text:
ዜና ኤርትራ
ኤርትራ ዝመደበሮም ተቓወምቲ ትግራይ ናብ ዓዶም ተፋንዮም
Radio Erena: 10 October 2018
ኣብ ኤርትራ ዝመደበሮም፣ ኣንጻር መንግስቲ ኢትዮጵያ ብረት ዝዓጠቑ ኣስታት 2 ሽሕ ኣባላት ደምህት ወይ ደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ህዝቢ ትግራይ ብ8 ጥቅምቲ ናብ ዓዶም ተፋንዮም።
ንሳቶም ብመንገዲ ዛላምበሳ ናብ ኢትዮጵያ፣ ክልል ትግራይ ኣብ ዝኣተውሉ፣ ህዝቢ ድሙቕ ኣቐባብላ ጌርሎም።
ኣብ መንጎ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂን መንግስቲ ኢትዮጵያን ድሕሪ ዝተኻየደ ስምምዕ፣ ኣብ ኤርትራ ዝመደበሮም ተቓወምቲ ኣምሓራ፣ ኦሮሞን ኣቐዲሞም መምስ ወኪላት ክልላቶም ድሕሪ ምርድዳእ ናብ ዓዶም ክፋነዉ እንከለዉ፣ ሎሚ ድማ ናይ ትግራይ ተፋንዮም ኣለዉ።
ካብን ናብን ኣስመራ-መቐለ ዝመላለሱ ነጋዶ፣ ባጤራ ናቕፋ ብብዝሒ ይደልዩ
Radio Erena: 09 October 2018
ካብ መቐለን ካልእ ከባቢታት ኢትዮጵያን ናብ ኤርትራ ዝኣትዉ ነጋዶ፣ ባጤራ ናቕፋ ብብዝሒ ይደልዩ ከምዘለዉ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።
ካብ መጀመርታ ወርሒ ጥቅምቲ ኣትሒዙ፣ ኣብ መቐለን ዓዲግራትን ን1000 ናቕፋ፡ ብ1600 ብር ክግዛእ ከምዝቐነየ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት፣ ናብ ትግራይ ንዝኣተዋ ናይ ኤርትራ መካይንን ተጓዓዝትን እናተኸታተሉ ሸርፊ ከምዝሓቱ ጠቒሶም።
ናብ ኤርትራ ዝኣትዉ ዘለዉ ኢትዮጵያውያን ነጋዶን በጻሕቲ ሃገርን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝጸንሕሉ እዋን ዋሕዲ ባጤራ ናቕፋ የሸግሮም ከምዘሎ'ዮም ዘመልክቱ።
ኣብ ኤርትራ፣ ካብ 5 ሽሕ ናቕፋ ንላዕሊ ጥረ ገንዘብ ምሓዝ፣ ዘይሕጋዊ ምዃኑ'ዩ መንግስቲ ዘጠንቕቕ።
ኢሳይያስ ዝርከቦም ሰለስተ መራሕቲ፣ ሕጹያት ስልማት ኖቤል ምዃኖም ከም መዘናግዒ ክቀርብ ቀንዩ
Radio Erena: 08 October 2018
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ናይ ዝርከቦም ሰለስተ መራሕቲ፣ ንናይ ሰላም ስልማት ኖቤል 2018 ምርቆሖም፣ ብሓያሎ ወገናት ከም መዘናግዒ ክቐርብ ቀንዩ።
እቶም ምስ ኢሳይያስ ኣፈወርዊ ንስልማት ኖቤል፣ ብምርቁሖም ከም መዘናግዒ ክቐርቡ ዝቐነዩ ክልተ መራሒ፣ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕን መራሒ ሰሜን ኮርያ ኪም ጆንግ ኡን'ዮም።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፍወርቂ፣ ነዚ ናይዚ ዓመት እዚ ናይ ሰላም ስልማት ኖቤል ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ብምዃን'ዩ ተረቑሑ ኔሩ።
ፕረዚደንት ትራምፕ ድማ ምስ መራሒ ሰሜን ኮርያ ኪም ጆንግ ኡን ብምራኽቡ'ዩ ክልቲኦም መራሕቲ ነዚ ብደረጃ ዓለምዝወሃብ ዝዓበየ ናይ ሰላም ክብሪ ዝተረቁሑ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ንወዱ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ኣማኻሪ ስትራቴጅያውያን ጉዳያት ክኸውን መዚዝዎ
Radio Erena: 08 October 2018
ፕረዚደንት ኢሳይይሳ ኣፈወርቂ ንወዱ ኣብርሃም፣ ኣብ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ከም ሓላፊ መጽናዕቲ ስትራትራቴጅያውያን ሰነዳትን ኣማኻሪ ኣብዚ ጉዳይን ኮይኑ ክሰርሕ ከምዝመዘዞ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ሓቢሮም።
እቲ ፕረዚደንት ነቶም ምስ ኢትዮጵያን ሃገራት ዓረብን ዝኸተሞም ሰነዳት፣ ወዱ ኣብርሃም ኢሳይያስ ምስ ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብርኣብን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ብምዃን ይከታተልዎ ከምዘለዉ እቶም ምንጭታት ጠቒሶም።
ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዝተኸፍተሉ ይኹን ስምምዕ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ስዒዲ ዓረብ ኣብ ዝተኸተመሉ፣ ኣብርሃም ኢሳይያስ፣ ብደረጃ ጽፍሒ፣ ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣብ ስትራቴጅያውይን ጉዳያት ኮይኑ ከምዝተሳተፈ እቲ ሓበሬታ ብተወሳኺ ኣረጋጊጹ።
ሱዳን፣ መጠን ሸርፊ ዶላር ብኣስታት ዕጽፊ ንሂሩ
Radio Erena: 08 October 2018
ኣጋጢምዎ ንዘሎ ቁጠባዊ ቅልውላውን ዝቕባበ ባጤራን መፍትሒ ስኢንሉ ዝርከብ መንግስቲ ሱዳን፣ ንመጠን ሽርፊ ዶላር ብኣስታት ዕጽፊ ኣዛይድዎ።
ሃገራዊ ባንክ ሱዳን ኣውጺእዎ ብዘሎ መግለጺ መሰረት፣ ንሓደ ዶላር ኣመሪካ 29 ፓውንድ ሱዳን ዝሽረፍ ዝነበረ ናብ 47.5 ፓውንድ ሱዳን ክብ ኢሉ ኣሎ።
እቲ ባንክ፣ ንመጠን ሸርፊ ዶላር ብኣስታት ዕጽፊ ክብ ዘበለሉ ምኽንያት፣ ነቲ ብጸላም ዕዳጋ ዝካየድ ዝነበረ ናይ ሸርፍን ሓዋላን መስርሕ ንምቁጽጻር ምዃኑ እንተተገልጸ፣ እቲ ናይ ወሰኽ ኣዋጅ ድሕሪ ምውጽኡ ሓደ ዶላር ኣመሪካ ኣብ ጸሊም ዕዳጋ ልዕሊ 48 ክትሽረፍ ጀሚራ ኣላ።


c: text/html

text:
ሎሚ ካብ ትሪፖሊ ዝተዛረቡ ስደተኛታት፡ ገና ኣብ ገዛ ተዓጽዮም፡ ዝበልዕዎን ዝሰትዩዎን ይጽንቀቖም ከም ዘሎ ገሊጾም። ኣብ`ዚ ሰዓት`ዚ ናብ ጽርግያ ወጺኻ መግቢ ክትዕድግ ወይ ደሃይ ክትፈልጥ ምፍታን፡ ዝጽበየካ ማሕረድትን መቕተልትን ምዃኑ`ውን ይገልጹ።
ኣብ መዓርፎ ነፈርትን፡ ወደባትን ትሪፖሊ፡ ገለ መንግስታትን ናይ ሕቡራት ሃገራት ጉዳይ ስደተኛታትን፡ ንገለ ስደተኛታት የህድሙ`ለዉ ዝብሃል ወረ`ኳ እንተሃለወ፡ እቲ ዝኸፍአ ጸገም ኮይኑ ዘሎ፡ ናብኡ ክትከይድ ምፍታን ምዃኑ`ውን እቶም ንቪኦኤ ዝተዛረቡ ሰባት ይገልጹ።
ካብ ሮማ፡ ንድሕነት`ቶም ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ብዘይምስልካይ ዝቃለሱ ዘለዉ ኣባ ሙሴ ዘርኣይ፡ ኣብ ምሉእ ዓለም ዝርከቡ ስብኣዊ ርሕራሔ ዝስምዖም ዜጋታት፡ ኣብ ጥቕኦም ንዝርከባ ኢምባሲታትን ትካላትን ብምሕባር ኣብ`ዚ ወፍሪ-ህይወት-ኣድሕን ክሳተፉ ጸዊዖም።
ብዛዕባ ሊብያ ድሕሪ ባይታን መጻኢ ኹነታትን ዝተንተነ ኣቶ ዓብደልረዛቕ ኣሕመድ ካብ ቨርጂንያ ብወገኑ፡ መራሒ ሊብያ መዓመር ቓዛፊ፡ ኣብ ሰራዊቱ እምነት ብምጉዳሉ፡ ነዚ ዝተወለዐ ናዕቢ ጠጠው ኸብሎ ኸጸግመሉ ኸምዝኽእል ይገልጽ። ዝበዛሓ ቐቢላታትን ሊብያ፡ ንቓዛፊ ይኸድዕዖ ከምዘለዋ`ውን ይኣምን።
ንምሉእ ትሕዝቶ ውዕሎ ሊብያ ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቑ፡

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣብ ሊብያ ዝርከቡ ስደተኛታት ሰላማዊ መነባብሮ ናብ ዝረኽብሉ ንኽግዕዙ ክግበር ኣብ ኤውሮጳ ዝነብሩ ኤርትራውያን ኢትዮጵያውያንን ሓቲቶም።
ትማሊ ኣብ ሮማ ጣልያን ሎሚ ኣብ ጀኔቫ ሲዊዘርላንድ ሰላማዊ ሰልፍታት ተኻይዱ'ሎ። ኣብ ጀኔቫ ኣብ ዝርከብ ቤት-ፅሕፈት ትካል ሕቡራት መንግስታት UNHCR በማእት ዝቁፀሩ ኤርትራውያን ኣብ መንጎ ጎንፂ ሊብያ ኣብ ፀገም ዝርከቡ ዜጋታት ህፁፅ ረድኤት ክግበረሎም ሕቲቶም።
ትማሊ ኣብ ሮማ ጣልያን ኤጅንስያ ሓበሻ ዝተባህለ ገባሪ ሰናይ ትካል ኣብ ዘዋደዶ ሰልፊ ኤርትራውያን ኢትዮጵያውያንን ሶማልያውያንን ከምዝተኻፈሉ መስራቲ'ቲ ትካል ኣባ ሙሴ ዘርኣይ ገሊፆም።
ብኻልእ ወገን ኸአ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሊብያ ንዝርከቡ ኤርትራውያን ንምሕጋዝ ይንቀሳቀስ ከምዘሎ ኣፍሊጡ'ሎ። ኣብ ሚኒስትሪ ወፃኢ ጉዳያት ኤርትራ ዳይሬክተር ዝኾኑ ኣቶ ፀሃየ ፋሲል ከምዝበልዎ ኣብ ሊብያ ዝርከቡን ብፍቃዶም ናብ ሃገሮም ክምለሱ ዝደልዩ ኤርትራውያን ኣብኡ ብዘሎ ኤምባሲ ክምዝገቡ ከምዝኽእሉ ገሊፆም።
ኣብኡ ዘሎ ኩነታት ከም ልብኻ ዘገላብጥ ብዘይምኻኑ ዝጀመርናዮ ስራሕ ብዝተመቻቸአ ኩነታት ምክያድ አይከአልን ዝበሉ ኣቶ ፀሃየ ዝተወሰኑ ኤርትራውያን ክምዝገቡ ጀሚሮም'ለው ኢሎም። ግን ሰደተኛታት ምውፃእ ከምዘይተጀመረ ኣቶ ፅሃየ ፋሲል ዳይሬክተር ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ኤርትራ ገሊፆም።


text:
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን! ደሓንዶ ሓዲርኩም!
ብዛዕባ ጥምቀት ንዝገበርናዮ ትምህርቲ ድሕሪ ዛዚምናኸስ ኣብዘን ንበዓለ ጰራቅሊጦስ ተኸቲለን ዝስዕባ ዕለታት ብዛዕባ እቲ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ልቢ ዝተጠመቁ ዘስተንፍሶ ምስክርነትን ንካልኦት ሠናይ ነገር ንምግባር ስንድዋት ኮይኖም ንቅድሚት ገጾም ንኽግስግሱ ዝሕግዞ ክንምልከት ኢና፣ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ‘ንስኹም ጨው ምድሪ ኢኹም! ንስኹም ብርሃን ዓለም ኢኹም’ (ማቴ 5.13-16) እንክብል ንተኸተልቱ ዓቢ ተልእኮ ኣረኪብዎም፣ እዘን ምልክታት እዚኤን ብዛዕባ ጠባያትና ክነስተንትን ይሕግዙና፣ ከመይ ጨው እንተበዝሔስ ይኹን እንተወሓደ ንመቐረት መግቢ የበላሽዎ፣ ከምኡ እውን ብርሃን እንተወሓደ ጽልግልግ እንተበለስ ይኹን ብዘይ መጠን በርቲዑ ዓይንኻ ዝደጒሕ እንክኾን ጽቡቅ ክንርኢ ኣይንኽእልን፣ ጣዕሚ ዝህብን ንመግቢ ንነዊሕ እዋን ከይበስበሰ ከምዝዕቆርን ዝገብር ጨውን ንዓለም ዘብርህ ብርሃንን ንክንከውን ዘኽእለና መንፈስ ክርስቶስ ጥራይ እዩ፣ እዚ ትዕድልቲ እዚ እዚ ጸጋ እዚ ከኣ ኣብ ምሥጢረ ሜሮን እንቅበሎ ጸጋ እዩ፣ ሎሚ እምበኣርከስ ብዛዕባ ምሥጢረ ሜሮን ክንምልከት ኢና፣ ቅብዓት ወይ ጽንዓት እውን ንብሎ ከመይ ነቲ ኣብ ምሥጢረ ጥምቀት ዝተቀበልናዮ ጸጋ የጽንዖ፣ ሓዲስ ትምህርተ ክርስቶስ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ቊ.1289 ‘ድሮ ኣብ’ቲ ፈለማ እዋናት፤ ንህያብ መንፈስ ቅዱስ ኣጸቢቕካ ንምጕላሕን ንምምልካትን፤ ነቲ ኣንብሮተ-እድ፣ ብምዑዝ ዘይቲ (ሜሮን) ምቕባእ ተወሲኹዎ ይርከብ። እዚ ቅብኣት’ዚ ነቲ “ክርስትያን” ዚብል “ቅቡዕ” ዜስምዕ፤ ካብቲ ኣምላኽ “ብመንፈስ ቅዱስ ዝቐብዖ” ክርስቶስ ብርእሱ ዝተወስደ ስም ከድምቖን ኣጸቢቑ ከብርሆን ይርከብ። እዚ ሥርዓተ-ቅብኣት እንተኾይኑ ኣብ ክልቲኡ ወገን፣ ኣብ ምሥራቕን ምዕራብን ወትሩ ዚቕጽል ዘሎ እዩ። በዚ ምኽንያት’ዚ ናይ ምሥራቕ ኣብያተክርስትያን ነዚ ምሥጢር’ዚ “ቅብኣት” “ብሜሮን ምቅባእ” ወይ ከኣ “ሜሮን” ቢለን ይሰምያኦ። እቲ ኣብ ምዕራብ
ዝውቱር ዝኾነ “ጽንዓት”(Confirmation)ዚብል ቃል ድማ እቲ ጥምቀት ምጽናዑን ምርጋኡን፤ ምእንት’ዚ ከኣ ክልቲኡ ፍረ መንፈስ ቅዱስ ዝኾነ፤ እቲ ጕዕዞ መባእታ-ክርስትና ምዝዛሙን፤ ናይ ጥምቀት ጸጋ ምድልዳሉን ዜመልክት እዩ።’ እንክብል ይገልጾ፣ ቅቡእ ናይ መንፈስ ቅዱስ ኢየሱስ ክርስቶስ ስለዝኾነ እቲ ብአቡን ዝተቀደሰ ምዑዝ ቅዱስ ቅብዒ ናብ ክርስቶስ ይወስደና፣
ኣብ መለኮታዊ ሕይወት ብምሥጢረ ጥምቀት ዳግም ምውላድከስ ቀዳማይ ስጒምቲ ኮይኑ ከም ደቂ እግዚብሔር ምምልላስ ወይውን ምስቲ ኣብ ቅድስት ቤተክርስትያኑ ኮይኑ ዝሠርሕ ክርስቶስ ኣብ ዓለም ንዘካይዶ ተልእኮ እናተሳተፍካ ምሳኡ ምውህሃድ የድሊ፣ ነዚ ጉዳይዚ ከኣ መንፈስ ቅዱስ ዘድሊ ጸጋ ኩሉ ይዕድለና፣ ኣብቲ ማህሌት መንፈስ ቅዱስ ናይ ዕለተ ጰራቅሊጦስ ዘስፈሮ ‘ብዘይ ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ደቂ ሰባት ምንም ነገር የለን’ ዝብሎ እዩ፣ ከመይ ብዘይ ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ሓንቲ እኳ ክንገብር ኣይንኽእልን ኢና፣ ንቅድሚ ገጽና ንክንስጉምን ንክንግስግስን ሓይሊ ዝህበና መንፈስ ቅዱስ እዩ፣ ከምቲ ናይ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ሕይወት ብመንፈስ ቅዱስ ዝተኰስኰሰ ሕይወት ቤተክርስትያንን ናይ ነፍሲወከፍ ኣባላ ሕይወትን ኣብ ትሕቲ መሪሕነት መንፈስ ቅዱስ ክኸውን ኣለዎ፣
ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብሥራሕ መንፈስ ቅዱስ ካብ ድንግል ምስ ተጸንሰን ተወልደን ካብ ሩባ ዮርዳኖስ ካብ ማይ ክወጽእ ከሎ በቲ ብኣምሳል ርግቢ ኣብ ልዕሊኡ ዝወረደ ንወትሩ ምሳኡ ዝነበረን መንፈስ ቅዱስ ይቅባዕ (ማር 1.10, ዮሓ 1.32)። ነዚ ከኣ ብግህዶ ኣብ ቤተመቅደስ ናዝሬት ንትንቢት ኢሳያስ ብምጥቃስ ይገልጾ፣ ኢየሱስ ከመይ ገቢሩ ከምዝገልጾ እዚ ከኣ ኣብቲ ቤተመቅደስ ናዝሬት ከም ናይ መንነት ወረቀት እንከቅርቦ ንስማዓዮ ‘መንፈስ እግዚብሔር ኣብ ልዕለይ ኣሎ’ ይብል፣ ንጹር እዩ፣ ‘መንፈስ እግዚብሔር ኣባይ ሓዲሩ ኣሎ፣ ስለ ዝቐብዓኒ ኸኣ ንድኽታት ከበሥር ንእሱራት ፍትሓት ክእውጅ ንዕውራን ኣዕይንቶም ከብርሃሎም ንጭቊናት ሓራ ምውጻእ ክሰብኽ፣ ሕርይቲ ዓመት እግዚብሔር ክእውጅ ለኣኸኒ’ (ሉቃ 4.18) ይብል፣ በዚ ከኣ ኢየሱስ ኣብ ቤተመቅደስ ዓዱ ኣብ ናዝሬት ከም ቅቡዕ ናይ እግዚብሔር ብመንፈስ ቅዱስ ከምዝተቀብኤ እቲ ቅቡዕ ምዃኑ ይገልጽ፣
እዚ ብመንፈስ ቅዱስ ዝመልኤን ምንጪ ናይቲ ንሓዋርያት ካብ እግዚብሔር ኣቦ ዝተተስፈወ መንፈስን እዩ፣ (ዮሓ 15.16፡ ሉቃ 24.49፡ ግሐ 1,8፡ 2.33 ተመልከት)፣ ከም ሓቁ እንተኾይኑ ኣብ ዕለተ ትንሣኤኡ ጐይታ ንሓዋርያቱ ‘መንፈስ ቅዱስ ተቀበሉ’ (ዮሓ 20.22) እንክብል ኡፍ ይበለሎም ኣብ ዕለተ ጰራቅሊጦስ ከኣ ከምቲ እንፈልጦ ኣደናቂ ብዝኾነ መንገዲ ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ልዕሊ ሓዋርያት ይወርድ (ግሐ 2.1-4)፣
እስትንፋስ ናይቲ ካብ ሙታን ዝተንሠኤ ክርስቶስ ንሰናቡእ ቤተክርስትያን ይመልእ ስለዝኾነ ከኣ ኣፍ ሓዋርያት ብመንፈስ ቅዱስ መሊኡ ንኩሉ ዓበይቲ ተግባራት እግዚብሔር ክእውጁ ይጅምሩ፣ (ግሐ 2.1-11)
ዝሓለፈ ሰንበት ዘኽበርናዮ ዕለተ ጰራቅሊጦስ ቤተ ክርስትያን በቲ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ማይ ሩባ ዮርዳኖስ ምስ ወጸ ዝቀብዔ መንፈስ ቅዱስ እትቅበአሉ ዕለት እዩ፣ ወይውን ጰንጠቆስጠ ንቅድስና ሰባትን ንክብሪ እግዚብሔርን ሕይወትካ ንምውፋይ ድፍኢት መንፈስ ቅዱስ እትረኽበሉ እዩ፣ ኣብ ነፍሲወከፍ ምሥጢር መንፈስ ቅዱስ ዝሰርሕ እኳ ኣንተኾነ ኣብ ምሥጢረ ሜሮን ግን ፍልይ ብዝበለ መንገዲ ከምቲ ብፁዕ ጳውሎስ ሻድሻይ ዝበልዎ ‘ምእመናን ንመንፈስ ቅዱስ ከም ህያብ ይቅበልዎ’። ስለዝኾነ ከኣ ኣቡን ነቲ ተቀባኢ ብቅዱስ ዘይቲ ክቀብኦ እንከሎ ‘ነቲ ከም ውህበት ዝተዓደለካ መንፈስ ቅዱስ ተቀበል’ ይብሎ፣ እዚ ከኣ ዓቢ ትዕድልቲ እግዚብሔር ዝኾነ መንፈስ ቅዱስ እዩ፣ ንሕና ኩልና እዚ መንፈስ እዚ ኣብ ውሽጥና ኣሎና፣ እዚ መንፈስ እዚ ኣብ ልብና ኣብ ነፍስና ኣሎ፣ ንደቂ ሰባት ዘመቅር ጨውን ዘብርህ ብርሃንን ንክንከውን ንሕይወትና ዝመርሕ ከኣ እዚ መንፈስ ቅዱስ እዚ እዩ፣
ኣብ ምሥጢረ ጥምቀት መንፈስ ቅዱስ ኣብ ክርስቶስ እንከጥሕለና ኣብ ምሥጢረ ሜሮን ከኣ ባዕሉ ክርስቶስ እዩ ብመንፈሱ ዝመልኣናን ናይቲ ብመደብ ድሕነት እግዚብሔር ንሱ መበቆሉ ዝኾነ ሕይወትን ተልእኮን ከምእንሳተፍ ይገብረና፣ እቲ ብሜሮን ዝተቀብኡ ዝወሃብ ምስክርነት ናይ መንፈስ ቅዱስ ምቅባልን ንዘሐድስ ኣስተንፍሶኡ ተኣዛዝነቶምን ይገልጽ፣ እስከ ሓንቲ ሕቶ ክሓትት ‘ውህበት መንፈስ ቅዱስ ከምዝተቀበልና ከመይ ገርካ ክረኤ ይከኣል፣ ናብ ካልእ ከይከድና ነቲ ቅዱስ ጳውሎስ ኣብ 1ቆሮ 2.13 ዝብሎ ብምምልካት ሥራሕ መንፈስ ቅዱስ እንተሰራሕናን መንፈስ ቅዱስ ዘስተንፈሰልናን ዝመሃረናን ቃላት ክንዛረብ እንተጀመርናን በዚ መንፈስ ቅዱስ ከምዝተቀብልና ክንፈልጥ ንኽእል፣ ምስክርነት ክርስትያንከስ ነቲ መንፈስ ክርስቶስ ንክንፍጽሞ ሓይሊ ብምሃብ ክንብሎን ክንገብሮን ዝሓተና ነገራት ጥራይ ኣብ ምግባር እዩ፣ እግዚብሔር ይሃበለይ፣ እንክብሉ ትምህርቶም ዛዘሙ፣
ር.ሊ.ጳ ስለካቶሊካውያን ቻይና ናብ ድንግል ማርያም ዘሸሻን ጸሎት ኣዕሪጎም!
ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ሎሚ ሮቡዕ ንግሆ ነቲ ልሙድ ሶሙናዊ ናይ ዕለተ ሮቡዕ ሓፈሻዊ ትምህርተ ክርስቶስ ምስ ፈጸሙ ብዝተፈላለይ ቋንቋታት ሰላምታ ኣብ ዘቅረቡሉ ነታ ጽባሕ ዕለት 24 ግንቦት ሸሻን ኣብ ዝበሃል ኣብ ቻይና ዝርከብ ናይ ብፅዕት ድንግል ማርያም መካነ ንግደት ንዝበዓል ብምዝካር ኩሎና ብሓባር ምእንቲ እቶም ኣብ መላእ ቻይና ዝርከቡ ካቶሊካውያን እኖና ድንግል ምስ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ብምሕባር እምነትን ሕውነትን ክትህቦም ንጸሊ ኢሎም፣
እዚ መካነ ንግደት እዚ ብካቶሊካውያን ምእመናን ቻይና ብዙሕ ዝፍቶን ዝኸብርን ኮይኑ ቅዱስነቶም ሎምዘመን እውን ኣብ ድሮ እዚ ዓመታዊ ክብረ በዓል ነዚ በዓል ክዝክርዎን ንቅድስት ድንግል ማርያም ዘሸሻን ረዳኢተ ክርስትያን ምዃና ከስምሩሉን ወሲኖም፣ ኣብዛ ጠበቃ ቻይና ዝኾነት ድንግል ማርያም ዘሸሻን ብኣሽሓት ዝቁጸሩ ክነግዱ ስለዝእከቡ ነዚ ብምዕዛብ ከኣ ልሂቅ ር.ሊ.ጳ በነዲክቶስ መበል 16 ብ2008 ዓምፈ ንዕጫ ቤተክርስትያን ቻይና ናብኣ ብምምዕቛብ መልእኽቲ ከምዝጸሓፉን ፍሉይ ጸሎት ከምዝደረሱን ይዝከር፣
ሎሚ ከኣ ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ኲልና ብመንፈስ ምስ ኩሎም ኣብ ቻይና ዝነብሩ ካቶሊካውያን ክንጽንበርን ንእኖና ድንግል ማርያም ክንምህለልን ከምዚ ክብሉ ኣዘኻኺሮም፣
‘እምነቶም ብልግስን ብህድኣትን ማንቲ ክነብሩን ዝጭበጥ ናይ ሕውነትን ስምምዕን ዕርቅን ተግባራት ኣብ ምሉእ ውህደት ምስ ተኸታሊ ጴጥሮስ ኮይኖም ንክፍጽሙ ምእንቲ ኲሎም ካቶሊክ ቻይን ንድንግል ማርያም ንለምን’ ድሕሪ ቢሎም ነቶም ኣብ ቻይና ዝርከቡ ካቶሊካውያን ከኣ ኣርድእቲ ክርስቶስ ኣብ ቻይና ቢሎም ሰሚዮም ኩላዊት ቤተክርስትያን ኣብ ጐድኖም ከምዘላ ኣረጋጊጾም፣
‘ዝተፈቶኹም ኣርድእቲ ጐይታ ኣብ ቻይና ኣብ ትሕቲ ከቢድ ኩነታትውን ከይተረፈ ንፍቃድ እግዚብሔር ክትውፈዩ ኩላዊት ቤተክርስትያን ምሳኹምን ምእንታኹምን ትጽሊ፣ እኖና ድንግል ማርያም ረድኤታ ኣይተጉድለልኩምን ኣያ በቲ እናታዊ ፍቅራ ከኣ ክትሕልወኩም እያ` እንክብሉ መልእኽቶም ዛዚሞም፣


text:
ምጡን ኣልኮላዊ ምስተ ዝስተዩ ሰባት ካብቶም ካብ መጠን ንላዕሊ ዝስትዩ ዝሓሸ ጥዕና ከም ዝውንኑ ይንገር። ካብ ጨሪስካ ዘይምስታይ፣ ብዓቐን.ኣልኮላዊ
መስተ ምስታይ’ወን ጠቓሚ ምዃኑ ክኢላታት ሕኽምና ይሰማምዑ።
መጠናዊ ኣልኮላዊ መስተ ዝወሰዱ ሰባት፣ ሕማም ልብን ወቕዕን ብብዝሒ ኣይረኣዩምን። ብጸቕጢ ደም ናይ.ምስቓይ ተኽእሎኦም’ወን.ጸቢብ ምዃኑ ክኢላታት
ሕክምና ይሕብሩ። መጠናዊ ኣልኮላዊ መስተ.ካብ ሕማም ኩሊት፣ ሽኮር፣ ውጥረት ኣእምሮን ጸገም ስርዓተ ምሕቓቕ’ውን የናግፉ’ዩ።
ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ ኣመሪካ ዝተገብረ መጽናቲ፣.ብመጠን ኣልኮላዊ መስተ ምውሳድ ንጭዋዳታት ልቢ.ጠቓሚ ምዃኑ ከረጋግጾ ክኢሉ ኣሎ።
ኣብ ቻይና ተመሳስሊ መጽናዕቲ ተኻይዱ’ዩ ። እቲ.መጽናዕቲ፣ እቶም መጠናዊ ኣልኮላዊ መስተ ዝወስዱ ሰባት ፣ ካብቶም ፈጺሞም ዘይጥዕሙን ካብ መጠን
ንላዕሊ ዘህልኹን ሰባት፣ ኣብ ንኡስ ዕድሚኦም ክንጸላልዎም ዝኽእል ሞት.ብ 20% ዝውሓደ ምዃኑ ኣረጋጊጽዎ።
ኣብ. ብሪጣንያ.ንጥዕናን ኣልኮላዊ መስተን.ዝምልከቶ 13 ዓመታት ዝወስደ መጽናዕቲ ተኻይዱ ነይሩ። እቲ መጽናዕቲ.ኣብ ልዕሊ 200 ሽሕ
ሰባት’ዩ.ተኻይዱ።.ካብ’ቶም መስተ ዝተሓረሙን መጠኑ ዝሓለፎ መስተ.ዝወስዱን ሰባት፣. እቶም መጠናዊ.ኣልኮላዊ መስተ.ዝወስዱ ዝኾነ ጥዕናዊ ጸገም ከይገጠሞም ንነዊሕ ዓመታት ክጸንሑ ልዑል ተኽእሎ ከም ዘለዎም እቲ መጽናዕቲ የረድእ።
ትሽዓተ ዓመታት ዝወስደ.ኣብ ካናዳ ዝተኻየደ መጽናዕቲ’ወን፣ “ ብመጠን ኣልኮላዊ.መስተ.ምስታይ ን ኣልኮላዊ.መልመስቲ ብ15%.ክጉድሎ ይኽእል”
ይብሉ።
መጠናዊ ኣልኮል መስተ፣


text:
528 ኢትዯጵያውያን እሱራት ክሶም ተሰሪዙ ኣብ ውሽጢ ክልተ መዓልቲ ክፍትሑ እዮም
ላዕለዋይ ዓቃበ ሕጊ ፌደራል ሎሚ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ከምዝሓበሮ፥ ነቲ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ዝወጽአ መምዘኒ ዘማልኡ 528 ክሶም ተሰሪዙ ድሕሪ ክልተ መዓልታት ተሓድሶ ክፍትሑ እዮም።
ላዕለዋይ ዓቃበ ሕጊ ፈደራል ኣይተ ጌታቸው እምባዬ ብፈጻሚ ስራሕ ኢህወዴግ ዝተዋህበ መምርሒ ዘፈጽም ሓይሊ ዕማም ከምዝተጣየሸ ሓቢሮም፡ እዚ ሓይሊ ዕማም ናይ ርሑቕን ቀረባን መደባት ሓንጺጹ'ሎ ኢሎም።
እቲ ናይ ቀረባ እዋን መደቡ እቶም ዝተፈርዱ እሱራት ብምሕረት ከምዝፍትሑ ምግባርን ነቶም ክሲ ዝተመስረተሎም ከኣ ክሶም ምስራዝ ቀዳማይ ተግባሩ ምዃኑ፡ ብተወሳኺ ኣተሓሕዛ ጥርጡራት እሱራት ኣብያተ ማእሰርቲን ኖቑጣታት ፖሊስን ከኣ ከምዝመሓየሹ ምግባርን እዩ ኢሎም።
እቶም ክሶም ተሰሪዙ ዝፍትሑ 528 እሱራት ነዚ ዝስዕብ መምዘኒ ዘማልኡ ምዃኖም ላዕለዋይ ዓቃቢ ሕጊ ፌደራል ኣይተ ጌታቸው እምባዬ ገሊጾም።
እቲ መምዘኒ፦
- ንሕገ - መንግስቲ ወይ ንቕዋማዊ ስርዓት ኣብ ምዕናው ዘይተሳተፉን ዘይመርሑን
- ኣብ ዓበይቲ ናይ ልምዓት ትካላት ዕንወት ኣብ ምፍጻም ዘይተሳተፉን ዘይመርሑን
- ህይወት ሰብ ዘየጥፍኡ ወይ ኣካል ዘየጉደሉ
- ናይቲ ስርዓት ተረባሕቲ ኮይኖም እናሃለዉ ብድፍኢት ካልኦት ናብቲ ዕግርግር ዝተፀምበሩ
ነዚ መምዘኒ እዚ ዘማልኡ ሰባት ድሕሪ ናይ ክልተ መዓልቲ ተሓድሶ ክፍትሑ እዮም ኢሎም።
ካብቶም ዝፍትሑ እሱራት እቶም 115 ኣብ ትሕቲ ኣብያተ ማእሰርቲ ፌደራል ዝመሓደራ ኣብያተ ማእሰርቲ ዝርከቡ ክኾኑ እንከለዉ፡ እቶም ኣብ ትሕቲ ክልል ዘለዉ ድማ እቲ ክልል ብመሰረት ዝውስኖ ተግባራዊ ክኸውን እዩ።
ክሳብ ሕጂ ከኣ ክልል ደቡብ ብሄር ብሄረሰባትን ህዝብታትን ጥራሕ ናይ 413 ዝኾኑ ክሶም ዝቋረጸሎም እሱራት ስም ዝርዝር ኣቕሪቡ ኣሎ ኢሎም።
ካብቶም ዝፍትሑ እሱራት ናይ ሓለፍቲ ፖለቲካ ሰልፊ ኣለዉ'ዶ ተባሂሎም ዝተሓተቱ ኣይተ ጌታቸው፡ ''ኣብ ዝመጽእ መዓልታት ስም ዝርዝር እሱራት ብዕሊ ምስተነግረ ክረአ'ዩ" ኢሎም።
ይኹን እምበር ኣይተ ጌታቸው ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ፖለቲካ እሱር ዝበሃል የለን ክብሉ ኣትሪሮም ተዛሪቦም።


text:
እዚ ዓወት’ዚ ድማ ነቶም ሕጹያት ተወዳደርቲ ከካብ ፓርቲኦም ተወከልቲ ኮይኖም ንክምረጹ ዓቢ ስጉምቲ’ዩ።
ኣብዛ ዝዓበየት መዓልቲ ኣብ ዘመተ ምርጫ ንፕረዝደንት ኣሜሪካ ዓመተ 2016፡ ሕጹይ ተወዳዳሪ ፓርቲ ሪፖብሊካን ዶናልድ ትራፕ ኣብ ዝበዝሐ ክፍለ-ግዝኣታት ብምዕዋትን ዝበዝሐ ድምጺ ተወከልቲ ብምርኻብ ተዓዊቶም ኣለዉ።
‘ ሽሕ’ዃ ሰባት ክኣምንዎ እንተተጸገሙ ኣነ ንሓድነት ዝሰርሕ ሰብ’የ። እመኑኒ፡ ንሓድነት’የ ዝሰርሕ። ነዚ ጀሚርናዮ ዘለና ንወድእ እሞ፡ አንጻር ሓንቲ ሰብ’የ ክለዓል ንሳ ድማ ሂላሪ ክሊንተን’ያ’ይብሉ ዶናልድ ትራፕ።
ሰነተር ቴድ ክሩዝ ኣብ ክፍለ-ግዝኣቶም ዝኾነት ቴክሳስን ጎረቤታ ኦኮልሃማን አላስካን ዝተዓወቱ ክኾኑ ከለዉ ንዶናልድ ትራፕ ክስዕሩ ዝክእሉ ምኳኖም ብምግላጽ ንመወዳድርቶም ካብቲ ውድድር ክእለዩ ተማሕጺኖም።
ብኻልእ ወገን ካብ ፓርቲ ዲሞክራትስ ሂላሪ ክሊንተን ኣብ ደቡባዊ ክፍለ-ግዝኣታት ዓቢ ዓወት ዝተጎናጸፋ ክኾና ከለዋ ገለ ካብቲ ትኩረት ዘመተአን’ውን ናብ ፓርቲ ሪፖብሊካን ዝተኾረ ይመስል።
ተቐናቓኒአን ዝኾኑ ሰነተር በርኒ ሳንደርስ ድማ አብ ኣርባዕተ ክፍለ-ግዝኣታት ማለት ቨርሞንት፡ ኦክልሃማ፡ ኮሎራዶን ሚነሶታን ዝተዓወቱ ክኾኑ ከለው ዝያዳ ንምዕዋት’ውን ይመባጽዑ።
ይኹን ደአ እንበር ክልቲኦም ፓርቲታት አብ ዝመጽእ ክልተ ሰሙናት ገና ፈታኒ ዝኾኑ ምርጫታት ይጽበዮም ኣሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ቀርኒ ኣፍሪካ ኣብዚ እዋን እዚ ብስነኪ ዘጋጠመ ከቢድ ድርቂ ጥምይተን ዓፀቦን ኣንፀላሊዩዎ ይርከብ።ሃገራት ዓረብ ናብቲ ዞባ ብፍላይ ድማ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ወታደራዊ መደብራት ይኸፍታን ይቀላቐላን ምስ ምህላወን ሓድሽ ጆኦ-ፖለቲካዊ ኩነታት ይፍጠር ከምዘሎ ተዓዘብቲ ይገልፁ።
ብኻሊእ ወገን ድማ እቲ ዞባ ብማሕበረ ቁጠባዊ ዘፈራት ንምትእስሳር ስራሕቲ ይስርሑ ከምዘለው ንኣብነት ጁቡቲን ኢትዮጵያን ብዘመናዊ ሃዲድ ባቡር፣ሓይሊ ኤሌክትሪክ፣ብማይን ብኣውራ ጎደናን፣ኢትዮጵያን ኬንያን ብኣውራ ጎደናንን ሓይሊ ኤሌክትሪክን ኢትዮጵያን ሱዳንን ድማ ብሓይሊ ኤሌክትሪክ፣ብኣውራጎደናን ሕዚ ድማ ሃዲድ ባቡር ከምዝዝርጋሕ መራሕቲ ኢትዮጵያን ሱዳንን ሓቢሮም ኣለው።
ኣብ ቀረባ ኣብ ኢትዮጵያ ዝበፅሑ ናይ ሱዳን ፕሬዝዳንት ዖማር ኣል-በሽር ምስ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ብሓባር ኣብ ዝሃቡዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ኣብቲ ዞባ ሓደ ቁጠባዊ ማሕበረሰብ ንምፍጣር ኣብ ዝግበር ምንቅስቓስ ኤርትራ እውን ናይዚ ኣካል ንምግባር ፃዕርታት ክግበር እዩ ኢሎም ኣለው፤ዖማር ኣል-በሽር።
ልዕሊ ኩለን ሃገራት ናይዚ ዞባ ዝዓበየ ምትእስሳር ዘለወን ኢትዮጵያን ኤርትራን ከምኡ እውን ህዝብታተን ይባኽን ዘሎ ዕድላት ክመሓይሽ እንታይ ክግበር ከምዘለዎን ኢትዮጵያ ንኤርትራ ዝምልከት ክኽተሎ ዝፀናሕኹ ፖሊሲ ለውጢ ክገብር እየ ዝበለቶን መምህርን ተመራማሪን ታሪኽ ዶ/ር ዓወት ወልደሚካኤልን ኣብ ፖለቲካ፣ሚዲያን ስቪካዊ ማሕበርን ዝሳተፍ ናይ PhD ተምሃራይ ኣቶ ኣሉላ ሰለሞንን ሪቶታቶምን ናይ መፍትሒ ሓሳባቶምን ኣካፊሎምና ኣለው።
ኣብዚ ይስምዑ።


