text:
Date: Sunday, 24 December 2017
ቃለ-መጠይቕ-ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ
ሕቶ፡ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪቃ ዑደት ኣካይዱ ነይሩ። መልእኽቲ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ’ውን ኣብጺሑ። ምስ’ዘን ሃገራት ኣፍሪቃ ዘለና ሓባራዊ ረብሓታት እንታይ ይመስል? ትጽቢትና’ኸ?
ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፡ እተን ኣብ ውሽጢ እዘን ዝሓለፋ 3-4 ኣዋርሕ ዝበጻሕናየን፡ ግብጺ፡ ጫድን ሩዋንዳን እየን - ውሱናት እየን። እቲ ምስኣተን ዝጸንሓና ዝምድና ገሊኡ ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ዝነበረ ኮይኑ፡ ዝያዳ ንምድማቑን ንምድልዳሉን ተባሂሉ ዝተገብረ ድማ እዩ። ምስተን ዕሙቕ ዝበለ ዝምድና ዝጸንሓና ኸኣ ብዝያዳ ንምስፍሑን ንምድልዳሉን እዩ። ነቲ ዝምድናታት ንምድልዳል ናይ ፕረዚደንት ኢሳይያስ መልእኽትታት ኣብጺሕና። መልእኽትታት ፕረዚደንት ብዝተፈላለየ መንገዲ እውን ይኸይድ እዩ። ንኣብነት ብዛዕባ ዳግመ ምውዳብ ናይ ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ክሕለፍ ዘይብሉ ኣገዳስነት እውን ስለዝነበሮ፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ናብ ኩሎም መራሕቲ ሃገራት ብዛዕባኡ ዝምልከት ኤርትራ ዘለዋ ርእይቶ ዝሓዘ መልእኽትታት ሰዲዱ።
እዚ ንገዛእ ርእሱ ኣወንታዊ ጐድኒ ኣለዎ ኣብ ዝምድናታት ናይ ክልተ ሃገራት። ኤምባሲታት - ኣብ ግብጺ፡ ሱዳን፡ ደቡብ ሱዳን፡ ኡጋንዳ፡ ኬንያ፡ ኣብ ደቡኣፍሪቃ ኣለና። ኣብ ሊብያ እውን ኣለና። ዘለዋና ብዝሒ ኤምባሲታት ውሑዳ ኣይኮናን። ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃ እውን ኤምባሲ ወይ ፐርማነንት ሚሺን ተባሂሉ ዝጽዋዕ ኣለና። ስለ’ዚ ብኡ መጠን እቲ ዝምድናታት ብዝያዳ ምስዘን ሃገራት ማለት’ዩ። 53 ሃገራት ኣፍሪቃ ኣለዋ - ካብዚኣተን እተን እንበጽሐ ውሱናት እየን። ኣብተን ኤምባሲታት ዘለወን ከኣ ዝያዳ ጽልዋ ክህልወና ከምዝኽእል ክፍለጥ ኣለዎ።
ሕቶ፡ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ነቲ ኣብ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ጸኒዑ ዝጸንሐ እገዳ ዳግም ንምርኣይ ኣኼባ ኣካይዱ ነይሩ። ብዛዕባ’ቲ ‘ሓገዝ ንኣልሸባብ’ ዝብል ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝቐረበ ክሲ ንራብዓይ ተኸታታሊ ዓመርትዖ ከምዘይተረኸበ ተረጋጊጹ እናሃለወ፡ እቲ ዘይፍትሓዊ እገዳ ግን ንተወሳኺ ዓመት ከም ዝናዋሕ ኮይኑ ኣሎ - እንታይ እዩ ቁንቁኛኡ?
ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፡ ‘ንሓደ ዓመት ተናዊሑ ኣሎ’ ምባል ከም ኣዘራርባ ጌጋ እዩ። ንኽልተ ዓመት’ውን ክኸውን ይኽእል’ዩ ካብኡ ንዝበዝሕ’ውን ክናዋሕ ይኽእል እዩ። ስለ’ዚ፡ ተናዊሑ ከምዘሎ ጥራይ ምሕባር ይሓይሽ። እገዳ ብኸመይ ኣገባብ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ? ንዝብል ሕቶ ክምልስ እንተኾይነ ግን፡ ናይ ዶብ ሕቶ ከይለዓል ምእንቲ፡ ንኤርትራ እንታይ ክንገብራ ኣለና እዩ’ቲ ዕላማ። ሕቶ ዶብ ብሕጋውን ቴክኒካውን መንገዲ ተፈቲሑ፡ ሕጋዊ መዕለቢ ተገይርሉ እዩ። ዶብ ከኣ ብክኦርዲነይትስ ተመልኪቱ እዩ። ኣብ ባይታ ክንርእዮ ኣይንኽእልን ንኸውን ግን ተመልኪቱ ኢዩ። ሳይንሳዊ ድማ እዩ - ቅቡል። ካርታታትና ሒዝና ኣለና። ንሳቶም’ውን ከምኡ። ሓደ ዓይነት ካርታ ኣብ ኩሉ ተዘርጊሑ እዩ። ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከም ዝቕመጥ እውን ተገይሩ። ስለ’ዚ እዚ ውዱእ ጉዳይ ከይለዓል ምእንቲ፡ ኣብ ከብሒ ኮፍ ከብሉዎ ምእንቲ፡ ‘ንኤርትራ ብኻልእ ሻቕሎት ጅሆ ክንሕዛ ኣለና’ ብምባል እገዳ ኣንቢሮም። ኤርትራ ብዛዕባ እቲ ናይ ዶብ ጉዳይ ከይትሓስብ፡ ከይትዛረብ፡ ከይትቃለስ ብዝያዳ ሸበድበድ ከም እትብል ንምግባር ዝዕላማኡ እዩ። እገዳ ኣብ ልዕሌና ዘንበሩ - ሽግር ክፈጥሩልና። ካብ 2009 ክሳብ እዚ ግዜ እዚ እገዳ ኣብ ልዕሌና ጸኒዑ ኣሎ። ሓደ ግዜ ጥራይ ድማ ኣይኮነን። ኣብ 2009 ብይን 1907 ተባሂሉ ዝጽዋዕ፡ ‘ኤርትራ ንኣልሸባብ ክትሕግዝ 2000 ሰራዊት ናብ ሶማል ኣእትያ ኣላ’ ተባሂሉ። ቀጺሉ፡ ዶብ ናይ ጁቡቲ ዝብል መጺኡ - ናይ ጁቡቲ ቦታታት ብሓይሊ ሒዞም ስለዘለዉ፡ እገዳ ክንገብረሎም ኢሎም። ብሸበድበድ ማለት ካባናመልሲ ከይተጸበዩን መራሒ ሃገር መረዳእታ ከይሃቦምን እንከሎ፡ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣእትዮም፡ ኣብ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ድሮ ክሪስማስ ኣብ ልዕሌና እገዳ ከም ዝትግበር ተገይሩ። እዚ ኣመሪካ ዝገበረቶ እዩ ነይሩ። ፍጹም ሕጋዊ ኣይነበረን ጭብጥታት የብሎምን። ንሕና ንኣልሸባብ ደገፍ ሰራዊት ኣይሃብናን። ስለዚ ብሕጊ ክሕዙና ኣይክእሉን እዮም። እዚ ዓመጽ እዩ ነይሩ።
ኣብዚ ጉዳይ ኩሉ ግዜ ናይ ሓሶት ጸብጻብ ዘቕርበሎም ሓደ ተቖጻጻሪ ጉጅለ - ሞኒተሪንግ ግሩፕ ዝበሃል ኣቚሞም፡ ብኡ መሰረት ከኣ ጸብጻባት ክመሓላለፍ ናብ ባይቶ ጸጥታ ተገይሩ። ቅቡል ንምምሳል ማለት’ዩ። ከምኡ እናበሉ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ እገዳ ከንብሩ ጸኒሖም። ኣብ 2009 ከምኡ’ውን ኣብ 2011 እገዳ ተግቢሮም። እቲ ናይ 2009፡ ኣብ ኣጽዋር (ኣርምስ ኢንባርጎ) ኰይኑ ንሕና ከይንገዝእ ወይ ከኣ ከይነመሓላልፍ ወይ ናይ ካልኦት ከይንቕበል ዝተገብረ እገዳ እዩ። ከምኡ’ውን ርእሰ-ማል ዝኾነ ይኹን ገንዘብ ይኹን ካልእ ንብረት ይኹን ናይ ብሓለፍቲ’ውን ከም ዝድስክል ምግባር’ዩ ነይሩ። ሓለፍቲ’ውን ከይንቀሳቐሱ። እዚአን እተን ቀንዲ ምኽንያታት ዝብሉወን እየን። ኣብ 2011 ብተመሳሳሊ ብይን 2023 ዝበሃል መጺኡ። ብዝያዳ ኣብ ቁጠባ ዘነጻጸረ እዩ ነይሩ። ኣብ ዲያስፖራ ዘለዉ ኤርትራውያን 2 ሚእታዊት ናብ ሃገሮም ከይከፍሉ፤ ከምኡ’ውን ናይ ቢሻ ናይ
ዕደና ጉዳይ’ውን ኣሎ። ኤርትራ ኣብ ጎረባብቲ ሰላምን ርግኣትን ከሊኣ ኣላ። ገንዘብ ትህብ ኣላ ብዝብል ነቲ ገንዘብ ክቈጻጸርዎ ጽዒሮም። ካልእ እውን ዝገበርዎ ነገራት እንተልዩ፡ ዝኾነ ኤርትራዊ ብደገ ነዛ ሃገር እዚኣ ገንዘብ ወይ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ኣብዚ ሃገር ከይመጽእ ውህለላ ከይግበር፡ ከምኡ እውን ሪሚታንስ ዝበሃል ነገራት ከይመሓላለፍ፡ ንኤርትራ ብቁጠባ ይኹን ብዝተፈላለየ ፖለቲካዊ፡ ማሕበራዊ፡ ቁጠባዊ ሽግራት ፈጢርካ ጅሆ ምሓዝ እዩ ነይሩ። እዚ እገዳ ንሕና ሕጋውነት ወይ ከኣ መሰረት ናይ ሕጊ ዘይብሉ ምዃኑ ክነረድእ ፈቲንና። ኣብ መጀመርታ፡ ነቲ ሞኒተሪንግ ግሩፕ ክልተ ግዜ ተቐቢልናዮ ኢና። ሕጋውነት ስለዘይብሉ ግን ነቲ ጉጅለ ኣፍልጦ ኣይሃብናዮን። ኣብ ዝሓለፈ ግዜ እቲ እገዳ ዝቕጽል ዘሎ ሞኒተሪን ግሩፕ ስለ ዘይተቐበልኩም ኢኹም ዝብል ነይሩ። እቲ ጉጅለ በብእዋኑ ዝህቦም ጸብጻባት ከኣ ቅድሚ ሕጂ ከም ዝረኣናዮ ሓሶት ጥራይ’ዩ። ናይ እገዳ ብይን ክመጽእ ከሎ፡ ከም ቀንዲ ምኽንያት ዝተጠቕሙላ፡ ኤርትራ ንኣልሸባብ ዝውዕል ኣጽዋር ዝጸዓና 3 ነፈርቲ ኣብ በይደዋ ኣውሪዳ ዝብል ነይሩ። እዚ ጉዳይ ከም ጸብጻብ ሓሊፉ። ብኡ መሰረት ከኣ ብይን 2023 ዝበሃል ተመሓላሊፉ። ስለዚ እቲ እገዳ ናይ ብሓቂ ክትርእዮ ከለኻ ካብቲ ናይ ዶብ ሕቶ ናይ መወዳእታ ውሳኒኡ ረኺቡ ዝተመልከተ ዶብ ብዛዕብኡ ከይንዛረብ፡ ንዓና ሽግር ንምፍጣር ዝገበሩዎ እዩ። ‘ንስኻትኩም ሞኒተሪን ግሩፕ ወይ ተቘጻጻሪ ጉጅለ ክሳብ ትቕበሉ፡ እገዳ ክቕጽል እዩ’ ድማ ተባሂሉ። ሕጂ ዘምጽእዎ ዘለዉ፡ ኤርትራ ምስ ኣልሸባብ ዝምድና የብላን ዝብል እዩ። ሞኒተሪንግ ግሩፕ ናብ ኤርትራ ክኣቱ እንተዀይኑ ሓሶት ጸብጻብ ዘይህብ እንተኾይኑ ጥራይ እዩ። መረጋገጺ ከቕርብ ዘይክእል እንተኾይኑ እሞ በብእዋኑ ኸኣ ንሱ ብዝሃቦ መሰረት እገዳታት ኣብ ልዕሌና ዝጸንዕ እንተኾይኑ፡ ሕጂ’ውን ኣይንቕበሎን ኢና። መጎተና ቅኑዕ እዩ። ብዝኾነ ግን እቲ ጉዳይ ክምርመር እንከሎ ጭብጥታት ዘይብሉ’ዩ። ካብ 2009 ክሳብ እዚ ግዜ እዚ ዝኣከብኩሞ ጸብጻባት ከልስዎ ኢልናዮም ኢና።
ምኽላስ ዝበሃል ንሳቶም ብዝተፈላለየ መንገዲ እቲ ኣብ ልዕሌና ተነቢሩ ዘሎ እገዳታት ብምሉኡ ኣብ ሓሶት ዝተመርኮሰ ምዃኑ ይፍለጡ እዮም። ስለ ዝኾነ እቲ ሓሶት ፍለጥዎ፡ ሓሶት ከምዝነበረ ኣረጋግጹ ኢና ንብሎም ዘለና። ሕራይ ረቪው ክንገብር ኢና ኢሎም - ኣብ 2016 ከም መደብ ሒዞሞ ክንሶም ክሳብ ሕጂ ረቪው ክገብሩ ኣይከኣሉን። ክለሳ ክገብሩ ዘይደልዩ እንተኾይኖም ብሓይሊ ኸኣ ሞኒተሪንግ ግሩፕ ተቐበሉ ዝብሉ እንተኾይኖም፡ 2-3 ግዜ ጸብጻባት ኣቕሪቡ ኩሉ ኸኣ ሓሶ ስለ ዝነበረ ፈጺምና ክንቅበሎ ኣይንኽእል ኢና። ነዚ ጉዳይ ከልሱዎ፡ እንደገና ገምጋም ግበርሉ ኢና ንብሎም ዘለና። ገምጋም ግበርሉ ንዝብል ሕቶ ዝተፈላለየ ትርጉማት ክህብዎ ጀሚሮም። ንሕና 2000 ሰራዊት ኣብ ሶማልያ ከም ዘይሰደድና፡ ብረት ዝጸዓና 3 ነፈርቲ ናብ ባይደዋ ከም ዘይለኣኽና ክረጋገጽ ዝኽእል እዩ። በዚ ጉዳይ ንሳቶም እውን ተሸጊሮም ኣለዉ። ከመይ ገይሮም ክወጽኡ ከም ዝኽእሉ ዝጠፍኦም እዮም ዝመስሉ። ጸብጻብ ሞኒተሪንግ ግሩፕ ብምልኡ ሓሶት እዩ። ስለዝዀነ ሕጂ’ውን ኣብቲ ጉጅለ ምትእምማን የብልናን። ድሕሪ ሕጂ ዝህብ
ጸብጻባት እውን ሓሶት ክኸውን ስለ ዝኽእል ክንቅበሎም ኣይንኽእልን። ሕጋውነት እውን የብሉን። ስለዚ እቲ ጉዳይ ክምጉቱሉ ኣይክእሉን ኣለዉ።
ሕቶ፡ ንኤርትራ ብሰብኣዊ መሰላት ንምኽሳስ ሰፊሕ ዘመተ እዩ ዝካየድ ዘሎ። እዚ ካብ ምንታይ እዩ ዝነቅል? ዕላምኡ’ኸ ብልክዕ እንታይ እዩ? መርገጺ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት እውን እንተተብርሃልና?
ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፡ ብዛዕባ ሰብኣዊ መሰላት-ኤርትራ ንጹር መርገጺ እዩ ዘለዋ። ህዝቢ ኤርትራ ዝተቓለሰሉ ጉዳይ እዩ። ተጋዲልና ናጽነት ዝረኸብና ህዝቢ ኢና። ህዝቢ ኤርትራ፡ መሰል ናይ ኩሉ ማለት ንልምዓት ንምዕባለ ወዘተ መሰል ኣለዎ። እዛ ሃገር ማሕበራዊ ፍትሒ ዝነገሰላ እያ። ስለ ዝኾነት ኩሉ እቲ ንህዝቢ ኤርትራ የድልዮ እዩ ዝበሃል ብምሉኡ መምስ ዓቕምና ከም ዝማላኣሉ ይግበር ኣሎ። መኣዲ ትምህርቲ ኣብ ኩሉ ተዘርጊሑ። ገና’ውን ክዝርጋሕ እዩ። ናይ ጥዕና’ውን ዝርጋሐኡ ኣዝዩ እናዓበየ ይኸይድ ኣሎ። ናይ ማይ እውን ከምኡ። ዕዳጋታት ኣብ ኩሉ ቦታታት ከም ዝኽፈት እናተገብረ ይኸይድ ኣሎ። ኣገልግሎት መጓዓዝያ - ንኹሉ ርሑቕ ገጠራት ከም ዝባጻሕ ንምግባር ይጸዓር ኣሎ። ጽሩይ ማይ ንኹሉ ክባጻሕ መንግስቲ ኤርትራ ጻዕርታት ካብ ዝገብረሉ ጉዳይ እዩ። ኣብዚ እዋን እዚ መጠን ዝተኸዘነ ማይ ብቐሊል ዝረአ ኣይኮነን። ንምስታይን ጽሬትን ጥራይ ዘይኰነ ንልምዓት’ውን ክጠቅም ምእንቲ ኣብ ኩሉ ከባቢታት ይኽዘን ኣሎ። ስለዚ እቲ ህዝቢ ኤርትራ መሰል ክረኽበሉ ኣለዎ ዝበሃል ነገራት ብምሉኡ መንግስቲ ኤርትራ እናኣማለኦ ዝኸደሉ ዘሎ ጉዳይ እዩ። ብኹለንተናኡ ክትሪኦ እንከለኻ መሰል ክበሃል ከሎ፡ መሰል ማሕበራውን፡ ቁጠባውን ፖለቲካውን ትሕዝቶ ዘለዎ ጉዳይ እዩ። ብኸምዚ ዓይነት ኢና ክንርእዮ ንኽእል። ግዳ ከምቲ ክገልጾ ዝጸናሕኩ ንኤርትራ ብሓሶት ጠቂንካ ዝተተግበረ እገዳ እናላሕለሐ ምስ ከደ፡ ንኤርትራ ብጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ንሓዛ ተባሂሉ። 193 ሃገራት ኣብ ዝተኣከባሉ መድረኽ፡ ኣብ ዩኒቨርሳል ፐረዲክ ረቪው፡ ማለት ኣብ ኣድማሳዊ ወቕታዊ ክለሳ ተባሂሉ ዝጽዋዕ፡ ነፍሲ- ወከፍ ሃገር ብዛዕባ ናታ ንጥፈታት ሰብኣዊ መሰላት ዝምልከት ጸብጻባት ኣብ ተቕርበሉ እዋን፡ ንኤርት ብጥቁል ኣቢልካ ብሰብኣዊ መሰላት ምኽሳስ ተራእዩ። ከምዚ ዝኣመሰለ ሜላታት ኣዝዩ ዘገርም እዩ። ካንትሪ ስፐስፊክ እዩ ነይሩ። ብፍሉይነት ኣብ ኤርትራ ዘነጻጸረ ቦጥቊልካ ንምጥቃዕ ዝዓለመ እዩ። ተኣኪበን ዝነበራ ሃገራት’ውን ሽዑ ርእይቶአን ክህባሉ ዘኽእል ዕድል ኣይነበረን። እቲ ኣገባቡ ቅቡል ኣይኮነን፡ ሕጋዊ ኣይኮነን።
ኩለን ኣህጉራውያን ውድባት ሓያላን ሃገራት ዝቈጻጸርአን ስለዝኾና፡ ናይ ገዛእ ርእሰን ፕሪንሲፕል ኣይሰርሕን እዩ። ካልኦት ሃገራት ከኣ ብዝተፈላለየ ጉዳ ስለጽለዋ ደፊረን እዚ ጌጋ እዩ ክብላ ኣይክእላን እየን። ሓያላን ሃገራት ነተን ኣህጉራውያን ይኹና ዞባውያን ውድባት ከም ድላየን እየን ዝጠውይአን። ኣ ልዕሊ ኤርትራ ዝምስርታኦ ክስታት እቲ ሓደ ምስ ላሸወ ብኻልእ ምሽጋር ዝበሃል ነገራት ኣሎ። ክኸሱኻ ክደልዩ ከለዉ ሓደ ስፐሻል ራፖርተር ምምዛዝ ኩሉ ግዜ ዝጥቀሙሉ ሜላ እዩ። ንእገዳ ዝኸውን ጸብጻባት ዘምጽኣሎምን ሕጋውነት ንምትሓዝን ማለት’ዩ። በዚ ከኣ’ዮም ሞኒተሪንግ ግሩፕ ኣቚሞም። ቀጺሎም ከኣ ስፐሻል ራፖርተር ኣምጺኦም። ጸብጻባት በብእዋኑ ከተዳሉ እትኽእል ሰብ። ኣገባብ ዝተኸተለ ግን ኣይኰነን። እዛ ሰብ እዚኣ ሸይላ እያ ትበሃል። ከም ስፐሻል ራፖርተር ወይ ከም ፍልይቲ ጸብጻቢት ተባሂላ እያ ቀሪባ። ዝሓለፋ ሽዱሽተ ዓመታት እዛ ሰብ እዚኣ ካብ ጭቡጥ ኵነታት ኣይተበገሰትን። ውድዓውነት ብግቡ ኣብ ክንዲ ተንጸባርቕ ብምልኡ ኣንጻር ኤርትራ ዘበለ ጸብጻብ ኣዳልያ። ስርሓ ብምሉኡ ምስ ትካል ሃገራዊ ጸጥታ ኢትዮጵያ ኣዛሚዳ እያ ዓሚማቶ። ሓሶት ክህብ ዝኽእል ሰብ ከም ምስክር እናኣቕረበት መዓት ጸብጻብ ኣዳልያ። ከም ግቡእ፡ ብጭቡጥ መንነት ናይቶም ዝተወከሰቶም እውን ኣይጠቐሰትን። ኣስማቶም’ውን የለን። ብድፍኑ ክንድዚ ሰባት ከምዚ ዓይነት ጸብጻባት ሂቦም ጥራይ እዩ ተባሂሉ። ብምሉኡ ከኣ ንኤርትራ ዝኸስስ።
ንሳ ኣንጻር ዝኾነት ሃገር ክስታት ኣብ ዝመጸሉ ግዜ ንዓኡ ንምርባሕ እትጽዕር ሰብ እንተዘይኮይና ፍታሕ ከተምጽእ ትኽእል ሰብ ኣይኮነትን። ብወገንና ከኣ ሓቂ ንምሕባር ዝከኣለና ክንቃለስ ጸኒሕና ኢና። ንዝተፈላለያ ሃገራት ብክልተኣዊ ዝምድናታት፡ ምስ ዝተፈላለያ ማሕበራትን ውድባትን እውን እናተሻረኽና ነቲ ጉዳይ ከነህድኦ ክኢልና። መሊሶም ሓደ መጽናዕቲ ከቕርብ ዝኽእል ዝበልዎ ኮሚሽን ኣቚሞም። ብመንገዲ’ዚ ኮምሽን’ዚ እውን ነቲ እታ ሰበይቲ ዝሃበቶ ጸብጻባት ንምድራዕ’ዩ ዕላማኦም። ‘ክራይም ኣገይንስት ሁማኒቲ’ ብዝብል ከሲሶም ኣብ ገበናዊ ቤት-ፍርዲ ወይ ኣይሲሲ ዝበሃል ኣብኡ ከቕርቡና ብዝለዓለ ደፊኦሙሉ። እዚ ግን ተቐባልነት ኣይረኸበን። ኣብ ሓንጎሎም በቲ ኣሎ ዝበሃል ሕማቕ ጸርፍታት እናኣነወርና፡ ነዛ ሃገር እዚኣ ድሂልና እዚ መንግስቲ’ዚ ከልግስ ኣለዎ ዝብል’ውን ኣንቂዶም።
ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጥን ኣብ ደገን ከኣ፡ ‘መኸተ’ ዝብል ጭርሖ ኣልዒሉ ኣካይዳኦም ግጉይ ከምዘሎ ክነግሮም፡ ኣብ ኤርትራ መንግስትን ህዝብን ሓደ ኣካል ሓደ ኣምሳል ምዃኖም ከፍልጦም ብኹሉ መንገዲ ተቓሊሱ። ኣብ ጀነቫ ክሳብ 1 ሽሕ ዝኸውን ኤርትራዊ ኣብ ሓደ እዋን ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዱ። ኣብ ታሪኽ ኤርትራ ከምዚ ዝኣመሰለ ብዝሒ ዘለዎ ሰላማዊ ሰልፊ ተኻይዱ ኣይፈልጥን። ኣብ ኣሜሪካ ኣብ ሓደ መዓልቲ ኣብ ሳን-ፍራንሲስኮን ኣብ ዋሽንግተንን ክሳብ 15 ሽሕ ዝግመት ህዝቢ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዱ። ኣብ ኣውስትራልያ እውን ከምኡ ብዙሕ ቁጽሪ ዝተሳተፎ ተኻይዱ። ህዝቢ በብእዋኑ እዚ ናይ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ዝለዓለሉ ግዜ፡ ናብ ጀኔቫ ብኽሳርኡ እናተጓዕዘ ብኹሉ ዓቕሙ ብዝተወደበ ኣገባብ ሰላማዊ ሰልፊ ከካይድ ጸኒሑ። ጌና እውን ይቃለስ ኣሎ። ካልእ ምስኡ ተዛሚዱ ዝኸይድ - መንእሰያት ካብ ኤርትራ ቦንቊርካ ብምውጻእ መንእሰያት ክጽንቀቑ እሞ ልምዓታዊ መደባት ምዕንቃፍን እዛ ሃገር ክትከላኸል ናብ ዘይትኽእለሉ ደረ ምውራድን ዝብል መደቦም’ዩ። ኩሉ’ዚ ክኾነሎም ኣይከኣለን። እቲ እገዳ ዝበሃል ተዳኺሙ እዩ። እቲ ሰብኣዊ መሰላት ዝበሃል’ውን - ዝኣልምዎ ብዙሕ ነገራት ኣሎ
ግን እናተዳኸመ እዩ መጺኡ። ስለ’ዚ ኣብ ፍልይ ዝበለ መድረኻት ንኣቱ ኣለና ማለት’ዩ። ጉዳይ እናፈሸሎም ይኸይድ ከምዘሎ ስለዝተረድኡ እምበኣር፡ ዝተፈላለየ ኣገባባት ክጥቀሙ፡ ኣኼባታት ክገብሩ. . .ገለ እዮም ዝስምዑ ዘለዉ። ንሕና ከኣ ካብቲ ዝጸናሕናዮ መድረኽ ወጺእና ኣብ ዝሓሸ መድረኽ ኣቲና ኣለና ክበሃል ይከኣል።
ሕቶ፡ ኣብ ዝሓለፈ 26 ዓመታት ኤርትራ ከም ናጻ ሃገር ሰፊሕ ኣህጉራዊ ዝምድናታት ኣማዕቢላ እያ። ምስ ቀረባ ጐዶቦና ከምኡ’ውን ምስ ሰሜን ኣፍሪቃን ማእከላይን ምብራቕን ዘሎ ዝምድና ከም ጽቡቕ ክግለጽ ይከኣል። ምስ ኤውሮጳዊ ሕብረትን ሃገራት ኤውሮጳን፡ ምስ ሃገራት ሩስያን ቻይናን፡ ምስ ምምጻእ ሓድሽ ምምሕዳር ኣብ ኣሜሪካ እውን እቲ ዝምድናታት እንታይ ይመስል?
ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፡ እቲ ዝምድናታት፡ ብፍላይ ኣብ ከባቢና ኣብ ቀይሕ ባሕርን ወሽመጥ ዓድንን ምስ ዘለዋ ሃገራት ኣዝዩ ጽቡቕ እዩ ዘሎ። ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ኣብ ናይል ተፋሰስ ብምሉኡ ምስ ዘለዋ ሃገራት እውን ዝምድናና ሕማቕ ኣይኮነን። ምስ ኢትዮጵያን ጁቡትን እዩ’ቲ ጸገም።
ምስ ኤውሮጳ ዘለና ዝምድና፡ ብፍላይኳ ካብ 2013 ጀሚርና እቲ ናይ ምብጽጻሕ መደባት ይካየድ ኣሎ። መደባት ኣውጺና ብኣኡ መሰረት ወከልቲ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣብዚ ክበጽሑና ጸኒሖም እዮም። ስለ’ዚ ኣብ ውሽጢ ኤውሮጳ እቲ ኣረኣእያታት እናተቐየረ ከምዝኸደ ክፍለጥ ኣለዎ። ክልተኣዊ ዝምድናታት ምስተን ሃገራት ጽቡቕ ይኸይድ ብምህላዉ፡ ኣብዚ እዋን እዚ ዳርጋ ብዘይካ ሓደ ክልተ እንተዘይኮይኑ ናይ ምጽባእ ተርእዮ የብለንን እተን ሃገራት። ምሳና ዝደልደለ ዝምድና ክፈጥራ ዝደልያ እየን ዝበዝሓ። ዋላ ኣብ’ቲ ናይ ክልቲኣዊ ምትሕግጋዝ ዝብል፡ ኣብ ዲፕሎማሲ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ቁጠባዊ መዳያት ክተሓጋግዝሉ ዝኽእሉ መንገዲ እውን ኣንፈታት ይረአ ኣሎ። ምስ ኤውሮጳ ሕብረት ኣብ ሓደ ስምምዕ ኣቲና ኣለና ኣብ ናይ ምትሕግጋዝ ስምምዕ። እዚ ኣብቲ ዝምድናታት ዝፈጥሮ ኣወንታዊ ስለዝኾነ፡ ብጽቡቕ እንግምግሞ ነገራት እዩ።
ካልእ ኣብ ኤስያ፡ ምስ ጃፓን፡ ምስ ሩስያ፡ ምስ ቻይና ይኹን ምስ ህንዲ ምስ ካልኦት እውን ጽቡቕ ዝምድናታት ኣለና። ንበጻጻሕ ኢና - ምብጽጻሕ ጥራይ ዘይኮነ ናብቲ ምትሕግጋዝ ክንኣትወሉ ዘኽእሉ መንገዲ እውን ንርኢ ኣለና። ኣመሪካ ምስ እንመጽእ፡ እዚ ኹሉ ሽግር ዝፈጠረልና ሃገር ኣሎ እድሕር ተባሂሉ - ኣመሪካ እዩ። ምኽንያቱ ግጉይ ፖሊሲታት ነይርዎ እዩ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ - ብፍላይ ኣብ’ቲ ንኢትዮጵያ ዝሕቁፍ። ንኻልኦት ሃገራት እናሃሰየ ንኢትዮጵያ ዘሻድን እዩ ነይሩ እቲ ፖሊሲኡ። ምስ ኣመሪካ ዝኾነ ዝምድና ኣይጸንሓናን እንትርፎ ተጻብኦ። እገዳ ብኣኦም እዩ መጺኡ፡ ሰብኣዊ መሰላትዶ ካልኦዶ እናበልካ ንዓና እናኸሰሰ ዝቕጽል. . . ኩሉ ነገራቱ ኣመሪካ ዝፈጠረቶ እዩ። እዚ ኩሉ ተጻብኦታት ሓሊፉ ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ብቐጥታ ምስኣቶም ዝርርብ ጀሚርና ኣለና።
ክልተ ግዜ ረኺብናዮም - ኣንፈቱ ከኣ ደሓን እዩ። እቲ ዝርርብ ከኣ ክቕጽል እዩ፡ ክንባጻጻሕ ኢና፡ ኣብዚ መጺኦም ክዘራረቡ እዮም፡ ንሕና ናብኡ ኬድና ክንዘራረብ ኢና። ስለ’ዚ ካብቲ ቅድሚ ሕጂ ዝነበሮ ናይ ተጻባኢ መንፈስ እናተላቐቐ፡ ኣብ እዋን እዚ ዝምድናና ኣብ ጽምዶ ኣትዩስ፡ ጽምዶና ከምዝሕይል ንምግባር ጻዕርታት ንገብር ኣለና። ነዚ ንሳቶም እውን፡ ምስ ኤርትራ ኣብ ጽምዶ ከምዝእተዉ ተዛሪቦም እዮም፡ ጐስጓስ እውን ይገብርሉ ኣለዉ።
ንሳቶም (ኣመሪካ)፡ ኣብዚ ከባቢ ሰላም፡ ርግኣትን ጸጥታን ክህሉ ኢና እንደሊ እዮም ዝብሉ። ኤርትራ ኣብዚ ከባቢ እዚ ሰላምን ርግኣትን ከተስፍን ተራ ከምዘለዋን፡ ተራ ክህልወና ከም ዝኽእልን ከኣ ኣጸቢቖም ይፈልጡ እዮም። ሓንቲ ዝተገንዘብዋ ነገር እንተልያ፡ ብጀካ ኤርትራ ኣብዚ ከባቢ’ዚ ሰላም ዘለዋ ሃገር የላን። እዛ ሃገር እዚኣ ብዙሕ ከተበርክት ትኽእል እያ ዝብል ኣረኣእያታት ኣብ ኣመሪካውያን ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ኩሉ እናተራዕመ ይኸይድ ኣሎ። ስለ’ዚ እቲ ምስ ኣመሪካ ተጀሚሩ ዘሎ ርክብ ደሓን ኣንፈት ሒዙ ይኸይድ ከምዘሎ እየ ዝሕብር። ምስ ሩስያ፡ ጽቡቕ ዝምድና እዩ ዘለና። ኣብ ፖለቲካውን ዲፕሎማስያውን መዳያት ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ቁጠባውን ባህላውን መዳያት እውን ምርድዳኣት ኣሎ። ኣብ ባይቶ ጸጥታ ክረአ እንከሎ፡ መርገጺ ሩስያ ፍልይ ዝበለ እዩ። ንዓና ደጋፊትና እያ። ካብ ክልተኣዊ ዝምድናታት ወጻኢ ወይ ኪኖኡ እናሓሰብና ከኣ ዝምድናታትና ከም ዝድድል ምግባር ንጽዕር ኣለና።
ዞባዊ ውድብ ኢጋድ ከምቲ ዝቖመሉ ዕላማን መትከላትን ይነጥፍ ኣሎ’ዶ ትብል? ኣብዚ ዞባን ከባቢናን ለውጢ ከምጽእ እንተኾይኑ እቲ ክኸውን ዘለዎ እንታይ’ዩ? ኢጋድ ሽግሩ ዓቢ እዩ። ኣብ ምቛሙ፡ ኤርትራ ሓንቲ ካብተን ዝለዓለ ተራ ዝነበረን ሃገራት’ያ ነይራ። ብቐንዱ ዕላማታቱ፡ ሰላምን ምርግጋእን ናይ’ዚ ከባቢ ኣብ ምስፋን ከምኡ’ውን ዞባዊ ቁጠባዊ ምውህሃድ ከም ዝህሉ ኣብ ምግባር እዩ ነይሩ። እዘን ክልተ ዕማማት ግን ክፍጽም ኣይከኣለን። ኢጋድ መጀመርታ ዝገበሮ ጌጋታት እንድሕሪ ሃልዩ ናይ ሶማል ኩነታት’ዩ። እናኸፍአን እናገደደን ክኸይድ ኣብ ምግባር ኣሉታዊ ተራ ተጻዊቱ። ከምኡ‘ውን ናይ ቡሽ ስርዓት፡ ኲናት ኣንጻር ግብረ- ሽበራ ዝብል ነይርዎ። ኣብኡ ኢትዮጵያ ንሕና ክንድግፈኩም ኢና ብምባል ኢዳ ኣእትያ። ኣብ 2006 ሕቡራት ሃገራት ብብይን 1725 ዝፍለጥ መዳውብቲ ሶማል ዝዀነት ሃገር ኣብቲ ጉዳይ ክትኣቱ የብላን ዝብል ኣውጺኡ ነይሩ። ኢጋድ ግን መርገጺ ናይ ኣመሪካን ናይ ኢትዮጵያን ንኽድግፍ ነዚ ኣህጉራዊ ብይን ረጊጹ። ስለ’ዚ ኢትዮጵያ ኣብ ሶማል ኣትያ ማለት እዩ። ሽዑ ንሕና ካብ ኢጋድ ኣንሳሒብና ጥራይ ዘይኮነ ኣባልነትና እውን ኣደስኪልና። ካብቲ ግዜ እቲ ጀሚሩ ኢጋድ
ክሰርሕ ኣይረኣናን። ኣብ ሶማል ክንደይ ግዜ ኢዱ ኣእትዩ። ሰላም ኣብ ሶማል ከምጽእ ኣይከኣለን። ኩነታት ናይ ደቡብ ሱዳን መጺኡ። ኣብኡ’ውን እንትርፎ ከጋድዶ ዘምጸኦ ሰላም ኣይነበረን። ኣብ ካልእ ቦታታት እውን ከምኡ፡ ኬንያ ትኹን ኡጋንዳ ዳርጋ ኣብ ኢጋድ እምነተን እናተዳኸመ ከይዱ። ብዝያዳ ኣብ ማሕበረ-ሰብ ምብራቕ ኣፍሪቃ እናድሃቡ ይኸዱ ኣለዉ። ኢጋድ መን እዩ ተቖጻጺርዎ ዘሎ እንተደኣ ኢልና ኩሎም ሰራሕተኛታቱ ዳርጋ 90 ካብ 100 ናይ ወያነ እዮም። ኢጋድ ዝበሃል ውድብ ኣካል ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ይሰርሕ ኣሎ ማለት’ዩ። ኢጋድ ዝበሃል የለን። ኣብ 2010 ግቡእ ተሳታፍነትና ከነረጋግጽ ጽሒፍናሎም ኢና። እቲ ሰክረታሪ ጀነራል ዝበሃል ተቐቢልዎ ክነሱ ወያነ ኣይከውንን ኢሉ። ካልኦት ኣባላት’ውን ክዛረባ ኣይከኣላን። ኢጋድ መሳርሒ ናይ ኢትዮጵያ ካብ ዝኸውን ነዊሕ ኣቚጺሩ ኣሎ። እገዳ ኣብ ልዕሌና ክትግብሩ እንከለዉ ብመንገዲ ኢጋድ እዮም ናብ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣመሓላሊፎምዎ። ካብኡ መንጢሎም ድማ ኣብ ባይቶ ጸጥታ ኣብጺሖምዎዎ። እዚ፡ እቲ እገዳ ኣፍሪቃዊ ደገፍ ከምዘለዎ ንምምሳል እዩ። ምኽሪ ናይ ኣመሪካ እዩ ነይሩ። ኢጋድ፡ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብቑጠባ ክምዕብልን ጸጥታዊ ኩነታቱ ውሑስ ክኸውንን ኣበርክቶ ክገብር ዘይኮነ፡ ነቲ ኩነታት ከጋድድ ጥራይ’ዩ ተራእዩ። ስለዚ ከም ውድብ መጠን ዝኣምነሉ ነገር የብለይን።
ሕቶ፡ ሓደ ካብ’ቲ ናይ ልምዓት ግንባራት፡ ኣብ ወጻኢ ንዝነብሩ ዜጋታትና ዝሓቁፍ እዩ። እዞም ዜጋታት ኣብ ዝቕመጡለን ሃገራት መሰላቶም ክኽበር ኣብኡ ንዘሎ ዕድላት ትምህርቲን ስራሕን ብዝበለጸ ንኽጥቀምሉ ብመንግስቲ እንታይ ይስራሕ ኣሎ? ኣብ ሃገራዊ መደባት ልምዓት ብዝበለጸ ንምስታፎም ዝተታሕዘ መደባት እንተሎ? ኣብ ንግድን ወፍርን እውን እንታይ መደባት ኣሎ?
ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፡ ኣብ ኤውሮጳ፡ ኣብ ኣመሪካ፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ፡ ኣብ ኤስያ፡ ኣብ ኣውስትራልያ’ውን ኣሎ ህዝብና። ኣብ ኩሉ ቦታታት ከመሓድሩዎ ዝኽእሉ ብመንግስትን ግንባርን ሰባት ከም ዝምደበሎም ተገይሩ። ተወዲቡ ክኸይድ ጥራይ ዘይኮነ ተወዲቡ ኣብ ዲፕሎማስያውን ፖለቲካውን ንጥፈታት ከምዝሰርሕ ገይርናዮ ማለት እዩ። ስለ’ዚ እዩ ነቲ ብመንግስቲ ዝወጸ ናይ መኸተ መደብ ኣብ ምዕዋት ዝተቓለሰ። ዲፕሎማሲ ክበሃል እንከሎ ኣብቲ ዝነብርሉ ዘለዉ ሃገር ዘካይድዎ ንጥፈት እዩ። ምስ ኣባላት ፓርላማ ናይ መጽናዕቲ ትካላት፡ ናይ ዜና ትካላትን ጸለውቲ ውልቀ-ሰባትን ዲፕሎማስያዊ ንጥፈት ክገብሩ ይኽእሉ። ህዝቢ ኣብ ውሽጡ ናይ ንቕሓትን ፖለቲካን ስርሓት’ውን የካይድ። ብጉጅለ፡ ብጨንፈር፡ ብሃገር ደረጃ’ውን ተወዲቡ ኣሎ። ሃገራዊ ሽማግለ ዝበሃል ቅርጺ ከም ዝቐውም ተገይሩ። ኣብ ህዝባዊ ዲፕሎማሲን ዜናን እውን ከም ዘበርክት ንምግባር ጻዕርታት ክካየድ ጸኒሑ። ስለ’ዚ ኣበርክቶ ናይቲ ህዝቢ ኣዝዩ ዓቢ እዩ።
ኣብ ወጻኢ ዘሎ ኤርትራዊ ስድራቤቱ፡ ወገኑ፡ ኣዝመዱ ክሕግዝ ጸኒሑ ኣሎ። ኩሉ ግዜ ጠመተኡ ናብ ኤርትራ እዩ። እንተኾነ ብሰንኪ ዝተነብረ እገዳን ምስኡ ተዛሚዱ ዝተገብረ ገንዘብ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ንከይኣቱ ምኽልካልን፡ ናይ ውህለላ ይኹን ረሚታንስ ዓቕሚ ነክዩ። ኣብዚ ናይ እገዳ ኣተረጓጉማ ናይ’ቲ ዓንቀጻት ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ይፈላለ እዩ። 2% ኣብዚ ከይትኸፍሉ ኢሎም። 2% ብፍላይ
ኣብ ዓዲ እንግሊዝን ኣብ ካናዳንን ኣብ ጀርመንን ከይትኸፍሉ ተባሂሉ። እቲ ህዝቢ
ብዝተፈላለየ መንገዲ ከም ዝኸፍል ተገይሩ። ከምኡ እውን እቲ ውህለላ ይኹን ረሚታንስ ናብዚ ሃገር ከይለኣኽ ተዓናቒፉ ማለት እዩ። ኣብ ስደት ዝርከብ ኤርትራዊ ኣብ ቁጠባ ሃገሩ ከየበርክት ምእንቲ ብናይ ኣመሪካ ግጉይ ፖሊሲታት ምኽንያት ገንዘብ ከምቲ ዝደልዮ ክሰድድ ኣይከኣለን። እንተሰዲዱ እውን ዝተፈላለያ ጉጅለታትን ትካላትን ነቲ ዶላር እናኣትረፋ፡ ናቕፋ ተተሰኪሞም ክመጽኡ ዘይተገብረ ኣይኰነን። እዚ እውን ኣብ ቁጠባና ብዙሕ ሳዕቤናት ነይርዎ። እቲ ናይ ውህለላን ናይ ረሚታንስ ዝበሃል ኣገባቡ ሒዙ ዝኸደሉ መንገዲ ይረአ ኣሎ። ናይ ወፍሪን ንግዲን ጉዳያት ምስ ውሽጣዊ ኩነታትና ተዛሚዱ ዝኸይድ እዩ። ብዝኾነ ብፍላይ ኣብ ኣፍሪቃ፡ ማለት ኣብ ደቡብ ሱዳን፡ ኡጋንዳ፡ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ኣንጎላ፡ ዱባይን ካልእን ብዙሓት ኤርትራውያን የውፍሩ ከምዘለዉ ንፈልጥ ኢና። ንሕና ኤርትራዊ ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ከይዱ ከውፍር ነተባብዖ ኢና። ኣብ ኤርትራ ጥራይ ከውፍር ኣለዎ ዝብል የለን። ኣብ ኤርትራ ይኹን ኣብ ደገ ከውፍር ኣለዎ። ኣብ ደገ ምውፋር ንዓና እውን ጠቓሚና ስለዝኾነ ኤርትራዊ
ኣብ ደገ ኣውፊሩ ክጥቀመሉ ዝኽእል እንተኾይኑ የውፍር። ግዳ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ እውን ከውፍር ዝያዳ ጻዕርታት ንገብር ኣለና። መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ዘውጸኦ ናይ ወፍሪ ጽላታት ከውፍር ንደልዮ ኢና። ኣብ ጽላት ሕርሻ - ትሕተ ቅርጺ ማይ ተዋዲዱ ስለዘሎ፡ ሓደ ካብቲ ክድፈኣሉ ዘለዎ ጉዳይ እዩ። ካልኣይ፡ ና መጓዓዝያ እዩ። ሳልሳይ ድማ፡ ናይ ጸዓት። ኣብዚ ጽላታት’ዚ፡ ብዙሓት ኤርትራውያን ከውፍሩ ድሌቶም ገሊጾም ከምዘለዉ ድማ ንፈልጥ።
ሕቶ፡ ሚኒስተር ዑስማን፡ ምስ ጉዳይ ፍልሰት ደቂ-ሰብ ዝተኣሳሰር ንግዲ ደቂ- ሰብ ይካየድ ከም ዘሎ ብሰፊሑ ክግለጽ ጸኒሑ እዩ። ኣብዚ ቅንያት’ዚ ዝተኻየደ ናይ መራሕቲ ኣፍሪቃን ኤውሮጳን ዋዕላ’ውን ቀንዲ ኣጀንዳኡ ነይሩ። እዚ ንዓና’ውን ብኸመይ ይጸልወና? ሃገራት ኤውሮጳ ንኤርትራውያን ዘይሕጋውያን ስደተኛታት ብዝምልከት ፖሊሲ ቅጽበታዊ ምቕባል - ማለት ኣውቶማቲክ ኣሳይለም ክኽተላ ጸኒሐን ኣለዋ። ኣብ’ዚ መዳይ እዚ ክካየድ ዝጸንሐ ዝርርብ እንታይ ገስጋስ ኣርእዩ?
ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፡ ንግዲ ደቂ-ሰብ ንገዛእ ርእሱ ጊላነት እዩ። እዚ ከኣ ኣብ ሊብያ’ውን ተራእዩ እዩ። ዳርጋ ጨረታ ዓይነት እዩ - ብኣርባዕተ፡ ሓሙሽተ ሚእቲ ዶላር ተጫሪቶም ሰባት ይወስዱ። ባርነት እዩ ክበሃል ዝከኣል። ኣብ 2010ን 2013ን ፕረዚደንት ኢሳይያስ ናብ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ባንኪ ሙን ደብዳቤ ኣብ ዝሰደደሉ ግዜ፡ እዚ ጉዳይ እዚ ገሊጽዎ ነይሩ እዩ። ሕጂ እያ ዓለም ዳርጋ ዓው ኢላ ክትዛረበሉ ጀሚራ ዘላ። እዞም ግዳያት እዚኣቶም ናብ ዓዶም ክምለሱ ኣለዎም። ቁጽሮም ውሑድ ኣይኮነን። ክሳብ 34 ሽሕ ዝኾኑ ኣብኡ ኣለዉ። ካብኦም ኤርትራውያን እውን ዘይነዓቕ ቁጽሪ ኣለዎም። ክንመልሶም እንተኾይንና ግን፡ ናይቶም ክምለሱ ኣለዎም እንብሎም ዘለና ድሌት ክሕወሶ ኣለዎ። እዚ ድማ ብዝያዳ ክዝረበሉ ተባሂሉ ተመሓላሊፉ ዘሎ ጉዳይ እዩ።
የ ቐንየ ልና


