text:
ቃለ መሕትት ኣቦ-ወንበር ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ምስ ክፍሊ ዜና ሰልፊ - 9ይ ክፋል
ሕቶ፡ ክ / ዜ / ሰልፊ
ዝኸበርካ ኣቦ ወንበር ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ሓው ዓብዱራሕማን ጣሃ ድሕሪ ድሕሪ እቲ ዘካየድዎ ወይ ዝገበረዎ ዋዕላ ንሰልፊ ንምብታን ዘካይድዎ ዘለዉ ምንቅስቓስ ኣሎ ዲዩ ? ወይስ ኣብቲ ዋዕላ ጸብጻባቶም ንውልቀሰባት ኣስሚዖም እዮም ወዲኦም?
ኣቦወንበር ሰልፊ፡ ድሕሪ 3ይ ጉባኤ ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ኩሉ ዓቕምታትናን ዓቕምታት ሕብረተሰብና ብሓደ ኣንፈትን ሓባራዊ ዕማምን ጸረ ስርዓት ህግደፍ ብምቕናዕ ነቲ ውሽጣዊ ባእስን ፍልልያትን ወጊድና ወይ ወንዚፍና ዕምሪ ህግደፍ ብምሕጻር ነቲ ንኹላትና እንደልዮን እንትምነዮን ሰላምን ብልጽግናን ምርግጋጽ ቅንዕ ድፍእ ኣብ ምባል እኳ እንተጸናሕና ብጎኑ እውን መቐጸልታ ናይቶም ንቓልስና ዝዕንቅፉ ተግባራት በዞም ዓንቀፍቲ ውልቀ ሰባት ብዝተፈላለየ መራከቢ ብዙሃን ከይተሓጸረ ብስመ ምእራም ዋዕላ እንዳተባህለ ንህዝቢ ዝገምዕን ንሰልፊ ንምብታንን ዝግበር ዘሎ ተግባራት ምህላዉ ጥራይ ዘይኮነስ ንመጻኢ ሓደጋ ክኸውን እንዳተኻወሰ ይኸይድ ምህላዉን ካብ ምስትብሃል ኣይተቖጠብናን፡
ንሃገራዊ ቃልስናን ነቲ ኣብ ሃገርና ኤርትራን እንዳ ባኣሰ ዝከይድ ዘሎ ባርነት ንምንዋሕን፡ ከምዚ ዝበለ ተርእዮ ሓጋዚ ምዃኑን ካልእሲ ይትረፍ ንውሑዳት ኣዋርሓ እውን ክቕጽል እንተኾይኑ ኣብ ኤርትራ ዝፍጠር ማሕበራዊ፡ ቁጠባዊ ከምኡውን ፖለቲካዊ ቀውሲ ኣብ ምንዋሕ ዕድመ ግበታ ዘለዎ ተራ፡ ንምግማቱ ዘጸግም ኣይኮነን እየ ዝብል፡ ሰልፊ ድማ ነዚ ብምርዳእ ኣብዚ ከይዲዚ ክንዱኡን ዕጽፉን ወሲዱን ይወስድ ምህላዉን ብምዝኽኻር፡ ኩሉ ኣባል ሰልፊ ድማ በዚ ከም ሓርጭ ኣብ ንፋስ ዝተዘርወ ዝመስል ዝግበር ዘሎ ሃቀነታት ምብታን ሰልፊ ከይተዳህለ ንኩሉ ዝመጽእ ከምዚ ዓይነት ነገራት ድልውነቱ ግረጋግጽ ኣለዎ ኢየ ዝብል፡ ኣብ መወዳእታ ከብርሆ ዝደሊ እንተሎ ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ብተባዓት ተቓለስቱ ነቲ ናይዞም ኣዕነውቲ ቃልሲ ሕልሚ ብምቕሃምን ዝተለምዎ ትልሚ ኣበርዒንዎ እዩ ዝብል። እዚ ማለት ድማ ሰልፊ ካብ ዝምስረት ኣትሒዙ ጹኑዕ መሰረታት ዕላማታት መትካላትን ሒዙ ዝጓዓዝ ክሳብ ዝኾነ ኣንኳይ ዶ ናይዚኦም ሓቐነ ፡ነቲ ዝዓበየ ጸላኢ እውን ውድቡ ካብ ምሕላው ሰለም ኢሉ ኣይፈልጥን እዩ ፡ስለዚ በዚ ከምዚ ዓይነት ኩነታት ሰልፊ ዝጸዓድ ኣይኮነን።
እዚ ክብል እንከሉ ግን ብወገኖም እቶም ኣዕነውቲ ጉጅለ መሲልዎም ብፍላይ ኣብገለ ገለ ጨናፍር ሰልፊ ንዘርጊ ፈተነታት ቅድምን ሕጅን ጌይሮም እዮም ፡እንተኾነ ምንም ክበጽሕዎ ዝኽእሉ ነገር ኣይነበረን ኣይክህሉን’ዩ ኸኣ ይብል።


c: text/html

text:
መንግስቲ ብመፅናዕቲ ተደጊፉ’ዩ ኣሳሊጥዎ
መቐለ ሰነ 02/2010(ድወት) መንግስቲ ብዛዕባ ትካላት ውልቀ ዘሕለፎ ውሳነ እኹል መፅናዕቲ ብምክያድ ምዃኑ ተሓቢሩ።
ኣብ ትሕቲ መንግስቲ ዝፀንሑ ትካላት ልምዓት ናብ ውልቀ ትሕዝቶ ክሰጋገሩ ዝተወሰነሉ ምኽንያት ተጀሚሩ ዘሎ ቁጠባዊ ዕብየት ንምቅልጣፍን ኣጋጢምዎም ዘለው ቁጠባዊ ፀገማት ንምፍታሕን ምዃኑ ሚኒስትር ኮሚኒኬሽን ጉዳያት መንግስቲ ኣይተ ኣሕመድ ሸዴ ገሊፆም።
እዚ ውሳነ እኹል መፅናዕቲ ከምዝተኻየደሉን ብወገን መንግስቲ ኣድላይ ዝበሃል ዘተ ከምዝተገበረሉን ድማ ሓቢሮም።
ብተመሳሳሊ ፓሊሲ ልምዓታዊ መንግስቲ ኣብ ዝኽተላ ሃገራት ዘሎ ተሞክሮን ንዘጋጠመን ፀገማት ዝሃበኦ መፍትሒን መሰረት ተገይሩ ልምዲ ከምእተወሰደ’ውን ኣይተ ኣሕመድ ገሊፆም እዮም።
ኣብ ዝግበሩ ንግዳዊ ልውውጥን ምትሕልላፍ ዋንነትን መንግስቲ ዝለዓለ ብፅሒት ሒዙ ከምዝሰርሕን እዚ ድማ ምምሕያሽ ስርዓት ኣሰራርሓ እምበር ለውጢ ፓሊሲ ከምዘይኮነ ኣይተ ኣሕመድ ሓቢሮም እዮም።
እቶም ናብ ውልቀ ትሕዝቶ ዝመሓላለፉ ትካላት እውን ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር መንግስቲ ከምዝህልውን ረብሓ ህዝቢ ዘረጋግፁ ከምዝኾኑን ተገሊፁ ኣሎ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣባል-ውድባት ኢህወደግ ድሕሪ ዘካየድኦ ጉባኤታት፡ብክሲ ዝተፈላለዩ ገበናት ተኣሲሮም ዝነበሩ መራሕቲ-ፖለቲካን ካልኦትን: ዲሞክራሲያዊ-ምሕደራ ንምስፋሕ ብዝብል እምነት ብምሕረት ክፍትሑ ምውሳኑ ይፍለጥ።
በዚ መሰረት ኣቦ-መንበር ፈደራል ኮንግረስ ኦሮሞ ዶ/ር መረራ ጉዲና ዝርከቦም ልዕሊ ሚእቲ እሱራት ቅድሚ ክልተ ሰሙን ዝተፈትሑ ክኾኑ ኸለዉ፡ ትማሊ ድማ ኣቶ በቀለ ገርባ ዝርከቦም ሸውዓተ አባላት ኣመራርሓ ተቓዋሚ ፓርቲ ኦፌኮ፡ ሎሚ ድማ ፍሉጥ ጋዜጠኛን ተሓላቒን እስክንድር ነጋ ዝርከቦም ልዕሊ 700 እሱራት ኣብ`ዚ ሰዓት`ዚ ከምዝተተፍትሑን ይፍትሑ ከምዘለዉን መንግስቲ ኣፍሊጡ`ሎ።
ብዛዕባ`ዚ ምዕባለ`ዚ ተቓወምቲ ውድባት ዝተሓዋወሰ ምላሽ ክህብሉ ቀኒዮም ኣለዉ። መምህር ኣስራት ኣብርሃም ኣባል ተቓዋሚ ውድብ ዝነበረ ኣብ`ዚ እዋን`ዚ ግን ብሎገር ወይ ድማ ብውልቁ ብምጽሓፍ ዝቃለስ ዘሎ ምዃኑ ይገልጽ።


text:
ጨንፈር ሚኒስትሪ ሕርሻ ዞባ ማእከል።
ጂኦግራፍያዊ ስርዓተ-ሓበሬታን ካርታን ኣጻፊፉ፣
ጨንፈር ሚኒስትሪ ሕርሻ ዞባ ማእከል። ንሓፈሻዊ ኩነታት መሬት ኣብ ዞባ ማእከል ዝምልከት ጂኦግራፍያዊ ስርዓተ-ሓበሬታን ካርታን ንምድላው ከካይዶ ዝጸንሐ ስራሕ ከምእተጻፈፈ። ብ28 ሰነ ኣብ ኣዳራሽ ዞባ ማእከል ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ ገሊጹ፣
ኣብ ሚኒስትሪ ሕርሻ ዞባ ማእከል ክኢላ ምሕደራ ሓመድን ማይን ኢንጅነር ምሕረትኣብ ዮውሃንስ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ። ዕላማ ምእካብ ጂኦግራፍያዊ ስርዓተ-ሓበሬታን ምድላው ካርታን። ዝርግሐ ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ብግቡእ ምልላይ፤ ገምጋም እቶታውነት ምንጻር። ዝተገረበን ዘይተገረበን ቦታታት ምንጻርን ውጥን ምድላውን ምዃኑ ብምሕባር። ዛጊት ኣብ ዞባ ማእከል ውሕሉል ኣጠቓቕማ ጸጋታት ንምክያድ ዘኽእል መጽናዕቲ ተሰላሲሉ። ዝርግሐ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ብንጹር ተፈሊጡ ከምዘሎ ኣብሪሁ፣
ኢንጅነር ምሕረትኣብ ኣስዒቡ። በቲ መጽናዕቲ መሰረት። እቶታውነት ዘራእቲ ብመንጽር ግቡእ ኣጠቃቕማ መሬትን ምሕደራን ንምግምጋም ከምእተኻእለ፤ እቶታውነት ልምዓት ሃብቲ እንስሳ። መጋሃጫ። ልምዓት ሓምላይ መግቢ እንስሳ። ከምኡ’ውን ልዕልን ትሕትን ዲጋ ዝርከብ ዝለምዕ መሬት ከምእተለለየ ብምሕባር። ኣብ ዞባ ማእከል ካብቲ ክግረብ ዝግብኦ መሬት 39 ሚእታዊት ተገሪቡ ምህላዉ ሓቢሩ፣
ኣብ ዞባ ማእከል ሓላፊ ኣሃዱ ልምዓትን ምክልኻል ብቝልን ኣቶ ኣስራት ሃይለ ብግደኡ። ጂኦግራፍያዊ ስርዓተ-ሓበሬታን ካርታን ዞባ ማእከል ንምድላው ኩሎም ክኢላታት ሕርሻ ዝተሳተፍዎ መጽናዕቲ ኣብ ብምልአን ዓድታት ከምእተኻየደ ብምሕባር። ኣካላት መንግስትን ምምሕዳራትን ንዝገብርዎ ምትሕብባር ኣመስጊኑ፣
“እቲ ዕዮ። ንምዕባለ ዝድርኽ ርጡብ ስራሕ’ዩ” ዝበሉ ኢንጅነር ዮውሃንስ ተኸስተን ወይዘሮ ራህዋ ዘርአን። እቲ ዝቐረበ ጸብጻብ ንትግባረ’ቲ ስራሕ ንዝተሓልፈ ጻዕሪ ዘነጽር ምዃኑ ጠቒሶም። ተዳልዩ ዘሎ ሓበሬታ ንስሉጥነት ዝትግበር መደባት ልምዓት ሓጋዚ ከምዝኾነ ኣረዲኦም፣
ኣብ መዛዘሚ – ኣመሓዳሪ ዞባ ማእከል ኣቶ ካሕሳይ ገብርሂወት ኣብ ዘስመዖ ቃል። ኩሉ መደባት በቲ ዝተወጠኖ ንኽትዛዘምን ዝተርፈካ ዕማማት ከተለልን ንጹር ስርዓተ ሓበሬታን ካርታን መሰረታዊ ከምዝኾነ ብምምልካት። እዚ መደብ ቀጻልነቱ ንምውሓስ ኩሉ ብግቡእ ክከታተሎ፤ ብፍላይ ድማ ኣብ መስርሕ ምግራብ ተነጺሩ ዘሎ ሓበሬታ። ነቲ ኣብ 2020 ምሉእ ብምሉእ ክዛዘም ብዕቱብ ተታሒዙ ዘሎ መደብ ምግራብ ንምዕዋት ድርኺት ከምዝፈጥር ብምግላጽ። ጂኦግራፍያዊ ስርዓተ ሓበሬታን ካርታን ንምድላው ንዝጸዓሩ ክኢላታት መጒሱ፣
***** ኣ.ዜ.ኤ. *****


text:
ሕጽረት ዝስተ ማይ ካብ ዘጥቕዖም ከባቢታት ኣዲስ ኣበባ ሓደ ኣስኮ ዝተባህለ ከባቢ እዩ።ኣካል ክፍለ ከተማ ኮልፌ ቀራኒዮ ኣብ ዝኾን ኣስኮ ብሽም ሰኔተር ምክሊ ላንድ ኣብ ዝጽዋዕ ሓባራዊ መንበሪ ነባሪ ዝኾኑ ኣቶ ባየ ዓብዪ ሕጽረት ዝስተ ማይ ከምዘሎ ይገልጹ። እቲ ዝርገሐ ማይ ክሳብ ራብዓይ ደርቢ’ቲ ህንጻ ስለዘይበጽሕ ማይ ብሪጋ ከምዝረኽቡ ይገልጹ።
ብዙየ ተስፋየ ዝተብሃላ ካልእ ነባሪት ድማ ኣብቲ ከባቢ እቲ ጸገም ዓብዪ ከምዝኾነ ብምሕባር ጸገም ዝስተ ማይ ምስ ሕጽረት ሓይሊ ኤሌክትሪክ ዝተኣሳሰረ እዩ ይብላ።
በዓል ስልጣን ማይን ፈሳሲን ኣዲስ ኣበባ ነዚ ንምቅላል ካብ ዝሓለፈ ጥሪ 2008 ዓ.ም ጀሚሩ ኣብ ዋና መንገድ ኣስኮ ሓደ መከፋፈሊ ማይ ከፊቱ ንሓደ ጀሪካን ማይ ብ20 ሳንቲም ምሻጥ ከምዝጀመረ ሰራሕተኛ እቲ መከፋፈሊ ወ/ሮ ኣለም ተሰማ ይገልጻ።ተጠቃሚ ካብ ብዙሕ ከባቢ እናመጸ ማይ ከምዝዕድግ ወሲኸን ገሊጸን።
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተፈጥረ ጸገም ዝስተ ማይ ኣብ ዝሓለፈ ኽረምቲ እኹል ዝናብ ብዘይምውቅዑ ናይ ማይ ዲጋታት እኹል ማይ ስለዘይዓቖራ ምዃኑ ሰበስልጣን መንግስቲ በተደጋጋሚ ይገልጹ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
‘ጉዕዞ ህዳሴ ኢትዮጵያ ካብ 40 ክሳብ 50 ዓመታት ክወስድ’ዩ’ ዝብል ኣቶ ኣማኑኤል ገብረትንሳኤ ‘ብሓደ ወለዶ ዘይውዳእ ነዊሕ መገዲ ስለዝኾነ ከምዱላ ቅብብል’ዩ’ ይብል።
ኣገባብ ናይ መራሕቲ ምትኽኻእ ብመሰረት እቲ ውድብ ንነዊሕ ዘመናት ዝተግበሮም ኣሰራርሓት ይኸይድ ከምዘሎን ይቀየር ዝባሃል እንተኾይኑ’ውን ሕገ-ስሪት’ቲ ውድብ ብምቕያር ጥራሕ ክትግበር ከምዝግባእን ክሳብ ሽዑ ግና ዲሞክራሲያዊን ሕጋዊን’ዩ ይብል ኣቶ ኣማኑኤል።
‘ኣብ ትግራይ ዝተፈፀመ ምስ ሓደ መንነቱ ዘይተፈልጠ ሃብታም እስረኛ ተታሓሒዙ ዝዝረብ ዘሎ ነገር ድማ ኣዝዩ ዘሕፍርን ዘዋርድን’ዩ’ ክብል ከምዝገለፆ ዝዝከር’ዩ። እቲ ባዓል ሃብቲ፣ሃብታም ስለዝኾነ ጥራሕ ገበነኛ ተባሂሉ እሱር ኮይኑ እናሃለወ፣ ኣብ ደገ ከምድልየቱ እናወፀ ንክንቀሳቀስ ከምዝተፈቀደሉን፣ ሃንደበት ንሰብ ብመኪና ገጭዩ እንደገና ከምዝተኸሰሰን፣ኢህወዴግ ዘካየዶ መፅናዕቲ ኣቃሊዑ’ዩ።
እቲ መፅናዕቲ ወግዓዊ ካብ ዝኾነሉ ጊዜ ንነዘ ኣብ ዘሎ ጊዜ'ውን እንተኾነ፣ዝምልከቶ ክልላዊ ድዩ ፈደራላዊ መንግስታዊ ቤት ፅሕፈት ብዛዕብኡ ንህዝቢ ዝሃቦ ተወሳኺ ሓበሬታ የለን።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ነቶም ኣብ ግሪኽ ብዝተኸስተ ባርዕ ሓዊ ንዝተጐድኡ ኵሎም ቅርበቶም ገሊጾም፡ መንግስትን ወለንተይናታትን ኣብ ዘካይድዎ ዘለዉ ጻዕሪ ምጥፋእ ባርዕ ሓውን ንዝተጐድኡ ኵለ መደያዊ ድጋፍ ኣብ ምቕራብ ጻዕሮም የበራትዑ። በቲ ዝተኸስተ ባርዕ ሓዊ ሕጻናት ዝርከብዎም ልዕሊ 74 ዝግመቱ ዜጋትት ናይ ሞት ሓደጋ ከምዘጋጠሞም እንክንገር ቁጽሮም እውን ክብ ክብል ከምዝኽእል ክንገር እንከሎ፡ ካብ 500 ሚእቲ ንላዕሊ ዝግመቱ እውን ማህሰይቲ ከምዝወረዶምን በሻሓት ዝቝጸሩ ቤቶምን ንብረቶም ሓዲጐም ከምዝወጹ፡ ናይ ብዙሓት ቤትን ንብረትን እውን ከምዝባደመን እቲ ዘጋጠመ ሓደጋ ባርዕ ሓዊ ኮነ ተባሂሉ ብኢደ ሰብ ዝተለዓዓለ ክኸውን ይኽእል ዝብል ግምት ኣሎ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ፒየትሮ ፓሮሊን ክታም ዝተነብሮ ኣብ ዘመሓላለፍዎ ናይ ሓዘንን ቅርበትን መግለጺ ተለግራም መልእኽቲ፡ ነቶም ዝተጠቕዑ ኩሎም ቅርበቶም ኣረጋጊጾም፡ ብፍላይ እቶም ናይ ሞት ሓደጋ ዘጋጠሞም ኵሎም ኣብ ኢድ መሓሪ ፍቕሪ እግዚኣብሔር ኣወኪፎም፡ ንመንግስትን ወለንተይናታትን ነቲ ኣጋጢሙ ዘሎ ሕጹጽ ሓደጋ ንምውጋድን ሕዝቢ ካብ ሓደጋ ንምድሓን ኣብ ዝገብርዎ ዘለዉ ጻዕሪ ኣበራቲዖም። ነቶም ስድራ ቤት ምዉታት ናይ ጐይታ ቡራኬ ምሕረን ሓይልን አመሓላልፍ ከምዝበሉ ተሓቢሩ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ በቲ ተኸሲቱ ዘሎ ባርዕ ሓዊ ናይ ሞት ሓደጋ ዘጋጠሞምን ማህሰይቲ ዝወረዶምን ቍጹሪ ክብ ክብል ከምዝኽእል ግሙት ኰይኑ፡ ክሳብ ሕጂ ከምዝንገር ሕጻናት ዝርከብዎም ልዕሊ 74 ሰባት ናይ ሞት ሓደጋ ከዘጓነፎምን 500 ሚእቲ ዝግመቱ ማህሰይትን በሸሓት ዝቝጸሩ ቤቶምን ንብረቶም ዛሕዚሖም ንኽወጹ ከምእተገዱን መንግስቲ ግሪክ ሕጹጽ ኣዋጅ ከምዝወሰነ ነቲ ዝተጠቕዐ ሕዝቢ ካብ ቀጵሮስን ስፐይን ካልእቶ ሃገራት ኤውሮጳ ሓገዝ ከምዝቐረበን እቲ ንግሪኽ ዘንበከርከኸ ከቢድ ባርዕ ሓዊ መንቀሊ ኢደ ሰብ ክኸውን ከምዝኽእል መንግስቲ ግሪክ ኣፍሊጡን መራሔ መንግስቲ ዚፕራስ እቲ ዝወረደ ሓደጋ ባርዕ ሓዊ ዘሰንብድ እንክብሉ ከምዝገለጽዎን ሕብረት ኤውሮጳ ሃገዝ ከቕርብ ይጽውዑ።
ብፁዕ ኣቡነ ሮሶላቶስ፡ ነቲ ዘጋጠመ ባርዕ ሓዊ ገሃነማዊ እንክብሉገሊጾም፡ መግለጺ ሓዘንን ጸሎን የቕርቡ
ናይ ኣተንስ ሊቀ ጳጳሳትን ናይ ግሪክ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ብፁዕ ኣቡነ ሰባስቲኣኖስ ሮሶላቶስ፥ ሓዘኖም ገሊጾም፡ እቲ ዝተኸስተ ባርዕ ሓዊ ገሃነም እንክብሉ ገሊጾም፡ ብዙሕ ናይ ሞት ሓደጋ ዘጋጠሞምን ማህሰይቲ ዘጓነፎም ክብ ክብል ከምዝኽእልን ምስቲ ብባርዕ ሓዊ ዝተጠቕዔ ከባቢ ቀጻሊ ርክብ የካይዱ ምህላዎም እውን ሓቢሮም፡ ስለ እቶም ናይ ሞት ሓደጋ ዘጋጠሞምን ዝተሃሰዩን ቤቶምን ንብረቶምን ዝባደሞምን ዜጋታት ኵሎም ንጸልይ፡ ስለ እቶም ነቲ ዝተጐድኤ ሕዝቢ ሓገዝን ድጋፍን ኣብ ምቕራብ ኰነ ነቲ ባርዕ ሓዊ ንምጥፋእ ህርኵት ጻዕሪ ንዘካይዱ ዘለዉ ኵሎም ንጸልይ፡ እቲ ዝተኸስተ ባርዕ ሓዊ ብዛዕባ ምህዳር እንኽተሎ ኣገባብን ነጠቓቕማ ምህዳር ኩሉ ኣብ ሕቶ ዘእትው እዩ ከምዝበሉ ሲር ናይ ዜና ኣገልግሎት ሓቢሩ።
ብፁዕ ወቅዱስ በርጠለመዎስ፡ ዓቢይ ሰብኣውን ምህዳራውን ሓደጋ
ኣብቲ ብባርዕ ሓዊ ዝተጠቕዔ ከባቢ ዘጓነፈ ናይ ሞት ሕደጋን ዘስዓቦ ማህሰይትን ውድመትን ኵሉ ብዓቢይ ስቓይ ንርእዮ ዝበሉ ናይ ቍስጥንጥንያ ናይ ውህደት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያክ ብፁዕ ወቅዱስ በጠለመዎስ ቀዳማዊ እውን ብወገኖም፡ ኣብ ዘመሓላለፍዎ ናይ ሓዘን መግለጺ መልእኽቲ፡ ጸሎትና ምስቶም ናይ ኣተነስ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ሄሮኒሞስን ምስ መጥሮፖሊ ከተማታት ግሪኽን ኣሕቢርና፡ እግዚኣብሔር ነቲ ተኸሲቱ ዘሎ ዓቢይ ሓደጋ ክኣልዮን ነቶም ናይ ሞት ሓደጋ ዘጋጠሞምን ዝተሃሰዩን ምዉታት ስድራ ቤትን ቤቶምን ንብረቶምን ንዝባደሞም ኩሎም ብፍቕሩ ክበጽሖም ንጽልይ ናይ ቤተ ክርስቲያን ኣደነት ሓልዮ ከምዘይፍለዮም አረጋግጽ ከምዝበሉ ሲር ናይ ዜና ኣገልግሎት ሓቢሩ።


text:
ታሚል፡ ምምሕዳር ህንዲ ብጽሩይን ተሓዳስን ጽዓት ምምንጫው ዓለማዊ መራሒት ክትከውን ኢያ
እቲ ብሓንቲ ኣብ ኣሜሪካ እትርከብ ናይ ጽዓትን ቁጠባን ትካል ዝተገብረ መጽናዕቲ፡ ምምሕዳር ታሚል ናዱ ኣብ ዓመተ 2027 ልዕሊ ፍርቂ ናይቲ እተመንጭዎ ጽዓት "ብባዶ ልቀት" ቴክኖሎጂ - ከም ጽሓይን ንፋስን ክኸውን ምዃኑ ኣተንቢሁ።
እታ ምምሕዳር ኣብዚ ኣዋን ካብ ንፋስ 7.5 ጊጋዋትትስ [gigawatts,GW] ናይ ምምንጫ ዓቅሚ ኣለዋ። እዚ ድማ ኣዝዩ ዝምስገን ኢዩ፡ ምኽንያቱ ካብ ዴኒማርክን ሽወደንን ዘመንጭውኦ ጽዓት ዝለዓለ ስለዝኾነ። እቲ ጸብጻብ ከምዝሕብሮ፡ እዚ ታሚል ናዱ በጺሓቶ ዘላ ምዕባለ ኣብዝመጽእ ዓሰርተ ዓመት ብዕጽፊ ክውስኽን፡ እቲ ካብ ጽሓይ ዝርከብ ጽዓት'ውን ብሽዱሽተ ዕጽፊ ብምውሳኽ 13.5GW ክበጽሕ ትጽቢት ኣሎ።
እዚ እንተድኣ ተገይሩ ድማ፡ ታሚል ካብ ጽሩይን ተሓዳስን ጽዓት እትረኽቦ ጽዓት 67% ክበጽሕ ተኽእሎ ከምዘሎን፡ እዚ ድማ ነቲ ብዕዳ ተሓሚሱ ዘሎ ናይቲ ሃገር ናይ መብራህቲ ትካል ከበራብሮ ኢዩ ይብሃል። ነዚ ንኽትገብር ግና፡ ታሚል ናዱ ነቲ ናይ ጽዓት ጽላታ ክትቅይሮ ይግባእ።
ናይ ታሚል ናዱ ብዝሒ ህዝቢ ሰለስተ ዕጽፊ ናይ ኣውስትራልያ ክኸውን ከሎ ዓመታዊ ኣታዊኣ ድማ ማዕረ ሴሪላንክና ዩክረይንን ኢዩ። እዚ ድማ እተን ብቑጠባ ዝምዕብላ ዘለዋ ሃገራት ናይ ካርቦን ልቀተን ብንምካይ ዝያዳ ክዓብያ ከምዝኽእላ ከም ኣብነት ክቐርባ ይኽእላ።
ካብ ከሰል ዝርከብ ሓይሊ ኤሌትሪክ ካብ ጽሓይን ንፋስን ዝርከብ ጽዓትር ክልተ ዕጽፊ ክቡር ክኸውን ይኽእል። እንተኾነ በቲ ተስፋ-ኣልቦ ቁጠባ፡ ታሚል ናዱ 22.5GW ከመንጭው ዝኽእል መመንጨዊ ትካል ከሰል ክትሃንጽ ኣብ መንገዲ ኢያ ዘላ።
ነዚ ብምጋር ድማ፡ እታ ሃገር ነቲ ቁጠባዊ ዓቕሚ ናይቲ ናይ ጽዓት መመንጨዊ ትካልን፡ ነቲ ኣብ ንጹህን ተሓዳስን ጽዓት እተውዕሎ ወፍርን ከዳኽሞ ኢዩ።
እቲ ካልእ ብድሆ፡ ካብ ንፋስ ዝርከብ ጽዓት ካብ ወርሒ ግንቦት ስጋብ ወርሒ ጥቅምቲ ጥራይ ኢዩ ክምንጨው ዝኽእል። ኣብዘን ኣዋርሕ'ውን እንተኾነ እቲ ፍርያት ከምቲ ዝድለ ኣይኮነን። እቲ መንግስቲ እኹል መከፋፈሊ መስመር ኤሌትሪክ ኣብቲ ምምሕዳር ስለዘይብሉ። ስለዚ፡ ካብ ካልእ ዘፍርይዎ ጽዓት ንግዚኡ ክንክይዎ ኣለዎም።
እቲ ዝዓበየ ናይታ ምምሕዳር ዕብየት ዝድርት ድማ ማይ ኢዩ።
ኣብ ሚያዝያ 2017፡ ሓረስቶት ታሚል ናዱ ኣብ ርእሰ-ከተማ ህንዲ - ደልሂ ብምኻድ ኣብ ቅድሚ መንበሪ ገዛ ቀዳማይ ምኒስተር ናረንድራ ሞዲ - ኣብ ኣፎም ዝሞታ ኣናጹ ብምውታፍ፡ ጥራይ ዝባኖምን ሽንቶም ብምስታይን ክብደት ናይቲ ኣብ ከባቢኦም ዝነበረ ድርቅን ናይ ማይ ጸገማቶም ንምርኣይን ዓቢ ድራማ ዝመላኦ ተቓውሞ ኣርእዮም።
ብዝኾነ፡ ኣቲ ጸብጻብ ከምዘመልክቶ፡ ድሕሪ 10 ዓመት ታሚል ናዱ ካብ ጽሓይ እትረኽቦ ጽዓት 10.3GW ክበጽሕ ኢዩ።
ኣብ መጻኢ ጥዑይን ዘላቕን ኣካባቢ ክህሉ ካብቲ ረሳሕ ናይ ከሰል ጽዓት ናብቲ ጽሩይን ተሓዳስን ናይ ንፋስ ጽዓት ከነዘንብል ኣሎና።


text:
ኣብ ቃዛ ዝተኸፍተ ወትሃደራዊ ወፍሪ ንውሕ ንዝበለ ጊዜ ክቅፅል‘ዩ ኢሎም ቀ/ሚ ቤንያሚን ኔታንያሁ፣በዝሒ ብነፈርቲ ውግእን ታንክታትን እስራኤል ሎሚ ዝተቀትሉ ፍልስጤማውያን ድማ ኣስታት ሚእቲ ምብፅሑ ተገሊፁ።
እንተኾነ እቲ ግጭት ቅድሚ ሰለስተ ሰሙን ካብ ዝተወለዐሉ ንነዘ ኣብ ዘሎ ጊዜ በዝሒ ዝተቀትሉ ፍልስጤማውያን ልዕሊ 1,100 ከምዝኾነ ሰበ-ስልጣን ፍልስጤም ሓቢሮም።
ነፈርቲ ውግእ ብጠንቂ ዝፈፀመኦ ደብዳብ ኣብ ቃዛ፣ንእንኮ ምንጪ መብራህቲ ዝነበረ ጀነሬተር ከምዝወቅዓን፣እተን ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓታት ናይ ሰለስተ ሰዓት ኣገልግሎት መብራህቲ ይረኽባ ዝነበራ ከተማታት ከምዝተለከማን ዝረኸብናዮ ዜና ገሊፁ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ቀ/ሚ ቤንያሚን ኔታንያሁ ብመሰረት ዝሃብዎ መግለፂ፣ ሃማስ ሮኬታት ናብ እስራኤል ዝትኩሰሎም ጎዳጉዲ ክሳብ ዘይተደምሰሱ ሃገሮም ነቲ ወፍሪ ከምዝተይትኾልፎ ኣፍሊጦም።
ብዝተኣሳሰረ ዜና፣እስራኤል ኣብ ቃዛ ጅምላዊ ህልቂት ትፍፅም‘ያ ዘላ ኢሎም ወቂሶም መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ኣያቶላ ዓሊ ከሚኒ።ስለዚ ኢሎም ንሶም፣እስላማዊ ዓለም ንህዝቢ ፍልስጤም ንከዕጥቅ ፀዊዖም።


