text:
(እዚ መዘከር ሓተታዊ ቃና ከይህሉዎ ዝከኣለኒ ፈቲነ ዝተዓወትኩ ግን ኣይመሰለንን’ሞ ምስናይ ይቕረታኡ።)
ብዕለት 5 ሰነ ገዛኢ ሰልፊ ኢትዮጵያ–ኢህወደግ–ንዘተ ሰላም ስምምዕ ኣልጀርስ ምሉእ ብምሉእ ከም ዝተቐበሎን ንትግባረኡ ድሉዊ ምህላዉን ድሕሪ ምሕባሩ᎓ እቶም ፊስካ ክንፍሓሎም’ሞ ናብ ዝተመልከተሎም ኣንፈት ክነብሑ ዝጽበዩ ተጣበቕቲ ጭቆና ገዲፍና᎓ እቲ ንፍትሒ ዝቃለስን ዝጣበቕን ወገን ማዕረ ጽንብል ናጽነት ብዝቃረብ ደስታ’ዩ ተቐቢሉዎ።
ልዕሊ ክልተ ሰሙን ሓሊፉ ብዘይ ዝዀነ ወግዓዊ መልሲ ብወገን ኣስመራ ስቕ ምስ ተባህለ ድማ ብዙሓት ንኤርትራ ኣመልኪተን ዝዓያ መራኸቢ ብዙሃን (ብቐንዲ ከኣ ሓይሊ ተቓውሞ) ነቲ ዘይምኽኑይ ስቕታ ኣትሪሩ ኰኒኑዎ። ኰኒኑዎ ጥራይ ዘይኰነ ከኣ ሰላም’ውን ንኢሳይያስ ውጽኢታዊ ዘይምዃኑን ከም ዘይምነዮን ብዙሕ ተጻሒፉን ተዘሪቡን። (ብወገነይ እኳ ኢሳይያስ ንሰላም ፍጹም ቅሩብ ዘይምዃኑ ኣምልኪተ ክልተ ዓንቀጻት እዚን እዚን ጽሒፈ።)
ልክዕ ኣብ ክልተ ሰሙኑ᎓ ብምኽንያት ዝኽሪ መዓልቲ ሰማእታት ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መደረ ግን ፕረሲደንት ኢሳይያስ ንጻውዒት ሰላም ኢትዮጵያ ከም ዝተቐበሎ ጥራይ ዘይኰነስ ብኣካል ንምዝርራብ ልኡኽ ክሰድድ ኣብ ምድላው ከም ዘሎ ጠቒሱ። በዛ መደረ’ዚኣ እቶም ሓበሬታ ደንጒዩዎም ከቕለልዉ ዝጸንሑ ደገፍቲ ኣንፈት ስለ ዝተሓበሮም ከም ወትሩ ክነብሑ ከለዉ᎓ ንሓያሎ ዘገረመ ግን እቶም ተሓለቕቲ ሰላም ምዃንና ክንምድር ዝጸናሕና ኣስቂጥና ጥራይ ዘይኰነስ᎓ ራዕዲ ዝኣተወና’ውን መሲልና።
ኣብ ውሽጢ ሰዓታት “ኢሳይያስ ኣይእመንን’ዩ”፣ “ቅሉዕ ደብዳበ ናብ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ”፣ “መን’ዮም ዝውክሉና?” ወዘተ. ግን ከኣ ብኽቱር እስትሕቃርን ናይ ዳእላ ቃናን ግብረ-መልሲ ክውሕዝ ጀሚሩ።
ብወገናይ ኣብ መደረ ፕረሲደንት ኢሳይያስ ኣመና ዘቖጥዓኒ ቃና ነይሩ። ንኣብነት᎓ ኣብዚ ናይ ዘተ ጕዳይ ወሳኒ ተራ ክጻውት ምዃኑ ዘይዝንጋዕን ቀንዲ መሻርኽቲ ምዃኑ ዘይተርፍን ንገዛኢ ሰልፊ ክልል ትግራይ ህውሓት ምንሻው ሓላፍነታዊ ኣይነበረን ጥራይ ዘይኰነስ ንሕማቕ ኣንፈት ዘርኢ ዝተክል’ዩ። ብቐንዱ ሃንደስቲን ኣተግበርቲን እዚ ህይወት ኣሽሓት ዝወሰደ ኲናት ክልተ ናይ ቀረባ ውድባት ህውሓትን ህግደፍን ኣብ ክንዲ ጌጋኻ ኣሚንካን ንህዝቢ ብቕኑዕ ልቢ ይቕረ ምሕታት᎓ ሕጂ ከኣ ካልእ ተዃታዂ ቋንቋ ምዝውታር ዝገደደ ሳዕቤን ክህሉዎ’ዩ። እቲ ዝኸፍአ ድማ እቶም ነባሖ ካብታ መደረ እናጨራረሙ ከጋውሑ ምዃኖምን ምህላዎምን’ዩ።Continue reading
ከምዚ ዝበለ ቅሉዕ ዓፈናን ውሁድ መስርሕ ኲናት ድንቍርናን እናተኻየደ ትም ኢልካ ምርኣይ ምትሕብባር’ውን ምዃኑ ስለ ዝዘከርኩ’የ እዚኣ ዝጽሕፍ ዘለኹ።
(ሕስድና’ውን ይኸውን።)
ንነፍሲ-ወከፍ ቈርበት ዘአፍፍ ተርእዮታት ክመጽእ ከሎ ከንፈር ጥራይ ረምጢጥካ ምሕላፍ’ውን ብተመሳሳሊ ምትሕብባር ወይ ድማ ታሪኻዊ ሓልፍነት ምጕዳል መሲሉ ይስመዓኒ።
ኣብዚ መስርሕ በበይኑ ደረጃን ዓይነትን ምትሕብባር’ዩ ዝርአ። ኣብ ዝለዓለ ቅርጺ ዘለዉ እናፈለጡ ዘሕሽዉ’ዮም። ካብኡ ውርድ ኢሎም ድማ ከከም ደረጃኡን ዓይነቶምን ተዓሽዮም ዘሕዕሽዉ፣ ብልቢ ዝዕሸዉ፣ ንኽዕሸዉ ባዕላቶም ባይታ ዘጣጥሑ ኣለዉ።
“ዓለማዊ ሽልማት ረሚ”
ኣብ ዝሓለፈ ኣርባዕተ-ሓሙሽተ ዓመታት ኣብ ፊልምታት ኤርትራን መራኸቢ-ብዙሃንን ሃገርናን ድሙቕ ከበሮ ዝተሃርመላን “ምስ ዓለም ተወዳዲርና ፊልምታትና ክሽለማ በቒዐን” ዘብል ተርእዮ ምርካብ ሽልማት ረሚ’ዩ ነይሩ። እዚ ኣብ ህዩስተን ቴክሳስ ዝመደበሩ ዓመታዊ ፈስቲቫል ፊልም᎓ ብንኣሽቱ ቋንቋታት ንዝፈረያ ፊልም ዘተባብዕ ደኣ ይዅን እምበር᎓ ደረጃኡስ ክንድ’ቲ ኣብ መራኽቢ-ብዙሃን ኤርትራ ዝወዓወዖ ኣይኰነን። ሓንሳብ እታ መስርሕ ምስ ተፈልጠት’ውን ዳርጋ ብዙሓት ኣፍረይቲ ፊልም ኤርትራ ተወዳዲሮም “ዓወት ክጓናጸፉ” በቒዖም’ዮም። (ኣነ ዝጸሓፍኩዋ ሓጻር-ዛንታ “ድሕሪ ውግእ”’ውን ናብ ሓጻር ፊልም ተሰሪሓስ ኣብዚ ውድድር “ተዓዊታ” ነይራ። ዝዀነ ተራ ግን ኣይነበረንን፣ ክህልወኒ’ውን ኣይደልን።) ተገዲሱ ንእሽቶ ንዝፍትሽ ደረጃ’ዚ ውድድር ፈስቲቫል ንምግምጋም ኣየጸግምን’ዩ። ኣብ መርበብ ሓበሬታ᎓ ኣዳልወቲ᎓ ፊልምታት ኣወዳዲሮም ክሽልሙ ድሌት ከም ዘይብሎምን ከም ዘይኰኑን ኣቐሚጦም ኣለዉ። “We do not believe in awarding just one Gold, Silver & Bronze, as it is impossible to pick just three winners with so many wonderful entries.” ከኣ ይብሉ።
እንተስ ሰኣን ምስትውዓል ወይ’ውን ብፍላጥ ነብስኻ ምዕሻው᎓ ኣብቲ ተደጋጊሙ ዝግበር ሸፈነ መራኸቢ-ብዙሃን ግን ኣብዚ ውድድር ክንደይ ዕዉታት ከም ዘለዋ ዘይምሕባር’ዩ። ወይ’ውን መምዘኒ እዚ ውድድር ከይገለጽካ ምሕላፍ ሓደ ካብቲ ኰነ ኢልካ ዝግበር ሃስያ’ዩ። ተወዳደርቲ ስራሕቶም ክልእኩን ምስክር ወረቐት ከዳልዉን ገንዘብ ስለ ዝኸፍሉ እቲ ዳርጋ እንኮ ቅጥዒ ውድድር’ዩ። ንኣብነት እዘን ናይ 2017 ዕዉታት ረሚ ምስ እንርኢ ልዕሊ 900 ምዃነን ንግንዘብ። እታ ብደረስቲ᎓ ዳይረክተራን ጋዜጠኛታትን ሸፈፍ ኢላ እትስገር ነጥቢ ግን ብዝሒ ዕዉታት ዘይምግላጽ’ዩ። እቲ ተራ ተዓዛቢ ከኣ “ወርቂ”᎓ “ብሩር” ወይ “ነሓስ” ተሸሊማ ክሰምዑ ከለዉ ምስኣ ኣማኢት ከም ዘለዋ ኣይፈልጡን።Continue reading
“ኣብዚ ናይ ክረምቲ ዕረፍቲ ደኣ ንኤርትራ ክትበጽሕ ዲኻ?” ዝብል ዘረባ መማህረትይ ዘንቀሎ ሓሳብ’ዩ። ብዘይካ ኣይፋል ካልእ ኣይበልኩዎን᎓ ብውሽጠይ ግን ገለ ካብቲ ምኽንያታት እጽብጽብ ነይረ፤
- “ኣብ እንዳ ፊሊጶስ ኢና ተኣሲርና ኔርና” ዝብል’ሞ (ዝበዝሓ ኣብያተ-ማእሰርቲ ኤርትራ ናይ ኣዘዝቲ ሰራዊት ትካላት እምበር ገበነኛታት ዝቕጽዑለን ስለ ዘይኰናስ ብኣስማት ኣዘዝቲ ክጽውዓ ንቡር’ዩ) ድሕሪ ዓመት ማእሰርቱ ብሰበ-ሰብ ወጺኡስ (እንኮላይ ካብታ ሃገር) ንዅነታቱ ምስ ሓተትኩዎ “ዳርጋ ኣብ ሕጽኖት ዝነበርኩ’የ ዝመስል። ከምዚ ኣነ ዝነበርኩዎስ ንኻልኦት ይፍጠረሎም’ዩ ዘብል” ኢሉኒ። ዝርርብ ቀጺሉ ብዛዕባ እቶም ተሪፎም ዘለዉ መተኣስርቱ ምስ ተላዕለ ድማ᎓ “ብሓቂ ጽቡቕ’ዮም ሒዞሞም ዘለዉ፣ ብዓል እገለ ዘየድልዮም ምስ’ቶም ዋርድያ ይጓረፈጡ ነይሮም᎓“ ይቕጽል። ኣብ መጨረሽታ–ዋላ ሓንቲ ምኽንያት መእሰሪ ኣይሃሉዎም ደኣ’ምበር–እቲ ፍታሕ ኢሉ ዘቕርቦ፤ “ሕጂ ንዓርኪ ፊሊጶስ ዝዛረባ ኢና ንደሊ ዘለና። ንሳ እንተ ተዛሪባቶስ ክወጽኦም ይኽእል’ዩ።”
ኣነ ከኣ ብገርሀይ ዓርኪ ጀነራል ፊሊጶስ መን ምዃና ይሓትት። “እታ ኣብ ኣስመራ ፓላስ ዘቝርሳ ዝነበረ ‘በይቢ’ ዝብላ ዝነበረ በዓልቲ ማርካቶ እኳ ገዲፉዋ’ዩ። እዛ ሕጂ ሒዙዋ ዘሎ ግን ዓርኪ እገለ ዝነበረት… ኵስቶ ሽማ ኣብ ከተማ ድኳን ቡቲክ ከፊቱላ ዘሎ…። ከመይ ጌርካ ንስኻ ዘይትፈልጣ?” ለካስ ኵሉ ሰብ’ዩ ዝፈልጣ። ኣብ ዩትዩብ ደልዩ ከኣ ኣቕሪቡለይ።
-
- Continue reading
ክትምዕድን ክትምህርን ናይ ምድላይ ክቱር ድሌት ዝስዕርር ዘሎ መሲሉ ተሰሚዑኒ ነይሩ። ዳሕራይ ሕስብ ምስ ኣበልኩዎ ግን ሕጂ ደኣ ብናጻ ዕድላት ማሕበራዊ መራኸቢታት ተሓጊዙ ዝተጋነነ መሲሉ እምበር ካብ ቀደሙስ እኹል መንጸፍ ጸኒሑዎ’ዩ። ንውሰድ እንዶ…
…ሙሳ ኣሮን ኣብ መቕድም ቀዳመይቲ ልብ-ወለዱ ወርቅሃ “እቲ ጽሑፍ ነቶም ክቡራንን ሕፉራንን መምሃሪ እምበር᎓ መጻወቲ” ከም ዘይኰነ ኣመልኪቱ ኣሎ። ሙሳ ኣሮን ጥራይ ዘይኰነስ ኵሎም ናይ ሽዑ ጸሓፍቲ ልብ-ወለድ ንዕኡ ዝመስል ማዕዳን መጠቀቕታን’ዮም ዝህቡ ነይሮም። በቲ መጠኑ ዝሓለፈ “ክትምህር ናይ ምድላይ ጽቡቕ ድሌት” ዝተናደደ በየነ ሃይለ ድማ ኣብ ዓቢዱ’ዶ ትብልዎ? (1965) ᎓ “እዚ ጽሑፍ ክምህር ወይ ክግስጽ ቢለ ኣይጸሓፍኩዎን” ኢሉ ኣቐሚጡ። ምናልባት ግን ኣብ ኤርትራ ጥራይ ዘይኰነስ ኣብ ብዙሓት ዘመናዊ ስነ-ጽሑፍ ደንጉዩ ዝጀመረን ሃገራት ጸሓፍቲ ልብ-ወለድ ነገርቲ ዛንታ ጥራይ ዘይኰነስ መምሃራን እንኮላይ’ዮም። ንዝያዳ “The Novelist as Teacher” ዝብል ጽሑፍ ቺንዋ ኣቸበ ምውካስ ይከኣል።
[ናይ መምሃራን ካብ ተላዕለ ብዘይካ ኣብ ኤርትራ “መምህር” ካብ ሞያ ሓሊፉ ናብ መዓርግ ዝቕይረሉ ሕብረተሰብ’ሲ ኣሎ’ዶኾን?]
ኣብ ዘልዕሎ ኣብነታት ሓቀኛ ኣስማት ኣይክጠቅስን’የ።
ኣብ ፈለማ 2000 ኣቢላ ኣብ ኤርትራ “ዝረዓመት” መጽሓፍ᎓ ኣብ መቕድማ᎓ “እገሊት ጓለይ ‘ባባ ንህዝቢ ኤርትራ በጃኻ ምሃሮ᎓’ ኢላ ኣምሪራ ተላብያትኒ’የ ዝጽሕፍ ዘለኹ” ዝብል ኣለዎ።
እቶም “ብሩህ መጻኢ” (እንታይ ምዃኑ እንድዒ) ክህሉዎም እንደልዮም ህጻናት ኤርትራ እንተስ ኣቦይ ንዋዩ ወይ ኣቦይ ባጃይን ኣማኢት መሰልቶምን ተማዒዶም ክስንብሩ ቍሩብ’ዩ ተሪፉዎም። እዛ ንሓደ ጨሓምን ጭራ ነስነስ እናበለን ንምዝራብ ዝጽገም ወሓለ ሰብኣይ ቅዲ መበቈላ ኣበይ ምዃና ኣይፈልጥን። ኣብ ዝበዝሕ ናይ ተዋስኦን ምዕዶን ኣጋጣሚታት ግን ካብተን ኣዝየን ዝውቱራት ኣገባባት’ያ።
ምርኢት መጽሓፍቲ ኤርትራ ጽቡቕ ተበግሶ ደኣ ይዅን እምበር᎓ “ነንብብ ክንዕንብብ” እትብል መዝሙር ናይቲ ኣጋጣሚ ክሰምዕ ከለኹ ወትሩ እዝነይ እዃዅየኒ ነይሩ።
ካብተን ሓደ ሓድሽ ስራሕ ኣዝያ ኣገዳሲት ምዃና እንጥቀመላ ዝውትርቲ ኣገባብ ኣወዓውዓ᎓ “መሃሪትን ኣዘናጋዒትን” ተዋስኦ᎓ መጽሓፍ᎓ ፊልም ምዃና ምንጋር’ዩ። ክመዓድ ኢሉ ናብ ሲነማ ከፊሉ ዝኸይድ’ሲ ከመይ ከመይ’ዩ?
መስፍን ገብረሂወት ቀደም ተመሃራይ ካልኣይ ደረጃ ከለኹ ደጋጊመ ዘንብባ ዝነበርኩ ናይ ዋዛታት መጽሓፍ ኣላቶ። ኣርእስታ? እናሰሓቕና ንመሃር። ዳሕራይ ቍሩብ ምስ ጐበዝኩ እታ ኣርእስታ ተሕስበኒ፣ ሰብ ስሒቑ ጥራይ እንተኸደስ እንታይ ሓጢኣት ኮን ነይሩዎ? ስለምንታይ’ከ ካብ ነፍሲ-ወከፍ ዋዛ ትምህርቲ ክቕስም ዝድለ?Continue reading
“ስራሕና ቦምባ ምትኳስ’ዩ ኣበይ ከም ዝዓልብን ንመን ከም ዝሃርምን ንዓና ዝምልከት ኣይኰነን፣ ንሱ ናይ ካልእ ክፍሊ ስራሕ’ዩ።”
እዘን ከም መእተዊ ተጠቒመለን ዘለኹ ሕደማ ናይ ሓንቲ ደርፊ ኰይነን ኣብ ሓንቲ መጽሓፍ ካብ ዘንብበን ልዕሊ 10 ዓመት ሓሊፉ፣ ገና ክርስዐን ኣይከኣልኩን᎓ ስም ደራፊ ስለ ዘይሓዝኩ ከኣ ተመሊሰ ከስተማቕራ ኣይከኣልኩን። ተደጋጋሚ ሓላፍነት ዝጐደሎ ስራሕ ጎፍ ክብለኒ ከሎ ግን እዘን መስመራት ህሩግ ይብላኒ። ስሙ ዘይሓዝኩዎ ደራፊ ነቲ ኣብ እዋን ዝሑል ኲናት ዝነበረ ወጥሪ ኒክለሳዊ ኣጽዋር–ናይ ገለ መራሕቲ ሸለልትነት ከስዕቦ ዝኽእል ሃስያ–ንምግላጽ ዝደረፎ’ዩ። እታ ደርፊ ከም እተርእዮ᎓ ኣዘንታዊ ምስቶም ቦምባ ዝትኵሱ ክፍሊ ኰይኑ ስራሑ ነታ ቦምባ ምትኳስ እምበር ኣበይ ከም እትዓልብን ንመን ከም እትሃርምን ግን ንኻልእ ክፍሊ ዝምልከት ምዃኑ ይሕብር። እቶም ካልእ ክፍሊ᎓ ምናልባት’ውን ነታ ቦምባ ተመሊሳ ኣብ ልዕሊኡ ከም እትወድቕ ገይሮም ከነጻጽሩዋ ይኽእሉ’ዮም፣ እዚ ግን ንዓኡ ዝገድሶ ኣይኰነን።
(መእተዊስ እንተ ሓጸረ’ዩ ጽቡቕ፣ ክሰግር)
ሰፊሕ ቃለ-መሕተት ኣቦይ ሃብተማርያም ኣብርሃ ዘበገሶ ናይ ማሕበራዊ መራኸቢታትን ረድዮን ምልልስ ዘንቀሎ ሓሳብ’ዩ። ኣጋጣሚ ኰይኑ ብዝለዓለ ጥርዚ–ናይ ኣማኑኤል ኢያሱ ናይ ረድዮ መልሰ-መጥቃዕቲ–ምስ ሰማዕኩ’የ ተመሊሰ ነቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ምልልስ ተኸታቲለዮ።
ኣቦይ ሃብተማርያም ልዑልን ትኵርን ዝኽሪ ከም ዘለዎም ዘጠራጥር የብሉን፣ ምስ ዕብየት ዕድመ᎓ ንውሓት ግዜን በበይኑ ምዕባለታትን ከኣ ምስኡ ተኣሳሲሩ ዝመጽእ ናይ እርጋን ምትሕውዋስ ዝኽሪን ንምፍላጥ ኣየጸግምን። ኣፋዊ ዛንታ እናተደጋገመ ምስ ከደ መበቈሎን ርጡብነትን ብዘየገድስ “ሓቂ” እናመሰለ’ዩ ዝመጽእ። ኣብዚ ናይ ኣቦይ ሃብተማርያም ኣጋጣሚ’ውን ነዊሕ ስደትን ጽምዋ ዝወለዶ ምጽርራብ ናይቲ ዝኽሪን ናብ ሓደ መስርዑ ዝሓለወ ዛንታ ንኽሰፍዩዎ ኣኽኢሉዎም። ኣብ ርእሲ’ቲ ርኡይ ኵርናዕ ኣጠማምታ᎓ እቲ ዝዝርዝሩዎ ዛንታታት ኣዝዩ ተኣፋፊን ምስጢራዊን ስለ ዝዀነ᎓ ብማዕዶ ተዓዛቢ ኴንካ ጥራይ ደምዳሚ መልሲ ክትህበሉ ዝከኣል ኣይኰነን። ካብ ዕላሎም ንጹር ከም ዝዀነ ከኣ ኣብቲ ኣዝዩ ተኣፋፊ ዛንታታት ናይ ማዕዶ ተዓዛቢ ጥራይ’ዮም ነይሮም። ንውሓት ዕድመ᎓ ምድብላቕ ዝኽሪ᎓ ነዊሕ ዝተዓቝረ ነድሪ ከስዕቦ ዝኽእል ምዝባዕ ሓበሬታ እምበኣር ምዝርዛሩ’ውን ኣየድልን። ኣብ ከምኡ መደምደምታ ንዝበጽሕ ሰማዒ’ውን ግድን ጌጋ ወይ ዝተጋነነ ስእሊ ክህቦ’ዩ። Continue reading
ብሓቂ ድዩ ኣዛራቢ ጉዳይ ኰይኑስ ብዛዕባ ህሉዊ ተርእዮታት “ተስፋጽዮን”ን ካልኦት ብነብሰ-በታኽነት ዝሕመሉ ዘለዉ ክጽሕፍ ኢለ ደጋጊመ ሓሲበ። ኣብ መጨረሽታ ግን ኣመጻጽኣ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኣወጻጽኣ ብሪጣንያ ካብ ኤውሮጳዊ ሕብረትን ኣፈላልቓ ሓደገኛታት መራሕቲ ዓለምና ከም እኒ ሂትለር ብዓቢኡ፣ ኢሳያስ ኣፍወርቂ ድማ ብደረጃ መዐቀኒ ብልቃጥ ዘኪረስ ሓሳባተይ ክገልጽ ተደፋፊአ።
ክቱር ነድሪ ውጽኢት ነዊሕ ዝኸደ ዓመጽ፡ መወዳእታ ዘይብሉ ቀንፈዘው ስደት (እቲ ዝኸፍአ ድማ ኣብ መዕረፊየይ በጺሐ ኣብ እትብለሉ እዋን ምዃኑ)ን “ተሓታትነት” ዘይብሉ ኣገባባት ማሕበራዊ መራኸቢታት ተደሚሩዎን ብዙሕ ሰብ (ነብሰይ ሓዊስካ) ዕርቃኑ ክወጻእ ተቐሲቡ ኣሎ። ስለዚ ድማ’ዩ፡ ሎሚ ኣብ ዓንኬላት ማሕበራዊ መራኸቢታት ኤርትራ ዝዀነ ኣቓልቦ ዝሰኣነ ብሓንቲ ለይቲ ዝና ንኽረክብ ዕድል ገይሩ። ሰማእታት ዝጸርፍ፡ ባንዴራ ዘቃጽል፡ ንቓልሲ ዘከሻምሽ… ከከም ግዜኦምን ኵነታቶምን–ንሳቶም’ውን ብዝዀነስ ይዅን ጥራይ ኣዛራቢ ኣርእስቲ ንፍጠር ብዝመስል ተበግሶ–ኣቓልቦ ንኽጥምዝዙ ባይታ ተጸሪጉሎም። ብዘይ ዝዀነ ርጡብ ሓሳባትን ብዘይካ ጥሪፍሪፍ ዝብላ ዘለፋ ንሓንቲ ደቒቕ’ውን ክኸይድ ዘይክእል ምጕት ሒዝካ ኣቓልቦ ክትስሕበሉ እትኽእል ምቹእ ሃዋሁ ስለ ዘሎ ከኣ ንብዙሓት “ኣህቢቡዎም”። እቲ ህቡብነት ግን ግድን ንሓደ ጽቡቕ ኣንፈት ኣብነት ዘይክኸውን ይኽእል’ዩ። [ንኣብነት እኳ ኣቓልቦ ክስሕቡን ኣብ መራኸቢ-ብዙሃን ክዝረበሎምን ኢሎም ጥራይ ኣብ ግብረ-ሽበራዊ መጥቃዕቲ ዝዋፈሩ መንእሰያት ኣመና ብዙሓት’ዮም። ብሕልፊ ኣብ ሃገራት ምዕራብ፡ እዚ ዝመስል ተርእዮ ብተደጋጋሚ ኣብ ኣብያተ-ትምህርቲ ህጻናት ብምቕታል ክፍጸም ይርአ።]
ምናልባት ግን ብዝሒ ድምጺ፡ ድጋፍን በጻሕቲን ማሕበራዊ መራኸቢታት ንደረጃ ሓሳባት ዝገልጽ ዘይምዃኑ ኣከራኻሪ ኣይኰነን። ካልእስ ይትረፍ ስእሊ ሓደ ሓዊ ዝነድድ ዘሎ ቈልዓ ብምጥቃዕ፡ “ኣምላኽ ምሕረቱ ከውርደሉ ‘ኣሜን’ ጸሓፉ” ብምባል ጥራይ ልዕሊ ሚልዮን ዝኸይድ ድጋፍ ምርካብ ኣሸጋሪ ኣይከውንን።Continue reading
Depending on who you ask, the reaction to Halloween varies considerably. For example, if you ask the Christian church representatives (I assume they are self-appointed) whom I see in the middle of the crowd with their big crosses, they will explain to you how sinful it is and would ask you to repeat some verses from the Bible. If you were in Eritrea before about a decade and read the article published in the national newspaper written by Ghirmay Yohannes (not to be confused with the comedian Ghirmay “Sandiego”) you would hardly understand anything apart from possibly condemn the act as “stupid and utter non-sense.” Then, when some returnees and possibly joint with other “wannabes” celebrated the day in one of the night-clubs owned by an Eritrean-American man, some days later the then freelancer Ghirmay published an article under the title “Satanic Day was Observed in Asmara.” Not to mention the confusion it created as result of name similarities with the comedian Ghrimay Yohannes that led him to write an article to clarify his stand and expectedly condemn such “irresponsible act,” the article created an uproar. Until recently my friend Yonatan mentioned it casually, I had no idea the writer was discussing Halloween. Readers can also hardly guess what the real event was as the writer spent great portion of his article describing the scene which he described it mostly as “semi-naked” and made it sound like “nude party.” As he possibly did not grasp the aura of the event, he has been very vague and repeatedly referred as “satanic day” instead of using the term Halloween.Continue reading


c: text/html

text:
ዶክተር ሰለሞን ዕንቋይ 2500 መፅሓፍቲ...
መቐለ ጥቅምቲ 14/2010(ድወት) እንዳ ዶክተር ሰለሞን ዕንቋይ 2500 መፅሓፍቲ ንዩኒቨርስቲ መቐለ ኣወፍዮም። ኣብቲ ሎምዓንቲ ዝነበረ ስነ ስርዓት ርኽክብ ፕረዚደንት ዩኒቨርስቲ መቐለ ፕሮፌሰር ክንዳያ ገብረህይወት ተረኺቦም ቃል ምስግና ሂቦም።
ዶክተር ሰለሞን ዕንቋይ ኮነ በዓልቲ እንድኦም መምህር ተበርህ ካብቶም ኣብ ዘበነ ሃይለስላሰ ኣብ ውሽጢ ዓድን ወፃእን ተማሂሮም ኣብ ዝልዓለ ናይ ትምህርቲ ብርኪ ዝበፅሑ ምሁራን እንትኾኑ ኣብ ነዊሕ ናይ ምንባብን ምምሃርን መዋእሎም ዝኣከብዎም መፅሓፍቲ ናይ ውልቀ ቤት መፅሓፍቲ ክህልዎም ኣኽኢልዎም እዩ።
ዶክተር ሰለሞን ቅድሚ ሰላሳ ኣርብዓ ዓመታት ኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርስቲ ካብ ዘቕንዑ ኢትዮጵያውያን ምሁራን ሓደ እዮም። ኣብ ደገ ተማሂሮም ብርክት ዝበሉ ምሁራን ዘፍረዩ ኣቦ እውን እዮም።
ትግራይ ኣብ ፀበብኣን መከርኣን ኣብ ጎደናታት ሎንደን ኢዶም ዘርጊሖም ህዝቢ ትግራይ ካብ መፃብብ ክወፅእ ዝሓገዙ ኣብ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ብፍላይ ድማ ቃልሲ ወፃኢ ተረቋሓይ ግደ ዝተፃወቱ ተቓላሳይ እዮም። ክሳብ በረኻታት ትግራይ ወሪዶም ዝከኣሎም ዝገበሩ እውን እዮም።
ዶክተር ድሕሪ ሰላም ክሳብ ኣፈ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ክልል ትግራይ ብ ዝበፅሕ ስልጣን ንህዝቦም ዝገልገሉ ካብቶም ትግራይ እግሪ እንትትተክል ናብ ዓዶም ዝኣተዉ ምሁራን ሓደ እዮም። ካብ ምምስራት ማሕበር ባህሊ ጀሚሩ ኣብ ብርክት ዝበሉ ማሕበራዊን ልምዓታውም ትካላት ኢድ እዞም ምሁር ኣሎ።
ዶክተር ሰለሞን ዕንቋይ ደራሲ ብርክት ዝበሉ መፅሓፍቲ እውን እዮም "ጓል ጸሃየ ኣብ ኣኽራናት ሳሕል" ኢሎም ግደ ህወሓት ንቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ሰኒዶም። ብእንግልዝኛ ድማ ታሪክ ህዝቢ ትግራይ ፅሒፎም ንዓለም ነጊሮም። "ጥልመት" ዘርእስቱ ረዚን መፅሓፍ እውን ፅሒፎም። ብርክት ዝበሉ ካልኦት ወሰንቲ ፅሑፋዊ ስርሓቲ እውን ኣበርኪቶም። ኣብ ፖሊሲ ምዕባለ ትግራይ ኣማኺሮም።
ዶክተር ሰለሞን ካብ ዝፍለይሎም ዓበይቲ ፀጋታት እቲ ሓደ ባህሊ ንባቦም እዩ። "ምሳይ ዝዓበየ ልምዲ እዩ" ይብሉ ዋላ ባዕሎም። ድወት ዓመት ዓመት ንዝኽሪ መስዋእቲ መለስ ኣብ ዝካየዶ መዓልቲ ንባብ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት መን በዝሒ መፅሓፍ ኣለዎ ብዝብል ሽልማት ኣካይዱ ነይሩ። እዚ ሽልማት ብቀዳማይነት ዝወሰዱ ዶክተር ሰለሞን እዮም።
ካብዚ ናይ ውልቀ ብኣሽሓት ዝቑፀር መጽሓፍቲ ዝሓዘ ቤተ መጽሓፍ ውልቀ እዩ እምብኣር 2500 መፅሓፍ ኣወፍዮም ዘለዉ።
ምስግና ይግበኦም።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
በዚ ኣብ ባሕሪ ሜዲተራንያን ብተደጋጋሚ ዘጋጥም ዘሎ ጥፍኣትን ህልቂትን ኣስተንቲነ " ውሽጣዊ ስምዒተይን ሻቕሎተይን ክገልጽ "ዓመት መጽአ ልቕሶ!" ብዝብል ኣርእስቲ ክጽሕፍ ብርዐይ ኣልዒለስ፡ ነታ ኣርእስቲ ጽሒፈ፡ ዝርዝር ከየስዓብኩ፡ ዓመት ምሉእ ንነብዕ ብምህላውና ኣርእስቲ ከምእተጋገኹ ተረዲኡኒ፡ ነርእስቲ ጽሑፈይ ኣብ ክንዲ "ዓመት መጽአ ልቕሶ - ዓመት ምሉእ ልቕሶ!" ክብል ቀይረዮ።
ሕማቕ ዕድል ኮይኑ፡ እዞም ትማሊ ኣብ ሓርነታዊ ቃልሲ ብዘርኣናዮ ጀግንነትን ጽንዓትን እንሕበን ኤርትራውያን፡ ሎሚ ብሰንክ'ዚ ምልካዊ ስርዓት ወሪዱና ዘሎ ዘስካሕክሕ ጭኮናን ዓፈናን " ወቕቲ መጽአ ዘይኮነስ፡ ዓመት መጽአ!" ከነልቅስ ዓመታት ኮይኑና ኣሎ።
ካብ ዝናብ ጠያይት አሕዋቶም ዘምለጡ፡ ሃገሮም ዝተፍኣቶም መንእሰያትና፡ ሸፋቱ ራሻይዳን በደዌንን ናብ ዝነገስሉ ኣጻምእን ሲናይን ፡ ጸረ መስቀል ናብ ዝወሳወስሉ በረኻታት ሰሃራን ነፊጾም ምስ ሞት ክፋጠጡ ተዓዚምና ንርኢ ኣሎና። ኣብቲ ፈለማ ሰብነቶ ተጎይሑ ኮላሊቶም ይዝመት ምህላዉ ምስተነግረና ክሳብ ምልክታት ኣካላቶም ርኢና እንኣምን "ፈጠራ!" እዩ ኢልና ነጺግናዮ። ብመትኮሳ ሓዊ ዝተለብለቡን ብነዳዲ ፕላስቲክ ዝተሞሽሎቑን ውጻእ መዓት፡ እቲ ፍጻመ ሓቂ ምዃኑ ምስ መስከሩልና ግን "ጉድ ኢልና አእዊና!"። ኪኖ ኣውያት ሓሊፍና ግን ዝገበርናዮ ኣይነበረን።
ዳርጋ ነፍሲ ወከፍ ዕለት፡ ሸፋቱ በደዌን" ኣሻሓት ዶላር እንተዘይከፊልኩም፡ ውላድኩም ክንጉይሖ ኢና።" እናበሉ ኣውያትን ቃንዛን አሕዋትናን ደቅናን እናስምዑ፡ ኣማኢት ኣሻሓት ዶላር ሓሊቦሙና። ሕሉፍ ሓሊፋ ዶላረ-ደምን ኩሊትን መንእሰያትና፡ ኣብ ባንክታት ኤርትራ ከይተረፈ፡ ኣብ ሕሳብ ሸፋቱን ከተርትን ከፊልና። እቲ ነገር ምስ በዝሐ ነቲ ክትጸውየሉ ዘሕንኽ፡ ከተዘንትዎ ዘስካሕክሕ ፍጻሜ ለሚድናዮ፡ ልብና እናልቀሰ ከም ተራ ነገር ክንዛረበሉ ጀሚርና። እቲ ኣብ ባንክታቱ ዶላረ-ደም ዝቕበል መንግስትና ጠንቂ ስደት መንእሰያትና ምዕራብ ኣመሪካን ምዃኖም ምስ ነገረና፡ ሓበላና ክንክውል ከይቀድሙና "ሓባላት!" ኢልናዮም።
ጠንቂ ጥፍኣትና ቤትና ስለዝኾነ ግን ስደትናን ሞትናን ኣየዕረፈን። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወቕቲ ስደት፡ ካብ ሰሜን ንደቡብ ከም ዝሳግማን ዝምለሳን እንሳሳ መሮር ምድረ-ሳዕሪ፡ መንእሰያትና፡ ኣብ ጉዕዞ ሰሃራን ባሕርን ሞባአ-ዕሽር ዘይኮነ ብጅምላን በማኢትን ይጠፍኡ ኣለው።
ባሕሪ ላምፓዱሳ 360 ትንፋስ አሕዋትና ምስ ቀዘፈ፣ ደድሕሪ አዒንቲ ዓለም ነቢዕና። ንዓና ግን ሞትን ልቕሶን ኣርዚዙናን ኣደንዚዙናን እዩ። ማዕከናት ዜና ዓለም "360 ሰባት ኣብ ሓደ ህሞት!" ኪብላ እንከለዋ፡ ቅድሚኡ ኣርባዕተ ሚእትን ሓምሳን ኣብ ሓደ ወጋሕታ ስለዘጥፋእና ንዓለም እምበር ንዓናስ ኣይሓደሰናን። ንሽዑ ዋጭ-ዋጭ ኢልና ኣልቂስና ነቢዕና - ኣብ ዓመቱ ግን ብኻልእ ሞትን ጥፍኣትን ተደቢስና።
ሕጂ ኸኣ ምድረ ሰሃራ ካልእ ጉድ ካልእ ጥፍኣት ተርእየና ኣላ። መንእሰያት ኣመንቲ መስቀል ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ክሳውዶም ብስሕለት ክቑረጹ፡ ኣራእሶም ብጥይት ክብተን ብህያዉ ብተንቀሳቓሲ ስእሊ ርኢና። " ምጾታት!" ንብል ኣሎና። ኣኻእሎም ጽንዓትን ነቶም ነዚ ስቓይ እዚ ዝወረዶም ስድራ-ቤታትን ነቲ ዘሕዝን ቅዝፈት ዝረኣዩ አሕዋትን ይሃብ።
እዚ ጉድ እዚ ኣብ ርእስና እንከሎ፡ ማዕከናት ዜና ዓለም ትማሊ ሰንበት 850 ትንፋስ ዝሓዘት ጃልባ ጥሒላ ምጥፍኣ ኣርዲአናና። ሄሊኮፕተራን መራክብን ሓለዋ ገማግም ባሕሪ ኢጣልያ ከም ገለ ውጻእ መዓት እንተረኸባ ከናድያ ኮለል ክብላ ኣብ መስኮት ተለቪዥን ክርንእየን ሳልትና አሕሊፍና።
ኣብ መወዳእትኡ፡ ወሃቢ ቃል ውድብ ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኣድርያን ኤድዋርድስ፡ ካብቶም ብሓባር ዝጠሓሉ 850 ሰባ፡ እቶም 350 ኤርትራውያን ምዃኖም ካብ ጀኔቫ ብዝዘርግሖ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣርዲኡና ኣርሚሙና ተዓዚምና ኣሎና።
ጥፍኣት ላምፓዱሳ ምስተነግረ፡ ብዘይካ እቲ " ዘይሕጋውያን ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት!" ዝበሎም ጉጅለ ምልኪ ህዝቢ ዓለምን ኣብ ውሽጥን ወጻእን እንርከብ ዜጋታት ኤርትራን ነቢዕና ተፋኒናዮም። ሃገረ ጥልያን ባንዴራኣ ኣብ ፍርቂ ዘንጊ ሰቒላ ናይ ሓዘን መዓልቲ ኣዊጃ ጳጳስ ቫቲካን ብመልእኽቲ ጽንዓት መሳጊድን ኣብያተክርስትያናትን ብዱዓን ጸሎትን ተሰናቢትናዮም። ርእሰ-ብሄርና ግን፡ ነቲ መሪር ናይ ሓዘን ሳምንቲ ቃል ከየተንፈሰ አሕሊፉዎስ፡ ጸኒሑ ኣብ ቃለ መጠይቓቱ ንኣመሪካን ምዕራብን ምሕማይ ቀጺሉ።
ናይ ትማል በሰላ ከይሓወየ፡ ናይ ትማል ልቕሶ ከይጸሓየ፡ ሕጂ ካልእ መርድእን ሞትን ንሰምዕ ኣሎና። ጥፍኣትናን ህልቂትናን ናይ ወቕትን እዋንን ስለዘይኮነ ከኣ እየ፡ ኣብ ክንዲ ዓመት መጽአ ልቕሶ፡ ምሉእ ዓመት ልቕሶ ክብል ዝደረኸኒ።
እታ ኣብ 1912 ምስ ከውሒ ተጋጭያ ዝጠሓለት፡ ዓቢ ፊልም ዝተሰርሓላ መርከብ ታይታኒክ ኣስታት 1200 ሰባት እያ ኣጥፊኣ። በቲ ህልቂት ዝሰምበደ ህዝቢ ዓለም ግን ክሳብ ለይቲ ሎሚ ይዝክራን በቲ ፍጻሜ የስካሕክሕን ኣሎ። ንሕና ግን ዓመት መጽአ ኣሻሓት ሰባት እናጥፋእና ነዚ ህልቂት ከም ዕጫናን ከም ንቡርን ወሲድናዮስ፡ ህልቂትን ጥፍኣትን እናክንሰምዕ፡ " ሎሚ ከኣ መርከብ እምበር ጥሒላ፡ ገያሾ ስደት እምበር ተጨውዮም፣ ኣብ ሰሃራ እምበር ብጽምኢ ማይ ሃሊቖም ኢሎሞ!" እናበልና ከም ሕማቕ ትዕድልትና ንጸውየሉ ኣሎና።
እዚ ህልቂት እዚ ዘብቅዕ ጉዕዞ ስደት ጠጠው ምስ ዝብል እዩ። እዚ ዛንታ ጥፍኣት ዝጠፍእ ጉዕዞ ፍልሰት ምስ ዘኸትም እዩ። ስደትን ፍልሰትን ዘብቅዕ ከኣ እቲ ቀንዲ ምኽንያትን ጠንቅን ምስ ዝእለ እዩ። እቲ ጠንቅን ምኽንያትን ከኣ እቲ ካብ ቤትናን ንብረትናን ዘንፍጸና ዘሎ ምልካዊ ስርዓት እዩ። መላኽን ሓበላ ዓይኑ ክኸውሉ ህርድግ ዝብሉ ልኡኻትን፡ ምኽንያት ስደት ዜጋታትና "ቁጠባን ድኽነትን!" እምበር ፖለቲካን ምሕደራን ኣይኮነን ብምባል ኣጻብዕቶም ናብ ኣመሪካን ምዕራብን ከቕንዑ እኳ እንተፈተኑ፡ ጠንቂ ኩሉ ዓፈናን ጭኮናን፡ ሕሰምን ድኽነትን፡ ግህሰትን ፍልሰትን እዚ ህዝቢ ከጽንት ዝዓጠቐ መላኺ ስርዓት እዩ፡፡ ስለዝኾነ ኩሉ ዓቕምታትና አሕቢርና እንተዘየተቓሊስናዮ፡ ዓመት መጽአ ዘይኮነ ምሉእ ዓመት ከነልቅስ ክንነብር ኢና። ከምቲ ጸርፊ እሞ ዝገደፍና የብልናን እንተ ከብቲ ግን ወሲዶመን እዮም ዝበሃል፣ ዘረባን ምኽርን ኣይወሓደን፡፡ ውሑድ ኣይተጻሕፈን ውሑድ ኣይተዘርበን፡ እቲ ተሳኢኑ ዘሎ ግብርን ስራሕን እዩ'ሞ ምላሽ ጥፍኣትና ብግብራዊ ስራሕ ኣሰኒና፡ “እምቢ ንምልክን መላክን ብምባል ብሓባር ንበገስ፡ ብሓባ ንንቀሳቐስ !


