text:
(እዚ ጽሑፍ ዕላማኡ ንኣስተንትኖ’ዩ’ሞ መዓዲ፡ ገሳጺ፡ ምናልባት’ውን ከም ገለ ክብል መሃሪ እንተ መሲሉ ሰኣን ኣኻእሎ ጥራይ’ዩ።)
ነቶም እንተስ ብጥቕሚ፡ ምድንጋርን ሰሪ እዅል ምስትውዓልን ንስርዓት ህግደፍ ዝድግፉ ገዲፍና፡ ኣብ መንጎ’ቶም ኣብ ኣንጻሩ ደምበ ዘሎና ጥራይ ከተኵር። ስእነት ተሓታትነት፡ ግሉጽነትን ምዝርጋሕ ጭቡጥ ሓበሬታን ገለ ካብቶም ስርዓት ህግደፍ ዘይቀባበሉዎ መሰረታውያን ኣዕኑድ ንቡር መንግስቲ እዮም። ኣንጻር’ዚ ወጽዓ’ዚ እንቃለስ ወይ ድማ ካብኡ ዝሃደምና እምበኣር ነቲ ተግባር’ዚ ካብ ምድጋምን ምግዋሕን ክንቍጥብ መሰረታዊ መንጸፍ ሞራላዊ ሓላፍነት ኣሎንና።
ብሰንኪ ዓፈና ሓበሬታ፡ እተን ዝርካበን ማዕከናትን፡ ኣብ ወረን ዘይተረገገጸ ምንጪን ክምርኰሳ ግድን ይኸውን። ምስ ምስፋሕን ተጠቃምነትን ማሕበራዊ መራኸቢታት፡ ሎሚ ብዙሕ ኤርትራዊ ቅድሚ’ተን ዝጥቀሳ ማዕከናት ዜና ሓበሬታ ክረክብን ብዝመጾ ኣብ ናይ ውልቁ ገጻ ፈይስቡክ፡ ትዊተር፡ ኢንስታግራም ወይ ድማ መርበብ ዩትዩብ ክዝርግሖን ልሙድ’ዩ። ኣብ መንጎ ማሕበራዊ መራኸቢታትን ካልኦት ልምዳውያን መራኸቢ-ብዙሃንን ብዘሎ ተወራራስነት፡ ዳርጋ ነፍሲ-ወከፍ ተጠቃሚ ማሕበራዊ መራኸቢታት ይዕበ-ይንኣስ ኣካል ናይቲ ዝሰፍሐ ምቕባልን ምዝርጋሕን ሓበሬታ ኰይኑ ኣሎ። ኣብ ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ኣዝየን ዕጹዋት ሃገራት ድማ እቲ መስኰት ኣዝያ ጸባብ ስለ ዝዀነት ነቲ ጾር ድርብ ይገብሮ። ነፍሲ-ወከፍ ሰብ ዜጋዊ/ኣጋር ጋዜጠኛ ስለ ዝልወጥ ድማ ሓበሬታ ኣብ ምእካብ፡ ምንፋይን ምዝርጋሕን ብማዕረን ሓላፍነታዊ መገዲን ክዓዪ ግዜን ኵነታትን ይጠልብ።
ካብቲ ኣዘውቲሩ ዘጓንፍ ዘሎ፡ ካብቲ እንነቕፎ ስርዓት ዝብእስ ስእነት ተሓታትነት፡ ምንጩን ሓቅነቱን ዘይተረጋገጸ ሓበሬታ ምፍናው’ዩ። እዚ ስሕተት’ዚ ሳሕቲ ዘይኰነስ ዳርጋ ንቡር ተርእዮ እናዀነ ይመጽእ ምህላዉ፡ ነቲ ዝንቡዕ ወረታት ቀንዲ ኣበገስቱን መገብቱን መርብበ ስለያ እቲ ስርዓት እንተዀኑ ኣየገርምን። ንህንጡይነት ገለ ማዕከናት ዜናታትና ብምስትውዓል ድማ፡ ዳሕራይ ኣብ ቅድሚ ሰማዒን ኣንባቢን እምነት ንምጕዳል ብዝዕላማኡ፡ ግጉይ ሓበሬታ ኣብ ምምጋብ ይዋፈሩ። ካልእ ኣጀንዳ ዘለዎም ወገናት’ውን እቲ ዝስዕብ ሕንፍሽፍሽ ኣብ መቓን’ቲ ዓቢ መደባቶም ስለ ዝጥቕለል፡ ኣበገስቲን ደፋእቲን ክዀኑ ንቡር’ዩ።
እቲ ካልእ ጠንቂ ጽቡቕ ድሌትን ኣንጻር’ቲ ስርዓት ዝኸሓነ ጽልኢን ዘበገሶ ስሕተት ይመስል። ንምስሊ’ቲ ስርዓት ዝድውን ጥራይ ይዅን’ምበር ሓቅነቱስ ከም ሻሙ ብዘስምዕ ርድኢት ዝንቐለ ዝርጋሐ ሓበሬታ ሱር ሰዲዱ’ዩ። ማዕከን ዜና ንተኸታታሊኡ “ዘሕጕስን ክሰምዖ ጥራይ ዝደሊን” ሓበሬታ ዘሕልፍ ኣይኰነን። ኣብ ገሊኡ ማዕከናት ሓበሬታትና ግን፡ ኪንዮ ምንጪ ሓበሬታ ከም ተቓለስቲን ዘርጋሕቲ ጸግዒ ዝሓዘን ወገን ምዃነን ስለ ዘእመና፡ ሓቅነት’ቲ ዝዝርግሐኦ ሓበሬታ ኣብ ምፍታሽ ዘጥፍአኦ ሃልኪ ዘሎ ኣይመስልን።
