስ ዝነበረ ቅዱስ ዳዊት ንልደት ቅድስት ድንግል ማርያም ኣመልኪቱ “እግዚኣብሔር ንጽዮን ሓርይዋ (መሪጽዋ) እዩ’ሞ መሕደሪኡ’ውን ክትከውን በሃጋ እዚኣ ንሃዋሩ መዕረፊተይ ኢያ ብሂገያ ኣለኹ’ሞ ኣብዚኣ ክነብር ኢየ” ይብል።(መዝ፻፴፩፡፲፫-፲፬/131፡13-14) ጽዮን ኢሉ ጸዊዕዋ ዘሎ ንቅድስት ድንግል ማርያም ምዃኑ ምግንዛብ የድሊ።
ከም ብሓድሽ ነቢይ ኢሳይያስ ከም እትውለድን ምስተወልደት ከኣ ብንጽህናን ብድንግልናን ኣምላኽ ከም እትወልድ ከገንዝብ “እግዚኣብሔር ባዕሉ ትእምርቲ ክህበኩም’ዩ እነሆ ድንግል ክትጸንስ’ያ ወዲ’ውን ክትወልድ’ያ ስሙ’ውን ኣማኑኤል ክትሰምዮ ኢያ” ኢሉ’ዩ(ኢሳ 7፡14/ ፯፡፲፬)። እዚ ትንቢት እዚ ቅድስት ድንግል ማርያም እትወልደሉ ዘመልክት ጥራይ ዘይኮነስ ኣካላዊ ቃል እግዚኣብሔር ኢየሱስ ክርስቶስ’ውን ካብኣ ከም ዝውለድ ዝገልጽ’ዩ። ስሙ’ውን ኣማኑኤል ክትብሎ’ያ ኣማኑኤል ማለት ድማ እግዚኣብሔር ምሳና ማለት ምዃኑ ንባቡን ትርጓሜኡን ጽሒፍዎ ኣሎ።
እዛ ንኣምላኽ ዝወለደት ቅድስት ኣደ ትውልዳ ከመይ ከም ዝኾነ ምፍላጥ ኣገዳሲ ስለ ዝኾነ ናይ ትውልዳ ነገር ከምዚ ዝስዕብ ተገሊጹ ኢዩ።
በጥሪቃን ቴክታን ዝባሃሉ ሰባት ኣብ ኢየሩሳሌም ብሓድነት ይነብሩ ነበሩ፡ንሳቶም’ውን ንእግዚኣብሔር ዝኣምኑ ዝተፈተዉ ብሩኻት ኣብ ቅድሚ ሰብን እግዚኣብሔርን ብቑዓትን ብዙሕ ሃብቲ ዝነበሮምን ሰባት ነበሩ።ቴክታ ንሰበይቲ እዚ ኩሉ ዘኣከብናዮ ሃብትና እንታይ ክንገብሮ ኢና ዝወርስ ውላድ የብልናን ንስኺ መኻን ኣነ ከኣ ካልእ ሰበይቲ ኣይፈልጥን በላ።ንሳ’ውን ኣምላኽ እስራኤል ዝገብሮ ነገር ዝፈልጥ የለን፡ትማሊ ምሽት ብሕልመይ ጻዕዳ ምራክ(ብተይ)ካብ ማህጸነይ ክወጽእ፡እታ ጻዕዳ ምራኽ’ውን ጻዕዳ ምራኽ ክትወልድ ከምኡ እና በለ ክሳብ ሸውዓተ ትውልዲ ክዋለዱ እታ ሻበዓይቲ ንወርሒ ክትወልድ እታ ወርሒ ድማ ንጸሓይ ክትወልድ ረኣኹ በለቶ።ንሱ’ውን እቲ ራእይ ጽቡቕ ኢዩ ኢሉ ናብ ሕልሚ ዝፈትሕ ከይዱ ኩሉ እቲ ዝበለቶ ነገሮ።እቲ ሕልሚ ዝፈትሕ ሰብ ድማ “እግዚኣብሔር ብዓይኒ ምሕረቱ ርእይኩም ኢዩ፡ ሸውዓተ ኣንስቲ ምራኻት ምውላድኩም ሽውዓተ ኣዋልድ ክትወልዱ ኢኹም ካባኻትኩም እታ ሻብዓይቲ ንወርሒ ምውላዳ ካብ ሰብ ዝበለጸት ካብ መላእኽቲ ዝኸበረት ብርኽቲ ፍጥረት ክትወልዱ ኢኹም ናይ ጸሓይ ነገር ግና ኣይፈለጥክዋን በሎም። ኣብ ፱/9 ወርሓ ጓል ወለደት ኣብ ሻሙናይ መዓልታ ድማ ንሽማ ሄኤሜን ኢሎም ኣውጽኡላ።ሄኤሜን ማለት ዘእምስእለትነዝብሂልረከብነ (ዝተመባጻዕናዮረኸብና)ማለት ኢዩ።ሄኤሜን’ውን ኣካለ መጠን ምስ በጸሐት ኣመርዓውዋ’ሞ ጓል ወለደት ኣብ ሻሙናይ መዓልታ ድማ ዴርዴ ኢሎም ስም ኣውጽኡላ።ዴርዴ ማለት ካብኣቦታትናወገንዝተወልደት ማለት ኢዩ።ዴርዴ ዓበየት ኣመርዓውዋ’ውን ጓል ድማ ወለደት ብሻሙናይ መዓልቲ ድማ ቶና ኢሎም ስም ኣውጽኡላ።ቶና ማሌት ራእይ ሪኢና ነገር ረኺብ ዝወለድናያ ማለት ኢዩ።ቶና’ውን ብስርዓት ዓበየት ኣመሮኣውዋ’ሞ ጓል’ውን ወለደት ብሻሙናይ መዓልታ ድማ ስማ ሲካር ኢሎም ኣውጽኡላ።ሲካር ማለት ካብ ኣዝማድና ወገን ዝተወልደት ማለት ኢዩ።ሲካር’ውን ዓበየት ኣመሮዓውዋ ጓል’ውን ወለደት ብሻሙናይ መዓልቲ ድማ ሴትና ኢሎም ስም ኣውጽኡላ።ሴትና ማለት ስርሓ ዝጸበቐ ምግባራ ዝሰመረ ጽብቕቲ ማለት ኢዩ። ሴትና’ውን ብስርዓት ዓበየት ኣመርዓውዋ ጓል’ውን ወለደት ኣብ ሻሙናይ መዓልታ ድማ ሔርሜላ ኢሎም ስም ኣውጽኡላ። ማለት ካብ ሃብታማት ካብ ክቡራት ወገን ዝተወልደት ማለት ኢዩ።ሔርሜላ ድማ ዓበየት ንኣካለ መጠን ምስ በጸሐት ኣመርዓውዋ ጓል’ውን ወለደት ኣብሻሙናይ መዓልታ ድማ ሓና ኢሎም ስም ኣውጽኡላ።ሓና ማለት ብሃይማኖት ብምግባር ዝጸነዐት፡ብንጽህና ብቕድስና ዝተሸለመት ቡርክት ክብርት ወልዕልት ክብርቲ ፍጥረት ማለት ኢዩ። ናይ ኣዴና እግዚእትነ ቅድስት ድንግል ማርያም ትውልዲ ንምቑጻር ትንቢት ዝተነግረለን ሱባኤ ዝተቖጽረለን እዚኣተን ሸውዓተ ኣንስቲ ኢየን።
ሓና’ውን ብሥርዓት ዓብያ ንኣካለ መጠን ምስ በጸሐት ካብቤተመንግስት ንዝተወልደ ክቡር ጻድቕ ኢያቄም ንዝባሃል ሰብ ኣመርዓውዋ። ሓናንኢያቄምን ብሓደ ክነብሩ ውላድ ሰኣኑ። በዚ ምኽንያት ከኣ ውላድ ንኽህቦም ኩሉሳዕ ናብ እግዚኣብሔር ይልምኑ ነበሩ። “ወዲ እንተወሊድና ሓሪሱ ኩዒቱ የብለዓና ኣይንብልን ንቤተ እግዚኣብሔር የገልግል፡ ጓል’ውን እተኾነት ማይ ቀዲሓ ሞሶብ ወርቂ ሰፍያ ተገልግለና ኣይንብልን ንእግዚኣብሔር ተገልግል” ኢሎም ተማባጽዑ። ዝነገርዎ ዘይርስዕ ዝለመንዎ ዘይከልእ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ንልመነኦም ሰሚዑ ብ ፯/7 ነሓሰ ብዕለት እሑድ ካብ ሰብ ዝበለጸት ካብ መላእኽቲ ዝኸበረት ፍጥረት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ተፀንሰት።
በረኸታንኣማላድነታን ምስኩልናህዝበክርስቲያንይኹን!!!
ወስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን።


text:
ንልዕሊ ሽድሽተ ኣዋርሕ ኣብ ቤት-ትምህርቲ ኣሶሼት ነርስ ጊንዳዕ ክልሰ-ሓሳባዊ ትምህርቲ ክከታተሉ ድሕሪ ምጽናሕ። ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ኣብ ሆስፒታል ከረን ግብራዊ ትምህርቲ ዝቐስሙ ዘለዉ ተማሃሮ። ንዘምሃሮም ህዝብን መንግስትን ብስራሕ ክኽሕሱ ድሉዋት ከምዘለዉ ገሊጾም፣
እቶም ተማሃሮ ረኺቦሞ ንዘለዉ ዕድል ድሕሪ ምምስጋን። ግብራዊ ትምህርቲ ብቐጥታ ምስ’ቲ ሞያን ሕሙምን ዘራኽብ ባይታ ብምዃኑ ኣድማዕነቱ ኣብ ምጥራይ ተመኵሮ ልዑል ምዃኑ ብምሕባር። ቀሲሞምዎ ብዘለዉ ትምህርቲ – ኣገልግሎት ጥዕና ሃገርና ናብ ዝለዓለ ብርኪ ንምድያድ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ ኣበርክቶኦም ከምዘዕዝዙ ኣረጋጊጾም፣
“ሞያ ሕክምና – ብሕልና ዝስራሕ። ንድሕነት ሂወት ዘቐድም ረዚን ሞያ’ዩ” ዝበለት ተማሃሪት ሪም ዘወልዲ። ንዝሓመመ ሰብ ብትሕትና። ፍቕርን ሓልዮትን ከተገልግሎ ምሉእ ዕግበት ከምዝፈጥር ኣብሪሃ፣
ዑስማን ሓሎን ዓብደላ ኣድምን ብወገኖም። ሳላ ዝተኸፍተሎም ዕድል ትምህርቲ መጻኢኦም ዘውሕሱሉ ባይታ ኣንጺፎም ከምዘለዉ ጠቒሶም። ኣብ ሆስፒታል ከረን ዝርከቡ ሰብ ሞያ ጥዕና ነቲ ዓውደ-ፍልጠት ብግቡእ ንኽመልክዎ ንዝገበሩሎም ዘለዉ ምትሕግጋዝ ሞጒሶም፣
ኣላዪ ናይ’ቶም ተማሃሮ – መምህር ሚኪኤል በርሀ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ። ካብ ቤት-ትምህርቲ ኣሶሼት ነርስ ጊንዳዕ ኣብ ዝሓለፉ ኣዋርሕ 60፤ ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ድማ 40 ተማሃሮ ኣብ ሆስፒታል ከረን ግብራዊ ትምህርቲ ከምዝቐስሙ ከምእተገብረ። ኣብ ቀረባ መጻኢ ድማ ክምረቑ ምዃኖም ጠቒሱ። እዞም መንእሰያት ኣብ ዝተፈላለያ ትካላት ጥዕና ተዋፊሮም ንዝጸንሐ ሕጽረት ክኢላዊ ዓቕሚ-ሰብ ብምምላእ ንህዝቦም ብተወፋይነት ከምዘገልግሉ ጽኑዕ እምነቱ ገሊጹ፣
ኣብ መወዳእታ መምህር ሚኪኤል። ፍልጠቶም ንምዕባይ ቀጻሊ ጻዕሪ እናካየዱ ክሰርሑ ምዒዱ፣
***** ኣ.ዜ.ኤ *****


text:
ያታዊ ወግዒ
By Viviana Amanuel 17 January 2012
ብዓልቲ ቤቶም ዝነዓቕኦም፣ ክመልክወን ዘይከኣሉ ሽማግለ፣ ብምስቑርቓር ንገዛእ ርእሶም ዝበልዎ:
እርጋን መጸት ከመይ ምዃናየ
ቁሊሕ እንተበልኹ ከዐሽዋ
ዓመት ሓረመኒ ዋንጫ ስዋ!
ቁሊሕ እንተበልኩ ክምኩሮ
ዓመት ሓረመኒ ጸብሒ ሽሮ!
ቁሊሕ እንተበልኩ ከም ዝመልኽ
ዓመት ሓረመኒ ጸብሒ ድልኽ!
Date: 09/12/2011
(ያታ)
ያታዊ መርዓ ብሄረ ዓፋር
መርዓ ብሄረ ዓፋር መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ውሽጢ ሓንቲ ቀቢላ ዝፍጸም ኮይኑ፣ ርሒቑ እንተተባህለ ብገለ ኣጋጣሚታት ኸኣ ሓንቲ ቀቢላ ምስ ካልእ ቀቢላ ክግበር ይኽእል።
ደቒ ተባዕትዮ መርዓ ክሓስቡ ከለው፣ ካብ ደቒ ሓወቦታቶም ይመርጹ። እተን ደቒ ኣንስትዮ ግን ክመርጻ ዕድል ስለ ዘይውሃበን ወለደን ዘምጽኡለን ይምርዓዋ። ከምዚ ይኹን ‘ምበር እታ ጓል ኣነስተይቲ ፍቓድኛ እንተዘይ ኮይና ኣይትግደድን።
መስርሕ መርዓ ብሄረ ዓፋር፣ ሓደ ሓወቦ ንስድራ ቤት እንዳ ጓል ብሽማግለ ዓበይቲ ልኢኹ የዘራርብዎም፣ ትብጻሕኩም ተባሂሉ ዓቕሞም ብዝፈቕዶ ፣ኣግማል ፣ከብቲ ወይ’ወን ኣጣል ንእንዳ ጓል ይዋሃቦም። ብከምዚ ድማ ይሕጸዩ።
ሕጺያት ዝመራዓውሉ ግዜ ምስ ኣኸለ ብክልቲኡ ሸነኽ ምቕርራባት ይጅመር። ኣብዚ ምቕርራብ’ዚ ንመርዓ ዘድሊ ወጻኢታት እንዳ ጓል ፣ ብእንዳ ወዲ ይሽፈን። እንዳ ጓል ብወገኖም ንመሕጸኒ ዝኸውን “ ኣዩንታ” ዝተባህለ መዘናግዕን መደቀስ መርዓውትን ኣብ ክልተ ዝተኸፍለት ከቢብ ቅርጺ ዘለዋ ብተንኮበትን ዕንጸይትን ዝተሰርሐት ቤት መርዓውቲ ይሰርሑ።መርዓ ኣብ ዝቀራረበሉ ግዜ፣ ሕጽይቲ ካብ ሳላሳ(30) ክሳብ ስሳ( 60) መዓልታት መርዓዊ ንኸይርእያ ትሕባእ።
ኣብ ዕለተ መርዓ ፣ መርዓዊ ቅድሚ ናብ እንዳ ጓል ምኻዱ፣ ብኣዕሩክቱ ጸጉሪ ርእሱ ይላጸ። ኣካላቱ’ወን ብሒና ይሕጸብ። ያታዊ ልብሲ መርዓዊ ለቢሱ ድማ ናይ ክብሪ መርዓዊ ብትሪ ብዓበይቲ ዓዲ ይውሃብ። ንመስጊድ ብምዃድ ብቓዲ ምስ ተባረኸ፣ ( ሆራ’ መላቦ፣ ትርትራ፣ ደበልን፣ ዲንካራም) ብዝተባህሉ ጽወታታት ብሄረ ዓፋር እናተጻወቱ ናብ እንዳ ጓል ይጓዓዙ።
ኣብታ ንክልተ ወርሒ ዝሕጸነላ፣”ኣዩንታ”( ቤት መርዓዊ) ምስ በጽሐ፣ ኣብ ኣፋፌት “ኣዩንታ” ንክብሪ መርዓዊ ወጠጦ ይሕረድ። መርዓት ተሰሊማ ኣብ ውሽጢ ክፋሊ ኣዩንታ’ያ ትጸንሖ። መርዓዊ ነቲ ዝተሓርደ ወጠጦ ሰጊሩ ንውሽጢ ፣ኣዪንታ ይኣቱ’ሞ ምስ መርዓቱ ይራኸብ።
ሕጽነቶም ድማ ኣሃዱ ኢሎም ይጅምርዎ።
________________________________________________________________________________
Date: 07/12/11
ሓኔታ
ብተደጋጋሚ ሓኔታ ክብሃል ንሰምዕ! ዋላ’ኳ መብዛሕትና ኣይንኹን ትርጉሙ ኣይንስሕቶን። ብዛዕብ ኡ ‘ወን ዕሙቕ ዝበለ ኣፍልጦ ክህልወና ይኽእል እዩ።
ሓኔታ፣ ከም ኣንበሳ፣ ነብሪ፣ ሓርማዝ፣ ዝኣመሰሉ ሓያላት እንስሳታት ንዝቐተለ ሰብ ዝውሃብ ዝነበረ ያታዊ ሽመት እዩ። ሓኔታ ዝተባህለ ድማ ብሰፊሕ’ዩ ዝውረየሉ ብዛዕባ ጅግንነቱ። ኣብ ውራያት ድማ፣ ”ስጋ መንጉዳ ከብቲ” ሓኔታታት እዮም ዝምገብዎ ዝነበሩ። ተረፍ ጽጋቦም እንተተረኺቡ ኸኣ፣ ተመቲሩ ኣብ መኣድታት ከም ዝባጻሕ ይግበር ምንባሩ ኣበው የዘንትዉልና።
“ሓኔታ መቕርብካ፣ ናብ መርዓ ተዓዲሙ ክብገስ ሙዃኑ እንተደኣ ፈሊጥካ፣ ኣእዳዉን ኣእጋሩን ተሳሊምካ ምስኡ ክማልኣካ ትምሕጸኖ። እትምንታይ’ሲ እቲ ኣብቲ ውራይ ዝግበር፣ ነቲ ሓኔታ ዝውድስ ወግዒ ከይሓልፈኻ፣ …ንሱ ወን ተኾነ ኣይኣብየካን።
ኣብ ውራይ ዝተዓደመ ሓኒታ እንተሎ፣ ሓደ ካብ ዕዱማት ተንስኡ፣ ”ሓረዶ ጎመዶ እንታይ ሻቡ ከይዱ? ሓረዶ ክኸይድ’ሲ ርእየዮ’ዶ“ ይብል’ሞ እቲ ሓኔታ ድማ ተንስኡ ይፍኽር ከም ዝነበረ ይዝንቶ።
ኣብ ኤርትራ ብዙሓት ሓኔታታት ነይሮምን ኣለዉን፣ እንተኾነ ሎሚ እዚ ከምዚ ዝበለ ወግዒ ዘሎ ኣይመስለንን።
ግዝኣተ ተገስ
ኣብ ኤርትራ፣ ጨካን ግዝኣት፣ ንዘርኢ ወገን ወይ ግለ ሰብ፣ ወይ’ወን ምሕረት ኣልቦ ንዝኾነ ፍርዲ፣ “ እንታይ‘ዩ ኣንታ’ዚ? ግዝኣት ቱርኪ!” ምባል ልሙድ’ዩ።
ኣብ ገለ ከባቢታት’ወን ንተመሳሳሊ ኩነታት፣ ”እዝስ ሓይሊ ጉራዕ ተደቢርካ ሕራእ’ዩ” ይብሃል’ዩ። ዋላ’ኳ ናይዚ ዳሕረዋይ ኣበሃህላ ጽዋ( ዛንታ) ርዱእ እንተዘይኮነ፣ ምስ’ዚ ልዕል ኢሉ ዝተገልጸ ቀጥታዊ ምምስሳል ዘለዎ ኮይኑ ኣብ ብሄረ ትግረ ተገይሩ ዝብሃል ‘ዩ።
እዚ ተገስ ዝብሃል ቀቢላዊ ገዛኢ “ ስረኻ ብርእስኻ ኣውጸኣያ” ምባል ዝልማዱ ሓያል ኣመሓዳሪ ምንባሩ እዩ ዝዝንቶ። ነቶም ኣብ ትሕቲኡ ዝነብሩ ግዙኣቱ ኸኣ ጸባ፣መዓር፣ ጠስሚ፣ ጥሪት….ኩሉ ዝሓዝዎን ዝረምሰስዎን ክቡር ነገር ከቕርቡሉ እናሓተተ ሞኽታኦም ኣብልዖም። እቶም ህዝቢ ግን ብዘይ ዕጽይ-ምጽይ ንኹሉ ዝበሎም ተማእዘዝዎን ተግበሩሉን።
ብዚ ዝሻደነ ሰብኣይ፣ ዝእዝዞም ጨነቖ። “ ንኩሉ ነገር “ሕራይ “ካብ በሉኒ ደኣ “ ገለ ክገብርዎ ዘይክእሉ ነገር ክእዝዞም ኣለኒ” ኢሉ ሓሰበ።
ድሕሪ ገለ ግዜ ነቶም ህዝቢ ኣከቦም። “ በሉ ስምዑ! ሕጂ ብሑጻ ጌርኩም ገመድ ፍሒስኹም፣ ከምኡ’ወን ካብ ላም፣ ርግኦ ሓሊብኹም ተምጽኡለይ!” ክብል ኣዘዞም። ዓዲ ተጨነቐት።” ሑጻ ምፍሓስ፣ ርግኦ ምሕላብ ከመይ ኣቢልካ ይከኣል?” ንኩሎም ጊር በሎም። ካብ ሰሪ መዓት ገዛኢኦም ክገላገሉ እንተ ኾኖኢም ግን ግድን ቃሉ ክመልኡ ኣለዎም።
ዝጨነቖ እንታይ ዘይጣበብ! ንሳቶም’ወን ተጣቢቦም! ሑጻ ብምኹማር ኣብ ልዕሊኡ ጸባ ቖልቛል ኣፍሰሱሉ። እቲ ጸባ ከም ኮላ ኾይኑ ስለ ዘተሓሕዞ ድማ ጠውዮም ጠውዮም ፈሓስዎ። ንወዮ “ርግኦ ሕለቡ!” ዝተባህልዎ’ወን፣ ፍረ ናይ ሓንቲ “ፍንጭጭ” ዝተባህለት መልግዒ ተኽሊ ኣብ ጓጉድ ብምእታው ክሓልቡ ጀመሩ። እቲ ዝተሓልበ ድማ ንእለቱ ናብ ርግኦ ተቐየረ።
በዚ ድማ፣ ነቲ ዘይከኣል ዝመስል ዝነበረ ስግንጢር ትእዛዝ ተግበርዎ። እቲ ገዛኢ’ወን በቲ ዘርኣይዎ ብልሓት ተገረመ። ብድሕሪኡ’ወን ኣተሓሕዛኡ ኣብ ልዕሊኦም ኣመሓየሸ ይብሃል።
እንተኾነ፣ እታ “ሕክም ተገስ” ሑጻ ፍተሎ፣ ወውጨር ሕለቦ” እትብል ምስላ፣ ኣካል ምስላታት ቛንቋ ትግረ ኾይና ምቕጻላ ኣይተረፈን።
“ሰገንሲ ርእሳ እንተ ቐበረት ምሉእ ኣካላታ ዝተሓብአት ይመስላ” ግጉይ ኣበሃህላ
ኣብ ሓያሎ ናይ ስነ ቃል ዛንታታትን ሓደ ንየዋህነት እንገልጸሉ ኣበሃህላ ኣሎ።” “ ሰገንሲ ርእሳ እንተ ቐበረት ምሉእ ኣካላታ ዝተሓብአት ይመስላ” ዝብል’ዩ።
እዚ ቃል ብቃሉ፣ ኣብ ብዙሕ ካብ ቋንቋታትና’ወን ከም ምስላ ኾይኑ ይዝውተር’ዩ ። እቲ ሓቂ ግን ከምኡ ድዩ? ሰገን ካብ ጸላእታ ንኸተምልጥ ርእሳ ድያ ኣብ ሑጻ ትቐብርስኽእ Lእ ብልሓት’ያ ትጥቐም? እቲ ኣበሃህላ ግጉይ እንተ ኾይኑ ደኣ ፣ መንቀሊኡ’ኸ እንታይ’ዩ?
ሰገን እንተ ፈሪሓ ወይ’ወን ኣዝያ እንተ ሰጊኣ፣ ናብ ባይታ ብምስፋሕ’ያ ምስ መሬት እትልሓግ። ነቲ ነዊሕ ክሳዳ ድማ ንቕድሚት ትውጥሮ። ነዚ ትገብረሉ ቀንዲ ምኽንያት ከኣ፣ ንኸባቢኣ ብምሉእ ኣቓልቦ ንኽትካታተሎ ንኽጥዕማ እዩ።
ርእሲ ሰገን ምስ ካልእ ኣካላታ ብምንጽጻር ኣዝዩ ንእሽቶ እዩ። ስለ ዝኾነ ፣ ናብ መሬት ከትሳፍሕ እንከላ ነቲ ብማዕዶ ዝርኢ ተዓዛቢ፣ ርእሳ ኣብ ባይታ ዘተቐብረ ክመስሎ ባህርያዊ እዩ። ሰገን ግን ኣብ ግዜ ጸገም ይኹን ራህዋ ፈጺማ ርእሳ ኣይትቐብርን’ያ ። ኣብ ወጣሪ ግዜ ኣብ እብጽሓሉ ድማ፣ ርእሳ ዘይኮነት ትቀብርሲ ብህድማ እያ ትምርቀፍ። ነፍሰ ምክልኻል ክትገብር እንተደኣ ኮይና ድማ፣ ብህድማን ፣ ብ ኣእጋራ ብምንዳሕን እያ። ክንዲ ዝኾነ እዚ ብሂል፣ ካብቲ ልዕል ኢሉ ዝተገልጸ ፣ ዝነቀለ ደኣ’መበር ሓቐኛ ምስሊ “ወይ ብርግጽ ርእሳ ስለ እትቀብር ኣይኮነትን።
ብዕራይ ማህጺ ( ድኻታት ናይ ምሕጋዝ ወግዒ፣ ኣብ ብሄረ ትግርኛ)
ማህጺ ፣ብመሰረት ባህሊ ሕብረተሰብና፣ ጽሩይ ዕለት ስራሕ ዘይኮነ’ወይ’ወን ዕለተ ከቢድ በዓል ዘይኮነ መዓልቲ ኮይኑ፣ ኣብቲ ወሳኒ ናይ ዘርኢ እዋን፣ ከምዚ ዝመሰለት መዓልቲ ትልለ’ሞ ኣብዛ ዝተመርጸት መዓልቲ ኩሎም ናይታ ዓዲ ኣብዑር ተጠርኒፎም ነቶም ኣብዑር ዘይብሎም (ድኻታት) ደቂ ዓዲ ንኽሕርስዎም ዝውሃበሉ ኣገባብ’ዩ።
ምስዚ ተኣሳሲሩ ዝኸይድ ድማ፣ ገለ ክፋል መሬት ዓዲ ንሕዛእቲ ብዕራይ ይምደብን ካብታ ዓዲ ሓላዋይ ይምዘዘሉን’ሞ ብመሰረት ሕጊ ንጸባን ቅዋም ዓድን ዓስቢ ሓላው-ሕዛእቲ ብዓይነትን ዓቐንን ተነጺሩ ይስላዕ። ኣብ እዋን ቀውዒ ኸኣ ካብ ነፍስ ወከፍ ገባራይ፣ ብዕራይ ይሃልዎ ኣይሃልዎ፣ እቲ ስልዒት ይኸፍሎ። እቲ ክሕሎ(ተሓዚኡ) ዝኸረመን ዝሓገየን ሕዛእቲ ፣ ዓዲ ኣብ ዝመደበቶ ወቕቲ ወይ ወርሓት ናይታ ዓዲ ኣብዑር ብእኹብ ከም ዝበልዕዎ ይግበር። እቲ ብዕራይ ዘይብሉ ገባራይ ( ወዲ ዓዲ) “እቲ እጃመይ፣ ኣብ ውሽጢ’ቲ ክሕዛእ እትብልዎ ዘለኹም ዝርከብ መሬት፣ ንኻልእ ዘርብሓኒ መዓላ ከውዕሎ እየ። ብዕራይ ስለዘይብለይ ኣይሓዝእን..” ኣይብልን። ወይ ‘ወን “ኣነ ብዕራይ ስለዘይብለይ ዓስቢ ሓላው ሕዛእቲ ኣይምልከተንን ኣይከፍልን…” ኣይብልን።
ኣቲ ወናኒ ብዕራይ እንተኾነ’ወን ኣብታ ኩሎም ኣብዑር ዓዲ ንድኻታት ተመቃሪሖም ክሕረሱ ክውዕሉ ብ ኣነባበርቲ ዓዲ ዝተመደብት ዕለት ብዘይ ዝኾነ ይኹን ተጉላባነት ንኹሎም ብዝሒ ኣብዑሩ ከየጉደለ እዩ ዘረክብ። ሽማግለ ዓዲ ዘለው ብዝሒ ኣብዑር ናብቶም ድኻታት ብማዕረ ኣመቓሪሖም ምስ ወድኡ ናይ መነመን ኣብዑር ንመነመን ይወሃቡ መዲቦም ምስ ኣጻፈፉ፣ ቅድሚ’ቲ መዓልቲ ኣቐዲሞም ነቶም ተጸበይቲ “ ነዚ ዕለት፣ ክንድዚ ጽምዲ ኣብዑር ተመዲቦምልካ ስለዘለው ተዳሎ..” ብምባል ንኩሎም ይሕብርዎም። እዞም ዝተባህሉ ተጸበይቲ ብወገኖም መምስ ቤተሰቦምን ኣዕሩኽቶምን ተጣሊሎም ዘድሊ ናውቲ ማሕረስን ዘተሓርስዎም ሰባትን ዘርእን ቀሪቦም( ኣዳልዮም) ብምጽናሕ፣ (ግራውቲ) ይሓርሱን ይዘርኡን። በዚ ድማ ኣብቲ ወሳኒ ናይ ዘርኢ እዋን ናይ ኩላቶም ገራሁ ይዕመም።
ሓልፈ (ጽጉም ናይ ምንባይ፣ ባህሊ)
ኣብ ያታዊ ሕብረተሰብና (ኤርትራ) ምልማን፣ ለማናይ ኾይንካ ብልማኖ ህይወትካ ምምራሕ፣ ኣዝዩ ነውሪ፣ ነቲ ውልቀ ሰብ ይኹን ንቤተ ሰቡ ንዓዱን ዘጽርፍ፣ ዘይቅቡል ስነ ምግባር’ዩ ዝነበረ። ከምኡ እንተገበረ ዘይኽፈኣሉ፣ ካብ ዓዱን ስድራኡን ርሒቑ ኣብ ትሕቲ ኣብ ገዳም ዘይተጠርነፈ መምህር ዝመሃር ዘሎ ናይ መንፈሳዊ (ሃይማኖታዊ) ተምሃራይ፣ ወይ ድማ ንክትሳለም (ክትነግድ) ናብ ኣብ ርሑቕ ቦታ ዝርከብ ታቦት (ቤተ ክርስትያን) እትጉጓዓዝ ዘላ ስንቃ ክትጸውር ዓቕሚ ዘይብላ ናይ ገዳም ፈላሲት ጥራይ እዮም ነይሮም። ካልእ ዝኾነ ሰብ ክልምን እንተ ተራእዩ ግን “እንታዋይ እዩ…? ኣበይ እዩ ዓዱ..?” ተባሂሉ ይሕተተሉን ኣብ ዝኾነ ኣጋጣሚታት፣ ኣብ ከም ጓይላ፣ ወፈራ ስራሕ ..ዝመሰሉ እኩብ ሰብ ዘለዎም ዕላላት እታ ዓዱን ደቂ ዓዱን መጫረቕን መዛረብን ይኸውን።
ን ኣብነት፣ ኣብ ሓባራዊ ጓይላ፣ “ደቂ ዓዲ እገለ…..ደኣሓልፍኹም ዘይትናብዩስ ከመይ ቢልኩም ቅድሜና….ማዕረና ..ከበሮ ክትዕደሉ..” እናበሉ የካሻምሽዎም። እዚ ንባዕሉ ነቶም ደቂ’ታ ዝተጠቅሰት ዓዲ ሓያል ጸቕጢ እዩ ዝፈጥረሎም።
”ሓልፈ” ማለት፣ ሓደ ዝናበረሉ ሃብትን ጉልበትን፣ ናባዩ ውላድን መቕርብን ዘይብሉ ግዱዕ ሰብ ኣብ ውሽጢ ሓንቲ ዓዲ እንተ ኣጋጠመ ናይ ምንባዩ ሓላፍነት ዓዲ ተሰኪማ በብተራ ኣብተን ስድራቤት ናይታ ዓዲ ነንሓደ መዓልቲ ኣብ ገገዝአን ተቐቢለን ክቕልባኦ ከም ዘለወን ብዝእዝዝ ልምዲ ተማእዚዘን ዝናብያኦ ሰብ እዩ። እዚ ሎሚ ምስ ሓንቲ ስድራ፣ ጽባሕ ድማ (ጽባሒቱ) ናብታ ተረኛ ጎረቤት ዘላ ስድራ ዝሓልፍ “ሓልፈ” ነፍሲ ወከፍ ተረኛ ስድራ “ጋሻ ሃደ መዓልቲ ኣይኸዓበካ” ብምባል ጽቡቕ ገይራ እያ እተውዕሎ። ከከም ስፍሓት ናይታ ዓዲ፣ ንሓንቲ ስድራ ድሕሪ ነዊሕ ግዜ እዩ ድማ ክምለሳ ዝኽእል።
ብዛዕባ ክዳን “ሓልፈ’ ቤተ ክርስትያን ሓላፍነት ወሲዳ ፣ ካብ ዘለዋ ናይ ሞባእ( ኣምሃ) ኣታዊ ብስቱር ዝውሃብ ልብስ ክዳን ትህቦን። ብኸምዚ ድማ ነፍሲ ወከፍ ዓዲ፣ ሃብቲ ፣ ጉልበትን ናበይትን ንዘይብሉ ወዲ ዓዲ እትናብየሉ ኣገባብ ኣብ ሕጊ ሰፊሩ ይስርሓሉ ነይሩ።
እዞኦምን ካልኦትን ከምዚኦም ዝበሉ ህዝቢ ዝነባበርሎም ሕግታት ፣ ኣብ ትሕቲ ጽላል ዳዕሮን መሰልቱ ዓበይቲን ፈረይትን ኣግራብን ተኣኪቦም እዮም በብሓጎታትና ዝሕገጉ ዝነበሩ።
እዚ ልምዲ ኣብዚ ግዜ’ዚ ዳርጋ ጠፊኦም እዮም።
ጸባ ዓርበ ረቡዕ (ናይ ስራሕ መንፈስ ዘዕቢ፣ ጭውነት)
ዝጠብዋ፣ ኣዴታተን ዝሕለባ ምራኹት ናይ ሓንቲ ዓዲ ብምሉአን ተጠርኒፈን ኣብታ ዓዲ ዘለው ድኻታት ቆልዑ፣ ብፍላይ ዘኽታማት ተመምዮም ከም ዝጓስይወን ይግበር። ከም ዓስቢ ናይ ሓላው ምራኹት ድማ ነቲ ጓሳ ምራኹት ሰሙናዊ ናይ መዓልቲ ረቡዕ ወይ ድማ ዓርቢ ሕልባት ጸባ ናይ ኩለን እተን ዝጓስዩወን ምራኹት ኣዴታት ተሓሊቡ ይወሃቦም። በዚ ድማ እቶም ድኻታት ቆልዑ ዓቕሞም ዝፈቕዶ ስራሕ ተኸፊትሎም ሰሪሖም ጸባን ወጽኢት ጸባን ረኺቦም መነባብሮኦም ይጽገን ( ይሕገዙ) ። ከም ባህሊ ድማ ናይ ተጸባይ ምጽወታ ዘይኮነስ ናይ ሰሪሕካ ብረሃጽካ ምንባር ባህሊ ከም ዝሰርጾም ኮይኖም ይዓብዩን ናይ ሰሪሕካ ህይወትካ ምምራሕ ኣተሓሳስባ የማዕብሉ።
ያታዊ ምሕደራ መሬት
ሕብረተሰብ ኤርትራ ኣብ ሕግታት እንዳባን ቅዋማትን ዓድታት ከባቢታትን ብስሩዕ መዝጊቡ ( ኣብ ደብተር ኣስፊሩ) ክሰርሓሎም ዝጸንሐ፣ (ኳሕ፣ ማሕጸ፣ ርስቲ፣ ጽልሚ፣ ዴሳ..) ዝተባህሉ ኣገባባት ዋንነት መሬት ከም ዝጸንሕዎ ዝተፈልጠ እዩ።
ካብዚኣቶም ዴሳ፣ ድሒሩ ዝኣተወ፣ ምዃኑ’ወን ይፍለጥ። ኣብሓጎታትና “ ንሰባት ድኻን ሃብታምን ካብ ዝገብርዎም ረቛሒታት ሓደ ስፍሓት ዝውንንዎ ትሕዝቶ መሬት ምዃኑ ተገንዚቦም፣” መሬት ኩላትና ተወሊድናላን ብሓባር ንነብረላን፣ እንተሞትና ንቕበረላን፣ ጸላኢ እንተ ወረረ’ወን ብሓባርን ንክላከለላን ንሞተላን ስለዝኾና ብሓባርን ማዕረን ክንጥቀመላ ይግባእ” ዝብል ኣተሓሳስባን እምነትን ስለዘማዕበሉ ፣ ነፍሲ ወከፍ ወዲ ዓዲ መሬት ብምውናን ሓሪሱ ብቐለብ ነፍሱ ክኽእል ብምሕሳብን ምዝጉብን ንጹርን ናይ ምሕደራ መሬት ሕግታት ሓጊጎም ክሰርሑሉ ጸኒሖም። ንመሬቶም ከኣ በብዓዱ ደዊቦምን ቦታ ጤሳ ( እምባ ኾለሎ) መንበር ኣሕሳር፣ ቦታ ሕርሻ መጋሃጫ፣ ሕዛእቲ..ወዘተ ብምባል መዲቦምን የመሓድርዎን ነይሮም።
ብፍላይ ኣብ “ዴሳ” ዋንነት ዘለወን ዓድታት ነፍሲ ወከፍ ወዲ ዓዲ ማዕረ ዝሕረስ መሬት ይዕደሎን ድሕሪ ዘዝተወሰነ ዓመታት ድማ ሓደስቲ ሓዳር ውጻእ ዝዕደሉሉን ዝሓለፉ( ዝሞቱ) ዝግለፉሉን ዳግመ ምዕዳል ወይ ድማ” መለሳ መሬት) ዝካየደሉን ኣገባብ ተኸቲሎም፣ ነፍሲ ወከፍ ስድራ ዘዝተዋህባ መሬት ሓሪሳ ብቐለብ ርእሳ እትኽእለሉ ምሕደራ ፈጢሮም።
ሓረስታይ ከኣ፣ ኣብታ ዝተዋህቦ ናይ ሕርሻ መሪት ብዝተካእለ መጠን እቲ ዝደልዮ ዘሪኡ፣ ነፍሱ ክዕንግል ይጽዕር። እዚ ድማ መሰረት ናይ ርእስኻ ምኸኣልን ርእሰ ተኣማንነትን ኣብ ሕብረተሰብና ኮይኑ ጸኒሑን ኣሎን።
ርእስኻ ምከኣል ድማ፣ ጸኒሕ፣ ናይ ጭዋ ሕብረተሰብና ያታ እዩ።
“ዳሕራይካ ገዲዱ”
ሰበይቱ እትመልኮ ሰብኣይ ነይሩ ይብሃል። ሓደ ንግሆ ንማሕረስ ክነቕል እንከሎ፣” ሎሚ ምሸት ብዘይ መዲድ ትኣቱ፣ ምሸትኻ ክቐልጦ ‘የ” ብምባል ሰበይቱ ሃዲዳ ኣፋነወቶ።
ኣብዑር ቖሪኑ ክሓርስ ምስ ጀመረ፣ ኣብ መንጎ ዘረባ ብዓልቲ ቤቱ ትዝ በሎ።” ኣይ…ሎምስ እንካ ክትድረረኒ እያ። ቆርበተይ ክጽይቕ’የ” ብምባል ኸኣ፣ ኣብዑር ብቑሩናቶም አዲፍዎም ናብ ምንዳይ መዲድ ከደ።
ብኣጋ ስለ ዘይረኸብ ድማ ድንጎየ። ምድንጓዩ ዘሻቐላ ብዓልቲ እንድኡ፣ ናብ ግራት መጸት። ኣብዑር ተቖሪኖም፣ ሰብኣይ ግን ኣልቦ!
በቲ ግዜ’ቲ ፣ሸፋቱ’ወን ይፍርሁ ስለዝነበሩ ፣ ዓዲ ብዓዳ ናብ ምእላሹ ወፈረት። ክረኽብዎ ግን ኣይከኣሉን። ዝገብርዎ ጨነቕዎም ናብ ቤቱ ተመሊሶም ኮፍ በሉ።ከምዚ ኢሎም ኣብ ከቢድ ሓሳብ ከለው፣ ሰብኣይ ሃንደበት ህሩግ በሎም። ነቲ ተሰኪምዎ ዝመጸ መዲድ ‘ዱብ” ኣቢሉ ኸኣ፣ መዓልኩም የብላ፣ እንታይ ረኸበኩም የብላ? ምስኣቶም ሕውስ ኢሉ፣ ተቐመጠ።
ሽዑ ሓደ ኻብቶም ክጽበይዎ ዝወዓሉ ብመጋብሩ ኣስተንኪሩ፣ ብድድ በለ።
“ ….ኣንታ ኣይተ እገለ ንሓዳሩ ቑርዲድ ሰብኒ ናብ ምድላይካ ንስኻን ናብ መዲድ ካብ ቀዳማይካስ እባ ዳሕራይካ ይገድድ “በሎ ይብሃል።