text:
Source StylesFormatFontSize
"እቲ ናይ ቄሳር ንቄሳር"
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ደምበ ተቓውሞን ህግደፍን ተመላላእቲ እምበር ተጻረርቲ ኣይኮኑን√√√
==============================
ሓደ ፖሎቲካዊ ጥርናፈ፡ ብፍላይ ድማ በትረ ስልጣን ናይ ሃገር ዝሓዘ ሓይሊ፡ ባዕሉ'ዩ ፈተውቱን ጸላእቱን ዝፈጥር። ንደምበ ተቓውሞ ይኹን ንህዝቢ ኤርትራ ጸላኢ ህግደፍ ንክኸውን ዝሰረሐ፡ እቲ ኣንጻር ፍትሕን ሰላምን ህዝቢ ኤርትራ ዘትከለ ህግደፍ'ዩ። ባህልን ወግዕን ሕብረተሰብ ብበረኻዊ ልምድታት ዓብሊልዎ። ፈሪሃ እዝግሄርን ሃይማኖታዊ ክብርታትን ህዝቢ ብተመልከተለይ ኣዕንዩ። ምንጪ ቁጠባ ህዝቢ ኤርትራ፡ ጫዂሩ ዝነረላ ናይ ሕርሻን መጋሃጫን መሬቱ ኢያ። ህግደፍ ግን፡ "መሬት መሬት መንግስቲ" ኢሉ ንሃገር ምልእቲ ብዘይ ንሕስያ ገቢቱ። እኽሊ ሓረስቶት ካብ ዓውዲ ናብ ህግደፍ ዝግዕዘሉ እዋን በጺሑ። ንጤለ-በጊዕ ከይተረፈ ግብሪ ኣኽፊሉ።
በዝን ኪኖዝን፡ ህግደፍ ንህዝብን መሬትን ኤርትራ ናብ ጸላእቱ ቀይርዎም። ክንዲ ዝኾነ ክኣ ህዝብን ህግደፍን ዝነበሮም ናይ ወላድን ውሉድን ዕትብቲ ይኹን ህዝባዊ እምነትን ተስፋን ተበቲኹ። በዚ ድማ ህዝባዊ ሰረቱ ተማሕዩ። ወተሃደራዊ ማሓውር ህግደፍ ብሚሒር ጭቆና ምስ ሰራዊቱ ሕቖን ከብድን ኮይኖም። ምስ ናይ ውሽጥን ወጻእን ዲፕሎማስያዊ ልፍንቲታቱ በቲኽዎ'ዩ። ቁጠባዊ ኣካላት ህግደፍ ክለምሱ ዝሰረሐ ውን ባዕሉ'ዩ። እዚ ኩሉ ድማ ውጽኢት ፖሎቲካዊ ፍልስፍና ህግደፍ ኣብ ሰላም ከነብር ዘይክእል መፈጠር ስለ ዘለዎ'ዩ። ህግደፍ በዚ ኩሉ ምኽንያታት ንገዛእ ርእስይሱ'ኳ ንኸይ ነብር ሰሪሑ'ዩ። ደምበ ተቓውሞ ድማ ነዚ ኩሉ ዕድላት ተቐቢሉ ስለ ዘባኸኖ ህግደፍ ሂወት ሶዂዑ ትልኽ ንክብል ሰሪሑ'ዩ። ህላወ ህግደፍ ኣብ ናይ ገዛእ ርእሱ ፖሎቲካዊ ሞቖምያታት ዝተተኸለ ዘይኮነስ፡ ደምበ ተቓውሞ ውጽኢት ውደብኡ ልዕሊ ንደምበ ተቓውሞ ንህግደፍ ዘርብሕ ብምዃኑ'ዩ። ህግደፍ ንረብሓ ደምበ ተቓውሞ ክውዕል ዝኽእል፡ ኩሉ መዳያዊ ሃብቲ ኣሕሊፉ ንደምበ ተቓውሞ ሂብዎ'ዩ። ደምበ ተቓውሞ ግን ናብ ረብሓ ቃልሱ ከውዕሎ ኣይከኣለን። በዚ ድማ ህግደፍ ንኽቕጽል መሰረታዊ ዋሕስ ኮይኑዎ'ዩ ደምበ ተቓውሞ።
ህግደፍ ንደምበ ተቓውሞ ካብ ህዝቢ ዝዓቢ ወገን ክኾኖ ዝኽእል ደጀን ክፈጥረሉ ኣይክእልን'ዩ። ኣብ ሑቑፊ ህዝቢ ተዓቚቡ ኣንጻር ህግደፍ ከቃልስ ዘኽእል ዕድል ብገዛእ ኢዱ ኣርሕይሉ'ዩ። ይኹን እምበር ደምበ ተቓውሞ ኣብ ክዲ ኣብ ከርሲ ምድሪ ኤርትራን ኣብ ክንዲ ኣብ ሕቕፊ ህዝቢ ኤርትራን ኮይንካ ምቅላስ፡ ሰውራ ስደት ከካይድ ሓርዩ። ምስ ህዝቢ ብቐጥታ ንክራኸብ ብህግደፍ ንዝኸፈተሉ ዓቢ ዕድል ኣይተጠቐመሉን። ዝምድና ህዝብን ደምበ ተቓውሞን ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ተሓጺሩ ተሪፉ። ዘነይት ምትእስሳር ምስ ህዝቢ ክገብር ውን ኣይበቐዐን።
ደምበ ተቓውሞ ብባህሪ ደረጃ ፍላይማንታ ህግደፍ ብምዃን፡ ሕቶ ህዝቢ ክምልስ ዓቕሚ ሲኢኑ። ህዝቢ ድማ "ኩሎም ሓደ" ኣብ ምባል ወዲቑ። ወረ ልዕሊ ደምበ ተቓውሞ ንህግደፍ ዘጉንዕ ክፋል ሕብረተሰብ ውሑድ ኣይኮነን። ህዝቢ ካብ ህግደፍን ደምበ ተቓውሞን ተስፋ ቆሪጹ። ኣብ ስደት ብዘይ ተወደበ መልክዕ ንንውሕ ዝበለ ዓመታት ሰለማዊ ሰልፊ ብምክያድ ንህግደፍ ተቓሊስዎ። ኣብ ውሽጢ ድማ ከም ኣብ ዓዲ ቐይሕን ኣኽርያን ካልእን ዘጋጠመ ህዝባዊ ማዕበል ኣበጊሱ። ደምበ ተቓውሞ ግን ንዝተላዕለ ህዝባዊ ማዕበል ተቐቢሉ ኣብ ጎድኒ ህዝቢ ምህላዉ ብግብራዊ ቃልሲ ኣየረጋገጸን። ውጽኢቱ ድማ እቲ ብዘይተወደበ መልክዕ ዝተላዕለ ህዝባዊ ማዕበል ከይተዓወተ ተሪፉ። ህዝቢ ድማ ኣብ ደምበ ተቓውሞ ተስፋ ቆሪጹ። እዚ ድማ ደምበ ተቓውሞ ህግደፍ ንኸይዓኑን ኣብ ህላወ ጭቆና ህዝቢ ኤርትራ ሱር ንኽተክልን ዕድል ከፊቱ።
ህግደፍ ምስ ኩለን ጎረባብቲ ሃገራት ኲናት ወሊዑ ናብ ጸላእቱ ቀይርወን። ንደምበ ተቓውሞ ድማ ብቐጥታ ምስ ጎሮባብቲ ሃገራት ንኽዛመድ ዘኽእሎ ዕድል ከፊትሉ። ህዝባዊ ሰረት ደምበ ተቓውሞ ኣብ ስደት ከስፋሓሉ ዝኽእል ባይታ ረኺቡ። ምስ ህዝቢ ኤርትራን ጎረባብቲ ሃገራትን ተዛሚዱ ናይ ፖሎቲካ፡ ዲፕሎማስን ቁጠባን ጸጋታት ክረኽበሉ ዝኽእል ረሓ ዕድል ጎኒፍዎ። እዚ ኩሉ ህግደፍ ባዕሉ ጸላእቲ ፈጢሩ፡ ንደምበ ተቓውሞ ኣሕሊፉ ዝሃቦ ጸጋታት ቃልሲ'ዩ። ደምበ ተቓውሞ ግን ናብ ረብሕኡ ናይ ከውዕሎ ብቕዓት ሲኢኑ።
ህግደፍ ንሰለማዊ ናብራ ኣይጻወርን'ዩ። ብሰንኪ'ቲ ኣብ ኲናት ናይ ምንባር ባህሪኡ ድማ፡ ሃገራውን ዞባውን ጸላእቲ ኣብዚሑ። ምምስራት ጽላል ሰንዓ-ፎርም ናይዚ ውጽኢት'ዩ። ሰንዓ-ፎርም ናይ መንግስታት ሱዳን፡ የምን፡ ኢትዮጵያን ልፍንቲ'ዩ። እዚ ዕድል'ዚ ደምበ ተቓውሞ ባዕሉ ፖሎቲካውን ዲፕሎማስያውን ቃልሲ ኣካይዱ ዝፈጠሮ ኣይኮነን። ይኹን እምበር እቲ ንዝረኸቦ ዕድል ንረብሓ ህግደፍ ዝመልስ ደምበ ተቓውሞ፡ ነዚ ውን ናብ ረብሕኡ ኣየውዓሎን።
ኣብ ምሕዝነት ሰንዓ-ፎርም ካብ ባህርያት ህግደፍ ተገዲደን ዝተጠርነፋ ሱዳንን የመንን፡ ብሰንኪ ሕመቕ ደምበ ተቓውሞ በብግዚኡ ኣብርክቶኣን ካብቲ ጽላል ስሒበን። መንግስቲ ሱዳን ኣብ ልዕሊ'ቲ ካብ ቃልሲ ዝቦኾረ ደምበ ተቓውሞ፡ ተስፋ ቆሪጹ። ንኣብ ኲናት እምበር ኣብ ሰላም ክነብር ዘኽእል መፈጠር ንዘይብሉ ህግደፍ ብምምራጽ ዝምድንኡ ምስ ህግደፍ ኣማሓይሹ። ንደምበ ተቓውሞ ድማ ምእንቲ ንህግደፍ ከፍቱ፡ ካብ ሱዳን ጠቕሊሉ ሰጒጉዎ። ደምበ ተቓውሞ ካብዚ ስዕረት'ዚ እኳ ክመሃር ኣይከኣለን።
ህግደፍ ኣብ ጉዳይ ካልኦት ሃገራት ብዝሓዞ ፖሊሲ፡ ካብ ማሕበረሰብ ዓለም ተኣጊዱ። ናይ ቁጠባን ወተሃደራዊ ዕድግን ከየንቀሳቕስ ተኸልኪሉ። ብዲፕሎማሲን ፖሎቲካን ካብ ዓለም ተነጺሉ። ደምበ ተቓውሞ ነዚ ዝኣክል ዕድል ናብ ረብሓ ቃልሲ ንከውዕሎ ኣይተዓጥቀን። ኮርተገልበጥ ደምበ ተቓውሞ እቲ ንህግደፍ ዝተገብረሉ እገዳ፡ "ኣንጻር ህዝቢ ኤርትራ ዝተኣለመ ሽርሒ'ዩ" ኢሉ ክውንጅሎ ግዜ ኣይወሰደሉን።
ኩለን ሃገራት ዓለምን ኣህጉራውያን ውዳበታትን ብመገዲ ኤምባሲታተን ኣቢለን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተወኪለን ኣለዋ። ሕብረት ኣፍሪቃ እሞ ክኣ ብዓንዳ ርእሱ ማእከሉ ኣዲስ ኣበባ ኢዩ። ህግደፍ ምስ ኢትዮጵያ ብዝወለዖ ግርጭት፡ ደምበ ተቓውሞ ኣብ ርእሰ ከተማ ኣፍሪቃ ዝኾነት ኣዲስ ኣበባ ክዕቆብ ዕድል ረኺቡ። ክንድ'ዚ ዝኣክል ጸጋ ከይበቐቐ ህግደፍ ብሳላ ጸረ ሰላም ሞቦቆሉ ንደምበ ተቓውሞ ኣሕሊፉ ሂብዎ'ዩ። ውድባትና ግን ኣብ ረብሓ ቃልሲ ኣየውዓለኦን።
ህግደፍ ምስዚ ኩሉ ኣብ ሰላም ክነብር ዘይክእል መፈጠሩ ክቕጽል ዝገበሮ ቀንዲ ምኽንያት ሕመቕ ደምበ ተቓውሞ'ዩ። እዚ ሕጂ ክረኽቦ ዝኽእልን ዝረኽቦ ዘሎን ናይ ዲፕሎማስያዊ፡ ፖሎቲካው፡ ቅይጠባውን ህዝባውን ደገፋት ውን ባዕሉ ሰሪሑ ዘጸምጽኦ ዘይኮነስ፡ ምስ ስንፍና ደምበ ተቓውሞ፡ ኢትዮጵያ ምስ ህግደፍ ብዝፈጠረቶ ጻውዒት ሰላም ዝረኸቦ ለውጢዩ።
ኣብ ቃልሲ ሓይልካ ድኣ ምበር ሚዛናዊ ሓይሊ ሒዝካ ምዕዋት ኣይክኣልን'ዩ። እንተ ዘይሓይልካ ብዝሓየለ ትስዓር። ህግደፍ ኣብ ገዛእ ርእሱ "ፖሎቲካዊ ነብሰ ቕትለት" ክባሃል ብዝኽእል ዓቐን ንደምበ ተቓውሞ ዝሃቦ ዕድላት እልፊ'ዩ። ኣብ ደምበ ተቓውሞ ግን ሓያል መሪሕ ውድብ ክፍጠር ኣይተኻእለን። ብኣንጻሩ'ኳ ድኣ ደምበ ተቓውሞ፡ንባህርያት ህግደፍ ከምዘለዎ'ዩ ተላቢስዎ። ክልቲኦም ኣንጻር ህላወ ገዛእ ርእሶም ዝቃለሱ ሓይልታት ኢዮም። ክልቲኦም ውን ጸረ ህዝብን ዲሞክራስን ኢዮም። ኩሎም ድምጺ ህዝቢ ሰሚዑ ቅኑዕ ምላሽ ዝህብ ዓይነ ልቦናኦም፡ ካብ ንቡር ናይ ሰብ-ኣውነት ሕልና ወጻኢ ኢዩ ኣቃውምኦም።
ልዕሊ ንቡር ብዝሒ ቁጽሪ ደምበ ተቓውሞ፡ ካብ ህዝብን ሰንዓ-ፎርምን ደገፍ ክረክብ ኣጸጋሚ ይገብሮ'ዩ። ሳላሳ ውድባት እንተ ሃልዮም፡ ሳላሳ ኣቦ ወምበራት፡ ሳላሳ ናይ ወተሃደራዊ ቤ/ጽሕፈታት፡ ሳላሳ ናይ ቁጠባ መራሕቲ፡ ስላሳ…ሳላሳ…ሳላሳ ……ናይ ውድባት ማሓውር ኣለው ማለት'ዩ። ዋላ'ኳ ንኽትሕግዝ ዓቕሚ ዘድሊ እንተኾነ፡ እቲ ዝሕገዝ ውን ንኽሕገዝ ብቑዑ ዝኾነ ተሓጋዚ ኣካል የድልዮ'ዩ። ደምበ ተቓውሞ ካብ ሰንዓ-ፎርም ይኹን፡ ካብ ህዝቢ ክሕግዝ'ዩ ዝደሊ እምበር፡ ንኽሕገዝ ብቑዕ ዝኾነ ኣቃውማ የብሉን።
ውድባት ደምበ ተቓውሞ፡ ንሓደ ፖሎቲካዊ ንድፈ-ዕዮ ብዘይ ምኽንያት ተጎጃጂለን ዝሓዘኦ ዘይምኽንያታውያን ውድባት ኢየን። ንብሄራዊ መደብ ዕዮ ዝተሰከማ ብሄራውያንን ሕብረ-ቢሄራውያንን ውድባት፡ ስትራተጂካዊ ግምባር ክምስርታ ዓቕሚ ኣየጥረያን። እቶም ብፖሎቲካዊ ኣረኣእያ ፍላይ-ማንታ ህግደፍ ዝኾኑ ውድባት፡ ህግደፍ ዘይኮነ ቀዳማይ ጸላኢኦም፡ እቲ ንዕኦም ዝመስል ውድብ ምዃኑ ብግብሪ ዝርኣ ሓቂ'ዩ። እቶም ጃሃዳውያን ውድባት፡ ልዕሊ ህዝብን ውድባትን ኤርትራ፡ ምስ ኣብ ሶርያን ግብጽን ዘለው ኣኽረርቲ ጉጅለታት ናይ እስልምና'ዩ ጉንዖኦም።
መሪሕነታት ደምበ ተቓውሞን ህግደፍን ብማዕረ ዝልለይሎም ባህርያት፡- ኩሎም በትረ-ስልጣን ምስ ሓዙ ምልቃቕ የለን። ከውርሱ ዓቕምን ድሌትን ዘይብሎም ክንሶም፡ ድኻሞም ንምሕባእ፡ ኣጻብዕቶም ናብቲ ተማላሊኦም ዘጽንትዎ ህዝቢ ብፍላይ ከኣ መንእሰይ ወለዶ የዋጣውጡ። ሓንቲ ውድብ ኮይኖም ጀሚሮም፡ ናይ ዕላማን ራእን ፍልልይ ዘይብሎም ክንሶም ፋሕ ይብሉ። ኣባላት መሰረታቶምን መሪሕነታትን ጠንጢኖሞም ይስደዱ።
ኣብ ህግደፍን ደምበ ተቓውሞን፡ ናይ ሃይማኖት፡ ናይ ኣውራጃ፡ ናይ ቢሄር፡ ናብ ባዓል ስልጣን መንቀረበን ረብሓታቱን ዝፈጥሮ ጎንጽታት መለለይኦም'ዩ። ብፍላይ እቶም መሪሕነታት ድማ ኣብዘን ድሕረታት እዚኣን ጥራይ ኢዮም ዝነብሩ። ኣብ ጉባኤን ሰሚናርን ምስ ተኣከቡ፡ ንሓሳብ ብሓሳብ ዘይኮነስ፡ ንሓሳብ ምስ ወሃቢ ሪኢቶ ዝኾነ ሰብ (ውድብ) ብምንጽጻር ወትሩ ኣብ ባእስን ጸረ ዲሞክራስን ይነብሩ።
ህግደፍን ደምበ ተቓውሞን፡ ክልቲኦም ኣብ ገዛእ ርእሶም ኣይተኣማመኑን ኢዮም። ደምበ ተቓውሞ ባዕሉ ከዐውቶ ንዝግበኦ ቃልሲ፡ "ሱዳን መቃለሲ ባይታ ከልኪላትና። ካብ ሃገራ ጠቕሊላ ሰጒጓትና። ወያነ ድማ ከም ልብና ምንቅስቓስ ከሊኣትና። ምስ ህዝብና ከይንራኸብን ንህግደፍ ከይንሃርምን ኣየፍቀደትልናን" ይብሉ። ህግደፍ ንህዝብን መሬትን ኤርትራ ብገዛእ ፍታው ናብ ጸላኢ ቀይሩ ንደምበ ተቓውሞ ሂብዎ ክነሱ፡ ደምበ ተቓውሞ ምስ ህዝቢ ክራኸብን ንህግደፍ ከወግድን ፍቓድ ናይ ወያነ ይኹን መቃለሲ ባይታ ናይ ሱዳንን ኢትዮጵያን ተኸሊኣ ዝብል ምኽንያት መቸም ታሪኽ ይሰንዶ!
ህግደፍ ክኣ "ስሉሳዊ ኪዳን ብምፍጣር ብስርዓት ወያነ ዝዝወር ናይ ሱዳንን የመንን ኢትዮጵያን ተጻብኦታት ኣጋጢሙና።" ይብል። ክልቲኦም ወያነ ብሰንኪ ኣብ ባድመ ኮፍ ምባላ ሽግር ኤርትራ ምፍታሕ ከም ዝኣበየ ይኣምኑ። ህግደፍን ደምበ ተቓውሞን ተመላላእቲ እምበር ተነጻጸግቲ ኣይኮኑን።
ህግደፍ ንደምበ ተቓውሞ፡ ምሁራት፡ ፖሎቲከኛታት፡ ተማሃሮ፡ ሙኩራት ወተሃደራት፡ ኣዘዝቲ ሰራዊት፡ ኣብረርቲ ነፈርቲ፡ ሓካይም፡ ስፖርተኛታት፡ ስነ ጥበባውያን፡ ዓቀብትን መውረስትን ባህልን ልምድን ናይ ሕብረተሰብ፡ ሓረስቶት፡ ሸቃሎ፡ ጋዜጤኛታት፡ ኮታስ ካብ ኩሉ ጾታ፡ ካብ ኩሉ ሃይማኖት፡ ካብ ኩለን ቢሄራትን ከባብን ካብ ኩሉ ዓይነት ሞያ ዘለዎም ሰባት፡ ናብ ጸላእቱ ቀይሩ ንደምበ ተቓውሞ ሂብዎ።
ደምበ ተቓውሞ ድማ፡ እዚ ኩሉ ጸጋታት ናብ ቃልሲ ጸረ ህግደፍ ንኸይ ውዕል ንብሙልኣን ናይ ህግደፍ ጠባያት ደጊሙ ካብ ቃልሲ ቦዂሩ። በዚ ምኽንያት'ዚ ህግደፍን ደምበ ተቓውሞን ተመላላእቲ እምበር ተነጻጸግቲ ኣይኮኑን።
ሓቂ'ዩ ወጽዓ የቃልስ ንቕሓት ድማ የዐውት'ዩ። ደምበ ተቓውሞ ኣካል ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ'ዩ። ይኹን'ምበር ጨቋኒኡን ወጽዕኡን ብንቕሓት ከለሊ ኣይከኣለን። ንቑሕ ዝኾነ ሓበራዊ ቃልሲ ከካይድ ኣይበቐዐን። ስለ ዝኾነ ድማ ካብ ህግደፍ ዝፈሊ ዘይብሉ ክንሱ፡ ኣንጻር ህግደፍ ዝተወደበ'ዩ። ንሃይማኖታዊ ዕብለላን ብሄራውን ኣውራጃን ልዕልና ከረጋግጽ ብረት ዝዓጠቐ ሓዋዊሱ ዝጠርነፈ'ዩ ደምበ ተቓውሞ።
ሽግር ኤርትራ ህግደፍ'ዩ። ኣብ ኤርትራ ሱር ነቀል ለውጢ'ዩ ዘድሊ። ዝዕረቕ ይኹን ዝጽገን ሽግር ኣብ ኤርትራ የለን። ሽግር ኤርትራ መሰረታዊ ለውጢ'ዩ ዝደሊ። ህግደፍ ዋላ ውን ቅዋም የተግብር፡ እሱራት ይፍታሕ፡ ፖሎቲካውያን ሓይልታት የፍቅድ፡ ምርጫ የካይድ ብዘየገድስ፡ እዚ ጥራይ ኣብ ኤርትራ ምሉእ ሰላም ከረጋግጽ ኣይክእልን'ዩ። ህግደፍ ነዞም ዝተጠቕሱ (ኣየተግብሮምን'ዩ) ግን ዋላ እንተ ኣተግበሮም ተዛማዲ ለውጢ ደኣምበር ውሕስነት ዘለዎ ሰላም ክረጋገጽ ኣይክእልን'ዩ። ምኽንያቱ ኩሉ ቅዋም ዘለዎ፡ እሱራት ዝፈትሕ፡ ተቓወምቲ ሰልፍታት ዘፍቅድን ምርጫ ዘካይድን ስርዓት፡ ፍትሓውን ሰለማውን ከም ዘይኮነ ኣብ ኣፍሪቃና ጥራይ ምዕዛብ እኹል'ዩ። ህግደፍ ድማ ብመሰረቱ ካብ ኣብ ኲናት ወጻኢ ኣብ ሰላም ክነብር ዘኽእል ሞቦቆል የብሉን።
መራሕ መንግስቲ ናይ ሃገር ምዃን፡ ላዕለዋይ በትረ ስልጣን ናይ ሃገር ምሓዝ ኣይኮነን። መንግስቲ ማለት መሰረቱ ስርዓት'ዩ። ላዕለዋይ ባዓልስልጣን ሃገር ህዝቢ ምዃኑ ብግብሪ ምትግባር'ዩ። ሕገመንግስቲ ምቋም ፖሊሲ ምሕንጻጽ፡ ፍትሓዊ ምርጫ ምካያድ ተወካልነት ህዝቢ ምሓዝን ካልኦትን እዮም መለለይ መንግስቲ። ህግደፍን ደምበ ተቓውሞን ነዚ ዝበቅዕ ሞራልን ንቕሓትን የብሎምን። ጎሮባብቲ ሃገራት ከም መንጠሪ ባይታ ቃልሲ ናይ ደምበ ተቓውሞ ዝኾናሉ ምኽንያት ተጸንቂቑ'ዩ።
እታ ቅንዕቲ ህዝባዊ ቃልሲ ትውለደላ መድረኽ ሕጂ'ያ!! ካብ ህዝቢ ወጺኡ ምስ ህዝቢ ተወሃሂዱ ህዝባዊ ሓርነት ከረጋግጽ ዝቃለስ ህዝባዊ ውደባ ዝፍጠረሉ ግዜ በጺሑ ኣሎ። ብውሽጥን ስደትን ደገፍ ናይ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ተወሃሂድዎ፡ ካብ ማእከል ደምበ ተቓውሞ ዝወጽእ ብኣጻብዕ ዝቑጸር ገስጋሲ ሓይሊ ክህሉ'ዩ። ንሱ ድማዩ ምስ ናይ ውሽጥን ስደትን ህዝቢ ተላፊኑ ዝዕወት!!
ጸጋይ ኣስመሮም


text:
ኣብ ዝቕፅል ወርሒ ሚያዝያ ኣብ ዝካየድ ናይ ከባብኢን ናይ ከተማታት ኣዲስ ኣበባን ድሪዳዋን ምርጫ ሰላማውን ዴሞክራሲያውን ክኸውን እዩ ይብል ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ።
ምኽትል ኣካቢ ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ዶ/ር ኣዲሱ ገብረእግዛብሄር ናይዚ ዓመት ምርጫ ካብቶም ዝሓለፉ ዝሓሸ ከምዝኸውን ዘለዎም ተስፋ ገሊፆም።
ኣብ 2002 ዓ/ም ሃገራዊ ምርጫ ንኽዕዘብ ዝተጋበዘ ጉጅለ ተዓዝቢ ሕብረት ኣውሮፓ ዝዘርዘሮም ናይቲ ቦርድ ድኽመታት እንትዛረቡ ዶ/ር ኣዲሱ እቲ ጉጅለ ንመንግስቲ ዘቕረብዎ ሪፖርት ከምዘየለ ብምሕባር ኣብ ናይ ባዕሎም ግምገማ ከምዝተመስረቱ ገሊፆም።
ንሓደ ወርሒ ዝፀንሕ ናይ መረፅቲ ምዝገባ በቲ ትፅቢት ዝተገበረሉ እናተኻየደ ምዃኑ ብምሕባር ክሳብ ትማሊ ሓሙስ 9 ጥሪ 2005 ዓ/ም ኣብዘሎ እዋን 19 ሚልዮንን 479 ሽሕን 114 መረፅቲ ተመዝጊቦም ኣለው።
ኣብዚ እዋን እናተኻየደ ዝርከብ ናይ መረፅቲ ምዝገባ ብግዲ እዩ ዝፍፀም ዘሎ ክብሉ ተቓወምቲ ይገልፁ ኣለው።ምርጫ ቦርድ ግን እዚ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ እዩ ይብል።
እቲ ናይ መርፅቲ ምዝገባ 21 ጥሪ 2005 ዓ/ም ከምዝዛዘም ቦርድ ምርጫ እንተገለፀ’ውን ክሳብ ሕዚ ክንደይ ዝኾኑ ሕፁያት ከምዝተመዝገቡ ዕላዊ ኣይገበረን።


text:
ኣብ መንጎ ብሄረ ኣምሓራን ብሄረሰብ ቅማንትን ኣብ መወዳእታ ወርሒ ጥቅምትን መጀመሪያ ሕዳርን በተኸታታሊ ብዝተላዓለ ግጭት ካብ ሸውዓተ ሰባት ንላዕሊ ከምዝተቐትሉ ቪኢኤ ዘዘራረቦም ነባሪ ከተማ ጎንደር ገሊፆም።
ነባሪ ከተማ ጎንደር ምዃኖም ዝገለፁ ኣቶ ገዳሙ ኣንዳርጌ ኣብ መንጎ ብሄረ ኣምሓራን ብሄረሰብ ቅማንትን ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናት ግጭት ተላዒሉ ሂወት ሰብ ከምዝጠፍአ ከምዚ ክብሉ ይገልፁ።
‘ኣብ ዝሓለፈ መወዳእታ ወርሒ ጥቅምትን ኣብ ከባቢ መጀመሪያ ወርሒ ሕዳርን ካብ ከተማ ጎንደር 12 ኪሎ ሜትር ርሒቑ ኣብዝርከቡ ማውራን ወራንጊፍን ኣብ ዝተባሃሉ ከባቢታት ዝተፈፀመ ነገር ነይሩ።ሸውዓተ ሰባት ብጥይት ተወቒዖም ከምዝተቐብሩ ይፍለጥ።’
ኣብ ክልል ኣምሓራ፣ዞባ ሰሜን ጎንደር ብፍላይ ድማ ኣብ ዝተወሰኑ ጣቢያታት ወረዳታት መተማን ጭልጋን ብዝነበረ ዘይምርግጋእ ኣብ ልዕሊ ህይወት ሰብን ንብረትን ጉድኣት ምብፅሑ ዝተሰምዖም ሓዘን ዝገለፁ ናይቲ ክልል ፕሬዝዳንት ኣቶ ገዱ ኣንዳርጋቸው ሕጂ ግን እቲ ኩነታት ተረጋጊኡ’ሎ፣ጸጥታ እውን ሰፊኑ’ሎ ኢሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ንመነባብሮ ልዕሊ 18 ሚሊዮን ህዝብታት ትሽዓተ ሃግራት ኣብ ስግኣት ዘውደቐን ንልዕሊ ሓደ ሚሊዮን ህፃውንቲ ንከቢድ ሕፅረት ኣመጋግባ ዘቃልዐን ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብቲ ከብቢ ቅልውላው ምግቢ ካብ ዘጋጥሞም ንድሓር ሎሚ’ውን 10 ሚሊዮን ዝግመቱ ሰባት ነበርቲ ከባቢ ሳሕል ኣፍሪካ ንሓደጋ ዝተቓልዑ ኮይኖም ቀፂሎም ኣለው።
ኣብ ውሽጢ ሸውዓተ ዓመታት ተመሳሳሊ ቅልውላው ከጋጥም እዚ ንራብዓይ ግዜ እዩ።
ኤሊስ ፎርድ ኣብ ኦክፋም ኣማኻሪት ሰብኣዊ ፖሊሲን ኣብ 2012 ኣ/ፈ ንዘጋጠመ ቅልውላው ምግቢ ዝተውሃበ ምላሽ ናይ ዝግምግም ሪፖርት ዝፀሓፋን እየን።ዋላ’ኳ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዝተውሃበ ምላሽ ቅድሚኡ ምስዝነበረ እንትነፃፀር ዓብዪ፣ዝበለፀን ህፁፅን እንተነበረ ሎሚ’ውን ዓብዩ ለውጢ ከምዘድልዮ የገልፃ።
ህፁፅ ስጉምቲ ምውሳድን ነቲ ቅልውላው ኣፍልጦ ምሃብን ኣገዳሲ እዩ ዝበላ እቲ ጉዳይ ሎሚ’ውን ማዕረ ክንደይ ተኣፋፊ ምዃኑ ንፁር ይመስለኒ ኢለን።’’ዓሰርተ ሚሊዮን ህዝቢ ውሕስነት ምግቢ የብሎምን።’’
ኣብ መስርሕ ዝነበረ ኣገባብ ቅድመ መጠንቀቕታ ነቲ ኣብ 2010 ኣ/ፈ ንዝነበረ ቅልውላው ዝተውሃበ ምላሽ ኣዝዩ ዝነኣሰን ዝዘንገዐን እዩ ዝብል ነቐፌታ ምስቐረበ መንግስትን ትካላት ረድኤትን ኣብ 2012 ኣ/ፈ ብህፁፅ ምላሽ ክህቡ ኣኽኢሉዎም እዩ።
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ልዕሊ ሓሙሽተ ሚልዮን ሰባት ካብ ፕሮግራም ምግቢ ዓለም ናይ ምግቢ ረድኤት ዝተቐበሉ እንየኾኑ’ውን ብዛዕባ ክብደት እቲ ቅልውላውን ምዝንጋዕን ኣብ ፈለማ ዘይምርድዳእ ብምፍጣሩ ንኻልኦት ሚሊዮናት ረድኤት ክቐርበሎም ኣይክኣለን።
ኣብቲ ከባቢ ንስራሕቲ ኦክስፋም ዝቆፃፀሩ ባኬ ኒያንግ እዚ ተደጋጋሚ ቅልውላው ምግቢ ንምስባር ሰራሕተኛታት ረድኤትን ሰበስልጣን እቲ ከባቢን ኣቐድም ኣቢሎም ምላሽ ክህቡ ኣለዎ ጥራሕ ከይኮነስ ኣብ ምሓውራት ዘለው ፈተናታት’ውን ክፍትሑ ኣለዎም ይብሉ።