c: text/html

text:
(ቢቢሲ ትግርኛ ዘሐተሞ)
ኣብ ዓመተ 2009 (2017)፡ ኣብ ትግራይ ካብ መንግስቲ እቲ ክልል፡ ኣብ ማእኸላይን ትሑትን ብርኪ መነባብሮ ንዝነብሩ ወገናት ንመስርሒ መንበሪ ገዛ ዝውዕል መሬት ክዕደል እዩ ዝብል ሓደ ብስራት ተሰሚዑ።
ኣብቲ እዋን ብዙሓት ሰባት ክኸውን እዩ ኢሎም ዘይኣመትዎ ብስራት ካብ ክልላዊ መንግስቶም ምስምዖም ሓጎሶምን ናእደኦምን ገሊፆም’ዮም።
ብመሰረት እዚ ድማ፡ ገዛ ዘይብሎም ሰባት ብማሕበር ክውደቡ ብምግባር፡ ን570 ማሕበራት መስርሒ መንበሪ ገዛ ኣብ ከተማ መቐለ ደብሪ ተብሂሉ ኣብ ዝፅዋዕ ከባቢ፡ 70 ካሬ መሬት ዓዲሉ።
ነቲ ህንፀት ዘድሊ ቀረብ መሳርሒ ብሕሱር ዋጋ ከምዘቕርብን፡ ፕሮጀክት መንበሪ ኣባይቲ ሚዘር ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ተዛዚሙ ናብ ተጠቀምቲ ከምዝቐርብን እውን ቃል ተኣትዩ።
እዚ ፕሮጀክት ክዛዘመሉ ዝተብሃለ ግዘ ዝቐርብ ዘሎ ብዙሕ ዝተብሃለሉን ቃል ዝተኣተወሉን ፕሮጀክት ኣበይ በፅሐ ብምባል ቢቢሲ እቲ ህንፀት ኣብ ዝካየደሉ ፕሮጀክት ሚዘር ብምኻድ ተዓዚቡ።
እቲ ኣብ ሰፊሕ ሜዳ ደብሪ ዝተጀመረ ፕሮጀክት ኣባይቲ ሚዘር፡ ኣይኮነን ዶ ክውዳእ እቲ መንደር ከምቲ ብዙሕ ዝተብሃለሉ ሃይሃይታ ህንፀት ኣይረኣየሉን።
ኣብቲ መንደር መብዛሕትኦም ሳይታት ኮለን ተኺሎም ህንፀት ዘየካይዱ፣ ገና ኣብ ሰረት ዝርከቡን ሙሉእ ብሙሉእ ህንፀት ዘይጀመሩን ኣለዉ።
“ወግሐ ፀብሐ ገንዘብ ወስኹ”
ወይዘሮ ኪሮስ ብሉፅ ካብቶም ተጠቀምቲ ኣባይቲ ሚዘር ሓንቲ እየን። ኣብ ማሕበረን ምስ ዝርከቡ 20 ኣባላት ብምዃን ሙሉእ ክፍሊት እየን ከፊለን። ይኹን እንበር ብምኽንያት ምኽባር ቴንዲኖ (ብረት) ተወሳኺ ክፍሊት ገንዘብ ንክኸፍሉ ብተኾናታሪ ከምዝተነገሮም ይዛረባ።
“ፍርቅና ሙሉእ ክፍሊት 120 ሽሕ፡ ፍርቂ ኣባል ማሕበር ድማ ካብ ደደቢት 48 ሽሕ ብምልቃሕ፡ ልዕሊ 2 ሚልየን ብር ኢና ከፊልና።
ሕዚ ግና ገንዘብ ስለዝወሓደን ቴንዲኖን ስለዝኸበረን ኢሉ ነንሕድሕድና 20 ሽሕ ብር፡ ብሓፈሻ 400 ሽሕ ብር ክፈሉኒ ኢሉና። እዚ ንዓና ከቢድ ስለዝኾነ ህንፀት ካብ ዝቋረፅ 5 ኣዋርሕ ገይሩ” ይብላ፤ መብዛሕትኡ ሰብ ተደራራቢ ተወሳኺ ክፍሊት ይኸፍል ከምዘሎ ብምግላጽ።
መምህር ዩኒቨርሲቲ መቐለ መምህር ገብረመድህን ገብረሚካኤል እውን፡ ማሕበሮም ኣብዚ ሕዚ እዋን ትሑት ኣፈፃፅማ ካብ ሞንጎ ዘለወን ማሕበራት ኣብ ቅድሚት ከምትስራዕ ብምግላፅ፡ ተኾናተርቲ እኹል ቀረብ መሳርሒ ህንፀት የለን ብዝብል፡ ከምዘጓተትሎምን መንግስቲ ነዚ ፕሮጀክት እዚ እኹል ቅድመ ምድላው ስለዘይገበረሉ’ዩ ብምባል ይነቕፉ።
ወይዘሮ ታቦቱ ግርማይ፡ ሰራሕተኛ መንግስቲ እንትኾና፡ ዕደላ መሬት ኣባይቲ ሚዘር ካብ ዘሐጎሶም ወገናት ሓንቲ እየን።
“በዚ ሕዚ እዋን ሰራሕተኛ መንግስቲ ወርሒ ካብ ወርሒ ብዝኽፈላ መሃያ ገዛ ክገዝእ ዘይሕሰብ እዩ። እዚ ዕድል ምስ መፀ ዋላ እኳ ዓቕሚ እንተዘይሃለወኒ፡ ተለቂሐ እቲ ናይ መጀመርታ ቅድመ ክፍሊት ጥራሕ እየ ከፊለ” ይብላ። ብዙሕ ተስፋ ዝገበራሉ እዚ ዕድል ግና ገንዘብ ምስ ከፈላ፡ ዝተጀመረ ህንፀት ምቁራፁ ከምዘሕረቐን ብምግላፅ።
መምህር ገብረመድህን ምስ ካልኦት ኣባላት ማሕበሮም ብምዃን 20 ሚእታዊ ማለት እውን ኣስታት 1 ሚልየን ብር እዮም ከፊሎም። ይኹን’ምበር ሓመድ ካብ ምምላእ ብዝዘለለ ዋላ ሓደ ስራሕ እንከይሰርሐ ተወሳኺ ክፍሊት 10 ሚእታዊ ወስኹ ብምባል ደሃዩ ኣጥፊኡልና ይብሉ።
“ገንዘብና ንናይ ባዕሎም ዕላማ ይጥቀምሉ ኣለዉ”
ብመንግስቲ ግቡእ ምሕደራ ስለዘይተገበረሉ ኮንትራክተራት ንዘለዉ ክፍተታት ተጠቒሞም፡ ናይቲ ማሕበርተኛ ገንዘብ ኣብ ዘይመዓልኡ የውዕልዎ ኣለዉ ኢሎምና መምህር ገብረመድህን።
“ኮንትራክተራት ቀረብ የለን ብምባል ንናይ ባዕሎም ዕላማ’ዮም ዝጥቀምሉ ዘለዉ። ምስኦም ዝጀመሩ ካልኦት ተኾናተርቲ፡ እቲ ዝተወሃቦም ገንዘብ ነቲ ህንፀት ዘድሊ ስሚንቶን ቴንዲኖን ኣቐዲሞም ገዚኦም ብምኽዛን፡ ሕዚ ዘሎ ሕፅረት ከም ምኽንያት ኣይተጠቐምሉን”።
ዝበዝሑ ተኾናተርቲ ገንዘብ ህዝቢ ብምውሳድ ከም መጣየሽን መሰጋገርን ከምዝተጠቐምሉ ዝዛረቡ መምህር ገብረመድህን፡ ናህቶም ተኾናታሪ እንድሕር ዘይወሲኽኩምኒ ብዝብል ምኽንያት ደሃዩ ከምዘጥፍአሎም ከም ኣብነት ይገልፁ።
“እቲ ፈለማ ዝሃብናዮ 20 ሚእታዊ ብኣግባቡ ኣይተጠቐመሉን። ሓመድ ካብ ምምላእ ወፃኢ ዝሰርሖ የለን። እሱ እንከይሰርሐ እዩ 10 ሚእታዊ ወስኹ ኢሉና”። መብዛሕትኦም እቲ ገንዘብ ኣቐዲሞም ንውልቀ ረብሕኦም ኣብ ካልእ ፕሮጀክት ስለዘውዐልዎን እቲ ገንዘብ ኣብ ኢዶም ስለዘየለን ሕዚ ዘሎ ፀገም ኣጋኒኖም ከም ሽፋን እዮም ዝጥቀምሉ ዘለዉ” ኢሎምና።
“ተኾናተርቲ ብቕዓት የብሎምን”
ካብ ቀረብ መሳርሒ ህንፃ ብተወሳኺ፡ ጉዳይ ብቕዓት ተኾናተርቲ ብማሕበረኛታት ብተደጋጋሚ ዝለዓል ጉዳይ እዩ።
ኣይተ ብርሃኑ ታደሰ ፍልፍል እዚ ኩሉ ሕዚ ዘሎ ፀገም ፈለማ እኹል መፅናዕቲ እንከይተኻየደ ነቲ ፕሮጀክት ዘይምጥኑ ተኸናተርቲ ብምምዳቦምን ኣብ ሞንጎ ጉናን ተኸናተርትን ምዕሩይ ኣሰራርሓ ብዘይምህላዉ ምዃኑ ይገልፁ።
“ቢሮ ኮንስትራክሽንን መጓዓዝያን ተኸናተርቲ ክምድብ እንከሎ ብዘይመፅናዕቲ እዩ መዲቡ። ናትና ኮንትራክተር ዋላ ሓደ ስራሕ ልምዲ ዘይብሉ’ዩ፡ ብዘይ ልምዲ ንኣና ሓዊሱ ኣርባዕተ ማሕበራት ሒዙ” ይብሉ።
መብዛሕትኦም ተኾናተርቲ፡ እቲ ዕድል ከይሓልፎም ጥራሕ፡ መሃንዲሳትን ሰብ ሞያን ኣለዉኒ ብዝብል ናይ ‘ሓሶት ወረቐት’፡ ከምዝተቖፀሩን፡ እዚ ድማ ኣብ ባይታ ናብ ስራሕ እንትኣትዉ ፅሬት ዘይብሉ ህንፀት ንኽካየድ ምኽንያት ከምዝኾነ እዩ ዝግለፅ።
“ቢሮ ኮንስትራክሽን ፍቓድ እንትህብ፡ ተኸናተርቲ ኣብ ባይታ ዘየለ ናይ ሓሰት ወረቐት ሒዞም እዮም ከይዶም፤ ሓደ መሃንዲስ ዝቖፀረ ተኾናታሪ የለን። ነዚ ፍቓድ ዝሃበ ቢሮ ኮንስትራክሽን እውን ኣብ ባይታ መፅዩ ኣየረጋገፀን” ብምባል ንቢሮ ኮንስትራክሽን መጓዓዝያን ይወቕሱ ኣይተ ብርሃኑ።
ሓላፊ ቢሮ ኮንስትራክሽንን መጓዓዝያን ክልል ትግራይ ኣይተ ተስፋይ ገብረኪሮስ ግና፡ እቲ ህንፀት ናይ ውልቀ ስለዝኾነ፡ ኣብ ሞንጎ ተኸናተርትን ማሕበርተኛን ብዝተፈፀመ ውዕሊ እዩ ዝካየድ ዘሎ” እዮም ዝብሉ።
“ኣብታ ክልል ካብ ዘለዉ ተኸናተርቲ ዝሐሹ ዝበሃሉ፡ ካብ ደረጃ 6 ክሳብ ደረጃ 1 ኣራኺብናዮም። ደረጃ 9፣ 8ን 7ን ኮንትራክተራት ነይሮም እዮም፤ ማሕበርተኛታት ኣይንደልን ስለዝበሉ ግና ብድሌቶም መሰረት ኢና ኣቕሪብናሎም” ይብሉ።
“20 ሚኢታዊት ተኾናተርቲ ገንዘብ ማሕበርተኛ በሊዖሞ “
ኣብ ተኾናተርቲ ብቕዓት ዘይምህላውን ስዒቡ ኣብቲ ህንፀት ዝረኣይ ዘሎ ዕንክሊል ‘ትልሚ ተፈፂሙ ንክበሃል ጥራሕ፡ ኣብ ናይ መንግስታዊ ቢሮታት ሕማቕ ድሕረ ባይታ ዝነበሮም ተኾናተርቲ እንከይተረፉ፡ ናብ ስራሕ ክኣትዉ ከምዝተገበረ፡ ገሊፆምልና ኣይተ ብርሃኑ።
ከይዲ ህንፀት ኣባይቲ ሚዘር ብሓቂ ብምኽንያት ምስኣን ቶንዲኖ ህንፀት እንተድኣ ቷቛሪፁ፡ ኣብቲ መንደር ኣብ ሞንጎ ዘለዉ ሳይታት ክንድዚ ዝኣክል ኣፈላላይ ብኸመይ ክፍጠር ክኢሉ? ንላዕለዋይ ተቖፃፃሪ መሃንዲሳት ኣባይቲ ሚዘር ኢንጅኒየር ህላዌ ሓዱሽ ኣዘራሪብናዮም።
ቀንዲ ምኽንያት ምጉታት ህንፀት ኣባይቲ ሚዘር፡ ቴንዲኖ የቕርብ ዝነበረ ጉና ኣብዚ ሕዚ እዋን ቴንዲኖ ኣብ ዕዳጋ የለን ብዝብል፡ ምቕራቡ ብምቁራፁ እዩ ይብሉ።
ይኹን እንበር፡ ቴንዲኖ ኣብ ዘየለወሉ ኩነታት ከመይ ገይሮም ካልኦት ማሕበርተኛታት ዝሰርሕሉ፡ ካልኦት ድማ ገና ዘይጀመርሉ ኩነታት ይህሉ? ብሓቂ እዚ ጥራሕ ድዩ እቲ ምኽንያት ኢልናዮም።
20 ሚእታዊ ተኸናተርቲ፡ ናይ ማሕበርተኛታት ገንዘብ ንውልቀ ረብሕኦም ዘውዓሉ ከምዘለዉ ድማ ኣረጋጊፆምልና።
“ተኾናተርቲ ካብ ማሕበርተኛ ዝተቐበልዎ ገንዘብ፡ ተጓይዮም፡ ዘድልይ ኣቑሑት ዝገዝኡ ዘለዉ እንትኾን፡ ዝተቐበልዎ ገንዘብ ኣብ ናይ ውልቆም ጣጣ ዘውዓሉ ተኾናተርቲ’ዉን ኣለዉ እዮም” ይብሉ ኢንጅነር ህላዌ።
እዚ እናተፈለጠ ህዝቢ ኣብ ፀገም ከምዘሎ እናርኣኻ፣ ገንዘብ ህዝቢ እናተበልዐ፣ ሞራል ማሕበርተኛ እናተሰበረ፡ ከም ተቖፃፃሪ መሃንዲስ ንምንታይ ስጉምቲ ዘይተወሰደ? ቢቢሲ ዘቕረበሎም ሕቶ እዩ።
“ተኸናተርቲ ብመሰረት ውዕሊ እቶም ኣባይቲ ሃኒፆም ከረክብሉ ዝግባእ ግዘ ድሕሪ 2 ወርሒ ስለዝኾነ ሻቡ ኢና እንሓቶም፤ ተቖፃፃሪ ጥራሕ እንተይኮነስ እቲ ህዝቢ እውን ባዕሉ መፅዩ ክቖፃፀር ይግባእ” ይብሉ።
ሓላፊ ስራሕቲ ንግዲ ጉና ሓላፍነቱ ዝተወሰነ ውልቀ ማሕበር ጨንፈር መቐለ፡ ኣይተ በርሀ ደስታ፡ ጉና “ክሳብ ሕዚ እቲ ፕሮጀክት ዝጠልቦ በዓል 8፣ 10፣ 12፣ 14፣ 16 ዓይነታት ቶንዲኖ ነቕርብ ኣለና ኢና፡ ዋላ እኳ እኹል እንተዘይኮነ ምቕራብና ግና ኣየቋረፅናን፡ ኮንትራክተራት በብመዓልቱ እናመፅኡ ስሚንቶን ቶንዲኖን ይወስዱ ኣለዉ እዮም” ኢሎምና።
ኮንትራክተራት እንድሕር በብመዓልቱ ካብ ስራሕቲ ንግዲ ጉና ሓላፍነቱ ዝተወሰነ ውልቀ ማሕበር ጨንፈር መቐለ ቶንዲኖን ስሚንቶን ዝወስዱ ኣለዉ ኮይኖም፡ እቲ ህንፀት ንምንታይ ተቛሪፁ? እቲ ዝወሰድዎ’ኸ ኣብ ምንታይ ኣውዒሎሞ?
ቢቢሲ እዚ ጉዳይ ንምፅራይ ምስ ሓደ ሓደ ተኾናታሪ ቆፀሮ ሒዙ’ኳ እንተነበረ፡ ቃለ-መሕተት ንምክያድ ብተደጋጋሚ ኣብ ዝደወልናሉ ግዘ ስልኩ ከምዝተዓፀወ ፈሊጥና።
“3500 ቶን ቶንዲኖ ተሓቢኡ”
ምክትል ሓለፊ ቢሮ ልምዓት ከተማን ንግድን ኢንዱስትርን ትግራይ ኣይተ ዳንኤል መኮነን፡ ብሕብረተሰብ ዝለዓል ጥርዓናት ትኽክል ከምዝኾነን፡ 8 ዓበይቲ ነጋዶን ኣምፃእትን ቶንዲኖ ሓቢኦም ከምዝተረኸቡን ትካሎም ከምዝተዓሸገን ገሊፆም።
“ኣብ ከተማ መቐለ ሓሚዳይን ዓይደርን ኣብ ዝተብሃሉ ከባብታት ተፍትሽ ብምክያድ 5 ኣምፃእቲ ቶንዲኖን 3 ነጋዶን ቶንዲኖ ሓቢኦም ረኺብናዮም” ኢሎምና።
ስራሕቲ ንግዲ ጉና ክሳብ ሕዚ ናብ ኣባይቲ ሚዘር ቶንዲኖ የቕርብ ኣለኹ ዝበሎ ግና፡ ‘ጉና ትኽክል ኣይኮነን’ ይብሉ ኣይተ ዳንኤል መኮነን።
ኣብዚ ሕዚ እዋን ንህንፀት ኣባይቲ ሚዘር መቐለ 28 ሽሕ ቶን ቶንዲኖ ከምዘድሊ ዝሓበሩ እቶም ሓላፊ፡ እቲ ብውልቀ ነጋዶን ኣምፃእትን ዝተኸዘነ 3500 ቶን ቶንዲኖ፡ ንኣባይቲ ሚዘር ብ10 ሚእታዊ ስለዝሽፍን፡ ምስ ነጋዶ ብምርድዳእ ንማሕበርተኛታት ሚዘር ክህብዎም ይሰርሑ ከምዘለዉ እቶም ሓላፊ ገሊፆም።
ሓላፊ ልምዓት ኣባይቲ ክልል ትግራይ ኣይተ ገብረእግዚኣብሄር ኣብርሃ፡ ተኾናተርቲ ገንዘብ ማሕበርተኛታት ንውልቆም የውዕሉ ኣለዉ ከም ቢሮ ጥርዓን ማሕበርተኛታት ብምስማዕ ንምንታይ ከምዘይተፃረየ ሓቲትናዮም።
“እቶም ተኾናተርቲ ውዕሎም ኣብ ዝውድእሉ ግዘ ብሕጊ ክሕተቱ እዮም፡ እቲ ቢሮ ኣብዚ ሕዚ እዋን ነዚ ጉዳይ ከፃርይ ግና ኣይኽእልን” ኢሎምና ሕፅረት ቶንዲኖ ከምዘሎ ብምግላፅ።
ኣይተ ተስፋይ ገብረኪሮስ ብወገኖም፡ ክልል መንግስቲ ነዚ ጉዳይ ትኹረት ብምሃብ፡ ጉና ቴንዲኖ ከምፅኣሉ ዝኽእል ኩነታት ንምፍጣር ምስ ብሄራዊ ባንኪን ሚኒስትራት ፌደራልን ብምዝርራብ ቴንዲኖ ካብ ደገ ዝኣትወሉ፣ ኣብ ሃገር ዝርከባ ፋብሪካታት ድማ ንክህባና እናሰራሕና ኢና” ክብሉ ሓቢሮም።
መፃኢ ዕጫ ኣባይቲ ሚዘር?
ብዙሓት ሰባት ህንፀት ኣባይቲ ሚዘር ኣብ ሓደ ዓመት ክውዳእ እዩ ዝብል ተስፋን ሓቦን ሰኒቖም ከይዲ እቲ ህንፀት እኳ እንተጀመሩ፡ በቲ ዘሎ ኩነታት ግና ቀቢፆም፡ ዝተውሃብዎ መሬት ንሃፋትም ይሸጥዎ ከምዘለዉ ሰሚዕና።
“ናህሪ ኣቑሑት ህንፀት ብዝወሰኸ ቁፅሪ እናወሰኽካ፡ እሞ ድማ ንገዛ ክራይ ብወርሒ 2 ሽሕ ብር፡ ንቆልዑ ትምህርትን ልቓሕ መምለሲ ልዑል ወለድ እናኸፈልካ፡ እዚ ኩሉ ምስ መነባብሮኻ እንትድመር፡ ከቢድ እዩ” ይብሉ መምህር ገብረመድህን።
ካብ ትካል ልቓሕን ዕቋርን ደደቢት ዝተለቅሖ ልቓሕ ንምምላስ እውን ልዑል ክፍሊት ወለድ እዩ ዝኸፍል ዘሎ፡ ቅድሚ ሕዚ 11.9 ሚእታዊ ዝነበረ ኣብዚ ሕዚ እዋን 13.9 ሚእታዊ ወለድ እዩ ዝኸፍል ዘሎ።
ኣብቲ ፕሮጀክት ዝረኣዩ ተቐያያሪ ወሰኻት ዋጋ ቀረብ ህንፀት፣ በብግዚኡ ዝውስኽ መጠን ወለድ ልቓሕን ዘይምዕሩይ ምሕደራን ምጉታትን፡ እዚ ፕሮጀክት ዝቐሃመ ፕሮጀክት እዩ” ክብሉ ሓሳቦም ይዛዝሙ።
ወይዘሮ ኪሮስ እውን፡ “ወዮ ንድኻታት ዝተብሃለ መሬት፡ ሕዚ ተመሊሱ ናብ ኢድ ሃፋትም እዩ ዝኣቱ ዘሎ። ድሕሪ ሰለስተ ዓመት እውን ዝውዳእ ኣይመስለንን” ኢለናና ብጓሂ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ሪፐብሊካውያን ኣብ‘ቲ ትማሊ ዝተሳለጠ ናይ ፍርቂ-ዘበን ሃገራዊ ምርጫ ልዕሊ ሓምሳ መናብር ስለዝተዓወቱ፣ኣብ ቤት ምኽሪ ኣሜሪካ ዓብላሊ ፓርቲ ምኻኖም ኣረጋጊፆም።ብዘይካ‘ዚ ሪፐብሊካውያን ኣብ ሴኔት ዝነበሮም መንበር‘ውን ወሲኾም።እንተኾነ ዓብላሊ ፓርቲ ንምኻን የድልዮም ዝነበረ 10 መናብር ኣይረኸቡን።
ወዲ ኣብ ሓደ እዋን ፕረዚደንታዊ ሕፁይ ዝነበሩ ሮን ፓወል ሪፐብሊካዊ ራንድ ፖል ንመወዳድርቱ ጃክ ኮንዋይ ኣብ ልፍለ-ግዝኣት ኬንታክይ ድሕሪ ምስዓሩ ንደገፍቱ ኣብ ዘስመዖ መደረ፣እቲ ምርጫ መልእኽቲ የሕልፍ‘ሎ ምስበሉ እቲ መልእኽቲ፣ሓያልን ንፁርን‘ምበር ሕቡእ ዘይኮነ መልእኽቲ‘ዩ።መንግስቲ ናብ ኢድና ንምምላስ መፂና‘ለና ይብሉ ራንድ ፖል።
ትሑት መጠን ግብሪን ንእሽቶይ መንግስቲን ኣብ ትሕቲ ዝብሉ መበገሲታት ወፍሪ ምርጫ ዝገበሩ ሪፐብሊካውያን ኣብ መላእ‘ዛ ሃገር‘ዮም ተወሳኺ መናብር ረኺቦም።መጠን ወፃኢ ገንዘብ ንምንካይ ከምኡውን ፕረዚደንት በራክ ኦባማ ዘፅደቅዎ ውጥን ክንክን ጥዕና ክቅልበስ ቃል ኣትዮም‘ውን‘ዮም።
ሪፐብሊካውያን፣ነቲ ፕረዚደንት በራክ ኦባማ ሒዞምዎ ዝነበረ መንበር ሴኔተርነት ናይ ኢሊኖይ‘ውን ሒዞም‘ለው።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ዴሞክራሳውያን ኣብ ዝተወሰኑ ነቁጣታት ብፀቢብ ተዓዊቶም‘ዮም።ካብ ካሊፎርንያ ሰለስተ ጊዜ ኣባል ሴኔት ዩ-ስ ዝነበራ ባርብራ ባክሰር፣ኣንፃር‘ተን ሓላፊት ሄውሊት-ፓካርድ ዝነበራ ሪፐብሊካዊት ካርልይ ፍዮሪና ተወዳዲረን ክዕወታ ምኻነን ግልፂ ኮይኑ‘ሎ።ብዘይካ‘ዚ ንሪፐብሊካዊት ሜግ ዊትማን ዝሳዓሩ ጀርይ ብራውን ኣማሓዳሪ ክፍለ-ሃገር ካሊፎርንያ ክኾኑ‘ዮም።ብዘይካ‘ዚ ሪፐብሊካዊያን ንፔንስልቫንያ፣ኦሃዮን ኒውሜክሲኮን ሓዊስካ ኣብ ዓሰርተ ውድድር ኣማሓደርቲ ክፍላተ-ሃገራት ተዓዊቶም‘ለው።
ኣብ ክፍለ-ሃገር ኔቫዳ ካብ‘ቲ ቲ-ፓርቲ ዝተባሃለ ኣብ’ዚ ቀረባ ዝጀመረ ህዝባዊ ምንቅስቃስ ደገፍ ዝነበረን ሸሮን ኣንግል ሓያል ንሕንሕ ገጢምዎም ዝቀነዩ መራሒ ሴኔት ዩ-ስ ሃርይ ርዪድ ተዓዊቶም‘ለው።ኣብ ሓደ እዋን ኣማተር ቦክሰኛ ዝነበሩ ሃርይ ርዪድ ከቢድ ወፍሪ ምርጫ‘ዩ ፀኒሑኒ ኢሎም ይኣምኑ፣
ኣብ ሓደ እዋን ኣብ ጎደናታት ነይሮም።ኣብ መጓሰጢ መድረኽ ነይሮም።ኣብ ሴኔት ዩ-ስ‘ውን ነይሮም።ሓቂ ንምዝራብ ግና፣እዚ እቲ ዝኸበደ ወፍሪ‘ዩ ነይሩ።ምስ‘ቲ ስድራ-ቤታት የሕልፍዎ ዘለው ፀገም ክነፃፀር ከሎ ግና፣ዘሕለፍኩዎ ሓያል ወፍሪ ዳርጋ ትርጉም ዘይብሉ‘ዩ ምባል ይካኣል ኢሎም ሃርይ ርይድ።
ኣብ ክፍለ-ግዝኣት ዴለወር ደገፍ ቲ-ፓርቲ ዝኸሰበት ክርስትን ኦ-ዳነል ንሴኔት ዩ-ስ ዝጀመረቶ ወፍሪ ኣይሰለጠን።ተሳዒራ‘ላ።ሪፐብሊካዊ ኣባል ቤት ምኽሪ ጆን በይነር፣ንወ/ሮ ናንስይ ፔሎሲ ተኪኦም መራሒ ቤት ምኽሪ ኣሜሪካ ክኾኑ‘ዮም ዝብል ትፅቢት ኣሎ።ሚስተር በይነር ንገር ዝኣትዎ መፅባዓ ኣለኒ ዝበሉ እቶም መራሒ ቤት ምኽሪ ኣሜሪካ ክኾኑ ትፅቢት ዝግበረሎም ቤይነር፣እቲ ተረኺቡ ዘሎ ሓድሽ ፀብለልታ፣ኣብ ቤት ምኽሪ ህዝቢ መቃልሕኩም ኮይኑ ከግልግል‘ዩ‘ኳ እንተበልኩ፣መንግስታዊ ኣጀንዳ ዝሕንፅፅ ግና ፕረዚደንት‘ዩ።ህዝቢ ኣሜሪካ እንተኾነ ሎሚ ምሸት ዘየማትእ መልእኽቲ‘ዩ ናብ ፕረዚደንት ዘሕልፍ ዘሎ።ኣንፈትካ ቀይር ዝብል መልእኽቲ’ዩ ኢሎም።
ረቡዕ ምሸት ናብ ሚስተር በይነር ስልኪ ዝደወሉ ፕረዚደንት በራክ ኦባማ፣ብዓወት ሪፐብሊካውያን እንኳዕ ኣሓጎሰኩም ክብሉ ከለው፣ኣብ መፃኢ ጊዜ ሓባራዊ መድረኽ ንምፍጣር ከምዝዕሩ‘ውን ሓቢሮም።
ኣብ መፋርቅ ጊዜ ኣብ ዝሳለጥ ምርጫ፣ኩሉ-ሻዕ እቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ፓርቲ ስዕረት ይገጥሞ‘ዩ።ካብኡ ዝሓለፈ ግና ኣብ‘ዚ እዋን ኣጋጢሙ ብጠንቂ ዘሎ ድኹም ቁጠባ፣ዴሞክራስያዊያን ዘይተፀበይዎ ነገር ኣየጋጠሞምምን።
ሕፁያት ፓርቲ ሪፐብሊካውያን ኮይኖም ዝተዓወቱ ደገፍ ቲ ፓርቲ (ታክስድ ኢናፍ ኦልረድይ) ዝኣኽለና ግብሪ ከፊልና ኢና ከምዚምባል‘ዩ ዝብል ትርጉም ኣለዎ-ዝረኸቡ‘ዮም።እዚ ምንቅስቃስ‘ዚ፣ድሕሪ ፕረዚደንት በራክ ኦባማ ኣብ ምርጫ ቅድሚ ዓሚ ምዕዋቶም‘ዩ ተመስሪቱ።መንግስታዊ ወፃኢ ይነኪ ግብሪ‘ውን ይኣክል ዝብል ቀሊል መልእኽቲ ኣለዎ ቲ-ፓርቲ። መብዛሕተኦም ሕፁያት ቲ-ፓርቲ ንነባራት ሪፐብሊካውያን እናሳዓሩ‘ዮም ናብ‘ዚ ናይ ትማሊ ምርጫ በፂሖም።