ሓቅነቱ ዘይምምዛን ጥራይ ዘይኰነስ፡ ንዕኡ ስዒቡ ዝመጽእ ሰንሰለታዊ ክስተታ ኣሎ። ቀዳማይ ነቲ ጌጋ ዘይምእራም’ዩ። እቲ ጌጋታት ናይ ዕለታት፡ ምድንጋር ኣስማትን ኣሃዛትን ጥራይ ኣይኰነን። ብቐንዱ ንሞትን ህይወትን ዓበይቲ መራሕቲ ዝምልከት’ዩ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ናጻ ማዕከናት ዜናን ማሕበራዊ መራኸቢታትን ብዙሕ ሳዕ ሞይቱ’ዩ። ኣብ ገለኡ ድማ ካብ 50-90% ከም ዝሞተ ተሓቢሩ ኣሎ። ብሚእታዊት ሞት ከመይ ከም ዝዀነ ኣይርድኣንን፣ እንተዀነ፡ ምማቱ ዝሓበረት ማዕከን ዜና ሃለዋቱ ምስ ተረጋገጸ፡ ቅድሚ ይቕረታ ምሕታት፡ ካልእ ፍጻመ ኣብ ምቅላሕ’ያ እትኣቱ።
ኣብ በበይኑ ኣጋጣሚታት “ዝሞቱ” ላዕለዎት መራሕቲን ስሙያት ሰባትን፡ ብሕልፊ ንነባሪ ኤርትራ፡ ካብ ህዝባዊ ቦታታት ፈጺሞም ክኸወሉ ስለ ዘይክእሉ፡ መስደመም ዜና ይኸውን። እቲ ዝበኣሰ ድማ እቲ ዜና ጌጋ ምዃኑ ናብ ዘርጋሕቲ ናይቲ ዜና ምስ ቀረበ (ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት’ውን ክኸውን ይኽእል) ኣብ ክንዲ ተቐዳዲምካ ይቕረታ ምሕታት፡ “እንታይ’ሞ ዘይጽባሕ ክመው’ት’ዩ” ብዘስምዕ ምኽኒት ወይ ድማ ሞራል’ቶም በታ ዜና ዝተሓጐሱ ወገናት ንዘይምህሳይ ኣይእረምን።
ካብ ውሽጢ ኤርትራ ዝተጻረየ ሓበሬታ ክንረክብ ይኽበድ ደኣ’ምበር፡ ብሕልፊ ነቶም ቀረባ ዓመታት ዝወጻእና ወይ ድማ ሞያና ሓሲብና እንዓዪ ኣካላት ካብቲ ተራ ዜጋ ዝሓይሽ መምዘኒ መንፊት ክንጥቀም ሓላፍነትና’ዩ። እቶም ከየረጋገጽና እናጋውሕ ድማ፡ እንተስ ከም ተራ ተጠቀምቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት ወይ ድማ ሓላፍነታውያን ዜጋታት፡ ካብቲ ዝሃደመናዮ ኣገባባት’ቲ ስርዓት ዝሓይሽ ሞራላዊ ሓላፍነት ክህልወና ትጽቢት ይግበረልና።
ንበል ኵሉ ዝከኣለና ኣገባባት መንፈዪ ጌርና’ውን እቲ ጌጋ ኣጋጢሙስ ንህዝቢ ዘርጊሕና። እቲ ወረ ጌጋ ምንባሩ ምስ ተረጋገጸ ግን ነታ ዘሕለፍናያ ሓበሬታ ክንእርማ መሰረታዊ ስነ-ምግባር ጋዜጠኝነት’ዩ። እዚ እንኮላይ ንተራ ተጠቀምቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት’ውን ዝምልከት’ዩ። ኣብ መንጎ ክሊ ኣዕሩኽ፡ ብጌጋ ዝነገርካያ ሓበሬታ ምእራም ልሙድ’ዩ። ብተመሳሳሊ ድማ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ነቶም “መሓዙትና” ዝዘርጋሕናዮ ጌጋ ሓበሬታ ክንስሕቦ ኣማራጺ ዘይኰነስ ግድን’ዩ።
እዚ ስእነት ሓላፍነት’ዚ ብተደጋጋሚ ግዜ ዘጓንፍ ዘሎ፣ ምስ ምንዋሑ ድማ እቲ ተኸታታሊ፡ ልክዕ ከምቲ ኣብ መራኸቢ-ብዙሃን ውሽጢ ሃገር ዝርአ ልምዲ፡ እንተስ ፍርቁ፡ ርብዑ፡ አረ ገለ እዋን’ሲ ስም ጥራይ ወሲዱ ነቲ ዝተረፈ ሓበሬታ ክጕሕፎ ነልምዶ ኣለና። ከምኡ እናበለ ድማ ካብ ወግዓዊ ምንጪ ሓበሬታ ጥዑይን ጭቡጥን ዜና ክረክብ ከም ዘይኰነ ባህሊ ይሰርጽ ኣሎ። ኣንባቢ/ሰማዒ ንዝረኽቦ ሓበሬታ መርሚሩ ክቕበል ትጽቢት ዝግበርሉ እኳ እንተዀነ፡ ብጋዜጠኛታት እቲ መራኸቢታት ክኸውን ዝነበሮ ስራሕ ይዝንጋዕ ስለ ዘሎ፡ ግን ብመሰረቱ ባዕለ-ኵናት ኣንጻር መራኸቢ-ብዙሃን ይኸውን።
