text:
ቅዋማትን ዘፍቅድዎ ሕግታትን ንዜጋታት ዝህብዎም መሰላት ካብ ሃገር ናብ ሃገር ክፈላለዩ ይኽእሉ’ዮም። ኣብ ገለ ሃገራት ንዜጋታት ዝወሃብ ሓርነት ምስ ባህላዊ ለውጢ እናተኣሳሰረ ካብ ካልኦት ብዝሕ ዝበለ ክኸውን ይኽእል። ኣብ ካልኦት ሃገራት ምስቲ ዝበዝሐ ክፋል ሕብረተሰብ ዝቕበሎ ኣካይዳ ዝሰማማዕ ቅዋም ብምትካል፡ ዝወሓዱ ኽፋል ሕብረተሰብ ክልውጥዎ ዝጽዕሩሉ፡እንተዀነ ግና ኣብ መሰረታውያን ሰብኣውያን መሰላቶም ብዝሃሲ መገዲ ዘይትንክፎም ክኸውን ይኽእል። ካልኦት ሃገራት ንቕዋመን ምስ ውሁብ ኣነባብራን ባህልን ሕብረተሰበን ኣዛሚደን፡ እቲ ሕብረተሰብ ኣብቲ ዘለዎ ደረጃ ከደስክልዎ ዝኽእሉ ልምድታትን ባህልን ኣብ ፖለቲካዊ ህይወት’ታ ሃገር ዕንቅፋት ከምዘየምጽኡ ዝገብር ቅዋም ይተኽላ። ንቕዋማት ብንጹር ዝመዝኖም ሓደ ነገር ግና ብፍቓድ ህዝቢ ተሓንጺጾም ንህዝቢ ብዘውሕስዎ ሙሉእ ናይ ሓሳብን ስራሕን መሰል’ዩ። ንመሰረታዊ ፍቓድ ህዝቢ ሸለል ብምባል ንሓሳብን ቁጠባን ሕብረተሰባት ዝውስን ቅዋም፡ ከም ተምሳል እምበር ከም ሓቀኛ ጸግዒ ሓፋሽ ክቝጸር ኣይከኣልን። ንጹር ኣንፈት ብዘትሕዝ መስመር ከይተጓዓዝካ ዝብጻሕ ስለዘየልቦ፡ ብዘይ ቅዋም ዝምራሕ ህዝቢ ክወድቕ እንተዘይኰይኑ ክግስግስ ኣይክእልን። ኣብ ኤርትራ ኣብ 1997 ዝጸደቐ ቕዋም ምስ ባህልን ኣነባብራን ህዝቢ ኤርትራ፡ ምስ ልምዳዊ ሕግታት፡ ተኸተልቲ እምነታት ዝስዕብዎ ኣነባብራ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ኣብ ብዙሕ ኩርንዓት ዓለም ሰሪሖም ካብ ዘዐወቱ ቅዋማት ተመኵሮ ብምውሳድ ዝተሓንጸጸ’ዩ። እቲ ቕዋም ኣብ ግብሪ ክውዕል ከይከኣለ ኲናት ምስኣርከበ፡ ንልዕሊ ኽልተ ዓመት ህዝቢ ኣድህቦኡ ካብቲ ኣርእስቲ ተኣልዩ። እቲ ኣጋጣሚ ነቲ ሕጂ ስልጣን ብሒቱ ዘሎ ጉጅለ መላኽነቱ ዘረጋግጸሉ ዕድል ስለዝዀነሉ፡ ንስክፍታታት ደጋዊ ተጻብኦ ከም መሸቀጢ ተጠቒሙ ነቲ ዝስርሓሉ ዝነበረን ነቲ ኣብ ቅዋም ሰፊሩ ክሰርሕ ትጽቢት ዝግበረሉ ዝነበረን ኩሉ ኣገባብ ብምጥሓስ ብዊንታታን መኽሰባትን ንእሽቶ ጉጅለ ዝምራሕ ኩነታት ተፈጢሩ። ኣብዚ እዋን እታ ኤርትራ እትጽውዓላ ሳጓ ብምዃን ኣብ ኣእዛን ኤርትራውያን ስማ ኻብ ዝደጋገም ዓመታት ኣቝጺራ ዘላ ሰሜን ኮርያ ኸይተረፈት ንጹር ዝዀነ ተግባራዊ ቅዋም እትውንን ሃገር’ያ። ብውሳኔ ሓደ ገዛኢ ስድራቤት ዝተሓንጸጸ ስለዝዀነ፡ እቲ ቕዋም ዜጋታት ሰሜን ኮርያ
መንግስቶም ካብኦም ዝጽበዮ ፍጹም ተገዛእነት እንታይ ምዃኑ ንኽፈልጡን፡ ካብ ቁጥዓኡ ዘድሕኖም መገዲ ንኽኽተሉን እንተዘይኰይኑ ኣብ ዕቤቶም ዘምጽኦ ዝዀነ ይኹን ጠቕሚ የብሉን። ኤርትራውያን ግን ነብሶም ካብ በደል ዘድሕኑሉ መንግስቶም ብምንታይ ክቐጽዖምን ከምዝገድፎምን ዝፈልጡሉ መገዲ ስለዘይብሎም በዚ መዐቀኒ’ዚ ከይተረፈ ካብ ስሜን ኮርያውያን ሓደ ነጥቢ ድሒሮም ኣለዉ። 20 ኽፍለዘመን ዘመናዊ ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባታት በብወገኖም እናተቐልቀሉ፡ ልዕሊ ዝዀነ ይኹን ግዜ ኣብ ታሪኽ ብስነሓሳብ ዝተበገሱ ፍልልያት ኣባራዕቲ ኣህጉራዊ ኲናታት ዝዀኑሉ እዋን’ዩ ኔሩ። ካብ ቀዳማይ ኲናት ዓለም ክሳብ’ዚ ዘለናዮ እዋን ኣብ ዝሓለፈ ሚእቲ ዓመታት ብዝተሓልፈ ኣህጉራዊ ዓወታትን ውድቀታትን እቶም ዝሓሹ ዝብሃሉ ዓይነት መንግስታት ኣየኖት ዓይነት ምዃኖም ተነጺሩ’ዩ። እቶም ንህዝቢ ብሰላም ዘንብሩ፡ ናይ ነዊሕ ጉዕዞ ዕንቅፋታት ተጻዊሮም ናብ ውሑስ
ኣንፈት ማሕበራውን ቁጠባውን ገስጋስ ዘምርሑ ብደሞክራስያዊ ቕዋም ዝምርሑ፡ ግብራዊ ፖለቲካዊ ተሳታፍነት ኩሉ ኽፋላት ሕብረተሰብ ዘረጋግጹ ሜላታት ምዃኖም ተራእዩ። መሰረታዊ ፍልስፍናን ፖለቲካዊ ቁጠባን ከመይ ይትንተን ብዘየገድስ፡ እተን ብናህሪ ተበጊሰን ዝተደነሳ ሃገራት ብዝተስገደደ ኣተሓሳስባን መሪሕነትን ዝካየዳ፡ እተን ዝዕወታ ሃገራት ከኣ ብተሳትፎን ስራሕን ህዝበን እናዓበያ፡ ባይቶ ሓፋሽ ዘቘሞ ወካሊ መንግስቲ ዝመርሐን’የን። ኣብተን ብስራሕን ብምሉእ ተሳትፎ ሕብረተሰባተንን ነንመድረኹ እናገጠማ ዝተዓወታን ኣብ ዕቤት ዝርከባን ሃገራት፡ ኣብ ትሕቲ ዝዀነ ይኹን ኩነታት ንመሰል ህዝበን እናኽበራ ነቲ ኽብርታት ከዕብይኦ እናተጋደላ ንስራሕን ንፍቓድ ሓፋሽን ከይዓንቀፋ ዝተጓዕዛ’የን። ጥንታዊ ፍጹም ንግስነት ዝኽተላ ሃገራት ከይተረፋ መሰረታዊ ናጽነታት ዜጋታት ዘረጋግጹ ሃገራት ኣብ ትሕቲ ልዕልና ቅዋም ህዝቢ ዝሓንጸጾ ቕዋም ዘፍቅዶ ምዕባለ ምስ እምነትን ባህልን ዝተኣሳሰሩ ልምድታት ኣለዉወን። እዘን ብንግስነት ዝምርሓ እታ ዝደኸየት ብጥንታዊ ፍጹም ንግስነት እትምራሕ ኣፍሪቃዊት ሃገር ርስዋዚላንድ ኸይተረፈት ንዜጋታት እትህቦም ናጽነታት ኣዝዩ ሰፊሕ’ዩ። ዘይዓመቘ ትንተናታት ማሕበረ-ቑጠባዊ ጕዕዞ ሃገራት ቅድሚ ሕጂ ዝምቡዕ ርድኢታት ይፈጥር ኔሩ’ዩ። መብዛሕትኡ እቲ ግጉይ ትንተናታት ኣብ ክንዲ ንውሽጣዊ ብርታዐ እቶም ሕብረተሰባት፡ ንፖለቲካዊ ሕሉፈን በይኑ ሓሪኻ ከም ኣብነት ብምውሳዱ ዝስዕብ’ዩ ኔሩ። ኣናብር ኤስያ ኣብዚ እዋን ክርኣያ ኸለዋ መሰረት ዕቤተን ኢንዱስትርያዊ ጻዕሪ ህዝበን ዝለዓለ ደፋኢ ኸምዝነበረ ይንጽር ኣሎ። ኣብተን ሓሙሽተ ዝፈጠነ ዕቤት ከምዘለወን ዝሕሰባ ዘለዋ ሃገራት፡ ህንድን ብራዚልን ብባህርያዊ ጉዕዞ ሰፊሕ ሕብረተሰባተን ዝኸስቡሉ ዘገምታዊ ለውጢ እናምጽኣ ኣብዚ እዋን ኣብቲ ፍጥነት ምዕባለ ዝረጋገጸሉ መድረኽ ደይበን ኣለዋ። ምስአን እትስራዕ ሩስያ፡ ኣብ ቀረባ ዘመን ርእሰ ሓያላን እትቝጸር ዝነበረት ሃገር’ያ። እቲ ሒዛቶ ዝነበረት መገዲ ካብ መፈለምታ ብስም ሓልዮት ሓፋሽን ልዑል ራኢን ተበጊሱ ዝተስገደደ ስለዝነበረ፡ ኣብ ሓደ ደረጃ በጺሑ ካብኡ ክቕጽል ዘይክእል ምዃኑ ምስተራእየ ናብ ካልእ ኣዐዋቲ ሜላ ኽትሰግር ተገዲዳ። ስለዚ ድማ’ያ ሩስያ ንሕብረት ሶቭየት ኣፍሪሳ፡ ህዝባ ብዝመስሎ ዝሳተፈሉ ቁጠባዊ ሜላ ተኸቲላ ብፍጥነት እናተጓዕዘት ኣብዚ ዝሓለፈ ትሕቲ 30 ዓመታት ብዘርኣየቶ ጻዕሪ እንደገና ናብ በሪኽ ደረጃ ትድይብ ዘላ። ከም ማእከል ሶቭየት ሕብረት ናብ ድስካለ እትጕዓዝ ዝነበት ሩስያ፡ ብዘይቲ ዘካየደቶ መሰረታዊ መኣረምታ ኣብዚ እዋን ኣብዚ ደረጃ’ዚ ክትህሉ ኣይምኸኣለትን። ቻይና፡ እቲ ኣብ እዋን መሪሕነት ማዎ ትዘ ቱንግ ዝነበረ ጨባጢ ኣካይዳ እናፋዀሰት
ዘመዝገበቶ ገስጋስ ብምስትውዓል ኣብ ምውዳእ ዝሑል ኲናት ነቲ ንምዕባለ ዘድሊ መሰረታዊ ናጽነታት ብምውሳኽ ብፍጥነት ካብተን ዝዓበየ ቑጠባ ዝውንና ስለስተ ቀዳሞት ሃገራት ክትከውን በቒዓ። ካብ ምምስራታ ብኢንዱስትሪ፡ ዕደናን ሕርሻን እትልለ ዝነበረት ደቡብ ኣፍሪቃ ክሳዕ’ቲ ኣብ ምውዳእ ዝሑል ኲናት ፖለቲካ ዓሌታዊ ፍልያ ዘቋረጸትሉ ግዜ፡ ዕቤታ ብትሑት መጠን ይቕጽል ኔሩ። ንኹሉ ህዝቢ’ታ ሃገር ዘሳትፍ ስርዓት ኣብ ዝተኸለትሉ ደቡብ ኣፍሪቃ ብሓይሊ ቑጠባኣ ተለልያ። እቲ ክሳብ 1990 ዝነበረ ቑጠባኣ ዘሳትፎ ኽፋል ሕብረተሰብን መጠን ሓቀኛ ብዝሒ ህዝባን ብዘይምስናዩ፡ ኣፓርተይድ ንምክያዱ ኣዝዩ ኽቡርን ኣኽሳርን ስርዓት ምዃኑ ብዝግባእ ዘስተውዓለት ሃገር’ያ። ኣብ 1990ታት ሓጺር ማሕበራዊ ዳግመ ስርርዕ ድሕሪ ዝረጋገጸሉ ሓርጐጽጐጽ ብፍጥነት እናዓበየት ኣብዚ እዋን ካብተን ሓሙሽተ ዝቐልጠፈ ምዕባለ ዘርእያ ዘለዋ ሃገራት ኰይና ኣላ። ኣብ ኩለን ኣብዚ እዋን ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ዘለዋ ሃገራት ሓደ መሰረታዊ ኣካይዳ መሰረታዊ ዀይኑ ይደጋገም። ሃገራት ንነዊሕ እዋን ዝሰርጽ ተጨባጢ ምዕባለ ከረጋግጻ ዝኽእላ፡ ብተበግሶን ተሳትፎን ኩሉ ኽፋላት ሕብረተሰብ ዝካየድ ቁጠባ ምስዘረጋግጻ ዝመጽእ’ዩ። እዚ ዝረገጋጸሉ እንኮ ዝሰርሕ ኣገባብ ኣብ ኩለን’ተን ዕዉታት ሃገራት ዝሰርሕ ደሞክራስያዊ ኣገባብ ዝኽተል ምሉእ ተሳትፎ ሕብረተሰት ዘረጋግጽ ቅዋማት’ዩ። ኣብተን ንዓቕምን ሓሳብን ሕበረተሰበን ተቘጻጺረን ገስጋስ ከምጽኣ ከምዝኽእላ ኣሚነን ዝተበገሳ ሃገራት ዘጋጠመ ተመኵሮ፡ መሰል ዜጋታት ብስነሓሳብ ይኹን ብውቅለመላኽነት ወይውን ብኽልቲኡ ኣብ ዝነዓቐሉ፡ ዕቤት ምምዝጋብ፡ ብዘይካ ነገራዊ ጸጋታትን ግዜን ክሳብ ሚልዮናት ዜጋታታት ዝበጽሕ ብርቱዕ ዋጋ ዝሓትትን ቀጻልነት ዘይብሉን ምዃኑ’ዩ። ኣብ ስነሓሳባዊ ትንተና ጥራይ ተመርኲሶም ብኣስገዳድ ክሳብ ንዓሰርተታት ዓመታት ዝተሰርሓሎም ሜላታት ምሕደራ ሃገራት ኣብዚእዋን’ዚ ኩላቶም ወዲቖም’ዮም። ንውሁብ ደረጃ ቁጠባዊ ምዕባለ ሕብረተሰባት ብዝግባእ ከይተንተኑ፡ ብጅምላ ዝዕደል ትንተና ብምእማን ዝተሰረቱ ፖለቲካውያን ስርዓታት ኣብዚ እዋን ኩሎም ኣብ መጻሕፍቲ ታሪኽ ጥራይ ሰፊሮም ይርከቡ። ምስ ኣካይዳ እቲ ክሰርሑሉ ዝድለ ሕብረተሰብ ከይተቓነዩ፡ ኣብ ሓደ ለይቲ ተተኺሎም ንነዊሕ ክነብሩ ዝደልዩ ከም
ዴሳዊ ኣተሓሳባ ሕብረት ሶቭየት ነበር ቀንዲ ዝኣብነቶም ሜላታት ኣብ ምፍላሞም ክዕወቱ ሃገራት ኣብ ትሕቲ ልዕልና ቅዋም ህዝቢ ዝሓንጸጾ ቕዋም ዘፍቅዶ ምዕባለ ኸምዘይክእሉ እናተራእየ፡ ኣበገስቶም ከይርትዑ እናተባህለን፡ ሰዓብቶም ለውጢ ስለዝበርትዖምን ንዘየድሊ ንውሓት ግዜ ብዓቢ ዋጋ ተኻይዶም። ኣብ ካልኦት ሃገራት፡ በጺሐንኦ ዝጸንሓ ኩለንትናዊ ደረጃ ምዕባለ ኪንዮ ኢንዱስትርያዊ ምዕባለ ሓሊፈን ዝያዳ ብማሕበራዊ ዕቤት ክግደሳ ዘኽእል ስለዝነረ፡ ውልቃዊ ተበግሶን ዕቤት ኢንዱስትሪን ከይተዓግተ ዕዉት ዝዀነ ማሕበራዊ ኣካይዳ መስሪተን። ሕብረተሰብ ሓባራዊ መኽሰባቱ ዘረጋግጸሉ ቀዳማይ ሜላ፡ ዝዀነ ይኹን ኣቐዲሙ ዝተሓንጸጸ ስነሓሳብ ዘይኰነ፡ ስምምዕ ዜጋታት ብምርግጋጽ’ዩ ዝብጻሕ። ኣብ ባይታ ዘለዉ ኩሎም ክዉንነታት ብንጹር ብምርዳእ ናብ መገዲ ዕቤት ዝእንፈቱሉ መገዲ ምድላይ’ዩ ክሳዕ ሕጂ ኣብ ዛንታታት ዕዉታት ሃገራት ተደጋጊሙ ዝርአ። ኩሎም ንዝነበረ ኣካይዳ ሕብረተሰብ ምሉእ ብምሉእ ክልውጡ ዝፈተኑ ሜላታት ንንጽል ስነሓሳብ ልዕሊ ሓፋሽ ህዝቢ ስለዘኽበርዎ ውጽኢቱ ናብ ዕንወት ዘምርሕ ኰይኑ። ዝዀነ ይኹን ውልቀመላኺ ግዝኣት መሰላት ዜጋታት ብምግሃስ፡ ብዝተፈቕደሎም እምበር ብዝደለይዎ ኽነብሩ ዘይክእሉ ብምግባር፡ ንናጽነት ውልቀሰባት ፈጺሙ ይድርቶ። ናጽነት ውልቀሰባት ምድራት
ማለት ናጽነት ሕብረተሰብ ምድራት ስለዝዀነ፡ ናጽነት ዘይብሉ ህዝቢ ዝዀነት ትኹን ሃገር ከከም መጠን ኣሳርነት ስርዓታት ዘለዎ ባርነት ይጋደድ። ኣብ ዝዀነት ትኹን ሃገር ዝቕመጡ ዜጋታት ብሃይማኖት ይኹን ብስነሓሳብ ዝተስገደደ ንኹሉ ዜጋ ሓደ ዓይነት ኣተሓሳባን ኣነባብራን ዝእዝዝ ስርዓት ቀንዲ ምንጪ ዝዓበዩ ታሪኻውያንን ዘመናውያንን ዓመጻት’ዩ። ሕብረተሰባት ከም ሃገር ሰሚሮም ንቕድሚት ክጐዓዙሉ ዝኽእሉሉ ኣገባብ ብሓባር ኣብ ዝሓንጸጽዎ ቅዋም ተጸጊዖም ብሓባር እናተደጋገፉ በቲ ዝፈጥርዎ ፍጥነት ክጕዓዙ ክኽእሉ ኸለዉ’ዩ። ኣብ ብዙሓት ናይ ዕስራ ኽፍለዘመን ኣብነታት ኩሉ ሕብረተሰብ ዝካየደሉ ኣቐዲሙ ተመስሪሑ ዝተዓሸገ ከም መድሃኒት ዝዕደል ኣተሓሳስባ ንዝተወሰነ እዋናት ኣዐዋቲ መሲሉ’ዩ። ከምቲ ኣብ ስራሕ ንሰባት ዘጋጥሞም፡ ኣብ ዘይጥዕሞ ዀይኑ ብርቱዕ ስራሕ እናሰርሐ ንዝተወሰነ እዋን ገለ ነገር ክዓምም ዝኸኣለ ነቲ ዕዮ ንኹሉ እዋን ክቕጽሎ ኣይክእልን። እኳ ደኣ ኣብ ዘይምችእ መርገጺ ዀይኑ ኽሰርሕ ዝተገደደ ሰብ ይኹን ሕብረተሰብ ዝወርዶ ማህሰይቲ ንመጻኢውን ምስራሕ ክኽልክሎ ዘለዎ ተኽእሎ ኣዝዩ ዓቢ’ዩ። ስለዚ ድማ’ዩ ግዝያዊ ዓወት ብዝተማህዘ ስነሓሳብ ዝካየዱ ሕብረተሰባት ናብ ድስካለ ኣምሪሑ፡ እተን ዝሓየላ ዝብሃላ ስነሓሳብ እናስገደዳ ዝጕዓዛ ዝነበራ ሃገራት ናብቲ ዝጨፍለቕኦ
መገድታት ናጽነት ክምለሳ ዝተገደዳ። ኣብዚ እዋን’ዚ ስነሓሳብ ይኹን መሪሕነት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዝተስገደደ ምስዝኸውን ዝርከብ ተምሳል ዓወት ካብ ሒደት ዓመታት ከምዘይሓልፍን ዝሰርሕ ንምምሳሉ ዝጠፍእ ጸጋታት ካብ መኽሰባቱ ከምዝበዝሕን ተራእዩ’ዩ። ኣብ መወዳእታ ሰማንያታት ብመለኽቲ ዝመሓደራ ዝነበራ ሓያሎ ቁጠባዊ ዓቕመን ዝሕይል ዝነበረ ሃገራት፡ ኣመራርሓአን ናብ ምሉእ ኣመራርሓ ባይቶ ሓፋሽ ምስተመልሰ ብፍጥነት’የን ነቲ ዝድነቓሉ ዝነበራ ዕቤተን ኣብ ኣዝዩ ዝሓጸረ እዋን ብዕጽፍታት እናበለጽኦ ተወንጪፈን። እተን ብውልቀመራሕቲ ንነዊሕ እዋን እናተመርሓ ክዓብያ ተስፋ ዘርእያ ዝነበራ ናይ ሰማንያታት ኣናብር ኤስያ ንኣብነት፡ መራሕተን ነቲ ዕቤት ከም መርኣያ ውልቃዊ ምልኮም ከምስልዎ እናፈተኑ፡ ካልኦት ውልቀምልኪ ዝደልዩ ከም ጽቡቕ ኣብነት እንተጠቐስዎም፡ እቲ ርኡይ መኽንያታት ግን ኣንጻሩ’ዩ። ብመሰረቱ ነተን ሃገራት ዕቤት ዝሃበን ስራሕ ህዝበን ክኸውን ከሎ፡ ብዘይ ጨባጢ ኣካይዳ እቶም መለኽቲ ክጕዓዝኦ ዝኽእላ ዝነበራ ኣዝዩ ይበልጽ። እቶም መለኽቲ ኣብ ዝተኣልዩሉ ድማ፡ ኣብ ጐደና ኢንዱስትርያዊ ምዕባለ ካብ ዝብገስ ቁጠባ ናብ ምሉእ ናይ 21 ክፍለዘመን ተክኖሎጅያዊን ፋይናንሳዊን ቁጠባ ኽዓብያ ትሕቲ ዕስራ ዓመታት ጥራይ ወሲዱለን። ብኣብነት እዘን ኣብ ኤስያ ኣናብር እናተባህላ ዝጥቀሳ ሃገራት ብሩህ ክኸውን ዝኽእል ነገር እንተሃልዩ ቅዋምን ጻዕራም ህዝብን ንሃገራት ዘማዕብልወን ቀንዲ ረቛሕቲ ምዃኖም’ዩ። ምዕባለአን መርኣያ ብርታዐ ጨኰንቲ ህዝቢ ዘይኰነ፡ መርኣያ መንፍዓት ናይቶም ጭኰና ስዒሮም ናብ ምዕባለ ዝደፍእወን ሃገራት ኣብ ትሕቲ ልዕልና ቅዋም ህዝቢ ዝሓንጸጾ ቕዋም ዘፍቅዶ ምዕባለ ዜጋታተንን ነቶም መለኽቲ ናብ ዕንወት ዘብጽሕ ፍጹም ስልጣናት ከይህልዎም ዝኸልከለ ቅዋማተንን’ዩ። ንጹር ሓባራዊ መረዳድኢ ሜላ ተጠቒምካ ኣበርቲዕካ ብምስራሕ እንተዘይኰይኑ ካልእ ንውልቀሰብ
ይኹን ንውልቀ-ሃገር ናብ ምዕባለ ኸብጽሖም ዝኽእል ተፈጥሮኣዊ መገዲ የለን። ካብዚ ወጻኢ ቃላት ብምብዛሕን ኣብነታት ብምጥምዛዝን ካልእ መገዲ ከመልክት ዝፍትን እንተተረኽበ፡ ኩሉ ግዜ ሕቡእ ውልቃዊ ዕላማታት ከምዘለዎ ርዱእ ክኸውን ይግብኦ። ከም ኣብ ንኹሎም ህዝብታት ዓለም ቅዋም ንህዝቢ ኤርትራ’ውን ሓለፋ ዘይኰነ መሰረታውን መፋጥርቱን መካይድቲ ገስጋሱ’ዩ። ህዝቢ ኤርትራ ንመሰረታዊ መሰል ምርግጋጽ ብኢንዱስትሪን ቴክኖሎጂን ዝምራሕ ናይ ጽባሕ ምዕባለኡ፡ ብቕዋም ዝምራሕ ንህዝቡ ዝለኣኽ መንግስቲ ሎሚ ካብ ማእከሉ ብምርቋሕ ክበጽሖ’ዩ።


c: text/html

text:
ጉጅለ እስላማዊ መንግስቲ ንታሪኻዊ ስፍራታት ፓልሜራ የጥፈኦ ከምዘሎ፣ ሓላፊ ጥንታዊ ቅርስታት ሶርያ ገሊፆም።
ሚስተር ማሙን ዓብዱልከሪም ሎሚ ዓርቢ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ፣ እቶም ምልሻታት 103 ዓመተ-ዓለም (ቅድሚ ልደተ-ክርስቶስ) ንዝተሰርሑ ሰለስተ ስፍራታት መካነ መቃብር ኣፍሪሶምዎ ኢሎም።
ጉጅለ ፈጠራ ራዕዲ እስላማዊ መንግስቲ፣ ኣብ እዋን ዘበነ-ሮማዊያን ንዝተሃነፁ ኣብያተ-ኣምልኮ ንቤተ-መቅደስ ቤል ሓዊሱ ከምዘዕነው ዝዝከር’ዩ።
ኣብ’ዚ ቅነ’ዚ መግለፂ ዘውፀአ ዩኔስኮ፣ ተግባር’ቲ ፈጠራ ራዕዲ ኣብ ፓልሜራ ‘ኣብ ልዕሊ ስልጣነ ዝተፈፀመ ዘይትፃወሮ ገበን’ ኢሉ ምግላፁ ዝዝከር’ዩ።
ጉጅለ እስላማዊያን ግና እዞም ይዝረበሎም ዘሎ ቅርስታትን ሕድግታትን፣ ኣምልኮ ጣኦት ዘስዕቡ’ዮም ይብል።
ብዩኔስኮ ዝተመዝገበት ፓልሜራ፣ ኣብ እዋን ዘበነ ሮማዊያን - ናብ ህንዲ፣ ቻይናን ፐርሽያን ቀንዲ መተሓላለፊት ከተማ’ያ ነይራ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ምቛም መንግስቲ ኣብ ስደት ! ርእሰ ዓንቐጽ ንተርእዮን ኣተሓሳስባን ምቛም መንግስቲ ኣብ ስደት፡ ብዙሓት ሃገራት ወይ ሰበ ስልጣን መንግስታት ይኹኑ ፖለቲካውያን ሓይልታት ኣብ ስደት መንግስቶም ኣዊጆም ኣብ ንቡር ንምምላስ ዝተጠቕምሉ ኣገባብ መስርሕ ቃልሲ ኰይኑ’ዩ። ኣብ ካልኣይ ውግእ ዓለም ልዕሊ 15 ዝኾና ሃገራት መብዛሕትአን ኤውሮጳውያን ዝተረፋ ከኣ ኣብ ርሑቕ ምስራቕ ኤስያ መንግስታት ኣብ ስደት ኣዊጀን። ኣብ’ዘን ሃገራት መንግስቲ ኣብ ስደት ክእውጁ
Read more
دور طائر الشؤم في منطقة القرن الأفريقي. تعاني دول منطقة القرن الأفريقي: الصومال ، إثيوبيا، جيبوتي، إريتريا ، كينيا، السودان وجنوب السودان من عدم الإستقرار السياسي الذي أبقاها في ذيل دول العالم من حيث تدني النمو الإقتصادي والتطور العلمي والعمراني بسبب الأنظمة الإستبداية التي حكمت و لا زالت تحكم هذا البلدان. عدم الإستقرار السياسي هذا أنتج التخلف و الفقر و
Read more
ሓርብኛ ኣይነብርን እዩ ታሪኹ እዩ ዝነብር ኣያና ኣልሓጅ ኣሕመድ እድሪስ ነስረዲን ኣብ መበል 98 ዓመት ናይ ጸጋ ዕድመ ብዕለት 21-5-2021 ዓሪፉ ሓጺር ታሪኽ ጉዕዞ ሂወት ኣልሓጅ ኣሕመድ እድሪስ ነስረዲን ከመይ ይመስል፡ ብገዲም ተጋዳላይ መሓመድ ብርሃን ብላታ፡ 1. ኣልሓጅ ኣሕመድ እድሪስ ነስረዲን ካብ ወላዲኡ ኢድሪስ ነስረዲን ካብ ውላዲቱ መብራት ደጊያት ኣደም ኣብ ከተማ መንደፈራ ኣውራጃ ሰራየ ኣብዚ ግዜ’ዚ ብዞባ
Read more
ግደ ተስፋ ዝቆረጸ ኮብላሊ ዑፍ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ። ከም ሶማል ኢትዮጽያ ጅቡቲ ኤርትራ ከንያ ሱዳን ደቡብ ሱዳን ዝኣመሰላ ሃገራት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብሰንኪ ብኩራት ፖሊቲካዊ ቅሳነት ኤኮኖምያዊ ዕቤት ስነ-ፍክጠታዊ ምዕባሌ ዕቤት ህንጸትን እናተሳቀያ ኣብ ጭራ መስርዕ ዓለምና ይርከባ። ምኽንያት ናይዚ ድማ ምሰንኪ ፖሊሲታት ናይቶም ክገዝእወን ዝጸንሑን ዘለዉን ምልካውያን ስርዓታት ኢዩ። እቲ ኩሉ መዳያዊ ዘይቅሳነት ናይዘን ሃገራት ኣብ ህዝበን ድኽነትን
Read more
መን እዩ ብልቡ ንሃገር ዘፍቅር ?ሕሰብ ኣስተውዕል ተማራመር ተባራበርኩቡራት ተኻታተልቲ ወይብ ሳይታት ሎሚ ‘’ መን እዩ ብልቡ ንሃገር ዘፍቅር ‘’ ዝብል ኣርእስቲ ከነልዕል ዝደረኸና፤ ኣብዚ ህሞት’ዚ በቢ ዓይነቱ ዘረባን ሓሳብን፣ ብስም ሃገርን ህዝብን ኤርትራ፡ ክማልኦ ዘለዎ ቃልስን ዝምድናታትን ዝስማዓሉ፣ ኣብ ምውሳእ ዝርኣየሉ እዋን ፣ ብኑጹርን ጉቡኡን ብዛዕባ ሃገርን ሃገራዉነትን ፣ ኣብ ፍትሒ ዝተሞርኮሰ ስርዓተ ሕጊ በቒዕናዮ-ዶ ? ካብ ዝብል ስግኣት፡
Read more
ዝኸበርካ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣቐዲመ፡ ብስም መርሕነትን፡መላእ ኣባል ውድብ ሓድነት ኤርትራውያን እንቋዕ ኣብ መበል 30 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ኣብጽሓና፡ እብል፡ ከም ኤርትራውያን፡ ብደረጃ ሃገር ዝኽበሩ ብዙሓት ኣጋጣሚታት ኣለዉና። ሓንቲ ካብኦም እዛ ዕለት 24 ግንቦት’ያ። ኩሎም ኣብ ዓዓመቱ ነኽብሮም በዓላት ነናቶም ምኽንያትን መግለጺን ኣለዎም። 24 ግንቦት ካብ ንዝክረሉን ነኽብረሉን ምኽንያታት ከኣ፡ ህዝቢ ኤርትራ ንዘመናት ተሓሪሙዎ ዝነበረ ሃገራዊ መንነትን ናጽነትን ክዉን ዝገበረት ዕለት
Read more
ዝምድናን ምሕዝነትን ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ርእሰ ዓንቐጽ ውሓኤ ድሕሪ ምፍራስ መንደቕ በርሊን 1989 ዝሑል ኵናት ተወዲኡ፡መዋእል ነጻነትን ሰላም ዲሞክራስን ኣህጉራዊ ሕብረተ ሰብ ክሰፍሕ ተስፋ ዝተነበረሉ ዓመት’ዩ ዝነበረ። ብልክዕ ንልዕሊ 50 ዓመታት ብዘይንጡፍ ተሳትፎን ድሌትን ህዝቢ ዝተሃነጸ ስርዓታት ክፈርስ ተራእዩ። ብፍላይ ኣብ ምብራቕ ኤውሮጳ ዝርከባ ሃገራት ነጻ መንግስታት ኣዊጀን። ኣብ’ዚ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ዝተኻየደ መስርሕ ዝፈጠሮ ፍልልያት ንኵናት ብርሰትን፡ ስደት ድኽነትን ኣስዒቡ’ዩ። እዚ
Read more
ሳዕቤናት ኲናት ትግራይን ምትእትታው ካልኦት ሓይልታትን ኣብ መንጎ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጽያን መንግስቲ ክልል ትግራይን ዝተወለዐ ካብ ክልቲኦም ሸነኻት ሂወት ኣሸሓት ኢትዮጽያውያን ዜጋታት ዘህለቀ ጨካን ናይ ኰራርምቲ ኲናት ዳርጋ ሽድሽተ ወርሑ ኣሕሊፉ ኣሎ። ኣብቲ ኲናት ዘስካሕክሕ ጸረ-ሰብኣውነት ዝኾኑ ካብ ሕጊ ወጻኢ ቅትለታት ምቁራጽ ክፍሊ ኣካላት ህጻናት ጾታዊ ዓመጽ ጎራዙት ደቀንስትዮ መንእሰይስትን ኣደታትን ትግራይ ኣብ ኩሉ ኩርነዓት ዓለም ንሕልና ወዲ ሰብ ዝሰበሩ
Read more
تدعيات حرب تجراي وتدخلات القوى الخارجية . مضى نصف عام على بدء الحرب في إقليم تقراي بين قوات حكومة اقليم تجراي وجيش الحكومة الفدرالية الاثيوبية. هذه الحرب التي راح ضحيتها الالاف من الإثيوبين من كلا الطرفين، و أرتكب فيها أبشع الجرائم ضد الانسانية كالإعدامات خارج القانون و تقطيع أجساد الأطفال وإغتصاب الفتيات والأمهات التي هزت الضمير الانساني الحي في العالم.
Read more
ዒድ ሙባረክ ብኣጋጣሚ ዒድ አልፍጥር አልሙባረክ፡ ንኩሉም አመንቲ ምስልምናን፡ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራን ዒድ ሰዒድ ይግበረልና ንብል፥ ናይ ሎሚ ዓመት ዒድ ኣብ ሃገርና ሰላም፣ ርግኣትን ኣፎይታን ከስዕብ ድማ ትምኒትና ንገለጽ። ኩሉ ዒድ ወልጀሚዕ ብኼር!! ተስፋሚካኤል ዮሃንስ ኣቦ – መንበር ውድብ ሓድነት ኤርትራውያን
Read more
ሽፍታ ፡ ሽፍታ ክብሃል እንከሎ ብሕጊ ዘይግዛእ ፡ ከምድላዩ ዝቀትልን ዝምሕርን ፣ ዘይናቱ ዝዘምትን ዝዕኑን ፣ መሰልን ክብሪን ወዲ ሰብ ክሕሉ ዘይትጽበዮ ኣረመን ፍጡር እዩ ። ገለ ደረስቲ ንሽፍትነት ኣብ ክልተ ይመቅሎዎ እዮም ።እዚ ማለት ናይ ውሽጥን ናይ ወጻእን ( Domestic and Foreign Bandits ) ከኣ ይብሃሉ ። እቲ ናይ ውሽጢ ዓዲ ሽፍታ ፡ ኣብታ ሃገር ክነብር ብሃላይ
Read more
ጻዉዒት ንሙሁራት ዜጋታትና አብ ዲያስፖራ ርእሰ ነገር ፣ ህልቂት ኤርትራዊ መንእሰይ አብ ዘይምልከቶ ኲናትአብ ዓለምና ሐንቲ ሃገር ከም ሃገር ንክትህሉ ብቐዳምነት፣ ሰሪዓ እትሰርሐሉ ብቁጠባአ ዕብየት አርእያ ናይ ዜጋታታን ሃገርን ሰላምን ምስፋን እዩ።ነዚ ንምትግባር ከአ ብቐዳምነት ዓቕሚ ሰብካ ብትምህርትን ፍልጠትን አብ ዝለዓለ ደረጃ ንክበጽሕ ምጽዓር እዩ። እዚ ዝተጠቕሰ፣ አብ ሃገርና ዓቕሚ መናእሰይና አብ ከመይ ኩነታት ይርከብ አሎ ንዝብል ልዕሊ ጳጳስ ኮተሊክ
Read more
መልእኽቲ ኣቦ/መ ውድብ ሓድነት ኤርትራውያን ብምኽንያት በዓል ፋሲካ ትንሳኤ ክርስቶስ 2021፡ ሃገራዊ ሰላምታይ ብምቅዳም ኣብ ቀረባን ርሑቕን፡ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ንእትርከቡ ኣመንቲ ክርስትና ኤርትራውያን ብስም ኩሎም ኣባላት ውድብ ሓድነት ኤርትራውያን እንቛዕ ጾመ ልጓም ፈትሓልኩም፡ ንበዓል ፋሲካ ትንሳኤ ክርስቶስ ከኣ ኣብጽሓኩም፡ ኣብጽሓና እብል። ኣብ’ዚ ሎሚ ዓመት በዓል ፋሲካ ነኽብረሉ ዘለና እዋን ምስ’ቲ ኣብ ሃገርናን ከባቢናን ዘሎ ኩነታት ተደማሚሩ፡ ምስ’ቲ ኣብ
Read more