text:
ብዛዕባ ጌጋታት ግቡእ ኣረኣእያ ይሃሉኻ
ዶንን ማርጋሬትን፡ * ጓሎም ምስ ስድራ ቤታ ዀይና ኽትበጽሖም ስለ ዝመጸት ተሓጒሶም እዮም። ቅድሚ ምፍልላዮም ብሓባር ምእንቲ ኺምገቡ ኸኣ እታ ጥሮታ ዝወጸት ክኢላ ኸሻኒት ዝዀነት ማርጋሬት፡ እቶም ክልተ ደቂ ጓላ ዚፈትውዎ ብማካሮኒን ኣጅቦን ዚስራሕ ምግቢ ኣዳለወት።
ኵሎም ምስ ተቐመጡ፡ ማርጋሬት ነቲ ቐንዲ ምግቢ ኣምጺኣ ኣብ ማእከል እቲ ሰደቓ ኣንበረቶ። ነቲ መኽደን ምስ ኣልዓለቶ ግና፡ ኣብቲ ጻሕሊ፡ ውዑይ ስልሲ ኣጅቦ ጥራይ እዩ ነይሩ። ማርጋሬት ነቲ ቐንዲ ምግቢ ዝዀነ ማካሮኒ ምእታው ረሲዓቶ ነበረት።
ዕድመና ወይ ተመክሮና ብዘየገድስ ኵላትና ንጋገ ኢና። ከይሓሰብና ኽንዛረብ፡ ኣብ ዘይግዜኡ ገለ ነገር ክንገብር፡ ምናልባት እውን ንነገራት ሸለል ብምባልና ወይ ብምርሳዕና ጌጋታት ክንፍጽም ንኽእል ኢና። ግናኸ፡ ስለምንታይ ኢና እንጋገ፧ ንጌጋታት ብኸመይ ክንሕዞ ኣሎና፧ ኪውገድከ ይኽእል ድዩ፧ ብዛዕባ ጌጋታት ግቡእ ኣረኣእያ ምህላው ነዚ ሕቶታት እዚ መልሲ ኽንረኽበሉ ኺሕግዘና እዩ።
ብዛዕባ ጌጋታት ዘሎና ኣረኣእያን ኣረኣእያ ኣምላኽን
ጽቡቕ ነገር ምስ እንገብር እሞ፡ ዚግብኣና ዀይኑ እተሰምዓና ውዳሰን ምስጋናን ምስ ዚውሃበና፡ ተሓጒስና ኢና እንቕበሎ። እሞ ደኣ፡ ጌጋ ኽንገብር ከለና፡ ዋላ እውን ብዘይፍላጥ ዝገበርናዮ ወይ ካልኦት ዘየስተብሃሉሉ ይኹን፡ ጌጋና ኽንእመንዶ ኣይግብኣናን፧ ከምዚ ምግባር፡ ትሕትና ይሓትት።
ንርእስና ኻብ መጠን ንላዕሊ ኽብ ኣቢልና ንርኢ እንተ ዄንና፡ ጌጋና ኸነነኣእስ፡ ንኻልእ ሰብ ከነላግበሉ፡ ወይ እውን ከም እተጋገና ኽንክሕድ ንፍትን ንኸውን። ከምዚ ዝኣመሰለ ተግባር፡ መብዛሕትኡ ግዜ ሕማቕ ውጽኢት እዩ ዘለዎ። እቲ ጸገም ከይተፈትሐ ኺተርፍ ይኽእል እዩ፣ ካልኦት ድማ ብዘይፍትሓዊ መገዲ ብጌጋና ኺውቀሱ ይኽእሉ እዮም። ዋላ እኳ ጌጋና ናብ ካልኦት ብምልጋብ ካብ ሳዕቤናቱ ንግዜኡ እንተ ኣምለጥና፡ ኣብ መወዳእታኡ ግና፡ ‘ነፍሲ ወከፍና ብዛዕባ ርእሱ ንኣምላኽ ጸብጻብ ከም ዚህብ’ ክንርስዕ የብልናን።—ሮሜ 14:12።
ኣምላኽ ብዛዕባ ጌጋታት ርትዓዊ ኣረኣእያ እዩ ዘለዎ። ኣብ መጽሓፍ መዝሙር፡ ኣምላኽ “መሓርን ርሕሩሕን” ከም ዝዀነ ተገሊጹ ኣሎ፣ ብዘይካዚ፡ “ወትሩ ጕድለት ኣይኣርን፡ ንዘለኣለም እውን ኣይቅየምን እዩ።” ሰባት ዘይፍጹማት ምዃኖም ይፈልጥ እዩ፣ “ሓመድ ምዃንና ኸኣ ይዝክር” ስለ ዝዀነ፡ ንተፈጥሮኣዊ ድኽመትና ይርድኣልና እዩ።—መዝሙር 103:8, 9, 14።
ኣብ ርእሲ እዚ፡ እቲ ልክዕ ከም ሓደ መሓሪ ኣቦ ዝዀነ ኣምላኽና፡ ብዛዕባ ጌጋታት ከም ናቱ ዓይነት ኣረኣእያ ኺህልወና እዩ ዚደልየና። (መዝሙር 130:3) ቃሉ፡ ንሕና ዀንና ኻልኦት ክንጋገ ኸለና ዚሕግዘና ብዙሕ ምኽርን መምርሕን ይህበና እዩ።
ንጌጋታት እትሕዘሉ መገዲ
ሰባት ጌጋ ምስ ዚፍጽሙ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ንኻልኦት ኣብ ምውቃስ ወይ ንዝበልዎ ይኹን ንዝገበርዎ ነገር መመኽነይታ ኣብ ምቕራብ ብዙሕ ግዜን ጕልበትን የጥፍኡ እዮም። ከምዚ ኣብ ክንዲ እትገብር፡ ንሓደ ሰብ ብቓላትካ ኣጕሂኻዮ እንተ ዄንካ፡ ይቕረታ ሕተቶ፡ ጌጋኻ ኣርም፡ ዕርክነትካ ኸኣ ዓቅብ። ጌጋ ፈጺምካ፡ ብሰንኩ ድማ ንርእስኻ ወይ ንኻልእ ሰብ ጸገም ፈጢርካ ዲኻ፧ ኣብ ክንዲ ንርእስኻ እትወቅስ ወይ ንኻልኦት እትኸስስ፡ ንምንታይ ነቲ ጸገም ንምዕራይ ዚከኣለካ ዘይትገብር፧ እቲ ጌጋ ናትካ ኸም ዘይኰነ እናገለጽካ ድርቕ ምባል፡ ነቲ እተፈጥረ ዘየድሊ ውጥረት ዝያዳ ኸም ዚናዋሕን እቲ ጸገም ከም ዚጋደድን እዩ ዚገብር። ስለዚ፡ ካብ ጌጋኻ እንተ ተምሃርካን ንጌጋኻ እንተ ኣረምካዮን ዝሓሸ እዩ።
ካልእ ሰብ ምስ ዚጋገ ግና ከም ዘይተሓጐስና ዜርኢ ምላሽ ክንህብ ኣዝዩ ቐሊል እዩ። ነቲ የሱስ፡ “ከምቲ ሰባት ኪገብሩልኩም እትደልይዎ ዘበለ ዅሉ፡ ንስኻትኩም እውን ከምኡ ግበሩሎም” ብምባል ዝሃቦ ምኽሪ ምስዓብሲ ኽንደይ ዝሓሸ ዀን እዩ። (ማቴዎስ 7:12) ዋላ እውን ጌጋኻ ንእሽቶ ይኹን፡ ክትጋገ ኸለኻ ኻልኦት ሰባት ምሕረት ኪገብሩልካ ወይ እውን ንጌጋኻ ምሉእ ብምሉእ ዕሽሽ ኪብልዎ ኸም እትደሊ ዜጠራጥር ኣይኰነን። እሞ ደኣ ንምንታይ ንኻልኦት ከምዚ ዝኣመሰለ ለውሃት ከተርእዮም ዘይትጽዕር፧—ኤፌሶን 4:32።
ጌጋታት ንምንካይ ዚሕግዝ ስርዓታት
ሓደ መዝገበ ቓላት ከም ዝገለጾ፡ ጌጋታት ዚፍጠር፡ ቅኑዕ ዘይኰነ መደምደምታ ስለ ዚህልወናን እኹል ዘይኰነ ፍልጠት ስለ እንረክብን ኣቓልቦ ስለ ዘይንገብርን ኪኸውን ይኽእል እዩ። ነፍሲ ወከፍ ሰብ ንሓደ ኻብዚ ጠባያት ወይ ካብኡ ንላዕሊ ኣንጸባሪቑ ኸም ዚፈልጥ ዚከሓድ ኣይኰነን። ግናኸ፡ ንገለ ኻብቲ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዚርከብ መሰረታዊ ስርዓታት ምምርማር፡ ጌጋታት ንምንካይ ይሕግዝ እዩ።
ሓደ ኻብዚ ስርዓታት እዚ እቲ ኣብ ምሳሌ 18:13 ዚርከብ፡ “ከይሰምዐ ዚምልስ፡ ዕሽነትን ውርደትን ይዀኖ” ዚብል እዩ። እወ፡ ግዜ ወሲድካ ጽን ኢልካ ምስማዕን እንታይ ኢልካ ኸም እትምልስ ምሕሳብን፡ ብሃወኽ ካብ ምዝራብ ወይ ቅጽበታዊ ምላሽ ኻብ ምሃብ ክትቍጠብ ይሕግዝ እዩ። ኣቓልቦ ብምግባርካ እትረኽቦ ፍልጠት ከኣ ኣብ ግጉይ መደምደምታ ኻብ ምብጻሕን ጌጋ ኻብ ምፍጻምን ክትስተር ኪሕግዘካ ይኽእል እዩ።
ካልእ ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ፡ “ዚከኣል እንተ ዀይኑስ፡ ብወገንኩም፡ ምስ ኵሉ ሰብ ብሰላም ንበሩ” ይብል። (ሮሜ 12:18) መንፈስ ሰላምን ምትሕብባርን ከተስፍን ዚከኣለካ ግበር። ምስ ካልኦት ክትዓዪ ኸለኻ፡ ሓልዮትን ኣኽብሮትን ኣርኢ፣ ክትንእዶምን ከተተባብዖምን ድማ ጽዓር። ከምኡ ትገብር እንተ ዄንካ፡ ከይሓሰብካ እትዛረቦ ዘረባን እትገብሮ ተግባርን ብቐሊሉ ይቕረ ወይ ዕሽሽ ኪብሃለልካ እዩ፣ ከቢድ በደላት እውን ከይተረፈ ብዘይ ገለ ጸገም ኪድቅስ ወይ ኪፍታሕ ይኽእል እዩ።
ካብ ጌጋታትካ ጽቡቕ ትምህርቲ ኽትረክብ ጽዓር። ንእተዛረብካዮ ወይ ንዝገበርካዮ ነገር ከተመኻንየሉ ኣብ ክንዲ እትፍትን፡ ጽቡቕ ባህርያት ከተማዕብል ዚሕግዘካ ኣጋጣሚ ኸም ዝዀነ ጌርካ ርኣዮ። ዝያዳ ዓቕሊ፡ ለውሃት፡ ወይ ርእሰ ግትኣት ከተርኢ የድልየካዶ ይኸውን፧ ከም ልእመት፡ ሰላም፡ ወይ ፍቕሪ ዝኣመሰለ ባህርያትከ፧ (ገላትያ 5:22, 23) እንተ ወሓደ፡ ኣብ መጻኢ እንታይ ክትገብር ከም ዘይብልካ ኽትምሃር ትኽእል ኢኻ። ሓላፍነት ዘይስምዖ ሰብ ክትከውን እኳ እንተ ዘይብልካ፡ ብጌጋታት ግና እምብዛ ኣይትጨነቕ። ተዋዛያይ ምዃን ድማ ውጥረት ኣብ ምንካይ ሓጋዚ እዩ።
ግቡእ ኣረኣእያ ምህላው ዘለዎ ጥቕሚ
ብዛዕባ ጌጋታት ግቡእ ኣረኣእያ ምህላው፡ ጌጋታት ኣብ እንፍጽመሉ ግዜ ጠቓሚ ብዝዀነ መገዲ ኽንሕዞ ይሕግዘና። ምስ ገዛእ ርእስናን ምስ ካልኦትን ዝያዳ ሰላም ይህልወና። ካብ ጌጋታትና ኽንምሃር እንተ ጽዒርና፡ ብዝያዳ ጥበበኛታትን ተፈተውትን ንኸውን። እምብዛ ኣይክንድቈስን፡ ብዛዕባ ርእስና እውን ሕማቕ ኣይክንሓስብን ኢና። ካልኦት እውን ምስ ጌጋታቶም ይቃለሱ ኸም ዘለዉ ምስ እንግንዘብ፡ ናባታቶም ብዝያዳ ኽንቀርብ ኢና። ልዕሊ ዅሉ ድማ፡ ኣምላኽ ፈቃርን ብናጻ ይቕረ ዚብልን ከም ዝዀነ ፈሊጥና ንዕኡ ምስ እንመስሎ፡ ክንጥቀም ንኽእል ኢና።—ቈሎሴ 3:13።
እታ ኣቐዲማ እተጠቕሰት ማርጋሬት ዝፈጸመቶ ጌጋ፡ ንምትእኽኻብ እታ ስድራ ቤት ኣበላሽይዎዶ፧ ፈጺሙ ኣየበላሸዎን። ኵሎም፡ ምናዳ ኸኣ ማርጋሬት፡ እቲ ዅነታት ዜስሕቕ ከም ዝዀነ ተገንዚቦም እዮም፣ ነቲ ምግቢ ኸኣ ብዘይ ማካሮኒ ተሓጒሶም በልዕዎ። ድሕሪ እተወሰነ ዓመታት፡ እቶም ክልተ ደቂ ደቂ ብዛዕባ እታ ብስድራ ቤት ኰይኖም እተመገቡላ ዘይትርሳዕ ኣጋጣምን ምስ ኣቦሓጎኦምን እኖሓጎኦምን ዘሕለፍዎ ባህ ዜብል ግዜን ንደቆም ኣዘንትዮምሎም እዮም። ከመይሲ፡ ማርጋሬት ዝፈጸመቶ ጌጋ ኸቢድ ኣይነበረን!
^ ሕ.ጽ. 2 ስማት ተቐዪሩ እዩ።