text:
Monday, October 15, 2012
አቡነ አረጋዊ
ጻድቅ አቡነ አረጋዊ ካብ ነገድ ነገስታት ሮሜ ኮይኖም ካብ አቦኦም ይስሓቅ ካብ
ኣዲኦም ዕድና ዝተባህሉ ጻድቃን ፍርሓት እግዚአብሔር ካብ ዘለዎም ወለዲ ተወልዱ፤
አዲኦም ድማ ዓብደልመሲሕ ኢለን ሰመየኦም ትርጉሙ ገብረክርስቶስ(ገ/አምላኽ)
ማለት እዩ፡ ''ካብ ጽቡቅ ጨና ጽቡቅ ስም ይበልጽ'' ንዝብል ቅዱስ ቃል ተርዲኦም
ንግብረ ክርስትና ዝምስክር ስም አዉጻአሉ ''ንቆልዓ እታ ክኸደላ ዝግብኦ መገዲ
አላምዶ እሞ ምስ ዓበየ ካብአ አይከልግስን እዩ፡ '' ከም ዝተባሃለ አቡነ አረጋዊ ድማ
ብጥበብን ፍርሃትን አምላኽ ዓበዩ።
ኩሉ ትምህርቲ ሓዲስን ቅዱሳት መጻሓፍቲን ተማሃሩ ብጸጋ መንፈስ ቅዱስ
ጸንዑ ንግሆን መሸትን ንቤተ ክርስቲያን ብምምልላስ ብመንፈስ ዓበዩ። ወለዶም እንተ
ኣሕጸይዎም ቃል ኪዳን ክአስሩ አይደለዩን፤ ቅሩብ ጽንሕ ኢሎም ሃገሮም ሓዲጎም ናብ
ገዳም አባ ጳኩሚስ አቦ ገዳማዊያን መጹ፤ አባ ጳኩሚስ ምስ ረአይዎም “ካበይ
መጺእካ።ንስኻ ካብ ደቂ ነግስታት ኢኻ ትመስል ተጋድሎ ሙንኩስና ቀሊል`ዶ
መሲሉካ” ኢሎም ሓተትዎ እሞ አቦና ብፁእ አረጋዊ ድማ "ናይ ምድሪ መንግስቲ
ሓላፊ እዩ፤ ፈትነኒ እሞ ግብረይ ርአ በልዎሞ” አባ ጳኩሚስ ድማ ንእግዚአብሔር
ክግዛእ እየ ዝብል አቀዲሙ ነፍሱ ንሕማማን ጻዕርን ከዳሉ አለዎ፤ ምኽንያቱ መጽሐፍ
ሲራክ 2፤5 "ወርቂ ብሓዊ ከምዝፍተን ጻድቅ ከአ ብሕማማን ጥሜትን ይፍተን" ከም
ዝብል፤ ስለዚ ርእስኻ ባዕልኻ ፈትን በለዎም፤ ብኽሉ ስነ ምግባር ምስ ተፈተኑ አባ
ጳኩሚስ አልባስ ምንኩስና አብ መበል 14 ዕድሚኦም ከመቲ እግዚአብሔር አስኬማ
እንጦንስን መቃርስን ዝባርኹ ናትካ ከአ ይባርኽ ብምባል አስኬማ አልበስዎም
ስሞም’ዉን ካብ ስነ ምግባሮም ዝተበገሰ "አረጋዊ" ኢሎም ሰመይዎም።
ኣቡነ አረጋዊ ዘሚካኤል ተባሂሎም ይጽዉዑ ኔሮም ኢዮም፤ አብ ንእስነቶም
ምንኩስንኦም አብ ኩሉ ሃገር ምስተሰምዐ
ካብ ቁስጥንጥንያ፥
ካብ ሮም አባ ሊቃኖስ፥
ካብ ቄሳያ አባ ይምኣታ፥
ካብ ኣንጾኪያ ሶርያ አባ ጽሕማ፥
ካብ ቂልቂልያ አባ ጉባ፥
ካብ እስያ አባ አፍጼ፥
ካብ ሮምያ አባ ጰንጤሌዎን፥
ካብ ቂሳርያ አባ አሌፍ፥
ናብ አባ ጳኩሚስን አቡነ አረጋዊን ዘለውዎ ገዳም ምንኩስና ኪቅበሉ መጹ፣ ከመይ
ጌርኩም ትኽእልዎ እንተበልዎም ቃል እዚ ህጻን እዚ ዓቢ መምህር ኮይኑና አሎ
ብጸሎትካ’ዉን ክንክእሎ ኢና ልክዕ ከምቲ ያዕ.5፡16 ''ጸሎት ጻድቕ ብግብራ ብዙሕ
ተስልጥ'' ኢሉ ዝተዛረቦ ንዑኡይ ብምድጋም ክንክእሎ ኢና ብምባልን ፍቃድ
ብምሕታትን አልባስ ምንኩስና ለበሱ፥ ተባረኹ። ዜና አቡነ አረጋዊ አብ ኩሉ ምስ
ተሰምዐ አዲኦም ቅድስት ዕድና መጸት እሞ አዴኻ መጺአ አላ ክትርእየካ ትደሊ አላ
በልዎም ጎይታ ዝበሎዶ አሰማዕክምዎን ኢኹም ማቴ. 12፡48-50 “አዴኻን
አሕዋትካን ይደልዩኻ አለዉ እንተበልዎ በዓል መን እዮም አሕዋተይ መን እያ አደይ
ብዘይካ እቲ ፍቓድ እግዚአብሔር ዝገብር እንተ ዘይኮይኑ ክብል ከም ዝመለሰ” ኢሎም
መለስሎም። ናይ አዲኦም አመጻጻእ ግና 'ሰብ ብስጋኡ ረቢሑስ ብነፍሱ እንተ ተጎድአ
እንታይ ይጠቅም' ንዝብል ናይ ጎይታ አስተምህሮ አብ ልባ ተሰኪማ አሰር ወዳ ክትስዕብ
ከምዝመጸት ምስ ነገሮም ከይዶም ትቐበልዋ አብኡ’ውን መንኮሰት።
አቡነ አረጋዊ ብጾምን ብምምሃርን ጸኒዖም ግርማ ለይቲን ጸብአ አጋንንቲ
ክኢሎም አብ ዝነበርሉ ጊዜ ምስ ክልተ ተማሃሮኦም ቅዱስ ሚካኤል መሪሕዎም ንጉስን
ጳጳስን አብ ዘለዉሉ ሃገረ አክሱም መጹ፣ ኩሉ ስርዓታትን ባህልን ምስ ረአይዎ
ቀልጢፎም ንሃገሮም ብምምላስ ንኣሕዋቶም አዘንተውሎም፣ ኣሕዋቶም ነዚ ምስ
ሰምዑ ተሓጉሶም ንሕና'ዉን ንኺድ ናብዛ ሃገር እዚኣ ብምባል ምስኩሉ ኣቑሑቶምን
ታቦቶምን ምስ ካህናትን ንዋየ ቅድሳትን ሕዝብን አቡነ አረጋዊ እናመርሕዎም አብ
ዘመነ መንግስቲ አልኣሚዳ ብባሕሪ ኤርትራ ጌሮም ገዳም ደብረ ሲና አቢሎም ሃገረ
አኽሱም ብጽሑ፣ እዚአቶም አብ ላዕሊ ስሞም ዝጠቀስናዮም 9ቱ ቅዱሳን ሓቢሮም
ምሶም መጹ አብ ከጠን ዝበሃል ቦታ ከአ ብጾምን ብጸሎትን ተጸሚዶም ብሓባር ይነብሩ
ነበሩ፤ ንሳቶም ዝረገጽዋ ምድሪ ተቀደሰት ድሕሪዚ ንዑ ንፈላለ እምበር ከምዚ ኢልናስ
ዓድና ዘለና ኮይኑ ይስመዓና አሎ ተበሃሃሉ እና በኸዩ እግዚአብሔር ናብ ዝመርሖም
ቦታ ከዱ አቡነ አረጋዊ አብ እገል ዝተባህለት ቦታ መጹ አቡነ አረጋዊ ሕሙማት
እናፈወሱ ለምጻማት እናንጽሑ አጋንንቲ እና አዉጽኡ ምውታን እና አተንስኡ በዚ
ከመዚ ዝተፈላለየ ፈዉሲ ጸጋ እናበርከቱ ድሕሪ ምንባር አብ ምስጋግ ዝተባህለ ቦታ
ኮይኖም ንደብረ ዳሞ አማዕድዮም ርአይዋ፤ አብ እግሪ እታ ደብሪ በጺሖም ዞርዋ እሞ
መደየቢ ሰአኑላ ''እዚኣ እያ ክፍለይ ግና በየን ኪድይብ በሉ'' ከምዚ ኢሎም እና
ተጨነቁ ከለዉ ቅዱስ ሚካኤል መጺኡ እንታይ እዩ ሽግርካ? በሎም ንሶም ከአ አነ
ምእንቲ ኃጢአተይ ናብ አምላኸይ ክልምን ናብ ላዕሊ ክድይብ በልዎ እሞ ቅዱስ
ሚካኤል ድማ ''ዎ ገብረኣምላኽ ናይ ምድሪ መንግስቲ መናኒ ካብ ሃብቲ ድኽነት
ዝሓረኻ፥ አብ ክንዲ መንግስቲ ምድሪ ዝመነንካ መንግስቲ ሰማይ ተዳሊልካ አሎ፤ ግና
ቅሩብ ክሳብ ሓጋዚ ዝሰደልካ ተዓገስ በሎም፤ ቀልጢፎም ክድይቡ ሓሲቦም ስለ
ዝነበሮም ኃዘኑ በዚ ነገር እዚ ኪበኽዩ ከለዉ ቕዱስ ሚካኤል እቲ ኩሉ ጊዜ ከም አቦ
ዝናዝዞም መጺኡ አይትፍራህ ስልጣን ተዋሂቡካ አሎ ቅሩብ አዕርፍ፤ አብዛ ብዓቲ
እዚአ እግዚአብሔር ቅሞቱ 60 እመት ዝኾነ ዓቢይ ተመን አብ ክንዲ ገመድ
ክፍነወልካ እዩ እሞ ከደይበካ እዩ በሎም፤ ክልተ ሱባዔ ብጾምን ጸሎትን ምስ ጸንሑ
አብ ሰዓት ሰለስተ ናይ መዓልቲ እቲ ተመን መጺኦም። ጭራኻ ናብዚ በልዎ እቲ ተመን
ከአ ብቃንቃ ደቂ ሰባት እንታይ ርኢኹም ኢኹም ናብ እዛ ደብሪ(ጎቦ) ክትድይቡ
እትደልዩ፥ ዝስተ ወይ እተጽልሉ ኦም የልቦን ብዘይካ አዕዋፍ በሎም። አቡነ አረጋዊ ግን
ከምቲ ‘ካብ አእላፍ ወርቅን ብሩርንሲ ሕጊ አፍካ ይሕሽኒ’ ዝተባህለ (መዝ.119፡72)
ነቲ ተመን “እቲ ዝተአዘዝካ ግበር እግዚአብሔር ካብ ድላየይ አይክልአንን እዩ” በልዎ
ጭርኡ ሰደደሎም ቅዱስ ሚካኤል ከአ ምእንቲ ከየፍርሖም ብሸነኽ የማን ነበረ፤
ኣቡነ አረጋዊ ዝባን እታ ደብሪ ምስ በጽሑ ገጾም ብትእምርተ መስቀል ዓቲቦም
ሰለስተ ጊዜ ብምስጋድል ሃሌ ሉያ ለአብ፥ ሃሌ ሉያ ለወልድ፥ ሃሌ ሉያ ለመንፈስ ቅዱስ
(ማለት ምስጋና ንአብ፥ ምስጋና ንወልድ፥ ምስጋና ንመንፈስቅዱስ) በሉ፤ በዚ ከአ እታ
ደብሪ ''ደብረ ሃሌ ሉያ'' ተባህለት አቡነ አረጋዊ ዝደየብሉ ብ12 ጥቅምቲ ብበዓል ቅዱስ
ሚካኤል እዩ፤ አቡነ አረጋዊ አብ ታሕቲ ከለዉ ምሉእ ሕብስቲ ዝዉድኡ ዝነበሩ አብ
ላዕሊ ምስ ወጹ ፍርቂ ህብስቲ ጥራይ በሊዖም ጸገቡ እሞ በምሳል እታ ፍርቂ ሕብስቲ
አብ ኦም ቀሪጾም ክሳብ ሕጂ ትእምርቲ ትርከብ። ንደሓር አቡነ አረጋዊ ሕብስቲ
ምድራዊ ዘይኮነ ካብ ሰማይ ዝወረደ ሕብስቲ እናተመገቡ ብዙሓት አመንትን
መነኮሳትን አፍረዩ፤ ክሳብ 600 መነኮሳት ከምዝነበሩ ይዝንቶ፤ ድሕሪ ብዙሕ ጸሎትን
ተጋድሎን ጎይታናን አምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ አብ ፍርቂ ለይቲ
ተራእዮም እሞ ከምዚ በሎም፤ ጸሎትካ ሰሚዐዮ አለኹ ካብዚ ከፍልሰካ(ከግዕዘካ) ካብ
ድኻም ናብ ዕረፍቲ፥ ካብ ኃዘን ናብ ሓጎስ፥ ካብ ሓሳር ናብ ክብሪ፥ ከእትወካ እየ። ነዚ
ሓላፊ ዓለም መኒንካ ኢኻ ኢሞ ዘይሓልፍ መንግስቲ ከዉርሰካ እየ፤ ዓይኒ ዘይረአየቶ
እዝኒ ዘይሰምዓቶ ከምኡ’ዉን አብ ክንዲ ሃገርካ ዝመነንካ፥ ኢየሩሳሌም ሰማያዊት
ከዉርሰካ እየ፤ ቤትካ ስለዝመነንካ ዘይሓልፍ አብያት ከውርሰካ ኢየ። ቅዱስ ጳዉሎስ
ዝተዛረቦ ተስፋ አቦና ገና ብህይወት እንከሎዉ ተነግሮም ''አምላክ ነቶም ዚአምንዎ
ዓይኒ ዘይረአየቶ እዝኒ’ዉን ዘይሰመዓቶ ልቢ ዘይሓሰበቶ አዳሊሎም አሎ''።
‘ዝኽርኻ ዝዘከረ ብጸሎትካ ዝተማሕጸነ መጽሓፍ ገድልኻ ብእምነት ዝጸሓፈን
ዝተርጎመን አነ አብ መጽሓፍ ሕይወት ስሙ ክጽሕፎ እየ። ብስምካ ጥሙይ ዘጽገበ
ንጽሙእ ዘስተየ፥ ቤተ ክርስትያንካ ዝሃነጸ፥ ከጽግቦ፤ አብያተ ብርሃን ከውርሶ እየ’
ዝብል ቃል ኪዳን ''ምስ ሕሩያነይ ኪዳን አተኹ፤'' (መዝ. 89፡4) ከም ዝተባህለ ምስ
አቦና አረጋዊ’ዉን አተወሎም።
አቡነ አርጋዊ ንኹሎም አርድእቶም ጸዊዖም እግዚአብሔር ቃል ኪዳን ከም
ዝአተወሎም ዝኽሮም ስሞም ንዉሉድ ወሎዶ ክሳብ ሕልፈት ዓለም ከምዝጸንሕ
ሓበርዎም። ድሕሪ ሕጂ ብስጋ አይክትርእዩንን ኢኹም፡ ብምባል ብዙሕ ናይ ምጽንናዕ
ቃላት ብምሃብ ንማትያስ እገድፈልኩም አሎኹ ኢሎም ናብ ባዓቶም ድሕሪ ምምላስ
ናብ ንቡር ጸሎቶም ምጽላይ አድሃቡ፤ ማትያስ ንግሆ ምስ ረአዮም ሰዓት 9፡00 ረፍዲ
ምልስ እንተ በለ ብዘይካ መስቀሎምን መቖምያኦምን አይረኸቡን እግዚአብሔር
ሰዊርዎም፤ ከም ሄኖክ መሪጽዎም ከም ኤልያስ ብክብሪ ብሰረገላ ፈረስ ናብ ሰማይ
ሰዊርዎም ከም ዮሓንስ አነ ክሳብ ዝመጽእ አይክትሞቱን ኢኹም ንዝብል ቃል ወንጌል
ክምረጹ በቒዖም። (ዘፍ 5፥24 2 ነገ. 2፥11 ዮሓ 21፥23)
በረኸት አቦና አረጋዊ ምስ ኩላትና ይኩን፥
ይትባረክ እግዚአብሔር አምላከ አበዊነ።
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
24 May 1993: ነጻነት ኤርትራ ተረኺቡ ተባሂሉ፣ ብሕቡራት መንግስታት ዓለም ድማ ተፈሊጡ። በቲ ዓለምለኻዊ ሕጊ ዝፈቕዶ ግና ብዛዕባ ኢትዮጵያ ንኤርትራ ክትክሕሶ ዝግብኣ ካሕሳ ግን ኣይተላዕለን። “ሓጺሩኒ እንተበልኩዎስ ተደቢርቱ ይስዕስዕ” ከምዝብሃል፣ እንደገና ብስም ዶባዊ ኲናት ተባሂሉ ዝተባርዐ ኲናት ድኣ ተባርዐ።
-
6 May 1998: መሰረት ዘይብሉ ዶባዊ ኲናት ተወሊዑ። ካብ 200000 ንላዕሊ መንእሰያት ኤርትራን ኢትዮጵያን ከኣ በሊዑ። ብፍላይ ህዝቢ ኤርትራ ን17 ዓመታት ድኣ ኣይ ሰላም ኣይኲናት ኮይኑ፣ ካብ ምዕባሌ በዂሩ፣ ንድሕሪት ክጕዓዝ ጸንሐ።
-
18 June 2000: ክልቲኦም ሰልፍታት፣ ህግደፍ ሃገር ኤርትራን፣ ኢህኣዴግ ሃገር ኢትዮጵያን፣ ኲናት ደው ንኽብል ተሰማሚዖም። ንይምሰል ድኣ እቲ ኲናት ደው ይበል እምበር፣ እቲ ኲነታት ሰላም ግና ከይተረጋገጸ ድኣ ቀጸለ።
-
12 December 2000: ኣብ ከተማ ኣልጀሪስ ክልቲኦም ሰልፍታት፣ ህግደፍን ሃገር ኤርትራን ኢህኣዴግ ኢትዮጵያን፣ ውዕል ዶባዊ ፍታሕ ተፈራሪሞም። እታ ካብ 3000 ህዝቢ ዘይበዝሑ ህዝቢ ዝነብሩላ ዝነበሩ፣ ግንከኣ 200.000 ደቂ ኤርትራን ኢትዮጵያ ኣብ ኲናት ዝጠፍኡላ ቍሸት ድሕሪዚ ኩሉ ጥፍኣት ንኤርትራ ተዋሂባ ተባሂላ ከተብቅዕ፣ ብወገን ወያኔ ግና ገና ወሳኒ መልሲ ኣይተረኽበን።
-
18 መስከረም 2001 እቶም ብጉጅለ 15 ዝፍለጡ፣ ግንከኣ ገዳይም ተጋደልትን ኣባላት ላዕለዋይ መሪሕነት ህ.ግ.ሓ.ኤ. ንብልሽውናን ምልካዊ ስርዓት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ስለዝተቓወሙ፣ ብዘይ ፍርዲ ንቤት ማእሰርቲ ዒራዒሮ ተዳጒኖም። ንነጻነት ክሒድኩም ተጣዒስና ኢና ኢልኩም እንተድኣ ፈሪምኩም ምሕረት ክግበረልኩም እዩ፣ ምስተባህሉ ግና፣ ንሕና ንነጻነት ኤርትራ ኢልና ን30 ዓመታት ስለዝተቓለስና ኣይንጠዓስን ኢና ኢሎም እምቢ ስለዝበሉ፣ ክሳብ ሎሚ ኣብ ፍርዲ ከይቀረቡ መሽሚሾም በብሓደ ይዓርቡ ኣለው።
-
እቲ ካብ ኩሉ ዘስደምም ግና፣ ብወገን ጭፍራ ወያኔ 15 ዝኾኑ ነባራት ተጋደልትን፣ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን ወያኔን ንቤት ማእሰርቲ ተዳጒኖም ከብቅዑ፣ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም ተፈቲሖምሲ፣ ገሊኦም ከም ብዓል ስየ ኣብርሃን፣ ገብሩ ኣስራትን ዝኣመሰሉ ንኣሜሪካ ንኽስደዱ ተፈቒዱሎም፣ ገሊኦም ከኣ ከም ብዓል ኣባይ ጸሃየ ዝኣመሰሉ፣ ተጣዒሶም ኣብቲ መንግስቲ ኢህኣዴግ ተጸንቢሮም። ኣብዚ እዋንዚ ግና ብዓል ስየ ኣብርሃን፣ ገብሩ ኣስራትን፣ ስለላዊ ስልጣኔ ኣብ ኣሜሪካ ኣጠናቒቖም፣ ድሮ ምስቲ ውድቦም ወያኔ ወይ ኮፒ ወያኔ ብዓሬና ዝፍለጥ ኣንቖራ ውድብ ተጸንቢሮም ኣለው።
-
13 April 2002: እቲ ኣብ ዴንሃግ ዝርከብ ቤት ፍርዲ “final and binding” “ኣግባይ ዘይብሉ ብዪን“ ብዝብል ውሳኔ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣሕሊፉ፣ ከብቅዕ እቲ ዶብ ግና ብሕቡራት መንግስታት ይኹን ብውድብ ኤውሮጳ ሕብረት ጸማም እዝኒ እዩ ተዋሂቡዎ።
-
2 ሚያዝያ 2018 ዓ.ም.ፈ. (2 April – 2018) 1ይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ነበር ሃይለማርያም ደሳለኝ “ብፍቓ“ ካብ መዝነቱ ወረዱ ተባሂሉ። ንመጀመርያ ግዜ ኣብ ታሪኽ ህዝቢ ኦሮሞ ኣቢዪ ኣሕመድ ዓሊ ዝተባህለ፣ በብኡ ኣስላማይ፣ በዲኡ ክርስትያን፣ ብእምነቱ ጴንጠቆስጠ ብህዝቢ ዘይኮነ ብሰልፊ ኢህኣዴግ 1ይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ተሓርዩ።
-
ብ19 ምያዝያ 2018 ዓ.ም.ፈ. (19 April -2018) ኣብ ካቢነት ገለ ምቅይያር ተራእዩ።
-
ኣብ ወርሒ ግንቦት 2018 ዓ.ም.ፈ.( May -2018) ኣብ ኢትዮጵያ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ እሱራት፣ ካብቲ ንዓመታት ዝተኣስሩዎ ማእሰርቲ ክፍትሑ ጀሚሮም።
-
ብዕለት 5 ሰነ (5 June -2018) እቲ ኣዋጅ ስዓት ሕላፍ ኮፕሪፎኮ ተሳሒቡ።
-
ብዕለት 5 ሰነ 2018 ዓ.ም.ፈ. (5 June -2018) እቲ ኣብ ኣልጀርስ ዝተፈረመ ኣብ መንጎ ህግደፍን ወያኔን ዝነበረ “ዶባዊ ውዕል” ብዘይቅድመ ኲነት ብሰልፊ ኢህኣዴግ ብወግዒ ጸዲቑን ተኣዊጁን።
-
ብዕለት 26 ሰነ 2018 (26 June -2018) ልኡኻት ህግደፍ ፣ የማነ ገብርኣብን፣ ኣርኣያ ደስታን፣ ወጻኢ ሚንስተር ህግደፍ ንኣዲስ ኣበባ ኣተው።
-
ብዕለት 9 ሓምለ 2018 ዓ.ም.ፈ. (9 July -2018) እቲ (The Secretive and Paranoid President of Eritrea Iseias Aafewerki) እቲ ከም ሰላዪን ብስነ- ኣእምራዊን ዕብዳን ዝተለኽፈን፣ ተባሂሉ ዝንገረሉ “ፕረሲደንት” ህግደፍ ኢሰያስ ኣፈወርቂ፣ ካብ ሕጂ ንድሓር ኲናት ምስ ኢትዮጵያ ከምዘይህሉ፣ ኤርትራን ኢትዮጵያን ሓደ ሃገር ምኻነንን፣ መራሒና ድማ ዶር. ኣቢዪ ኣሕመድ ዓሊ ምኻኑን፣ ኣብ ማaከል ከታም ኣዲስ ኣበባን፣ ከተማ ኣዋሳን ተጠሊዑ ገሊጹ።
-
ብዕለት 11 መስከረም 2018 ዓ.ም.ፈ. (11 September 2018) ወግዓዊ ዘይኮነ ዶባዊ ርክባት ህዝቢ ኤርትራን ትግራይን ኣብ ከባቢ ዛላንበሳ ተራእዩ። እቲ ብኣሽሓት ዝቝጸር ህዝቢ ኤርትራ ግና፣ ካብቲ ዶብ ትግራይ ንሃገሩ ኣይተመልሰን።
ርእይቶና፣ ብዋጋ ህዝቢ ኤርትራ፣ ምናልባት ደኾን ጽዮናውያንን ሃጸያውያንን ከም ኣመሎም፣ ንኣቢዪ ኣሕመድ ዓሊ ኖበል ፕራይስ ይስልምዎ ይኾኑ፣ ኣይፍለጥንዩ ኣይግዳዶም ስለዝኾኑ ጸገም የብሎምን።
-
በዚ 1ይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ኣቢዪ ኣሕመድ ዓሊ ብፍላይ ብዛዕባ ጉዳይ ኤርትራ ጀሚሩዎ ዘሎ፣ ብዋጋ ህዝቢ ኤርትራ ኣርቲፊሻል ውዕላት ምስ ኢሰያስ እፈወርቂ፣ ነቲ ስትራተጂካዊ መደብ ዕዮ ጽዮናውያን ከይተጻረረ፣ የተግብሮ ስለዘሎ፣ ምናልባት ጽዮናውያን ከም ኣመሎም ኖበል ፕራይስ ክሽልሙዎ እዮም ዝብል ጽንጽንታ ኣሎ።
መደምደምታ
እዚ ኣብ መንጎ 1ይ ሚንስተር ኣቢዪ ኣሕመድ ዓሊን፣ ኢሰያስ ኣፈወርቂን ዝካየድ ዘሎ ኣብ ምድማርን፣ ፍቕርን፣ ሰላምን፣ ይቕሬታን ዝተመርኮሰ ድራማዊ መስርሕ፣ ብወገን ክልቲኤን ሃገራት ኤርትራን ኢትዮጵያን ክማልኡ ዘለዎም ረቛሒታት ኣማሊኡ ድዩ ?
መልሲ፣ ኣብ ኢትዮጵያ እሱራት ተፈቲሖም። ኣብ ኤርትራ ግና እሱራት ኣይተፈትሑን።
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ተቓወምቲ ሓይልታት ንሃገሮም ኢትዮጵያ ተመሊሶም።


text:
ማእከላይ ኮሚቴ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ/ህወሓት/ ንሰለስተ ኣባላት ፖሊት ቢሮ ካብ መዝነቶም ኣውሪዱ እምበር ካልእ ሰላም ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ከምጽእ ዝኽእል ፍታሕ ኣየምጽአን። ካብ እንዳ ህግደፍ ከምዝ ሓይሽ ጥራይ እዩ ሜላዊ ኣኼባ ኣካይዱ። እታ ሓንቲ ሓዳስ ነገር ዝገበራ ግና፣ ንዶ/ር ደብረጽየን ገ/ሚካኤል ኣቦ መንበር ህወሓት ክመርጽ ክኢሉ። ንወ/ሮ ፈትለወርቅ ገብረእግዚኣብሄር ምክትል ኣደ መንበር ከኣ ሓርዩ። ካልእ ዝተፈጸመ ጉዳይ ግን ወይከ። ካልእ ሓዲሽ ዝተፈጸመ ነገር እንተሎ ግና፣ ኣቶ ጌታቸው ኣሰፋ፣ ኣቶ ኣቶ ኣስመላሽ ወ/ስላሴ፣ ኣቶ ዓለም ገ/ዋህድ፣ ዶ/ር ኣብራሃም ተከስተ፣ ወ/ሮ ኬርያ አሕመድ፣ ዶ/ር ኣዲስዓለም ባሌማን ኣቶ ጌታቸው ረዳን ኮይኖም ኣለው። ውሃ ቅዳ ውሃ መልስ። ወይከኣ ንዕድመ ስልጣኖም ንምንዋሕ ንስሙ ውድባዊ ጉባአ ህግደፍ ስለዘይገበረ፣ ንሕና ግና ገርና ኣሎና ንምባል ጥራይ እዩ እቲ ውድባዊ ጉባአ ተገሩ። ጎኒ ጎኒ ውድባዊ ጉባአ ህውሓት ግና ‘ቅኒት መዝሙር ሰላም ንህዝቢታት ኢትዮጵያን ኤርትራን’ ዝብል ውዲታዊ ኣኼብኡ ኣቃኒዑ። ክብ ዝባiዶ ዓጽሚ።
ዋሽንግተን —
ማእኸላይ ኮሚቴ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ/ህወሓት/ ንሰለስተ ኣባላት ፖሊት ቢሮ ካብ መዝነቶም ከም ዘውረደን ንክልተ ድማ መጠንቀቕታ ከምዝሃበን ናይ ክልል ትግራይ መንግስታዊ ቴሌቪዥን ገሊጹ።
በዚ መሰረት ኣቦ መንበር ህውሓት ኣቶ ኣባይ ወልዱ ካብ ኣቦመንበርነትን ኣባልነት ፖሊት ቢሮን ወሪዶም ኣባል ማእከላይ ኮሚቴ ኮይኖም ክቕፅሉ ህውሓት ወሲኑ’ሎ።
ብተመሳሳሊ በዓልቲ ቤት ነፍስሄር ቀዳማይ ሚንስትር ነበር ኣቶ መለስ ዋና ፈፃሚት ስራሕ ትእምትን ዝኾና ወ/ሮ ኣዜብ መስፍን ካብ ኣባልነት ፖሊት ቢሮን ማእኸላይ ኮሚቴን ወሪደን ተኣጊደን ንክፀንሓ ተወሲኑ’ሎ።
ምኽትል ፈፃሚ ስራሕ ትእምት ኣቶ በየነ መኩሩ እውን ካብ ፖሊት ቢሮ ወሪዶም ኣባል ማእኸላይ ኮሚቴ ኮይኖም ክቕፅሉ ከምዝተገብረ ተፈሊጡ’ሎ።
ምኽትል ዋና ኣማሓዳሪ ክልል ትግራይ ዶ/ር ኣዲስኣለም ባሌማ እውን ከቢድ መጠንቀቕታ ከምዝተውሃቦም ሽሞም ክግለፀሎም ዘይደለዩ ምንጭታት ዝገለፁ ክኾኑ ከለው ገለ አባላት ማእኸላይ ኮሚቴ ህውሓት ናይ ምእጋድ ስጉምቲ ከምተወስደሎም ተፈሊጡ’ሎ። እቶም ምንጭታት ብተወሳኺ ቅድሚ ሎሚ ምስ ወ/ሮ ኣዜብ መስፍን ካብ ኣኼባ ማእኸላይ ኮሚቴ ረጊፆም ዝወፁ ኣቶ ብርሃነ ኪዳነማሪያም/ብርሃነ ማረት/ ካብ ማእኸላይ ኮሚቴነት ተኣጊዶም ኣለው ኢሎም።እቲ ኣኼባ ሕዚ እውን ቀፂሉ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።
‘ቅኒት መዝሙር ሰላም ንህዝቢታት ኢትዮጵያን ኤርትራን’ ኣኼብኡ ኣቃኒዑ። ሓባእ ቍስሉ ሓባእ ፈውሱ። (ህመሙን የሸሸገ መድሃኒት የለውን)።
‘ሰለብሪቲይ ኢቨንትስ ኣብ’ዚ ቀረባ ኣብ ኣዲሳበባ ዘሳለጦ ፈላማይ ኣኼባ ኢትዮጵያዊያንን ኤርትራዊያን ብቕድሚት ሳሓባይ ብድሕሪት ደፋኣይ ዘይብሉ፣ ኣብ ክንድኡ ኣብ ድለየት ሰላም ክልቲኦም ህዝቢታት ዝተመርኮሰ’ዩ’ ይብሉ ተሳተፍቲ መደብ ህዝቢ ምስ ህዝቢ።
‘እቲ ዝምድናታት ንጹር መታን ክኾን ንሕና ኤርትራዊያን ብዛዕባ ሰላምን ጽቡቕ ዝምድናን ክልቲኡ ህዝቢታት ንግደስ ብወለንታና ኣብ’ዚ ጉዳይ’ዚ ክንሳተፍ ፈቃደኛታት ዝኾና ሰባት ኢና’ ይብል ኣቶ ይስሃቅ ዮሴፍ ብተርኡ።
ኣቶ ሃፍቶም ብወገኑ ‘ኣብ’ዚ ቀረባ ኣብ ሆቴል ሓርነት ዝተካየደ ኣኼባ ወከልቲ ክልቲኦም ህዝቢታት ንዓለም ዘፍለጥናሉ ጊዜ’ዩ ነይሩ። ናይ ነዊሕ ጊዜ ተበግሶ’ምበር ናይ ኣፍ-ኣርክቡ ስራሕ ኣይኮነን’ በለ።
‘ቅኒት መዝሚር ሰላም ንክልቲኡ ህዝቢታት ኢትዮጵያን ኤርትራን፣ ስለስተ ምዕራፋት ዘለዎ፣ እቲ ቀዳማይ ኮንሰርት ሙዚቃን መድረኽ ምምይያጥን፣ ካልኣይ ትካል ሰላም ኢትዮጵያን ኤርትራን ቆይሙ እማመ ሰላም ክሳዕ ምድላው፣ እቲ ሳልሳይ ኣብ ሞንጎ ክልቲኦም መንግስታት ዘሎ ጸገም ተረዲእካ ፍታሕ ምስተረኸበ እቲ ዝምድናታት ናብ ንቡር ንክምለስ ምሰራሕ’ ዝብል’ዩ።


text:
ናይ ኢትዮጵያ ወያናይ ዲሞክራሲያዊ ግንባር (ኢህወደግ) ካብ 3 ክሳብ 5 ጥቅምቲ 2018 ኣበ ከተማ ኣዋሳ መበል 11 ጉባአኡ ከም ዘካይድ ናይቲ ግንባር ቤት ጽሕፈት ሓቢሩ። ኣብዚ ጉባአ ካብ ነፍሲ ወከፍ እተን ኣርባዕተ ኣባል ውድባት 250 ብድምር 1000 ዘድሙጹን ካለኦት ሓያሉ ብዘይድምጽ ዝሳተፉን ዕዱማት ኣጋይሽን ክርከቡ እዮም።
ብናይቲ ግንባር ኣሰራርሓ፣ ኣርባዕተአን ናይቲ ግንባር ኣባላት፣ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ሕወሓት) መበል 13፣ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ብሄረ ኣምሓራ (ዲምብኣ) መበል 12፡ ህዝባዊ ዲሞክራስያዊ ውድብ ኦሮሞ (ህዲውኦ) 9ይን ደቡብ ኢትዮጵያ ህዝዝብታት ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ (ደኢህዲም) 10ይን ጉባአታተን ቅድሚዚ ናይዚ ግንባር ጉባአ ኣካይደን። ኣብዚ ጉባአታተን ውድብ ኦሮሞ ስማ ናብ ኦሮሞ ዲሞክራስያዊ ፓርቲ (ኦዲፓ) ክትቅይር እንከላ፣ ውድብ ኣመሓራ ከኣ ኣምሓራ ዲሞክራስያዊ ፓርቲ (ኣዲፓ) ተሰይማ ኣላ።
ኣብዚ ጉባአ ናይ ቅድም ኣባላት ማእከላይ ኮሚተኣ 81 ዝነበረ ኦዲፓ ናብ 55 ኣውሪዳቶም ኣላ። ቅድም ኣባላት ማእከላይ ኮሚተኣ 45 ዝነበረ ህወሓት ከኣ ናብ 55 ክብ ኣቢላቶም። እተን ውድባት ኣብዚ ጉባአታተን ናብዚ መበል 11 ጉባአ ናይ ሓባር ግንባር ዝሳተፉ ነፍሲ ወከፈን 250 ኣባላትን ድሕሪ ጉባአ ኣባላት ማእከላይ ቤት ምኽሪ ኢህወደግ ዝኾኑ ካብ ነፍሲ ወከፈን 45 ኣባላትን መሪጸን ኣለዋ፡
እዘን ኣርባዕተ ውድባት ኣብዚ ጉባአታተን ኣዝዩ ሰፊሕ ናይ ምትኽኻእ ስጉምቲ ወሲደን። በዚ መሰረት ብዙሓት ነባራት ካብ ናይ መሪሕነት ኣባልነት ብኽብሪ ከሰናብታ እንከለዋ ብዙሓት ሓደስቲ ከኣ ናብ ሓላፍነት ኣምጼን። ንኣብነት ኦዲፓ ካብቶም ኣብ መሪሕነት ዝጸንሑ 81፣ 16 ጥራይ እንደጋና ናብ መሪሕነት ኣምጺኦም፡ እቶም 39 ግና ሓደስቲ እዮም። ብተመሳሳሊ ኣገባብ ህወሓት 12 ካብ ነባር ኣባላታ ብኽብሪ ከተሰናብት እንከላ፣ ኣዲፓን ደኢህዲምን ከኣ ነፍሲ ወከፈን ልዕሊ ዕስራ ካብ ነባራት መራሕተን ኣፋንየን።
ናይዘን ኣባል ውድባት ኮነ ናይቲ ግንባር ጉባአታት ኢትዮጵያ ኣብ ናይ ምስግጋርን ዘይርጉእ ኩነታትን ኣብ ዝሃለወትሉ ይካየዱ ስለ ዘለዉ ህዝቢ ንውጽኢት ጉባአ ኢህወደግ ብዓብይ ሃንቀውታ እዩ ዝጽበዮ ዘሎ።
ምስዚ ክነጻጸር እንከሎ ኣብ ኤርትራ ዝገዝእ ዘሎ ጉጅለ ህግደፍ ካብ 1994 ንነጀው ዝኾነ ይኹን ጉባአ፣ ምትኽኻእን ናይ ፖሊሲ ለውጥን ከየርአያ ኣብታ ዝነበራ ተሸኹሉ ዕንክሊል ይብል ከም ዘሎ ዝፍለጥ እዩ።


text:
ኣያ ፍስሓ ሃብተ፡ ኣቦ
ደሃይ መርበብ
ኣያ ፍስሓ ኣብ መበል 1939 ኣብ ዓዲ ሞንጎቲ ዞባ ደቡብ ተወልደ። ብግዜ
ዓደይ ዓደይ ብንእሽቱኡ ናብ ኣዲስ-ኣበባ ምስ ወለዱ ተሰደ። ብትምህርቱ ንፉዕ ስለ ዝነበረ፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ፍሉጥ ናይ
ንግዲ ቤት ትምህርቲ (Elite Commercial School) ኣትዩ ብዲፕሎማ ተመረቀ። ገሊኦም መማህርቱ ንዳሕራዩ ኣብ ኢትዮጵያ
ብሚኒስተርነት መዓርግ፡ ገሊኦም ብስነ-ጥበብ ንኣብነት ሎሬት ጸጋየ ገብረመድህን ንቡዙሓት ዓመታት ዘገልገሉ ነበሩ።
ኣያ ፍስሓ ከም ዝገለጸልና፡ ብግዚኡ ንኣብነት
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሎሚ ንግሆ ኣብ ሓደ ስራሕ ኣትዩ፡ ንጽብሒቱ ኣብ ካልእ ይጅምር ነበረ። ምኽንያቱ ካብቶም ቀዳሞት ምሁራን ብምዃኑ፡
ተደላይነቱ ዕዙዝ ኢዩ ነይሩ። ብድሕሪ’ዚ ከም ሙኩር በዓል ሞያ ናይ
ሕቡራት ሃገራት ዓለም (UNO)፡ ኣብ ኣፍሪቃን፡ ማዕከላይን ርሑቅን
ምስራቅ ኣገልጊሉ። በዚ ዝኣክል ቋንቋታት ዓረብን፡ እብራይስጥን፡ ፈረንሳን ክመልኽ ከኣለ።
ኣብ ተስዓታት ጡረታ ምስ ወጸ፡ ናብ ሃገር ኣሜሪካ
ምስ ስድራ ቤቱ ጓዓዘ። ኣያ ፍስሓ ኣቦ ብዙሓት ቆልዑን፡ፈቃርን፡ ሕያዋይን፡ደንጋጽን ንሽጉር ክረድእ ድሕር ዘይብል ኢዩ ነይሩ።
ልዕሊ ኹሉ ፍሉጥ ዝገብሮ ግና፡ ካብ 1994 ጀሚሩ ኣብ ደሃይ መርበብ
ብዘቅርቦም ዝነበረ ጽሑፋትን፡ ርእዮታትን፡ ተግሳጽን ኢዩ። ብኣጻሓሕፋ እንግሊዙ ብዘመልክት፡ ኣዝዩ ዘንበበን ዝተመራመረን ኢዩ ዝመስል።
ወትሩ ዝመጾ ዝጽሕፍ ግሉጹን፡ ሓቀኛን፡ ሽፍንፍን ዝጸልእን ኣመዛዚኑ
ብምስትውዓል ዝመላለስ ነበረ። በዚ ምኽንያት ኣብ ደሃይ መርበብ ዘይምቅዳው ምስ ዝለዓል፡ ከም ሞንጎኛ ኰይኑ የገላግል ነበረ።
ካብ ኩሉ ፍቱው ዝገብሮ ግና፡ ዕድመ ብዘየገድስ
ንኹሎም ኣባላት ደሃይ ዝቀባበልን፡ ዝሰምዕን፡ ዘኽብርን ስለ ዝነበረ ኢዩ። ብሕልፊ ንመንእሰያት። እዚ ዝስዕብ ክጥቀስ ይከኣል፡-
“I am glad that my generation is
disappearing with our ‘village-based” ignorant mentalities. You, the lucky
young generation, not contaminated with our virus of foolishness, have
impressed me with your civil discussions and cordial addresses to each other
this week.”
እዚ ሕጽር ዝበለ መግለጺ ኣብ ተዘክሮታተይ ዝተመርኮሰ
ኢዩ። ካብዚ ሓሊፉ ግና ብዛዕባ ኣያ ፍስሓ ዝተዓቀቡ መዛግብቲ ደሃይ (archives) ምውካስ ይከኣል።
ምንም ኣያ ፍስሓ ብስጋ ይፈለየና፡ ብመንፈስን
ብሕልናን ግና ምሳና ኢዩ።
ጽንዓት ንስድራ ቤትን ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ
ይኹን።
ሃይለ ቦኹረ


text:
ነቲ ኣብ እስራኤል ኣብ መንጎ` ደገፍትን ተቓወምትን ስርዓት ህግደፍ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዘጋጠመ ጐንጺ ብዝምልከት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ ኮሚሽነር ላዕለዋይ ኮሚሽ ጉዳይ ስደተኛታት ፊሊፖ ግራንዲ ንኣብ እስራኤልን ኩሉ ሓደገኛ ኩርነዓት ዓለምን ዘለዉ ሓለዋ ዘድልዮም ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝገብሮ ሓለዉኡ ከዛይድ ጸዊዑ።
ጸብጻባት ከም ዝሓበሮ፡ ደገፍቲ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ እስራኤል ብዘሳወሮ ግጭት፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ከተማ ተልኣቪቭን ማላኪን ኣብ ልዕሊ መበል 27 ዓመት ዝኽሪ ናጽነት ኤርትራ ዘኽብሩ ዝነበሩ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ጉድኣት ኣጋጢሙ። ኣብቲ ጐንጺ ካራሩን ኣእማንን ከም ዝተዘውተረ እቲ ጸብጻብ ገሊጹ። ብ4 ሰነ 2018 ከኣ ቀጻሊ ናይ ገዛገዛ ምድፋእ ተኻይዱ። ካብ ቢቢሲ ዝተረኽበ ጸብጻብ ከም ዝሕብሮ ብሰንክቲ ግጭት ካብ ደገፍቲ ህግደፍ 13 ካብ ተቓወምቲ ከኣ 3 ስደተኛታት ንክሕተቱ ተኣሲሮም ኣለዉ።
ናይቲ ናብ ላዕለዋይ ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታት ዝተላእከ መዘክር ሰዲህኤ ቅዳሑ ናብ ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ኣብ እስራኤል ናብ ዘለዋ ኤምባሲታት ኣፍሪቃ፡ ከምኡ እውን ኣብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ሕቡራት ሃገራት ጀነቫ ናብ ዝርከብ ልኡኽ እስራኤል ቅዳሑ ተላኢኹ እዩ። እዚ መዘክር ኣብ ኩሉ ኩርነዓት ዝርከቡ ኤምባሲታት ኤርትራ ናይ ግጭትን ምፍልላይን ማሕበረሰብ ኤርትራ ጠንቂ ምዃኑ ጠቒሱ፡ ኣተሓሒዙ ከኣ ካብ ገበነኛታት ሓለዋ ምግባር ኣድላዪ ከም ዝኾነ ኣስፊሩ።
ምስዚ ሰዲህኤ ኣብዚ መዘክሩ፡ እስራኤላውያን ሓለፍትን ካለኦት እቲ ጉዳይ ዝምልከቶምን ኣብ ልዕሊ’ቶም “ስደተኛታት” ብዝብል ጉልባብ ንመንግስቲ ኣስመራ ዝድግፉ ናብቲ ዝቖጸሮም መንግስቲ ክመልስዎም መሰረታዊ ስጉምቲ ክወስዱ ከም ዝግበኦም ጠቒሱ።
እቲ መዘክር ጉዳይ ስደተኛታት ኣብ ካልእ ከባብታት’ውን ኣሻቓሊ ምህላዉ ኣመልኪቱ፡ ላዕለዋይ ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታት ንግዳያት ኣብ ሊቢያ ተዓጊቶም ንዘለዉ ብፍላይ ከኣ ነቶም ካብ ቅትለት ኣሰጋገርቲ ሰባት ኣብ ሊቢያ ባኒዋሊድ ዝበሃል ቦታ ዝደሓኑ 140 ኤርትራውያን ዝገብሮ ደገፍ ንከዛይድ ተማሕጺኑ።


text:
ናይ ደቡብ ሱዳን ፕሬዝዳንት ሳልቫ ኪርን መንግስቶምን ልኡኽ ሕቡራት መንግስታት ንስቪላት ካብ መጥቓዕቲ ንምክልኻል ዝጥቀመሎም መሰራሒታት ንከይየእቲ ኸልልኮሎምና ክብሉ ሓላፊ ዓቃቢ ሰላም ሕቡራት መንግስትታ ገሊፆም።
ሓላፊ ዓቃቢ ሰላም ሄርቨ ላድሶውስ ብሰንኪ ዝቐፀለ ናይ ዘይምትሕብባር መንግስቲ 12 ሽሕ ወታደራት፣ፖሊስን ስቪል ሰራሕተኛታትን ሕቡራት መንግስታት የጋጥሞም ብዛዕባ ዘለው ሽግራት ንቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ሪፖርት ኣቕሪቦም ኣለው።
ኣብ ደቡብ ሱዳን ንስቪላት ንምክልኻል ዝሓሸ ክንሰርሕ ኣለና ምስ በሉ ኣስዒቦም ‘’ንመጥቓዕቲ ዘገልግላ ሄልኮምፐራት ሓቲትና ተኸልኪልና።ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ሰለስተ ግዜ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ክነእቲ ሓቲትና እቶም ፕሬዝዳንት ንዓይ ኣብዮምኒ’’ኢሎም።
ናይቲ ልኡኽ ምንቅስቓስ ተደሪቱ ከምዝርከብ ዝተዛረቡ ላድሶውስ መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ንሰራሕተኛታት ዓቀብቲ ሰላም የፈራርሖም ኣሎ እውን ኢሎም።
ጁባ ንገሊኦም ላዕለዎት ሰራሕተኛታትና ከምዘይትቕበሎም ምእዋጃን ድሕሪ ሕዚ ፎቶ ዘልዕሉ ሰራሕተኛታት ሕቡራት መንግስታት ሰለልቲ ተባሂሎም ከምዝቑፀሩን ትማሊ ተኣዊጁ’ሎ ኢሎም።
ኣብ ቀረባ እዋን ካብ ደቡብ ሱዳን ክወፁ ካብ መንጎ ዝተኣዘዙ ላዕለዋይ ሰራሕተኛ ምኽትል ሓላፊ ኣዋሃዲ ሰብኣዊ ሓገዝ ሕቡራት መንግስትታ ቶቢ ላንዘር ሓደ እዮም።
ቁጠባውን ሰብኣውን ኩነታት እታ ሃገር ብዝምልከት ብተዳጋጋሚ ነቒፍካ ብዝብል ብመንግስቲ ይኽሰሱ።4.6 ሚሊዮን ሰባት ሕሱም ሕፅረት ምግቢ ኣጋጢሙዎም ይርከብ፤ልዕሊ ክልተ ሚሊዮን ድማ ካብ መንበሪኦም ተመዛቢሎም ኣለው።ሕቡራት መንግስታት ኣብ ውሽጢ ቐፅርታቱ ብተብተብ ኣብ ዝሃነፆም መፅለሊታት ንልዕሊ 100 ሽሕ ስቪላት ኣዕቊቡ ይርከብ።
ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስታት ጎኒ ንጎኒ ኣብ ኒው ዮርክ ኣብ ዝሓለፈ መስከረም ኣብ ዝተኻየድ ዓመታዊ ጉባኤ ሕቡራት መንግስታት ብዛዕባ እቲ ቅልውላው ፍሉይ ኣኼባ ገይሮም ነይሮም።ኣብታ ከተማ ዝነበሩ ፕሬዝዳንት ኪር ነቲ ኣኼባ ዕሽሽ ብምባል ከይተሳረፉ ተሪፎም።
ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ኣብ ልዕሊ እቶም ዘረግቲ ማዕቐባት ከምዝገብር ብተደጋጋሚ ከጠንቅቕ ፀኒሑ’ሎ።ክሳብ ሎሚ ግን እገዳ ንምግባር ዘኽእል ሕጋዊ ኣገባብ ጥራሕ እዩ ሰሪሑ ዘሎ።