text:
ሃይማኖታትን ሃይማኖት ዘይብሎምን ኣብ ኖርወይ
ዋላ ኳ ኖርወይ ህዝባዊ ቤተ ክርስትያን ይሃልዋ ደኣ እምበር ምሉእ ናጽነት ሃይማኖት እዩ ዘሎ። እዚ ማለት ዝኾነ ሰብ ብሃይማኖቱ ክህደን ከይፈርሐ ወይ ክቕጻዕ ከይፈርሐ ክኽተል ይኽእል። እዚ ማለት ነፍስወከፍ ውልቀሰብ ነጻ ኮይኑ ዝደለዮ ሃይማኖት ክመርጽ ክውስን ይኽእል። ነፍስወከፍ ውልቀሰብ ውን ሃይማኖት ኣይደልን እየ ኢሉ ነጻ ኮይኑ ክመርጽ ማዕረ ኣገዳስነት ኣለዎ።
ዝዓበየ እምነታዊት ማሕበር ኣብ ኖርወይ ቤተክርስትያን ኖርወይ እያ። ከባቢ 75 ሚእታዊት ህዝቢ ኖርወይ ኣባልነቶም ኣብዚ እዩ።ሽሕ ኳ ሚእታዊት ኣባልነት ልዑል ይኹን ሃይማኖት ኣብ ሂወት ኩላቶም ዓቢ ተራ ይጻወት ማለት ኣይኮነን። ንኣብነት ብመሰረት ስታቲስቲክስ 12 ሚእታዊት ኖርወጃውያን ጥራሕ እዮም ወርሓዊ ካብ ሓደ ግዜ ንላዕሊ ቤተክርስትያን ዝመላለሱ። 37 ሚእታዊት ብጭራሱ ቤተክርስትያን ኣይመላለሱን እዮም። ይኹን ደኣ እምበር ንመብዛሕትኦም ተቐማጦ ኣብ ጽንብላት ከም ጥምቀት፣ኮንፊርማሹን፣ መርዓን ቀብሪን ከምኡውን ልደት ቤተክርስትያን ኣገዳስነት ኣለዎ።
እተን ዝተፈላለያ እምነታዊ ማሕበራት ካብ መንግስቲ መካየዲ ገንዘብ ይወሃበን እዩ።
እምነታዊን መንፈሳዊን ማሕበራት ብ መንግስትን ኮሙነን መንግስታዊ ደገፍ ክወሃበን ይኽእል።ቅቡላት እምነታዊን መንፈሳዊን ማሕበራት ንነፍስ ወከፍ ኣባል ማዕረ ቤተክርስትያን ኖርወይ ደገፍ ይወሃበን።
ኖርወይ ብዙሕ ባህልታትን ካብ ሃይማኖት ነጻ ዝኾነ ምሕደራ ዘለዋ ሃገር።
ኖርወይ ከባቢ 1000 ዓመታት ይገብር ክርስትያን ኮይና፣ ድሕሪ ሪፎርመሽን 16 ክፍለዘመን ሉተራዊ ክርስትና (ከኒሻ) እዩ ዓብላሊ ሃይማኖት ኮይኑ ኣብ ኖርወይ።
ቀደም ኖርወጃውያን ካብ መንግስታዊ ቤተክርስትያን ኣባልነት ክስርዙ ኣይፍቀደሎምን እዩ ኔሩ፣ ከባቢ 1850 እዮም ኣብ ዘይክርስትያናውያን ማሕበራት ክጥርነፉ ጀሚሮም ኣብ ኖርወይ።
ኣብዚ እዋን እዚ ሕብረተሰብ ዝያዳ ዘይሃይማኖታዊ እንዳኾነ ይኸይድ ኣሎ።እዚ ማለት ተራ ሃይማኖት ካብ ቅድም ኣብ ሕብረተሰብ ንኢሱ ኣሎ፣ ንውልቀሰባት ኮነ ሕግታት ሃገር ክቕረጽ ከሎ።
ዝተፈላለያ እምነታዊን መንፈሳዊን ጉጅለታት ኣብ ኖርወይ
ከባቢ 30 ሚእታዊት ካብ ህዝቢ ኖርወይ ኣባላት ናይ ህዝባዊት ቤተክርስትያን ኣይኮኑን። ከባቢ ፍርቂ ናይዚኦም ከኣ ኣባላት ናይ ካልኦት እምነታዊ ወይ መንፈሳዊ ማሕበራት እዮም፣ እቶም ዝተረፉ ፍርቂ ግን ኣባላት ናይ ከምዚ ዓይነት ማሕበራት ኣይኮኑን።
ካብ ቤተክርስትያን ኖርወይ ወጻኢ ኣባላት እምነታዊን መንፈሳዊን ማሕበራት ዝኾኑ ሰባት ኣከፋፍሎኦም ከምዚ ይመስል


text:
Radio Erena: 11 February 2018
ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ሱዳንን ግብጽን ብሓሙስ ሸሞንተ ለካቲት ርክብ ኣካዪዶም።
ብመሰረት’ቲ ኣብ ወርሒ ጥሪ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተበጽሐ ዘተ ናይ ምቕጻል ስምምዕ፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ኢብራሂም ጋንዶር ናብ ካይሮ ዑደት ብምክያድ ምስ ግብጻዊ መዘንኡ ከምዝተራኸበ ሺን ሁዋ ሓቢሩ።
ሳምሕ ሹክሪ ድሕሪ’ቲ ዘተ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ እቲ ኣብ ወርሒ ጥሪ ዝተኻየደ ርክብ፣ ሱዳንን ግብጽን ፍልልያተን ንምፍታሕ ክኽተላኦ ብዛዕባ ዘለወን ናይ ዘተ መርሓ ሕንጻጽ ከምዘጽደቐ ሓቢሩ።
ንሱ ብተወሳኺ እዚ ብደረጃ ሚኒስተራት ዝተኻየደ ዘተ፣ ኣብዚ ዓመት’ዚ ብደረጃ ፕረዚደንታት ክካየድ ምዃኑ ገሊጹ።
ጎኒ ጎኒ’ዚ ናይ ሚኒስተራት ዘተ፣ ሓለፍቲ ጸጥታ ክልቲኤን ሃገራት’ውን ርክብ ከምዘካየዱ፣ ካብ ከተማ ካይሮ ዝተመሓላለፈ ዜና የመልክት።
ንግብጽን ሱዳንን ዘሰሓሕብ ንጉዳይ ዞባታት ሓላይብን ቕስም ሻላቲንን ሓዊስካ ሓያሎ ዛዕባታት ከምዘሎ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ግብጺ ምስ ኤርትራ ተሻሪኻ ጸጥታዊ ስግኣት ትፈጥረለይ ኣላ ክትብል ሱዳን ድሕሪ ምኽሳሳ’ውን እቲ ዲፕሎማስያዊ ወጥሪ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ምብጽሑ ይፍለጥ።
==================


text:
Radio Erena: 03 March 2020
ኣብ ኤርትራ ንነዊሕ ዓመታት ሰሪቱ ዘሎ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት፣ ብዝኸፍአ መልክዑ ይቕጽል ምህላዉ ኣብ ጀኔቫ ዝተጋብአ፣ መበል 43 ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ኣተሓሳሲቡ።
ላዕለወይቲ ኮሚሽነር ሕቡራት ሃገራት ንሰብኣዊ መሰላት፣ ሚሸል ባሸለት፣ ነቲ ብውሳኔ 41/1 ዝፍለጥ ጉዳይ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ኣመልኪታ ኣብ ዘቕረበቶ ጸብጻብ፣ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሓምለ 2018 ምስ ኢትዮጵያ ስምምዕ ሰላም ከቲሙ፣ ምስ ጂቡቲ ተራኺቡን ምስ ሶማል ድማ ዝምድንኡ ኣሐዲሱን እኳ እንተኾነ፣ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያት ብፍላይ ኣብ ሰብኣዊ መሰላት ግና ዝተራእየ ምምሕያሽ ከምዘየለ ኣዘኻኺራ።
ንሳ ብተወሳኺ፣ እኳ ደኣ ብዝገደደ ምግሃስ መሰል እምነታትን ሃይማኖታውያን ትካላትን ይግሃስ ምህላዉ፣ ኣብ ልዕሊ ትካላት ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ኤርትራ ዝተወስደ ናይ ምህጋር ስጉምቲ ከም ኣብነት ኣቕሪባ።
ኣብ ኤርትራ፣ ብሃይማኖትን እምነትን፣ ነቐፌታ ንመንግስቲን ተሳቢቡ ሓያሎ ዜጋታት እታ ሃገር ብዘይሕጋዊ መስርሕ ምእሳር ቀጻሊ ዝርአ ፍጻሜታት ምዃኑ ዘመልከተት እታ ኮሚሽነር፣ ናይ ግዜ ገደብ ዘይብሉን ግዱድ ወትሃደራዊ ዕስክርናን ሓደ ካብቲ መሰል ዜጋታት እታ ሃገር ንምግሃስ ኣውራ ጠንቕታት ምዃኑ ኣስሚራትሉ።
ሕቡራት ሃገራት፣ ኣብ ምምሕያሽ ሰብኣዊ መሰላት ብምትኳር ምስ መንግስቲ ኤርትር ምትሕግጋዝ ከበርክት ዘለዎ ቅርቡነት ናብ መንግስቲ ኤርትራ ከምዝልኣኸ ድማ ኣብ መወዳእታ ኣፍሊጣ።
መበል 43 ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት፣ ኣብተን ግኑን ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ዝርኣየለን ከም ኤርትራን ኢራንን ዝኣመሰለ ሓያሎ ሃገራት ብምትኳር፣ ካብ 24 ለካቲት ክሳብ 20 መጋቢት ኣብ ጄኔቫ ይሰላሰል ኣሎ።
===============


text:
ብጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላን መጻኢ ጉባኤን ኣብ ከተማ ሎስ ኣንጀለስ ካሊፎርንያ ህዝባዊ ኣኼባ ተኻይዱ
እቲ ንዓመታት ብምስምስ ሃገራዊ ክተትን መኸተን ካልእ ውዲታዊ ወፈራታትን፡ ግዜኡን ገንዘቡን እናመዝመዙ ኣብ ነንሕድሕዱ ከይራኸብን ከይዋሳእን ከኣ ብወገንን ሃይማኖትን ፈላልዮም ኣኣብ ገዝኡ ተወሲኑ ክነብር ተገይሩ ዝጸንሐ ኤርትራዊ ከተማ ሎስ ኣንጀለስን ከባቢኡን ትማሊ ቀዳም 9 ጥቅምቲ 2010 ብጉዳይ ሃገሩ ንኽላዘብ ልዕሊ 7 ሰዓታት ዝወድኤ ኣኼባ ገይሩ ውዒሉ። እዚ ጻውዒት ሃገራዊ ኮምሽን ሰሚዖም ብዝተበሰሩ ምዑታት ኤርትራውያን ዝጸውዕዎ ኣኼባ’ዚ ብሃገራዊ ስምዒት ዝዓሰሎን ሕድሕዳዊ ናፍቖትን ምክብባርን ዝመልኦ ሃውህው ኢዩ ተኻይዱ።
ከተማ ሎሳንጀለስን ከባቢኣን ብካብ ሰልስተ ወይ ኣርባዕተ ዘይበዝሑ ጥቕመ-ፈሊጥ አርትራውያን እናተሃደደትን፡ ብቤተሰብ መላኺ ስርዓት ጸጥታዊ መርበብን ካልእ ማሕበራዊ ሽርሕታትን ፍልልያት ኣሳዊሮም ህዝቢ ብጉዳይ ሃገሩ ከምዘይዝትን ከምዘይዋሳእን ጌሮም በታቲኖሞ ድሕሪ ምጽናሕ እነሆ ትማል ዕርዲ ህግደፍ ፈሪሱ፡ ጩራ ነጻነት በሪሁ፡ ህዝቢ ብጉዳይ ሃገሩ እሂን ምሂን ክበሃህል ውዒሉ ኣሎ። እዚ ድማ ድምር ናይቲ ብውሽጥን ብግዳምን ንዓመታት ብህዝብን ተጋደልትን ኤርትራውያን ክካየድ ዝጸንሐ ቃልስን መርኣያ ናይቲ ናይ ቅድሚ ክልተ ኣዋርሕ ስልጣን ንህዝቢ ንምስግጋር ብኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ዝተኻየደ ሃገራዊ ዋዕላን ምዃኑን ብሩህ መሓበሪ ኢዩ።
ኣብዚ ኣኼባ’ዚ ብናይ ሰሜን ኣሜሪካ ኣቦ መንበር ሃገራዊ ኮምሽን ኣቶ ሃይለማርያም ተስፋይን ኮምሽነር ወይዘሮ ሰሚራ ሳልሕን ዝተመርሐ’ኳ እንተኾነ፡ ገለ ህዝቢ ወኪሎም ዋዕላ ዝተሳተፉ ኣሕዋት’ውን ኣብኡ ብምርካብ እዚ ዋዕላ’ዚ ኣብ ጸላኢና መላኺ ስርዓት ህግደፍ ዘተኮረን፡ ንጉዳይ ሓድነትናን ማዕርነታዊ መሰል ብሄራታትናን ሃይማኖታትናን ማእከሉ ዝገበረ፡ ብጉባኤ ኣቢሉ ድማ ባይቶ ብምቛም ስልጣን ንህዝቢ ንምርካብ ዝዓለመ ዋዕላ ምንባሩ ንኣኼበኛታት ኣብሪሆም። ንዝተላዕሉ ሕቶታት ብግቡእ ድሕሪ ምምላስ ከኣ መንእስያት ንምልዕዓል ብወለንትኡ ብርሱን ድልየት ካብ ሳንድየጎ ዝመጸ መንእሰይ ተስፋልደት በላይ ብዛዕባ ንሃገራዊት ኮምሽን ህዝቢ ክገብረላ ዘለዎ ደገፍን፡ ምክብኻባትን ኣልዒሉ መእሰትያት ከም ተካእቲ ወለዶ ክጻወትዎ ዘለዎም ተራን ኣስሚሩ ተዛሪቡ።
ኣብ መደምደምታ ከኣ ኣባላት ኮምሽን እዚ ተላዒሉ ዘሎ ህዝባዊ ማዕበል ክገትኦ ዝኽእል ዝኾነ ይኹን ሓይሊ ከምዘየሎን፡ ንህዝብና ድማ ስልጣኑ ንምርካብ መስርሕ ተተሊሙ ድሕሪ ሓደ ዓመት ኣብ ጉባኤ ክረጋገጽ ምዃኑን ዘለዎም ምሉእ እምነት ገሊጾም። እዚ መስርሕ’ዚ ንህዝብና ዲሞክራስያዊ ስርዓት ብምህናጽ ብመጀመርያ ሰብኣዊ መሰላቱ ተሓልዩ፡ ስድ ራቤት ኤርትራ ደቃ ክትውንንን፡ ዓዳ ከተማሓድርን፡ ወከልታ መሪጻ ባይቶኣ ክትመርሕን፡ ቅዋማዊ መንግስቲ ተኺላ ድማ ሃገራ ከተመሓድርን፡ ከም ዘኽእል ገሊጾም። ኣብ’ዚ ድማ መንእሰያትን ደቀንስትዮን ምሁራትን ተርኦም ከዕዝዙን ህዝቢ ድማ ነዚ መስርሕዚ ዝኾነ ሓይሊ ካብ ኢዱ ከይምንዝዖ ክጥንቀቕ ከም ዘለዎን ብምትሕስሳብ ገለጽኦም ደምዲሞም። ብድሕሪኡ ኣኼበኛታት 18 ኣባላት ዘለዉዋ “ህዝቢ ንጉባኤ” ሽማግለ መሪጾም፡ ነዚ ቁጽሪ ሽማግለታት’ዚ ድማ ኣብ ኣኼባ ዘይተረኽቡ ኤርትራውያን እውን ክውስኸሉ ተሰማሚዖም ኣኼባ ብዕዉዕ ሃገራዊ ስምዒት ዘለዎ መንፈስ ደምዲሙ።
ሽማግለ “ህዝቢ ንጉባኤ”
ሎስ ኣንጀለስን ከባቢኣን
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1638


text:
“ብወግዒ ኣበይ ከምዘለዉ ኣይንፈልጥን። ብዛዕባ ኩነታቶም ኮነ ጥዕንኦም ዝፍለጥ ነገር የለን። እዚ ድማ አባላት ስድራ እሱራት ዝሓልፍዎ ዘለዎ ካልእ ስቕያት ሓደ’ዩ። መብዛሕትኦም ተሳተፍቲ እዚ ሰልፊ ድማ አስማት ኣብ ማእሰርቲ ዘለዉ ዝፈልጥዎም ሰባት ሒዞም አለዉ። ኣብ ከመይ ኩነታት ከምዝርኸቡ ድማ ንፈልጦ ነገር የለን።”
ጸዳል ዩሃንስ ሓፍቲ ኣብ ማእሰርቲ ትርኸብ አስቴር ዩሃንስ’ያ’ ጸዳል ሓፍታን በዓል ቤት ሓፍታን ከምተአሰርዋ ብምግላጽ ከምዚ ትብል።
“ዓለምለኸ ማህበረሰብ አሕዋትና አሓትና ካልኦት ኣባላት ስድራቤትን ንልዕሊ 15 ዓመታት ብዘይ ፍርዲ ኣብ ማእሰርቲ ከምዝርኸቡ ክፈልጡ አለዎም። ኣብ ከመይ ኩነታት ከምዘለዎ ኩነታት ጥዕንኦም ኣይንፈልጥን። ዝኾነ ይኹን ስድራ ናይ ምብጻሕ መሰል የብሎምን”
ካልእ ኣብቲ ሰልፊ ዝተረኽበ ሻም ገብርኤል ካብ ኤርትራ ካብ ዝወጽእ 10 ዓመታት ምቑጻሩ ብምግላጽ እቲ ኩነታት ብጣዕሚ ዘፍርሕ ምኳኑ ንቡር ነገራት ንምክያድ አጸጋሚ ምኳኑን ምክንያቱ ከይትእሰር ወይ’ውን ዝኾነ ስቓይ ከየጋጥም የስግእ ስነ-ኣእምሮውን አስጋኢ ምኽንያቱ ሓደ አካል ሰብአዊነት’ዩ ዝጸልው። ኣብ ማህበረሰብ’ውን ምስ መን ከምትቐርብ እንታይ ከምትገብር ምስ መን ከምትነብር’ውን ክጥንቀቕ አለኻ ይብል።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኽኣል።


text:
Radio Erena: 05 December 2016
መንገዲ ኣየር ቀጠር፣ ካብን ናብን ኣስመራን ዶሓን እተካይዶ ዝነበረት ናይ መጓዓዝያ በረራታት ካብ 3 ታሕሳስ ኣትሒዛ ኣቛሪጹ።
እቲ ኣብ ወርሒ ነሓሰ 2014 ናይ መጓዓዝያ በራራታት ዝጀመረ መንገዲ ኣየር ቀጠር፣ ብቀዳም 3 ታሕሳስ ናይ መወዳእታ በረርኡ ካብ ኣስመራ ብምክያድ፣ ናይ ኤርትራ ኣገልግሎቱ ከምዘቋረጸ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣረጋጊጾም።
መንገዲ ኣየር ቀጠር፣ ናብ ኣውስትራልያ፣ ኣየርላንድ ኣመሪካን ካልኦት ሃገራት ሓድሽ ናይ በረራታት መስመር ንምጅምራ ምድላዋት ኣብ ዝገብረሉ ዘሎ እዋን፣ በንጻሩ ነቲ ናይ ኣስመራ በረራታቱ ዘቛረጸሉ ምኽንያት ብወግዒ ኣይተፈልጠን።
ይኹን’ምበር፣ ናብ ኤርትራ ኣብ ዝካየድ ናይ መጓዓዝያ በረራታት ዝኾነ መኽሰብ ክርከቦ ኣብ ርእሲ ዘይምኽኣሉ፣ ኣብ ኣስመራ ንዝርከብ መንገዲታት ኣየር ብዶላርን ኤውሮን ምጥቃም ስለዘጸገመ ምዃኑን እቶም ምንጭታት ይጠቕሱ።
መንገሲ ኣየር ሉፍታንዛ’ውን ብሰንኪ ተመሳሳሊ ምኽንያት ናብ ኣስመራ ዘካይዶ ዝነበረ በረራታት ኣብ 2013 ደው ምባሉ ይዝከር።
መንገዲ ኣየር ግብጺ’ውን፣ ናብ ኤርትራ ዘካይዶ ዘሎ ናይ መጓዓዝያ በረራታት ምስ መንግስቲ ኤርትራ ንዘሎ ናይ ምትሕግጋዝ ዝምድና ንምቕጻሉ ደኣ’ምበር ዝኾነ መኽሰብ ከምዘይብሉ’ዩ ዝገልጽ።
ምስ ምቁራጽ መንገዲ ኣየር ቀጠር፣ ካብን ናብን ኣስመራን ካልእ ክፋል ዓለም ኣገልግሎት መጓዓዝያ ዝህባ ዘለዋ መንገዲታት ኣየር ኤርትራ፣ ሱዳን፣ ግብጽን ቱርኪን ጥራይ’የን።
መንገዲ ኣየር ሱዳንን ኤርትራን፣ ብጉዳይ ድሕነት ናብ ዝበዝሐ ክፋል ዓለም ናይ መጓዓዝያ በረታት ከከካይዳ እጉዳት ምስ ምዃነን ናብ ካልእ ክፋል ዓለም ከም መራኸቢ ዘገልግላ መንገድታት ኣየር ቱርኪን ግብጽን’የን።
ብሰንኪ ክሳራ ተደጋጋሚ እዋን፣ ከቋርጽ ተገዲዱ ዝጸንሐ መንገዲ ኣየር ኤርትራ’ውን፣ ኣብዘን ዝሓለፋ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ስሩዕ ኣጋልግሎት ካብ ምህባ ተሰናኺሉ፣ ንዓማዊል ከከላብት ምጽንሑ ዝፍለጥ’ዩ።
========================


text:
ቃል ሚኒስትሪ ቱሪዝም
ኣህጉራዊ መዓልቲ ቱሪዝም፡ ኣብ መስከረም 27 ኮይና፡ ብሃገር ደረጃ ንመበል 27 ግዜ ነብዕል ኣለና። እዛ ዕለት “ቱሪዝም ንኩለንትናዊ ምዕባለ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ንኽትበዓል፡ ናይ ሕቡራት ሃገራት ዓለማዊ ውድብ ቱሪዝም፡ መምርሒ ሂቡ’ሎ። ነዛ ዕለት ኣብ እንዝክረሉ፡ በቲ ሓደ – ኮሮና ቫይረስ ዘስዓቦ ብድሆ ብጥበብ እናመከትና፡ በቲ ኻልእ ድማ፡ ቱሪዝም ብኹለንትና ንኽምዕብል መብጽዓና ብምሕዳስ እዩ።
ብመሰረት መግለጺ ዓለማዊ ውድብ ቱሪዝም፡ ብምኽንያት ኮቪድ 19 ምንቕስቃስ ደቂ ኣዳም ምስ ተኣገደ፡ ፈለማ ዝተሃስየ ጽላት ቁጠባ ዓለምና – ቱሪዝም’ዩ። ዝያዳ ዝተሃስየ ድማ፡ እቲ ኣብ ትሑት ኩነተ-ቀጠባ ዝጸንሐ ክፋል ሕብረተ-ሰብ ዓለምና’ዩ። ዝተፈላለዩ ሓበሬታታት ከም ዘረጋግጽዎ ፡40% ካብ ሰራሕተኛታት ዓለምና፡ ናብ ሽቕለተ ኣልቦ ወሪዱ፡ ማእከላይ ቀጸላ ሕብረተ-ሰብ ድማ ናብ ድኽነት ተገማጊሙ፡፡ ብሰሪዚ፡ ሽቕለት -ሞያ ምርኩስ ዝገበረ ምርጫ ምዃኑ ተሪፉ፡ ጎፍ ኣብ ዝበለካ ስራሕ እትጽንበረሉ ክውንነት ተፈጢሩ።
መንግስትን ህዝብን ኤርትራ፡ ኣብ ዘበነ ኮሮና ቫይረስ ኮይኖም፡ ኪንዩ ኮሮና ቫይረስ ንዘሎ መድረኻት ብምምዕዳው ንዕኡ ዝዳረግን “ንኩለንትናዊ ምዕባለ” ዘተርንዑ ውጥናት ሓንጺጾም ክሰርሑ ብምጽንሖም፡ ከምቲ ኣብ ካልኦት ክፋላት ዓለምና ዝተራእዩ፡ ጉሉሕ ጥዕናውን ማሕበራውን ጸገማት ከይተራእዩ፡ ቱሪዝም ኣብ ቀጻሊ ብኣድማዕነት ዝሕንበበሉ ባይታ ኣብ ምጥጣሕ ክሰርሑ ጸኒሖምን ኣለዉን። ገለ ንምጥቓስ ዝኣክል፡
- ናይ ጥዕና ትካላትና፡ ውዳበን ኣድማዕነትን ብምሕያልን ምስ መሻርኽቲ ብምውህሃድ ንኮሮና ቫይረስ ዝምክተሉ ግንባር ኣቚሙ ክሰርሕ ጸኒሑን ኣሎን፡ ከም ውጽኢቱ፡ ንቕሓት ህዝብና ኣብ ምክልኻል እቲ ለበዳ ክብ ኢሉ፡ ውጽኢቱ ድማ ብኣወንታ ክምዘን ተኻኢሉ’ሎ።
- ንኮሮና ቫይረስ ከም ኣጋጣሚ ብምውሳድ፡ ስርዓተ ዕዳጋ ብስስዐን ስእነትን ተዘሪጉ፡ ጾር ናብራ ከይከብድ ብምሕሳብ፡ ዕዳጋ ዘውሕስ ዑዙዝ እጃም መንግስቲ ምጽንሑን ምህላዉን ይፍለጥ።
- ጽሩይ ዝስተ ማይ ናይ ገጠር ህዝብና ንምርግጋጽ- ዝተበገሱ ፕሮጀክትታት፡ ዕጋበት ተጠቐምቲ ብዘረጋግጽ ኣገባብ ይሰፍሑ ኣለዉ። ንሰብ፡ ጥሪት ልምዓታዊ መደባትን ተባሂሎም ዝሰጎሙ ዲጋታትን ራህያታትን ድማ፡ ውጽኢታዊውያን ኮይኖም ይርከቡ ኣለዉ።
- መንግስቲ፡ ውሕስነት መግቢ ንምርግጋጽ ዓሊሙ፡ መሬት ዘርኢ ድሉው ንምግባሩ ብትራክተራት ብርትዓዊ ዋጋ ኣብ ርእሲ ምሕራሱ፡ ምሩጽ ዘርኢ ኣብ ሓረስቶት ኣብ ምብጻሕን ዘራእትን ጥሪትን ኣብ ምስሳንን ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ ኣብነታዊ’ዩ።
- “ኩለንትናዊ ምዕባለ” ብዘይ ዝነቕሐ፡ ዝተማህረን ዝሰልጠነን ሰብ ክረጋገጽ ዘይሕሰብ ምዃኑ ዝተገንዘበ መንግስቲ፡ ትምህርቲ ኣብ መላእ ሃገር ንምዝርግሑ ኣብ ርእሲ ዘካይዶ ዘይሕለል ጻዕሪ፡ ካብ ሳዋ ጀሚርካ፡ ኣብ ዝተፈላለያ ኮሌጃትን መሰልጠኒ ማእከላትን፡ ዜጋታት ኣብ ምምዕባል ይርከብ ኣሎ።
- ኣብ ወጻእን ኣብ ውሽጥን ዝነብር ህዝብና፡ ኣብ ዘበነ ኮሮና፡ ከም ወትሩ ዝያዳ ሃገራዊ ሓላፍነት ተሰሚዑዎ፡ ህዝቡን መንግስቱን ከይጽገሙ ዝገበሮ ተሳታፍነትን ዘበርከቶ ሓገዝን ዕዙዝ ኮይኑ፡ ውቁብ ምስሊ ኤርትራ ኣብ ምንጽብራቕ ዝተጻወቶ ግደ ኣቕሊልካ ዘይረአ’ዩ። ስለዚ ብውሁድን ንቕሓትን ተሳትፎ ኩሉ፡ ኤርትራ በዚ ንዓለምና ዘሻቕል ዘሎ ለበዳ ከይተሰከፈት፡ “ንኩልንትናዊ ምዕባለ ኣብ ዝተኣመተ’’ ጉዕዞ ኣብ ስጉሚ ትርከብ ኣላ።
ከም ዝፍለጥ ቱሪዝም ነቲ ናይ ሰባት ናብ ዘይበጻሕካዮም ቦታታት ምብጻሕ፡ ዘይዳህሰስካዮም ቦታታትን ታሪኻትን ምድህሳስ ኣድማሳዊ ባህጊ ንምትግባር ዝድርኽ ጽላት ቁጠባ ኢዩ። ስለዚ ሰባት ባህጎም ንምትግባር ኣብ ዝገብርዎ ምንቕስቓስ፡ ንኹልና ዝጽንብር ማሕበረውን ቁጠባውን ጸጋታት የዐንብቡ። ቱሪዝም “ኩልንተናዊ’ዩ፡ ኩለንተናዊ ምዕባለ ድማ ይሓትት” ክበሃል እንከሎ፡ ካብ ዝዓበያ ኩባንያታት መጓዓዝያ ነፈርቲ ጀሚርካ ክሳብ ተራ ንግዲን ንጥፈታትን ዘካይድ በዓል ዋኒን ዝሓቆፍ መርበብ ብምዃኑ ኢዩ። ስለዚ ኣብ መዓልቲ ቱሪዝም ኮይንና፡ ከም ወትሩ ተስፋን ጻዕርን ኣብ ቅድሚና ጌርና፡ ሰላምን ህርኩትናን ዝጠጥዓላ ሃገርን ከባብን እንተሃኒጽና፡ ከም ትማሊ ሎሚ’ውን ብድሕሪት ሓዲግናዮ እንከይድ ሓደ’ኳ ኣይርከብን‘ዩ።
ኣብ መደምደምታ፡ ቱሪዝም ቀመም ሂወትን ባእታ ምንባርን ኩልና ምዃኑ ኣሚንና፡ ”ኩለንታነዊ ምዕባለ ቱሪዝም” ዝተረጋገጽ፡ ብተሳትፎ ኩልና ምዃኑ ተገንዚብና፡ ንቕጥዕታት ኮቪድ 19 ተግባራዊ ብምግባር ዓቕምታትና ብምውህሃድ ነዚ መድረኽ ናብ ረብሓና ክንቕይሮ ድልዋትን ብጉሳትን ክንከውን በዚ ኣጋጣሚ ንጽውዕ።
ዓወት ንሓፋሽ!!!
ሚኒስትሪ ቱሪዝም


