text:
7/9/2013
ብ 9 ምያዝያ 2012 ዓዋተ ዶት ኮም (ገዳብ ንይውስ) ኣንጻር ነፍሰን ሪሶርስስ ናይ ክሲ ስጉምቲ (class action lawsuits) ከም ዝተወስደ ጸብጺባ።[i]
ስዒቡ ዝቐርብ ክሲ ንምድንጋር ገንዘባዊ ሰነዳት (securities) ዝምልከት ክሲ ኮይኑ ኣብ ክንዲ እቶም ኣብ ሞንጎ መጋቢት 28, 2011ን የካቲት 2012 አጠቓሊልካ ዘሎ ናይ ጊዜ ገደብ ብርክታት ነፍሰን (common shares) ዝገዝኡ ዝቐርብ ዘሎ ክሲ እዩ። ከሰስቲ ጥርዓኖም፡ ትካል ነፍሰን፡ ኣንቀጻት ሕጊ ጸረ ምድንጋር ሸርፊ ብፍላጥ ብምጥሐስ ወይ ውን ብውሑዱ ሸለል ብምባል፡ ርኡይ፡ ዘይቅኑዕን ኣደናጋርን መግለጺ ብዛዕባ እቲ እንኮ ኣታዊ ዘመንጩ ኣካሎም፡ ዕደና ቢሻ፡ ወርቅን በይዝ ሜታል ዘፍሪ ዕደና ኣብ ኤርትራ ዝርከብ፡ ኣቕሪቦም እዮም።
ዕደና ቢሻ ብነፍሰን ሪሶርስስ (ካናዳዊ ኩባንያ) ብኤርትራዊ ኩባንያ ዕደና (ብመንግስቲ ኤርትራ ዝውነን) ብሓባር ዝውነን ኩባንያ እዩ።[ii]
ብ ጥሪ 2013 ህዩማን ራይትስ ዎች (ንመሰል ደቂ ሰባት ዝጣበቕ ትካል) ኣብ ትሕቲ “እከይ ኣይትስማዕ፡ ግዱድ ማእቶትን ሓላፍነት ዓበይቲ ትካላት ኣብ ጽላት ዕደና ኤርትራን’’ ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ሰፊሕ ጸብጻብ ዘርጊሑ።
ዝስዕብ ገለ ኣብቲ ጸብጻብ ካብ ዝተጠቕሰ እዩ:-
ተሞክሮ ነፍሰን ከም ዘርእዮ ትካላት ዕደና ኣብ ኤርትራ ፕሮጀክታት ብምምዕባል: ናብ ጸገማት ሰብእዊ መሰላት ዝመለኦ ታኼላ ይአትዋ ምህላወን እዩ። ርኡይ ብዝኾነ መንገዲ ኣብ ዓዘቕቲ ናይቲ ፍሉይ መዝማዚ መጨረስታ ዘይብሉ ብዘይ ስሙ ሃገራዊ ኣገልግሉት ዝተሰምየ ታኼታ ፕሮግራም ግዱድ ማእቶት ድማ ይጥሕሉ ኣለው። መንግስቲ ኤርትራ ብመገዲ እዚ ፕሮግራም ሓያሎ ኤርትራውያን ከም ዕስኩራት ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር መንግስቲ ከም ዝኣትው ጌሩ እዩ። ኣብ መጀመርያ ከም ናይ 18 ኣዋርሕ ፕሮግራም ዝተሓስበ: መደብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብዚ እዋን’ዚ ኩሎም ኣካላዊ ብቕዓት ዘለዎም ደቂ ተባዕትዮን ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮን ንዘይ ተወሰነ ጊዜ፡ መብዛሕቱ እዋን መወዳእታ ንዘይረኣየሉ ጊዜ ኣብ ትሕቲ ከቢድን ሕሱምን ኩነታት ክነብሩ ይገብር ኣሎ። እቶም ክሃድሙ ዝፍትኑ፡ ማእሰርቲ: ስቓይን ዋላ ኣውን ኣብ ስድረኦም ዝቐነዔ ናይ ሕነ ምፍዳይ ሓደጋታትን የጋጥሞም።[iii]
ትካል ነፍሰን ነቲ ኣብ ሕሱም ናይ ጉልበት ጊላነት ፕሮግራም ‘ታኼላ ናይ ምእታው ሐደጋ’ ከም ዝሰገሮ ዘመልክት ሓያለ መርትዖታት ኣሎ:: ዕደና ቢሻ ብመንግስቲ ብዝውነና ስራሓተን ኣብ ግዱድ ማእቶት ዝሙርከስ ሳብ ኮንትራክተራት እዩ ዝካየድ። እዚ ድማ ምጥሓስ ናይቲ ካናዳ ብ 1948 ዝፈረመቶ ውዕል ዓለም ላኻዊ ኣዋጅ ሰብአዊ መሰላት እዩ።
ኤርትራውያን ሰራሕተኛታት ተወዲብካ ብዛዕባ ኩነታት ስራሕካ ናይ ምዝርራብ መሰል የብሎምን፡ ብዘይ ክፊሊት ኣብ ናይ ዕደናን ካልእ ፕሮጀክትታት ህንጻን ክሰርሑ ድማ ይግደዱ። ግዳያት ጉልበት ጊላነት ኣብ ኩሉ ዓለም ፋሕ ኢሎም ይርከቡ፡ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ስድራ ቤቶም ሕነ ናይ ምፍዳይ ስጉምቲ ከይወስድ ፍርሂ ስለ ዘለዎም ግን ክዛረቡ ኣይደፍሩን።
ንመሰላት ግዳያት ካብ ግዳያት ባዕሎም ሓሊፉ ክቃለስ ዝኽእል ስለ ዘየለ: ኩሎም እቶም ን ግዱድ ማእቶት ተጋሊጾም ዝነበሩን እቶም ነዚ ምዝመዛታትን ምግሃሳትን ዝምልከት ትሑዝ ሐቤሬታን ዘለዎም ቀሪቦም ብክፉት ወይ እውን ብሚስጥራዊ መገዲ ምስክርነቶም ክህቡ ንጽውዕ።
ምስክርነት ፍርያት ፍትሒ ኣብ ምቕንጣብ ክሕግዝ ይኽእል እዩ። ዓበይቲ ምግሃስ ዘብአዊ መሰላት፡ ገበናትን ሃስያታትን ተሰሚዖም ዝርስዑ ዘይኮኑ ብሕጋዊ መገድታት ዝተሓዙ ጉዳያት ክኾኑ ይግባእ። ጸገም ኤርትራውያን ግዳያት ንፍትሕን ፍታሕን የእዊ አሎ። እቶም ጉልበቶም ብሓይሊ ዝተመዝመዘ ነቶም ምስቶም ጊላታት ዝገበርዎም ዝተሓባበሩ ከረኻኽብሎም ይግባእ።
ንኹሎም ኤርትራውያን ተጣበቕቲ ሰብአዊ መሰላት ብፍላይ እቶም ኣብ ካናዳ ዝርከቡን ኤርትራውያን ጠበቓታትን ድማ ነዚ ጉዳይ ኣብ ምስዕብ ክተሓባበሩ ንጽውዕ።
ብዝስዕብ ኣድራሻ ክትረኽቡና ድማ ንምሕጸን awateteam@awate.com
[i] http://awate.com/nevsun-and-its-eritrean-bisha-gold-mine-more-class-action-lawsuits-filed/
[ii] Nevsun resources website, www.nevsun.com
[iii] http://www.hrw.org/reports/2013/01/15/hear-no-evi
__________________________________________________________________
ሓጺር ጸብጻብ
1. እዚ ናይ ክሲ ስጉምቲ ኣብ ትሕቲ ዓንቀጽ ሕጊ 10 (b) ን 20(a)ን ካብ ሕጊ ሸርፊ ገንዘባዊ ሰነዳት (Securities Exchange Act) ናይ 1934 ከምኡውን ብ SEC ዝተወስደ ውሳኔ 10b-5 ዝተሞርከሰ ንምድንጋር ሸርፊ ገንዘባዊ ሰነዳት (securities) ዝምልከት ስጉምቲ ክሲ እዩ። እዚ ስጉምቲ ብስም እቶም ካብ ግንቦት 28, 2011 ክሳብ የካቲት 6, 2012 ኣጠቓሊልካ (the “Class Period”) ኣብ ዘሎ እዋን ብርክታት ትካል ነፍሰን ዝገዝኡ ኩሎም ውልቀ ስባትን ኣካላትን ዝቐርብ ዘሎ ኢዩ::
2. ክሱሳት (ድሒሩ ከም ዝዝርዘር) ዓንቀጻት ሕጊ ጸረ ምድንጋር ሸርፊ ገንዘባዊ ሰነዳት ብምጥሓስ ወይ እውን ብውሑዱ ሸለል ብምባል፡ ብዛዕባ እቲ ኣብታ ንእሽቶ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ እትርከብ ሃገረ ኤርትራ ዘሎ እንኮ ኣታዊ ዘመንጩ ትካሎም፡ ዕደና ቢሻ፡ ወርቂ፡ ናሓስን ዚንክን ዝዕድን፡ ሓቂ ዘይኮነን ኣደናጋርን መግለጺታት ጌሮም ኢዩም።
3.ኣብ ውሽጢ እዚ ዝተጠቅሰ እዋን (ካብ ግንቦት 28, 2011 ክሳብ የካቲት 6, 2012 ኣጠቓሊልካ)፡ ክሱሳት ከም ዝበሉዎ ዕደና ቢሻ ብገምጋም 4.651 ሚልዩን ቶን ዕቑር ጥረ ወርቂ ከም ዘለዎን 919,000 ኦንስ ድማ ኣብ ላዕለዋይ ጫፍ (the Oxide zone) ከም ዝርከብን ቢሻ ድማ መዓልታዊ 1000 ኦንስ ወርቂ ከም ዘፍርን ወርቂ ቢሻ ድማ ካብ መወዳድርቱ ጸብለል ከም ዝብልን ብሉጽ ዓይነት ከም ዝኾነን ብርኩትን ብቐሊል ከም ዝዕደንን ገሊጾም። ንዕቑር ጥረ ወርቂ ቢሻን ብግብሪ ዘሎ ናይ ዕደናን ፍርያት ወርቂን ቢሻ ዝምልከት ሓበሬታ ድማ ንአውፈርቲ ኣገዳሲ እዩ ዝነበረ።
4. ዕቑር ጥረ ወርቂ ቢሻ ንምሻርኽቲ ትካል ነፍሰን ኣብ ምምዕባል እቲ ዕደና ዝኾነ መንግስቲ ኤርትራ እውን ኣገዳሲ እዩ ኔሩ። ብመገዲ ኤርትራዊ ሃገራዊ ትካል ዕደና (ENAMCO) ኣቢሉ መንግስቲ ኤርትራ 10% ካብ ዕደና ይውንን ኣብ ርእሲ ምንባሩ ኣብ ዝተጠቕሰ ናይ ጊዜ ገደብ ተወሳኺ 30% ንምግዛእ ምስ ክሱሳት ኣብ ዝርርብ ይርከብ ኔሩ። ዕቑር ጥረ ወርቂ ቢሻ እምባአር ኣብ ምግማት ዋጋ ዕደና ቢሻ ተራ ኔርዎ ኢዩ።
64. ኣብ ታሕሳስ 2007 ትካል ነፍሰን ምስ ENAMCO ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጸሔን ብኡኡ መሰረት ድማ ENAMCO 10% ናይ ዕደና ከም ዝወነነን ድሕሪ ቀዳማይ ጽዕነት ወርቂ ቢሻ ብዝውሰን ርትዓዊ ዋጋ ድማ ተወሳኺ 30% ከገዝእ ሙኻኑ ኣዊጁ።
65. ኣብ 2008 ፍቓድ ዕደና ቢሻ ን ትካል ነፍሰንን ብርካዊ ማሕበር ዕደና ቢሻን ተዋሂቡ፡ ህንጻ ዕደና ቢሻ ድማ 2008 ተጀሚሩ።
66. ኣብ ጥሪ 4,2011 ትካል ነፍሰን ጋዜጣዊ መግለጺ ብምውጻእ “ዕዉት ቀዳማይ ፍርያት ወርቂ” ዕደና ቢሻ ብዕሊ ገሊጹ።
67. ብመሰረት ክሱስ ትሬቢሎክ (ኣብ ሚያዝያ 14, 2011 ኣብ ደንቨር ጎልድ ጉሩብ ኤውሮፓዊ ፎሮም ወርቂ ዝቐረበ መደረ) መጀመርያ ጽዕነት ወርቂ ቢሻ ኣብ ጥሪ 28, 2011 ድሕሪ ምጅማሩ ንናይ ENAMCO 30% ብርኪ ዋጋ ናይ ምግማት ናይ 90 ማዓልታት ገደብ ጊዜ ከም ዝጅምር ጌሩ።
68. ድሕሪ ጽዑቕ ስራሓት ወርሓተ ጥሪን የካቲትን, 2011 ክሱሳት ኣብ የካቲት 22, 2011 ነፍሰን ንግዳዊ ፍርያት ዕደና ቢሻ ከም ዝጅምር ጌሮም።
69. ኣብ መጀመርያ ናይ ክሲ እዋን፡ ኣብ መጋቢት 28, 2011 ኣብ ቢሻ ኣሎ ዝተባህለ ዕቑር ጥረ ወርቂ ብ 15% ክብ ብምባል ናብ ኣስታት 4.6 ሚልዮን ቶን ብምደያብ፡ ዕደና ቢሻ ናብ ኣስታት 1.14 ሚልዮን ኦንስ ወርቂ (ኣብ ኩሉ ዞናት)፡ እቲ 919,000 ኦንስ ኣብ Oxide zone ዘሎ አጠቓሊልካ ክብ ከም ዝብል ገበረ።
71. ኣብ መጀመርያ ክፋል ናይቲ ናይ ክሲ እዋን (the “Class Period”) ርኡይ ኣሎታዊ ኣንፈት ንስራሓት ቢሻ ብአሉታ ክጸሉ ጀሚሩ እዩ። ዕቑር ጥረ ወርቂ ቢሻ ብርኡይ ዝተጋነነ ምንባሩ ን ክሱሳት መልእኽቲ ዘመሓላለፈ ክስተታት እውን ኔሩ ኢዩ።
72. ንአውፈርቲ ፍሉጥ ብዘይኮነ መገዲ ኣብ መጋቢት 31, 2011 ናይ ቢሻ Strip Ratio (ኮታ ዝድርበ ተረፍ) ብ 81% ብምዕራግ 4.9 በጸሔ።
73. ብዘይ ፍላጥ ኣውፈርቲ፡ ክሱሳት ኣብ ዞና ላዕለዋይ ጫፍ ዝግበር ዕደና ተገሊጹ ካብ ዝነበረ ብርኡይ ከም ዝቀላጠፍ ገበሩ፡ እቲ ምኽንያት ኣክንዲ ወርቂ ሓያለ ዝድርበ ናይ አኻውኽ ጁባታት ስለ ዝተረኽበ ኢዮ። እቲ ናይ አኻውሕ ተረፍ ኣብ ምብራቓውን ደቡባውን ወገን እቲ ዕደና ዝርከብ መኤከብ ተረፍ ተደርቢዩ።
74. እዚ ወሳኒ እዩ ነይሩ ምኽንያቱ ምቅልጣፍ ላዕለዋይ ዞና (Oxide zone) ናይ ቢሻ ዕቑር ወርቂ ካብ ዝተባህለ ቀልጢፉ ከም ዝጽንቀቕ ስለ ዝሕብርን ነቲ ዋሕዚ ካብ ሽያጥ ወርቂ ዝርከብ ገንዘብን ዋጋ እቲ ኩባንያን ብአሉታ ስለ ዝጸሉን።
75. ክሱሳትን ላዕለዋይ ምሕደራ ነፍሶን ኣብ ቢሻን ጸብጻብ ስታቲስቲክ ፍርያት ዕደና ብመገዲ ፕላት ፎርም Skire Unifier ይረኽቡ ኣብ ርእሲ ምንባሮም፡ ብምንጽጻር ግብራዊ ፍርያትን ብጸብጻብ ዝተገልጸ ዕቑር ወርቅን ነቲ ኣሉታዊ ኣንፈት ክርእይዎ ይኽእሉ ኔሮም ኢዩም።
76. ይኹን እምበር ኣብ ቅድሚ እዚ ኹሉ ኣሉታዊ ኣንፈታትን ቆላሕታ ዝስሕብ ምልክታትን፡ ክሱሳት ዕደና ቢሻ 4.651 ሚልዮን ቶን ዕቑር ወርቂን 919,000 ኦንስ Oxide zone ኣሎ ክብሉ እዩም ገሊጾም። ከም ሓቂ ኣብቲ እዋን እቲ ክሱሳት እናፈለጡ ወይ ብውሑዱ ብሰንኪ ሸለልትነት ክገልጽዎ ዘይካአሉ ዕቑር ወርቂ ቢሻ ብገምጋም ካብ 1.2 – 1.3 ሚልዩን ቶን ወይ ብ 35% ተጋኒኑ ምንባሩ እዩ( እቲ ምግናን ብገምጋም ናይ 190,000 ክሳብ 220,000 ኦንስ ወርቂ ኢዩ) ናይ ቢሻ Strip (ኮታ ዝድርበ ተረፍ) ካብቲ ናይ 2011 ኮታ (ሬሾ) ዝዓበየን እናወሰኸ ዝኸይድን ኢዩ ነይሩ እቲ 1000 ኦንስ ኣብ መዓልቲ ምፍራይ እውን ቀጻልነት ዘይብሉ እዩ ነይሩ። እዚ ወሳኒ ሓቅታት ኣብቲ ናይ ክሲ ገደብ ጊዜ ኣይገተልጸን።
77. ኣብ ወርሓተ ሚይዝያ ግንቦትን ሰነን 2011 ( ቀዳማይ ናይ ቢሻ ናይ ሙሉእ ፍርያት ርብዒ ዓመት) ኣንፈት ፍርያት ኣብ ቢሻ ብርኡይ ኣንቆልቂሉ። ብፍላይ ክሱሳት እቲ Strip Ratio (ኮታ ዝድርበ ተረፍ) ደጊሙ ብምዕራግ 5.1 በጺሑ ብ 30 ሰነ 2011 ብኣስታት 88% ካብቲ ናይ 2011 ኮታ (ሬሾ) ዛይዱ።
78. ብ 3 ግንቦት 2011 ክሱሳት ነፍሶን ጋዜጣዊ መግለጺ ብምውጻእ ምስ SEC ብመልክዕ Form 6-K ከም ዝተሓዝ ገበሩ። ኣብኡ ድማ ቢሻ ”ሓያል ናይ ፍርያት ስራሕ” የካይድ ከም ዘሎ ብምግላጽ ክሱሳት ምስ ENAMCO እቲ ናይ መሸጣ ዋጋ ምውሳን ኣብ ሰነ 2011 ክውድእዎ ሙኻኖም ገለጹ። ኣዚ ድማ ካብቲ ኣቐዲሙ ብክሱሳት ዝተገልጸ ጊዜ ድሕሪ ኣስታት ሸሞንተ ኣዋርሕ ሙኻኑ ኢዩ።
79: ብ 30 ሰነ 2011 ክሱሳት ብመሰረት ስምምዕ 2007ክዛዘም ብዛዕባ ዝነበሮ ስምምዕ መግዝኢ ዋጋ ENAMCO ንብርክታት ነፍስን ካልእ ምድንጋይ ከም ዘጋጠመ ገለጹ።
80. ኣብ ነሓሰ 2011, ክሱሳትን ENAMCO ኣብ $253 ሚልዮን (ዶላር) መግዚኢ ዋጋ ENAMCO ን30% ብርክታት ነፍሰን ስምምዕ በጽሑ። በዚ ድማ እቲ ትካል ናይ $253 ሚልዮን ዶላር ኣታዊ ገበረ።
81. ኣብ ካልአይ መፋርቕ 2011 (ሐምለ ክሳብ ታሕሳስ 2011) ክሱሳት ብዝፈልጥዎን ን ኣውፈርቲ ፍሉጥ ዘይነበረ Strip Ratio (ኮታ ዝድርበ ተረፍ) ናይ ቢሻ ምዕራግ ብምቕጻል ኣብ ካልአይ መፋርቕ 2011, 6.6 ብምብጻሕ ናይ ኣስታት 144% ምዕራግ ካብ ናይ Strip Ratio (ኮታ ዝድርበ ተረፍ) ናይ 2011 ኣርአየ:: ካብ ምጅማር እቲ ናይ ክሲ ጊዜ ገደብ(Class Period) ድማ ብ 35% ብምዕራግ ኣብ 2011, 5.9 በጸሔ።
82. ኣብ መስከረም 2 ን 6ን 2011 ሃርዲ 180,000 ብርክታት ነፍሰን ሸጠ። ኣብቲ እዋን እቲ ካብ ዝነበሮ ብርክታት 100% ሙኻኑ እዩ። በዚ ድማ ናይ $1.3 ሚልዮን ዶላር ኣታዊ ገበረ። እዚ ድማ ናይ ነፍሰን ብርክታት (Nevsun common shares) ኣብን ጥቓን እቲ ናይ ክሲ ናይ ጊዜ ገደብ(Class Period) ዝላዓለ ዋጋ $7.30ን 7.27 ን ብቕደም ተኸተል ኣብ ዝሽየጠሉ ዝነበረ እዋን ኢዩ።
83. ኣብ መስከረም 18, 2011 ዳቪስ 224,600 ብርክታት ንሐደ ብ $ 6.68 ብምሻጥ ናይ $1.5 ሚልዮን ዶላር ኣታዊ ገበረ።
84. ኣውፈርቲ ከይፈለጡ ኣብ መሰከረም 2011 ቪከርስ, ናይ ቢሻ ሓላፊ ስርሒታት(Operations Manager) ከምኡውን ፕሪቶርዮስ, ናይ ቢሻ ሓላፊ ፕሮጀክት ን ነፍሰን/ዕደና ቢሻ ናይ ብርኪ ማሕበር ገደፍዎ። ኣብ ሕዳር 2011 ድማ ካብ 2005ጠቅላሊ ኣካያዲ ስራሕ ነፍሰን/ዕደና ቢሻ ናይ ብርኪ ማሕበር ዝነበረ ሮጀርስ ነቲ ነቲ ትካል ገዲፍዎ ወጸ።
85. ምኽሳር እዞም ኣገደስቲ ሓለፍቲ ንነፍሰን ዓቢ ጽፍዒትን ካልእ ናይ ሐደጋ ምልክትን እዩ ነይሩ።
86. ከምኡውን ኣብ መወዳእታ 2011 ክሱሳት ካብ ምጅማር ናይ ክሲ ገደብ ጊዜ(Class Period) ኣትሒዞም ክዕዘብዎ ብዝጸንሑ ሕጽረት ፍርያት ጥረ ወርቂ ተሻቒሎም ንኽልተ ናይ ምህንድስና ትካላት AGP Mining Consultants ከምኡውን ካልእ ትካል ንናይ ቢሻ ናይ Oxide reserve model ዳግም ክምዝሃንጽዎ ገበሩ።
88. ኣብ ሕዳር 15, 2011 ምስ ኣውፈርቲ ኣብ ዝተገብረ ናይ ኮንፈረንሰ ኮል ርክብ ነዚ ኩሉ ናይ ተጠንቐቕ መልእኽቲ ዘመሐላልፍ ምልክታትን ኣሉታዊ ኣንፈታት እናፈለጠ ወይ ሸለል ብምባል ክሱስ ዳቪስ “ነገራት ኣብ ቢሻ ጽቡቕ ይኸይድ ከም ዘሎ” ገለጸ:: ስታቲስቲካዊ ናይ ዕደና ኣሃዛት ዘርዚሩ ነቲ ንስርሒታት ዕደና ቢሻ ብአሉታ ዝጸሉ ዝነበረ ኣንፈታት ግን ከይ ጠቐሰ ሓለፈ።
89. ኣብ ሕዳር 15, 2011 እምባአር ሮጀርስ 69,000 ብርክታት ብዋጋ $6.00 ንሐደ ሸጠ. ኣብ ታሕሳስ 1, 2, 7ን 9, 2011 ሮጀርስ ተወሳኺ 306,500 ብርክታት ኣብ ሞንጎ $6.00 ን $6.05 ብዘሎ ዋጋ ንሐደ ተወሳኺ ብርክታት ሸጠ። ብጠቕላላ ሮጀርስ 375,500 ብርክታት ብምሻጥ ናይ ኣስታት $2.28 ሚልዮን ዶላር ኣታዊ ብምግባር ዝነበሮ ብርክታት 100% ሸጦ።
92. ኣብ 7 የካቲት 2012 ቅድሚ ዕዳጋ ምኽፋቱ: ክሱሳት ንአውፈርቲ ዘናውጽ ጋዜጣዊ መግለጺ (ጋዜጣዊ መግለጺ የካቲት 7) ገበሩ። እቲ “ነፍሰን 2012 ትጽቢታትን መምርሒ ፍርያትን” ዝብል ኣርእስቲ ዝነበሮ መግለጺ ኣብ ሞንጎ ካልእ ነገራት፡ ኣብ ዕደና ቢሻ ዘሎ ዕቑር ወርቂ ብ 30-35% (ብ ገምጋም 1.2-1.3 ሚልዮን ቶን) ተጋኒኑ ከም ዝነበረን ኣብ 2012 ዝፈሪ ወርቂ ድማ ፍርቂ ናይቲ ኣቐዲሙ ንአውፈርቲ ዝተሐበረ ሙኻኑን ሐበሩ። እዚ ድማ ንዋሕዚ ገንዘብ ናይቲ ትካልን ጽሩይ ህሉው ክብሪ (net present value) ናይቲ ኩባንያን ብአሉታ ዝጸሉ ኢዩ።
96. ኣብ 7 የካቲት 2012 ድሕሪ እዚ ሊዒሉ ዝተጠቕሰ መግለጺ፡ ዋጋ ብርክታት (Nevsun’s common shares) ነፍሰን ብ $1.94 ንሐደ ብርኪ ኣንቆልቀለ፡ ኣብ NYSE Amex ካብ $6.34 ንሐደ ብርኪ ኣብ ምዕጻው የካቲት 6, 2012 ናብ $4.40 ኣብ ምዕጻው የካቲት 7,2012 ወረደ፡ ዳርጋ ናይ 31% ምንቁልቃል ኣብ ከቢድ ዓቐን ድማ ነበረ።


c: text/html

text:
ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ንኢትዮጵያ ዝጠቕምን ነቲ ዘሎ ጸገማት ኣብ ምፍታሕ ዝሕግዝን እዩ ክብሉ ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳያት አቶ መለስ አለም ገሊጾም።
ንሶም ብሰንኪ ኣብታ ሃገር ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ዝተላዕሉ ተቓውሞታት ግጭታትን ንሽዱሽተ ወርሒ ዝጸንሕ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጅ የካቲት 16 ምእዋጁ ብምግላጽ መጋቢት 2 ኣብ ዝተኻየደ ምውሃብ ድምጺ ኣባላት ፓርላማ ድማ እቲ ኣዋጅ 395 ብ88 ድምጺ ብምርኻብ ምጽዳቑ ሓቢሮም።
ኣብዚ እዋን ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ጎነጽን ጽልኢ ዘጉሃህሩ ምልዕዓላት ንዘኻየዱ ስጉምቲ ከምዝውሰድ ብምግላጽ ብተወሳኺ ሰባት ንናይ መጉዓዝያ ኣገልግሎት ካብ ምዕናውን ምዕንቃፍን ክቑጠቡ ኣተሓሳሲቦም ኣለው።
ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ኢትዮጵያ ኣቶ መለስ ኣለም ካብ ወጻኢ ሃገራት ንዝመጽእ ነቐፌታ ብዝምልከት እቲ ጉዳይ ናይ ኢትዮጵያ ናይ ውሽጢ ጉዳይ ምኳኑን ብኢትዮጵያዊያን ጥራይ ክፍታሕ ኣለዎ ክብሉ መሊሶም።
“ ነዚ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ብዓለምለኸ መልኽዑ ክረአ ከሎ ምስ ዓለምለኸ ሕጊ ብዝተሓሓዝ ሓንቲ ሃገር ናታ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጅ ናይ ምእዋጅ መሰል ኣለዋ። ስለዝኾነ ድማ ሃገራት ኣውሮጳ ኮነ ኣፍሪቃ ከምኡ’ውን ዝኾነት ሃገር ንክልተ ሰለስተ ዓመት ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጅ ምእዋጅ ይኽእላ እየን። ስለዝኾነ ድማ እዚ ንዕኦም ቅኑዕ ንዓና ድማ ጌና እዩ ንማለት ኣይኾነን”ኢሎም።
ንሶም ብተወሳኺ እቲ ኣዋጅ ኣብ ቁጠባዊ ምዕባለ እታ ሃገር ኣሉታዊ ጽልዋ ከይህልዎ ስግኣት ንዘለዎም ወገናት ብዝምልከት ከምዚ ክብሉ መልሲ ሂቦም።
“ ብጻዕርታት መንግስትን ኤምባሲታት ገለ ሃገራት ናብ ሃገርና ዝመጹ ነአሽቱ ኣውፈርቲ ኣለው እንተኾነ እቲ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ጽልዋ የብሉን ኣይብልን። ገለ ኣውፈርቲ’ውን ዕዳጋ ይስእኑ ምህላዎም ገሊጾም ኣለው ነዚ ንምፍትሕ’ውን ጻዕርታት ይኻየድ ኣሎ” ኢሎም።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን
ብመጀምርታ ልዑል እግዚኣብሔር ኣምላኽ ሓጥያትናን ኣበሳናን ከይተጸባጸበ ናብዚ ክቡር ዕለት ሆሳዕና ዘብጸሓና ምስ ኩሎም ቅዱሳኑ ዝኸበረን ዝተመስገነን ይኹን።
ቀዳም 12/4/2014 ዓ/ም/ፈ ብቤት ትምህርቲ ሰንበት ቅድስት ድንግል ማርያም ቤተ ክርስቲያን መድሃኔኣለም ኣብ ቅድስት ሃገረ እስራኤል ብምኽንያት ክቡር በዓል ሆሳዕና፡ናብ ከተማ ኢዮሩሳሌም መንፈሳዊ ጉዕዞ ተኻይዱ ውዒሉ።
እቲ ዝተገብረ መንፈሳዊ ጉዕዞ ብዙሓት ምእመናንን ኣባላት ቤት ትምህርቲ ሰንበትን ዝተሳተፍዎ ኮይኑ ካብቲ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ኣድጊ ተሰቒሉ ናብ ከተማ ኢዮሩሳሌም ዝተበገሰሉ ቤተ ፋጌ ኢዩ ጀሚሩ።
ኣብ ቤተ ፋጌ ሰፊሕ ትምህርቲ ብዛዕባ በዓል ሆሳዕናን ብዛዕባ’ቲ ቅዱስ ቦታን ምስ ተዋህበ ፡ተሳተፍቲ መንፈሳዊ ጉዕዞ ካብ ቤተ ፋጌ ጀሚሮም ዝተፈላልዩ ነቲ ክብረ በዓል ዝገልጽ መዛሙር ብድሙቕ ዕልልታ እና ዘመሩ ክሳብ ደብረ ዘይቲ በጺሖም።
ኣብ ደብረ ዘይቲ ድማ ብዛዕባ እቲ ቅዱስ ቦታን ብዛዕባ እቲ ኣብቲ በሪኽ ቦታ ኮይንካ ዝረአ ዝተፈላለየ ኣብ ከተማ ኢዮሩሳሌም ዝርከብ ቅዱሳን መካናት፡ ትምህርቲ ምስ ተዋህበ ነቲ ኣብ ደብረ ዘይቲ ኮይኖም ዝርእይዎ ዝነበሩ ዝተፈላለዩ ተኣምራት ዝተፈጸመሉ ቅዱሳን ቦታታት ናይ ከተማ ኢዮሩሳሌም ንምብጻሕ እና ዘመሩ ጉዕዞኦም ናብ ጌተ ሰማኒ ቀጺሎም። ኣብ ጌተ ሰማኒ ድማ ዝተፈላለዩ ቅዱሳን ቦታታት ማለት ጎይታ ኣብ ኣድጊ ተሰቒሉ ብዓቢይ ክብሪ ናብ ኢዮሩሳሌም ይኣትወሉ ኣብ ዝነበረ ግዜ ንኢየሩሳሌም ዘልቀሰላ ቦታ፡ ቤተክርስቲያን ማርያም መግደላዊት፡ ጎይታ ዝጸለየሉ ቦታ፡ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዝተቐብረትሉን ዝዓረገትሉን ቦታ፡ ቀዳሜ ሰማእት ሊቀ ድያቆናት ኢስጢፋኖስ ሰማእትነት ዝተቐበለሉ ቤተክርስቲያን. . .ወዘተ በጺሖም።
ድሕሪ ዝተወሰነ ናይ ምሳሕ ሰዓታት ድማ እቲ ጉዕዞ ካብ ጌተሰማኒ ናብ’ዩ ጽርሃጽዮን ቀጺሉ፡ ኣብ ጽርሃጽዮን ዝርከቦ ቅዱሳን ቦታታት፡መንፈስ ቅዱስ በኣምሳለ ነበልባል ሓዊ ናብ ሓዋርያት ዝወረደሉ ቦታ፡ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዝዓረፈትሉን ዝተገንዘትሉን ቅዱስ ቦታ፡ጎይታ ብምሸት ሓሙስ ምስ ሓዋርያት መኣዲ ተቐሪቡ ቅዱስ ቁርባን ዝሰርዓሉ ከምኡ’ውን መቓብር ንጉስ ዘማራይ ዳዊት ዝርከበሉን ቅዱሳን ቦታታት በጺሖም። ብዛዕባ እቲ ቅዱሳን ቦታታት ኣብ በቦትኡ መግለጺ ምስ ተዋህበ መጻዘሚ ጸሎት ብምግባር ጉዕዞ ብሰላም ተዛዚሙ።
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!