text:
ንምዕባለ ስነ-ጽሑፍ ትግርኛ ኣመልኪቱ ዝተኻየደ መጽናዕታዊ ጽሑፍ
መእተዊ
ካብ ኣርእስቲ ናይ'ዚ ጽሑፍ ምርዳእ ከም ዝከኣል ምዕባለ ሕታማት ስነ-ጽሑፍ ቋንቋ ትግርኛ ካብ 1886 – 1991 እተሓትሙ ዝርዝር ምስ ሓጺር መግለጺኦም ዘቕርብ መጽናዕቲ እዩ። ብመጀመርታ ዝርዝር መጻሕፍቲ ክበሃል እንከሎ ብትግርኛ እተጻሕፉ መጻሕፍቲ ኩሎም ኣኪብካ ጥርኑፍ ብዝኾነ ኣሰራርዓ ምቅራብ ማለት እዩ። መግለጺ ማለት ከኣ ነቶም እተኣከቡ ወይ ተዘርዚሮም ዘለው መጻሕፍቲ ፡ ካብ'ቲ ትሕዝትኦም ከይወጸ ብሕጽር ዝበለ መግለጺ ምቕራብ ማለት እዩ። ብሓጺሩ ዝርዝርን መግለጽን ብሓባር ክግለጽ እንከሎ ናይ ሓደ ጽሑፍ እንታይነት ብጥርንፍ ዝበለ ሓሳባት ኣብሪሁ ዝገልጽ ፡ መዝገብ መጻሕፍቲ ዝኾነ ናይ ምርምር ስራሕ እዩ። እዚ ቐሪቡ ዘሎ ሕታማት ትግርኛ ካብ ዝጀመረሉ ክሳብ ድሮ ነጻነት ኤርትራ 1991 ዓ.ም ዘጠቓለለ እዩ ። በዚ ምኽንያት ከኣ ቀዳማይ ቅጺ ተባሂሉ ኣሎ ። እዚ መጽናዕቲ ቀንዲ ዕይኡ ብቛንቛ ትግርኛ ኣብ ቤት ማሕተም ተሓቲሞም ናይ ዝወጹ 629 መጻሕፍቲ ዝርዝር ዝሓዘ እዩ። እዞም መጻሕፍቲ እዚኦም ብትሕዝትኦም ተፈልዮም ቀሪቦም ኣለው። እዞም ብቑጽሪ ተገሊጾም ዘለው ጥራሕ ክሳብ ሕጂ ተጻሒፎም ኣለው ኢልካ ክሕሰብ ኣይከኣልን እዩ። ምኽንያቱ ኣብዚ ዝርዝር ዘይሰፈሩን፡ ዘይተረኸቡን ክህልዉ ስለ ዝኽእሉ እዩ። ዝርዝር መጻሕፍቲ ንምድላው ግዜ ዝወስድ መጽናዕቲ እዩ ። ገለኣቶም ኣብ ኣብያተ መጻሕፍቲ ከይተታሕዙ ስለ ዝተረፉን እቶም መጻሕፍቲ ክሕተሙ እንከለው ብብዝሒ ስለ ዘይሕተሙን ኣብ እተወሰነ ቦታ ስለ ዝሽየጡን ክኸውን ይክእል። መጽሓፍ መግለጺ ባህሊ፤ ማሕበራዊ ናብራ፤ ኤኮኖምን ፓለቲካን ሓደ ሕብረተስብ እዩ። እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ድማ፡ መጽሓፍ ናይ ዝሓለፈን እዋናውን መጻእን ኩነታት ዝሕብር ብምዃኑ እዩ። ሓደ መጽሓፍ ክጻሓፍ እንከሎ ዕላምኡን ትሕዝትኡን ምዕባለ ወዲ ሰብን ፍልጠቱን ኣኪቡ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ዝተሓላለፍ እዩ። በዚ ምሰረት ሓደ መጽሓፍ ምስ ተጻሕፈ ኣንባቢ የድልዮ እቲ ደራሳይ ድማ ጽሑፍ ቅድሚ ምስፋሩ እዚ ዓይነት ጽሑፍ ንህዝቢ ማለት ነንባቢ እንታይ ጥቅሚ ይህቦ ፤ ንማሕበራዊ ናብራ የመሓይሽን ፤ ምኽሪ ፤ መልእኽቲ ወዘተ... ይህብ ኢሉ ዝውፍዮ ካብ ኣእምርኡ ከፈልፍሎ ከቢድ ምዃኑ ስለ ዘእምን ብፍላይ ሓደ ጽሑፍ ብግዚኡ ክንበብ እንከሎ ፍሬኡ ብግልጺ ይርኤ ። ግዜኡ ምስ ሓለፈ ግን ገሊኡ ዝህቦ ትርጉም ክልወጥ ይኽእል እዩ ። እቲ ጽሑፍ ብናይ'ቲ ህዝቢ ቋንቋን ባህልን ዝተጻሕፈ ሃብቲ ስነ ጽሑፍ ሰለ ዝኾነ በዓልመን እዩም ብሉጻት ደረስቲ ፤ ኣብ ምንታይ ኣተኩሮም እዮም ተጻሒፎም ኢልካ ክትፈልጥ ትኽእል ። እዚ መጽናዕቲ ነቶም ቅድሚ ሕጂ እተጻሕፉ መጽሕፍትን ደረሰትን ንምዝኽኻር እተዳለወ ካታሎግ ወይ መዝገብ መጽሕፍቲ እዩ። እዚ ቐሪቡ ዘሎ ናይ መጀምረታ ስለ ዝዃነ ምሉእ እዩ ኢልካ ምድምዳም ሰለ ዘይከኣል ። 8 ግዱሳት ተመራመርቲ ክትውስኹሉ እላቦ። ድሕሪ ነጻነት ኤርትራ ካብ 1991 ኣዝዮም ብዙሓት መጻሕፍቲ ተጻሒፎም ስለ ዘለዉ ኣብ ሓጺር ጊዜ ካልኣይ ቅጺ ኣብ ምድላው ከምዘለኹ ክሕብር ይደሊ፡ ምሉእ መታን ክኸውን ግዱስ ክተሓበበር ይዕድም ።
ንምሉእ ትሕዝቶ እዚ ጽሑፍ ንምንባብ ኣብዚ ምጥዋቕ ይከኣል።


text:
ክቡር ተጋዳላይን ሚኒስተር ፋይናንስ ነበር ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ፡ ሎሚ ንጉሆ ምስ ወዱ ክቆርስ ኢሉ ምስወጸ ሓይልታት ጸጥታ ጨውዮም ኣበይ ከምዝወሰዱዎ ከምዘይፍለጥ ካብ ውሽጢ ሃገር ዝተረኸበ ሓበሬታ የረጋግጽ
ክቡራት ኤርትራውያን፦
ሎሚ ኣብ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ክቃላሕ ንሰምዖ ዘለና ትርጉም ኣልቦ ናይ ሰላም ስምምዕ፡ ክምቲ ብዙሓት ኢትዮጵያውያን ናይ ሕልና እሱራት ኣብዚ ቀረባ እዋን ዝተፈትሑ፡ ኣብ ኤርትራ ድማ እዚ ስርዓት ንዝሓለፍ ብዙሓት ዓመታት ብዘይ ክስን ፍርድን ኣብ ቀይዲ የእቲዎም ዝጸንሐ ከም እኒ ክቡር ተጋዳላይ ቢትወደድ ኣብርሃን ኣባላት ጉጅለ 11፣ጋዜጠኛታትን ካልኦት ብኣሽሓት ዝቁጸሩ ናይ ሕልናን ናይ እምነት እሱራትን ሎሚ ይፍትሑ ይኾኑ ዝብል ተስፋ ኣብ ብዙሓት ኤርትራውያን ሃገራውያንን ደለይቲ ስላም ማሕበረሰብ ዓለምን ትጽቢት ክግበር ጸኒሑ እዩ።
በቲ ሓደ መንጽር ጉጅለ 11ን ጋዜጠኛታትን ካብ ዝ እሰሩ ድሮ ጽባሕ ዕለት 18 መስከረም መበል 17 ዓመቶም መሊኦም ሃለዋቶምን ድሕነቶም ኣብ ዘይተረጋገጸሉ ሃዋሁ ብሓዘን ንዝክሮም ኣለና።
ንዘለዎ ተወሰኮ ክምዝበሃል ግን፡ ወዮ ኣብ ፎቆዶ ሃገራት ሃዋርያ ሰላም ብዝብል ኣፍልቡ ብወርቂ ዘግይጽን ዝሽለም ዘሎን ዕሉል ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ነቲ "ሃገረይ ኤርትራ" ዝብላ ክልተ መጽሓፍቲ ዝደረሰን ብድምጹ በዳሂ ሕቶታት ንኢሳያስ ዝሓተተን ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ንዘይተርፍ ለውጢ ቅልጽሙ ኣተሓባቢሩ ብሓንሳብ ክቃለስ ሃገራዊ ጻውዒት ዘቅረበን ሓውና ክቡር ተጋዳላይን ሚኒስተር ፋይናንስ ነበር ሎሚ ንጉሆ ንክቆርስ ኢሉ ምስ ወዱ ምስ ወጸ ብሓይልታት ጸጥታ ተጨውዩ ክምዝተወሰደን ኣበይ ከምዘሎ'ውን ከምዘይፍለጥን ካብ ውሽጢ ሃገር ዝበጽሓና ጽጹይ ሓበሬታ የረጋግጽ።
ብዓልቲ ቤቱን ኣደ ኣርባዕተ ደቁን ተጋዳሊት ኣልማዝ ሃብተማርያም'ውን ወድኺ ዓዲ ገዲፍ ከይዱ፡ ተሓባቢርክዮ ኢኺ ኢሎም ካብ ዝኣስሩዋ ኣስታት ሓደ ዓመት ኮይኑ ኣሎ።
ክልቲኦም ዝወለዱዎም ኣርባዕተ ደቆም ብዘይ ኣደን ኣቦን ተሪፎም ኣለው።
ክቡራት ኤርትራውያን፦
ነዚ ናይ ሓውናን ኣያናን ብርሃነ ኣብርሀ ተባዕ ውሳነን ተባዕ ስጉምትን ተኸቲልና፡ ህዝብና ሓራ ከነውጽእ፡ ነቲ ውልቀ መላኺ ክንብድህን፡ ኣሰሩ ክንስዕብን ኣትሪረ ይምህጸነኩም።
ጅግና ታሪኽ ይሰርሕ እንበር ኣይነብርን እዩ!
ኤልሳ ጭሩም
ኣካያዲት ሓልዮት ሰብ ኣዊ መስላት - ኤርትራ
ለንደን፡ ዓዲ እንግሊዝ
17 መስከረም 2018


text:
08 / July/ 2016
ኮንትሮባንዶ ህግደፍ ብሱዳን ተታሒዙ፣ 2- ኣባላት (09)ድማ ተኣሲሮም።
ካብ ሱዳን ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ንግዲ ( ብኮንትሮባንዶ) ንኤርትራ ዝኣቱ ዝነበረ ዝተፈላለዩ ዓይነት ንብረት ተታሒዙ፣ ምስኡ ድማ ክልተ ኣባላት ከምዝተኣስሩ ምንጭታትና ኣረጋጊጾም።
ብዕለት ብ03/ July/ 2016 ካብ ሱዳን ብኮንትሮባንዶ ንኤርትራ ክኣቱ ከሎ፣ እቲ ንብረት ኣብ ከባቢ ሓፊር ምስበጽሐ ብመንግስቲ ሱዳን ዝተታሕዘ ንብረት ከምዚ ዝስዕብ’ዩ። 150 ኩንታል ሽኮር። 200 ኵንታል መሸላ። 110 ፊስቶ ነዳዲ። 138 ኩንታል ሽጉርቲ እዩ። ምስዚ ናይ ኮንትሮባንዳ ንብረት ድማ ክልተ ኣባላት 09 ተታሒዞም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከሰላ ብእስትኽባራት ይምርመሩ ኣለዉ።
ኮሎኔል ጋይም ተስፋንኬል ናይ ወጻኢ ስለያ ሓላፊ ድማ ነዞም ክልተ እሱራት ካብ ከሰላ (ሱዳን) ንኸፍትሖም ላዕልን ታሕትን ይብል ከምዘሎ ተፈሊጡ ኣሎ። ምኽንያቱ ንግዳዊ ትካል ኮርፐረሽን ቀይሕ ባሕሪ (09) ናይ ህግደፍ ትካል ኮይኑ፡ ንኹሉ ንግዲ ኤርትራ ገቢቱ ስለዝተቖጻጸሮ ካልእ ንግዲ ንከይምዕብል ብሒትዎ ንኹሉ ናይ ኮንትሮባንዳ ኣቑሑት የዋፍር የወሃህድ። እቲ ትካል 09 ንዝደለዩዎም፡ ማለት ብስለያውን ፖለቲካውን ኣገባብ መሳርሕትን መሻርክትን ዝኾኑዎ ነጋዶ ጥራይ ንግዲ ከምዘፍቅደሎም ኣቃሊዕናዮ ምንባርና ዝዝከር’ዩ።
ስለዚ እቶም ዝተኣስሩ ኣባላት 09 ነቲ ኮንትሮባንዶ ከምዘካየዱ ብመንግስቲ ሱዳን እንተተረጋጊጹ ህግደፍ ብዘይሕጋዊ ኣገባቡ የኽስሶ እዩ። ምኽንያቱ ኮርፖረሽን ቀይሕ ባሕሪ ከም ሕጋዊ ናይ ንግዲ ትካል ምዝጉብ ስለዝኾነ፡ እቲ ትካል ኣብ ንግዳዊ ስራሕ ዝፈጸሞ ኮንትሮባንዶ ንሱዳን ዘይሕጋዊ እዩ። ስለዚ ብቐዳምነት እቲ ናይ ኮንትሮባንዳ ንብረት ክውረስ እዩ። እቶም ሰባት ድማ ብሕጊ ናይ ሱዳን ክፍረዱ ሕጋዊ ኣገባብ እዩ። ኣብ ዝምድና ክልተ ሃገራት ኣዛራቢ ክኸውን ግድነት ስለዝኾነ፣ ዝምድናታተን ንከይሕርፍፍ ብኸመይ ይፍታሕ ድማ ናይ ስምምዕ ጉዳይ እዩ።
ክፍሊ ዜናን ባህልን፡ ስሙር ደሞክራስያዊ ግንባር ኤርትራ። Website: www.erifront.com Email: uedf2012@gmail.com


text:
ውድብ ህወሓት 11 ኣባላት ፈፃሚት ስራሕ መሪፁ
መቐለ መስከረም 21/2011(ድወት) መበል 13 ውድባዊ ጉባኤ ህ.ወ.ሓ.ት ኣባላት ማእኸላይ ኮሚቴን ኣፈፀምቲ ስራሕ ውድብ ህ.ወ.ሓ.ትን ኢህወዴግን ብምምራፅ ሎሚ ብድምቀት ተዛዚሙ።
እቲ ጉባኤ ቅድሚ ሕዚ ዝነበረ ቁፅሪ ኣባላት ማእኸላይ ኮሚቴ ህ.ወ.ሓ.ት ረብሕኡን ኣድላይነቱን ብዕምቖት ብምግምጋም ካብ ዝነበሮ 45 ናብ 55 ክብ ክብል ክኢሉ ኣሎ።
ብዘይካ እዚ መበል 13 ጉባኤ ህ.ወ.ሓ.ት ኮሚቴ ኣፈፀምቲ ስራሕ ውድባት ህ.ወ.ሓ.ትን ኢህወደግን መሪፁ ኣሎ።
በዚ መሰረት 1. ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል
2. ወይዘሮ ፈትለወርቅ ገ/እግዛብሄር
3. ኣይተ ጌታቸው ረዳ
4. ኣይተ ኣስመላሽ ወልደስላሰ
5. ዶክተር ኣብርሃም ተኸስተ
6. ወይዘሮ ኬሪያ ኢብራሂም
7. ኣይተ ጌታቸው ኣሰፋ
8. ዶክተር ኣምባሳደር ኣዲስኣለም ባሌማ
9. ኣይተ ኣለም ገ/ዋህድን ኮሚቴ ኣፈፀምቲ ስራሕ ኢህወደግ
እንትኾኑ እዚኦምን ኣይተ በየነ መክሩን ዶክተር ኣክሊሉ ሃይለሚካኤልን ድማ ኮሚቴ ኣፈፀምቲ ስራሕ ህ.ወ.ሓ.ት ኮይኖም ተመሪፆም ኣለው።
ብተወሳኺ እቲ ጉባኤ ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ኣቦመንበር ወ/ሮ ፈትለወርቅ ገ/እግዛብሄር ድማ ምኽትል ውድብ ህ.ወ.ሓ.ት ኾይኖም ተመሪፆም ኣለው።
እቲ ጉባኤ ቁፅሪ ኮሚቴ ኣፈፀምቲ ስራሕ ንህ.ወ.ሓ.ት 11 ንኢህወዴግ ድማ 9 ኣባላት ገይሩ ብምምራፅ መበል 13 ጉባኤ ብዓወት ተዛዚሙ ኣሎ።


text:
እቶም ፕረዚደንትን ኣማሓዳሪ ነበርን፣ነቲ ዛሕቲሉ ዘሎ ቁጠባ ኣሜሪካ ብከመይ ነበራብሮ ኣብ ዝብል ኣጀንዳ ንተስዓ ደቃይቅ ተካቲዖም‘ዮም።
ሚስተር ራምንይ ንፕረዚደንት ኦባማ ብዝትግብርዎ ዝፀንሐ ፖሊሲ ኣትሪሮም ነቂፎምዎም።ብዛዕባ ምንካይ ግብሪ‘ውን በሊሕ ኣፈላላይ ነይርዎም ክልቲኦም ተካታዕቲ።
ሚስተር ራምኒ”ብዛዕባ ዘቅረብክዎ ውጥን ግብሪ፣ፕረዚደንት ዝሃብዎ ሪኢቶ ቃል ብቃል፣ ሓቂ ኣይኮነን።እቲ ንሶም ዝገለፅዎ ውጥን ግብሪ እንተዝኸውንን ትድግፎ ዲኻ ተባሂለ ተዝሕተትን ነይረ ኣይፋለይን ምበልኩ ነይረ።ሓሙሽተ ትሪልዮን ዶላር ናይ ግብሪ ምንካይ ክገብር‘የ ኣይበልኩን“ ኢሎም።
ሚስተር ኦባማ ብወገኖም፣መናሕንሕተይ ዝሓስብዎ ዘሎ ምንካይ ግብሪ ዘይሰርሕ‘ዩ ይብሉ።ወሶኾ ”እቲ ሓቂ፣ከም‘ቲ ንሶም ዝብልዎ ዘለው፣መጠን ግብሪ ክንኪ እንተኾይኑ፣ ኣማሓዳሪ፣ኣብ መወዳእትኡ ክንረኽቦ ኢና ዝበልዎ ድምር ውህሉል ገንዘብ ኣይርከብን‘ዩ።ኣብ ክንድኡ ዲታታት ዝያዳ ተረባሕቲ ዝገብር፣ንማእከላይ እቶት ዘለዎም ተወሳኺ ፆር ዘስክምን‘ዩ ዝኸውን” ኢሎም።
ክልቲኦም ፕረዚደንታዊ ተወዳደርቲ፣ኣብ ልዕሊ‘ቲ ”ኦባማኬር” ተባሂሉ ዝፅዋዕ ሕጊ ክንክን ጥዕና፣ንቁጠባ ኣሜሪካ ሓጋዛይ ድዩ? ሃሳያይ ኣብ ዝብል‘ውን ኣትሪሮም ተካቲዖም‘ዮም።
ኣብ ልዕሊ‘ቲ ፕረዚደንታዊ ክትዕ ሪኢቶኦም ዝሃቡ፣ኣብ ዩኒቨርስቲ ካሊፎርንያ ክፍሊ ትምህርቲ ህዝባዊ ጉዳያት ዘምህሩ ፍራንክ ጊልያም፣ ኣማሓዳሪ ሚት ራምንይ ዝሓሸ ተሳትፎ ገይሮም፣ግን ኣብ ህዝባዊ ድጋፍ መኽሰብ ኣየርክበሎምን ዝብል ገምጋም ኣለዎም።


text:
ፈስቲቫል ፍራንክፎርት 2018፡ ኣብ ዞና ቀርኒ ኣፍሪቃ ብሓፈሻ ንህዝቢ ኣብ ምፍላስ ዝጸንሓ ሓይልታት ናይ ዕርቅን ሰላምን ተበግሶታት ክወስዱ፣ ኣብ ጉዳይ ኢትዮ-ኤርትራ ዝጸንሐ ኣይውግእ ኣይሰላም ኲነታት ድማ ብፍላይ ንረብሐ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ዳኣ ይግበሮ እምበር፡ ህጸት ዘሰነዮን ሓድሽን ሞብልናታት ኣብ ዝራኣየሉ ዘሎ እዋን እዩ ካብ ዕለት 03 – 05 ነሓሰ 2018 ክካየድ ኣብ ምድላው ዘሎ። እቲ ጉዕዞ ነቲ ብጸሓይ ባድመ ምሒሉ ዝገዘተን ቅድሚ ዶብ ምሕንጻጽ ዘበት ምዝታይ ዝብል ዝነበረ መድሓኒ ቆርበት ስልጣኑ ገይሩ ክወስዶ ይኽእል ይኸውን፡ ኣብ ህዝብናን ተቓለስቲ ሓይልታቱን ግን፣ ብዙሕ ምጥርጣራት ዘልዕል ብምዃኑ፡ ልኡላውነት ሃገርና ዝዕቅብን፡ መሰላት ህዝብና ዘረጋግጽን መስመር ንምውሓስ ተቓላሳይ ህዝቢ ክድቅሰሉ ዘለዎ ኣይኮነን። ምኽንያቱ ጉጅለ ህግደፍ ዶብ ሃገርናን መሬትናን ዘድፈረን ኣሕሊፉ ዝሃበን ሓደን ንሱን ጥራሕ እዩ።
ስለዚ ተቓወምቲ ፖለቲካዊ ሓይልታት፡ በርጌሳውያን ማሕበራትን ምንቅስቓሳትን፡ ኣገደስቲ ውልቀ-ሰባትን ኮታስ መላእ ናይ ለውጢ ኣካላት፣ ካብዚ ተፈጢሩ ዘሎ ስምዒታዊ ከቢድ ደበና ንደመር፣ ህዝቢ ቅኑዕ መንገዲ ንምትሓዝ፣ ኩሉ ገዲፉ ልዕሊ ዝኮነ ይኹን ግዜ ክብገሰሉን ሓቢሩ ክምክተሉን ዘለዎ ዕድል ሕጂውን ከምልጦ የብሉን።
በዚ መሰረት፡ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ፈስቲቫል ፍራንክፎርት 2018፣ ንህልዊ ኵነታት ብዝገጥም ኣገባብን ዕላማን ክስራዕ፡ ተሳተፍቲ ፈስቲቫል ሓሳባቶም ዘዋሃህድሉን ሓባራዊ ናይ ግጥምያ መስርሕ ዝፈጥርሉን መኣዲ ክኸውን ኩሉ ዝካኣላ ጻዕርታት ኣብ ምክያድ ትርከብ ኣላ። ኣብ ከባቢኣ ንዝርከቡ ተወከልቲ ውድባትን ምንቅስቃሳትን ህዝባዊ ምልዕዓላትን ዕድመታታ ዘርጊሓ፡ ዝተዘንግዐ እንተነይሩ እውን ኣስዒባ ብምልኣኽ ኣጠናቒቓ ምህላዋ ተረጋጊጹ ኣሎ።
ብሸነኽ ዕድመኛታት እንተኮነ እውን፡ ኣገዳስነት ናይቲ መድረኽ ተገንዚቦም ብኣግኡ፣ ኣብ ፈስቲቫል ፍራንክፎርት 2018 ክሳተፉ ምዃኖም ዘፍለጡን ዘቕርብዎ መግለጺ ምህላዉን ብጽሑፍ ዝሓበሩ ምህላዎም ኣቦ-መንበር ኣሰናዳኢት ሽማግለ ሓው ተስፋማርያም ሓቢሩ ኣሎ። ሰውራዊ ዲመክራስያዊ ግንባር ኤርትራን፡ ሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራን፡ ኣወንታዊ መልስታቶም ካብ ዘቐደሙ ውድባት ክኮኑ እንከለዉ፡ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ እውን፡ “ነቲ ዘለና ናይ ቃልሲ ዝምድና ንምዕዛዝ ላዕለዋይ ሉኡኽና ኣብ ፈስቲቫልኩም ክንርከብ ምዃኑ ክንሕብረኩም ደስ ይብለና” ክብሉ ኣወንታዊ መልሲ ኣቅሪቦም ምህላዎም ተሓቢሩ።
ብዘይካዚ ሓድንት ኤርትርውያን ንፍትሒ፡ ቀንድን ሓያልን መበገሲኦም ኣብ እስራኤ ዘሎ መንእሰይ ኮይኑ፡ ብፍሉጥ ኲነታት ሃገርና ግን መንእሰይ ኤርትራ ዘይተብተኖ ሃገር ኮነ ክፍለ-ዓለም ስለዘየለ፡ ኣባል መሪሕነትን ናይ ወጻኢ ጉዳያት ሓላፍን ምንቅስቃስ መንእሰያት ንፍትሒ ሓው ኣቤል ሃይለ ካብ ኖርወይ፣ ኣነውን ኣብ ፈስቲቫል ፍራንክፎርት ተረኺበ ንመንእሰያትና ዝኸውን መልእኽቲ ኣለኒ ይብል ብምህላዉ፡ ፈስቲቫል 2018 ተወሳኺ ድምቀት ክትረክብ እያ።
እዚ ጥራሕ መኣስ ኮይኑ፡ ንሕና ቀደም ተቓለስቲ ሕጂውን ተቓለስቲ ኣብ ሃገርና ፍትሕን ርትዕን ክሳብ ዝረጋገጽ ድማ ክንቃለስ ስለዝኮና፡ ከም ሃገራውያን፡ ኣባላት ደምበ ተቓውሞ ዝገብርዎ ውራይ፣ ናትና ኢዩ ኢልና ስለእንኣምን፡ ኣብ ፈስቲቫል ፍራንክፎርት 2018 ድማ እጃምና ከነበርክት ድሉዋት ኣለና ካብ ዝበሉ ስነ-ጥበበኛታት ሓው ኢዮብ ሃይለን፡ ኣሕመድ (ሓማዳ) እብራሂምን ካብ ጀርመን፡ ዓሊቶን ተስፋይ ጀንትሊን ሙዚቐኛታትን ድማ ካብ ስዊዘርላንድ ክሳተፉ ምዃኖም ተረጋጊጹ ኣሎ። ልቦና ስነ-ጥበበኛታትና ድማ ኩሉ ተቓላሳይ ክስዕቦን ክብገሰሉን ትስፉዋት ኢና ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ኩልና ክንስዕቦ ዘለና ኣወንታዊ ባህሊ ምዃኑ ምግንዛብ ኣገዳሲ እዩ።
ካብዞም ኣርባዕተ ሓደ። ሓው ሓማዳ ኣብራሂም ካብ ዝልለየሉ ስነ-ጥበብ ድማ፡ ወኒ ናይ ቃልሲ ዘበራብር መድረኻዊ ግጥምታቱን ንባቡን ምስ ምቅርራብ መድረኽን ምዃኑ ተሳታፊ ፈስቲቫላት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ - ሰውርዊ ባይቶ ካብ ዝምስክሮ ሓቕታት ምዃኑ ከይዘከርካ ዝሕለፍ ኣይኮነን።
ንሎሚ ዜና ፈስቲቫል 2018 ኣብዚ ወዲእና ኣለና፡ ዝስዕብ መደባትናን ሓበሬታ ፈስቲቫል ፍራንክፎርት 2018 ድማ ኣብ ዝመጽእ ከነካታትለኩም እያ።
ርክብና ኣብ ፈስቲቫል ፍራንክፎርት 2018 ይኹን።


text:
በመታየት ላይ ያሉ
- መጠን ድኽነት ትግራይ በቢዓመቱ ብ2 ምኢታዊ ንምንካይ ጠመተ ተዋሂቡ ክስራሕ እዩ-ምክትል ርእሰ ም/ር ትግራይ ዶ/ር ደብረፅዮን
- ወታሃደራዊ መራሒ ሱዳን ነበር ፊልድ ማርሻል ዓብደሩሕማን ኣልዳሃብ ካብ’ዚ ዓለም ብሞት ተፈሊዮም
- ቻይና ሰብ ስራሕ ወርሒ ክትምህዝ እያ
- ዩኒቨርሲቲ ዓዲ-ግራት ሪፈራል ሆስፒታል ክሃንፅ እዩ
- ማእኸላይ ኮሚቴ ህወሓት ቁፅሪ ፈፃሚት ስራሕ ናብ 9 ንክምለስ ወሲኑ
- ሰባት ባዕሎም ተኣኪቦም ብጉጅለ ፍርዲ ዝህብሉ ኩነታት እንተሃልዩ ኣዝዩ ሓደገኛ’ዩ-ቀዳማይ ሚኒስትር ዶ/ር ኣቢይ
- ኣብ ትግራይ ፋብሪካ ዓለባ ኢታካ ተመሪቑ
- ፕሬዚዳንት ዶ/ር ሙላቱ ዕላዊ ዑደት ስራሕ ንምክለያድ ናብ ዴንማርክ ኣምሪሖም
- ኣይተ ታገሰ ጫፎ ኣፈኛ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ብምዃን ተሸይሞም
- ሜቴክ ንግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ ክሰርሖም ዝሓዞም ውዕል ሰለስተ ተርባይናት ብጨረታ ንኩባኒያ ጀርመን ኣተሓላሊፉ


text:
ሱዳን ኣጋጢሙዋ ንዘሎ ናይ ወጻኢ ባጤራ ሸርፊ ንምምካት ሓድሽ ሕጊ ኣውጺኣ
Radio Erena: 28 December 2017
ሱዳን ኣጋጢሙዋ ንዘሎ ናይ ወጻኢ ባጤራ ሸርፊ ንምምካት ሓድሽ ሕጊ ከምዘውጸአት ሚኒስተር ፋይናንስ’ታ ሃገር ገሊጹ።
እቲ ሚኒስተር ብሰሉስ 26 ታሕሳስ ኣብ ከተማ ኡምዱርማን ተጋቢኡ ንዝወዓለ ባይቶ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ መንግስቲ ሱዳን ኣጋጢሙ ንዘሎ ቅልውላው ባጤራ ንምምካት ምምሕዳራዊን ጸጥታዊን ሕግታት ከተኣታቱ ምዃና ገሊጹ።
ንሱ ኣብ መግለጺኡ፣ ናይ ወጻኢ ባጤራ ብፍላይ ዶላር ዋግኡ ብመንጽር ባጤራ ሱዳን ውሱን ከምዝኸውን ኣፍሊጡ። ኩለን ትካላት መንግስቲ በዚ ሓድሽ ዝጸድቕ ዋጋ ሸርፊ ዶላር ክሕጸራ ምዃነን እውን ሓቢሩ።
ሚኒስተር ፋይናንስ ዓብደልራሕማን ድራር ብተወሳኺ፣ ትካላት መንግስቲ ካብ ወጻኢ ዘእትዎኦ ዝነበራ ኣቑሑትን መካይንን ደው ክብል ምዃኑ ድሕሪ ምግላጽ፣ ካብ ወጻኢ ንዝኣቱ ገለ ምህርቲ ናይ ቀረጽ ምትዕርራይ ተገይሩሉ ኣብ ተጠቃማይ ኣብ ዝበጽሓሉ እዋን ብርትዓዊ ዋጋ ክሽየጥ ከምዝኾነ ሓቢሩ።
ኣብዚ ዝሓለፈ መዓልታት ኣብ ሸርፍን ሓዋላን ተዋፊሮም ዝነበሩ ዜጋታት ሱዳን ብመንግስቲ ክህደኑ ምስ ጀመሩ፣ ዝበዝሑ ነታ ሃገር ገዲፎማ ከምዝሃደሙ ጸብጻባት ካብታ ሃገር የመልክቱ።
====================


text:
ኣብ ድኽነት ዝተዓቚበ ስርዓት፡ ወገን ድኻታት ክኸውን ኣይክእልን
- Details
- Created: Monday, 03 July 2017 18:55
- Last Updated: Monday, 03 July 2017 18:55
ድኽነት ብቐንዱ፡ ብስእነት ማሕበራዊ ፍትሒ፣ ሕጽረት ትምህርትን ድሑር እምነታትን ዝመጽእ፡ ኣብ ህይወት ደቂ-ሰባት ድማ ዝለዓለ ኣሉታዊ ጽልዋ ዘሕድር ክፉእ ገጽ ናይ ናብራ’ዩ። ይኹን ግን ዘይብዳህ ናይ ተፈጥሮ ሕጊ ኣይኮነን። ቅንዕና ሓቢርካን ተኸባቢርካን ናይ ምንባርን ምዕባይን ድሌት፡ ንድሌት ኣብ ግብሪ ዝትርጉም ተበግሶን እንተደኣ ሃልዩ ክሰዓር ነበራያ ነበረ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ሃገር ከደን ሰላም፣ ኣሳታፊ ህዝባዊ ፖለቲካዊ ስርዓተ ምሕደራ፣ ካብ ኣድልዎ ነጻ ዝኾነ ማሕበራዊ ፍትሒ፣ ካብ ውልቀ መላኽነት ዝረሓቐ ደሞክራስያዊ ትካላዊ ኣሰራርሓ፣ ምቹእ ናይ ትምህርትን ስራሕን ዕድላት፣ ምዕቡል ኣተሓሳስባን ዘተኣናግድ ጥጡሕ ፖለቲካዊ ባይታ ብምፍጣር፡ ደረጃ ብደረጃ ንምውጋዱ ይከኣል’ዩ።


