text:
ምስባክ፡ ወሓመልማለ ለቅኔ እጓለ እምኅያው፥ ዘይህቦሙ ሲሳዮሙ ለእንስሳ፥ ወለዕጓለ ቋዓት እለ ይጼውዕዎ። “ሓምላይ ንጥቕሚ ደቂ ሰብ፥ ሣዕሪ ንእንስሳ የብቍል፥ ንዝጽውዕዎ ጨቓውቲ ኳዃት ከአ መግቢ ይህቦም” መዝ. 147፡8-9።
እዚ ሒዝናዮ ዘሎና ዘመን ካብ ሰነ 26 ክሳብ መስከረም 25 ዘሎ ዘመነ ክረምቲ ኢልና እንጽውዖ ኮይኑ ስሙ ከም ዝሕብሮ ካብ ቋንቋ ግዕዝ ዝመጸ ካብ ከርመ ዝብል ዝመጸ እዩ። ትርጉሙ ወርኃት ዝናም፥ ነጎድጓድ፥ ዘመነ ባሕር፥ ዘመነ አፍላግ፥ ዘመነ ጠል፥ ዘመን ደመና፥ ዘመነ መብረቅ ማለት እዩ። ነቲ አብ እዋናት ክረምት ዝገጥም ባህርያዊ ነገራት ብምዕዛብ ምስ መንፈሳዊ ሕይወት አተሓሒዙ ክነስተንትኖ ይሕግዘና። አብ ባሕርያዊ ነገራት ምሕረትን ፍቕሪ አምላኽን ርኢኻ ምኽአል። አብ ጽባቔ ተፈጥሮ ብምዕዛብ ነቲ ከአል ኩሉ አምላኽ ዕብየቱን ክእለቱን ተዓዚብካ ክተመስግን ምኽአል ንአና ንደቂ ሰብ አብ አምላኽ ክንቀርብ ይሕግዘና።
ወርኂ ነሓሰ ብፍላይ ፍሉይ መእኽቲ የመሓላልፈልና፥ ዘራእቲ አብ ተስፋ አምሪሑ ብሩህ ፍረ ማሕረስ ዝርአየሉ ዕምባባታት ፍሉይ መልክዕ ንምድረ ሰማይ አልቢሶሞ ክርኤ እንከሎ ፍሉይ ምስጢር ፍጥረት ክንዕዘብ ይሕግዘና። ነዚ ኹሉ ዝገብር አምላኽ ክነመስግኖ እሞ አብኡ አሚና ምስኡ ዘሎና ርክብ ክንሕድሶ ዝሕግዘና እዋን ኢና ዘሎና።
አብዚ እዋን ብፍሉይ ካብ ነሓሰ 10(ማኅበረ በኵር) - 28 ዘሎ አብርሃም፥ እጓለ ቋአት፥ ደሰያት፥ ዓይነ ኩሉ ዝብል ሰናብቲ ሒዙ ይርከብ ነናቱ መልእኽቲ ዝሓዘ እዩ። ሰብ ክቡር ፍጥረት እዩ አምላኽ ፍሉይ ፍቕሪ ስለ ዝገበረሉ ካብ ኩሎም ፍጥረታት ክቡር ይብሃል። ነዚ ፍሉይ ተፈጥሮ አምላኽ ንፍሉይ መደብ እዩ ንሰብ ሂብዎ። ተኻፋላይ ጸግኡን መዋርስቱን ገሩ ብሂጉ ፈጢርዎ። ተፈጥሮና ከስ ምስ አምላኽ ክነብር እዩ። ፍቕሪ አምላኽ አብ ኩሉ ተፈጥሮን አብ ኩሉ ሕይወትናን ክንግዘቦ ንኽእል። ክረምቲ ፍሉይ መልክዕን ትእምርትን ይርአዮ። ዘራእቲ እንተ ረኤና ከምኡ ደመናታትን ባህሪ ክራማት ኩሉ ንምስጢር ተፈጥሮና ክብ የብሎ። ነዚ ባሕርያዊ ነገራት ተዓዚብና ናብ አምላኽ ክንምለስ እዩ እቲ መልእኽቲ።
ሓንቲ ሕይወታ ንአገልግሎት አምላኽ ዘወፈየት ሰበይቲ ንሕሙማትን አብ ዓራት ዝማሰኑ ብምብጻሕ፥ ንሽማገለታትን ስንኩላትን ብምሕጋዝ ፍልጥቲ ዝነበረት ሕምማ ብርኪ ገራ ኦፐረሽን ክትገብር ተነጊርዋ። እቲ ዝገበረቶ ኦፐረሽን ከምቲ ዝተደለ ከሕውያ አይተረኽበን እኳ ድአ ቃንዛን ካልእ ጸገማትን ፈጢሩ ከም ዘይትንቀሳቐስ ገርዋ። ባዕላን አዕሩኽታን ኦፐረሽን ጽቡቕ ክኸደላ ብሓባር ን ብግልን ጸልዮምላ እንተ ኾነ መልሲ ጸሎት አይተረኽበን። እዛ ሰበይቲ ፍሉይ ፍቕሪ ኢየሱስ ስለ ዝነበራ ናይ ግላ ዓርካ ገራ እያ ትርእዮ ዝነበረት፥ እንተ ኾና ጸሎት ብዘይምስምዑ ተስፋ ቆሪጻ ሕዝንትን ኩሉ ጊዜ ዘይሕጉስትን ኮይና ትርአ ነራ። ሓደ መዓልቲ አብ ርእሳ ተመሊሳ ኩሉ እትሓስቦን እትኾኖን ርእያ ምስ አበነፍሳ ጸገማትን አተሓሳስባን ከተካፍል ከደት። አበነፍሳ ኩሉ ምስ ሰምዕዋ አብ ጸሎት ክትአቱ እሞ ንዓርካ ኢየሱስ ስለምንታይ ከምዚ ክትከውን ደልዩ ክትሓቶ ነገርዋ። ከምኡ ኸአ ገራ። ንጽባሒቱ አበ ነፍሳ ምስ ረኸብዋ አብ ክንዲ እቲ ብርቱዕ ቃንዛ ዝነበራ ገጻ ተቐይሩ ሕጉስትን ፍሕሽውትን ሰላም መሊእዋ አብ ኩሉ ገጻ ክርአ ረኸብዋ። እንታይ ከም ዝበለኒ ትፈልጡዶ እናበለት ንአበ ነፍሳ ዝተባህለቶ ክትነግሮም ጀሚራ። አብቲ ዝተሰቕለ ኢየሱስ እና ጠመትኩ ቃንዛ እግረይ ክነግሮ እንከሎኹ ናተይ ዝገደደ እዩ ነሩ ኢሉኒ ኢላቶም።
አብ ገለ እዋን ነቲ ተጓኒፍና ዘሎ ጸገም ጥራሕ ክንርኢ አይሕግዘናንን እዩ ከማና ካባና ዝገደዱ ከም ዘለዉ ክንፈልጥ ጽቡቕ እዩ። ከምቲ ሓደ ሰብአይ ሳእኒ የብለይን ኢሉ ዘማርር ዝነበረ እግሪ ዘይብሉ ምስ ረአየ ንኩነታቱ ዘመስገነ ንሕና እውን ከምኡ ክንገብር አሎና። ስለምንታይ እዚ ረኸበኒ ስለምንታይ እዚ ተበሃልኩ ኢልና ክነማርር የብልናን።
አብ ዓለም ብዘይ ቃንዛ ክንበር ዘይክአል እዩ ክፍሊ ምድራዊ ሕይወትና እዩ፥ ግን አብ ክብሪ ገጹ ዝወስድ መገዲ እውን እዩ። ብዘይ መስቀል አኽሊል ክብሪ የለን።
አብ ትንቢት ኤርምያስ 20፡7-9 ዘሎ ኤርምያስ በቲ ዝገጠሞ ጸገማት አብ ልዕሊ ጸዋዕትኡ ክጉረምርም ንአምላኽ ክወቅስ ይስማዕ። “ኦ እግዚአብሔር ንስኻ ጠበርካኒ አነ እውን ተጠበርኩ” ይብል። እግዚአብሔር ከም ዘጠፋፍኦ ገሩ ይዛረብ መላገጽን ንዑቕን ገበርካኒ እናበለ ብሰንኪ መጸዋዕታኡ ዝረኽቦ ጸገም ይገልጽ። በዚ ምኽንያት ነቲ አምላኽ ዝሃቦ መጸዋዕታ ክሓድግ ይደሊ ግን አብ ውሽጡ ነቲ አምላኽ ዝደልዮ ክገብር ይድርኾ። አብ ተልእኮኡ ብሰማዕቱ ተነጺጉ ተጸሊኡ፥ ክቐትልዎ ይደልዩ ነሮም፥ ተኸትኪቱ ምእንቲ ክመውት አብ ዔላ ተደርብዩ ካብ አዕርኽቱን አዝማዱን ተነጺሉ እዚ ኹሉ አብ አምላኽ ክምለሱን ጌግኦም አግሂዱ ስለ ዝነገሮም እዩ ገጢምዎ። ድላይ አምላኽ ክነለሊ ክንሓልፎ ዝግብአና ፈተናን መስቀልን ኩሉ ጊዜ ምስ ገጠመና እዩ።
አብ ትውፊት ክርስትና እዚ ናይ ኤርምያስ ስቓይ አምሳል ናይ እቲ ክርስቶስን ሰዕብቱን ዝገጥሞ ኮይኑ እዩ ዝርአ ነሩ። ንሓቀኛ ነብይ አምላኽ ዝጽበዮ መከራን ስደትን ስቓይን አብ ኤርምያስ ተራእዩ። ንነፍሲ ወከፍና ክንሰግሮ ዝግብአና ስቓይን ፈተና ይገጥመና እዩ። አብቲ ጽንኩር እዋን ንድላይ አምላኽ ክንገብር ንቃሉ ክንሰምዕ ልብና ክንከፍት አሎና።
አብ ናይ ሎሚ ቃል ወንጌል ካብቲ ዝሓለፈ ሰንበት ዘንበብናዮ መቐጸልታ እዩ። ማቴዎስ ነቲ ዝጀመሮ ክዛዝሞ ስለ ዝደለ ናይ ሓደ ረድኢ ክርስቶስ ክገብሮ ዘለዎ ይነግረና።
ዝሳቐ መስሕ፡ ኢየሱስ ነርድእቱ አብ ኢየሩሳሌም ከም ዝኸይድ አብኡ ከም ዝዛቐን ዝስቀልን ዝመውትን ብሳልሳይ መዓልቲ ከም ዝትንሥእ ነጊርዎም። ነዚ ክብሎም እንከሎ ሓቀኛ መንነቱ እዩ ገሊጽሎም። ክርስቶስ ክሳቐ ክመውት ብሣልሳይ መዓልቲ ክትንሥእ እዩ። እዚ ግን ንሓዋርያት ዘይተጸበይዎ ኮይንዎም። ንሶም እቲ ዝጽበይዎ ፖሎቲካዊ መስሕ፥ ንጉሥ፥ ንእስራኤል ካብ መግዛእቲ ሮማ ቀልጢፉ ነጻ አውጺኡ ክብሪ ብወተሃደራውን ብሃብትን ብልጽግና ዘምጽእ እዩ ነሩ ትጽቢቶም። ነፍስወከፎም ካብዚ ንግስነት ክብርን ግንዖትን ክህልዎም ትጽቢት ነርዎም። እቲ ዝገደደ ክአምንዎ ዘይከአሉ ኸአ እቶም አብ ሞት ዘብጽሕዎ ካብቶም አረመንን አህዛብን ከይኮኑ ብዓበይትን ሊቃነ ካህናትን መምህራን ሕግን ምዃኑ እዩ። ካልእ ዝገደደ እቲ ፍጻሜ አብ ኢየሩሳሌም አብ ቅድስቲ ከተማ ቤተ መቕደስ ዝርከባ እዩ ዝፍጸም። እዚ ዅሉ አብ ርድኢት ሓዋርያት ከቢድ ስለ ዝኾነ ዝብልዎ ጠፊእዎም ሰንቢዶም ሃለዋቶም እዩ ጠፊእዎም።
ካባይ ርሓቕ ሰይጣን፡ ጴጥሮስ እቲ አቐድም አቢሉ ቅድሚ ቁሩብ ደቓይቕ ንስኻ ክርስቶስ ወዲ ሕያው አምላኽ ኢኻ ክብል ዝጸንሐ ነዚ ዓይነት ዝመስል ክርስቶስ ክቕበል ፍቓደኛ አይኮነን። ከመይ ኢሉ ነቲ መስሕ ንጉሥ እስራኤል ከምዚ ዝበለ ግፍዕን ውርደትን ይወርዶ ኢሉ ክሰምዖ ወይ ክቕበሎ አይከአለን፥ ስለዚ ንኢየሱስ አግልል አቢሉ ጎይታይ የድኅንካ እባ ደአ እዚ ነገር እዝስ ከቶ አባኻ አይውረድ እናበለ ገንሖ። ኢየሱስ ብዝያዳ ዝጎሃየ ኮይኑ ብዝገደደ ነቲ ብጹእ ኢኻ፥ ከውሒ ኢኻ፥ መፋትሕ መንግስተ ሰመይ ክህበካ እየ እናበለ ዝምግሶ ዝጸንሐ ካባይ ርሓቕ ሰይጣን እናበለ አርሓቖ። መሳርሒ ሰይጣን አይ ኮነነ ዝብሃል ዘሎ ብርእሱ ሰይጣን እዩ ዝብሎ ዘሎ። ሰይጣን አብ በረኻ ንኢየሱስ ክፍትኖ እንከሎ ሓደ ካብቲ ዘቕረበሉ ንግስነት መስቀል ዘይብሉ እዩ። ጴጥሮስ ከአ ሓደ ዓይነት ንግስነት ከምቲ ሰይጣን ዘቕረበሉ ፈተና እዩ ዘቕርበሉ ዘሎ ሓደ ዓይነት ስም ከአ ተዋሂብዎ። ሰይጣን ክብሪ ዓለምን ንግስነትን አርእይዎ እዚ ኸአ ክብሪ ንግስነት ዘልኦም ግን ስቓይ መከራ ዘይደልዩ። ጴጥሮስ ከውሒ ዝብሃል ዝነበረ ዓንቃፊ ተባሂሉ፥ ንስኻ ናይ ሰብ እምበር ናይ አምላኽ አይትሓስብን ኢኻ ተባሂሉ።
ሓቀኛ ትርጉም ክርስትያናዊ ረድኢ/ሓዋርያ፡ ንጴጥሮስ ካብኡ አርሒቑ ናብቶም ካልኦት ሓዋርያቱ ግልጽ ኢሉ ኪስዕበኒ ዚደሊ ሕይወቱ ይመንን፥ መስቀሉ አልዒሉ ድማ ይስዓበኒ፥ ከመይ እቲ ንሕይወቱ ኬድኅና ዚደሊ ኬጥፍአ እዩ። እቲ ንሕይወቱ ምእንታይ ዜጥፍአ ኸአ ኪረኽባ እዩ በሎም። አብዚ ኢየሱስ ናይ ሓደ ክርስትያናዊ ረድኢ ብከመይ ሕይወቱ ክመርሕ ከምዘለዎን ክገብሮ ዘለዎን ንክርስቶስ እናሰዓበ ዝኽተሎ መገዲ እዩ ዝነግር ዘሎ።
ሓዋርያ ክርስቶስ ዝኸውን ሰለስተ ነገራ አለዋ ክገብረን ዘለዎ፡
ሕይወቱ ክምንን አለዎ። ብንቡር አዘራርባ ርእስኻ ምምናና ክብሃል እንከሎ ንርእስኻ ምኽሓድ ንርእስኻ ከምዘይናትካ ምርአይ ማለት ከብ እተግብሮ ወይ ዘሎካ ከይትገብር ርእስኻ ምዕጋት። ኢየሱስ ርእስኻ ክሓድ ክብል እንከሎ አብ ነፍሲ ወከፍ ካልኢት ናይ ሕይወትና ንርእስኻ እምቢ ንአምላኽ ግን ሕራይ ምባል ማለት እዩ። ሕይወትካ ምምናን ማለት ንሓደን ንመጨረሽታን ጊዜ ንክብሪ ርእስኻ አሎኻ ንክብሪ አምላኽ ክብ ምባል እሞ ናይ ሕይወትካ መላኺ ምንጪ ገርካ ምውሳዱ።
ሓዋርያ መስቀሉ አልዒሉ ንኢየሱስ ዝስዕብ ክኸውን አለዎ። እዚ ማለት ሓዋርያ ክርስቶስ ንኹሉ ናይ መስዋዕትነት ተጽዕኖ ክስከም አልኦ። ክርስትያናዊ ሕይወት አብ አገግሎታውን መስዋዕትን ዝተመስረተ ክኸውን ይግባእ። ንክርስቶስ ከገልግል ኢሉ ንግላዊ ድለታቱ ዝሓድግ ማለት እዩ። ግዚኡን ኩሉ ምቾቱን ምእንቲ ክርስቶስ ኢሉ ክስውእ አለዎ። በዚ ምኽንያት ነፍስወከፍ ሓዋርያ ብቐጻሊ አምላኽ ካብኡ እንታይ ከም ዝደሊ ከምኡ ካልኦት ካብኡ ዘድልዮም ክፍጽም ዝተሰናደወ ክኸውን ይግባእ። ነዚ ኹሉ ክገብር ምእንቲ ክርስቶስ ኢሉ ስቓይን ንኹሉ ዕንቃፋታትንን ክጻወር አለዎ።
ሓዋርያ ዕለት ዕለት ንኢየሱስ ክርስቶስ ክስዕብ አለዎ። እዚ ማለት ከአ ዕለት ዕለት አብ ክርስቶስ ምሉእ እምነት ገሩ ብሓሳቡ ብቃሉን ብግብሩን ክምስክርን ክገብርን አለዎ።
ኢየሱስ ንጹር ዝገበሮ አብ መስቀል ከም ዝኸይድ ሓዋርያት ከአ ብድላዮም ክስዕብዎ ከም ዘለዎም። መገዲ ሕይወት አብ መገዲ መስቀል ጥራሕ እዩ ዝርከብ እዚ ኸአ አብ ሞት ዝውዳእን ዝስዓርን ዘይኮነ አብ ሓዲስ ሕይወትን ግርማን ክብርን ዘብጽሕ። ሓዋርያነት ወይ ረድኢ ምዃን ብዛዓብ ዓወታት ክብሪ ደረጃ ምጉንጻፍ አይኮነን። ነቲ ሓሳዊ ዝኾነ ሕይወትና ካባና ጨሪሽና ምስ አርሓቕና ጥራሕ እዩ ንሓዲስ ሕይወት አባና ዘየተኮረ አብ አምላኽ ጥራሕ ዘተኮረ ክንሕዝ እንኽእል። እዚ ትምህርቲ ምሳሌ እዩ፥ ትርጉሙ ኸአ ብአንጻሩ ገርካ ምርአይ። ሕይወት እንረከብ ሕይወት ብምጥፋእ እዩ። ስቓይን ሞትን አብ ሕይወትን ግርማን ይመርሑ።
ሰብነትኩም ሕያውን ቅዱስን ንአምላኽ ባህ ዜብልን መሥዋዕቲ ጌርኩም አቕርብዎ።
ቅ. ጳውሎስ አብ ሮሜ 12፡1-2 ነቲ አምላኽ ዝገበረሎም ምሕረት ድሕሪ ገሊጽሎም ንገዛእ ርእሶም ከም ሕያው መስዋዕቲ ከቕርቡ ይነግሮም። ነቶም ብክርስትና አሕዋቱ ሰብነቶም ሕያውን ቅዱስን ንአምላኽ ባህ ዜብል መሥዋዕቲ ጌሮም ከቕርቡ ይምሕጸኖም። ንአረማዊ ባህልን ስርዓታትን እናነበሩ ንክርስትያናዊ መንነቶም ከይጥፍኡ ይምሕጸኖም። ዝኾነ ፍቓድ አምላኽ እንታይ ምዃኑ ምእንቲ መርሚርኩም ክትፈልጡ አእምሮኹም ብምሕዳስ ተለውጡ እምበር ነዛ ዓለም እዚአ አይትምሰልዋ። ስለዚ ሓዲስ አእምሮ የድልዮም፥ ከምቲ ኢየሱስ ዝደልዮ እምበር ከምቲ አብ ናይ ሎሚ ወንጌል ጴጥሮስ ዝተመነዮ ክኸውን አይግባእን።
አብዚ ዓመት አብ ዝዛመሉ ዘሎ እዋን ምስ ናይ ሎሚ ንባባትና አተሓሒዝና ክንርእዮ ከሎና ብሓቂ በዳሂ ዝኾነ ሓሳባትን ሕቶታትን አብ ልብና ክመጽአና ይኽእል እዩ። ኢየሱስ ቀጥታዊ ርክብ አብ መንጎ ሓዋርያን መስቀልን ከም ዘሎ ይነግረና። ብርግጽ መስቀል ዝኸፍአ መቕጻዕቲ ካብ ኩሉ ክፍአት ዝለዓለ ምልክት ስቓይን ሞትን ሕይወት ኢየሱስ እዩ። አብ መስቀል ዝኾነ ዘሓጉስ ነገር የብሉን። እንተ ኾነ ንአና ንክርስትያን ምልክት ናይ እቲ ብክርስቶስ ዝተረኽበ ድሕነት ሞትን ትንሣኤን ኮይኑ አብ ናይ ነፍስወከፍ ክርስትያን ሕይወት አብ ሕማቕ ጊዜ ይዅን አብ ጽቡቕ ጊዜ ምሳና ዝርከብ እዩ።
ናይ ሎሚ ወንጌል ከም ዝብለና ነፍስወከፍ ሓዋርያ ክርስቶስ ወይ አማናይ ሕይወት ብምልአት ክነብሮ እዚ ብምግባር ከአ ነፍሲወከፍ ንመስቀል ክሓቍፍ ከም ዝግባእ ይነግረና። እዚ ናይ ግድን ዝኾነ ምትእስሳር እዩ። መስቀል ዘይብሉ ሓዋርያነት ሓዋርያነት አይኮነን። መስቀል ዝመለለይኡ ሕይወት ምልአት እምነትን ትምህርቲ ወንጌልን አብኡ ይርከብ እሞ መለለይኡ ፍቕሪ ምሕረት እምነት ሓቅነት ሕድገት፥ ምንሳሕ ርሕራሐ ይኸውን። ምእንቲ ፍሉይን ክቡርን ዓላማን ኢልካ ስቓይ ምቕባል ዋጋ አልኦ። ዝኾነ እሙን ሓዋርያ ክርስቶስ ካብ ስቓይን ቃንዛን ነጻ ዝኾነ ሕይወት ክነብር አይክእአልን እዩ።
አብዚ ዘሎናዮ ዘመን መስቀል ትርጉሙን መልክዑን ዝቐየር ይመስል። መስቀል አብ አብያተ ክርስትያን ገዛውቲ አብ ቤት ሸቐጥን አብ ብዙሕ ቦታታ ንርኢ። ዳርጋ እቲ ቀዳማይ ትርጉሙ ዝቐየረ ይመስል። እዚ ግን ነቲ መሰረታዊ መጸዋዕታ ክርስቶስ ከቐይረና የብሉን። ብዙሕ ጊዜ አሎ ካብ ስቓይ ክንሃድም እንፍትነሉ ጊዜ ብግዳማዊ መገዲ ንፉዓትን እሙናትን ክርስትያን ኮና እንርአየሉ ጊዜ ብኡ ኸአ ዓጊብና እንነብሮ እዋን አሎ። ብአንጻሩ ከአ ብዙሓት አለዉ አብ መንጎና ምእንቲ እምነቶም ዝሞቱ ወላ እኳ አብ ሕይወቶም መዓልታዊ ስቓይ ይጓነፎም ጸኒዖም ካብ እምነቶምን ምኽታል ክርስቶስን ፍንክት ዘይብሉ። ብዙሕ ጊዜ እዚ ብሱቕታን ብዘይ ምውዕዋዕን እዩ ዝግበር ግን ኩሉ ጊዜ ተመሳሳላይ ሓቂ እዩ ዝገልጽ። ክርስትና ክርስትያናዊ እምነት ብዝያዳ ትክረት ዝረክብ ብመንጽር ስቓይ ክርአ እንከሎ እዩ።
አብዚ ዓመት ዛዚምና አብ ሓዲስ ዓመት ክንአቱ አብ እንሰጋገረሉ ዘሎና እዋን አብ ሕይወትና ምልስ ኢልና እዛ አምላኽ ዝሃበኒ ዓመት ከመይ አሕሊፈያ ምስ አምላኽን ሰብን ብኸመይ አሕሊፈያ ኢልና አብ ጽምዋ ርእስና ንእቶ። መስቀለይ ተሰኪመዶ እሓልፎ አሎኹ ኢልና ምስ ርእስና ክንዛተ እዋኑ እዩ። ምድሪ ሰማይ ብዕምባባን ፍረን ከም ዝቕይር ንሕና እውን ብሰናይ ግብርን ፍቕርን ብዝያዳ ክንፈሪ ልብና ንአምላኽ ንኽፈተሉ።
ቅ. ዮሓንስ መጥምቕ ተነስሑ ብወንጌል እመኑ ኢሉ ከም ዝሰበኸ ቤተ ክርስትያን ሎሚ እውን ንነፍሲ ወከፍና ተነስሑ ብወንጌል እመኑ እናበለት ንሓዲስ ዓመት ካብ ኩሉ ማእሰርቲ ኃጢአት ወጺእና አብ አምላኽ ተመሊስና ዓመትና ንጀምር።
ዘመነ ማቴዎስ ብሰላም አፈጺሙ አብ ሓዲስ ዘመነ ማርቆስ ብሰላምን ፍቕርን የሰጋግረና።
ብሩኽ ሓዲሽ ዓመት።
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ


c: text/html

text:
መልእኽቲ ወጋሕታ – ዘመን’ያ ዘምጸኦስ ዘመን የውጽኦ!
ንኹሉ ገግዚኡ’ለዎ፡፡ ንሕማቕ ይኹን ንጽቡቕ ዘመኑ ሓልዩ ዓስቡ ከምዝኸፍሎ ታሪኽ ናምሃረና ዝመጸ ሓቂ’ዩ፡፡ ክፋእ ነገር ዘልኣለም ክፋእ ኮይኑ ኣይነብርን’ዩ፡፡ ምናልባት እናገበለ ከይዱ ኣዝዩ ዝመረረ ፍጻመታት ከምጽእ ይኽእል ይኸውን፡፡ ውዒሉ ሓዲሩ ግን ክፋእ ብዝዘርኦ ልክዕ ዋግኡ ረኺቡ ዘመኑ ንጽቡቕ ከምዘረክብ ከይተሓልመ ዝተፈትሐ’ዩ፡፡ ክወግሕ ክብል ከሎ ኣጸቢቑ ይመሲ ከምወዮ ዝበሃል እቲ ክፋእ ቅድሚ ብጽቡቕ ምስዓሩ ኣብ ምውዳቑ ኣዝዩ’ዩ ዝመርር፡፡
እምበኣር እቲ ሓቂ እዚ ካብ ኮነ ህግደፍ ኣብ ውድቀት ተሸሚሙ ሸበድበድ ምባሉ ግሁድ ኮይኑ’ሎ፡፡ ከምቲ እናሻዕ ብዝተፈላለዩ መግለጽታት ናገበርና ፍጻመ 31 ጥቅምቲ ናገለጽናዮ ዝመጻና፡ ካብቶም ኣቐዲሞም ኣብ እዋኖም ዝተልዓሉ ናዕብታት ኣድማ ተጋደልቲ፡ ስንኩላን ማይሓባር፡ G-15 ስርሒት ፎርቶን ካልኦትን እዚ ፍልይ ዘብሎ ኣበጋግስኡን ፍጻምኡን ምስ ዝኾነ ዓይነት መሪሕነትን ቤላቤሎን ዘይላገብ ብህዝቢ ዝተወለዐ ምዃኑ’ዩ፡፡ እዚ ከኣ’ዩ ሕጂ ንህግደፍ ዘይፍወስ ቃንዛ ኮይንዎ ኣብ ውድቀቱ ፍረ ኣልቦ ቀልባዕባዕ ክብል ዝቐሰቦ፡፡ እቲ ምንድልሃጽ ህግደፍ እምበኣር ብዝተፈላለየ መገድታት ምግላጽ ይከኣል’ዩ፡፡ ቅድሚ ዝኣገረ እዚ ተቓውሞ ናይ ተምሃሮ’ዩ ብምባል ከነኣእሶ ይፍትን፡፡ እዚ ከኣ ንባዕሉ ከም መደዓዓሲ ጌሩ ይወስዶ፡፡ ብውሽጣ ውሽጢ ኣቢሉ ግን ህዝቢ ከመይ ከርዕዶ? ከመይ ኣንፈቱ ከስሕቶ ዝብል ውዲት ኣሊሙ ምንቅስቓሱ ኣይተረፈን፡፡ ናይ ሽበራ ስራሕቲ/ቴረሪስት/’ዩ ናበለ ወረ ክናፈስ ይገብር ኣሎ፡፡ ነዚ ከም መእመኒ ክኮኖ ኢሉ ዝጥቀመሉ ሜላ ከኣ አብ ፊሸምራር ፈንጂ ክቐብሩ ረኺብና’ዶ እንታይ’ዶ ናበለ ነቲ ህዝባዊ ሕቶ ኣንፈቱ ከስሕት ፈቲኑ’ሎ፡፡ ብጀካ’ዚ’ዉን ነቲ ሓደ ሱዳናዊ ዝበሎ ህዝቢ ኤርትራ 70% ኣስላም’ዩ ናበለ ዝተዛረቦ መደናገሪ ዘረባ ተወኪሱ ርኣዮም በል ህዝቢ ኤርትራ መጹኻ ገበጡኻ ናበለ ናይ ፍርሒ ፍልስፍንኡ ካብ ምንዛሕ ድሕር ኣይበለን፡፡
ንሰራዊት’ዉን ብተመሳሳሊ ሕቶ ህዝቢ ምዃኑ ንኸይነቅሕ ሓያል ጻዕሪ የካይድ ኣሎ’ዩ፡፡ ምንቅስቓስ ናይ ተምሃሮ’ዩ ናበለ ዝተዋቐዐ ሓበሬታ ኣብ ምምጋብ ይነጥፍ’ዩ ዘሎ፡፡ ፈቐዶ ኣብያተ ትምህርቲ ናዞረ’ዉን ንተምሃሮ ክቆጻጸርን ከፈራርሕን ህርድግ ናበለ ይውዕል ኣሎ፡፡
እዚ ኩሉ ዓቕሊ ጽበት ዝወለዶ ዓወጽወጽ ዘየዕገቦ ህግደፍ እምበኣር ኣብ ከባቢ ዓዲ ሃሎ ዝርከባ እሙናት ክፍላተ ሰራዊት ንሓለዋ ተጠቒሙለን ኣሎ፡፡ ብሓረጎት ወዲ ፍርዙን ትምራሕ ክፍለ ሰራዊት 22ን ብብርሃነ ኤልያስ ትምራሕ 5 25ን ክልቲኤን ብፍጹም ወዲ መምህር ዝምእዘዛ ኮይነን ነዚ ስግኣት ህግደፋውያን ክሕልዋ ንሰራዊት ዕጥቅኻ ኣስጥም ተባሂሉ ኣብ ተዳሎ ክኣቱ ተጌሩ’ዩ፡፡ ዝተወሰነ ሓይሊ ከኣ ኣብ ኣስመራ ብምእታው ጽዑቕ ሓለዋ የካይድ ኣሎ፡፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ልዕሊ ተምሃሮ ሓዲሩ ዘሎ ስግኣት ቀሊል ኣይኮነን፡፡ ዘይኣከብዋ ቤት ትምህርቲ የላን፡፡
ዘመን ዘምጽኦስ ዘመን ይፈትሖ ኮይኑ’ሎ ነገሩ፡፡ ህግደፋውያን ኣብ ዘመኖም ዘምጽእዎ ቅልላው ብተደጋጋሚ ናብ ሳዋ ናኸዱ ኣኼባታት’ኳ ዋላ እንተካየዱ ህዝቢ ንድሕሪት ክምለስ ከምዘይክእል ተረዲእዎም ኣሎ፡፡ ንህዝቢ ዝኸውን ዘመን ከምዝመጸ በርሂው ዝበለ ሓቂ ኮይኑሎም ኣሎ፡፡
ስለዚ ከኣ ባህሪ ህግደፍ ንጥፍኣቱ ብካልእ ጥፍኣትን ቅጥፈትን ክሽፍን ዝጽዕር ጉጅለ ሸፋቱ ምዃኑ ዘይርዳእ ኤርትራዊ ስለዘየለ ነቲ ብውሸጣ ውሽጢ ዝነዝሖ ወረታት ይኹን እቲ ብጹእ ክመስል ኢሉ ዘህተውትዎ ዘረባታት ንጎኒ ብምግዳፍ ንብሩህን ትስፉዉን ዘመንና ብዝኾነ ዓይነት መለክዒ ክንሸማገል የብልናን፡፡ ዘመን’ያ ዘምጽኦስ ዘመን የውጽኦ ከምዝበሃል ከኣ እነሆ ዘመን ህግደፍ ኣብቂዑ ዘመን ኤርትራውያን ተቐልቂሉ ስለዘሎ ዋሕስ ህልውናና ሕጂ ነረጋግጽ፡፡
ኩሉ ጸገማትና ኣብ መቓብር ኢሳይያስ ይፍታሕ!
ሕመረት ልምዓትና ኣብ ዳራ ዓወትና!
ኢዲቶሪያል ቦርድ ወጋሕታ ሳሊና
2 ታሕሳስ 2017