text:
ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንቶኒ ብልኪንከን፡ ትማሊ ኣብ ዝዘርግሑዎ ሓጺር ናይ ትዊተር መልእኽቲ፡ ንጉዳይ ኢትዮጵያ ኣመልኪቶም ምስ ወኪል ሕብረት ኣፍሪቃ ኦሊሰገን ኣባሳንጆ ከምኡ’ውን ዋና ጸሓፊ ውድብ ኢጋድ ቀዳማይ ሚኒስተር ዓብደላ ሓምዶክን ካልኦት ከም ዝተዘራረቡ ገሊጾም።
ብሊንከን ምስ ወሰንቲ ኣካላት ኢትዮጵያ፡ ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ብሪጣንያ፡ ፈረንሳን ጀርመንን ምዝታዮም’ውን ወሲኾም ሓቢሮም። ብመሰረት ሓበሬታ ትዊተር ብሊንከን፡ ኵሎም ተጋባእቲ ወገናት እቲ እንኮ መፍትሒ ምቍራጽ ተጻብኦታት፡ ዘተን ንዘይተገደበ ሰብኣዊ ሓገዝ መገዲ ምኽፋትን ምዃኑ’ውን ኣስሚሮም።
ኣብ ተመሳሳሊ ዜና፡ ፍሉይ ልኡኽ መንግስቲ ኣመሪካ ኣብ ጉዳያት ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣምባሳድር ጀፈሪ ፈልትማንን ሓላፊት ትካል ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ መንግስቲ ኣመሪካ (USAID) ሳማንታ ፖወርን’ውን ንዝማዕበላ ሃገራት ጕጅለ 7ን ካልኦት ዓበይቲ ለገስቲ ሃገራትን ዝሓቖፈ ፍሉይ ርክብ ኣካዪዶም።
ብመሰረት ጋዜጣዊ መግለጺ ትካል ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ መንግስቲ ኣመሪካ፡ እቶም ላዕለዎት ተወከልቲ፡ ኣብቲ 11 ኣዋርሕ ኣቝጺሩ ዘሎ ግጭት ክልል ትግራይ፡ ምስቲ ዳሕራይ ናብ ጎረባብቲ ክልላት’ውን ምልሓሙ፡ ቀንዲ ግዳያት ኰይኖም ዘለዉ ሰለማውያን ህዝቢ ምዃኑ ጠቒሱ። ንዅላቶም ኣብቲ ኲናት ኢድ ዘለዎም ወገናት ድማ ንዘይተገደበ ሰብኣዊ ሓገዝ ማዕጾ ክኸፍቱ ጸዊዖም።
ንምብራር ናይ ቀረባ እዋን ሰራሕተኛታት ሕቡራት ሃገራት ካብ ኢትዮጵያ ዝዀነኑ እቶም ተዛተይቲ፡ ኣብቲ ኲናት በደል ዝፍጽሙ ዘለዉ ኣካላት ዝግበኦም ፍርዳዊ መስርሕ ክቕበሉ ጸዊዖም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ሎሚ 13 ጥቅምቲ,2021 ቤት ጽሕፈት ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካ ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ፡ ነቲ ብዂናትን ምምዝባልን ተዓብሊሉ ዘሎ ሰሜን ኢትዮጵያ ዝኸውን ተወሳኺ 26 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ ምብርካቱ ኣፍሊጡ። እቲ ብቤት ጽሕፈት ብሊንከን ኣቢሉ ዝወጸ ጋዜጣዊ መግለጺ ከም ዘነጽሮ፡ እቲ ኲናት ካብ ዝጅምር ንደሓር፡ ኣመሪካ፡663 ሚልዮን ዶላር ንሰብኣዊ ሓገዝ ወፍያ ኣላ።
እቲ ሓገዝ ነቶም ካብ 6-7 ሚልዮን ዝበጽሑ ተመዛበልቲን ኣብ ድርኵኺት ዓጸቦ ዝርከቡ ኣስታት 900 ሽሕ ዝበጽሑ ዜጋታትን ዝውዕል ክኸውን እንከሎ፡ ነቶም ኣብ ሱዳን ዝርከቡ ኣስታት 48፡ሽሕ ዝበጽሑ ተመዛበልቲ’ውን ክበጻሕ ምዃኑ እቲ መግለጺ የመልክት።


text:
ትማሊ ረቡዕ ኣኼብኡ ዘሰላሰለ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት፣ አብ ልዕሊ ዓብዪ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ተማኺሩ ውሳነ ከምዘሕለፈ ተፈሊጡ።
ብመሰረት’ዚ፣ ነቲ ቅድሚ ሽዱሽተ ዓመታት ኣብ መንጎ ኢትዮጵያ፣ ሱዳንን ግብጽን ንዝተበጽሐ ስምምዕነት ኣፍልጦ ከምዝሃበ’፣ ብሕብረት ኣፍሪቃ ዝምወል ሽምግልና ከምዝዝክር፣ ሰለስቲኤን ሃገራት፣ ብኣቦ መንበርነት ሕብረት ኣፍሪቃ ናብ ዝካየድ ልዝብ ንክምለሳን ንክዛዝማን ጸዊዑ።
እቲ ቤት ምኽሪ ናብ ተዓዘብቲ ኣብ ዘሕለፎ መልእኽቲ፣ ሰለስቲኤን ሃገራት ተሓባቢረን ዕድመ ከቅርባ ከምዝኽእላ፣ ቴክኒካዊን ሕጋዊን ጉዳያት ንምፍታሕ ኣብ ዝገብረኦ ልዝብ ሓገዝቲ ንክኾኑ ኣተባቢዑ።
ሰለስቲኤን ሃገራት፣ ንኣፍሪቃ ትመርሖ ልዝብ፣ ብሃናጻይን ምትሕብባር መንፈስን ንክጥምተኦ፣ እዚ ትማሊ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ኣብ ልዕሊ ዝኾነ መትከልን ንምስሕሓብ ዶብ ሰገር ወሓዝቲን ዝወጹ መምርሒታት ዝጻባእ ከምዘይኮነ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ።
እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ፣ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ትማሊ ዘሕለፎ ውሳነ፣ ምስ መርገጺ ኢትዮጵያ ከምዝሰማማዕ፣ እንተኾነ ኢትዮጵያ ዘግድድ ውሳነ ከምዘይትቅበል ወሃቢ ቃል ሚኒስትር ኢትዮጵያ አምባሳደር ዲና ሙፍቲ ገሊጾም።
እቶም ኣምባሳደር ሎሚ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ "ቤት ምኽሪ ጸጥታ ዝዝትየሎም ዛዕባታት ንዓበይቲን ዓለምለኻዊ ስግኣት ዓለምን እዮም፣ እዚ ትማሊ ዝዘተየሉ ግና ኣብ’ዚ ዝሕቆፍ ኣይኮነን" ኢሎም።
ኣምባሳደር ዲና "ቱኒስያ ነዚ አጀንዳ’ዚ ክተቅርቦ ኣይምተገበአን። ኣስገዳዲ ኢልካ ውሳነ’ውን ኣይንቅበልን" ከምዝበሉ ሪፖርት ኬኔዲ ኣባተ ገሊጹ።


text:
ኣገዳሲ ህዝባዊ ጻውዒት ኣብ ኦክላንድ በይ-ኤርያ
ክቡራትን ክቡራንን ነበርቲ በይ-ኤያን ከባቢኡን ብመጀመርያ ዕዙዝ ሃገራዊ ሰላምታና ነመሓላልፍ።
ኣስዒብና ነዚ ዝስዕብ ኣገዳሲ ህዝባዊ ጸዋዒትና ኣኽቢርኩም ኣብ ኦክላንድ በይ-ኤርያ በዚ ኣብ ታሕቲ
ተጠቂሱ ዘሎ ኣድራሻን ዕለትን ኣብ ዝግበር ህዝባዊ ኣኼባ ንክትርከቡ ብኽብሪ ንጽውዕ።
ኣኼባና ንኹሉ ብሃገሩን ብህዝቡን ዝግደስን ንድምጺ ስውኣት ዝሰምዕን ዝተዳለወ እዩ።
ኣብዚ ተመዲቡ ዘሎ ኣገዳሲ ጸዋዒት ንኣገዳሲ ህዝባዊ ኣኼባ ህዝቢ ክጥርነፍን ኣዝዩ ክሕይልን
ባዕሉ ንባዕሉ ህዝባዊ ስርርዕ ክገብርን ብኣተሓሳስባ ክምዕብልን፡ ክምህርን ክምሃርን፡ ክርዳእን
ከረድእን፡ ክተሓጋገዝን ክፋቐርን፡ ናይ ሓባር ጸላኢኡ ብሓባር ንኽውግድ ክሰርሕን ክተሓባበርን
ዝድለን ዝጥለብን ዘሎ ጉዳይ እዩ። ነዚ ሕቶ እዚ ንምምላሱን ንምዕዋቱን ክንክእል ኣብዚ ኣገዳሲ
ህዝባዊ ኣኼባ ብሓባር ተራኺብና ክንዋሳእ ጸዋዒትና ነቕርብ።
ዕለት፡
OCTOBER 16, 2010
at 4:00PM
ኣድራሻ፡
SHUTTUCK AVE & 55th STREET, OAKLAND, CA 94609
ብድሓን ምጹ፣
ዓወት ንህዝቢ ኤርትራ !!
ዓወት ንሃገራዊ ጉባኤ !!
ውድቐት ንምልካዊ ስርዓት ህግደፍ !!
ክፍሊ ዜናን ሓበሬታን ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ
ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1605


text:
ጸብጻብ ሰሚናር ህዝቢ ምስ ዶር ጊደዎን ኣባይ ኣስመሮም ካብ ሪችሞንድ: ሰሜን ኣሜሪካ
ጸብጻብ ሰሚናር ህዝቢ ምስ ዶር ጊደዎን ኣባይ ኣስመሮም ካብ ሪችሞንድ፣ ሰሜን ኣሜሪካ
ሰነበት 10 ሚያዝያ፡ ኣማኢት ዜጋታት ዝተሳተፍዎ፡ “ጽኑዕ መትከልና፡ መልሕቕ ብሩህ መጻኢና” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ፡ ዕዉት ሰሚናር ተኻይዱ።
ሰሚናር ብዝኽረ ሰማእታትን ሃገራዊ መዝሙርን ምስ ተኸፍተ፡ ኣቦ መንበር ኣወሃሃዲት ሽማግለ ብሩራዊ ኢዮቤል ዞባ ሀሰን (ማእከል ጀርመን)፡ ዶር ተስፋይ ዓብለሎም፡ ምድላዋት ጽምብል ክቡር መዓልቲ ሓርነትና ብልዑል ወኒ ይግስግስ ምህላዉ፡ ብሩራዊ ጽምብልና፡ “ርብዒ ዘበን ኣብ መኸተን ልምዓትን” ብዝብል ቴማ፡ ኪንጽምብል ምዃና፡ ገሊጹ። ኣወሃሃዲት ሽማግለ በዓል ናጽነት፡ ካብ ኩለን ማሕበረኮማትናን ውዳበታትናን ዝነጥፋሉ ከተማታት ብዝተወከሉ ዜጋታት ዝቖመት ምዃና ኣብሪሁ። ክብርቲ ዕለተ ሓርነትና ብዝግባእ ክብሪን መዓርግን ንምጽምባል፡ ኩሉ መዳያዊ ምድላዋት ይጻፈፍ ምህላዉ፡ ካብ ዕሸል ክሳብ ሽማግለ ዘሳትፍ መደባት ተሰሪዑ ከምዘሎ ኣረዲኡ። ተሳተፍቲ ሰሚናር፡ በዓሎም ብክብሪ ንምጽንባል ድሉውነቶም ብምግላጽ ካብኦም ዝጥለብ ከምዘማልኡ ኣረጋጊጾም።
ዝሰዓበ መደብ፡ ርእሰ ቴማ ናይ’ዛ መዓልቲ ኮይኑ፡ ሰሚናር ዶር ጊደዎን ኣባይ ኣስመሮም ኢዩ ነይሩ። ዶር ጊደዎን፡ ኣብ መኽፈቲ ኣስተምህሮኡ፡ ቀዳማይ ተኣምር ናይ 25 ዓመታት ናጽነትና፡ ኣንጻር ኩሉ ናይ ጥፍኣት ውጥናት ጸላእቲ፡ ብኽብረት ደው ምባልና ኢዩ! ስለዚ ዮሃና፡ እንቛዕ ኣብቐዕና፡ ንተሓበን፡ ንጸንብል ኢሉ። ኤርትራና ዝቐደመ ከይኣክል ኣብዚ ዝሓለፈ ርብዒ ዘበን፡ ጽንኩር ቃልሲ ንኽብረትን፡ ክቡር ዋጋ ንኽብረት ከፊላ፡ ሳላ ጽንዓትን ሕድገት-ዘይፈቕድ መትከልን፡ ሓይሊ ሚዛን ናብ ረብሓኣ መሊሳ፡ ናብ ደረጃ ንጡፍ ተበግሶ ምስግጋራ፡ መንፈሳዊ ሓይሊ ህዝቢ ኤርትራን ሓራ ፖለቲካዊ መስመሩን ኢዩ ዘርትዕ ኢሉ።
መትከል’ዩ ወሳኒ ዝበለ ዶር ጊደዎን፡ ኩሉ ነገር ሃልዩካ መትከል እንተዘየሎ፡ ክብረትን ዓወትን ክረጋገጽ ኣይክእልን ኢዩ ኢሉ። ሳላ ጽኑዕ መትከልና፡ ሳላ ጽኑዕ መትከል ህዝባዊ ግንባር፣ ህዝቢ ኤርትራ ክብረቱ ዓቂቡ፡ ኩሉ ብድሆታት ገጢሙ፡ ኣጻር ዘየባተኸ ተጻብኦታት ብጽንዓት መኪቱ፡ ኣብ ትስፉው መጻኢ ኣንፊቱ ምህላዉ ኣስሚሩ። ከም ትማሊ ሎሚ፡ መርሓ ጎደናና፡ ጽንዓት ኣብ መትከል ኮይኑ፡ እምነትና ደሪዕና፡ ፍናንና ኣዕሪግና፡ ኣብ መኸተ ልምዓት ክንዓስልን፡ ወሳኒ ዓውደ ጥምጥም ራሕዋ ህዝብና ዘውሕስ ቁጠባ ምህናጽ ምዃኑ ኣዘኻኺሩ።
ታሪኽና፡ መንነትናን ሰማእትነትናን ንምቑሻሽ ዚካየድ ዘመተታት ጸላእቲ፡ ጭንቀት ዝመንቀሊኡን እንዳክንዕወት ጥርዚ ዚዓርግ ፍሹል ሃቐነ ምዃኑ ብምብራህ፡ ብዝመጸ ኣውሎ ንፋስ ከይተነነና፡ ስኒትና ደሪዕና፡ ኣብ ሓዲድ መኸተ ልምዓት ኪንምርሽን ሕድሪ ሰማእታትና ብግብሪ ኪንምልስ ከምዘሎና ኣስሚሩሉ።
ኣስዒቡ፡ እገዳ ምስ ጽንዓተ-መትከልና ተራጺሙ ተቐጢኑ ምስ ጓህመመ፡ ካልእ እኩይ ውጥን ተፈብሪኹ፣ ከምልሙድ መኪትና ከነህጥሞ ግድል ቀሪቡልና ኣሎ፡ ዝበለ ዶር ጊደዎን፡ ስጊንጢር ናይ’ዚ ሸፈጥ፣ እቶም ሰብኣዊ መሰላት ኣህዛብ ምጭፍላቕ ዕለታዊ ገበናቶም ዝኾኑ ወገናት፡ ኮር ተገልበጥ ነዛ ንሰብኣዊ ክብረት ተቓሊሳ ዘውዲ ክብረት ደፊኣ ዘላ ሃገር ምጥቃን፡ ውድቐቶምን ጥፍሽንኦምን ዘረጋግጽ’ዩ ኢሉ! በቲ ኻልእ፡ ትእምርታዊ፡ መንፈሳውን ሞራላውን ሓይሊ ኤርትራን ህግን ዚገልጽ’ዩ ኢሉ። መኸተ ዕጫና ካብ ከነ፡ ከም ወትሩ መልክዓት እንዳቐያያረ ንዚመጸ ተጻብኦታት ከምዘፍሸልና ሕጂ’ውን ብዉሁድ መኸተ ኣብ ጂኔቫ ንዝቐረበልና ብድሆ ከነፍሽል ቃልስና ኪዓርግ ከምዘለዎ ሓቢሩ። ካብ ታሕሳስ 2015 ክሳብ መፋርቕ ጥሪ 2015 ንወርሒ ዝቐጽለ ንሓሶታት መርማሪት ኮሚሽን ዘቓለዐ ተበግሶና፡ ልዕሊ 46.000 ደብዳቤታት ክበጽሖም ምኽኣሉ ሓይልና ዘረጋግጽን ኪጎስይዎ ዘይኽእሉ ክውነትን’ዩ ኢሉ። ነዚ መድረኻዊ ተጻብኦታት መርማሪት ኮሚሽን ብምልኣት ንምስዓር ከምቲ ልሙድ ኪንዓጥቀሉን፡ ኣብ’ቲ ወሳኒ ዓውደ-ጥምጥም መኸተ ልምዓትን ራህዋን ጽምደትና ከነበርኽ ብምዝኽኻር፡ መግለጺኡ ዛዚሙ። ተሳተፍቲ፡ ካብኦም ዝጥለብ ዘበለ ከምዘማልኡ ዳግም ብምርግጋጽ ሰሚናር ብልዑል ዕግበት ብዓወት ተዛዚሙ!
ዓወት ንሓፋሽ!
ወዳቢት ኮሚተ


text:
ናይ BBC ወኪል ሎሚ ንቪኦኤ ኣብ ዘንበቦ መግለጺ፡ እቲ ዘሕለፎ ሪፖርት ብፍላይ ምስ ባንድ ኤይድ ክትሓሓዝ ከምዘይነበሮ ድሕሪ ምግላጽ፡ “ሕወሓት ንረድኤት ጥምየት ተባሂሉ ንዝተኣከበ ገንዘብ፡ ንኻልእ ከምዘውዓሎን፡ ካብ መንጉኡ`ውን ንዝተወሰነ ንመዐደጊ ኣጽዋር ኸምዘውዓሎ ዘረጋግጹ ብርክት ዝበሉ መረዳእታታት ኣለዉ” ይብል።
ኣብቲ ናይ 77 ደርቂ ወተሃደራዊ ኣዛዚ ሕወሓት ዝነበሩ ዶ/ር ኣረጋዊ በርሀ፡ ረድኤት ንመጠናኸሪ ሕወሓት`ዩ ዝውዕል ኔሩ ድሕሪ ምባል፡ ናይ ቢቢሲ ይቕረታ ግን ኣገሪሙለይ`ዩ ይብሉ። “50 ሚእታዊ ንመጠናኸሪ ማለሊት፡ 45 ሚእታዊ ንመካየዲ ስራሕ ሕወሓት፡ 5% ድማ ብደርቂ ንዝተጎድኡ ተባሂሉ ተሸንሺኑ”.
ሎሚ ዘለዉ መራሕቲ ሕወሓት፡ ኣብ ደርቂ 77 ብማሕበረሰብ ዓለም ዝተለገሰ ግዙፍ ረድኤት፡ ህይወት ብዙሓት ኣሸሓት ንምድሓን ኢና ተጠቒምናሉ ይብሉ።
ኣብ`ቲ ዝነበረ መሸጣ-ረድኤት ናይ ዓይኒ ምስክር`የ ዝበሉ ኣቶ ኣማረ ጸጋይ ዝተባህሉ ሰብ ካብ ቦስተን ደዊሎም፡ ኣቶ ገረመድህን ኣርኣያ ዝሃብዎ ምስክርነት ቅኑዕ ምዃኑ ናይ ዓይኒ ምስክር`የ ኢሎም።
ንምሉእ ትሕዝቶ`ዚ ፕሮግራም ንምስማዕ ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቑ


text:
ቅሉዕን ምስጢራውን ዜናታት ደንበ ህግደፍ
ቅሉዕን ምስጢራውን ዜናታት ደንበ ህግደፍ
ምንጭታት ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ)
ኣብ መንጎ ገባቲ ስርዓት ህግደፍን ራሻይዳን እናማዕበለ ዝመጸ ዘይምቅዳው ንምፍታሕ፡ ካብ ራሻይዳ ሽኩርያ ዘተባህሉ ቀቢላ መንጎኝነት ክኾኑ ዝተላእኩ፡ ብ17 የካቲት 2014 ምስ ሜጀር ጀነራል ተኽለ ማንጆስ ርኽብ ምክያዶም ተሓቢሩ። እቲ ርኽብ ንልዕሊ ሰሙን ዝኸውን ምውሳዱ፡ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ግርጭታት ኣብ ምእላይ ብዘለዎ ጸረ ደሞክራስያዊ ባህሪ፡ ኣዳህሊሉ ነቶም ቀንዲ ባእታታት ናይቲ ጎንጺ ዝበሃሉ ሒዙን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ሰዊሩን ንህዝቢ ከም መፈራርሒ ክጥቐመሉ እንተዘይኮይኑ፡ ነቲ ምስ ራሻይዳ ተፈጢሩ ዘሎ ዘይምቕዳው ብሰላማዊ መንገዲ ንምእላይ፡ ፖሎቲካዊ ብቕዓትን ድልውነትን ዘይብሉ ምዃኑ ተገሊጹ።
ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ብስም ኣብ ግድብ ኣባይ መጥቓዕቲ ምፍጻም ብዝብል ንተቓወምቲ ኢትዮጵያ ንምውፋርን ንምዕጣቕን ምስ ግብጺ ዝምድናታቱ የጠናክር ምህላዉ ተገሊጹ። ብካልእ መዳይ’ውን ካብ ስዑድያ ግዝያዊ ረብሓታትን ወተሃደራዊ ኣጽዋራትን ንምርካብ ጽዑቕ ጻዕርታት ኣብ ዘካይደሉ ዘሎ እዋን፡ ምስ ኢራን ዘለዎ ዝምድናታት ንምብታኽ ተጽዕኖታት ይገብረሉ ኣሎ። ይኹን ደኣንበር ምስ ኢራንን ሩስያን ፖሎቲካዊ ረብሓታቱ ንምጽናዕ ጸደፍደፍ ይብል ምህላዉ ተሓቢሩ። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሚኒስትሪ ወጻኢ ኤርትራ ዑስማን ሳልሕ ምስ ፖሎቲካዊ ሓላፊ ህግደፍ የማነ ገብረኣብ፡ ንሩስያ ዑደት ምክያዶምን ምስ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን ናይቲ ሃገር ምዝርራቦምን ይፍለጥ። ዑደት መራሕቲ ህግደፍ ጀረናል ዓብደልፈታሕ ኣልሲሲ ሚኒስትሪ ምክልኻል ግብጺ ኣብ ሩስያ ዑደት ብድሕሪ ምክያዱ ንሰሙኑ ዝተገብረ ምዃኑ ተረጋጊጹ።
ተቓወምቲ ኢትዮጵያ ካብ ግብጺ ዝመጸ ሓድሽ ኣጽዋር ንምልላይን ዝለዓለ ወተሃደራዊ ታዕሊም ንምውሳድን ብ16 የካቲት 2014 ኣብ ከባቢ ሳሕል ታዕሊም ምጅማሮም ተሓቢሩ። ካብ ተቓውምቲ ኢትዮጵያ እቶም ታዕሊም ዝጀመሩ፡ ኣብቲ ከባቢ ግድብ ኣባይ ዝተወልዱን ምስ ቦታ ጽቡቕ ሌላ ዘለዎን ተመሪጾም ዝተወስዱ ምዃኖም ተረጋጊጹ። ምስ ሃገራት ኣዕራብ ዝምድና ንምፍጣርን ምስ ኤርትራ ዝግበር ስራሓትን ንምውህሃድን ሓላፍነት ዝወሰደ ካብ ትካል ጸጥታ ግብጺ ሜጀር ጀነራል ሓትም ባሻን ክበሃል ከሎ፡ ኣጽዋር ሒዙ ንኤርትራ ዝኣተወ ሜጀር ጀረናል ካልድ ኣሕመድ ሳሚ ምዃኑ፡ ጉዳይ ታዕሊም ተቓውምቲ ኢትዮጵያ ንምክያድ ዝተመዘዘ፡ ኣብ ጸጥታ ስርዓት መሓመድ ጃዕፈር ንሜሪ ብደረጃ ሜጀር ዝነበረ፡ ብድሕሪ ውድቀት ናይቲ ስርዓት ኣብ ግብጺ ተዓቒቡ ዝጸንሐ ሱዳናዊ ምዃኑ ተገሊጹ።
ካብ ተቓወምቲ ኢትዮጵያ ኣባላት ደምህት ልዕሊ 20 ዝኾኑ ብኮረኔል ወዲ ሓድጉ ዝተባህለ ሃሱስ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ተመሪሖም ብ22 የካቲት 2014 ንዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ሱዳንን ዘራኽብ ስሉሳዊ ኩርናዕ ኣብ ፍሉይ ከባቢ ሹቕ ክትር ዝተባህለ ቦታ ምንቅስቓሶም ተሓቢሩ። ሓደ ጉጀለ ካብኦም ንእምሓጀር ክምለስ ከሎ፡ እቲ ካልኣይ ጉጅለ፡ ኣብ ሹቕ ክትር ዓስኪሩ ምህላዉ ድማ ተረጋግጹ። እዚ ጉጅለ’ዚ ነቲ ከባቢ ጽቡቕ ኣፍልጦ ብዘለዎ ሃሱስ ወዲ ሓድጉ ተመሪሑ ዝመጸ መጽናዕትን ዳህሳስን ንምግባር ምዃኑ ይግመት። ወዲ ሓድጉ ናይቲ ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ገለ ካብ ተጋደልቲ ህ/ግንባር ቀቲሉ ኣብ ከባቢ ሑመራ ተሓቢኡ ዝነበረ፡ ብ1997 ንኣቦ-መንበር ደምሓኤ ነበር ተጋ/ገብረ-ብርሃን ዘርኤ ንምጭዋይ ምስ ዝተሓባበር፡ ንገባቲ ስርዓት ህግደፍ ምሕረት ክግበረሉ ብዝተዋህቦ መብጽዓ ምሉእ ምትሕብባር ክገብር ብድሕሪ ምርግጋጹ፡ ተግባራዊ ምስ ገበረ፡ ንኤርትራ ሰጊሩ ብዋጋ ናይ ዓስቡ መዓርግ ኮረኔል ዝተሸለመ ሃሱስ ምዃኑ ይፍለጥ።
ቤት ጽሕፈት ዜናን ሓበሬታን
ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ)
18 መጋቢት 2014


text:
ወታደራት ዩናይትድ ስቴትስ ናብ ኡጋንዳ ዝተልኣኹ ኣንፃር ሰራዊት መኸተ ጎይታ ዝተባህለ ዓማፂ ኡጋንዳ/LRA/ ይዋግኡ ንዘለዉ ሓይልታት እታ ሃገር ንምሕጋዝ እምበር ኣብ ውግእ ንምስታፍ ኣይኮነን ክብሉ ላዕለዋይ ዲፕሎማት ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ዝኾኑ ጆኒ ካርሰን ገሊፆም።LRA ኣዝዩ ዝተመናመነ’ዃ እንተኾነ ሕዚ’ውን ንኡጋንዳን ንሰለስተ ጎረባብቲ ሃገራት ማእኸላይ ኣፍሪካን ስግኣት ከምዝኾነ ኣፍሊጦም።
ካርሰን ፕሬዝዳንት ኦባማ ኣብዝሓለፈ ወርሒ ጥቅምቲ ሓደ ምእቲ ዝኾኑ ወታደራት ንዓማፂ LRA ኣብ ምሕምሻሽ ንኽሕግዙ ናብ ኡጋንዳ ንክልኣኹ ምውሳኖም ዩናይትድ ስቴትስ ዝተሓብአ ውጥን ኣለዋ ዝብል ግምት ኣኸቲሉ’ሎ ኢሎም።
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ዕላማ ሰብኣዊ ከምዝኾነን እቲ ብጆሴፍ ኮኒ ብዝምራሕ LRA ን25 ዓመታት ክካየድ ዝፀንሐ ዓፈናን ግፍዕን ንመወዳእታ ግዜ ንኸብቅዕን እዩ ኢሎም ካርሰን።
ዋሽንግተን ኣብ ዝመደብሩ ናይ ሰላም ኢንስቲቱት ኣብዝተኻየደ ናይ ፖሊሲ ሴሚናር ተረኺቦም ወታደራት ዩናይትድ ስቴትስ ድሮ ኣብቶም ናይ LRA ጠንካራ ትሕዝቶታት ዝኾኑ ከባቢታት ከምዝኣተው ካርሰን ሓቢሮም።እቶም ወታደራት ነቲ ንነዊሕ እዋን ዝፀንሐ ግጭት ንኸብቅዕ ምእንታ በቲ ጉጀለ ንዝተሃሰያ ኣርባዕተ ሃገራት ወታደራዊ ምኽሪ ከምዝህቡ ወሲኾም ገሊፆም።
ናብቲ ቦታ ወታደራት ዝለኣኽና ብ LRA ይፍፀም ዘሎ ህውከት ጠጠው ንኽብልን ጆሴፍ ኮኒ ናብ ፍትሒ ንምቕራብን ዝዓለመ እዩ ክብሉ ካርሰን ተዛሪቦም።
በዝሒ ቀንዲ ተዋጋእቲ LRA ወታደራዊ ስርሒት ኡጋንዳ ኣብ ቀረባ ዓመታት ስለዝበርትዐ ካብ 150 ክሳብ 200 ከምዝበፅሕ ካርሰን ሓቢሮም።እንተኾነ ግን እቲ ጉጅለ ቅድሚ ሕዚ ካብዝበፅሖ ሃሰያ ስለዝሓወየ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ኣማኸርቲ ምህላዎም ብወሳንነት ከምዘጥፍኦ ተስፍኦም ገሊፆም።
ንሶም ከምዚ ኢሎም ነይሮም።’’ብመራኸቢ ብዙሃን ዝተውሃቡ ግምታት ከይኮነስ እቶም ዝተልኣኹ ወታደራት ኣብ ልዕሊ LRA ጥራሕ ዘተኩሩ’ዩ።ካልኣይ ዝተዓጠቑ ወታደራት ኢና ንልእኽ ዘለና።ዝተዓጠቑዎም ኣፅዋራት ዝጥቀሙሎም መጥቓዕቲ እንድሕር ተፈፂሙዎም ንዓርሶም ንምክልኻል ጥራሕ እዩ።ኣብዚ ስርሒት እዚ ሓይልታት ዩናይትድ ስቴትስ ንናይ ኡጋንዳ ወታደራት ንምሓግዝ እዮም ዝዋፈሩ፡ንምውጋእ ኣይኮነን።’’
ካርሰን ወታደራት ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ናይ ኣፍሪካ ዞባታት ግጭት ዝህብዎ ሓገዝ ነባሪ ከይኮነስ ብብእዋኑ ዝግምገም እዩ ኢሎም ጆኒ ካርሰን።