text:
ልኡኽ ኮሚሽን ኣውሮጳ ኣብዚ ሰሙን ናብ ኢትዮጵያ ኣብ ዘካየዶ ዑደት ኣብ ክልል ሱማሊያ ብድርቂ ዝተጥቕዑ ከባቢታት ምስተዓዘበ ነቲ ሓገዝ ወግዓዊ ከምዝገበረ ተገሊጹ’ሎ።
ኣብ ኢትዮጵያ ብዝተፈጥረ ድርቂ 10.2 ሚሊዮን ሰባት ህጹጽ ረድኤት መግቢ የድልዮም።
እቲ ሓገዝ ካብ ናይ ሓጺር እዋን ናይ ህይወት ምድሓን ስራሕ ዝሓለፈ ከምዝኾነ ዝገለጹ ናይ ዓለምለኸ ምትሕብባርን ልምዓትን ኮሚሽነር ኔቨን ሚሚካ ንድርቂ ዘቃልዑ መሰረታዊ ምኽንያታት ንምፍላይን ናይ ምጽዋር ዓቕሚ ንምድላብን ዝዓለመ ከምዝኾነ’ውን ሓቢሮም።
ኣብ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ንድርቂ ንዝተጠቕዑ ሰባት ንሓደ ዓመት ዝኸውን መግቢ ንምቕራብ 1.4 ቢሊዮን ዶላር የድሊ።51 ሚእታዊት ካብዚ ዝተረኽበ ኽኸውን ከሎ እዚ ናይ ሎሚ መዓልቲ ናይ ኣውሮጳ ኮሚሽን ሓገዝ ዘድሊ ገንዘብ ክርከብ እዩ ዝብል ተስፋ ዘሐይል እዩ ።
ብኻልእ ዜና ኣብ ውሽጢ 50 ዓመታት ዝኸፍአ ድርቂ ዘጋጠማ ኢትዮጵያ እንተወሓደ ሽዱሽተ ሚሊዮን ህጻናት ከቢድ ናይ መግቢ ሕጽረት ኣጋጢሙዎም ኣሎ ክብል ዓለምለኸ ትካል ረድኤት ህጻናት ኣድሕን /Save the Children/ ገሊጹ።
ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከባ ሓዳሽ ፈጻሚት ስራሕ እቲ ትካል ሄለ ቶርኒንግ ስድራታት መግብን ማይን ንምድላይ ይንቀሳቐሱ ኣለው ኢለን። ንሰን በተወሳኺ ስቓይ ህጻናት ከብቅዕን ሓደጋታት ሕጽረት መግብን ኣመጋግባን ማይ ወለድ ሕማማትን ንምክልኻልን ማሕበረሰብ ዓለም ብዘይ ውዓል ሕደር ስጉምቲ ክወስድ ጸዊዐን ኣለዋ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
በዚ መሰረት ካብ ወረዳ ክሳብ ክልል 4,460 ኣባላት ኣመራርሓ ካብ ሓላፍነቶም ከምዝተልዓሉን ንፍርዲ ዝቐረቡ እውን ከምዝርከብዎምን ሓላፊ ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ክልላዊ መንግስቲ ኦሮሚያ ኣቶ ኣዲሱ ኣረጋ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ገሊፆም።
ብመሰረት መግለፂ ሓላፊ ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ክልላዊ መንግስቲ ኦሮሚያ ኣቶ ኣዲሱ ኣረጋ እቲ ዝተወስደ ስጉምቲ ኣብ ቀረባ ምስ ዝተኻየደ ምንቅስቓስ ዓሚቕ ተሃድሶ ዝተኣሳሰረ እዩ ።ኣብ ናይቲ ክልል መድረኽ ተሃድሶ ልዕሊ 6.5 ሚሊዮን ህዝቢ ከምዝተሳተፈን ፀገማት ሰናይ ምሕደራ፣ኪራይ ኣካቢነትን ብቕዓት ኣመራርሓን ሓዊሱ ኣለው ዝተበሃሉ ሽግራት ምልዓሎም ሓቢሮም።
ካብቶም ካብ ሓላፍነቶም ዝተለዓሉ 2,587 ብስእነት ብቕዓት ኣመራርሓ፣964 ብኪራይ ኣካቢነት፣397 ብጉድለት ስነምግባር፤512 ድማ ብኻልኦት ውልቃዊ ምኽንያታት እዚ ስጉምቲ ከምዝተወስዶም ዝዘርዘሩ ኣቶ አዲሱ ብፍላይ ብኪራይ ኣካቢነት ኣብ ልዕሊ ዝተጠርጠሩ ሕጋዊ ስጉምቲ ይውሰድ ከምዘሎ ኣረዲኦም።
“ዝተኣገዱ ንብረታት ኣለው።ካብዞም ዝተጠርጠሩ ሰባት ኣብ ባንኪ ዝርከብ 7 ሚሊዮንን 149 ብር ብብልሽውና ዝተረኽበ እዩ ተባሂሉ ዝጥርጠር ኣብ ፍርዲ ይርከብ።ኣርባዕተ መኻይን፣40 መንበሪ ኣባይቲ፣ክልተ ህንፃታት፣ከምኡ እውን 244 ሽሕን 356 ትርብዒት ሜትሮ ናይ ከተማ መንበሪ ኣባይቲ መስርሒ መሬት፣ 548,662 ትርብዒት ሜትሮ መሬት ብዱር ዝተሽፈነ መሬት ተኣጊዱ’ሎ።”
ኣብ ጉዳይ ምምዝባል ሓረስቶት፣ኣተሓሕዛ ሰብኣውን ዴሞክራሲያውን መሰላት ተኣሳሲሮም ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዝተልዓሉ ሕቶታት ትኽክለኛ እዮም ዝብል እምነት ከምዘለዎምን ነዚኦም ንምፍታሕ ስጉምታት ይውሰዱ ከምዘለውን ሓላፊ ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ክልላዊ መንግስቲ ኦሮሚያ ኣቶ ኣዲሱ ኣረጋ ወሲኾም ሓቢሮም።
ኣቐዲሞም ብሰንኪ ልምዓትን ኢንቨስትመንትን ዝተመዛበሉ ሓረስቶት ካብቲ ኢንቨስትመንት ተረባሕቲ ኣብ ክንዲ ምኻን ዝተኽፍለ ካሕሳ ዝተሓተ ምስ ምዃኑ ዝተርኣየ ጉድለት ንምእራም ነቶም ሓረስቶት መሊስካ ንምጥያሽ ሓደ ትካል ተመስሪቱ በጀት ተመዲብሉ ይሰርሕ ከምዘሎ ገሊፆም።
ብክራይ ኣካቢነት ዝተጥርጠሩ ኣባላት ኣመራርሓ ዝውሰድ ስጉምቲ ኣብዚ ደው ከምዘይብል እውን ኣቶ ኣዲሱ ኣረጋ ገሊፆም ኣለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሓደ ጊዜ ምስ ሓደ ዓርከይ ኣብ ሓደ እንዳ ሻሂ ቆጸራ ነበረኒ እሞ ቅድሚ ሰዓት ምእኻሉ ናብቲ ቦታ ኸድኩ። ኣጋጣሚ ኸኣ ሓደ ቀደም መማህርተይ ዝነበረ ሰብ ረኸብኩ ብሓንሳብ ኮፍ ኢላና ኸኣ ከነዕልል ጀመርና። ካብ ደቂቕ ክሳብ ዓቢ ዝበሃል ከኣ ኩሉ ኣርእስትታት ተንከፍናዮ። ኣብ መንጐ ኸኣ ብዛዕባ ቃል ኣምላኽን መጽሓፍ ቁዱስን ከነዕልል ጀመርና። ክሳብ ዝተወሰነ ደረጃ ኸኣ ተሰማማዕና። ኣብ ሓደ ኣርእስቲ ምስ በጻሕና ግና ክንሰማማዕ ኣይክኣልናን።
እቲ ዘየሰማማዕና ኣርእስቲ ኸኣ ብዛዕባ ኣማላድነት ወይ ምምላድ እዩ። ዓርከይ ተወሳኺ ጎይታና የሱስ ክርስቶስ መልኣኽትን ካልኦትን ስሌና ከማልዱ ከም ዝኽእሉ እዩ ዝኣምን። ብዛዕባ እዚ ጉዳይ እዚ ካብ መጽሓፍ ቁዱስ ጭብጥታት ከምጻለይ እኳ እንተ ሓተትክዋ እንትርፎ ናቱ ስነ ሞጎትን ካልኦት ዝበልዎን ካልእ ከምጻለይ ኣይከኣለን። ካብዚ ተበጊሰ ኸኣ እየ እዚ ናይ ብዙሓት ሕቶ ስለ ዝኾነ ቃል ኣምላኽ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ እዚ እንታይ ከም ዝብል ክንሪኢ ደልየ ዘለኹ።
ብዛዕባ ምምላድ ካብቲ ትርጉሙ ተረኣና ሰናይ ይመስለኒ። ምምላድ ማለት ኣብ መንጎ ክልተ ኣቲኻ ምትዕራቕ ወይ ከኣ ምቅርራብ። ኣብ ክንዲ ካልእ ምጥባቕን ምልማንን። ናይ ካልእ ጉዳይ ሒዝካ ናብ ዝምልከቶ ኣካል ምብጻሕ ማለት እዩ። ካልእ ኸኣ ሓደ ናይ እንግሊዘኛ መዝገበ ቃላት ትርጉም ክህቦ ከሎ ብዛዕባ እቲ ተጨኒቁ ወይ ኣብ መከራ ዘሎ ሰብ ምጥባቕ ወይ ምልእማን ማለት እዩ። እምበኣር ሕጂ ናብቲ መንፈሳዊ ዓለም ንምጻእ።
መጽሓፍ ቁዱስ ኣብ መንጎ ኣምላኽን ሰብን ኣትዩ ከተዓርቕ ዝኽእል ሓደ የሱሱ ክርስቶስ ጥራይ ምኻኑ ይነግረና። ሃዋርያ ጳውሎስ እውን ነዚ ቓል እዚ ከራጉድ ከሎ ከምዚ ይብል “ማለት ኣምላኽ ሓደ በይኑ እዩ እሞ እቲ ኣብ መንጎ ኣምላኽን ሰብን ዘሎ ማእከላይውን እቲ ሰብ ክርስቶስ ሓደ በይኑ እዩ። ብግዚኡ ንዚኸውን ምስክር ንሱ ኣብ ክንዲ ኹሉ ኪኸውን ኢሉ ነፍሱ በጃ ሀበ” 1ጢሜ 2።5-7። ስለዚ ብዛዕባ ምማላድ ክንሓስብ ከሎና እምበኣር ነዛ ጥቕሲ እዚኣ ከም ሕመረትን ሕብርትን ሓቂ ጌርና ክንወስዳ ይግብኣና። የሱስ ክርስቶስ እቲ መንገድን ሓቅን ህይወትን ዝኸነ ልኡኽ ኣቡኡ ኮይኑ ኸኣ ምድሓን ሰባትን ደገ መንግስተ ሰማይን ዝኸፈተ ንሱ ካብ ኮነ ካልእ ዝኾነ ኣካል ናይ ምምልዳ መስለ ክወስድ ዝኽእል የልቦን።
መጽሓፍ ቁዱስ እውን እዚ መሰልን ስልጣንን እዚ ካብ ጎይታና የሱሱ ክርስቶስ ወጻኢ ንኻልእ ኣይህብን እዩ። መልኣኽቲ ኮኑ ካልኦት ከም ቃል ኣምላኽ መሰረት ኣብ መንጎ ኣምላኽን ሰብን ኣትዮም ዕርቂ ከምጹ ኣይክእሉን እዮም። እንተ ዝኸውን ኔሩ ሞት ጎይታና የሱሱ ክርስቶስ ከንቱ ምኾነ ኔሩ። የሱስ ክርስቶስ ወዲ ኣምላኽ ኣብ ክንዳና ኮይኑ ከመልድልና ከም ዝኽእል ግና ቃል ኣምላኽ ብንጹር ከይሸፈነ እዩ ዝዛረብ ኣብ እብ 7።25 ከኣ ከምዚ ይብል “ስለዚ ድማ ነቶም ብእኡ ኣቢሎም ናብ ኣምላኽ ዚመጹ ኩሉ ግዜ ምእንትኦም ኪልምን ዚነብር ስለ ዝኾነ ፈጺሙ ኼድሕኖም ይኽእል እዩ” ይብለና። ካልእ ብዛዕብኡ ዝተዋህበ ትንቢታዊ ቃል እውን ኣሎ “…ግናኸ ሓጢኣት ቡዙሓት ጾረ ምእንቲ በደለኛታት ከኣ ለመነ” ይብለና ኢሰያስ 53።12።
እቲ ቐዳማይን ዳሕራይን ቡቑዕ ኮይኑ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ስሌና ዝማልድን ዝጽልን የሱሱ ክርስቶስ ምኻኑ ካብዚ ዝዓቢ ሓቐኛ መረጋገጺ እንታይ ኣሎ። ካብዚ ወጻኢ ኸኣ ናይ ካልኦት ኣማላድነትን ዋሕስን ምድላይናስ ነቲ ዘፍቅረና ወዱ የሱሱ ክርስቶስ ከኣ ዝሃበና ኣምላኽ ምንሻው ዶ ኣይኮነን? እዚ የሱስ ክርስቶስ ካብ ድንግል ዝተወልደ መዘና ኣልቦ ዝኾነ ጎይታን ኣምላክን እኮ እዩ ነቲ ኣብ መንጎ ኣምላኽን ሰብን ኣብ መንጎ ሰብን ሰብን ንዝነበረ ቀልካሊ ቐጽሪ ዘፍረሰ እሞ ኸ ደኣ ነዚ ሓቂ እዚ ከም ዘለዎ ዘይምቕባል ምትላል ሰይጣን እንተ ዘይኮይኑ ካልእ ትርጉም ክወሃበ ዝኽእል ኣይኮነን።
የሱስ ክርስቶስ ኣማልዲ በይኑ ኽኸውን ዝገብሮ ረቓሒታት ኣሎ እዩ። ቀዳምይ ብሰማያት ዝሓለፈ ዓቢ ሊቀ ካህናት ስለ ዝኾነ። እዚ ኸኣ ብዕርገቱ ኣረጋጊጽዎ እዩ። ቃል ኣምላኽ ከኣ ከምዚ ይብለና “ደጊም ብዘይ ሓጢኣትሲ ብኹሉ ኸምዚ ኸማና እተፈተነ እዩ እምበር ብድኻምና ኺድንግጸልና ዘይክእል ሊቀ ካኻህናት የብልናን እሞ ብሰማያት ዝሓለፈ ዓቢይ ሊቀ ኻህናት የሱስ ወዲ ኣምላኽ ካብ ዝህልወና ምእማና ነጽንዕ” እብ 6።14-15።
ኣብዚ ጥቅሲ እዚ ብሰማያት ዝሓልፈ ዓቢ ሊቀ ኻህን ምኻኑ መስኪሩ ኣሎ ብተወሳኺ እውን ኣብ የማን ዝፋን ኣምላኽ ዝተቐመጠ ምኻኑ እውን ቃሉ የነጽረልና ከምዚ እውን ይብለና “ንሱ ናይ ክብሩ ነጸብራቕን ቅርጺ ባህርዩን ከሎ ኩሉውን ብሓይሊ ቓሉ ጸዊሩ ኸሎስ ምንጻህ ሓጢኣትና ምስ ገበረ ኣብ ላዕሊ ኣብ የማን ግርማ ተቐመጠ…እስከ ካብ መላእኽቲኸ ንመኖም እዩ ንጸላእትኻ መርገጽ እግርኻ ኽሳዕ ዝገብሮምሲ ኣብ የማነይ ተቐመጥ ዝበሎ” እብ 1።3,13። ንሱ በይኑ ጥራይ እዩ ኣብ ዝፋን ዝተቐመጠ በዚ ኸኣ ንኸማልድ ቡቑዕ ዝገብሮ።
ካልኣይ ከኣ መለኮታውነቱን ኣምላኽነቱን ንኸማልደልና ቡቑዕ ይገብሮ። የሱስ ክርስቶስ ፉጡር ወይ ከኣ ካብ መልኣኽቲ ዝዓቢ ዓቢ ስልጣንን መለኮታውነትን ዘለዎ ጥራይ ዘይኮነ ወዲ ኣምላኽን ኣምላኽን እዩ። ነዚ ድማ እዩ ኣብ እብ 1።8 “ብዛዕባ ወዱ ግና ኣታ ኣምላኸይ ዝፋንካ ንዘልኣለም ኣለም ይነብር በትሪ መንግስትኻውን በትሪ ቕንዕና እያ” ዝበለ ካልእ ኸኣ ካብቲ ሓደ ንየሱሱ ክርስቶስ ቡቑዕ ኣምላዲና ዝገብሮ ፍጽምንኡ እዩ። እቲ ሓደ በይኑ ብፍጽምና ከማልደልና ዝኽእል እቲ ፍጹም ዝኾነ የሱስ ጥራይ እዩ ሕጂ እውን ናብ እብራውያን ንኺድ “ንሱ ብዘመን ስግኡ ኸሎ ብብርቱዕ ኣውያትን ንብዓትን ናብቲ ካብ ሞት ኼድሕኖ ዚከኣሎ ጸሎትን ምህለላን ምስ ኣቕረበ ብዛዕባ ንኣምላኽ ምፍርሁ ምስ ተሰምዔን። ወዲ እኳ ኽነሱ በቲ እተሳቐዮ ስቅያት ምእዛዝ ተማህረ። ከም ማዕርግ መልከጼዴቕ ብኣምላኽ ሊቀ ኻህናት ተሰመዩ ፉጹም ምስ ኮነ ኸኣ ነቶም ዝእዘዝዎ ዘበሉ ኹላቶም ንናይ ዘልኣለም ምድሓኖም ምኽንያት ኰኖም” እብ 5።6-10።
እዚ ኩሉ ብዛዕባ የሱሱ ዝረኣናዮ ብቑዕ መረጋግጺ ዶ ኣይኮነን? የሱስ ክርስቶስ ጥራይ እዩ እቲ እንኮ ፉጹምን ናይ መወዳእታን ከማልድ ምሉእ ስልጣን ዘለዎ። እከለ ከማልደለይን ኣማሊዱ ኸኣ ከድሕነንን እዩ ዝብል ዘረባ ኩሉ ካብ ጽውጽዋይ ሓሊፉ ምንም ትርጉም ክወሃቦ ኣይክእልን እዩ። ሎሚ ነዚ ሓቂ ፈሊጥና በዚ ከኣ ክንመላለስ ይግብኣና። መልኣኽቲ ይኹኑ ካልኦት ልዕሊ የሱስ ክርስቶስ ኮይኖም ኣማለድቲ ክኾኑ ኣይክእሉን እዮም። ኩሎም ብስም መልኣኽትን ካልኦት ቁዱሳንን ዝግበሩ ናይ ምምላድ ስርዓታት ከንቱ ናይ ከንቱነት እዮም። ቃል ኣምላኽ ከኣ ፈጺሙ ኣይድግፎን እዩ። እቲ መንገዲ እንኮ እቲ ሓቂ ኸኣ ፉሉጥ እዩ።
እዚ ሎሚ ብሽም መልኣኽ ክስቶ ዝግበር ጸሎት ብመሰረት መጽሓፍ ቁዱስ ተቐባልነት የብሉን። ጎይታ የሱሱ ክርስቶስ ብስሙ ኣቢልና እንተ ተማህሊልናን ለሚናን ጥርይ ከም ዝሰምዓና እዩ እቲ ቑዱስ ጹሑፍ ዝነግረና። ኣብ ሓንቲ ጽሕፍቲ ቁዱስ መጽሓፍ እኳ ብስም ካልእ ተማህለሉ ወይ ከኣ እገለ ክማልደልኩም እዩ ፈጺምና ኣይተባሃልናን።
ካልእ ኣብ ሕብረትሰብና ብዙሕ ዝዝውተር ነገር ብዛዕባ ናይ ምምላድ ነገር መልኣኽቲን ቁዱሳን ሰባት ዝምቱን ከማልድልካ ከም ዝኽእሉ ምእማንን ንሳቶም እውን ብዛዕባ ነገርካን ጸገምካን ንኣምላኽ ክነግሩልካ ምምህላልን እንተ ኣድለየ እውን ምጽዋትን ጸበልን ምግባርን እዩ። እዚ ብቐዳምነት ባህላዊ እዩ መሰረቱ ኸኣ መጽሓፍ ቁዱሳዊ ኣይኮነን። ምድጋም አይኮነኒ መታን ካብ ቃል ኣምላኽ ሓደ ብሓደ ክንርእዮ ጸኒሕና ኢና።’
ሰይጣን ንርእሱ መልኣኽ ብርሃን የምስል እዩ እሞ ህዝቢ ክርስትያን ኣይንዓሹ ደኣ ነቲ ሓቂ ፈሊጥና በቲ ሓቂ ንኺድ። ሓይሊ ምምላድ ንዝመቱን ንመልኣኽትን ኣይተዋህበን ብሓጺሩ ስለ ደቂ ሰባት ካብ የሱስ ክርስቶስ ወጻኢ ካልእ ብፉጹም የለን ስልጣን ከኣ ኣይተዋህበን። ሰባት ዝተጣበብዎ ጽውጽዋያትን ሰይጣን ዘምጾ ጥውይዋያትን ነቲ ሓቐኛ ዝኾነ ቃል ኣምላኽ ፈጺሙ ክልውጦ ኣይክእልን እዩ። እቲ ምቕባልን ዘይምቕባልን ግና ናትና ግደ ይኸውን ማለት እዩ። ሎም ነየናይ ንኣምን። እቲ ስሌና ኣብ መስቀል ዝሞተ የሱሱ እንተ ዘይኮዩኑ ደጊመ ከም ቃል ኣምላኽ መሰረት እብል ኣለኹ ካልእ ኣማልኢ የለን።
ኩሉ ምህሮ መድሓኒና ጎይታና የሱሱ ክርስቶስ በጀካይ ካልእ የሎን ብዘይብኣይ ከቶ ናብ ኣቦ ዝቐርብ የልቦን ዝብል እዩ።
ብዛዕባ ኣማላድነት ናይ መድሓኒና የሱሱ ክርስቶስ እንዲና ክንዛረብ ጸኒሕና። እስከ ሕጂ ኸኣ ናብ ሰባት ንመለስ። ሰባትከ ብዛዕባ ካልኦት ክጽልዩ ይኽእሉ ድዮም? እወ ይኽእሉ። ግና ኣየነቶ ሰባት እዮም እቶም ብዛዕባ ሰባት ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ቀሪቦም ከማልዱ ዝኽእሉ። እቲ መልሲ ዝተሓላለኸ ኣይኮነን ቀሊል እዩ። እሱ ኸኣ እቶም ብህይወት ዘለዉ ብቐጥታ ኸኣ ናብ ኣምላኽ ዝልምኑ።
ከምዚ ዝኣመስለ ጸሎትን ልማኖን ኣብ መጽሓፍ ቁድስ ብብዝሒ ኣሎ። ንኣብነት ኣብ ዘፍጥረት 18 እንተ ሪኢና ኣብርሃም ብዛዕባ ሶዶምን ጎመራን ምስ ኣምላኽ ክማጎት ንርኢ። ከምኡ ኸኣ ኣብ ዘሎ ታሪኽ እስራኤል ሙሴ ኣብ ክንዲ ህዝቡ ደው ኢሉ ናብ ኣምላኽ ክልምን እኳ ደኣ ክሳብ ሽሙ ካብ መጽሓፍ ቁዱስ ክሓከኽ ሓቲቱ። ኤርምያስ እቲ ነቢይ እውን ስለ ደቂ ህዝቡ ዝርንዛሕ ይነብዕ ኒሩ።
ሃዋርያ ጳውሎስ እውን ኣብ 1ጢሞ 2።1-4 “እምባኣርሲ ስለ ኹሉ ሰብ…ልማኖን ጸሎትን ምህለላን ምስጋናን ኪግበር ቅድሚ ኹሉ ይምዕድ” ይብል። ኣምላኽ ከኣ ኣብ ሰባት ዘሎና ፍቕር ንምርግጋጽን እምብዛ ኸኣ ክባርኸና ስለ ዝደለየን እዩ እዚ ዝዓይነቱ መስለ ሂቡና። ደጊም ከስመረላ እዚ መስለ ነቶም ብህይወት ዘለዉን ንኣምላኽ በይኑ ኣሚኖምን ብሽም መድሓኒናን ናብ ዝፋን ኣምላኽ ንዝቐርቡ ሰባት እምብር ነትም ካብዛ ዓልም ብሞት ዝተፈልዩ ኣይተዋህበን። ስለዚ ዝሞተ ሰብ ሽሕ ግዚ ቁዱስን ጻድቕን ይኹን ንዓኻ ወኪሉ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ኣይቀርብን እዩ። ቃል ኣምላኽ እውን ነዚ ከምዝ ዘኣመሰለ ምውታት የማልዱ እዩ ዝብል ኣመር ብፉጹም ኣይቅበሎን እዩ።
እዚ ምውታት ክማሉዱልካ ኢልካ ዝግበር ዝተፈላለይ ዓይነት ኣምልኾ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ቁቡል ኣይኮነን ጥራይ ዘይኮነ ኣጸያፊ እውን እዩ። ነፍሲ ወከፍ ሰብ ልቡ ንመድሓኒ የሱሱ ክርስቶስ እንተ ኸፊት ብናጻን ብዘይደረትን ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ናይ ምቕብራ መስል ኣለዎ። ብኣቃራጭ መንገድን ብስም ካልእን ምኻድ ኣይድልዮን ኣዩ። ነዚ ኸኣ እዩ ጎይታና መድሓኒና የሱሱ ክርስቶስ ካባይ ወጻኢ ብኻላእ መንገዲ ዝመጽእ ኩሉ ሰራቕን መጠፋፍእን እዩ ዝበለ። ወንጌል ዮውሃንስ 10 ምዕራፍ ነብቦ።
ጸሓፊ ናይ ኣብራውያን ክዛርብ ከሎ “ስለዚ ኣሕዋተይ በቲ መጋረጃ ማለት ብስግኡ ዝቐደሰልና ሓድሽን ህያውን መገዲ ብደም የሱሱ ናብ መቕደስ ንምእታው ትብዓት ካብ ዝህልወናስ። ልብና ኻብ ክፍእ ሕሊና ተነጺጉ ስጋናውን ብጹሩይ ማይ ተሓጺቡ ምሉእ ብተርዳኣናያ እምነት ብቑኑዕ ልቢ ንቕረብ” ይብለና ኣብ እብ 10።19-20 እሞ ደኣ እዚ ኹሉ ምስክር ሓቂ ካብ ዝህልወና ካልእ ነቲ ናትና ስነ ሞጎት ይድግፍ እዩ ዝበልናዮ ኘው ኢልና ነዚ ሓቂ ቃል ንተኣዘዞ።
ንምጥቕላል እምበኣር እቲ ሓደ በይኑ ስለ ደቂ ሰባት ፉጹም ምምላድ ከማልድ ዝኽእል ጎይታን መድሓኒና የሱሱ ክርስቶስ ጥራይ እዩ። ነዚ ኸኣ እዩ ስሌና ሞይቱን ተንሲኡን ኣብ የማን ዝፋን ኣብኡን ተቐሚጡ ዘሎ። እዚ የሱስ ክርስቶስ ጥራይ ዘለዎ ስልጣን ንኻልኦት እውን ከም ዘልውም ጌርካ ወሲድካ ንሳቶም ከኣ ተጣበቕትን ኣማለድትን ከም ዝኾኑ ምእማን ግና ብመስረት መጽሓፍ ቁዱስ ፋይዳ የብሉን ትርጉም ውን ኣይወሃቦን። እቲ ፍርዲ እውን ዓቢ እዪ።
ስለ እገለን ስለ ቑዱስ ክስቶን እናተባህለ ዝግበር ናይ ምምላድ ስራሕ ኣምላኽ ኣይቅበሎን እዩ። ካብ ጎይታና የሱሱ ክርስቶስ ወጻኢ ንዝግበር ጸሎትን ምህለላን እውን ተቐባልነት ከም ዘይብሉ ብማእለያ ዘይብሉ መደገፍታታ ቃል ኣምላኽ ኣነጺሩልና እዩ። ስልዝ ነያነይ ንመርጽ ነቲ ኣምልኻዊ ሓቂ ዶ ወይ ነቲ ሰባትን ኣጋንትትን ዘምጽእዋ ጽውጽዋያት?
Posted by:
Hanibal Daniel
Oct 12, 2014
0 Comments
1440 Views