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ
ኣብ ሴተር ኮሙን፡ ሃገርለኻውያን ፕሮግራማት የለዋን፤ ተመሃሮ ሃገራዊ ፕሮግራም ትምህርቲ ኪመሃሩ ዕድል ንምሃብ ግን፡ እዚ ኮሙን ምስ ጐረባብቲ ኮሙናት ይተሓባበር’ዩ። ኣብ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ንምእታው ኣብዚ ዚስዕብ ኣድራሻዚelevantagningen vid Region Dalarnaይሕተት።
ሰተር ኮሙን፡ ካብተን ሓሙሽተ መተኣታተዊ ፕሮግራማት (introduktionsprogrammen) ነርባዕተ ዕድል ይህብ፤ እዚኣተን ከኣ፡ ኣብ ዩስተርንስ ስትራንድ ዚርከብ ዳላንደር ኩንስካፕስሴንትሩም (Dahlander kunskapscentrum) ይወሃባ። ንሳተን ከኣ፡-
- ውልቃዊ ኣማራጺ (Individuellt alternativ (IMIND))
- መተኣታተዊ ትምህርቲ ቋንቋ (Språkintroduktion (IMSPR))
- መቀራረቢ ትምህርቲ (Preparandutbildning (IMPRE))
- መተኣታተዊ ትምህርቲ ሙያ (Yrkesintroduktion (IMYRK))
ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ኣብ ካልእ ኮሙን
እትቕመጠሉ ናይ ምትሕብባር ከባቢ ብዘየገድስ – እቲ ክትመሃሮ እትደሊ ፕሮግራም ክትመሃር ዕድል ክትረክብ ምእንቲ፡ ዓሰርተ ኮሙናት ዳላ ይተሓባበራ። ብሓገዝ ’ዪሳም’ Gysam ኣብቲ ናይ ምትሕብባር ከባቢ ዚርከብ እኩብ ዕድል ሃገራውያን ፕሮግራማት ንዓኻ ክፉት ይኸውን።
ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ፡ ኣብ ካልእ ኮሙን ወይ ኣብ ብሕታዊ ቤት ትምህርቲ ክትሓትት ትኽእል። እቲ እትጠልቦ ትምህርቲ ኣብ ከባቢ ዪሳም (Gysamområdet) ዚርከብ እንተኾይኑ ግን፡ እቲ መወሰኽታ መናበሪ (inackorderingstillägg) ናይ ምርካብ መሰልካ ኪጽሎ ይትኽእል’ዩ።


text:
ኣብ
ፍረደንስ ሁስ ናይ ዓመጽ፡ ሰብኣዊ መሰላትን ናይ ሽወደን ናይ ሰላም ኣብነታት ዝኾኑ ዳግ ሃማርሾልድ፡ ፎልከ በርናዶትን ራውል ቫለንበርግን ኤግዚቢሽን ኣሎ። ኣብ ልዕሊ ኤግዚቢሽን እቲ ፍረደንስ ኡስ ናብ መንእሰያት ዝቐንዐ ንሕቶታት ኣቐዲምካ ምፍራድ፡ ዓሌታውነትን ዓመጽን ዚምልከት ናይ ቤትትምህርትን ናይ ሰላም ንጥፈታትን የካይድ። ዝያዳ ንምፍላጥ ኣብቲ መርበብ ኢንተርነት ኣብ ስኩልቨርክሳምሀት ኣንብብ።
እቲ ማሕበር ብፖለቲካን ሃይማኖትን ዘይተቐየደ መኽሰብ ዘይብሉ ማሕበር እዩ፡ ብ2003 ድማ ተመስሪቱ። ከም ዕላማ ድማ ነቲ ኣብ ኡፕሳላ ኣደራሽ ዘሎ ፍረደንስ ሁስ ብናይ ዳግ ሃማርሾልድ መንፈስ ኪመርሖ ከምኡውን ንጉዳይ ሰላም ዚምልከት ሕቶታት ፍልጠት ንምእካብን ንምትሕልላፍ እዩ። እቲ ንጥፈታት ብምሹእ ትምህርታዊ ኣገባብ ብሰፊሕ ኣመለኻኽታ ብዛዕባ ሃገራውን ኣህጉራውን ናይ ሰላም ንጥፈታት ኪገልጽን ኪዛተን እዩ። እቲ ትዅረት ተገይሩሉ ዘሎ ጉጅለ ድማ እቲ መንእሰይ እዩ።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 59 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 11 May 2018
ኤርትራ ሓንቲ ካብ’ተን ብውህሉል ልቓሕ ኣብ ኣሰካፊ ኩነታት ዝርከባ ሃገራት ኣፍሪቃ ምዃና ተገሊጹ
ኤርትራ ዝኾነ ሃገራዊ ልምዓታዊ ትሕተ ቅርጻዊ መደባት ዘይካየደላ፡ ህዝባ ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ዝርከበላ ሃገር ክንስና፡ ሓንቲ ካብ’ተን ክኸፍላኦ
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 11 May 2018
ኣባላት ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ፡ ካብ ፈጠራዊ ፕሮፖጋንዳዊ ጎስጓስ ህግደፍ ብንቕሓት ክጥንቀቑ ከም ዝግባእ ተገሊጹ።
ጉጅለ ህግደፍ ናተይ ዝብሎ ካብ ግዳማዊ ኢድ ምትእትታው ዝጸረየ ህዝባዊ ፖለቲካዊ ምትከል ስለዘይብሉን፡ ሕሉፍ ስሰዐ ስልጣንን ነዋትን ስለ ዘለዎን ወትሩ ህዝቢ ኣንጻሩ ከይለዓል ኣንፈቱ ዘስሕት
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 06 May 2018
ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ ከም ዘሎ ተገሊጹ፡
ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ሓደ ኣካል ናይ ሓሳብካ ምግላጽ ምዃኑ፡ ይኹን ግን፡ ኣብ ዓለምና ብሓፈሻ፡ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ድማ ብፍላይ
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 06 May 2018
ወተሃደራት ህግደፍ ብላዕሊ ንዝመጽኦም ትእዛዝ ናይ ዘይምቕባል ንቕሓት የማዕብሉ ከም ዘለው ተገሊጹ
ቅድሚ ሎሚ ካብ ላዕሊ ዝወርደሎም ትእዛዝ ወይ መምርሒ፡ ሕማቕን ጽቡቕን ከይመመዩ ተቐቢሎም ብትግሃት ዝትግብሩ ዝነበሩ ወተሃደራት
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 28 April 2018
ኣብ ኤርትራ ዝጎሓፍ ዘሎ ቆርበት እንስሳ፡ መርኣያ ህግደፍ ዝኽተሎ ዘሎ ኣዕናዊ ፖሊሲ ምዃኑ ተገሊጹ።
ከምስል ብባድመን ልኡላዊ መሬትን ብዙሕ ክብል ዝስማዕ ጉጅለ ህግደፍ፡ ቁጠባ ኤርትራ ብኩሉ ክርመስ፡ ህዝቢ ብድኽነት ክማስን ናይ ዝኽተሎ ዘሎ ጸረ-ህዝቢ ናይ ዕንወት ፖሊሲ መርኣያ፡ ኣብ ምንጪ ቁጠባ
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 28 April 2018
ብጃምላዊ መቕዘፍቲ ዜጋታቱ ዘይሓዝንን ዜናዊ መርድእ ዝነፍግን ጉጅለ ህግደፍ ብልኡላዊ መሬት ይግደስ’የ ክብል ኣየምሕረሉን ክብሉ ገለ ወሃብቲ ርእይቶ ኣፍሊጦም።
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 16 April 2018
ህግደፍ ምስቲ ትማልን ሎሚን ደመኛ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ ኢሉ ክገልጾ ዝጸንሐ መንግስቲ ኣሜሪካ ብምስጢር ክዛተ ምጽንሑ ሓቢሩ።
ሕንቃቐ ዘንቀሎ በሽቀጥቀጥ ደኣምበር፡ ናይ ብሓቂ ምስ ኣሜሪካ መሰረታዊ ባእሲ ከም ዘይብሉ ካብ ቀደሙ መሳርሒ ናይ ኣሜሪካ ምዃኑ’ኳ ርዱእ እንተነበረ፡ ብፍላይ ድሕሪ’ቲ ብምሉእ ስዕረቱ ዝተዛዘመ ኲናት ባድመን ውሳነ ኮሚሽን ዶብ 2003 ምስተዋህበን ብዱል ክመስል
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 16 April 2018
ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
ብርክት ዝበሎ ፖለቲካዊ ውድባትን በርገስ ማሕበራት ዝተረኽብሉ ዋዕላ ሃገራዊ ዘተ ኣብ ለንደን ተቓኒዑ።
ኣብ ስዊዘርላንድ ዝርከብ ወኪል ህግደፍ፡ ኣብ’ታ ሃገር ዝርከቡ ኤርትራውያን ኩሎም ናይ ቁጠባ ስደተኛታት’ዮም ክብል ናብ መንግስቲ እታ ሃገር ከም ዘመልከተ ተገሊጹ።
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 09 April 2018
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብነታዊ ሰላማዊ ምስግጋር ስልጣን ተገይሩ።
ትካል ጸጥታ ህግደፍ መርዓውቲ ዝርከብዎም 32 ኣመንቲ ጴንጠቖስጣል ከም ዝኣሰረ ተገሊጹ።
ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
ንጽጉማት ዝውዕል ገንዘባዊ ደገፍ ንምትእኽኻብ ኣብ ኣሜሪካ ዕዶት ዝገብር ዘሎ ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎ፡ ብህዝቢ ጽቡቕ ኣቀባብላ ይግበረሉ ኣሎ።
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
+ በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን!!!
ብክርስቶስ ክርስቲያን ዝተሰመኹም “ንኣምላኽ ቅረብዎ ንሱውን ክቀርበኩም እዩ፡ ኣቱም ሓጥኣን ኣእዳውኩም ኣጽርዩ፡ ኣቱም ሰብ ክልተ ልቢ’ውን ልብኹም ኣንጽሁ” (ያዕ 4፡8) ዝብል ሓይለ ቃል ክንምገብ ብቅዱስ ፍቃዱ ልብናን ኣእምሮናን ይኽፈተልና።
ሰባት ኣብ’ዛ ዓለም ከሎኻ “መገዲ እግዚኣብሔር ክትከይድ ኣይትኽእልን ኢኻ እንታይ ደኣ፡ ናብ ገዳም ምስ ተሰቀልካ ትእዛዛት ክትሕሉ ትኽእል” ይብሉ። እቲ ዘሰክፍ ከኣ ከም ዕላማ ኣብ ህይወቶም ወሲዶም ግዳይ ፍልስፍና እዛ ዓለም’ዚኣ ይኾኑ። ማለት ትእዛዛት እግዚኣብሔር ንምሕላው ብርቱዕ እዩ ኢሎም ይድምድሙ። ዘማራይ ዳዊት ደስ ዘብል ቃል ብመንፈስ ተመሊኡ ዝዘመሮ መዝሙር ንውሰድ ”ብምኽሪ ረሲኣን ዘይመላለስ ኣብ መገዲ ሓጥኣን ከኣ ዘይቀውም ኣብ መንበር መላገጽቲ ድማ ዘይቅመጥ ብሕጊ እግዚኣብሔር ደኣ ዚፍሳህ ነቲ ሕጉውን ለይትን መዓልትን ዚመራምሮ ሰብሲ ብጹእ እዩ” (መዝ 1፡1-2) ይብለና። ስለዚ ሕጊ እግዚኣብሔር መዓር ምዃኑ ጽቡቕ ገይሩ ምሂሩና እዩ። ደስ እና በለና ከኣ ክንምገቦ ኣለና። ዓቀበት ኮይኑ ዝረኣየና ግና ክልተ ነገራት ስለዘፍቀርና ጥራሕ እዩ። በቲ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ንደሊ በቲ ከኣ ዘብለጭልጭ ነገራት’ዛ ዓለም ንፈቱ። ሓደ ሰብ ካብ ሓደ ወሰን ናይ ጸድፊ ናብቲ ካልኣይ ወሰን ክሰግር፡ ብገመድ ዝተሰርሓ ክልተ መሰጋገሪ (ኳንኳ) ክልተ ኣእጋሩ የቀምጥ። ብገመድ ስለዝተሰርሓ እዘን ክልተ መሰጋገሪ (ኳንኳ) ክልተ ኣእጋሩ ተወጢረን ሓንቲ ናብ የማን እታ ካልአይቲ ከኣ ንጸጋም ኢለን ነዚ ሰብ ጸድፊ (ጸበባ ዓለም ዝመልኦ ሰብ + ድፍረት+ ፈላስፋ ዘመኑ) ይኸውን መፈጸምትኡ። ንምንታይ እንተ ኢልና ዓለም ከም ልማዳ ሰብ ከተውድቅ እምበር ከተጸግን ኣይራእናን። ኣብ መወዳእትኡ ከኣ ጠንጢናትካ ትኸይድ። ምኽንያቱ እግዚኣብሔር’ዩ ነባሪ፡ እግዚኣብሔር’ዩ ዘልኣለማዊ፡ እምበር ዓለም’ደኣ ሓላፊት እንድያ። ህዝበ ክርስቲያን ሎሚ ልብና ልቢ ኩላትና ኣበይ ኣሎ፤ ናብ ሓኪም ክንከይድ ከለና ህርመት ልብና ከመይ ኣሎ ኢሉ ይምርምሮ። ንምንታይ፤ ልቢ፡ ደምና ናብ ኩሉ ህዋሳት ኣካላትና ስለ እትጭንጉዕ ጠጠው እንተ ኢላ ንሕና ጠጠው ንብል፡ ንመውት ማለት እዩ። ዕሽር ክንከፍል ከም ዘለና ንኹልና ተነጊሩና እዩ ሓቀይ! እግዚኣብሔር ኣምላኽ ኣብ ወንጌል ማቴዎስ “ንእግዚኣብሔር ኣምላኽካ ብምሉእ ልብኻን ብምሉእ ነፍስኻን ብኹሉ ኣእምሮኻን ኣፍቕሮ” (ማቴ 22፡37) ዝብል ዓቢ ትእዛዝ ሂቡና። ጽቡቕ! ነዓናን ንኹሉ ፍጥረታት ዝፈጠረ እግዚኣብሔር ልብና ክንህቦ’ስ እንታይ ይእግመና፤ እዚኣ ካብቲ ንስኻ እትብህጎ ንእግዚኣብሔር ኣምላኽካ ዕሽር ምኽፋል ማለት እያ። ንኣብነት፡ ሃና ከናፍራ ጥራይ ይንቀሳቀስ ምህላው ዝተዓዘበ ካህን ኤሊ ዝሰኸረት ኮይና ተሰመዖ። ንሳ ግና ብምሉእ ልባ ምስ እግዚኣብሔር ኔራ። ሃና ብምስትንታን ኩሉ ገዲፋ ምስ እግዚኣብሔር ጥራይ ኔራ። እቲ ክህብን ክኸልእን ዝኽእል እግዚኣብሔር እዩ። ስለዚ ፈጣሪ ኩሉ ዓለም እንኮለኒ ንምንታይ ዝጭነቕ ዝበለት ሃና ጸሎታ ክዕነቀፍ ኣይተራእየን። “እቲ ዝልምን ግና ከይተጠራጠረ ብእምነት ደኣ ይለምን ከመይ እቲ ዝጠራጠር ከምቲ ንፋስ ነው ነጀው ዝደፍኦ ማዕበል ባሕሪ’ዩ ዚመስል” (ያዕ 1፡6)። ብሓቂ ግርም እዩ ዝብለካ ኩሉ ክህብ ዝኽእል እግዚኣብሔር እንከሎና ንምንታይ ኢና ካብ ዓለም ንልምን፤ ሓደ ኣቦ እንከሎና ንምንታይ ባዕልና ንዝኽትም፤ ሕስብ እሞ ነብሎ!
“ስለዚ ኣይምውቕ ኣይዝሑል ልብጥ ዝበለ ስለዝኾንካ ካብ ኣፈይ ጡፍ ከብለካ እየ” (ራኢ 3፡16) ሰብ ክልተ ልቢ ንጠንቀቕ። እንትርፎ ንነፍስና ክንብድል እምበር ንእግዚኣብሔር እንታይ ገይርናሉ ንፈልጥ፤ ላንጋ ላንጋ ኣይንኹን። ካብ ዘይምንባር ናብ ምንባር ዘምጽኣና ኣምላኽ ነመስግኖ። ስሙ ንምምስጋንን ክብሩ ንምውራስን እዩ ዕላማ ምፍጣርና። ካብ መዓሙቕ ልብና ዝነቐለ ወርትግ ምስጋና “ንስሓ እትበቅዕ ዕድመ ስለዝወሰኽካኒ ክብሪ ንዓኻ ይኹን” ንበል። “ካብ ሽሕ መዓልቲ ኣብ ካልእ ሓንቲ መዓልቲ ኣብ ቤት መቕደስካ ምውዓል ይሓይሽ” (መዝ 84፡10) ዝብል ናይ ልቢ እግዚኣብሔር ንጉስ ዳዊት መዝሙር ንደጋግሞ። ተስፋና እንታይ ምዃኑ ንተዓዘብ “ሓድሽ ልቢ ኽህቦም፡ ሓድሽ መንፈስ ድማ ኣብ ውሽጦም ከሕድረሎም እየ። ካብ ሰብነቶም እምኒ ልቢ ኸውጽእ እየ። ናይ ስጋ ልቢውን ክህቦም እየ።” (ሕዝ 11፡19)። ልብና ተቀይሩ ከውሒ ዝነበረ ናብ እግዚኣብሔር ዝለወጦ ልቢ ክኸውን ከመይ ዓቢ ደስታ ኣለዎ ይመስለኩም! ሳኦል ንቤተ-ክርስትያን ከሳጉግ ከሎ ልቡ ከውሒ ኔራ። ጎይታ ምሕረቱ ዘይውዳእ ስለዝኾነ ከኣ ነዚ ኮውሒ ልቢ ናብ መንፈስ ዝመልኦ ልስሉስ ልቢ ብርሃን ቤተ-ክርስቲያን ክኸውን በቂዑ (ግሓ. 9)። ሕጂ ውን ወሃቢ ኩሉ ዝኾነ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ንለምኖ “ጽሩይ ልቢ ፍጠረለይ ጽኑዕ መንፈስውን ኣብ ውሽጠይ ሓድስ” (መዝ 51፡10) ንበሎ። ስለዚ ብጾምን ብጸሎትን ኣብ መንፈሳዊ ህይወትና ክንዓቢ ኣሎና። ብናፍቖት ሰማያዊት ኢየሩሳሌም ጌርና ንዓለም ንስዓራ። ሰማያዊ ጥበብ እዩ ናይ ቤተ-ክርስቲያና ጥበብ። ክርስትና ይጅመር እምበር ኣይውዳእን። መስቀልና ኣልዒልና ንክርስቶስ ንስዓቦ። ብቅዱስ መንፈሱ ገይሩ ከኣ ይደግፈና።
ወሰላም ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!!


text:
ኣብ ከተማ ቶሮንቶ ትማሊ ሶኑይ ንግሆ ብዘጋጠመ ሓደጋ መኪና 10 ሰባት ክሞቱ ከለው 15 ድማ ቆሲሎም።
ፖሊስ'ታ ከተማ መራሕ መኪና ንመኪንኡ ናብቲ ናይ አጋር መንገዲ ብምምርሑ ብዝተፈጠረ ሓደጋ ጠንቂ ኣብ ምጽራይ ከምዘለው ገሊጾም።
ሓላፊ ፖሊስ'ታ ከተማ ማርክ ሳንደርስ ጥርጡር መራሕ መኪና ወዲ 25 ዓመት መንእሰይ ነባሪ ከባቢ ከተማ ቶሮንቶ ምዃኑን እቲ መጥቓዕቲ ኮነ ኢሉ ዝተገብረ ምዃኑ ሓቢሮም።
ብመሰረት ሓበሬታ ናይ ዓይኒ መሰኻክር'ታ መኪና ናብ መንገዲ አጋር ካብ ቁጽጽር ወጻኢ ምስ ኣተወተት ኣብ ቅድሚኣ ዝነበሩ ሰባት ጉድ ኣት ምብጽሑ ይገልጽ።
ቀዳማይ ሚንስትር ካናዳ ጃስተን ትራዱ "ኣሰቃቂ ትርጉም ኣልቦ ፍጻሜ'ዩ" ድሕሪ ምባሎም ንስድራ ጉዱኣት ናይ ምጽንናዕ መልእኽቲ ኣሕሊፎም።
ካብ ቤተ መንግስቲ ዋይት ሃውስ ብዛዕባ'ዚ ሓደጋ ዝተዋህበ መግለጺ ኣሜሪካ ኣብ ጎኒ ህዝቢ ካናዳ ደው ከምትብልን ዘድልይ ሓገዝ ከትህብን ይገልጽ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
“ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ቅድሚ ዓለም ምፍጣሩ ኣብ ሕሊና ኣምላኽ ነበረት"
እዚ ቓል’ዚ ኣብ መቅድም ተኣምረ ማርያም ዚርከብን ወትሩ ዚንበብን ኮይኑ፡ እግዚአብሔር ኣምላኽ ቅድሚ ንዓለም ምፍጣሩን ዘመን ምቝጻሩን፡ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ኣብ ሕሊናኡ ከምዝነበረትን ነቲ ዓቢይ መደባቱ ዝመደባ ምዃኑን ዘረድእ ኃይለ ቃል እዩ። ኣቦና ኣዳም ትእዛዝ እግዚአብሔር ጥሒሱ ካብ ገነት ምስ ተሰጐ፡ ብዙኅ ኃዘነ፣ ጐይታ ድማ ብኣርኣያኡን ኣምሳሉን ስለዝፈጠሮ ስሌኡ ኃዘነ፣ ከምዚ ኢሉ ኸኣ ቃል ተስፋ ድኅነት ሃቦ፦ “. . . . በኃምስ ዕለት ወበመንፈቃ ለዕለት እትወለድ እምወለተ ወለትከ፡ ወእድኅክ ውስተ መርኅብከ፡ ወእከውን ሕፃነ በእንቲአከ ወእትቤዘወከ በሞትየ ወበመስቀልየ” / ኣብ ኃሙሽተ መዓልትን ፈረቓን ካብ ጓል ጓልካ ተወሊደ፡ ስሌኻ ሕፃን ኮይነ፡ ተሰቒለ፡ ሞይተ ከድኅነካ እየ. . . .” (ኣክሲማሮስ ዘዓ.)። ካብዚ ጊዜ’ዚ ጀሚሩ ድማ ኣቦና ኣዳም፡ ነዚ ተስፋ’ዚ እትፍጽም ካብ ሥጋኡ እትርከብ ምዃና ተረዲኡ፡ እቲ መዓልቲ ምድኃን ክሳዕ ዝኣክል ብተስፋ ተጸበየ። ኣባ ሕርያቆስ “አንቲ ውእቱ ተስፋሁ ለአዳም አመ ይሰደድ እምገነት” / ኣዳም ካብ ገነት ኪስጐግ ከሎ ተስፋኡ ንስኺ ኢኪ ኔርኪ” ብምባል ዝገለጾ ነዚ እዩ። (ቅዳሴ ማርያም)።
ማኅቶተ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ጴጥሮስ፡ ነዚ ብስቕለት ክርስቶስ ዝተረኽበ ድኅነት ዓለም፡ ካብ መጠን ንላዕሊ ክቡር ምዃኑን ቅድሚ ምሥራት ዓለም ተመዲቡ ምንባሩን ኪገልጽ ከሎ፦ “ብደም እቲ ኣበርን ርኽሰትን ዘይብሉ ገንሸል፡ ብኽቡር ደም ክርስቶስ እምበር፡ ብጠፋኢ ነገር፡ ብብሩር ወይ ወርቂ፡ ከም ዘይደኃንኩም ትፈልጡ ኢኹም። ንሱ ቅድሚ ምሥራት ዓለም ተመደበ፡ ኣብ መወዳእታ ዘመን ግና ምእንታኹም ተጋህደ”(፩ይ ጴጥ. ፩፥፳/1፥20) ይብል። እግዚአብሔር ኣምላኽ፡ ብባህርይኡ መጻእያት ዚፈልጥ ኣምላኽ ስለዝኾነ፡ ንውድቀት አዳምን ደቁን ባዕሉ፡ መግለጺ ብዘይርከቦ ፍቕርን ምሥጢርን ከምዘድኅኖንን ከምዝመልሶን ቅድሚ ዓለም ምፍጣሩ ዝመደቦ እዩ “ብደሙ” ክንድኅን ኣቐዲሙ ተመዲቡ ካብ ነበረ፤ እቲ ደምን ሥጋን ካብ መን ዝወሰዶ እዩ ኢልና ክንሓትት ግቡእ እዩ።
እቲ መርማርን ኣማኻርን ዘይብሉ እግዚአብሔር ኣምላኽ፡ ኪገብሮ ንዝመደቦ ነገራት ካብ ፈተውቱ ኣይኃብኦን እዩ። ንኣብነት፦ ኣጋዕዝተ ዓለም ቅድስት ሥላሴ፡ ኣብ ቤት ኣብርሃም ድኅሪ ምእንጋዶም፥ ነቲ ኣብ ሰዶምን ገሞራን ከውርድዎ ዝሓሰቡ መዓት ንኣብርሃም ነጊሮምዎ እዮም። (ዘፍ. ፲፰፥፲፯/18፡17) ከምኡ ድማ ወልደ እግዚአብሔር ብፍሉይ ኣካሉ ብቓልነቱ ናብዚ ምድሪ ምምጻኡን ፍጹም ሰብ ናይ ምዃኑን ምሥጢር፡ ኣቐዲሙ ንቕዱሳን ኣቦታትና ብምሳሌን ትንቢትን ኣዛሪቡን ገሊጹን እዩ። ቅዱስ ጳውሎስ ነዚ፡ ካብ ዘመነ ኣዳም ጀሚሩ ክሳዕ ልደት ክርስቶስ ብዛዕባ ምሥጢረ ሥጋዌ፥ ብምሳሌን ትንቢትን ከምዝተነግረ ከረድእ ከሎ፦ “ኣምላኽ ብዙኅ ሳዕን ብብዙኅ መንገድን ቀደም ነቦታትና ብነቢያት ገይሩ ምስ ተዛረቦም፡ ኣብዘን ዳኅሮት መዓልትታት ንኣና በቲ ወራስ ኵሉ ዝገበሮ ብእኡውን ዓለም ዝፈጠረ ወዱ ገይሩ ተዛረበና” (ዕብ ፩፥፩/1፥1) ብምባል ገሊጽዎ ኣሎ። ንኣብነት፦ ሊቀ ነቢያት ሙሴ ናብ እምባ ሲና ኣብ ዝደየበሉ ጊዜ፡ እግዚአብሔር ኣምላኽ ካብ ማእኸል ኣሻዅ ቈጥቋጥ ብሃልሃልታ ሓዊ ተገሊጹሉ ነበረ (ዘፀ. ፫፥፩-፮/ 3፡1-6)። ነዚ ድማ እታ ቈጥቋጥ ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም፣ ኣብ ማእከላ ዝነበረ ሃልሃልታ ሓዊ ድማ እግዚአብሔር ወልድ ኣብ ማሕፀና ኃዲሩ፥ ካብ ሥጋኣ ሥጋ፡ ካብ ነፍሳ ነፍሲ ወሲዱ ከምዝዋሓድ ቅዱሳን ኣቦታት ይገልጹ። ቅዱስ ኤፍሬም ውን “አንቲ ውእቱ ዕፅ ዘርእየ ሙሴ በነደ እሳት . . . .” ብምባል ይገልጽ። (ውዳሴ ማርያም ዘሠሉስ)።
ኣምላኽ ሰብ ናይ ምዃን ምሥጢር፡ ዓለም ቅድሚ ምሥራቱ ኣብ ሕሊና ኣምላኽ ካብ ነበረ፤ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ውን ዓለም ቅድሚ ምፍጣሩን ዘመን ቅድሚ ምቝጻሩን ኣብ ሕሊና ኣምላኽ ተሓሲባ ምንባራ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ትምህርቲ ምዃኑ ዘጠራጥር የብሉን። ነዚ ውን ነቢያተ እግዚአብሔር ካብ ልቦም ኣንቂዖም ዘይኮኑስ፥ እግዚአብሔር ኣምላኽ ብዝገለጸሎም ምሥጢር ኣብ ዘዘመኖም ብምሳሌ፡ ብሕብረ ነገርን ብግህዶን ገሊጾምዎ እዮም። ንኣብነት፦
“ናሁ ድንግል ትፀንስ ወትወልድ ወልደ. . .”
“ስለዚ እግዚአብሔር ባዕሉ ትእምርቲ ኪህበኩም እዩ፡ እንሆ ድንግል ክትፀንስ ወዲ ኸኣ ክትወልድ እያ፤ ስሙ ውን ኣማኑኤል ክትሰምዮ እያ።” (ኢሳ. 7፥14) ብምባል ነቢይ ኢሳይያስ ካብቲ ብምሳሌን ሕብረ ነገርን ዝንገር ኃሊፉ፡ ብግህዶ ገሊጽዎ ይርከብ።
መሠረታቲሃ ውስተ አድባር ቅዱሳን /መሠረታ ኣብቶም ቅዱሳን ኣኽራን እዩ”(መዝ. 87፥1)።
ዘማራይ ዳዊት ወሎዶ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ቅዱሳን ሥድራ ምዃኑን ኣብ ሕሊና ኣምላኽ ውን ተሓሲባ ምንባራን፡ ብኣኽራናትን ኰረቢትን መሲሉ ይዛረብ። ኣኽራናትን ኰረቢትን፡ ዘለዎም ብራኸን ልዕልናን ምስቲ ኣብ ከባቢኦም ዘሎ ቅርጺ መሬት ብምንጽጻር፡ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ፥ ናይ ጽቡቕን ሕማቕን ምሳሌ ኾይኖም ይጥቀሱ እዮም። ንኣብነት፦ ነቢየ እግዚአብሔር ኢሳይያስ፡ ብዛዕባ መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮሓንስ ኣብ ዝተነበዮ ትንቢት፥ ንትምህርቲ ቅዱስ ዮሐንስ ጠቒሱ ክዛረብ ከሎ፦ ኣኽራናትን ኰረቢትን ናይ መምለክያነ ጣዖት፡ ዕቡያት . . .ብፍላይ ከኣ ናይቶም ኣብ ጊዜ ልደት ጐይታ ልቦም ብትዕቢት ኣልዒሎም ዝነበሩ ጸሓፍት መምህራንን ፈሪሳውያንን ምሳሌ ገይሩ ኣቕሪብዎም ኣሎ (ኢሳ. 40፥4, ሉቃ. 3፥6)። ብኣንጻር ናይ’ዚ ቅዱስ ዳዊት፡ ነቲ መድኅን ዓለም ክርስቶስ፥ ኣብ ባሕረ ዮርዳኖስ ብኢደ ዮሐንስ ክጥመቕ ከሎ ዝተፈጸመ ድንቂ ሥራሕ ኣምላኽ ኣቐዲሙ ኪንበ ኸሎ፦ “አድባር አንፈርዐፁ ከመ ሐራጊት ወአውግርኒ ከመ መሐስአ አባግዕ/ ኣኽራን ከም ደዓውል፡ ኰረቢት ከም ዕያውቲ ተሰራሰሩ’’(መዝ. 114፥4) ብምባል እቶም ዝተሰራሰሩ ደዓውልን ዕያውትን ብቐጥታ ግዑዛን ኣኽራናትን ኰረቢትን ዘይኮኑስ ናይ ቅዱሳን ሰባት ምሳሌ ኮይኖም ዝተጠቕሱ እዮም። ኣኽራናት ኣብ ብሉይ ኪዳን ናይ ሙሴን ኣሮንን፤ ኰረቢት ድማ ናይ ሰብዓ ሊቃናት ተምሳል ኪኾኑ ኸለዉ፥ ኣብ ሓዲስ ኪዳን ድማ ኣኽራናት ናይ ሓዋርያት፤ ኰረቢት ድማ ናይ ሰብዓ ኣርድእት ምሳሌ ምዃኖም መተርጕማነ መጽሓፍት የረድኡ። ምስርሳሮም’ውን ብሥጋ ምዝላል ዘይኮነስ፣ ብመንፈሳዊ ስምዒት ሓጐሶም ምግላጾምን ምምስጋኖምን እዩ። ሓዋርያት ኣብ ሲኖዶስ መጽሓፎም፥ ቅዱስ ያሬድ ድማ ኣብ ድጓዑ፡ ነቲ ቅዱስ ዮሐንስ ኣብ ማሕፀን ኣደኡ ቅድስት ኤልሳቤጥ ከሎ “ተሰራሰረ አንፈርዐፀ ዕጓል” ዝብል ቃል ሰገደ ኢሎም ይትርጉምዎ (ሉቃ. 1፥40)።
ስለዚ ነቢይ ዳዊት “መሠረታቲሃ ውስተ አድባር ቅዱሳን” ክብል ከሎ፤ ኣኽራናት ዝተባህሉ እግዚአብሔር ስሙ ኪጽውዓሎም ዝኃረዮም ሕያዋን አብርሃም፡ ይስሐቅን ያዕቆብን ምዃኖም ምስትውዓል የድሊ። በዚ መሠረት ከኣ፡ ካብ ጥዑም ተኽሊ ወይኒ ጥዑም ፍረ ወይኒ ከምዚርከብ፣ (ሉቃ. 6፥44) ቅድስት ድንግል ማርያም ድማ ካብዞም ቅዱሳን ዝተሰምዩ ከምእትርከብ፡ ኣቐዲሙ ብኣምላኽ ዝተመደበን፥ ደቂ ሰባት ንኽፈልጥዎ ኸኣ ኣቐዲሙ ብነቢያት ከምዝተዘርበን ምፍላጡ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ።
እምነ ጽዮን ይብል ሰብእ ወብእሲ ተወልደ በውስቴታ”(መዝ. 87፥5)
ጽዮን ማለት፥ እምባ ከውሊ መጸግዒ ማለት እዩ። እታ ዝቐደመት ጽዮን፡ ዳዊት ዝነገሠላን፣ ጽንዕቲ ዕርዱ ዝነበረት እምባ እያ። ንሱ ስለዝነገሠላ ድማ ኸተማ ዳዊት ተባሂላ ትጽዋዕ ነበረት። ጽዮን፡ ናይ ዝተፈላለየ ነገራት ምሳሌ ኮይና ትጥቀስ’ኳ እንተኾነት፤ ኣብዚ ጽሑፍ’ዚ ግና ጽዮን ዝተባህለት ወይ’ውን ብጽዮን ዝተመሰለት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም እያ። ምኽንያቱ፥ ንዅሎም ብኪዳና ንዝኣምኑ ጸወነ ሥጋ ጸወነ ነፍስ፤ ጸወነ ጻድቃን ወኃጥኣን ክትከውን ብኣምላኽ ዝተኃርየትን ልዕሊ ዅሎም ቅዱሳን ቃል ኪዳን ዝተቐበለትን ስለዝኾነት።
ነቢይ ዳዊት ብገዛእ ርእሱ መሲሉ ኣብ ዝተዛረቦ ትንቢት “አንሰ ተሰየምኩ ንጉሠ በላዕሌሆሙ በጽዮን በደብረ መቅደሱ/ኣነ ኣብ ልዕሊኦም ኣብ ጽዮን ኣብ መመስገኒ ቅዱስ ከረኑን ንጉሥ ኮይነ ተሸምኩሎም’’ ይብል (መዝ 2፥6)። ከረን ጽዮን ቅዱስ ዳዊት ኣብኣ ብምንጋሡ ኸተማ ዳዊት ከምዝተባህለት፤ ናይ ደብረ ጽዮን ምሳሌ ዝኾነት ቅድስት ድንግል ማርያም ድማ አምላከ አማልክት መድኃኔ ዓለም ክርስቶስ ካብ ሥጋኣ ሥጋ፤ ካብ ነፍሳ ነፍስ ወሲዱ ብተዋሕዶ ስለዝኸብረላ፡ ናይ ባህርይ ንግሥነቱ ተፈሊጡ ስለዝተመስገነላ ናይ ኣምላኽና ክርስቶስ ከተማ፡ ሀገረ እግዚአብሔር፡ኣደ ኣምላኽ ኢልና ንጽውዓ። ንግሥነት ቅዱስ ዳዊት ናይ ጸጋ’ዩ፣ ንግሥነት ክርስቶስ ግና ናይ ባህርይ እዩ። (መዝ. 110፥1, ማቴ. ፳፪፥፵፩-፵፮/22፥41-46) ቅዱስ ጳውሎስ’ውን “. . . ተበጃዊ ካብ ጽዮን ኪመጽእ እዩ. . .” እናበለ እግዚአብሔር ኣምላኽ ነቲ ዝቐደመ ናይ ድኅነት ዓለምን መደቡ፤ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ተወሊዱ ከም ዚፍጽሞ ይገልጽ፣ በዚ ኸኣ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ኣብ ሕሊና ኣምላኽ ከምዝነበረት ንርዳእ።
ስለዚ ኣምላኽ ሰብ ናይ ምዃን ምሥጢር ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍቲ፡ ኣብ ብሉያት ይኹን ሓዲሳት፥ ብሰፊሑ ቅድሚ ምግላጹን ምግሃዱን፡ ኣቐዲሙ ኣብ ሕሊና እግዚአብሔር ዝነበረን ዝተመደበን ምዃኑ፣ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ድማ ኣብ ሕሊና ኣምላኽ ምንባራን፤ ንድኅነት ዓለም ዝተመደበት ምዃናን ጥራይ ዘይኮነስ፤ ኵሉ ብዛዕባ ፅንሰታ፡ ልደታ፡ በኣታ (ናብ ቤተ መቅደስ ምእታዋ)፡ ንኣምላኽ ምፅናሳን ምውላዳን፡ ስደታ፡ ….. ክሳዕ ስቅለተ ክርስቶስ ዝነበረ ጉዕዞኣ፡ ኪዳና፡ ንጽሕናኣ፡ ቅድስናኣ፡ ጸጋኣ፡ ዘለዓለማዊ ድንግልናኣ፡ ክብራ…. ወዘይመስሎ ኣቐዲሙ ኣብ ብሉያት ትንቢት ዝተነግረሉን፤ ኣብ ሓዲሳት ድማ ከምቲ ዝተነግረሉ ምፍጻሙን ምስትውዓል የድሊ።
ኣቦታትና፥ “በመኑ በአምሳሉ መኑ ናስተማስለኪ” እናበሉ መሲሎም ምጽጋብን ምውዳእን ኣይተኻእሎምን’ሞ ንሕና’ውን፡ ካብ መንገዶም ከይወፃእና፡ በቲ ኣብ ዓለም ዘሎ ባሕሪ ኑፋቄን ማዕበል ምጥርጣርን ከይተዓንቀፍና፡ ከም ቅዱሳን ኣቦታትና፤ ነቲ ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ብዛዕባኣ ዝተነግረ ምሥጢርን ምሳሌን እናደገምና፡ ብሓጐስ እናወደስናያ ንንበር። ኣምላኽ ዓለም ቅድሚ ምሥራቱ መሠረት ድኅነትና ክትከውን ካብ ኵለን ኣንስቲ ፈልዩ መኅደሪኡ ክትከውን ኃርዩዋን ኣኽቢሩዋን’ዩ’ሞ፡ “ኦ ብፅዕት ጽዮን ኣዴና፤ ንስኺ ካብ ኣንስቲ ተፈሊኺ ብርኽቲ ኢኺ” ንበላ።
ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ብኣፍ ቅዱስ ያሬድ
• “ዘእንበለ ይትፈጠር ሰማይ ወምድር፥ ወዘእንበለ ይሣረር ምድረ ገነት፥ ሀለወት ስብሕት ቅድስት ወቡርክት ይእቲ ማርያም፥ እንተ ተሰምየት ሰንበተ ክርስቲያን፣ ጽዮን፣ ቅድስት፣ እሞሙ ለሰማዕት ወእኅቶሙ ለመላእክት/ምስግንቲ፡ ብርኽቲ ብንጽሕናን ድንግልናን ዝተፈልየት፣ ሰንበተ ክርስቲያን ዝተሰምየ፣ ኣደ ሰማዕታት፡ ኃውቲ መላእክት ዝኾነት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም፡ ሰማይን ምድርን ከይተፈጥረ፥ ምድረ ገነት ውን ከይተሠረተ ኸሎ ነበረት።
• “በቤተልሔም ተወሊዶ መድኅን ክብረ ቅዱሳን፡ ፍስሓ ለኵሉ ዓለም፡ ወሠርዐ ሰንበተ ለሰብእ ዕረፍተ፡ ወይቤላ እግዚአብሔር ለማርያም “አዝማንየ አዝማንኪ፡ አምጣንየ አምጣንኪ፡ ማርያም ሐቀፍኪዮ ወአነ ዮም ወለድክዎ”/ንዅሉ ዓለም ሓጐስ ዝኸውን ናይ ቅዱሳን ክብሪ ዝኾነ መድኃኔዓለም፡ ኣብ ቤተ ልሔም ተወሊዱ፡ ንዕረፍቲ ደቂ ሰባት ሰንበት ሠርዐ። እግዚአብሔር ከኣ ንማርያም ከምዚ በላ፦ “ዘመነይ ዘመንኪ፡ መጠነይ ውን መጠንኪ እዩ፣ ኣነ ሎሚ ወለድክዎ ንስኺ ድማ ሓቖፍኪዮ”።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
እዋናዊ ሓበሬታ፥: ዓመታዊ ክብረ በዓል ደብረ ኢየሱስ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ንዕለት 30.05.2015 ን 31.06.2015 ብ ኣቆጻጽራ ኣውሮፓ ክበዓል ኢዩ። ክብረ በዓል ዝግበረሉ ቦታ ኣብ ኣስኮይ ሃለን (Askoy hallen311) Askoy
Category Archives: ኣውደ ኣዋርሕ
ናይ-ኣዴና-ዕርገት
ን ዕርገት ናይ ኣዴና ቅድስት ማርያም ዝምልከት መንፈሳዊ ጽሑፍ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ኣብዚ ከነቕርነልኩም ኢና። ደብረ ኢየሱስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን በርገን
ደብረ-ታቦር
ን ደብረ-ታቦር ዝምልከት መንፈሳዊ ጽሑፍ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ኣብዚ ከነቕርነልኩም ኢና። ደብረ ኢየሱስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን በርገን
ጾመ-ፍልሰታ
ን ጾመ-ፍልሰታ ዝምልከት መንፈሳዊ ጽሑፍ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ኣብዚ ከነቕርነልኩም ኢና። ደብረ ኢየሱስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን በርገን
ጾመ-ድህነት
ን ጾመ-ድህነት ዝምልከት መንፈሳዊ ጽሑፍ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ኣብዚ ከነቕርነልኩም ኢና። ደብረ ኢየሱስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን በርገን
ጾመ-ሓዋርያት
ን ጾመ-ሓዋርያት ዝምልከት መንፈሳዊ ጽሑፍ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ኣብዚ ከነቕርነልኩም ኢና። ደብረ ኢየሱስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን በርገነ
ጴራቅሊጦስ
ን ጴራቅሊጦስ ዝምልከት ጽሑፍ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ኣብዚ ከነቕርነልኩም ኢና። ደብረ ኢየሱስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን በርገን
ርክበ ካህናት
ትርጉም ርክበ ካህናት ካህናት ጉባኤ ሰሪዖምን ተጋቢኦምን ብዛዕባ ኣገልግሎቶም ምኽሪ ዝገበሩሉ ናይ ካህናት መራኸቢ ኣኼባ፡ ጉባኤ ማለት እዩ። ብቀንዱ ንካህናት ዝሓቝፍ ብምዃኑ ከኣ ርክበ ካህናት ተባህለ። ካህን ዝብል ቃል መበቖሉ ዕብራይስጢ ኮይኑ፡ ኣብ ግእዝን ትግርኛን ከምኡውን ካልኦት ቋንቋታት ከምዘለዎ ዝረዓመ እዩ። ሊቃውንቲ ግና ምስቲ ቋንቋ ግእዝ ክሕውስዎ ከለዉ ተክህነ ዝብል ግሢ ፈጢሮሙሉን፤ ካህን ዝብል ዘርኢ ኣፍርዩን፡ መበቖላዊ መሲሉን ኮይኑን ከኣ ምስ ግእዛዊ ስድራ ተወሓሒዱ ይርከብ። ካህናት ክልተ ዓይነት ዓበይቲ ዕዮታት ጕስነት ኣብ ዝባኖም ይርከብ። እቲ ሓደ ናይቲ ዝጓስይዎ …ሙሉእ ትሕዝቶ…
ዕርገት
ካብ ትንሳኤ ክሳብ ዕርገት ዘሎ ወቕቲ ዘመነ ትንሳኤ ይበሃል። ኣብዚ እዋንእዚ ቤተ ክርስትያን ብዛዐባ ሞት፣ ስቕለትን ትንሳኤን ክርስቶስ ት ዝምር። ኣብዚ ዕለትእዚ ጎይታናን መድሓኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንደቀ፡መዛሙርቱ ዳግማይ ከምዝተራእዮም እናስተንተነት፣ ንታሪኽ ቶማስ እናገለጸት ትሰብኽ። ሰላም ውሽጣዊ ዕረፍቲ ኢዩ። ጎይታ ኣብ ትንሳኤ ይኹን ኣብተን ዳሕረዎት መዓልትታት (ዳግማይ ትንሳኤ) ሰላሞም ተዘሪጉ፣ ቤቶም ዓጽዮም ተኣኪቦም ንዝነበሩ ሃዋርያት “ሰላም ንዓኻትኩም ይኹን” ኢልዎም። እዚ ምስ በሎም ከኣ ኣእዳዉን ጎድኑን ኣርኣዮም። እዝኾነሉ እለት ትንሳኤ እዩ ነይሩ ቶማስ ድማ ኢየሱስ ክግለጽ ከሎ ምስኦም ኣይነበረን። እቶም ካልኦት ደቀ …ሙሉእ ትሕዝቶ…


