text:
ንሃገርና ወኪልካ ኣብ መጋብኣያታት ዓለም ቐሪብካ ፖሊሲታት መንግስትኻ ክተብርህን ክትከላኸልን እዕዘብ። ጸጸቡቑ ክተደምቕ፡ ከክፍኡ ድማ ክትሓብእን ክትቐብርን ክትረባረብ እርእየካ ኣለኹ። ሕመቓት መንግስቲ ኤርትራ ናብ ካልኦት ክትስልብጦን፣ መንግስቲ ኤርትራ ከም ብጹእ መለኾታዊ እምበር ከም ጌጋታት ዝፍጽም ወይ ክፍጸመሉ ዝኽእል ምድራዊ ትካል ወይ ኣሃዱ ጌርካ ክተቕርብ ኣይርኣን። እትጥቐመሉ ቋንቋን ኣቐራርባን ግን ይጠልመካ ኣሎ። ሜላ መንግስትኻ ክተሳስንን ክተራጉድን ዝተመዘዝካሉ ስራሕ እዩ። ኣብኡ ብዙሕ ኣይተሓዘልካን። ሰራሕተኛ መንግስቲ ኢኻ። ይኹን እምበር፡ ኣብ ጉዕዞ ሂወትና፡ ነቶም እንክተሎም ሜላታትን ኣፈጻጽማ ናይቲ ዝተመደብናሉ ስራሕን ብዕቱብ ነቐፌታዊ ዓይኒ ክንግምግም ዘገድዱና ሕደት ኣገደስቲ ፍጻሜታት የጋጥሙና እዮም። ገለ ካብዞም ፍዛሜታት ኣዝዮም ከበድቲ ይኾኑ እሞ “እንታይ እየ ዝገብር ዘለኹ” ከም እንብልን ናብ መዓሙቕ ናይቲ በብግዚኡ ዘሻቕለናን ዝርብጸናን ተዋቓዒ ሓሳባት ከም እንጥሕል ይገብሩና።
እንተደኣ ብሓቒ ንስምዒታትና ክንምርምርን ብኣንክሮን ድፍረትን ክንገጥሞምን ክኢልና፣ ሎሚ ዘይኮነስ፡ ሃገርና ካብ ዓስርተታት ዓመታት ኣትሒዛ ብዘይድሌታ ናብ ጎደና ዕንወት ትጉተት ከምዘላ ብሩህ እዩ። እዚ ዘለናዮ ህሞት ሓደ ካብቶም ሓንሳብ ደው ኢልና ሕሳብ ናይቲ ከምንቡር ወሲድና መዓልታዊ ንጓየየሉ ስራሓት እንጸባጸበሉ እዋናት እዩ። ግዜኻን ጉልበትካን ብሓቒ ኣብቲ ዝግበኦ’ዶ ይባኽን ኣሎ? ነዛ ዕድመኻ ዝወፈኻላ ሃገር ኸ ካብዚ ትገብሮ ዘለኻ ብዝተፈልየን ዝበለጸን መገዲ ክተገልግላ ኣይምኸኣልካን? ኣኺልዋ ድዩ ኤርትራ- ካብዚ ንላዕሊ ክተደምዕ ኣይትኽእልን? እቲ ዝተጋደልካሉ ምስሊ ኤርትራን እዚ ዘሎ ክዉን ስእሊ ኤርትራን ይጋጠሙ ‘ዶ? ሕራይ’ስከ፡ ጸቕጥን ጽዕነትን ናይ ዓለም ከቢዱና ንበል፣ እስከ ከምቲ ወትሩ እትብሎ፡ ሃገራት ዓለም ዘርየናልና ንበል፣ ግን ስለምንታይ ጸቕጢ ዘፍኩስን ጽዕነት ዘጓድልን ዲፕሎማሲ ዘይተከተልና? ስለምንታይ ዓመት መጸት ሃገርና ኤርትራ ትሽመመሉ ዘላ ጉድጓድ እንዳ ዓመቘ ዝኸይድ ዘሎ? ስራሕካ ኸ ነዚ ዘጥሕላ ዘሎ ባይታ ምምድማድን ምድልዳልን ከምኡ እውን ካብቲ ትወሓጠሉ ዘላ ጉድጓድ ንኽትወጽእ ዘኽእላ ሜላታት ምድላይን’ዶ ኣይኮነን? ቀንዲ ስራሕካ ቅኑዓት ሜላታት ምድላይን ነቶም ቅኑዓት ሜላታት ዲፕሎማሲ ድማ ብመራሕትኻ ተቐባልነት መታን ክረኽቡ ብትብዓት ምዝራብን ምጽዓርን’ዶ ክኸውን ኣይግበኦን ነይሩ? ኣምባሳደር ሓንቲን ሃገር ኮምፓስ ወይ ብሶላ ናይታ ሃገር ማለት’ኳ እዩ። ኣብ ዝተረበጸ ውቕያኖሳት ዲፕሎማሲ ንሃገርካ ዘዋጽእ ሜላ ምንዳፍን ንቕኑዕነቶም ምጽዓርን ‘ዶ ኣይኮነን ስራሕ ኣምባሳደር? ብሕጽር ዝበለ፡ ስለምንታይ ኢና ኣብዚ ወዲቕና (ካባ ኣምባሳደርነት ኣውጺእካ፡ ነታ ናይ ልብኻ ሓሳብ ደኣ ተወከስ)?
ሰባት ይኹኑ ወይ ሃገራት ይዕንቐፉን ይወድቑን እዮም። እስከ ከም ሰብና ተዓንቒፍና ንበል፣ ስለምንታይ ካብቲ ዘወደቕናሉ ክንትንስእ ዘይከኣልና? ከም ፖለቲካዊ መራሒ መጠን፡ ናይ ግድን ሰሌዳ ግዜ ክህልወካ ኣለዎ። እቲ መኸተ ካብ ዝሰላሰል ዳርጋ ዕስራ ዓመት ክገብር ቐሪቡ። መከተ ኤርትራ ኣንጻር ማሕበረ-ሰብ ዓለም! ብሕጽር ዝበለ ሓንቲ ሃገር ተዓንቒፋ ኣብ ውሽጢ ክልተ-ሰለስተ ዓመት እንተዘይተንሲኣ ሽግር ናይቲ ዝመርሓ ዘሎ ወገን እዩ። ወላ ከምቲ ትብልዎ፡ እቲ ዝወርድ ዘሎ ሽግር ብሰንኪ ናይ ወጻኢ ዓለም ውዲታት እዩ ኢልክም እንተ ኣኣሚንኩምና፡ ነቲ ውዲታት ዝብድህ ኣካይዳ ብዘይምክታልኩምን ነተን ንኤርትራ ከኽብባን ክንጽላን ዝጽዕራ ሃገራት ብዘይምምካትኩምን ስዑራት ኢኹም። ካብቲ ዝረአ ዘሎን ሕላገትና ዝኾነን፡ ማለት ንሃገርና ካብ ቅልውላው ናብ ቅልውላው ሸንኮለልን ሸንኮርተትን ካብ ምባል ብዘይምውጻእክም ስዑራት ኢኹም። ብሓጺሩ፡ ካብቲ ባዕልኹም ዝፈጠርኩምዎ ከበባ ክትወጽኡ ብዘይምኽእልኩም ስዑራት ኢኹም። ኤርትራ ብህዝቢ ዝተወከለ መንግስቲ ዝገዝኣላ ሃገር ነይራ እንተትኸውን፡ እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ክስታት ንምግላፍኩም እኹል ባይታ ምኾነ ነይሩ። ብሰንኪ ሕምቐትኩም ሃገርና ወዲቓ ኣላ። ብሰንኪ ሕምቐትኩም፡ ካብ ዝወደቐትሉ ክትንስእ ኣይከኣለትን።
“ግዜ ዳኛ እዩ። ግዜ መወከሲ እዩ” በለት ስውእቲ መጋድልትኻ መምህር ኣልጋነሽ ኣብ ሓደ ንስኻ ዝነበርካዮ ኣኼባ። እቲ ነገር ምስ ጉዳይ ናይ ሓደ ብብደዐን ዕቡይነትን ተዛሚዱ ዝንቐፍ ዝነበረ ብጻይ ዝተኣሳሰረ እዩ ነይሩ። መምህር ኣልጋነሽ መቸም ከም ትዝክራ፡ ሕልክስክስ ዝብሉን ምኽንያታት ዝፈጥሩን ሰባት ብሱሩ ኣይትፈቱን እያ ነይራ (ነብሳ ይምሓራ)። እቲ ሰብ፡ ኣክንዲ ጌግኡ ዘልዕል ንኹላ እታ ኣኼበኛ እዩ ዝውንጅል ነይሩ። ንሱ ቕኑዕ ካልእ ኩሉ ኣበረኛ ገይሩ እዩ ዘቕርቦ ነይሩ። ኣብዛ መዓልቲ እዚኣ መምህር ኣልጋነሽ (ብነብሳ ብዙሕ ዘረባታት ኣይትፈቱን ነይራ) ተንሲኣ ጉድለቱ ኣብሪሃ፡ ክገብሮ ዘለዎ ብቐደም ተኸተል በተን ልስሉሳት ቓላታን ህዱእ ኣቐራርበኣን ገለጸትሉ። ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ዝሰርዓታ ነጥቢ ድማ፡ እቲ ብጻይ ሓላፍነት ክስከምን፡ ናብ ሕልንኡ ተመሊሱ ንኹሉ ዝኽተሎ ዝነበረ ሜላታት ክምርምርን እተተባብዕ ምዕዶ እያ ነይራ። ንመምህር ኣልጋነሽ ዓይንኺ ትደፈን ዝብል ሰብ ኣይነበረን’ሞ እቲ ብጻይ እውን ተቐበላ። ሽዑ እያ “ግዜ ዳኛ እዩ፣ ግዜ መወከሲ እዩ” ዝበለቶ። ነቐፌትኡ ብእወታ ተቐቢሉ’ሞ ክመሃረሉን ክመሓየሸሉን ድዩ “ተቐቢለያ” ኢሉ ወይስ ካብታ ርስንቲ ህሞት ክላቐቕ ገይርዋ፡ ግዜ ባዕሉ ከብርሆ እዩ ከም ማለታ እዩ ነይሩ።
ናይ ብሓቒ ድማ ግዜ ዳኛ ምዃኑ ንርእዮ ኣለና። እቲ ምሉእ እምነት ዘንበርናሉ መራሒ ካልእ ኮይኑ ጸኒሑ። እቲ ንምከሓሉ ዝነበርና መሪሕነት እውን፡ ንዓና ወኪሉ ዝዝትን ኣብ መተከላትን መርገጽታት ዝካታዕን ብመንጽር ናይቲ ዘንበርናሉ ሓላፍነት “ሓመድ ተሳሒኑ” ውሳኔታት ዘሕልፍ ዝመስለና ዝነበረስ፡ ደንጒና ከም ዘረጋገጽናዮ፡ ሓላፍነቱ ንሓደ ውልቐ ሰብ ኣረኪቡ፡ ዝተዳለወ ጸብጻብ ሰሚዑ ነቲ ተዳልዩ ዝነበረ ውሳኔታት ብስሙ እናተቓለሐ ዕሽሽ ኢልዎ ናብ በቦትኡ ይምለስ ከምዝነበረ ኣባላቱ ዝነበሩ በብግዜኡ ዝገልጽዎ እዩ። ብሕጽር ዝበለ ተጋዳላይ ነቲ መሪሕነት ኣሚኑ ብዘይዕርፍቲ ክረጋረግ እንከሎ፡ እቲ መሪሕነት ግን መጨጭሒ ዲክታታርነት እዩ ዝነበረ። እቲ ዘሕዝን ድማ፡ እቲ ወኪልካ ትምድረሉ ዘለኻ መንግስቲ፡ ነቶም ድሕሪ ናጽነት ዝተበራበሩን “ኣይ፡ ሕጅስ ግዜ ተቐይሩ’ዩ እሞ ንዓ ደኣ ንጸባጸብ፣ መንግስታዊ ወይ ትካላዊ ኣሰራርሓ ንኸተል፣ ጉዕዞና ንገምግም” ዝበልዎ ዝበዝሑ ኣባላት መሪሕነት ሸሪቡ፡ ብኢደወነኑ ንሃገርና ካብ ቅልውላው ናብ ዝኸፍአ ቕልውላው ይመርሓ ምህላዉ እዩ።
ግዜ ዳኛ እዩ ወዲ ገራህቱ። ብዛዕባ ዲሞክራስን ኣተሃናንጻ ሃገርነትን ክትዛረብን ንዕኡ ዝምልከት መጽሓፍ ክትህበንን ይዝከረኒ። ግዜ ደኣ መወከሲ ኮይኑ እምበር፡ ከመይ ኢለ እየ ሎሚ ክኣምኖ ምኸኣልኩ? ከመይ ኢሉ እዩ ኸ ንስኻን እቲ ዝተኸላኸለልካን ዝኣለየካን ብጻይ በራኺ ገብረስላሰ ኣብ በበይኑ መዓልቦ ክትወድቑ ክኢልክም? ከመይ ኢሉ እዩ እቲ የማናይ ኢድ ኢሰያስ ተባሂሉ ዝውረየሉ ዝነበረ ተሪር በራኺ ኣብ መወዳእታ፡ ንሃገር ዝፈታተን ሓደጋ ምስ ኣጋጠሞ፡ “ኖእ፡ እዚኣ እንተገበርና ትሓይሽ” ክብል ተገዲዱ፣ ብኣንጻሩ ንስኻ፡ እቲ ብንኡስ ብርጅዋን ካልእ “ሕማማትን” ክትጋፋዕ ዝተጋደልካን፡ በራኺ ዝተኸላኸለልካን ዘተባበዓካን፡ ሎሚ ዘመን ተገምጢሉስ፡ በራኺ ኣብ ጉድጓድ ክበሊ ንስኻ ከኣ የማናይ ኢድ ኢሰያስ ክትከውን በቒዕካ? ንምሕረት እዮብን ጓላን እንታይ ትዕልለን? ብጻይ በራኺ ሃገር ከዲዑ ከምዘይትብለን ጥርጥር የብለይን። ንተጋደሊት ሮማ እንታይ ትብላ ወዲ ገራህቱ? ሃይለ ድሩዕ ሃገር ሽዪጡ? ንኣስተር ሰለሙን ረኺብካያ ኣይትኸውንን ኢኻ። ምኽንያት ከኣ ኣለዎ። ሓዋ ጥራይ ስለዝተኣስረ እቶም ምሳኻ ክጻወቱ ዝዓበዩ ደቃ ከይረኣየት ኣብ ስደት ትነብር ጸኒሓ። ምስጋና ነቶም ሰብ ጽቡቓ፡ ደቃ ኣብ መወዳእታ ገቢዞም መጺኦማ። ኣይንዓለም (ጆ) ዓርክኻን መጋድልትኻን እዩ። ብሰንኪ ጉዳይ ዘምኡ ጲጥሮስ፡ ንሱ እውን ንሰበይቱን ደቁን ክርእን ክሕከምን ካብ ኤርትራ ክወጽእ ኣይከኣለን።ጴጥሮስ መጋድልትኻን ሓላፊኻን ነይሩ። ንሱ ስለዝተኣስረ ጥራይ ስለምንታይ ሰበይቱን ደቑን ይሳቐዩ? ስለምንታይ ኣስተር የውሃንስ ገጻን ድምጽማጻን ጠፊኡ ኢልካ ንነብስኻ ሓቲትካ ከም ትኸውን እውን ኣይጥርጥርን። ጉዳይ ጅግና ቢተወደድ ኣብርሃ እውን ርእሱ ዝኸእለ እዩ። እዚኦም ብቐረባ ዝትንክፉኻ ሰባት ስለዝኾኑ እምበር እቲ ዝርዝር ብዙሕ እዩ። ኣዚኻ በሊሕን ምሁርን ሰብ ኢኻ። ገበን ተላጋባይ ኣይኮነን። ሰባት ምስቲ ቀንዲ ተጠርጣሪ ውልቀሰብ ብዘለዎም ምቅርራብን ዝምድናን ኣይክሰሱን እዮም። ትፈልጦ ኢኻ። ውልቀሰባት፡ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ንርእሶም ደኣሎም ዝውክሉ እምበር ንመቕርቦምን ኣዕሩኽቶምን ኣይልክሙን እዮም። ኣብታ ንስኻ ትውክሎ መንግስትና ዝገዝኣ ዘሎ ኤርትራና ግን ነገራት ውጅብርብር ካብ ዝብሉ ነዊሕ ኮይኑ እዩ። ኣብቲ ቀንዲ መልእኽተይ ክኣቱ፡-
እዚ ትከላኸሎ ዘለኻ፡ ብኮምሽን መሰል ደቂሰባት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝተለለየ ገበናት ንኤርትራውያን ሓድሽ ኣይኮነን። እቲ ትህቦ ዘለኻ መልስታት እውን ኣሰልቻዊ ካብ ዝኸውን ግዜ ወሲዱ እዩ። ሎምስ ሓተታን መግለጽታትን ካብ ምውጻእ እንተትዕርፉ ምሓሸ። ምኽንያቱ እቲ መልስታትክም ኩሉ ሰብ ዝግምቶን ዝጽበዮን ቅዳሓት ኮይኑ። ኤርትራ ጸላእቲ የብላን ዝብል ሰብ የለን። ይኹን እምበር፡ ንርኡይ ብልሽውን ጸቓጥን ተግባራት መንግስቲ ኤርትራ ናብ እንዳማቱ ዝሽንብብ እንተሎ ኣዝዩ ውሑድ እዩ። ጸላእቲ ኤርትራ ዝውቐሱሉ ጉዳያት ይሃሉ እምበር፡ ብዛዕባ ኣብ ኤርትራ ዝግበር ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ወኪልካዮ ዘለኻ መንግስቲ ጥራይ እዩ ዝኽሰስ።
1. እቲ ምኽያት ናይ ምንዋሕ ሃገራዊ ኣገልግሎት ናብ ኢትዮጵያ እንተኣጸጋዕካዮ፡ እቲ ኣብ ውሽጢ እቲ ኣገልግሎት ዝግበር ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ግን ከመይ ኣቢልካ ኢኻ ናብ ኢትዮጲያ ክተልግቦ ትኽእል?
2. “ቀደም ኲናት፡ ሕጂ ከኣ ‘ኣይኲናት ኣይሰላም’ ንፖለቲካዊ መስርሕ ዓንቒፍዎ” ኢልካ ትገልጽ። ሕራይ ንብዙሕነት ፖለቲካ ብከምኡ ነመኽንየሉ። ምኽንያት ናይ ስእነት ግዝኣተ-ሕጊ ኸ እንታይ እዩ? ኣብታ ሃገር መባእታዊ ምሕላው መሰላት ንኸይህሉ ከመይ ኢሉ እዩ ጉዳይ ዶብ ክጸልዎ። ንኣብነት ኣነን ንስኻን እንፈልጦም ሰባት ንሓሙሽተ ወይ እውን ንዓስርተ ዓመታት ተኣሲሮም፡ ምኽንያት መእሰሪኦም እውን ከይተነግሮም ክፈትሕዎም ንርኢ። ንኸይዛረቡ እውን ተኣጊዶም። ኣነን ንስኻን እንፈልጦም፡ ብዙሓት ኣበይ ከምዘለዉ ዘይፍለጡን፡ እቶም ሃላዋቶም ዝፍለጥ እውን ብዘይፍርድን ስድርኦም ከይረኣዩን ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ይበልዩ ኣለው። ሓሳብካ ናይ ምግላጽ ጉዳይ ንጎኒ ገዲፍና፡ እታ “ፍትሕን ሓርነትን ዝዓሰላ ሃገር ክንሃንጽ ንጋደል ኣሎና” ትብላ ዝነበርካ ኣበይ ኣቢላ? ጉዳይ ዶብ ከ ከምይ ኢሉ እዩ መመኽነዪ ምርጋጽ መባእታዊ መሰላት ዝኸውን? ኣዘዝቲ ሰራዊ ከይተረፉ ንሰባት ብ”ይጽነሓለይ” ናብ ኣብያተ ማእሰርቲ ይዳጉኑ ከምዝነበሩ ብኡ ዝሓለፉ ኣዕሊሎምኒ። እቲ ቐጻሊ ግፋን ግፍዕን ኸ መርኣያ ተቓውሞ መንእሰያት ‘ዶ ኣይኮነን?
3. ኣምባሳደር ወዲ ገራህቱ፡ እቲ ልዕሊ ክሉ ዘሻቕለኒ፡ ዋሕዚ መንእሰያትና ናብ ስደት እዩ። ኣብ ሰንጭሮታት ሳሕል ኮይንካ፡ ዘርኢ መጻኢ ኤርትራ ትነድፍን ትኹስኩስን ከምዘይነበርካ እዝክር። ሎሚ ግን መሻርኽቲ ናይቲ ሰራውር ቡቕሊ ናይ መጻኢ ኤርትራ ዘንቕጽ ዝብንቑርን ዘሎ ስርዓት ኰንካ ኣለኻ። እቲ ተስፋ ዘቑርጽ ድማ፡ እቲ ብመንግስትኻ ዝግበር ወትሩ ኣሉ-ቐጣን እዩ። ቅልውላዋት ንግዚኡ ናብ ብካልኦት ክተሳብበሉ ትኽእል። ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዝፍጸሙ ዘለዉ ገባናት መንግስትኻ ግን ካልኦት ክሕመሉልካ ኣይኽእሉን ። “እዝን እዝን ኣጕዲልና ብከምዝን ከምትን ንጸግኖ፣ እዝን እትን ኣየዋጸኣናን እዩ፣ መንገድና ነስተኻኽል” ዝብል ዕቱብ ዘተ ክካየድ ኣይረኣኹን። ብኣንጻሩ፡ እቶም ንደገ ዝውሕዙ ዘለዉ መንእሰያት ከም ዘይተደለይትን “ሸሓኒ እንዳ’ማቶም ከልምጹ” ዝኸዱ ዘለዉን፣ ወጻኢ እንዳ “መዓርን ጠስምን” መሲልዎም ሀጽ ዝብሉ ከምዘለዉን እዩ ክጋዋሕ እንሰምዖ። እዚ ድማ ነቲ ናይ ቀደም ዝኽርታት እንዳ ኣለዓዓለ ድቃስ ከሊኡኒ። ኣብ እዋን ሻድሻይ ወራር፡ ብ1982፡ ካብ ግንባር ሰሜናዊ ምብራቕ ሳሕል፡ ስዉእ ዑስማን ካካይ ሓንቲ ደብዳበ ሰዲዱልካ ነይሩ። ኣብ ጥግሕ ዝበሃል ከባቢ ዔላ ጻዕዳ ዓሪድና ነይርና። ሓንቲ መዓልቲ ሓደ ንደጀን ዝኸይድ ሰብ ረኺብናስ፡ ኣነ ደሓን ዝኾነት ናይ ዕርክነት ደብዳበ ጽሒፈልካ፡ ዑስማን ግን “Keep your molecules and your democracy in your pocket.” ኢሉ ጽሒፉ ምስ ወደአ፡ ኣነ ንምንታይ ከምኡ ኢልካ ትጽሕፍ ኢለ ተቐዪመሉ። ንሱ ኢሉ “እዚ ግዜ ትምህርትን ፖለቲካ ኣይኮነን። ወተሃደር እየ። ኤርትራ ናጻ ምውጻእ ክኸውን ኣለዎ ቀዳማይ ዕማመይ። ንጽባሕ፡ ደሞክራሲ’ዶ መንግስቲ ዝብሉ ኣብ ደጀን እኹላት ሰባት ኣለዉና። እቶም ናይ ኣእምሮ ኣብ ደጀን ኣለዉ። ዓድና ከኣ ሊቓውንቲ ኣይሰኣነትን” ኢሉኒ። እታ ደብዳበ በጺሓትካ እያ። ደሓር እውን ክንራኸብ ከሎና ንስሕቐላ ነይርና። ዑስማን ናጻ ኤርትራ ክርኢ ኣይበቕዐን። ከም ትፈልጦ ብ1988 ኣብ ሮራ መንሳዕ ተሰዊኡ። ዑስማን ኣብነት ናይቲ ተጋዳላይ ተስፋንኪኤል ገራህቱ ዝኸስኸሶም ምዑታት ክኸውን እንከሎ፡ እዞም ሎሚ ብኣእላፍ መጻወቲ ጨካናት ደላሎ ዝኾኑ ዘለዉ፡ እዞም ንሃገሮም ዘይኮነስ ንነብሶም እውን ክኸላኸሉ ዘይከኣሉ ዘለዉ መንእሰያት ናጻ ኤርትራ ድማ ፍርያት ኣምባሳደር ተስፋንኪኤል ገራህቱ እዮም። ይረኣየካ ‘ዶ ኣሎ እቲ ፍልልይ? ኤርትራዊ ኤርትራዊ እዩ ወዲ ገራህቱ። ኣይተቐየረን። እቲ ናይ ቐደም መንእሰይ፡ ብሕራነኡን ድርቕንኡን ብተበግሶን ርእሰተኣማንነትን ዝልለ ዝነበረ ዕላማ ስለዝነበሮ እዩ። ንጭኮናን ዓመጽን ገዛእቲ ቐንጢጡ ሓንቲ ህዝባ ዝውንና፡ ስርዓትን ሕግን ዝነገሳን ተስፋ ዝዓሰላን ሃገር ከረጋግጽ ኣንቂዱ ዝተበገሰ እዩ ነይሩ። እዚ ናይ ሎሚ መንእሰይ ግን እቲ ጩራ ተስፋ ተነፊግዎ። ኣብ ምምዕባልን ትምህርታዊ ትሕዝቶን ኣመሃህራን ናይ ክልቲኡ ወለዶታት ተሳቲፍካ ጥራይ ዘይኮነስ ማእከላዊ ቦታ ነይሩካ። እቲ ተጋዳላይ ተስፋንኪኤልን ምዑታት ብጾቱ ዘፍረዮ መንእሰይ ቐደም፡ ንመስዋእቲ ዝቐዳደምን ብትሩን ኒሑን ዝልለን ብጸቕጥን ታህዲድን ዘይጸዓድ፣ ብሰንኪ እቲ ኣብ ሓቒ ናይ ምድራቑ “ደረቓት ፊተውራሪ” ዝበሃል ዝነበረ ክኸውን እንከሎ፡ እቲ ዳይረክተር ጀነራል ካሩክለም ትምህርቲ/ሕጂ ኣምባሳደር ተስፋንኪኤል ገራህቱ ዘፍረዮ መንእሰይ ግን፡ ብጭፍለቓ ካድረታት ህግድፍን ኣዘዝቲ ሰራዊቶምን ዝባህረረን፡ ካብ ረመጽ ህግድፍ ናብ ቓልቓል ዝብል ምድረ-ገሀነብ ሲናይን፡ በረኻታት ሊብያን ማእከላይ ባሕሪን ዘምርሕ ዘየቛርጽ ዋሕዚ ኮይኑ ኣሎ። እንታይ ረኺቡና ወዲ ገራህቱ?
4. ብልክዕ፡ ኤርትራ ካብቲ ንኣከባቢና ዘጋጥሞ ዘሎ ዕድላት ዕብየት ኣዝያ ንድሕሪት ተሪፋ ኣላ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ዝገደደ ድማ፡ ኣንፈት ምረሸኣ ንድሕሪት፡ እንዴትሮ እያ ትጓዓዝ ዘላ። ብሰንኪ እቶም ኒሕ ዘይፍለዮም ደቃ፡ ምስ ኩሉ መሰናኽላት ኢዳ ኣይሃበትን። ግን እናዓበረትን እናተረመሰትን እያ። እናዓበየ ዝኸይድ ዘሎ ቑጠባዊ ይኹን ማሕበራዊ ብደሆታት ቀለልቲ ኣይኮኑን። እቲ ጸገም፡ ኩሉ ሕመቕና ንካልኦት ለጢጥናስ “ደም ተሓለብ” ዝብለና እንተንረክብ ከ! ስለ’ዚ፡ ግዜ ፍርዱ ይህብ ኣሎ። ሃገርና ትምረሓሉ ዝጸንሓት ጎደና፡ ጎደና ዕንወት ከምዝኾነ ኣዚኻ ትፈልጥ ኢኻ። ካብዚ ሒዝካዮ ዘለኻ ስልጣን ትረኽቦ ረብሓ ከምዘይብልካ እፈልጥ እየ። ካብ ትፈትዋ ኣለም ተረሓሒቕካ፡ ነተን እንፈልጠን ደሞዝ ክንድዚ ክትግዛእ ከምዘይትኽእል እፈልጥ እየ። ግዜ ክትውከስን፡ ኣውያት ደለይቲ ፍትሒ ክትሰምዕን እምሕጸነካ።
5. ዝበዝሕ ኤርትራዊ ኣብ ዓድና ፍትሒ ክነግስን ሂወት ናብ ንቡራ ክትምለስን እዩ ዝደሊ። ካብ ተመክሮይ ከምዝረኣኽዎ፡ ዝበዝሑ ካብቶም ጸላእቲ ኤርትራ እትብሎም ሰባት፡ ብዘይካ ሰናይ ኤርትራ ካልእ ሕቡእ ኣጀንዳ የብሎምን። መንግስቲ ኤርትራ ሰናይ መገዲ እንተዝመርጽ፡ ልኡላውነት ናይ ህዝቢ ምኻኑ እንተዘረጋግጽ፡ እቶም “መንድስቲ ክግምጥሉ ይደልዩ” ኢልካ እትኸሶም ወገናት ጸግዖም ምሓዙ። ምኽንያቱ፡ ኣብ መወዳእታ እቲ ወሳኒ ህዝቢ እዩ። መንግስቲ ኤርትራ ዝኽተሎ ዘሎ ሜላ ግን ህዝቢ ናብ ጎነጽን ጥሩፍነትን ከም ዘብል እዩ ዝገብር። ምኽንያቱ ንጨፍላቕን መላኽን መንግስቱ ክንድ’ዚ ዕድል ዝሃበ ህዝብታት ኣዝዮም ውሑዳት እዮም።
6. ልኡላውነት ሃገር ክትደጋገም እሰምዕ እየ። ብሰንኪ ምስምስ ልኡላውነት ሃገር ደቂ ኤርትራ ክኸላበቱን ክሓስሩን እንክርኢ “እንታይ እዩ እዚ ናይ ልኡላውነት ነገር” ክብልን ርእሰይ ክሓክኽን ጸኒሐ። ኣምባሳደር ወዲ ገራህቱ፡ ኩልና ከምእንፈልጦ፡ ልኡላውነት ሃገርና ክንክልልን፡ ርእሳ ዝኸእለት ኣሃዱ ኮይና ክትቐውምን ብዙሕ ሃላኽ ኣሕሊፍና ኢና። ምንትኡ ትፈትዎም ብጾትካ ከፊልካ ኢኻ። ምእንቲ ምርግጋጽ ልኡላውነት ኤርትራ፡ ትፈትዎ ጅግና ሓውኻ ተቐጥቒጡ ምስጢር መታን ከየውጽእ ብከኒና ሰያናይድ ሂወቱ ኣሕሊፉ እዩ። ዕላማ ልኡላውነትን ዶባትን ግን ኣብ ውሽጣ ርግኣት ዝዓሰላ ሃገር፡ ልኡላዊ ህዝቢ ዝነብረላ ኤርትራ ትበሃል ስድራ-ቤት ክንምስርት እዩ ነይሩ እምበር መቐጥቐጥን መዐፈንን ህዝባ ዝኸውን መካበብያ ወይ ዘሪባ ክንነድቕ ኣይኮነን። ሃገር ምስ መሬታን መንግስታን ህዝባን መማዕበልን መመሓየሽን ሂወት ነበርታን እንተኾነት እምበር፡ ዜጋታታ ዝጭፍለቑሉን ዝዳጐኑሉን ግቢ እንተኾነት እንታይ ጥቕሚ ኣለዋ? እቲ ኤርትራውያን ዝወሰድዎ ሃገር ናይ ምምስራትን ዶባታ ናይ ምክላልን ሕርያ ንብልጽግነኦም ደኣ እዩ ነይሩ እምበር፡ ከምዚ እንርእዮ ብዘይፍትሒ ዝጎሳቖሉሉ ክሉል መሬት ንምምስራት ኣይኮነን። ብሓጺሩ፡ ኤርትራ ዓድና ልኡላዊት እትኸውን ብምክላል ዶባትን ምንብልባል ባንዴራን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ህዝባ ልኡላውነት ምስ ዝጭብጥን ዝለብስን፡ ባዕሉ ዝሰርሕ መንግስቲ ምስ ዝሽይምን ዝባርኽን፡ ነቲ ዘይሰርሕን ገስረጥ ዝኾነን መንግስቲ ድማ ምስዘባርር እዩ።
ኣብ መወዳእታ፡ ከመይ ዝበለ ጅግናን ምቕሉልን ህዝቢ ኣብ ቅድመና ይበታተን ኣሎ። ከመይ ዝበለት ሃገር እናሓደረት ትድነስ ኣላ። ሰማይ ዓሪጉ ዝነበረ ተስፈኣ ይበንን ኣሎ። ሓይልን ተበግሶን ናይቶም ሓዊ-ሓዊ ዝሽትቱን ትስፉዋትን ዝነበሩ መንእሰያት ዘመነ-ቓልሲ (ገባሩ ይኹን ተጋዳላዩ) ከበርክትዎ ዝግባእ ኣስተዋጽኦ ብዝግባእ ኣይተመዝመዘን። ኩነታት ናይቶም ናይ ሎሚ መንእሰያትና ድማ ኩልና ንፈልጦ ኢና። እሞ እንታይ ይገበር? “ንኺድ ጥራይ” የዋጽእ ድዩ? ዘመነ “ግዝኣተ-እመኑና” ከ ክሳብ መዓስ እዩ ክቕጽል? እቲ ወጥሪ ዝያዳ እናኸረረ እዩ ዝኸይድ ዘሎ። እቲ ለይቲ እውን እና ነውሐ እዩ። በዚ ሃገርና ተታሒዛቶ ዝጸንሐት ኣካይዳ እንተቐጺልና፡ እቲ ጸላም ክኸብድ እዩ። ኣቲ ለይቲ እውን ክምጠጥ እዩ፡ እቲ ወጋሕታ እናረሓቐ እዩ ክኸይድ። እዚ ጅግና ህዝቢ’ዚ ኣዚ ክፍደ ኣይግበኦን። ኣብ ከቢድ ቅልውላው ኢና ዘለና ወዲ-ገራህቱ። ንዘልኣለም ዝኸይድ ጥንሲ የለን። ሃገርና ክትሓርስ ኣለዋ። ህዝብና ቅሩብ ክርህዎ ኣለዎ። ዋና ዋኒኑ ክኸውን ኣሎዎ። እንተ ብትሕም-ትሕም እንተ ብዓውታ “ከምዚ ርኢና ኣይንፈልጥን” ይብል ኣሎ። ኣቓልቦኡ ናብ ወጻኢ፡ ተስፍኡ ከኣ ካብ ትጽቢት ኣብ ወጻኢ ዝቕመጡ መቕርቡ ኮይኑ ኣሎ። ኤርትራ ሃገርና በረውረው ከይትብል ንሰግእ ኣሎና። ጉልበት ዘለዎ ብእግሩ ይሃድመላ ኣሎ። እቲ ጉልበት ወይ ዕድል ዘይረኸበ ድማ ብሓሳቡ ሃሙን ይዕዘር ኣሎ። ኣብ ሃገርና ወሪዱ ዘሎ ብነብስኻ ናይ ምጥርጣርን፡ ትሑት-ስምዒትን፡ ምንቑልቛል ርእሰ-ምትእምማንን ኣዝዩ ዘጕሂ እዩ። ጠንቁ ድማ ብመንግስትኻ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዝተፈጸመን ዝፍጸም ዘሎን ረገጻን ጭፍለቓን እዩ። ስለ’ዚ፡ ኣክንዲ ምስቶም ኣብ ጉዳያትና ንኸኣትዉ መንግስትኻ ባዕሉ ባብ ዘርሓወሎም ውድብ ሕቡራት መንግስታት ምፍጣጥን ምትህልላኽን፡ ሓንሳብ ሕሰብ። ንመን ኢኻ ተጋዲልካ? ንህዝብኻ ዲኻ ተጋዲልካ ወይስ ንድሕነትን ህላወን ሓደ ገባትን ረጋጽን ስርዓት? እቲ መልሲ ንዓኻ እገድፎ። ግን ዘረባ መምህር ኣልጋነሽ ዘክር። ግዜ ዳኛ እዩ። ግዜ መወከሲ እዩ።
ሓውኻ ማሕሙድ ሳልሕ