text:
ዜና ኤርትራ
ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን፣ መብዛሕቶም ኤርትራውያን 124 ስደተኛታትት ካብ ናይ ናይ ምስግጋርን ምሻጥን መስርሕ ከምዘድሓኑ ተገሊጹ
Radio Erena: January 8, 2014
ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን፣ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ኣብ ሓያሎ ከባቢታት ከተማ ካርቱም ኣብ ዘካየዶ ስርሒት፣ መብዛሕቶም ኤርትራውያን ዝርከብዎም ልዕሊ 100 ሰባት ካብ ናይ ምስግጋርን ምሻጥን መስርሕ ከምዘድሓኑ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣመልኪቶም።
መብዛሕቶም እቶም ካብ መሸጣን ምስግጋርን ድሒኖም ዘለዉ ኤርትራውያን፣ ብኤርትራውያን ደላሎን ኣሰጋገርትን ናብ ሲናይን ሰሃራን ንዝርከቡ ዕጡቓት ንምሻጦም ኣብ ንኣሽቱ ገዛውቲ ተታሒዞም ዝጸንሑ ምዃኖም’ዩ ተገሊጹ።
ሱዳን ቪዥን ንምንጭታት ሃገራዊ ድሕነትን ጸጥታን ብምጥቃስ ኣቕሪብዎ ብዘሎ ተመሳሳሊ ጸብጻብ’ውን 35 ቆልዑ ዝርከብዎም 124 ዜጋታት ወጻኢ ሃገራት ካብ ዘይሕጋውይ ምስግጋርን ምሻትን ማለት Human Trafficking ከምዘድሓነ ኣረጋጊጹ።
ብመሰረት እቲ ማዕከን ዜና፣ እቶም ካብ ምስግጋርን መሸጣን ድሕኖም ዘለዉ 124 ሰባት ኣብ ካርቱም፣ ኡምዱርማንን ሰሓፋን ኣብ ዝርከብ ንኣሽቱ ገዛውቲ ተጨውዮም ከምዝጸንሑ ኣፍሊጡ።
ሓይሊ ባሕሪ ኣውስትራልያ፣ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ዝጸዓነት ጃልባ ናብ ኢንዶነዥያ መሊሱ
Radio Erena: January 8, 2014
ሓይሊ ባሕሪ ኣውስትራልያ፣ ኤርትራውያን ዝርከብዎም 45 ስደተኛታት ዝተፈላለያ ሃገራት ዝጸዓነት ጃልባ ናብ ኢንዶነዥያ ከምዝመለሰ ማዕከናት ዜና እቲ ዞባ ኣቃሊሐን።
መንግስቲ ኣውስትራልያ፣ ብባሕሪ ናብታ ሃገር ዝኣቱ ዝኾነ ስደተኛታት ናብቲ ዝመጸሉ ክመልስ ምዃኑ ድሕሪ ዘሕለፎ ሓድሽ ውሳነ፣ ነዞም 45 ስደተኛታት ክመልሶም ንመጀመርያ እዋኑ’ዩ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢንዶነዥያ ማርቲ ናታለጋዋ፣ ነቲ ናይ መንግስቲ ኣውስትራልያ ፖሊስ ብምቅዋም፣ ዘይፍትሓዊ’ዩ ክብል ክነቕፎ እንከሎ፣ መንግስቲ ኣውስራልያ ግና ብዛዕባ እቲ ፖሊስ ይኹን ብዛዕባ ምምላስ እቶም ስደተኛታት ዝኾነ መግለጺ ኣይሃበሉን።
ኣብ እስራኤል፣ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ኣስታት 40 ሽሕ ስደተኛታት ንውሳኔ መንግስቲ እታ ሃገር ብምቕዋም ንሳልስቲ ዝቐጽል ሰለማዊ ሰልፊ የካይዱ ኣለው
Radio Erena: January 6, 2014
ኣብ እስራኤል፣ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ኣስታት 40 ሽሕ ስደተኛታት ንውሳኔ መንግስቲ እታ ሃገር ብምቕዋም ሰፊሕ ሰለማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
እቶም ኣብ ጎደናታት ከተማታት ቴልኣቪቭን ኤላትን ናይ ተቓውሞስ ሰልፊ ዘካይዱ ኣስታት 40 ሽሕ ስደተኛታት፣ ነቲ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እንኽረረ ዝመጽእ ዘሎ መርገጺ መንግስቲ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ብትሪ ኮኒኖም።
መንግስቲ እስራኤል ኣብታ ሃገር ዝርከቡ ኣስታት 35 ሽሕ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ብድምር ልዕሊ 60 ሽሕ ዝተገመቱ ስደተኛታት፣ ነናብ ዓዶም ክጥርዞም ወይ ድማ ኣብ በረኻታት ኣብ ዝተደኮነ መዳጎኒ መዓስከራት ብዘይዝኾነ መሰልን ዕድላትን ክሕዞም'ዩ ወሲኑ ዘሎ።
እስራኤል ኣብ 1948 ከም ሃገር ካብ እትቐውም ክሳብ እዚ እዋን'ዚ ኣስታት 200 ንዝኮኑ ሰባት ጥራይ ፖለቲካዊ ዑቕባ ከምዝሃበት ጸብጻብ ኣልጀዚራ የመልክት።
ኣብ እስራኤል ዜጋታት ኤርትራ፣ ሱዳን፣ ኢትዮጵያን ካልኦትን ዝርከብዎም ልዕሊ 60 ሽሕ ሓተቲ ዑቕባ ከምዘለዉ ዝፍለጥ'ዩ።
ኣብ እስራኤል ዝርከብዉ ኤርትራውያን፣ ካብ ናይቶም ካልኦት ዜጋታት ሃገራት ኣፍሪቃ ዝተፈልየ ፖለቲካዊ ጸገም ስለዘለዎም፣ መንግስቲ እስራኤል ንጉዳዮም ምስቶም ካልኦት ናይ ቁጠባ ስደተኛታት ፈልዩ ክርእዮ'ዮም ኤርትራውያን ብተደጋጋሚ ዝሓቱ።
ኣብ ጅቡቲ ተታሒዞም ዘለዉ ምሩዃት ኵናት ኤርትራን ስደተኛታታትን ህጹጽ ፍታሕ ክረኽቡ ምሕጽንታ ኣቕሪቦም
Radio Erena: January 7, 2014
ኣብ ጅቡቲ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ነገድ ተታሒዞም ዝርከቡ ኤርትራውያን ምሩዃት ኵናት ፍታሕ ክረኽቡ ኤርትራውያን ወገናቶም ጻዕርታቶም ከሕይሊ ተላብዮም።
እቶም ኣብ 2008 ኣብ መንጎ ኤርትራን ጅቡትን ኣብ ከባቢታት ሙሳ ዓሊ ዝተኻየደ ኵናት ዝተማረኽ ኤርትራውያን፣ መንግስቲ ኤርትራ ንምሩዃት ኵናት ጅቡቲ ኣፍልጦ ከይህብ ስለዝሓንገደ፣ መንግስቲ ጅቡቲ’ውን ከም ግብረ መልሲ ቆላሕታ ምሃብ ኣብዮዎም ከምዘለዎ’ዮም ዝገልጹ።
ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ብሽክለታ ናትናኤል ብርሃነ፣ ናይ 2013 ዝበለጸ ስፖርታዊ ኣህጉር ኣፍሪቃ ኮይኑ ተመሪጹ
Radio Erena: January 6, 2014
ፕሮፈሽናል ተቐዳዳምይ ብሽክለታ ኤርትራዊ ናትናኤል ብርሃነ፣ ናይ 2013 ዝበለጸ ስፖርታዊ ናይ ኣህጉር ኣፍሪቃ ኮይኑ ከምዝተመርጸ ካብ africatopsports.com ዝተረኽበ ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ናትናኤል ብርሃነ ምስ በዓል ሳሙኤል ኤቶ፣ ዲድየር ድሮግባን ያያቶርን ዝረክብዎም 10 ብሉጻት ኣፍሪቃውያን ስፖርታውያን ተረቝሑ ብምጽናሕ'ዩ፣ ክሳብ ትማሊ 5 ጥሪ ካብ ህዝቢ ብዝተኣከበ ድምጺ ቀዳማይ ዝበለጸ ኮይኑ ተመሪጹ ዘሎ።


text:
ሰበ ስልጣን ሱዳን፣ረፈረንደም ደቡብ ሱዳን ንክፍፀም መዓልታት ኣብ ዝተረፈሉ ጊዜ፣ኣንፃር ሚድያ መጥቃዕቲ ከምዝኸፈቱን ከየፃረዩ ይኣስሩ ከምዘለውን ሓላፊት ሰብኣዊ መሰላት ሕ/ሃ ገሊፀን።
ናቪ ፒይለይ ኣብ ዘረበአን፣እቲ ረፈረንደም ናፃን ርትዓዊን ኮይኑ ክዛዘም ኣገዳሲ‘ዩ፣ኣብ ታሪኽ ሱዳን ድማ ወሳኒ ምዕራፍ ኣለዎ ኢለን።
ንሰን ወሲኸን፣መንግስቲ ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ንመረፅቲ ምፍርራሕ ከምኡውን ንውፅኢት ረፈረንደም ምፅላም ብህፁፅ ደው ከብልዎ ፀዊዔን።
ኣስታት 4 ሚልዮን ሰባት፣ኣብ‘ቲ ረፈረንደም ንክድምፁ ተቀሪቦም‘ለው።ምስ ሱዳን ክሓብሩ ወይካኣ ሃገር ክምስርቱ ዕድል ኣለዎም።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ኣብ ኢትዮዽያ ዝርከቡ ኣስታት ዓሰርተ ሽሕ ዝግመቱ ተወላዶ ደቡብ ሱዳን ኣብ‘ቲ ሰንበት ዝሳለጥ ረፈረንደም ንክሳተፉ ምዝገበኦም ዛዚሞም ተባሂሉ።
ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ቤት ፅሕፈት መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ምክትል ወኪል ዴቪድ ዳንግ ኮንግ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ ሪኢቶ፣ተመዝገብቲ ብዛዕባ ኣዋሃህባ ድምፂ ስልጠና ተዋሂብዎም‘ሎ ኢሎም።ነቲ ስራሕ ሓላፍነት ተቀቢሉ ዘሎ ድማ ዓለም-ለኸ ትካል ማይግረሽን‘ዩ ይብሉ።
እቶም ዝተመዝገቡ ደቡብ ሱዳናውያን ኣብ ኣዲስ ኣበባ፣ኣሶሳ፣ጋምቤላን ካልኦት ከባቢታትን ከምዝርከቡ‘ውን እቲ ዜና ይሕብር።


text:
ፖል ማናፎርት ኣቦ መንበር ጎስጓስ ሪፑብሊካዊ ሕጹይ ዶናልድ ትራምፕ ካብ መዝነቱ ብፍቓዱ ለቒቑ።
ፖል ማናፎርት ካብ ከም ላዕለዋይ ሓላፊ ጎስጓስ ምርጫ ዶናልድ ትራምፕ መዝነቱ ክለቅቕ ዝኸኣለ ብመለክዒ ህዝባዊ ርእይቶ ድምጺ ዶናልድ ትራምፕ ብምንቁልቋሉን እዚ ድማ ንላዕለዎት ኣባላት እቲ ሰልፊ ኣሻቓሊ ኩነታት ኣብ ምዕዋት ፕረዚደንታዊ ምርጫ ስለዝፈጠረን ምዃኑ ተሓቢሩ።
ጸብጻባት ከምዝሓበርዎ ዶናልድ ትራምፕ ሓድሽ ላዕለዋይ ፈጻሚ ንጎስጓስ ምርጫ ክመርሕ ብምቑጻሩ ተራ ፖል ማናፎርት ክጎድልዩ ጸኒሑ።
እዚ ከይኣክልፖል ማናፎርት ኣብ ጉዳይ ምስሕሓብ ዩክረይንን ሩስያን ኣብ ጎድኒ ሩስያ ተጣቢቑ ደው ምባሉ ዘረጋግጹ ሓበሬታታት ኣብ ማዕከናት ዜና ኣመሪካ ብሰፊሑ ክቃልሑ ድሕሪ ምቕናዮም ነዚ ካብ ስልጣኑ ክለቅ ቕ ዘኽኣሎ ውሳነ ደሪኹ ክኸውን ከምዝኽእል ይሕበር ኣሎ።
ነዚ ብዝምልከት ካብ ጎስጓስ ምርጫ ዶናልድ ትራም ዝወጸ መግለጺ ከምዝሓበሮ ፖል ማናፎርት ናይ ስልጣን መልቀቒ ሕቶ ናብ ዶናልድ ትራምፕ ከምዘቕረበን ዶናልድ ትራምፕ ድማ ከምዝተቐበሎን የረድእ።
ትራምፕ: ንፖል ማናፎርት "ሓቀኛ በዓል ሞያ" ክብል ከምዝሞጎሶውን እቲ መግለጺ ብተወሳኺ ሓቢሩ። ፖል ማናፎርት: ካልኣይ ኣቦ-መንበር ጎስጓስ ምርጫ ዶናልድ ትራምፕ ንመዝነት ዝለቅቕ ዘሎ ላዕለዋይ በዓል-መዚ እቲ ጎስጓስ እዩ።


text:
ኣብ መንጎ ኣመሪካን ኤርትራን ዘሎ ሓርፋፍ ዝምድና ጠንቁ ካብ ታሪኽ ተተሓሒዙ ዝመጸ ተጻብኦታት 60 ዓመት ዘረጋግጾ`ዩ ኢሉ። “ዝምድና ምስ ኣመሪካ ንምምሕያሽ ብወገን መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ዝሓለፈ 20 ዓመት ክውሰድ ዝጸንሔ`ውን ክሳብ ሕጂ ውጽኢት ኣይተረኽቦን”
እቲ ጸገም ናይ ኣመሪካ ኣጠማምታ`ምበር ናይ ኤርትራ ኣተሓሕዛ`ቲ ጉዳይ ኣይኮነን ዝበለ ኣቶ የማነ “ኤርትራ ምስ ኣመሪካ ብምጽባእ ትረኽቦ ዝኾነ ይኹን ረብሓ የለን” ኢሉ።
ብዛዕባ`ቲ ብሰበ-ስልጣን ኢትዮጵያ ዝተዋህበ ምላሽ ን3ተ ዲፕሎማት ክዛረብ ከሎ ኣቶ የማነ “እቲ በሰበ-ስልጣን ኢትዮጵያ ዝቐርብ ዘሎ ርኢቶታት ነቲ ሓቀኛ ስሚዕቶም ናይ ተጻብኦን ጽልእን መንፈሶም ዘንጸባርቕ ስለ ዝኾነ ጋህዲ ኮይኑ ምውጽኡ ጽቡቕ `ዩ፡ እቲ ቀንዲ ጉዳይ ግን ናይ ባዕሎም ናይ ወያነ ኣይኮነን”፡ ይብል።
ናይ ኣመሪካ መርገጺ ግን ንኤርትራ ንምህሳይ ተባሂሉ ዝተገብረ`ኳ እንተኾነ ንዝጠቐሞ ሰብ የለን ንኢትዮጵያ`ውን ሃሲዩዋ`ዩ ይብል ኣቶ የማነ ።
ምስ ኣቶ የማነ ገብረኣብ ዝተገብረ ቃለ-መጠይቕ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል፡


text:
ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ብወገኖም ኢትዮጵያ ምስ ግብፂ ሓቀኛ ልዝብ ንምክያድ ኩልሻዕ ቅሩብቲ እያ ኢሎም።
ብርክት ዝበላ መራኸቢ ብዙሃን ግብፂ ኣብዘን ክልተ ማዕልታት ኢትዮጵያን ግብፅን፤ማይ ኣባይ ከምኡ እውን ዓብዪ ግድብ ህዳሴ ዝምልከቱ ዜናታት ብሰፊሑ ይፅብፅባ ኣለዋ።
ብቕድሚ ትማሊ ቀዳም ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ግብፂ ሓድሽ ናይ መንግስቶም ሓሳብ ኣቕሪቦም ኣለው።
ምንስቴር ጉዳይ ወፃኢ ነቢል ፋህሚ ኣብ ካይሮ ኣብዝተኻየደ ኣኼባ ልኡኻት ኣውሮፓን ኣሜሪካን ናይልን ናይ ኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብን ብዝምልከት ሃገሮም ምስ ኢትዮጵያ ንምድርዳር ድልዊ ምዃኖም ብዓረብኛ እትሕተም ዕለታዊ ጋዜጣ ኣል-ኣሕራም ፀብፂባ’ላ።
ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ኣብ ቀረባ ኣብ ሰንዓ ዑደት ኣብ ዝፈፀምሉ እዋን ምስ ናይ የመን ፕሬዝዳንት ኣቡ ረቢ መንሱር ሃዲ ተራኺቦም ነይሮም።ኣብ እዋን ዝርርቦም ኢትዮጵያ ታሕተዋይ ተፋሰስ ሃገራት ናይል ንዝህልወን ስግኣት መፍትሒ ንምርካብ ምስ ግብፂ ሓቀኛ ልዝብ ንምክያድ ከምእተድሊ ገሊፆምሎም ኣለው።
ዓብዪ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ናብ ብልፅግናን ዘላቒ ልምዓትን እትገብሮ ገስጋስ ዓብዪ መግለፂ ወይም ምልክት ምዃኑ ዶ/ር ቴድሮስ ሓቢሮም።
‘’ዓብዪ ግድብ ህዳሴ ንግብፂ ሓዊሱ ንሃገራት ተፋሰስ ናይል ኣብ ናይ ኢኮኖሚን ማሕበራውን ስግግር ዓብዪ ኣስተዋፅኦ ከበርክት እዩ’’ኢሎም።
መንግስቲ ዩናይትድ ስቴትስ ንሩባ ናይል ብዝብምልከት ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ግብፅን ዘሎ ምስሕሓብ ብዝርርብ ክፍታሕ ከምዘለዎ ተሓጋጋዚት ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ሊንዳ ቶማስ ግሪንፊልድ ኣብዝሃብኦ ናይ ኢንተርኔት ጋዜጣዊ መግለጫ ሓቢረን።
ሊንዳ ቶማስ ኣብቲ ጉዳይ ዝተዛረባ ፈላመይቲ ዝልዓላ ብዓልቲ ስልጣን ዩናይትድ ስቴትስ እየን።


text:
ዕጡቓት ኣልሸባብ ኣብ ዋና ከተማ ሞቓድሾ ኣብ ዝርከብ ናይ ወሰን ማይ ቤት ምግቢ ኣብ መኪና ቦምብ ብምፅዋድን ቶኪሲ ብምኽፋትን መጥቓዕቲ ከምዝፈፀሙ ኣማሲዩ ዝበፅሐናዜና ሓቢሩ።
‘’ብቦምብ ዝተመልአት መኪና ኣብ መእተዊ እቲ ቤት ምግቢ ተተኲሱ ክልተ ኣጥቓዕቲ ናብ ውሽጢ ብምእታው ምስ ናይቲ ቤት ምግቢ ሰራሕተኛታት ፀጥታ ቶኽሲ ከምዝገጠሙፖሊስ መኮነን ኣደን መሓመድ ሓሳን ገሊፁ።እቶም ኣጥቓዕቲ ዝተቐትሉ እውን ይመስል ኣሎ ኢሉ’ሎ።ዝርዝር ዝበፅሐ ሞት ግን ኣይተፈልጠን ዘሎ።
ብኻልእወገን ናይ ሕቡራት መንግስታት ትካል ስደተኛታት UNHCR ኣብ ኬንያ ዝርከቡ ሱማሊያዊያን ስደተኛታት ብሰንኪ ካብ ሰበስልጣን ፀጥታ ኬናይ ይበፅሖም ዘሎ ምፍርራሕ ካብታ ሃገርይወፁ ከምዘለው ኣፍሊጡ።
ካብ ዓለም ዝዓበየ መዕቖቢ ስደተኛታት ዳዳብ ኣብ ኬንያ ይርከብ።ልዕሊ 300 ሽሕ ሱማሊያዊያን ስደተኛታት ይነብሩ።ሰበስልጣን ኬንያ ስግኣት ፀጥታ ብምጥቓስ ነቲ መዕቖቢንምዕፃው ኣብ ምጥንቃቕ ይርከቡ።
ዳዳብ ኣብ ዝርከብ ቤት ፅሕፈት UNHCR ዝሰርሑ መሓመድ ማሓድ ጉርሃም ብዙሓት ስድራታት ንህይወቶም ብምስጋእ ናብ ሃገሮም ንምምላስ ይምዝገቡ ኣለው ኢሎም።


text:
ኣርባዕተ ወርሑ ዘቑጸረ ተቓውሞ ሕጂ’ውን ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኦሮምያ ኣብ ሓደ ሓደ ከተማታት ከምዝቐጸለ ይግለጽ ኣሎ። ድምጺ ኣሜሪካ ክፍሊ ኣፋን ኦሮሞ ዘዳለዎ ጸብጻብ ኣብ ምዕራባዊ ኢትዮጵያ ዞባ ወለጋ ኒጅጋ ኸተማ ልዕሊ 30 ነበርትን ተማሃሮን ከምተአሰሩ ይገልጽ።
ዋሽንግተን —
ኻብ መንጎኦም ክልተ ዝሓለፈ ቐዳምን ሰንበትን ቤት ፍርዲ ቐሪቦም ንህዝቢ አለዓዒልኹም ብዝብል ገበን ንክልተ ወርሒ ማእሰርቲ ከምተፈርዶም ተገሊጹ’ሎ።
ነበርቲ ሕጂ’ውን ኣብታ ኸተማ ሰላም የለን ይብሉ’ኣለው። ፖሊስ ብወገኑ ኹሉ ሰላም’ዩ ዘሎ ይብል።
ብኻልእ ወገን ኣብ ደቡባዊ ኢትዮጵያ ኮንሶ ወረዳ ባህላዊ ንጉሶም ዝርከቦ 200 ሰባት ከምተአሰሩ ሓደ አባል ኮሚቴ ኮንሶ ንድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሩ።
ኣቶ ገመቹ ገንፌ እቶም አባላት ኮንሶ ምእሳሮም ጥራይ ከይአኽል ክእሰሩ ኸለው ናይ ባህሊ ክዳኖም ምግፋፉ ንህዝቢ አበሳጭዎ’ዩ ኢሎም።
ኮንሶ ካብ ወረዳ ናብ ዞባ ንክቕየር ልዕሊ 55 ሺሕ ፊርማ ኣተአኻኺቦም ብወከልቶም ኣቢሎም ሕቶ እንተቐረቡ’ዃ ካብ ሰበ-ስልጣን ምላሽ ኸምዘይረኸቡ ኣቶ ገመቹ ገንፌ ወሲኹ ሓቢሩ።