text:
ኣብ ዋና ከተማ አዲስ አበባ ዝርከብ ብ’መርካቶ’ ዝፍለጥ ዝዓበየ ናይ ዕዳጋ ቦታ ዝርከቡ ነጋዶ ትማሊ ሶሉስ አብያተ ንግዶም ዓጽዮም ምውዓሎም ተገሊጹ። እቶም ነጋዶ ነዚ ስጉምቲ ዝወሰዱ ብሰንኪ ልዑል ግምት ዕለታዊ እቶትን ቀረጽ ምኳኑ’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ወነንቲ ነአሽቱ ኣብያተ ንግዲ’ታ ሃገር ግምት ዕለታዊ እቶት አርባዕተ ዕጽፊ ካብ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ኮይኑ ከምዝረኸብዎ መረረኦም ከስምዑ ቀንዮም’ዮም።
ኣቐዲሙ መረረ ዘስምዑ ነበርቲ አምቦን ወሊሶን ኽኮኑ ከለው ፡ ወነንቲ አብያተ ንግዲ ክልቲአን ከተማታት’ውን ተመሳሳሊ አድማ ምክያዶም ይፍለጥ።
እዘን ክልተ ከተማታት ኣብ ክልል ኦሮምያ ዝርከባ እየን፡ እዚ ክልል ድማ ኣብ 2015 ዓ.ም ኣብታ ሃገር ዝተላዕለ ተቓውሞን ግጭትን ዝተራእየሉ ክልል ምኳኑ ይፍለጥ።
ይኹን ደአ እምበር ድሕሪ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ,2016 ዓ.ም ምእዋጅ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጅ ፡ ኣብቲ ክልል ሰላም ምስፋኑን እዚ ናይ ዝሓለፈ ሰሙን ኣድማ ኣብያተ ንግዲ ድማ ናይ መጀመርያ ዝተወሃሃደ አድማ ምኳኑ ይግለጽ አሎ።
አገልግሎት ዜና AFP ዘዘራረቦም መንነቶም ክግለጽ ዘይፈቐዱ ነበርቲ እቲ ክልል ዝሓለፈ ሰሙን ንሰለስተ መዓልታት ኣብያተ ንግዲን አገልግሎት መጉዓዝያን ስራሕ ደው ናይ ምባል አድማ ምክያዶም ይገልጹ።
ብተወሳኺ መረረኦም ከስምዑ ናብ ምምሕዳራት እዘን ከተማታት ዝተጓዕዙ ተቃወምቲ ብሓይልታት ጸጥታ ከምዝተመልሱን ይግለጽ አሎ።
አባላት ፖሊስ ኣብ እዋን ስራሕ ኣብያተ ንግዶም ንዘይኸፈቱ ወነንቲ ከምዘፈራርሑ’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ትማሊ ሶሉስ ድማ ኣብያተ ንግዲ ዋና ከተማ ኣዲስ አበባ ተዓጽዮም ምውዓሎም ዝገለጸ ኣገልግሎት ዜና AFP ገለ ወነንቲ መፈራርሒ ደብዳበ ከምዝበጽሖም ብተወሳኺ እቲ ኣገልግሎት ዜና ይሕብር።
ብዙሓት ወነንቲ ኣብያተ ንግዲ ብዛዕባ እቲ ኩነታት ንምዝራብ ፍቃደኛታት ከምዘይነበሩን ሲቪል ክዳን ዝተኸድኑ አባላት ሓይልታት ጸጥታ ንጋዜጠኛ AFP ካብ መርካቶ ክወጽእ ከምዘገደዱ እቲ ኣገልግሎት ዜና ይገልጽ።
ወሃቢት ቃል ኣብ ክፍሊ ቀረጽን አታዊ ውሽጢ ሃገርን ፋሲካ በላይ “መንግስቲ ንግምት ዕለታዊ እቶት ከምዘይወሰኸ ይኹን ደአ እምበር እቶም ወነንቲ እቲ ግምት ከመይ ከምዝስራሕ ዓሙቕ አፍልጦ ስለዘይብሎምን ብዘይ ምርዳእን ዝኾነ እዩ” ኢለን።


text:
ህዝባዊ ክብሪ መዝገብ ማለት ኣብ ሽወደን ዚቕመጡ ሰባት ዚምዝገቡሉ መዝገብ እዩ። ኣብቲ መዝገብ ናይቲ ተመዝጋቢ ስምን መንበሪ ቦታን ይምዝገብ። እቲ ነዚ ዘካይድ ትካል፡ ቤትጽሕፈት ቀረጽን ግብርን (Skatteverket) ይብሃል። ኣብ ናይ ቤትጽሕፈት ቀረጽን ግብርን (Skatteverket) መርበብ ሓበሬታ ብዛዕባ ህዝባዊ ክብሪ መዝገብ ኣንብብ።
ኣብዚ፡ ቤትጽሕፈት ውሕስነት ካሳ (Försäkringskassan) እንታይ ማለት ምዃኑን: ከምኡውን ኣብ ሽወደን ቀዋሚ ውይ ግዝያዊ መንበሪ ፍቓድ ምስ ረኽብካ ኣየኖት ሓገዛት መሰል ከምዘሎካ ከተንብብ ትኽእል።
ቤትጽሕፈት ውሕስነት ካሳ (Försäkringskassan) እንታይ እዩ?
ቤትጽሕፈት ውሕስነት ካሳ (Försäkringskassan) ንህጻናት ዘለዎም ስድራቤታት፡ንሕሙማትን ስንክልና ዘለዎም ሰባትን ገንዘብ ዚኸፍል በዓል መዚ እዩ። እዚ ገንዘብዚ ድማ መተካእታ ደሞዝ ወይ ካሕሳ ይብሃል።
ሰላም፡ እንኳዕ ናብ ቤትስልጣን ውሕስነት ካሳ ብደሓን መጻእኩም!
እዚ ፊልምዚ ንዓኻ ገና ኣብ ሽወደን ሓድሽ ዝኾንካን፤ ናይ መትከል-እግሪ ደሞዝ እትቕበልን ዚምልከት እዩ።
ኣብ መንጎ ቤትጽሕፈት ውሕስነት ካሳን (Försäkringskassan) ብሕታዊ ኩባንያ ውሕስነትን (privat försäkringsbolag) እንታይ ፍልልይ ኣሎ?
ኣብ ናይ ብሕታዊ ኩባንያ ውሕስነት (privat försäkringsbolag) ውሕስነት ንምርካብ: መጀመርያ ባዕልኻ ገንዘብ ክትከፍል ኣሎካ። ንኣብነት ንቤትካ ወይ ንማኪናኻ ንኸተውሕስ ክትከፍል ኣሎካ። ኣብ ቤትጽሕፈት ውሕስነት ካሳ (Försäkringskassan)፡ ውሕስነት እትረክብ ናይ ሽወደን መንብሪ ፍቓድ ምስ ዚህልወካን ዕድመኻ ድማ እንተወሓደ 16 ዓመት ምስ ዚኸውንን እዩ።
ኣብ ቤትጽሕፈት ውሕስነት ካሳ (Försäkringskassan) ክምዝገብ ይግበኣኒዶ?
ትሕቲ 16 ዓመት ዝዕድሚኡ ወላድ እንተሎካ ኣብ ህዝባዊ ክብሪ መዝገብ ምስ ተመዝገብካ ክንውከሰካ ኢና። ሽዕኡ ናይ ህጻን ደገፍን (barnbidrag) ካልእ ንህጻናት ዘለዎም ስድራቤታት ዝምልከት መተካእታ ደሞዛትን መሰል እንተሎካ ክንምርምር ኢና።
ልዕሊ 16 ዓመት ዝዕድሚኡ ወላድ እንተሎካ ንቤት ጽሕፈት ዉሕስነት ካሳ (Försäkringskassan) ክትሕብር ኣሎካ። ሽዑ ንእተናውሐ ናይ ህጻን ደገፍ (förlängt barnbidrag) ወይ’ውን ካልእ መተካእታ ደሞዛት መሰል እንተሎካ ክንምርምር ኢና።
ናብ ሽወደን ብዘይ ህጻን እንተመጺእካ ዝኾነ ነገር ክትገብር ኣየድልየካን እዩ። እንተደኣ ውላድካ ብድሕሬኻ ናብ ሽወደን እንተመጺኡ ግን ናብ ቤትጽሕፈት ውሕስነት ካሳ (Försäkringskassan) ክትሕበር ኣሎካ። ሽዕኡ ንናይ ህጻን ደገፍን (barnbidrag) ካልእ ንህጻናት ዘለዎም ስድራቤትታት ዝምልከት መተካእታ ደሞዛትን መሰል እንተሎካ ክንምርምር ኢና።እቲ ህጻን ከም ዝመጸ ኣብ ሓደ ካብቲ ናይ ኣገልግሎት ኣብያተጽሕፈትና ክትሕብር ትኽእል።
ንመተካእታ ደሞዝ ንምምልካት ሓገዝ ክረክብ እኽእልዶ?
እወ። ንኣየናይ ዓይነት መተካእታ ደሞዝ መሰል ከም ዘሎካን ከመይ ጌርካ ከም እተመልክትን ብዝተፈላለየ ኣገባባት ሓገዝ ኣሎ።
1. ኣብቲ መርበብ ሓበሬታ ንእተፈላለየ መተካእታ ደሞዝ ወይ ካሕሳታት ብዝምልከት ኣንብብ
እቲ ሓበሬታ ብሽወደን ወይ ብእንግሊዝ እዩ።
ቋንቋ ሽወደን ዚርድኣካ እንተኾይኑን ኤለክትሮኒካዊ መንነት (e-legitimation) እንተሎካን ኣብ Mina sidor ብምእታው ባዕልኻ ክትሕብርን ከተመልክትን ትኽእል። ሚና ሲዱር (Mina sidor) ብቋንቋ ሽወደን ጥራይ እዩ ዘሎ።
2. ንሓንቲ ካብተን ናይ ቤትጽሕፈት ውሕስነት ካሳ ክፍሊ ኣገልግሎት (Försäkringskassans servicekontor) ብጽሓያ።
ኣብኡ ናይ ቤትጽሕፈት ውሕስነት ካሳ (Försäkringskassan) ሰራሕተኛታት ክትረክብ ኢኻ፡ እንታይ መሰል ከም ዘሎካን ከመይ ጌርካ ከም እተመልክትን ሓገዝ ክትረክብ ኢኻ።
3. ብቛንቋኻ ናይ ተለፎን ዝርርብ ቆጸራ ሓዝ
ምስ ኣሳላጢ ስራሕ (handläggare) ብዓረብ፡ ትግርኛ፡ እንግሊዝ፡ ቱርኪ ፡ፈረንሳ፡ ስፓኛ ወይ ጀርመን ክትዛረብ ትኽእል ኢኻ። እቲ ኣሳላጢ ስራሕ፡ ናይ ደሞዝ መተካእታ ወይ ካሕሳ ንምምልካት ኪሕግዘካ ይኽእል እዩ።
4. ኣብቲ ናይ ዓመዊል መድረኽ (ኩንድፎሩም) ሕቶ ኣቕርብ፡ ብእንግሊዝ ድማ መልሲ ትረክብ።
ኣብዚ ካብ ቤትጽሕፈት ውሕስነት ካሳ (Försäkringskassan) ዚርከብ ናይ ደሞዝ መተካእታ ወይ ካሕሳ ንዚምልከት ሓፈሻዊ ሕቶ ከተቕርብ ትኽእል፡ መልሲ ድማ ብእንግሊዝ፡ስፓኛ፡ ፊኒስካን ፖልስካን ይወሃበካ
ነቶም መንበሪ ፍቓድ ዝረኸቡ ዚምልከት መተካእታ ደሞዝ
ኣብዚ፡ ብዛዕባ መንበሪ ፍቓድ ምስ ረኸብካ ዚህልወካ መሰል ናይቶም ዝውቱራት መተካእታ ደሞዛት ከተንብብ ትኽእል። ኣብ ትሕቲ ነፍስወከፍ ኣርእስቲ ንተወሳኺ ሓበሬታ ዚምልከት መላግቦ ወይ ሊንክ ኣሎ። እዚ ሓበሬታዚ ድማ ብሽወደንን እንግሊዝን ኣሎ።
ካብ ቤትጽሕፈት መራኸቢ ስራሕ (Arbetsförmedlingen) ናይ እግሪ ምትካል ትልሚ (etableringsplan) ተዋሂቡካ እንተ ኾይኑ፡ ካብቲ ቤትጽሕፈት ውሕስነት ካሳ (Försäkringskassan)ሓጋዚ መትከል እግሪ (etableringsersättning) ክትረክብ ትኽእል። ውላድ ወይ ናይ ገዛእ ርእስኻ መንበሪ ቤት ምስ ዚህልወካ ናይ ምትካል እግሪ ተወሳኺ ሓገዝ (etableringstillägg) ወይውን ናይ ክራይ ገዛ መተካእታ ደሞዝ (bostadsersättning) ክትረክብ ትኽእል።
Etableringsersättning – ሓበሬታ ብትግርኛ
ፊልም ብትግርኛ፤
ኩሉ ኣብ ሽወደን ዚቕመጥ ትሕቲ 16 ዓመት ውላድ ዘለዎ ሓገዝ ህጻናት (Barnbidrag) ይውሃቦ። እቲ ውላድ 16 ዓመት ምስ መለአ እቲ ሓገዝ ህጻናት (Barnbidrag) የቋርጽ። ግን እቲ ውላድ ገና ኣብ ማእከላይ ደረጃ ትምሀርቲ (grundskolan) እንተሎ፡ እተናወሐ ሓገዝ ህጻናት (förlängt barnbidrag) ይረክብ።
ካብ ቤትጽሕፈት ስደተኛታት (Migrationsverket) መዓልታዊ መተካእታ ደሞዝ (dagersättning) ትወስድ እንተኾንካ፡ ሓገዝ ህጻናት ክትረክብ ኣይትኽእልን።
ናብ ሽወደን ክትመጽእ ከሎኻ ትሕቲ 16 ዓመት ዝዕድመኡ ህጻን ምሳኻ ምስ ዚህሉ፡ ተመዝጊብካ ምስ ወዳእካ ንሓገዝ ህጻናት (Barnbidrag) ብዚምልከት ክንውከሰካ ኢና። ናብ ሽወደን በይንኻ ምስ እትመጽእ ግን፡ ዝኾነ ክትገብሮ ዘድልየካ ነገር የልቦን። እቲ ህጻን ብድሕረኻ ናብ ሽወደን ምስ ዚመጽእ፡ ከም ዝመጸ ክትሕብረና ይግባእ።
ሓገዝ ህጻናት (Barnbidrag) (ሓበሬታ ብሽወደንን ብእንግሊዝን)
ፊልም ብትግርኛ፤
መተካእታ ደሞዝ ወላዲ (Föräldrapenning) ኣብ ክንዲ እትሰርሕ ወይ ስራሕ እትደሊ ወይ ትመሃር፡ ነዚ ኹሉ ገዲፍካ ንውላድካ ክትኣሊ ከሎኻ እትረኽቦ ገንዘብ እዩ።
ካብ ቤትጽሕፈት ስደተኛታት (Migrationsverket) መዓልታዊ መተካእታ ደሞዝ (Dagersättnig) ትወስድ እንተዂንካ፡ መተካእታ ደሞዝ ወላዲ (Föräldrapenning) ክትረክብ ኣይትኽእልን።
ትርጉም ካብ ሽወደንኛ ብሰማንቲክስ ዝተዳለወ
ውላድኩም ኣብ ሽወደን ምቕማጥ ኪጅምር ከሎ፡ ዕድመኡ/ኣ ነተን መተካእታ ደሞዝ ወላዲ (Föräldrapenning) ክትወስዱለን መሰል ዘሎኩም ቍጽሪ መዓልታት ይጸሉ’ዩ።
- ውላድኩም ኣብ ሽወደን ምቕማጥ ኣብ ዚጅምረሉ፡ ዕድመኡ/ኣ 1 ዓመት ወይ ልዕልኡ እንተ ኾይኑ፡ ብስም ውላድኩም እንተ ዛየደ ናይ 200 መዓልቲ መተካእታ ደሞዝ ወላዲ ትወስዱ።
- ውላድኩም ኣብ ሽወደን ምቕማጥ ኣብ ዚጅምረሉ፡ ዕድመኡ/ኣ 2 ዓመት ወይ ልዕልኡ እንተ ኾይኑ፡ ብስም ውላድኩም እንተ ዛየደ ናይ 100 መዓልቲ መተካእታ ደሞዝ ወላዲ ትወስዱ።
መተካእታ ደሞዝ ወላዲ (Föräldrapenning) (ሓበሬታ ብሽወደንን ብእንግሊዝን)
ፊልም ብትግርኛ፤
ህጻን ምስ ዝህልወካ እሞ ክራይ ንኽትከፍል ወይ ንወርሓዊ ክፍሊት መንበሪ ቤት ሓገዝ ምስ ዘድልየካ ሓገዝ ክራይ ገዛ (bostadsbidrag) ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ከምኡውን ትሕቲ 29 ዓመት ዝዕድመኻ ምስ እትኸውን እሞ ውላድ ምስ ዘይህልወካ ሓገዝ ክራይ ገዛ (bostadsbidrag) ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ሓገዝ ክራይ ገዛ (bostadsbidrag) ክትረክብ እትኽእል ነቲ ገዛ ምስ እትውንኖ ወይ ውዕል ክራይ ምስ ዚህልወካን ብቐዳማይ ኢድ ወይ ብኻልኣይ ኢድ እተኻረኻ ምስ እትኸውንን ጥራይ እዩ። ምስ ሰብ ተደሪብካ እትነብር ወይ ናይ ካልእ ሰብ ክፋል ቤት ተኻሪኻ እትነብር ምስ እትኸውን ግን ሓገዝ ክራይ ገዛ (bostadsbidrag) ክትረክብ ኣይትኽእልን።
ሓገዝ ክራይ ገዛ (bostadsbidrag) ንህጻናት ዘለዎም ስድራቤት (ሓበሬታ ብሽወደንን ብእንግሊዝን)
ፊልም ብትግርኛ፤
ሓገዝ ክራይ ገዛ (bostadsbidrag) መንእሰያት (18-29) (ሓበሬታ ብሽወደንን ብእንግሊዝን)
ፊልም ብትግርኛ፤
ተፋቲሕካ ምስ እትኸውን ወይ ምስ ናይቲ ህጻን ካልእ ወላዲ እተፈላለኻ ምስ እትኸውን እሞ እቲ ውላድ ምሳኻ ዚቕመጥ ምስ ዚኸውን፡ እቲ ካልኣይ ወላዲ እዩ ናይቲ ውላድ ሓገዝ ዝኸፍል። እዚ ኸኣ መናብዪ ሓገዝ (underhållsbidrag) ይብሃል። እቲ ካልእ ወላዲ ነቲ መናብዪ ሓገዝ (underhållsbidrag) ምስ ዘይከፍል፡ ናብ ቤትጽሕፈት ውሕስነት ካሳ (Försäkringskassan) ናይ መናበዪ ደገፍ (underhållsstöd) ከተመልክት ትኽእል ኢኻ።
ብሓደ ንዘይነብሩ ወለዲ (ሓበሬታ ብሽወደንን ብእንግሊዝን)
ፊልም ብትግርኛ፤
ናይ ስንክልና: ሕዱር ሕማም ወይ ፍሉይ ክንክን ዘድልዮ ሕማም ዘለዎ ህጻን ምስ ዚህልወካ ነቲ ህጻን ንምክንኻን ናይ ክንክን ሓገዝ (vårdbidrag) ክትረክብ መሰል ኣሎካ።
ካርድ ኤውሮጳዊ ሕብረት (EU-kortet) ካብ ሽወደን ናብ ካልኦት ሃገራት ሕብረት ኣውሮጳ (EU)/ወይውን ሃገራት ቁጠባዊ ምትሕግጋዝ ዞባ ኣውሮጳ(EES) ወይ ናብ ስዊዘርላንድ ምስ እትገይሽ ናይ ህጹጽ ሕማም ሕክምናን ክንክን ስንን መሰል ይህበካ።
ፊልም ብትግርኛ፤
ደገፍ ክንክን ስኒ (Tandvårdsstödet) ነቶም ናይ ስኒ ሕክምና ኪገብሩ ንዝደልዩ ዝውሃብ ቁጠባዊ ደገፍ እዩ።
ኩሉ ኣብ ሽወደን ዝነብርን ኣብ ቤት ጽሕፈት ውሕስነት ካሳ ምዝጉብ ዝኾነን: ካብ 23 ዓመት ዝመልኣላ ዕለት ጀሚሩ መሰል ናይ መንግስታዊ ደገፍ ክንክን ስኒ (statligt tandvårdsstöd) ኣለዎ። ንህጻናትን መንእሰያትን ትሕቲ እቲ ዝተጠቐሰ ዕድመ: ደገፍ ክንክን ስኒ (tandvård) ብነጻ እዩ።መንግስታዊ ደገፍ ክንክን ስኒ (det statliga tandvårdsstödet) ክበሃል ከሎ፡ ሓፈሻዊ ሓገዝ ክንክን ስኒ (Allmänt tandvårdsbidrag)፡ ፍሉይ ደገፍ ክንክን ስኒ (Särskilt tandvårdsstöd) ከምኡ’ውን ሓገዝ ልዑል ክፍሊት (Högkostnadsskydd) የጠቓልል።
ኣብቲ መርበብ ሓበሬታ ንመተካእታ ደሞዛት ዚምልከት ዝያዳ ሓበሬታ ኣሎ።
ዝውቱራት ሕቶታት
ዝምድና ዘለዎ መላግቦ ወይ ሊንክ
ኣብዚ: ካብ ቤትጽሕፈት ውሕስነት ካሳ (Försäkringskassan) ሓገዝ ትረክብ ትኽእል
ካልኦት ትካላት መንግስቲ
- Skatteverket (skatteverket.se)
- Arbetsförmedlingen (arbetsformedlingen.se)
- Pensionsmyndigheten (pensionsmyndigheten.se)


text:
ብፁዓን ጳጳሳት ዝተፈልለያ ሃገራት ካብ ሓምሻይ ዓመት ድርኩኺት ባዚሊካ ቅዱስ ጴጥሮስ ንምስላምን ብዛዕባ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ሃገሮምን ምእመናን ናይ ሃገሮምን ኣማእኪሎም ምስ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ዘትዮም መሪሕ ቃል ዝቕበሉሉ መደብ መሰረት ኣብ ዒራቕ ናይ ከለዳዊ ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊክዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳት ዕለት 6 ለካቲት 2018 ዓ.ም. ብቕዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣቀባብላ ተገይርሎም ድሕሪ ዝተኻየደ ርክብ፡ ኣብ ዒራቕ ናይ ከለዳዊ ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ናይ ባቢሎን ሰበኻ ፓትሪያርክን ኣብ ባግዳድ ናይ ከለዳዊ ስርዓት ናይ እትኽትለ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ርእሰ ኤጳርቅና ሜጥሮፖሊታ ናይ ከለዳዊ ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ሲኖዶስ ኣቦ መንበርን ናይ ኢራቕ ብፁዓን ጳጳሳት ጉባኤ ኣቦ መንበር ብፁዕነቶም ልዊስ ራፋኤል ቀዳማዊ ሳኮ ብቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝተገብረሎም ኣቀባብላን ዝተለገሰሎም ቃለ ምዕዳን ብሓቂ ቅዱስነቶ ናይ ዒራቕ ማሕበረ ክርስቲያንን መላእ ሕዝብን ኩነታት ብቐረባ ከምዝከታተሉን ቅርበቶም ብሓቂ ነታ ኣብ ዒራቕ እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ጽንዓት ምዃኑ ምስ ልእኽቲ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ኤማኑኤላ ካምፓኒለ ኣብ ዘካየድዎ ቃል መሕትት ገሊጾም።
ኣብ ዒራቕን ኢራንን ቱርክን ሶሪያን ዘሎ ብሓፈሻኡ ብዛዕባ ማእከላይ ምብራቕ ኩነታት ዘለዎም ጥልቂ ግንዛቤ ልዑልን ከምኡ እውን ስለ እቲ ከባቢ ኣዚዮም ከምዝሻቐሉን ወትሩ ከምዝጽልዩን ዘረጋገጸ ርክብ ከምዝነበረ ዝሓበሩ ብፁዕ ኣቡነ ሳኮ እቲ ምስ ቅዱስ ኣቦና ዝተኻየደ ርክብ ድማ ቅዱስነቶም ንሃገረ ቫቲካን ንወግዓዊ ምብጻሕ ንዝኣተዉ ናይ ቱርክ ርእሰ ብሔር ራጃብ ጣዪፕ ኤርዶጋን ተቐቢሎም ድሕሪ ዘካየድዎ ክሌኣዊ ርክብ ስዕቡ ዝተፈጸመ ምዃኑ እውን ሓቢሮም፥ ኣብ ዒራቕ እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ነቲ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዘሎ ዘሰክፍ ኩነት ንምልዋጥ ዘኽእል መደብ እንተለዋ ቅዱስነቶም ክሕበሮምን ብምሉእ ድጋፎም ክረጋገጹ ስንድው ምዃኖም ብቐዳምነት ከምዝጽዕሩ ዝተረጋገጸሉ ርክብ እዩ ኔሩ ኢሎም።
ቃል ቅዱስነቶም ተስፋን ልዕሉ ሓይልን ዓዲሉናን ብመልክኣ ምድራዊ ኣቀማምጣ ተራሓሒቕና እንነብር እውን እንተዀነ ቃሎም ምዕዳኖም እቲ ኣብ ክርስቶስ ዝጸንዕ ቅርበትና ውህደትን ሓድነትን ዘረጋግጽን ማሕበረ ክርስቲያን ኣብ ዒራቕ ውሁዳን ክፍሊ ሕብረተሰብ እውን እንተዀነ ሓይሉን ብዙሕነቱን ኣብ ኵላውነት ቤተ ክርስቲያን ምዃኑ ዝመስከረ እዩ። ስለዚህ እቲ ስደትን መከራን ማሕበረ ክርስቲያን ዒራቕን ማእከላይ ምብራቕን ናይ ኵላ ቤተ ክርስቲያን ስደትን መከራን እዩ። እቶም ናይ ማእከላይ ምብራቕ ማሕበረ ክርስቲያን ተናዘዝቲ እምነት እያቶም ምስ በሉ፥ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንን ምዕራብ ዓለምን ነዞም ኣብ ስደትን መከራን ዝርከቡ ማሕብረ ክርስቲያን ዓቢይ ኣኽብሮት ክህልዎ ይግባእ። እዚ ከኣ ብቤት ጽሕፈታዊ ምሕደራ ከይድታት ጥራሕ ክርአይ ምግባር ኣየድልን። ስለዚህ ቅዱስ ኣቦና ብሓባር ምስ ናይ ምስራቕ ስርዓት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበርን ምስ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ዘተ ሓልዮ ጳጳሳዊ ቤት ምኽርን ብምርኻብ ኣብ ዝተኻየደ ዝርርብ ሲኖዶሳውነት ከምእተነብረ የመልክቱ እንክብላ ካምፓኒለ ገሊጸን።
ማሕበረ ክርስቲያን ዒራቕ ብሓፈሻኡ ማሕበረ ክርስቲያን ማእከላይ ምብራቕ ኣብቲ ከባቢ ብዘሎ ውጥረትን ዘይምርግጋእን ቤትን ንብረቱን ዛሕዚሑ ንኽስደድ ምኽንያት ዘለዎ እውን እንተዀነ እቶም ኣብ ሃገረይን ዓደይን ቢሎም ንኹሉ ጸይሮም ካብ ተሰዲድካ ምንባር ዝቑጠቡ ጽንዓቶም ኣብነታዊ እዩ። እዚ ኸኣ ንመላእ ማሕበረ ክርስቲያን ዓለም ናይ እምንት ጽንዓት ዝምስክር እዩ። ናይ ቅዱስ ኣቦና ናይ ቀረባ ተሓባበርቲ ላዕለዎት ጳጳሳዊያን ኣባይቲ ምኽርን ቅዱሳት ማሕበራትን ንማሕበረ ክርስቲያን ኣብ ዒራቕን ኢራንን ሶሪያን ብዙሕ ክዓዩ ይግብኦም ኣብ ምዕራብ ዓለም ዝነብር ማሕበረ ክርስቲያን ካብ ዒራቓዊ ማሕበረ ክርስቲያን ጽንዓት ኣብ እምንትን ዛዕባ ስድራ ቤትን ሱታፌን ክመሃር ይኽእል እንክብሉ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ከምዘጠቓለሉ ልእኽቲ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ካምፓኒለ ሓቢረን።


text:
ዙምባብዌ ኣብ ኣድማ ዝተሳተፉ ኣሻሓት ነርስታት ሰጒጓ
መንግስቲ ዙምባብዌ ኣብ ዝሓለፈ ሰኑይ ንኣድማ ዝወፁ 10 ሺሕ ነርስታት ካብ ስራሕ ኣባሪሩ። እዚ ናይ ሰራሕተኛታት ዘይምርግጋእ ንምዉጋድ ዝተገበረ ጻዕሪ ከምዝኾነ ድማ ይግለጽ።
ምኽትል ፕረዚደንት ኮንስታንቲኖ ቺወንጋ፡ እቶም ነርስታት መሃይኦም ብ17 ሚሊዮን ዶላር ብምዕባይ ናብ ስራሕ ክምለሱ ዝቐረበሎም ሕቶ ከምዝነጸጉዎ ገሊጹ።
"ህይወት ንምድሓን" ናብ ስራሕ ክምለሱ ዘይምኽኣሎም ኣትሪሮም ወቒሶም።
እንተኾነ ግና እዚ ዉጽእ ዝበለ ስጉምቲ፡ እቶም ነርስታት ናብ ሰርሖም ንምምላስ ዝተገበረ ሜላ ከምዝኾነ ተዓዘብቲ ይገልጹ።
ብተደጋጋሚ ዝካየዱ ዓመጻት ሰብ ሙያ ሕክምና ጠጠዉ ብምባል ዓዉዲ ጥዕና ምምሕያሽ ንፕረዚደንት ኤመርሰን ምንጋግዋ ከቢድ ፈተና ኮይኑዎ'ዩ።
"ብጠለብ ተሓከምትን ምድሓን ነብስን ኣብቲ ዓመጽ ዝተሳተፉ ነርስታት ካብ ስራሕ ክእገዱ መንግስቲ ወሲኑ" ኢሉ ምኽትል ፕረዚደንት ዙምባብዌ ኮንስታንቲኖ ቺወንጋ።
ስራሕ ዘይረኸቡን ጥሮታ ዝወጹን ነርስታት ድማ ነቶም ዝተሰጎጉ ንምትካእ ክቑጸሩ'ዮም ክብል ገሊጹ።
ማሕበር ነርስታት እታ ሃገር ብወገኑ፡ እቲ ስጉምቲ ነቲ ዓመጽ ጠጠዉ ከብሎ ኣይኽኣለን ኢሉ።
'ኣደ ኣብ ዝሑል መሬት ሓሪሳ'
ተሞክሮ ሓንቲ ነርስ፡
"ናብዚ ሙያ እንትኣቱ ዝሰርሖ እናፈተኹዎ'ዩ ነይሩ። ኩነታት ክመሓየሹ'ዮም ኢለ ድማ መዋልዳን ክኸዉን ዓቕመይ ኣዕብየ።
በብመዓልቱ ምስ ሕርሲ ኢና ግዜና ነሕልፎ። ኣደ ኣብ መሬት ክተዋልድ ዓርስኻ ትረኽቦ። ነፍሰ ጹር ኣደ ወሊዳ፡ ዉላዳ ሒዛ ኣብ ቖራር መሬት ክትድቅስ ትርኢ። እቲ ህጻን ድማ ብምኽንያት ጸገም ስርዓት ምትንፋስ ኣብ ዉሽጢ ክልተ መዓልቲ ይመዉት።"
ንሕና ኢና እዚ ኹሉ ጸገማት እናርኣና ንዉዕል፡ ኣዝዩ እዩ ዘስግእን ዝጎድኣካን።
ኹላትና ከኣ ካብ ስራሕ ይሰጉና ስለዘለዉ እንጠርዐሉ ኣካል የለን። ንሕና እቲ ስግኣት ክስማዕ ኣብ እንገብረሉ እዋን ኩሉ ነገር ፖለቲካዊ ትርጉም'ዮም ዝህቡዎ ዘለዉ።
ኣብ ማእኸላዊ ሆስፒታል ሃራሬ ዘሎ ኩነታት ክርኢ ዝመጹ ሰባት እንተሃልዮም፡ ብጣዕሚ'ዩ ዘሕዝን። ደረጅኡ ዘይሓለወ ኣገልግሎት ክዉሃብ ኢኻ ትዕዘብ።
ንቢቢሲ ፎከስ ኣፍሪካ ተሞክሮኣ ዘካፈለት ነርስ ዝበለቶ'ዩ።