text:
Wednesday, 31 March 2010 08:17
ብዛዕባ ከመይነት መስርሕ ጉዕዞ ምስንዳእ ሰፊሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ
ብዝምልከት ትልሚ ሓሳባት
(Road Map)
I. መእተዊ:
ህዝብና ካብ ታሪኽ ተጋድሎ ጸረ-ባዕዳዊ መግዛእቲ ኣትሒዙ ክሳብ መስርሕ ነጻን ልዑላዊትን ሃገር ምርግጋጽ ይኹን ድሕርኡ ናብ ከባቢ 19 ዓመታት ኣብ ትሕቲ ጸረ-ህዝቢ ዝዀነ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ወዲቑ ሓሳረ-መከርኡ ረኺቡ’ሎ፡፡ ኣብ መስርሕ ኣብ ጕዕዞ ንዝተኸስቱ ፍልላያት ሓድነቱ መሊኹ ውሽጣዊ ዓቕምታቱ ንምጥራናፍ ዝገበሮ ቃልሲ ማዕረ-ትን ክንድ’ትን ጸረ-ባዕዳዊ መግዛእትን ድሒሩ ዝቐጸለ ታሪኽን ዕድመ-ዘቑጸረ ኮይኑ ክሳብ ሕጂ መሊኡ ከይተዛዘመ ዝጸንሐ ዓቢ ሃገራዊ ዕማም’ዩ። ንብዙሕ ዓመታት ዝኣክል ከምዚ ኢሉ ክቕጽል ካብ ዝገበሮ ምኽንያት ከኣ ሕቶ ሓድነት ንምርግጋጽ እንገብሮ ተጋድሎ ካብ ሕቶ ፖለቲካል ደሞክራሲ ንምርግጋጽ እንገብሮ ተጋድሎ ተነጻጺሉ ዘይረኤ፡ ልሙጽ ጉዕዞ ስለዘይኮነን ብከበድቲ ፈተንቲ ዝኾኑ ሓጎጽጎጻትን ጻዕርታትን ክሓልፍ ዝጸንሐን ዘሎን መስርሕ ናይ ቃልሲ ስለዝኾነ እዩ። እዞም ተነጻጺሎም ዘይከዱ መጻኢ ዕድል ህዝብን ሃገርን ዝውስኑ መሰረታውን ማእከላውን ሕቶታት ናይ ህዝብና እዚኣቶም ስለዘይተፈትሑ’ዮም፡ ድሕሪ ጸረ-ባዕዳዊ መግዛእታዊ ሓርበኛዊ ተጋድሎን ከቢድ መስዋእትን’ውን እንተኾነ፡ ነጻ ዝወጸት ልኡላዊት ሃገር ደኣ’ምበር ሓራ ዝወጸ ሕብረተ-ሰብን ደሞክራስያዊት ሃገርን ንምትካልን ንምህናጽን ዘይተበቕዐ። ኣብ ምሉእ መስርሕ ናይቲ ቃልሲ እዚኦም ፍታሕ ስለዘይረኸቡ ከኣ’ዩ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ነዞም ዘይተፈትሑ ሕቶታት ናይ ደሞክራሲ ተበሊጹ ኩሉ ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰላት ህዝብና ብሓይሊ ጨፍሊቑ ብምሓዝ፡ ዳግም ሓሳረ-መከርኡ ዘርእዮ ዘሎ። እዞም መትከላዊ ሕቶታት እዚኣቶም መሊኦም ኣብ ዘይተፈትሑሉ ታሪኽ፡ ብቐንዱ ከኣ ደሞክራስያዊ ኣተሓሳስባን ተግባርን ጎልቢቱ ኣብ ዝሓሸ ብርኪ ኣብ ዘይበጽሓሉ ደሞክራስያዊ መስርሕ ቃልሲ ሕቶ ሓድነት’ውን ማዕረ-ማዕሪኡ ብኡ መጠን ንምርግጋጹ ኣብ ዝግበር ተጋድሎ ናይ ደሞክራስያዊ ቃልሲ ሕቶ ኮይኑ መሰረታውን ካልኣውን ጎንጽታትን ጉዳያትን ፈላሊኻ ብምርኣይ፡ ካልኣዊ ቦታ ዝሕዙ ካልኣዊ ቦታ ብምትሓዝ፡ ትኽክለኛ ግንዛቤ ተታሒዙሉ ንምዕዋቱ ቀጻሊ ናይ ተወፋይነትን ጽንዓትን ደሞክራስያዊ ቃልስታት ዝሓትት’ዩ።
ኣብ መስርሕ ጸረ-ባዕዳዊ መግዛእታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ፡ ሕቶ ሓድነት ንምፍታሕ ብዙሓት ጻዕርታት ዝተኻየዱ’ኳ እንተኾኑ፡ ብፍላይ ኣብ መድረኽ ሰለማዊ ቃልሲ ምስ’ቲ ኩሉ ሽዕኡ ዝገጠሞ ውሽጣውን ግዳማውን ከበድቲ ዕንቅፋታት ብሓርበኛታት ወለዲ ብ1949 ኣብ ደቀምሓረ ኣብ ትሕቲ ቀጽሪ ነጻነት (Independence Block) ብሽዱሽተ ውድባት (ሰልፍታት) ዝተመስረተ ስሙር ሃገራዊ ግንባር ኣብ ጉዕዞ ሓድነት ደምበ-ተቓውሞ ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት’ዩ ነይሩ። ድሕሪ ነጻነት ኤርትራ እውን እንተኾነ፡ በብግዚኡ ጻዕርታት ዝተገብረሉ ኣወንታዊ ተበግሶታት’ኳ እንተነበረ፡ ድሕሪ መሪር ከቢድ ተጋድሎ ባዕላዊ ጻዕርታትን ንሓድነት ዘቀላጥፍን ዝድግፍን ውድዓዊ ምቹእ ናይ ምድግጋፍ ጉዕዞ መስርሕ ናይ ፈተውትን ብ1999 ምምስራት “ምሕዝነት ሃገራዊ ሓይልታት ኤርትራ” ቀጺሉ ከኣ ብ2005 ዝቐጸለ “ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን” ኣብ ታሪኽ ሓድነታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት ምዃኖም ከም ኣብነት ዝጥቀሱ እዮም። እዞም ኩሎም ናይ ሓድነት ጉዕዞታት እዚኣቶም፡ ሓንሳብ ተስፋ ዝህቡ፡ ምፍንጫላት ክኽሰቱ እንከለዉ ከኣ ተስፋ ዘጸልምቱ ከበድቲ ናይ ሓጎጽጎጻት መስርሕ ክሓልፉ ዝጸንሑ ይኹኑ ደኣ’ምበር፡ ህዝብና ሓርነቱን ክብሩን ንምርግጋጽን ደሞክራስያዊ ለውጢ ንምትእትታውን ሓድነት ደምበ-ተቓውሞኡ ንምርግጋጽ፡ ከይተሓለለ ክቃለስ ዝጸንሐን ዘሎን ሃርበናዊ ህዝቢ እዩ። ከምዚ ስለዝኾነ ከኣ እዩ፡ ኣብ 2008 13 ውድባትን ሰልፍታትን ስቪካዊ ማሕበረ-ሰባትን ዝተሳተፍዎ ሓድነታዊ ጉባኤ ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ክዕወትን መላእ ደምበ-ተቓውሞ ዝሓቖፈ ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር ክረጋገጽን፡ ሰፊሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ክካየድ ዝወሰነን ናብዚ ሕጂ በጺሕዎ ዘሎ ምዕራፍ ናይ ምስንዳእ ክበጽሕ ዝኸኣለን።
II. ዕላማ ሰፊሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ:
- ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳንን ኩሎም ንለውጢ ዝቃለሱ ውድባትን ምንቅስቃሳትን ስቪካዊ ማሕበረ-ሰባትን ምሁራንን መራሕቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓድን ወዘተ ዝሳተፍዎ ሃገራዊ ሓድነት ንምርግጋጽ መንገድታት ዝናደየሉን፡ በዚ ኣቢሉ መላእ ደምበ-ተቓውሞ ዓቕምታቱ ኣዋዲዱ ኣንጻር’ቲ ንሓድነት ህዝብናን ልኡላውነትሃገርናን ንሓደጋ ዘሳጥሕ ዘሎ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ብሓደ ኣንፈት ሓቢሩ ዝምክተሉን ነቲ ስርዓት ዘወግደሉን ሕብረ-ሰልፋዊ ደክራስያዊ ስርዓት ዝተኽለሉን ጥጡሕ ባይታ ንምንጻፍ ዝዓለመ ምዃኑ እዩ። ብኻልእ ኣዘራርባ ንኹሉ ክፍልታት ናይቲ ሕብረተ-ሰብ ብዝወርዶ ዘሎ ዝተፈላለየ መልክዓት ዘለዎ ወጽዓታትን ዘልዕልዎ ፍትሓውን ርትዓውን ደሞክራስያዊ ሕቶታትን ንምፍታሕ ኣብ ዝግበር ተጋድሎ ሰፊሕ ህዝባዊ ተሳትፎ ብምርግጋጽ ናብ ዝሓሸ ብርኪ ናይ ቃልስን ዓወትን ዘሰጋግሮ መናሃርያ ምዃኑ፤
- ሰፊሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኩሎም’ቶም ንለውጢ ዝቃለሱ ዝተፈላለዩ ኣካላት ካልኣዊ ፍልልያቶም ካልኣዊ ቦታ ብምትሓዝ፡ ኣብ መሰረታዊ ሃገራዊ መቖምያታት ሓባራዊ ግንዛቤ ወይ ራእይ ብምሓዝ፡ ንእዋናውያን ተባራዕቲ ሕቶታት ናይ ህዝብና ዝኾኑ ሕቶ ሰላምን ደሞክራስን ምዕባለን ንምፍታሕ ዝዓለመ ምዃኑ፤ እዚ ከኣ ኩሎም’ቶም ንለውጢ ዝቃለሱ ኣካላት ደምበ-ተቓውሞ ብስኒት ኣብ ክሊ ሓደ ሃገራዊ ቃል-ኪዳን (National Covenant) ዝኣትዉሉን ብውጽኢት ናይዚ ከኣ እቶም ኣብ ክሊ ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር ወይ ጽላል ሓድነቶም ኣረጋጊጾም በብዓቕሞም ተሳትፎኦም ከረጋግጹ ዝደልዩ ኣካላት ከኣ ከመይ ብሓባር ተወሃሂዶም ይሰርሑ ዝርእይሉ መድረኽ ይኸውን።
- ንዕላማታት ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር (ጽላል) ንምንጻር ዝሕግዙ መሰረታዊ ሃገራዊ መቖምያታት ማእከል ገይሩ ኣብ ምቕራጽን ሕቶታት ናይ ሰላምን ደሞክራስን ምዕባሌን ኣብ ምፍታሕን ድሕሪ ውድቀት ስርዓት ህግደፍ ኣብ ፖለቲካውን ሰልፋውን ብዙሕነት ዝተሰረተ ደሞክራስያዊ ስርዓት ብምትካልን ንሕጂ ከም መበግሲ ሓሳባት ኣብ ኩሉ ጸፍሕታት ህዝብናን ዝተፈላለዩ ኣካላት ደምበ-ተቓውሞን ልዝባት ካብ ክካየደሎም ዘለዎ ቀንዲ ኣገደስቲ ዛዕባታት ብመሰረት ኣብ ሓምለ 2009 ዝተካየደ ሓፈሻዊ ዓወደ መጸናዕቲ፡-
ሀ/ ሕቶ ሃገራዊ ሓድነት ብዝምልከት
ለ/ ጉዳይ መስርሕ ደሞክራስያዊ ለውጢ ብዝምልከት
ሐ/ ድሕሪ ውድቀት ስርዓት ህግደፍ ዝህሉ መስርሕ መሰጋግሪ መድረኽ ብዝምልከት
III. እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ዕላማታት ዋዕላ ማእከል ብምግብር: ኩሎም ክፍልታት ናይ ሕብረተ-ሰብና ከም ዜጋታት ደቂ ሓንቲ ሃገር ብውልቀ ይኹን ብሓባር ማዕርነታዊ ተሳትፎኦም ብምርግጋጽን ሓባራዊ ረብሓታት ውሑስ ዝኾነላ ደሞክራስያዊት ሃገር ኣብ ምህናጽ ብዘይምሹቕራርን ምግላልን ተረኦም ዝጻወቱላ ምቹእ ናይ ቃልሲ ባይታ ካብ ብሕጂ ኣትሒዙ ዝፍጠር ኣብ መስርሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ንክኸውን ንጽውዕ።
IV. ኣፈጻጽማ ናይዞም ዕማማት እዚኣቶምን ምግባእ ዋዕላን ብዝምልከት፡
ኣሰናደእት ሸማግለ ዕማማታ ንምፊጻም ሰራሓታ ኣብ ሰለስተ መደረኻት ከምዚ ዝሰዕብ ኣከፋፊላቶ፡
1- ቀዳማይ መደረኸ ክልተ ወረሒ ዝወስድ ኮይኑ፡ ክሳተፉ ድልየት ካብ ዘለዎም ኣካላት ሓበሬታ ንምእካብ መደብ ትሰርዕ፡፡ በዚ መሰረት፡ ብጽሑፍ ከቕርቡ ድሉዋት ዝኾኑ ውድባትን ሰልፍታትን ምንቅስቓሳትን ስቪካዊ ማሕበረ-ሰባትን ወነንቲ ዝተፈላለዩ ማዕከናት ዜናን ምሁራንን መራሕቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓድን…ወዘተ ነዞም ኣብ ላዕሊ ቀሪቦም ዘለዉ ዕላማታት ዘነጽር ጽሑፋትን ኣብዚ ቀዳማይ መድረኽ ኣብ ውሽጢ ክልተ ወርሒ ኣብ ዘሎ ግዜያት ናብ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ክለኣኹ ይህልዎም። ኣሰናዳኢት ሽማግለ ነዞም ሓሳባት እዚኣቶም ጠሚራን ኣጽፊፋን ከመይነት ናይ ምውዳዱ መደባት ክትሰርዕ ብቐንዱ ምስ ኩሉ እናተላዘበት ከመይ ይሓይሽን ንምይይጥ ይወርድን ትርኢ።
2- ካልኣይ መደረኸ ሓደ ወርሒ ዝወስድ ኮይኑ፡ ኩሎም’ቶም ንለውጢ ዝቃለሱ ውድባትን ምንቅስቃሳትን ስቪካዊ ማሕበረ-ሰባትን ወነንቲ ዝተፈላለዩ ማዕከናት ዜናን ምሁራንን መራሕቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓድን…ወዘተ ምስቲ ጭቡጥ ሽዕኡ ብኹሉ ሸነኻቱ ተዋዲዱ ዝቐርብ ቁጠባዊ ዓቕምታት ኣብ ጸብጻብ ብዘእተወ መንገዲ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ምስ ኩሎም ዝምልከቶም ካላት እናተላዘበት ናይ ኣሰታትፈኦም መደባት ተዋድድ።
3- ሳልሳይ መደረኽ ድማ፡ ሓደ ወርሒ ዝወስድ ኮይኑ ኣብ ዋዕላ ዝቐርቡ ጽሑፋት ናይ መወዳእታ መልከዖም ከሕዙ ምግባርን ንተሳተፈቲ ዋዕላ ዕደመ ምቅራብን ይኸውን፡፡ ናይ መጨረሻ ራብዓይ ወርሒ ምግባእ ናይ ዋዕላን ከመይነት ናይ ኣፈጻጽማ መደባትን ተዋዲዱ ሰፊሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ፍጻሜ ይበጽሕ።
V. ኣሰናዳኢት ሽማግለ ነዚ መደባት’ዚ ንምዕዋት ነብሳ ኣብ ኣርባዕተ ንኡሳን ሽማግለታት ወዲባ መደባታ ኣዋዲዳ ትንቀሳቐስ ኣላ። ንሳተን ከኣ፡–
ሀ/ ንኡስ ሽማግለ ምርምርን ምድላው ሰነዳትን
ለ/ ንኡስ ሽማግለ ውደባን ኣገልግሎታትን
ሐ/ ንኡስ ሽማግለ ዜና
መ/ ንኡስ ሽማግለ ፋይናንስን እየን።
VI. ሰፊሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ንምዕዋት ክግበር ዘለዎ ዕማም ብናይ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ስራሓት ጥራሕ ንበይኑ ዝዕመም ኣይኮነን። እንታይ ደኣ፡ ምስ ኩሎም ደለይቲ ለውጢ ኣካላት ደምበ-ተቓውሞ ብሓባርን ብተወፋይነትን ተዋዲዱ ምስ ዝካየድ እዩ ብዓወት ተፈጻምነት ክረክብ ዝኽእል። ስለዝኾነ ከኣ ንናይ ዋዕላ ዘድሊ ሰነዳት ኣብ ምውዳድን ምቕራብን ኣስተዋጽኦ ምግባር ጥራሕ ዘይኮነስ ሰፊሕ ናይ ህዝቢ ናይ ምልዕዓልን ዜናዊ ስራሓትን ኣብ ምስልሳል’ውን ኩሉ በብዓቕሙ ግዲኡ ክገብር ኣለዎ። ኣብ ቁጠባ’ውን እንተኾነ ነቲ ዋዕላ ዘድሊ ፋይናንሳዊ ደገፋት ካብ ህዝብን ፈተውትን ክርከብ ጻዕርታት ምግባር የድሊ። ነዚ ከኣ ጥዑይ ናይ ህዝባዊ ርክብ ዲፕሎማሲ ምግባርን ኣድላዪ ደገፋት ምርግጋጽን ይሓትት።
VII. ህዝባዊ ደገፋት ንመንርግጋጽ ከይተወደብካ ክዕወት ስለዘይከኣል፡ ኣብ ኩሉ ከባቢታትን ዞባታትን ናይ ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ኣካላትን ዞባታትን ጨናፍራትን ካልኦት ውድባትን ምንቅስቓሳትን ስቪካዊ ማሕበረ-ሰባትን ናይ መራኸቢ ብዙሓን ኣካላትን ምሁራንን መራሕቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓድን ወዘተ ዝርከብዎ ከከም ከባብን ኩነታትን ዝፈቐዶ ናይ ሓባር ኮሚቴታት ምውዳብን ብሓደ ኣንፈት ነዞም ብ ላዕሊ ዝተጠቕሱ ዕላማታት ንምዕዋት ዝተወሃሃደ ምንቅስቓስ ምግባርን የድሊ። ስለዝኾነ ከኣ እዚ መደብ’ዚ ኣብ ምፍጻሙ ኩሎም ናይ ሓባር ተበግሶ ወሲዶም ኣብ ምርግጋጹ ክረባረቡ ኣሰናዳኢት ሽማግለ በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ጸዋዒታ ተመሓላልፍ።
VIII. ከም ዝተሓበረና ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ከም ሓደ ጥርኑፍ ግንባር መጠን ኣብ ምውዳድ ናይዚ ሰፊሕ ዋዕላ ናቱ ኣገዳሲ ተራ ዘለዎ እዩ። ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን፡ ንምዕዋት ሰፊሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ምርግጋጽ ዕዙዝ ግዲኡ ክጻወት ምእንቲ፡ ቅድሚ ምግባእ ዋዕላ እኹል ግዜ ኣብ ዘለዎ ወቕቲ ኣቐዲሙ ኩሎም ሓሳባቱ ከቕርብን ከወሃህድን ተኸታታሊ ኣኼባታት ናይ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈትን ማእከላይ መሪሕነትን ከካይድ’ዩ።
IX. ነዚ መደባት’ዚ ንምዕዋት ይኹን፡ ካልኦት ኣገደስቲ ብሸነኽ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ክመሓላለፉ ዘለዎም መልእኽታት በብግዚኡ ኣብ ዝህልዉሉ እናስዓብናኩም ሃናጺ ሓሳባትኩም እናተቐበልናን ክንከይድ ኢና። ሰፊሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ናይ ህዝብና እምነ-ኩርናዕ ናይ ሓድነት ኮይኑ ብሓልዮት ናይ ህዝብናን ተቓለስቲ ሓይልታቱን ጥራሕ ከም ዝዕወት ስለእንኣምን፡ ሓገዝኩምን ምኽርኹምን ከይፍለየና ለበዋና ነቕርብ።
ሰፊሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ብናይ ሓባር ቃልሲ ክዕወት’ዩ!
ኣሰናዳኢት ሽማግለ
ሰፊሕ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ
23-03-2010


text:
ኣብ ዋሺንግቶን ዲሲ ዝተኻየደ ፈስቲቫል ኤርትራውያን ብዝሒ መንእሰያት ዝተራእየሉ ኔሩ። Eriam Sisters ዘቕረብኦ ምርኢት ድሙቕ ኔሩ
እቲ ፈስቲቫል ኣብቲ convention Center ተባሂሉ ዝፍለጥ ዝሰፍሐ ኣዳራሽ ዋሺንግቶን ዲሲ`ዩ ትኻይዱ። ነቲ ፈስቲቫል ዝኸፈቶ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ U.S ግርማይ ገብረማርያም ንዕላማታት`ቲ ፈስቲቫል ክገልጽ ኸሎ “ሃገራዊ ፈስቲቫላትና ንባህላውን ታሪኻውን ቅርስታት ሃገር ዘንጸባርቕ፡ ጽባቐ ባህላዊ ብዙሕነትና ኣጉሊሑ ረብሓ ሕድሕዳዊ ምጽውዋርን ጣዕሚ ሃገራዊ ስኒትን ዘንጸባርቕ፡ ወራስን ኣውራስን ወለዶታት ኣራኺቡ፡ ታሪኽ ክብርታት ዘሰጋግር፡ ኮታ ምስሊ ስሙር ህዝቢ ዝኹልዕ ዕዙዝ ኣጋጣሚ`ዩ” ኢሉ።
ካብ ኤርትራ ኣብቲ በዓል ክሳተፍ ዝመጸ ኣማኻሪ ቑጠባ ዶ/ር ወልዳይ ፍጡር፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነብረ ማዕቀብ ሕቡራት ሃገራት ዘይፍትሓዊ ምዃኑ ኣብ ምርዳእ ብዕቱም ይስርሓሉ`ሎ ድሕሪ ምባል፡ ሕጂ`ውን ጉዳይ ሶማል ክፍታሕ ዝኽእል ወተሃደራዊ ምትእትታው ዘይብሉ ንኹሎም ሶማልያውያን ዘሳተፈ ፖሊቲካዊ መስርሕ ምስ ዝካየድ ጥራሕ`ዩ ኢሉ።
ዶ/ር ወልዳይ ኣተሓሒዙ፡ ኣንጻር ማዕቀብ ሕቡራት ሃገራት ዝካየድ ቃልሲ፡ ኪነው ምልዓል`ቲ እገዳ ክኸይድ ኣለዎ ይብል።
ቐዳም ምሸት ኣብ ዝቐረበ ባህላዊ ምርኢታት ብ Eriam Sisters ማለት ብ3ተ ኣሕዋት ዝቖመ ሙዚቃዊ ጉጅለ ብፍላይ ኣብ መንእሰያት ልዑል ምላሽ ረኺቡ ኔሩ።


text:
Menu
ዘኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ መድሃኔ ኣለም ቤ/ክ ማኀበረ ማርያም እስራኤል
ነገረ ቅዱሳን
ነገረ ቅዱሳን.
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላኽ ኣሜን። ኣብኦም እስጢፋኖስ ኣዲኦም ከኣ ኣመተማርያም ይበሃሉ። ስድራቤቶም ንኽማሃሩ ናብ መምህር ወሰድዎም ኣብ መጨረሽታ ከኣ ኣብ ደብረ መንኩል ዝበሃል ቦታ ኣትዮም ተማህሩ ኣብ መወዳእታ ከኣ ስርዓተ ምንኩስና ኣብቲ ገዳም ተፈጸመሎም። ኣብቲ ገዳም ኣትዮም ንዓቢን ንንእሽቶን እንዳ ተኣዘዙ ብፍጹም ትሕትና ብኹሉ ዓይነት ኣገልግሎት ኣገልገሉ። ካብኡ ሓሊፎም ከኣ ካብ ውዳሴ ኮንቱ ርሒቖም ብብሕትውና ኣብ ጽምዋ ቦታ ክነብረ ተበገሱ። በዚ ኸኣ ጉዕዝኦም ናብዚ ሕጂ ብስሞም ተደኲኑ ዘሎ ገዳም ዋልድባ ተበገሱ። ድሕሪ ነዊሕ ጉዕዞ ኣብቲ ብዕብየቱ ይኹን ብንውሓቱ ፍሉጥ ዝኾነ ፈለግ ተከዘ በጽሑ። ፈለግ ተከዘ ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ ማይ መሊኡ ጸንሖም። ንፈለግ ተከዘ ብትእምርተ መስቀል ባሪኾም ብሓደ ኢዶም መብራህቲ በቲ ሓደ ኢዶም ከኣ መጽሓፍ ሒዞም መብራህቲ ከይጠፍአ ሒዘሞ ዝነበሩ መጽሓፍ ከኣ ከይጠልቀየ ሰገርዎ። ኣብ ዋልድባ ምስ በጽሑ ከኣ ጎይታ “ንበር ዝየ- ኣብዚ ተቐመጥ” በሎም። ገዳም ገዲሞም ስርዓተ ምንኩስና እንዳ ኣስተምሃሩ ተቐመጡ።
ውዳሴ ማርያምን ቅዳሴ ማርያም ካብ ተከዘ ናብዚ ቦታ እዚ ዘምጽኡ ኣባ ሳሙኤል ዘዋልድባ ኢዮም። ነዚ ኣብ ዝደግምሉ ግዜ ከኣ ካብ መሬት ብተኣምር ሓፍ ይብሉ ነበሩ። ሓደ ግዜ ነዚ ደጊሞም ማይ ክባርኹ ከለዉ እቲ ማይ ሕብስተ ሕይወት ኮነሎም ምስ ድቂ መዛሙርቶም ከኣ ተመገቡ “ሶበ ኣተቦ ለማይ በቅዳሴኪ እንዘ ይጸሊ፡ ረስዮ ኅብስተ ጽጌ ሃይማኖት ሳሙኤል ዘሐቅለ ዋሊ” ከም ዝበለ ደራሲ፡ ቅድስት ድንግል ማርያም ድማ ናይ ፍቕራ መግለጺ ዝኾነ ጻዕዳ ዕጣንን ዕንቁን ሃበቶም፡ ቅዳሴን ውዳሴን ብሓንሳብ ዝደገምካ ኢኹ እሞ ኣብታ ተስፋ እትገብረላ መካነ ሕይወት ክትኣቱ ኢኻ ኢላ ተስፋ ሃበቶም።
ግዜ ዕረፍቶም ምስ ኣኻለ ጎይታ ብስሓተ ኣዕላፍ ተገሊጹ ብስምካ ዝተማሕጸነ ዜና ገድልኻ ዝጸሓፈ፡ ዘንበበ፡ ዝመሃረ ክምሕረልካ ኢየ ኣብዚ ቦታ እዚ ንዝነብረ ደቅኻ ድማ ክባርኸልካ ኢየ ኢሎም ቃል ኪዳን ኣተወሎም። ዝነበሮም ተጋድሎ ወዲኦም ብዙሓት ደቂ ኣፍርዮም በዚ ዕለት እዚ ዓረፋ። ጸሎቶምን በረኸቶምን ምስ ኩላትና ይኹን ኣሜን።
a s
ወስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!!
Share this:
TwitterFacebook47
Related
ነገረ ቅዱሳን
መጋቢት ፭/5፡ ዕረፍቱ ለኣቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ
In “ነገረ ቅዱሳን”
ደብረ ምጥማቅ ( 1ይ ክፋል)
In “ነገረ ማርያም”
December 20, 2013Leave a reply
« Previous
Next »
Leave a Reply
Your email address will not be published. Required fields are marked *
Name *
Email *
Website
Comment
Notify me of new comments via email.
Recent Posts
፳፮/26 ሓምለ ዕረፍቱ ለኣቡነ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን/26th july the death of st.Aba Selama Kesatiebrhan August 2, 2014
፳፭/25 ዕረፍቱ ለሓዋርያ ይሁዳ July 2, 2014
፲፯/17 ዕለተ ዝክሩ ለኣባገሪማ/ 17th June The Commemoration Day of Aba Gerima June 24, 2014
፳፭/25 ግንቦት ዕረፍታ ለቅድስት ሰሎሜ June 2, 2014
ዕርገት እግዚእነ ወመድኃኒነ ኢየሱስ ክርስቶ (ቀዳማይ ክፋል) May 28, 2014
ዓውደ ኣዋርኅ
DECEMBER 2013
M T W T F S S
« Nov Jan »
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
Archives
August 2014
July 2014
June 2014
May 2014
April 2014
March 2014
February 2014
January 2014
December 2013
November 2013
October 2013
September 2013
August 2013
July 2013
June 2013
May 2013
April 2013
March 2013
February 2013
January 2013
Categories
ስብከት
ትምህርቲ ሃይማኖት
ነገረ ማርያም
ነገረ ቅዱሳን
ነገረ ክርስቶስ
ኪነ-ጥበብ
Uncategorized
View Full Site
Blog at WordPress.com.
Now Available! Download WordPress for Android


text:
ኣብ ትሕቲ ተኸታተልቲ መግዛእትታት ባዕድን ደቂ ሃገርን ኤርትራ 100 ዓመታት ንድሕሪት ተመሊሳ ኣላ።
ኤርትራ ኣብ መወዳእታ 19 ክፍለዘመን ብዝያዳ ድማ ኣብ መጀመርያ 20 ክፍለ ዘመን: ብኩለንትናዊ ምዕባለታት ኣብ ኣፍሪቃ ጥራይ ዘይኮነ ብደረጃ ማእከላይ ምብራቕ ብማሕበረ ቁጠባዊ፡ ፖለቲካዊን ማሕበራዊን ምዕባለታት ኣብ ቅድሚት ትስራዕ ሃገር ኢያ ነይራ።
ኣብቲ እዋን እቲ ዱበይ እትበሃል ከተማ ኣይነበረትን፡ ኣዲስ ኣበባ ማስተር ፕላን ዘይነበራ ጊድጊዳን ጭቃን እያ ነይራ እንተተባህለ ምግናን ኣይኮነን። ጅዳ ነባሪኣ ዘድንቓ ከተማ ስለዘይነበረት፡ እቶም ሰብ ዓቕሚ ቀዳመ ሰንበት ናብ ኣስመራ መጺኦም የሕልፍዎ ነይሮም።
እቲ ዘሕዝን ሎሚ ኣብ መበል 21 ክፍለዘመን፡ ኤርትራ ሓደ ክፍለ ዘመን ንድሕሪት ተመሊሳ ምህላዋ ኢዩ። ንምንጽጻር መታም ክጥዕም እዞም ዝስዕቡ ንዘመናውነት ኤርትራ ቅድሚ 100 ዓመታት ዘንጸባርቑ ሓቅታት ነቕርብ። እዞም ምዕባለታት ንኣንባቢ ብመንጽር እዚ ኤርትራ ወዲቓቶ ዘላ ዘሕዝን ኩነት ምንጽጻር ንምግባር ዝሕግዙ ኢዮም።
ኣንባብቲ እዚ ዓንቀጽ ምናልባት እዚ ቀደም ብመግዛእታዊ ሓይሊ ዝተገበረ ምዕባለ ምስ ሎሚ ምንጽጻሩ እንታይ ኢዩ ዕላምኡ ኢሎም ክሓቱ ይኽእሉ ይኾኑ፡ ብሓቂ ድማ ክሕተት ዝግባእ ግርም ሕቶ ኢዩ። እዚ ምንጽጻር’ዚ ዝቐርበሉ ዘሎ ምኽንያት እዞም ዝስዕቡ 4 ነጥቢታት ስለዘነጽር ኢዩ።
1) ነቶም ደግሲ 50ታት ሒዝዎም ኤርትራ ነጻ ኮይና ነብሳ ክትክእል ኣይትኽእልን ኢያ ዝብሉ፡ ኤርትራ ይትረፍ ሎሚ ቅድሚ 100 ዓመታት ልዕሊ ካልኦት ምንባራ ንምዝኽኻር፡
2) ኤርትራ መግዛእቲ ኢዩ ሃኒጽዋ ንዝብሉ ኤርትራ ብኤርትራውያን ከምእተሃንጸት መግዛእቲ ወሳድ ሞሳ ጥራይ ምንባሩ ንምሕባር፡
3) ሎሚ ንኤርትራ ዝገዝእ ዘሎ ስርዓት ነታ ሃገር ይትረፍ ንቕድሚት ከሰጉማ ባዕዳውያን ገዛእቲ ዝገበርዎ ምዕባለታት እውን ክዕቅብ ዘይምኽኣሉ መርኣያ ከቢድ ውድቀቱ ሙኻኑ ንምንጻር፡
4) እንኮስ ካብዚ ዘሎ ዓማጺ ስርዓት ትገላገል እምበር ኤርትራ ጸጋታታን ዓቕሚ ሰባ ምሉእ ሙኻኑን ናይ ቀደም ቦተኣ ክትመልሶ ዘጸግማ ከምዘየሎን ንምርግጋጽ ኢዩ።
ኤርትራ ኣብ መፋርቕ 50ታት ካብ ኤውሮጳ፡ ማእከላይ ምብራቕ ሰሜንን ምብራቕን ኣፍሪቃ ዝውሕዙ ቱሪስትስ ማእከል ምብጻሖም ጌሮማ ነይሮም። ኣስመራ ብዙሓት ወጻእተኛታት ናይ ሕጽኖትን ዕረፍትን ምርጨኦም ይገብርዋ ነይሮም። ነዚ ዋሕዚ ዝተዓዘባ ከም ኣልኢታልያ፡KLM ኢትዮጲያን ኣየርላይንስ ዝኣመሰላ ኣገልግሎት ኣየራት ናብ ኣሰመራ ዝገብረኦ ቀጥታዊ በረራ የበርክተኦ ነይረን።
ሆቴላት ኣስመራን ባጽዕን ብኣገልግሎተንን ደረጀአንን ኣብ ዓለም ዝወዳደራ መዕረፍ ኣጋይሽ እየን ነይረን። ሬድሲ ምጽዋዕ ንኣብነት ኣብ መፋርቕ 20 ክፍለዘመን ዝበለጸት ናይ ኣፍሪቃ ሆቴል ተባሂላ ተሰሊማ ነይራ።
ምስዚ ዝተጠቐሰ ሓቂ ክነጻጸር ከሎ ሎሚ ከተማታት ኤርትራ መልኣከ ሞት ዝወረሰን ይመስላ፤ ኤርትራ፡ ይትረፍ በጻሕቲ፡እቶም ዝርካቦም ዜጋታታ ዝነፈጹላ ሃገር ኮይና ኣላ። ሆቴላት ብኻሮሳ ብዝጉተት ፊስቶታት ቦጥ ማይ ዝዕደላ ኮይነን ኣለዋ። ኣገልግሎት ኤሌትሪክን ማይን ስለዘይብለን ዓይኒ ምድረን ብሕማቕ ሽታታት ዝተጎብአ ኢዩ። እቲ ብዘመናውነቱ ዝልለ ዝነበረ ኢምፐርያል ሆቴል፡ ሎሚ በጻሒ ንዓይኒ ምድሪ ኪኸይድ እንተደሊዩ ሶፍት ካብ ረሰፕሽን ሓቲቱ ክወስድ ኣለዎ። በቲ ሕጊ መሰረትድማ ምስወደአ እቲ ሶፍት ናብ ረሰፕሽን ክመልሶ ይሕተት።
ኤርትራ ኣብ መፋርቕ 20 ክፍለዘመን ናብ ማእከላይ ምብራቕን ኤውሮጳን ክሳብ 25 ሽሕ ቶን ዓሳ ንሰደድ ትልእኽ ነይራ። ነቢት፡ ባናና፡ ፎርማጆን ጡጥን ዝኣመሰለ ፍርያት ኣግሮ ኢንዳስትሪ ናብ ሃገራት ወጻኢ ብናይ ውሽጥ ሃገር ትካላት ዝውነና ኤውሮፕላናት ይስደድ ነይሩ።
እንዳ መረንጊ፡ እንዳ ዘይቲ፡ እንዳ ፍንጃል፡ ነቢት ፈኒሊ፡ ፋብሪካ ዓለባ፡ ፋብሪካ ፊያት፡ ፋብሪካ ሴራሚክስ፡ ፋብሪካ መሎቲ፡ ፋብሪካ ሰሚንቶ፡ ፋብሪካ ኖራ፡ ፋብሪካ መልጎም፡ ፋብሪካ ዕንዲዳ፡ ፋብሪካ ክርቢት፡ ፋብሪካ ኦሞን ሳሙናን፡ፋብሪካ ቢሽኮቲን ካራሜለን፡ፋብሪካ ሽጋራ ሞኖፖል፡ፋብሪካ ኣቺ ጸባ፡ ፋብሪካ ቢኒ ጫማ፡ ፋብሪካ ሊያልፍ፡ ወዘተ ነይርዋ።
ሎሚ ሓደ ሽሕ ኪሎመተር ዝውንን ህዝቢ ኤርትራ ዓሳ ብማዕዶ ዝርእዮ ነገር ኮይኑዎ ኣሎ። ጥሜትን ጽምእን ዘጥቐዖ ህዝቢ ከብዱ ክዕንግል ናብ ባሕርታትን ጣሕርታትን ዓዲ ባዕዲ ይወፍር ኣሎ።
መንግስቲ ኤርትራ ኣስመራ ኣብ ዩኔስኮ ተመዝጊባ ኢሉ እተን ካብ ሳዕስዒት ዘየዕርፋ መንኮቡ ጓይላ ክገብረለን ከሎ፡ እንታይ እየ ዘብዕል ዘለኹ? ኣነ ካብ ዝመጽእ ከ እንታይ ሃኒጸ? እተን ተመዝጊበን ዘለዋ ከም በዓል ሲነማ ኣዝማራ፡ ፊያታ ሌሮ፡ እንዳ ፋሊጣ ዝኣመሰላ ህንጻታት ሎሚ እንታይ ይመስላ ኣለዋ ኢሉ ኣይሓተተን። እቶም ፈቐዶ መንግስቲ ተሓጎሰ ኣለኹ እንተኢልዎም እንታይ ከይበሉ ዝስዕስዑ ደገፍቲ ድማ እዚ ክሕተት ዝግበኦ ሕቶ ከይሓተቱ ዩኔስኮ እንዳበሉ ይስዕስዑ።
ከምግደ ሓቂ ግን ሲነማ ኣዝመራ ዓንዩ፡ ሲነማ ካፒቶል መዓስከር መሲሉ፡ ሲነማ ኢምፐሮ እንዳቪድዮ ተቐይሩ፡ ፊያታ ለሮ ከም ሰቡ ደስኪሉ፡ እንዳፋሌጣ ወተሃደራዊ መዓስከር መሲሉ፡ ማይጃሕጃሕ ማዩ ነቒጹ፡ዘርኣይ ደረስ ባንክ እንዳኣፍራስ መሲሉ፡ ህንጻ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ቦያን ቀለምን ተሓሪሙ፡ ሕርሻ ዒላበርዕድ ባዲሙ፡ ዝርካበን ኢንዳስተሪታት ዓንየን ኣለዋ።
እቲ ንባዕሉን ንኻልኦትን ብመስተ ንምድንዛዝ ዝሰርሕ መንግስቲ፡ ኣቓልቦ ሂቡ እንዳወደቐ እንዳተሰአ ከስረሖ ገንዘብ ዘውፈረሉ እንኮ ፋብሪካ ቢራን ኣረቂን ጥራይ ኢዩ። ንሱ እውን ንናይ ባዕሉ ዕላማ።
ብፖለቲካዊ ውዳበን ትካላውነትን እውን ኤርትራ ኣብ መፋርቕ 20 ክፍለ ዘመን ከይተረፈ ብዙሕነት ኣመለኻኽታን ሰልፍታትን ነይርዋ። መንግስቲ ኤርትራ ዝበሃል ትካል፡ ቅዋም ኤርትራ ዝበሃል ሕገ መንግስቲ፡ ሰማያዊት ባንዴራ፡ ሲቪካዊ ማሕበራት ከይተረፈ ነይርዋ።
ንኣብነት ኣብ መፋርቕ 50ታት ብወይዘሮ መድህን በራድ ዝተባህላ ወዝይዘሮ ዝምራሕ ማሕበር ደቀንስትዮ ኤርትራ ዝበሃል ሲቪካዊ ውዳበ ነይሩ።ሽሕ’ኳ እቲ ማሕበር ንኣንድነት ዝጣበቕ ውዳበ እንተነበረ ሲቪካዊ ውዳበ ምንባሩ ንባዕሉ ምልክት ብዙሕነት ፖለቲካዊ ኣረኣእያ ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ።
ኣብዚ ናይ ሎሚ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ተባሂሉ ዝፍለጥ ዘሎ ህንጻ፤ ሰማያዊ ባንዴራ ዘንበልብል ፡ ባይቶ ኤርትራ ዝእከበሉ ኣደራሽ ነይሩ። ሽሕ’ኳ ደሓር ናጽነቱ እንተተገፈፈ፡እቲ ባይቶ ንሓጺር እዋን ኣፈኛ ባይቶ፡ ኣባላት ባይቶን፡ ወከልቲ ህዝቢ ዝበሃል ኣምራት ኣአንጊዱ ኢዩ።
ፍርዳዊን ሕጋዊን መስርሕ እውን ብመጠኑ ስለዝነበረ ኤርትራውያን ጠበቓታት ብዉሑዱ ኣብ ኣብያተ ፍርዲ ዝካትዑሉ፡ ዜጋታት ጠበቓታት ቆጺሮም ዝዳነዩሉ፡ ኣኽባር ሕጊ ዝብል ቅርጺ ዝተፈጥረሉ ፍትሃ ብሄር ነይርዎም። ተመሃሮ ኣምሓርኛ ኣይንመሃርን ኢሎም ብልምዲ ሾፖሮ ዝበሃል ዝነበረ ሰላማዊ ሰልፊ ዝገብሩሉ እዋን ነይሩ።
ሎሚ ኣብ ኤርትራ ሕቶ ፖለቲካዊ ብዙሕነት ዝለዓለ ሃገራዊ ገበን ስለዝቑጸር፡ ይትረፍ ሰልፍታት ማሕበራት ዕቁብ እውን ብጥርጣረ ኢዩ ምክትታል ዝግበረለን። ቅዋም፡ ጸላኢ መንግስቲ ኤርትራ ስለዝተቖጽረ፡ ቅዋም ኢልካ ምሕታት ከም ዕልዋ መንግስቲ ምግባር ካብ ዝቑጸር ዓመታት ሓሊፉ ኣሎ።
ኣብ ኤርትራ ስፖርት ኣብ መወዳእታ 19 ክፍለዘመን ኢዩ ተበጊሱ። ኣብቲ እዋን እቲ ከም ኢትዮጲያ ዝኣመሰላ ሃገራት ብሽክለታ ዝበሃል ተሽከርካሪ ኣይፈልጠኦን ነይረን። ኤርትራ ግን ብኢጣልያውያን ዝተዓብለለ ይኹን እምበር ኣብ 1936 ኮሚሽን ቅድድም ብሽግለታ እቁማ።
ኣብ 1946 ቀዳማይ ዙር ብሽክለታ ኤርትራ ተኻይዱ። ኣብ 1939 ገብረማርያም ገብሩ ዝተባህለ ዜጋ ሻፕዮን ዋንጫ ኤርትራ ኮይኑ ተዓዊቱ። ኣብ 1951 ወልደምካኤል ወልደማርያም በርበረ እተባህለ ኤርትራዊ ሻምፒዮን ኣፍሪቃ ኮይኑ ተዓዊቱ። ኣብ 1956 ክልተ ኤርትራውያን ኣብቲ ኣብ መልበርን ኣውስትራሊያ ዝተኻየደ ኦሎምፒክ ዓለም ተሳቲፎም።
3ይ ዋንጫ ዓለም ኣፍሪቃ ኤርትራ ኢያ ጨቢጣቶ፥ ምኽንያቱ 9 ካብቶም 11 ተጻወቲ ጋንታ ኢትዮጲያ ኤርትራውያን ኢዮም ነይሮም።
ኣብ መዳይ ውድድር ጽባቐ ኣብ መፋርቕ 50ታት ኤርትራዊት ወይዘሪት ኣብ ውድድር ቁንጅና ዓለም ተሳቲፋ። ኣብ 60ታት ንሶማልያዊት ፓይሎት ስዒባ ቀዳመይቲ ናይ ኢትዮጲያን ኤርላይንስ ፓይሎት ንሙኻን ዝተሓጽየት ጓለነስተይቲ ኤርትራዊት ኢያ ነይራ። ኣብ መዳይ ሲነማቶግራፊ ኤርትራ ብርክት ዝበሉ ፊልምታት ዝተሰርሑሉ ከባቢታት ነይርዋ። ኣብ ኣህጉራዊ መድረኻት ዝሰርሓ ከም ዘወይዘሮ ውዲ ኣርኣያ ጥበባውያን ኣብ ውድድር ጽባቕ ኤክስፖ ዝተሳተፋ ከም ወአይዘሮ ኑራ ዝኣመሰላ ደቀንስትዮ ነየረናኣ።
ኣብ እዋን ከንቲባ ሓረጎት ከተማ ኣስመራ ኣብ ወርሒ ሓንሳብ ጽርግያታታ ይሕጸብ ነይሩ። ሽበካታት ዝማዕርጉ ጎደናታት ብክንክን ዝተኾስከሱ ነይሮም። መስመራት ጽርግያታት ኣህጉራዊ ደረጃ ዝሓለዉ ነይሮም። ሲነማታት ብሉጻት ፊልምታት ዘአንግዳ ነይረን። እታ ንእሽተ ማዕርፎ ነፈርቲ ብጽሬታን ስርዓታን እትልለ ኢያ ነይራ።
ሎሚ ኣስመራ ተመሊስና ንርኣያ። ድሕሪ 100 ዓመት ካልእ ሓደ ሚእቲ ዓመት ንድሕሪት ተመሊሳ ኣላ። ‘ኣስመራ ከተማ ንፓሪስ መሲልኪ’ ተባሂሉ ከምዘይተደርፈላ፡ ሎሚ ኣስመራ ዑናታት ፋሉጃን ቲኽሪትን መሲላ ኣላ። ቱቦታት መስመር ማይ ዓንዩ፡ ማርቻቤዲታት ተሰባቢሩ፡ ብጽባቐኡ ዝፍለጥ ዝነበረ ናይ ገዛውቲ ሓጹራት ሎሚ ብዚንጎን ተንከቦትን ናብ ዝተሸፈነ ዑናታት ተቐይሩ ኣሎ።
ዓዲ ፋብሪካታት፡ ዓዲ ኣግሮ እንዳስትሪ፡ ዓዲ በጻሕቲ ቱሪስት፡ ትእምርቲ ጽሬትን ጽፈትን ዝነበረት ኤርትራ መልክዓ ተደዊኑ ንፈላጢኣ እተሕዝን ኮይና ኣላ። ብዓቢኡ እታ ሓቛፊት ደቃ ዝነበረት ኤርትራ ሎሚ መልኣከ ሞት ዝወረሳ፡ ብጥሜትን ሕማምን ዝተጠቕዐት፡ህዝባ ናብ ፈቐድኡ ዝነፍጽ፡ ቡንባታት ገዲፋ ብጅርባ እትዕደል ዓዲ ኮይና ኣላ።
ዱበይ ኣብ 1991 ዝበዝሐ ክፋላ ጎልጎል ሜዳ ኢያ ነይራ። ንጉሳዊ እኳ እንተኾነ ንምዕባለ ዝሰርሕ ዝሕተት መንግስቲ ስለዘለዋ፡ ኣብ ሓጺር እዋን እዚ ምዕባለታት ኣርኢያ።
ኣብ ኤርትራ ዘሎ መንግስቲ ዝረኸቦ ገንዘብ ኣብ ሕሳባት ውልቀ ሰባት ኢዩ ዘውዕሎ ዘሎ። እቲ ካብ ስርቂ ዝደሓነ ገንዘብ ድማ ኣብቲ ገዛእ ህዝቡ ኣብ ምእሳርን ምቕጥቃጥን ዝተዋፈረ ፖሊሳዊ ስርዓትን ናይ ስለያ ወጻኢታትን ስለዘውዕሎ እታ ዓዲ ናብቲ ቅድሚ 100 ዓመት ዝነበረቶ እውን ክትበጽሕ ኣይከኣለትን ኣላ።
በጃኣ ኤርትራ ለምለም፡ በጀኣ ኣስመራ ዓዕዳ!