text:
09 ሓምለ 2017 ትማሊ ቀዳም 08.07.2017 ንናይ ህግደፍ ፈስቲቫል ንምቅዋም፣ ብህዝባዊ ምንቅስቓሳት አብ ሃገር ጀርመን ዚተጸውዐ ሰላማዊ ሰልፊ ጸብለልትነት ደለይቲ ፍትሒ አብ ልዕሊ ህግደፍ’ን ሰዓብቲ ህግደፍ’ን አመሰኪሩ። ምምሕዳርን ፓርላማን ከተማ ጊሰን ንኣዳለውቲ ፈስቲቫል-ህግደፍ ፌስታ ንዝገብርሉ ኣደራሽ ብባኮታትን ካልእ መኸወሊታትን ክሽፍንዎ መምርሒ ስለ ዘውረድሎም፣ ብሃተሃታ ህግደፍ’ውን ድሒሩ ዚተጸውዐ ሰላማዊ ሰልፊ ጌሮም ተባሂሉና። እቲ ናይ ህግደፍ ሰላማዊ […]
“ያንግ” ህግደፍ YPFDJ መቐጸልታ ናይ’ቲ አብ ሓያሎይ ከተማታት አብ ሃገር ጀርመን ተዋፊርሉ ዝቐነየ ጽዑቝ ጎስጓሳት አብ ከተማ ከሎን እውን ሓደ ሰሚናር ጸዊዑ ነይሩ። ናይ እዚ ብጉልባብ 13th YPFDJ EURO CONFERENCE ዚተጸውዐ ሰሚናር ህግደፍ ሓቀኛ መንቀሊ-ዛዕባ ከአ አብ ሃገር ሆላንድ ወይ አብ ከተማ ፌልድሆቨን ስለ ዝፈሸልሉ ንሰዓብቶም ኣለዓዒሎም ገንዘብ ንምውጻእ ነይሩ። አብ’ቲ ሓውሲ ዕጹው ሰሚናር ዝተዘርበ […]
ዝኸበርኩም ዝኸበርክንን ሓርበኛታት ኤርትራውያን ተሳተፍቲ ሰላማዊ ሰልፊ ስቶኮሆልም ዕዙዝ ሃገራዊ ሰላምታና ይብጻሕኩም። ሎሚ ዕለት 01/ ነሓሰ/ 2015 ብደለይቲ ፍትሒ ሰላማዊ ሰልፊ ንምክያድ ኣብ ከተማ ስቶኮሆልም ተኣኻኪብና ኣለና። ሰላማዊ ሰልፍና ከም ወትሩ ብሽዊደናዊ ኤርትራዊ ጽላል ንደምክራስያዊ ምዕባለ (ሰሳዱ) ዝተወደበ እዩ። ሰሳዱ ነዚ ሰላማዊ ሰልፊ ንምክያድ ኣብ ናይ ኣፈጻጽማ ኣገባቡ ንምውህሃድ ሽማግለ መዚዙ። ሰሳዱ ንፖለቲካዊ ውድባትን ሲቪላዊ […]
ፈረጀት: መልበርን (ኣውስትራልያ) ኣብ መልበረን ኣውስትራልያ ንክልተ መዓልቲ ሰላማዊ ሰልፊ ኣንጻር ህግደፍ ተኻይዱ። እዚ ብተቓወምቲ ኤርትራውያን ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፊ ነቲ ዓመት መጸ ብህግደፍ ዝዳሎ ብስም ፈስቲቫል ዝጽዋዕ ፕሮፓጋንዳዊ ዳንኪራ ብምቅዋም፡ ነቲ ድምጹ ተዓቢሱ ኣብ ስቓይን ዓመጽን ህግደፍ ዝነብር ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ድምጹ ብዓውታ ንምስማዕ ዝዓለመ ተቓውሞ እዩ ነይሩ። እዚ ንመበል 12 ዓመት ካብ ኣጋምሸት ሰዓት […]
Jan 12 2015 | Posted in News
,Resistance
| Read More »
ኤርትራውያን ካናዳውያን ተቐማጦ ቶረንቶን ከባቢኣ ንብቆንስል ኤርትራ ዝተዳለወ ናይ ገንዘብ ምውጻእ ውራይ ብምቅዋም ኣብ ፊት ሸራተን ሆቴል ዳውንታውን ቶረንቶ ውዕውዕ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም። እዚ ብ5 ነሓሰ ብተበግሶ ስምረት ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ ዝተወሃሃደ፡ ሃገራዊ ባይቶ ኤርትራ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ( ENCDC ) ን ኢፒዲፒን ዝተዳለወ ሰላማዊ ሰልፊ፡ ንሕቡእ ኣጀንዳ ናይቲ ኣብ ሸራተን ሆቴል ዝካየድ ዝነበረ ናይ ገንዘብ […]
Aug 8 2012 | Posted in News
,Resistance
| Read More »
[cincopa AYKAQ_qulg3x] ኣንጻር ናይ ሓሶት ፈቲቫል ምልካዊ ህ.ግ.ዲ.ፍ ከተማ ስቶክሆልም ካብ ሰዓት 10ናይ ንግሆ ምትእኽኻብ ዝጀመረ፡ ልክዕ 1100 ኣብ ምዱብ ቦታ ሰላምዊ ሰልፊ ዝበጽሐ ምዑት ተቃላሳይን ተቃወማይን ኤርትራዊ ካብ ኩለን ሃገራት ኤውሮጳ ኖርወይ ጀርመን ስዊዘርላንድ ሆላንድ ከምኡ ድማ ካብ ኩለን ከተማታት ስዊደን ኣስታት 500 ዝኾኑ ዝበዝሑ መንእስያት ዝተሳትፍዎ ዉዕዉዕ ሰላማዊ ሰልፊ ዕለት 4 ነሓሰ 2012 […]
Aug 7 2012 | Posted in News
,Resistance
| Read More »
ዕለት 7.07.2012 ኣብ ከተማ ጊሰን ሃገረ ጀርመን ዕውትን ዘደንቅ ፍጻመታት ተራእዩ። ብሓቂ ልዑል ተሰታፍነት ናይ ተቓውምቲ ብዉዕዉዕ መንፈስ ፍሉይ ዘደንቅ ኣዋዳድባን፡ ንኽውንነት ህልዊ ዘስካሕክሕ ናብራ ኣህዛብ ኤርትራ ዝገልጽን፡ ንውድቀት ጉጅለ ህግደፍ ዘቓልዕን፡ ንሰዓብቱ ኣብ ራዕዲ ዝሽምምን፡ ኰይኑ ከም እተረኽበ ማንም ተቐምጣይ ጊሰን ዝዕዘቦ ዝነበረ እዩ። ኣገልገልቲ ህግደፍ ርእሶም ኣድኒኖም የማነ ጸጋም ቀባሕ ቀባሕ እናበሉ ክሓልፉ […]
Jul 17 2012 | Posted in News
,Resistance
| Read More »
The First Flash Mob For Eritrea ~ Melbourne, Australia
May 30 2012 | Posted in News
,Resistance
| Read More »
ብዓርቢ ዕለት 25፡ መዓልቲ „ነጻነት“ ኤርትራ ናይ 24 ግንቦት 2012 ብምዝካር፡ ኣብ ቅድሚ ቤት ጽሕፈት ቆንስል ህግደፍ ኣብ ፍራንክፎርት፡ ነቲ ሸፋቱ ህግደፋውያን ኣብ ርእሲ ህዝቢ ኤርትራን መንእሰያቱን ብዘይ ምቍራጽ ዘወርድዎ ዘሎዉ ንግፍዕን ጭኰናን ይኣክል ንምባል፡ ዉዕዉዕ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይድና፡ ኵሎም ኣብ ጀርመን ዝምቕማጦም ኤርትራዉያን ደለይቲ ፍትሕን ሰላምን ደሞክራስን ዝተሳተፍዎ ኸኣ ነበረ። ሰለማዊ ሰልፊ ፍራንክፎርት (ኒደራድ) […]
May 29 2012 | Posted in News
,Resistance
| Read More »
By Rally organizers May 24th Eritrea’s independence Day the 21st anniversary was marked by a huge rally against the suppression of the tyranny in front of the Eritrean Embassy in the City of Stockholm. The Eritrean Democray Activists, Civil and political organizations organizations conducted today Friday 25th May a huge rally under a theme, “Enough […]
May 26 2012 | Posted in News
,Resistance
| Read More »


text:
‘’ካብዚ ንላዕሊ ክንፃወር ኣይንኽእልን’’ ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ንሰብኣዊ መሰላት ዝሕለቕ ‘’Amnesty International ኣብ ዘውፅኦ ሓድሽ ፀብፃብ ምስ መንግስቲ ርክብ ዘለዎም ምልሻታትን ተቓወምቲ ጉጅለታትን ንስቪላት ዒላማ ከመይ ከምዝገብሩ፣ከምዘሳቕይዎምን ከምዝቐትሉዎምን ዝርዝር ሓበሬታ ሒዙ ወፂኡ’ሎ።
እቲ ሪፖርት ብተወሳኺ ነገዳት ሳላማትን ምስሪያን ኣብ ማእኸላይ ዳርፉር ውግእ ኣብዝቐፀልሉ ኣብ ልዕሊ ስቪላት ዝተፈፀሙ መጥቓዕትታትን ፀረ መጥቓዕትታትን ሰኒዱ’ሎ።
ሚሸል ካጋሪ ኣብ ኣምንሰቲ ናይ ምብራቕ ኣፍሪካ ምኽትል ዳይረክተር እየን።ትካለን ምስ ገበናት ኵናት ዝዳረጉ ናይ ሰብኣዊ መሰላት መግሃስቲ እውን ሰኒዱ’ሎ ይብላ።
ዝርዝር ቕትለት፣መነባብሮ ሰባት ኮነ ተባሂሊ ንምዕናው ናይ ገጠር ዓድታት ነዲዶም፣ገርሁ ተቓፂሎም፣እንስሳት ተዘሪፈንን ናይ መስኖታት ስርዓት ዓኒዮምን እዮም ምስበላ ኣስዒበን ‘’እዚ ጥራይ ኣይኮነን።ፆታ ዒላማ ዝገበረ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮን ኣዋልድን ዝተፈፀመ ዓመፅ እውን ሰኒድና ኣለና’’ኢለን።
ቅድሚ 11 ዓመታት ዓማፂያን ጉጅለታት ኣብ ዳርፉር ዓመፅ ምስ ጀመሩ መንግስቲ ሱዳን ኣንፃር እቲ ዓመፅ ወታደራዊ ስጉምቲ ወሲዱ።ንዓመታት ብዝተኻየደ ህውከት ህይወት ልዕሊ 300 ሽሕ ሰባት ጠፊኡን ሰለስተ ሚሊዮን ዝኾኑ ሰባት እውን ተመዛቢሎምን እዮም።
ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ንናይ ሱዳን ፕሬዝዳንት ዖማር ኣል-በሽር ብገበናት ኵናት፣ኣብ ልዕሊ ሰብኣውነት ገበናት ብምፍፃምን ኣብቲ ከባቢ ምፅናት ዘርኢ ብምፍፃምን ገበናት ኸሲሱዎምን ተኣሲሮም ንክቐርቡ ድማ ናይ ማእሰርቲ ትእዛዝ ኣውፂኡን እዩ።
ብመንግስቲ ኳታርን ኢጋድን ዝተኻየደ ፃዕሪ ሰላም ደውታ ፈጢሩ፣ ኣብ መንጎ ደገፍቲ መንግስቲ ዝኾኑ ምልሻታትን ዝተፈላለዩ ዓመፅቲ ጉጅለታትን ሎሚ እውን ውግእ ቀፂሉ’ሎ።
ኣብ ካርቱም ዝመደብሮም ፀሓፍን ተንታኒ ፖለቲካን ዝኾኑ ዓምዱላህ ኣዳም ኻቲር ኣብ ዳርፉ ይዋግኡ ዘለው ጉጅለታት ኣብ ከይዲ ሰላም ክሳተፉ ምእንታ ናይ ሰላም መድረኽ ምኽፋት እዋኑ ሎሚ እዩ ይብሉ።
ብምኽንያት ንሰሙናት ብዝቐፀለ ውግእ መብዛሕቲኦም ዝሃደሙ ስቪላት ኣገደስቲ ሰብኣዊ ሓገዛት ከምዘይረኽቡ ሓለዋ እውን ከምዘይግበረሎም ናይ ብሪታኒያ ትካል ረድኤት ኦክስፋም ይገልፅ።
ኦክስፋም ንልዕሊ 90 ሽሕ ኣዚዮም ንዝተፀገሙ ሰባት ረድኤት ናይ ምቕራብ ወፍሪ ጀሚሩ’ሎ።
ኣብ ሱዳን ናይ ኦክስፋም ተወካሊ ዝኾኑ ኤል ፋታሕ ዑስማን በቲ ህውከት ዝተሃሰዩ ሰባት ካብ ኩሉ ንላዕሊ ድልየቶም ሰላም እይ ይብሉ።
ንኣምንሰቲ ኢንተርናሽናል ዝሰርሓ ካጋሪ ናይ ስቪላት ስቓይን መቕተልትን ጠጠው ንምባል ዓለምለኸ ተዋሳእቲ ብዙሕ ክሰርሑ ኣለዎም ይብላ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኣብ ዳርፉር ልኡኽ ሕቡራት መንግስታትን ሕብረት ኣፍሪካን ተነሓናሕቲ ማሕበረሰባት ተፃብኦታት ጠጠው ንምባል ድሕሪ ምስምምዖም ኣብ ሰሜን ዳርፉ ሳፋር ዖማር ኣንፃራዊ ህድሃት ከምዝተመለሰ ኣፍሊጡ’ሎ።


text:
ነቲ ትካል ብ2006 ዓ/ም ኣብ ኣሜሪካ ዘጣየሾ ሳሙኤል ገብሩ ኣብ ቀረባ እዋን ናብ ኢትዮጵያ ትግራይ ብምምፃእን 6 ሰሙን ብምፅናሕን ኣብ ከተማታትን ገጠራትን ትግራይ ተረኺቡ ኣብ ባይታ ዘሎ ኩነታት ርእዩ’ሎ፡፡
“መጀመርታ እቲ ኣብዚ ዓዲ ዘሎ ፅቡቕ ነገር ምፍላጥ የድሊ፤ መብዛሕቲኡ ግዜ ኣብ ስደት ዘለና እቲ ፅቡቕ ነገር ኣይረአየናን፡፡ ኣብዚ ሐዚ እዋን ኣብ ገጠር ይኹን ከተማ ዓብዪ ለውጢ እዩ ዘሎ፡፡ ብሕልፊ ኣብ ትምህርትን ጥዕናን ዓብዪ ለውጢ እዩ ዝረአ ዘሎ፡፡ እቲ ዘሎ ጸገም ድማ ብተግባር ርእየ ክርደአኒ ኣለዎ፡፡ ኣብ መወዳእታ ንኢትዮጵያ ብኸመይ ኢና ክንሕግዛ ዘለና ዝብል ብተግባር ምስራሕ እዩ እቲ ቁምነገር” ይብል ሳሙኤል፡፡
ኣብ ኢትዮጵያ ተወካሊ EGI መንእሰይ ፍፁም ብርሃነ ብወገኑ መናእሰይ ዲያስፖራ ናብ ዓድና መፂና ክንሰርሕ ኢና ክብሉ እንተለዉ ኣብ ዓዲ ዘለና መናእሰይ ብዝተፈላለየ መንገዲ ተዘይሓጊዝናዮም ምንም ስራሕ ክሰርሑ ኣይኽእሉን ብምባል ነቲ ተበግሶ ዘለዎ እወንታዊ ኣረኣእያ ገሊጹ፡፡
ኣብዚ ተበግሶ እዚ ኢዮጵያውያን ጥራሕ እንተይኮኑስ ደቂ ካልኦት ሃገራት እውን ነቲ ዕላማ ደጊፎም ምስቶም መናእሰይ ብሓባር ይሰርሑ ምህላዎም መንእሰይ ሳሙኤል ገብሩ ይዛረብ፡፡
ሳሙኤል ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ብኣካል ተረኺቡ ዝራኣዮን ዝኣከቦን መረዳእታ ብምሓዝ ኣብ ኣሜሪካ ምስ ዝርከቡ መሳርሕቱ ተዛትዮም ሓደ ዓብዪ ዋኒን ኣሰናዲኦም ናብ ተግባር ዘሰጋግሮም ቅድመ ምድላው ንምፍፃም ድማ ዳግም ኣብ ዝመፅእ ታሕሳስ ናብ ኢትዮጵያ ተመሊሱ ከምዝመፅእ ሓቢሩ’ሎ፡፡


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
- Details
- Hits: 4404
እንታይነትን ኣድላይነትን ምኽባር ሕጊ እቶት
ቅድሚ ብዛዕባ እንታይነት ምኽባር ሕጊ ምርኣይና ኣድላይነትን እንታይነትን እቶትን ግብሪን ምግላፅ ኣገዳሲ ይኸውን። እቶት ሰፊሕ ትርጉም ዘለዎ ብዙሓት ፍልፍላት ዝሓዘ ጥቕሉል መፀውዒ (Generic name) እዩ። እቶት ካብ ግብርን ቐረፅን ዝርከብ (Tax Revenue) ፣ ከምኡ′ውን ካብ ቅፅዓት (Fine) ፣ ካብ ወፃእ ሓገዝን ልቃሕን ዝርከብ ኢ-ታክሳዊ (Non –tax Revenue) ዘጠቓልል እዩ።
ብመሰረት ቀንዲ ተግባርን ሓላፍነትን በዓል መዚ ልምዓት እቶትን ናይዚ ፅሑፍ ቐንዲ ትኹረት ኣብ ግብርን ቐረፅን ዘተኮረ ይኸውን።
· ግብሪ ወፃኢ መንግስቲ ንምሽፋን ፣
· ፍትሓዊ ክፍፍል ሃፍቲ ዜጋታት ክህሉ ንምግባር (Fair distribution of Resource) ፣
· ዝተረጋግዐ ቁጠባዊ ምዕባለ ንምፍጣር ፣
· ኢንቨስትመንት ንምብርትታዕ ፣
· ዕድል ስራሕ ንምፍጣር ፣
· ባህሊ ቁጠባ ንምዕባይን ብሓፈሽኡ ድማ ክራይ ኣካብነት ብምስዓር ልምዓታዊ ሰብ ሃፍትን ፈፀምትን ንምፍጣር ወሳኒ እዩ።
ነዞም ዕላማታት ንምፍፃም ድማ ኹሉ ኸፋሊ ግብሪ ንረብሕኡ ዝውዕል ግብሪ ብእዋኑን ሓቀኛ ዓቐኑን ንክኸፍል ዘኽእሉ ኣዋጃት፣ ደንብታት፣ መምርሒታትን ተቐሪፆም ኣብ ተግባር ውዒሎም ይርከቡ። ከምቲ ዝተገለፀ መንግስቲ ዋላኳ ዝተፈላለየ ፍልፍላት እቶት ዘለውዎ እንትኾነ፣ ግብሪ ናይ ዝኾነ መንግስቲ ቐንዲን መተካእታ ዘይርከቦ እቶት እዩ። እዚ ዜጋታት ዝኸፍልዎ ግብሪ ፣ መንግስቲ ዝባሃል ዘመናዊ ኣቃውማ ቅድሚ ምሓዙ /ቅድሚ ህልውና ዘመናዊ መንግስቲ/ ዝተጀመረን ዝነበረን እዩ። ሰለዚ ዋላኳ መስርሕ ኣተኣኻኽብኡን ተመኑን ካብ ሃገር ናብ ሃገር ክፈላለ ዝኽእል እንተኾነ መንግስቲ ክሳብ ዝሃለወ ግብሪ ኣብ ዝኾነ ሃገራት ዓለምና ዘሎን ክህሉ ግድን እዩ።
- Prev
- Next >>
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
We have 24 guests and no members online


text:
ጎይታ ኣብ ቅፍር ናሆም ብዛዕባ እንጌራ ክምህሮም እንከሎ ከምዚ ኢልዎም ነበረ፥ ዮሃ፥፮፡ ፳፭ - ፶፰
፳፭- ኣብ ስግር ባሕሪ ምስ ረኸብዎ ኸኣ፥ ረቢ፡ መኣዝ ናብዚ መጻእካ፡ በልዎ። ፳፮ - ኢየሱስ ድማ፥ እትደልዩኒ ዘሎኹምሲ እንጌራ ስለ ዝበላዕኩምን ዝጸገብኩምን ኢኹም እምበር፡ ተኣምራት ስለ ዝርኤኹም ከም ዘይኰንኩም፡ ብሓቂ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ። ፳፯ - ወዲ ሰብ፡ ንእኡ ኣቦ፡ ንሱ ኸኣ ኣምላኽ፡ ሓቲምዎ እዮ እሞ፡ ነቲ ንሱ ዚህበኩም ንዘለኣለም ህይወት ዚነብር ብልዒ እምበር፡ ነዚ ሓላፊ ብልዒ ኣይትግበሩ’ ኢሉ መለሰሎም። ፳፰ - ስለዚ ንሳቶም፥ ግብሪ ኣምላክ ክንገብርሲ እንታይ ንግበር፡ በልዎ። ፳፱ - ኢየሱስ ከኣ። ግብሪ ኣምላኽ በቲ ንሱ ዝለኣኾ ኽትኣምኑ እዮ፡ በሎም። ፴ - ስለዚ፥ ርኢና ክንኣምነካስ እንታይ ትእምርቲ እሞ ትገብር? እንታይከ ትገብር ኣሎኻ? ፴፩ - ኣቦታትና፡ ከምቲ ኺበልዑ ኻብ ሰማይ እንጌራ ሃቦም፡ ዚብል እተጻሕፈ፡ ኣብ በረኻ ማና በልዑ፡ በልዎ። ፴፪ ፡ ፴፫ - ሽዑ ኢየሱስ፥ እቲ ኻብ ሰማይ ዚወርድ ንዓለምውን ህይወት ዚህብ ናይ ኣምላኽ እንጌራ እዮ እሞ፡ ነቲ እንጌራ ሓቂ ኻብ ሰማይ ዚህበኩም ኣቦይ እዮ እምበር፡ ነቲ እንጌራ እቲ ኻብ ሰማይ ዝሃበኩምሲ ሙሴ ኸም ዘይኰነ፡ ብሓቂ፡ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ፡ በሎም። ፴፬ - ሽዑ ንሳቶም፡ ጐይታይ፡ እቲ እንጌራ እቲኸ ኵሉ ሳዕ ሃበና፡ በልዎ። ፴፭ - ኢየሱስ በሎም፥ እንጌራ ህይወት ኣነ እየ። ናባይ ዚመጽእ ኣይጠምን፡ ብኣይ ዚኣምን ከኣ ከቶ ኣይጸምእን እዮ። ፴፮ - ግናኸ ከምቲ ዝበልኩኹም እዩ፡ ርኢኹምንሲ ኣይኣመንኩምንን። ፴፯ - ኣቦይ ዚህበኒ ዘበለ ናባይ ኪመጽእ እዮ፡ ነቲ ናባይ ዚመጽእ ከኣ ከቶ ንወጻኢ ኣይድርብዮን እየ። ፴፰ - ኣነ ፍቓድ እቲ ዝለኣኸኒ እምበር፡ ፍቓደይ ምእንቲ ኽገብር ኣይኰንኩን ካብ ሰማይ ወሪደ ዘሎኹ። ፴፱ ፡ ፵ - ንወዲ ርእዮ ብእኡ ዚኣምን ዘበለ ናይ ዘለኣለም ህይወት ኪረክብ፡ ኣነውን በታ ዳሕረይቲ መዓልቲ ኽተንስኦ፡ እዚ ፍቓድ ኣቦይ እዮ እሞ፡ ካብቲ ንሱ ዝሃበኒ ዘበለ በታ ዳሕረይቲ መዓልቲ ኸተንስኦ እምበር፡ ሓደ እኳ ኸየጥፍእ፡ እዚውን ፍቓድ እቲ ዝለኣኸኒ እዮ።፵፩ - ሽዑ ድማ፡ እቲ ኻብ ሰማይ ዝወረደ እንጌራ ኣነ እየ፡ ስለ ዝበለ፡ ኣይሁድ ብዛዕባኡ ኣጕረምረሙ እሞ፥ ፵፪ - እዝስ እቲ ኣቦኡን ኣዲኡን ንሕና እንፈልጦም ኢየሱስ ወዲ ዮሴፍ ዶ'ይኰነን፡ ከመይ ኢሉ ደኣ፥ ካብ ሰማይ ወረድኩ፡ ይብል ኣሎ? ይብሉ ነበሩ። ፵፫ - ኢየሱስ መሊሱ በሎም፡ ንሓድሕድኩም ኣይተጕረምርሙ። ፵፬ - እቲ ዝለኣኸኒ ኣቦይ ዝሰሓቦ እንተ ዘይኰይኑ፡ ናባይ ኪመጽእ ዚኽእል የልቦን። ኣነ ድማ በታ ዳሕረይቲ መዓልቲ ኸንተንኦ እየ። ፵፭ - ኣብ ነብያትውን፥ ኵሎም ካብ ኣምላኽ ምሁራት ኪዀኑ ኢዮም፡ ዚብል ጹሑፍ ኣሎ። እቲ ኻብ ኣቦይ ዝሰምዔን እተማህረን ዘበለ ኸኣ ናባይ ይመጽእ። ፵፮ - ብጀካ እቲ ኻብ ኣምላኽ ዝዀነ፡ ነቦ ዝረኣዮ የልቦን፡ ንሱ እዮ ነቦ ዝረኣዮ። ፵፯ - እቲ ብኣይ ዚኣምን ናይ ዘለኣለም ህይወት ከም ዘላቶ፡ ብሓቂ፡ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ። ፵፰ - እንጌራ ህይወት ኣነ እየ። ፵፱ - ኣቦታትኩም ኣብ በረኻ ማና በልዑ እሞ ሞቱ። ፶ - ካብኡ ዚበልዕ ዘበለ ምእንቲ ኸይመውት፡ ካብ ሰማይ ዝወረደ እንጌራ እዚ እዮ። ፶፩ - እቲ ኻብ ሰማይ ዝወረደ እንጌራ ህይወት ኣነ እየ። ካብዚ እንጌራ እዚ ዝበልዔ ዘበለ ንዘለኣለም ኪነብር እዮ። እዚ ኣነ ምእንቲ ህይወት ዓለም ዝህቦ እንጌራ ኸኣ ስጋይ እዮ።፶፪ - ስለዚ ኣይሁድ፥ እዝስ፡ ስጋኡ ኽንበልዕ፡ ከመይ ገይሩ ኺህበና ይከኣሎ? ኢሎም ንሓድሕዶም ተኻትዑ። ፶፫ - ኢየሱስ በሎም፥ ስጋ ወዲ ሰብ እንተ ዘይበላዕኩም፡ ደሙውን እንተ ዘይሰቴኹምሲ፡ ህይወት ከም ዜብልኩም፡ ብሓቂ፡ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ። ፶፬ - ስጋይ ዚበልዕ ደመይውን ዚሰቲ ናይ ዘለኣለም ህይወት ኣላቶ፡ ኣነውን በታ ዳሕረይቲ መዓልቲ ኸተንስኦ እየ። ፶፭ - ስጋይ ብልዒ ሓቂ እዮ እሞ፡ ደመይ ከኣ መስተ ሓቂ እዮ። ፶፮ - እቲ ስጋይ ዚበልዕ ደመይውን ዚሰቲ ኣባይ ይነብር፡ ኣነውን ኣብኡ። ፶፯ - ህያው ኣቦ ኸም ዝለኣኸኒ እሞ ኣነ ስለ ኣቦ ብህይወት ከም ዘሎኹ፡ ከምኡ ኸኣ እቲ ዚበልዓኒ ስለይ ብህወት ኪነብር እዮ። ፶፰ - እቲ ኻብ ሰማይ ዝወረደ እንጌራ እዚ እዮ፡ ከምቲ ኣቦታትኩም ዝበልዕዎ ማና እሞ ዝሞቱ ኣይኰነን። ነዚ እንጌራ እዚ ዚበልዕሲ ንዘለኣለም ብህይወት ኪነብር እዮ። ፶፱ - ኣብ ቅፍርናሆም ኣብ ቤት ጸሎት ኪምህር ከሎ እዮ እዚ እተዛረበ። ሓሙስ ምስኮነ ኸኣ ማቴ ፲፯ - በታ ቐዳመይቲ መዓልቲ በዓል ቕጫ እቶም ደቀ መዛሙርቲ ናብ የሱስ መጺኦም፡ ገንሸል ፋስጋ ኽትበልዕስ ኣበይ ከነዳልወልካ ትደሊ? በልዎ። ማቴ ፳፮ ፡ ፳፮ - ኪበልዑ ኸለዉ፡ ኢየሱስ እንጌራ ኣልዓለ፡ ባሪኹ ቘሪሱ፡ ነቶም ደቀ መዛሙርቱ ሂብዎም፡ እዚ ስጋይ ኢዩ፡ ውሰዱ፡ ብልዑ፡ በሎም። ፳፯ - ጽዋእ ኣልዒሉ ኣመስጊኑ ድማ ከምዚ እናበለ ሃቦም፡ እዚ ምእንቲ ብዙሓት ንሕድገት ሓጢኣት ዚፈስስ ዘሎ ናይ ሓድሽ ኪዳን ደመይ ኢዩ እሞ፡ ካብዚ ዅልኹም ስተዩ። ዮሃ ፲፫ ፬ - ካብ ድራር ተንሲኡ ኽዳውንቱ ኣንበረ፡ ዓለባ ኣልዒሉውን ተዓጥቀ። ፭ - ማይ ኣብ ገበራ ኣዕሪቑ፡ ኣእጋር ደቀ መዛሙርቱ ኺሓጽብን በቲ እተዓጥቆ ዓለባ ገይሩ ኺደርዝን ጀመረ። ፮ - ሽዑ ናብ ስምኦን ጴጥሮስ መጸ፡ ንሱ ኸኣ፡ ጐይታይ፡ ንስኻዶ ኣእጋረይ ክትሓጽበኒ ኢኻ? በሎ። ፯ - የሱስ መሊሱ፡ ነቲ ኣነ ዝገብሮ ንስኻ ሕጂ ኣይትፈልጦን፡ ድሕርዚ ግና ክትፈልጦ ኢኻ፡ በሎ። ፰ - ጴጥሮስ ከኣ፡ ንዘለኣለም ኣእጋረይ ኣይትሓጽበንን ኢኻ፡ በሎ። ኢየሱስ ከኣ፡ ኣነ እንተ ዘይሓጸብኩኻስ፡ ምሳይ ግደ የብልካን፡ ኢሉ መለሰሉ። ፱ - ስምኦን ጴጥሮስ ድማ፡ ጐይታይ፡ ኣእዳወይን ርእሰይን ድማ እምበር፡ ኣእጋረይ ጥራይ ኣይኰነን፡ በሎ። ፲ - ኢየሱስ ከኣ፡ እቲ እተሓጽበ፡ ኵለንትናኡ ንጹህ ኢዩ እሞ፡ ብጀካ ኣእጋሩ ምሕጻብ ኣየድልዮን ኢዩ። ንስኻትኩም ከኣ ንጹሃት ኢኹም፡ ግናኸ ኵላትኩም ኣይኰንኩምን፡ በለ። ፲፩ - ነቲ ዜትሕዚ ይፈልጦ ነበረ እሞ፡ ስለዚ ኢዩ፡ ኵላትኩም ንጹሃት ኣይኰንኩምን፡ ዝበለ።፲፪ - ከምዚ ገይሩ ኣእጋሮም ምስ ሓጸቦም፡ ክዳውንቱ ተኸዲኑ፡ ከም ብሓድሽ ተቐሚጡ፡ እዚ ዝገበርኩልኩምሲ ትፈልጥዎዶ ኣሎኹም? በሎም። ፲፫ - ንስኻትኩም መምህርን ጐይታን ትብሉኒ ኣሎኹም፡ ኣነ ኸምኡ እየ እሞ፡ ጽቡቕ በልኩም። ፲፬ ፡ ፲፭ - ኣነ መምህርን ጐይታን ክነሰይ፡ ኣእጋርኩም ካብ ሓጸብኩስ፡ ከምቲ ኣነ ኣባኻትኩም ዝገበርክዎ፡ ንስኻትኩምውን ከምኡ ኽትገብሩ መርኣዪ ሂበኩም ኣሎኹ እሞ፡ ከምኡ ኣእጋር ሓድሕድኩም ክትሓጽቡ ይግብኣኩም ኢዩ። ብሰላም ኣብ ብርሃን ትንሳኤኡ የብጽሓና!!