text:
ሓድነታዊ መግለጺ ናይ ሰለስተ ኣሓት ውድባት
ሓድነታዊ መግለጺ ናይ ሰለስተ ኣሓት ውድባት
ሃገርና ኤርትራ ኣብ ከቢድ ኩሉ መዳያዊ ጸገም ኣትያ ከም ዘላ ዓለም ምሉእ ዝምስክሮ ሓቂ እዩ። ዝዀነ ይኹን መባእታዊ ቀረብ ክረክብ ዘይተዓደለ፣ ፖለቲካ ንውሑዳት ኣካላት ጥራት ዝምልከት ኰይኑ ንኻልኦት ኤርትራውያን ገበን ዝዀነሉ፣ መሰረታዊ ሰብኣውን ዲሞክራስያውን መሰላቱ ዘይተኸብረሉ፣ ብዘይሕግን ፍርድን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝዳጐነሉ፡ ብሕጽር ዝበለ ፍርሒ፡ ጥመት፡ ድንቁርና ወዘተ ዓብሊሎም ንህዝብና ከሳቕዩ ይርኣዩ ኣለዉ። ንሱ ከይኣክል እዚ ቋንቋ ውግእ ወረ ውግእ እምበር ቋንቋ ዲፕሎማሲ ዘይፈልጥ ጉጅለ ህግደፍ፡ ነጸብራቕ ውሽጣዊ ፖሊስኡ፣ ወግሐ ጸብሐ ነጋሪት ናይ ውግእ ኣዋጅ እንዳሃረመ ምስ ኩለን ዝዳወባና ሃገራት ውግእ ከፊቱ፣ ንህዝብና ኣብ ዘይረብሓሉ ውግኣት ክኣቱ ክስዋእን ክስንክል ክስደድን ክበታተንን ይርአ ኣሎ።
ቀንዲ ጠንቂ ናይ’ዚ ኩሉ መዓትን መከራን ሃገርና ከኣ መራሕቲ ጃንዳ ህግደፍ ምዃኖም ይፍለጥ። ጉጅለ ህግደፍ ብሕጊ ዘይኰነስ ብዊንታ ሓደ ሰብ ዝውሰን በብግዜኡ ዝወጽእ ኣዋጃት እዩ ንኤርትራ ዝመራሕ ዘሎ። ጉጅለ ህግደፍ ከይተኣለየ ዝዀነ ይኩን ፖለቲካውን ሰብኣውን መሰላት ኣብ ኤርትራ ክኽበር፡ ቁጠባዊ ዕብየት ክዓቢ፡ ማሕበራዊ ጠለባት ህዝብና ክረጋገጽ ኣይክእልን እዩ። ብምዃኑ እቲ እንኮ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ ጉጅለ ህግደፍ ስለ ዝዀነ ኩሉ ዓቕምናን ሓይልናን ኣንጻር ህግደፍ ዝጠመተ ክኸውን ይግባእ ዝብል እምነት ኣለና። ህዝብና ተደጋጋሚ ክጽውዖ ዝጸንሐ ሓድነትን ሓቢርካ ምስራሕን ብምኻኑ፡ እቲ ብተናጸል ክነካይዶ ዝጸናሕና ቃልሲ ጽምኣት ሓርነት ሓፋሽ ህዝብና ዘርዊ ኮይኑ ብዘይምርካቡ፡ እነሆ ኣብዚ ዘለናዮ ፈታኒ መድረኽ ህሉው ኩነታት ህዝብናን ሃገርናን ዝምልስ ሓድነት ሰለስተ ውድባት ፈጺምና ንርከብ። ኣስማት ዝሰመራ ሰለስተ (3) ኣሓት ውድባት፡-
- ውድባ ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ
- ውድብ ሓድነት ንዲሞክራስያዊ ለውጢ
- ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ-ሕድሪ
ካብ ዕለት 28 ለካቲት 2021 ጀሚረን ሰሚረን ሓደ ውድብ ከም ዝዀና ንመላእ ህዝብና ከነበስር ከለና ሓጎስ ይስመዓና። ህዝብና’ውን ነዚ ተበጺሑ ዘሎ ሓድነት ከም ዘሕጉሶ ንርዳእ። ስም ናይ’ዚ ዝሰመረ ውድብና ከኣ ውድብ ሓድነት ኤርትራውያን ይበሃል። ናብ’ዚ ዕዉት ስምረት’ዚ ንኽንበጽሕ ዝሓገዙ ረቛሒታት ክንጠቅስ ኣገዳስነት ዘለዎ ይመስለና። ብመጀመርያ ነቲ ናይ ክድዓት መግለጺ ኢሳያይስ “ኣይከሰርናን”፡ “ሓደ ህዝቢ ኣይኰነን ዝብል ነቲ ሓቂ ዘይፈልጥ’ዩ” ብምባሉ ሓያል ናይ ህዝብና ተቛውሞ ብሓደ ወገን፣ ብካልእ ወገን ድማ ናይ “ይኣክል” ምንቅስቓስ ከም ናይ ህዝቢ ጠለብ ኣዕሚቕና ክንሓስብ ከም ዘለናን ዝሓገዘናን ምዃኑ ክንጠቅስ ንደሊ። ቀጺሉ ኣብ ሚነሶታ ዝርከብ ናይ “ተምፖ ኣፍሪቕ” ትካል ንኹሎም ተቛውሞ ዓዲሙ ናይ ዘተ መኣዲ ምፍጣሩን ስልጡን ናይ ዘተ ምክያዱን ተራ ከም ዘለዎ ነመልክት። ስዒቡ ንቕሎ ኣዴታት ዝብል ምንቅስቓስ ዓቢ ተርኡ ከም ዘበርከተ ይፍለጥ። እዞም ዝተጠቕሱ ማዕረማዕረ እንዳሰርሑ ከለዉ ዋዕላ ሎንዶን ብምድላው ዝተገበረ መጸዋዕታን ምትብባዕን ኣገዳሲ ረቛሒ ነይሩ። እኩብ ድምር ናይ’ዞም ኩሎም ምንቅስቓሳት እቶም መራሕቲ ሰለስቲአን ውድባት ተራኺቦም ናይ ዘተ ሽማግለታት ብምቛም ካብ ወርሒ ነሓሰ 2020 ዘተ ክካየድ ድሕሪ ምጽናሕ እነሆ ሎሚ ኣብ መደምደምታ በጺሑ ናይ ሓድነት ብስራቱ ይእውጅ ኣሎ። እቶም ነዚ ክዉን ንምግባር ዘበርከቱ ኣካልትና ምስጋናና ነቕርብ። ምስ’ዚ ኣተሓሒዝና ነቕርቦም መጸዋዕታታት ከኣ ኣለዉና፡-
- ዝኸበርኩም ኣባላት ውድባትና ነዚ እንገብሮ ዘለና ተበግሶ ኣብ መዓርፎኡ ንኽበጽሕ ብዝገበርኩሞ ኣበርክቶ ምስጋና ይብጻሕኩም። ብዓቢ ሞራል ክሳብ ዓወት ክትከናኸንዎ ከኣ ንላቦ፣
- ዝሰመረ ውድብና፡ ኩሉ ፖለቲካውን ቁጠባውን ስልጣን ዝገበተ፡ህዝብን ሃገርን ዘብርስ ዘሎ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍን ኣተሓስሳብኡን ንምእላይ ዘለና ዕቑር ሓይሊ ኣብ ነወሃህደሉን ነበራብረሉን ዘለናሉ እዋን፣ኩሉ መዳያዊ ዘይተቘጠበ ደገፍ ህዝብን ሲቪላዊ ማህበራት ኤርትራ ከይፍለየና ነማሕጽን፣
- መሓዙት ውድባትና ብሸነኾም ነዚ ተወሲዱ ዘሎ ተበግሶ ብምድጋፍ ክጽንበርዎን ተመሳሳሊ ስጉምትታት ክወስዱን ነተባብዕ።
ህግደፍ ዝፍለጠሉ ቀንዲ ሕላገት ውግእን ዕንወትን ጥራይ እዩ። ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ህዝብና ብሓፈሻ መንእሰያትና ድማ ብፍላይ ጽምኢ ደም ኢሳያይስ ንምርዋይ ኣብ ዘይምልከቶም ውሽጣዊ ኲናት ሕድሕድ ኢትዮጵያ ኣትዮም ክቕዘፉ ንርኢ ኣለና። ነዝን ካልእን ኣመልኪቱ ዝሰመረ ውድብና ነዚ ዘለናዮ ተረኽቦታት ኣብ ትግራይን ካልእ ኣብ ግምት ብምውሳድ ዘቕርቦም ለበዋታትን ምሕጽንተታትን እዞም ዝስዕቡ እዮም፡-
- ነዚ ብጉጅለ ህግደፍ ተወሲዱ ዘሎ ምእታው ሰራዊት ኣብ ኢትዮጵያን ዘስዕቦ ዘሎ ሰባውን ንዋታውን ዕንወት ኣጥቢቑ ይኹንን፣
- ኣብ ኤርትራ ዘሎ ሰራዊት ኢትዮጵያ ልዑላውነት ሃገርና ዝደፍር ስለ ዝዀነ ብቕልጡፍ ካብ ሃገርና ክውጽእ ንጽውዕ፣
- ሰራዊት ኤርትራ ድማ ብቕጽበት ካብ ቦታ ውግእ ትግራይ ናብ ሃገሮም ክምለሱ ይጽውዕ፣
- ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ከምኡ’ውን ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ኤርትራ ዝወርድ ዘሎ ኢ-ሰብኣዊ ኩሉ እንተናዊ መቕዘፍቲ ኣጥቢቑ ይኹንን። ሕብረተ-ሰብ ዓለም ከኣ ነዚ ኣመልኪቱ ትዂረት ክገብረሉ ንምሕጸን፣
- ኣህጉራዊ ሕብረተ-ሰብ ኣብ ኤርትራ በኹሩ ዘሎ ፍትሕን፣ ክብሪ ሰብኣዊ መሰላት ቆላሕታ ክገብርሉ ንጽውዕ፣
- ሃገራውያን ይኹኑ ኣህጉርውያን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ንዘይፍትሓዊ ማእሰርቲ ዝያዳ ድምጺ ከኻዕብቱ ነተባብዕ፣
ኣፈወርቂ ኪዳነ ተስፋሚካኤል ዮሃንስ ዑቚባዝጊ ድቡስ
ውድብ ሓድነት ኤርትራውያን ውድብ ሓድነት ንዲሞክራስያዊ ግንባር ሃገርዊ ድሕነት ኤርትራ-ሕድሪ
ንፍትሒ (ውሓድፍ) ለውጢ (ውሓዲለ) (ግሃድኤ-ሕድሪ)
ዘለኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ንኩሎም ስውኣትና
ዓወት ንተቓላሳይ ህዝብና
ኤርትራ ብነጻነታን ክብራን ንዘለኣለም ትንበር!!!
28 ለካቲት 2021
بيان المجلس الوطني الارتري بشأن اندلاع الحرب في إقليم تجراي الإثيوبي
تابعنا بكل أسف منذ صباح الرابع من نوفمبر 2020م ما ورد من بيانات رسمية وتصريحات في وسائل إعلام الحكومة الفيدرالية الإثيوبية والحكومات الإقليمية في كل من إقليمي تجراي وأمهرا تشير إلى اندلاع معارك في إقليم تجراي.
ونحن في المجلس الوطني الإرتري للتغيير الديمقراطي نعبر عن أسفنا البالغ لاندلاع هذه المواجهات العسكرية بين الأشقاء في إثيوبيا، في الوقت الذي يعاني فيه الشعب الإثيوبي من آثار جائحة كرونا، واجتياح الجراد الصحراوي مساحات شاسعة في المنطقة، وإلحاق أضرارٍ بالغة بالمحاصيل الزراعية
Weiterlesen: بيان المجلس الوطني الارتري بشأن اندلاع الحرب في إقليم تجراي الإثيوبي
መግለጺ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ብዛዕባ ኣብ ትግራይ ተባሪዑ ዘሎ ኩናት
ካብ ወጋሕታ 4 ሕዳር 2020 ማዕከናት ዜናታት ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን፣ ክልላዊ መንግስታት ትግራይን ኣምሓራን፡ ኣብ ትግራይ ኩናት ከም ዝተባረዐ ብወግዒ ዝሕብር በብወገኖም ዝሃብዎ መግለጺታት ተኸታቲልና። ህዝቢ ኢትዮጵያ ብሓደጋ ለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስን፣ ብሰፊሕ ዘመተ ኣንበጣን ኣብ ዝሳቐየሉ ዘሎ እዋን መርድእ ኩናት ምስማዕ ኣዝዩ ኣጒሃይን ኣሕዛንን’ዩ።
Weiterlesen: መግለጺ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ብዛዕባ ኣብ ትግራይ ተባሪዑ ዘሎ ኩናት
Weiterlesen: መግለጺ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ብዛዕባ ኣብ ትግራይ ተባሪዑ ዘሎ ኩናት
መግለጺ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ብዛዕባ ህልዊ ኩነታት ኢትዮጵያ
ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ (ፖሓኤ)፡ እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝጸንሐ ምስሕሓብ ካብ 3 ናብ 4 ሕዳር 2020 ኣብ ዘውግሕ ናብ ጎንጺ ከም ዝማዕበለ ብማዕከናት ዜና ኢትዮጵያ ምስ ተሓበረ ኣዝዩ ኣሕዚኑና። ብፍላይ ድሕሪ’ቲ ኣብ ትግራይ ዝተኻየደ ክልላዊ ምርጫ፡ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ኣብ ሕድሕዶም፡ እቲ ሓደ ነቲ ካልእ ከም ዘይፈልጦ ዝገልጽ ኣዋጃት ከውጽኡ እንከለዉ ስክፍታና መሊሱ ክውስኽ ጸኒሑ እዩ። እንተኾነ ብሰላም ክፈትሕዎ እዮም ዝብል ተስፋ’ውን ነይሩና።
ጋዘጣዊ መግለጺ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ኣወሃሃዲ ሽማግለ ናይ ሓባር ፖለቲካዊ ንጥፈታት ኣበጊሱ Press Release Eritrean Political Forces Coordination Committee Launches Various Joint Political Tasks تصريح صحفي لجنة التنسيقية للقوى السياسية الإرترية تطلق العديد من الأنشطة السياسية ال
The Eritrean Political Forces, which on 24 June 2020 issued a joint declaration pledging to coordinate their efforts to bring democratic change in Eritrea, have initiated their joint work on a number of important areas, including diplomacy, media, and mass mobilization activities. The political forces are Eritrean National Council for Democratic Change, Eritrean National Front, Eritrean People's Democratic Party, Unity for Democratic Change, and United Eritreans for Justice. The guiding principles bringing the political forces together are: (1) Protecting the sovereignty and territorial integrity of Eritrea; (2) Removing the autocratic regime with the unified power of the people; (3) Successfully transitioning Eritrea to a multiparty system of democratic governance; and (4) Submitting to rule-of-law and guaranteeing basic liberties and rights to the Eritrean people.
Weiterlesen: ጋዘጣዊ መግለጺ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ኣወሃሃዲ ሽማግለ ናይ ሓባር ፖለቲካዊ ንጥፈታት ኣበጊሱ Press Release Eritrean Political...
ብምኽንያት መበል 59 ዓመት ዝኽሪ ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎ ህዝብታት ኤርትራ፡ ብደሞክራያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ /ደግሓኤ/ ዝወጸ፡ ውድባዊ መግለጺ፤
ህዝብታት ኤርትራ ኣብ ካልኣይ ኵናት ዓለም 1941 ጣልያን ተሳዒሩ ካብ ኤርትራ ተጸሪጉ ኣብ ዝወጸሉ ነጻን ልኡላዊትን ደሞክራስያዊት ዝኾነት ሃገረ ኤርትራ ንምምስራት ዝተኻየደ ሰላማውን ሕጋውን ኣገባብ ቃልሲ ብልዕለ-ሓያል ሃገር ኣሜሪካን መሻርኽታን መሳርሒኦም ዝኾነ ስርዓት ሃይለስላሴን መጀመርያ ማዕርነታዊ ተሳትፎ ብዘይብሉ ፌደራላዊ ምትእስሳር፡ ቀጺሉ ንሳ’ውንውን እንተኾነት ብሓይሊ /ብዓመጽ/ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ኢትዮጵያ ክትወድቕ ከም ዝገበሩ ርእሰ ግሉጽ ሓቂ እዩ፡፡
Weiterlesen: ብምኽንያት መበል 59 ዓመት ዝኽሪ ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎ ህዝብታት ኤርትራ፡ ብደሞክራያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ /ደግሓኤ/ ዝወጸ፡ ውድባዊ መግለጺ፤
Weiterlesen: ብምኽንያት መበል 59 ዓመት ዝኽሪ ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎ ህዝብታት ኤርትራ፡ ብደሞክራያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ /ደግሓኤ/ ዝወጸ፡ ውድባዊ መግለጺ፤
ሓደ መስከረም ዝኽሪ ምጅማር ብረታዊ ቓልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብዲሞክራስያዊ ዉድብ ብሄረ ብሌን/ኤርትራ/ሆደ
መበል 59 ዓመት ባሕቲ መስከረም እንቋዕ ኣብጽሓና። ባሕቲ መስከረም ነባሪ ንምጸብራቅ ልዑል ዘይተምበርካኺ ባህርያት ኤርትራውያን እያ። ባሕቲ መስከረም ሉኡላዉነትና ወኒንና ኣብ እነብዕለሉ እዋን ማዕረ ማዕሪኡ ን ጅግና ኣቦና ሓምድ እድሪስ ዓዋተን ቐያሕትን ጸለምትን ሱዉኣትና ብልዑል ሓበንን ክብርን እንዝክረሉ እዋን እውን እዩ። ሕድሪ ሱዉኣትና ንፍትሸላ፣ ዝጎደለ ክንምልእ ቓል ንኣትወላን’ያ።
Weiterlesen: ሓደ መስከረም ዝኽሪ ምጅማር ብረታዊ ቓልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብዲሞክራስያዊ ዉድብ ብሄረ ብሌን/ኤርትራ/ሆደ
Weiterlesen: ሓደ መስከረም ዝኽሪ ምጅማር ብረታዊ ቓልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብዲሞክራስያዊ ዉድብ ብሄረ ብሌን/ኤርትራ/ሆደ
ንቕዋማዊ ህዝባዊ ምርጫ ህዝቢ ትግራይ ደገፍና ንገልጽ ደሞክራስያዊ ውድብ ብሄረ ብሌን-ኤርትራ/ሆደ ጋዜጣዊ መግለጺ።
ኮሚሽነር ኮሚሽን መርጻ ክልል ባቶን መንግስትን ትግራይ፣ መ/ም ሙሉውርቂ ኪዳነ ማርያም ምስ ሙሉኣት ናይ ስራሕ ብጾቱ ታሪኻዉን በዳህን መረጫ፣ ክመርሑ ዝተዋህቦም ሓደራ ብሰላምን ብዓወትን ክድምድሙ እናተተምኔና፣ ህዝብታትን ፖሎቲካዊ ዉድባትን ክልል ትግራይ እንቛዕ ኣብ’ዚ ሓምሻይ ህዝባዊ መርጻ ኣብጻሓኩም፣ እናበልና፣ ብሰላምን ዓወትን ከም ትድምድምዎ እናተኣማመና፣ ዲሞክራስያዊ ዉድብ ብሄረ ብሌን ነዚ ህዝባዉን ፖሎቲካዉን ምርጫ ደገፍና ንገልጽ።
Weiterlesen: ንቕዋማዊ ህዝባዊ ምርጫ ህዝቢ ትግራይ ደገፍና ንገልጽ ደሞክራስያዊ ውድብ ብሄረ ብሌን-ኤርትራ/ሆደ ጋዜጣዊ መግለጺ።
Weiterlesen: ንቕዋማዊ ህዝባዊ ምርጫ ህዝቢ ትግራይ ደገፍና ንገልጽ ደሞክራስያዊ ውድብ ብሄረ ብሌን-ኤርትራ/ሆደ ጋዜጣዊ መግለጺ።


text:
ንሎሚ ዝቀረበልና መዝሙረ ዳዊት ‘እግዚኣብሄርን ሓይሉን ድለዩ። አዘውቲርኩም ገጹ ድለዩ’ (መዝ 104) እንክብል ብቀጻሊ ወትሩ ገጽ እግዚአብሔር ክንደሊ ይዕድመና። እዚ ምድላይ እዚ ናይ ሓደ ኣማኒ ሕይወት ክሕዞ ዘለዎ ኣተና ብምዝኽኻር ነታ ኣብ ፍጻሜ ሕይወትና ምስ እግዚአብሔር ገጽ ንገጽ እንራኣኣየሉ መወዳእታና እውን የዘኻኽረና።
ኣብዚ ዓለም እዚ እንክንነብር ውሕስነት ፍጻሜና ዝህበናኸስ እዚ ገጽ እግዚአብሔር ምድላይ እዚ ኰይኑ ናብታ ምድሪ ተስፋ ሓቀኛ ሰማያዊት ሃገርና ገጹ ዝመርሓና መንገዲ እዩ። ገጽ እግዚአብሔር ከስ ክንበጽሖ ዘሎና ዓላማና ኰይኑ ቡሶላ ወይ መሪሕ ኮከብ ብምዃን ነታ ቀንዲ መንገድና ከይንስሕት ይሕግዘና።
ኣብ ናይ ዕለቱ ቀዳማይ ንባብ ትንቢት ሆሴእ 10.1 ሕዝቢ እስራኤል ካብ ኣምላኹ ከምዝሸፈተን መኣዝኑ ኣጥፊኡ ኣብ ምድረበዳ ተሓዊጹ የዕገርግር ከምዝነበርን የመልክት። ጽቡቅ ናብራን ሃብትን ንልቢ ሕዝቢ እስራኤል ካብ እግዚአብሔር ከምዝሽፍትን ብሓሶትን ግፍዕን ዓመጽን ከምዝትክእዎ ገበረ። እዚ ሓጢኣት እዚ ንዓና ነዞም ሎሚ ዘሎና ክርስትያን እውን ይምልከት እዩ ካብዚ ሓራ ኣይኮናን። ብዕለት 8 ሓምሊ 2013 ኣብ ላምፐዱሳ ኣብ ዘቅረብኵዎ ስብከት ‘ባህሊ ጣዕሚ ሕይወት ናብ ገዛእ ርእስና ጥራይ ከምእነተኩር ገቢሩ ናይ ካልኦት ገዓር ኣብ ዘይንሰምዓሉ ደረጃ ኣብጺሑ ከም ኣብ ዓፍራ ሳሙና እንነብር ብማዕዶ ጽቡቅ ትሕዝቶ ግን ዘይብሉ ኰና ኣብ ሃለፍታን ግዝያውነትን ከም እንነብር ገቢሩ ብዛዕባ ካልኦት ዘይንግደስ ዓውለማውነት ሸለልትነት ኣሸኒፉና ንርከብ’ ኢለ ነረ።
ጻውዒት ሆሴእ ነቢይ ሎሚ ከም ሎሚ ንንስሓ ይዕድመና ኣሎ። ኣዕይንትና ናብ እግዚኣአብሔር ክንመልጽ እሞ ገጹ ክንደሊ። ኣብ 10.12 ‘ንሱ ኽሳዕ ዚመጽእ፣ ጽድቂ ኸኣ ክሳዕ ዜዝንመልኩምሲ፣ ንእግዚኣብሄር እትደልዩሉ ጊዜ እዩ እሞ፣ ንኣኻትኩም ብጽድቂ ዝርኡ፣ ከም መጠን ምሕረቱ ኸኣ ዕጸዱ፣ ሓድሽ ጽግኢውን ጽግኡ’ እናበለ ይምዕደና ኣሎ። ገጽ እግዚአብሔር ምድላይ ካብቲ ንጐይታ ክትረክብ ኣብ ውሽጥኻ ኰይኑ ዝደፋፍኣካ ሃረርታ ምስ መወዳእታ ዘይብሉ ፍቅሩ ክትራኸብ ዘሎ ጽምኢ ዘበገሶ ኰይኑ እዚ ግን በታ መድሓኒት ዝኾነት ሓይሉ እንተዘይኮይኑ ብካልእ ኣይከኣልን። ናይ ዕለቱ ወንጌል እውን ማቴ 10.1 ነቶም ንጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብኣካል ክረኽብዎ ዕድል ዝረኸቡ ሓዋርያት ጸዊዑ ‘ንርኹሳት መናፍስቲ ኼውጽእዎምን ንብዘሎ ሕማምን ድናሰን ኬሕውዩን ስልጣን ሀቦም’ እንክብል በብሓደ ብስሞም ከምዝጸውዖምን ዓይኒ ዓይኖም እናጠመተ ክዛረቦም ሰሚዖም ተኣምሩ ርእዮም። እዚ ምስ ጐይታና ገጽ ንገጽ ብኣካል ምርኻብ እዚ ናይ ጸጋን ድሕነትን ግዜ ኰይኑ ተልእኮኻ እንታይ ምዃኑ እውን ይገልጽ። ዘድሊ መጠንቀቅታ ምስ ሃቦም ‘ኬድኩም ድማ፡ መንግስተ ሰማያት ቀሪባ ኣላ፡ ኢልኩም ስበኹ’ እንክብል ይልእኾም። ምስ ጐይታ ገጽ ንገጽ ምርኻብን ተልእኮን ፈጺሞም ኣይፈላለዩን እዮም።
እዚ ምስ ኢየሱስ ገጽ ንገጽ ምርኻብ ሎሚ ንሕና እውን ክንገብሮ ንኽእል ከመይ ንሕና ሓዋርያት ሳልሳይ ሽሕ ዘመን ኢና። ኣተኲሮና ገጽ እግዚአብሔር ኣብ ምድላይ እንተገበርና በቶም እግዚአብሔር ኣብ ቅድሜና ኣብ ጒዕዞ ሕይወትና ዘጓንፈና ኣብ ገጽ ድኻታት ሕሙማት ረዳኢ ዘይብሎም ከምኡ ዘይንፈልጦም ኣጋይሽ ክንረኽቦ ንኽእል። እዚ ርክብ እዚ ከኣ ንዓና ናይ ጸጋን ድሕነትን ግዜ ኰይኑ ነታ ንሓዋርያት ዝተዋህበት ተልእኮ የልብሰና።
ሎሚ ናይቲ ኣብ ላምፐዱሳ ዝገበርክዎ ሓዋርያዊ ምብጻሕ ዝኽሪ ሻብዓይ ዓመት ንገብር ኣሎና። ብብርሃን ቃል እግዚኣአብሔር ነቲ ነጻ ካብ ፍርሒ ብዝብል ኣብ ወርሒ ለካቲት ተጋቢኦም ዝነበሩ ዝበልኵዎ እደግመልኩም። ነዚኦም ዝበልኵዋ ‘ምስ ካልኦት ምርኻብ ምስ ክርስቶስ ምርኻብ እዩ’ ዝብል ነበረ። ነዚ ከኣ ንሱ ባዕሉ ኣብ ማቴ 25.40 ‘ብሓቂ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ ንሓደ ካብዞም ንኡሳን ኣሕዋተይ ዝገበርክምዎ ኩሉ ንዓይ ኢኹም ዝገበርኩምዎ` እንክብል ክንረኽቦምን ክንሕግዞምን ዝጽበዩና ኣብ ማዕጾና ዝኩሕኩሕ ጥሙይ ጽሙእ ጋሽእ ዕሩቅ ሕሙም እሱር ኣብ ወደባትና ክዕቈቡ ዝደልዩ ስደተኛታት ንሱ ምዃኖም ገጽታኡ ምዃኖም ይነግረና።
‘ኩሉ እቲ ንዓታቶም ዝገበርኩምዎ ንዓይ ኢኹም ገርኩምዎ’ ክብል እንከሎ ንሠናይ ተግባርስ ይኹን ንሕሱም ተግባር ንኩሉ እዩ ዘጠቃልል። ነዚ ኣብቲ ዕለት ዕለት እንገብሮ ናይ ሕልና መርመርመራ ከም መሠረታዊ ነገር ክንጥቀመሉ ኣሎና። ሕጂ ኣብ ሓሳበይ ዝቅጀለኒ ኩነታት ሊብያ እዩ ኣብኡ ዘሎ ቤት ማእሰርትታ ኣብኡ ዝፍጸም ዓመጽን ግፍእን ነዚ ኣደራዕ እዚ ዝስከሙ ከኣ እቶም ብተስፋ ጒዕዞ ዝጀመሩ ስደተኛታት ብገለን ዝድሕኑን ዝሕገዙን ብገለን ከኣ ዝንጸጉ ተጓዓዝቲ ተስፋ! ብጣዕሚ የሕዝን! ሃየኸስ ነታ ‘ኩሉ እቲ ንዓታቶም ትገብርዎ ንዓይ ኢኹም ዝገበርኩምዎ’። ነታ ቅድሚ ሸዓተ ዓመት ዝነበረት ዕለት ከምዛ ሎሚ እዝክራ ኣብዛ ኣብ ደቡብ ኤውሮጳ እትርከብ ደሴት ገሊኦም ታሪኾም ይነግሩኒ ነሮም። ኣብኡ ንክበጽሑ ክንደይ ከምዝተሳቀዩን ክንደይ ከምዝኸበሉን። ኣብኡ ዘስተርጒሙ ነሮም። ሓደ የዘንቱ የዘንቱ እቲ ዝትርጉም ዝተኻእሎ ይጽዕር ግን ካብቲ እቲ ተራኺ ዝብሎ ሕጽር ዝበለ ነበረ ኣብዚ እቲ ቋንቋ ስደተኛ ጸገማት ንምዝንታው ነዊሕ ገለጻ ግዲ ኣልይዎ ኢለ ሓሲበ። ካብቲ ጒዕዞ ምስ ተመለስኩ ሓንቲ እመቤት ካብ ኢትዮጵያ ኣብ ቤትና ነበረት ሕጂ እኳ የላን መንገስተ ሰማይ የዋርሳ። ነቲ ነዊሕ ታሪኽ ትርድኦ ነራ ከመይ ብተለቪዥን ትከታተሎ ነራ። ሽዑ ተቀቢላ ‘ኣባቴ እቲ ኣስተርጓሚ ካብቲ ዝተባህለ ማለት ዝረኸቦም ዓመጽን ግፍዕን ስቃይን ርብዑ እውን ኣይተርጐመልኩምን’ ኢላትኒ። ነፍዮም ኣቅሪቦምለይ ማለት እዩ። ኣብ ሊብያ ብዛዕባ ዝፍጸም ጸገማትከስ ሎሚ እውን እዚ እዩ ዘሎ። ዘቅርቡልና ዜና ብብዙሕ መንፊት ዝሓለፈ እዩ። ውግእ ሕማቅ ምዃኑ ንፈልጥ እንትኾነ እቲ ኣብ ቤት ማሰርታትን መዳጐኒ ስደተኛታትን ኣብ ሊብያ ዝፍጸም ክትግምትዎ ኣይትኽእል። እዚ ሕዝቢ እዚ ግን ይዋኡ ብተስፋ ንባሕሪ ሰጊሩ ኩሉ ኪሓልፈሉ እዩ ይጐዓዝ ነሩ።
መጸናንዒት ስደተኛታት ዝኾነት ድንግል ማርያም ኣብዞም ካብ መረበቶም ብጸገም እቲ ገና ንዓለምና ዘሳቂ ዘሎ ምጉዳል ፍትሒ ዝሃድሙ ኣሕዋትን ኣሓትን ገጽታ ወዳ ክርእን ከነለልን ትሓግዘና።


text:
ኣብቲ መዓስከር ካብ ዝተዓቑቡ ኣስታት 300 ሺሕ ስደተኛታት ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኢትዮጵያዊያን ከምዝርኸብዎም ተፈሊጡ’ሎ። መንግስቲ ኬንያ ኣብቲ መዓስከር ንዘለው ሶማልያዊያን ናብ ሃገሮም ክምለሱ ውሳኔ እንተሕለፈ’ኳ ትግባረኡ ግን ንሽዱሽተ ወርሒ ምንውሑ ሓቢሩ’ሎ።
ኣብ ዓለም ዝዓበየ ዝኾነ ዳዳብ መዓስከር ስደተኛታት ንኣስታት 300 ሺሕ ስደተኛታት ምዕቓቡ ካብዚኣቶም ድማ እቶም 12 ሽሕ ኢትዮጵያዊያን ምኻኖም ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኮሚሽን ስደተኛታት ምሕባሩ ይፍለጥ።
ኣብቲ መዓስከር ዝተዓቕቡ ስደተኛታት ካብ ፕላስቲክን ቴንዳን ሓሊፎም ናይ ንግዲ ትካላት’ውን መስሪቶም ይነብሩ ኣብ ደጋሃሌ ዝርኸብ ማእከል ሓደ ናይ ኢትዮጵያዊያን ቤት መግቢ ይርኸብ።
ኣብ 1990ታት ኣብ ሶማል ብዝነበረ ዘይምርግጋእ ካብ ሃገሮም ተሰዲዶም ኣብቲ መዓስከር ዝተዓቑቡ ሶማልያዊያን ሎሚ ወነንቲ ኣውቶቡሳት፡ ቤት ንግድን ሆቴላትን ኽኾኑ በቒዖም እዮም።
ኣብ ድምጺ ኣሜሪካ ክፍሊ ቋንቋ ሶማል ኣብዚ መዓስከር ንዝነብሩ ስደተኛታት ኣዘራሪቡ ኔሩ። መብዛሕትኦም ናብ ካኩማ ዝርኸብ መዓስከር ስደተኛታት ክግዕዙ ከምዝተነግሮም እንተኾነ ኣብቲ ቦታ ንመነባብሮ ዘድልይ ነገራት ከምዘይተማልአ ይገልጹ።
ኣብ ኢፎ ማእከል ስደተኛታት ጎደና ኦሮሞ ዝበሃል ኣብቲ መዓስከር ብዝነብሩ ስደተኛታት ዝተሰየመ ቦታ ኣሎ። እዚ ቦታ ካብ ፕላስቲክ ዝተሰርሑ ድንኳናት ዝሓዘ ኮይኑ ካብ ኢትዮጵያ ክልል ኦሮምያ ዝተሰደዱ ብሓባር ዝነብሩ አከባቢ እዩ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን መንግስቲ ኬንያ ነቲ መዓስከር ንምዕጻው ዘመሓላለፎ ውሳኔ ካብ ምትግባር ጊዜ ከምዝወስድ ኣፍሊጡ። ኣብቲ መዓስከር ዝበዝሑ ሶማላዊያን ይነብሩ መንግስቲ ኬንያ ናብ ሃገሮም ንምምላስ ፍቓደኛ ዝኾኑ ናብ ሃገሮም ዝምለሱ መስርሕ ከምዝቕጽሎ’ውን ኣፍሊጡ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይከአል።