c: text/html

text:
መሬት ሓበራዊ ሃፍቲ ህዝብን መንግስትን ከም ዝኾነን ክሽየጥን ክልወጥን ከም ዘይኽእልን ኣብ ሕገ-መንግስቲ ኢፌዴሪ ተደንጊጉ ይርከብ።ካብዚ ብምብጋስ ሃገርና ምስ እትኽተሎ ዘላ ቁጠባዊ ስርዓት ነፃ ዕዳጋ ብምጥዕዓም ኩነታት ቀረብ መሬት፣ መሰል ተጠቃምነትን መሬት ከተማ ግልፂ ብዝኾነ መንገዲ ብሊዝ ምትሕልላፍን ዘኽእል ሕግን ደንብን ወፂእሉ ናብ ተግባር ካብ ዝእቶ ዓመታት ኣቑፂሩ ኣሎ።
ከተማታት እናተኸተለኦ ዝፀንሓ ስርዓት ሊዝ መሬት ክንርኢ እንተለና ድማ ብዘመናዊ መንገዲ እናተሰረሐሉ ብዘይምፅንሑ ጉዳይ መሬት ከተማታት ብዙሓት ፀገማት እናተኣናገደ መፂኡ እዩ።ካብዚ ሕብረተሰብ ማዕረ ክፍፍል መሬት ዘይምርካብ፣ ፅፉፍ መረዳእታ ዘይምሓዝን ቅልጡፍን ግልፅን ኣሰራርሓ ዘይምዝርጋሕን ብኣብነት ይጥቀሱ።ስለዝኾነ ሕብረተሰብ ኣብ ምሕደራ መሬት ዘይዓገቡሎም ጉዳያት ብምልዓል ምስ ሰናይ ምምሕዳር እናተሓሓዘ ብርክት ዝበሉ ሕቶታት እናቕረበ ፀኒሑ እዩ።ነዚ ንምትዕርራይ ድማ መንግስቲ ሕግን ደንብን ካብ ምውፃእ ሓሊፉ ኣብ ስራሕቲ ምዕባይ ግንዘበ ሕብረተሰብ እናሰርሐ መፂኡን ይቕፅልን ኣሎ።
ብፍላይ ኣብ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ሓሙሽተ ዓመት ዝተቐመጡ ሽቶታት ምሕደራ መሬት፣ ኣተሓሕዛ መረዳእታን ኣዋሃህባ ግልጋሎትን ንምዕዋት ሰፋሕቲ ተግባራት ተሰሪሖም እዮም።ኣብ ከተማታት ዘሎ ኣፈፃፅማ ስራሕ መበገሲ ብምግባር ሽቶታት ልምዓት መሬት ኣብ ዝተትሓዘሎም ግዜ፣ ፅሬትን መጠንን ዝውግን “ሶፍት ዌር” (ብልሓት ትንተና ሊዝ) ምትእትታው ኣብ ዕውትነት እቲ ሸቶ ዓብዪ ግደ ነይርዎ።
ቀንዲ ዕላማ ናይዚ ቴክኖሎጂ መሬት ምሕደራ ስርዓቱ ሓልዩ ክኸይድ፣ መንግስቲ ዘለዎ ሃፍተ ገነት መሬት ብንፁር ክፈልጥ፣ ሕብረተሰብ ማዕረ ክፍፍል መሬት ክረክብ፣ ፅፉፍ ኣተሓሕዛ መረዳእታን ቅልጡፍ ኣዋሃህባ ግልጋሎትን ክህሉ ዝገብር እዩ።ብተወሳኺ ድማ ኣብ ኢንቨስትመንት ንዝዋፈሩ ሰብ ውልቀ ሃፍቲ ውሕስና መሬት ክረኽቡ ዘኽእል እውን እዩ።ነዚ ንምትግባር ድማ ፕሮጀክት ስርዓት ዝርገሐ ዝተዋደደ መረዳእታ መሬት ከተማ ዝበሃል ግዝያዊ ቤት ፅሕፈት ኣብ 2003 ዓ/ም ተጣይሹ እዩ።እዚ ቤት ፅሕፈት በቢግዚኡ ኣብ መሬት ምሕደራ፣ ኣተሓሕዛ መረዳእታን ኣዋሃህባ ግልጋሎትን ዝረኣዩ ፀገማት ፈልዩ ድጋፍን ግብረ መልስን ይህብ።ብመሰረት እዚ ዝሓሹ ተሞክሮታት ተቐሚሮም ከተማታት ክጥቀማሉ ብምግባር ስራሕቲ ምሕደራ መሬት ዘበናዊ፣ ስሉጥን ውፅኢታውን እናገበረ ይርከብ።መርኣያ እዚ ውፅኢት ድማ እቲ ቴክኖሎጂ ኣብ ኩለን ከተማታት ክልልና ብምትእትታው ክልልና ብብርኪ ፌደራል ሞዴል ንኽትከውን ኣኽኢልዋ እዩ።
ኣብ ከተማታትና ምስ ሊዝ ጨረታ መሬት፣ ምጥፋእን ምብልሻውን መረዳእታን ኣዋሃህባ ግልጋሎትን ተታሒዙ ዝርአ ዘሎ ፀገም ንምፍታሕ እዚ መስርሕ ዓብይ ረብሓ ስለ ዘለዎ ምስ ህዝብን ኣመራርሓ ኣካላትን ዝተጠናኸረ ስራሕ ይስራሕ ምህላው ኣብ ቢሮ ንግድን ኢንዳስትርን ሓላፊ ፕሮጀክት ስርዓት ዝርገሐ ዝተዋደደ መረዳእታ መሬት ከተማ ኣይተ ሙሉብርሃን ገ/መድህን ይሕብሩ።እዚ ሓድሽ ቴክኖሎጂ ኣብ ኩለን ዓበይቲ ከተማታት ተግባራዊ ንምግባር ዘኽእል ስልጠናታት ተዋሂብወን እዩ።ነቲ ዝተውሃበን ኣንፈት መሰረት ገይረን ኩለን ከተማታት እናተግበርኡ ዋላ እኳ እንተኾና ብዝበለፀ ድማ ከተማ መቐለ፣ ሰቲት ሑመራን ዓብዪ ዓዲን ዝሐሸ ኣፈፃፅማ ስራሕ ዘለወን ከተማታት እየን።ብፍላይ ከተማ ዓብዪ ዓዲ ነቲ ቴክኖሎጂ ቀዲመን ተግባራዊ ይገብራ ካብ ዘለዋ ከተማታት ሓንቲ እያ።
እታ ከተማ ቅድሚ ሐዚ በቲ ልሙድ ኣሰራርሓ ትኸይድ ብምንባራ መምርሒ መሰረት ዘይገበረ፣ ጭቡጥ መረዳእታ ዘይብሉ፣ ግልፅነት ዝጎደሎ፣ ንኣካባይነት ክራይ ዝተቓለዐን ቅልጡፍን ተበፃሕን ግልጋሎት ዘይምሃብን ዝብሉ ዓበይቲ ፀገማት ነይሮምዋ።ኮይኑ ግና ኣመራርሓ እታ ከተማ እቲ ፀገም ንምፍታሕ ዳህሳስ ብምክያድ ምስቲ ሕብረተሰብ ሰፊሕ መድረኽ ምርድዳእ ኣካይዱ እዩ።ብመሰረት ዝተበፀሐ ምርድዳእ፣ ቴክኖሎጂ ብቕልጡፍ ብምትእትታው ዛጊድ ብርክት ዝበለ ሕብረተሰብ ዘሳተፈ ሰለስተ ግዜ ሊዝ ጨረታ ክካየድ ክኢሉ እዩ።ኣብ ምፅፋፍ መረዳእታ እውን ዕውት ስራሕ ብምስራሕ ንመበል ራብዓይ ግዜ እቲ መስርሕ ዝተሓገዘ ሊዝ ጨረታ መሬት ንምክያድ ኣብ ምድላው ትርከብ።
ብድምር እዚ ቴክኖሎጂ ኣብዚ ሐዚ እዋን ዋላኳ ኣብ ከይዲ ዝርገሐ ዝርከብ እንተኾነ ምስ ሊዝ ጨረታ፣ ምጥፋእን ምብልሻውን መረዳእታ ተታሒዙ ዝርአ ዘሎ ስእነት ሰናይ ምምሕዳርን ኣካብነት ክራይን ካብ ምንጩ ንምድራቕ ብርክት ዝበሉ ረብሓታት እናሃበ ይርከብ።ናይዚ ውፅኢት ድማ ከተማታት ዘበናዊ መሬትን ምሕደራ ፅፉፍ ኣተሓሕዛ መረዳእታን ክውንና እናገበረን እዩ።ስለዝኾነ እውን ከተማ ዓብዪ ዓዲ ኣብ ስርዓት ምሕደራ መሬት፣ ኣተሓሕዛ መረዳእታን ኣዋሃህባ ግልጋሎትን ዝነበርዋ ፀገማት ብምፍታሕ ወናኒት ዘበናዊ ቴክኖሎጂ ንምዃን እተርእዮ ዘላ ምንቅስቓስ ናይዚ ውፅኢት መርኣያ እዩ።ስለዚ ኩለን ከተማታት ነዚ ተመክሮ ብዝበለፀ ተግባራዊ ብምግባር ፍትሓዊ መሬት ምሕደራ ከተኣታትዋ ይግባእ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
መዓልቲ ጀበርቲ 2018 ኣብ ሆላንድ ብምድላው ባይቶ ማሕበራት ጀበርቲ ኤውሮጳ
መዓልቲ ጀበርቲ 2018 ኣብ ሆላንድ ብምድላው ባይቶ ማሕበራት ጀበርቲ ኤውሮጳ
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሐትን ደቂ ብሄረ ጀበርቲ ባይቶ ማሕበራት ጀበርቲ ኤውሮጳ ከምቲ ዝሐለፈ ዓመት ሎሚውን ኣብ ትሕቲ ምዕባሌ ሕብረተሰብና ኣብ ግብራዊ ስራሐትና ዝብል ጭርሖ ንሰለስተ መዓልቲ ካብ 30-03-2018ን ክሳብ 01-04-ን2018 መዓልቲ ጀበርቲ ንገብር ስለዘለና ንኹሉ ዝግደስ ኣካል ሕብረተሰብና ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ዝርከብ ናይዚ መዓልታት እዚ ተኻፈልቲ ክትኮኑ ብኽብሪ ንዕድም ኣለና፡
ዝግበረሉ ቦታ ኣብ ሆላንድ ኮይኑ ንደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ዘሳትፍ መደብ ዕዮ ዝሐዘ ድሙቕ በዓል እዩ፡ ፍሉይ መደቀሲ ንደቂ ኣንስትዮ ኣዳሊና ኣለና፡
ዋጋ ንነብሲ ወከፍ ተኻፈልቲ ንሐደ ሰብ 150 ኤውሮ ምስ መደቅስን መግብን እዩ፡ ቦታ ንምሐዝ በዚ ኣብዚ ተጠቒሱ ዘሎ ስምን ቁጽሪ ባንክን Eritrese Jeberti vereniging Nederland IBAN NL 46 ABNA 0439730996
ከኽፍል ይከኣል እዩ፡ ተሳታፍነት ዝረጋገጽ ድማ እዚ ዝተጠቕሰ ገንዘብ ኣብዚ ዝጠቕስናዮ ቁጽሪ ሕሳብ ምስ ኣተወ ጥራሕ ምዃኑ ነተሐሳስብ: ብባንክ ክኸፍል ዘይክእል ድማ በዚ ኣብ ታሕቲ ተጠቒሱ ዘሎ ኣስማት ክረዳዳእ ይኽእል እዩ፡ ኣድራሻን መጎዓዝያን ኣብቲ ዝመጽ ሐበሬታ ክንልእከልኩም ኢና፡ ንዝኾነ ሕቶታት ንምውካስ በዚ ኢመይልን ኣስማትን ኣብ ታሕቲ ተጠቒሱ ዘሎ ክትሐቱ ትኽእሉ ኢኹም፡ This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
ንተወሳኺ ሓበሬታ በዚ ዝስዕብ ቁጽሪ ስልኪ ተወከሱና
ናስር ኢብራሂም ወዲ ከንቲባ +31 643819333
ሲዒድ ኣማን +31 630354698
ምስ በዙሕ ሰላምታ ብደሐን ምጹ ኣዳላዊት ሽማግለ ባይቶ ኤውሮጳ ሆላንድ። 27/09/2017


text:
ግብጽን ሱዳንን ኣብ መንጎአን ዘሎ ወጥሪ ንምህዳእ፣ ብሓባር ክፈትሖኦ ምዃነን ኣፍሊጠን
Radio Erena: 28 January 2018
ግብጽን ሱዳንን ኣብ መንጎአን ዘሎ ወጥሪ ንምህዳእን፣ ተፈጢሩ ዘሎ ዘይምርድዳእን ብሓባር ክፈትሖኦ ምዃነን ኣፍሊጠን።
ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ዋዕላ ሕብረት ኣፍሪቃ ንምስታፍ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝተራኸቡሉ እዋን፣ ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ሰፊኑ ዘሎ ወጥሪ ብሰላማዊ መንገዲ ዝዓርፈሉ ኩነታት ንምጥጣሕ ከምዝተሳማምዑ ኣፍሊጦም።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ኢብራሂም ጋንዶር ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ኣብ መንጎ ጎረባብቲ ሃገራት ዘይምርድዳእ ከጋጥም ንቡር’ኳ እንተኾነ፣ ቀንዲ ዕማምና ኣብዚ እዋን’ዚ ነቲ ተፈጢሩ ዘሎ ወጥሪ ንምህዳእን ብሓባር ምስራሕን እዩ ክብል ሓቢሩ።
ግብጻዊ መዘንኡ ሳምሕ ሹክሪ ብወገኑ፣ ንረብሓ ክልቲኡ ህዝብታት ክንብል ንዝጸንሓና ፍልልያት ብዲፕሎማስያዊ መንገዲ ክንፈትሕን ዝምድናና ከነደልድልን ተሰማሚዕና ኢሉ።
ምብጻሕ ፕረዚደንት ቱርኪ ናብ ሱዳን ስዒቡ፣ ሜድያታት ግብጺ ኣብ ልዕሊ ፕረዚደንት ኣልበሽር መጥቃዕቲ ድሕሪ ምጅማረን ዝምድና ክልቲኤን ሃገራት እንዳሓርፈፈ ክመጽእ ድሕሪ ምጽንሑ፣ ጉዳይ ኣጠቓቕማ ናይል ተወሲኹዎ ንክልቲኤን ሃገራት ኣብ ከቢድ ዲፕሎማስያዊ ወጥሪ’ዩ ሸሚሙወን ዝርከብ።
===============================


text:
ክትበልዓ ዝደለኻ እባጉምባሕስ ዛግራ ትብላ። ነተን ካብ 4 ሚሊoን ወደባት ህዝቢ ዘለወን ከም ኤርትራ ከምዘይ ሃገር ፈይልድ ኔሽን ክኾና ከለዋ። ከም ብዓል ቀጠር እትብሃል ዓረባዊት ንእሽቶ ሃገ፣ ጽዮናውያን ነቲ ባህርያዊ ሃብታ ንምግሓትን ምዝማትን ግና ብቕብጥሮት ይሕዙዋ ኣለው። እዚኣ ቕቍሠት ዘይትኣክል ቀጠር ብብልዚንን ዘይትን ኣዝያ ሃብታም እያ። እቲ ሃብቲ ግና ጽዮናውያን እዮም ዋናታቱ። ቀጠር 1,586 ትርብዒት...
Author: BenjaminFulford JULY 24, 2017 Source: The rogue states of Saudi Arabia and Israel are under massive attack from a Russian, Chinese, Pentagon and Iranian alliance and will have no choice but to surrender. It is only a question now of when, not if. When these...
Undressing, a well dressed Lie! ዕሩቕ ክነሱ ግንከኣ ጽቡቕ ዝተኸድነ ሓሶት። ብዶክቶር ረይ ሃጂንስ ተጸኒዑ ዝተዳለወን ዝቐረበን ቪድዮ። “በትሪ ሓቂ ትቐጥን እምበር ኣይትስበርን” እስከ ነዚ ብዶክቶር ረይ ሃጂንስ ቀሪቡ ዘሎ ቪድዮ ንከታተሎሞ፣ እየናይ እዩ እቲ ሓቂ፣ ኣየናይከ እዩ እቲ ሓሶት ፈሊና ክንርዳ መታን ክንክእል። ብጽቡቕ ክዳን ዝተሸፈነ ሓሶት ሓቂ ማለት ኣይኮነን። ይኹን...
ታሪኽ ስሳታት እንዳደጋገምካ፣ ዕንክሊል ካብ ምባልን፣ ካብ ምቚዛምን፣ ብንቕሓትን ብምርምርን ንጻባሕ ምሕሳብ፣ ጥራይ እዩ ኣብ ዓወት ዘብጽሕ። ንጸላኢኻ ክትምክቶ እትኽእል፣ ዝወረስካዮ ስትራተጂካዊ ሲስተም እንተሎካ እዩ። እዚ ማለት ድማ፣ ኣብ ነብስኻ ተኣማሚንካ፣ ኣብቲ ጥንታዊ ባህልኻን፣ ቅዱስ ሃይማኖትካን፣ ሕጊ እንዳቦኻን፣ ኣቦታትካን፣ ኣቦሓጎታትካን፣ ኣዴታትካን፣ እኖ-ኣባሓግታትካን፣ ዓባያታትካን፣ ዘጽንሑልካ፣ ካብ ወለዶ...
ሲስተም ንሲስተም ይምክት፣ ሃገር ድማ ንሓንቲ ሃገር ትምክት። ናትካ ሲስተም እንተድኣ ዘይብልካ፣ ናትካ ሃገር ድማ የብልካን። ይሁዳውያን ወይ ጽዮናውያን፣ ጽኑዕ ሲስተም ስለዝሓንጸጹን ካብ ጥንቲ ጀሚሮም እንዳኣማዕበሉዎ ስለዝመጹን እዮም ንዓለም ክሳብ ሎሚ ሓያላት ኮይኖም ዝገዝኡዋ ዘለው። ኩሉ ዝገብሩዎ ድማ ኣብ ጥንቆላን ረቂቕ ሃይማኖትን ዝተመርኮሰ ውዲት እዩ። We are not dealing with theory. We are...


text:
Share List
Related posts:
- VOICE OF ASSENNA: ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን ኤርትራ ዝነበረ ጅግና ተጋዳላይ ሃይለ ወልደትንሳኤ (ድሩዕ) ኣብ ማሕዩር ከምዝተሰውአ ተሓቢሩ
- VOICE OF ASSENNA: Interview – ቃለመጠየቕ ኣሰና ምስ ብጹእ ኣቡነ – መቃርዮስ – ለንደን – 20 ጥሪ 2018
- VOICE OF ASSENNA: ብጹእ ኣቡነ መቃርዮስ ኣብ ለንደን ንዝቐረበሎም ህዝባዊ ሕቶታት ዝሃቡዎ መልስታት – 28 ጥሪ 2018
- VOICE OF ASSENNA: ኣስተምህሮን ማዕዳን ብጹእ ኣቡነ መቃርዮስ ኣብ ለንደን – ሰንበት 28 ጥሪ 2018 – 1ይ ክፋል
- VOICE OF ASSENNA: ዕዉት ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ለንደን – ጸረ ጊላነት ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ኣብ ሊብያ
- VOICE OF ASSENNA: ካብ ዝተፈላለያ ከተማታትን ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ሰላማዊ ሰልፊ ለንደን ዝተሳተፉ ኤርትራውያን እንታይ ይብሉ?
- VOICE OF ASSENNA: ሰላማዊ ሰልፊ ደለይቲ ፍትሒ ኣብ ለንደን – Revd Yohannes Ghebrehiwet, – Manchester -10/11/2017
- VOICE OF ASSENNA: ኣብ ኣስመራ ዝተራእየ ህዝባዊ ተቓውሞ ብምድጋፍ ሎሚ ኣብ ለንደን ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፊ ኤርትራውያን
- ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ከተማ ከተማ ለንደን ዝርከቡ ኤርትራውያን መዓልቲ ሓርበኛታት ኤርትራ ኣኽቢሮም።
- Voice of Assenna: ኣብ ለንደን Grenfell Tower ዘጋጠመ ከቢድ ቃጸሎ ህይወት 17 ሰባት ኣጥፊኡ
- በቲ ናብ ትማሊ ኣብ ዘውግሐ ለይቲ ኣብ ለንደን Grenfell Tower ዘጋጠመ ከቢድ ቃጸሎ ናይ ዝሞቱ ግዳያት ቁጽሪ 17 ከምዝበጽሐ ፖሊስ ለንደን ሓቢሮም። እቲ ቁጽሪ ክውስኽ ከምዝኽእል ‘ውን ስግኣቶም ገሊጾም።
- Voice of Assenna: Voice of Assenna: OUR LIVES – Intv with Dr Berhan Tecle – Part 7 & Final/ Amanuel Sahle Commentary. Thursday, March 03, 2016


text:
Latest Posts
ሪፖርታጅ: መበል 26 ዓመት ጽምብል ናጽነት ኤርትራ ኣብ ሆላንድ
ብ ዘርኣይ ሰሎሞን ኤርትራዊ ነባሪ ሆላንድ፡ ኣብ ምሽብሻብ ጽምብል ናጽነት ኤርትራ ኢዩ ተጸሚዱ ዘሎ። ነታ…
ዝብኢ እንተሓነኸስ ፡ ንነብስኻ ይደሊ!
ካብ ግዱሳት ተጸናጸንቲ እከይ ውዲታት፡ ሰናይ ቅንያት በዓል ነጻነት ክኾነልኩም ንምነ!!! ዝበሃል ስለ ዝተሳእነ…
ኣብ ብርሃን ኮይኑ: ጸልማት ፈጢሩ ዝሕባእ ተጻባኢ: ካብ ዓይኒ ንስሪ ከምልጥ ተኽእሎ የብሉን! (2ይ ክፋል)
ብ ዘርኣይ ሰሎሞን፡ ተጻብኦታት ኣብ ልዕሊ ኤርትራዊ ሃገራዊ ክውንንውትን፡ ሃገራዊ ሓርበኛዊ ሉኡላዊ መንነትን፡ ቀጻሊ…
ኣብ ብርሃን ኮይኑ ጸልማት ፈጢሩ ዝሕባእ ተጻባኢ : ካብ ዓይኒ ንስሪ ከምልጥ ተኽእሎ የብሉን!
ክብሮም ዳፍላ መን ኢዩ? መበገሲ ዕምላዓኡ ኸ እንታይ ኢዩ? ብ ዘርኣይ ሰሎሞን፡ ተጻብኦታት ኣብ…
ኣፈርክቡ ! ወጣጡ ወያኔ ኣብ መበል 25 ዓመት ዕድሜኦም ኣብ ኣፍ ሞት ይርከቡለዉ !
ብተስፋማርያም ሓጎስ: ጭፍራ ወያኔ በቲ ካብ በረኻ ደደቢት ሒዘሞ ዝመጹ እከይ ተግባራቶም ፣ ካብ…
መግለጺ ቅዱስ ሲኖዶስ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ብዛዕባ ፓትርያርክ ኣቡነ እንጦንዮስ
ካብ ቅዱስ ሲኖዶስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ፡ ሰላምን ምሕረትን እግዚኣብሔር ዝፈትዎ፡ ደቂ ሰባት ዝሰምሩሉ፡…
ብደም ሰማእታት እትበርህ ቀንዴል ናጽነት ንዘንት ዕለት ክትበርህ ትነብር !
ብተስፋማርያም ሓጎስ፡ ኣብቲ ካብ ኣፍሪቃ ዝተኻየዱ ሓርነታዊ ቃልስታት እቲ ዝነውሐን ዝመረረን ህዝቢ ኤርትራ ንሰላሳ…
ኤርትራ ንሃጸያውያን ሃገራት ሓደገኛ ናይ ጽቡቕ ኣብነት
ብተስፋማርያም ሓጎስ: ኣሜሪካ ዝመራሒተን ሃጸያውያን ( ኢምፐርያሊስት ) ሃገራት ካብ መፈለምትኡ ኣንጻር ነጻነት ኤርትራ…


text:
ብግዝያዊ ስምዒታዊ ረስኒ ዝምርሑ ሰባት፡ ዝበሃልዎ ኣይሰምዑ ዝደለይዎ ኣየስምዑ
ባህሪ ደቂ-ሰባት ብዙሕ ዝዓይነቱ’ዩ። ገለ ቅኑዓትን ለባማትን እናሃለወ ሓሳቦም ክገልጹ ኣይክእሉን። ገለ ብክፋእ ዝመልኡን ነብሶም ከመሓድሩ ዘይኽእሉ ክንሶም ብመልሓሶም መሲሎም ዝነብሩ ኣለው። ገለ ፍትሓውን ደሞክራስያውን ኣረኣእያ ኣለዎም። ገለ ጸረ-ፍትሕን ደሞክራስን ኣረኣእያ ዝውንኑ። ገሊኦም ንነገራት ጠንቁ፡ ሳዕቤኑን ኣፈጻጽማኡን እናመዘኑ ብርግኣት መንገዲ ዓወት ሒዞም ይጎዓዙ። ገለ ድማ ባዕላውን ወድዓውን ኩነታት ከየመዛዘኑ ብግዝያዊ ስምዒታዊ ረስኒ እናተመርሑ ድሌቶም ንምዕዋት ሃነፍነፍ ክብሉ ይረኣዩ …ወዘተ። ጽማቑ ትሕዝቶ ናይ’ዞም ዝተገልጹን ዘይተገልጹን ባህሪያት ወዲ-ሰብ ዝንጸባረቐሎም ረቛሒታት ብሃናጺ ወይ ኣፍራሲ ብኣወንታ ወይ ብኣሉታ’ዮም ዝገለጹ። ደረጃታቱ ብዘይገድስ ኣወንታዊ መልእኽቲ ዘለዎ ባህሪ ድግፉ’ዩ። ኣሉታዊ ውጽኢት ዘፍሪ ባህሪ ግን ድግፉ ኣይኮነን።
ካብ’ዞም ኣሉታዊ ውጽኢት ዘመዝግቡ ባህሪያት ሓደ ነገራት ከየመዛዘንካ፡ እግረ መንገድኻ ብዝረኣኻዮን ዝሰማዕካዮን ብግዝያዊ ስምዒታዊ ረስኒ ጠብሎቕሎቕ ክትብል ወይ ኣብ መደምደምታ ክትበጽሕ እንከለኻ’ዩ። ንኣብነት ህዝቢ ኤርትራ ከም ልኡላዊ ህዝቢ፡ ሃገረ ኤርትራ ድማ ከም ልኡላዊት ሃገር ከመይ ንቐጽል ኣብ ሓደገኛ ኩነታት ከም እንርከብ መስካሪ ዘድልዮ ኣይኮነን። መን’ዩ ጠንቂ? ከመይ’ከ ከልግስ ኣለዎ? ብዓይኒ ብዙሓትን ውጹዓትን ንጹር’ዩ። ውሑዳት ጭቡጥ ኣተሃላልዋኦም፡ ዓቕሞም፡ ብግቡእ ዘይግምግሙ ካብ ክውንነት ወጻኢ ድሌቶም ብዝላ ከዐውቱ ዝደልዩ ወገናት ግን፡ ነገራት ክደዋውሱ ይረኣዩ። ሓንሳብ ንህዝቢ ኤርትራን ሃገረ ኤርትራ ዝሕለቑ ዘለው መሲልዎም በረኣእያ ምስ ህግደፍ ይዕረቑ። ካልእ ግዜ ከኣ ኣብ መስርሕ ብረታዊ ቃልሲ ብውድብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ናይ ሎሚ ጸረ-ህዝቢ ጉጅለ ህግደፍ ዝተፈጸመ መስተንክራዊ ወተሃደራዊ ዓወት ኣላሕሲሶም ክድምስስዎ ጫፍ ክበጽሑ ይረኣዩ። ከም እንደገና ህግደፍ ኮነ ኢሉ ህዝቢ ኣደናጊሩ ኣብ ስልጣን ንምቕናይ ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ጽልኢ ፈጢሩ ኲናት እንክውልዕ ኤርትራ ተተንከፈት ተደፍረት ካብ ዝብል ስምዒት ከም ጽንብላላዒ ኣብ’ቲ ሃልሃልታ ሓዊ ይጥበሱ። ህግደፍ ንዝጸልአን ሃገራትን መንግስታትን ጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ ገይሮም ይውስዱ። እዚ ኩሉ ገይሮም ምስላጥ ምስ ኣበዮም ድማ “ህውኽ ዝብእስ ቀርኒ ጤል ይነክስ” ከምዝበሃል ተገልቢጦም ከላእ ባዕላ ትፈልጥ ኤርትራ ኢሎም ተስፋ ቆሪጾም ዓወንወን ይብሉ።
ገለ ካብ’ዞም ብስምዒት ዝምርሑ ሰባት ንኣብነት፡ ኣብ ልዕሊ ጎረቤት ሃገር ኢትዮጵያ መሪር ጽልኢ ከም ዘለዎም ንኢትዮጵያ ከም ህዝብን ሃገርን ብቋንቋ ህግደፍ ገይሮም ክገልጽዋ ይስምዑ። ምኽንያትኩም እንታይ እስከ ናይ ሎሚ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ጠቕምታት ህዝቢ ኤርትራ ዝፈጸመቶ ጉድለት ግለጹ ምስ እትብሎም፡ ኣብ ቀዳማይ ወራር፣ ኣብ ካልኣይ ወራር’ ኣብ ሳልሳይ ወራር ከም’ዚ ገይሮም እናበሉ ነቲ ኢሳያስ ተሓቢእሉ ዘሎ ፖለቲካዊ ከውሊ ይደግሙልካ። ኣብራሲ ኲናት ባድመ መንጀሚርዎ፡ ስለምንታይ ጀሚርዎ ኣይፈልጡን። ክሳብ’ውን ብናይ መን ሰዓራይነት ዶባዊ ኲናት ደው ከም ዝበለ ኣይርድኡን። ወይ ነቲ ስዕረት ክቕበሉ ኤርትራ ተሳዒራ ክብሉ ኣይደልዩን። ኣብ ቅድሚኦም ኤርትራ ኩሉ ግዜ ብድልቲ፡ ኩሉ ግዜ ድማ ዕውቲ’ያ። ህግደፍ ሓደ ህዝቢ ሓደ ልቢ ዝብል ፈጺሙ መሰረት ዘይብሉ መደነጋሪ ስልቲ ይጥቀም፡ ንሳቶም ከኣ፡ ብከመይ ከይመለሱ ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን ኩነታት ቀዳምነት መሬታዊ ሓድነት የቃልሑ። ስምዒታውያን ሰብኣዊ ሕልና ኮነ ፖለቲካዊ መርገጽ የብሎምን። ከም’ቲ “ኣደኻ ከም ዝለኣኸትካ ኣይኮነን ዕዳጋ ከም ዝጸንሐካ” ዝበሃል ኣረኣእያኦም፡ ውሳነኦም፡ ተግባሮም፡ ብውጥን ኣይምራሕን። ኩነታታዊ’ዩ። ኣብ ቅድሚኦም ብዝጸንሖም’ዮም ዝምርሑ። ንዓታቶም ፈታሒ ጸገም ካብ ኣእምሮ ዝፍልፍል ሓሳብ ዘይኮነ፡ ቅልጽም’ዩ። በትሪ’ዩ። ጠበንጃ’ዩ።
እዞም ብግዝያዊ ስምዒት ዝረስኑ፡ ጸኒሖም ናብ በረድ ዝቕየሩ ወገናት፡ መብዛሕቲኦም ኣብ ክሊ ዕድመ መንእሰይ ዝርከቡ ኮይኖም፡ ሓንሳብ ብጉጅለ ህግደፍ ህይወቶም ብዝሰኣኑ ኣካሎም ብዝጎደሉ ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ብዝማስኑ ዘለው ዜጋታት ከም ዝግደሱ፡ ሕድሮም ተቐቢሎም ክሳብ ፍጹም ዓወት ኣንጻር ጉጅለ ህግደፍ ከም ዝቃለሱ ቃል ይኣትው። ግልብጥ ኢሎም ኣነኮ ሃገረይ ኣይጸላእኩን ኣነኮ ሃገረይ ይፈቱ’የ፡ መንግስቲ’ኮ ክጋገ ይኽእል’ዩ። ኢሳያስ ተጋግዩ ኢለ ኣንጻር ሃገረይ ደው ኣይብልን ኣይስለፍን ኢሎም ነቲ ዝብልዎ ዝነበሩ ረሲዖም መዓጹ ኤምባሲ ህግደፍ ይኹሕኩሑ። ኣብ ፈስቲቫላቱ ከይዶም የዳምቑ። 2% ይኸፍሉ። ጉዳይ ዶብ መሊኡ መፍትሒ ከይረኸበ መንግስቲ እንታይ ዘይገበረ፡ ንልኡላውነት ሃገር ዝተኸፍለ ይከፈል እናበሉ ዘርባዕባዕ ይብሉ። ስለዚ እዞም ብከም’ዚ ዝምርሑ ሰባት ኣይሰምዑ ኣየስምዑ ዘረግቲ ቅኑዕን ሕኑንን ቃልሲ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ስለዝኾኑ፡ በዓል መን’ዮም ምልላዮምን ኣለሊኻ ምግራሖምን ናይ ኩሉ ግዱስ ብሱል ሓላፍነት’ዩ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 01-09-20


text:
ፕረዚደንት ዚምባብወ ሮበርት ሙጋበ: ሎሚ ዓርቢ 17 ሕዳር ኣብ መመረቕታ ኦፐን ዩኒቨርስቲ ዚምባብወ ተረኺቦም።
ፕረዚደንት ሙጋበ ቻንሰለር ማለት ላዕለዋይ ሓላፊ ዩኒቨርሲቲ እታ ሃገር ብምዃን ኣብቲ ስነ-ስርዓት ምረቓ’ቲ ዩኒቨርሲቲ ዝተረኽቡ: ድሕሪ ዝሓለፈ ረቡዕ ኣብታ ሃገር ወተሃደራዊ ሓይሊ ምትእትታው ኣብ ማሕዩር ገዛ ድሕሪ ምጽንሖም ንፈለማ ግዜ’ዮም ናብ ዓይኒ ህዝቢ ቐሪቦም።
ወሃቢ ቃል እቶም ወተሃደራዊ ምትእትታው ዝገበሩ ሓይልታት ምክልኻል ዚምባብወ: ፕረዚደንት ሙጋበን በዓልቲቤቶም ግረስ ሙጋበን ኣብ ውሑስ ኩነታት ምህላዎም ብመራኸቢ ብዙሓን ድሕሪ ምግላጾም ዝርአ ዘሎ’ዩ።
ሓይልታት ምኽልኻል ዜምባብወ ትማሊ ሓሙስ ገለ ምስልታት ሮበርት ሙጋበ ዝዘርግሑ ክኾኑ ከለው ብመራኸቢ ብዙሃን መንግስቲ ኣብ ዝተዘርገሓ መግለጺ እቲ ወታሃደራዊ ሓይሊ ብዛዕባ መጻኢ ኩነታት ምስ ሮበርት ሙጋበ ይዘራረቡ ከምዘለው ፓርቲ ዛኑ ፒ ኤፍ ዝገለጸ ኮይኑ ውጽኢቱ ድማ ብዝቐልጠፈ ንህዝቢ ከምዝፍልጡ ሓቢሮም ኣለው።
እዚ ከምዚሉ እንከሎ: ኣብ ሞንጎ ወተሃደራዊ ምትእትታው ዝገበሩ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ዚምባብወን ሮበርት ሙጋበን ክካየድ ዝጸንሐ ኣብ ሰላማዊ ምስግጋር ስልጣን ዘተኮረ ዘተ፡ ፕረዚደንት ሙጋበ ስልጣኖም ክለቁ ፍቓደኛ ብዘይምዃኖም ከምዘይተዓወተ ይግለጽ ኣሎ።
ኣብቲ ዘተ ዝተሳተፉ ኣባላት ካቢነ ፕረዚደንት ሙጋበ: ወተሃደራውያን ሰበ ስልጣን: ቀሺን ተወካሊ ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ጃኮብ ዙማን ምዃኖም ይንገረሎም ኣሎ። ዚምባብያውያን ብወገኖም: ኣብቲ ክካየድ ዝጸንሐ ዘተ ስክፍታታት ከምዘለዎም ምግላጾም ብተወሳኺ ተሓቢሩ።
ፕረዚደንት ሙጋበ ኣብ ስነ-ስርዓት ምረቓ ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ምስታፎም እምበኣር: ንብዙሓት እቲ ዘተ ከምቲ ዝተወጠኖ ከምዘይቀንዐ ዘርኢ ኮይኑ’ዩ ቀሪቡ። ይኹንምበር ሓይልታት ምክልኻል ዚምባብወ እቲ ዘተ ጽቡቕ ምዕባለ የርኢ ምህላውዮም ዝገልጹ።
ቀንዲ አባላት ተቓዋሚ ፓርቲ ዚምባብወ ቅድሚ ዝመጽእ ዓመት ዝኻየድ ምርጫ እታ ሃገር መሰጋገሪ መንግስቲ ክቐውም ክጽውዑ ከለው መራሒ ተቓወምቲ ሞርጋን ትራቫንጋሪ ግን ሮበርት ሙጋበ መዝነቶም ክለቑ ኣለዎም ይብል።


text:
ኣብ ኔዘርላንድ ዘሎ ገዛኹም
ኣብ ሓደ ወይ ካብኡ ንላዕሊ ካብ ክፋላት ናይ ምውህሃድ ፈተና ምስ ዘይትሕልፉ፡ መለማመዲ ፈተና ክትጥቀሙ ትኽእሉ ኢኹም። ኣብ እዋን ምልምማድ ፈተና መምህርኩም ነተን ክፋላት ኣብ ምልምማድ ክሕግዘኩም’ዩ። ንኣብነት ፡ ናይ ምጽሓፍ ጸገም ምስ ዝህልወኩም፡ መምህርኩም ምሳኹም ዝተፈላለዩ ናይ እተባህለ፡ ባዶ ቦታ ምላእን ሰዋስዉን መላመዲታት ክሰርሕ’ዩ።
ኣብ ካፓበል ዘሎ ናይ ፈተና መለማመዲ በቶም ኣብ ገዛ ኮይኖም ንምውህሃድ ዝተማህሩን ሕጂ ግን ንፈተና ዝኸውን ተወሳኺ ደገፍ ዘድልዮም ሰባት’ውን ክውሰድ ይከኣል’ዩ። ኩሎም ክፋላት እቲ ፈተና ክትንከፉ’ዮም።
ንመለማመዲ ፈተና ክትወስዱ ናብ ካፓበልታል ን8 ሳምንታት፡ ኣብ ሰሙን 2 ፍርቂ መዓልቲ ክትመላለሱ ኢኹም። ምሳና ብሓባር ብምስራሕ ድማ ነቲ ተሪፉኩም ዘሎ ክፋላት እቲ ፈተና ክትሰግርዎ ኢኹም።
ሕጂ ተመዝገቡ ወይ ንነጻ ሓበሬታዊ ዝርርብ ኣመልክቱ።