text:
ታሕሳስ 22፡ 2005
ቅሉ መደብ ሕቶን መልስን
ምስ ፕረዚደንት ህግደፍ ነበር
ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ
ሳልሳይ ክፋል (ፈጠራ)
ንሳልሳይ መዓልቲ ኣብ ዝቐጸለ መደብ፡ ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ብተለቪዝዮን ኣብ ዝተመሓላለፈ ቅሉዕ መደብ ሕቶን መልስን፡ ንኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝቀረበትሉ ሕቶታትን ዝህቦ መልስን ክትሰምዑ ኢኹም። እቶም ሕቶታት፡ ብዛዕባ ድምጺ ሓፋሽ፡ ቲቪኤረ፡ ሓዳስ ኤርትራን ሕድርን ዝብሃላ፡ ዝውረ ገዲፈን ዘይተገብረ እናፈጠራ፡ ንዓመታት ህዝቢ ዘደናገራ መኹባ-ቲ ሓሶት ህግደፍ፡ ዝምልከቱ ኢዮም።
ኣብ መወዳእታ ድማ፡ እዚ ሽማግለ፡ ሓድሽ ዓመት 2006፡ ምስ ሓድሽ መንፈስን መብጽዓን መታን ክንፍልሞ፡ በቲ ዘሕጉስ - ዘሕብን - በቲ ግን ዘሕፍር ዘሕንኽ ቃለ ምልልስ እንዕዘበሉ፡ ንእሽቶ መደብ ቀሪቡ ኣሎ።
ኣብዛ ምንጪñ ሓበንና ዝኾኑ፡ ፍትሓውያን ኣቦታትናን ሰብ ቅያ ሰማእታትናን ዘውረሱና ኤርትራና፡ “ምግጋይ ንቡር - ዘይምእራም ግን ነውሪ!” ከም ምዃኑ ኣሚኖም" ብቀጥታ ወይ ብስቕታ፡ ካብ ሓንሳብስ ዓስርተ ግዜ፡ ኣብ እከይ ኢዶም ዝሓወሱ ሰባት፡ መንገዲ ፍትሕን ርትዕን ምስ ዝመርጹ" ሓድሽ ታሪኽ ከም ዝጽሕፉ ርኢና፡ ክንሕጎስ ክንሕበን ኢና። ብኣንጻሩ፡ ካብ ኣብራኽ ኣቦ ተፈጢሮም፡ ወላዲኦምን ኣሕዋቶምን ኣብ ምስቓይን ምዝላፍን ዝተዋፈሩ ሕማቅ ሽንቲ ሕብረተሰብ ዝብሉ ዎ ተዓዚብና፡ ኤህ ክንብል - ክንነብዕ ኢና።
ኣብዚ መደብ እዚ፡ ወዲ ሰብ፡ ዕትብቲ ሕልንኡ ተበቲኹ፡ ናብ መስርዕ ዝሩጋት ክሳብ ዘይተጸምበረ፡ ንሓበን ሓርበኛታት በራኺ ገብረስላሴ፡ ከም ኣብነት ወሲድና፡ እቲ ንያት ዘዕረበ ዝመስል ፍጡር፡ ቀንዴል ልቡ ብኣጋ ዘይቅህም ብርሃን ሰዲዱ፡ ሃዋርያ ሓቂ ከም ዝገብሮ ክንዕዘብ ኢና።
ብኣንጻሩ፡ ካብ ወለላ ሃገር ተወሊዱ ክንሱ፡ ናሕሲ ሓንጎሉ ከይተረረ - ዓንዲ ልቦንኡ ከይደልደለ፡ ጠበብቲጓዕጾጾም ሓኽሊ ዝገበሩ ዎ ሰብ፡ ጾር ዓዱ - መርገም ወላዲቱ ከም ዝኾነ ንምርኣይ፡ ንኣቶ ዓሊ ዓብዱ ከነቕርቦ ኢና።
ክልተ ኣንጻራት፡ ማለት፡ ሓቅን ሓሶትን - መትከልን በለጽን - ጽራይን ሓተላን - ጸሓይን ጸልማትን - ገነትን ገሃነምን ፊት ንፊት ቀሪበን ስለዘለዋ፡ ተዓዛቢ፡ ሓቁ ክመርጽ፡ ገነቱ ክሓሪ፡ ማንም ክግህሶ ዘይግባእ ናይ ተፈጥሮ መሰሉ ከም ምዃኑ ጠቂስና፡ ናብ መደብና ክንሰግር።
ብርዱእ ምኽንያታት፡ ነዚ፡ ድሮ ኣንፈቱ ዘፍለጠ ዝመስል መልሲ ፕረዚደንት ህግደፍን መሳርሕቱን ምንባብ ዝሰልቸ ዎ ተኸታታሊ ምስ ዝህሉ፡ ነዚ ቃለ ምልልስ ሰጊሩ፡ ናብቲ ካል ኣይ መደብ ክሰግር ንዕድም። እንተኾነ፡ ብዘይ መርድእ ደቖም ዝቀበሩ - ብዘይ ፍርዲ ደቖም ዝተኣስሩ፡ ከም ኩልና ዝቕየሙ፡ ዝነኽሱ ደቀባት፡
- ዕድመ ስለዝዓደሎም፡ መዓልታት ህይወት ምስ ጠበሶም፡ ከም ጎጎ ገው ኢሎም ዝበሰሉ፡ ዝድርበ ዘይብሎም ወራዙት፣
- ካብ ኤርትራ ሰጊሮም፡ ዓለም ክመርሑ ዝኽእሉ፡ ቀለም ሰትዮም ፍልጠት ዝዛርዩ ሊቃውንቲ፣
- ሓጎጽጎጽ ሕሱም ተጋድሎን እከይ ሽርሕታትን ዝደሃኾም" መጋድልቶም ብጾቶም ቀቢሮም ናጽነትና ዘረጋገጹ ገለ ካብ ኣባላት ህዝባዊ ግንባርን ተሓኤን"
ቂም - በቐል ከየዕወሮም፡ ነቶም ብዘይ መርድእ ደቖም ዝደርበዩ፡ ብዘይ ሕጊ ደቖም ዝኣሰሩ ሰባት፡ ኣብ ክንዲ ኢዶም ዝፈድዩ ዎ ም፡ ፍርዲ፡ መስርሓ ሓልያ ክትከይድ ዕድል ክህቡዋን ሓቂ ከጻርዩን ምክትታል ከይስልችወኩም እናተተስፎና፡ ናብ ፕረዚደንት ነበር ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝቐርብ ሕቶታት ክንቅጽል።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ኣቶ ኢሳያስ፡ ምትሕልላፍ ዜና ማለት ትርጉሙ ዶ ክትነግረና?
ኢሳያስ፡ ምትሕልላፍ ዜና ማለት፡ ኣገደስቲ ክዉን ፍጻሜታት ናብ ህዝቢ ምትሕልላፍ ማለት ኢዩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ፕሮፖጋንዳ ኸ?
ኢሳያስ፡ ፕሮፖጋንዳ ማለት፡ ሓደ መንግስቲ ወይ ውድብ፡ ንህዝቢ ዘጎሳጉሰሉ መደባት ማለት ኢዩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ኣብ ከመይ ዝበለ ኩነታት ኢዩ መንግስቲ ንህዝቢ ዘጎሳጉስ?
ኢሳያስ፡ ንሃገርን ህዝብን ኣገዳሲ ጉዳያት ምስ ዘጋጥም። ከምኡ ድማ፡ ህዝቢ ክፈልጦ ኣለ ዎ ዝብሃል ጉዳይ ምስ ዝህሉ፡ እቲ መንግስቲ መደባት ሰሪዑ፡ ንምርድኡ ብዘየጸገም ኣገባብ፡ ናብ ህዝቢ የመሓላልፎ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ንሃገርን ንህዝብን ማለት ትርጉሙን ፍልልዩን ዶ ክትነግረና? እንታይ ማለት ኢዩ ንሃገርን ህዝብን?
ኢሳያስ፡ ነቲ ሃገር ዘገድስ፡ ንህዝቢ ድማ ዝምልከት ማለት ኢዩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ክሓተካ ካብ ዝብል 15 ዓመት ሓሊፉ። እስከ፡ ንሃገር ዘገድስ ሓደ ኣብነት ሃበና።
ኢሳያስ፡ ንኣብነት፡ ጸላኢ ክወረካ ከሎ፡ ንሃገር ዘገድስ ጉዳይ ኢዩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ንህዝቢ ዝምልከት ጉዳይ ከ?
ኢሳያስ፡ ንኣብነት ሕማም ተላገብ ምስ ዝመጽእ፡ ንህዝቢ ዝምልከት ጉዳይ ኢዩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ርግጸኛ ዲኻ ኣቶ ኢሳያስ? ጸላኢ ክወረካ ከሎስ፡ ኣብ ምልጋብ ከይብጽሐ ዝልሕስ ሕማም ዶ ኣይኮነን? እንታይ ድዩ? እምበሺ ፡ እቲ ዝዓበየ ሕማም ህዝቢ ንሱ ኢዩ። ድሓን ግን ሰማዒ ባዕሉ ይፍረዶ። ናብ ካልእ ክንሰግር።
ንስኻ ፕረዚደንት ኣብ ዝነበርካሉ፡ ዜናን ፕሮፖጋንዳን ብምንታይ ይመሓላለፍ ኔሩ?
ኢሳያስ፡ ነቲ ኣብ ገጠራት ዝነብር ህዝብና፡ ብሬድዮ ድምጺ ሓፋሽ ይመሓላለፈሉ ኔሩ። ነቲ ኣብ ከተማታት ዘሎ ግን፡ ኣብ ልዕሊ ድምጺ ሓፋሽ፡ ብጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራን፡ ቲቪ-ኤረን ይመሓላለፈሉ ኔሩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ እዚ ዜናን ፕሮፖጋንዳን ዘመሓላልፍ ኣካል መንግስቲ፡ ብደረጃ ምንታይ ኢዩ ተወዲቡ ኔሩ?
ኢሳያስ፡ ብደረጃ ሚኒስትሪ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ፈነወ ዜናን ፕሮፖጋንዳን ጥራሮ ድዩ ዕማሙ? ዶ ካልእ መደባት ስራሕ'ውን ኔሩ ዎ ኢዩ?
ኢሳያስ፡ ኣይነበሮን። ፈነወ ዜናን ፕሮፖጋንዳን ጥራይ ኢዩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ሽሙ እንታይ ይብሃል ኔሩ?
ኢሳያስ፡ ሚኒስትሪ ዜና።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ዜናን ፕሮፖጋንዳን ጥራይ ንዝፍኑ ኣካል መንግስትስ፡ ብሚኒስትሪ ደረጃ ተወዲቡ ኔሩ?
ኢሳያስ፡ እወ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ እስከ ከነንጽሮ። ኣብ'ዚ ዘብን'ዚ፡ ኣብ ኣርባዕተ ስታንሳ ዘለዋ ህንጻ፡ ኣብታ ሓንቲ መተሓላለፊ ተለቪዝዮን" ኣብታ ሓንቲ ፈነወ ሬድዮ" ኣብታ ሓንቲ ምድላው ጋዜጣ ግብር ኣቢሉ፡ ዝኾነ በዓል ርእሰማል፡ ሚእቲ ኣከብቲ ወረ ኣዋፊሩ ዘካይዶ ስራሕስ፡ ሚኒስትሪ ኢልኩሞ?
ኢሳያስ፡ እወ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ካን?
ኢሳያስ፡ እወ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ዜና ጥራይ ዝፍኑ ሚኒስትሪ ዘለወን ሃገራት ዶ ምነገርካና?
ኢሳያስ፡ ክዝክሮ ኣይከኣልኩን።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ኣብ 1960ታት 70ታት ቻይናከ? ሩስያ ገለከ? ኮርያ ከ?
ኢሳያስ፡ እወ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ የቐንየልና። መልስካ ተመዝጊቡ ኣሎ። ስለምንታይ ኢዩ ኸ ትብል? ወረ ኣኪብካ ናብ ህዝቢ ንምትሕልላፍ ሲ፡ እንታይ ሚኒስትሪ ኣድለዮ?
ኢሳያስ፡ ንሱ ከከም ኣወዳድባኻ ኢዩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ኣቶ ኢሳያስ፡ ኣይመስለናን። እቲ ሓቂ ዶ ክንነግረካ? ዶ ባዕልኻ ኣሕጽር ኣቢልካ ንዓናን ንተዓዛብን ክትነግር? መዳኸሚ ኣይንግበር።
ኢሳያስ፡ ብርግጽ፡ ዜና ንምፍናው፡ ሚኒስትሪ ኣየድልዮን ኢዩ። ግን፡ ህዝባዊ ግንባር ኣብ ሜዳ ከሎ፡ ብድምጺ ሓፋሽ ፍጻሜታትን ዜናን እናፈነወ፡ ኣብ ኩሉ ኩርንዓት ኤርትራ ንዝነበረ ህዝብን ሰራዊትን፡ እዋናዊ ኩነታት ተጋድሎ ንናጽነት ብምሕባር ፍናን ሂቡ ዎ ኢዩ። ድሕሪ ናጽነት ግን፡ ቅድም ቀድድም፡ እቲ ዘረባ፡ ናይ ገድሊ ዘይኮነ፡ ናይ ናብራ ኮይኑ። ናይ ተዂሲ ዘይኮነ፡ ናይ ቁጠባ ኮይኑ። ብፍላይ ድሕሪ 1998፡ እቲ ዝተጸበናዮ ናይ ወጻ ኢ ወፍሪ ዋሕዚ፡ ኣይግድን ምስ ኮነ፡ ኣቓልቦ ህዝቢ ኣንፈቱ ክንቅይሮ ግድን ኮይኑና። ስለዚ ድማ፡ ዝውረን መጎሳጎሲ ዝኸውንን ዓበይቲ ቁጠባዊ ምዕባሌታት ካብ ዘይብልና፡ መኣዝን ኣተኩሮ ንምቕያር፡ ፖለቲካዊ ሰዋስው ዝበዝሖ ዘረባታት ደጊምካ ደጋጊምካ ንህዝቢ መዛረቢ ክትፈጥረሉ ኣለካ፡ ካብ ዝብል ምኽንያት፡ ዝገበርናዮ ኢዩ። ከምኡ ክትገብር እንተኮይንካ ድማ፡ ስፍሕ ዝበለ ኣረኣኣያ ዘብሎም" ይጥቀም ኣይጥቀም፡ ሽርጥጥ ኣቢሎም ብመንገዲ መራከቢ ብዙሓን ክፍኖ ከሎ ዝሰርሑ ዝመስሎም" ቀለም ዘይጸገቡ ጽብብ ዝበለ ኣድማስ ህይወት ዘለ ዎ ም ሰባት ክትምድብ ግድነት ኢዩ። ብሓጺሩ፡ ነቶም ኣብቲ ሚኒስትሪ ዝሰርሑ ሰባት፡ እንታይ ንሰርሕ ኣለና ኢሎም ንከይሓስቡን፡ ልዕልነት ተሰሚዑ ዎ ም ንዝኾነ ክመጽእ ዝኽእል ነቐፌታ ስጋእ ከይበሉ፡ ብድርቅና ክምልሱ ምእንቲ ክኽእሉ ተባሂሉ'ምበር፡ በራኺ ካብቲ ሚኒስትሪ ምስ ወጸ፡ ናብ ንእሽቶ ኣካል ክንቅይሮ ሓሳብ ኔሩ ኢዩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ የቐንየልና። ኣንፈትና ክንቅይር። ህዝቢ ክፈልጦ ዝነበሮ፡ ግን፡ ኮነ ኢልካ ወይ ሰኣን ኣቓልቦ ዘይተነግረ እትብሎ፡ ኣብ ዘበንካ ዘጋጠመ ዓበይቲ ዜናታት ወይ ፍጻሜታት ኔሩ ዶ ኣይነበረን?
ኢሳያስ፡ ንሱ፡ ባዕሎም ዜና ይተሓተቱሉ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ዶ? እሞ፡ ንስኻ ትፈልጦ ኮነ ኢልካ ዝተሰትረ ነገር የልቦን?
ኢሳያስ፡ የለን።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ኣቶ ኢሳያስ፡ ኣብ 1994፡ ብድምጺ ሓፋሽን ተለቪዝዮንን ጋዜጣን ብዛዕባ ጽፈት ህግደፍን፡ ደርጊ ዝፈጸሞ ግፍዕን ክውረ ከሎ" ሰኽራም መራሕ ማኪና፡ ምስ መንደቕ ተላጊዑ፡ ስእሉን ማኪን ኡን ኣብ ጋዜጣ ይጥቅዓሉ ኣብ ዝነበረ ግዜ" ሕሉፍ ቅያን ቅንዕናን ህዝባዊ ግንባር ንመበል ሰለስተ ሽሕ ግዜ ክውረ ከሎ፡ ኣብ ጽርግያ ነፋሲት - ማይሓባር ዘጋጠመ፡ እቲ ዝዓበየን ንህዝቢ ልዕሊ ኩሉ ዘገድሶን ፍጻሜ ናይቲ እዋን ኣጋጢሙ። ትዝክሮዶ? በዘን፡ “ንህዝብን ሃገርን ዘገድስ ዜናን ፕሮፖጋንዳን” ክፍንዋ ዘቖምካየን ማዕከናት ዜና ኸ ተፈንዩዶ?
ኢሳያስ፡ ዝፈልጦ የብለይን።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ጉዳይ ስንኩላን ማይ ሓባር ኣይትፈልጦን?
ኢሳያስ፡ ከም ህዝበይ፡ ንጽብሒቱ ኢየ ሰሚዐዮ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ሽዑ ኸ ኣብ መገሻ ዲካ ኔርካ? ኣበይ ኔርካ? ከምቲ ኩነታት ባድመ ክጅመር ከሎ፡ ኣብ ስዑድያ ዲካ ኔርካ?
ኢሳያስ፡ ኣይፋል። ኣብ ኣስመራ ኢየ ኔረ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ መልስካ ተመዝጊቡ ኣሎ። ንምርሻኖም፡ ትእዛዝ ከም ዘመሓላልፍካ ግን፡ ብምስክር ተረጋጊጹ ኣሎ። ክንቅጽል። እቲ “ንጽብሒቱ ኢየ ሰሚዐዮ” ዝበልካዮ ወረ ወይ ፍጻሜ ኸ እንታይ ኢዩ ኔሩ? ክትነግረና ፍቓደኛ ዲኻ?
ኢሳያስ፡ ዝርዝሩ ኣይዝክሮን። ብሓፈሻ ግን፡ ስንኩላንን ኮማንዶን ምስ ተገራጨዉ፡ ኣብ ሞንጎ ብዝተፈጥረ ተዂሲ ገለ ስንኩላን ተቐቲሎም።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ክንደይ ስንኩላን?
ኢሳያስ፡ ሰለስተ ምዉታትን፡ 10 ቁሱላትን።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ጠንቂ እቲ ግጭት፡ እንታይ ኔሩ ትብል?
ኢሳያስ፡ ስንኩላን፡ ሰላማዊ ሰልፊ ክገብሩ ደልዮም። ኣዛዚ ኮማንዶ ድማ፡ ብሓላፍነቱ ብዝወሰዶ ስጉምቲ ብብረት መሊሱ ዎ ም።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ብብረት መሊሱ ዎ ም ዶ፡ ብብረት ረሺኑ ዎ ም?
ኢሳያስ፡ ኣነ፡ ረሺኑ ዎ ም ኣይብልን። ከም ዝርድኣኒ፡ ወተሃደራዊ ትእዛዝ ምስ ነጸጉ፡ ሃገር ኣብ ዕግርግር ካብ ትኣቱ፡ ንገለ መምሃሪ ጌርካ ከም ዝምለሱ ጌሩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ እቶም ዝሞቱ ከ ኣበይ ተቐቢሮም? ዝቖሰሉ ከ ኣበይ ተሓኪሞም?
ኢሳያስ፡ ፈለማ፡ ኣበይ ከም ዝተቐብሩ ዝፈለጥኩ ዎ ኣይነበረን። ድሕሪ ክንደይ ዓመት ግን፡ ኣብቲ ዝወደቑሉ ከም ዝተቐብሩ ሰሚዐ፡ ሓዚነ። ረሲዐይ'ምበር፡ ናብ መቓብር ሓርበናታት ክመጹ ትእዛዝ ክህብ ሓሲበ ኔረ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ንሓርበኛታት ኣብ መንገዲ ረሺንካስ፡ ስድራን ኣደን ዘለዉ ዎ ም ጅጋኑ፡ ኣደ ኣይትፈልጥ ውላድ፡ ከም ጠባብቅ ኣብ ዝወደቑሉ ሓመድ ደፊንኩሞም? ቅኑዕ ስጉምቲ ኢዩ ዶ ትብል? ኣብ ኣመሪካ ኣብ እርጋኑ ዝሞተ ሰብ'ውን፡ ብክብሪ ኦኣዱ መጽዩ ኢዩ ዝቕበር። እዚ ትፈልጦ ዶ?
ኢሳያስ፡ ዓቢ ገበን'ምበር ተፈጺሙ ብሓቂ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ እሞ እዚ “ዓቢ ገበን” ዝገበረ ሰብ፡ ናብ ፍርዲ ቀሪቡ ዶ ኣይቀረበን? መን ኢዩ ኸ ዝብሃል?
ኢሳያስ፡ ፍጹም ወዲ መምህር። ኣብቲ ግዜ'ቲ ግን፡ እቲ ገበን ስለዘይተራኣየንን፡ ዝኸሰሶ ሰብ'ውን ስለዘይነበረን፡ ኣብ ፍርዲ ኣይቀረበን።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ መን ክኸሶ ኔሩ ዎ ኢልካ ትሓስብ?
ኢሳያስ፡ እቲ ተበዲለ ዝብል ወገን። ብተወሳኺ'ውን፡ ኣኽባሪ ሕጊ ክኸሶ ኔሩ ዎ ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ መን ምስ ነገሮ'ሞ ክፈልጦ? ነዚ ጉዳይ ድምጺ ሓፋሽ ኣመሓላሊፋቶ ዶ ወላ ደንጉያ?
ኢሳያስ፡ ድምጺ ሓፋሽ'ኮ፡ ሓሳዊት ኢያ። ኣነ ክንደይ ግዜ፡ ኣብ ቅድሚ ኣኼባ ሓለፍትን ካድራትን፡ ኣብ 1995 ኣብ ምምሕዳር ከተማ ኣስመራ ኣብ ዝገበርኩ ዎ ኣኼባ ከይተረፈ፡ ብጋህዲ፡ “ኣነ ንድምጺ ሓፋሽ ኣይሰምዓን ኢየ። ድምጺ ሓፋሽ ሓሳዊት ኢያ ኢለ ኢየ።” ስለዚስ፡ ካብ ሓንቲ ሓሳዊት ሬድዮ ቁምነገር ዝጽበ እንተነበረ፡ የዋሕ ጥራይ ኢዩ። ብዘይካ ስራሕ ዝሰኣነን ወተሃደርን መን ዶ ተኸታቲሉዋ ይፈልጥ ኢዩ?
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ንዓኻን ንወዲ መምህርን ነቲ ገበን ፈጺሙ ዝበልካዮ ኣዛዚ ኮማንዶን፡ ኢድኩም ተኣሲርኩም፡ ኣብ ውሽጢ ካንቸሎ እንዳ ስንኩላን እንተትግደፉ፡ እንታይ ምተጸበኹም?
ኢሳያስ፡ እቲ ትብሎ ዘለካ ሓቂ ይርድ ኣኒ ኢዩ። ኣብ ቅድሚ ኦም ቀሪበ ነቲ ሓቂ ኣንተዘብርሃሎም ግን፡ ዶኾን ኖኣይስ ምገደፉኒ ኢየ ዝብል። ንወዲ መምህር ግን፡ ኢድ ዘይብሎም ከማን በስናኖም ምመንጨቱዎ ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ዶ? ሕጂ ናብ ሕድሪ ክንሰግር። ሕድሪ እንታይ ማለት ኢዩ? እዛ ሕድሪ እትብሃል መጽሔትከ መን ዝውንና ኢያ ኔራ?
ኢሳያስ፡ ሕድሪ ማለት፡ “መብጽዓ፡ ሓደራ” ማለት ኢዩ። መጽሔት ሕድሪ ድማ፡ ህግደፍ ዝውንና ወርሓዊት መጽሔት ኢያ ኔራ። ሕድሪ ዝተባህለትሉ ድማ፡ ህግደፍ፡ ሕድሪ ሰማእታት ንከኽብር ተባሂሉ ዝቖመ ግንባር ብምንባሩ ኢዩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ሕራይ። ህግደፍ ከ ሕድሪ ሰማኣታት ኣኽቢሩ ዶ?
ኢሳያስ፡ ኣየኽበረን። ህግደፍ፡ ከምዚ ሰብ ዝሓስቦ ዝነበረ፡ ኣይኮነን። ብደገ፡ ብሓቂ ብመደብ ዝኸይድ ግንባር ወላ እንተመሰለ፡ እቶም ህግደፍ ሕድሪ ሰማእታት ከኽብር፡ ሓላፍነት ዝተቀበሉ ሰባት፡ ብዘይካ ሓደ ክልተ፡ ግዜኦም ኣብ ስኽራንን ዝሙትን ቀማርን የሕልፉ ዎ ስለዝነበሩ፡ ህግደፍ ሕድሪ ሰኽራማት ሓለፍቱ'ምበር፡ ሕድሪ ሰማእታት ኣየኽበረን።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ እስከ ካብዞም ሰኽራማትን ተቋመርትን ዝበልካዮም፡ ገለ ኣብነት ሃበና።
ኢሳያስ፡ እዚ ድኣ'ሞ፡ እንታይ ኣብነት ተደልዩሉ? ኣብ መስተን ደቀንስትዮን መጾኻ፡ ብዘይካ ማንኪን ዘምሕረትን፡ ኩላ ጥሒላ ኢያ። ከም ኣብነት፡ ዓብደላ ጃብር፡ ኣለኹ ዝበለ፡ ሊቸንሳ ዝወሰደ ዋጽእ ቁማርተኛ ኢዩ። በይኑ ግን ኣይኮነን። ካብ ህግደፍ ሓሊፉ፡ ኣብ ሰራዊት ከይተረፈ ሱር ሰዲዱ ኣጉላዕሊዑê ዝነበረ ኢዩ። ውጩን፡ መሳርሕቱ ስለዝነበረ፡ ውጩ ባዕሉ ኣዛዚ ፖሊስ ክኸውን ዝሓረዮ ብሪጋዴር ኣብርሃም ዓንዶምን፡ ክሳብ ብዓስርተ ዕስራ ሽሕ ቅርሺ ይቋመሩ ኔሮም። ኣዘዝቲ ክፍለሰራዊት፡ ብሄሊኮፕተር ከይተረፈ ግንባራት ኣቋሪጾም፡ ብደርዘን ደቀንስትዮ ኣገልግሎት ተኸቢቦም ክቋመሩ ክንደይ ግዜ ረኺበ ምዒደ ሰዲደዮም። ግን፡ ተሓሊሉኒ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ተሓሊሉካ ዶ? እንታይ ድኣ ኮይንካ፡ ኣብቲ “ሕድሪ” ዝብሃል፡ ቀንዲ ልሳንካ ክትሕተት ከለኻ መኣረምታ ዘይትገብረሉ? ኣብ ሓዳስ ኤርትራከ? ኣብ ድምጺ ሓፋሽከ? እዚ “ንሃገርን ህዝብን ኤርትራ ዘገድስ” ስለዘይኮነ ድዩ?
ኢሳያስ፡ ሓድሓደ ግዜ፡ ዝዓበየ ነገር ከተስተብህል፡ ከምዚ ዝበለ ጉዳይ ስለዝርሳዕ'ምበር" እወ፡ ህዝቢ ክፈልጦም ኣብ ቃልዕ ብሕድሪ ወይ ብካልእ መራኸቢ ብዙሓን ከውጽኦ ዝሓሸ ምንባሩ፡ ሎሚ ይርድኣኒ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ከም ዝብሃል፡ ግምባር ዛላምበሳ ክፈርስ ከሎ፡ ውጩ፡ ብሓጺን ዝደልደለ መደበሩ ገዲፉ፡ ኣብ ሰንዓፈ፡ ኣብ ሆቴል ሓብቲ ሓጎስ ክሻ፡ ብስኽራን ተለኺቱ ቁማር ይጻወት ኔሩ። ሓቂ ድዩ?
ኢሳያስ፡ ግምባር ዛላምበሳ፡ ብርግጽ፡ ብሸለልትነት ኣዘዝቲ ሰራዊት እቲ ግምባር፡ ከም ዝፈረሰ ዘጠራጥር ኣይኮነን። ውጩ፡ ኣብ መደበሩ ከም ዘይነበረ'ውን፡ ሓቂ ኢዩ። ኣብ ሰንዓፈ ይሰክር ድዩ ኔሩ ኣይነበረን ግን፡ ክሳብ ሎሚ ዝፈለጥኩ ዎ ኣይነበረን። ንሱ ዝብሎ፡ “ጉዳይ ግምባር ባድመ ክከታተል፡ ናብ ከባቢ ጾሮና ተንቀሳቒሰ ኔረ፡” ኢዩ ዝብል። ኣበይ ኔሩ ብዘየገድስ ግን፡ ግምባር ዛላምበሳ፡ ብጥበብ ወያኔ ዘይኮነ፡ ብድኽመት ኣዘዝቲ ሰራዊት ኤርትራ ኢዩ ፈሪሱ። ወያኔ፡ ንጎቦ ዓይጋ ብገመድ ተንጠልጢሎም ክድይቡ ከለዉ፡ ኣይፈለጠን። ከም ሳዕቤኑ ድማ፡ እቲ ግምባር ፈሪሱ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ብዛዕባ እዚ ኩሉ ግን፡ መራኸቢ ብዙሓን ድምጺ ሓፋሽ፡ ተቪኤረ፡ ሓዳስ ኤርትራ ኮነ ሕድሪ ዝገለጽኦ የለን።
ኢሳያስ፡ ንዘለካ ዓቕሚ፡ ናብ ምክልኻል ሃገር ንምቕናዕ ብዝብል ሕልና፡ ልቢ ኣዕቢኻ ዝተሰግረ ነገር ኢዩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ዘለካ ዓቕሚ ኣንጻር ወያኔ ንምቅናዕ ዲኻ ዝበልካ? እስከ ድገመልና።
ኢሳያስ፡ እወ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ነቶም ዓበይቲ ክኢላታት ኲናት፡ ጴጥሮስ ሰለሙን፡ መስፍን ሓጎስ፡ ዑቅበ ኣብርሃን ብርሃነ ገረዝጊሄርን ግን፡ ኣደስኪልካዮም ኔርካ። ከም ዝብሃል፡ ጸላኢ ብከባቢ ማይ ድማ ጽርግያ መንደፈራ ኣስመራ ክቖርጽ፡ ማይ ድማ በጺሑሉ ኣብ ዝነበረ ግዜ፡ መስፍን፡ ዑቕበን ብርሃነን፡ ኣብ ዓረረዛ ኮይኖም፡ ንስኻ ኣደስኪልካዮም ከለኻ፡ ነቲ ግምባር ሳላ ዘወሃሃድ ዎ ከም ዝደሓነ ኢዩ ዝፍለጥ። እዚ ሓቂ ድዩ?
ኢሳያስ፡ እዞም ሰባት እዚኣቶም፡ ልዕሊ ዝኾነ ሰብ ንዓይ ዝቀርቡኒ ናይ ዓመታት መጋድልተይ፡ መተዓብይተይ ኢዮም። ኣብ ህዝባዊ ግንባር ኣብ ሓላፍነት ብጾተይ፡ ኢዮም ኔሮም። ሕጂ'ውን፡ ንዓይ ይቀርቡኒ በሃላይ ኢየ። ኣብቲ ግዜ'ቲ ግን፡ ዑቕበ - ብሕማም ኣዝማ" መስፍን ብገለ ዓይነት ሕማም ኣብ ሕማቕ ኩነታት ስለዝነበሩ፡ ናብ ግምባር ኲናት ኣውፊርካ ዝዓበየ ማህሰይቲ ከይመጾም ብሓልዮት ዝገበርኩ ዎ ኢዩ። ጴጥሮስ ድማ፡ ኣብ ከባቢ ዓሰብ ስለዝነበረ፡ ናብ ከበሳ ዘጸውዕ ምኽንያት ኣይተራእየንን። ብርሃነ ግን፡ ምስ ስብሓት ኤፍሬም ብዝነበሮ ምስሕሓብ፡ ብርእይቶ ስብሓት ኤፍሬም ከም ዝድስክል ኮይኑ ኔሩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ብግምባር ዛላምበሳ ክፈርስ ከሎ፡ መስፍን ሓጎስ፡ ከም ኣመሓዳሪ እቲ ዞባ መጠን፡ ክሕበሮ ዶ ኔሩ ዎ ኣይነበሮን? መዓስ ከ ፈሊጡ?
ኢሳያስ፡ ግምባር ዛላምበሳ ብምሉኡ፡ ብርግጽ ኣብ ትሕቲ ምምሕዳር መስፍን ኢዩ ኔሩ። እንተኾነ፡ ኣነ፡ ምስቲ ሃንደበትነትን ተኣፋፍነትን እቲ ሓድሽ ኩነታት፡ ባዕለይ ተቐላጢፈ ንዓዲ ቀይሕ ክኸይድ መሪጸ ኣይነገርኩ ዎ ን። ጌጋ ጌረ። ግምባር ዛላምበሳ ፈሪሱስ፡ ንጽብሒቱ ኢዩ ተነጊሩ ዎ ንመስፍን።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ሰብን ፈጣርን ከም ዝፈልጦ፡ መስፍን፡ ከምቶም ባዕልኻ ኣቀዲምካ ሰኽራማትን ዘመውትን ምኳኖም ዝጠቀስካዮም ኣዘዝቲ ሰራዊትካ ኣይኮነን። ኣዝዩ ጽፉፍ፡ እሩም፡ በዓል ስነ ምግባር ከም ዝኾነ ኢዩ ዝምስክር ሰነዳትና። ኣብ ሰራዊት ድማ፡ ኣዝዩ ልዑል ተቐባልነት ከም ዝነበሮ፡ ክሳብ ሕጂ'ውን ከም ዘለ ዎ ኢዩ ዝምስከረሉ። እዚ ሓቂ ድዩ?
ኢሳያስ፡ ድርቅና ገዲፍካ፡ ብዛዕባ መስፍን ክዛረቦ ዝኽእል ኣበር የለን። ብዛዕባ ኣብ ሰራዊት ዝነበሮ ህቡብነት'ውን፡ ዝከሓድ ኣይኮነን። ወተሃደራዊ ብቕዓቱ ድማ፡ ሓደ ካብቶም ንሓርነታዊ ኲናት መሪሖም ኣብ ዓወት ዘብጽሑ ሰብ ስለዝነበረ፡ ካባይ ምስክርነት ዘድልዮ ኣይኮነን።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ እሞ፡ ህይወተይ ከድሕን ከይበለ፡ ኣብ ዓረዛ ኮፍ ኢሉ ጉዳይ ማእከላይ ግንባር እናተከታተለስ፡ ኣይዘከርካዮን? ዶ ኣይደለኻዮን? ናይ ቅድሚኡ ዝነበረ ኣመዳድባ ሓለፍትኻን ሕማም በዓል መስፍንን ዑቕበን እሞ ይጽንሓልና።
ብዛላምበሳ ወይን ጥሒሳ ምስ ኣተወት፡ ንመስፍን፡ ሽዑ ንሽዑ ሓቢርካ፡ ብሄሊኮፕተር ንዓዲቀይሕ ሰዲድካ፡ በቲ ሓደ መዳይ፡ ኩነታት ዘመሓድሮ ህዝቢ ክከታተልን - ተፈናቒሉ ክሃድም ከሎ ጉዳይ መዕቖቢኡ ክውስንን" በቲ ድማ፡ ነቶም ሰኽራማት ዝበልካዮም በዓል ውጩብዶ ኣብርሃም ገለዶ፡ ኣብ ምምራሕ እቲ ኲናት ክሕግዞም፡ ንምንታይ ዘይሓሰብካዮ? ኣበይ ድኣ ኣሎ፡ እቲ“ኩሉ ዓቕምኻ ናብ ምክልኻል ሃገር” ንምውፋር፡ ተባሂሉ ዝበልካዮ ስፍሓተ ሕልና?
ድማ፡ ዘይኮነ ዘረባ ኣይትዛረብ። ንስካ፡ ንዓዲ ቀይሕ ኣይከድካን። ካብ ቤት ጽሕፈትካ ንቤት ጊዮርጊስ ዕስራ ጊዜ ክትመላለስ ኢኻ ቀኒካ። ተስፋልደት ዋርድያኻን፡ ወዲ ካሳን ዝፈረሙ ዎ ሰነድ ምሳና ስለዘሎ፡ መዳከሚ ኣይትግበር። እንታይ ኢዩ መልስካ?
ኢሳያስ፡ እወ ኣነ፡ ግምባር ምስ ፈረሰ፡ መስፍን ኮነ በዓል ዑቕበ፡ ብርሃነ ወይ ጴጥሮስ ክገብሩ ዎ ዝኽእሉ ነገር ዘሎ ኣይመሰለንን። ሎሚ ክርእዮ ከለኹ ግን፡ ተጋግየ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ስማዕ'ንዶ ኢሳያስ፡ ካብ ትጋደል 1966 ክሳብ ናጽነት 1991፡ እስከ ዝወዓልካሉ ውግኣት ዘርዝረልና። ንሕና ባዕልናን፡ ተዓዛቢ ባዕሉን ምእንቲ ክፈርዶ፡ ዘርዝረልና ኣበይ ኣበይ ኲናት ከም ዝወዓልካን፡ ከም ዝመራሕካን። ብዘይካ ኣንጻር ተሓኤ ዝተካየደ ውግእ ሕድሕድ ገረግርን ቃሩራን ትጠቕሶ ዶ ኣለካ የብልካን?
ኢሳያስ፡ ኣብ ኲናት፡ ብዘይካ ኣብዘን ዝተጠቕሳ ካልእ ኣይተሳተፍኩን። እንተኮነ፡ ኩሉ ውግኣት ህዝባዊ ግንባር ፡ ካብ ምውጣኑ ክሳብ ምክያዱ ምስ መሳርሕተይ ምሉእ ተሳትፎ ኢዩ ኔሩኒ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ መሳርሕትኻ መነመን ኢዮም ኔሮም።
ኢሳያስ፡ ኣብ ወተሃደራዊ ኮሚቴ፡ ኣቦ መንበር ኢብራሂም ዓፋ። ኣባላቱ ድማ፡ (1) ጴጥሮስ ሰለሙን፡ ከም ሓላፊ ስለያን፡ ኣዛዚ ግምባር ሓልሓልን፡(2) ዑቕበ ኣብርሃ፡ ከም ሓላፊ ቀረብ ኣጽዋርን ኣዛዚ ግምባር ሰሜናዊ ምብራቅ ሳሕልን፡ (3)ዓሊ ሰይድ፡ ከም ሓላፊ ሓለዋ ሰውራን ኣዛዚ ግምባር ናቕፋን ኢዮም ኔሮም። ድሓር ግን፡ መስፍን ሓጎስ፡ ኣዛዚ ግምባር ናቕፋ ኮይኑ። ወዲ ዓፋ ድማ፡ ተሰዊኡ። ድሕሪ መስዋእቱ ኣብ ዝተካየደ ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ ድማ፡ ኣወዳድባ ቀይርና። ስብሓት ኤፍሬም ጠቕላሊ ስታፍ ስርሒታት ኮይኑ። ኣብ ልዕሊ ዝነበሮም ሓላፍነት ምስኡ ዝተሓጋገዙ ከኣ፡ ጴጥሮስ ብስለያዊ መዳይ፡ ዑቅበ ብሎጂስቲካዊ መዳይ ተጸምቢሮሞ፡ ስታፍ ስርሒታት ይብሃል ኔሩ። መሳርሕተይ ዝነበሩ እዚ ኣቶም ኢዮም። መስፍን ኣብቲ ግዜ'ቲ፡ ኣዛዚ ግንባር ኢዩ ኔሩ።
እዞም ሰባት እዚኣቶም፡ ስለምንታይ ኣብዚ ሓላፍነት'ዚ ከም ዝሰርሑ ተጌሩ ሽዑ?
ኢሳያስ፡ ኣብ ፖለቲካዊ ስልጣን፡ ብምርጫ ስለመጹን፡ ወተሃደራዊ ብቕዓት ስለዝነበሮምን።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ የቐንየልና። እሞ፡ ካብዚ ባዕልኻ ዝሃብካና ዝርዝር፡ ብዘይካ ስብሓት፡ ንኩሎም ካብ ዕማም ምክልኻል ሃገር ኣርሒቕካ ብምምዳብ፡ ወይ ብምድስካል ኢዶም ኣሲርካዮም ከም ዝነበርካ መሰኻኽር ዘረጋገጹ ዎ ጉዳይ ኢዩ። ኣብቲ ግዜ'ቲ፡
- ዑቕበ ኣብርሃ፡ ደስኪሉ፡
- ብርሃነ ገረዝጊሄር፡ ደስኪሉ መዓርጉ ተቐንጢጡ፡
- መስፍን ሓጎስ፡ ኣዛዚ ክንዲ ዝኸውን ኣመሓዳሪ ኮይኑ፡ ተረሲዑ፣
- ጴጥሮስ ድማ፡ ብስንፍናኻን ወዲ ካሳን፡ ሚእቲ ሽሕ ሰራዊት ወያኔ ሃሚሙ ጎቦታት ሰጊሩ ግምባራት ከፍርስ ከሎ፡ ኣብ ስለያዊ መዳያት ጥበቡ ከይገብር፡ ነስመራ ከይመጸ ኣብ ባጽዕ ኮፍ ክብል ኣዚዝካ፡
- ነቲ ብቕዓት ዝነበሮ ጉጅለ ኣርሒቕካ፡ ንኲናት ባዕልኻ ክትመርሖ ከም ዝፈተንካን ኢዩ ዝምስከር።
ስለዚ ከኣ፡ ከምቲ ኣብ ኢድና ዘሎ ጭብጥታት ዝሕብሮ፡ ብሰንክካ፡ ግምባራት ፈሪሱ። ህዝቢ ኤርትራ ኣደዳ ስደትን ሞትን ራስያን ኮይኑ። ሞራሉ ተሴሩ። ዓዲ ርእሳ ኣድኒና፡ ሓይልታት ሰራዊት ኤርትራ፡ ክሳብ ብደረጃ ቦጦሎኒታት ንከሰላ ሰሊመን።
ከምዚ ምስ ረኣኻ፡ ኣቶ ኢሳያስ፡ እዚ ነውሪ'ዚ ዘጉሃዮም ወለላ ሃገር፡ “ስለምንታይ ከምዚ ንኸውን ኣሎና?” ኢሎም ከምዝሓቱ ስለእትፈልጥ፡ ጉድካ ክትሽፍን፡ ስሩዕ ኣኼባታት ከይግበር ወሲንካ። ክንደግመልካ፡ ግምባራት ምስ ፈረሰ፡ ድሕሪ ኣዋርሕ ኢዮም ሚኒስቴራትን ሓለፍትን ኤርትራ ሕቶ ዘልዓሉ።
ይርድኣካ ዶ ኣሎ?
ንስካ ግን፡ ግምጥል ኢልካ፡ ኣብቲ ”ንህዝብን ሃገርን ዘገድስ ዜና ፕሮፖጋንዳን” ዝፍነወሉ ዝበልካዮ፡ ንስኻ ትመርሖ ህግደፍ ዝውንኖ፡ “ሕድሪ” ብዝብል ቅዱስ መጸውዒ፡ ብሽም ሰማእታት ሃገር ዝሽቅጥ መኹባዕቲ ሓሶት፡ ኣብ ናይ ሕዳር 2003 ዘዳለ ዎ ሕታሙ፡ “ብዘይካ እቶም ኣቐዲመ ዝጠቀስኩ ዎ ም ብልጫታት፡ ንወያነ መሬትና ክወርር ዕድል ዝሃቡ፡ ተራ ናይቲ ኣብ ውሽጥና ዝተፈጥረ ዘራጊ ማእዝንውን ኣነኣኢስካ ዝርአ ኣይኮነን። ክልተ ኩናት ክትዋጋእ፡ ምስቲ ወያነ ዝነበሮ ብልጫ፡ ናይ ውሽጢ መሳርዕካ ዝዘርግ ኩናት ዝኸፍአዩ። ሓደ ኣሃዱ ናይ ሰራዊት ኣብ ግንባር ተሰሊፉ እንዳተዋግአ ከሎ፡ ንውሽጣዊ መሳርዑ ዝዘርግ ንእሽቶ ኣበር እንድሕሪ ተረኺቡ፡ ዋላ ኣብ ቅድሚኡ ዘሎ ጸላኢ ድኹም ይኹን፡ ክዕወትዩ ኢልካ ክትሓስብ ኣይትኽእልን ኢኻ። ህዝቢ ኤርትራ ግን ተዓዊትሉ፡ ብኹሉ መለክዒታት።” ኢልካ ተዛሪብካ።
ካብ ኮልተፍተፍ ክትድሕን፡ ሓበሬታ ክንህበካ። እቲ ሓታቲ፡ የማነ ገብርኣብ (ማንኪ) ጽሒፉ ዝሃቦ ምካኑ ሓቢሩ ኢዩ። የማነ ድማ፡ ንስካ ብተሌፎን ዝሃብካዮ መምርሒ ምዃኑ ሓቢሩ ኢዩ። ስለዚ፡ ኣሕጽር ኣቢልካ፡ ብዛዕባ'ዚ እንታይ ትብል?
ኢሳያስ፡ ተጋግየ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ተጋጊኻ ዶ፡ ኮነ ኢልካ ሰብ ኣደናጊርካ፡ ንስኻ ጥራይ ሓላይ ሃገር ኮይንካ ክትቀርብ? ተጋጊኻ ዲኻ፡ ኮነ ኢልካ፡ ሓሲኻ ሰብ ከተደናግር? ቅድሚ ምምላስካ ኣጸቢቕካ ሕሰበሉ።
ኢሳያስ፡ እወ፡ ካብ ተሓታትነት ክሃድም ስለዝደለኹ፡ ዝበልኩ ዎ ዘረባ ኢዩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ እሞ ሓቂ ድዩ፡ ሓሶት? ክዉን ድዩ ጸለመ ኢዩ?
ኢሳያስ፡ ሓቂ ኣይኮነን። መስርሕ ፖለቲካ ኮይኑ ዝበልኩ ዎ ኢዩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ እሞ፡ “መስርሕ ፖለቲካ ኮይኑ” ኢልካስ፡ ደቂ ሃገር ኣብ ጉድጓድ ደርቢካ ክትነብር? ሓሶት ኩሉ ግዜ ተሰዓሪት ምዃና ኣይትፈልጥን ዲካ? ድሓን ግን፡ ዳኛ ባዕሉ ስለዘለ ዎ ፡ ኣብ ኡ ይጽናሕካ።
ትስዕብ ሕቶ፡ እዘን “ንፈነወ ዜናን ፕሮፖጋንዳን” ዝበልካየን ድምጺ ሓፋሽ፡ ሓዳስ ኤርትራ፡ ቲቪኤረን ሕድርን፡ “ንሃገርን ህዝብን ዘገድስ” ጉዳይ ድየን ዘመሓላልፋ ኔረን፡ ወይስ፡ ከምዚ ዝተዓዘብናዮ፡ ዝተረሸኑ ስንኩላንን፡ ቅኑዕ ሕቶ ዜጋታትን መረረ ሰብን ገዲፈን፡ “መስርሕ ፖለቲካ ኮይኑ” ባዕልኻ ዝፈጠርካዮ ሓሶታት ነዚሐን ኢየን ህዝቢ ከደናግራ ዝፍትና ኔረን?
ኢሳያስ፡ ኣነ ዝበልኩወን ኢየን ዝገብራ ኔረን።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ እሞ፡ የቐንየልና። መልስካ ተመዝጊቡ ኣሎ።
ኣብ ግንቦት 1998፡ ኲናት ባድመ ቅድሚ ምጅማሩ፡ ንስኻ ኣበይ ኔርካ?
ኢሳያስ፡ ስዑድያ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ቅድሚ ክንደይ ኬድካ?
ኢሳያስ፡ ገለ መዓልታት ቅድሚኡ ከይደ፡ ወያኔ ነጋሪት ኲናት ዝሃረመሉ መዓልቲ መጽየ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ኣብቲ ግዜ'ቲ፡ ብውጩ ዝምራሕ ክፍለሰራዊት፡ ድሮ ታንክታት ሒዙ ንባድመ ተቖጻጺሩ ኣሎ።
ኢሳያስ፡ እወ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ንባድመ ሰራዊት ኤርትራ ከይዱ ካብ ኢድ ኢትዮጵያ ክወስዳ መን ኢዩ ኣዚዙ? ምስክርነት ኣለና። ከይትጋገ ቅኑዕ ክትምልስ እሕብረካ።
ኢሳያስ፡ ኣነ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ መዓስ? ምሽ ኣብ ስዑድያ ኢኻ ኔርካ?
ኢሳያስ፡ ንስዑድያ ዝኸድኩሉ መዓልቲ ትእዛዝ ኣመሓላሊፈ ከይደ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ወርሒ ቅድሚ'ዚ ኸ፡ ኣገልግሎቶም ወዲኦም ተፋንዮም ዝነበሩ ኣባላት ቀዳማይን ካልኣይን ዙር፡ “ንናይ ወርሒ ታዕሊም” ብዝብል ጉልባብ ዶ ክጥርነፉ ኣዚዝካ?
ኢሳያስ፡ እወ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ስለዚ፡ ወያኔ ነጋሪት ኲናት ቅድሚ ምህራማ፡ ወርሒ፣ ዝኾነ ሚኒስቴርን ባይቶን ከይፈለጦ፡ ንበይንኻ፡ ምስ ወዲ ካሳን ውጩን ኮይንካ፡ ምድላው ኲናት ምስ ወዳእካ ኢኻ፡ ውጩ ሰራዊት ሒዙ ንባድመ ክቖጻጸራ ኣዚዝካ?
ኢሳያስ፡ እወ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ስለዚ፡ ነታ ካብ 1983 ክሳብ 1998 ረሲዕካያ ዝነበርካ ባድመ ንክትመልስ፡ ንስኻ ኢካ ኲናት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝፈለምካዮ? ሓቂ ዶ ሓሶት?
ኢሳያስ፡ መሬትካ ንምውሳድ ኲናት ምግባር ግጉይ ኣይመስለንን።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ግጉይ ኢዩ ኣይበልናን። ዝበልና፡ ነቲ ኲናት ዝኣክል ምድላው ምስ ገበርካ፡ ድሕሪ ወርሒ ኢዩ ኲናት ጅሚሩ። ሓቅና ዶ?
ኢሳያስ፡ እወ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ እሞ፡ ኣብዚ መደናገሪ ናይ ሕድሪ ቃልካ፡ ስለምንታይ፡ “ከይተዳሎና” ወያኔ ዝፈለሙ ዎ ኲናት ኢልካ ተመሳምስ? ስዕረትካ ክትሸፋፍን ድዩ? ክኢላታት ኲናት፡ ከይሓቱኻ ስለዝፈራሕካ ድዩ?
ኢሳያስ፡ እወ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ የቐንየልና። በቲ ዝሰዓበ ህልቂት ደቅና እሕተት ኢየ ዶ ትብል ኣይትብልን?
ኢሳያስ፡ ንባድመ ንምምላስ ዝተገብረ ኲናት ስለዝኾነ፡ ብውልቀይ እሕተተሉ ኢየ ኣይብልን።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ሕራይ ድሓን፡ ንዳኛ ይችነቖ። ሕጂ ስለምንታይ ኲናት ከም ዝጅመርካ ክፍለጥ ስለዘለ ዎ ፡ ብባድመ ክንጅምር። ስለምንታይ ኣብ 1993፡ ኣብ ኩሉ ከተማታት ኤርትራ ረፈረንደም ክግበር ከሎ፡ ኣብታ መሬት ኤርትራ ምዃና ኩሉ ዝፈልጣ ባድመ ዝነበሩ ኤርትራውያን ኣብ ረፈረንደም ተካፊሎምዶ?
ኢሳያስ፡ ባድመ ኣይተዘከረትን። ኣብዝቲ ከባቢ ዝነበረ ኤርትራዊ፡ ምናልባት ናብቲ ዝቀረበ መደበር ረፈረንደም ከይዱ ኣድምጹ ይኸውን። ተረሲዓ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ድሓር ድኣ፡ ኣብ 1998 ብምንታይ ዘከርካያ? ስለምንታይ ኲናት ከም ዝፈለምካ ክትነግረና ፍቓደኛ ዲካ? ብገለ መጠን ንፈልጦን ንግምቶን እንተኾነ'ኳ፡ ካብ ቃልካ ክንሰምዖን ተዓዛቢ ክሳብ ክንደይ ኣህውቲትካዮ ከም ዝነበርካን ካብ ቃልካ ክሰምዖን፡ ክትምልሶ ንሓተካ ኣለና።
ኢሳያስ፡ ምስ ወያኔ፡ ሓደ ሓደ ዘፈላልዩ ጉዳያት ኣይነበሩን ማለት ኣይኮነን። ግን፡ ክሳብ 1997 ብምርድዳእ ኢና ንኸይድ ኔርና። ድሓር ግን፡ ኣብ 1997፡ ንሕና ባጤራና ፈሊና። ምስ'ዚ ድማ፡ ኩሉ ሽግራት መጽዩ።
(1) ኣብ ዶብ ክልቲኡ ሃገራት ዝነብር ህዝቢ፡ ናብ ዘዝቐርቦ ዕዳጋት ክልቲኡ ሃገራት ኢዩ ዝኸይድ። ነዚ ሽግር'ዚ፡ ክሳብ 2,000 ናቕፋ ወይ ብር፡ ዝኾነ ሰብ፡ ኣብ ክልቲኡ ሃገራት ከይዱ ኣስቤዛ ክገብር ተሰማሚዕና። እንተኾነ፡ ጸገም ፈጢሩ።
(2) ኣብ ዓሰብ፡ ማካይን ኢትዮጵያ፡ ርግጫ ብዶላር ክኸፍላ ወሲንና። ኣውቲስቲ ኢትዮጵያ ዶላር ሒዞም መጽዮም፡ መግቦም ድዩ ሆቴሎም ክኸፍሉ ወሲንና። እዚ ን ኢትዮጵያ ስለዘየሐጎሶም፡ ነተን ብዛላምበሳን ዓሰብን ዝከዳ ማካይን ኤርትራ፡ ብዶላር ከኽፍሉወን ጅሚሮም። ዝኾነ ኤርትራዊ፡ ልዕሊ ሚእቲ ናቕፋ ሒዙ ናብ ኢትዮጵያ ከይሰግር ከልኪሎም። እዚ መሊሱ ምፍሕፋሕ ፈጢሩ።
(3) ብድሕር'ዚ፡ እቲ ክዕምብብ ዝተጸበናዮ ንግዳዊ ምልውዋጥ፡ ተተንኪፉ። ካብ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ዝከይድ ዝነበረ ኩሉ ነገራት፡ ወያኔ ብዘውጽኡ ዎ መምርሒ፡ ብመንገዲ ባንክታት ክኸውን ተወሲኑ። ንባንክታት ኤርትራን ባንክታት ኢትዮጵያን ዘራኽብ መካኒዝም ግን ኣይነበረን። ስለዚ፡ ሓደ ነጋዳይ ኢትዮጵያ፡ ካብ ኣስመራ ኣቕሑት ክገዝእ ምስ ዝደሊ፡ እታ ናቱ ባንክ፡ ምስ ባንክትት ኤርትራ ርክብ ስለዘይብላ፡ ዓለምለኻዊ ኣገባብ ንግዲ ክጅምር ግድን ኮይኑ። እዚ ማለት፡ እቲ ነጋዳይ፡ ካብ ኣስመራ ዋጋ ሸውዓተ ሽሕ ዶላር ድስቲ ከምጽእ ገንዘብ ከፊሉ ከም ዘሎ ነስመራ ንምሕባር፡ ብመንገዲ ዓለም ለኸ ባንክታት ኤውሮጳ ወይ ኣመሪካ ኣቢላ ናብ ኣስመራ ትልእኮ። ባንክታት ኣስመራ ድማ፡ ነቲ ትእዛዝ ተቀቢለን ክሳብ ዘመሓላልፍኦ፡ ወርሒ ክወስድ ግድን ኢዩ። ኤርትራውያን ካብ ኢትዮጵያ ንዝገዝኡ ዎ ነገራት ድማ፡ ብግምጣሉ፡ ተመሳሳሊ መስርሕ ክኸውን ኔሩ ዎ ።
እዚ፡ ርኡይ ነውጺ ፈጢሩ። ኣብ ዶብ ክልቲአን ሃገራት ዛላምበሳን ዓዲኳላን ምስሕሓብ ገኒኑ። ኣብ ዓሰብ ከምኡ። ወያኔ ድማ፡ ንነጋዶ ኢትዮጵያ፡ ካብ ኤርትራ ኣቕሑት ከይገዝኡ ጸቕጢñ ጅሚሮም። ነገራት፡ ከሪሩ፡ ኣብ ጫፍ በጺሑ። ዘይተጸበናዮ ዓቢ ሽግር መጽዩና። ኣብ መወዳእትኡ፡ ንሓደ ብር 90 ሳንቲም ናቕፋ ዝነበረ፡ ቀልጢፉ ንሓደ ብር 1፡25 ናቕፋ ኮይኑ።
ኣነ ሓሲበ ሓሲብ፡ ፍታሕ ኣይረኸብኩን። ስለዝኾነ፡ ሓደ ፍታሕ ኢለ ዝሓሰብኩ ዎ ፡ ንወያኔ፡ ብወተሃደራዊ ሓይሊ ኣምበርኪኽካ፡ ቁጠባዊ ፖልሲኦም ከም ዝቕይሩ ምግባር ኢዩ ኔሩ።
ስለዚ ድማ፡ ነቲ ዝተሓስበ ነገር ንምግባር፡ በቲ መሬትና ከም ዝኾነ እንኣምነሉ ባድመ ክንጅምር ወሲነ። ድሕር'ዚ ዝንበረ፡ ኩሉ ሰብ ዝፈልጦ ነገር ስለዝኾነ፡ ምድጋሙ ዘድሊ ኣይመስለንን።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ነዚ ኩሉ ነገራት፡ ምስ መን ኮይንካ ሓሲብካዮን ወሲንካዮን?
ኢሳያስ፡ በይነይ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ስለዚ፡ ጠንቂ ኲናት፡ ኤርትራ፡ እቲ ምስ ምቅያር ሰልዲ ዝመጽእ ኩሉ ጉዳያት፡ ብፍላይ ድማ ዓለም ለኻዊ ኣገባብ ንግድን ምልውዋጥ ሰልድን፡ ብወገን መንግስቲ ኤርትራ ምድላው ስለዘይተገብረሉን፡ ፈጺሙ ስለዘይተሓስበሉን ኢዩ ዝመስል። ሓቀይዶ?
ኢሳያስ፡ እወ፡ ብወገን ወያኔ'ውን ዝተረስዐ ጉዳይ ኢዩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ እንታይ? ወያኔ ተደልዮም ገደል ይእተዉ። ተደልዮም ይረስዑ ዎ ፡ እንታይ ይምልከተና? “መለስ ኣብ ዓመት ሓደ ቢልዮን ይረክብ ኣሎ'ሞ፡ ኣነ ኣንታይ ኮይነ ወላ ፍርቁ ዘይረክብ?” ዝብል ቅዱስ ቅንኢ ኣይሓደረካን። ኣብታ ምስ ኡ ተመዓራርየካ ሕማቕ ግን፡ ትብስ ትብስ። ኣታ! ፌራ ሰብ ኢዩ ምስ ሕማቓት ክመዓራረ ዝፍትን። ካብ ጸላኢኻ ምምሃር ዝዓበየ ልቦና ከም ዝኾነ ሰሚዕካዮ ዶ ትፈልጥ? ናብ ጉዳይና ንኺድ ግን።
ስለዚ፡ ናቕፋ ዝብሃል ሰልዲ ከተተኣታቱ ከለኻስ፡ ምስ ጎሮቤት ሃገራት ዝህሉ መስርሕ ፈጺምካ ኣይሓሰብካሉን፡ ወይ ንዝሓስቡሉ ሰባት ኣይነገርካን ማለት ኢዩ።
ኢሳያስ፡ እወ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ እሞ፡ ብሰንኪ ናትካ ድንቁርናስ፡ ኣርብዓ ሽሕ መንእሰይ፡ ብዘይ መርድእ፡ ኣብ በረኻ ተቀቢሩ? እሞ፡ ድማ ስዕረት ተሰኪሙ? ሚልዮን ህዝቢ ተፈናቒሉ? ብሰንክኻ ክብሪ ኤርትራዊ ሓሲሩ፡ ካብ ዓደምሓራ ሚእቲ ሽሕ ሰብ ተሰጕጉ? ሰብ ተዋሪዱ?
ኢሳያስ፡ ነዚ ይቕሬታ ኣሓትት።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ኣንታ ኢሳያስ፡ ኣብ 2001 ይቕሬታ እንተትሓትት፡ ኣነ በዛ ነብሰይ፡ “ይቕሬኻ” ካብ ሕጂ ንድሓር ግን ኣይደገም ምበልኩ። ሕጂ ግን፡ ብማዕበል ህዝቢ ምስ ወረድካ እሞ እንታይ ክዓብስ ኢዩ ይቕሬታ? ሰንኩላን ቀቲልካ፡ ዘይኮነ ብዘውርያ መደናገርቲ መራኸቢ ብዙሓን፡ ናይ ደቅንስትዮ ሃበሮ ትዛረብ!? ኲናት ኣዚዝካ፡ ንስዑዲያ ኬድካ ከተብቅዕ፡ ድምጺ ሓፋሽ፡ ዝሃብካያ ሓሶት ተውሪ!? ሰልዲ ናቕፋ ምሂዝካ፡ ሃገር ከመይ ከም ዝምራሕ ስለዘይትፈልጥ፡ ኣብ ዓለም፡ ኤርትራ ትብሃል ሃገር ክዛብ ዘላ ዘይርሳዕ ስዕረት ኣሰኪምካ፡ ንዓዲ ጅጋኑ ብወያኔ ኣድፊርካያ!
ዝገደደ ድማ፡ ንዓሰርተው ኣርባዕተ ዓመት፡ ብሬድዮን ጋዤጣን ተለቪዝዮንን ካልእ መሳርሒ ሓሶትን፡ ህዝቢ ኣደናጊርካ።
ስለዚ፡ ኣነ ክብለካ ዝኽእል፡ ካብ ሎሚ ኣብ ውሽጢ 27 መዓልቲ፡ ናብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ ክትቀብር መሰል ከም ዘለካ ምዝኽካር ጥራይ ኢዩ። ብመንገድና ግን፡ ብዘይካ'ዚ ዝሓተትናካ ኣብነት ገበንካ፡ ክልተ ሚእቲ ሰብ ዝጸምቁ ዎ ዘለዉ ከባቢ ክልተ ሽሕ ገጽ ገበናት ይዝርዘር ኣሎ። ክንደይ ኣሉ ዝበልካሉ፡ ምስ ጭብጡ ናብ ዳኛ ክቀርብ ኢዩ። ጥውይ ኣቢልካ፡ ቅዱስ ዘምሰልካዮ ሓጥያት፡ ተነጺሩ ክቐርብ ኢዩ። ንሕና ክንገብረልካ ንኽእል ነገር እንተላ፡ ዳኛ “ገበነኛ ኢዩ፡” ክሳብ ዘይበለካ፡ መሰል ስድራቤትካ ከይትንከፍ ምእዛዝን ምክትታልን ኢዩ። ገበነኛ ኮይንካ ምስ ትርከብ ድማ፡ ንደቅካ ክወርዶም ዝኽእል ሓደጋ ተረዲእና፡ ንድሕነቶም ክንብልን፡ ርስሓትካ ተሓጺቡ ክኸደልናን፡ ጥበብ ክመሃዝ ነጽንዕ ኣለና።
ትብሎ እንተዘይብልካ፡ ኣብ ሰለስተ ክፋል ዝቀረበ ቀዳማይ መደብ ምጽራይ ጉዳያትካ፡ ኣብዚ ተዛዚሙ ኣሎ።
ኢሳያስ፡ ዝብሎ የብለይን። ንስድራቤተይ ብዝግበረሎም ዘሎ ድማ አመስግን።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ኣይኮነን ስድራካ፡ ነቦታትካ እኮ ኢዩ ዘእንግድ ኤርትራዊ ኣቶ ኢሳያስ። ኣይኮነን ሎሚ፡ ጓልና ንዝወለደቶም ደቅኻ፡ ነቦታትካ'ውን ኣኽቢርና ንኸይድ ህዝቢ ኢና። ኢድና ግን ኣይፈደኻንን። ሕጂ ግን፡ ብሰንክካ፡ ኣብ ኤርትራ ዝተፈጥረ ኩነታትን ሕማቕ ምህሮኻን ዘነጽር፡ መደብ ኣለና።
ጸሓፊ፡ ኣቶ በራኺ ገብረስላሴ መጽዩ'ንተሎ፡ ኣብ የማናይ ወገን ናይዚ ኣደራሽ ኣብ ዘሎ መድረኽ ክመጽእ ለመናና ኣቕርበሉ። ኣቶ ዓሊ ዓብዱ ድማ፡ ካብ ናኹራ መጽዩ ኣብ መጸበዪ ቦታ ስለዘሎ፡ ሰንሰለቱ ፈቲሕኩም ናብ ሸነኽ ጸጋም ናይዚ ኣደራሽ ኣምጽኡ ዎ ።
ክቡር ተዓዝቢ፣ ክቡር ኤርትራዊ ዜጋ፣ ክቡር ሰራዊት ኤርትራ፣ ኣብ ኩሉ ኩርናዕ ኤርትራ ትርከቡ ኣዴታትን ኣቦታትን ምስ ድቅኹም፡-
“ካብታ ሕማቕ ዝገብሩኻስ፡ ሕማቕ ዝምህሩኻ” ዝብል ምስላ ኣሎና። ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብርሃ ሃይሉ ዝመርሖ ዝነበረ መንግስቲ፡ እንታይ ጽቡቕ - እንታይ ከ ሕማቕ? እንታይ ምህሮ - እንታይከ እምባጋሮ? እንታይ ፍትሒ - እንታይ ከ ሽርሒ ርኢኹምሉ፡ ዝተሰግረ ምረትን ዝጸረረ ንብዓትን ስለዝምስክሮ፡ ካባና፡ ካብ ሽማግለ ምጽራይ፡ ትጽበዩ ዎ ሓድሽ ነገር ከም ዘየለ ንፈልጥ ኢና።
ስለ ወግዒ ስለ ኣገባብ ግን፡ እቲ ዝሓለፈ፡ ወላ ንፍለጦ ክሕድሰና'ሞ፡ ከምዚ ዓይነት ሸለልትነትን ምዕዛምን ከይነርኢ መታን፡ ከም ዝተኸታተልኩሞ፡ ብተለቪዝዮንን ሬድዮን ብቀጥታ ክመሓላለፍ ቀንዩ። ዝገበርናዮ ጉድለት፡ እንተሎ፡ ናብቲ ካልኣይ መደብ ሕቶን መልስን ኣቶ ኢሳያስን መሳርሕቱን ቅድሚ ምስጋርና፡ በቲ ዝቀረበ ኣገባብ ክትሕብሩና ደስ ይበለና። ዘይጋገ ሰብስ፡ ኢሳያስ'ምበር፡ ርኢና ስለዘይንፈልጥ፡ ንለበዋታትኩም ክንመሃረሉ ድሉዋት ምዃንና፡ ኣቐዲምና ንሕብር።
ቀጺልና፡ ሰብ ዕድል ኣብ መድረኾም ቀሪቦም ስለዘለዉ። ናብኦም ንስገር።
ኣቶ በራኺ ገብረስላሴ፡ እንቋዕ ካብ ምንጋጋ ሞት ኣውጺኡ ናብዚ ኣብቅዓካ። ደቅኻን ስድራካን ድማ፡ እንቋዕ ብኽያቶም ብሓጎስ ተደበሱ። ደቅኻ ተዕብን፡ ኣብ ዓድኻ ትኮርዕን ይግበርካ። ብሓለፋ ብዙሓት፡ ሰለስተ ግዜ ዝተጋደልካላ ሃገር ድማ፡ ካብዚ ገፋዕትኻን ገፋዕቲ ህዝብካን ዝሸመሙዋ ዓዘቕቲ ውጽያ፡ ናብ ጎደና ምዕባሌ ገጻ ክትምርሽ ክትርኢ፡ ዕድመ ይሃብካ። ዕድሜና ኣኽቢርካ ኣብዚ ምምጻእካ ድማ፡ ነመስግነካ። የቐንየልና።
ኣቶ ዓሊ ዓብዱ፡ ድሓን ዶ ኣለካ?
ዓሊ ዓብዱ፡ መስገኖ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ኣቶ ዓሊ፡ ካልኣይ ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ኣብ ናኹራ ንዘቅረበልካ ሕቶታት ብምዝካር፡ ደረጃ ትምህርትኻ፡ ናይ ስራሕ ተመኩሮካን፡ ኣብ ግዜ መንግስቲ ህግደፍ ዝነበረካ ሓላፍነትን ክትገልጸልና ፍቓደኛ ዲኻ?
ዓሊ ዓብዱ፡ ፕረዚደንት ሃገረ ኤርትራ፡ ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ከም ዝበሎ፡ እቲ ንሃገር ዘድሊ ቀንዲ ነገር፡ ተወፋይነት..
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ መን ከም ዝበሎ? ኣቶ ዓሊ፡ ስራሕካ ኢኻ ተሓቲትካ። እንታይ ኣምጽኦ ተወፋይነት ዶ ኢሳያስዶ? ንስካ ትብሎ'ምበር፡ ኣቶ ኢሳያስ ዝበሎ ኣይኮናን ደሊና። ኣቶ ኢሳያስ እንተኽኢሉ፡ ዘይተመለሰ መላይን ሕቶታት ኣለ ዎ ። ናባና ናብ ሽማግለ እሞ ጠምት። ኣይትፍራሕ! ኣብ ተለቪዝዮን ስለዘይሰማዕካዮ'ምበር፡ ኣቶ ኢሳያስ፡ ከማኻ እሱር ኢዩ። ስልጣን ናብ ህዝቢ ተሰጋጊሩ ኢዩ። ሃገር ዝገዝእ፡ ቅዋም ኢዩ። ስለዚ፡ ካብ ሕጂ ንድሓር፡ ብዝገበሮ ገበንን ዝጠሓሶ ሕግን'ምበር፡ ብዝተዛረቦ ዘረባ ዝእሰር ኤርትራዊ ስለዘየለ፡ ግልጽ ምልጽ ኣይትበል። እንተደሊኻ፡ ነዚ ሽማግለ'ውን፡ ምምላስ ክትኣብዮ መሰልካ ኢዩ። ድሓር ግን፡ ንእትሕመየሉ ነገር ንጹር መልሲ ከይሃብካሉ ናብ ዳኛ እንተቐሪብካ፡ ንዝመጸካ ፍርዲ ተሓታቲ ባዕልኻ ምዃንካ ኣቐዲምካ ክትፈልጦ ነዘኻኽረካ።
ናይ ፍትሒ ሚኒስቴር ድማ፡ በራኺ ገብረስላሴ ኢዩ። ኣቶ በራኺ፡ እግረ መንገድና፡ ሽማግለ ሕርያ ሓለፍቲ መሰጋገሪ መንግስቲ ኤርትራ፡ ግዝያዊ ሚኒስቴር ፍትሕን፡ ኣቦ መንበር ሽማግለ ሃገራዊ ዕርቅን፡ ኮይንካ ከም ዝተመዘዝካ፡ ብቅዳሕ ደብዳቤ ስለዝተሓበረና፡ ዮሃና ንብለካ። ምስ ኣቶ ዓሊ ዓብዱ ደው ኣቢልና ክንሓተካ ዝወሰነና ድማ፡ ኤርትራውያን፡ ባዕሎም ተዓዚቦም ናይ ትማሊ ገምጊሞም ናብ ጽባሕ ክሰጋገሩ ምእንቲ፡ ብፍላጥ ዝገበርናዮ ኢዩ። ስለዚ፡ ናብ ሕቶታትና ክንሰግር። ንሓንቲ ሕቶ፡ ክልቴኹም በብወገንኩም መልሲ ክትህቡላ ክትሕተቱ ኢኹም። ዘይደለየ፡ ኣይምልስን ክብል መሰሉ ኢዩ። ተረዳዲእና ዶ?
ዓሊ ዓብዱ፡ እወ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ የቐንየልና። ንነብሲ ወከፍ ሕቶ፡ ፈለማ ዝምልስ፡ ኣቶ ዓሊ ኢዩ። ስዒቡ ድማ፡ ኣቶ በራኺ።
ናይ ስራሕ ተመኩሮኻን፡ ትምህርትኻን ክትነግረና ፍቓደኛ ዲካ?
ዓሊ ዓብዱ፡ እ...እ,,, እወ። ዓሊ ዓብዱ እብሃል፡ ደረጃ ትምህርተይ፡ ሻሙናይ ክፍሊ ወዲአ ንሜዳ ተሰሊፈ። እንተኾነ፡ መዋእለይ ምስ ዋና ጸሓፊ ህዝባዊ ግንባር ስለዝሰራሕኩ፡ ብዙሕ ተመኩሮ ኣለኒ። ዝነበረኒ ስራሕ ድማ፡ ንዓሰርተ ኣርባዕተ ዓመት ናይ ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኦፕረይተር ኔረ። ብድሕሪ'ዚ፡ ናይ ማሕበር መንእሰያትን ተመሃሮን ኤርትራ ሓላፊ ኔረ። ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ሓላፊ ሚኒስትሪ ዜና ኮይነ ኣገልጊለ።
በራኺ ገብረስላሴ፡ ሽመይ በራኺ ገብረስላሴ እብሃል። ደረጃ ትምህርተይ፡ ብሕጊ፡ ክሳብ ሳልሳይ ዓመት ዩኒቨርሲቲ ተማሂረ። ተመኩሮይ፡ ኣብ ንእስነተይ መምህር ኔረ። ብድሕርዚ፡ መምህር ከለኹ፡ ትምህርተይ ክቕጽል ወሲነ። ምስ ዝነበረ ኩነታት ሰውራ ግን፡ ንሜዳ ከይደ። ኣብ ግዜ ቦጦሎኒታት ኮሚሳር ቦጦሎኒ ኮይነ ሰሪሐ። ኣብ 1977 ኣብ ዝተኻየደ ቀዳማይ ጉባኤ ህዝባዊ ግንባር ድማ፡ ኣባል ማእከላይ ሽማግለ ኮይነ ተመሪጸ። ብድሕርዚ ኣብ ዝተፈላለየ መደባት ስራሕ፡ ከም ሓላፊ ኮይነ ኣገልጊለ። ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ድሕሪ ናጽነት፡ ከም ሚኒስቴር ትምርቲ ፈለማ፡ ድሓር ከም ሚኒስቴር ዜና፡ ኣብ መወዳእታ ክሳብ ምድስካልን ምእሳረይን'ውን፡ ኣብ ሃገር ጅርመን ከም ኣምባሳደር ሃገረ ኤርትራ ኮይነ ሰሪሐ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ሓላፊ ናይ ሚኒስትሪ ዜና ኮይንካ ኣብ ዘገልካሉ ግዜ፡ እትሕበነሎም ዓሚመዮም ትብሎም ዕማማትን፡ ዝነበሩ ጸገማት እቲ ሚኒስትሪን ክትገልጸልና ፍቃደኛ ዲካ?
ዓሊ ዓብዱ፡ ንዓይ ከም ዓሊ መጣን፡ ሰሪሐዮ ዝብሎ ዘሕብነኒ ነገር እንተሃልዩ፡ ፈነወ ድምጺ ሓፋሽ ሰዓታትን ቋንቋን ወሲኹ። ሰኣን መሳርሒ ዜና ሃገርም ብቲቪ ክከታተሉ ዘይከ ኣሉ ኣብ ኩሉ ዓለም ዝነብሩ ኤርትራውያን፡ ንወርሒ ከባቢ ሽሕ ናቕፋ ከፊሎም ጉዳይ ሃገሮም ክከታተሉ ኣገባብ ኣተኣታቲና። ብዙሕ ዓሚል ግን ኣይረኸብናን። ካልእ..ብፍቃድ ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ምስ ቪ ኦ አ ብተደጋጋሚ ቃለ መጠይቕ ጌረ። ዝነበረ ዕንቅፋታት እንተኾይኑ፡ ኣብ ሚኒስትሪ ዜና እንግሊዝ ዝኽእሉ ኣባላት ስለዘይነበሩና፡ ዜናና ብጽቡቅ ይመሓላለፍ ኣይነበረን። ሰባት ከይንቖጽር መንግስቲ እኹል ገንዘብ ኣይነበሮን።
በራኺ ገብረስላሴ፡ ኣነ ኣብ ዜና ከለኹ ጌረዮ ዝብሎ፡ ዘሕብነኒ ነገር ኣይነበረን። ዕረፍቲ ሕልና ዝህበኒ ግን፡ ድምጺ ሓፋሽን ካልእ መራኸቢ ብዙሓንን፡ ናይ መንግስቲ ብምንባሩን ኣዝዩ ከቢድ ጸቕጢ ፕረዚደንት ነበር ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂስለዝነበረናን፡ ካብዚ ጸቕጢ'ዚ ናጻ ኮይነን ክሰርሓ ዝኽእላ ናይ ብሕቲ ጋዜጣታት ስርሐን ክጅምራ፡ ምስ መሳርሕተይ ኣባላት ሚኒስትሪ ዜና ኮይነ፡ ባይታ ኣብ ምጥጣሕ እጃመይ ኣበርኪተ። ካልእ ግን፡ ውሽጥካ ኣሕሪሩ ኣብ ዘይሕማምካ ዘብጽሕ ስራሕ፡ ቖሎ ጥጥቖ ወረ ንህዝቢ ፈንየ ዝሕበነሉ ጉዳይ ፈጺሙ የለን። ቀልጢፈ ነቲ ስራሕ ደርብየ ዘይወጻኹ ከማን፡ መሳርሒ ተንኮል ክኸውን ስቕ ምባለይ፡ ገበን ጌረ በሃላይ ኢየ ኣነ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ኣብ ሚኒስትሪ ዜና ከለካ፡ ብክንደይ ቋንቋታት ትፍንዉ ኔርኩም? ጠቕሙኸ ክሳብ ክንደይ ኢዩ ኔሩ?
ዓሊ ዓብዱ፡ ኣነ ኣብ ሚኒስትሪ ዜና ክመጽእ ከለኹ፡ ኣምሓርኛን ኦሮሞን ሓዊስካ፡ ብሽዱሽተ ቋንቃቊታት ጸኒሑኒ። ምስ መጻኹ፡ ብትሽዓቲኡ ቋንቃታት ኤርትራን ኣምሓርኛን ኦሮሞን ከም ዝመሓላለፍ ጌረ። ሳልኡ፡ ህዝቢ ጉዳይ ዓዱ በብቋንቋኡ ክከታተሎን ተሳትፍነቱ ከዕብን ክኢሉ።
በራኺ ገብረስላሴ፡ ኣነ ዝብሎ፡ ብኣንጻሩ ኢዩ። እቲ ፈነወ ዜና፡ ቅኑዕ፡ ሓቀኛ ፍጻሜ፡ ምስ ዝኸውን፡ ብርግጽ ኩሉ ህዝቢ ዝረብሓሉ - ዝመሃረሉ ኢዩ። እንተዘይኮነ፡ ንህዝቢ እንጅራ ኣይኮኖ ክዳን፡ ውቅያኖስ ዘረባ ክትቅልቦ፡ ብትሽዓተ ቋንቋ ምዝራብ፡ ነቲ ከይሰምዐ ምትራፍ ዝሕሾ ህዝቢ፡ መሊስካ ንምግጋይ ዝውሰኽ ዘሎ ቋንቋ ጥራይ ኢዩ ኮይኑ ዝተርፍ። ምኽንያቱ፡ ዜና፡ ብብዝሒ ቋንቋ ዘይኮነ፡ ብመጠን ክብደቱን ሓቁን ክውንነቱን ስለዝምዘን፡ ድሕሪ ምዝዛም ረፈረንደም 1993፡ ሚኒስትሪ ዜና ዝገበሮ ጉድኣት'ምበር፡ ዘፍረዮ ቁም ነገር ኣይነበረን። ምኽንያቱ፡ ሓሶት ኣውሪኻ ሰብ ትሃሲ፡ ተታልል'ምበር፡ ንህዝቢ ኣይትጠቅምን ኢኻ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ ጽባሕ፡ ሚኒስቴር ዜና ኮይንካ እንተትምደብ፡ እንታይ ምገበርካ?
ዓሊ ዓብዱ፡ እዚ ዝተካየደ ዕልዋ፡ ንረብሓ ህዝቢ ኤርትራ ከም ዘይኮነን፡ እቶም ንህዝቢ ኣነዓዒቦም ዕግርግር ዝፈጠሩ ሰባት፡ ጸላእቲ ህዝቢ ከም ዝኾኑን ከቢድ መቕጽቅዕቲክውሰነሎምን ርእይቶ ምሃብኩ። ቅኑዕ መራሒና ፕረዚደንት ሃገረ ኤርትራ ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ድማ፡ ንዘይተወሰን ዓመታት፡ ኣብ ስልጣን ኮይኑ ንወፍሪ ዋርሳይ ይከኣሎ ክቕጽል መጎሳጎስኩ። ሰዓታት ድምጺ ሓፋሽ ድማ፡ ናብ 24 ሰዓት ኣብ መዓልቲ መንዋሕኩ ዎ ።
በራኺ ገብረስላሴ፡ ኣነ ሕጂ'ውን፡ ፍልይ ዝበለ መርገጺ ኢዩ ዘለኒ። (1)ናይ መንግስቲ ማዕከናት ዜና፡ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሰብ ከም ዝደልዮ ዝጥምዝዘን መጋበርያ ኣብ ክንዲ ዝኾና" መን ኣብ ስልጣን ኣሎ ብዘየገስ፡ ምንጪታት ቅኑዕ ሓበሬታ" ወሃብቲ ሓቀኛ ነቐፌታ"መኣዲ ፍልጠትን ሓቅን ክኾና መታን ክኽእላ" ናጽነት ዝህበን፡ ብሕጊ ዝጸደቐ ኣዋጅ ክህሉ ምጸዓርኩ። ስነ - ምግባራውያን ዜጋታት ድማ ምመደብኩ። (2) ድምጺ ህዝቢ ዝስመዓለን ናይ ብሕቲ ጋዜጣታት፡ ብከምቲ ጅሚረንኦ ዝነበራ ዝድነቕ ኣከያይዳ፡ ብሓላፍነታዊ መንገዲ፡ ንህዝቢ መሃሪ መልእኽቲ ከመሓላልፋ" ህዝቢን መንግስትን ክፈልጦም ዝግባእ ጉድለታት መንግስትን ምምሕዳሩን ኣብ እዋኑ ኣለሊየን ኣራሚ ርእይቶታ ክህባ"ጽቡቅ ዘሎ ኣለልየን ምትብባዕ ክቕጽላ" ንኩሉ ሰብ ማዕጾአን ከፊተን፡ ሓደሽቲ ደረስትን ጸሓፍትን ከፍርያ" ባህሊ ሃገር ምስ ዓለም ከፋልጣ፡ ዝከኣል ምገበርኩ። ብሕጽረት ገንዘብን መሳርሕን፡ ካልእ ኣማራጺ ምስ ዝሰኣን፡ ካብዚ ክልተ ህንጻታት ሚኒስትሪ ዜና፡ ነቲ ሓደ ብውሑድ ክራይ ክጥቀሙሉ ፈቂደ፡ ኣዳለውተን፡ ክሳብ ጋዜጣታቶም እቶት ረኺበን ነብሰን ዝኽእላ፡ ብናይ መንግስቲ መሳርሒ ክቅጽላ መፍቀድኩ። (3) ናይ መንግስቲ ማዕከናት ዜና ኮነ ናይ ብሕቲ ጋዜጣታትን ምስ ምዕባሌ ዝጥረ ሬድዮን ቲቪን፡ ብማዕረ ደረጃ ሓበሬታ ምርካበንን ብማዕረ ደረጃ ተሓታትነተንን እትከታተል ሽማግለ፡ ኣብ ሃገራዊ ባይቶ ክትቀውም ርእይቶ ምሃብኩ። (4) ነቲ ሚኒስትሪ ድማ፡ ዜናን ባህልን ስፖርትን ዘጠቓልል ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ" ወይ ነብሱ ዝኸኣለ፡ ሓደ ካብ ንኡሳን ጨናፍር መንግስቲ ክኸውን ርእይቶ መቕረብኩ።
ሽማግለ ምጽራይ ገበናት ህግደፍ፡ክቡራት ተዓዘብቲ፡ እቲ ዝተባህለ፡ ብማዕረ ሰሚዕናዮ ኣለና። መራኸቢ ብዙሓን ኣብ ኢድና ስለዘሎ፡ ነገር ኣቶ ዓሊ ዓብዱ ከነትርር፡ ኣብ ዘይጉዳይና ኣቲና፡ እታ ዝበላ ኣገባብ ተጠቒምና፡ ዓይኒ ክንዲ ዓይኒ፡ “ብከቢድ ይቀጻዕ” ኣይንብልን።
በንጻሩ እኳ ድኣ፡ ዘረባ ዓሻ ንጎኒ ገዲፍና፡ እቶም ኣብነታዊ ወላዲኡ ኣቦና ዓብዱ፡ ወዶም ዝሓቁፉሉ ዕለት ንምነየሎም። ንሕና ብዓቕምና፡ እቶም ኣብ እርጋኖም ከም ከልቢ ዝተሞቕሑ ወረጃ ኣቦ፡ ክልተ ግዜ ከይነብዑ ብምሕላይ፡ ኣብ ውሽጢ 27 መዓልቲ፡ ኣብ ቅድሚ ዳኛ ቀሪቡ ጉዳዩ ክሳብ ዝርአ፡ ኣቶ ዓሊ ስለዝግብኦ ዘይኮነ፡ ስለ ሕልና፡ ብናይ ህይወት ውሕስነት በዓልቲ ቤቱ ክወጽእ፡ ካብ ዝምልከቶ ቤት ፍርዲ ፍቓድ ረኺብና ኣለና።
ምናልባት፡ ቅር ዘብል ነገር ከይህሉ፡ ኣቶ ዓሊ ዓብዱ፡ ዝተባህሎ ምትግባርን ምውጣይን እንተዘይኮይኑ፡ ብርእስካ ሓሲብካ ዘግብር ዓቕሚ ኮነ ትምህርቲ ስለዘይነበሮ፡ ንሱ ዝብርዞ መስርሕ ምጽራይ ከምዘየለ ምስ ተፈልጠ ዝተበጽሐ ውሳኔ ምዃኑ ንተዓዝቢ ክንሕብር ንፈቱ። ብተመሳሳሊ፡ ካብቶም 50 ዝኾኑመጋበርያ መራሕቲ ህግደፍ፡ ከምዚ ናቱ ዕድል ዝተዋህቦም ሰባት ከም ዘለዉ ንጠቅስ።
ናይ ሎሚ መደብና፡ ኣብዚ ተዛዚሙ ኣሎ። እዚ ዝመጽእ ሓድሽ ዓመት፡ ራሕስን ጠልን ዘምጽእ" ፍትሕን ርትዕን ዕርቅን ዘንግስ ዓመት ክኾነልና ድማ ንምነ።
ድሓን ቀንዩ።