text:
መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ትካላት ዝተዓጻጸፈ ናይ ኤሌክትሪክ ክፍሊት ኣታኣታቲዩ። መንግስቲ ኤርትራ ናይ ኤሌክትሪክ ዋጋ ሃንደበት ብዕጽፍታት ከምዚዛይድ ምግባሩ እተን ዝርካበን ዘይተዓሸጋ ትካላት ባዕለን ንኽዕጸዋ ጸቕጢ ንምግባር ሙኻኑ ተሓቢሩ። እዘን ኣብ ዝሓለፈ እዋን ከይተዓሸጋ ተሪፈን ዘለዋ ዉሑዳት ውሑዳት ናይ ግሊ ትካላት፡ ኣብዚ እዋን እዚ ኣዚዩ ዝተጋነነ ናይ ኤለክትሪክ ወርሓዊ ክፍሊት ይመጸን ምህላዉ ሓቢረን።
መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ትካላት ዝተዓጻጸፈ ናይ ኤሌክትሪክ ክፍሊት ኣታኣታቲዩ።
- Published: 3 weeks ago on January 1, 2018
- By: Erimedrek
- Last Modified: January 1, 2018 @ 4:20 am
- Filed Under: Columns, እዋናዊ ጉዳያት
NEXT ARTICLE →
ህዝቢ ኤርትራ ዳግም ናይ ሕልና ረፈረንዱም ብምክያድ፡ እወ ንሓቐና ናጽነት፡ ኣይፋል ነቲ መልክዑ ቀይሩ ዝመጸ ባርነት ኢሉ ከድምጽ ይግባእ።
← PREVIOUS ARTICLE
ኣብ 2017 ጥራይ ሓደ ላዕለዋይ ሓላፊ ደምበ ተቓውሞ ዝርከቦም ልዕሊ 64 ዜጋታት ብጸጥታ መንግስቲ ኤርትራ ካብ ሱዳን ተጨውዮም ንኤርትራ ከምእተወሰዱ ተፈሊጡ


text:
ጽንብል ናጽነት ኤርትራ፣ ህዝባዊ ደስታን ሓበንን ዝሰረቱ ምዃኑ ሰሙናዊ ሓተታ ገሊጹ።
ጽንብል ናጽነት ኤርትራ፣ ህዝባዊ ደስታን ሓበንን ዝሰረቱ፣ ካብ ጻት ንጻት ሃገር፣ ኣብ ከተማታት ይኹን ኣብ ርሑቕ ገጠራት፣ ከምኡ’ውን ኤርትራውያን ኣብ ዝርከቡሉ ኩርናዓት ዓለም – ብሓደ ዓይነት ድምቀት ዝበዓል ህዝባዊ ጽንብል ምዃኑ፣ ሰሙናዊ ሓተታ ገሊጹ።
እቲ “24 ግንቦት – ህዝባዊት ኣውደኣመት” ብዝብል ኣርእስቲ ዝተዳለወ ሓተታ፣ ጽንብል ናጽነት ኤርትራ – ዜጋታት ንዋታውን ኣእምሮኣውን ጸጋታቶም ኣወሃሂዶም፣ ብገዛእ ተበግሶኦምን መሃዝነቶምን ካብ ሓድሕድ ዝበላለጽ ምርኢት ዘቕርቡሉ ህዝባዊ በዓል ምዃኑ ጠቒሱ፣ ህዝቢ ኣበየ ከባቢኡ ብሓባር ዘዳልዎ ናይ ምዝንጋዕ መደባት፣ ጕልሕ መርኣያ ህዝባውነት ጽንብል ናጽነት ኤርትራ ምዃኑ ኣብሪሁ።
“ፍሉይነት ኣከባብራ በዓል ናጽነት ኤርትራ፣ ካብ ፍሉይ ታሪኻዊ ክውንነት ናይ’ዚ ሃገር ዝብገስ’ዩ” ዝበለ እቲ ሓተታ፣ ህዝቢ ኤርትራ መሰል ናጽነቱ ምስ ተነፍጐ፣ ኣብ ዓለምና ብጽንኩርነቱ ዛጊት መዳርግቲ ዘይተረኽቦ መሪር ሓርነታዊ ተጋድሎ ከካይድ ከምእተገደደን መላእ ህዝቢ ብገዛእ ድሌቱን ፍቓዱን ብህይወትን ኩሉ ዓይነት መስዋእትን ዕዙዝ ኣበርክቶ ከምዝገበረን ኣመልኪቱ።
ዕለተ ናጽነት ኤርትራ ፍልይትን ድምቕትን ዝገብራ፣ መላእ ህዝቢ መዳርግቲ-ኣልቦ ስቓይን ምረትን ጸይሩ፣ ረዚን ዋጋ ከፊሉ፣ ብተኣምራታዊ ጅግንነቱ ክውን ዝገበራ ዕለት ብምዃና ከምዝኾነ ዘመልከተ’ቲ ሓተታ፣ ድሕሪ ናጽነት፣ ልኡላውነት ህዝቢ ኤርትራ ብምድፋር፣ ትስፉውን ኣብነታውን ጉዕዞኡ ንምዅላፍ ዝተኻየደ ፍሹል ሃቐነታት’ውን፣ ንሃገራዊ ታሪኹን ሓበኑን ዝያዳ ኣዕዚዝዎ ከምዝርከብ ኣገንዚቡ።
እቲ ሰሙናዊ ሓተታ ኣብ መወዳእታ፣ መበል 21 ጽንብል ናጽነት ኤርትራ፣ ከም ኩለን ዝሓለፋ ጽንብላት፣ ብልዑል ድምቀትን ማዕርግን ምጽንባላ፣ ነቲ ኣብ ዝኾነ እዋን ክብታኡ ፍጹም ዘይጐድል ብርቱዕ ሃገራዊ ፍቕሪ ኤርትራውያን፤ ነቲ መመሊሱ እናተረረ ዝኸይድ ስጡም ሃገራዊ ሓድነት ህዝቢ ኤርትራን ንትስፉው መጻኢኡን ዝምስክር፤ ንተጻባእቲ ሓርነት ድማ ተስፋ ዘቚርጽ ምዃኑ ብምሕባር፣ “ምስጋና ነቲ ጽንብል ናጽነቱ ናብ ተባሃጊ ኣውደኣመት ቀዪሩ ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ቤትን ኣብ ልቢ ነፍሲ-ወከፍ ዜጋን ከምዝስረት ዝገበረ፣ መጸበቕ ውራዩ ስልጡን ህዝቢ ኤርትራ” ክብል ደምዲሙ።
****** ኣ.ዜ.ኤ ******


text:
እቲ ዝገርም፥
- አብ ትግራይ መሰል ደቂ ሰባት ይገሃስ አሎ፤
- ካድረታት ውድብ ጠገለ ሲኦኖም አለዉ፤
- ህዝቢ መጻወቲ ዕሱባት ይኸውን አሎ፤
- ህዝቢ ፍትሒ ይስእን አሎ፤
- ህዝቢ ይብደል አሎ፤
- ህዝቢ የእውይ አሎ፤
- ወጽዓ ይበዝሕ አሎ፤
- ውሑዳት እንካብ ጽጋብ ዝተልዓለ ዓቕሎም እንትጸቦም ህዝቢ ድማ ይጠሚ አሎ፤
- ብሰንኪ ውሑዳት ውልቀ መለኽቲ ትግራዋይ አብ ዝኸዶ/ዝረገጾ ምድሪ ኹሉ መእተዊ መውጽኢ ስኢኑ አሎ፤
- ዓዲ አብ ኢድ ደቂ ሩባ ወዲቓ ትሕመስ አላ፤ እንተብሃል – መልሲ ሕንከት ዘይሓለፎም መራሕትን ካድረታት ውድብ ድማ ዝተሓተትዎ ገዲፎም – “ተመልከት ምዕባለ ህንጸት ግድብ ኣባይ!፣ አዲስ አበባ ዝህነጹ ዘለዉ ህንጻታት፣ ዝርዝርጋሕ ዘሎ መንገዲ ባቡር … ናይ መን ኮይኑ?!” እናበሉ ምብጫውን ዘይተጠየቕዎ ዓጀው ጀው ምባሎም ጥራሕ ዘይኮነስ ተገልቢጦም ወንጠርቲ ምኳኖም ‘ዩ አዝዩ ዝገርመኔ።
መንግሥታዊ ቴሌቭዥን ኢትዮጵያ እውን እንተኾነ ብዘየካ አብ ሰማይ ዘሎ ደመና ዝዓይነቱ “ልምዓት” ኻሊእ ቋንቋ የብሉን። አነ ዝገርመኔ እቲ አብ ኢትዮጵያ “መጺኡ አሎ” ዝበሃል ዘሎ ልምዓት አበይ ዘሎ ልምዓት እዩ? መልክዕን ኩነታት ኢትዮጵያ ቅድሚ ዓሲራ ዓመት ደርጊ ምስሐደጋ ከምአ ኢላ እያ ዘላ ዝብል ፀልማት አተሓሳስባ ዝነገሶ ዓይነት ሰብ አይኮንኩን። ወልሓንቲ ለውጢ ዝብሃል ነገር የለን አይኮነን ሞገተይ። አብ ኢትዮጵያ “አሎ” ወይድማ “መጺኡ አሎ” ዝበሃል ዘሎ “ልምዓት” ግን ሃገራዊ መሰረት ዘለዎ ልምዓት ዘይኮነስ አብ ርዳዕታ ምዕራባውያን ሃገራት ዝተመስረተ ንዘላቂነቱ ተአማኒነት ዘይብሉ ምዕራባውያን ሃገራት ኢዶም ዝሰብሰቡ ዕለት ደው ዝብል ጊዚያዊ ምኳኑ ክንተአማመን ይግባእ።
እቲ ሓቂ እዙይ ‘ዩ። ኢትዮጵያ ካብ ምዕራባውያን ሀገራት እትረኽቦ ናይ ረጠባ ገንዘብ ብዝሒ እንጸባጸብ እንተተባሂሉ ብአፍሪካ ደረጃ ዝስተኻኸላ የለን። ብእትረኽቦ ብዝሒ ገንዘብ ድማ አይኮነንዶ ዓባይ ምግዳብ፣ ምዝርጋሕ መንገዲ ባቡር ንሕድሕድ ኢትዮጵያዊ ዜጋ ነጻ ወርሐዊ ደመወዝ ክትከፍል ይግባአ ነይሩ።
ዜጋታታ ዘይፈልጥዋ ኻሊእ ኢትዮጵያ እንተዘይሃልያ እዛ እንፈልጣ ምስራቓዊት አፍሪካ ኢትዮጵያስ አየናይ ገቢ ሃልዩዋ እዩ “ልምዓት! ልምዓት!” እናተብሃለ እዝንና ዝጸመመ? ብርዳእታ ዝተረኸበ ገንዘብ መንገዲ ባቡር፣ ጽርጊያ ምስራሕ ድዩ እቲ ልማት ተባሂሉ ብዙሕ ዝንገረሉ ዘሎ? ካሊእ ይተረፍ እዚኣ እንዘይትገብሩ ነይርኩምማ እንታይ ክገጥመኩም ይኽእል ከምዝነበረ ካባኻትኩም ንላዕሊ አዳዕዲዑ ዝፈልጥ ሰብ የለን። እማነይ ዶ?
- እምበኣርከስ እቲ ሓቂ – ብውሽጥን ብግዳምን፤ ብየማን ጸጋም ከም ከበሮ አሸንዳ ምስተወጠርኩም ካብ ሎሚ ጽባሕ ገልበጡና እናተብሃለ እትሕዝዎን እትጭብጥዎን ምስ ሰአንኩም ፍርሕን ራዕድን ዝፈጠሮ ኩነታት ደኣምበር ብሓቂ ጽርጊያ ክተንጽፉን መንገዲ ባቡር ንኽተሳልጡ ደሊኹም አይኮነን። ድሕሪ ሃገራዊ ምርጫ 1997 ዓ.ም አብ ኢትዮጵያ አዝጋሚ ለውጢ አሎ አንተተባሂሉ እዚ አሎ ዝበሃል ዘሎ ለውጢ ብተሃድሶ ዝመጸ ለውጢ ዘይኮነስ ቅድሚ ሃገራዊ ምርጫ 1997 ዓ.ም ናብ ጁባኹም ዝኣትው ዝነበረ ገንዘብ አብ መዓልኡ ምውዓሉ ዩ እቲ ምስጢር።
ካብ ቀረባ እዋናት ንነዘ ድማ ሰብ መዚ ሃገርና “ልምዓታዊ መንግሥቲ!” ዝብልዋ ጭርሖ ተሐንጊጦም ብዝረኸብዎ አጋጣሚ ኹሉ መሬት አይትኹንኔ ክብሉ እናረአናዮም ኢና። አነ ብግለይ ልምዓታዊ ተብሃለ አብዮታዊ፤ ኮሚንስታዊ ተብሃለ ዲሞክራሲያዊ ችግር የብለይን። እንታይ ድአ ናብራ ሕዝብን ኩነታት ሃገርን ዝልውጥ አተሐሳስባ፣ ፍልጠት፣ ትምህርቲ ድአምበር አብ ግንባርካ ታፔላ ብምልጣፍ አይኮነን ባሃላይ እየ። ንዓርሱ ዘይተለወጠ ድሑር አተሐሳስባ ዝዓብለሎ መራሕ ሀገር ናባራ ህዝብን ኩነታት ሃገርን ክልውጥ እዩ ኢልካ ተስፋ ምግባር ካብ አዛብእ ዓዲ አቡን ዓጽሚ ምጽባይ ጥራሕ እዩ ዝኸውን።
ብብዝሒ አኼባን “ልምዓት! ልምዓት!” እናተብሃለ ስለ ዝተደርፈን ዝመጽእ ልምዓት የለን። ብብዝሒ አኼባ እትቐንዕ ሀገር የላን። ብተዋሳኺ፥ ዝባኑ ብዕሩቑ፣ ከብዱ ብጡሙዩ “ልምዓት! ልምዓት!” ክብል ለፍሊፉ ዘይደኽሞን ዘይርብርቦን ከሊፋ (ካድረ) ምፍራይን ምጭጫሕን ይከአል ይኸውን እንተደኣ እታ ልምዓት ግን ብብዝሒ ጭርሖን ዳንኬራን አይትመጽእንያ። ብካድረታት እትምራሕ ዓዲ ድማ እንትበርስን እንትፈራርስን ድአምበር እንትልምልም አይረአናን።
ልምዓት ሰሪሑ ዘስርህ ናይ አእምሮ ውፅኢት ‘ያ። ልምዓት ካብ “አብዮታዊ” ናብ “ዲሞራሲያዊ” ካብ “ዲሞክራሲያዊ” ናብ “ልምዓታዊ” አኩራባት ስለ ዝተገለባበጥካ እትፍጠር ጽውጽዋይ ‘ውን አይኮነትን። ልምዓታዊ፣ ኮሚኒስታዊ፣ ለዘብተኛ፣ ዲሞክራሲያዊ፣ ሾሻሊስ፣ ወዘተ ስለ ዝተብሃለ አይኮነን ቁምነገሩ። ኢትዮጵያ ዘይኮኖቶን ዘይሐለፈቶን ናይ ሥርዓት ዓይነት የለን። የግዳስ ዘመን ሐሊፉ ዘመን ብዝተተከኣ ቑፅሪ ብብዝሒ ጠልቆምቆም ብዜሮ እናተባዘሓት አደዳ ድኽነት፣ ድሕረትን ውድቀትን ደአ ኾይና ተረፈት እምበር።
ድሑር ብረታዊ አተሓሳስባ አባላት ውድብ ከይተለወጠ፤ ሰባቶም ባዕላቶም ከይተለወጡ ክንዲድላዩ ናይ ሽም ለውጢ እንተተገብረ አብ ትግራይ ኮነ አብ ኢትዮጵያ ዝመጽእ እንኮ ለውጢ የልቦን። ችግር ዓድና ናይ “ሥርዓት” ስያሜ ችግር ዘይኮነስ ችግር ዓድና ሰባቶም ባዕላቶም ኢዮም። አቱም ሰባት መኪናዶ ብዘይ ነዳዲ ወይድማ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ትንቀሳቐስ ‘ያ? ቁልቁለት ምውራድ ይከአላ ይኸውን እንተደአ ዓቐበት ግን ሞተራ ዘንቀሳቕስ ነዳዲ ወይድማ ሓይሊ ኤለክትሪክ እስካብ እትረክብ ደው ምባላ አይተርፍን። እቲ ሳልሳይ አማራጺ ብሓይሊ ሰብ እናተደፍኣት ንኽትከይድ ምግባር ኢዩ። እቲ ራብዓይ አማራጺ እንተስ ብልመና እንተስ ብኽፍሊት ብኻልእ መኪና እናተጎተት ንኽትከይድ ምግባር ‘ዩ። ተጻዒና ምኳድ ‘ውን አሎ። ግን እስካብ መዓዝ? እስካብ መዓዝ እናተደፍኣት? እስካብ መዓዝ እናተጎተት?
- አብዚ ሕዚ እዋን መራሕቲ ሃገር አባላት ውድብ ብግዳማዊ ሓይሊ እናተጎቱን እናተደፍኡን ንምኳኖም ክንጠራጠር የብልናን። ፈቲና ጸሊእና አብ መሪሕነት ሃገርን ምምሕዳር ህዝብን ዝተቀመጡ ግለሰባት ዓቕሞም ጸንቂቆም ካብ ዝውድኡ (ካብ ዝደርቁ) ነዊሕ ጊዜ ሓሊፉ ‘ዩ። ብረት ተዓጢቕካ ቃልሲ ኻልእ ምምሕዳር ህዝብን ምምራሕ ሃገር ድማ ኻልክ። ብብረታዊ አተሓሳስባ ለውጢ (ልምዓት) ክመጽእ አይክእልን ‘ዩ።
ህዝቢ ትግራይ ንዓሰርተ ሸውዓተ ዓመታት ብዘካየዶ ብረታዊ ቃልሲ ዝከፈሎ ናይ ህይወት መስዋዕትነትን ዘመዝገቦ ዓወት ቀጻልነት ክህልዎ እንተተደልዩ ብሽም ነባር ተጋዳላይ ብዘይ ስሩዕ ትምህርቲ አብ መሪሕነት ቦታ ዝተቐመጡ ሰብ መዚ አባላት ውድብ በኽብሪ ክስነዩ ይግባእ።
ዲ/ን ሙሉጌታ ወልደገብርኤል
Email: yetdgnayalehe@gmail.com
March 28, 2014