text:
25 መንእሰያት ንዝልዓለ ትምህርቲ ናብ ሃገረ ሩስያ ዘእትዎም ናይ “Scholarship” ቪዛ ተቀቢሎም።
ኣብ መንጐ መንግስታት ኤርትራን ሩስያን ብዘሎ ሓያል ልምዓታዊ ሽርነት መሰረት ኣቀዲሙ ብዝተበጽሓ ስምምዓትን ብግብሪ ክስርሓሉ ዝጸንሓ ክልቲኣዊ ምትሕግጋዝ ኣብ ዓዉድታት ልምዓትን ምምዕባል ዓቅሚ ሰብን ፤ ናቱ መቀጸልታ ኣብ ትምህርቶም ብሉጽ ጸብለልትነት ዘርኣዩ 25 መንእያት ንዝልዓለ ትምህርቶ ኣብ ሃገረ ሩስያ ንክቅጽሉ ኣብ ቤ/ጽ ኢንባሲ ሃገረ ሩስያ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝተገብረ ናይ እንኳዕ ሓጉሰኩም ጽንብል እቶም መንእሰያት ናብ ሃገረ ሩስያ ዘእትዎም ናይ “Scholarship” ቪዛ ከም ዝተቀበሉ ዝረከብናዬ ሓበሬታ የረድእ።
እዞም 25 መንእሰያት ኣብ ሃገረ ሩሲያ ኣብ ዝጸንሕሉ ግዜ ናይ ዝልዓለ ደረጃ ትምህርቶም ኣብ ዓውድታት Geology,Neurosurgery,Physics,astronomy,Agro – engineering,Medicine, ወዘተን .. ብደረጃ ማስትሬይትን ( MA ) ፒኤችዲ ( PhD ) ብምእታወ ትምህርቶም ክከታተሉ’ዬም ፤ ትምህርቶም ጀሚሮም ስጋብ ዝፍጽሙ ድማ ዘድልዬም ካብ ትምህርቲ ጀሚርካ ኩሉ ወጻኢታቶም ብመንግስታት ኤርትራን ሩሲያን ክሽፍነሎም ሙኳኑ እቲ ሓበሬታ የረድእ።
መንግስቲ ኤርትራ ትምህርቲ ኣብ ኩሉ ንክባጻሕ እቲ ዝዓበየን ዝገዘፍን ባጀት ብምምዳብ ይሰርሓሉ ምሕላው ዝፍለጥዩ።
ኣብ ኤርትራ ካብ መዋእለ ህጻናት ስጋብ እቲ ዝልዓለ ናይ ማስትሬይትን ዶኩትሬይትን ትምህርቲ ንዜጋታት ብነጻ ከም ዝዉሃብ ዝፍለጥ ኮይኑ ኣብተን ዝማዕበላ ሃገራት ንኣብነት ኣብ ሃገር እንግሊዝ ናይ ቀዳማይ ዲግሪ ንምርካብ ብውልቅካ £50 – £60 ሽሕ ፓዉንድ ክትከፍል ከም ትሕተት ዝፍለጥ’ዩ።
በዚ ኣጋጣም ነዞም መንእሰያት ጽቡቅ ናይ ትምህርቲ ግዜ ክኮነሎምን ትምህርቶም ብዓወት ዛዚሞም ነቲ ዘምሃሮም ሕዝቦምን ሃገሮምን ክክሕሱ ትጽቢት ይንበረሎም ጽቡቅ ዕድል።


text:
መጽሐፈ ሄኖክ
መሠረትን መምርሕን ሃይማኖት መጽሓፍ ቅዱስ’ዩ። እግዚአብሔር፡ ‘ከምዚ በሉ’ እናበለ ዘጽሓፎ; ብራእይ ዝገለጾ፡ ኣብ ልቢ ዝቐረጾ ሕያው ዘለዓለማዊ ቃሉ እዩ። ነዚ ቅዱስ ቃሉ፡ ኣብዚ ዓለም ካብ ዝተወልዱ ሰባት ንሱ ኣቐዲሙ ንፊደላት ኣብ ቃላት ሠሪዑ ክጽሕፍ ዝጀመረ ሻብዓይ ወለዶ ካብ ኣዳም ዝኾነ ነቢይ ሄኖክ’ዩ። (መጽ. ኩፋ. 5፡22) ‘ሄኖክ’ ማለት ቀንዴል፡ ዘይቲ፡ ሥዉር፡ ዚተሓደስ ማለት እዩ። ካብ ኣቦኡ ያሬድን ኣደኡ ባረካን 25 ሓምሌ ተወልደ። ዓብዩ ሰበይቲ ኣእትዩ 164 ዓመት ምስ ገበረ ካብ ዕድና ንማቱሳላ ወለደ። ኣወዳትን ኣዋልድን’ውን ወለደ።
ኣብዚ ዓለም 365 ዓመት ምስ ገበረ፡ ኣካይዳኡ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ጽቡቕ ስለዝነበረ፡ ብ27 ጥር ተሠዊሩ ኣብ ብሔረ ሕያዋን ከደ።
ቅድሚ ዳግም ምጽኣት ናብዚ ምድሪ መጺኡ ንሓሳዌ መሢሕ ክቃወምን ንምእመናን እናመሃረ ከጸናንዕን እዩ። ብሰንኪ’ዚ ድማ ብሓሳዌ መሢሕ ምስ ነቢይ ኤልያስ ሰማዕትነት ከምዝቕበል ቅዱሳት መጻሕፍቲ ይነግሩ። ዘፍ. 5፡22-24። መጽ. ቀሌምንጦስ
እምበኣር እቲ ናይ መጀመርታ ጸሓፊ ሄኖክ ካብ ኮነ፣ እቲ ናይ መጀመርታ መጽሓፉ ድማ ንሱ ዝጸሓፎ መጽሓፈ ሄኖክ ይበሃል። መጽሓፈ ሄኖክ 42 ምዕራፋት ዘለዎ ኾይኑ ካብ ፍጥረት ዓለም ክሳዕ ዳግም ምጽኣት ዘሎ ኵነታት፡ ትንቢትን ሰማያዊ ራእይን ይገልጽ። ብፍላይ ብዛዕባ ዑደት ብርሃናት፡ ነገደ መላእክት፡ ቍጽሪ ዘመናት፡ ከምኡ’ውን ብዛዕባ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስን ሓዋርያትን፡ ጻድቃንን ኃጥኣንን ጠቒሱ ኣሎ።
ብመልክዕ ኣከፋፍላ ክንምልከቶ ከሎና፦
1. ምዕራፍ 1 - ቅዱሳን መላእክት ንነቢይ ሄኖክ ዘርኣይዎ ራእይ
2. ምዕራፍ 2-7 - ደቂ ሴት ምስ ደቂ ቃየል ዝፈጸምዎ በደል
3. ምዕራፍ 3 - መልሲ እግዚአብሔር
4. ምዕራፍ 4-20 ሄኖክ ብዛዕባ መላእኽትን ከዋኽብትን ዘመናትን ዝረኣዮ ራእይ
5. ምዕራፍ 21-27 ሄኖክ ብዛዕባ ፀሓይን ወርኅን ከዋኽብትን ዘመናትን ዝረኣዮ ራእይ
6. ምዕራፍ 28-38 ሄኖክ ንወዱ ማቱሳላ ዝነገሮ ትምህርትን ትንቢትን
• ብዛዕባ ፀሓይን ከዋኽብትን፣ ብዛዕባ ዘመነ ብሉይ፣ ብዛዕባ ሓዋርያት፡ ብዛዕባ ዳግም ምጽኣት፡ ብዛዕባ ምኽሪ ምግባረ ሠናይ . . .
7. ምዕራፍ 41-42 ብዛዕባ ማቱሳላ
ንመጽሓፈ ሄኖክ፡ ቅዱሳን ሓዋርያት ኣብ ጽሑፋቶምን ስብከታቶምን ይጥቀምሉ ስለዝነበሩ ኣብ መጽሓፍ ሓዲስ ኪዳን ተጠቂሱ’ሎ፡ (ይሁ. 1፡14-15, ዕብ. 11፡5) ሓዋርያ ይሁዳ ኣብ መልእክቱ ‘እቲ ካብ ኣዳም ሻብዓይ ወለዶ ዝኾነ ሄኖክ’ውን . . .” ብምባል ዘኪርዎ’ሎ። (መልእክተ ይሁዳ 1፡14-15)
ስለዚ ድማ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ንትኅዝቶ እዚ መጽሓፍ’ዚ ተመኪታ፡ ሓደ ካብቶም 81 መጽሓፍ ቅዱስ ጌራ ትቕበሎን ትግልገለሉን ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
ክብረ በዓል ኣቡነ ሰላማ 2009 ዓ.ም. ተባዒሉ!
ዓመት መጸ ብምኽንያት ዕረፍቲ ኣቡነ ሰላማ ዝኽበር 26 ሐምሌ ኣብ ኵለን ኣብያተ ክርስቲያን ክዝከር ከሎ፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ደብረ መድኃኒት ኣቡነ ሰላማ ዛግር ብድምቀት ተባዒሉ። ካብ በረኸትን ቃል ኪዳንን ኣቡነ ሰላማ ንምስታፍ፡ ካብ ዝተፈላለየ ቦታታት ዝመጹ ሊቃውንትን ውሉደ ክህነትን፡ ተረኺቦም ነይሮም።
ካብ ዋዜማ ብድሮ ዕለት 25 ሐምሌ ስብሐተ እግዚአብሔርን ቅኔያትን ብሊቃውንቲ በጺሑ። ብድኅሪ’ዚ ምሉእ ለይቲ ብሊቃውንት መዘምራንን ስብሐተ ማኅሌትን ጸሎተ ሰዓታትን፡ ብምእመናንን ምእመናትን ከኣ ምህለላን ጸሎትን ተመስጦ ብዘኅድር ኵነታት ክበጽሕ ኃዲሩ።
ብመሠረት መርሐ ግብር ኣብ ሰዓታት ንግሆ ረፍዲ ብጥንታዊ ኢድ መስቀል ኣቡነ ሰላማ ተሰንዩ ታቦተ ሕጉ ወፂኡ፡ 3ተ ጊዜ ምስ ዖደ፡ ሊቃውንት መዘምራን ብያሬዳዊ ዜማ ወሪቦም። ብድኅር’ዚ ተማሃሮ ትምህርተ ሰንበት “ጥዑመ ስም ኣቡነ ሰላማ” እናበሉ ምስ ዘመሩ ክብርን ቅድስናን ኣቡነ ሰላማ ዘረድእ ሓፂር ትምህርቲ ምስ ተዋህበ፡ ጸሎተ ምህላ ተገይሩ ታቦት ናብ ክብሪ መንበሩ ኣተወ።
ኣብ መወዳእታ ጊዜ ጸሎተ ቅዳሴ ምስ ተሠርዐ ናይ’ቲ በዓል ፍጻሜ ኮነ።


text:
መንበሪ-ገዛ
ጎረባብትኻ ወይ ሽወደናውያን ወይ ወጻእተኛታት እዮም። እቲ ናይ መንበሪ ኣባይቲ ኣብ ማእከል ከተማ ስለ ዝኾነ ንድኳናትን ኣብያተትምህርትን ቀረባ እዩ። ኣብቲ ኮምዩን ኮሙናዊ መንበሪ ኣባይቲ የልቦን፡ ግን ብዙሓት
ብሕታውያን ኣካረይቲ ትካላትን ዓቢ
ቨነርግረንስን ኣሎ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብቲ ኮምዩን ካብ መላእ ዓለም ዝመጹ ሰባት ኣለዉ። ዝዝረቡ ቋንቋታ ከም ኣብነት ንምጥቃስ፤ ዓረብ፡ ዳሪ፡ ፋርስ፡ ሶማሊ፡ ሞንጎል፡ ትግርኛ፡ ታይላንድ፡ ሆላንድን እንግሊዝን።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብቲ ኮምዩን 70 ንጡፋት ማሕበራት ኣለዋ፡ ከምኡውን ናይ ስፖርትን ባህልን ዓሳን መርከብን ጃርዲንን ዓድን ማሕበራት ኣለዋ።
ኣብቲ ከተማ ሓያሎ ኣብያተክርስትያን ኣለዋ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ህዮ ኩሉ እትደልዮ ነገራት ኣብ ቀረባ እዩ። ኣብ ኢካን ነቶን ናይ መግቢ ዓይነታ ኣሎ። ካፈታት፡ ኣብያተመግቢ፡ ናይ መገዲ ድኳናት፡ ኪዮስክን ናይ መጻወትን ካረመላን ድኳናት ኣለዉ። ኣብቲ ከተማ ብእተፈላለየ ቋንቋ እተጻሕፉ መጻሕፍቲ ክትልቅሓሉ እትኽእል
ቤትንባብ፡
ማሕበራዊ ቤትጽሕፈት፡ ፋርማሲ፡
ሲነማ፡ መጻወቲ ኵዕሶ ምስ ኣርቲፊሻል ሳዕሪ፡ ኣደራሽ ስፖርት፡ መጻወቲ ተኒስ፡
ጂም፡ ኣደራሽ መሐምበሲ ምስ ትምህርቲ ምሕምባስ (ሓጋይ ዚኽፈት)፡ ቦውሊን፡ ናይ ኤለክትሪክ ቡቲክ፡ ናይ ክዳውንቲ ድኳናት፡
ናይ ቤት መጸባበቒ ድኳን፡ መጸበቒ ጸጕሪ፡ እንዳ ሕብሪ፡ እንዳ ዕምባባ፡ ባንክታት ወዘተ. ኣሎ። ክልተ ሰከንድሃንድ ድኳናት፡
ቀዪሕ መስቀልን
ኤሪክስየልፐን ምስ ኣቕሑ ገዛ፡ ክዳውንትን ኣቕሑ ክሽነን ድማ ኣሎ።
ቤትጽሕፈት መድህንን ቤትጽሕፈት ዕዮን ኣብ ኾቭደ ቤትጽሕፈት ኣለዎም።
ቤትጽሕፈት ዕዮ ግን ኣብ ሰሙን ሓደ መዓልቲ ክፉት ዝኾነ ኣብ ህዮ ቤትጽሕፈት ኣለዎም። ኣብኡ ወረቐት ክትገድፍን ቀሊል ዝኾነ ሕቶታት ክትሓትትን ይከኣል። ኣብ መንጎ ህዮን ኾቭደን ግሩም ናይ ኣውቶቡስ መስመር ኣሎ።
እቲ ኮምዩን ነቶም
ስራሕ ዘይብሎም ዚረድእ ናይ ስራሕ ዕድል ኣሃዱ ኣለዎ። ከምኡውን ንኺረድእን ኪመርሕን ዚነጥፍ
ናይ ስደተኛታት መቐበሊ ኣሎ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ህዩ ነቶም ደቂ 1-5 ዓመት ዝዕድመኦም ዝዓለመ ትሽዓተ
ኣብያተትምህርቲ ህጻናትን ክልተ ናይ ስድራቤት መውዓልን ኣሎ። ነቶም ኣብ መንጎ 6-12 ዕድመ ዘለዉ ቅድምን ድሕርን ትምህርቲ ምእላይ ዘድልዮም ህጻናት ከኣ ናይ
ዕረፍቲ ቦታ ኣለዎም።
ናይ ስድራቤት ማእከል
ኣርከን፡ ወለድን ውሉዳትን ብሓደ ኪመጹ ዕዱማት ዝኾኑሉ ክፉት ቤትትምህርቲ ህጻናት እዩ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ህዩ ንደቂ 6-15 ዝዕድመኦም ህጻናት
ኣብያተትምህርቲ ኣሎ። ነቶም ኣብ መንጎ 11-18 ዝዕድመኦም ህጻናት
ናይ ዕረፍቲ ደምበ ኣሎ።
ኣብ ገዝኦም ብዘይካ ሽወደን ካልእ ቋንቋ ንዚዛረቡ ህጻናት ብቛንቋ ኣደኦም ትምህርቲ ይወሃቦም፡
ናይ ኣደ ቋንቋ ትምህርቲ። እቲ ትምህርቲ ነቲ ህጻን ንቛንቋኡ ከማዕብልን ብዛዕባ ባህሉ ዝያዳ ኪፈልጥን የኽእሎ።
ካብ 16 ዓመት ንላዕሊ ዝኾኑ መንእሰያት፡ ኣብ ከተማታት ከባቢ ህዩ ዚርከቡ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተትምህርቲ ኣለዉ። ዝበዝሑ ግን ናብ ኾቭደ ወይ ናብ ቲብሩ እዮም ዚኸዱ።
ዕድላት ትምህርቲ
ዓበይቲ ኣብ sfi (ሽወደን ንወጻእተኛታት) ኮምቩክስ፡ ሰርቩክስ
komvux,
särvux ወይ ኣብ ህዩ ኮለጅ ይምሃሩ። ኣብ ኮምቩክስ ንኣኻ ዚምሽእ ትምህርቲ ንምርካብ ዓቢ ዕድል ኣሎ። ኣብ እተፈላለየ ጽፍሒታት ዘሎ ትምህርቲ ክትሕውሶ ትኽእል፡ ከምኡውን ትምህርቲ ምስ ስራሕ ክትሕውሶ ትኽእል። ኣብቲ
ህዝባዊ ኮለጅ፡ ንኹሉ ዓይነት ሳብጀክት ዚትንክፍ ትምህርቲ ኣሎ፡ ናይ ፖሊስ ሓለዋ፡ ሙዚቃን ስነጥበብን።
ዝቐረበ ኮለጅ ኣብ ኾቭደ እዩ። ንሱ ምስቲ ናይ ቤትጽሕፈት ዕዮ ናይ ኮርታ ቨገን ስልጠና ብምትሕብባር ይሰርሕ። እቲ ትምህርቲ ናብቶም ዲግሪ ዘለዎም ሓደስቲ መጻእቲ ዝዓለመ እዩ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ህዩ ክልተ ማእከል ጥዕና ኣሎ፤ ህዩ
ማእከል ጥዕናን ክሊኒክ ጥዕና። ከምኡውን ሓደ ናይ ኣደታት፡ ክልተ ናይ ህጻናት ማእከላት ጥዕናን ናይ ስኒ ሕክምናን ኣሎ። ዝቐረበ ሆስፒታልን ናይ ህጹጽ ረድኤት መቐበልን ኣብ ኾቭደ ይርከብ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ብመገዲ
ቶልክፎርመድሊን ቨስት፡ ብኹሉ ቋንቋ ናይ ትርጉም ሓገዝ ኣሎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ ህዩ ብዙሓት ኣውቶቡሳት ደው ይብላ። ካብ ህዩ ናብ ቲብሩ፡ ቲዳሆልም፡ ኾቭደን ብራንድስቶርፕን ይኸዳ። ካብኡ ኣውቶቡስ ቀዪርካ ክትቅጽል ይከኣል።
ቨስትትራፊክ ብኣውቶቡስ ብ 35 ደቓይቕ ካብ ህዮ ናብ ኾቭደ ይወስደካ። ካብ ኾቭደ ብባቡር ክሳዕ የተቦሪ፡ ስቶክሆልምን ዮንሾፒንግን ምኻድ ይከኣል።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ናይ ህዩ ዝዓበየ ወሃብ ስራሕ እቲ ኣብ እተፈላለየ ሰክተራት ዚነጥፍ ናይ ህዩ ኮምዩን እዩ። እቲ ናይ ወረዳ ቤትምኽሪ ኣብ ክንክን ጥዕና ናይ ስራሕ ዕድል ዚህብ ካልእ ዓቢ ወሃብ ስራሕ እዩ።
ኣብቲ ኮምዩን ዓበይትን ነኣሽቱን ትካላት ኣለዋ። ብዛዕባ
ናይቲ ኮምዩን ቁጠባዊ ህይወት ተወሳኺ ኣንብብ።
ህዩ ጥቓተን ናይ ስራሕ ዕድላት ዘለወን ዓበይቲ ከተማታት እያ እትርከብ።


text:
መራሕቲ ኣፍሪካ ማዕበል ብደም ዝጠልቀየን ተስፋ ናይ ዝቖረፁን ኣፍሪካዊያን ስደተኛታት ደው ንምባል ልምዓት ወሳኒ እዩ ኢሎም።ጉባኤ ሕብረት ኣፍሪካ ካብ ዝተኻየደሉ ካብ ጆሃንስበርግ ሪሒቑ ኣብ ዝርከብ ኣብ ቀረባ እዋን ልዕሊ 100 ሽሕ ኣፍሪካዊያን ስደተኛታት ብኣናእሽቱን ዝተፀቓቐጣን ጀልባታት ኣቢሎም ብሓደገኛ መንገዲ ንሜድትራኒያን ሰጊሮም እዮም።ኣብ ኣውሮፓ ሓድሽ ናብራ ንምምራሕ።
ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ናይ ኣውርፓዊያን ኣቆፃፅራ ልዕሊ 102 ሽሕ ዝግመቱ ሰባት ብከምዚ ዓይነት ሓደገኛ ጉዕዞ ንምውስጋር ከምዝፈተኑ ይገልፅ።መብዛሕቲኦም ስደተኛታት ካብ ትሕቲ ስሃራ ኣፍሪካ እዮም።ዘይምዕዳል ኮይኑ ግን ኩሎም ኣይሰለጦምን።ኣብዚ ዓመት ጥራሕ ልዕሊ 1,800 ሰባት ኣብ ሜድትራኒያን ጠሊቖም ኣለው።
ኣብ ደቡብ ኣፍሪካ ንጉባኤ ዝተኣከቡ መራሕቲ እቲ ፀገም ካብ ገዛ ይጅምር ይብሉ።ስደተኛታት ኣብ ሃገሮም ብጠንቂ ዘጋጥም ግጭት፣ሸቕሊ ኣልቦነን ሕማቕ ኣተሓሕዛን ከምዝስደዱ ይገልፁ።ናይ ደቡብ ኣፍሪካ ፕሬዝዳንት ጃኮብ ዙማ መራሕቲ ሓለፍነት ተክሽከሙ ኣለዎም ይብሉ።
‘’ኣፍሪካዊያን ኣሕዋትና፣ኣሓትና፣ኣዴታት፣ኣቦታትን ህፃውንትን ካብ ኲናት፣ድኽነት፣ግፍዕን ሸቕሊ ኣልንቦነትን ብምህዳም ንዝሓሸ ናብ ኣውሮፓ ክሰግሩ ኣብ ዝፍትንሉ እዋን ህይወቶም ክስእኑ ብስቓይን ሕፍረትን ተዓዚብና ኢና’’ ኢሎም ፕሬዝዳንት ዙማ።ኩላትና ክንኽሰሰሉ ዝግባእ ስለዝኾነ መነባብሮ ህዝብና ንምምሕያሽ ፃዕርታትና ብዕፅፊ ክነሐይል ዝሓትት ፀገም እዩ እውን ኢሎም ብምውሳኽ።
ኣዶ መንበር ኮምሽን ሕብረት ኣፍሪካ ኒኮዛዛና ድላሚኒ-ዙማ ሃገራት ኣፍሪካ ንምዕባለ ቆሪፀን እንተድኣ ተላዒለን ተስፋ ኣለና ኢለን።ንክእለታት ቴክኒክን ሙያን ሓዊሱ ንሰባት ሳይንስ፣ ምህንድስና፣ ቴክኖሎጂ፣ ሒሳብን ምህዞን ትኹረት ሂብና ንሰባት እንተሚህርናዮምን እንተሰልጢናዮምን ብሳሕልን ሜድትራኒያን ባሕርን ዝገብርዎ ሓደገኛ ጉዕዞ ጠጠው ከብሉዎ እዮም ኢለን።ከምዚ ብምግባር ኣኽረርቲ፣ዕጡቓት ኣሸበርቲ ጉጅለታት ንመናእሰያትና ክምልምሉ ከፀግመሎም እዩ እውን ኢለን።
ኣብቲ ጉባኤ ቀንዲ መዘራረቢ ክኸውን ተስፋ ካብ ዝተውሃቦም ኣርእስትታት ሓደ ዝኾነ እዚ ኣዚዩ ኣገዳሲ ጉዳይ ብናይ ሱዳን ፕሬዝዳንት ኦማር ኣል-በሽር ዜና ተዋሒጡ እዩ።


text:
ሎሚ እውን ምስ ህዝብና ኢና፡ ብዝብል ጭርሖ
ሎሚ እውን ምስ ህዝብና ኢና ብዝብል ጭርሖ ንዝኽሪ መበል 12 ዓመት ምስረታ ሰልፊ ናህዳ
ኤርትራ ምኽኒያት ብምግባር ኣብ ከተማ ሎንዶን ዓባይ ብሪጣንያ፡ ህዝባዊ ኣኼባ ተኻይዱ።
ኣብቲ ትማሊ ቀዳም ዕለት 13-ጥሪ-2018 ብሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ጨንፈር ዓዲንግሊዝ ዝተዋሃሃደ ብዙሓት ኣባላትን ሰልፍን ዝተፈላለዩ ፖልርቲካውያን ውድባትን ዝተሳተፍዎ ሰፊሕ ህዝባዊ ኣኼባ ብዓወት ከምዝተዛዘመ ወኪል ክፍሊ ዜና ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ካብ ሃገረ ዓዲንግሊዝ ሎንዶን ሓቢሩ፡ ኣስዒቡ ወኪል ክፍሊ ዜና ሰልፊ ከም ዝሓበሮ እቲ ኣብ ክልቲኡ ከተማታት ሎንዶን በርሚንግሃምን ዝተኻየደ ኣኬባ ብሓው ጀማል ፍትዊ ኣባል ማእከላይ መሪሕነት ሰልፊን ኣቦ ወንበር ጨንፈር ዓዲ እንግሊዝን ብናይ እንዃዕ ደሓን መጻእኩም መደረ ድሕሪ ምኽፋቱ፡ ከምኡ ውን መልእኽቲ ቃል ኣቦ ወንበር ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ሓው ዓብዱራሕማን ጣሃ ተሰሚዑ፡ ቀጺሉ ሓው ኢንጅ/ እድሪስ ኑሩ ኣባል ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን ሓላፊ ህዝባዊ ውደባን ንጉዕዞ 12 ዓመታት ሰልፊ ዝድህስስ መጽናዕናዊ ጹሑፍ ብፓወር ፖይንት ዝተሰነየ ልዕሊ ሓደ ሚእቲ ብስላይድ ምስ ስእልታቱ ዝተሰነየ ኣበጋግሳን ኣተሃላልዋን ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ዝገጠምዎ ብድሆታትን ኣፈተታትሖምን ዝምልከት ክሳብ ሳልሳይ ጉባኤ ድሕሪኡን በጺሕዎ ዘሎ ምዕባለታት ክሳብ ዝሓለፎም ሓጎጽጎጻትን ሰጊሩ ኣብ ጡጡሕ ናይ ቃልሲ ባይታ በጺሑ ምህላዉ ብሰፊሕ ኣብሪሁ። ቀጺሉ ሓው ሰላሕ መሓመድ ዜን ብዓረብኛ ተርጊሙ ብሰፊሕ ገሊጹ።
ቀጺሉ ሓው ዶ/ር መሓመድ ብርሃን እድሪስ ኣባል ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ሰልፍን ሓላፊ ወጻኢ ዝምድናታትን ድማ ንህሉው ፖለቲካዊ ኩነታት ኤርትራ ኣናብቡኡ ብሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ዝወስዶም ዘሎ መርጊጺታት ኣመልኪቱ ሰፊሕ መብሪህን ዓሚቕ ትንተና ዘሎዎ መጽናዕታዊ ጹሑፍ ኣቕሪቡ፡ ቀጺሉ ሓው ዓብዱልዓዚዝ ኣንዋር ንሓድነት ዓንድ ማእክልነት ብዝብል መጽናዕታዊ ጹሑፍ ብምቕራብ ነቲ ናይ 40ታት ዝነብረ ፖለቲካዊ ኩነታት ምስ`ዚ ናይ ሕጂ ኩነታት ብምዝማድ ኣብቲ እዋን እቲ ካብቲ ዝነብረ ኩነታት ንምውጻእ ለባማት ኣቦታትናን ኣሕዋትናን ዝተጠቕመሉ እንኮ ሜላ ሓድነት ህዝብታት ምርግጋጽ ምንባሩን ብምግላጽ፡ ነዚ ድማ ምስዚ ዘለናዮ ኩነታት ተዛማዲ ጥራይ ዘይኮነስ ዝተደግመ ኩነታት ኣቲና ምህልውና ብምርግጋጽ እቲ ናይ ለባማት ኣቦታትና መፍትሒ ሕጂ እውን ኣብ ኢድና ምህላዉን ንሱ ድማ ሓድነት ህዝብታት ሙዃኑን እዚ ኣብቅድሜና ተኾዲሙ ዘሎ ጸላኢ ሓንቲ ውድብ በይና ኮይና ትስዕሮ ኣይኮነን፣ ምውህሃድ ክህሉ ክኽእል ኣለዎ እዚ ዝተፈላለየ ኣካላት ሕብረተሰብና ክሕወሶ ከምዘለዎ ዝብል ዓሚቕ ትንተና ዘለዎ ጹሑፉ ኣቕሪቡ።
ሲዒቡ ድማ ሓው ዓብዱራሕማን ሰይድ ናይ ሙሁር ስፍሕ ብዝበለ ትንተና ንኹነታትና ዝድህስስ ቃል ኣቅሪቡ፣ ኣስዒቡ ገዲም ተጋዳላይ ሓርበኛ ኣሕመድክሉ ቃል ኣስሚዑ፡ ሓው ሓምድ እዛዝ ናይ ሙንኸፈዳት ቃል ኣስሚዑ፡ ሓው ጸገዘኣብ ናይ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ሕድሪ ቃል ኣቕሪቡ፡ ብድሕሪ`ዚ ኣብ ናይ ክትዕን ዘተን መድርኽ ምስተኣትወ ሃናጺ ብዝኾነ ሪኢቶታትን ለበዋን ነዚ ህሉው ኩነታት ከመይ ኢና ነንብቦ ዘለና እንታይ ከ ክንገብር ኣለናን ዝብል ስፍሕ ብዝበለ ክትዕ ተኻይዱ፡ ሓው ዶ/ር ክብረኣብ ኢስሓቕ ኣብ ሰልፊ ዘለዎ ኣረኣእያን ኣመልኪቱ ናይ ምሁር ቃል ኣስሚዑ፡
ሓው ፔጥሮስ ባዕታይ ኩነታትና ኣብ ግምት ኣእቲና ንዝኸይድ ዘሎ ኩነታት ከባቢናን ብኸመይ ንሪኦ ኣለና ዝብል መግለጺ ሂቡ፣ ሓው ዳኒኤል ገብረትንሳኤ እውን ሰልፊ ናህዳ ዘርኣየቶ ድሕሪ ምምስራት ሃገራዊ ኮምሽን ዝተጻወተቶ ተራን ብምምጓስ ክሳብ ሃገራዊ ጉባኤ ኣብ ምዕዋት ባኣድናቖት ገሊጹ፡፡ ላዕለዎት መሪሕነት ንዝቐረበሎም ሕቶታት ብዘዕግብ ምላሽ ሂቦም።
ክፍሊ ዜና ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ
17 ጥሪ 2018


text:
02/10/2011
ብወርሒ 8/6/2011 ዓ.ም ማለት (ብ 6 ሮምዳን 1432 ህጅርያ) ኣቦ-ወንበር እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ ሽኽ ሓሰን መሓመድ ሱሌማን። ብሕጋዊ መገዲ ኩሉ ዘድሊ ቕጥዕታት ካብ እምባሲ ንግሰነት ሱዑዲ ዓረብያ ኣማልኡ። ንዕምራ ናብ መዕርፎ ነፈሪቲ ጅዳ ኣብ ዝኣትወሉ ብሓይልታት መንግስቲ ንግሰነት ሱዑዲ ዓረብያ ትወስዱ፣ክሳብ ሕጅ ዝተውሃበ ሓቤርታን የለን፣ ክስታትን'ዉን ኣይቀረቡን፣ ፍጻሚት ቤት ጽሕፈት እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ ። ምስ ኩልሎም ዝምልከቶም ኣካልት መንግስትን ፍትዉትን ዝድሊ ጻዕሪን ተብግሶን ወስዱ። ሃላውቱን ክነታት ኣታኣሳስርኡን ንምፍላጥ። ካብቲ ዘይርድኡን ምስጥራዊን ኣትሓሕዛ (ማእሰሪቲ) መወዳእታ ተግሩሉ ኣብ ዝሓጸረ ጌዜ ንኽፍታሕ ጻዕርታቱ ኣብ ምዝያድ ይርከብ፣
ፍጻሚት ቤት ጽሕፈት። በቲ ተታሕዝዎ ዘሎ መርገጺን ኣገባባትን ክቕጸል እዩ፣ ብስንኪ ኣብ ልዕሊ ፍሉጥን ሃገራዊን መራሒኡ ንዝተውስደ ስጉምቲ ድማ ኣጥብቁ ይኹንን፣ ምእስሩ ድማ ነቲ ኣብ ሃገርና ዝርከብ ድክታቶርያዊ ወልቐ-መላኺ ስርዓት ጥራይ እዩ ዝሻድን፣ ምኽንያቱ። እዚ ስርዓት ምጥፋእን ምቕሃምን ናይቶም ኣብነትውያንን ሃገራዊያንን መራሕቲ ስለዝሓልምን ዝምነን፣ ብፍላይ ድማ ኣብዚ ተቃወምቲ ኣብ ፖልትካዊን ኣብ ባይታኣዊን መድረኻት ልዑል ተምክሮን ምዕባሌን ኣብ ዝርእየሉ ወቕቲ፣
ሽኽ ሓሰን መሓመድ ሱሌማን። መራሒ እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ ይኹም እምበር። ብሃገራዊነቱን። ፓሎትካዊ ብስለቱን ዝፍለጥ እዩ፣ ብተውሳኺ'ዉን ማእከላይ ኣይድይሎጅያዊ መርገጺ ዝሓዘ እዩ፣ በዚ ድማ በቶም ኣብ ዙርዩኡ ብዘርከቡ ኣብ ፖልትካዊን ማሕበራዊን ሂወቱ ተቕባልነትን ክብሪን ርኽቡ፣ ብተውሳኺ ብዘለዎ ምቕሉል ባህርያት። ምስቶም ተቃወምቲ ሓይላታት ኤርትራ' ተጽንበሩ ልዑል ተራ ንኸበርክት ሓግዚዎ እዩ፣ በዚ መሰረት። ፍጻሚት ቤት ጽሕፈት እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ። ንኹሎም ሃገራዊያን መራሕትን ።ፖሎትክዊ ሓይልታትን። ስቪካዊ ማሕበራትን። ኤርትራዊያን ጸሓፍትን። ፍተዉትን ኣሕዋትን ብማእሰርቲ ሽኽ ሓሰን መሓመድ ሱሌማን። ንዘረኣይዎ ምድንጋጽን። ምትሕብባሪን ልዑል ልባዊ ምስጋንን። ኣኽብሮትን የቕሪብ፣ ስለዚ እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ ። ኣብ መረገጽኡ ጸንዑ ብዝሰፍሔን ብዝሓየለን መልክዑ ኣብ ምፍታሕ ኣቦ-ወንበር እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ ክሰርሕ እዩ፣ ብተውሳኺ ሰብ-ስልጣን ሱዑዲ ን ሽኽ ሓሰን መሓመድ ሱሌማን። ብዝቀልጠፈ ክፍትሕዎን፣ ንጥዕንኡን ኩነትት ኣካላቱን ኣእምሩኡን ድማ ክዕቕቡ ይጽዉዕ።። ኣብ መወዳእታ። ንኹሎም ማለት። ኤርትራዊ ድምክራሳዊ ኪዳን። ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን። ስቪካዊ ማሕበራት። ማዕከናት ሓቤሬታ። ወድባት ስብኣዊ መሰላት። ኩሎም ጉዱሳትን ፈትዉትን ኣብ ምፍታሕ ሽኽ ሓሰን መሓመድ ሱሌማን ። ከም ሓደ ካብ ላዕለዎት ኤርትራዊያን ሓለፍቲ መጠን። ልዑል ጻዕሪን ኣብርክቶን ምትሕብባረን ክገብሩ ንጽውዕ፣
ፍጻሚት ቤት ጽሕፈት
እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ
27/09/2011 ዓ.ም 29/10/1432 ህጅረያ።።