text:
ዕለት 13 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ንወግዓዊ ምብጻሕ ሃገረ ቫቲካን ንዝኣተዉ ናይ ቺለ ርእሰ ብሔር ሰባስቲያን ፒኘራ ኤቸኒኴ ኣብ ሓዋርያዊ መንበሮም ተቐቢሎም ከምዘዘራረቡ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ዕለት 13 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ቅድሚ ፍርቂ መዓልቲ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ንወግዓዊ ምብጻሕ ሃገረ ቫቲካን ብበዓልቲ ቤቶምን ብናይ መንግስቶም ላዕለዎት ኣካላት ተሰንዮን ንዝኣተዉ ናይ ቺለ ርእሰ ብሔር ሰባስቲያን ፒኘራ ኤቸኒኰ ተቐብሎም ከምዘዘራረቡን፡ ኣብቲ ዘካይድዎ ክሌኣዊ ርክብ ብዛዕባ ሃገረ ቫቲካንን ቺለን ክሌኣዊ ርክባትን ከምኡ እውን ህልው ኩነታት ቺለን ኣብ ሓለዋን ምኽባርን ሕይወትን ብዛዕባ እቲ ብውሑዳት ኣባላት ውሉደ ክህነት ኣብ ቺለ ዝተፈጸመ ናይ ወሲብ ዓመጽን እዚ ዓይነት ከቢድ ጸረ ሰብኣዊ ገበን ከይኽሰት ቤተ ክርስቲያን እተካይዶ ጻዕርን ኣብ ልዕሊ እቶም በቲ ገበን ተሓተትቲ ዝዀኑ ዝተወሰደ ስጉምትን ከምእተዘራረቡን ቅዱስ ኣቦና እቲ ናይ ወሲብ ዓመጽ ብሓቂ ንኣኦምን ንመላእ ቤተ ክርስቲያንን ሕዝበ ኣግዚኣብሔርን ከቢድ ሓዘን ከምዝስዓበሎም እውን ከምዘረጋገጹ ዝሓበረ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣስዒቡ፡ ናይ ቺለ ርእሰ ብሔር ካብ ቅዱስ ኣቦና ተሰናቢቶም ብናይ ቅድስቲ መንበር ናይ ወጻኢ ርክባት ጉዳይ ዋና ጸሓፊ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ፖውል ሪቻርድ ገላገር ምስ ዝተሰነዩ ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ፒየትሮ ፓሮሊን ክምእተራኸቡን፡ ብዛዕባ ክሌኣዊ ርክባትን ኣብ ቺለ ተመሳሳሊ ናይ ወሲብ ዓመጽ ከይኽሰት ብምትሕብባር ኣብ ኣቐዲምካ ምጥንቃቕ ክምዝዓያን ብተወሳኺ ብሔራውን ዓበቲ ዓለም ለኻውን ጉዳያት ኣማእኪሎም ናይ ሓሳብ ልውውጥ ከምዘካየዱ ኣፍሊጡ።


text:
ኤርትራውነት ንኹልና ኤርትራውያን ብማዕረ ዝብጸሓና ዜግነታዊ መለለይና እዩ። እቲ ኣብ መስርሕ ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ዝፍጠር ሓላፍዘላፍን ሓደ ልዕሊ እቲ ካልእ ምስራዕ ዝመስልን ምፍልላይ ከቶ ነቲ “ዜግነታና ንኹልና ብማዕረ ዝብጸሓና መለለይና እዩ” ዝብል ኣምር ዝቕይሮ ኣይኮነን። እዚ ኤርትራዊ ዜግነት ወይ ናይ ሓባር መለለዪ ኣብ ሓደ ጀኦግራፊያዊ ክሊ ስለ እንነብር ጥራይ እንውንኖ ዘይኮነ ኪኖቲ ጀኦግራፊያዊ ናይ ገዛእ ርእሱ ናይ ሓባር ታሪኽን ዓሚቕ ርዝነትን እውን ኣለዎ።
ኣብ ትሕቲ እዚ ክንቕነቕ ዘይግበኦ ናይ ሓባር ዜግነትና ዝስራዕ ካልእ “ኣነ ከምዚ እየ” እንብለሉን ነቲ ዝሰፈሐ ሓድነትና ዘራጉድን እምበር ዘይጻረር ናይ መንነት መግለጽታት እውን ኣለና። ኤርትራዊ፡ መንእሰይ፡ ጓዳለንስተይቲ፡ ተመሃራይ፡ ሰራሕተኛ፡ ሓረስታይ፡ ናይዚ ቋንቋዚ ተዛራቢ፡ ናይ ከምዚ ሃይማኖት ሰዓቢ፡ ናይዚ ብሄርዚ ኣባል፡ ናይዚ ከባቢ ነባሪ፡ ናይዚ ሞያዚ ክኢላ …. ወዘተ እንዳበልና ንገዛእ ርእስና እነፋልጠሉ መንነት እውን ኣለና። እዚኣቶም እውን ከምቲ ንኤርትራዊ ዜግነትና እንሕብሕቦን እንሕልዎን ምክንኻንን ሓለዋን ዘድልዮም እዮም። ካብዚ ሓሊፉ ነፍስወከፍ እዞም ናይ መንነት መለለይታት ነቲ ሰፊሕ ጠማሪ ኤርትራውነት ብዘይጻባእ መንገዲ ክምዕብሉን ክውደቡን ኣገዳስነቱ ዕዙዝ እዩ። ምኽንያቱ ንሓያልን ጽኑዕን ኤርትራውነት ዝምግብዎን ዝሕይልዎን ንሳቶም ስለ ዝኾኑ። ምእንቲ እዚ ኢና ከኣ ኣብ ትሕቲ ጻላል ኤርትራውነት ንዝተፈላለየ ውዳበታት እነተባብዕን ንቐጻልነቶም እንጽዕትን። ኣብ ክንዲ ኣብ መንጎ ኤርትራዊ ዜግነትን እቲ ኣብ ትሕቲኡ ዘጽልል መንነታትን ዘሎ ዝምድናን ምድግጋፍን ሚዛናዊ ዝኸውን ሓላፍ ዘላፍ እንተኾይኑ፡ እቲ ህላወ ስጡም ኣይከውንን እዩ። ኤርትራዊ ዜግነት ነቲ ካልእ ዓማጺጹ ሚዛናውነት ብዝጐደሎ እንተነጊሱ ጭቆናን ምግሃስ መሰላትን እዩ ዝወልድ። ብኣንጻሩ እቲ ሓቛፊ ኤርትራዊ ዜግነት ሃሲሱ፡ እቲ ካልእ ናይ መንነት መግለጽታት ዝያዳ ሰዊዱ ከኣ ሓድነትን ዜግነትን ይዳኸም እሞ በበይንኻ ምውፋር ዕድል ይረክብ። በበይንኻ ምውፋር ከኣ ናይ ሓባር ሓይሊ ዘዳኽም እዩ። ስለዚ ዜግነት ዝማእከሉ ሚዛን ምሕላው ኣድላይን ኣገዳስን እዩ።
ንሕና “ኤርትራውያን ኢና” ክንብል እንከለና ዜግነትና ካብ ምሕባር ሓሊፉ ካልእ መልእኽቲ ዘለዎ ኣይኮነን። ምናልባት ገለ ነዚ ኣበሃህላ ብግጉይ ተረዲኦም ከም ናይ ኣነነትን ትምክሕትን መግለጺ ገይሮም ክወስድዎ ዝፍትኑ ኣለዉ። እዚ ዜግነታዊ መንነት ኣብ ሓደ ውሱን ግዜ ዱብ ኢሉ ዝመጽእ ጸጋ ዘይኮነ፡ ብናይ ቃልሲ መስርሕ ዝጥረን ቀጻሊ ምሕብሓብ ዘድልዮን ኮይኑ፡ እንዳማዕበለ ዝኸይድ እዩ። ኤርትራውያን ነዚ ዜግነታዊ መንነትና ንምርካብ ኣብ ዝተፈላለዩ ምዕራፋት ኣንጻር ኤርትራዊ መንነት ንዝተላዕሉ ወረርትን ገዛእትን ተቓሊስና ብምስዓር ዝዓቀብናዮ ውጽኢት ጅግንነትን መስዋእትን እዩ። ዜግነትና ኣብ ኤርትራዊ ክሊ ንእንነብር ህዝቢ ዝወሃብ እዩ ክንብል እንከለና፡ እዚ ሕጂ “ኤርትራና” እንብሎ ክሊ ንሕናን ጐረባብትናን መን? ኣበይ? ናይ ኣየናይ ሃገር ዜጋ ይኹን? …ወዘተ ተመኺርናን ተላዚብናን ዝኸለልናዮ ዘይኮነ፡ ናይ ገዛእ ርእሱ ታሪኽ ዘለዎን ብናይ ሽዑ ገዛእቲ ድሌት ዝተቐየሰ ምዃኑን ፍሉጥ እዩ። ምናልባት ብናትና ድሌት እንተዝኸውን፡ ኤርትራ ካብዚ ሕጂ ዘላቶ መዓበየት ወይ መነኣሰት። ናይቶም ኣብኣ ንነብር ዘለና ህዝቢ ናይ መንነት መለለይታት እውን ወይ ከምዚ ዘለዎ መኾነ ወይ ድማ መተቐየረ። እዚ ናትና ፍሉይ ዘይኮነ ኣብ ካለኦት ሃገራት ኣፍሪቃ’ውን ዝረአ እዩ። ብዝኾነ ነቲ ሓይልታት መግዛእቲ ንዓኣቶም ክጥዕሞም ብድሌቶም ዝኸለልዎ፡ እንደጋና ምኽላሱን ምዕራዩን ከምጸኦ ዝኽእል ዝነበረ ሳዕቤን ብምርዳእ ብናይ ሽዑ መራሕቲ ኣህጉር ኣፍሪቃ ከም ዝነበሮ ከም ዝጸድቕ ምስተገብረ እነሆ ኤርትራ ሃገርና እዚ ሒዛቶ ዘላ ቅርጺ ዓቂባ ብዙሕነታዊ መንነታ ሓቚፋ።
ኣመጻጸኣ ኤርትራ ኮነ ካለኦት ሃገራት፡ ከምዚ ዝተጠቕሰ ስለ ዝኾነ፡ ኣብ በበይነን ጐረባብቲ ሃገራት ዝነብሩ ግና ድማ ተመሳሳሊ ሃይማኖት፡ ባህልን ቋንቋን ዘለዎም ሰባት ምህላዎም ርኡይ እዩ። ኣብዚ ዝተጠቕሰ መንነታት ሓደ ክንሶም ዶብ ደሪትዎም ናይ በበይኑ ዜግነት ኣባላት ምዃኖም ከተሓሳስቦም ከኣ ባህርያዊ እዩ። እንተኾነ ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተገልጸ ነቲ ዜግነታዊ ዶብ ከይጠሓስካ ብሳላቲ ዘመሳስለካ መንነታት፡ ተቐራሪብካ፡ ክትነግድ፡ ክትዋሰብን ክትተሓሓጋገዝን ዘኽእል መንፈስን ዝምድናን ፈጢርካ ክትነብር ከም ዝከኣል ክዝንጋዕ የብሉን። ብፍላይ ከኣ ኣብዚ ዓለምና ብሳላ ሳይነሳዊ ዕቤት ናብ ሓንቲ ገዛ ማዕቢላትሉ ዘላ መዋእል እዚ ቀሊል እዩ። ናይ ግድን ኣይኮነን ኣብ መንጎኻ ጀኦግራፍያዊ ዶም ስለ ዘሎ ብዓይኒ ጽልኢ ክትረአአን ክትረሓሓቕን። ነዚ ክትበቅዕ ግና ናይ ኩልኻ ምጽውዋር፡ ምክብባርን ሰላማዊ ሃዋህው ምፍጣርን የድሊ።
ናብ ኤርትራ ክንምለስ እንከለና ሎሚ ናይቶም ብግቡእ ክተሓዙ እንከለዉ ንኤርትራዊ ዜግነት ዝጻብኡ ዘይኮነስ፡ መሊሶም ዝኹልዑ ምውድዳባት እንዕዘብ ኣለና። ናይ ሓባር ሃይማኖትካ፡ ቋንቋኻ፡ ብሄርካ፡ ሞያዊ ክእለትካ፡ ጾታኻ፡ ባህልኻን ሞያኻን ናይ ምምዕባል መሰላት ከም ዝሕሎ ንምግባር ዝካየድ ውዳበታት መሰል እውን ስለ ዝኾነ ዝድገፍ እዩ። ነዚ ውዳበታት እዚ ንሓንሳብ ልዕሊ ንሓንሳብ ድማ ማዕረ ኤርትራዊ ዜገነት ክትሰርዖ እንከለኻ ግና ነቲ ብኤርትራዊ ዜግነት ሓደ፡ በቲ ኣብ ትሕቲኡ ዝሓቁፍ መንነታት ድማ ብዙሓት ኮይና ክሳብ ሕጂ ዘመዝገብናዮ ዓወትን፡ ኣብ መጻኢ ዝጽበየና ናይ ሓባር ጉዕዞን ዘብቅዕና ክብደትንን ዓቕምን ስለ ዝሃስዮ፡ ሓደን ብዙሓትን ኮይና ኤርትራውነትና ከነበርኽ ይግበኣና።


text:
ኣርባዕቲኦም ጳጳሳት ኣቡነ መንግስትኣብ ተስፋማሪያም ኣስመራ፣ኣቡነ ቶማስ ዖስማን ባረንቱ፣ኣቡነ ኪዳነ የዕብዮ ዘመንበረ ከረንን ኣቡነ ፍቅረማሪያም ሓጎስ ዘመንበረ ሰገነይትን ብሓባር ኣብዝፅሓፍዎ መተሓሳሰቢ ‘’ሓዋሪያዊ መልእኽቲ ካቶሊካዊን ቅዱሳት ኤርትራ’’ዝብል ኮይኑ ‘’ሓውካ ኣበይ ኣሎ?’’ዝብል ጥቕሲ መፅሓፍ ቅዱስ እርእስቲ ዝሓዘ እዩ።
እቶም ጳጳሳት ኣብ መልእኽቶም ደላዪ ለውጢ መንእሰያት ቀለብ ባሕሪን ናይ ዘመንና ኣራዊት ነገድቲ ደቂ ሰባትን ክሳብ ምዃን ምብፅሑን ስደት ብዝምልከት እውን ናብ ወፃኢ ሃገር እንተኸይደ ጥራሕ እዩ ናብራይ ዝምሓየሽ ዝብል ስምዒት ኣብቲ መንእሰይ ምንጋሱን ከምዘተሓሳሰቦም ገሊፆም።
ሰላም፣ፍትሒ፣ሰሪሕኻ ምብላዕን ብዘይስግኣት ምዝራብን ኣብዘለዎ ሃገር ናብ ስደት ከይኮነስ ዝተሰደደ እውን ይምለስ እዩ ኢሎም እቶም ጳጳሳት።
ኣብ ኤርትራ ብናጻ ምምይያጥ ስለዝተሳእነን ፡ሰብ ሓበረታ ብዘይምክርካቡን ብሕሽኹሹኽ ንኽዛረብን ባህሊ ናይ ሓሜትን እንታይገደሰንን ስምዒት ክሰፍሕን ከምዝኽኣለ ኣብ ደብዳብኢኦም ጠቒሶም።
ሎሚ ኣብ ኤርትራ ‘’ብሕጊ ኣምላኽ’’ዝብል ባህሊ ብምጥፍኡ ድዩ ብልሽውና በዚሑ ዘሎ? ኢሉ ዝሓተተ ደብዳብኦም ንፍትሒ፣ንርትዒ ብልዕልነት ሕጊ ምምራሕ ንሓቂ ጠጠው ምባል ኩሉ ዝደልዮ ስለዝኾነ ትኹረት ክረክብ ይፅውዕ።
ኤርትራዊያን ካቶሊካዊያን ጳጳሳት ኣብቲ ፅሑፎም ‘ሓውካ ኣበይ ኣሎ?’’ ክንብል ከለና እቲ ሕቶ ብሓፂሩ ‘’ኣነዶ ሓላዊ ሓወይ እየ?’’ ካብ ምባል እቲ ሕቶ ስፍሕ ብዝበለ ‘’ሃገርካኸ ኣብ ምንታይ ደረጃ ትርከብ’’ ክሳብ ምባል ክብፃሕ ከምዘለዎ ኣተሓሳሲቦም።


text:
ምዕራፍ ዕስራን ሰለስተን
ተኣዛዝነት ምስ ብስልጣን ምጽላይ
“ኣነ ሓሬኹኹም እምበር፣ ንስኻትኩም ኣይሓሬኹምንን። ክትከዱን ፍረ ክትፈርዩን ፍሬኹምውን ነባሪ ኪኸውን፣ ነቦ ብስመይ ዝለመንኩምዎ ዘበለ ምእንቲ ኪህበኩም፣ ነዚ መደብኩኹም።” (ዮሃንስ 15፣16)
“ጸሎት ጻድቕ ብግብራ ብዙሕ ተስልጥ ኢያ።” (ያእቆብ 5፣16)
ኣቦ፣ ኵሉ ዝለመናዮ ነገር ከምዝህብ ዝገልጽ ተስፋ፣ ኣብ ውሽጢ ቤት ምኽሪ እቲ ልዑል፣ ከምዚ ዚበለ ዜደንቕ ስልጣን፣ ንመን ከምዚወሃብ ከርእየና፣ ኣብዚ ከምእንደገና ተሓዲሱ ቀሪቡ ኣሎ። ጐይታ፣ “ኣነ ሓሬኹኹምን መደብኩኹምን፣” በለ፣ “ክትከዱን ክተፍርዩን ፍረኹም ነባሪ ክኸውን፣” ካብኡ ኣብ መወዳእታ፣ “እቶም ፍረ እተፍርዩ፣ ነቦ ብስመይ እትልምንዎ ዘበለ ክህበኩም ኢዩ።” ብምባል ወሰኸ።
እዚ ካልእ ነገር ዘየኰነ፣ እኳ ደኣ፣ “ኣባይ እንተ ጸናዕኩም” ብምባል ናይ እተዛረበን ቃላት ምሉእ መብርሂ ኢዩ። ዕላማ እቲ ምጽናዕ፣ ምእንቲ ‘ፍረ፣’ ‘ብዙሕ ፍረ፣’ ‘ኣዚዩ ብዙሕ ፍረ፣’ ንምፍራይ ምዃኑ ገለጸ። ብዕኡ ድማ፣ እግዚኣብሄር ይኸብር፣ ከምኡውን ምልክት ሃዋርያዊነት ይርአ። ሕጂ፣ እቲ ምጽናዕ፣ ኣብ ፍረ ምፍራይን እቲ ፍረውን ነባሪ ኣብ ምዃኑን ብኽውን ከምዝርአ ገለጸ። እዚ ከኣ፣ ምእንቲ ዚለመናዮ ክንወሃብ ናይ እንገብሮ ጸሎት መመመዪ ምዃኑ፣ ወሲኹ ምግላጹ ዘገርም ኣይኰነን።
ምእንቲ ጻውዒትና ክንፍጽም ክንብል፣ ምሉእ ብምሉእ ምቕዳስ፣ ቅድመ-ኵነት ውጽኢታዊ ጸሎት ኢዩ። ክርስቶስ ተስፋታት ጸሎት ኣመልኪቱ ናይ ዝሃቦም ደረት ኣልቦ በረኸታት መፍትሕ እውን ኢዩ።
ገለ ክርስቲያናት፣ ከምዚ ዚበለ ዓርፍተ ነገር፣ ምስ ብናጻ ዚወሃብ ጸጋ ዚብል ትምህርቲ ይፍለ ኢዩ፣ ብምባል ይሰግኡ ኢዮም። እቲ ሓቂ ግና፣ ወይ ትርጉም ብናጻ ዚወሃብ ጸጋ ብግቡእ ኣይበርሀን ኣሎ፣ ወይውን ብብዙሕ መግለጺታት እቲ ብሩኽ ዚዀነ ቃል ኣምላኽ ኣይተደገፈን ኣሎ። ቃላት ቅዱስ ዮሃንስ ንርአ (1 ዮሃንስ 3፣20-22)፣ “ንልብና ኣብ ቅድሚኡ ነህድኣዮ እሞ፣ ካብ ሓቂ ምዃንና በዚ ኢና ንፈልጥ። ንትእዛዛቱ እንሕሉን ኣብ ቅድሜኡ ባህ ዜብሎ እንገብርን ስለ ዝዀንና፣ ነቲ እንልምኖ ዘበለ ካብኡ ንቕበል ኢና።” ወይ ካብ ቃላት ያእቆብ ዝተወሰደ፣ ኣቐዲሙ ዝተጠቐሰ ጥቕሲ ንርአ፣ “ጸሎት ጻድቕ ብግብራ ብዙሕ ተስልጥ ኢያ።” እዚ ሰብ፣ ብመሰረት መግለጺ መንፈስ ቅዱስ፣ “ከምቲ ንሱ ጻድቕ ዝዀነ፣ እቲ ጽድቂ ዚገብር ከኣ ጻድቕ ኢዩ።” ክበሃል ይኽእል። ብመሰረት መዛሙር ዳዊት፣ እቲ ዘተኣማምን ልማኖ፣ ኣብ ቅንዕናን ጽድቕን እቲ ዝምህለል ሰብ ይምርኰስ።
ዳዊት፣ ኣብ መዝሙር 18፣ ከምዚ ስዒቡ ዘሎ ኢሉ፣ “ንመገድታት እግዚኣብሄር ሓሊወየን፣ ብረሲእነት ካብ ኣምላኸይ ኣይረሓቕኩን፣… እግዚኣብሄር ብመጠን ጽድቀይ ክሒሱኒ፣ ብመጠን እቲ ኣብ ቅድሚ ኣዒንቱ ዝዀነ ንጽህና ኣእዳወይ ፈደየኒ።” (መዝ 18፣20-26 ከምኡውን መዝ 7፣3-5፤ መዝ 15፣1-2፤ መዝ 18፣3-6፤ መዝ 26፣1-6፤ መዝ 119፣121-153 ተዓዘብ።) ከምዚ ዚበለ መግለጺ፣ ብመንጽር ሓድሽ ኪዳን ብጥንቃቐ ምስ እንምርምሮ፣ ጐይታና ከምመሰናበቲ ምዝገበሮ መደረ ዝሳነ ምዃኑ ንርዳእ። “ንስኻትኩም ትእዛዛተይ እንተ ሓሎኹም፣ ኣብ ፍቕረይ ክትጸንዑ ኢኹም።” እዚ ቃል፣ ብርግጽ ኣብኡ ከሎ፣ ከምዚ ስዒቡ ዘሎ ማለት ኢዩ፣ “ኣነ ክትከዱን ፍረ ክትፈርዩን፣ ነቦ ብስመይ ዝለመንኩምዎ ዘበለ ምእንቲ ኪህበኩም፣ ነዚ መደብኩኹም።”
ነቲ መድሕን ዝምህረና ዘሎ፣ ብግቡእ ተረዲእና ናብኡ ንእቶ። እቲ ወንጌላዊ እምነትና፣ ኣብ ሓደ ሸነኽ ዝቕርቦ፣ ማለት ብጸሎትን ብእምነትን እንረኽቦ ነገራት ጥራይ ምጥማት፣ ኣብ ሓደጋ ኣእቲዩና ኢዩ። ኣብዚ፣ ቃል ኣምላኽ ብዕቱብ ዘንበሮ ካልእ ሸነኽ ኣሎ። ንሱ ድማ፣ እዙዝነት እንኮ መገዲ በረኸት ምዃኑ ኢዩ።
ኣብዚ ክንርድኦ ዘሎና፣ ምስ እግዚኣብሄር ብምባል እንጽውዖ፣ ዝፈጠረናን ዝተበጀወናን፣ ምስቲ ዘለኣለማዊ ኣብ ዘሎና ርክብ፣ እቲ ቀዳማይ ኣብ ውሽጥና ክበራበር ዝግብኦ ስምዒት፣ ተኣዛዚ ምዃን ኢዩ። ንልዑልነቱ፣ ንኽብሩ፣ ንፍቓዱን ንባህታኡን ምንብርካኽ፣ ቀዳማይን ዝለዓለን ሓሳባት ህይወትና ክኸውን ይግባእ።
እታ ሕቶ፣ ብኸመይ ሞገሱ እንረክብን እንሕጐስን እትብል ኣይኰነትን። ኣብዚ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ዓርፍተ ነገር፣ እቲ ቀንዲ ነገር ኣነነት ኢዩ። እኳ ደኣ እቲ እንኮ ዕላማይን ጠለበይን፣ ምእንቲ ክብሩን ሓጐሱን ክኸውን ይግባእ። ምእንቲ እቲ ፍጹምን ብሩኽን ፍቓዱ፣ ገዛእ ርእስኻ ኣሕሊፍካ ምሃብ፣ ከምኡውን ኣገልጋሊን እዙዝን ህይወት፣ ጽባቐን ስሕበትን ሰማይ ኢዩ።
ወዲ፣ ኣብ ምድሪ ኣብ ዝነበረሉ፣ እቶም ቀንዲ ሓሳባቱ፣ ኣገልግሎትን ተኣዛዝነትን ነበሩ። ካብ ዕረፍቲ፣ ወይ ካብ ራህዋ፣ ካብ ሓጐስ፣ ወይ ካብ ሓይሊ፣ ኣገልግሎትን ተኣዛዝነትን፣ ቀንዲ ድሌትናን ዕላማናን ክዀኑ ይግባእ። ኣብኦም ናብቲ ዝጽበየና ዘሎ ልዑል በረኸት ዝወስድ መገዲ ንረክብ።
ጐይታ፣ ኣብ መበል ምዕራፍ 15፣ ምስ ምጽናዕ ኣተሓሒዙ ጥራይ ዘይኰነ፣ እኳ ደኣ ኣብ መበል 14፣ ቅዱስ ስላሴ መጺኦም ኣብ ልዕሌና ማሕደር ከምዝገብሩ፣ ኣብ ዝተዛረበሉውን፣ ከመይ ዚበለ ኣገዳሲ ቦታ ከምዝሃቦ ንተዓዘብ። ኣብ ቍጽሪ 15 “እተፍቅሩኒ እንተ ዄንኩምሲ፣ ትእዛዛተይ ሓልው፣ እቲ መንፈስ ድማ ካብ ኣቦ ክወሃበኩም ኢዩ።” ዚብል ንረክብ። ኣብ ቍጽሪ 21፣ “እቲ ትእዛዛተይ ዘለዎ እሞ ዚሕልዎ፣ ንሱ ኢዩ ዜፍቅረኒ። ነቲ ዜፍቅረኒ ድማ ኣቦይ የፍቅሮ ኢዩ፣ ኣነውን ኤፍቅሮ ርእሰይ ከኣ እገልጸሉ።” ከምኡውን እንደገና፣ ኣብ ቁጽሪ 23፣ ካብቶም ዓበይቲን ክቡራትን ተስፋታት ዝልዕል፣ “ዜፍቅረኒ እንተሎ፣ ቃለይ ይሕሉ ኢዩ፣ ኣቦይ ድማ የፍቅሮ ኢዩ፣ ናብኡውን ንመጽእ ኣብኡ ከኣ ማሕደር ክንገብር ኢና።” በለ።
እዙዝነት፣ መገዲ መንፈስ ኣባና ክሓድር፣ ነቲ ወዲ ኣባና ምግሃድ፣ ከምኡውን ምእንቲ ነቦ መሕደሪ ክንኸውን ዘዳልወና ምዃኑ፣ ቃላት ብግቡእ ምገለጹዎ ዶ? ምሕዳር እቲ ስላሴኣዊ ሓደ ኣምላኽ፣ ውርሻ ናይቶም ዝእዘዙ ኢዩ። ምእዛዝን እምነትን፣ ክልተ ገጽ ናይ ሓደ ግብሪ ኢዮም። እዚ፣ ንኣምላኽን ንፍቓዱን ምብርካኽ ድማ ኢዩ። ከምቲ እምነት ምእንቲ ምእዛዝ ዝሕይል፣ ተመሊሱ ብዕኡውን ይሕይል ኢዩ። እምነት ብግብሪ ምልኣት ይረክብ። ክንእመን ኢልና እንገብሮ ጻዕሪ፣ ውጽኢታዊ ዘይምዃኑ ዘተሓሳስብ ኢዩ። እቲ ምኽንያት ድማ፣ ነቲ እምነት ብዓቢኡ ሕጋዊ፣ ወይ ጋህዲ ዚዀነሉ ነገር፣ ስለ ዘይሓዝና ኢዩ። ንሱ ከኣ፣ ምሉእ ብምሉእ ንኽብሪን ንፍቓድን ኣምላኽ ስለ ዘይተምበርከኽና ኢዩ። እቲ ገዛእ ርእሱ ምሉእ ብምሉእ ንእግዚኣብሄርን ንፍቓዱን ዝፈለየ ሰብ ኢዩ፣ ኵሉ እግዚኣብሄር ዘተስፈዎ ክወሃቦ መጺኡ ክጠልብ ሓይሊ ዝህልዎ።
ኣብ ቤት ትምህርቲ ጸሎት፣ ናይዚ ትግባረ ኣዚዩ ቀሊል ግና ዓሚቝ ኢዩ። ጐይታ፣ “ኣነ ሓሬኹኹም፣” በለ፣ “ መደብኩኹም ክትከዱን ፍረ ክትፈርዩን፣” ብዙሕ ፍረ (ቍጽሪ 5, 8)፣ “ፍሬኹምውን ነባሪ ኪኸውን፣” ህይወትኩም ፍሬኡ ነባሪን ቀጻሊ ዘፍሪን ይኹን። ከምመጠን ኣባይ ዝጸንዓ ፍረ ዘፍርያ ጨናፍር፣ “ነቦ ብስመይ ዝለመንኩምዎ ዘበለ ኪህበኩም ኢዩ።”
ክንደይ ግዜ ምእንቲ ብዙሕ ጸጋ ረኺብና ፍረ ክነፍሪ፣ ውጽኢታዊ ጸሎት ክንገብር ክንኽእል ዘይደለና፣ ግና መልሲ ብዘይ ምርካብና ዘይተገረምና። እቲ ምኽንያት ንትእዛዝ ጐይታና ስለ ዝገምጠልናዮ ኢዩ። ንሕና ምእንቲ ነቲ ዕዮ ብቐሊሉን ብዘይ ጸገምን፣ ወይ ገዛእ ርእስና ከይሃብና ክንዓዪይ ክንብል፣ ቅድም ምጽንናዕን ሓጐስን ምብርታዕን ደሌና። ንሱ ግና ደኺምና፣ ወይ ሓይልና ከምዘሎና፣ ከምኡውን እቲ ዕዮ ከቢድ፣ ወይ ቀሊል ምዃኑ ከይሓተተ፣ ብእምነት እዙዛት ኰይና፣ ንሱ ዝበለና ክንፍጽም ይደሊ። ንሱ ድማ፣ እቲ መገዲ ፍረ ምፍራይ፣ ዕውት ጸሎት ናብ እንገብረሉ ቦታን ሓይሊን ይመርሓና ምዃኑ ኢዩ።
እዙዝነት፣ እቲ ናብ ክብሪ ኣምላኽ ዝወስድ እንኮ መገዲ ኢዩ። ኣብ ክንዲ እምነት፣ እዙዝ ምዃን፣ ማለት ኣይኰነን፣ ወይውን እዙዝነት፣ እምነት ዝጐደሎ ነገር ይምልእ ማለት ኣይኰነን። ኣይፋል፣ እኳ ደኣ ናይ እምነት ምእዛዝ፣ ኵሉ ኣምላኽ ዝቐረበልና በረኸት ክንረክብ የኽእለና ኢዩ። ጥምቀት መንፈስ ቅዱስ (14፣16) ፣ ናይ ወዲ ርእሱ ምግላጽ (14፣21)፣ ናይኣቦ ምሕዳር (14፣23)፣ ኣብ ፍቕሪ ክርስቶስ ምጽናዕ (15፣16)፣ ቅዱስ ዕርክነት ናይ ምፍጻም ሓለፋ (15፣14)፣ ኣብ ኵሉ ዕውት ዚዀነ ጸሎት ናይ ምግባር ስልጣን (15፣16)፣ እዚ ኵሉ ነቲ እዙዝ ይጽበዮ ኣሎ።
ነዚ ትምህርቲ ናብ ገዛና ንውሰዶ። ሕጂ፣ ስለ ምንታይ ዕውት ጸሎት ክንገብር፣ ሓይሊ እምነት ከምዘይብልና፣ ቀንዲ ጠንቁ ፈሊጥናዮ ኣሎና። ህይወትና ከምቲ ዝድለ ኣይነበረን። ብቐሊሉ ኣብኡ ከሎ እዙዝ ምዃን፣ ነባሪ ፍረ ምፍራይ፣ ቀንዲ መለለዪኡ ኣይኰነን። ብምሉእ ልብናውን ነቲ መለኾታዊ መደብ ንሰማምዓሉ ኢና። ንሱ ድማ፣ እቶም ኣምላኽ ንዓለም ከመሓድሩ ስልጣን ዝሃቦም፣ ሳላ ጠለቦም ነገራት ዝፍጽም፣ ፍቓዶም ምእንቲ ፍቓድ ኣምላኽ ተግባራዊ ክኸውን መገዲ ዝጸርግ፣ እዙዝነት ዝተመሃሩ ሰባት ክዀኑ ይግባእ። ነቲ መዝነት ዘለዎም ተኣማንነትን ተገዛእነትን ዘየጠራጥር ክኸውን ይግባእ። ኵሉ ነፍስና ነቲ ሕጊ ይሰማምዓሉ ኢዩ። ንሱ ድማ፣ እዙዝነትን ፍረ ምፍራይን፣ መገዲ ዕውት ጸሎት ምዃኑ ኢዩ። ህይወትና ክንዴናይ እዚ ምልክት ከምዝጐደሎ፣ ብሓፍረት ንእመን እውን ኣሎና።
መድሕና ንዝመደበልና ገዛእ ርእስና ኣሕሊፍና ንሃብ። ጐይትነቱ ምሳና ናይ ዘለዎ ዝምድና ንመርምር። ድሕሪ ደጊም፣ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሓድሽ መዓልቲ፣ ፈለማ ምጽንናዕ፣ ወይ ሓጐስ፣ ወይ በረኸት ኣይንድለ። እቲ ቀዳማይ ሓሳብና፣ ኣነ ናይ ጐይታ እየ፣ ዚብል ይኹን። ኣብ ኵሉ ጊዜን ኣብ ኵሉ ምንቕስቓስን፣ ከምናውቱ፣ ከምኽፋሉ፣ ከምቲ ፍቓዱ ክፈልጥን ክገብርን ዝደሊ ይኹን። እቲ ኣገልጋሊ፣ እቲ ጊልያ የሱስ ክርስቶስ፣ እዚ ዘበራብረኒ መንፈስ ይኹን። ንሱ፣ “ኣዕሩኸይ እምበር፣ ደጊም ባሮት ኣይብለኩምን እየ።” እንተ በለ፣ ናይ ዕርክነት ቦታና ንቐበል። “ንስኻትኩም እዚ ዝኣዘዝኩኹም ዘበለ ኵሉ እንተ ገበርኩም፣ ኣዕሩኸይ ኢኹም።”
ንሱ፣ ከምመጠን ጨናፍሩ፣ ሓደ ዝእዝዘና ነገር እንተሎ፣ ፍረ ክነፍሪ ኢዩ። ምእንቲ ካልኦት ክንባርኽ ክንብል ንንበር። ምእንቲ ኣብ የሱስ ዘሎ ህይወትን ፍቕሪን ክንምስክር ክንብል ንንበር። ኵሉ ህይወትና፣ ብእምነትን ብምእዛዝን፣ ነቲ የሱስ ዝመረጸናን ዝመደበልናን፣ ፍረ ምፍራይ ኣሕሊፍና ንሃብ። ንሱ፣ ነዚ ከምዝመረጽና፣ ከምኡውን እቲ መደብና ካብቲ ነቲ ዝጠልቦ ዝህብ ከምዝመጸ ምስ እንሓስብ፣ ምእንቲ ነባሪ ፍረ ዘፍሪ ህይወት ክንነብር ክንኽእል፣ ኣብ ቀረባና ምዃኑ ፈሊጥና፣ ርእሰ ተኣማንነትና ይብርትዕ። ከምኡውን፣ ስለ ምንታይ ፍረ ምፍራይ ጥራይ፣ ናብ ቦታ ዕውት ጸሎት ዝወስድ መገዲ ምዃኑ፣ ክንርዳእ ንኽእል ኢና። እቲ ንክርስቶስ ኣምላኽ ብምእዛዝ፣ ፍቓድ ጐይታኡ ይፍጸም ከምዘሎ ዘረጋገጸ ሰብ ኢዩ፣ ፍቓድ ኣቦ ኵሉ ዝደለዮ ዝገብረሉ።
“ንትእዛዛቱ እንሕሉን ኣብ ቅድሚኡ ባህ ዜብሎ እንገብርን ስለ ዝዀንና፣ ነቲ እንልምኖ ዘበለ ካብኡ ንቕበል ኢና።”
“ጐይታ ምጽላይ ምሃረና።”
ብሩኽ ጐይታ! ነቲ ብኽፋል ዝተገንዘብኩዎ፣ ምሉእ ብምሉእ ክርድኦ ምሃረኒ። ንሱ ድማ፣ ብመገዲ ፍቓድ ኣምላኽ፣ ንትእዛዛቱ እዙዝ ዀይንካ ብምቕባልን ብምትግባርን ጥራይ ኢና፣ ኣብ ተስፋታቱ ፍቓዱ ክንጭብጥን ኣብ ጸሎትና ብግቡእ ክንጥቀመሎምን፣ ሓይሊ ንረክብ። ብመገዲ ፍረ ምፍራይ፣ እቲ ጨንፈር ኣብቲ ጉንዲ ብዓሚቝ ምልኣት ከምዝዓቢ፣ ከምኡውን ምሳኻ ብምልኣት ሓደ ብምዃን ዝደለናዮ ክንልምን ከምእንበቕዕ ምሃረና።
ዎ ጐይታ! ብኸመይ ምስ ኵሎም ሰራዊት ሰማይን ምሳኻ ምስ ወዲ ኣብ ምድሪን፣ ከምኡውን ምስቶም ኵሎም ኣብ ምድሪ ዘኽበሩኻ ሰብ እምነት፣ ንኣምላኽ ምእዛዝ እቲ ዝለዓለ ረብሓና ምዃኑ ክትገልጸልና ንልምነካ። እዚ ምስኡ ሓደ ምዃን የኽእል። ንሱውን እቲ ዝለዓለ ክብሩን ፍጹም ፍቓዱን ኢዩ። ከምኡዉን፣ ብኸመይ ትእዛዛትካ ብምሕላውን ብመሰረት ፍቓድካ ፍረ ብምፍራይን፣ ዝደለናዮ ክንልምንን ክንቕበልን ስልጣን ክንረክብ፣ መንፈሳዊ ባህሪና ናብ ፍጹም ዝዀነ ሰብነት ከምዝዓቢ ክትገልጸልና ንልምነካ።
ዎ ጐይታ የሱስ! ርእስኻ ግለጸልና። ከምኡውን ነቶም ገዛእ ርእሶም ንዓኻን ንቓላትካን ኣሕሊፎም ዝሃቡ፣ ነዞም ኣደነቕቲ ተስፋታት መዓልታዊ ከስተማቕርዎም፣ ብሓቂ ዕላማኻን ስልጣንካን ምዃኑ ግለጸልና። ኣሜን።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኣምሓራ ህዝቢ ዘቕርቦም ዘሎ ሕቶታት ደረጃ ብደረጃ ምላሽ ንምሃብ ከምዝስርሓሉ ኣቦመንበር ብኣዴን ኣቶ ድመቀ መኮነን ተዛሪቦም። ኣብ መሪሕነት ብኣዴን ምክፍፋል ኣሎ ዝብል ወረ `ውን ኣሉታ ሂቦምሉ። ምኽትል ፓርቲ ሓድነት ብወገኖም፡ ብኣዴን ምላሽ ክህብ ዝኽእል ብቕዓት ኣለዎ ኢሎም ከምዘይኣምኑ ተዛሪቦም።
ኣቶ ደመቀ መኮነን፡ ኣቦመንበር ምንቅስቓስ ብሄረ-ኣምሓራ ብኣዴንን ምኽትል ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያን `ዮም፡ ነዚ ኣብ ክሊ ኣምሓራ ዝካየድ ዘሎ ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት ኣመልኪቶም ንመንግስታዊ መዲያ ክዝረቡ ኸለዉ፡ ብኣዴን ኢህወደግ ብህዝቢ ንዝቐርቡ ሕቶታት ምላሽ ንምሃብ ድልው`ኣሎ ኢሎም።
“ ክፍትሑ ቃል-ተኣቲዮም ግን ዝተደናጎዩ ጉዳያት ደረጃ ብደረጃ ክፍትሑ`ለዎም፡ ክፍትሑ ዘይክኣሉ ድማ ምኽንያቱ ንህዝቢ ብምግላጽ ክስራሕ`ዩ። ኣብ መርሒነት ዘለዉ`ውን ዝሕተትሉ ሕጊ ኣለና። ሓቢርና ዝተጎዓዝናሎም ክብርታት ግን ከይብርቦሩ ህዝቢ ክቃለሶም ይግባእ።”
እዚ ብኣቦመንበር ብኣዴን ዝተዋህበ ርእይቶ፡ ምስ ለንቅነ ተቓወምቲ ክሓትዎ ዝቐነዩ ተገጣጢሙ`ሎ። መንግስቲ ንህዝቢ ይስማዕ ሰለማዊ ፍታሕ ይድለ ዝብል ጻዊዒት ይርከቦ። ምኽትል ፕረሲደንት መኢኣድ ኣቶ ሙሉጌታ ኣበበ እቲ ብእቶ ደመቀ መኮነን ዝቐረበ መግለጺ ዝእመን ኣይኮነን ይብሉ።
“ ነቲ ጸገም ደረጃ ብደርጃ ክብሉ ኸለዉ ካበይ ከምዝጅምሩ` ኳ ግልጺ ኣይኮኑን፡ ብላዕሊ ድዮም ክጅምሩ ብታሕቲ ግልጺ ኣይኮኑን። ዝተባህለ ይብሃል፡ ህዝቢ ዝሓቶ ዘሎ፡ ናይ ወልቃይት ህዝቢ ናይ ኣምሓራ ናይ መንነት ሕቶ ይመለስ፡ መስለና ይከበር እናበለ`ዩ ዝሓትት ዘሎ። ነዚ ንምፍታሕ ግን እቲ ውድብ`ውን ብቕዓት የብሉን። ንምትሕብባል ዝግበር ዘረባ ስለዝኾነ፡ ህዝቢ ሰልችዎ`ዩ “
ብኻልእ ወገን፡ ኣቶ ደመቀ መኮነን ኣብ መንጎ ብኣዴን ለንቅነ ኣብ ክሊ ኣምሓራ ኣብ ዝተራእየ ተቓውሞታት ምክፍፋል ኣሎ ብዛዕባ ዝተባህለ ዜና፡ ኣሉታ ሂቦምሉ`ለዉ።
“ ሓደ ሓደ ኣካላት ንዘደለይዎ ዕላማን ንምትግባር ንብኣዴን ካብ ህዝቢ ንምፍላይን ንረብሓኦም ንምውዓልን ብዙሕ ግዜ በለካ ለኽዓካ ወረ`ዩ። ካብ ሓቅነት ዝረሓቐ `ዩ። ኣብ`ዚ ጉዳይ`ዚ ፖሊት ቢሮስ ይትረፍ ማእከላይ ኮሚቴ`ውን ኣፈላላይ የብሉን። “
ኣፈላላይ ኣይተራየሎም ዝበልዎም ጉዳያት እንታይ ምዃኖም ግን እቶ ኣቦመንበር ብኣዴን ብዝርዝር ኣይገለጹን።