text:
ርክብ ኢትዮጵያን ፊንላድን ንምጥንኻር የስራሕ ኣሎ
መቐለ መጋቢት 03/2010(ድወት) ሚኒስትር ዴኤታ ጉዳያት ወፃኢ ዶክተር ኣክሊሉ ሃይለሚካኤል ምስ ሚኒስተር ንግዲ ወፃኢን ልምዓትን ፊንላንድ ዘትዮም።
ዶክተር ኣክሊሉ ንሚኒስትር ንግዲ ወፃኢን ልምዓትን ፊንላንድ ኣኒ ማሪ ቪሮሊኔን ኣብ ቤት ፅሕፈቶም ተቐቢሎም ኣዘራሪቦም ኣለዉ።
ኢትዮጵያን ፊንላንድን ስጡም ዲፕሎማስያዊ ርክብ ዘለወን ሃገራት ምዃነን ኣብቲ እዋን ዝገለፁ ዶክተር ኣክሊሉ፤ ክልቲአን ሃገራት ኣብ ንግድን ኢንቨስትመንትን ዘለወን ርክብ እውን ከጠናኽራ ይግባእ ኢሎም።
መንግስቲ ፊንላንድ ንዓውዲ ሕርሻ ኢትዮጵያ ዝገብሮ ዘሎ ሓገዝ እውን ዶክተር ኣክሊሉ ንኢዶም።
ኢትዮጵያ ኣብ 2025 ማእኸላይ እቶት ናብ ዘለወን ሃገራት ተርታ ንምፅንባር ትሰርሕ ከምዘላ ዝገለፁ ዶክተር ኣክሊሉ፤ ማእኸል ኢንቨስትመንት ወፃኢ ምዃና፣ ሰፊሕ ዕድል ዕዳጋ ዘለዋ፤ ሕሳርን ተሓዳሲን ሓይሊ እትጥቀምን ንማእኸላይ ምብራቕን ዕዳጋታት ኣውሮፓን ቕርበት ዘለዋ ምዃና ንኢንቨስትመንት ምችውቲን ተመራፂትን ምዃና ኣብሪሆም።
በዚ ድማ ሰብ ሃብቲ ፊንላንድ መዋእለ ንዋዮ እንተውፊሮም ውፅኢታውያን ከምዝኾኑ ዶክተር ኣክሊሉ ገሊፆም።
ሚኒስትር ንግዲ ወፃኢን ልምዓትን ፊንላንድን ኣኒ ማሪ ቪሮሊኔን ብወገነን ሃገረን ምስ ኢትዮጵያ ኣበ ዓውዲታት ንግድን ኢንቨስትመንትን ዘለዋ ርክብ ክተጠናኽር ከምትደሊ ገሊፀን።
ኢትዮጵያ ንዕብየት ልምዓትን ዲሞክራሲን እትገብሮ ምንቅስቓስ ፊንላንድ ሓገዝ ክትገብር እያ ኢለን።
ሰብ ሃብቲ ፊንላንድ ኣብ ዓውዲታት ትምህርቲ፣ ፅሬት፤ሳይንስን ቴክኖሎጂን ሕርሻን ሃፍቶም ኣብ ኢትዮጵያ ከውፍሩ ይደልዩ እዮም ኢለን እተን ሚኒስትር።ካብ ቤት ፅሕፈት ወሃቢ ቃል ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ከም ዘመላኽቶ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ዐሥራት በኵራት(እሽር)
ሥርዓተ ኣምልኮ ካብ ዝግለጸሉ ሓደ ዐሥራት በኵራትት እዩ። ዐሥራት፦ ዐሥራት ዓሥራይ ኢድ ማለት ክኸውን ከሎ በኵራት ድማ ናይ መጀመርታ ማለት እዩ። ዐሥራት በኵራት ምሃብ ትእዛዝ እግዚአብሔር ክኸውን ከሎ እዚ ድማ ሠሪሕካ ካብ ዝረኸብካዮ ኵሉ ዓሥራይ ኢድ(ዐሥራት) ናይ መጀመርታ (በኩራት) ንቤተ እግዚአብሔር ምሃብ እዩ። እዚ ንክልተ ዕላማ ይፍጸም፦ ቀዳማይ ብዘለና ነገር ንእግዚአብሔር ምምስጋን ምምላክ ክኸውን ከሎ፡ እቲ ካልኣይ ድማ ነቲ ትሸዓተ ኢድ ክባረክ ምግባር እዩ። ስለዚ ዐሥራት በኩራት ናብ ቤተ እግዚአብሔር እነቕርቦ ሕያብ፡ ንእግዚአብሔር ዝቐርብ ኣምልኾ ወይ ድማ ናይ ኣምልኾ መግለጺ ክኸውን ከሎ፡ ነቲ ዝህብ ድማ ዓስቢ ኣምልኾቱ ቡራኼ ጸጋ ሐብት ዘውህብ ሥርዓት እዩ።
ዐሥራት በኵራት መዓስ ተጀመረ፧
ዐሥራት በኩራት ትእዛዘ እግዚአብሔር እዩ። ወድ ሰብ ናቱ ዝኾነ ዋላ ሓደ ነገር የብሉን፡ ዘለዎ ነገር ኵሉ ካብ እግዚአብሔር ዝረኸቦ እዩ። ብምዃኑ’ውን ፈጣሪና እግዚአብሔር ካብ ዝሃበና ምሃብ ሚሂሩናን ኣዚዙናን እዩ። ኣብ ቤተ ክርስቲያና ሠለስተ ዓይነት ሕጊ ኣሎ ሕገ ልቦና ሕገ ኦሪትን ሕገ ወንጌልን፡ ዐሥራት በኩራት ብጹሑፍ ዝተዓዘዘ እዃ እንተኾነ ዝተጀመረ ግና ብዘመነ ኣበው ብሕገ ልቦና እዩ። ኣብርሃም ብኃይለ እግዚአብሔር ስዒሩ ኺምለስ ከሎ ንካህን ንመልከ ጼዴቅ ብምርኾ ካብ ዝረኸቦ ነገራት ኵሉ ዕሽር ሂብዎ እዩ። ብነጻ ብዝረኸቦ ሃብቲ ንእግዚአብሔር ኣኽቢሩዎ እዩ። (ዘፍ. 14፡20) ያዕቆብ ንእግዚአብሔር ናብ ቤት ኣብኡ ብሰላምም ብጥዕና ኃልዩ ዝበልዖ ዝሰትዮ ሂቡ እንተ መሊስዎ ዕሽር ከም ዝህቦ ቃል ኪዳን ኣተወ።(ዘፍ. 28፡20-22) ስለዚ ዐስራት ቕድሚ እግዚአብሔር ንሙሴ ከም ሕጊ ምሃቡ ብሕገ ልቦና ዝፍጸም ዝነበረ እዩ። እዚ ብሕገ ልቦና ዝጀመረ እዚ ሕጊ ብሕገ ኦሪትን ከይተወሰነ ብሕገ ወንጌል ቀጺሉን ጸኒዑን እዩ። “ካብቲ በብዓመት ካብ ግራትኩም ዝወፀ ኵሉ እቶት ዘርእኹም ዕሽር ኣውፅኡ።” (ዘዳ. 14፡22) ኣገልግሎቱን ምኽንያቱ ክዛረብ ከሎ፡ ዐሥራት ንደቂ ሌዊ ኣብ ክንዲ እቲ ኣገልግሎቲም ርስቲ ክኾኖም ዝሃብክዎም እዩ። (ዘኁ. 18፡21-24)
ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ’ውን “ንሕጊ ሙሴ ኾነ ንነቢያት ክፍጽሞም ደኣ እምበር፡ ክስዕሮም ዝመጻእኩ ኣይምሰልኩም” ማቴ. 5፡17 ብምባል ኣጽኒዕዎ እዩ። ጐይታ ዐሥራት ምሃብ ከም ዝግባዕ ናይ ቄሳር ንቄሳር ናይ እግዚአብሔር ንእግዚአብሔር ኢሉ ምሂሩ እዩ። ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብዚ ዓለም ኣብ ዝነበረሉ ጊዜ’ውን ምጽዋት ዐሥራት ኣብ ቤተ መቅድስ ምሃብ ዝተለመደ ነበረ። ዘኬዎስ ኣብ ቅድሚ ጐይታ ካብ ገንዘቡ ኵሉ ፍርቂ ከም ዝህብ ተናዘዘ ጐይታውን ባረኮ።
ዐሥራት በኩራት ንምንታይ ንቤተ እግዚአብሔር ንሕብ፧
1. ንኣምልኾተ እግዚአብሔር መፈጸሚ።
ኣምልኾተ እግዚአብሔር ኣቐዲሙ ኣብ ድንኳን ደኃር ድማ ኣብ ቤተ መቅደስ ይፍጸም ነበረ። ሕዝበ እግዚአብሔር ዝከፍሎ ዐሥራት ኣብዚ ውሽጢ መኅደሪ እግዚአብሔር ንዝፍጸም ኣገልግሎት ዘገልግሉ ከም ዘይቲ ዕጣን ጥዋፍ ሽምዐ ዝኣመሰለ ይውዕል። “ኵሉ ዕሽር ዘበለ ድማ ካብ ዘርኢ ምድሪ ኾነ ካብ ፍረ ኦም ንኣይ ንእግዚአብሔር ዝተቐደሰ እዩ። ሰብ ካብቲ ዕሽሩ ኺብጆ እንተ ደለየ ኣብ ልዕሊ ዋጋኡ ኃምሳይ ኢድ ወሲኹ ይበጀዎ። ዓሥራይ ኣፍ ናይ ኵለን ኣሓን ጤለ በጊዕን ንኣይ ንእግዚአብሔር ይሃብ። . . . እቲ እግዚአብሔር ንደቂ እስራኤል ኢሉ ኣብ እምባ ሲና ንሙሴ ዝሃቦ ትእዛዝ እዚ እዩ።” (ዘሌ. 27፡30-34)
2. ነቶም ኣገልገልቲ (ካህናት) ንምርዳእ
ብዘመነ ብሉይ ኪዳን ካህናተ እግዚአብሔር ካብ ሕዝቢ ብዝመጽእ ዐሥራት እናተረድኡ ይነብሩ ነበረ። (ዘኁ. 18፡21) እግዚአብሔር ኣምላኽ ብኢያሱ ኣቢሉ ርስቲ ንሕዝበ እስራኤል ከከፋፍል ከሎ ቤተ መቅደስ ንዘገልግሉ ሌዋውያን ርስት ኣይተዋህበን። እዚ ኸኣ ንሌዋውያን ርስትኹም ኣነ እየ ኢሉ እዩ። እዚ ማለት ሌዋውያን ኣይኃርሱን ኣይጉልጉሉን ኣይነግዱን ሥርሖም ብክህንነት ንእግዚአብሔር ምግልጋል ጥራይ እዩ። እቲ ሕዝቢ ዐሥራት ዝኸፍል ንሌዋውያን ናይ ክህንነቶም ዋጋ እዩ። ካህናት ኣብ ቤተ መቅድስ ዝፍጸም ኣምልኾተ ሥርዓት ኵሉ ይፍጽሙ ንስሓ ይቅበሉ ንዝበደሉ ይዓርቁ ንዝሓመሙ ይጽልዩ . . . ዝኣመሰለ ኵሉ ኣገልግሎት ቤተ ክርስቲያንን ሕዝብን ይፍጽሙ። ስለዚ ሕዝቢ ዓሥራት እንተ ዘየውጺኡ ካህናት ሥርሖም ብግቡእ ኣይፍጽሙን ምክንያቱ ንናይ ዕለት ምግቦም ንናይ ዓመት ክዳኖም ንካልእን ዝኾኖም ክሠርሑ ይግደዱ፡ ብሰንክ እዚ ድማ ኣገልግሎት ይጐድል ኣምልኾተ እግዚአብሔር ከምቲ ግቡእ ከይተፈጸመ ይተርፍ በዚ ምኽንያት በረከተ እግዚአብሔር ይሓጽጽ።
ብዘመነ ሓዲሽ እውን ኣብ ፍትሃ ነገሥትን ኣብ ቃል ዐዋዲ ናይ ቤተ ክርስቲያን ኅዱር ኣገልገልቲ ካህናት ካብ ዐሥራት በኩራት ወርኃዊ ደመወዞም እናረኸቡ ኣገልግሎቶም ክፍጽሙ ተኣዚዙ ኣሎ።
3. ንስብከተ ወንጌል
ወንጌል ንዅሉ ምእቲ ክበጽሕ መድኃኒናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ “ሑሩ ወመሀሩ. . .” ዝብል ትእዛዝ ሂቡ እዩ። እዚ ትእዛዝ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ናይ ሓዋርያት ተግባር ይፍጽም። ነዚ ተግባር ንምፍጻም ዘድልይ ዝኾነ ዓይነት ነገር ናይ ሕዝበ ክርስቲያን ግቡእ እዩ። ነዚ ተግባር ናይ ፊልጵስዮስን ናይ መቂዶንያ ኣብያተ ክርስቲያና ኣዝዮም ተመስጊኖሙሉ እዮም። (ፊል. 1፡5 4፡15) ቀዳሞት ክርስቲያን ገንዘብ ከዋጽኡ ከለዉ መጀመርታ ንስብከተ ወንጌል የውዕልዎ ነበሩ።
4. ንነዳያን ንምርዳእ
ኣብ ዙርያ ቤተ ክርስቲያን ዝርከቡ ጽጉማን ካብ ምእመናን ካብ ዝዋጻእ ዕሽር ተቐኒሱ ክወሃቡ ሕገ ቤተ ክርስቲያን ይገልጽ። ሙሴን ሌዋውያንን ኣብ ቤተ መቅድስ ኣብ ዘገልግሉሉ ዝነበሩ ዘመን ካብ ዐሥራት ንነዳያን ክወሃቡ እግዚአብሄር ምእዛዙ ተጻሒፉ ኣሎ። (ዘዳ. 14፡28 16፡11 26፡12 ዘሌ. 19፡9-10) ናይ ቀደም ኣቦታት ሙዳየ ምጽዋት ክእክቡ ከለዉ ንነዳያን ሓደ ሣጹን የቐምጡ ነበሩ።
ነዳያን ዝበሃሉ ኣቦን ኣደን ዘይብሎም ሕጻናት፡ ኣብ ዓራት ንነዊሕ ዘመን ዝሓመሙ፡ ኣላይ ዘይብሎም ኣረግቶት፡ ዝኣመሰሉ ናይ ቤተክርስቲያን ኣባላት ዝኾኑ ጽጉማት እዮም። ብዛዕባ እዚ ናይ ኢየሩሳሌም ቤተ ክርስቲያን ኣብነት ነበረት (ግብ.ሓዋ. 6፡1) ክርስቲያን ንነዳያን ክጥንቀቑሎም ከም ዘለዎም፡ ኃላፍነት ክወስዱ ከም ዘለዎም ተጻሂፉ እዩ። (ማቴ. 25፡40 ያዕ. 2፡15 ገላ. 6፡10 ዕብ. 13፡16)
ዐሥራት በኩራት ብግቡእ እንተ ተፈጺሙ ነዚ ጥራይ ዘይኮነ፡ ብዙኅ ምእመናን ንዘይብሎም ኣብያተ ክርስቲያን ንምርዳእ፡ ጥንታውያን ጽሑፋት ንምሕላው፡ ንቕርሲ ቤተ ክርስቲያን ንትውልዲ ንምትሕልላፍ፡ መሠልጠኒ ካህናት ኮሌጅ ንምሥራሕ፡ ኣብ ዓድታት ንዝርከቡ ኣማንያን ወንጌል ንምስፋሕ ዝመሰሉ ጉዳያት ይውዕል።
ዕሽር ምሃብ በረኸት የውህብ እዩ።
ዕሽር ምሃብ በረኸት ከም ዘውህብ ብነቢይ ሚልክያስ ኃዲሩ ከምዚ ይብል “ኣብ ቤት መቕደሰይ ምግቢ ኸኸውንሲ ዕሽር ዘበለ ዅሉ ናብ ቤት መዝገብ ኣምጽእዎ። ሽዑ መሳዅቲ ሰማይ እንተ ዘይከፊተልኩም በረኸት ድማ ብዘይ ልክዕ እንተ ዘየፍሲሰልኩም በዚ ተዓዘቡኒ፡ ኣነ እግዚአብሔር ጐይታ ሠራዊት ተዛሪበ ኣሎኹ” (ሚልክ. 3፡10)። ዕሽር ትእዛዝ እግዚአብሔር ከም ምዃኑ መጠን’ውን ምፍጻሙ የባርክ እዩ፡ “ንእግዚአብሔር ኣምላኽኩም እንተ ተኣዘዝኩምዎ እዚ ኣነ ሎሚ ዝእዝዘኩም ዘሎኹ ትእዛዛቱ ኸኣ ተጠንቂቕኩም እንተ ሓሎኹምዎ እግዚአብሔር ኣምላኽኩም ኣብ ልዕሊ ዅሎም ሕዝብታት ምድሪ ኽብ ኬብለኩም እዩ።. . .” (ዘዳ. 18፡1-20) ስለዚ ዕሽር ምሃብ ነቲ ዘለና ዘጉድለልና መሲሉና መብዛኅትና ይስምዓና ይከውን ብኣንጻሩ ግና ዕሽር ብዘይ ምክፋልና ትእዛዝ እግዚአብሔር ብምጥሓስ ነቲ ዘለና ከይባረክ ንገብሮ።
ዕሽር ዘይምውጻእ ንእግዚአብሔር ምስራቕ እዩ!
ሰብ ንእግዚአብሔር ብኸመይ ይሰርቅ። “ሰብዶ ንኣምላኽ ኪሰርቆ ይኾነሉ እዩ፧ ንስኻትኩም ግና ሰረቅኩምኒ። ተመሊስኩም ከኣ ‘ብምንታይ እሞ ኢና ዝሰረቅናካ፧’ ትብሉ ኣሎኹም። ዕሽርን መባእን ብዘይምኽፋልኩም ኢኩም ዝሰረቕኩምኒ።”ሕዝብ ብምሉኣትኩም ስለ ዝሰረቕኩምኒ ኣብ ልዕሌኹም መርገም ወሪዱ ኣሎ፡” (ሚልክ. 3፡8-9) ወዲ ሰብ ብፍቓዱ ፈቲዩ ዝህቦ ብጽዐት ወይ መብዐእን ንምንታይ ዘይተሰዐልካ ኣይበሃልን፡ ዐሥራት በኵራት ግና ሕጊን ቀኖናን ሥርዓተ ኣምልኾ እዩ። ናይ ቤተ መቅደስ ኣምልኾ ዝፍጸመሉ መሣርሒ እዩ። ኣገልግሎተ እግዚአብሔር ናይ ትርፍ ጊዜ ሥራሕ ክኸውን ከሎ ንእግዚአብሔር ሰሪቕናዮ ይበሃል።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፡ ሱዳንን ኢትዮጵያን ኣብ ዶባተን ኣንጻሩ ንዝንቀሳቐሱ ዕጡቓት ተቓወምቲ ሓይልታት ብምወላ ቐጠር በብወገኖም ክድግፉዎም ከምእተሰማምዑ ዳግም ከሲሱ።
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፡ ብ 14 ግንቦት 2018 ብማዕከናት ዜንኡ ኣብ ዘውጽኦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ሱዳንን ኢትዮጵያን ኣብ ዶባተን ኣንጻሩ ዝንቀሳቐሱ ዕጡቓት ተቓወምቲ ሓይልታት፡ ነጻ ንምቅስቓስ ሃልዩዎም ኣድማዒ ስርሒታት መታን ከሳላስሉ ብምወላ ቐጠር በብወገኖም ክድግፉዎም ከምእተሰማምዑ ዳግም
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፡ ብ 14 ግንቦት 2018 ብማዕከናት ዜንኡ ኣብ ዘውጽኦ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ሱዳንን ኢትዮጵያን ኣብ ዶባተን ኣንጻሩ ዝንቀሳቐሱ ዕጡቓት ተቓወምቲ ሓይልታት፡ ነጻ ንምቅስቓስ ሃልዩዎም ኣድማዒ ስርሒታት መታን ከሳላስሉ ብምወላ ቐጠር በብወገኖም ክድግፉዎም ከምእተሰማምዑ ዳግም ከሲሱ።
እቲ ሓጺር መግለጺ፡ `ምውህሃድ ናይ’ቲ ስርሒታት ዘድምዕ ምእንቲ ኪኸውን፡ ብወገን ኢትዮጵያ ኣብ ናይ ካርቱም ኤምባሲ ከም ቈንስልን ቐጠር ትምውሎም ጅሃዳዊ ውድባት ዝሰርሕን ቡርሃን ዝተባህለ፡ ብወገን መንግስቲ ሱዳን ከኣ ልዋእ (ጀነራል) ሓምዲ ኣል’ሙስጣፋ ከም ኣወሃሃድቲ ስርሒታት ተመዚዞም።” ተባሂሉ። እቲ ዛንታ ሓድሽን ዘገርምን’ኳ ተዘይኰነ፡ ዓጀብ ዘብል’ዩ።` ክብል ድማ መግለጺኡ ይድምድም።
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ እዚ ስምምዕ `ዚ ቅድሚ ክልተ ሰሙን ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብ ሱዳን ወግዓዊ ዑደት ገይሩ ምስ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ኣብ ዝተራኸቡሉ ኣጋጣሚ ከምእተበጽሐ ድማ የመልክት።
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣብዚ ቐረባ እዋን ጥራይ ንኻልኣይ ግዚኡ እዩ ከምዚ ዝኣመሰለ ቁዘማ ዝጥዕም፡ ጅሃድ ጅሃድ ዝብል ቃላት ዘለዎ መግለጺ ዘውጽእ ዘሎ።
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፡ ምስ ሓደ ጎረቤት ክብኣስ ከሎ ምስቲ ሓደ እናተዓረቐ ነቲ ብተቓወምቲ ኤርትራ ኣብ ባይታ ክመጽኦ ንዝኽእል ግብራዊ ተቓውሞ ከምልጥ ኳ እንተጸንሐ፡ ኣብዚ እዋን`ዚ ግን ምስ ሱዳንን ኢትዮጵያን ኣብ ሓደ እዋን ተጻሊኡ ክልቲኦም ስለዝጸመዱሉ እቲ ንነዊሕ ዓመታት ክጥቀመሉ ዝጸንሐ ሽጣራ ፈሺሉዎ `ሎ።
እቲ ሰዓት ውድቀቱ ኣኺሉ ብውሽጢ ዝሕቆን ዘሎ ምልካዊ ስርዓት፡ ከም መተካእታ ናይዚ ፈሺሉዎ ዘሎ ስልቲ፡ ህዝቢ በቲ ጅሃድ ዝብል ቃል ፈሪሑ ክድግፎ ወይ ካብ ተቓውሞ ክእደብ ኢሉ ኸኣ`ዩ፡ መዓልቲ መዓልቲ `ጅሃድ ክመጽኡኻ እዮም ክሓርዱኻ እዮም` እናበለ ነቲ ባዕሉ ካብ ጅሃድ ከፊኡ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ምትሳእ ክሳብ ዝስእን ረሚሱ፡ ናብ ስደት ከምዝበታተን ዝገበሮን ዘዋረዶን ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ዘጽምሞ ዘሎ።
Subscribe ASSENNA YouTube to get Radio Assenna shows on time:


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
ኣብ ቅብሊት ምቁራፅ ዝርኣዩ ኣተሓሳስባን ተግባራትን ኣካብነት ክራይ ንምድኻም ኣበርቲዖም ከም ዝሰርሑ ሞዴላት ከፈልቲ ግብሪ ከተማ ዓድዋ ገሊፆም
ብብርኪ ክልል በዓል መዚ ልምዓት እቶት ሞዴላት ከፈልቲ ግብሪ ንምፍጣርን ንምድጋፍን መምርሒ ኣፈፃፅማ ኦዲት ስትራተጂ ብምውፃእ ዝሐሹ ከፈልቲ ግብሪ ብምፍላይ ብተግባር ብመደጋገፊ ኔትዎርክ ብምትሕሓዝ ብዝተገበረ ደገፍን ክትትልን ኣብ ከተማታትን ወረዳታትን ብዓሰርተታት ኣሽሓት ሞዴላት ከፈልቲ ግብሪ ተፈልዮም ሪፎርምታት ግብሪ ኣብ ምትግባር ይርከቡ።
ካብቶም ብቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ከተማ ዓድዋ ዝተፈለዩ ሞዴላት ከፈልቲ ግብሪ ሓደ ዝኾነ ስራሕ መካየዲ ቤት ቁርስን ኬክን ልደት ኣይተ መንበሩ ጥበቡ ብምክንያት ቕንያት ግብሪ 2009 በጀት ዓመት ቤት ቁርስን ኬክን ልደት ንመጀመርያ ግዜ ዓርሱ ክኢሉ ብብርኪ ነጋዳይ ቕንያት ግብሪ ዘኽበረ ኮይኑ ንተግልገልቲ ዓማዊል ቕብሊት ብምሃብ በቢወርሑ ካብ ተወሳኺ እሴት ተወሳኺ እሴት ታክስ ካብ 30 ክሳብ 40 ሽሕ ብር ዝኸፍል እንትኸውን ኣብ 2008/9 በጀት ዓመት ግብሪ ዘመን ካብ ተወሳኺ እሴት ታክስ 195‚106.83 ብር ዝኸፈለ እንትኸውን ካብ ንግዲ ትርፊ ድማ 293‚159 ብር ክኸፍል ዝኸኣለ ሞዴል ነጋዳይ እዩ።
ከፈልቲ ግብሪ ከተማ ዓድዋ ካብ ዝኾኑ ወ/ሮ ኣምለሰት የማነን ኣይተ ተጠምቐ ወልዱን ካብ ቤት ቁርስን ኬክን ልደት ተማሂርና ንተገልገልቲ ዓማዊል ቅብሊት ብምሃብ ኣብ ልምዓት ከተማናን ሃገርናን ግቡኡና ክንዋፃእ ኢና ክብሉ ቃል ኣትዮም።
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
በዝሒ ጎብነይቲ
We have 35 guests and no members online


text:
ወልዲ ዝመሃሩ ወይ ዝሰርሑ ምስ ዝኾኑ፡ ደቆብ ኣብ መውዓሊ-ህጻናት ክጸንሑ ይኽእሉ። ንውላድኩም ናይ መውዓሊ-ህጻናት ቦታ ንኽወሃቦም ግን ምምልካት ከድልየኩም እዩ። ነዚ ንምግባር እታ ከምዚ ዝስዕብ ዘርእስታ ቅጥዒ (”Ansökan om placering av barn i förskola eller fritidshem”) ምምላእ የድልየኩም።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ከተማ ኦነቢ፡ ቆልዑ ብርግኣት ክዓብዩ ዝሕግዝ ሃዋህውን፡ ጹቡቕ ናይ ትምህርቲ ዕድላትን፡ ኣሎ። ኣብዚ ከተማ’ዚ፡ መውዓሊ-ህጻናት፡ ግዝያዊ መውዓሊ-ህጻናት፡ መባእታዊ-ደርጃ ትምህርትን ከምኡ ውን ፍሉይ ቤት-ትምህርቲ ይርከብ።
ኣብ ኩለን እዘን ዝተጠቕሳ ትምህርታዊ ትካላት ግን፡ ሓደ ቴማ እዩ ዝመርሕ ንሱ ኸኣ፡ ’ምምሃር መሳጢ ክኸውን ኣለዎ’ ዝብል እዩ። እታ ኣብ ከተማ ኦነቢ እትርከብ ናይ መባእታዊ-ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ሓሙሽተ ክፍልታት ኣለዋ። ኣብ ማእከላይ ክፋል ናይታ ከተማ፡ ፍሩሊድስ-ስኩላን፡ ፓርክ-ስኩላን ከምኡ ውን ስቫርትቶ-ስኩላን ይርከባ። ኣብቲ ኣብ ከባቢ ዝርከባ ዓዲታት ከኣ፡ ኣብ ዓዲታት ቭሬዳን ሱንሁልትስ ናይ መባእታዊ-ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ይርከባ። ኣብ ኦነቢ፡ ናይ ካልኣይ-ደረጃ ቤት-ትምህርቲ የለን። ስለዝኾነ ከኣ፡ መብዛሕትኦም ተቐማጦ ኦነቢ ዝኾኑ ተመሃሮ ካልኣይ ደርጃ፡ ናብ ካልኦት ከተማታት፡ ብምኻድ ይመሃሩ። መብዛሕትኦም፡ ኣብተን ብቐረባ ዝርከባ ከተማታት፡ ኤክኾ፡ ትራኖስ፡ ኔኾን ዮንሾፒንን ብምኻድ ይመሃሩ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ከተማ ኦነቢ፡ ብርክት ዝበለ ዕድላት ትምህርቲ ንዓበይቲ ይርከብ። ኣብዚ ከተማ፡ ንኣብነት ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ ክትመሃሩ (ኤስ-ኤፍ.ኢ) ትኽእሉ። ትምህርቲ ብሓፈሻ፡ 15 ሰዓታት ኣብ ሰሙን፡ ማለት ሰኑይ-ረቡዕ ወይ ውን ረቡዕ ክሳብ ዓርቢ ይወሃብ። ኣብዚ ናይ ትምህርቲ መደብ ንኽትሳተፉ ኣብ መዝገብ ቆጸራ-ህዝቢ ኣብቲ ከተማ ምዝጉባትን፡ መባእታዊ ደረጃ ቋንቋ ሽወደን (ኮርስ-D)ዘይወዳእኩም ውን ክትኮኑ ኣለኩም።
መደብ-ትምህርቲ፡ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ ክትመሃሩ (ኤስ-ኤፍ.ኢ) ፍርቂ መዓልቲ ወይ ውን ምሉእ መዓልቲ ክትመሃሩ ትኽእሉ። ምስ ካልእ ኮርሳት ሓዊስካ ኣብ ዝወሰድ እዋን፡ ንኣብነት፡ ፍርቂ-መዓልቲ ጥራይ ክትመሃርዎ ትኽእሉ። ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ ክትመሃሩ (ኤስ-ኤፍ.ኢ) ምስ ድሌታትኩም መደብኩም ብዝሳነ ክትመሃርዎ ትኽእሉ። ነዚ ትምርህቲ’ዚ ድሕሪ ምውዳእኩም (E-A ደረጃታት) ዝሓዘ ምስክር-ትምርህቲ ይወሃበኩም። እቶም ኣብዚ ናይ ቋንቋ ትምህርቲ ተጸሚዶም ዝርከቡ መምህራን ካልእ ቋንቋ (ዓረብ፡ ራሻ፡ ኢራን) ዝዛረቡ ኮይኖም እዚ ውን ነቲ መስርሕ ምምሃር ኣብ ምቕላል ሓጋዚ ኮይኑ ንረኽቦ።
ብዜካ ቋንቋ ሽወደን ካልእ ዓይነት-ትምህርታት ክትመሃሩ ምስ እትደልዩ፡ ናብተን ኣብቲ ከባቢ ዝርከባ ከተማታት (ኤክኾ፡ ትራኖስ ወይ ውን ዮንሾፒን) ብምኻድ ኢኹም ክትመሃሩ ትኽእሉ። ትምህርቲ ብዛዕባ ሕብረተ-ሰብ ሽወደን ብቋብቋ ዓረብ ኣብ ኦነቢ ይወሃብ። ብኻልኦት ቋንቋታት ግና፡ ብምትሕብባር ምስን ኣብ ካልኦት ከተማታትን ይወሃብ።
በመንገዲ ሆግላንደት ዩኒቨርስቲ፡ ኣብ ኦነቢ ናይ ላዕለዋይ ደርጃ ትምህርቲ ክትመሃሩ ውን ትኽእሉ። እዚ ናይ ላዕለዋይ ትምህርቲ ትካል’ዚ ብምትሕብባር ምምሕዳር ከተማታት፡ ኦነቢ፡ ኤክኾ፡ ኔኾ፡ ሴቭኾ፡ ቬትላንዳን፡ ይእለን ይመሓደርን። ብመንገዲ ትካል ትምህርቲ ንዓበይቲ ኣቢሉም፡ ኣብ ኦነቢ ኮምፕዩተራትን ኢንተርነትን ዘለዎ መጽንዒ ክፍልታት ወይ ውን ናይ ጉጅለ መጽንዒ ክፍልታት ክትሕዙ ትኽእሉ። ኣብ ገለ-ገለ ኣጋጣሚታት ውን ነቲ ኣብ ካልእ ከተማታት እትመሃርዎ ትምህርቲ ዝምልከት ፈተናታት ኣብ ከተማ ኦነቢ ከም ዝካየድ ይግበር እዩ። ብቐረባ ካብዚ ከተማ ዝርከባ ዩኒቨርሲታት፡ ኣብ ዮንሾፒንግን ከምኡ ውን ሊንሾፒንግ ይርከባ። ኣብ ኦነቢ እትቕመጡ ምስ እትኾኑ ውን ናብዘን ዩንቨርሲታት ንምምልላስ ዘድልየኩም ናይ ጉዕዞ ወጻኢታት ከም ዝኽፈለልኩም ይግበር።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ከተማ ኦነቢ፡ ሕክምና ከምኡ ውን ህዝባዊ ክሊኒክ-ስኒ (ፎልክ-ታንድቮርደን) ውን ይርከብ። ናይ ግሊ ክሊኒካት-ስኒ ውን ኣለዋ። ብቐረባ ዝርከብ ህጹጽ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ዝህብ ሆስፒታ፡ እቲ ብሆግላንድስ-ኹክሁሰት ዝፍለጥ፡ ኣብ ኤክኾ ዝርከብ ሆስፒታል ከምኡ ውን እቲ ብኹክሁሰት-ሪሆቭ ዝፍለጥ ኣብ ዮንሾፒን ዝርከብ ሆስፒታልን እዮም። ብዜካ’ዚ፡ ኣብ ሮነቢ ማእከል-ስድራቤታት ውን ይርከብ። ኣብዚ ማእከል’ዚ፡ ክፉት መውዓሊ-ህጻናትን፡ ክፍሊ ኣገልግሎት ኣዴታትን ህጻናትን ይርከብ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ መንግስታዊ ትካላት ኣብ ዝግበር ርኽክባት ተርጓሚ ክቍጸረልኩም ይኽእል።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ ከተማ ኦነቢ፡ ስሉጥ ናይ መጎዓዝያ ኣገልግሎታት ኣሎ። ብባቡር ካብን ናብን ኦነቢ፡ ኔኾን-ዮንሾፒንን፡ ከምኡ ውን መስመር ትራኖስ-ሊንሾፒን-ኖርሾፒንግ፡ ጥብቕ ዝበለ ስሉጥ ናይ መጎዓዝያ ኣገልግሎታት ኣሎ። ብኣውቶቡስ ይኹን ብባቡር፡ ካብ ኦነቢ ናብ ዮንሾፒን ካብ ሰዓት ዝውሕድ ግዜ ይወስድ። ንከተማ ሊንሾፒን ንምኻድ ውን እንተኾነ፡ ካብ ሰዓት ዝውሕድ ግዜ ይወስድ። ዋጋ ትኬት ከምኡ ውን ሰዓታት ንቕሎ ብዝምልከት ኣብዚ ዝስዕብ መርበብ-ሓበሬታታት (JLT ወይ ውን SJ) ብምእታው ክትረኽብዎ ትኽእሉ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ከተማ ኦነቢ፡ ብርክት ዝበላ ነኣሽቱን ዓበይትን ትካላት፡ ኣለዋ። መብዛሕትአን ግን ኣብ መዳይ ምስናዕ ዝነጥፋ እየን። ሓደ ካብ ስለስተ ተቐማጦ ከተማ ኦነቢ ኣብተን ኣብ ምስናዕ ዝነጥፋ እንዱስትሪታት ተዎጺሮም፡ ይሰርሑ።