text:
ህጹጽ ጻውዒት ንኹሎም ደለይቲ ፍትሒ ተቐማጦ ኣብ ሃገር ጀርመን
- Details
- Created: Tuesday, 21 November 2017 01:19
- Last Updated: Tuesday, 21 November 2017 01:19
ንዕለት 25-26 ሕዳር 2017 ኣብ ከተማ ፍራንክፈርት (ጀርመን) ተምሳላቶም ዓዲሞም ኣኼባ ጸዊዖም እሞ ነዚከ ሸለል ክበሃል ማለት ድዩ? ኣይመስለንን ክብል እመርጽ እሞ እክብካብ ሸፋቱ ህ.ግ.ደ.ፍ. ይኹኑ ላዕለዎት ኣገልገልቲ ዝነበሩ ኣብ ውሻጠ ደምበ ተቓውሞ ተሰዀዕም ከም ድላዮም ዝጣልዑ ዘለዉ. . ደለይቲ ፍትሒ ኢና እናተባህለ ንኣብ ልዕሊ ስድራ ቤታትና ዝፈጸምዎ ገበን ኣብ ሃገራት ሕጊ እናሃለዉ ኣብ ሕጊብዘይምቕራብና ነቲ ብስቓይ ተኾምቲሩ ዘሎ ህዝብና ድርብ ጥልመት ነቲ ክንኋናጸፎ እንደሊ ዓወት ከኣ ኣብ ቅህመት ኣቐልቂልናዮ ስለ ዘለና . . ኩሉ ኣብ ልዕሎ ህዝቢ ኤርታራ፡ ክገሓመጥ ዝደሊ እንታይከ