text:
እቲ ሕጊ መጀመርያ አብ ወርሒ ታህሳስ ዝቐረበ ኽኸውን ከሎ አብ ዶባት ንስደተኛታት ምፍታሽን ክሳብ 437 ዶላር ብገንዘብ ወይ ዋጋ ዘለዎም ኣቕሑ ጥራይ ክሕዙ ዘፍቕድ’ዩ።
ብዛዕባ እቲ ሕጊ መብርሂ ዝሃቡ ሚኒስትር ጉዳይ ስደተኛታት ደኒማርክ እዚ ሕጊ ሰበ-ስልጣን እታ ሃገር ንዑቕባ ዝሓቱ ፍልሰተኛታትን ስደተኛታትን ኣቑሑቶም ኮነ ክዳውንቶም ክፍትሹ ፍቃድ ዝህብ ኮይኑ ብዘይ ፍቓድ አብታ ሃገር ንዝጸንሑሉ ጊዜ ድማ ገንዘብ ክከፍሉ እንተዘይኾኑ ካልእ ንብረት እቶም ፍልሰተኛታት ክወርሱ ዝብል ምኳኑ ሓቢሮም።
እዚ ሕጊ’ዚ ድሕሪ ምውጽኡ ትኩረት ዓለም-ለኸ ማሕበረሰብ ዝሰሐበ ክኸውን ከሎ ምስ ናይ ናዚ- ጀርመን እዋን ዘወዳደርዎ’ውን ኣይተሳእኑን።
ናይ ሕ/ሃ ትካል ስደተኛታት (UNHCR) በወገኑ ነቲ ብደኒማርክ ዝቀረበ ሕጊ ብምንጻግ እቲ ሕጊ ፍርሒ ዘነግስ፡ ጽልኢ ወጻእተኛታት (xenophobia) ዘስዕብ ንዝያዳ ፍልሰት ምስፍሕፋሕ ዝዕድምን ንስደተኛታት አብ ዝከፍአ ናይ ሂወት ሓደጋ ዘእትው’ዩ ክብል ገሊጽዎ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ስዑዲ ዓረብን ሱዳንን ሓባራዊ ወትሃደራዊ ልምምድ ኣካይደን
Radio Erena: 25 September 2018
ሓይልታት ስዑዲ ዓረብን ሱዳንን ሓባራዊ ወትሃደራዊ ልምምድ ከምዘካየዱ ተገሊጹ።
እቲ ካብ 9 ክሳብ 20 መስከረም፣ ኣብ መሰልጠኒ ማእከል ልኡል ኻልድ ዝተኻየደ ወትሃደራዊ ልምምድ፣ ብዘይካ'ቲ ኣብ ክልትኤን ሃገራት ዘሎ ዝምድና ንምድልዳል ዝህልዎ ረብሓ፣ ኣብ ናይ ደባይ ኵናትን ወትሃደራዊ ውሳኔታትን ተሞክሮታት ንምልውዋጥ ዝሕግዝ ምዃኑ ኣዛዚ ሰራዊት ሰሜን ስዑዲ ብርጋዴር ጀነራል ሳልሕ ኣል ዛህራኒ ሓቢሩ።
እዘን ክልተ ሃገራት ሓባራዊ ወትሃደራዊ ልምምድ ከምዘካየዳ ዝግለጽ ዘሎ፣ ሱዳን ካብቲ ብስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ዝምራሕ ወትሃድራዊ ልፍንቲ ከምዝሰሓበት ክግለጽ ድሕሪ ምጽንሑ'ዩ።
ኣዛዚ ናይቲ ኣብ የመን ተዋፊሩ ናይ ዝርከብ ሰራዊት ሱዳን ብርጋዴር ጀነራል ሓፋዝ ኣል ሓጅ ብዛዕባ'ዚ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ሰራዊት ሱዳን ኣብ የመን ከምዝጸንሕ ኣረጋጊጹ።
ስዑዲ ዓረብ ጎኒ ጎኒ'ቲ ምስ ሱዳን ዘካየደቶ ወትሃደራዊ ልምምድ ምስ ኣመሪካ'ውን ብነፈርቲ ዝተሰነየ ሓባራዊ ወትሃደራዊ ልምምምድ ኣካይዳ'ያ።
እዚ ከምዚ'ሉ እንከሎ፣ ነፈርቲ ውግእ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ኣብ ወደብ ሖደይዳ ናይ የመን ኣብ ዘካየድኦ ደብዳብ ብውሕዱ 18 ገፈፍቲ ዓሳ ከምዝቐተላ ተገሊጹ።
እዘን ክልተ ሃገራት ንወደብ ሖዴይዳ ካብ ሑቲ ንምምንዛዕ ካልእ ክፋል ወትሃደራዊ ስርሒት የካይዳ ከምዘለዋ ይፍለጥ።


text:
ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ቤነዲክት ኣብ ናይጀሪያ ኣብ በዓል ልደት ኣብ ኣብያተ ክርስቲያን ንዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ትርጉም ኣልቦ ክብሉ ኣውጊዞምዎ።እስላማዊ ኣኽራሪ ቦኮ ሓራም ነቲ ናይ ቦምብ መጥቓዕቲ ሓላፍነት ወሲዱ’ሎ።
ንተኻታታሊ ካልኣይ ዓመት ቦኮ ሓራም ዝተብሃለ ኣኽራሪ ጉጅለ ኣብ ናይጀሪያ ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ኣመንቲ ክርስቲያን ኣብ ማዕልቲ ለደት መጥቓዕቲ ፈፂሙ’ሎ።እቲ ጉጅለ ትማሊ ሰንበት ኣብ ናይ ፈረንጂ ማዕልቲ ልደተ ንዝተፈፀሙ ሰለስተ ናይ ቦምብ መጥቓዕታት ሓላፍነት ወሲዱ’ሎ።
ሓይልታት ፀጥታ ናይጀሪያ ኣብ ሰሜናዊ እታ ሃገር ንዝተፈፀሙ ካልኦት ክልተ ናይ ቦምብ መጥቓዕትታት እውን እቲ ኣኽራሪ ጉጅለ ከምዝፈፀሞ ተዛሪቦም።
ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ቤነዲክት ዓሰርተታት ሰባት ንዝቐተለ መጥቓዕቲ ኣብ ኣደባባይ ቅዱስ ጴጥሮስ ተረኺቦም ሎማዕንቲ ሰኒ ኾኒኖምዎ ኣለው። እየሱስ ክርስቶስ ኣብዝተወለደሉ ዕለት ኣብ ገለ ኣብያተ ክርስቲያን ናይጀሪያ ሓዘንን ስቓይን ዘስዐቡ መጥቓዕትታት ምፍፃሞም ብዓሚቕ ሓዘን እየ ሰሚዐ ኢሎም ርእሰ ሊቀ ጳጳሳት ቤነዲክት።እቶም ጳጳስ በቲ ትርጉም ኣልቦ መጥቓዕቲ ንዝተጎድኡ ማሕበረሰብ ክርስቲያንን ኩሎም ዝተጎድኡን ሓዘኖም ገሊፆም።
እቶም ርእሰ ሊቀ ጳጳስ ኩሉ ሰብ ንቶም ግዳያት ንኽፅሊ ዓዲሞም ኣለው።
ዋይት ሃውስ ነቲ ህውከትን ዘሕዝን ጥፍኣት ህይወትን ኣውጊዙዎ ኣሎ።ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስታት ባን ኪሙን ነቲ መጥቓዕቲ ብምኹናን ንህዝቢ ናይጀሪያን ንግዳያት ቤተሰብን ሓዘኖም ገሊፆም።
ኣብታ ክርስቲያንን ሙስሊምን ማዕረ በዝሒ ህዝቢ ኣብዘለዋ ናይጀሪያ ባኮ ሓራም ከልዕሎ ይዝፍትኖ ብዘሎ ህውከት ሕድ ሕድ ዅናት ንኸይልዓል ስግኣት እናሓየለ ይርከብ።
ቦኮ ሓራም ኣብ ምሉእ እታ ካብ ኣፍሪካ ብበዝሒ ህዝቢ ቀዳመይቲ ኣብዝኾነት ናይጀሪያ ናይ ሸሪዓ ሕጊ ንኽትግበር እዩ ዝቃለስ ዘሎ።ሰበስልጣን ኣብ ናይጀሪያ ኣብዚ ዓመት እዚ ህይወት ኣማእቲ ሰባት ዘጥፍኡ መጥቓዕታት ብባኮ ሓራም ከምዝተፈፀሙ ይገልፁ።


text:
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዋና ከተማ ኤርትራ ኣስመራ ዝተኻየደ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ዘይልምዱ ክብሉ ነቲ ዞባ ዘጽንዑ ክኢላታት እቲ ዞባ ይገልጹ።
እቲ ብዙሕ ዘይረአ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ዝለዓለ ጠርዚ’ቲ ንዳርጋ ክልተ ዓመታት ኣብ መንጎ ሚንስትሪ ትምህርትን ሃይማኖታዊ ትምህርቲ ካብ ካሪክለም ከውጽእ መንግስቲ ዝሃቦም ትእዛዝ ኣይንቅበልን ዝብሉ መራሕቲ’ቲ እስላማዊ ቤት ትምህርቱ ድያእ ኣል እስላምያ ዝነበረ ምምልላስ’ዩ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ኣብ እዋን’ቲ ተቓውሞ ሰልፊ ዝሞተ ኾነ ዝቆሰለ ግዳይ ምህላው ዝኾነ መረጋገጺ የብልናን፡ እቲ ሰባት ሞይቶም ክብል ንኣሶሴትድ ፕረስ ቃሉ ዝሃበ ኣብ ኢትዮጵያ ዝመደበሩ ዲሞክራቲክ ፓርቲ ዓፋር ቀይሕ ባሕሪ ተአማኒ ምንጪ ኣይኮነን ክብሉ ኣብ ኣስመራ ዝርከቡ ሓደ ዲፕሎማት ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጾም ኣለው።
ኣባል ቦርድ እስላማዊ ቤት ትምህርቲ ዲያእ ኣል እስላሚያ ዝኾኑ ሓጂ ሙሳ መሓመድ ብዩቱብ ኣብ ዝተዘርግሓ ቪድዮ ናይቲ ቤት ትምህርቲ ተቃውሞ ክዛረቡ ኸለው የርእይ።”ንልውጦ ነገር የለን” ክብሉ ሓጂ ሙሳ ኑር ነቲ ብጣቅዒትን ድምጽን ዝድግፎም ዝነበረ እኩብ ክዛረቡ ኣብቲ ዝወጸ ቭድዮ ይረአ ።
ሓጂ ሙሳ ኑር ተአሲሮም። ብዙሓት ተቓወምቲ ጉጅለታት ድማ መንግስቲ ነቲ ቤት ትምህርቲ ክወስዶን መፍትሕ ክእኸብ ሰበ ስልጣን ልኢኹ እዩ ይብሉ። ነዚ ስዒቡ እኩባት ሰባት ኣብ ጎልጎል እቲ ቤት ትምህርቲ ንምዕጻው እቲ ቤት ትምህርቲ ብምቅዋም ሰልፊ ምኽያዶም ድሒሮም ናብ ቤት ጽሕፈት ሚንስትሪ ትምህርቲ ከምዘምርሑ መንግስታዊ መርበብ ሓበሬታ ሻባይት ገሊጹ’ሎ።


text:
ምክልኻል ኣሜሪካ መዓልኡ ዘይፍለጥ $800 ሚሊዮን ዶላር ወጻኢ ገይሩ
ብመሰረት ጸብጻብ ፖለቲኮ (ምንጪ ሓበሬታ)፡ እቲ ኣርነስት ኤንድ ያንግ ዝተባህለ ናይ ሕሳብ (audit) ትካል፡ ሸሞንተ ሚእቲ ሚሊዮን ዶላር መዓልኡ ኣይተፈልጠን።
እቲ ገንዘብ ኣብ ህንጸት ወትሃደራዊ ፕሮጀክትታትን ስርዓት ኮምፒተራትን ከምዝወዓለ'ዩ ዝንገር። ዲ ኤል ኤ ወጻኢታቱ ብጉቡእ ዘይምክትታሉ ተኣሚኑ፡ እንተኾነ ግን ጉድለት ተሓታትነት የለን ኢሉ።
"ዲ ኤል ኤ ምስ ጸብጻብ ኤርነስት ኣንድ ያንግ ይሰማማዕ'ዩ" ክትብል ኣፈኛ ዲ ኤል ኤ ንቢቢሲ ሓቢራ። "ኣብ እተሓሕዛ መዝገብ ጌጋታት'ኳ እንተነበረ፡ ጉድለት ተሓታትነት ኣብ ገንዘብን ንብረትን ግን ኣይነበረን" ኢላ ንሳ። ዲ ኤል ኤ፡ ብግዝፉ ይኹን ብሕልኽላኽነቱ ናይ ፈለማ ሕሳብ (ኦዲት) ዝተገብረሉ ክፍሊ ፔንታጎን'ዩ፡ "ብዓንተቡኡ'ውን፡ ኣብቲ ናይ ፈለማ ኦዲት ጽሩይ ጸብጻብ ክርከብ ኣይተጸበየን"።
እቲ ኣብ እዋን ካልኣይ ውግእ ዓለም ዝተመስረተ ዲ ኤል ኤ፡ ኣሰራርሕኡ ንምምሕያሽ ድሮ ስጉምትታት ይወስድ ከምዘሎ እታ ኣፈኛ ገሊጻ። "ኣሳሰይቲ ናይ ኣሜሪካውያን ከፈልቲ ግብሪ ከም ምዃንና መጠን፡ ዓላማና ኣብቲ ናይ 2018 ኦዲት ርኡይ ለውጢ ምግባር'ዩ" ኢላ ንሳ።
እቲ ሸውዓተ ሚእቲ ቢሊዮን ዶላር ዓመታዊ ባጀት ዘለዎ ክፍሊ ምክልኻል፡ ምሉእ ሕሳብ ወይ ኦዲት ተገይርሉ ኣይፈልጥ'ዩ ይበሃል። ፕረሲደንት ዶናልድ ትራምፕን ኣባላት ኮንግረስ (ባይቶ ኣሜሪካ) ሰልፊ ሪፓብሊካንን ነቲ ሚኒስትሪ ተወሳኺ ቢሊዮናት ዶላራት ባጀት ክስልዓሉ ይጠልቡ።
ብመሰረት እቲ ጸብጻብ፡ እቲ ኦዲት ኣብ ኣተሓሕዛ ባጀት ናይቲ ትካል ሳቕሎት ፈጢሩ'ሎ። "ነቲ ገንዘብ ክትቆጻጸሮ እንተዘክኢልካ፡ ኦዲት ክትገብር ኣይትኽእልን ኢኻ" ኢሉ ሪፓብሊካን ሰኔተር ቻክ ግራስሊ።
ብመሰረት ፖሊቲኮ፡ እቲ ዕስራን ሓሙሽተን ሽሕ ሰራሕተኛታትን ኣርብዓ ቢልዮን ዶላር ዓመታዊ ባጀት ዘለዎን ዲ ኤል ኤ፡ ሓደ ካብቶም ዝዓበዩ ክፍሊ ናይቲ ፔንታጎን'ዩ። ዓመታዊ ናይ ፔንታጎን ባጀት ልዕሊ ፍርቂ ትሪሊዮን ዶላር እዩ።
ዲ ኤል ኤ ወረቓቕቲ ናይ ሓደ ሚእቲ ሚሊዮን ዶላር ኣብ ስርዓት ኮምፒተራት ዝወዓለ ወጻኢታት'ውን ከቕርብ ኣይከኣለን። እቲ ኦዲት ክሳብ ወርሒ መስከረም 2016 ዘሎ ናይ ባጀት ዓመት ዝሸፈነ'ዩ ነይሩ።


text:
Share List
Related posts:
- ኣብ ዓበይቲ ጎደናታት ሲያትል ዋሽንግተን ሰላማዊ ሰልፊ ተኻይዱ ።
- VOICE OF ASSENNA: ካብ ዝተፈላለያ ከተማታትን ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ሰላማዊ ሰልፊ ለንደን ዝተሳተፉ ኤርትራውያን እንታይ ይብሉ?
- VOICE OF ASSENNA: ሰላማዊ ሰልፊ ደለይቲ ፍትሒ ኣብ ለንደን – Revd Yohannes Ghebrehiwet, – Manchester -10/11/2017
- VOICE OF ASSENNA: ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ዓባይ ብሪጣንያ ኣብ ሓደ ሰሙን ንሳልሳይ ግዜ ሰላማዊ ሰልፊ የካይዱ – 10/11/2017
- VOICE OF ASSENNA: ስእላዊ መግለጺ ዕደላ ረዲኤት ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ማይ ዓይኒ
- VOICE OF ASSENNA: ሰላማዊ ሰልፊ ኤርትራውያን ኣብ ካይሮ – 05/11/2017
- VOICE OF ASSENNA: ኣብ ኣስመራ ዝተራእየ ህዝባዊ ተቓውሞ ብምድጋፍ ሎሚ ኣብ ለንደን ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፊ ኤርትራውያን
- VOICE OF ASSENNA: ኣብ ኢትዮጵያ ተኣሲሮም ዝጸንሑ ኤርትራውያን ጋዜጠኛታት ነጻ ተለቒቖም
- ስደተኛታት ኤሪትራውያን ኣብ ኢትዮጵያ ዘካየድዎ ናይ ሰላም ተበግሶ ተኾኒኑ: ዓገብ – ብጴጥሮስ ተስፋጊዮርጊስ
- Voice of Assenna: ፈስቲቫል ፕሮፖጋንዳ ህግደፍ ንምቅዋም ሎሚ ኣብ ጊሰን ብደለይቲ ፍትሒ ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፊ
- ሎሚ ንጉሆ 26 ሰነ ኣብ ኣህጉራዊ ማያት ማእከላይ ባሕሪ ኣብ ሓደ ወገን ጥራይ ልዕሊ 80 ካብ ሚእቲ ኤርትራውያን ዝርከቡዎም 1066 ስደተኛታት፣ ብኻልእ ሸነኽ ድማ ኣስታት 2400፣ ብድምር ኣስታት 3500 ስደተኛታት ከምዝደሓኑ ምንጭታት ኣሰና ካብታ VOS HESTIA ተባሂላ እትፍለጥ ናይ ድሕነት መርከብ ሓቢሮም።
- ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብሰንኪ ሸለልትነት ሰራሕተኛታት UNHCRን ARRAን ብዙሕ ዕንቅፋት የጋጥሞም ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።


text:
ኢትዮጵያ፡ ጥርጡራት ፈተነ ቅትለት ዶክተር ኣብይ አሕመድ ቤት ፍርዲ መዓልቲ ከናውሓሎም ሓቲቶም
ብ16 ሰነ 2010 ዓ/ም ኣብ መስቀል ኣደባባይ፡ ንቐዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ ዝተዳለወ ሰልፊ ድጋፍ፡ ቦምባ ብምፍንጃር ነቲ ቀዳማይ ሚኒስትር ብፈተነ ምቕታል ዝተጠርጠሩ ሓሙሽተ ውልቀሰባት ተወሳኺ ግዘ ቖጸሮ ሓቲቶም።
ኣቶ ጌቱ ግርማ፣ ኣቶ ብርሃኑ ጃፋር፣ ኣቶ ጥላሁን ጌታቸው፣ ኣቶ ባህሩ ቶሎሳን ኣቶ ደሳለኝ ተስፋዬን ሎሚ መዓልቲ፡ ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ መበል 19 መጋብኣያ፡ ንጠበቕኦም ኣቶ ወንድሙ ኢብሳ ሒዞም ድሕሪ ቐትሪ ቐሪቦም።
ዓቃቢ ሕጊ፡ ኣብቲ ዝሓለፈ እዋን ዝነበረ ክሲ ዳግም ዘቕረበ ኮይኑ፡ ብመሰረት እዚ ኣብ ኬንያ እትነብር ገነት ታምሩ (ቶለሺ ታምሩ) ዘወሃሃደቶ ተግባር ከምዝኾነ ብምግላጽ፡ 'እታ ሃገር ብዶክተር ኣብዪ ዘይኮነ ብግንባር ናጽነት ኦሮሞ'ያ ክትምራሕ ዘለዋ' ብዝብል ዕላማ እቲ መጥቃዕቲ ከምዝተፈጸመ ገሊጹ።
- 16 ሰነ ቦምባ ብምፍንጃር ዝተጠርጠሩ፡ ብግብረሽበራ ተኸሲሶም
- ኣብ መስቀል ኣደባባይ ነታጒ ብምፍንጃር ዝተጠርጠረ ሰብ ኣፅዋር ተረኺቡዎ
- ድጋፍ ሰልፊ ኣዲስ ኣበባ ብስእሊ
- ኣብ መስቀል አደባባይ ዝተፈንጀረ ነታጒ ዝመሳሰል ኣብ መንበሪ ገዛ ተጠርጣሪ ተረኺቡ
'እቲ ቐዳማይ ሚኒስትር ብሽም ህዝቢ ናይ ባዕሉ ዕላማ ዘሰጉምን ድልየት ህዝቢ ኦሮሞ ዘየፈጽምን'ዩ' ብዝብል እቲ መጥቃዕቲ ከምዝፈጸሙ'ውን እቲ ዝቐረበ ክሲ ብተወሳኺ ይገልጽ።
ነዚ ምላሽ ዝሃቡ፡ ጠበቓ እቶም ተኸሰስቲ ኣቶ ወንድሙ፡ ምስ ዓማዊሎም ተራኺቦም ናይ ጽሑፍ መቃወሚ ከቕርቡ ዕድል ከምዘይረኸቡ ብምርዳእ፤ እቲ ቤት ፍርዲ ተወሳኺ መዓልቲ ቖጸሮ ክህቦም ሓቲቶም።
ብመሰረት እዚ፡ ን16 ጥቅምቲ 2011 ዓ.ም ተወሳኺ ግዘ ቖጸሮ ተዋሂቡ ኣሎ።
ነቲ ዝቐረበ ክሲ ዝሰምዑ ጠበቃ ወንድሙ፡ "እቲ ክስን እቶም ተኸሰስቲ ዝሃብዎ ቃልን ዝጠዓዓም ኣይኮነን" ኢሎም።
እቶም ጥርጡራት ኣብ ዝተፈላለየ መዓልቲ ከምዝተትሓዙ ብምዝኽኻር፡ ከም ኣብነት ቐዳማይ ተኸሳሲ ጌቱ ግርማ ብሽብርተኝነት ተኸሲሱ ንክልተ መዓልቲ ተኣሲሩ ብምጽናሕ፡ ክሱ ተቋሪጹ ከምዝወጽአ ተዛሪቦም።
"ዶክተር ኣብዪ ብዘምጽኦ ለውጢ ተጠቀምቲ ካብ ዝኾኑ ሓደ'ዩ" ኢሎም።
ካልእ ተኸሳሲ ብርሃኑ ጅፋር፡ ናይ ስጋ ነጋዴ ኮይኑ፡ ስጋ እናመላላሰ እንከሎ ከምዝተትሓዘ ገሊጾም።
"እቶም ጥርጡራት ኣብቲ ቦታ ዝተረኸቡ፡ ንዶክተር ኣብዪ ምስጋና ንምቕራብ'ዩ" ዝብሉ እቶም ጠበቓ፡ እቶም ዝቐረቡ ክሲታት ከምዝቃረኑ እዮም ንቢቢሲ ተዛሪቦም።
ክሲ ዓቃቢ ሕጊ ከምዘመላኽቶ፡ ቐዳማይ ተኸሳሲ ጌቱ ግርማ ምስ ኻልኣይ ተኸሳሲ ኣብ ሱልልታ ተራኺቡ፡ 'እቲ ሰልፊ ዝጸውዖ ኣካል ዘይሻራዊ ኣይኮነን፡ ኤችአር 128 ዝተብሃለ ብኮንግረንስ ኣሜሪካ ዝተመሓላለፈ ውሳነ ተግባራዊ ከይኸውን ዝዓለመ'ዩ' ብዝብሉ ምኽንያታት እቲ ቦንባ ኢድ ንደርቢ ኢሎም ከምዝተዳለው ይሕብር።
ሳልሳይ ተኸሳሲ፡ ደዊሉ ቦምባ ዝድርቢ ሰብ ክእልሽ ልኡኽ ከምዝተውሃቦ ኣብቲ ኽሲ ተገሊጹ ኣሎ።
ካልኦት ተኸሰስቲ፡ ብጉጅለ ብምዃን ንግዝኡ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምስ ዘይወዓሉ ውልቀሰባት ብምትሕብባር ኣብ ዝተፈላለየ መገዲ፡ ቦምባ ንምድርባይ ሰባት ከምዝመልመሉን ኣብ ካልኦት ጉዳያት'ዉን ተሳተፍቲ ከምዝኾኑን ብምግላጽ፡ ብሽብርተኝነት ኸሲሱዎም ኣሎ።


text:
ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ: ኣብ ኢትዮጵያ ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ዘዳለዎ ኣብ ሕርሻ ዝተዋፈራ ኣፍሪቃዊያን ደቂ ኣንስትዮ ተመኩረኣን ዝለዋወጣሉ መድረኽ ኣብ ኣዲስ ሎሚ ተኻይዱ።
ዕላማ ናይቲ መድረኽ ኣብ ሕርሻ ዝተዋፈራ ብፍላይ ድማ ኣብቲ ዘፈር መራሕቲ ዝኾናን መርበብ ብምፍጣር ተመኩሮ ንክለዋወጣ እዩ።
ኣብቲ መድረኽ ካብ ዝተሳተፋ ደቂ ኣንስትዮ እቲ መድረኽ ኣገደስቲ ዝኾኑ ጉዳያት ከምዝለዓለ ኣብ ሃዲያ ወናኒት ናይ ሕርሻ ኩባኒያ ወ/ሮ ሃዲያ ጉንጂ ገሊፀን።ኣብ ሕርሻ ዝተዋፈራ ደቂ ኣንስትዮ ዝበለፅ ፈተናታት ከምዘለወን እውን ሓቢረን።
“ኣብቲ መብርሂ ከምዝተገልፀ ልክዕ ከም ብሩኪና ፋሶ ዝኣመሰላት ሃገራት ምዕራብ ኣፍሪቃ ኣብ ኢትዮጵያ እውን ኣብ ዋንነት መሬት ዓብዪ ክፍተት ኣሎ።ኣብ ከባቢታት ገጠር ደቂ ኣንስትዮ እቲ ከቢድ ስራሓት ይሰርሓ፤ድምፂ ግን የብለንን።ወናኒ ናይቲ ፍሪያት ሰብኣይ፤ዝሸይጥ እውን ንሱ እዩ።”
ብደረጃ ፖሊሲ’ውን ንደቂ ኣንስትዮ ዝሕግዝ እንተኾነ እውን ኣብ ታሕቲ ኣብ ኣፈፃፅማን ዓብዪ ፀገም ከምዘሎ ወ/ሮ ሃዲያ ገሊፀን።
ኣብቲ መድረኽ ካብ ኣሜርካ ብዝመፁ ክኢላታት ፅሑፋት ምቕራቡ እውን ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ጸብጻብ ይገልጽ።


text:
ብኽልተ ተቓወምቲ ፓርትታት ዝወፁ መግለፅታት ምስ ግብፂ ዝተፈጠረ ምስሕሓብ ንኩሎም ናይ ኢትዮጵያ ሓይልታት ዘሳትፍ ፍታሕ ክእልሽ ከምዘለዎ ይሓቱ።
ናይ ኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሓድነት መድረኽ ገዛኢ ፓርቲ ጥራሕ ከይኮነስን ኩሎም ኢትዮጵያዊያን ሓይልታትን ህዝብን ኣካል እቲ ፍታሕ ክኾኑ ኣለዎም ይብል።
ዝተፈላለዩ ናይ ግብፂ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኣብቲ ጉዳይ ከምዝመኸሩ ዘዘኻኸሩ ምኽትል ኣቦ መንበርን ሓላፊ ርክብ ህዝብን መድረኽ ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ግን ንናይታ ሃገር ሓይልታት ኣግሊሉ’ሎ ኢሎም።
እቲ ጉዳይ ካብ ኣሰላልፋ ፖለቲካዊ ፓርቲ ሓሊፉ ሃገራዊ ጉዳይ ስለዝኾነን ምሉእ ብምሉእ ስለዘይተፈትሐን ህዝቢ ኢትዮጵያን ሓይልታት ፖለቲካን ኣካል እቲ መፍትሒ ክኾኑ ወሲኾም ፀዊዖም ፕሮፌሰር በየነ።
ኣብቲ ጉዳይ መግለፂ ዘውፅአ ተቓዋሚ ሰማያዊ ፓርቲ እውን ገዝኢ ፓርቲ ዜጋታት ንናይቲ ግድብ ስራሕ ከምዘይምልከቶም ገይሩ ምቕራቡ ሕሱር ፕሮፓጋንዳ እዩ ኢሉዎ’ሎ።ግብፂ ንዝሓዘቶ መርገፂ እውን ይኹንን እቲ መግለፂ።
ኣብ ሩባ ኣባይ ግድብ ምህናፁ ሕጉሳት እነትኾንና’ውን ኣብ ከይዲ ግን ኣብ ኩሉ መዳይ ግልፅነት ዝጎደሎ ብምዃኑ እቲ ፕሮጀክት ናይ ኩሉ ኢትዮጵያዊ ክኸውን ኣለዎ ኢሎም ኣቦ መንበር እቲ ፓርቲ ኣቶ ይልቃል ጌትነት።
እዞም ሽግራት እዚኦም እንተሃለው እውን ግን ናይ ኢትዮጵያ ሃገራዊ ደሕንነትን ክብርን ዝጎድእ ሓደጋ ክመፅእ ከሎ ናይ ውሽጢ ቕሬታታት ክፍትሑን ክዕረዩን ንመንግስቲ ብምሕታት ካብ ግብፂ ዝመፅእ ከምዚ ዝበለ ተፃባኣይ ኣተሓሳስባ ዘይኽውን እዩ ኢሎም።
ዝተፈጠረ ወጥረት ብምይይጥ ንኽፍታሕን መንግስቲ ኢትዮጵያ እውን ብርቱዕ ዲፕሎማሲያዊ ፃዕሪ ንኽገብርን ሰማያዊ ፓርቲ ኣተሓሳሲቡ።
ግብፂ ነዚ ኣይቅበልን ኢላ ድልየተይ ብሓይሊ ከፈፅም እየ ትብል እንተኾይና ግን ናይ ወለድና ታሪካዊ ሰዓርነት ክንደግሞ ኢና ይብል እቲ መግለፂ።


text:
ናይ ኬንያ ሓላፊ ኮሚሽን ምርጫ ድሕሪ ካብቶም ኮሚሽነራት ሓንቲ ካብ ሓላፍነተን ብምውራድ ካብታ ሃገር ድሕሪ ምህዳመን ድሕሪ ሓደ መዓልቲ ንናይታ ሃገር ፖለቲከኛታት ብርቱዕ መጠንቀቕታ ሂቦም።እቲ ምህዳም ሰበ ስልጣን እቲ ኮሚሽን ተኣማኒ ፕረዝዳንታዊ ምርጫ ከካይድ እንተኮይኑ ጥርጣረ ኣሕዲሩ’ሎ።
ኣቦ መንበር ኮሚሽን ምርጫ ኬንያ ዋፉላ ቸቡካቲ ሓንቲ ካብቶም ኮሚሽነራት ናብ ኣሜሪካ ምስ ሃደማ ከምዚ ኢሎም።
“ብግልፂ ክነግረኩም፤ኣብዛ ሃገር ንዝርከቡ ኩሎም ፖለቲካዊ መራሕቲ ቢጫ ናይ መጠንቀቕታ ካርዲ ይህቦም ኣለኹ።ኣብ ልዕሊ ሰራሕተኛታተይ ዝኾነ ይኹን ምፍርራሕ ኣይፃወሮን እየ።ደጊም ኣብ ናይቲ ኮሚሽን ስራሓት ጣልቃ ምእታው ዝፃወሮ ኣይኸውንን።”
ካብ ሓላፍነተን ዝወረዳ ኮሚሽነር ሮዝሊ ኣኮምቤ ናይ ሞት መጠንቀቕታ ከምዝበፅሐንን ብፍላይ ድማ ኣብ ዝሓለፈ ነሓሰ ናይቲ ኮሚሽን ናይ ቴክኖሎጂ ሓላፊ ተሳቒዮም ምስተቐትሉ ሻቐሎተን ከምዝሓየለ ገሊፀን።
ኣብ ጥቕምቲ 26,2017 ዓ.ም ዳግማይ ኣብ ዝካየድ ፕረዝዳንታዊ ምርጫ ንርእሶም ዘግለሉ መራሒ ተቓዋሚ ራይላ ኦዲንጋ ዝሓለፈ ነሓሰ ኣብ ዝተኻየደ ምርጫ እቲ ኮሚሽን ሓላፍነቶም ዘይተዋፅኡ ሰባት ኣየወገደን ክብሉ ምኽንያት ሂቦም ኣለው።
ንሶም ሎሚ ሰሉስ ኣብ ዋና ከተማ ንዝተኣከቡ ሰባት ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ነቲ ምሕሳሞም ደጊሞም ብምሕዳስ ሰባት ኣብ ምርጫ መዓልቲ ናብ ጎደናታት ወፂኦም ተቓውምኦም ክገልፁ ፀዊዖም።