እዚ ሕቶ’ዚ ነቶም ማዕከን መራኸቢታት ጥራይ ዘይኰነስ ንዅሉ ተጠቃሚ ማሕበራዊ መራኸቢታት’ውን ብማዕረ ዝምልከት’ዩ። ኵሉ ሰብ ንዝቕበሎን ዘንብቦን ሓበሬታ ክመሚን እኹል ኣፍልጦ ክህሉዎን እኳ እንተ ዘይተጸበና፡ ማዕረ’ቶም ብመትከል ከም ዝድገፎም ዝግለጹ ከም ዝቃለሰሎም ዝገልጽ ተሓታትነት ግን ነብሱ ክፍትሽ ኣለዎ። ብጌጋ ኰነ ሸለልትነት ግጉይ ሓበሬታ ዝለጠፈ፡ ዘካፈለ፡ ድጋፉ ብቕሉዕ ዘርኣየ ጌጋኡ ክእርምን ክሕብርን ግዴታኡ’ዩ።
ካልእ ገኒኑ ዘሎ ተርእዮ ኣብ መንጎ ክውንነትን ምንዮትን ፍልልይ ምስኣን’ዩ። “ጥራይ ነቲ ስርዓት ዘዳኽም ይዅን’ምበር ሓቅነቱስ ደሓን…” ዝብል ርድኢት ኣብ ብዙሓት ዘርጋሕቲ ሓበሬታን ተጠቀምቲን ሰሪጹ ኣሎ። እዚ ልምዲ’ዚ ድማ ነቶም ወግዓውያን መራኸቢ-ብዙሃን ጥራይ ዘይኰነስ ንተራ ተገልጋሊ’ውን “ወገንና እንድዩ” ብዘስምዕ ርድኢት ጌጋ ምዃኑ እናፈለጥካ ምድጋፍን ምግዋሕን ባህሊ ኣንጊሱ። እቲ ሓበሬታ ጌጋ ምዃኑ ክእርም ንዝፈተነ ሰብ፡ “ልኡኽ ህግደፍ” ብዝብል ቅጽል ነቲ ዘሎ ግዜያዊ ሓጐስ ክዘርግ ከም ዝተላእከ’ዩ ዝርአ። ነዚታት ዘስትወዓሉ ተጠቀምቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት ድማ ጌጋ’ውን እናረኣዩ፡ ክመጾም ዝኽእል ግብረ-መልሲ ስለ ዘስተውዕሉ ትም ይመርጹ።
ናጽነት ምስ ተሓታትነት
ኣብ ናጻ ማዕከናት ዜና ኤርትራ ዝርአ ስሕተት ከምእኒ ጌጋ ሓበሬታ ምግዋሕን ዘይምእራምን፣ ብቐንዱ ከኣ ተደጋጋሚ ዝርአ ጉድለት ተሓታትነት፡ ኣብ ተጠቀምቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት’ውን ብዝበኣሰ ይዝውተር’ዩ። ነፍሲ-ወከፍ ተጠቃሚ ናይ ዝዘርግሖን ዘካፈሎን ጽሑፍ ሓላፍነት ክወስድ ዝግበኦ እኳ እንተዀነ፡ እቶም ዝሰፍሐ ጽልዋን ሰዓብቲን ዘለዎም ዜጋታት ወይ ድማ ጸለውቲ ተጠቀምቲ ግን ዝያዳ ጥንቃቐ ክገብሩ መሰረታዊ’ዩ።
“ኣንባቢ ባዕሉ ይመምዮ” ኢልካ ሓቅነቱ ዘይተረጋገጸ ምክፋልን ምድጋፍን ገለ ካብቲ ኣብ ብዙሓት ተራ ተጠቀምቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት ሰሪጹ ዘሎ ሃዚልነት’ዩ። ብብዝሒ ምክፋል፡ ድጋፍን ጣቕዒትን ዝዕቀን ማሕበራዊ መራኸቢታት ሓደ ካብቲ ኣበሳኡ ዘይተደረተ ሓላፍነት ስለ ዝህብ’ዩ። እዚ ኣብ ዘየድሊ ውድድር ስለ ዝመርሕ፡ ብዝሒ ሰዓብቲ ንምርካብ ብዝብል እምነት ጥራይ ገለ ጽለውቲ ዜጋታት ኣንጻር እምነቶም’ውን ጽሑፋት ከካፍሉን ኣጋይሽ ክዕድሙን ይረኣዩ። ዳሕራይ ሰብ ኣጥቢቑ ምስ ሓተቶም ድማ፡ “ኣነ’ኳ ምስ ሓሳባቱ/ባታ ኣይሰማማዕን’የ፣ ህዝቢ ባዕሉ ክፈርዶ ግን ዓዲመዮ፡” ዝብል መልሲ ይህቡ።
ዝዀነ ማእከል ሓበሬታ ንዅሉ ዘቃልሖ ይሰማምዓሉ ማለት ደኣ ኣይዅን’ምበር፡ እቲ ዝዝርግሖ ሓበሬታ ንዝሰፍሐ ሕብረተሰብ ክጐድእ ዝኽእል’ዩ ኢሉ ምስ ዝኣምን ግን ክገትእ ሓላፍነቱ’ዩ። ኣብ ክፉት ዘተ ምስ ዘቕርቡዎም ኣሽሓት ተኸታተልቲ ስለ ዘምጽኡ’ሞ፡ “ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ከነዋጥሮም” ብዝብል ዕባራ ምኽኒት፡ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት (ብቐንዱ ድማ ፈይስቡክ ቀጥታን ዩትዩብን) ዓዲሞም መርዚ ንኽዘርኡ ዘኽእሉ “ጸለውቲ” ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣይወሓዱን። ብስም “ናጻ ፕረስን ሓሳብካ ናይ ምግላጽ ናጽነትን” ድማ ንኻልኦት ወገናት (እምነታት፡ ጾታ፡ ኣውራጃ፡ ከባቢ ወዘተ.) ክዝልፉ መሰሎም ምዃኑ ይምጕቱ።