text:
ፖሊስ ዞባ ምብራቕ ሱዳን ን95 ኤርትራውያን ካብ ነጋዶ ሰብ ነጻ ኣውጺኦም።
ፖሊስ ዞባ ምብራቕ ሱዳን ነዊሕ ግዜ፣ ጻዕርን ወጻኢታትን ዝሓተተ ኣንጻር ነጋዶ ሰብ ከካይድዎ ኣብ ዝጸንሑ ተፍትሽ፡ ብጅሆ ተታሒዞም ዝጸንሑ ዝበዝሓ ቆልዑ ዝሓዛ ደቂ-ኣንስትዮ ዝርከባኦም 95 ኤርትራውያን ነጻ ከም ዝወጽኡ ማዕከናት ዜና ሱዳን ንዘቃለሓኦ ዜና ምርኩስ ብምግባር ምንጭታት ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ካብ ሱዳን ኣብ ዝሰደድዎ ሓበሬታ ኣረዲኦም።
ኣዛዚ ፖሊስ’ቲ ዞባ ጀነራል ዓብደላ ኣልሳይግ መጀመርያ እቶም መሳኪን ስደተኛታት ብነጋዶ ሰባት ከም ዝተጨውዩ ሓበሬታ ምስ በጽሐና፡ መዓስ? ብኸመይ? በየናይ ኣንፈት ገለ ፍንጪ ንምርካብ ኣብ ህዝቢ ተዋፊርና፡ ዘድልየና ሓበሬታ ምስ ረኸብናን ኣበይ ከምዘለው ምስ ኣረጋገጽናን ናብ’ቲ ግዳያት ዘለውዎ ተበጊስና፡ ከም ዝተጸበናዮ ድማ ካብ ነጋዶ ሰብ ተዂሲ ገጢሙና፡ 95 ብጅሆ ተታሒዞም ዝነበሩ መሳኪን ድማ ነጻ ኣውጽኢና፡ ከም ኣጋጣሚ ኮይኑ ግን በቲ ተዂሲ ዝተጎደአ ሰብ የለን ከም ዝበለን ወሲኾም ሓቢሮም።
ከሓዲ ጉጅለ ህግደፍ፡ ኣልጀዚራ ንህላወ ወተሃደራዊ ንጥፈታት ግብጺ ኣብ ኤርትራ ኣመልኪታ
ንዘቃለሓቶ ዜና ዝሃቦ መልሲ ንዕዋላዊ ባህሪኡ ዘንጸባርቕ ከም ዝኾነ ተገሊጹ።
ልኡላዊ መሬት ኤርትራ ሸንሺኑ ንወጻእተኛታት ኣብ ምዕዳል ተጸሚዱ ዝርከብ ከሓዲ ጉጅለ ህግደፍ፡ ተሌቪዥን ኣልጀዚራ፡ ንህላወ ዝተፈላለዩ ዘመናዊ ኣጽዋር፡ መራኸቢታትን መጎዓዝያን ዝወነኑ ወተሃደራት ግብጺ ብፍላይ ምስ ሱዳን ኣብ ዘዳውብ ከባቢ ማለት ምዕራባዊ ቆላ ኤርትራ ( ሳዋ) ከም ዝተራእዩ ንዝፈነወቶ ዜና ብዕለት 3 ጥሪ 2018 ኣብ ናይ ሰዓት 12፡30 ዜና ፈነወኡ ዝሃቦ መልሲ፡ ንዕዋላዊ ባህሪኡ ዘንጸባርቕ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ዓቕሊ ጽበታዊ ናይ ምክልኻል ፈተነየ ክብሉ ነቲ ዜና ዝተኸታተሉ ኤርትራውያን ሓቢሮም።
ኤርትራ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ድሕሪ ጅቡቲ፡ ናብ ወተሃደራዊ መደበር ዞባውን ዓለማውን ተነሓናሕቲ ሓይልታት ትቕየር ዘላ ሃገር ምዃና፡ ከም ኣብነት ናይ እስራኤል፣ ስዑዲያ፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ግብጺ ወተሃደራዊ መደበራት ምህላው ተረጋጊጹ ዝሓደረ ክንሱ፡ ማዕከን ዜና ኣልጀዚራ ነቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ ዝርዝር ብዝበለ መልክዑ ብምቕራባ፡ ነቲ ናታ ደጊሙ ብምቅላሕ ሓሶት’ዩ ዝብል መልእኽቲ ንምምሕልላፍ ዝገበሮ ፈተነ፡ ንጽግዕተኛ ባህሪኡን ዕሱብ ተግባሩን ከቶ ክኸውሎ ኣይክእልን ክብሉ ኣረጋጊጾም።
መላኺ ኢሳያስ ኣብ’ቲ እዋን ምስሓለፈ ብምኽንያት ሓድሽ ዓመት 2017 ዝገበሮ ቃለ-መጠይቕ፡ ምስ ግብጺ ወተሃደራዊ ስምምዕ ከይንገብር መን ይኽልክለና? ንግስነት ስዑዲያ ንዘለዎም ጸጋታት ተጠቒሞም ኣብ’ዚ ዞባ ልሉይ ተራ ክጻወቱ መኺርናዮም፡ ዓለማዊ ኩነታት ብናትና ዓቕምን ክእለትን ዘይኮነ ብናይ ባዕሉ መስርሕ ናብ ረብሓና ይቕየር ስለ ዘሎ፡ ልኡላዊ መሬትና ኮነ ሓርነታዊ ክብረት ህዝብና ብዘየገድስ ዕድመ ስልጣና ዘቐጽል ስጉምቲ ክንወስድ መን ኣዋዲ ኣለና ዘስምዕ መልእኽቲ ኣመት ሂቡ ምንባሩ ዝዝከር’ዩ።
ፈጻሚ ኣካል ናይ ኢትዮጵያ ህዝብታት ሰውራዊ ደሞክራስያዊ ግንባር (ኢህወደግ) ጠንቂ ውሽጣዊ ጸገምና እንታይ’ዩ ዝብል ኣብ ዘካየዶ 17 መዓልቲ ዝወሰደ ገምጋም ኣብ ናይ ሓባር ተረድኦ ከም ዝበጽሐ ገሊጹ።
ኢህወደግ ዝመርሖ ፖለቲካ ኢትዮጵያ ኣብ’ዚ መድረኽ’ዚ ተዘሪጉ፡ ንዜጋታት ብሰላም ወፊሮም ብሰላም ንምእታው ስግኣት ክሳብ ምዃኑ በጺሑ ከም ዘሎ ኣብ ዝዝረበሉ ዘሎ ወቕቲ፡ ናብ’ዚ ዘብጸሐ ምኽንያት እንታይ’ዩ፡ ተሓታቲ’ኸ መን’ዩ? ብኸመይ’ከ ክፍታሕ ይከኣል መሰረት ዝገበረ ንልዕሊ ክልተ ሰሙን ኣብ ገምጋም ዝቐነየ ፈጻሚ ኣካል ኢህወደግ፡ ጠንቂ ደረጃ ብደረጃ እናሳዕረረ ዝመጽአ ስልጣን ሽፋን ዝገበረ ሱር ዝሰደደ ግዕዝይናን ዘይመትከላዊ ምትእስሳርን ምዃኑ፡ ርእሰ ኲናት ናይ’ዚ ድማ ከም ትካል ፈጻሚ ኣካል ባዕሉ ምዃኑን ብ29 ታሕሳስ 2017 ኣብ ዘውጸኦ ወግዓዊ መግለጺ ምሕባሩ፣
ኣብ’ቲ 17 መዓልቲ ዝወሰደ ፖለቲካዊ ገምጋም፡ ሕጋዊ ፈጻሚ ኣካል ኢህወደግ ጥራሕ ዘይኮነ ናይ ቀደም ላዕለዎት ኣማራርሓ ዝነበሩ’ውን ዝተሳተፈዎ ከም ዝነበረ፣ ኣብ ህይወትን ንብረትን ንዝበጽሐ ሞትን ዕንወት ሓላፍነት ከም ዝወስድ ብምግላጽ ይቕሬታ ሓቲቱ። ኣበየናይ ጽፍሒ ስልጣን ኣለው ብዘየገድስ ኣብ’ቲ ገበን ኢድ ነይርዎም ዝበሃሉ ሰባት ብቐጥታ ከም ዝሕተቱ፡ እቲ ተፈጢሩ ዘሎ ፖለቲካዊ ቅልውላው ናብ ባህሪያዊ ቦታኡ ንምምላስ ድማ ተጊሁ ከም ዝሰርሕን ኣረጋግጹ።
ምስ’ዚ ብዝተኣሳሰረ ዜና፡ ካብ ናይ መንግስታዊ ስራሓት ብናቱ ሰናይ ፍቓድ ስንብታ ሓቲቱ ተቐባልነት ረኺቡ ዝተሰናበተ ነባር ተጋዳላይን ኣብ ክፍሊ መጽናዕቲ ሃገራዊ ፖሊሲ ካልኣይ ሰብ ዝነበረ ኣቶ በረከት ስምኦንን ኣፈ ባይቶ ሃገራዊ ባይቶ ዝነበረ’ሞ ብደረጃ ትሕት ኢለ ክሰርሕየ ዝብል ምልክታ ኣእትዩ ዝጸንሐ ነባር ተጋዳላይ ኣቶ ኣባዱላ ገመዳን፡ ፈጻሚ ኣካል ኢህወደግ ዳግም ናብ ባህሪያዊ ቦታኦም ክምለሱ ከም ዝወሰነሎም ናይ ብሕቲ ጋዜጣ ሪፖርተር ኣብ ናይ 3 ጥሪ 2018 ሕታማ ኣመት ሂባ።
ኣቦ-መንበራት ኣባል ውድባት ኢህወደግ ብ3 ጥሪ 2018 ነቲ ናይ 17 መዓልቲ ገምጋም ፈጻሚ ኣካልን ውጽእቱን ኣመልኪቶም ጋዜጣዊ መግለጺ ከም ዝሃቡ፡ ነቲ ተፈጢሩ ዘሎ ሃገራዊ ጸገም ካብ መሰረቱ ንምፍዋስ ይሕግዝ ዝበሃል ኩሉ ስጉምቲ ክውስዱ ከም ዝተሰማምዑ፡ ካብኡ ሓደ ብቤት ፍርዲ ውሳነ ዝተዋህቦም ይኹኑ ጉዳዮም ኣብ መስርሕ ዘሎ ክሱሳት ናይ ፖለቲካ ዝኾኑ ፖለቲካዊ ውድባት፣ ጋዜጠኛታት ኣባላት በርገስ ማሕበራት ናይ ይቕረታ ሕጊ ብዝፈቕዶ መሰረት ክፍትሑ፡ ካብ ግዜ ደርጊ ኣትሒዙ ዜጋታት ዝሳቐይሉ ማእከላዊ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ቤት ማእሰርቲ ተዓጽዩ ናብ ሙዜዬም ክቕየር ከም ዝወሰኑን ቴሌቭዥን ኢትዮጵያ ኣብ ናይ ዕለት 3 ጥሪ 2018 ሰዓታት ምሸት ፈነዋኣ ሓቢራ።
መንግስቲ ሱዳን ክሊ ማያዊ ግዝኣተይ ብግብጽን ስዑዲ ዓረብን
ተደፊሩ ክብል ናብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣመልኪቱ።
መንግስታት ግብጽን ንግስነት ስዑዲ ዓረብን ኣብ ማያት ቀይሕ ባሕሪ ንዝገበራኦ ናይ ምንጻርን ምምልካትን ስምምዕ ወይ ክታም፡ ብምቅዋም መንግስቲ ሱዳን ብወግዒ ናብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ጥርዓኑ ኣቕሪቡ ምህላው ረዲዮ ኤረና ብ1 ጥሪ 2018 ጸብጺባ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ኢብራሂም ጋንዶር ነዚ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፣ እቲ ኣብ መንጎ ስዑዲ ዓረብን ግብጽን ዝተኸተመ ስምምዕ፣ ንክሊ ማያት ሱዳን ዝጥሕስ ብምዃኑ'ያ ሱዳን ነቲ ጥርዓን ኣቕሪባ ዘላ ከም ዝበለ፡ ሱዳን ብፍላይ ምስ ግብጺ ብጉዳይ ዞባ ሓላይብን ማያት ቀይሕ ባሕርን ኣቐዲማ ክትሰሓሓብ ምጽነሓን ኤሬና ሓቢራ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡05-01-2018


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ኣጋጢሙ ዘሎ ፀገም ብሰላማውን ዴሞክራሲያዊን ኣገባብ እንተድኣ ዘይተታሒዙ ነታ ሃገር ናብ ዝኸፍአ ሓደጋ ክወስዳ ከምዝኽእል ምልክት ዘርኣየ እዩ ኢሎም ናይ ኢትዮጵያ ሓይልታት ምክልኻል ኢታ ማጆር ሹም ነበር ሌተናል ጀነራል ፃድቃን ገብረትንሳኤ።
ንሶም ምስ ቪኦኤ ኣብዘካየድዎ ቃለ ምልልስ ኣብ ኢትዮጵያ ህዝቢ ቁጥዕኡ ክገልፅ ኣብ ዝወፀሉ ካብ ኩሉ ወገን ህይወት ምጥፍኡን እቲ ምንቅስቓስ ኣብ ልዕሊ ናይ ሓደ ህዝቢ ፅልኣት ምትኳሩን ብፍላይ ድማ ኣብ ጎንደርን መተማን ህይወትን ንብረትን ተጋሩ ምጥፍኡ ዘሕን እዩ ኢሎም።ኣጋጢሙ ዘሎ ፀገም ብሰላምውን ዴሞክራሲያዊን ኣገባብ እንተድኣ ዘይተፈቲሑ ነታ ሃገር ናበይ ክወስዳ ከምዝኽእ ዝሕብር እዩ ኢሎም ብምውሳኽ።
ብኣግባብ እንተድኣ ዘይተኣልዩ ብሕገ መንግስታዊ ኣገባብ እንተድኣ ዘይትኣሊዩ ናይ ሓደ ውድብ ምህላውን ዘይምህላውን ከይኮነስ ከም ዓዲ መጠን እውን ህልውንኣ ኽቕፅል ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ እዩ ኢሎም።
ቅድሚ ኢታ ማጆር ሹም ሓይልታት ምክልኻል ምንባሮም ኣባል ማእኸላይ ኮሚቴን ፖሊት ቢሮን ህውሓት ከምኡ እውን ኣባል ፈፃእሚ ስራሕ ኢህወዴግ ዝነበሩ ጀነራል ፃድቃን ‘’ቀንዲ ምኽንያት ናይዚ ኣብ ኢትዮጵያ ኣጋጢሙ ዘሎ ቅልውላው ብሰንኪ እናፀበበ ዝመፀ ናይ ዴሞክራሲያዊ ሃውህው እዩ’’ ኢሎም።ብምቕፃል ‘’ናይዛ ዓዲ ናይ ኢኮኖሚ ስርዓትን ኣካይዳን ናይ ሰባት ፖለቲካዊ ጠባይ መልክዕ መትሓዚን መግዝእን እዩ ኮይኑ’’ ኢሎም።
ኢህወዴግ ብዝተወሰነ ደረጃ እውን እንተኾነ ናይ ባዕሉ ፀገማት ምርኣዩ ከም ሓደ ኣወንታ ዝርአ’ዃ እንተኾነ ናይቲ ሽግር መሰረታዊ ፀገማትን ፍታሕን ዝርኢ ዘሎ ኣይመስለንን ኢሎም።
Ethio


text:
ዋሽንግተን — መንግስቲ ኢትዮጵያ የካይዶ ምስ ዘሎ ተሃድሶን ገምጋምን ኣብ ልዕሊ ብዙሓት ሰበስልጣን መንግስቲ ስጉምታት ይውሰድ ከምዘሎ ይግልፅ ኣሎ።ኣብ ቀረባ ግዜ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ፣ክልላት ኣምሓራ፣ኦሮሚያን ትግራይን ሓዊሱ ኣብ ልዕሊ ኣባላት ኣመራርሓ መንግስቲ ናይ ምሽግሻግ፣መጠንቀቕታ፤ምብራርን ናይ ምኽሳስን ስጉምትትታ ይውሰድ ክምዘሎ መራኸቢ ብዙሃንን ሰበስልጣንን ይገልፁ።
ኣብ ትግራይ ኣብ ልዕሊ 640 ኣባላት ኣመራርሓ ስጉምቲ ከምዝተወስደ ብመራኸቢ ብዙሃን ተገሊፁ’ሎ።እቶም ስጉምቲ ዝተወስዶም እንመንን ካብ ኣየናይ ናይ ምምሕዳር መሓውርን ምዃኖም ግን ንፁር ኣይኮነን።
’’እቲ ኣገዳሲ ነገር በዝሕን መንነትን ስጉምቲ ዝተወስዶም ኣባላት ኣመራርሓ ከይኮነስ ኣብ ልዕሊኦም ስጉምቲ ብምውሳዱ እቲ ሃዲድ ተዓሪዩዶ ዝብል እዩ’’ ይብል ወናኒ ‘’ፍኖተ ትንሳኤ ናይ ሚዲያን ሕትመትን ኤጀንሲ’’ጋዜጠኛ ኣታኽልቲ እምባየ።
እቲ ገምጋም ካብ ፖሊት ቢሮ ጀሚሩ ክሳብ ናይቲ ክልል ዝለዓለ ኣመራርሓን ዝተሓተ ኣካልን ክልተ ኣዋርሕ ዝወድአ ዓሚቕ ገምጋም ብምክያድ ካብ መጠንቀቕታ ክሳብ ካብ ኣባልነት ምብራር ከምኡ እውን ብሕጊ ዝሕተት እንተሃሊዩ ድማ ክሕተት ዝተግብረሉ መስርሕ እዩ ይብል ምኽትል ዋና ፈፃሚ ስራሕ ኩባኒያ ‘ኻዛ ካፒታል ጉድ ፋይናንስ’ ኣቶ ኣማኑኤል ገብረትንሳኤ።እዞም 640 ዝብሃሉ ዘለው በዚ መስርሕ ዝሓለፉ ካብ ላዕለዋይ ኣመራርሓ ክሳብ ተራ ኣባል ከምዝሓቁፍ እውይ ይገልፅል።
ቅድም ክብል ኣብ ዩንቨርስቲ መቐለ መምህር ዝነበረ ኣብ ሕዚ እዋን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ናይ ዶክትሬት ድግሪ ትምህርቱ ኣብ ምክትታል ዝርከብ ኣቶ ኣብርሃ ሃይለዝጊ ግን መንግስቲ እቲ ሽግር ኣብ ላዕሊ ናይቲ መሪሕነት ከምዘሎ ኣሚኑ እናገለፀ ፀኒሑ ካብ ላዕለዎት ሰበስልጣን ዝተሓተተ ዝፍለጥ ሰብ ዘይምርኣዩ ይገልፅ።እዞም ስጉምቲ ተወሲዱዎም ዝብሃሉ ዘለው 640 ሰባት ማንም ክረኽቦም ዘይኽል ኣብታሕቲ ናይ ምምሕዳር ብርኪ ብትርኪ ምርኪ ዝሕተቱ ዘለው እዮም፤ነዚ እውን እቲ ዝካየድ ዘሎ ተሃድሶ ባጫ እዩ ዝብሎ ዘለኹ ይብል።
ዝርዝሩ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
አብ እስራኤል ከተማ ቴልአቪቭ ሎሚ ጥቅምቲ 21,2015 ነቲ አብ ዝሓለፈ ሰንበት ዝተቀትለ ኤርትራዊ ስደተኛ ሃብቶም ወልደሚካ ኤል ናይ ሽምዓ ስነ-ስርዓት ዝኽሪ ተካሂዱ'ሎ።
አብቲ ስነ-ስርዓት ኤርትራዊያን ካልኦት አፍሪቃዊያን እስራኤላዊያን ከምዝተረኽቡ ተገሊጹ'ሎ።
ሱዳናዊ ነዲን ዑመር መንግስቲ እስራኤል ንሓተቲ ዑቕባ ንነዊሕ ዓመታት'ዩ ብስነ-ልቦና ክቃለሶም ጸኒሑ'ዩ። አብ ዝሓለፈ ሰሙን ኸአ ንጹህ ኤርትራዊ አብ መደበር አውቶቡስ ብሕብሪ ቆርበቱ ዓረብ ስለዝመሰለ ጥራይ ቀቲሎሞ። እዚ ንዓና አፍሪቃዊያን አጉህይና'ሎ። እቲ መንግስቲ አብ ልዕሊ አፍሪቃዊያን ሓተቲ ዑቕባ ግፍዒ ምፍጻሙ ቀጻሊ'ዩ ኢሉ።
አብቲ ስነ-ስርዓት ዝኽሪ ካብ ዝተረኽቡ እስራኤላዊ ሓደ ዶ/ር ራሚ ግዶቪች መጀመርያ ዒላማ ኣይነበረን ግን ብጌጋ ከም ሓደ ካብቶም አሸበርቲ ስለዘለለይዎ እዚ ፍጻሜ አብ ኤርትራዊያንን እስራኤላዊያንን ዓብይ ቁጥዓ ፈጢሩ'ሎ። እቲ አዝዩ ዘሰንድብ ግን ብድሕሪ ምውቅዑ አብ ባይታ ወዲቑ እንዳደመየ ኸሎ ብሓለፍቲ መንገዲ እስራኤላዊያን ምቅጥቃጡ'ዩ። እዚ ፍጻሜ ምክንያታዊ ኣይኮነን። ኸመይ ኢሉ'ዩ ካብ ሃገረይ ካብ ህዝበይ እቲ አዝዩ አብ ታሪክ ዝተሳቃየ ህዝቢ ከምዚ ክገብር ዝኽእል? እዚ ፍጻሜ ተቀባልነት የብሉን ኢሉ'ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ምኅደራ ቤተ ክርስቲያን
ቅድስት ቤተ ክርስቲያን፡ ብደም ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተመሥረተት፡ እትመኅደረሉ ሥርዓተ ምኅደራ እትውንን እያ። ነዚ ሥርዓተ ምኅደራ’ዚ ድማ ሥርዓተ ኣምልኾኣ ንምፍጻም፡ ሕይወተ ሥጋን ሕይወተ ነፍስን ንምምራሕ፡ መንፈሳዉን ንብረታውን ዓለም ብኣገባብ ንምጥቃም ካብ እግዚአብሔር ዝተዋህበቶ እዩ።
ብጽሒት ኣገልግሎት፡ መሳልል ሥልጣን፡ ሥርዓተ ኣገልግሎት ካብ ዓለመ መላእክት ዝጀመረ እዩ።
ቅዱሳን መላእክት ነቲ ኣገልግሎቶም፡ ዝነብርዎ ከተማን ነገዶምን ብእግዚኣብሔር ዝተወሰነ እዩ። መራሕን ተመራሕን ብዝገልጽ ሥርዓት በብነገዶም ኃለቓ ተሸይምዎም እዩ። እዚ ኸኣ ሥርዓተ ምኅደራ ብዝግባእ የረድእ።
እግዚአብሔር ኣምላኽ፡ ንቀዳማይ ሰብ ኣቦና ኣዳም ንፍጥረታት ዘመኃድረሉ ጥበብን ኣምልኾኡ ዝፍጽመሉን ሥርዓትን ብኣምላካዊ ፍቕሩ ኣስተምሂርዎ እዩ። ካብ ኣቦና ኣዳም ክሳብ ሊቀ ነቢያት ሙሴ ዝነበሩ አበው ካብ እግዚኣብሔር መምርሒ እናተቐበሉ ከም ካህን፡ ነቢይ፡ መስፍን ኮይኖም ንእግዚአብሔር ኣገልጊሎም፣ ንደቂ ሰባት’ውን ኣመኃዲሮም እዮም።
ብዘመነ ኦሪት ካብ ሊቀ ነቢያት ሙሴ ክሳዕ ካህን ሳሙኤል ዝነበሩ አበው፡ ክህነትን ምስፍናን ኣሕቢሮም ብምኃዝ ናይ ቤተ እግዚአብሔርን፣ ናይ ሃገርን ምምኅዳር ኃላፍነት ተሸኪሞም እዮም። ምምኅዳሮም ኸኣ ረድኤተ እግዚአብሔር ዘይተፈልዮ፡ መንፈሳዊ ብስለት ዝመልኦ፡ ናይ ሥራሕ ምክፍፋል፡ መሳልል ሥልጣን፡ ተሳትፎ ሕዝቢ ዝነበሮ እዩ። “ሙሴ ኸኣ ካብ ኵሉ እስራኤል ከኣልቲ ሰባት ኃርዩ፡ ኣብ ልዕሊ ሕዝቢ ኃላቑ ኪዀኑ ኃላቑ ሽሕን ኃላቑ ሚእትን ኃላቑ ኃምሳን ኃላቑ ዓሰርተን ገበሮም።” ይብል። (ዘፀ. 18፡25)
ካብ ካህን ሳሙኤል ንደኃር ክሳብ ሕገ ወንጌል ዘሎ ብመሪሕነት እቶም ኣብ ዘዘመኑ ዝተንሥኡ ሊቃነ ካህናት ዝእለ ርክበ ካህናትን መንፈሳዊ ምኅደራ ቤተ እግዚአብሔር ይምእከል ከም ዝነበረ ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን የረድኣና።
ኣብ ሓዲሽ ኪዳን’ውን ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብትምህርትን ምሳሌን ግብርን ንመንፈሳዊ ምኅደራ ሠሪዑን ኣስተምሂሩን እዩ። ብቕዱሳን ሓዋርያት ከኣ ናይ ቤተ ክርስቲያን ምምኅዳራዊ መዋቕር፡ ሕግን ሥርዓትን ኣብቲ ኣብ ኢየሩሳሌም ዝተቓንዐ ናይ መጀመርታ ጉባኤ ብሲኖዶስ ሓዋርያት ተወሲኑ እዩ። (ግብ. ሓዋ. 15፡6) ነቲ ሥርዓተ ምኅደራ ዘተግብሩ መንፈስ ቅዱስ ዝኃረዮም ብሕዝቢ ዝተመርጹ ኃለፍቲ ተሸሙ። (ግብ. ሓዋ. 8:1)
ስለዚ እዚ ዝተጠቕሰ ሥርዓተ ምኅደራ ንዝቕጽል ትውልዲ ናይ ሃይማኖታውን ሃገራውን ምኅደራ መሠረት እዩ። ሎሚ ቤተ ክርስቲያንና እትምርሓሉ ካብ ላዕሊ ክሳዕ ታሕቲ ዝተዘርግሐ መንፈሳዊ ምምኅዳር ካብዚ ዝጅምር እዩ። ኣብ ውሽጢ እዚ ምምኅዳራዊ ሥርዓት ከኣ ናይ ውሉደ ካህነት፡ ምእመናንን ምእመናትን ኵሉ ነናቱ ብጽሒት ኣለዎ።
ቀንዲ ዕላማ ናይዚ ሥርዓተ ምኅደራ ድማ ብብርሃን ትምህርተ ወንጌል ንጸልማት ዓለም ምርሓቕ፡ ብምሥጢራተ ቤተ ክርስቲያን ጸጋ እግዚአብሔር ንምዕዳልን ኣብ መንፈሳውን ማኅበራውን ጉዳያት ንዅሉ ወዲ ሰብ ንምሕባርን እዩ።
ነዚ ንምፍጻም ዘኽእል ፍልጠትን ጥበብን ንምውናን ከኣ ናይ እግዚኣብሔር ምሕረት ፡ናይ ቅድስቲ ድንግል ማርያም ኣማላድነት፡ ናይ ቅዱሳን በረኸት ኣይፈለየና።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
ብመሰረት ናይታ ሃገር ሚኒስትር ወፃኢ ረድኤት ብምሃብ ዘይኮነስ ምድንፋዕ ቁጠባ ኣፍሪቃ ሓድሽ ጠመተ ጀርመን ኮይኑ’ሎ። ብቁጠባዊ ምኽንያት ካብ ኣፍሪቃ ናብ ኣውሮጳ ይውሕዙ ዘለው ስደተኛታት ንምግታእ ዝተሓንፀፀ ሓድሽ ኣገባብ እዩ።
ኣብዚ ሰሙን እዚ ሚኒስትር ወፃኢ ጀርድ ሙለር ሓደ ነገር እንተድኣ ዘይተገይሩ 100 ሚሊዮን ስደተኛታት ኣፍሪቃ ናብ ጀርመን ክውሕዙ ይኽእሉ እዮም ክብሉ ስግኣቶም ገሊፆም ኣለው።
መራሒት ጀርመን ኣንጌላ መርኬል ናይ ወፃኢ ኣውፈርቲ ናብ ኣፍሪቃ ንምስሓብ 335 ሚሊዮን ዶላር ንምምዋል ቃል ኣትየን ኣለዋ።ዝቕፅል ሓምለ ኣብዝካየደ ጉባኤ ሃገራት ጉጅለ 20 እተን ዝተረፋ 19 ሃገራት ንቁጠባ እታ ኣህጉር ክሕግዛ ኣብ ምእማን ክሰርሓ እየን።
ጀርመን ኣብ ኣርባዕተ ሃገራት ጠመተ ከምእትገብር ኣፍሊጣ’ላ።ኣይቮሪኮስት፣ሞሮኮ፣ሩዋንዳን ቱኒዚያን ምስ ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ እውን ዝርርብ እናካየደት ትርከብ።
ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝመበሩ ትካል ዓለምለኸ ጉዳያት ሓላፊ ፕሮግራም ቁጠባዊ ዲፕሎማሲ ታሊታ በርትስማን-ስካት ጀርመን ንሕሉፍ ሕማቕ መግዛእታዊ ታሪኽ ኣፍሪቃ ብምቕያር መራሒት ርክባት ንግዲ ትኸውን አላ ይብላ።
“ጀርመን ብዙሕ ኣበርኪታ እያ።ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ብምምስራህ ውጽኢታዊት ሃገር ኮይና እያ ወፂኣ።ኣፍሪቃ ኢንዱስትሪያዊ ንምዃን መንገድታት ትደሊ እያ ዘላ።ጀርመን ድማ ናይ መሪሕነት ተራ ክትጻወት እያ።”
ጉባኤ ጉጅለ 20 ናይ ክልተ መዓልታት ጉባኤኡ 7ን 8ን ሓምለ 2017 ዓ.ም ኣብ ሃምበርግ ከካይድ እዩ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ምስ ሓድሽ ዓመት፡ “ሓድሽ ልብን ሓድሽ ኣእምሮን ኣጥርዩ።” (ሕዝ. 18፥31-32)
እንቋዕ ካብ ዘመነ ማርቆስ ናብ ዘመነ ሉቃስ ብሰላም ኣሰጋገረናን!
መዓልትን ለይትን ኣፈራሪቑ፡ ሰሙናትን ኣዋርኅን ኣኅሊፉ ንዘመን ብዘመን ዝትክእ ጐይታ ዘመናት እግዚኣብሔር እዩ። ካብ ዓመት ናብ ዓመት ምስጋር ዝኸኣል ከኣ ብናቱ ፍቓድን ምሕረትን ስለዝኾነ፡ እንሆ ካብ ዘመነ ማርቆስ ናብ ዘመነ ሉቃስ ተሳጊርና፡ ንሓድሽ ዘመን ን2011 ዓ.ም. እንቕበለሉ ናይ ሓድሽ ዓመት ቀዳማይ ዕለት ዝኾነ ሓደ መስከረም ኣብጺሑና ኣሎ። እዚ ዕለት እዚ ብዝተፈላለየ ኣስማት ዝጽዋዕ እዩ፡ ንኣብነት ፦
* ናይ ዘመን መለወጢ
- ኣረጊት ዘመን ኃሊፉ ብሓድሽ ዘመን ዝልወጠሉ ናይ መሰጋገሪ ዕለት ብምዃኑ ናይ ዘመን መለወጢ ይበሃል።
* ቅዱስ ዮሐንስ
ዓመት መጸ ዘመን ብዘመን ክትካእ ከሎ፦ ነቲ ካብ ጸልማት ናብ ብርሃን፡ ካብ ብሉይ ናብ ሓዲስ፡ ካብ ዓመተ ኵነኔ ናብ ዓመተ ምሕረት ዝተሰጋገርናሉ ጊዜ ስለ እንዝክር እቲ ናይ ዘመን መሰጋገሪ ቅዱስ ዮሓንስ ይበሃል።
መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮሓንስ ዝዓረፈሉ ዕለት መስከረም 2 እኳ እንተኾነ፡ እዚ ዕለት እዚ ግና ብስሙ ይጽዋዕ ኣሎ። ምኽንያቱ ቅዱስ ዮሓንስ ከምቶም ቀዳሞት ነቢያት ነቢይ ኮይኑ “ኪመጽእ እዩ” ኢሉ ተነበየ (ማቴ. 3፡11)። ደኃር ድማ ምስ ሓዋርያት ሓዋርያ ኮይኑ “እቲ ኃጢኣት ዓለም ዘስተሥርይ ገንሸል እግዚአብሔር እዚ እዩ። ንሱ ቕድመይ ነይሩ እዩ እሞ፡ እቲ ቕድመይ ዝነበረ ብድኅረይ ድማ ኪመጽእ እዩ ኢለ ብዛዕባኡ ዝነገርክኹም እዚ እዩ” (ዮሓ. 1፥29-30) ኢሉ ናይ ጐይታ ካብ ሰማይ ምውራድን ምውላድን ከምኡ ውን ንሱ ኣምላክ ወልደ ኣምላክ ከምዝኾነ መስከረ። ስለዚ ኸኣ ካብ ኦሪት ናብ ሓዲስ መሰጋገሪ ድልድል ብምዃኑ ብስሙ ይጽዋዕ።
* ርእሰ ዓውደ ዓመት
ናይ ዓመት ናይ ዕለታት መጀመሪያ መዓልቲ ዝኽበር በዓል ብምዃኑን ናይ ካልኦት በዓላትን ኣጽዋማትን ናይ ዓመት ቀመር ዝሥርዓሉ ብምዃኑ ርእሰ ዓውደ ዓመትት ተባሂሉ ይጽዋዕ እዩ።
ስለዚ ነዚ ናይ ሓድሽ ዓመት ቀዳማይ ዕለት ዝኾነ ሓደ መስከረም (ናይ ዘመን መለወጢ፡ ቅዱስ ዮሓንስ፡ ርእሰ ዓውደ ዓመት) ብድምቀት ከነኽብሮ ይግባእ። እዚ ኸኣ ንጊዜ ብዓመታት፡ ወርኃት፡ ዕለታት፡ ሰዓታት፡ ደቓይቕ . . . እንቈጽረሉ ጥበብ ዝገለጸልናን ብጊዜ ሠሪሕና ታሪኽ ከነመዝግብ ኃይሊ ዝሃበናን እግዚኣብሔር ብማኅሌትን መዝሙርን ቅዳሴን ውዳሴን ብምምስጋን እዩ። ምኽንያቱ እዚ ዕለት እዚ ምስ ፈጣሪና ዘሎና ቃል ኪዳን ንምሕዳስ፣ ጕዕዞ ሕይወትና መርሚርና ኣብ መንፈሳዊ ሕይወትና ዕብየት ንምምጻእ ምቹእ ኵነታት ይፈጥረልና እዩ። ንዝኃለፈ ጕድለትና መርሚርና ፡ ንዝመጽእ ዓመት ብሩህ ናይ ዓወት ጊዜ ንምግባር ንሰብነትና ብማየ ንስሓ ሓፂብና ሠናይ ጕዕዞ ሕይወት እንጅምረሉ ደኣ እምበር ‘ሓድሽ ዓመት ባዕሉ ዓወት ኂዙ ስለዝመጽእ፣ ወይ ውን ንምውዳቕናን ምትንሣእናን ወሳኒ ስለዝኾነ’ ኣይኮነን። ከምቲ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ “በታ ኅርይቲ መዓልቲ ክሰምዓካ እየ: በታ መዓልቲ ምድኃን ድማ ኪረድኣካ እየ። እንሆ፡ እታ ኅርይቲ መዓልቲ ምድኃን ሎሚ እያ።” (2ይ ቆሮ. 6፥2) ዝበሎ በዛ መዓልቲ እዚኣ ንናይ ትማሊ ሕይወትና መርሚርና፣ ንናይ ጽባሕ ሓድሽ ግብሪ ሎሚ መዓልቲ ለውጢ ኽንገብራ ይግባእ። ኣብ ዝኃለፈ ዓመት ነቲ ዝተዋህበና ጊዜ ብምሉኡ ኣብ ረብሓ ብዘይምውዓልና ሕልናና ዝኸሰሰናን ዝፈረደልናን ‘ከምዚ ኢለ ክሳዕ መዓስ እየ ዝጸንሕ፧’ ብምባል ንዝኃለፈ ዘባኸናዮ ዘመን ኣምላኽ ብምሕረቱ ሓድሽ ዘመን ከምዝህበና ፈሊጥና፥ ከምቲ ሓዋርያ ቅዱስ ጴጥሮስ “ደጊም እቲ ብዕብዳን፡ ብፍትወት ሥጋ፡ ብስኽራን፡ ብጓይላ፡ ዓቐን ብዘይብሉ መስተ፡ ብዜጸይፍ ኣምልኾ ክትነብሩ ከሎኹም፡ ከምቲ ኣሕዛብ ዚደልይዎ እናገበርኩም ዘኅለፍኩምዎ ዘመን ይኣክል።” (1ይ ጴጥ. 4፥3) ዝበሎ ብኸምዚ ዓይነት ናብራ ዝኃለፍናዮ ሕይወት ይኣኽለና ክንብል እዚ ዕለት እዚ መለበሚና እዩ።
ንኣና ትርጕም ጊዜ፦ ዕለት መጸ፡ ወርኂ ኣተወ ፡ ዓመት ተተክአ እናበልና ጊዜ ምቍጻር ዘይኮነስ ነቲ ኣረጊት ሰብነት ብማየ ንስሓ ሓፂብና ሓድሽ ልብን ሓድሽ ኣእምሮን ክንለብስ እዩ። ንሓድሽ ልብሲ ዝተሓጽበ ሰብነት ከም ዘድልዮ፡ እዚ ሓድሽ ዓመት ክመጽእ ከሎ ድማ ብሓድሽ መንፈስ ዝተሓደሰን ብንስሓ ዝነጽሐን ሕይወት ኂዝና ክንቅበሎ ይግባእ። ቅዱስ ጳውሎስ ብዛዕባ እዚ ክጠቅስ ከሎ “ነቲ ቐደም ትነብርሉ ዝነበርኩም ብክፉእ ትምኒት ዝተበለሸወ ኣረጊት ሰብነትኩም ቀንጥጡ፡ ብኣተሓሳስባኹም ውን ተሓደሱ። ነቲ ብኣርኣያ እግዚኣብሔር ብጽድቕን ብቕድስናን ዝተፈጥረ ሓድሽ ሰብ ከኣ ልበስዎ” ይብል። (ኤፌ. 4፥21-24) “ኣረጊት ሰብነትኩም” ዝበሎ ትእዛዝ እግዚኣብሔር ኣፍሪሱ ብኃጢኣት ዝረኸሰ፡ ካብ ፍቓድ እግዚኣብሔር ወጺኡ ካብ መንፈሳዊ ንሥጋዊ፥ ካብ ሰማያዊ ምድራዊ ምርጫ ዝመረጸ ምስ እግዚኣብሔር ገዲፉ ምስ ሰይጣን ዝተዓራረኸ ድኹም ሰብነት እዩ። ስለዚ ነዚ ኣረጊት ሰብነት ዝተባህለ፡ ብንስሓን ሠናይ ግብርን ከነሐድሶ ይመኽረና። ተወካፌ ንስሓ እግዚኣብሔር ኣምላኽና ውን “ተነስሑ፡ ኣበሳኹም ጥፍኣት ከየምጽኣልኩምሲ ካብ ኵሉ ግህሰትኩም ተመለሱ። ነቲ እትገብርዎ ዝነበርኩም ኃጢኣትኩም ደርብይዎ፡ ሓድሽ ልብን ሓድሽ ኣእምሮን ኣጥርዩ።” ይብለና። (ሕዝ. 18፥31-32)
እወ ሕዝበ ክርስቲያን! ዘመን ብዘመን ክትካእ ከሎ እቲ ኅልፈትን ውላጤን ዝሰማምዖ ፍጡር ድማ ጊዜን ቦታን ወሲንዎ ይኃልፍን ይትካእን። ከምቲ እግዚኣብሔር ዘይሠርሓሉ ጊዜ ዘይብሉ፡ ከምኡ ድማ እቲ ብኣርኣያኡ ዝተፈጥረ ሰብ ነቲ ዝተዋህቦ ድሩትን ዝተፈቕደሉን ጊዜ ብዘይ ሥራሕ ከኅልፎ ኣይግባእን። ካብ ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያን ከይወጸ፡ ንእግዚኣብሔር ዘሥምርን ንዘለዓለማዊ ሕይወት ዘብቅዕን ግብሪ ኣብ ምሥራሕ፡ ነቲ ዝተዋህቦ ጊዜ ብጥንቃቀን ብግቡእን ክጥቀመሉ ይግባእ። ነዚ ከረድእ ከሎ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ “ነቲ ዝተዋህበኩም ጊዜ ብምሉኡ ኣብ ረብሓ እናኣውዓልኩም ከም ዓያሹ ዘይኮነስ ከም ለባማት ንበሩ” ይብል። (ኤፌ. 5፥15)
ሓድሽ ዓመት፡ ንሓድሽን ዝኃሸን ሕይወት ዝተሠርዐ ብምዃኑ ንዝኃለፈ ጊዜ ውን ንግምግመሉን እዩ። መንፈሳዊ ሕይወትና ማለት መንፈሳዊ ሥነ ምግባር፡ ኣገልግሎት ከምኡ ውን ኣብ ማኅበራዊ ናብራና ምስ ቤተ ሰብና፡ ኣብ ሥራሕና፡ ኣከባቢና . . . ምስ ዝገጥመና ፈተና ከመይ ነይርና ኢልና ንሓተሉ እዩ። ከምኡ ውን ናይ ዝኃለፈ ዓመት ብኵሉ መለኪዒታቱ ሓዋርያዊ ተልእኮን ማኅበራዊ ግደን ቤተ ክርስቲያን ንምእመናን ከምኡ ውን ኣበርክቶ ምእመናን ኣብ ቤተ ክርስቲያን ንግምግመሉን ንዝመጽእ ዓመት ንውጥነሉን እዩ።
ብተወሳኺ በዓል ሓዲስ ዓመት እናኣብዓልና ዘመን ክንቈጽር ጥራይ ዘይኮነስ ነቲ እግዚኣብሔር ዝሃበና ጊዜ ብዝግባእ ክንጥቀመሉ ከምዘሎና ቅዱሳት መጻሕፍቲ ይምህሩና እዮም። ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ “ንስኻትኩም ፍሉያት መዓልታትን ኣዋርኅን፡ ክፍለ ዓመታትን ዓመታትን ተኽብሩ ኣሎኹም፡ ኣባኻትኩም ንኸንቱ ደኺመ ከይከውን እፈርሃልኩም ኣሎኹ” (ገላ. 4፥10-11) ብምባል ይነግረና። ከምቲ መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮሓንስ ዘተሓሳስበና ኣብዚ ወርኃት ክረምቲ ኃሊፉ ፍረ ዝረኣየሉ እዋን ከምቶም ጽቡቕ ፍረ ዘፍርዩ ኣእዋም ሠናይ ግብሪ ኂዝና ክንርከብ ይግብኣና።
ነቲ ዝቐደመ ኣረጊት ዘመን ንድኅሪት ኣብ እንገድፈሉ ንሕና’ውን ዝቐደመ ክፉእ ሕይወትና ንድኅሪት ገዲፍና ጽቡቕ ብምግባርን ሠናይ ብምፍራይን ንጊዜና ብዝግባእ ክንጥቀመሉ እዚ ዕለት እዚ ዘዘኻኽረና እዩ እሞ እዚ ኣብ ቅድሜና ዘሎ ዓመት፦ ዝረኃቑ ዝቐርበሉ፡ ዝተበኣሱ ዝዕረቕሉ፡ ሃይማኖት ዝጸንዓሉ፡ ሥነ ምግባር ዝዓብየሉ፡ . . . ብሓፈሻ ዓመተ ሰላምን ፍቕርን ክኾነልና ናይ ልዑል እግዚኣብሔር ቅዱስ ፍቓድ ይኹነልና፡ አሜን።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
ናይ ኢትዮጵያ ሃገራዊ ፈተና 12 ክፍሊ ዝተቛረፀ ናይ ኢንግሊዝኛ ፈተና ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያ ምስ ዝተዘርግሐ ፈተና ምምስሳሉ ብምርግጋፁ ምዃኑ ሚኒስትር ትምህርቲ ኣቶ ሽፈራው ሸጉጤ ገሊፆም ኣለው።
ነቲ ፈተና ሰሪቖም ብማሕበራዊ ሚዲያ ዝዘርግሑ ሰባት ናብ ሕጊ ከምዘቕርቡዎም እውን ተዛሪቦም ኣለው ኣቶ ሽፈራው።እቲ ፈተና ካብ 27 ሰነ ክሳብ 30 ሰነ 2008 ዓ/ም ከምዝውሃብ ሚኒስትር ትምህርቲ ሎሚ ሰሉስ ኣፍሊጡ’ሎ።ንመሐለዊ ተባሂሉ ካብ ዝተዳለወ ፈተና ክወሃብ ምኳኑ ተገሊጹ’ሎ።
ተማሃሮ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ምድላው ክገብሩ እውን ንብዙሓት ኣተሓሳሲቡ’ሎ።ንድምጺ ኣሜሪካ ሪእይቶኦም ዝሃቡ ተፈተንቲ ተማሃሮ ግን በቲ ኩነታት ምሕዛኖም ገሊፆም ኣለው።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ነቲ ፈተና ከወፅእ ዝገበርና ንሕና ኢና ክብል ኣብ ወፃኢ ሃገር ዝንቀሳቐስ ናይ ኦሮሚያ ተቓዋሚ ጉጅለ ሓላፍነት ወሲዱ።ናይ ኦሮሚያ ሚዲያ ኔት ዎርክ ዳይረክተርን ኣባል ተቓወምቲ ጉጅለ ኦሮሞን ዝኾነን ጀውሃር መሓመድ ብሰንኪ ተቓውሞ ንልዕሊ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ናይ ምምሃር ዕድል ዘይረኸቡ ተማሃሮ ክልል ኦሮሚያ ናይ ምምሃር ዕድል ስለዘይረኸቡ ናይቲ ክልል ፈተና ክናዋሕ ቅድሚ ክልተ ኣዋርሕ ብናይ ተማሃሮ ወለዲ ፣ተማሃሮን መምህራንን ንኣካላት ትምህርቲ ሕቶ እንተቐረበ እውን ሰማዒ ስለዝስኣነ እቲ ፈተና ክወፅእ ተገይሩ’ሎ ክብል ይገልፅ።
‘እዚ ፈተና እዚ ብዝኾነ መልክዑ ደው ክሳብ ዘይበለ እዚ ወለዶ እዚ ምሉእ ብምሉእ ከምዝወድቕን ከምዝጉዳእን ኣብ ምርድዳእ ስለዝተበፅሐ እቲ ፈተና ምሉእ ብምሉእ ክሰናኸል ኣለዎ ብዝብል ኣብዚ ይሰርሑ ዝነበሩ ሰባት ነቲ ፈተና ኣብ ኢዶም ኣእቲዮምዎ።’
ፈተና ክውሃብ ሓደ መዓልቲ ምስተረፎ ኣብ ኢድ እቲ ጉጅለ ምእታው ንሰበልስጣን ሚኒስትር ትምህርቲ እንተተነግረ’ዃ ክቕበሉዎም ስለዘይክኣሉ ባዕሉ ጀውሃር መሓመድ ሓዊሱ ብዝተወደበ መልክዑ ነቲ ፈተና ብኢንተርኔት ከምዝዘርግሑዎ ኣቶ ጀውሃር ገሊፁ’ሎ።እቲ ፈተና ኣብ ኢድ እቲ ጉጅለ ዝኣተወሉ ኣገባብ ንምግላፅ ግን ፍቓደኛ ኣይኮነን።
ብዛዕባ እዚ ንሚኒስትር ትምህርቲ ንኣቶ ሽፈራው ሸጉጤ ይኹን ንሰበስልጣን እቲ ክልል ንምዝርራብ ትማልን ሎምን ዝካየደ ፃዕሪ ኣይተዓወተን።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
- መእተዊ
- | ክንክንን ጥዕናን
- | ምእለይ ኣረጋውያን
- | ምእለይ ኣረጋውያን
ምእለይ ኣረጋውያን
ካብቲ ኣብ ገዛኻ ኮይንካ እትረኽቦ ሓገዝ ናይ ኣለይቲ ንላዕሊ ዘድልየካ ተኾይኑ ኣብ ምእለይ ኣረጋውያን (äldreboende) ክትቕመጥ ትኽእል ኢኻ።
ሓደ ወኪል ካብ ምምሕዳር ብዛዕባ ድሌታትካ ብምጽናዕ ኣብ መንበሪ ኣረጋውያን ንክትቕመጥን ኣብ ገዛካ ንክትጸንሕን ውሳነ ይሕልፍ።
ኩሎም ምእለይ ኣረጋውያን ለይትን መዓልትን ኣባላት ኣለውዎ። ከምኡ ውን ኣለይቲ ሕሙማት ነርስ ኣብ ኩሉ ምእለይ ኣረጋውያን ኩሉ ግዜ ኣለዉ።
ኩሉ ክፍልታቶም ድማ መስመር ቴሌፎን፡ ቲቪ፡ ናይ ሓደጋ ኣላርምን ዓራትን ኣለዎ። ካልእ ተወሳኺ ንብረት ምስ ትደሊ ግን ናይ ግልኻ ድሌት ኮይኑ ባዕልኻ ትገዛሉ።
ኩሎም እቶም ኣብ መእለይ ኣረጋውያን ዝቕመጡ ክራይ ገዛ ይኸፍሉ ብነጻ ድማ ኣገልግሎትን ምክንኻንን ይረኽቡ። መንበሪ ገዛ ኣረጋውያን ክፍሊት ክራይ ይፈላለ እዩ፡ ብዕብየት ገዛን ክሳብ ክንደይ ሓገዝ የድልዮን ድማ ይፈላለ።
ዝተፈላለዩ ምእለይ ኣረጋውያን ንዝተፈላለዩ ድሌታት ዘለዎም ኣሎ።
ኣገልግሎት ኣብ ገዛ (Servicehus)
ኣብ ናይ ኣገልግሎት ገዛ ዝነብር ሰብ እቲ ብብዝሒ ኣለይቲ ወይ ሓገዝቲ ዘየድልዮ ሰብ እዩ።
ኣገልግሎት ኣብ ፍሉይ ቦታ ብውልቒ (serviceboende)
ኣገልግሎት ኣብ ፍሉይ ቦታ ብውልቒ ዝወሃበሉ ቦታታት ኣብ፡ ብየርክባካ (ዩስነ) Björkbacka (Ljusne), ካስታንየን (ዩስነ) Kastanjen (Ljusne), ሊንደን (በርቪክ) Linden (Bergvik), ኢንሪሰት (ሰደርሃምን) Enriset (Söderhamn) ኦስጎርደን (ሰደርሃምን) Åsgården (Söderhamn) ኣሎ።
ኣገልግሎት ኣብ ፍሉይ ቦታ ብሓባር (Gruppboende)
ኣገልግሎት ኣብ ፍሉይ ቦታ ብሓባር ኣኪብካ ዝእለይሉ ብዙሕ ሓገዝ ወይ ምክትታል ዘድልቶም ሰባት ዝርከብሉ አዩ።
ኣገልግሎት ኣብ ገዝኡ ዝረክብ ተወሳኺ ሓገዝ ዘድልዮ አንተ ደኣ ኾይኑ ኣብ ናይ ሓባር ሓገዝ ዝወሃበሉ መንበሪ ክቕይር ይከኣል አዩ። ኩሉ ግዜ ሰራሕተኛታት ኣብ ጎንኻ ኣለዉ 24 ሰዓት።
ናይ ሓባር ኣገልግሎት ዝወሃቦ ዝርከበሉ ከባቢ ኣብ ኢኩልንዳ (ስኩግ) Eklunda (Skog), ፎሽጎርደን (ኑራላ) Forsgården (Norrala), ሀድባካ (ሰደርኣላ) Hedbacka (Söderala), ብየርክባካ (ዩስነ) Björkbacka (Ljusne), ኤንሪሰት (ሰደርሃምን) Enriset (Söderhamn) ኦስጎርደን (ሰደርሃምን) Åsgården (Söderhamn) እዩ።
ኣብቲ ናይ ሓባር ኣገልግሎት ወይ ዝእለይሉ ፍቓድ ዝረክብ ሰብ ናይ ሓንጎል ጸገም ዘለዎ አንተ ደኣ ኮይኑ እዩ።
ፍሉይ ናይ ሓባር ሓገዝ ዝረኽቡሉ (speciella gruppboenden) ውን ኣሎ ንገለ ሰባት ናይ ሓንጎል ጸገም (demenssjukdom) ዘለዎም ንኣብነት ከም ኣልዝሄመሽ (alzheimers sjukdom)። ኣብዚ ብዙሓት ሰባትን ውሑድ ክፍልታት መንበሪ ገዛን ይርከቦ።
እሂ ናይ ፍሉይ ሓባራዊ ሓገዝ ዝረኽብሉ ክፍሊ ዝርከበሉ ቦታ ኢክሉንዳ(ስኩግ) Eklunda (Skog), ኤንሪሰት (ሰደርሃምን) Enriset (Söderhamn), ፉሽጎርደን (ኖራኣላ) Forsgården (Norrala), ሀድባካ (ሰደራላ) Hedbacka (Söderala) ካስታንየን (ዩስነ) Kastanjen (Ljusne)
ሕቶ ምስ ዝህልወኩም በዚ ኣድራሻ ርኸቡና፡
”Omvårdnad Direkt”
ካብ ሶኒ – ዓርቢ 8:00-16:30
ቴሌፎን – 0270-756 56
ተወሳኺ ሌንካር
ፋርማሲ/ቤትመድሃኒት
መድሃኒት ኣብ ፋርማሲ ኢኻ እትዕድጎ። ገለ መድሃኒታት ካብ ሓኪምካ ፕረስክሪፕሽን የድልዮ። እቶም ኣብ ፋርማሲ ዚሰርሑ ብዛዕባ ሕማምን ኣፋውስን ብዙሕ ይፈልጡ እዮም። ንሓያሎ ሕቶታትካ ኪምልሹ ይኽእሉ እዮም። ኣብቲ ፋርማሲ ንእተፈላዩ ሕማማት ዚምልከቱ ብሮሹራትውን ይርከብ እዩ።