text:
ኣብ ገበን ግዕዝይና መሃንዲሳት ተኣሲሮም
መቐለ ሕዳር 28/2010(ድወት) ስልጣኖም ብዘይ ኣገባብ ብምጥቃም ገንዘብ ህዝብን መንግስትን ንውልቀ ረብሐኦም ዘውዓሉ ኣብ ሞያ ምህንድስና ዝተዋፈሩ ሰራሕተኛታት ከተማ ኣዳማ ብማእሰርቲን ገንዘብን ተቐፂዖም፡፡
ሕድሪ ህዝብን መንግስትን ዝበልዑ እቶም ተኸሲሶምስ ተፈሪድዎም፡፡
ካብ 2001-2008ዓ.ም ኣብ ከተማ ኣዳማ መሃንዲሳት ኮይኖም እንተገልግሉ ኣምሓዲርኩም ንዝግበኦ ዝግባእ መሬት ዓድሉ ተባሂሉ ብሞያን ስልጣንን ዝተውሃቦም መሬት ከምመሬት ዘይኮነስ ከምዝዝተኸሸነ ፀብሒ ዝቐረበሎም ጣይታ እናቕረሱ ከብዶምን ጅቡኦምን ከሕብጥሉ ፀኒሖም፡፡
ቃሕ ዝበሎም መሬት ከምቃሕትኦም ካብ ሕጊ ወፃኢ እናዓደሉ ሰብ ዘይብሉ መሬትኳ ከይኣኽሎም ብሕሱም ስስዐ ኣብ ውዑይ ዕዳጋ ኣትዮም በዓል ዋና ኣብዘለዋ መሬት ተይተረፈ ኣብ ዝባኑ ካርታ ዋንነት እናዳለው ኣብ ሃይሃይታ ዕዳጋ እንካ ሃባ ኣትዮም፡፡
ምስ መሬት ብዝተዛመደ ይዕበ ይንኣስ ጉዳይ ብባዕሎምን ኣጋፈርቶምን ኣቢሎም ብላዕ ከይተቐበሉ ዝቐልዕዎ መዝገብ፣ሃሰስ ዝህልዎ ካርታ የብሎም ዝብኢ ቐትሪ ኮይኖም ገንዘብ ተገልጋሊ ሓይኾም፡፡
ካብ መሸጣ ሊዝ ዝርከብን ገንዘብ መሬት ኣዳማ መሬቶም እምበር መሬት ህዝብን መንግስትን ምዃኑ ምሕሳብ ክሳብ ዝኣብእዮም “ብኣምፅእ” ዝተኸተበት ኣፎም ዘይናቶም ገንዘብ ኣብናቶም ጂባን ደፍተር ባንኮምን ፀፍፂፎምዎ፡፡
ሕሉፍ ሓሊፍዎም ድማ መሬት ረኺበ ጉጂ ክትክል ንዝበለ ተገልጋሊ “ኣባና የለን ዝበሃል የለን” ብምባል ኣብ መሬት ዘይወርድ ካርታ ስሪሖም ተኣሊሹ ዘይርከብ ዘየለ መሬት ሂብናካ ኢሎም ሸይጦም፡፡
8 ዓመታት ህድእ በል በሃሊ ዘይብሎም “በሎ” ዝበሉዋ ተግባር ግዕዝይና ተነቒሕሎምስ ተኸሲሶም፡፡
ብመሰረት እዚ ጉዳዮም ዘፃረየ ቤት ፍርዲ ኣዳማ ኣካል እዚ ገበን ዝኾኑ መስፍን ተስፋዮ ማእሰርቲ 5 ዓመትን 6ሽሕ ቅርሽን ሙሉነህ ባልቻ 4 ዓመት 5 ኣዋርሕን ማእሰርቲ ምስ መቕፃዕቲ 5ሽሕ ቅርሺ ፍፁም ንፉሰ፣ሳህሉ ግርማን ስሽታየ ደመሳ ዝተብሃሉ ድማ ብቐሊል ማእሰርቲ አ ኣዋርሕ ፈሪድዎም፡፡
ኣሰሮም ዘይተረኸቡ ተስፋየ እጀታን ኣብዩ ሞጀን ኣብ ዘየለውሉ ፅኑዕ ማእሰርቲ 6 ዓመትን 130ሽሕ ቅርሺን ነፍስ ወከፎም ክቕፅዑ ተፈሪድዎም’ዩ ከምፀብፃብ ኢዜኣሸ፡፡
ንሰብ ብገንዘብ እንትዕድሉ ንዓናውን ኢሎም ሒዞምዎ ዝገበረ 1ሽሕ ትርብዒት ሜትሮ ቦታ ድማ “ዘይናትኩም” ተባሂሎም ናብ ዝምልከቶ ክምለስ ተገይሩ እዩ፡፡


text:
እቲ ጌጋ ምእንቲ ከይድገም November 27, 2017
እቲ ጌጋ ምእንቲ ከይድገም፣ November 27-2017- ኣማኒኤል ሳህለ
ታሪኻዊ ምስሊ (ስእሊ) ኤርትራ እንታይ ይመስል ነይሩ? ህግደፋዊ ምስሊ ኤርትራኸ እንታይ ይመስል ኣሎ? ናይ መጻኢ ምስሊ ኤርትራኸ እንታይ ኪመስል እዩ? እዚኣቶም ገለ ካብቶም ሓሓሊፎም ኣብ ኣእምሮ መብዛሕትኦም ኤርትራውያን ዚለዓሉ ሕቶታት ኢዮም ኪብሃሉ ይኽእሉ።
ነታ ቐዳመይቲ ሕቶ ብዚምልከት፡ ኩሉ ዕድመ ዝደፍአ ኤርትራዊ ነቲ ዝሓለፈ ማለት ቅድመ-ህግደፍን ቅድሚኡን ዝነበረ ኩነታት ብተመክሮ ይፈልጦ እዩ ኢለ እሓስብ። ኣብ 50ታት፡ ኤርትራ ከምዚ ሕጂ ምስ ኩሉ ጸጋታታ ከይተረመሰትን ከይተዋረደትን ከላ፡ ኣብ መላእ ኣፍሪቃ፡ ድሕሪ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ እታ ብኢንዱስትሪ ዝበልጸገት ሃገር እያ ነይራ። ከምዚ ሕጂ ብኹሉ ኣሉታዊ መዳያት ከይተኸፋፈለት ከላ ድማ ብናይ ሃይማኖታውን ዓሌታውን ብሔራውን ስኒትን ብናይ ሓቢርካ ምንባር ጥበብን ካብተን እተመስከረለን ሃገራት ኣፍሪቃ ሓንቲ ከም ዝነበረት ኩሉ ኤርትራዊ በዓል-ታሪኽ ዚፈልጦን ዘረጋግጾን ሓቂ እዩ።
ከምዚ ብምዃኑ፡ ኣብቲ እዋንቲ ካብ ሃገርካ ተሰዲድካ ናብ ባዕዲ ሃገር ምኻድ ከም ሕማቕ ዕድል ኮይኑ ዝረኣየሉ ዘመን ከም ዝነበረ ኣነ ባዕለይ ኣርኪበሉ እየ። ኤርትራውስ ሕጂ እዩ ስደት ቀሚሱዎን ፈሊጡዎን፡ ንሃገርካ ራሕሪሕካ ምኻድ ድማ ከም እንኮ ናይ ጸገማት ፍታሕ ገይሩ ወሲዱዎ ኣሎ። ነታ ኻልአይቲ ሕቶ ንምምላሽ ብዙሕ ሓበሬታን መርትዖታትን ዘድሊ ኣይኮነን፡ ከመይሲ ሓደ ኤርትራዊ ፍሉይ ናይ ኣእምሮ ጸገማት እንተ ዘይሃሊዩዎ ወይ ድማ ብስስዐን ውልቃዊ ረብሓን እተዓብለለ ኣመለኻኽታ እንተ ዘይሃሊዩዎ፡ ነቲ ኣብ ሃገሩ ሰፊኑ ዘሎ ኣዕናዊ ኩነታት ንኸለልን ንኽግምግምን ዝእግሞ ኣይመስለንን። ምናልባት ኪጽግሞ ዝኽእል፡ ነቲ ነዚ ኹሉ ብስረትን ዕንወትን ዘስዓበ ውድባውን ፖለቲካውን ጠንቅታት ብሳየንሳዊ መገዲ ኪትንትኖ፡ ብኡ ኣቢሉ ድማ ኣብ ሓደ ሓባራዊ መደምደታ ንኺበጽሕ ዘይምኽኣሉ ኪኸውን ይኽእል። ይኹን ምበር፡ ዝኾነ ምሁር ይኹን ወይ ብሱል ኣእምሮ ዘለዎ ኤርትራዊ፡ ሓቅን ሻራን ተጒላባን ዘይብሉ ኣገባብ ብምኽታልን፡ ከም ዓቕሙ መጠን ብምምርማርን ብምፍታሽን ኣብ ሓደ ሓባራዊ መደምደምታ ብምብጻሕን ፍልጠቱ ንኻልኦት ብምክፋልን፡ ነቲ ሕጂ ዘሎን ናይ መጻእን ጸገማትና ንምፍታሕ ትንኣስ ትዕበ ውልቃዊ ኣበርክቶ ኪገብር ይኽእል እዩ ኢለ እኣምን። ነታ ሳልሰይቲ ሕቶ ንምምላሽ ግን ኩሉ ኤርትራዊ ኣቐዲሙ ነብሱ ብምፍታሽ ዕማሙ ኪጅምር ከም ዚግባኦ ክሕብር እፈቱ።
ከምዚ ኪብሃል ከሎ፡ ነቲ ቅድሚ ሕጂ እተፈጸመ ውድባውን ውልቃውን ጌጋታት ብወገኑ ንኸይደግሞ ወይ ድማ ኣብ ምፍጻሙ ኣበርክቶ ንኸይገብር ኪጥንቀቕ ይግባእ። ኩሉ ኤርትራዊ፡ ቅድሚ ኹሉ፡ ናይ ሃገሩ ድሕነት ወይ ህላወ ከቐድም ይግባእ። ሃገር እናበረሰት ከላ ናይ ሃገሩ ድሕነት ኣወንዚፉ ኣብ ፈላለይቲ ዝኾኑ ሕቶታትን መሰረታውያን ዘይኮኑ ጸገማትን ጥራይ ምስ ዘተኩር፡ ነቶም ብምኽንያት ሓድሓደ ድኽመታት ኣቦታትና፡ ከምኡውን ነዚ ኣብዚ ግዜዚ ዚረአ ዘሎ ብስረትን ጥፍኣትን ጠንቂ ዝኾኑ ጌጋታት ይደግሞምን ከም ተላጋቢ ሕማም የተሓላልፎምን ከም ዘሎ ኪርስዕ ኣይግባኦን።
ንሕና ኤርትራውያን ዘይተዓረየ እእምሮን ኣመለኻኽታን ዝንቡዕ ኣረኣእያን፡ ኣብ ገለ ሃይማኖት እተሞርከሰ ምትሃታዊ ሕልምን ራእይን ሒዝና ንዓድና ምስ እንምለስ፡ እታ እትፍጠር ኤርትራ፡ ወላውን ብናይ ውሽጣዊ ተፈጥሮኣዊ ጸጋታትን ጽቡቕ ዕድላትን ተደጊፋ ነቲ ብናይ ኸባቢኣን ብናይ ባዕዳዊ ጽልዋታት ኪገጥማ ዚኽእል ብድሆታት መኪታ ንቕድሚት ክትስጉም እንተ ኸኣለት፡ እቲ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ ኣፍራሲ ባህርያት 2 ዜጋታታ ግን ውዒሉ ሓዲሩ ንድሕሪት ኪጎታን ኣብ ናይ ጸገማት ረግረግ ኪሽምማን ከም ዚኽእል ኩሉ ኤርትራዊ ኪፈልጦን ኪግንዘቦን ይግባእ። ገለ ካብቶም ድኽመታት፡ እቲ ዝዓበየ ትዅረት ኪወሃቦ ዘለዎ፡ ናይ ሃይማኖታዊ ኣኽራርነት ወይ ጥሩፍነት ከም ኣብነት ኪውሰድ ይከኣል። ኣብዚ እዋንዚ ሃይማኖታዊ ጥሩፍነት ንዓለምና ዝበከላን ንኹሉ ሰብ ድማ ዝለኸፎን ይመስል ኣሎ።
ሕሉፍ ሓሊፉ ኣብተን ስልጡናትን ምዕቡላትን ሃገራት ዚብሃላ ከም ኣመሪካ ዝመሰላ ሃገራት ከይተረፈውን መሰረቱ ኣደልዲሉ ብምህላዉ ነቲ ኣብ ሃገርና ኣንቢርናዮ ዘሎና ብሩህ ተስፋ ኣብ ስግኣት ከየውድቖ ብምስጋእ ክንጥንቀቕ ይግባእ። ነዚ ንምቅላስ፡ ነፍስወከፍ ኤርትራዊ ካብ ጸቢብን ፈላላይን ኣተሓሳስባ ንምልቓቕ ጻዕሪ ኪገብር ይግባእ። ነቲ ጥሩፋዊ ኣተሓሳስባኡ ብናይ ተጻዋርነትን ናይ ህየሳዊ ኣተሓሳስባ መንፈስን ኪምክቶ ይግባእ።
ጥሩፍነት ብኹሉ መዳያቱ ኣብ ዘይንቡር ነገራት ከም እትኣምን ስለ ዚገብረካ፡ ዘይንቡር ነገራት ክትፍጽም ድማ ይዕድመካ። ምዕባለ ዘየቐድም ሃይማኖት፡ ማለት ዳይናሚክ ዘይኮነ ሃይማኖት፡ ብዘይካ ፍልልይን ጽልእን ቅርሕንትን ጸኒሑ ድማ ድሕረትን ድንቁርናን ምስፋን፡ ካልእ ዘፍርዮ ነገር የልቦን። ኣብዚ እዋንዚ ኤርትራውያን ኪብሃል ከሎ ነቶም ኣብ ውሽጥን ወጻእን ሃገር ዘለዉ ዜጋታት ይጥርንፍ። ምስዚ ስዒቡ ዚመጽእ ድማ ናይ ተቓወምትን ደገፍትን ደምበታት እዩ። ኣብ ምትንታን ነገራት ንኺጥዕም ድማ፡ ነቲ ኣብ መንጎ ተጋደልትን ሲቪልን ዘሎ፡ ናይ ሜዳ ቃልስን ተመክሮን ብሓደ ወገን፡ ብኻልእ ወገን ድማ ኣብኡ ብዘይምስታፍ ከስዕቦ ዚኽልእ እተፈላለየ ፖለቲካውን ስነልቦናውን ዝንባሌታትን ኣመለኻኽታን፡ ኣብ ግምት ምእታዉ ኣገዳሲ ይመስለኒ። እቲ ሕጂ ዘሎ ስርዓት ውዒሉ ሓዲሩ ባዕሉ ይኹን ብናይ ተቓውሞ ሓይልታት ምፍራሱ ኣይክተርፎን እዩ።
ግን ኩሉ ዚፈርስ ነገር ብምሉኡ ይሕደስ እዩ ኪብሃል ኣይከኣልን። ኣነ ብወገነይ ለውጢ ኪብሃል ከሎ ብእተኻእለ መገዲ ናይቲ ዝሓለፈ ስርዓት ኣሰራት ከንጸባርቕ ኣይግባእን ዝብል ርእይቶ ኣሎኒ፡ ከመይሲ ካብ ዝሓደረ ብሑቕ እተትርፎ ንእሽቶ መባዅዕቲ፡ ነቲ ሓድሽ ብሑቕ ከብኵዖ ሓይሊ ስለ ዘለዎ፡ እቲ ሓድሽ ዚብሃል ነገር ብመሰረቱ ሓድሽ ከይከውን ይኽእል እዩ። ይኹንምበር፡ ናይዚ ተርእዮዚ ኣሉታውን ኣወንታውን ውጽኢት ኣብቲ ራእይን ብርታዐን ድራኸን መርገጽን ናይቲ ዚትክእ ሓይሊ እዩ ዚምርኮስ። ናይዞም ኣብ ላዕሊ እተጠቕሱ ረቛሒታት ኣብ እተፈለየ መርገጺታት እተመርኮስ ተዋሳእነት፡ ነቲ ዚመጽእ ምስሊ ኤርትራ ብኣሉታዊ ወይ ኣወንታዊ መገዲ ኪጸልዎ ከም ዚኽእል ዘጠራጥር ኣይኮነን። ኮይኑ ግን፡ እቲ ተዋሳእነት ኣወንታውን መሰረታውን ጽልዋ ኪህሉዎ ዚኽእልን ከም ቀንዲ ናይ ምህናጽ ሃገር ዓንዲ ዚኸውንን፡ ንሃገራዊ ድሕነት ቀዳምነት ምስ ዚህብ ጥራይ እዩ። ድሕነት ሃገር ቅድሚ ኩሉ ምስራዕ ኣማራጺ ዘይብሉ ጉዳይ እዩ።
ካልእ እንተ ተረፈስ ዓድኻ ሒዝካ እኳ ትጸንሕ። ምስሊ መጻኢት ኤርትራ፡ ብኤርትራውያን ጥራይ ዘይኮነስ በቲ ናይቲ ከባቢ ፖለቲካዊ ኩነታትን፡ በቲ ኣብተን ጎረባብትን ኣብተን ሓያላት ሃገራትን ዚፍጠር ናይ ፖሊሲታት ለውጥን፡ ብገለ ጠንቅታት ብዚለዓል ናይ ሓይሊ-ሚዛን ምዝንባልን ወዘተ. ኪጽሎ ይኽእል እዩ። ነቲ ክንቆጻጸሮ ዘይንኽእል ከከም ኣመጻጽኣኡ ክንፈትሖ ክንፍትን ኢና፡ ነቲ ክንቆጻጸሮን ኣብ ኢድና ዘሎን ብድሆታት ግን ግዜ ከይወሰድና ንምምካቱ ክንጽዕር ይግባእ። እሞኸ ሰላምን ስኒትን ብልጽግናን ዝሰፈና ኤርትራ ንምህናጽን ጌጋ ንኸይንደገምን ካባና ዚድለ እንታይ ኪኸውን ይኽእል? ወድሰብ ዓዲ ወይ ቀቢላ ኪሃንጽ ቅድሚ ምጅማሩ ብስድራቤቱ እዩ ዚጅምር።
ነቲ ስድራቤት ኪቆጻጽር ምስ ከኣለ ኸኣዩ ናብቲ ከባቢኡ ከተኩር ዚጅምር። ነቲ ስድራቤት ከየደልደለ ናብቲ ከባቢኡ ከተኩር ኣይደልን፡ ምኽንያቱ መሰረት ከየደልደለ ገዛ ኪሃንጽ ስለ ዘይደሊ። እቲ ናይ ስድራቤት ወይ ናይ ሃገር ምዕራይ ድማ ካባና ኪጅምር ይግባእ፡ ምኽንያቱ ስድራቤት ብውልቃውያን ሰባት እዩ ዚስራሕ። ዘይጥዑያት ውልቃውያን ድማ ጥዑይ ስድራቤት ኪምስርቱ ኣይክእሉን። እምበኣር ሰላምን ስኒትን ብልጽግናን ዝሰፈና ኤርትራ ንምምስራት፡ ኣመለኻኽታና ክንልውጥ፡ ትስፉውን ብሩህን ራእይ ኪህልወና፡ ፍልልያትና ከነጽብብ፡ ካብ ጌጋታትና ክንምሃር፡ ንድሕሪት ገዲፍና ንቕድሚት ክንሓስብ፡ ግጉይን 3 ቅኑዕን ሓበሬታ ከነለሊ፡ ኣእምሮና ከነስፍሕ፡ ጸገማትና ከነለሊ፡ ዕላማና ሓደ ክንገብር፡ ካብ ስምዒት ንላዕሊ ንኣእምሮና ከነሕስቦ ክንጽዕር፡ ወዘተ. ኣገዳሲ ይኸውን። ዝንቡዕን ዝንቡልን ኣረኣእያናን፡ ሰንኮፍ መርገጺናን፡ ድሩት ራኢናን፡ ሕልማዊ ኣጀንዳናን ሒዝና ናብ ሃገርና ምስ እንምለስ ወይ ንሃገርና ክንሃንጽ ምስ እንፍትን፡ እቲ ንዓሰርተታት ዓመታት ንሃገርና ዘማሰና ጌጋታት ንኽንደግሞ ዘሎ ተኽእሎ ኣዚዩ ዓቢ እዩ።
ገለ ለባማት ሰባት፥ ወድሰብ ካብ ጌጋኡ ወይ ካብ ታሪኽ ኣይመሃርን እዩ ዚብል ርእይቶ ኣለዎም። እዚ ብሂልዚ መብዛሕትኡ ግዜ ሓቂ ኮይኑ ተረኺቡ እዩ። ይኹንምበር፡ ካብዚ ንሃገርና ወሪዱዋ ዘሎ ብርሰትን ዕንወትን ክንምሃር እንተ ደኣ ዘይክኢልና፡ በዛ ንእሽቶ ፍጻመ እዚኣ ጥራይ ክንሓፍር ይግባኣና፥ ሓደ መዓልቲ ሓደ ሰብ ኣብ መገዲ ኪኸይድ ከሎ ሓንቲ እምኒ ዓንቂፋቶ፡ ሓወይ! ደሓን ዲኻ! ድማ ተባሂሉ። ኪምለስ ከሎ ኸኣ እታ እምቲ እቲኣ ደጊማ ዓንቂፋቶ። ሽዑ ግን ምስኡ ዝነበሩ ሰባት እታ እምኒ ዘይኮነትስ ንሱ ባዕሉ እምኒ ከም ዝኾነ እዮም ዝሓበሩዎ ይብሃል።
ኣማኒኤል ሳህለ
27 ሕዳር 2017


text:
ቀንዲ ሃገራት ኣውሮፓ ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ ኣብ ዝመፅእ ወርሒ መስከረም ዝርርብ ሰላም እንድሕር ድኣ ዳግም ዘይተጀሚሩ ንፍልስጤም ከም ነፃ ሃገር ኣፍልጦ ከምዝህብኣ ይገልፃ ኣለዋ።
ክልቲኦም መራሕቲ ፈረንሳይን ብሪታንያን ኣብዚ ሰሙን ከምዝበልዎ ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት መንግስታት ኣብ ኒው ዮርክ ነቲ ጉዳይ ኣብ ዘልዕለሉ ኣብ ዝቕፅል ወርሒ መስከረም ናይ ሰላም ስምምዕ እንድሕር ዳግም ዘይተጀሚሩ ፍልስጤም በይና ከም ሃገር እንተኣዊጃ ደገፎም ከምዝህቡ ገሊፆም ኣለው።
እቲ ናይ ፕሬዝዳንት ፈረንሳይ ኒኮላስ ሳርኮዚን ቀዳማይ ምንስቴር ብሪታኒያ ዴቪድ ካምሮንን መርገፂ ቀዳማይ ምንስቴር እስራኤል ቤንጃሚን ኔታንያሁ ደገፍ ኣውሮፓ ንምርካብ ኣብዚ ሰሙን ምስ ክልቲኦም መራሕቲ ንምርኻብ ፃዕሪ ኣብ ዘካይድሉ እዋን ምምፅኡ ዕንቅፋት ከምዘጋጥሞም ዘርኢ እዩ።
ዮሲ መከልበርግ ኣብ ለንደን ዝመደብሩ ረጀንት ኮለጅ ተንታኒ ማእኸላይ ምብራቕ እዮም።እቲ ናይ ኣውሮፓዊያን መርገፂ ኣብቲ ናይ ሰላም ከይዲ ካብ ዘሎ ተስፋ ናይምቑራፅ ዝውሰደ ዘሎ ስጉምቲ ምዃኑ ይገልፁ።
110 ሃገራት ንፍልስጤም ዲፕሎማሲያዊ ኣፍልጦ ሂበንኣ ኣለዋ። ኣባል ሕብረት ኣውሮፓ ዝኾና ፖላንድ፡ሩማንያን ሃንጋሪን ሓዊሱ ማለት እዩ።ሕብረት ኣውሮፓ ግን ኣብቲ ጉዳይ ሓደ መርገፂ ኣይሓዘን።ናይ ጀርመን ቻንስለስር ኣንጌላ መርከል ትማሊ ሓሙስ ምስ ፕሬዝዳንት ፍልስጤም ማሕሙድ ኣባስ ኣብ ዝተራኸባሉ ፍልስጤም በይና ስጉምትታት ምውሳዳ ተቓዊመንኦ።
ተንታኒ መከልበርግ እውን በዚ ይሰማማዕ።
እዚ ዕድል እዚ ንመፃኢት ናይ ፍልስጤም ነፃ ሃገር ንምሕጋዝ ፈረንሳይ ኣብ ዝቕፅል ወርሒ ኣብ እተተኣናግዶ ናይ ሓገዝቲ ጉባኤ ክልዓል ይኽእል ይኸውን።ምንስቴር ወፃኢ ፈረንሳይ ኣላን ዡፔ ከም ዝበልዎ መንግስቶም እቲ ጉባኤ ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ ናይ ሰላም ዝርርብ ዳግም ንምጅማር ከም መድረኽ ከም ዝጠቅም ይገልፁ።