ብኻልእ ጠመተ ኵርናዕ፤ ማሕበራዊ መራኸቢታት “ፍኑው” ስለ ዝመሰለ ጥራይ ዝዀነ ሰብ ድላዩ ኢሉን ብዘይ ተሓታትነት ናጻ ክኸይድን ዝኽእል ዝመስሎም ከይህልዉ እስከፍ። ሓደ ኣብነት ናይዚ “ናጻ” መድረኽ’ዚ ኣብ ናይ ካልኦት ሰባት መስመር/ቤት ብምኻድ ዝገብሩዎ ጸርፊ’ዩ። ኣብ ናይ ካልእ ሰብ ስፍራ (ታይምላይን) ብምኻድ ክዝልፉ ምሉእ መሰል ዘለዎም ዝመስሉ ተጠቀምቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት ብዙሕ እዋን እርኢ። ምስ ከምኣቶም ዝመስሉ ሰባት ምምልላስ ስለ ዘይከኣል (ንውሕጅ ብነጸላ ዝዓገቶ ሰብ ኣይረኣናን) ክትኣልዮም/ክትክልክሎም ምስ ጀመርካ ድማ “ሰንሱር ገይሩና” ኢሎም ይምጕቱ።
ነዛ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት እንዕዘባ ኣገባብ ኣመላልሳን ጸርፊን ናብ ተግባር ከነውርዳ ንፈትን። ንሓደ ሰብ ኣብ ገዛኻ ዘርኢካዮ ዘለኻ ዕንባባ ባህ ኣይበለንን ኢልካ ከም ምጽራፍ፣ ወይ ድማ ሕብሪ መስኮት ገዛኻ ኣይፈተኹዎን’ሞ፡ ብእኡ ክሓልፍ ይርብሸኒ ስለ ዘሎ፡ ክሰብሮ መሰለይ’ዩ ማዕረ ከም ምባል’ዩ። እቲ ሰብ ኰነ ካልእ ኣካል ብወግዒ ጸዊዑ ርእይቶ ክሳብ ዘይሓተተ ወይ ድማ እቲ ስራሕ ንህዝቢ ክፉት ኣብ ዝዀነ ህዝባዊ ቦታ ክሳብ ዘይኰነ ከምዚ ዝመስል ምትእትታው ክገብር ሓላፍነት’ዩ ኢሉ ዝምጕት ሰብ ዘሎ ኣይመስለንን።
ካብ ብዙሕ ጠንቅታት ምብዛሕ ናይ ሓሶት ኣካውንትን ንሱ ዝፈጠሮ ስእነት ተሓታትነት’ዩ። ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ብዘይ ስሞምን ስእሎምን ዝጥቀሙ፡ ብዘይ ዝዀነት ተሓታትነት ክጻረፉን ክዝንጥሉን ምርኣይ ሓድሽ ርኽበት ኣይኰነን። ብናይ ሓሶት ስምን ምስሊን ምኽዋል ድርዒ ስለ ዝህቦም ድማ ነቲ ድሮ ማህሚኑ ዘሎ ኵነት መሊሶም የብእሱዎ። ብምጽራፍን ምክሽማሽን ጥራይ እቲ ስርዓት ክዳኸም ዝኽእል ዝመስሎም ከይህልዉ’ውን ገለ እዋንሲ የጠራጥር’ዩ። ብኸምኡ ተደሪኾም ከኣ ይዅኑ ብዋጋ ሓበሬታን ካልእ ልዙብ ምብህሃልን ምጽራፍ ዝያዳ ውጽኢታዊኢ ዘምስሎም።
(ብምንዮትን ጸርፊን ዝወድቕ ስርዓት እንተ ዝህሉ ህግደፍ ክሳብ ሕጂ ኣይምጸንሐን ‘መስለኒ።)
ተደርማሚሩ እዚታት መናውሒ’ቲ ስርዓት’ዩ። “እዚኣቶም ከይመጽኹም ተጠንቀቑ” ኢሉ ኣፍሪሑ ክገዝእ ከኣ መራጐዲ መርትዖ ይዀኖ። ይዀኖ ጥራይ ዘይኰነስ እቲ ዝቃወሞ ኣካል’ውን ካብቲ ስርዓት ከም ዘይሓይሽ የመልክት ስለ ዘሎ ሞራላዊ ፍናን ይኸልኦ። ብእኡ ኣቢሉ ድማ ንኣብ መራኸቢ-ብዙሃን እምነት ምጕዳል ንቡርነት የልብሶ።


c: text/html

text:
ኣብቲ ምስ ኤርትራ ዘዳውብ ምብራቓዊ ሱዳን፣ ሓድሽ ናዕቢ ንምውላዕ ኣመሪካ ትሰርሕ ኣላ ንዝብል ወቐሳ፣ ኣመሪካ ናይ ኣሉታ ምላሽ ሂባትሉ።
እቲ ብመንጎኝነት ፕረዚደንት ኢሳይይሳ ኣፈወርቂ ኣብ 2006 ኣብ ኣስመራ ዝተኸተመ ስምምዕ ሰላም ምንግስቲ ሱዳንን ተቓወምቲ ምብራቕን፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ብሰንኪ ተኸሲቱ ዘሎ ዘይምቅዳው ክፈርስ ይክእል’ዩ ዝብል ትንታነታት ክወሃበሉ ጸኒሑ’ዩ።