text:
ቀዳሞት ወለዲ ካብ ጥንቲ ጀሚሮም ረብሓ ሰላም ብዝግባእ ስለዝተረደኦም ብዝተፈላለዩ መንገድታት እናገለፅዎ መፂኦም እዮም። ንኣብነት ናብ ርሑቕ ቦታ ንዝገይሽ ሰብ ብባህልና “ሰላም መንገዲ ይኹነልካ” “ብሰላም የእትኻ” ‘’ብሰላም ወፊርካ ተመለስ’’ ወዘተ ይበሃል። ካሊእ ይትረፍ ዕለታዊ ምንቅስቓስና እውን “ሰላም” ብዝብሉ ቃላት ዝተፀንበሉ እዮም። ንሰላም ካብ ዘለና ዓብይ ክብሪ ተፈልዮምና ዝነበሩ ሰባት ክንረኽቦም እንተለና እውን፣ ሰላም ዲኹም፣ ሰላም ዲኻ፣ ሰላም ዲኺ፣ ሰላም ውዓሉ፣ ሰላም ሕደሩ ወዘተ ምባል ዝፀንሐ ባህሊ ኢትዮጰያውያን እዩ። እዚ ድማ ወለድና ካብ ጥንቲ ጀሚሮም ከም ባህሊ ብምውሳድ ንሰላም ክንደየናይ ዋጋ እናሃብዎ ምምፀኦም የርእየካ። እዚ ኮይኑ ግን ደቂ ሰባት ብዝተፈላለዩ መንገድታት ሰላሞም ክስእኑ ይኽእሉ እዮም። እቶም ቀንዲ መንቀሊታት ጎንፂ ግና ንዋታውን መንፈሳውን ከምዝኾኑ መፅናዕትታት የረድኡ። በዞም መንቀሊታት ጎንፂ ዝተልዓለ ብዙሕ ህውከት ዘሕለፈ ህዝቢ ረብሓታት ሰላም ብዝግባእ ይፈልጥ፣ የስተማቕር፣ ሰላሙ ከይዝረግ ሓላፍነቱ ይዋፃእ። ጎንፅታት ከይለዓሉ ኣቐዲሙ ይከላኸል። እንትለዓሉ ድማ ፍታሕ ንምንዳይ ሰላማዊ መእለዪ ይምህዝ። ምኽንያቱ ሰላም ኩሎም ፍጡራት ንኽህልውን ንኽቕፅሉን ዓንዲ ስለዝኾነ።
ኢትዮጰያውያን ይኹን ካልኦት ሃገራት ኣፍሪካ ካብ ጥንቲ ኣትሒዘን ጎንፅታት ከየጋጥሙን እንተጋጢሞም እውን ዝኣልያሉን ሜላታት ከምዘለወን ኣብቲ ዘፈር መፅናዕቲ ዘካየዱ ኣካላት የረድኡ። ይኹን እምበር ባዕዳውያን ወረርቲ ኣብ 19 ክፍለ ዘመን ንኣህጉርና ኣፍሪካ ምስ ተመናጠልዋ ንዘበናት እናተጠቐምሎም ዝመፁ ዝተፈላለዩ ባህሊታት ዝዓነወሉ ኩነታት ክፍጠር ክኢሉ እዩ። ብዓይኒ ኣውሮፓውያን ኣፍሪካውያን ምንም ፍልጠት ዘይብሎም ድሑራት ተገይሮም ይቑፀሩ ስለዝነበሩ ልክዕ ከም ኣቕሓ ናብ ዕዳጋ ዓለም እናተጓዓዙ ይሽየጡን ይልወጡን ነይሮም። እዚ ኣብ ልዕሊ ኣፍሪካውያን ዝበፅሐ ዘስካሕክሕ ግፍዒ ኣብ ታሪኽ ኣይርሳዕን። ብዘይካ ኢትዮጵያን ላይቤርያን ኣብ መበል 19 ክፍለ ዘመን ኣውሮፓውያን ንኹለን ሃገራት ኣፍሪካ ወሪሮም ምስ ሓዙ ጥበብን ፍልጠትን ኣፍሪካውያን ዝዓረፎም ብዙሓት ንዋታውን መንፈሳውን ሃፍትታት ኣዕንዮም እዮም። ዝነበሩ ባህላዊ ምምሕዳራት ብናይቶም ወረርቲ ተተኪኡ። ቋንቋኦም ገዲፎም ቋንቋ ምዕራባውያን ንኽለማመዱ ተገዲዶም። ጎንፅታት እንተጓንፉ እናኣለይሉ ዝመፁ ሜላታት እውን እናተገደፉን እናተረስዑን ዝኸደሉ ኩነታት ነይሩ። ብዓብይኡ ድማ ነቲ ኣብ ኣፍሪካ ንሓያሎ ዓመታት ዝፀንሐ ስጡም ማሕበረሰባዊ ምትእስሳር ከላሕልሕዎን ክበጣጥስዎን ክኢሎም እዮም። ይኹን እምበር ኣውሮፓውያን ካብ ኣፍሪካ ምስወፁ እቲ ቀደም ዝጥቀምሉ ዝነበሩ ናይ ባዕሎም ባህላዊ መእለዪ ጎንፂ ክጥቀምሉ ጀሚሮም።
ረብሓታት እዞም ፀጋታት ኣብ ግምት ብምእታው ኣብታ ኣህጉር ዝርከባ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ እውን መፅናዕቲታት ምክያድ ጀሚረን ኣለዋ። ካብተን ማእኸላት መፅናዕቲ ምእላይ ጎንፂ ኣፍሪካ ብምጥያሽ እናተንቀሳቐሳ ዝርከባ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ዩኒቨርሲቲ መቐለን ደቡብ ኣፍሪካን ተጠቀስቲ እየን። ክልቲአን ዩኒቨርሲቲታት ኣብ ፀጋታት ኣተኣላልያ ጎንፂ ሃገራት ኣፍሪካ ዝምልከት ሓቢረን ንምስራሕን ምርምራትን ንምስፋሕን ፈለማ ብዳይሬክተር ኢንስቲትዩት መፅናዕቲ ስነ ህዝቢ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ብዶክተር ክንፈ ኣብርሃ ሓሳብ ቀሪቡ ተቐባልነት ረኺቡ። ካብዚ ቀፂሉ እቶም ኣብ ኣፍሪካ ዘለው ፀጋታት ኣተኣላልያ ጎንፂ ዝምልከት መፅናዕቲ ብምክያድ ውፅኢት እቶም ምርምራት ድማ ተጠሚሮም ዝግለፀሉ ዓለምለኸ ኮንፈረንስ ብሓባር ንኸካይዱ ሐዚ እውን ብዶክተር ክንፈ ኣብርሃ ሓሳብ ቐሪቡ። እቲ ሓሳብ ተቐባልነት ረኺቡ።
ብመሰረት እዚ ዩኒቨርሲቲ ደቡብ ኣፍሪካ ኣብ ካባቢኡ ንዘለው ብሉፃት ባህላዊ ሜላታት ምእላይ ጎንፂ ብምፅናዕ ንኸቕርብ፤ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ድማ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ዝርከቡ ፀጋታት ምእላይ ጎንፂ ኣፅኒዑ ንኸቕርብ ተስማሚዖም። ኣብ ኣተኣላልያ ጎንፅታት ዝስርሑ ካልኦት ኣፍሪካውያን ምሁራን እውን ምርምሮም ንኸቕርቡ ፃውዒት ቀሪቡ። ብመሰረት እዚ ብኣተሓባባሪነት ዩኒቨርሲቲ መቐለ ካብ ሰለስተ ክሳብ ኣርባዕተ ሚያዝያ 2009 ዓም ቀዳማይ ዓለም ለኸ ዋዕላ ፀጋታት ኣተኣላልያ ጎንፂ ኣፍሪካ ኣብ ከተማ መቐለ ተሳሊጡ። ኣብቲ ኮንፈረንስ ኣብ ሜላታት ኣተኣላልያ ጎንፂ ኣፍሪካውያን ዝጥምቱ ልዕሊ 30 ዝኾኑ መፅናዕታዊ ፅሑፋት ቀሪቡም። ካብ ዝተፈላለዩ ዩኒቨርሲቲታት ኣፍሪካ ዝተወከሉ ምሁራት፣ ተወከልቲ ሕብራት ኣፍሪካ፣ ነዚ ጉዳይ ዝምልከቶም ተወከልቲ ዝተፈላለያ ሚኒስቴር ኣብያተ ዕዮ ኢትዮጵያ፣ ትካላት ምርምር ሰላምን ልምዓትን ብምስታፍ ኣብቶም ዝቐረቡ መፅናዕታዊ ፅሑፋት ዓሚቕ ዘተ ኣካይዶም።
ኣብቲ ኮንፈረንስ ዝቐረቡ ፅሑፋት ከምዘመልክትዎ ባህላዊ ሜላ ኣተኣላልያ ጎንፂ ኣፍሪካ ምስ ናይ ምዕራባውያን እንትነፃፀር ዝበለፀ ኣሳታፋይ እዩ። እቲ ናይ ምዕራባውያን መንገዲ መእለዪ ጎንፅታት ግን ስሩዕ ቤት ፍርዲ ጥራሕ ስለዝኾነ ምስ ታሪኻዊ ኣመፃፅኣን ወድዓዊ ኩነታትን እታ ኣህጉር ዝሰማማዕ ኣይኮነን። ስለዚ እቲ ብምዕራባውያን ንኽትግበር ሒዞምዎ ዝመፁ መኤለዪ ጎንፂ እንተጋደድ እምበር መፍትሒ እንትኸውን ኣይረኣይን። ብዓይኒ ምዕራባውያን ጎንፂ እንተጋጥም እቲ ጉዳይ ናይ ከሳሲን ተኸሳሲን ጎንፂ ገይርካ ዝውሰድ ኮይኑ ንኻሊእ ሰብ ከይሓወሰ “እንታይ ገደሸኒ” ኢሉ እዩ ሱኽ ዝብል። ኣብ መወዳእታኡ ድማ ሓዲኡ ተሳዓሪ ሓዲኡ ድማ ሰዓሪ ኮይኑ ይውዳእ።
ኣብ ባህላዊ ኣተኣላልያ ጎንፂ ኣፍሪካ ግን ፀገም እንተጋጥም ጉዳይ ክልተ ሰባት ጥራሕ ገይርካ ኣይውሰድን። ብቐጥታ ይኹን ብተዘዋዋሪ እቲ ዝፍጠር ፀገም ንኻልኦት እውን ስለዝትንክፍ ጉዳይ ማሕበረሰብ እዩ ዝብል ኣተሓሳስባ እዩ ዘሎ። ምኽንያቱ ጎንፂ እንትለዓል እቶም ዝበኣሱ ሰባት ጥራሕ እንከይኮኑስ ኩሉ እቲ ኸባቢ ማሕበረሰብ ከምዝኾነ ዳይሬክተር ኢንስቲትዩት መፅናዕቲ ስነ ህዝቢ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ዶክተር ክንፈ ኣብርሃ የረድኡ።
እቲ ካልእ ባህላዊ ሜላ ኣተኣላልያ ጎንፂ ኣፍሪካ ግልፅነት ዝተመልአ ምዃኑ እዩ። ኣብ እዋን ዕርቂ ሕብረተሰብ እቲ ከባቢ ተኣኪቡ መን እንታይ ከምዝበደለ እናተዛተዩን እናተደማመፁን ሕብሕብኢተይ ብዘይብሉ ኣገባብ እዩ ዝካየድ። ስለዚ እዚ እውን ካብቲ ናይ ምዕራባውያን ሜላ ኣተኣላልያ ጎንፂ ፍልይ ዘብሎ ጥንኩር ጎድኒ እዩ። እቲ ካልእ መፍለዪ ባህሪ እዞም ኣብ ኣፍሪካ ካብ ውልድ ወለዶ እናተሰጋገሩ ዝመፁ ባህላዊ ሜላታት መእለይ ጎንፂ ብዙሕ ወፃኢ ዝሓቱ ኣይኮኑን። ናብ ኣብያተ ፍርዲ ምምልላስ፡ ንጠበቓታትን ንኻልእን እናተበሃለ ዝወፅእ ገንዘብ የለን። ኣብታ ጥቓ ገዛኻ ኣብ ትርከብ እግሪ ኦም ህዝቢ ከባቢ ተኣኪቡ ብቐሊሉ ዝሳለጥ ኣሰራርሓ እዩ።
ኣብ ባህላዊ ሜላ ኣተኣላልያ ጎንፂታት ኣፍሪካ እቲ ዝዓበየ ነገር ኣብ መወዳእታ ሰዓራይን ተስዓራይን ዝብሃል ነገር ዘይምህላው እዩ። እቲ ሓደ ተስዒሩ ሕንን ኢሉ ተፀናትዩ ሕነ ዝፈድየሉ ኩነታት ኣይህሉን። ምኽንያቱ እቲ ከይዲ ዕርቂ ዓበይቲ ዓዲ እቲ ከባቢ ስለዝካየድ ንሳቶም ዝወድኡዎ ዕርቂን ዝመረቕ ምርቓትን ደፊሩ ዝጥሕስ ኣይህሉን። እንተድኣ ጥሒሱ ንነሓዋሩ ካብቲ ሕብረተሰብ ተገሊሉ ስለዝነብር ብባህላዊ መንገዲ ዝተወደአ ዕርቂ ፅኑዕን ዝለዓለ ተቐባልነትን ኣለዎ። ብተወሳኺ ባህላዊ መእለይ ጎንፅታት ኣፍሪካ ቀንዲ ዕላምኦም ውልቀሰባት ንምቕፃዕ ገይሮም ኣይብገሱን። ምዕራባውያን ኣተኣላልያ ጎንፂ ነቲ ጥፍኣት ዝፈፀመ ብምቕፃዕ ነቲ ካሊእ ናይ ምምሃር ኣካይዳ እዮም ዝኽተሉ። ኣብ ኣፍሪካ ዝካየድ ኣተኣላልያ ጎንፂ ግን እቲ ፀገም ብምፍታሕ ማሕበረሰብ ብሰላማዊ መንገዲ ንኽቕፅል ዝገብር እዩ። ስለዚ ውልቀ ሰባት ዝቕፅዕሉ መስርሕ ዋላ እኳ እንተሃለወ እቲ ቀንዲ ውራይ ኣተኣላልያ ጎንፂ ግና እቲ ዘጋጥም ፀገም ንሓንሳእን ንሓዋሩን ንኽደርቕ ዘግብር እዩ።
በዚ ምኽንያት እቲ ኣብ ኣፍሪካ ዝካየድ ባህላዊ ኣተኣላልያ ጎንፂ ካብ ዘበናዊ ናይ ምዕራባውያን ብዝበለፀ ጎንፅታት ኣፍሪካ ኣብ ምፍታሕ ዝለዓለ ተቐባልነት ኣለዎ። ሜላ ኣተኣላልያ ጎንፂ ምዕራባውያን ኣብ ኣፍሪካ ብዙሕ ተቐባልነት የብሉን። ስለዚ ኣፍሪካውያን በቲ ናይ ባዕሎም ንዘበናት እናተጠቐምሉ ዝምፁ ኣካይዳ ይመርፁ። እቶም ኣብ ኣተኣላልያ ጎንፂ ብዝምልከት ኣብ ኢትዮጵያ ዝተገበሩ መፅናዕቲታት ከም ዘመላኽትዎ ካብቶም ዘጋጥሙ ሰለስተ ጎንፅታት እቶም ክልተ ብባህላዊ ሜላ ኣተኣላልያ ጎንፂ እዮም ዝፍትሑ። ንኣብነት ኣብ ክልል ኦሮሚያ ንልዕሊ 600 ዓመታት ዘቑፀረ “ኣባ ገዳ” ብዝብል ዝፍለጥ ባህላዊ መተሓዳደሪ ስርዓት ኣሎ። ኣብ ትሕቲኡ ድማ ሓሙሽተ ጨናፍር ዘለዉ እንትኾኑ ካብኣቶም ጉማ ሓደ እዩ። ኣብ ሞንጎ ዝተፈላለዩ ወገናት ጎንፂ እንተድኣ ኣጋጢሙ እሞ ሰብ እንተድኣ ሞይቱ ስድራ ቀታልን ተቐታልን ተኣኻኺቡ ብባህላዊ ስነ ስርዓት “ጉማ” ናይ መወዳእታ ዕርቂ ይፍፀም። ኣብዙይ ብቤት ፍርዲ ተወሲኑ እዩ ኢልካ ሱኽ ኣይበሃልን። ንኣብነት እቲ ሰብ ዝቐተለ ብቤት ፍርዲ 20 ዓመት ተወሲንዎ ተኣሲሩ ዋላ እንተተፈትሐ ብባህላዊ ስነ- ስርዓት “ጉማ” እውን ዕርቂ ክፍፅም ማሕበረሰባዊ ግቡእ ኣለዎ። እዚኣ እንተዘይገይሩ ግና ወይ ባዕሉ ወይ ድማ ካብ ዓልየት ምቕታል ኣይተርፎን። ስለዚ ከም “ጉማን” ካልኦትን ዝበሉ ኣብ ኣፍሪካ ዝርከቡ ባህላዊ መወገዲ ጎንፅታት ሐዚ እውን እንተኾነ ዝለዓለ ተቐባልነትን ተኣማንነትን ኣለዎም።
ኣብ ትግራይ እውን ንዘበናት እናተሰርሐሎም ዝመፁ ባህላዊ ሜላ መአለዪ ጎንፅታት ኣለው። ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ትግራይ ሐዚ እውን እንተኾነ እናተተግበረ ዝረከቡ በቲ ማሕበረሰብ ዝለዓለ ተቐባልነት ዘለዎም ኣሰራርሓታት ኣለው። ንኣብነት ኣብቲ ዓለምለኸ ኮንፈረንስ ባህላዊ ኣተኣላልያ ጎንፂ ብሄረሰብ ኢሮብ፣ ከባቢ ወጀራትን ቀሪቦም ነይሮም።
እዞም ባህላዊ ሜላታት መእለዪ ጎንፂ ንዝተፈላለየ ዓይነታት ነናይ ባዕሎም መስርሕ ኣተኣላልያ ኣለዎም። ንኣብነት ኣብ መንጎ ቤተሰብ፣ ሓደ ብሄር ምስ ካልእ ብሄር፣ ሓደ ስድራ ምስ ካልእ ስድራ ጎንፂ እንትለዓል ክኣሊ መስርሕ ኣለዎም። ንኣብነት ህይወት ሰብ ኮነ ኢሉ ዘጥፈአ፣ ህይወት ሰብ እንከይሓሰበሉ ብኣጋጣሚ ዘጥፈአ፣ ኣካል ዘጉደለ፣ እንስሳ ዘቤት ኮነ ኢሉ ዝቐተለ፣ እንስሳት /ከፍቲ፣ ጤለ በጊዕ/ ብሸለልትነት ዝቐተለን ካልኦት ዝተፈፀሙ ገበናትን ዝተፈፀሙ ነናይ ባዕሎም ባህላዊ መቕፅዒ ደምቢ ኣለዎም። ሐዚ እውን ብደረጃ ኣህጉር ይኹን ሃገር እናተተግበሩ ይርከቡ።
ኣብ ቀፃሊ ኣብቲ ልዕሊ ኢሉ ዝቐረበ ጉዳይ ዝሐሸ ስራሕ ንምክያድ እቶም ዝቐረቡ ሰነዳት መፅናዕቲ ተመሪፆም ክስነዱ እዮም። ብተወሳኺ ምእንታን ምስቲ ዘበናዊ ሕጊ ኣወሃሂዶም ክሰርሕሉ ኣብ ምእላይ ጎንፂ ንዝሰርሑ ኣካላትን ንሓንፀፅቲ ፖሊሲ ሕጊን ከምዝወሃብ ዶክተር ክንፈ የረድኡ። ብዝበለፀ ድማ እቲ ሓዱሽ ወለዶ ጎድና ጎድኒ ስሩዕ ትምህርቲ ሕጊ ኣብ ባህላዊ መእለዪ ጎንፅታት ዘለዎ ግንዛበ እውን ንኽዓቢ ኣብ ስሩዕ ትምህርቲ ንኽካተት ክትትል ክግበር እዩ ።
ብሓፈሻ ሃገራት ኣፍሪካ እናተጠቐማሉ ዝመፃ ብርክት ዝበሉ ፀጋታት መእለዪ ጎንፂ ኣለወን። ነዞም ፀጋታት ኣብ ረብሓ ብምውዓል ንኣሻሓት ዓመታት ሰላመን ተረጋጊፁ ንኽነብር ኣኽኢሉወን እዩ። ነዞም ፀጋታት ብዝበለፀ ንምጥንኻር ዩኒቨርሲቲ መቐለ ምስ ካልኦት ዝምልከቶም ኣካላት ብምትሕብባር ኣብ ባህላዊ ሜላታት ኣተኣላልያ ጎንፅታት ኣፍሪካ መፅናዕቲ ጀሚሩ ኣሎ። እዞም ባህላዊ ሜላታት ኣተኣላልያ ጎንፂ ምስ ዘበናዊ ሕጊ ተወሃሂዶም ኣብ ረብሓ ንኽውዕሉ ዘይተሓለለ ፃዕሪ እናካየደ ይርከብ። ስለዚ ሰላማዊ ዝተረጋግዐን ሙሉእ ቀልቡ ናብ ልምዓት ዝገብርን ሕብረተሰብ ንኽህሉ ልዑል ኣስተዋፅኦ ስለዘለዎ እቲ ተጀሚሩ ዘሎ ፃዕሪ ተጠናኺሩ ክቅፅል ይግባእ።


text:
መሓውራዊ መዋቕር ሓዱሽ ኤጀንሲ
ኢትዮጵያ ቀንዲ ፀላኢኣ ንዝኾነ ድኽነት ክተወግድ ጉዕዞ ህዳሰ ሓንፂፃ መሰረታዊ ለውጢ ብዘምፅእ ኣገባብ ኣብ ምንቅስቓስ ኣላ። ጉዕዞ ህዳሰ ብዘተኣማምኑ ፖሊሲታትን ስትራተጂታትን ልምዓት ገፀርን ከተማን እናተመርሐ ኣብነታዊ ለውጢ እናርአየ ይርከብ። ቀንዲ ማእኸል እቲ ምንቅስቓስ ካብ ድኽነትን ድሕረትን ተናጊፍካ ብምግቢ ዓርስኻ ካብ ምኽኣል ብዝሓለፈ ሕልፊ እቶት ንምርካብን ኢንድስትርያላዊ ለውጢ ንምምፃእን እዩ።
ካብቶም ስትራተጅታት ድማ ስትራቴጂ ምርግጋፅ ውሕስነት ምግቢ ሓደ እዩ።እቲ ፕሮግራም ኣብ ገፀር ብተደጋጋሚ ንዘጋጥም ፀገም ውሕስነት ምግቢ ንምቕራፍ ይኹን ብዘላቕነት ውሕስና ምግቢ ንምርግጋፅ ዓሊሙ እናተሰርሐሉ መፂኡ እዩ። በዚ ኣቢሉ ድማ ኣብ ሓለዋ ስነ ከባቢ፣ ምስትኽኻል ስነ ምህዳር፣ ምጥቃም ሓደሽቲ ቴክኖሎጂታት ሕርሻን ምዕባይ መፍረይነት ገፀርን እወንታዊ ውፅኢት ካብ ምምዝጋብ ብተወሳኺ ኣብ ምርግጋፅ ውሕስነት ምግቢ ሓረስቶት ርኡይ ዝኾኑ ለውጥታት ተረኺቦምሉ እዮም።
ይኹን እምበር እዚ ሃገራዊ ስትራቴጂ ኣብ ገፀር ጥራሕ ትኹረት ብምግባር ኣብ ከተማታት ዘሎ ፀገም ውሕስነት ምግቢ ብቀጥታ ንምፍታሕ እናተሰርሐሉ ኣይፀንሐን። ከተማታት እውን ካብ ገፀር ዝቐርቡ ፍርያታት ሕርሻ ጥራሕ እናተጠቐማ ይኹን ብዝተፈላለዩ ኣካላት ንድኻ ነባሪአን ተባሂሎም ዝቐርቡ መሰረታዊ ሸቐጣት ምግቢ ብምክፍፋል ውሕስነት ምግቢ ነበርቲ ከተማታት መሊኡ ክረጋገፅ ኣይከኣለን።
ካብዚ ብምብጋስ መንግስቲ ብኣወዳድባ ደኣንት ኣቢሉ ስትራቴጂ ልምዓት ሴፍትኔት ከተማ ከም ሓደ ሃገራዊ ፕሮግራም ተግባራዊ ክኸውን ካብ 2009 በጀት ዓመት ጀሚሩ ኣተኣታትዩዎ ኣሎ።ኣብ ተግባር ውዒሉ ብዝተተለመሉ ሸቶ ንክፍፀም ድማ ኤጀንሲ ልምዓት ደኣንትን ምርግጋፅ ውሕስነት ምግቢ ከተማታትን ትግራይ ካብ 18 ክሳብ 20 ጥሪ 2009 ዓ.ም ምስ መሓውር ወረዳታትን ምምሕዳር ከተማታትን ኣብ ከተማ ዓድግራት ገምጋማዊ ስልጠና ኣካይዱ ነይሩ።ካብቲ መድረኽ ተበጊስና ብዛዕባ ሓዱሽ ኣወዳድባ እቲ ኤጀንሲ፣ እንታይነትን ዕላማን ውሕስነት ምግቢ፣ ኣገባብ ኣተገባብራን ካልኦት ዝተርኣዩ ጉዳያትን መሰረት ብምግባር ኣብዚ ሕታም ኣተኣናጊድናዮ ኣለና።
ክሳብ 2008 ዓ.ም ኣብ ትግራይ ስትራቴጂ ምርግጋፅ ውሕስነት ምግቢ ነበርቲ ከተማታት ከፈፅም ዝኽእል ኣወዳድባ ኣይነበረን። ካብ 30 ሰነ 2008 ዓ.ም ጀሚሩ ግና ብቤት ምኽሪ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ብኣዋጅ ቁፅሪ 278/2008፣ ኤጀንሲ ልምዓት ደኣንትን ምርግጋፅ ውሕስነት ምግቢ ከተማታትን ከም ሓደ ቤት ዕዮ ተጣይሹ ኣሎ። ቀንዲ ዕማም እዚ ቤት ዕዮ ንምርግጋፅ ውሕስነት ምግቢ ነበርቲ ከተማታትን ተጠቃምነት ደኣንትን ማእኸል ገይሩ ምስራሕ እዩ።እዚ ኣወዳድባ ዘድለየሉ ምኽንያት ምርግጋፅ ውሕስነት ምግብን ፈጠራ ዕድል ስራሕን ከተማታት፣ ኣብ ክልል ትግራይ ዘሎ ፀገም ስእነት ስራሕ ብምቕራፍ፣ ዜጋታት ዝተመጣጠነ ምግቢ ክረኽቡን መፍረይቲ ክኾኑን ብምሕጋዝ ህዝቢ ካብ ድኽነት ንምንጋፍ ቁልፊ መሳርሑ ምዃኑ ስለ ዝተኣመነሉ እዩ።እቲ ስትራተጂ ድኻታት ንዝኾኑ ነበርቲ ከተማታት ጥራሕ ብዝርዝር ፈልዩ ብፍሉይ ተጠቀምቲ ዝገብር ኣወዳድባን ኣሰራርሓን ዝሓዘ እዩ።
ኣይተ ወረደ እምነኣለ ኣብ ኤጀንሲ ልምዓት ደኣንትን ምርግጋፅ ውሕስነት ምግቢ ከተማታትን ወናኒ ኣውራ ከይዲ ስራሕ ውሕስነት ምግቢ ከተማታት እዮም። ከም ኣገላልፃ ኣይተ ወረደ፣ ምርግጋፅ ውሕስና ምግቢ ማለት ነብሲ ወከፍ ዜጋ መጠንን ፅርየትን ብዘማእኸለ ብዘላቕነትን ብዘይተቖራረፀ ኩነትታን ንነፍሲ ወከፍ መዓልታዊ ዝውሰድ ምግቢ 2,200 ካሎሪ ትሕዝቶ ክበፅሕ ናይ ምግባር ከይዲ እዩ።በዚ ኣቢሉ ህዝቢ ጥዕንኡ ዝተሓለወን መፍረያይ ክኸውን ናይ ምግባር ኣገባብ ዝሓዘ ፕሮግራም እዩ።
ኣይተ ወረደ ስእነት ውሕስና ምግቢ ሱር ዝሰደደን ግዝያዊ ተባሂሉ ኣብ ክልተ ከፊልካ ምርኣይ ከምዝከኣል ብምግላፅ ነዚኦም እንትትንትኑ፤ ሱር ዝሰደደ ስእነት ውሕስና ምግቢ ብኣብዝሓ ብብርኪ መራሒ ስድራ ምምንማን ሃፍቲ ዘመላኽት እንትኸውን ስእነት ግዝያዊ ውሕስና ምግቢ ድማ ብሰብ ሰራሕ ይኹን ተፈጥሮኣዊ ሓደጋ ዝፍጠር ግን ድማ ሃንደበታዊ ሕፅረት ቀረብ ምግቢ ማለት እዩ። ነዚ ምኽንያት ዝኾኑ መሰረታዊ መበገስታት ከዓ ኣለዉ። ካብቶም መበገስታት ገሊኦም ኣብ ዜጋታት ትሑት ዝኾነ መንፈስ ስራሕ እንተሃልዩ፣ ጉድለት ልምዓታዊ ሰናይ ምምሕዳር እንትፍጠር፣ ስርዓት ሓለዋ ስነ ከባቢ ዘይምጥንኻር ካብኡ ሓሊፉ ምስ ኣታዊ ዘይመጣጠን ምጣነ ስድራ እንትህሉ እዩ። ብተወሳኺ ፍልሰት ህዝቢ ካብ ገፀር ናብ ከተማ እውን ባዕሉ ዓብይ ፅልዋ ኣለዎ።
ብመሰረት እዚ ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ከተማታት ከም ሓደ ስትራቴጂ ክተኣታቶ እንተሎ ተቓላዕቲ ዝበሃሉ ክፋላት ሕብረተሰብ ብመፅናዕቲ ድሕሪ ምንፃር እዩ። ንሳቶም እውን ትሑት ኣታዊ ዘለዎም ክፋላት ሕብረተሰብ፣ ጎደና ሓደር፣ ብልመና ዝመሓዳደሩ፣ ብፋይቶትነት ዝመሓደራ፣ ስራሕ ዘይብሎም ዜጋታት፣ ፍሉይ ደገፍ ዘድልዮም ክፋላት ሕብረተሰብ ከምኡ እውን ተጠቀምቲ ኣደንዘዝቲ ዕፃት እዮም። ካብዚ ተበጊስካ ነቶም ክፋላት ሕብረተሰብ ምሕጋዝን ምፍጣር ዕድላት ስራሕን ግዘ ዘይወሃቦ ኢሉ እውን ብፍሉይ ክስርሐሉ ዝግባእ ጉዳይ ምዃኑ ምግንዛብ የድሊ። ምኽንያቱ ቅድም ኢሉ ከም ሃገር ተቐሪፁ ተግባራዊ እናኾነ ዝፀንሐ ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ኣፈፃፅምኡ ኣብ ገፀር ዘተኮረ ብምንባሩ ንነበርቲ ከተማታት ፍሉይ መቕረፊ ፀገም ውሕስነት ምግብን መለዓዓሊ ልምዓትን ኣይነበረን። ስለዚ ሓፈሻዊ ዕላማ እቲ ፕሮግራም ንዜጋታት እኹል ዕድል ስራሕ በብከባቢኦም ብምፍጣር ካብ መስመር ድኽነት ንታሕቲ ዘሎ መነባብሮ ዜጋታት ብቐፃልነት እናቐነሰ ክኸይድ ንምግባር እዩ።
ካብቲ ሓፈሻዊ ዕላማ ዝብገሱ ዝርዝር ዕላማታት ድማ ኣለዉ።ካብኣቶም እቲ ሓደ፣ ኣብ ከተማታት ኣብ ስራሕ ምውፋር ዘሎ ዝተዛበዐ ኣረኣእያ ብምስትኽኻል፣ ኣተሓሳስባ ፈጠራይነት ስራሕ ብምህናፅ ናይ ድኻ ድኻ ዝበሃሉ ክፋላት ሕብረተሰብ ፈሊኻ ተጠቀምቲ ብምግባር ዕለታዊ ኣታዊኦም እናወሰኸ ዘተኣማምን ውሕስና ምግቢ ንምርግጋፅ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ኣብ ስራሕ ዘይተዋፈሩ ናብ ዝተፈላለየ ጠንቅታት ማሕበራዊ ናብራ ንምቅላዕ ኣብ ድርኩኺት ዝርከቡ ናይ ድኻ ድኻ ዝኾኑ ስራሕ ዘይብሎም መናእሰይ እውን ኣብ ዘለውዎ ከባቢ መፍረይቲ ኮይኖም ዓርሶም ንክኽእሉን ንዕብየት ሃገር ዝእጃሞም ብፅሒት ንክፍፅሙን ይገብር።
ካብዚ ተወሳኺ ካብ መስመር ድኽነት ንታሕቲ ዝኾኑ ደቆም ከምህሩ ዘይከኣሉ ወለድን ወለዲ ዘይብሎም ህፃናትን ካብ ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ከተማ ዝረኽብዎ ኣታዊ እናተጠቐሙ ሕፅረት ምግቦም ካብ ምቕራፍ ብዝሓለፈ ተምሃሮ ትምህርቶም ንከየቋርፁ ዘኽእል ባይታ ይፈጥር። ብተመሳሳሊ ሰሪሖም መነባብርኦም ንምልዋጥ ዓቕሚ ዘይብሎምን ማሕበራዊ ፀገም ዘለዎምን ዜጋታት እውን በቲ ፕሮግራም ግልጋሎት ማሕበራዊ ሓለዋ ዝረኽብሉ ኩነታት ኣሎ።
ዝርዝር ዕላማታት ልምዓታዊ ሴፍትኔት ከተማታት እዚኣቶም ጥራሕ ኣይኮኑን። ብካልእ ዓይኒ ክንርእዮ ከለና ንምርግጋፅ ውሕስነት ምግቢ ነበርቲ ከተማ ሓጋዚ ዝኸውን ናይ ፅንዓት፣ ምርምር፣ መረዳእታን መተኣኻኸቢ ሃፍትን እዩ። እቲ ፕሮግራም ኣብ ከተማታት ዝትግበረሎም ዓውደ ስራሕቲ ድማ ፕሮጀክት ሓምለዋይ ልምዓት፣ ዝተዋደደ ስራሕቲ ልምዓት ተፋሰስ፣ ምእላይን ምውጋድን ጓሓፍ፣ ሕርሻ ከተማ ወዘተ እዮም።
ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ከተማታት በቲ ዝተነፀረሉ ኣንፈት ንክዕወት ብሓላፍነት ኤጀንሲ ልምዓት ደኣንትን ምርግጋፅ ውሕስነት ምግቢ ከተማታትን ትግራይ እኳ እንተተትሓዘ ተሳትፎ ካልኦት ኣካላት ዝጠልብ ምዃኑ ግን ምግንዛብ የድሊ። ካብዚ ዝብገስ ኣብያተ ዕዮ ኤጀንሲ ልምዓት ደኣንትን ምርግጋፅ ውሕስነት ምግቢ ከተማታትን፣ ቢሮ ልምዓት ከተማን ንግድን ኢንዳስትርን፣ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና፣ ቢሮ ልምዓት ገፀርን ሕርሻን ኣብቲ ፕሮግራም ዝለዓለ ሓላፍነት ኣለዎም። ምስ እዚ ጎድና ጎድኒ ቢሮ ፍትሒ፣ ትልምን ፋይናንስን፣ ትምህርቲ፣ ጉዳይ መናእሰይን ስፖርትን፣ ባህልን ቱሪዝምን እውን ዘለዎም ብፅሒት ብዝርዝር ኣብቲ ስትራቴጂ ተነፂሩ ኣሎ።
መርሃ ግብሪ እቲ ፕሮግራም በብሓሙሽተ ዓመት ዝትግበር ኮይኑ ነዚ ዘድሊ በጀት ድማ 300 ሽሕ ዶላር (ሽዱሽተ ነጥቢ ሽዱሽተ ሚልዮን ብር) ከም ዝኾነ እዮም ኣይተ ወረደ ዘረድኡ። ፍልፍል ናይቲ በጀት ድማ 50 ምኢታዊ ብልቓሕ ካብ ባንኪ ዓለም ከምኡ እውን 150 ሽሕ ዶላር መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ ዝምድቦ በጀት እዩ።
በዚ ኣገባብ እዚ እቲ ፕሮግራም ን10 ዓመታት ቀፃልነት ዘለዎ ኮይኑ ከም ሃገር በዝሒ ህዝቢ መሰረት ብምግባር ኣብ 972 ከተማታት ክትግበር ትፅቢት ይግበረሉ። ከም ክልል ትግራይ ወሲድካ እንትርአ እውን ኣብ 58 ከተማታት ክትግበር ትልሚ ተታሒዝሉ ኣሎ። ካብተን ጠቕላላ ብትልሚ ዝተትሓዛ ከተማታት ትግራይ ኣብ 2009 ዓ.ም ኣብ ከተማ መቐለ ክፍለ ከተማታት ቀዳማይ ወያነ፣ ሓወልትን ሓድነትን ንፈተነ ተጀሚሩ እዩ። ኣብተን ክፍለ ከተማታት ዝነብሩ 4‚200 ሰሪሖም ዝድገፉን 800 ብቐጥታ ተሓገዝትን ወገናት ተረባሕቲ ንምዃን ድማ በቲ ፕሮግራም ተሓቚፎም እዮም። ስለዚ ኣብ ከይዲ ዝተረኸቡ ተመክሮታት እናስፋሕኻ ኣብ ቀፀልቲ ሰለስተ ዓመት ኣብ ኹለን ክፍላተ ከተማ መቐለ ክትግበር እዩ። ድሕሪ እዚ እዩ ናብ 58 ከተማታት ትግራይ ክሰፍሕ ዝኽእል።
እቲ ኣብ ከተማ ዓዲ ግራት ዝተሳለጠ መድረኽ ገምጋማዊ ስልጠና ነቶም ልዕል ኢሎም ዝተገለፁ ስራሕትን ከይድታቶምን መሰረት ብምግባር ሓደ ዓይነት ርድኢትን ድልውነትን ንክህሉ ዝዓለመ ነይሩ። ተሳተፍቲ እቲ ስልጠና እውን ዝተውሃቦም ኣስተምህሮ ዝሓሸ ድልውነትን ግልፅነትን ከም ዝፈጠረሎም እዮም ዘረድኡ። ወ/ሮ ኣፀደ ገብረማርያም ሓላፊት ቤት ፅሕፈት ልምዓት ደኣንትን ምርግጋፅ ውሕስነት ምግቢ ከተማታትን ወረዳ ደጉዓ ተምቤን እየን። ንሰን ከም ዝገለፅኦ ከም ደኣንት ተገይሩ ዘሎ ሓዱሽ ኣወዳድባ፤ ምጅማር ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ንነበርቲ ከተማ ኣብ ፈጠራ ዕድላት ስራሕ ይኹን ምርግጋፅ ውሕስነት ምግቢ እወንታዊ ረብሓ ኣለዎ።
ብድምር ኣብ ምዕዋት ጉዕዞ ህዳሰ ብፍላይ ድማ ምስ ልምዓት ከተማታትን ተጠቃምነት ውዳበታት ደኣንትን መሪሕ ብፅሒቶም ክፍፅሙ ሓላፍነት ዘለዎም ሰራዊት ደኣንት በብዝተዋፈርሎም ዓውደ ስራሕቲ ሰስርሖም እናሰርሑን እናተናበቡን ክኸዱ ይግባእ። እቶም ኣብ ተጠቃምነት መናእሰይን ደቂ ኣንስትዮን ዝህልዉ ስራሕቲ ዕድላት ፈጠራ እውን ብደኣንት እናወደብካ ምስራሕ ልዑል ጠመተ ዝሓቱ እዮም። መናእሰይን ደቂ ኣንስትዮን ተወዲቦም ተረባሕቲ ካብ ዝኾኑሎም ፓኬጃት ድማ እቲ ኣብ 2009 ዓ.ም ተግባራዊ ምዃን ጀሚሩ ዘሎ ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ሓደ እዩ። እቲ ፕሮግራም ካብ ምርግጋፅ ውሕስነት ምግቢ ብዝሓለፈ ኣብ ልምዓት ከተማታት ዓብይ ረብሓ ኣለዎ። በዚ ኣቢልካ ንዝመፅእ ለውጢ ድማ ዝተዋደደ ርብርብ ዘድልዮ ጉዳይ ስለ ዝኾነ ነዚ ብኣግባቡ ተገንዚብካ ምስራሕ ይጠልብ።