text:
ቤት ምኽሪ ወከልቲ ኢትዮጵያ ነቶም ኣብ ጋምቤላ ብግፍዒ ዝተጨፍጨፉ ንምዝካር ናይ ክልተ መዓልታት ሓዘን ኣዊጁ።እቲ ቤት ምኽሪ ተጨውዮም ዝተወሰዱ ኢትዮጵያዊያን ንክምለሱ፣ ኣብ ልዕሊ’ቶም መጥቃዕቲ ዝፈፀሙ ድማ ዘየዳግም ስጉምቲ ንክውሰድ ኣተሓሳሲቡ’ሎ።
ቤት ምኽሪ ኢትዮጵያ ፅባሕ ረቡዕን ሓሙስን መዓልቲ ሓዘን ኮይነን ንክሓልፋ ዝወሰነ ሎሚ ሰሉስ’ዩ። ብመሰረት’ዚ፣ ኣብ መንግስታዊ ትካላት፣ መራኽብን ኤምባሲታትን ባንዲራ’ታ ሃገር ትሕት ኢሉ ንክንብልበል ተወሲኑ’ሎ።
ሰራዊት ኢትዮጵያ እቶም ቀተልቲ ናብ ዝኣትወዎ ኣትዮ ስጉምቲ ይወስድ ከምዘሎ ዝገለፁ ቀ/ሚ ኃይለማርያም ደሳለኝ ብወገኖም ምስ መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ተሓባቢርካ ንምስራሕ ፃዕሪ ይግበር ከምዘሎ ሓቢሮም።
እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፣ ሕብረት ኣፍሪቃ ነቲ ኣብ ጋምቤላ ዝተፈፀመ ቅትለት ኣብ ልዕሊ ሰላማዊያን ዜጋታት ኣውጊዙ’ሎ። ኮምሽነር’ቲ ሕብረት ዶ/ር ላሚኒ ዙማ፣ ንሕዙናት ቤተ-ሰብ ምፅንናዕ ተመንየን። ዝተጨወዩ ህፃናት ንክምለሱ’ውን ፃዕሪ ንክግበር ኣዘኻኺረን።
ብመሰረት ድሒሩ ዝመፀና ሪፖርት፣ ሰራዊት ኢትዮጵያ፣ ኣብ ደቡብ ሱዳን ዘሊቆም ብምእታው፣ ነቶም ቀተልቲ ዕጡቃት ይሃድኖም ከምዘሎ ተገሊፁ። ሚኒስትር ጉዳያት ኮምኒከሽን ኢትዮጵያ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ብወገኖም፣ ቀ/ሚ ኃይለማርያም ደሳለኝ ብዛዕባ’ቲ ስርሒት ምስ መራሒ ደቡብ ሱዳን ፕረዚደንት ሳልቫ ኬር ይዘራረቡ ከምዘለው ጠቂሶም።


text:
ኣብ ቺለ ናይ ሰበኻ ፑወርቶ ሞት ሰበኻ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ክሪስቲያን ካሮ ኮረደሮን ናይ ሰበኻ ቫልፓራይሶ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ጐንዛሎ ዷርተ ጋርሲያ ደ ኮርታዛርን ብዕድመ ምድፋእ ምኽንያት ዘቕረብዎ ናይ ልሒቀ ጵጵስና ሕቶን ከምኡ እውን ናይ ኦሶርኖ ሰበኻ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ኹዋን ባሮስ ማድሪድ ካብ ሰበኻዊ ሓዋርያዊ ሓላፍነት ዘቕረብዎ ዓመታዊ ዕረፍቲ ቅዱስ ኣቦና ተቐቢሎም ኣጽዲቖም።
ኣብ ሃገረ ቺለ ናይ ሰበኻ ፑወርቶ ሞንት ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ክርስቲያን ካሮ ኮርደሮ ብሕገ ቀኖና መሰረት ብዕድመ ምድፋእ ምኽንያት ዘቕረብዎ ናብ ልሂቀ ጵጵስና ናይ ምስግጋር ሕቶ ቅዱስ ኣቦና ተቐቢሎም ናይታ ሰበኻ ሓዋርያዊ መስተናብር ንኽዀኑ ናይ ማሕበር ካህናት መርቸዳሪ ኣባል ኣባ ሪካርዶ ባሲሊዮ ሞራለስ ጋሊንዶ ከምዝሰመዩ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ሕጂ እውን ኣብ ቺለ ናይ ሰበኻ ቫልፓራይሶ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ጐንዛሎ ዷርተ ጋርሲያ ደ ኮርታዛር ብዕድመ ምድፋእ ምኽንያት ዘቕረብዎ ናብ ልሂቅነት ጳጳስ ናይ ምስግጋር ሕቶ ቅዱስ ኣቦና ተቐቢሎም ናይታ ሰበኻ ሓዋርያዊ መሰናብር ንኽዀኑ ናይ ቺለ ርእሰ ከተማ ሳንቲያጐ ደል ቺለ ሰበኻ ተሓባብሪ ጳጳስ ፐድሮ ማሪዮ ኦሳንዶን ቡልቸቪስ ከምዝሰመዩን ዝሓበረ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣስዒቡ፥
ከምኡ እውን ናይ ሰበኻ ኦሶርኖ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ኹዋን ባሮስ ማድሪድ ዘቕረብዎ ካብ ሰበኻዊ ሓዋርያዊ ሓላፍነት ስንብታ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ምኽንያታዊ እዩ ቢሎም ሕቶኦም ኣጽዲቖም ናይታ ሰበኻ ሓዋርያዊ መስተናብር ንኽዀኑ ናይ ቺለ ርእሰ ሰበኻ ሳንቲያጐ ደል ቺለ ሰበኻ ተሓባባሪ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ኾርገ ኤንሪከ ኮንቻ ቫዩንከሮ ከምዝሰመዩ ኣፍሊጡ።


text:
ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ (ሕድሪ) ካብ 10 ክሳብ 16 ታሕሳስ 2017 ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤኡ ኣካይዱ።
ካልኣይ ጉባኤ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ (ሕድሪ) ኣብ ወርሒ ሕዳር ናይ 2016 ክካየድ ተመዲቡ ምድላዋት ጉባኤ ምስተጻፈፈ ካብ ቁጽጽር ወጻኢ ብዝኾነ ምኽንያት ንሓደ ዓመት ክሰጋገር ከም ዝተገደደ፡ ሕጂ ግን ብዝተታሕዘሉ ግዜ መሰረት ካብ 10-16 ታሕሳስ 2017 ከም ዝተሰላሰለን ብ17 ታሕሳስ 2017 ኣብ ዘውጸኦ ደምዳሚ መግለጺ ኣፍሊጡ።
ካልኣይ ጉባኤ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ (ሕድሪ) ብዓለም ደረጃ ብሓፈሻ ብፍላይ ከኣ ኣብ ከባቢና ኣሉታዊ ጽልዋታት ከሕድሩ ዝኽእሉ ምዕባሌታት ኣብ ዝተኸስትሉ ከም ዝተኻየደ ዝገለጸ እቲ ደምዳሚ መግለጺ፡ ብፍላይ እቲ መራሒ ኣመሪካ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ንምሉእ ፖለቲካ ዓለም ከናውጽ ዝኽእል ውሳነ ዘመሓላለፉ ተወሲኽዎ ኩነታት ካብ’ቲ ዝነበሮ ዝያዳ ኣሰካፊ ኣብ ዝኾነሉ ከም ዝተጋበአ ኣረጋጊጹ።
ኩነታት ኤርትራ ብሰንኪ’ቲ ገባቲ መንግስታዊ ጉጅለ ዝኸተሎ ዘሎ ዘይቅኑዕ ፖለቲካዊ ምሕደራ ኣብ ኣዝዩ ሕማቕ ኩነታት ከም ዝርከብ፡ ኣተሃላልዋ ናይ’ቲ ምልኪ ኣልጊሱ ሕብረ ሰልፋዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት ክተክል ትጽቢት ዝገበረሉ ደምበ ተቓውሞ’ውን ኣሰካፊ ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ጉባኤ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ (ሕድሪ) ኣብ ምድንጓይ ጉዕዞ ኣርባዕተ ውድባት ናቱ ጸገም ከም ዝጸንሖ ብምምልካት፡ እቲ ልፍንታዊ ምሕዝነት ብቕልጡፍ ኣብ ግብሪ ክውዕል ድልውነቱ ከም ዘረጋገጸ፣ ኣብ መወዳእታ ድማ፡ እቲ ውድብ ዝምረሓሉ ፖለቲካዊ ፕሮግራምን ሕገ-ህንጻ ኣጽዲቑ ንክልተ ዓመት ዝመርሑ ኣባላት ማእከላይ ባይቶ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ብምምራጽ ከም ዝዛዘመን ሓቢሩ።
ኣብ ሊብያ ንህይወቶም ኣብ ዘስግእ ኩነታት ዝጸንሑ 74 ኤርትራውያን
ብደገፍ ጉዳይ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ናብ ኒጀር ከም ዝተሰጋገር ተፈሊጡ
ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ስደተኛታት ዝርከቡላ፡ ዕሙር ባርነታዊ ንግዲ ዝካየደላ፡ ሰላሙን ጸጥታኡን ከውሕስ ዝኽእል ማእከላይ መንግስቲ ኣብ ዘይብላ ሃገረ ሊቢያ፡ ገለ ዕድለኛታት ኣብ ጽላል ኣህጉራዊ ማሕበር ቀይሕ መስቀል፡ ገለ ዕድል ዘይገበሩ ድማ ኣብ ትሕቲ ሸፋቱ ወዲቖም ኣብ ከቢድ ስቓይ ካብ ዝርከቡ ኤርትራውያን 74 ቆልዓ ሰበይቲ ብደገፍ ላዕለዋይ ተጸዋዒ ጉዳይ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ናብ ኒጀር ተሰጋጊሮም ኣብ ተነጻጻር ደሓን ከም ዝርከቡ ረድዮ ጀርመን መደብ ቋንቋ ኣምሓርኛ ብ16 ታሕሳስ 2017 ኣፍሊጣ።
እዞም ብዘይ ዝኾነ ደጋፊ ኣብ ሊቢያ ኣብ ስቓይ ዝጸንሑ ዜጋታት ኤርትራ፡ 52 ትሕቲ ዕድመ ህጻናት፣ 21 ኣንስትን 1 ሰብኣይን ከም ዝኾኑ፡ ብመንገዲ ዩ ኤን ኤች ሲ ኣር ብ14 ታሕሳስ ናብ ኒጀር ከም ዝሰገሩ፡ እቲ ኣህጉራዊ ውድብ ገና ካልኦት ኣብ ሽግር ዘለው ስደተኛታት ብተመሳሳሊ ናይ ምስግጋር መደብ ከም ዘለዎ ምግላጹን ኣረጋጊጻ።
ትካል ጸጥታ ህግደፍ ኣብ ቀጽሪ እንዳማርያም ቤተ-ክርስትያን ኣስመራ
ካብ ዝርከብ መባእታን ካልኣይን ደረጃ ቤት ትምህርቲ 5 ካህናት ከም ዝኣሰረ ይግለጽ ኣሎ።
እቲ ቤት ትምህርቲ ብ1946 ማለት ቅድሚ 71 ዓመት ተሃኒጹ ስሩዕ ትምህርቲ ክህብ ከም ዝጸንሐ፡ ህድግለነ ዘይብሉ ጸረ-ህዝቢ ጉጅለ ህግደፍ ግን፡ ንመንግስቲ ኣረክብዎ ዝብል ትእዛዝ ከም ዘወረደሎም፡ ኮይኑ ግን ትእዛዙ ተቐባልነት ከምዘየረኽበ ስለዚ ከኣ ቅድሚ ኣስታት ክልተ ሰሙን ንሓሙሸተ ካህናት ኣሲሩ ከም ዝወሰደን መርበብ ሓበሬታ ኣሰና ጸብጺባ።
ካብ’ቶም ተመቚሖም ዘለው ካህናት፡ ሰበኻ ጉባኤ፡ ቀሺ ስምኦን ሃይለ ሃብተገርግስ፡ ቀሺ ጴጥሮስ ተኽለ ሃብቱ፡ ቀሺ ኣማኑኤል ሃይለ ሃብተገርግስን ዝርከብዎም ከም ዝኾኑን ኣፍሊጣ።
እቲ ኣረሜናዊ ስጉምቲ ኣብ ሓያሎ ወገናት ብሓፈሻ፡ ኣብ ትካላት ቤተ-ክርስትያን ተዋህዶ ድማ ብፍላይ ቁጠዐ ፈጢሩ ከም ዘሎ፡ ጳጳሳት ገዳም ደብረ ቢዘንን ወለዶ ክህነትን፡ ኣባላት ሰበኻ ጉባኤ ንዝወሰዱዎ ተባዕ ስጉምቲ ብምንኣድ፡ `ኣብ ቃልኩም ጽንዑ፡ ንሕና’ውን ኣብ ጎንኹም ኣለና ዝብል ደገፎም ከም ዝገለጽሎምን ኣረዲኣ።
ቤት ምህርቲ እንዳማርያም፡ ኣብ ዘበነ መግዛእቲ እንግሊዝ፡ ሃ/ስላሰን ደርግን ብዘይዕንቅፋት ንልዕሊ 70 ዓመት ኣገልግሎት ክህብ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ሎሚ ከምዚ ዝኣመሰለ ተጻብኦ ከጋጥሞ ንግፍዓውን ኢደ ወነናውን ተግባራት ጉጅለ ህግደፍ ዘነጽር ኣስነዋሪ ተግባር’ዩ።
መንግስቲ ኣመሪካ ንሓያሎ ኤርትራውያን ከባርር ኣብ ውሳነ ከም ዝበጽሐ፡
ጉጅለ ህግደፍ ድማ ንዜጋታቱ ኣብ ምቕባልን ዘይምቕባልን የዕለብጥ ከም ዘሎ ምንጭታት ይገልጹ ኣለው።
መንግስቲ ኣመሪካ ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ኣትዮም ንዝበሎም ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት ናይ ምጽራይን ምብራርን ስጉምቲ ይወስድ ከም ዘሎ፡ ኣስታት 700 ዝኾኑ ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ኣብ’ታ ሃገር ዝኣተው ኤርትራውያን ድማ ገለ ካብ’ቶም ግዳያት ምዃኖም ተፈሊጡ ከም ዘሎን ዝገለጹ እቶም ምንጭታት፡ ንኤርትራ ይመርሕ ኣለኹ ዝብል ጉጅለ ህግደፍ ግን ዜጋታትካ ተቐብል ኣይቅበልን ኣብ መንጎ ሕራይን እምብን የዕለብጥ ምህላውን ኣረዲኦም።
ጉጅለ ህግደፍ ዜጋታቱ ኣብ ምቕባል ዘዕጠጢ ዘሎ ተሸማጊሉ ብስም’ቶም ብሓይሊ ዝጥረዙ ዘለው ኤርትራውያን ገንዘባውን ካልእ ጠቕምን ንምርካብ ዝገብሮ ዘሕፍር ፈተነ ከም ዝኾነ፡ ድሮ ንገሊኦም ከም ዝቕበል ነገሊኦም ድማ ከም ዘይቕበል፡ ብዝረኽቦ ገንዘባዊ ጠቕሚ እናዓየር ሌላን ጉሌላን ይገብር ከም ዘሎን ይሕብሩ።
ኣብ ህልዊ ፖለቲካዊ ኩነታት ኤርትራን ቅድም ክብል ካብ ሃገራት ግብጺ፣ ማልታ፣ ሊቢያን ሱዳንን ብሓይሊ ናብ ኤርትራ ዝተመልሱ ዜጋታት ኤርትራ እንታይ ከም ዘጋጠሞም እኹል ኣፍልጦ ዘለዎም ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት፡ ኤርትራውያን ናብ መንግስቲ ኤርትራ ኣሕሊፍካ ክወሃቡ የብሎምን። ምምሕዳር ትራምፕ ኣብ ውሳኔኡ ዳግመ ርእይቶ ይግበር። ሰብኣዊ መሰሎም የኽብር ዝብል ጎስጓሳት የካይዱ ከም ዘለውን ክፍለጥ ተኽኢሉ ኣሎ።
ሓደ ኢትዮጵያዊ ካብ ኤርትራ ናብ ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ዝተመልሰሉ ብግብረ ሽበራ ተጠርጢሩ ከም ዝተታሕዘ ተገሊጹ።
ታደሰ ከርሰሞ ዝተባህለ ወዲ 51 ዓመት ኢትዮጵያዊ ኣብ ኤርትራ ጸኒሑ ናብ ዓዲ እንግሊዝ ክኣቱ እንከሎ ሂዝሮው ኣብ ዝተባህለ መዓርፎ ነፈርቲ ከም ዝተታሕዘ፡ ኣብ ዝተገብረሉ ምርመራ ድማ፡ ንፍሉይ ወተሃደራዊ ስልጠና፣ ጨመቶ ተኹሲ፣ ብኻራ ናይ ምጥቃዕ፣ ብደባይ ጉጅለታት ዝዝውተሩ ወተሃደራውን ጸጥታውን ስልቲ ንምምሃር ዘገልግሉ ሰነዳት ኣብ ኮምፒተሩ ከም ዝተረኽበን ረድዮ ኤረና ብ18 ታሕሳስ 2017 ጸብጺባ።
ታደሰ ከርሰሞ ብ2009 ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ከም ዝኣተወ፡ ነዚ ወተሃደራዊ ሰነዳት ካበይ ኣምጺእካዮ ስለምንታይ’ከ ሒዝካዮ ዝብል ብቤት ፍርዲ ንዝቐረበሉ ሕቶ፡ ኣነ ኣብ ኢንተርኔት ዝረኸብክዎ ሰነዳት ኣውሪደ ናይ ምስናድ ልምዲ ኣለኒ ዝብል መልሲ ከም ዝሃበ፡ ኣኽባሪ ሕጊ ግን ንመልሱ ከምዘይተቐበሎን ኣረዲኣ።
ታደሰ ካብ ታሕሳስ 2015 ክሳብ መስከረም 2016 ኣብ ዝነበረ ግዝያት፡ ብመንገዲ ግብጺ፣ ብተደጋጋሚ እዋን ናብ ኤርትራ ከምዝተመላለሰ ዘመልከተ ኣኽባር ሕጊ፡ እቲ ሰነዳት ምስ ናይ ኤርትራን ኢትዮጵያን ጉዳይ ዝተኣሳሰር ክኸውን ይኽእል’ዩ ዝብል ጥርጠራ ከምዘለዎ ብምግላጽ፡ ኣብ ብሪጣኒያ ፖለቲካዊ ዕቑባ ክሓትት እንከሎ’ውን ኣንጻር ኣብ ስልጣን ዘሎ መንግስቲ ኢትዮጵያ መርገጽ ከም ዘለዎ ኣመዝጊቡ ምንባሩ ብምጥቃስ፡ እዚ ሰብ ኣባል ናይ’ቶም ብመንግስቲ ኤርትራ ዝድገፉ ተቓወምቲ ውድባት ኢትዮጵያ ክኸውን ይኽእል’ዩ ከም ዝበለን ሓቢራ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝዳሎ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 20-12-2017


text:
ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ዝጀመረሉ ቀንዲ ምኽንያት ካብ ናይ ስራሕተኛታት ምንቅስቃሳት ኣብ ምጅማር ዕስራ ክፍለ-ዘመን ኣብ ሰምየን ኣመሪካን ኤውሮጳን እዩ። ኣብ 28 የካቲት 1908 ኣብ ነውዮርክ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ኣልባሳት እተፍሪ ዝነበረት ትካል ዝሰርሓ ዝነበራ ደቂ-ኣንስትዮ ጸረ- ሕማቕ ኣተሓሕዛን ኲነታትን እታ ትካል ኣመልኪተን ሰላማዊ ሰልፊ ገበራ። ንዓመትኡ ኣብ 28 የካቲት 1909 ንኽብርን ዝኽርን ሰራሕተኛታት ደቂ-ኣንስትዮ ተባሂሉ ብናይ ኣመሪካ ደሳዊ ሰልፊ ዝተዳለወ ናይ መጀመርያ ሃገራዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ተባሂላ ተኸብረት።
ብ1910 ኣብ ኮፐንሃገን (ደኒማርክ) ዝተኻየደ ናይ ኣህጉራውያን ደሳውያን ኣኼባ ወላኳ መዓልቱ ብፍሉይ እንተዘይወሰነ ንኽብሪ እቲ ኩሉ እንትናዊ መሰላተን ንምርግጋጽ ዝዓለመ ዝተገበረ ምንቅስቃስ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ኣህጉራዊ ባህሪ ዘለዎ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ክኸውን ወሰነ። ድሕሪ እዚ ውሳኔ’ዚ ዓመት መጽአ ብተኸታታሊ ናይ ምንቅስቃስ ይግበር ነበረ። እታ ዕለት ግን ካብ 28 የካቲት ናብ 8 መጋቢ ዝተቐየረትሉ ምኽንያት እታ ዕለት ኣብ መወዳእታ ሰንበት ውርሒ የካቲት ይገበር ምስ ተባህለ እታ መዓልቲ ድማ ከም ኣጋጣሚ ኣብ ዕለት 8 መጋቢት ስለ ዝነበረት፣ ቀጺሉ ከም ልምዲ 8 መጋቢት ከም ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ኰይና ትበዓል ኣላ። በዚ ምኽንያት’ዚ ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብዛ ዕለት እዚኣ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ዓለም፡ ዓመት መጽአ ክትዝከር ትነብር ኣላ። እዛ መዓልቲ እዚኣ ሃገራዊ፡ ብሔራዊ፡ አቲኒካዊ: ቋንቋዊ፡ ባህላዊ፡ ቊጠባዊ ይኹን ፖለቲካዊ ፍልልያት ብዘየገድስ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ መላእ ዓለም ዘመዝገብኦ ዓወታት ዝዝከረላ ዕለት እያ።
ካብ’ቲ ግዜ’ቲ ጀሚሩ ክሳብ ሎሚ ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቅ-ኣንስትዮ ሰፊሕ ኣህጉራዊ ተቐባልነት ኣብ ዓለም ምሉእ ብማዕረ ተቐባልነት እንዳረኸበን እንዳተባዕለን ይመጽእ ኣሎ። ኩሉ መሰላት ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ምኽባር ከምኡ’ውን ተሳትፎአን ብፍላይ ኣብ ፖለቲካውን ቊጠባውን መዳያት ምርግጋጽ እንዳሓየለን እንዳዓበየን ክመጽእ ክኢሉ እዩ። ነዚ ከኣ እቲ ብናይ ሕቡራት ሃገራት ዓለም ተበግሶ ዝግበሩ ዝነበሩ ኣህጉራዊ ዋዕላታት ንኣህጉራዊ ምንቅስቓሳት ደቂ-ኣንስትዮ ዓቢ ደገፍ ከም ዝዀኖ ይፍለጥ።
ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ከም ኣካል ደቂ-ኣንስትዮ ዓለም እዚ 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ’ዚ የገድሰን ጥራሕ ዘይኰነ ብጽሒተን ገንዘበን’ውን እዩ። ከብዕልኦን ቃልሰን ክግምግማሉን ዕማመን ምዃኑ ብሩህ ክኸውን ይግባእ። ርግጽ’ዩ ኣብ ትሕቲ ዝተፈላለዩ ባህልታት ሕብረተ-ሰብ ኤርትራ፣ ጓል ኣንስተይቲ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ጽንኩር ዝዀነ ወጽዓታት ትነብር ነይራ ሕጂ’ውን ኣላ። ኣብ ሕብረተ-ሰባት ኣመሪካን ኤውሮጳን ደቂ-ኣንስትዮ መሰለን ንምርግጋጽ ክቃለሳ ክሸባሸባ ከለዋ፡ ቀዳማይ ውግእ ዓለም ክጅምር ከሎ ክቃወማ ከለዋ፡ ሰላምን ልምዓት ንምርግጋጽ ክቃለሳ ከለዋ፡ ደጊመን’ውን ንካልኣይ ውግእ ዓለም ከይጅመር ክነጽጋ ከለዋ፣ ጋል ኣንስተይቲ ኤርትራ ግን ኣብ ልዕሊ’ቲ ውሽጣዊ ማሕበራዊ ወጽዓኣ፡ መግዛእታዊ ወጽዓ ተሰኪማ ትጐዓዝ ከም ዝነበረት ይፍለጥ። በዚ ምኽንያት እዚ ጓል-ኣንስተይቲ ኤርትራ ብድርብ ወጽዓ እንዳተሳቐየት ትነብር ነይራ ክበሃል ይከኣል።
ነዞም ድርብ ወጽዓታት እዚኣቶም ግን በብተራ መድረኾም ሓልዮም ክፍትሑ ከም ዝግባእ ጓላንስተይቲ ኤርትራ ጽቡቕ ገይራ ኣንጊሃ ፈሊጣቶም ከም ዝነበረት ዝሕብሩ ታሪኻዊ መርትዖታት ይምስክሩ እዮም። ናይ ኤርትራ ጉዳይ ብፖለቲካዊ ቀጺሉ ድማ ብረታዊ ቃልስታት ክነጣጠፉ ከለዉ፡ ኤርትራዊት ጓላንስተይቲ ንቃልሲ ክትሳተፍ ቅርብቲ ነይራ እያ። እንተዀነ ግን ብፍላይ ኣብ’ቲ ናይ መጀመርያ ብረታዊ ቃልሲ እቲ ናይ ውሽጢ ማሕበራዊ ውጽዓ ዘንቀሎም ብዙሓት ዕንቅፋታትን መጻወዲያታትን የጓንፉዋ ነበሩ። ጓላንስተይቲ ኤርትራ ነዚ’ውን ብጥበብን ትዕግስትን ስዒራ፡ ኣብ ጐድኒ ደቂ-ተባዕትዮ ኣሕዋታ ኰይና መዓንጥኣ ሸጥ ኣቢላ ቃልሳ ብዕቱብ ተተሓሓዘቶ።
ታሪኽ ቃልሲ ኤርትራ ከም ዘረጋገጾ፡ ጓላንስተይቲ ኤርትራዊት ማዕረ ደቂ-ተባዕትዮ ኣሕዋታ ከቢድ ዋጋን መስዋእትን ከፊላ እያ። ኣብ ኣዝዮም ሓደገኛታት ዝዀኑ ናይ ቃልሲ ስርሒታት ከም ኣብ ድሕሪ ግንባር ጸላኢ ብምእታው ብዙሓት ስርሒታት ከም ዘዐወተት ብዓውታን ብኩርዓትን ዝትረኽ እዩ። ብተመሳሳሊ መልክዑ ኣብ ቅድመ ግንባር ምስ ደቂ-ተባዕትዮ ብማዕረ ከቲታን ተሰዊኣን እቲ ቀዳማት ዕላማኣ ኣረጋጊጻ። ይኹን እምበር ግሉጽ ዝዀነ ኣድልዎ ስለ ዝተገበረ ኣብ’ቲ ዝለዓለ ጽፍሕታት ከም’ቲ ዝተቓለሰቶን ዘመዝገበቶ ዓወታትን ክትረብ ኣይከኣለትን። ብኣንጻሩ በቲ ቀይዱ ሒዝዋ ዝነበረ ማሕበራዊ ባህልታት ንኽትእሰር ብዙሕ መሰናኽላት ተገይሩላ። እቲ ስማውን መሳርሒ ላዕለዎት ሓለፍቲ ህግደፍ ዝዀነ ሃገራዊ ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ እንተዀነ’ውን ንመሰል ደቂ-ኣንስትዮ ክጣበቕስ ይትረፍ ናይ ጥፍኣት ጉዕዞ መሪሕነት ህግደፍ መሸፈኒ ኰይኑ ዝሰርሕ ዘሎ ኣስናን ዘይብሉ ልሙስ ማሕበር እዩ።
ፖሊሲታት ናይ ጥፍኣት ጉዕዞ ህግደፍ ንኩሉ ክፍልታት ሕብረተሰብ እዩ ዝብድል ዘሎ። ደቂ-ኣንስትዮ’ውን ካብ’ዚ ነጻ ክዀና ኣይክእላን እየን። “ብዘይ ደቂ-ኣንስትዮ ተሳትፎ ምዕባለ የለን” ዝብል ጭርሖ ቅሂሙ ተሪፉ እዩ። ንሱ ጥራሕ ዘይኰነ መጠነ-ሰፊሕ ዝዀነ በደል ኣብ ልዕሊ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራውያን ብሓፈሻ፡ ደቂ-ኣንስትዮ ድማ ብፍላይ ይወርድ ኣሎ። ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ መንእሰያት ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ናብ መርወዪ ስምዒታት ሰበ-ስልጣን ህግደፍ ተቐይረን። ስለ’ዚ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ንደቂ-ኣንስትዮ ዘጓንፍ ዘሎ ዓመጽ መዘና የብሉን። እዚ ዓመጽ እዚ ከኣ ኣህጉራዊ ገበን ምዃኑ ክፍለጥ ኣለዎ። ከምውጽኢቱ ጥንስን ሕርስን ምስኰነ ብሓፈሽኡ እቲ ሕብረተ-ሰብ ብፍላይ ከኣ ስድራ-ቤት ይነጽገን። እዚ ተግባራት’ዚ ፈጠራ ዘይኰነስ ብናይ ሕቡራት ሃገራት ኮሚሽን ዝተረጋገጸ ተረኽቦ እዩ። ነዚ ዓመጽ እዚ እንዳርኣየ ከም ዘይርኣየ ሱቕ ዝበለ ኤርትራዊ ዜጋ ንርእሱ ገበነኛ ምዃኑ ክፍለጥ ይግባእ።
ከም ውጽኢት እዚ ዓመጽን ምዝመዛን መንእሰያት ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራውያን ከም’ቶም በደል ዝበጽሖም ደቂ-ተባዕትዮ ኣሕዋተን ሃገር ናይ መጻኢ ጸልማት እምበር ብርሃን ክርእያ ስለ ዘይከኣላ ናብ ፍልሰታዊ ስደት ኣምሪሐን። ኣብ’ዚ’ውን ከም’ቶም ኣብ ንግዲ ተዋፊሮም ንደቂ-ሰባት ዝብድሉ ዘለዉ፣ መሓዉራት ህግደፍ ኣብኡ ተዋፊሩ ብፍላጥ ብትካላቱ ዘካይዶ ዘሎ ገበናዊ ወፍሪ እዩ። ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራውያን ከኣ ኣብ ዓለም ዝመስከሮ ጸገም ኣትየን ይርከባ ከም ዘለዋ ንርእዮ ዘለና ሓቂ እዩ።
ስለ’ዚ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራውያን መሰረታዊ ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መሰላተን ንምርግጋጽ ስለ ዝቃለሳ ዘለዋ፣ ከም ኣካል ኣህጉራዊ ደቂ-ኣንስትዮ ነዚ ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ከብዕላን ክዝክራን ብእኡ ኣቢለን ድማ ጉዳየን ዓለም ክርድኣለን ክቃለሳ ባህሪያዊ እዩ። ነዚ ኣብ ልዕሊ ደቂ-ኣንስትዮና ዝወርድ ዘሎ መጠነ-ሰፊሕ ዓመጽን በደልን ኣለልዮም ደቂ-ተባዕትዮ ኤርትራውያን ከም ኣሕዋቶም፡ ኣደታቶም፡ ኣንስቶም፡ ደቆም፡ ሓትኖታቶም፡ ኣሞታቶም ወዘተ ዝወርድ ዘሎ በደል ዓገብ ብምባል ምስ ጠለባተን ደው ክብሉን ክቃለሱን ክጣበቑን ይግባእ ንብል። እዚ ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ከም ዕድል ወሲደን ሰለማዊ ሰልፊ ኣዳልየን ዘለዋ ደቂ-ኣንስትዮና ኤርትራዊ ሃገራዊ ግንባር ድማ ዘይተቐጠበ ደገፍ እንዳሃበ ኣብ ጐድነን ደው ኢሉ ከም ዘሎ በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ንኹሉ ከብርህ ይፈቱ