text:
ናይ ሕቡራት መንግስታት ጉጅለ ክኢላታት ሰብኣዊ መሰላት ትማሊ ሓሙስ ኣብ ዘውጽእዎ መግለጺ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ሓይልታት ጸጥታ ብሰላማዊ መንገዲ ተቓውምኦም ኣብ ልዕሊ ዝገልጹ ዘለው ሰልፈኛታት ብቐጻሊ ይውስዱዎ ዘለው ስጉምቲ ደው ከብሉዎ ይጽውዑ።እቲ መግለጺ ብተወሳኺ ኣብ ዝሓለፈ ትሽዓት ሰሙናት ልዕሊ 140 ሰልፈኛታት ተቐቲሎም ብዓሰርተታት ዝቁጸሩ ካልኦት ድማ ተኣሲሮም ይብል ።
‘ብዝሒ ዝተቐትሉን ዝተኣስሩን ዝሕብሮ ነገር እንተሃለወ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዜጋታቱ ከም ዓንቀፍቲ እምበር ከም መሻርኽቲ ዘይሪኦም ምዃኑ እዩ’ይብል መግለፂ እቶም ክኢላታት።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ማስተር ፕላን ኣዲስ ኣበባን ዞባታት ኦሮሚያን ደው ከምዘብሎ ዝሓለፈ 12 ጥሪ 2016 ዓ.ም.ፈ ምግላጹ ጽቡቕ ስጉምቲ እዩ ዝበለ እቲ መግለጺ ሓይልታት ጸጥታ ብዝቐጸልዎ መቕተልቲ፣ጃምላዊ ማእሰርት፣ካብ ዓቐን ንላዕሊ ሓይሊ ምጥቃምን ካልኦት መግሃስትታትን ግን ኣሻቒሉና’ሎ ይብል።
‘ተራ ሓይልታት ጸጥታ ንሰልፈኛታት ምሕላውን ሰላማዊ ኣኼባታት ክካየዱ ምድላውን እምበር ምዕፋን ኣይኮነን’ኢሉ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ንናይ ተቓውሞ ሰልፈኛታት ኣሸበርቲ ዝብል ሽም ብምሃብ ክኣስርን ክኸስስን ዝፈቅድ ሕጊ ጸረ ሽበራ እውን ዘለዎም ዓሚቕ ስኽፍታ ዝገለጹ ጉጅለ ክኢልታት፡ ሰላማዊ ተቓወምቲ ኣሸበርቲ ኢልካ ምምዳብ ንዓለምለኸ ሕጊ ሰብኣዊ መሰላት ዝጥሕስ ጥራሕ ዘይኮነ ኢትዮጵያ ኣንጻር ሓቀኛ ግብረ-ሽበራ ንእተካይዶ ቓልሲ ዘሎ እምነት ዝሽርሸር እዩ ይብል እቲ መግለጺ።
እቶም ክኢላታት ሚስተር ሜይና ኪያ ፍሉይ ራፖርተር መሰላት ብሰላማዊ ናይ ምእካብን ናይ ምውዳብን ነጻነት፣ሚስተር ዴቪድ ኬይ ፍሉይ ራፖርተር ምስፍሕፋሕን ምሕላውን ርእይቶን ሓሳብን ናይ ምግላጽ ነጻነት፣ሚስተር ሚሸል ፎረስት ፍሉይ ራፖርተር ኩነታት ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ሚስተር ክሪስቶፍ ሄይንስ ፍሉይ ራፖርተር አብ ጉዳይ ጃምላዊ ማእሰርቲ ወይ ብኣልማምት ምቕታልን እዮም።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ካብ ደሴት ላምፓዱሳ ፍርቂ ማይል ሪሒቑ ኣብ ዝርከብ ባሕሪ ከብቢ 500 ስደተኛታት ፅዒና ካብ ዝጠለቐት መርከብ ብህይወት ዝተረፉ 155 ሰባት ጥራሕ እዮም።
ናይ ኤርትራ ፕሬዝዳንትታዊ ኣማኻሪ ኣቶ የማነ ገብረኣብ ‘’እቲ ሓደጋ ኣንፃር ህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ ድማ ኣንፃር መንእሰያት ኤርትራ ዝተፈፀመ ገበን እዩ’’ ኢሎምዎ ኣለው።
እዚ ስራሕ እዚ ካብዚ ናይ ዝርብሑ ኣስገርቲ ደቂ ሰባት ተግባር እዩ ዝብሉ ኣቶ የማነ ኣስዒቦም ‘’ነዚ ዘንቀሳቕሱ ብድሕሪት ብርቱዕ ሓይልታት ኣለው።ኣካል ኣብ ልዕሌና ዝተነብረ እገዳታት ይካየድ ዘሎ ቀፃሊ ኵናት እዩ።ኣካል ዘይሕጋዊ ጎበጣ ግዝኣት ኤርትራ እዩ’’ ኢሎም።
ኤርትራ ንእቶም ግዳያት ተቐቢላ ኣብ ሃገራ ክትቐብሮም ድልየት መንግስቲ ኤርትራ ጥራሕ ኮይንኮነስ ድልየት ስድራ እቶም ግዳያት ስለዝኾነ ንሰርሕ ኢና ዘለና ኢሎም ኣቶ የማነ።
እዚ ናይ ሰበስልጣን መንግስቲ እወጃ እቲ ምምሕዳር ነቲ ናይ ጀልባ ሓደጋ ንፕሮፖጋንዳ መሳርሒ ይጥቀመሉ ከምዘሎ መረጋገፂ እዩ ይብሉ ነቐፍቲ።ኣቶ የማነ ግን ምስዚ ኣይሰማምዑን።
ሰበስልጣን ገለ ሃገራትን ትካላትን ኢዶም ዝሓውስሉ ሰፊሕ መርበብ ኣስገርቲ ደቂ ሰባት ከምዘለኦን ብድሕሪት እንታይ ይፍፀም ከምዘሎ ብመራኸቢ ብዙሃን ንምግላፅ ዋላ ሓደ ፈተነ ከምዘይተገበረን ሓቢሮም።እዚ ኵናት እዚ ጠጠው እንድሕር ዘይበለን ነዚ ዘዋድዱ ዘለው ገበነኛታት ናብ ሕጊ እንድሕር ዘይቀሪቦምን ብዙሓት ግዳያት ክህልው እዮም ኢሎም ብምቕፃል።
መናእሰይ ናብ ወፃኢ ሃገር ንኽወፁ ዝውስኑ ዘለው መንግስቲ ንዕኦም ዝኸውን ስራሕ ስለ ዘይፈጠረ እዩ ይብሉ ተዓዘብቲ።ኤርትራ ስራሕ ካብ ምፍጣር ሓሊፋ ፀላእተይ ንእትብሎም ምኽሳሳ ጌጋ እዩ ይብሉ ብምውሳኽ።
ኣቶ የማነ ግን ኣብ ልዕሊ ኤርትራ እገዳታት ተነቢርሉ ዋላ እንተሃለወ እውን መንግስቲ ኤርትራ መነባብሮ ንምምሕያሽን ድኽነት ንምንካይን ብሕቡራት መንግስታት ንዝገብሩ ፃዕርታት ንምምላእ ዝሕግዙ ስጉምትታት እያ ኣብ ግብሪ ተውዕል ዘላ ክብሉ ነቲ ኽሲ ይነፅግዎ።
ኤርትራ ኣብቶም ዝሓለፉ 20 ዓመታት ዓብዪ ስዳሮታት ኣርእያ እያ ዝበሉ ኣቶ የማነ ንመብዛሕቲኦም ናይ ሕቡራት መንግስታት ሸቶታት ልምዓት ሚሊኒየም ኣብ ምዕዋት ኢና ንርከብ ኢሎም።’’መንግስቲ ኤርትራ ንመንእሰያቱ ይከናኸንን ዕድል ይፈጥረሎምን እዩ ዘሎ’’ ምስ በሉ ኤርትራዊያን ከይኮኑስ ኣፍሪካዊያን ብሓፈሻ እዮም ናብ ኣውሮፓን ካልኦት ከባቢታትን ንምስዳድ ዝፍትኑ ዘለው ኢሎም።
ናይ ደገ ሓይልታት ንቶም መናእሰይ ካብ ሃገሮም የወፅኡዎም ኣለው ክብሉ ይኸሱ ኣቶ የማነ።ኤርትራዊያን ከም ናይ ኢኮኖሚ ስደተኛታት ከይኮኑስ ከም ናይ ፖለቲካ ዑቕባ ሓተቲ ስለዝቕበሉዎም እዩ ምስ በሉ እዚ ኮነ ተባሂሉ ናይ ዝካየድ ፖሊሲ እዩ ኢሎም።እዚ ብዝግባእ ዝተሰነደ ምዃኑ ፕሬዝዳንታዊ ኣማኻሪ ኣቶ የማነ ገብረኣብ ኣፍሊጦም።