text:
ገዛኢ ፓርቲ ኢትዮጵያ ኣብ ትግራይ ብገፊሕ ኣፈላላይ ክዕወት ከሎ ተቃወምቲ ግና ከቢድ ዓፈናን ምንክልባትን ኣጋጢሙና'ዩ ይብሉ
ተቃወምቲን ገዛኢ ፓርቲን ኣብ ትግራይ ዝረኽብዎ ውፅኢት ምርጫ ብዝምልከት ሓላፊ ቦርድ ምርጫ ትግራይ ኣቶ ወንድም ጎላ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ ሪኢቶ፡ኣብ ትግራይ 7 ፖለቲካ ውድባት ማለት ህወሓት/ኢህወዴግ፡ዓረና/መድረክ፡መኢኣድ፡ኢዴፓ፡ ቅንጅት፡ዴፍዲኣግን ኢራፓን ብደረጃ ክልል ሓደ ናይ ውልቂ-ተወዳዳሪ ድማ ኣብ መቐለ ከምዝተወዳደሩ ገሊፆም።
ቤት ምኽሪ ክልል ትግራይ 152 መናብር ኣለዎ፡ህወሓት ዘቅረቦም ሕፁያት ንኩሉ መናብር ከምዝሓዙዎን፡ናብ ፈደራላዊ ቤት ምኽሪ ንውድድር ዝቐረበ መናብር ካብ ትግራይ 32'ዩ ኢሎም ኣቶ ወንድም ጎላ።
ብደረጃ ክልል ኣብ ዝተሳለጠ ውድድር ምርጫ'ውን እንተኾነ ቀዳማይ ህወሓት፡ካልኣይ ዓረና-ትግራይ፡ሳልሳይ መኢኣድ ኮይኖም ነቲ ውድድር ዛዚሞምዎ።ኩሉ መናብር ፈደራላዊ ቤት-ምኽሪ ግና ኣብ ኢድ ህወሓት ኣትዩ'ሎ።
ኣብ'ተን ሓያል ንሕንሕ ክራኣየለን'ዩ ዝተባሃላ ከባቢታት ዝተመዝገበ ውፅኢት ንክገልፁ ዝተሓተቱ ኣቶ ወንድም ጎላ፡ኣብ መቀለ ወኪል ህወሓት 64,341 ወኪል ዓረና/መድረክ 6,843፡ኣብ ተምቤን ወኪል ህወሓት 53,765 ወኪል ኣንድነት/መድረክ 3,314፡ኣብ ኣኽሱም ወኪል ህወሓት 67,662 ወኪል ዓረና/መድረክ 621 ኣብ ዓድዋ ወኪል ህወሓት 41,216 ወኪል ዓረና/መድረክ 229 ድምፂ ረኺቦም ኢሎም።


text:
“ዘዋሪት እግሪ ወይ ንድራር ወይ ንበትሪ” እዩ ነገሩ። ካብ መቐለ ናብ ወረዳ ወልቃይት ዝኸድናሉ ምኽንያት ኣብቲ ወረዳ ብስራሕቲ ምሕዋይ ሃፍቲ ተፈጥሮ ዝሓወየ ልምዓት ደኒ ብዑደት ንምዕዛብ እዩ ነይሩ። ብርግፅ እቲ ዑደት ንፅባሒቱ እዩ ዝካየድ። ኣነ ግን ኣብ ድርኡ ሓደ ሓደ ነገራት ኣብ’ቲ ከባቢ ክዕዘብ ስለዝደለኹ ሓደ ክኢላ ሕርሻ እቲ ወረዳ ብሞተር ብስክሌት ሒዙኒ ናብቲ ቦታ እናተጓዓዝና ከለና እዩ ዘዋሪት እግረይ ድራረይ ኣፅኒሓ ምስ በትሪ ዘራኸበትኒ።
ኣብ መንገዲ ዝፀነሐና ትራፊክ ፖሊስ ንሞተር ብስክሌትና ጠጠው ድሕሪ ምባል “ኣይትሰምዑን ዲኹም!” እትብል ሓረግ ጥራሕ ተዛሪቡ ወረቐት ቅብሊት ናብ ምቑራፅ እዩ ኣትዩ። ክቐፅዐና ምዃኑ እዩ። ብመስመርናን ብስሩዕ ፍጥነትን ኢና ንጎዓዝ ነይርና። ንምንታይ ደኣ መቕፃዕቲ? እቲ ምሳይ ዝነበረ ክኢላ እውን ናይ ምድንጋፅ ዘይኮነስ ናይ ምስልቻው ብዝመስል ስምዒት “አረ ትማሊ ኢኻ ቀፂዕኻና … ክላእ!” እናበለ ነታ ዝተቖረፀት ወረቐት ተቐቢሉ ጉዕዞና ቀፂልና። ጉዕዞና ደኣ ንቐፅል እንበር ኣነ ብሓሳብ ምስቲ ትራፊክ ፖሊስ ተሪፈ ነይረ። ኩሉ ነገር ዝበረሀለይ ድማ ነቲ ሒዙኒ ዝኸይድ ዘሎ ክኢላ ‘ንምንታይ ከምዝተቐፀዐ’ ክነግረኒ ምስ ቶኽቶኽኩዎ እዩ።
እቲ ነገር ከምዚ እዩ፤ እቲ ነታ ሞተር እናገነሐ ሒዙኒ ዝኸይድ ዘሎ ክኢላ ሕርሻ መግንሒ ፍቓድ ኣይብሉን። ንሱ ጥራሕ ዘይኮነስ ብዘይካ ብኣፃብዕቲ ኢድ ዝቑፀሩ ሰባት ኩሎም ሞተር ዝገንሑ ሰባት መግንሒ ፍቓድ ኣይብሎምን። ይኹን እምበር እቲ ወረዳ ኣሽንባይ ብሞተር ብመኪና እውን ክተባፅሐሉ ዘይትኽእል ሰፊሕ ስለዝኾነ እቶም ክኢላታት ሞተር ምግናሕ ጠጠው ኣየብሉን። እቶም ሕጊ ከኽብሩ ጠጠው ዝበሉ ትራፊካት ከዓ ኣብ ዝረኸብዎ ኣጋጣሚ 500 ምቕፃዕ ስረሖም እዩ።
ካብዚ ሕልፍ ብዝበለ፣ ሞተር ኣሕሊፍካ ንካሊእ ሰብ እንተሂብካ ድማ ክሳብ 1000 ብር ወይ እውን እዚ ተግባር እንተተደጋጊሙ እታ ሞተር ናብ ጣብያ ፖሊስ ተወሲዳ ክሳብ ምዕሻግ ከም ዘሎ ብዝርዝር ኣረዲኡኒ። እቲ ኣካይዳ ቅር ኢሉኒ። እቲ ቅፅዓት ብሕጋዊ ቅብሊት ተተሓሒዙ በዓል ሞተር ዝኾነ ዝኸፍሎ እኳ እንተኾነ ኣብ ሞንጎ ትራፊካትን ካልኦት ሴክተራትን ዘሎ ከም ድሙን ኣንጭዋን ናይ ምትሕልላው ኣካይዳ ግን ኣይተወሓጠለይን። ዘይከኣል እንተኾይኑ ንምንታይ እዮም እቶም ሴክተራት ንክኢላታቶም ፍቓድ መግንሒ ሞተር ሳይክል ክሕዙ ዘይገብሩ? ወይ ከዓ በረኻ ኮይኑ ዝፍቀድ እንተኾይኑ ንምንታይ እዮም እቶም ትራፊክ ፖሊስ መፍትሒ ዘየቐመጡ? ክምለሰለይ ዝደለኹዎ ሕቶ ነይሩ። ንምሸታ ምሸቱ ከዓ ኣብ ከተማ ዓዲ ረመፅ ናብ ማእኸል ጣብያ ፖሊስ ናይታ ወረዳ ኣቕኒዐ።
ኣብቲ ጣብያ ፖሊስ ከይደ ዝረኣኽዎ ነገር ግን ንሕቶታተይ ዝያዳ ዘጠናኸረ እዩ ነይሩ። ከባቢ 15 ዝኣኽላ ሞተር ሳይክላት ኣብ ሓደ ተፀፍፂፈን ረኺበየን። ኣብዚ ድሒረ ከም ዝተረዳእኹዎ እተን ተሽከርከርቲ ገሊአን ካብ ወርሒ ነሓሰ 2008 ዓ/ም ጀሚረን ዝተተሓዛ ኮይነን እቶም ሴክተራት እውን በቢ ዝተተሓዘኦ ቁፅሪ ቅርሺ እናኸፈሉ ምውፃእ ኣረብሪቡዎም ከምዝገደፍዎ እዩ።
እሞ እትስራሕ ኸ? ብፍላይ መብዛሕትአን እተን ሞተራት ካብ ቤት ፅሕፈት ሕርሻ ዝተተሓዛ ምዃነን ክንደየናይ ነቲ ስራሕ ጎዳኢ ከምዝኾነ እየ ንምዕዛብ ክኢለ። ወረዳ ወልቃይት ሰፊሕ ወረዳ እዩ። ኣብታ ወረዳ ናብ ዝርከባ 28 ጣብያታት ንምንቅስቓስ፤ ብፍላይ ካብ ምስሳን ምህርቲ ጀሚሩ፣ ኣብ ወፍሪ ዕቀባ ሓመድን ማይን፣ ወፍሪ ልምዓት መስኖ ወዘተ ዝድለ ስራሕቲ ንምክያድ ሞተራት ኣድለይቲ እየን ጥራሕ ዘይኮነስ እስትንፋስ እቲ መሓውር እውን እየን ምባል ይከኣል እዩ።
ይኹን እምበር ብሰንኪ እቲ መፍትሒ ዘይረኸበ ውጥጥ ሞተር ሳይክል ብዘይምህላወን ብዙሓት ክኢላታት ግቡእ ሰራሕቶም ከይሰርሑን ሓረስቶት እተን ጣብያታት ግልጋሎት ከይረኽቡን ምኽንያት ኮይኑ ኣሎ። እዚ ጥራሕ ዘይኮነስ ንሓንቲ ሞተር ብማእኸላይ ልዕሊ 150 ሽሕ ብር ዝተዓደጋ “ያመሃ” ዝዓይነተን ሞተራት ክንድዙይ ዝኣክል ገንዘብ ፈሲሱወን ካብ ረብሓ ወፃእ ምዃነን ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ኣተሓሕዝአን ንዝናብን ንፋስን ተቓሊዐን ክሳራ ክልልና እናኾና እየን። ስለዚ ምምሕዳር ወረዳ ወልቃይት ነዚ ከም ዓብዪ ፀገም ሪኡ ፍታሕ ከቕምጠሉ ይግባእ ንብል።


text:
Published: 14 July 2017
መግለጺ መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት ሰሜን ኣሜሪካ፡ ኤውሮጳን ማእከላይ ምብራቕን።
13 ሓምለ 2017 ዓ.ም.
ብዕለት 11 ሓምለ 2017 ዝወጸ መግለጺ መንበረ ፓትርያርክ ኤርትራ፥ ንዕርቂ፥ ንሰላምን ድኅነትን ቤተ ክርስቲያን ኣንፈት ዝህብ ጽቡቕ ጅማሮ ምዃኑ ብምእማን፥ መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት፥ እቲ ጅማሮ፥ ኣዝዩ ከም ዘሕጎሶን ንሓቀኛ ዕርቅን ሓድነትን ቤተ ክርስቲያን ከም ዝድግፍን ብመትከል ሓጎሱ ይገልጽ።
እንተኾነ፥ ፓትርያርክ ቅዱስ እንጦንዮስ ክሳብ ሕጂ ዝኾነ ብቓሎም ይኹን ብጽሑፍ ዝገለጽዎ ነገር ስለዘየለ፥ ኣብ ሥልጣን ፓትርያርክነቶም ኮይኖም ቃሎም ክህቡ፥ ዝተነብረ ውግዘት ከልዕሉ፥ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ተጽዕኖ ሓዋርያዊ ሥልጣን መንበሮም ተረኪቦም ንቤተ ክርስቲያንን ምእመናን ብሓርነት ክጓስዩ መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት ይሓትት።
በዚ ኣጋጣሚ: ምእንቲ ሰላምን ሓድነትን ቤተ ክርስቲያን ከይሰልከዩ ዝጸዓሩ ገዳማውያን ኣቦታት፥ ሊቃውንቲ ቤተ ክርስቲያን፥ ብሓፈሻ ምእመናን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ተዋሕዶ ንዕርቅን ሰላምን ዝገበርዎ ጻዕሪ እናሞገሰ፥ ዝተጀመረ ዕርቂ ኣብ ፍጻሜ ክበጽሕ ጸሎትኩምን ጻዕርኹምን ቀጻሊ ክኸውን ብመንፈሳዊ ኣኽብሮት ይጽውዕ።
መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት፥ ቃል ፓትርያርክ ኣቡነ እንጦንዮስ ምስ ሰምዐ ንህዝቢ ምሉእ መግለጺ ክህብ ምዃኑ ይሕብር።
እግዚኣብሔር ሓቀኛን ምሉእ ዕርቅን ይግበሮ። ኣሜን።
መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት፥
ሰሜን ኣሜሪካ፥ ኤውሮጳን ማእከላይ ምብራቕን።


text:
፴/30 ሰነ በዓለ ልደቱ ለዮሓንስ መጥምቅ/30th June Birth Day Of St. John The Baptist
፴/30 ሰነ በዓለ ልደቱ ለዮሓንስ መጥምቅ
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላኽ ኣሜን!
ቅዱስ ዮሓንስ መጥምቕ ዝተጠንሰሉ ዕለት መስከረም 26 እዩ። በዚ ዕለት እዚ ቅዱስ ገብርኤል መልኣኽ ካብ ቅዱስ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ተላኢኹ ናብ ዘካርያስ ካህን መጸ።ካህን ዘካርያስ ብክህነት ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ዘገልግል ብእግዚኣብሔር ዝተኣመነ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ብዘይ መንቅብ ዝመላለስ ሰብ ነበረ። ኤልሳቤጥ እትብሃል ከምኡ ብቕድስና እትመላለስ ሰበይቲ ነበረቶ።ክልቲኦም ንኣምላኽ ዘኽብሩ ቅዱሳን ነበሩ። እንተኾነ ግን መኻናት ነበሩ። ውላድ ክህቦም ድኣ ናብ ኣምላኽ ልማኖን ጸሎትን የቕርቡ ነበሩ እምበር ውላድ ብምስኣኖም ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ሓንቲ መዓልቲ እውን ትኹን ኣማሪሮም ኣይፈልጡን፡ ብኣንጻሩ እኳ ድኣ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ብጸሎትን ብልማኖን ስለ ዝጸንዑ እቲ ሓያል መልኣኽ ቅዱስ ገብርኤል፡ ካብ ኣምላኽ ተላኢኹ ከበስሮም መጸ። ዮሓንስ ዝኣክል ዓቢ ውላድ ከም ዝወልዱ ኣበሰሮም።ነዚ ብስራት ዝሰምዐ ካህን ዘካርያስ ኣብ እርጋኑ፡ ሰበይቱ እውን ኣብ ግዜ እርጋና ውላድ ምውላድ ክኸውን ዝኽእል ኮይኑ ስለ ዘይተሰምዖ፡ ምስቲ ንኸበስሮ ዝተላእከ ቅዱስ መልኣኽ ተመላለሰ።እንተኾነ ግን ንኸበስሮ ስልጣን ዝተዋህበ ቅዱስ ገብርኤል መልኣኽ፡ ናይ እግዚኣብሔር ቃል ኣብ እዋኑን ኣብ ግዜኡን ዝፍጸም ምዃኑ ድሕሪ ምግንዛብ ክሳዕ እቲ ቃል ኣምላኽ ተፈጺሙ ዝተዋህቦ ውላድ ብዓይኑ ክሳዕ ዝርኢ “ዓባስ ኩን” ኢሉ ቀጺዕዎ ከደ።
ብኸምዚ ከኣ እዚ ዓቢ ኣቦ ብብስራት ቅዱስ ገብርኤል መልኣኽ ካብዞም ክልተ ቅዱሳን ናይ እግዚኣብሔር ሰባት ተጠንሰ።
ቅድስት ኤልሳቤጥ ንዮሓንስ ድሕሪ ምጥናሳ መልሱ ድሕሪ ሽድሽተ ወርሒ ናብ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ቅድስት ድንግል ማርያም ንብስራት መጸ። ነቲ ኣብ ቀራንዮ ንድሕነትና ዝተሰቕለ ክርስቶስ ኣምላኽና ብድንግልን ጠኒሳ ብድንግል ከም እትወልድ ካብ ኣምላኽ ዝተነግሮ ኣምላኻዊ ቃል ኣበሰራ። እግዚኣብሔር ንቅዱሳን ኣዴታት ኣብ እርግንአን ውላድ ከም ዝህበን ከረድእ ከኣ ኤልሳቤጥ እታ ዘመድኪ እኳ ኣብ እርግንኣ ወዲ ጠኒሳ ኣላ ብምባል እቲ ሓይል ኣምላኽ ንቅድስት ኤልሳቤጥ ዝገበረላ ዓቢ ግብሪ ነዛ ቅድስት ኣደ ኣበሳራ።እዚ ዝገበረ ኣምላኽ ንሳ እውን ብቕድስና ጠኒሳ ብድንግልና ብዘይ ዘርኢ ሰብኣይ ከም ትወልድ ዝገብር ኣምላኽ ምዃኑ ኣሚና ኣሜን ኣነ ባርያ እግዚኣብሔር እየ እሞ ከምቲ ዝበልካኒ ይኹነለይ ክትብል ነቲ ቅዱስ መልኣኽ መለሰትሉ።
ነቲ ዝኾነ ክትርኢ ንኤልሳቤጥ ዘመዳ ክትርኢ ናብ እና ካህን ዘካርያስ ቤት ኣምርሐት ፡ ንኤልሳቤጥ ኣትያ ሰላም በለታ። ኤልሳቤጥ ንኣደ ኣምላኽ ንቕድስት ድንግል ማርያም ምስ ረኣየት ሰላምታኣ ምስ ሰምዐት ንልባ መንፈስ ቅዱስ መልኣ፡ ገብርኤል መልኣኽ ንቅድስት ድንግል ማርያም ከም ዝመስገና እዛ ቅድስት ኣደ እውን ቃል ሰላምታ ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ ሰምዐት ብዓውታ ኣመሰገነታ፡ “ድምጺ ሰላምታኺ ምስ ሰማዕኩ ኣብ ከርሰይ ዘሎ ህጻን ብሓጎስ ተሰራሰረ” ከኣ በለት።
ኣብዚ ሰዓት እዚ እዩ ከኣ እዚ ቅዱስ ኣቦ ጌና ኣብ ማህጸን ኣዲኡ ናይ ሽድሽተ ወርሒ ጥንሲ ከሎ፡ ንኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ናይ ኣምልኾ ስገደት፡ ነታ ኣብ ማህጸና ጸይራቶ ዝነበረት ቅድስት ድንግል ማርያም ድማ ናይ ጸጋን ናይ ኣኽብሮትን ስግደት ዝሰገደ(ሉቃ 1፡5-56)።
እግዚኣብሔር ኣምላኽ ኣብ ማሕጸን ኣዲኡ ከሎ ዝሓረዮ ቅዱስ ኣቦ፡ዮሓንስ ወልደ ዘካርያስ ንኣምላኽ ንእግዚኣብሔር ምግልጋል ንስሙ ምግዛእ ኣብ ማህጸን ኣዲኡ ከሎ እዩ ጀሚርዎ።
ብዕለት ፴/30 ሰነ ከኣ ቅዱስ ዮሓንስ ካብዞም ክቡራት ስድራቤትኣብ ጥቕ ቅድስት ከተማ ኢየሩሳሌም ኣብ እትርከብ ኣብ ኢን-ከረም (Ein Kerem) ተወልደ።ነዚ ዝስምዐ ኩሉ ከኣ ተሓጎሰ፡ ንኣምላኽ ንእግዚኣብሔር ከኣ ኣዝዮም ኣመስገኑ።
መዓልቲ ግዝረቱ ምስ ኣኸለ ከኣ ከምቲ ቅዱስ ገብርኤል መልኣኽ ዝነገሮ ዮሓንስ ኢሎም ሰመይዎ። ኣቐዲሙ ምስ ገብርኤል ብምምልላሱ ዝተቐጽዐ ካህን ዘካርያስ ከም ቃል ቅዱስ ገብርኤል እቲ ዕለት ምስ ተፈጸመ ካብቲ ዓባስ ኮይኑ ዝነብሮ ዝነበረ በዚ ዕለት እዚ ኣፉ ተኸፊተ፡ ስለ እቲ እግዚኣብሔር ዝገበረሎንም ዓቢ ውዕለት ኣመስገነ።
ከምዚ ኢሉ እምበኣር ዮሓንስ ብመንፈስን ብቅድስናን ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ዓበየ (ሉቃ 1፡67-80)። ክሳዕ እታ ስለ ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝሰብከላን ናይ ንስሓ ጥምቀት ዘጥምቐላን ከኣ ኣብ በረኻ ይነብር ነበረ (ማቴ 3፡1-17)።
ብኸምዚ ከኣ ንብዙሓት ካብ ክፉእ መገዶም ናብ ቅኑዕ መገዲ መለሶም። ኣብ መጨረሽታ ንኣምላኽና ንኢየሱስ ክርስቶስ ከጥምቕ በቕዐ።
ቅዱስ ዮሓንስ(መጥምቀ መለኮት) ኣምላኽ ብዝሃቦ ጸጋ ኣብ ቅድሚ ነገስታትን ኣብ ቅድሚ ኩሉ ሰብን ዘገልግል ዝነበረ ናይ እምነት ሓርበኛ እዩ። ንጉስ ሄሮድስ ንሰበይቲ ሓዉ ከውስብ ኣብ ዝደለየሉ ግዜ ብትሪ ብኣምላኻዊ ቃል ዝተቛወመ ቅዱስ ናይ እግዚኣብሔር ኣቦ እዩ። ብኸምዚ ከኣ እቲ ጨካን ንጉስ ሄሮድስ ነቲ ክፉእ ግብሩ ስለ ዝተቛወሞ ክሳዱ ብስሕለት ሴፍ ቆሪጹ ከም ዝመውት ገበሮ። ከምዚ ኢሉ ከኣ ስለ ቃል ኣምላኽ ብዙሕ ሽግርን መከራን ማእሰርትን ረኸበ። ኣብ መጨረሽታ ከኣ ከም በጊዕ ክሳዕ ክሳድ ኣድኒኑ ብምሃብ፡ ክሳዕ ሞት እሙን ኮነ።
እምበኣር ቅዱስ ዮሓንስ መጥምቀ መለኮት፡ ካብቶም ብቅድስና ህይወት እና ተመርሑ ብኹልንትንኦም ንኣምላኽ እናኣገልገሉ ዝነብሩ ዝነበሩ፡ ካህን ዘካርያስን ቅድስቲ ኤልሳቤጥን ኣብ ግዜ እርግንኦም ዝተወልደ፡ ዓቢይን ቅዱስን ናይ እግዚኣብሔር ኣቦ እዩ።
ጸሎቱን በረኸቱን ምስ ኩላትና ህዝበ ክርስቲያን ይኹን።
ዝተረፈ ዘመንና ብቕድስናን ብንጽንህናን ክነሕልፎ ኣምላከ ቅዱስ ዮሓንስ ምስኩላትና ይኹን !ኣሜን!
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን።