text:
ፕረዚደንት እስማኢል ዑማር ጉለህ ኣብ ሓፈሻዊ ጉባኤ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ትማሊ ረቡዕ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ፡ ‘ሃገሮም ነቲ ምስሕሓብ’ ብሰላማዊ ኣገባብ ንምፍታሕን ኤርትራ ንምኽኑይነት ክትቅበል’ያ ካብ ዝብልን ንሽምግልና ዓሚር ቀጠር ተቀቢልና፡ ጻዕርና ግና ከንቱ ኮይኑ’ዩ ተሪፉ፣እዚ ተርእዮ’ዚ ኤርትራ ነቲ ዞባን ንዓለምን ክሳዕ ክንደይ ሓደገኛ ኮይና ከምዘላ ሓባሪ’ዩ’ ኢሎም።
ወኪል መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ጉባኤ ሕቡራት ሃገራት ቀዳም`ዩ መደረ ከስምዕ።ኣብ መጀመርያ`ዚ ዓመት ንተመሳሰሊ ክሲ ጅቡቲ መልሲ ዝሃበ ሚንስትሪ ወጻኢ ኤርትራ ግና፡ ንዞባዊ ዘይምርግጋእ ቀንዲ ጠንቂ ኾይኑ ዘሎ፡ ኢትዮጵያ ጌራቶ ዘላ ጎበጣ ሉኣላዊ መሬት ኤርትራ`ዩ ድሕሪ ምባል፡ ምስ ጅቡቲ ዘሎ ናይ ዶብ ምስሕሓብ ብሳልሳይ ወገን ክትሓዝ ሓባራዊ ስምምዕ ስለዝገበርና፡ ጅቡቲ ትኽተሎ ዘላ ዘይብስሉን ተጻባእን መርገጽ፡ ብመንጽር`ቲ ኣብ መስርሕ ዘሎ ውዕል ክትርእዮ ኸለካ ክትዛረበሉ`ውን ዘጸግም`ዩ ኢሉ ኔሩ።
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 51 guests and no members online
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎ ኣብ ጉዳይ ስደተኛታትን ዓድታት ክኒን ቅኒቶን ዝገበርዎ ንጥፈታት ኣመልኪታ ዝገበረቶ ቃለ-መጠይቕ ካልኣይ ክፈል
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 25 November 2016
ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ምስ ኣቶ ካሕሳይ ይሕደጎ ኣብ ጉዳይ ስደተኛታትን ዓድታት ክኒን ቅኒቶን ዝገበርዎ ንጥፈታት ኣመልኪታ ዝገበረቶ ቃለ-መጠይቕ
ካልኣይ ክፈል
ሕቶ፡ ዝያዳ ንምንጻራ ክሳብ ሕጂ ምንጪ ኣታዊኹም ካበይ’ዩ? ንቕድሚ’ከ ምንጪ ኣታዊ ንምርክብ እንታይ ዝሓዝክሞ ዝተፈልየ መደባት ኣሎ?
መልሲ፡- ክሳብ ሕጂ ጭቡጥ ምንጪ ኣታዊና እቲ ኣቐዲመ ዝገለጽክዎ’ዩ። ማለት ፍሉጣት ኣባላት እዚ ማሕበር፡ ግዱሳት ኤርትራውያን ፈተውቲ ኤርትራውያንን ተደናገጽትን ዝልግስዎ’ዩ ምንጭና። ንቅድሚት ምንጪ ቁጠባና ዘጎልብትን ዘውሕስን ኩነታት ክንፈጥር ሕልሚ ኣለና። ሕልምና ንምትርጓም ድማ ተጊህና ንሰርሕ ኣለና። ኮይኮነ ኣብ ዝርዝር ምእታው ግን ኣገዳሲ ኣይመስለንን።
ሕቶ፡- ዝኸበርካ ኣቶ ካሕሳይ፡ ኣብ ዝተፈላለየ መዓስከራት ነገራዊ ሓገዛት ክትህቡ ዘርኢ ዜናዊ ጸብጻባት ኣብ ናይ ኤርትራውያን ዌብ ሳይታት እከታተል’የ። ግን ኣብ ዝተወሰነ መዓስከራት ኢኹም እቲ ሓገዛት ትገብሩ ስለምንታይ? ኣብ ክልል ዓፋር ኢትዮጵያ ክልተ መዓስከር ስደተኛታት ከም ዘሎ ይፍለጥ’ዩ ኣብኡ ከም ትሕግዙ ዘርኢ ዜናዊ ሓበሬታ ድማ ኣይተኸታተልኩን። እንታይ ኮይንኩም ኣብኡ ንዘለው ጽጉማት ወገናትና ዘይሓገዝኩም?
መልሲ፡- እምነትን ዕላማን ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ፡ ኤርትራዊ ስደተኛ ኣብ ዝሃለወ ይሃሉ ብዓቕምና ንሓግዝ’ዩ ዝብል። እዚ’ዩ መትከሉ። ብመትከሉ ተገዚኡ ድማ’ዩ ዝሰርሕ። ከም’ቲ ዝበምልካዮ ብጻዕኪ ክንወፍረሉ ዝጸናሕና ነቲ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ማለት ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ዝርከብ መዓስከራት ሽመልባ፣ ማይ-ዓይኒ፣ ዓዲ-ሓርሽ፣ ህንጻጽ’ዩ። ከምኡ ምግባርና ነቲ ሓደ ብምቕራብ ነቲ ካልእ ብምርሓቕ ኣይኮነን። ኩሉ ህዝብና’ዩ። ኩሉ ጽጉም’ዩ። በታ ዝዓቕምና ንኹሉ ኣለና ኣብ ጎንኻ ክንብሎ መሰረታዊ እምነትና’ዩ። ካብ’ዚ ተበጊስና’ውን ሓደ ግዜ ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ንዝርከቡ ጉዱኣት ኣካል ደቂ ብሄረ ዓፋር ገለ ሓገዛት ገይርና ነይርና ኢና። ኣብ’ዚ ዓመት እዚ’ውን ገለ ገንዘባዊ ሓገዝ ሂብና ኣለና። ስለዚ ኣብ ኩሉ ክንጎዪ ዘየኽእለና ዘሎ ናይ ድሌት ዘይኮነ ናይ ዓቕሚ ድሩትነት’ዩ። ከም’ቲ “ ዝወሃብ ዘይብላ ኣደ ካብ ከውሒ ትጸንዕ” ዝተባህለ ምስላ ኢድካ እንተዘይመሊኡልካ ኣብ ድሌካ ክትከይድ፡ ንወገንካ ክትሕግዝ ኣጸጋሚ’ዩ ዝኸውን። ንዓና ገጢሙና ዘሎ ጸገም ድማ ሕጽረት ገንዘብ’ዩ። ዘገላብጥ ገንዘባዊ ዓቕሚ ፈጢርና ኣብ ኩሉ ክንበጽሕ ክሳብ ዘይከኣልና፡ እዚ ዝበልካዮ ትዕዝብታት ንቕድሚት’ውን ብካልኦት ምልዓሉ ዘይተርፍ’ዩ ዝኸውን። ብዝተኻእለ መጠን ግን ሰማዕቲ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ዝተበግስናሉ ቅኑዕ ዕላማን ድሩት ዓቕምናን ብምንጽጻር ክርድኡልና በዚ ኣጋጣሚ ከዘኻኽሮም እደሊ።
ሕቶ፡ ካብኡ ከይወጻእና፡ ብሃገራት ደረጃ’ውን ኣብ ሱዳን፣ የመን፣ ጅቡቲ፣ ኬኒያ ተመሳሳሊ ጸገማት ዘለዎ ኤርትራውያን ስደተኛታት ከም ዘለው ብዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ይስማዕ’ዩ። እዚ ትፈልጥዎ ትኾኑ ዝብል ተረድኦ ኣለኒ። ናብ’ዚ ኣመት ዘይገበርክምሉ ምኽንያት ከ እንታይ’ዩ? ዓቕሚ ብምስኣን ድዩ ወይስ ሕጽረት ሓበሬታ?
መልሲ፡- ማሕበርና ናይ ነዊሕ መደቡ ኣብ ኩሉ ቦታ ሰፊሕ ሸፈነ ሃልይዎ፡ ንኹሉ ስደተኛ ክሕግዝ’ዩ። ሕጂ ግን ቁጠባዊ ጉልበቱ ውሱን ምዃኑ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ጸጥታዊ ኩነታት’ውን ሓደ ጸገም’ዩ። ኣብ ገለ ካብ’ዘን ዝገለጽካየን ሃገራት ዓቕሚ ሃልዩካ’ውን ናብ’ተን ሃገራት ክትኣቱ ርኡይ ጸገማት ኣሎ’ዩ፡፡ ብዝኾነ ኣጋጣሚ እንተኣቲኻ’ውን ህዝቢ ኣኪብካ ምኽሪ ክትልግስን ነገራዊ ሓገዛት ክትገብርን ኣይከኣልን። እዚ ንኹሉ ግሁድ ይመስለኒ። ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኤርትራዊ ስደተኛ፡ ከም ስደተኛ ብዘይጸጥታዊ ስግኣት ብሰላም ዝነብረላ ሃገር ኢትዮጵያ ጥራሕ’ያ። ማሕበር ረድኤትን ምዕባለ ኤርትራ ጥራሕ ዘይኮነ ዝኾነ ካልእ ተመሳሳሊ ሓገዛት ክገብር ተበግሶ ዝወስድ ውልቀ-ሰብ ድዩ ማሕበር ድማ ነቲ ዝህቦ ሓገዝ ዘተኣማምን ቦታ ዝደሊ ይመስለኒ። ዓቕምን ድሌትን ሃልዩካ’ውን ጸጥታዊ ስግኣት ኣብ ዘለወን ሃገራት ገለ ክትገብር ኣይከኣልን’ዩ። ኣብ ኢትዮጵያ ግን ንጽጉማት ሓገዝ ከይትገብር ዕንቅፋት ዝፈጥር ጸጥታዊ ኩነታት የለን። ስለዚ ኢና ድማ ብጻዕቂ ኣብ ኢትዮጵያ ክንቀሳቐስ ንረአ። ንቅድሚ ጸጥታ ናይ’ዘን ሃገራት ተመሓይሹ፡ ኤርትራውያን ኣኪብካ እተስተምህረሉን እትረድኣሉን ደረጃ ምስ በጽሐ ናብኡ ገጽና ክንጥምት ምዃና ክንጸር ኣለዎ።
ሕቶ፡- ገለ ወገናት ነቲ ዝግበር ዘሎ ሓገዝ ብኣወንታ ተቐቢሎም፡ ግዝያዊ ገንዘባዊ ኮነ ነገራዊ ሓገዛት ምግባር ጽቡቕ’ዩ፡ ግን እቶም ጽጉማት ወገናት ኣብ መነባብሮኦም መሰረታዊ ለውጢ ከምጽእሉ ዝኽእሉ ናይ ትምህርትን ሞያዊ ስልጣናን ዝርኽብሉ ዕድላት እንተዝፍጠረሎም ምሓሸ ክብሉ ይስምዑ፡ እሞ ብወገንኩም ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ’ዚ እንታይ ዝረኣኽሞ ወይ ዝሓዝክሞ ነገረ ኣሎ?
መልሲ፡- ንሕና’ውን እንታይ ንግበር? ከመይ ንግበር? ብምንታይ ዓቕሚ ዝብሉ ሕቶታት ኣልዕሊና ኣብ እንዘራረበሉ ዘለና ወቕቲ’ዩ እዚ ሕቶ’ዚ ዝመጽእ ዘሎ። ኣብ’ቲ ኣብ ክልል ትግራይ ዘሎ መዓስከራት እቶም ኣቐዲመ ዝገልክዎም ዝተፈላለዩ ማሕበራት ኣለው። ዝተፈላለየ ናይ ነብሰ ኣኽእሎ ንጥፈታት ድማ የገብሩ’ዮም። ንኣብነት ገለ ኤርትራውያን ደቂ-ኣስንትዮ ናይ ምምሻጥ ጸጉርን ስፍየት ክዳንን ተበግሶታት ጀሚረን ስለ ዘለዋ፡ ዋላ እኹል ኣይኹን ገለ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ገርና ኢና። ቅድም ኢሎም’ውን ጉድኣት ኣካል ሽማግለታትን ዘበገስዎ ምንጪ ቁጠባ ዝኸውን ንጥፈታት ጸኒሑ’ዩ። ብመጠኑ ካብኡ ተረባሕቲ ክኾኑ ክኢሎም ምህላዎም ድማ ጭቡጥ መረዳእታ ኣሎ። ስለዚ እዚ ሞያዊ ትምህርቲ ዝበልካዮ ናይ ዓቅሚ ጉዳይ እንተዘይኮይኑ ሓደ ካብ እምነትና’ዩ። እዚ ኣብ ተግባር ክውዕል ናይ ኩሉ ግዱስ ሓገዝ የድሊዮ። ምኽንያቱ ዝጠልቦ ወጻኢታት ቀሊል ስለዘይኮነ። ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት ዝነጥፉ ትርጉም ዘለዎ ዓቕሚ ዘለዎም ኣህጉራውያን ትካላት ረድአት ክፈልጥዎን ክሳተፍዎን ድማ ጭቡጥ መረዳእታ ሒዝካ፡ ግዜ ከየጥፋእካ ምጉያይ የድሊ። ብዓቕምና ክንዲ ንኽእሎ ክንገብር ንጎዪ ኣለና። እቲ ካልእ ድማ ተመሳሳሊ ስጉምቲ ክወስድ ኣለዎ ዝብል እምነት ኣለኒ። ምኽንያቱ ብውሁድ ዓቕሚታት ደኣምበር ብሓደ ክልተ ማሕበራት ጥራሕ ክዕመም ዝከኣል ብደሆ ስለዘይኮነ። ህዝብና ሒዝና ደገፍትናን ተደናገጽትናን ሒዝና ከነተግብሮ ከኣ እምነትና’ዩ።
ሕቶ፡- ኤርትራውያን ስደተኛታት ብጻዕቂ ናይ መወዳእታ መዐረፊኦም ካብ ዝገብርዎ ዘለው ምድሪ ኤውሮጳ’ዩ። እንተኾነ ግን ሃገራት ኤውሮጳ ነቲ ኣወንታዊ ተግባራቶም ከም ዘለዎ ቅቡል ገይርና፡ ካብ’ዚ ቀረባ ዓመታት ግን ኣብ ኣተሓሓዛ ስደተኛታት ዝኸተልዎ ዘለው ኣገባብ ሚዛኑ ዝሓለወ’ዩ ክትብል ዝከኣል ኣይኮነን። ምስ’ቲ ካብኣቶም ዝግበር ትጽቢት ዝቃዶ ኣይኮነን። ምኽንያቱ ስደተኛታት በዚሑና ኣብ ቁጠባና ኮነ ማሕበራዊ ህይወትና ተጽዕኖ ይገብረልና ኣሎ ካብ ዝብል ኩርናዕ ተበጊሶም፡ ምስ’ቲ ጠንቂ ስደት ኤርትራውያን ዝኾነ መንግስታዊ ጉጅለ ተሻሪኾም፡ ነቶም ናብ ሃገሮም ዝኣተው ናብ ሃገሮም ናይ ምምላሶም መደባት ከም ዘለዎም’ዩ ዝስማዕ፡ እሞ ሓቂ ተፈሊጡ እዚ ጉዳይ ክዕጸፍ ስለዘለዎ፡ ምስ’ቶም ህይወቶም ከድሕኑ ዝኸድዎም ዘለው ወገናትና ክደናገጹ ንምግባር፡ ብወገንኩም ወይ ምስ ካልኦት ኮይንኩም ክሳብ ሕጂ እታ ዝገበርክሞ ንጥፈታት ኣሎ? ክሳብ ሕጂ እንተዘይገርኩም ንቕድሚት ከ እንታይ ዝሓዝክሞ መደብ ኣሎ?
መልሲ፡- ሓደ ካብ’ቲ ቀንዲ ዕማም ናይ ማሕበር ረድአትን ምዕባለን ኤርትራ፡ ህዝብታት ኤርትራ ብሰንኪ ስርዓት ህግደፍ ዝኸተሎ ዘሎ ጸረ-ሰብኣውነት ዝኾነ ጨፍላቒ ፖሊሲ፡ ዝፍትውዋ ሃገሮምን ማይ በቶምን ንድሕሪት ገዲፎም ዋሕዚ ክበሃል ብዝከኣል ስደት፡ ኣብ ጉዕዘኦም ዘጋጥሞም ዘሎ ብዙሕ ዝዓይነቱ ዘስካሕክሕ ግፍዕታት፡ ሕብረት ኤውሮጳ ብልክዕ ተረዲኡ፡ ኣብ ዘተኣታትዎ ዘሎ ግጉይ ኣተሓሕዛ ዳግመ ርእይቶ ገይሩ፡ ነቲ ጠንቂ ጥፍኣትን ስደትን ዝኾነ ዘይ ህዝባውን ዘይደሞክራስያውን ስርዓት ብግቡእ ኣጽኒዖም ፍትሓዊ ዝኾነ ውሳነ ክውስኑ፡ ምስ ስደተኛታት ዝጸንሐ ሰብኣዊ ምድንጋጾም ከርእዩን ንምርዳእ ዝጀመሮ ፈተነታት ኣሎ። እዚ በይንና ጥራሕ ዘይኮነስ ምስ ካልኦት ግዱሳት ብምትሕብባር ክንቅጽለሉ ኢና። ምኽንያቱ ኤውሮጳዊ ሕብረት ብዓለም ደረጃ ዘለዎ ጽልዋን ኣብ ኣተሓሕዛ ስደተኛታት ኮነ፡ ሰብኣዊ መሰላት ዘለዎ ፖሊሲ ምቅልሉን ፍትሓውን’ዩ። ንቕድሚት’ውን ነዚ ክቕጽሎ ንኹሉ ዝጠቅም ስለ ዝኾነ ኣብ ኤርትራን ኤርትራውያንን ዝፍጸም ዘሎ በደል ብጭብጢ ብሰነድ ቀሪብካ ተዛቲኻ ኣእሚንካ ሓቂ ሒዞም ኣብ ጎኒ ግዳያት ክኾኑ ከይተሓለልና ክንሰርሕ ኢና።
ኤውሮጳዊ ሕብረት ከም ሕብረት ኮነ ኣባል ሃገራት፡ ኣጋጢምዎም ዘሎ ጸቕጢ ናይ ስደተኛታት፡ ኣቃሊልካ ዝረአ ኣይኮነን። እቲ ኣብ ቁጠባን ማሕበራዊ ኩነታት ዝፈጥረሎም ተጽዕኖ ጥራሕ ዘይኮነ ግን፡ ኣብ ጸጥታዊ መዳይ’ውን ስግኣት ከም ዘለዎም ምርዳእ ጽቡቕ’ዩ። ምኽንያቱ ስደተኛታት ተመሲሎም ኣሸበርቲ ጉጅለታት ክኣትውዎምን ንነዊሕ ዓመታት ዝሃነጽዎ ሰላም ደሞክራስን ቁጠባዊ ትካላትን ከዕንውሎም ይኽእሉ’ዮም። እዚ ንሕና’ውን ንቕበሎ ስግኣት’ዩ። ኣብ ፈረንሳ፡ በልጂም ጀርመን ዝተራእየ ናይ ኣሽበርቲ መጥቃዕቲ ድማ ኣብነት ይመስለኒ። ስለዚ ሕብረት ኤውሮጳ ምስ ስደተኛታት ተኣሳሲሩ ወድዓዊ ጸገም ገጢምዎም ከም ዘሎ ርዱእ’ዩ። ይኹን ግን እቲ ካብ ኤርትራን ካልኦት ሃገራት ናብ ሃገሮም ዝመጽእ ዘሎ ስደተኛታት 98% ክበሃል ዝከኣል መነባብሮ ከመሓይሽ ኢሉ ዘይኮነስ ፖለቲካዊ ወጽዓ በጺሕዎ ቅሳነት ስለዝሰኣነ፡ ሰላም ኣለዎም፡ ደሞክራሲ ኣለዎም፡ ፍትሒ ኣለዎም’ሞ ህይወተይ ከድሕን ኢሉ ይመጽኦም ከም ዘሎ ክብደት ሂቦም ክርድእዎን ብኡ መንጽር ኣተሓሕዛኦም ከመዓራርዩን ቅኑዕ ይመስለኒ። ስልኳታት ኣሽበርቲ ሰጊእካን ቁጠባዊ ምቅጻጽ ከይገብሩልካ ሰሲዕካን ሰብኣዊ ሓልዮት ንዘድልዮም ሰብኣውያን ፍጡራት ኣይትእተውና፡ ኣይትቕረቡና ረሓቑልና ኣይበሃልን። ከም’ዚ ምግባር ንስልጡን ክፍለ ዓለም ኤውሮጳዊ ዝምጥን ኣይኮነን።
ብፍላይ ኣብ ኤርትራ ዝኾነ መሰል ከምዘየለ፡ ብሓደ ሰብ ዝዝወር ዝመርሓሉን ዝምረሓሉ ሃገራዊ ቅዋም ዘይብሉ፡ ውሱን ጉጅለ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ኤርትራ ድላዩ ይገብር ከም ዘሎ ንኤውሮጳዊ ሕብረት ምስጢር ኣይኮነን። ኣብ ኤርትራ እንታይ ዓይነት ስርዓት ከም ዘሎ፡ እንታይ ዓይነት ግፍዕታት ከም ዝፍጽም፡ ኤውሮጳዊ ሕብረት መስካሪ ደኣምበር ምስክር ዝደሊ ኣይመስለንን። ኣብ ዝኣመንካዮ ናይ ምውዳብ፡ ናይ ምንቅስቓስ፡ ናይ እምነት ነጻነት፡ ናይ ምፍራይ፡ ገደባት ከም ዘሎ ማንም ዝፈልጦ’ዩ። ስለዚ ኤውሮጳዊ ሕብረት ብፍላይ ምስ ስርዓት ህግደፍ ተሻሪኹ ጥራሕ ዘይኮነ ንክትኣምኖ ዘጸግም ኣማኢት ሚሊዮናት ኣሕቊፉ ዋሕዚ ስደተኛታት ክዓግተሉ ዝገብሮ ዘሎ ፈተነ ፍረ ከምዘይረበሉ ርዱእ’ኳ እንተኾነ፡ ምስ ኤውሮጳዊ ስልጣነ ብምንጽጻር ክረአ እንከሎ ግን ዘሕፍር’ዩ። ሕብረት ኤውሮጳ ምስ ሓደ ፍጹም መላኺ መንግስታዊ ጉጅለ ተመሓዝዩ ብገንዘብ እናጠበረ ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ፍታሕ ከምጸኣሉ ምሕሳቡ፡ ኤውሮጳዊ ብልሒ ፖለቲካ፣ ክብረት ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰላት ናበይ የንቆልቁል ኣሎ ዘየብል ኣይመስለንን። ንሕና ኤርትራውያን ግን ብመረዳእታ ንምዕጻፉ ካብ ጸቢብ ውድባዊ ሕሳባት ወጺእና ብተናጸል ዘይኮነ ብውሁድን ውድቡን ኣገባብ መረዳእታና ሒዝና ክንወፍረሉ ኣለና ዝብል እምነት ኣለኒ።
ሕቶ፡- ገለ ወገናት ምስ’ዚ ብዝተኣሳሰረ መንግስታት ኤውሮጳ ብጻዕቂ ስደተኛታትን ስልኳታት ኣሸበርትን ስለ ዝተሸገሩ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ዓበይቲ ናይ ዕደና ኩባኒያታት ኣብ ኤርትራ ኣዋፊሮም ዘይተኣደነ ሃብቲ ይጉሕጉሑ ስለ ዘለው፡ እዚ ከይጎድሎም ነቲ ጸረ-ህዝቢ መንግስቲ ንምሕጓስ ወይ ንምጥባር ኮነ ኢሎም ዝገብርዎ ዘለው ተግባር’ዩ ኢሎም ክገልጹ ይስምዑ’ዮም። ገለ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ኤውሮጳውን ተመሳሳሊ ርእይቶ ኣለዎም። ነዚ መሰረት ገይሮም ንመንግስታቶም ይቃወሙ’ዮም። ኤርትራውያን ናይ ብሓቂ ናይ ፖለቲካ ስደተኛታት’ዮም ስለዚ ከኣ ናይ ዕቑባ ሕቶኦም ተቐባልነት ክረክብ ኣለዎ ኢሎም ክከራኸሩ ይስምዑ’ዮም። እዚ ጽቡቕ’ዩ። ግን ብተግባር ነዚ ዝድግፍ ጭቡጥ ሓበሬታ ዘስንቕ ኤርትራዊ ጥርናፈ ኣሎዶ?
መልሲ፡- ኣነ ኣብ በበይኑ ግዝያት ኣብ ኤውሮጳ ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ኣብ ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፍታት ኣኼባታትን ሰሚናራትን ተኻፊለ’የ። ቅድም ክብል ነካይዶ ዝነበርና ህዝቢ ኤርትራ ሓቂ ዝርደኣሉ ንመሰሉ ኣብ ጎኒና ዝስለፈሉ፡ ደላዪ ሰላም ማሕበረ-ሰብ ዓለም ጸገምና ብግቡእ ዝርደኣሉ፡ ኣህጉራውን ሰብኣውን ግዴታኡ ዝዋጽኣሉ መድረኽ ክመጽእ’ዩ ዝብል ተስፋ ሰኒቕና ኒሕ ዓጢቕና ኢና ነካይዶ ዝነበርና። ካብ ቅድሚ ሰለስተ ዓመታት ኣቢሉ ዝግበር ዘሎ ሰላማዊ ሰልፍታት፡ ዝሕዞም ጭርሖታት፡ ዘመሓላልፎም መልእኽታት፡ ዓይነትን ብዝሕን ተሳተፍትን ግን ካብ’ቲ ዝጸንሐ መሰረታዊ ለውጢ ኣለዎ። ኤውሮጳ ሕብረት ኣብ ኤርትራ ዘሎ ጸገም ክፈልጥ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ብደረጃ’ቲ ሕብረት ኮነ ተናጸል ሃገራት ምስ ስርዓት ኣስመራ ዘለዎም ዝምድና ክፍትሹን ብስም ልስሉስ ዲፕሎማስን ሰብኣውን ልምዓታውን ሓገዛት ዝገብርዎ ዘለው ደገፍ ከቋርጹ፡ ኣመት ውጹዓት ኤርትራውያን ክገብሩ ዘዘኻኽርን ዝጽውዕን’ዩ። ህግደፍ ከም ስርዓትን ወሰንቲ ኣካላቱን ብገበን ተሓተቲ’ዮም ዝብል ድምጺ ይስማዕ ኣሎ። ከም’ዚ ኣብ’ዚ ወርሒ ጥቅምቲ 2016 ኣብ ኒው ዮርክ ዝገብረ ሰላማዊ ሰልፊ እዚ ስርዓት’ዚ ብባህሪኡን ብተግባሩን ብህዝብታት ኤርትራ ዝተጸልአን ዝተነጸለን ምዃኑ ንምርዳእ ዝግበር ቃልሲ ዋላ’ኳ ከም’ቲ ክኾኖ ዝግባእ ቅልጡፍ ኮይኑ ኣድማዒ ፍረ ኣብ ዘምጸኣሉ ደረጃ እንተዘይበጽሐ፡ ኤርትራውያን ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ዝገብርዎ ዲፕሎማስያዊ ጻዕሪ ግን ከጻሊ ኣሎ። ፍረ ከምጽእ ምዃኑ ከኣ እምነተይ’ዩ።
መርማሪ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ክትምስረት፡ ተመስሪታ ኣብ ኤርትራ ዝፍጸም ዘሎ መሰረታዊ ጥሕሰት ሰብኣዊ ክብረት ዝምልከት ክልተ ግዜ ብኣማኢት ገጻት ዝሓዘ ብመርተዖ ዝሃብተመ ጸብጻባት ብምቕራብ፡ ፈጸምቲ ገበን ክሕተቱ ኣለዎም ዝብል ክሲ ክሳብ ምምስራት ዝኸደሉ’ኮ ባዕሉ ዝሃንደሶ ወይ ስቕ ኢሉ ካብ ጎደና ዝኣከቦ ሓበሬታ ገይሩ ኣይኮነን። ኤርትራውያን ውልቀ-ሰባት፣ ስቪክ ማሕበራት፣ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት፡ ፖለቲካዊ ውድባት፣ ማዕከናት ዜናን ካብ ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ጀሚሮም ከቕርብዎ ናይ ዝጸንሑ ጥርዓናት ውጽኢት’ዩ። ንሶም ብቃል ምስክርነት፡ ብጽሕፍን ድምጽን ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ ተመርኲሱ ዘቕረቦ ጸብጻብ’ዩ። ስለዚ ሕቶኻ ንምምላስ ንተግባራት ስርዓት ህግደፍ ንምቅላዕን ብቐጥታን ብተዘዋዋርን ምስኡ ዝሻረኹ ወገናት ኢዶም ክስሕቡ ንምግባርን ቃልሲ ክካየድ ጸኒሑ’ዩ። ንቕድሚት’ውን ብዝሓየለ ክቕጽልዩ።
ሳልሳይ ክፋል ይቕጽል
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 23-11-2016
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ካብ ኦሪታዊ እምነትን ክርስትና ሃይማኖትን፤ ኣየናይ እዩ እቲ ቅኑዕ? (እሩም)
ቅድሚ ነገስታት ኣብርሃን እጽብሃን፣ (ኤዛናን ሴዛናን) እምነት ምድረ ሓበሣ እንታይ ነይሩ?
እቶም ኣብርሃን እጽብሃን፣ (ኤዛናን ሴዛናን) ዝብሃሉ ነገስታት እኽሱም፣ መበቆሎም ካበይ እዩ? ኦሪታዊ ሃይማኖትዶ ይቕድምከ ወይስ ክርስትና?
“ፈላጥ ዝብሃል ከምዘይፈልጥ እንተድኣ ፈሊጡ እዩ”።
በለ ሶክራቶስ
ንግስነት ኤዛናን ሴዛናን ኣብ ከተማ ኣኽሱም፣ ካብ 333 ክሳብ 356 ዓመተ ዓለም ድ.ል.ክ እዩ ዝነበረ። ቅድሚ ንግስነት ኤዛናን ሴዛናን ግና፣ ኣብ መላእ ምድረ-ባሕርን: ኢዮጵያን ኦሪታዊ እምነት እዩ ዝነበረ። ክርስትና ብግሪኻውያን ብኣኽሱም ኣቢሉ ምስተኣታተወ ግና፣ እቲ ቅዱስ ዝነበረ ኦሪታው እምነት ምድረ ሓበሣ፣ ወይ ምድረ ባሕሪ ረኺሱን ሓሲሩን እዩ።
መኽንያቱ ድማ ካብ ክርስትና ሃይማኖት ዝገደደ፣ ምስልምና ሃይማኖት ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ብባርባራዊ ዝኾነ ጭካኔ ወሪሩ፣ ነቲ መዘና ዘይብሉ ቅዱስ እምነትን፣ መጻሕፍትን፣ ቅዱሳን ገዳማትን ኣቃጺሉን ካህናትን ጳትርያርክታትን ቀንጺሉ። እዚ ከይ ኣክል ድማ፣ ኣብ ርእሲ ሓናትስ ጽግዕ ከምዝብሃል፣እቲ ክርስትና ሃይማኖት ዝብሃል ከኣ ብወገኑ ንኦሪታዊ እምነት ምርካስ ጥራይ ከይኣኽሎ፣ ብስም ክርስቶስ እንዳነገደ ኣብ ብሓት ጨናፍር ተፋናጭሉ። ክሳብ 13 ክፍለዘመን ሓደ ኦሪታዊ ሃይማኖት ኦርቶዶክስ እዩ ዝነበረ። ካብ 13 ክፍለዘመን ንድሕር ግና ካቶሊክ ዝብሃል ሓዲሽ ሃይማኖት ካብ ኦርቶዶክስ ተፈንጪሉ። ብ15 ክፍለዘመን ድማ ከኒሻ ዝብሃል ብሉተርን ብስዊደንውያንን ተሰናኒዑ ብፍሑፍሑኽ ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ልሒሙ። ካብኡ ቀጺሎም ድማ ኣብ 19 ክፍለ ዘመን በብዓይነቶም፣ ብስም ክርስቶስ ዝንግዱ፣ ከም “የሄዋ መሰኻኽር” ዝብሃሉ፣ “ጰንጠቆስጠ”ፔንታጎን፣ ዝብሃሉ ካብ ሃይማኖት ከኒሻ እንዳተጨጭሑ፣ ብኣማኢት ዝቚጸሩ ተፋርዮም።
“በትሪ ሓቂ ትቐጥን እምበር ኣይትስበርን”፣ ከምዝብሃል፣ ነዛ ኣብ ታሕቲ ተዘርጊሓ ዘላ ብመእምር በዅረጽዮን ዝቐረበት ቪድዮ፣ ምስታ ኣብ ላዕሊ ተዘርጊሓ ዘላ ቪድዮ ኣዋዳዲርና እንተድኣ ተኻታቲልናየን፣ ብፍላይ ነቲ ቅዱስን ወይከኣ ክስተት ምእማረ ዓለም ዝብሃል ፊደል “ተ” መሰረት መስቀል ምዃኑን
ኣዝዩ ዓሚቕ ምስጢራዊን፣ ረቂቕ ትሕዝቶን ዘለዎ በኽሪ ፊደል ከምዝኾነ ክንግንዘብ ክንክእል ኢና።
መጻሕፍተ ታሪኽ ከምዝሕብሩዎ፣ “ኤዛና”ን “ሴዛና”ን ግሪኻውያን እዮም ዝነበሩ። እቲ ዝጥቀምሉ ዝነበሩ ባጤራ ገንዘብ ድማ ከምዚ ይመስል ነበረ።
ሐደ እዋን ኣብ መርከብ ተጻዒኖም ክጉዓዙ ከለዉ ኣብታ መርከብ ዝነበሩ ተጕዓዝቲ ክትጥሕሉ ከለው፣ እዞም ክልተ ህጻናት ግና ዲሒኖም ተረኺቦም። ካብኡ በቲ ቦታታት ዝጉዓዝ ዝነበረ፣ ኣባ ሰላማ (ፍረሚናጦስ) ዝብሃል ኣማኒ ክርስትና፣ ነዞም ህጻናት ሒዙ ኣብቲ ሽዑ እዋን ኣዝዩ ሓያል ዝነበረ ንጉስ ኦዛናስ (Ousanas) ዝተባህለ ቅድሚ ንጉስ ኣልኣሚዳ (King Alla Amidas) ዝነበረ ንጉስ ኣኽሱም፣ ብሓደራ ንኸዕብዮም ኣረኪቡ ተላበዎ።
ቅድሚ 4 ሽሕ ቅ.ል.ክ. እቲ ቀንዲ ምዕባሌ ካብ መላእ ዓለም ንግስነት ምድረባሕሪ ወይ ኣኽሱምን ኣዱሊስን እዩ ዝነበረ።
ጥንታዊ ንግስነት ኣኽሱም ከምዚ ካርታዚ እዩ ነይሩ። ኣብቲ ንግስነት እኽሱም ልዑል ዝነበረሉ መዋእል፣ እተን ዓበይቲ ተጻባእቲ ንግስነት እኽሱም ዝነበራ፣ ግሪኽን፣ ኢራንን ሮማውያንን ድሓር ከኣ ባርባራውያን ኣስላም እዮም ዝነበሩ። እቶም ባርባራውያን ተጻባቲ ንግስነት ኣኽሱም ዝነበሩ መንግስታት እምብኣር፣ ካብ 300 ቅድመ ልደተ ክርስቶስ ጀሚሮም፣ ክሳብ 7ይ ክፍለ ዘመን ድሕሪ ልደተ ክርስቶስ ዝነበሩ፣ ኣዕራብን ግሪኻውያንን ሮማውያንን፣ ጸኒሖም ድማ ቱርካውያያንን እዮም ዝነበሩ።
ኣብቲ ዘመንቲ ህዝቢ ምድረ ባሕሪ እምነቶም ኣብ ዝጭበጥን ረቂቕን ዝኾነ ኦሪታዊ እምነት እዩ ዝነበረ። ቅድሚ ክርስትና ሃይማኖት መስመያ ወይ ምልክት እምነቶም ከኣ መስቀል ወይ ፊደል “ተ ወይከኣ ቶ” እዩ ዝነበረ። እቲ ኣውራ ዘብዕሉዎ ዝነበሩ ክቡር ብዓሎም ድማ “በዓል መስቀል” ነበረ።
ጥንታዊት መፍትሕ ነገስታት እኽሱምን ፈርዖናውያን ግብጽን ሱዳንን፣ ፊደል “ቶ” እያ ትመስል ነይራ።
ምልክት ኦሪታዊ እምነት ህዝበ ሓበሣ እምብኣር፣ መስቀል ኮይና፣ ኣብቲ መሰረታዊ ዝኾነ ኣምር ፊደል ተ ዝተሰረተት ኣዝዩ ረቂቕ ምሢራዊ ትሕዝቶን ትርጉምን ዘለዋ መስመያ
“ተ“ መ ስ ቀ ል እያ።
ኣብቲ ካብ ከውሒ ተጸሪቡ ዝተሃንጸ ቤት መቕደስ ላሊበላ፣ ኣብቲ መሳኹቱ ፊደል ተ ወይ መስቀል ኣሎ። እዚ ህንጻዚ ክስራሕ ከሎ ግና ክርስቶስ ኣይተወልደን።
ድሕሪኡ እቶም ክርስትና ዘተኣታተው፣ ግሪኻውያንን፣ ውዲታውያን ይሁዳውያንን፣ ክርስቶስ ዝተሰቕለሉ “መስቀል” እዚ እዩ ኢሎም ሰኒዖም ምሂዞም። ነቲ ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ዝነበረ ጥንታዊ ምዕባሌን እምነትን ደምሲሶም፣ ንህዝቢ ዓለም “እዚ እዩ እቲ ቅኑዕ መስቀል ክርስቶስ” ኢሎም ብውዲት ኣስዲዖሞ።
ስለምንታይ ግና መራሕቲ ሃይማኖት ካቶሊክ፣ነታ መስቀል ቁልቁል ኣፋ ደፊኦማ።
ንመረዳእታ፣
ክቡራትን ክቡራንን ተኻታተልት፣ ኣብታ ቆብዕ ጳጳስ ለጊባ ዘላ መስቀል እሞ ኣስተብሁሉላ፣ ኣብቲ ለቢሱዎ ዘሎ ልብሲ ብወገን ድሕሪት ተለጢፋ ዘሎ መስቀልውን፣ ንቁልቁል እዩ ተደፊኡ ዘሎ።
ብዓል መስቀል ካብ ቅድሚ 5 ሽሕ ዓመታት ጀሚሩ፣ክሳብ ሎሚ ኣብ ምድረባሕሪ ኤርትራን ኢትዮጵያን ጥራይ ይብዓል ኣሎ።
ጥንታዊ ብዓል መስቀል ካብ ቅድሚ 5 ሽሕ ዓመታት ጀሚሩ ክሳብ ሎሚ ካብ መላእ ዓለም፣ ኣብ ኤርትራን ትግራይን ኢትዮጵያን ጥራይ ይብዓል ኣሎ። ምስቲ ኩሉ ተጻባእነት ንዕራባውያን፣ ኣብ መላእ ዓለም ጥንታዊ ባህልን፣ እምነትን ዓቂቦም ዘለው ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ጥራይ እዮም። ነዚእም ንምጽናት ግና፣ እቶም ማሕበር ድያብሎስ፣ ብፍላይ እኳድኣ ጽዮናውያንን ቫቲካንን፣ ገረብ ብሓኽላ ዝብል ውዲት ተጠቒሞም በብዓይነቶም ካርታታት እንዳቀያየሩ የረብርብዎ ኣለው።
ቁኖን ስልማትን ደቂ ኣንስትዮ ምድረ ባሕሪ፣ ኣብ መንነት ዝተሰረተ እዩ።
ደቂ ኣንስትዮ ምድረ ባሕሪ ቁንአንን ስልማተንን ኣብ ስሉስ ኩርናዕን ኣብ መስቀልን ዝተመስረተ እዩ።
መግቢ ህዝቢ ሓበሻ ኣብ ባህልን መሰረተ እምነትን ዝተመስረተ እዩ። ኣዴታት ሕንባሻ ዝብህል መግቢ እንዳ ኣዳለዋን እንዳሓምበሻን
እዚ ሕም-ባሻ ዝብህል ባህላዊ ዓይነት መግቢ እዩ። ኣዴታትና ሕንባሽ ክሕንብሻ ከለው ብጥንቅቐ ኣብ 8 ስሉስ ኪርናዓትመቓቒለን ይሕንብሻ። ምልክት መስቀል ድማ እዩ።
እዚ ግዓት ዝብህል ባህላዊ ዓይነት መግቢ እዩ። ምልክት እሳተ ጎመራ ከኣ እዩ፣
ዋላኳ ጽዮናውያን ይኹኑ ማሕበር ቫቲካን፣ ዋላ ትንፈር በጊዕ እያ ኢሎም፣ ንሓቂ ብሓሶት ንክሽፍኑዋ ደጋጊሞም፣ብዙሕ ሓሶታት እንዳመሃዙ ንህዝቢ ከደንቊሩ ገልዳሕ እንተበሉ፣ ሓቂ ግን ዋላ ብርእሳ እንተ ቀበርካያ ብእግራ ከምትወጽእ ክፈልጡ ኣለዎም።
ስለዚ ከኣ’ዮም ቀዳሞት ኣበዋትና፣ “በትሪ ሓቂስ ትቐጥን እንበር ኣይትስበርን” ኢሎም ዝምስሉ። እዞም ብስም “ሊቃውንትን” “ምሁራትን” “ተመራመርትን” ዝጽውዑ ምዕራባውያን ግና፣ ሕንኽ ከይበሉ መንነቶም ዝኸሓዱ፣ ግንከኣ ግዳይ ደለብቲ ሃብቲ ኮይኖም ብገንዘብ ዝተዓደጉ እዮም። ቀንዲ ወፍሮም፣ነቶ ደም ደቂ ሰባት፣ ዝሰትዩ ጽዮናውያንን መሃንድሳቶም፣ ሓሶትን፣ ስርቅን፣ ዓመጽን፣ ብፍላይ እኳድኣ ብደም ኣፍሪቃውያን፣ ባህርያዊ ጸጋ ኣፍርቃውያንን፣ ገንዘብ ንኽዘምቱ መንግዲ ዝጸርጉ ማፍያ እዮም።
ቀጣን በትሪ መስቀልን
እዛ ቀጣን በትሪ እዚኣ፣ እታ ቅድሚ በትሪ ሙስየ ዝነበረት ጥንታዊት በትሪ እያ። በትሪ ማለት ትርጉሙ ከኣ ካብ ተረረ፣ ምትራር ተሪር፣ብ ት ሪ ዝብል ግሳዊ ቃል ዝመጸ ግሲ ኮይኑ፣ ሓ ይ ሊ ማለት እዩ። ካብ 332 ቅ.ል.ክ. ጀሚሩ ግና ግሪኻዊ ባርባራዊ ንጉስ ኣለክሳንደር “ዓቢ” ዝተባህለ፣ ንግብጺ ወሪሩ ምስተቖጻጸረ፣ ነቲ ኩሉ እምነትን ባህልን፣ ታሪኻዊ መዘክርን ኣፍሪቃውያን’ውን ብሓይሊ ዘሚቱ፣ ነቲ እምነት ኣፍሪቃውያን ድማ ከም ባዕሉ ዝምሃዞ መሲሉ ንህዝቢ ግሪኽን ሮምን ከምዝኣምኑ ገሩ።
በትሪ = “ብ ት ሪ” ኣብ ምድረ ባሕሪ
ባህልን ታሪኻዊ ትሕዝቶ ዘለዋን እያ። ኣመጻጽኣ “በትሪ” = ብ ት ሪ ማላት እዩ። ካብ ጥንቲ ጀሚሩ ዝመጸ እምበር፣ ካብ ባዶ ተበጊሱ ዝመጸ ኣይኮነን። በትሪ = ብ ት ሪ” መለለዪ እምነትና እዩ።
በትሪ ሙስየ ኣብ ረቂቕ ጥንቆላ እዩ ዝኣምን ዝነበረ። እቲ ትምህርቲ ድማ ካብ ግብጺ እዩ ተማሂሩዎ።
ኣብቲ ቀጽሪ ቤት መቕደስ ላሊበል ዝርከቡ በትሪ ዝሓዚ ሓደ ካህን
በትሪን መቖምያን መስቀልን ኣብ የማናይ ሒዙ ዘሎ
ኣብቲ ዓዲ ሓሰብትን፣ ዓዲ ምሃዝትን፣ ዓዲ ውርዙይ ባህልን፣ቅዱስ እምነትን፣ ጅግና ምመንነትን ዝኾነ ኣከባቢ፣ ቀይሕ ባሕሪ ዝነብሩ ፈላሲ፣ ምስ በትሮምን መስቀሎምን።
ሓደ ኣኽሱማዊ ጓሳ በትሪ ካብ ኢዱ ኣይፈልን እይ።
እዚ ኣዅሱማዊ ሰብኣይን 3 ኲርናዕ ተወንዚፉ ምስ በትሩን፣ ብዓልቲ ቤቱ ከኣ ብ3 ኲርናዕ ተላቢስ ከላ ዘርኢ ስእላዊ መለለዪ።
እታ ሰበይቲን እቲ ሰብኣይን ከመይ ተላቢሶም ወይ ተወንዚፎም ከምዘለዉ እሞ ኣስተብህሉሎም። ልክዕ ሰለስተ ኩርናዕ ወይ መስቀላዊ ኣወናዛዝፋ እዮም ተውንዚፎም ዘለው። እዚ ከኣ እቲ ካብ “ተ” ወይ ካብ “ሀ”ን “ለ”ን ወይከኣ ምልክት ማህጸን ኣዳማዊት ኣደ ወይድማ መስቀል እዩ።
ካብ ቅድሚ 595 ቅ.ል.ክ. ጀሚሩ ክሳብ 525 ቅ.ል.ክ. ኣብ ጥንታዊት ግብጺ ዝምለኽ ዝነበረ መለኮታዊ ልዑል ኣምላኽ (Horus ሐር) እዛ በትሪ እዚኣ ጥንታዊት በትሪ፣ ቅድሚ ሙስየ ዝነበረት እያ። እዚ ልዑል ኣምላኽ ብቋንቋ ትግሪኛ ሑር ወይ ሐር ወይከኣ ሩሕ = ሕይወት ማለት እዩ ። ሐር ማለት ሃገር ወይ ገዛኢ ብሐር (እግዚኣብሐር) ማለት እዩ። ብግሪኽኛ ወይ ሮማውያን ወይ እንግሊዝኛ ቋንቋታት ድማ ሖሩስ (HORUS) ይብሃል።
ኣንስተይቲ ኣምላኽ ጥንታዊት ገብጺ ዝነበረት (እይዚስ Isis)
እዚ ኣምላኽዚ ስሙ ሐር እ ግ ዚ ኣ ብ (ሐ ር) ብምዕራባውያን ድማ ሆሩስ (Horus) ወይከኣ RA ይብሃል። ሐር ወይ ሩሕ ትርጉሙ ብቋንቋ ትግሪኛ = ሕይወት ማለትዩ ። ኣብ ጥንታዊት ግብጺ ኣዝዩ ልሉይ ዝኾነ መለኮታዊ ኣምላኽ ዝነበረ እዩ። ካብ ጥንታዊት ግብጺ ጀሚሩ፣ ክሳብ ንግስነት ሮማውያንን ፖቶሎማውያን፣ ግሪኻውያንን ዘምልኹዎ ዝነበሩ ልዑል ኣምላኽ እዩ። ኣብ የማነይቲ ኢዱ በትሪ ሒዙሎ፣ኣብ ጸጋመይቲ ኢዱ ከኣ ፊደል ” ቶ” ንኹሉ እትፈትሕ “መፍትሕ ሕይወት” ሒዙ ኣሎ። እቲ ክዳኑ ድማ ብወገን ታሕቲ፣ ሰለስተ ኲርናዕ ቅርጺ ዘለዎ ኮይኑ፣ ካብ ፊደል “ለ” ወይ ማህጸን ኣዳሚት ኣደ ዝተቐድሐ እዩ። ፊደል “ለ” ድማ ምስጢራዊ ትሕዝቶ ትርጉሙ ምዕራባዊ ወይ መእተዊ ማህጸን ኣደ ማለት እዩ።
ሓደ ካብቶም ጥንታውያን ቤት መቕደስ ጥንታዊት ግብጺ
መእተዊ ወይ ሞባእ ወይ “ባብ” ቤት መቕደስ ከኣ ምልክት ፊደል “በ” እዩ። ፊደል “በ” ንሓደ ረቂቕ ዝኾነ ሩሓዊ መንፈሳዊ ኣካል፣ ሕይወት፣ ንብሲ፣ ሩሕ ወኪሉ ዝንበብ ፊደል እዩ።
ጥንታዊ ቤት መቕደስ ጥንታዊት ግብጺ ከምዚ እዩ ዝመስል ነይሩ።
ኣብዚ ዘሎናዮ ክፍለ ዘመን ዘሎ ቤተ ክርስትያን ድማ እዚ ሃገረ ቫቲካን ዝብሃል እዩ።
ብሓሰብትን መሃዝትን ጥበባውያንን ቅድመ ኣበዋትና ካብ ከውሒ ጸሪቦም ዝሃነጹዎ ቤት መቕደስ ላሊበላ
እቲ ኣብ ቀጽሪ ቫቲካን ዘሎ ሓውልቲ ካብ ግብጺ ተሰሪቑ ዝመጸ እዩ።
ንመረዳእታ፣ ብዙሕ ምስጢር ዝሓዙ ፊደላት ትግሪኛ እዚኦምዮም። እዞም ፊደላት እዚኦም ኩሎም ኣዝዩ ዝኾነ ምስጢርን ትርጉምን ኣለዎም። ንመረዳእታ ሀ = ምብራቓዊ ማህጸን ኣደ ለ = ምዕራባዊ ማህጸን ኣደ፣ ወይ መእተዊ ማህጸን ሐ = ሐር ሩሕ ዘይትርአ ነብሲ፣ = ሕይወት፤ሐርነት = ቅድሚ ነጻነት ዝነበረ፣ ኣሕረረ፣ ሐራ ገበረ፣ ብሓዊ ዝሓረረ መሬት። ነቲ ዱር ዝነበረ መሬት ካብ ካብ ለመምታ ኣራዊትን እሾኽን፣ኣሕሪርካ (ኣንዲድካ) ሓራ ምግባር፣ ካብኡ ከይሰጋእካ ሓራ ኮንካ ኣብኡ ዓዲ ገርካ ምስፋር፣ ምንባር ወዘተ….
ፊደል “ተ” = ንሓደ ግዙፍን፣ ክሱትን፣ ዝኾነ ኣካል ኣመልኪቱ ዝንበብ ፊደል እዩ። እዚ ማለት ድማ፤ኣርባዕተ መኣዝናት ዓለም፣ ምብራቕ፣ ምዕራብ ሰሜን፣ ደቡብ፣ ወይከኣ፣ Stratospher:ሀዋህወ ኣርያም Hemispher: ሀዋህው ከለል (ዑደት ዙረት) Atmospher: ሀዋህው ሩሕ Biospher ሀዋህወ ባሕረ መሬት ማለት እዩ…ንምውካስ ዝኣክል ኣብ Bokre Acadamy Youtube ተወከሱ።
X = V ለ = ተ >= ማህጸን ኣደ ማለትዩ።
= ሎሚ ምዕራባውያን ቀያዪሮም ንዓለም ዝደንቁሩዎ ዘለው መስመያያት ሲምቦላ እስከ ንተዓዘቦም። ካብ ቅኑዕ መንፈሳዊ ምልክት ማህጸን ኣደ ቀዲሖም ኣብ እምነት ድያብሎስ ቀዪሮሞ። እቶም ብስም “ተመራመርትን ክኢላታትን” ዝጽውዑ ኤውሮጳውያን፣ነቲ ንቡርን ጥንታዊን ምልክታት መሰረት ምዕባሌን እምነትን ኣፍሪቃውያን፣ ዘሚቶም ከይሓነኹ ከኣ፣ ከም ባዕሎም ዝመሃዙዎ ገሮም፣ ሰናኒዖም ንህዝቢ ዓለም ከእምንዎ ገልዳሕ ይብሉ ኣለው። እታ 3 መኣዝን ካብ ጲራሚድ ኣፍሪቃ ዝሰረቑዋ እያ። እታ ዓይኒ ድማ The Eye of Providence ምስጢራዊt ዓይኒ ኣምላኽ ሆሩስ እያ።
ምልክት ኩለን መካይን ዓለም ድማ ስሉስ ኩርና እዩ። ንመረዳእታ። እስከ ካብተን ኩለን ማካይን ዓለም ነዘን ዝስዕባ ምልክታት፣ ምልክት ስሉስ ኩርናዕ ምህላወንን ዘይምህላወንን ንከታተል።
መብዛሕትኡ ገዛውቲ ኤሮጳውያን ብስሉስ ኲርናዕ እዩ ተሃኒጹ።
እዚ ህንጻዚ ብግቡእ እንተድኣ ተዓዚብናዮ ብ4 ዝተፋላለዩ ስሉስ ኲርንዓት ዝተሃንጸ እዩ። ፊደል = ለ ማለት እዩ
The Eye of Ra
There are different myths regarding the origin of the Eye of Ra symbol. However, most experts believe that the symbol was actually the right eye of Horus and became to known as the Eye of Ra/Re in time. The two symbols mostly represented the same concepts. That being said, according to different myths, the Eye of Ra symbol was identified as the personification of many goddesses in Egyptian mythology such as Wadjet, Hathor, Mut, Sekhmet and Bastet.
እዚኣ የማነይቲ ዓይኑ ንኣምላኽ “ሐር” ወይ “ርሕ” (ሕይወት) Horus እያ። ሎሚ ከኣ ጽዮናውያንን ሃጸያውያንንምልክት ሓንቲ ዓይኒ ሓዲሽ ዓለማዊ ስርዓት ገሮም ይጥቀሙላ ኣለው። ኩሉ ኩቡር ምልክታትን፣ ፎርሙላታት ቁጽርን ኬሚስትርን ፊዚክስን፣ ካብ ኣፍሪቃ ብፍላይ እኳድኣ ካብ እዅሱምን፣ ኬምኔትን፣ ኑብያን ዘሚቶም ዝሰንዑዎ እዩ። ባዕሎም ዝመሃዙዎ ዋላ ሓንቲ የልቦን። ካብቲ ዝዘመቱዎ ጥንታዊን መሰረታዊ ፍልጠትን ኣፍሪቃ ተበጊሶም ጥራይ aዮም ክምዕብሉ ክኢሎም።
ኩሉ ነገር ካብ ማህጸን ኣደ ዝተቀድሐ እዩ። ኣደ ማለት ድማ ትርጉም ክልተ እዩ። ኣዳማዊት ኣደ ስጋን ደምን ትንፋስን ዝለበሰት። ዓለማዊት ኣደ ማይን መሬትን፣ ንፋስን ዝለበሰት። ጥንታውያን ኣፍሪቃውያን ኣብ ማህጸን ኣደ እዮም ዝኣምኑ ነይሮም።
ካብ የማን ንጸጋም ኣይዚስ ኣዲኡ ቀጺሉ ኦዛይሪስ ቀጺሉ ሐሩስ = ሐር ሩሕ = ሕይወት
(እግዚኣ ብሐር )
እዚ ዑፍ ኢዝ ድማ ምልክት ሕዝወት ኮይኑ፣ እዝቱ ክቡር ምልክት፣ ትርጉሙ ብትግሪኛ ከኣ = ፊደል “ሐ” እዩ።
ኦዛይሪስ ሓዉ ሴት ይብሃል ነበረ። እቲ ሥልጣን ንግስነት ግና ንኦዛይሪስ ተዋህበ። ሤት ግና ቀንአሞ፣ ንኦዛይሪስ ሓው ቀተሎ። ኣብ 14 ጉዚታት ከኣ ቆራረጾ። ሰበይቱ ንኦዛይስስ ኢዚስ ግና ነቲ ዝተጎዛዘየ ኣካላት ኦዛይሪስ ኣኻኺባ ኣላጋጊባ ከኣ ብግቡእ ቀቢራቶ። ኣብ 3ይ ምዓልቱ ግናተንሲኡ።
ኣስተብህል ትንሳኤ ክርስቶስ ካበይ ከምተቐድሐ፣ ሐር = ኣቦ፣ ኢሪስ= ኣደ ኦዛይሪስ ድማ = ወዲ እዩ። ስለዚ ኣደ ኣቦ ወዲ = ኣብ፣ ወልድ፣ መንፈስ ቅዱስ = ፊደል “ተ“ ወይ መስቀል ማለትዩ።
ከምቲ “ኣገላልጻ ሊቃውንቲ” ግንከኣ ቀዳሕትን ሰናዕትን ግሪኻውያን፣ “Horus” ማለት = “Hor” ወይ “Ha” እዩ ይብሉ። እቶም ግሪኻውያን ምስጢራት እምነትን ባህልን እኽሱምን ግብጽን ዝዘመቱ ግና ፊደል “ሐ“ ከድምጹ ስለዘይክእሉ “ሆር” Hor ወይ Ha “ሃ” ኢሎም ተርጒሞሞ ። ኣብቲ ምስጢራዊ ትሕዝቶን ትርጉም ፊደላት ትግሪኛ ብዕምቆት ኣድሂብና ምስ a
እንፍትሽን እንመራመርን ግና፣ “ሐር“ = ርሕ = ሩሕ = ሕይወት ማለት እዩ ትርጉሙ። ሐርስ ክብሉዎ ነይሩዎም፣ ግና ንድምጺ “ሐ” ዘድምጽ ጎረሮ ኣይተዓደሎምን። ስለዚ እዚ ኣምላኽዚ “ሐር” “ርሕ” “ሩሕ” “ሕይወት” = ር ሐ ይ – ሕ ይ ወ ተይ) ከኣ ክትርጎም ዝግብኦ ነይሩ። ሰራቒ ግና ምሉእ የብሉን።
ንኦዛይርስ ኣዲኡ ኢዚስ ኣቦኡ ድማ ሖሩስ ይብሃሉ። ሆሩስን ኦዚርስን ኢዚስን፣ እቦን ኣደን ወድን እዮም፣ ሰለስተ ስላሴ ከኣ እዮም። እቲ ሰለስተ ስላሴ ዝብሃል ኣብ ክርስትና እምብኣር ቅድሚ ክርስቶስ ጥራይ ዘይኮነስ፣ ቅድሚ 654 ቅ.ል.ክ. ዝነበረ እምነት እዩ። ግሪኻውያን ንግብጺ ምስተቛጻጸሩዋ ግና ነቲ ኩሉ መጻሕፍትን መዘክርን ዘሚቶም፣ ዝተረፈ ኣብያተ መቕደሳት ኣዕንዮም እዮም፣ ድሕሪኡ ንክሬታ ትብሃል ድሴት ግሪኽ ዲሞክራስያ ከምዝመሃዘት ገሮም ደኲኖማ። ንሱዳንን ንኣኽሱምን ቀጺሎም ብምውራር ድማ ንንግስነት መሮየን ኣኽሱምን፣ ኣዱሊስን ኣዕንዮሞ። ንብረቱ ዘሚቶም ኣብታ መተካእታ ኬምነት ገሮም ብንብረት ኬምነት ዝሃነጹዋ ክሬታ ድማ ኣግዓዙዎ።
ሑር ኦዚሪስ ኢሪስ (Horus Osiris Iris) ቅድሚ 5 ሽሕ ዕመታት እዞም 3 ልዑላት ኣማልኽቲ ዚኦም፣ ኣማልኽቲ ህዝቢ ኣፍሪቃ ዝነበሩ እዮም። ከም ሰለስተ ስላሴ እዮም ዝእመኑ ዝነበሩ። ሎሚ ከይተረፈ ምዕራባውያን ብተዘዋዋሪ መንገዲ እምነቶም ኣብ ኣብዚኦም ሰለስተ ስላሴ እዩ። ንዓለም ንምድንጋር። ኣብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ ይብሉ እምበር፣ እቲ ምስጢር ግና ኣቦን ሰበይትን ውሉድን እዮም። ዝኣምኑ። ብፍላይ ቫቲካን እምነቶም ኣብ ማርያም እዩ። ንሳ ከኣ ኢሲስ ማለት እያ። ነቲ ሔር ሑር ከኣ ከም ኣምላኽ ገሮም ክኣምኑዎ፣ ከለው ንክርስቶስ ድማ ከም ኦዛይሪስ ገሮም እዮም ዝኣምኑዎ።
ኬሜት እትብሃል ከተማ ኣብ ጥንታዊት ግብጺ፣ ሓንቲ ዓዲ ምርምርን ምህዞን፣ ላቦራቶሪ ፍልጠን ዝካየደላ ዝነበረት ኣዝያ ብልጽቲ እንዳ ሊቃውንቲ ዝነበረት ጥንታዊት ከተማ እያ። ግሪኻውያንን ሮማውያንን ግና፣ ነቲ ኩሉ ንብረ ኬሜት ዘሚቶም ባዕሎም፣ ነቲ ኩሉ ምህዞታት ኣፍሪቃውያን ሊቃውንቲ ድማ ባዕሎ ከምዝመሃዙዎ ገሮም ንዓለም ኣፊሊጦም።
ንምርምር ዝቐረበ፣ ኣብ ጥንታዊት ግብጺ “ቶ” = ንኹሉ ትፈትሕ መፍትሕ ማለትዩ። ኣብ ፊደላት ትግሪኛ እታ መበል 7ይቲ ተ ቱ ቲ ታ ቴ ት   ፍኖተ ታሪክ መንነት ኀበሳ/ሐበሣ/ሐበሻ ብመእምር ቦኽረጽዮን ዝተዳለወ ምርምር። ኣብ ኣስታት 270 ቅ.ል.ክ. ኣብ ኣዱሊስ ዝተረኽበ ጽላት፣ 27 ነገዳት ብሓደ ንጉስ ኣኽሱም ዝምሓደሩ ዝነበሩ። ኣብ 6ይ ክፍለ ዘመን ብሓደ ግሪኻዊ ዜጋ ኮስሞስ ኢንዲኮብለስቲስ ተመራማሪ ስነምሬት ዝተረኽበ ። እቲ ንጉስ ብምብራቕ ካብ ቀዪሕ ባሕሪ ሰጊሩ፣ ክሳብ የመን ይገዝእ ከምዝነበረ፣ ብወገን ደቡብ ክሳብ ፈለግ ኒል ይገዝእ ከምዝነበረን፣ ብወገን ስሜን ድማ ክሳብ ግብጺ ይገዝእ ከምዝነበረ፣ እቲ ኮስሞስ እንዲኮንሌስቲስ ዝብሃል ግሪኻዊ ግሪኻዊ ዜጋ ከምዝነበረ ይሕብር።
ነቲ ጥንታዊ ታሪኽ ህዝቢ ብፍላይ ምድረ ባሕሪ ብሓፈሻ ድማ እቶም ቋንቋ ትግሪኛን ግእዝን፣ ኣምሕርኛን፣ ትግረን ከምኡውን ኣገውን ተዛረብቲ ህዝብታት፣ ኣብ ምርምርን መጽናዕትን ኣድሂብና፣ ጥንታዊ እምነቶም እንታይ ከምዝነበረ ብዕምቆት እንተድኣ ተኻታቲልና፣ ነቲ ሓቂ ክንረኽቦ ንኽእል ኢና። ሓሶት እንተድኣ ተደጋጊሙ፣ ኣብ ሓቂ ዝተለወጠ ይመስል፣ በትሪ ሓቂ ግና ትቐጥን እንበር ኣይትስበርንያ።
እስከ ነዛ ቪድዮ “ጸለምቲ ንዓለም ይገዝኡ ነይሮም” እስከ ነስተብህለላ
ቅድሚ ምዕባለ ግብጺ ኣብ ኑብያን መሮየን ኣኽሱምን ከባቢ ፈለግ ኒልን፣ ቀይሕ ባሕርን እዩ ነይሩ።
Djed Pillar
Djed pillar, which is also known as “the backbone of Osiris”, is the symbol that represents strength and stability in ancient Egyptian culture.
It is associated with Ptah (ፍታሕ ፈጣሪ ኣምላኽን ኦዚሪስን፤ ኣምላኽ ሞትን ዕርበትን፣ ዋላኳ ኣብቲ መጀመርያ መዋእል ምልክት ፍታሕ ተባሂላ ትስመ እንተ ነበረት፣ኦዚሪስ ግና ከምዝጢራዊ ምልክት መስመያ ገራ ቀዪራታ። ዓንድ ሕቐ ኦዚሪስ ከኣ ትብሃል። ምልክት ሓይል ወይ ስልጣንን ጽንኣትን ከኣ ነበረት።), the god of creation and Osiris, the god of the underworld and the dead. Although it was firstly known as the symbol of Ptah, the cult of Osiris adopted the djed pillar symbol in time. That is where the name “the backbone of Osiris” comes from.
ፊደል ተ መስቀል = ሩሕ= ሕይወት፣ ማለት እዩ ትርጉሙ
https://youtu.be/Oy8h-fRrjL4
እታ ጥንታዊት መስቀል ኦሪታዊ ሃይማኖት ምድረ ባሕሪ ወይ ኣኽሱም እዚኣ እያ። ሕቶ ንተኻታተልቲ መርበና፣ እእስከ ንምርምር ዝኣክል፣ መስቀል ድሕሪ ክርስቶስ ምውላዱ ድዩ ተፈጦሩ፣ ወይስ ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ?
እዚ “ዘደንቕ ታሪኽ ነገስታት ኣብርሃን ኣጽብሃን” ብዝብል ኣርእቲ፣ ኣብዚ ቪዶዮ ተገሊጹ ዘሎ ትንተናኸ፣ ሓቂ ድዩ ?
እቲ ብንጉስ ላሊበላ ብተኣምራታዊ ጥበብ ካብ ከውሒ ተጸሪቡ ዝተሰርሕ ቤት መቕደስ ኣብ ልዕሊኡ መስቀል ኣለዎ። እዚ ቤት መቕደስ እዚ ድማ ቅድሚ ኣሽሓት ዓመታት ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ዝተሃንጸ እዩ።
እዞም ክልተ ነገስታት ኣኽሱም ብ”ኤዛናን” “ሴዛናን” ዝፈጡ ዝነበሩ፣ ቅድሚ ኣብ ክርስትያን ምእታዎም ካበይ እዮም መጺኦም?
እዞም ክልተ ነገስታት ኣኽሱም ብኤዛናን ሴዛናን፣ ድሕሪ ብ320 ክሳብ 340 ዓ.ም.ፈ. ድሕሪ ክርስቶስ ምውላዱ ማለትዩ፣ ብኣባ ፍረሚናጦስ ዝብሃል ሶርያዊ ኣቡን ምስ ተጠመቑ ምስ “ተቐብኡ” ግና ኣብርሃን እጽብሃን ተባሂሎም። ካብቲ እዋንቲ ጀሚሩ እምብኣር፣ ሃይማኖት ክርስትና ኣብ ከባቢና ተኣታተወ። ቅድሚኡ ዝነበረ ዘመናት ግና፣ ማለት ቅድሚ 5 ሽሕ ዓመታት ህዝቢ ከባቢ ቀይሕ ባሕሪ እምነቱ ኣዝዩ ረቂቕን ቅዱስን ባህርያዊን እዩ ዝነበረ። ምስ ክርስትናን ምስልምናን ግና ፈጺሙ ርክብ ኣይነበሮን። እኳድኣ ሃይማኖት ክርስትናን ምስልምናን ምስወረሮም ሃይማኖቶምን ባህሎምን መንነቶም ክፍሓቕ ጀመረ።
እስከ ነዛ ብቋንቋ እንግሊዝኛ ብፕሮፈሶር ጄምስ ስሞል ትዘርጊሓ ዘላ ቪድዮ ከኣ ንከታተላ። እቲ ሓቀኛ መልክዕ እምነትን፣ ባህልን፣ መንነትን ግና ኤውሮጳውያን ብፍላይ ግሪኻውያንን ሮማውያንን፣ ካብ ኣፍሪቃውያን ሰሪቖም፣ መልክዖም ጥራይ ከምዝኾነ ገሮም ወኒኖሞ። እቲ ሓቂ ግና ካልእዩ። ኩሉ ሃይማኖትን፣ ባህልን፣ መንነትን ግና መሰረቱ ካብ 8 ሺሕ ዓመታት ቅ.ል.ክ.ጀሚሩ ክሳብ ግሪኻውያን ንግብጽን ሱዳንን ኢትዮጵያን ዝነበረ ዘሚቶም ከም ባዕሎም ዝመሃዙዎ ገሮም ንህዝቢ ዓለም ከእምኑ ገልዳሕ ይብሉ ኣለው። ኣብታ ከሜት ትብሃል ዝነበረት ከተም ግብጺ፣ መሰረት ምዕባሌ ማለት፣ኩሉ መስረት ፍልጠት፣ ከም ከሚስትሪ፣ ብያሎጂ፣ ቂጽሪ፣ ጆሜትሪን መዲሲን ሕርሻ ወዘተ….ካብ ቅድሚ 8 ሺሕ ዓመታት ኣብኣ እዩ ዝነበረ።
ኣብ ነገስታት ኤዛናን ሴዛናን (ኣብርሃን እጽብሃን) ኦሪታዊ ሃይማኖት ኤርትራን ኢትዮጵያን ክረክስን ክድምሰስን ጀሚሩ። እቲ ካብኩሉ ዘስደምም ድማ እዞም ክልተ ሰባት ካብ ግሪኽ ተሰዲዶም ንኣኽሱም ዝመጹ ምኻኖም ከይፈለጥና፣ ከም ብኣምላኽ ዝተላእኩ ቅዱሳት ገርና ምእማና እዩ። እስከ ነዛ ኣብ ታሕቲ ዘላ ቪድዮ ብኣድህቦ ነስተብህለላ፣ ብፍላይ እቶም ኣብቲ ኣብ ከተማ ፣ ምልክታትን፣ ዘለዋ ታሪኻዊትን ጥንታዊትን ዓዲ ወቕሮ፣ ግንከኣ ጥንታዊ ቤተ መቕደስ ዘለዋ፣ ኣብቲ ውሽጢ ቅዱስ ቤተ መቕደስ ድማ፣ ካብ ጥንቲ ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ዝነበሩ፣ ምልክታት፣ ከም “መስቀል” (ፊደል “ተ”) ዝኣመሰሉ ይርከቡ።
ካብ 300 ቅ.ል.ክ. ዝነበረት ምዕብልቲ ጥንታዊ ወደብ ኣዱሊስ፣
ወደብ ኣዱሊስ ብተዛረብቲ ትግሪኛ ዝተሃንጻን፣ ዝምርሓን መራኺብ ንግዲ እትውንን ነበረት ወደብ ነበረት። ብቀዪሕ ባሕሪን ህንዳዊ ውቅያኖስን ኣቋሪጻ ዓለምለኻዊ ንግዲ ተካይድ ዝነበረት ዓባይ ወደብን ከተማን ከኣ ነበረት። እቲ ኣዱሊስ ማዕቢላ ዝነበረትሉ ዘመናት፣ እዘን ሎሚ ታሪኻዊ መሰረት ምዕባለ ኣዱሊስን ኣኽሱምን፣ መሮየን፣ ኬምነታን ዘሚተን፣ “ንሕና ኢና ሓያላት፣ ዋናታት ምዕባሌን ስልጣኔን ንሕና ኢና”፣ ንእንዳ በላ ከም ፖሊስ ዓለም ኮይነንን፣ ግንከኣ ተዛራርየንን ንመንነትን፣ ባህልን፣ ሃይማኖትን፣ህዝቢ ኣፍሪቃ ደምሲሰን፣ ንወለዶኡ ኣጽኒተን፣ ባህርያዊ ጸግኡ ንኽዘምታ፣ገልዳሕ ዝብላ ዘለዋ፣ ከም መንግስቲ ኣሜሪካ፣ መንግስቲ እንግሊዝ፣ መንግስቲ ፈረንሳን ካልኦት ኮራዅር ሃገራት ኤውሮፓን፣ ብፍላይ እኳድኣ እቲ ማሕበር ቫቲካን ካቶሊክ ወይ ብቋንቋ ትግሪኝ ቀታለ-ሊቕ፣ ወይከኣ እቶም ሎሚ ወርቅን ባጤራን በልዚንን ዘሚቶም ወኒኖም ዘለው፣ ይሁዳውያን…ፈጺሞም ዘይነበሩሉ ዝነበረ።
ንግስነት ኣኽሱም ኣዝዩ ልዑል ዝነበረ ንግስነት እዩ ነይሩ። መራሕቱ ከኣ ትግሪኛ ፊደላት ዝውንኑ እዮም ዝነበሩ።
ቅድሚ 5 ሽሕ ዓመታት ጥንታዊ ምዕባለ ንግስነት ኣሕሱም፣ ቅድሚ ንግስነት ግሪኽን፣ ሮማውያንን፣ ቱርካውያንን፣ ኣዕራብን ልዑላት ነገስታት እዮም ነይሮም። ኣብዚ ዋሓዚ ፈለግ ኒልን ተከዘን ኣዱሊስን ገማግም ቀዪሕ ባሕርን እዩ ዝነበረ። ነገስታት ኣኽሱም ድማ ብሴሜን ካብ ኣዱሊስ ተበጊሶም ክሳብ ሱዳን፣ ካብ ሱዳን ክሳብ ግብጺ፣ ብምራቕ ከኣ ካብ ኣዱሊስ ክሳብ የመን፣ ብወገን ደቡብ ድማ ክሳብ ቀላይ ጻና እዩ ዝነበረ። ግሪኻውያንን ግና ብጅግንነትን ቅዱስ እምነትን፣ምዕባሌን ኣኽሱም ስለዝቐንኡ ወሪሮም ኣዕኒዮማ።
ማርያም ጽዮን ኣኽሱም
In c. 590 BCE Napata was sacked by the Egyptian pharaoh Psammeticus II (595-589 BCE) and the capital of Kush was moved to Meroe. The Kingdom of Kush continued on with Meroe as its capital until an invasion by the Aksumites c. 330 CE which destroyed the city and toppled the kingdom. Overuse of the land, however, had already depleted the resources of Kush and the cities would most likely have been abandoned even without the Aksumite invasion. Following this event, Meroe and the dwindling Kingdom of Kush survived another 20 years before its end c. 350 CE. ኣስተብህል፣ ካብ ጥንቲ ጀሚሮም ካብታ ከተማ መሮየ ትብሃል ኣብ ሱዳን እትርከብ፣ ነገስታት መሮንኒ ዝብሃሉ እዮም ዝገዝኡ ነይሮም። መሮኒ ካብ መሮየ ዝመጸ ቃል ዩ። ነገስታት መሮኒ ክሳብ 800 ክፍለ ዘመን ድ.ል.ክ. ኣብ ኣኽሱም ገዚኦም። እታ ፈላሻ ዮዲት ዝተባህለት ንግስቲ ንኣኽሱም ወሪራ ምስ ስዓረቶም፣ ነቲ ታቦት ካብ ኣኽሱም ንኤርትራ ተማሊኦማ ተመሊሶም። መጀመርያውን ካብ መሮየ ጀሚሮም ክሳብ ኣዱሊስን፣ ላሊበላን እዮም ዝገዝኡ ዝነበሩ። ሓያሎ ተመራመርቲ ብዝዕባ እንታውነትን ምነትን ክትርኹ ከለው ከምዚ ይብሉ፣ “ምናልባት ዮዲት ኦሪታዊ እምነት ስለዝነበራ፣
ክርስትና ከኣ ኣብ ኣኽሱም ብግሪኻውያን ምስ ኣቶወ፣ ንክርስትና ከተጥፍእ እያ ነንግስነት ኣኽሱም ዘዕነወታ”፣ እቲ መዘና ዘይነበሮ ጥንታዊ እምነት ምድረ ባሕሪ፣ ብክርስትናን ብምስልምናን እዩ ዓንዩን ተደምሲሱን ይብሉ።
እቶም ቀዳሞት ወረርቲ ማለት ቅድሚ 350 ዓመተ ዓለም፣ ቅድሚል ልደተ ክርስቶስ፣ ነቲ ውሩይ ንንግስነት ኣኽሱም ወሪሮም፣ ባህልናን እምነትናን ዝደምሰሱ ግሪኻውያን እዮም ዝነበሩ። ንግስነት ጥንታዊት ግሪኽ ካብ13 ክሳብ9 ክፍለዘመን ቅ.ል.ክ. እዩ ዝነበረ። ካብ መላብ ምዕራባውያን ሃገራት፣ ሓንቲ ግሪኽ ጥራይ እያ ካብ 13 ክፍለዘመን ቅ.ል.ክ. ዝነበረት። እቲ ንዘመናት ዓንቢቡ ዝነበረ ምዕባሌ ኣፍሪቃ፣ ግዝኣቱ ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ ክሳብ ኤርትራ፣ ካብ ኤርትራ ከኣ ክሳብ ግብጺ እዩ ዝነበረ። እቲ ብኣለክሳንደር ዓቢ ዝብሃል ባርባራዊ ገዛኢ ዝምራሕ ዝነበረ ሰራዊት፣ ንግብጺ ወሪሩ ነቲ ኩሉ ምዕባሌታት ኣዕንዩ ተቖጻጸረ። ካብኡ ቀጺሉ ድማ ንንግስነት ኣኽሱም መጠራ፣ ኣዱሊስ ዘዕነወ ወራር ግሪኽ እዩ ዝነበረ።
-
1. The Ancient Civilization of KushTeachers Education Institute A Major African Civilization Kush rules Egypt Kush defeats RomeTeachers Education Institute Teachers Education Institute Teachers Education Institute • How many of our students, when they study the ancient cultures of Mesopotamia, Egypt or • How many students would be Greece, are aware that at the same time as these • How many students would aware that a Roman army at the civilizations existed another major civilization be aware that the 25th time of the Emperor Augustus thrived in the interior of