text:
መእተዊ፣-
ሲቪክ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ ንጭቡጥ ታሪኻዊ ምዕባለ ሃገረ ኤርትራን ህዝቢ ኤርትራን ክብርታቱን ከም መሰረትን ዓንዲ ማእከልን ናይ ቃልሱ ይወስዶም።ቀንዲ እምነ-ኩርናዕ ፖለቲካዊ እምነቱ ሲቪክ ሃገርነት’ዩ። እዚ እምነትን’ዚ ካብ ዉህሉል ማሕበራዊ ክብርታትን ጸጋታትን ኤርትራን ህዝቢ ኤርትራን ዝመንጨወ እዩ። ናይ ሃገረ ኤርትራን ህዝባን ጥንታዊ ውርሻታትን፣ ዘመናዊ መለለይኣን፣ ናይ ሰፊሕ ህዝባ ጅግንነታዊ ተጋድሎን ናይ ሲቪካዊ መንነታ መሰረት እዩ። ብተሳትፎ መላእ ህዝባ – ሲቪክ ዲሞክራስያዊት ኤርትራ ብምህናጽ፣ ኤርትራዊ/ት ዜጋ ኣብ ሲቪክ ዘመናዊት ሃገሮም ዘይተሸርመመ መሰላቶምን ሓርነታቶምን ንምጉንጻፍ ይቃለስ።
ኣብ ሓድነት መሬትን ህዝብን፣ ነጻነት ሃገረ ኤርትራን ልዑልውነት ኤርትራዊ/ት ዜጋን፣ ነጻ ፖለቲካዊ ሃገራዊ ውሳኔታቱን ምሉእ ዓቕምታቱን ዘለዎ ጽኑዕ እምነት ብምርግጋጽ፣ ተዓቂቦም ዘለው ማሕበራውን ሃገራውን ክብርታቱ ከይፈርሱን ከይግሃሱን ምክልኻል ካብ ቀንዲ ዕላማታቱ ኮይኑ፣ ኩሎም ዝተጋህሱ መሰላት ኤርትራዊ/ት ዜጋ ብሕጋውን ዲሞክራስያውን ኣገባብ ከረጋግጽን ናብ ንቡር ክመልስን፣ ነቶም ዝተረጋግጹ ደጊሙ ከውሕስ ዘይነጻጸል ድርብ ምዕራፍ ቃልሱ ስለዝኾነ ኣብ ባይታ ክትግብሮ ብመትከል ይቃለስ። ኣብ መትከላት ዲሞክራሲ ኣሚኑ፣ ብግሉጽነትን ተሓታትነትን ብትካላዊ ኣሰራርሓ ምትእምማን ንምፍጣርን ሲቪክ ዲሞክራስያዊ ሓድነት ኤርትራዊ/ት ዜጋ ንምርግጋጽ ይቃለስ።
ጥንታዊ ሲቪክ ውርሻታት ህዝቢ ኤርትራ፣ ምድረ-ባሕሪ ምድረ-ኣግኣዝያን፣ ቅድሚ ኤርትራ ብዝብል ስም ምጽዋዓን ከም ዘመናዊት ሃገር ብሓይልታት ባዕዳዉያን ምኽታያን፣ እቲ ህዝቢ ኤርትራ ዝማሓደረሉ ዝነበረ ሕግታት፣ ዝኾነ ናይ ወጻኢ ኢድ ዘይነበሮን ብህዝቢ ዝተደብተረን ነበረ። እቶም ነቲ ሕጊ ዝትግብሩ ሽማግሌታትን ኣካየድትን ከኣ፣ ብህዝቦም ቆጽሊ ዝወደቖም፣ ብሽም ኣሕዋት ዝፍለጡ መራሕቲ ነበሩ።
መብዛሕትኡ ሕግታት እንዳባ ኣብ ከበሳታትን ሰንሒትን ካልእ ቦታታትን ቀንዲ ሕመረት ቀላሲኡ ሃይማኖት፣ ቀቢላ፣ ባህሊን ቛንቛን ዘይኮነስ፣ ዋንነት መሬት እዩ ነይሩ። ኣብቲ እዋናት እቲ፣ ዜጋ ወይ ወደባት ዓዲ ክባሃል እንተኮይኑ ጤሳን ዝሕረስ መሬትን ዘለዎ ስለዝኾነ፣ ዜግነቱ ምስ ትሕዞ መሬት ዝተኣሳሰረ’ዩ ዝነበረ። ስለዝኾነ፣ ኤርትራዊ ስርዓተ-ሕግን ስርዓተ ምምሕዳርን ናይ ኩሎም ዜጋታት/ደቀባት ዋንነትን መለለይን ደኣምበር ናይ ሓደ ፍሉይ ስልጣን ዝጭበጠ ልዑል ወይ ንጉስ ትእዛዝ ወይ ንብረት ኣይነበረን። ንኩሎም ሕግታት እንዳባ ዋንነት ዝጽዕድ ወይ ዋና ኮይኑ ዝቐርብ ራእሲ፣ ደግለል፣ ነታባይ፣ ሱልጣን ኣይነበረን።
ኣብ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ካብ መበል 1212 ዓ.ም.ፈ. ኣትሒዙ፣ ኣብ ብራና ዝተጻሕፈ ድቡቱር ሕጊ ከምዝነበረ ታሪኽ ዝምስኩሮ ሓቕታት እዩ። እዚ ሓቕታት’’ዚ ዝተፈላለየ ሃይማኖት፣ ዝተፈላለየ ባህሊ፣ ዝተፈላለየ ቓንቛ ዝተፈላለየ ኤትኒካዊ ክፍልታት ዝነበሮ ህዝቢ፣ ብለባማትን ወራዙትን ነዊሕ ግዜ ኣብ ጾምን ጽምዋን ተመኺሩሉ፣ ብመላእ ዜጋታት/ደቀባት ይርሓሰና ተባሂሉ ዝጸደቐን ህዝቢ ዝተሰማማዓሉን – ድቡቱር ሕጊ ተማእዚዙ ይኸይድ ከምዝነበረ እዩ ዝምስክር። ሕግታት ክልኤ መንሳዕ፣ ሕጊ ለጎጭዋ፣ ሕጊ ኣድከመ ምልጋእ፣ ሕጊ ሸውዓተ ዓንሰባ፣ ሕጊ ኣድግና ተገለባ ንሕጊ ሚዔ-ማሓዛ ዝተክኤ፣ ሕጊ ስሓርትን ላምዛን ወቐርትን ፣ ሕጊ ሃብተሱሉስ ገብረክርስቶስ ናይ ደቂ ተሽም ፣ ስርዓት ካርነሽም፣ ዋዕላ ት ዓንሰባ ዘማት ታሕታይ፣ሕጊ ዓጽሚ ሓርማዝ (እንገንኣ)፣ ሕጊ ሲጋላ…ወ.ዘ.ተ ካብቶም ዝነበሩ ሰፋሕቲ ስርዓተ-ሕግታት እዮም። ንመረዳእታ ሕጊ ክልኤ መንሳዕ ይኹን ሕጊ ኣድግና ተገለባ ዝፍለጥ፣ ንደቀባት ትግረ ሳሆን ትግርይናን፣ ንኣመንት ክርስትናን እስልምናን ንዝተፈላለዩ ኤትኒክ ጉጂለታትን ጠሚሩ ብሰላም ዘማሓድር ስርዓተ ምምሕዳር ምንባሩ ታሪኽ ምስክር’ዩ። ብትካላዊ ስርዓት ሕጊ ክትመሓደር ምኽኣልን፣ ነቲ ትማሓደረሉ ሕጊ ብተሳትፎ ህዝቢ ምጽዳቖምን ምድብታሮምን ቀንዲ መለለይ ሕላገት ናይ ሲቪካዊ መንነት’ዩ። ታሪኻዊ ውርሻታት ህዝቢ ኤርትራ ክብርታቱን ምቕባልን፣ ምዕቃብን፣ ምምዕባልን ሓደ ካብ መሰረታዊ ዕላማታትን ዓንዲ ማእከልን ሲቪክ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ እዩ።
ንኤርትራ ከም ዘመናዊት ሃገር ዝገልጹ ኣድማሳዊ ዝኾኑ ሕጋዊ ታሪኻዊን ማሕበረ ምጣኔሃብታዊ መለክዒታት ኣለው። ብ1890 ኤርትራ ከም ግዝኣት ጥልያን ተወሲዳ፣ ናይ መሬታን ባሕራን ክሊ ኣየራን ፍሉጥ ዶባት ነይሩዋን ኣለዋን። ሃገረ ኤርትራ ብ1902 ብ1906 ብዓለም ደረጃ ሕጋውነታ ዝልበሰት፣ ብመግዛእቲ ጥልያን ዝተደኮነት ዘመናዊት ሃገር እያ። መግዛእቲ ጥልያን ተሰዒሩ ብምምሕዳር እንግሊዝ ምስ ተተከአ፣ ካብ 1941 ክሳብ 1952 ኣብ ዝጸናሓሉ እዋን፣ ናይ መጀመርያ መሰል ሰልፍታትን ፕረስን ስለዘፍቀደ፣ ኣብ ኤርትራ ዘመናዊ ሲቪክ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ተመኩሮ ተኣታትዩ። ይኹን እምበር እንግሊዝ ትኹን ኣመሪካ ንዝነበሮም ረብሓ ብምቕዳም ብናይ ሕቡራት ሃገራት ውሳኔ፣ ኣብ ክንዲ ምሉእ ነጻነት፣ ኣብ ትሕቲ ንጉሳዊ ስርዓት ኢትዮጲያ ብፈደረሽን ክትቁረን ኣገደድዋ። ምስ ኩሉ ጸገማቱን ዘይፍትሓውነቱን፣ እዋን ፈደረሽን ሲቪክ ሃገራዊ መንነትን ተመኩሮን ዝሰስነሉ እዋን እዩ ኔሩ። ብስርዓተ ሕጊ ዝሰርሕ ስርዓትን ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ ዝተመርጸ ፓርላማን ከኣ ነይርዋ።ይኹን እምበር፣ ወላ እታ ዝተሸርመመት ንእሽቶ መሰላ፣ ዳግም ተዘሚታ ኤርትራ ዳግም ናብ ምሉእ መግዛእቲ ኢትዮጲያ ክትርገጽ ተገዲዳ።
ኤርትራን ህዝባን ብሰለስተ ዝተፈላለዩ ገዛእቲ ሃገራት ካብ 1890 ክሳብ 1991 ነጻነታ እተረጋግጽ ን101 ዓመታት ታሪኽ መግዛእቲ ዘለዋ ሃገር፣ ድሕሪ ካልኣይ ውግእ ዓለም ብኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ሕጋዊ መሰል ናጽነታ ዝተኣገደት ዘመናዊት ሃገር እያ። ሲቪክ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ ንዝተጠቕሱ ሃገራዊ ሕጋዊ ፖለቲካዊ ማሕበራዊን ሓቅታት ከም ሓደ ክፋል ዘመናዊ መለለይታት ኤርትራ ይውሰዶም።
ኣብ ኣርበዓታትን (1940) ሓምሳታትን (1950) ዝተኻየደ ሰላማዊ ፖለቲካዊ ቃልሲ፣ ናይ ሰላሳ ዓመት ብረታዊ ተጋድሎ ዝተፈጸመ ጅግንነት፣ ዝተራእየ ጽንዓት፣ ዝተሰግረ መሪር ኩነታት ተጻዊርካ፣ በዲህካ ዕላማኻ ንምዕዋት ዝተኾስኮሱ ናይ ኣተሓሳስባ ሓድነትን ከም መሰረት ነጻነትና ልዑላውነትናን ሕጋዊ መነነትና ምኻኖም ኤርትራዊ ዘረጋግጾ ዓወት ታሪኻዊ ምስክርነት ዘድልዮ ኣይኮነን። እዞም ታሪኻዊን ሕጋውን ዓወታት፣ ብተሳትፎ ኩሉ ህዝቢ ኤርትራ ዝተረጋግጹ እዮም። ተሳትፎን ጅግንነታዊ መስዋእትን ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን፣ ተሳትፎ ናይ ኩለን ሃይማኖታት፣ ተሳትፎ ናይ ኩለን ኤትኒክ-ጉጂለታት፣ ተሳትፎ ናይ ኩለን ኣውራጃታት፣ ብጥሙር ሓድነት ንሓባራዊ ዕላማ ስለዝተቓለስና ከቢድ መስዋእቲ ከፊልና ተዓዊታና።ብቓልሲ ዝተኾስኮሱ ባህርያት፣ ዝተሃንጹን ዝተመስክሩን ባህሊ ጽንዓትን ተወፋይነትን ብጻይነትን ምክብባርን፣ ዝተራእየ ሓያል ሃገራዊ ሞራልን ሃገራዊ ንቕሓትን ሃገራዊ መንነትን ፈጢሩ። ከም ውጺኢቱ ከኣ ሲቪክ ሃገረ ኤርትራ ጋህዲ ክትከውንን ሃገራዊ ነጻነታን ልዑላውነታ ክትጎናጸፍን በቒዓ።
ጅግንነታዊ ብረታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ ዘረጋግጾ ዓወታት ኣብ ቦትኡ ኮይኑ፣ ብሰንኪ መሪሕነት ናይ ክልቲኡ ዓበይቲ ውድባት ግጉይ ፖሊሲታት፣ ብዙሕ ክሳራታት ከም ዝወረደ ክኽወል ዘይኽእል ጉዳይ እዩ። ኣብ 30 ዓመታት ብረታዊ ቃልሲ፣ ግሉጸነት ዝጎደሎ፣ ዲሞክራስያዊ ብቕዓት ምምሕዳር ዘይወነነ፣ ንዝኽሰቱ ፍልልያት ብምጽውዋርን ብሰላማዊ መንገዲ ኣብ ክንዲ ምፍታሕ፣ ብጎነጽን ዓመጽን ናይ ምፍታሕ ኣገባብ ስለዝተጠቕሙ፣ ከቢድ ግህሰት ሂወትን ሰብኣውን ዲሞክራስያውን መሰላት ተራእዩ፣ ኣማኢት ንጹሃት ሃገራውያንን ዲሞክራስያውያንን ጠፊኦም። እቲ ዘሕዝን እቶም ተባዓት ዓቢ ብቕዓት ዝነበሮም ሃገራውያንን ዲሞክራስያውያንን ምቕታሎም ጥራሕ ዘይኮነስ፣ ታሪኾም ኣብ ክንዲ ስውኣት፣ ብሃገራዊ ክድዓት ምምዝጋቡ እዩ። መስዋእትን ክቡር ዋጋን ዝኸፈሉ ግን ከኣ ኣብ መዝገብ ክድዓት ዝተመዝገቡ ጀጋኑ ደቂ ህዝቢ፣ ታሪኾምን ክብሮምን ናብ ሕጋዊ ቦትኡ ክምለስ ይግባእ። ንኹሉ ዝተፈጸመ ገበናትን ጉድለታትን ብሕጋውን ፍትሓውን ኣገባብ፣ ግቡእ ፍትሒ ክረክብን፣ ኣብ ሓቂን ፍትሕን ዝተመርኮሰ ሃገራዊ ዕርቂ ክግበርን ዓቢ ሲቪክ ዕማም እዩ። ጅግንነታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ ንዘጓነፉ ዓበይቲ ጉድለታት ተጻዊሩ፣ ሃገራዊ ነጻነትን ልዑላውነትን ከረጋግጽ ምብቅዑ፣ መርኣያን ምስክርን ድልዱል ሲቪክ ሃገርነቱ እዩ።
ሃገርነት ፖሎቲካዊ ስነ-ሓሳብ’ዩ። ከም ሰነ-ሓሳብ፣ ሰባት ምስ ሃገር ዘለዎም ጥቡቕ ዝምድናን ምትእስሳርን ከመልክት እንከሎ፣ ንሃገራዊ መንነቶምን መለለይኦምን ክኣ ይውስን። መንነት ግን ስነ ሓሳብ ወይ ፍልስፍና ኣይኮነን፣ እንታይድኣ ንሓደ ዉሱን ህዝቢ ዝጠምር ማሕበራውን ስነኣእሙራውን ህያው ናይ መንነት ፍሕሶ እዩ። ሃገርነት ቀንዲ ምንጪ ሓባራዊ መንነት ካብ ኮነ፣ ንኩሎም ደቂ ሃገር እምነቶም መበቆሎም ዓሌቶም ብዘየገድስ ብማዕረ ክሓቕፎምን ከጽልለሎም ይግባእ። ካብ እቶም ዝተፈላልዩ መልክዓት ሃገርነት ንመላእ ደቂ ሃገር ብማዕረ ከጽልልን ክሓቁፍን ዝኽእል ሃገርነት ኣየናይ እዩ ዝብል ሕቶ ንምምላስ ንዓይነታት ሃገርነት ምምርማር የድሊ።
ብዙሓት ዓይነታት ሃገርነት እኳ እንተሃለዉ፣ ኣብ ኤርትራዊ ፖሎቲካዊ ባይታ ምርኩስ ብምግባርን፣ ንፖለቲካዊ ኣምራዊ ሸነኻቱ፣ ንተግባራዊ ጎንታቱ፣ ንህልውን መጻእን መኣዝኑ ኣብ ግምት ብምእታዉ ሕቶ ሃገርነት ንምዳህስስ ነዞም ዝስዕቡ፣ 1. ሲቪክ ሃገርነት(Civic nationalism)፣ 2. ኤትኒካዊ ሃገርነት(Ethnic nationalism)፣ 3.ሃይሞኖታዊ ሃገርነት(Religious nationalism)፣ 4.ሕሉፍ (ደውላዊ) ሃገርነት (Ultra nationalism) ምንጽጻርን ትሕዝቶኦም ምምርማርን ኣገዳሲ እዩ።
- ሲቪክ ሃገርነት፣ መሰረታዊ መለለዪ ሲቪክ ሃገርነት በዞም ዝስዕቡ ቀንዲ ረቛሒታት ይፍለጥ፣- 1. ፖለቲካዊ ቅቡልነት (legitmacy) ናይ ደውላ ካብ ንጡፍ ተሰትፎ መላእ ዜጋታት ናይ እታ ሃገር ይምንጩ። 2. ሲቪክ ሃገር – ኤትኒካዊ ሃይማኖታዊ ወይ ዓሌታዊ መብቆሎም ብዘየገድስ ንኩሎም ዜጋታት ሃገር የጠቓልል። 3. ሲቪክ ሃገር – ብሓርበይናዊ ክብርታት ዝተጠምረ ማሕበረ-ሰብ ናይ ማዕረ ዜጋታት እዩ። 4. ሲቪክ ሃገር ዲሞክራስያዊ ስርዓት ዘለዎ ሃገር ኮይኑ ንኩሎም ዜጋታቱ ልዑላውነት የልብስ። 5. ሲቪክ ሃገር ናይ ሕግን ፖለቲካዊ ተሳትፎን መስርሕ ምሕጋግን መሳርዕ-ስራሕ ብምፍጣር፣ ኣብ ሃገር ንዘጋጥሙ ፍልልይትን ጸገማትን ንምፍታሕ ዘኽእል መሓውራት ኣለዎ። 6. ሲቪክ ሃገር ንዉልቃዊ ዜጋ መሰል መሰረታዊ ሓርነት’ዩ፣ ንብነጻ ዝፍጠር ጉጅለታትን ኣካላትን መሰል ናይ ምስስይ ሕቶ እዩ።
- ኤትኒካዊ ሃገርነት፣ መሰረታዊ መለለይ ኤትኒካዊ ሃገርነት በዞም ዝስዕቡ ቀንዲ ረቛሒታት ይፍለጥ፣- 1.ፖለቲካዊ ቅቡልነት (legitmacy) ደውላ ካብ ናይ ኤትኒካዊ ጉጅለ መበቆል ወይ ድማ ዕማም ምዕቃብ እቲ ጉጅለ ይምንጩ። 2. ኤትኒክ ሃገር ብዘለዋ ቋንቋ፣ ሃይማኖት፣ ባህሊ ወይ ልምዲ ትልለ። 3. ህዝቢ ኤትኒካዊ ሃገር ብሓባራዊ ፖለቲካዊ መሰላት ዘይኮነስ፣ ብዘለዎም ኤትኒካዊ መለለዪ ይተኣሳሰሩ። 4. ኤትኒክ ሃገር ኣብ ልዕሊ ህዝባ ግዱድ ሓድነት ብምጽዓን ብኤትኒካዊ ዓብላልነት ትግዛእ። 5. ሓንቲ ኤትኒካዊ ጉጅለ ኣንጻር ካልእ ኤትኒካዊ ጉጅለ ብውሽጣ ክትሓብር እካ እንተኽኣለት፣ ኣብ ውሽጣ ንዝርከብ ፍልልያት ናይ ጾታን ማሕበራዊ ደርብን መፍትሒ ዝኸውን መሳርሒ የብላን።
- ሃይማኖታዊ ሃገርነት፣ መሰረታዊ መለለይ ሃይማኖታዊ ሃገርነት በዞም ዝስዕቡ ቀንዲ ርቛሒታት ይፍለጥ፣- 1. ፖለቲካዊ ቅቡልነት (legitmacy) ደውላ ካብ ሃይማኖታዊ ሕግታታን ቅጥዕታትን ይውለድ። 2. ሃይማኖታዊ ሃገር ብሃይማኖታዊ መለለይታታ ትፍለጥ። 3. ህዝቢ ሃይማኖታዊ ሃገር ኣብ ክንዲ ብሓባራዊ ፖለቲካዊ መሰላቶም፣ ብሃማኖታዊ እምነቶም ይተኣሳሰሩ። 4. ሃይማኖታዊ ሃገር ግዱድ ሃይማኖታዊ ሓድነት ኣብ ልዕሊ ህዝባ ብምጽዓን ብሃይማኖታዊ ዕብለላ ትግዛእ፣ 5. ኣብ ልዕሊ ጾታን ካልእ ማሕበራዊን ምጣኔ-ሃብታዉን ሂወት ንዝርከብ ጸገማት ኣብ ክንዲ ብፍትሓዊ ስርዓተ-ሕጊ ምፍታሕ፣ ናይ ገዛኢ ሃይማኖት መለኮታዊ ትእዛዛትን ሕግታትን ተተግብር።
- ሕሉፍ ሃገርነት ወይ ደውላዊ ሃገርነት፣ መሰረታዊ መለለዪ ሕሉፍ ሃገርነት ብዞም ዝስዕቡ ረቛሒታት ይፍለጥ፦ 1. ኣብ መብዛሕቲኡ፣ፖለቲካዊ ቅቡልነት (legitmacy) ደውላ ብሰውራዊ ቅቡልነት ይብገስ። 2. ሕሉፍ ሃገርነት ወይ ደውላዊ ሃገርነት፣ ሃገር ናይ እቶም ነታ ደውላ ዝሕለቑን ዘሐይሉን ጥራሕ ትኸውን። 3. ህላዌ ህዝባ ከኣ ነታ ደውላዊት ሃገር ንምግልጋል ይኸውን። 4. “ኩሉ ነገር ኣብ ውሽጢ ደውላ” “ካብ ደውላ ወጻኢ ምንም ኣካል ኣይህሉን”። 5. “ንደውላ ዝቃወም ዝብሃል ብምንም ተኣምር ኣይፍቀድን” ብዝብሉ መለለይታት ይፍለጥ። 6. ንሕብረተሰብኣዊ ርኽክብ ካብ ላዕሊ ናብ ታሕቲ ብመልክዕ ጽምዳዊ ምትፍናናዊ ኣረኣእያ ይሰርዖ።
ሲቪክ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ፣ ንናይ ሃገረ ኤርትራ ጥንታዊ ውርሻታትን፣ ዘመናዊ መለለይታትን፣ ጅግንነታዊ ተጋድሎን ምርኩስ ብምግባር ናይ ሃገረ ኤርትራ መሰረታዊ መለለይታት እዞም ዝስዕቡ ምኻኖም ይኣምን፣-
ቀዳማይ፣ ብናይ መላእ ህዝባ፣ ብዘይ ኤትኒካዊን ዓሌታዊን ሃይማኖታውን ኣፈላላይ፣ ብሓባራዊ መስዋእቲን ኣበርክቶን ኣብ መሪርን ነዊሕን ተጋድሎ ዝተኸፍለ መስዋእቲ ዝተወልደት፣ ንእናተባራረየ ዝመጸ ባዕዳዊ መግዛእቲ ብምስዓር ህልውናኣ ጋህዲ ዝገበረት፣ ልዑላውነታን ነጻነታን ዘረጋገጸት ሲቪክ ሃገር እያ።
ካልኣይ፣ ብሓባራዊ ሓርበይናዊ ሃገራዊ ክብርታት ዝተኣሳሰረት ሲቪክ ሃገር እያ።
ሳልሳይ፣ ንዘበናት ኣብ ትሕቲ ስርዓተ-ሕጊን ስልጡን ባህልን ዝተናበረ ህዝቢ ዘለዋ ሲቪክ ሃገር እያ።
ራብዓይ፣ዝተፈላለዩ ኤትኒካዊን ሃይማኖታዊን ክፍልታተ ሕብረተሰብ ንዘመናት ኣብ ሓደ ቁሸት ብምክብባር ዝቕመጡላ ሲቪክ ሃገር እያ።
ሓሙሻይ፣ ኣብ ሓደ ጎሎጎል ሓሪሶም ኣብ ሓደ ሩብ ጥሪቶም ማይ ዘስትዩላን ብሰላምን ፍቕርን ምክብባርን ዝነብሩላ ሲቪክ ሃገር እያ።
ሻዱሻይ፣ ኣብ ሓባራዊ ክብርታት ፍትሒን ሰላምን ምክብባርን ዝኣምንን ዝነብርን ህዝቢ ዘለዋ ሲቪክ ሃገር እያ።
ይኹን እምበር፣ ብሰንኪ ፍጹም-ምልካዊ ስርዓት ህግደፍን፣ ብሰንኪ ናይ ስልጣንን ውድባዊ ረብሓን ኣብ ቀቢለ-ሃይማኖታዊ ፖለቲካ ናይ ምምቕቓል ዝስህሩ ጉጅለታትን፣ ክብርቲ ሲቪክ ሃገረ-ኤርትራ ኣብ ሓደጋ ወዲቓ ትርከብ። ብተወሳኺ፣ ኣብ ኣዝዩ ተአፋፊ ጂኦግራፍያዊ ከባቢ ብምህላዋን፣ ካብ እዋን ናይ እዋን እናኸረረ ዝኸይድ ናይ ዞናና ዘይምዕሩይን ተባራዒ ኩነታትን ተደራቢ ስግኣታት ፈጢሩ አሎ። ንኣብ ልዕሊ ክብርቲ ሲቪክ ሃገር ኤርትራ ተንጠልጢሉ ዝርከብ ውሽጣዊን ግዳማውን ሓደጋታትን ስግኣታትን ንምውጋድ፣ እቶም ንሲቪክ ሃገር ኣብ ምድሓንን ግዲኦም ከበርክቱ ዝግበኦም ማሕበራውን ፖለቲካውን ሓይልታት ብኣድማዒ መንገዲ ክውደቡን፣ ንክብርቲ ሲቪክ ሃገረ ኤርትራ ኣብ ንቡር መንገዳ ብምእታው፣ ኣብ ጎደና ሰላምን ቅሳነትን፣ ራህዋን ምዕባለን ንኽትምርሽ ንጡፍ ግዲኦም ክጻወቱ ትጽውዕ ኣላ። ሲቪክ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ ናይ ሰፊሕ ሲቪክ ዘመናዊ ማሕበራውን ፖለቲካውን ሓይልታት ኤርትራ ተባዕ ተበግሶ እዩ።
ምዕራፍ ሓደ
ዓንቀጽ 1 ስም፣- ሲቪክ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ፣ “الحركة المدنية الديمقراطية الارترية “፣ “Eritrean Civic Democratic Movement” ተባሂሉ ይጽዋዕ።
ዓንቀጽ 2 ኣርማ፣ ሚዛን፣ ካርታ ኤርትራ፣ ቆጽሊ ኣውሊዕን ጮራ ጽሓይን’ዩ፦
2.1 ሚዛን፣ ማሕበራዊ ፖሎቲካዊ ምጣኔ-ሃብታዉን ባህላዊን ፍትሒን የመልክት።
2.2 ካርታ ኤርትራ፣ሃገረ ኤርትራ ምድራ፣ ባሕራ፣ ጠፈራ ልኡላዉነት የመልክት።
2.3 ቆጽሊ ኣውሊዕ፣ ልምዓት፣ ሃገራዊ ነጻነታዊ ባህግና የመልክት።
2.4 ጮራ ጽሓይ ድማ ንግንዛቤታት ህዝቢ (awareness) ናይ ጽባሕ ቡሩህ ተስፋ የመልክት።
ዓንቀጽ 3. ስነሓሳባዊ ፖሎቲካዊ ፍልስፍናን ፖሎቲካዊ ራእይናን፣-
3.1. ኣብ ትሕቲ ብጹእ ሓራ ፖለቲካዊ መስመር፣ ሰላምን ብሓባር ምንባር፣ ነጻነትን ሰብኣዊ ሓርነት፣ ደሞክራስን ፍትሕን፣ ማዕርነትን ሓድነት፣ ተጻዉርነትን ጉሉጽነት፣ ማዕረ ዕድላትን ተሳተፍነት፣ ስኒትን ዕርቅን ካብቶም ቡዙሓት ቀንዲ መትከላት ሲቪክ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ ኢዮም። ካብዚ መሰረታዊን ጹኑዕን መትከላት ብምንቃል፣-ናይ ብዙሓት ጠለብ ኣብ ግምት ዘእቱ ደሞክራሲ፣ ደሞክራስያዊትን ቅዋማዊት ሲቪክ ዘመናዊት ሃገር፣ ምርግጋጽ ግዝኣተ ሕጊን ጥዑይ ምሕደራ፣ ኣብ ኤርትራ ብናጻ ተሳትፎን ዕግበትን መላእ ህዝቢ ኤርትራ ዝረግእ ሕብረተሰብ፣ ሃገር፣ መንግስትን ዜጋን ዝራጋገጸሉ ባይታታት ምምድማድ’ዩ። ህዝባዊ ልዑላዊ ፖሎቲካዊ ስልጣን፣ ብሕጊ፣ ህዝቢ ኤርትራ ዝላዓለ ወናኒ ፖሎቲካዊ ስልጣን ብግብሪ ምኻኑ። መሰሉ ንኣምን። ኣብ ፖሎቲካዊ ምጣኔ-ሃብታዉን ማሕበራዉን ምሕደራን ዉሳኔታት ሂወቱን፣ ኣብ ኩሉ ጽፍሕታት ንጡፍ ተራ ከምዝህልዎ ምቅላስን ምስሳይን’ዩ።
3.2. ሃገራዊ ስኒትን ሰላም ክራጋገጽ፣ ንሕሉፍ ብሓርጎጽጎጻት ዝሓለፍናዮ መድረኻት መዛዘሚ ክግበረሉ፣ ንመጻኢ ንኩላትና ኤርትራዉያን ብሓባር ዘርባሓና ብሰላም ከንብረና ዝኽእል ሃገራዊ ዋዕላን ዋላን ከም ቀንዲ ሕዋም ተሓድሶ ከምዘድልየና ንኣምን። ሃገራዊ ስኒት መሰረት ናይ ሰላም ስለዝኾነ። ካብ ፖሎቲካዊ ፍጹምነት ርሒቅና፣ ኣብ እንካን-ሃባን ዝተመርኮሰ፣ ሓድ-ሕድ ምስ ኩሎም ዜጋታት ኢሂን-ሚሂን ብምባል፣ ንሓድ-ሕድ ምቅብባልን፣ ንሓድ-ሕድ ምክብባርን፣ ምጽዉዋርን መሰል ኤርትራዊ ዜጋ፣ መሰል ሲቪክ ሕብረተ-ሰብ፣ ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መሰልን ዝተነጸረ ግቡእን መሰል ዜጋ ተደንጊጉ ዝትግበረሉ፣ ብዘይ ገለ ኣፈላላይ ኣድልዎን ሓለፈታትን፣ ኤርትራዊ ብኤርትራዉነቱ ኩሩዕ ዜጋ ኮይኑ ዝነብረሉ ክዉንነት ንምርግጋጽ ንቃለስ።
3.3. ኣብ ምጣኔ-ሃብታዊ፣ ኣብ ኩሉ መዳያት፣ ማሕበራዉን ባህላዉን ዘየቋርጽ ዋሕዚ ቀጻልነት ዕብየት ዘለዎ፣ ምዕሩይ ኣገልግሎትን ማዕረ ብጽሒት ዝሰርዕ ኣታዓዳድላ ብሓደ ሚዛን ዝጥምት ዝያዳ ድማ ንኣዝዮም ህሱያትን ቡዱላት ቆላሕታ ዝልግስ ማሕበራዊ፣ ምጣኔ-ሃብታዊ፣ ፍትሒ፣ ሰላምን ምዕባለን ዝረጋገጸሉ ኩዉንነት ንምፍጣርን ንምስሳይን ንቃለስ። ብመሰረቱ ፖሎቲካዊ ፍልስፍና ሲቪክ ሃገርነት፣ ምርግጋጽ ናይ ዜጋ ሓርነት ስለዝኾነ፣ ሰብኣዊ ሓርነት ክራጋገጽ ምጣኔ-ሃብታዊ ሓርነት ክራጋገጽ ስለዝግብኦ፣ ነዚ ንምርግጋጽ ዕዳጋ ዝዉስኖ ስርዓተ ምሕደራ ምጣኔ-ሃብቲ ክራጋገጽ ስለዝግብኦ ኣብ ኤርትራ ናጻ-ዕዳጋ ምጣኔ-ሃብታዊ ስርዓት ክራጋገጽ ንቃለስ።
3.4. ከም’ቲ ኣብ መትከላት ራኢናን ዕላማታትናን ዝገለጽናዮ። ሲቪክ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ ብጹእን ካብ ጽግዕተኛነት ሓራ ዝኾነ ፖሎቲካዊ መስመር ስለ ዝኽተል፣ ዝምድናታትናን ምትእስስራትናን፣ ምስ ሃገራትን ኣህዛብ ዓለም ዝህልወና ዝምድና፣ ኣብ ሓባራዊ ረብሓ ንምዕዋት ዝዓለመ ኢዩ። ብፍላይ ድማ፣ ምስ ጐረባብትና ሃገራት ኢትዮጵያ፣ ሱዳንን ጅቡትን የመንን ዝህልወና ዝምድና፣ ንናይ ሓባር ዕብየትናን፣ ሓባራዊ ናይ ጸጥታ ምትካል-ዋልታና ኣገዳሲ ግደ ክጻወት ስለ ዝኽእል፣ ምስ ኩለን ሃገራት ካብ ሻርነት ነጻ ዝኾነ፣ ፖለቲካዉን ምጣኔ-ሃብታዉን ስርርዓተን፣ ወይ ዓይነት መንግስታተን ብዘየገድስ፣ ካብ’ዚ ዘይዕጸፍ መትከላት ዲፕሎማስያዊ ሜላታትና ብምንቃል፣ ምስ ጎረባብትና ሃገራት ኣብ ሓባራዊ ረብሓታትን ምትሕግጋዛትን ዝሙርኮስ፣ ውሑስን ቀጻልነት ዘለዎ፣ ንሰላምን ቅሳነትን ዝመርሕ ዝምድናታት ፍሉይነት ሂብና ንክንሰርሓሉን፣ ልዑላውነትና ሕድ-ሕድ ኣኽቢርና፣ ኣብ ናይ ሓድ-ሕድ ውሽጣዊ ጉዳያት ጣልቃ ከይተኣታተና፣ ንቐጻሊ ሰላምን ምጣኔ-ሃብታዊ ምዕባሌን ብሓባር ክንስርሕ ንቃለስ።
ዓንቀጽ.4. መሰረታዊ መትከላት ሲቪክ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ፣ፖለቲካዊ ናጽነትን ደሞክራስያዊ መሰላት ዜጋታትን ፣-
ሲቪክ ደሞክራስያዊ ምንቅስቃስ ኤርትራ፤ ሰብኣዊ መሰል ምኽባር፣ ዘይሕከኽ ውልቃዊ መሰልን ሓርነት ወዲ-ሰብ፣ ብሕጊ ተፈጥሮ ደቂ-ሰባት ዝተዓደለ መሰረታዊ ህያብ ድኣ`ምበር፣ ብድሌት ደቂሰባት ዝዕደልን ዝገሃስን መሰል ከምዘይኮነ ብመትከል ንኣምን።
ኣብ ጽላል ሃገራዊ ቅዋምን ስርዓተ ሕግን፣ መበቆልካ ሕብርኻ፣ ዓሌትካ፣ ባህልኻ ቛንቋኻ ናይ ፖለቲካ ስነሓሳብካ ወይ ዝኾነ ዝጥርንፈካ እምነት ፍልልያቱ ብዘየገድስ፣ ኣብ ትሕቲ ጽላል ሃገራዊ ሕጊ ብማዕረ መሰላት ዘኽብር ዘውሕስ ሕጊ ክህሉ፣ ብምክብባር ማሕበራዊ ዝምድናታት ደቂሰባት ካብ ዉልቀ ዜጋ ጀሚሩ፣ ናይ እኩብ/ሓባራዊ/ መሰላቶም ክኸብር፣ ሓደ ካብቲ ዘይንጸል ዘይሕከኽ መትከል ሰብኣዊ መሰላት ምዃኑ ንኣምን።
እዞም ውልቃውን ሓባራዊ ማሕበራዊ መሰላትን፣ ብመንግስቲ፣ ወይ ብናይ ፖለቲካ መራሕቲ ፍሉይ-ረብሓ ጉጅለ ደቂ-ሰባት ፈቲኻዮ ዝዕደል፣ ወይ ስለዘይደለኻዮ ዝገሃስ መሰል ኣይኮነን። ብቅዋምን ስርዓተ ሕግን ይኸብር፣ ብህዝብን ሲቪክ ትካላት ክወሓስ ድማ ሕጋውን ደሞክራስያውን ምዃኑ ብመትከል ኣሚና ከነረጋግጾ ንቃለስ። ካብዘን ክልተ ኣድማሳዊ መትከላት ሰብኣዊ መሰላት ብምብጋስ፣-
4.1. ዝኾነ ዜጋ፣ ምስ ቅዋምን ስርዓተ ሕግን ዘይጻረር፣ ውልቃዊ ናጽነቱ ሓልዩ ኣብ ዝመረጾ ቦታ ክነብር፣ ካብ ሃገሩ ናብ ዝደለዮ ክኣቱ ክወጽእ፣ ከም ድሌቱ ብዘይፍርሒ ናይ ምንቅስቓስ መሰሉ ክኸብር ይግብኦ።
4.2. ዝኾነ ዜጋ፣ ምስ ቅዋም ስርዓተ-ሕግን ዘይጻረር፣ ኣብ ሃገር ዘሎ ኩሉ ዓይነት መሰላት ብዘይኣድልዎ ብማዕረ ክረክብ ይግብኦ። ካብ ሃብትን ጸጋን ሃገር፣ ጻማ ረሃጹ ማዕረ መሰል ተጠቃምነት ክህልዎ ዘይሕከኽ መሰሉ ክኸብር ከምዝግብኦ ብመትከል ኣሚና ንቃለስ።
4.3. ዝኾነ ዜጋ ዕድሚኡ 18 ዝበጽሔ፣ ቅዋምን ስርዓተ ሕግን ዘፍቅዶ ፣ ኩሉ ናይ ዓቕሚ ኣዳም ዝህቦ ሕጋዊ መሰላቱ ክረጋግጽ ይግብኦ። ክመርጽን ክምረጽን ዘለዎ መሰላት ክኸብር ይግብኦ።
4.4. ዝኾነ ዜጋ፣ ምስ ቅዋምን ስርዓተ ሕግን ዝጻረር ዘይሕጋዊ ተግባር ክሳብ ዘይፈጸመ፣ ብዘይፍርሕን ስግኣት ክንቅሳቐስ መሰሉን ውልቃዊ ናጽነቱ ክኸብር ይግብኦ።
4.5. ዝኾነ ዜጋ፣ ምስ ቅዋምን ስርዓተ ሕግን ዝጻረር ዘይሕጋዊ ተግባር እንተፈጺሙ፣ ብሕጋዊ መርትዖ ሕጋዊ ቤት- ፍርዲ ገበነኛ ኢሉ ገበናዊ መቕጻዕቲ ክሳብ ዘይወሰነ፣ ዝኮነ ዜጋ ናጻን ንጹህን እዩ።
4.6. ዝኾነ ዜጋ፣ ቅድሚ ውሳኔ ቤትፍርዲ ዘይሕጋዊ ተግባር ፈጺሙ ተባሂሉ እንተተጠርጢሩ፣ ተፈጺሙ ዝበሃል ገበንን መርትዖኡን ንምርግግጽ፣ ወይ መርትዖን መሰኻኽርን ከይጠፍኡን ንገበን ምክልኻል፣ ወይ ዝተጨበጠ መርትዖ ንምእካብ የድሊ`ዩ ዝብል እምነት ናይ ዝምልከቶም ኣካላት ምስዝህሉ፣ ዝተጠርጠረ ሰብ፣ ወይ ሰባት፣ ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ማእሰርቲ ኣትዩ መርመራ ክግበረሉ ይግብኦ ዝብል ናይ ፖሊስ፣ኣክባር ሕጊ፣ ወይ ጸጥታ፣ ዝምልከቶም ኣካላት እምነትን ናይ ስራሕ ሓላፍነቶም ግዴታ ክፍጽሙ ምስዝደልዩ፣ ንቤት-ፍርዲ ብሕጊ ይሓቱ።
4.7. ቤትፍርዲ ንጥርጡር ክእሰር ክምርመር ኣድላዪ ኮይኑ እንተረኪብዎ፣ ንዝተጠርጠረ ሰብ ክእሰር ትእዛዝ ይህብ፣ ብዋራንት ሰነድ መእሰሪ ፍቓድ ቤትፍርዲ ይእሰር። ናይ ምእሳር ፍቓድ ዋራንት ናይ ቤትፍርዲ ሕጋዊ ኣገባብ ብቤት ፍርዲ ከይተዋህበ፣ ፖሊስ፣ ወይ ጸጥታን፣ወይ ዝኾነ በዓል ስልታን ክኣስሩ፣ መሰልን ውልቃዊ ናጽነትን ዜጋታት ክግህሱ፣ ብመሰረቱ ሕጋዊ ስልጣን ስለዘይብሎምን፣ መሰል ጥርጡር ብሕጊ ክኽበር ይግብኦ።
4.8. ዝኾነ ዜጋ ብኣፍልጦን ሕጋዊ ትእዛዝ ቤት- ፍርዲ ዋላ እንተተኣስረ፣ ቅዋምን ስርዓተ ሕግን ዘፍቅዶ ኩሉ ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰላት ክኸብር ይግብኦ። ናይ ጠበቓ መሰል፣ ምስ ስድራቤቱ ናይ ምርካብ መሰል፣ ናይ ሕክምና ክንክን መሰል፣ ኣብ መነባብሮ መኣዛ ዘለዎ መግቢ ክረክብ መሰሉ ይኸብር። ብኣንጻሩ ምፍርራሕ ማህረምቲ፣ወይ ማሕበራውን ስነ-ኣእምሮኣዊ ጸቕጢ ፖሊስን ጸጥታን ብሕጊ ኣይፍቀድን።
4.9. ሲቪክ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስና፣ ኩሉ ናይ ምውሳን መሰልን ስልጣንን ናይ ህዝቢ`ዩ ዝብል መሰረታዊ ዘይቅየር መትከል እምነቱ ደጊሙ እናረጋገጸ፣ ኣብ ዘካይዶ ሲቪክ ደሞክራስያዊ ቃልሲ ንመትከላዊ እምነቱ ዘረጋግጽ፣ ዘሓይል፣ ዘውሕስ ኢሉ ዝኣምኖ፣ ዝምርሓሉ ኣገባብ ቃልስን ፖሊሲታቱን የነጽር። ህዝቢ ደሞክራስያውን ሕጋውን መሰላቱ ንምርግጋጽ፣ ንዘረጋግጾ መሰል ንምውሕስ፣ ብሓባር ብሰላም ናይ ምንባር ዋሕስና ናብ መጻኢ ወሎዶታት ጽቡቕ ውርሻ ንምስግጋር፣ ድልዱል መሰረት መታን ከንጽፍ፣ ንቑሕ ተሳትፎ ህዝቢ ከምዘድሊ ብመትከል ንኣምን።
4.10. ንቑሕ ተሳትፎ ህዝቢ ግብራውነቱ ንምርግጋጽ፣ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ውዳቤ ክህልዎ ይግባእ። ህዝቢ በብሞይኡ፣ በብማሕበራዊ ጉጅልኡ፣ ናጻ ህዝባዊ ትካላት ብደሞክራስያዊ ኣትሓሳስባ ዓምቢቡ፣ ናብ ደሞክራስያዊ ትካላት ምህናጽ እንተተሰጋጊሩ፣ ልዕልና ሕጊ ይነግስ፣ ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰላት ይኸብር፣ ይውሓስ ዝብል መትከል ንኣምን።
4.11. ናጻ ደሞክራስያውያን ማሕበራት፣ ወይ ህዝባዊ ትካላት ማለት ድማ፣ ከም ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት፣ ማሕበር ሰራሕተኛታት፣ ማሕበር መንእሰያት፣ ማሕበር ደቂ- ኣንስትዮ፣ ማሕበር ሓረስቶት፣ ማሕበር ስንኩላን፣ ማሕበር ሓርበኛታት፣ ማሕበር ኩሉ ዓይነት ሞያ፣ ከም ኣብነት፣ ማሕበር ጋዜጠኛታት፣ ማሕበር ሓካይም፣ ማሕበር ናይ ሕጊ ኪኢላታት/ ጠበቓታት/ ማሕበር መማህራን፣ ማሕበር ነጋዶ፣ ማሕበር መጓዓዝያ፣ ማሕበር ስነ-ቑጠባ፣ ማሕበር ስነ-ጥበባውያን፣ ማሕበር ድሕነት/ኣንጻር/ ብከላን ልምዓትን፣ ማሕበር ተጣበቕቲ ህጻናት፣ ማሕበር ረድኤትን ምትሕግጋዝን፣ ዝተፈላለያ ዘይመንግስታውያን ትካልትን፣….ወዘተ ከም ናጻ ማሕበራት ምስዝቖማ፣ ደሞክራስያዊ መሰረትን በርጌሳዊ ፈልስታት የንጽፋ፣ ልዕልና ሕጊ የንግሳ የውሕሳ፣ ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰላት ኣብ ምኽባር ምውሓስ ንጡፍ ተራ ይጻወታ ዝብል መትከል ንኣምን።
4.12. ህዝብን ሃገርን ብሰላም ክነብር፣ ጎደና ልምዓት ክጎዓዝ፣ ምስ ጎረባብቱ ዓለምና ተከባቢሩ፣ ኣብ ማዕረ ምክብባር መሰል ልኡላውነት ዝተሰረተ፣ ኣብ ኩሉ ዓውድታት፣ ንሓባራዊ ረብሓ ህዝቢ ዘገልግል፣ ውዕላት ክግበር ብሽርክነት ዘመናዊ ናይ ሳይንስን ተክኖሎጂን ትካላት መጽናዕትን ምርምርን ንምህናጽ፣ ህዝብን ሃገርን ድልዱል መሰረት ክረጋግጽ ይከኣል ዝብል መትከል ንኣምን።
4.13. ኣብ ቅዋምን ሕጊ ሰልፍታትን ዝተሞርኮሰ፤ ሕጋውያን ናይ ፖለቲካ ሰልፍታት ክህልዋ፤ መንግስቲ ብብዝሒ ሰልፍታት ክቖውም፤ ሕጋውን ደሞክራሲያውን እዩ ዝብል መትከል ንኣምን።
4.14. ኩለን ናይ ፖለቲካዊ ሰልፍታት፣ ዝተጠቕሳ ናጻ ደሞክራስያውያን ህዝባዊ ትካልት፣ ንዝጎደለ መሰል ደጊመን ንምርግጋጽ፣ ወይ ክህብትም ክዛይድ ዝግብኦ ምዕባሌታት ንምርግጋጽ…ወዘተ፣ ሰላማዊ ሰልፍታት ምክያድ፣ ናይ ጽሑፍ ፊርማታት ዘለዎ ጥርዓናት (petitions) ምግባር፣ ዘይሕከኽ መሰል ክረጋገጽ ሕጋውን ደሞክራስያውን እዩ ዝብል መትከል ንኣምን።
4.15. ምስ ቅዋምን ሕግታት ስልፍን ዘይጻረር፤ ዝኾነት ሰልፊ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስን ጎስጋስን ክትገብር ናጽነታ ሕሉው ይኸውን። ኣብ ግዜ ምርጫ ዘድሊ ባጀት መሳለጥያ መራኸቢታት…ወዘተ ንምርካብ፤ ናይ ኩለን ሰልፍታት ማዕረ መሰል ብዘይኣድልዎ፤ ማዕርነታዊ ኣገባብ ዘረጋግጽ መሰል ክኸብር ይግብኦ ዝብል መትከል ንኣምን።
4.16. ዝኾነ ዜጋ፣ ምስ ቅዋምን ሕጊ ሰልፍታትን ዘይጻረር፤ ኣብ ዝመረጾ ሰልፊ ኣባል ክኸውን መሰሉ ዝተሓለወ ክኸውን ይግብኦ ዝብል መትከል ንኣምን።
4.17. ዝኾነ ዜጋ፣ ምስ ቅዋምን ሕጊ መራኸቢ-ቡዙሓ (Press) ዘይጻረር፣ መሰል ናጻ ፕረስ ክኸብር ይግብኦ። ናጻ ሓሳባት ናይ ምግላጽ ምጽሓፍ መሰል፣ ናይ ምንቃፍ ምቅዋም መሰል፣ ብሕታውያን ጋዜጣ ናይ ምዝርጋሕ መሰል ክኸብር ክረጋገጽን ክወሓስን ከምዝግብኦ ብመትከል ንቃለስ።
ዓንቀጽ.5. ምጣኔ-ሃብታዊ ፍትሒ፣መሰላትን ተጣቃምነት ዜጋታት፣ –
5.1. ምጣኔ-ሃብታዊ ምዕባሌ ሃገርና ንምርግግጽ፣ ኣብ ቅዋም ዝተሞርኮሰ፣ ኣብ ሃገራዊ ባይቶ ብሕጋዊ ኣካል ዝተወሰነ ምጣኔ-ሃብታዊ ፖሊሲ ክህሉ ሕጋዊ ይኸውን ዝብል መትከል ንኣምን። ምጣኔ-ሃብቲ ሃገረ ኤርትራ፣ ግላዊን ህዝባውን ጽላታታት ዘፍቅድ፣ ንግላዊ ጻዕርን ዋንነትን ሃብትን ዘተባብዕን ክኸውን፣ ኤርትራውያን ኣብ ዝመረጽዎ ዓውደ ስራሕ ክነጥፉን፣ ናይ ጻማ ርሃጾምን ተጠቀምቲ ክኾኑን ብመትከል ንኣምን።
5.2. ምጣኔ-ሃብታዊ ውጥንን ማክሮ ፖሊሲ፣ ናይ ሓጺርን ነዊሕን ምጣኔ-ሃብታዊ ልሞዓት ፕሮጀክት፣ ብሞያውያን ስነምጣኔ-ሃብታዊ ብመጽናዕቲ ዝተሰነየ ክኸውን ይግብኦ ዝብል መትከል ንኣምን።
5.3. ብክኢላታት ምጣኔ-ሃብቲ ብመጽናዕቲ ዝተነድፈ ምጣኔ-ሃብታዊ ልምዓት ፕሮጀክት፣ ሃገራዊ ባይቶ ከጽድቖ ይግባእ። ንኣፈጻጽምኡ ዝምልከት፣ ፍሉይ ናይ ምቁጽጻር መካኒዝም ዘረጋግጽ ተሓታነት ክህልዎ ይግባእ ዝብል መትከል ንኣምን።
5.4. ምጣኔ-ሃብታዊ ናይ ልምዓት ፖሮጀክት፣ ብውጥን ስርዓተ ባጀት ክስነ ይግብኦ። ስርዓተ ባጀት ናይ ነፍሲ ወከፍ ሚኒስትሪታት ይኹኑ ካልኦት መንግስታውን ሲቪላውን ትካላት ዘድሊ ባጀት ድማ ብክኢላታት ተነዲፉ፣ ኣብ ሃገራዊ ባይቶ ጸዲቑ ግብራውነት ክህልዎ ይግባእ ዝብል መትከል ንኣምን።
5.5. ኩሉ ኣታውን ወጻኢን ባጀት ሃገር፣ ካብ መንግስታዊ ኣካላት ናይ ፖለቲካዊ ጽልዋን ጸቕጥን ናጻ ዝኾኑ፣ ኣብ ስርሖም ውዲትን ጣልቓ ምትእትታው ሰበ ስልጣናት ዘይግበረሎም፣ ብሕጋዊ ኣገባብ ዋሕስና ስርሖምን ሂወቶም ዘረጋግጽ፣ ግሉጽ ኣሰራርሓ ናይ ሕሳብ ተቖጻጸርቲ ኪላታት ብናጻ ክቆጻጸሩ መሰሎም ክኸብር ይግብኦ።
5.6. ኩሉ ሃብቲ ሃገር ኣብ መሬት፣ ትሕቲ መሬትን ባሕሪን ዘሎ ጸጋን ሃብትን፣ ብናይ ክኢላታት ምኽሪን መጽናዕትን፣ ሃብቲ ሃገር ከይበላሾ፣ ከይብከል ምክልኻል ዋሕስነቱ ምርግጋጽ ህዝብን መንግስቲ ሓላፍነት ክስከም፣ ህዝቢ ድማ ኣፍልጦ ሃልይዎ ናይ ምክልኻል ግዴታ ክወስድ፣ እኹል ግሉጽ ሓበሬታን ኣስተምህሮን ክወሃቦ፣ ናይ ምፍላጥ መሰሉ ክኸብር ከምዝግብኦ ብመትከል ንኣምን።
5.7. መንግስቲ ናይ ሚኒስትሪታቱን ኣካላቱን ዓመታዊ፣ወይ ዝያዳ ዓመታት ዝተሰልዔ ባጀት፣ ኣታዊ ወጻኢ፣ ኣገልግሎቱን ወጽኢታቱን፣ መክሰቡን ክሳርኡን፣ ወይ ዝተገብረ ወጽኢቱን ምዕባሌታቱን ንህዝቢ ከፍልጥ፣ ብንጹር ኣሃዛዊ-ጸብጻብ ግሉጽ ሓበሬታ ክህልዎን ክዝርግሕን፣ ብግሉጽነት ከሰርሕ ህዝቢ ናይ ምፍላጥ መሰሉ ክኸብር ይግብኦ ዝብል መትከል ንኣምን።
5.8. ዝኾነ ዜጋ፣ ብቅዋምን ስርዓተ ሕግን ዝህቦ መሰል፣ ካብ ሃብቲ ሃገሩ ብዘይዝኾነ ኣድልዎ ብማዕረ መሰል ተጠቃምነት ክህልዎ ቀዋሚ መሰሉ ምኻኑ ንኣምን።
5.9. ህዝቢ ኤርትራ፣ ምስ ማሕረስን መጓሰን፣ ምስ መሬት ዝተዛመደ ማሕበረ-ምጣኔ-ሃብታዊ መነብብሮ ስለዘለዎ፣ ዋንነት መሬት ምስ ጭቡጥ ናብራ ህዝቢ ዝተዛመደ ሕጋዊ ኣገባብ መሰል ዋንነት፣ መሰል ተጠቃምነትን ከረጋግጽ ይግብኦ። ምኽንያቱ ሕቶ መሬት ምስ ምጣኔ-ሃብታዊ ምዕባሌ ነዊሕ ዝጠመተ፣ ንመጻኢ ወሎዶታት ኣብ ግምት ዘእቱ ክኸውን ከምዝግብኦ ብመትከል ንኣምን።
5.10. ዋንነትን መጽናዕትን መሬት፣ ብክኢላታት ዝምራሕ፣ ለባማትን ዓበይቲ ዓድን ዝርከቡዎ፣ ካብ ኩሉ ከባቢታት ኤትኒክ-ጉጂለታት ብግቡእ ብማዕረ ዘሳትፍ ፍሉይ ኣካል ክምዘዘ ይግብኦ። ዝቖውም ኮሚሽን ትሕዞ መሬት ኣብ ክዉንነት መነባብሮ ህዝቢ ዝሙርኮስ ዝተጨበጠ መጽናዕቲ ከካይድ የድልዮ።
5.11. መጽናዕቲ ኮሚሽን ንሕቶ መሬት ብዕትበት ጠሚቱ፣ ብናይ ሓጺር መደብ ዝርአ ጉዳይ ስለዘይኮነ፣ ናይ ነዊሕን ሓጺርን ውሳኔታቱ ኣብ ሃገራዊ ባይቶ ምስ ጸደቐ፣ ቅድሚ ትግባሬኡ ናብ ህዝቢ ወሪዱ ብረፈረንዱም ክጸድቕ ይግብኦ። ብዝተጨበጠ ሓዲሽ ምዕባሌ ምስዘጋጥም፣ ኣብ ቅዋምን ስርዓተ ሕግን መሬት፣ ብሓዲሽ ምዕባሌ ዝቕይድ ሕጊ ዳግማይ ብኣዋጅ ክመሓየሽ ይግብኦ ዝብል መትከል ንኣምን።
ዓንቀጽ.6. ኢንዱስትሪ፣ ንግዲን ሕርሻን
6.1. ኣብ ኢንዱስትሪ ብውጥን ኪኢላታት ብመጽናዕቲ ክካየድ፣ንልምዓት ሃገር ዘሰጉም፣ ስራሕ ዝፈጥር ሰደድ ዘዕቢ፣ ማሕበራዊ ናብራ ዜጋታት ዘመሓይሽ ዘውሕስ ውጥን ምጣኔ-ሃብታዊ ልምዓታዊ ኣገባብ ኣብ መጽናዕቲ ሞያውያን ክሙርኮስ ንኣምን።
6.2. ንግዲ፣ ዓለምና ኣብ ቑሸት ተቐይራ ስለዘላ፣ ምጣኔ-ሃብታዊ ውድድርን ብሕትውናን ስለዝዓብለላ፣ ምጣኔ-ሃብታዊ ልምዓት ብሽርክነት ስለዝኸይድ፣ ብሞያውያን ዝተጸንዐ ናይ ንግዲ ኣገባብ ብሕጊ ክውሰን ይግብኦ። ኣብዚ ብንጹር ክጥቀስ ዝግብኦ ብሕታዊ ዋንነት ንግዲ መሰል ኩሉ ዜጋ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ብማዕረ ክኸብር ይግብኦ። መንግስቲ ንዜጋታቱ ኣብ ንግዲ ፍርያምነቱ ክዓቢ፣ ከማዕብል፣ ሓበሬታን ኣፍልጦን ከስፍሕ፣ ናይ ንግዲ ኣታውን ወጻኢን ኣህጉራዊ ግዴታ ባንክን ካልእ ዘድሊ ረቛሕታት ክሕግዝ ግዴታ ከምዘለዎ ንኣምን። ብመንግስቲ ዝውነኑ ንግዳዊ ወይ ትካላት ምንጪ ኣታውታት ብሕጊ ንጹር ክኸውን ይግብኦ።
6.3. ሕርሻ፣ እዚ ዓውድ`ዚ ንዝሰፍሐ ክፋል ህዝብና ስለዝውክል፣ ህዝብና ኣብ ሕርሻን መጓሰን ምስ መሬት ዝተኣሳሰር ማሕበራዊ ናብራ ምህላው ከም ርዱእ ተወሲዱ፣ ምስ ምጣኔ-ሃብታዊ ምዕባሌ ሃገርና፣ ምስ ጂኦግራፊካዊ ኣቀማምጣና ዝሰማማዕ፣ ብሳይንስን ተክኖሎጅን ዝተሰነየ፣ ዘመናዊ ሕርሻ ምምዕባል ኣማራጺ ዘይብሉ ግድነታዊ መስርሕ ምጣኔ-ሃብታዊ ምዕባለ ስለዝኾነ፣ ፍርያት ኢንዱስትሪ ንምዕባይ፣ኣድለይቲ ጥረ ነገራት ኣብ ሃገር ንምፍራይ፣ ሕርሻ ሃገርና ምስ ዘመናዊ ኢንዱስትሪን ንግድን ከምዝተኣሳሰር ፍሉይ ቆላሕታ ተዋሂብዎ ግዜ፣ ጻዕርን ፍሉይ ባጀትን ከምዘድልዮ ብመትከል ንኣምን።
6.3.1. ሕርሻ ናይ ሓጺርን ነዊሕን ፖሮጀክት ስለዝኾነ፣ ሓረስቶት ሃገርና፣ ዘመናዊ ሕርሻ ንምምዕባል፣ ናይ መንግስትን ሞያውያንን ኩሉ ዓይነት ሓገዝ የድልዮም። ሞያዊ ምኽሪ፣ ተክኒካውን ገንዘባውን ሓገዝ ምሃብ፣ ኣገባብ ዘመናዊ ሕርሻ ትምህርትን ስልጠና ምሃብ፣ ናይ ድኹዕን ጸረ-ባልዕን መድሃኒት ምጥቃም፣ ዓይነት ዘርእን ናይ መሬት መርመራ ምክያድ፣ ምግራብ ምክልካል ፍግረ መሬት፣ ኣጠቓቕማ ማይ፣ ናይ ማሺነሪ ሓገዝ የድልዮም ዝብል መትከል ንኣምን።
6.3.2. ናጻ ማሕበር ሓረስቶት ቆይሙ፣ ንልምዓታዊ ሓገዝ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራትን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንምርካብ፣ ኣብ ባይታ ዝትግበር ዘመናዊ ፖሮጀክት ምቕራብ የድሊ። ኩሉ ድማ ናይ ሞያውያን መጽናዕቲ ከም ቀዳማይ መደብ ተሰሪዑ ክስርሓሉ ይግብኦ ዝብል መትከል ንኣምን።
ዓንቀጽ.7. ማሕበራዊ መሰላት ዜጋታት፣-
ህዝቢ ኤርትራ ካብ መፋርቕ 1950ታት ጀሚሩ ምስ ናይ 30 ዓመት ብረታዊ ቃልሲ፣ ምስ ናይ 1998-2000 ዝተኻየደ ውግኣት ተደሚሩ፣ ብኢትዮጵያ ዝተፈጸመ በደልን ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን፣ ኣብ ማሕበራውን ስነ-ኣእምሮኣዊ ህዝብና ዝፈጠሮ ምዝንባልን ጉድኣትን፣ ንህዝብና ኣብ ማሕበራዊ ሂወቱ ንድሕሪት ከምዝመለሶ ምስክርነት ዘየድልዮ ናይ ታሪኽ ሓቀኛ ፍጻሜ ምኻኑ ብመትከል ንኣምን።
ንምሕዋዩ ድማ ግዜን ጻዕርን ሓገዝን ከምዘድሊ፣ ናይ መንግስትን ናይ ኩሉ ዜጋ ጾርን ሓላፍነትን ኢዩ ኢልና ንኣምን። ሲቪክ ደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ ንኩቡር ዋጋ ማሕበራዊ ምዝንባል ህዝቢ ኤርትራ ከም ክቡር ዋጋ ናጽነቱ፣ ክቡር ዋጋ ሕጋዊ ልኡላውነቱ፣ ከም ክቡር ዋጋ ሕጋዊ ኤርትራዊ መንነቱ፣ ከም ክቡር ዋጋ ታሪኻዊ ዓወቱ ምዃኑ ስለንኣምን፣ ንማሕበራዊ ምዝንባል ህዝቢ ዋጋታቱን፣ ጻዕርን ጻማን ታሪኻዊ ዓወቱ ነሞግስ፣ ነኽብር። ንምሕዋዩ ዝካየድ መደባት ከነረጋግጽ ከነውሕስ ብመትከል ንኣምንን ንቃለስን።
7.1. ስድራቤት ስውኣት፣ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ መሪር ቃልሱ፣ በጃ ህዝብን ሃገርን ዝወደቑ ደቁን ኣሕዋቱን ኣለዎ። ስውኣትና ዋጋ ናጽነትና፣ ዋጋ ልኡላውነትና፣ ዋጋ ሕጋዊ ኤርትራዊ መንነትና ስለዝኾኑ፣ ዋላ`ኳ መብጽዓን ሕድሪን ስውኣትና ተጠሊሙ እንተሎ፣ ኣብ ልዕሊ ስውኣትና ልዑል ክብሪ ኣለና። ብዙሓት ስድራ-ቤት ስዉኣት ምንባይ ከምዘድልዮም ናይ ሕልናን ሞራላውን ጉዳይ፣ ወይ ናይ መንግስቲ ሓላፍነት ጥራይ ዘይኮነ፣ ማሕበራውን ሃገራውን ግዴታን ኩሉ ዜጋ ኢልና ንኣምን።
7.2. ስድራቤት ስውኣት ምንባይ ኣብ መጽናዕቲ ዝሙርኮስ ቀጥታዊ ሓገዝ ኣብ ኢድ ስድራቤት ዝበጽሕ፣ ወይ ፍሉይ ናይ እቶት ምንጪ ዘረጋግጽ ትካል ምህላው፣ ወይ ካልእ ብዙሓት ኣምራጺታት ኣለዉ ብመደብ ምትግባር ማለት እዩ። ዝስርሓሉ ዘሎ ፖሊሲ ከም ሓሳብ ቅዱስ`ኳ እንተኾነ ኣገባቡ ዘይንጹር፣ ተጠቓምነቱ ውሑስ ዘይኮነ ፖሊሲ፣ ብዝማዕበለ ኣገባብ ምምሕያሽ ከምዘድልዮ ንኣምን።
7.3. ስንኩላን፣ በጃ ህዝብን ሃገርን ክብሉ፣ ዕድመ ንእስነቶም ዘይጸገቡ ስንኩላት ኣሕዋትና ኣለዉ፣ እዚኦም`ውን ልክዕ ዋጋ ናጽነትና፣ ዋጋ ሕጋዊ ልኡላውነትን፣ ዋጋ ሕጋዊ ኤርትራዊ መንነትና ስለዝኾኑ፣ ኣብ ልዕሊ ስንኩላትና ልዑል ክብሪ ኣለና። ሞራላውን ኣእምሮኣውን ኩነታቶም ንምሕብሓብ፣ ኣፍረይቲ ዜጋታት ምዝኾኑ ናይ ምግባር፣ ጾርን ዕዳን መንግስትን ህዝብን እዩ። ኣካልቶም ዋላ እንተሰንከለ፣ ኣእምሮኣዊ ኩነታቶም ስለዘይሰንከለ፣ ብጀካ ናይ ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ ጾርን ሓላፍነትን ምስካም፣ ብተወሳኺ ዝተፍላለየ ፕሮጀክት ኣማዕቢልካ፣ ኣህጉራዊ ሓገዛት ረኺብካ ሓደ ካብ ዝዓበየ መደብ ንምትግባር ተስታፍነትን ሓልፍነት ኩሉ ዜጋ ኢዩ ኢልና ንኣምን።
7.4. ሓርበኛታት፣ ህዝቢ ኤርትራ ብሐርበይናዊ ቃልሱ ብኩብር ዋጋታቱ፣ ናጽነት፣ ሕጋዊ ሉኡላውነት፣ ሃገራዊ ኤርትራዊ መነንት ስለዘረጋጸ፣ ንህዝቢ ኤርትራን ሓርበኛዊ ባህርያቱን ልዑል ኣኽብሮት ኣለና። ህዝቢ ኤርትራ ሓርበኛዊ ህዝቢ እዩ። እንተኾነ እቶም በጃ ህዝብን ሃገርን ካብ ማሙቕ ገዝኦም ዝወጹ፣ ኣብ በረኻ ንዓመታት ንሕሰምን ከቢድ ውግእን ናይ ሂወት መሪር ኩነታት በዲሆም ዝሰገሩ፣ ዕድመ ንእስነቶም ዝወፈዩ፣ ከም ሰቦም ናይ ምምሃር፣ ምስራሕ፣ ምሕራስ፣ ምንጋድ ወዘተ መሰል ዘይረኸቡ፣ ጌና`ውን ሕጂ ኣብ ትሕቲ ዘይሕጋዊ ምልካዊ ስርዓት ኤርትራ ኣለዉ። ግቡእ ማሕበራዊ ክብሪ ከይረኸቡ ከርተት ዝብሉ ዘለዉ፣ ”ተጋደልትን መንእሰያት ኣገልግሎትን”፣ ንክብሪ ህዝብን ሃገርን ዘርኣይዎ ተወፉይነትን ጽንዓትን፣ ዝተሰከሙዎ ሃገራውን ታሪኻውን ሓላፍነት፣ ንሓርበኛዊ ተግባራቶም ነምስግን ነኽብር። ማሕበራዊ ክብሪ ተዋሂብዎም፣ ካብ ሰራዊት ወጺኦም ናብ ንቡር ሰላማዊ ሲቪላዊ ሂወት ተመሊሶም፣ ማሕበራዊ ናብራ ከስተማቕሩ ክጣየሱ፣ ጻማን መሰል ጡረታን… ወዘተ ንምርካብ፣ ሕጋዊ መሰሎም ንምኽባር፣ ጾር ህዝብን መንግስትን ምኻኑ ንኣምንን ነኽብርን፣ ንምውሓሱ ድማ ብመትከል ንቃለስ።
ዓንቀጽ.8. ማሕበራዊ መሰል ኣገልግሎት ህዝብን ግዴታ መንግስትን
ዝኾነ ዜጋ፣ ብቅዋምን ስርዓተ ሕግን፣ ብዘይኣፈላልይ፣ማዕረ መሰል ኩሉ ዓይነት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ክረክብ ኣለዎ ዝብል መትከል ንምርግግጽ ንቃለስ።
8.1. መሰል ክንክን ጥዕናን ስሓን፣ ጥዕና ዜጋታት ምርግጋጽ ዕድመ ይውስኽ፣ ኣፍራይነቱ ይዓቢ፣ ኣብ ሞንጎ ዝውለዱ ቆልዑት ብፍቕሪ ወለዲ ከይዘኽተሙ ክዓብዩ፣ ዓቕሚ ኣዳም ክበጽሑ ይሕግዝ ዝብል መትከል ንኣምን።
8.1.1. ዝኾነ ዜጋ፣ ብቅዋምን ስርዓተ ሕግን ዘመናዊ ናይ ጥዕና ክንክን ማዕረ መሰል ክረጋጽ ይግብኦ ዝብል መትከል ንኣምን።
8.1.2. ጥዕና ዜጋታት ንምውሓስ፣ ቀዘፍትን ተላጋብትን ሕማማት ንምክልካል፣ ዘድሊ ኣስተምህሮ ምሃብን፣ ዘድሊ ሞያዊ ምክሪን ተክኒካዊ ሓገዝን ምርካብ፣ ማዕረ መስላት ክረጋግጽ ይግብኦ ዝብል መትከል ንኣምን።
8.1.3. ጥዕና ዜጋታት ንምውሓስ፣ ሰብ ሞያ ሕክምና ምዕባይ ሓደ ካብ ቀዳምነታት ሕብረተሰብ ምህናጽ ስለዝኮነ፣ ብመጽናዕትን ኣህጉራዊ ሽርክነትን ክስርሃሉ ይግብኦ ዝብል መትከል ንኣምን።
8.1.4. ምስ ዓለማዊ ምዕባሌ ፖሮጀክት፣ ምስ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ናይ ጥዕና ውድብ፣ ምስ ውልቀ ሃገራትን ናይ ሳይንስ ምርምር ዘካይዳ ትካልትን ብሽርክነት ምስራሕ፣ ቅኑዕ ዓዳሚ ዝኾነ ፖሊሲ ምሕንጻጽ የድሊ። ዝትግበር ፖሮጀክት መደባት ምድላው ናጽነትን ተሳታፍነት ሞያውያን ኤርትራውያን ወሳኒ ተራ ምኻኑ ብመትከል ንኣምን።
8.1.5. ኣብ ግዜ ሕርሲን ጥንስን ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ገጠራት ዝርኣዩ ጸገማት ንምቅላል፣ ብዝሒ ሞት ደቂ ኣንስትዮ ንምውሓድ፣ በብደረጃ ንምውጋድ፣ ሓደ ካብ ድሕነት ኣፍራዪ ማህጸን ምዕቃብ ስለዝኾነ፣ ዋላካ ጻዕርታት ተካይድዎ ለውጥታት እንተለዎ፣ ዝያዳ ክምዕብልን ክሰፍሕን ፍሉይ ኣተኩሮ ከምዘድልዮ ንኣምን።
ዓንቀጽ.9. መሰል ትምህርቲ ዜጋታት፣-
ትምህርቲ ኣብ ሞዕባለ ህዝብን ሃገርን ልዑል ኣገዳስነት ኣለዎ። ስለዚ፣ -ዝኾነ ዜጋ፣ ብቅዋምን ስርዓተ- ሕግን፣ ካብ 1ይ ክፍሊ ክሳብ ዝለዓለ ደረጃ ትምህርቲ ዩኒቨርሲቲ ክቕጽል፣ ሞያዊ ብቕዓቱ ክብ ንምባል ማዕረ መሰል ክህልዎ ይግባእ ዝብል መትከል ንኣመን።
9.1. ዝኾነ ዜጋ ናይ 12 ክፍሊ ኣካዳሚያዊ ትምህርቲ፣ ኣብ ምዱብ ቤት-ትምህርቱ ክውድእ መሰሉ ክኸብር ከምዝግብኦ ብመትከል ንኣምን። ኣብ ሳዋ ኣብ ወትሃደራዊ ቦታ መደብ ናይ 12 ክፍሊ ኣካዳሚያዊ ትምህርቲ ምክያድ ብመሰረቱ ዘይሕጋዊ ተግባር`ዩ ኢልና ብመትከል ንኣምን።
9.2. ናይ ሓደ ሃገር ዝለዓለ ጸጋ ወይ ሃብቱ ሰብኣዊ ዓቕሙ`ዩ። ኣብ ኩሉ ዓውድታት ዝለዓለ ናይ ዩኒቨርሲቲ ትምህርቲ ምምዕባልን ምስፋሕን፣ ዜጋታት ነብሶም ብሞያዊ ብቕዓት ሃኒጾም፣ ናብርኦም ዘምሓይሽሉ፣ ተመሊሶም ሃገሮም ኣብ ምምዕባል ዝለዓለ ተራ ዝጻወትሉ፣ ናብ ወጻኢ ሃገራት ብምልኣኽ ምያዊ ብቕዓት ዝሰፍሓሉ፣ ኣብ መጽናዕቲ ዝሙርኮስ፣ ሓገዛት ዝርከበሉ ኣገባብ ምርካብ ንኣፍራይነቱ ንምሕያል ከምዘድሊ መትከል ንኣምን።
9.3. ሃገርና ምስ ኩሉ ዘጋጠማ ዕንወት፣ ዜጋታታ ዝለዓለ ናይ ሳይንስን ተክኖሎጅን ትምህርቲ ክረኽቡ፣ ዜጋታት ብሞያዊ ብቕዓት ክስልጥኑ፣ ኣብ መጽናዕትን ምርምርን ዝተሰረተ ፖሊሲ ትምህርቲ ምምሕያሽ የድሊ። ምስ ዓለምና ዘዛምድ፣ ነዚ ዕድላት ንምርካብ ባይታ ዘስፍሕ ዝምድናታት ምምስራት፣ ናይ ወጻኢ ጉዳያት ዲፕሎማሲያው ፖሊሲ ምምሕያሽ ከምዘድሊ ብመትከል ንኣምን።
9.4. ምጥፋእ መሃይምነት፣ ኣብ ገጠር ዝነብር ዝበዝሕ ህዝብና፣ ብሰንኪ ታሪኽ መግዛእታዊ ኩነታት ማሕበረ-ምጣኔ-ሃብቲ ኣቃውማ ሃገርና፣ ናይ ትምህርቲ መሰል ወይ ዕድል ዘይረከበሉ ጭቡጥ ምኽንያታት ስለዝነበረ፣ ሰብኣዊ ዓቕሚ ህዝብና መሃይምነት ከጥፍእ፣ ናብ ጎደና ምዕባሌ ፍልጠት ክሰጋገር ዝጠፍኦ ዕድል፣ ፍሉይ ቆላሕታ ተዋሂብዎ መሃይምነት ከጥፍእ ከምዝግባኦ ብመትከል ንኣምን።
ዓንቀጽ.10. ግዴታ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ሕጋዊ ኣገባቡን።-
ዝኾነ ዜጋ መሰላት ጥራይ ዘይኮነ፣ ጉቡኣት ክፍጽሞ ዘለዎ እዉን ከምዘሎ ኣብ ግምት ክኣቱ ዝግብኦ’ዩ። መሰላትን ጉቡኣትን ኢድን ጓንትን ዝኾኑ ፈጺሞም ዘይፋላለዩ ተግባርን ኣምራትን እዮም። ኣንካይ ዶ ኣብ ኤርትራ ኣብተን ኣዝየን ዝማዕበላ ሃገራት ዓለምና ሃገራዊ ኣገልግሎት ሓደ ማሓዉር ግቡኣት ዜጋታት ኮይኑ ክሰርሕ ዝጽንሓን፣ ኣብ ምህናጽ ሃገርን ምህናጽ ምጣኔሃብቲ ዕዙዝ ግደ ዝተጻወተ መስርሕ እዩ። ብስንኪ ኣሉታ ተመክሮ ኣጣቃቅማ ሃገራዊ ኣገልግሎት ፍጹም-ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ ኤርትራ ሃገራዊ ኣገልግሎት ክዉገድ ኣለዎ ናብ ዝብል መደምደምታ ዘብጽሕ ጭቡጥ ምኽኒታትን መርትዖታትን ስለዘየለ፣ ሃገራዊ ኣገልግሎት ካብቶም ቡዙሓት ሓደ ጉቡኡ ዜጋታት ኮይኑ ክሰርሕ ንቃለስ።
ዝኾነ ዜጋ፣ ብቕዋምን ስርዓተ ሕግን ዝእዝዞ፣ ሃገራዊ ኣገልግሎት ናይ ምፍጻም ጉቡእ ኣለዎ። ብሕጊ ዝተነጸረ ገደብ ግዜ ኣገልግልቱ ምስወድኤ፣ ናብ ንቡር ሲቪላውን ማሕበራውን ሂወቱ ክመርሕ መሰሉ ክረጋግጽ ይግብኦ።
10.1. ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ ብዘይ ብቑዕን ዘይሕጋውን ምክንያት፣ዘይተወሰነ ገደብ ግዜ ኣገልግሎት ምክያድ፣ ካብ ትምህርቲ ፣ ስራሕ፣ ማሕረስ ንግዲ…ወዘተ፣ ምስ ውልቓዊ ናጽነት ዝጻረር ማሕበራዊ ምዝንባል ዜጋታት ከም ጂሆ ሒዝካ፣ ኣብ ትሕቲ ወትሃደራዊ ኣገልግሎት ምጽማድ ዘይሕጋዊ ተግባር እዩ ኢልና ንኣምን።
10.2. ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ ዘይክፈሎ ሕሱር ጉልበት ዜጋታት ኣብ ከቢድ ማእቶት ምጽማድ፣ ምህላኽ ዘይሕጋዊ ተግባር`ዩ ኢልና ብመትከል ንኣምን።
10.3. ዝኾነ ዜጋ ንሃገራዊ ኣገልግሎት ዝብገስ፣ ምስ ጭቡጥ ኩነታት ስድራ-ቤታትና ብዝሒ ስዉኣት፣ ሓልፋይ ወይ ኣላዪ ዘይብሉ ማሕበራዊ ናብራ፣ንጹጉማት ንስድራ-ቤት ናብ ተወሳኺ ሕሱም ናብራ ስለዘምርሕ፣ ጾር መንግስትን ሃገርን ስለዝኮነ፣ ብመጽናዕቲ ብእዉጅ ሕጊ መምዘንታት ክፍጸም ከምዝግባእ ንኣምን።
10.4. ሃገራዊ ኣገልግሎት ካብ ንህዝብን ንሃገርን ረብሓታት ወጽዩ፣ ዉልቀ ሰብ መዝታት ንዉልቃዊ ረብሓታቶም ካየዉዕልዎ፣ ዝካላኸል ሕግታት ንክህሉ ንቃለስ።
ዓንቀጽ.11. መሰል ጥሮታን ማሕበራዊ ውሕስነት ዜጋታትን፣-
11.1. ዝኮነ ዜጋ፣ ብቅዋምን ስርዓተ ሕግን ዝእዝዞ፣ ናይ ጡረታ መሰሉ ዝተኸብረ ክኸውን ይግብኦ።
11.2. ደሞዝ ጡረታ፣ ምስ ኩውንነት መነባብሮን ምስዘይከይድ፣ ኣብ መጽናዕቲ ዝተሞርኮሰ፣ ብእዉጅ ሕጊ ምምሕያሽ ደሞዝ ክግበር፣ ብጡረተኛ ሰብ ዝጥወሩ ስድራቤት ዝዕንገሉሉ ፖሊሲ ክህሉ ይግብኦ ዝብል መትከል ንኣምን።
11.3. ጡረተኛታት፣ ብዕድመ ዝዓበዩ ዜጋታት፣ ኣብ ዕብየቶም ኣካላውን ኣእምሮኣውን ብቕዓቶም ዝጎደሎም ኣላዪ ምስዘይህልዎም፣ ከም ዜጋታት ብእዉጅ ሕጊ ናይ ምእላይ ክንክን ክግበረሎም መሰሎም ክኸብር ከምዝግብኦ ብመትከል ንኣምን።
11.4. ዝኾነ ዜጋ፣ ደቂ ስዉኣት፣ ዘኽታማት፣ ኣላይ ዘይብሎም ብቕዓት ዘይብሎም ዜጋታት፣ ኩሉ ዓይነት መሰላቶም ዘክብር ትካል ክህሉ ይግብኦ። ብቅዋምን ስርዓተ ሕግን ኣብ መጽናዕቲ ዝተሞርኮሰ ክንክን ክግበረሎም፣ ሓላፍነት ህዝብን ሃገር ከምዝኮነ ብመትከል ንኣምን።
11.5. ዝኾነ ዜጋ፣ ብቅዋን ስርዓተ ሕግን፣ ኣብ መጽናዕቲ ዝሙርኮስ፣ ማዕረ መሰል ትሕተ ቅርጺ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ክረክብ ከምዝግብኦ ንኣምን። ምዕሩይን ዝተመጣጠን መሰል ተጣቃምነት ኩሉ ዜጋታት፣ ኣብ ኩሉ ከባቢታት ዝረጋግጸሉ፣ ንዘመናዊ ምጣኔ-ሃብታዊ ምዕባሌ ዝርግሔ ዝሃንጽ ኣገልግሎት ትሕተ ቅርጺ ክህሉ ብመትከል ንኣምን።
11.6. ዝኾነ ዜጋ፣ ብቅዋምን ስርዓተ ሕግን፣ ዝስተ ጽሩይ ማይ፣ ኣገልግሎት መብራህቲ፣ ስሉጥ ናይ መጋዓዝያ ኣገልግሎት፣ መንበሪ ኣባይቲ…ወዘተ ኣብ መነብርኡ ኣገድስቲ ዝኾኑ መሰላት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ናይ ምርካብ ማዕረ መሰል ኣለዎ ዝብል መትከል ንኣምን።
11.7. ማሕበራዊ ውሕስነት ዜጋታት ምርግግጽ ማለት ኩሉ መዳያቱ ስለዝኮነ፣ ናይ መንግስትን ህዝብን ሓባራዊ ግዴታ እዩ። ንምህናጹ ግዜ ጻዕሪ የድሊ። ሞያዊ ብቕዓትን መጽናዕታዊ ኣካላት የድልዮ። መንግስታውን ሲቪክ ትካላትን ደሞክራስያዊ ብቕዓት ምምሕዳር ምህናጽ ከምዘድልዮ ብመትከል ንኣምን
11.8. ኣብ ቅዋምን ስርዓተ ሕግን ዝተሞርኮሰ፣ ናይ ሞያውያን መጽናዕትን ውጥንን ናይ ምጣኔ-ሃብታዊ ልምዓት፣ ምምሕያሽ ናብራን ፕሮጀክትስ፣ ንማሕበራዊ ውሕስና ከረጋግጽ፣ ባይቶ ዘትዩ ብሓባራዊ ውሳኔ ዘጽድቖ፣ ምዕቡልን ዘመናውን ውጥናትን ሕጋዊ መስርሑን ክረጋገጽ ከምዝግብኦ ብመትከል ንኣምን።
11.8.1 ማሕበራዊ ውሕስነት ምርግጋጽ ማለት፣ ቀዳማይ መሰረታዊ ምኽንያት፣ ሰላምን ቅሳነት ምርግጋጽ እዩ። ሰላም ብቅዋም ስርዓተ ሕጊ ይረጋገጽ። ብቕዓት ደሞክራስያዊ ምምሕዳር መንግስትን ታሕተዎት ኣካላቱን የድልዮ። ግሉጽነት፣ ቁጽጽርን ሕጋዊ ተሓታትነት ድማ ከም ቀንዲ መለለይን መሰረትን ማሕበራዊ ውሕስነት ምዃኖም ብመትከል ንኣምን።
11.8.2. ማሕበራዊ ዋሕስና ህዝቢ ንምርግጋጽ፣ ናጻ ሲቪክ ኣትሓሳስባ ዝውንና ደሞክራስያውያን ዝኾና ህዝባዊ ትካላት ብምህናጽ ጥራይ ይረጋግጽ። ኣፍልጦ ህዝቢ ንምስፋሕ ተሳታፍነቱ ንምሕያል፣ ሓበሬታ ምስናቕ ስልጠና ዜጋታት ወሳኒ`ዩ። ገበናትን ዘይሕጋዊ ተግባራት ከይዓቢ ምቁጽጻር የድሊ። ፈላላዪ ምምሕዳር ጉቦ ከይምዕብል፣ መሰላት ናይ ናይ ገለ ዜጋታት ከይገሃስ፣ ናይ ገለ መሰላት ከይዕብልል ምክትታል የድልዮ ። ናይ ስራሕ ናብራን መሰል ውሕስነትን ከይገሃስ ብሕጊ ምኽባር የድሊ።
11.8.3. ሕብረተሰብ ተኸባቢሩ ዝነብረሉ ሕጋውን ደሞክራያውን መሰላት ምርግጋጽ የድሊ። ናይ መግቢ ሕክምና ትምህርቲ ማዕርነታዊ መሰል ምርግግጽ የድሊ። ዝተጠቕሱን ዘይተጠቕሱን ዓበይቲ ሕጋዊ፣ ማሕበራዊ ደሞክራስያዊ መሰላት ምስዝኸብሩ ማሕበራዊ ውሕስነት ይረጋግጽ። ዝተጠቕሱ መሰላትን ሕጋዊ ኣገባቡን ምስዝጎድሉ ምስዝገሃሱ ድማ ፣ ሰላም ህዝቢ ይዝረግ፣ ማሕበራዊ ውሕስነት ኣይረጋገጽን ዝብል መትከል ንኣምን።
11.8.4. ሲቪክ ደሞክራስያዊ ዝኾና ህዝባዊ ትካላት ምስዝህነጻ፣ ሰላምን ማሕበራዊ ውሕስነትን ኣብ ምርግጋጽ፣ ኣብ ምቁጽጻር፣ ኣብ ምውሓስ ዝዓበየ ተራ ዝጻወታ ህዝባዊ ትካላት እየን ዝብል መትከላዊ እምነት ንምኹስኳስ ንምህናጽ ብቕኑዕ ሕልና ብመትከል ንምርግጋጹ ናህሪ ጻዕርና ከምእነሓይሎ ነረጋግጽ።
ዓንቀጽ.12. መሰላት ባህሊ፣ ልምዲ፣ ቋንቋ፣ እምነትን ክብርታቱን፣ –
12.1. ባህሊ፣ ልምድን ቋንቋን፣ ዝኾነ ዜጋ ምስ ቅዋምን ስርዓተ ሕግን ዘይጻረር፣ ባህሉን ልምዱን ኣብ ማሕበራዊ ሂወቱ ከዘውትር፣ ቋንቋ ኣደ ክጥቀም፣ ብቋንቁኡ ክዛረብ፣ ክጽሕፍ፣ ዘይገሃስ መሰሉ ክኸብር ይግብኦ ዝብል መትከል ንኣምን። ዕላዊ ወይ ናይ ስራሕ ቋንቋ ኤርትራ ብሃገራዊ ቅዋም ህዝቢ ኤርትራ ወይ ብህዝቢ ኤርትራ ተመሪጹ ብዝተወከለ ሃገራዊ ባይቶ ክዉሰን ኣለዎ ዝብል መትከላዊ እምንቶ ኣሎና።
12.2. ዝኾነ ዜጋ፣ ብቅዋምን ስርዓተ ሕግን መሰል ሃይማኖታዊ እምነቱን ክብሪታቱን ከዘውትር፣ ክዕቅብ፣ ከማዕብል ዘይገሃስ መሰሉ ክኸበር ይግብኦ ዝብል መትከል ንኣምን
12.3. ዝኾነ ዜጋ ናይ ካልእ ሃይማኖታዊ እምነት መሰል ከኽብር ግዴታ ኣለዎ። ከከም እምነቱ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ብማዕረ መሰላት ይቕየድ። ኣብ ማሕበራዊ ናብራ ዘለዎ ዝምድናታት፣ ኣብ ሕጊ ዝሙርኮስ፣ ሓድነቱ ኣብ ምክብባር ዝተሰረተ ማሕበራዊ ሂወት ክህልዎ ከምዝግባእ ብመትከል ንኣምን።
12.4. ዝኾነ ዜጋ ናይ ካልእ ሃይማኖታዊ እምነት ከኽብር ግዴታ ይስከም፣ ክግህስ ግና መሰል የብሉን። ኣብ ቅድሚ ሕጊ፣ ወይ ኣብ ቅድሚ ምምሕዳራዊ ትካላት፣ ወይ ኣብ ዝኾነ ማሕበራዊ ሂወት ናይ ህዝቢ፣ ሃይማኖት ከም ውልቃዊ እምነት ኣብ ክንዲ ዝኸብር፣ ኣብ ህዝቢ ከም ፖለቲካዊ መሳርሒ ፍልልይ ክጥቅመሉ ሰላም ህዝቢ ክዘርግ ዘይሕጋዊ ተግባር`ዩ ኢልና ንኣምን።
12.5. ናይ ሃይማኖቱ መሰል ልዕሊ ካልእ ሃይማኖታዊ መሰል ሰሪዑ ጸብለልነቱ ከተግብር፣ ናይ ካልእ ሃይማኖታዊ መሰል ከቆናጽብ፣ ክረግጽ፣ ክግህስ፣ ዘይሕጋዊ ተግባር`ዩ። ምኽንያቱ ሓድነት ህዝቢ ይዘርግ። ሰላም ህዝብን ሃገርን ይዘርግ። ማሕበራዊ ውሕስነት ሃገር የፍርስ። መሰል ሃይማኖት ምግሃስ ዘይሕጋዊ ተግባር ክፍጸም ከምዘይግብኦ ብመትከል ንኣምን።
ዓንቀጽ.13. ንቅዋም ዝምእዘዝን ዘገልግልን ሃገራዊ ሓይልታት ምክልኻል፣ ፖሊስን ሃገራዊ ድሕነት ንክህሉ ንቃለስ;-
ናይ ሃገራዊ ምክልኻልን ጸጥታን ሰረተ-እምነትና፣ ኣብ ህዝቢ ዝተሰረተ ክኸዉን ኣለዎ፣ እቲ ምንታይሲ፣ እቲ እንደልዮን እንሕልኖን ጸጥታ ልኡላዉነት መሬት ጥራይ ዘይኮነ፣ ብዓቢኡ ጸጥታ ዉልቀ-ዜጋ ብፍላይ፣ ብሓፈሻ ኸኣ ጸጥታ ህዝቢ ስለ ዝኾነ፣ ህዝቢ ኣብ ምክልኻል ልኡላዉነት መሬቱን፣ ክሊ ባሕሩን ኣየሩን፣ ዉሽጣዊ ጸጥትኡን ምሉእ ተሳተፍነትን፣ ዝለዓለ ሓላፍነትን ክህልዎ ይግባእ። ስለ’ዚ እቲ ዝህነጽ ኣባል ሰራዊትን ኣባል ሃገራዊ ድሕነትን፣ ምስ ህዝቢ እንዳተኣሳሰረን እንዳተሓባባረ ዝሰርሕ ሃገራዊ ሰራዊትን ናይ ጸጥታን ፖሊስ ትካላት ክንምስርት ንቃለስ።
ውትህድርና ሓደ ካብ ናይ ጸጥታ ስራሓት ሞያ ስለ ዝዀነ፣ ንተሳተፍነቱ ዝምልከት፣ ብናጻ ድልየትን ርድየትን፣ ምርጫን ዜጋታት ዝዉሰን ምኻኑ ኣብ ግምት ብምእታዉ፣ ዝተነጸረ ናይ ሓይልታት ምክልኻልን ፖሊስን፣ ሃገራዊ ድሕነትን ዘነጽር ትልሚ-ሜላ ክህሉ ይግባእ። ሓይልታት ምክልኻልን ፖሊስን ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ፣ ኣብ ትሕቲ ቅዋማዊ ግዝኣተ ሕጊ ኤርትራ ተቐይዱ ዝዓዪ፣ ፍሉይ ፖሎቲካዊ ሻራ ጸግዕን ዘይብሉ፣ ኣብ ሓፈሻዊ ፖሎቲካዊ ምርጫታት ናይ ሃገር፣ ናይ ምድማጽ መሰሉ ዝተዋሕሰ ኮይኑ፣ ፍሉይ ኣባልነት ፖለቲካዊ ጉጅለ ኮይኑ ክዉደብን ክሰርሕን ብሕጊ ዝተሓረመ ንክኸዉንን ንረብሓታት መላእ ህዝቢ ኤርትራ ብዘገልግልን ዘውሕስን፣ ንልኡላውነት ሃገርን ቅዋምን ብህዝቢ ብደሞክራስያዊ ሓፈሻዊ ሕርያ ንዝተመርጸ መንግስቲ ዝከላኸል፣ ሃገራዊ ሓይልታት ምክልኻልን ፖሊስን ሃገራዊ ድሕነት ክኸውን ሲቪክ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ ንቃለስን።
ዓንቀጽ.14. ዕቃበ ከባቢ፣-
ባህርያዉን ምኡዝ ከባቢ ንምዕቃብ፤ ዘመናዊ ስነ-ኪነትን ስነፍልጠትን ምጥቃም። ቀጻሊ ኣስተምህሮታት ንሕብረተ-ሰብ ብምሃብን ምቍጽጻር፣ እዚ ብደረጃ ጸቢብ-ሃገር ከይተወሰነ፣ ብዓለም-ለኸ ደረጃ`ውን፣ ዓቕምና ዘፍቅዶ ኣስተዋጽኦ ምርግጋጽ። ዕቃበ-ከባቢ ንህልዊ ወለዶ ጥራይ ዘይኰነ፣ ንቀጻሊ ወለዶታት ዘማዕደወ መደባት ንክኸውን፣ ከባቢና ክብክሉ ዝኽእሉ ስነ-ቀመማውን ስነ-ሂወታዉን፣ ኑክሌራዊ መደበራትን ትካላትን፣ ኣብ ሃገርና ንኸይምስርሑን ከይድኮኑን ብትሪ ምኽልኻሎምን። ካብ ካልኦት ሃገራት ዝመጽእ ስነ-ቅመማውን ስነ-ሂወታዊን ኒክሌራዊ ጐሓፋት፣ ኣብ ማያት-ባሕርናን መሬትናን ንኸይጓሓፉ ብሕጊ ምእጋድ። ባህርያዉን ምኡዝን ዝኾነ ከባቢና፣ ካብ ሰብ-ሰርሖ ብከላታት ንምዕቃብ፣ ዓይነትን ዓቐንን ዘይሓለወ፣ ባህርያዉን ሰብ ሰርሖ ጥረ-ነገራት ዘባኽን፣ ከም ሳዕቤኑ ድማ ዘይተደልየ ዓቐን ጕሓፍ ዝፈጥር ባህልን ወልፍታትን ንምንካይን፣ ካብ ነዳዲን ዘይትን ዝፍኖ ናይ ኣየር ብከላ ትሑት ንኽኸውን፣ ኩሉ ዝከኣል ጻዕርታት ምግባር። ራህያታትን፣ ናይ ህዋ-ክሊ ኣየርን፣ ፈለጋትን ወሓይዛትን፣ ዒላታትን ሓጽብታትን፣ ቀላያትን ባሕርን፣ ብጥንቓቐን ጽሬትን ጽፈትን ምሓዝን ምዕቃብን። ሸኻታትን ናይ በረኻ ባህርያዊ ኣግራብን፣ እንስሳ ዘ-ቤትን ዘ-ገዳምን፣ ብሰብ ይኹን ብባህርን ባርዕ ንኸይበርሱ እኹልን ሓያል ናይ ምድላው መስርሕ ዝተተኽሎ ናይ ምክልኻል ተግባር ምጽናዕን ምክያድን ንክህሉ፣ ሲቪካዊ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ ይቃለስ።
ዓንቀጽ.15. ብዓለምለኻዊ ሕግታትን ውዕላትን ምቕያድ፣ –
15.1. ብኹሎም ዓለምለኻዊ ቻርተራትን ውዕላትን ምቕያድን ምኽባርን ዝብል መትከልን ሕጋዊ ኣገባብን ንምውሓስ ብመትከል ንኣምን። ናይ ኣፍሪቃዊ ሕብረትን፣ ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ማሕበር ዓረብ ቻርተራትን ውዕላትን የጠቓልል።
15.2. ብናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፣ ሰብኣውን ደሞክራስያውን መትከላት ይኹን ኣድማሳዊ ድንጋጌታት ሰብኣዊ መሰላት ንቕየድ ነኽብር።
15.3. ብዓለምለኻዊ ሕግታት፣ ውዕላትን ስምምዓትን መሰረት፣ ክፍጸሙ፣ ወይ ክረጋገጹ ዝግብኦም፣ ሕጋዊ መስርሓትን ኣገባባትን ናይ ምፍጻምን ምውሓስን ዝግድዱ፣ ዲፕሎማስያዊውን ሕጋውን ግዴታን ክንስከም፣ ግዴታና ንምፍጻም ብሕግታት ምቕያድን ምኽባርን ከምዘድሊ ብመትከል ንኣምን።
15.4. ኣፍልጦናን ኣፍልጦ ሕብረተሰብና ንምስፋሕ፣ ኩሉ ኣድላዪን ዝከኣልን ኣገባብ ንምፍጻም፣ ብጽቡቕ ድሌትን ቅኑዕ መንፈስን ጻዕርታትና ከነሓይል ንቃለስ።
ምዕራፍ ክልተ፣-
ዓንቀጽ.16. ፖሊሲታት ሲቪክ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ።-
ሲቪካዊ ደሞክራስያዊ መንቕስቓስ፣ እስትራተጂካዊ ዕላማታቱ ንምዕዋት፣ ሰለስተ መድረኻት ናይ ቃልሲን ኣገባቡን ክሰግር ከምዝግብኦም ብመትከል ንኣምን።
16.1. ቀዳማይ መድረኽ ቃልስና፣ ኣንጻር ዘይደሞክራስያዊ፣ ዘይሕጋውን ስርዓት ኤርትራ፣ ኩሉ ዓቕምና ኣወሃሂድና፣ ብግሉጽነት ዝካየድ ሲቪክ ደሞክራስያዊ ቃልሲ ንምዕዋት ኣብ ኣብ ባይታ ምርግጋጽ`ዩ።
16.2. ካልኣይ መድረኽ ቃልስና፣ ድሕሪ ውድቀት ዘይሕጋውን ዘደሞክራስያውን ስርዓት ኤርትራ ዝትከል፣ መሰጋገሪ መንግስትን ሕጋዊ ኣገባቡን ምርግጋጽን ምውሓስን ዝካየድ ሲቪክ ደሞክራስያዊ ቃልሲ`ዩ።
16.3. ሳልሳይ መድረኽ ቃልሲ፣ ብቅዋምን ስርዓተ ሕግን፣ ኣብ ሕጊ ምርጫ ዝተሞርኮሰ ዝካየድ ህዝባዊ ደሞክርስያዊ ምርጫ፣ ብዓለምለኻዊ ተዓዘብቲ ናጻ፣ ፍትሓውን ሕጋውን ምርጫ ከምዝተኻየደ ተመስኪርሉ ዝቐውም፣ ሕጋውን ደሞክራስያውን መንግስቲ ምህናጽን ምውሓሱ የጠቓልል።
ዓንቀጽ.17. ኣንጻር ዘይሕጋዊን ምልካዊ ስርዓት ኤርትራ ዝካየድ ቀዳማይ መድረኽ ቃልሲ
ፍጹም-ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፣ ዘይሕጋዊን ዘይደሞክራስያዊን ፍጹም-ምልካዊ ስርዓት’ዩ ኢልና ንኣምን። ፍጹም-ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፣ ዘይሕጋዊን ዘይደሞክራስያዊን ካብ ዘብሎ መርትዖታት፣-
17.1.1. ሲቪክ ደሞክራስያዊ ምንቅስቓስና፣ መንግስቲ ኤርትራ ንኩሉ ዓይነት ውልቃውን ሓባራውን መሰላት ህዝብን ሃገርን ግሂሱ፣ ናብ ዕንወት ስለዘምርሐ ኣብ ወለዶታት ሃጓፍ ስለዝፈጠረ፣ ዘይሕጋዊ፣ ዘይደሞክራስያዊ ስርዓት ጥራይ ዘይኮነ፣ ፍጹም-ምልካዊ ስርዓት ከምዝሃነጸ ብመትከል ንኣምን።
17.1.2. መንግስቲ ኤርትራ ካብ ዝፈጸሞ ዓበይቲ ዘይሕጋዊ ዕንወት ሃገር ሓደ፣ ኣብ 24 ግንቦት 1993 ግዝያዊ መንግስቲ ዕድሚኡ ን-4 ዓመታት ኢሉ ኣዊጁ። ከም መብጽዕኡ ስልጣኑ ተሓታትነቱ ኣብ 1997 ንህዝቢ ስለዘየረከበ፣ ዘይሕጋዊ ስርዓት ከምዝመስረተ ብመትከል ነረጋግጽ።
17.1.3. ስርዓት ኤርትራ፣ ብተሳታፍነት ዝበዝሐ ህዝቢ ዝተነድፈ ቕዋም ኤርትራ፣ ብ23 ግንቦት 1997 ኣብ ዝተኻየደ ቅዋማዊ ባይቶ ንቅዋም ኣጽዲቑ ሕጋውነት ኣልቢስዎ። ብቅዋማዊ ባይቶ ሕጋውነት ዝለበሰ ቅዋም ዘይምእዋጁ ዘይሕጋዊ ተግባር ምዃኑ ብመትከል ነረጋግጽ።
17.1.4. ስርዓት ኤርትራ፣ ብዘይቅዋምን ስርዓተ ሕግን፣ ንህዝባዊ ደሞክራስያዊ ምርጫ ኣጊዱ፣ ልዕሊ 13 ዓመታት ኣብ ስልጣን ምህላዉ ስለነረጋግጽ፣ ዘይሕጋዊ ስርዓት ምኻኑ ብመትከል ንኣምን።
17.1.5. ስርዓት ኤርትራ፣ ሕጋዊ መሰል ህዝቢን ቅዋሙን ረጊጹ፣ ውልቃዊን ሓባራዊ መሰል ዜጋታት ግሂሱ፣ ናጽነት ፖለቲካዊ ሓርነት ህዝቢ ገፊፉ፣ ምጣኔ-ሃብታዊን ኩሉ ዓይነት ማሕበራዊ መሰላት ኣፍሪሱ፣ ከም ጾታዊ መሰል፣ ባህላዊ፣ ሃይማኖታዊ፣ ብሄራዊ፣…ወዘተ ኩሉ መሰላት ስለዝገሃሰ፣ ዘይሕጋዊ ፍጹም-ምልካዊ ስርዓት ምኻኑ ብመትከል ንኣምን።
17.1.6. ስርዓት ኤርትራ፣ ንህዝቢ ናጻ ናይ ምንቅስቓስ መሰሉ ኣጊዱ፣ ብወትሃደራዊ ዲሲፕሊን ብጸቢብ ቁጽጽር ይመርሕ ኣሎ። ኣዘዝቲ ሰራዊትን ጸጥታን ድላዮም ዝገብርሉ፣ ህዝቢ ብፍርሒ ተጸቒጡን ተሸቅሪሩን ኣሜን ኢሉ ክምራሕ፣ ማሕበራውን ስነ-ኣእምሮኣውን ጸቕጢ የዘውትር። ኣትሓሕዛ ዜጋታት ብሓፈሻ፣ ንመንእሰያትን እሱራትን ብፍላይ፣ ብዘይ ፍርዲ፣ ፍትሕን ሰብኣዊ ሕልና ዝጎደሎ ጨካን ባህርያት ኣተሓሕዛ ዜጋታት ከምዘለዎ ብመትከል ነረጋግጽ።
17.1.7. ብቅዋማዊ ኣመራራሓ ሃገራዊ ባይቶ፣ መሰል ምዱብን ህጹጽን ስርዓተ ኣኼባታት ክረጋገጽ ክኸብርን ይግብኦ።ንሃገራውን ዓለምለኻዊ ጉዳያት ዘትዩ ውሳኔታት ከሕልፍ፣ ፖሊሲታት ክሕንጽጽ፣ ንትግባሬኡ ክቆጻጸር፣ ተሓታትነቱ ከረጋግጽ፣ ሕጋዊ ኣገባብ ምምሕዳር`ዩ። መንግስቲ ኤርትራ ንኩሉ ሕጋዊ ኣገባብ ስለዝጠሓሶ፣ ዘይሕጋዊ ኣመራርሓ ከምዘለዎ ብመትከል ንኣምን።
17.1.8. ህዝቢ ብቅዋምን ስርዓተ ሕግን ዘይኮነ፣ ብድሌትን ዊንታን ፕረሲደንትን ጉጅለ መሪሕነት ህግደፍን ይምራሕን ኣሎ። ምኽንያቱ መሰልን ሕጋዊ ስልጣንን ናጻ ፍርዳዊ ኣካል ስለዝተጋህሰ፣ ውልቃውን ሓባራውን መሰል ከይገሃስ፣ ዝከላከል ሕግን ዘውሕስ ትካላት ፍትሕን የለን። ውልቃዊ ናጽነት ዜጋ ተገፊፉ፣ ሰብኣዊ መሰሉን ክብሩን፣ ሕጋውን ደሞክራስያውን መሰላቱ ተጋሂሱ፣ ብፍርሕን ጸቕጥን ተማእዚዙ ይሳቐ ከምዘሎ ነረጋግጽ። ፍትሒ ዝጎደሎ ዘይሕጋዊ ምልካዊ ስርዓት ከምዝተመስረተ ብመትከል ንኣምን።
17.1.9. ስርዓት ኤርትራ ዕድመ ስልጣኑ ንምንዋሕ ካብ ዝተጠቐመሎም ዘይሕጋዊ ተግባር፣ ምስ ቅዋምን ስርዓተ ሕግን ዝጻረር፣ስልጣን ፖሊስ፣ ጸጥታ፣ ኣዘዝቲ ሰራዊት ስርሒት ዞባታት፣ ፍሉይ-ቤት ፍርዲ፣ ሓለፍቲ ምምሕዳር ዞባታት፣ ዘይሕጋዊ ስልጣናት ሂቡ ኣሎ። እዚ ድማ ዘይሕጋዊ ተግባር ጥራይ ዘይኮነ፣ ሓደ ካብ መለለዩ ባህርያት ፍጹም-ምልካዊ ምምሕዳር ምኻኑ ብመትከል ነረጋግጽ።
17.1.10. ኣብ ሃገራዊ ባይቶን ካቢነ ሚኒስተራትን ክዝተየሉ፣ ሓባራዊ ውሳኔ ክወሃበሉ ሓደ ካብ ቀንዲ ክረጋግጽ ዝግብኦ መሰል ሕጋዊ ቀይዲ ተጣሒሱ። ብኣንጻሩ ብውልቃዊ ውሳኔ፣ ወይ ብናይ ብዉሑዳት ጉጅለ መሪሕነት ህ.ግ.ደ.ፍ ዝውሰድ ውሳኔ፣ ቀይድን ተሓታትነትን ስለዘይብሉ፣ ዘይሕጋዊ ተግባር ከምዝተጋህደ፣ ህዝብን ሃገርን ከምዘዕነወ ነርጋግጽን ብመትከል ንኣምን።
17.1.11. ኣብ ልዕሊ ኩሎም ናይ ፖለቲካ እሱራት ብሓፈሻ፣ ኣብ ልዕሊ ኣባላት ሃገራዊ ባይቶ፣ ሚኒስተራት፣ ላዕለዎትን ማእከሎትን ሰበስልጣናት፣ ሲቪል ዝኾኑ ዜጋታት፣ ጋዜጠኛታት…ወዘተ፣ ካብ ቅዋማዊ ሕጊ ወጻኢ፣ ብዘይኣፍልጦ ውሳኔን ባይቶ፣ ብዘይትእዛዝ ቤትፍርዲ ክእሰሩ ፈጺሙ ዘይሕጋዊ ምልካዊ ተግባር`ዩ ኢልና ብመትከል ንኣምን።
17.1.12.ዝኾነ ዜጋ ብሓፈሻ፣ እንተላይ ናይ ፖለቲካ እሱራት ፣ ብዘየኣፍልጦን ትእዛዝን ቤት-ፍርዲ ክእሰሩ፣ ምግሃስ መሰል ሰብን ምግሃስ ስልጣን ናጻ ፍርዳዊ ኣካልን ስለዝኾነ፣ ዘይሕጋዊ ተግባር ምኻኑ ብመትከል ንኣምን።
17.1.13.ዝኾነ ዜጋ፣ ብዘይ ኣፍልጦን ትእዛዝን ቤት- ፍርዲ ዝተኣስረ ይኹን፣ ዋላ ብትእዛዝን ኣፍልጦን ቤት-ፍርዲ ዝተኣስረ፣ ኣብ ቅድሚ ሕጋዊ ቤት-ፍርዲ ኣብ ቅሉዕ መጋባእያ ቀሪቡ፣ ጉዳዩ ንምክልኻል ናይ ጠበቓ መሰሉ ክኸብር ይግብኦ። ስርዓት ኤርትራ ነዞም መሰላት ግሂሱ ከምዘሎ ስለነረጋግጽ፣ ዘይሕጋውን ዘይደምክራስያውን ምኻኑ ብመትከል ንኣምን።
17.1.14.ዝኾነ ዜጋ፣ ብዘይ ሕጋዊ ውሳኔ ቤት- ፍርዲ፣ ኣብ ማእሰርቲ ንዓመታት ብዘይ ፍርዲ ክእሰር ኣይግብኦን። ኣብ ማእሰርቲ ምስ ስድራቤቶም ናይ ምርኻብ መሰል፣ ናይ ሕክምናን መነባብሮን መሰል ክገሃስ ኣይግብኦን። ስርዓት ኤርትራ፣ ብውልቓዊ፣ ወይ ብናይ ውሑዳት ጉጅለ መሪሕነት ህግደፍ፣ ንኩሉ ሰብኣውን ሕጋውን መሰል እሱራት ምግሃስ፣ ጨካን ባህርያት ፍጹም-ምልኪ ዘረጋግጽ ዘይሕጋውን ዘይደሞክራስያውን ተግባር ምኻኑ ብመትከል ንኣምን።
17.1.15. ብዓለምለኻዊ ሕግታትን ውዕላትን ምቕያድ፣ ንዓለምለኻዊ ውዕላትን ስምማዓት ምኽባር፣ ብኣድማሳዊ ድንጋገታት ሰብኣዊ መሰል ምቕያድ፣ ውዕል ጀነቫን ካልኦትን ምኽባር ቀንዲ ግዴታ`ዩ። መንግስቲ ኤርትራ ነዞም ዝተጠቕሱ ዓለምለኻዊ ሕግታትን ዉዕላትን ብምጥሓሱ፣ ዘይሕጋው ተግባር ጥራይ ዘይኮነ፣ ብዓለምለኻዊ ውሳኔ ማዕቐብ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ከምዝተወስደ ብመትከል ንኣምን።
17.1.16. ፍጹም-ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብባዕሉ ዘጽደቆም ሕግታት ዘይቅየድ ስርዓት’ዩ። ንመረዳእታ ሃገራዊ ኣገልግሎት ብነጋሪት ጋዜጣ ን18 ኣዋርሕ ቢሉ ኣዊጁ ከብቅዕ፣ ንዜጋታት ብሓይሊ ንነዊሕ ዓመታት ብዘይ ገለ-ዓስቢ ከምዘገልግሉ ይገብር ኣሎ። ልዕሊ ኩሉ ግን ብመዓልታዊ ኣዋጃትን ትእዛዛትን ዘማሓድር ስርዓት ብምኻኑ ዘይሕጋዊ ስርዓት ከምዘብሎ ብመትከል ንኣምን።
17.1.17. ፍጹም-ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ንማሕበራዉ-ሞቦቆል ን መባእታዊት ባእታ ሃገር ዝኾነት ስድራቤት ይበታትን ስለዘሎ፣ ከም ኣዝዩ ሓደገኛ ፖሎቲካዊ ስርዓት ብመትከል ንርእዮ። ስለዚ፦
ሲቪክ ደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ፣ ካብ ዓንቀጽ 17.1.1 ክሳብ 17.1.17 ተጠቒሶም ዘለዉ 17 ነጥብታት ምርኩስ ብምግባር፣ መንግስቲ ኤርትራ ንቅዋማዊ ሕጋዊ መሰላት ከምዝጠሓሶም፣ ከምዝገሃሶም ስለንኣምን፣ ስርዓት ህግደፍ ዘይሕጋዊ ፍጹም-ምልካዊ ስርዓት ምኻኑ መትከላዊ እምነትና፣ ብእዉጅ መንገዲ ብንጹር ነረጋግጽ።
17.2. ሲቪክ ደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ፣ ኣብ ቀዳማይ መድረኽ ኣንጻር
ዘይሕጋዊ ስርዓት ኤርትራ ዘካይዶ ቃልሲ፣ ምስ ጭቡጥ ኩነታት ሃገርናን
ዓለምለኻዊ ጉዳያትን ዝሰማማዕ መትከላትን ፖሊሲታትን ፣ ብሲቪክ
ኣትሓሳባን ኣመርራሓን፣ ክምርሓሉ ዝግብኦም ብግሉጽነት ኣስፊሩ፣ ኣብ
ኩሉ መዳያት ብተዓጻጸፍነት ከተግብሮ ብመትከል ይቃለስ።
17.3. ፖሎቲካዊ ራእዩ ንምርግጋጽ፣ ኣብ ጥምረትን ሓድነትን ህዝቡ ይኣምን።
ልዕልና ሕጊ ንምንጋስ፣ ዝዓነወት ሃገር ኣብ ኩሉ መዳያት ንምህናጽ፣
ብቅዋምን ስርዓተ ሕግን፣ ብማዕርነታዊ መሰልን ሓባራዊ ተሳታፍነት ኩሉ
ዜጋ ከነረጋግጽ ብመትከል ንቃለስ።
17.4. ብሲቪክ ኣትሓሳስባ፣ ሓባራዊ ሃገራዊ ረብሓ ንምርግጋጽ፣ ብቅዋምን ስርዓተ ሕግን ህዝቢ ዝረጋግጽ፣ ብሲቪክ ደሞክራስያውያን ትካልት ህዝቢ ዝወሓስ፣ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ኣብ ኩሉ መዳያት፣ ውልቃውን ሓባራውን ማዕረ መሰል ምርግጋጽን ምውሓስን ብመትከል ንቃለስ። ማዕረ መሰል ጾታ፣ ማዕረ መሰል ሃይማኖት፣ ማዕረ መሰል ብሄር፣ማዕረ መሰል ኣውራጃ፣…ወዘተ ኣብ ንምርግጋጽ ብመትከል ንቃለስ።
17.5. ንጸቢብን ከፋፍልን ኣትሓሳስባ ብመትከል ንቃወም። ምኽንያቱ ንሃገራዊ ሓድነት ህዝቢ ስለዝዘርግ። ንሕጋውን ደሞከራስያውን ናይ ምክብባር ኣትሓሳስባ ስለዝጻረር። ንሃገራዊ ሓድነት ስለዝዘርግ። ማሕበራዊ ውሕስነት ህዝቢ ስለዘይዘይረጋግጽ። ሰላምን ቅሳነትን ህዝቢ ስለዝዘርግ…ወዘተ ዝብሉ ሳዕቤናት ከምዘለዎ ስለ ነረጋግጽ ብጸቢብ ከፋፋሊ ኣትሓሳባን ፖለቲካዊ ውዲትን ንቃወም ብመትከል ንቃለስ።
17.6. ሲቪክ ምንቅስቓስና፣ ኣንጻር ዘይሕጋዊ ምልካዊ መንግስቲ ዘካይዶ ቃልሲ ብጥሙር ሓድነት ህዝቢ ምቃላስ ከምዘዓውት ንኣምን። ድሕሪ ውድቀት ስርዓት ኤርትራ ድማ፣ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ብማዕረ መሰል ዝረጋግጽ፣ ውልቃዊ መስል ዜጋ ይኹን ሓባራዊ መሰል ህዝብን ክብሪታቱን፣ ከም ጾታዊ፣ ሃይማኖታዊ፣ ኤትኒካዊ፣ ከባብያዉን፣ …ወዘተ ማዕረ መሰል ዜጋን ዜጋታት ንምርግጋጽ ንምውሓስ ብመትከል ንቃለስ።
17.7. ኣብ ኤርትራ ማሕበራዊ ለውጢ ከምዝመጽእ፣ ግድነትን ዘይተርፍን ሕጊ ምዕባሌ ሕብረተ-ሰብን እዩ ኢልና ኣብ ለውጢ ንኣምን። ከም ሕመረት ደሞክራስያዊ ለውጢ ድማ፣ አብ ውሽጢ ኤርትራ ዘሎ ህዝቢ ይኸውን ኢልና ብመትከል ንኣምን።
17.8. ምኽንያቱ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዘሎ ህዝቢ ዝበዝሐ`ዩ። ንሱ ብቀዳማይ ደረጃ ብቐጥታ ዝተበደለ፣ ተሰካሚ ሽግርን ግዳይን ናይ ኩሉ መሰላቱን ክብሪታቱን ከምዝኾነ፣ ኣብ ባይታ ዝረጋግጽ ዘሎ ሓቅታት ንቕበል ንኣምን።
17.9. ህዝቢ ሰብኣዊ ክብሪታቱ፤ ደሞክራስያውን ሕጋውን መሰላቱ ስለዝተረግጸ፣ ካብ ኩሉ ሽግር ክናገፍ፣ መሰሉ ከኽብር ከረጋግጽ፣ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝካየድ ህዝባዊ ማዕበል ቃልሲ ከመስክር፣ ባህርያውን ሕጊ ምዕባሌ ማሕበራዊ ለውጢ ከምዝኸውን ነረጋግጽ። ህዝብና ታሪኽና ንናጽነት ልኡላውነት ከምዘረጋገጸ ንታሪካዊ ሓቂ ብመትከል ንኣምን።
17.10. ህዝቢ ኣንጻር ፍጹም-ምልካውያን ዝካየድ ህዝባዊ ማዕበል ንደሞክራስያዊ ቃልሲን ዓወታቱን ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃ ተመስኪሩ ኣሎ። ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ልሒሙ ዝርኤ ዘሎ ህዝባዊ ለውጢ ዝተጨበጠ ሓቅታት ስለዝኾነ፣ ህዝቢ ኤርትራ ህዝባዊ ለውጢ ደጊሙ ከረጋግጾ ዝዓግቶ ሓይሊ፣ ዝዓግቶ ፖለቲካውን ሕጋውን ምኽንያትን የለን ዝብል መትከል ንኣምን።
17.11. ህዝባዊ ምልዕዓል ክግበር፣ ሰራዊት ኣብ ጎኒ ህዝቢ ክስለፉ ዝውስኑ ሓቅታት ኣለዉ ኢልና ንኣምን። ምኽንያቱ ዓብላሊ ቁጽሪ ሰራዊት፣ በቲ ጸጥታን ዘይምትእምማንን ምልካዊ ስርዓት ዝተበደለን ዝተሃስየን`ዩ። ኣብ ማሕበራዊ ኩነታቶም ናጽነቶም ዝተገፉ፣ ንቡር ደሞዝን ማሕበራዊ ናብራን ዘይብሎም፣ ኩሉ መሰላቶም ዝተጋህሱ፣ ብተሪር ወትሃደራዊ ዲሲፕሊን ዝተታሕዙ፣ ደለይቲ ለውጢ ከምዝኾኑ ብመትከል ንኣምን።
17.12. ኣንጻር ስርዓት ኤርትራ ዝካየድ ቃልሲ ሰራዊት ኣብ ጎኒ ህዝቦም ከምዝስለፉ ዝገድዱ ተወሰኽቲ ሓቅታት ምኽንያትን ኣለዉ። ዓብላሊ ቁጽሪ ሰራዊት ከም ህዝቦም ዝተወጽዑ እዮም። ካብ ሽግር ምንጋፍ ረብሕኦም ምስ ረብሓ ህዝቢ ስለዘይፈላለ ሓደ እዩ። ሽግር ሰራዊት ምስ ሽግር ህዝቢ ብሓባር ስለዝፍታሕ፣ ንሓባራዊ ለውጢ ብሓባር ክቓለሱ ዘገድዱ ሓቅታት ዝያዳ ቅቡል ይኸውን ዝብል ዕግበት ከም መትከል ንኣምን። ሰራዊት ኣብ ጎኒ ህዝቡ ክስለፍ፣ ኩሉ ዜጋ ብዝተፈላለየ ኣገባብ ርክባቱ ኣስፊሑ ጻውዒቱ ከስምዕ ኣፍራይነቱ ዓቢ ምዃኑ መትከላዊ እምነትና ከነተግብር ጻዕርና ክሕይል ከምዝግብኦ ነረጋግጽ።
17.13. አብ ወጻኢ ንርከብ ኤርትራውያን፣ ኣብ ናጻን ደሞክራስያውያን ሃገራት ስለንነብር፣ ንዝረኸብናዮ ጸጋ ተጠቒምና፣ ሲቪካዊ ኣትሓሳስባ ምስፋሕ፣ ናብ ዘመናዊ ሲቪካዊ ሃገርነት ኣብ ምርግጋጽ ዓቢ እጃም ዘለወን ሲቭካዊ ዝኾና ትካላት ምህናጽ ከምዘድሊ ብመትከል ኣሚና ንቃለስ ኣለና።
17.14. ብዓይነቱን ትሕዝቶኡን ሲቪክ ትካላት ምህናጽ፣ ሓደ ካብ መለለይኡ፣ ግሉጽነትን ብቕዓት ደሞክራስያዊ ኣትሓሳስባን ኣመራርሓን ምውናንን ምርግጋጽ`ዩ። እዚ ብግዴኡ እምነት ኮስኲሱ፣ ተሳታፍነት ኣዕሲሉ፣ ሓድነት ጠሚሩ ዘዓውት ኣገባብ`ዩ። ንግብራዊ ኣተራጓጉሙኡ፣ ተሓታትነትን ናይ ቁጽጽር መካኒስም ዘጠቓልል ኣገባብ ቃልሲ ንምርግጋጽ፣ ኣወንታዊ ምዕባሌ ምጭባጥን ዝብል ዘመናዊ ሲቪክ ኣትሓሳስባ ብመትከል ንቃለስ።
17.15. እዚ ምዕባሌ`ዚ ብግዲኡ ተመሊሱ፣ ነቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዘሎ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝዕድም፣ ብሱል ውድዓዊ ኩነታት ተደሚሩ፣ ንህዝቢ ኤርትራ ተስፋ ዝህብ ዘበራርብር፣ ሓድሕዳዊ ምጽልላውን ምትእስሳርን ስለዝፈጥር፣ ናብ ህዝባዊ ምልዕዓል ከምርሕ ግድነትን ሕጊ ማሕበራዊ ለውጢ ስለዝኾነ፣ ኣብ ኤርትራ ዘይፍጸመሉ ዝኾነ ምኽንያት የለን። ዝተፈላለየ ገምጋም ክወሃብ ድማ ነዚ ሓቂ`ዚ ዝቕይር ኣይኮነን ዝብል ሕቅታት ኣሚና፣ ንምትግባሩ ብዓቕምና ብመትከል ንቃለስ።
17.16. ስለዚ፣ ሲቪክ ደሞከራስያዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ፣ ነዞም ዝተጠቐሱ ኣገባብ ቃልስን ካልእ ረቛሒታትን ደሚሩ፣ ንዘይሕጋዊ ምልካዊ ስርዓት ኤርትራ፤ ብሕጋውን ደሞክራስያውን መንግስቲ ምቕያር፣ ንግሉጽነቱ ውሕልነትን ትብዓትን ወሲኹ፣ ምስ ደለይቲ ፍትሒ፣ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ዝኾኑ ኣካላት ህዝቡን ሕብረተሰቡን ሓቢሩ ብመትከል ይቃለስ።
ዓወት ንህዝቢ ኤርትራ!
ክብርን ሞጎስን ንሰዉኣትና!
01/08/2011
Copyright 2011 Eritrean Civic Democratic Movement. All rights reserved. This material may be published, broadcast, or redistributed with proper citation of the Eritrean Civic Democratic Movement, eritreancdm@gmail.com