text:
ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ንጥፈታት ሕርሻ ብጽቡቕ ይሰላሰል ከምዘሎ፡ ብ31 ሓምለ ኣብ ከተማ ባጽዕ ኣብ ዝተኻየደ መንፈቓዊ ገምጋም ምምሕዳር ዞባ ተሓቢሩ።
ኣብ’ቲ ጨናፍር ሚኒስትሪታት፡ ምምሕዳራት ንኡሳን ዞባታትን ማሕበራትን – ጸብጻብ ንጥፈታት ስርሐን ብመንጽር ዝነበረ ሓያልን ድኹምን ጐድንታት ዘቕረባሉ ኣኼባ፡ ኣብ ንኡሳን ዞባታት ፎሮ፡ ሽዕብ፡ ጊንዳዕ፡ ኣፍዓበትን ባጽዕን ዝርከብ ሰፊሕ መሬት ሕርሻ፡ ካብ ከበሳ ብዝወረደ ወሓይዝ ከምዝሰተየ፡ ከም ውጽኢቱ ድማ ብደረጃ ዞባ ኣስታት 33 ሽሕ ሄክታር ከም እተሓርሰን፡ 84 ሚእታዊት ካብኡ ከም እተዘርአን ተገሊጹ።
ኣብ እዋን ሓጋይ ዝተኻየደ ሕርሻዊ ንጥፈት ብሳጋሚ ባርኖስ ቀውዒ ብምጥቅዑ፡ ሓረስቶት ሕጽረት መግቢ እንስሳ ኣጋጢምዎም ምንባሩ ዝጠቐሰ’ቲ ጸብጻብ፡ ማይን ሓመድን ንምዕቃብ፡ ኣብ ንኡሳን ዞባታት ኣፍዓበት፡ ናቕፋ፡ ሽዕብ፡ ጊንዳዕ፡ ባጽዕን ፎሮን ብኣብዑርን ጉልበት ሰብን ኣድማዒ ወፈራታት ከምእተኻየደ፡ ንኣብነታውያን ሓረስቶት ካብ ዝተዓደላ 100 ናይ ጸባ ከብቲ – እተን 32 ወሊደን ምራኹተን ንካልኦት ሓረስቶት ከምእተዋህባ ኣብሪሁ።
ኣብ ህንጻዊ ስራሓት ድማ፡ ኣሕዳሪት ቤት-ትምህርቲ ጻብራ ከም እተዛዘመት፡ ኣብ ነፋሲት፡ ጊንዳዕን ማይሓባርን ዝርከባ ኣብያተ-ትምህርቲ ትሕተ-ቅርጺ ይማልኣለን ከምዘሎ፡ ፕሮጀክታት ማይ ገልዓሎን ኢራፈለን ከምኡ’ውን መደበር ጥዕና ዔላባቡ ህንጻዊ ስራሓቱ ከምእተጻፈፈ ክግለጽ እንከሎ፡ ኣብ መላእ’ቲ ዞባ 12 ራህያታት ንምስራሕ ዝተበጋገሰ ስራሕ ከምዘሎ ተሓቢሩ።
ኣብ መዳያት ትምህርቲ፡ ጥዕና፡ ስፖርትን ዕቃበ ቅርስታትን ዝተሰላሰለ መደባት፡ ዝነበረ ሕጽረታትን ብድሆታትን እውን ብዝርዝር ቀሪቡ።
ኣመሓዳሪ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ብሪጋዴር ጀነራል ተኽለ ልብሱ፡ ኣብ ዝትግበር መደባት ስራሕ ተሳታፍነት ህዝቢ ክብ ንምባል፡ ተራ ኣመሓደርቲ ንኡሳን ዞባታት ክዓዝዝ ብምዝኽኻር፡ ሰራሕተኛታት ሰዓታት ስራሕ ብምኽባር ስሉጥን ጽፉፍን ኣገልግሎት ክህቡ ምእንቲ፡ ምምሕዳር ዞባ ብዕቱብ ሒዝዎ ካብ ዘሎ መደባት ምዃኑ ኣነጺሩ።


text:
ኬንያ ሺሻ ኣብ ጥቕሚ ንከይውዕል ኣጊዳ
ኬንያ ካብ 19 ታሕሳስ 2010 ዓ.ም ጀሚሩ ሺሻ ናብ ዓዲ ምእታው፣ ምሻጥን ምጥቃምን ዝኽልክል ሓድሽ ሕጊ ተግባራዊ ገይራ።
ሚኒስትር ጥዕና ኬንያ ክሌዎፖ ማይሉ ከምዝገለፅዎ፡ ሺሻ እንትጥቀሙን ኣምፂኦም ኽሸጡን ዝተሓዙ ውልቀ ሰባት፡ 50 ሸሕ ናይ ኬንያ ሽልንግን (500 ዶላር) ካብ 6 ወርሒ ዘይንእስ ማእሰርትን ይቕፅዑ።
ኬንያ ሺሻ ብምእጋድ ካብ ታንዛንያን ሩዋንዳን ቀፂላ፡ ሳልሰይቲ ሃገር ኮይና ኣላ።
"ሽሻ ዝኸልከልና፡ ኣብ ልዕሊ ጥዕና ማሕበረሰብ ቅልውላው ስለዘብፅሕ እዩ" ብምባል ድማ እቶም ሚኒስትር ኣገንዚቦም።
ኣብ ኬንያ ብርክት ዝበሉ ተጠቀምቲ ሺሻ ዘለዉ እንትኾኑ፡ እዚ ሓድሽ ሕጊ ተግባራዊ ምዃኑ ስዒቡ ብርክት ዝበሉ ኬንያውያን ኣብ መረባ ትዊተሮም ተዘራሪቦምሉ።
ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ ቀረባ እዋን ሺሻ ምትካኽ ንጥዕና ከምዝጎድእ ዝሕብር መፅናዕቲ ከመዘውፅአ ይዝከር።
ፓኪስታን፣ ዮርዳኖስ፣ ሲንጋፖርን ስዑድ ዓረብን ሺሻ ካብ ሞንጎ ዝኸልከላ ሃገራት ዓለም እየን።


text:
ስርዓት ኢሳያስ ናይ መን’ዩ?
በዚ ሕቶ’ዚ ዝግረሙ ካብኡ ሓሊፎም ድማ ነቲ ሕቶ መሊሶም እንታይ ማለት’ዩ ወይ እንታይ ክብል ደልዩ’ዩ ዝብል ሕቶ ዘልዕሉ ወገናት ኣይሰኣኑን። ስለምንታይ’ሲ ንኳና ስርዓት ኢሳያስ፡ ዓንዲ፣ መረበዓ ወይ ገመል፣ ሰርወ፣ ምሑጽ ኮይኖም ደው ኣቢለሞ ዘለው ሰባት፡ ካብ ኣብራኽ ኤርትራውያን ዝተወልዱ፡ ብቋንቋ ኤርትራውያን ዝዛረቡ ትውልደ ኤርትራውያን’ዮም። ብዙሓት ሰባት ከኣ ፖለቲካዊ መንነትን ትውልዳዊ መንነትን ፈላልዮም ኣብ ምርኣይ ስለዝጽገሙ። ንስርዓት ኢሳያስ ደው ኣቢለሞ ዘለው ሰባት ብቑጽሮም ውሑዳት፡ ብፖለቲካዊ ኣረኣእያኦም፡ ኣብ ሕጊ ዘለዎም ኣጠማምታ ኮነ ኣገባብ ምሕደራኦም ግን ኤርትራዊ ሰረት የብሉን። ስለዚ ብናይተ ሚዛን ስርዓት ኢሳያስ ካብ ኤርትራዊ ታሪኽ፣ ባህሊ፣ ሕጊ፣ ኣገባብ ኣነባብራን ባህግን ዝወጸ’ዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ከኣ፡ ብሕጊ ኮነ ብፖለቲካ ከም ወኪሉ ኣይፈልጦን። ንሱ’ውን ብህዝቢ ኤርትራ ከምዘይተወከለ ሕርሕራይ ገይሩ ይፈልጥ’ዩ። በዚ ምኽንያት ህዝቢ ኤርትራን ስርዓት ኢሳያስን ባህሪያዊ ናይ ትውልዲ ዝምድና ኣለዎም። ብሕጋውን ፖለቲካውን መዳይ ዘተኣሳስሮም ወይ ዝኣተውዎ ቃል ኪዳን ግን የብሎምን። ኣብ ሓንቲ ሃገር ይንበሩ፡ ሓደ ዜግነት ይሃልዎም ‘ምበር፡ ብፖለቲካ መጺኣካስ ገዛእን ተገዛእን፣ ኣሳርን ተኣሳርን፣ ቀታልን ተቐታልን’ዮም። ብካልእ ኣዘራርባ ከብድን ሕቖን’ዮም።
ኣብ ጥዕና ዘለዎ ፖለቲካዊ ስርዓት ኣብ መንጎ ህዝብን መንግስትን ዘሎ ዝምድና ብህዝባዊ ሃገራዊ ቅዋም’ዩ ዝኣሰር፡፡ በዓል ቤት ናይ’ታ ሃገር ህዝቢ’ዩ። ስለዝኾነ ድማ ህዝቢ ለኣኺ፡ መንግስቲ ተለኣኺ’ዩ። ህዝቢ ብቅዋሙን ባህሉን ኣቢሉ ኣዛዚ፡ መንግስቲ ድማ ብኩንትራት ብዝተዋህቦ ስልጣን ኣገልጋሊ’ዩ። ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ግን ካብ’ቶም ጥዕና ዘለዎም ሕጋውያን ስርዓታት ሓደ ኣይኮነን። ካብ’ቶም ፖለቲካዊ ጥዕና ዘይብሎም ዘይሕጋውያን ዓንደርቲ ስርዓታት ሓደን ቀንድን’ዩ። በዚ መሰረት ኤርትራዊ ትውልዲ ዘለዎ ደኣምበር፡ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ውክልና ዝተዋህበ ጉጅለ ኣይኮነን። ብህዝቢ ኤርትራ ተወኪሉ ኣብ ኮረሻ ስልጣን ዝደየበ እንተዘይኮይኑ፡ ንህዝቢ ዘጋፍዕ እንተኾይኑ፡ ኣብ ደሞክራስን ልዕልና ግዝኣተ ሕግን እምነት ዘይብሉ እንተኾይኑን ከኣ ተልእኾኡን ባህሪኡን መሰረት ዝገበረ ሕቶ ክለዓል ናይ ግድን’ዩ። ስርዓት ኢሳያስ ናይ መን’ዩ ዝብል ሕቶ።
ደጊመ ከረጋግጾ ዝደሊ ብዛዕባ ትውልዱ ዘይኮነ፡ ብዛዕባ ፖለቲካዊ ባህሪኡን መንነቱን’የ ዝዛረብ ዘለኹ። ስለዚ ናይ ህዝቢ ኤርትራ እንተዘይኮይኑ ብመን’ዩ ደው ኢሉ ዘሎ? መን’ዩ ሕማቕ ኣለኻ ጽቡቕ ኣለኻ ዝብሎን ዝቆጻጸሮን? ንመን’ዩ ዝፈርሕ ዘኽብር? እወ ናይ መን ፖለቲካዊ ዜግነት’ዩ ዘለዎ? ናይ ኣመሪካ፣ ቻይና፣ ራሻ ወይስ ሕብረት ኤውሮጳ? ስዑዲ ዓረብያ፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ግብጺ .. ብገንዘብ፡ ብዓይነት ኮነ ኣጽዋር ውግእ ከም ዝድግፋኦ ይፍለጥ። እቲ ዝገብራሉ ደገፍ ምስ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ዘለዎን ጥቡቕ ዝምድናን ጸገሙ ንምቅላል ካብ ዝብል ቅኑዕ ሕልና ዝነቐለ ኣይኮነን።
ኣብ ውዑይን ዝሕሉን ኣቲኻ ከምዚ ግበር ፈጽም ኢለን ስለዝልእካኦን ንሱ ድማ ብተኣማንነት ስለዘገልግለንን’ዩ። ብዘየማትእ ካብ ሃገራት ስዑዲያ፡ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ከምኡ’ውን ግብጺ ዝተዋህቦ ተልእኾ ይፍጽም ዋጋ ዓስቡ ድማ ብገንዘብን ብዓይነት ይኽፈል’ዩ። ናታተን ፖለቲካዊ ዜግነት ግን የብሉን። ከም መንግስቲ ፖለቲካዊ ዜግነት ክወስድ ዝኽእል፡ ካብ መንግስታት ካብ ኣመሪካ፡ ቻይና፡ ራሻ፡ ሕብረት ኤውሮጳ ጥራሕ’ዩ። ብኸመይ? ንሳቶም ገንዘባውን ፖለቲካውን ሓይሊ ስለዘለዎም። ንሃገራዊ ረብሓኦም ብተኣማንነት ክሳብ ዘገልገለ ካብ ካልኦት ተጻባእቲ ክከላኸልሉ ዕድመ ስልጣኑ ከናውሕሉ ዝተወሰነ ተኽእሎ ስለዘለዎም። ፖለቲካዊ ዜግነት ናይ ሓደ ፖለቲካዊ ስርዓት፡ ኣንጻር ህዝብኻን ልኡላዊ ግዝኣትካን ዝኾነ ተግባራት ክትፍጽም ክብርኻን ነጻነትካን ኣሕሊፍካ ብምሃብ ኣብ ትሕቲ ጉልበት ዘለዎም መንግስታት ተጸጊዕካ ንምንባር ድልዊ ምዃን ማለት’ዩ።
ስርዓት ኢሳያስ ብባህሪኡ ጽግዕተኛ ምዃኑ ንብዙሓት ርዱእ ይመስለኒ። ናይ መን ወይ ኣብ ትሕቲ መን ዝብል ርጡብ መልሲ ንምሃብ ግን ከምዘጸግም ፍሉጥ’ዩ። ስለምንታይ ብዝሒ ገንዘብ መን ከፈለን ኣያ ኮይኑ ኣጆኻ ይብሎን ኣብ ምሕራይ ስለዝገላበጥ። ንኣብነት ዴሳዊ ስነ-ሓሳብን ንጹር ፖለቲካዊ መስመርን ዝነበሮን ዘለዎን ክመስል፡ ሎሚ’ውን ከም ትማሊ ሓራ ፖለቲካዊ መስመርና ይብል። ብደረጃ ፖለቲካዊ ስነ-ሓሳብ ምስ ሰውራ ቻይና ተመሳሳሊ ኣተሓሳስባን ጥቡቕ ዝምድና ከም ዘለዎን ድማ ይሰብኽ። ብፕረዚደንት ፑቲን ትምራሕ ሃገረ ራሻ ኣንጻር ምዕራባውያን ኣብ እትገብሮ ንጥፈታት ንሕና’ውን ከምኡ ስለዝኾና መሓዙት ኢና ይብል።
ምስ ኤውሮጳዊ ሕብረት ምሳኹም ሓቢርና ክንሰርሕ ቅሩባት ኢና እናበለ፡ ብስውር ይዘራረብ። ብዝተፈላለየ ሽፋናት ከኣ ገንዘባውን ዓይነታውን ደገፋት ይረክብ። ኣመሪካን ስርዓት ኢሳያስን ካብ ነዊሕ ኣብ ለኣኽን ተለኣኽን ዝተመሰረተ ርክብ ከም ዘለዎም ብሰነዳት ተደጊፉ ይቐርብ’ዩ። ስርዓት ኢሳያስ ግን ክሓብኦ ይፍትን። ሓንሳብ ከም ሕንቁቕ ቆልዓ እዚ ዘይተገብረለይ ኢሉ ሸራእራእ ይብል። ጸኒሑ ሰበስልጣን እታ ሃገር ፍሽኽታ ምስ ኣርኣይዎ ከኣ ዝተለምደ ናይ ተለኣኣኽነት ስራሑ ከካይድ ቀልባዕባዕ ክብል ይረኣ።
ስለዚ እዚ ናይ ጥፍኣት ጉጅለ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ወኪል ከምዘይኮነ ብተግባሩ ኣመስኪሩ’ዩ። ገንዘብን ኣያን ክረክብ ኣብ ትሕቲ ብዙሓት መንግስታት ጥልዕ ጉንብሕ ከምዝብል’ውን ከምኡ ፍሉጥ’ዩ። ካብ’ቶም ሓያላት መንግስታትን ሰብ ገንዘብን ዝያዳ ናይ ሓደ ግዙእ ወይ ኣገልጋሊ ክኸውን ግድን ስለዝኾነ ግን ናይ እከለ ንምባል ተጸጊመ። ገለ ኣብ ፖለቲካ ይግደሱ፡ ኣፍልጦ ኣለዎም ኢለ ዝግምቶም ሰባት’ውን ኣብ’ዚ ጉዳይ ዘለኩም ሚዛን ከመይ’ዩ ኢለ ተወኪሰዮም ነይረ። ገሊኦም ናይ ራሻ ልኡኽ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ’ዩ ዝብል መልሲ ሂቦምኒ። ገሊኦም ከኣ ኣይፋልኩምን ካብ ቅድሚ 50 ዓመት ጀሚሩ ናይ ኣመሪካ’ዩ። ሕጂ’ውን ናይ ኣመሪካ’ዩ። ኣማሪካውያን ከም ብጹሕ ውላዶም’ዮም ዝፈልጥዎ። ንሳቶም ዘይፈቐድሉ ከኣ ኣይገብርን። ኣመሪካውያን ግበር ዝበልዎ’ዩ ዝገብር። እቲ ምስ ራሻን ካልኦትን ኣለኒ ዝብሎ ዝምድና ጎናዊ’ውን ከምስልን’ዩ ክብሉ መሊሶም። ስለዚ ስርዓት ኢሳያስ ናይ መን ፖለቲካዊ ዜግነት’ዩ ዘለዎ?
ካብ ኣራፋይነ ሃይለ
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 06-06-2018


text:
ህዝባዊ ዘተ! ህዝባዊ ምንቅስቃስ! ህዝባዊ ጽላል! ብተግባር‘ዩ ዝስራሕ
- Details
- Created: Thursday, 13 July 2017 02:51
- Last Updated: Thursday, 13 July 2017 02:51
ነቲ ቀንዲ ዘምጻኣኒ ሓሳብ ዝድግፍ ኣብነት ብምቕዳም ክጅምር፡ ሓደ ግዜ ኣብ ብራስል ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ዚወዓልናሉ ሓደ ኣባል ፓርላማ ከምዚ በለና--------``ኣብ ኤውራጳ ክትዕወቱ እንተደሊኹም ኣብ ዘዘለኹምዎ ዓዲ ነቲ ህዝቢ ኣብ ጎንኹም ኪከውን ከተረድእዎን ክትከስብዎን ኣለኩም፡ ምኽንያቱ ኸኣ ዝኾነ ውሳኔ ብድምጺ ናይ ህዝቢ ስለዝኸውን ህዝቢ ኣብ ጎንኹም ኣምጽእዎ በለና። ---- `` ኣብ ጀርመን መን ኢዩ እቲ ህዝቢ ዝባሃል ዘሎ እንተዳኣ ኢልና ጉዳይና ኤርትራዊ ስለዝኮነ፡ ኤርትራውያን ጥራሕ ዘይኮኑስ ጀርመናውያን እውን፡ ኣብ ሽወደን ኣንተኮይኑ እውን ሽወደናውያን ወዘተ-- ክሶብዎን ኣብ ጎንኹም ክኾኑን ኣለዎም ማለቱ ኢዩ። ስለዚ ብዓቢኡ ንኤርትራውያን ጥራሕ ኣይኮናን ከነረድእን ክንከስብን ዘሎና እቲ ንነብረሉ ዘሎና ህዝቢ እውን ኣብ ጎንና ከነምጽኦ ቃሊሲ ዝሓትት ኢዩ። ኣብ ኤውሮጳ ብዘይጥርኑፍ ኣገባብን ሳላ ግዱሳት ሲቪክ ማሕበራትን ውድባትን ውልቀሰባትን ብመጠኑ ተቃውሞና ገለ ዓወታት እውን ተመዝጊቡ ኢዩ፡ ግን እኹል ኣይኮነን።


text:
ላዕለዋይ ኮሚሽነር ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ዓለም ዝምልከት ዓመታዊ ፀብፃብ ንናይ ሕቡራት ሃገራት ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ኣቕሪቡ’ሎ።ኮሚሽነር ዘይድ ራኢድ ኣል-ሑሴን ንሰብኣዊ መሰላት ልዕሊ 40 ሃገራት ብምዝርዛር ኣርባዕተ ሃገራት ጋምቢያ፤ኡዝቤኪሳትን፣ቱኒዚያን ግሪክን ኣብ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ምምሕያሽ ከምዘርኣየ ገሊጾም።
ኣብ ደቡብ ሱዳን ዘሎ ህውከትን ዕንወትን ከምዘተሓሳስብ ብምግላፅ ተዋጋእቲ ወገናት ብምቕታል፣ብፆታዊ ዓመፅን ብሰባት ምስዋርን ሓዊሱ ኣብ ገበናት ኲናት ተፀሚዶም ኣለው ክብሉ ኸሲሶም።
ዴሞክራሲያዊ ሃዋህው ዳርጋ ምሉእ ብምሉእ ኣብ ዝጠፍአላ ኣብ ብሩንዲ ዘሎ ኩነታት እውን ኣዚዩ ዘተሓሳስብ እዩ ኢሎም።
ኣብ ቱርኪ ንዝተተኮሱ ቦምብታትን ኣብ ልዕሊ ስቪላት ዝተፈፀሙ መጥቓዕትታትን ግብረ ሽበራ’ውን ኮኒኖም ኣለው።ድሕሪ ፈተነ ዕልዋ መንግስቲ ቱርኪ ብህፁፅ ኣዋጅ ግዜ ንኣሽሓት ሰባት ካብ ስራሕ ምብራር ከምኡ እውን ብዴሞክራሲያዊ ኣገባብ ዝተመርፁ ሰባት፣ዳያኑ፣ጋዜጠኛታትን ከይተረፈ ምእሳሮም ዘተሓሳስብ እዩ ኢሎም።
ናይ ብርክት ዝበላ ሓያላት ሃገራት ዓለም ዝበሃላ’ውን ጌጋታት ዝጠቐሱ ክኾኑ ከለው ቻይና ንናይ ካልኦት መሰላት ንዝሕለቑ ሰብሞያ ሕግን ተቓውሞ ዘስምዑን ምእሳራ ነቒፎም ኣለው።ሩሲያ ንፓለቲካዊ ተቓውሞ፣ሓሳባት ብነፃነት ናይ ምግላፅን ናይ እምነት ነፃነትን ትዕፍን ኣላ ኢሎም።
ኣብ ኣሜሪካ እውን ፕረዝደንት ትራምፕ ንዝተወሰኑ ጉጅለታት ፈሊዮም ምፅላሞም ሻቐለቶም ገሊፆም ኣለው።ናይዚ ጸለመ ግዳያት ንኣብነት ሜክሲካዊያንን ኣመንቲ ምስልምናን እዮም ክብሉ።ውን ጠቒሶም።ሕጋዊ መስርሕ ዘይተኸተለ ንስደተኛታት ብጃምላ ምብራርን ምጥራዝን ተግባር ንዓለምለኸ ሕጊ ክጥሕስ ይኽእል እዩ ክብሉ እውን ኣጠንቂቖም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ፕረዚደንት ሃማደኤ ወ/ሮ ተኽኣ ተስፋሚካኤል፡ ብ23ን 24ን ታሕሳስ፡ ንተራን ኣበርክቶን ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ መኸተን ህንጸትን ዘብርህ – ንኣባላት 31 ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎት ሰሚናር ኣካዪዳ።
“ተራ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ ቃልሲ ንናጽነትን ምኽባር ልኡላውነትን፡ ብኽብርን ሓበንን ዝዝከር ቅያ እዩ” ዝበለት ወይዘሮ ተኽኣ፡ ሃገር ኣብ ምልማዕ ዝጻወታኦ ዘለዋ ተራ እውን፡ መርኣያ ኣድማዕነተን ኣብ ኩሉ-መዳያት ከምዝኾነ ኣረዲኣ።
ደቂ-ኣንስትዮ ብሓፈሻ መንእሰያት ከኣ ብፍላይ፡ ፍልጠት፡ ሞያን ዓቕምን ደሊበን ኣፍራይነተን ክብ ንኽብል ይስራሓሉ ምህላዉ ብምሕባር ድማ፡ ኩሉ ኣካል ሕብረተሰብ ምትሕብባሩ ከዕዝዝ ጸዊዓ።
ኣብ መወዳእታ፡ ኩሎም መንእሰያት ብሓፈሻ ደቂ-ኣንስትዮ ድማ ብፍላይ፡ ነቲ ተቐሪቡሎም ዘሎ ዕድላት ትምህርትን ሞያን ኣብ ረብሓኦም ንምውዓል፡ ዝኣክል ጻዕሪ ከካይዱ ተላብያ።
ፕረዚደንት ሃማደኤ ኣቐዲማ – ካብ 18 ክሳብ 21 ታሕሳስ፡ ገምጋም ስራሕ ፈጻሚት ቦርድን 6ይ ምዱብ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶን ኣብ ዝተቓንዓሉ ኣኼባ፡ ገስጋስን ብድሆታትን ደቂ- ኣንስትዮ ኣብ ጒዕዞ 25 ዓመታት ከም እተገምገመ – ካብኡ ብምብጋስ እምበኣር፡ ሓያል ጐድኒ ተዓቂቡ ድኹም ጐድንታት ንክእረም ውፉይ ጻዕሪ ኣባላት ከምዘድሊ ኣገንዚባ ነይራ።
ኣብቲ፡ ካብ ኩሉ ዞባታት ሃገር፡ ከምኡ’ውን ኣብ ኤውሮጳ፡ ኣመሪካ፡ ስዑድያን ሱዳንን ናይ ዝርከባ ጨናፍር ማሕበራት ጸብጻባት ስራሕ ዝተሰምዓሉ ኣኼባ፡ ተራ ደቂ- ኣንስትዮ ኣብ ፖለቲካ፡ ኣካዳሚያዊ ትምህርትን ሞያዊ ስልጠናታትን. . . ኣብ ዘጠቓልል ውጥናት ስራሕ 2018 እውን ተዘትዩ።


text:
ኣኼባ ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ፡ ትማሊ 11 ሕዳር 2017 ኣብ ኣስመራ – ኣዳራሽ ህንጻ ሃገር ተኻዪዱ።
ካቢነ ሚኒስተራት፡ ብፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝቐረበ፡ ኣድላይነት ቅርጻዊ ምትዕርራይን ክለሳን ዝጸንሐ ባጀታዊ ኣሰራርሓ ብመንጽር ቀዳምነታት ፕሮግራማት ልምዓት – ዘረድእ ሰፊሕ መግለጺ ድሕሪ ምስማዕ፡ ን2018 ኣብ ዝተታሕዙ ዓበይቲ ፕሮጀክትታት ልምዓትን ኣመታዊ (Indicative) ባጀቶምን፡ ከምኡ’ውን ኣብ ምንጪታት ባጀት፡ ጉዳይ ምኽዕባት ኣታዊታትን ምልዛብ ወጻኢታትን፡ ምሕያል ወፍሪን መደባት ቁጠባዊ ዕብየትን ኣስፊሑ ተመያዪጡ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንካቢነ ሚኒስተራት ኣብ ዘቕረቦ ወረቐት፡ ናብ ትግባረ ዓበይቲ ልምዓታዊ መደባት ኣብ እንሰጋገረሉ ዘለና መድረኽ፡ ዝሓለፈ 25 ዓመታት ኣብ ባጀታዊ ኣሰራርሓ ዝጸንሐ ተሞኩሮ ብምግምጋም፡ ንዝያዳ ኣድማዕነትን ውሕሉል ኣጠቓቕማ ጸጋታትን – ዳግመ ክለሳን ቅርጻዊ ምትዕርራይን ከምዘድልዮ ኣረዲኡ። ብኣኡ መንጽር ዝጸንሐ ቅጥዒ ኣቀራርባ ልሙድ ባጀትን ዝርዝራት ትሕዝቶኡን ሓደ ብሓደ ተራእዩ፡ ምምሕያሽን ምቕርጣውን ኣብ ዘድልዮ መዳያት ምስትኽኻል ክግበረሉ ድማ ኣገንዚቡ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ቀዳምነታት ባጀት 2018 ናብ ዝብል ኣርእስቲ ብምስጋር፡ ኣብ ምደባ ባጀት ዓመተ-2018፡ ቀዳምነት ናይ ቀዳምነታት ኮይኑ ተሰሪዑ ዘሎ ምምሕያሽ ደሞዝ ሰራሕተኛታት ምዃኑ ሓቢሩ። ኣብ ልምዓታዊ ባጀት ድማ፡ ምስፋሕ ምንጪታት ተሓዳሲ ጸዓትን መርበባት መዘርግሒ ኤለክትሪሲቲን፡ ምውሓስ ቀረብ ነዳዲን ስትራተጂያውያን ሃለኽቲ መግቢን፡ ወፍሪ ምስሳን ሃብቲ እንስሳን ሃብቲ ባሕሪን፡ ምዕባይ ቀረብ ኣገልግሎት ማይ ንዘቤታዊን ሕርሻዊን ኢንዱስትሪያውን መዓላ፡ ምውሳኽ ዓቕሚ ማሺነሪን ዘበናዊ ናውቲ ዕዮን፡ ምፍዋስ ማይ-ክዖታትን ምዕቃብ ኣከባቢን፡ ምውሳኽ ሓጽብታትን ምምዕባል ስርዓተ- መስኖን፡ ህንጸትን ምሕዳስን ጽርግያታት፡ ወደባት፡ መዓርፎ ነፈርቲን መሳለጥያታቱን፡ ህንጸት ኣባይቲ፡ ምምሕያሽ ኣገልግሎት መጓዓዝያን መራኸቢታትን፡ ወሰኽ ትሕተ-ቅርጺ ትምህርቲን ጥዕናን ምምዕባል መሳለጥያታቱን፡ ምውሓስ ቀረብ መድሃኒት፡ እታው ወሰንቲ ጥረ ነገራትን ንዋትን ህንጻ ከም ዘጠቓልል ሓቢሩ። ኣመታዊ ባጀቱ እንታይ ክመስል ከም ዝኽእል እውን ሰፊሕ መረዳእታ ሂቡ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ቀጺሉ፡ “ምወላ ባጀት ብኸመይ?” ዝብል ኣርእስቲ መበል 27 ዓመት ቁ.61 ሰንበት 12 ሕዳር 2017 ገጻት 8 ዋጋ 2.00 ናቕፋ መሞሪ ገጽ 2 ገጽ 3 ገጽ 5 ገጽ 6 ገጽ 7 “ኮንሰርት: ዓቕሚ፡ ርእሰ- ተኣማንነትን ሰብን ተመንን ገዓት ሕፍሲ ብምልዓል፡ ቀንዲ ምንጪ ባጀት – ምኽዕባት ኣታዊታት ኮይኑ፡ ምልዛብ ወጻኢታት ምስኡ ተኣሳሲሩ ከምዝርአ ጸቒጡ ኣስሚሩሉ። ናይ ምምዋል ዓቕሚ ንምዕባይ፡ ውህለላ፡ ወፍሪን ሓዋላን ዓቢ ኣተኩሮ ክግበረሉ ምዃኑ፡ ምቁጽጻር ዑደት ገንዘብን ምሕያል ዓቕሚ ባጤራን፡ ምስፋሕን ምምዕባልን ባንካዊ ኣገልግሎት፡ ምቁጽጻር ኮንትሮባንድ፡ ሰደድ ሕርሻዊን ባሕራዊን ፍርያት፡ ምሕያል ንጥፈታት ዕደናን መስንዓትን ወሳኒ ምዃኑ ከኣ ኣገንዚቡ።
ካቢነ ሚኒስተራት ድሕሪ’ዚ፡ ኣብ ቅርጻዊ ምትዕርራይ ባጀታዊ ኣሰራርሓ – ነዊሕን ዓሚቚን ዘተ ኣካዪዱ። ን2018 ተኣሚሙ ዘሎ ናይ ኩለን ኣካላት መንግስቲ ባጀት፡ በቲ ዝተዋህበ መምርሒ መሰረት ዳግም ተኸሊሱ፡ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ክዝተየሉ ድማ ተረዳዲኡ።
ካቢነ ሚኒስተራት ኣብ መወዳእታ፡ ብፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝቐረበ፡ ንህልዊ ፖለቲካዊ፡ ዲፕሎማሲያውን ጸጥታውን ምዕባለታት ዞባና ዝምልከት ሰፊሕ ሓበሬታ ሰሚዑ ድሕሪ ምዝታይ፡ ናይ ሓደ መዓልቲ ኣኼባኡ ዛዚሙ።