ብቤጃን ራሻይዳን ዝቖመ ተቓዋሚ ጉጅለ ምብራቕ ሱዳን፣ ድሕሪ’ቲ ናይ ኣስመራ ስምምዕ፣ መሪሕነት እቲ ተቓወምቲ ኣብ መንግስቲ ስልጣን ክወሃቦም ኣብ ዝብል ነጥቢ ብምርድዳእ መራሕቲ ተቓወምቲ ሙሳ መሓመድ ኣሕመድ ከም ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኮይኑ ከምዝተረቑሐ ኣይርሳዕን።
ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ምብራቕ ሱዳን ብዝርአ ዘሎ ድጉል ረጽምን ምትኹታኹን ድማ፣ ኣመሪካ’ያ ዝብል ወቐሳ ብወገን ሱዳን ክስማዕ ጸኒሑ።
ኣብ ሱዳን ዝርከብ ቆንስል ኣመሪካ ነቲ ወቐሳ ናይ ኣሉታ ምላሽ ድሕሪ ምሃቡ፣ ምስ መራሕቲ ተቓወምቲ ነበርን ናይ ሕጂ ኣማኻሪ ፕረዚጸንት ሱዳንን ሙሳ መሓመድ ኣሕመድ ብምርኻብ፣ ዋሽንግተን ኣብ ምብራቕ ሱዳን ዝኾነ ናይ ምትእትታው ዕላማ ከምዘይብላ ከምዘረጋገጸሉ ማዕከናት ዜና የመልክታ።
እቲ ምስ ኤርትራ ዝዳወብ ከሰላ ዝማእከሉ ምብራቕ ሱዳን ሓደ ካብቲ ካብ ምዕባለ ዝተነጸለ ዞባታት ሱዳን’ዩ ዝብል ምዕዝምዛማት፣ ንተወላዶ እቲ ዞባ ስለዘቖጠዖም ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ብረት ብምልዓል ኣንጻር ካርቱም ክቓለሱ ከምዝመደቡ ምንጭታት ካብቲ ከባቢ ሓቢሮም’ዮም።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
፱/9 ሕዳር ጉባኤ ኒቅያ 325
ንጉሥ ቆስጠንጢኖስ ብ313 ዓ.ም. ኣብ ሚላኖ ዝኣወጆ ኣዋጅ ንቤተ ክርስቲያን ምሉእ ዕረፍቲ ሃባ፡ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን መሰላ ተሓልዩ ክትሰብክ ክትምህር ስለ ዝተፈቕደላ ኣብያተ ጣዖታት ተዓጽየን ኣብያተ ክርስቲያናት ተኸፍታ። እዚ ክፍለ ጊዜዚ ድማ ዘመነ ሊቃዉንት ተባሂሉ ይጽዋዕ።
ብ325 ዓ.ም. ኣርዮስ ዝተባህለ፡ ዓሌቱ ግሪኻዊ ዓዱ ሊብያ ብትምህርቲ መንፈሳዊ ኮለጅ ኣብ ግብጽን ኣንጾኪያን ትምህርቱ ዝፈጸመ፡ ብመዓርገ ክህነት ዝተመረቐ ኣብ ክፍሊ ስብከት ተዋፊሩ ኪሰብኽ ከሎ፡ ወልድ ፍጡር ብመለኮቱ ዚብል ናይ ክሕደት ቃል ኪምህር ተረኽበ፡ መሠረት መበገሢኡ ኸኣ ኣብ መጽሓፍ ምሳሌ 8:22 ትቤ ጥበብ ፈጠረኒ፡ መቅድመ ኩሉ ተግባሩ፡ ብዚብል ሓረግ ቃል ክሕደቱ ምስ ኣስፍሕፍሐ፡ እቶም ናይ ቀረባ ኣዕርኽቱን መራሕቱን ምኽርን ተግሣዕን እኳ እንተ ኣቕረብሉ፡ ኣብ ክሕደቱ ስለ ዝጸንዐ ናይ ቤተ ክርስቲያን ኣቦታት ዝኾኑ 318 ሊቃዉንት ኣብ ከተማ ኒቅያ ጉባኤ ሠረዖም ብኣቦ መንበር ፖትሪያርክ እለ እስክንድሮስ፡ ኣፈ ጉባኤ ሊቀ ዲያቆን ኣትናቴዎስ ብምዃን ብዝተዛረቦ ቓል ክሕደት ረቲዖም ካብ ቤተ ክርስቲያን ብዉግዘት ፈለይዎ።
ኣርዮስ ምስእለ ዕረቑኒ ኢሉ ኣማለድቲልኣኸ። ቅዱስ እስክንድሮስ ከምዘይትምለስ መምህረይ ነጊሩኒ እዩ ኢሉ ኣብ ልዕሊ ውግዘቱ ውግዘት ወሰኾ።
እለእስክንድሮስ ናብ ቆስጠንጢኖስ ከይዶም ከለዉ፡ “ኣቦየ ኣርዮስ ብዘይ ግብኣኒ ኣውጊዙኒ ይብል ኣሎ” በልዎም። ሓቀኛ እንተ ኾይኑ
ይሟጎተኒ ምስ በልዎም። ኣርዮስ ድማ ተደልዩ ተሳእነ። ድሕሪ ግዜ ግን ተራኸቡ እሞ እለእስክንድሮስ ሓቀኛ ሙዃኑ ተረዲኡ ጉባኤ ክንገብር