text:
ማእከል ክንክን ጥዕና ኣደን ህጻንን ኣማተረ፣ ዝምስገን ኣገልግሎት ትህብ ከምዘላ ተገሊጹ።
ጥዕና ኣደን ህጻንን ንምውሓስ ኣብ ኣማተረ ዝተሃንጸት ማእከል ጥዕና፣ ዝምስገን ኣገልግሎት ትህብ ከምዘላ፣ ኣብታ ትካል ኣገልግሎት ዝረኽባ ዘለዋ ኣደታት ገሊጸን።
እተን ኣደታት ኣብ ዝሃብኦ ርእይቶ፣ ንዝረኽብኦ ዘለዋ ጽፉፍ ኣገልግሎት ብምምስጋን፣ ብዝግበረለን ቀጻሊ ጎስጓስን ኣስተምህሮን ኣፍልጦአንን መረዳእታአንን ኣብ ሕክምናን ጠንቂታት ሕማማትን ምስፍሑ ጠቒሰን፣ ኣብ ምንካይ መጠን ሞት ኣደን ህጻንን ልዑል ተራ ከምዘለዎ ሓቢረን።ኣብቲ ማእከል ጥዕና መናቱ ዝተገላገለት ወይዘሮ ኣኽያር ጃበራ፣ ቅድሚ ምሕራሳ ክትትል ተካይድ ብምንባራ ኣብ እዋን ሕርሲ ዝኾነ ጸገም ከምዘይጋጠማ፤ ድሕሪ ሕርሲ’ውን ዝምስገን ኣገልግሎትን ናብዮትን ከምዝረኸበት ብምግላጽ፣ ኣደታት ንድሕነተንን ድሕነት ዕሸለንን ኣብ ትካላት ጥዕና ክሓርሳ ምዒዳ።
ኣብ’ታ ትካል ጥዕና ንራብዓይ ግዜ ከምዝሓረሰት ዝሓበረት ወይዘሮ ሓሊማ ሓምድ ብወገና፣ ብሰብ ሞያ ጥዕና ዝዋሃብ ምኽርን ማዕዳን ኣብ ኩነታት ጥዕናኣን ጥዕና ደቃን ልዑል ኣበርክቶ ከምዝረኸበትሉ ኣነጺራ።
ሓላፊ ማእከል ክንክን ጥዕና ኣደን ህጻንን ኣማተረ ኣቶ ሰመረ በርሀ ብግደኡ፣ እታ ትካል ኣብ ነፍሰ-ጾራትን ህጻናትን ኣተኵራ ከምእትነጥፍ ብምምልካት፣ ሕክምናዊ ኣገልግሎትን መጥባሕትን፤ ፍወሳ ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ህጻናት፤ ኣገልግሎት ወለንታዊ ምኽርን ማዕዳን፤ ኣብ ዕድመ ወሊድ ንዘለዋ ደቂኣንስትዮ ክታበት ምሃብን ጎስጓስን ኣስተምህሮን ምክያድን ዝኣመሰሉ ንጥፈታትን ከምእህብ ኣረዲኡ።
ኣቶ ሰመረ ኣስዒቡ፣ ብጉድለት ጽሬት ንዝመጹ ሕማማት ንምክልኻል፣ ኣብ ከባቢታት እምቤረሚ፣ መዓሽያት፣ እምኩሉን ሕርጊጎን ብኮም ኣስታት ሓደ ሽሕ ዓይኒ-ምድሪ ከምእተሰርሑ፤ ኣብ ሕጥምሎን ወቒሮን ድማ ተመሳሳሊ ንጥፈታት ይካየድ ከምዘሎ ብምብራህ፣ ሕማማ ዓሶ ንምክልኻል ልዕሊ 23 ሽሕ ላሙስያ ከምእተዓደለ ሓቢሩ።
******** ኣ.ዜ.ኤ ********