text:
ኤርትራ ንኤርትራውያን ! ንመን ድኣ….? – ሻድሻይ ክፋል
ኤርትራ ንኤርትራውያን ! ንመን ድኣ….?
ሻድሻይ ክፋል
ሓሙሽተ ክፋላት ጽሑፍ ኤርትራ ንኤርትራውያን ንመን ድኣ…? ከም መእተዊ ናብቲ ቀንዲ ዛዕባናን ገለ ገለ እዋናውያን ጉዳያትን ዘጠቓለለ ኢዩ ነይሩ፡፡ ማዕረ እቶም ብወገነይ ዝቐረቡ መእተውን መረዳድእን ሓሳባት፡ ብብዙሓት ነበብቲ እዚ ጽሑፍ ዝቐረበ ርእይቶን ነቐፌታን ምኽርን እውን ጽሑፈይ ዕሙቀትን ስፍሓትን ንኽህልዎ ኣዝዩ ሓጋዚ ከም ዝኾነኒ ከዘኻኽር ይደሊ፡፡ ንኹሉኹም ኣብዚ ዘልዓልኩዎ ኣዝዩ ተኣፋፍን ትብዓት ዝሓትትን ጉዳይ ግሉጽን ሓቀኛን ሓሳባትኩም ዘፍሰስኩም ድማ ብልቢ የመስግነኩም፡፡ ስለዝኾነ ሻድሻይ ክፋል ጽሑፈይ ንገለ ካብቲ ዝመጻኒ ሕቶታትን ዘለዎም ስክፍታታትን ማዕሪኡ እውን ግጉይ መረዳእታን ኣመለኻኽታን መልሲ ክህበሉን ዝዓቕመይ ሓሳባት ወስ ከብለሉን ክፍትን እየ፡፡
እቲ ቀንዲ ሕመረት ኣርእስትና ብፍላጥ ይኹን ብዘይ ፍላጥ ንቓለስ ኣለና እናበልና ንደምበ ተቓውሞ ኤርትራ ዘራጊቶ ነእትወሉ ኣለና፡፡ እንተስ ተገሪህና ሓደው ብፍላጥ ኮነ ኢልና ግጥምታት ጉጅለ ህግደፍ ዜማታት ቀይርና ንደርፍ ኣለና፡፡ ማዕረ ጉጅለ ስርዓት ህግደፍ ንሕና እውን ንንቑሓትን ብልህታትን ተቓለስቲ ክንቀትልን ክንቅንጽልን ንውዕል ኣለና፡፡ ኩልና መራሕቲ ኩልና ኪኢላታት ፖለቲካ ክንከውን ንፍትን ኣለና፡፡ ቃልሲ ዘመን ኣምጸኦ ዓይነት ፋሽን ኮይኑ፡ ቀንዲ ውራየን ገዲፈን ንሕድሕደን ዝተሃናኾታ ጉጅለታት ንፈጥር ኣለና፡፡ ካብ ስነ-ሓሳብ ኢሳይያሲዝም ብዘይፍለ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ንሕና ንፈልጠልካን ንሓስበልካን ዝብሉ ንሰምዕ ኣለና፡፡ እንተስ ስምዒት ደሪኹና ሓደው ኮነ ኢልና ብፍላጥ፡ ቃልሲ ደምበ ተቓውሞ ንሕድሕዱ ምትእምማን ኣጥፊኡ፡ ክተሃናኾት መድሎ ጉጅለ ስርዓት ህግደፍ ንኸውን ኣለና፡፡ እታ መርዛምን ሓደገኛን ኢሳይያስ ካብ ፈለማ ምፍላይ ህዝባዊ ሓይልታት ዝዓጠቓ ቡምባ ድማ፡ እዛ ሕጂ ዜማ ተቐይርዋ ሪሚክስ ኮይና ክትጋዋሕ ንሰምዓ ዘለና ሰራም ደርፊ ኢያ፡፡ ሓደ ሃገራዊ ተሓላቕን ዋና ኤርትራን እቲ ሓደ ከዳዕ፡ ዘይሃገራዊ፡ ሸያጢ ኤርትራ፡ ኣውራጃዊ፡ ሃይማኖታዊ፡ ልኡኽ ኣመሪካን ኩርኩር መንግስቲ ኢትዮጵያ፡፡ እንተኾነ እቲ ሓቅን ጭቡጥ ክውንነትን ዘይራኸብ ሕቖን ከብድን ኢዩ፡፡
ዜርካ ዜርካ እቶም በሃልቲ ብዓውታን ብግህዶን ክብልዎ ንዝደልዩ፡ ቀጥታዊ ግብረ መልሲ ከጋጥሞም ምዃኑ ስለ ዝፈልጡ፡ ነቲ መሪር ዕረ መዓር ሸፊኖም ከቕርብዎ ኢዮም ዝፍትኑ ዘለዉ፡፡ ኤርትራ ንኤርትራውያን! ጉዳይና ባዕልና! ወያነ ናይ ታሪኽ ጸላኢና ኢዩ! ምስ ኣመሪካን ዓለምን ኢና ንዋጋእ ዘለና! ኣብ ልዕሊ ልኡላዊ መሬት ኤርትራ ወራር ዝፈጸመ ወያነ ኢዩ፡፡ ወያነ ካብ ባድመ ከይወጸ ናብ ኢትዮጵያ ምእታውን ኣብ ኢትዮጵያ ኮይንካ ምቅላስን ክድዓት ኢዩ! መንግስቲ ኢትዮጵያ ድኽምቲ ኤርትራ ክትህሉ ኢዮም ዝደልዩን ዝሰርሑን ዘለዉ! ወዘተ ወዘተ ……..? ከምቲ ደጋጊመ ኣብ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ክፋላት ጽሑፈይ ዘነጸርኩዎ ሕጂ እውን ብድሙቕ ከስምረሉ፡ ዝኾነ ይዕበይ ይንኣስ ፍልልያት ይሃልወና ኤርትራዊ ተቓላሳይ ንኤርትራ ክሸጣ ፈቲኑን ተሰማሚዑን ዘይኮነ ሓሲቡ እውን ኣይፈልጥን ኢዩ፡፡ ከይሸጣን ከይልውጣን ክንጥንቀቐሉ ዝግበኣና ሓደ ኢሳይያስ ጥራይ ኢዩ፡፡ ሓደገኛነት ናይቶም በሃልትን ካባ ተቓወምቲ ዝወደዩ ካልኣይ ገጽ ኢሳይያሳትን እናኣሰተባሃልና፡ ሎሚ ንኽልተ ካብተን ብተደጋጋሚ ዝቐርባለይ ሕቶታት መልሲ ክህበሉ ክፍትን እየ፡፡ ቀዳማይ ጀማሪ ናይቲ ናይ ህልቂትን ዕንወትን ናይ ጽሉላት ኲናት መንʼዩ..? ማዕሪኡ ብኮሚሽን ዶብ ዝተዋህበ ይግባይ ዘይበሃሎ ብይን መሰረታዊ ፍታሕ ኣሚጺኡ ርግእቲ ኤርትራን ጎረቤት ሃገር ኢትዮጵያን ክህልዋን ክፈጥርን ይኽእልʼዶ..?
ቀዳማይ ጀማርን ሸርጣጥን ውግእ ብሰበብ ባድመ መንʼዩ..? ቀዲመ ኣብ ሳልሳይ ክፋል ጽሑፈይ “ሰብ ዝፈልጦ ድቓላ ሓኒቕክን ኣይትቕተላ ክብል አፍኢመ ነይረ እየ፡፡” ፈላሚ ናይቲ ዕቡድ ናይ ጽሉላት ኲናት ብምስማስ ባድመ ውግእ ዝጀመረ ኢሳይያስ ኢዩ፡፡ ኮይኑ ግን ኲናት ብባድመ ስለ ዝጀመረ ጠንቂ ኲናት ባድመ ወይ ዶብ ኮይኑ ኣይፈልጥን፡፡ ነዚ ዘረጋግጹልና ዘይተጀልሑ ጥረ ሓቅታት ብዙሓት ኢዮም፡፡ ኣብዚ ጉዳይዚ ብኣፍልጦ ዘይኮነ ብስምዒት ከመይ ቢልካ ውግእ ኤርትራ ጀሚራቶ ትብል..? ወራር ዝገበረ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኢዩ፡፡ ዝብሉ ከም ዘለዉ እፈልጥን እርዳእን እየ፡፡ ከምቲ ኣቦታትና ክምስሉ ዝብልዎ ፈሊጡ ዝደቀሰስ ነቕኒቕካዮ ነይሰምዕ ከኸውን ንዝደሊ ምርጭኡ ኢዩ፡፡ እቶም ሓቅታት ግን እዚኦም ኢዮም፡፡ እዚ ሓሳብ እዚ ቃል ብቓሉ ካብቲ ሓርበኛታት መራሕቲ ገድሊ ኤርትራ፡ ምስ ጸሓፊን ተመራማርን ታሪኽ መሓዛ ህዝቢ ኤርትራ ዝኾነ፡ ኣመሪካዊ ዳነ ኮነል ዝተገብረ ዝርርብ ኢዩ፡፡ ደጊሙ ነቲ ሓቂ ክፈልጥ ዝደሊ conversation with Eritrean political prisoners ምውካስ ይካኣልʼዩ፡፡
“ብዛዕባʼዚ ቅልውላው ንባዕሉ ሰለስተ ኣርባዕ መዓልታት ምስ ሓለፎ እየ ሰሚዐ፡፡ ፈለማ ኣተኩሮና ንሃገርና ብንቡር ቅዲ ኲናት፡ ብኸመይ ንከላኸለላ ዝብል ኢዩ ነይሩ፡፡ ብድሕሪ መጋረጃ ዝነበረ ድርኺት ገና ክጽናዕ ዝግበኦ ኢዩ፡፡ ጠንቂ ኲናት ተባሂሉ ዝተዋህበ መግለጺ ብወገነይ ኣይዓገብኩሉን፡፡ ናብ ባድመ ወራር ክንፍጽም ውሳነ ዝወሰደ መን ምዃኑ ንባዕሉ ግልጺ ኣይኮነን፡፡ እዚ እውን ዜሩ ዜሩ ናብ ኣወሳስና ጉዳያት ኢዩ ዝመርሓና፡፡ ብቐዳምነት ኣብ ስትራቴጂካዊ ጉዳያት ናይ ሓባር ውሳነ ዝበሃል ኣይነበረን፡፡ ንኸምዚ ሕቶታት ዝርኢ፡ ካብ ሚኒስትሪታትን ክፍሊ ሓበሬታን ዝቖመ ትካል ሃገራዊ ጸጥታ ክሳብ ሕጂ የሎን፡፡” ቃል ሓርበኛ ኣብ ጸላም ማሕዩር እምባትካላ ዝተሰወአ ጅግና ጀነራል ዑቕበ ኣብርሃ፡፡ (ዕላል ምስ ኤርትራውያን እሱራት ፖለቲካ ገጽ 103)
“ኣብ ባረንቱ እንታይ ተፈጺሙ ኣብቲ ግዜʼቲ ዝፈልጦ ኣይነበረንን፡፡ እታ ጸሓፊቱ ንዓይን ንየማነ ማንኪን ኢሳይያስ ከም ዝደለየና ነጊራትኒ፡፡ ናብ ቤት ጽሕፈቱ ምስ ከድና፡ ኣብ ባረንቱ ምክልኻል ኣይተኻእለን፡፡ ነዝልቕ ኣለና፡፡ እንታይ እንተገበርና ይሓይሽ…? ሕቡራት ሃገራት እንታይ ከሓግዙ ይኽእሉ.? ኢሉ ሓቲቱኒ፡፡ ዋእ ዝግበር የለን፡፡ ወያነ ንኲናት ዝኸውን መመሳመሲ ኣለዎም፡፡ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ዝኾነ ኩነኔ ኣይገብረሎምን ኢዩ፡፡”
“ኣብ 98 ኤርትራ ብኢትዮጵያ ዝመሓደር ዝነበረ ቦታ ብሓይሊ ምስ ጎበጠት መንʼዶ ኮኒንዋ ኢዩ፡፡ እቲ መሬት ናይ ኢትዮጵያ ድዩ ናይ ኤርትራ ካልእ ሕቶ ኢዩ፡፡ የመሓድርዎ ስለ ዝነበሩ ብሰላም ለቒቕኩም ውጹ ኢሎምና፡፡ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ንዓና ኣይኮነነናን፡፡ ስለዚ ሕጂ ንወያነ ዝኹኑኖም ኣህጉራዊ ማሕበረ-ሰብ የለን፡፡” ቃል ሓርበኛ ተጋዳላይ ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ኤርትራ ሕጂ ኣብ ጸልማት ማሕዩር ዒራዒሮ ተዓፊኑ ዘሎ ጅግና ሃይለ ወልደትንሳኤ ድሩዕ፡፡(ዕላል ምስ ኤርትራውን እሱራት ፖለቲካ ገጽ 119)
“ፈለማ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ምስ ኮንኩ ሓደ ዎርክሾፕ ኣዳሊና ኣብ ብዙሕ ጉዳያት ዘቲና፡፡ ብዛዕባ ተኣፋፊ ጉዳያት ሃገርና ዘቲና፡፡ ምስ ሰለስተ ሃገራት ጅቡቲ የመንን ኢትዮጵያን ኣብ ሽግር ክንህሉ ጽቡቕ ኣይኮነን፡፡ ባህሪʼዚ ጸገማት ነጽንዓዮ፡፡ ክንገብሮ ንኽእል እንተሎ ብኸመይ ከነወግዶ ከም ዘለና ንሕሰብ በልና፡፡ እቲ ሽግራት ግና በብሓደ ስዒቡ፡፡ ኩነታት ናብ ዝኸፈኣ ተሰጋጊሩ፡፡ ስለምንታይ ደንጒኹም ዝበሃል ዘሎ የዋህነት ኢዩ፡፡ ዝመጻና ሽግራት እናፈለጥና፡ ክሳብ ክንደይ ክንተዓጻጸፍ ንፍትን ምንባርና በዚ ክትርእዮ ትኽእል ኢኻ፡፡”
“ብዛዕባ የመን እንተኾይኑ ኣነ ብዕሊ ዝፈልጦ ነገር እውን የብለይን፡፡ ምስ የመናውያን እቲ ክርክር ነይሩ ኢዩ፡፡ ብዛዕባ ኲናት ግን ከም ሰበይ ጸኒሐ እየ ሰሚዐ፡፡ ሚኒስትሪና መጥፋእቲ ሓዊ ከም ዝበሃል ትፈልጥʼዶ…? ኢሳይያስ ቦምባ ይውርውር ንሕና ድማ ሓዊ ከነጥፍእ ንኣቱ፡፡ ቃል ሓርበኛ ተጋዳላይ ሚኒስትሪ ሃብቲ ዓሳ ኤርትራ ሕጂ ኣብ ጸላም ማሕዩር ዒራዒሮ ተዓፊኑ ዘሎ ጅግና ጴጥሮስ ሰለሞን፡፡ (ዕላል ምስ ኤርትራውያን እሱራት ፖለቲካ ገጽ 129 – 130)
እዚ መርትዖታት እዚ ካብቲ ባሕሪ ጭቡጥ ሓቅታት ብማንካ ኢዩ፡፡ ነዚ ሐቅታት እዚ ንጸጋም ጎሲና ናበይ ኢና ክንከይድ ንደሊ ዘለና…? እቲ ብኢሳይያሲዝም ግናይ ስነ-ሓሳብ ዝደስከለ ርእስና ክሳብ ተራና በጺሑ ብመርዛም ሴፍ ኢሳይያስ ንቕንጠብ ኣይንሰምዕን ኣይንፈልጥን እንተኾይኑ ካልእ ኢዩ፡፡ ስለ ዝኾነ ሸርጣጢ ኲናት ብምስማስ ዶብ ኣብ ባድመን ከባቢ ዛላምበሳን ቡሬ ዓሰብን ኢሳይያስ ምዃኑ ዕረ እናጠዓመና ንውሓጦ፡፡ ብፍላይ እተን ብወገን ባድመ ኣብቲ ውግእ ዝኣተዋ ክልተ ክፍላተ ሰራዊት ክፍለ ሰራዊት 2001 ከምኡ ውን ክፍለ ሰራዊት 161 ኣብ ቦታ ፍጻመ ስለ ዝነበርኩ፡ መነመን ኢዮም ነቲ ኲናት ዝመርሕዎ ዝነበሩ ከሳብ ኣዘዝቲ ቦጦሎኒ ዝነበሩ ሓለፍቲ ኣስማቶም ጥራይ ዘይኮነ እንተላይ ወተሃደራዊ ቁጽሮም ኣሰንየ ከውጽኦም ዘጸግም የብሉን፡፡ ብዓቢኡ ግን ኤርትራ ብመንገዲ ዕቡድ ደም ምፍሳስ ባህ ዝብሎ መራሒኣ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ጀማሪት ውግእ ምዃና ብመገዲ ኮሚሽን ካሕሳ ተረጋጊጹን ኢዩ፡፡ እቶም ሕንኽ ዘይብሉ መራሕቲ ጉጅለ ህግደፍ እውን እወ ውግእ ባዕልና ጀሚርናዮ ክብሉ ክታሞም ኣንቢሮምሉን ኢዮም፡፡ ንሕና እቶም ከይረኣና ብምስማዕ ጥራይ ዝኣመና ስለምንታይ መዝገቡ ንዝተዓጽወ ጉዳይ ጥብቅና ንቖመሉ ዘለና፡፡ እዚ ሓደ ካብቲ ምንታዕ ዘድልዮ ሕበጣትና ኢዩ፡፡
ኣብ መጠረሽታ ካብ ቃላት ሓደ ካብ ገዳይም መራሕቲ ገድሊ ኤርትራ ዝኾነ፡ ሕጂ ኣብ ማሕዩር ዒራ ዒሮ ተዐፊኑ ዘሎ ሓርበኛ ተጋዳላይ ሃይለ ወልደትንሳኤ ድሪዕ፡ ከም ዘለዎ ብምስፋር እየ ጽሑፈይ ከዛዝሞ፡፡ “ወያነ ግንቦት 13 – 1998 ፓርላምኦም ካብ ዝኣከብሉ ዕለት ጀሚሮም፡ ዝነበሮም መግለጺ ሓደን ዘይቅየርን ኢዩ፡፡ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ምምሕዳርና ዝነበረ ዓድታት ብሓይሊ ወሪራትልና ኣላ፡፡ እንድሕር ብሰላም ዘይትወጽእ ኮይና፡ መሬትና ሓራ ክንገብር መሰል ኣለና፡፡ ዝብል ዘይቅየር ፖሊሲ ወያነ ኢዩ ነይሩ፡፡ ወያነ ንሰራዊት ኤርትራ ካብ ባድመ ደፊኡ ምስ ኣውጸኦ፡ ኤርትራ ካብቲ ዝተረፈ ወሪራ ሒዛቶ ዘላ መሬት ትውጻእ፡፡ ባድመ ክንብል እንከለና ነቲ ካልእ ዝተወረረ መሬትና ውን ዘጠቓልል ኢዩ ኢሎም ብንጹር ኣቖሚጦሞ ኢዮም፡፡ ዋላኳ ድሕሪ 6 ግንቦት ኤርትራ ልኡላዊ መሬተይ ኢዩ እንተበለት ቀዲሙ ወያነ ዘመሓድሮ ግዝኣት ኢዩ ነይሩ፡፡ (ዕላል ምስ ኤርትራውያን እሱራት ፖለቲካ ገጽ 119 – 120) ሓቂ ተዛሪብካ መገዲ ባቡር ደቅስ ከምዚ ኢዩ፡፡ ሎሚ ነዚ ሓቂ ተቐኒትና ንመሰረታዊ ፍታሕ እጅገና ሰብሲብና ብትብዓት ምግጣም እምበር ኣብ ኢሳይያስ በሎ ተዘፊቕና ክንነብር የብልናን፡፡
ነቲ ኣዝዩ ተኣፋፊ ካልኣይ ሕቶ ኮሚሺን ዶብ ብዝሃቦ ብይን ምሕንጻጽ ዶብ ኢትዮ-ኤርትራ መሰረታዊ ፍታሕ ኣምጺኡ ምርግጋእ ይፈጥርዶ…? ሕጂ ክነውሓና ስለ ዝኾነ እቕሬታ ኣብ ሻብዓይ ክፋል ብሰፊሑ ክንድህስሶ፡፡
ይቕጽል………………
ሚኪኤል እምባየ (ኣራንቺ)
Tele +251-921924501
Social Share
One Comment
-
sep 12, 2015 at 11:35
Stay with this guys, you’re helipng a lot of people.


text:
ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ
ድሕሪ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ተማሃሮ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ክቕጽሉ ይኽእሉ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ወይ ኮለጅ።
ዝበዝሓ ዩኒቨርሲታትን ኮለጃትን መንግስታዊ እየን፣ እዚ ትምህርቲ ከኣ ንተማሃሮ ነጻ እዩ። መንግስቲ እዩ ዝኸፍሎ።ይኹን ደኣእምበር ተመሃሮ ንእስ ዝበለ ግብሪ ሰመስተር ወይ ትምህርቲ ክኸፍሉ ልሙድ እዩ። ብሕታውያን ኮለጅ ውን ኣለዋ። ኣብዚ ተማሃሮ መምሃሪ ርእሰ-ብጽሒት ይኸፍሉ ።
ወጻኢታት መንግስታዊ ቤት ትምህርታትን ዪኒቨርስታትን ብመንግስቲ እዩ ዝኽፈል፣ እዚ ትምህርቲ ከኣ ንህዝቢ ብነጻ ይወሃብ። ይኹን ደኣ እምበር ኣብ መንግስታዊን ብሕታዊን ትምህርቲ፣ ተማሃሮ ላዕለዋይ ደረጃ ባዕሎም ኣቕሓ ትምህርቲ ከምጽኡ ኣሎዎም። እዚ ማለት ዋላ መጽሓፍቲ ምስቲ ዝመሃሩዎ ትምህርቲ ዝተሓሓዝን ካልእ ኣቕሓን ባዕሎም ክገዝኡዎ ኣሎዎም ማለት እዩ።
ዋላ ኳ ዩኒቨርሲታትን ኮለጃትን ነጻ ይኹን፣ ኣብ ትመሃረሉ ግዜ ንካልእ ወጻኢታት ገንዘብ የድሊ እዩ። ስለዚ ከም ተማሃራይ ካብ ሎነካሰን ምልቃሕ ልሙድ እዩ ምእንታን ክራይ ገዛ፣መግቢን ካልእ ኣገዳሲ ነገራት መኽፈሊ ክህሉ እንዳተማሃርካ። ብኸምዚ ዓይነት መገዲ ኩሎም ድሌት ዘለዎም ክመሃሩ ይኽእሉ፣ ብዘየገድስ ናይ ስድራቤቶም ቁጠባ። ብዙሓት ተማሃሮውን ኣብ ጎኒ ትምህርቲ ይሰርሑ እዮም እኹል መነባበሪ ገንዘብ ከእትዉ ምእንታን።
ኣብ ማዕረ ክብሪ ዝተሞርኮሰ ትምህርቲ
ዘመናዊ ሕብረተሰብ ልዑል ሽቕልነት፣ተክኖሎጂ፣ፍርያትን ሓድሽ ምህዞን ግድን እዩ ዘድልዮ። ስለዚ ኖርወይ ልዑል ደረጃ ትምህርቲ ዘለዎ ህዝቢ የድልያ። መንግስቲ ኣብዚ እጃሙ የበርክት፣ ሓደ ካብኡ ንኩሉ ኣብ ማዕረ ክብሪ ዝተሞርኮሰ ትምህርቲ ምሃብ እዩ።
ሎሚ ኣስታት 30 ሚእታዊት ኣብ ኖርወይ ዘለዉ ዓበይቲ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ዝተማህሩ እዮም። ንኣሽቱ መንእሰያት ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ዝመሃሩ እንዳበዝሑ ይኸዱ ኣለዉ፣ ደረጃ ትምህርቲ ኣብ ኖርወይ ከኣ ብቐጻሊ እንዳለዓለ ይኸይድ ኣሎ። ሎሚ ልዕሊ 60 ሚእታዊት ተማሃሮ ላዕለዋይ ደረጃ ደቀንስትዮ እየን፣ ሓፈሻዊ ደቀንስትዮ ካብ ደቅተባዕትዮ ዘለወን ደረጃ ትምህርቲ ቅሩብ ይልዕል።
ኩሎም ካልኣይ ደረጃ ብግቡእ ዝፈጸሙ ኣብ ኮለጃትን ዩኒቨርሲታትን ክኣትዉ ከመልክቱ ይኽእሉ እዮም።
Samordna opptak styrer opptaket til høyskoler og universiteter.


text:
ሰውነትኪ ይቀያየር ስለ ዘሎ ትሻቒልኪ ኣለኺ።
እዚ ግን ዋላሓንቲ ጸገም ኣይኮነን።
ኩለን ኣዋልድን ኣወዳትን ክግቡዙ ከለዉ ኣካላቶም ይለዋወጥ እዩ።
ብድሕሪ እዚ ዘጋጥመኪ ነገራት እዞም ዝስዕቡ እዮም፡
ኣብ ኣካላትኪ ካብ ሕጂ ንነየው “Sexualhormone” ዝበሃሉ ነዝዕታት ይፍጠሩ።
እዞም ሆርሞናት ንኣካላትኪ ሓዲሽ ነገር እዮም።
እንታይ ክቕየር ከም ዘለዎ ንኣካላትኪ ይሕብሩ።
እዚ ለውጥታት ጉብዝና ወይ „Pubertät“ ይበሃል።
ኣብ ትሽቱሽኪ ኮነ ኣብ መሕፈሪኺ ጸጉሪ ክቦቅል ይጅምር።
ብዝያዳ እውን ክትርህጺ ትጅምሪ።
ምናልባሽ እውን ፈጸጋ ኣብ ገጽኪን ኣብ ሒቖኽን ክወጸኪ ይኽእል እዩ።
ጸጉርኺ ስቡሕ እንዳ ኾነ ይመጽእ። ቀጻሊ ድማ ክሕጸብ ኣለዎ።
ናይ ኣዴታትኪ ጽግያት ድማ ይመጸኪ -> Periode.
ኣጥባትኪ ክዓብያ ዝጅምራ።
ሓምሓም ኣጥባትኪ ይዓብያን ይጽልማን።
ብተወሳኺ፡ እቲ ሆርሞን ስምዒትኪ ኣጸቢቑ ከም ዝስመዓኪ ይገብሩ።
ሓደ ሓደ ግዜ ቀልጢፍኪ ትሓርቂ፡ ሓደ ሓደ እዋን ጸር ጸር ትብሊ፡ ሓደ ሓደ ግዜ ከኣ ሕጉስቲ ትኾኒ።
እዚ ኩሉ ምስ ጉብዝና ይቑጸር።


text:
Arboga
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 3 9 2020
ኣርቡጋ ኣብ ማእከል ምዕራብ መላርዳለን ትርከብ፡ ጥቓ ተፈጥሮን ዓብይቲ ከተማታትን እያ። ኣርቦጋ ኣብ 12 ክፍለዘመን እያ ናይ ከተማነት መሰል ዝረኸበት። ኣብቲ ውሽጢ ከተማ ድማ ናይ ጥንቲ ህንጻ ተዓቂቡ ኣሎ። ኣብኡ ብዙሕ ግሩም ዝኾነ ካፈታትን፡ ኣብያተመግብን ድኳናትን ኣሎ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ14,044
ስፍሓት መሬት419 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Örebro 40 ኪሜ
- Eskilstuna 44 ኪሜ
- Västerås 52 ኪሜ
- Stockholm 155 ኪሜ
መንበሪ-ገዛ
ናብ ኣርቡጋ ክትግዕዝ ምስ እትደሊ ኣብኡ ብዙሓት ኣባይቲ ዘካርዩ ሰባት ኣለዉ። እቶም ዝዓበዩ ኣካራይቲ፡ ቢግናድስፊርማን ሉንድ፡ ቡቪስታን እቲ ናይ ኮምዩን ናይ ኪራይ ኣባይቲ ቤትጽሕፈትን እዮም። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ዝርዝር ኣካረይቲ ኣሎ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ኣርቡጋ ብዘይካ ሽወደን ዚዝረቡ ቋንቋታት እዚኣቶም እዮም፣ ዓረብ፡ ትግርኛ፡ ሶማሊ፡ ሰርብያ፡ ክሮኣሽያን ቦስንያን።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ኣርቡጋ ሽወደናዊት ቤትክርስትያንን ካልኦት ናጻ ኣብያተክርስትያንን ይርከባ። ዝቐረበት መስጊድ ኣብ ኦረብሩ እያ እትርከብ። ኣብቲ ኮምዩን ብዙሓት ንጡፋትን ተሳተፍትን ማሕበራት ኣለዋ። ብዛዕባአን ኣብቲ ደብተር ማሕበራት ኣንብብ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ኣርቡጋ ብዙሕ ቡቲካትን ናይ መግቢ ድኳናትን ካፌታትን ኣብያተመግብን ኣሎ። ዘገልገለ ኣቕሑ ክትዕድግ ምስ እትደሊ ብዙሓት ናይ ሰከንድሃንድ ድኳናት ኣለዋ።
እቲ ቤትንባብ ኣብ ማእከል ከተማ እዩ፡ ብእተፈላለየ ቋንቋታት እተጻሕፈ ሕታማት ከኣ ኣለዎ። ኣብቲ ቤትንባብ ኮምፕዩተር ክትጥቀም ትኽእል።
ስፖርት ምስ እትደሊ ብዙሓት ናይ ስፖርት ማሕበራት ኣለዋ፡ ኣብቲ ሰንትሩም ከኣ መሐምበሲ፡ መጻወቲ ኵዕሶ፡ መንሸራተቲ፡ ናይ ስፖርት ኣድራሽን ናይ በረድ ኣደራሽና ኣሎ።
ቤትጽሕፈት ዕዮ ኣብ ኣርቡጋ ቤትጽሕፈት ኣለዎ። ቤትጽሕፈት ቀረጽን ናይ መድህን ቢሮን ኣብ ሾፒን፡ካብ ኣርቡጋ 15 ኪሎመተር፡ ኦፊስ ኣለዎም።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ኣርቡጋ ሓያሎ ናይ ኮምዩን ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣለዋ ከምኡውን ከም ናይ ወለዲ ኮኦፐራቲቭ ዚሰርሕ ቤትትምህርቲ ህጻናት። ክንክን ህጻን ምስ እትደሊ ኣርባዕተ ወርሒ ኣቐዲምካ ኣመልክት። ብቐጥታውን ብኢንተርነት ከተመልክት ትኽእል። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት እቲ ቤትጽሕፈት ህጻናትን ትምህርትን ከመይ ከም ዚሰርሕ ዚገልጽ ሓበሬታን ተለፎን ቍጽሩን ክትረክብ ትኽእል።
ሽወደናዊት ቤትክርስትያን ንህጻናትን ንወለዶምን እተፈላለየ ንጥፈታት ኣለዋ። ንኣብነት፤ 'ኦፐት ሺርኪስ፡ በይቢካፈ። ኦርታጎርድስሺርካን እውን ናይ ህጽናት መደባት ኣለዋ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ኣርቡጋ ሸውዓት መባእታ ኣብያተትምህርትን ሓደ ካልኣይ ደረጃን ኣሎ። ሓሙሽተ ካብተን መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣብ ማእከል ከተማ እየን። ሓንቲ መባእታ ቤትትምህርቲ ኣብታ ካብ ኣርቡጋ 12 ኪሎመትር ርሒቓ እትርከብ ዮትሉንዳ ኣሎ። ሓደ ከኣ ኣብታ ትሽዓተ ኪሎመትር ርሒቓ እትርከብ መድኦከር ይርከብ። ብዛዕባ መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣብ ኣርቡጋ፡ ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ኣንብብ። እቲ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ቫሳይምናስየት ይብሃል።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ኣርቡጋ ናይቲ ኮምዩን ትምህርቲ ንዓብይቲ ኣሎ። ንሱ ናይ ኮምቩክስን ኤስእፍኢን ስልጠና የቕርብ። ኣብቲ ሆግስኩለሰንትሩም፡ ኣብ ኣርቡጋ ኴንካ እትመሃረሉን ወይ ብርሑቕ እትመሃረሉን ዕድላት ኣሎ። እቲ ናይቲ ኮምዩን ናይ ምውህሃድ ኣሃዱ ንሓደስቲ መጻእቲ ዝዓለመ ናይ ሕብረተሰብ ምልላይ ዚብል መደብ ኣለዎ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ኣርቡጋ ክልተ ማእከላት ጥዕናን ናይ ህጻናትን ኣደታትን ክሊኒካትን ኣለዋ። ከምኡውን ናይ ኮምዩንን ናይ ብሕትን ሕክምና ስኒ ኣሎ። እቲ ዝቐረበ ሆስፒታል ኣብ ሾፒን እዩ ዚርከብ። ኣብ ቨስተሮስ፡ ኦረብሩን ኤስኪልስቱናን እውን ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
እቲ ናይ ኣርቡጋ ኮምዩን ናይ ትርጉም ሓገዝ ምስ ዝደሊ ካብቲ ናይ ቨስትማንስላንድ ናይ ትርጉም ኣገልግሎት እዩ ዚጥቀም።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ካብን ናብን ኣርቡጋ ምግያሽ ቀሊል እዩ። ናይ ኣርቡጋ ናይ ባቡርን ኣውቶቡሳትን መዓርፎ ኣብ ማእከል ከተማ እዩ ዚርከብ። እቲ ናይ መላርባናንን ስቨያላንድባናንን ንኣርቡጋ ስለ ዘገልግል፡ ካብ ኣርቦጋ ንሾፒን፡ ቨስተሮስ፡ ስቶክሆልም፡ ኤስኪልስቱና ኦረብሩን ዝኸዳ ባቡራት ብዙሓት እየን።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ በጺሕካ እትምለሶ ርሕቐት ብዙሕ ናይ ስራሕ ዕዳጋ ኣሎ። ንኦረብሩ 40 ኪ/መ እዩ። ንኤስኪልስቱና 44 ኪ/መ፡ ንቨስተሮስ ድማ 52 ኪ/መ።


text:
Skip to main content
ንእምነት ክርስትና ካብ ካልኦት ኣብ ዓለም ዘለዉ እምነታት ወይ ሃይማኖታት ፍሉይ ዝገብሮ ጽድቂ ውህበት ኣምላኽ ከም ዝኾነ ኣነጺሩ ምምሃሩ እዩ። ኩሎም ኣብ ዓለም ዘለዉ እምነታት ንጽድቂ ከም ዓስቢ ናይ ገለ ተግባራት ጌሮም ስለ ዝምህሩሉ ጉዕዞኦም ብብዙሕ ግበርን ኣይትግበርን ዝተመልአ እዩ፡ ቅድሚ ሞትካ ከኣ ጻድቕ ምዃንካ ክትሓስብ ኣይከኣልን እዩ። ክርስትና ግን ነቲ በቲ ንሓጥኣን ዘጽድቕ ኣምላኽ ዝኣምን ሰብ እታ እምነቱ ንጽድቂ ከም ትቑጸረሉ ይነግረና (መልእኽቲ ጳውሎስ ናብ ሰብ ሮሜ ምዕራፍ 4 ጥቕሲ 5)። ስለዚ ድማ ሰብ ንኽጸድቕ ነቲ ኣምላኽ ዝገበሮ ግብሪ ምቕባል ጥራይ ስለ ዘድልዮ ጸዲቑ ክበሃል ይኽእል እዩ። እዚ ንብዙሓት ድፍረት እኳ ይመስሎም እንተኾነ ሃዋርያ ጳውሎስ ግን ንሰብ ቆረንቶስ ኣብ ዝጸሓፈሎም መልእኽቲ ዝተፈላለየ ዓይነት ሓጢኣት ዝገብሩ ሰባት ድሕሪ ምጥቃስ “ገሌኹም ከኣ ከማታቶም ኔርኩም፡ ግናኸ ብስም ጎይታና የሱስ ክርስቶስን ብመንፈስ ኣምላኽናን ተሓጺብኩምን ተቐዲስኩምን ጸዲቕኩምን ኢኹም።” ኢሉዎም ኣሎ (መልእኽቲ ጳውሎስ ናብ ሰብ ቆረንቶስ ምዕራፍ 6 ጥቕሲ 11)። ሃዋርያ ጳውሎስ ንሰብ ሮሜ ኣብ ዝጸሓፈሎም መልእኽቲውን “ሞት ብኣበሳ እቲ ሓደ በቲ ሓደ ኻብ ገዝኤ፡ እቶም ትርፊ ጸጋን ውህበት ጽድቅን እተቐበሉ ኸኣ በቲ ሓደ የሱስ ክርስቶስ ኣብ ህይወት ኣዝዩ ብዙሕ ኪገዝኡ እዮም።” ኢሉ ኣሎ (መልእኽቲ ጳውሎስ ናብ ሰብ ሮሜ ምዕራፍ 5 ጥቕሲ 17)። ቅድሚ ሕጂ ክንሰምዖ ዝጸናሕና ትምህርትታት ካብዚ መጽሓፍ ቅዱስ ዝምህሮ ዝተፈልየ እንተደኣ ኮይኑ እቲ ዘለኣለማዊ ሓቂ እዚ ቃል ኣምላኽ ዝብሎ ስለ ዝኾነ ነቲ ዝጸንሓና ርድኢት በዚ ቅኑዕ ፍልጠት ክንትክኦ ይግብኣና። ጽድቂ ዝኾነ ክፍሊት ከፊልና ክንገዝኦ ስለ ዘይንኽእል እግዚኣብሄር ኣቦ ብወዱ የሱስ ክርስቶስ ኣቢሉ ክህበና ፈትዩ ኣሎ፡ ካባና ዝድለ ነገር እምበኣር ነዚ ውህበት እዚ ምቕባል እዩ። ክቡር ኣንባቢ፡ ብዙሓት ሰባት ጽድቂ ሰሪሕካ ተምጽኦ እምበር ብኸምኡ እትቕበሎ ውህበት ኣይመስሎምን እዩ። ንስኻኸ ጽድቂ ካብ ኣምላኽ ዝወሃብ ውህበት ምዃኑ ሰሚዕካ ትፈልጥዶ? እዚ ኣቐዲምና ዝርኤናዮ ክፍልታት መጽሓፍ ቅዱስ ጽድቂ ውህበት ምዃኑ ኣነጺሩ ይዛረብ እዩ። ስለዚ ነቲ ኣምላኽ ብኸምኡ ዝሃቦ ውህበት ጽድቂ ክትቅበል ፍቓደኛ እንተ ኾይንካ እዚ ዝስዕብ ጸሎት ጸሊ። “ቅዱስ ኣቦ፣ ጽድቂ ካባኻ ዝወሃብ ውህበት እምበር ሰብ ሰሪሑ ዘምጽኦ ነገር ከም ዘይኮነ ኣብ ቃልካ ብግልጺ ስለ ዘቐመጥካዮ አመስግነካ ኣለኹ። ብኣኻ በቲ ንሓጥእ እተጽድቕ ኣምላኽ እኣምን ኣለኹ። የሱስ ክርስቶስ ስለ ሓጢኣተይ ኣብ መስቀል ከም ዝሞተ ከምኡውን ካብ ምውታት ከም ዝተንስአ እኣምን ኣለኹ። ኩሉ ሓጢኣተይ እእመን ኣለኹ። ካብ ኩሉ ሓጢኣተይ ብደም የሱስ ሕጸበንን ኣንጽሃኒን። ጎይታ የሱስ፡ ንኣኻ ጎይታይን መድሓንየይን ጌረ እቕበለካ ኣሎኹ። ከም ምኽሪ ሰይጣንን ዓለምን ዝነበርኩዎ ዘመን የብቅዕ። ንሰይጣንን ንኩሉ ኣሰራርሓኡን እኽሕዶ ኣለኹ። ዝተረፈ ዘመን ህይወተይ ንክብርኻ ክነብር ደግፈኒ። ስለ ምሕረትካን እሙንነትካን አመስግነካ ኣለኹ። ኣሜን!” Source, melikti@yahoo.com ወይ ድማ mbykce@gmail.com
Related