በሎም። ኣብ ጉባኤ ከም ዝረትዖ መምህሩ ነጊሩዎ ስለዝነበረ ብሓጎስ ተቐበሎ። ካብ ሚያዝያ 21 ክሳብ መስከረም 21 ኣብ ኒቅያ ተኣከቡ ኢሉ
ኣዋጅ ኣወጀ። ብመስከረም 21፡ 2340 ሊቃውንቲ ተኣከቡ። ስምኩም፡ ሃገርኩም፡ ሃይማኖትኩም ጽሒፍኩም ሃቡኒ በልዎም። እቶም 317 ድማ
ንእለእስንድሮስ መሲሎም ተረኸቡ። ካብ ዚኦም መከራ ዘይተቐበለ ኢደ እግሩ ዘይተቖርጸ ዓይኑ ዘይነቖረ ኣይነበረን። ዕስራን ክልተን ዓመት ምሉእ
ተኣሲሩ ካብ ኣካላቱ እናተቖረጸ ንጣኦት ዝዓጥንሉ ዝነበሩ ናይ መርግስ ኤጲስቆጶስ ቅዱስ ቶማስ ካብኣቶም ሓደ እዩ።
318 ርቱኣነ ሃይማኖት ብሓደ ተኣኪቦም መጽሓፍ ቅዱስን ሚስጢራቱን ክምርምሩ ጀመሩ። ጎይታ ድማ ካብኣቶም ሓደ መሲሉ ኣብ መንጎኦም
እናተረኽበ ዝጎደለ እናመልኣሎም ዘይተረድኦም እናኣቕንዓሎም ምስኦም ይውዕል ነበረ። ንጉስ ድማ ዘደንቕ ኤጲስቆጶስ እናበለ ብስርሑ ይግረም
ነበረ። መግቦም ንኹሎም ማዕረ ገይሩ 318 ይልእኸሎም እሞ እታ ሓንቲ ግን ትምለስ ነበረት። ጎይታ ምዃኑ ድማ በዚ ፈለጡ።
ታሽዓይ ጉባኤ ክፍጸም ከሎ በዚ ዕለት እዚ ብእለእስክንድሮስ መሪሕነት (ኣፈ ጉባኤ) ጉባኤ ተጀመረ። “ንወልድ ፍጡር ትብሎ ዘለኻስ እንታይ እዩ
መረዳእታኻ፧” ኢሉ ምስ ሓተቶ፡ “ትቤ ጥበብ ፈጠረኒ ኣብ መቅድመ ኩሉ ተግባሩ” ጥበብ ኢባ ፈጠረኒ እዩ ዝብል ኢሉ ክጅምር ከሎ፣ እለእስክንድሮስ
ትቕብል ኣቢሉ “እምቅድመ ኣድባር ወኣውግር ወለደኒ” ጎቦታትን ኮረቢትን ከይተፈጥሩ ወለደኒ እውን ይብል እዩ እኮ በሎ፣ ኣርዮስ ከኣ ትቕብል ኣቢሉ
“እወ ይወልዶን ይፈጥሮን” በለ። ምውላድ ምፍጣር ዝኸውን እንተ ኾይኑ ድኣ ንስኻ’ኸ ዝወለድካዮ ስለምንታይ ዘይትፈጥሮ ኢሉ ረትዖ።
ኤጲስቆጶሳት ብውግዘት ንጉስ ብኣዋጅ ምስ ፈለይዎ፣ ብዙሕ ድርሳናትን ተግሳጽን ጽሒፎም፡ ጸሎት ሃይማኖት ክሳብ “ወኣልቦ ማህለቅቱ
ለመንግስቱ”ንመእምናን፡ ግሩም ዝኾነ ቅዳሴ ንካህናት፡ ህንጻ መነኮሳት ንመነኮሳት ጸሓፉ።
ናይ ኣርዮስ መወዳእታኸ ከመይ ኮይኑ እንተተባህለ፧ ሊቃውንቲ ብውግዘት ንጉስ ድማ ብኣዋጅ ምስ ፈለይዎ ኣብ ስደት እንከሎ ኣሚነ፡
ተመሊሰ እየ በለ። እንተድኣ ኣሚንካስ ንስሓ ኣቲኻ ስጋ ወደሙ ተቐበል ሽዑ ክንርእየካ በልዎ። ኣብ ቤተ ክርስቲያን ምስ ኣተወ ካህን ኣሃዱ ኣብ ቅዱስ ክብል ከሎ “ብኣማን ኣብ ቅዱስ” በለ። “ኣሃዱ ወልድ ቅዱስ” ክብል ከሎ ድማ፣ “ከመይ ኢሉ እዩ ፍጡር ምስ ፈጣሪ ማዕረ ዝኸውን እዋይ እዚ ዘይምፍላጥ ክሓስም” በለ። ሽዑ ካብ ውሽጢ ቤተ ክርስቲያን እናኣዕገርገረ ናብ ሽንቲ ቤት ከደ። ክሸይን ኢሉ ኮፍ ምስ በለ ንዋየ ውሽጡ (መዓናጥኡ) ኩሉ ወጺኡ ተዘልዚሉ ሞተ።
እግዚኣብሔር ኣምላኽና ንኣቦታትና ኣብ እምነቶም ዘጽንዐ ኣብ እምነትና የጽንዓና።Leave a comment


text:
ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ ኣስታት ፍርቂ ሚሊዮን ህዝቢ ንዝነብረላ ከተማ መቐለ ኣብ ዝተቖፃፀሩል 19 ሕዳር 2013 ዓ\ም ኣብታ ከተማ ብዝተኻየደ ደብዳብ ከቢድ ብረት 22 ዝሞቱን ካልኦት 40 ድማ ዝቖሰሉን ስቪላት ናብ ዓይደር ሪፈራል ሆስፒታል ጥራሕ ከምዝመፁ ኣብቲ እዋን ላዕለዋይ ክኢላ መጥባሕቲን ዲን ቤት ትምህርቲ ሕክምናን ዓይደር ዝነበረ ዶክተር ፋሲካ ዓንደስላሴ ይገልፅ።ዶክተር ፋሲካ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ጊዚያዊ ሓላፊ ቢሮ ጥዕና ክልል ትግራይ ኮይኑ ተሸይሙ ኣብ መዳይ ጥዕና ዘሎ ‘’ከቢድ’’ ዝበሎ ፀገም ንምፍታሕ ፃዕርታት ይካየድ ኣሎ ኢሉ።