text:
ፍትሒ ይንገስ ምልኪ ይልገስ ማለት እንታይ ማለት ኢዩ ?
ብፍስሓ ናይር
ኣብዚ ግዜዚ ዝኾነ ኣብ ደንበ ተቃውሞ ዝሳተፍ ነዛ ጭርሖ፣ "ፍትሒ ይንገስ፣ ምልኪ ይልገስ" እናበለ ኢዩ ዝጭርሕ ግን እንታይነቱን ትርጉሙን ግን ብግብሪ ኣየርእን ኢዩ፣ ፍትሒ ክበሃል ከሎ ነቲ ኣብ ሰነዳት ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መሰላትን፣ ኣህጉራዊ ወዕል ብዛዕባ ቁጠባውን፣ ማሕበራውን ባህላውን መሰላት ከምኡ ድማ ኣህጉራዊ ወዕል ብዛዕባ ሲቪላውን ፖሊቲካውን መሰላት፣ እዚ ሰለስተ ስነዳት ዚ ድማ ብሓንሳብ ማሕደር ናይ መሰላት ወደሰብ ይበሃል ወይ ድማ ብቋንቋ ኢንግሊዘኛ፣ " Bill of Rights"
ናይ ሓንቲ ሃገር ቅዋም ነዚ ሰነዳት ዘኽብር ዓናቅጽ ኣለዎ። ዝበዝሓ ሃገራት ኣባላት ሕቡራት ሃገራት በዚ ሰነዳትዚ ይቅየዳ። ንሕናኸ?
ዕላማ ናይ ሎሚ ጽሑፈይ ብዛዕባ ፍትሒ ይንገስ ምልኪ ይልገስ ንብል ኣፍልጦና ብዛዕባ እዚ ሰነዳት ክብ ንምባል ኢዩ። ስለምንታይ ኢና ፍትሒ ይንገስ እናበልና መልእኽቲ ናይ ለውጢ ንደሊ ንኩልና ብሩህ ኢዩ፣ ግን ቅድሚ ኹሉ ንሕና ደለይቲ ፍትሒ ኣፍልጦና ብዛዕባ እዚ ሰነዳት ክሳብ ክንደይ ኢዩ፣
ስለምንታይ ኢና ፍትሒ ይንገስ ምልኪ ይልገስ ንብል?
ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ሓደ ባርባራዊ ስርዓት፣ ንሰብኣዊ መሰላት ዝጥሕሰን፣ ንሕልና ወድሰብ ዝቀትል፣ንባህርያዊ ክብረትን ንማዕረን ዝግህስ፣ናይ ሓሳብን እምነትን ንምግላጽ ዝኽልክል፣ንሕዝቢ ብፍርሓትን ጥምየትን ሒዙ ዘሎ ናይ ውሑዳት ምልክነት ሰሎዘሎ ኢዩ፡፤
ኣዋጅ ኣድማሳዊ ሰብ ኣዊ መሰላት ብዛዕባዚ እንታይ ይብል፣ ኣዋጅ ሰብኣዊ መሰላት ብ 10 ታሕሳስ 1948 ብውሳነ 217 A 111፣ ሓፈሻዊ ባይቶ ዝጸደቀን፣ ዝተገልጸን ኣብ መእተዊ ከምዚ ይብል፣
" ንባህርያዊ ክብረት፣ ንማዕረን ዘይገሃስን መስላት ደቂ-ሰብ ምቅባል መሰረት ሓርነት፣ ፍትሒን፣ ሰላምን ምዃኑ ኣብ ግምት ብምእታው፣
ሰብኣዊ መሰላት ዘይምኽባርን ምጥሓስን ንሕልና ወዲ-ሰብ ዘቈጥዔ ባርባራዊ ተግባራት ከምዘስዓበ፣ ከምኡ እውን ደቂ-ሰብ ሓሳባት ናይ ምግላጽን ናይ እምነት ሓርነት ዘስተማቅሩሉ ከምኡ እውን ካብ ፍርሓትን ጥምየትን ዝገላገሉሉ መጻኢት ዓለም ከም ዝለዓለ ትምኒት ናይ ተራ ሕዝቢ ዝተገልጸ ምዃኑ ኣብ ግምት ብምእታው"
እቲ መ እተዊ ነዊሕ ስለዝኾነ ካብቲ መእተዊ ነዘን ኣብ ላዕሊ ዝተገልጻ ተመርኲሰ ምስቲ ህልዊ ኩነታትና ኣፍልጦናን ኣብ ምኽባር ሰብ ኣዊ መሰላት ክገልጽ ክፍትን ኢየ፣
ፍትሒ ማለት እንታይ ኢዩ ?
ኣብ ኣነባብራና ገለ ነገር ምስእንስእን ፍትሒ የለን ንብል፣ ሓደ ሓቐና ፍትሓዊ ማሕበረ - ሰብ ከመይ ይመስል፣ክትሓንጾከ ይከኣልዶ? ኣብ ዝሓለፈን ዘሎን ሳይንሳዊ መጽናዕትታት ብዛዕባ ፍትሒ ብዙሕ ፖሊካዊ ክትዓትን ኣስተምህሮታትን ተኻዪዱን ይካየድ ኣሎን፣ ንኣብነት ኣመሪካዊ ፍላስፋ ጆን ራውልስ
ንፍትሒ ዝገልጽ ክለሳ ሓሳብ ዘቅረቦ ነሩ ንሱ ድማ ኣብ መንጎ ስራሕን ትቅበሎ ደመዎዝን ኣዛሚዱ ይገልጾ፣ ግን ከ መን ኢዩ እቲ ዝበዝሔ ዝቅበል መንከ ኢዩ እቲ ዝተሓተ ዝቅበል፣ ኣቀዲምካ ክትፈልጥ ኣይከኣልን ይብል፣ ኣብ ሓደ ሕብረተ-ሰብ ፍትሒ ምህላውን ዘይምህላውን ንምፍላጥ ጽንኩር ኢዩ፣ ገለ ፍልልያት ክህሉ ናይ ግድን ኢዩ ይብል፣ ራውልስ፡፤
ደቂ-ሰባት ይፈላለዩ ኢዮም፣ ዝተፈላለየ ቅድመ-ኩነታትን ድልየታትን ድማ ኣለዎም፣ ከምቲ ክእለቶምን ድልየቶምን ድማ ኣብ ማሕበረ- ሰብ የበርክቱን፣ጻማ- ራሓጾም ይቅበሉን። እንተኾነ ግን እቲ ፍልልያት ኣብ መንጎ ደቂ-ሰባት ዓብይ ጋግ ዝፈጥር ክኽውን የብሉን፣ እቲ ፍልልያት ነቶም ኣብ ዝተሓተ ኣነባብራ ንዘለዉ ዝጥቀም ምስዝኸውን ቅቡል ኢዩ፣ እንተዘይኮነ ነቶም ድኻታትን ውጽዓትን ዝውጽዕ ኮይኑ ግን ቅቡል ኣይኮነን፣ ናይ ራውልስ ከለሳ- ሓሳብ ብጣዕሚ ሰብኣውን ፣ሕውነታውን ኢዩ፣
ንዓንቐጽ 1 ኣብ ኣድማሳዊ ሰብ ኣዊ መሰል ድማ ዝገልጽ ኢዩ፣
ዓንቀጽ 1
"ኩሎም ደቂ-ሰባት ሓራ ኮይኖም ዝተወልዱ፣ ከም ኡ እውን ማዕረ ክብረን መሰልን ዘለዎም ኢዮም፡፤ ኣ እምሮን ሕልናን ዝተዓደሉ ብምዃኖም ድማ ኣብ ነንሕድሕዶም ብመንፈስ ሕውነት ኪቀራረቡ ይግባእ።"
ኣብ ሓደ ፍቲሓዊ ህብረተ-ሰብ፣ ናይ ኩሎም ድሕነትን ቅሳነትን፣ ንፍልልያት ዘንእስ ኣመቀራርሓን ኣተዓዳድላን ስልጣንን ሃብትን ሃገር ምስ ዝህሉ ኢዩ ፍትሒ ኣሎ ዝበሃል ይብል ፣ ራውልስ፡፤ እቲ ፍልልያት ናይ ሓባር ጥቅምታት ዝሑሉ ምስዝኸውን ድማ ኢዩ ወድስብ ፍትሒ ዘስታማቅር። እቲ መሰረታዊ ኣምር ናይ ራውልስ ክለሳ ሓሳብ ኩሎም ደቀ-ሰባት ማዕረ ዕድላት ክዋቦም ኣለዎም ዝብል ኮይኑ ን እንታይነት ፍትሕን ኣተረጓጉማኡን ሕርሕራይ ገሩ ይገልጾ፡፤
ንሕና ኣብ ደንበ ተቃውሞ ደለይቲ ፍትሒ ክሳብ ክንደይ ኢዩ ኣፍልጦና ብዛዕባ ፍትሒ፣ ሓደ ፍትሓዊ ማሕበረ-ሰብ ከ ክንሓንጽ ንኽእልዶ?
ክሳብ ሎሚ ኣብ ዓለምና ናብ ፍጹም ፍትሓዊ ማሕበረ-ሰብ ዝበጽሔ ሕዝቢ የለን፣ ክብጻሕ እውን ዝከኣል ኣይኮነን፣ እንተኾነ ናብኡ ገጽና እንተሰራሕና፣ ነቲ ኣብ ሃገርና ሰፊኑ ዘሎ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ደው ንምባል እንተተቃለስና ኢዩ ተሰማዕነትን ተቀባልነትን ንረክብ። ኣብዚ ቃልሲ ዚ ኮምፓስ ናህና- ዝመርሓና ሰነድ ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መስላትን፣ ኣህጉራዊ ውዕል ቁጠባውን ማህበራውን ባህላውን፣ ከምኡ ድማ ኣህጉራዊ ውዕል ሲቪላውን ፖሊቲካውን ኢዩ እሞ ኣብ ነንንብረሉ ሃገራት በብ ቋንቋታትና ንሕዝብና ነምህርን ንማሃርን እናበልኩ ናይ ሎሚ መልእኽተይ ብዛዕባ ፍትሒ ይንገስ ምልኪ ይልገስ ኣብ ጽሑፋት ጆን ራውልስ ተመርኲሰ ብሕጽር ዝበለ ገሊጸ ኣሎኹ ኣብ ቐጻሊ ድማ ኣብዚ ሰነዳት ተመርኲሰ ንፍትሓዊ ቃልስና ዝሕግዝ ጽሑፋት ብተኸታታሊ ከቅርብ ክፍትን ኢየ። ብዛዕባ ፍትሒ
ንዝያዳ መብርሂ ኣብ ጉግል ኣቲኹም ፣ ( John Rawls) ከተንብቡ ትኽእሉ።


text:
መግለጺ ሐዘን ብዕረፍቲ ሰለስተ ሐርበኛታት፡
በብሐደ ሰብ ወሐደ ሕጂ ውን ሕድሪ ሰማእታትና ዘይጠለሙ ተባዓት ገዳይም ሐርበኛታት ከሲርና፡ ንኣሕ ሕማም ተወሲኽዎ፡ኣሪግካ ጥራይ ኣይኮነን ዝምወት ታሪኽ ገዲፍካ ሞት ግን ዓወት እዩ፡፡ በዛ ናዓኹም ዘይትበቅዕ ሐጻር ግጥመይ ንዝኽርኹም ኣሰንየ ንደንበ ተቓውሞ ክላቦ፡ እወ መራሕትና ሰኣን ወሲንካ ንህግደፍ በቲ ዝሰምዖ ቋንቋ ምዝራብ እዮም ገዳይም ሐርበኛታት ዝተቃለሱሉን ዝደመዩሉን፡ ዕትብቶም ዝተቐበረሉ፡ሐመድ ዓደቦኦም ሐሪምዎም ኣብ ስደት ዝድፈኑ ዘለዉ እሞ፡፡መለበምን ኣይግበርካ መልለበምን ኣይኽላእካ ልቢ ይሃብኩም መዛረቢ ዝረብሑን ዘይረብሕን ኣይትግበሩና እብል፡፡
ሐርበኛ ብጻይ ስለማን ካብ ተበገስካ
ኣላህ ይርሐምካ ረቢ ኣብ ጀና ይቀበልካ
ሐርበኛ ስለማን ኣደም ስለማን ዶ ክብለካ
ገዲም ተቓላሳይ ኤረትራ ንኤረትራዊያን ዝበልካ
ንስድራ ቤት ጽንዓት ጥሊ ንምነ ናይ ዕላማ ብጾትካ
ንስለማን ኣደም ስለማን ረቢ ኣብ ጀና ይቀበልካ..
ብጻት ካብ ፍቓድ ፈጣሪ ዘምልጥ የለን
ኣላህ ይርሐምካ ሐርበኛ ኣቡበከር ስለማን
ፍትሒ ይንገስ ዝበልኩም ኣብነታዊያን
ጀጋኑ ከሲርና ሐርበኛታት ሃገራዊያን
ሐሊፍኩም ዶ ከይረኣኹም ናይ ሕርነት ብርሃን..
ንብጻቱ ጽንዓት ይሃብኩም
ንኣቡበከር ድማ ረቢ ይርሐም
ንስድራ ቤት ጠሊ ይግደፈልኩም..
ኣሰር ብጻትካ ሲዒብካ በዓል ዓቕሊ
ኣላህ ይርሐምካ ዓብዱ ዑመር ዓሊ
ሐርበኛ ዓብዱ ዑመር ኣኺላ ዕምሪ
ኣብ መትከል ጸኒዑ ዘይጠለመ ሕድሪ
ግዜ ንዊሑ ዓብዱ ዑመር ዓሊ
ንዓለም ኢልካያ ዶ ደሐን ወዓሊ..
ሰንሒተታይ ዓብዱ ዑመር
ሰብ ኣይነብርን ዩ ታሪኽ እንበር
መዓልቲ ነዊሑ እነና ኣብ ስደት ንቕበር..
ንስዉእ ዓብዱ ዑመር ዓሊ ጀና
ንስድራ ቤት ጽንዓት ጠሊ ጥዕና
ንብል ናይ ዕላማ ብጾትካ ኑኡስና ዓቢና..
ዘይውስኑ መራሕቲ ረኺብና
ሰኣን ምውሳን በብሐደ ንሐልፍ ኣለና
ሕጂ ኸ መርድእ መን ክንሰምዕ ኢና..
እዚ ተባዕ ህዝቢ ዘዋሃህዶ ሲኢኑ
ወስኑ ኣለዉ ኣሰርኩም ዝስዕቡ ጀጋኑ
ወይ ውረዱ ወይ መድሕን ህዝቢ ኩኑ
ኣድሕንዎም መንእሰያት ከይተበታተኑ..
ንሱዳን ሲዒቡ ንጀጋኑና ዝቐንጸለ በብሐደ
ትም ካብ ቀዳማዮም ዳሕረዋዮም ዝገደደ
ኢሰያስ ምተፈርደ እንበር ንሱ ዶ ምፈረደ..
ለኪሙና ወሳኒ መሪሕ ስለ ዝተሳእነ
እንቢ ንምልኪ ኢሉ ንህግደፍ ዝኾነነ
ዋዕሮታት ሐርበኛ ኣብ ስደት ተደፈነ
ሐደ በዓል ሐሞት ዶ ተሳኢኑ ዝፈዲ ሕነ..
ክዋራዘዩልና ብመልሐሶም ጭለ
እቲ በረት ተሐንጊጡ ዝተጋደለ
ተጋዳላይ ተሐኤ ፍትሒ ይንገስ ዝበለ
በብሐደ ኣብ ስደት ይድፈን እነሆለ..
ንጃንዳ ህግደፍ ክንዲ ትፈርዱ
ኣብ ስግር መረብ ካብ ትዕነዱ
ብዝረብሑን ዘይረብሑን ትዋረዱ
ወሲንኩም ግዳ ባይታ ዘይትወርዱ..
ንድኽመታትና ጫፍ ጫፉ ተናኺፈዮ
ብማዓልትና ንጉድጓድና ባዕልና ኣለናዮ
ብወየ ከሰንዮ ንረቢ ኣምላኽ ዝሐረዮ
ንፈላላዪ ካድር መሪሕ ኣይንስዓቦ ንእበዮ..
ኢሰያስ ኣብ ዝኣጎዶ ሐዊ ኣይንጉየ
ጻዊዒት ንለውጢ ንዝነኣሰ ንዝዓበየ
ናይ ሐርነት ተቃለስቲ
ያኣኽለና ወየ
መድሕን ህዝቢ ክንከውን ንወስን ሃየ..
ዘለኣለማዊ ዝኽርን ክብርን ንጀጋኑ ሰማእታትና
ብበርሀ ዑቁባዝጊ ወኪል ተሐኤ ኣብ ሃገር ጀርመን


text:
ሚኒስተር ወፃኢ ኣሜሪካ ሂለሪ ክሊንተን ኣብ አዲስ አበባ ንሕብረት አፍሪቃ ኣብ ዘስምዕኦ መደረ ዘተኮራሉ ዓለም አብ ቅድሚኣ ንዝተገተረ ዕንቅፋታት ብዘዕግብ ንምፍታሕ ምትሕብባር ናይ ግድን ምኻኑ 'ዩ።
ትኹረት'ቲ መደረአን ዲሞክራሲ ኢኮኖሚያዊ ዕብየት ሰላምን ፀጥታን'ዩ። ብዛዕባ ዲሞክራሲ ክዛረባ ኸለዋ ዘበኑ ንዲሞክራሲ ኣፍሪቃ አዝዩ ዘነቃቅሕን ብዕዙዝ ተስፋ ዝመልእ'ዩ፣ ኣብ ትሕቲ ሳሃራ ካብ ዘለዋ ልዕሊ ፍርቂ ሃገራት ዲሞክራሲን ሕገ-መንግስታውነትን ሕብረ-ፓርት ስርዓትን ተቀቢለን'ለዋ ብምባል ጠቂሰን።
ግን ኣዝዮም ዘተሓሳስቡ ጉዳያት ከምዘለው'ውን ኣገንዚበን። "ሎሚ'ውን ብዙሓት ሰባት ኣብ ትሕቲ ንንውሓት ዘመን ግዝአቶም ኣዝዮም ዝጭነቁን ብአገዛዚእኦም ኣብ ሃገራቶም ዝወርድ ጉድአት ግዲ ዘይብሎም ገዛእቲ ከም ዘለው ንፈልጥ" ኢለን።
"ሓደ ሓዲኦም'ውን ብዲሞክራሲ ከም ዝአምኑ ይዛረቡ፣ ብናታቶም ትርጉም ዲሞክራሲ ማለት ብሓደ ምርጫ ንዘልአለም ምምራፅ ማለት'ዩ" ክብላ'ውን ወሲኸን። ከምዚኦም ዝዓይነቶም ኣገዛዝአታት ግን ተቀባልነት ይስእኑ ከም ዘለው እተን ሚኒስተር ወፃኢ ኣሜሪካ አስሚረን።
ዕብየት ኢኮኖሚን ዘላቕነቱን ንምርግጋፅ ኾነ ሙሉእ ሕብረተሰብ ብመዳይ ምንቅስቃስ ክንዲ ተሳትፎ ደቀንስትዮ ዝአክል ከምዘየሎ ዝገለፃ ሂለሪ ክሊንተን ደቀንስትዮ ኣፍሪቃ ድማ ፍሉይ ቦታ ከምዘለ'ውን አስሚረን።


text:
ደቡብ ሱዳን ኣብ 2011 ኣ/ፈ ካብ ሱዳን ካብ እትፍለ ጀሚሩ ሰራዊት ሓርነት ህዝቢ ደቡብ ሱዳን ካብ ሓርነታዊ ቓልሲ ናብ መንግስታዊ ኣሰራርሓ ዘይምእታውን ሕቶታት ዴሞክራስን ድልየትታ ህዝብን ብዘይምምላሱን ዝተልዓለ ቅልውላው እዩ ክብሉ ዶ/ር መሓሪ ታደለ ማሩ ይገልፁ።ተንታኒ ጉዳያት ሕብረት ኣፍሪካን ዓለምለኸ ኣማኻሪን ከምኡ’ውን ተመራማሪ ኣብ ናይ ቃል ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ /NATO/ ናይ ርሕቐት ትምህርትን ዶ/ር መሓሪ ናይ ደቡብ ሱዳን ፕሬዝዳንት ሳልቫ ኪር መቓልስቲ ብፆቶም ዴሞክራሲያዊ ሕቶ ከቕርቡሎም ምስ ፈተኑ ንማእኸላይ ኮሚቴ፣ንኣባላት ፖሊት ቢሮ፤ ህንፃን ጉባኤን እቲ ፓርቲ ብምፍራስ ኣብ ልዕሊ ብፆቶም ስጉምቲ ምውሳዶም ቀንዲ ምኽንያት እዩ ኢሎም።
እቲ ግጭት ንምፍታሕ በይነ መንግስታት ኢጋድ ፃዕርታት ኣብዘካይደሉ እዋን ኣባል ኢጋድ ዝኾነት ኡጋንዳ ኣብቲ ግጭት ምእታዋ ነቲ ፃዕቲ ዓብዪ ዕንቅፋትን ሓደገኛን ስለዝኾነ ኢጋድ፣ሕብረት ኣፍሪካን ማሕበረሰብ ዓለምን ንኡጋዳ ደው ከብላ ኣለዋ ኢሎም ብምውሳኽ።እንኮ መፍትሒ እቲ ቅልውላው እውን ፖለቲካዊ ፍታሕ እዩ ኢሎም።ዝርዝሩ የድምፁ።


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ባይቶ ጸጥታ ኣብ ልዕሊ ሶማል ተወሳኺ እገዳ ኣጽዋር ከምዘየንብርን ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዘንበሮ እገዳ ድማ ኣብ ዝሓጸረ ክልዓል ተስፋ ከምዘየለን ተሓቢሩ
Radio Erena: February 26, 2014
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፣ ኣብ ልዕሊ ሶማል ተወሳኺ እገዳ ኣጽዋር ከምዘየንብር ዲፕሎማስያዊ ምንጭታት ገሊጾም።
እዚ ዝግለጽ ዘሎ፣ ተቖጻጻሪ ጉጅለ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጉዳይ ሶማልን ኤርትራን ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዘቕረቦ ፍሉይ ጸብጻብ፣ ባይቶ ጸጥታ ንገለ ክፋል እገዳ ኣጽዋር ድሕሪ ምልዓሉ፣ ኣብ ሶማል ዋሕዚ ጠበናጁ ይርአ ምህላዉ ድሕሪ ምሕባሩ’ዩ።
ባይቶ ጸጥታ፣ ወትሃደራዊ ዓቕሚ ፈደራላዊ መንግስቲ ሶማል ንምሕያል፣ ኣብ ልዕሊ እታ ሃገር ተነቢሩ ዝጸንሐ እገዳ ገለ ክፋሉ ከልዕሎ እኳ እንተወሰነ፣ ብመሰረት እቲ ተቖጻጻሪ ጉጅለ ዘቕረቦ ጸብጻብ ግና፣ እቲ ውሳነ ዋሕዚ ጠበናጁን ካልእ ፈኮስቲ ብረትን ናብ ዝተፈላለዩ ዕጡቓት የስዕብ ኣሎ ክብል’ዩ ጠቒሱ።
ዓመታዊ እቶት ኤርትራውያን ሰራሕተኛታት ብደረጃ ዓለም ከምዘንቖልቆለ ተገሊጹ
Radio Erena: February 26, 2014
ዓመታዊ እቶት ኤርትራውያን ሰራሕተኛታት ብደረጃ ዓለም ክወዳደር እንከሎ ብገምጋም ናብ 543 ዶላር ከምዘንቖልቖለ ሓድሽ ጸብጻባት ቁጠባ ኣመልኪቱ።
ኤርትራ ሓንተን ቀዳሞት 10 ድኻታት ሃገራት ዓለም ኮይና፣ እቶት ነፍሲ ወከፍ ዜጋ ብመንጽር ዶላር ክርአ እንከሎ፣ ኣብ ወርሒ 45 ዶላር ኮይኑ ብመንጽር ሕጋዊ ሸርፊ ባጤራ ኤርትራ ድማ ንወርሒ 678 ናቕፋ’ዩ።
እዚ ድማ ብገምጋም ሓደ ሰራሕተኛ ንመዓልቲ ሓደ ዶላርን ሓምሳ ሳንቲምን ይኽፈሎ ኣሎ ማለት’ዩ።
ባንክ ዓለም ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘብን ብዘቐመጥዎ መምዘኒ ድማ ንመዓልቲ ትሕቲ ክልተ ዶላር እቶት ዘለዎ ዝኾነ ሰብ ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት’ዩ ዝርከብ።
ኣዘዝቲ ሓለዋ ዶባት ግብጽን ሱዳንን፣ ዘይሕጋዊ ምስግጋርን መሸጣን ደቂ ሰብ ንምግታእ ክዝትዩ’ዮም
Radio Erena: February 25, 2014
ኣብ ዶባትን ሱዳንን ግብጽን ዝካየድ ዘይሕጋዊ ምስግጋርን መሸጣን ደቂ ሰብ ንምግታእ ዝዓለመ ሓባራዊ ዘተ ንምክያድ፣ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት ምክትታል ዶባት ናይ ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ካርቱም ክራኸቡ’ዮም።
ሚኒስተሪ ምክልኻል ሱዳን ብዛዕባ’ዚ ኣመልኪቱ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ኣዛዚ ሰራዊት ሓለዋ ዶባት ሜጄር ጀነራል ኣሕመድ ኢብራሂም ዝመርሖ ወትሃደራዊ ልኡኽ ግብጺ፣ ኣብ ዝቀረባ መዓልታት ኣብ ካርቱም ዑደት ብምክያድ፣ ምስ ሱዳናውያን ኣዘዝቲ ሰራዊት ብዛዕባ’ቲ ኣብ ዶባቶም ነጊኑ ዘሎ ምስግጋርን መሸጣን ደቂ ሰብ ብዝምልከት ክዝትዩ ምዃኖም ኣረጋጊጹ።
After fleeing turmoil, an Eritrean refugee wins Malta half-marathon
Radio Erena: February 25, 2014
A refugee who escaped turmoil in Africa won Malta's half-marathon on Sunday.
Ibrahim Hussen Ahmed, 25, had been hoping simply to complete the 21km course despite a leg injury.
“I can’t say I will win but God willing I will try,” he had told The Sunday Times of Malta.
Mr Hussen was born to Eritrean parents in Sudan but neither country recognises him as their citizen.He said running is the thing he knows best and he used to train twice a day in Sudan.
He moved to Libya in 2012 and was among more than 1,800 asylum seekers and irregular migrants who arrived in Malta by boat that year. The UN refugee office in Malta estimates that just a third of all those who have arrived by boat since 2002 remain on the island.
ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ካብ ናይ ምጥሓል ሓደጋ ዝደሓነ ኤርትራዊ መንእሰይ፣ ኣብ ማልታ ተዓዋቲ ውድድር ፍርቂ ማራቶን ኮይኑ
Radio Erena: February 24, 2014
ኣብ ማልታ ኣብ፣ ኣብ ግዝያዊ መዕቖቢ ስደተኛታት ካብ ዝጸንሑ ኤርትራውያን ሓደ ኢብራሂም ሑሰን ኣሕመድ፣ ኣብታ ሃገር ኣብ ዝተኻየደ ሃገራዊ ውድድር ፍርቂ ማራቶን ቀዳማይ ኮይኑ ተዓዊቱ።
እቲ ወዲ 25 ዓመት መንእሰይ፣ ኣብ 2002 ካብ ሱዳን ናብ ሊብያ ድሕሪ ምስጋሩ፣ ኣብቲ ዓመተ እቲ ምስ ሓያሎ ኤርትራውያን ብጾቱ ብማእከላይ ባሕሪ ናብ ማልታ ዝሰገረ ምዃኑ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ይገልጻ።
ኤርትራዊ መንእሰይ ኢብራሂም ሓሰን መሓመድ፣ ኣብ 2012 ብሓይሊ ባሕሪ ማልታ ካብ ባሕሪ ካብ ዝደሓኑ 1800 ስደተኛታት ሓደ ኮይኑ፣ ንሓያሎ ኣዋርሕ ኣብ መዳጎኒ መዓስከር ተታሒዙ ዝጸንሐ'ዩ።
ካብቲ መዳጎኒ መዓስከር ድሕሪ ምውጽኡ፣ ምስ ቅዱስ ፓትሪክ ዝተባህለት ክለብ ኣትለቲክስ ተጸንቢሩ ኣብ ውድድር ጉያ እግሪ ክነጥፍ ጀሚሩ። ኣብ ሓያሎ ውድድራት ብምስታፍ ዝተፈላለየ ሽልማት ክዓትር ክኢሉ።


text:
ንኹሉ ሙስሊም ህዝቢ ብቐጥታ ዘሳተፈ ምርጫ ንምክያድ ናይ ግዜ ሰሌዳ ምውፅኡ ናይ ኢትዮጵያ ዑላማታት ቤት ምኽሪ ኣፍሊጡ።ናይ ሙስሊም ማሕበርሰብ ቅሬታ ንምቕራብ ናይ ዝተጣየሸ ኣካል ዋና ኣካቢ ዝኾኑ ኣቡ በክር ኣሕመድ መሓመድ ግን እቲ ምርጫ ሕዚ ብዘሎ ኣመራርሓ እንድሕር ተኻይዱ ከምዘይቕበልዎ ገሊፆም።
ኣባላት ኣመራርሓ ቤት ምኽሪ ዑላማታት ብመራኸቢ ብዙሃን መንግስቲ ኣቢሎም ኣብዝሃብዎ መገልፂ ምርጫ መራሕቲ ሃይምኖት ምስልምና ዝካየድ ካብ ጣቢያ ክሳብ ሃገር ለኸ ኣብዘለው ብርክታት እዩ።ብደረጃ ጣቢያ 21 ነሓሰ፡ብደረጃ ወረዳ 25 ነሓሰ፡ብደርጃ ዞባ ነሓሰ 28ን ብደረጃ ክልል ሓደ ጳጉሜን ምርጫ ንምክያድ ናይ ግዜ ሰሌዳ ምውፅኡ ኣፍሊጦም ኣለው።ብደረጃ ሃገር ድማ 5 መስከረም 2005 ዓ/ም ከምዝካየድ ዕላዊ ገይሮም ኣለው።
ነቲ መግለፂ ዘቕረቡ ዋና ፀሓፊ ቤት ምኽሪ ዑላማታት ኢትዮጵያ ሸኽ እዘዲን ዓብዱል ዓዚዝ ሙስሊም ማሕበርሰብ ኣብቲ ምርጫ ንኽሳተፍ ፃውዒት ኣቕሪቦም ኣለው።
ናይ ሙስሊም ማሕበርሰብ ቅሬታ ንምቕራብ ዝተመስረተ ኮምቴ ኣካቢን ሓላፊ ርክብ ህዝብን ኣቡ በኪር ኣሕመድ መሓመድ ግን እቲ ምርጫ ብቤት ምኽሪ ዑላማ መተሓባባራይነት ዝካየድ ብምዃኑ ኣይንቕበሎን ኢና ኢሎም ኣለው።
ናይ ኢትዮጵያ ኡላማታት ቤት ምኽሪ እቲ ምርጫ ንምክያድ ዘድሊ ዘበለ ምድላው ከምዝተገበረ ገሊፁ’ሎ።ነቲ ምርጫ ከካይዱ በቢ ደረጅኡ ዝምደቡ ኣካላት እውን እቲ ህዝቢ ብግልፅን ብቐጥታን ከምዝመርፆም ሸኽ ኢዘዲን ኣብዱ ዓዚዝ ተዛሪቦም።እቲ ምርጫ ነፃን ዴሞክራሲያዊ ከምዝኸውን’ውን ወሲኾም ኣረዲኦም።
እቲ ምርጫ ዝካየድ ፈቐዶ ጣብያታትን ወረዳታትን ኣብ ዝርከቡ ናይ ምምሕዳር ቦታታት ምዃኑ እቲ ቤት ምኽሪ እንትገልፅ ኣቡ በክር ኣሕመድ መሓመድ ግን መራሕቲ እምነት ኣብ መሳጊድ ክምረፁ ኣለዎም፡ኣብ ጣቢያ ዝብል ተቐባልነት የብሉን ኢሎም።