text:
ኣብዚ ሕጹጽ ናይ እዋን ሓደጋ ጥዕናን ሕክምናን ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ሮማን ኢጣሊያን መላእ ዓለምናን ብምስማዐ ርእየት ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ በማላድነት ቅድስቲ ማርያም ረዳኢተ (ፈውሲ) ህሙማንን ድሕነት ሮማውያንን ኣብ ዘዕረግዎ ጸሎት ከም ትእምርቲ ድሕነትን ተስፋን ንሓለዋኣ የማዕቁቡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ናይ ሰበኻ ሮማ ህየንተ ብፁዕ ካርዲናል ኣንጀሎ ደ ዶናቲስ ዕለት 11 መጋቢት 2020 ዓ.ም. ብምኽንያት ኮቪድ 19 ተኸሲቱ ዘሎ ህጹጽ ናይ እዋን ሓደጋ ጥዕና መዓልቲ ጾምን ጸሎትን ኣዊጆም ሮማ ኣብ ዝርከብ ማርያማዊ ቅዱስ ስፍራ መለኰታዊ ፍቕሪ ብናይ ሮማ ሰዓት ኣቆጻጽራ ሰዓት ሸውዓተ በቲ ተኸሲቱ ዘሎ ተላባዒ ሕማም ኮቪድ 19 ምኽንያት እውን ኣብ መንጐ ሰባት ምርኻብን ሰላም ምብህሃልን ኣብ እኩብ ቦታ ምርኻብን ክልኩል ብምዃኑ ብኣካል ምእመናን ዘየሳተፈ መስዋዕተ ቅዳሴ ከምዘዕረጉን ቅድሚ ዝዓረገ መስዋዕተ ቅዳሴ እውን ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ ከምዘመሓላለፉ ልኡኽ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ኣመደዮ ሎሞናኰ ኣፍሊጦም።
ጸሎት ር.ሊ.ጳ.
ኦ ማርያም ንስኺ ወትሩ ኣብ ጉዕዞና ከም ትእምርቲ ድሕነትን ተስፋን ትዅልዒ፡ ገዛእ ርእስና ነዓኺ ኣብ ትሕቲ መስቀል እምነትኪ ኣጽኒዕኪ ኣብ ስቓይ ኢየሱስ ዝሓበርኪ ረዳኢተ ሁሙማን ነማዕቁብ፡ ንስኺ ድሕነት ሮማውያን፡ ድሕሪ እዚ ተኸሲቱ ዘሎ እዋን ፈተና ልክዕ ከምቲ ኣብ ቃና ዘገሊላ ሓሴትን እውነተይና በዓልን ክምለስ ዝገበርኪ ዘድልየና ኩሉ እትፈልጢ ኢኺ እሞ ስለ ሓልዮትኪ ኣይንጠራጠርን፡ እኖ መለኰታዊ ፍቕሪ ደግፍና፡ እቲ ስቓይና ናቱ ገይሩ ብመስቀሉ ኣቢሉ ናብ ናይ ትንሳኤ ሓሴት ዘቕነዖ ኢየሱስ ዝበለና መታን ንኽንፍጽም ኣብ ፍቓድን ድላይን ኣቦ ኣጽንዕና፡ ኣሜን!
ትሕቲ ጽላልኺ ዑቕባ ነናድይ፡ ቅድስቲ ማርያም ኣደ ኣምላኽ፡ ኣብ ፈተና እንርከብ ንኣና ደቅኺ ኣይተሕፍርና ካብ ሓደጋ ኣድሕንና ኦ ክብርትን ዝተባረኽን ድንግል!
ዝብል ጸሎት ከምዝዕረጉ ሎሞናኰ ሓቢሮም።
ኣብ ጸሎት ሕቡራት
“ኵላትና ብሓቂ ኣብዚ ንርከብ፡ መላእ ቤተ ክርስቲያንን፡ ናይ ሮማ ቤተ ክርስቲያን እውን” ነዚ ዝበሉ ብፁዕ ካርዲናል ደ ዶናቲስ መስዋዕተ ቅዳሴ ኣዕሪጎም ኣብ ዝለገስዎ ስብከት ክኸውን እንከሎ፡ “ማርያም ኣብዚ ምሳና እያ፡ ምልዶታ ንሕተት … ኣብዚ ኣብ እዋን ኮሮና ተህዋስ ምስ ብዙሕ ጭንቀት ኣብ ዘለናሉ ምሳና ኵኒ … ኣብ ወጅሂ ኵሉ ንርእያን ኣብ ልብና እንሰምዓን ኣደ” ጭንቀት ይብሉ ብፁዕ ካርዲናል ደ ዶናቲስ ኣብ ዘስምዕዎ ስብከት፡ ኢየሱስ ቅድሚ ሕማማቱ ዝነበሮ ሰብኣዊ ኩነት፡ “ነፍሰይ ኣባኻ አማዕቁብ ዝብላ ናይ ጭንቀት ቃላት እዚኣተን ኣብ መስቀል ህይወቱ ክትሓልፍ ዘድመጸን እያተን፡ ካብ እግዚኣብሔር ክምንዝዓና ዝኽእል ሓደ ሓይሊ እኳ ከምዘየለ ዘረጋግጸልና ቀጻልነት ምስትውዓል ኣብ ልቢ ኢየሱስ፡ … ሞት እውን እንተዀነ ካብ እግዚኣብሔር ኣይፈልየናን፡ ሕይወትና ኣብ ኢድ እግዚኣብሔር ነማዕቁብ፡ ኣብ ቅድሚ ህላዌ እግዚኣብሔር ኣብራኽና ዓጺፍና ሰብኣውነትና ክዕቅብ መታን ንኣኡ ነቕርበሉ፡ ኣብኡ ንዅላትና ከተሕቛቑፈና እዩ፡ … ኣብታ ዕለት እውን ሰበኻ ሮማ ነቶም ነቲ ተላባዒ ሕማም ኮቫዲ 19 ዝዓዩ ዘለዉ ሓኻይምን ሰብ ሙያ ክንክን ጥዕናን ድጋፍ ዝውዕል መውሊ ከም እተኣከበ እውን ሎሞናኰ ኣፍሊጦም።
ኣብ ፒዮስ 12 ናብ ፍራንቸስኮ
ቅዱስ ኣቦና እቲ ንማርያም ገዛእ ርእስና ነማዕቁብ ዝብል ብምስማዐ ርእየት ዘመሓላለፍዎ ጸሎት፡ ፒዮስ መበል 12 ዕለት 11 ሰነ 1944 ዓ.ም. ኣብ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ኢግናጺዮ ተረኺቦም፡ ኣብ ሮማ ከቢቡ ዝነበረ ናይ ናዚ ስርዓት ሓይሊ ምክልኻል ክወጽእ እንከሎ ምስ መላእ ምእመናን ከተማ ሮማ ብሓባር ናብ ቅድስተ ማርያም መለኰታዊ ፍቕሪ፥
ኦ ማርያም መለኰታዊ ልብኺ ነቶም ብዙሕ እዋን ኣልቦ ሓሴት ንዝዀኑ ደቕኺ ኣርህውሎም፡ እቲ ኩሉ ብቅኑዕን እውንተይናን ትሕትናን ጽኑዕ እምነት ንዘቐርብ ዘበለ ኵሉ ዝጽገው ናይ ምሕረትን ሰናይን ሃብታት ኣውርድሎም፡ ንኸተማኺ ሮማ ኣብ ቅድሚ እቲ ከቢድ ክፍኣት ኵሉ ዓቅብያ … ተኸላኸልላ፡ ካብቲ ሰባትን ሕዝብታትን ካብ ዘሕስር ኵሉ ክፍኣትን ሓጢኣትን ተኸላኸልላ፡ ካብቲ ዘሕለፈቶ ጽንኩር ኵነት ኣብ ግላዊ ሕይወትን ስድራ ቤታዊ ሕወትን ማሕብረሰብን ብርሃንን ዝበለጸ ሓይልን ክውሕዝ ግበሪ … ካብ እምነት ዝዀነ ክርስቲያናዊ ስልጣነ ብግብረ ፍትሕን ትሑት ፍቕርን ዝንበር ኣብነት ኣብ ሕዝቢ መታን ዳግም ክምለስ ..”
እንክብሉ ዘዕረገዎ ጸሎት ዘዘኻኽር ምዃኑ ልኡኽ ጋዜጠይናን ዜና ቫቲካን ሎሞናኰ ታሪክ ቤተ ክርስቲያን ጠቒሶም የዘኻኽሩ።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ታኅሣሥ – 12.2017
“እንታይ ይመስለኩም፧ ሚእቲ አባጊዕ ዘለዋኦ ሰብአይ ካብአን ሓንቲ እንተ ጠፍአቶ ነተን ተስዓን ትሽዓተን አብ ጎቦታት ኃዲጉ ነታ ዝጠፍአት ኪደሊዶ አይከይድን፧ እንተ ረኸባ ድማ ኻብተን ተስዓን ትሽዓተን ዘይጠፍአ ብአአ አዝዩ ከም ዚሕጎስ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ። ከምኡ ድማ ኻብዞም ናእሽቱ ሓደ እካ ኺጠፍእ ፍቓድ እቲ አብ ሰማያት ዘሎ አቦኹም አይኮነን። ማቴ.18.12-14
መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኢቲ ሓቀና ጋሳና ዝጠፍአ ወዲሰብ ንምድላይ ወይ ነቲ ብሓጢአት፡ ካብቲ ፍቕሪ አምላኩ ንዝረሓቀ ፍጡር – ናብቲ ንቡር ንምምላስ ሰማያተ ሰማያት ገዲፉ አብ መንጎ ደቂ ሰባት ሓደረ። ንሱ አብዚ ዓለም እዚ ብምምጻእ አብ ከተማታትን ሃገረሰባትን ኪጎዪ ተራእየ። አብዚ ናይ ሎሚ ቃል ወንጌል እንተረአና ሓደ ዓቢ ሓቂ ንመሃር። አብዚ ዓለም እዚ እግዚአብሔር ደአምበር ንሕና አይኮናን ንእግዚአብሔር እንደሊዮ። ንሱ ኢዩ መዓላታዊ ዝመጻና፡ ዝደሊየና። ንሕና ብወገና ነቲ ተሳተፍቲ መንግስቱ ክገብረና አብ ሕይወትና ዝመላለስ ጎይታ ክርስቶስ ክንቅበሎ ይግበአና። እግዚአብሔር በዚ ናይ ሎሚ ወንጌል ደጊሙ ንሱ ሕያዋይ ጋሳ ምኻኑ ይገልጸልካ። ከምቲ ሓደ ጋሳ አባጊዕ ተስዓን ትሽዓተን አባጊዑ ገዲፉ ነታ ሓንቲ ከናዲ ዝከይድሞ ምስ ረኸባ ከአ አዝዩ ዝሕጎስ፡ እግዚአብሔርውን ሎሚ አብ ጎደናታት ገዛውትኻ ከተማታትካ ናብኡ ንኽትምለስ የናድየካ አሎ። ብንስሓኻ ክንደይ ከምዝሕጎስ ይገልጸልካ አሎ። ነዚ ተረዲእና እምበአር ናብቲ ርሕሩሕ አምላኽናን ጋሳናን ንመለስ። ስለዚ ነቲ እግዚአብሔር ብሕያውነቱ ካብ ሕይወት ሓጢአት ነጻ ንኽገብረና ዝጽውዓና ዘሎ መልሲ ሂብና ንኽንክ እል አምላኽ ባ ዕሉ ይሃግዘና። አሜን!
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር
“ አታ ሰብአይ ፥ ኃጥአትካ ተኃዲጉልካ ኢዩ”
ሓደ መጻጉዑ ሰብአይ ብዓራት ተጸይሩ ናብ ክርስቶስ ከምጽመጸ ነንብብ። ነቲ ሕሙም ኮነ ነቶም ጸወርቱ ከአ ሓደ ተስፍ ኦም ንሱ ክርስቶስ ነበረ። እቲ ርሕሩሕ አምላኽ ንደቂ ሰብ ክፍውስን ከሕውን፡ ካብ ሓጢአት ነጻ ክገብርን ዝመጸ አምላኽ ከአ እቲ ናቶም እምነት ርእዩ “ አታ ሰብአይ ፥ ኃጥአትካ ተኃዲጉልካ ኢዩ” እናበለ ናይ ሓጎስ ቃል የስምዖም። እዚ ቃል እዚ ሓደ እቲ ተልእኾ ናይ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ነበረ። እዚ ጥራይ ዘይኮነ ነቲ ሕሙም ተንስእሞ ዓራትካ አልዒልካ ናብ ቤትካ ኺድ እቶም አብኡ ዝነበሩ ተገረሙ። ሎሚስ ግሩም ነገር ርኢና እናበሉ ኸአ ንአምላክ አመስገንዎ።
እዚ ተአምር ኢዚ ሎሚውን ክርስቶስ ብቤተክርስቲያኑ ክፍጽሞ ይርከብ። አብቲ ብክፍአት ብሓጥአት ለሚስናሉ አብ እንርከብ ግዜ ብእምነት ናብ ምስጢረ ኑዛዜ ቀሪብና ብልቢ ምስ እንንሳሕ እግዚአብሔር ብአገልጋሊኡ ካህን ጌሩ ኪድ ዝወደይ ሓጢአትካ ተሓዲጉልካ/ኪ ኢዩ ድሕሪ ሒጂ አይትድገም/ሚ እናበለ ካብ ሓጢአትና የንጸሓና፡ ምሕረቱ ይህበና። ካብቲ አልሚሱና አሲሩና ዝነበረ ሕማም ሓጢአት ነጻ ይገብረና።
ዝኸበርኩም አሕዋት አሓት ንሕናኸ አበየናይ ኩነታት ንረከብ፧ ምሕረት አምላኽ የድሊየናዶ፧ ብሓጢአት ለሚስና ከይንህሉ፧ ናብ ክርስቶስ ንቅረብ። ንፈወስ አምላኽና መሓሪ አምላኽ ኢዩ፡ ፈቃር አማልኽ ኢዩ። ነቶም ብእምነት ናብኡ ዝቐርቡ ከአ ጥራሕ ኢዶም አይሰዶምን ኢዩሞ ሃየ ኢታ ግዜ ሕጂ ኢያ።
አባ ሓጎስ ተስፋግቢር
ከምቲ አብ መጽሓፍ ነቢይ ኢሳይያስ፦ እንሆ ‘ጎደና እግዚአብሔር አሰናድዉ፥ መገድታቱ ኸአ አቕንዑ እናበለ ናይ ሓደ አብ ምድረ በዳ ዚእውጅ ድምጺ፥ ቀቅድሜኻ መገደይ ዚጸርግ ልኡከይ እሰደልካ አሎኹ” ዚብል ተጻሒፉ ዘሎ፥ ዮሓንስ አብ ምድረ በዳ እና አጥመቐን፥ ንኅድገት ኃጢአት ዚኸውን ናይ ንስሓ ጥምቀት እናሰበኸን መጸ። ብዘላ ሃገር ይሁዳን፥ ኩሎም ሰብ ኢየሩሳሌምን፥ ናብኡ ይመጹ ብኃጢአቶም እናተናዘዙውን አብ ፈለግ ዮርዳኖስ ብእኡ ይጥመቑ ነበሩ። ንሱ ኸአ “ ካባይ ዚብርትዕ፥ አነ ደኒነ ስራኽ አሣእኑ ኽፈትሓሉ ዘይበቅዕ፥ ብድኅረይ ይመጽእ አሎ። አነ ብማይ የጠምቐኩም አሎኹ፥ ንሱ ግና ብመንፈስ ቅዱስ ኬጠምቐኩመዩ” እናበለ ይሰብኽ ነበረ። ማር.1:1-8
አብዚ ናይ ካልአይ ሰንበት ናይ ምጽአት ወንጌል ማርቆስ ንዮሓንስ መጥምቕ ከም ሓደ ልኡኽ አምላኽ አብ ምድረ በዳ ዝእውጅ ድምጺ ገይሩ የቕርቦ። መገድታቱ አሰናድዉ፡ አምላኽ ንወዱ ናብዚ ዓለም እዚ ክልእኽ ነሩዎ። ዮሓንስ ከአ ነዚ ዝመጽእ ንጉሰ ሰማይን ምድርን ዝኸውን ብስብከቱ መገዲ፡ ስፍራ፡ ቦታ ከዳሉ ነይሩዎ። ዮሓንስ ይሰብኽ ይእውጅ ጥራይ አይነበረን እንታይ ደአ ከምቲ ጽሑፍ ዝብሎ “ እናጠመቐን፥ ንኅድገት ሓጢአት ዚኸውን ናይ ንስሓ ጥምቀት እናሰበኸን መጸ”። እዚ ጥምቀት እዚ ግና – ገና ከምቲ ባዕሉ ዮሓንስ መጥምቕ ስምስክሮ፡ ናይ ንስሓ ጥምቀት ነበረ። ነቲ ዝመጽእ “ውልድ አምላኽ” ንኽንከውን መሰል ዘውህበና፡ ብክርስቶስ ክሰራዕ ዝነበሮ ናይ መንፈስ ቅዱስ ጥምቀት መቀራረቢ ነበረ። ሎሚውን አሕዋት አሓት ቤተክርስቲያን ነቲ ናይ ዮሓንስ ቃል ብምድጋም “መገድታቱ አሰናድዉ፡ ሕይወትኩም ቐይሩ፡ ተነስሑ፡ እናበለት ትእውጀልና አላ። ነቲ ቃል አምላኽ ልባትና ክንከፍተሉ ንሱ ከአ ሕይወትና ክቅይር ጸዋዒት ትገብረልና አላ። ልባትና ምድረበዳ ኮይኑ ከይተርፍ ፡ ንቃል አምላኽ፡ ድምጺ አምላኽ ንኽሰምዕ ነሰናድዎ።
ክርስቶስ ጎይታ እምበአር ንዚጸምኤ ከርዊ፡ ንዚሓመመ ክፍወስ መዓልቲ መዓልቲ ናብ ሕይወትና ይመጽእ አሎ፡ ንነፍስወከፍና እጽውዕ አሎ። ከምቲ ዘማራይ “ኢራብ ናብ ዓይኒ ማያት ከም እትናፍቕ ኣነ ከኣ ኦ ኣምላኽ ንዓኻ እናፍቕ ኣሎኹ፣ መኣስ’የ መጺኤስ ኣብ ቅድሜኻ ዝሰግድ” መዝ.42 እናበልና ንቕረቦ።
እግዚአብሔር ነዚ ይሓግዘና። አሜን!
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………: :
ኢሰ.30.35,10.1,6-8
ማቴ.9:19-21,23-26
“አቱም አብ ጽዮን፥ አብ ኢየሩሳሌም እትነብሩ ሕዝቢ፥ ድኅሪ ደጊም አይክትበኽዩን ኢኹም። እግዚአብሔር ርኅሩኅ ስለዝኾነ ኺረድአኩም፥ ደሊኩም ናብኡ ኸተእውዩ ኸለኹም ኪሰምዓኩመዩ እዩ። እግዚአብሔር ከአ ነቲ አብ ምድሪ ዝዘራእክምዎ ዘርኢ፥ ስናም ሂቡ ኸም ዝዓቢ ኺገብሮ እዩ። እንጌራ እቲ ኻብ ምድሪ ዚርከብ እኽሊ ድማ ጥዑምን አኽልትርፍን ክኸውን ኢዩ”።
ኢሳይያስ አብዚ ናይ ሎሚ መልእኽቱ ብዛዕባ ሕያውነትን ምሕረትን እግዚአብሔር አምላኽ ይዛረብ። እቲ ምሕረቱ፡ አብቶም ብልብን ብቅንዕናን፡ አብቲ ሓቀኛ ፍርዱ ዝእመኑ፡ ጸጋታቱ ከምዘፍስስ ይምህር። እምነት ዝመልኦ ንብዓት፡ ገዓር፡ አውያት ወዲ ሰብ፡ ሓደ ናይ ጣዕሳ ምልክት ኢዩ። ጣዕሳ ናይቲ ዝገበርካዮ ሓጢአት። ስለዚ በዚ አገባብ እዚ ናብቲ ምንጪ ወይ ሓቀና ትምህርቲ እግዚአብሔር አምላኽካ ክትምለስ ንዘለካ ድልየትን ሃረርታን ትገልጽ። አምላኽ ከአ በቲ ርሕሩሕ ባህሪይኡ ይሰምዓካን ይምልሰልካን። እቲ ጸጋታቱ ከአ አብ ኩሉ ናይ ሕይወትካ ማለት መንፈሳዊን ስጋዊን ይሽልመካ። ዝናብ ንዘርእኻ፡ ጽሩይ ማይ ንእትሰትዮ፥ ወርሕን ጸሓይን መንገዲካ ዘብርሁልካ – ኮታስ ኩሉ ቁስልኻ ከምዘሕውየልካ ሎሚ ኢሳይያስ ይምህረካ። ስለዚ ናብ ውሽጥና አቲና ንነብስና ሓንሳብ ንሕተታ። እዚ ኩሉ ጸጋታት አምላኽ አብ ሕይወተይ ክፈስስ እንታይ ክገቢር አለኒ፧ ንበላ።
አብዚ ናይ መዓልቱ ወንጌልውን እንተመጻና ነዚ ሓቂ እዚ ኢዩ ዝገልጽ። “ብዙሕ ሕዝቢ ምስ ረአየ ፥ ጋሳ ከምዘይብለን አባጊዕ፥ ግፋዓትን ፋሕ ዝበሉን ነበሩ እሞ ራኅርኃሎም” ይብለና። እግዚአብሔር አምላኽና ርሕሩሕ አምላኽ ኢዩ ። ብምሕረቱ ሃብታም አምላኽ ኢዩ ዘለና። አብ ምሕረቱ ብምእማን ናብኡ ንመለስ ። ንሱ ሓኪምና ኢዩ ክንሕከም ከአ ናብኡ ንቕረብ።
ዝኸበርኩም አሓዋት አሓት ብክርስቶስ፤ ጎይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንሓዋሪያቱ “እቲ እኽሊ ብዙኅ እዩ፥ ዓየይቲ ግና ውሑዳት እዮም። ስለዚ ነቲ ጎይታ እኽሊ ንእኽሉ ዓየይቲ ኺልእከሉ ለምንዎ” ክምዝበሎም ሎሚ ብዝያዳ እግዚአብሔር ብሓቂ ንወንጌል ተቀቢሎም ንሓዋት ቃል ሕይወት ዘበስሩ ዕጡቃት ሓዋሪያት ክሰደልና ንለምኖ። ቤተክርስቲያን እዚ የድሊያ አሎ። አብዚ ዓለም እዚ ተልእኮአ ቤተክርስቲያና ንዓና ንክርስቶስ ንክተፍልጠና ኢዩ። ክነፍቅሮ ክነገልግሎ። በዚ ምክንያት ንሕናውን ነፍሲ ወእክፍና፡ ከምቲ ክርስቶስ ነቶም ዓሰርተ ክልተ ንሓዋሪያቱ ዝለአኾም፡ ንሕናውን ብጥምቀትና ተልእኮ ከምዘለና አይንዘንግዕ። ነቲ ዝተቀበልናዮ ሓቂ፡ ቃል ሕይወት ነሕዋት ንአውጅ። ስለዚ ብፍላይ እዚ ግዜ እዚ ብዛዕባ ክርስቲያናዊ እምንነትናን መንነትናን እነስተንትነሉ ግዜ ኢይ። ብዙሕ ግዜ ንደክም፡ ንወድቕ፡ ተስፋ ንቖርጽ – እግዚአብሔር ግና አባና እምነት አለዎ፡ ነቲ ቃሉ ብተግባርናን ብቃልናን ክነብሮን ክንሰብኮን። እግዚአብሔር ነዚ ይሓግዘና። አሜን!
Aba Hagos Tesfagbir
“ እኔኹ አነ ባርያ እግዚአብሔር እየ፥ ከምቲ ዝበልካኒ ይኹነለይ”
እግዚአብሔር ካብ ሰማይ ምሥራቅን ምዕራብን ሰሜንን ደቡብን፡ አብ ኩሉ አጽናፍ ተመከተ’ሞ አስተንፈሰን አሸተተን፡ ብሓቂ ከዓ ኩሉ ከማኺ ዝአመሰለ፡ አይረኸበን፥ ውቃቤኺ ስለ ዘፍቀሮ ድማ አብ መዓዛኺ ሠመረ፡ ነቲ ዚፈትዎ ወዱ ኸአ ናባኺ ለአኾ።
ናይ ሎሚ ወንጌል፡ ማሪያም ንብስራት ገብርኤል መልአኽ “ እኔኹ አነ ባርያ እግዚአብሔር እየ፥ ከምቲ ዝበልካኒ ይኹነለይ” እናበለት መደብ እግዚአብሔር አብአ ክፍጸም ከምዘፍቀደት የዘንትወልና። በቲ ናታ ሕራይ ከአ ነቲ ብርሃን ዓለም ዝኾነ ክርስቶስ አብ ከርሳ ንኽትጸውር በቅዓት። እቲ መለኮት አብአ ሓደረ። ካብአ ተወሊዱ ከአ ንነፍሲ ወከፍና አድኃነና።
ሕይወት ማሪያም አብዚ ምድሪ ካብ መጀመርታ “ትሕትናን ተአዝዞን ዝመልኦ ሕይወት ኢዩ ነሩ። አብቲ ስቅያት ዝመልኦ ሕማቕ ግዜ ናይ ወዳ’ውን እንተኾነ አሜን ኢላ ተቐበለቶ። በዚ ከአ እግዚአብሔር ልዕል አበላ። ጸጋ ዝመልአኪ ዝብል ቃል ብስራት ገብርኤል መልአኽ ግልጸት እግዚአብሔር ወይ ፍቕሪ እግዚአብሔር አብ ልዕሊ ማሪያም የመልክት – ብአኡ አቢሉ ከአ ናብ ነፍሲ ወከፍ ፍጡር። በቲ ናታ ሕራይ ከአ ድኅነት አምላኽ ተቐበልና። አብቲ ብስራት ናይ ገብርኤል ካብ ማሪያም እምነት ዝመልኦ መልሲ የዲሊ ነሩ። ነቲ ብስራት፡ ነቲ ጸዋዕታ “እኔኹ አነ ባርያ እግዚአብሔር እየ፥ ከምቲ ዝበልካኒ ይኹነለይ” እንዳበለት መለሰት። በቲ ትሕትና ዝመልኦ መልሲ ማሪያም ከአ እቲ ልዑል አምላኽ አብ ከርሳ ክሓድር ኪኢሉ።
ፍረ ናይ ሕራይ ማሪያም ከአ አምላኽ ባዕሉ አብ መንጎና ሓደረ። ሎሚ ክርስቶስ ጎይታ ብጥምቀት አብ ነፍሲ ወክፍና ህልው ኢዩ አሕዋት አሓት። ከም ክርስቲያን አብ መዓልታዊ ሕይወትና ነዚ አብ ልባታን ሰፊሩ ዘሎ አምላኽ ከምቲ ንሱ ዝደሊየና ኮይና ክንርከብ ክንሰርሕ የድሊ። ዝለዚ ካብ ማሪያም አደና ንመሃር። ንሳ መምህር እምነት ኢያሞ አብ እምነትና ንጽናዕ። ብፍላይ አብዚ ግዜ ምጽአት ን2017 ልደተ ክርስቶስ ክንብዕል አብ ንቀራረበሉ ዘለና ግዜ፡ ማሪያም እታ እንኮ አብነታዊት አደ፡ ብምልአት ነቲ ናይ ምጽአት ክርስቶስ ዝተጸበየትን ዝተቐበለትን ቅድስቲ ኢያሞ አሰራ ብምኽታል፡ ነቲ አብ መዓልታዊ ሕይወትና ልባትና ዝኹሕኩሕ ክርስቶስ አምላኽ አሰራ ብምኽታል ልባትና ከፊትና ንቀበሎ።
ኦ ዕውቲ ድንግል – ምሪያም አዴና፡
ሰላም ንብለኪ – ብትሕትና ደኒና፡
ካብ ሰይጣን ሃዳኒ – በጃኺ አድኅንና፡
ምእንቲ አቦኺ ኢያቄም – አዴኺ ሓና፡
ባርኽያ ሎሚ – ንማኅበር ክርስትናና። አሜን!
( ካብ ውዳሴ ማሪያም ዝተወስደ )
አባ ሓጎስ ተስፋግቢር
ፍቓድ እቲ አብ ሰማይ ዘሎ አቦይ ዚገብር ደአ እምበር፥ ጎይታይ! ጎይታይ! ዚብለኒ ኩሉ ናብ መንግሥተ ሰማያት አይአቱን እዩ። ነዘን ቃላተይ ሰሚዑ ዚፍጽመን ኩሉ፥ ቤቱ አብ ከውሒ ዝሠርሐ ብልሂ ሰብአይ ይመስል። ዝናም ዘነመ፥ ወሓይዝ ወሓዙ፥ ንፋሳትውን ነፈሱ፥ ነቲ ቤት ደፍእዎ፥ አብ ከውሒ ስለ ዝተሥረተ ድማ አይወደቐን። ነዘን ቃላተይ ሰሚዑ ዘይፍጽመን ኩሉ ኸአ ቤቱ አብ ሑጻ ዝሠርሐ ዓሻ ሰብአይ ይመስል። ማቴ.7: 2,24-27
አብዚ ናይ ሎሚ ቃል ወንጌል መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንነፍሲ ወከፍ አማናይ አብ ክርስቲያናዊ ጉዑዞና ጸሎትን ዘረባን መንግሥተ ሰማያት ንምእታው እኹል ከምዘይኮነ ይምህረና። እንታይ ደአ አብቲ መዓልታዊ ጉዑዞና ፍቃድ አምላኽ ምፍጻም የዲሊ። በቲ አብ ልባትና ዘሎ ጽቡቅ ሓሳባትን ድልየትን ጥራይ ክንጎዓዝ አይንፈትን፥ እንታይ ደአ ነቲ አብ መዓልታዊ ሕይወትና ዘጋንፈና ፈተናታት ብትብዓትን ሓጎስን እናመከትና፡ ነቲ እግዚአብሔር ዝእዝዘና ብሕይወትና ምምስካር ኢዩ። በዚ መንገዲ’ዚ ጥራይ ኢና ኸአ “ ገዛና አብ ከውሒ ክንሓንጾ” እንኽእል። ከውሕና ክርስቶስ ብርእሱ ኢዩ። ስለዚ ሕይወትና አብ ምስክርነት፡ ሕይወት፡ መልእኽቲ ወንጌል ክትሕነጽ አለዋ። ብፍላይ እዚ ግዜ’ዚ ንክርስቲያናዊ ጸዋዕታናን ተግባርናን እንምርምረሉ – ናብ አምላኽና እንምለሰሉ ግዜ ኢዩ’ሞ ሃየ መዓልታዊ ንተዓጠቅ። አብ እግዚአብሔር ንዘለዓለም ንተአመን፥ ምኽንያቱ ከምቲ ኢሰያስ አብ 26:4 ዝብሎ እግዚአብሔር አምላኽ ንዘለዓለም ዜድኅን ከውሕና ኢዩ። እግዚአብሔር መዓልትና ይባርኽን ይቀድስን። አሜን!
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር
ዝኸበርኩም ሕዝበ ክርስቲያን አብ ቀዳማይ ሰንበት ናይ ምጽአት ቤተክርስቲያን “ብዛዕባ እታ መዓልቲ እቲአ ወይ እታ ሰዓት እቲአ ግና አቦ ደአ እምበር፥ መላእኽቲ ሰማይ ኮኑ ወልድ ኮነ ሓደ እካ ዚፈልጣ የልቦን። እቲ ጊዜኡ መአዝ ምኻኑ አይትፈልጥዎን ኢኹም እሞ ተጠንቀቑ፥ ንቕሑን ጸልዩን ” ማር.13:32-33 እናበለት ትእውጀልና።
ዘመነ ምጽአት ነቲ ኪመጽእ ዘለዎ ክርስቶስ ንጉስ ነቒሕካ፣ ተነሲሕካን ድልው ኮንካን ምቅብባሉ የስምዕ። ስለዚ ኢያ በዚ ግዜ እዚ ቅድስቲ ቤተክርስቲያ አደና ነዚ ክፋል ቃል ወንጌል ወሲዳ ተጠንቀቑ፥ ንቕሑን ጸልዩን እናበለት ትእውጀልና።
ኣብ’ዚ እዋን እዚ ነቲ ቅድሚ አሻሓት ዓመታት ምእንቲ ናይ ነፍሲ ወክፍና ድኅነት፡ ካብ ቅድስቲ ድንግል ማሪያም፡ ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ዝተወልደ ክርስቶስ ጎይታ ምዛካር ጥራይ ዘይኮነስ፡ ሎሚውን ብፍሉይ መገዲ፡ አብዚ ግዜ፡ አብ ነፍሲ ወከፍና ምእንቲ ኽውለድ ብእምነትን ተስፋን ንአምላኽና ልባትና እነዳልወሉ ግዜ ኢዩ። እግዚአብሔር ፍቅሪ ኢዩ። ናብ ፍቅሪ ከአ ይጽወዓና።
ዝለዚ ነዚ ዝመጽእ ዘሎ ልደተ ክርስቶስ ከምቲ ዝግባእ ኮይና ምእንቲ ክንቀባበሎ ንስሓ ንእቶ፤ ምስ እግዚአብሔርን ሓውናን ሓፍትናን ዕርቂ ንግበር። ምስ ዳዊት ኮይና፦ “ኦ ኣምላኸይ፥ ምእንቲ ዘለዓለማዊ ምሕረትካ ኢልካ ይቕረ በለለይ፥ ምእንቲ ዓቢይ ርሕራሔኻ ኢልካ ኸኣ ኣበሳይ ደምስስ” መዝ.51 እናበልና ንጸሊ። አሜን
አባ ሓጎስ ተስፋግቢር


text:
አብዚ እዋን እዚ ራዕድን ሽበራን ቅንጸላን ከም ቀንዲ መሳርሒ ስልጣኑ ገይሩ ዝጥቀም ዘሎ ስርዓት ህግደፍ፡ኣብ ወጻኢ ወይጦታቱን ሃሱሳቱን እንዳኣዋፈረ መነባብሮ ህዝቢ ርፉታ ከሊኡ ይነብር ኣሎ።
ስርዓት ህግደፍ ነቲ ብተቓውሞ ህዝብን ሰራዊትን ተሓኒቑ ነቕነቕ ዝብል ዘሎ፡ ናይ ቀረባ ዓርኪ ኢሳይያስ ዝኾነ ስርዓት ኮለኔል ሙዓመር ኣልቐዛፊ ንምርዳእ፡ ናብ ትሪቡሊ ሰራዊት ከምዝለኣኸ እሙናት ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ ነቲ ብተቓውሞ ህዝብን ሰራዊትን ተሓኒቑ ነቕነቕ ዝብል ዘሎ፡ ናይ ቀረባ ዓርኪ ኢሳይያስ ዝኾነ ስርዓት ኮለኔል ሙዓመር ኣልቐዛፊ ንምርዳእ፡ ናብ ትሪቡሊ ሰራዊት ከምዝለኣኸ እሙናት ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ ኣብ ወጻኢ ካብ ዝነበር ህዝብን ካልእ ንጥፈታትን ዝኣከቦ ገንዘብ ብእሙናት ተሓባበርቱ ብምስጢር ናብ ኤርትራ ከምዘእተወ ምንጭታት ካብ ዓዲ እንግሊዝ ሓቢሮም።
ኣቦታትና፡ቁልዕነት ሓይሊ ክህልዎ ይኽእል፡ተመኩሮ ዝጎድሎ ስራሑ ብጽቡቕ ለኪዑ ስለዘየጠናቕቕ፡ቆልዓስ ይጎዩ‘ምበር ኣይቅድምን ይብሉ።
ኣብ ህግደፍ ዘለው ሰባት ቆልዑት ኣይኮነኑ፡ብብዝሒ‘ውን ውሑዳት ኣይኮኑን።ኣብ ተመኩሮ‘ውን ዘይነኣኣስ ተመኩሮ ዘማዕበሉ ምኳኖም ዘይከሓድ እንተኾነ፡መንግስታዊ ሓላፍነት ድሕሪ ምሓዞም ግን ካብ ምጉያይ፡ሓሊፎም ኣብ ዓወት ዘብጽሕዎ ዓብይ ሃገራዊ ጉዳይ የለን።
ውልቀ መላኺ ኩሉ ናይ ውልቀ ሰባት ሕጋዊ ንግዲ ፍቓድ ስለዝኸልከለን፡ እቲ ሕጋዊ ፍቓድ ዘለዎ እውን እንተኾነ፡ ስማዊ ድኣ እምበር ብግቡእ ስለዘይሰርሕን ናይ መንግስቲ ማሕለኻታት ስለዝበዝሖን፡ 90 ሚእታዊት ንኤርትራ ዝኣቱ እቕሑትን፡ እቲ ዝርካቡ ካብ ኤርትራ ዝወጽእ ሰደድን ኮንትሮባንዳ ኮይኑ ከምዘሎ እቶም ምንጭትት የርድኡ።
ሎሚ ድሮ ሓዲሽ ዓመት ኢዩ፡፡ 2008 ተወዲኡ 2009 ይጅምር ኣሎ፡፡ ኣብ ከምዚ ዝበለ ኣውድኣመትን ፌስታን ኣብዛ እንነብረላ ዓለም ዝርከቡ ህዝብታት ብታሕጓስን ብፍስሃን የሕልፍዋ ፡፡ ኮሎም መራሕቲ ሃገራት እውን ንህዝቦም ናይ ሓጎስ መልእኽትን ናይ መጻኢ መደባቶም ትንቢቶምን ብመራኸቢ ብዙሓን ተጠቒሞም መልእኽቶም የመሓላልፉ፡፡
ጠለብ ዘለናዮ እዋን፡ ቃልሲ ንድሕነት ህዝብን ሃገርን እምበር፡ ውድድር ውድበይ ውድብካ፤ ሰለፈይ ሰልፍካ አይኮነን። – From members of Eritrean Room For Strong And United Opposition in Paltalk
ብወገነይ፡ መበገሲ ናይ’ዚ ጽሑፍ’ዚ እቲ ኣብ ቀረባ እዋን ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ጕባኤ ናይ ኪዳን፡ ክርስትያን ክዕብሉሉና ይደልዩ ኣለዉ ብዝብል ምፍርራሕ፡ ናይ እስላማውያን ውድባት ደገፍ ረኺቡ፡ ንውድቡ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ንምስራዕ ከይኰነ ኣይተርፍን ዝብል ግምት ኣሎኒ። እዚ ግምት ጥራሕ ኢዩ። ነፍስወከፍኩም ድሕር’ዚ ሓተታ’ዚ ምንባብ ከም ናተይ ይኹን ካብ ናተይ ዝተፈልየ ግምታት ክህልወኩም ከምዝኽእል ኣይስሕቶን ኢየ።
እዛ ብመስዋእቲ ኣሸሓት ብሉጻት ዜጋታታ ዝትረኽብት ኤርትራ ሃገርና ኣብ ክንዲ ሕድሪ ስውኣታ ኣኽቢራ ንዜጋታታ ጠርኒፋ ናብ ጎደና ልምዓትን ምዕባሌን ትግስግስ እሾኽን ግሃንምን ንዜጋታ ብሙኻን መጻወትን መደሰቲትን ናይ ቅልጽሞም ዘሕበጡን ቶንኮለኛታተን ኮይና ትረከብ ኣላ።