text:
ሕብረት ኣፍሪካ የካይዶ ብዘሎ ወፍሪ ሰራዊት መኸተ ጎይታ /LRA/ ይዳኸም ኣሎ።ብዘይእኹል ቀረባት ግን ንጆሴፍ ኮኒን ስዓብቱን ካብ ጥቕሚ ወፃኢ ንምግባርን ብሓይሊ ዘዕጠቕዎም ህፃውንቲ ወታደራት ነፃ ንምውፃእን ዓመታት ክወስድ እዩ።
ሰራዊት መኸተ ጎይታ /The Lord's Resistance Army/ ብኣህፅሮተ ቃል LRA ብዝብል ሽም ዝፍለጥ ጉጅለ ኣብ ሓደ እዋን ንናይ ገጠር ዓድታት ብምቅፃል፣ንህፃናት ብምጭዋይን ንኣሽሓት ሰባት ብምምዝባልን ይፍለጥ ነይሩ።ዕላምኡ ንመንግስቲ ፕሬዝዳንት ዩዎሪ ሙሶቮኒ ካብ ስልጣን ንምውራድ እዩ።
ካብ ኡጋንዳ፣ደቡብ ሱዳን፣ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ኮንጎን ሪፓብሊክ ማእኸላይ ኣፍሪካን ዝተዋፅኡ ወታደራት ዝሓቖፈ ብሕበረት ኣፍሪካ ሓደ ዞባዊ ግብረ ሓይሊ ድሕሪ ምጥያሹ ግን እቲ ደባይ ተዋጋኢ ከምዝተዳኸመ ሊውተናንት ጀነራል ሳሙኤል ካሩማ ይገልፁ።
‘’ንገሊኦም ብምቕታልን ብምራኽን ዓቕሞም ኣዳኺምናዮ ኣለና’’ ዝበሉ ንሶም ብምስዓብ ‘’ናይቲ ጉጅለ መሪሕነት ካልኣይ ሰብ ሓዊሱ ብዙሓት ላዕለዎት ኣዘዝቲ ተቐቲሎም እዮም።ገሊኦም ላዕለዎት ኣዘዝቲ እውን ከዲዖም ኣለው’’ኢሎም።
እቲ ግብረ ሓይሊ LRA ኣብዝንቀሳቐሰለን ኣርባዕተ ሃገራት ብርክት ዝበሉ መደብራት ኣለዎ።ሎሚ LRA ኣብ ሓሙሽተ ቀንዲ ጉጅለታት ከምዝተኸፈለ ይእመን።መብዛሕቲኡ ግዜ ኣብ ሪፓብሊክ ማእኸላይ ኣፍሪካን ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ኮነጎን ይንቀሳቐሱ።
ኣርባዕቲአን ሃገራት ብድምር 5,000 ወታደራት ንምውፃእ ቃል ኣትየን ነይረን።ኡጋንዳ 2,000 እተን ዝተረፋ ድማ ሕድ ሕደን 1,000 ወታደራት ንምውፃእ።ኣብ ሪፓብሊክ ማእኸላይ ኣፍሪካ ኣዛዚ ወታደራት ኡጋንዳ ኮሎኔል ማይክ ካባኞ ግን እዘን ሃገራት ከዋፅእኦ ቃል ዝኣተውኦ ኣየማልኣን ይብሉ።
ዛጊድ ኡጋንዳ 1,500፣ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊ ኮንጎ ካብ 100 ክሳብ 500፣ደቡብ ሱዳን ድማ ካብ 100 ክሳብ 200 ወታደራት ኣዋፊረን ኣለዋ ኢሎም።ሪፓብሊክ ማእኸላይ ኣፍሪካ ኣይልኣኸትን።
ቃለን ንምምላእ ዝኣገደን ኣብ ውሽጠን ብዘሎ ፖለቲካዊ ቅልውላው፣ግጭትን ህውከትን ከምኡ እውን ዋሕዲ በጀትን እዩ።
ናይ ኣየር ሓገዝን ስልጠናን ካብ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ናይ ኣፍሪካ ኮማንድ Africom ይረኽቡ።ሓይልታት ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ቀጥታዊ ስርሒት ኣይሳተፉን።
ሕብረት ኣፍሪካ ነቲ ግብሪ ሓይሊ ፍቓድ ሂቡዎ እምበር ናይ ገንዘብ ሓገዝ ኣየወፊይን።ኩሉ ነገር እተን ሃገራት ባዕለን የማልኣ።እቲ ግብሪ ሓይሊ ኣብዘን ዓበይቲ ሃገራት ብ2,000 ወታደራት ጥራሕ ከምዝንቀሳቐስ ጀነራል ካሩማ ይገልፁ።
LRA ኣብ ዝሓለፈ ነሓሰን መስከረምን ንዓሰርተታት ደቂ ኣንስትዮን ህፃናትን ፈቲሑ’ሎ።እቲ ጉጀል ይዳኸም ከምዘሎ ካሊእ መርኣያ።
እቲ ጉጅለ ካብ ደባይ ተዋጋኢነት ናብ ህድማ ኣትዩ’ሎ።
ግዚያዊ ኣዋሃዲ ማእኸል ስለያ ሻንበል ልዊስ ቻርለስ ወታደራት ሕብረት ኣፍሪካ ንኣዛዚ እቲ ጉጅለ ኮኒ ዋላ እንተቐተሉዎ እውን መወዳእታ LRA ኣይኸውንን ይብሉ።ተዋጋእቲ ኢዶም ክህቡ እዮም፤ገሊኦም ግን ኣብ ጫካ ዝተወልዱ ስለዝኾኑ ኣብኡ ክተርፉ እዮም ኢሎም።
LRA እናተዳኸመ እንተኾነ እውን ሕዚ እውን ካብ 300 ክሳብ 500 ዝግመቱ ተዋጋእቲ ኣለዎ።ምንጪ ገንዘቡ ኣብ ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክኮንጎ፣ካብ መሸጣ ስኒ ሓርማዝ።ብዙሕ ሰብ ኣብዝየነብረሉ ከባቢ ይንቀሳቐሱ።


text:
ኣርባዕተ ሰራሕተኛታቱ ኣብ ኤርትራ ዝተታሕዝዎ ኩባንያ ሓለዋ ፀጥታ ብሪጣንያ ንመግስቲ ኤርትራ ብቅሉዕ ይቅሬታ ሓቲቱ።
ወሃቢ ቃል እቲ PVI ተባሂሉ ዝፅዋዕ ኩባንያ ከምዝበልዎ እቲ ኩባንያ በቲ ኩነታት "ኣዝዩ ይሓዝን ንዝኾነ ጌጋ ሙሉእ ይቅሬታ ንሓትት" ኢሉ'ሎ።
እቲ ወሃቢ ቃል ኣብ ሎንደን ዘ ኢንድፐንደንስ ን'ዝተባህለ ጋዜጣ ከምዝበሎ ንርእስናን ንዓማዊልናን ንምክልኻል ኣፅዋር ንሕዝ ዕጡቅ ትካል ሓለዋ ፀጥታ ባሕሪ ኢና ኢሉ።
ምስ ኤርትራ ኣብ ተፃብኦ ንምእታው አይሓለንናን ግን ብኸምኡ ዝተራእየ እንተኾይኑ ሙሉእ ይቅሬታ ንሓትት ክብል'ውን ተዛሪቡ።
ኤርትራ ብዛዕባቶም ኣብ ዝሓለፈ ታሕሳስ 2010 ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዘእተወቶም ኣርባዕተ እንግሊዛውያን፣ምስ ካልኦት ልዕሊ ዕስራ ዝኾኑ እንግሊዛውያን ብምዃን ኣብ ማያዊን ደሴታውን ግዝኣት ኤርትራ፣ናይ ወረራ፣ስለያን ግብረ ሸበራን ስራሕ የካይዱ ኔሮም ክትብል ብሰሉስ ገሊፃ'ያ።
ምንስትሪ ወጻኢ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ “ብዕለት 23/12/2010 እቶም ንባጽዕ ብጉልባብ መግብን ነዳዲን ዝኣተው 6 እንግሊዛውያንን እቲ ብጉልባብ ቱሪስት ካብ ጅቡቲ ቪዛ ረኺቡ ዝኣተወን ብዘይሕጋዊ መውጽኢ ፍቓድን ቪዛን ጸልማት ተጎልቢቦም መብራህቲ ኣጥፊኦም ብመርከብ SEA SCORPIONን ፈጣን ጃልባ RED RIBን ካብ ወደብ ባጽዕ ሃዲሞም፣ ድሕሪ ናይ 3 ኖቲካል ማይልስ ጉዕዞ ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ ብዝተኰስዎ ናይ መጠንቀቕታ ተዂሲ SEA SCORPION ምስዞም ሕጂ ኣብ ቀይዲ ዝርከቡ 4 እንግሊዛውያን ባሕረኛታት ኪትተሓዝ እንከላ እታ RED RIB ዝተባህለት ፈጣን ጃላባ ምስ 3 ባሕረኛታት ሃዲማ ናብ ደሴት ሮምያ ብምእታው ነቶም ኣብ ሮምያ ዝነበሩ 8 እንግሊዛውያንን 3 ግብጻውያንን ሒዛ ክትሰከሞ ትኽእል ሳናዱቕ ኣጽዋርን መሳርሒታትን ጽዒና ተሰዊራ” ይብል።
ብዘይካ‘ዚ፣መንግስቲ እንግሊዝ ነዞም ገበን ወራር፣ስለያ፣ሸርሒን ሸበራን ክፍፅሙ ከለው ተታሒዞም ዝተባሃሉ እንግሊዛውያን ጉልባብ ዝኾኖም ፈቃድ ንግዲ ምሃቡ ተሓታቲ’ዩ ይብል መንግስቲ ኤርትራ ዘውፀኦ መግለፂ።
መንግስቲ ኢንግሊዝ ብ'ረቡዕ ን'ሬድዮ ድምፂ ኣሜርካ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፡ ብመሰረት ውዕል ቬየና ቆንስላዊ ምብጻሕ ንክፍቀደሎም ምድፋእና ክንቅጽል ኢና ኢሉ`ሎ። ግብረ መልሲ ናይቲ መንግስቲ ኤርትራ ዝገብሮ ዘሎ፡ ከከም ኣድላይነቱ ተወሰኽቲ ስጉምትታት ክንወስድ ኢና ዝበለ ምንስትሪ ወጻኢ እንግሊዝ፡ እቶም 4ተ እንግሊዛውያን ንዝፈጸምዎ ዝኾነ ይኹን ተግባራት ብዝኾነ ይኹን መልክዑ ምስ መንግስቲ እንግሊዝ ምትእስሳርን ንመንግስቲ እንግሊዝ ተሓታቲ ምግባርን ብጽኑዕ ንነጽጎ ክብል`ውን ኣፍሊጡ`ሎ።


text:
Date: Saturday, 07 April 2018
ቅድሚ ናብ’ቲ ኣርእስተ-ነገር ናይ’ዚ ካልኣይ ጽሑፍ ምእታውና፡ ድሕሪ ባይታኡ ወይ መንሰኤ (background) ምጥቃስ የድሊ። ብመሰረቱ ኣብ ቀዳመይ መጽሓፍ ከም ዝገለጾ፡ ኣብ ውሽጢ ምውቅን ርኽቡን ሓዳር፡ ብሰንኪ እምነት ምጉዳል ዝኣክል ክሳብ ኣብ ፍትሕ ዘብጽሕ ቅልውላው ይለዓል። ግን ምእንቲ ዝተወልዱ ኣርባዕተ ቆልዑ ህይወትን መጻኢ ዕድልን ብምሕሳብ፡ ብሽምግልና ዕርቂ ተኻይዱ ሕድገታት ከም ዝተገብረ ይዝከር። ይኹን እምበር ኣስዒቡ ብዝተኸሰተ ኲነት፡ ንኣብነት ፖሊቲካን ኣተዓባብያን ቆልዑን፡ ምትእትታው ውልቀ-ሰባትን ኣዝማድን ስለ ዝጸለወ፡ ብወገን ሰበይቱ ድማ ስኽፍታን (insecurity)፡ ዘይምትእምማንን ብምስፋኑ፡ ንዳሕራዩ ናብርኦም ከመይ ኢሉ ከም እተመነዛበለ ኣስዒብና ክንገልጾ ኢና።
ብመሰረቱ ዝዀነ ድርሰት ዓይነት (genre) ኣለዎ። ስለዚ’ውን እዚ ጽሑፍ ደቂ-ሰባት ኣብ ንሓድሕዶም (man against man)፡ በቲ ሓደ ወገን ጐንጺ ምስ ሕብረተ ሰብ (man against society) ንኣብነት ፖሊቲካን ናይ ኣራኣእያ ፍልልይ ብልብኻ ዝምስጥን ስምዒትካ ዝትንክፍን ክትርኽ ንርኢ። ኣብዚ ብዓብዩ ወይ እቲ ቀንዲ ተዋስኣይ (protoganist) ኣቦ ሓዳር “ዳንኤል” ክኸውን ከሎ፡ በዓልቲ ቤቱ ሄለንን፡ ማሕበረ ሰብ ኤርትራን ኣብ ኣሜሪካ ብንእሱ ኢዮም።
እምበኣር ኣብ’ዚ ሕልኽልኽን፡ ወጥርን፡ ግጭትን ዝመልኦ ሰብኣዊ ትልሂት (human drama) ብፍላይ ወጅሂ ወይ ባህሪይ (personality/character) ናይ’ዚ ቀንዲ ተዋስኣይ ምጥቃስ የድሊ። ዳንኤል ሙሁር፡ ብክውንነትን፡ ብምምዝዛንን እምበር ብስምዒት ዘይምራሕ፡ ብጉዳይ ሃገሩን ስድራ ቤቱን ብማዕረ ዝግደስ፡ ካብ’ቲ ሞያኡ ሓሊፉ (engineering) ብዛዕባ ባህልን፡ ጠባያትን፡ ተሞክሮ ደቂ-ሰባት ኣፍልጦ ከም ዘለዎ ንርኢ። ስለዚ ነዞም ባህርያትን፡ ክእለትን ምርኩስ ብምግባር፡ ነቶም ኣብ ውልቃዊ ህይወቱን (ስድራ-ቤቱ) ከምኡ ማሕበራዊ ህይወቱ (ፖሊቲካ) ግርጭታት ንምፍታሕ ዘርእዮ መኸተ፡ ነቲ መልእኽቲ ጽሑፍ ማለት ስኒትን ተጸዋርነትን ዓቢ ድምቀት ይህቦ።
ብድሕሪ’ዚ ቀጺልና ግጭታት ዝረኣይሎም መድርኻት (stages/scenes) ምጥቃስ የድሊ። ንኣብነት ኣብ ቤተ-ክርስትያን፡ ሓዘን፡ ክለብ ወዘተ…። ጠንቁ ዝዀኑ ዕላልን፡ ስብከትን፡ ዘረባን፡ ሓልየትን፡ ኣስተዋጽኦን (contribution) ምስ ኲነታት ሃገርን ፓሊቲካን ኣዛሚድካ ብምርኣዩ ኢዩ። ንኣብነት ብዋዛ ዀነ ብሓቂ ኢንጅነር ዳንኤል ሓንቲ ነፋሪት ድሮን ምስ መሃዘ፡ ህዝቢ ኣኪቡ ብምርኣይ ከመይ ጌይሩ ኣብ ኤርትራ ከም ዘተኣታትዋ (technology transfer) ከም ዝኽእል መግለጺ ይህብ። ግናኸ ነገሩ ናብ ፖሊቲካ ብምጥዋይ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ነዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ምህዞ ዝተባብዕ ሃዋህው ከም ዘየሎ ብምግላጽ፡ ታዕታዕ (social discord) ይፍጠር። እዚ ድራማ (satire) ዝዀነ ተግባር ወይ ርእይቶ ብፖሊቲካ መኹባዕቲ ( political filter) ተጾሙቑ ከም ዝሓልፍ የተንብሃልና። እዚ ብውሽጡ-ውሽጡ ጽልእን፡ ቅርንሕትን፡ ህልኽን ከይዘንጋዕኻ ኢዩ። ንኣብነት ዳንኤልን ብጾቱን ንዳሕራዩ ንተቃወምትን ንዘይተቃወምትን ከምኡ ሻራ ዘይብሎም ኣኪቡ፡ ብትዕግስትን፡ ብምምይያጥን፡ ብምርድኣእን ዘይሰማምዕሉ ገዲፎም ዘተሓብብሮም ዘበለ ብምጽዳቅ ተሓባቢሮም ዝሰርሕሉ መንገዲ ኣብ ምንዳይ ዝገበሮ፡ ከመይ ኢሉ ከም ዝፈሸለ ናይዞም ዝዘርናዮም ተጻብኦታት መርኣያ ኢዩ።
እዚ ከይኣክል ኣብዚ እንነብረሉ ጸቢብ ወይ ንሓድሕድና እንፋለጠሉ ኤርትራዊ ዓለምና፡ ብስንኪ ፖሊቲካን ኣራኣእያን ፍልልያት ዝኣክል፡ ንውሽጣዊ መነባብሮና ከይተንከፎ ወይ ከይንጸላለዎ ኣይተርፍን። ንኣብነት ኢንጂነር ዳንኤል ካብ ውልቃዊ ወይ መነባብሮ ሓዳሩ ሓሊፉ፡ ህዝቡን ሃገሩን ከገልግል ብዝሰርሓሉ ግዜ፡ በዓልቲ ቤቱ ሄለን ግና ብዛዕባ ሃለዋትን፡ ድሕንነትን ሓዳራ (security) ከምኡ ምስ ሰብ ሓቢርካ ናይ ምንባር (social acceptance) ከገድሳ ንርኢ። ባህርያዊ ኢዩ፡ ምኽንያቱ ስድራኣ ዓለማ ስለ ዝዀነ። ፒራንደሎ እቲ ውሩይ ደራሳይን ኣቅራቢ ትልሂትን ኢጣልያዊ ከም ዝበሎ “ ምንም ኣደ ወዳ ይሰዋእ…. ከም ወላዲት መጠን ኣደ ኣደ’ያ፡ ፖሊቲካ ኣየገድሳን ኢዩ።” ንዳሕራይ ዘኸተለ ፍትሕን፡ ዝገጠመ ሓደጋን ኣዝዩ ስሚዕትካ ዝቅስቅስን ዘሔዝንን ኢዩ። ምኽንያቱ ከም’ቲ ኣርእስቲ እዚ መጽሓፎ ዝእምቶ “ህይወት ማዕበላዊ መገሻ” ኢያ። ብፍላይ እዚ ዶሪስ ደይ ኣብ ሱሳታት ከምዚ ዝስዕብ ዝደረፈቶ የዘኻክረና፡-
Che sera sera
What ever will be
Will be….
For the future is not ours to see……
ዝዀነ ክኸውን ኢዩ ግና…..
ስለ ዘይንፈልጦ መጻኢ ዕድልና።
ነዞም ዝጠቀስናዮም ርእይቶታን ክውንነትን መሰረት ብምግባር፡ ዳንኤል ዝተጋራጨው ፈተናታት ህይወት ብምሕላፉ፡ እታ “ጽንዓት” እትብል መትከል ሃገርና ከም ዘውዲ ደፊእዋ ኢዩ።
A French philosopher said, “ No man is strong unless he bears within his characters antitheses strongly marked.”
ንሙሉእ ጽሑፍ ኣብ ታሕቲ ተመልከት።
ስለዚ’ውን ብጉዳይ ሃገር ዝመጸ ዘይምስማምዕን፡ ምቅዋምን ክለዓል ባህርያዊ ኢዩ። ሽግሩ ግና መንቀሊኡ (motif) እንታይ ከም ዝዀነ ብምግንዛብ፡ ዳንኤል ንኹሎም ወገን ኣኪቡ ከቃልዕ (confrontative) ይሕልን። እወ ንስነ ሕልና። በዚ’ውን ዘመናዊ ፕረታርየስ ወይ ሶክራትስ ይገብሮ። ምኽንያቱ መሰረት ጽሑፍን መልእኹቱን ኣብ ክንዲ ንኻልኦት ምፍራድ ወይ ምውቃስ መጀመርያ ነብስኻ ክትብርብር ወይ ክትድህስስ ስለ ዝግበኣካ። እዚ መጽሓፍ ብዙሕ መልእኽቲ ዘጠቃልል ኢዩ፡ ኣንበብቲ ባዕላቶም ኽከታተልዎ ነተሓሳስብ።
ልዕሊ ኹሉ ኣገዳሲ ዝገብሮ ግና፡ ብሰንኪ ስደት ዝኣክል ህዝብና ኣብ ኣሜሪካ ዝገጥምዎ ሽግራትን፡ ጭንቅን፡ ሃልኪ ናብራን፡ ኣተዓባብያ ቆልዑን፡ ዘሰንብድ ባህልን (culture shock) ኢዮም። ደራሲ ከም ኣካል ናይ ሕብረተሰብና “ብከይብሉኒ” ከይኰነስ፡ እንታይድኣ “ብሓልየትን ብመጠንቀቅታን” ተሞክሮታትና ቁልጭ ኣቢሉ ክዝርዝሮም፡ ኣብ ዓይኑና ይረኣዩና። ስለምንታይ ግን ? ሓቂ ኢዮም። በዚ’ውን መጽሓፉ ዕዙዙን፡ ሃናጽን፡ ነባሪን ይገብሮ።
ብሓቂ ከም’ዚ ዝኣመስለ መጽሓፍ ኣንቢበ ኣይፈልጥን። ኣዚዩ ማሪኹኒ። ይኹን እምበር ሓደ ሓደ ጉድለታት ኣለው እንተተባህለ፡ ገሊኦም ሽግራት ሃገርና ምስ ባህልናን ተሞክሮናን ዝተኣሳሰሩ ስለ ዝዀኑ፡ ደራሲ ንድሕሪት ተመሊሱ ዘትውከስ ምሓሸ። ካብ ምዝንጋዕ ክኸውን ይኽእል፡ ምኽንያቱ ብልኡም ኣጸሓሕፍኡን፡ ኣወዳድቃ ቃላቱን፡ ኣሳኻኽዓ ምስላታቱን፡ ውርዙይ ኣዘራርባኡን ኣዝዩ ጭዋ (cultured) ክብሎ እደፍር።
ኣብ መወዳእታ ዝዀነ ኤርትራዊ ብዛዕባ ሃገሩን ህዝቡን ዝግደስ፡ ነዚ መጽሓፍ ምንባብ ጥራይ ከይኰነስ፡ ንውሉድ ወለዶ ክዕቅቦ እላቦ። ምኽንያቱ ካብ ኣራኣእያ ፍልልይ ሓሊፉ፡ ኣብ ስደት ዘሕለፍናዮ ተሞክሮታትን፡ ህይወትን ብጹሑፍ መልክዕ ሒዙ ስለ ዝቀረበ። በዚ’ውን ደራሲ የዕብዮ መስፍን፡ ንክንድ’ዚ ምዕባዩ ዝኣክል መጽሓፍ ከዳሉ ዝወሰደሉ ግዜን፡ ጻዕርን፡ ድኻምን፡ ወጻእን ብምግንዛብ ብስም ኩሎም ኤርትራውያን የመስግኖ።
ምናልባሽ እንተሓሲብሉ ፡ ብቀጻሊ ኣብ ሳልሳይ መጽሓፉ ክራኸብ ዕድመን ጥዕናን ኣምላኽ ይሃበኒ።
ሃይለ ቦኹረ
The strong man holds in a living blend strongly marked opposites. Not ordinarily do men achieve this balance of opposites. Not ordinarily do men achieve this balance of opposites. The idealists are not usually realistic, and the realists are not usually idealistic. The militant are not generally known to be passive, nor the passive to be militant. Seldom are the humble self-assertive, or the self-assertive humble. But life at its best is a creative synthesis of opposites in fruitful harmony. The philosopher Hegel said that truth is found neither in the thesis nor the antithesis, but in an emergent synthesis which reconciles the two.
Source:-
King, L. Martin (1981). Strength to Love. Page. 13.