text:
"እግዚኣብሄር ኣምላኽ ድማ ንኣዳም ጸዊዑ፡ ኣበይ ኣሎኻ፧ በሎ" ዘፍ3፣9
ኣገዳሲት ሕቶ። እግዚኣብሄር ካብ ምሕታት ዓዲ ውዒሉ ኣይፈልጥን እዩ፣ ንሕና ደኣ ኣይነቓልበሉን ንኸውን እምበር፣ ንሱስ ኩሉ ግዜ ምስ ሓተተ እዩ።
ስለምንታይ ግና ኣምላኽ ኣበይ ኣለኻ ክብል የድልዮ፧ እቲ መልሲ ከኣ ኣምላኽ ንሰብ ምስኡ ሕብረት ክህልዎ ኢሉ ስለዝፈጠሮ እዩ። ኩሉ ግዜ ካብቲ ሕብረት ክትወጽእ እንተ ጀሚርካ፣ ኣምላኽ ኣበይ ኣለኻ፣ ናበይ ድኣ ትኸይድ ኣለኻ፣ ምባል ይጅመር። ኣበይ ኣለኹ ሕጂ ኣነ፧ ምስ ኣምላኽ ዘለኒ ሕብረት ከመይ ኣሎ፧ እምነተይ ትዓቢ ኣላዶ፧ ፍልጠተይ ኣብ ቃል ኣምላኽ ዘለኒ ምርዳእ ይውስኽዶ ኣለኹ፧ እናበልካ ርእሰ-ምሕታት ልክዕ ከምቲ ኣምላኽ ንኣዳም ዝሓተቶ እዩ ዝቑጸረልካ። ለባም ሰብ ጥራይ እዩ ከኣ፣ ኣበይ ኣለኹ ኢሉ ርእሰ-ምሕታት ዝገበር። ከመይሲ ርእሰ-ግምገማ ምስጢር ብሉጽነትን ዓወትን(self-evaluation is the secret of excellence)፣ ዝብል ኣበሃህላ ኣሎ። ኣምላኽ ግና ምሳና ዘለዎ ሕብረት ክዓብን ክዓዝዝን ይብህግ እዩ።
“ከምቲ ገሊኣቶም ዝመንዘሩ እሞ ብሓንቲ መዓልቲ ዕስራን ሰለስተን ሽሕ ዝወደቑ፣ ኣይንመንዝር፣ ከምቲ ገሊኣቶም ዝፈአንዎ እሞ በትማን ዝጠፍኡ፣ ንክርስቶስ ኣይንፈትኖ። ከምቲ ገሊኣቶም ዘዕዘምዘሙ እሞ እቲ መጥፍኢ ዘጥፍኦም፣ ኣይነዕዘምዝም። እዚ ኩሉ ዝበጽሖም ….ንኣና … ንተግሳጽ ኪዀነና እዩ እተጻሕፈ። ስለዚ እቲ ደው ኢሉ ዘሎ ዚመስሎ፣ ከይወድቕ ይጠንቐቕ። ” 1ቈረ10፣8-12። “ሓደ እኳ ገለ ኸም ዝፈልጥ ዚመስሎ እንተሎ፣ ነቲ ዚፈልጦ ገና ከምት ዚግብኦ ገይሩ ኣይፈልጦን እዩ። ንኣምላኽ ዘፍቅሮ እንተሎ ግና፣ ንሱ ብእኡ ፍሉጥ እዩ” 1ቈረ8፣2-3። “ብእምነት እንተ ኣሊኹም፣ ርእስኹም ፈትኑ፣ ርእስኹም መርምሩ። ወይስ የሱስ ክርስቶስ ኣባኻትኩም ከም ዘሎዶ ብርእስኹም ኣይትፈልጡን ኢኹም፧ እዚ እንተ ዘይኮነስ፣ መኸታ ዘይተጽንዑ ኢኹም” 2ቈረ13፣5።
እምበኣርከስ እዚ ኩሉ ንተግሳጽናን ንመምሃሪናን እዩ ተጻሒፉ እሞ፣ ኩሉ ግዜ ርእስና እናፈተንናን እናመርመርናን፣ ክንነብር ፍቓድ ኣምላኽ እዩ። ምኽንያቱ፣ ኣብ ህይወት ኩሉ ገዜ ፈተና ኣሎ። ፈትና ከኣ ካብቲ ዘለኻዮ በሪኽ ስፍራ፣ ህይወት ኣምላኽ ከጒድለካን ከውርደካን ኢሉ እዩ ዝመጽእ። ስለዚ፣ ቃል ኣምላኽ ከም ዝብለና፣ ርእሰ-ምሕታትን፣ ርእሰ-ምፍታንን፣ ኣብቲ ቅኑዕ ከም ዘለኻ ትፈልጠሉ መንገዲ ምዃኑን፣ ኣብ ግዜ ፈተና ከኣ ትምክተሉ መንገድን ምዃኑ እዩ ዝነግረና። እንተ ዘይኮነ ደው ኢለ፣ ኣብ ህይወት ጐይታ ጸኒዐ እየ ዘለኹ እናበልካ ወድቕካ ክትርከብ ዝከኣል እዩ። ምኽንያቱ እቲ ደው ኢለ ዘሎ ዝመስሎ ከይወድቕ ይጠንቀቕ ማለት፣ ርእሰ-ሓተታ እናገበርካ ደው ኢልካ ምህላውካ ኣረጋግጽ ማለት እዩ። ደጊሙ ከኣ ሓደ እኳ ገለ ኸም ዝፈልጥ ዚመስሎ እንተሎ፣ ነቲ ዚፈልጦ ገና ከምት ዚግብኦ ገይሩ ኣይፈልጦን እዩ። ስለምንታይ፧ ምኽንያቱ እዚ ሰብ እዚ ብናይ ትማሊ ፍልጠት እዩ ዝመላለስ እምበር ብናይ ሎሚ ሓድሽ ፍልጠት ኣይኮነን። ስለዚ ከኣ ኩሉ ግዜ በታ ሓንሳብ ዝፈለጣን ዝተሞኮራን ገይሩ ንኣምላኽ ክስዕቦን ክርድኦን ይፍትን። ኣምላኽ ግና ነንመዓልቲ ሓዲሽ እዩ፣ መዓልታዊ ከኣ ብሓድሽ ህይወትን ፍልጠትን ክንመላለስ ይደልየና። “ሓንቲ መዓልቲ ነታ ሓንቲ ትዛንያ፣ ሓንቲ ለይቲ ከኣ ነታ ሓንትስ ፍልጥት ተሕልፈላ” መዝ 19፣2።
ስለዚ እምበኣር ኢና ርእሰ-ምሕታት፣ ርእሰ-ፈተና ምግባር ኣገዳሲ እዩ ንብል ዘለና። ሰባት ኩሉ ግዜ ኣብ ሕሉፍ ምንባር ይምችኣናን ይጥዕመናን እዩ። ሓደ ሰብ ካብቲ ትማል ዝነበሮ ክውስኽ እንተ ዘይኪሉ ናብ ውድቀት ገጹ እዩ ዝግስግስ ዘሎ። ግስጋሰ ፍልጠት እንተ ዘይህሉ፣ እዚ ዓለምና በጺሓቶ ዘላ ናይ ጉዕዞ፣ ጥዕና፣ መራኸቢ ብዙሓን ወዘተ ኣይምተበጽሐን ኔይሩ። ስለዚ እዩ ከኣ ኣምላኽ ኣብ ቃሉ ክዛረብ ከሎ ንኣዳም ንገነት ኤድን ዕየያን ሓልዋን ዝበሎ። ኣብ ዕዮ ዘበለ ኩሉ ግዜ ምፍርይን ምብዛሕን ኣሎ። ነዚ ዓይነት ህይወት (ናይ ለውጥን ግስጋሰን ምፍራይን) እዚ ኢዩ ከኣ ኣዳም ክሕሉ ተሓቢርዎ። ተወሳኺ ነጥቢ ከኣ፣ ኤድን ማለት ህላውነት ኣምላኽ ዘሎው ስፍራ ማለት እዩ። ስለዚ ኣምላኽ ኣብቲ ህላውነቱ ክንህሉን፣ ነቲ ህላውነት ኣምላኽ ከኣ ክንተግሃሉን-ማለት- ናብ ህላውነት ኣምላኽ ንምኻድ (በጸሎትን ቃል ምንባብን ምስትንታንን) ኣብ ህይወትና ከኣ ብህላውነት ኣምላኽ ኩሉ ግዜ ዕዙዛትን፣ ነንመዓልቲ ህላውነት ኣምላኽ ብሓድሽ ክንፈልጦን፣ ብእኡ ከኣ ፍረ ዘለዎ ህይውት ክነብርን፣ እዩ እግዚኣብሄር ነታ ገነት ኤድን ክንዓይያን ክንሕልዋን ዝኣዘዘና። ስለዝኾነ ከኣ ኣዳም ካብታ ጽቡቕን ክፉእን ተፍልጥ ኦም በሊዑ ካብ ህላውነት ኣምላኽ ክሕባእን ክሃድምን ምስ ፈተነ እዩ፣ እታ “ኣዳም ኣበይ ኣሎኻ፧” ዓባይ ሕቶ ዝተሓተ። ሎሚ ኣነ ኣበይ ይህሉ፧ የሕዋተይ፣ ብናይ ትማሊ ፍልጠትን ጸሎትን ቃልን ዲና ንነብር ዘሎና፧ እዚስ ኣምላኽ ካባና የርሕቆ። ክቡራ የሕዋት ከም ኣብ ሓተላ ምዃንሲ ካባራ ይርሓቕ፣ ኩሉ ግዜ ንመዓታዊ ሓድሽ ልምምድ ህላውነ ኣምላኽ ክህልወናን፣ ብፍልጠት ኣምላኽ ከኣ እናወሰኽና ክንከይድን፣ እምነትና ከኣ ወትሩ መዓልታው እናዓበየት ክትከይድን፣ ኣምላኽ ይደልየና።
ንትምህርትና ዝኾነና ቀንዲ ነጥብታት
• ደው ኢለ እየ ዘለኹ፣ ኢልካ ብግምት ኣይትመላለስ። ደው ኢልካ ምህላውካ ኣረጋግጽ።
• ኣማኒ እየ፣ ኣብ እምነት እየ ዘለኹ፣ ኢልካ ግምታዊ ህይወት ኣይትንበር። ኣማኢ ምኻንካን የሱስ ኣባኻ ምህላውን ኣረጋግጽ። እንተ ዘይኮይኑ፣ እቲ ጐይታ ድሓር ‘ኣይፈልጠካን እየ ናብ ጸጋም ኣቢልካ ኪድ’ ከይብለካ፣ ሕጂ ጥንቓቐ ግበር።
• ፍልጠት ኣምላኽ ኣለኒ፣ ኢልካ ኣብ ሓተላኻ ኣይትንበር፣ ኣምላኽ ነንመዓልቲ ሓድሽ እዩ፣ ብሓድሽነቱ ክትፈልጦ ከኣ ይደልየካ።
• ሓንሳብ ንኣምላኽ ልብኻ ምሃብ ኣኻሊ ኣይኮነን። መዓልታዊ ህይወትካን ልብኻን ንኣምላኽ ሃቦ። ንሱ ከኣ ካብ ምውዳቕ ክሕልወካ እዩ።
• ንለውጢ ቅሩብ ኩን። ኣምላኽ ኣምላኽ ለውጢ እዩ። ኣሰራርሓኡ ከኣ ብኣሰር ኣሰር ኣይብጻሕን እዩ-ማለት- መኣለያ የብሉን።
• ኣዳም (ስምካ/ኪ _________) ኣበይ ኣለኻ/ኺ፧ ሕቶ ኣምላኽ ንዓና እዩ። ግቡእ መልሲ ክንህቦ ከኣ ዉሉዳዊ ሓላፍነትና እዩ።
ጸሎት- እግዚኣብሄር ኣምላኸይ፣ ከምዚ ቃልካ ዝብለኒ፣ ኣበይ ምህላወይ ኩሉ ግዜ ክሓስብን ርእሰ-ምሕታትን ርእሰ-ገምጋምን እናገበርኩ ክመላለስ ደግፈኒ። ካብ ሓተላ ኣብ ሕሉፍ ጥራይ ዝምርኮስ ህይወት ወጺአ፣ ነንመዓልት ብሓድሽ ህይወትን ተመክሮን ምሳኻ ክመላለስ ይደሊ ኣለኹ። ንጻዊዕትካ ኩሉ ግዜ ክሰምዕን ግቡእ መልሲ ሂበ ብህይወት ክንበርን ደግፈኒ። ብስም የሱስ ኣሜን።
Posted by:
Agape
Apr 17, 2013
0 Comments
989 Views


text:
ኤርትራ ዲፕሎማስያዊ ለውጢ እንተገበረት’ኻ ግን እሱራት ገና ኣይተፈትሑን ክብል ተሓላቂ ሰብኣዊ መሰላት ሁማን ራይትስ ዎች አፍሊጡ።
እቲ ትካል ወሲኹ ኣብ ቀረባ ዝተገብረ ማእሰርቲ ሚንስተር ፋይናንስ ነበር ብርሀነ ኣብርሀ’ውን ሜላ ጭቆና ቀፂሉ ከምዘሎ ዘርኢ ዘሻቅል ምልክት’ዩ ኢሉ’ሎ።
ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ስምምዕ ሰላም ድሕሪ ምግባራ ኣብ ኤርትራ ነቶም ንብዙሕ ዓመታት ዝተኣሰሩ እሱራት ፖሎቲካ ለውጢ ክመፅእ’ዩ ዝብል ተስፋ እንተነበረ’ኻ ዛጊት ዝተራእየ ለውጢ የለን ክብላ ኣብቲ ተሓላቂ ሰብኣዊ መሰላት ዳይሬክተር ምብራቅ አፍሪቃ ማርያ ብርነት ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ገሊፀን።
ኤርትራ እሱራት ክትፈትሕን መሰል ሓሳብካ ናይ ምግላፅ ገደብ ኣልቦ ሃገራዊ አገልግሎት ናብ 18- አዋርሕ ክትመልስን እቲ ጉጅለ ፀዊዑ።
ብዛዕባ’ዚ መግለፂ ሁማን ራይትስ ዎች ምላሽ መንግስቲ ኤርትራ ንምርካብ ዝገበርናዮ ፈተነ ኣይሰለጠን።
እቲ ጉጅለ ተሓላቂ ሰብኣዊ መሰላት ዘውፅኦ ናይ ፅሑፍን ቪድዮን መግለጺን ከምኡ’ውን ድምጺ ኣሜሪካ ምስ ናይቲ ጉጅለ ዳይሬክተር ምብራቅ ኣፍሪቃ ዘካየደቶ ቃለ-መጠይቅ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ምክትል ፕረዝደንት ኣሜሪካ ማይክ ፔንስ ነዚ ዝበሉ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ጃፓን ሹዚኖ ኣበን ካልኦት ሰበ ስልጣን ንምርኻብ ቶክዮ ድሕሪ ምእታዎም’ዩ።ንሶም ብተወሳኺ ኣብዚ ፈታኒ ዝተባህለ ጊዜ ኣሜሪካ ኣብ ጎኒ ጽኑዕ ሸሪክነት ሃገራት ኤስያ ደው ከምትብል ንመራሕቲ ጃፓን ኣረጋጊጾም።
“ከምቲ ኣብ ናይ ደቡብ ኮርያ ዑደተይ ንፕረዝደንት ብምውካል ብግልጺ ዘቐመጥክዎ እቲ ስትራቴጂካዊ ትዕግስቲ ኣብቒዑ’ዩ። ዋላ’ዃ ኩሉ ዓይነት አማራጺታት እንተለው ፕረዝደንት ትራምፕ ምስ ጃፓን፡ ደቡብ ኮርያን ምስ ኩሎም መሻርኽቲ እቲ ዞባ ከምኡ እዋን ምስ ቻይና ሰላማዊ ፍታሕ ንምንዳይን ንወሽመጥ ኮርያ ካብ ኑክሌራዊ አጽዋር ነጻ ንምግባር ብሓባር ንምስራሕ ወሲኖም’ዮም።”
ፕረዝደንት ጃፓን ሹዚኖ አበ ብወገኖም ነቲ ምምሕዳር ፕረዝደንት ትራምፕ “ኩሉ ኣማራጺታት” ዝበሎ ስነ ሓሳብ ዘለዎም ደገፍ ገሊጾም።
“ብርግጽ ነቲ ጉዳይ ሰላማዊ መዓልቦ ከነናንድ ይግባእ ይኹን ደአ እንበር ዘተ ንስለ ዘተ ትርጉም ኣለዎ ኢለ ኣይኣምንን። ሰሜን ኮርያ ኣብ ዘተ ክትሳተፍ ጸቕጢ ክግበር ኣድላይ’ዩ።”
እዚ ምብጻሕ ምክትል ፕረዝደንት ኣሜሪካ ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ኤስያ ኣብቲ ሰሜን ኮርያ ናብ ኣሜሪካ ክበጽሕ ዝኽእል ኣህጉራዊ ባለስቲክ ሚሳይል ኣብ ምምዕባል ጻዕርታት ተካይደሉ ውጥረት ዝመልኦ እዋን’ዩ ተኻይዱ።
ፕረዝደንት ትራምፕ ብወገኖም ሰሜን ኮርያ ኣብ በዓል ልደት መራሒኣ ፈተነ ኑክሌር ኣንተኻይዳ ግብረ መልሲ ንምሃብ ኣብቲ ዞባ ኑክሌር ዝዓጠቓ ነፈርቲ ውግእ ምውፋሮም ይፍለጥ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ዘይተነግረምበር ዘይተገብረስ የልቦን።
ዝግበር ተግባራት እንተድኣ ዘይተነጊሩካ ክሳብ ትመውት ክትፈልጦ ኣይትኽእልን ኢኻ።
ክቡራት ተኻታተልቲ መርበብ ሓበሬታ ደቀባት፣ እስከ ከም ሓበሬታ ክኾነና ነዛ ኣብ ታሕቲ ተዘርጊሓ ዘላ ብግዱሳት ኤርትራውያን ዝተዳለወት ቪድዮ ንከታተላ።
ነታ ን30 ዓመታት ተቓሊስና ዘምጻእናያ ሃገር፣ ዛጊት ን27 ዓመታት ዝኣክል ንሕና እንዳኣጣቓዕና፣ ኣንስቲ ዕልል እንዳበላ ነጥፍኣ ዘሎና ሃገር ኤርትራ ዝሕብር ቪድዮ። ደንቆሮ ተወሊዱ፣ ደንቆሮ ዓብዩ፣ ደንቆሮ ምኻኑ ከይፈሌተ ከኣ ብድንቒርንኡ ሞይቱ። ምስላ ጀርመን
ታሪኽና መርሚርና እንተዘይፈሊጥና፣ ነብስና መርሚርና ድማ ምስ ነብስና እንተዘይተዓሪቕና፣ ኣንዳፈለጥና ሃገርና ንኽትጠፍእ ንሰማማዓ ኣሎና ማለትዩ። እወ፣ በት ህግደፍ ብሙዚቃን ደፍን ዳንኬራን ገሩ ዘስድዓና ጥራይ ሰዲዕና እንተድኣ ንነብር ኮና፣ ኣዚዩ ዘተሓሳስብ እዩ። ህገድፍ ሓደ ካብተን ዓበይቲ ሃይማኖታት ኣብ ኤርትራ ዘለዋ ዝዕበየ ሃይማኖት ኮይኑ፣ ንኣእምሮ ህዝቢ ሰሊቡ፣ ንህዝቢ ኣጽኒቱ፣ ነታ መሬት ከም ሓደ ሓላው ሕዛእቲ ኮይኑ ንባዕዳውያን ክወርሱዋ ይሕልወሎም ኣሎ። ነዚ ፍሹል ውዲት እዚ ግና 80%ህዝቢ ኤርትራ ኣይበጽሖን ኣሎ።
ብዛዕባ ታሪኽ ኢሰያስ ኣፈወርቂ፣ ከመይን እንታይን ከምዝኾነ ንምፍላጥ ትደልዩ ተኻታተልቲ ነዛ ብኣምሓሪኛ ተዳልያ ዝቐረበት ቪድዮ እስከ ተኻታተሉዋ። መተካእታ ንጉስ ሃይለሥላሰ ንኽኸውን፣ ብመንግስቲ እእሜሪካ ተመልሚሉ ዝሰልጠነ ኢሰያስ ኣፈወርቂ
ብደራሲ ኣሰፋ ጫቦ ዝተዳለወ ሓበሬታ
ንማዃኑ ኣቶ ኢሰያስ መንዩ ዝብል ሕቶ እትምልስ ቪዶ


text:
ምሕያል ሓደጋ ናይ ምምካት ዓቕሚ ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ሕብረት ኣውሮፖ ብምትሕብባር መንግስቲ ኢትዮጵያን ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኤምባሲ ኣየርላንድን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዓውደ መፅናዕቲ ተጀሚሩ።
ኣየርላንድ ስልጣን ፕሬዝዳንትነት ሕብረት ኣውሮፓ ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ሒዛ ኣብዝእትፀንሐሉ እዋን ካብ መንጎ ክስርሑ እትደልዮም ዓበይቲ ጉዳያት ኣብ ምሉእ ዓለም ንሓደጋ ዝተቓልዑ ማሕበረሰባት ወይ’ውን ውልቀሰባት ሓደጋ ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ምድንፋዕ እዩ ክብሉ ኣብ ኣይሪሽ ኤይድ ምኽትል ዳይረክተር ክፍሊ ሓደጋን ዳግመ ሕውየትን ዴቪድ ብሩክ ተዛሪቦም።ብዛዕባ ምድንፋሕ ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ኣብ ብራስለስ ሰፊሕ ምምኽኻር ክካየድ እዩ’ውን ኢሎም።
እቲ ዓውደ መፅናዕቲ ኣብ ኢትዮጵያ ክካየድ ዝተደለየሉ ምኽንያት መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ምህናፅ ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ዝሰርሖም ስራሕቲ ኣብነት እዮም ዝብል እምነት ስለዘሎ እዩ ኢሎም ብሩክ።
ምስ ኣቀማምጣ መሬትን ኩነታት ኣየርን ኢትዮጵያን ብምትእስሳር ብዛዕባ ዘለው ብድሆታትን ተደጋገምቲ ቅልውላዋትን ዝለዓለ ግንዛበ ንምፍጣር ድልየት ከምዘሎ’ውን ወሲኾም ሓቢሮም።
ኣብ ሕብረት ኣውሮፓ መደበኛ ወኪል ኣየርላንድ ዝኾና ቲራ ኦብራይን ቅድሚ ክልተ ዓመታት ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ተኸሲቱ ዝነበረ ድርቅን ኢትዮጵያ ዝሓዘትሉ ኣገባብን እንትገልፃ እቲ ድርቂ ኣብ ኢትዮጵያ ዘብፅሖ ሽግር ዝክሓድኳ እንተዘይኮነ ዓፀቦ ንኸይኽሰት ስለዝገበረት ኣብዚ ሃገር ዝሓሸ ስራሕ ይስራሕ ከምዝነበረ ፅቡቕ ኣብነት እዩ ኢለን።
ኣብ ኮምሽን ሕብረት ኣውሮፓ ሓላፊ ሰብኣዊ ሓገዝን ሓለዋ ህዝባዊ ሰላምን ምብራቕ፣ምዕራብን ደቡብን ኣፍሪካ ኪስ ዊትስ ብሮድ ግን ኢትዮጵያ ናይ ምክልኻል ዓቕማ ኣደንፊዓ እያ ዝብል እምነት ስለዘይበለይ ካብ ኢትዮጵያ ተመክሮ ንምውሳድ እዋኑ ዝበፅሐ ኣይመስለንን ኢሎም።
ኣብቲ ዓውደ መፅናዕቲ ንምክፋልን ኣብ ኢትዮጵያ ዑደት ንምፍፃምን ካብ ዝተፈላልየ 20 ሃገራት ኣውሮፓ ዝመፁ ልኡኻት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ይርከቡ።


text:
ካብ ዕለት 12 ሓምለ ክሳብ ዕለት 13 ሓምለ 2017 ናይ ካቶሊካውያን ክሮኣዚያን ኦርቶዶክሳውያን ሰርቢያ ናይ ሓባር ቅድው ድርገት ኣብ ሃገረ ቫቲካን ቅድስቲ ማርታ ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ናይ ጉባኤ ኣዳራሽ ሻድሻይ ዓወደ ጉባኤ ብናይቲ ድርገት ኣቦ መንበር ናይ ስነ ታሪኽ ሊቅ ኣባ በርናርድ ኣርዷ ተመሪሑ ከምእተኻየደ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተን መግለጺ ኣፍሊጡ።
እቲ ዝተኻየደ ዓውደ ጉባኤ ዕለት 8 ግንቦት 1898 ዓ.ም. ኣብ ካርሲች ዝተወልዱን ዕለት 10 ለካቲት 1960 ዓ.ም. ኣብታ ዝተወልዱላ ከተማ ኣብ ሰማያዊ ቤት ዝተወልዱ ኣብ 1998 ዓ.ም. ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ብፅዕና ዝኣወጁሎም ናይ ዛጋብሪያ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ካርዲናል ሳኣሎይዚየ ስተፒናች ዛዕባ ዝገበረ ከምዝነበረን እቶም ብፁዕ ካርዲናል ኣብ እዋኖም ኣብ መንእሰይ ዕድመኦም ቤተ ክርስቲያን ካርዲናል ቢላ ዝሰመየቶም ወዲ ቤተ ክርስቲያን ምንባሮም ዘዘኻኸረ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣስዒቡ፥ ኣብቲ ዓውደ ጉባኤ ኣብ ክሮኣዚያ ንእትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ወኪሎም ናይ ዛጋብሪይ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ካርዲናል ጂሲፕ ቦዛኒችን ናይ ፖዘጋ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ኣንቲን ድኮቭርዪችን ናይ ሞስታርን ዳቭኖን ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ራትኮ ፐኢችን ናይ ክሮኣዚያ ናይ ስነ ታሪክ ምርምር ተቛም ኣባላት ናይ ስነ ታሪኽ ሊቃውንቲ ዩረ ክሪስቶን ማኢዮ ያረብ፡ ከምኡ ድማ ናይ ሰርቢያ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ ወኪሎም ድማ ናይ ሞንተነግሮን ሊቶራለን መጥሮፖሊታ ብፁዕነቶም ኣምፊሎዪየን ናይ ዛጋብሪያን ሉቢያናን መጥሮፖሊታን ብፅዕነኦም ፖርፊሪየን ናይ ኖቪድ ሳድናባክ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ኢሪነይን ናይ ፓክራችን ስላቮሊያን ሰበኻ ፓፓስ ብፁዕ ኣቡነ ጆቫን ከምኡ እውን ኣብ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ናይ ትምህርትን ስነ ምርምርን ባህል ሓልዮ ማሕበር ናይ ሰርቢያ ልኡከ መንግስቲ ፕሮፈሰር ዳርኮ ታናስኮቪች ከምእተሳተፉ ኣመልኪቱ።
ልባዊ ምቅርራብን ምሉ ነጻነትን ዝተነብሮ ዓውደ ጉባኤ
እቲ ኣብ ክሮኣዚያ ናይ እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንን ናይ ሰርቢያ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስትያን ናይ ሓባር ቅድው ድርገት እቲ ሻድሻኡ ዓውደ ጉባኤኡ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ነኸካይድ ናይ ሰርቢያ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያርክ ብፁዕ ወቅዱስ ኢረነይ ንቕዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዘቕረብዎ ሕቶ እወታዊ መልሲ ብምርካቡ ንቕዱስነቶም ከምዘመስገኑን እዚ ናይ ሓባር ቅድው ድርገት ክቐውም እውን ምግባሮም ኣቲ ዓውደ ጉባኤ ብምዛክር ምስጋናኡ ብምቕራብ ኣብ ዛዕባ ተክለ ሰብነት ካርዲናል ብፁዕ ስተፒናች ኣብ ድግመ ንባብ ኣተኰይሩ እቲ ብፅዕና ዝብል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ዝሃበቶም ስያሜን ኣዋጅን ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ር.ሊ.ጳጳሳት ሓላፍነት ምዃኑ ብምግላጽ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ዝህበኦ ናዩ ብፅዕና ኰነ ናይ ቅድስና ኣዋጅ ናይ ገዛእ ርእሰን ኣገባብን መምዘንታትን ከምዘለውን ዝተሰምረሉ ዓውደ ጉባኤ ምንባሩ ዘመልከተ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣተሓሒዙ፥ ልባዊ ምቅርራብን ሕውነትን ዝተራእየሉ ብሙሉእ ነጻነት ዝተኻየደ እውን ምንባሩ ሓቢሩ፥
ሎሚ እውን ኣብ መንጐ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ክርኣዚያን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ሰርቢያን ናይ ርእይቶ ፍልልይ ከዘሎን፡ ናይቲ ቅዱይ ድርገት ዕዮ ኣብ ቀዳማይ ውግእ ዓለም ከምኡ እውን ኣብ 1960 ዓመታት ብፁዕ ካርዲናል ስተፒናች ክሳብ ዝዓረፍሉ እዋን ዝነበረ ናይቲ ከባቢ ታሪኽን ጭቡጥ ኩነትን ብዕምቆት ግንዛበ ክህሉ ምግባር ዝብል ምዃኑ እቲ ዓውደ ጉባኤ ኣዘኺሩ ኣብቲ ኣዚዩ ዓቢይ ጸገምን ውጥረትን ኣብ ዝረአየሉ ዝነበረ ኣዋን ብህወት ናይ ዝነበሩ ናይዞም ካቶሊካዊ ብፁዕ ካዲናልን ደሓር እውን ብፅዕና ዝተኣወጀሎምን ናይ ሕይወት ታሪኽን ታሪሕ ሓዋርያዊ ኣገልግሎቶምን ብዕምቆት ምልስ ቢሉ ዘንበበን ብዛዕባ እዚ ጉዳይ’ዚ ካብ ዝተፈላለዩ ምሁራትን ዝወሃቦ ትንተናን ንባብን ኣብ ዝሰዓቡ መርገጻትን ዘሎ ፍልልይ ናይቲ ኣብ መንጐ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ክሮኣዚያን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ሰርቢያን ንዘሎ ፍልልይ ጭቡጥ ኣብነት ምዃኑ እውን የመልክት።
ናይ ክልቲኣተን ኣቢያተ ክርስቲያን ሰማዕታትን ኣበ ነፍሳትን መጋብያንን ተዘክሮ ንምክፋል
ብፁዕ ካርዲናል ስተፒናች ሕይወት ርእሰ ጉዳይ ዝገበረ ዝካየዱ ምርምራትን ኣብቲ እዋን ክልቲኣተን ኣቢያተ ክርስቲያን ስደትን ስቓይን ከምዘጓነፈንን ካብ ክልቴኣተን ኣቢያተ ክርስቲያን እውን ናይ ደም ሰማዕትነት ከምእተኸፍለን መጋብያንን ምእመናንን እምነትና ኣይንኽሕድን ምብባሎም ዘጋጠሞም ስደትን ቅትለን ዝተረጋገጸ እዩ። ስለዚህ ድማ ክልተኣተን ኣቢያተ ክርስቲያን ካብዚ ታሪኻዊ ሓቂ’ዚ ተበጊሰን በቲ ናይ ሓባር ቅድው ድርገት ኣቢለን ናይ ሓባር ታሪኻዊ ድርሳናት ብምቕራብ ዝክረ ሰማዕታተን ክካፈላ ዝብል ውጥን እውን ከምዘለዎ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተን መግለጺ ኣፍሊጡ።


text:
ዘይመትከላዊ ርክባት ብወያናይ ቃልሲ ይእለ…
መቐለ ጥሪ 04/2010(ድወት) ኣብ ኣመራርሓ ውድብ ህወሓት ዝተርኣዩ ሓደጋታት ፅግዕተኝነት ምብስባስን ዘይመትከላዊ ርክባትን ብወያናይ ቓልስ ዝእለዩ ምዃኖም ተሳተፍቲ ሻብዓይ ወድባዊ ኮንፈረንስ ላዕለዎት ኣመራርሓ ክልልና ገሊፆም።
ካብ ኣሓትን መሓዙትን ውድባት ዝተውፃእፅኡ ልዕሊ 200 ተሳተፍቲ ሓዊሱ ልዕሊ 2ሽሕን 500 ተሳተፍቲ ዝሳተፍሉ ዘለዉ ሻብዓይ ውድባዊ ኮንፈረንስ ላዕለዎት ኣመራርሓ ክልልና ብኣቦ መንበርን ምኽትል ርእሰ ምምሕዳር ክልልና ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ትማሊ ድሕሪ ምኽፋት ኣብ ናይ ድሕሪ ስዓት ውዕልኡ ብማእኸላይ ኮሚቴ እቲ ውድብ ዝቐርበ መበገሲ ፅሑፍ ኣብ በቢጉጅልኡ ብንባብ ቐሪቡ እዩ።
ብዋናነት እቲ ገምጋም ማእኸላይ ኮሚቴ ትኹረት ጌሩ ኣብ ዝተዳለወ ፅሑፍ ብፍላይ ድሕሪ መስዋእቲ ተጋዳላይ መለስ ምጉጅጃል፣ ኔትወርክ፣ ዘይመትከላዊ ርክባትን ዝመሳሰሉ ሓደጋታት ፅግዕተኛ ምብስባስ ኣብ ኣመራርሓ ተራእዮም እዮም።
ፀረ-ዲሞክራሲ፣ ፅግዕተኛ ምብስባስን ዘይመትከላዊ ርክብን ውድብ ህወሓት ካብ ቐደሙ’ውን ሓደጋታት ኢሉ ዝፈለዮም እዮም ዝበለ እቲ መበገሲ ፅሑፍ ምጥቅቓዕን መትከል ኣልቦ ርክብን እናተበራኸቱ ሂወት ውሽጠ ውድብ ዲሞክራሲ ኣብ ሓደጋ ዘውደቕሉ እዋን ከምዝበፅሐ የመልክት።
በዚ መንፅር ኣብቲ ማእኸላይ ኮሚቴ ብሓፈሻ፣ ብፍላይ ድማ ኣብቲ ስትራቴጂካዊ ኣመራርሓ ዝረኣዩ ሙሩፃት ሓሻኽር እናተበራኸቱ ከምዝመፁ ተገሊፁ።
ብምዃኑ ሐዚ ዝካየድ ዘሎ ሻብዓይ ኮንፈረንስ ሱር ቦቆስ ፖለቲካዊ ወያናይ ቓልሲ ብምክያድ ዘየዳግም ምድሓን ሂወት ውድብን ህዝብን ምዃኑ ብምርዳእ እቲ ኣመራርሓ እዚ ገምጋም ምዕዋትን ዘይምዕዋትን ምስ ህልውናን ቐፃልነት እቲ ውድብን ረብሓ ህዝብን ከተኣሳስሮ ከምዝግባእ ተሓቢሩ።


text:
ጋዜጣዊ መግለጺ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት...
ጋዜጣዊ መግለጺ
ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ዝወሰዶ ስጒምቲ፡
ንሕጋዊ ስልጣኑ ዘማህምን’ዩ
ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት፡ ነቶም ኣብ ድሮ ሓድሽ ዓመት 2009ን ኣብ ወርሒ ታሕሳስ 2011ን ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝበየኖም ምኽኑይ ባይታ ዘይብሎም ዘይሕጋውያንን ዘይፍትሓውያንን እገዳታት፡ ንተወሳኺ ሓደ ዓመት ክቕጽሉ ብ23 ጥቅምቲ ውሳኔ ምሕላፉ፡ ዘሕዝን’ዩ።
ኣብ’ቲ እዋን’ቲ ኤርትራ፡ ንኣልሸባብ ንምሕጋዝ 2000 ሰራዊት ናብ ሶማል ከምዝለኣኸት ብሓሶት ተኸሲሳ። እዚ ጭብጢ ዘይተረኽቦ ናይ ሓሶት ክሲ፡ ኣብ 2011 እውን ተደጊሙ። ሓደ ወርሒ ቅድሚ ኣብቲ ዓመት’ቲ ዝሓለፈ ብይን እገዳ ቊጽሪ 2023፡ ኤርትራ ብመገዲ መዓርፎ ነፈርቲ ባይዶዋ ሰለስተ ጽዕነት ነፈርቲ ኣጽዋር ናብ ኣልሸባብ ከምዝለኣኸት ብሓሶት ተኸሲሳ። Read more
ዓመታዊ ፈስቲቫል ማሕበረ-ኮም ኤርትራውያን...
ዓመታዊ ፈስቲቫል ማሕበረ-ኮም ኤርትራውያን ነበርቲ ጅዳን ከባቢኣን ይካየድ ኣሎ
ዓመታዊ ፈስቲቫል ማሕበረኮም ኤርትራውያን ነበርቲ ጅዳን ከባቢኣን – ስዑዲ ዓረብ፡ ብ19 ጥቅምቲ ብስፖርታውን ባህላውን ንጥፈታት ብውዕዉዕ ኣገባብ ከምዝጀመረ፡ ልኡኻት ሚኒስትሪ ዜና ካብቲ ቦታ ሓቢሮም። PDF
ሚኒስተር ሃገራዊ ልምዓት፡ ምስ ልኡኽ ጃፓን ኣብ...
ሚኒስተር ሃገራዊ ልምዓት፡ ምስ ልኡኽ ጃፓን ኣብ ምድንፋዕ ክልተኣዊ
ምትሕግጋዝ ዘተኰረ ርክብ ኣካዪዱ
Read the full PDF here
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ንፍሉይ ልኡኽ ቀዳማይ...
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ንፍሉይ ልኡኽ ቀዳማይ ሚኒስተር
ጃፓን ተቐቢሉ ኣዘራሪቡ
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ብኣምባሳደር ኖርዮ ሙራያማ – ፍሉይ ልኡኽ ቀዳማይ ሚኒስተር ጃፓን ሺንዞ ኣበ ንዝተመርሐ ጉጅለ፡ ትማሊ ኣብ ሰዓታት ቅድሚ-ቀትሪ ኣብ ኣዳራሽ ሃገር ተቐቢሉ፡ ኣብ ምድንፋዕ ክልተኣዊ ዝምድና ዘተኰረ ዘተ ኣካዪዱ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ’ቲ ርክብ፡ ጃፓን ሓንቲ ካብ’ተን ብቊጠባን ቴክኖሎጂን ዝሰጐማ ሃገራት ከምኡ’ውን ኣብ 2016 ኣባል ባይቶ ጸጥታ እትኸውን ሃገር ከም ምዃና መጠን፡ ኣብ ምርግጋጽ ዞባዊ ሰላምን
ልምዓት ኣፍሪቃን ዓቢ እጃም ክህልዋ ትጽቢት ኤርትራ ምዃኑ ገሊጹ። PDF
መትከልን ተስፎምን ኣብ ስዋዚላንድ ተዓዊቶም
መትከልን ተስፎምን ኣብ
ስዋዚላንድ ተዓዊቶም
Read the full PDF here


text:
ኤርትራ። ብመንነቶም። ባህሎምን ታሪኾምን ዝሕበኑን ዝዀርዑን መንእሰያት እትውንን ሃገር ምዃና። ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ንዕረፍቲ ናብ ሃገሮም ዝመጹ ኤርትራውያን ገሊጾም፣
“ሃገራዊ ክብርታትና። ኣብ ብዙሕነትና ንዘሎ ጽባቐ። ከምኡ’ውን ንሓድሕዳዊ ምትሕግጋዝናን ስኒትናን ዘጕልሕ’ዩ” ዝበሉ እቶም ኤርትራውያን። ነዚ ሃገራዊ ጸጋ’ዚ ንምዕቃብን ናብ መጻእቲ ወለዶታት ንምስግጋሩን ኣበርክቶኦም ከምዘሐይሉ ሓቢሮም፣
ካብ ሪያድ – ስዑዲ ዓረብ ዝመጸ መንእሰይ ዮሴፍ ሳሙኤል ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ። ኣብ ዝቕመጠሉ ሃገር ቤት-ትምህርቲ ማሕበረ-ኮም ኤርትራውያን ስለዘሎ ካብ ባህሎምን ሕብረተ-ሰቦምን ከይተፈለዩ ከምዝነብሩን ታሪኾም ንኽፈልጡ ከምዘይጽገሙን ኣረዲኡ፣
ካብ ምዕራብ ኣውስትራልያ ዝመጹ ሄነሪ ሚኪኤልን ሄርመላ ሚኪኤልን ብወገኖም። ስድራኦም ብዛዕባ ታሪኽን ባህልን ሃገሮም። ናጽነት ንምምጻእን ንምውሓስን ዝተኸፍለ ረዚን ዋጋ። ከምኡ’ውን ከምኡ’ውን ክብርታት ሕብረተሰቦም ስለዘውረስዎም። ብዕረፍቲ ኣብ ዝመጹሉ እዋን ከምዘይጋየሹ ጠቒሶም። ነቶም ካብኦም ዝንእሱን ኣብ ወጻኢ ዝተወልዱን ንምውራስ ጻዕርታት ከምዘካይዱ ኣነጺሮም፣
“ባህልታትካ። ልምድታትካን ቋንቋኻን ንደቅኻ ንኸተውርስ። መጀመርያ ኤርትራ ኣብ ገዛኻ ክትህሉ ኣለዋ” ዝበለ ኣቶ ሚኪኤል ሃብተገርጊስ። ኣብ ወጻኢ ዝውለዱ መንእሰያት ካብ ሃገራዊ ክብርታቶም ንኸይርሕቑን ብመንነቶም እናተሓበኑ ንኽነብሩን። መሰረታዊ ስራሕን ጻዕርን ናይ ወለዲ ወሳኒ ከምዝኾነ ኣገንዚቡ፣
እቶም ዜጋታት ቀጺሎም። ዝግበር ሃገራዊ ምትእኽኻባት ከምኡ ድማ ዓመት መጸ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ዝካየድ ፌስቲቫላት። ኤርትራዊ ባህላዊ ኣብ ምልላይን ምውራስን። ከምኡ’ውን ሓድሕዳዊ ተመኩሮታት ኣብ ምልውዋጥ ልዑል ተራ ከምዘለዎ ሓቢሮም፣
እቶም ንዕረፍቲ ዝመጹ ኤርትራውያን ኣብ መወዳእታ። ነቶም ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ናብ ሃገሮም ክመጹ ዕድል ዘይረኸቡ ኣሕዋቶምን መዛኑኦምን። ኤርትራ ብዛዕባ በጺሓቶ ዘላ ምዕባለ። ኣብ ውሽጢ ህዝቦም ዝተዓዘብዎ ስኒትን ሓድሕዳዊ ምክብባርን ክገልጹሎም ምዃኖም ቃል ኣትዮም፣
**** ኣ.ዜ.ኤ *****