text:
ዓመጻት ህግደፍ አብ ልዕሊ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ኤርትራ ብቀሲስ ፕሮፈሰር አትናቴዎስ ገብረአብ (ሃዋሳ፡ ኢትዮጵያ) ስለ ኩሎም ናይ ሕሊና እሱራት ኤርትራ ኩላትና ተንሲእና ናይ ሓንተ ደቂቕ ናይ ሕሊና ጸሎት ነዕርግ። ዝከብርኩምን ዝኸብርክንን ጉባኤኛታት፡ ሎሚ ኣብ ቅድሜኹም ተረኺበ፡ ነቲ ንነዊሕ እዋናት ዝተዛረብኩሉን፡ ዝተቓለስኩሉን ጉዳይ ከም አንደገና ምሳኻትኩም ክዛተየሉ አዝዩ ባህ ይብለኒ። …Read More »
ወጮ እንተ ገልበጥካዮ ወጮ
ውልቀመለኽቲ ፡ ኵሉ ግዜ ብዛዕባ ክትሓስቦን ክትገብሮን ክስምዓካን ዘለዎ ነገራት ክልፍልፉ መሬት ይዓርቦም። ውልቃዊ ባህግታትካን ሃንቀውታኻን ኣብ ቅድሚኦም ትርጉም የብሉን። ስለዚ፡ በቶም ንህይ ወትካ ዝያዳኻ ዝሓልዩላ ሰባት ተኣዚዝካ ምንባር እንተ ዘይኮይኑ ብዛዕባ ነፍስኻ ምሕሳብ ኣየድልየካን’ዩ ይብሉኻ። ስቲፈን ቪዚንዘይ ህዝቢ ኤርትራ ሳላ ጀጋኑ ደቁን፡ ሳላ’ቲ ዘርኣዮ ንባዕዳውያን ኣይግ ዛእን ዝብል …Read More »
ኣወል ወረ ለቲሸ ምስ መሓዙቻ
መሓዙቻ ድሕሪ ንግደት ኒው-ዮርክ ዋላ ዋላ ጥዕና ዝበሃል ኣይረኸበትን፡፡ ወዲ-ኣፎም ይመጽእ ኣሎ ምስ በልዎ፡ ልባ ኣብ እንግድዓ ተሓዚላ ከም ሕንጢት እሩሩ ክትብላ’ያ ቐንያ፡፡ ኣብተን ስሕዋት ጸጕሪ ርእሳ ዝስቖራ፡ ጭሕሚ ዑፉን ዝመስላ ዊግ ከተናዲ ዘይኣትወቶ እንዳድኳን ኣይነበረን፡፡ ንቝኖ ዘመላክዕ ወርቃዊ መስተር(ሚዶ)፡ ካብ ቅርቅርቲ ንርእሲ ኣብ ክልተ ከፊሉ፡ ብግንባር ተጠዊ፡ ንኣዛን ኣልሒሱ …Read More »
ንግደት ነብዩ ኢሰያስ ዘእመ ምልኪ ኣብ ኒው-ዮርክ
ንግደት ነብዩ ኢሰያስ ዘእመ ምልኪ ኣብ ኒው-ዮርክ ጕዕዞ ኣባ ጎብየ ናብ ጽምብላሊዕ ቃላት ንስምዒት ኵነታት ኵታ ኵሉ ኣብ ውሽጢ ግዜን ቦታን ዝቓነን ዝድህሰስን ዘይድህሰሰን ተሰኪሙ ናብ ቃልዕ ከምጽእ ሓይሊ ኣለዎ እኳ ክበሃል እንተተኸኣለ፡ ኣብ ገለ እዋናት ግና ሓጎስ ክንየው ክትገልጾ ትኽእል ሓይሊ ከይዱ ፍንጭሕ ምስ እትብል፡ ጓሂካ ክንየው ጓሂ ሓሊፉ …Read More »
ኢሳያስ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ማይ ጣይታ ኮይኑ ክምድር ርኢና
ትማል 23 መስከረም፡ እቲ ጸርፍን ምቁንጻብን ዝኣመሉ፡ ኣባ ጃዊ ህግደፍን፡ ዓንተር ሃገረ ኤርትራ ኢሳያስ ኣፈዎርቂ፡ ዘይከምቀደሙ፡ ቅርዓት ዘየውጽእ ዘረባ ኣብ መበል 66 ኣኼባ ውድብ ሑቡራት ሃገራት ኣስሚዑ። ወያ ፈላጥ-ኹሉ፡ ንውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ‘ተስፋ ብዘቁርጽ ኣገባብ ዝኣረገ’ ኢሉ ድሕሪ ምግላጽ፡ እቲ ውድብ፡ ጥራሽ ጣቋ ዘይብሉ ናይ ሙዃን ሓደጋ የንጸላልዎ ምህላው ኣጠንቂቁ፡፡ …Read More »
ከምታ ናይ ሊብያ!
ጭቁን ህዝቢ ዓለም ነንሕድሕዱ ዘመሳስሎ ናይ ሓባር ረቛሒታት ኣለዎ። እዚ ድማ ጭቆና ኢዩ። ኣብ ሊብያ ዘሎ ሽግር ኣብ ኤርትራ ኣሎ። ምናልባሽ ናይ ኣፈታትሕኡ ኣገባብን ግዜን ክፈላለ ይኽእል። ኣብ መጨረሻ ግን ንዘላኣለም ከምኡ ኢሉ ዝነብር ሽግር የለን። ኣብ ኤርትራ’ውን መዓልቲ ኣላ ህዝቢ ዝትስኣላ። ኣብ ዓለም ዝካየድ ዘሎ ጸረ ዲክታተርነት ሰውራ ኣዝዩ …Read More »
ናብ ተስፋንኪኤል ገራህቱ፣ ኳደረ ህግደፍ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ
ናብ ተስፋንኪኤል ገራህቱ፣ እንታይ ኢለ ቅጽል ከም ዝህበካ እኳ ኣይፈለጥኩን። ኣቶ ከይብለካ ናይ ኣቶታት ስራሕ ኣይትሰርሕን ዘለኻ። ኣብ ክንዲ ንደቀባት ኣኪብካ ብዛዕባ ሃገርን ህዝቢት ትመያየጥ፣ ንጽባሕ ንጉሆ ዘጣዕሰካ ሰብኣዊ ሕልናኻ ዘይቅበሎን ብታሪኽ ዘሕትተካን ተግባር ትገብር ከም ዘለኻ ፍለጥ። ጎረቤትካ ኮይነ መዚነካ’ሞ ከም ሓሰር ንፋይ ፈዃስካ ረኺበከ።ኣብዛ ኮሪዕና ዝተወለድናላ ኤርትራ መዕለቢ …Read More »
እሽም
“እሽም እስክትሽም እሽም እስክትሽም ’ዛ ጥልፈይ ጉምጉም ነጸላይ ጥምጥም ኣዋርቐይ ስክም ’ዛ ቢራይ ግስም እሽም እስክትሽም ወይ’ዚ ወልፊ ሕሱም እሽም እስክትሽም ቶባእ ድሕሪ ደጊም!” ኢላ’ምበር ባሃብላ ክትልብም ግዲ’ላ እቲ ምዃን’ታይ ክትደግም ኢላ ወራዙትን ከም ዓይበት ይቕደዳ ባሃብላን ተራይዋ ኩዳ ምስ ወዲወዳ ዓንዲራ ዓቢዳ ምስ ጓልጓላ ዘሊላ ፈሊላ ሎምስ ይብለየላ …Read More »
ፍረ ናጽነት ምዕባሌ ኢዩ
ኣብ ዝኾነ ሕብረተሰብ ዝካየድ ህዝባዊ ቃልሲ፡ ቀንዲ ዓላማኡ እቲ ሕብረተሰብቲ ካብ ጭቆና ተጋላጊሉ ኣብ ዕለታዊ መነባብሮኡ ለውጢ ንምምጻእ ኢዩ። ለውጢ ክበሃል እንከሎ እቲ ጨቋኒ ስርዓት ተለዊጡ ህዝቢ ዝሳተፎ፤ ዝቆጻጸሮ ህዝባዊ ስርዓት ምቛም ማለት ኢዩ። ህዝባዊ ስርዓት ድማ እቲ ህዝቢ መሰሉ ተሓሊዩ ሓደ ኣብ ልዕሊ ሓደ ብባህሊ ይኹን ብሃይማኖት ዕብለላ ዘይብሉ …Read More »
ተፈጥሮ እውን’ዶ ፖለቲካ?
ብሰሎሞን ኣበራ ካብ መግዛእቲ ህግደፍ ሓራ ወጺኤ ናብ ኤውሮጳ ካብ ዝኣቱ ድሕሪ ሓደ ዓመት’ዩ ነይሩ፡ ግጥም ኩዕሶ እግሪ ዋንጫ ዓለም ኣብዛ ዝነብረላ ሃገረ ጀርመን ዝተኻየደሉ፡ ክራማት 2006። ሓደ ኣጋምሸት ኣብ ከተማ ፍራንክፈርት፡ ሓበሻ ብብዝሒ ኣብ ዝንቀሳቐሱሉ ከባቢ ማእከላይ መደበር ባቡር (hauptbahnhof) ብእግረይ እናተጓዓዝኩ፡ “እዚ ደኣ እቲ ጋዜጠኛ ድዩ፧’’ ዝብል ዘረባ’ኳ …Read More »
ተፈጥሮ እውን’ዶ ፖለቲካ?
ካብ መግዛእቲ ህግደፍ ሓራ ወጺኤ ናብ ኤውሮጳ ካብ ዝኣቱ ድሕሪ ሓደ ዓመት’ዩ ነይሩ፡ ግጥም ኩዕሶ እግሪ ዋንጫ ዓለም ኣብዛ ዝነብረላ ሃገረ ጀርመን ዝተኻየደሉ፡ ክራማት 2006።ሓደ ኣጋምሸት ኣብ ከተማ ፍራንክፈርት፡ ሓበሻ ብብዝሒ ኣብ ዝንቀሳቐሱሉ ከባቢ ማእከላይ መደበር ባቡር(hauptbahnhof) ብእግረይ እናተጓዓዝኩ፡ “እዚ ደኣ እቲ ጋዜጠኛ ድዩ፧’’ ዝብል ዘረባ’ኳ እንተሰማዕኩ፡ጉዕዞይ ኣየሰናኸልኩን። “…..ኣንታ ሓወይ…..ስምዓኒ’ሞ….መን …Read More »
ምልክታ ብዛዕባ ሃገራዊ ኮምሽን ኣብ ለንደን ዘካየዶ ዘተ
ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ልኡኻት ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤሃኮደለ) ምስ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰደህኤI) ሰሉስ ሰነ 14, 2011 ኣብ ከተማ ለንደን ዓባይ ብሪጣንያ ድሕሪ ምርኻቦም ሕጂ ነናብ ቦትኦም ብሰላም ተመሊሶም ኣለዉ። ሃገራዊ ዋዕላን፡ ዋዕላ ዝፈጠሮ ትካላትን ብሓደ ወገን፡ ብመንጽሩ ከኣ ኣብ መንጎ ሰደህኤን ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን …Read More »
ናብ ኩላቶም ኤርትራውያን፡ ብዝያዳ ድማ ናብ ምእመናን ካቶሊካውያን፡ ዝቐርብ ህጹጽ መጸዋዕታ
ብኣብ ሰሜን ኣሜሪካን፡ ኣብ ኤውሮጳን፡ ዝርከቡ ኣባላት ምእመናን ካቶሊካውያን። ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን ካቶሊካውያን ምእመናን፡ ከምኡውን ኩልኻትኩም ኤርትራውያን ሃገራውያን፦ መንግስቲ ኤርትራ፡ ኣብ ልዕሊ ኩላተን ሃይማኖታት፡ ብፍላይ ከኣ ንካቶሊካዊት ቤተክርስትያን፡ ዘለዎ መደብ (ፖሊሲ) ተኻታቲልናዮ፡ ኣድቂቕና’ውን መርሚርናዮ፤ ዘሰምብድ ኮይኑ ድማ ረኺብናዮ። ምኽንያቱ ከኣ መንግሥቲ ኤርትራ፡ ንኹላተን ሃይማኖታት፡ ብፍላይ ከኣ ንካቶሊካዊት ቤተክርስትያን፡ ንሓዋሩ ከድክማ፡ እነተኾይኑሉ …Read More »
ህግደፍ፡ ገና ኣብ ጽውጽዋይ
ብሰሎሞን ኣበራ ወርሒ ታሕሳስ 1994፡ ስርዓት ኢሰያስ ምስ ስርዓት ኣልበሽር ዝነበሮ ዲፕሎማሲያዊ ርክብ ብወግዒ ዝበተኸሉ ግዜ ኢዩ። እቲ ሃንደበታዊ ናይ ህግደፍ ኣዋጅ ንብዙሓት ዘደንጸወ ምንባሩ ምዝካር ይከኣል። ገለ ካብቲ ምኽንያታት ኣብ መንጎ ክልቲኡ ህዝብታት ዝጸንሐ እወንታዊ ሕውነታዊ ርክብን ክልቲኦም ስርዓታት ዝነበሮም ዘይልሕልሕ ዝመስል ጥቡቕ ምትእስሳርን ብቕጽበት ምቕያሩ ኢዩ። ነቲ ብወገን …Read More »
ጻውዒት ንህዝቢ ኤርትራ
Eritrean American Public Forum: Dallas-Fortworth ክቡር ህዝቢ ኤርትራ ኣብዚ ብማዕበል ሓርነትን ነጻነትን ተናዊጹሉ ዘሎ ግዜ፡ አብ መላእ ዞባና ዝርከቡ ጭቁናት ኣህዛብ፡ ካብ ኣርዑት ዓመጽቲ ስርዓታት ንምግልጋል፡ ሓደ ብሓደ ካብ ሱሮም በርቂቖም ክውድቅዎምን ክብድህዎምን እንከለው፡ ህዝቢ ኤርትራ ነዚ ማዕበል ለውጢ፡ ተዓዛባይ ጥራይ ኮይኑ ክጥምቶ አይግባእን። ኣቃልቦ ህዝቢ ዓለም ኣብ ዞባና ኣተኲሩ …Read More »
ጃምቦ እቲ ዑቡድ ከልቢ ገዛውትና (ዳእላ)
ዘገርም ህይወት እኮ`ዩ ዘሎና፡ ብውሽጢ ዑቡድ ከልቢ ኣይትንበሩ እንዳበለ ይነኽሰና፡ ብግዳም ድማ ንምንታይ ምስ ዑቡድ ከልቢ ትነብሩ ኣለዅም ኢሎም ይኸሱና` ጃምቦ ዝበሃል ነይሩ- ከልቢ ገዛውትና፡፡ ጃምቦ ዕትዕት ኢሉ ሓፊስ፡ ቖርቦቱ ጎፍጓፍ ኮይኑ ዝዕጕርጕር ዝበለ ኢዩ ነይሩ፡፡ ጃምቦ ብባህሪኡ ምንኻስ ክፈቱ መዓት`ዩ፡፡ ብፍላይ ብፍላይ ድማ ጭሩኡ ዝሕዞ ሰብ ሓንሳብ ምስ ነኸሰ …Read More »
ኤልሳ ጭሩም :ተራ መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ምዕዋት ዲሞክራሲያዊ ለውጢ
መደረ ኤልሳ ጭሩም ኣብቲ ብዕለት 25/03/11 ኣብ ለንደን ዝተገብረ ሰላማዊ ሰልፊ ተራ መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ምዕዋት ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ኩልና ከምንፈልጦ፣ ሃገርና ኤርትራ ኣብ 1991 ናጽነታ ክትዓትር ዝኸኣለት ሳላ እቲ ዘይሕለለ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራን ብፍላይ ድማ መንእሰያት ኣዋልድን ኣወዳትን ደቃ እዩ። ይኹን እንበር ተቃለስቲ መሲሎም ብናይ ካልኦት ደምን ዓጽምን ተመኹልዮም ኣብ …Read More »
መዐቀኒ ሃገራዊነት!
ሃግራዊነት ስፍሕ ዝበለ ትርጉምን ኣገላልጻን ኣለዎ። ብዙሓት ጸሓፍትን ናይ ፖለቲካ ፈላጣትን በቢዝመስሎም ብዝተፈላለየ መንገዲ ይገልጽዎ። ብሓፈሽኡ ግን ሃገራውነት ማለት ሓደ ብርቱዕ ስሚዐት ናይ ኩርዓትን ተኣማንነትን ሓርበኝነትን ናይ ሓደ ሃገር ኢዩ። እቲ ኣገዳሲ ሕቶ ግን ሃገራውነት ማለት እንታይ ማለት ኢዩ? ብዙሓት ሰባት ሃገራውነት ምስ ልዕላውነት የተሓሕዝዎ። “ቀንዲ ሃገራውነት ልዕላውነት ሃገር ምክልኻል …Read More »
እንድዒ
እንድዒ እቲ ተመን ኣብ ትሕቴና በትሪ ኣብ ኢድና ነታ ወስ እኳ ስኢንና አረ እንታይ’ዩ ዓዚሙና? እንድዒ … እንታይ’ዩ ዓዚሙና ቋንቋና ተዘባሪቑ ባቤል ዝኾነና? ኣብ ሰዋስው፡ ኣሳዅዓ ቃላት መግለጺታት፡ ትርጕማት ሽንኮለል ዝበልና? እንታይ’ዩ ሕድሕድና ዘቋስል? እቲ ሓደ ተወደቐ እቲ ሓደ ዘዕልል እቲ ሓደ ተለዘበ እቲ ሓደ በትሩ ዘልዕል እንታይ’ዩ ነቲ ሓደ …Read More »
ስምረት መንእሰይ ኤርትራ ንለውጢ (ስመኤለ)
“ክንብርኵት ከይንብርኵት ቅድም ቀዳድም ኣብ ማይ ዘለዎ ንብጻሕ” ኤርትራዊ መንእሰይ ዝያዳ ኵሉ ክፋል ሕብረተሰብና ኣደራዕ ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ኣብ ነብሱ ዝጸሓየ ወለዶ ኢዩ፡፡ ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ነዚ ናጽነት ዝተረከበ ወለዶ ንምድሃኽን፡ ካቡኡ ሓሊፉ እውን “እሺ” ኢሉ ዝንብርከኽ ሙኡዙዝ ግልያ ንምቕያር ፡ ሳዋ ዝበሃል ብቝዱስ ዕላማ ዝተለበጠ ተንኮል ኣሊሙ፡ ህይወቱ ብጕቡእ ከይመርሕ፡ ከይመሃር፡ …Read More »