text:
ዘይሕጋዊ ስደት - በላዒ መናእሰይ!
ህፃናት፣ ሰብ ፀጋ ዕድመ፣ ጉዱኣት ኣካል፣ ፋይቶታት፣ ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ዝርከቡ ዜጋታት፣ ስራሕ ዝሰኣኑ መናእሰይ፣ ኣብ ደሞም ኤች ኣይ ቪ ኤድስ ዘለዎም ወገናት ንማሕበራዊ ፀገማት ዝተቓልዑ እዮም። ግዳይ እዚ ፀገም ዝኾኑ ወገናት ካብ ማሕበራዊ ፀገማት እንተዘይተናጊፎም ምዕባለ ዝበሃል ኣይህሉን። ብድኽነትን ድንቁርናን ተሃስዮም ዝነበሩ ወገናት ናብ ለውጢ እንትሰጋገሩ እዩ “ምዕባለ ኣሎ” ዝበሃል። መንግስቲ ኢትዮጵያ እዚ ካብ ሰናይ ጒሓቱ ተረዲኡ ኣብዚ ጉዳይ ንፁር ፖሊሲ ሓንፂፁ ነዚ ዝጥምት ቤት ዕዮ ሚኒስተር ኣዋቒሩ። በብክልሉ ድማ ቢሮታት ሰራሕተኛን ማሕበራዊ ጉዳይን ክህልው ገይሩ። ብብርኪ ወረዳ እውን ብካቢኔ ዝምራሕ ቤት ዕዮ ኣሎ።
እዚ ቤት ዕዮ ኣብ ርእሲ እቶም ልዕል ክብል ዝተዘርዘሩ ተልእኾታት ዘይሕጋዊ ስደት፣ ልመና፣ ትሕቲ ዕድመ መርዓ ወዘተ እውን ብሓላፍነት ዝተውሃቡዎ ክፍትሑ ዝግበኦም ምኽንያታት ማሕበራዊ ፀገማት እዮም። እዚ ጉዳይ ካብ ፌደራል ክሳብ ክልል፣ ዞባን ወረዳን ዘለዉ ፖለቲካዊ ኣመራርሓ ህራስ ክኾልኦም ዝግብኦ ስራም እዩ። “ብኸመይ?” እንተይልና ኩሎም ዝግበሩ ልምዓታዊ ስራሕትን ማሕበራውን ፖለቲካውን ንጥፈታትን ነዞም ልዕል ክብል ዝተገለፁ ክፋላት ሕብረተሰብ ዘሳተፉን ዝጠቐሙን ምዃኖም እናረጋገፅካ ምፍፃም ኣገዳሲ ስለዝኸውን እዩ። ምኽንያቱ ዝመፅእ ለውጢ ብመንፅር ተጠቃምነት እዞም ዜጋታት እውን ምልካዕ ስለ ዘድሊ።
ብተግባር ዝርአ ዘሎ ግና ከምኡ ኣይኮነን። እዚ ዝፍለጥን ሕብሕቢኢተይ ዘየድልዮን ጉዳይ እዩ። ኣብ ሳልሳይ ሰሙን ወርሒ ሕዳር 2010 ዓ.ም ብብርኪ ክልል ዝምራሕ ኮንፈረንስ ጉዳያት ማሕበራዊ ዞባ ደቡብ ምብራቕ ኣብ ወረዳ ሕንጣሎ ወጀራት፣ ከተማ ዓዲጉዶም ተሳሊጡ ነይሩ። ብመሰረት እቲ ልዕል ክብል ዘቐመጥናዮ መርኣዪ ድማ ነቲ መድረኽ ተኸታቲልና ኣዋዲድና ኣለና።
እቲ መድረኽ ዘተ ጠቕላላ ንጥፈታት ሰራሕተኛን ማሕበራዊ ጉዳይን ብመንፅር ኣተሓሳስባን ተግባርን ህልዊ ኩነታት ዝተዳህሰስሉ ኮይኖም ካብኣቶም ዘይሕጋዊ ስደት፣ ትሕቲ ዕድመ መርዓ፣ ለመና፣ ምድጋፍ ጥዕናውን ኢኮኖምያውን ዓቕሚ ዘይብሎም ወገናት ወዘተ ብዝርዝር ከቕርቡ ተገይሩ እዩ። “ንጉዳያት ማሕበራዊ ከመይ ንመርሖም ኣለና?” ዝብል ድማ ብፍሉይ ከም ዓብዪ ኣጀንዳ ክፍተሽ ተገይሩ እዩ። ነቲ ኮንፎረንስ ዝመርሓ ሓላፊት ቢሮ ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን ክልል ትግራይ ወ/ሮ ኪሮስ ሓጎስን ዋና ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡብ ምብራቕ ዶ/ር ገብረህይወት ገብረእዝጊኣብሄርን እዮም። ዶ/ር ገብረህይወት ጎናጎድኒ ምምራሕ እቲ ኮንፎረንስ ኣካል እቲ ዞባዊ ገምጋም እውን እዮም ነይሮም።
ኣርባዕቲአን ወረዳታት ደጉዓ ተምቤን፣ ሰሓርቲ ሳምረ፣ ሕንጣሎ ወጀራትን እንደርታን ኣብ ጥንካረን ድኽመትን እቶም መሰረታውያን ጉዳያት ኣብ ተመሳሳሊ ብርኪ ከም ዘለዋ ኢና ኣብቲ መድረኽ ካብ ዝተወሃቡ ሓሳባት ተገንዚብና። ንኣብነት ትሕቲ ዕድመ መርዓ ሕዚ እውን ዓብዪ ፀገም ዝርአ ዘሎ ከምዝኾነ ዝተገለፀ እንትኾን እዚ ኣብ ኩሉ ከባቢ ዘይተፈትሐ ፀገም እዩ። ኣብዚ ዘሎ ፀገም፣ ትሕቲ ዕድመ ከመርዕው ዝደልዩ ወለዲ ብሽም እታ እትምርዖ ትሕቲ ዕድመ ጓሎም ንኻሊእ ዝባፅሐት ጓሎም ኣብ ሕክምና ክትምርመር ይገብሩዋ። በቲ ዝተጭበርበረ መረዳእታ ገይሮም ነታ ትሕቲ ዕድመ የመርዕዉዋ። ነዚ ምጭብርባር ተኸታቲልካን ብኻሊእ መንገዲ ምምስኻር ገይርካን ነቲ ሓቂ ብምቕላዕ ሕጋዊ ስጉምቲ ኣብ ምውሳድ ድማ ድኽመት ከም ዘሎ እዮም እቶም ዝምልከቶም ኣካላት ዝገልፁ። እዚ ማለት ኩሉ ዝምልከቶ ኣካል ምስ መሓውራቱን መሻርኽትን ኣካላት ተናቢብካ ናብ ስጉምቲ እንተዝእቶ ምእላይ ምተኽኣለ።
ኣብዚ ጉዳይ ከም ፅቡቕ ተሞክሮ ዝቐረበ ኣብ ውሱናት ጣብያታት ወረዳ ሰሓርቲ ሳምረ ዝተገበረ ክያዶ ኣሎ። ንኣብነት ማርያም ውቕሮ ኣብ ዝተብሃለት ጣብያ ኮሚቴ መርዓ ካብቲ ህዝቢ ተጣይሹ። እቲ ኮሚቴ ቅድሚ መርዓ ምክልኻል ዝገብር ኮይኑ ኣብ ዕለት መርዓ እንተይተረፈ ዝእግድ እዩ። ብመልክዕ እዚ ኣብ 2009 ዓ.ም ኣብ ዕለት መርዐኦን ካብ ገዝአን ገሊሰን ኣብ ቤት ህንፀት ከለላ ዝተገበረለንን ትምህርተን ክቕፅላ ዝኸኣላን ተምሃሮ ከም ዝነበራ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ህወሓት ወረዳ ሰሓርቲ ሳምረ ኣይተ ሃይላይ ገብርትንሳኤ ይገልፁ። እዚ ጉዳይ ክሰፍሕ ኣብ ምግባርን ብሕጋዊ መስርሕ ኣቢልካ ብትረት ኣብ ምእላይን ግና ከም ወረዳ ድኽመት ከምዘሎ ይዛረቡ።
ጉዳይ ለመና እውን ብሰፊሑ ምይይጥ ዝተገበረሉ ዛዕባ እዩ። ብብርኪ ክልል፣ ብብርኪ ዞባ ኾነ ወረዳ ለመና ንምጥፋእ ዝዓለሙ ዝተፈላለዩ መድረኻት ይሳለጡ እዮም። ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ካብ ኣዲስ ኣበባ ብበዝሒ ናብ ገዝኦም ክምለሱ ዝተገበሩ ኣሻሓት ዝቑፀሩ ወገናት ከም ዝነበሩ ንዝክር። ንኣብነት ኣብ 2009 ዓ.ም ኣብ ልመና ተዋፊሮም ዝነበሩ 500 ዝኾኑ ወገናት ምስ “ኤልሻዳይ” ዝተብሃለ ገባሪ ሰናይ ብምትሕብባር ካብ ማእኸል ሃገር ክምለሱ ተገይሮም እዮም። እቲ ለውጢ ግና ኣዝዩ ትሑት እዩ።
ኣብ መራሕቲ ሃይማኖት (ኣቕሽቲ) ለውጢ ኣሎ። ብርክት ዝበሉ ናብ ልመና ዝኸዱ ዝነበሩ ኣቕሽቲ ሕዚ ብበዝሒ ናብ ካልእ ዕለታዊ ዋኒኖም ተመሊሶም እዮም። ይኹን እምበር እዞም ካህናት ብመንፅር ዘለዎም ሃይማኖታዊ መሪሕነት ኣብቲ ካሊእ ሕብረተሰብ ለውጢ ንኽመፅእ ብዝድለ ኣይሰርሑን ዘለዉ። ብኣቦ ነፍስነት ንዝሓዝዎም ጥራሕ ዘይኮነስ ብስሩ ለመና ሓጥያትን ውርደትን ምዃኑ እቲ ጠቕላላ ሕብረተሰብ ክርድኦ ኣብ ምግባር ሓላፍነት ተሰሚዕዎም ብዝተወደበ መንገዲ እንተዝሰርሑ ቀሊል ዘይበሃል ለውጢ ክመፀእ ይኽእል ነይሩ። ከባቢያዊ ምምሕዳራት ብፍላይ ምምሕዳር ጣብያ ብወገኖም እቲ ሕብረተሰብ ተሰማዕሚዑ ስሪት ብምውፃእ ለመና ደው ዘብለሉ ባይታ ክፈጥሩ ምተገበኦም።
ወ/ሮ ኪሮስ ሓጎስ “ጥዕናን ዓይነብርክን እናሃለዎ ዝልምን ሰብ ቤተሰቡን ሕብረተሰብ ከባቢኡን እዩ ዘፅርፍ። ስለዚ ሰሪሖም ክበልዑን ክልወጡን እናኸኣሉ ዝልምኑ ሰባት ኣደብ ንኽሕዙ ከባቢያዊ ስሪት ክህሉ ይግባእ። ቤተሰብ እውን እንድሕር ‘ትልምኑ ኣይናትናን’ ኢሎም ክኹንኑ ኣለዎም። መራሕቲ ሃይማኖት ብወገኖም ብምግዛት ተሪር ስጉምቲ ክወስዱ ይኽእሉ” ብምባል መፍትሒ ክኾኑ ዝኽእሉ ነጥብታት የቐምጣ። እዚ ኹሉ ንኽግበር ግና ኣካላት ኣመራርሓ ኣንፈት ክሕብሩ፣ ከለዓዕሉን ክከታተሉን ከም ዘለዎም ይገልፃ።
ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ህወሓት ወረዳ ሰሓርቲ ሳምረ ኣይተ ሃይላይ ገብረተንሳኤ ኣብ 2009 ዓ.ም ኣብ ለመና ተዋፊሮም ነይሮም ክምለሱ ካብ ዝተገበሩ 50 ነበርቲ እቲ ወረዳ እቶም 41 ልምዓት መስኖ ከምዘለዎም ይገልፁ። ኣብ ሴፍትኔት ዝተሓቆፉን ዝተፈላለዩ ደገፋት ዝግበሩሎምን እንተይተረፉ ለመና ከም ስራሕ ቖፂሮም ዓዲ ሓዲጐም ይኸዱ እዮም። ስለዝኾነ እቲ “ከባቢያዊ ስሪት ክህሉ ብምግባር ስጉምቲ ምውሳድ” ዝብል መፍትሒ ቅድም ኢሉ ክትግበር ዝግበኦ ዝነበረን ሕዚ እውን ቀልጢፍካ ክእቶ ዝግበኦን ከም ዝኾነ ይዛረቡ።
ኣብቲ መድረኽ ሰፊሕ ምይይጥ ዝተገበረሉ ካሊእ ጉዳይ ብዛዕባ ህፃናት እዩ። ኣብ ትግራይ ኣብ ልዕሊ ህፃናት ዝበፅሕ ምዝመዛ ጉልበት ብሰፊሑ ኣሎ። እዚ ኣብ ስድራቤታት እውን ዝፍፀም እዩ። ትምህርቶም ኣቋሪፆም ናብ መጓሰ ከፍቲ ዝኣተዉ ህፃናት ኣለዉ። ከምቲ ልዕል ክብል ዝተገለፀ ድማ ትሕቲ ዕድመ መርዓ ደው ኣይበለን። ስለዝኾነ ብሕጊ ኮነ ኣተሓሳስባ እቲ ሕብረተሰብ ብምቕያር መሰልን ድሕንነትን ህፃናት ክሕሎ ኣብ ምግባር ዓብዪ ድኽመት ኣሎ። እዚ ኣብቲ ኣብ ዓዲ ጉደም ዝተሳለጠ መድረኽ ግዘ ተዋሂብዎ ዝተዘተየሉን ኣካላት ኣመራርሓ ብዕዮ ገዛ ዝሓዝዎን ጉዳይ እዩ።
ኣብቲ መድረኽ ዘይሕጋዊ ስደት እውን ዓሚዩቕ ዘተ ተገይሩሉ እዩ። ብዙሓት መናእሰይ ገሊኦም ተለቂሖም፣ ገሊኦም ካብ ወለዶም ገንዘብ ተቐቢሎም ገሊኦም ድማ ሰሪሖም ዘጠራቐምዎ ገንዘብ ኣኪቦም ዝውሕዝሉ ዘለዉ መንገዲ ጥፍኣት እዩ፤ ዘይሕጋዊ ስደት። ኣብዚ ዘለዉ ቀንዲ ተዋሳእቲ ዘይሕጋውያን ደላሎ እኳ እንተኾኑ ዝተጠናኸረ ምሕደራዊ ክትትልን ሕጋዊ ስጉምትን እንተዝስርሓሉ ግና ዓብዪ ለውጢ መርኣየ። ይኹን እምበር ብሰንኪ ኣብዚ ዘሎ ልሕሉሕ ኣተሓሕዛን ቁፅፅርን ሕዚ እውን ዘይሕጋዊ ስደት ደው ክብል ኣይተገበረን።
“ፖለቲካዊ መራሕቲ ኣብታ ወንበር እንትቕመጡ ጉዳያት ማሕበራዊ ፀገማት ምክትታልን ምፍታሕን እውን ተቖፂሮም ዝተውሃብዎም ሓላፍነቶም እዮም” ይብላ ሓላፊት ቢሮ ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን ክልል ትግራይ ወ/ሮ ኪሮስ ሓጎስ። ብመንፅር እዚ እንትርአ ዓብዪ ድኽመት ከምዘሎ ድማ ይገልፃ። ዋና ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡብ ምብራቕ ትግራይ ዶ/ር ገብረህይወት ገብረዝጊሄር እውን ነዚ እዮም ዘጠናኽሩ። “ካብ ስራሕቲ ማሕበራዊ ጉዳይ ጥምረት ክንክን ማሕበረሰብ ጥራሕ እያ ጎሊሃ ትወፅእ” ዝብሉ ዶ/ር ገብረህይወት እቶም ምስኩሉ ክፋል ሕብረተሰብ ዝተኣሳሰሩ ዝተፈላለዩ ማሕበራዊ ፀገማት እውን እኹል ቆላሕታ ሂብካ ኣብ ምምራሕን መፍትሕታት ኣቐሚጥካ ኣብ ምኽትታልን ዘሎ ድኽመት ዓብዪ ከም ዝኾነ ይገልፁ። ንጥፈታት ማሕበራዊ ጉዳይ እኹል ፖለቲካዊ መሪሕነት ክዓርፎም፣ መፈተሺ ቅጥዒ (ቼክሊስት) ወፂእዎም ብዝግባእ ክድህሰሱ ከም ዘለዎም ድማ ይሕብሩ። “ማሕበራዊ ፀገማት ዘቃልል መሪሕነት እንተዘይተዋሂቡ፣ ኣብ ፀገም ንዝርከቡ ወገናት ቅልጡፍ ፍታሕ ዝህብ ስራሕ እንተዘይተሰሪሑ ፖለቲካዊ ምሕደራ ወዲቐ ኣሎ ማለት እዩ” ብምባል ዝገልፁ ዶ/ር ገብረህይወት ኣብ ሰናይ ምምሕዳር ዝተፈጠሩ ድኽመታት ምስእዚ እውን ከም ዝተሓሓዙ ይዛረቡ።
ኣብቲ መድረኽ ብዘይካ እዚኣቶም ምስ ሰብ ፀጋ ዕድመ፣ ስድራ ስውኣትን ማዕርነት ደቂ ኣነስትዮን ካልኦትን ዝተትሓሓዙ ማሕበራዊ ጉዳያት እውን ተራእዮም ዓበይቲ ፀገማት ከም ዘለዉ ምርድዳእ ተገይሩ መፍትሕታት ተሓቢሮ እዮም። ምኽንያት ኹሎም ፀገማት ድኽመት ኣመራርሓ ከም ዝኾነ እውን ኣብ ምርድዳእ ተበፂሑ እዩ። ኣመራርሓ እንትበሃሉ እቶም ንኣብያት ፅሕፈት ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን ዝመርሑ ኣካላት ጥራሕ ኣይኮኑን። ብድምር ኣካላት ፖለቲካዊ ኣመራርሓ ጉዳይ ምምራሕን ምፍታሕን ማሕበራዊ ፀገማት ሓላፍነቶም እዩ። ምኽንያቱ ከምቲ ኣብ መእተዊና ዝገለፅናዮ ምስ ጉዳያት ማሕበራዊ ዘይተሓሓዝ ተለእኾ የለን። ስለዝኾነ እቶም ልዕል ክብል ዝተገለፁ ፀገማት ንማሕበራዊ ጉዳይ ቆላሕታ ሂብካ ካብ ዘይምምራሕ ዝተፈጠሩ ከም ዝኾኑ ብብርኪ ዞባ ደቡብ ምብራቕ ኣብ ምርድዳእ ተበፂሑ ኣሎ።
መድረኽ ስራሕቲ ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን ቅልጡፍ ፍታሕ ዝጠልብ ድኽመት ፖለቲካዊ መሪሕነት ከም ዘሎ ብኣብነታት እናተደገፈ ክፍተሽ ዝተገበረሉ ፃዕሪ ኣዝዩ ዝነኣድን ክልመድ ዘለዎን እዩ። መፍትሒ ዝርከብ ምኽንያት ፀገም እንተተፈሊጡ ስለ ዝኾነ። ንቐፃሊ እውን ጉዳያት ማሕበራዊ ክልልና ብተኸታታልን ብዕምቆትን እናተገምገሙ ለውጢ ክመፅአሎም ይግባእ። ድሕሪ ገምጋም ድማ ቅልጡፍ ምትዕርራይን ፍታሕን ምሃብ የድሊ። እዚ ንክኸውን እቲ ኣብዚ ዳህሲስናዮ ዘለና መድረኽ ኣብ ኩሎም ዞባታት ክካየድን በቲ ዝነበሮ ብልሒ ብቕደም ስዓብ ክሳብ ወረዳን ጣብያን ክዘልቕን ይግባኣ።


text:
ተመራመርቲ ዋህዮታት ስብሒ ኣካላትና ከይዓቢ ምክልኻል ከም ዝከኣል ኣረጋጊፆም።
መቐለ ሕዳር 27/2010(ድወት) እዞም ኣብ ክፍሊ ትምህርቲ ሕክምና ዩኒቨርስቲ ዋሽንግተን ተመራመርቲ ጥዕና ዝኾኑ ነቲ ብሓይሊ ስብሒ ዘማዕብል ዋህዮ ብምንቕቓሕ ንኸይዓብን ንፀገማት ዓቐኑ ዝሓለፈ ርጉዲ ንኸየቃልዕን ምክልኻል ከምዝኸኣሉ ኣረጋጊፆም ኣለው። እዚ ምርምር ኣብ ኣናፁ ፈተነ ዝተገብረሉ ኮይኑ ነተን ኣናፁ ተመጊብናዮም ሓያል ስብሒ ናይ ምፍጣር ዓቕምን ትሕዝቶን ዘለዎም ብርክት ዝብሉ መግብታት ክምግብዎን ዝፀንሑ ኮይኖም እቲ ዘማዕበልዎ ምንቕቓሕ ዋህዮታት ኣብተን ኣናፁ ተግባራዊ ገረምዎ እዮም። በዚ ድማ እተን ኣናፁ ክሰብሓን ክረጉዳን ኣይከኣላን። እዚ ውፅኢት ድማ ኣብ ደቂ ሰባት ተግባራዊ ንምግባር ዋላ ሓንቲ ዘፀግም ከም ዘይኮነ ገሊፆም እዮም።
እዚ ምርምር ኣብ ዩንቨርስቲ ዋሽንግተን ክካየድ እንከሎ ብሰለስተ መንገዲ እዩ ተሳሊጡ። እቲ ሓደ ምዕሩይ ዝኾነ ኣመጋግባ ኣናፁ ፣ እቲ ካልኣይ ቅልጡፍ ስብሒ ናይ ምፍጣር ዓቕሚ ዘለዎም መግብታት ዝምገባ እሞ ድማ እቲ ሕክምናዊ ክትትል ማለት ውን ምንቕቓሕ ዋህዮታት ምስባሕ ዝተገብረለን እተን ኣብ ሳልሳይ ጉጅለ ዝቐረባ ደማ ተመገብቲ ሓያል ስብሒ ፈጠርቲ መግብታት ኮይነን ግን ሕክምናዊ ምክንኻን ዘይተገብረለን ነይረን። እቲ ንሸሞንተ ሰሙናት ዝተኻየደ ምርምር ውፅኢቱ እንትረአ እተን ሕክምናዊ ክትትል ማለት ውን ምንቕቓሕ ዋህዮታት ምስባሕ ዝተገብረለን ኣናፁ ምስተን ምዕሩይ ዝኾነ ኣመጋግባ ዝተኸተላ ኣናፁ ጥዕነአን ዝተሓለወ ክኾና ኪኢለን እየን። እተን ሓያል መጠን ስብሒ ዘለዎ ምግቢ ዝወሰዳ ኣናፁ ድማ ልክዑ ዝሓለፈ ርጉድን ፀገማት ጥዕናን ኣጋጢምወን እዩ።
እዞም ተመራመርቲ ኣብ ኣሜሪካ ጥራሕ እኳ ሲሶ ዝኣኽሉ መናእሰይ ብፀገማት ዓቐኑ ዝሓለፎ ርጉዲ ዝተጠቕዑ እዮም ይብሉ። ብዓመት ንሕክምና ዝወፅእ መጠን ገንዘብ ውን 147 ቢልዮን ዶላር ይግመት። እዚ ሓዱሽ ውፅኢት ምርምር ግን ሕሳርን ቅልጡፍን ኮይኑ ናይ ብዙሓት ሰባት ሂወት ከድሕን ዝክእል ከም ዝኾነ ገሊፆም ኣለው።
ፍልፍል ሓበሬታ medical.net


text:
ኬንያ፣ ኣብ ውጻኢ ዝርከቡ ዜጋታታ ናብ ሃገሮም ብዝልእክዎ ብዝሒ ገንዘብ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ትስራዕ
Radio Erena: 26 April 2018
ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝርከቡ ዜጋታት ኬንያ ዓመታዊ 2 ቢልዮን ዶላር ናብ ሃገሮም ከምዝልእኩ ብሰኑይ 23 ሚያዝያ ዝተዘርግሐ ጸብጻብ ባንክ ዓለም ኣፍሊጡ።
ብመሰረት እቲ ጸብጻብ፣ ኬንያ ኣብ ወጻኢ ካብ ዝርከቡ ዜጋታታት ብእትረኽቦ ኣታዊ፣ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ቀዳማይ ቦታ ክትሕዝ እንከላ፣ ኡጋንዳ ድማ ብ1.3 ቢልዮን ዶላር ኣብ ካልኣይ ቦታ ትርከብ።
ብደረጃ ኣህጉር ኣፍሪቃ፣ ብ22 ቢልዮን ዶላር ቀዳማይ ቦታ ዝሓዘተ ናይጀርያ'ያ።
ንዜጋታት ናይጀርያ ስዒቦም ድማ፣ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝርከቡ ዜጋታት ግብጺ ዓመታዊ 20 ቢልዮን ዶላር ናብ ሃገሮም የውሕዙ።
ብደረጃ ዓለም፣ ኣብ ውጻኢ ካብ ዝርከቡ ዜጋታታ ዝበዝሐ ኣታዊ እትርከብ ሃገር ህንዲ ኮይና፣ ዓመታዊ ክሳብ 69 ቢልዮን ዶላር ተገምጊሙ።
ኣብ ካልኣይ ደረጃ እትስራዕ ቻይና ድማ ኣብ ፈቀዶ ሃገራት ዓለም ዝርከቡ ዜጋታት ዓመታዊ 64 ቢልዮን ዶላር ናብ ሃገሮም ይልእኩ።
ብዞባ ደረጃ እንተተራእዩ፣ ዝበዝሐ ገንዘብ ዝተሓወለሉ ወይ ዝተላእከሉ ክፋል ዓለምና ምብራቕ ኤስያ'ዩ። ኣብዛ ዝተዛዘመት ዓመት ናብዚ ዞባ 130 ቢልዮን ዶላር ውሒዙ።
ናብ ደቡባዊ ኤስያ 117 ቢልዮን ዶላር ክሰጋገር እንከሎ፣ ብሳልሳይ ደረጃ ዝተሰርዐ ዞባ ላቲን ኣመሪካ 80 ቢልዮን ዶላር ኣታዊ ረኺቡ።
ባንክ ዓለም ኣቕሪብዎ ብዘሎ ጸብጻብ፣ ብደረጃ ዓለም ካብን ናብን ሃገራት ዝተሰጋገረ ብዝሒ ገንዘብ ብድምር 466 ቢልዮን ዶላር'ዩ።
ቅድሚኡ ካብ ዝነበረ ዓመተ 2016 ናይ 37 ቢልዮን ዶላር ወሰኽ ኣርእዩ።
እዚ ግና ነቲ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዝካየድ ሓዋልን ምስግጋርን ኣብ ግምት ከየእተኻ'ዩ።
ኤርትራ፣ እትርከበን ሒደት ሃገራት፣ ብሕጋዊ መንገዲ ናይ ዝተሰጋገረ ብዝሒ ገንዘብ ምሉእ ሓበሬታ ክረክብ ስለዘይክኣላ፣ ባንክ ዓለም ናብ ኤርትራ ዝተላእከ ገንዘብ ኣብ ጸብጻቡ ኣየስፈሮን።
=======================


text:
ብተተካኢ ምኽትል ሚንስተር ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ ንጉዳያት ኣፍሪቃ ዶናልድ ያማሞቶ ዝምራሕ ጉጅለ ልኡኽ፡ ኣብ ኣስመራ ምስ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቅን ዝተፈላለዩ ሰበ-ስልጣንን ተራኺቡ።
እቲ ርክብ ኣብ ክልቲኣዊ ምርድዳእ ዘተኮረ ምንባሩ፡ በዓል-ስልጣን ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ኣስመራ ሚስተር ወህለርስ ማሪዮ ንወኪል ድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝለኣኾ ናይ ጽሑፍ መልእኽቲ ሓቢሩ`ሎ።
MR. ማሪዮ ኣብ`ቲ መልእኽቱ፡ ኣምባሳደር ያማሞቶ ኣብ ኣስመራ ምስ ዝመደበሮም ዲፕሎማቲክ ኮሚኒቲን ምስ ሰራሕተኛታት ኢምባሲ ኣሜሪካን ርክባት ከምዘካየደ`ውን ጠቒሱ`ሎ።
US delegation led by Acting Assistant Secretary for Africa, Amb Yamamoto, paid a three-day visit to Asmara. The delegation met with President Isaias Afwerki & other officials; discussed prospects of bilateral ties and cooperation on regional issues.
ብኻልእ ወገን፡ ሚንስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ብዛዕባ`ቲ ርክብ ኣብ ዝለኣኾ ናይ ትዊተር መልእኽቲ፡ ብተተካኢ ምኽትል ሚንስተር ወጻኢ ኣሜሪካ ኣምባሳደር ያማሞቶ ዝምራሕ ጉጅለ ልኡኽ፡ ኣብ ኤርትራ ናይ ሰለስተ መዓልታት ዑደት ከምዘካየደን፡ ምስ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቅን ካልኦት ሰበ-ስልጣንን ከምዘተራኸበን፡ ብዛዕባ ሓባራዊ ዝምድና ዘሎ ራእይታትን፡ ኣብ ዞባዊ ጉዳት ብዛዕባ ምትሕብባርን ዘትዮም ይብል።
ኣምባሳደር ያማማቶ ዑደቱ ናብ ጅቡቲ ብምቕጻል ብዛዕባ ክልቲኣዊ ርክባት ጸጥታን ኤኮኖሚን ርክባት ከምዘካየድ፡ ድሕሪኡ ድማ ሓሙስ 26 ሚያዝያ፡ ናብ ኢትዮጵያ ብምኻድ ብዛዕባ ዘሎ ሓባራዊ ረብሓን ሻቕሎትን ምስ ሰበስልጣን መንግስቲ ክራኸብ ትጽቢት ከምዝግበር፡ ካብ ሚንስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ዝወጸ ሓበረታ የመልክት።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ
ነገረ ማርያም
‘ነገረ ማርያም’ ዝብል ግእዛዊ ቃል ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ታሪኽ ሕይወት ኣስፊሑ ዝገልጽን፡ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ብዛዕባ ኣደ ኣምላኽ እትምህሮ ትምህርተ ሃይማኖት ዘጠቓልል ዓሚቝ ትምህርቲ እዩ። ከምኡ ውን ቅድመ ዓለም ኣብ ሕሊና ኣምላኽ ካብ ትሕሰብ ጀሚሩ፡ ኣብ ዘመነ ብሉይ ብዛዕባኣ ዝተመሰለ ምሳሌን ዝተነግረ ትንቢትን፡ ኣብ ሓዲስ ኪዳን ዘለዎ ኣማናዊ ትርጕም እናገለጸን እናተርጐመን ዝምህር፡ ካብ ፅንሰታ ክሳዕ ትንሣኤኣን ዕርገታን ዘረድእ ትምህርቲ “ነገረ ማርያም” ተባሂሉ ይፍለጥ።
ስለምንታይ ቅድሚ ምሥጢረ ሥጋዌ ንነገረ ማርያም ምምሃር ይግባእ፧ እንተ ተባህለ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ሰብ ዝኾነ ሥጋ ዝለበሰ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ስለዝኾነ’ዩ። ንነገረ ማርያም ከይተማህረ ንምሥጢረ ሥጋዌ እንተ ተማህረ ኣምላኽ ካብ መን ሰብ ኮነ፧ ናይ መን ሥጋ ለበሰ፧ ንዝብል ሕቶ ኪምልስ ኣይክእልን’ዩ። ኣቐዲምና ነገረ ማርያም እንተ ተማሂርና ግና ንንጽሕናኣ፡ ቅድስናኣን ድንግልናኣን ፈሊጥና ካብኣ ኣምላኽ ሰብ ኮነ፡ ሥጋ ለበሰ ኢልና ንምሥጢረ ሥጋዌ ምምሃር ምፍላጥ ይከኣል።
“ማርያም” ብዕብራይስጥ “ማሪሃም” ኪኸውን ከሎ፥ ትርጕሙ ድማ እመ ብዙኃን (ኣደ ብዙኃን) ማለት እዩ። እዚ ድማ "ኣብርሃም" ኣቦ ብዙኃን ተባሂሉ ከም ዝትርጐም ማለት እዩ። (ዘፍ ፲፯፥፭/ 17፡5) ብምሥጢራዊ ትርጕሙ ክረአ ኸሎ ድማ ሊቃውንቲ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ብኸምዚ ዝስዕብ ምሥጢራዊ ትርጕም ይገልጽዎ ።
ሀ) ማርያም ማለት ፍጽሞተ ሥጋ ወነፍስ / ብድንግልና ሥጋ ብድንግልና ሕሊና ንጽሕቲ ፍጽምቲ ማለት እዩ።
እዚ ክበሃል ከሎ ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ነቢብ፡ ካብ ገቢር፡ ካብ ሐልዮ ኃጢአት ንጽሕቲ እያ። ኣደነት ምስ ድንግልና፡ ድንግልና ምስ ኣደነት ኣጣሚራ ዝኃዘት ማለት እዩ። እግዚኣብሔር ብባህሪኡ ንጹሕ ስለ ዝኾነ ንእኡ ትበቅዕ ንጽሕቲ መኅደሪት እያ። እዚ ድማ ኣባ ሕርያቆስ ኣብ ቅዳሴ ማርያም “ወሶበ ርእየ ንጽሕናኪ ለሊሁ እግዚአብሔር አብ ፈነወ ኀቤኪ መልአኮ ብርሃናዌ ዘስሙ ገብርኤል ወይቤለኪ መንፈስ ቅዱስ ይመጽእ ላዕሌኪ ወኀይለ ልዑል ይጼልለኪ፡ ወመጽአ ቃል ኀቤኪ እንዘ ኢይትፈለጥ እምሕፅነ አቡሁ” ከምኡ ድማ “ወሶበ ረከበ ሥጋሃ ቅዱሰ ወነፍሳ ቅድስተ ፈጠረ ሎቱ በመንፈስ ቅዱስ ሕያወ መቅደሰ” (ሃ.አበው) ከም ዚብል መርገመ ሥጋ መርገመ ነፍስ ዘይብላ ኣማሊዳ በረከተ ሥጋ በረከተ ነፍሥ እተውህብ፡ ብድንጋሌ ሥጋ ብድንጋሌ ነፍስ ጽንዕቲ ዝኾነት ቅድስት ድንግል ማርያም መኅደሪቱ ኽትከውን መረጻ። ብተወሳኺ ኣባ ሕርያቆስ ደጊሙ እታ እንኮ ፍጽምተ ሥጋ ወነፍስ ድንግል ማርያም ምዃና ከረድእ ከሎ “እግዚአብሔር ነፀረ ምሥራቀ ወምዕራበ፥ ሰሜነ ወደቡብ ወውስተ ኵሉ አጽናፈ ዓለም። አስተንፈሰ ወአጼነወ ወኢረከበ ዘከማኪ ሠምረ መዐዛ ዚአኪ ወፈተወ ሥነኪ ወፈነወ ኀቤኪ ወልዶ ዘያፈቅር” ኢሉ ኣነጺርዎ ይርከብ። በዚ መሠረት ድማ ‘ማርያም’ ማለት ፍጽምተ ሥጋ ወነፍስ ዝብል ትርጕም ይለብስ።
ለ) ማርያም ማለት ጸጋ ወሀብት ማለት እዩ ፡-
ንወለዳ ኢያቄምን ሓናን ውላድ ብምስኣኖም ብዅሉ ሕዝቢ ዝተዋረዱ ብምንባሮም ንጊዜኡ ንእኣቶም ጸጋን ሃብትን ኮይና ተዋሂባ እያ። ፍጻሜኡ ግና ነቶም ንኃሙሽተ ሽሕን ኃሙሽተ ሚእትን ኣብ ትሕቲ ዲያብሎስ ተረጊጾም ዝነበሩ ኣዳምን ደቁን ጸጋን ሃብትን ኮይና ተዋሂባ እያ። ከምኡ'ውን ብኣማላድነታ ኣሚኖም ብቓል ኪዳና ተማሕጺኖም ንዝመጽኡ ምእመናን ጸጋን ሃብትን ኮይና ተዋሂባ እያ። እዚ ድማ ምልእተ ጸጋ ምዃና ቅዱስ ገብርኤል መልኣኽ "... ኣቲ ምልእተ ጸጋ እግዚአብሔር ምሳኺ እዩ'ሞ ባህ ይበልኪ...” ብምባል መስኪሩ እዩ።(ሉቃ ፩፥፳፰/ 1፡28-30)
ንኣቦና ኣዳም ከመይ ኢላ ጸጋን ሃብትን ኮይና ተዋሂባቶ እንተተባህለ፥ ጸጋኡን ሃብቱን ተገፊፉ ዝነበረ ኣዳም ጸጋኡን ሃብቱን ዝተመልሰሉ በቲ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ዝተወልደ መድኅን ዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። ነዚ ከረድእ ድማ ኣባ ሕርያቆስ “አንቲ ውእቱ ተስፋሁ ለአዳም አመ ይሰደድ እም ገነት” ትርጕም ኣዳም ካብ ገነት ኪስጎግ ከሎ ተስፋኡ ንስኺ ነበርኪ” ኢሉ ገሊጹ ይርከብ። ብተወሳኺ ንኣና’ኸ ከመይ ኢላ ጸጋን ሃብትን ኮይና እንተተባህለ፡-
1. ንሕና ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ንቕበል በቲ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ዝተረክበ ኾይኑ ካብ ጐኑ ብዝፈሰሰ ማይ ገቦ ማለት ጥምቀት ስለ ዝኾነ እዩ።
2. ኣብ ወንጌል ዮሓ. ፲፱፥፳፮/ 19፡26 ተገሊጹ ከም እንረክቦ እግዚአብሔር ወልድ ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ መስቀል ኮይኑ ብቅዱስ ዮሓንስ ኣቢሉ ብኣማላድነታ ጸጋን ሃብትን ክትኮነና ሂቡና እዩ።
ሐ) ማርያም ማለት መርኅ ለመንግሥተ ሰማያት (ናብ መንግሥተ ሰማያት መሪኃ እተእቱ) ማለት እዩ።
ቅዱስ ኤፍሬም ሶርያዊ ኣብ ናይ ሠሉስ ውዳሴ ማርያም “አክሊለ ምክሕነ ወቀዳሚተ መድኃኒትነ ወመሠረተ ንጽሕነ ኮነ በማርያም ድንግል/ ኣኽሊል ትምክሕትና፡ ጀማሪት ድኅነትና ፡ መሠረት ንጽሕናና ድንግል ማርያም እያ። ብድንግል ማርያም ኮነ” ከም ዝበሎ ብሰንኪ ሔዋን ተዓጽዩ ዝነበረ ኣፍ ደገ ገነት ንሳ ናይ ድኅነትና ጀማሪት ብምዃን ማለት ብደሙ ዓለም ዘድኃነ መድኅን ዓለም ክርስቶስ ካብኣ ብምውላዱ ገነት ዝተኸፍተላ መኽፈቲ ጽድቂ (ኣፍ ደገ) ኮይና እያ። ደጊሙ ቅዱስ ኤፍሬም ኣብ ናይ ኃሙስ ውዳሴኡ ፡ "በእንተ ሔዋን ተዐጽወ ኆኅተ ገነት ወበእንተ ማርያም ድንግል ተርኅወ ለነ ዳግመ” ዝበሎ ኣዳምን ደቁን ናብ መንግሥተ ሰማያት መሪኃ ዘእተወት ኣደ እያ። ብተወሳኺ ንምእመናን ሕዝበ ክርስቲያን ብኣማላድነታ ዚምሕጸኑን ብንጽሕናኣ ዚምክሑን ናብ መንግሥተ ሰማያት መሪኃ እተእቱ እያ'ሞ መርኅ ለመንግሥተ ሰማያት /መራኂት መንግሥተ ሰማያት ተባህለት።'' ነዚ ብዕምቈት ዝመርመረን ዝተረድአን ኣባ ጽጌ ድንግል ማርያም ድማ ኣብ ማኅሌተ ጽጌ "አልቦ ጸሎት ወአልቦ ትንበሌ እንበሌኪ ማርያም ዘየዐርግ ሉዓሌ/ ቅድስት ድንግል ማርያም ብዘይ ብኣኺ ናብ ሰማያት ዚዓርግ ጸሎት ኮነ ልማኖ የልቦን" ብምባል መራኂት መንግሥተ ሰማያት ምዃና ኣብሪህዎ ይርከብ።
መ) ማርያም ማለት ልዕልቲ፥ ‘መልዕልተ ፍጡራን መትሕተ ፈጣሪ (ካብ ፍጡራን ንላዕሊ ካብ ፈጣሪ ንታሕቲ ማለት’ዩ)’
ፍጥረት ኢልና ክንዛረብ ከሎና እቶም ኵሎም እግዚአብሔር ካብ እሑድ ክሳዕ ዓርቢ ዝፈጠሮም ፍጥረታት ማለት’ዩ። ካብዞም ፳፪/22 ሥነ ፍጥረት ስሙ ኣመስጊኖም፡ መንግሥቱ ኪወርሱ ዚተፈጥሩ መላእኽትን ሰብን እዮም። ማርያም ማለት መልዕልተ ፍጡራን ማለት እዩ ክንብል ከሎና እምበኣር ቅድስት ድንግል ማርያም ልዕሊ መላእኽትን ደቂ ሰባትን እያ። መላእኽቲ ንጹሓን እዮም እዚስ ከመይ ኢሉ ይኸውን እንተተባህለ፥ መላእኽቲ ንጹሓን እኳ እንተኾኑ ከም ቅድስት ድንግል ማርያም መለኮት ኪስከሙ ኣይተኻሎምን። ነቢይ ኢሳይያስ ኣብ ትንቢቱ ምዕራፍ 6 ገሊጽዎ ከምዘሎ “--- በክልኤ ክነፊሆሙ ይከድኑ ገጾሙ ወበክልኤ ክነፊሆሙ ይከደኑ እግሮሙ ወበክልኤ ክነፊሆሙ ይሰሩ አንጻረ ኅቡረ/ ብኽልተ ኣኽናፎም ገጾም ይኸድኑ ብኽልተ ኣኽናፈም እግሮም ይኸድኑ---።” ይብል እዚ ድማ ሊቀ ሊቃውንት ቅዱስ ያሬድ ኣብ ዓንቀጸ ብርሃን ለኪ ይደሉ ትርጒምዎ ከም ዘሎ “እልክቱ ይከድኑ ገጾሙ ወእገሪሆሙ በአርአያ ትእምርተ መስቀል ከመ ይድኀኑ እምእሳት ዘይወፅእ እመለኮተ ወልድኪ/ ንሳቶም ካብ መለኮት ወድኺ ዚወፅእ እሳት ከየቃጽሎም ገጾምን እግሮምን ብኣርኣያ ትእምርተ መስቀል ይኸድኑ” ከም ዝበሎ እግዚአብሔር ብጸጋ ደኣ ኃዲርዎም እምበር እሳተ መለኮት ክጸሩስ ኣይተኻእሎምን። ንሳ ግና “አንቲሰ ኮንኪ ማኅደረ መለኮት ወኢያውዐየኪ እሳተ መለከት፥ ጾርኪ ነበልባለ እሳት ወኢያውዓየኪ ነበልባለ መለኮት” ቅዱስ ያሬድ ከም ዝበሎ እግዚአብሔር ወልድ ካብ ሥጋኣ ሥጋ ካብ ነፍሳ ነፍስ ተዋሐሒዱ ንትሾዓተ ወርኅን ኃሙሽተ መዓልትን ኣብ ማሕፀና ክትጸሮ ብቕዕቲ ኾይና ተረኺባ እያ’ሞ ቅዱስ ያሬድ ኣብ መእተዊ ደርሰቱ ኣብ ለኪ ይደሉ “ አንቲ ተዐብዪ እምኪሩቤል እለ ብዙኃት አዕይንቲሆሙ ወሱራፌል እለ ስድስቱ ክንፊሆሙ” ዝበለ። በዚ መሠረት ድማ፡ ቅድስቲ ድንግል ማርያም መልዕልተ መላእክት እያ። “ካብ ደቂ ሰባት’ከ ከመይ ኢላ ትዓቢ፧” እንተተባህለ፥ ካብ ደቂ ሰባት መለኮት ክጸውር ዝከኣሎ ዋላ ሓደ የልቦን። ንዕቤታ ድማ ኣብ መቅድመ ተአምረ ማርያም ብኸምዚ ዚስዕብ ተገሊጹ ንረኽቦ። “አልቦ ዘጾረ እሳተ ወአልቦ ዘኢገብረ ኀጢአተ ዘእንበለ እግዝእትነ ማርያም፡ እግዝእትነ ማርያም ትነጽሕ እመላእክት፡ እግዝእትነ ማርያም ተዐቢ እምኵሉ ፍጥረት።” ብተወሳኺ ድማ ቅዱስ ኤፍሬም ሶርያዊ ኣብ ናይ ረቡዕ ድርሰቱ “የዐቢ ክብራ ለማርያም እምኵሎሙ ቅዱሳን እስመ ድልወ ኮነት ለተወክፎ ቃለ አብ ዘይፈርህዎ መላእክት ወየአኵትዎ ትጉሃን በሰማያት፥ ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም ክብሪ ካብ ናይ ኵሎም ቅዱሳን ክብሪ ይበልጽ፡ ከመይ ትጉሃን ኣብ ሰማያት ዘመስግንዎ፡ መላእኽቲ ዚፈርህዎ ኣካላዊ ቓል ንምቕባል ብቕዕቲ ኮይና ተረኺባ እያ፡” ብምባል መልዕልተ ፍጡራን ምዃና የነጽርዎ። በዚ መሠረት ድማ 'ማርያም' ዝብል ስም መልዕልተ ፍጡራን መትሕተ ፈጣሪ ዝብል ትርጕም ይለብሶ።
ሠ) ማርያም ማለት ተላአኪተ እግዚአብሔር ወሰብእ/ተላኣኺት እግዚአብሔርን ሰባትን ማለት እዩ፡/
ኣካላዊ ቃል ኣብ ማሕፀና ብምኅዳሩ ካብ ሥጋኣ ሥጋ ካብ ነፍሳ ነፍሲ ወሲዱ ትስብእት ምስ መለኮት ኣወሓሒዱ ፍጹም ሰብ ፍጹም ኣምላኽ ኮይኑ ተገሊጹ። ንደቂ ሰባት ድኃነት ሂቡ እዩ’ሞ ንሰብ ናይ ምድኃኑ ምኽንያት ማርያም እያ’ሞ ተላኣኺት ኣብ መንጎ እግዚአብሔርን ሰብን ተባህለት።
ረ) ማርያም ማለት እግዝእተ ብዙኃን /ኣደ ብዙኃን/ ማለት እዩ።
ኣብቲ ኣዳም ገብሩ ለዲያብሎስ ሔዋን አመቱ ለዲያብሎስ ዝተባህለሉ፡ ኵሉ ሰብ ኣብ ትሕቲ ዓውደ ዲያብሎስ ተቖሪኑ ብኣጋንንቲ እናተረግጸ ዝነብረሉ ዝነበረ ዘመን እምበኣር ቅድስት ድንግል ማርያም አመተ እግዚአብሔር ተባሂላ ክትጽዋዕ በቕዐት። “ካብ ኣንስቲ ዝተባረኽኪ ኢኺ፥ ጸጋ ዝተመላእኪ እግዚአብሔር ምሳኺ እዩ’ሞ ደስ ይበልኪ” ተባህለት። እዚ ማለት እግዚአብሔር ካብ ሥጋኣ ሥጋ ካብ ነፍሳ ነፍስ ተዋሓሒዱ፡ ነቶም አግብርተ ዲያብሎስ ዝተባህሉ ኣግብርተ እግዚአብሔር ዝገብሮም፡ ነተን አእማተ ዲያብሎስ ዝተባህላ ድማ አእማተ እግዚአብሔር ዝሰምየን ጐይታ ካብኣ ስለ ዝተወልደ ኣደ ብዙኃን ተባህለት። ከምቲ መቅድመ ተኣምረ ማርያም “ሕይወትየ ይቤላ ኣዳም ለብእሲቱ አእሚሮ ከመ ትወጽእ እግዝእትነ ማርያም እምሐቈሁ ወእምከርሠ ብእሲቱ” ኢሉ ተርጒምዎ ከምዘሎ ኣደ ኵሎም ሕያዋን ዝተባህለት ቅድስቲ ድንግል ማርያም እያ’ሞ እግዝእተ ብዙኃን ተባህለት። ከምኡ’ውን ንዓለም ካብ ዘይምንባር ናብ ምንባር ዘምጽአ ንፍጡራን ብፀሓይ ኣብሲሉ ብማይ ኣብቂሉ ዝምግብ ጐይታ ብኅቱም ድንግልና ተፀኒሱ ብኅቱም ድንግልና ካብኣ ተወሊዱ እዩ’ሞ፥ ኣደ ኵሎም ፍጡራት ክትበሃል በቕዐት።
ብተወሳኺ ቅዱሳን ኣቦታት ፍቕሪ ቅድስት ድንግል ማርያም ንኽገልጹ ናይ ስማ ፬ተ ፊደላት ከምዚ ዝስዕብ ኢሎም ተርጒሞሞ ኣለዉ፡-
ማ- ማኅደረ መለኮት
ር- ርግብየ ይቤላ
ያ- ያንቀዐዱ ኀቤኪ ኵሉ ፍጥረት
ም- ምስአል ወምስጋድ ወመስትሥርየ ኃጢአት
ናይ እግዝእትነ ማርያም ጣዕማ ኣብ ልሳንና ፍቕራ ድማ ኣብ ልብና ይኅድረልና!
***