text:
ኣብ ቀዳማይ ክፋል ጽሑፋይ ንቤ/ማእሰርቲ ካርሸሊ ዝምልከት ሓደ ሰፊሕ ጽሑፍ ፈኒወልኩም ኔረ፡፡ ኣብዚ ዘለናዮ እዋን ምንባብ ኣዚዩ ኣሰልቻዊ ኣብዝኾነሉ መድረኽ፡ ነቲ ሰፊሕ ጽሑፍ ኣንቢብኩም፡ ካብ መላእ ዓለም ሃነጽቲ ርእይቶታት ንዝሃብኩምኒ ዜጋታት ልዑል ምስጋና የቕርብ፡፡ ሎሚ ድማ፡ ካብቶም ኣብ ቀዳማይ ክፋል ዝተገልጹ እሱራት ፍልይ ዝበለ ዛንታ፡ ዘለዎም ብዛዕባ ሰለስተ እሱራት ካርሸሊ ሓጺር ሓበሬታ ይፍንወልኩም፡፡
ካርሸሊ ሰብ ኩሉ ታሪኽ ዝጾረት ቤት ማእሰርቲ እያ፡፡ እቶም ኣብ ቀዳማይ ክፋል ጽሑፋይ ዝተገልጹ እሱራት መብዛሕትኦም ብዘይዋዓልዎ ገበን ዝተቐየዱ’ዮም፡፡ ገሊኦም ድማ ዕምሪ ስልጣን ኢሳይያስ ንኸሕጽሩ ብሓሳብን ብተግባርን ኢዶም ወሰ ዘበሉ’ዮም፡፡ ብመንጽር ጾታ፡ ዕድመ፡ ሃይማኖታዊን ሃገራዊን ኣበርክቶ፡ ንኹሉ ብሕሱም ዝቐዘፈት ቤት ማእሰርቲ ካርሸሊ፡ ኣብ ዘመነ ዕርበት ህግደፍ ድማ እንኮላይ መጉሓፊት “እሙናት ነበር” ኮይና ኣላ፡፡ ኣብ ውሽጢ’ተን 29 ካሜራታት ካርሸሊ ትማል ምስ ኢሳይያስ ዝዕንድሩን ዝጭድሩን ዝነበሩ ሰለስተ “ሰብ ግዜ” ሓለፍቲ ኣብ ጸልማት ተጓሒፎም ኣለው፡፡ ሓጺር ዛንትኦም እንሆ፡
1. ገርግሽ ግርማይ ሙሳ -ሸኽዛይድ (ኣማሓዳሪ ዞባ ዓንሰባ ነበር)
ኣብ 1970ታት ዝተጋደለ፡ ድሕሪ ናጽነት ንተሞኩሮኡን ደረጃ ትምህርቱን ዘይምጥን ጽፍሕታት ብኢሳይያስ እንዳተመጠወሉ ዝጸንሐ፡ እሙን ኣገልጋሊ ኔሩ፡፡ ብፍላይ ኣብታ ብተፈጥራዊ ጸጋታት ዝተዓደለት ዞባ ዓንሰባ ኣማሓዳሪ ኮይኑ ምስተመዘ ብዙሓት ዜጋታት ክፈልትዎ ጀሚሮም፡፡ መብዛሕትና ብሳጉኡ “ሸኽ ዛይድ” ኢልና ንጽውዖ ገርግሽ፡ ደረጃ ትምህርቱ 7ይ ክፍሊ፡ ብሄሩ ብሌን፡ ተወላዲ ሓሊብ መንተል’ዩ፡፡ በዓል ሓዳርን ኣቦ 4 ቆልዑን ዝኾነ ገርግሽ፡ ንዓመታት ካብቶም እሙናት ሓለፍቲ ሓደ ተቖጺሩ፡ ዝሩብን ዘይዝሩብን ወረታት ለቓቒሙ ንቤ/ጽ ሃገራዊ ድሕነትን ፕረሲደንትን የበጻጽሕ ኔሩ፡፡ ህዝቢ ዞባ ዓንሰባ ኣብ ታሪኹ ክንዲ ገርግሽ ግርማይን ሓላፊ ጸጥታ ን/ዞባ ሃበሮ ነበር ዑስማን እያይን ዘማረሮን ዘጋፍዖን ሓላፊ ዳርጋ የለን፡፡ ክልቲኦም ድማ ተኽስትንፋስ የዕሩኽ ነይሮም፡፡
ገርግሽ ዘይከም ካልኦት ሓለፍቲ ናብ ብልሽውናን ምኽዕባት ሃብትን ደንጉዩ ዝተጸንበረ ሓላፊ ነይሩ፡፡ “ኣብ ዘመን ውራውራ ነብስኻ ኣይተዕብራ” ከምዝበሃል፡ እቲ ብግርህነቱ ዝልለ ገርግሽ’ውን፡ ደንጊዩ እዩ ናብ ብልሽውና ኢዱ ዝዘርገሐ፡፡ ከም ውጽኢቱ ከኣ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ካብ ባጀት መንግስቲ፡ ካብ ኣግሮ-ኢንዱስቱሪታት፡ ካብ ነበርትን ሰብ ማልን ብዙሕ ብላዕ ተቐቢሉ፡፡ በቲ እዋን ሓላፊ ውሽጣዊ ጸጥታ ዞባ ዓንሰባ ዝነበረ እድሪስ ማንጁስን ብክፍሊ ብልሽውና ወ/ሃ/ድሕነትን ኣቢሎም ናብ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ዝመጹ መጽናዕታት ዘረድእዎ፡ ገርግሽ ኣብ ዞባ ዓንሳባ ካብ ብዙሓት ዜጋታት ማእለያ ዘይብሉ ጉቦ ከምዝተቐበለን ንብዙሓት ከምዘጋፍዐን ‘ዩ፡፡
ንኣብነት ኣብ ገምገም ሩባ ዓንሰባ ናይ እንዳያቆት ዝበሃል ጀርዲን ብዶዘር ምፍራሱ፡ ብሚሊዮናት ዝግመት ናይ ምስግና ባይረ ዝተብሃለ ጀርዲን ብዶዘር ምዕናው፡ ኣብ ከተማ ከረን ምምሕዳር ከባቢ 03 (ዓዲሐሸል) ብምስምስ ልምዓት ብዙሓት ኣባይቲ ምፍራሱን ካልኦትን ዝገልጹ ሓበሬታታት ንቤ/ጽ ፕረሲዳንት ተላኢኾም ኔሮም፡፡ ብተወሳኺ ገርግሽ ግርማይ ኣብ ወጻእ ምስ ዝርከቡ ገለ ተቓወምቲ ጉጅለ ብሄረ ብሌን፡ ቴሌፎን ከምዝተደዋወለን ኣብ እንዳመስተ “ህግደፍ ንብሌን ከተዓሻሹ ንዓይ ንሓደ ገርግሽ ሓላፊ ጌሩ” ኢሉ ከምዝተዛረበ ሓደ ጸብጻብ ይሕብር፡፡ ኣብቲ ጸብጻብ ኣብ ሕድሕድ ተግባር ንገርግሽ ዘጋግይዎን ዘዕቑብዎን ሓለፍቲ ተባሂሎም ዝተገልጹ ድማ ብር/ጀነራል ተኽለ ማንጁስን፡ ሓላፊ ምምሕዳርን ፊናንስን ዞባ ዓንሰባ ነበር የማነ ጊሊኡን (ወዲ ጊልኡ) እዮም፡፡ ብተወሳኺ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ን/ዞባ ሃበሮ ንብዙሓት ዜጋታት ዘከላበተ፡ ዝኣሰረን ዘጥፍአን ሓላፊ ጸጥታ ን/ዞባ ሃበሮ ነበር ወዲያይ፡ ኣብቲ ዞባ ኣስታት 17 ገዛውቲ፡ ኣብ ከረን ሓደ ቪላ፡ ኣብ ባንኪ ብዝተፈላለየ ኣስማት ዘቐመጦ 8 ሚሊዮን ናቕፋን ካልኦት ትካላትን ከጥሪ እንከሎ ምስ ሸኽዛይድ ብዝነበሮ ጥቡቕ ርክብ ብምጥቃም እዩ፡፡
በቲ እዋን፡ ኣብታ ተኽለ ማንጁስ፡ ገርግሽ ግርማይ፡ ዑስማን እያይ ዝዕንዱሩላ ዝነበሩ ዞባ ዓንሰባ፡ ኣብ መወዳእታ ኢሳይያስ ነቶም መጣልዕቱ ሓዲጉ ጠመተ ዝገበረሉ ንሸኽ ዛይድ ጥራይ ነይሩ፡፡ ድሕሪ ገለ ኣዋርሕ ብሓንቲ ብጣስ ወረቐት ኣማሓዳሪ ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ኮይኑ ከምዝተቐየረ ሓበሮ፡፡ ኣቐዲሙ ዕሱማን እያይ ብሕማም እግሪ (ጋንግሪን) ሞይቱ፡፡ የማነ ጊሊኡ’ውን ብትእዛዝ ጀነራል ፍሊጶስ ኣብ ቀይዲ ውዒሉ፡፡ ሸኽዛይድ ኣብ ዞባ ደ/ቀ/ባሕሪ ንዝተወሰነ ኣዋርሕ ምስ ሰርሐ፡ ኢሳይያስ ንኮ/ል ወልድዝጊ ባህታ (ሓላፊ ውሽጣዊ ጸጥታ) ኣዚዙ ካብ ኣስመራ ተጨዉዩ ናብ ካርሸሊ ካሜራ ቁጽሪ 08 ኣበን ትርከብ ሓንቲ ሸላ ተጓሒፉ፡፡
2. መብራህቱ ለገሰ (ወዲለገስ)፡
ናብ ዞባ ጋሽ ባርካ ብፍላይ ከባቢታት ተሰነይ ንዝጓዓዝ ሰብ፡ ካብ ዝሰምዖም ኣዚዮም ውሩያት ውልቀ-ሰባት ሓደ ነይሩ፡፡ ኣብ ጎላጉል ተሰነይ እቲ ምሩጽን ስቡሕን ዝበሃል መሬት ተዓዲልዎ፡ ብስም “ኣውፋሪ” ን10ታት ዓመታት ምሸላን ካልኦት ኣእካልን እንዳፍረየ ዝጸንሐ እሙን ኣገልጋሊ ህግደፍ ነይሩ፡፡ ወዲ ለገስ ካብ ንግዳዊ ባንክ ኤርትራ ብዘይወግዓዊ ደብዳቤ ብኢሳይያስን ሓጎስ ኪሻን፡ ዝተሰነየ ብጣስ ወረቐት ሒዙ ክሳብ 500 ሚሊዮን ናቕፋ ልቓሕ ዝወስድ ዝነበረ ኣውፋሪ ‘ዩ፡፡
ንብዙሓት ዜጋታትና ዋላ “ኣውፋሪ” እንተመሰለ ዳርጋ መብዛሕትኡ ዘንቀሳቕሶ ማልን ንብረትን ዋንነቱ ናይ ቁጠባዊ ጉዳያት ህግደፍ ነይሩ፡፡ ኣብ ሕርሻታት ተሰነይ ብኣሻሓት ዝቑጸሩ ኣባላት ዕጡቋት ተቓወምቲ ጉጅለታት ኢትዮጵያን ካብ ሳዋ ዝለኣኹ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልገሎት ኣዋፊሩ ብናጻ ጉልበት እንዳስርሐ ሃብቲ ከካዕብት ጸኒሑ፡፡ ካብ ወደብ ባጽዕ ማእለያ ዘይብሉ ንብረት ብምእታው ኣብ ተጎለል፡ ዓሊጊደርን መኸሰራትን ከዚኑ ንሱዳናውያን ብምሻጥ ንህግደፍ ምንጪ ወጻኢ ሸርፊ ብምኻን ኣገልጊሉ ‘ዩ፡፡ ብዛዕባ ወዲለገስ ብዝርዝር ሓደ መዓልቲ ከምዝሕብረኩም እንዳገለጽኩ እዚ እሙን ኣገልጋሊ ኢሳይያስ እውን፡ ኣብ መወዳእታ ብወልደዝጊ ባህታ ተጨውዩ ኣብ ካርሸሊ ካሜራ ቁጽሪ 10 ኣብ ትርከብ ሓንቲ ጸልማት ሸላ ተጓሒፉ ኣሎ፡፡
3. የማነ ተስፋይ (ሓላፊ ንግዳዊ ባንክ ኤርትራ ነበር)፡
ከም ኣጋጣሚ ኮይኑ ክብ ኢሉ ዝተገልጸ ወዲ ለገስ ካብ ባንክ ልቓሕ ክወስድ እንተሎ ናብዚ ሓላፊ ይለኣኽ ነይሩ፡፡ ኣብቲ እዋናት የማነ እቲ ብኣማኢት ሚሊዮናት ዝቑጸር ገንዘብ ብብጣስ ወረቐት ንወዲ ለገስ ክህቦ ብኢሳያስን ሓጎስ ኪሻን ክእዘዝ እንከሎ፡ እቲ መስርሕ ንፊናንሳዊ ጸብጻባት “ኣይምቹእን” እንዳበለ ይሓትት ነይሩ፡፡ እንተኾነ “ዝተብሃለካ ግበር” እንዳተብሃለ ይምለሰሉ ነይሩ፡፡
የማነ ተስፋይ ኣብ 1970ታት ካብ ኢትዮጵያ ዝተሰለፈ ተጋዳላይ ኮይኑ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ናይ መንግስትን ግንባርን ፊናንሳዊ ትካላት ተመዲቡ ዕዙዝ ኣበርክቶ ዝነበሮ በዓል መዚ ‘ዩ፡፡ ካብ ሓጎስ ኪሻ ቀጺሉ፡ ሃገራዊ ፊናሳዊን ቁጠባዊን ሚስጢራት ዝፈልጥ “እሙን” ሓላፊ ነይሩ፡፡ ኣብ እዋን ኩነታት ምስ ኢትዮጵያ ዝተፈጸሙ ዕድግታት ኣጽዋር ንምፍጻም “ኣባል ሓይሊ ዕማም ወትሃደራዊ ዕድጊታት” ኮይኑ ናብ ሃገራት ሩስያን ዩኩሬንን ዝተጓዓዘ ሰብ እዩ፡፡ በዓልቲ ቤቱ ተጋዳሊት ኣዜብ ተወልደ ‘ውን ካብተን ናይ ኢሳይያስ እሙናት “ኣንስቲ” ሓንቲ ኮይና ኣብ ትሕቲ ምርመርን ስነዳን ህግደፍ ንዓመታት ዝተወሃለሉ ሰነዳትን መዛግብትን ብሓላፍነት ሒዛ ኣላ፡፡ ኣብ ትሕቲ ስነዳን ምርምር ህግደፍ ካብ ዘለው ሰነዳት እቶም ብኢሳይያስ ጥራይ ዝእዘዙ ሚስጢራዊን ተኣፈፍትን ሰነዳት ብሓላፍነት ክትሕሉ ልዕሊ ዘምህረት ዮውሃንስ ዝተኣመነት ሰብ እያ፡፡
ሓላፊ ንግዳዊ ባንክ ኤርትራ የማነ ተስፋይ፡ ን10 ዓመታት ኣብ ክሳራ ንዝኣተዋ 27 ትካላት ህግደፍ ብዘይ ወግዓዊ ኣገባብ፡ ብኢሳይያስን ሓጎስ ኪሻን ተኣዚዙ ኣስታት 3 ቢሊዮን ናቕፋ ካብ ንግዳዊ ባንክ ክምውለን ተገዲዱ፡፡ ኣብቲ መስርሕ ስሩዕ ፊናንሳዊ ጸብጻብ ዘይተገብረሉ ማእለያ ዘይብሉ ገንዘብ ተጠፋፊኡ ብዝብል ከኣ “ተሓታቲ” ኢኻ ተባሂሉ ክህድዱዎ ጸኒሖም፡፡ ብፍላይ ካብ ንግዳዊ ባንኪ ልቓሕ ክወስዱ ዝፈቐደሎም ኣሕዋቱ ስለዝነበሩ ምስኡ ብምትእስሳር ክሳብ ፍሉይ ቤት ፍርዲ ክመላለስ ተገይሩ ኔሩ፡፡ ኣብ እዋን ምቕያር ባጤራ ‘ውን ብኸውሊ ብሓንቲ ውልቀ ሰብ ኣቢሉ ናይ ኣዛዚ ክ/ሰ 26 ነበር ብር/ጀነራል ሚኪኤለ ሓንስ (ወዲ ሓንስ) ኣስታት ሓደ ሚሊዮን ናቕፋ ክቕይር ተረኺቡ ብዝብል ብተወሳኺ ገበን ተጠርጢሩ፡፡ ኣብ መወዳእታ ካብ ሃገር ንከይወጽእ ብኮ/ል የማነ ዓንደማርያም (ሰኮሎቭ) ትምራሕ ጉጅለ ተመዲብዎ ጽዑቕ ክትትል ክግበረሉ ምስ ጸንሐ ድሕሪ ገለ ኣዋርሕ ኣብ ቀይዲ ኣትዩ፡፡ ድሕሪ ምቕያዱ ዝኾነ ናይ ጸጥታ ኣካል መርመራ ከይገብረሉ ፕረሲደንት ኣዚዙ፡፡ ካብ ዝተተሓዘሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ካርሸሊ ካሜራ ቁጽሪ 11 ኣብ ትርከብ ሓንቲ ሸላ ኣብ ጸልማት ተሓዩሩ ይርከብ፡፡
ክቡራንን ክቡራትን!!
ነዚ ትሕዝቶ ካልኣይ ክፋል ጽሑፍ ክተንብቡ ከለኹም ምናልባት እዞም ግዳያት ብሰንኪ ዝፈጸምዎ ገበናት ጥራይ ዝተቐየዱ ክመስል ይኽእል፡፡ ሓቂ እዩ! ሰለስቲኦም ‘ውን ከም ሃገሮም ብብልሽውና ዝተቖማጥዑ ምንባሮም ርዱእ’ዩ፡፡ ኣብ ውሽጢ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን መግዛእቲ ህግደፍ ዝተምሃርናዮ ትምህርቲ እንተሎ፡ ብዓይኒ ኢሳይያስ “ብልሽውና” ቅቡል ገበን ምኻኑ’ዩ፡፡ እዞም ሰለስተ ግዳያት ካብ በዓል ፍሊጶስ፡ ተኽለ ማንጁስን ሓጎስ ኪሻን ዝገደዱ ዘረፍቲ ስለዝኾኑ ዘይኮነስ፡ ኣብ ዘመነ ውራውራ “ስኒ ዘይብሎም” ኣናብስ ስለዝኾኑ ‘ዮም፡፡
ኣነ ከም “ሳክቲዝም” ኩሉ ሻዕ ዘደንጽወኒ፡ ኣብ ሃገርና ኣብ ዘመነ ህግደፍ ማሕበራዊ ሰረተ እምነት ተባሕጊጉ ብባህልና ኮነ ብሃይማኖታዊ ክብርታትና እቲ ክቡር ዝኾነ “ሓዳር” ከይተረፈ ናብ “ሕዳር” ምልዋጡ’ዩ፡፡ ብሰንኪ ኢሳይያስ ዝተፈላለየ ሰሌዳ እንዳተጠቀዓሎም ፈቐዶ ጎድጉዲ ናይ ዝጓሓፉ ገለ ሓለፍቲ ኣንስቲ፡ ድሕሪ ምቕያድ ሰብኡተን ዝመርሕኦ ዓይነት ህይወት ኣዚዩ ዘሕዝን’ዩ፡፡ ትማል… ተጋዳላይ ፎርኦን ወልዱ ናብ ጎዳጉዲ ዒራዒሮ ክጓሓፍ እንከሎ በዓልቱ ቤቱ ሰነ-ጥበባዊት ኣብርሀት ኣንከረ (ጓል ኣንከረ) ንጓይላታት ህግደፍ ክተዳምቕ ተራእያ እያ፡፡ ከይጸንሐት ሚኒስተር ቱሪዝም ኣስካሉ መንቀርዮስ ‘ውን ሰብኣያ “ዶ/ር” ሰናይ ምስተኣሰረ ምስኣ’ቶም ክተውደኽድኽ ተራእያ እያ፡፡ ሕጂ ድማ ሰበይቲ የማነ ተስፋይ: ተጋዳሊት ኣዜብ ተወልደ ሰብኣያ ኣብ ጸልማት ካርሸሊ ተደርቢዩ እንከሎ: ምስ ኢሳይያስ ወጊና ኣላ፡፡ ኣብ ሕሱም ዘመነ ህግደፍ ባህልናን ያታናን ተረሲዑ፡ “ሓዳር … ሕዳር” ኮይኑና ኣሎ ዝበልኩሉ ምኽንያት’ውን ብቐረባ ነዚ ስለ ዝተዓዘብኩ’ዩ፡፡
ይሰውረነ!!!
ምንጪ ካብ፡ ሳክቲዚም


text:
ብምርባሕ እንስሳት ዝመሓደሩ ዓፋርን ኢሳን ብድርቂ ይጥቅዑ ከምዘለው ኣባላት እቲ ማሕበረሰብ ኣፍሊጦም።ብምኽንያት እቲ ድርቂ ብርክት ዝበላ እንስሳት ምማተንን ኣብ ገለ ከባቢታት ድማ ህይወት ሰባት ምጥፍኡን ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ካብ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ዝረኸቦ ሓበሬታ የረድእ።
እንስሳታት በቲ ድርቂ ይሞታ ስለዘለዋ መነባብሮ ዓፋርን ኢሳን ኣዚዩ ተሃሲዩ፣ህፃናት ንሕፅረት ምግቢ ተሳጢሖም ክብሉ ወኪላት እቲ ማሕበረሰብ ሓቢሮም።
ካብ ግንቦት ጀሚሩ ትፅቢት ዝግበረሉ ዝነበረ ዝናብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ውስን ከባቢታት ምውቃዕ ምጅማሩ ተፈሊጡ’ሎ።
መውዓሊ ከብቲ ዝኾኑ ከባቢታት ንናይ መንግስቲ ቃንጫ ሽኮርን ካልኦት ምህርትን ስለዝተኸልከሉን ቀረብ ማይ ስለ ዝነከየን እቲ ድርቂ ክጋደድ ክኢሉ ይብሉ ኣብ ወፃኢ ዝነብሩ ተወልደቲ ማሕበርሰብ ዓፋር።
ካብ ቢሮ ምክልኻል ሓደጋ ክልል ዓፋር ምላሽ ንምርካብ ዝተገብረ ፃዕሪ ኣይሰለጠን።


text:
እቲ ታሪኽ፡ ኣብ Cowboysን ሓረስቶትን ተባሂሎም ኣብ ዝፍለጡ ዲቕ ዝበሉ ነባራት ኣመሪካውያን ዝምእከል ብምዃኑ፡ ብኤርትራውያን ወለዳ ዝዓበየት መንእሰይ፡ ኣብ`ዚ ባህሊ`ዚ ሰንጢቓ ክትኣቱ ምርኣይ ፍሉይነት ኣለዎ። ካብ ጓል 4ተ ዓመታ ጀሚራ ሳዕስዒት ከምዝጀመረት ዝገለጸት ሰምሃር፡ ንደርፍን ተወሳእነትን`ውን እናፈተወቶ ከምዝመጸት ትገልጽ።
ሰምሃር ትዋሳኣላ ዘላ `ኦክላሃማ` ዘርእስታ ሙዚቃዊት ድራማ፡ ከምቲ ብልምዲ ዝፍለጥ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ዝተሰርሐ መድረኽ ዘይኮነስ፡ ኣብ ማእከል ተመልከቲ ኾይኑ፡ ተዓዘብቲ ብዙርያ ዝኸበብዎ ክባዊ መድረኽ `ዩ። ስለዚ “ኣብ ዙርያዊ መድረኽ ተዋሲአ ስለዘይፈልጥ፡ መጀመርያ ብሓቂ ኣፍሪሑኒ`ዩ-ደሓር ግን ከም ገዛይ ለሚደዮ” ትብል ሰምሃር።
ኣብ ዝተፈላለዩ መድረኻት ተለቪጅን`ውን ናይ ምቕራብ ዕድል ዘጋጠማ ሰምሃር፡” ዛጊድ ኣብ ህይወተይ ልዕሊ ኹሉ ዘስተማቐርክዎን ዝዓበየን ግን ኣብ The Lion King ምስርሐይ`ዩ” ትብል።
ኣብ Pittsburg Pennsylvania ተወሊዳ ካብ Marymount Manhattan College ብኮሚኒከሽን ብድግሪ ዝተመረቐት ሰምሃር ገብረሚካኤል፡ “ወለደይ ከም ብዙሓት ኤርትራውያን ወለዲ፡ ትምህርቲ ቀዳምነት ሰሪዐ ክሰርሓሉ ይመኽሩና`ዮም ጥራይ ዘይኮነስ፡ ምስ ስድራ ቤትና ዝነበረና ውዕል፡ ኣብ ትምህርቲ ልዑል ነጥቢ እናምጻእና ኣብ ኻልእ ዝደለናዮ ስነ ጥበብ ንኽንዋሳእ`ዩ” ትብል።


text:
ዴሞክራቲክ ፓርቲ ንሂላሪ ክልንቴን ፕሬዝዳንታዊ ሕፅይቲ ምርጫ 2016 ገይሩ ብወግዒ ሰይሙወን።ሂላሪ ክልንቴን ንቀንዲ ፓለቲካዊ ፓርቲ ብምውካል ፈላመይቲ ሕፅይቲ ጓል ኣንስተይቲ ኮይነን ኣለዋ።ሪቻርድ ግሪን ዝለኣኾ ፀብፃብ ገብረ ገብረመድህን ከቕርቦ እዩ።
ሂላሪ ክልንቴን ናብ ዋይት ሃውስ ንምእታው ኣብ ዝገብርኦ ጉዕዞ ተነሓናሒአን ዝነበሩ ሰንተር በርኒ ሳንደርስ ትማሊ ብወግዒ ደጊፎምወን።
ንሶም: " ዝኸበርክን ኣዶ መንበር ኩሎም ድምፅታት፣ብወከልቲ ዝተውሃበ ኩሉ ድምፂ ኣብ ወግዓዊ መዝገብር ክቕመጥ፣ሂላሪ ክልንቴን ሕፅይቲ ዴሞክራቲክ ፓርቲ ክኾናን ደጊፈ ኣለኹ" ኢሎም።
ሰንተር ሳንደርስ ደገፍቶም ንሂላሪ ክልንቴን ክድግፉ ዘቕረቡዎ ፃውዒት ገሊኦም ኣይተቐበሉዎን።ኣማእቲ ነቲ ኣኼባ ረጊፆም ብምውፃእ እቲ ዋዕላ ይካየደሉ ኣብዘሎ ኣዳራሽ ኣብ ደገ ኮፍ ኢሎም ተቓውምኦም ገሊፆም።
ተሳተፍቲ ሂላሪ ንዝሃብኦ ነዊሕ ህዝባዊ ኣገልጋሎት ብምምጓስ መደረታት ኣስሚዖም።
በዓል ቤተን ናይ ቀደም ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ቢል ክልንቴን ሂላሪ ንስራሕቲ ናይ ሕጊ ጥብቅና፣ሰኔተርን ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስን ምስ ሓዳሮም እናሓዋወሱ ዝርዝር ምስክርነቶም ሂቦም።
ቢል ክልንቴን: " ሰባት ‘ነዊሕ ስለዝፀንሐት ለውጢ ንደሊ ኢና’ይብሉ።ሓቂ እዩ ነዊሕ ፀኒሓ እያ፤ናብራ ህዝቢ ንምምሕያሽ ዘሕለፈተን ሕድ ሕድ ዓመታት ዋጋ ዘለወን ምዃነን ግን ከረጋግፀልኩም እደሊ።…ኩሉ ግዜ እታ ኩዕሶ ንቕድሚት ክትኸይድ እዩ ድልየታ።ንመንነታ ዝገልፆ እዚ እዩ" ኢሎም።
ሂላሪ ክልንቴን ትማሊ ምሸት ካብ ኒውዮርክ ብቪዲዮ ኣብዘመሓላለፍኦ መልእኽቲ ድማ " ከመይ ዝኣመሰለ ዘደንቕ ክብሪ ኢኹም ሂብኩምኒ።….ምስጋና ይብፃሕኹም፣ሳላ ብፅኑዕ ዝተቓለስኩም ከምዚ ክኸውን ክኢሉ ኣሎ።እቲ ዓወት ናትኩም እዩ።ነዚ ንምክትታል ወይ ንምርኣይ ክትብላ ክሳብ እዛ ስዓት እዚኣ ዘይደቀስክን ኣናእሽቱ ኣዋልድ እንተድኣ ኣለኽን ዝዛረበክን ኣለኒ።ኣነ ፈላመይቲ ጓል ኣንስተይቲ ፕሬዝዳንት ክኸውን እኽእል እየ፤ሓንቲ ካብ መንጎኽ እታ ትቕፅል ክትኸውን እያ" ኢለን።
ሂላሪ ክንልቴን ፕሬዝዳንታዊ ሕፅይቲ ምዃነን ብወግዒ ናይ ምቕባል መደረ ብምስማዕ ንሃገራዊ ዋዕላ ዴሞክራት ፅባሕ ሓሙስ ክዓፅውኦ እየን።


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዓሰርተታት ኣሽሓት ሰባት ካብ ከባቢኦም ብግዲ የልዕሎም ኣሎ ክብል ሓደ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኸሲሱ
መንግስቲ ኢትዮጵያ ግን እቲ ምስፋር ብድልየት እዩ ክብል ነቲ ኽሲ ነፅጊዎ
መንግስቲ ኢትዮጵያ ሕርሻ ቃንጫ ሽኮር ንምስላጥ ንዓሰርተታት ኣሽሓት ሰባት መሬቶም ብግዲ የሕድጎም ኣሎ ክብል ህይውማን ራይትስ ዎች ዝተብሃለ ትካል ሰብኣዊ መሰላት ኣፍሊጡ።መንግስቲ ኢትዮጵያ ግን እቲ ምስፋር ብድልየት እዩ ክብል ነቲ ኽሲ ይነፅጎ።
ናይቲ ጉጅለ ተሓላቒ ሰብእዊ መሰላት ሰራሕተኛ ዝኾኑ ፈሊክስ ሆርን መፅናዕቲ ንምክያድ ዝሓለፈ ወርሒ ሰነ ናብ ኢትዮጵያ ታሕታይ ሽንጥሮ ተጛዒዞም ነይሮም።
ልዕሊ 245 ሽሕ ሄክታር መሬት ንሕርሻ ቃንጫ ሽኮር ተባሂሉ ኣብ ካርታ መንግስቲ ከምዝተሓንፀፀን ኣብቲ ከባቢ ዝነብሩ ልዕሊ 200 ሽሕ ሰባት፡ኣብ ናይ ኬንያ ቃላይ ቱርካና መነባብርኦም ዝተመስረተ ልዕሊ 300 ሽሕ ሰባት መነባብርኦም ክትንከፍ እዩ ይብሉ ሆርን።
ኣብ ታሕታይ ኦሞ ነቲ ኣዝዩ ዓብዪ ዝኾነ ግድብ ግልገል ጊቤ ሰለስተ፡ህንፀት መንገዲ ከምኡ’ውን ኣብቲ ከባቢ ዝከየድ ንዘሎ ዃዕቲ ነዳዲን ጋዝን ሓዊሱ ኣካል መደብ ዝተዋደደ ትልሚ ልምዓት እዩ።ስለዚ ተወለድቲ እቲ ከባቢ ኣብ ሓደ ግዜ ብዙሓት ለውጥታት እናረኣዩ እዮም ይብሉ ፊልክስ ሆርን።እቶም ፕሮጀክትታት ሜላ ኣነባብራ ሰባት ከምዝልውጡን ወጥሪ እናንሃረ ከምዝርከብን ሆርን ገሊፆም።
ብመሰረት እቲ ዝወፀ ፀብፃብ ህይውማን ራይትስ ዎች ነቲ ውጥን ዝቃወሙ ኢትዮጵያዊያን ምንክልባት፡ማእሰርትን መግሃስትን የጋጥሞም ኣሎ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ግን ነዚ ይነፅጎ።ምርድዳእ ከምዘሎን ዋላ ሓደ ሰብ ካብ መንበሪኡ ክወፅእ ከምዘይተገደደን ይገልፅ።
ምንስቴር ኮምኒኬሽን ኢትዮጵያ ኣቶ በረኸት ስምኦን ፀብፃብ ህይውማን ራይትስ ዎች ኣድላዊን ዘነኣእስን እዩ ኢሎምዎ።እቲ ጉጅለ ተሓላቒ መሰላት ንኢትዮጵያ ብኹሎም ደቀቕቲ ነገራት ንምቅፅፃር ይፍትን ከምዘሎን ንመደባት ልምዓት ከምዝቃወምን ኣቶ በረኸት ገሊፆም።
ድልየት ሽኮር ንምርዋይ ኢንቨስትመንት ሕርሻ ቃንጫ ሽኮር የሳልጡ ከምዘለውን ምስ ህዝቢ እቲ ከባቢ ብምምኻር ከምዝፍፀምን መነባብርኦም ኣብ ግምት ዘእተወን ምዃኑ ኣቶ በረኸት ገሊፆም።ኣቶ በረኸት ስምኦን ብምስዓብ ‘’ብፍላይ ንተወለድቲ እቲ ከባቢ ቆላሕታ ዝህብ፡ታሪኻውን ባህላውን ሓድግታት ብምዕቃብ ንኹሎም ኢትዮጵያዊያን ዝጠቅም ይቕፅል ዘሎ ፕሮጀክት እዩ።’’
ብምቕፃል መንበሪ ገዛውቶም ንኽሃንፁ መሬት ተዋሂቡዎም ኣሎ፡ኩሉ ነገር በቲ ዝተትሓዘሉ ትልሚ እዩ ዝኸይድ ዘሎ፡ኣተሓሕዝኡ’ውን ዴሞክራሲያውን ሰብኣውን እዩ። ኢሎም ኣቶ በረኸት ስምዖን።


text:
እስራኤል፣ ዝበዝሑ ኤርትራውያን ንዝርከብዎም ሓተቲ ዑቕባ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ኣዋርሕ ናብ ርዋንዳ ክኸዱ ትደፋፍእ
- Details
- Created: Wednesday, 22 November 2017 14:05
- Last Updated: Wednesday, 22 November 2017 14:05
መንግስቲ እስራኤል፣ ዝበዝሑ ኤርትራውያን ንዝርከብዎም ሓተቲ ዑቕባ፣ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ኣዋርሕ ናብ ርዋንዳ ክኸዱ ይደፋፍእ ምህላዉ ማዕከናት ዜና ካብታ ሃገር ሓቢሩ። እቲ መንግስቲ፣ ነቶም ልዕሊ 27 ሽሕ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ሓተቲ ዑቕባ፣ ናብ ርዋንዳ ክኸዱ ዝደፋፍእ ዘሎ፣ ክፉት ቤት ማእሰርቲ ኾሎት ኣብ ውሽጢ 4 ኣዋርሕ ክዕጾ ድሕሪ ምውሳኑ'ዩ።
መንግስቲ እስራኤል ነቲ ብክልተ ሚኒስተራት ንዝቐረበ እዋመ፣ ብሰንበት 19 ሕዳር ሕሪ ምምይያጥ፣ "ኾልት ንስደተኛታት ምቹእ ስለዝኾነ፣ ሓተቲ ዑቕባ ካብ እስራኤል ክወጹ ኣየተባብዖምን" ብምባል'ዩ ክዕጾ ወሲኑ።


text:
ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ነበር ጃኮብ ዙማ ምንጩ ዘይተፈልጠ ገንዘብ ብምእካብ ምትምያንን ምድንጋር ገንዘብን ዝትሕዝትኦም 16 ክስታት ቀሪብዎም፥ ሎሚ ኣብ ከተማ ደርባን ኣብ ዝርከብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም።
ቅድሚ ክልተ ወርሒ ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ዝነበሩ ጃኮብ ዙማ፥ ኣብ ስልጣን ንትሽዓተ ዓመታት ዝጸንሑ ክኾኑ እንከለው፤ ኣብ 2.5 ቢልዮን ዶላር ዝወደአ መሸጣ ኣጽዋር ብልሽውና ኣካይዶም ዝብል ቀንዲ ክሲ ቐሪብዎም ኣሎ።
ኣብቲ 15 ደቓይቕ ዝወሰደን ፕረዚደንት ጃኮብ ዙማን ዝተረኽብሉ መጋባእያ ከተማ ደርባን: ጠበቓታት ፕረዚደንት ነበር ዙማን ኣኽባር ሕግን ተወሳኺ መርትዖታት ንምእካብ ንላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ደርባን ዘቕረብዎ ሕቶ ተቐባልነት ብምርካቡ፡ ኣብ ዝቕጽል ሰነ 08 ዳግማይ ክራኸቡ ምዃኖም ብተወሳኺ ተፈሊጡ።
ፕረዚደንት ነበር ዙማ ካብቲ ቤት ፍርዲ ድሕሪ ምውጽኦም ንብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኣብቲ ቤት ፍርዲ ዝተረኽቡ ደገፍቶም ኣብ ዘስምዕዎ ቃል: እቲ ክሲ ሓቅነት ከምዘይብሉ ገሊጾም። ንሶም ብተወሳኺ "ቤት ፍርዲ ገበነኛ ኮይነ ክሳብ ዘይረኸበኒ ንጹህ እየ" ክብሉ ድማ ንሰብዓብቶም ኣፍሊጦም።


text:
ንመበል ሓሙሻይ ዓመት ኣብዚ ዓመት ጥራይ ኣስታት 1500 ስደተኛታት ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ህይወቶም ስኢኖም: እዚ ማለት ድማ ካብ ሊብያ ናብ ኢጣልያ ዝኻየድ ጉዕዞ እቲ ዝኸፍኣን ሓደገኛን ኮይኑ ነዚ ጉዕዞ ካብ ዝፍጽሙ 29 ሰባት 1 ይመወት ማለት'ዩ ክብል ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ሎሚ ዓርቢ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ሓቢሩ።
ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ብወገኑ ኣብዚ ዓመት'ዚ ዝበዝሓ ስደተኛታት ዝተቐበለት ሃገር ስጳኛ 21,000 ስደተኛታት ምቅባላ ይገልጽ።
ኣብዚ ዓመት'ዚ ጥራይ ኣስታት 55,000 ስደተኛታት ናብ ኣውሮጳ በጺሖም: እዚ ቁጽሪ ምስ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ክወዳደር ከሎ ብፍርቂ ጎዲሉ'ዩ።
ኣብ ቀረባ እዋን ብትካላት ግብረ ሰናይ ካብ ማእከላይ ባሕሪ ንዝደሓኑ ስደተኛታት ከምዘይትቕበል ዘፍለጠት ኢጣልያ ኣብዚ ዓመት'ዚ ኣስታት 18,130 ስደተኛታት ዝተቀበለት ክትኸውን ከላ ዝተረፉ ድማ ግሪክ: ሳይፕረስን ማልታን ዝኣተው እዮም።
ወሃቢ ቃል ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ጆወል ሚልማን ካብ ጀነቫ ንሮይተርስ ኣብ ዝሃቦ ቃል "ክስትውዓለሉ ዝግባእ ክልተ ነገራት ኣለው። ዋላ'ዃ ቁጽሪ ናብ ኣውሮጳ ዝውሕዙ ስደተኛታት እንተጎደለ እቲ መጠን ሞት ምስቲ ቁጽሪ ስደተኛታት ክረአ ከሎ ዝለዓለ'ዩ ዘሎ" ድሕሪ ምባል ኣብ ዝሓለፈ ኣርባዕተ ዓመታት ዝለዓለ መጠን ሞት ዘጋጠመ ካብ 2014 ቀጺሉ ሎሚ ዓመት ምዃኑ ይገልጹ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ሎሚ ሓሙስ ልዕሊ 700 ስደተኛታት ኣብ መንጎ ሞሮኮን ስጳኛን ዘሎ ናይ ኤሌትሪክ ሓጹር ሰጊሮም ኣውሮጳ ምብጻሕ ከምዝፈተኑ ይግለጽ ኣሎ።
ቀይሕ መስቀል ኣስታት 592 ስደተኛታት ነቲ ሓጹር ክሰግሩ ኣብ ዝፈተንሉ 130 ጉድኣት ከምዝበጽሖም 11 ካብኣቶም ናብ ሆስፒታል ከምዝተወስዱ ሓቢሩ'ሎ።
ሰበ ስልጣን መንግስቲ ስጳኛ እቶም ስጳኛ ዝኣተው ስደተኛታት ኣብ መዕቆቢ ከምዘለው እቶም ኣብቲ ዶብ ዝተታሕዙ ድማ ናብ ሞሮኮ ዝተመለሱ ከምዘለው ገሊጾም ኣለው።