text:
ብባህርን ምስልን ንክልተ፡ ኣብ ሓደ ኣገዳሲ ኩነት ዝጣመሩ ተርእዮታት ብማዕረ ዝውክል፡ ማንታ ትርጉም ዘለዎ ኣምር ወይ ቃል’ዩ፡፡
ካብ ድቅድቕ ጸላም፣ ካብ ዓሚቕ ባዓቲ ወይ’ውን ካብ መሪር መግዛእታዊ ኣርዑት ሓራ ንምውጻእ ዘገልግል፡ መዋጽኦ ወይ’ውን ባብ ራህዋ ክህሉ ግድን’ዩ፡፡ እዚ ባብ’ዚ ካብ ጭንቅን ሕሰምን ዘናግፍ መስተርሆ ናይ'ቲ ኣደራዕ ብምዃኑ፡ እቲ ባብ መርሆ’ዩ፡፡
ናብ’ቲ ክትበጽሖ እትብህጎ መስተርሆ-ባብ፣ ጫፍ ዓወት ንምብጻሕ፡ ንጊዚያዊ ግድላት ካብ እምኒ-ዓረ ብዝተረረ ጽንዓት፣ ውፉይነትን ቅሩብነትን ምብልሓት ዝሓትት’ዩ፡፡ ምንጪ ናይ’ዚ ተኣምራታዊ ሓይሊ፡ ብንጹር ራእይን እስትራቴጂን ዝግራሕ ቅኑዕ መስመር ምዕታር ድማ የድሊ፡፡ እዚ ቅኑዕ መስመር’ዚ መንገዲ ዓወት’ዩ፡፡ ነዚ መንገዲ ዓወት ዝቕልስ ከኣ መርሆ’ዩ፡፡
መርሆ ዕላዊት ልሳን ሰውራዊ ደሞክራሲያዊ ግንባር ኤርትራ(ሰደግኤ) ኮይና፡ ከም ውድብ ንዝተበገስናሉ ህዝባዊ ደሞክራሲያዊ ቃልስና ንምዕዋት፡ ውድባዊ ፖለቲካዊ ኣማራጺታትና እትእምት፡ መንገዲ ሓቀኛ ዓወት ብምምራሕ፡ ብመንፈስን ተልእኾን ነቲ ዝተሰመየትሉ ዓሚቕ ትርጉምን ረዚን ዕላማን ብብቕዓት ንምፍጻም፡ ኣብ መስርዕ ጸረ-ፋሽስታዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ዝካየድ ህዝባዊ መኸተ፡ ናይ ቃልሲ ግቡኣ ንከተበርክት ዝተሰለፈት፡ ዳግም መርሆ ህዝባዊ ደሞክራሲያዊ ዕላማታትና ኮይና ከተገልግል፡ ቃለ-መሓላ ዝኣተወት ልሳንና’ያ፡፡


text:
ኣባላት ባይቶ ኣመሪካ ንዋና ፈጻሚ ፌስቡክን መስራትን ፌስቡክ ማርክ ዙከንበርክ ኣብ ጉዳይ ግሉጽነትን ስትረትን ሰነድ ተጠቀምቱ ዘለዎም ሕቶታትን ስክፍታታትን ጸዊዖም ኣብ ዘቕረቡሉ ፡ ፌስቡክ ለውጥታት ክገብር ጠሊቦም።
እቶም ኣባላት ባይቶ ብካምብርጅ ኣነለቲካ ተባሂሉ ዝፍለጥን ኣብዚ ቐረባ ግዜ ብዕሊ ዝተዘርግሐን ሓበሬታ ተጠቀምቲ ፌስቡክ ብኸመይ ብዘይ ኣፍልጦኦም ናብ ካልኦት ከምዝመሓላለፍን ዝገልጽ ጽሑፍ ድሕሪ ምውጽኡዮም: ንካልኣይ ግዜ ንዋና ፈጻሚ ስራሕን መስራትን ፌስቡክ ማርክ ዙከንበርግ ሕቶታቶምን ስክፍታታቶምን ትማሊ ሰሉስ ማዝያ 10 ኣቕሪቦምሉ።
ዙከርበርግ: ኣብቲ ካብ ዝተፈላለዩ ኣባላት ባይቶ ዝቐረበሉን ነዊሕ ሰዓታት ዝወሰደ ናይ ሕቶን መልስን መድረኽ " ጌጋ ናተይ እዩ። ነዚ ድማ ይቕረታ እሓታት" ኢሉ ነቲ ዝተፈጥረ ጌጋ ተኣሚኑን ሓላፍነት ድማ ወሲዱን።
ብሕጂ ኣብ ዝገብሮ ስራሕ ድማ ምስ ኣባላት ሓጋጊ ኣካል ኣመሪካ ብምስራሕ ኣራሚ ስራሕ ንምስራሕን መቆጻጸሪ ሕጊ ክተኣታቶም ከምዝተሓጋገዝ ማርክ ዙከርበርግ ኣፍሊጡ።


text:
ኮሚሽን ስፖርት ኤርትራ ሽዱሽተ ወርሓዊ ገምጋም
ንጥፈታት ስፖርት ዞባታት ኣካይዱ
by Dirar Fessahaye | ኮሚሽን ስፖርት ኤርትራ ሽዱሽተ ወርሓዊ ገምጋም ንጥፈታት ስፖርት ዞባታት ኣካይዱ፣ ኣብቲ ብ 10 ሰነ 2013 ኣብ ቤ/ጽ. ኮሚሽን ስፖርት ኤርትራ ዝተኻየን ሓለፍቲ ኮሚሽን ስፖርት፣ ኮሚሽነራት ስፖርት ዞባታትን ዝተሳተፍዎ ገምጋም ኮሚሽነር ስፖርት ኤርትራ ሜ/ጀ. ሮመዳን ዑስማን ኣወልያይ ኣብ ዘስሞዖ መኽፈቲ ቃል ኩሉ ጊዜ ገምጋም ዝግበር ኣብ ዝተኻየደ ንትፈታት ንዝነበረ ብልጫታትን ድኽመታትን ኣለሊኻ ንብልጫታትካ ንምድርዖምን ንድኽመታትካ ንምውጋዶምን ምዃኑ ብምግላጽ ብግሉጽን ነቐፌታውን ዓይኒ ጠሚትና ገምጋም ከነካይድን መጻኢ መደባትና ብግቡእ ክንሰርዕን ከምዘድሊ ኣዘኻኺሩ።
ብድሕርዚ ሓለፍቲ ኮሚሽን ስፖርት ዞባታት ማእከል፣ ደቡብ፣ ዓንሰባ፣ ሰሜናዊ-ቀይሕ- ባሕሪ፣ ጋሽባርካን ደቡባዊ ቀይሕ-ባሕሪን ኣብ ዝሓለፈ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ዘካየድዎ ንጥፈታት’ዩ ብዝርዝር ቀሪቡ ተዘትይሉ። ኣብቲ ዝቐረበ ጸብጻባት ድማ፦
ንጥፈታትን ውድድራትን ፈደረሽናት ብስሩዕ ከምዝተኻየደ፡
ኣብ ውድድር ሃገራዊ ሊግ ኤርትራ ተሳታፍነት ዞባታት ልዑል እኳ እንተሎ ብመንጽር ዘጋጥም ናይ መጓዓዝያ፣ ባጀትን ካልእ ሕጽረታትን ብዘለዎ ንምቕጻሉ ንተሳተፍቲ ጋንታታትን ዞባታትን ከቢድ ኮይኑ ምህላዉን ንገለ-ገለ ዞባታት ንውሽጣዊ ውድድራተን ብኣሉታ ምጽላዉን፣
ንመካየዲ ንጥፈታት ስፖርት ዝስላዕ ባጀት እኩል ክኸውንን ኣብ እዋኑ ክቐርብን ምምሕዳር ዞባታት ኩሉ-መዳያዊ ምድግጋፉ ክቕጽሎ፣
መደባት ተካእቲ ህጻናት- ግራስሩት ኣብ ኩለን ዞባታት ተኣታትዩ ይስረሓሉን ምህላዉን ኣብ ዞባ ማእከል ድማ ብስሩዕ ንጥፈታቱ የካይድ ምህላዉ፣
ክኢላዊ ዓቕሚ-ሰብ ስፖርት ንምምዕባል ዝተፈላለየ ስልጠናታት ከምዝተዋህበ፣
ትሕተ-ቅርጺ ስፖርት ንምምሕያሽ ብምምሕዳራት ክውሰደ ተጀሚሩ ዘሎ ተበግሶታት ኣድማዒ ክኸውን ተሳታፍነት ኮም ክዓቢን ኣብ ቀረብ ናውቲ ስፖርት ዘሎ ሕጽረታት መሰረታዊ ፍታሕ ዝረኽበሉ ባይታ ክፍጠርን ዝብሉ ርእይቶታት ቀሪቦም።
ኣኼባታት ምክልኻል ሓይሊ ዝህቡ መድሃኒታት(Anti-doping)
መደባት ተካኣቲን( Grassroot)
ኮሚሽን ስፖርት ኣኤርትራ ብደረጃ ሃገር ዝካየዱ ዘለዉ ናይ ተካእቲ ህጻናት መደባት(ግራስሩት) ከምኡ’ውን ንንጥፈታት ምክልኻል ሓይሊ ዝህቡ መድሃኒት (ዶፒንግ) ብዝምልከትኣብ መንፈቓዊ ገምጋም ንትፈታት ኮሚሽን ስፖርት ዞባታት ንዝተሳተፉ ኮሚሽነራት ብክኢላታት’ቲ ዓውዲ ኣስተምህሮታ ሂቡ፣፣
ኣብቲ ኮሚሽነራት ስፖርት ዞባታት ዝተሳተፉሉ ኣኼባ ሜ/ጀ፣ ሮመዳን ኣብ ዝሃቦ ቃል ዕላማ’ቲ ኣስተምህሮ ነቲ ብደረጃ ዓለም ጽልውኡ እናዓበየ ዝኸይድ ዘሎ ተጠቃምነት ሓይሊ ዝህቡ መድሃኒታት ኣብ ዕቤት ስፖርት ሃገር ዝህልዎ ኣሉታዊ ሳዕቤናት ኩሉ ማሕበረሰብ ስፖርት ሃገርና ዘለዎ ኣፍልጦ ንምዕባይ ምዃኑ ብምምልካት ኮሚሽን ስፖርት ኣባል ዞባውያንን ኣህጉራውያን ውድባት ኣንቲ-ዶፒንግ ብምዃን ብመንገድ’ቲ ዘቖሞ ሃገራዊ ማሕበር ንምዕዋት መደባት ምክልኻል ሓይሊ ዝህቡ መድሃኒታት ዝተፈላለየ መደባት ኣብ ምስልሳል ከምዝርከብ ኣብሪሁ።
ካብ ሃገራዊ ማሕበር ምክልኻል ሓይሊ ዝህቡ መድሃኒታት ኤርትራ (Eritrea National Anti doping Organization- ENADO) ፋርማሲስት ኣስመሮም በራኺ ንተሳተፍቲ’ቲ ኣኼባ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፣ ኮሚሽን ስፖርት ኤርትራ ካብ ዝሓለፈ ቀረባ ዓመታት ሃገራዊ ማሕበር ብምቛም ኣብ ተጠቃምነት ሓይሊ ዝህቡ መድሃኒታት ዘሎ ኣፍልጦ ንምዕባይ ዝተፈላለዩ ሰሚናራትን ኣብ ኣትሌታት ናይ ፈተነ መርመራታት ከካይድ ምጽንሑ ብምምልካት ኤርትራ ካብ ዞባ ምብራቕን ኣፍሪቃ ንዕላማታት ኣንቲ-ዶፒንግ ኣብ ምዕዋት ዝነኣድ ተሳታፍነት ከተርኢ ምጽንሓ ገሊጹ።
ተሳተፍቲ’ቲ ኣስተምህሮ ብወገኖም ኣብ ዘቕረብዎ ርእይቶታት ኩሉ ማህበረሰብ ስፖርት ብሓፈሻ ኣብ ኣህጉራዊን ዓለማዊን ውድድራት ዝሳተፉ ዘለዉ ኣትሌታትና ተቐዳደምቲናን ድማ ብፍላይ ኣብ ሓይሊ ዝህቡ መድሃኒታት ዘለዎም ኣፍልጦ ንኽዓቢ ብዝተወደበ መንገዲ ቀጻሊ ሰሚናራትን ጎስጓሳትን ክካየድ ተላብዮም።
ኣብቲ ንመደባት ምምዕባል ተካእቲ ተጻወትቲ ኩዕሶ እግሪ ህጻናት- ግራስ ሩትን ኣትሌቲክስን ዝምልከት ገምጋም ድማ ብኣወሃህድቲ’ቲ መደብ ዳይረክተር ቴክኒክ ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ኣቶ ዳንኤል ዮውሃንስን ዳይረክተር ማእከል ኦሊምፕ-ኣፍሪቃ ኣስመራ ኣቶ ትኩእ ጉዕሽን ገምጋማዊ ጸብጻባት ቀሪቡ።
ኣቶ ዳንኤል ኣብቲ ንንጥፈታት ግራስሩት ዝምልከት ጸብጻቡ ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ምስ ፊፋ ብምትሕብባር ኣብ ምስልጣን ኣለይቲን ኣካየድቲ ውድድራት ግራስሩት ዝተፈላለየ መደባት ከተግብር ምጽንሑ ብምግላጽ እቲ ኣብ ዞባ ማእከል ዝጀመረ መደብ ኣብዚ እዋን’ዚ ናብ ኩለን ዞባታት ተዘርጊሑ ብሰፊሑ ይስረሓሉ ምህላዉን ውጽኢቱን ምዕባለታቱን ድማ በቲ ሃገራዊ ፈደረሽን በብእዋኑ ምክትታል ከምዝግበረሉ ሓቢሩ።
ንሱ ወሲኹ እቲ ፈደረሽን ክሳብ ክሊ ዕድመ 15 ኣብ ዘለዉ ህጻናት ብዝተወደበ መንገዲ ዓመታዊ ስሩዕ ውድድራት ብምክያድ ኣብ ዝመጽእ 10 ዓመታት በዚ መደብ’ዚ ዝተሃንጻን ተለካዒ ዕቤት ዝህልወንወን ሃገራውያን ጋንታታት ንምቛም ናይ ርሑቕ መደባት ሓንጺጹ ንምትግባር ይሰርሓሉ ከምዘሎ ኣብሪሁ።
ተሳተፍቲ’ቲ ርክብ ብወገኖም ንተመኩሮታት ዞባታቶም ኣብቲ መደብ ድሕሪ ዘቕረብዎ ርእይቶታት እቲ መደብ ኣብ ህጻናትን ተካእቲን ኣተኲሩ ይካየድ ብምህላዉ ምውህሃድ መሻርኽቲ ኣካላት (ብፍላይ ድማ ምስቲ መፍረ ስፖርታውያን ዝኾነ ሚኒስትሪ ትምህርቲ) ክህልዎ ከምዘድሊ ብምምልካት ኣብ ቀረብ ናውቲ ስፖርት ዘሎ ሕጽረታት ፍሉይ ኣቓልቦ ተገይሩሉ ናብ ኩሉ ኩርናዓት ሃገር ብማዕረ ዝባጽሓሉ ባይታ ክፍጠር ኣዘኻኺሮም።
ህዝባዊ ርክባት
ኮሚሽን ስፖርት ኤርትራ