text:
ኣብ እስራኤል ዝነብሩ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ኣስታት 40 ሽሕ ዝኾኑ ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት፡ ንህይወቶም ውሕስነት ብምስኣን ኣብ ከቢድ ጸገም ከም ዝርከቡ ተገሊጹ።
ካብ 2006 ክሳብ 2013 ኣብ ዝነበረ ግዝያት ብምድረ ባዳን ዘስካሕክሕ ገበናት ብዝፍጸመሉ ሲናን ሰጊሮም ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ኣብ ሃገረ ስራኤል ኣትዮም፡ መብዛሕቲኦም ኣብ ናይ ጉልበት ስራሕ ተዋፊሮም፡ ሸለብ ገለብ እናበሉ ህይወቶም ክመርሑ ዝጸንሑ ኣስታት 40 ሽሕ ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ስደተኛታት፡ ብመሰረት ባይቶ እስራኤል ንዓታቶም ዝምልከት ዘውጸኦ ዘይፍትሓውን ዘይሰብኣውን ውሳነ፡ ኣበይ ክንወድቕ ኢና ኣብ ዝብል ዓሚቕ ሻቕሎት ከም ዝርከቡ ድምጺ ኣመሪካ መደብ ቋንቋ ኣምሓርኛ ብ20 ሕዳር 2017 ጸብጺባ።
እቶም ስደተኛታት ኣብ ሃሃገሮም ካብ ዘሎ ንምንባር ውሕስነት ዘይህብ ጸረ-ደሞክራስያዊ ምሕደራ ኣምሊጦም ዝወጹ ናይ ፖለቲካ ዕቑበኛታት ክንሶም፡ መንግስቲ እስራኤል ግን፡ ናይ ኢኮኖሚ ስደተኛታት’ዮም: ናይ ፖለቲካ ስደተኛታት ኣይኮኑን ብዝብል ሸፈጥ፡ ሓያሎ ስደተኛታት ብዘይድሌቶም ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪቃ ከም ዘባረረ፡ ብኣሽሓት ንዝቑጸሩ ድማ ኣብ ሓደ ሓውሲ በረኻ ዳጒንዎም ምጽንሑን ዝፍለጥ ኮይኑ፡ እዚ ቅድሚ ሳልስቲ ዘመሓላለፎ ውሳነ ግን፡ ወይ ካብ ሃገርና ጠቕሊልኩም ትወጽኡልና ኣይፋልናን እንተበልኩም ግን ትእሰሩ ዝብል መጠንቀቕታ ዘለዎ ከም ዝኾነን፡ መዓለቢኦም ዘይፈለጡ ስደተኛታት ኣብ መዋጥር ኣትዮም ናይ ኣድሕኑና ኣውያት የስምዑ ምህላዎምን ኣረጋጊጻ።
ላዕለዋይ ተጸዋዒ ጉዳይ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብወገኑ፡ ንውሳነ እስራኤል ከም ዝተኸታተሎን ከምዘይቅበሎን ኣብ ጀኔቫ ካብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈቱ ብ17 ሕዳር 2017 ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ሓቢሩ ኣሎ።
ዕውት ናይ ፕሮፖጋንዳን ውደባን ወፍሪ ተኻየዱ።
ድሕሪ ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ጀጋኑ ዕጡቓት ናይ ፕሮፖጋንዳን ውደባን ኣሃዱና፡ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዕውት ናይ ፕሮፖጋንዳን ውደባን ወፍሪ ከም ዝተፈጸሙ ካብ ወተሃደራውን ጸጥታውን ቤት ጽሕፈት ዝበጽሓና ዜና ይሕብር።
እቲ ወፍሪ፡ ፍሉይ ሕታም መጽሔት ህዝባዊ ደሞክራስን ካልኦት ንደሞክራስያዊ ተጋድሎ ውጹዕ ህዝብና ዝገልጹ ጽሑፋትን ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ንምዝርጋሕ ብዝተታሕዘ መደብ መሰረት፡ ብ5 ሕዳር 2017 ኣብ ከባቢ ማይ-ምነን ዓድዃላን ብ8 ሕዳር 2017 ድማ ኣብ ከባቢ መስሓል ኣኽራን ኣብ ዝተጸንዑ ኣገደስቲ ቦታታት ጽሑፋት ብምዝርጋሕ ኣብ ኢድ ዝተፈላለዩ ወገናት ክበጽሕን ምስ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ዕላማታትና ከላለዩን ከም ዝገበሩን እቲ ዜና ገሊጹ።
በቲ ናይ ውደባን ፕሮፖጋንዳን ወፍርን ምዝርጋሕ ዝተፈላለዩ ጽሑፋትን ጸላኢ ዘይተጸበዮ ኣጋጢምዎ ሸበድበድ ክብል ከም ዝተራእየ፡ ኣብ’ቲ ከባቢ ንዝርከቡ ተማሃሮን ነበርቲ ናይ’ተን ዓድታትን ኣኪቡ ከፈራርሖም ከም ዝጀመረ፡ ነቲ ዝተበተነ ጽሑፋት ኣኪቦም ከረክቡ ብምእዛዝ ከም ዝሃደዶምን ኣብ እዋኑ ብ17 ሕዳር 2017 ናብ ዌብሳይታት ምዝርጋሕናን ዝፍለጥ’ዩ።
መንግስቲ ዓዲ እንግሊዝ ናብ ኤርትራ ንዝኣትው ዜጋታቱ መጠንቀቕታ ሂቡ።
ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ወጻኢ ብሪጣንያ፣ ናብ ኤርትራ ንዝገሹ ዜጋታቱ ብጉዳይ ባጤራ ናቕፋ ኣመልኪቱ ናይ መጠንቀቕታ መግለጺ ከም ዘውጸአ፡ ካብ ኤርትራ ክወጽእ እንከሎ ልዕሊ 1000 ናቕፋ ሒዙ ዝተረኽበ ሰብ ብቐጥታ ከም ዝህገር፡ ካብ 5 ሽሕ ናቕፋ እንተኾይኑ ድማ እቲ ጉዳይ ዝኸበደ ምኻኑን ብምንጻር ኣዘኻኺሩ።
እቲ መግለጺ፡ መንግስቲ ህግደፍ ካብ መወዳእታ ዓመተ 2015 ንነጀው፡ ዝኾነ ኣብ ኤርትራ ኣትዩ ዝወጽእ በጸሓይ ኮነ ኤርትራውያንን ትውልደ ኤርትራውያንን ካብ 1000 ሽሕ ናቕፋ ንላዕሊ ሒዙ ዝተረኽበ ሰብ ገንዘብ ከም ዝህግር፡ ከም ተወሳኺ ድማ ኣብ ኤርትራ ዝርከብ ማሕበረ-ሰብ ዲፕሎማሲ ካብ ኣስመራን ከባቢኣን ርሒቑ ከይኸይድ መምርሒ ከም ዝሃበን ብምጥቃስ፡ ነዚ ሓቂ ‘ዚ መሰረት ብምግባር ጥንቃቐ ንዘይገብሩ ዜጋታቱ ቅልጡፍ ድጋፍ ክገብረሎም ከምዘይኽእል ብወግዒ ምሕባሩን ረዲዮ ኤረና ብ20 ሕዳር 2017 ኣቃሊሓ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 22-11-2017


text:
ናይ-ሞት-ዕርፍቲ ናይ ክቡር ኣቦና ሓጂ-ሙሳ መሓምድኑር
ኩቡራትን ኩቡራንን ኣባላት ኤርትራዊ ምንቅስቃስ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ አብ NRW፤
ኩቡራትን ኩቡራንን ደቂ ሃገር፤
ብቀዳምነት ዕዙዝ ልባዊ ሰላምታይ ይብጻሕኩም ክብል እፈቱ! እንቋዕ ከአ ኣምላኽ ነዚ ክቡር መዓልቲ አብቅዐናን፣ ብድሓነ-ሰላም አኻከበናን!
ከምቲ አብ መጸዋዕታ-ዕድሜና ነዚ መዓልት’ዚ እውን ተጠቒሱ ዚነበረ፣ ሎሚ አብዚ ኣኼባ’ዚ ተራኺቡናሉ ዘሎና ምኽንያት ናይ ቀረባ መዓልታት መስዋእቲ ናይ ዓበይትን ሓርበኛታትን መራሕትና – ብቐንዱ ከአ ናይ-ሞት-ዕርፍቲ ናይ ክቡር ኣቦና ሓጂ-ሙሳ መሓምድኑር ኴይኑ፣ ንሕና ከም ኤርትራወያን ዜጋታትን ከም ደለይቲ ፍትሕን መጠን ከአ እንሆ፡ በዚ አቢልና ተሳታፍነትናን ብድሆናን አብቲ ከቢድ ሓዘን ንገልጽ።
አብ ዕለት 2 ናይዚ አቲናዮ ዘሎና ወርሒ መጋቢት፣ ኤርትራ ሓደ ተባዕ ኣቦ ብሞት አፋንያ። ወዲ 94 ዓመት ዚነበሩ፡ ስዉእ-ኣቦና ሓጂ-ሙሳ መሓመድኑር አብ ዚሓለፈ ዓመት፣ ማለት አብ ባሕቲ ሕዳር 2017 አብ ኣኽርያ አብ ቅድሚ ቤት ትምህርቲ ድያእ ኣል-ኢስላምያ (መድረሳ ኢስታዝ በሺር) አብ ዚገበርዎ ቅሉዕ መደረ፣ ብዓውታ ንመላኺ ስርዓት ህግደፍ መኪቶምን በዲሆምን ስለ ተዛረቡ ካብሻቡ አብ ጽኑዕ ማሕቡስ ተዳጒኖም ጸኒሖም ነይሮም ኢዮም። ብድሕር’ዚ ልክዕ ድሕሪ 4 ኣዋርሕ ድማ አብ’ቲ ዚተመቚሑሉ ቤት-ማእሰርቲ ብሞት ሓሊፎምሲ ህዝብን ቤተሰቦምን ንኽቀብጹ ንቀብሪ ተባሂሉ ከተማ ኣስመራ ሬሳኦም ተረኪባ። ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ኣስመራን ድማ ንስዉእ ሓርበኛ ብዚግባእን ብዚበቅዕን ናይ ቀብሪ ስነ-ስርዓት ጌሩ አብ መቓብር ሼኽ ኣልኣሚን ድብኣተ-መሬት ፈጺሙሎም። ከም ዚዝከር ከአ አብ ግዜ ማእሰርቶም ብከቢድ ምንዕዓብን ሰልፍን ተሰንየ ካብ ኣኽርያ ክሳዕ ሹቕ አቢሉ ዚወረደ ምንቅስቓስ ተጌሩ ነይሩ፤ ከም ጠንቂ ናቱ ድማ ብዙሓት ተሳተፍቲ ናይቲ ናዕብን ኣካየድቲ ናይ’ቲ ቤት ትምህርትን ተመቝሖምሉ ኢዮም። ትማሊ አብ ዕለት ግብኣተ-መሬት ናይ ኣቦና ሓጂ ሙሳ’ውን እንተኾነ ከምኡ ህዝቢ ተሓፊሱ ናብ ማእሰርቲ ከም ዚተወሰደ ማዕከናት ዜና አተንቢሀን አለዋ። ከምቲ ዚውረ ከአ ከም ጠንቂ ናይዚ ዳግማይ ማእሰርቲ’ውን ዚቐረበ ጉልባብ፡ ፖሊስ ነቲ ተሳታፊ ናይ ስነ-ስርዓት-ቀብሪ ዚነበረ ህዝቢ በቀጥታ ናብ መቓብር ንኺወርድ ገድጊዶም አብ ምቕናዕ ከለዉ፣ ህዝቢ ግን ንፖሊስ ፈንጢሱ ቅድም ቀዳድም ጸሎት (ወይ ዱዓ) ከብጽሕ ናብ’ቲ ዓቢ መስጊድ ናብ ማእከል ከተማ ኣስመራ አቢሉ ፈንጺጉ ስለ ዘቕንዐ’ዩ ይበሃል።
እሞኸድኣ፣ እቲ ሓቀኛ መበገሲ ናይ’ቲ ኩሉ ጉዳይከ፣ ማለት ክሳዕ ወዲ 94 ኣቦ ንብድሆ ዘላዓለ ጠንቂ’ኸ ብስሩ እንታይ ነበረ?
ከም ዚፍለጥ አብ ዓመት 2017 ስርዓት ህግደፋዊ ምልኪ አብ ኤርትራ ሓደ ናይ ትምህርቲ ፖሊሲ ዚሰምዮ መደብ አተአታትዩ፣ ነዚታት ህግደፋዊ-ፖሊሲ አብ ግብሪ ንምውዓል ከአ ንኹለን እተን ሃይማኖታዊ ትምህርቲ አብ ስርዓተ-ትምህርቲታትን ወሲኸን ዘስተምህራ ኣብያተ-ትምህርታት (ማለት ናይ ክርስትያን ይኹና ናይ ኣስላም ትምህርታዊ ትካላት) ዓጽዩ ብናቱ ህግደፋዊ መደበ-ትምህርትን ናይ ዓይነት አመሃህራ ህግደፋዊ-ቅድን ክትክአን መምርሒ ልኢኹ ነይሩ። ብከምዚ ከአ ስርዓት ህግደፋዊ ምልኪ አብ ኤርትራ ካድራቱ ልኢኹ አብ ዚገብሮ ዚነበረ ርኽክባት፣ ነቶም ናይ ድያእ ተመሃሮን ወለድን መማህራንን አብ ዚተገበረ ኣኼባ፣ ኣቦና ሓጂ-ሙሳ “እዘን ተሸፊነን ዚኣትዋ ዘለዋ ናኣሽቱ ኣዋልድ፦ ኣስላም ኢየን፣ ደቅና ደቂ ኣስላም ከአ ኢየን፣ ንሕና አብ’ዚ እናሃሎና ድማ ጽንጽያ-ዓይኒ ዘንፍረለን ሰብ እንተልዩ ሹት ክንርኢ ኢና” ቢሎም ማይክሮፎን አልዒሎም ዚተዛረቡን ዚበድሁን።
እሞ እምበኣር እዞም ኣቦ፡ ንነብሶም አብ ቅድመ-ግንባር ልምድታትን እምነታትን ናይ ህዝቢናን ናይ ተማሃርቲ ደቆምን ብምብጃው፤ “ኣነ ብህይወት ከሎኹ ባህለይን እምነተይን ክርገጽ አይፈቅድን’የ፣ እኳ-ድኣ ንሂወተይ ብታንክታትኩም ረጊጽኩማ ትሓልፉ” ብዘስምዕ ዓውታ እዮም በዲሆም። ግደ ሓቂ ከአ ስርዓት ህግደፋዊ ምልኪ አብ ኤርትራ ዘይኮተመሉ ናይ ባህልን እምነትን ትካላት፣ ብኢደ-ወነኑ ዘይቀንጠጦም መሻይኽን ጳጳሳትን አብ ሃገረ-ኤርትራ ክትረክብ ጨሪስካ ዘይሕሰብ ኢዩ። ንህዝብና ብራዕድን ፍርህን ሸቖጥቆጥ ንኸብሎ፡ ሎም-ግዜ ስርዓት ህግደፋዊ ምልኪ አብ ኤርትራ ኢዱ ዘይመለሰሉ መሳጊድን ኣድባራትን አብ ውሽጢ ሃገር የሎን። ስርዓት ህግደፋዊ ምልኪ አብ ኤርትራ አብ ሎም-ግዜ፣ ዋላ አብ ዲያስፖራ ከይተረፈ፣ ንኤርትራዊ ህዝቢ ዚራኸበሉ ምኣክል-ባይታ እናዞረቘ ንኹሉ ማሕበራውን እምነታውን ክብርታትና ይዘርግ ምህላዉ ዚኽወሎ ጥዑይ ሰብ አብ መንጎና ዚህሉ አይመስለንን። እሞ ድአ እቶም ስዉእ ኣቦ ካብ ኩላትናን ካብ ነፍሲ-ወከፍናን ክውርወር ዚነበሮ ድምጺ እንዳኣሎም ንስርዓት ህግደፋዊ ምልኪ አብ ኤርትራ አብ ቅድሚ ገጹ ፈንየምሉ።
ብመንጽር እዚ ቅዱስ ዕላማ’ዚ ክርአ ከሎ፦ማለት
- ዕላማ ናይ ባህልታትካን ልምድታትካን ምኽባር፣
- ዕላማ ናይ መንነታትካን ክብሪታትካን ምክልኻል፣
- ዕላማ ናይ ማሓብራትካን ትካላትካን ምዕቃብ
…ወዘተረፈ እምበኣር’ዩ ንብድሆ ኣቦና ሓጂ-ሙሳ አብ ናይ ተጋዳላይን አብ ናይ ስዉእን ደረጃ ጅግንነት ብኽብረ-ሞጎስ አበሪኹ አብ ዚኽሪታትና ንዘላኣለም ዘቐምጦም። ልዕሊ ተጋዳላይ ኣዕሪጉ’ውን ንተግባራት ኣቦና ሓጂ-ሙሳ ብዓይኒ civil courage ወይ ብዓይኒ በርጌሳዊ ትብዓት ዚግለጽ ብልጫ ዘለዎ’ዩ። እዚ ከአ ብጻልጣኡ ክውሰድ ዘለዎ፡ ሕቶ ሰብኣዊ ክብርን ሕቶ ሰብኣዊ መሰልን’ዩ።
- ስለዚ ድማ’ዩ ህዝቢ ከተማ ኣስመራ፣ ብፍላይ ከአ ህዝቢ ኣኽርያ – ቆፎኡ ከም ዚተተንከፈ ንህቢ – ንግዳም ወፊሩ ንናይ’ቲ ስርዓት ህግደፋዊ ምልኪ አብ ኤርትራ ታንክታትን ጸጥታዊ መጋበርያቱን ብደናጉላ ዚተማዓቶም።
- ስለዚ ድማ’ዩ ደለይቲ ፍትሒ ዚኾኑ ኤርትራውያን አብ መላእ ዓለም አበዮ ከተማታቶምን ሃገራቶምን ዓበይቲ ህዝባውን ሰላማውን ሰልፊታት ወዲቦም ንተበግሶ ኣቦና ሓጂ-ሙሳ ደገፎም ዘረጋገጹ።
- ስለዚ ድማ’ዩ ንሕና ሎሚ’ውን አብዚ ዳግም ተኣኪብና ንምልካዊ መሓውር ስርዓት ህግደፋዊ ምልኪ አብ ኤርትራ ንብድህን ንጅግና ኣቦና ሓጂ-ሙሳ መሓመድኑር ብክብረ-ሞጎስ ንዝክሮምን ዘሎና።
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን ብጾት ደቂ-ሃገር!
ሎሚ-ሎሚ ዕርፍቲ ብሞትን ብመስዋእትን ናይ ጀጋኑ መራሕትና ከም ተባራሪ ወረ ኴይኑ ይመጸና አብ ዘሎሉ ህሞት ብሓደ ሸነኽ፣ ከምኡ ንዓሰርቴታት ዓመት ብዘይ ምቚራጽ ዚኸደን ዚኸይድ ዘሎን ናይ ሞትን ወረ-ሞትን ናይ መርድእ ዜናታት ድማ ብኻልእ፣ ነዚ ዓይነት ህይወት ተለማሚድናዮን ከም ሓደ ልሙድ ነገር ናይ ምውሳዱ ባህሪ ከይነጥርን ዘየስግእ አይኮነን። ሓንጎል ወዲ ሰብ እንሓንሳብ ካብ ዓሚቚ ሓዘንን መጠን ዚሓለፎ ናይ ዜጋታቱ ግፍዓዊ ቅትለታትን ተላዒሉ፣ ነቲ አብ ባይታ ዘሎ ሓቂታት ምጻሩ ይስእን’ሞ ናቱ ናይ ከያኖ-ዓለም ፈጢሩ ንኽሓልፎ፡ ሰሚዑ ከም ዘይሰምዐ፣ ርእዩ ከም ዘይርኣየ ጌሩ ዚጓዓዘሉ ተርእዮታትን ምርጫታትን አሎ’ዩ። ስርዓት ህግደፋዊ ምልኪ አብ ኤርትራ ንኤርትራዊ ስድራታት ወግሐ-ጸብሐ ብጕዳይ ሞትን ጠንቂ-ሞትን፦
- እንሓንሳብ ሰቦምን መቕርቦምን ካብ ሮሻን ከም ዚጸደፉ/ፋ ወይ ነብሰ-ቅትለት ከም ዚፈጸሙ/ማ፣
- እንሓንሳብ ላም ወጊኣቶ/ታ ትንፋሱ/ሳ ከም ዚሐለፈት
- እንሓንሳብ መኪና ገጭያቶ/ታ ወይ ካብ መኪና ጸዲፉ/ፋ ከም ዚሞተ/ተት
…ወዘተ፤ መቸስ እቲ ምስምሳት ኣዝዩ ብዙሕ’ዩ፤ እሞድማ ብዘይ ሳዓቢ ሕቶታትን መርመራታትን ሬሳኹም አልዒልኩም ቅጽበት ንመቓብር ውሪድኩም ሰብኩም ድፈኑ ቢልካ ግዴታን ታእዛዝን ዘለዎ’ዩ። እዚ ነቲ ቅሉዕን ካብ ህዝቢ ክትክውሎ ዘጸግም ሬሳታትን ዚግበር’ዩ።
ካብዚ ብዝገደደ አብ ፈቐዶ ጎዳጕድን ናይ ኮንተይነራት ቤት-ማእሰርትን ዚፈጸም ሰዳድ-ወረ ዘይብሉ ናይ ኣሽሓት ምርሻናት አሎ። ተጻርየሉ ኣገባብ ስለ ዘየለ ከአ፡ ንኽትቅበሎ ብዘጸግም ናይ ህቡባት መራሕቲ-ነበር ተጋደልቲ ብሞት-ምሕላፎም ከይተረፈ ብስርቕ-ምርቕ ይንገረና’ሎ። ንበዓል ነጎዳ ብሓዊ ቶኩሶ ኴይኑ ነገሩ ከአ፤ ነቲ ዓዘራ ብፍሉይ ገጹ ናይ ሲኦል-ሲኦል ዚገብሮ ካልእ ነገር’ውን አሎ’ዩ። ማለት ስድራ-ቤታትን ወለደኛን ናይዞም ብሞት ምሕላፎም ዚነገረሎም ጀጋኑ አብ ፈቐዶ ፓልቶካትን መርበብ-ዜናታት ከም ዓለሞም የጓነፎምን ብመርድእ ይብከሉን ምህላዎም’ዩ። ብዙሓት አብ ከባቦ 2000 ዓመት-ፈረንጂ ካብ ምኒስትሪታቶም ተሓፊሶም አብ ፈቐዶ ቤት-ማእሰርቲ ክማስኑ ዚጸንሑ ናይ ህግደፍ ዚነበሩ ዓበይቲ ሰበ-ስልጣንን ህቡባት ጋዜጠኛታትን ብፍላይ፣ ሎሚ ብህይወት ዘይመህላዎም ክንሕበር ጸኒሕናን ንሕበር አሎናን። ገለ ካብኡ ከአ፦
- ከም መስዋእቲ ምክትል ፕረሲደንት ነበር፣ ኣቶ ማሕሙድ ሸሪፎ
- ከም መስዋእቲ ናይ እስታፍ ኣዛዚ ነበር፣ ኣቶ ዑቕበ ኣብርሃ
- ከም መስዋእቲ ኣባል ማእከላይ ሽማግለ ነበር፣ ወይዘሮ ኣስቴር ፍስሓጽዮን
- ከም መስዋእቲ ኣቶ ጀርማኖ ናቲ
- ከም መስዋእቲ ኣቶ ሓሚድ ሑመድ
- ከም መስዋእቲ ኣቶ ሳልሕ ከኪያ
…ወዘተ ብከምቲ አብ ላዕሊ ዚተጠቕሰ ዘይንቡር ኣገባብ ተዘርጊሑ’ሎ።
ልክዕ በዚ ዓይነትን ዘይንቡር ኣገባብን ድማ አብ ዕለት 19 ለካቲት ናይዚ ሒዝናዮ ዘሎና ዓመት መስዋእቲ ናይ ወጻኢ ጕዳያት ሓላፊ ነበር፣ ኣቶ ሃይለ ወልደትንሳኤ (ወይ መስዋእቲ ናይ ሓው ድሩዕ) ተዘርጊሑ’ሎ። ሓው ድሩዕ ሓደ ካብቶም ገዳይም ተጋደልቲ ኴይኑ ካብ 1966 ዓ.ም.ፈ ጀሚሩ አብ ሰውራ ኤርትራ ዚተቓለሰን ሓደ ካብቶም ንህዝባዊ ግንባር መሪሖም ናጽነት ዚርኣዩ ላዕለዎት መራሕቲ ነይሩ። እኳድኣ ሓደ ካብቶም ድሕሪ’ቲ ብኵናት-ባድመ ዚፍለጥ ውግእ ኤርትራን ኢትዮጵያን አብ ኣመራርሓ ስርዓት ህግደፋዊ ምልኪ አብ ኤርትራ ከብቅዕ ንለውጢ ዚጸውዐ ምንቅስቓስ፣ ማለት ሓደ ካብቶም ቀንዲ መራሕቲ ናይቲ ብጕጅለ 15 ዚፍለጥ ምንቅስቓስ ነይሩ። እቲ ምንቅስቓሶም ስለ ዘይተዓወተ ከአ ከም ሳዕቤኑ ሓው ድሩዕ’ውን ብስርዓት ህግደፋዊ ምልኪ አብ ኤርትራ ተዓፊኑ ናብ ማእሰርቲ ስለ ዚኣተወ ንኣስታት 20 ዓመታት አብ ቤት-ማእሰርቲ ዒራዒሮ ብሕማምን ብሕሰምን ክማስን ጸኒሑ። ብዛዕባ ኵነታቱ ይውረየሉ ከም ዚነበረ ከአ ሕማም ሽኮር ስለ ዚነበሮ ኵሊታቱን ኣዒንቱን ጠሊምዎ ብዘስካሕክሕ ሃለዋት ይሓልፍ ምንባሩ’ዩ።
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን ደቂ ሃገር!
አብዚ ኣጋጣሚ’ዚ ብዛዕባ ታሪኽ ናይ’ቶም ብስርዓት ህግደፋዊ ምልኪ አብ ኤርትራ ዚተጨውዩን ዚተመቚሑን ኣካል ህዝብናን ተጋደልትናን ዚኸኑ ጀጋኑና ከነልዕል ቦትኡን መዓልቱን አይመስለንን። እንተዚፍተን’ውን ንስፍሓትን ዕምቆታትን ቃልሶም ከይበደልካ አብዚ መደረ’ዚ ክትሕውሶም አሸጋሪ ምኾነ ነይሩ። ስለዚ ታሪኽን ግደን ናይ እገለን እገሊትን ንምንጋር ዘይኮነስ ነቲ ኵነታት ቃልስና ንምንጸብራቕ ጥራይ’ዩ አበዚ መደረ’ዚ ተፈቲኑ ዘሎ። ናይዞም ብስም ዚጠቐስናዮም ገዳይም ተጋደልትናን መራሕትናን እንተኾን እውን ካብ ግዴታቶምን ቃልሲታቶምን ኣዝዩ ውሑድ ጭልፊት ጥራይ’ዩ ክኸውን ዚኽእል። ይኹን’ምበር ኩላትና አብዚ ክንሰማምዓሉ እንኽእል ነገር አሎ’ዩ።
ናይ ህዝብናን ዜጋታትናን ማእሰርትን ሞትን ክንብድሃሉ እንኽእል እንኮ-ምርጫ ሕጂውን ሓቢርካን ተቢዕካን ብግብሪ ተላዒልካ ምቅላስ’ዩ። ስለዚ ዋላ አብዚ ዘለናዮ ናይ ስደትና ቦታ ኴንካ’ውን ንስርዓት ህግደፋዊ ምልኪ አብ ኤርትራ ንምውዳቕን አብ ሃገርና ፍትሓውን ደሞክራስያውን ለወጢ ንምምጻእን ነቃላልሳና ነሕንኖ ንሓድነትና ከአ ነትርሮ።
ዘላኣለማዊ ዝኽሪ ንስዉኣትና!
ብሓድነትናን ሕኑን ቃልስናን ክንዕወት ኢና!
ብጽሞናን ብዓቢ ዓቕልን ስለ ዚሰማዕኩምኒ ክብረት ይሃበለይ!
ተክልሰንበት ተኽላይ
ኣቦ መንበር ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንደሞክራስያዊ ለውጢ አብ NRW
See below:
Some of the pictures from the Cologne public meeting of 17 March 2018
Short URL: http://english.farajat.net/?p=10958