text:
ዕላላተይ ምስ ስዉእ መልኣከ ተኽለ።
ብሰመረ ፍስሃየ (ፈረንሳ)
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሸውዓተ ክትዝርጋሕ ዝጀመረት ታሪኽ ጅግና ስዉእ መልኣከ ተኽለ እትገልጽ መጽሓፍ ረኺብኩም ኣንቢብኩማ ክትኮኑ ተስፋ እገብር።
ብወገነይ ድሮ ሳልሳይ ዓመቱ ዝቐረበ: ንስዉእ ተጋዳላይ ወልደዳዊት ተመስገን ዝምልከት መግለጺየይ ኣብ ዘቕረብኩሉ ግዜ ብዛዕባ ጅግና ስዉእ መልኣከ ተኽለ’ውን ከዕልለኩም እየ ዝብል መብጽዓ ኣስፊረ ነይረ።
ኣጋጣሚ ኣብቲ እዋን’ቲ ሓወይን ብጻየይን ዝኾነ ግርማይ ቦኽረ ነዛ ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስኩዋ መጽሓፍ ክጽሕፋ ጀሚሩ ስለ ዝነበረ እታ መጽሓፍ ድሕሪ ምዝርግሓ ንኽጽሕፍ ተሰማሚዕና።
ምስ ጅግና ስዉእ መልኣከ ተኽለ ዋላኳ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ናይ ምፍላጥ ዕድላት ይንበረና እንበር ኣብ ሜዳ ኤርትራ: ኣብ ትሕቲ ጽላል ተጋድሎ ሓርነት (ጀብሃ) ኮይንና እነካይዶ ዝነበርና ናይ ሃገራውን ሓርነታውን ቃልሲ እዩ ዝያዳ ኣፋሊጡና።
ዋላኳ ኣብቲ በብእዋኑ እንራኸበሉ ዝነበርና እዋናት ናይ ውድብናን ናይ ውልቅናን ዕላላት ነዕልል እንተነበርና
ትሕዝቶ ዕላላተይ ምስ ጅግና ስዉእ መልኣከ ኣብቲ ኣብ ውሽጢ ተ.ሓ.ኤ. እቲ በብእዋኑ ካብ ውሽጢ (ፋሉል) ይኹን ካብ ደገ (ህዝባዊ ሓይልታት ዝብል ስም ዝነበራ ውድብ) ዝንዛሕ ዝነበረ ንተ.ሓ.ኤ. ንምፍራስ ዝዕላምኡ ውዲታትን ምንቅስቓሳትን ዝተመርኮሰ እዩ።
1. ድሕሪ ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ተ.ሓ.ኤ: ፋሉላዊ ምንቅስቓስ ኣብ ውሽጢ ተ.ሓ.ኤ. ሓያል ቦታ ስለ ዝነበሮ ዝነዝሖ ዝነበረ ናይ ርእሰ ፈጠራ ወረ ንብዙሓት ተጋደልቲ ደቂ ከበሳ ብፍላይ ክኣ ነቶም ካብ መወዳእታ 1974 ንድሕሪት ዝተሰለፉ ተጋደልቲ ኣደናጊሩ ኣብ ሕማቕ ኩነታት ኣውዲቑዎም ነይሩ። ሓደ ካብቲ ዝነበረ መርዛም ናይ ፈጠራ ወረ ከምዚ ይብል “ ተ.ሓ.ኤ. ደቂ ከበሳ ስለ ዝዓብለሉዋ ብዓል ዓብደላ ኢድሪስ ገዳይም ተጋደልቲ ዝነበሩ ኣብ ከሰላ ይኹን ኣብ ናይ ስደት መደበራት ዝቕመጡ፡ ደሞዝ ክንገብረልኩም ኢና ኢሎም ብሎሪታት ጺዕኖም ብወገን ተሰነይ የእትዉዎም ኣለዉ“ ዝብል ነበረ። ኣብ መፋርቕ ናይ 1976 ምስ ስዉእ መልኣከ ተራኺብና ብዛዕባ’ዚ ዝንዛሕ ዝነበረ መርዛም ወረ ከነዕልል ከሎና ከምዚ ዝስዕብ ዕላል የዕልለኒ "እዛ ናይ ተሰነይ ገዳይም ተጋደልቲ የሰልፉ ኣለዉ እትብል ወረ ምስ ሰማዕኩ ኣብ ኣኼባ ፈጻሚት ሽማግለ ንዓብደላ ኢድሪስ ከመይ እዩ እዚ ዝብሃል ዘሎ ወረ ኢለ ሕቶ ኣቕረብኩሉ። ንሱ ኽኣ ትቕብል ኣቢሉ ብጻይ መልኣከ ንስኻ መራሒ ክፍሊ ጸጥታ ውድብ ተ.ሓ.ኤ. ኢኻ ስለዚ ንሕና መልሲ ናይዚ ዝብሃል ዘሎ ወረ ካባኻ ንጽበ ኣሎና ምስ በለኒ ዝምልሶ ስኢነ ጠጠው በልኩ " ይብል።
2. ኣብቲ ካልኣይ መፋርቕ ናይ 1976 ህዝባዊ ሓይልታት (ኢሳያስ ኣፈወርቂ) ነቲ ምስ ስዉእ ዑስማን ሳልሕ ሰበ ዝነበሮም ምፍልላይ ጠንቁ ተ.ሓ.ኤ. ኣምሲሎም ዝዋፈርሉ ዝነበረ እዋን፡ ኣነ ሓንቲ ሓይሊ ሒዘ ንኻርነሽም እሰግር’ሞ ኣብኡ ምስ መተዓቢተይን መማህርተይን ዝነበሩ ተጋደልቲ ህዝባዊ ሓይልታት ንራኸብ’ሞ ብጉዳይ ስምረትን ናይ ክልቲኤን ውድባት ኣረኣእያ ኣብ ልዕሊ ስምረትን ክትዓት ነልዕል። ሓደ ካብቲ ርኽክባተይ፡ ኣብ ኣፍደዩ ዝተባህለት ዓዲ፡ ምስ ስዉእ ገብርኣብ ፍረ (ወዲ ፍረ፡ ሓደ ካብቶም መስሓቓት ደቂ ኣስመራ፡ ኣብ ሳንታ ፋሚልያ ብ B.A. ዲግሪ ዝተመረቐ ) መተዓቢተይን መማኅርተይን ነበረ። ምስ ወዲ ፍረ ብሓደ ተደሪርና ብሓደ ከነዕልል ሓዲርና። ኣብቲ ዕላላትና ወዲ ፍረ ደጋጊሙ ይብለኒ፡ ”ከመይ ጌርካ ምስ እዞም ኣድሓርሓርቲ ትቃለስ ኣሎኻ፡ እዚኣቶምኮ ንብዓል ወልዳይን ኪዳነን ዝብሃሉ ተጋደልቲ ዝቐተሉ እዮም” ይብል። ብወገነይ ኣብ ደቀቕቲ ነገራት ከይኣተኹ፡ (ብቋንቋ ኢሳያስ ክገልጽ መረጽኩ) በል መራሕቲ እዚ ውድብ ክጽብጽበልካ’ሞ ብድሕሪኡ ርኢቶኻ ክጽበየ በልኩዎ።
a. ናይ ዜና ቤት ጽሕፈት መራሒ ተስፋማርያም ወልደማርያም ይብሃል። ኣብ ናይ ቃልሲ ጉዕዞ ናይ ዜና ግደ ኣዚዩ ዓቢ ምዃኑ ኣይትዝንግዖን ኢኻ። ብተወሳኺ ተስፋማርያም ኣብ ሳንታ ፋሚሊያ ስለ ዝነበረ ትፈልጦ ኢኻ።
b. ዋና ጸሓፊ ውድብና ተስፋይ ወልደሚካኤል ይብሃል ንሱ’ውን ኣብ ሳንታ ፋሚሊያ ስለ ዝነበረ ትፈልጦ ትኸውን።
c. መራሒ ክፍሊ ጸጥታ መልኣከ ተኽለ ይብሃል ኣነ ኣጸቢቐየ ዝፈልጦ።
d. ኣቦ መምበር ውድብ ኣሕመድ መሓመድ ናስር ይብሃል። ቅድሚ ንወጻኢ ምኻዱ ኣብ ቀሃስ ይምሃር ነይሩ።
e. ናይ ፖለቲካ ሓላፊ ኢብራሂም ቶቲል ይብሃል።
f. ናይ ወጻኢ ጉዳያት ሓላፊ ዓብደላ ስሌማን ይብሃል።
g. ናይ ምጣኔ ሃብቲ (ኤኮኖሚ) ሓላፊ ሓምድ ኣድም ስሌማን ይብሃል።
h. ናይ ሕብረተሰብኣዊ ጉዳያት ሓላፊ ኢብራሂም መሓመድ ዓሊ ይብሃል።
ኣዞም ዝጠቐስኩልካ መራሕቲ ኣብቲ ብዓል ወልዳይ ዝተቐትልሉ ግዜ ኣይነበሩን። ብተወሳኺ ኣብ ጉዕዞ ቃልሶም ናይ ምምራሕ ብቕዓቶም ዘመስከሩ መራሕቲ እዮም። ናይ ወተሃደራዊ ቤት ጽሕፈት ሓላፊ ዓብደላ ኢድሪስ ይብሃል ምስ በልኩ: ስዉእ ወዲ ፍረ ኽኣ “እሞ እዚ ዝበልካዮ ዓብደላ ኢድሪስ ንሱዩ ዝመርሓኩም” ይብለኒ። ብወገነይ እብሎ: ተ.ሓ.ኤ. ብሃገራዊ ጉባኤ ዝጸደቐ ትካላት ኣለዋ። ነቲ ትካላት ዝቆጻጸር ሰውራዊ ባይቶ ዝብሃል ብደረጃ ጉባኤ ዝተመርጸ መሪሕነት ኣለዋ። እዚ መሪሕነት ክኣ ካብ ውሽጡ ፈጻሚት ኣካል ይመርጽ። በዚ መሰረት እዞም ኣስማቶም ዝዘርዘርኩልካ ሰባት ሰውራዊ ባይቶ ተመሪጾም። ኣብ ህዝባዊ ሓይልታት ጉባኤ ስለ ዘይፍለጥ መራሕትኹም ብሓደ ውልቀ ሰብ ስለ ዝምረጹ እቲ ውድብውን ካብ ፍቓድ ናይ ሓደ ውልቀሰብ ስለ ዘይወጽእ ነዚ ዲሞክራስያዊ ኣገባብ ኣሰራርሓ ተ.ሓ.ኤ ንኽርድኣኩም ምናልባሽ ኣሸጋሪ ክኸውን ይኽእል’ዩ ኣብ ተ.ሓ.ኤ. ግን ዝኾነ መራሒ ዋላ ዓብደላ ኢድሪስ ዝብል ስም ይሃልዎ ብዘይ ምርድዳእ ኣባላት ፈጻሚት ኣካል ዋላ ሓንቲ ነገር ክገብር ኣይክእልን እዩ እብሎ። ግን ንስዉእ ዓብደላ ኢድሪስ ብዝምልከት መግለጺታተይ ፈጺሙ ምቕባል ይኣብየኒ። ብዛዕባ ጉዕዞይ ኣብ ካርነሽም ንስዉእ መልኣከ ምስ የዕለልኩዎ ይብለኒ "ሰመረ ህዝቢ ከበሳ ናይ ሃይማኖት ሽግሩ ከይፈትሐ፡ ናይ ከበሳነት ትምክሕቲ ከይኣለየ፡ ሓደገኛታት መራሕቲ ነዚ ድኽመታት ዝምዝምዙ ከይጠፍኡ ቃልስና ከቢድን ነዊሕን ከም ዝኸውን ኣይትዘንግዕ" ይብለኒ።
3. ኣብቲ ካልኣይ መፋርቕ ናይ 1977 ፋሉላዊ ምንቅስቓ ኣብ ድኹም ኩነታት ወዲቑስ መብዛሕትኦም መራሕቱ ይኹኑ ኣባላቱ ናብ ህዝባዊ ግንባር ኢዶም ዝሃብሉ እዋን ኮይኑ ግን ክኣ ኣብ ልዕሊ ተ.ሓ.ኤ. ከቢድ ክሳራ ዘውረዱሉ እዋን እዩ ነይሩ። ገለ ካብቲ ዘውረድዎ ከቢድ ሓደጋታት ክኣ መቕተልቲ ተጋዳላይ ዓብዱል ቓድር ሮሞዳንን ተጋዳልይ ዓሊ ኢብራሂምን ምስኦም ዝነበሩ ንጹሃት ተጋደልትን ከምኡ’ውን ወኪል ምጣኔ ሃብቲ (ኤኮኖሚ) ኣብ ምምሕዳር ቁጽሪ 8 (ኣውራጃ ሓማሴን) ዝነበረ ስዉእ ሓድጉ ወዘተ እዩ። መቕተልቲ ብዓል ስዉእ ዓብደልቓድር ኣብ ደቡብ ደንከል እዩ ተፈጺሙ። ነዚ ኩነታት ንምህዳእ ተባሂልና ካብ ፖለቲካዊ ቤት ጽሕፈት፣ ካብ ናይ ዜና ቤት ጽሕፈት፣ ከምኡውን ካብ ናይ ጸጥታ ቤት ጽሕፈት ዝተዋጻእና ካድራት ንደቡብ ደንከል ንምደብ። ስዉእ መልኣከ ናይ ማእከላይ ግንባር መራሒ ስለ ዝነበረ ናይ ጉዕዞና ሓላፍነት ተሰኪሙ ነበረ። ንደቡብ ደንከል ጉዕዞና ከምቲ ዝተሓስበ ክቀላጠፍ ኣይከኣለን። ምኽንያቱ ኣብቲ ግዜቲ ከም ኣጋጣሚ ሰራዊት ኢትዮጵያ ብተደጋጋሚ ንብዓል ጻዕዳ ክርስትያንን ከባቢኡን ንምሓዝ ተደጋጋሚ ፈተነ ይገብር ስለ ዝነበረ ስዉእ መልኣከ ኽኣ ነቲ ውግኣት ይመርሖ ጥራይ ዘይኮነስ ክሳብ ቅድመ ግንባር ከይዱ ይሳተፎ ስለ ዝነበረ ጉዕዞና ክዳናጎይ ኪኢሉ። ኣብዚ ናይ ምድኑጓይ ግዜዚ ኣነን ስዉእ መልኣከን ንሓደ ክልተ ሰሙን ዝኸውን ግዜ ብሓደ ቀኒና። ኣብዘን ብሓደ ዝቐነናለን ምዓልታት ካብቲ ክዕለል ዝከኣል ዕላላት እዚ ዝስዕብ እዩ፡
a. እቲ ናይ ፋሉል ኩነታት ዋላኳ ይዳኸም እምበር ጌና ኣይጠፍኤን’ዩ ነይሩ። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኩነታት ኣብ ዝነበርናሉ ስዓት ጉዳይ ስዉእ ኣብርሃም ተኽለ ኣሸጋሪ ነይሩ። እዚ ማለት ክኣ ኣረኣእያ ስዉእ ኣብርሃም ተኽለ ኣብ ልዕሊ ፋሉል ንጹር ስለ ዘይነበረ ንባርካ ክወርድ ትእዛዝ ይውሃቦ። እንተኾነ ግን ስዉእ ኣብርሃም ተኽለ ነቶም ንባርካ ሒዞሞ ክወርዱ ዝመጹ ተጋደልቲ ስለ ዝነጸጎም ስዉእ መልኣከ ባዕሉ ነቲ ስጉምቲ ንኽወስዶ ተገደደ። ስዉእ ኣብርሃም ተኽለ ካብቶም ዉፉያት ተጋደል ተ.ሓ.ኤ. እዩ ነይሩ። ስዉእ መልኣከ ይብለኒ እዚ መርዛም ፋሉላዊ ምንቅስቓስ ንብዓል ኣብርሃም ተኽለ ከይተረፈ ኣደናጊሩዎም ይብለኒ። ኣብ ልዕሊ ስዉእ ኣብርሃም ተኽለ ክሳብ ክንደይ ጽቡቕ ኣረኣእያ ከም ዝነበሮ ኽኣ ኣብዚ ኣጋጣሚ’ዚ የዕሊሉኒ።
b. ሓደ ምዓልቲ ስዉእ ገረብርሃን ዘርኤ፡ ወኪል ጸጥታ ምምሕዳር ቁጽሪ 8 ዝነበረ፡ ሓንቲ ደብዳቤ ናብ ስዉእ መልኣከ ይልእኽ። ትሕዝቶ እታ ደብዳቤ ኽኣ ከምዚ ይብል " ኢብራሂም ዓሊ ኑር ምስ ሓንቲ ተጋዳሊት ደቂሱ ከሎ ተታሒዙ። እንታይ ንግበር" ። ስውእ መልኣከ ኣርሒቑ ድሕሪ ምሕሳብ ይብለኒ እዛ ጉዳይ ቀላል ኣይኮነትን ፡ ሕጂ ኣብ ክንዲ ኩነታት ብርሱኑ ከሎ ስጉምቲ ምውሳድ ህድእ ኢልካ ንባርካ ኣውሪድካ ምስ ብጾት ውሳኔ ምውሳድ ይሓይሽ ይብል። ነቶም ኢብራሂም ዓሊ ኑር ዘይትፈልጡ ሰባት ኢብራሂም ዓሊ ኑር ሓደ ካብ ገዳይም ተጋደልቲ ተ.ሓ.ኤ. ኮይኑ ኣብቲ እዋን’ቲ ምክትል ስዉእ መልኣከ እዩ ነይሩ። ኣብዚ እዋን’ዚ እውን ከም ዝሰማዕኩዎ እንተ ኾይኑ መራሒ ናይ ሓንቲ ኣብ ሃይማኖት ዝተመርኮሰ ፕሮግራም ዘለዋ ተቓዋሚት ውድብ ኮይኑ ኣሎ ይብሃል። እቶም ንስዉእ ገረብርሃን ዘርአ ዘይትፈልጥዎ: ገረብርሃን ዘርአ ከምቲ ዝጠቐስኩዎ ወኪል ጸጥታ ኣብ ምምሕዳር ቁ8 ኮይኑ ሓደ ካብቶም ብምስጢር ንፋሉላዊ ምንቅስቓስ ዝመርሑ ዝነበሩ እዩ። እንተኾነ ግን ገረብርሃን ዘርአ ነቲ ሕግታት ተ.ሓ.ኤ. ኣኽቢሩ ዝቃለስ ተጋዳላይ ስለ ዝነበረ ከምቶም ፋሉል ዝኾነ ስጉምቲ ክውሰደሉ ኣይተኻእለን።
c. ሓደ ምዓልቲ እዋን ምሳሕ ዝቀራረበሉ ዝነበረ ስዓታት፡ ብዝሕ ዝበሉ ተጋደልቲ፡ ብዝተፈላለየ መደባት ዝተላእኩ ናብ ስዉእ መልኣከ ይመጹ። እቲ ንምሳሕ ተባሂሉ ተቐሪቡ ዝነበረ ቅጫ ነርባዕተ ሰብ ተባሂሉ እዩ ተዳልዩ ነይሩ። ኣርባዕተ ዘይኮንናስ ዓሰርተው ሓሙሽተ ተጋደልቲ ምስ ኣተናዮ ገሊኣ ካልኣይ ግዜ ወስ ከይበለት እቲ ቅጫ ተወዲኡ። ሽዑ ስዉእ መልኣከ “በሉ በስምኣምን ተመስገንን ብሓደ ኮይንን” በለና። ድሕሪ ምሳሕ ሓደ ስዓት ኣቢሉ ይኸውን፡ ንስዉእ መልኣከ ክትረክብ ሓንቲ ካብ ከተማ ኣስመራ ዝመጸት ሰበይቲ ትሕወሰና። ዕላል ብዕላል ዝመጸ ስምረት እንታይ ኰንኩም ዘይትገብሩ ንዝብል ሕቶኣ ስዉእ መልኣከ ምስ መለሰላ ንሳ ኽኣ “ናይ ስልጣን ህርፋንኩም እዩ ዝዕንቅፍ ዘሎ እምበር ተራ ተጋዳላይስ ድሉው እዩ “ በለት። ምስ ስዉእ መልኣከ ገጽ ንገጽ ተጠማሚትና ፍሽኽ በልና። ኣብቲ ግዜ’ቲ ከምቲ ኣቐዲመ ሓቢረዮ ዝነበርኩ ካብ ውግእ ናብ ውግእ ንገማጠል ስለ ዝነበርና እሞ ኽኣ ስዉእ መልኣከ ውግእ ኣብ ዝኽፈተሉ እዋን እቲ ዝልዓለ መራሒ ምዃኑ ረሲዑ ኣብ ቅድመ ግንባር ኮይኑ ዝዋጋእ ሓደ ካብቶም ውሩያት መራሕቲ ውድብ ስለ ዝነበረ ትርጉም ስልጣን ምስቲ ኣብሃህላ ናይታ ሰበይቲ ፈጺሙ ዘይከይድ ነበረ። ስዉእ መልኣከ ኽኣ ነቲ ዘምጽኣ ጉዳይ ድሕሪ ምምላሱ ብስነስርዓት ኣፋነዋ። ካባና ምስ ተፈለየት ክኣ "እዛ ሰበይቲ ንመራሕቲ ሻዕብያ ጥራሕ ከምዚ ዘረባ’ዚ ከይተስምዖም ኣብ ዘይሽግራ ከይትወድቕ " ተበሃሃልና።
d. ንደንከል ጉዕዞና ምስ ተቐራረበ፡ ስዉእ መልኣከ ንመንሱራ በጺሕና ክንምለስ ኢና ይብለኒ። ንመንሱራ ንወርድ’ሞ ስዉእ መልኣከ ምስ ስዉእ ዓብደላ ኢድሪስን ኢብራሂም ቶቲልን ይራኸብሞ ኣኼባ ኽኣ ሰለስቲኦም የካይዱ። ሓደ ካብቲ ናይ ኣኼብኦም ኣርእስቲ ኽኣ መንደፈራ ሓራ ምግባርን ንዕኡ ንምፍጻም ዘድሊ ትሕዝቶን ዝብል ነበረ። ድሕሪ ኣኼብኦም ክኣ ንኸዘራርቡኒ ናብቲ ዝነበርዎ ቦታ ጸዉዑኒ። ምስ ተሓወስኩዎም፡ ስዉእ ዓብደላ ኢድሪስ ከምዚ ዝስዕብ ናይ ላዕለዎት መራሕቲ ዘተባብዕ ቃላት ኣስምዓኒ። "ብጻይ ሰመረ፡ ንደንካልያ ምስ ብጾትካ ትብገስ ኣሎኻ ኣብቲ እተካይይድዎ ከቢድ ቃልሲ ከምትዕወቱ ጥርጥር የብለይን። ውድብና ኣብዚ ዘለናዮ ስዓት ናይ ፖለቲካ ካድራት ብደረጃ ቦጦሎኒ ቀጺሉ'ውን ብደረጃ ሓይልታት ከፍሪ ኪኢሉ ኣሎ። ብደረጃ ጋንታታት ከነፍሪ ኣብ እንበቕዓሉ ስዓት፡ ሃገራውን ዲሞክረስያውን ቃልስና ብዝደልደ መንገዲ ጉዕዞ ቃልሱ ከካይድ’ዩ " ይብለኒ (ኣብቲ እዋን ጌና ናይ ብርጌዳት ስርርዕ ኣይተገብረን ነይሩ) ። ብድሕሪኡ ንስዉእ ሳልሕ ሹም ትምልከት ደብዳቤ ይህበኒ እሞ ምስ ስዉእ መላኣከ ተተሓሒዝና ንምምሕዳር ቁጽሪ 8 ንድይብ። ኣብ ጉዕዞና ምስ ስዉእ መልኣከ ንስዉእ ተጋዳላይ ዓብደላ ኢድሪስ ብዝምልከት ናይ ሓሶት መናፍሕ፡ ብወገን ህዝባዊ ግንባር ይኹን ብወገን ፋሉል መሰረት ከም ዘይብሉን ካብኡ ዝኸፍኤ ኽኣ ካብቲ ከበሳዊ ትምክሕቲ ዝነቐለ ምዃኑን ድሕሪ ምዕዛብና ንምምካቱ ሓያል ቃልሲ ከም ዝሓተና ተገንዘብና። ንደንከል ክንብገስ ዘድልየና ዘበለ ትሕዝቶ ምስ ተዳለወልና ምስ ስዉእ መልኣከ ብመንገዲ ራድዮ ክንራኸበሉ እንኽእል ናይ ሚስጢር ፊደላት ተለዋዊጥና ተፈላለና።
4. ናይ ደንካልያ ጉዕዞ ሓደ ክልተ ሰሙን ኣቢሉ ምስ ወሰደልና ምስቶም ኣብ ደቡብ ደንከል ዝነበሩ ብጾት ተጋደልቲ ጉዕዞ ቃልስና ቀጸልና። ኣብቲ ንብሕቲ እትብሃል ስትራተጂካዊት ቦታ ንምሓዝ ዝገበርናዮ ውግእ፡ ጅግና ተጋዳላይ እስማዒል ግንባር፡ ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ጸጥታ ደቡብ ደንከል ስለ ዝተሰውአ መተካእትኡ ዝኸውን ኣብ ክንዲ ካብ ባርካ ዝልኣኸና ኣብዚ ዘለዉ ንኩነታት ደንከል ብቐረባ ክፈልጡ ዝኽእሉ ምምዳብ ይሓይሽ ካብ ዝብል ርኢቶ ተበጊሰ ንስዉእ መልኣከ ንሓደ ካብ ኣባልት ጸጥታ ዝነበረ ካድር፡ መሓመድ ጃብር ዝተባህለ ተጋዳላይ ንኽምደብ ርኢቶይ ምስ ኣቕረብኩሉ ተቐበሎሞ ዝተባህለ ተጋዳላይ ወኪል ጸጥታ ኮይኑ ተመደበ። ዝተባህለ ርኢቶይ ናብ ስዉእ መልኣከ በቲ ዝተለዋወጥናዮ ናይ ሚስጢር ፊደላት እዩ ተመሓላሊፋ። ድሕሪ ሓደ ዓመት ኣቢሉ ሓው ተጋዳልይ ሑሰን ኸሊፋ ምሳይ ክገራጨው ይጅምር። ብዛዕባ ምስ ስዉእ መልኣከ ብረድዮ ሚስጢራዊ ርኽክባተይ ይጠቕሰለይ። ብወገነይ መልኣከ ብጻይ ስለ ዝኾነ ምርኻብና እንታይ’ዩ ጸገሙ እብሎ። ንሱ ኽኣ ልክዕዩ ኣነ ክርድኦ እኽእል’የ እቶም ዘይፈልጡ ግን ክርድኡዎ ኣይክእሉን እዮም ይብል። ኣብቲ ግዜቲ ብወገነይ እቲ ኣብ ባርካ ይኹን ኣብ ከበሳ ዝነበረ ዘይምርድዳኣት ዋላሓንቲ ኣፍልጦ ኣይነበረንን። ከምኡ ኢሉ በብግዚኡ ምስ ሓው ተጋዳልይ ሑሰን ኸሊፋ ክሳብ ኣብ ከቢድ ዘይምርድዳእ ኩነታት ንወድቕ ነበርና። ኣብ ሰሜን ደንከል ምስ መጻእኩ ገለ ብጾት ካብ ምምሕዳር ትሽዓተ ዝመጹ ኩነታት ውድብናን ኣብ መንጎ ብጾት ዝተኸፍተ ዘይምርድዳኣትን ክጠቕሱለይ ከኣሉ። ኩነታት ውግእ ሓድሕድ ገዲዱና ኽኣ ንኸበሳ ካብኡ ኽኣ ንባርካ ወረድኩ።
5. ኣብ ባርካ ናይ ንግድን ኢንዱስትርን ቤት ጽሕፈት ሓላፊ ኮይነ ምስ ተመደብኩ ቦታይ ኣብ መኪት ኮነ። ኣብዚ መደብ’ዚ ኣብ ዝነበርኩሉ ጊዜ ምስ ስዉእ መልኣከ ተራኺበ ዘጋጠመ ኩነታት ንኸዕልለኒ ተወከስኩዎ። ስዉእ መልኣከ ብወገኑ እቲ ኩነታት ብዙሕ መግለጺ ከም ዘይብሉ ይሕብረኒ። ምስ ስዉእ ወልደዳዊት ተራኺቦም ንኽረዳድኡ ምስ ሓተትኩዎ ዋላሓንቲ ጸገም የለን፡ ብጻይ ቱምሳሕ’ውን ምስ ዓብደላ ኢድሪስ ንኽንራኸብ ሓቲቱኒ ጸገም የለን ኢለዮ ይብለኒ። ግን እቲ ኩነታት ውድብና ናብ ሕማቕ ኩነታት እንዳዛዘወ ይኸይድ ስለ ዝነበረ ንዝተሓስበ ጽቡቕ ድልየታት ዕድል ኣይሃቦን።
6. ውሻጣዊ ኩነታትና እንዳኸፍአ ስለ ዝኸደ ነዚ ሕማቕ ውሽጣዊ ኩንታትና ኢሳያስ (መራሒ ህዝባዊ ግንባር) ይከታተሎ ነይሩ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ውሽጥና ልኡኻቱ ስለ ዝነበሩዎ ብደገ ውግእ ሓድሕድ ብውሽጥና ኽኣ ደቂ መታሕት ኣድሓርሓርቲ ደቂ ከበሳ ኽኣ ገስገስቲ ኣምሲልካ ነቲ ውድብ ገማዕማዕ ኢሉ ፋሕ ክብል ዘየካየዶ ወፈራ ኣይነበረን። እዚ መርዛም ወፈራ ህዝባዊ ግንባር ምስቲ ናይ ውሽጥና ናይ ስልጣን ቃልስን ተደማሚሩ ንመሪሕነት ሓደ ፍታሕ ንኽረክብ የገድዶ። ሓደ ካብቲ ፍትሓት ክኣ ምስቲ ዝካየድ ዝነበረ ውግእ ሓድሕድ፡ ሰራዊት ናይ ምውጋእ መንፈስ ስለ ዘይነበሮ፡ ተጠራኒፍካ ሓደ ዓይነት ኣኼባ ኣካይድካ ፍታሕ ምርካብ ዝብል ኮነ። ነዚ ንምፍጻም ክኣ ፈጻሚት ሽማግለ ካብ ኣባላታ፡ ሓንቲ ሰለስተ ዝኣባላታ ሽማግለ መዘዘት። እቶም ኣባላት ክኣ፡
a. ኢብራሂም ቶቲል
b. ሓምድ ኣደም ስለማ(ሓላፊ ምጣኔ ሃብቲ ቤት ጽሕህፈት ዝነበረ)
c. ስዉእ መልኣከ ተኽለ ነበሩ።
ንሶም ክኣ ኣብ ትሕቲ ሓላፍነቶም ኮይና እትሰርሕ ሰለስተ ዝእባላታ ሽማግለ መረጹ። ኣባላታ ኽኣ
1. ተጋዳላይ ገብሩ ሓጎስ (ሓላፊ ቤት ፍርዲ ዝነበረ)
2. ተወልድ ገብረስላሴ (ሕጂ መራሒ ናይ ሓንቲ ካብ ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ ዘሎ)
3. ሰመረ ፍስሃየ (ኣነ ማለትዩ) ኮይንና ተመረጽና።
ሓላፍነትና ኽኣ ንብረት ውድብ ብዝተጠርነፈ ኣገባብ ነቲ ናይ ምስሓብ መደብ ከም ዘሰንዮ ምግባር ነበረ። እዚ ኣጋጣሚ’ዚ ኽኣ ኣነን ስዉእ መለኣከን በብእዋኑ እንዳተራኸብና ከነዕልል ዕድል ይህበና። ኣብዚ ናይ ምስሓብ ግዜ ሰራዊት መብዛሕትኡ ኣብ ከባቢ ከሰላ ገጹ ይተኣኻኸብ ስለ ዘበረ መንግስቲ ሱዳን ፍርሂ ስለ ዝሓደሮ (እቲ ፍርሂ ተጋደልቲ ነቲ ናይ ከባቢ ከሰላ ህዝቢ ሱዳን ብረት ከይሸጥሉ) ንመሪሕነት ውድብና ኣብ ካርቱም ጸዊዑ ሰራዊትኩም ካብ ከባቢ ከሰላ ንኽርሕቕ 5 መዓልታት ሂብናኩም ኣሎና እዚ ምስ ዘይትፍጽሙ ግን ብረት ሰራዊትኩም ብሓይሊ ክንወስዶ ኢና፡ እንተ ደሊኹም ንፖርት ሱዳን ገጽኩም ትኸዱ ኣብኡ ዋላ መሬት ሱዳን እንተረገጽኩም ሽግር የብልናን ይብሉ። ስዉእ መልኣከ ነዚ ትእዛዝ መንግስቲ ሱዳን ንምፍጻም ናብ ሰራዊት ይጓየ። ኣብቲ ግዜቲ ኣብ መንጎ መሪሕነት ውድብን ሰራዊት ይኹን ካድር ዝነበረ ምትእምማን ኣብቲ ዝትሓተ ደረጅኡ በጺሑ ስለ ዝነበረ፡ ሰራዊት ንዝተዋህቦም ትእዛዝ ይኹን ምዕዶ ነጺጎም ኣብ ከባቢ ከሰላ ደው በሉ። ብርጌድ 44 ቁሩብ ንመንገዲ ሳሕል ገጻ ሰጒማ ስለ ዝነበረት ንዓኣ እንተ ኣድሓንኳዋ ምናልባሽ ክፍትን’የ ኢሉኒ ይኸይድ። እንተኾነ ንሳውን ትኣቢ።
7. እተን ዝተፈቕዳ 5 ምዓልታት ምስ ኣኸላ ዝነበረ ተጋዳላይ ኩሉ ብረቱ ንመንግስቲ ሱዳን ኣረኪቡ ጃለ ኮይኑ ኣብ ኮሮኮን ይእከብ። ተጋደልቲ ኣባላት ቤት ጽሕፈታት ወተሃደራዊ ቤት ጽሕፈት ዝነበሩ ዝተዋህቦም መምርሒ ኣኽቢሮም ጉዕዞኦም ስለዝቐጸሉ ምስ ብረቶም ንታህዳይ ብሰላም ክኣትዉ ክኣሉ። ሰራዊት ኣብ ኮሮኮን ምስተኣከበ ስዉእ መልኣከ ሓደ 5 ተጋደልቲ ሒዙ ኣብቲ ከባቢ ኮሮኮን ተረፈ። ንሱ ይኹን ምስኡ ዝነበርና ተጋደልቲ ምስ ብረትና ኢና ኔርና። ኣብ ሳልሳይ ምዓልቲ ኣነ ኩነታት ኮሮኮን ከመይ ምዃኑ ንኽርእይ እኸይድ። ኩነታት ኣጽኒዐ እምለስ። ብድሕሪኡ ኣብ ሓምሻይ ምዓልትና ምስ ሰራዊት ኰንካ ቀጻሊ ጉዕዞ ምዕዛብ ይሓይሽ ተበሃሂልና ንኮረኮን ንኣቱ። ኣነ ድሃይ ኮሮኮን ከጽንዕ ኣብ ዝኸድኩሉ እዋን ጴጥሮስ ሰለሙን ሓደ ካብ መራሕቲ ህዝባዊ ግንባር ማለት’ዩ ብሬድዮ ንኽራኸቦ ይሓትት። ምስ ተመለስኩ ወዲ ሰለሙን ክትራኸበኒ ፈቲና ብወገነይ ኣይመለስኩላን ይብለኒ። ንህዝባዊ ግንባር ዘይመምረጺና ምኽንያት ንህዝቢ ኤርትራ ዝይትመስሎ ውድብ: ብከበሳዊ ትምክሕቲ ተዓብሊላ ትጉዓዝ ውድብ ምዃና ጌና ኣይተረድኦን ኣሎ ተበሃሂልና ንኮሮኮን ተጉዓዝና።
8. ኣብ ኮሮኮን ብዘይካ ስዉእ መልኣከ ዋላ ሓደ ካብ ኣባላት ፈጻሚት ሽማግለ መደበሩ ገይሩ ምስ ሰራዊት ዝነብር ኣይነበረን። ስለዚ እቲ ዝበዝሐ ሰራዊትና ኣብ ትሕቲ ሓላፍነት ስዉእ መልኣከ ነይሩ ማለት’ዩ። ዝተረፉ ኣባላት መሪሕነት ኣብ ሱዳን ኮይኖም ኩነታት ኮሮኮን ይከታተሉ ነይሮም። ካብ ዘንስሓብናሉ እዋን ጀሚሩ ሰራዊት ብካድራት ተመሪሑ ጉባኤ ጌርና ሓድሽ መሪሕነት ክንመርጽ ኣሎና ዝብል መርገጽ ነይሩዎ። ነዚ መርገጽ’ዚ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ዝጥቀመሉ ዝነበረ ፖለቲካዊ ወፍሪ ግን ሓደገኛን መርዛምን ነበረ። ሓንሳብ ኣብ ሃይማኖት ዝተመርኮሰ ሓንስብ ሓንሳብ ክኣ መታሕትን ከበሳን ዝገማምዕ ምፍልላያት ይጠቀም ነበረ። ኣብ ኮሮኮን እሞ ኽኣ እቶም ብበትን ዝብል ስም ዝተገልጹ፡ ሕፍር ከይብሉ ዓው ኢሎም ይዛረቡሉ ነበሩ። ንኣብነት ነቲ ትእዛዝ መሪሕነት ኣኽቢሩ ንሰሜን ተጓዒዙ ብረቱ ዘድሓነ ሰራዊት የሚን (የማናውያን) ዝብል ቅጽል ሂቦሞስ መሳርሒ ስዉእ ዓብደላ ኢድሪስ ይብልዎ ነይሮም። ምስ ስዉኡ መልኣከ ነዚ ኩነታት’ዚ ድሕሪ ምዕዛብ መሪሕነት ውድብ ምቕያር ማለት ተ.ሓ.ኤ. ትጥፋእ ብኡ ኣቢልካ ኽኣ ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ምትንካፍ’ዩ ንብል። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ፈላላዪ ወፈራ ክንምክቶ ንዋፈር። ንኣብነት ተጋዳላይ ሑሰን ከሊፋ (ኣባል መሪሕነት ወተሃደራዊ ቤት ጽሕፈት ዝነበረ) ኣብ ኮሮኮን ዝመጸሉ እዋን ናብቶም ኣብ ሰሜን ዝነበሩ ሰራዊት ይጉዓዝ ስለ ዝነበረ ኣነ ምስኡ ከይደ ነቶም ኣብ ሰሜን ዝነበሩ ተጋደልቲ ኣብ ኮሮኮን ዝርከቡ ብዙሓት ተጋደልቲ ምስኦም ከምዘለና፡ እቲ ካብ ኮሮኮን ዝነፍስ ሕማቕ ንፋስ ዝውክልዎ ዉሑዳት ምዃኖም ንምርድኦም ተሰማሚዕና ንሰሜን በጺሐ ተመለስኩ። ስዉእ መልኣከ’ውን ንኣብ ኮሮኮን ዝነበሩ ካድራት ኣኪቡ ተ.ሓ.ኤ. ምስቲ ዝነበረ ኩነታት መሪሕነት ምቕያር ግዚኡ ከምዝይነበረ ንምርዳእ ብዙሕ ጺዒሩ እዩ።
9. ኣብቲ 1981 ዝውድኣሉ ዝነበረ ወርሓት ገለ ኣባላት ሰውራዊ ባይቶ ኣኼባ ብምክያድ ንሰለስተ ኣባላት ፈጻሚት ሽማግለ ዝነበሩ ላዕለዎት መራሕቲ ካብ ስልጣኖም ኣውረድዎም። እዞም መራሕቲ እዚኣቶም ተረኦም ኣብ ውድብ ተ.ሓ.ኤ. ዓቢ ጥራሕ ዘይኮነስ ወሳኒ እዩ ነይሩ። እቶም ካብ ስልጣኖም ዝወረዱ
a. ስዉእ መልኣከ ተኽለ (መራሒ ጸጥታዊ ቤት ጽሕፈት ዝነበረ)
b. ስዉእ ዓብደላ ኢድሪስ (መራሒ ወተሃደራ ቤት ጽሕፈት ዝነበረ)
c. ቶቲል (መራሒ ፖለቲካዊ ቤት ጽሕፈት ዝነበረ)
10. ካብ ዳንካልያ ምስ ተመለስኩ ስዉእ መልኣከ ብዛዕባ ወሳኒ ግደ ስዉእ ዓብደላ ኢድሪስ ከዕልለኒ ከሎ ከምዚ ይብል "ኣብ 1979 ምስ ሻዕብያ ውግእ ሓድሕድ ምስ ተባርዐ ኣብ ኣኼብ ፈጻሚት ሽማግለ ስዉእ ዓብደላ ኢድሪስ ይብል “ኣነ መራሒ ወተሃደራዊ ቤት ጽሕፈት ስለ ዝኾንኩ ሰራዊት ክመርሕ እየ፡ ኣቦ መምበር ውድብን ናይ ወጻኢ ጉዳያት ሓላፍን ክኣ ናብ ፈተውቲ ውድብና ዝኾና ሃገራት ኬድኩም ኩነታት ሓብርወን” ምስ በለ። ብዘይ ብኣኻ መን ክሰምዓና ናትካ ምህላው ግደንዩ ስለ ዝበሉ ንወጻኢ ከይዱ። “እዚኦም’ዮም ኣባላት ላዕለዎት መሪሕነት” ይብለኒ። ነዚ ሓብሬታ’ዚ ንኽጠቅስ ዘገደደኒ ምኽንያት ኣይትዝንግዕዎን ትኾኑ፡ ነዚ ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስኩዎ ካብ ስልጣኖም ዘውረድዎም መራሕቲ ግደ ንምሕባር እዩ። ናይ ስዉእ መልኣከ ግደ ኽኣ ኣብ ምምራሕ ውግእ ድዩ፡ ተሰማዕነቱ ኣብ ቅድሚ ተጋደልቲ ድዩ ሓደ ካብቶም ጽላል ውድብ ከም ዝነበረ ማንም ክኽሕዶ ኣይክእልን’ዩ። ግን ኣብ ፖለቲካዊ ቁሩቁስ የፍርሃንዩ እትብሎ ሓይሊ ከተውድቕ ናይ ግድን ስለ ዝኾነ እቶም ነቲ ስልጣን ውድብ ንምሓዝ ዝህንጠዩ ዝነበሩ ካልእ ምርጫ ኣይነበሮምን። ብወገነይ በዚ ኣጋጣሚዚ ዝሓቶም ሓደ ሕቶ ኣሎኒ፡ ነዞም ካብ ስልጣኖም ዘውረድኩሞም መራሕቲ ኩሉኹም ኣባላት ሰውራዊ ባይቶ ክትኮኑ ናይ ግድን እዩ። ምኽንያቱ ንፈጸምቲ ኣካል ዘውርድን ዝመርጽን ሰውራዊ ባይቶ ኮይኑ እቶም ዝምረጹ ኽኣ ካብ ዉሽጡ እዮም። ስለዚ ቁጽርኹም ክንደይ ኔርኩም? ዶክተር ሃብተኸ ኣባል ሰውራዊ ባይቶ ነይሩ ድዩ ንቶቲል ዝተክኦ?
11. ስዉእ መልኣከ ካብ ስልጣኑ ምስ ወረደ ንከሰላ ኣትዩ። ኣብ ከሰላ ምስ ተራኸብና፡ እዚ ጉባኤ ይገበር መሪሕነት ይቀየር ዝብል ዝነበረ ምግዓርስ ኣብዚ ምብጻሕ’ዩ ነይሩ ንብሃሃል። እታ ናይ መጨረስታ ምስ ስዉእ መልኣከ ዝተራኸብናላ ምዓልቲ፡ ስዉእ መልኣከ ኣብ እንዳ ኣብርሃለይ ክፍለ የዕሪፉ ስለ ዝነበረ፡ ኣብኡ ከይደ ንኽራኸቦ መልእኽቲ ልኣኸለይ። ኣብኡ ከይደ ኽኣ እራኸቦ። ኣብ እንዳ ኣብርሃለይ ክፍለ ብዘይካ ስዉእ መልኣከ፡ ኣብርሃለ ክፍለን ዘምህረት ዝብሃል ካድር፡ ኣብዚ ስዓት’ዚ ሓደ ካብቶም ቀንዲ መሳርሒ (ንህዝቢ ኤርትራ ዘሳቒ ዘሎ) ስርዓት ኢሂግደፍ ዘሎ ነበረ። እዚ ዘምህረት ዝብሃል ሰብ ብወገነይ ንመጀመርታ ግዜ እየ ኣብኡ ርእየዮ። ኣብቲ ኣዘራርብኡ ገስገስትን ኣድሓርሓርትን ብዝብል ቅጽላት ዝተሰነዩ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ፈላለይቲ ዝኾኑ መግለጺታት የዘውትር ነበረ። ብወገነይ ዝነበረኒ ናይ መጻኢ ጉዕዞ ምስ ስዉእ መልኣከ ተለዋዊጠ ተፋነኹ።
12. ጸገም ናይቶም ንዘምህረት ዝመስሉ ካድራት፡ ኤርትራ ብወዲ ከበሳ እንተዘይኮይኑ ብኻልኦት ኤርትራውያን ክትምራሕ ከምዘይትኽእል፡ ብፍላይ ክኣ መሓመድ ወይ ዓብደላ ዝብል ስም ዘለዎም እንተኾይኖም፡ ዋላ ጀጋኑ፡ በላሕቲ፡ ጥቕሚ ህዝቢ ኤርትራን ጥቕሚ ሃገሮምን ቅድሚ ውልቃዊ ጥቕሞም ዝሰርዑ ይኹኑ፡ ብዓይኒ ኣዞም ብከበሳዊ ትምክሕቲ ዓይኖም ዝዓወሩ ሰባት፡ ንኽቕበልዎ ጸገም እዩ። እዚ ኣተሓሳስባ’ዚ፡ መራሒ ህዝባዊ ግንባር፡ ካብ ተ.ሓ.ኤ. ክፍለ ከሎ ኣትሒዙ ከም ቀንዲ መሳሪሒኡ ሒዙ ዝጥቀመሉ ዝነበረ መርዛም መደብ ከም ዝነበረ ንዝንግዖ ኣይመስለንን።
13. መስዋእቲ መልኣከ ተኽለ ብዙሕ ሰብ ነናቱ መግለጺታት ክህበሉ ናይ ግድን እዩ። ምኽንያቱ ኣብቲ ዝተወስደ ናይ ዕልዋ መደባት ዝተሳተፉ ሰባት እንተዘይ ሓቢሮም፡ ብይኸውን ጥራሕ ኢና ክንገልጾ ንፍትን። በቲ ይኹን በቲ ስዉእ ዓብደላ ኢድሪስ ንዝነበሩ መራሕቲ ኣሲሩ ናተይ እዩ ዝብሎ ውድብ ክቆጻጸር ኣብ ዝገበሮ ሓደገኛ ወተሃደራዊ ስጉምቲ ንስዉእ መልኣከ ምቕታል ጥራሕ ዘይኮነስ ንውድብ ተ.ሓ.ኤ. እውን ቀቲልዎ።
14. ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ኣብ http://www.togoruba.org/ : ገዳይም ተጋደልቲ ተ.ሓ.ኤ. ከም ምሓመድ ቡርሃን ብላታ ከምኡ’ውን ሓው ተጋዳላይ ዓብደላ ሓሰን ንታሪኽ ገዳይም ተጋደልትና ዘፋልጥ ጽሑፋት ክጽሕፉ ጀሚሮም ምስ ርኣኹ ዝተሰምዓኒ ሓጎስ ወሰን የብሉን። እዞም ዝጠቐስኩዎም ገዳይም ተጋደልቲ ንዝጀመርዎ ቅዱስ ዕላማ ክቕጽልዎ ተስፋ እገብር። ገዳይም ተጋደልቲ ከም ሓው ተጋዳላይ ሑሴን ከሊፋ ብዙሕ ታሪኻት ከዕልሉና ይኽእሉ እዮም ዝብል ዓቢ እምነት ኣሎኒ። ብዛዕባ ስዉእ ዓብደላ ኢድሪስ ዝፍለጥ ታሪኽ ኣብ ቤላ ቤለው ዝተመርኮሰ፡ መብዛሕትኡ ኽኣ ምንጩ ካብቶም ብከበሳዊ ትምክሕቲ የዒንቶም ዝዓወሩ ተጋደልቲ ስለ ዝኾነ፡ ካብቶም ምስኡ፡ ነቲ መልክዕ ህዝቢ ኤርትራ ብልክዕ ወኪሉ ዝቃለስ ዝነበረ ውድብ ተ.ሓ.ኤ. ኣሚኖም ዝቃለሱ ዝነበሩ ናይ ቀረባ መቃልስቱ እንተዝሕበረና ጽቡቕ ነይሩ።
15. እዚ ወድሓንኩም።
ሰመረ ፍስሃየ
ካብ ፈረንሳ