text:
ማእቶት ዘደንፍዕ ጠለብ ዘበናዊ ድኹዒ ምህርቲ ዘበን 2009/2010 ዓ/ም
ኣብ ዘበነ ምህርቲ 2009/2010 ዓ/ም ብደረጃ ክልል ዝህሉ መፍረያይነት ንምዕባይ ልዕሊ ሓደ ነጥቢ ሓደ ሚልየን ሄክታር መሬት ብዝተፈላለዩ ዝራእቲ ንምሽፋን ዝተፈላለዩ ሕርሻዊ ንጥፈታት እናተሳለጡ እዮም። ካብ ሓደ ሄክታር ብማእኸላይ 27 ኩንታል ንምርካብ (ብድምር ልዕሊ 28 ሚልዮን ኩንታል ምህርቲ ንምሕፋስ) እውን ትልሚ ተታሒዙ ምንቅስቓስ ናተኻየደ ይርከብ።
መፍረያይነት እዚ ዓመት በቲ ዝተትሓዘሉ ሸቶ ንኽዕወት ካብ በዓል ሞያ ክልል ክሳብ ተራ ሓረስታይ ብምውዳድ ኣብ ኣጠቓቕማ ቴክኖሎጂታት ሕርሻ፣ ኣብ ኩነታት ማሕረስን ምልስላስን፣ ኣብ ኣድላይነት ብመስመር ምዝራእ፣ ኣብ ኣጠቃቕማ ኬሚካላትን ዝኣመሳሰሉን ብኽልስ ሓሳብን ብተግባርን ዝተደገፉ ስልጠናታት ተዋሂቦም እዮም። ሓረስቶት ዕዳጋ ተኮር ዝኾኑ ምህርትታት ኩታ ገጠም ብዝኾነ መንገዲ ብምዝራእ ንምግብነት ካብ ዝግበር ሃልኪ ብተወሳኺ ንዕዳጋ ዝኾኑ ፍርያት ኣፍርዮም ዘቕርብሉ ኩነታት ንምፍጣር ቢሮ ሕርሻን ልምዓት ገፀርን ክልል ትግራይ ትልሚ ሒዙ እናሰርሐ እዩ።
“እቲ ብብርኪ ክልል ተታሒዙ ዘሎ ትልሚ መፍረያይነት ኣብ ባይታ ወሪዱ እንታይ ከምዝመስል ዞባ ደቡብ ምብራቕ ትግራይ ወረዳ ሳሓርቲ ሳምረ ዘሎ ምንቅስቓስ ብኣብነት ወሲድና ክንድህስስ ኢና። ኣብታ ወረዳ መፍረያይነት ዘመነ ምህርቲ 2009/2010 ዓ/ም ንምስሳን ብመሰረት እቲ ብኽልል ዝወፀ ኣሰራርሓ ዝለዓለ ስራሕ እናተሰርሐ እዩ። ኣብታ ወረዳ ዝተሰርሐ ስራሕ ንምርኣይ ኣረኣእያ ኣብ ምቕያር ዝሰርሕዎ ፈላማይ ስራሕ ካብ ምርኣይ ክጅመር ይግባእ። ኣተሓሳስባ ከይሃነፅካ ዝመፅእ ለውጢ ስለዘየለ ሓረስቶት እቲ ወረዳ ናብ ተግባራዊ ስራሕቲ ቅድሚ ምእታዎም ከመይ መፍረያይነት ከምዝስስንን ድርቂ ዝፃወር ቑጠባ ምህናፅን ከምዝከኣልን ግንዛበ ዘጨብጡ ስልጠናታት ብምሃብ እዩ ተጀሚሩ። ኣብቲ ስልጠና 27 ሽሕን 781 ሓረስቶት እቲ ወረዳ ተሳቲፎም እዮም። ብፍላይ መርኣያ ንዝኾኑ ሓረስቶት ኩታ ገጠም ሜላ ተጠቒሞም ብመስመር ብምዝራእ ኣብ ተመሳሳሊ መዓልቲ ዘሪኦም ኣብ ተመሳሳሊ መዓልቲ ክፃህዩን ዝራእቶም ክእክቡን ትርፊ ምህርቶም ድማ ንዕዳጋ ንኸቕርቡ ተወሳኺ ስልጠና ተዋሂብዎም ተኣማሚኖም ናብ ተግባር ኣትዮም ኣለው።
ኣብ ዘበነ ምህርቲ 2009/2010 ዓ/ም ከም ክልል መፍረያይነት ከደንፊዑ ዝኽእሉ ፓኬጃት ቴክኖሎጂ ሕርሻ ናብ ሓረስቶት ክተኣታተው እናተገበረ እዩ። ንኣብነት 675 ሽሕ ኩንታል ዝተፈላለዩ ዓይነታት ዘመናዊ ድኹዒ ማለት ዩርያ፣ ዳብን ምጥን ድኹዕን ኣብ ረብሓ ክውዕሉ እዮም። ኣብ ዘበነ ምህርቲ 2008/09 ዓ/ም ብብርኪ ክልል 153 ሽሕ ሄክታር መሬት ብኩታ ገጠም ዘርኢ ስርናይ ተሸፊኑ ነይሩ።
ካብዚ ብሉፃት ተመክሮታት ብምውሳድ ሎሚ ዘበን እውን 60 ሽሕ ኩንታል ምሩፅ ዘርኢ ስርናይ ንሓረስቶት ተኸፋፊሉ ኣሎ።
ኣብታ ወረዳ ኣብ ዘመነ ምህርቲ 2009/2010 ዓ/ም መፍረያይነት ንምስሳን 15 ሽሕን 418 ኩንታል ዘመናዊ ድኹዒ፣ 860 ኩንታል ምሩፅ ዘርኢ ኣብ ሓረስቶት ተኣታትዩ ናብ ረብሓ ውዒሉ ነይሩ። ሎሚ ሓረስታይ ትግራይ “ብዘይ ዘመናዊ ድኹዒ ምዝራእ ማለት ዓይንኻ እናረአየ ፍርያትካ ክንኪ ምግባር” ማለት ከም ዝኾነ ካብ ተግባራዊ ውፅኢቱ እናረኣየ ብምምፅኡ ካብ ሰናይ ሓጋዩ ንመዐደጊ እታዎታት ሕርሻ ዝውዕል ገንዘብ እናዓቖረ ብምፅናሕ ኢድ ብኢድ ጠሊቡ ዝጥቀመሉ ኩነታት ተፈጢሩ እዩ። ብዓይንና ሪኢና ዘረጋገፅናዮ ሓቂ እንተሃለወ እውን እዚ እዩ። እቲ ሓረስታይ ገንዘብ እናዓቖረ ብምፅንሑ ዘመናዊ ድኹዒ ኢድ ብኢድ ክጠልብ እንከሎ ተዓዚብና። ከምኡ እውን ብፅሬትን ብመጠንን ዝሐሸ ፍርያት ንምርካብ ፃህያይ ፈልዩ ዘጥፍእ፣ ሓረስታይ ብተግባር ኣረጋጊፁ ዝዓግበሉ “ፖላስ” ዝተብሃለ ኬሚካል ፀረ ፃህያይ ንምዕዳግ ኣቐዲሙ ገንዘብ ኣዋፂኡ 343 ሌትሮ ጠሊቡ ይርከብ።
ሓረስቶት ወረዳ ሳምረ እቲ ላዕለዋይ ስራሕቲ ንምውጋን ዝጠቅም ስልጠና ጥራሕ ኣይኮኑን ተዋሂቦም። ልዕሊ 100 ዓይነት ዝራእቲ ዘጥቅዕ ሓዱሽ ባርኖስ ኣሜሪካ ንምክልኻል እውን ኣብ እንታይነትን መከላኸሊ መንገድታትን እቲ ባርኖስ ብምስሊ ዝተደገፈ ስልጠና ን370 ኣመራርሓ ክኢላታት ሕርሻን ተዋሂቡ እዩ። እዚኦም ድማ ነቲ ሓረስታይ ስልጠና መጨበጢ ግንዛበ ክህቡ ተገይሩ ኣሎ። ስለዝኾነ ድማ እቲ ሓረስታይ እንታይነት እቲ ባርኖስ ክፈልጥ ብምኽኣሉ ዝኾነ ምልክት እንትርኢ ናብ ሰብ ሞያ ብምቕራብ ንምክልኻል ድልው ከምዝኾነ ተዓዚብና ኣለና። ነዚ ከም መርኣያ ዝውሰድ ድማ ኣብ ጣብያታት ዓምዲ ወያነን ማይ ቀናን ነቲ ሓዱሽ ባርኖስ ዝመስል ሓሰኻ ዘዝረኣዮ ንምርግጋፅ ናብ ሰብ ሙያ ሕርሻ ሓበሬታ ኣምፂኦም እቲ ባርኖስ ከም ዘይኮነ ዝተረጋገፀሉ ኩነታት ከም ዝነበረ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ሕርሻ እቲ ወረዳ ኣይተ ዘሚካኤል ኣረጋጊፆሙልና።
ኣብ ሕርሻ፤ ስግግር ክረጋግፅ እንተኾይኑ ሓረስቶት ብምግቢ ዓርሶም ንምኽኣል ጥራሕ እንተይኮነስ ብመጠንን ብፅሬትን ዝሐሸ ፍርያት ከርክቡ ኣለዎም። እዚ ጋህዲ ክኸውን እንተኾይኑ ድማ እቲ ዝተኣታቶ ፓኬጃት ሕርሻ ክትግበር ኣለዎ። ካብዚኣቶም ሓደ ብሜላ ኩታ ገጠም ጌርካ ብመስመር ዝዝርኡ ዝራእቲ እዮም። እዚ ስለዝኾነ ኣብ ዘመነ ምህርቲ 2008/09 ዓ/ም ንዕዳጋ ትኹረት ሂበን ኩታ ገጠም፣ ብመስመር ስርናይ ዘሪአን ዝሓሸ ፍርያት ኣብ ዝረኸባ ኣርባዕተ ጣብያታት ተሞክሮ ልውውጥ ተኻይዱለን እዩ።
ብድምር ኣብታ ወረዳ ኣብ ዘበነ ምህርቲ 2008/09 ዓ/ም ብዝራእቲ ካብ ዝተሸፈነ 35 ሽሕን 806 ሄክታር ተሓራሳይ መሬት ሓደ ነጥቢ ክልተ ሚልዮን ኩንታል ንምርካብ ትልሚ ተታሒዙ ሓደ ሚልዮን 44 ሽሕ ኩንታል እቶት ክርከብ ኽኢሉ እዩ። ኣብ ዘመነ ምህርቲ 2009/2010 ዓ/ም እውን 27,781 ሓረስቶት ብማእኸላይ ካብ ሓደ ሄክታር 33 ነጥቢ ሓሙሽተ ኩንታል ፍርያት ብምርካብ ሓደ ነጥቢ ክልተ ሚልዮን ኩንታል ንምርካብ ትልሚ ተታሒዙ ሓረስቶት መሬቶም ሰለስተ ጊዜ ሓሪሶም ኣለሳሊሶም ኣብ ምዝራእ ይርከቡ። ብቐፃሊ ግዜኦምን ጉልበቶምን ኣብ መሬቶም ብምውዓል ብኣግባቡ ዝራእቶም ክፃህዩ ፀረ-ባልዕ ኬሚካል ክጥቀሙ ሓዱሽ ባርኖስ ኣሜሪካ እንተተራእዩ እውን ብባህላዊ መንገዲ ንምክልኻል ድልዋት ኮይኖም ከም ዝርከቡ እቶም ሓላፊ የረድኡ።
ሓረስታይ ኣሸብር ተካ ነባሪ ወረዳ ሰሓርቲ ሳምረ ጣብያ ዓምዲ ወያነ ደብረ ሓይላ ቁሸት እንዳማርያም እዮም። እዞም ሓረስታይ ኣብ ሳልሳይ ማሕረስ ኢና ረኺብናዮም። መሬት ንሓብሓቢኣ ከም እትልግስ ኣቀዲሞም ስልጠና ስለዝወሰዱ ናብ ተግባር ኣትዮም። ኣብ ዝሓለፈ ዓመት መዓል ኣርባዕተ ፅምዲ ናይ ዓርሶም፣ መዓል ሓሙሽተ ፅማድ ድማ ናይ ካልኦት ሓረስቶት ተወፊሮም ዘሪኦም ነይሮም። ነዚ መዓል 9 ፅምዲ ግራት ሓሙሽተ ኩንታል ዘበናዊ፣ 40 ኩንታል ከዓ ባህላዊ ብድምር 45 ኩንታል ድኹዒ ነስኒሶምሉ እዮም። ካብዚ እቲ መዓል ክልተ ፅምዲ ተሓራሳይ መሬት ስርናይ ብመስመር ዘሪኦም 17 ኩንታል ረኺቦምሉ ነይሮም። ከምኡ እውን ካብ ጣፍን ስገምን 33 ኩንታል ብድምር 50 ኩንታል ፍርያት ሓፊሶም ምንባሮም የረድኡ።
ኣብ ዘበነ ምህርቲ 2009/2010 ዓ/ም ስልጠና ተዋሂቦም ነይሮም እዮም። ከምኡ እውን ካብ ሰናይ ሓጋዩ ንመዐደጊ ዘመናዊ ድኹዒ ዝውዕል ልዕሊ ሽዱሽተ ሽሕ ብር ዓቒሮም። ስለዝኾነ እውን ሓሙሽተ ኩንታል ዘበናዊ ድኹዒ፣ ሓደ ኩንታል ምሩፅ ዘርኢ ኢድ ብኢድ ከፊሎም ዓዲጐም። ኣብዚ ሕዚ መዓል ሽዱሽተ ፅማድ መሬት ተወፊሮም ናይ ዓርሶም እውን መዓል ኣርባዕተ ፅምዲ ሓዊሶም ጣፍ፣ ስርናይን ስገምን ዘሪኦም ኣለው። ካብዚ ልዕሊ 60 ኩንታል ንምርካብ ትልሚ ሒዞም ይንቀሳቐሱ ከም ዘለው ድማ የረድኡ።
“ቀንዲ ፀላኢየይ ድኽነት ከምዝኾነ ዝተረደአኒ ሐዚ ኣይኮነን። ከምዚ ሐዚ ሰላሳ፣ ሓምሳ ኩንታል ሓፊሰ ማዕኸነይ ክመልእ እሞ ይትረፍ መሬት ዘርኢ ውሒጣ እንተፅቅጥ ኣብታ ቐጣን ወርሓት ትለሓስ ትቕመስ ዝተሰኣነትላ ካብ ዝፈትዋ መረበተይ ዝተሰደትኩላ 1977 ዓ/ም እዩ” ዝበሉና እዞም ወላዲ ኣብ ስደት ናብ ሃገረ ሱዳን ተሰዲቶም ምንባሮም ንድሕሪት ተመሊሶም ይዝክሩ። ኣብቲ ጊዜ እቲ ውድብ ህወሓት ህዝቢ ከይበርስ ዓዱ ክምለስ ብዝገበረቶ ፃዕሪ ድሕሪ ሓደ ዓመት ኣብ ዓዲ ዝናብ ወቒዑ ምስተብሃሉ ዓዶም ተመሊሶም። ኣብዚ ሐዚ ሳላ ቅኑዕ ፖሊሲ ውድብን መንግስትን ካብ ተፀባይነት ተናጊፎም ወናኒ ኣርባዕተ ኣብዑር፣ ሰለስተ ፀባ ከፍቲ፣ 10 ጤለበጊዕ ከምዝኾኑ ይገልፁ። ከምኡ እውን ኣብ ከተማ ዓዲ ጉዶም ኣርባዕተ ሚኢቲ ሽሕ ብር ዝግመት መንበሪ ገዛ ከም ዘለዎምን ኣብ ማእኸል እታ ጣብያ ድማ በዓል ክልተ ክፍሊ ቆርቆሮ ገዛ ሰሪሖም ኣብ ዝሓሸ መነባብሮ ይርከቡ። ውፅኢት ፃዕሮም መርኣያ ሓረስታይ ተባሂሎም ከምዝተሸለሙ እውን ብኣንደበቶም ይገልፁ።
ካሊእ ነባሪ ጣብያ ዓምዲ ወያነ ቁሸት ጎናይ ዳዕሮ ዝኾኑ ሓረስታይ ሓጎስ ረዳ እዮም። ናይ ዓርሶም መዓል ሰለስተ ፅማድ ተሓራሲ መሬት ኣለዎም። ካብዚ ብተወሳኺ መዓል ሰለስተ ፅማድ መሬት ናይ ሰብ ተወፊሮም ይዘርኡ። ነዚ ሰለስተ ኩንታል ዘመናዊ ድኹዒ 40 ኩንታል ባህላዊ ድኹዒ ተጠቒሞም ሰለስተ ግዜ ሓሪሶም ኣለሳሊሶም ከም ዝዘርኡ ይገልፁ። ካብዚ እቲ መዓል ክልተ ፅምዲ ተሓራሳይ መሬት ብመስመር ስርናይ ዘሪኦም ኣለው። ንመዐደጊ ዘበናዊ ድኹዕን ምሩፅ ዘርእን እውን ልዕሊ ሓሙሽተ ሽሕ ቕርሺ ዓቚሮም ብምፅነሖም ከይተጨናነቑ ኢድ ብኢድ ጠሊቦም ከምዝተጠቐሙ ይገልፁ።
ሓረስታይ ሓጎስ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት እውን ንተመሳሳሊ ተሓራሳይ መሬቶም ሰለስተ ኩንታል ዘበናዊ ድኹዒ፣ 40 ኩንታል ባህላዊ ድኹዒ ተጠቒሞም መዓል ሽዱሽተ ፅምዲ ዘሪኦም ነይሮም። ካብዚ 34 ኩንታል ንምርካብ ትልሚ ሒዞም ተንቀሳቒሶም ነይሮም። ይኹን እምበር እቲ ስርናይ በዝሒ ማይ ብምንባሩ ነትዒ ስለዘጋጠመ 20 ኩንታል ረኺቦም ነይሮም። ሎሚ ዘበን ካብዚ ተሞክሮ ወሲዶም ብሰፊሕ ድጉሪ ሓሪሶም ብመስመር ዘሪኦም ምፅፋፍ ዘድሊ እንተኾይኑ እውን ኣፃፊፎም 36 ኩንታል ንምርካብ ትልሚ ሒዞም ይሰርሑ ከምዘለው የረድኡ።
ካብዚ ብተወሳኺ ካብቶም ልሙዳት ባልዓት ዝተፈለየ ኣብዚ ቀረባ ዝተርኣየ ሓዱሽ ባርኖስ ሓደግኡ ብሰብ ሞያ ሕርሻ ኣስተምህሮ ተዋሂቦም ንምክልኻሉ ድልው ከምዝኾኑ እዮም ዝገልፁ። እዚ ባርኖስ ሓደገኛ ከም ዝኾነ ተገንዚቦም ኣብ ከባቢኦምን እንተደኣ ተራእዩ በቲ ቁፅሪ ሓደ መማረፂ ብባህላዊ (መንገዲ) ንምክልኻል ቐትርን ለይትን ዝራእቶም ከምዝከታተሉ ገሊፆሙልና። ዝተለመዱ ባልዓትን ፃህያይን ንምክልኻል እውን ብፍላይ “ፖላስ” ዝተብሃለ ፀረ ፃህያይ ኬሚካል ውፅኢታዊ ምዃኑ ብዝግባእ ተገንዚቦም ነዚ ዝኸውን ክልተ ሽሕ ብር ዓቚሮም ከምዘለውን ብመጠን ይኹን ብፅሬት ዝሓሸ ፍርያት ንምርካብ ድልው ኮይኖም ከምዝርከቡ እዮም ዝገልፁ።
ብድምር ከምቲ “ሓራስ ከም ኢዳ ትበልዕ ኣርጕዳ” ዝበሃል ምሰላ ለባማት ማዕረ ፃዕርና ኢና እንሓፍስ። ነዚ ንምግባር ሓረስታይ ፍርያት ሕርሽኡ ብፅሬትን ብመጠንን ንምስሳን ዝተጀመሩ ብክላስተር ናይ ምዝራእ ስራሕቲ ኣጠናኺሩ ክቕፅሉ ይግባእ። ከከም ኩነታቱ ማይ እንትበዝሕ ከንፃፍፍ፣ ማይ ሕፅረት እንተጋጥም ድማ ዝነጠበት ማይ ናብ ግራቱ ክኣሊ ከምዘለዎ መልእኽትና እዩ።