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ነገረ ድኅነት ሣልሳይ ክፋል
“ኣካላዊ ቃል እግዚአብሔር ወልድ ፍጹም ሰብ ዝኾነ ብተዋሕዶ እዩ”። “ተዋሕዶ” ዝብል ቃል “ተዋሐደ” ካብ ዝብል ግእዛዊ ቓል ዝወፅአ እዩ፣ ትርጕሙ ድማ፦ “ካብ ክልተ ነገራት ሓደ ኾነ” ማለት እዩ። ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ክልተ ኣካል ሓደ ኣካል፣ ካብ ክልተ ባህርይ ሓደ ባህርይ ብምዃን ፍጹም ኣምላኽ ፍጹም ሰብ እዩ። ቅድሚ ተዋሕዶ ኽልተ ኣካል፡ ኽልተ ባህርይ ዝተባህሉ፡ መለኮታዊ ኣካልን ሥጋዊ (ሰብኣዊ) ኣካልን እዮም።
“ኣካል” ዝብል ንእግዚአብሔርን ንሰብን ክንገር ዝኽእል እዩ። ንእግዚአብሔር፦ “ንአብ ፍጹም ገጽ፡ ፍጹም መልክዕ፡ ፍጹም ኣካል ኣለዎ፤ ንወልድ ፍጹም ገጽ፡ ፍጹም መልክዕ፡ ፍጹም ኣካል ኣለዎ፤ ንመንፈስ ቅዱስ ፍጹም ገጽ፡ ፍጹም መልክዕ፡ ፍጹም ኣካል ኣለዎ። መለኮታዊ (ናይ እግዚአብሔር) ኣካል ሰፊሕ፡ ረቂቕ፡ ምሉእ እዩ።
ንሰብ ኣካሉ ኻብ ጸጕሪ ርእሱ ኽሳዕ ጽፍሪ እግሩ ዘሎ እዩ፣ ነዚ ኺገልጽ ዘማራይ ዳዊት፦ “ወአካልየኒ ወኢከመ ምንት በቅድሜከ/ ኣካለይ ኣብ ቅድሜኻስ ከም ምናምን እዩ" (መዝ. 39፡5) ይብል። ሰብኣዊ (ሥጋዊ) ኣካል ጸቢብ፡ ግዙፍ፡ ውሱን እዩ።
ናይ’ዞም ኽልተ ኣካል ተዋሕዶ (መለኮታዊ ኣካልን ሥጋዊ ኣካልን) ናይ ኣካል ተዋሕዶ ይብሃል። ነዚ ድማ ቕዱሳት መጻሕፍቲ ብምልኣትን ብስፍሓትን ይምስክሩሉ እዮም። ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንኣይሁድ፦ “ኣነ ኣብርሃም ከይተወልደ ከም ዘሎኹ ብሓቂ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ” በሎም። ኣብዚ ምሉእ ሓሳባት እዚ ጐይታና መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብርሃም ከይተወልደ ህልው ከም ዚኾነ እኳ እንተገለጸ፡ ብሥጋዊ ኣካል ካብ ዝግለጽ ገና ኃምሳ ዓመት ከምዘይመልአ ኣይሁድ ተዛሪቦምዎ እዮም። ሥጋዊ ኣካል ምስ መለኮታዊ ኣካል ብምውሓዱ፦“ኣብርሃም ከይተወልደ ኣነ ኣሎኹ” በለ። ቅዱስ ጳውሎስ’ውን “እንተዝፈልጥዎስ፡ ንጐይታ ክብሪ ኣይምሰቐልዎን ነይሮም” (1ይ ቆሮ. 2፦9) ኢልዎም ኣሎ። እዚ ኸኣ ኣብ ቀራንዮ ኽቡር ደሙ ዘፍሰሰ ጐይታ ኽብሪ ዝኾነ እግዚአብሔር ምስ ሥጋ ፍጹም ከም ዝተወሓደ የረድኣና። ሊቀ ሐዋርያት ቅዱስ ጴጥሮስ ድማ ብወገኑ ንኣይሁድ ኣብ ቤተ መቅደስ ኣብ ዚገሠፀሉ ጊዜ፡ “ነቲ ወሃብ ሕይወት ቀተልክምዎ” (ግብ. 3፡15) ኢሉዎም እዩ፣ እዚ ኸኣ ኣይሁድ ብኽፍኣት ዝቐተልዎ ወሃብ ሕይወት ዝኾነ ክርስቶስ ሥጋ ዚተወሓደ መለኮት (ሥግው ቃል) ምዃኑ ይገልጸልና። ንቕዱስ ዮሐንስ ኣብ ራእዩ ጐይታና ምስ ተገልጸሉ፦ “ኣነ እቲ ቐዳማይን እቲ ዳኅራይን እቲ ሕያውን እየ እሞ ኣይትፍራህ፣ ሞይተ’ውን ነበርኩ፤ እንሆ ኸኣ ንዘለዓለም ዓለም ሕያው እየ፣ መርኆ ሞትን ሲኦልን ከኣ ኣሎኒ።” ብምባል መለኮቱ ኺገልጽ ከሎ፡ “ሞይተ’ውን ነበርኩ” ኢሉ ድማ ምስ ሥጋ ፍጹም ምውሓዱ ይምህረና። (ራእ. 1፡18)
ስለዚ ድማ “ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብተዋሕዶ ኻብ ክልተ ኣካል ሓደ ኣካል ኮይኑ” ኢላ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ትኣምንን ትምህርን።
ኣካል ብዘይ ባህርይ ኣይቀውምን እዩ። ባህርይ ከኣ ብዘይ ኣካል ኣይፍጸምን እዩ። ባህርይ፡ ምንጪ ኣካል እዩ፡ ኣካል ግብሩ ዚፍጽመሉ’ውን መሣርሒ እዩ። ስለዚ ኣካልን ባህርይን ዘይፈላለዩን ዘይተኻኽኡን እዮም። በዚ ምኽንያት እዚ ኣካል፡ ባህርይ ኣይብሃልን፣ ባህርይ’ውን ኣካል ኣይብሃልን እዩ። መለኮታዊ ባህርይ ኣሎ፤ ሥጋዊ (ሰብኣዊ) ባህርይ’ውን ኣሎ። መለኮታዊ ባህርይ፦ ፈጣሪነት፡ ኵሉ ከኣልነት፡ ዘለዓለማውነት፡ ዘይምልዋጥ፡ ዘይምስዓር፡ ዘይምጥማይ፡ ዘይምጽማእ፡ ዘይምሕማም፡ ዘይምማት እዩ። ሰብኣዊ (ሥጋዊ) ባህርይ ድማ ምድካም፡ ምጥማይ፡ ምጽማእ፡ ምሕማም፡ ምማት እዩ። ስለዚ እዚ ናይ ክልተ ባህርይ ምውሓድ ናይ ባህርይ ተዋሕዶ ይበሃል።
ነዚ ሓደ ኣብነት ዝኾነና ናይ ሓፂንን ሓውን ተዋሕዶ እዩ። ሓፂንን ሓውን ምስ ዝወሓዱ እቲ ሓፂን ናይ ሓዊ ባህርይ ናቱ ገይሩ ይኅዝ። ኣቐዲሙ ዘየንድድ ዝነበረ፡ ድኅሪ ምውሓዱ ከንድድ ይጅምር። ብርሃን ሓዊ ወሪሱ ድማ ከብርህ ይጅምር። ሓዊ’ውን ከምኡ፡ ባህርይ ሓፂን ወሪሱ ናቱ ይገብሮ። ኣቐዲሙ ቅርጺ ኣልቦ ዝነበረ ሓዊ ድኅሪ ምውሓዱ ናይ ሓፂን ቅርጺ ወሪሱ ናይ ሓፂን ቅርጺ ይኅዝ። ኣቐዲሙ ዘይጭበጥ፡ ዘይድኅሠሥን ዘይህረምን ዝነበረ ሓዊ፡ ምስ ሓፂን ድኅሪ ምውሓዱ ግና ኺጭበጥ፡ ኪድኅሠሥን ኪህረምን ይጅምር። ብኸምዚ ድማ መለኮት ብባህሪኡ ረቂቕ እኳ እንተኾነ፡ ከምቲ ሓዊ ምስ ሓፂን ምስ ተወሓደ እሳትነቱ ዝርአ፡ መለኮት’ውን ምስ ሥጋ ብምውሓዱ ግዝፈቱ ተራእየ፡ ተገልጸ። ሓዊ ምስ ሓፂን ኮይኑ ብማሳ ከምዝህረም እሞ ግና እቲ ማሳ ነቲ ናይ ሓዊ እሳትነት ባህርይ ከምዘየናውጾ፡ መለኮት’ውን ምስቲ ዝተወሓዶ ሥጋ ብሓደ ምንባሩ ሓቢሩ መከራ ተቐቢሉ ሞተ፡ ተቐብረ። እዚ ግና ንመለኮታዊ ባህርይ ኣይረኽቦን እዩ። በቲ ዝለበሶ ሥጋ ደኣ እምበር ብመለኮት ኣይሞተን። ብኻልእ ውን ከምቲ ሓፂን ናይ ምንዳድ ባህርይ ዘይነበሮ እሞ ደኃር ዘቃጽል ባህርይ ሓዊ ወሪሱ ከንድድ ዝኸኣለ፡ ኸምኡ ድማ እቲ ድኹም ዝነበረ ሥጋ ምስ መለኮት ብምውሓዱ ንሞት ዚስዕርን ተኣምራት ዚገብርን ኮነ። (እዚ ምሳሌ’ዚ ብቕዱስ ቄርሎስ ዝተዋህበ እዩ።)
ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ (ሥግው ቃል) ንሥጋ ዝተወሓደ ኣካላዊ ቃል እግዚአብሔር እዩ። ድኅረ ተዋሕዶ ክንፈላሊ ኣይንኽእልን። እዚ ናይ መለኮት እዩ፡ እዚ ናይ ሥጋ እዩ ኣይብሃልን። ክልቲኦም ብተዋሕዶ ሓደ ኾይኖም እዮም።
ንኣብነት፦ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝገበሮም ተኣምራት ነዚ መረዳእታ ይኾኑና እዮም፦
• ነቲ ዓይነ ሥውር ብምራቑ ሓመድ ኣብዒጡ ብምልካይ ከምዝርኢ ገበሮ። ምራቕ፡ ናይ ሥጋ ባህርይ ብምዃኑ ተኣምር ናይ ምግባር ኃይሊ ኣይነበሮን፡ ሕጂ ግና ሥጋ ፍጹም ምስ መለኮት ስለዝተወሓደ ጐይታና ብምራቑ/ብጥፍጣፉ ዓይኑ ኣብርሃሉ። እዚ ተመልኪትና ተኣምር ዝገበረ ብሥጋኡ እዩ ወይ ብመለኮቱ እዩ ኢልና ምንጽጻል ኣይከኣልን እዩ።
• ጐይታ ምስ ሓዋርያት ብጃልባ እናተጓዓዙ ኸለዉ ኣብኣ ደቀሰ። “ኦ ጐይታ! ጠፋእና” ኢሎም ኣተንሥእዎ። ተንሢኡ ኸኣ ነቲ ንፋስ ገሠፆ። ምስ ሥጋ ዝተዋሓደ መለኮት፡ ሥጋ ኣብ ዝደቀሰሉ ነይሩ እዩ። ምፍልላይ የብሎምን። በዚ ድማ ጐይታ ተንሢኡ ነቲ ማዕበል ገሠፆ። ድቃስ ባህርይ ሥጋ ስለዝኾነ ደቀሰ። ተንሢኡ ግና ማዕበል ጸጥ ኣበለ። ንባሕሪ ምግሣጽ፡ ንፍጥረታት ምእዛዝ፡ ባህርይ መለኮት ብምዃኑ እዚ ገይሩ ኢልካ ምፍልላይ ኣይግባእን። ደቂሱ ነይሩ፡ ተንሢኡ ንማዕበል ጸጥ ዘበለ ንሱ ሓደ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ፍጹም ኣምላኽ፡ ፍጹም ሰብ ምዃኑ ይድቅስ፡ ይበልዕ፡ ይሰቲ፡ ተኣምራት ይገብር፡ ሙውት የተንሥእ ነበረ።
• ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ “ሥጋ ለቢሱ ሰብ ዝኾነ ኣምላኽ እዩ” ኽንብል ከሎና፡ ሰብ ብምዃኑ ብባህሪኡ ምትሓት የብሉን። ኣብ ሰማይ ኣብ ዝፋኑ እናተመስገነ ኣብ ምድሪ እናዞረ ምሂሩ፡ መከራ’ውን ተቐበለ። ብዛዕባ እዚ ቅዱስ ያሬድ “ንዅሎም ፍጥረታት ዝምግብ ጐይታ፡ ኣብ ሕቝፈኺ ኾይኑ ኸም ሕፃን ኪጠቡ ኣብ ዝርኣይሉ ጊዜ ኣብ ኣርያም ደለይዎ እሞ፡ ኣብዚ ዓለም ከም ቀደሙ ምስ ኣቦኡን መንፈስ ቅዱስን ረኸብዎ።” ይብል። (ኣንቀጸ ብርሃን) ነዚ ዝረኣዩ መላእኽቲ እዮም። ፀሓይ ኣብ ዘላቶ ኾይና ንምድሪ ኸም እተሙቖ፡ ንሱ ድማ ኣብ ዝፋኑ ተቐሚጡ (ንዓለም እንገዝአ) ኣብ ምድሪ ብሥጋ ማርያም ተገልጸ፡ ሥጋ ተዋሒዱ እናዞረ ምሃረ።
ስለዚ፦ “ተዋሕዶ ማለት ከመ ኣውጣኪ ሓደ ባህርይ ጥራይ እዩ ኸይበልና፡ ከም ንስጥሮስ ተደሪቡ ኽልተ ባህርይ እዩ ኸይበልና፡ ከም ካልኦት መናፍቓን ብምድብላቕ/ ምትሕውዋስ/ እዩ . . . ናብ ዝብል ሓሳብ ከይኣተና ፡ መለኮት ምስ ሥጋ ፍጹም ብምውሓዱ ናይ ኢየሱስ ክርስቶስ ሓደ ባህርይ ብተዋሕዶ ምዃኑ ክንምስክር ይግብኣና።”
ተፈጸመ ሣልሳይ ክፋል
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
መግለጺ ህዝባዊ ግንባር
ኣብ ኤርትራዊ ዓውደ ኣዋርሕ፡ ባሕቲ መስከረም ከም መሳሊት ሓርነታዊ ብረታዊ ገድሊ ህዝቢ ኤርትራ፡ ከም 24 ግንቦት መዓልቲ ናጽነትን 20 ሰነ መዓልቲ ስዉኣትን ቀንዲ ኣውደኣመት እያ። ሎሚ መበል 52 ዓመት
ምጅማር ብረታዊ ገድልና ንዝክር ኣለና። ከምቲ ካብ ነዊሕ ግዜ ኣትሒዙ ከም ጽቡቕ ያታ ተሰሪቱ ዘሎ ከኣ፡ ኣብዚ ኣጋጣሚ’ዚ ብመንጽር ዝሓለፉ መድረኻት ሓርነታዊ ቃልስና ንጉዕዞ ምህናጽ ሃገር ክንድህስስ ኣድላዪ’ዩ። ሃገራዊ ሓርነታዊ ቃልስና ብናጽነት ከም ዘየኽተመ ንፈልጦን ንደጋግሞን ኢና። ክንዮኡ ግን፡ ምርግጋጽ ቀጻልነት ቃልሲ ብግብሪ ኣዝዩ በዳሂ ምዃኑን ቀጻሊ ገስጋሱ ንምውሓስ ከኣ ዘየቋርጽ ንቕሓትን ውዳበን ተወፋይነትን ከም ዝሓትትን ምግንዛብ የድሊ። ኣብ ታሪኽ ካብ ምህናጽ ሃገር ዝብርትዕ ግድልን ዕማምን የለን፣ ማዕረኡ ዝኾነ ልዑል ብቕዓት ከኣ ይሓትት። ብዙሓት ብጽቡቕ ተስፋን ድሌትን ዝተበገሱ ህዝብታት ሳልሳይ ዓለም ኣብ ምህናጽ ሃገራቶም ዘይምዕዋቶም ድማ ብቐንዱ ነዚ’ዩ ዘረጋግጽ። ስለዚ እቲ ንዓና ዝገጥመና ዘሎ ወሳኒ ሕቶ፡ ኣብዚ ብመሰረቱ ውሑዳት ጥራይ ዝዕወቱሉ ታሪኻዊ ቃልሲ’ዚ ንኽንዕወት እንታይ ከነማልእ ኣለና? ዝብል’ዩ። ምህናጽ ሃገር ካብ ገድሊ ንናጽነት ንላዕሊ፡ ንቕሓትን ውዳበን፡ ጽንዓትን ተወፋይነትን፡ ተስፋን ምጽማምን፡ ረሃጽን ደምን ከም ዝሓትት እዚ ዝሓለፍናዮ ሓጺር ተመኩሮ ብዘይንሕስያ ኣርእዩና ኣሎ። እቲ ክሳብ ሎሚ ኬድናዮ ዘሎና ጉዕዞን ሃኒጽናዮ ዘሎና ተመኩሮን ከኣ፡ ብመንጽር’ቲ ዝተርፈና መበገሲ ሰረት ጥራይ’ዩ። ነቲ ኣብ ገድሊ ንናጽነትን ምዕቃብ ልኡላውነትን ዝተኸፍለ ኣዝዩ ክቡር መስዋእቲ ዘይተዕብር፡ ነቲ ወለዶታት ዝተጋደልሉን ዝተሰውኡሉን ብሉጽ ባህግታት ከተርዊ ከይሰልከየት እትቃለስ፡ ፍትሕን ራህዋን ዝሰፈና ስልጥንቲ ኤርትራ ንምህናጽ እምበኣር ብዘይካ ቀጻልነት ቃልሲ ምርግጋጽ ካልእ ቅኑዕ ምርጫ ክህልወና ከምዘይክእል ብዕምቆት ክንግንዘቦ ኣሎና። ስለዚ ቃልሲ ንምህናጽ፣
• ኣብ ተሳታፍነትን ረብሓን ህዝቢ ዝተመስረተ ርጉእን ድልዱልን ናጻ ሃገራዊ መንግስትን ትካላቱን
• ድሌታት ህዝቢ ዘርዊ፡ መነባብሮኡ ብቐጻሊ ዘመሓይሽ ሓያልን ማዕባልን ሃገራዊ ቁጠባ
• ኣብ ብሉጽ ክብርታትን ስኒትን ዝተመስረተ ስልጡን ሃገራዊ ሕብረተሰብ
• ዘመናዊ ሳይንስን ቴክኖሎጅን ዝመለኸ ምሁር ሕብረተሰብ
• ኣብ ዞባናን ዓለምን ንሰላምን ምትሕግጋዝን እጃሙ ዘበርክት ህዝብን መንግስትን . . . ክቕጽል የድሊ።
ቀጻልነት ቃልሲ ብዘይ ቅኑዕ ስነሓሳባውን ፖለቲካውን መስመር፡ ብዘይ ናቱ መግለጺ ዝኾነ ብቑዕ ውዳበ ዘይክኣል’ዩ። ህዝባዊ ግንባር ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዘፍረዮ እቲ ዝበቕዕ ውዳበ ስለዝኾነ ከኣ፡ ምርግጋጽ ቀጻልነት ቃልሲ ንምህናጽ ሃገር ምምዕባልን ምድልዳልን ህዝባዊ ግንባር የድልዮ። ኣብዚ መድረኽ’ዚ ምምዕባልን ምድልዳልን ህዝባዊ ግንባር፡ ንረብሓ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ፡ ንረብሓ ምህናጽ ሃገር፡ ንረብሓ ዝሓሸ መጻኢ ስለዝኾነ መተካእታ የብሉን።
ህዝባዊ ግንባር፡ ንረብሓን ባህግታትን ህዝቢ ኤርትራ ዘለዎ መብጽዓ ኣኽቢሩ፡ ናጽነት መስመሩ ሓልዩ፡ ንኽብርታትን መትከላትን ሰውራ ኣጽኒዑ፡ ብሓይሊ ሓሳባትን ብቕዓት ስራሕን ተካኢ መንእሰይ ወለዶ እናመልመለ፡ ካብ ተመኩሮኡ እናተማህረን እናማዕበለን፡ ብቑዕ መሪሕ ውድብ ንምህናጽ ሃገር ንክኸውን ቃልሱ ይቕጽል ኣሎ። ናይዚ ቃልሲ’ዚ ዓወት ከኣ ንምህናጽ ሃገር ኣብ ኤርትራ ወሳኒ’ዩ።
ንባሕቲ መስከረም፡ ሎምዘበን’ውን ከም ወትሩ፡ ከም ኣውደኣመት ምኽባር መብጽዓ ከነብዕላ ግቡእ’ዩ። ባሕቲ መስከረም፡ መብጽዓና ንረብሓ ህዝብን ሃገርን፡ መብጽዓና ንምኽባር ሕድሪ ሰማእታት፡ መብጽዓና ንቐጻልነት ቃልሲ ንኽንሕሉን ንኸነዐውትን ሓባራውን ውልቃውን ሕልናና እንሓተላ ዕዝዝቲ ኣጋጣሚት’ያ።
ሰማእታትና ብስራሕና ይደበሱ!
ዓወት ንሓፋሽ!
ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ህዝባዊ ግንባር ንዲሞክራስን ፍትሕን
1 መስከረም 2013
መግለጺ ህዝባዊ ግንባር


text:
^ንላዕሊ ይመለሱ/ሳ
ነፈርቲ ኲናት ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ኲናት ሕድሕድ የመን ይሳተፋ ኣለዋ ክትብል ረድዮ መድረኽ ገሊጻ።
መንግስቲ ኣመሪካ ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ኣትዮም ዝበሎም ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት ከባርር ምዃኑ ኣፍሊጡ።
ካብ ቀደሙ ጽኑዕ ፖለቲካዊ መሰረት ዘይጸንሖ ዕርክነት መንግስቲ ሱዳንን ጉጅለ ህግደፍን ኣብ ሕማቕ ኩነታት ከም ዝርከብ ይግለጽ ኣሎ።
ካብ ቀደሙ ኣብ ህዝቢ ንህዝቢ ረብሓታት ዝተሰረተ ወግዓዊ ዲፕሎማሲያዊ ዝምድና ዘይኮነ፡ መንግስቲ ሱዳን ጠባሪ ጉጅለ ህግደፍ ተጠባሪ ኮይኑ ክኸይድ ዝጸንሐ ዕርክነት፡ መንግስቲ ሱዳን ንዘይሕጋዊ ኮትሮ ባንዳዊ ኣካይዳ ጉጅለ ህግደፍ ብዙሕ ተዓጊሱ፡ መጠበሪ ሂቡ ከም’ቲ ዝደለዮ ክኸደሉ ስለ ዘይከኣለ፡ ተጻዋርነቱ ይውዳእ ከም ዘሎ ዘመላኽቱ ነገራት የረኣዩ ከም ዘለው፡ ምንጭታት ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ካብ ሱዳን ብስልኪ ሓቢሮም።
ንክልቲአን ሃገራት ዘዳውብ ቦታታት ወግዓውነት ዝተረፎ ናብ ግንባር ሰረቕትን ዘረፍትን ተቕየሩ ከም ዘሎ፡ በዚ ህዝቢ የማርር ምህላው፡ ቤት ጽሕፈት ኤምባስን ቆንስላን ህግደፍ ምስ ነጋዶ ሰብ ተኣሳሲሩ ዘካይዶ ዘሎ ዘይሕጋዊ ተግባራት፡ ስለዚ ከኣ ካብ ዶባት ክሳብ ዓበይቲ ከተማታት ሱዳን ሕጋዊ ኣሰራርሓ ጠፊኡ ህዝቢ ኣብ ከቢድ ጸጥታዊ ስግኣት ኣትዩ ከም ዝርከብ፡ እዚ ሓደ ካብ’ቲ ንምዝድናኦም ክሕርፍፍ ዝገብር ዘሎ’ዩ ተባሂሉ ከም ዝዛረብን ገሊጾም።
ኣብ መንጎ ጉጅለ ህግደፍን መንግስቲ ግብጽን ዘሎ ኣንጻር ኢትዮጵያ ዘቕነዐ ናይ ለኣኽን ተለኣኽን ዕርክነት፡ ዝምድና ሱዳንን ኢትዮጵያን እናደልደለ ምምጻኡ፡ በዚ ዘይተሓጎሰ መንግስቲ ግብጺ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ሱዳን ብቐጥታ ባዕሉን ብተዘዋዋሪ ብህግደፍ ኣቢሉ ክገብሮ ዝፍትን ተጽዕኖን ህዝቢ ዝግንዘቦ ቃልዕ እንኾነ ይመጽእ ብምላው’ውን ዕርክነት ህግደፍን መንግስቲ ሱዳንን ካብ ዘበላሽው ካልእ ምኽንያት ክኸውን ይእኽእል ዝብል ግምታት ከም ዘሎን ኣረዲኦም።
መንግስቲ ኣመሪካ ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ኣትዮም ዝበሎም ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት ከባርር ምዃኑ ኣፍሊጡ።
ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ናይ ምረጹኒ ጎስጓስ ኣብ ዘካይደሉ ዝነበረ ግዜ፡ ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ናብ ሃገርና ንዝኣተው ስደተኛታት ነናብ ዝመጽእሉ ሃገር ክመልሶም’የ ኢሉ ብዝኣተዎ ቃል መሰረት፡ ቃሉ ዘተግብረሉ ውሳነ ከም ዘሕለፈ፡ በቲ ውሳነ መሰረት ዜጋታት ኤርትራ፣ ሰራሊዮን፣ ጊኒ፣ ካምቦዲያ ግዳይ ከም ዝኾኑ ጋዜጣ ዋሽንግቶን ታይምስ ሓቢራ።
ምምሕዳር ትራምፕ፡ ነዞም ሕጋዊ መንበሪ ፍቃድ የብሎምን ስለዚ ክስጎጉ ኣለዎም ኢሉ ውሳነ ዘሕለፈሎም ዜጋታት ኣርባዕተ ሃገራት፡ መንግስታት እተን ሃገራት ዜጋታትና ኣይንቕበልን ስለዘበሉ ናይ ቪዛ እገዳ ከም ዝገበረሎም ንሰበ-ስልጣን ውሽጣዊ ጸጥታን ክፍሊ ወጻኢ ጉዳያትን ብምጥቃስ ገሊጻ።
ኣብ ዓዲ ጥልያን ካብ ዝቕመጥሉ ዝነበሩ ህንጻ ብሓይሊ ፖሊስ ተሰጒጎም ኣብ ጎደና ዝተደርበዩ ስደተኛታት ብዝኸፍአ መልክዑ ይከላበቱ ኣለው።
ፖሊስ ኢጣልያ ዝነብርሉ ዝነበሩ ኣረጊት ህንጻ ክሕደስ’ዩ ብዝብል ምኽንያት ብ19 ነሓሰ 2017 ብዘይ ዝኾነ ኣማራጺ ብጭካነ ዘባራሮም ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ስደተኛታት፡ ኣብ ማእከል ከተማ ሮማ ኣብ ዝርከብ ጎደና ተደርቢዮም ከም ዘለው፡ ምምሕደር እታ ከተማ ሕጂ’ውን ብዘይ ዝኾነ ናይ ህይወት ውሕስነት ካብ’ቲ ጎደና ንምልጓሶም ዝተፈላለየ ናይ ሓይሊ ስጉምቲ ይወስድ ከም ዘሎን ምንጭታት ካብ’ቲ ቦታ ሓቢሮም።
እቶም ካብ ዝነብርሉ ዝነበሩ ህንጻ ተሰጒጎም፡ ዝኾነ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኣብ ዘይብሉ ኣብ ጎደና ዝተደርበዩ ስደተኛታት፡ ቆልዑ፣ ነብሰ ጾራት፣ ብሕማም ዝተደነሱን ብዕድመ ዝደኸሙን ከም ዝርከብዎም፡ ምምሕደራ ከተማ ሮማ ኣብ ጎደና ክድርበዩ ምግባሩ ከይኣክል፡ ሓይሊ ፖሊስ ኣዋፊሩ ብበትሪ ክኽትከቱ ምእዛዙ ምስ ምዕባለ ኤውሮጳ ዘይከይድ፡ ህዝብን መንግስትን ጣልያን ምስ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ካብ ነዊሕ ንዝጸንሖም ዝምድና ኣብ ግምት ዘየእተወ ፍጽሙ ጭካነ ዝመልኦ ተግባር’ዩ ክብሉ ዝተፈላለዩ ወገናት ይኹንንዎ ኣለው።
ነፈርቲ ኲናት ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ኲናት ሕድሕድ የመን ይሳተፋ ኣለዋ ክትብል ረድዮ መድረኽ ገሊጻ።
ነፈርቲ ውግእ ጉጅለ ህግደፍ ሓንሳብ ነበይነን ካልእ ግዜ ድማ እቶም ፓይሎታት ምስ ኣብረርቲ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ብምዃን ኣብ ውግእ ሕድሕድ የመናውያን ይሳተፋን ይድብድባ ኣለዋን ክትብል ረድዮ መድረኽ ብ25 ነሓሰ 2017 ኣቃሊሓ።
ጉጅለ ህግደፍ ምስ ኢራን ዝነበሮ ናይ ተለኣኣኽነት ዝምድና በቲኹ፡ ኣብ ትሕቲ ካልእ ለኣኽን ጎይታን ብስዑዲያ ዝምራሕ ልፍንቲ ካብ ዝተኣወሉ ግዜ ኣትሒዙ፡ ልኡላዊ መሬት ኤርትራ ንመዋፈሪ ሓይልታት ልፍንቲ ክኸውን ብምፍቃዱ፡ ኣብ መንጎ እዞም ክልተ ኣሕዋት ህዝብታት የመንን ኤርትራ ኣሎታዊ ታሪኻዊ ስንብራት ክገድፍ ምዃኑ ክሕበር ምጽንሑ፡ ሕጂ ድማ ብነፈርቲ ኲናት ምድብዳቡ ነቲ ጉዳይ ከም ዘኽብዶን ተዓዘብቲ ይገልጹ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 28-08-2017


text:
ብህይወት መኣዛ መን’ዩ ተሓታቲ ? – ብ ታደሰ ኪዳነ
ሓደ ግዜ ኣብ ናይ ኢደይ ተለፎን (ሞባይል) ካብ ኤርትራ ናይ ዝተደወለ ቁጽሪ (miss call) ረኺበ። እቲ ቁጽሪ ናይ መን ምዃኑ ንምፍላጥ ግዜ ኣይወሰደለይን። እቲ ዘሻቐለኒ ግን ደዋሊት ብዘይካ ንኣድላዪ ጉዳይ ንሰላምታ ወይ ንኻልእ ቅልል ዝበለ ጉዳይ ከም ዘይትድውለለይ ኣጸቢቐ ኢየ ዝፈልጥ። ገለ ክብድ ዝበለ ነገር ከም ዝተረኽበ’ውን ኣይሰሓትኩዎን። ኩነታት ክፈልጥ ድማ ተቐላጢፈ ደዊለላ። ንሰላምታ’ውን ግዜ ኣይነበረንን። “ደሓን ዲኺ?” ተቐላጢፈ ዘቕረብኩላ ሕቶ ኢዩ። “መኣዛ ጓል ተኽለኣብ ኣብ ከባቢ ከሰላ ረሻይዳ ሒዞማ ኣለዉ። ኣቡኣ ‘ተለፎኑ እንተለኪ ደዊልኪ ንገርለይ’ ስለዝበለኒ ኢየ ደዊለልካ። ንዝርዝሩ ግን ባዕልኻ ደዊልካ ሕተቶ።” ሓጺር መልእክቲ። ሰንቢደ ከኣ። ድሕሪ ነዊሕ ኣዋን ንራኽብ ስለዝነበርና ዕላልና ክቕጽል፣ ሓበረታ ክንለዋወጥ ምደለኹ። ኣቓልቦይ በቲ ሓድሽ መልእኽቲ ስለዝተሳዕረ ግን “በሊ ናብኡ ክድውል” ኢለ ኣብ ናይ ኢደይ ተለፎን ሓድሽ ናይ ደቀምሓረ ቍጽሪ ክጥውቕ ጅሚረ
መኣዘ ተክለኣብ ካብ ኣቦኣ ኣቶ ተኽለኣብ ትኩእ ምራጭን ካብ ኣዲኣ ወ/ሮ ሳራ ገብረመድህን ከንቲባን ኣብ ከተማ ደቀምሓረ – ዞባ ደቡብ ተወሊዳ። ዕድሚኣ ንትምህርቲ ምስ ኣኸለ ድማ ወለዲ ተማሂራ ሰብ ክትኮኖሎም፣ ኣብ ናይ ትምህርቲ ዓለም ኣእቲዮማ። ትምኒቶም ተማሂራ ጽቡቕ ስራሕ ክትሕዘሎም፣ ተመርዕያ ክትወልድ ክትዝምድ ኢዩ ነይሩ።ትምኒቶም ግን ምስ ክዉንነት ኣይተጋጠመን። ተማሃሪት መኣዛ ክሳብ ናይ 10ይ ክፍሊ ትምህርታ ኣብ ማሙቕ ገዝኣ፣ ምስ ወለዳ ኮይና ኢያ ኣብ ደቀምሓረ ወዲኣቶ። እንተኾነ እታ ካብ ገዝኣ ወጺኣ ዘይትፈልጥ ጭልቅዕ መንእሰይ 11 ክፍሊ ክትመሃር ሳዋ ክትወርድ ነይሩዋ። እወ ኣብ ሳዋ ካብ ምሉእ ኤርትራ ምስ ዝመጹ ኣብ ትሕቲ ጽኑዕ ወታደራዊ ሓለዋ ኣካዳምያዊ ትምህርቲ ክመሃሩ ምስ ዝተፈርዶም መንእሰያት ክትመሃር። በዚ ድማ ኢያ ኣብ ክራማት 2011 ወለዳ (ከም ኩሎም ካልኦት ወለዲ) ጓሎም ብኽብርታን ምስ ምሉእ ጥዕናኣን ክትምለሶም እናተተስፈዉ ከብዶም ሓቝፎም ዘፋነዉዋ
ኣብ ኤርትራ ድሕሪ ሰዋ ዝስዕብ ህይወት ካብ ቀዳሞት ኣሕዋታ ዝተረድአት መእዛ፣ ካብ ተመሊሳ ትከላበት፣ ኣብ ከተማታት ሱዳን ተሰዲዳ ሰሪሓ ክትነብር፣ ኣምላኽ እንተሓገዛ’ውን ሰሪሓ ስድርኣ ክትሕግዝ ኢያ ወሲና። በዚ ድማ በቲ ኣብ ናይ ጅኦግራፍ ትምህርቲ ዝተማህረቶ ‘ሱዳን ብምዕራብ ኢያ ትርከብ’ ዝብል ሓበረታ ጥራይ፣ ሳልሳይ ርእሳ ካብ መዓስከርን ቤት-ትምህርትን ሳዋ ሞሊቓ ጉዕዞ እግሪ ተተሓሒዛቶ። ኣብ ጉዕዞኣ መንገዲ ዝሕብሩ፣ ብእኽለ-ማይ ዝዕንግሉ፣ ኣብ ልዕሊ ደቀ-ንስትዮ ዝደናገጹ ደቂ-ሰብ እምበር፣ ሰብ ዝጨውዩ. ንሰብ ከም ኣቕሓ-መሸጣ ዝሸጡን ዝልውጡን፣ ዝቕጥቅጡ ሰብ ዝመስሉ ኣራዊት ከጋጥምዋ ኣይተጸበየትን። ካብ ሰዋ ናብ ሱዳን፣ ሰዓታት ድዩ መዓልታት ወይ ሰሙናት ዝወስድ፣ ኣበይ ተዕርፍ፣ ኣበይ ትምገብ፣ እንታይ ትሰንቕ ብደቂቕ ኣይሓሰበትሉን። ካብታ ድሕሪ ሳዋ ትመጽእ ከልበትበት ከተምልጥ ጥራይ ኢያ ‘ሃጽ’ ኢላ ንምዕራብ ዝመረሸት።
ነዚ’ውሳኔ’ዚ ብዘይካ’ቶም ምስኣ ዝሞሎቑ መኻይድታ ዝኾኑ ወድን ጓልን ንዝኾነ ካልእ ሰብ ኣየማኸረትን። ከመይ ገይራ’ኸ ከተማኽር፣ ኣይኮነን ካብ ቤት-ትምህርቲን መዓስከርን ሳዋ ሞሊቕካ ክትሃድም፣ ከምኡ ኢልካ ምሕሳብ’ውን ዘእስርን ዘቕትልን እንድዩ። ብዝኾነ መኣዛን ብጾታን (ሳልሳየን ወዲ) ተበጊሰን፣ ነዊሕ ግን ኣይከዳን። ኣብቲ ኣእዊኻ ረዳኢ ዘይትረኽበሉ ጻሕ ዝበለ በረኻን ጎላጉልን፣ ብረትን ጉራደን ዝሓዙ፣ ጻዓዳ ክዳን ዝተኸድኑ’ ዘረብኦም ዘይርድእን ሰብ ዝመስሉ ጎሓሉ ረኺቦመን። ረኺቦመን ጥራይ ግን ኣይኮኑን፣ ወኒኖመን’ውን ኢዮም። ናታቶም ገይሮመን። ድሕሪኡ ንመኣዛን ብጾታን ዘጋጠመን ጸገም ንሰን ጥራይ ኢየን ዝፈልጥኦ።
እቶም ብመኪና መንግስቲ ጓሎም ዘፋነዉ ወለዲ ግን፣ ጓሎም ብመኪና መንግስቲ ክትምለሶም’ሞ ዕንባባ ኣናነጸጉ ክቕበልዋ ኢዩ ዝነበረ ትጽቢቶም። ስሕት ኢሎም’ውን እንተ ብቡስጣ እንተ ብተለፎን ደሃይ ጓሎም ካብ ሳዋ ክሰምዑ ዘይብህጉ ኣይኮኑን። ሎሚ ግን ዘይተጸበይዎ ደሃይ ካብ ሳዋ ዘይኮነ፣ ዘፍርሕ ደሃይ ካብ በረኻታት ሱዳን ኢዩ ተለፎን ተደዊሉሎም። ጓሎም “ኣብ በረኻታት ሱዳን ኣብ ኢድ ራሻይዳ ኢየ ዘለኹ። $3000 (ሰለስተ ሽሕ ዶላር) እንተዘይከፊልኩምለይ ‘ክንቀትለኪ ኢና’ ይብሉኒ ኣለዉ። ብዓረብ ገሮም ‘ሲናይ’ ‘እስራኤል’ እውን ይብሉ ኣለዉ። እጠፍእ ኣለኹ። ዝግበር ግበሩ” ዝብል መርድእ ካብ ጓሎም ሰሚዖም። እታ እንትርፎ ጎደናታት ደቀምሓረ፣ ንሱ’ውን ወይ ናብ ድኳን ክትለኣኽ ወይ ናብ ትምህርቲ ክትከይድ፣ ካብ ገዝኣ ወጺኣ ዘይትፈልጥ ጓሎም ካብ ኣእዊኻ ዘይተስማዓሉ፣ ጎይኻ ዘይተርክበሉ ጭው ዝበለ በረኻ፣ ናይ ጥፍኣት መርድእ ኣስሚዓቶም። በዚ ከኣ ኢዮም ኣብ ምድሓን ጓሎም ዝከኣለኒ ክገብር ተለፎነይ ንምርካብ ዝተጓየዩ።
ድሕሪ’ዚ ብ$3000 ዶላር ህይወት መኣዛ ንምድሓን ተጓየ ኮይኑ። እታ መኣዛ ንስድርኣ ዝሃበቶም ቁጽሪ ተለፎን፣ ኣብ ሱዳን ንዘለዉ ገለ ቤተ-ሰብ ሂብና ምስ ራሻይዳ ክንራከብ ፈቲንና። ተለፍን ራሻይዳ ግን ንሱ ዝኣንፋ ጠፊኣ። መልሲ ተሳኢኑ። $3000 ዝሓተተት ተለፎን ራሻይዳ መልሲ ከሊኣ። መኣዛን ብጾታን ናበይ ኣቢለን? ቀቲሎመን ዶ’ኾን ይኾኑ? ወይስ ኣካላተን ዘይተተንከፈ ቆልዑ ስለዝረኸቡ ንግዜኡ ዓጽዮመን ክቕንዩ ወሲኖም? ኮልቦ-ዲሶሎ’ዶ ቀቲሉወን? ዝዓይነቱ ሕቶታት ኣብ ሓንጎል ብዙሓት ክመላለስ ቀንዩ። “ተሰናቢድካ መታን ክትከፍሎም ከምኡ ዓይነት መናውራ ይጥቀሙ ኢዮም” ዝብል መደዓዓሲ ርእይቶ ዘቕረቡ’ውን ኣይተሳእኑን። ኣብ መወዳእታ ግን እቲ መልሲ ኮነ እቲ ፍታሕ፣ እቲ ምሕረት’ውን ብዓቢኡ ካብ እዝግን ካብቶም ጨወይቲ ራሻይዳን ምጽባይ ጥራይ ኮይኑ።
እወ መኣዛን ብጾታን ሎሚ ዋናታት ኣለውወን።ዝሸጡ ዝልውጡ። ሎሚ ናይ ኣደ ሕንቃቐ፣ ለውሃትን ሓልዮትን ናይ ኣቦ የለን። ኩለንትነአን ናይ ካልኦት ኢየን። ናበይ ይኸዳ፣ እንታይ ይበልዓ፣ እንታይ ይኽደና፣ ኣበይ የዕርፋን ይድቅሳን ዝውስኑ እቶም ቋንቋ ዓረብ ዝዛረቡ፣ ራሻይዳ ዝበሃሉ ጨወይቲ ኢዮም። እንታዮም ዲየን፣ ዘየዕበዩወን ዘይትኸናኸንወንን ገለ ነገር ዘየሕለፉለንን ቖልዑ ከም ደቂ ሰስሓ ኣብ በረኻ ረኺቦመን። ዘለውኦ ቦታ ባዕሎም እንተዘይነጊሮመን ኣበይ ከም ዘለዋ ከመይ ገይረን ክፈልጥኦ። ዝሃቡወን ይበልዓ፣ ዝሃቡወን ይሰትያ። እቲ ክጻወሮኦ ዘለወን ሽግርን ጭንቅን ማዕሪኡ ሓያል ምዃኑ’ውን ዘተሓትት ኣይኮነን።
መኣዛ ምስ ብጾታ ደሃይ ካብ ተጥፍእ ሰሙን ሓሊፉ፣ ስድራ-ቤት ከብዶም ሓቝፎም፣ ካልኣይ ሰሙን ሓሊፉ። ስድራ-ቤት ዓቕሎም ጸበቦም። ህይወት ግን ኣይትቕበጽን ኢያ። ደሃይ መኣዛን ብጾታን ካብ ዝስወር ሰለስት ሰሙን ሓሊፉ። ቅባጸት’ውን ንባዕሉ ዕረፍቲ ኢዩ፣ ስድራ ግን ኣይቀበጹን። እተን መኣዛ ትፈልጠን ንጨወይታ ክትህበን ትኽእል’ያ ዝበሃላ ተለፎናት ኣብ ተጠንቀቕ ኢየን ዘለዋ። ምናልባት መኣዛ ወይ ጨወይታ ጭር እንተኣበሉ፣ መኣዛ መልሲ ከይትስእን። ኣለናኪ ክብሉዋ። ትጽኢቶም’ውን ከንቱ ኣይነበረን።
ሳልሳይ ሰሙን ምስ ሓለፈ፣ ስድራ-ቤት ተለፎን ተደዊሉሎም። ማኣዛ ደሃይ ሂባ። ኣለኹ ኢላቶም። ንእሽቶ ናይ ተስፋ ጮራ።እቲ ደሃይ ግን ካብ ሱዳን ካብ ከባቢ ዶባት ኤርትራ ኣይኮነን። ካብ ርሑቕ ኢዩ። እወ መኣዛ ዓዲ ቀይራ፣ ኣብ ሱዳን ዘይኮነ ‘ሲናይ ኣለኹ’ ኢላቶም። ዓዲ ጥራይ ግን ኣይኮነትን ቀይራ፣ ዋናታታ’ውን ተቐይሮም’ዮም። ናይ ሕጂ ዋናታት ምስቶም ናይ ቀደም ብመልክዖምን ጭካኔኦምን ፍልልይ የብሎምን። ስሞም ግን በበይኑ ኢዩ፣ እዚኦም ‘በደዊን’ ኢዮም ዝበሃሉ።
ሓደስቲ ዋናታት (በደዊን) ትግርኛ ዝዛረብ፣ ኣብ ቦታ ሲኦል ዝነብር፣ ኤርትራዊ ተርጓማይ ኣለዎም። ንሱ’ውን ተገዲዱ ዘገልግሎም ዘሎ ኢዩ ዝኸውን፣ እምበር ‘ስራሕ ክደሊ ናብ በረኻታት ሲናይ ከይዱ’ ኢልካ ምግማት ዝከኣል ኣይመስለንን። ግዱድ ኣገልግሎት ንሃገር፣ ግዱድ ኣጋልግሎት ንበደዊን። ኤርትረዊ ዕጫ፣ ኤርትራዊ ትዕድልቲ ንሳ ኮይና። ተርጓማይ ኣብ ጭውያን ስቓይን በዓል መኣዛ እንታይ ተራ ነይሩዋ ብሕጂ ዝጻረ ኢዩ። ብውሑዱ ግን ስድራ-ቤት ቋንቆኦም ዝዛረብ “በጃኻ! ሕድርኻ! ኣያ ኹና” ዝብልዎ ሰብ ረኺቦም። ትእዛዝ ጨወይቲ ግን ሓጻር ኢያ። “$8000 (ሾሞንተ ሽሕ ዶላር) እንተዘይከፊልኩም ጓልኩም ብህይወት ኣይክትሪኡዋን ኢኹም።” መቸም ኣብ ገንዘብ ዋጋ-ዕዳጋ የለን፣ ትእዛዝ ኢዩ። ኣበይ ኢዩ ዝኽፈል? ንመን’ከ ኢዩ ዝወሃብ? ዝወሃቦም ግዜ ክንደይ ኢዩ? መልሲ ዘድልዮም ሕቶታት ኢዮም። ስድራ-ቤት “ኣብ ኤርትራ ክንከፍለኩም፣ ኣቑሑት ገዛ (ኣርማድዮ ከረደንሳ) ክሳብ ንሸይጥ ግዜ ሃቡና” ክብሉ ለሚኖም። በደዊን “ገንዘብ ኣብ እስራኤል ጥራይ ኢና ንቕበል” ክብሉ ኣዘዙ። ምቕጥቃጥን ኣውያትን መኣዛ ድማ መዐቀኒ ናይ ግዜ ገደብ ኮይኑ። ስድራ-ቤት ተለፎኖም ከፊቶም ኣውያት ጓሎም ክሰምዑ ተገደዱ። ኣብ ዝተኣዘዝዎ ተለፎናቶም ክኸፍቱ ኣለዎም፣ በዚ ድማ መኣዛ ጥራይ ዘይኮነት ስድራ-ቤት’ውን ምእንቲ ድሕነት ጓሎም ትእዛዝ በደዊን ክፍጽሙ ኣለዎም። ምስ ኣውያታ ኣእዊዮም፣ ምስ ቃንዝኣ ተቖንዝዮም፣ ምስኣ ተጨኒቖም. ምስ ብኽያታ በኽዮም።
ኣብ ደገ ሓዊ ወይ ሓፍቲ ወይ ውላድ ዘይብላ፣ ኣብዛ ናይ ሎሚ ኤርትራ ትነብር ስድራ-ቤት $8000 ኣዝዩ ብዙሕ ኢዩ። ንመኣዛን ስድራ-ቤታን እሞ ከኣ ፍሉይ ትርጉም ኣለዎ። ክልተ ዓበይቲ ኣሕዋታ፣ ኣርባዕተ ሓወቦታታ፣ ሓደ ኣኩኣ ሓትነኣን ንሃገር ዝኸፈለት መኣዛ፣ ምእንቲ ሃገር ዝተሰውአ እምበር ዶብ ዝሰገረ፣ ገንዘብ ዝሰድድ ሓዊ ወይ ሓፍቲ የብላን። ሳላ መቕርብን ፈተውትን ግን በደዊን ዝጠለቡዎ ገንዘብ በጺሑዎም። ቃሎም ከኽብሩ ንመኣዛ ነጻ ክሰድዋ ድማ ተለሚኖም። ጨወይቲ ግን ብኡ ኣይዓገቡን ዝያዳ ሰዊዶም፣ ጠለቦም ወሲኹ። መኣዛ ኣብ ኢዶም ኣላ። ቃንዛን ስቅያትን መኣዛ ኣብ ሓጺር እዋን ሸሞንተ ሽሕ ካብ ወለደ፣ ዝያዳ ስቓይን ብኽያትን ድማ ዝያዳ ገንዘብ ከም ዝወልድ ተኣማመኑ።
በደዊን $8000 ምስ ተቐበሉ “ሎሚ ወይ ጽማሕ ከነበግሳ ኢና” እናበሉ ንገል ክልተ መዓልቲ ናይ ተስፋ ቃላት ኣስኒቖም። ፈተውትን መቕርብን፣ ማኣዛ ነጻ ክትልቀቕ እናተጸበዩ ከለዉ ጨወይቲ ቃሎም ቀይሮም “$20,000 (ዕስራ ሽሕ) እንተዘይወሲኽኩም፣ ጓልኩም ብህይወት ኣይክትርእዩዋን ኢኹም” ዝብል ካልእ ጠለብ፣ ካልእ ጨካን መርድእ ኣቕሪቦም። ስድራ-ቤት ተጨኒቖም። እቲ ብሓግዙና ዝተኣከበ ሾሞንተ ሽሕ ዶላር ተኸፊሉ፣ ሕጂ ከኣ ካልእ ዕስራ ሽሕ ዶላር፣ ካበይ ይምጻእ? ካበይ ይወለድ? ንምዃኑ ንሓዋሩ’ኸ መኣዛ ሀይወት ክትርኢ ድያ? ስድራ-ቤት ዝኾነ ናይ ምልማን፣ ናይ ‘በጃኹም’ ቃላት ከስምዑ እንተጀሚሮም፣ ብኽያት ናይ መኣዛ የስምዕዎም። ክቱር ስቓይ ዝሰምዑ ስድራ-ቤት “በሉ ሕራይ ግደፍዋ!” ካብ ምባል ሓሊፎም ካልእ ዘረባ ከየምሉቑ ይጥንቀቑ። – ዕስራ ሽሕ ብመንጽር ሾሞንቲ ሽሕ ኣዝዩ ብዙሕ ኢዩ። ስለዚ እዚ ዝበዝሐ ገንዘብ ክኽፈል እንተኮይኑ መኣዛ ኣጸቢቓ ክትሳቐ ኣለዋ። “ዝያዳ ስቓይ መኣዛ ዝያዳ ገንዘብ ክወለድ ኢዩ” -እዚ እምነት ጨወይቲ ኢዩ። ንዓኣቶም ኣብ ነብሲ-ወከፍ ብኽያትን ስቓይን መኣዛ ጥብ ጥብ ዝብል ገንዘብ ኢዩ ዝረኣዮም
ቤተ-ሰብ ሕጂ’ውን ዕስራ ሽሕ ከዋጽኡ ላዕላን ታሕትን ኢሎም። ኣብ እስራኤል፣ ኤውሮጳ፣ ኣመሪካ ካናዳ ከምኡ’ውን ኣብ ውሽጢ ሃገር ናብ ዘለዉ ኩሎም ወለደኛን ፈተውትን ኣውያት ተሰዲዱ። ‘ርድኡ – ህይወት ኣድሕኑ’ ተባሂሎም። ብዙሕ ላዕላን ታሕትን’ኳ እንተነበሮ ገንዘብ ክእከብ ጀሚሩ። ስቓይን ብኽያትን መኣዛ ግን ትንፋስ ዝህብ ኣይኮነን። ኣብ መወዳእታ ጨወይቲ ተለሚኖም። “በሉ ክንከፍለኩም ምዃንና መታን ክትኣምኑ፣ ሃየ እዘን $12,000 (ዓሰርተ ሽሕ ዶላር) ተቐበሉና፣ እተን ዝተረፋ $8,000 (ሸሞንተ ሽሕ) ከኣ ቀልጢፍና ከነስዕበልኩም ኢና። በጃኩም ኣይተሳቕይዋ” ተባሂሎም። ስቓይ መኣዛ ድሮ ዕስራ ሽሕ ዶላር ወሊዱሎም ኣሎ፣ ሸሞንተ ሽሕ ድማ ክስዕቦም ኢዩ። ጨወይቲ ተኣማሚኖም፣ እንተደንጐዮም ከኣ መኣዛ ኣብ ኢዶም ኣላ።ንመኣዛ እቲ ምቕጥቃጥ ዝሕል ኢሉላ፣ ግን ተዳኺማ ኢያ
ስድራ-ቤት ተስፋ ገይሮም። ጓሎም ነጻ ክትወጽእ፣ ህይወት ክትዘርእ፣ ክርእዩዋ፣ ክስዕምዋ፣ ‘ጓለይ’ ክብሉዋ። በዚ ድማ ንቐዳም 28 ሓምለ፣ ጨወይቲ እተን ዝተረፋ ሸሞንተ ሽሕ ዶላር ክቕበሉ፣ ንመኣዛ ድማ ነጻ ክለቅዋ ኣብ ስምምዕ ተበጺሑ። እንተኮነ ገለ ቁሩብ ገንዘብ ኣብ ባንኪ ስለዝነበረ ቀዳም ድማ ኣብ እስራኤል ባንክታት ዕጹው ስለዝኾነ፣ ንጽባሒቱ ሰንበት ዕለት 29 ሓምለ 2012 ሰዓት 12 ናይ ቀትሪ ገንዘብ ንወኪሎም ኣብ እስራኤል ክወሃብ፣ መኣዛ ድማ ሰኑይ ዕለት 30 ሓምለ ነጻ ክትልቀቕ፣ ምስ ጨወይቲ ካልኣይ ስምምዕ ተግብረ። ንጽባሒቱ ሰንበት፣ ሾሞንት ሽሕ ዝሓዙ ቤተ-ሰብ፣ ኣብ ሰዓቶም ኣብ ቦታ ቆጸራ ተረኺቦም። ንመኣዛ ከበስርዋ ድማ ናብ ሲናይ ደዊሎም። መኣዛ ግን ኣይመለሰትን። ምስ መኣዛ ተጨውየን ዝነበራ ብጾታ ግን ደሃይ ሂበን፣ “ጓልኩም ብህይወት የላን – ገንዘብኩም ኣክቡ” ተባሂሎም። መኣዛ እንተስ በቲ ዝወረዳ ስቓይን ዝሓደራ ሕማምን፣ እንተስ ብኻልእ ምኽንያት፣ ከምቶም ዓበይቲ ኣሕዋታን፣ ሓዎቦታታን ኣኮኣን ሓትነኣን መስዋእቲ ኮይና
በዚ ኣጋጣሚ’ዚ፣ ነዚ ኩሉ ሽግር ኣብ እርጋኖም፣ ብዓይኖም ዝርእዩ ዘለዉ፣ ኣባሓጎኣን ዓባያን ንመኣዛ ብህይወት ስለዘለዉ፣ ኣብ ቀጻሊ ጽሑፈይ ብዛዕብኦም’ውን ቁሩብ ክጽሕፍ ክፍትን ኢየ። ንሎሚ ግን ኣብቲ ዘበገሰኒ ሕቶ ክምለስ። እሞ ከ ዳኣ፣ ብሞት መኣዛ መን’ዩ ተሓታቲ? ንገለ ሰባት ኣብ ስምዒት ዝኣተኹ መታን ከይመስሎም ነዚ ሕቶ’ዚ ክፉት ክገድፎ መሪጸ ኣለኹ። እዚ ንደገፍቲ ወይ ተቓወምቲ ዝፈላሊ ሕቶ ኣይኮነን። መኣዛ ናይ መጀመርታ ኣይኮነትን፣ ናይ መወዳእታ’ውን ኣይኮነትን። ሎሚ መን ስዒቡ/ባ፣ ጽባሕ’ከ መን ኢዩ ክስዕብ? ንኹሉ ኤርትራዊ ብማዕረ ዝጽበዮ ትዕድልቲ ኢዩ። ኣነ ነዛ ሓጻር ታሪኽ መኣዛ ክጽሕፍ ከለኩ፣ ብዙሓት ብተመሳሳሊ ታሪኽ ዝሓለፉ፣ ኣሰሮም ዘይተረኽበ፣ ደሃይ ዘይብሎም ዝጠፍኡ መንእሰያት ከም ዘለዉ እናዘከርኩ ኢየ። እቲ ሽግር ኣብ ነብሲ-ወከፍ ገዛ ይኹሕኩሕ ስለዘሎ ድማ ኩሉ ኤርትራዊ ኣብ ውሽጢ ይሃሉ ኣብ ደገ፣ ርግእ ኢሉ ክሓስበሉን በቲ ዝመስሎን ዝኣምነሉን ፍታሕ ኣብ ምድላይ ክሰርሕን እላቦ።
ታደሰ ኪዳን
በርሚንግሃም
UK
www.gereger.com