text:
+ በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን!!!
ጾም ካብ ማይን መግብን ንዝተወሰነ ግዜ ምጽናሕ ወይ ምውዓል ወይ ምውዓልን ምሕዳር ማለት እዩ። ጽቡቕ! ኩልና ውሉድነት ረኺብና ማለት ካብ ኣብራኽ መንፈስ ቅዱስን ምንጻህ ማይን ተጠሚቅና ንብል። ምስጢረ ጥምቀት ነዚ ምስጢር ጽቡቕ ገይራ ትገልጾ እያ። ሕጂ ግን ብዛዕባ ጾም እየ ክዛረብ ደልየ። ጾም ሎሚ ድዩ ተፈጢሩ፤ ኣይኮነን። እግዚኣብሔር ኣምላኽ ንሰብ ማለት ንኣቦና አዳም ካብታ ፍረ ህይወት ከይትበልዕ ኢሉ ኣዚዙዎ። እታ መጀመርያ ጾም እዚኣ እያ። ስለዚ ዶግማ ኣይቅየርን እንተ ኾይኑ ደኣ ሎሚ ዚመጻእካ ወዲ ሰብ ጾም ኣይጾውምን እየ፡ ክሓምም እየ፡ ስጋ እንተዘይበሊዐ ክመውት እየ ኢለካ ንነፍስኻ ተጨንቃስ ንምንታይ። እዚ ነገር መሰረት ቅዱስ ቃል እግዚኣብሔር ምዃኑ ነስተውዕለሉ።
ህዝቢ እስራኤል ንኣርብዓ ዓመት ኣብ ምድረ-በዳ ክጓዓዙ ከለው እንታይ ይበልዑ ነበሩ፤ እግዚኣብሔር ካብ ቁጥዓ ምሕረት ዝፈቱ ኣምላኽ ጠሚና ምስ በሉ ማና ሂቡዎም። ማና ካብ ሰማይ ይወርዶም ነበረ። ተመስገን ከይብሉ ስጋ ሃበና ኢሎም ኣምሪሮም ከኣ በኸዩ (ኦሪት ዘሁልቅ 10)። ስጋ ክንሃርፍ ከለና ስጋ እንታይ ስለዘለዎ እዩ ክንድዚ ንሃረፎ፤ እዞም ከም ስጋ ዘገልግሉና በጊዕን ተለበጊዕንሲ እንታይ እዮም ዝበልዑ። ሳዕሪ’ኮ እዮም ዝበልዑ። ጸባ ጸገብ ዝበሃል ሰብ ንምንታይ እዩ፤ ግርም’ኳ እዩ ዝብለካ። ጸባ ጸገብ ዘይኮነስ ስጋ ጸገብ ኮይኑ ሕጂ ሓቀይ። ንህዝቢ እስራኤል ካብ ስጋ ክበልዑ ምስ ኣፍቀደሎም ኩራ እግዚኣብሔር ከም ዝወረዶም እዩ ኣብ ዘሑ 10፡33 ዝነግረና “እቲ ስጋ ገና ኣብ ኩርምቶም ከሎ ኸይሔኽዎ ኸኣ ኩራ እግዚኣብሔር ኣብቶም ህዝቢ ነደደ፡ እግዚኣብሔር ነቶም ህዝቢ ኣዝዩ ብዝበርትዔ መቕዘፍቲ ወቕዖም”። ሓንቲ ሓፍትና ኣብ ዘሰክፍ ግዝፊ ምስ በጸሐት ናብ ሓኪም ትኸይድ እሞ፡ እቲ ሓኪም ከኣ ካብ መግቢ ክትሕረም (ክትክልከል) ትእዘዝ። ወዮ ጓልያት ምግቢ ትበሃል ትገድፎ። ንምንታይ እንተ ኢልና፡ ቅርጻ ከይበላሾ። ብቀደሙስ ጹሚ ዶ ኣይተባህለትን። ብጣዕሚ ዘገርም እዩ። ኣምላኽ ዝብለካ ገዲፍካስ ሓኪም ዝበለካ ትሰምዕ እዝንስ ከመይ ዓይነት እዚ ተዋሂባትና፤ ጥልላት ዘይምብላዕ ኣይቀትል ኣየሕምም። እቲ ዝገደደ ሕማም ባዕላትና ነምጽኦ እዩ። እቲ ዝዓበየ ከኣ መንፈሳዊ ሕማም እዩ። ነፍስካ ክትጸውም ከላ ነፍስኻ ንስጋኻ ትቆጻጸራ። ንጸሎት ንቁሕ ትኸውን። ትሕትና ይህልወካ ማለት ትዕቢት ናይ ጉብዝናኻ ይደክም። ካብቲ ዘገርም ግን መብዛሕትኡ ኣብ ምሕቃቅ መግቢ ዝነጥፉ ኣካላትና ዕረፍቲ ምርካቡ እዩ። ጾም ነፍስን ስጋን ሓቢሮም መንፈሳዊ ስራሕ ዝሰርሑሉ ግዜ እዩ። ኢድካ ኣልዒልካ ናብ እግዚኣብሔር ኣምላኽካ ክትጽሊ ከለኻ ንፍስን ስጋን ተሓባቢሮም ዝሰርሑሉ እዋን እዩ። ኣብዚ ግዜ እዚ ብምሉእ ስጋኻን ነፍስኻን ልብኻን ሓሳብካን ኢኻ ንዓለማዊ ድልየታት ትጾመሉ። ምኽንያቱ ዓለም ሓላፊት እያ።
ፍቕሩ ዝሃበካ እግዚኣብሔር ፍቕርኻ ሂብካ ናብ ሬድኤቱ ተማዕዱ። ስለዚ በረኸት ጾመ ሓዋርያት ኣይፈለየና ክርስቶሳውያን ኣእዳውና ኣልዒልና ናብ ልዑልን ልዑለ ባህሪ እግዚኣብሔር ኣምላኽና ንለምኖ። ካብ ሓንቲ ሰዓት ናብ ክልተ፡ ክልተ ኢልና ከኣ ሰለስተ፡ ከምኡ ኢልና ናብቲ መንፈስ ቅዱስ ኣዲልዩልና ዘሎ ጸጋ ንብጻሕ።
(ትርጉም ካብ መጽሓፍ H.H Pope Shenouda III, Spiritual Fasting)
ወስብሓት ለእግዚኣብሔር
ወወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!!


text:
ጨንፈር ፍራንክፎርትን ከባቢኡን ንመጎዓዝያ ምእንቲ ክምችእ ኣብ ክልተ ቦታ፡ ማለት ኣብ ካስል ብዕለት 23 ጥሪ ኣብ ፍራንክፎርት ድማ ብዕለት 28 ጥሪ 2018 ወርሓዊ ኣኼባታት ኣካይዱ። እዚ ኣኼባታት‘ዚ ፈላሚ ኣኼባ ናይ 2018 ብምዃኑ፡ ብኣቦመንበር ጨንፈር ብሰላምታን እንቋዕ ናብ 2018 ብሰላም ኣብጽሓና ዓመተ ሰላምን ጥዕናን ዓወትን ድማ ይግበረልና ብምባል ብናይ ጽቡቕ ምንዮትን ምስ ተኸፈተ፡ ኣብቲ ኣጀንዳታት ተኣትዩ። ኣብ ክልቲኡ ኣኼባታት ዝነበሩ ተመሳሰልቲ ኣጀንዳታት ድማ፡-
1 - እዋናዊ ሓደሬታታት ሰልፍናን፡ ሃገርናን፡ ዞባናን ሃለዋት ደምበ ተቓውሞን፤
2 - ንዞባ ቀይሕ ባሕሪ ኣንጸላልዩዎ ዘሎ ሓደጋታት፤
3 - ስርዓት ህግደፍ ዝፈጥሮ ዘሎ ወጥርታትን ኢደ-ወነናዊ ስጉምትታትን፤ ዝብሉ ኔሮም።
እቶም ኣጀንዳታት ሓደ ብሓደ ኣኼበኛታት ተዘራሪቦሙሎም። ድሕሪ‘ቲ እዋናዊ ሓበሬታታት ምልውዋጥ፡ ኣብቲ ካልኣይን ሳልሳይን ኣጀንዳታት ስፍሕ ዝበለ ምርድዳእ ተኻይዱ። እዚ ከኣ መላኺ ኢሳያስ ንስልጣኑ ንምንዋሕን ንግዝያዊ ረብሓኡን ክብል፡ ኣብ ዘይምልከቶ ጉዳይ ኢድ እናኣእተወ፡ ንመሬትን ማያትን ኤርትራ መተሃላለኽን ዓውደ-ውግእን ንምቕያሩ ዘይሓላፍነታውን ኢደ ወነናውን ስጉምትታት ዝወስዶ ዘሎ ብምዅናን፡ ንዝኾነ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ክመጽእ ዝኽእል ሽግር ድማ ሓላፍነቱ ባዕሉ ዝስከሞ ምዃኑን ኣኼበኛታት ኣስሚሮሙሎም።
ከምቲ ግቡእ እቲ ንመላእ ህዝቢ ዝምልከት ጉዳያት ከም ሃገራዊ ቅዋም፡ ሃገራዊ ሰንደቕ ዓላማ (ባንዴራ)፡ ሃገራዊ መዝሙር፡ ሃገራዊ ባጤራ፡ ጉዳይ መሬት ወዘተ… ፥ ብሓደ ውድብ ወይ ሰልፊ ወይ‘ውን መራሒ ይኹን ብሔር፡ ክውሰኑ ዘይግብኦም እዮም። ኢሳያስ ኣፎርቂ ግን ብግስ ከይበለ ጀሚሩ ኩሎም እዞም ዝጠቐስናዮምን ካልኦትን ብኢደወነኑ እናወሰኖም ክመጽእ ጸኒሑ እዩ። እዚ ድማ ንሓድነት ህዝቢ ዝዘርግን ንልኡላውነት ሃገር ዝደናደንን፡ ዜሩ ዜሩ ድማ ንሃገር ዘጽንትን ዘብርስን እዩ ዝኸውን። እዚ ስለ ዝኾነ ድማ ኣኼበኛታት፡ ነዚ ጉዳይ‘ዚ ህዝቢ ክነቕሓሉን ይኣክል ክብልን መጸዋዕታኡ የቕርብ።
ደምበ ተቓውሞ‘ውን እንተኾነ፡ ነዚ ጸገማት እዚ ንምእላይ ብቐዳምነት እቲ ዘሎ ስርዓት ካብ ሱሩ ተማሕዩ ከልግስ ስለ ዝግባእ፤ ኣብ መንጎኦም ዘሎ ፍልልያት ካልኣዊ ቦታ ኣትሒዞም፡ ነቲ ድሕሪ ውድቀት እቲ ስርዓት ክፍጸም ዝግብኦ ጉዳያትን ሕጂ ዝጥለብ ዘሎ ቀዳምነት ክወሃቦ ዘሎዎ ጉዳያትን ኣለልዮም፡ ኩሉ ዓቕምታቶም ኣወሃሂዶም ተወሃሂዶም ክሰርሑ ኣኼበኛታት ምሕጽንታኦም ኣቕሪቦም።
ኣኼባ ካስሰል ንክልተ ሰዓት ኣኼባ ፍራንክፎርት ድማ ንሰለስተ ሰዓት ዝወሰዱ ኔሮም። ኣኼባታት ድማ ብጽቡቕ ምርድዳእ ተደምዲሞም።


text:
እቲ ንምብርዓን ህዝባዊ ምልዕዓል ተባሂሉ ዝቖመ
ብጀ/ ፍሊፖስ ዝምራሕ ግበረ ሓይሊ ኣብ ኣስመራን ከባቢኣን ምእሳር ይቕጽል።
ቅድሚ ሰሙን ዝተፈነጸመ እምቢታ ኣብ ልዕሊ ግበታን፡ ምርጋጋጽ ንመሰልን ዝቐረበ ህዝባዊ ሕቶ ኢድ ምትእትታው ኣብ ቤት ትምህርቲ ይለዓለለናን፡ ምእሳር ዓበይቲ ዓድን መራሕቲ ሃይማኖታትን፡ መንግስቲ ኣብ ሃይማኖታዊ ጉዳያት ኢዱ ኣየእትወልና፡ ሰባኣዊ መሰል ይከበር፡ ብዝብል ዝተላዕለ ህዝባዊ ሰውራ 31 ጥቅምቲ ኣብ ኤርትራ ከተማ ኣሰመራ ካብ ከባቢ ኣኽሪያ መህረምጭራ ተበጊሱ ክሳብ ጎደና ሓርነት ልዕሊ ዕስራ ሽሕ ህዝቢ ዘሳተፈን ንሃይማኖታዊ ትካላትን ሚኒስትራትን እቲ ግበታዊ ስርዓት፡ ቁጡዑኡን ሕቱኡን ዘብጸሓ ህዝባዊ ናዕቢ ንምዕፋን ንምቕሃምን፡ ኣብ ሃገርና ኤርትራ ዝርከብ ግበታዊ ስርዓት ከምቲ ልሙድ እቲ ሕቶ ሕዝቢ ብጎነጽን ብኣፈ ሙዝን ከምዝመለሶ ኩሉ ደላይ ሓቂ ዝተዓዘቦን ናይ ዓለም መራኸቢ ብዙሃን ዘቃለሖኦ ተረኽቦ ሙኳኑ ይፍለጥ።
ድሕሪ እቲ ተረኽቦ እውን ነዚ ሕቶ ህዝቢ በኣፈሙዝ እተበርዕን ብጀነራል ፍሊፖስ ወልደዮሃንስ እትምራሕ ግብረ ሓይሊ ድሕሪ ምቋማ ዝሓለፉ ማዓልታት ልዕሊ ክልተ ሽሕ ዝኾኑ ብፍላይ ንተቐማጦ ከተማ ኣስመራ ዝርከቡ ዕድመን ጾታን ዘይትፈሊ፡ ወላ እውን ኣብ ንጡፍ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝርከቡ (ናይ መንግስቲ ኣብያተ ጽሕፈት ዘገልግሉ) ከይተረፈ ኢድ ኣለኩም እንዳበለት ብምውሳድ፡ ዝበዝሑ ይእሰሩ እኳ እንተሃለዉ፡ ገሊኦም ተሰራጥዮ ተፈራሪሖም ከምዝምለሱ ዘለዉ ተሓቢሩ። ብተወሳኺ ድማ ንነበርቲ ኣኽሪያን ከባቢኣን ዝርከቡ ሰብ ትካል በቲ ህሉው ኩነታት ሰጊኦምን ናይ ዕጡቓት ሰራዊት ከበባ ኣስጊእዎም፡ ትካላቶም ዝዓጸዉ፣ ስለምንታይ ዓጺኹም ብዝብል ሰበብ ተኣሰሮምን ፍቓድ ንግዶም ተሓዲጎም ትካላቶም ይዓጽዉሎም ምህላዎም ጸብጻባት ረድዮ መድረኽ ሓቢሩ።
ትማሊ ዕለት 06 ሕዲር 2017 ድማ መቐጸልታ እኩይ ተግባራቱ ናይዚ ብፍሊፖስ ዝምራሕ ግብረ ሓይሊ ናይ ምእሳር ምስርጣይን ምብስባስን ኣብ ከባቢ ኣኽሪያ ልዕሊ ዓሰርተ ክልተ ኣብ ሰውራ ህዝቢ ኢድ ኣለኩም ብምባል ካብ ገዘኦም ብምስርጣይን ብምፍርራሕን ብዓፋናት መካይን ገይሩ እንዳወሰደ ምእሳሩ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ካብቲ ከባቢ ሓቢሮም።
እዚ ከምዚሉ እንከሎ ድማ፡ እቲ ኣብ ውሽጢ ከተማ ኣስመራ ህዝቢ ዝብሎ ዘሎ ግን በዚ ልሙድ ተግባራት ናይቲ ግባታዊ ስርዓት ራዕዲ ናብ ህዝቢ ንምፍጣር ይገብሮ ምህላዉን ተረዲኡ፡ ምንም ከምዘይ ተሰቆሮን እቲ ዝኣስርን ዝሰራጥን ዝቕጥቕጥን ዘሎ መጋበሪያ ኢሰያስ ኣብ ዝሓጸረ እዋን ብህዝቢ ከም ዝሕተትን ኣብ ትሕቲ ምሕረት ህዝቢ ከምዝኣትውን ብምእማን ነዚ ተጀሚሩ ዘሎ ሰውራ 31 ጥቅምቲ ክሳብ ለውጢ ክቕጽሉ ሙዃኖም፣ ነዚ ድማ ንመስዋእቲ እውን ድልዋት ምህላዎም’’ ካብ ቃሎም ዝሰምዑ ምንጭታትና ካብ ውሽጢ ሃገር ኣፍሊጦም ኣለዉ።
ክፍሊ ዜና ሰልፊ ናህዲ ኤርትራ
07 ሕዲር 2017


text:
- Startsida
- Kommun och politik
- Ny i kommunen
- ሕደሽቲ መጻእተኛታት ኣብ ሉማ ኮሙን
- ቆጠባን ምትካል እግርን
- ትምህርቲ ሕብረተ፡ሰብ (SO)
ትምህርቲ ሕብረተ፡ሰብ (SO)
ትምህርቲ ሕብረተ፡ሰብ (SO) ንሓድሽ መጻኢ ዝኸውን ትምህርቲ`ዩ። እቲ ስልጠና ብቋንቋ ኣዴኻ ኮይኑ፡ ብጠቕላላ ካኣ 60 ሰዓታት`ዩ፡ ሕብረተ፡ሰብ ሽወደን ከመይ ከም ዝሰርሕ ካኣ ኣፍልጦ ይህብ።
ድሕሪ ኣብቲ ምምሕዳር ከም ተቐማጢ ምምዝጋብካ ብዝተኻእለ መጠን ቀልጢፍካ ትምህርቲ ሕብረተ፡ሰብ ትጅምር። ድሕሪ ሰልስተ ዓመት ከም ነባሪ ምምዝጋብካ ኣብ ሽወደን ካኣ ግዴታ ናይ ኮሙን ምድላው ትምህርቲ ሕብረተ፡ሰብ ናዓኻ የብቅዕ።
እቲ ዕድል ናይ ስልጠና ሓንሳብ ጥራይ ከም ዝኾነን ብዘይ ዝኾነ መኽንያት ምስ ተቡክር ክፍሊት መደብ ምትካል እግሪ ከምዘይዋሃበካን ፍለጥ። ንስኻ ወይ ውላድካ እንድሕር ሓሚሙ ነቲ ኣካያዲ SO ክትዛራረቦ ኣለካ፡ እንተ ዘየለ ናይተን ዘብኮርካለን መዓልታት ክፍሊት ኣይወሃበካን`ዩ።.
ኣብ ሉንድ ዘሎ ቤት ጽሕፈት መራኸቢ ስራሕ`ዩ ናብ ትምህርቲ ሕብረተ-ሰብ ከተመልክት ዝሕግዘካ።
ዝኾነ ሕቶ ኣለካ፧ ምስ ማርያ ላርሾን ክኢላ ማሕበራዊ ነገራት ኣብ ሉማ ኮሙን ተዘራረብ። ናብ ማእከል ርክባት ደውል ሽዑ ምስኣ ከራኽቡኻ ዮም።
ቴሌፎን፡ 040-641 10 00
Sidansvarig: Felicia Mellgren
Senast uppdaterad: 2017-12-08


text:
ኣብ 1985 ዓ.ም ብኣዋጅ ተጣይሹ ኣብ 1986 ዓ.ም ዝፈረሰ ናይ ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ ዳግም ብኣዋጅ ተጣይሹ’ሎ።ኣብ ውሽጢ ሚኒስትሪ ፍትሒ ብሓደ ክፍሊ ይምራሕ ዝነበረ ኣካል ስልጣኑ እውን ንዝተፈላለዩ ኣብያተ ጽሕፈት መንግስታት ተዋሂቡ ክብሉ ጸኒሖም ኣለው።
ንናይ ኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን መብርሂ ዝሃቡ ሚኒስትር ፍትሒ ኣቶ ጌታቸው ኣምባየ እቲ ኣዋጅ ዝወጸሉ ሓደ ምኽንያት ብሰብ ሞያ ክቐርብ ዝጸንሐ እዩ ኢሎም።
‘ናይ ምምርማርን ምኽሳስን ጉዳያት ንዝተፈላለዩ ትካላት ተዋሂቡ እዩ ጸኒሑ።ንስሩዕ ዓቃቢ ሕጊ፣ጸረ ብልሽወና፣በዓል ስልጣን እቶትን ጉምሩክን ሽሞት ተመቓቒሉ ብምጽንሑ መሰረታዊ ጸገማት ተራኢዮም እዮም።’
እዚ ናይ ሕጂ ኣውዳድባ ግን ዝሓሸ ኩነታት ከምዝፈጥር እቶም ሚኒስትር ኣረዲኦም።ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ ብደረጃ ሚኒስትሪ ተጣይሹ ኣባል ቤት ምኽሪ ሚኒስትራት ክኸውን እዩ።ቀዳማይ ሚኒስተር ናብ ፓርላማ ብምቕራብ ድማ ዋና ዓቃቢ ሕጊ ከሽሙ እዮም ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ህጹጽ ዜና፣ ኣብ ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ብወገን ጸሮና፣ ካብ ሎሚ ወጋሕታ ጀሚሩ ንሓያለ ሰዓታት ብርቱዕ ውግእ ከምዝተኻየደ ምንጭታት ሓቢሮም።
ካብ ሎሚ ወጋሕታ 12 ሰነ 2016 ጀሚሩ፣ ኣብ ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ብወገን ጸሮና ሂደት ኪሎሜተራት ናብ ዶባት ቅድም ኢሉ፣ ንሓያለ ሰዓታት ዝቐጸለ ብርቱዕ ውግእ ከምዝተኻየደ ምንጭታት ሓቢሮም።
እቲ
ሞት ኤርትራውያን ደው ክብል… ኣምባሳደራት ኤርትራ ሓላፍነቶም ክስከሙ፥ ደለይቲ ፍትሒ`ውን ብሓባር ክሠርሑ ይግባኦም!!!
ኣብ`ዘን ዝሓለፋ ሒደት መዓልታት፥ ብግምት ካብ 500 ክሳብ 1000 ዝኾኑ ኤርትራውያን ኣብ ባሕሪ ጥሒሎም ሃሊቖም፡ ዝብል ዜሕዝን ዜናታት ንሰምዕ ኣለና።
ቅድሚ ኹሉ ነዞም ሕጂ ዝሃለቑ ኣሕዋትናን ኣሓትናን፡ ልዑል ፈጣሪ ኣብ መንግሥቱ ይቀበሎም። ነቶም ብተመሳሳሊ
[gview file="http://assenna.com/wp-content/uploads/2016/06/Candlelight-Vigil-June-15-2016_Final.pdf"]
ሰነ 9፡ 2016
ህዝባዊ ምልዕዓል ኤርትራውያን ንፍትሒ ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ፡ ልዕሊ ኩሉ፡ ንወለድን ምሉእ ቤተ-ሰብ ግዳያት ማእከላይ ባሕሪ- ፡ ናይ ኩቱር ሓዘንኩም ብጽኑዕ ተኻፋላይ ምዃና ንገልጽ። ተኻታታሊን ቀጻልን ኮይኑ ጸኒሑ ዘሎ ሓዘንኩምን እህህታኹምን ዝዓርፈሉን ብሰላም ትድበሱሉን ኩነታት ክኽሰት፡ ብሓሳብን ብግብርን ኣብ ጎንኹም ኣለና።
ኣብ`ዚ እንሓልፎ ዘለና ታሪኻዊ
[gview file="http://assenna.com/wp-content/uploads/2016/06/Eritrean-Martyrs-Day-2016.pdf"]
ውህደት ደሞክራሲያዊት ኤርትራ ኣብ ኢጣልያ
Coordinamento Eritrea Democratica
ዕለት 08/06/16
ኣገዳሲ መግለጺ
ኩነታት ህዝብናን ሃገርናን ካብ ዕለት ናብ ዕለት ናብ ዝኸፍአ ይኸይድ ኣሎ። ናይዚ ኩሉ ጠንቂ ከኣ ብሓደ ሰብ ዝቖመ ስርዓት ዝወለዶ ኢዩ። እዚ ስርዓት’ዚ ዘገድሶ ነታ ሒዝዋ ዘሎ ስልጣን ካብ ኢዱ ከይትሞሉቕ እንተዘይኮይኑ ቅንጣብ ሓልዮት ህዝቢ የብሉን። ህዝቢ
እቲ መርማሪ ኮምሽን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ሰብኣዊ መሰላት ናብ ኤርትራ ኣትዩ መርመራኡ ከየካይድ ብተደጋጋሚ ፍቓድ ዝኸልከለ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ፣ እቲ ኮምሽን ንዘቕረቦ ነቲ ስርዓት ብገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ዝኸስስ ጸብጻብ ተገልቢጡ ሓደ ወገናዊ እዩ ኢሉ ክነጽጎ ምፍታኑ ትርጉም ከምዘይብሉ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣሰና ርእይቶታቶም
እቲ ኣብ ዝሓለፈ ሒደት መዓልታት ኣብ ማዕከናት ዜና ዓለም ኣርእስተ ዜና ናይቲ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ዝወርድ ዘሎ ትራጀዲ ኮይኑ ኣብ ሕቕፊ ኣድሓኒኡ ህያው መሲሉ ዝርአ፣ ልቢ ሚልዮናት ህዝቢ ዝተንከፈ ሬሳ ህጻን፣ ኤርትራዊ ምዃኑ ንስድራቤቱ ብቐረባ ዝፈልጡ ምንጭታት ንኣሰና ሓቢሮም።
ብመሰረት ‘ቲ ሓበሬታ፣ እቲ
እቲ ንጸብጻብ መርማሪ ኮምሽን ኣብ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ናይ ህዝቢ ደገፍ የብሉን ኢሉ ንምቍንጻብ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ክእክቦ ዝወጠነ ፌርማታት ብእምቢታ ኤርትራውያን ፈሺሉ ምእካል ስለዝኣበዮ፣ ብመንገዲ ተቓዋሚ ውድብ ኢትዮጵያ፣ ጉንበት 7 ኣቢሉ ፌርማ ኢትዮጵያውያን ኣብ ምልማን ዝወደቐ ውርደተኛ ስርዓት ኢሳይያስ፣ ነቲ ፈለማ ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ፣
ሎሚ ቕነ፡ ኣብ ሙሉእ ዓለም ዘሎ ህዝብና ናይ ሓዘንን፡ ናይ ባህታን ስሚዒታት ተፈራሪቕዎ ይርከብ። እቲ ቀዳማይ፡ በቶም ኣማኢት ዝቑጸሩ ኣብ ሜዲተራንያን ዝጠሓሉ ደቁ፡ ኣሕዋቱ፡ ኣሓቱን፡ ወለዱን ኣዚዪ ጊሁ። በቲ ሓደ ወገን ከኣ፡ ንህዝብና ሞትን ሓዘንን ከም ዘይስዕሮ፡ ብኣንጻሩ እኳ ድኣ፡ ከይተሓለለ ዘካይዶ ዘሎ ፖለቲካዊ ቃልሲ፡
ባርባራዊ ስርዓት ህግደፍ፡ እንተስ ብስሙር ቅልጽም ህዝቢ ኤርትራ እንተስ ኣብ ውሽጡ ብዝፍጠር ውድድር ስልጣን ወይ’ውን ብግዳማዊ ድፍኢት፡ ይንዋሕ ይሕጸር፡ ብሰላም ወይ ብጎንጺ ሓደ መዓልቲ ምልካዊ ምምሕዳሩ ከምዘኸትም ፍሉጥ’ዩ። ህግደፍ፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ሓቐኛን ግናይን ባህርያቱ እናተኾልዐን ህዝባዊ ተቃውሞ እናሓየለን ይመጽእ ስለዘሎን ድማ፡ ንህላወኡ ክብል
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት፣ ብምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ኤርትራ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ይፍጸም ከምዘሎ ኣብ መደመምታ ዝበጽሐ መርማሪ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ፣ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ምፍጻሙን ዘይምፍጻሙን ንምጽራይ ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ተልእኾኡ ንሓደ ዓመት ተናዊሑ መጽናዕቱ ኣብ ምቕጻል ድሕሪ ምጽንሑ፣ ሎሚ ረቡዕ 8 ሰነ 2016
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት፣ ብምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ኤርትራ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ይፍጸም ከምዘሎ ኣብ መደመምታ ዝበጽሐ መርማሪ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ፣ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ምፍጻሙን ዘይምፍጻሙን ንምጽራይ ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ተልእኾኡ ንሓደ ዓመት ተናዊሑ መጽናዕቱ ኣብ ምቕጻል ድሕሪ ምጽንሑ፣ ሎሚ ረቡዕ 8 ሰነ 2016
ድሮ ግንቦት 24 2016
ንኣምላኽና ነመስግኖ ንመበል ዕስራን ሓሙሽተን ዓመት ኢዮበልዩ፡ ካብ ተኸታታሊ ናይ ባዕዳውያን ገዛእቲ ጭቆናን ባርነትን፡ ድሕሪ ነዊሕን መሪርን ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብመሪሕ ውድብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራን ህዝባዊ ሰራዊትን ናጻ ኣውጺኡ ናብዚ ዘብጽሓና። ኣብቲ መጠረሽታ ህዝባዊ ሰራዊት ነስመራ ምእታው ኣብ ዝተቓረበሉ ኣዋን፡ ብዙሓት
ኣብ ሕብረተሰብና፡ ነቲ ቅቡል ባህሊ፡ ልምድን ክብርን ጥሒሱ ዘይንቡርን ጽዩፍን ተግባራት ንዝፍጽም ሰብ፡ ሰይጣን፡ ዲያብሎስ፡ ኣራዊት፡ ኣረሜን፡ ብዓለገ ዝብሉን ካልኦትን ቅጽላት ኣስማት ይወሃቦ። እዞም ኣነወርቲ ተግባራት ሓላፍነት ሃገርን ህዝብን ዝተሰከመ ሰብ ምስዝፍጸም ድማ ተወሳኺ ሚዛንን ኣቃልቦን ይወሃቦ። ኣብዚ ዘለናዮ መዋእል፡ ጽቡቅ ተግባራት ዝፍጽሙ’ዶ ሕማቅ ተግባራት
መርማሪ ኮምሽን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ጸብጻቡ ዘቕርበሉ መዓልታት እናተቓረበ ኣብ ዝመጽኣሉ ዘሎ እዋን ብኡ መጠን ክቱር ጭንቀቱ እናዓረገ ዝኸይድ ዘሎ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፣ ነቲ ጸብጻብ ንምቍንጻብ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ክእክቦ ዝፈተነ ፌርማታት ምእካል ስለዝኣበዮ፣ ‘ግንቦት ሰባት’ ዝተባህለ ተቓዋሚ ውድብ ኢትዮጵያ
መርማሪ ኮምሽን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ጸብጻቡ ዘቕርበሉ መዓልታት እናተቓረበ ኣብ ዝመጽኣሉ ዘሎ እዋን ብኡ መጠን ክቱር ጭንቀቱ እናዓረገ ዝኸይድ ዘሎ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፣ ነቲ ጸብጻብ ንምቍንጻብ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ክእክቦ ዝፈተነ ፌርማታት ምእካል ስለዝኣበዮ፣ ‘ግንቦት ሰባት’ ዝተባህለ ተቓዋሚ ውድብ ኢትዮጵያ
ሓደ ካብ ፍሉጣት ስፖርተኛታት ዓለምና ውሩይ ናይ ጉጥጢ ተጻዋታይ መሓመድ ዓሊ ክለይ ኣብ መበል 74 ዓመቱ ሎሚ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ፎኒክስ ኣሪዞና ኣብ ሆስፒታል ዓሪፉ።
ንሱ በቲ ፓርኪንሰን ዝብሃል ሕማም መሊሱ ብዝተጋደደ ናይ ምስትንፋስ ሕማም ክሳቐ ድሕሪ ምጽንሕ እዩ ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልዩ።
መሓመድ
ሓደ ካብ ፍሉጣት ስፖርተኛታት ዓለምና ውሩይ ናይ ጉጥጢ ተጻዋታይ መሓመድ ዓሊ ክለይ ኣብ መበል 74 ዓመቱ ሎሚ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ፎኒክስ ኣሪዞና ኣብ ሆስፒታል ዓሪፉ።
ንሱ በቲ ፓርኪንሰን ዝብሃል ሕማም መሊሱ ብዝተጋደደ ናይ ምስትንፋስ ሕማም ክሳቐ ድሕሪ ምጽንሕ እዩ ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልዩ።
መሓመድ
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፣ ን ኩፖን ከም ምሳርሒ ብምጥቃም፣ ካብቲ ናይ ዘበን ቀበሌ ብዝኸፍአ መንገዲ ብመንገዲ ምምሕዳራት ብጸቕጥን ኣስገዳድን ካብ ኣስመራን ካልኦት ከተማታትን ዝኣከቦም ኣሽሓት መንእሰያት ኣብ ዝሓለፈ ሳልስቲ ንታዕሊም ናብ ከባቢ ኣቑርደት ከምዘውረዶም ምንጭታት ሓቢሮም።
እቶም ካብ 17 ክሳብ 21 ዝዕድሚኦም መንእሰያት ብዝተፈላለየ መኽንያት ካብቲ
እቲ ህዝቢ እሂን ምሂን ተበሃሂሉ ኣብ ኤርትራ ዝኾነ ፖለቲካዊ ምንቅስቓሳት ከየልዕል ከብዱ ሓቝፉ ሎሚ ጽባሕ እናበለ ዝነበር ዘሎ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፣ ባዕሉ ንዘደስከሎምን ዝተፋነዉን ኣብ ኣስመራ ዝርክቡ ተጋደልቲ ነበር ቅሳነት ንምኽላእን ንምቍጽጻርን ኣውቶቡሳት ጽዒኑ ንጉሆ ንጉሆ ናብ ዓሻ ጎልጎል ወፊሮም ብዘይቁምነገር ንምሸቱ ናብ ኣስመራ ከምዝምለሱ
“ . . . እዚ ናባይ ዝበጽሐ ቀሊል ኢዩ፡ ዝሓለፈ ዘይኮንኩ ዝርኢ፡ ናይ መጻኢ’የ ዝርኢ፣ ህዝባዊ ቃልሲ ስለዝኾነ እዚ ዕሽር ካብቲ ነዊሕ መገዲ ጉዕዞና ንሓርነት ወዲ-ሰብ’ዩ፣ ሕጊ እንዳባሲ ብዘይብረት ኢዩ ህዝቢ ዝዳኒ ነይሩ፡ ካርሸሊ ኣይነበሮ ፖሊስ ኣይነበሮ፣ ሽፍታ እንተኾይኑ ንጹግ ኢዩ፡
ስዉእ ይነብዕ ኣሎ
ስዉእ ይነብዕ ኣሎ ዕረፍቲ ሓሪምዎ
ኣውያት ህሉዋት ድቃስ ከሊእዎ
ተግባራት ጠላማት ምጽዋር ስኢንዎ
ብህይወት ዝገደፎም ስዒቦሞ መቃብር ጸቢብዎ።
ስዉእ ይነብዕ ኣሎ መልኣከ ሞት ኣንጸላልይዎ
ኣብ መቃብሩ ደምን ንብዓትን ዝዒግዎ
ሓድሽ ኣዕጽምቲ ሓቅይዎ ከቢብዎ
ዕረፍቲ ኣይረኸበን ጥርዓን ስድራቤት መሪርዎ።
ስዉእ ይነብዕ ኣሎ ሕድሩ ስለዝተጠልመ
ዋጋ መስዋእቱ ባህግታቱ ስለዝቀሃመ
ሓቂ ከይዛረብ ኣፉ ስለዝተሎጉመ
ንፍትሒ ናጽነት ሰማዒ
[gview file="http://assenna.com/wp-content/uploads/2016/05/FOR-POSTING-UNIVERSAL-DECLARATION-OF-HUMAN-RIGHTS-TIGRIGNA-TRANSLATION-EDITED-ON-MAY-30-2016.pdf"]
ንነጻነትን ሓርነትን ተቓሊስካስ ንባርነት
ኣሻሓት ኣሰዊእኻስ ዳግመ መስዋእትነት
ደቅኻ ከፊልካስ ደቂ-ደቕኻ ንስደት
ድሕሪ ሳላሳ ቃልሲ ንነጻነት
ንርብዒ ዘመን መሰልካ ክዝመት
ሃየ ድኣ ተላዓል ዓይንኻ ከይዕመት።
ቀዳሞትስ ብፖለቲካ ንነጻነት ሞጊቶም
ዳሕሮዎት ካኣ ተቓሊሶም ነጻነት ኣምጺኦም
ዝተርፉ እውን ፈልሲ ሓርነት መስሪቶም
መንእሰይ ግደኻ ብዓወት ሓርነት ክትድብሶም
መክቶም ንዓመጽቲ ክጠፍኡ ብሱሮም
ሻምላኻ ኣልዕሎ ንህዝብኻ ኣድሕኖም።
ቃልሲ ኣይቦኩርን’ዩ ጭቆና ስጋብ ዘሎ
ንመሰልካን
ኣብዚ ሰሙን እዚ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብዘጋጠመ ሰለስተ ሓደጋ ጃላቡ ልዕሊ 700 ስደተኛታት ሞይቶም ክኾኑ ከምዝኽእሉ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ::
ብመሰረት ሓበሬታ ኣፈኛ ኮሚሽን ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ካርሎታ ሳሚ ረቡዕ 25 ግንቦት 100 ሰባት ጥሒሎም: ረቡዕ ካብ ናይ ሊብያ ወደብ ሳብሪታ እተበገሰት
መዓልቲ ናጽነት ኣብ ላስቬጋስ ብዕለት 25 ብድምቐት ተባዒሉ ኣብቲ ዕለት ብመጀመርታ ብዘተ ብኣቶ ስብሓት በርሀ ፡ኣቶ ከራር ህያቡ፡ ወይዘሪት ኤልሳ ገብረሂወት፡ ኣቶ ተስፉ ገብረስላሴ፡ኣቶ ኣምበሳጀር ጽገ ፡እዩ ተጀሚሩ ዛዕባ እቲ ዘተ ዝሓለፈ 25 ዓመታት ከመይ ነይሩ ኣብ ዝብል ቴማ ተዘቲዩ።ኣብቲ ዘተ ዝሓለፉ ዓመታት ናይ ባርነትን
[gview file="http://assenna.com/wp-content/uploads/2016/05/ጋዜጣዊ-መግለጺ-ቊ.-28.pdf"]
[gview file="http://assenna.com/wp-content/uploads/2016/05/ጀጋኑ-ተጋደልቲ-ሰራዊት-ሕድሪ-ንግንቦት-24.pdf"]
ብዕለት 22-05-2016 ፣ ኣብ ትሕቲ “ጥርናፌና ዋሕስ ዓወትና እዩ “ ዝብል ጭርሖ ፣ ዓበይትን ፣ መንእሰያትን ፣ ገዳይም ተቓለስትን ፣ ምሁራት ሰብ ሞያን ፣ ኤርትራውያን ካብ ዝተፋላለየ ከተማታት ሆላንድ ዝተኻፈልዎ ፣ ናይ 25 ዓመት መዓልቲ ነጻነት ኣብ ከተማ ኣምስተርዳም ብድምቀት ከቢሩ ውዒሉ።
እዚ በዓል ብዝክረ ሰማእታት
ክስገር ንዘይብሉ ቀንዲ ጉዳይ: ሓርማዝ ኣብ ቤት ክበሃል ሰሚዐ:: (elephant in the room) ኣብ ሓደ ቤት ንዘሎ ሓርማዝ ኣይርኣኽዎን ክበሃል ኣይክኣልን::
ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ብሩራዊ ኢዮበልዩ ናጽነት ኤርትራ ኣብ ኣስመራ ንዝተኣከበ ህዝቢ: ከይርእይ ኣዒንቱ ብመነጽር ኣጸልሚቱ ነቲ ሓርማዝ ጎስዩ: ኣዒንቲ ህዝቢ ከደፍን ፈቲኑ:: ንሱ: ህዝቢ ኤርትራ
ህዝብናን ሃገርናን ዘለዎ ኩነታት ንማንም ስውር ኣይኮነን። ህግደፍ ዝሓበጠ ይተኮስ መን ኣብ ቅድመይ ሰብኣይ ኮይኑ እሕሕ ይብል? ዝብል ትምክሕቲ ተዓጢቑ ክሳብ ደቂ 70 ዓመት ኣብ ዘይዓቕሞምን ኣብ ዘይዕድሜኦምን ጠበንጃ ኣሰኪሙ ብወተሃደራዊ ዲስፕሊን ዝብሎ ንሱ ጅሆ ሒዙ ካብ ስድርኦም ኣርሒቑ የከላብት ኣሎ፡፡
ክእለት ዝረኸበ ምስ ጥሪቱን ንብረቱን
ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ኣብ ኣስመራ፣ ዝሓለፈ 24 ግንቦት ኣብ ዝተኻየደ ጽምብል መበል 25 ዓመት ናጽነት ኤርትራ፣ ከም ኣመሉ ፍሽለቱ ንምሽፋን ንኻልኦት ብጥቃን ዘስምዖ ናይ ክሕደት መደረ፣ ኤርትራ ሃገርና ኣብ ትሕቲ ‘ቲ ባዕሉ ዝገበቶ ምልካዊ ምሕደራ ርብዒ ዝበን ናጽነት ኣጋጢሙዋ ዘሎ ውድቀት ክሳብ ክንደይ ከቢድ ምዃኑ
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ከረን፣ መጋርሕ፣ ናይ ኮርያ ኩባንያ ኣብ ዝሃነጾ ኣባይቲ ንዝቕመጡ ዝነበሩ ዓይነ ስዉራን ቆራጻትን ተጋደልቲ ዝርከቡዎም ውጹዓት ኤርትራውያን ካብ ኣባይቶም ብሓይሊ ኣውጺኡ ንብረቶምን ሰቦምን ኣብ ጎደና ከምዝዛሕዝሖ ምንጭታት ሓቢሮም።
እቶም ኣብቲ ዞባ ንነዊሕ ዓመታ ዝተቐመጡ ግዳያት ኣማራጺ ከምዘይብሎም ብምሕባር ተቓውሞ ኳ እንተስምዑ
[gview file="http://assenna.com/wp-content/uploads/2016/05/press-release-may-2016.pdf"]
[gview file="http://assenna.com/wp-content/uploads/2016/05/Demo-Geneva-23-06-2016.pdf"]
[gview file="http://assenna.com/wp-content/uploads/2016/05/Demo-Geneva-23-06-2016-Ar-1.pdf"]
ህግደፍን መሳርሒታት ሰልፉን መንእሰያት ህግደፍ (Ypfdj)ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ዕንወትን ሰሃሮን ኣውሪዱ::ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰብን ገንዘብን: ከምኡ እውን ወተሃደራዊ ኣገልግሎት መርኣያ ዘመናዊ ጊላነት መንእሰያት ኢዮም::ጽዑቕ ግፋ መንእሰያት ኣብ ከተማን ገጠርን መዓልታዊ ስራሕ እቲ ስርዓት ኢዩ::ማዕረ ማዕረ እዚ ድማ ነቶም ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ መንእሰያት ኣብ በዓላት ኢዮበልዩ ኣብ
ዳግመ ህንጻ ሃገራዊ መንነት ትንሳኤ ኤርትራን ህዝባን የድሊ ኣሎ።
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን ኣሕዋት ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ከተማ በርገንን ከባቢኣን፣ ኣብዚ ክቡር ዕለት’ዚ ምሳኹም ምስዞም ስደት ሃገርኩም ዘየረሰዓኩም ደቂ ሃገር ሓቢርካ ምውዓል ጥራይ ንገዛእ ርእሱ ዓቢ ጸጋ ክንሱ፣ ብዛዕባ ‘ታ ኣብ ልቢ ኩልና እትነብር ሃገርን ህዝባን ክዛረብ ተወሳኺ
[gview file="http://assenna.com/wp-content/uploads/2016/05/መዓልቲ-ናጽነት.pdf"]