text:
ብላቲናዊ ሥርዓተ ኣምልኾ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ሎሚ በዓለ ሓዋርያት ቅዱሳን ጴጥሮስን ጳውሎስን ተዘኪሩ ውዒሉ፣ ኣብ መንበረ ጴጥሮስ በዚ ዕለት’ዚ ነቶም ኣበየዓመቱ መዓርገ ሊቀጵጵስና ብምቅባል ሓላፍነት ናይ ዝቅበሉ ሓደስቲ ሊቃነ ጳጳሳት ካብ ር.ሊ.ጳ ብፓልዮ ዝፍለጥ ኣክሚም ናይ ሊቀጵጵስና ዝቅበሉሉ ዕለት እውን ስለዝኾነ ኣብቲ ብኮንቺስተርዮ ዝፍለጥ ናይ መንበረ ጴጥሮስ ጉባኤ ሎምዘመን ንመዓርገ ካርዲናለት ዝተጸውዑ ሊቃነ ጳጳሳት ነዚ ናይ ጒስነት ምልክት ዝተቀበሉሉ ዕለት እውን ነሩ፣
ሎሚ ንግሆ ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ንበዓለ ሓዋርያት ቅዱሳን ጴጥሮስን ጳውሎስን ንምዝካርን ነዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቅሰ ሥርዓት ንምፍጻምን ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ዝመርሕዎ መሥዋዕተ ቅዳሴ ዓሪጉ፣ ቅዱስነቶም ኣብ ዝሃብዎ ስብከት ከኣ ብዛዕባ እቲ ናይ ዕለቱ ቃል ኣምላኽ ዝህቦ መልእኽቲ ኣብ ሰለስተ ቃላት ማለት ምስክርነት ስደትን ጸሎትን ዝብላ ቃላት ዘተኮረ ቃል ኣስሚዖም፣
ቅዱስነቶም ብዛዕባ እታ ምስክርነት እትብል ቀዳመይቲ ቃል ኣብ ዘስምዕዎ ስብከት ናብቲ ቅዱስ ጴጥሮስ ዝሃቦ ምስክርነት ምልስ ብምባል ጐ.ኢ.ክ ንሓዋርያት መጀመርያ ሰባት ንወዲ ሰብ መን ይብልዎ! ቀጺሉ ከኣ ንስኹምከ መን ትብሉ! ቢሉ ኣብ ዝሓተቶን ቅዱስ ጴጥሮስ ክንዲ ኩሎም ኮይኑ ንስኻ ክርስቶስ ወዲ እቲ ሕያው ኣምላኽ ኢኻ ቢሉ ዝሃቦ ምስክርነትን ዘተኮረ ስብከት ኣቅሪቦም።
እታ ክርስቶስ ዘቅረባ ሕያው ሕቶ ሎሚ ንዓና’ውን ከምዝትምልክት ብፍላይ ከኣ ንጓሶት ነፍሳት ከምትምልከት ዝገለጹ ቅዱስነቶም እዛ ሕቶ’ዚኣ ወሳኒት ስለዝኾነት ናይ ሕይወት መልሲ ከምዘድልያ ኣዘኻኺሮም፣ ንነፍሲወከፍና ዓይኒ ዓይንና እንዳጠመተ ኢየሱስ ኣነ ንኣኻ መን እየ ይብለና ኣሎ! እዚ ማለት ከኣ ይብሉ ቅዱስነቶም ናይ ሕይወትካ ጐይታ ኣነ ድየ ወይስ ካልእ ትሓስቦ ኣሎካ ይብለና ኣሎ። ስለዚ ምስ ቅዱስ ጴጥሮስ ኰና ከም ተኸተልትን ሓዋርያትን ናይ ሕይወት ምርጫ ክንገብር እዚ ከኣ ብዘረባ ጥራይ ዘይኮነ ብተግባር ኣብ ሕይወትና ክኸውን ኣለዎ ኢሎም፣
እዛ ሕቶዚኣ ብኸምኡ ኸሙ ትሕለፍ ኣይኮነትን ዝበሉ ቅዱስነቶም ነፍሲወከፍና ናብ ሕልናና ተመሊስና ጥጡሕ ናብራ ዝደሊ ቅሱን ክርስትያን ድየ ወይስ ኣብ ጉዕዞ ዝርከብ ሓዋርያ ኢልና ነስተንትን! ኣይምውቅ ኣይዝሑልዶ ኰይነ እነብር ኣሎኹ ወይስ በቲ ሃልሃል ዝብል ፍቅሪ ክስርስቶስ ተቃጺለ ኣብቲ ገፊሕ ዓውደ ኲናት መንግሥቲ ኣምላኽ ዝተኻእለኒ አበርክት ኣሎኹ! ኢልና ነስተንትን ምስ በሉ ናብ ቅዱስ ጴጥሮስን ጳውሎስን ምልስ ይብሉ እሞ ‘ከም ቅዱሳን ጴጥሮስን ጳውሎስን ንእምነቶም ዝምስክሩ ክርስትያን ንጐይታ ክሳብ መወዳእታ ይስዕብዎ፣ ስለዚ ክሳብ መወዳእታ ብመንገዱ እምበር ብመንገድና ክንክተሎ የብልናን። መንገዱ ከኣ ብመስቀልን ስደትን ዝሕለፍ መንገዲ እዩ’ ድሕሪ ቢሎም ናብታ ካልአይቲ ቃል ዝበልዋ ናብ ስደት ይሰጋገሩ እሞ ጴጥሮስ ጳውሎስ ጥራይ ኣይኮኑን ደሞም ዘወፈዩ ግብሪ ሓዋርያት ከምዘዘንትዎ ዳርጋ ኩሎም መሥረቲ ቤተክርስትያን ብስደትን መከራን ሓሊፎም ብደሞም መስኪሮም፣ ሎሚ እውን እንተኾነ ምንም እኳ ብዙሕ ዘይውረዮሎም እንተኾኑ ካብቲ ናይ ቀዳሞት ዘመናት ብዘይውሕድ ብዙሓት ክርስትያን ዝተወገኑ ዝተዀነኑ ናይ ዓመጽ ኣደዳ ዝኾኑ ብሞት ዝተቀንጸሉ ኣለው፣ ኮይኑ ከምቲ ቅዱስ ጵውሎስ ዝብሎ ብሕይወት ምንባር ንክርስቶስ እንተሞኩ ከኣ ክብረት ዝብሎ ብዘይ መስቀል ክርስቶስ ከምዘየሎ ብዘይ መስቀል ከኣ ክርስትያን ከምዘይክወን ንፍለጥ፣ ንክርስቶስ ንምምሳል መስቀሉ ምቅባል እቲ ዝተሰቅለን ካብ ሞት ዝተንሠኤን ክርስቶስ ክርስቶስ ምሳና ከምዘሎ ብምእማን ከኣ ንቅድሚት ምግስጋስ የድሊ፣ ከምዚ ብምግባር ከኣ ምስ ቅዱስ ጳውሎስ ‘ንሕና ብዂሉ ወገን ንሳቀ ኣሎና ግናኸ ንያትና ኣየዕረብናን ሰብ የሳድዱና ኣለዉ ግና ኣይተደርበናን ንጭፍጨፍ ኣሎና ግና ኣይሞትናን’ (2ቆሮ 4.8-9) ክንብል ንኽእል፣
እታ ሳልሰይቲ ቃል ከኣ ጸሎት እያ፣ ሕይወት ሓደ ሓዋርያ ብምስክርነትን መስቀልን ምስ ሓለፈት ዕለት ዕለት ጸሎት ብምግባር እያ ኣትቅጽል፣ ከመይ ነቲ ተስፋ እትቅልብን ኣብ እምነት ከምዝዓብን እትገብሮ ማይሕይወት ጸሎት እያ። ጸሎት ከም እትፈቀርና እተረጋግጸልናን ከምእነፍቅር እትገብናን ቀንዲ መጋበሪት እያ፣ ኣብ ቤተክርስያን ኩልና ነንሕድሕድና እንደጋገፈሉ ከኣ በዚኣ ኢና፣ ኣብ ግብረ ሓዋርያት ‘ጴጥሮስ ተኣሲሩ እንከሎ ካብታ ቤተክርያት ስለኡ ዘይቋርጽ ጸሎት ናብ እግዚአብሔር ይዓርግ ነበረ’ (ግሐ 1.5) ዝብል ንረክብ፣ ጸሎት እትገብር ቤተክርስትያን ጐይታ ይሕልዋ ንሱ ከኣ የሰንያ፣ ምጽላይ ማለት ነቲ ጉዕዞ ኣብ ኢዱ ምሕዳግ እዩ፣ ንሱ ከኣ ይሓልየሉ፣ ጸሎትከስ ዘተሓባብረናን ዝድግፈናን እዩ፣ ጸሎት እንክንገብር እቲ ኣብ ፍቅሪ እሙን ዝኾነን ኣብ ግዜ ፈተናና ጥቃና ዘሎን ጐይታ ኢዱ ይመልስ፣ እንክብሉ ጐይታ ንኩልናን ነቶም ኣብዚ ዕለትዚ ናብ መዓርገ ካርዲናልነት ክብ ዝበሉን ነቶም ኣክሚም ሊቀ ጵጵስና ዝተቀብሉ ጓሶትን ከምዝሕግዝ ብምርግጋጽን ነቶም ንኢኩመኒካዊ ፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ በርጠለሜዎስ ወኪሎም ኣብቲ በዓል ንዝተረኽቡን ብምምስጋን ስብከቶም ዛዚሞም፣


text:
Du är här:
Arbete och näringsliv
ልዕሊ 80 ሚእታዊት ካብ 20 ክሳብ 64 ዝዕድሚኦም ተቐማጦ ናይዚ ኮሙንዚ፤ ኣብ ስራሕ ዓለም ዘሎዉ እዮም። ብዝሒ ሰራሕተኛታት ደቂኣንስትዮ ምስ ናይ ደቂ ተባዕትዮ ዳርጋ ማዕረ እዩ። እቲ ልሙድ ስራሕ ኣብ ፋብሪካ እዩ። ኢንዱስትራያዊ ፍርያት ንወጻኢ ኣብ ዚልእካ ዓበይቲ ኩባንያታት ድማ፤ ክኢላታት ሰራሕተኛታት ናይ ”ኬሚስትሪ”፤ ”ሂይድራውሊክ”፤ ”ድራይቭ-ሲስተም” ከምኡውን ኣብ ፍርያት-ዕንጸይቲ ኣሎዉ እዮም። ብዙሓት ኣብ ክንክን-ጥዕናን፡ ሓልዮትን፡ ኣብ ትምህርቲን ዝሰርሑ ውን ኣሎዉ። እቲ ኮሙንን እቲ ወረዳዊ-ባይቶን እቶም ዝዓበዩ ወሃብቲ ስራሕ ናይዚ ከባቢ እዮም።
ነቶም ካብ ”ኖርዲክ-ሃገራት” ወይ ካብ ”ሕብረት-ኤውሮጳ” ዘይመጹ ወጻእተኛታት፤ ናታታም ናይ መንበሪን-ስራሕን ፍቓድ ሓላፍነት ዘሎዎ፤ ሚግራሾንስቨርከት እዩ።
ቤትስልጣን መራኸብቲ-ስራሕ (Arbetsförmedlingen)፤ ነቶም ኣብ ምድላይ ስራሕ ዚርከቡ ይሕግዞም፤ ነቶም ደለይቲ-ሰራሕተኛታት ድማ፤ ሰራሕተኛ ንኽረኽቡ ይደጋገፍዎም እዮም። ኣብቲ ናይ ቤትስልጣን መራኸብቲ-ስራሕ ኣድራሻ ኢንተርነት፤ ገለ ካብቲ ዘሎ ናይ ስራሕ ዕድላት ምልክታ ይወጽእ እዩ። ሰራሕተኛታት ዚምልምሉን ሰራሕተኛታት ናብ ካልኦት ኩባንያታት ዘካርዩን ትካላት ውን ኣሎዉ።
እቲ ኮሙን ምስ ”ቤትስልጣን ውሕስነት-ካሳን” (Försäkringskassan) ምስ ቤትስልጣን መራኸብቲ-ስራሕን ተሓጋጊዙ፤ ናብ ስራሕ ዘምርሕ ናይ ትሃድሶ መደባት የዳሉ እዩ። እቲ ብምኽንያት ናይ ነዊሕ ጊዜ ምሕማም፤ መጕዳእቲ-ስራሕ ወይ ካልእ ምኽንያት፤ ልምምድ-ስራሕ ዘድልዮ ሰብ፤ መታን ከም ብሓድሽ ናብ ስራሕ-ዓለም ክምለስ፤ ኣብዚ ናይ ትሃድሶ መደባት ክሳተፍ ይኽእል እዩ። እቶም ከቢድ ስንክልና ዘሎዎምን፤ ኣብ ስራሕ-ዓለም ክወዳደሩ ዘይክእሉን ሰባት፤ ኣብቲ ኮሙናዊ መዓልታዊ ንጥፈታት ክሰርሑ መሰል ኣሎዎም።
ቤትስልጣን መራኸብቲ-ስራሕ ከምኡውን ቤትስልጣን ውሕስነት-ካሳን ብብዙሕ ቋንቋታት ዚወሃብ ሓበሬታታት፤ ኣብቲ ነናቶም ኣድራሻ ኢንተርነት ኣሎዎም።
ሓገዝ ንትካላት
ንትካላት ዚወሃብ ሓገዝ ኣብ ኦርንሾልድስቪክ፤ ናይ ነዊሕ እዋን ናይ ንግዳዊን ትካላዊን ኣሰራርሓ ልምዲ ኣሎ። ናይ ቅድሚ ሕጂ ትካል ዘሎካ ወይ ሓድሽ ትካል ክትከፍት ትድሊ ምዃንካ ብዘየገድስ፤ ምስቲ ”ኮሙናዊ ናይ ትካል-ኣገልግሎት ምምሕዳር” ንኽትራኸብ ዕዱም ኢኻ። ብዛዕባ ገዛውቲን፤ ናይ ወፍሪ-ገንዘብን፤ ንግዳዊ መደባትን፤ ሕጊታትን፤ ርክብ ምስ ሰበስልጣናት ወዘተ፤ ምኽሪ ክህቡኻ ይኽእሉ እዮም። ናይ ትካል-ኣገልግሎት ቁጽሪ ስልኪ፡- 0660- 883 86 ወይ 0660-887 27 እዩ።


text:
ስእልታት ኣፍሪቃ ኣብዚ ሰሙን፡ 8 - 14 መስከረም 2017
ዝንቕ ሕሩያት ምስልታት ኣፍሪቃን ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኣፍሪቃውያንን፡ ኣብዚ ሰሙን።
-
BBC
ኣብ ቅድስቲ ማርያም ዉቕሮ (ትግራይ) ነጋሪት ዝወቕዑ ቀሺ፥
-
Reuters
ረቡዕ፥ ኣብ ርእሰ ከተማ ናይጀርያ (ላጎስ) ኣብ ርእሱ ተሸኪሙ እናዘወረ ክዳን ዝሸይጥ መንእሰይ።
-
Reuters
ኣብ ዝሓለፈ ሓሙስ ኣብ ኮንጎ ዲሞክራቲክ ሪፓብሊክ (ኪንሻባ) ኣብ ውሽጢ ታክሲ ጠጠው ኢሉ ካብ ስርሑ ናብ ገዝኡ ዝመላለስ መንእሰይ።
-
Reuters
ኣብ ሃደ ገጠር ሰሜን ምብራቕ ናይጀርያ ካብ ቤት ትመህርታ ብብሽክለታ እትመላለስ ተመሃሪት
-
EPA
ፕሬዚደንት ዙምባብወ ሮበርት ሙጋቤ፡ ፓርላማ ሃገሮም ብዕሊ ንምኽፋት ዘይተለምደ ዓይነት መጓዓዝያ ተጠቒሞም ንርእሰ ከተመኦም ንሃረሬ እንተምርሑ።
-
EPA
ዓጀብቲ ፕረዚደንት ሮበርት ሙጋቤ ብኸምዚ ተፀቢዮምዎም።
-
AFP
ዓርቢ፥ ክለብ ኩዕሲ እግሪ ጀርመን (RB Leipzig) ተኸላካሊ ማእከል ተወላዲ ጊኒ ናቢ ከይታ፥ ኣብ ፀዋታ ቀዳማይ ዲቪዠን ጀርመን ምስ ሃምበርግ ጎል ምስ አእተወ ታሕጓሱ እንትገልፅ።
-
AFP
ኣብ ዝሓለፈ ሰንበት ተኸላኻላይ ኩዕሶ እግሪ ፈረንሳይ ጆርዳን ኢኮኮ ካብ ተናሓናሒኡ ኔዘርላንድ ኬኒ ቴተ እንተምልጥ።
-
AHMED JALLANZO
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ቀዳመ ሰንበት፥ ኣባላት ተናሓናሒ ውድብ ኣብ ርእሰ ከተማ ላይበርያ (ሞኖሮቭያ) ፖሊቲካዊ ጎስጓስ ብዕሊ እንትጅምሩ ብሓምለዋይን ብፃዕዳን ደሚቆም ውዒሎም።
-
EPA
ኣብ ዓለምለኸ ፈስቲቫል ማላዊ ብባህላዊ ሳዕሳዒት ዚምባብወ ኣዚዩ ዝተደነቐ ቆልዓ።
-
EPA
ኣብቲ ተመሳሳሊ መድረኽ ፌስቲቫል፡ ሓደ ምስ ጉጅለ ባህሊ ሃረሬ ዝመጽአ ኣብ ተዓደምቲ ድሙቕ ኣቀባብላ ኪግበረሉ።
-
AFP
ኣብ መወዳእታ፥ በዓል ሞያ ምግቢ ጉጅለ ኣቢጃን ንተኻፈልቲ እቲ ፌስቲቫል ስጋ ጠቢሱ ክዕንግል ተዳልዩ እንትፅበ።
ኣከባብራ በኣለ ጥምቀት ኣብ መቐለን ጎንደርን
- 19 ጃንዩወሪ 2018
ኣከባብራ በዓል ጥምቀት ኣብ መቐለን ጎንደርን
- 19 ጃንዩወሪ 2018
ማህደር ፎቶ ዓለም
- 29 ዲሴምበር 2017


text:
ብስም ኣብ፣ ብስም ወልድ፣ ብስም መንፈስ ቅዱስ፥ ሓደ ኣምላኽ ይኣምን ኣሜን።
“ንስኻትኩም ኣብ ምድሪ ግብጺ ስደተኛታት ኔርኩም ኤኹም፥ ስደተኛ ከመይ ከም ዝስምዖ ድማ ትፈልጡ ኤኹም እሞ፥ ንስደተኛ ኣይተጫንቕዎ።” ኦሪተ ዘጽኣት 23፡9
- ስደት
- ትርጉም ስደት
ትርጉም ስደት ብሕጽር ዝበለ ኣገላልጻ ምንቅስቓስ ካብ ሓደ ቦታ ናብ ካልእ ማለት እዩ። ቦታ ክበሃል ከሎ፡ ዓዲ፣ ከተማ፣ ሃገር፣ ኣህጉር ከምኡ’ውን ካልእ ክፍለ ዓለም የመልክት። ስደት ካብ መቦቆላዊ ቦታ ብምንቅስቓስ ኣብ ሓድሽ ሂወት ምእታው ማለት እዩ። ስደት ግዝያዊ ወይ ድማ ቀዋሚ ክኸውን ይኽእል። ጠንቂ ስደት ዝተፈላለየ ምኽንያታት እዮም። ንኣብነት፥ ቁጠባዊ፣ ማሕበራዊ፣ ፖለቲካዊ፣ መንፈሳዊ፣ ሃይማኖታዊ፣ ክሊማዊ ወዘተ ኢልና ክንርእዮ ንኽእል። ብሓፈሻ ክርአ እንከሎ ድማ ነቲ ሓደ ወዲሰብ ዝምነዮ ናይ ምንባር መሰልን ሓርነትን ዘይቃዶ ነገራት ምስ ዝህልው ስደት ይኽሰት።
- ህዝበ ክርስትያንን ስደትን
ስደት ካብ ጥንቲ ከም ዝነበረ መጽሓፍ ቅዱስ ይሕብረና። ንኣብነት ብዛዕባ ስደት ኣቦና ኣብርሃም ናብ ግብጺ ኣብ ኦሪት ዘፍጥረት ምዕራፍ 12 ብሰፊሑ ተጠቒሱ ንረክብ። ከምዚ ድማ ይብል፥ “ኣብታ ሃገር ከኣ ጥሜት ኮነ። ጥሜት ስለዝበርትዐ ድማ፥ ኣብርሃም ኣብኣ ክቕመጥ ናብ ግብጺ ተሰዲዱ ኸደ።” (ኦሪት ዘፍጥረት 12፡10 )
ቅድስቲ እኖና ማርያምን ዮሴፍን’ውን ምስ እየሱስ ህጻን ናብ ግብጺ ከምዝተሰዱ መጽሓፍ ቅዱስ ይሕብረና። በቲ እየሱስ ዝተወልደሉ ዘመን ኣብ ቤተ-ልሔም ምድረ ይሁዳ ነጊሱ ዝነበረ ንጉስ ሄሮዶስ ንእየሱስ ህጻን ክቐትሎ ይሓስብ ነበረ። እግዚኣብሔር ንዮሴፍ ብሕልሚ ተራእዮ እሞ ከምዚ በሎ፥ “ሄሮዶስ ነዚ ሕጻን ኪቐትሎ ይደሊ ኣሎ እሞ ተንስእ ነዚ ሕጻንን ኣዲኡን ሒዝካ ናብ ግብጺ ህደም። ክሳዕ ዝነግረካ ከኣ ኣብኡ ጽናሕ በሎ። ዮሴፍ ድማ ተንሲኡ ነቲ ሕጻንን እኖኡን ሒዙ ናብ ግብጺ ኸደ።“ (ማቲዎስ 2፡ 13 – 14)
ካብ’ዘን ክልተ ፍጻመታት እንመሃሮ እንተሃልዩ ጠንቂ ስደት ኣቦና ኣብርሃምን ስድራ–ቤት እየሱስ ህጻንን ዝተፈላለ ምዃኑ ግን ከኣ ናይ ሂወት ምድሓን ከምዝነበረ ንክንመሃር እዩ። ናይ ኣቦና ኣብርሃም መንቀሊኡ ቁጠባዊ ሽግር ክኸውን ከሎ ናይ ስድራ – ቤት እየሱስ ህጻን ግና ናይ ሂወት ሕቶ ወይ ስግኣት ከምዝነበረ ንግንዘብ።
- ስደት ኤርትራውያን
ስደት ኤርትራውያን ሓዲሽ ተርእዮ ኣይኮነን። እንሆ ልዕሊ ፍርቂ ክፍለ ዘመን (ልዕሊ 50 ዓመት) ኣቑጺሩ ይርከብ። በቲ ኤርትራ ኣብ ትሐቲ ግዝኣት ኢትዮጲያ ዝነበረትሉ ግዜ ህዝብና ኣደዳ ራዕድን ሽበራን ምስ ኮነ ንሂወቱ ከድሕን ሃገሩ ገዲፉ ዝተሰደ ውሑድ ኣይኮነን። ዝበዝሑ ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ብምስዳድ ድማ ኤርትራ ሓራ ምስ ኮነት ናብ ዓዶም ክምለሱ ልዑል ህንጥዩነት ነበረ። ስለዝኾነ ድማ ድሕሪ ናጽነት ናብ ዓዱ ዝተመልሰ ኤርትራዊ ብዙሕ እዩ።
ኮይኑ ግን እቲ ድሕሪ ናጽነት ዝተመስረተ መንግስቲ ፖለቲካዊ ኣካይዳኡ መሰረታዊ መሰላት ወዲ ሰብ ከማልእ ስለዘይከኣለ፤ ብፍላይ ንመንእሰያት ሓብሓብን ኣተባባዕን ስለዘይኮነ እኳ ደኣ በንጻሩ ስቅያት ዘናውሕን ተስፋ ዘቑርጽን እናኾነ ስለዝመጸ፤ ዳግማይ ስደት ክኽሰት ግዜ ኣይወሰደን። ከም ውጽኢቱ ድማ እንሆ ሎሚ ኤርትራዊ ኣብ ፈቐድኡ ኩርናዕ ናይዛ ዓለም ፋሕ ኢሉ ይርከብ። ቤተ ክርስትያናት ኤርትራ መንእሰያት ደቀን ናፊቐን እንሆ “ሓውካ ኣበይ ኣሎ” Où est ton frère ? እናበላ ይግዕራ። ዘፍጥረት 4፡9፥ “እግዚኣብሄር ከኣ ንቃየል፡ ኣቤል ሓውካ፡ ኣበይ ኣሎ? ይብል። ኩለን ኣድባራት ድማ ኣብ ኤርትራ ንቡር ሂወት ክኸውን ይምህለላ። ወለዲ’ውን ቤቶም ጸሚዩ ግዳያት ቁዛመን እህህታን ኮይኖም ይነብሩ ኣለው።
እቶም ዝተሰዱ ድማ ከም ደቂ ዛግራ ፋሕ ኢሎም፤ መንፈሳዊ ጓሳ ስኢኖም እንሆ ይነብሩ። ካብዞም ኣሽሓት መንእሰያት አዝዮም ውሑዳን ግን ከኣ ዕድለኛታት ግና ንኹሉ ፈተናታት ሂወት እናተቓለሱ ኣብ ዝኸድዎ ዓዲ ቤት ኣምላኽ እናተመላለሱ መንፈሳዊ ኩስከሳ ይረኽቡ ኣለው። “እንተ ተነሳሕካ ክቕበለካ እየ፣ ከምበሓዲሽ’ውን ኣገልጋልየይ ክትከውን ኢኻ፣…ናተይ ነቢይ ክገብረካ እየ፣ እቶም ሕዝቢ ናባኻ ተመሊሶም…” (ኤር.15፡19) ኪመጽኡ እዮም።
- ኤርትራውያን ካቶሊካውያን፡ ካበይ ናበይ
- ካቶሊካዊ እምነት ኣብ ኤርትራ
ስርዓተ ኣምልኾ ቤተ ክርስትያን ካቶሊክ ኤርትራ ካብ ናይ ላቲናዊ ኣምልኾ ፍልይ ዝበለ ኮይኑ፡ ናይ ምስራቓዊ ስርዓት ይኽተል። ኣብዚ ግዜ’ዚ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ኤርትራ ብኣርባዕተ ኤፓርቅናዊ (Eparchy) ምምሕዳር ትካየድ። ብጠቕላላ ከባቢ 150,000 ኣመንቲ ድማ ይርከቡ።
ኣብ ውሽጢ ሃገር ወላ’ኳ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ቀጥታውን ርኡይ ዝኾነን ዓመጻ ይወርዳ እዩ ክንብል እንተዘይከኣልና፣ ብሰንኪ ስደት መንእሰያት ዝወርዳ ዘሎ ሃስያ ግና ብዙሕ እዩ። ሎሚ ኤርትራውያን ካቶሊካውያን ኣብ መላእ ዓለም ፋሕ ኢሎም ይርከቡ። ስለዝኾነ ድማ ጓሳ ኣብ ዘይረኽብሉ ዓዲ፡ ብፍላይ ድማ በቲ ዝለመድዎ ስርዓት ኣምልኾ ግእዝ ኣገልግሎት ቅዳሰ ኣብ ዘይርከበሉ ኣከባቢ፤ እናተቐመጡ ኣብ ትዝታን ምስትንታንን ይነብሩ።
ካብ’ዚ ብዘይፍለ’ውን እቶም ኣብ ኤርትራ ዝነብሩ ዘለው ስድራ-ቤታት ዕድመ እናደፍኡን፡ ጸዋዕታ ኣምላኽ ረኺቦም ክህነት ዝለብሱ ዘለዊ ካህናት እናወሓዱን፣ ምስ’ቲ ምስፍሕፋሕ ዓለማዊ ኣተሓሳስባን ጽልዋ ምስፍሕፋሕ ካልኦት ሃይማኖታትን ተደማሚሩ ንቤተ ክርስትያን ብኣሉታ እዩ ዝጸልዋ ዘሎ። ምስ ግዜ ድማ እዛ እተፍቅረናን ሓብሓቢትናን ቤት ኣምላኽ ናበይ ገጸ እያ እትኸይድ ዘላ ኢልና ናይ ነፍሲ ወከፍ ካቶሊካዊ ዕቱብ ኣስተብህሎ ክኸውን ይግባእ።
- ካቶሊካዊ እምነት ኣብ ሃገረ ፈረንሳ
ፈረንሳይ ብመሰረቱ ካቶሊካዊት ሃገር እያ። ኣብ መርሓ ሃገር’ውን ብኸምኡ ትፍለጥ። ኮይኑ ግን በቲ ኣብ 18 ክፍለ ዘመን ዝተላዕለ ሰውራ ከምኡ’ውን ድሕሪኡ ዝቐጸለ ሓያል ቃልሲ ኣብ መንጎ ቤተ ክርስትያንን መንግስትን ንመንፈሳዊ ጉዕዞ ብኣሉታ ጸልይዎ። ካብ 1905 ኣትሒዙ ድማ ፈረንሳ መንግስትን ቤተ ክርስትያንን ብምፍላይ ዓለማዊ ኣተሓሳስባ ኣብ ህዝቢ ፈረንሳይ ኣስፋሓፍሐ። እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ድማ ካብቲ ክብርታት ፈረንሳይ ዝብልዎ ኣርባዕተ ነጥብታት (liberté, égalité, fraternité, Laïcité)፥ Laïcité, ናይ ሕልና ናጽነት ዝብል ኣምር ነቲ ሰዓቢ ካቶሊክ ካብ ቤተ ክርስትያን ከምዝርሕቕ ጌርዎ። ፖለቲካዊ ዕላማ ስለዝነበሮ ድማ ጽልዋኡ ቀሊል ኣይኮነን።
ሎሚ ከባቢ 12 ሚሊዮን ካቶሊካውያን ኣመንቲ ክህልዉ ከለዉ፡ ካብ ጠቕላላ ህዝቢ ድማ ከባቢ 70% ዝተጠምቀ እዩ። ካብዚኦም 5% ጥራሕ ናብ ቤተ ክርስትያን ዮም ተመላለስቲ። እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ 2.1 ሚሊዮን ሞስሊም፥ 500,000 ከንሻ, 150,000 ቡድሂስቲ, 125,000 ኣይሁድ ይርከቡ።
ብሓፈሻ ክርኤ እንከሎ ከባቢ 40% ንነብሶም ከም ሃይማኖት ኣልቦ(Athée) ይገልጽዋ።
ኣብ መልእኽቲ ጳውሎስ ናብ ሰብ ሮማ ከምዚ ንረክብ፤
“ጎይታይ ንነብያትካ ቐተልዎም፥ መሰውዒታትካ ውን ኣፍረሱ፥ ኣነ በይነይ እየ ተሪፈ ዘለኹ፥ ክቐትሉኒ ድማ ይደልዩ ኣለው” መልእኽቲ ጳውሎስ ወንጌላዊ ጳውሎስ 11 ፡ 3
ባህሊ ፈረንሳ ኣብ ካቶሊካዊ እምነት ዝተመርኮሰ እዩ። ስለዝኾነ ድማ ዳርጋ ኩሉ ነባሪ ፈረንሳይ ይኽተሎ። ነገር ግን እቲ እምነት ኣብ መዓልታዊ ሂወት ዳርጋ ኣሎ ክበሃል ኣይከኣልን። ካቶሊካዊ መንገድን ሂወትን ብብዙሕ ፈተነታትን ተጋድሎን ዝተኸበ እዩ። ኮይኑ ግን እቲ ሰረት ድልዱል ስለዝኾነ ነቲ ጽምኣት ኣምላኽ ዘለዎስ እቲ ባይታን ሂወትን ኣዝዩ ዓብይ እዩ። መዝሙር ንጉስ ዳዊት ናብ ቤት እግዚኣብሄር ንኺድ ምስ በሉኒ ተሓጐስኩ ብምባል ንቤት ኣምላኽ ዘለዎ ፍቕሪ ገሊጹ ኣሎ (መዝ. 122 : 1 )።
- መነፈሳዊ ዝምድና ሃገራት ኤርትራን ፈረንሳን
ኣብ መንፈሳዊ ጉዕዞ ብዙሓት ግን ከኣ ኣሰር ዘይገደፉ፣ ገለ ከኣ ውሑዳት ግን ከኣ ነባሪ ኣሰር ዝገደፉ ኣዝዮም ውሑዳት ኣጋጣሚታት ኣለው። ኤርትራ ካብዚ ዳሕረዋይ ኣብነት ዝኸሰበት ሃገር እያ። እዚ ዝኾነሉ ድማ ደናግል ደቂ ማሕበር ፍቕሪ ካብ ፈረንሳይ ተበጊሰን ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝነብራሉ ዝነበረ እዋን (ቅድሚ 140 ዓመት ኣቢሉ)፡ ኣብ ከተማ ከረን ሃዋርያዊ ተልኽእሎ ኣብ ዝፍጽማሉ ዘነበራ ግዜ ኣብዚ ሎሚ ማርያም ደዓሪት ተደኲናትሉ ዘሎ ቦታ ጸሎት የዘውትራ ነበራ። ምስ ግዜ ምስሊ ኣደና ማርያም ካብ ኣብ ፓሪስ ዝርከብ ቅዱስ ቦታ, 140 rue du Bac, La médaille miraculeuse, la chapelle de la rue du Bac (Paris), ብ13 ሓምለ 1881 ዓ.ም.ፈ ብኣቡነ ቱቬ ብዓቢ ዓጀባን ዑደትን ዝተባረኸት ኣብ እዛ ሎሚ ዘላታ ተቐመጠት። እንሆ ድማ ዓመት መጸ ብዘይምቁራጽ ህዝበ ክርስትያን ይነግድዋ።
ካብ’ዚ እንመሃሮ እንተሃልዩ በቲ ሐደ መንፈሳዊ ዝምድና ኤርትራን ፈረንሳይን ኮይኑ ክሳብ ሕጂ’ውን ዝቕጽል ዘሎ እዩ። ብቐረባ ውን እዛ ደኺመ ከይበለት ኣጆኹም እትብለና፡ ፋሕ ኢልና ከይንጠፍእ ድማ ኣበይ ኣለኹም ደቀይ እትብለና ዘላ ሲስተር ንግስቲ ኣባል ማሕበር ፍቕሪ ከምዝኾነት ኣብቲ ቅዱስ ቦታ እኖና ማርያም La médaille miraculeuse ሓዳሪት ዘላ ህያው ኣብነት እዩ።
- ምምስራትን ምሕብሓብን ካቶሊካዊት ስድራ ቤት
እቲ እግዚኣብሔር ዝጸንበሮ ሰብ ኣይፍለዮ” (ማቴ. 19:6)
ምምስራት ስድራ-ቤት ማለት ምምስራትን ምህናጽን ቤተ ክርስትያን ማለት እዩ። ቤት ናይ ሓንቲ ስድራ-ቤት ከምቲ ቤተ ክርስትያን ቅዱስ ዝኾነ፤ ንሳ እታ ቤትውን ቅድስቲ እያ። ኣብታ ቤት ዝነብሩ ድማ ብሰናይ ኪነብሩስ መንፈሳዊ ጉዕዞ ኪኹስኩሱ ይግባእ። እዚ ድማ ካብታ ክልተ ተጻመድቲ ብሓንሳብ ኪነብሩ ዝወሰኑላ ዕለት ጀሚሮም፤ ተኻፈልቲ ሚስጢረ ተኽሊል ስለዝኾኑ፡ ፍቕሪን ሓልዮትን፤ ምትሕግጋዝን ምክብባብርን፤ ናይ ውልቂ ኮነ ናይ ሓባር ሽግራት ምልዛብን ምፍታሕን፤ ከምቲ እየሱስ ዝፈትዎ ድማ ንኣምላኽ እናወደስካን እናኣመስገንካን ምንባር ኪዝውተር ከሎ፣ እታ ቤት ትቕደስን ትባረኽን። ካብ’ኣ ዝፈርዩ ዉሉዳን ድማ ንእግዚኣብሔር ባህ የብልዎ።
ስድራቤት መሰረት ናይ ሓደ ሕብረተሰብ ውን እዩ። ጥዑይ ስድራ ቤት ጥዑይ ሕብረተሰብ ይሃንጽ። ጥዑይ ሕብረተ ሰብ ድማ ፍትሒ ዘለዎ ኣነባብራ ይሰርዕ። ስለዚ እንበኣር እዩ ቤተ ክርስትያን ኣብ ስድራቤት ኣተኲራ መሰረታት እትሃንጽ። ሰብ ኣብ ስድራቤት እዩ ብቀዳምነት ፍቕርን ተኣማምነትን ኣምላኽ ተገንዚቡ፡ ንሱውን ብፍቕርን ብተኣማምነትን ኪነብር ከምዘለዎ ዚመሃር።
ስድራቤት ብኣርኣያ ስላሰ ዝተፈጥሩ ሰባት ከም ዝቖመት መጠን፤ ብመንፈስ ዜድልይ ነገራት እውን ኣሎ። መጽሓፍ ቅዱስ ከምዚ ይብለና ስለዚ፡ ሓላፍነት ዚስምዖም ወለዲ፡ ነቲ ኣምላኽ ዝሃቦም ንደቆም ብዛዕባ ኣምላኽን ብዛዕባ ዕላማኡን ብዛዕባ ስርዓታቱን ናይ ምምሃር ሓላፍነት ኪፍጽምዎ ይጽዕሩ እዮም።
ኣቱም ኣቦታትውን፥ ብናይ ጎይታ ስነ ስርዓትን ምኽርን ደኣ ኣዕብይዎም እምበር፥ ነደክኹም ኣይተኾርይዎም። ኤፌሶን 6:4።
ምምስራት ስድራቤት ብቃል ኪዳን ይጅምር። ቃልኪዳን ሓደ ካብተን ሸውዓተ ምስጢራት ቤተ ክርስትያን እዩ። ምስጢረ ተኽሊል ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ሰብ ምእንቲ ክጸድቕ ኢሉ ዝሰርዖምእዮ፤ ነቶም ብስርዓት ዝተጠመቁን ሜሮን ዝተቀብኡን ክርስትያን ሰባት ምስ ክርስቶስ ተወሃሂዶም ክነብሩ ስለኾነ እዩ። መሳርሒ ወይ መጋበሪ ክኾኖም ዝወሃቦም ምስጢር እዩ። ምስጢሩ ከኣ ንሰብ ቃል ኪዳን ብሓንሳብ ጸኒዖም ንኽነብሩ ጸጋ ዘውህቦም ምስጢር እዩ፣ ብተወሳኺ፥ ነፍሲ ወከፎም ብባህርያዊ ፍጥረቶም እግዚኣብሔር ኣብ ልባቶም ብዘሕደረሎም ህያባት፥ እቲ ሓደ ምእንቲ እቲ ሓደ፤ ከምኡ’ውን እቲ ሓደ ምእንቲ እቲ ሓደ ከምዝኾኑ ብውሽጦም ብዝስምዖም ዝንባሌ ዝቀውም ክኸውን እንከሎ እግዚኣብሔር ከኣ ነዚ ብሕጊ ከም ዝቐውም ጌይሩ ዝባርኾ እዩ።
ሰብኣይ ወይ ድማ ሰበይቲ በይኖም ክነብሩ ጽቡቕ ኣይኮነን። ስለዝኾነ ድማ እዩ ኣምላኽ ብመልክዑ ሰብኣይን ሰበይቲ ዝፈጠረ። (ዘፍ 1፡ 26-28)።
ኣምላኽ ድማ ብመልክዑ ሰብኣይን ሰበይቲ ፈጠረ። ብመክዕ ኣምላኽ ፈጠሮ። ተባዕታይን ኣንስታይን ገይሩ ፈጠሮም።(ዘፍ 1፡ 27)
ምስጢረ ተኽሊል ምሃብ ሓላፍነት ቤተ ክርስትያን እዩ። ከመይሲ ቃል ኪዳን ብሰብ ዘይኮነስ ብኣምላኽ እዩ ተሰሪዑ። ወላ’እኳ መጀመርታ ድሌትን ፍታውን ናብ ቃል ኪዳን ዚወስደካ መንገዲ እንተኾነ፤ ካብታ ምስጢረ ተኽሊል እተቐበልካላ ደቒቕ መለኮታዊ ሓይሊ ኣምላኽ ይስርዓሉሞ ነባርን ዘይፍታሕን ይኸውን። ስለዚ ድማ ቃል ኪዳን ሓንትን ናይ ዘልኣለምን እያ። ብመንገዲ ቃል ኪዳን ድማ ፍጹም ሓድነት ሰብኣይን ሰበይትን ይምስረት። ካብ ቤተ ክርስትያን ወጻኢ ዝግበር ቃል ኪዳን ድማ ቅቡል ኣይኮነን።
ስቪላዊ ቃል ኪዳን ኣብ ካተሊካዊት ቤተ ክርስትያን ጌጋ እዩ። ቃል ኪዳን፡ ብሓንሳእ ንምንባር ዝውሰድ ምርጫ ጥራሕ ኣይኮነን። ቃል ኪዳን ርክብ ምፍጣር ማለት እዩ። እዚ ዓይነት ርክብ ድማ ካብቲ ካልእ ብዙሕ ዝዓይነቱ ርክብት ዝተፈልየ እዩ። ከመይ ማሕበራዊ መንክዕ ኣለዎ። ነፍሲ ወከፍ ሰብ ብዝኾነ ኣገባብ ከምዝዓቢ፤ ኣብ ማሕበራዊ ሕይወት እቲ ግቡእ ቦትኡ ከመዝሕዝ ንምግባር ዚሕግዝ ኣዝዩ ኣገዳሲ ባእታ እዩ።
__________________________________________
ብዛዕባ ጥፉእ ወዲ
እየሱስ
ሉቃስ 15፡11 – 24
ከምዙይ ድማ በሎም፦ ንሓደ ሰብኣይ ክልተ ደቂ ነበርዎ። እቲ ንእሽተይ ነቦኡ ኣቦይ! ካብ’ዚ ገንዘብካ እቲ ዝብጽሐኒ ግደይ ሃበኒ› በሎ፤ ንሱ ኸዓ ነቲ ገንዘቡ መቒሉ ሃቦ። ድኅሪ ቑሩብ መዓልቲ ድማ እቲ ንእሽተይ ወዲ ዘለዎ ዂሉ ኣኪቡ ናብ ርሑቕ ሃገር ከደ። ኣብኡ ድማ ነቲ ገንዘቡ ብስድነትን ብስኽራንን በተኖ። ዘለዎ ዂሉ ምስ ወድአ ኣብታ ሃገር ብርቱዕ ጥሜት ኮነ፤ ንሱውን ተጸገመ። ከይዱውን ካብቶም ደቂ እታ ሃገር ኣብ ሓደ ተቖጸረ፤ ንሱ ድማ ሓሰማታት ክጓሲ ናብ ወፍሩ ሰደዶ። ካብቲ ሓሰማታት ዝቕለባኦ ዝነበራ ቛርፍ ክበልዕ ድማ ሃረር ይብል ነበረ፤ እንተኾነ ሓደኳ ዝህቦ ኣይረኸበን። ሽዑ ናብ ልቡ ተመሊሱ እንጀራ ዝተርፎም ኣገልገልቲ ኣቦይ ክንደይ እዮም! ኣነ ግና ኣብዙይ ብጥሜት እመውት ኣለኹ። ተሢአ ደኣ ናብ ኣቦይ ክኸይድ እሞ፦ ኣቦይ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔርን ኣብ ቅድሜኻን ኃጢኣት ገበርኩ። ደጊም ወድኻ ኽበሃል ኣይግብአንን እዩ ካብቶም ሓሻኽርካ ኸም ሓደ ቝጸረኒ ኽብሎ እየ› በለ። ተሢኡ ድማ ናብ ኣቦኡ ተመለሰ፤ ኣቦኡ ኸዓ ገና ኣብ ርኁቕ እንተሎ ረአዮ እሞ ራህረሀሉ፤ ጐይዩ ድማ ኽሳዱ ሓቝፉ ሰዓሞ። እቲ ወዱ ድማ ኣቦይ! ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔርን ኣብ ቅድሜኻን ኃጢኣት ገበርኩ፤ ደጊምስ ወድኻ ኽበሃል ኣይግብአንን በሎ። ኣቦኡ ግና ንሓሻኽሩ ዝበለጸ ኽዳን ብቕልጡፍ ኣምጺእኹም ክደንዎ! ቀለበት ኣብ ኣፃብዕቱ ኣሳእንውን ኣብ ኣእጋሩ ግበሩሉ! ስቡሕ ዝራብዕ ኣምጺእኹም ሕረዱሞ ንብላዕ! ንተሓጐስ! እዝ ወደይ ሞይቱ ነይሩ ሓውዩ፤ ጠፊኡ ነይሩውን ተረኺቡ እዩሞ› በሎም። ክሕጐሱ ድማ ጀመሩ።
___________________________________
መደምደምታ
ክቡራን የሕዋት
ብደገፍ መንፈስ ቅዱስ እናተመራሕና ኣብ ግዜ ፈተና ይኹን ኣብ እዋን ስደት ‘’ብፍቕሪ፥ ሓጎስ፥ ሰላም፥ ትዕግሥቲ፥ ሕያውነት፥ ለውሃት እምነት፥ ትሕትና፥ ይኣኽለኒ ምባልን ዘለዎ ናብራ ሕይወት እንነብር። ነዚ ፍረ እዚ ብገዛእ ኃይልና ከነምጽኦ ፍጹም ዝከኣል ኣይኮነን። እንታይ ደኣ በቲ ኣብ ልብና ብእምነት ዝሓደር መንፈስ ቅዱስ ልዕሊ ኣእምሮ ብዝኾነ መገዲ ኣብ ውሽጥና ብዘገርም ምሥጢር ይፈስስ ማለት ኢዩ። ገላ 5፡22።
ሂወትና ዝተባረኸን ዝተቐደሰን ይኹን።
ጸጋኡ ይብዝሓልና።
ኣሜን።
ኣንጀ, ፍራንስ