text:
ናብ ለርኒያ እንኳዕ ብደሓን መጻእካ
ንሕና ንዓኻ ቅድሚ ሕጂ ተማሂርካ ዘይትፈልጥን፤ ንዓኻ ንነዊሕ ዝተመሃርካን፤ ንኹሉ ዚኸውን ትምህርቲታት ኣሎና። ኩሉ ሰብ ኣብ ቋንቋ ሽወደን ኤስ-ኤፍ-ኢ ለርኒያ ክመሃር ይኽእል እዩ። ናብ ሓደ ሞያ ዘብጽሓካ ትምህርቲ ውን ክንህበካ ንኽእል ኢና። ከምኡውን ናብ ላዕለዋይ ትምህርቲ ንምቕጻል ዘድልየካ ትምህርቲታት ውን ክንህበካ ንኽእል ኢና።
ሓቢርና እቲ ንዓኻ ዚሰማማዓካ ኣገባብ ክንረክብ ኢና።
ናብ ኤስ-ኤፍ-ኢ ለርኒያ ብደሓን ምጻእ!
ኤስ-ኤፍ-ኢ ለርንያ ኤስ-ኤፍ-ኢ ማለት ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንወጻእተኛታት ማለት እዩ። ኤስ-ኤፍ-ኢ ለርንያ ብዝቐልጠፈ ናብ ሕብረተሰብ ሽወደን ክትኣቱ ክሕግዘካ እዩ። ምሳና ብቕልጡፍ ዝሓሸ ሽወደን ንምንባብ፤ ሽወደን ንምጽሓፍ፤ ሽወደን ንምዝራብን ምርዳእን ክትመሃር ኢኻ። ጀመርቲ ንዝኾኑን ኣብ ላዕለዋይ ጽፍሒ ንዚመሃሩን ዚኸውን ትምህርቲታት ኣሎና። ኤስ-ኤፍ-ኢ ለርንያ ንኹሉ ዚሰማማዕ ትምህርቲታት ኣሎና። ኣብ ኤስ-ኤፍ-ኢ ለርንያ፤ ቤትትምህርቲን ልምምድ-ስራሕን ክተወሃህድ ውን ትኽእል ኢኻ። ኣብ ልምምድ-ስራሕ፤ ቋንቋኻ ክትለማመድን ኣብ ቦታ ስራሕ ክትከውንን ትኽእል ኢኻ። ኣብ ኤስ-ኤፍ-ኢ ለርንያ ዚወሃበካ ትምህርቲ፤ ብነጻ እዩ።
ንፉዓት መምሃራን እዞም ንፉዓት መምሃራን ብቕልጡፍ ሽወደን ክምህሩኻ እዮም። ምስና ብዙሓት ንፉዓት መምሃራን ክትረክብ ኢኻ።
ብዙሓት ኣሽሓት ተመሃሮ ኣብ ዓመት እዮም ኣብ ኤስ-ኤፍ-ኢ ለርንያ ንኽመሃሩ ዚመርጹ። ቅድሚ ምጅማርካ ፈተና ክትገብር ኢኻ። ነቲ ንዓኻ ዚሰማምዓካ ትምህርቲ ንምፍላጥን፤ መሃራንና ድማ ሽወደን ብዝበለጸ ከም ዚምህሩኻ ንምግባር እዩ። ኣብ ኤስ-ኤፍ-ኢ ለርንያ፤ ሞያዊ ቋንቋ ሽወደን ውን ክትምሃር ትኽእል ኢኻ። እቲ ናብ ሞያ ዘቕንዐ ትምህርቲታት፤ ንሓደ ፍሉይ ሞያ ዘድልዩኻ ቃላትን ሓረጋትን ዘለማምደካ እዩ።
ቤትትምህርቲ ኣብ ዚሰማምዓካ ግዜ ኣብ ንዓኻን ንስድራ ቤትካን ዚሰማማዕ ግዜ፤ ኣብ ኤስ-ኤፍ-ኢ ለርንያ ክትመሃር ትኽእል ኢኻ። ንሕና ናይ ቅድሚ-ቀትሪን፡ ድሕሪ-ቀትሪን ናይ ምሸትን ትምህቲታት ኣሎና። ንስኻ ባዕልኻ ኢኻ ትውስን። ብርሑቕ ውን ክትመሃር ትኽእል ኢኻ። እዚ ማለት ድማ፤ ኣብ ገዛኻ ወይ ኣብ ካልእ ኴንካ ክትመሃር፤ ገለ እዋናት ጥራይ ናብ ቤት ትምህርቲ ክትመጽእ ትኽእል ኢኻ። ሽወደንካ መታን ኣብ ዝቐልጠፈ ግዜ ጽቡቕ ክኸውን፤ ብውሑዱ ኣብ ሰሙን 15 ሰዓታት ክትመሃር የድሊ። ንሕና ንዓኻን ነቲ እትደልዮ ዕላማን ብዚሰማማዕ፤ ናይ ትምህርቲኻ መደብ ክተውጽእ ክንሕግዘካ ኢና። ናይ ትምህርቲ ሰዓታት፤ ከከም ከተምኡ ይፈላለ እዩ። ናብ ኤስ-ኤፍ-ኢ ለርንያ ደውለልና። ብቑጽሪ ቴሌፎን 0771 – 650 650 ደዊልካ ኣብቲ ትቕመጠሉ ቦታኻ ሰዓታት ትምህርቲ ሕተተና። ኤ-ፖስት ናብ ሰዲድካ ውን ክትሓተና ትኽእል ኢኻ።
ኩሉ እዋን ቀረባኻ ኤስ-ኤፍ-ኢ ለርኒያ ኣብ ምሉእ ሃገር ኣሎ። ናብ www.lernia.se ኣቲኻ እቲ ቀረባኻ ቤትትምህርቲ ርኸብ። ኣብያተ ትምህርትና ኩሉ ብኣውቶቡስ ወይ ብባቡር ክትከዶ ትኽእል እዩ።
Contact usÖppna/Stäng
Sfi - information på andra språkÖppna/Stäng
Kontakt
Kontakta oss
Kontakta oss nedan eller ring 0771-650 600.
Chatt
Chatt
Välkommen att chatta med oss!


text:
መለኣኽቲ ናይ “ሰላም ቅኒት” ኣብ ረድዮ ድምጺ ኣመሪካን (VOA) ዘይቀረበ ጭብጥን
መለኣኽቲ ናይ “ሰላም ቅኒት” ኣብ ረድዮ ድምጺ ኣመሪካን (VOA) ዘይቀረበ ጭብጥን
ሰራዉር ናይ ሓበሬታን መጽናዕትን ማእከል
01 ታሕሳስ 2017
ሰብ ‘ቅኒት መዝሙር ሰላም ንህዝቢታት ኢትዮጵያን ኤርትራን’ ኣብዚ ከይተበገሰ ዝተቓለዐን ዝተነጸገን ናይ ቅንዕና ዘይብሉ ተበግሶ፣ ብዘይ ገለ ሕፍረት ዘይምስሉ ክህብዎን ናይ ሰላም መላእኽቲ ኮይኖም ክቐርቡን ኣብ ቃለ መሕተት ምስ ድምጺ ኣመሪካ (VOA) ብዕለት ሕዳር 29 ዝገበርዎ ፈቲኖም።
ጋዘጠኛ ድምጺ ኣመሪካ (VOA) በትረስልጣን ዋላኳ ገለ መሰረታዊ ሕቶታት እንተሓተተ፣ ምናልባት ነቲ ኣብቲ ጉዳይ እኹል ምክትታል ስለዘይጸነሖ ክኸዉን ይኽእል። ግና ነቲ ዝብልዎ ዝነበሩ ኩሉ ሓቂ ከምዘይምዃኑ ዘረጋግጽ ኣገዳሲ ሰነዳዊ ጭብጢ ኣብ ቀረባ ግዝየ ብሰራውር ናይ ሓበሬታን መጽናዕትን ዝተዘርገሓን፣ ብመንገዲ መስከረም መርበብ ሓበሬታን ሶሽል ሚድያ ሰፊሕ ሽፈነ ዝነበሮን ኣድህቦ ህዝቢ ዝሳሓበን ኣገዳሲ ሰነድ፣ ነቲ በትረስልጣን ዘቕረቦ ሕቶታት ብውጹእ ሓሶትን ተዋስኦን ክምልስዎ ኣይምኸኣሉን።
እቲ ሰነዳት ሓደ ብስም ሰለብሪቲ ኢቨንትስ ዝተዳለወ ብዛዕባ ዕላማታት ናይዚ ተበግሶ፣ መን ከምዘበገሶ፣ ዝርዝራት ናይ ፕሮግራም ዝገልጽ ብናይ ሰልብሪቲ ኢቨንትስ ሕታም ዝተሃርመ ነዚ “ብቕድሚት ሳሓባይ ብድሕሪት ደፋኣይ ዘይብሉ፣ ኣብ ክንድኡ ኣብ ድለየት ሰላም ክልቲኦም ህዝቢታት ዝተመርኮሰ’ዩ’ ” ዝብልዎ ጠቅላላ ሓሶት ከምዃኑ ዘቃልዕ እዩ።
ኣብዚ ናይ ውሽጣዊ ሰነዳት፣ ከምዚ ኣብዚ ቃለ መሕተት ዝብልዎ ዘይኮነ ዕላማ ናይዚ ተበግሶ ብሕጽር ዝበለ፦ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ህዝቢ ንኢትዮጳያ ክወጽእ፣ ኣብ ወጻኢ ዘሎ ድማ ወፍርታት ኣብ ኢትዮጵያ ክገብርን ጻዊዕት ከቅርብ፤ ኣብዚ መደብ ኤርትራውያን ንወያነ ስለ ለውሃቱን ሓልዮትን ከምስግንዎ፤ ድሕሪ ምእላይ መንግስቲ ኤርትራ ርክባት ክልቲኤን ሃገራት ከመይ ከምዝመስል ምዝታይ እዩ።
ገለ ካብቲ ቀንዲ ዕላማ ኣስፉርዎ ዘሎ ከምዚ ዝስዕብ ጌሩ ይገልጾ፥ “ሕጂ ኣብ ገዛእ ሃገሮም ዉሽጢ ኮይኖም ኣብ ዝተፍርላለዩ ኣድከምቲ ወተሃደራዊ ግዴታታት ዘንቀጥቅጡ ዘለዉን ከምእዉን ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝነብሩ ኤርትራውያን፣ ናብ ኢትዮጵያ መጺኦም ከጽልሉን ናይ ወፍሪ ስራሕ ንኽሰርሑ ናይ ህዝቢ ኢትዮጵያ ድልየት ምዃኑን ማዕጾ ኩፉት ከምዝገበሮን ንህዝቢ ኤርትራ ንምርኣይ።
“እዚ ብኢትዮጵያውያንን ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ንኤርትራን ንኤርትራውያንን ዝገበሮ ዝሎ ጻዕርን ድጋፍን ለውሃትን ኣብዚ ዘመን ይኹን ንመጻኢ ወሎዶ ታሪኹ ከይተሸራረፈ ንኽስነድ – ከም ሓደ መርኣያን መንገድን ኣብ ፓነል ዘተን ብሙዚቃ ጓይላን ተሰኒዱ ንኽተሓላለፍ ምግባር…” ዝብሉ እዮም።
እዚ ሓሳብ ብጉዱሳት ዜጋታት ናይ ክልቲኡ ሃገራት ከምዝተበገሰ ዝገለጽዋ ኣብዚ ቃለ መሕትት፣ ሓሶት ምዃኑ ባዕሎም ከምዚ ክብሉ ኣብቲ ሰነድ ኣስፊሮሞ ኣለዎ ፥ “እዚ ብኢትዮጵያ ህዝብን መንግስቲን ተጀሚሩ ደሎ..” ክብሉ ይገልጽዎ።
ብተወሳኺ ኣብዚ ቃለ መሕትት እዚ ብህዝቢ ምቅርራብ ጀሚሮም መወዳእትኡ ምትዕራቕ ናይ ክልቲኡ መንግስታት ዝብልዎ ተኾነዉን ሓሶት ጥራይ ዘይኮነ፣ ዕላምኡ ብኣንጻር ናይዚ ዝብልዎ ከምዃኑ ብንጹር ኣብቲ ሰነዶም ጸላኢ ናይ ህዝቢ ኤርትራ መራሒኡ ፕረሲደንት ኢስያስ ኣፍወርቂን ህዝባዊ ግንባር ንዲሞክራሲን ፍትሕን ከምዃኖም ይገልጹ።
ብኣንጻሩ ወያነን ኢትዮጵያን ድማ፣ ከም ሓለይትን መጽለልትን ናይ ህዝቢ ኤርትራ ምዃኖም ዘይነበረ ታሪኽ ብምስናዕን ምጥምዛዝን ከምዚ ክብል ይገልጽ፥ “እቲ ቀደም ጊዜ፣ ኤርትራውያን ካብ ባዕዲ ወራርት በድልን ግፍዕን ክበዝሖምን ክሕይሎምን ከሎ ንሰላምን ምርግጋእን ዝረኽቡላ ዝነበሩ ናይ ነጻነት ሃገር እያ ዝብልዋ ሃገር ኢትዮጵያ ከምዝነበረት ናይ
ታሪኽ ጸሑፋት የረዱኡና። ሕጂዉን ኤርትራውያን፣ ልክዕ ካብ ናይ ጥንቲ ወረርቱ ድርቡሽ ፣ ኢጣልያውያንን እንግሊዛውያንን ብምህዳም ሰላም ደልዩም ናብ ኢትዮጵያ ዝመጹ ዝነበሩ ሕጂዉን መዓልታዊ ናብዛ ሃገር ክስደድ ይርከቡ።”
እቲ ጹሑፍ ህዝባዊ ግንባር ጸላኢ ናይ ህዝቢ ኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነ፣ ጸላኢ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ምዃኑ ደጊሙ ድሕሪ ምጥቃስ፤ ወያነ ዘርኣዮ ልውሃት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ትማሊ ገበናቱ ኣብ ልዕሊ ሰብዓ ሽሕ ኤርትራውያን ዘውረዶን ኩሉ ካልእ ገበናቱ ሸፊኑ ከምዚ ይብል፥ “ሕጂውን ከምቲ ጥንቲ፣ ኤርትራውያን ካብዚ ስርዓት ሃዲሞም ክመጹ ከለው ኪዱ ተጻሊእና ኢና …. ይሕዋትና ኣካላቶም ኣቑሲልኩም ኢኹም፤ ካብ ቤትም ንብረቶም ኣፈናቒልኩም ኢኹም፤ ንሕና’ውን ብጊደና ክንቀትለኩም ኢና ኣይበልዎምን። ይትረፍ ኣብ ሃገሮም ዝሰኣንዎ፣ እንከላይ ሕልሞም ንምምላእ ከምዝኾነ ኢትትዮጵያዊ ካብ ጂብኦም ቆሪሶም ብምሃብ ኣብ ዩኒቨርስቲቶምን ኮለጃቶምን ብነጻ ከምዝመሃሩ ብምፍቃድ፣ መጸሓፍቶም ብነጻነት ክሓትሙን፣ ፊልምታቶም ቀዲሖም ንኸርእዩ ስትድዮ ስጋብ ምፍቃድ ዝበጽሕ ዕድል ሂቦሞም።”
እዚ ሰነድ ብተወሳኺ፣ ወያነ “ታሪኽ ክዝንግዖ ዘይክእል ወዕለት” ዝገበሮ ግብረ ሰናይ ንህዝቢ ኤርትራ ብመንገዲ ዝቕርቦ መዓስከር ስደተኛታትን፣ ብኡኡ ጌሮም ናብ ሳልሳይ ሃገራት ንኽጓዓዙ ዘፍቀዶን፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣለዉ ዝብሎም ዕስራ ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብምጥቃስ፣ ኣብ ልዕሊ ነብሱ ዘለዎ ኣድናቖት ይገልጽ።
እቲ ካልኦት ሰነዳት ምስ’ዚ ሕጂ ኣብ ድምጺ ኣመሪካ ቀሪቡ ብዘይሕፍረት ዝሕሱ ዘሎ ኣብርሃም ገብረሊባኖስን ብስሙ ዝወጸ ትካል ሰለብሪትይ ኢቨንትስ’ዉን ምስ ዝርዝራቱን ዝተዋህቦ ንግዲ ፍቓድን ኣወሃህቡኡን ኣቃሊዑ እዩ።
ናይ ወያነ ጸጥታ፣ ነዚ መደብ ከም ኣዳላዊ ዝመረጾ ውልቀ ሰብ ኣብርሃም ገብረሊባኖስ ለምለም ተቐማጢ ኣዲስ ኣበባ ቦሌ ዝተባህለ 23/2343/ሀ ኣድራሻኡ ብስም ሰለብሪቲ ኢቨንትስ (celebrity events) ክነጥፍ ናይ ንግዲ ልቸንሳ ከምዝተዋህቦ የርእይ። እቲ ብምምሓዳር ናይ ኣዲስ ኣበባ ናይ ንግዲ ቢሮ ፣ ዝተዋህበ ልቸንሳ ካፒታሉ 15,000.00 ብር ጥራይ ምዃኑ የርእይ። እቲ ልቸንሳ ዝተዋሃበሉ ቅድሚ ቁሩብ ኣዋርሕ ብዕለት 12 ጉንበት 2017 ከምዃኑን፣ ዝነጥፈሉ ንግዲ ድማ ናይ ትራንስፖርት ደጋፊ ኣገልግሎት ከምዃኑ እቲ ሰንድ ይሕብር።
ብተወሳኺ እዚ ሰነዳት ነዚ መደብ ደገፍቲ ተባሂሎም ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ምሁራት፣ ጋዜጠኛታት፣ ደረስትን ስነጥበባውያንን ከምዝፍርምሉ ዝተገበረ ደብዳበ ምስ ናይ ዝርዝራት ኣስማት ዘጠቓለል ኔሩ። እዚ ድማ ከምቲ ዝብልዎ ዘይኮነ ኤርትራውያን ኣብዚ ዝተሰረሓ ኣጀንዳ ዝተባህሎም ምግባር እምበር ከምዚ ኣብዚ ቃለ መሕትት ዝዛረብዎ ከምዘይምዃኑ ዘብርህ እዩ።
ኣብ ኢትዮጵያ ዘለዉ ኤርትራውያን ገለ ናይ ውልቃዊ ረበሓ ዝረኽቡ ገዲፍካ፣ እቲ ዝተረፈ ታሪኽ ዘንጊዑ ዝኸደ እቲ ናይ በሓቒ ባህርያት ናይ ወያነ ብተግባር ተማሂርዎ ኣሎ። ባዕሎም’ዉን ብዝተፈላልየ መንገዲ ገሊጾም እዮም። ሓደ ካብቲ ዝገበሮ ተግባራት፣ ንኤርትራውያን ተባሂሉ ዝተዋህበ ዑቕባ ኣሸሓት ተጋሩ ብስሞም ኣብ ኤውሮፓ ክመጹ ኸለዉ፣ ኤርትራውያን ኣብ መዓስከራት ከምዝሳቀዩ ጌሩ።
ኣብ መደምደምታ እዚ ጭብጣዊ ሰንደዳት ባዕሎም ዝጻሓፍዎ ንሓሶቶም ዘቃልዕ ዋላዉን እንተዘይህሉ፣ ከም በትረስልጣን ዘተንብሆ ጓል መንገዲ ምዃኑን ነቲ ቀንዲ ስትራተጂካዊ ሕቶታት ክምልስ ወያነ ዓቕሚ ይኹን ድልየት ስለዘይብሉ ከም ኣብ ኩሉ ጉዳይት ዘይኮኑ ኣርእስታት እንዳምጸ ምድንጋርን ምሽፋንን ጌሩ ገለ’ዶ ነቲ ኣቲዎ ዘሎ ዓዘቕቲ ትንፋስ እንትሃቦ ብዝብል እምነት እዩ እዚ ኹሉ ላዕልን ታሕትን ዘብሎ ዘሎ። እቲ ሓቒ እዚ ናይ ቅኒት መዝሙር ከይጀመረ ዝፈሸለ ኣጀንዳ እዩ።
ረድዪ ድምጺ ኣመሪካ (VOA) ኣብ መጻኢ እዞም ውከልቲ ወያነ ሓሶቶም ክዝርግሑ ኣብ ዝመጽሉ ነዞም ቅዳሕ ናይ ኦርጂናል ሰነዳት ብኣምሓርኛ ዝተጻሓፉ ጭብጥታት ከቕርበሎም እንተኺኢሉ እቲ ሓቐኛ ስእሊ ናይዚጉዳይ መርኣየ።
ኣብዚ ሊንክ ፒዲፍ ካብ ገጽ 5 ስጋብ ገጽ 16 ናይዚ ሰነድ ቅዳሕ ናይ ኦርጂናል ሰነዳት ብኣምሓርኛ ዝተጻሓፉ ናይ ውሽጣዊ ሰነዳት ወያነ ተመልከት።
Breaking News – ምስጢራዊ ሰነዳት፣ ንናይ ወያነ “ቅኒት መዝሙር ሰላም” ዘቃልዕ ተረኺቡ።