text:
እንተወሓደ 450 ሰባት ፅዒና ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ማያት ግብፂ ካብ ዝተገልበጠት ጀልባ ዝተረኽበ ሬሳ 202 ምብፅሑ ሓደ ብዓል ስልጣን እቲ ከባቢ ገሊፆም።ትማሊ ሰሉስ ካብታ ጀልባ ተወሳኺ 30 ሬሳታት ወፂኡ’ሎ።
ዝሓለፈ 21 መስከረም 2016 ኣ/ፈ ኣብ ወሰን ባሕሪ ሜድትራኒያን ካብ ዝተገልበጠ ጀልባ ሰራሕተኛታት ኣድሕን ህይወትን ገፈፍቲ ዓሳን ን169 ሰባት ኣድሒኖም እዮም።ክንደይ ከምዝጠፍኡ ሕዚ እውን ርግፀኛ ንምዃን ኣይተኽኣለን።እታ ጀልባ ግብፃዊያን፣ሱዳናዊያን፣ኤርትራዊያንን ሱማሊያዊያንን ስደተኛታት ፅዒና ከምዝነበረት ሰበስልጣን ገሊፆም ኣለው ይብል ፀብፃብ ሮይተርስ።
ዓለምለኸ ውድብ ስደተኛታት /IOM/ ግን እንተወሓደ 450 ሰባት ተፃዒኖም ከምዝነበሩ ሓቢሮም።ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ናይ ኣውሮፓዊያን ዓመት ልዕሊ 3,200 ፍልሰተኛታት ብሜዲትራኒያ ኣቢሎም ክሰግሩ ከምዝሞቱን ልዕሊ 300 ሽሕ ኣብ ወሰን ማያት ኣውሮፓ ከምዝኣተውን IOM ገሊፁ።ኣብ 2015 ኣ/ፈ ካብ ማእኸላይ ምብራቕ፣ኣፍሪካን ኢሲያን ልዕሊ ሓደ ሚሊዮን ስደተኛታት ናብ ኣውሮፓ ኣትዮም ኣለው።


text:
ዝምድናታት ኤርትራ ማእከላይ ምስራቕ እንታይ ይመስል
ዜናን ሓበሬታ
ሰዲህኤ
ኣብ’ዚ ዘለናዮ እዋን ዝምድና ኤርትራን ሃገራት ማእከላይ ምስራቕ ቀልጢፋ ዝቀያየርን ቆዋሚ ብዘይምዃኑ ግዚያውነት’ምበር ድልዱል ዝምድናታት ንረብሓ ህዝቢ ዘማእከለ ኣብ’ዚ ዝተመሰረተ’ዩ ኢልካ ብንጹር ክዝረብ ኣይከኣልን።
ኤርትራ ብዘለዋ ጂኦግራፍያዊ ኣቀማምጣ ዝምድናታት ሃገራት ስግር ቀይሕ ባሕሪ ኣማኢት ዓመታት ዘቁጸረ ዝምድናታት’ኳ እንተነበረ ብቀረባ ከኣ ምስ መግዛእቲ ቱርክን ግብጽን ዝተኣታተወ ብቀሊል ዘይግመት ኣብ ከባቢና ዝተራእየ ለውጥን ዝገበሮ ጽልዋን’ዩ። ብፍላይ ከኣ ድሕሪ ካልኣይ ውግእ ዓለም ንግዝኣት ጣልያን ተኪኣ ዝመጸት ምሕደራ ዓባይ ብርጣኒያ ንዝተዋህባ ሕድሪ ብዘይተነጸረ ውዲትን ፈደረሽን ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ኢትዮጵያ ራሕሪሕታ ምስ ከደት ኤርትራን ዞባ ቀይሕ ባሕሪን መዋጠጢ ምዕራብን ማእከላይ ምስራቕ ኮይኑ፡ ብካልእ ደረጃ ኣብ ጽንኩር እዋን መጀመሪያ ሱሳታት ንውድብ ሓድነት ኣፍሪቃ ይኹን ንሕቡራት ውድብ ዓረብ ዝፈላልየ ፖለቲካ ፍታሕ ነጻነት ኤርትራ ምንባሩ ዘይርሳዕ’ዩ። እቲ ኮይኑ እዚ ኣብ ዝተፈላልየ እዋን ንሰውራ ኤርትራ ዝተገብረ ደገፍ ቀሊል ዘይምንባሩ ምጥቃሱ ኣገዳሲ’ዩ። ልዕሊ ኩሉ ስድተኛታት ኤርትራውያን ቀዳምነት ብምሃብ ክዕቆቡ ምግባር ንድሕነት ህዝብና ውሑድ ኣስተዋጽኦ ኣይነበረን።
ድሕሪ 30 ዓመት ብረታዊ ተጋድሎ ብ24 ግንቦት 1991 ካብ ኣፍሪቃ ብብዝሑን ትሕዝትኡን ዕብየቱን ዝፍለጥ ሰራዊት ደርግ ብምስዓር መሬት ኤርትራ ብሙሉእ ነጻ ኣውጺኣ። ካብ’ተን ንነጻነት ኤርትራ ዝኣመና ሃገራት ቀዳመይቲ ሃገር ሱዳን ነበረ። 1993 ኣብ ዝተኻየደ ረፈረንዶም ኤርትራ ነጻነታ ተፈሊጡላ ሙሉእ ኣባል ኣህጉራዊ ሕብረተ ሰብ ኮነት።
ህዝቢ ኤርትራ ነጻነት ከየስተማቐረ ሓደን ክልተን ግርጭታት ፎኾኽ ክብል ጀመረ፡ ብዙሕ ከይጸንሐ ውሽጣዊ ጉዳያት ሕቶ ህዝብን ተጋደልትን፡ ስዒቡ ምስ ሃገር ሱዳን ኣብ ግርጭት ኣተወት’ሞ ብ1994 ኤምባሲ ሃገር ሱዳን ኣብ ኣስመራ ተዓጸወ። ቤት ጽሕፈት ኤምባሲ ንተቃወምቲ ሱዳናውያን’ውን ከገልግል ተዋህበ። ዝምድና ሱዳን ኤርትራ ዛሕተለ። ኣብ’ቲ ከባቢ ምስ’ቲ ኣህጉራዊ ኩነታት ወራር ኢራቕ ንኵወይት ምስኡ ተታሓሒዙ ዝመጸ ማእከላይ ምስራቕ ዘይምርግጋእ ፈጠረ። ኣብኡ ጠጠው ከይበለ ኤርትራ ምስ እስራኤል ዝጀመረቶ ሃንደበታዊ ዲፕሎማሲያዊ ዝምድና ምስ ሕቶ ደሴታት ሓኒሽ ኣብ ወርሒ ታሕሳስ 1995 ምስ የመን ዝተላዕለ ግርጭት ካልእ መልክዕ ኣልበሶ። እዚ ግርጭት ኣብ መጋባእያን ቤት ፍርድን እንዳሃለወ፡ ሓደ ሓድሽ ግንባር ግርጭት ምስ ሱዳን ተወልዐ። ምስ ሱዳን ዝነበረ ዝምድና ኣይተመሓየሸን ብኣንጻሩ’ኳ ደኣ ኣብ 1997 ብወገን ሰሜናዊ ምዕራብ ኤርትራ፡ ብምብራቕ ሱዳን ይውሓድ ይብዛሕ መስዋእቲ ዝተኸፍሎ ተደላይነት ዘይነበሮ ኵናት ተኸፈተ። እዚ ግርጭታት’ዚ ንክልቲኡ ኣሕዋት ዝኾነ ህዝቢ ኣብ ከቢድ ሻቅሎት ኣእትይዎ እንዳሃለወ፡ ብዙሕ ከይጸንሐ ዶባዊ ምስሕሓብ ኢትዮ-ኤርትራ 1997-98 ጀመሩ ክሳብ 2000 ዓ.ም ዕረፍቲ ዘይብሉ ኵናት ተኻየደ። ንዕርቂ ዝተኻይደ ፈተነታት ነቲ ዕንወትን ጥፍኣትን ጠውጠው ከብሎ ኣይከኣለን።
ኣብ’ዚ ከባቢ ዝተፈላልያ ኣሃገራት ምስ ረብሐንን ጠቅመንን ዝተኣሳሰረ ንጥፈታት ንምክያድ ዓዲ ኣይወዓላን፡ እንተኾነ ብወገን ኤርትራ ን27 ዓመት ዝጸንሐ ወጻኢ ፖሊስታት ምስ ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ኣተሃላልዋ ዝተእሳሰረ ብምንባሩ ንህዝቢ ኤርትራ ቅንጣብ ትኩን ርግኣት ምርግጋእ ተስፋን ራህዋን ኣምጺኡሉ ኣይፈልጥን። እዚ ሕሉፍ ተሞክሮታት ኮይኑ ካልኦት ሓደሽቲ ብገዛእ ርእሰን ከም ንግስነት ስዑድ ዓረብ፡ ቀጠር፡ እማራት በብግዜኡ ኤርትራ ምስ ጎረባብቲ ዕርቒ ክግበር ፈተና። ኣብ’ዚ ክረሳዕ ዘይብሉ ኣብ መጀመሪያ 60ታት ግብጺ፡ ኢራቕ፡ሊባኖስ፡ ሶርያ፡ጆርዳን፡የመን ወዘተ ብዝከኣለን ንሰውራ ኤርትራ ብምትሕግጋዝ ንነጻነት ዝደገፋ ምንባረን፡ ሎሚ ብኵናትን ውሽጣዊ ግርጭታት ኣብ ዝተዳኸማሉ፡ ከም ሱዑድ ዓረብ፡ ቀጠር፡ ኢማራት ካልኦት ካብ’ቲ ከባቢ ብፍላይ ኣብ ቁጠባ ዝሓሸ ትሕዝቶ ዘለወን፡ ንወፍሪ ርእሰማል ንረብሓታት ኣብ’ዚ መዳይ ክንቀሳቐሳን ክነጥፋን ጀመራ።
ኣብ’ዚ ፖለቲካዊ ስርሓት ሓዳሽ መጻኢትን ተዋሳኢትን ካብ ዝኾና ሓንቲ ቀጠር’ያ። መንግስቲ ቀጠር ነቲ ኣብ ሃገራት ቀሪኒ ኣፍሪቃ ብፍላይ ግርጭት ጎረባብቲ ሃገራት ንምፍታሕ ኣብ ዘካየደቶ ስርሓት ብኡ ኣቢላ ከኣ መሓዙት ንምጥራይ ዝገበረቶ ጻዕሪ ኣብ መንጎ ኤርትራን ሱዳንን ሓደ ሸነኽ ኣብ መንጎ ኤርትራን ጂቡትን ካልኣይ ዕርቂ ንምፍጣር ኣብ ዘካየደቶ ሽማግልና እዩ። እንተኾነ ክልቲኡ ሽምግልናታት ብግዚያዊነት እንተዘይኮይኑስ ኣብ ምርግግኣን ሰላም ኣይበጽሐን።
መንግስቲ ቀጠር እቲ ንሰላም ዕርቅን ኣብ ሱዳንን ኤርትራን 25 ኪሜ ዝንውሓቱ መራኸቢ ጽርግያ ወጻኢትታት ዝገበረትሉ 27 ጥቅምቲ 2011፡ ኣብ’ዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ብ6 ጥሪ 2018 ሱዳናውያን ዶባቶም ንምውዕጻው ዝገበርዎ ወታሃደራውን ፖለቲካዊ ዲፕሎማስያዊ ስርሒታት ዘይቀጸለ ዕርቒ ኩሉ ዝፈልጦ እዩ። ብተመሳሳሊ እቲ 14 ሚያዝያ ብ2008 ኤርትራ ካብ ህዝብን ዓለምን ከዊላ ክሒዳቶ ዝነበረት ዶባዊ ኵናት ምስ ጅቡቲ፡ ሽምግልና ኣትያስ ብመንግስቲ ቀጠር ኣብ ኵናት ዝተማረኹ ዜጋታት ጅቡቲ ብ18 መጋቢት 2016 ብቃልዕ ከተፍትሕ ክኢላ። እንተዀነ ኣብ’ዚ ድሒሩ ዝተላዕለ ኵናት የመን ኣብ መንጎ ሱዑድያን ቀጠረን ዘጋጠመ ዘይምርድዳእን ክስታትን ኤርትራን ጅቡትን ጸግዒ ስዑድ ዓረብ ስለ ዝወሰዳ፡ ቀጠር ካብ’ቲ ሓባራዊ ስርሒት የመን ክትወጽእ እንከላ፡ ምስ ኤርትራን ጅቡትን ዝነበራ ዝምድናታት ነይሩ።እዚ ስለ ዝኾነ ከኣ መንግስቲ ቀጠር ሰራዊታ ጠቅሊላ ብ14 ሰነ 2017 ካብ’ቲ ዞባ ከም ዝሰሓበት ይፍለጥ።
መንግስቲ ቀጠር ምስ’ዚ ኩሉ ተካይዶ ፖለቲካውን ዲፕሎማስያውን ስርሓት ጎኒ ንጎኑ ኣብ’ቲ ዞባ ዘለዋ ሓይሊ ንምርግጋጽን፡ ኣብ ወፍሪ ንእተካይዶ ሃገራዊ ረብሓታትን ንምዕቓብ ወደብ ፖርትሱዳን ንምቁጽጻር፡ ወደብ ባጽዕን ዓሰብ ንምቁጽጻር፡ ወደብ ጅቡቲ ንምቁጽጻር ብተደጋጋሚ ከም ዝፈሸለት፡ ሓደ እቲ ብስም ሽፋን ዕርቒ ዝካየድ ዝነበረ ርግኣትን ሰላም ሙሉእ ዓርቒ ከረጋግጽ ዘይምኽኣሉ’ዩ። ምስኡ ተተሓሒዙ ዝኸድ ዝድምና ከኣ ምስ’ቲ ዕድመን ህላውን ዕርቒ ጥራሕ ክቅጽል ዘረጋግጾ’ዩ።
ብ23 መጋቢት 2018 ኤርትራ ንመንግስቲ ቀጠር ዘቅረበቶ ክሲ ነይሩ’ዩ። እቲ ክሲ ብወጻኢ ጉዳያት ሚኒተር ዝተዘርግሐ ኮይኑ፡ንቀጠር ጥራሕ ዘይኮነ ሱዳንን ኢትዮጵያን ንተቃወምቲ ሓይልታት ኤርትራ ንምሕጋዝ ሙሉእ ዕጥቅን ገንዘባዊ ሓገዛት ብምሃብ ንኤርትራ ኣብ ዘዋስን ዶብ ክልቲኤን ሃገራት ከም ዝንቀሰቓሱ ትግበር ኣላ ዝብል’ዩ ነይሩ።
ሎሚ ብዕለት 24 ሓምለ 2018 ከኣ ኣቡ ዳቢ ኣብ መድረኽ ወጺኣ ነቲ ንይምሰል ሰላም ተባሂሉ ዝዝምር ዘሎ ርክብ ኤርትራን ኢትዮጵያ ንክብሪ ሽልማት ሂባ።
ኣብ መደምደምታ እዚ ኩሉ ላዕሊ ታሕቲ ሃገራት፡ ንህዝቢ ኤርትራ ከም ህዝቢ ሃገረ ኤርትራ ኩነታቱ ኣብ ግምት ዘይእተወ ቆላሕ ዘይብሉ ኣብ መንጎ መራሕቲ ዝግበር ኣበይ በጺሑ ዘይፍለጥ ተቆጻጻሪ ዘይብሉ ሰንኮፍ ዝምድናታት’ዩ ክበሃል ይከኣል። ብወገን ኤርትራውን ብፍትሓውነትን ክልተኣዊ ድልዱል ዝምድናታት ክጥረ ዘይምኽኣሉ እቲ ኩነታት ባዕሉ ዝምስክሮን ንነዊሕ ዝጠመተ መደብ ዘይምህላውን ተጋላባጢ ፖሊሲ ስርዓት ህግዲፍ እዩ።
ዜናን ሓበሬታን
ሰዲህኤ
9 ነሓሰ 2019
Short URL: https://english.farajat.net/?p=11105


text:
ኣብ ትግራይ ኣብ ከተማ መቐለ፣ኣብ ኣስገደ ፅምብላን ቃፍታ ሑመራን ጊዜ ዘይህብ ሕማም ውፅኣትን ተምላስን ከምዝተረኣየ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ትግራይ ኣፍሊጡ።
ዛጊድ ብጠንቂ እቲ ሕማም ዝሞተ ሰብ የለን እውን ይብል ካብቲ ቢሮ ዝተረኸበ መረዳእታ።
ሕክምናዊ ሓላፊ ሆስፒታል መቐለ ዶክተር ጸጋይ በሪሁ እቲ ሆስፒታል ንሕሙማት ፍሉይ ህንጻ መዲቡ ግቡእ ሕክምናን ክንክንን ይህብ ምህላዉ ንድምፂ ኣመሪካ ገሊፆም።
ኣብ ማይጸሎት ዝሕፀቡን ዝሰትዩን ዘለዉ ሰባት ክረምቲ ምስ ምዃኑ እቲ ማይ ይብከል ስለዘሎ ሰባት ይጥቅዑ ምህላዎም ነዚ ድማ ምስ መራሕቲ ሃይማኖት ብምርድዳእ ፍታሕ ይድልየሉ ምህላዉ ዶክተር ጸጋይ ተዛቦም።
ኣብ ቢሮ ጥዕና ትግራይ ኣብ ምክልኻል ሕማማትን ቅድመ መጠንቀቕታን ዝሰርሑ ኣይተ ዮሃንስ ገብረሃወርያ ብወገኖም እቲ ሕማም ዛጊድ ልዕሊ ዓቕሚ ክልላዊ ምንግስቲ ከምዘይኰነ ገሊፆም፤ ተወሰኽቲ 400 ኣለይቲ ሕሙማት ተቘፂሮም ስልጠና ከምዝወሰዱ እውን ሓቢሮም።
እቲ ሕማም ንምክልኻል ሕብረተሰብ ፅርየቱ ክሕልው ከምዝግባእ ሰብ ሞያ ጥዕና ደጋጊሞም ይምዕዱ።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኦሮሚያ ፍሉይ ሓይሊ ፖሊስ ክልል ሶማል ኣብ ዞባ ባሌ ወረዳ ሰዌና ቡርቃ ጠሬ ኣብ ዝተባህለ ከባቢ ኣብ ልዕሊ ሓደ ኣባላት ስድራ ቶኪሶም ሰለስተ ቆልዑት ዝርከቡዎም ንሓሙሽተ ሰባት ከምዝቐተሉን ምንጭታትን ኣማሓዳሪ እቲ ወረዳ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ገሊፆም።ናይቶም ቆልዑ ኣደን ካልእ ቆልዓን እውን ምቑሳሎም እውን ተዛሪቦም ኣለው።
ኣብ ሆስፒታል ባሌ ጎባ ብጥይት ዝቖሰለ ኤሊያስ ጎልየ ዝተባህለ ቆልዓ ኣብ ምሕካም ዝርከቡ ኣባል ስድራ ኣብዛ ቡርቃ ከሬ ዝተበሃለት ቦታ ዝሓለፈ ዓርቢ 7 መጋቢት 2010 ዓ.ም ኣብ ሰዓታት ወጋሕታ ንጉሆ ክዳን ፍሉይ ፖሊስ ክልል ሶማል ዝተኸደኑ ዕጡቓት ናብቲ ናይ ገጠር ዓዲ ብምዝላቕ ቶኽሲ ከፊቶም ኣብ ልዕሊ ሓደ ኣባላት ስድራ ዝለዓለ ጉድኣት ምውራዱ ገሊፆም።
ካብ ሓደ ገዛ ክልተ ኣዋልድን ሓደ ወዲን ዝርከቡዎም ሰለስተ ቆልዑትን ኣቦ ሓጉኦምን ሓደ ጎረቤት ብድምር ሓሙሽተ ሰባት ተቐቲሎም ክብሉ ሽሞም ክግለፀሎም ዘይደለዩ ሓደ ነባሪ ገሊፆም።
“ፍሉይ ፖሊስ ሶማል ካብ ኦጋዴን መፂኦም ንኩሎም ኣባላት ስድራ ብጥይት ወቒዖምዎም።ኣዲኦምን ወዲ 9 ዓመት ውላዳን እውን ተወቒዖም ኣብ ሆስፒታል ይርከቡ።ኣቦ ሓጉኦም ድማ ተወቐቲሎም።ቆልዑት ሓዊሱ ብድምር ሓሙሽተ ሰባት ተቐቲሎም።”
ኣብቲ ከባቢ ዝነበሩን ኣብ ቀብሪ እውን ከምዝተረኽቡን ዝገለፁ ካልእ ድማ ፍሉይ ፖሊስ ሶማል ንሓሙሽተ ሰባት ምቕታሎም ብምግላፅ እቶም ዕጡቓት ነቶም ነበርቲ ካብቲ ከባቢ ንምስጓግ ዝመፁ እዮም ኢሎም። ኣማሓዳሪ ወረዳ ቤሊቾ ኣቶ ዚያድ ኣማን ብዛዕባ እቲ ኩነታት ተሓቲቶም ከምዚ ኢሎም።
“ዕጡቓት ክልል ሶማል ኣባላት ሓደ ስድራ ንዝኾኑ ሓሙሽተ ሰባት ቀቲሎም።ክልተ ኸኣ ቆሲሎም ኣለው።ዝተኸሰተ ነገር ኣይነበረን፤ኣብ መንበሪ ገዝኦም እዮም ተቐቲሎም።”
ድሕሪ እቲ መጥቓዕቲ ነበርቲ ናይቲ ከባቢ ናብ ጎረባብቲ ናይ ገጠር ጣቢያታት ከምዝሃደሙ ነበርቲ ገሊፆም ኣለው።ቅድሚ ሎሚ ካብ ክልል ሶማል ኣስታት ሓደ ሚሊዮን ሰባት ምምዝባሎም ዓለምለኸ ትካላት ሰብኣዊ ረድኤት ምግላፆምን ይዝከር።


text:
ማእኸል መሐብሐቢ ህፃናትን ኣረጋውያንን ተመሪቑ…
መቐለ ሚያዝያ 08/2010(ድወት) ዝተፈላለየ ማሕበራዊ ፀገማት ዘለዎም ወገናት ምሕብሓብ ሐዚ’ውን ዝዓበየ ጠመተ ዘድልዮን ሓላፍነት ኹሉ ሕብረተሰብ ምዃኑን ተሓቢሩ።
ማእኸል መሐገዚ ሓብሓቢ ዘይብሎም ኣረጋውያን፣ ሕሙማት ኣእምሮን ህፃናትን ፍሬምናጦስ መቐለ ብዕሊ ተመሪቑ ስሩዕ ስርሑ ጀሚሩ።
ነቲ መሐብሐቢ ኣላይ ዘይብሎም ወገናት መሪቐን ዝኸፈታ ሓላፊት ቢሮ ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን ትግራይ ወይዘሮ ኪሮስ ሓጐስ ኣብቶም ዝሓለፉ ዓመታት ብዝተሳለጡ ስራሕቲ መጠን ድኽነት እናነከየ ዋላ እንተመፀ ሐዚ እውን ዝዓበየ ጠመተ ዘድልዮም ብርክት ዝበሉ ኣረጋውያንን ህፃናትን ኣብ ዝኸፍኣ ኹነታት መነባብሮ ከምዝርከቡ ገሊፀን።
ስለዝኾነ ድማ እቶም ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ሓብሓቢ ስኢኖም ኣብ ዝኸፍኣ ኹነታት መነባብሮ ዘለዉ ወገናት ብዘላቕነት ብምሕጋዝ ካብ ድኽነት ንምንጋፍ ኣሰር ማእኸል መሐገዚ ሓብሓቢ ዘይብሎም ወገናት ፍሬምናጦስ ብምስዓብ ኹሉ ሕብረተሰብ ሓላፍነቱ ንክፍፅም ኣተሓሳሲበን።
ኣካያዲ ስራሕ ማእኸል መሐገዚ ሓብሓቢ ዘይብሎም ኣረጋውያን፣ ሕሙማት ኣእምሮን ህፃናትን ፍሬምናጦስ ኣባ ገብረመድህን በርሀ እቲ ማእኸል ን62 ዝተፀገሙ ወገናት ብቐሊሉ ኣገልግሎት ምግቢ፣ ሕክምናን ትምህርትን ዝረኽብሉ ዕድል ከምዝፈጥር ገሊፆም።
ኣብቲ ማእኸል መሐብሐቢ ዝረኸብናዮም ሓብሓቢ ዘይብሎም ኣረጋውያን ቅድሚ ሐዚ ንዝተፈላለየ እዋናት ኣብ ጎደና ተደርብዮም ንዝተፈላለዩ ፀገማት ተቓሊዖም ከምዝፀንሑን ሐዚ ግን ኣብ ፅቡቕ ኹነታት ከምዝርከቡን ገሊፆምልና እዮም።


text:
ካብ ዕለት 21 ነሓሰ ክሳብ ዕለት 26 ነሓሰ 2018 ዓ.ም. ናይ ለምዘበን ኣብ ኣየርላንድ ኣብ ዝካየድ ታሽዓይ ዓለም ሓቆፍ ጉባኤ ኣባይቲ ስድራ ምኽንያት ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ካብ ዕለት 25 ነሓሰ ክሳብ ዕለት 26 ነሓሰ 2018 ዓ.ም. ኣብ ኣየርላንድ ዓለም ለኻዊ ሓዋርያዊ ዑደት ከካይዱ ምዃኖም ዕለት 11 ሰነ 2018 ዓ.ም. ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ክብ ዘውጸኦ መግለጺ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ቅዱስ ኣቦና ኣብቲ ካብ ዕለት 21 ክሳብ ዕለት 26 ነሓሰ 2018 ዓ.ም. ኣብ ኣየርላንድ ኣብ ዝካየድ ዓለም ሓቆፍ ጉባኤ ስድራ ቤት ካብ ዕለት 25 ክሳብ ዕለት 26 ነሓሰ 2018 ዓ.ም. ኣብ ዝካይዱ መደባት ክሳተፉ ምዃኖም ዝሓበረ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ምሕተምን መግለጺ ኣስዒቡ፡ ቅዱስነቶም ዕለት 25 ነሓሰ 2018 ዓ.ም. ሮማ ካብ ዝርከብ ዓለም ሃቆፍ መዓርፎ ነፈርቲ ነቒሎም ልክዕ ናይ ንጐሆ ሰዓት ሸሞንተን ርብዕን ኣብ ርእሰ ከተማ ዱብሊን ክኣትዉን ብቐጥታ ንኽብሪ’ታ ሃገር ናብ ቤተ መንግስቲ ብምኻድ ምስ ናይታ ሃገር ራእሰ ብሔርን ደሓር እውን ምስ ሰበ ስልጣናት መንግስቲ’ታ ሃገርን በርገሳዊ ማሕበርሰብን ኣብ ዱብሊን ምስ ዝርከቡ ናይ ዝተፈላለያ ሃገራት ልኡካነ መንግስቲ ተራኺቦም ዘረባ ከስምዑ እዮም። ልክዕ ሰዓት ሰለስተን ፈረቓን ኣብ ቅድስተ ማርያም ካቴድራል ምብጻሕ ከካይዱን ቀጺሎም ግዳም ሓደር ዜጋታት ዝእለይሉ መዕቆቢ ክበጽሑን ድሕሪ እዚ ሓዋርያዊ ምብጻሕ’ዚ ናብቲ ጉባኤ ስድራ ቤት ዝካየደሉ ክሮከ ፓርክ ስፖርት ሜዳ ብምኻድ ኣቀባብላ ተገይሩሎም ነቲ ጉባኤ ኣባይቲ ስድራ ቃለ ምዕዳን ክልግሱ ምዃኖም የመልክት።
ሰንበት ዕለት 26 ነሐሰ 2018 ዓ.ም. ዘካይድዎ ርክብ
ዕለት 26 ነሓሰ 2018 ዓ.ም. ብነፋሪት ናብ ክኖክ ክነቕሉን ኣብታ ከተማ ኣብ ዝርከብ ቅዱስ ስፍራን ቤተ ጸሎትን ምብጻሕ ኣካይዶም ምስ ኣብቅዑ ፍርቂ ምዓልቲ ኣብ ክኖን ኣብ ዝርከብ ቅዱስ ስፍራ ኣስተንትኖ ጉባኤ ጸሎት መልኣከ እግዚኣብሔርን ኣቕሪቦም ጸሎት ኣዕሪጐምን ናብ ዱብሊን ተመሊሶም ምስ ኣሰነይቶም ብሓባር ምሳሕ ምስ ተቛደሱ ሰዓት ሰለስተ ኣብ ፎኤኒክስ ኣታኽልቲ ስፍራ መስዋዕተ ቅዳሴ ምስ ኣዕረጉ፡ ኣብ ገዳመ ደናግል በነዲክታውያን ምስ ብፁዓን ጳጳሳት ክራኸቡን ቃለ ምዕዳን እውን ለጊሶም ምስ ኣብቅዑ ካብ ኣየርላንድ ተሰናቢቶም ናብ ሮማ ክነቕሉን ኣብ ዓለም ሓቆፍ መዕርፎ ነፈርቲ ቻምፒኖ ሰዓት 11 ናይ ምሸት ክኣትዉ ምዃኖም ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።


text:
ዜና ኤርትራ
ሱዳን፣ ዝቕባበ ንምፍዋስ፣ ሓድሽ ናይ 100 ፓውንድ ባጤራ ክትዝርግሕ'ያ
Radio Erena: 01 October 2018
ብቁጠባዊ ቅልውላውን ዝቕባበ ባጤራን ኣብ ሻቕሎት እትርከብ ሱዳን፣ ሓድሽ ናይ 100 ፓውን ናይ ወረቐት ገንዘብ ክትዝርግሕ ምዃና ማእከላይ ባንክ እታ ሃገር ትማሊ 30 መስከረም ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ኣቐዲሙ ዝዓበየ ናይ ወረቐት ባጤራ 50 ፓውንድ'ዩ ጸኒሑ።
እንተኾነ፣ ብሰንኪ ዝቕባበ፣ እቲ ገንዘብ ናይ ምዕዳግ ሓይሉ ስለዝተዳኸመ፣ ህዝቢ እኹል ገንዘብ ክረክብ ብዘይምኽኣሉ፣ መዓልታዊ ገንዘብ ንምውጻእ ኣብ ባንክታት ክጸቓቐጥ ይረአ ኣሎ።
ኤርትራ፣ ናይ ዝተበየነላ ማዕቀብ ካሕሳ ሓቲታ
Radio Erena: 30 September 2018
ኤርትራ ናይቲ ኣብ ልዕሊኣ ዝተበየነ ዘይፍትሓዊ ዝበለቶ ማዕቀብ ናይ ዘውረዶ ክሳራ ካሕሳ ክወሃባ ሓቲታ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ብቀዳም ኣብ ሓፈሻዊ ዋዕላ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝሃቦ መደረ፣ እቲ ዘይፍትሓዊ ዝበሎ ማዕቀብ ክለዓል ጥራይ ዘይኮነስ፣ በቲ ማዕቀብ ዝተፈጥረ ናይ ቁጠባ ምዝንባል እውን ካሕሳ ክወሃብ እዩ ሓቲቱ።
ኣቶ ዑስማን ኣብ መደርኡ፣ ምስ ኢትዮጵያ ዝነበረ ናይ ዶብ ምስሕሓብ ብሰላም ካብ ዝዓርፍ ኣዋርሕ ኣቑጺሩ እንከሎ፣ እቲ ማዕቀብ ብዘይምልዓሉ ከምዝደንጎየ ድሕሪ ምሕባር፣ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ገለ ጽቡቕ ናይ ኤርትራ ዘይምነያ ሃገራት ምውሳኑ ከምዘተሓሳሰቦ’ውን ይገልጽ።
ከሰላ፣ ሓድሽ ተላባዒ ሕማም 11 ሽሕ ሰባት ኣጥቂዑ
Radio Erena: 28 September 2018
ኣብ ሱዳን ዞባ ከሰላ ዝላባዕ ዘሎ ምስ ዓሶ ዝመሳሰል ሕማም "ቺኩንጉያ" ኣስታት 11 ሽሕ ሰባት ኣጥቂዑ ከምዘሎ ኣፈና ምምሕዳር እቲ ዞባ ማግዙብ ኣቡ ሙሳ ንሮይተርስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታኣፍሊጡ።
ንሱ፣ በቲ ሕማም ናይ ዝተጠቕዑ ብዝሒ ሰባት ዛጊት 11 ሽሕ በጺሑ ከምዘሎ እኳ እንተመልከተ፣ በቲ ሕማም ናይ ዝሞቱ ሰባት ወግዓዊ ሓበሬታ ግና ከምዘየሎ ገሊጹ።
ይኹን'ምበር ዝተፈላለዩ ወገናት ካብ ከሰላ፣ በቲ ሕማም ናይ ዝሞቱ ሰባት ልዕሊ 20 በጺሑ ከምዘሎ'ዮም ዝጠቕሱ።
ሚኒስትሪ ጥዕና ሱዳን ናብቲ ዞባ ህጹጽ ሓገዝ ከምዝልኣኸ ዝሓበረ ኣፈኛ ምምሕዳር ዞባ ከሰላ፣ እቲ ሕማም ብልዑል ናህሪ ይላባዕ ብምህላዉ፣ እቲ ሓገዝ እኹል ከምዘይኮነ ኣብሪሁ።
ዋሕዚ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ናብ ኢትዮጵያ የሻቕል
Radio Erena: 28 September 2018
ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ 11 መስከረም ድሕሪ ምኽፋቱ፣ ልዕሊ 15 ሽሕ ኤርትራውያን ናብ ኢትዮጵያ ከምዝሰገሩ ተሓቢሩ።
ድሕነት ሲቪላውያንን ሰብኣዊ ሓገዝን ኤውሮጳ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ንዝነጥፋ ትካላት ስደተኛታት ብምውካስ ብ26 መስከረም ኣብ ዘውጽኦ ዕለታዊ ጸብጻብ፣ ካብዞም ካብ መፋርቕ ወርሒ መስከረም ናብ ኢትዮጵያ ዝሰገሩ ኣስትትታት 15 ሽሕ ኤርትራውያን፣ ገሊኦም ምስ ስድራቤታትም ንምርኻብ፣ ገሊኦም ሃገር ንምብጻሕ ክኾኑ እንከለዉ፣ ብዙሓት ድማ ዑቕባ ንምሕታት ተሪፎም ኣለዉ።
ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት UNHCR ካብ ኢትዮጵያ ብዝሃቦ ሓበሬታ መሰረት፣ ዋሕዚ ኤርትራውያን ሓትቲ ዑቕባ ብኣስታት ኣርባዕተ ኦጽፊ ወሲኹ ኣሎ።
ባንክ ዓለም፣ ድሕሪ 28 ዓመታት ንመጀመርያ እዋኑ ንመንግስቲ ሶማል ልቃሕ ፈቒዱ
Radio Erena: 28 September 2018
ባንክ ዓለም፣ ንመንግስቲ ሶማል ናይ 80 ሚልዮን ዶላር ልቃሕ ክህብ ምዃኑ ብ26 መስከረም ኣፍሊጡ።
እቲ ኣብ ዋሽንግተን ዝመደበሩ ኣህጉራዊ ፊናንስያዊ ትካል፣ ካብ 1991 ኣትሒዙ ንመንግስቲ ሶማል ቀጥታዊ ናይ ገንዘብ ልቃሕ ከይወሃብ ከልኪሉ'ዩ ጸኒሑ።
ይኹን'ምበር ከም ምግታእ ሕማም ኤችኣይቪ ኤድስን ካልእ ዝኣመሰለ ፕሮጀክታት ብተዘዋዋሪ መንገዲ ክምውል ምጽንሑ ይፍለጥ።
እቲ ምስ መንግስቲ ሶማል ዝነበሮ ዝሕቱል ዝምድና ኣብ 2013'ዩ ኣመሓይሹ።