text:
ኣከዳድናኻ ንኣምላኽ የኽብሮ ድዩ፧
“ኵሉ ንኽብሪ ኣምላኽ ግበርዎ።”—1 ቈረ. 10:31።
መዝሙር፦ 34, 29
1, 2. ናይ የሆዋ መሰኻኽር ብዛዕባ ኣከዳድና ልዑል ስርዓት ዚስዕቡ ስለምንታይ እዮም፧ (ኣብ መእተዊ ዘላ ስእሊ ርአ።)
ሓንቲ ኣብ ነዘርላንድስ እትሕትም ጋዜጣ ብዛዕባ ኣኼባ መራሕቲ ቤተ ክርስትያን ኣብ ዘቕረበቶ ጸብጻብ፡ “ምናዳ ሃሩር ኣብ ዚዀነሉ እዋን፡ ዘይምዕሩግ ክዳውንቲ ትርኢ ኢኻ” በለት። ኣስዕብ ኣቢላ፡ “ኣብ ኣኼባ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ግና ከምኡ ኣይኰነን። . . . ኣወዳትን ሰብኡትን፡ ጁባን ክራባታን ይገብሩ እዮም፣ ንውሓት እቲ ኣዋልድን ኣንስትን ዚገብራኦ ቐምሽ ድማ . . . ግቡእን ዘመናውን እዩ” በለት። እወ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ “ትሕትናን ልብምናን ብዜርኢ ግቡእ ክዳውንቲ፡ ንኣምላኽ ተወፋይነት [ንዘለዎም] ከም ዚግባእ” ስለ ዚስለሙ፡ ብዙሕ ሳዕ ይንኣዱ እዮም። (1 ጢሞ. 2:9, 10) ሃዋርያ ጳውሎስ ኣብዛ ጥቕሲ እዚኣ ብዛዕባ ኣንስቲ እኳ ይዛረብ እንተ ነበረ፡ እቲ መሰረታዊ ስርዓት ግና ንክርስትያን ሰብኡት እውን ዚምልከት እዩ።
2 ንሕና ህዝቢ የሆዋ ስለ ዝዀንና፡ ግቡእ ስርዓት ኣከዳድና ንዓና ኣገዳስነት ኣለዎ፣ ነቲ እነምልኾ ኣምላኽና እውን ኣገዳስነት ኣለዎ። (ዘፍ. 3:21) ቅዱሳት ጽሑፋት ብዛዕባ ኣከዳድናን ኣመለኻኽዓን ዚብሎ ነገር፡ እቲ ልዑላዊ ጐይታ ዅሉ ፍጥረት ነቶም ናይ ሓቂ ኣምለኽቱ ብዛዕባ ኣከዳድና ጽቡቕ ስርዓት ኪህልዎም ከም ዚደልዮም ብዘየማትእ መገዲ ይሕብር እዩ። ስለዚ፡ ኣከዳድናናን ኣመለኻኽዓናን ከም ቃሕ ዝበለና ጥራይ ኪኸውን ኣይግባእን። የግዳስ፡ ነቲ ልዑላዊ ጐይታ ዝዀነ የሆዋ እንታይ ባህ ከም ዜብሎ ኣብ ግምት ከነእቱ ኣሎና።
3. ካብቲ ኣምላኽ ንእስራኤላውያን ዝሃቦም ሕጊ ብዛዕባ ኣከዳድና እንታይ ንምሃር፧
3 ንኣብነት፡ እቲ ኣምላኽ ንእስራኤላውያን ዝሃቦም ሕጊ፡ በቲ ብዕሉግ ኣነባብራ እቶም ኣብ ዙርያኦም ዝነበሩ ኣህዛብ ከይመላለሱ ዜዕቍብ ሕግታት ነይርዎም እዩ። የሆዋ ነቲ ኣብ መንጎ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ብንጹር ዘይፈላሊ ዓይነት ኣከዳድና ኸም ዚጸልእ ከኣ፡ ኣብቲ ሕጊ ገሊጹ እዩ፣ ኣብዚ ግዜና ኸምኡ ዓይነት ቅዲ ኣሎ። (ዘዳግም 22:5 ኣንብብ።) ካብቲ ኣምላኽ ብዛዕባ ኣከዳድና ዝሃቦ መምርሒ፡ ንደቂ ተባዕትዮ ኸም ደቂ ኣንስትዮ ዜምስሎም፡ ንደቂ ኣንስትዮ ድማ ከም ደቂ ተባዕትዮ ዜምስለን፡ ወይ ኣብ መንጎ ሰብኡትን ኣንስትን ዘሎ ፍልልይ ዘይንጹር ዚገብር ኣከዳድና ኸም ዘይፈቱ ብንጹር ክንርኢ ንኽእል ኢና።
4. ክርስትያናት ብዛዕባ ኣከዳድና ጽቡቕ ውሳነታት ምእንቲ ኺገብሩ እንታይ ይሕግዞም፧
4 ኣብ ቃል ኣምላኽ፡ ንክርስትያናት ብዛዕባ ኣከዳድና ጽቡቕ ውሳነታት ኪገብሩ ዚሕግዞም ስርዓታት ኣሎ። ዚነብሩሉ ዓዲ፡ ባህሊ፡ ወይ ክሊማ ብዘየገድስ፡ እዚ ስርዓታት እዚ ኺሕግዞም ይኽእል እዩ። ኣየናይ ቅዲ ኽዳውንቲ ቕቡል፡ ኣየናይ ድማ ዘይቅቡል ምዃኑ ንምውሳን፡ ዝርዝር መምርሒ ኣየድልየናን እዩ። የግዳስ፡ ንብሕታዊ ምርጫና እተወሰነ ቦታ ዚፈቅድ ቅዱስ ጽሑፋዊ ስርዓታት ኢና እንስዕብ። ብዛዕባ ኣከዳድናና ኣብ እንውስነሉ እዋን፡ “እቲ ሰናይን ቅቡልን ፍጹምን ፍቓድ ኣምላኽ” እንታይ ምዃኑ ኽንፈልጥ ዚሕግዘና ገለ ስርዓታት መጽሓፍ ቅዱስ እስከ ንርአ።—ሮሜ 12:1, 2።
“ንርእስና ኸም ኣገልገልቲ ኣምላኽ ጌርና ነርኢ ኣለና”
5, 6. ኣከዳድናና ኣብ ሰባት እንታይ ጽልዋ ኺህልዎ ይግባእ፧
5 ሃዋርያ ጳውሎስ ብመንፈስ ኣምላኽ ተደሪኹ፡ ኣብ 2 ቈረንቶስ 6:4 ሓደ ኣገዳሲ ስርዓት ኣጕሊሑ ኣሎ። (ኣንብብ።) ትርኢትና ብዛዕባና ብዙሕ ይዛረብ እዩ። ብዙሓት ሰባት ነቲ ‘ኣብ ቅድሚ ኣዒንቶም’ ዘሎ ርእዮም፡ ብዛዕባ ሰብ ሓደ ርእይቶ ይህልዎም እዩ። (1 ሳሙ. 16:7) ስለዚ፡ ኣገልገልቲ ኣምላኽ ከም ምዃንና መጠን፡ ዚምሽኣና ወይ እንፈትዎ ኽዳን ጥራይ ንኽደን ማለት ኣይኰነን። እቲ ኣብ ቃል ኣምላኽ እንረኽቦ መሰረታዊ ስርዓታት፡ ምስ ሰብነትና ዚጠብቕ፡ ንሰብነትና ዚቐልዕ፡ ወይ ጾታዊ ስምዒት ዜለዓዕል ክዳውንቲ ኸይንኽደን ይድርኸና እዩ። እዚ ኺብሃል ከሎ ድማ ጾታዊ ኣካላት ዚቐልዕ ወይ ዜጕልሕ ዓይነት ክዳውንቲ ጠሪሱ ኺሕሰብ የብሉን ማለት እዩ። ኣከዳድናና ንዝዀነ ይኹን ሰብ ኬሸቝርሮ ወይ ገጹ ኸም ዚመልስ ኪገብሮ የብሉን።
6 ኣከዳድናና ጽፉፍን ጽሩይን ትሕትና ዜርእን ግቡእን ምስ ዚኸውን፡ ከም ኣገልገልቲ እቲ ልዑላዊ ጐይታ ዝዀነ የሆዋ መጠን ኣኽብሮት ንረክብ ኢና። እዚ ኸኣ ንሰባት ናብ ኣምልኾኡ ይስሕቦም ይኸውን። ብዘይካዚ፡ ግቡእ ኣከዳድና ንውድብና ጽቡቕ ስም የውህባ እዩ። ከም ውጽኢቱ ድማ፡ እቲ ህይወት ዜድሕን መልእኽትና ኣቓልቦ ይረክብ።
7, 8. ምናዳ መዓስ ኢና ግቡእ ክዳውንቲ ኽንክደን ዘሎና፧
7 ነቲ ቕዱስ ኣምላኽናን ንመንፈሳውያን ኣሕዋትናን ኣሓትናን ኣብ ክልና ንዘለዉ ሰባትን ካብ ዘሎና ኣኽብሮት ተላዒልና፡ ነቲ ሒዝናዮ ዘሎና መልእኽቲ ዜማዕርግ፡ ንየሆዋ ድማ ዜኽብር ክዳውንቲ ኽንክደን ኣሎና። (ሮሜ 13:8-10) ምናዳ ኣብ ክርስትያናዊ ንጥፈታት ክንካፈል ከለና፡ ንኣብነት ኣብ ኣኼባታት ክንእከብ ወይ ኣብ ዕዮ ስብከት ክንካፈል ከለና፡ ነዚ ኣትኵሮ ኽንገብረሉ ይግባእ። “ንኣምላኽ ተወፋይነት [ንዘለዎም] ከም ዚግባእ” ክንክደን ኣሎና። (1 ጢሞ. 2:10) ልክዕ እዩ፡ ኣብ ገሊኡ ቦታ ግቡእ ዝዀነ ኽዳውንቲ፡ ኣብ ካልእ ቦታ ዘይግቡእ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ስለዚ፡ ኣብ ብዘላ ዓለም ዘለዉ ህዝቢ የሆዋ ንሰባት ቅር ዜብል ነገር ምእንቲ ኸይገብሩ፡ ነቲ ኣብ ከባቢኦም ዘሎ ልምዲ ኣብ ግምት ከእትዉ ኣለዎም።
8 ቀዳማይ ቈረንቶስ 10:31 ኣንብብ። ኣብ ዓበይቲ ኣኼባታት ክንእከብ ከለና፡ ኣከዳድናና ነቲ ኣብ ዓለም ልሙድ ዝዀነ ጠገለ ዘይብሉ ቕድታት ዘይኰነስ፡ ግቡእን ትሕትና ዜርእን ኪኸውን ኣለዎ። ናብ ሆቴል ኬድና ኽፍሊ ኽንሕዝ ከለናን ካብኡ ኽንለቅቕ ከለናን፡ ከምኡ ድማ ቅድሚ ኣኼባን ድሕሪኡን ኣብ እንዘናግዓሉ እዋን፡ ጠገለ ዘይብሉ ወይ ወጅሃላይ ኣከዳድና ኺህልወና የብሉን። ከምኡ ምስ እንገብር፡ ከይተሰከፍና ናይ የሆዋ መሰኻኽር ከም ዝዀንና ገሊጽና ኽንላለ ንኽእል ኢና። እወ፡ ኣጋጣሚ ኪኽፈተልና ኸሎ፡ ንምምስካር ኣይክንሽቝረርን ኢና።
9, 10. ፊልጲ 2:4 ኣብ ኣከዳድናና ጽልዋ ኺህልዋ ዚግባእ ስለምንታይ እዩ፧
9 ፊልጲ 2:4 ኣንብብ። ክርስትያናት ብዛዕባ እቲ ኣከዳድናኦም ኣብ ክርስትያናት ብጾቶም ዘለዎ ጽልዋ ኼተሓሳስቦም ዚግባእ ስለምንታይ እዩ፧ ሓደ ምኽንያት፡ ህዝቢ ኣምላኽ ነዚ ዚስዕብ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ምዕዶ ኺትግብርዎ ይጽዕሩ ስለ ዘለዉ እዩ፣ እቲ ምዕዶ ኸምዚ ይብል፦ “እምበኣር፡ ነቲ ኣብ ምድሪ ዘሎ ኣካላትኩም፡ ማለት ምንዝርና፡ ርኽሰት፡ ፋሉል ፍትወተ ስጋ፡ ክፉእ ትምኒት፡ ስስዐ፡ እዚ ድማ ኣምልኾ ጣኦት ቅተሉ።” (ቈሎ. 3:2, 5) ክርስትያናት ብጾትና ነዚ ምኽሪ እዚ ኺስዕቡ ኸም ዜጸግሞም ክንገብር ኣይንደንል ኢና። ብዕሉግ ህይወት ሓዲጎም ዝመጹ ኣሕዋትን ኣሓትን ምስ ድኻሞም ይቃለሱ ይህልዉ ይዀኑ። (1 ቈረ. 6:9-11) ቃልሶም መሸም ከነኽብደሎም ኣይንደልን ኢና።
10 ምስ መንፈሳውያን ኣሕዋትናን ኣሓትናን ክንከውን ከለና፡ ጉባኤና ስነ ምግባራዊ ንጽህና ዝሰፈኖ ምዃኑ ኣብ ኣከዳድናና ኺንጸባረቕ ኣለዎ። ኣብ ኣኼባ ዀነ ኣብ ካልእ ዘይወግዓዊ ኣጋጣሚ ኽንተኣኻኸብ ከለና፡ ነዚ ኸነተኵረሉ ኣሎና። እንታይ ከም እንኽደን ናይ ምሕራይ ናጽነት ኣሎና። ይኹን እምበር፡ ካልኦት ንጽህናኦም ሓልዮም ንምምልላስ ዕንቅፋት ዘይኰኖም፡ ብሓሳብን ብቓልን ብኣካይዳን ስርዓታት ቅድስና ኣምላኽ ንምሕላው እውን ዘየኽብደሎም ኣከዳድና ናይ ምሕራይ ሓላፍነት ኣሎና። (1 ጴጥ. 1:15, 16) ከመይሲ፡ ናይ ሓቂ ፍቕሪ፡ “ስዲ ኣይኰነትን፡ ጥቕሚ ርእሳ [እውን] ኣይትደልን” እያ።—1 ቈረ. 13:4, 5።
ነንግዜኡን ነንቦታኡን ግቡእ ዝዀነ ኣከዳድና
11, 12. ብዛዕባ ኣከዳድናና ኽንሓስብ ከለና እንታይ ኢና ኣብ ግምት ከነእቱ ዚግባእ፧
11 ኣገልገልቲ ኣምላኽ ብዛዕባ ኣከዳድናኦም ውሳነታት ኪገብሩ ኸለዉ፡ ‘ንዅሉ ንጥፈት ገግዜኡ ኸም ዘለዎ’ ኣብ ግምት የእትዉ እዮም። (መክ. 3:1, 17) በበይኑ ዝዓይነቱ ኽሊማን ምልውዋጥ ወቕትታትን ንኣከዳድናና ኸም ዚጸልዎ ኣይከሓድን እዩ። እተፈላለየ ዅነታትን ኣነባብራን እውን ከምኡ ይጸልዎ እዩ። ስርዓታት የሆዋ ግና ምስ ኵነታት ኣየር ዚቀያየር ኣይኰነን።—ሚል. 3:6።
12 ብሕልፊ ኣብ ምዉቕ ክሊማ፡ ኣከዳድናና ምዕሩግን ውርዙውን ምግባሩ ፈታኒ ኪዀነና ይኽእል እዩ። ኣሕዋትናን ኣሓትናን ብኣከዳድናና ምእንቲ ኸይጕህዩ፡ ክዳውንትና እምብዛ ምስ ሰብነትና ዚጠብቕ ወይ ኣመና ፍኑው ካብ ምዃኑ እተላዕለ ንኣካላትና ዜርኢ ኪኸውን ኣይግባእን። (እዮ. 31:1) ኣብ ገምገም ባሕሪ ወይ ኣብ መሐምበሲ ጋብላ ኽንዘናጋዕ ከለና እውን፡ እቲ ንመሐንበሲ ዚኸውን ክዳውንትና ትሕትና ዜርኢ ወይ ውርዙው ኪኸውን ይግባእ። (ምሳ. 11:2, 20) ኣብ ዓለም ዘለዉ ብዙሓት ሰባት እተቐላልዐ መሐንበሲ ዚኽደኑ እኳ እንተ ዀኑ፡ ንሕና ንየሆዋ እነገልግል ዘበልና ግና ነቲ እነፍቅሮ ቕዱስ ኣምላኽና ኽብሪ ኸነምጽእ ንደሊ ኢና።
13. ኣብ 1 ቈረንቶስ 10:32, 33 ዚርከብ ምኽሪ፡ ንምርጫ ኽዳውንትና ኺጸልዎ ዚግባእ ስለምንታይ እዩ፧
13 ግቡእ ክዳውንቲ ኽንሓሪ ዚሕግዘና ኻልእ ኣገዳሲ ስርዓት እውን ኣሎ። ብዛዕባ ሕልና ኻልኦት ክርስትያናት ብጾትና ዀኑ ኻልኦት ሰባት ክንሓስብ ኣሎና። (1 ቈረንቶስ 10:32, 33 ኣንብብ።) ንኻልኦት ቅር ኬብሎም ዚኽእል ክዳውንቲ ኽንክደን ኣይግባእን። ምስዚ ብዚተሓሓዝ፡ ጳውሎስ፡ “ነፍሲ ወከፍና ንብጻዩ ኺሃንጾስ፡ ብሰናይ ባህ የብሎ” ኢሉ ጽሒፉ ኣሎ። ከምኡ ዝበለሉ ምኽንያት ኪገልጽ ከሎ፡ ኣስዕብ ኣቢሉ፡ “ክርስቶስ እኳ ንርእሱ ባህ ኣየበለን” ኢሉ እዩ። (ሮሜ 15:2, 3) እወ፡ የሱስ ካብ ብሕታዊ ምርጫኡ ንላዕሊ ንኻልኦት ምሕጋዝ እዩ ቐዳምነት ሂቡ፣ ከመይሲ፡ ንሰባት ብምሕጋዝ፡ ፍቓድ ኣምላኽ እዩ ዚገብር ነይሩ። ስለዚ፡ እንፈትዎ እኳ እንተ ዀነ፡ ሰባት ከም ዘይሰምዑና ኺገብር ዚኽእል ክዳውንቲ ኣይንኽደንን ኢና።
14. ውሉዳት ብኣከዳድናኦም ንኣምላኽ ምእንቲ ኬኽብርዎ፡ ወለዲ ብኸመይ ኬሰልጥንዎም ይኽእሉ፧
14 ክርስትያን ወለዲ ንኣባላት ስድራ ቤቶም፡ ስርዓታት መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ግብሪ ኼውዕሉ ናይ ምምሃር ሓላፍነት ኣለዎም። እዚ ኸኣ ንሳቶም ኰኑ ደቆም በቲ ትሕትና ዜርኢ ኣከዳድናኦምን ኣመለኻኽዓኦምን ኣቢሎም ንልቢ ኣምላኽ ኬሐጕሱ ምጽዓር የጠቓልል። (ምሳ. 22:6፣ 27:11) ወለዲ ንደቆም ጽቡቕ ኣብነት ብምዃንን ብፍቕሪ ግብራዊ መምርሒ ብምሃብን፡ ነቲ ቕዱስ ኣምላኽ ግቡእ ኣኽብሮት ኬስርጹሎም ይግባእ። ግቡእ ክዳውንቲ ኣበይን ብኸመይን ከም ዚረኽቡ ኺምህርዎም ይግባእ። ከምዚ ኺብሃል ከሎ፡ ውሉዳት ቃሕ ዝበሎም ጥራይ ዘይኰነስ፡ ነቲ ዚውክልዎ የሆዋ ኣምላኽ ዜኽብር ክዳውንቲ ኺመርጹ ይግባእ ማለት እዩ።
ንናይ ምምራጽ ናጽነትካ ብጥበብ ተጠቐመሉ
15. ብዛዕባ ኣከዳድና ዘሎና ብሕታዊ ምርጫ ብምንታይ ኪምራሕ ይግባእ፧
15 ኣብ ቃል ኣምላኽ፡ ንኣምላኽ ዜኽብር ጥበባዊ ምርጫ ኽንገብር ዜኽእለና ግብራዊ መምርሒታት ኣሎ። ኰይኑ ግና፡ ኣብ ኣከዳድናና ብእተወሰነ ደረጃ ብሕታዊ ምርጫና ይንጸባርቕ እዩ። ውልቃዊ ምርጫ፡ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ይፈላለ እዩ፣ ገንዘባዊ ዓቕምና እውን ከምኡ። ይኹን እምበር፡ ክዳውንትና ወትሩ ጽፉፍ፡ ጽሩይ፡ ትሕትና ዜርኢ፡ ነቲ ኣጋጣሚ ግቡእ፡ ኣብ ከባቢና ድማ ቅቡል ኪኸውን ይግባእ።
16. ኣከዳድናና ግቡእ ኪኸውን ጻዕሪ ኽንገብር ዚግብኣና ስለምንታይ ኢና፧
16 ንዅሉ ረቛሒታት ኣብ ግምት ኣእቲኻ፡ ብምምዝዛንን ብልብምናን ምውሳን ቀሊል ዘይምዃኑ ዚከሓድ ኣይኰነን። ኣብ ብዙሕ እንዳ ኽዳውንቲ፡ ህቡብ ቅዲ ኽዳውንቲ ጥራይ እዩ ዚርከብ። ስለዚ፡ ትሕትና ዜርኢ ጎናን ቐምሽን ካምቻን ወይ እምብዛ ምስ ሰብነት ዘይጠብቕ ጁባን ስረን ንምርካብ፡ ዝያዳ ግዜን ጻዕርን የድሊ ይኸውን። ኰይኑ ግና፡ ክርስትያናት ብጾትና ነቲ ማራኽን ግቡእን ክዳውንቲ ንምርካብ እንገብሮ ልባዊ ጻዕሪ የስተብህሉሉን የድንቕዎን እዮም። ነቲ ፈቃር ሰማያዊ ኣቦና ኽብሪ ብምምጻእ ንረኽቦ ዕግበት ድማ፡ ካብቲ ኸነኽብሮ ኢልና እንኸፍሎ መስዋእቲ ዚዓዝዝ እዩ።
17. ሓደ ሓው ጭሕሚ ንምብቋል ወይ ንዘይምብቋል ኪውስን ዚሕግዞ ረቛሒታት እንታይ እዩ፧
17 ኣሕዋት ጭሕሚ ኼብቍሉ ግቡእ ድዩ፧ ብመሰረት ሕጊ ሙሴ፡ ሰብኡት ጭሕሚ ኼብቍሉ ትጽቢት ይግበረሎም ነይሩ እዩ። ክርስትያናት ግና ኣብ ትሕቲ ሕጊ ሙሴ ስለ ዘይኰኑ፡ ኪሕልውዎ ኣይግደዱን እዮም። (ዘሌ. 19:27፣ 21:5፣ ገላ. 3:24, 25) ኣብ ገሊኡ ባህልታት፡ ብግቡእ እተቐምቀመ ጭሕሚ ቕቡልን ኣኽቢርካ ዚርአን ኪኸውን ይኽእል እዩ፣ ንመልእኽቲ መንግስቲ ኣምላኽ ካብ ምስማዕ ዘይዕንቅፍ እውን ኪኸውን ይኽእል እዩ። አረ፡ ገሊኦም እተሸሙ ኣሕዋትሲ ጭሕሚ የብቍሉ እዮም። ይኹን እምበር፡ ገሊኦም ኣሕዋት ጭሕሚ ዘይምብቋል ይመርጹ እዮም። (1 ቈረ. 8:9, 13፣ 10:32) ኣብ ገሊኡ ባህልታት ወይ ከባቢ ግና፡ ጭሕሚ ልሙድ ኣይኰነን፣ ንክርስትያናት ኣገልገልቲ እውን ቅቡል ኣይኰነን። ወረግ፡ ሓደ ሓው ጭሕሚ ምስ ዜብቍልሲ፡ ንኣምላኽ ዜኽብርን “ዘይውቀስ”ን ኪብሃል ኣይከኣልን እዩ።—ሮሜ 15:1-3፣ 1 ጢሞ. 3:2, 7።
18, 19. ብኣከዳድናና ንኣምላኽ ባህ ንምባል ክንጽዕር ከለና፡ ሚክያስ 6:8 ብኸመይ ትሕግዘና፧
18 የሆዋ ብዛዕባ ኣከዳድናናን ኣመለኻኽዓናን ዝርዝር ሕግታት ሂቡ ጾር ዘየኽብደልና ምዃኑ፡ ብሓቂ ዜሐጕስ እዩ። ኣብ ክንዳኡስ፡ ብቕዱስ ጽሑፋዊ ስርዓታት እናተመራሕና ንናይ ምምራጽ ናጽነትና ኽንጥቀመሉን ብልብምና ብሕታዊ ውሳነታት ክንገብርን ፈቒዱልና ኣሎ። በዚ ኸምዚ ድማ፡ ኣብ ኣከዳድናናን ኣብ ኣመለኻኽዓናን፡ ‘ምስ ኣምላኽና ብትሕትና ኽንመላለስ’ ከም እንደሊ ኸነርኢ ንኽእል ኢና።—ሚክ. 6:8።
19 ብትሕትና እንመላለስ እንተ ዄንና፡ የሆዋ ንጹህን ቅዱስን ምዃኑ ስለ እንግንዘብ፡ ስርዓታቱ ብሉጽ መምርሒ ኸም ዚዀነና ነስተውዕል ኢና። ብዘይካዚ እውን፡ ትሕትና ምስ ዚህልወና፡ ንስምዒታትን ንርእይቶታትን ካልኦት ነኽብር ኢና። ስለዚ፡ ህይወትና ምስቲ ልዑል ስርዓታት ብምስምማዕን ንስምዒታት ሰባት ብምኽባርን፡ ‘ምስ ኣምላኽ ብትሕትና ኽንመላለስ’ ንኽእል ኢና።
20. ኣከዳድናናን ኣመለኻኽዓናን ኣብ ካልኦት እንታይ ጽልዋ ኺህልዎ ይግባእ፧
20 እንመርጾ ኽዳውንቲ፡ ኣምለኽቲ የሆዋ ምዃንና ብንጹር ዜፍልጠና ኪኸውን ይግባእ። ኣሕዋትናን ኣሓትናን ኰኑ ኻልኦት ሰባት፡ ወኪላት እቲ ጻድቕ ኣምላኽ ንምዃን ብቑዓት ከም ዝዀንና ኺርእዩ ይግባእ። ንሱ ልዑል ስርዓታት ኣለዎ፣ ነዚ ስርዓታት እዚ ድማ ተሓጒስና ኽንሕልዎ ኣሎና። እቶም ብትርኢቶምን ብሰናይ ኣካይዳኦምን ኣቢሎም ቅኑዕ ንዝልቦም ሰባት ናብቲ ህይወት ዚህብ መልእኽቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዚስሕቡ፡ ንየሆዋ ኸኣ ዜኽብርዎን ዜሐጕስዎን ኣሕዋትን ኣሓትን ኪንኣዱ ይግብኦም እዩ። ብዛዕባ እንኽደኖ ኽዳውንቲ ጥበባዊ ውሳነታት ምግባር፡ ብሕጂ እውን እንተ ዀነ ነቲ “ኽብርን ግርማን” ዝለበሰ ኣምላኽ ከም ዜኽብሮ ኣየጠራጥርን እዩ።—መዝ. 104:1, 2።


text:
ደቂ ኣንስትዮ
- ኣብ መንጎ ወድን ጓልን ማዕርነታዊ ዝምድና ዚዓለመ ግንዛበ ኣብ ብዛዕባ መሰል ቆልዓ፡ መርዓ ወይ ፍትሕ ዚምልከት፡
- ቍጠባዊ ሓይሊ ደቂ ኣስንትዮን ኣዴታትን ጋህዲ ንምግባር ድማ፡ ኣብ መንጎ ሞያውን ስድራ ቤታውን ህይወት እናኣካልካ ምኻድ፡ ምርግጋጽ መድሕን ወሊድ፡ ማዕርነት ኣብ ናይ ስራሕ ጽፍሒ ወይ ከኣ ኣብ ናይ መድሕን ጥሮታ ከም ዚህሉ ምግባር፡
- ምእንታን ኩለንትናዊ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ጥዕና ናይ ደቂ ኣንስትዮ ኪዋሓስን ከምኡ ድማ ብገዛእ ርእሰን ውሳነ ንምውሳን ዜተባብዐን ኣንጻር ዘቤታውን ጾታውን ዓመጻት ዚምልከቱ መደባትን ሕግታትን ምውጻእ፡፡
- ካብ ጥቅምቲ 2012 ኣትሒዙ ብሳላ መደብ ሃገራዊ ውጥን፡ ኣንጻር ንግዲ ደቂ ሰባት ቃልሲ ተኻዪዱ እዩ። እተመሓየሸ ዑቕባ ነቶም ብሓይሊ ናብ ገላዉ ናይ ጾታዊ ንግዲ እተቐየሩ ግዳያትን መሰኻኽርን ወጺኡ። እቶም ቀንዲ በዚ ዚጥቅዑ ኸኣ ስደተኛታት እዮም።
- ኣብ ክረምቲ 2012፡ ፓርላማ ስዊዘርላንድ ኣንጻር ግዱድ መርዓ ንምቅላስ ሕጊ ኣጽዲቑ
- ካብ ሓምለ 2012 ኣትሒዙ ኸኣ ኣብ ገበናዊ ሕጊ ስዊዘርላንድ ብንጹር ኣንጻር ምኽንሻብ ደቂ ኣንስትዮ ዚምልከት ሓደ ዓንቀጽ ሰፊሩ (ዓንቀጽን124) ።
ኣብዚ ዓምዲ: ምኽራዊ ኣገልግሎት ንደቂ ኣንስትዮ, ሞያዊ ህይወት , ማዕርነት ኣብ መንጎ ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን , ዘቤታውን ጾታውን ዓመጻት, ውድባት ደቂ ኣንስትዮ, ግዱድ መርዓ, ንግዲ ደቅ ኣንስትዮ, ሽግር ኣብ ዜጋጥመሉ እዋን , ምኽንሻብ ደቂ ኣንስትዮ, ንግዳያት ምሕጋዝ


text:
Menu
ዘኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ መድሃኔ ኣለም ቤ/ክ ማኀበረ ማርያም እስራኤል
ነገረ ቅዱሳን
ነገረ ቅዱሳን.
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላኽ ኣሜን።
ዕረፍቱ ናይ ገላውዴዎስ ሰማዕት ሰነ 11
ገላውዴዎስ ማለት ዕንቄ ጳዝዮን ማለት እዩ። ሃገሩ ኣንጾኪያ እዩ።ኣቡኡ ኣብጥልማዎስ ይበሃል ።
ገላውዴዎስ ሰማዕት ከም ዮሴፍ ወዲ ያዕቆብ ኣዝዩ መልክዔኛ ፡ ከም ይፍታሔን ከም ጌዴዎንን ካኣ ኣዝዩ ብርቱዕን ሓያልን ነበረ። በዚ ኩሉ ካኣ ደቂ ሓገሩ ኣዝዮም ይፈትውዎ ነበሩ።ካብ ምፍታዎም ዝተላዕለ ካኣ ንስእሉ ስኢሎም ኣብ ኣደባባያት ናይታ ሃገር ዘርጊሖም ነቲ መውዳድርቲ ዘይነበሮን ብርታዔኡን ሓይሉን ኣብ ጸጽባሕ የድንቑ ነበሩ።
ንጉስ ዲዮቅልጥያኖስ ሃያምኖትኩም ክሓዱ ናብ ጣዖታት ስገዱ እና በለ ኣብ ዝመጸሉ ዝነበረ ግዜን ሰዓትን ገላውዴዎስ ሰማዕት ምስ ቅዱስ ፊቅጦር መጻሕፍቲ ኣብ ምንባብ ይተግህ ነበረ።ሰይጣን ክፍኣት ካብ ምሕሳብ ኣይዓርፍን እዩ።ስለ ዝኾነ ካኣ ሓደ ግዜ ከም ዓቢይን ኣረጊትን ሰብኣይ ኮይኑ መጸ እሞ ከምዚ ካኣ በሎ፡” ወደይ እዚ ንጉስ ምሕረት ዘይብሉ ጫካን ከም ዝኾነ ኣይትፈልጥን ኢኻ እሞ እዚ ምስ ዝሰምዕ ክጸልኣኩም እዩ እሞ ሱቕ ኢልኩም ሕደሩ” በሎ። እንተኾነ መንነቱ ፈሊጦም “ኦ ኣቡሃ ለሐሰት ረሀቅ እምኔነ ” በልዎ ፡ናብ ንጉስ ከይዱ ካኣ ፊቅጦርን ገላውዴዎስን መንግስትኻ ዘይትጸንዕ መሲልዎም ኣለዉ ክብል ተዛረቦ። በዚ ናይ ሰይጣን ሓሳብ ተመሊኡን ሰኒቑን ዝንቀሳቐስ ዝነበረ ዲዮቅልጥያኖስ ብስራሕን ኣካይዳን ፊቅጦርን ገላውዴዎስን ኣዝዩ ተቖጥዔ። ሃይማኖትኩም ሓዲግኩም ንጣዖታተይ ስገዱ እትገብርዎ ዘለኹም ስርዓተ ጸሎትን ምንባብ መጻሕፍትን ግደፍዎ በሎም ፡እንተ ኾነ እቶም ብፍጹም እምነት ተበጊሶም ዝነበሩ ፊቅጦርን ገላውዴዎስን ኣይከውንን እዩ ንኣምላኽ ምኽሓድስ ካባና ይርሓቕ ፡ንስኻ ዝመስለካ ክትገብር ትኽእል ኢኻ፡እንተ ንሕና ግን ሃይማኖትናን ስርዓት ኣቦታትናን ኣይንሓድግን ኢና በልዎ።ነዚ ዝሰምዔ ንጉስ ክቐትሎም ደለየ እንተ ኾነ ግን ንቤተ ሰቦምን ኣዝማዶምን ፈርሔ እሞ ንፊቅጦር ናብ እስክንድርያ ንገላውዴዎስ ካኣ ናብ ኣንዲናው ከም ዝለኣኹ ገበረ።
ናይ ኣንዲናው መስፍን ዝነበረ ኣርያኖስ “እሂ ሓወይ ንጉስ ዝፈተዎ ፈቲኻ ዝጸልኦ ካኣ ጸሊእካ ኣብ ግዝኣትካን ኣብ ሹሞትካን ብሓጎስን ብተድላን ዘይትነብር” ክብል ተዛረቦ።ነዚ ቃል እዚ ዝሰምዔ ገላውዴዎስ ” ኣንሰ ኢመጻእኩ ሓቤከ ከመታስሕተኒ በቃልከ–ናባኻ ዝመጻእኩ ብቓልካ ንኸትስሕተኒ ድየ፧” በሎ። እዚ ኢሉ ምስ መለሰሉ ኣዝዩ ዝተቖጥዔ መስፍን ንኸፈራርሖ ኢሉ ኣብ ኢዱ ሒዝዎ ብዝነበረ ኲናት ጌይሩ ኣብ ጎድኑ ሃረሞ እሞ ብሰማዕትነት ዓረፈ።ብሰማዕትነት ዝዓረፈሉ ኣብ ከባቢ 304 ዓመተ ምሕረት እዩ።ጸሎቱን በረኸቱን ምስ ኩላትና ይኹን።ኣሜን።
እወ! ቅድስት ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ሃይማኖትና ብኸምዚ ከቢድ ናይ ሞትን ሂወትን መድረኽ ሓሊፋ እያ ኣብዚ በጺሓ ዘላ።ኣቦታትና ንተድላ ናይ ዓለም፡ንሽመት ኮነ ንሃብቲ ክብሉ ንቤተ ክርስቲያን ኣብ ሓደጋ ኣየውደቕዋን።ስለ ዝኾነ ካኣ ኣብዚ ዘሎናዮ ዘመን በጺሓ ኣላ።እንተ ኾነ ናይ ሎሚ ወለዶ ከመይ ዝዓይነቶም ሰባት ክንከውን ይግባኣና፧ ሎሚ ከም ቅዱስ ጊዮርግስ ስጋና ንመጥሓን፡ከም ቅዱስ ጳውሎስ ክሳድና ንመጋዝ፡ከም ቅድስ ጴጥሮስ ኣብ መስቀል ፡ከም ቅዱስ እስጢፋኖስ ብዳርባ እምኒ እንቕተለሉ፡ ከምቶም ዝሓለፉ ቅዱስ ብእኩብ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ንኣትወሉ ግዜ ኣይኮነን።ዘሎናዮ መድረኽ ብስጋ ኮነ ብነፍሲ ከምቲ ናይ ዘመነ ሰማእታትን ቅድሚኡን ድሕሪኡን ዝነበረ ግዜ ኣይኮነን።
እንተ ኾነ ናይ ሎሚ መስዋእቲ ናይ ሎሚ ቤት ማሰርቲ ኮይኑ ዘሎ ካብቶም መልሓሶም እና ጠዋወዩ ፡ንሃብቲ ዓለምን ንዓለም መሳርሕቲ ዝኾነ ሰባት ፡ሓለይትን ተጣበቕትን ናይ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ዝመስሉ እንተኾነ ንስርዓታ ፡እምነታን ትውፊታን ክልውጡ ፡ዘየልዕልዎን ዘይፍንቕልዎን እምኒ ዘይብሎም ሰባት ፡ከምይ ኢልና ጸኒዕና፡ነቦታትና መሲልና ንርከብ እዩ እቲ ሕቶ።
ምናልባት ኩላትና ክንፈልጦን ክንርድኦን ዘሎና ሓደ ነገር ኣሎ ንሱ ኻኣ ክርስቶስ ዝመሰረታን ርእሰ መኣዝናን ዝኾነት ቅድስት፡ጥንታዊት፡ኣጽናፋዊት፡ሃዋርያዊት፡ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ኩነታት ኣይትናወጽን እያ።ትናወጽን ትጠፍእን ኔይራ እንተትኸውን ኣብዘመነ ሰማእታት፡ኣብ ግዜ ስደት ቤተ ክርስቲያን ምጠፍኤት ህልውናኣ እውን መቃ`ረጸ እንተ ኾነ ግን ኣይተኻእለን።እቶም ብጽንዓት ዝሓለፉ ታሪኾም ምዝጉብ እዩ፡፥እቶም መከራ በርቲዕዎም ናብ ዓላውያን ዝሓበሩን ናይ ሰይጣን መሳርሒ ኮይኖም ንቤተ ክርስቲያን ዘሳደዱን ግና ኣብ መዝገባ ቦታ የብሎምን ።ስለዚ ንዓና ክሕሸና ክንብል ኣብ መሰረታ ንሃሉ ፡ነቦታትና ንምሰል፡ኣብ ኣሰሮም ንሃሉ።ሓዲሽ መገድን ኣሰርን ካብ ምኽታል ኣዚና ንቆጠብ።ኣምላኽና እግዚኣብሔር ኣብቲ ስሩት መሰረት የቑመና።ክርስቲያን እየ ኔይረ ካኣ ኣየብለና።ኣሜን።
ጸሎትን ረዲኤትን ናይ ኩሎም ቅዱሳን ምሳና ይኹን።ኣሜን።
ወስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን፤
Share this:
TwitterFacebook9
Related
ነገረ ቅዱሳን
In “ነገረ ቅዱሳን”
ነገረ ቅዱሳን
ነገረ ቅዱሳን
June 19, 2013Leave a reply
« Previous
Next »
Leave a Reply
Your email address will not be published. Required fields are marked *
Name *
Email *
Website
Comment
Notify me of new comments via email.
Recent Posts
፳፮/26 ሓምለ ዕረፍቱ ለኣቡነ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን/26th july the death of st.Aba Selama Kesatiebrhan August 2, 2014
፳፭/25 ዕረፍቱ ለሓዋርያ ይሁዳ July 2, 2014
፲፯/17 ዕለተ ዝክሩ ለኣባገሪማ/ 17th June The Commemoration Day of Aba Gerima June 24, 2014
፳፭/25 ግንቦት ዕረፍታ ለቅድስት ሰሎሜ June 2, 2014
ዕርገት እግዚእነ ወመድኃኒነ ኢየሱስ ክርስቶ (ቀዳማይ ክፋል) May 28, 2014
ዓውደ ኣዋርኅ
JUNE 2013
M T W T F S S
« May Jul »
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
Archives
August 2014
July 2014
June 2014
May 2014
April 2014
March 2014
February 2014
January 2014
December 2013
November 2013
October 2013
September 2013
August 2013
July 2013
June 2013
May 2013
April 2013
March 2013
February 2013
January 2013
Categories
ስብከት
ትምህርቲ ሃይማኖት
ነገረ ማርያም
ነገረ ቅዱሳን
ነገረ ክርስቶስ
ኪነ-ጥበብ
Uncategorized
View Full Site
Blog at WordPress.com.
Now Available! Download WordPress for Android