text:
By Viviana Amanuel August 05, 2012
ሓላዊት ዑፍ እንተ ገበርክዋስ ፣ ኣራይ እምኒ ቆጸረትኒ
ሓወይ ኢልካ ሰብ ኣይትእመን ድሙካ’ዃ ተምጽኣልካ ተመን።
ሓወይ ኢልካ ኣይትህቦን ዘይናቱ፣ ጓና ኢልካ ኣይትኸልኦን ናቱ።
ሓቢርካ ምዕባይ የነዓዕቕ፣ በበይንኻ ምዕባይ የረሓሕቕ።
መን ኣሎ ዘይደሊ ናይ ዓለም፣ መን’ከ ኣሎ ዘይገብር ቃልዓለም።
መን ይፍቶ ዝተሾመ መን’ከ ይጽላእ ዝደኸመ።
ብወደን ከየማርራ ብሰይቲ ወደን ዒራ ዘይናይ ከብደን።
ከልቢ ጎይታኡ እምበር ጎይታ ጎይታኡ ኣይፈልጥን።
ካብ ስርናይ ክርዳድ፣ ካብ ብሱል ጥረ ኣይሰኣንን።
ዘይሞተን ዘይደቐሰን ብዙሕ ይርአ።
ውሕጅ ንዝቐደመ ግዳይ ንዝፈለመ።
ተጎልቢቡ ዝበልዕ ተጎንቢሕካ እተዎ።
ጥሜት ንዓቢ ተኾርዮ ንንእሽቶ ተብኽዮ።
መጎጎ ድኻ ኣብ ምርሳኑ ይቕህም፣
ኣድጊ ከም ትሕለብ ቀቕድሚ ኣሓ ትቕረብ።
By Viviana Amanuel July 24, 2012
“ሓንሳብ ሸይጣናዊ መንፈስ ምስ ሰፈነ፣ እንትርፎ ዕግርግር ካልእ ዝስዕበካ የለን። ካብ መጀመርታኡ እንትርፎ ነውጺ ካልእ ኣይነበሮን። ሓንሳብ ኣብ ከባብየይ ዘሎ ፈሳሲ ምስ ሽፈነኒ ብነፋይ ገይረ ‘የ ዘስተንፍስ ነይረ። ኣብ ላዕለዋይ ቀጸላ ወርሒ ነጽበራቕ ብርሃን ክትደጉሕ እንከላ ኣብ ልዕሊኣ ግን ልሙዕ ኣግራብን ዕግርግርን ነይሩ።”
“ኣብ ኩሉ ኣጋጣሚታት ኣንጻር፣ ፍልልይ፣ ሕጫጨ፣ ምጸት ጥራይ እዩ ዝርኣየኒ ነይሩ። ዝዓበየ ጸላኢየይ ውሽጠይ ነይሩ። ክገብሮ ዝሃርፎ ነገር ዋላ ሓንቲ እኳ ኣይዝከረንን። ገና ካብ ቆልዓይ ኩሉ ነገር ገዲፈ ክመውት ጥራይ እመርጽ ነይረ። ትርጉም ቃልሲ ህይወት ስለ ዘይተረደኣኒ፣ ንሞት ኢደይ ክህብ እህንጠ ነይረ። ኣብቲ ብምርጫይ ዘይተጸንበርኩዎ ህይወት ምቕላስ ዝምልእ፣ ዘጉድል፣ ዝመቕል ኣይመስለንን። ኣብ ከባብየይ ብምሉኡ ውድቐት ጥራይ እዩ ዝረኣየኒ ዝነበረ። ምናልባት ውድቐት እንተ ዘይኾይኑ ኸኣ ኣዝዩ ዘገርም ነገር። ብሕልፊ እቶም ዕውታት ዝብሃሉ ወትሩ ምስ ኣስሓቑኒ እዮም። ከምኣቶም ዘሰልቹ ፍጥረት’ወን ገጢሙኒ ኣይፈልጥን። ምስ ጌጋታት ይደናገጽ ነይረ። ናብ ከምኡ ዘብጽሓኒ ግን ምድንጋጽ ኣይኮነን። ናብኡ ዘብጽሓኒ ምድንጋጽ ኣይኮነን። ናብ ዘብጽሓን’ስ እቲ ኣብ ማእከል ፍጥረት ሰባት ዘጉላዕልዐ ኣሉታዊ ኣተሓሳስባ እዩ። ኣብ ጽቡቕ ንኽበጽሕ ዝሓገዝኩዎ ኣካል የብለይን። ምናልባት ክሕግዝ እንተ ኾይነ’ወን ካልእ ክገብር ዕድል ኣብ ዘይነበረኒ ኩነታት ክኽውን ኣለዎ። ካብ ምሉእ ልበይ ክልወጥ ዝኽእል ነገር ዘሎ ኣይመስለንን ነይሩ። ልቢ ሰባት እንተ ኣሚኑ ክልወጦ ዝኽእል ሓይሊ’ኸ ኣበይ ክርከብ?”
ካብ Tropic of capricom እትብል መጽሓፍ ሀንሪ ሚለር’ ዝተቆንጨለ ዛንታ
መንእሰይ ምስ ሓድሽ መንፈሱ ነቲ ዝነበረ ኣካይዳ ዘሊሉ ክኸይድ ክፍትን እንከሎ ባህታ ዝፈጥር’ዩ። ሓደ ኻብቲ ብልጫ መንእሰያት ነድሪ ስለ ዝህልዎም ነገራት ሰባቢሮም ክኸዱ ዝደልዩ ምዃኖም‘ዩ ።
እቲ ዓቢ ወለዶ ኸኣ በቲ ዝጸንሐ ኣካይዳ ክኸይድ ይመርጽ። ናይ መንእሰያት ንዱር ሓይልን ንድሕሪት ዘይምጥማትን እንተ ዘይነበር ክዕወት ዝኽእል ሰውራ ኣይሃለወን። ነዚ ምስ ተዓዘበ “ ኒዛር ቓባኒ” ዝተባህለ ገጣሚ፣ ከምዚ ዝበለ” ንሰማይ ዝሓርስ ፣ ኣረጊት ሓሳባት ዝድምስስ፣ ሓድሽ ታሪኽ ዝፈጥር፣ ምድርን ዘይፈልጥ፣ ምሕረት ዘይገብር፣ ገዚፍ፣ ሓድሽን ነዳርን ወለዶ የድለና ኣሎ።” ብነድሪ ዝብገስ ወለዶ እንተ ዘይተፈጢሩ ከኣ ሓደስቲ ሓሳባት ክውለዱ፣ ፍሉያት ኣረኣእያታት ክመጹን ኣይክእሉን’ይም። ከምዚ ግራት ከይተነቕለ ጽቡቕ ፍረ ክህብ ዘይኽእል፣ ናይ ቀደም ኣተሓሳስባታት’ወን ከም ብሓድሽ ከይተነቕሉ ክዕረዩ ኣይኽእሉን’ዮም። ነዚ ክነቕል ዝኽእል ድማ ራእይ ዘለዎ መንእሰይ እዩ። ራእይ ዘለዎ መንእሰይ ድማ፣ ብዛዕባ ንዋይ ዘይኾነ ፣ ከም ውዑያት ሓይሊ መጠን ኣብ ከባቢ መኣዲ ፍልጠት ክጨቓጨቑን ፣ ትርጉምን ፍልስፍናን ህይወት ተረዲእዎም ክበላሓቱን ክኸራኸሩን ክትርእዮም ትብህግ።
መንእሰይ ብሉጽ ራእይ ክሕዝ ዝሕግዝዎ በበይኖም ረቛሒታት ኣለዉ። ብቐንዱ ስልጡን ሕብረተሰብ፣ ኣርኣያ ወላዲ፣ ንፉዕ ኩስኳሲ መምህር የድልዮ። እንተስ ሰኣን ኣፍልጦ ወይ ከኣ ብኻልእ ተደራራቢ ምኽንያታት ግን ንፉዓት ኣርኣያ ክኾኑ ዝኽእሉን ናብ መገዲ የማን ዝመርሑን እናውሓዱ ዝኸዱ ዘለው እመስለኒ። ንሓደ መንእሰይ ካብ ገደል ካብ ከተውጽኦ ከተጽድፎ ውሑድ ክእለትን ዓቕምን የድሊ። ብሰንኪ ምውሓድ ዓቕሚ ካብ ዘሎ ዓዘቕቲ ከውጽኡ ዝኽእሉ እምበኣር ኣዝዮም ሒደት ዮም። እቶም ዝበዝሑ ግን ሰኣን ኣፍልጦ ዝሕንኩሉን መርበቦም ዘርጊሖም ከይትሓልፍ ዝጠፍሉን ይኾኑ።
ስለምንታይ ኢኹም እትርእዩ?
ከምቲ ሀንሪ ሚለር ራእይ ዘይብሎ ሰባት ምስ ተዓዘበ ዝበሎ፣” ኣብ ከባብየይ ዝርእዮም ሰባት ዳርጋ ኩላቶም ኣብድታት እዮም። ክትግበር ዘይኽእል ኮንቱ ሓሳባት ብኣኣቶም ‘ዩ ዝብገስ። ናይ ቅንዕና’ን ጽፈትን’ ተበግሶ ኣለዎም። ከም ኣረዳድአኦም ኣዝዮም ጽፉፋት’ዮም። ብውሽጦም ግን ከምኣቶም ዝጨኑ የለን። ንሓንሳብ’ወን ትኹን ናብ ውሽጢ ወኖኦም ወይ መንፈሶም ዝመርሕ በሪ ክኸፍቱ ፈቲኖም ኣይፈልጡን። ኣብ ምሉእ ዕምሮም ነቲ ዝጋረዶም ጸልማት ክሰግሩዎ ኢሎም ኣይህቕኑን። ዝበልዕሉ ድስቲ ሓጺቦም የቐምጡ፣ ዘንበቡዎ ጋዜጣ ብግቡእ ይስንዱ፣ ዝሓጸቡዎ ክዳን ኣስታሪሮም የቐምጡ…ኩሉ ነገራቶም ንጽባሕ እዩ፣ ጽባሕ ግን መጺኣቶም ኣይትፈልጥን።”
ኩሉ ኩነታት ተደማሚሩ ፣ ናይ ርሑቕ ራእይስ ይትረፍ’ ኣብ እግርኻ ዘሎ ነገር ንምጥማት ክሳዕ እትሽገረሉ ግዜ’ወን ኣሎ። ንቕድሚት ከይትርኢ ዝጋርዱ ኸኣ ኣብ ፈቐዳኡ’ለው። እቶም ፍልስፍና ህይወት ክምሩን ኣንፈት ከትሕዙን እትጽበዮም፣ ናብቲ ዝኸፍአ ሸነኽ ክመርሑ ንርእዮም ኣሎና።በዚ ንኸዶ ዘሎና እንተቀጺልና ከኣ ኣንፍና ንምፍላጥ’ወን ክንሽገር ንኽእል ኢና።
ኩሉ ጽባቐን ፍልስፍናን ህይወት ክምህር ዝፍትን መምህር፣ ወላዲ፣ መራሒ …ወዘተ ክንደይ ኮን ይኸውን ለምንታይ ከም ዝርእይ ዝተሰወጦ?
By Viviana Amanuel July 24, 2012
ኣብ ዝምድናታት ተመርኹሶም ዝተኻየዱ መጽናዕቲ ከም ዝሕብርዎ፣ ሕድገት ፣ ካብ ሕርቓን፣ ቂምን ቅርሕንትን ዝወርድ ስቕያት ፈውሲ እዩ። እቲ ስቕያት ኣካላዊ ጉድኣት’ወን የስዕብ። ጸቕጢ ደምን ሆርሞናዊ ምምዝባልን ኣስዒቡ ናይ ልብን መትንታትን ዕማማት ከሰናኽል ይኽእል።
ሓዳግ ልቢ ምስ ዝህልወካ ካብ ጠንቕታት’ዚ ሕማም ናይ ምድሓን ዕድል ብሚእቲ ሚእታዊት ይዓቢ። ሕድገት፣ ጾር ይድርቢ -ጾር ናይ ቒመኛታት ስቕያት።
ምኒን ዘዘውትር ፣ ድድሕሪ ቂም ዝጉዓዝ ሰብ ብማሕበራዊ ተነጽሎ ይሳቐ። ሓዳግ ልቢ ዘላቶ ሰብ ግን ብዙሓት ፈተውቲ፣ መናብርትን ቤተ ሰብን የጥሪ። ምሕረት ዘዘውትር ሰብ ኣብ ውሱን ኣጋጣሚታት ዝፍጸሞ ዘይኾነ ሰብኣዊ ባህርያትን ልምድታትን ጌሩ ይወስዶ። ሕርቃን ኣካል ባህርያት ወዲ ሰብ’ዩ ። ሓሪቕካ ምንባር ግን ጎዳኢ እዩ። ምሕረት ምግባር ክብሃል ከሎ፣ ንበደለኛ ጽቡቕ ገይርካ ምባል ወይ ድማ ምስ በደሉ ምትዕራቕ ማለት ኣይኮነን። የግዳስ ነቲ ሕርቓንን ቂምን ካብ ነፍስኻ ኣውጺእካ ምርሳዑ እዩ። ሕኒን እናበልካ፣ ብእሕታን ፈኸራን፣ ወገናዊ ሕነ ምፍዳይን እናሓለንካ ካብ ምንባር ሓራ ናይ ምዃን ዘይበርስ ልምዲ ምጥራይ ማለት’ እዩ።
ጥንታዊ ሃይማኖታዊ መራሒቻይና( ኮንፈዮሽስ) “ መዋእሉ ሕነ ኣብ ምፍዳይ ዝዕጠቕ፣ ክልተ ጉድጓድ (መቓብር) ክፍሕር ኣለዎ።” ኢሉ ይብሃል። ካብ ቅርሕንቲ እትእለየሉ ምኽንያት፣ ካብ ፍርሒ ዝነቐለ ክኸውን ዘይግባእ’ኳ እንተኾነ፣ ለኻኺምካ ናይ ምጥፋእ ሕልና’ወን ዝጠቕም ኣይኮነን። መበገሲኻ፣ ሃይማኖት፣ ልቢ ምዕባይ ወይ ድማ ንቕሓት ክኸውን ይኽእል ። ሓዳግ ልቢ ድማ ጾር ይድርቢ።
By Vivana Amanuel July 15, 2012
ኣብ ኤርትራ ካብ 1940ታት ጀሚሩ ከም ዝተኣታተወ መዛግብቲ ሚኒስትሪ ሕርሻ ይሕብሩ። ብፍላይ ድማ ድሕሪ ምዝዛም ካልኣይ ኩናት ዓለም ብወገን ምዕራባዊ ቖላታት ኣብ መንጎ ኤርትራን ሱዳንን ብዝነበረ ዘይስሩዕ ርክባት ንግድን ሕርሻን ብዶባት ሱዳን ኣትዩ፣ ብዝያዳ ኣብ ከባቢ ሰንሒት( ዞባ ዓንሰባ) ብሰፊሑ ክልመድን ክዝራእን ጀሚሩ፣ ካብ ፈለማ 1960ታት ጀሚሩ ከኣ እቲ ኣፍልጦን ተመኹሮን እናዓበየ ስለ ዝኸደ ብዝያዳ ኣብ ውሱን ከባቢታት ናይ ሽዑ ኣውራጃ (ሰንሒት) ነበር( ሓጋዝን ሓመልማሎን፣ ከምኡ’ወን ኣብ ከባቢ ኣውራጃ ኣቑርደት ነበር ፣ ከርከበት፣ ናይ ሎሚ ጋሽ ባርካ ከባቢታት ሂምቦል፣ ቃርዑበል ክሳብ መንሱራን ሕርኮኽን ዘሎ ቕናት፣ ከባቢ ተኹምብያ፣ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ንኡስ ዞባ ሃበሮ ከባቢ ገለትን ቃርዖበልን፣ ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ከኣ ከባቢታት ሽዕብን ጋሕቴላይን ይዝራእ ምንባሩ ዝዝከር’ዩ።
ሕርሻ ፉል፣ ብደረጃ ሃገር’ኳ መጠናዊ ዝርጋሐ እንተ ነበሮ ኣብቲ ሕርሻን ዕዳጋን ፉል ዝያዳ ኣጉላዕሊዕሉ ዝነበረሉ መድረኽ፣ ካብ 1960ን ክሳብ መፋርቕ 1970ታት ኣብ ዞባ ዓንሰባ ( ኣውራጃ ሰንሒት) ነበር ሕልፊ ነይርዎ፣ ወጻእተኛታትን ሃገራውያን ኣውፈርቲ ኣብ ከባቢታት ሺተል፣ ጀንገረን፣ ምሩኒ፣ ኣይመነኖ፣ ኣሸራን ብብዝሕን ብውዱብን ኣገባብ ከልምዑ ብምጅማሮም ብዘይካ’ቲ ካብ ኣታዊኡ ዝርከብ ቁጠባዊ ረብሓ ንኣሽሓት ዜጋታት ዕድል ስራሕ ከፊቱ ምንባሩ ብእወታ ዝዝከር’ዩ፣ኣብ ምዝራእ፣ ምጽሃይ፣ ምኹስኳስ፣ ምንቃልን ምቕንጣስን ከምኡ’ወን ኣብ ምጭጫፍ ዝዋፈር ዝነበረ ዓያይ ጉልበት ኣዝዩ ብዙሕ’ዩ ነይሩ፣
ኣብ ከተማ ከረን ዝርከብ ዝዓበየ መኻዚኖታት ንፉል ዝተሰርሐን ፉል ዝዕቅብ ዝነበረን’ዩ፣ ብጉልበት ሰብ ዞኣያ ጨፍጨፍቲ ፉል ማሽናት ብብዝሒ ነይረን፣ ኣብቲ ግዜ’ቲ ሕርሻ መሬት ፉል ብኮንቸስዮነ ክትሓዝ ጀሚሩ ኣብ ርእሲ ምንባሩ ንንጥፈታት’ቲ ስራሕ ንምሕያልን ንምትብባዕን ናይ ኣፍረይቲ ፉል ማሕበር ተመስሪቱ ክሳብ 1977ን የገልግል ምንባሩ ይግለጽ።
ፉል ሃብታም መኣዛዊ ትሕዝቶ ዘለዎ ናይ ዘይቲ (ቅብኢ) ዘርኢ እዩ። ኣብ ምዝራኡ ግን ካብቲ ካልእ ዓይነት ኣእኻል ብዝተፈልየ ዝያዳ ክንክንን ምክትታልን ስለ ዝደሊ ንዓያይ ጉልበት ሰብ ዕድል ስራሕ ዝከፍት’ዩ። ብደረጃ ስድራቤትን ሃገርን’ወን ምንጪ ቁጠባዊ ረብሓ ክኸውን ዝኽእል ኣታዊኡ ፍቱንን ውሑስን’ዩ፣ ዝድርበ ነገር የብሉን፣ ቆጽሉን ቅራፉን መግቢ እንስሳ እዩ፣ ስለዚ ፉል ብዘይካ’ቲ ከም መግቢ መሮር ድሉው መግቢ ቆሎ ኾይኑ ዘግልግሎ፣ ኣብ ፋብሪካ ኣትዩ መኣዛዊ መግቢ ህጻናት( ዲ ኤም ኬይን። ዘይቲ ብልዕን፣ ዝተጣሕነ መመቀሪ መግቢ ፉል መደመስ፣ ከም ኑቴላ ዝመስለ ማልማላታ ይኸውን።
ብደረጃ ሃገር ክርአ እንከሎ ኣብ ዓዲ ጓዕዳድ እትርከብ መግቢ ህጻናትን ዘይቲ እተዳሉን ፋብሪካ፣ ከምኡ’ወን ኣብ ድባርዋን ኣስመራን ዘይቲ ዘዳልዋ መጠነ ንኡስ ትካላት ውልቓውያን ኣውፈርቲ ኣለዋ፣ እንተኾነ ብዙሕ ኣድማዕቲ ኣይኮነና።
ሕርሻ ፉል ብደረጃ ሃገር ክርአ እንከሎ ሕጂ’ወን ኣብ ዞባ ዓንሰባ ዝፈሪ ፉል 83’64% ክሽፍን እንከሎ እቲ ዝተረፈ 16.36% ከኣ ካብ ዞባ ደቡብን ካልኦት ዞባታትን ይርከብ። እዚ ቅድሚ 40 ዓመታት ጽቡቕ ንጥፈትን ዕቤትን ኣርእዩ ዝነበረ ሕርሻን ኣታውን ፉል፣ ኣብዚ ግዜ’ዚ ኣድማዕነቱ ትሑት’ዩ ዘሎ ክብሃል ይከኣል።
ኣብ ኤርትራ ዝፈሪ ዝፈሪ ፉል ምስ ጎረባብቲ ሃገራትን ካልኦትን ክነጻጸር እንከሎ፣ ብብዝሒ ዝሕዞ ዘይትን ግዝፍን ቁሩብ ትሕት ዝበለ እኳ እንተኾነ ኣብ መቐረት፣ ትሕዝቶ መኣዛዊ ኣብ ሓንቲ ቆፎ ፉል ካብ 4-5 ብዝሕዞ ብዝሒ ፍረን ግን ዝያዳ ብልጫ ኣለዎ። እዚ ብልጫታት’ዚ ከኣ ኣብቲ ናይ 1960ታት ዕዳጋታቱ ተመራጺ ስለዝነበሮ ናብ ዓዲ እንግሊዝ የመንን ካልእን ብቐጥታ ይለኣኽ ከም ዝነበረ። ናይ ሽዑ ሰነዳት ይሕብረና።
ጸብጻባት ጨንፈር ሚኒስትሪ ሕርሻ ዞባ ዓንሰባ ከም ዝሕብርዎ። ኣብዘን ዝሓለፋ ሸውዓተ ዓመታት( ካብ 2001-2007) ስፍሃት ናይ ዝሕረስ መሬት ደኣ ከከም ኩነታቱ ክብን ለጠቕን ይብል እምበር እቲ ፍርያት ንኹሉ ዘጋጥም ባህርያዊ ጸገማት እናተጻወረ ይኣቱ’ሎ፣ ዳርጋ ብምሉእ ኣብቲ ዞባ ዝካየድ ሕርሻ ፉል።ልክዕ ከምቲ ካልእ ዓይነት ኣእካል ናይ ክራማት ዝናብ ተጸቢኻ ዝግበር ልምዳዊ ኣገባብ ኣትሓራርሳ እዩ። ዕዳጋኡ’ወን ውሑስ ስለዘይኾነ ኣፍረይቲ ፉል። ኣይተባባዑን ኣለዉ።
ኣብ ሓሙሽተ ንኡሳን ዞባታት ዞባ ዓንሰባ ካብ ሓጋዝ። ሓመልማሎ። ሃበሮ። ዒላበርዕድን ከረንን ዝኣተወ ምህርቲ ፉል 143,744 ኩንታ’ዩ፣ እዚ ምስቲ ኣብ ሱሳታት ዝነበረ ምህርቲ ክነጻጸር እንከሎ ኣዝዩ ትሑት’ዩ፣
ፉል ። ብደረጃ ዓለም’ወን ኣገዳስነቱ ዕዙዝ ከም ዝኾነ ይፍለጥ። እዚ ዝርኢ’ዚ ኣብ መበል 15 ክፍለ ዘመን ኣብ ደቡብ ኣሜሪካ ብፍላይ ኣብ ዶባት ብራዚል።ፓራጓይን ቦሊቭያ ክዝራእ ምጅማሩ። ቀጺሉ’ወን ኣብ ኣርጀንቲና ብምልሓም ኣብ መላእ’ቲ ኣህጉር እናተለምደ ከም ዝከደ ይዝንቶ፣ ብድሕሪ’ዚ ብናይቲ ዘመን’ቲ ንጡፋት ነጋዶ ዓለምና ዝነበሩ ፖርቱጋላውያንን ስጳኛውያንን ኣብ ክፍለ ዓለማት ኣውሮጳ። ኤስያን ኣፍሪቓን ድሕሪ ምዝርጋሕ ብሰፊሑ ናብ ሰሜን ኣሜሪካ’ወን ተዘርግሐ፣ ጸብጻባት ኦኣለማዊ ውድብ መግብን ሕርሻን ከም ዝሕብሮ ኣብዚ ግዜ’ዚ ኣብ ሹድሽቲአን ኣሁጉራት ዓለምና ነፍሲ ወከፍ ዓመት ብዓሰርተታት ሚልዮናት ቶን ዝግመት ምህርቲ ፉል ይሕፈስ፣ ይኹን እምበር ብደረጃ ዓለም’ኳ ዝዝራእን ዝፍለጥን እንተኾነ እቲ ዝበዝሐ ሚእታዊት ናይቲ ምህርቲ ካብ ኤስያን ኣፍሪቃን ዝርከብ’ዩ።
ክንዲ ዝኾነ ። መንግስቲ ይኹን ኣብ ሕርሻዊ ንጥፈታት ዝነጥፉ ኣካላት’ ግቡእ ቆላሕታ ኪገብርሉ ተስፋ ናይ ኩልና’ዩ።


text:
ፕረዝደንት ኬንያ ኡሁሩ ኬንያታ ናይ ሳይበር ገበን ንምቁጽጻር ዝሕግዝ ሕጊ ትማሊ ሶሉስ ኣጽዲቆም።እቲ ሕጊ ሓቅነት ዘይብሎም ሓበሬታ ንዝፍንው ሰባት ኮነ ትካላት 5 ሚልዮን ናይ ኬንያ ሽሊንግ ወይ ናይ ክልተ ዓመታት ማእሰርቲ ከምዝቕጽዑ ይገልጽ።
ኬንያ ናይ ሳይበር ገበን ንምቁጽጻር ዝሕግዝ ሕጊ ትማሊ ዘጽደቐት ክትከውን ከላ ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ ድማ ነዚ ሕጊ ብፊርማ ኣረጋጊጾሞ ኣለው። እዚ ንናይ ሳይበር ገበን ንምቁጽጻር ዝሓለፈ ሕጊ ንናይ ሳይበር ዓመጽ፡ ናይ ሓሶት ሓበሬታትን ትምነያን ዝኣመሰሉ ገበናት ንምቁጽጻር ዝሕግዝ እንተኮነ ኣብ ሓበሬታ ብነጻነት ምትሕልላፍ ጸቕጢ ክፈጥር ከምዝኽእል፡ በዚ ድማ ቀዳሞት ግዳያት ጋዜጠኛታትን ጸሓፍቲ ዓምዲ ኢንተርነት ከምዝኮኑ ትካላት ተሓለቕቲ መሰላትን ነቐፍትን ይገልጹ።
ሰብሞያ ሕጊ’ታ ሃገር ነዚ ሕጊ ዝሓለፈ ወርሒ ውሳነ ዝሃቡ እንተኾነ ትማሊ ብወግዒ ምጽዳቁ ተፈሊጡ’ሎ።
ሮበርት አላይ ዝተባህለ ጸሓፊ ዓምዲ ኢንተርነት ብመጀመርያ ኬንያ ንነጻነት ፕረስ ዝምልከት ሕጊ ኣብ ሕገ መንግስታ የለን ስለዚ እዚ ናይ ሕጂ ሕጊ ንምንታይ አድላይ ምኳኑ ግልጺ ኣይኮነን ይብል። ብተወሳኺ ሓበሬታ ብነጻነት ኣብ ምትሕልላፍ ኣሉታዊ ጽልዋ ክህልዎ ከምዝኽእል ስግኣቱ ይገልጽ።
“እዚ ሕጊ ሓበሬታ ብነጻነት ምትሕልላፍ ዝክልክል ሕጊ’ዩ። ብርግጽ ንመሓውራት ዜና ዝክልክል እንተዘይኮነ ኣብዚ ሕጂ እዋን ሓቀኛ መሓውር ዜና ኣብ ኢዱ ቴሌፎን ዝሓዘ ሰብ’ዩ። እዚ ሕጊ ድማ ነዚ ከምዚ ዓይነት ሰብ ዝጎድእ’ዩ። ቅድሚ ገለ ዓመታት ምስ ሓደ ዓርከይ ሓደ ናይ ብልሽውና ክሲ ናብ ቤት ፍርዲ ኣቕሪብና፡ ኣብቲ ጊዜ መንግስቲ ዘተሓሳስቦ ዝነበረ ነቲ ክሲ ብዛዕባ ምርማር ዘይኮነ እቲ ሓበሬታ ብኸመይ መንገዲ ከምዝረኸብናዮ እዩ ስለዚ ሕጂ መንግስቲ ነዞም ከምዚ ዓይነት ሰባት እዩ ተጽዕኖ ዝገብር ዘሎ።”
ሮበርት ብተወሳኺ እዚ ትማሊ ዝሓለፈ ሕጊ ሰባት ኣብ ዲጂታል ምትሕልላፍ ሓበሬታ ርእሶም ከግልሉ ዘገደዱ’ዮ እዚ ድማ ነቲ ዝበራታዕ ዘሎ ዲሞክራሲ ኬንያ ዝጎድእ’ዩ ክብል ስግኣቱ የረድእ።
ንደሕንነት ጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ኣብ ኒው ዮርክ ዝመደበሩ ትካል CPJ ብናይ ኣፍሪቃ ወኪሉ አንጀላ ኪዊንታል ኣቢሉ ንዴይሊ ኔሽን ዝተባህለ ጋዜጣ ኬንያ ኣብ ዝሃብቦ ቃል እቲ ሕጊ ንጋዜጠኛታትን ንናይ ኢንተርነት ዓምዲ ጸሓፍቲ ዒላማ ዝገብር’ዩ ኢለን ኣለዋ።
ናይቲ ሕጊ ረቒቅ ሕጊ ዘዳለወናይ ኤንያ ኢንፎርሜሽንን ቴክኖሎጂን ሚንስትሪ ንክልተ ዓመታት ክሰርሓሉ ዝጸንሓ ምኳኑ ተፈሊጡ’ሎ።


text:
ፕረዝደንት ትራምፕ ነዚ ሓድሽ ፍቃድ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ተቐቢሎሞ ኣለው ፡ትካላት ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ግን ነቲ ውሳኔ ይነቕፉ።
ፕረዝደንት ትራምፕ ብዛዕባ ሓድሽ ውሳኔ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ተሓቲቶም “ብጣዕሚ ጽቡቕ፡የቀንየለይ፡ ጽቡቕ’ዩ” ክብሉ መሊሶም።
ፕረዝደንት ትራምፕ እዚ ውሳኔ ንውሕስነት ኣሜሪካ ኣድላይ ምኳኑ ክገልጹ ኸለው ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ግን ብቅልጡፍ ነቐፌታኦም ኣስሚዖም ኣለው።
ኣብ ከተማ ኒውዮርክ ዝመደበሩ ንመሰላትን ስደተኛታት ዝሕለቕ ሕብረት ስደተኛታት ዝተባህለ ትካል አባል ዝኾኑ ስቲቨን ኮሂ ብዛዕባ ውሳነ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኣሜሪካ ከምዚ ይብሉ።
“እቲ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ነቲ ኣቐዲሙ መዝገብ ተኸፊቱ ላዕልን ታሕትን ኢሉ ብተደጋጋሚ ውዱቕ ዝኮነ ጉዳይ ዳግማይ ክርእዮ’የ ምባሉ ንገዛእ ርእሱ ዘይፍትሓውን ንኣመንቲ እስልምና ዘጓንይን እገዳ እዩ። ብተወሳኺ ዘይንጹር ውሳኔ እዩ። መን እዩ ውሳኔ ክህብ? ምናልባት’ውን እቲ ኣመንቲ እስልምና ዝኾኑ ውልቀ ሰባት ናብ ኣሜሪካ ከይኣትው ዝኸልከለ መንግስቲ ኽከውን ይኽእል።”
ብካልእ ወገን መብጽዓ እቲ ቤት ፍርዲ ከምቲ ዝረአ ድሩት ኣይኮነን ዝብሉ ወገናት’ውን ኣለው።
ኣብ ዓለምለኸ ምትሕግጋዝ ስደተኛታት ዝተባህለ ፕሮጀክት ትሰርሕ ቤትሲ ፊሸር ብወገና እቲ ውሳኔ ካብ ሓሙስ ተግባራዊ ከምዝኸውን ተገሊጹ’ሎ እንተኾነ ትግባረ እቲ ውሳኔ ንብዙሓት ከምዘደናግር ትሕብር።
ንሳ ብተወሳኺ እቲ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ምሉእ ሕገ መንግስታዊ ትንተና እቲ ናይ መገሻ እገዳ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ከምዘካይድ ትገልጽ።


text:
ሰልፊ ማለት ብሓደ ስነ ሓሳብ መትከል ተኣሳሲሩ ዝሰርሕ ፖሊቲካዊ ምትእኽኻብ ናይ ሰባት ኢዩ። ሰልፊ ዲሞክራሲያዊ ወይ ዘይዲሞክራሲያዊ ክኸውን ይኽእል። ሰልፈይ ዲሞክራሲያዊ ድዩ ኣይኮነን ንምፍላጥ ኣነ መሰለይ እንታይ ኢዩ ምስ ፈለጥኩ ጥራሕ ኢየ ክመዝኖ ዝኽእል። ብኣከያይዳ ናይ ሰልፈይ ዕጉብ ክኸውን ከይከውን ኣብ ኣተሓሳስባይ ኢዩ ዝምርኮስ። እንተደኣ ብወገን ብዓሌት ብቢሄር ብሃይማኖት ብጥቅሚ ተወዲበ ደላይፍትሒ ኣይኮንኩን ንዲሞክራሲ እውን ትርጉማ ኣይፈልጦን ኢየ ማለት ኢዩ። ኣብ ሰ.ዲ.ህ.ኤ ኩሉ ብድምጺ ኢዩ ዝውሰን፡ ቅድሚኡ ዝነበረ ኣብ ሰውራዊ ባይቶ እንተኾነ እውን ብድምጺ ኢዩ ዝውሰን ዝነበረ። ውሽጣዊ ናይ ስልጣን ቁርቁስ ከም ዝነበረ ግን ምስተተኮሰ ኢኻ ትፈልጥ። ብህዝቢ ንክምረጽ ዝንቀሳቀስ ሰልፊ ኣብ ውሽጡ ብደሞክራሲ ዘይምራሕ እንተደኣ ኮይኑ ነቲ ብህዝቢ ዝካየድ ምርጫ እውን ክኣምነሉ ስለዘይክእል ክዕምጽ ጥራሕ ኢዩ ዝኽእል። ንሓንቲ ሰልፊ እንታይነታ ንምፍላጥ መትከላታን ኣከይይደኣ ንምክትታል ወሳኒ ኢዩ።
ኣነነትዶ ዲሞክራሲ !!! ኣብ ሰውራዊ ባይቶ ብጉዳይ ባይቶ ኣዋሳ ንካፈልዶ ኣይንካፈል ምስ መጸ ብባይቶ ይኹን ብኣብዝሓ ኣባላት ኣይንካፈልን ዝብል ድምጺ እንተሰዓረ፡ ብናይ ሓሶት ጥሩምባ ክፍንጨሉ ደኣ መረጹ!!! ብድምጺ ክምእዘዙ ኣይደለዩን ፡ ቀዳመይቲ ኣስተምህሮ ዲሞክራሲ ኣብ ድምጺ ምእማን ኢዩ።
ዝኾነ ሓላፍነት ንምውሳድ ካብ ጨናፍር ኢዩ ተመሪጹ ዝኸይድ፡ ዝኾነ ተግባር እውን ኣባላት ክፈልጥዎ ይግባእ፡ ናብቲ ዝመረጸካ ተመሊስካ ተማኺርካ ደኣምበር ቢኢደዋኒንካ እትወስዶ ስጉምቲ ዘይዲሞክራሲያዊ ኢዩ። ናይ ውልቆም ሓሳብ ተቀባልነት ዝሰኣኑ ሓለፍቲ ሃንደበት ካብ ሰልፊ ክወጹ ከለዉ፡ ኣብ መንጎ ውልቀሰባት በብውልቆም ዝተገራጨውዎ ደኣ እምበር ኣብ ኣባላት ወሪዱ ብድምጺ ኣባላት ኣብ ምፍንጫል ዝብጽሐ የለን። እቶም ኩሎም በብውልቆም ዝኸዱ ብድምጺ ስዒርና ከሎና ዝብል የብሎን።
ኣማኑአል መንግስቱ እውን እንተኾነ ስልጣን ዘይምርካቡ፡ ብድምጺ ኣባላት ክምእዘዝ ስለ ዘይደለየ ጥራሕ ኢዩ። በቲ መትከላት ናይ ሰ.ዲ.ህ.ኤ ንኾርዕ ኢና እንዳበሉ ኣብቲ እምነ መሰረት ናይቲ መትከል ማለት ድምጺ ኣባላት ዘይምእማኖም ዘስደምም ኢዩ። ነዚ ከነኽብሮ ኣሎና ንምሓልከ እንታይ ኣምጽኦ።
ኣድሓኖም ገና ከመጽእ ከሎ፡ ብኣባላቱ ኣይተደምጸሉን፡ ሕጊ ውድቡ ጢሒሱ ይመጽእ ኣሎ ኢሎም ድምጺ ዘይሃቡ ብኣብዝሓ ኣባላት ንኽኣቱ ስለዝተደምጸሉ፡ እቶም ዝተሳዕሩ ኣሜን ኢሎም ተቀቢሎምዎ። ኣመል ግን ምስ መግነዝ ስለዝኾነት ኣብቲ ዳሕራይ ኣብ ባይቶ ንእቶዶ ኣይንእቶ ብድምጺ ኣባላት ተሳዒሩ ክነሱ ኣሜን ኢሉ ስለ ዘይተቀበሎ ከኣ ተፈንጨለ። ኣብ ገዛ ፓልቶክ ብድምጺ ተሳዒርኩምዶ ኢሉ ምስተሓተ እወ ደኣ በለ --፠፠--- ኣብ ድምጺ ዘይትኣምን ውድብዶ መስረቱ? ንግሉጽነት ተኣማኒነቲን ከይጎድል ዝኾነ ባይቶ ሰ.ዲ.ህ.ኤ ተሰኒዱን ረኮርድ ተገይሩን ኢዩ።
መስፍን ሓጎስ ክመጽእ ከሎ እውን እቲ ብዝሒ ኣባላት ኣለዎ ኢሉ ዝተተንበሃሉ ውድቡ፡ ብድምጺዶ ነይሩ ይኸውን፡ ካብ ጉጅለ ኣድሓኖምን ጉጅለ ኤፍረምን ጉጅለ ዓብደላ ኣደም ጉጅለ መስፍን ጸሃየንዶ ኣይተፈናጨለን፡ ብድምጺ ዘይኮነስ ኣነ ዝበልክዎ ዘይተቀበልኩም ዶ ኣይኮነን። ኣብዚ ናይ ሒጂ ጉዕዞ እውን መስፍን ኣብ ቲቪ ሰነድ ዝበሎ ዋላ ውሑዳት ንኹን ግን ኣገደስት ዓበይቲ መን ከማና በሃላይ ዘይኮነን። እዘን ቃላት እዚኤን ከኣ ኢየን ነቲ ሓሶት ናይቲ ሓዲሽ ኣዋጅ ዘቃልዖ---ማለት፠፠1. መርሕነት ሰ.ዲ.ህ.ኤ ነቲ ዝኣትዎ ውዕል ሓድነት ሰልፊ ጠሊሙ፡ ውሑዳት ደገፍቱ ኣከቲሉ፡ ሰልፊ ገዲፉ ከምዝኸደ`፠Fake News
ብተደጋጋሚ ውዕል ተጠሊሙ ይብሉ፡ ዝኾነ ውዕል ክሳብ እቲ ተሰማሚዕካ ሰልፊ መስሪትካ ስም ምስሃብካ ካብኡ ንንየው መትከል ኢዩ ዝመርሓካ። ኣብ መትከል ክልተ ድሕሪ ባይታ ዘለዎም ዝብል የብሉን፡ ሰልፊ ብኣብዝሃ ድምጺ ዝምራሕ ካብ ኮነ እቶም ከሰስቲ ግን ውልቀሰባት ዘተዛረቡዎ ከም ውሳኔ ምውሳዶም (ናይ ሞት ፍርዲ ፠፨ ጋሽ ሰቲት ወዘተ.) ጥራሕ ዘይኮነ ኣብ ዝኾነ ጽሑፋቶም ኣነ ኣነ ኣነ ከምዚ በልኩ እምበር ብድምጺ ብመሰረታት ዝብላ ቃላት ፈጺሙ ኣይርከቦን። እቲ ህግደፍ እውን ኢንተኾነ ድሕሪ ባይታኡ ክልተ ድሕሪ ባይታ ዘለዎም ኢዮም ካልእስ ይትረፍ እቶም ዝበዝሑ ኣባላት ቅያዳ ዓማ ኣብ ህግደፍ ኣለዉ። ስለዚ ናይ ደለይቲ ፍትሒ ምትእኽካብ ደኣ ንበል እምበር ብዛዕባ ድሕሪ ባይታ ክንዛረብ እነተኮይና ቅድሚ እዚ ሰልፊ ምምስራቱ ድሕሪ ባይታኦም እንታይ ነይሩ ኢልካ ምሕታት ኣገዳሲ ኢዩ። ብዘይ መትከላዊ ግርጭት ከምዛ ሕጂ ዝገብርዋ ዘለዉ እንተደኣ ነይሩ ኣመል ምስ መግነዝ ጥራሕ ምባል ኣኻሊ ኢዩ። ሕጂኸ ክልተ ድሕሪ ባይታ ዘለዎም ካብ ኮኑ ነታ መርየት ናይ መንግስቲ ትብልን: ናብ ኢትዮጵያ ኣይንኣቱን : ብጎነጽ ኢየ ዝኣምን; ወዘተ. ዝብላ ክውሕጥዎ ዲዮም።
ከምቲ ገዓሪ ፍሹል ዶክቶር ባዕሉ ሓዊ ጽልልቲ ዝተጠመቀ ፡ ኣማን ብኣማን ሓዊ ጽልልቲ ዝበሎ ወያ ሕብእቲ ሰልፊ ኣንጻርና እንዳበለ ሃለውለው ዝበሎ፡ ኮር ተገምጠል ጽሩይ ሓሶት ኢዩ ምኽንያቱ መስፍን ሓጎስ ብዝለዓለ ድምጺ ተመሪጹ ክነሱ እታ ሕብእቲ ሰልፉ ወይ ሕቡእ ተልእኮኡ ንምፍጻም ኣይፋልካን ስለ ዝበለቶ ነቲ ሓላፍነት መሪሕነት ክቅበሎ ኣይደለየን። ነዊሕ ከይጸንሐ እውን ካብ ባይቶ ምንስሓብን መጋራጨዊ ዝኽኖ ሃሰስ ምባልን ዝተዋፈረ፡ ካብዚ ተበጊሱ ከኣ ኢዩ ሃይለ መንገሻ ዑቅበ ንቁሕ ኣስተብህሎ ብልክዕ ኣቀሚጥዎ ዘሎ ፡ ስኮመሳ ክስዕር ምዃኑ ዝተኣማመነ። ኣንጊሁ ህዝቢ እውን ኣይኣመነን እምበርዶ ብቅንዕና እዩ እናበለ ስክፍታኡ ብቀጻሊ ይዛረብ ነይሩ። ምኽንያቱ ህዝቢ ኣይሕሱን እዩ ። እቲ ንቡር ሙኩሕ ንዕቀቱን ሓሶትን ኣብ ድምጺ ዘይምእማን ጸረ ዲሞክራሲ ሕማም ስለዝኾነ ንምሉእ ህይወቶም ኣብ ሓንጎሎም ከም ቁርዲድ ለጊቡ ከሸግሮም ስለዝኽእል ቀልጢፎም ዝጻረፍ ዘይኮነ ደላይ ፍትሒ ዝኾነ ዶክቶር ከናድዩ ምምዓዶም ኢዩ። ገለ ካብቲ ብድምጺ ዝተቀርጸ፡ ኣብ ወርሒ 6/ 2017 ዳዊት ሰለሙን ፡ መስፍን ካብ ዝበሎም ክደግም ከሎ `` ወዲእኩም እንተኾንኩም ከይቀደምኹም ተፈንጨሉ `` ወልዱ ነጋሲ ዋላ ተቃውሞ እንተቀረቦ፡ኩሉ ዶክቶር ዝብሎን ዚገብሮን ናትና ሓሳብ ምባሉ ኣብ ሊንክ ጠዉኩም ስምዑ።
https://www.youtube.com/watch?v=x9HEHiRBJyY&feature=youtu.be
ሓንትስ ድምጺ ዝኸብረሉ መሰረት ዝኾርዓሉ ሰልፊ ይኹን እምበር ጻዕዳ ይጽናሕኩም ኣብ መንገዲ ክንራኸብ ኢና። ታሪኽ ኣይምሕርን እዩ፡ ህዝቢ ከኣ ኣይጋገን እዩ ፡ ምትህልላኽ ገዲፍኩም ጥዑይ ጥራሕ ስርሑ ደላይ ፍትሒ ኣይተሃላለኽን ኢዩ። ዚኾነ ሰልፊ መሰል ንክህብ ኢዩ ክሳብ ዝምረጽ ዝመባጻዕ፡ ክሳብ ሽዑ ግን መሰል ናይ መሰረታቱ ምሕላውን ምኽባርን ብድምጺ ከምዝምእዘዝን ከመስክር ምስዝኽእል ጥራሕ ኢዩ ዋሕስነት ደሞክራሲ ሃልዩዎ ህዝቢ ክስዕቦን ኣባላት ከጥርን ዝኽእል።
ዓውት ንፍትሓዊ መተከላትና ክንዕወት ኢና
ተስፋይ ባይረ ጥሪ 2018


text:
ብዕለት 09.04.2017 ጨንፈርሰዲህኤ ፍራንክፎርትን ከባቢኡን ካብ ሰዓት 14፡00 ክሳብ ሰዓት 16፡00 ኣኼባኡ ኣካይዱ። እቲ ኣኼባ ብኣቦ መንበር ድሕሪ ምኽፋቱ፡ እዋናዊ ሓበሬታታት ምልውዋጥ ተኻይዱ። ኣብዚ እዋን‘ዚ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ንህዝብና ዘውርዶ ዘሎ ግፍዕታት ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናተረረይኸይድ ምህላዉ ብዙሕ ኣብነታት ብምጥቃስ፣ ኣተሃላልዋ ህዝብና ኣብ ኣዝዩ ዝኸፍአ ኲነታትወዲቁ ምህላዉ ተዘራሪቡሉን ቃልሱ ከሐይል ከም ዘለዎ ተመባጺዑን። ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ን ዝገብሮ ዘሎ ዲፕሎማስያዊ ንጥፈታትን ማሕበራዊ ኣገልግሎታትን ድማ ናእዳኡ ገሊጹ። ሰልፍኻ ምፍላጥ ዝብል ኣርእስቲ ብምልዓ ብሕቶን መልስን መልክዕ ናይ ሓድሕድ ምምህሃር ተኻይዱ።
ብድሕሪ‘ዚ ኣብቲ ካብ ዕለት 24-26/03/2017 ኣብ ፍራንክፎርት ዝተኻየደ ናይ ኣባላት ሰዲህኤ ናይ ኤውሮጳ ዋዕላን ውጽኢቱን ኣመጒሱን ንምትግባሩ ተሪሩ ደው ክብል ምዃኑን ድማ ኣረጋጊጹ። ብፍላይ ኣብቲ ኣገዳስነት ውሽጣዊ ደሞክራስያዊ ኣሰራርሓን ሕጋውነትን ዲሲፕሊንን ሰልፊ ንቅድሚት ክንደፍእን ሰልፍና ኣሐዲስና ተሪርና ክንቃለስን ከም ዘሎና ዝብልንሓደ ካብቲ ኣርእስትታቱ ደገፉ ብምግላጽ፡ ተቢዑ ክቃለሰሉ ምዃኑ‘ውን ኣስሚሩሉ።
ኣብ መወዳእታ‘ውን መንእሰይ ክብሮም ኣባል ሽማግለ ጨንፈር፡ ‘‘ንእስነት” ዝብል ካብ መወከሲታት ዘቕረቦ ጽሑፍ ድሕሪ ምንባቡ፡ ዋላ ቃልስና እንተነውሐ ክወግሕ እዩ፡ እቲ ዝነውሐ ለይቲእውን ሓላፋይ‘ዩ፡ ድሕሪ ጸልማት ብርሃን ኣሎ፡ ድሕሪ ጸገም ድማ ራህዋ ስለዘሎ፡ ስርዓት‘ውን ከምኡ ብምዃኑ፡ ሕጋውነት ኣኽቢርና ጥራሕ ንቃለስእምበር፡ መላኺ ስርዓት ኤርትራ ነባሪ ኣይኮነን፡ ዝብልሰፊሕ ተወሳኺ መብርሂታት ብምሃብ ብፍላይ ንመንእሰያት ኣዝዩ ኣገዳሲ ዝኾነ ኣስተምህሮ ኣቕሪቡ።
ድሕርዚ ዝቐረበ ሰፊሕን ኣገዳስን ኣስተምህሮ ኣኼባ ብዝኽረ ስዉኣት ኣብ ሰዓቱ ተደምዲሙ፡ ናይ መጻኢ ዕለተ ኣኼባ ጨንፈር እውን ንተሳተፍቲ ተሓቢሩ።