text:
ፖሊስ ዓዲ እንግሊዝ ኣብዚ ዝሓለፈ ቅንያት ሰለስተ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ሓንቲ ናይ ጽዕነት መኪና ከምዝሓዙ ‘መይል ኦን ላይን’ ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ ጠቒሱ።
ፖሊስ ዓዲ እንግሊዝ ኣብዚ ዝሓለፈ ቅንያት ካብ ቸክ ሪፓብሊክ ኣብ ሓንቲ ናይ ጽዕነት መኪና ተሓቢኦም ዓዲ እንግሊዝ ንዝኣተዉ ሰለስተ ኤርትራውያን ስደተኛታት፣ ኣብ ኬምብሪጅሻየር ዝብሃል ከባቢ ዓዲ እንግሊዝ ከምዝሓዙዎም ‘መይል ኦን ላይን’ ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ ኣገንዚቡ። እቶም
ፖሊስ ዓዲ እንግሊዝ ኣብዚ ዝሓለፈ ቅንያት ካብ ቸክ ሪፓብሊክ ኣብ ሓንቲ ናይ ጽዕነት መኪና ተሓቢኦም ዓዲ እንግሊዝ ንዝኣተዉ ሰለስተ ኤርትራውያን ስደተኛታት፣ ኣብ ኬምብሪጅሻየር ዝብሃል ከባቢ ዓዲ እንግሊዝ ከምዝሓዙዎም ‘መይል ኦን ላይን’ ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ ኣገንዚቡ።
እቶም ስደተኛታት መራሒ እቲ መራሒ ናይታ ናይ ጽዕነት መኪና ተጠራጢሩ ፖሊስ ድሕሪ ምጽውዑ እዮም ተታሒዞም።
ዝበዝሑ ኤርትራውያን፣ ፈለማ ካብ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ወይ ሱዳን፣ ደሓር ምድረበዳ ሰሃራ ቆሪጾም ሊብያ ብምብጻሕ ‘ዮም በቲ ሓደገኛ ጉዕዞ ማእከላይ ባሕሪ ኤውሮጳ ዝኣትዉ። ካብኡ ቀጺሎም ድማ ኣብ ናይ ጽዕነት መካይን ተሓቢኦም ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ ዓዲ እንግሊዝ ክኣትዉ ይፍትኑ።
ኤርትራውያን ስደተኛታት፣ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዘሎ ወትሩ ምስቲ ፍጮ ዓለም ዝኾነ ስርዓት ሰሜን ኮርያ ብምውድዳር ዝግለጽ ምልካዊ ስርዓት ካብ ዘውርደሎም ፖለቲካዊ ዓመጽ፣ ብሕልፊ ድማ ካብቲ ብ ስም ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝፍለጥ ደረት ኣልቦ ዘይሕጋዊ ኣገልግሎት ብምምላጥ እዮም ኣብ ኤውሮጳ ፖለቲካዊ ዑቕባ ዝሓቱ ዘለዉ።
ጸብጻባት ሆም ኦፊስ ዓዲ እንግሊዝ ከምዝሕብሩዎ፣ ኣብ 2015፣ 3695 ኤርትራውያን ዑቕባ ክሓቱ ከለዉ፣ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዑቕባ ካብ ዝሓተቱ ዜጋታት ሓንቲ ሃገር ዝበዝሐ ቁጽሪ ዝነበሮም ብምዃን ተመዝጊቦም። ኤርትራ ሓንቲ ካብተን ትሑት ብዝሒ ህዝቢ ዘለወን ሃገራት ኣፍሪቃ ክንሳ ዝለዓለ ብዝሒ ስደተኛታት ተፍሪ ምህላዋ ድማ ዓለም ኣድንጽዩ ‘ሎ።


text:
ኣይተ ኣብራሃለይ ኣስመላሽ
ቀዳማይ ክፋል
ማሕበራዊ ፀገም ዘለዎ ስድራ ዝበሃል ዝሸምገሉ ወይ ጥዕና ዘይፀገቡ ወለዲ ዘለዉዎ፣ ደኻትም ህፃናት ዘለዉዎ፣ ወለዲ ኣካለ ጉዱኣት ዝኾኑሉ፣ ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ዝርከብ ስድራ ወዘተ የጠቓልል። ጉዱኣት ኣካል ወለዲ ዘለዉዎ ስድራ ድማ ማሕበራዊ ፀገሞም ዝኸበደ ይኸውን። ምኽንያቱ እቶም ወለዲ ላዕሊ ታሕቲ ኢሎም ስድርኦም ምምራሕ ዘኽእሎም እቶት ንምርካብ ይፅገሙ እዮም። ንባዕሎም እውን ደገፍ ኣካልን ምብርትታዕን ዝደልዩ ይኾኑ። ካብ ከምዚ ዝኣመሰለ ማሕበራዊ ፀገም ዘለዎ ስድራ ዝውለዱ ህፃናት ድማ ንዝተፈላለዩ ፀገማት ናይ ምቅላዕ ዕድሎም ሰፊሕ እዩ። ማሕበር ጉዱኣት ኲናት ትግራይ ክሳብ 1996 ዓ/ም ኣጨኒቑዎ ዝነበረ ጉዳይ እውን እዚ እዩ። ኣብቲ ሕሉፍ ህዝባዊ ኲናት ኣካላቶም ኣዐርዮም ዝተጐድኡ ጀጋኑ ተጋደልቲ፣ ቅድሚኡ ዘዋህለልዎ ሃፍቲ ስለዘይነበሮምን ውቅዖም ተኸታታሊ ሕክምና ስለ ዝደልን እቲ ማሕበራዊ ፀገሞም ዝኸበደ ይገብሮ።
ማሕበር ጉዱኣት ኲናት ትግራይ እዚ ኣብ ጉዱኣት ተጋደልቲ ዘሎ ፀገም ኣብ ህፃናት ደቆም ግልፂ ዝኾነ ኣሉታዊ ተፅዕኖ እንትፈጥር ተዓዚቡ። ገሊኦም ህፃናት ወለዶም ዓብዪ ጉዱኣት ስለዘለዎም ካብኣቶም ክፍለዩ ኣይደልዩን። ገሊኦም ዋላ ኣብ ከባቢኦም ኣብ ዘለዋ ኣብያተ ትምህርቲ ህዝቢ እንትተምሃሩ ማሕበራዊ ርክቦም ዝላሕለሐ ይኾኑ። ገሊኦም ድማ ናውቲ ትምህርቲ ዘማልአሎም፣ ናብ ቤት ትምህርቲ ዘመላልሶም ይኹን ብቐረባ ዝከታተሎም ይስእኑ። ስለዝኾነ እቲ ማሕበር ደቂ ጉዱኣት ተጋደልቲ ዝኾኑ ህፃናት ዝመሃርሉ፣ ንፀገማቶም እናፈትሐ ዝተማልአ ስብእና ዘትሕዞም ፍሉይ ቤት ትምህርቲ ኣድላዪ ኾይኑ ረኺብዎ። እቲ ቤት ትምህርቲ ንምጥያሽ ግና ብርክት ዝበለ ገንዘብ የድሊ ነይሩ።
ኣብ መንጐ እዚ ማሕበር ጉድኣት ኲናት ትግራይ ምስ “ካትሪንን ማክስን” ዝበሃሉ ወፃእተኛታት ሰብኣይን ሰበይትን ምይይጥ ገይሩ። ክልቲኦም ወፃእተኛታት ኣብ ኢትዮዽያ ሓደ ፅቡቕ ነገር ንምስራሕ ይሓስቡ ስለ ዝነበሩ ነቲ “ፍሉይ ቤት ትምህርቲ ምህናፅ” ዝብል ሓሳብ ማሕበር ጉዱኣት ኲናት ትግራይ ፅቡቕ ኮይኑ ረኺበሙዎ። ብድሕሪ እዚ እቲ ማሕበር ምስ “ሬንቦ ኦፍ ዘችልድረን” ዝተብሃለ ገባሪ ሰናይ ትካሎም ስምምዕነት ተፈራሪሞም ናብ ተግባር ተኣትዩ።
“እቲ ሕዚ ተረኺቡ ዘሎ ሰላም ኣሽሓት ህይወትን ኣካልን ተኸፊልዎ እዩ። እንተይተምሃሩ ተጋዲሎም ኣካሎም ዝጎደሉ ተጋደልትና ደቆም ብዝግባእ ከምህሩ ስለ ዘለዎም እዩ እቲ ማሕበር ነዚ ሓሲቡ ናብ ተግባር ዝኣተወ” ይብሉ ዋና ኣካየዲ ሰራሕ ማሕበር ጉዱኣት ኲናት ትግራይ ኣይተ ኣብርሃለይ ኣስመላሽ። እቲ ቤት ትምህርቲ 75 ምኢታዊ ደቂ ተጋደልቲ፣ 25 ምኢታዊ ድማ ካብ ኩሉ ክፋል ሕብረተሰብ ክመሃርሉ ዝተሓሰበ እዩ።
ወ/ሮ ሳራ ወልደገሪማ
እቲ ማሕበር ነቲ ቤት ትምህርቲ ኣህኒፁ “ኒኮላስ” ዝብል ሽም ሂቡ ብ1996 ዓ/ም ስርሑ ክጅምር ገይርዎ። ፈለማ መውዓሊ ህፃናት ኮይኑ እዩ ስራሕ ጀሚሩ። ስርሑ አንትጅምር ኣርባዕተ መምህራን፣ ክልተ ሰራሕተኛታት ፅሬትን ክልተ ዋርድያታትን ጥራሕ ነይሮም። ሽዑ ዝነበራ መምሃሪ ክፍልታት እውን ክልተ ጥራሕ እየን። ምኽንያቱ እቲ ሽዑ ዝነበረ ዓቕሚ ገንዘብ በዝሒ ዘለዎም ክፍልታት ዘህንፅን ብዙሕ ሓይሊ ሰብ ዝቖፅርን ኣይነበረን። ድሓር እቶም ህፃናት ካብ ክፍሊ ናብ ክፍሊ እናሓለፉ ምስከዱ ኣብኡ ክመሃሩ ስለዝተደለየን ተወሰኽቲ ደቂ ጉድኣት ኲናት ህፃናት እውን ክመሃሩ ስለ ዘለዎምን ገንዘብ ኣተኣኻኺብካ ተወሰኽቲ ክፍልታት ምስራሕ ቀፂሉ። እቶም ናብ ቀፃሊ ክፍሊ ዝሓልፉ እውን ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ምምሃር ቀፂሎም። እቲ ቤት ትምህርቲ ተወሰኽቲ ደቂ ጉድኣት ህፃናት እውን እናተቐበሉ ዘስተምህር ኮይኑ ብመልክዕ እዚ እናቐፀለ ሕዚ እቲ ቤት ትምህርቲ ክሳብ 12 ክፍሊ ዝመሃሩ ተምሃሮ ከምህር በቒዑ። ካብኡ ሓሊፉ ሃገራዊ ፈተና 12 ክፍሊ ኣፈቲኑ እዩ።
ብመልክዕ እዚ፣ እቲ ቤት ትምህርቲ ካብ ዓመት ናብ ዓመት እናዓበየ ከይዱ። ዋና ኣካየዲ ስራሕ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ኣይተ ተስፋጋብር ታምሩ ከም ዝብልዎ፣ ክሳብ 2002 ዓ/ም ብመዳይ ህንፃታት፣ በዝሒ መምህራንን ተምሃሮን ክንድቲ ዝድለ ኣይኮነን ነይሩ። ድሕሪ 2002 ዓ/ም ድማ ጠቕላላ ሰራሕተኛታት እቲ ቤት ትምህርቲ ንዝሓዝዎ ተልእኾ ዝኸውን ናውቲ ብዝግባእ ክማልአሎም፣ ካብቲ ዘለዉዎ ብርኪ ትምህርቲ ኣብ እዋን ክረምቲ እናተምሃሩ ክውስኹ ንፅሬት ትምህርቲ ወሰንቲ ዝኾኑ ቤተ ንባብ፣ ቤተ ፈተነን ካልኦትን ብዝበለፀ ክጠናኸሩ ተገይሩ። ብርግፅ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ካብ ፈለማ ንፅሬት ትምህርቲ ቆላሕታ ሂቡ ዝሰርሐሉ እዩ ነይሩ። ንኣብነት ተምሃሮ ከይቀዳድሑ፣ ቤተ ንባብ ክጠናኸር፣ ቤተ ፈተነ ብተግባር ክስረሐሉ ወዘተ ምግባር ዝጀመረ ቅድም ኢሉ እዩ፡፡ ብ2002 ዓ/ም ግና ካብ ትግራይ ኮነ ኢትዮዽያ ብሉፃት ካብ ዝበሃላ ኣብያተ ትምህርቲ ሓደ ክኸውን ቆሪፁ ተበጊሱ። ሽዑ እቲ ቤት ትምህርቲ ክሳብ ሻድሻይ ክፍሊ ጥራሕ እናምሀረ ዝነበረሉ እዋን እዩ።
ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ንማሕበራዊ ፀገማት ጉዱኣት ኲናት ትግራይ መሰረት ገይሩ ዝተጣየሸን ናብ ተግባር ዝኣተወን እናሃለወ ፅሬት ትምህርቲ ዘይተረጋገፀሉ እንተድኣ ኾይኑ እቲ ምቅላል ማሕበራዊ ፀገማት ግዝያዊ እዩ ክኸውን። ካብዚ ብምብጋስ እቶም ኣብኡ ዝመሃሩ ተምሃሮ እቲ ዘመን ዝጠልቦ ፍልጠት ትምህርትን ቴክኖሎጂን ንኽጭብጡ ማሕበር ጉድኣት ኲናት ትግራይን ኣመራርሓ እቲ ቤት ትምህርትን ዝለዓለ ትኹረት ሂቦም ሰሪሐምሉ። ካብ 2002 ዓ/ም ጀሚሩ ድማ ብእታዎታት ቴክኖሎጂ ተጠናኺሩ ብሉፅ ከይዲ ምምሃር ምስትምሃር ንኽህሉ ዘኽእል ኩነታት ብምፍጣር ናብ ተግባር ኣእትየምዎ።
ሓለዋ ደሕንነት፤
ተምሃሮ ብስነ ምግባር ዝተሃነፁን ብቑዕ ፍልጠት ዝወነኑን ዝኾኑ ፈለማ ድሕንነቶም ክሕሎ እንተኽኢሉ እዩ። ተምሃሮ ብፍላይ ድማ ህፃናት ፍሉይ ሓለዋ ደሕንነት የድልዮም። ኣብ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ እዚ መትከል ተግባራዊ ኮይኑ ንረኽቦ። ሓለዋ ድሕንነት እንትበሃል ኣካላዊ ጥራሕ ኣይኮነን፣ ስነ ልቦናዊ እውን እዩ።
ዳይሬክተር ሓፈሻዊ ድሕንነት ተምሃሮ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ወ/ሮ ሳራ ወልደገሪማ ከም ዝገለፅኦ፣ መጀመርታ ድሕረ ባይታ ተምሃሮ እዩ ዝፅናዕ። ድሕረ ባይትኦም ምፅናዕ ኣድላዪ ዝኾነሉ ምኽንያት እንታይ ዓይነት ክትትላዊ ደገፍን ኣተሓሕዛን ከም ዘድልዮም ንምፍላጥ እዩ። ድሕሪ እዚ ዝተፈላለዩ ፀገማት ዘለዉዎም ተምሃሮ ዓይነት ፀገሞም ሓለፍቲ ክፍሎም ክፈልጥዎ ይግበር። ፀገም ዘለዎም ተባሂሎም ዝተሓዙ ተምሃሮ ድማ ዘኻትም ዝኾኑ፣ ሰድርኦም ኣብ ኣዝዩ ዝተሓተ ብርኪ ቁጠባ ዝነብሩ፣ ኣካላዊ ጉድኣት ዘለዎም ወዘተ እዮም። ቀፂሉ ንፀገማቶም መሰረት ዝገበረ ደገፍን ክትትልን ይግበረሎም።
ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ምስ ህንፀት ተምሃሮ ተዛሚዱ ዝስራሕ ካልእ እወንታዊ ስራሕ እውን ኣሎ። ንኣብነት፣ ዕዮ ገዛ እንተይሰርሑ ናብ ክፍሊ ዝመፅኡ ተምሃሮ የጋጥሙ እዮም። ዕዮ ገዛ ምስራሕ ግን ሓደ ተልእኾ ተምሃራይን ኣካል ፅሬት ትምህርትን እዩ። እንተየፍቀዱ ዝተርፉ ተምሃሮ እውን የጋጥሙ እዮም። ልዕሊ ዓቕሚ ዝኾነ ፀገም እንተዘይኣጋጢምዎም ግና ይትረፍዶ ብዘይፍቓድ ብፍቓድ እውን ክተርፉ ኣየምረፅን። እንተየፍቀዱ እንተተሪፎም ድማ ኣብ ስነ ምግባሮምን ፍልጠቶምን ኣሉታዊ ፅልዋ ዘሕድር እዩ። እዚ ኾይኑ ነዞም ማሕበራዊ ፀገም ዘለዎም ህፃናት ፍሉይ ኣተኣላልያ እዩ ዘድልዮም። “ዕዮ ገዛ ዘይሰራሕኹም ኢልካ ምኹራይን ምሹቕራርን “ብዘይፍቃድ ተሪፍኩም” ኢልካ ደገ ፅንሑ፣ ተምበርከኹ” ወይ ወለድኹም እንተየምፃእኹም ናብ ክፍሊ ኣይትኣትውን” ዝብሉ መእለይቲ ሓሳባት ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ኣይወሰዱን።
ኣብዚ ጉዳይ ወ/ሮ ሳራ እንተረድኣ፣ “ፈለማ ድሕንነቶም ኢና ንሓቶም። ኣብ ባዕሎም ኮነ ኣብ ቤተሰቦም ዘጋጠመ ፀገም ዘሎ ምዃኑን ዘይምዃኑን ሓቲትና ነረጋግፅ። ዕዮ ገዛ ንከይሰርሑ ዝፀገሞም ነገር ወይ ንኽተርፉ ምኽንያት ዝኾኖም ነገር ንሓቶም። ብድሕሪኡ ነቲ ዝሃቡና ምኽንያት መሰረት ገይርና ምስ ወለዶም ብስልኪ ተራኺብና ኩነታት ምስ ፈለጥና ናብ ምኽርን ደገፍን ንኣቱ” ይብላ። እዚ ዝግበረሉ ምኽንያት እቶም ዕዮ ገዛ ዘይሰርሑ ተምሃሮ ወይ ብዘይፍቓድ ዝተረፉ ተምሃሮ ዘጋጠሞም ስድራ ቤታዊ ወይ ካልእ ፀገም ክህሉ ስለዝኽእል እዩ። ስለዚ ቅድሚ ኩሉ ብዛዕባ ድሕንነት ተምሃሮ እዩ ክፍተሽ ዘለዎ። ተምሃሮ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ብመልክዕ እዚ እዮም ዝመሃሩ። ኩሎም መምህራን ብመልክዕ እዚ እዮም ተምሃርኦም ዘስተምህሩን ዝገንሑን።
ዘይነፃፀሉ ተልእኾታት ክልሰ ሓሳብን ተግባርን፤
ቅድሚ ተግባር ክልስ ሓሳብ ይቕድም። ክልስ ሓሳብ ናብ ተግባር ምስተቐየረ ድማ ውፅኢት ይርከብ። ኣብ ከይዲ ምምሃር ምስትምሃር ክልስ ሓሳብ ብተግባር ተዓጂቡ ክኸይድ ኣለዎ። ብፍላይ ኣብዚ ቴክኖሎጂ ዓብለልቲ ንጥፈታት ዝኾንሉ እዋን፣ ኣብ ከይዲ ምምሃር ምስትምሃር ክልሰ ሓሳብ ብተግባር እንተዘይተዓጂቡ ፅርየት ትምህርቲ ክረጋገፅ ኣይኽእልን። ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ነዚ ቀንዲ ዋኒኑ ገይሩ ይሰርሐሉ። ኣብነት ክእለት ኮምፕዩተርን ኣጠቓቕማ ሓበሬታ ቴክኖሎጂን (ኣይሲቲ) ብፍሉይ ቆላሕታ ይወሃብ። እቶም ተምሃሮ ድማ ኣብዚ መዳይ ዓብዪ ክእለት ከጥርዩ ክኢሎም እዮም።
እቲ ካሊእ ቤተ ፈተነ እዩ። ቤተ ፈተነ እቲ ቤት ትምህርቲ ብብርኪ ኢትዮዽያ ኣብ ቅድሚት ዝስራዕ ከም ዝኾነ ዋና ኣካየዲ ስራሕ እቲ ቤት ትምህርቲ ኣይተ ተስፋጋብር ታምሩ ይገልፁ። እቶም ቤተ ፈተነ ዘድልዮም ዓይነታት ትምህርቲ ድማ በቲ ዝድለ መጠን ይስርሐሎም። ብመንፅር እዚ ተምሃሮ እቲ ቤት ትምህርቲ ብተግባር ብዙሓት ስራሕቲ ይሰርሑ። ክልሰ ሓሳብ ምስ ተግባር ዝተዛመደ ፍልጠት ሒዞም ይዓብዩ። ኣብነት ንስራሕቲ ፅሬት ዝውዕል በረኪና ኣብ ቤተ ፈተነኦም እዩ ዝስራሕ። ቤተ ንባብ እቲ ቤት ትምህርቲ እውን ምስቲ ዘመን ዝኸዱ ኣድለይቲ መፃሕፍቲ ሓዊሱ ብርክት ዝበሉ መፃሕፍቲ ዘለዉዎ ኾይኑ ተምሃሮ ድማ ብግዘ ሰሌዳ እናተጠቐሙ ብቐልቢ የንብቡ። እዚ ስለዝኾነ ኣብ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ፅሬት ትምህርቲ ዘረጋግፁ ተግባራት ዳርጋ ብኣብዝሓ ተግባራዊ እናኾኑ እዮም። ስለዚ በቲ ሒዞምዎ ዘለዉ ኣንፈት ኣጠናኺሮም ብምኻድ ካብ ንባዕሎም ሓሊፎም ንኻልኦት ኣብያተ ትምህርቲ ዝህልዎም መርኣያነት ዝለዓለ ይኸውን ኣሎ ማለት እዩ።
ኣብነት ክሳብ ሕዚ ተምሃሮ ሻምናይን ዓስራይን ክፍልታት 100 ምኢታዊ ተምሃሮ እዮም ዝሓልፉ። ምስ ፅሬት ትምህርቲ ተተሓሒዙ ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ዝተለመደ ባህሊ ኣሎ። ንሱ እውን ምቅድዳሕ ነውሪ ምዃኑ እዩ። ንምቕዳሕ ዝሓስብ ተምሃራይ የለን። ኣብታ ቤት ትምህርቲ ዘለዉ ካልኦት እወንታዊ ምንቅስቓሳት ኣብ ቀፃሊ ሕታም ክነተኣናግዶም ኢና።


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣብ ደረጃ ሀን ለን ከፈልቲ ግብሪ ኣመልኪቱ ንሰራሕተኛታት ኣብ ኣፈፃፅማ መደባት መብርሂ ሂቡ።
ኣብ ቀዳማይ ሰሙን ነሓሰ 2008 ዓ/ም ኣብ ዝተኻየደ መድረኽ ኦሬንቴሽን መደብ ኣፈፃፅማ ደረጃ ሀንለን ከፈልቲ ግበሪ ብዝምልከት ንሓለፍትን ክኢላታትን ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳታት፣ ከተማታትን ዞባታትን ኣብ ዝተረኸብሉ ናይ ሕሉፍ ዓመት ገምጋም ኣፈፃፅማ ብሉፃት ተሞኩሮታት፣ ጥንካረታትን ድኽመታትን ብዝርዝር ቀሪቡ እዩ። ብፍላይ ምስ ኣፈፃፅማ ኦዲት ስትራተጂ ሒሳብ መዛግብቲ ዝተተሓሓዘ እተን ዝበዝሓ ወረዳታትን ከተማታትን ክልልና ልዕሊ 90 ምኢታዊ ኣፈፃፅማ እንትህልወን ከተማ ማይጨውን ክፍለ ከተማታት ቀዳማይ ወያነን ሰሜንን ድማ ኣብ ዓዲ 60 ምኢታዊ ከም ዝኾነ ብዝርዝር ቀሪቡ እዩ። እቶም ኦዲት ዘይተገበረሎም ሒሳብ መዛግብቲ ኣብ ቀፃሊ በጀት ዓመት ዘለና ሓይሊ ሰብን ግዜን ፀንቂቕና ብምጥቃም ናብ ዝተመጣጠነ ብርኪ ክነብፅሖ ከም ዝግባእ ላዕለዋይ ክኢላ ኣወሳስና ግብርን ክትትልን በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣይተ ሙሉብርሃን ሃ/ማርያም ገሊፆም።
ብተዛማዲ ብሉፅ ተሞክሮ ዞባ ደቡብ ትግራይ ኣብ ኣፈፃፅማ ከፈልቲ ግብሪ ደረጃ ሐ ነጋዶን መካረይትን ከም ተሞክሮ ኣብ ደረጃ ሀን ለን ብመፅር ምድላውን ምኽላስን ዘስርሕ ትልሚ፣ ኣብ ህንፀት ልምዓታዊ ሰራዊት ግብሪ ምስ ምድላው ፈፀምቲ ሓይልታት ዝተተሓሓዘ ኣብ ፍልጠት፣ ክእለትን ተወፋይነትን ዝመፀ ለውጢ፣ ኣብ ተግባር ምዕራፍ ድማ ተሳትፎ ህዝቢ ንምርግጋፅ ብልምዓት ጉጅለ፣ ድኣንትን ካልኦት ውዳበታትን ኣብ ፅንዓት፣ ውሳነን ምይይጥን ምኽፋል ፍትሓዊ ግብሪ ወሰንቲ ተግባራት ዝተሰርሑ ኮይኖም ሕድሕድ ተግባር ድማ ናይ ደገፍን ክትትልን መስርሕ ወፂሉ ከም ዞባ ብተመሳሳሊ ኣሰራርሓ ከም ዝተመርሐን ከም ተሞክሮ ኣብ ደረጃ ሀን ለን ክትግበር ከም ዝግባእን ኣማኻሪ ከተማታት ዞባ ደቡብ ትግራይ ኣይተ ኣስመላሽ ረዳ ኣቕሪቦም እዮም።
ኣብቲ ዝቐረበ መብርሂ መሰረት ብምግባር ድማ ካብ ተሳተፍቲ ኣካላት ምስ ሕፅረት ሓይሊ ሰብ ዝተተሓሓዘ፣ ብዙሕ ዓመታት ዘቑፀሩ ውዙፋት ሒሳብ መዛግብቲ፣ ኣብቶም ዝተጠቓለሉ ኦዲት ስትራተጂታት ዘለዎም ፅሬት እንታይ ከም ዝመስል፣ ዞባታት ንከይዲ ምኽፋል ግብርን ታክስን ከም ውድብን መንግስትን ኣመራርሓ ከዕርፍሉ ከም ዝግባእ ዝብሉን ካልኦትን ሕቶታት ርኢቶታትን ቀሪቦም እዮም። ነቶም ዝቐረቡ ሕቶታትን ርኢቶታትን መሰረት ብምግባር መጠቓለሊሓሳባትን ኣንፈት ኣፈፃፅምኡ ብዝተዋደደ ትልሚ ሓይሊ ሰብ ግዜን ብኣግባቡ ክንጥቀም ከም ዝግባእን ብምክትል ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣይተ ወ/ገብርኤል ኣፅብሃ መብራህርሂ ምስተውሃበ እቲ መድረኽ ብዓወት ተዛዚሙ እዩ።
ደጋፊ ከይዲ ስራሕ ርክብ ህዝቢ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
በዝሒ ጎብነይቲ
We have 80 guests and no members online


text:
ስሩዕ ኣመጋግባ ምጥላም እዝኒ ንኸየጋጥም ይሕግዝ መፅናዕቲ።
መቐለ ግንቦት 06/2010(ድወት) ተመራመርቲ ጥዕና ዪኒቨርስቲ ሃርቫርድ ክፍሊ ትምህርቲ ሕክምና Brigham and Women's Hospital ብመፅናዕቲ ከም ዘረጋገፅዎ እንተኾይኑ ብፍላይ እተን ገና ኣብ ማእኸላይ ዕድመ እንከለዋ እዝነን ዝጠልመን ደቂ ኣንስትዮ ቀንዲ ምኽንያቱ ምስ ዘይስሩዕ ኣመጋግባ ከም ዝዛመድ ገሊፆም ኣለው።
ኣብ ኣሜሪካ ጥራሕ ኣስታት 48 ሚልዮን ህዝቢ ፀገም ብንፁር ምስማዕ ከም ዘለዎም መፅናዕቲታት የመላኽቱ። እዚ ሕዚ ኣብ ዩኒቨርስቲ ሃርቫርድ ተኻይዱ ዘሎ መፅናዕቲ ኣብ ልዕሊ 70 ሽሕን 966 ደቂ ኣንስትዮ ዝተኻየደ ኮይኑ ን22 ዓመታት ዝቐፀለ መፅናዕቲ እዩ። ኣብዚ መፅናዕቲ መብዛሕትኡ ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ዘጋጥም ምጥላም እዝኒ ማለት ውን ነገራት ብንፁር ዘይምድማፅ ድማ ምስ ስርዓተ ኣመጋግባ ከም ዝተዛመደ ኣረጋጊፆም ኣለው።
ሜዲካል ዶክተር ሻሮን ቹርሃን ከም ዝገለፀኦ እንተኾይኑ ድማ ደቂ ኣንስትዮ ፅሬቶም ዘይተሓለው ምግቢ እንትምገባ ኢሉ ውን ብስሩዕ ኣብ ሰዓተን ዘይምገባ እንተኾይነን ኣብ ዝሓፀረ እዋን እዝነን ክፀምም ወይ ድማ ስሕው ዝኾነ ስርዓተ ምስማዕ ከጋጥመን ግድን እዩ ኢለን ኣለዋ። እዘን ዶክተር ብዛዕባ እቲ ምስ ደቂ ጉጅልአን ኮይነን ዘካየድኦ መፅናዕቲ እንትዛረባ እተን ነቲ መፅናዕቲ ዝተመረፃ ደቂ ኣንስትዮ ምስ ስርዑን ዘይስሩዑን ኣመጋግበአን በቢ ኣርባዕተ ዓመት እንታይ ከም ዝመስል እናረጋገፁ ከም ዝመፁ ገሊፀን እየን። ኣብዚ እተን ስርዓቱ ዝሓለወ ኣመጋግባ ዘይምገባ ኢሉ ውን ንእለቱ ዝሰናዳእ ምግቢ ዘይምገባ እዚ ማለት ብበዝሒ ተሰሪሑ ዝፀንሐ ወይ ውን ዝተዓሸገ ምግቢ ዝምገባ ደቂ ኣንስትዮ ብቐሊሉ ምፅማም እዝኒ ከጋጥመን ይኽእል እዩ ተባሂሉ ኣሎ። ስለዚ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ኣመጋግባ ብዝግባእ ክጥንቀቓ ኣለወን እዩ ተባሂሉ ዘሎ።
ፍልፍል medical. net


text:
ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ዝቦቅል ገልገለ መስቀል ኣዝየ’የ ዝፈትዎ።እዚ ወቅቲ‘ዚ ኣብ ኢትዮዽያ እቲ ኣዝዩ ዘሕጉስ ወቅቲ‘ዩ።ክራማት ተዛዚሙ ዝናብ ምስ ኣብቀዐ ዘሎ ወቅቲ ኣዝዩ ተፈታዊ‘ዩ ይብላ ባርብራ ፕሊኬርት።
ኣብ‘ዚ ቀረባ ምስ መንግስቲ ኢትዮዽያ ዝተሳለጠ ኣኼባ ሓደ ካብ‘ቶም ብርክት ዝበሉ ምስ መንግስቲ ኢትዮዽያ ነካይዶም ተኸታተልቲ ኣኼባታት‘ዩ።ብመሰረት ንርክብ ኢትዮዽያን ሕብረት ኣውሮዻን ዝንፅር ውዕል ኮተኑ ትሕቲ ዓንቀፅ ሸሞንተ ፖለቲካዊ ልዝብ ዝሕቆፍ‘ዩ ኢለን።
ምስ ቀ/ሚ ዝሓለፈ መጋቢት ተዘራሪብና።ምስ ካልኦት ምንስቲራት‘ውን ከምኡ። ዝሓለፈ ወርሒ ድማ ምስ ምንስትር ወፃኢ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ተዘራሪብና። ዞባዊ ዛዕባታትን ፖሊሲ ወፃኢ ኢትዮዽያ ዝምልከት መብርሂ ረኺብና።
ኣብ ጉዳያት ሰብኣዊ መሰላትን ፖለቲካዊ ኩነታትን ኢትዮዽያ ኣልዒልና ተዘራሪብና ኢና።ግን ሙሉእ ንሙሉእ ኣይተረዳዳእናን ምባል ኣይካኣልን ባሃሊት‘የን ንሰን።
ብመዳይ ቁጠባዊ ምትሕግጋዝ፣ሕብረት ኣውሮዻ ንኢትዮዽያ ዝልግሰላ መጠን ገንዘብ ኣልዒለን ክዛረባ ከለዋ፣ልኡኽ ሕብረት ኣውሮዻ ንኢትዮዽያ ዓመታዊ 200 ሚልዮን ዮሮ በጂቱ ከምዝሰርሕ፣ኣባል ሃገራት ሕብረት ኣውሮዻ ንዝልግሰኦ ዓመታዊ ሓገዝ ወሲክካ ድማ ኢትዮዽያ ዓመት ዓመት 850 ሚልዮን ዮሮ ከምትረክብ ሓቢረን።