text:
ሓያል ፀቕጢ ደም ብ18 ዓመታት ቀዲምካ ንሙሟት የቃልዕ።
26/03/2010 እዚ መፅናዕቲ ኣብ ዩንቨርስቲ ማእኸል ትምህርቲ ጥዕና ክናነኬት ኣሜሪካን ኣብ ዩኒቨርስቲ ኤክስተር ኢንግላንድን ዝተኻየድ እንትኾን መረዳእታ ሕክምና 46 ሽሕን 634 ቅድሚ 60 ዕድመ ክሞቱ ዝኸኣሉ ግዳያት ልዑል ፀቕጢ ደም ኢንግሊዛውያን ተጠቒሞም እዮም ነዚ መፅናዕቲ ከሳልጡ ኪኢሎም ዘለው። እዚ መፅናዕቲ ከም ዘነፀሮ እንተኾይኑ ድማ እቶም ልዑል ፀቕጢ ደም ዘለዎም ሰባት ካብቶም ሙሉእ ጥዕነኦም ዝተሓለው ሰባት ናይ ምሟት ዕድሎም ካብ 14 ክሳብ 18 ዓመታት ኣብ ዘለው ዓመታት ቀዲሞም ክሞቱ ይኽእሉ። እዚ ማለት ሰባት ብሰንኪ ሕማም ልዑል ፀቕጢ ደም ክነብርዎም ዝግበእ ካብ 14 ክሳብ 18 ዓመታት ይስእኑ ማለት እዩ።
ኣብቲ መፅናዕቲ ካብ ዝተሳተፉ ሓደ ዝኾኑ ፀሓፊ ጆርጅ ኩርቸል ሕማም ልዑል ፀቐጢ ደም ካብ ህፃንነት ክሳብ ማእኸላይ ኣብ ዘሎ ክሊ ዕድመ ክኽሰት ከም ዝኽእል ሰብ ሞያ ጥዕና ይዛረቡ ዝብእስ ግን ኣብ ዓበይቲ ሰባት እዩ ይብሉ። እዚ ሕማም ኣብ ኣመጋግባ ክውሰዱ ዝግበኦም ጥንቃቐታት ከም ዘለው ድሕሪ ምግላፆም ብርክት ዝበሉ ግዳያት እዚ ሕማም ግን ሸለልተኝነት ከርእዩ ከም ዝተዓዘቡ ገሊፆም ኣለው። እዚ ድማ ንመብዛሕቲኦም ግዳያት ቅልጡፍ ንዝኾነ ሞት የቃልዖም ኣሎ ክብሉ ስግኣቶም ገሊፆም ጆርጅ ኩርቸል።
እቶም ካብዘን ክልተ ዩኒቨርስታት ተውፃእፂኦም ነዚ መፅናዕቲ ዘካየዱ ሰብ ሞያ ጥዕና ልዑል ፀቕጢ ንዘለዎም ሰባት ብፍላይ ኣብ ኣመጋግበኦም ልዑል ምጥንቃቕ ንኽገብሩ ማዕደኦም በዚ ኣጋጣሚ ኣሕሊፎም ኣለው። ብተወሳኺ እቶም ክግበሩ ዝግበኦም ጥንቃቐታት ውን ኣብ ቀረበኦም ምስ ዝርከቡ ሰብ ሞያ ጥዕና ብምዝታይ ክከውን ይግባእ ኢሎም እዮም።
ፍልፍል ሓበሬታ medicalxpress.com


text:
ብሓው ስላስ ኮረንቲ
እንኪ ሸዋ
መእተዊ ሓደ ፅሑፍ ከም ኣተኣታትዋ ኣታዋይ እዩ ይመስለኒ እሞ መእተዊ እዚ ፅሑፍ ንሎሚ ፀርፊ ዘይንገብሮ። ይኹን።
ሓደ ሰብ ረሳሕ እንተይሉኳ ማይ ምፍታው። ዓንጓር፣ ነፋጥ ኢሉ እንተፀሪፉካ ኣፍንጫኻ ብመንዲል ሃሰስ፣ ፊጥ ምባል።
እንተዘይሃልዩካ ኣይምልከተንን ኢልካ እቲ ተዛራቢ ፀገም ስነ ኣእምሮ ደኾን ይነብሮ ይኸውን ኢልካ ከም ሓው መጠን ትሓዝነሉ እሞ ፈውሰ ምሕረቱ የውርደልካ ኢልካዮ ትሓልፍ። ካልኦት ከም እኒ ጨፋር ኣፃብዕቲ፣ ገጣጢ እንጣጢዕ፣ ደፍዳፊ ዓውሶ፣ መሕፈሪ ኣጋይሽ፣ ዒጠን መቐበሊ ማይሊጠን፣ ጀልኣቭ ጌፋፍ ስረ ኽረምቲ፣ ዝሓደረ ሓምሊ ፣ ዓማል ስኒ ብራኳ (እታ እኳ ሜድ ኢን ስዊድን ዝብል ፅሑፍ ዝነበራ ብጫ ብራኳ) ረይጣጥ፣ ዓራቑ፣ ጥሙይ ቁማል፣ ወደል ሃዝራጥ ወዘተ ዝኣምሰሉ ዘናጫት ፀርፍታትና እውን ከምኡ ዝምልከተካ እንተኾይኑ ትእርሞ፣ ዘይምልከተካ እንተኾይኑ ንተፃራፋይ ጋቭር ጨጓር ምሕረት ንኸውርድሉ ተመኒኻ ትሓልፍ እምበር ኩራ፣ በትርን ምንታዕንስ እንታይ ኣምፀኦ?
እኒሀውልኩም ድማ መልኣኽ ዘይብሉ፣ ፅላሎት ዘይብሉ፣ ድሁል መልኣኽ፣ ውቃበ ዘይብሉ ውቃበኻ ትርሓቕ፣ ግፉፍ ቆለ፣ መልኣኽካ ይግሽ፣ ወዘተ ዝብሉ ፀርፍን ጎረቤቱ ንፀርፍን፣ መርገምን ጎረቤቱ ንመርገምን ዝኾኑ ኣገላልፃታት ትግርኛ ትሕዝቶኦምን መልእኽቶምን ልዕሊ ደረጃ ሃፍትን ድኽነትን፣ ልዕሊ ግዳማዊን ኣካላዊ ርእይቶን ኮይኖም ንመንፈሳውን ውቃቤኣውን (ሓዙላተይ እዛ ውቃቤኣዊ እትብል ቃል ኣይንሳደድን ሎማዓንቲ) ኩነታት ውልቀ ሰብ ዝጥቁሙ ንበይኑ ዓይነቶም ኣፃርፍ።
ውቃበ ኸ እንታይ ማለት እዩ ነበረ ደቀይ። ቅድሚ ሎሚ ኣብ ዝተፀሓፉ ድርሳናት ‘ብዒባ’ (“እንታይ ብዒባ ባቭትርቲ እምበይ” በለ ሓደሲ) ብዛዕባ ውቃበ ብግቡእ ተሰኒዶም ስለዘይተቐመጡ፣ እንተሃልዮም ድማ ወይ ሰኣን ኣዞና ወይ ሰኣን ኣራኽቦና ስለዘይረኸብናዮም ንወግዒ ስለዝሃፀፅና ንሎሚ ብዝመሰለና ክንፋርኽ።
ውቃበ ዝብል ቃል ቀጥታ ምትርጓም ንግዚኡ ዋላ እንተተሳኢኑና ቆለይ ተላዒሉ፣ ውቃበይ ጠቢረ፣ ቆለይ ግፍፍ ኣቢሉኒ ወዘተ ብዝብሉ ሓረጋትን ኣባህላታትን ንኽበባ እሞ ፈርፊርና ፈራፊርና መእተዊ ኣይንስእነላን። ኣጆኹም ናይና።
ልዕል ኢለን ካብ ዝተዘርዘራ ብሂላት ውቃበይ ጠቢረ እትብል መሪፅና ንእቶ። ዝጥበር ነገር መቸስ ተኣናፊ ምዃኑ ኣይተርፍን። ውፅኢት ትእንፍቲ ድማ ምጉራዕ እዩ ንበል። (ኣቤት ውድብ ብዛዕባ ቆለን ውቃበን ሓንቲ ገፅ መፅናዕቲ እንተይገበረት ድሑር ባህሊ እዩ ብምባል ኣሸኪታ ክንደይ መጉረዓይ እየ በሃሊ ብኾርማጅ ቀጥቀጠት ክንደይ ረኮበት፣ ጀበናን ፈናጅልን ሰበረት ዕጣን ቀላዒ መፅሓፍን ጠንቁዋልን በታተነት ደሓርስ እኳ ዓዲ ብዓዳ ፍንጃልን ጀበናን ኮነት እሞ ኩሉ ናብ ውቃቢኡ ምጥባር ኣተወዋ። ማሕበር ቆለኛታት፣ መጉራዕትን ጠንቆልትን ትግራይስ ኮይንዎ ድዩ እንተይተመስረተን ንመሰሉ እንተይተቓለሰን ክቐሪ?) ናብ ወግዕና ደኣ። ምጉራዕ ድማ ኣብ ጓይላ ንበል፣ ምጥባር ድማ ብስሙያት (ጥሉላት) ወቓዕቲ ከበሮን ጣቕዒትን ንበል፣ ዝርዝር ካብ ምውዓል ምእንቲ ክንገላገል ወዘተ እውን ንበል። እንታይ ንበልንበል ደኣ እዩ እውን እምበር።
እሺ ብዜካ ኣብ ጓይላ ትግራይ ከ ኣብ ጓይላ ኻልኦት ምጉራዕ ኣሎዶ? ክሳብ ሎሚ ኣይረኣናን ኣይሰማዕናን። እንተሃልዩ እውን ይሃሉ ኣይግድሸናን። እሺ ምጉራዕ እንተዘይሃልዩ ኸ ምጥባር እንታይ ኣምፀኦ? ዘይመፀ። ባዕልኽን መምፅኢት ደርፊ ባዕልኽን መጥፍኢት ደርፊ።
ድንቂ እሞ ውቃበ እንታይ እዩ? ሙዚቃ ትግራይ ከ ንውቃበ ከመይ ክጥብሮ ኸኣለ? ሓደ ዘይፈለጥናዮ ዘይተነግረ ዝምድና ውቃበን ሙዚቃ ትግራይን ደበኽ። ሓዘ መሰለኒ መልጎም ጨርቁ! ደጊም ኣዛው ምውጣር ሸገ ዓርከኒ።
እንታይነት ውቃበ ኣይትበረሀናይ ዶ ብልና ነቭርና እማነይ? እንኳዕነይ። ኣብ ሞንጎ ውቃበይ ማዙቃ ትግርኛይ ዝምድና እንድሕር እነሆ ኣዛው ኣያም ማለት ጨለ። ትደይመለስናያ ’ውን ብዓዳ ሕቶ ብሕቶ ገብርና ሰብ ዳበለት ህራስ ናስእና። ታኾን ገውርና እዩ ’ዛኹላይ ምንቅይና? አረ ጭርቆስ ዓፀላ! ደይምንቅይና፣ ህራስ ታ ክዓዪ? ሰቭ ዳበለ ሓንጎሉ ካድዝዕግስ ትትመራመረ ብልና ደኣም።
ነገሩስ ውቃበ ዶ ብዘይ ሓደ ተኣምር ተጠቢሩ ተኣምሩ ኣበይ ወገን ክኸውን ከምዝኽእል ጥርጣረናን ሕቶናን እነሆ።
ህርመት ከበሮ ትግራይን ህርመት ልቢ ወዲ ሰብን፣ ክርታት ክራር፣ መሰንቆን በገናን ኣሰራርሓ ስርዓተ መትኒ ደቂ ኣዳምን፣ ትልሂት ትግራይን ስርዓተ ዑደት ደም፣ ሕምባበን ቅርፅን መሬትን ስርዓተ ፀሓይን፣ ቅርፂ እቲ ክቢ ብዘየገድስ ምስጢር ምኽባቦም እንታይ ይበሃል? ዓይንኻ ዓሚትካ ቅንዕ ኢልካ ሰለለለለለል ምባልን ተመስጦን፣ ኣዴታት ኣብ ጓይላ ትግርኛ ዝደቀሱ ቆልዑ ሓዚለን እዙ ኹሉ ኸበሮ ሂር እናበለ እንትለሃያ ምስጢር ዘይምርባሾም ካብ ድቃሶም ብር ዘይምባሎም ይገርም፣ ደርብ ደርብ ተባሂልካ ሕሕይ ሕሕይ ሕሕይ ሕሕይ ምባልን ርግብግቢት ተፈጥሮን፣ እሞ ድማ በዚ ሎሚ ምስቲ ምስጢር ህይወትን ዩኒቨርስን ክፈልጥ ዝደለየ ኣብ ጉልበት፣ ርግብግቢትን ማዕበልን (energy, vibration and wave) ማሳ ንማሳ (respectively) የስተብህል፣ ኣብ ዝበሃለሉ ዘበን ሳይንስ፣ ውህደት እዚ ኹሉ ዝፈጥሮ ፍቱን መድሓኒት ውቃበን ብሰብ ሞያ እዚ ዓውዲ ተዓዩ ክሳብ ኣብ ኢድ ሕድሕድና ዝኣቱ ወግዒ ምውጋዕ መን ከልከለ?
እዚ ኹሉ ህርመትን ክወናን ምስ ህርመትን ክወናን ተፈጥሮ ካብ ሞለኪዩል፣ ዋህዮን ኣተምን ክሳብ ዩኒቨርስ ብስኒት ዝቐመመን ዝመሃዘን ሕብረተሰብ ኣብ ከመይ ዝበለ ዕምቆት ርድኢት ዝነበረ እዩ? ዝብል እውን መልሲ ይርከብ ኣይርከብ ብዘየገድሽ ምሕታት ፅቡቕ እንተይኮነ ኣይተርፍን። ንሎሚ ስምዒታትና ነውግዕ።
ድምፂ ከበሮ ትግርኛን ውቅዒት (ህርመት) ኣብ ሙሉእ ጥዕና ዘሎ ልብን ይሳነ። ዘይኣመነ እንተሎ በዓል ስቴተስኮፕ ንዓ እቶ በሎ።
ምስጢራት ህይወት ተፈጥሮን ልዑል ግንዛበ ወዲሰብን ክምርምሩ ዝደልዩን ዝብህጉን ሳይንቲስትታት ዓለም ናብ ትውፊታት ሙዚቃ ትግራይ ገፆም እንተመሊሶም ብርግፀኝነት ጥርሖም ኣይክምለሱን።
ዕሕሕ! እሞ ክንፀዊ ዶ?
ምኽባብ ፊደል ‘ዐ’ን ዓይንን ሽማ እውን ዐ ዓይኒ እያ፣ ኣብ ዓለም ዘላ ፊደል ‘ዓ’ን ቅርፂ ዓለምና ምስ ዘንጊ ሕምባበኣን ን ‘ዓ’ ትመስል። ምምስሳል ቅርፂ ፊደል ‘ፀ’ን ፀሓይን ሽማ እውን ፀ ፀሓይ እዩ። ፀሎት፣ ሜዲቴት ዝገብር ሰብን ወይ እውን ሰባት ኣብ ቤተ እምነት ጠጠው ኢሎም ኣእዳዎም ኣጣሚሮም ወይ እውን ቀራንዮ ኣወንዚፎም ቅንዕ ኢሎም ፈጣሪኦም እንትልምኑ ወይ እንተመስግኑ ቅርፆም ‘ጸ’ ይመስሉ ሽማ እውን ጸ ጸሎት እያ። ‘ሐ’ን ቅርፂ መርከብ ሓመርን ሽማ እውን ሐ ሐመር እያ። ምምስሳል ሀን ሃህ ዝበለ ነገርን ወዘተን
ተመሳስሎ ቅርፂ ኣብ ውሽጢ ኣርባዕቲአን ሰሙናት ሓደ ወርሒ ዘለዋ ቅርፅታት ወርሕን ኣብ ማህፀን ኣዴታት ዝዳሎ ሰብ ዝፍጠረሉ እንቋቑሖ ኣብ ውሽጢ ኣርባዕቲኡ ሰሙናት ሓደ ወርሒ ዝህልዎ ቅርፅን ተመሳሳሊ እዩ ሽሙ እውን ወርሓዊ ፅግያ እዩ። ቁናኖ ኣዴታትን ሕንፃፃት ቃስታን ሞሮን፣ ዓምዲ ገዛ፣ ጋድም፣ ሞሮን ጉራንዳን፣ ሓሳባዊ ሕንፃፃት ቅናት ምድርን ሞሮን ቃስታን ኦ ኦ ኦ! እዘን ልዕል ኢለን ዘለዋ ሰለስተ ዓናቕፅ ተወሳኺ እየን ከምዚ ናይሎምዘበን ዘረባ።
ምኽባብ፣ ሞላልነትን ክልተ ዋልታታት ከበሮን ቅርፂ ዓለምናን ክልቲኡ ዋልታታትን፣ ሰሓብ ሰሓብ ክቢ ቅርፂ ተለሃይትን እሽክርክሪት ኤሌክትሮናት ኣተምን ዋህዮን ኣብ ዙርያ ኒዩክለስን፣ እሽክርክሪት (ዑደት) ፕላኔታት፣ ኮባኽብትን ስርዓተ ፀሓይን ዝፈጥሮ ዓንኬሉን ብዘይምኽንያት ደኾን ይኸውን ዝመሳሰል?
እሞይ ’ማ ሓደራ እዚ ሙሁራዊ ኣክሮባትን ስንጠቓ ፀጉርን ኣይኮነን። እንተኾነ እውን ኣይኮነንዶ ፀጉሪ ዝኣክል ዋሬዓስ ሓንቲ ኣተም እኩዋ ተሰንጢቓ ኣቶሚክ (ኒውክለር) ኤነርጂ ተረኺቡዋ እዩ እሞ። እዚኣ እውን ሓንቲ ፎካስ ተወሳኺት እያ። ምኽሪ ኣይትብላ ጥርዓን ኣይትብላ ሰቕ ኢላ ሳይንሳዊ ዕጥራንን ሸርሞጥሞጥን ።
ንመለስ ደኣ ንመለስ ናብ ትልሂትናን ውቃበናን። ድኻሲ ተላህዩ ይወፅእ እምበር ኮሸምሸም መን ኣልመዶ? ውቃበ እዩያ። ከም ልቓሕ ሰብ ዘይብላ ንቕድሚትን ንድሕሪትን ተኹድድ ኣላ። ሓቃ። ውቃበ እዩያ። ልቓሕ ሰብ ዶ ይዓቢ ውቃበ? ስልም ደሞ ኸብሎ ዓይነየ ምስ ከበሮ እናኸደ ውነየ? ስልም የለይ ስልም የለይ፣ ስልም የለይ ንፃወት እምበይ። ሓቂ ውቃበ ምጥባር ይገድድ። ወዘተ እውን ይገድድ።
እሞ ምኽባብ ትልሂት ትግርኛ (ቀጥ ኢልካ እንተትኽየድስ ተልሃይቲ ኣበይ ኮን ምበፅሑ? ዳርጋ ማዳጋስካር ወይ ጨለቖት ምኣተው። ካብዙይ ልጨለቖት ዓለም ተጨነቐት በለ ደራፊ። ካብዙይ እንትብል ካበይ ምኻኑ እንተዝፈልጥ ደስ ምበለኒ ግን እንኳዕ ሱቕ ኢሉ ካብዙይ በላ ደስ እያ ትብል ሱቕ ኢላ ኣብኡ እንተላ። ኣብ ዘለኻዮ ኾይንካ ካብዙይ ልጨለቖት ምባል እዩ ልሕሽ።)
ምጉራዕ ብዙሕ ግዜ ኣብ ጓይላ ዘጋጥም እንዶ (ክእለት) ኣወቓቕዓ ብዘይብሎም ወቓዕቲ ኸበሮ ወይ ድማ፣ ኣዴታት ብበዓል ገዝአን ወይ ካልእ ሰብ እንትሓርቃ፣ እንትርበሻ፣ ዝደለየኦ እንትስእና፣ እንትቃወፋ፣ እንትእነፋ ወዘተ ኣጉሪዐን ኣጉሪዐን ይወፀለን ወይ ድማ ብስሙያት ወቓዕቲ ኸበሮ ናብ ንቡር ስምዒትን ምርግጋዕን እንትምለሳ ወይ እንትምለሱ ንዕዘብ እሞ እዚኣስ ከመይ እያ ብልሓታ?
ትኽክለኛ ወቓዒ (ውቅዒት) ከበሮን ምስ ፈውሲ ምዕግርጋርን ምጉራዕን (ውሽጣዊ ሕክምናን) ዘራኸበት ገመድ ዝረኣየ ዓይኑ ይብራህ። ህርመት ልቢ እንትዛባዕ ሰብ ሓሚሙና ተባሂሉ እንዳ ሓኪም ይኸድ፣ ህርመት ከበሮ ዘቃወፎም ተለሃይቲ እንተነኣሰ ስምዒቶም ይርበሽ፣ ሃጥ እንተበለ ድማ ተሓዚ ወይ ቆለ እንተሃልይዎም የጉርዑ እሞ ጥሉል ወቓዒ ኸበሮ ተመሪፁ የስተኻኽሎም። እሞ እዛ ባህላዊት ሕክምና ውቃበ እዚኣ ሳይንስ እንታይ ይብላ? ርክብ ድምፅን ጥዕናን እውን ዘጋናነየ ሰብ ይፅሓፎ።
ዝኾነስ ኮይኑ ኣጉርዑ ኣይተጉርዑ ብዘየገድሽ ኣብ ሓደ ጥሉል ጓይላ ተላሂኹም እንትትወፅኡ እንግደዓኹም ቅልል፣ ማእገርኩም ፍኹስ ዶ ይብለኩም? ከምኡ እንተደኣ ኾይኑ ርክብ ውቃበን ከበሮን (ቃሕ እንተይልዎ በዓል ሞያ እዚ ዘፈር ይመራመረሉ) በዙይ በለ በቱይ በቃ እንኳዕ ውቃበኹም ጠበርኩም።
መዓሰላማ ሹክረን ሓባይብ!


text:
ኣብ ጀርመን ናይ እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ሕንፉጽ መርዓ ዝነብሩ ሱታፌ ኣብ ቅዱስ ቍርባን ፍቑድ ይዅን እንክብል ብዛዕባ ዝወሰዶ ውሳኔ ንኽመክር ኣብ ሃገረ ቫቲካን ዕለት 3 ግንቦት 2018 ዓ.ም. ክርከብ ምዃኑ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ኣብ መንጐ ካቶሊክን ናይ ካልእ ቤተ ክርስቲያን ምእመን ዝፍጸም መርዓ ኣብ ቅዱስ ቍርባን ሱታፌ ክህልዎ ይኽእል እንክብል ቤት ምኽሪ ብፁዓን ጳጳሳት ጀርመን ዝወሰዶ ውሳኔ ኣብቲ ውሽጢ ቤት ምኽሪ ናይ ኣመለኻኽታን ኣፈጻጽማኡን ፍልልያት ክፈጥር ስለ ዝኽእል ሸውዓተ ብፁዓን ጳጳሳት ጀርመን ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ኣብ ጀርመን ትክረብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ሓደን ናይ ሓባር ጥርኑፍ መልሲ ክህልዋ መታን ምስ ቫቲካን ምምይጥ ምክያድ የድሊ እንክብሉ ብዘቕረብዎ ሓሳብ መሰረት ዕለት 3 ግንቦት 2018 ዓ.ም. መላእ ብፁዓን ጳጳሳት ጀርመን ኣብ ሃገረ ቫቲካን ምስ ናይ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ላዕለዎት ተሓባበርቲ ምሕደራ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳት ኣባይቲ ምኽርን ቅዱሳት ማሕበራትን ጳጳሳዊ ኣባይቲ ጽሕፈትን ክራኸቡን ክዝትዩን ምዃኖም ዕለት 30 ሚያዝያ 201 ዓ.ም. ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ካብ ኣባላት ቤት ምኽሪ ብፁዓን ጳጳሳት ጀርመን ውሽጢ ሸውዓተ ብፁዓን ጳጳሳት፡ ንሳቶም ከኣ ናይ ባምበርጋን ከለንን ኣይጉስታን ኣይኽስታትን ጕይርሊዝን ፓሳውን ረገንስበርግን ሊቃነ ጳጳሳት፡ እቲ ናይ ጀርመን ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ብኣብላጺ ድምጺ ዘጽደቖ ውሳኔ ኣብ ትግባሬኡ ዘይምርድዳእ ከይፈጥር ብዝብል ሓሳብ ናብ ናይ ኣቢያተ ክርስቲያን ሓድነት ዘነቓቕሕ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ብፁዕ ካርዲናል ኩርት ኮኽን ናብ ናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር ህየንተ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ልዊስ ፍራንሲስኮ ላዳሪያን ፈረር ዕለት 22 መጋቢት 2018 ዓ.ም. መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም ከምዝነበሩ ዝሓበረ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣስዒቡ፥ ናይ ከለን ሊቀ ጳጳሳት ከምዝሓበርዎ እቲ ካብ ዕለት 19 ለካቲት ካሳብ ዕለት 22 ለካቲት 2018 ዓ.ም. ኣብ ኢንግሎስታድት ዝተኻየደ ናይ ጀርመን ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ሓፈሻዊ ጉባኤ ብኣብላጺ ድምጺ ዘጽደቖ ውስኔ ናይቲ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ብምልኣት ዝቕበሎ ውሳኔ መታን ክኸውን እቲ ኢደ ክፉት ብዝብል ኣርእስቲ ዝሓንጸጽዎ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ሕንፉጽ መርዓን ቅዱስ ቍርባንን ዝብል ውሳኔ ካቶሊክ ምእመን ምስ ናይ ካልኦት ኣቢያተ ክርስቲያን ምእመን ዝኣስሮ ምስጢረ ተክሊል ምኽንያት እቶም ሕንፉጽ መርዓ ዝነብሩ ንኹሉ ብድብድቡ ቅዱስ ቍርባን ክፍቀደሎምን ዝብል ዘይኰነስ ብግሊ ብዝቐርበሎም ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ድጋፍን ልልያን መሰረት ዝውሰን ይኹን ዝብል ምዃኑ ክፍለጥ እንከሎ፡
ናይ ሓባር ውሳኔ
እቶም ሸውዓተ ብፁዓን ጳጳሳት ናብ ቅድስቲ መንበር ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ምኽንያት እነሆ ዕለት 3 ግንቦት 2018 ዓ.ም. ኣብ ሃገረ ቫቲካን ርክብ ክካየድ ምዃኑ ዝሓበረ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣስዒቡ፥ እቲ መልእኽቲ ሽውዓተ ብፁዓን ጳጳሳት እምነትን ናይ ቤተ ክርስቲያን ሓድነትን ዝምልከት ሕቶ ብምዃኑ ናይ ሓባር ውሳኔ ዘድልዮ እዩ ካብ ዝብል እማኔ ዝነቐለ ኰይኑ ኵላውን ተኸዋንን መልሲ የድሊ ዝብል ሓሳብ ኣብ መልእኽቶም ከምዘስመርሉ ኣፍሊጡ።
ናይ ብፁዕ ካርዲናል ማርክስ መልሲ
ናይ ጀርመን ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ብፁዕ ካርዲናል ራይንሃርድ ማርክስ እቶም ሸውዓተ ብፁዓን ጳጳሳት ቅድም ክብል ኣውጺኦምዎ ዝነበረ መልእኽትን ዘስመርሉ ዘጠራጥር ዝብልዎ ሓሳብ ከምዘገረሞምን እቲ ውሳኔ ብቤት ምኽሪ ብፁዓን ጳጳሳት ብኣብላጺ ድምጺ ዝጸደቐ እዩ፡ እዚ ከኣ ናይቲ ቤት ምኽሪ ውሽጣዊ መምርሒ ብምስዓብ ክኸውን እንከሎ፡ ከምኡ እውን እቲ ዝጸደቐ ውሳኔ ንድፊ ደኣ እምበር ውዱእ ኣይነበረን እንክብሉ ገሊጾም ከምዝነበሩ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ የዘኻኽር።
ኣብቲ ዕለት 3 ግንቦት 2018 ዓ.ም. ምስ ናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር ህየንተ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ልዊስ ፍራንሲስኮ ላዳሪያ ፈረርን ናይ ኣቢያተ ክርስቲያን ሓድነት ዘነቓቕሕ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ብፁዕ ካርዲናል ኩርት ኮኽን ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ ሕጊ ሰነዳት ሓልዮ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ምኽትል ኣቦ መንበር ብፁዕ ኣቡነ ማርኩስ ግራኡሊኽን ናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር ናይ ዓንቀጸ እምበት ቤት ጽሕፈት ሓላፊ ኣባ ሄርማን ጋይስለር ዝካየድ ርክብ ናይ ሙዩኒክን ፍሪሲንጋን ናይ ጀርመን ብፅዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ብፁዕ ካርዲናል ራይንሃርድ ማርክስን ናይ ኮለን ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ካርዲናል ራይነር ማሪያ ወኤልኪን ናይ ሙስተር ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ፈሊጽ ገንንናይ ስፒራ ጳጳስን ናይ ጀርመን ብፁዓን ጳጳሳት ናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ድርገተ ኣቦ መንበር ብፁዕ ኣቡነ ካርል ሃይንዝ ዋሰማንን፡ ናይ ረገንስበርግ ጳጳስን ናይ ጀርመን ብፁዓን ጳጳሳት ናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ድርገት ምኽትል ኣቦ መንበር ብፁዕ ኣቡነ ሩዶልፍ ዎደርሆልዘርን ናይ ማግደቡር ጳጳስን ናይ ጀርመን ብፁዓን ጳጳሳት ናይ ኣቢያተ ክርስቲያን ሓድነት ዘነቓቕሕ ድርገት ኣቦ መንበር ብፁዕ ኣቡነ ገርሃርድ ፋይገን፡ ናይ ጀርመን ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ ኣባ ሃንስ ላንገንዶርፈርን ዝሳተፉ ምዃኖም ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ናይ ፍቕሪ ሓሴት ሓዋርያዊ ምዕዳን
እቲ ዝካየድ ርክብ ኣብታ ናይ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ናይ ፍቕሪ ሓሴት ሓዋርያዊ ምዕዳን ፍቕዲ 247 ዘሎ ስልጣናዊ ትምህርቲ ዘስተንትን ነቲ ናይ ኣቢያተ ክርስቲያን ሓድነት ዘነቓቕሕ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ዕለት 25 መጋቢት 1993 ዓ.ም. ኣብ ዘውጸኦ ኣተግባሪ መሰረታዊ መምርሕታትን ናይ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ናይ ሓባር ዘተ መምርሕን ሰነድ ካብ ፍቕዲ 159 ክሳብ 160 ዘመልክቶ ኣምር ዘስተንትን ምዃኑ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ይሕብር።