text:
Wednesday, 03 March 2009 12:51
ኣብ`ዚ ቀረባ እዋን “ብሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ” ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ገለ ሕቶታት ተላዒሉ ኣሎ፡ ዝብል ሓበሬታታት ብምንጪ “ኣሰና ኮም” በብእዋኑ ክሕበር ከም ዝጸንሐን፡ ምስ ሓደ ካብቶም ወከልቲ ናይ`ቲ ምንቅስቓስ ከይተረፈ`ውን ብመልክዕ ቃለ መጠይቕ ኣብ “ረድዮ ኣሰና” ብዕለት 02.02.09 ከም ዝተቓልሐን፡ ገና`ውን በብእዋኑ ሓደስቲ ሓበሬታታት እስዕብ ምህላዉን፡ መብዛሕትና ክንከታተሎ ዝጸናሕናን ገና`ውን ንከታተሎ ዘለናን ጉዳይ`ዩ፡፡
እዚ ጉዳይ`ዚ እምባኣር ኣብ`ዚ እዋን`ዚ ዳርጋ ብኹሉ ኤርትራዊ፡ እቲ ከም ቀንዲ መዛረቢ ኣርእስቲ ኮይኑ ዘሎ ዛዕባ`ዩ ክበሃል እከኣል፡፡ ዘየዛርብ ድማ ኣይኮነን፡፡ ከዛርብ ዝግብኦን ኣዝዩ ዓብን ኣገዳስን ዜና`ዩ፡፡ ከም`ቲ ኣቦታትና ክምስሉ “ነጋዳይ እንታይ ትደሊ ድሓን፡ ዑዉርከ እንታይ ትደሊ ብርሃን” ዝብልዎ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ካብዛ ሕጂ ዘላ ኵነታት ንላዕሊ ሰላም ታሓሪሙዎን ጸልሚቱዎን ስለ ዘይፈልጥ፡ ለውጢ ብዝኾነ ዓይነት ኣገባብ እምጻእ ብዘየገድስ፡ እዚ ወረ`ዚ ሓቂ ክኾነልና`ሞ ጸልማት ክቕንጠጥን መሬት ቀልጢፋ ክትውግሕን ምተመነና፡፡
ኩላትና ከም እንፈልጦ ን.ህ.ግ.ዲፍ ዕጡቕ ኮነ ዘይዕጡቕ ህዝቢ፡ ከም ሕሱም ዝጸልኦ`ኳ እንተኾነ፡ ኣብዛ ንኸይተተንፍስ ብጎሮርኣ ሓኒቑ ሒዙዋ ዘሎ ሃገር፡ ክሳብ ብኸም`ዚ ዝንገረና ዘሎ ዓይነት ግሁድ ተቓውሞ፡ እሞ ኻኣ ብደረጃ ሽማግለ ፊት–ንፊት ኣብ ሓደ ጣውላ ምስ ሓደ ከም ስርዓት ህ.ግ.ዲፍ ዝኣመሰለ ልቦና ዝጎደሎ፡ ንሂወት ደቂ ሰባት ከም ሓደ ጽንጽያ`ኳ ዘይቖጽር ኣረሜን፡ ኮፍ ኢልካ እንካን–ሃባን ክበሃል፡ ንኸትኣምኖ ኣዝዩ ኣሸጋሪ`ዩ፡፡ ኣነ ብወገነይ ንኽትኣምኖ ብጣዕሚ ኣሸጋሪ ኮይኑ ረኺበዮ፡፡ ስለ`ዚ ድማ`የ ነቲ ተሰሚዑኒ ዘሎ ስክፍታ ምስ ኣንበብቲ ክካፈሎ መሪጸ ዘለኹ፡፡
ዝኸበርኩም ኣንበብቲ!! እዚ ማለተይ ግን ብጌጋ ከይትርድኡኒ ኣቐዲመ ክላበወኩም ፍቐዱለይ፡፡ ምኽንያቱ ኣነ ነዚ ጉዳይ`ዚ ምእማኑ ኣሸጊሩኒ ክብል ከለኹ፡ መርበብ ሓበሬታ “ኣሰና” ኮነ ኢሉ ሓቂ ዘይብሉ ሓበሬታ`ዩ ዘስንቐና ዘሎ ማለተይ ኣይኮንኩን፡፡ ብኣንጻሩ እኳ ድኣ መርበብ ሓበሬታ “ኣሰና” ከምተን ካልኦት መርበብ ሓበሬታታት ናይ ደንበ ተቓውሞ፡ ከይታሓለለ ኣብ ምቅዋም ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ብቐሊል ዘይግመት እጃሙ ዘበርክት ዘሎ መርበብ ከም ምዃኑ`የ ዝኣምን፡ ስለ`ዚ ድማ ክምስገንን ክተባባዕን ኣለዎ`የ ዝብል፡፡
እንታይ ድኣ? እቶም ነዚ ሓበሬታ`ዚ ንመርበብ ሓበሬታ ኣሰና ዝህብዎ ዘለዉ ምንጭታት፡ ጉጉይ ዝኾነ ሓበሬታ፡ ካብ ትምኒት ዝነቐለ ሓበሬታ፡ ወይ`ውን ኮነ ኢልካ ንምትላል ተባሂሉ ብህ.ግ.ዲ.ፍ ዝተፋሕሰ ናይ ሓሶት ሓበሬታ፡ ይህብዋ ከይህልዉ ዘለኒ ስግኣት`የ ዝገልጽ ዘለኹ፡፡ እዚ ድማ ንዝኾነ ይኹን ዓቢ ኮነ ንእሽቶ ትካል ናይ መርበብ ሓበሬታ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ንኻልኦት ኣዝየን ዓበይቲ ናይ ሓበሬታ ትካላት`ውን እንተኾነ ከጋጥመን ዝኽእል ምዃኑ ኩሉ ዝፈልጦ ሓቂ`ዩ፡፡
ተቓውሞ ኣብ ውሽጢ ሰራዊት ጨሪሱ ክህሉ ኣይክእልን`ዩ ማለተይ`ውን ኣይኮነን፡፡ ሓደ ጸቓጢ ስርዓት ክሳብ ዘሎ፡ ተቓዋሚ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ክህሉ ድማ ባህርያዊ`ዩ፡፡ እንተኾነ ግን ኣብ ከም`ዚ ናይ ሃገርና ዝኣመሰለ ኵነታት፡ እቲ ሰራዊት ብኣዝዩ ጥንቁቕን ምስጢራውን ዝኾነ ኣገባብ ተወዲቡ ጸኒሑ ድኣ`ዩ፡ ነዚ ዓማጺ ስርዓት`ዚ ሓደ ማዓልቲ ረመጽ ኲዑ ክዕወተሉ ዝኽእል እምበር፡ ብኸም`ዚ ሕጂ ዝባሃል ዘሎ ዓይነት ኣገባብ ጌሩ ኣይኮነን፡፡
ነዚ ጉዳይ`ዚ ብዝምልከት፡ ገለ ውሑዳት ሃገራውያን ብጹሑፍ፡ ገሊኦም`ውን ኣብ ካልእ ኣጋጣሚታት ልቦና ዝመልኦ ስክፍትኦም ክገልጹ፡ ኣንቢበን ሰሚዐን ኣለኹ፡፡ ብኻልእ ሸነኸ ኣብ ዝበዝሕ ኣጋጣሚታት ክዕለል ከም ዝሰማዕኩዎ ግን፡ ነዚ ነገርዚ ከም ሓደ ጭቡጥ ወሲዶም፡ ብተስፋ ለውጢ ክመጸሎም ዝጽበዩ ብዙሓት ታዓዚበ፡፡ ኧረ ገሊኦምስ እንተስ ብኹቱር የዋህነት፡ እንተስ ሰብ ከናሃህሩ፡ ሰራዊትና ካብ ተላዕለስ ንሕና`ውን ብገንዘብናን ብጉልበትናን ኣብ ጎኒ ሰራዊትና ንምስላፍ ንቃራረብ ኢሎም ኣብ ምእዋጅ ዝበጽሑ ኣለዉ፡፡
ልክዕ`ዩ ምትስፋውን ምምናይን ጽቡቝ`ዩ፡፡ ተመኒኻን ተተስፊኻን፡ ጥራሕ ከመጽእ ዝኸእል ራህዋ ዘይምህላዉ ግን ምርዳእ የድሊ፡፡ ራህዋን ፍትሕን፡ ፈታዊኻን ጸላኢኻን ኣለሊኻ፡ ብንቕሓት ተቓሊስካን ጺዒርካን ጥራሕ`ዩ ዝርከብ፡፡
እዚ ሓበሬታ`ዚ ነቲ ድሮ ካብ ቃልሲ ቦዂሩ ዘሎ ዝዓበየ ክፋል ናይ ህዝቢ ኤርትራ ኣጉል ዝኾነ ተስፋ ሂቡ፡ ኣእዳዉ ኣጣሚሩ ዓወት ብኾፉ ክመጸሉ ከም ዝጽበ ኣብ ምግባር ዓቢ ተራ ክህልዎ ይኽእል`ዩ፡፡ እዚ ማለት ከኣ ነቲ ተታሓሒዝናዮ ዘለና ቃልሲ፡ ንድሕሪት ካብ ምጕታትን፡ ዕድመ ናይ ህ.ግ.ዲ.ፍ ካብ ምንዋሕን ሓሊፉ፡ ካልአ ረብሓ ክርከቦ ኣይክእልን`ዩ፡፡
ስለ`ዚ እምበኣር፡ ነዚ ጉዳይ`ዚ ስምዒታትና ተቖጻጺርና ብንቕሓትን ብምስትውዓልን ክንከታተሎ ድኣምበር፡ ዓይንና ዓሚትና ክንኣምኖ የብልናን፡፡ ምኽንያቱ ቅድሚ ሕጂ`ውን ህዝቢ ኤርትራ ንዝተባህሎ ከይመርመረ ስቕ ኢሉ ስለ ዝኣመነን፡ ስለ ዘጣቕዐን`ዩ እዚ ኹሉ ኣደራዕ ዝወርዶ ዘሎ`ሞ፡ ሕጂ`ውን ዳግማይ ፍድኡ ከይከፍኣና ንጠንቀቕ፡፡
ቁሩብ ልዕል ኢለ እዚ ጉዳይ`ዚ ንኸትኣምኖ ኣዝዩ ኣሸጋሪ`ዩ፡ ኢለ ኔረ፡፡ እቶም ንኸትኣምኖም ኣዝዮም ዘሸግሩኻ ረቛሒታት፡ ኣዝዮም ብዙሓት ብምዃኖም ንኹሎም በብሓደ ምዝርዛሮም ኣሸጋሪ`ኳ እንተኾነ፡ ገለ–ገለ ካብኣቶም ግን ክጠቅስ`የ፡፡
ንኣብነት!!
እዞም ሕቶታት ኣልዕሎም ዘለዉ ኣባላት “ሓይልታት ምክልኻል”፡ ንዕኦም ወኪሉ ምስ ስርዓት ህ.ግ.ዲፍ ዝዝቲ ሓደ ብ13 ሰባት ዝቖመ ሽማግለ መሪጹ ከምዘሎ ታሓቢሩና ኣሎ፡፡
እዚ ሽማግለ`ዚ ድሮ`ውን ምስ ሰበስልጣን ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ክንደይ ግዜ ምዃኑ`ኳ ርግጽ ዝተነግረ ሓበሬታ ዘሎ ኣይመስለንን፡ ግን ተራኺቡ ኣሎ፡፡
ኣብቲ ብረድዮ “ኣሰና” ዝተፈነወ ቃለ መጠይቕ ናይ ዕለት 02.02.09 ከም ዝተረዳእኩዎ`ውን፡ እቲ ስርዓት ብዙሕ ምርጫ ከምዘይብሉን እቶም ወከልቲ ናይ ሰራዊት ሓይሎሞ ከምዘለዉን እየ ተረዲአ፡፡
እቲ ቃለ መጠይቕ ቅድሚ ምጅማሩ፡ ነቲ ቃለ–መጠይቕ ዝገብር ዝነበረ ወኪል ናይ ሰራዊት ንውሕስነቱ ተባሂሉ፡ ስሙ መታን ከይገልጽ ናይ ድምጺ ምቍርራጽ ከምዝተገብረ ታሓቢሩ፡፡
ንምዝኸኻር ዝኣክል!! እዚ ኹሉ ሓበሬታ ብጉሁድ ካብ ሕምብርቲ “ኣስመራ” ዝመሓላለፍ ዘሎ፡ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ መርብብ ሓበሬታታት ደንበ ተቓውሞ ንሙቝጻይ፡ ክሳብ ንወጻኢ ብምንቅስቓስ ወፈራ ክገብረሉ ዘሎ ዝቐነየ እዋን`ዩ፡፡
ዝኸበርኩም ኣንበብቲ፡ ኣነ ብወገነይ ዝኾነ ይኹን ኤርትራዊ ኣብ ሓደጋ መታን ከይወድቕ መንነቱ ክዕቀበሉ እድግፎ`የ፡፡ ኣብ ከም`ዚ ተገሊጹ ዘሎ ኩነታት ክሳብ`ውን፡ እቲ ስርዓት ብዙሕ ምርጫ ከምዘይብሉ ጌሮም እቶም ወከልቲ ናይ ሰራዊት ሓይሎሞን፡ ብሓደ እግሩ ደው ከምዝብል ጌሮሞን ኣብ ዝሃለዉሉ ህሞት ግን፡ እቲ ሽም ናይ ውሃብ ቃል ንምግላጹ ብኸመይ ከፍርሕ አኸእል፡፡
እስከ ድሓን ነዝስ ዝኾነ ይኹን ምኽንያት እወሃቦ፡ እቲ ሽም እታዓቀብ፡፡ ህ.ግ.ዲ.ፍ ነዚ ብኣዝዩ ንጹር ድምጺ ቃሉ ዝህብ ዘሎ ሰብ ካብቶም ንሰራዊት ወኪሎም ምስኡ ዝዛተዩ ዘለዉ ዉሑዳት ሰባት፡ መን ምዃኑ ፈልዩ ንምፍላጡ ብኸመይ ከጸግሞ እኸእል? እስከ ነዚ ነገር`ዚ ህድእ ኢልኩም ባዕልኹም ደጊምኩም ስምዑዎን መምይዎን፡፡
ጠለባት!!
እቲ ጠለባት ብሙሉኡ ብዝርዝር ኣይርኤኹዎን፡ ኣብ`ቲ ቃለ መጠይቕ ክበርሃለይ ከም ዝኽኣለ ግን፡ ክልተ ኣገደስቲ ካብ`ቲ ጠለባት ከም`ዚ ዝስዕብ ይብላ፡፡
1.ቅዋም ኣብ ግብሪ ክውዕል፡
2.እሱራት ኣብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ ክቐርቡ ዝብላ`የን፡፡
ብሓፈሽኡ ካብ`ቲ ቃለ መጠይቕ ከም ዝተረዳእኩዎ`ውን፡ እዘን ጠለባት`ዚአን ኣብ ግብሪ እንተድኣ ውዒለን፡ ሕቶ ናይ`ቲ ምልዕዓል ጌሩ ዘሎ ሰራዊት፡ ከም ዝተመለሰ ክወስዱዎ ከምዝኾኑ`ዩ፡፡
ብመሰረቱ እዚ ሕቶታት`ዚ፡ ሓድሽ ሕቶታት ኣይኮነን፡፡ ቀደም ብዝተፈላለዩ ውድባት ኮነ ሲቪካውያን ማሕበራት ታሓቲቱ ጸማም እዝኒ ተዋሂቡዎስ፡ ብድሕሪኡ`ውን ካልእ ምዕባሌታት ተፈጢሩ`ዩ፡፡ እወ!! ህ.ግ.ዲ.ፍ ንደቂ ሃገር በብሓደ ካብ ምእሳርን ምቕታልን፡ ናብ ኣዝዩ ዝሓለፈ ገበን ተሰጋጊሩስ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ “ህዝባዊ ህልቂት” ኣብ ምፍጻም ተዋፊሩን ህዝቢ ኣህሊቑን`ዩ፡፡ ገና`ውን ንህዝቢ ኤርትራ አህልቖ`ዩ ዘሎ፡፡
ስለ`ዚ ሕጂ ነዚ ሕቶታት`ዚ ምሕታት ግዝዪኡ ዝሓለፈ ስለ ዝኾነ፡ ገበነኛታት ብሓላፍነት ንኸይሕተቱ ንምድሓን ካብ ምዃን ሓሊፉ፡ ብማንም ዓይነት ንረብሓ ህዝቢ ኤርትራ ክኸውን ዝኽእል ኣይኮነን፡፡ ብኻልእ ኣዘራርባ!! ሎሚ ክመጽእን ክንቃለሰሉን ዘለና ሕቶታት፡ ንህ.ግ.ዲ.ፍ ፈጺምካ ካብ ሱሩ ሓግሒግካ፡ ገበነኛታት ኣብ ሕጋዊ ፍርዲ ቀሪቦም ክፍረዱሉ ዝኽእሉ ለውጢ ንምምጻእ ዝዓለመ ጥራሕ`ዩ ክኸውን ዘለዎ፡፡
እቶም ነዚ ሓበሬታ`ዚ፡ ንመርበብ ሓበሬታ “ኣሰና” ዝህብዋ ዘለዉ ምንጭታት፡ ጉጉይ ዝኾነ ሓበሬታ፡ ካብ ትምኒት ዝነቐለ ሓበሬታ፡ ወይ`ውን ኮነ ኢልካ ንምትላል ተባሂሉ ብህ.ግ.ዲ.ፍ ዝተፋሕሰ ናይ ሓሶት ሓበሬታ፡ ይህብዋ ከይህልዉ ዘለኒ ስግኣት`የ ዝገልጽ ዘለኹ፡፡ ኢለ`ውን ጠቒሰ ኔረ፡፡
እዚ ድማ ሀ.ግ.ዲ.ፍ ድኣ`ሞ ከም`ዚ ኢሉ ወረታት ከናፍስ እንታይ ዓይለት ረብሓ ክረኽበሉ`ዩ ወ.ዘ.ተ ዝብሉ ሕቶታት ከልዕል ናይ ግድን`ዩ፡፡
እወ!! ህ.ግ.ዲ.ፍ ሎሚ ሳላ ሕማቕ ተግባራቱን ድኹም ብቕዓቱን፡ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ኮነ ካብ መላእ ዓለም ተነጺሉ ዘሎ ስርዓት ስለ ዝኾነ፡ ዓለም ከም ዑንቚ`ያ ጸቢባቶ ዘላ፡፡ ስለ`ዚ ዕድሚኡ መታን ከናውሕን፡ ካብ ታሓታትነት መታን ከምልጥን ኢሉ፡ ዝከኣሎ ዘበለ ኩሉ ክፍትን ናይ ግድን`ዩ፡፡ ነዚ ንምዕዋት እምበእር፡ ሓደ ባዕሉ ዝፈጥሮ ተቓውሞ ዝምስል “ትያትር” ክሰርሕ ዘይክእለሉ ምኸንያት ዋላሓንቲ የለን፡፡ እኽእል`ዩ፡፡
ኣብ ወጻኢ እንተኾነ`ውን፡ ወዮ ድኣ እቲ ናይ ብሓቂ ተቓዋማይ ቀልጢፉ ምልላይ ሲኢኑዎምን፡ ባዕሉ ዕድል ሂሙዎምን እምበር፡ ንውድባት ኮነ ንሲቪካውያን ማሕበራት፡ ከም ዝብኢ ብዅሊተን እንዳኣተዉ ዝምንጭቱን፡ መንግስትናዶ፡ ሰላማዊ ቃልሲዶ፡ “ኣዲስ ኣበባ” ዝኸደ ከዳዕዩዶ፡ እንዳበሉ ንዲሞክራስያዊ ቃልስና ዘዳኽሙ ዓሻክር`ውን ዘይብሉ ኣይኮነን፡፡ ኣለዉዎ፡፡ ሕሉፍ ሓሊፎም`ውን ሎምስ፡ ንሕና ምስ “መንግስቲ ኤርትራ” ዋላ ሓንቲ ጸገም የብልናን ዝብሉ “ዓሳክር”ውን መጺኦሙና ኣለዉ፡፡
ህ.ግ.ዲ.ፍ እምበኣር፡ ነዚኦምን ወዲ ኸምዚኦምን ለቓቒቡ፡ ምስ ተቓወምቲ ሓቀኛ ዝርርብ ከም ዘካየደ፡ ነቲ ጠለባት ተቐቢለዮ ኣለኹ! ን“ቅዋም” ኣብ ግብሪ ኣውዒለዮ ኣለኹ! ንእሱራት እንተኾነ`ውን!! እገለ ብሕማም ልቢ፡ እገለ ድማ ብሕማም ሽኮር፡ መይቶም`ዮም ንገለ ዉሑዳት ድማ ኣእምሮኦም ምስ ዘንበለን፡ ኣካሎም ምስ ማሰነን፡ እነዉልኩም ፈቲሐዮም፡ ኢሉ ንህዝቢ ኤርትራን ንዓለምን ከታልል ክፍትን እኸእል`ዩ፡፡
እዚ ማለት ድማ! ዲሞክራስያዊ ቃልስና ንሓያለይ ዓመታት ንድሕሪት ምምላስ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብና በደል ንዝፈጸሙ ሰበ–ስልጣን ህ.ግ.ዲ.ፍ ካብ ታሓታትነት ነጻ ጌርካ፡ ገና`ውን ኣብ ስልጣን ኮይኖም ጨካን ተግባራቶም ንኽቕጽሉ ምፍቃድ ማለት`ዩ፡፡
ስለ`ዚ እምበኣር ሎሚ፡ እቲ ዘላቒ ለውጢ ዝደሊ ዘበለ ኤርትራዊ ኩሉ፡ ክዕወትን ሓቀኛ ለውጢ ከምጽእን እንተድኣ ኮይኑ፡ መሰረታዊ ለውጢ ዝደልን ዘይደልን፡ መቃልስቱን ዘይመቃልስቱን፡ መን ምዃኑ ኣለልዩ፡ ብምስትውዓል ክንቃለስ ኣለዎ፡፡ ንዝሰምዖ ዘበለ ኹሉ ድማ፡ ብስሚዒት ከይተገዝአ ብጥንቃቐ ክንመዝን ድኣም`በር፡ ካብ ድሌት ጥራሕ ዝተበገሰ እምነት ክገዝኦ የብሉን፡፡ እንዳበልኩ ኣብ`ዚ ጽሑፈይ እድምድም፡፡
ዓወት ንዉጹዕ ህዝቢ ኤርትራ
ዕንወት ንገበነኛ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ
ዝኽርን ክብርን ንጀጋኑ ስዉኣትና
ወልድኣብ ፍስሓጽየን, ኦስሎ ኖርወይ
ዕለት፡ 03.03.2009


text:
ፕረዚደንት ኢሳያስ ከም ኩሎም ናይ ኣፍሪቃ ምልካውያን ስርዓታት እምነቱ ናብ ጸቢብ ትሕተ – ሃገራዊን ስድራቤታዊን ምትእኽኻብ የቕነዖ ምህላዉ ተሓቢሩ።
ብመሰረት እቶም ምንጭታት፤ እንተላይ እቶም ንነዊሕ እዋን ብዘይ ስራሕ ደስኪሎም ዝነበሩ ዝርከብዎም ብርክት ዝበሉ ናይ ፕረዚደንት ኢሳያስ ናይ ቀረባ ቤተሰብ ኣብ ምጽንጻን ከምኡውን ናይ ስለያን ጸጥታን ስረሓት ተዋፊሮም ምህላዎም ሓቢሮም።
ብዘይካ እዚ ፕረዚደንት ኢሳያስ ንወዱ ኣቶ ኣብረሃም ኢሳያስ፤ ኣብቲ ብስም ስድራቤት ዝእከብ ዘሎ ዝበሃል ሚልዮናት ፋይናንሳዊ ምንቅስቓስ ብንጥፈት ከምዝዋሳእ ይገብሮ ምህላዉ፤ ምስ ኣቶ ሓጎስ ገብርህይወት ብቐረባ ይሰርሕ ምህላዉን ተሓቢሩ። ኣቶ ኣብረሃም ኣብቲ ምስ ኢማራት ዓረብ ዝግበር ስምምዓትን ርክባትን፤ ብፍላይ ድማ ኣብቲ ካብ ኢማራት ዓረብ ዝወሃብ ዘሎ ገንዘብ ልዑል ተሳትፎ ከምዘለዎ ይሕበር።
ኩሎም መለኽቲ ኣብ መወዳእታ መድረኽ ናይ ዕምሮምን ዕምሪ ስልጣኖምን ንኹሉ ሰብን ትካላት መንግስቲን ኣብ ምጥርጣር ስለዘእትዉ፤ ናብ ጸቢብነትን ትሕተ ሃገራዊነትን ከምዘምርሑ ታሪኽ የረጋግጽ። ኣብ ኤርትራ ዝረአ ዘሎ ኣመት ድማ ናይዚ ኣዚዩ ጸቢብ ምትእምማን ዘጥፈአ ትሕተ ሃገራዊ ተርኢዮ ምስክር ኢዩ።
ጎኒ ጎኒ እዚ ተርእዮ፤ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣብ ዕለታዊ ስረሓት ተገሊሉ ኣብ ዓዲሃሎ ከምዝውዕል፤ ብዘይካ እቲ መብዛሕትኡ ዘይሳለጥ ናይ ኣባይቲን መሬትን ጥርዓናት ዝሓዘ ወረቓቕቲ ሒዙ ዝመላለስ ኣቶ ኤደን ፋሲል፤ ካልእ ብዙሕ ዝረኽቦ ሰብ ዘይምህላዉ እቶም ምንጭታት ይሕብሩ። ብመንገዲ ክልተ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ናይ ኣባይትን መሬትን ጉዳያት ከምዝከታተል ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት፤ ንባዕሉ እቲ ፕረዚደንት እውን እንተኾነ ነታ ሃገር ዝቐበጻ ሙኻኑ ዝእምት ብዙሕ ባህርያት የርኢ ምህላዉ ገሊጾም።
እቶም ምንጭታት ‘ድሕሪ ዝገበርናዮ ደቂቕ መጽናዕቲ ፕረዚደንት ኢሳያስ፤ ድሕሪ ካብ ስልጣን ምእላዩ እትበታተን ኤርትራ ንምርግጋጽ፤ ብመደብ ንምብትታን ሃገር ማለት (Disintegration by design) ይዓዩ ምህላዉ ከነረጋግጽ ክኢልና ኣሎና ክብሉ ሓቢሮም።


text:
ኣብ ኣስመራን መቐለን ብርክት ዝበላ ወይዘራዝርቲ ከምዘፍረዩ ዝገልጹ ልኡል ተኽለ(ዓይኒ) ካብ ኣስመራ፡ ስርጸብርሃን ታደሰ ካብ መቐለ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ንወይዘሪት ዓለም (Ms. World) ንምስታፍ ብደረጃ ክልቲአን ሃገራት ምድላው ይግበር ከምዘሎ ሓቢሮም።
ብ Fine Art ከምዝተመረቐ ዝገልጽ ዓይኒ፡ ክሳብ ሎሚ ንወ/ት ኣስመራ፡ ወ/ት ኤርትራ ከምኡ`ውን ንወ/ት ኣፍሪቃ ውሽጣውን ግዳማውን ጽባቐ ዘለወን ከምዘወዳደረ ይገልጽ። ኣብ`ዚ ዝሓለፈ ሰሙን ካብ ኤውሮጳ ብዝመጸት ክለብ ሽኮሪና ኣብ ዝተዳለወ ውድድር ስነ-ጽባቐ፡ Ms Denmark ኾይና ዝጸንሐት ኤርትራዊት ኣብ ኣስመራ`ውን ከምዝሰዓረት ገሊጹ።
ብኪነ-ጥበብ ከምዝተመረቐ ዝገልጽ ሰርጸ ታደሰ ብወገኑ፡ ኣብ ትግራይ ወ/ት ናይ ውልቂ-ኮለጃትን ወ/ት ካምፓኒታትን ዝብሉ ወድድራት ከምዘተኣናገደ ድሕሪ ምግላጽ፡ ወ/ት መቐለን ወ/ት ትግራይን ንምምራጽ`ውን ሓደስቲ ስልጠናታት ኣብ ምሃብ ከምዝርከብ ሓቢሩ`ሎ።
ክልቲኦም ኣጋይሽ፡ ኣብ ልዕሊ ውድድር ስነ-ጽባቐ ዝነበረ ናይ ባህሊ ጸቕጢ ከምዝተቐንጠጠን፡ ሎሚ ወለዲ ከይተረፈ ዘተባብዕዎ ሞያ እናኾነ ይኸይድ ከምዘሎን ይሰማምዑ።
ቀዳማይ ክፋል`ቲ ዕላል ንምስማዕ ኣብ`ቲ ምልክት ድምጺ ጠውቑ
ካልኣይ ክፋል`ዚ መደብ፡ ረቡዕ 4ተ ነሓሰ 2010 ክመሓላለፍ`ዩ።