text:
ተማሃሮ መንፈሳዊ ኮሌጅ ሥሩዕ ናይ 2011 ዓ.ም. መደብ ትምህርቲ ጀሚሮም!
ኣብ ሃገርና ናይ መጀመርያ ናይ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ መንፈሳዊ ኮሌጅ ዝኾነ ደብረ ሲና ቅድስት ሥላሴ ብናይ ዲግርን ዲፕሎምን መደባት ትምህርቲ ፡ ናይ ካልኣይ ዓመት ናይ ዲግሪ መደብ 32፡ ናይ ዲፕሎማ መደብ ድማ 27 ተማሃሮ ከምኡ’ውን ሓደሽቲ ተማሃሮ ቀዳማይ ዓመት ናይ ዲግሪ መደብ 27፡ ናይ ዲፕሎማ መደብ ድማ 13 ተማሃሮ ብዕለት 23-24 መስከረም 2011 ዓ.ም. (03-04 መስከረም 2018 ዓ.ም.ፈ.) ሥሩዕ ናይ 2011 ዓ.ም. መደብ ትምህርቲ ጀሚሮም።
እዞም 99 ተማሃሮ ካብ ገዳማትን ኣህጉረ ስብከታትን መጺኦም ዝመሃሩ ዘለዉ መነኮሳትን ቀሳውስትን ዲያቆናትን ትምህርቶም ብልዑል መንፈሳዊ ባህጊን ሃይማኖታዊ ስምዒትን ቀዳማይ እብረ (ሰሚስተር) ጀሚሮም ኣለዉ።
ብተመሳሳሊ ዜና፡ ኣብ መንፈሳዊ ቤት ትምህርቲ ፍኖተ ብርሃን ብሓፈሻ ልዕሊ 60 ተማሃሮ ካብዚኦም 18 ሓደሽቲ ተማሃሮ ብሽዱሽተ ዓይነት ናይ ሞያ ትምህርቲ ማለት ትርጓሜ መጻሕፍት፡ ድጓ፡ መዝገብ ቅዳሴ፡ ቅኔ፡ ኣቋቋምን ዝማሬ ወመዋሥዕትን ትምህርቶም ጀሚሮም ኣለዉ።
ብኽልተ ሞያ ትምህርቲ ትምህርቶም ዝዛዘሙ 6 ተማሃሮ ብመዝገብ ቅዳሴ፣ 6 ተማሃሮ ድማ ብትርጓሜ መጻሕፍት ቅድሚ መመረቕታኦም ብመምህርነት ንሓደ ዓመት ምእንቲ ኸገልግሉ ናብ ዝተመደብዎ ገዳማትን ኣብያተ ክርስቲያንን ብምኻድ ኣገልግሎቶም ጀሚሮም ኣለዉ።


text:
ሓሙሽተ ወረዳታት ዞባ ቦረና ብድርቂ ኣዐሪየን ዝተጠቕዓ ወረዳታ እየን።መሳርሕትና ሄኖክ ሰማእግዛብሄር ካብቲ ከባቢ ዝለኣኾ ሪፖርት በቲ ድርቂ ኣዴታትን ህፃውንት ከምኡ’ውን እንስሳት ኣዝዮም ከምዝተወፅዑ ይገልፅ።
ሰበኽ ሳግምን ሓረስቶትን ብድርቂ ክጥቅዑ ከለው ዝበልዑዎ፣ ዘፍረዩዎን ክስእኑ ከለው፡ ዘራብሕዎም እንስሳትን ክሞቱ ከለው፣ዝበለፀ ግዳይ እቲ ደርቂ ግና ኣዴታትን ህፃውንትን’ዮም።
ኣብ ቦረና ኣዴታት ኣብ እዋን ድርቂ ብፍላይ ድማ ንደቀን ምግቢ ኣብ ምቕራብን ካብኡ ሓሊፈን ናብዝኸፍአ ናይ ምግቢ ሕፅረት ንኸይኣትዋን ዝገብርኦ ንዘሎ ፃዕሪ ተዓዚበ ኣለኹ ይብል ሄኖክ ሰማግዚሔር።
33 ዓመት ዝዕድሚኣ ፈሊጠ ጃቴኔ ብሓፈሽኡ ን18 ሰባት ትምግብ ኣላ።ዝበዝሑ ከብቶምን፡ጤለ-በጊዕን ሞይቶሞም እዮም።ዝተረፉ ድማ ስለዝዓበራ ፃባ ኣይሕለባን።ኣብዚ ኩነታት እዚ ኣዴታት ንቖልዑተን ዝምግበኦም ስለዘይረኸባ ቆልዑት ምብካይ ጀሚሮም ኣለው።ብምስዓብ ድማ ’’ከብቲ ሕሱራት እየን።ዝረኸበ ይሸይጥ።ብ500 ይኹን 600 ቕርሺ ይሽየጡ እዮም።እንተረኺብና ምሸላባሕሪ ንሽምት።እንተስኢና ግን መሊስና ፆምና ኢና ንሓድር።ደቀይ’ውን እንተረኺብና ይበልዑ ብዙሕ ግዜ ግን ፆሞም እዮም ዝሓድሩ።’’ትብል።
ኣብ ዞባ ቦረና ሓሙሽተ ወረዳታት እየን ብዝለዓለ ሕፅረት ምግብን ብድርቂን ዝተጠቕዓ።እተን ወረዳታት ዲሎ፡ድሬ፡ምዮ፡ሞያለን ዳስን እየን።ብኻልኣይ ብርኪ ዝተጠቕዑ ተባሂለን ዝተቐመጣ’ውን ኣለዋ።ኣሬሮ፡ተልተሌን ያቤሎን እየን።
ወረዳ ድሬ ብድርቂ ኣዐሪዮም ካብዝተጠቕዑ ከባቢታት ሓደ እንትኾነ’ውን ኣብ ጥቕኡ ካብዝርከብ ያቤሎ ኣዐሪዩ ዝተደረቐ እዩ።ኣብ’ቲ ከባቢ ዘሎ ተኽልን ሳዕርን ሙሉኡ ብሙሉእ ዝነቐፀ እዩ።ናብ ሰማይ ቁሊሕ እንተበልካ’ውን ደበና ኣይርአይን።


text:
ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ርእሰ ብሔር ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ሃገራት እስያ ማለት ደቡብ ኰሪያን ቻይናን ቨትናምን ፍሊፒንስ ዘብጽሖም ወግዓዊ ምብጻሕ ዕለት 6 ሕዳር 2017 ዓ.ም. ጃፓን ብምእታው ከምዝጀመሩ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ፓውላ ሲሞነቲ ካብ ዘመሓላለፈኦ ዜና ክፍለጥ እንከሎ፥ ኣብ ናይ ጃፓን ርክቦም ብዛዕባ ሕቡራት መግንስታት ኣመሪካን ጃፓንን ክሌኣዊ ርክብን ክሌኣዊ ስምምዕ ናጻ ንግድ ርእሰ ጉዳይ ተኮር ዘትዮም እቲ ናጻ ናይ ንግድ ርክብ ንሃገሮም ኣብ መዳይ ኤኮኖሚ ዝሃስይ እዩ እንክብሉ ምስ ዓበይቲ ሰብ ትካላትን መንስግቲ ጃፓንን ኣብ ዘካይድዎ ዘተ ገሊጾም ኣብ ዝሓጸረ እዋን እቲ ዘይተመዓራረየ ናጻ ዝብል ንግዳዊ ርክብ ብሓቂ ክፉትን ናጻን ከምዝኸውን ኣይጠራጠርን እየ ከምዝበሉ ልእኽቲ ጋዜጠይና ሲሞነቲ ሓቢረን።
ብዛዕባ ሰሜን ኮርያ ኣብ ዝምልከት ርእሰ ጉዳይ ናይ ትዕግስቲ ሜላ ዘመን ኣብቂዑ እዩ ብዝብል ሓጽሪ ሓሳብ ኣቢሎም ከምዝገለጽዎን ጊዚኡ ምስ ኣኸለ ምስ ሰሜን ኮርያ ርእሰ ብሔር ኪም ጆን ክራኸቡ ከምዝኽእሉን ኣብዚ ኣብ እስያ ዘካይድዎ ዘለዉ ርክባት ነቶም ቅድሚ ሕጂ ዝነበሩ ክሌኣዊ ርክባት ዝልውጥን ብፍላይ ምስ ቻይናን ሰሜን ኮሪያን ዝምልከት ርክባት ብዙሕ ለወጡ ከምዝህልዎ ኣብ ኢጣሊያ መንበረ ጥበብ ሉይስ ናይ ስነ ወጻኢ ርክባት ፖለቲካ መምህር ናይ ስነ እስያ ፖለቲካን ታሪኽን ሊቅ ኑንዚያንተ ማስትሮሊያ ብዛዕባ ናይ ትራምፕ ወግዓዊ ምብጻሕ ኣብ እስያ እመልኪቶም ምስ ራዲዮ ቫቲካን ኣብ ዘካይድዎ ቃለ መሕትት ገሊጾም፥ ስሜን ኮርያ ብርግጽ ምስቲ ዝተሓላለኸ ጉዳይ እስያ ምንም ዓይነት ርክብ የብሉን ስለምታይ ንገዛእ ርእሱ ዝኸኣለ ጉዳይ እዩ፡ መንግስቲ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ብዛዕባ ናይ ሰሜን ኮርያ ስግኣት ኑክለሳው ኣጽዋር ንምዝታይ ቻይና ዓቢይ ግደ ከምዘለዋ እዩ ዝእምን እዚ ኽኣ ብዘይ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ እደ እታውነት ዝብል እዩ እንክብሉ ዘካይድዎ ቃለ መሕትት ኣጠቓሊሎም።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ካብ ዕለት 26 ሕዳር ክሳብ ዕለት 2 ታሕሳስ 2017 ዓ.ም. ኣብ ሃገረ ምያንማርን ባንግላድሽ ሓዋርያዊ ምብጻሕ ከካይዱ ምዃኖም ዕለት 10 ጥቅምቲ 2017 ዓ.ም. ካብ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተም ቤት ጽሕፈት ዝወጸ መግለጺ ኣሊጡ።
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራቸስኮ ዕለት 26 ሕዳር 2017 ዓ.ም. ብናይ ሮማ ሰዓት ኣቆጻጽራ ልክዕ ሰዓት 10.00 ናብ ሃገረ ባንግላደሽ ክነቕሉን ዕለት 26 ሕዳር 2017 ዓ.ም. ሰኑዕ ኣብ ያንጎን ዓለም ሓቆፍ መዕርፎ ነፈርቲ ብናይ ምያንማር መንግስቲ ኣቀባብላ ተገይርሎም ሰዓት ሓደን ፈረቓን ኣብ ናይታ ሃገራዊ ቤተ መንግስቲ ዕለት 28 ጥቅምቲ 2017 ዓ.ም. ብናይታ ሃገር ናይ መንግስቲ ኣካላት ናይ እንቋዕ ደሓን መጻእኩም ሰነ ስርዓት ንኽብሮም ክቐረቦሎምን ድሕሪ ቐትሪ ንዝተፈላለያ በርገሳውያን ማሕበራትን ኣብ ምያንማር ዝርከቡ ናይ ዝተፈላለያ ሃገራት ልኡካነ መንግስታትን ዘረባ ከስምዑን ዕለት 29 ሕዳር 2017 ዓ.ም. ንጐሆ ኣብ ያንጎን መስዋዕተ ቅዳሴ ከዕርጉ እዮም፡ ድሕሪ ቐትሪ ክልተ ዝተፈላለዩ፡ ማለት ብቐዳምነት ምስ ናይ ሳንጋ ናይ ቡድሃ ሃይማኖት ሰዓብቲ ገዳማውያን ላዕለዋይ ቤት ምኽርን ቀጺሎም ድማ ኣብ ካቴድራል ቅድስተ ማርያም ኣብ ዝርከብ መቐበሊ ኣጋይሽ ኣብ ምያንማር ምስ ናይ እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳት ክራኸቡ ምዃኖም ካብ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ቤት ጽሕፈት ዝወጸ መግለጺ ኣፍሊጡ።
ሓሙስ ዕለት 30 ሕዳር 2017 ዓ.ም. ኣብ ካቴድራል ቅድስተ ማርያም ብፍላይ ንመንእሰያት መስዋዕተ ቅዳሴ ከዕርጉን ድሕሪ ቀትሪ ካብ ምያንማር ተሰናቢቶም ናብ ባንግላደሽ ክነቕሉ እዮም ዝበለ መግለጺ ቤት ጽሕፈት ናይ ቅድስቲ መንበር ዜና ክፍሊ ማሕተምን ኣስዒቡ፥ ኣብ ባንግላደሽ ርእሰ ከተማ ዳካ በጺሖም ኣብ ናይ ሃገረ ባንግላደሽ ብሔራዊ ናይ ሰማዕታት ሳቫር ኣብ ናይ ተዘክሮ ቦታን ንናይ ሃገረ ባንግላደሽ ኣበው ባንጋባንዱ ቤተ መዘክር እውን ምብጻሕ ከካይዱ ምዃኖም ጠቒሱ፡ ልክዕ ብናይ ባንግላደሽ ሰዓት ኣቆጻጽራ ድሕሪ ቐትሪ ሰዓት ሽዱሽተ ምስ ናይ መንግስትን በርገሳውያን ማሕበራት ወኪላትን ኣብ ባንግላደሽ ዝርከቡ ናይ ወጻኢ ሃገራት ልኡካነ መንግስታት ተራኺቦም ዘረባ ከምስዑን ዕለት 1 ታሕሳስ 2017 ዓ.ም. መስዋዕተ ቅዳሴ ከዕርጉን ማዕርገ ክህነት ክህቡን ምስ ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ባንግላደሽ ብፁዓን ጳጳሳትን ቀጺሎም እውን ኣብ ባንግላደሽ ምስ ናይ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት መራሕቲ ክራኸቡ ምዃኖም ኣፍሊጡ።
ዕለት 2 ታሕሳስ 2017 ዓ.ም. ኣብ ተኻጎን ኣብ ዝርከብ ናይ እናቴ ቅድስቲ ተረዛ ዘካልኵታ ቤት ግላዊ ሓዋርያዊ ምብጻሕ ከካይዱን ምስ ውሉደ ክህነት ኣባላትን ቀጺሎም ዳካ ኣብ ዝርከብ ኖትረ ዳም መንበረ ጥበብ ምስ መንእሰያት ክራኸቡን ድሕሪ ቐትሪ ሰዓት ሓሙሽተ ብናይ ባንግላደሽ ኣቆጻጽራ ተሰናቢቶም ናብ ሃገረ ቫቲካን ክነቕሉን ልክዕ ዕለት 2 ታሕሳስ ሰዓት 11 ናይ ምሸት ሮማ ክኣትዉ ምዃኖም ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊማሕተምን ቤት ጽሕፈት ዘውጽኦ መግለጺ የመልክት።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፥ ኣብ ምያንማር ቡድሃውያንን ክርስቲያንን ብሓባር ቅዱስ ኣቦና ብዓቢይ ተስፈይና ሃንቀውታ ይጽበዩ ከምዘለዉ ፊደስ ናይ ዜና ኣገልግሎት እቲ ኣብ ያንጎን ኣብ ዝርከብ ኣፈት ካቴድራል ንጽሐተ ድንግል ማርያም ካብ ዕለት 27 ሕዳር ክሳብ ዕለት 30 ሕዳር 2017 ዓ.ም. ኣብ ምያንማር ዝብል ጽሑፍ ዝተነብሮ ተሰቒሉ ዘሎ ዓቢይ ምስሊ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዘረጋግጾ ምዃኑ የመልክት።
ኣብዚ ናይ ቡድሃ ሃይማኖት ሰዓብቲ ብዙሓን ኣብ ዝኾኑላ ሃገር ቅዱስ ኣቦና ክበጽሑና ንእግዚኣብሔር ነመስግን፡ እቲ ናቶም ብጻሕ ኣብ ምያንማር ሰላምን ዕርቅ ዘነቓቕሕ ክኸውን እምነትና እዩ እንክብሉ ናይ ሰበኻ ፓተይን ምእመን ዛርኒ ሳያ ምስ ፊደስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣብ ዘካይድዎ ቃለ ምሕትት ከምዝሓበሩ ፊደስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣፍሊጡ።
እቲ ናይ ቅዱስነቶም ሓዋርያዊ ምብጻሕ ሰላምን ዕርቅን ዝብል መርሕ ቃል ዘምርሐ ክኸውን እንከሎ እቲ ምያንማር ዘድልያ ጭቡጥ ዕሴት ዘነጽር እዩ። ማሕበርሰብ ምያንማር ብዙሕ ዝተሳቐየ እዩ። ኣብዚ እዋን’ዚ እቲ ሓደ ድማ ነቲ ናይ ምያንማር ኣብ ግዝኣት ራክሂነ ዝርከብ ሮሂንግያ ማሕበረሰብ ሰዓብቲ ሃይማኖት ምስልምና ንዘቕርቦ ሕቶ ብቑዕ መልሲ ምሃብ ዝብል ዘጠቓልል ብድሆታት ኣብ ቅድሚኣ ዝተነብረ እውን እንተዀነ ንነጻነት ተስፋን ኣዚያ ክፍቲ ሃገር ኰይና ኣላ ኣንክብሉ ሳያ ዝገለጽዎ ሓሳብ ፊደስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣመልኪቱ፥ ንናይ ሱቺታ ብዱሃ ሃይማኖት ባሕታውያንን ካልኦት ኣብታ ሃገር ዝርከቡ ሃይማኖታት እቲ ናይ ቅዱስ ኣቦን ኣብ ምያንማር ምብጻሕ ነቲ ንኹሉ ብሓደ ዝጥርንፍ ጽቡቕ ድላይ ዘነቓቕሕ ከምዝኸውን ድሮ ይሕበር ከምዘሎን እቲ ብምጻሕ እግዚኣብሔር ነምያንማር ህዝቢ ዘለዎ ሓልዮት ዘረጋግጽ እዩ። ኩሉ ንማሕበራዊ ዕርቅን ሰላምን ምዕባለን ዘተባብዕ እውን ከምዝኸውን ኣብ እስያ ናይ መላእ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ናይ ሓባር ዛዕባ ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ዝከታተል ድርገት ዋና ጸሓፊት ኤስተር ብዩ ከምዝገለጻ ፊደስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣፍሊጡ።


text:
ሚኒስትር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ኢትዮጵያ ኣቶ ጌታቸው ረዳ 'መንግስቲ ኤርትራ ቅድሚ ሕዚ ወይ ንሸፋቱ ይሰድድ፣ ወይ ገለ ይገብር ነይሩ፣ ትማሊ ግን ብከቢድ ብረት ዝተሓገዘ መጥቃዕቲ ፈጺሙ' ኢሎም።
'ሰራዊት ኢትዮጵያ ንሓይልታቱ ኣንቀሳቂሱ፣ ናይ ምክልኻልን ጸረ መጥቃዕቲን ስጉምቲ ወሲዱ። ናይ መንግስቲ ሻዕቢያ መጥቃዕቲ ክፈሽል ተገይሩ'ዩ' እውን ኢሎም እቶም ወሃቢ ቃል።
ሰራዊት ኢትዮጵያ ንዓለም ለኸ ሕጊታት ብዝጣሓሰ ኣገባብ ንዶብ ሰጊሩ ንስትራተጂካዊ ወትሃደራዊ ስፍራታት ተቖፃፂሩ'ዩ ዝብሉ ሪፖርታት በፂሖምና ኣለው'ሞ ሪኢቶ ይሃቡና ተባሂሎም ኣቶ ጌታቸው ክምልሱ ከለው 'መንግስቲ ኤርትራ መዳፍዓትን ታንክታትን ኣዋፊሩ ንመንደራት ክድብድብ ከሎ ንዓለም ለኸ ሕጊ ተፃሪሩ'ሎ ማለት'ዩ፣ ንዓለም ለኻዊ ሕጊ ተፃሪሩ ዝፍፀም ተግባር ንምቅልባስ ዝውሰድ ስጉምቲ ናይ ሃገራት መሰል'ዩ። ሰራዊትን መንግስቲን ኢትዮጵያ እንተኾኑ ንሉኣላዊነትን ነፃነትን ኤርትራ ንምድፋር ድልየት ኣይነበረን ንቅድሚት'ውን ኣይክህሉን'ዩ' ኢሎም።
እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ፣ ኣብ ከባቢ ጾረና ድምጺ ከቢድ ብረትን ተኹሲን ከምዝሰምዑ ነበርቲ ገርሁ ስርናይን ዛላምበድሳን ገሊጾም። እንተኾነ ኣብ'ዚ እዋን'ዚ ኩነታት ሃዲኦሞ ከምዘለው እቶም ዘዘራረብናዮም ነበርቲ ሓቢሮም።


text:
ካብ ሰነዳት ታሪኽ
ካብ ሰነዳት ታሪኽ
ሃብትኣብ ጽገ – –
ኩነተ-ረብሓ ናይቶም ተዋሳእቲ
ንጥፈታት ምብ/ጀርመን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ: ምስ ካልኦት ፖለቲካዊ ተዋሳእቲ ብምርድዳእን ምውህሃድን ይትግበር ከምዝነበረ ይፍለጥ:: ስለዚ: ነቲ ንጥፈታት ምብ/ጀርመን ብዘዕግብ መገዲ ክግምገም እንተኾይኑ: ብዛዕባቶም ካልኦት ተዋሳእትን ረብሕኦምን ገምጋም ክካየድ ኣለዎ:: Read more
ኤርትራውያን ተቐማጦ ኖርድ-ራይን-ቨስትፋለን (NRW)...
ኤርትራውያን ተቐማጦ ኖርድ-ራይን-ቨስትፋለን (NRW) ጀርመን
ብዕለት 21.09.2013 ኣብ ዱዘልዶርፍ ዕዉት ሰሚናር ህዝባዊ መኸተ ኣካይዶም።
እቲ፡ መልስና ሕጂውን ኣይንምብርከኽን፡ እምቢ ንእገዳ፡ ድሕነት ሃገር ብመኸተ፡ ኣብ ዝብል ቴማ ብውህደት ሽማግለታት ህዝባዊ መኸተን ማሕበረ-ኮማትን ከተማታት ቢለፈልድ፡ ዱዘልዶርፍ፡ ከለን፡ ሞንሸን-ግላድባኽን: ቩፐርታልን ዝተዳለወ ሰሚናር፡ ብተክኒካዊ ምኽንያታት ደንጉዩ ንህዝቢ ዝተሓበረኳ እንተነበረ፡ ናይ ኤርትራውያን ተቐማጦ ኖርድራይንቨስትፋለን ጽምኢን ድላይን መኸተ ንድሕነት ሃገር ሕሉፍ ብምዃኑ፡ ካብ ኩሉ ኩርናዓት ኖ/ራ/ቨስትፋለን ናብ ቦታ ሰሚናር ብምውሓዝ ዳርጋ ዕጽፊ ብዝሒ ናይቲ ትጽቢት እዩ ተኻፊሉ። Read more
ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ናብ...
ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ
ናብ ኢጣልያ ኣምሪሓ
by Dirar Fessahaye
ኣብ ቶስካና (ኢጣልያ) ኣብ ዝካየድ ዓለማዊ ሻምፕዮና ቅድድም ብሽክለታ 2013 እትሳተፍ ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ሎሚ ሓሙስ 19 መስከረም 2013 ወጋሕታ ናብ ኢጣልያ ኣምሪሓ።
ካብ ሰነዳት ታሪኽ
ካብ ሰነዳት ታሪኽ
ሃብትኣብ ጽገ
እዚ ካብ ሎሚ ጀሚርና። ኣብ 8 ቀጻሊ ክፋላት እነውጽኦ ጽሑፋት። ካብቲ ጀርመናዊ ሃ. ሞለር ዘዳለዎ „ደሞክራስያዊት ረፑብሊክ ጀርመንን ኢትዮጵያን“ ስነዳዊ መጽሓፍ ዝተወስደ ኮይኑ። ብመሰረቱ ከኣ ኣብቲ ንስርዓት ደርጊ ካብ1977 ክሳብ 1989 ዝተዋህበ ወተሃደራዊ ደገፍ ዘተኮረ ኢዩ።። እዚ ኣብቶም ኣገደስቲ ዛዕባታት ብምትኳር። ካብ ጀርመን ናብ ትግርኛ ዝተተርጎመ መጽሓፍ። ዘብርሃልና። ሓርነታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝሰገሮም ኣዝዮም ከበድቲ ብድሆታት ከምዝነበሩ ኢዮም፣ Read more
“ታሪኻዊ ዝምድና ኤርትራን የመንን ንምድንፋዕ...
“ታሪኻዊ ዝምድና ኤርትራን የመንን ንምድንፋዕ ዝሕግዝ ሓድሽ ምዕራፍ
ተኸፊቱ ኣሎ” ፕረዚደንት የመን
ታሪኻውን ስትራተጅያውን ዝምድና ኤርትራን የመንን ዝያዳ ንምድንፋዕ ዝሕግዝ ሓድሽ ምዕራፍ ምትሕግጋዝን ሽርክነትን ተጀሚሩ ከምዘሎ፡ ፕረዚደንት ሪፓብሊክ የመን ዓብዱሮቦ መንሱር ሃዲ ገሊጹ። PDF


text:
ኣቦ መንበር ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ ይልቃል ጌትነት ስነደቅ ንዝተብሃለት ሰሙናዊ ጋዜጣ ኣብ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ዘለው ተቓወምቲ ፓርትታት ብዝሃብዎ ሪኢቶ እዩ መንቀሊ እቲ ምስሕሓብ።እቲ ሪኢቶ ንኻልኦት ፓርትታት ኣፍልጦን ክብርን ዝመንጠለ እዩ ይብሉ ኣባላት ጥምረት 33 ፖለቲካዊ ፓርትታት።
በዚ ምኽንያት ሰማያዊ ፓርቲ ካብቲ ምትእኽኻብ ንኽወፅእ ኣብ ዝሓለፈ ሰንበት ኣብዝተፀውዐ ህፁፅ ኣኼባ ከምዝተወሰነ ኣባል እቶም ፓርትታት ናይ ዘጣየሽዎ ኮሚቴን ዋና ፀሓፊ መኢኣድን ኣቶ ተስፋየ ታሪኩ ሓቢሮም።
ኣብዛ ሃገር ካሊእ ናይ ፖለቲካ ፓርቲ ከምዘየለ፣ካብኦም ወፃኢ ናይዛ ሃገር ፀገም ክፈትሕ ዝኽእል ከምዘየለ እዮም ብግልፂ ተዛሪቦም ምስ በሉ ኣቶ ተስፋየ ‘’እቲ ገዛኢ ፓርትን ምርጫ ቦርድን ዝሃበና ኣፍልጦ ኣቶ ይልቃል ክሳብ ምምንጣል በፂሖም።እቲ ህዝቢ ኣብ ልዕሊ ፖለቲካዊ ፓርትታት እምነት ከይህልዎ እውን ዝለዓለ ውዲት ፈፂሞም።’’
ካብ ተግባሮም ንኽእደቡ ዝትወሃቦም ናይ ግዜ ገደብ ኣይተጠቐምሉን ኢሎም ኣቶ ተስፋየ ብምውሳኽ።
ናይዛ ሃገር ሽግር ብሓደን ክልተን ፓርትታት ከምዘይፍታሕ ብምእማን ብሓባር ንምስራሕ ፈሪሙ ንዝተቐበሎ ዝፃረር ንኻልኦት ፖለቲካዊ ፓርትታት ምንእኣስን ከምዘየለው ገይርኻ ነቲ ሕብረተሰብ ምግላፅን ግቡእ ስለዘይኮነ ካብቲ ምትእኽኻብ ክሰናበት ከምዝተገበረ ሓቢሮም።
ኣቦ መንበር ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ ይልቃል ጌትነት ግን ብዛዕባ እቲ ውሳነ ከምዘይፈልጡን እቲ ምትእኽኻብ ዘሰናብተሉ ኣሰራርሓ ድማ ከምዘይብሉን ተዛሪቦም።እቲ ዝሃብዎ ሪኢቶ እውን ናይ ውድቦም እምነት ምዃኑ ሓቢሮም።’’ናይ ዝሓለፈ ሸውዓተ፣ሸሞንተ ዓመታት ከይዲ ምስ ገምገምና ዝበፃሕናሉ ደምዳም ሎሚ ኣብ ኢትዮጵያ ብዘሎ ፖለቲካዊ ኣሰላልፋ ንናይ ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ቓልሲ ብዝምጥን ናይ ፖለቲካ ሓይልን ኣሰላልፋን ኣይኮኑን ኢልና ኢና ንኣምን።’’
ሰማያዊ ፓርቲ ኣብ ዘራኽቡ ነጥብታት ሓቢርካ ካብ ምስራሕ ወፃኢ ምስ ዘለው ፓርትታ ግንባር፣ውህደትን ጥምረትን ንምፍጣር ፍቓደኛታት ኣይኮናን ክብሉ ንውድቀት ቅንጅት፣ኣብ መንጎ መድረኽን ፓርቲ ሓድነትን ኣሎ ዝበልዎ ምስሕሓብን ኣብ ውሽጢ መኢኣድ ዘሎ ዘይምቅድዳውን ብምጥቃስ ኣብተን ጋዜጣታት ምግላፆም ሓቢሮም።እዚ ድማ ሓቂ እዩ ክብሉ ደጊሞ ተዛሪቦም።


text:
ንሓይሊ ወይ ውድብን ሃገረ-ኣስላም (ኣይሲስ ISIS) መንዮም ምሂዞሞ? ብኣጽዋርን ስንቅን ዕጥቅን ወተሃደራዊ ስልጠናን ታዕሊምንከ ኣየኖት መንግስታት እየን ዝሕግዝኦን ዝምውልኦን? ሃገረ-ኣስላም (ኣይሲስ ISIS) ብሓቂ ንሓቀኛ ምስልምናን ንረብሓ ኣስላምን ዝቃለስ ውድብ ድዩ ወይስ ጸራጊ መንገዲ ሓዲሽ ዓለማዊ ስርዓት? ንምኻኑኸ ኣይሲስ ISIS ባዕሉ ዝሰርሖ ኣጽዋር ውግእ ኣሎዎ ድዩ? እቶም ንውድብን ሃገረ-ኣስላም (ኣይሲስ ISIS) ዝምውሉ ስዉራት ሓይልታትን መንግስታትከ ብሓፈሻ ሃይማኖት ክርስትና ብፍላይ ድማ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ-ክርስትያን ካብ ሃገረ-ኣስላም ተኻላኺሉ ደው ክብልን ክጸንዕን ይደልዩ ድዮም? ኢትዮጵያን ኤርትራንከ ካብ ግዳይ ኣይሲስ ISIS ንኸይኮና እንታይ ውሕስነት ኣለወን? መራሕቲ ጭፍራ ወያንኔን ኢህግደፍንከ ካብ ፕሮጀክት ኣይሲስ ISIS ሓራ ድዮም?ወይስ ኣብቲ ፕሮጀክት እትዋት እዮም? እቲ ሙልቲ ሚልዮነር ኮይኑ ኣብ መላእ ኢትዮጵያ ብኣማኢታት ዝቝጸር መስጊዳት ኣስላም ዘስርሕ ዘሎ ኣቡኡ ስዑዲ ዓረብ ኣዲኡ ድማ ኢትዮጵያዊት ዝኾነ ድቓላ-ዓረብ Mohammed Al Amoudi ዝብሃል ውልቀሰብ ብፍላይ ኣብታ ኣማኒት ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያን ዝኾነት ሃገር ኢትዮጵያ ተዋፊሩ ዘሎ መንዮም ኣዋፊሮሞ? እዚ ሰብዚ ካብ ማእከላይ ስለላ መርበብ ኣሜሪካን እስራኤልን ዓባይ ብሪጣንያን ሓራ ዘኾነ ሰብ ድዩ? ወይስ ብኣኣቶም ተመዚዙ ብባጀት መንግስቲ ስዑዲ ዓረብ ዝንቀሳቐስ ሰላዪን ኣባል ኣይሲስ ISISን እዩ?
https://youtu.be/P-gtjaWeJGI
እቲ ካብ ሰማንያታት ጀሚሩ ኣብ ኣፍጋኒስታን ብ“ኦዛማ ቢንላደን እንዳተመርሐ“፣ ግብረሽበራ ዘካይድ ዝነበረ ኣልቃሂዳ ዝብሃል “ኣኽራሪ ኣስላማዊ ሓይሊ“፣ ጸኒሑ መልክዑን ስሙን ቀዪሩ፣ ብሓዲሽ ሃገረ ኣስላም (ኣይሲስ ISIS) ዝብሃል ተጸውዖ ስም ተሰምዩ፣ ኣብታ ብህዝቢ ዝተመርጸ ፕረሲደን ኣሳድ እትምራሕ ሶርያ እትብሃል ሃገር፣ ሽበራን ቅልውላውን ብምፍጻም ኣብ መንጎ 5 ዓመታት ጥራይ ክሳብ 4 ሚልዮን ህይቢ ሶርያ ክምንቊስ ከሎ፣ ካብ 2 ሚልዮን ንላዕሊ ህዝቢ ሶርያ ድማ ንስደት ኣምሪሑ። ብፍላይ ድማ ነታ ቅድስቲ ኦርቶዶክሳዊት ሃይማኖት ክርስትያን ሶርያ፣ ምስ ቅዱስ ገዳማትን ኣብያተ ክርስትያንን ኣዕንዩ። ማኣለያ ዘይብሎም ካህናታን ኣቡናታን ድያቆናትን ፈለስትን ድማ ቀንጺሉ ኣጽኒቱን። እዚ ኩሉ ናዕቢ ኣብ ልዕሊ ህዝበክርስትዛንን ሓርበኛ ህዝቢ ሶርያን እናተፈጸመ ከሎ ግና መንግስታት ኣሜሪካን እስራኤልን ዓባይብሪጣንያን ኤውሮጳ ሕብረትን ብየዝተኣደነ ኣጽዋር ክምውልኦ ጸኒሐን። ድሕሪ 5 ዓመታት ኣራባራብ ግና፣ እቲ ኣብ ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያን ዝኣምን መንግስቲ ሩስያ፣ ሕጂስ ይኣክል ብማለት ብነፈርቱን ከቢድ ብረት ኣጽዋሩን ጉልባብ እንዳገበረ ምስ እግረኛ ሰራዊት መንግስቲ ሶርያን ተላፊኑ፣ መኪቱ ሕቘኡ ስለዝደሰቖ ለሚሱ ተሪፉ። ኣብዚ ድማ ብፍላይ ፕሮጀክት ጽዮናዊት ዓባይ እስራኤልን፣ ጽዮናዊት ኣሜሪካን ዓባይ ብሪጣንያን ኤውሮጳ ሕብረትን ንግዜኡ ፈሺሉ። ኣይሲስ ከኣ ለሚሱ። ግን ከኣ ፕሮጀቱን ዓላምኡን ደው ኣየበለን። ሓይሊ ሩስያን ኢራንን ምስኣልመሶን ኣዳኸሞን፣ እቲ ተረፍመረፍ ነቲ ፕሮጀክት ምዕራባውያን ብቐጻሊ ንኽፍጽም፣ ካብ ሶርያ ሃዲሙ ንሰሜን ኣፍሪቃ ሊብያን ግብጽን ካባኡ ቀጺሉ ድማ ንናይጀርያን ኢትዮጵያን ኤርትራን ንኽዓርድን ንሃይምኖት ኦርቶዶክስ ክዕኑን ተበጊሱ ኣሎ። ናይ ሞት ዘይኮነስ ናይ ሕልፈታት ብኸዩ! ከምይብሃል፣ መስኪን ክርስትያን ህዝቢ ኢትዞጵዛን ኤርትራን እምብኣር እቲ ቅድሚ ሎሚ ዘሕለፎ፣ ኲናት ግራኝን ቱርክን ወራር ግብጽን ማህድን ከይኣኽሎ ሎሚ ከኣ ሓዲሽ ወራር ተመዲቡሉ ኣሎ።
ኣስተብህል፣
ጭፍራ ህግደፍን ወያኔን ነዚ መደብ ዕዮ ግብረ ሽበራ ሃገረ ኣስላም (ISIS ኣይሲስ)፣ ብስዉር መላፍንቱ ኮይኖም እዮም ዝኽድሙ ዘለው። ንመረዳእታ፣ ኢሰያስ ንክርስትያን ደቂ ከበሳ እንዳጽነተ፣ ነስላም ግና ኣብ መታሕት ይኹን እእብ ስምሃርን ደንከልን ኩናማን ወዘተ. . . የማዕብሎም ኣሎ። ኩነታት ኣስላም ኣብ ኢትዮጵያን እንተተዓዪብናኦ ድማ ኣይከም ቀደሙን። ከመይ ከምዘሎ ብንቕሓት ምክትታሉ ናትና ግደ ይኸውን። እታ ብርኩታ ኣምኒ ላታ! ንኣብነት ሎሚ ቅነ ብፍላይ ኣስላም ኤርትራ፣ ከም ሰልፊ ኣልናህዳ ጀበርትን ካልኦት ኣኽረቲ ሃይማኖት ምስልምና ኤርትራን፣ ኣብ ኣዲስ እበባ ሰሚናር ከካይዱ ቀንዮም። ስለምንታይ ከምዝኾነ ትፈልጡዎዶ ይመስለኩም? እወ! ገርሀኛ ህዝቢ ኢትዮጵያን ኤርትራን ግና፣ ወያኔን ህግደፍን ፈላልዩ ስለዘደንቆሮም የሎ፣ እቲ ምዕራባውያን ዝምውሉዎ ግብረ ሽበራ (ISIS ኣይሲስ) ግና ካብ ሶርያ ብሓይሊ ሩስያ ተደምሲሱ፣ እቲ ተረፍመረፉ ግና፣ ንቅዲስቲ ኦርቶዲክሳዊት ቤተ ክርስትያን ንኸርክስን ክድምስስን፣ ንስሜንን ምብራቕን ኣፍሪቃ ክልሕም ይሓልም ኣሎ። ስለዚ (ISIS ኣይሲስ) ኣብኦም ገጹ ክዋፈር ምዃኑን፣ ገና ኣይፈለጥዎን ኣለው። ጸረግቲ መንገዲ (ISIS ኣይሲስ) ድማ መራሕቲ ወያኔን ህግደፍን ምዃኖም ገና ኣይተሰቆሮምን ኣሎ። እቲ ካብ ኩሉ የስደምም ድማ እዞ ፕሮፌሶራትን ዶክቶራትን ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ነዚ ሕቡእ ምስጢራዊ ፕሮጀክት፣ ግንከኣ ጽባሕ ብጊሓት ይክሻሕ ኣጸቢቖም ይፈልጡዎ እዮም።
ክንበብ ዘለዎ ኣገዳሲ ዓምዲ
Nightmare Spreads From Syria To North Africa
By Katherine Frink
ኣብ ዝመጽእ ግዜ ብቋንቋ ትግሪኛ ተርጉምና ክንዝርግሓ ክንፍትን ኢና። ንሎሚ ግና ነዛ ሊንክ እዚኣ ተኸቲልኩም ኣንብቡዋ ኢኹም። የቐንየልና።