text:
ምዕራፍ ዕስራን ሹዱሽተን
ክርስቶስ ኣማላዲ
“ኣነ ግና፣ እምነትካ ኸይትጠፍእ፣ ምእንታኻ ለመንኩ።” (ሉቃስ 22፣32)
“ነቦ ምእንታኹም ኣነ ኸም ዝልምኖ፣ ኣይብለኩምን እየ።” (ዮሃንስ 16፣26)
“ኵሉ ጊዜ ምእንታኦም ኪልምን ዚነብር ኢዩ።” (እብራውያን 7፣25)
ኵሉ ኣብ መንፈሳዊ ህይወት ዘሎ ዕብየት፣ የሱስ፣ ንዓና ብንጹር መን ምዃኑ፣ ምስ ዘሎና ኣራኣእያ ይተኣሳሰር። ክርስቶስ ኵለንተናይ ክኸውንን ኣባይ ክህልውን፣ ግድን ከምዝግባእ፣ ኵሉ ናይ ክርስቶስ ብርግጽ ናተይ ምዃኑውን፣ ዝያዳ ምዝርዳእ፣ ብሓቂ ብእምነት ምንባር፣ ወይ ድማ፣ ንገዛእ ርእስኻ ምሟትን ብምልኣት ንክርስቶስ ምንባርን ብዝያዳ ክመሃር እየ።
ክርስቲያናዊ ህይወት ብቕንዕና ክትነብር ኢልካ ዝግበር ከንቱ ገድሊ ኣይኰነን፣ ግና ምእንቲ ገድሊ ንምግዳልን ዓወት እምነት ንምጭባጥን፣ ኣብ ክርስቶስ ምዕራፍን ኣብኡ ናይ ህይወትና ሓይሊ ክንረክብን ይግባእ። እዚ ብፍላይ ኣብ ናይ ጸሎት ህይወት ሓቂ ኢዩ። ከም ብሕጊ እምነት ጥራይ ዝመጽእን ኣብ የሱስ ኣብ ዘሎ ምልኣትን ፍጹምነትን ዝጋሃድ፣ እቲ ኣማኒ፣ እዚ ጉዳይ ብጭንቀት፣ ወይ ብሻቕሎት እትከናኸኖ ዘይኰነ፣ እኳ ደኣ ክርስቶስ ንዕኡን ኣብኡን፣ እንታይ ክገብር ከምዝኽእል ዘስተማቕረሉ ምዃኑ ክርዳእ ኢዩ። ንሱ ድማ፣ ክርስቶስ ከምቲ ኣብ ምድሪ፣ ኣብ ሰማይውን፣ ናብ ኣቦ ኣብ ዘዕርጎ ጸሎት ተሳታፊ ምዃኑ ምፍላጥ ኢዩ። ስለዚ፣ ብመንነት ክርስቶስ ተኣሚኑ፣ ወይ እቲ ዘየድምዕ ጸሎትና ብልማኖኡ ተቐባልነት ከምዝረክብ ብምፍላጡ ጥራይ ዘይኰነ፣ እኳ ደኣ ንሱ ኣባና፣ ንሕና ድማ ኣብኡ ኣብ እንጽልዮ፣ ቀረባን ጥቡቕን ሕብረት ተኣሚኑ፣ ጸሎት ክገብር ይጅምር። [3]
ኵሉ ድሕነት ዘበለ፣ ክርስቶስ ባዕሉ ኢዩ። ንሱ ገዛእ ርእሱ፣ ንዓና ኣሕሊፉ ሂቡ ኢዩ። ንሱ ባዕሉ ኣብ ውሽጥና ይነብር። ንሱ ስለ ዝጽሊ፣ ንሕናውን ንጽሊ። ደቀ መዛሙርቲ፣ የሱስ ክጽሊ ከሎ ምስ ርኣይዎ፣ ንሱ ብዛዕባ ጸሎት ናይ ዝፈልጦ ተማቐልቲ ክዀኑ ለመኑዎ፣ ስለዚውን ንሕና፣ ሕጂ ኣብ ዝፋን ምእንታና ከምዝልምን ስለ እንርኢ፣ ኣብ ናይ ጸሎት ህይወት ምስኡ ተማቐልቲ ከምዝገበረና ንፍለጥ ኢና።
እዚ፣ ኣብታ ናይ መወዳእታ ምሸት ናይ ህይወቱ ኣመና ነጺሩ ተራእዩ ኢዩ። ኣብ’ቲ ናይ ሊቀ ካህናዊ ጸሎቱ፣ (ዮሃንስ 17) ናብ ኣቦ ብኸመይን እንታይን ከምዝጽሊን፣ ናብ ሰማይ ኣብ ዝዓርገሉ ድማ፣ እንታይ ክጽሊ ምዃኑ ኣርእዩና። መሊሱውን፣ ኣብ ናይ መሰናበቲ ዘረባኡ፣ ብተደጋጋሚ ናብ ኣቦ ምኻዱን ሓድሽ ናይ ጸሎት ህይወቶምን ኣተኣሳሲሩ ገለጸ። ብመሰረቱ እዞም ክልተ ዝተተሓሓዙ ኢዮም። ኣብ’ቲ ንዘለኣለም ምእንቲ ካልኦት ክጽሊ ኣብ ዝዓይዮ ዕዮ ምእታዉ፣ መጀመርታን ሓይሊን ናይ’ቲ ብስሙ ናይ ዝገብርዎ ሓድሽ ናይ ጸሎት ህይወት ኢዩ። የሱስ፣ ክንዲ ካልኦት ዝፍጽሞ ልማኖ ብምርኣይ ኢዩ፣ ብስሙ ናይ ምጽላይ ሓይሊ ንረክብ። ኵሉ መሰልን ሓይሊን ጸሎት፣ ናይ ክርስቶስ ኢዩ። ንሱ፣ ኣብ ክንድ ካልኦት ኣብ ዝገብሮ ልማኖ፣ ተማቐልቲ ክንኸውን ድማ ይገብረና ኢዩ።
ነዚ ንምርዳእ፣ ፈለማ ንሱ ምእንቲ ካልኦት ዝገብሮ ልማኖ ንሕሰብ። ኵሉ ጊዜ ምእንታኦም ኪልምን ዚነብር ኢዩ። ክርስቶስ ኣብ ምድሪ ከምካህን ዀይኑ ዘገልገሎ፣ መጀመሪ ጥራይ ኢዩ። ከምኣሮን ኢዩ፣ ደሙ ዘፍሰሰ፣ ከምመልከጻድቅ ኢዩ፣ ድሕር’ቲ ስልጣን ዘለኣለማዊ ህይወት፣ ዕዮኡ ኣብ ውሽጢ እቲ መጋረጃ ዀይኑ ዝቕጽል ዘሎ። ከም’ቲ መልከጻድቅ ካብ ኣሮን ዝኸብር፣ ኣብ’ቲ ምእንቲ ካልኦት ኣብ ዚልምኖ ዕዮውን፣ እቲ ምትዕራቕ ሓቀይና ሓይሊን ክብርን ይህልዎ። “ክርስቶስ የሱስ፣ እቲ ዝሞተ፣ ኤረ ኻብ ምውታት እኳ ዝተንስኤ፣ ኣብ የማን ኣምላኽ ኰይኑውን ምእንታና ዚልምን ዘሎ ኢዩ።”
እቲ ምእንቲ ካልኦት ዝግበር ልማኖ፣ ልዑል ሓቂ ኢዩ፣ ኣዚዩ ኣገዳሲ ዕዮ ኢዩ፣ ብዘይክኡ ድማ፣ እቲ ቀጻሊ ናይ ምድሓን ተግባር ክፍጸም ኣይኽእልን ኢዩ። ኣብ የሱስ ካብ ሰብ ምወላድን ካብ ሞት ምትንሳእን ኢዩ፣ እቲ ኣደናቒ ዕርቂ ዝተፈጸመ። ብዕኡ ድማ፣ ሰብ ተኻፋሊ መለኾታዊ ህይወትን ቡራኼን ዝዀነ። ይኹንምበር፣ ብዘይ እቲ ርእሲ ሰማያት ብቐጻሊ ዝፍንዎ መለኾታዊ ሓይሊ፣ እቲ ሓቀይና ዕርቂ፣ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኣካላቱ፣ ኣብዚ ኣብ ታሕቲ ክፍጸም ኣይኽእልን ኢዩ።
ኣብ ምምላስን ምቕዳስን፣ ኣብ ልዕሊ ሓጢኣትን ዓለምን ኣብ ዝፍጸም ነፍሲ ወከፍ ዓወት፣ ሓይል’ቲ ንምድሓን ሓያል ዝዀነ፣ ብሓቂ ይርከቦ ኢዩ። እዚ ትግባረ ሓይሉ፣ ብመገዲ ጸሎት ጥራይ ይፍጸም። ንሱ ካብ ኣቦ ይልምን፣ ካብ ኣቦ ከኣ ይረክብ። “ኵሉ ጊዜ ምእንታኦም ኪልምን ዚነብር ስለ ዝዀነ፣ ፈጺሙ ኼድሕኖም ይኽእል ኢዩ።” ካብቲ ምእንታኦም ብምልማን፣ ካብ ኣምላኽ ዝወሃቦ ንላዕሊ፣ ንህዝቡ ዘድልዮም ነገር የልቦን። እቲ ኣብ ዝፋን ዀይኑ ዝፍጽሞ መንጐኛነት፣ ከምቲ ኣብ መስቀል ዝፈጸሞ፣ ክውንን መተካእታ ዘይብሉን ኢዩ።
ብዘይ እቲ ምእንቲ ካልኦት ዝገብሮ ልማኖ፣ ገለ ነገር ክፍጸም ኣይኽእልን ኢዩ። ምእንቲ ኵሉ ጊዜኡን ሓይሉን ከዋፍር፣ ኣብ የማናይ ኢድ ኣቦ ዝተረከቦ፣ ዘየቋርጽ ዕዮኡ ከኣ ኢዩ።
ንሕናውን ኣብ ረብሓ ዕዮኡ ክንሳተፍ ጥራይ ዘይኰነ፣ ኣብ ዕዮኡውን ክንሳተፍ ይግባእ። እዚ ድማ፣ ሰብነቱ ስለ ዝዀና ኢዩ። ሰብነትን ኣካላትን ሓደ ኢዮም። “ርእሲ ነእጋር፣ ኣይደልየኩምን፣ ክትብሎም ኣይከኣላን ኢዩ።” ንሕና ምስ የሱስ፣ ብኵለንትንኡን ብዘለዎን ንማቐል ኢና። “ኣነ እቲ ዝሃብካኒ ኽብሪ ሃብክዎም።” ንሕና ተማቐልቲ ህይወቱ፣ ጽድቁን ዕዮኡን ኢና። ምእንቲ ካልኦት ኣብ ዝፍጽሞ ልማኖውን፣ ተማቐልቲ ኢና። ብዘይካና ዝዓይዮ ዕዮ ከኣ ኣይኰነን።
ንሕና ተማቐልቲ ህይወቱ ስለ ዝዀንና ኢና ነዚ ንገብር። “ክርስቶስ ህይወትና ኢዩ፣” “ግናኸ ክርስቶስ ኢዩ ኣባይ ዚነብር ዘሎ እምበር፣ ደጊም ኣነ ኣይኰንኩን ዝነብር ዘሎኹ።” ኣብኡ ዘሎ ህይወትን ኣባና ዘሎ ህይወትን፣ ሓደን ተመሳሳሊን ኢዩ። ኣባና ዘሎ ህይወቱ፣ ክጽሊ ዝነብር ኢዩ። ንሱ ኣባና ወሪዱ፣ ንዓና ክገዝኣና ከሎ፣ እቲ ባህሪኡ ኣይጠፍእን ኢዩ። ኣባናውን ክጽሊ ዝነብር ህይወት ኢዩ። ካብ እግዚኣብሄር ብዘይ ምቑራጽ ዝልምንን ዝወሃብን ህይወት ኢዩ። እዚ፣ ከምክልተ ዝተፈላለየ ዓይነት ጸሎት፣ ማለት ሓደ ካብኡን እቲ ካልእ ካብ ህዝቡን፣ ናብ ላዕሊ ይውሕዝ ኣሎ፣ ማለት ከኣ ኣይኰነን። ኣይፋል፣ ግና እቲ ሓቀይና ናይ ህይወት ሕብረት፣ ናይ ጸሎት ሕብረትውን ምዃኑ ኢዩ። ንሱ ዝጽልዮ፣ ብመገድና ይሓልፍ፣ እቲ ንሕና እንጽልዮ፣ ብመገዱ ይሓልፍ። ንሱ፣ እቲ ጽንሃህ ወርቂ ዝሓዘ መልኣኽ ኢዩ። “ንዕኡ ብዙሕ ዕጣን ተዋህቦ።” ምስጢር ተቐባልነት ዘለዎ ጸሎትውን ተዋህቦ፣ “ነቲ ጸሎት ኵሎም ቅዱሳት ኣብ ልዕሊ እቲ ኣብ ቅድሚ ዝፋን ዘሎ መሰውኢ ወርቂ ምእንታን ኪውስኾ።” ኣብቲ ምእንቲ ካልኦት ዝልምን፣ ንነብር፣ ኣብኡ ድማ ንጸንዕ።
እቲ ሓደ ውላድ ጥራይ ኢዩ፣ ናይ ምጽላይ መሰል ዘለዎ። ንዕኡ ጥራይ ኢዩ፣ “ለምኑ፣ ይወሃበኩም፣” ዝተባህለ። ከም’ቲ ኣብ ኵሎም ካልኦት ነገራት፣ እቲ ምልኣት ኣብኡ ዝነብር፣ ከምኡውን ምልኣት ጸሎት ኣብኡ ይነብር። ንሱ ጥራይ ኢዩ፣ ሓይሊ ጸሎት ዘለዎ። ከምኡውን፣ ከም’ቲ ዕብየት መንፈሳዊ ህይወት፣ ኵሉ ሃብቲ ኣብኡ ከምዝርከብ ምርዳእ ዝዀነ፣ ንሕናውን ነፍሲ ወከፍ ደቒቕ፣ ካብ ጸጋ ናብ ጸጋ፣ ምእንቲ ኣብኡ ዘሎና ዋኒን ክንቕበል ኣብኡ ዘሎና፣ ኣብ ናይ ጸሎት ህይወትውን ኣብኡ ኣሎና።
የሱስ፣ ምእንቲ ካልኦት ኣብ ዝፍጽሞ ልማኖ ዘሎና ተኣማንነት፣ ጸሎት ኣብ ዘይንገብረሉ፣ ወይ ክንገብር ኣብ ዘይከኣልናሉ እዋን፣ ግድን ከክንዳና ስለ ዝጽሊ ጥራይ ዘይዀነ፣ እኳ ደኣ ጀማሪ ህይወትናን እምነትናን ብምዃኑ፣ ምስኡ ብስምረት ክንጽሊ ዝያዳ የቕርበና እውን ኢዩ። የሱስ ምሉእ ህይወቱ ኣባና ከምዘንብሮ ምስ እንፈልጥ፣ ንሱውን ነቲ ናቱ እንኮ ምሉእ ጸሎት፣ ኣብቲ ናትና ምጽላይ ስለ ዝትንፍሶ፣ ኣብዚውን ጸሎትና ብእምነት ናይ ዝፍጸም ዕዮ ክኸውን ግድን ኢዩ።
መብዛሕቱ ኣማኒ፣ ክርስቶስ ክንድ ምንታይ ብሓቅን ብምልኣትን ህይወቱ ምዃኑ ምዝበርሃሉ፣ ምእንቲ ብቐጻሊ እሙንን እዙዝን ዀይኑ ደው ክብል ውሕስነት ስለ ዝዀኖ፣ ኣብ መንፈሳዊ ህይወቱ ሓድሽ ምዕራፍ ይኸፍተሉ። ንሱ፣ ሽዑ ኢዩ፣ ንመጀመርታ ግዜ ናይ ብሓቂ ናይ እምነት ህይወት ክነብር ዝጅምር።
ብመገዲ መንፈስ ቅዱስ፣ ክርስቶስ ውሕስነት ናይ ጸሎት ህይወትና ምዃኑ፣ ማእከልን ተምሳልን ኵሉ ጸሎት ከኣ ምዃኑ፣ ንህዝቡ ምግሃዱ ሒደት በረኸት ኣይኰነን። ከምርእሲ እቲ ሰብነት፣ ከምመራሒ እቲ ንሱ ዝኸፈቶ ሓድሽን ህያውን መገዲ፣ ከምጀማሪን ደምዳሚን እምነትና፣ “ኵሉ ጊዜ ምእንታኦም ኪልምን ዚነብር ስለ ዝዀነ።” ንሱ፣ ገዛእ ህይወቱ ኣብኦም ብምሃብ፣ ንህይወት እቶም ዝተበጀዎም፣ ኵሉ ይቕርብ ኢዩ። ናይ ጸሎት ህይወቱ፣ ንዕኦም ብምሃብን ኣብኦም ብምዕቃብን፣ ናብቲ ናቱ ሰማያዊ ናይ ጸሎት ህይወት ብምውሳድ፣ ንናይ ጸሎት ህይወቶም ይግደሰሎም ኢዩ። እምነትካ ገለ ከይደሊ ዘይኰነ፣ እኳ ደኣ፣ “እምነትካ ከይትጠፍእ፣” “ምእንታኻ ለመንኩ።” እምነትናን ጸሎትናን፣ ኣብ ናቱ ኢዩ ተሰሪቱ። እሱውን፣ “ኣባይ እንተ ጸናዕኩም፣” ኣብቲ ኵሉ ጊዜ ምእንቲ ካልኦት ክልምን ዝነብር፣ ምሳይን ኣባይን እንተ ጸለኹም፣ “እትደልይዎ ዘበለ ትልምኑ እሞ ይዀነልኩም።”
ኣብቲ የሱስ ምእንቲ ካልኦት ኣብ ዚፍጽሞ ልማኖ ዘሎና ሕብረት ምሕሳብ፣ ንሱ ካብ ሓደ ግዜ ንላዕሊ ዝመሃረና ትምህርቲ የዘኻኽረና። ንሱ ድማ፣ ብኸመይ ኵሎም እዞም ናይ ጸሎት ተስፋታት፣ ኣብታ እትገሃድ መንግስቱ ንዝርአ ክብሪ ኣምላኽን ድሕነት ሓጥኣንን፣ ከምዕላምኦምን ከምመርትዖኦምን ከምዝገበሩ ኢዩ። ንሕና ንገዛእ ርእስና ጥራይ፣ ወይ ኣባና ኣተኲርና ጥራይ ክሳብ ዝጸለይና፣ እቶም ኣብታ ምሸት ዝተወሃቡ ተስፋታት፣ ንዓና ዕጽው መጽሓፍ ዀይኖም ክተርፉ ኢዮም። እዚ፣ ነቶም ፍረ ዘፍርዩ ጨናፍራት ናይቲ ጉንዲ ኢዩ። እዚ ምእንቲ እቶም ዚጠፍኡ ዘለዉ ክነብሩ፣ ከምቲ ኣቦ ንዕኡ ዝለኣኾ፣ ነቶም ናብ ዓለም ንዝተላእኹ ደቀ መዛሙርቲ ኢዩ። እዚ ነቲ ንሱ ድሕሪት ዝገደፎ ዕዮ ዝዓይዩ፣ ልክዕ ከምጐይታኦም፣ ከምፍረ ስርናይ፣ ምእንቲ ብዙሕ ፍረ ከፍርዩ ህይወቶም ዝሃቡ፣ እሙናት ኣገልገልቱን ናይ ቀረባ ኣዕሩኽቱን ኢዩ። ነዞም ከምዚኣቶም ኢዩ፣ እቲ ተስፋ ዝተወሃበ። ነፍሲ ወከፍና፣ እቲ ዕዮ እንታይ ምዃኑ፣ ከምኡውን ነተን ብፍሉይ ክንጽልየለን ዝተወሃባና ነፍሳት ንፍለጥ። ምእንቲ እዘን ነፍሳት ምልማን፣ ምስ እግዚኣብሄር ናይ ዘሎና ናይ ህይወት ሕብረት ይኹን። ካብኡ ጸሎት ሓይሊ ከምዘለዎ ናይ ዝተወሃቡ ተስፋታት፣ ሓቅነት ክግለጸልና ጥራይ ዘይኰነ፣ ብኸመይ ናትና ኣብ ክርስቶስ ምጽናዕን ናቱ ኣባና ምጽናዕን፣ ተኻፈልቲ በረኸት ሓጐሱን ምድሓን ሰባትን ከምዝገብረና፣ ንመጀመርታ ግዜ ክርድኣና ኢዩ።
ዎ ኣታ ብብሩኽ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ፣ ምእንቲ ካልኦት እትፍጸም ኣዚዩ ኣደናቒ ልማኖ፣ ሳላኻ ኵሉ ነገር ንረክብ ጥራይ ዘይኰነ፣ እኳ ደኣ ከምንጡፋት መሻርኽቲን ተሓጋገዝቲ ዓየይቲውን ንውሰድ ኢና። ሕጂ ብስም የሱስ ምጽላይ እንታይ ማለት ምዃኑን ስለ ምንታይ ክንድዚ ሓይሊ ከምዘለዎን ተረዲኡና ኣሎ። ብስሙ፣ ብመንፈሱ፣ ብገዛእ ርእሱ፣ ምስኡ ፍጹም ብዝዀነ ሕብረት። ዎ ኣታ ብክርስቶስ የሱስ ሰብ፣ ምእንቲ ካልኦት እትፍጸም፣ ኣደናቒ፣ ኵሉ ግዜ ንጡፍ፣ ከምኡውን ኣዚኻ ተድምዕ ልማኖ!
መዓስ ኢና ኣብኡ ብምልኣትን ኵል ግዜን ብዕኡ ንጽሊ?
“ጐይታ፣ ምጽላይ ምሃረና።”
ብሩኽ ጐይታ! እንደገና ብትሑት ኣኽብሮት፣ ኣብ ቅድሜኻ ይሰግድ። ኵሉ ምእንቲ ድሕነት ዝዓየኻዮ ዕዮ፣ ሕጂ ናብ ጸሎት ተሰጋጊሩ። ኵሉ ሕጂ እትገብሮ ድማ፣ ነቲ ብደምካ ዝዓደግካዮ፣ ብጸሎት ትዕቅቦን ትህብን ኣሎኻ። ኵሉ ጊዜ ክትጽሊ ትነብር ኢኻ። ንሕናውን ኣባኻ ስለ ዘሎናን ኣባኻ ስለ ዝጸናዕናን፣ ኵሉ ግዜ ነቦ ብቐጥታ ክንረኽቦ ንኽእል ኢና። ህይወትና ከኣ ብዘየምቍራጽ ምጽላይ ይኸውንን መልሲ ጸሎትናውን ብርግጽ ንረክብ።
ብሩኽ ጐይታ! ንህዝብኻ ኣብ ናይ ጸሎት ህይወት ምሳኻ ክዓይዩ ዓዲምካዮም። ገዛእ ርእስኻ ምስ ህዝብካ ጠሚርካ፣ ከምሰብነትካ ድማ፣ ኣብ ዕዮ ምእንቲ ካልኦት ኣብ ዝፍጸም ልማኖ ተኻፈልቲ ጌርካዮም። ብዕኡ ጥራይ ድማ ኢዩ፣ ዓለም ብፍረ ድሕነትካን ብኽብሪ ኣቦን ትመልእ። ዎ ጐይታይ፣ ካብ ቅድም ሕጂ ብዝበልጽ ናጽነት፣ ናባኻ ይመጽእን ይልምነካን ኣሎኹ። ምጽላይ ምሃረኒ። ህይወትካ ምጽላይ ኢዩ። ህይወትካ ናተይ ኢዩ። ጐይታ! ኣባኻን ከማኻን፣ ምጽላይ ምሃረኒ።
ከምኡ ከኣ፣ ዎ ጐይታይ! ከምቲ ንደቀ መዛሙርትኻ ቃል ዝኣተኻዮ፣ ብፍላይ ንስኻ ኣብ ኣቦ፣ ኣነውን ኣባኻ፣ ንስኻውን ኣባይ ምህላውካ፣ ክፈልጥ ግበረኒ። ሓይሊ ሕብረት መንፈስ ቅዱስ፣ ምሉእ ህይወተይ ኣባኻን ኣብቲ ምእንቲ ካልኦት ኣብ እትፍጽሞ ልማኖን ምጽናዕ ይግበሮ። ካብኡ ጸሎተይ ናቱ መቓልሕ ይኸውን። ኣቦ ኣባኻ ይሰምዓኒ። ንስኻ ድማ ኣባይ ትሰምዓኒ። ጐይታ የሱስ! ኣእምሮኻ ኣብ ኵሉ ነገር ኣባይ ይኹን። ህይወተይ ኣብ ኵሉ ነገር ኣባኻ ይኹን። ስለዚ ከኣ፣ ኣነ እቲ ንስኻ ምእንቲ ካልኦት እትፍጽሞ ልማኖ፣ ናብ ዓለም በረኸቱ ዘፍስሰሉ፣ መመሓላለፊ መገዲ ክኸውን ድልው ይኹን። ኣሜን።
መዘከርታ
“ክርስቶስ፣ ብስም የሱስ ዝገብር ሓድሽ ናይ ጸሎት ዘመን፣ መንፈስ ምዚኸዓወሉ ግዜ ኣተሓሒዙ ገለጾ። እዚ፣ እቶም ደቀ መዛሙርቲ፣ ኣገዳስነት ድሕነትን ከምቲ ንሱ ምስ ኣቦ ሓደ ዝዀነ፣ ንሳቶምውን ምስ የሱስ ሓደ ምዃኖም፣ ዝያዳ ኣብ ዝርድኡሉ ኣስተውዕሎን ኣብጸሖም። ሕጂ፣ ብስም የሱስ ዝገብርዎ ጸሎት፣ ብቐጥታ ናብ ኣቦ ዚቐንዐ ኢዩ። ‘ኣቦ ባዕሉ የፍቅረኩም ኣሎ እሞ፣ ነቦ ምእንታኹም ኣነ ኸም ዝልምኖ፣ ኣይብለኩምን እየ።” የሱስ፣ ቅድሚ እቲ መንፈስ ምምጽኡ፣ ኣብ ዝተዛረቦ ቃል ከምዚ ስዒቡ ዘሎ ኢሉ፣ ‘ኣነ ኸኣ ነቦ ኽልምኖ እየ፣ ንሱ ድማ መጸናንዒ ኺህበኩም ኢዩ።’ ስለዚውን ቀንዲ ትምህርቲ እዚ ጸሎት፣ ንሕና ብኽርስቶስ ምስ ኣምላኽ ከምዝሓበርና ምፍላጥ፣ ኣብ መንጐ ኣምላኽን ንሕናን ዘሎ፣ ናይ ክልተኣዊ ሸነኽ ሕብረት፣ ህያው መጥመሪ ኢዩ። (ዮሃንስ 17፣23፣ ‘ኣነ ኣባታቶም ንስኻውን ኣባይ’) ስለዚውን፣ ብየሱስ፣ ኣቦ ምሳና ክሓብር ከሎ ንርኢ፣ ከምኡውን ንሕና ምስ ኣቦ ክንሓብር ከሎና ንርኢ። የሱስ ክርስቶስ፣ ኣብ ኣእምሮና ከምሓቂ ጥራይ ዘይኰነ፣ እኳ ደኣ ኣብ ውሽጢ ሕልናናውን ከምህያው መተዓረቒ ክጋሃደልና ይግባእ። ኣብኡ ናይ እግዚኣብሄር ኣቦነትን ናይ ኣቦ ፍቕሪን፣ ኣብቲ ሰብነታዊን ኣምላኻዊን ባህሪ፣ ፍጹም ተጠሚሮም ኣለዉ። ናብ እግዚኣብሄር ብቐጥታ ስለ እንጽሊ፣ መንጐኛነት ክርስቶስ ይተርፍ፣ ማለት ኣይኰነን። ግና ከምግዳማዊን ካባና ወጻኢን ከምዝዀነ ነገር ክውሰድ ዘይዀነ፣ እኳ ደኣ ኣብ ውሽጥና ከምሓቀይና ህያው መንፈሳዊ ተመክሮ ክንሪኦ ይግባእ። ስለዚ፣ ክርስቶስ ንዓና፣ እቲ መንጐኛ፣ ብሓቂ ክርስቶስ ኣባና ይኸውን።
“ኣብ መንጐ እግዚኣብሄር ኣብ ክርስቶስን ንሕና ኣብ ክርስቶስን ዘሎ ኣፍልጦ ብግቡእ ምዘይርድኣና፣ ወይ ብሰንኪ ስምኢት ገበነኛነት ምዝጽልምተና፣ ካብኡ ብእምነት ዝግበር ጸሎት ከምጠበቓኡ ናብ ጐይታና ይጥምት። ንሱ ከኣ፣ ምእንታና ነቦ ይክሕሶ ኢዩ። (ዮሃንስ 16፣26 ምስ ዮሃንስ 14፣16-17፤ ዮሃንስ 4፣20፤ ሉቃስ 2፣32፤ 1 ዮሃንስ 2፣1 ነነጻጽር) ብመሰረት ዮሃንስ 26፣26፣ ንክርስቶስ ከምጠበቓ ጌርካ ምውሳድ፣ ብምልኣት ብስሙ ምስ ምጽላይ ሓደ ኢዩ፣ ማለት ኣይኰነን። ጥብቕና ክርስቶስ፣ ናብ ምስኡን ኣቦ ድማ ኣብኡን፣ ዝፍጸም ናይ ህይወት ሕብረት ክመርሓና ይግባእ። ኣምላኽ ብክርስቶስ ኢዩ፣ ብቐጥታ ምሳና ዝምድና ዝኣትውን ዝሓብርን፣ ከምኡውን ንሕና ኣብ ኵሉ ኵነታት፣ ብዕኡ ኢና ብቐጥታ ምስ ኣምላኽ ናብ ዝምድና ንኣትው።
ዋላውን እቲ ብስም የሱስ ዝግበር ጸሎት፣ ኣብቲ ንሱ ዝኣዘዞ ጸሎትና እኳ እንተ ዘየሎ፣ ደቀ መዛሙርቲ፣ ጐይታ፣ ‘ኣቦና፣’ ከምኡውን፣ ‘ክሳብ ሕጂ ብስመይ ኣይለመንኩምን፣’ ዚብላ ቃላት ካብ ዝህቦም ኣትሒዞም፣ ብኸምኡ ክጽልዩ ጀሚሮም። ብምሕዳር መንፈስ ቅዱስ፣ መንጐኛነት ክርስቶስ ኣባና ህይወትን ሓይሊን ምዚኸውን፣ ከምኡውን ኣብ ቃሉን ኣብ ግብሩን ዝርከብ ኣእምሮኡ፣ ሕልናናን ፍቓድናን ምዝቈጻጸሮን ምዝመልኦን፣ ካብኡ ብእምነትን ብፍቕሪን፣ የሱስ፣ እቲ ብርግጽ ምስ ኣምላኽ ሓደ ዝገበረና መተዓረቒ ኣባና ይህልው። ሽዑ ጥራይ ኢዩ፣ ብስሙ፣ ባህሪኡን ግብሩን ብዘጠቓልል፣ ኣባና (ንዓና ጥራይ ዘይኰነ) ሓቅን ሓይሊን ዝኸውን። ከምኡውን ንሕና ብስም የሱስ፣ ብርግጽ ተሰማዕነት ዘለዎ፣ ምስ ኣቦ ናጻን ቀጥታዊን ርክብ ይህልወና። ብስም የሱስ ምጽላይ፣ ከምቲ የሱስ ከምበዅሪ ውላድ፣ ውላድ ኣብ ኣቦኡ ናይ ዘለዎ ሓርነት ኢዩ።
ገዛእ ርእስና ኣብ ቦታ የሱስ ብምትካእ ኣይኰንናን፣ ኣብ ቦታኡ ንጽሊ፣ እኳ ደኣ ብመጠን ንሕና ኣብኡ ዘሎናዮን ንሱ ድማ ኣባና ዘለዎን ኢዩ። ከም ካብ ክርስቶስ ዝተፈለና ዘይዀነ፣ ብመጠን ኣቦ ኣብ ክርስቶስ ዘለዎ፣ ንሕና ምስ ኣቦ ብቐጥታ ንራኸብ ኢና። እቲ ውሻጣዊ ሰብ፣ ኣብ ክርስቶስ ምዘይነብርን ንሱ ከም’ቲ ህያው ምዘይቐርብን፣ ቃሉ ብመንፈሳዊ ሓይሊ ኣብ ልቢ ምዘይገዝእ፣ ሓቁን ህይወቱን፣ ህይወት ነፍስና ምዘይኰኑ፣ ‘ምእንቲ ፍቑር ወድኻ ክትብል፣’ ዚብል ኣገባብ የድምዕ ኢዩ፣ ኢልካ ምሕሳብ ንኸንቱ ኢዩ።
--Christliche Ethik, Von Dr. I. T. Beck, Tubingen, iii. 39.
[3] ኣብ መንጐ ክርስቶስ፣ ካባና ወጻኢ ከምዝቆመ ጠበቓን፣ ወይ ካባና ወጻኢ ምእንቲ ካልኦት ዝልምንን፣ ምስቲ ንሱ ኣባና ምህላው፣ ንሕና ኣብኡን ንሱ ኣባና ምጽናዕን፣ ከምኡውን ብመገዲ መንፈስ ቅዱስ ምስኡ ዘሎና ሕብረት ብምልኣት ምፍጻሙን፣ ናይ ዘሎ ፍልልይ ብምዕዛብ፣ ንሕና ባዕልና ብስሙ ብቐጥታ ናብ ኣቦ ክንመጽእ ንኽእል ኢና።
(ኣብ ላዕሊ ዘሎ መዘከርታ ካብ ናይ ቤክ ናይ ቱቢንጌን ዝተወሰደ ኢዩ)