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ኢትዮጵያ፣ ምስ ናዕቢ ብዝተኣሳሰር ተታሒዞም ዝጸንሑ ልዕሊ ሓደ ሽሕ መንእሰያት ተፈቲሖም
Radio Erena: 19 October 2018
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ከተማ ኣዲስ ኣበባ፣ ጸጸኒሑ ኣብ ዝርአ ናዕብን ዕግርግርን ተሳቲፎም ዝተባህሉ ልዕሊ ሓደ ሽሕ መንእሰያት፣ ንኣስታት ኣርባዕተ ኣዋርሕ ተኣስሮም ድሕሪ ምጽናሕ፣ ብ18 ጥቅምቲ ከምዝተፈትሑ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ሓቢረን።
እቶም መንእሰያት፣ ኣብ ጦላይ ዝተባህለ መዓስከር፣ ኣብ ስርዓተ ሕግን ቅዋምን ኣስተምህሮን ስልጠናን ድሕሪ ምውሳድ ከምዝተፋነዉ'ዩ ተገሊጹ።
ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ስልጣን ካብ ዝመጽእ፣ ኣብዘን ሽዱሽተ ኣዋርሕ ጥራይ፣ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት እታ ሃገር ተደጋጋሚ እዋን ጎነጽ ናዕብን ክርአ ከምዝጸንሐ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ጥራይ ልዕሊ 3 ሽሕ መንእሰያት፣ ካብ ጎደናታት ተገፊፎም ከምዝተኣስሩ ጸብጻባት ክጠቕሱ ጸኒሖም።
ቱርኪ ኣብ ጅቡቲ ዲጋ ትሃንጽ
Radio Erena: 19 October 2018
መንግስቲ ቱርኪ፣ ንጅቡቲ ብሓገዝ ዲጋ ይሃንጸላ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
እቲ ፍርቂ ዕማሙ ተሳሊጡ ከምዘሎ ዝገለጾ ዲጋ፣ ብዘይካ'ቲ ኣብ ዝስተ ማይን ሕርሻን ዝህልዎ ኣገልግሎታት፣ ንከተማ ጅቡቲ ካብ ከንጸላልዋ ካብ ዝጸንሐ ናይ ወሓዚ ዕልቕልቕ'ውን ዘናግፍ'ዩ ክብል ኣገልግሎት ዜና እታ ሃገር ሓቢሩ።
ኣብ 2019 ክዛዘም ትጽቢት ዝግበረሉ ዲጋ 'ዓምቦሊ'፣ ንዝምድና ቱርኪን ጅቡቲን ናብ ዝልዓለ ጥርዙ ከደይቦ ዘለዎ እምነት ገሊጹ ሚኒስየር ሕርሻን ምግራብን ቱርኪ በኪር ፓክደሚርሊ።
ግብጽን ሩስያን ሓባራዊ ወትሃደራዊ ልምምድ ከካይዳ'የን
Radio Erena: 19 October 2018
ግብጽን ሩስያን ሓባራዊ ወትሃደራዊ ልምምድ ከካይዳ ምዃነን ተሓቢሩ።
እዚ ዝሕበር ዘሎ ፕረዚደንት ዓብደልፈታሕ ኣልሲሲ ኣብ ሩስያ ዘካየዶ ናይ ሰለስተ መዓልታት ዑደት ዛዚሙ ድሕሪ ምምላሱ'ዩ።
ፕረዚደንት ኣል ሲሲ ኣብቲ ምስ ፕረዚደንት ቭላድሚር ፑቲን ዘካየዶ ርክብ፣ ብዘይካ'ቲ ኣብ ምህናጽ መደበር ኑክሌሳዊ ጸዓት ዘተኮረ ስምምዕ፣ ኣብ ወትሃደራዊ መዳይ ንዝጸንሐ ምትሕግጋዝ'ውን ክቕጽል ኣብ ዝብል ነጥቢ ተረዳዲኡ።
ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ናብ ሶማል በጺሖም
Radio Erena: 18 October 2018
ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ናብ ሶማል በጺሖም።
ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ዶክተር ወርቅነህ ገበየሁን፣ ብሮቡዕ 17 ጥቅምቲ ናብ ከተማ ሞቛድሾ ኣብ ዝኣተውሉ፣ መዘንኦም ኣሕመድ ዒሰ ዓዋድ ተቐቢልዎም።
ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ሰለስቲኤን ሃገራት፣ ርክብ ዘካይዱ ዘለዉ፣ ነቲ ክካየድ ዝውጠን ዘሎ ዋዕላ ሰላም መራሕቲ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ንምውህሃድ ምዃኑ ዲፕሎማስያውን ምንጭታት ይሕብሩ።
ሱዳንን ቀጠርን፣ ወትሃደራዊ ዝምድንአን ይግምግማ
Radio Erena: 18 October 2018
ሱዳንን ቀጠርን፣ ዘለወን ወትሃደራዊ ዝምድና ገምጊመን።
ጋልፍ ኒውስ ብዘቕረቦ ሓበሬታ መሰረት፣ ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ቀጠር፣ ሉዩተናንት ጀነራል ጋነም ቢን ሻሂን ኣል ጋነም ምስ ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ሱዳን ሉዩተናትን ጀነራል ከማል ዓብደልማዕሩፍ ኣል ማሂ ተራኺቦም'ዮም ነቲ ዝምድና ገምጊሞሞ።
ርክብ ክልቲኦም ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት፣ ኣብ ዋሽንግተን ኣብ ዝርከብ ኤምባሲ ቀጠር'ዩ ተኻይዱ።
ብዘይካ'ዚ፣ ቀጠርን ቱርኪን'ውን ተመሳሳሊ ርክብ ምክያደን እቲ ምንጪ ጠቒሱ።


text:
ጽማሬ ካልኣይ ውዕሎ ሲኖዶስ፥ ዕለት 4 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ቅድሚ ፍርቂ መዓልቲ፥ ኣብ ቀዳማይ ክፍሊ ሰነድ መጋበርያ ዕዮ ኣማእኪሎም ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ሓሳቦም ቅድሚ ምግላጾም ካብቶም 49 ኣብቲ ሲኖዶስ ብሰማዒ መሰል ካብ ዝሳተፉ ዘለዉ መንእሰያት ሓንቲ ቃለ ምስክርነት ከምዘስምዓት ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ዕለት 4 ጥቅምቲ ቅድሚ ፍርቂ መዓልቲ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ኣተኩሮኦም ዝገበርሉ ቃል፡ ምስማዕ ዝብል ክኸውን እንከሎ፡ ብሓጺሩ ኣብቶም ዝቐረቡ ዝተፈላለዩ ርእይቶታትን ሓሳባትን፡ ምስማዕ ዝብል ቃል ንቤተ ክርስቲያን ኣብ ስነ ማሕበረሰብኣዊ ወይ ስነ ሜላዊ ዝተመርኰዘ መርመራ ዘይኰነስ፡ ከምቲ መጽሓፈ ጥበብ ዘተሓሳስቦ ቲዮሎጊያዊ ሕቶ ምዃኑ የመላኽቱ፡ ናይ ቤተ ክርስቲያን ናይ ምስማዕ ብቕዓት በቲ መንእሰይ ወለዶ ዘቕርቦ ብድሆን ትዕድልትን እትትንከፍ ክትከውን ይድርኻ፡ እዚ ኸኣ እታ ካብቶም 49 ብመሰል ሰማዒ ኣብቲ ሲኖዶስ ንኽሳተፉ ከብ ዝተዓደሙ መንእሰያት ካብ ዘቕረበቶ ቃለ ምስክርነት ንኸተስተውዕሎ ዝከኣል ሓቂ እዩ። መንእሰይ፡ ዘተን ሓቅነትን ሱታፌን ዘናድይን፡ ጽን ቢሉ ዝሰምዖን ገዛእ ርእሱ ብዝበለጸ ንኽፈልጥ ዝመርሖን የናድይ፡ …. ኣብዚ መዳይ እምበኣር ከስ ናይ ዝተወንገለ ሕይወት ምስክርነት ኣዚዩ ኣገዳሲ ይኸውን።
መንእሰይ ቤት እግዚኣብሔር
መንእሰይ እግዚኣብሔር ጽን ዝበሃለሉ ስፍራ እዩ ኣብ ዝብል ሓሳብ ኣተኵይሮም፡ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ናይ ዓለም ቦታታት ህልውቲ ኰይና እዋናዊት ክትከውን ኣለዋ ይብሉ፡ ስለዚህ መንእሰያት ናብኣ ክመጹ ምጽባይ ዘይኰነስ ቤተ ክርስቲያን ናብ መንእሰይ ወለዶ ምብጻሕ ከምዘድልን፡ ብፍላይ ከኣ ናብቶም ዝተሓረጉን፡ ዝተነጸሉን ኣብ ሕሰምን መከራን ድኽነትን ናብ ዝርከቡ። …. ቤተ ክርስቲያን ብመንጽር መንእሰይ ነቲ እዋናዊ ሕቶ እትህቦ መልሲ ተለልይ፡ እዚ ኸኣ ኣብ መንእሰይ እማኔን ቅርበትን ተስፋን ዘበራብር ዝተሓደሰ ኣገባብ’ዚ ንቤተ ክርስቲያን ኣገዳሲ እዩ ዝብል ይኸውን፡ ከምቲ ቅዱስ ኣቦና ዝብልዎ ካብ ፈሪሳውነት ኣነባብራ ክህነት ምልቃቕ የድሊ፡ ምልከ ክህነታውነት ምውጋድ ዝብል እዩ። … መንእሰይ ገባሬ ቤተ ክርስቲያን ጥራሕ ዘይኰነስ ቤተ ክርስቲያን እዩ። ጠመተኡ ብሩህ መጻኢ ክኸውን እንከሎ፡ ምእንቲ’ዚ እቲ በጽሒ ወለዶ እቲ ናይ መንእሰይ ዓሚዩቕ ኣስተንፍሶ ክሰርዖ ይግብኦ፡ ስለምንታይ ቤተ ክርስቲያን ንመንእሰይ ክትቅበል እንከላ፡ ብሓድሕዳዊ ምቅብባል ገዛእ ርእሳ ትልውጥን ፍልቀት እውን ይህልዋ። … ነዚ ዘይምስትውዓል ከኣ ቤተ ክርስቲያን ብዘይ መንእሰይን ብዙሓት ዝተፈላለዩ መንፈሳዊ ማሕበራትን ገዳማትን ኣባይቲ ውሉደ ክህነትን ብዘይ ተካኢ ወለዶ የትርፍ ኣሎ።
ከም ደቀ መዝሙር ኢየሱስ ንኽስዕቡ ኣብ ምሕታቶም፥ ካብ ቅያ ወንጌላዊ ሕይወት ዝለዓለ ካልእ ጽባኤ የሎን ቢሉ ብሕይወቶም ዝምስክሩ ብዙሓት ሕጉሳት ልኡካነ ወንጌል ይጠልብ፡ እዚ ኸኣ ናይ መጻእነት ምልክታ እዩ፡ መንእሰይ ብሓጢኣትና ምኽንያት ንኢየሱስ ኣይፋል ከይብል፡ ንቤተ ክርስቲያን ኣይፋል ከይብል፡ እዛ ቤተ ክርስቲያን ቤተ መእንሰይ እምንቲ ክትከውን ኣብ ምሕጋዛ ክውዕሉ ምግባር፡ እዚ እቲ ኣብ መንጐ ቤተ ክርስቲያን መንእሰይ ክህሉ ዝግብኦ ዘተ ምዃኑ እዩ።
ስድራ ቤት ምንቕቓሕን ስደተይናታት ምክልኻልን
ስድራ ቤት ፍቅርን እማኔን ዘተን ምሕረትን ዝበራታዓሉ ስፍራ ብምዃኑ እቲ ቀዳማይ እምነት ዘውርስን ዘመሓላልፍን እዩ፡ ስለዚህ ክድገፍ ይግብኦ፡ ነዚ ስዒቡ እውን እቲ ጉባኤ ሲኖዶስ ጸኣት ስደተይናታት ኣማእኪሉ፡ መንእሰይ ወለዶ ብዙሕ ግዜ እቲ ኣደዳ ዓመጽን ምዝመዛን ዝኸውን ክፍሊ ሕብረተሰብ ምዃኑ ኣብሪሁ፡ ንመንእሰይ ወለዶ እምነትን ሕንጸትን ባህልን ንዕብየቱን ንሱታፌኡን ኣዚዩ መሰረታዊ እዩ፡ እዚ ንገዛእ ርእሱ መንእሰይ ተሰዲዱ ኣብ ዝነብረሉ ሃገር ተወሃሂዱ ንኽነብር የብቅዖ፡ ቤተ ክርስቲያን ኣብዚ መዳይ’ዚ ዓቢይ ሓገዝ ምዃና እውን ኣበው ሲኖዶስ ኣረጋጊጾም፡ እቲ ስደተይና እውን ንቤተ ክርስቲያን ዓቢይ ኣበርክቶ ከምዘለዎ ይምስክሩ።
ናይ ወሲብ ዓመጽ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ክህሉ ዘይግብኦ ዓቢይ ገበን እዩ
ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ኣብቲ ዕለት 4 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ቅድሚ ፍርቂ መዓልቲ ኣብ ዘካይድዎ ካልኣይ ውዕሎ ብዛዕባ ናይ ወሲብ ዓመጽ ዝምልከት ንናይ መንእሰያት ኣብ ቤተ ክርስቲያን ንዝነብርዎ እማኔ ዓቢይ ዕንቅፋትን ሓደጋን ብምዃኑ ገበን እዩ፡ ጸረ ሰብኣዊ ገበን እውን እዩ። እዚ ኸኣ ንቤተ ክርስቲያን ዘዋርድን ዘሕፍርን ዓቢይ ገበን ምዃኑ ሓቢሮም። ነቲ ብገለ ገለ ኣባላት ውሉደ ክህነት ዝተፈጸመ ናይ ወሲብ ዓመጽ ይቕረታን ምሕረትን ብፍላይ ከኣ ከም ጳጳሳት ብቑዕ መልሲ ብዘይ ምሃቦም ምሕረተ ሓቲቶም። ንመንእሰይ ምክልኻል ናይ ቤተ ክርስቲያን ሓላፍነት እዩ እዚ ሓላፍነት’ዚ ምፍራስ ገበን እዩ ምስ በሉ ኣተሓሒዞም እውን፥
ዛዕባ ጾታዊ ስምዒት ኣስተንትኖ ኣገዳሲ እዩ
በዚ ማዕሕቝፍ’ዚ ኣብቲ ህያብ ጐይታ ንፍጥረቱ ዝዀነ ባህርይ ጾታዊ ስምዒት ኣስተንትኖ ኣገዳሲ ምዃኑ ገሊጾም፡ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ’ዚ መንእሰይ ንጹርን ሓናጽን ሓበሬት ክህልዎ ምግባር ግድን ጥራሕ ዘይኰነስ ዝሓቶ እውን እዩ፡ ስለዚህ ጾታዊ ስምዒት ምንጻግን ድዩ ወይ ከኣ ምምላኹ ክልተ ዓበይቲ ነቲ ጾታዊ ስምዒት ዘሕስር እዩ፡ ነዚ ክምልስ ዝክእል ኣብ ጾታዊ ስምዒት ዝሓንጽ ብቁዕ ዝዀነን ናይ ገዛእ ርእሱ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ የድሊ። እዚ ኸኣ መንእሰይ ንጸያፍ ኣሳእል ኣይፋል ክብልን ገና ዕድመኡ ከይኣኸለ ናብ ሓላፍነት ኣልቦ ጾታዊ ስምዒት ከይወድቕን፡ ምስ እዚ ተተሓሒዙ ምስ ዝመጽእ ጽንሲ ናይ ምንጻል ፈተናን ከሰንፍ ዝድግፎ ምዃኑ ኣብሪሆም።
እቲ ሰብ ከም ውዳቕ ዝሓስብ ባህሊ ከመይ ገርካ ተሰንፎ?
ካልኦት ንመእሰይ ወለዶ ንዝተፈላለዩ ሓደጋታት ዘቃልዑ፡ ብፍላይ ከኣ እቲ ኣብ ዓለም ዝረአይን ዝሰፍሕን ዘሎ ሰብ ከም ውዳቕ ክሕሰብ ባህሊ እዩ፡ ነዚ ጐዳኢ ባህሊ’ዚ ንኸሰንፍ መታን ቤተ ክርስቲያን እቲ መንእሰይ ወለዶ ዝብሎ ንምስማዕ ቀረባ ክትከውንን ጽን ካብ ምባሉ ዝነቐለ ብቑዕ ሓገዝ ንኸተቕረርበሉ ስንድውቲ ክትከውን ይግብእ፡ … ሰብ ከም ሰብ እምበር ብርኪ እንታይ ዶ ካበይ ዶ ናይ መን ዶ ብዝብሉ ወዳዲብካ ምምልካት ዓቢይ ጌጋ እዩ።
ስፖርት መጋበርያ ኣፍሆተ ወንጌል ንመንእሰያት
ናይ ሲኖዶስ ኣበው ስፖርት ኣብ ዝብል ርእሰ ጉዳይ ከምዝመኸሩን ስፖርት መጋበሪያ ኣስፍሆተ ወንጌል ንመንእሰይ ብዝብል ሓሳብ ብምንባብ፡ ኣእምሮን ኣካልን ንምቕራጽ ስፖርት ኣገዳሲ እዩ፡ ስለዚህ ንኵለንተናዊ ቀረጻ ሰብኣውነት መሰረታዊ ምዃኑ ኣቃሊሖም።


text:
ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ብዝተኻየደ ጐስጓሳትን ዝተሰላሰለ መደባት ክታበትን፡ ብጉድለት ክታበት ዝስዕቡ ሕማማት ምሉእ ብምሉእ ከምዝተወገዱ ተሓቢሩ።
ኣብ ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ናይ’ቲ ዞባ ሓላፊ ኣሃዱ ስድራ-ቤትን ኮምን ኣቶ ዘድንግል ጎርጐርዮስ፡ ትሕቲ 5 ዓመት ዝዕድመኦም ህጻናትን ቈልዑን በብኸባቢኡ ቊጽሮም ብልክዕ ተፈሊጡ እቲ ግቡእ ክታበት ክረኽቡ ክካየድ ዝጸንሐ ወፍሪ ኣድማዒ ብምንባሩ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ተርእዮ ብጉድለት ክታበት ዝስዕቡ ሕማማት ከምዘየለ ገሊጹ።
ኣብ’ቲ ዞባ ኣብ ትካል ጥዕና ናይ ዝሓርሳ ነብሰ-ጾራት ቊጽሪ 64 ሚእታዊት በጺሑ ከምዘሎ፡ ከም ውጽኢቱ – ኣብ እዋን ጥንስን ሕርስን ከጋጥም ዝጸንሐ ሞት ኣዝዩ ከምዝነከየ ብምሕባር ድማ፡ እዚ ምስ’ቲ ኣብ’ቲ ዞባ ዘሎ ብድሆታት መጓዓዝያን ክሊማን ክርአ እንከሎ ዕዉት ምዃኑ ኣብሪሁ።
ኣብ ንኡስ ዞባ ናቕፋ – ነበርቲ ምምሕዳራት ከባቢ እንድላልን ባቕላን፡ ዓቕሞም ኣወሃሂዶም መጸበዪ ነብሰ-ጾራት ይሃንጹ ምህላዎም መርኣያ ሰሪጹ ዘሎ ንቕሓት ምዃኑ ዝጠቐሰ ኣቶ ዘድንግል፡ ነበርቲ ንኡሳን ዞባታት ቅሮራን ኣዶብሓን ተመሳሳሊ ተበግሶታት ክወስዱ ጸዊዑ።
ኣብ ንኡስ ዞባ ናቕፋ፡ መጠን ኣብ ትሕቲ ጽላል ሕክምና ዝሓርሳ ነብሰ-ጾራት ካብ 42 ሚእታዊት ናብ 89 ሚእታዊት ከምዝዓበየ፡ እዚ ዓወት’ዚ ከም ተመኲሮ ተወሲዱ ኣብ ንኡሳን ዞባታት ኣፍዓበት፡ ሽዕብን ጊንዳዕን ክስራሓሉ ምዃኑ እውን ኣፍሊጡ።
ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ሳላ ሓያል ንቕሓት ሕብረተ-ሰብ ኣብ ኣገዳስነት ክታበት፡ ሕማማት ንፍዮን ፖልዮን ምሉእ ብምሉእ ኣብ ትሕቲ ቊጽጽር ከምዝኣተዉ፡ ሰነዳት ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና የረድኡ።


text:
ልኡላውነት ጉልባብ ዝገበረ ባዶ ፕሮፖጋንዳ ህግደፍ፡ ብፖለቲካዊ ንቕሓት ክትርባዕ ኣለዎ፡
ተራ ፕሮፖጋንዳዊ ወፍሪ መሰረት ህዝባዊ ሓድነትን መሬታዊ ልኡላውነትን ኣይኮነን። ክኸውን’ውን ኣይኽእልን። ፕሮፖጋንዳዊ ወፍሪ ድሕሪ ሃገራዊ ሰላም፣ ህዝባዊ ሃገራዊ ቅዋም፣ ልዕልና ግዝኣተ ሕጊ፣ ህዝባዊ ልኡላውነትን ህዝባዊ ልምዓትን ተሰሪዑ ክስረሓሉ እንከሎ’ዩ ኣድማዒ ተራ ክጻወት ዝኽእል። ሃገራዊ ሰላም ኣብዘይብሉ፡ ህዝባዊ ሃገራዊ ቅዋም ሽታ ማይ ኣብ ዝኾነሉ፣ ልዕልና ግዝኣተ ሕጊ፡ ብግዝኣት ሓደ ሰብ ኣብ ዝተተከኣሉ፣ ህዝባዊ ልኡላውነት ኣብ ዝተሃርመሉ፣ ህዝባዊ ደሞክራስን ህዝባዊ ልምዓትን ነውሪ ኣብ ዝኾነሉ ፍጹም ምልካዊ እንኮ ሰባዊ ፖለቲካዊ ምሕደራ መን ከማኻ ዝብል ፕሮፖጋንዳ ተራ ላግጺ ‘ምበር ቁም-ነገር ሓዘል መልእኽቲ የብሉን። ኣብ ዝሓለፈ 27 ዓመታት ብልሳን ህግደፍን ህግደፋውያንን ዝተሰምዐ “ልኡላውነት” ዝብል ቃል ተኣርዩ እንተዝእከብ ሓደ ዓቢ መጽሓፍ ምኾነ።
ኣብ ርእሲ ሰራሕን መራሕን ህግደፍ ውልቀ መላኺ ኢሳያስን መጋበርያታቱን ሰሪቱ ዘሎ ውልቀ ዝናን ጉጅላዊ ረብሓን ብምዃኑ ግን፡ እቲ ወደል መጽሓፍ ክኸውን ዝኽእል ልኡላውነት ዝብል መዝሙር፡ ብተግባር ንህዝባዊ ልኡላውነት ሃሪሙ፡ ብመሬታዊ ልኡላውነት ክጣላዕ ‘ምበር፡ ኣብ ባይታ ተዘሪኡ ክዕንብብ ኣይተራእየን። እቲ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሕግን ዝሸይን ዘሎ ጉጅላዊ መንግስቲ ብናይ ትማሊ ቅያ ሰቢኹ፣ መን ከማና ኢሉ ተጃሂሩ፣ ናይ ሰላም ደሴት ኢና ኢሉ ዘሚሩ፣ ቅድሚ ኩሉ ልዕሊ ኩሉን ግዝኣታዊ ሓድነት ኢሉ ጎስጒሱ፣ ጸላእትን ተጻባእትን ነጻነትን ልኡላውነት ብዝብል ከሲሱ፣ ሓምሻይ መስርዐኛታት፡ ከደዓትን ወያነን ኢሉ ጸለሎ ቀቢኡ ….እዚ ኩሉ ኢሉ ግን ንግሩሃት ብምድንጋር ግዜ ሸሚትሉ ‘ምበር ኣብ መነባብሮ ህዝቢ ዘምጸኦ ለውጢ የለን። ብኣንጻሩ እኳደኣ ህዝቢ ዝነበሮ ነጊፉ ክበታተንን ንፋስ ክኣትዎን’ዩ ገይሩ። ህልዊ ፖለቲካዊ ኩነታት ኤርትራ ጭቡጥ ምስክር’ዩ።
ስለዚ ወልቀ መላኺ ኢሳያስን ጸረ-ህዝቢ መንግስታዊ ጉጅለኡን ጸረ-ልኡላውነት ንሳቶም እንዳሃለው ብጉልባብ ግዝኣታዊ ልኡላውነት ክነዝሕዎ ዝጸንሑ ፕሮፖጋንዳ ሓሶት ምዃኑ፡ ሓድነት ህዝቢ ንምዝራግ ዝዓለመ ርኩስ ወፍሪ ምዃኑ ጉዕዞ 27 ዓመታት ዓቢ ቤት ትምህርቲ ስለዝኾነ፡ ብፖለቲካዊ ንቅሓት ክትርባዕ ኣለዎን ይግባእን። ኢሳያስን ጉጅለኡን ድሕሪ ደጊም ኣብ ፖለቲካዊ ባህሪኡ ኮነ ተግባሩ ንህዝቢ ዝጠቅምን ንህዝቢ ዝሓይሽ ለውጢ የምጽእ ማለት ዘበት’ዩ። ናይ ሓሶት ፕሮፖጋንዳ ምንዛሕን ዝተለምደ መብጸዓ ምእታውን ግን ክሳብ ዕለተ ዕርበቱ ክቕጽል’ዩ። ብፖለቲካዊ ንቅሓት፡ ብብቕዓትን ትብዓትን ከኣ ክብርዕን ኣለዎ። ፖለቲካዊ ንቕሓት፡ ብቕዓትን ትብዓትን ድማ ናይ ዝሓለፈ 27 ዓመት ባዶ ፕሮፖጋንዳ ብምዝካር ‘ምበር ብምርሳዕ ክመጽእ ኣይክልእ። “ሕማም ሕርሲ ተረሳዓይ” ከም ዝበሃል ኣብ ዝሓለፈ እንታይ ተባሂሉን ተገይሩን እንተተረሲዑ፡ ብንቕሓት ናብ ጽባሕ ምምዓዳውን ንዝመጽእ ብደሆ ብትብዓት ንምግጣምን ኣይከኣልን።
ጉጅለ ህግደፍ ግዝኣታዊ ልኡላውነት እናበለ ከደናግረሉ ዝጸንሐ ብወሳኒ መልክዑ ኣብ’ቲ ብ1998 ኮነ ኢሉ ባዕሉ ዝወለዖ ምስ ኢትዮጵያ ዘራኽብ ዶብን ባድመን ጥራሕ ዝንጥልጠል’ዩ። ኣብ ገማግም ማያዊ ባሕርና ኣስፊርዎ ዘሎ ናይ ባዕዲ ሓይልታት ጥሕሰት ልኡላዊ ግዝኣት ምዃን ህዝቢ ከም ዝርዳእ ኣይግንዘብን። ዝጉሕጓሕ ዘሎ ሃገራዊ መዓድናዊ ሃብትና ድፍረት ልኡላውነት ምዃኑ ሰባት ዝፈልጡ ኣይመስሎን። ዶብን ባድመን ወያነን ኣመሪካን ክዝምር’ዩ መስይዎ። ምስ ምምሕዳር ኣመሪካ ከምስል ከደናገር ‘ምበር ዝኾነ ባእሲ ከምዘይብሉ ኣቐዲሙ’ኳ ርዱእ እንተነበረ፡ ሕጂ ድማ እነሆ ዝያዳ ጋህዲ ኮይኑ። ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ዝሓለፈ ወርሓት ኣብ ኤርትራ ዑደት ምስ ገበረ ከም ሓደ ዓቢ ሃገራዊ ዓወት ተወሲዱ ተሓንበለ ክብልሉ ሰሚዕና። ቃና ስርዓት ወያነ ዝብል’ውን ተቐይሩ ኣሎ። ጉዳይ ዶብን ባድመን በቲ ሓደ ወገን ሓንሳብን ንሓዋሩን መዕለቢ ዝረኽበሉ፡ ዳግማይ መዛረቢ መሰሓሓቢ ዘይኾነሉ ግብራዊ ስጉምቲ ክውሰድ ድልውነት ከምዘሎ ብወግዒ ተገሊጹ ኣሎ። በዚ ውሳነ መሰረት እቲ ምስ ባድመ ዝተኣሳሰረ 20 ዓመት ዝገበረ ልኡላውነት ዝብል ጉልባብ ብምንታይ ክትካእ’ዩ ልቢ ኢልካ ምክትታል ከድሊ’ዩ። “ በዓል ኣመል ማይ ሰትዩ እንታይ … ስለዝኾነ ናይ ገልበጥበጥ ኣመሉ ኣይክገድፍን’ዩ። ኣብ ጉዕዞ 27 ዓመት ዝተረኽበ ትምህርቲ ቀሊል ስለዘይኮነ ግን፡ ህዝቢ ዳግም ክደናገር የብሉን። እስከ ዝብል ዕድል ክህቦ ኣይግባእን። ብፖለቲካዊ ንቕሓትን ትብዓትን ገጢሙ ተኣለ ክብሎ ኣለዎ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 08-06-2018


text:
ኣብ ዛምቢያ ይካየድ ኣብዘሎ ሃገራውን ፕሬዝዳንታውን ምርጫ ውፅኢቱ ዝተቐራረበ ከምዝኸውን ትፅቢት ይግበር።እቲ ውድድር ኣብ መንጎ ኣብ ስልጣን ዝርከቡ ሩፒያ ባንዳን ብማይክል ሳታ ዝምራሕ ቀንዲ ተቓዋሚ ፓትሪዮቲክ ፍሮንትን እዩ ዝካየድ ዘሎ።ገለ ናይ ዘይምርግጋእ ኣጋጣሚታትን ናይ ናውቲ ሽግራትን እንተነበሩ’ውን ብድምር እንትርአ እቲ ምሃብ ድምፂ ብፅቡቕ ተኻይዱ ኣሎ ተባሂሉ’ሎ።
መብዛሒቲኦም ተዓዘብቲ ውፅኢት እቲ ምርጫ ተቐራራቢ ከምዝኸውንን ምስቲ ናይ ዝሓለፈ 2008 ኣ/ፈ ፕሬዝዳንታዊ ምርጫ እንትነፃፀር ድማ ቀንዲ ኣፈላላይ ናብ ሓደ ሚሊዮን ዝፅግዑ መንእሰያት ሓደስቲ ኣድመፅቲ ምህላዎም እዩ ይብሉ።
ፖል ዋንሳ ኣብ ዋና ከተማ ሉሳካ ዝነብር ኣብ ስራሕ ህንፃ ዝተዋፈረ ወዲ 44 ዓመት እዩ።ንሱ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃቦ መግለፂ መናእሰይ ኣድመፅቲ ብበዝሒ ከምዝወፁን ንተቓዋሚ ፓርቲ ከምዝድግፉን ይዛረብ።
ንሱ ብምቕፃል መብዛሕቲኦም ሎሚ ዘድመፁ ኣብ 20ታት ዝርከቡ መናእሰይ እዮም ምስ በለ ብምስዓብ ‘’እዞም መናእሰይ ምንቅስቓስ ንበዝሃ ዴሞክራሲ ዝተብሃለ ፓርቲ ኣብ 1991 ስልጣን ክሕዝ እንተሎ ዝተወለዱ እዮም።ኣነ ከምዝርድአኒ እቲ ተቓዋሚ ፓርቲ እዞም መናእሰያት ክሪኡዎ ዝደልዩ ብዛዕባ ለውጢ እዩ ዝሰብኽ ዘሎ።’’ይብል።
መብዛሕቲኦም መናእሰይ ኣድመፅቲ ስራሕ የብሎምን።ዋንሳ ከምዝበሎ ናይቲ ቀንዲ ተቓዋሚ ፓርቲ ሕፁይ ዝኾኑ ማይክል ሳታ ነዚ መዝሚዘምዎ ኣለው።
እቲ ፓትሪዮቲክ ፍሮንት ብዝብል ሽም ዝፅዋዕ ተቓዋሚ ፓርቲ ንድኻታት ዝረብሑ ካልኦት ብርክት ዝበሉ ስጉምትታት ከምዝወስድ እውን መፅብዓ ኣትዩ ኣሎ።60 ሚእታዊ ህዝቢ ዛምቢያ ኣብ ማዕልቲ ካብ ክልተ ዶላር ብዝወሓደ ኣታዊ ይናበር።
ኣብ ስልጣን ዝነበሩ ፕሬዝዳንት ምስ ሞቱ ኣብ 2008 ኣ/ፈ ኣብዝተኻየደ ፕሬዝዳንታዊ ምርጫ ሕዚ ኣብስልጣን ዘለው ሩፒያ ባንዳ ንመነሓንሕቶም ንማይክል ሳታ ብ35 ሽሕ ድምፂ ብልጫ ስዒሮምዎም።
ኣብ ዛምቢያ ምድማፅ ካብ ክልተ ክሳብ ሰለስተ ማዕልታት ይወስድ።


text:
ድሕሪ'ቲ ትማሊ ኣብ ከተማ ኣስመራ ብተማሃሮን ወለድን ሓንቲ ቤት ትምህርቲ ዝተኻየደ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ፡ ሓያለ ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ይኣትው ከምዘለው ካብ ውሽጥን ኣብ ወጻኢን ዝርከቡ ነቲ ኩነታት ዝከታተሉ ምንጭታት ንድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሮም።
መበገሲ ናይ'ቲ ሰልፊ መንግስቲ ኣብ ቤት ትምህርቲ ዲያ ኣልእስላሚያ ናይ ካሪክለም ምልውዋጥ ክገብር ብምፍታኑን፡ እዚ ድማ ንእስላማዊ ትምህርቲ መንገዲ ዝዓጹ'ዩ ተባሂሉ ብምኳኑን እቶም ንምንጭታት ትማሊ ሓቢሮም'ዮ።
አባትርን ብረትን ዝሓዙ ሓይልታት መንግስቲ ብኡ ንብኡ ነቲ ሰልፊ ከምዝበተኑን ተኹሲ'ውን ከምዝተሰምዐን ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረቦም ነበርቲ ኣስመራ ሓቢሮም። ብዛዕባ ኣብ ተሰለፍቲ ዝወረደ ጉድኣት እንተሎ ዝተፈልጠ ነገር የለን፡ ሚንስትር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ብትዊተር ኣብ ዝለአኾ መልእኽቲ ግን፡ "ብሓደ ቤት ትምህርቲ ዝተገብረ ብዘይኾነ ጉድኣት ዝተበተነን- ከም ዓቢ ዜና ክግለጽ ዘይክእል ሰልፊ" ክብል መሊሱ'ሎ።
ኣቐድም ኣቢሉ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ፕረዚደንት ቦርድ`ቲ ቤት ትምህርቲ ሓጂ ሙሳ መሓሙድ ኑር ነቲ ውሳነ መንግስቲ ብምቅዋሞም ከምዝተኣስሩ`ውን ተገሊጹ`ዩ።
ኣብ ኣስመራ ዝርከብ ኤምባሲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ከበባኢታት ኣስመራ ተኹሲ ከምዝነበረ ሪፖርት ከምዝበጽሖ ብምግላጽ ዜጋታት ኣሜሪካ፡ ካብ'ቲ ተቓውሞ ዝመስል ከባቢታት ማእከል ከተማ ክርሕቁ ዝመክር መልእኽቲ ትማሊ ኣመሓላሊፉ'ዪ።
መንግስቲ ብሪጣንያ ኣብ ዘሓደሶ ናይ መገሻ መጠንቀቕታ'ውን፡ ትማሊ ኣብ ጽርግያታት ኣስመራ ዓቢይ ተቓውሞ ከምዝነበረ ነቲ ሰልፊ ንምብታን'ውን ተኹሲ ከምዝተሰምዐን ድሕሪ ምግላጽ፡ "ሽሕ'ኳ ኣብ ኤርትራ ከምዚ ዓይነት ክስተት ዘይልሙድ እንተኾነ፡ እንግሊዛዊያን ዜጋትት፡ ካብ ዝኾነ ሰልፍታት ወይ ሰፊሕ ኣኼባታት ክርሕቑ ንመክር"ኢሉ።
ኣተሓሒዙ፡ ኣብ ዳሕራዋይ ታሪኽ ናይ ኤርትራ፡ ግብረ-ሽበራ ዘይፍለጥ`ኳ እንተኾነ መጥቃዕቲ ኣይፍጸምን`ዩ ኢልካ ምድምዳም ኣይክኣልን ይብል።
ድምጺ ኣሜሪካ ንሰበ-ስልጣን ኤርትራ ብቐጥታ ንምርካብ ዝገበሮ ፈተነ ኣይሰለጠን- ጻዕሪና ቀጻሊ`ዩ።


text:
ኣብ ትግራይ ጉዱሳት መናእሰይ ባህሊ ንባብ ከዓቢ ዝከኣሎም ፃዕሪ እናገበሩ እዮም፡፡ ኣብ ኣዲስ አበባን መቐለን ዝርከቡ መናእሰይ ካብ ውልቀ ሰባትን ትካላትን መፃሕፍቲ እናኣከቡ ናብ ዘተፈላለዩ ከባቢታት የብፅሑ፡፡ ዋዕላታት ንባብ የካይዱ፡፡ ኣብዚ ሰናይ ተግባር ዘነጥፉ ብርክት ዝበሉ መናእሰይ እኳ እንተሃለዉ፤ ኣብ ትግራይን መቐለን ካብ ዝርከቡ ንክልተ መናእሰይ ኣዘራሪበ ኣለኩ፡፡ ንመንእሰይ ይርጋ ገብረመድህንን መንእሰይ ገብረሚካኤል ኪዱን፡፡ መንእሰይ ይርጋ አዚ ሰራሕ ኣመልኪቱ እንትዛረብ፡ ፤ እዚ ስራሕ ምስ መሓዙተይ ኮይና ዝጀመርናዮ ብምኽንያት ኩሰሚ ማለት ንግደት እንትከውን ኣብዞም በዓላት ንባብ ከም ባህሊ ክንለምዶ መፃሕፍቲ ብምቅራብን ዋዕላታት ንምክያድን ንፍፅሞ ስራሕ አዩ፡፡ ዛጊድ ኣብ 5 ከባቢታት በጺሕና ኣለና ይብል፡፡
መንእሰይ ገብረሚካኤል ኪዱ ድማ ነዚ ቅዱስ ተግባር ደረስቲ ካብዘለዎም መፃሕፍቲ እንተበርክቱ፣ ገንዘብ ብምብርካብ ክንገዝእ ዝገብሩ ደማ ክሳብ ዓዲ ዓረብ ዝነብራ አሕዋትና ብስፍሓት እየን ዝሳተፋ፡፡ ዛጊድ ብርክት ዘበሉ ብኣሸሓት ብር ዝዋግኦ መፃሕፍቲ ናብ ቴምበን፡ ዓብይ ዓዲ፣ኣክሱም፣ዓዲ ግራት፣ማይጨውን ሽረን ኣብፂሕና ኣለና፡፡ እዚ እንትንሰርሕ ብርክት ዝበሉ ሓገዘቲ መናእሰይ ኣለዉና እዮም፡፡ ንቀፃሊ እውን ኣብ ጎንና ኮይኖም ብምቅፃል ዝያዳ ኣበርክቶ ክንገብር ይግባእ ይብል፡፡