text:
ኣብ ክልል ኣምሓራ ከተማ ደብረ ማርቆስ ዝሓለፈ ቀዳማ ንተቓውሞ ኣብ ልዕሊ ዝወፁ ሰባት ብሓይልታት ፀጥታ መውቃዕቲ ተፈፂሙ ክብሉ ነበርቲ ኸሲሶም።ተቓዋሚ ውድብ ሓድነት መላእ ኢትዮጵያዊያን /መኢኣድ/ ኣብ ከተማ ዳንግላ ኣባል ፈፃሚ ስራሕ እቲ ፓርቲ ኣቶ ሙሉቀን ኣይናለም ዓርቢ ከምዝተኣሰሩ ሓቢሩ’ሎ።
ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ግን ናይ ሰልፊ ፈተነ እዩ ተኻይዱ፤በዝሒ ተሳተፍቲ እውን ውሑድ እዩ ይብል። ኣብ ምብራቕን ምዕራብን ክልል ኣምሓራ ዝተፀውዑ ናይ ናዕቢ ፃውዒታት እውን ኣይተዓወቱን ኢሉ’ሎ ይብል ፀብፃብ እስክንድ ፍሬው።
ብኻሊእ ዜና ኣብ ኢትዮጵያ ንወፃኢ ናይ ዜና ማዕኸናት ዝሰርሑ ጋዜጠኛታት ማሕበር ኣብታ ሃገር ዘሎ ነፃነት ፕረስ ኣዚዩ ከምዝተሓሳሰቦ ብቕድሚ ትማሊ ቀዳም ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ኣፍሊጡ።ኣባላት እቲ ማሕበር ስርሖም ኣብ ዝፍፅምሉ እዋን ማእሰርትን ምንክልባትን ከምዘጋጠሞም ወሲኹ ገሊፁ ይብል ፀብፃብ መለስካቸው ኣምሃ።
ብኻሊእ ዜና ናይ ኦሮሞ ዴሞክራቲክ ግንባርን ኣርበኞት ግንቦት ሸውዓተን ብሓባር ንምቅላስ ምስምምዖም ኣብ ዝሓለፈ ሓሙስ ኣብዘውፅእዎ ናይ ምርድዳእ ሰነድ ኣፍሊጦም።
ናይ ኦሮሞ ዴሞክራቲክ ግንባር ኣቶ ሌንጮ ለታን ኣቦ መንበር ግንባር ኣርበኞች ሸውዓተ ዶ/ር ብርሃኑ ነጋን ዝፈረሙዎ ናይ መረዳድኢ ሰነድ ከምዝሕብሮ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ስልጣን ዘሎ ገዛኢ ፓርቲ ብሓድሽን ሓቀኛ ዴሞክራስያዊ ስርዓትን ንምትካእ ኣብ ስምምዕ ምብፃሕ ወሳኒ እዩ ይብል።


text:
ርክብ ቅዱስ ኣቦና ምስ ናይ ምያንማር ርእሰ ብሔርን አማኻሪት መንግስትን ወጻኢ ጉዳይ ሚንስትርን
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 28 ሕዳር 2017 ዓ.ም. ካብ ያንጐን መዕርፎ ነፈርቲ ድሕሪ ቐትሪ ብናይ ምያንማር ሰዓት ኣቆጻጽራ ልክዕ ሰዓት 3 ነቒሎም ድሕሪ ናይ ሓደ ሰዓት ነፋሪት ጉዕዞ ኣብታ ናይ ምያንማር ሓዳስ ርእሰ ከተማ ንያ ፕዪ ታው በጺሖም ኣብቲ ናይታ ሃገር ርእሰ ብሔር ህቲን ክያው ዘቕረብሎም ወግዓዊ ናይ እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም መግለጺ ክሌኣዊ ርክብ ስነ ስርዓት ከምእተሳተፉ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኣድሪያና ማሶቲ ሓቢረን።
ቅዱስ ኣቦና ኣብቲ ቤተ መንግስቲ ምስ በጽሑ ብርእሰ ብሔር ህቲን ክያው ኣቀባብላ ተገይርሎም ብሓባር ክቡር ዘበዐይና ጉጅለ ሙዝቀይና ምያንማር ወተሃደራዊ ብሔራዊ መዝሙር ምስ ኣስምዐ ናይ ሓባር ስእሊ ተሳኢሎም ብቐጥታ ናብቲ ናይ ቅድስቲ መንበርን ሃገረ ምያንማርን ሰንደቕ ዕላማ ናብ ዝተነብሮ ኣዳራሽ ምስ በጺሖም ኣብ ናይ ሃገራዊ ክቡር መዝገብ ቅዱስ ኣቦና ክታሞም ምስ ኣንበሩ ወግዓዊ ናይ ሓባር ስእሊ ምስ ተሳእሉ ግላዊ ናይ ሓባር ዘተ ከም ዘካየዱ ዝሓበራ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ማሶቲ ኣስዒበን ቅዱስ ኣቦና ካብ ርእሰ ብሔር ምስ ተሰናበቱ ቀጺሎም ምስ ኣማኻሪት መንግስትን ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ኡንግ ሳን ሱ ክዪ ከምእተራኸቡን ኣብቲ ዝተኻየደ ርክብ ኡንግ ሳን ሱ ክዪ፥ እዚ ናይ ሓባር ርክብ’ዚ ኣብ መንግስትን ኣብ ከይዲ ሰላምን ዘሎ ናይ ሓባር እማነ ዘረጋግጽ እዩ ቢለን እቲ ኣብ ራክሂነ ዘሎ እዋናዊ ቅልውላው ኩነት እውን ከምዝሓበራን። ቅዱስ ኣቦና፥ ሰላም ንምርግጋጽ ዝግበር ጻዕሪ ክበራታዕ ኣለዎ እንክብሉ፡ ሳን ሱ ክዪ እውን ብወገነን መንግስቲ ሃገረን እቲ ነበር መግንስቲ ዘበገሶ ቶኽሲ ደው ኣብ ምባል ናይ ሓባር ስምምዕ ዝቖመ ናይ ሰላም ዘተ ክቕጽል ናይ መንግስቲ ድላይን ዕላማን እዩ ከምዝበላ ኣፍሊጠን።
ናይ ሰላም ጉዕዞ ወትሩ ቁልቁለት ኣይኰነን ብዙሕ ጻዕሪ ዝሓትት እዩ፡ ምእንቲ’ዚ ዝማዕበለትን ጸግዕን መኹርዒትን ሓሴትን ዝዀነት ናይ ሕዝቢ ሃገር ንምርግጋጽ እንኰ መገዲ ንሱ እዩ፡ ንመጻኢ ትውልዲ ዝተረጋገጸ ውሑስ መጻኢ መታን ክህልው ሰላም ናይ ምንዳይ ከይዲ ተቐባልነት ብዘለዎ ናይ ምዕባለ መደብ ዝስነይን ዝበረታዕን ክኸውን ይግብኦ ከምዝበሉ ማሶቲ ገሊጸን።
ቅዱስ ኣቦና ኣብ ምያንማር፥ ሰላም ፍትሕን ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ምኽባር ይሓትት
ቅዱስ ኣቦና ድሕሪ ኣብቲ ዝቐረበሎም ወግዓዊ ናይ እንቋዕ ደሓን መጻእኩም ስነ ስርዓት ተሳቲፎም ምስ ኣብቅዑ በቐጥታ ኣብታ ከተማ ናብ ዝርከብ ዓለም ሓቆፍ ኣዳራሽ ሕዝባዊ ባይቶ ከይዶም ምስ ናይ መንግስቲ ላዕለዎት ኣካላትን በርገሳውያን ማሕበራትን ኣብ ምያንማር ናይ ወጻኢ ሃገራት ልኡካነ መንግስታትን ተራኺቦም ኣብ ዘስምዕዎ ዘረባ፥ ቅድም ቀዳድም ንዝተገብረሎም ምዉቕ ኣቀባብላ ኣመስጊኖም፥ ኣብ ምያንማር ምርኻበይ ነቶም ንኡሳን ይኹን ደኣ እምበር ቀናእያን እምነቶም ዝዀኑ ካቶሊካውያን ክፍሊ ሕብረተሰብ ምያንማርን ቤተ ክርስቲያንን ኣብ እምነት ንምጽናዕን ንናይ ሃገሮም ምዕባለ ብጽንዓት ሓቢሮም ንናይ ሓባር ጥቅሚ ብርክታኦም ንምብርታዕ እዩ፡ ከምኡ እውን ንመላእ ሕዝቢ ምያንማር ዝሓቁፍን ዘይንጽል ኵሉ ሓቆፍ ማሕበራዊ ስርዓት ንኽረጋገጽ ንዝዓዩ ኵሎም ንምብርትታዕ ዝሓቀነ ምብጻሕ እዩ፡ እንክብሉ ብሓጺሩ ነቲ ዕለት 4 ግንቦት 2017 ዓ.ም. ዝተበገሰ ናይ ቅድስቲ መንበርን ምያንማርን ክሌኣዊ ርክብ ዕላማኡ እንታይ ከምዝዀነ ብዘዘኻኽር ዓላማ ገሊጾም፥
ምያንማር ኣዚያ መልክኣ ምድራዊ ውበትን ውህበት ዝተዓደለት ሃብታም ብተፈጥሮ እያ፡ እቲ ኣዚዩ ዝለዓለ ሃብታ ብዙሕ ስቓይ ዘሕለፈን ገና እቲ ውሽጣዊ ምግምማዕ ዝወልዶ ስቓይ ምኽንያት ኣብ ከቢድ ስቓይ ዝርከብ ሕዝባ እዩ። ምያንማር ካብዚ ስቓይ ንኽትላቐቕ ሰላም ንምርግጋጽ እቲ ምግምማዕ ዝፈጠሮ ፖለቲካውን መንፈሳውን ማሕበራውን ብድሆ ንምፍዋስ ትቃለስ ሃገር እያ። መንግስቲ ብወገኑ ጽኑዕ ናይ ሃገርን ሰላምን ሕንጸት ዘካይዶ ዘሎ ጻዕሪ ዝነኣድ እዩ። እዚ ከይዲ’ዚ ንቕድሚት ክስጉም ዝኽእል ኣብ ፍትሕን ምኽባር ሰበኣዊ መሰልን ክብርን ምስ ዝቐውም እዩ፡ ዝበሉ ቅዱስ ኣቦና እቲ ናይ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ድንጋገ ጠቒሶም እዚ ውሳኔ’ዚ ፍትሕን ሰላምን ምዕባለን ዝረጋገጽ በጽዋር ውግእ ዘይኰነስ ብናይ ሓባር ዘተ ጥራሕ እዩ ከምዝበሉ ማሶቲ ኣፍሊጠን።
ናይ ምያንማር መጻኢ ሰላም እዩ ክኸውን ዘለዎ! እዚ ማለት ድማ ብምክብባር ናይ ነፍሲ ወከፍ ክፍሊ ሕብረተሰብ ኣባላትን ዓሌታትን ባህልታትን መንነትን ናይ ኵሉ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ብምኽባርን ልዑላውነት ሕግን ከምኡ እውን ናይ ነፍሲ ወከፍ ብሔር ክብሪ ዘውሕስ ስርዓት ደሞክራሲ ብምርግጋጽ ናይ ነፍሲ ወከፍን ናይ ሓባር ጥቕሚ ምርግጋጽ ማለት እዩ። ኣብዚ ብዙሕ ብድሆታት ዘለዎ ጉዕዞ’ዚ ሃይማኖት ዓቢይ ግደ ኣለዎ፡ እዚ ኸኣ እቲ ናይ ምግምማዕን ግርጭንት መንቀሊ ዝዀነ ኩሉ ዘወግድ መራኸቢ ድልድል ምሕናጽን ድልያ ፍትሕን ንዝሳቐዩ ነቢያዊ ድምጺ ምዃን ዘረጋግጽ ኣበርክቶ እዩ። ሃይማኖት ንምግምማዕን ንሓድ ሕድ ሸለል ምብህሃለን ዘይምግዳስን ምኽንያት ክኸውን ኣይግብኦን። በንጻሩ ንውህደትን ይቕረ ንምብህሃልን ንምክብባርን ንጥበባይና ልምዓት ሃገር መጋበርያ እዩ።
ኣብዞም ዕሴታት ዝቖመ ምዕቡል መጻኢ ምርግጋጽ። መንሰይ ወለዶ ኣብ ቅንዕናን ምሉእ ምዕባለን ንተሓባባርነት መንፈስ ምሕናጽ። እዚ ርጉጽ ደሞክራሲያዊ ስርዓት ዘረጋግጾ ኣብ ኩሉ ማሕበራዊ ጽፍሕታት ሰላምን ምዕባለን ኩሉ ዝውሕስ ሓድነት ንኽዕተር ይድግፍ ቢሎም ቅዱስ ኣቦና ዘስምዕዎ ዘረባ እንከጠቓልሉ፥ ናይ ምያንማር ካቶሊክ ሕብረተሰብ ብሰብኣውን ብምህዞኣዊ ክህሎት ምስ ዝተፈላለያ ሃይማኖታትን ሰብ ጽቡቕ ድላይን ብምትሕባር ንሓድሽ ናይ ስምምዕን ምርድዳእን ዝዓሰላ ፍትሓዊ ናይ ሕዝባ ምዕባለ እተዕትር ብቕዕቲ ናይ ሕዝቢ ሃገር ንምሕናጽ ኣብ ዝግበር ጻዕሪ ቀዳሞት ተዋሰእቱ ይኹኑ ከምዝበሉ ዝሓበራ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካም ማሶቲ ኣስዒበን፥ ኣውን ሳን ሱ ክዪ ቅድሚ ቅዱስነቶም ኣብ ዘስምዐኦ ዘረባብጣልያንይና ቋንቋ፥ ቅዱስነትኩም ብእማኔ ዘበግስናዮ ናይ ሓባር ጉዕዞ ይቕጸል ከምዝበላ ኣዘካኺረን።
ርክብ ቅዱስ ኣቦና ምስ ንምያንማር ናይ ቡድሃ ኣይማኖት ላዕለዋይ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ኣባላት፥ ብሓባር ቃል ተስፋ ነቕርብ
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 29 ሕዳር 2017 ዓ.ም. ኣብቲ ካባ ኣየ እተሰምየ ናይ ምያንማር ተራቫዳ ቡድሃዊ ሃይማኖት ማእከል ምብጻሕ ኣካይዶም ምስቲ ካብ 1980 ዓ.ም. ኣትሒዙ መንግስቲ ምያንማር ብናይ ሃይማኖትን ባህልን ጉዳያት ሚኒ. ኣቢሉ ዘቖሞ ናይ ሰለስተ ዓመት ናይ ኣገልግሎት ዘመን ዘለዎ በ47 ብድሃውያን መናንያን ዝቖመ ሳንግሃ እተሰምየ ብዶክተር ብሃዳንታ ኩማራብሂቫምሳ ዝምራሕ ላዕለዋይ ናይ ምያንማር ሃይማኖት ብድሃ ቤት ምኽሪ ኣባላት ከምእተራኸቡ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ሮበርታ ጂሶቲ ሓቢረን።
ቅዱስ ኣቦና ኣብቲ ናይ ሃይማኖት ቡድሃ ማእከል ምስ በጽሑ ብናይቲ ሳንግሃ ላዕለዋይ ናይ ቡድሃ ሃይማኖት ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ክቡርነቶ ዶክተር ኩማራበሂቫምሳ ኣቀባብላ ተገይሩሎም ድሕሪ ክብሩነቶም ዶክተር ኩማራበሂቫምሳ ዘስምዕዎ ዘረባ ቀጺሎም ቅዱስ ኣቦና፥ እዚ ኣጋጣሚ’ዚ ኣብ ምክብባር ዝቖመ ሕውነታዊ ርክባትና ንምሕዳስ ዓቢይ ዕድል ክኸውን እንከሎ፡ ብተዛማዲ እውን እቲ ንሰላምን ንምኽባር ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ናይ ሓባር ጻዕርታትና ንምጽናዕ ዕድል እዩ። ኣብ ምያንማር ጥራሕ ዘይኰነስ ኣብ መላእ ዓለም ዘርኢ ሰብ ከምዚ ዓይነት ናይ ኵለን ሃይማኖታት ናይ ሓባር ምስክርነት ኣገዳሲ ምዃኑ ዝገልጽ እዩ።
ንሕና ብዛዕባ እቲ ዘይበርስ ናይ ፍትሕን ሰላምን መሰረታዊ ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ዕሴታት ኣብ ዝምልከት ጉዳይ ብሓደ ድምጺ ክንዛረብ እንከለና ናይ ተስፋ ቃል ኢና እንዘርእን እነቃልሕን እነረጋግጽን። ንኹሉ ካቶሊካውን ሰዓቢ ሃይማኖት ቡድሃን ንኹሎም እቶም ንልዑል ሓባራዊ ስኒት ዝቃለሱ ንደገፍ።
ነቲ ዝሓለፈ ዘጉህይ ሎሚ እውን ኣብ ዘመንና ዝረአይ ዘሎ ዘይፍትሓውነትን ግጭትን ዘይማዕርነትን ዝፈጥሮ ኵለ መዳያዊ ማህሰይቲ፡ ኣብ ቅድሚ እዞም ብድሆታት ህዝቢ ምያንማር ብዘለዎ ቡድሃዊ ሃይማኖት ናይ ተስፋን ምክብባርን ምኽባር ሕይወትን ምህዳርን ብዝብሉ ዕሴታት ኣቢሉ ብምቕራብ ንብሉጽነት ይቐውም። ኣብቲ እውነተይና ናይ ተራኽቦነት ባህሊ፡ እቶም ዕሴታት ንማሕበረሰብና የበርትዑን ናብቲ ብርሃን ዘድልዮ ምሉእ ሕብረተሰብ ብርሃን ንኸብጽሑ ይድግፉ።
ቡቕባቔን ትዕግስትን ንምንቕቓሕን ነቶም ሕዝብታት ብባህልን ቋንቋን ዓሌትን ብዝኽተልዎ ሃይማኖትን ዝገማምዔ ግጭት ንዝኸሰቶም ኣቁሳል ንምፍዋስ ዝግበር ጻዕሪ ናይ ሃይማኖት መራሕቲ ስልጣን ወይ ብንጹል ናይ መንግስቲ ሓላፍነት ጥራሕ ዘይኰነስ ናይ መላእ ሕብረተሰብ መዝነት እዩ። ይኹን ደኣ እምበር ብፍላይ ናይ ብርገሳውያንን ናይ ሃይማኖት መራሕትን ሓላፍነት ናይ ነፍሲ ወከፍ ዜጋ ድምጺ ክስማዕ ብምግባር ተተሓሒዙ ብድሆታትን ናይ እዋናዊ ኣገዳስነታት ክስትውዓሉን ብዘይ ሌላን ጉሌላን ብሕድ ሕዳዊ ምትሕብባር ክግጠሙን ዝድግፍ እዩ። ስለዚህ ቅዱስ ኣቦና በዚ ምኽንያት’ዚ ኣብ መንጐ ናይ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት መራሕቲ ምትሕብባር ኣገዳሲ ምዃኑ እንክገልጹ፥ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ወትሩ ስንድውቲ ብጻይ እያ። ስለምታይ እውነተይና ፍትሕን ነባሪ ሰላምን ክብጻሕ ዝከኣል ንኹሉን ናይ ኩሉን ሰላም ውሑስ ምስ ዝኸውን ስለ ዝዀነ እዩ ኢሎም፥ ብስም ኵሎም ካቶሊካውያን ኣሕዋተይን ኣሓተይን ብሓባር ምሳኹም ናይ ሰላምን ፈውስን ቡቕባቔን ተስፋን ዘርኢ ኣብ ምድሪ ዓለም ንምዝራእ ምሳኹም ከምዝሓብር ከረጋግጸልኩም ኣፈትው እንክብሉ ዘስምዕዎ ዘረባ ዛዚሞም ናይ ሰላም ትእምርቲ ዝዀነ ዝተቐርጸ ሓወልቲ ምስሊ ርግቢት ገጸ በረከት ንናይ ቡድሃ ላዕለዋይ ቤት ምኽሪ ከምዝለገሱ ጂሶቲ ሓቢረን።
ርክብ ቅዱስ ኣቦና ኣብ ምያንማር ምስ ብፁዓን ጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 29 ሕዳር 2017 ዓ.ም. ኣብ ምያንማር ናይ እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ያንጐን ኣብ ዝርከብ ካቴድራል ከምእተራኸቡ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ጃዳ ኣኵይሊኖ ሓቢረን።
እቲ ጥልቂ ምግምማዕ ዘወግድ ብሔራዊ ሓድነት ሕነጹ፡ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ምያንማር ስኒትን ፍቅርን ንሕውነት ሕይወት ህዝቢ ዝተጸውዔት እያ፡ ናይ ካቶሊክ ማሕበረሰብ ሕይወታዊ ዕማም እወታዊ ዝዀነ ናይ ሕብረተሰብ ሕይወት ምሕናጽ እዩ። እዚ ኸኣ ናይ መላእ ሃገርን ሕዝብን ጥቕሚ ዘቃልሕ ድምጺ ምዃን እዩ። ብፍላይ ምእንቲ ድኻታትን ንዓመጽን መጥቃዕትን ንዝተቓልዑ ጥቕሚ ደው ምባል ምስ በሉ ኣስዒቦም፥ ናይ ብፁዓን ኣቡናት ተልእኮ ዘለዎ ሃሴትን ብድሆታቱን ናይ መጓሰይኦም ዓመጽን ግጭትን ዝወልዶም ብድሆታት ናቶም ናይ ምግባሮም ምልክት እዩ ክኸውን ዘለዎ። እዚ ጎዳና’ዚ ብዙሓት ናይ እምነት ናይቲ ጥንታዊ ክቡር ባህሊ መሰኻኽር ኣዐዲሉ እዩ ከምዝበሉ ዝሓበራ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኣኵይሊኖ ኣስዒበን፥ ቅዱስ ኣቦና ምስ ብፁዓን ጳጳሳት ምያንማር ንኽራኸቡ ኣብቲ ካቴድራል ምስ ኣተዉ ብስም ኵሎም ብፁዓን ጳጳሳት ናይ እንቋዕ ደሓን መጻእኩም መልእኽቲ ዘስምዑ ናይ ካላያ ጳጳስን ናይ ምያንማር ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ብፁዕ ኣቡነ ፈሊፕ ሊያን ክሀን ታንግ ቀጺሎም ዱስነቶም ኣብቲ ኣብ፥ ፈውስን (ምፍዋስን)፤ ምስናይን ነቢይነትን ኣማእኪሎም ኣብ ዝለገስዎ ስልጣናዊ ምዕዳን ቀጺሎም፥ ፍልልያቶም ዘብዕሉን ዝቕድሱን ኢና፡ ሓድነትና ካብ ፍልልያትና ዝምንጭው እምበር ፍልልያትን ዝሓክኽ ማለት ኣይኰነ፡ እቲ ናይ ሓባር ሃብትን ዘዕብይን ዘሎና ፍልልያት ብናይ ምርኻብን ምትሕብባርን ባህሊ ኣቢልና ነኽብሮ።
ኣብ ምያንማር እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ተልእኾኣ ፈውስን ቤተ ክርስቲያናዊ ሱታፌ ብምምስካር እቲ ዓለም ክህቦ ዘይከኣሎ ሰላም ንኽብጻሕ ብቓልን ሕይወትን እትምስክር እያ። እግዚኣብሔር ብምምስካር ንብጻይ ምስክር ብምዃን ንድኻታትን ንቶም ዝተናዕቁን ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ዝተሓርሞም ቀረባ ብምዃን ስሌኦም ደው ብምባል ኣብ ፈቐዶ ወሰናስን ጐደናታት ተደርብዮም ስለ ዝሳቕዩ እትጣበቕን ኣቁሳሎም ትፍውስን እያ።
ሃይማኖታዊ ዘተ እተነቓቕሕ ቤተ ክርስቲያን፥ ስለዚህ ናይ ዘተ ባህሊ እትሃንጹ ኩኑ! ምስ ካልኦት ሃይማኖታት ኣብ ናይ ሃገርኩም ሕይወት ናይ ስላምን ዕርቅን ተራኽቦ ይሃልውኩም። … ኣብ ዓውደ ኵናት እትርከብ ቤት ሕክምና፡ ኵለ መዳያዊ ኣቝሳል እትፍውስ።
ሽታ እግዚኣብሔር ዘለዎ ሽታ ኣባጊዕ (ጨና መጓሰይ እትሽትት) ኣብ ገዛእ ርእሳ እትዕጾ ዘይኰነስ ናብ እትብል፡ ናብቲ ደጋዊ ክፍሊ ከተማን ህልውናን እተበል ቤተ ክርስቲያን መሰኻኽር ንኽንከውን ዝተጸዋዕና ኢና። ጳጳስ ንመጓሰይ ቀረባ ኣዚዩ ንካህናቱ ቀረባ ይኹን።
መሰረት ዘለዎ ውዕዉዕ እምነት ዝነብር ናይ ልኡከ ወንጌል ውዕዉዕ መንፈስ ዘለዎ፡ በቶም ናይ ቤተ ክርስቲያን ዓንዲ ዝዀኑ ናይ ትምህርተ ክርስቶስ መምሃራን ዝሕገዝ ይኹን።
ቅዱስ ኣቦና ቀጺሎም መንእሰይ ወለዶ ኣብ ጥዑይ ግብረ ገብ ክህነጽ ክስነይ ይግብኦ። ኣብቲ ዝተሓላለኸ እዋናዊ ፈጣን ዓለም ነቲ ዓብላሊ ባህልን ህልዮን ክብድህ መታን ንመንእሰይ ወለዶ ቀረባ ምዃን እንክብሉ ምስቲ ኣብ 2018 ዓ.ም. ንኽካይድ ዝጸውዕዎ ኣብ መንእሰይ ዘማእከለ ናይ መላእ ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳት ሲኖዶስ ብምስትውዓል ኣተሓሳሲቦም፡ ቤተ ክርስቲያን ነቢይ እያ።ስለዚህ ጻላይን ዓቃቢት ፍጥረትን ተፈጥሮ እያ። ሰብኣውን ማሕበረሰብኣውን ስነ ምህዳር እተሳልጥ እያ ምስ በሉ ቅዱስነቶም ዝለገስዎ ስልጣናዊ ምዕዳን እንከጠቓልሉ፥ መንፈሳውን ሰብኣውን ጥዕና ብማዕረ ምሕላው። ንኻህናት ኣብነት ንምእመናን ኣብነት ናይ ጸሎትን ኣብ ፍቕሪ እግዚኣብሔር ዝቖመ ናይ ምሕረትን ዕርቅን ሕይወት መስከርቲ። እቲ ቀዳማይ ናይ ሓደ ኣቡን ተልእኾ ጸሎት እዩ። ጻላይነት ናይ ክህነት መንነት መግለጺ እዩ። ጸሎት ናይ ኣስፍሆተ ወንጌልን ፍቕሪ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ መሰረት እዩ ከምዝበሉ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኣኵይሊኖ ገሊጸን።
ንኩላቶም ምልክት ተስፋ ኩኑ! ር.ሊ.ጳ ንመንእሰያት ምያንማር
ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ኣብ ምያንማር ዝገብርዎ ሓዋርያዊ ምብጻሕ ብቅዳሴ እንክዛዝምዎ ኣብቲ መንእሰያት ብብዝሒ ዝተሳተፍዎ ኣብ ካተድራል ንጽሕት ድንግል ማርያም ዝዓረገ መሥዋዕተ ቅዳሴ ቃላት ቅዱስ ጳውሎስ ብምድጋም ነዚ ዚስዕብ ስብከት ኣቅሪቦም፣ ‘ንስኹም ደስ ዘብል ሠናይ ዜና ኢኹም ከመይ ነቲ ቤተክርስትያን ኣብ ክርስቶስ ንዘለዋ እምነት ጭቡጥ ብዝኾነ መንገዲ ተመልክቱ ስለዝኾንኩም ኣባናውን መወዳእታ ዘይብሉ ሓጐስን ተስፋን የንጸባርቅ፣ ኮይኑ ግን ኣብዚ ድኽነትን ውርደትን ብዙሕ ምጉዳል ፍትሕን ዝመልኦ ዓለምና እቲ ሠናይ ዜና ናይ ሓጐስ ኣበይ ክንረኽቦ ንኽእል! ኢሎም ይሓቱ እሞ ነዙ ጉዳይ እዚ ንጹር መልእኽቲ የድልዮ `ሕዝቢ ንስኹም መንእሰያት ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን ምያንማር ነቲ ሠናይ ዜና ምሕረት እግዚብሔር ኣሜን ኢልኩም ንምቅባል ዘይትፈርሑን ነግ ፈረግ ዘይትብሉን ምዃንኩም ክፈልጡ ክንደይ ምደለኹ! ከመይ እዚ ሠናይ ዜና እዚ ስምን ገጽን ኣለዎ ንሱ ከኣ ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ፣ ናይዚ ሠናይ ዜና እዚ መልእኽተኛታት ብምዃንኩም ከኣ ንቤተክርስትያንስ ይኹን ንዓድኹም ከምኡ እውን ንመላእ ዓለም ሓቲ ናይ ተስፋ ቃል ንምብሳር ስንድዋት ኩኑ፣ ኣብተን ኢየሱስ ዝዓደለና መሰል ደቂሰባትን ፍትሕን ከምኡ እውን ኣብ ፍቅርን ሰላምን ዘሎኩም ውዕውዕ ስምዒት ንኩልና የገድሰናን ይጠቅመናን እዩ፣ ነዙ ንክትገብሩ ግን ነቲ ሎሚ ክንበብ ዝሰማዕናዮ መልእኽቲ ቅዱስ ጳውሎስ መሠረት ብምግባር ሕቶታት ከቅርበልኩም ምፈቶኹ፣ ቅድሚኡ ግና ንዘረባ ኢየሱስ ንምስማዕ ክትገብርዎ ዘሎኩም ነገር ኣሎ ማለት ቅድሚ ዘረባ ብጸሎት ክትረኽብዎ ኣሎኩም ድሕሪ ተዘራርብዎ ኣብ ልብኹም ዘሎ ኩሉ ተካፍልዎ ወላውን ነቲ ዝስመዓኩም ፍርህስ ይኹን ሻቅሎት ከምኡ እውን ሕልምታትኩምን ተስፋታትኩምን ኣዕልልዎ፣ ናብቲ ቀንዲ በዳሂ ሕቶታት ጳውሎስ እንክንምለስ ሠለስተ ግዜ እንተዘይ ትብል ቃል ይደጋግም፣ ሓያል ቃል ኮይና ኣብ ስፍሓት መንግሥቲ ኣምላኽ ግደ ናይ ነፍስወከፍና ብግዲ ክህሉ ትሓተና፣ እምበር ነተን ቅዱስ ጳውሎስ ዘቅርበን ሠለስተ ሕቶታት ናባኹም ከቅርበን። ቅዱስ ጳውሎስ ስም እግዚኣብሔር ዚጽውዕ ሰብ ኩሉ ኪድኅን እዩ ይብል እሞ እንተኾነ ብኣኡ ከይኣመኑ ኸመይ ኮይኖም ኪጽውዕዎ ይኽእሉ፧` ብማለት ነታ ቀዳመይቲ ሕቶ የቅርበልና ትብል፣ እታ ካልኣይቲ ከኣ ‘ብዛዕባኡ ኸይሰምዑኻ፡ከመይ ኢሎም ብኣኡ ይኣምኑ፡’ ትብል ኮይና ኣብ መወዳእታ ድማ ዜበስርዎም ሰባት እንተዘይተረኽቡኸ ኸመይ ኰይኖም ይስምዑ፧ እቶም ዜበሥሩኸ እንተዘይተላእኩ ከመይ ገይሮም የብሥሩ! ከመዮ፡ ድምጺ ኣእጋር እቶም ኬበስሩ ዝመጹ ኽንደይ እሞ ይጥዕም፡ ተባሂሉ ዝተጻሕፈሎም እዩ፡ እንክብል ሎሚውን ይሓተና ኣሎ፣ ስለዚ ንስኹም መንእሰያት ምናዳ ንመሳቱኹም ከም ተልእኮ መዘና ክትወስድዎ ዘሎኩም ነዚ ሠናይ ዜና እዚ ኣበስሩ፣ ንሰባት ወጠርቲ ዝኾና ሕቶታት ንምሕታት ኣይትፍርሁ፣ ነዚ ንምግባር ንክትስምዑ ኣተና ካልኦት ናባኹም ገጹ ንከብል ክትጭርሑ ምደለኹ እዚ ምጭራሕ እዚ ግን ብድምጺ ዘይኮነ ብሕይወትኩም ብልብኹም ክትገብርዎ ምደለኹ፣ ከምዚ ብምግባር ከኣ ተስፋ ንዝቈረጸ ተስፋ ንዝሓመመ እትዝርጋሕ ኢድ ንጓናን ስደተኛን ሃንጐፋይ ኢሉ ዝቅበል ፍሽኽታ ብሕቱ ኰይኑ ንዝሳቀ ደገፍ ኰንኩም ምልክት ተስፋ ኩኑ፣ ከምዚ ብምግባር ከኣ ነታ ቅዱስ ጳውሎስ ዘቅረባ ሳልሰይቲ ሕቶ ንምልስ ማለት ቅዳሴ ምስ ወዳእና ኩሉኹም እንኮላይ ንሕና ነቲ ዝተቀበልናዮ ጸጋ ምስ ካልኦት ንምክፋል ንውፈር፣ ነዚ እንክንገብር በይንና ኣይኮናን ኢየሱስ የሰንየና እዩ፣ ሎሚ እንክዝኽሮ ዓቢይ ሓዋርያ ቅዱስ እንድርያስ ነዚ የረጋግጸልና፣ በይንና ገለ ክንገብር ከይንፍትን ወይ ከይንሓስብ ኩሉ ምስ ኢየሱስን ብኢየሱስን እዩ፣ ብሓይልና ዝኸውን ሓንቲ ነገር የላን ከይትጋገዩ፣ ጐይታ ንገለኹም ብክህነት ንክተገልግልዎ ይዕድመኩም ይኸውን በዚ ከኣ ገፈፍቲ ሰብ ትኾኑ፣ ንገሊኦም ኣብ ውፉይ ሕይወት ክሳተፉ ይጽውዕ፣ ንገለኦም ከኣ ኣቦታትን ኣደታትን ንክኾኑ ኣብ ኪዳናዊ ሕይወት ይጽውዕ፣ ጸዋዕታኹም ዝኾነ ይኹን ዝምሕጸነኩምን ሓደራ ዝብለኩምን ጽኑዓት ኩኑ ለጋሳት ኩኑ ልዕሊ ኩሉ ግን ኣብ ጸዋዕታኹም ሕጉሳት ኩኑ፣ ንኩሉኹም ኣብነት ትኾነኩም እኖና ድንግል ማርያም እያ፣ ከመይ ንሳ ከማኹም መንእሰይ እንከላ እያ ነቲ ዘሐጐስ ዜና ምስ ሰምዔት ክትቅበሎን ንምሉእ ሕይወታ ናብ እግዚብሔር ንክተወፈን ትብዓትን እምነት ዝረኸበት፣ ከም ማርያም ሕይወትኩም ብምሉኡ ናብ እግዚኣብሔር ንምውፋይከስ ከምኣ ትሑታት ብምዃን ንኢየሱስን ንፍቅሩን ናብ ካልኦት ንምብጻሕ ጽኑዓት ኩኑ` እንክብሉ ስብከቶም ዛዘሙ፣