text:
Our Church History
ቤተክርስቲያንና ቤተክርስቲያን መድኃኔዓለም ብፍቃድ ኣምላኽ ኣብ ወርሒ ሕዳር 1990 ዓ.ም (November 1990) ተጀሚራ። ክንጅምራ ከሎና ድማ ኣብ ቤተክርስቲያን ቅዱስ ጊዮርጊስ ናይ ኣንጾኪያ ኣብ 16 Street. ዋሺንግቶን ዲሲ ትርከብ ክንእከብ ኣፍቂዶሙልና ዓሰርተ ሰባት(10) ሸሞንተ ሰብኡትን ክልተ ኣንስትን ተኣኪብና ድሕሪ ነዊሕ ምምይያጥ ቤተክርስቲያን ክንጅምር ተሰማሚዕና። እታ ቤተክርስቲያን ድማ እንዳ መድኃኔዓለም ኢልና ሰሚናያ።እቶም ግዱሳት ጽቡቅ ቅናኢ ሓዲርዎም ዝጀመሩ ኣስማቶም ድማ እዞም ዝስዕቡ እዮም። ቀሺ ዳዊት ኣኮሎም።ሃለቃ ገብረክርስቶስ ዳኘው።ሃለቃ ፀጋይ ገ/ሔር። ኣይተ ወልደ ሥላሴ ኣርኣያ። ኣይተ የማነ መረስዕ። ኣይተ ክንፉ ገ/ማርያም። ዶክተር ሽመንዲ ሃይለ። ኣይተ ክፍለ ገ/ትንሣኤ። ወ/ሮ ሣራ ገ/መድህን። ወ/ሮ ለምለም ፀጉ። ኣብቲ ዝተገብረ ኣኼባና ንዕለቱ ንንዋየ ቅዱሳት መግዝኢ ዝኸውን ካብ ነፍሲ ወከፍ ድማ ከክልተ ሚእቲ ($200) ኣዋጺእና ንኣገልግሎት ዝኾነና ንዋየ ቅድሳት ድማ ገዚእና።
ብድሕሪ እዚ እንጽልየሉ ቦታ ከነናዲ ተበገስና። ፍቃድ ኣምላኽ ኮይኑ ድማ ኣብ ዊስካንሰን ኣቨንዩ እትርከብ ካቴድራለ ሓንቲ ክፍሊ ሂቦሙና ናይ መጀመርታ ቤት ጸሎት ረኺብና ድማ ኣገልግሎት ጀመርና። ድሕሪ ትሽዓተ ወርሒ(9) ድማ ዲያቆን ወ/ትንሣኤ ብርሃነ ብወርሒ 6, 1991 ዓ.ም (June) ኣብቲ ካቴድራለ ተሓወሰና’ሞ ቀሺ ዳዊት ድማ ካልኣይ ሓጋዚ ረኸቡ። ክልቲኦም ድማ ክሳብ ቤተክርስቲያና እግሪ ትተክል ብናጻ ኢና እነገልግል ኢሎም ኣገልግሎቶም ንመድኃኔዓለም ንነዊሕ እዋን ኣወፈዩ።
ኣብ ዊስካንሰን ኣቨንዩ ካቴድራለ ንሓደ ዓመት ዝኸውን ምስ ጸናሕና ውጹልና ስለ ዝተባሃልና ኣቦና ጀነራል ጐይታኦም ገ/እግዚእ ኣናድዮም ኣብ R&16 Street ትርከብ ናይ ቻይና ኮምኒቲ ሓንቲ ጸባብ ቤት ረኺቦሙልና ናብኣ ድማ ገዓዝና። ድሕሪ ቁሩብ ጊዜ ከኣ ብጻዕሪ ኣቦና ጀነራል ጐይታኦምን ኣዴና ወ/ሮ ሣራን ኣብ 16 & Allison Street.ዝርከብ ቤተክርስቲያን ዝሓሸ ቤት ጸሎት ረኺቦሙልና።
ኣብኡ ኣገልግሎትና እናቀጸልና እንከሎና ክልተ ዓበይቲ ጉዳያት ተፈጺሞም።ብመጀመርያ እቲ ብጽቡቅ ድልየት ተሃንጢና ንጽበዮ ዝነበርና ታቦት ብኣቦታትና ኣቡነ ያዕቆብ (ዳሕራይ ካልኣይ ፓትርያርክ ዝኾኑ) ኣቡነ ዲዮስቆሮስ ቀሺ ገ/መድህን ንመጀመርያ ጊዜ ካብ ሃገርና ኤርትራ ናብ ሃገር ሕቡራት መንግሥታት ኣመሪካ ታቦት ሕጀሙልና ብወርሒ ሕዳር 1995,ዓ.ም. (November,1995)መጺኦም።ቀቢኦም ባሪኾሙልና ከይዶም። ቅድሚኡ ካብ ሃገርና ኤርትራ ታቦት ዝመጸ ኣይነበረን ንመጀመርያ ታቦት መድኃኔዓለም እዩ ድሕሪ ነጻነት ኤርትራ ናብ ሕቡራት መንግሥታት ኣመሪካ ዝመጸ እዚ ንባዕሉ ዓብይ ታሪኽ እዩ ንቤተክርስቲያን መድኃኔዓለም።እቲ ካልኣይ ድማ 1998 ዓ.ም. ድማ ዲያቆን ወ/ትንሣኤ ብርሃነ ናብ ሃገርና ኤርትራ ከይዱ ተመርዕዩ ካብ ኣቡነ ፊልጶስ (ዳሕራይ ቀዳማይ ፓትርያርክ ኤርትራ) ዝኾኑ ናይ ክህነት መዓርግ ተቀቢሉ መጺኡና።
ኣብዚ ቤት ጸሎት እዚ ንነዊሕ ጊዜ ክንጽሊ ምስ ጸናሕና ብዙሓት ኣባላት ምስ ኣፍረና ዉጹልና ዝብል ወረቀት መጺኡና።ብድኣሕሪኡ ናብ 16 & S street ዝርከብ ቤት ጸሎት ክንግዕዝ ተገዲድና።
ኣብ ወርሒ መስከረም 2000,ዓ.ም. (September 2000) ኣቦና ኣቡነ ፈልጶስ ቀዳማይ ፓትርያርክ ኤርትራ ናብ ናይ ዓለም ኣብያተ ክርስቲያናት ኣኼባ ምስ መጽኡ ንኹለን ኣብ ሕቡራት መንግሥታት ዝርከባ ኣብያተ ክርስቲያናት ናብ ከተማ ኣትላንታ ጉባኤ ጸዊዖም ንኡስ ሃገረ ስብከት ኣብ ሰሜን ኣመሪካ መስሪቶሙልና ከይዶም።ንሕናውን ቤተክርስትያን መድኃኔዓለም ኣብቲ ጉባኤ ተረኺብና ነርና ነቲ ትእዛዝ ናይ ቅዱስ ኣቦናውን ተቀቢልናዮ መጺእና። ብድሕሪኡ በይንና ኢና እንኸውን ዝብል ካብ ኣባላት ተቃውሞ ተላዒሉ ነይሩ ንቁሩብ ጊዜውን ዕንቅፋት ኮይኑ። እቲ ዕንቅፋት ግና ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ 2002,ዓ.ም. (Octeber, 2002) ተኣልዩ።ምኽንያት መእለይኡ ድማ ኣርባዕተ ኣባላት ቅዱስ ሲኖዶስ ኣቡነ እንጦንዮስ(ሣልሳይ ፓትርያርክ ኮይኖም ክሳዕ ሕጂ ዘለዉ) ኣቡነ ዲዮስቆሮስ፡ ሊቀ ጉባኤ በየነ ኢያሱ፡ ሊቀ ህሩያን ቀሺ ተከለ ተፈሪ፡ ካብ ሃገርና ኤርትራ ዑደት ክገብሩ ናብ ሕቡራት መንግሥታት ኣመሪካ ምስ መጽኡ ነቲ ዕንቅፋታት መእለዪ መምሓደርን መምርሕን ሕጊ ናይ ቤተክርስቲያና ኤርትራ ሂቦሙና። ቤተክርስቲያና ቤተክርስቲያን መድኃኔዓለም ድማ ክሳዕ ሕጂ ኣካል ወይ ኣባል ናይ ንኡስ ሃገረ ስብከት ኮይና ትኸይድ ኣላ።
ኣብ 2001,ዓ.ም. ዲያቆን ተስፋሕይወት ገዛኢ ተሓዊስና። ኣብ 2002,ዓ.ም. በዞም ኣቀድም ኣቢልና ዝጠቀስናዮም ኣቦታት ጳጳሳት መዓርገ ክህነት ተቀቢሉ።
መድኃኤዓለም ሰናይ ፍቃዱ ኮይኑ ብናይ ብዙሓት ኣቦታትን ኣዴታትን ኣሕዋትን ኣሓትን ጸሎትን ጻዕርን፡ ጉልበትን ገንዘብን፡ ካብ ክራይን ጽግዕተኛን ምኻን እዚ ሕጂ ወኒናዮ እንርከብ ዘሎና ህንጻ ኣብ ወርሒ ሚያዝያ 2004,ዓ.ም.(April 2004) ተዓዲጉ።እኖሆ ድማ መድኃኔዓለም ክብርን ምስጋናን ንዕኡ ይኹን ኣብዚ ደለናዮ መዓልትን ሰዓትን ምስ ኣምላኽና ንራኸበሉ።ደቅናውን ከምቲ ኣብ መጽሓፍ ምሳሌ ምዕራፍ 22-ፍቅዲ 6። ንቆልዓ እታ ኪኸደላ ዚግብኦ መገዲ ኣላምዶ እሞ ምስ አረገ ኻብኣ ኣይኬግልስን እዩ። ዝብለና በብዕድሚኦም ኣብ ሽዱሽተ ክፍልታት ኮይኖም ንነፍስን ንሥጋን ዝጠቅም መንፈሳዊ ትምህርቲ እናትማህሩን እናተኾስኮሱን ይዓብዩ ኣለዉ፡
ልዕሊ ሚእቲ ዝኾኑ ናይ ትምህርቲ ሰንበት ቆልዑ ኣለዉ። ካብ ግዜ ናብ ግዜውን ምእመናን ብብዝሒ ይሳተፉ ኣለዉ።
ከምቲ ጐይታናን ኣምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝኣዘዘና ኣብ ወንጌል ማቴዎስ ምዕራፍ 28 ፍቅዲ 19-20። ስለዚ ኺዱ ንኹሎም ኣህዛብ ብስም ኣቦን ወድን መንፈስ ቅዱስን እናኣጥመቅኩም ዝኣዘዝኩኹም ኩሉ ኺሕልዉ ኸኣ እናመሃርኩም ደቀ መዛሙርቲ ግበርዎም።እኖሆ ድማ ኣነ ኽሳዕ መወዳእታ ዓለም ኩሉ መዓልቲ ምሳኻትኩም እየ። ቤተክርስቲያና እምበኣር ነዚ ትእዛዝ እዚ ተቀቢላ ካብ ትጅመር ክሳዕ እዛ ዘለናያ ጊዜ 428 (ኣርባዕተ ሚእትን ዕስራን ሸሞንተን) ሕጻናት ኣጠሚቃ ማለት ጸጋ ጥምቀት ተቀቢሎም። እቲ ቀዳማይ ተልእኾን ሥራሕን ናይ ቤተክርስቲያን እዚ እዩ።
ከምኡውን ቤተክርስቲያና ን66 (ስሳን ሹዱሽተን) መጻምድቲ ከምቲ ቃል ወንጌል ሥርዓት ቃል ኪዳን ፈጺማህሎም። ኩሉ ጊዜውን ጸሎተ ፍትሓት ናይ ሙታንውን ተካይድ እያ።


text:
ጭቖና ክሳብ ዘሎ ቃልሲ ጸረ ጭቆና ክህሉ ናይ ግድን እዩ። ቃልሲ ንፍትሕን ደሞክራስን ከኣ መጀመርታ እምበር መወዳእታ የብሉን። ይትረፍዶ ኣብ ከም ሃገርና ኤርትራ ዝበለ ጨና ፍትሕን ደሞክራስን ኣብ ዝጠፍኣሉ ኩነታትሲ ይትረፍ ኣብቶም ንኣማእታት ዓመታት መስርሕ ፍትሓውነትን ደሞክራሲያውነትን ኣታኣታቲና ኢና ዝብሉ ሃገራት እውን እንተኾነ ፍትሕን ደሞክራስን ክዓሙቕን ክሰፍሕን ንምግባር ቃልሲ ኣየዕርፍን።
ቃልሲ ንፍትሕን ደሞክራስን ልክዕ ከምዝኾነ ካለኦት ባእታታት ናይ ምዕባሌ በይኑ ተነጺሉ ዝዓቢ ነገር ዘይኮነስ ምስቲ ማሕበረ-ቁጠባውን ፖለቲካውን ምዕባለን ንቕሓትን ናይቶም መራሕትን ተጠቀምትን ናይቲ ኣምር ተዛሚዱ ዝኸይድ እዩ። ኣብ ሃገርና ንምንታዩ ክሳብ ክንድዚ ዝኣክል ጸረ ደሞክራስን ጸረ ሰብኣዊ መሰልን በደልን ግፍዕን ዝፍጸም እንተኢልና፡ ድሑርን ጸረ-ደክራስያዊ ባህርያት ናይቶም በትሪ ስልጣን ዓቲሮም ዘለዉ መራሕቲ ብሓደ ሸነኽ፡ ክንድዚ ዝኣክል በደልን ግፍዕን ንዝፍጽም ስርዓት ንምስዓር ህዝቢ ኣብ ከባቢኻ ንከተዕስል ዘኽእል ጥበብ ዘይምህላው ድማ በቲ ካልእ ሸነኽ ዝረአ ዘሎ ጸገም ናይ ደለይቲ ፍትሒ እዩ። ኣብ ከም ሃገርና ዝኣመሰለ ኩነታት ክልቲኡ ጫፋት ክሳብቲ ሕሱም ደረጅኡ ዝተመጠጠ ምዃኑ ኩላትና ንሓዝነሉ ነገር እዩ። እቲ ስርዓት ኣብ ታሪኽ ናይ ዓለምና ውሑዳት ጥራሕ ዝወዳደርዎ ጨካን ስርዓት ክኸውን ከሎ፡ በቲ ካልእ ሸነኽ ድማ እብ ደንበ ተቓውሞና ዘሎ ብፍላይ ከኣ ቀዳምነታት ኣብ ምስራዕ ዘሎ ድኽመት ዘሕንኽ`ዩ። እዚ ከምዚ ዝበለ ክልተ ንወጽዓ ናይ ህዝብና ዘናውሕ ኣበሳታት ክሳብ መዓስዩ ከምዚሉ ክቕጽል እንተኢልና ግን፡ እዚውን ከምኩሉ ካልእ ስነሞገታዊ ምዕባለ መዓልቱ ቆጺሩ ዝሓልፍ እምበር ነባሪ ኣይኮነን።
ገመድ ኣብታ ዝላሕለሐት ትብተኽ፡ ዝተነፍሐውን ኣብቲ ዝረቐቐ እዩ ዝትኮስ። ዝምድና ህዝብናን ህግደፍን ድማ ካብ ማዓልቲ ናብ ማዓልቲ እናላሕለሐን እናረቐቐን ይኸይድ ስለ ዘሎ እቲ ክሳብ ሕጂ ዕቑር ሓይሊ ናይ ደንበ ደለይቲ ፍትሒ ኮይኑ ዘሎ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ጽባሕ ንግሆ ውዑይ ወቓዒ ሓይሊን ኣካል ኣምሳል ናይቲ ጉልባቡ ቀሊዑ ዝቃለስ ዘሎ ደንበ ተቓዋምን ምዃኑ ኣይተርፍን እዩ።
ስርዓት ህግደፍ ባህርያቱ ክቕይር ይኽእልዶ?
ኣብ ታሪኽ ፍትሓውን ደሞክራሲያውን ቃልሲ ከም ናይ ኤርትራ ዝበለ ጨካንን ኣብ ማእለያ ዘይብሉ ገበናት ዝተጨማለቐ ስርዓት፡ ጸረ ህዝብን ጸረ ደሞክራስያውን ባህርያቱን ምቕያር ማለት ነብሰ ቅትለት ስለ ዝኾነ ተሳዒሩ ኣብ ልዕሊ መቓብሩ ደሞክራሲያዊ ስርዓት ክትከል ይከኣል። ከም ኣብነት ንፋሺሽታዊ ስርዓት ደርጊ ስዒሩ ደሞክራሲይዊ ስርዓት ዝተኸለ ኢህወደግ ክጥቀስ ይከኣል። ወይውን ብደለይቲ ፍትሒ ተዓብሊሉን ተንበርኪኹን፡ ብጽቡቕ ድሌት ናይቶም ዝዓብለሉ ደለይቲ ፍትሒ ምሕረት ተጌሩሉ ይቕረ ይቕረ ተባሂሉ ስርዓት መንጢልካ ሰብኣዊ መሰሉ ግን ከይቀንጠጥካ ከም ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝበለ ለውጢ ክመጽእ ይኽእል እዩ። ካብዚ ወጻኢ ግን ብውሽጢ ከምድላዩ ዘገላብጦ ሃብቲ እንተረኸበን ብደገውን ቁሩብ ትንፋስ ክህቦ ዝኽእል ዲፕሎማሲያዊ ማዓጹ እንተተኸፍተሉን ከደናግር እምበር ንህዝቢ ከዕግብ ዝኽእል መሰረታዊ ለውጢ ከምጽእ ኣይክእልን። መሰረታዊ ለውጢ ማለት ድማ ንልዕልነት ሕጊ ምርዓም ማለት ስለ ዝኸውን፡ ነቲ ከንበርክኽ እምበር ክንብርከኽ ዘይለመደ ስርዓት ዝወሓጠሉ ኣይኮነን። ስለዚ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ስልጣን ክሳብ ዝሃለወ ደሞክራሲያዊ ባህርያት ለቢሱ ንሕጊ ተገዛኢ ክኽውን ዘይሕሰብዩ። ልዕሊ ሕጊ ኮይኑ ሕጊ ዝረግጽ ስርዓት ክሳብ ዝሃለወ ድማ ልዕልነት ሕጊ ንምንጋስ ዝካየድ ቃልሲ ቀጻሊ እዩ። ቃልሲ ንፍትሕን ደሞክራስን ድማ ናይ ቦታ ድሩትነት የብሉን። ትንቀሳቐሰሉ ዝሰፍሐ ቦታ ክህልወካን ብዙሓት መሓዙት ሃገራት ክህልዉኻን ኣዝዩ ሓጋዚ እኳ እንተኾነ እቲ ወሳኒ ግን ህዝባዊ መትከል ሒዝካ ሓቦን ተወፋይነትን ተዓጢቕካ ምቕጻል ጥራሕዩ።
ስርዓት ህግደፍ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ክተዓረቕ ይኽእልዶ?
እዚ ኣብ መንጎ ክልተ ሃገራት ዘሎ ኣይሰላም ኣይኲናት ንኽልቲኡ ህዝብታት ኢትዮ-ኤርትራ ጥዑም ኣይኮነን። ኣብ ኣተሓሕዛ ናይ ክልቲኡ መንግስታት ግን ናይ ሰማይን ምድርን ፍልልይ ኣለዎ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ ህዝባዊ ባህርያቱ ተበጊሱ ንደንበ ተቓውሞና ናይ ምንቅስቓስ ዕድል ምሃብ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ንኤርትራውያን ስደተኛታት የዕቁብ ኣሎ፡ ንመንእሰያት ናይ ትምህርቲ ዕድል ይፈጥር ኣሎ፡ ህዝቢ ንህዝቢ ዝብል ተበግሶታት እናወሰደ ነቲ ውዒሉ ሓዲሩ ዘይተርፍ ንቡር ዝምድና ናይ ክልቲኡ ኣህዛብ ንምቅልጣፍ ዝከኣሎ ይገብር ኣሎ። ስርዓት ህግደፍ ግን ብኣንጻሩ እቲ ዘሎ ናይ ተሓላሎ ሕሱም ኩነታት መቐነዪ ስልጣኑ ይገብሮ ኣሎ። ንህዝቢ ኤርትራ ዘይሓለየ ድማ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ክሓሊ እዩ ኢልካ ዝሕሰብ ኣይኮነን። ግን ከኣ እታ ናይ ምቕናይ ዕድል ኣብ ሕቶ ኣብ ትኣትወሉ እዋን ብዱዕ ባህርያቱ ውሒጡ ንዕርቂ ክልምን ከምዝኽእል ግን ኣብ ግምት ክኣቱ ዝግበኦ እዩ። ኣብ ከም ኤርትራን ኢትዮጵያን ናይ ኣሻሓት መንእሰያት ዝቐዘፈ ኲናት ግን ዝምድና ምምሕያሽ ኢድካ ዘርጊሕካ ጥራሕ ዝርከብ ኣይኮነን። እንግሊዛውያን ክምስሉ ከለዉ “fool me once shame on you, fool me twice shame on me” ሓርፋፍ ትርጉሙ፥ ሓንሳብ እንተኣዓሺኻኒ ንዓኻ ውርደት፡ ክልተ ሻዕ እንተኣዓሺኻኒ ግን ንዓይ ውርደት፡ ንማለትዩ። ስርዓት ህግደፍ ንኹሎም ጎረባብቲ ሃገራት እናሓለፈ ኣዓሽይዎምዩ። ክሳብ ሕጂ ዝተካየደ ንህግደፍ ውርደትዩ። ካላኣይ ዙር ከዓሽዎም እንተጀሚሩ ግን ነቶም ዝዕሸዉ ዘለዉ ውርደትዩ። ስርዓት ኢህወደግ ብህግደፍ ክልተሳዕ ክዕሾ ፍቓደኛ ክኽውን ዝግመት ኣይኮነን። እቲ ከምኡ ንምባል ዘድፍርን ዘተኣማምንን ሓቂ ድማ ኢህወደግ ተኣኪቡ ስለ ዝውስን ስርዓት ህግደፍ ግን ኢሰያስ ኣፈወርቂ ዝሓለሞ ጥራሕ ስለ ዘተግብር እዩ።
ኩነታት እንተተቐያየረ መጻኢ ዕድል ደንበ ተቓውሞ እንታይ ክኸውን`ዩ
ልዕል ኢሉ ከምዝተገልጸ ኩነታት ክመቻቻኣልካ ከሎ ቃልስኻ ክትርንዕ ዓቢ ሓገዝ ከምዝገብር ፍሉጥዩ። ጽንኩር ኩነታት ከጋጥም ከሎ ገለ ተስፋ ቆሪጹ በቲ ማዕበል ተገፊዑ ካብቲ ሓዲድ ክእለ ከሎ፡ በቲ ካልእ ሸነኽ ድማ ጽንኩር ኩነታት ዝወለዶ ጅግና ይፍጠር። ናይ ጽባሕ ቃልሲ ብናይ ጽባሕ ሓንጎልን ኣተሓሳስባን ኢኻ ትገጥሞ። ብመሰረቱ ግን ደንበ ተቓውሞ ምእንቲ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ካብ ዝለመዶ ናይ ሕድሕድ ሕልኮታት ወጺኡ ንሓቢርካ ምስራሕ ድልውነቱ ከረጋግጽ ኣለዎ ምባል ኣብ ላዓቱዩ። እዚ እውን ዕድላቱ ዕጹው ኣይኮነን። ከመይሲ ተቓላሳይ ካብ ብዓወቱ ብውድቀቱ እዩ ዝያዳ ዝመሃር። ደንበ ተቓውሞ ድማ ካብ ማንም ግዜ ንላዕሊ ንሓቢርካ ምስራሕ ቁሩብነቱ ዘርእየሉ ዘሎ ኩነታት ኣናበርሀ ይመጽእ ኣሎ። እምበኣርከስ ተበግሶን ጻዕርታትን ደንበ ተቓውሞ ንስለ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ናህሪ ምቕጻል ዝብል እምነት መበገሲ ምግባር እምበር፡ ክልተ መንግስታት ይዕረቑዶ ኣይዕረቑን ካብ ዝብል መበገሲ ክኸውን ኣይግባእን። ደንበ ተቓውሞ ኣብ መንጎ ክልተ ሃገራት ጽቡቕ ዝምድናታት ከሎ እውን ኔሩዩ። ክልተ ሃገራት ዝምድናታተን ኣማሓይሸን ደንበ ተቓውሞ ዕድሉ ክጽልመትዩ ዝብል ጭብጢ ዘይብሉ ተራ ግምታት ኮይኑ፡ ኣብ ኢድና ዘሎ ጭቡጥ ኩነታት ብኣዎንታ ርኢና ከነደንፍዖ ጥራሕ እዩ ዝግባእ። እቲ ጭቡጥ ኩነታት ከኣ ንዳርጋ ኩለን ፖለቲካዊ ውድባት ኤርትራ ዘጽልል ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ካብቲ ኣትይዎ ዝጸንሐ ደውታ ወጺኡ ውዑይ ፖለቲካዊ ቃልስታቱ ከካይድን ህዝቢ ኣብ ዙርያኡ ከዓስልን መታን ክኽእል፡ ዓቢ መንጠሪ ክኸውን ዝኽእል መድረኽ ፈጢረን ምህላወን እዩ። ናይ 20 ጥቅምቲ ሰሚናር ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዝተነብረሉ ተስፋ እሙን ክኸውን ናይ ነፍሲ ወከፍ ደላይ ለውጢ ደገፍ ክፍለዮ ኣይግባእን።
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ኣብ ንቡር ቦትኡ ንምምላስ ክንቃለስ ኢና
ዓወት ንሰሚናር ኤሃባደለ
ቤት ጽሕፈት ኣቦ መንበር ኤስደለ
16/10/17


text:
መግቢ ድሕሪ ምብላዕና ብቐጥታ ፍሩታ ክንበልዕ የብልናን። ብመጽናዕቲ ከም ዝተረጋገጸ ፍሩታ ድሕሪ መግቢ ምብላዕ ኣብ ከስዐና ሕበጥ ብምፍጣር ብፈሳሲ ወይ ጋዝ ከም ዝመልእ ስለ ዝገብሮ ከም ስሩዕ መግቢ ኣብ ናቱ ግዜ ክውሰድ ኣለዎ፣ ሻሂ ክንሰቲ የብልናን። ቆጽሊ ሻሂ ሉዑል ዓቐን ኣሲድ ስለዝውንን ነቲ ኣብቲወሲድናዮ ዘለና መግቢ ዘሎ ትሕዝቶ (protein) ብምትራር ኣብ ስርዓተ ምሕቃቕ መግቢ ጸገም ከስዕበልና ይኽእል።
ተዓጢቕናዮ ዘለና ቁልፊ ወይ ቅናት መግቢ ድሕሪ ምብላዕና ከነፍኩሶ የብልናን። እዚ ናይ መዓናጡ ጸገም ስለዘስዕብ እንተተኻኢሉ ቅድሚ መግቢ ምብላዕና ንቑልፍና ከነፈኩሶ ኣለና።
መግቢ ድሕሪ ምምጋብና ሰብነትና ክንሕጸብ የብልናን። ማይ ምሕጻብ ዓቐን ናይቲ ናብ ምሉእ ኣካላትና ዝውሕዝ ደም ስለዝውስኾ ብኡመጠን ከኣ ነቲ ኣብ ዙርያ ከስዐና ዘሎ ደም ከምዝጎድል ብምግባር ንስርዓተ ምሕቃቕ መግቢ የዳኽሞ’ዩ። … [……]
ቈልዓ ምዕባይ እቲ ዝሓየለ ማሕበራዊ ግዴታ ምዃኑ ዘይስሓት’ዩ። ምኽንያቱ፡ ሓደ ቈልዓ ብግቡእ ዓብዩ ኣብቲ ዝብጻሕ ክበጽሕ እንተድኣ ኮይኑ፡ ንመንፈሱ፡ ኣእምሮኡን ንኣካሉን ዘድልዮ ነገር ረኺቡ ክዓቢ ስለዘለዎ። ሓንቲ ካብዚአን ምስ እትጎድል ግን ነታ ዘዕብየቶ ስድራ ጥራይ ዘይኮነ ንመላእ ሕብረተሰብ ዝዓበየ ጸገም’ዩ። ስለዚ፡ ኣተዓባብያ ቈልዓ ብቐሊል ክጥመት ኣይግባእን። ካብታ ዝተወልደላ ክሳብ’ታ ክንዲ ሰብ ዝኣኽለላ ግዜ ልዑል ኣድህቦን ክንክን ወለዱን ሕብረተሰቡን ክፍልዮ የብሉን። ንሎሚ ብዛዕባ ኣተኣላልያ ኣሉታዊ ጠባይ ዘለዎም ቈልዑ ኢና ክንርኢ። ... Read More
Let us not be satisfied with just giving money. Money is not enough, money can be got, but they need your hearts to love them. So, spread your love everywhere you go. Mother Teresa
The weak can never forgive. Forgiveness is the attribute of the strong. Mahatma Gandhi
መጽናዕቲ
ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ዓምዲ ሳይንስን ቴክኖሎጂን ብ ዮሴፍ ሃይለማርያም
Friday 23, November 2012, posted by Yohannes Zewde
እንግሊዛውያን ክኢላታት ስነ- ልቦና፡ እኹል ዕድመ ኣብ ዘለዎ 700 ሰባት ብዘካየድዎ መጽናዕቲ፡ ብቑልዕነቶም ከለዉ ኣካላዊ ማህረምቲ ዘጋጠሞም ሰባት ምስ ዓበዩ ብኣዝዮም ሓደገኛታት ሕማማት ክጥቅዑ ዘሎ ተኽእሎ ዝለዓለ ኮይኑ ከምዝረኸብዎ ገሊጾም። Read More
ፍርሒ ጥንሲ ብፍርሒ ጥንሲ (ቶኮፎብያ)’ዩ ዝፍለጥ። እንታይ እዩ`ኸ ፍርሒ ጥንሲ`ዶ ትብላ ኣለኽን? ካብ ጥንሲ እንፈርሕ ብዙሓት ምዃንና ግና ኣጸቢቕክን ትፈልጣ ኢኽን። ግዜያት ጥንሲን ዕለተ ሕርስን መዓስ ቀሊል ተሞኩሮ ኮይኑ። እቲ ንመብዛሕተአን ደቀንስትዮ ኣብ ህይወተን ዘፍርሐን ድማ ንሱ’ዩ።
ስለምንታይ እየን ግን ደቀንስትዮ ጥንሲ ዝፈርሓ ኢልና ሕቶ ከነልዕል ንኽእል ኢና። እታ ቀዳመይቲ ምኽንያት ከምታ ልዕል ኢልና ዝጠቐስናያ እታ ተፍርሐን ዕለተ ሕርሲ’ያ። ግዜያት ጥንሲ`ውን ዘየፍርሕ ኣይኮነን። ምቅይያር ቅርጺ ኣካላት፡ ጥዕናዊ ጸገማት_ _ _ወዘተ። ...Read More
ዝሞቱ ናይ ቈርበት ዋህዮታት ካብ ጸጕርና ክረግፍ ወይ ክበንን ክንርኢ እንከለና ብፎሮፎር ከም ዝተታሓዝና ንፈልጥ። ፎሮፎር ክሕዘና እንከሎ ናይ ርእስና ቈርበት ቅራፍ ዝመስል ይበዝሖ ናይ ሳሓ ስምዒት ከኣ ይገብረልና። ሳሓ ከነዕግስ ኢልና ክንሓኮ እንከለና ድማ እቲ ቅራፍ እናተበተነ ከምዝወጽእ ይገብሮ። ጸሊም ካምቻ ወይ ጃኬት ኣብ ዝተኸድነ ሰብ ዝረገፈ ብናን ፎሮፎር ምስትብሃል ይከኣል። ... Read More
ኣብ ሃገራት ምዕራብ ቁጽሪ ሓደ ቀታሊ ዝዀነ ሕማም ልቢ፡ ኣብ ሃገርና እውን እቲ ተርእዮ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናዓበየ ይመጽእ ከም ዘሎ ይፍለጥ። ብዛዕባ ኣመጻጽኣ ሕማም ልቢ ክንዛረብ ኣብ ከምዚ ዓይነት ሓጺር ጽሑፍ ዝከኣል ኣይኰነን። ነቶም ዝተፈላለዩ ዓይነታት ሕማም ልቢ ግና ተመሳሳሊ ምልክታትን ናይ ሕማም ስምዒታትን ኣለዎም። ... Read More
ሓርጋጽ መልሓሱ ንደገ ከውጽእ ከምዘይክእል፣
ነፋሒቶ ወላ'ውን ዓይና እንተ ዓወረት ንከባቢኣ ክትመስል ቆርበታ ክትቅይር ከምትኽእል፣
ዓልየት ሓርማዝ ናይ ኣፍሪቃ 4 ኣስናን ጥራይ ከምዘለዎም፣ ... Read More
ሓርማዝ ክሳብ 5ኪ.ሜ ዘሎ ርሕቀት ማይ ኣብ ከባቢኡ ምህላው ናይ ምፍላጥ ተኽእሎ ከምዘለዎ፣
ኣብ ሕ.መ ብHollywood ዝጽውዓ 10 ሓውሲ ከተማታት ከምዘለዋ፣ ... Read More
By Zelalem Mihretaab January 08, 2012
ናይ ሎሚ ኤሪትራ ምድረ ፑንት ናይ ጥንቲ
ማእለያ ዘይነበሮ ባህርያዊ ሃብቲ
ጽዑቓት ኣግራብ ኣናብስ ኣናብርቲ
ብሰማያት ኣዕዋፍ ብምድሪ ለመምቲ
..... Read More
By Zelalem Mihretaab January 04, 2012
ኣብቲ መጀመርያ ፍጥረት፡ ኣባጅጎ ነዛ ዓለም ፈጢሩ ምስ ኣብቀዔ፡ ንኹሎም ፍጥረታት ዘዝግብኦም ዕድመ ይዕድሎም ነበረ። ሽዑ ኣድጊ ኣብ ቅድሚ ኣባጅጎ ቀሪቡ፡ “ ጎይታይ ክንደይ ...... Read More
ትምህርትን ኤርትራን
By Zelalem Mihretaab December 21, 2011
መልእኽቲ
ንመንእሰያት
ትምህርትን ኤርትራን
..... Read More
By Zelalem Mihretaab December 01, 2011
ምዕራባውያን መሳርያታት ሙዚቃ፡ ብዓል ኣይተ ጊታር፡ ውይዘሮ ፒያኖ፡ ኣይተ ጥሩምባ፡ ወ/ት ክላሪነት፡ ኣብቲ ኤርትራዊ ዓውዲ ተዋስኦ ብጫው ጫውታ ይጻወቱ።
ባህላውያን መሳርያታት ሙዚቃ፡ ብዓል ኣይተ ክራር፡ ኣይተ ጭራዋጣ፡ ኣይተ ከቦሮ፡ ወ/ት ሻምቡቆን እምብልታን፡ ገፈፍ እንዳበሉ፡ ናብ ዓውዲ ተዋስኦ ገጾም ይቐርቡ።
መሳርያታት እንዳባ ኣብቲ ዓውዲ .... Read More
By Zelalem Mihretaab December 17, 2011
ንሕና
ኣኤርትራውያን
ክፋል
ህዝቢ
ዓለም
ቋንቋና ምስ ፊደሉ በዓል ድሙቕ ቀለም
ካብ ጥንቲ ዝጸንሔ ብ ብኦሪት ብቐደም
ብ ኡኡ ንገልጽ ሓጎስ ይኹን ሕሰም
ብኡኡ ንሕጐስ ንጉሂ ንግረም
.........
Read More
By Zelalem Mihretaab December 12, 2011
ቀደም እዋን፡ ኣብቲ መጀመርያ ፍጥረት ሙዃኑ እዩ፡ ኣዳምን ህይዋንን ትእዛዝ ኣባጅጎ ኣፍሪሶም ካብ ገነት ምስ ተሰጎጉ፡ ርሂጾም ብጻማ ርሃጾም ክነብሩ ነበሮም። በዚ ኣዳም..... Read More
How to Protect Your Baby’s Head
How to Treat Baby Earashes (ache or pain in the ear)
How to Relive a Babyis Stuffy Nose
መዝገበ ቃላት ጥዕና (BBV/STI Glossary)


text:
ንምህናጽ ዓብይ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ብዝምልከት ምስ ግብጺ ዝካየድ ዘሎ ልዝብ ኣይተቋረጸን፡ መጽዕናቲ፡ተጽዕኖ’ውን ቀጺሉ’ሎ ክብሉ ሚንስትር ማይ፡መስኖን ሓይሊ ኤሌትሪክ ኢትዮዮጵያ ኣፍሊጦም።
ድሕሪ’ቲ ናይ ካይሮ ኣኼባ ሚንስትራት ዝወጹ ጸብጻባት ኣመልኺቶም መግለጺ ዝሃቡ ሚንስትር ዶ/ር ስለሺ በቀለ፡ “ ንሕና ንፈልጦ እቲ ልዝብ ኣብ ካርቱም ከምዝቅጽል’ዩ” ኢሎም ኣለው። ግብጺ ኣብ መበገሲ’ቲ ጸብጻብ መጽናዕቲ ዝነበረ ስምምዕ ዘይምስዓባ ኢትዮጵያ ኣብ ዘይነበረትሉ ዝተረፈመ ናይ 1959 ዓ./ም ስምምዕ ማእከል ክገብር ምድላይ ገለ ካብቶም ፍልልያት ምኳኖም እውን ዶ/ር ስለሺ ገሊጾም።
ዶ/ር ስለሺ ብተወሳኺ ኣብቲ ንሶም ዝተኻፈልሉን ብዘይስምምዕ ዝተዛዘመ ናይ ካይሮ ኣኼባ ንፈለማ ጊዜ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ BRL ዝተባህለ ትካልን ሓጋዚኡን ኣብ ዓብይ ግድብ ህዳሴ ዘካየድዎ መጽናዕቲ ኣብ መስከረም 2018 ከምዝጅምር ኣፍሊጦም።