text:
ኢትዮጵያን ጣልያንን 696ሚልዮን ቅርሺ ስምምዕነት ልቃሕን ሓገዝን ተፈራሪመን
መቐለ 02 ጥቅምቲ 2011(ድወት) ብካልእ ዜና ኢትዮጵያን ጣልያንን ስምምዕነት ልቃሕን ሓገዝን 696 ሚልዮን ቅርሺ ተፈራሪመን።
ካብዚ እቲ 538ሚልዮን ቅርሺ ብልቃሕ ዝወሃብ እንትኸውን ዝተረፈ 158 ሚልዮን ቅርሺ ድማ ብመልክዕ ሓገዝ ካብ መንግስቲ ጣልያን ዝተረኸበ’ዩ።
እቲ ኣብ መንጎ ጣልያንን ኢትዮጵያን ዝተፈረመ ስምምዕነት ልቃሕን ሓገዝን ገንዘብ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ከተማታት ንዝረአ ፀገም ኣገልግሎት ማይን ፈሳስን ንምምሕያሽ ዝውዕል እዩ ኢዜኣ ከምዝሓበሮ።
ነቲ ስምምዕነት ዝፈረሙ ብወገን ኢትዮጵያ ሚኒስትር ዴኤታ ሚኒስቴር ገንዘብን ቁጠባዊ ምትሕብባርን ኣይተ ኣድማሱ ነበበ እንትኾኑ ብወገን ጣልያን ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ጣልያን ኣርቱሮ ሉዚ እዮም።
እቲ ስምምዕነት ብምትሕብባር ልምዓት ጣልያን ሚኒስቴር ማይ መስኖን ሓይሊ ኤሌክትሪክን ብሓባር ተግባራዊ ዝኸውን’ዩ ተባሂሉ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሓዱ አምላክ!
ቤተ ክርስቲያን
“ቤተ ክርስቲያን” ዝብል ቃል ኣብቲ ሰዋስዋዊ ትርጕሙ ብዘይቤ ይኹን ብምሥጢራዊ ኣገላልጻ ሠለስተ ትርጕም ኣለዎ።
1. ንውሱን ቦታ የመልክት። እዚ ማለት ከኣ ናይ ምእመናን ቤት ዘመልክት ኮይኑ ‘ናብ ቤተ ክርስቲያን ንኺድ’ ከም ዝበሃል እዩ። (መዝ.122፥1)
2. ስም እግዚአብሔር ጸዊዖም ዝእከቡ ምእመናን “ቤተ ክርስቲያን” ይበሃሉ እዮም። እዚ ትርጕም እዚ ወገንነት፤ ዜግነት ወይ ኣባልነት ናይ ክርስትና የመልክት። ኵሉ ካብ ያዕቆብ ዝተወለደ ቤተ ያዕቆብ ወይ ቤተ እስራኤል ከም ዝበሃል ማለት እዩ። ብመንፈሳውን ምሥጢራውን ልደት ካብ ክርስቶስ ንዝውለዱ ኸኣ ቤተ ክርስቶስ ኪበሃሉ ይከኣሉ እዮም። ምኽንያቱ ናይ ክርስቶስ ወገናት፡ ናይ መንግሥቱ ዜጋታት እዮም።
3. “ቤተ ክርስቲያን”፥ ሓድነት ኵሎም ክርስቲያን ማለት እዩ። ቤተ ክርስቲያን ዘግብጽ፤ ቤተ ክርስቲያን ዘኤርትራ ዝብል ንባብ፤ ኣብ ግብጺ ዝነብሩ ክርስቲያን ወይ ኣብ ኤርትራ ዝነብሩ ክርስቲያን ተባሂሉ ከም ዝጽዋዕ ማለት እዩ። ነዚ ሣልሳይ ትርጕም ንምንጻር፤ ሊቀ ሐዋርያት ቅዱስ ጴጥሮስ ኣብ መልእኽቱ ኣብ ዝለኣኾ ሰላምታ “ትኤምኀክሙ ቤተ ክርስቲያን ቅድስት እንተ ውስተ ባቢሎ እታ ኣብ ባቢሎን ዘላ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ሰላም ትብለኩም” ይብል።
ነዚ ኣብ ቋንቋና ቋንቋ ግእዝ “ቤተ ክርስቲያን” ንብሎ ጽርኣውያን “ካሌዎካሎ” ካብ ዝብል ግሢ ብዘንቀልዎ ኤክሊሲያ ይብልዎ፤ ትርጕሙ ኸኣ ዝተጸውዐት ዝተኃርየት ማለት እዩ። እዚ ድማ ሕጂ ዝመጽአ ስያመ ኣይኮነን። ጽርኣውያን ካብ ጥንቲ ጀሚሮም፤ ኣብ ሃገር ዝኾነ ሽግር ምስ ዝወርድ፤ ንምፍትሑ ተመሪጾም ዝእከቡ ኤክሊሲያ ይበሃሉ ነበሩ። ኣብ ፪፻፹፬ ዓመት ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ንብሉይ ኪዳን ካብ ቋንቋ ዕብራይስጥ ናብ ጽርኢ ዝተርጐሙ ሰብዓ ሊቃውንት “ካሃል” ንዝብል ቃል ዕብራይስጥ “ኤክሊሲያ” ብምባል ተርጒሞምዎ ኣለዉ።
ኤቅሌስያ ዝብል ቃል ኣብ ብሉይ ኪዳን ናይ ኅሩያነ እግዚአብሔር ናይ እስራኤል ጉባኤ ዘመልክት ነበረ። ናይ እግዚአብሔር በዓላት ንምኽባር ዝእከቡ ዝነበሩ ኵሎም ሕዝቢ እስራኤል ኤክሊሲያ ይበሃሉ ነበሩ። (ዘዳ. 9፣10)። ኣብ ሓዲስ ኪዳን “ቤተ ክርስቲያን” ዝብል ቃል ብብዝኂ ተጻሒፉ ኣሎ። ትርጕሙን ምሥጢሩን ከኣ ንሰማያዊ ክብሪ ዝተጸውዑ ወይ ዝተኃርዩ ምእመናን ማለት እዩ። እቲ ርእሳ ክርስቶስ ወንጌል ይምህረሉ ኣብ ዝነበረሉ ጊዜ`ውን፣ ብምሳሌ ‘መንግሥተ ሰማያት’ መንግሥተ እግዚአብሔር’ እናበለ ዝገለጻን ብደሙ ዘጥረያን ኣካሉ እያ። (ማቴ. 16፣17-18)።
ቤተ ክርስቲያን ዘእግዚአብሔር፣ ቤተ ክርስቲያን ዘክርስቶስ ዝብልን ካልእን ንባብ ምስ ንርኢ፤ ርእሲ ቤተ ክርስቲያን ሓደ ኣካል ሓደ ባህርይ ብምዃን ዚተወሓደ ክርስቶስ ስለ ዝኾነ፣ ንሓንቲ ቤተ ክርስቲያን ዝገልጽ እዩ።
ኣብ ሓዲስ ኪዳን ተገሊጹ ከም እንረኽቦ፣ ቤተ ክርስቲያን ብብዙኅ ምሳሌታት ትምሰል። ንኣብነት፣ መርበብ መግፈፊ ዓሣ (ማቴ. 13፣47)፣ ሥርናይ ዚዝርኣላ ግራት (ማቴ. 13፣24)፣ ፍረ አድሪ (ማቴ. 13፣31)፣ ክብርቲ ዕንቊ (ማቴ. 13፣45-46)፣ ቤት መርዓ (ማቴ. 22፣1-10 ዮሐ. 3፣1)።
ኣብ ዘመን ሊቃውንት ቤተ ክርስቲያን ብብዙኅ ስያሜታት ተጠቒሳ ትርከብ። “ቤተ ክርስቲያን ዘእግዚአብሔር፣ ቤተ ክርስቲያን ዘእግዚአብሔር አብ ወእግዚእ ኢየሱስ ክርስቶስ፣ ቤተ ክርስቲያን ዘክርስቶስ፣ ቤተ እግዚአብሔር፣ ማኅደረ እግዚእ፣ ዘእግዚእ፣ ቤተ እግዚእ” እናበሉ ምሥጢሮም ሓደ ብዝኾነ ዝተፈላለዩ ቃላት ይጽሓፉ ነበሩ።
ብዕድመ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ሠለስተ ትኽፈል’ያ፦
፩. ሰብ ቅድሚ ምፍጣሩ ኣብ ዓለመ መላእክት ዝነበረት ሓድነት መላእኽቲ።
፪. ካብ ኣቤል ክሳዕ ሓድሽ ኪዳን ናይ ዝነበሩ ሓድነት ቅዱሳን ሰባት።
፫. ብደም ክርስቶስ ዝተመሥረተት ኣማናዊት ሓድነት ክርስቲያን።
ከምኡ’ውን ሊቃውንት ካልኦት ተወሰኽቲ ምሳሌያት ቤተ ክርስቲያን ምሂሮም እዮም። ንኣብነት ቤተ ክርስቲያን ብመርከብ ኖኅ ትምሰል እያ። ናይ ኖኅ መርከብ ነቶም ኵሎም ኣብ ውሽጣ ዝነበሩ ፍጥረታት ካብ ጥፍኣት ማየ ኣይኅ ከም ዘድኃነቶም፣ ቤተ ክርስቲያን ድማ ብክርስቶስ ኣሚኖም ናብኣ ንዝቐርቡ ምእመናን ካብ ሞተ ነፍስ ካብ ኃጢአት ተድኅኖም እያ። መርከብ ኖኅ እተድኅን ብሥጋ፣ ቤተ ክርስቲያን ተድኅኖ ድኅነት ግና ብነፍስ ስለ ዝኾነ፣ ቤተ ክርስቲያን ካብ መርከብ ኖኅ ትበልጽ እያ። ከምኡ`ውን ኣብ መርከብ ኖኅ ዝኣተዉ ኣራዊት፣ ካብ ኣራዊትነቶም ኣይተለወጡን፣ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ዝኣቱ ግና፣ ቤተ ክርስቲያን ንዘማዊ ድንግል ንኃጥእ ጻድቕ ንሰራቒ መጽዋቲ ትገብር።
ቤተ ክርስቲያን ብሓመድ ትተሓነጽ፣ ብእምኒ ኾነ ወርቂ ሓንቲ ሕዝበ ክርስቲያን ከም ሓደ ልቢ መኻሪ ከም ሓደ ቓል ተናጋሪ ኮይኖም ሃይማኖቶም ዘጽንዑላን ዝምስክሩላን ቤት ስለ ዝኾነት ንሳ ሓንቲ እያ። ኣብ ጸሎተ ሃይማኖት “ወነአምን በአሐቲ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን” በታሓንቲ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ንኣምን ከም ዝበሎ እዩ።
ቤተ ክርስቲያን፣ ክርስቶስ ብደሙ ኣንጺሑ ስለ ዝቐደሳ ከምኡ`ውን ናይቲ ብባህርይኡ ቅዱስ ዝኾነ እግዚአብሔር መኅደሪት ስለ ዝኾነት፣ ቅድስቲ እያ። ኤፌ. 5፣26, ግ.ሐዋ. 20፣28። ቤተ ክርስቲያን ቅድስቲ ስለ ዝኾነት ከኣ እያ ብኃጢኣት ብኽሕደት ረኺሶም ንዝነበሩ እሞ ናብኣ ንዝተመልሱ ትቕድስ። ኤፌ. 2፣5, ቈላስ 1፣21
ቤተ ክርስቲያን ኣብ ኣርባዕተ መኣዝናት ዓለም ተዘርጊሓ ስለ ትርከብ፣ አጽናፋዊት እያ። ቤተ ክርስቲያን ብቦታ፣ ብዘርኢ፣ ብቛንቋ ይኹን ብዓሌት ኣይትፈላለን እያ። ሓዋርያት ንምልእቲ ዓለም ወንጌል ኪሰብኩ ዝተላእኩላ፡ ዝሓነፅዋን ንምጕሳያ`ውን ደሞም ዝኸፈሉላን ስለዝኾነት ሓዋርያዊት ትበሃል እያ።
ወስብሓት ለእግዚአብሔር!


text:
እስራኤል ፈነወ መደበር ቴሌቭዥን ኣልጀዚራ ክትዓጽው መደብ ከምዘለዋ ሚንስትር ኮሚኒኬሽን ኣዮብ ካራ እታ ሃገር ኣፍሊጦም።
ንሶም “ካብ ቀረባ ጊዜ ጀሚሩ ብዙሓት ሃገራት እዚ ዞባ መደበር ቴሌቭዥን አልጀዚራ ኣብ ሃገራት ወሽመጥን ከምኡ’ውን ኣብ ስዑዲ ዓረብ፡ ዪርዳኖስ፡ ግብጺን ዝረአ ግብረሽበራን ንሃይማኖታዊ ጥሩፍነት ከምዝድግፍ ገሊጾም። እዘን ሃገራት ኣብ ነኻይዶ ዞባዊ፡ፖለቲካዊ፡ ኢኮኖሚያዊ ኮነ ናይ ምኽልኻል ስምምዓትን ዋዕላታት እቲ ትካል ንከም ዳዒሽ፡ ሃማስ፡ ሂስቦላህ ዝአመሰሉ ጉጅለታት ግብረ ሽበራ ከምዝድግፍ ክገልጻ ጸኒሓን እየን። ንሕና ጥራይ ኢና ነዚ ውሳኔ ዘየሕለፍና ስለዚ ገለ ምድንጋር ከምዘሎ ምርኣይ ይክኣል”ኢሎም።
መደበር ቴሌቭዥን አልጀዚራ ብወገኑ ኣብታ ሃገር ዘለው ጋዜጠኛታት ብኮሚኒኼሽን ሚንስትር ዝተዋህበ ጋዜጣዊ መግለጺ ከይሳተፉ ምክልካሎም ገሊጾም፡ እቲ ሚንስትር አልጀዚራ ብቋንቋ እንግሊዝን ዓረብን ንዘመሓላልፎ ፈነወ ከምዝዓጽው አፍሊጡ’ሎ።
ቀዳማይ ሚንስትር እስራኤል ቤንጃሚን ነታንያሁ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ከተማ የሩሳሌምን ንዘሎ ቤት ጽሕፈት አልጀዚራ ከምዝዓጽው ምጥንቓቖም ዝዝከር ኮይኑ ኣብ ቀረባ ጊዜ ዘጋጠመ ተቓውሞታት ኣብ ሃይማኖታዊ ቦታ አልአቕሳ ዘውጽኦ ጸብጻብ ስዒቡ ንሶም እቲ መደበር ቴሌቭዥ አልጀዚራ ኣብታ ሃገር ግጭት የለዓዕል አሎ ኢሎም።
ዮርዳኖስን ስዑዲ ዓረብን ኣብ ሃገረን ዝርኸብ ንቤት ጽሕፈት እቲ ቀጠር ዝመደበሩ ፈነወ ቴሌቭዥን ምዕጻወን ዝፍለጥ ኮይኑ ጨንፈር እቲ መደበር ቴሌቭዥን ዝኾና’ውን ኣብ ስዑዲ ዓረብን ዓረብ ኢማራትን ምዕጻወን ይፍለጥ።


text:
ዞባ ማእከል። ኣብ ኣገልግሎት ትምህርትን ጥዕናን ጽሩይ ዝስተ ማይን ገዚፍ ዕቤት ይምዝገብ
ኣብ መብዛሕትአን ገጠራት ዞባ ማእከል ብዝተገብረ ወፍሪ። ኣብ ትካላትትምህርቲን ጥዕናን ገዚፍ ዕቤት ከምእተመዝገበ። ዋና ዳይረክተር ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ዞባ ማእከል ኣቶ ብርሃነ ነጋሽ ገሊጹ፣ ኣቶ ብርሃነ ምስ ኤሪና ኣብ ዘካየዶ ቃለ-መሕትት።
ኣብ ዝሓለፈ 20 ናይ ናጽነት ዓመታት ኣብ ትምህርቲ ብዝተኻየደ ወፍሪ። ካብ ቅድመ- ትምህርቲ ክሳብ ካልኣይ ደረጃ 62 ኣብያተ-ትምህርቲ ኪህነጻ እንከለዋ፤ ቍጽሪ ተማሃሮ ብዕጽፍታት ከምዝዓበየ፤ መሃይምነት ንምጥፋእ ብዝተኻየደ ሓያል ስራሕ ድማ ቍጽሪ መሃይማን ብ87 ሚእታዊት ከምዝጐደለ ኣብሪሁ፣ ህዝቢ ኣብ ከባቢኡ ብቑዕን ስሉጥን ኣገልግሎት ጥዕና ንኽረክብ ብዝተኻየደ ጻዕሪ። ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት 16 መደበራት ጥዕናን ማእከላት ጥዕናን፤ ሰለስተ ኮማዊ ሆስፒታላት፤ ከምኡ’ውን ክልተ ዞባዊ መወከሲ ሆስፒታላት ብምህናጽ። ዝርግሐ ኣገልግሎታት ጥዕና ብ150 ሚእታዊት ከምዝወሰኸ ዘረድአ ኣቶ ብርሃነ።
ኣብ እዋን ሕርሲን ጥንስን ኣብ ኣደን ህጻንን ዘጋጥም ዝነበረ መጠን ሞት ብልዕሊ ፍርቂ ከምዝነከየ ሓቢሩ፣ ብዘይካ’ዚ። ኣብ ህጻናት ዝርአ ዝነበረ ሕማማት ፖልዮን ንፍዮን ምሉእ ብምሉእ ከምዝጠፍኡ፤ ካልኦት ተመሓላለፍቲ ሕማማት ንምቍጽጻር ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ ድማ። ልዕሊ 90 ሚእታዊት ዓወት ከምዘመዝገበ ኣነጺሩ፣ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ዞባ ማእከል ኣቶ ብርሃነ ዞባ ማእከል። ኣብ ኣገልግሎት ትምህርትን ጥዕናን ጽሩይ ዝስተ ማይን ገዚፍ ዕቤት ይምዝገብ ነጋሽ ኣብ መወዳእታ። ዘኽታማት ቈልዑ ምስ መቕርቦም። ነቶም መቕርብ ዘይብሎም ድማ ብጉጅለ ብምውጋን ብገንዘብ። ጥሪትን ንግድን ከምዝጣየሱ ከምእተገብረ ብምሕባር።
ኣብ ምንባይ ስድራ ስዉኣት። ንናይ ኵናት ስንኩላን ናይ ልቓሕ ዕድላት ኣብ ምርግጋጽን ካልእ ዓበይቲ ማሕበራዊ ሕቶታት ኣብ ምፍታሕን ዕዉት ስርሓት ከምእተሰላሰለ ኣረዲኡ፣ ብኻልእ ወገን። ምምሕዳር ዞባ ማእከል ኣብ ዝሓለፈ 20 ናይ ናጽነት ዓመታት ብዘካየዶ ጻዕሪ። ቅድሚ ናጽነት 7 ሚእታዊት ጥራይ ኣገልግሎት ጽሩይ ዝስተ ማይ ዝረኽቡ ዝነበሩ ተቐማጦ ገጠር። ናብ ልዕሊ 95 ሚእታዊት ክብ ከምዝበሉ። ግዝያዊ ሓላፊ ክፍሊ ቍጠባዊ ልምዓት’ቲ ዞባ ኣቶ የማነ ኣባይ ሓቢሩ፣ ኣቶ የማነ ብምኽንያት’ቲ ካብ 10 ክሳብ 11 ግንቦት ዝካይድ ሲምፖዝየም ምምሕዳር ዞባ ማእከል ኣብ ዘካየዶ ቃለ-መሕትት። ኣብ ገጠራት ዞባ ማእከል ጽሩይ ዝስተ ማይ ንምብጻሕ ብዝተገብረ ናይ ልዕሊ 120 ሚልዮን ናቕፋ ወፍሪ። 84 ዓድታት ተጠቐምቲ ከምዝኾና ብምሕባር። 77 ዲጋታት ከምእተሃንጻን ከምእተጸገናን። 91 ዒላታት ከምእተዃዕታ። 53 ዒላታት ከምእተሃደማን ካልኦት 71 ናይ ኢድ ፖምፓታት ከምእተተኽላን ገሊጹ፣ ምምሕዳር ዞባ ማእከል ካብ ግመ ማይ ንምእካብ ኣብ ዓርበረቡዕ ብዘካየዶ ፈተነ። ካብ ሓደ ትርብዒት ሜትሮ ሰኪዐት 10 ሊትሮ ማይ ከምዝተረኽበ ዝሓበረ ኣቶ የማነ። እቲፈተነ ናብ 400 ትርብዒት ሜትሮ ከምዝሰፍሐ ኣብሪሁ፣ ንመስኖኣዊ ሕርሻ ናይ’ቲ ዞባ ኣመልኪቱ ኣቶ የማነ። ዲጋታት ሒዘንኦ ዘለዋ ማይ 1,200 ሄክታር ከልምዕ ዝኽእል’ኳ እንተኾነ። ክሳብ ሕጂ ግን ኣብ ዓመት ሰለስተ ግዜ ዝለምዕ ዘሎ 510 ሄክታር ጥራይ ምዃኑ ብምምልካት። ሓረስቶት መነባብሮኦም ለዊጦም ኣብ ምርግጋእ ዕዳጋ ልዑል ኣበርክቶ ይገብሩ ከምዘለዉ ኣረዲኡ፣ ንሱ ኣስዒቡ።
ኣብ ዝሓለፈ ናይ ናጽነት ዓመታት ኣብ 10 መደበራት ፈልሲ ዞባ ማእከል 30 ሚልዮን ፈልስታት ኣግራብ ፈሊሶም ከምእተዓደሉ፤ ኣብዚ ዓመት’ዚ ድማ 4.5 ሚልዮን ፈልሲታት ንምትካል ምድላዋት ይግበር ከምዘሎ ኣነጺሩ፣ “ቀረብ ስጋ ዞባ ማእከል ዳርጋ 90 ሚእታዊት ካብ ዞባታት’ዩ ዝመጽእ”ዝበለ ኣቶ የማነ። ልዕሊ 13 ሽሕ ናይ ጸባ ከብቲ ከምዘለዋ ብምምልካት።ምህርቲ ጸባ ንምዕባይ ማሕበር ኣፍረይቲ ጸባ ብዝሓየለ ውዳበክንቀሳቐስ ጀሚሩ ከምዘሎ ሓቢሩ፣ ግዝያዊ ሓላፊ ክፍሊ ቊጠባዊ ልምዓት ዞባ ማእከል ኣቶ የማነ ኣባይ ኣብ መወዳእታ።
ህዝቢ ነቲ ብልዑል ወጻኢታት ዝዋደድ ዘሎ ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ብግቡእክጥቀመሉን ክከናኸኖን ኣዘኻኺሩ ሲምፖዝዩም ምምሕዳር . . . ካብ 1ይ ገጽ ዝቐጸለ ኣተሓሕዛ ንብረትን ስርዓተ ዕድግን ሓበሬታን ኣብ ምሕያልን ዘተኮረ ስርሓት ከምእተሰላሰለ፤ ዘመናዊ ቴክኖሎጂ ብምትእትታው ዓማዊል ስሉጥ ኣገልግሎት ኪረኽቡ ከም ዝበቕዑን ህሉው ኩነታትን መነባብሮን ተቐማጦ‘ቲ ዞባን ትካላት ንግድን ብደቒቕ ንምፍላጥ ዓበይቲ ስርሓት ከም እተዓመ፤ ዓንዩ ዝጸንሐ ትሕተ ቅርጺ ናብ ኣዝዩ ዝተመሓየሸን ዘመናውን ደረጃ ክብ ከም ዝበለን ስፍሓት ከተማ ኣስመራ ኣብዚ እዋን 183 ትርብዒት ሜተር ከምዝበጽሐን፤ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታት መስመራት መተሓላለፊ ረሳሕን ጽሩይን ማይ ከምእተሃንጸን ተነጺሩ፣ ብዘይካ’ዚ። ተዳኺሙ ዝጸንሐ ጽላት መጓዓዝያ ንምብርባር ነቲ ዝጸንሐ ሃጓፋት ንምምላእ 677 ዘመናውያን ኣውቶቡሳት። 446 ሚኒባሳትን 807 ታክስታትን ብምእታው ዝነበረ ጸገም ከምእተቓለለ፤ ብቑዓት ኣትለት ኣብ ምፍራይ ዝተፈላለያ ክለባት ኣብ ምቛምን ስፖርታውያን ኣብ ምትብባዕን ሓያል ንጥፈት ከምእተኻየደ፤ ቀረብ ጽሩይ ዝስተ ማይ ናብ ኩሉ ንምብጻሕ ብዝተገብረ ጻዕሪ ኣብዚ


text:
ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ዓረና ትግራይ ኣቶ ዓንዶም ገብረስላሰ እቲ ናይ ምርጫ ኩነታት ብጣዕሚ ዝተበላሸወ ይመስል፡ ኢሎም። ኣተሓሒዞም "ናይ ምርጫ ተዓዘብቲ ኾኑ ናይ ምርጫ ኣፈጸምቲ ኣባላት ኢህወደግ `ዮም ኮይኖም ዘለዉ" ኢሎም። ግን ዓረና ትግራይ ንምርጫ ተዳልዩ `ዩ ዘሎ ኢሎም።
ሕገ-መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘፍቅዶ፡ሰልፊ ኾነ ኣኼባ ናይ ምግባር መሰል ጨሪሱ ከምዝተነፍጎም ዝገልጹ ኣቶ ዓንዶም፡ ብናጻ ክንንቀሳቐስ እንተዝፍቀደልና ኔሩ፡ ብዙሕ ድጋፍ ህዝቢ ብምርካብ ዘይንዕወተሉ ምኽንያት የለን ኢሎም።
ከምዚ` ኢልኩም ብናጻ ምስ ድምጺ ኣመሪካ ምዝራብኩም`ውን ስለምንታይ ከም ኣወንታ ዘይትርእይዎ ? ንዝብል ሕቶ " እቲ ሓሳብካ ናይ ምግላጽ ባይታ ስለዘሎ ዘይኮነስ ፡ ዝመጸ ይምጻእ መስዋእቲ ንምኽፋል ድልዋት ስለዘለና ኢና " ኢሎም። “ሓሳብካ ናይ ምግላጽ መሰሎም ዝተጠቐሙ ኣባላትና እናተኣሰሩን እናተውንጀሉን እናፈለጥና ኢና”
" ኣብ`ቲ ናይ 17 ናይ ቃልሲ ዓመታት ፡ ህዝቢ ትግራይ ምስ ዝኸፈሎ መስዋእቲ ክወዳደር ከሎ፡ ፍርቂ ዘይኮነስ ሲሶ ዝኸውን መሰል `ውን ኣይረኸበን". ኣሸበርቲ እናተባህሉ ካብ መርዓ፡ ከምኡ`ውን ኣባት ነብሲ ካብ ምርካብ ከይተረፈ ከምዝግለሉ የማርሩ ኣቶ ዓንዶም ገብረሰልሰ።
ምሉእ ቃለ-መጠይቕ ንምስማዕ ኣብ`ዚ ጠውቑ፡ ኣብ ዝቕጽል ምላሽ ገዛኢ ፓርቲ ክንደሊ ኢና፡-


text:
ቀደሙስ ብዘተ ዘይፍታሕ ፍልልይ መዓስ ነይሩ
- Details
- Created: Wednesday, 09 August 2017 12:15
- Last Updated: Wednesday, 09 August 2017 12:15
ካብ 2011 ክሳብ 4 ነሓሰ 2017 ዘሎ ናይ ግዜ ርሕቀት፡ ምስ’ቲ ውልቀ መላኺ ስርዓት ኢሳያስ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዝፍጽሞ ዘሎ ባርባራዊ ግፍዕታት ብምንጽጻር ክሪአ እንከሎ ኣዝዩ ነዊሕ እዋን’ዩ። ግዜ ምንዋሑን ጸረ-ህዝቢ ስርዓት ኢሳያስ ዝፍጽሞ መሰረታዊ ክብረት ደቂ-ሰባት ዝጥሕስ ገበናዊ ተግባራት ስለ ዝመረረን ጥራሕ ዘይኮነ፡ ምኽንያት ናይ’ዚ ኣብ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ኣጋጢሙ ዘሎ ዘይምቅዳውን ተፈጢሩ ዘሎ ደውታን፡ ኣብ ህዝቢ ዝረአ ዘሎ ናይ ተስፋ ምቁራጽን ምጥፋእ ፖለቲካዊ ኣንፈትን ኣዛሚደ ክሪኦ እንከለኹ ኣዝዩ ይገርመኒ። ይድንጽወኒ ድማ። እቲ ባይቶ ካብ
ኣመሰራርታኡ ጽሬት ስለዘይነበሮ ዶ ይኸውን? ብቑዓት መሪሕነት ብምስኣን’ዶ ይኸውን? ሓላፍነት ዝጎደሎ ተራ


text:
ብዓል ነጻነት ንመን??
ብህዝቢ ዘይመረጾ ልኡኽ መላኺ እሞ ብግዝያዊ መንግስቲ ጥራይ 27 ዓመታት እትግዛእ ሃገር! ብህዝቢ ዘየጸደቐ በብዓይነቱ ኣዋጃት! ብህዝቢ ዘይወከሎም ሃሱሳት ሚኒስተራት! እትግዛእ ሃገር ብዓል ነጻነት ከተብዕል ንስሙ እምበር ሓቂ ኣይኮነን። እወ፣ ንኣእምሮ ህዝቢ እትሰልብ ማዕከን ተሌቪዥንን፣ ብ”ድምጺ ሓፋሽ፣ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ” ብግብሪ ግና ድምጺ ሓሶትን ፕርፓጋንዳን ባዶ 3 ዝኾነት ማዕከን ዜና ህግደፍ ዝዝርግሕ መንግስቲ ህግደፍ እትግዛ ሃገር ብዓል ነጻነት ምብዓል ኣየድልያንዩ። መንነትን፣ እምነትን ዝፍሕቝን ዝሓክኽን ጕዛያዊ መንግስቲ ህግደፍ፣ ንሕዲሽ ወለዶ ንምጽናት ፕሮጀክት ሃገራዊ ባርነት ብምእዋጅ ከይተሓለለ ዘተግብር ዘሎን ጭፍራ ህግደፍ እትዛእ ሃገር ብዓል ነጻነት ኣየድልዛን እዩ። ኣብ ኤርትራ ነጻነት ዝብሃል ስለ ዘየለ ብዓል ነጻነት እምብኣር ኣይ ቦታኡን እዩ። ጭፍራ ህግደፍ ግና ነጻ ወጺኦም ስለዘለው ብፍላይ ብዓል ነጻነት ህግደፍ ኢሎም ክሰምዩዎ ይኻሉ እዮም። እንቶ ህዝቢሞ ብሰንኪዞም ልኡኻት ሳጥናኤል፣ደም ይነብዕ ስለዘሎ ብዓል ነጻነት ከብዓይ ኣይደልን እዩ ።
ነቲ ውድዓዊን ህሉውን ሓቀኛን ስእሊ ብዓል ነጻነት ኤርትራ ዝትንትን፣ ትንተና ። ንሓደ ህዝቢ ውሑድ ግዜ ከተታልሎ ትኽእል ኢኻ፣ ብዙሕ ግዜ ከኣ ከተታልሎ ትኽእል ኢኻ፣ ንዘልኣለም ግና ከተታልሎ ኣይከኣልን ኡዩ። ህግደፍ ግና ንህዝቢ አርትራ ንዘልኣለም ከታልሎ ይረባረቦ ኣሎ።ብኣካየድቲ መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ኤርትራ
እየ ተካል ዘመን! እንዳ ህግደፍ ከኣ፣ ከይ ሓፈሩ “መራሕቲ ሃገራትን መንግስታትን ይኣይ መልእኽቲታት ዮሃና ነጻነት ኤርትራ (ባርነት ኤርትራ) ሰዲዶም” ይብሉና ኣሎው። ከምኡውን”በዓል ናጽነት ኣብ ወጻኢ ብክብ ዝበለ ድምቀት ይጽምበል ኣሎ” እንዳበሉ ይግዕሩ ኣለው።
ነጻነት ማለት ትርጉሙ ግና ፣ ነጸየ፣ ጻህየየ፣ ነጻ ገበረ ማለት እዩ። ሓርነት ማለት ከኣ፣ ኣሕረረ፣ ሓረረ፣ ነቲ ዱር ዝነበረ ኣሕሪሩ ሓራ ገበሮ፣ ቆጥቊጡን፣ ዓጺዱን፣ ኣንዲዱን፣ ካብ ለመምታን ባልዕን፣ ኣራዊትን ሓራ ምስኣውጽኦ ድማ ድሕሪኡ ዓዲ ሃኒጹ ኣብኡ ሰፊሩ፣ ህገር ይሃንጽ ማለት እዩ።
እወ፣ ሓደ ባዕዳዊ ወራሪ፣ ነታ ደቅታ ዓዲ ነጻን ሓራን ገሮም ዝደኮኑዋ ወሪሩ ክሕዛ ምስ ዝጅምር፣ እቲ ህዝቢ ድማ መኪቱ ፣ ነጽዩን ኣሕሪሩን የጥፍኦሞ፣ ነታ ሃገር ከኣ ነጻን ሓራን የውጽኣ ማለት እዩ። ህዝቢ ኤርትራ እምብኣር ነቶም ነታ ጥንታዊት መሬት ኣቦሓጎታቱን ቅድመ ቀዲማውያን ዝደኮኑዋ፣ መሬቱ ወሪሮም ክጭቁንዎ ዝፈተኑ ባዕዳውያን ገዛእትን ወረርትን ነጽዩን ነጻጽዩን፣ ኣሕሪሩን፣ ንህዝቢ ኤርትራን፣ መሬት ኤርትራን፣ ባሕሪ ኤርትራን ከኣ ካብ ጭቆናን መግዛእትን ብ1991 ዓ.ም.ፈ. ነጻን ሓራን ኣውጺኡዋ እዩ። ብሰንኪ ልኡኽ መላኺ ህግደፍ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ግና፣ እንደገና ኣብ ባርነት ኣትያ ትርከብ ኣላ። እዚዩ እቲ ውድዓዊ ሓቂ እምብኣር! ኣበይ ድኣሎሞ እቲ ብዓል ነጻነት ዝብሃል ዘሎ? እንታይ ድኣ እዩ እዚ ኩሉ ዓጀውጀው እንዳ ህግደፍ? ሓባእ ቁስሉ ሓባእ ፈውሱ!
እቲ ሎሚ ዘሎ ስእሊ ልኡኽ መላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ከምዚ እዩ።
pe=”big” color=”teal”] ካብታ እቶም 15 ገዳይም ላዕለዎት ሰበስልጣናት ጭፍራ ህግደፍ፣ ኣብታ ብመሃንድሳት ህንጻ ኣሜሪካ ዝተሃንጸት ኣብ ሰሜናዊ ባሕሪ ኣጻድፍ እትርከብ ቤት ማሕቡስ ዝተኣስሩላ እዋን ጀሚሩ እዩ ኢሰያስ ትንፋስ ክረክብ ዝኸኣለ። እዞም ብጾት ኢሰያስ ዝነበሩ 15 ኣባላት ፖሊት ቢሮ ብዘይ ፍርዲ ካብ ዝእሰሩ ዛጊት 18 ዓመታት ሓሊፉ ኣሎ። ኣብዘን ዝሓለፋ 18 ዓመታት “ብዓል ነጻነት” ህግደፍ ድማ፣ ልኡኽ መላኺ ኢሰያስ ሓንቲ ግዜ መሊቛቶ ብሓፈሻ ብዛዕባ እሱራት ብፍላይ ድማ ብዛዕባ ጂ15 ኣልዒሉ ተዛሪቡ ኣይፈልጥን። እቶም ጂ15 ህግደፍ ብዘይ ፍርዲ ኣብ ማእሰርቲ ክበልዩ ከለው፣ እቶም ጂ15 ኣባላት ፖሊት ቢሮ ወያኔ ግና ጉዳዮም ብቤት ፍርዲ ተራእዩ ተፈቲሖም። እቲ ምስጢር ግና ማእከላይ ስለላ መርበብ ኣሜሪካ “ተጣዒስና ኢና ኢልኩም እንተድኣ ፎርም መሊእኩምን ፈሪምኩምን ክትፍትሑ ኢኹም” ተባሂሎም እዮም ተፈቲሖም። እቶም ጂ15 ህግደፍ ግና ብመሃንድሳት ሲኣይኤ ምስተሓቱ፣ “ኣይንጥዓስን ኢና፣ ፎርም ጣዕሳውን ኣይንመልእን ኢና” ስለዝበሉ እዮም፣ ክሳብ ሎሚ ንሕልፈቶም ተዳጒኖም ዘለው። ስለዚ እቶም ወሰንቲ ጎይቶት ኢሰያስ ስለላ መርበብ ኣሜሪካ እዮም እንበር ተውሳኺቱ ኢሰያስ። ኣናፍራ ቆቛ ዘይፈልጥስ ኣይሃዳናይን። [/button]
እቲ ኣብዚ እዋንዚ ሰናኒዖም ኣብ መርበብ ሓበሬታ መስከረም ዝዝርግሑዎ ዘለው ስእሊ ግና ከምዚ ኣይኮነን። እዚ እቲ ህሉው መልክዕ እቲ ልክዕ መልክዕንውልቀ መላኺ ኢሰያስ ኣብዚ እዋንዚ ከምዚ ምስ ዑመር ኣልበሽር ዲክታቶር ሃገር ሱዳን ተሳኢሉዎ ዘሎ ስእሊ እዩ።
እዚ ስእሊዚ ግና ብሜክኣፕ፣ ብፎቶሾፕ፣ ተሳናኒዑ፣ ከም ሓዲሽ ኮይኑ በታ ትካል ህግደፍ ዝኾነት “መርበብ ሓበሬታ መስከረም.ኔት” ዝዝርጋሕ ዘሎ ስእሊ እዩ። እዚ ስእሊዚ ግና ቅድሚ10 ዓመታት ዝገበረ ስኑዕ ስእሊ እዩ።
“ማይ እንተተሳእነ ጸገም የልቦን፣ ኣብ ማይ ዘለዎ ምኻድ ጥራይ እዩ”።
ይብል ኢሰያስ
ንምዃኑስ እዚ ሰብዚ ንመን ይመርሕ ከምዘሎስ ይርድኦ ደኾን ይኽውን? ብግዝያዊ መንስቲ ጥራይ ን27 ዓመታት ዝኣክል፣ ብዘይ ሓጋጊ ኣካልን፣ ፈራዲ ኣካልን፣ ፈጻሚ ኣካልን ዝነብር መንግስትስ ብዘይካ ኣብ ኤርትራ ኣበየነይቲ ሃግር ኣሎ? እሞድኣ ብዓል ነጻነት አርትራ ዝብሃልሲ ትርጒሙ እንታይ እዩ? ንህዝቢ ኤርትራ እጽኒቱ፣ ባህርያዊ ጸጋ ሃገር ከኣ ዛጊት ብጽዮናውያን ትጓሕጒጕሑ ንባዕዲ ሃገር እናግዓዘ ምዕባሌ ህዝቢ ኢሉ ክዛረብ ከሎስ ይርድኦ ይኸውን ወይ ኮነ ኢሉ እዩ ብህዝቢ ኣሽካዕላል ዝጻወት ዘሎ?
ታባን ድፋዕን ኢሰያስ ኮይና ዘላ “ሓጽቢ” ዓዲ ሃሎ! ህዝቢ ኤርትራ ግና ሎሚ፣ “ኢደይ ኢድካ፣ ኣነባ ክሓልፍ ኣነባ፣ እንዳበልና ዘምጻእናያ እንጀራ፣ ይበልዓኣ ኣለዋ ዘይነበራ” እናበለ ኤህ ክብል ይውዕልን ይሓድርን ኣሎ።
መሓከሊ ኢሰያስ ቁሸት ዓዲ ሃሎ። ኣብዚ እዋንዚ ህዝቢ ኤርትራ ብዛዕባ ጸገማቱን ሽግሩን ክጠርዕ እንተድኣ ደልዩ፣ ካብ ፈቐዶ ዓድታትን ካብ ኣስመራን ተበጊሱ፣ ጉዳዩ ይኣይ ብልኡኽ መላኺ ኢሰያስ ክፍትሓሉ ንዓዲ ሃሎ እዩ ዝውሕዝ ዘሎ። እዚውን ሓደ ርእሱ ዝኸኣለ ሕቡእ ኣጀንዳ ዘለዎ ብልኣኽቲ ኢሰያስ ዝተኣልመ ግንከኣ ንጹር ኣጀንዳ ዘለዎ ውዲት እዩ።
ኣብ ዓዲ ሃሎ ዝርከብ ቤተ መንግስቲ ኢሰያስ እዚ እዩ እምብኣር።
እታ ዝዕቅጠላ ዘሎ ዲጋ ዓዲ ሃሎ እትብሃል ሓጽቢ ድማ እዚኣ እያ። እዚ ፕሮጀክትዚ ግና፣ ርሑቕ ዓዲ መሓሰዊ ከምዝብሃል፣ ክሳብ ሎሚ ንስእነት ማይ ህዝቢ ኣስመራ ከድሕን ኣይከኣለን።
ካብ 1991 ዓ.ም.ሩ. ጀሚሩ ግና፣ እቶም ህግደፍ ዝብሃሉ ጭፍራ ማፍያ ግንከኣ ኤርትራዊ ሕብሪ ዘለዎም ልኡኻት ባዕዳውያን፣ “ገርብ ብሓኽላ” ብዝብል ውዲት፣ ቀዲ መደብ ዕዮኦም፣ነቲ ካብ ጸላእቱ ባዕሉ መኪቱ፣ ሃገሩን ህዝቡን ነጻን ሓራን ዘውጽአ ጅግና ወዲሃገር፣ በብ ሓደ እንዳ ነጸዩን፣ እንዳሕረሩን፣ እንዳ ኣሰሩን፣ የጽንትዎ ኣሎው። እቲ ኣዝዩ ዘሕዝን ግና ከይሓፈሩ፣ መላእ ሓዲሽ ወለዶ ካብ መዓስከር ባርነት ሃጽ ኢሉ ከምዝጠፍእ ብመደብ እንዳኣጽነቱዎ፣ ተሰልቢጦም ከኣ ብብዓል “ነጻነትን” ብ”ሕድሪ ስውኣትን” እንዳሸቀጡ ጥራይ ዛጊት 27 ዓመታት ሓሊፉ።
“ባጀላ ወይ ዲግሪ ዘይኮነስ ዱግሪ እዩ ዘድልየና። ፔና ወይ ዲፕሎማ ዘይኮነ ዘድልየና ድማ፣ ባዴላን ገረውኛን እዩ”። መደረ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣብ መዓስከር ሳዋ።
ብጹእ ወ ቅዱስ ፓትሪያርክ ተዋህዶ ሃይማኖት ኤርትራ ኣቡነ ኣንጦንዮ ብትእዛዝ ልኡኽ መላኺ ካብ ዝሕየሩ ብዙሕ ዓመታት ሓሊፉ። ሎሚ ከምዝውረ ዘሎ ድማኒ ብሕይወቶም የለውን እዩ ዝብሃል ዘሎ። ከምዚ እንዳፈጸመ እዩ እምብኣር ኢሰያስ ተጠሊዑ ብዓል ነጻነት ከብዕል ላዕልን ታሕትን ዝብል ዘሎ።


text:
ኣብ ኮንግረስ ኣሜሪካ ናይ መጀመሪያ ምስሕሓብ ሪፓብሊካዊያንን ዴሞክራሲያዊንን ዝተለዓለ ኣባላት ቤት ምኽሪ ስነ ስርዓት እንተድኣ ጥሒሶም ምርመራ ናይ ዘካይድ ቤት ፅሕፈት ስልጣን ንምድራት ሪፓብሊካዊያን ንድፊ ብምቕራቦም እዩ።
ኣብ ዕፁው ማዕፆ ዝተኻየደ ምሃብ ድምፂ ንዴሞክራሲያዊያን ኣባላት ሰኔት ዘቖጥዐ ነይሩ።
ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዘሎ ብልሽውና ንምፅራግ ወፍሪ ምርጭኦም ዘካየዱ ተመራፃይ ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ እዋኑ ኣይኮነን ክብሉ ብቲዊተር ተቓውምኦም ገሊፆም እዮም።
ኣፈጉባኤ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ብምዃን ዳግም ዝተመርፁ ፓል ራያን ናይ ምትሕብባር መልእኽቲ ኣቃሊሖም።
ኣብ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ መራሒት ውሁዳን ኮይነን ዳግም ዝተመርፃ ናንሲ ፐሎሲ እውን ከምዚ ክብላ መልእኽተን ገሊፀን።
“ናብራን ተስፋን ህዝቢ ኣሜሪካ ክብ ንምባል ሓላፍነትን ስልጣንን ኣለና።”
ኣብዚ ናይ መጀመሪያ መዓልቲ መበል 115 ኮንግረስ ዝተርኣየ ትስፉው ምልክት ሪፓብሊካዊያን ንመጻኢ ንምፍፃም ዝሃቀኑዎም ዓብይቲ ኣጀንዳታት ንወሃብቲ ድምጺ ክሰምዑ እዮም ዝብል ምዃኑ ኣብ ምምሕዳር ቡሽ ተቖፃፃር ስነስርዓት ኖርም ኤይዘን ይገልፁ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።