text:
ሎም-ቅነ ወግዓዊ ዝተግበረ ሪፖርት ኣድማሳዊ ኩነታት ጥምየት፣ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ፃዕሪ ምርግጋፅ ውሕስነት መግቢ ኣጋጢሙወን ንዘሎ ግድል ኣነፂሩ‘ሎ።
ኣብ ሃገራት ትሕቲ ሳሃራ ኣፍሪቃ ደርቂ ንምጥፋእ ንዝግበር ቅልስ ዓንቂፎም ዘለው ጠንቅታት፣መንግስታት ለውጢ ከምፅኡ ዘይምኽኣሎም፣ ውግእ ሕድ-ሕድ፣ኣልቦ-ፖለቲካዊ-ምርግጋእ፣ቁፅሪ ግዳያት ኤይድስ ምንሃር ገሊኦም‘ዮም ይብል እቲ ዓመታዊ ሪፖርት ፖሊሲ መግቢ።
ንዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ቁጠባዊ ምዕባለ ካብ ዘመዝገባ 3 ሃገራት ሓንቲ ኣብ ዝኾነት ኢትዮዽያ ካብ ሚእቲ ሰባት እቶም 51 ብቁዕን ተመጣጣኒን መግቢ ዘይረኽቡ‘ዮም፣እታ ሃገር ድማ ካብ‘ተን ኣዝየን ዝጠምያ ሓሙሽተ ሃገራት እታ ሓንቲ ምኻና ይገልፅ።ናይ‘ቲ ትካል ምክትል ዳይረክተርን ሓላፊ ክፍሊ መፅናዕትን ፓወል ዶሮሽ።
ኣብ‘ቲ መፅናዕቲ ብዛዕባ ዕድሚኦም ትሕቲ ፭ ዝኾኑን ሳኣን መግቢ ዝቀምሰሉን ወይካኣ ዝሞቱ ህፃናት ዝተጠቀሰ ኣሃዝ፣ውፅኢት ናይቲ ብኣቆፃፅራ ኣውሮዻ ኣብ 2004 ኣብ ዝተካየደ ዛዛሚ ሃገራዊ ካብ ቤት ናብ ቤት መፅናዕቲ ዝተመስረተ‘ዩ ይብሉ።
ስለዚ፣እቲ ሪፖርት ኣብ ዝሓለፉ ፭ ዓመታት ንዝተመዝገበ ምዕባለ ዝሓቆፈ ስለዘይኮነ ሓድሽ ኣይኮነን ይብሉ።ኢትዮዽያ ብመግቢ ርእሳ ንክትክእል ነዊሕ መንገዲ ይፅበያ‘ሎ፣ክማልኡ ዘለዎም ድማ ቀዳማይ ፕሮግራም ልምዓት ውሕስነት መግቢ ከምኡውን ትግባረ ፭ ዓመት ፕሮግራም ምድንፋዕ ሕርሻዊ ማእቶት’ዩ ኢሎም።
ኣብ‘ዚ እዋን፣ኣዝዩ ዘሻቅል ህዝቢ ዝጠምየለን ሃገራት ቡሩንዲ፣ቻድ፣ኮንጎ-ኪንሻሳን ኤርትራን‘የን ይብል ሪፖርት ፖሊሲ መግቢ።ዕፁው ፖለቲካዊን ቁጠባዊን ኩነታት‘ዘን ሃገራት ኣበርክቶ ኣለዎ‘ውን ይብሉ።
ንሶም ወሲኾም ኤርትራ፣ኣዝዩ ኣዝዩ ፅንኩር ተፈጥሮኣዊ ኩነታት ዘለዋ ሃገር‘ያ።ንመስኖኣዊ ሕርሻ ዘለዋ ዕድል ፀቢብ‘ዩ።ደርቂ ደጋጊሙ ዘጥቃዓ ሃገር‘ያ።ብመንፅር ቁጠባን ፖለቲካን ድማ ካብ ዓለም ዝተገለለት ሃገር‘ያ።እዞም ዝተጠቅሱ ፀገማት ንድኽነት ኣበርክቶ ነይሩዎም፣ከምኡውን ቁጠባዊ ምዕባለ ንከይምዝገብ ዓንቂፎም‘ዮም ኢሎም።
ብኻልእ ወገን፣ኤርትራ ካብ ዓለም ንርእሳ ዘገለለት ስለዝኾነት፣ኩነታታ ንምፅናዕን ንምፍላጥን ኣይተካእለን ይብል ሓጋዚ ዳይረክተር ኣድማሳዊ መፅናዕቲ ፖሊሲ መግቢ ፖል ዶሮሽ።


text:
ንሕቶ ዕቝባ ዝምልከቱ ሕጋጋት
Aylregler – tigrinska
ኣብ ሽወደን ውሕስነት ረኺብኩም ክትነብሩ ምስእትደልዩ፡ ናብ’ዛ ሃገር ኣብ እትኣትዉሉ እዋን ናብ ፖሊስ ሓለዋ ዶብ ብምቕራብ ድዩስ ድሒርኩም ናብ ሓደ ካብ ኣሃዱታት ትካል ምክትታል ስደተኛታት ብምኻድ ሕቶ ዕቝባ ከተቕርቡ ይግባእ።
- አማርኛ (amhariska)
- العربية (arabiska)
- Azərbaycanca (azerbajdzjanska)
- ب ه سۆرانی (sorani)
- English (engelska)
- Español (spanska)
- پارسی (persiska)
- Français (franska)
- Bosanski, hrvatski, srpski (kroatiska)
- Հայերեն (armeniska)
- Kurmancî (kurmandji)
- MoHroл xэл (mongoliska)
- يه دری (dari)
- پښتو (pashto)
- Arlijan (romani arli)
- Pycckий (ryska)
- Af soomaali (somaliska)
- Shqip (albanska)
- Swedish (svenska)
- Oʻzbek (uzbekiska)
ትካል ምክትታል ጉዳይ ስደተኛታት ኣብ ሃገረ-ሽወደን፡ ንዝዀነ ይኹን ናብ ኢምባሲ ሽወደን ዝቐረበ መመልከቲ ሕቶ ዕቝባ ከጽድቕ ኣይክእልን እዩ። ናብ ሽወደን ብኣካል መጺእኩም ውሕስነት ከተናድዩ ዕድል ምስዘይህልወኩም፡ ናብ ትካል ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት (UNHCR) ክትቀርቡ ትኽእሉ ኢኹም።
እቲ ዝቐርብ መመልከቲ ኣበ’የነይቲ ኣባል ኤውሮጳዊ ሕብረት ዝዀነት ሃገር ቀሪቡ ከምዝረአ፡ ብመሰረት ሕጊ ዱብሊን ዝረአ ጉዳይ ይኸውን።
ብዛዕባ ሕጊ ዱብሊን ዝያዳ ሓበሬታ ንምርካብ ኣብ’ዚ ክፈቱ (ብቛንቛ አንግሊዝ)
ሓተትቲ ዕቝባ
‘ሓታቲ ዕቝባ’ ክበሃል እንከሎ፡ ኣብ ሽወደን ኣትዩ ውሕስነት (ዕቝባ) ንኽረክብ ሕቶኡ ብመልክዕ መመልከቲ ዘቕረበ’ሞ፡ ንመመልከቲኡ ውሳኔ ዘይተዋህቦ ውልቀ-ሰብ ማለት እዩ።
ንሓተትቲ ዕቝባ መንበሪ ፍቓድ ንምሃብ ዘውህቡ ምኽንያታት
ሃገረ-ሽወደን ነቲ ንጉዳይ ስደተኛታት ዝምልከት ሓባራዊ ስምምዕ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከቲማትሉ እያ። እዚ ማለት፡ ካልኦት ጉዳያት ገዲፍካ ጥራይ፡ ንነፍሲወከፍ ዝቐርበላ መመልከቲ ሕቶ ዕቝባ ብምቕባል ብውልቃ ክትምርምሮ ግዴታ ኣለዋ።
እዚ ብውልቂ ደረጃ ዝትግበር መርመራ ሕቶ ዕቝባ፡ ንጾታዊ መለለዪ ወይ ጾታዊ ዝንባለ ናይ’ቲ ውልቀ-ሰብ (ኣመልካቲ ግብረ-ሰዶማዊ፡ ፈታዊ-ክልተ-ጾታ ወይ ጾታኡ ዝቐየረ እንተዀይኑ) ኣብ ግምት ዘእቱ እዩ።
ሃገረ-ሽወደን ብመሰረት ሓበራዊ ስምምዕ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ‘ስደተኛ እዩ’ ንዝበሃል ድዩስ ብመንጽር ጽምዶኣውያን ሕጋጋት ናይ ኤውሮጳዊ ሕብረት ኣብ ካልእ ኣካል ዝምርኰስ ዕቝባ ኪወሃቦ ንዝጠልብ ውልቀ-ሰብ መንበሪ ፍቓድ ትህብ።
ስደተኛ
ብመሰረት እቲ ንጉዳይ ስደተኛታት ዝምልከት ሓባራዊ ስምምዕ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ከምኡ’ውን ስርዓተ-ሕጊ ሽወደንን ሕጋጋት ኤውሮጳዊ ሕብረትን፡ ሓደ ውልቀ-ሰብ ስደተኛ ክበሃል ዝከኣል፡ እንተወሓደ ብምኽንያት ሓደ ካብ’ዞም ዝስዕቡ ረቛሒታት ከይሳደድ ስግኣት ዘለዎ ምስዝኸውን እዩ፦
- ዓሌት፣
- ዜግነት፣
- ሃይማኖታዊ ወይ ፖለቲካዊ ዝንባለ፣
- ጾታ፣
- ጾታዊ ዝንባለ፣ ወይ
- ዝንባለ ኣብ ማሕበራዊ ጕጅለ።
እቲ ዘሳድድ ኣካል፡ ሰበ-ስልጣን ናይ’ታ ስደተኛ ሓዲግዋ ዝመጸ ናይ መበቆል ሃገር ባዕሎም ክዀኑ ይኽእሉ። ሰበ-ስልጣን ናይ’ታ ሃገር ንዝምልከቶ ውልቀ-ሰብ ውሕስነት ክህብዎ ምስዘይክእሉ ወይ ፍቓደኛታት ምስዘይኰኑ እውን፡ ብተመሳሳሊ ዝረአ ጉዳይ ይኸውን።
እቲ ከም ስደተኛ’ዩ ተባሂሉ ዝተቘጸረ ሰብ፤ ብመሰረት እቲ ናይ ሕቡራት መንግስታት ስምምዕ፤ ከምኡውን እቲ ናይ ሕብረት ኤውሮጳ ደንቢ፤ ብዓለም-ለኻዊ ደረጃ ቅቡል ዝዀነ፤ ናይ ስደተኛ ደረጃ መግለጺ ይወሃቦ።
እቲ ናይ ስደተኛ ደረጃ መግለጺ ዝተዋህቦ ሰብ፤ ልሙድ ናይ ሰለስተ ዓመት መቐመጢ-ፍቓድ ይወሃቦ። (ገለ ሰባት እቲ ናይ ዑቕባ ምልክትኦም፤ እንተ ደንጐዩ ኣብ 24 ሕዳር 2015 ዘቕረቡ ምስ ዝዀኑ፤ ቀዋሚ መቐመጢ ፍቓድ ክወሃቦም ይኽእል እዩ)።
ኣብ ካልእ ኣካል ዝምርኮስ ዕቝባ ኪወሃቦም ዝደልዩ ሰባት
ኣብ ካልእ ኣካል ዝምርኮስ ዕቝባ ኪወሃቦ ዝደሊ ሰብ ኪበሃል እንከሎ ፦
- ናይ ሞት ፍርዲ ከይብየነሉ ዝሰግእ ሰብ፣
- ካብ ኣካላዊ ማህረምቲ ወይ መግረፍቲ ድዩስ ካልእ ዘይሰብኣዊ ወይ ደቛሲ ኣተሓሕዛ/መቕጻዕቲ ዝሰግእ ሰብ፣ ወይ
- ከም ሲቪል ውልቀ-ሰብ መጠን፡ ብምኽንያት ኣብ ከባቢኡ ዝተፈጥረ ብረታዊ ግጭት ህይወቱ ኣብ ሓደጋ ዝኣተወ ውልቀ-ሰብ።
እቲ ከም ኣማራጺ ዑቕባ ዘድልዮ ሰብ ተባሂሉ ዝተቘጽረ ሰብ ድማ፤ ብመሰረት ናይ ሕብረት ኤውሮጳ ደንቢ፤ ”ኣማራጺ ዑቕባ ዘድልዮ ደረጃ ዚብል መግለጺ” ይወሃቦ።
እቲ ”ኣማራጺ ዑቕባ ዘድልዮ ሰብ ዝብል መግለጺ” ዝተዋህቦ ሰብ፤ እቲ ልሙድ ዝወሃቦ ፍቓድ ን13 ኣዋርሕ እዩ። (ገለ ሰባት እቲ ናይ ዑቕባ ምልክትኦም፤ እንተ ደንጐዩ ኣብ 24 ሕዳር 2015 ዘቕረቡ ምስ ዝዀኑ፤ ቀዋሚ መቐመጢ ፍቓድ ክወሃቦም ይኽእል እዩ)።
ካልእ ዓይነት ውሕስነት ወይ ዕቝባ
ኣብ ገለ ፍሉያት ጉዳያት፡ ሓተትቲ ዕቝባ ካብ ኣሳዳዲ ኵነታት ውሕስነት ኪወሃቦም ዘየድልዮም ክንሶም መንበሪ ፍቓድ ኪወሃቦም ተኽእሎ ኣሎ። እዚ ግን እቶም ሰባት ምስ ኵነታቶም ዝተኣሳሰር ኣዝዩ ዝተፈልየ ኵነት ምስዝህልዎም እዩ (ንኣብነት፡ ኣዝዩ ዕቱብ ጥዕናዊ ጸገም ዘለዎም ሰባት ወይ ግዳያት ምስግጋር ሰብ ዝዀኑ ሰባት)። እዚ ዝዀነሉ ምኽንያት፡ ነዞም ከምዚኣቶም ዝኣመሰሉ ሰባት መንበሪ ፍቓድ ምኽላእ፡ ኣንጻር ዓለም-ለኻዊ ግዴታታት ናይ ሃገረ-ሽወደን ስለዝዀነ እዩ።
ፍሉያት ጉዳያት – ኣብ ጉዳይ መሰል ዕቝባ
ኣብቲ መጽናዕትኻ ዚግበረሉ ጊዜ፡ ናይ ውግእ ገበን ከም ዘሎካ፡ ገበን ኣብ ልዕሊ ሰብኣውነት፡ ወይ ካልእ ከቢድ ገበን ከም ዝፈጸምካ እንተ ተኸሲቱ፤ ወይ ውን ንጽጥታ ናይዚ ሃገር ኣብ ሓደጋ ከተእቱ ትኽእል ኢኻ እንተ ተባሂሉ፤ ኣብ ሽወደን ዑቕባ ኣይክወሃበካን እዩ። ብምኽያት ናይ ሞት መቕጻዕቲ ወይ ካልእ ሓሳረ-መከራ፡ ናብ ሃገርካ ክትምለስ ዘይትኽእል እንተ ዄንካ ግን፤ ብጊዜ ዝተደረተ መቐመጢ ፍቓድ ይወሃበካ ይኸውን።
ሕቶ ዕቝባ ዘቕርቡ ህጻናት
ብመሰረት ሕጊ ሃገረ-ሽወደን፡ ትካል ምክትታል ጉዳይ ስደተኛታት ኣብ ሃገረ-ሽወደን ንመሰረታውያን መሰላት ህጻን ኣብ ግምት ኬእቱ ግዴታ ኣለዎ። ኩሎም ሓሳቦም ናይ ምግላጽ ድልየት ኰነ ክእለት ዘለዎም ህጻናት፡ ሓሳቦም ኪገልጹን ሰማዒ ኪረኽቡን መሰል ኣለዎም። እቶም ህጻን ዕቝባ ንኽወሃቦ ዘቕርቦም ምኽንያታት ካብ ናይ ወለዱ ፍልይ ዝበሉ ክዀኑ ስለዝኽእሉ፡ ብውልቂ ደረጃ ክረኣዩ ይግባእ። እቶም ናይ ሕቶ ዕቝባ ምኽንያታት ምስተገምገሙ፡ እቲ ነቲ ጉዳይ ዝምርምር ሰራሕተኛ ብዝተኽኣለ መጠን ንዕድመ፡ ኵነታት ጥዕናን ደረጃ ብስለትን ናይ ህጻን ኣብ ግምት ከእትዎ ይግባእ። ዝምልከቶ ህጻን፡ ኣብ’ዚ ጉዳዩ ዝረኣየሉ እዋን፡ ኣብ ትሕቲ ዝኣልዮ ሰብ ክጸንሕ መሰል ኣለዎ። እቲ ንህጻን ዝኣሊ ውልቀ-ሰብ ወላዲ፡ ሕጋዊ ኣላዪ፡ መጕዚት ወይ ህዝባዊ ኣማኻሪ ሕጊ ክኸውን ይኽእል።
ብዛዕባ’ቶም ንሓተትቲ ዕቝባ ህጻናት ዝምልከቱ ሕጋጋት ተወሳኺ ሓበሬታ ንምርካብ ኣብ’ዚ ኣንብቡ፦


text:
ንዝበለጸ ናይ ሙዚቃ ስርሓት ሽልማት ዝወሃበሉ ስነስርዓት ሽልማት ግራሚ ትማሊ ሰንበት ኣብ ኒው ዮርክ ተኻይዱ።
ትማሊ ኣብ ከተማ ኒውዮርክ ዝተኻየደ ስነ ስርዓት ሽልማት ግራሚ ብዝበለጸ አልበም፡ ሙዚቃን ናይ ሙዚቃ ስርሓትን ናይዚ ዓመት’ዚ ብሩኖ ማርስ ተዓዊቱ’ሎ።
“24K Magic” ዘርእስቱ አልበም ዝበለጸ ሽልማት ዝረኸበ ብሩኖ ማርስ ንስርሓቱ ናብ ዓወት ክበቕዑ ዝኸአሉ ብሓደ ምክንያት እዩ ይብል።
ንሱ ብምቕጻል ነቲ ሽልማት ኣብ ዝተቐበለሉ ህሞት ከምዚ ይብል።
“ ኣብዚ አልበም ዝተጠቓለሉ ስርሓት ብምሉኦም ብሓጎስ ዝተሰርሑ እዮም። ስለዚ ድማ ብሓደ እንኮ ምክንያት ንሱ ድማ ፍቕሪ እየ ነዚ አልበም አዳልየ። ኣነ ድማ ዳግማይ ከምዚ ዓይነት ስምዒት ክሕልወኒ ተስፋ እገብር፡ ኩሉ ሰብ ድማ ክስዕስዕን ክሕጎስን ተስፋ እገብር።”
ብተወሳኺ ብዝበለጸ ናይ ሪትምን ብሉስን ናይ ሙዚቃ ስርሓት ብሩኖ ማርስ ተዓዋቲ ኮይኑ’ሎ።
ዝበለጸት ሓዳሽ ስነጥበባዊት ብምዃን ኣሊሳ ካራ ክትዕወት ከላ ብዝበለጸ ናይ ራፕ ሙዚቃ ድማ ኬንድሪክ ላመር ተሸሊሙ’ሎ።
ኣብቲ ትማሊ ሰንበት ዝተኻየደ ስነ ስርዓት ሽልማት ግራሚ ስነጥበባዊት ጃነል ሞኒ ንተዓዘብቲ እዚ ናይ ሙዚቃ ኢንዳስትሪ ኣብ ውሽጡ ዘሎ ጾታዊ መጥቓዕቲ፡ ጾታዊ አድልዎን ክገጥሞ ይግባእ ኢላ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ነቲ ብዛዕባ ናይ ፕረዚደንት ትራምፕ ናይ 2016 ምርጫ ዓወት ብዝምልከት ንዝተጻሕፈ መጽሓፍ ብድምጺ ንምቕራጽ ኣብ ዝኻየድ ዝነበረ ኦዲሽን ኣብቲ ፕረዚደንታዊ ምርጫ መወዳደርቶም ዝነበራ ሂላሪ ክሊንተን ምርኻበን ተሓቢሩ’ሎ።
ኣምባሳደር ኣሜሪካ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኒኪ ሃሊ ብዛዕባ እቲ ብድምጺ ክዳልው ንዝተሓስበ መጽሓፍ ብዝምልከት ብትዊተር ኣብ ዘውጽእኦ መልእኽቲ “ኩሉ ጊዜ ንሽልማት ግራሚ ከምዝፈትውኦ እንተኾነ ስነ ጥበባዊያን ነቲ መጽሓፍ ከንብቡ ዝብል ግን ነቲ ሽልማት ቀቲልዎ’ዩ” ኢለን።
ሓላፊ እቲ ነቲ ሽልማት ዘዳልው ትካል ኔል ፖርትኖ ን ኣሶሴይትድ ፕረስ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ሂላሪ ክሊንተን ኣብቲ ኦዲሽን ምርኻበን ካብ ፖለቲካ ንላዕሊ ሕጫጨ’ዩ ኢሎም።


text:
ዝሓለፈ ሓሙስ ወታደራት ሱማሊያን ኣሚሶምን ኣብ ዝተቖፃፀርዋ ከተማ ቡሉቦርዴ ዝበፅሐ መጥቓዕቲ ፈፃሚኡ ኣኽራሪ ጉጅለ ኣል-ሸባብ እዩ ኢሎም ኣለው ሰበስልጣን ሱማሊያ።
ወሃቢ ቃል ኣሚሶም ኮሎኔል ዓሊ ሓሙድ ንቪኦኤ ክፍሊ ሱማሊኛ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ሓደ ሰብ ልይቲ መኪና እናዘወረ ወታደራዊ ሰበስልጣን ኣሚሶም ናብ ዝጥቀምሉ ሆቴል ኣብ ዘእቲ መፈተሺ ቦታ ምስተፀግዑ ምስ በሉ ‘’ወታደራት ኣሚሶም ጠጠው ክብሉዎ ፈቲኖም፣ግን ኣይክኣሉን።ወታደራትና ምስተኣከቡ እቲ ቦምብ ተፈንጂሩ’’ኢሎም።
ኣብቲ ሆቴል ዝነበሩ ኣማሓዳሪ ዞባ ሒራን ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃል እቶም ዝሞቱ ሽዱሽተ ሱማሊያዊያንን ሓሙሽት ኣባላት ኣሚሶምን ዝኾኑ ጅቡታዊያንን እዮም ኢሎም።
ናይ ቀደም ዋና ኣማሓዳሪ ሒራን የሱፍ ኣሕመድ እቶም ወታደራት መጥቓዕቲ ካብ ዝፈፀሙ ንሸውዓቲኦም ከምዝሓዙዎም ሓቢሮም ኣለው።
እቲ ሆቴል ወታደራዊ ሰበስልጣን ሷምሊያን ኣሚሶምን ከምዝጥቀምሉ ተፈሊጡ’ሎ።
ሓይልታት ሱማሊያን ወታደራት ዓቀብቲ ሰላም ሕብረት ኣፍሪካን ዝሓለፈ ሓሙስ ነይሮም ንቡሎቦርደ ዝተቖፃፀርዋ።እታ ከተማ ካብ ከተማ ሞቓድሾ ብኣንፈት ሰሜን 200 ኪሎ ሜትር ሪሒቓ ትርከብ።


text:
ቅዱስ ሚካኤል – መኑ ከም እግዚኣብሔር /QDUS MICHAEL (2ይን መወዳእታን ክፋል)
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!
ቅዱስ ሚካኤል – መኑ ከም እግዚአብሔር (2ይን መውዳእታን ክፋል)
ዘመነ ሓዲስ
ብመሰረት ትውፊትን ትምህርቲ ቅዱስ ዮሓንስ ኣፈወርቅን፡ ኣብ ዘመነ ሓዲስ’ውን ኣብ ጊዜ ትንሳኤ ንመግደላዊት ማርያምን ቅዱሳን ኣንስትን ነቲ እምኒ መቃብር ጐይታ ዝገምጠለ (ማቴ 28፡2/ ፳፰፥፪)፤ ንቅዱስ ጴጥሮስ ሰንሰለቱ ፈቲሑ ካብ ቤት ማሕቡስ ዘውጽኦ (ሓዋ 12፡7-11/፲፪፥፯-፲፩)፤ ንቆርኔሌዎስ ኣብ ጸሎቱ ዝተገልጸሉን እንታይ ከምዝገብር ዝነገሮን ቅዱስ ሚካኤል እዩ ነይሩ (ሓዋ 10፡3/ ፲፥፫) ።
መፈጸምታ ዓለም
ኣብ መፈጸምታ ዓለም’ውን ነቶም ጽኑዓት ምእመናን ካብ ሓሳዊ መሲሕ ከም ዝሕልዎም ትንቢት ዝተነግረሉ ሕጂ’ውን ሊቀ መልአክ ቅዱስ ሚካኤል እዩ (ዳን 12፡1/፲፪፥፩)። ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንጻድቃን ብየማን፡ ንኃጥኣን ድማ ብጸጋሙ ንኸቕውም ብቅዱሳን ኣእላፍ መላእኽቱ ተዓጂቡ ንፍርዲ ኣብ ዝመጸሉ፤ እቲ ቀቅድሚኡ እንሰምዖ ናይ ዳግም ምጽኣት ድምፂ መለከት ናይ ቅዱስ ሚካኤል እዩ (1ተሰ 4፡16/ ፬፥፲፮)።
ብሓፈሻ ኣብ ላዕሊ ገለ ውሑዳት ካብ መጽሓፍ ቅዱስ ጠቐስና እምበር ኣቦታትና ንተኣምራቱን ተራዳእነቱን ብሕይወቶምን ሕይወት ካልኦትን ካብ ዝረኣይዎ ብሰፊሑ ጽሒፎሞ ይርከብ ኣለዉ። እዚ ኸኣ ኣብ ድርሳነ ሚካኤል፤ ናይ 12/፲፪ ኅዳርን ሰነን ስንክሳር፤ መጻሕፍተ ገድሊ፤ ድጓን ካልኦትን ብብዙኃን ኣቦታት ተጠቒሱ ይርከብ። ካብኣቶም ዝቐደሙ አበው ሊቃውንት ብዛዕባ ተራዳእነት ቅዱስ ሚካኤል ዝገለጹ ድማ ከም እኒ ኣባ እንጦንስ፡ ኣባ መቃርዮስ፡ ዮሓንስ ኣፈወርቅ፡ ኤዎስጣቴዎስ ዘአንጾኪያ፡ ቅዱስ ያሬድ፡ ኣባ ጊዮርጊስ ዘጋስጫ፡ ክርስቶስ ሳምራ፤ ኣቡነ ተክለሃይማኖት ወዘተ ክጥቀሱ ይከኣል።
ክብረ በዓል
ኣብ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ቅዱስ ሚካኤል ካብ ቅዱሳን መላእኽቲ ዝለዓለ ክብሪ ዘለዎ መልኣኽ እዩ። ብኣማላድነቱን ተራዳኢነቱን ዝእመነሉ መልኣኽ ስለዝኾነ ድማ ወርሒ መጸ ዕለት 12/ ፲፪ ብዓቢይ መንፈሳዊ ስነ ስርዓት ይኽበር።
ሎሚ 12 ሕዳር በዓለ ቅዱስ ሚካኤል ብፍሉይ ብዓቢ ድምቀት እነብዕሎ እምበኣር፥ ከምቲ ቅዱስ እግዚኣብሔር ኣምላኽና “ኣብ መገዲ ክሕልወካ ናብቲ ዘዳለውኽዎ ቦታ ድማ ከእትወካ፡ እንሆ ኣነ መልኣኸይ ቀቅድሜኻ ይልእኽ ኣለኹ። ኣብ ቅድሚኡ ተጠንቀቕ፡ ድምጹ ድማ ስማዕ። እምቢ ኣይትበሎ። ስመይ ኣብኡ ተሰምዩ እዩ እሞ ንበደልካ ኣይክሓድገልካን ኢዩ ”(ዘጸ 23፡20) ብዝበሎ እሙን ቃል መሰረት ንእስራኤላውያን ካብ ግብጺ እናመርሐን እናሓለወን ናብታ ምድረ ተስፋ ስለ ዘእተዎም እዩ። ከምቲ ኣቐዲሙ እግዚኣብሔር ንሊቀ ነቢያት ሙሴ፡ ቃል መልኣኽ እንተ ድኣ ሰሚዑን እምቢ እንተድኣ ዘይኢልዎን ንጸላእቱ ክጻረሮም ናብ ምድሪ ተስፋ ድማ ከእትዎ ምዃኑ ዝነገሮ፡ ንኹሎም እቶም ኣብ መገዲ ዝረኸብዎም ኣሕዛብ እንዳ ሰዓረ ብሰላም ናብ ዝዓርፍሉ ስፍራ ኣብ ጺሕዎም ኢዩ (ኢያ 5፡13-15, ግ.ሓ 7፡34)።
በዚ ዕለት’ውን ቅዱስ ሚካኤል ኣብ ልዕሊ ኩሎም ቅዱሳን መላእኽቲ ሓለቓ ኮይኑ ዝሰተሸመሉ ዕለት ኢዩ። ስለ ትሕትንኡን ክብሩን ድማ በዚ ዕለት እና ተኸበረ ይነብር።
ሊቀ መላእክት ቅዱስ ሚካኤል ከም ኩሎም ቅዱሳን መላእኽቲ ኣብ ልዕሊ ደቂ ሰባት ብዙሕ ዝኾኑ ድንቂ ተኣምራት ዝፈጸም ሓያል መልኣኽ ኢዩ። እንሆ በዛ ቅድስት ዕለት እዚኣ ካብ እግዚኣብሔር ብዝተዋህቦ ጸጋ ኣብ ልዕሊ ዱራታኦስን ቴዎብሲታን ዓቢ ናይ በረኸት ተኣምር ዝፈጸመሉ ዕለት ኢዩ። ዱራታኦስን ቴዎብሲታን ብቕድስና ዝነብሩ ኩሉ ግዜ ዓመት መጸ ድማ በዛ ቅድስት ዕለት ናይ ቅዱስ ሚካኤል ሊቀ መላእክት ዝክር ዝገብሩ ኣፍቀርቲ መልኣከ ሰላም ቅዱስ ሚካኤል ነበሩ። ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ ናይ ቅዱስ ሚካኤል ዓመታዊ ዝኽሪ ክገብሩ ኣብ ዝቀራረብሉ ዝነበሩ ግዜ ኣብታ ሃገር ዓቢ ጥሜት ኣጋጠመ። ዝገብርዎ ድማ ጠፍኦም። እንሆ ከኣ ናይ ቅዱስ ሚካኤል ዝኽሪ ንምግባር ዝነበሮም ክዳውንቲ ክሸጡ ግዲ ኮነ። ዱራታኦስን ቴዎብሲታን ናተይ ክዳን ይሸየጥ ናተይ እባ ተበሃሃሉ ኣብ መወዳእታ ከኣ ዱራታኦስ ክዳን ናይ ሰበይቱ ቴዎብሲታ ሒዙ ናብ ዕዳጋ ተበገሰ። እቲ ሓያል መልኣኽ ቅዱስ ሚካኤል ከምቲ ንኢያሱ ዝተራእዮ፡ በዓል ስልጣን ወተሃደር መሲሉ ተራእዮ (ኢያሱ 3፡13-15)። ናበይ ድኣ ትኸይድ ኣለኻ ክብል ክኣ ተወከሶ። ዱራታኦስ ድማ ምኽንያት መኼድኡ ዝሕረድ በጊዕን ንመግቢ ዝኸውን እኽልን ክዕድግ ምዃኑ ገለጸሉ። ቅዱስ ሚካኤል ድማ “እንሆ ናብቲ ዋና ኣባጊዕ ኪድ ሃበኒ በሎ ክህበካ ኢዩ፡ ናብቲ በዓል እኽሊ ስርናይ ድማ ኪድ ክህበካ ኢዩ፡ ናብቲ በዓል ዓሳ’ውን ኪድ ንሱ’አን ክህበካ ኢዩ፡ ውራይካ ምስ ኣሕለፍካ ከኣ ክትከፍሎም ኢኻ፡ እቲ ስርናይ ንመግቢ ይኹንካ፡ ነቲ በጊዕ ድማ ሕረዶ፡ ነቲ ዓሳ ግና ኣነ ከይመጻኹ ኣይትሕረዶ” ኢሉ ኣፋነዎ። ከምቲ ዝበሎ ድማ ኩሉ ኮነሉ። ናብ ቤቱ ምስ ከደ ድማ እቲ ውሑድ ዝነበረ ኣዝዩ በርከተሎም። በዚ ዘደንቕ ስራሕ ድማ ኣዝዮም ተገረሙ ንኣምላኽ ድማ ኣመስገኑ። ብኸምዚ ከኣ ነቲ ብዘይ ምቁራጽ ኩሉ ግዜ ሕዳር ዕለት 12 ዘብዕልዎ ዝነበሩ ናይ ቅዱስ ሚካኤል በዓል ብጽቡቕ ኣሕለፍዎ። ብድሕሪ’ዚ ቅዱስ ሚካኤል ከምቲ ኣቐዲሙ ንዱራታኦስ ዝተራእዮ ኮይኑ ናብ ቤቶም መጸ። ናብ ቤቶም ድማ ኣእተውዎ። ነቲ ኣቐዲሙ ከይትሓርዶ ኢልዎ ዝነበረ ዓሳ ድማ ክሓርዶ ከም ዘለዎ ነገሮ። እቲ ዓሳ እንተተሓርደ ድማ 303ብሩር ቅርሺ ኣብ ውሽጡ ኣጽንሐ። እቲ 300 ንዕኡ መናበሪ እቲ ዝተረፈ 3 ዲናር ከኣ ነቶም በጊዕ፡ ዓሳ፡ ስርናይ ዝሃብዎ ሰባት ዕድኡ ከፈለ። ብድሕርዚ እቲ ሓያል መልኣኽ ንሱ ቅዱስ ሚካኤል ምዃኑ ገለጸሎም ኣዝዮም፣ ከኣ ተገረሙ። ገዲፍዎም ድማ ናብ ሰማይ ዓረገ። ጸሎቱን በረኸቱን ናይ ቅዱስ ሚካኤል ምስ ኩላትና ይኹን። ኣሜን!!
ቅድስት ቤተ ክርስቲያን እምበኣር ነዚ ነገር እዚ እና ዘከረት ናይ ቅዱስ ሚካኤል ክብረ በዓል ከተብዕል ትነብር ኣላ። ቅዱስ ሚካኤል፡ ከምቲ ንእስራኤላውያን ካብ ጸላኢኦም ዝኾነ ፎርዖን መሪሑን ሓልዩን ብሰላም ናብ ሃገሮም ዝመለሶም፡ ኣብ ኩሉ ጉዕዞ ሕይወቶም ድማ ዝረድኦም፡ ንዓና ድማ ክረድኣና ክሕልወናን ናይ እግዚኣብሔር ቅዱስ ፍቓድ ይኹን። ኣሜን።
ብዙሕ ኣዝዩ ብዙሕ ክበሃል ምተኻእለ! ብሓጺሩ ግና ኣብ ብሉይ ይኹን ኣብ ሓዲሽ ካብ እግዚአብሔር ብዝተዋህቦ ልዑል ጸጋን ክብርን፡ ዝፈጸሞምን ዝፍጽሞምን ዓበይቲ ተኣምራትን ተራዳእነትን ብዙሕ ስለዝኾነ በዓሉ ክኸበር ግብእ ምዃኑ ዝስሕት ሰብ ክህሉ ኣይግባእን። ማኑሄ’ውን ንቅዱስ ሚካኤል “እቲ ቃልካ ምስ ተፈጸመ። ምእንቲ ኸነኽብረካስ፡ ስምካ መን እዩ፧” ኢሉ ዝሓተቶ ንሕና’ውን ነቲ ኵሉ ዝፈጸሞ ነገራት ኣስተውዒልና ከነኽብሮ ይግባእና። ነዚ ኵሉ መሠረት ብምግባር ቅድስት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ካብተን ብኣዋጅ ወርሓዊ ክበዓሉ ኢላ ካብ ዝሰርዓቶም በዓላት እቲ ሓደ ናይ ቅዱስ ሚካኤል በዓል እዩ። ብሓፈሻ ሊቀ መላእክት ቅዱስ ሚካኤል ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ዝቐውም ፍጹም ኣገልጋሊ ስለዝኾነ ብእግዚአብሔር ንዝኣምኑ ኵሎም ምሕረት ዝለምን፡ ሰኣሌ ምሕረት ብምዃኑ ብግቡእ ከነኽብሮ ይግብኣና።
ሎሚ’ውን ቅዱስ ሚካኤል ንዝኣምንዎን ዘኽብርዎን ካብ እግዚአብሔር ብዝተዋህቦ ጸጋ ክራዳእ ይነብር ኣሎ። ትማሊ ንቅዱሳን ከም ዝተራድኦምን ከም ዝመስከሩሉን፡ ሎሚ’ውን ዝዛረበሉ ስኢኑ እምበር ተኣምራቱን ተራዳእነቱን ኣይተቋረጸን። እዚ ንሕና ዘሎናዮ ወለዶ ብዘየገድስ፡ እቲ ቃል እሙን እዩ እሞ ቅዱሳን ሰባት ኣግሂዶም ንቅዱሳን መላእኽቲ ስለቲ እተዋህቦም ቃል ኪዳን ንምዝራብ ድሕር ኣይበሉን። “መልኣኽ እግዚኣብሔር ኣብ ዙርያ እቶም ዝፈርህዎ ይሰፍር፤ የናግፎም ከኣ” (መዝ 34፡7/ ፴፬፥፯) ኸኣ ይብሉ። ምኽንያቱ ንሳቶም ተረዳእነት ቅዱስ ሚካኤል ዝፈልጡ ስለዝኾኑ ሓቀኛ ምስክርነቶም እዮም ሂቦም። “ብጀካ ሚካኤል፡ እቲ መስፍንኩም፡ ሓደ እኳ ዝሕግዘኒ የብለይን።” (ዳን 10፡21 /፲፥፳፩) ፥ “እንሆ ኸኣ፡ ሚካኤል፡ ካብቶም ኣውራታት መሳፍንትስ ሓደ፡ ንምሕጋዘይ መጸ” (ዳን 10፡13 /፲፥፲፫)።
ትማሊ ንናይ እግዚአብሔር ሕዝቢ ባሕሪ ከፊሉ ከም ዘሳገሮም፡ ሎሚ’ውን ካብ ኩሉ ሽግርን መከራን የናግፈና። ነቲ ዝኸቦምን መሕለፊ ዝስእኑሉ ኣብ ህይወቶም ዘጓንፎም መከራ ኵሉ ንሱ መንገዱ ከርእዮምን ክመርሖምን እዩ። ነቶም ዘኽብርዎን ዝዝክርዎን ኣብ ቅድሚ ጸላእቶምን ከሳሲኦምን ሰይጣን ከም ጠበቓ ይቖመሎም። ኣብ ኵሉ መንፈሳዊ ድልየቶም ይራድኦምን ካብ ሓዘን የጸናንዖምን እዩ፤ ነቶም ድኹማት ይራድኣና፤ ኣማላድነቱ ኣይፈለየና፤ ኣብ ጊዜ ጸገምና ድማ ብክንፈ ረድኤቱ ይጋርደልና። ንኢያሱ ዝተራደአ መልኣኽ ንዓና ውን ይርድኣና!
በረኸትን ረድኤትን ቅዱስ ሚካኤል ምሳና ጸኒዑ ይንበር። ኣሜን!
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!


text:
ዕድመ መጋቢት 8 2016 ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ
ተበግሶ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራን ኔትዎርክ ደቂንስትዮ ኤርትራን ጀርመን ከምኡ’ውን ንሰፊሕ ጥርናፈ ደቂኣንስትዮ ዝቃለሳ ወልቀ ደቂኣንስትዮ ኤርትራውያን ብምትሕብባር፡ ንሸሞንተ መጋቢት ዕለት 12.03.2016 ኣብ ፍራንክፈርት ጀርመን ክነብዕል ስለ ዝኾንና፡ ንዅሉ ደላዪ ፍትሕን ማርነትን ንዕድም ኣለና። ኣብዚ ንመሰልና ኣሎና ባዕልና! ኢልና ነዳልዎ ዘለና በዓል 8 መጋቢት ብዛዕባ፡-
- ንዓና ንደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ተጠርኒፍና ብግቡእ ንኸይንቃለስ ዝዕንቅፉና ዘለው እንታይ’ዮም?
- ሰፊሕን ድልዱልን ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራኸ ብኸመይ ክንምስርት ንኽእል?
ዝብሉ ነጥብታት ክንመያየጥን ክንካታዕን ምዃንና ንሕብር።
በዓል ንገብረሉ ቦታ
Saalbau Nied Heinrich – Stahl – Str. 3
65934 Frankfurt - Nied
ዕለት፡ 12.03,2016
ሰዓት፡ 15፡00-22፡00
ብደሓን ምጽኡ
ኣዳለውቲ ሽማግለ በዓል 8 መጋቢት 2016