text:
ፍሪደም ሃውስ ኣብ ኣሜሪካ ዲሞክራሲ ተዳኺሙ’ዩ ኢሉ-ንፕረዚደንት ትራምፕ ድማ ንስርዓተ-ሕጊ፡ ንኣብ-ጭብጢ ዝተመስረተ ጋዜጠኝነትን መትከላት ዲሞክራስን ብምጥቕዑ ነቒፉ።
እዚ ኣብ ኣሜሪካ ዝመደበሩ ፍሪደም ሃውስ ዝብሃል ዘይመንግስታዊ ትካል፡ ኣብ ካልኦት ሃገራት`ውን ዲሞክራሲ ብመለኽቲ ስርዓታት ይምንጠል ኣሎ- ስለዚ እቲ ተርእዮ ተመሳሳሊ ኮይኑ`ሎ ክብል ኣብ ዓመታዊ ሪፖርቱ ኣጠንቂቑ`ሎ።
“እቲ ዝዓበየ ሓደጋ፡ ብፍላይ ሓደ ፕረዚደንት ንመትከላት ዲሞክራሲ ግቡእ ኣኽብሮት ክነፍጎ ከሎ፡ዲሞክራሲ ኣሜሪካ ቀጻልነቱ ዘየተኣማምን ከም ዝኸውን ይገብሮ “ ክብል ፕረዚደንት ፍረደም ሃውስ ሚካኤል ኣብራሞዊትዝ ሓቢሩ።
ፍሪደም ሃውስ ብዓለማዊ መዐቀኒ ተርታ ክርኣይ ከሎ፡ ኣሜሪካ ሕጂ`ውን ኣብ ድልዱል ሰረት ዲሞክራሲ ዘለዋ`ኳ እንተኾነት፡ ዲሞክራሲኣ ግን ርኡይ ምጉዳል ኣርእዩ`ሎ ይብል።
ፍሪደም ሃውስ ንኣሜሪካ ትሕቲ ነበራት ዲሞክራሲ ዝብሃላ በዓል-ጀርመን ፈረንሳን ብሪጣንያን ጌሩ፡ ምስ ግሪኽ፡ ክሮሺያን መንጎልያን ሰሪዕዋ`ሎ።
ኣብ ዙርያ ዓለም፡ ኣብ`ዛ ዝሓለፈት ዓመተ 2018፡ 68 ሃገራት ምጉዳል ፖለቲካውን ሲቪላውን መሰላት ኣርእየን-ዝበለ ፍሪደም ሃውስ ፡ 50 ሃገራት ግን ምምሕያሽ ኣርእየን ኣለዋ ኢሉ። ብደረጃ ዓለም ድማ፡ ን13 ተኸታታሊ ዓመታት ምጉዳል ናጽነት ተራእዩ ይብል።
ብፍላይ ክልተ ሃገራት ማለት ሃንጋሪን ኒካራጉዋን ዓቢይ ምጉዳል ናጽነት ከምዘርኣያ ዝጠቅስ ፍሪደም ሃውስ፡ ካልኦት ከም ቻይናን ካመሩንን ዝበላ`ውን ብምውራድ ናጽነት ጠቒስወን ኣሎ።
ኣብ ቻይና ልዕሊ ሚልዮን ዓሌት ኡግሩስ፡ ካዛኪስታን ከምኡ ዓሌት ሁይ ዝብሃሉ ናብ ዳግመ-ትምህርቲ ማእከላት ክኣትዉ ከምዝተገደዱ ይጠቅስ።
ኣብ ካሜሩን፡ ፕረዚደንት ፓወል ቢያ፡ ፍጹም ናጻ ዘይኮነ ምርጫታት ብምክያድ፡ ናይ 30 ዓመታት ስልጣኑ ክናዋሕ ጌሩ ይብል ፍሪዶም ሃውስ።
ብመሰረት ጸብጻብ ብፍሪደም ሃውስ ብኣጠቓላሊ፡ 195 ሃገራት ዝተገምገማ ክኾና ኸለዋ፡86 ናጻ፡ 59 ከፊል ናጻ፡ 50 ድማ ዘይናጻ ተባሂለን ተሰሪዐን ኣለዋ።
ብምጉዳል ናጽነት ኣብ ዝኸፍኤ ምደባ ተሰሪዐን ዘለዋ፡ ሶርያ፡ ደቡብ ሱዳን፡ ኤርትራ፡ቱርኪሚስታንን፡ ሰሜን ኮርያን ክኾና ከለዋ፡ ዝበለጸ ናጽነት ዘመዝገባ ድማ፡ ፊንላንድ፡ ኖርወይ ስዊድን፡ ካናዳን ነዘርላንድስን ተባሂለን ኣለዋ።
ብመሰረት መዐቀኒ ፍሪደም ሃውስ፡ ኣብ 2018 ዕዙዝ ኣወንታዊ ለውጢ ካብ ዘርኣያ ድማ፡ ኣርመንያ፡ ኢትዮጵያ፡ ዒራቕ፡ ተጠቀስቲ ኾይነን ኣለዋ።
ኣብ ኣርመንያ፡ ጽገናዊ ለውጢ ዝድግፍ ኒኮል ፓሺንያን ኣብ ምርጫ ድሕሪ ምዕዋቱ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ድማ ገዛኢ ፓርቲ ንደጋፊ ለውጢ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ድሕሪ ምምራጹ፡ ነቲ ንህጹጽ ግዜ ኣዋጅ ኣልዒሉን ንእሱራት ፖለቲካ ፈቲሑን’ዩ።
ፍሪደም ሃውስ ብተወሳኺ ኣብ ዒራቕ ድማ፡ ገለ ምድንጋር ምርጫ ኔሩ ዝብል ነቔፈታ`ኳ እንተሎ፡ እታ ሃገር ተወዳዳራይ ፓርላመንታዊ ምርጫ ብምክያድ፡ ሰላማዊ ናይ ስልጣን ምስግጋር ጌራ ይብል ።


text:
ላዕለዋይ ኣመራርሓ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ንከያኒ ኪሮስ ኣለማየሁ፣ ንሰር ቦብ ጌልዶፍ ከምኡ እውን ንሰብ ሓዳር ካትሪን ሮቢንሰንን ማክስ ሮቢንሰንን ልዑል ማዕርግ ዶክትሬት ከምዝሃበ ኣፍሊጡ’ሎ።
እቲ ጽምብል ኣወሃህባ ማዕርግ ሰነ 27 ኣብ ከተማ መቐለ ኣብ ኣዳራሽ ሓወልቲ ሰማእታት ኣብ ዝካየድ ስነ ስርዓት ምረቓ ተምሃሮ እቲ ዩኒቨርሲቲ ክፍፀም እዩ።
ኪሮስ ኣለማየሁ ንዕብየት ኪነት ትግራይ ብተግባር ንዘመዝገቦ ስራሕ ክብሪ ምሃብ ይግበኦ እዩ፤ በዚ ድማ ስድርኡ ተሓጕስና ኣለና ይብል ሓደ ካብቶም ደቁ ሚልዮን ኪሮስ።
ኪሮስ ንጥበብ ትግራይ ዘበርከቶ ሽሻይ ኪነትን ዘሕለፎም ፀገማትን ዘዘንትው መጽሓፍ ኣብ ቀረባ እዋን ፅሒፉ ንሕትመትን ንባብን ዘብቀዐ መንእሰይ ጸሓፊ ሰለሞን ገብረእግዝኣብሔር ብወገኑ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ሐዚ ዝሃቦ ክብሪ ፅቡቕ እዩ፤ ኰይኑ ግና ደንጕዩ እዩ ዝብል ርእይቶ ኣለዎ።
ካትሪን ሮቢንሰንን ማክስ ሮቢንሰንን በቲ ዝተወሃበና ማዕርግ ልዑል ኩርዓት ይስመዐና እቲ ክብሪ ድማ ንበይትና እንተይኮነስ ንኹሎም ሓገዝትናን መሳርሕትናን እውን ዝግባእ እዩ ብምባል ተዛሪቦም።
ሰር ቦብ ጌልዶፍ ብምኽንያት ስራሕ ኣብ መቐለ ከምዘይርከብ ገሊፁ ኣብ ክንድኡ እታ ኣብ ድርቂ 1977 ካብ ኢድ ሞት ንሕንጢጥ ዘምለጠት ብርሃን ወልዱን ንሓላፊ EYES ማለት እውን ትካል ትምህርታዊ ሓገዝ ንመናእሰይ ኢትዮጵያ ኣይተ ብስራት መስፍንን ነቲ ክብሪ ክቕበልሉ ወኪሉዎም’ሎ።
ኣይተ ብስራት መስፍን ዩኒቨርሲቲ መቐለ ንቦብ ክብሪ ብምሃቡ ልዑል ኩርዓት ተሰሚዑና’ሎ ይብል።


text:
መልእኽቲ ብምኽንያት ጉዳይ ፓትርያርክ እንጠንዮስ
እታ ብቡዛሓት ሃጸያት ተፈቲና ዘይተሳዓረት ቤተ-ክርስቲያን፥ ሕጂ'ውን ብሃጸይ ኣሥመራ ኣብ ከቢድ ፈተና ትርከብ። "ንማሕበረይ ኣብዚ ኸውሒ እዚ ኽሃንጻ እየ፡ ደጌታት ሲኦል ድማ ኣይሕይልዋን እዮም" (ማቴ 16፤ 18)። እቲ ድንጋጸ ዘይብሉ ስርዓት ኣሥመራ፥ ብጉዳይ ፓትርያሪክ እንጠንዮስ ዓቅሉ
እታ ብቡዛሓት ሃጸያት ተፈቲና ዘይተሳዓረት ቤተ-ክርስቲያን፥ ሕጂ’ውን ብሃጸይ ኣሥመራ ኣብ ከቢድ ፈተና ትርከብ። “ንማሕበረይ ኣብዚ ኸውሒ እዚ ኽሃንጻ እየ፡ ደጌታት ሲኦል ድማ ኣይሕይልዋን እዮም” (ማቴ 16፤ 18)።
እቲ ድንጋጸ ዘይብሉ ስርዓት ኣሥመራ፥ ብጉዳይ ፓትርያሪክ እንጠንዮስ ዓቅሉ ጸቢብዎ ከምዘሎ ካብቲ ዝገብሮ ዘሎ፥ ነቲ ልቢ ዘልዎ ከስተውዕሎ ዘጸግም ኣይኮነን። “ዓቅሉ ዝጸበቦ መቃብር ኣብኡ ፋሕተረ ከምዝባሃል” ዝሕዞን ዝጭብጦን ጠፊእዎ ካብ ቁጹጽሩ ወጻኢ ከም ዝኾነ ካብ ኣሥመራ ብተዳጋጋሚ ይሕበረና ኣሎ።
ስርዓት ኣሥመራ ሓይሊ ተዋህዶ ቤተ-ክርስቲያን ስለ ዝፈለጠ፥ ካብ 1991 ጀሚሩ ንቤተ-ክርስቲያን ንምቅጽጻር ዘይገበሮ ተንኮል ኣሎ ክባሃል ኣይካኣልን እዩ። ናይዚ ውጽኢት ድማ ቤተ-ክርስቲያና መጻወቲ ናይ ሃገራዊ ድሕነት ክትከውን ጸኒሓን ኣላን። ኣብ ውሻጣ ኣትዮም ሓይላ ንምድኻም ኣብ ምንጎ ጳጳሳት ብምእታው ኣብ ንሕድሕዶም ከምዘይ ሳማምዑ ይገብርዎም ከምዝነበሩ’ውን ይፍለጥ። በዚ ዘይዓገቡ ጸላእቲ ቤተ-ክርስቲያን ቅድሚ 11 ዓመት ገበን ዘይተረኸቦም ፓትርያሪክ እንጠንዮስ ብናይ ጸለመ ወረ (ባዶ 3) ብምዝርጋሕ ኣብ ማሕዮር ኣእተውዎም። ውጽኢት ናይዚ ድማ ከምቲ ዝደለይዎን ዝሃንደስዎን ኮነ። ቤተ-ክርስቲያን ተበቲና ጽልእን ቅርሕንትን ኣብ ሞንጎ ኣመንቲ ተዋህዶ ቤተ-ክርስቲያን ዓበየ፥ ንምብታን ህዝቢ ኤርትራ ድማ ዓቢ ኣፈደገ ከፈተሎም።
ከም ኣብነት ኣብ 2011 ኣብ ዓባይ ብርጣንያ፥ ወዲ ገራህቱ ኣምባሳደር ኣብ ዝነበረሉ፥ ንቤተ- ክርስቲያን ተዋህዶ ንምብታን ቡዙሕ ጻዕሪ ከም ዝገበረ ክዝከር ይካኣል እዩ። ንህዝቢ ማንቸስተር ኣኪቡ ኣብ ልዕሊ መድሃኔ-ዓለም ቤተ ክርስቲያን ናይ ጸለመ ዘመተ ኣካይዱ ነበረ። እዞም ኣንጻር መንግስትና ዝኾኑ እንዳ መድሃኔ-ዓለም ማንቸስተር ካብ ኢትዮጵያ ዝምወሉ ተጠንቀቅሎም ናብኦም ዝኸዱ ኣይቅበሩ፥ ኣይፍትሑ፣ ንዓዲ ኣይኣትው ብምባል ብግልጺ ኣብ ልዕሊ ቤተ ክርስቲያን ተዋህዶ ዘመተ ኣካይዱ ነበረ። ህዝቢ ይባላዕ ስርዓት ኣሥመራ ድማ ስልጣኑ የጣጥሕ ነበረ።
ሕጂ’ውን መሰረታዊ ጽሑፈይ፥ ካብ ናይ ትማሊ ዝተገበረ ጌጋ ንኽንማሃረሉ ብምባል እየ። ፓትርያሪክ እንጠንዮስ ድሕሪ 11 ዓመት ሓቅነቶም ተመስኪርሎም፥ የቅሪታ ተሓቲቶም፥ ኣብ ርእሰ ኣድባራት ቅድስት ማርያም ቤተ-ክርስቲያን ክራኣዩ ክኢሎም እዮም። እዚ ኹሉ ድማ ስርዓት ኣሥመራ ዓቅሉ ከምዝጸበቦ ዘርኢ ምልክት እዮ። ምኽንያቱ የቅሪታ ከይሓተቱ ኣይወጹን እዮም ክብል ን11 ዓመት ክፍክር ከምዘይ ጸነሓ፥ የቅሪታ ተሓቲቶም ኣብ ርእሰ ኣድባራት ቅድስት ማርያም ቤተ-ክርስትያን ምርኣዮም ክጻወሮ ዘይክእል ካብቲ ድቃስ ከሊእዎ ዘሎ ምኻኑ ብዙሓት ካብ ኣሥመራ ይእንፍቱ ኣለው። ናብ ምንበሮም ንኸይ ምለሱ፥ ብዙሕ ምስንኻላትን ምፍርራሕን ይገብር ከምዘሎ’ውን ዘይተኸወለና ምስጢር ኮይኑ ኣሎ።
ስርዓት ኣሥመራ ህዝቢ ተዋህዶ ንኸይማሃርን ብፍልጠት ከይዓብን ብዙሕ ተጻብኦ ክግብር ጸኒሒ ኣሎን። ምኽንያቱ ኩሉ ህዝቢ ተዋህዶ እንተ ነቂሑን ተማሂሩን መሳርሒ ዝኾነና ኣይንረክብን ኢና ካብዝብል ፍርሒ ምኻኑ ድማ ዘጣራጥር ኣይመስለንን። ካብዚ ብምብጋስ እዮም፥ ክሳብ ሕጂ ንቤተ-ክርስቲያን ተዋህዶ መሳርሒ ክገብርዋ ዝደልዮ ዘለው። ኣብ ስደት’ውን እንተ ኾነ ብቶም ናቶም ኣገልገልቲ ካህናት ብምግባር ንህዝቢ ክቃጻጸርዎን ከፋራርሕዎ ከም ዝጸንሑ ባዕሉ ኣብ ስደት ዘሎ ህዝብና ክምስክሮ ዝኽእል ሓቂ እዩ። ቤተ ክርስቲያን ተዋህዶ ነቲ ዝገብርዎ ዘለው ዓመጽ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ብሓደ ድምጺ ክትኩንኖም እካ ዝግባእ እንተ ነበረ፥ ሓይላ ስለ ዝቀየድዎ ስለ ህዝቢ ኤርትራ ይትረፍ ስለ ፓትሪያሪካውን እንተ ኾነ ብሓደ ድምጺ ክትማጎት ኣይካኣለትን። ብዓመጽቲ ታሓይራ ንሶም ዝመስከርሎም ንጹሓት ካህናት ይባሃሉ፥ ንሶም ዘይኣመንሎም ድማ ክጸረፉን ክካላበቱን ይራኣዮ ኣለው። ከም ኣብነት እቶም ጽላል ቤተ-ክርስቲያናን ህዝብና ኮይኖም ድምጾም ዘስምዑ ዘለው ኣቡነ መቃርዮስ’ውን ስርዓት ኣሥመራ ስለ ዘይኣመነሎም በቶም ቀለም ዘይቆጸሩ ካህናትን ብዕድመን ብደረጃ ንቅሓት ዘይበሰሉን ክህድኑ ዝራኣዩ ዘለው። ነዚ ኣፍደገ ክኸፍተሎም ስለ ዝደለዩ እዮም እምባኣር ካብ መጀመርያ ኣትሒዞም ኢዶም ናብ ቤተ-ክርስቲያን ክእትው ዝተገደዱ።
ነቲ ንዓመታት ዝኣክል ድራማ ክሰርሕዎ ዝጸንሑ መዛዘሚ ክገብርሉ ናብ ካልእ ድራማ ክሳጋገሩ ይማጣጠሩ ከምዘለው ህዝቢ ክነቅሓሉ ዝግቦኦ ኣገዳሲ ጉዳይ ድማ እዩ። ምኽንያቱ ፓትርያሪክ እንጠንዮስ ኣብ ማሕዮር ከይመትዎም ከለው፥ ከም ጲላጦስ “ኢደይ ሕጹብ እየ” ካብ ደም ቅዱስ እንጠንዮስ ንጽሓት ኢና ንምባል ዝግበር ዘሎ ዘመተን ከምኡ ድማ ዘይተፈትሑ ክንሶም ተፊቲሖም ኢልካ ንዓለም ንምእማን ዝግበር ዘሎ ፕሮፖጋንዳ እዩ። ስርዓት ኣሥመራ ካብ ታሓታትነት ምህዳም ልማዱ እካ እንተ ኾነ፥ ብጉዳይ ፓትርያሪክ ጥራይ ዘይኮነስ ብጉዳይ ኩሉ ህዝቢ ኤርትራ እንተ ኾነ’ውን ተሓታቲ ምዃኑ ካብ ኩሉ ህዝቢ ኤርትራ ዝተሰወረ ኣይኮነን። ነቶም መሳርሒኡ ገይርዎም ዝጸነሐ ጳጳሳት ግዳይ ገይርዎም ርእሱ ከውጽእ ላዕልን ታሕትን ይብል ከምዘሎ ብብዙሕ መንገዲ ዝመጻና ዘሎ ሓበሬታ እዩ። ነቶም ዝነበሩ ፈለስቲ ሰብ ከም ዝኻዓቦም ስለ ዝተረደእ ሓደሽቲ ፈለስቲ ካብ ገዳማት እንዳምጸእ፤ መንግስቲ ኣብ ምውራድ ፓትርያሪክ እንጠንዮስ ኢድ ኣይነበሮን በሉ፥ ባዕልና ኢና ገይርናዮ እንዳበልኩም ስበኹ ስለ ዝበሎም ነዚ ከጋውሑ ይራኣዮን ይስምዑን ኣለው። “ዝኣኽለን ጥሒነን ባእለማርያም” ይብላ ከም እተባህላ፥ ኣብ ሃይማኖታዊ ጉዳይ ኢድና ንጹሓት ኢና ከብሎም ዝኽእል ግብርን ትብዓትን ከምዘይብሎም ታሪኾም ዝምስክሮ ሓቂ እዩ።
ሃገርና ኤርትራ ብሰንኪ ሃጸይ ኣሥመራ፥ ህዝቢ ኣብ ባህ ዝበሎ ከምልኽ ካብዘይ ክእል ዓሰርተ ዓመታት ኣቅጺሩ ኣሎ። እቶም ሩድኣት ካህናት ተዋህዶ፥ ክሳብ ናይ ዶክትረይት ማዓርግ ዝነበሮም ብዙሕ ሳዓቢ ረኺቦም ዝነበሩ፥ ከም ባዓል ቀሺ ዶር ተኽላኣብ፥ ቀሺ ዶር ፍጹም፥ ቀሺ ገብረመድህን፥ መርጌታ ይትባረክን ካሎኦትን ምእሳር ኢዶም ኣብ ሃይማኖት ክእትው ስለ ዝደለዮ እምበር ካልእ ከመኽኒዎ ዝኽእሉ ቡቁዕ መልሲ ከምዘይ ብሎም ካብቶም ንቁሓት ደቂ ቤተ- ክርስቲያን ዝተኸወለ ኣይኮነን። ንፓትርያሪክ እንጠንዮስ ይኹን ነቶም ርዱኣት ካህናት ተዋህዶ ምእሳር ንቤተክርስቲያን ተዋህዶ ምእሳር ምኻኑ ስለ ዝተረድኡ ድማ ነበሩ። ካብቶም ኣገልገልቲ ኣምላኽ ዝተኣሰርዋ ዓመታት ቤተ-ክርስቲያን ተዋህዶ ዝተኣሰርቶ ዓመታት ከምዝበዝሕ ክንዝንግዕ ኣይግባኣናን። ህዝቢ ተዋህዶ ነዚ ብንቅሓትን ብትርን እካ ክቃዎሞ ዝግባእ እንተነበረ፥ ንሳቶም ከም ሓለይቲ ቤተ- ክርስቲያን እቶም ዝእሰሩ ዘለው ድማ ጸረ ቤተ-ክርስቲያን ገይሮም ነቲ ፕሮፖጋንዳ ስለ ዝነፍሕዎ ክሳብ ሎሚ ዕለት እውን እንተኾነ ከም ጸረ ቤተ-ክርስቲያን ሃገርን ገይሮም ዝርድእዎም ደቂ ተዋህዶ ክሳብ ኣብ መንእሰያትና ከይተረፈ ይረእ ኣሎ። ከምቲ ብምስላ ዓድና ዝባሃል “ዓሻ ዝተኸሎ ለባም ነይነቅሎ ከምዝባሃል” ስርዓት ኣሥመራ ብዝገሮ መንደልሃጺ ንቡዛሓት መንእሰያትና ዘይስገር መስገደል ኮይንዎም ይርከብ ኣሎ።
ስርዓት ኣሥመራ ኣብ ሃይማኖት ኢድና ኣይንእቱን ኢና ክብሉ እካ ዝስምዑ እንተኾኑ፥ ኢዶም ከምዝእተው ዓሸሮኦም ኣብ ኩሉ ሃይማኖት ይርከብ ኣሎ። ከም ኣብነት ቤት ጸሎት ናይ ጴንጠኮስታል ኣብያተ-ክርስቲያናት ምዕጻውን፥ ፓስተራትን ኣመንትን ኣብ ምእሳር ዝገበርዎ ገበን ክኽውሉዎን ክሽፍንዎን ዘይካኣል በሳላ ኮይኑ ይቅጽል ኣሎ። በዚ ኣጋጣሚ ክብሎ ዝደሊ፥ ቅዱስ እንጦንዮስ ናብ መንበሮም ክምለሱ ኣለዎም ዝብል ተሪር መርገጺ ክሕዝ ከለኹ፥ እቶም ኣሕዋትና ጴንጠኮስታል ድማ ኣብ ሃገሮም ብናጻ ዘገልግልሉ መሰልን መድረኽን ክረኽቡ ኣለዎም ይብል። ኣምባሳደር ናይቲ ልዑል ኣምላኽ ብምኻነይ፥ እቶም ገበን ዘይብሎምን ዘይብለንን ኣብ ፈቀዶ ጉድጋድን ባዓትን ተመቂሑ ዘሎ ህዝብና ኩሉ ናብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ ዝቀርብሉን ንጉዳዮም ብሕጋዊ ጠበቃ ዝማጎትሉን፥ ከምኡ’ውን ዝፍትሑሉን ሓዱሽ መዋቅር ክፍጠር ጻዊዕተይ እቅርብ ኣላኹ።
ኣብ መወዳእታ ክብሎ ዝድሊ፥ ካብ ኣቦና ፓትርያሪክ እንጠንዮስ ኣብነት ተኸቲልና፥ ኣብ ዕላማ ክሳብ ሞት እንተኾነ’ውን እሙናት ክንከውን ከምዝግባኣና ክንማሃር ተስፋ እንዳገበርኩ እየ። ቅዱስ እንጠንዮስ ነቲ ዝኣመንሉ ዓላማ ብዘይ ዝኾነ ሓገዝን ኣማኽርን፥ መድሃኒትን ንሓቅን ንፍትሕን ክብሉ ብዙሕ መስዋእቲ ከፊሎምን ይኸፍሉን ኣለው። ሓቅን ሓርነትን ንምርካብ ብዙሕ መስዋእቲ ከምዘኽፍል ድማ ካብዛ ዘላ ዓለምና ብግብሪ ንማሃሮ ዘሎና እዩ። ከምቲ ቅዱስ ጽሑፍ ዝምዕደና ካብ ባእስን ህልኽን ወጺና፥ ናብ መንፈስ ዕርቅን ሰላምን ክንጥምት፥ መንፈሳዊ ሓላፍነትናን ኩነታት ሃገርናን ዝግድደና ኮይኑ ይርከብ ኣሎ። ናይ ኩሉ መዛዘሚ ዕርቅን ሕድገታትን ስለ ዝኾነ፥ ኩልና ሕድገታት ብምግባር ነቲ ዝጸነሓ ዘይምርድዳእ ገዲፍና፥ ናብ ዓወትን ለውጥን ገጽና ክንጥምት፥ ብናይ ዕርቂ መንፈስ እምበር ብሳዓርን ተሳዓር ክንሪኦ’ውን ኣይግባኣናን እዩ። ንፓትርያሪክ እንጠንዮስ ቅድስኖኦም ባዓላቶም ካብ ምስከርሉኦም ኣብ ስደት ዘለዋ ኣብያተ-ክርስቲያናት ብሓደ ድምጺ ደው ንኽብላ መንፈሳውን ሕጊ ቤተ-ክርስቲያን እንተኾነ’ውን ከም ዝግድደና ኣሚና፥ ንሎምን ንጽባሕን ንዝመጽ ሳዓቤን፥ ብኣግኡ ንምዕጻው ብልቦና ክንትስእ ለበዋይ እንዳቅረብኩ እዩ። እቲ ቅዱስ ጽሑፍ’ውን ከምዚ ይብለና “ኣምላኽ ንዓለም ምስ ርእሱ ኺዓርቃ ኸሎ፡ ኣብ ክርስቶስ ነበረ እሞ፡ በደሎም ኣይሐዘሎምን፡ ኣባና ኸኣ ቃል ዕርቂ ኣንበረ” (1ቆሮ 5፡ 19)። ናይ ዕርቂ መንፈስ ኣብ ቤተ-ክርስቲያናን፥ ኣብ ደምበ ፍትሕናን፥ ከምኡ’ውን ኣብ ሃገርናን ክህሉ ጸሎተይ እዩ።
ኣምላኽ ንሃገርናን ንቤተ-ክርስቲያናን ሰላሙ ይሃብ!!!
Revd Yohannes Ghebrehiwet Medhani-Alem Church Manchester.
29/07217


text:
ኣብ ብሪጣንያ ንሰለስተ መዓልታት ዝዘተዩ መራሕቲ ብቁጠባ ናይ ዝማዕበላ ሃገራት ጉጅለ ሸውዓት G7 ሰፊሕ መግለፂ ብምውፃእ ዋዕልኦም ዛዚሞም።
ዓለምለኸ ሓላፍነትን ስጉምትን ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ዝወጸ መግለጺ ኣብ ክልል ትግራይ ብዝቐፀለ ግጭትን ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑፀሩ ሰባት ኣብ ኩነታት ዓፀቦ ዝርከቡ ሓዊሱ ኣብ ዝለዓለ ሰብኣዊ ሓደጋ ከምዘለው ብዝሕብሩ ፀብፃባት ብዓሚቕ ተሻቒልና ኣለና ይብል ።
ሰፊሕ ፆታዊ ዓመፅ ሓዊሱ ንቀፃሊ ግፍዕታት ንኹንን ዝበለ እቲ መግለፂ ብናይ ሕቡራት ሃገራት ቤት ፅሕፈት ላዕለዋይ ኮሚሽነር ንሰብኣዊ መሰላት ይካየድ ዘሎ ምርመራታት ብሓጎስ ንቕበሎ፣ኣብ ትግራይ ተፈፂሞም ዝብሃሉ መግሃስታት ሰብኣዊ መሰላት ምሉእ ተሓታትነት ክረጋገፅን ፈፀምቲ ናብ ፍትሒ ክቐርቡን ንፅውዕ ይብል።
ተፃብኦታት ብዘይ ውዓል ሕደር ጠጠው ክብል ንፅውዕ፣ሰብኣዊ ረድኤት ኣብ ኩሎም ከባቢታት ዘይተደረተ ተበፃሕነት ክረጋገፅን ወታሃደራት ኤርትራ ብዘይውዓል ሕደር ክወፁን ንፅውዕ ይብል።
እቲ መግለፂ ብምውሳኽ ኩሎም ወገናት እንኮ መፍትሒ ናይቲ ቅልውላው ዝኾነ ተኣማኒ ፖለቲካዊ መስርሕ ክስዕቡ ነተሓሳስብ ይብል ።
ብተወሳኺ መራሕቲ ኢትዮጵያ ኣብ ምኽባር ሰብኣውን ፖለቲካውን መሰላት ኩሎም ኢትዮጵያዊያን ንቅድሚት ዝጥምት ሃገራዊ ዕርቂን ምርድዳእን መሰረት ዝገበረ ሰፊሕን ሓቋፊን ፖለቲካዊ መስርሕ ከሰጉሙ ንፅውዕ ኢሉ ኣሎ ።


text:
Radio Erena: 21 February 2021
ኢትዮጵያ፣ ንዶባዊ ወጥሪ ብዝምልከት ዝሃበቶ መግለጺ መስመሩ ዝሰሓተ’ዩ ክትብል ሱዳን ገሊጻ።
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ብቀዳም 20 ለካቲት ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ‘ሱዳን ንሳልሳይ ኣካል መሳርሒ ትኸውን ኣላ’ ክብል መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝሃቦ መግለጺ፣ ኣዝዩ ዘጉህይ እዩ ኢሉዎ።
እዚ ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ተላዒሉ ዘሎ ዶባዊ ግጭት፣ ሱዳን ብሳልሳይ ኣካል ተደፋፊኣ ተካዪዶ ኣላ ክትብል፣ ኢትዮጵያ ብረቡዕ 17 ለካቲት ገሊጻ’ያ።
እንተኾነ ብወገን ካርቱም ዝወሃብ ዘሎ ምላሽ፣ ‘ሱዳን ናይ ዝኾነ ሳልሳይ ኣካል መሳርሒ ከምዘይኮነት፣ ብኣንጻሩ ከኣ ሰራዊት ኢትዮጵያ ዶብ ጥሒሱ ኣብ ዝኣተወሉ፣ ናይ ኣየነይቲ ሃገር ሰራዊት ሒዙ ከምዝመጸ ኩላትና ንፈልጦ ጉዳይ’ዩ’ ዝብል ከምዝኾነ ወግዓዊ ልሳን መንግስቲ ሱዳን ጸብጺቡ።
እቲ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ዝተዋህበ መግለጺ፣ ንታሪኻዊ ዝምድና ክልቲኤን ሃገራት ዘነኣእስ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፣ ነቲ ተፈጢሩ ዘሎ ወጥሪ ዘጎሃህር’ዩ፣ ክብል’ዩ መንግስቲ ሱዳን ምላሽ ዝህበሉ ዘሎ።
ኣብ ሱዳን 5 ሽሕ ዝቑጽሩ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ኣብቲ ምስ ደቡብ ሱዳን ዘዳውብ ዞባታት ተዋፊሩ ምህላዉ ዘዘኻኸረ መንግስቲ ሱዳን፣ ወተሃደራዊ ወጥሪ ሰፊኑ እንከሎ እውን፣ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ መሬቱ ከአንግድ እምነት ስለዝነበሮ ከምዝኾነ እቲ መግለጺ ብተወሳኺ ኣዘኻኺሩ።
ካብ ዕለት ናብ ዕለት እንዳተጎሃሃረ ዝመጽእ ዘሎ ወተሃደራዊ ወጥሪ ሱዳንን ኢትዮጵያን፣ ነቲ ሰላምን ምርግጋእን ተሓሪሙዎ ዘሎ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ናብ ሓድሽ ናይ ኲናት ዞባ ከይቅይሮ፣ ስግኣት ሓያሎ ወገናት ኮይኑ’ሎ።
===================


text:
Radio Erena: 24 July 2020
ኢትዮጵያ፣ ፈለስቲን ናይ ኣእምሮ ስንክልና ዘለዎምን ተመሲሎም ኣብ ክልል ኣምሓራ ናዕቢ ንምፍጣር ዝተላእኩ ሓይልታት’ዮም ዝተባህሉ 85 ሰባት ከምዝተኣስሩ ንኣማሓዳሪ ክልል ኣምሓራ ኣቶ ተመስገን ጥሩነህ ብምጥቃስ ኣገልግሎት ዜና ፋና ሓቢሩ።
እቶም ተልእኾ ተዋሂብዎም ካብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ሰሊኾም ዝኣተዉ’ዮም ዝተባህሉ ሰባት፣ ኣብ ቅንጸላ ሰበ ስልጣንን ኣብ ሃይማኖታዊን ታሪኻውን ቦታታት መጥቃዕቲ ንምፍጻምን ውዲት ከምዝነሮም እቲ ሓበሬታ ኣመልኪቱ።
ብለውጢ ዝተገለፈ ህወሓት፣ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ብምግጫው ዳግም ናብ ስልጣን ናይ ምምላስ ባህጊ ስለዘለዎ ለይቲን ቀትሪን ይሰርሓሉ ከምዘሎ እቲ ማዕከን ዜና ነቲ ኣማሓዳሪ ብምጥቃስ ገሊጻ።
መግለጺ ኣማሓዳሪ ክልል ኣማሓራ፣ ኣብ መንጎ’ቶም ኣብ ስልጣን ዝርከቡ ጎረባብቲ ክልላት ትግራይን ኣምሓራን፣ ከቢድ ጽልኢን ቅርሕንቲን ከምዘሎ ዝእንፍት ምዃኑ’ዮም ዘረድኡ ዝተፈላለዩ ወሃብቲ ርእቶ።
ኢትዮጵያ ካብዚ ሕጂ ዘላቶ ናይ ብሄር ግጭታት ንላዕሊ ዝበኣሰ ሓደጋ ይጽበያ ከምዘሎ ይእንፍቱ።
ኣስታት 100 ሚልዮን ዝግመት ብዝሒ ህዝቢ ዘለዋ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ናይ ለውጢ ጎደና ከምዘላ ትግለጽ እኳ እንተኾነት፣ ኣብ ስልጣን ዝርከብ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ካብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ወጻኢ፣ ኣብ ካልእ ክልላት ሓይልን ጽልዋን ስለዘይወነነ፣ እታ ሃገር ናብ ምብትታን ከተምርሕ ከምዝእትኽል ተንቲኖም።
=====================


text:
Translations and welcome packs
Tigringa
ኣገልግሎታት ምኽሪ
ብዛዕባ ስፍሕ ዝበለ ኣገልግሎታት ምኽሪ ሓገዝ፡ ደገፍ፡ ምኽርን ሓበሬታን ንህብ። ካብ ምኽራዊ ቀረጽን ረብሓ ኣባይቲን ክሳብ ማሕበራዊ ክንክን፡ ምዕሸጊ መካይንን ኣገልግሎታት ጓሓፍን ዳግመ ምስረሓን ዝዝርጋሕ ኣገልግሎት ምኽሪ ንህብ። ከምኡ’ዉን ብዛዕባ ኣገልግሎታት መዝገብ (ልደት፡ ሞት፡ መርዓ) ን፣ ብኸመይ ኣብ እዋን ምርጫ ድምጺ ንምሃብ ምምዝጋብ ከም ዝከኣል ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ናብ እንርከበሉ ማእከል ሊቨርፑል ዳይረክት (Liverpool Direct) ፣ 233 3000 ክትድውሉልና ትኽእሉ። እዚ ማእከል’ዚ፣ ምሉእ ዓመት ን 24 ሰዓታት ክፉት እዩ። ቋንቋ እንግሊዝ ቀዳማይ ቋንቋኹም እንተዘይኮይኑ፣ መስመር ኣገልግሎት ትርጉም ቋንቋ ክነቕርብ ንኽእል ኢና። ጽሙማን ወይ ናይ ምስማዕ ጸገም ዘለኩም ዓማዊልና፣ ናብ ናይ ጽሑፍ ስልኪ 225 3275 ክትድውሉ ትኽእሉ።
ከምኡ’ዉን ናይ ብርጣንያ ቋንቋ ምልክት ደረጃ 2 (British Sign Language Level 2) ስልጠና ዝወሰዱ ኣማኸርቲ ዝርከብዎ ብደውኩም አገልግሎት ክትረኽብሉ ኣብ እትክእሉ ሓደ ካብ መደበራትና ክትበጸሑ ትኽእሉ። ናይ ምስማዕ ጸገም ንዘለኩም፣ ተወሰኽቲ መሳለጥያታት፣ ከም ሓገዝ መስምዒ (induction loops) ዝኣመሰሉ፣ ኣብቶም ብደውኩም ኣገልግሎት ክትረኽብሎም እትኽእሉ መደበራትና (One Stop Shops ) ተዳልዮሙልኩም ኣለዉ። ኣብ ብደውኩም ኣገልግሎት ክትረኽብሎም እትኽእሉ መደበራት ብጽሑና።
እዞም ብደውኩም ሓገዝ ክትረኽብሎም እትኽእሉ መደበራት ክፉታት ኣብ ዝኾኑሉ እዋን ክትበጽሑና ትኽእሉ’ዃ እንተኾንኩም፣ ናይ ምክራዊ ቀረጽ ወይ ረብሓ ኣባይቲ ኣመልኪቶም ክህልዉኹም ንዝኽእሉ ሕቶታት፣ 233 3016 ብምድዋል ኣቀዲምኩም ቆጸራ ክትሕዙ ትኽእሉ ኢኹም።


text:
መወዳእታኻ ምስትንታን ልቦና እዩ! ከመይ ምሕረት ዝመልኦ ርክብ ምስ እግዚአብሔር ስለኾነ! ር.ሊ.ጳ
አባ መኰንን አማኑኤል – ከተማ ቫቲካን
ከም ግጽዊ ላቲናዊ ሥርዓተ ኣምልኾ ናይ ሎሚ ቀድማይ ንባብ ካብ ራእይ ዮሓንስ ኮይኑ 14።14-19 ኮይኑ “ሽዑ ቚሊሕ በልኩ፡ እንሆ ድማ ፃዕዳ ደመና ረኣኹ፣ ኣብቲ ደመና ከኣ ወዲ ሰብ ዚመስል ተቐሚጡ ነበረ። ንሱ ኣብ ርእሱ ኣኽሊል ወርቂ፡ ኣብ ኢዱውን በሊሕ ማዕጺድ ኂዙ ነበረ። . . . ካብቲ መሠውዒ ድማ ኣብ ልዕሊ ሓዊ ሥልጣን ዘለዎ ሓደ ካልእ መልኣኽ ወጸ። ነቲ በሊሕ ማዕጺድ ዝኃዘ መላኣኽ ከኣ ዓው ብዝበለ ድምፂ ‘እቲ ዘለላ ወይኒ በሲሉ እዩ እሞ፣ ነቲ በሊሕ ማዕጺድካ ሰዲድካ፡ ነቲ ኣብ ምድሪ ዘሎ ዘለላ ወይኒ ኣክቦ” እናበለ ጸውዖ። እቲ መልኣኽ ከኣ፡ ማዕጺዱ ናብ ምድሪ ሰዲዱ፡ ነቲ ኣብ ምድሪ ዘሎ ወይኒ ኣከቦ እሞ፣ ናብቲ ዓቢይ መጽሞቚ ናይ ቊጠዓ ኣምላኽ ደርበዮ።’ ዝብል ነበረ።
እዛ ዓጺድ ትብል ቃል ከምቲ ጐ.ኢ.ክ. ኣብ ወንጌሉ ብተደጋጋሚ ዘስተምሃሮ ‘ማእረሩሰ ኅልቀተ ዓለም ውእቱ ወዐጸድኒ መላእክት እሙንቱ – እቲ ማእረር መወዳእታ ዓለም እንክኾን እቶም ዓጸድቲ ከኣ መላእኽቲ እዮም’። ቅዱስነቶም ከኣ መወዳእታ ዓለምን ኩነታትናን ኣገናዚቦም! ‘ብምጥቃስ ‘መወዳእታስ ከመይ ኮን ይኸውን! ጐይታ ክጽወዓኒ እንከሎስ ከመይ ኢለ ክጸንሕ ምደለኹ!’ ብማለት ፈቲና ጸሊእና ክንጥዕሞ ዘሎና ጽዋዕ ምስ ኣዘኻኸሩ ‘መወዳእታኻ ምስትንታንሲ ልቦና እዩ ከመ ንቅድሚት ገጽና ክንግሥግስ ወትሩ ናይ ኅልና መርመራ ብምግባር ንቅድሚት ክሰጒመኒ ዝኽእል ኣየናይ ሠናይ ተግባራት ክገብር ኣሎኒ ካብ ዘለዓለማዊ ታሕጓስ ክዕንቅጽኒ ዝኽእሉ ክእርሞም ዘሎኒ ጉዳያትከ ኣየኖት ኮን ይኾኑ ንክብል የኽእለና’ ምስ በሉ ዳግም ስለምንታይ ንዝብል ሕቶ የቅርቡ እሞ ‘ኣብ’ዚ መወዳእታ ሶሙን ሥርዓተ ኣምልኾና ቤተክርስትያን ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ’ዚ ክነስተንትን ትዕድመና እዚ ከኣ ሓደ ዓቢ ጸጋ እዩ ከመይ ንሕና ብዙሕ ግዜ ብዛዕባ መወዳእታና ክንሓስብ ደስ ኣይበልናን ይጽንሓለይ እስኪ ጽባሕ የርክበሉ እናበልና ክንሃድም ንፍትን። ብዛዕባ መወዳእታ ዓለምስ ይኹን ብዛዕባ መወዳእታ ሕይወትና ምሕሳብ ግን ልቦና እዩ ከመይ ኣብ መወዳእታ ምስቲ ምሉእ ምሕረትን ኣፍቃርን ዝኾነ እግዚአብሔር ኣቦና ክንራኸብ። እዚ ከኣ ምኽንያት ሓጐስ እምበር ካልእ ክኸውን ኣይክእልን’ ኢሎም።
ኅልቀተ ዓለም ከም ዓጺድ!
ኣብ ላዕሊ ክንበብ ዝሰማዕናዮ ቀዳማይ ንባብ ኣብ መወዳእታ ዓለም ኢየሱስ ክርስቶስን ሓደ መልኣኽን ነፍሲወከፎም ማዕጺድ ሒዞም ክፍጽምዎ እዮም ንዝብል ምሳሌኣዊ ዘረባ ብምሳሌ ዝተንተኑ ቅዱስነቶም ዓጺድ ምስ በልካ ብዛዕባ ምህርቲ ክትዛረብ ግድን እዩ፣ ኣብ መወዳእታ ዝረኤኸስ ከመይ ዓይነት ምህርቲ እዩ ካብ ነፍሲወከፍና ክሕፈስ! ሕይወትና ኣብ ከመይ ዝበለ ኩነታት ኮን ትርከብ! ዝብል ሕቶ ክንምልሶ ግድን እዩ፣ ምስ በሉ ቅድስነቶም ኣብ ኩነታትናን ናብራናን ምልስ ይብሉ እሞ ምናልባት ሓደ ካባኻትኩም ‘እወ ኣባቴ ሓቂ ኮይኑ ግን ክሳብ ክንድዙይዶ ኣድላዪ እዩ! ዘይጸንሓልና ብዙሕ ደስ ኣየብልን ክብለኒ ይኽእል ኣነ ኸኣ ፈቲኻ ጸሊእካ እታ ሓቂ እዚኣ እያ እብል’ ኢሎም።
ብዛዕባ መወዳእታና ምስትንታን ንቅድሚት ንክንግሥግስ ይሕግዘና!
ቅዱስነቶም ኣብዚ’ኣ ብዙሓት እንሃድመላ ሕቶ ‘ሎሚ ጐይታ ናብ ቤቱ እንትዝጽውዓንስ እንታይ ኮን ምበልኩ’ ኢሎም ቶግ የብልዋ እሞ ‘ወይጸገም! ኣይተረድኣንን ነሩ! ዘንጊዔ ነረ’ ክንብል ንኽእል ኮይኑ ንሕና ዕለቱ ኣይንፈልጥ ሰዓቱ ኣይንፈልጥ። ምናልባት ሓደ ካባኹም ዋእ ኣቱም ኣባቴ! በጃኹም ኢለኩም ከምኡ ኢልኩም ኣይትዛረቡኒ ኣነ ገና መንእሰይ እየ ክብለኒ ይኽእል ኣነ ከኣ ንምዃኑ ክንደይ መንእሰያት ዕለት ዕለት ይሓልፉ ኣለው ክንደይ መንእሰያት ይጽውዑ ኣለው። ቊሩብ እባ ኣስተውዕል! ኣብዚ ዓለምዚ ሕይወቱ ምሉእ ብምሉእ ኣብ ትሕቲ ውሕስነት ዘላ የሎን። እታ ርግጸኛ ነገር ንሕና ኩልና መወዳእታ ከምዘሎና መወቲ ከምዝኾና እዩ። ምናልባት ኣብዚ እውን መዓስ እንተኢልኩምኒ ንዕለታን ሰዓታን እግዚኣብሔር ጥራሕ እዩ ዝፈልጣ እብለኩም።
ንዘለዓለም ኣብዚ ክነብር ኣይኮንኩን! መወዳእታ ከመይ ክኸውን እደሊ!
ቅዱስነቶም ኣብ መደምደምታ ስብከቶም ብዛዕባ መወዳእታና ክነስተንትን ! መወዳእታይስ ከመይ ኮን ይኸውን! ጐይታ ክጽውዓኒ ከሎስ ከመይ ኢለ ክጸንሖ እደሊ! ካብ ሕጂ ብእዋኑ ናይ ሕልና መርመራ ክገብር እሞ ‘ጽቡቅ ዘይከዱ ኣየኖት ጉዳያት ክእርም ኣሎኒ! ሠናይ ዝኾኑ ነገራትከ ከድንፍዖምን ንቅድሚት ከሰጒሞምን ዘሎኒ ኣየኖት ይኾኑ! ነፍሲወከፍና ብዙሕ ጽቡቅ ነገራት ኣሎና። ኣብዚ ኣስተንትኖ እዚ በይንና እኳ እንተኾና ወትሩ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ጐድንና ኮይኑ ይሕግዘና።


text:
"ሰራዊት ኤርትራ፣ ካብ ትግራይ ብህጹጽን ብዝረጋገጽን አገባብ ንክወጹ" ሚኒስትራት ጉዳያት ወጻኢ ብG-7 ዝፍለጥ ጉጅለ ሃብታማት ሃገራት ጸዊዖም።
ሎሚ ዓርቢ ዓመታዊ አኬበኦም ኣብ በርሊን ዘካየዱ ሚኒስትራት ጉዳያት ወጻኢ ብG-7 ዝፍለጥ ሃብታማት ሃገራት ነዚ መግለጺ’ዚ ዝዘርግሑ፣ ቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ’ዚ ቀረባ ሰራዊት ኤርትራ ካብ ኢትዮጵያ ክወጹ እዮም ድሕሪ ምባሎም እዩ።
G-7 (ጉጅለ ሸውዓተ) ኣብ መግለጺኡ፣ ኩሎም ተዋጋእቲ ሓይልታት ኣብ ትግራይ፣ ንሰላማዊያን ሰባት ክከላኸልሎም፣ ሰብኣዊን ዓለምለኻዊ ሕጊታት ንከኽብሩን አተሓሳሲቦም።
ሚኒስትራት ጉዳያት ወጻኢ ብሪጣንያ፣ ካናዳ፣ ፈረንሳ፣ ጀርመን፣ ኢጣልያ፣ ጃፓንን ኣሜሪካን ምስ ላዕለዋይ ኮምሽን ሕብረት ኣውሮጳ፣ ውግእ ኣብ ትግራይ ንከብቅዕ፣ ንተጋሩ ዝሓወሰ ኩሎም ኢትዮጵያዊያን፣ ኣብ ንጹርን ኩሉ ዝሓቁፍ ፖለቲካዊ መስርሕን ንክኣትውን ኣዘኻኺሮም።
‘እቲ መስርሕ’ ይብሉ ንሳቶም "ናብ ተኣማኒ ምርጫን ሃገራዊ ዕርቂን ንክቅጽል ሓጋዚ እዩ።" አብ’ዚ ቀረባ ዝተቃልሑ "መግሃስቲን ግፍዒታትን፣ ግህሰት ዓለምለኸ ሕጊታት ኣብ ትግራይ ከምዘሻቅሎም’ውን" ኣፍሊጦም ኣለው።
"ቀ/ሚ አብዪ አሕመድ፣ ሰራዊት ናብ ትግራይ አትዮ ንመራሕቲ ህወሓት ንክሕዙን ዕጥቂ ንከፍትሑን ከምዝኣዘዙ" ዝጠቅስ እቲ ዜና እቲ ጉጅለ ኣብ ልዕሊ ፌደራል ሰራዊት መጥቃዕቲ ፈጺሙ እዩ ኢሎም ተሓታቲ ከምዝገብሩ’ውን ሓቢሩ።
ዲፕሎማሲያዊ ምንጭታት፣ ሰራሕተኛታት ረድኤት፣ ነበርቲን ገለ ኢትዮጵያዊያን ሰበ ስልጣንን ዋላ’ውን ኣለው እንተበሉ፣ መንግስታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ንኣዋርሕ ንህላዌ ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ትግራይ ክነጽጉ ከምዝጸንሑ ዝዝከር እዩ’ ይብል።
ንሃብታማት ሃገራት ዝሓቆፈ ጉጅለ ሸውዓተ፣ ሰብኣዊ ሓገዛት ንምልጋስን ንዝተፈጸሙ ግህሰታት ሰብኣዊ መሰላት ንምጽራይን ቅሩባት ኣለና ኢሉ ኣሎ።


text:
ኣብ ሩባ ኣባይ ይህነፅ ኣብ ዘሎ ግድብ ሚሊንየም መርገፂ ግብፂ ዝሐሸ መልክዕ እናሓዘ ይመፅእ ከምዘሎ ምኽትል ቀዳማይ ምንስቴርን ናይ ወፃኢ ምንስቴርን ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለንኝ ንናይ ውሽጥን ወፃእን ጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ኣፍሊጦም።
እቲ ናይ ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳልኝ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ብቀንድነት ዘተኮረ ኣብ ህንፀት ግድብ ኣባይ እዩ።
ብዛዕባ እቲ ህንፀት ብወገን ግብፂ ዝተርኣየ ኣወንታዊ መርገፂ ዝበልዎ ኣቶ ሃይለማሪያም እንትገልፁ ’’ ኣብ ግብፂ ዘለዉ ዲፕሎማሰኛታትና ምስ ዝተፈላለዩ ሰበስልጣን ግብፂ ኣብ ዘካየድዎ ዝርርብ መራሕቲ ግብፂ ምንስቴር ወፃኢ፣ቀዳማይ ምንስቴርን ወታደራዊ ቤት ምኽርን ዘረጋገፁልና ነገር እንተሃለወ ብሓባር ክንሰርሕ ኢና ዝብል እዩ።ሕዚ ኣብ ውሽጢ ግብፂ ፍሉይን ሓዱሽን ኩነታት ተፈጢሩ’ሎ።ምስ ኢትዮጵያ፣ምስ ኣፍሪካ ናይ ቀደም መንግስታት ዝፀየቑዎም ርክባት ንምዕራይ ድልዋት ኢና።’’ኢሎም።
ኣብ ቀረባ ናብ ኢትዮጵያ ክመፅእ ትፅቢት ዝግበረሉ ጉጅለ ልኡኽ ግብፂ ቅድሚ ሕዚ ከምዚ ዓይነት ዝርርብ ብግብፃዊያን ይካየድ ከምዘይነበረ ምስሓበሩ ሕዚ ንዝርርብ ቅሩብ ምዃኑ ዘርእዮ ሓቂ እንተሃለወ ለውጢ ምህላው ዘመላኽት እዩ ኢሎም።
ኢትዮጵያ’ውን ንዝርርብ ድልውቲ ምዃና ዝገለፁ ኣቶ ሃይለማሪያም እቲ ነቲ ዓብይ ግድብ ክኸውን ዝተሓረየ ቦታ ብኣሜሪካዊያን ሰብ ሙያ ኣብ 1964 ኣ/ፈ ዝተፀንዐን ዝተመረፀን ከምዝነበረ ኣቶ ሃይለማሪያም ሓቢሮም።
እቲ ህንፀት ሕዚ ኣብ ግብፂ ምስ ዝተፈጠረ ህውከት ዝተኣሳሰር ከምዘይኮነ ኣቶ ሃይለማሪያም ከምዚ ይብሉ። ’’እዚ ስራሕ እዚ ዝተጀመረ ናይ ግብፂ ህውከት ኣብዝተፈጠረሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣይኮነን።ትማሊ ዝተፈጠረ ናይ ግብፂ ህውከት ምስ’ዚ ምርኻብ ኣግባብ ኣይኮነን።እቲ ግድብ ሕዚ ኣይተጀመረን።እቲ መፅናዕቲ ተወዲኡ ናብ ስራሕ ዝተኣተወ ግን ናይ ኣጋጣሚ ኮይኑ እቲ ህውከት ኣብዝተልዓለሉ እዩ።’’ኢሎም።
ምኽትል ቀዳማይ ምስቴርን ናይ ወፃኢ ምንስቴርን ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኣብቲ ናይ ሎማዕንቲ ጋዜጣዊ መግለፂ ኣብ ካልኦት ጉዳያት ንዝተልዓሉ ሓቶታት እውን መልሲ ሂቦም ኣለው።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ኅዳር – 07.2018
ሉቃ.14.25-33
ብዙኃት ሰብ ምስኡ ይኸዱ ነበሩ። ንሱ ኸአ ግልጽ ኢሉ በሎም፦ “ ናባይ ዚመጽእ እንተሎ እሞ አቡኡን አዲኡን ሰበይቱን ደቁን አኅዋቱን አኃቱን፥ ሕይወቱን ኸይተረፍትውን እንተ ዘይጸልአ ፥ ወደ መዝሙረይ ኪኸውን አይክእሊን እዩ። መስቀሉ ፀይሩ ደድኅረይ ዘይስዕብ ዘበለ፥ ወደ መዝሙረይ ኪኸውን አይክእሊን ኢዩ። ካባኻትኩምከ ግምቢ ኺሠርሕ ዚደሊ እሞ ንምውድኡ ዚአኽሎ ገንዘብ እንተለዎ ቅድም ተቐሚጡ ዘይጽብጽብ እንታዋይ ኢዩ፧ እንተ ዘየሎ ወሠረት ምስ ሠረተ፥ ምውድኡ እንተ ሰአነ፥ ዝረአይዎ ኹሎም ‘ እዚ ሰብ እዚ ምንዳቕ ጀሚሩ ምውዳኡ ስኢኑ’ እናበሉ ኼላግጽሉ ይጅምሩ፡፤ ወይስ አየናይ ንጉሥ ኢዩ ምስ ካልእ ንጉሥ ኪዋጋእ ዚኸይድ እሞ ፥ ነቲ ብዕሥራን ሽሕ ዚመጾስ ዓሠርተ ሽሕ ኪገጥመሉ ዚኽእል እንተኾይኑ፥ ተቐሚጡ ቅድም ዘይመክር፧ እንተዘይኮነስ ፥ ገና ርሑቕ ከሎ ልኡኻት ናብ ኡ ሰዲዱ ዕርቂ ይልምን፡፤ ከምኡ ድማ ነፍሲ ወከፍ ካባኹም ዘለዎ ዘበለ ኹሉ ዘይኃደገ፥ ወደ መዝሙረይ ኪኸውን አይክእሊን ኢዩ።


text:
ጋዜጣዊ መግለጺ ኣኼባ ኤርትራዊ በርገሳዊ ማሕበራትን ፖለቲካዊ ውድባትን ኣብ ሃገር ጀርመን
ቀዳም ዕለት 6.11.2010 ኣኼባ ኩሎም ወከልቲ ኤርትራዊ በርገሳዊ ማሕበራትን ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ውድባትን ኣብ ሃገር ጀርመን ተኻይዱ። እቲ ቅድሚ ኤርትራዊ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ዝነበረ ምትሕብባር ናይ በርገሳውያን ማሕበራት ኤውሮጳን ውድባት ኤደኪን፡ ብመሰረት ውሳኔታት ሃገራዊ ዋዕላ ኵሎም እቶም ካብ ኤደኪ ወጻኢ ዘለዉ ውድባት ከይተረፉ ብሓባር ክሰርሑ ስለ ዝግባእ ኣብ‘ቲ ኣኼባ ተሳቲፎም። እዚ ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት ዝተሰላሰለ ኣኼባ‘ዚ፡ ብዛዕባ‘ቲ ነዚ ዓመት‘ዚ ክካየድ ዘለዎ ፖለቲካዊ ስርሓትን ኣወዳድባኡን ተመያይጡ፡ ኣብ ዝመጽእ ዘሎ ኣኼባ ብሰፊሑ ክዘረበሉን ዘድሊ መምርሒ ክሕንጽጽን ምእንቲ እታ ዝነበረት ሽማግለ ቀጻሊ ኣኼባ ክትጽውዕ ተማሕጺኑ።
ኣብ ዝመጽእ ቀዳማይ ሰሙን ናይ ውርሒ ታሕሳስ 2010፡ ዓመታዊ ዝኽሪ „ምኽባር ሰብኣዊ መሰላት“ ስለ ዝዀነ፡ ንጽባሒቱ ኣብ ዘላ ቀዳም ዕለት 11 ታሕሳስ፡ ሰላማዊ ሰልፊ ንኽግበር ዝቐረበ ሓሳባት ቅቡል ኰይኑ ስለ ዝተረኽበ ሰላማዊ ሰልፊ ንምግባር ተወሲኑ።
ንቀዳም ዕለት 11 ታሕሳስ 2010 ስላማዊ ሰልፊ ንምግባር ፍቓድ ተሓቲቱ ስለ ዘሎ፡ ብዝምልከቶ ናይ ጸጥታ ትካል ናይ ሕራይነት መልሲ ምስ ረኸብና ዘድሊ ሓቤረታት ክንህብ ምዃንና ነፍልጥ።
ዓወት ንሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ
ውድቀት ንዲክታቶርያዊ ግዝኣት ህግደፍ
ኣወሃህዲ ሽማግለ
በርገሳዊ ማሕበራትን ፖለቲካዊ ውድባትን
ኣብ ጀርመን
10.11.2010
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1802


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ይወስዶ ዘሎ ናይ ሓይሊ ስጉምቲ ብከምዚ እንተድኣ ቐፂሉ እታ ሃገር ናብ ዝኸፍአ ኩነታት ክትኣቲ ትኽእል እያ ክብሉ ተቓወምቲ ኣጠንቂቖም።
ነዚ ኣመልኪቶም ኣባል ፈፃሚ ስራሕ ፌደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ ኣቶ ጥሩነህ ገምታ መንግስቲ ናይ መእረምታ ስጉምቲ ክወስድ ኣለዎ ኢሎም። ንሶም ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ማዕልታት ኣብ ክልላት ኦሮሚያን ዝተኻየዱ ስለፍታት ህዝቢ ብመረረት ፈንቂሉ ዝወፅሉ እዩ ክብሉ ገሊፆም።
ቅድም ክብል ውድቦም ኣባል ዝኾነሉ ተቓውሚ ፓርቲ መድረኽ ሓዊሱ ተቓወምቲ ፓርታት ሰላማዊ ሰልፊን ህዝባዊ ኣኼባን ንምክያድ ኣብዝተፈላለየ እዋን ንመንግስቲ ብተደጋጋሚ ኣቕሪቦም ኣይተፈቐደን ኣብ መወዳእታ ነዘራርቦም ሰባት ናይ ምፍርራሕ ስጉምቲ ይወስዱ ነይሮም ክብሉ ዘርዚሮም።ሎሚ ግን ናይ ህዝቢ ስቓይ ካብ ልክዕ ንላዕሊ ኮይኑ ገንፊሉ ብምውፅኡ ህዝቢ ከም ውሕጅ እዩ ወፂኡ ኢሎም።
ኣብዚ ሰሙን መግለፂ ዘውፅአ ቤት ፅሕፈት ኮሚኒኬሽን መንግስቲ ኢትዮጵያ ብማሕበራዊ መራኸቢ ዝምራሕ ናይ ናዕቢ ሓይሊ ክብል ነቲ ሰልፊ ገሊፁዎ’ሎ።ሰልፈኛታት ኣብ ልዕሊ ንፁሃን ዜጋታትን ኣብ ልዕሊ ሓይልታት ፀጥታ ናይ ሞት ሓደጋ ከምዘብፅሑን ንብረት እውን ከምዘዕነውን ሓቢሩ’ሎ እቲ መግለፂ።ናይ ኣሸባሪ ጉጅለ ባንዴራ፣ኣፅዋር በላሕቲ ነገራትን ናይ ኢድ ቦምብታትን ኣብ ኢድ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ዝውዓሉ ሰልፈኛታት ከምዝተረኽበ ኣፍሊጡ’ሎ።
ኣባል ፈፃሚ ስራሕ ፌደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ ኣቶ ጥሩነህ ገምታ ግን ነዚ ኣይተቐበሉዎን። “ብረት ሒዙ ዝወፀ ሰልፈኛ የለን” ኢሎም።ክሳብ ሎሚ ብዘሎ ሓበሬታ መንግስቲ ብዝወሰዶ ናይ ሓይሊ ስጉምቲ ዝሞቱ ሰባት ኣስታት 70 ከምዝኸውን ኤፎኮ ይኣምን።መንግስቲ ነቲ ጉዳይ ርግእ ኢሉ ክሪኦ እውን ናይ ካልኦት ሃገራት ኣብነት ብምጥቓስ ሓቢሮም።
ምኽትል ፕሬዝዳንት መኢኣድ ሙሉጌታ ኣበበ ብወገኖም ቁፅሪ ኣብ ባህርዳር ዝሞቱ ብዝለዓለ መጠን ከምዝወሰኸ ገሊፆም። መንግስቲ ድማ ነዚ ተሓተቲ ናይ ጥፍኣትን ህውከትን ሓይልታት ምዃኖም እዮም ኢሉ’ሎ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ኣብ መወዳእታ እዚ ሰሙን እዚ ኣብ ክልል ኦሮሚያን ክልል ኣምሓራን ብዝተኻየደ ተቓውሞ 97 ሰባት ከምዝተቐተሉ ካብ ምንጭታተይ ኣረጋጊፀ ኣለኹ ክብል ኣፍሊጡ።
ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ምእኸላይን Iኣበይቲ ቃላያትን ዝግምግማ ሚሸል ጋጋሪ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዝነበሩ ሰልፍታት ሰላማዊ ነይሮም ኢለን።


text:
Radio Erena: 20 April 2021
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ደቡባዊ ክልል ኣምሓራ ዝጀመረ መጠነ-ሰፊሕ መጥቃዕታትን ግጭታትን እናዓረገ ብምምጽኡ፣ ፈደራላዊ መንግስቲ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዊጁ።
መንግስቲ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ኣብቲ ክልል ብዘይካ’ቲ ኦነግ ኣብ ሰፊሕ ከባቢታት ዘካይዶ ዘሎ መጥቃዕታት፣ ኣብ መንጎ ዕጡቓት ቅማንትን ተወላዶ ኣምሓራን’ውን ግጭታት ብምኽሳቱ፣ ኣብ ትሕቲ ወትሃደራዊ እዚ ክጸንሕ ወሲኑ ኣሎ።
ኣብቲ ከባቢ፣ ሰለማዊ ሰልፊ ምክያድ፣ ጠበናጁ ሒዝካ ምንቅስቓስ ይኹን መንገድታት ምዕጻው ንዘይተወሰኑ እዋን ተኸትኪሉ ክጸንሕ ምዃኑ’ውን መግለጺ መንግስቲ ኣነጺሩ።
ናብቲ ኵናት ዝካየደሉ ዘሎ ከባቢታት፣ ተወሳኺ ሓይልታት ኣዋፊሩ ከምዘሎ ዝገለጸ ሚኒስትሪ ምክልኻል ኢትዮጵያ ብወገኑ፣ ናይ ምርግጋእ ወፈራ ከካይድ ምጅማሩ ጠቒሱ።
ይኹን’ምበር፣ ሓይልታት ናይቲ ብኦነግ-ሸኔ ዝፍለጥ፣ ንናጽነት ኦሮሞ ዝቓለስ ግንባር፣ ኣብ ሰሜን ሸዋን ካልእ ናይ ኦሮሞ ምዃኑ ዝጣበቐሉ ዞባታት ክልል ኣምሓራን ዝጀመሮ መጥቃዕቲ ብዝልዓለ ናህሩ ይቕጽል ከምዘሎ ንናይ ዓይኒ መሰካኽር ብምጥቓስ ምንጭታት ዜና ሓቢረን።
ዛጊት ቁጽሮም ዘይተፈልጡ ሰባት ከምዝሞቱን ሓያሎ ቁሸታት ድማ ብሓዊ ከምዝተቓጸላን ዝሓበሮም እቶም ናይ ዓይኒ መሰኻኽር፣ ኣሽሓት ሰባት፣ ህይወቶም ንምድሓን፣ ቤት ንብረቶም ራሕሪሖም ይሃድሙ ምህላዎም ኣፍሊጦም።
ብቀዳም 17 ሚያዝያ፣ ኣጣዩ ብዝተባለት ከተማ ዝፈለመ መጥቃዕቲ ኦነግ-ሸኔ፣ ብውሕዱ ኣብቲ ከባቢ ናብ ዝርከባ ኣርባዕተ ዓድታት ከምዝልሓመይግለጽ ኣሎ።
ብዘይካ’ቲ ግንባር ሓርነት ኦሮሞ ዘካይዶ ዘሎ መጠነ ሰፊሕ ግጭታት፣ ኣብ መንጎ ካልኦት ብሄርት’ውን ተመሳሳሊ ምትፍናንን ወጥሪን ይርአ ከምዘሎ ዝተፈላለዩ ወገናት እታ ሃገር ኣመልኪቶም።
ኣቐዲሙ፣ ኣብ መንጎ ክልላት ዓፈርን ሶማልን ዝተወልዐ ናይ ብሄር ግጭት ንምህድኡ ይሰርሕ ከምዘሎ ዝገለጸ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ ብወገን መተማ፣ ኣብ መንጎ ቅማንትን ኣምሓራን ንዝተፈጠረ ረጽሚ መዕለቢ ክግበረሉ ይጽዕር ምህላዉ ገሊጹ።
ኣብ ኵናት ትግራይ ተሸሚሙ ዝርከብ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ክልላት ኦሮምያን ኣምሓራን መጥቃዕታት ንዘካይድ ዘሎ ኦነግ፣ ብህውሓት ከምዝድገፍ ይወቕስ።
ምርጫ ንምክያድ ኣስታት ሓደ ወርሒ ጥራይ ተሪፉዋ ኣብ ዘሎ ኢትዮጵያ፣ ጸጸኒሑ ዝነቱግ ዘሎ ናይ ብሄር ግጭታት፣ ምስቲ ምርጫ ተተሓሒዙ ክንህር ከምዝኽእል ስግኣታት ኣሎ።
===================