ኣብ ከተማ መቐለ ኤሌክትሪክ ጠፊኡ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ሆስፒታ ዓይደር ኣብ ከቢድ ፀገም ወዲቑ ከምዝነበረ ይገልፅ። ‘’ሕሙማት ብሰንኪ ስኣን መድሓኒን ኦክሲጂን ዝሞቱ ነይሮም’’ይብል።መድሓኒት ጥራሕ ከይኮነስዝብላዕ ስለ ዝተወድአ ሕሙማትጠሚዮም ከምዝነበሩን ኣብቲ ከባቢ ሆስፒታል ዝነብሩ ውልቀሰባት ብስኩትን ካልእ ምግብን ንሕሙማት ይሕግዙ ከምዝነበሩን ሓቢሩ።
ኣብቶም ዝሓለፈ ማዕልታት ብኣካል ናብ ውቕሮን ዓዲግራትን ከምዝኸደ ዝገለፀ ዶክተር ፋሲካ ኣብ ሆስፒተላታን ማእኸላት ጥዕናን እተን ከተማታት ማእለያ ዘይብሉ ወራር ንብረትን ጥፍኣትን ምውራዱ ሓቢሩ።


text:
ህጹጽ መተሓሳሰቢ ኣብ ከተማ ኣስመራ፣ ብሓፈሻ ኸኣ ኣብ መላእ ኤርትራ ንእትርከብ ህዝብን ሓይልታት ምክልኻልን ኤርትራ (ሎሚ ብሳተላይት ራድዮ ኣሰና ናብ ኤርትራ ዝተፈነወ መተሓሳሰቢ)
እዋናዊ መተሓሳሰቢ ኣብ ከተማ ኣስመራ፣ ብሓፈሻ ኸኣ ኣብ መላእ ኤርትራ ንእትርከብ ህዝብን ሓይልታት ምክልኻልን ኤርትራ ኣብ'ዚ ቕንያት 'ዚ ዋና ከተማና ኣስመራ ኣብ ኣዝዩ ክብ ዝበል ወጥሪ ትርከብ ኣላ። እሙናት ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ከም ዝሓበሩዎ፣ ቀንዲ ምኽንያት
እዋናዊ መተሓሳሰቢ ኣብ ከተማ ኣስመራ፣ ብሓፈሻ ኸኣ ኣብ መላእ ኤርትራ ንእትርከብ ህዝብን ሓይልታት ምክልኻልን ኤርትራ
ኣብ’ዚ ቕንያት ‘ዚ ዋና ከተማና ኣስመራ ኣብ ኣዝዩ ክብ ዝበል ወጥሪ ትርከብ ኣላ። እሙናት ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ከም ዝሓበሩዎ፣ ቀንዲ ምኽንያት ናይዚ ሓዱሽ ተኣፋፊ ኩነታት፣ ኣብዚ ሳልስቲ ክሳብ 10 ሽሕ ዝበጽሕ ስራዊት ደምሒት ንኣስመራ ከቢቡዋ ምህላዉ እዩ።
እቲ ብኣብያ ዕቑር ሰራዊትን ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎትን ተጨኒቑ ዘሎ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፣ እቶም ዝመልመሎም ዕጡቓት ደምሒት ከይልለዩ ምእንቲ ጸልማት ከደኖ (ብለይቲ) ኣዋፊሩ፣ ህዝቢ ብምዝንጋዕ ሰፊሕን ጽዑቕን ግፋ ከካይድ ምዃኑ ብጭቡጥ ተፈሊጡ ‘ሎ።
ስለ’ዚ፣ ህዝቢ ከተማ ኣስመራ፣ ነቲ ካብ ህዝቢ ኤርትራ እምነት ስኢኑ ምስ ዕሱባት ሰራዊት ደምሒት ውዲት ብምእላም ክፍጽሞ ወጢኑዎ ዘሎ ናይ ተስፋ ምቝራጽ ወፍሪ ንምፍሻል ዕቱብ ጥንቃቐ ክገብርን ነንድሕዱ ክተሓላሎን መተሓሳሰቢ ነመሓላልፍ።
ኣብ ካልኦት ከተማታት ኤርትራ ዝርከብ ህዝቢ ‘ውን፣ ሎሚ ናብ ጎረበትካ ጽባሕ ንዓኻ ምዃኑ ተገንዚቡ፣ ተመሳሳሊ ጥንቃቐ ብምዝውታር፣ ነቲ ኣብ ከተማ ኣስመራ ክፍጸም ተወጢኑ ዘሎ ውዲት ብኣግኡ ሓቢሩ ክቃወም ከምዘለዎ ነዘኻኽር።
ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ፣ ብፍላይ ድማ እቲ ዶብ ሃገር ጥራይ ዘይኮነ ልኡላውነት ህዝቢ ኤርትራ ንምሕላው ‘ውን ግዴታ ዘለዎ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፣ ንህዝቡ ካብዚ ብስርዓት ኢስይያስ ምስ ዕሱባት ደምሒት ብምሽራኽ ኣጻዊዱሉ ዘሎ ናይ ውርደትን ሕሰርትን ውዲት ንኽብረት ህዝቡ ክከላኸለሉ ግዴታ ከምዘለዎ ክግንዘብ ይግባእ።
ኣብዚ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ናይ መወዳእታ ደረጃ ውድቀት በጺሑ፣ ብደምሒት እናተሓለወ መዓልቱ ዝጽብጽበሉ ዘሎ እዋን፣ ማዕጾ ጎረቤት ብሰራዊት ደምሒት እናተዃሕኵሐ ከምዘይሰምዐ ኣብ ዓራቱ ዘጽቅጥ ኤርትራዊ ዜጋ ክህሉ የብሉን። ይኣክል ምግድዳዕ ሓቢርካ ምናዕ።
ምልኪ ይፈረስ ሕጊ ይንገስ
24 ጥቅምቲ 2014


text:
Radio Erena: 06 September 2017
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ሕብረት ኣፍሪቃ ጽገናዊ ለውጢ ክግበረሉ ዝጠልብ ደብዳቤ ናብ ፕረዚንት ቻድ እድሪስ ደቢ ልኢኹ።
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብርኣብን፣ ዝተወከለ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ፣ ነቲ ካብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝተላእከ ደብዳቤ ብ4 መስከረም ናብ ፕረዚደንት ቻድ ከምዘረከብ ማዕከን ዜና እታ ሃገር ሓቢሩ።
ፕረዚደንት ኤርትራ ብዛዕባ ጽገናዊ ለውጢ ሕብረት ኣፍሪቃ ብዝምልከት ናብ ፕረዚደንድ ቻድ ደብዳቤ ዝልኣኸሉ ምኽንያት፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ድሒሩ ድማ ሚኒስተር ጉዳያት ወጽኢ ቻድ ነበር ሙሳ ፋኪ፣ እዋናዊ ኣቦ መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ስለዘሎ ምዃኑ ይግለጽ።
ኣብቲ ርክብ፣ ፕረዚደንት ቻድን ወከልቲ መንግስቲ ኤርትራን ብዛዕባ ህሉው ኩነታት ዋሕዚ ስደት መርገጺ ሕብረት ኣፍሪቃን ብዝምልከት ከምዝተዘራረቡ’ውን እቲ ማዕከን ዜና ካብ ከተማ ኤንጀሜና ገሊጹ።
ድሕሪ 1993 ኣብ ኣኼባ ሕብረት ኣፍሪቃ ተሳቲፉ ዘይፈልጥ ፕረዚደንት ኤርትራ ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ካብ ዞባውን ኣህጉራውያን ጉዳያት ተነጺሉ፣ ኣብዚ ክልተ ዓመት ብዘይካ ምስ መራሕቲ ሱዳንን ግብን ምስ ዝኾነ ካልእ መራሒ ኣፍቃዊት ሃገር ኣይተራኸበን ዘሎ።
ብዘይካ’ዚው’ን፣ ኣብዚ ክልተ ዓመታት ብዘይካ’ቲ ኣብ 2015 ብጉዳይ ጅቡቲ ናይ ፍርቂ መዓልታት ዑደት ዘካየደ ኣሚር ቀጠር ፣ ናብ ኤርትራ ዝበጽሐ መራሒ ሃገር’ውን ኣይነበረን።
ይኹን’ምበር እቲ ፕረዚደንት፣ ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብርኣብን፣ ብክልተ ሰባት ጥራይ ዝተወከለ ልኡኻቱ ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት ደብዳቤ ክልእኽ ምጽንሑ ይፍለጥ።
====================


text:
ዓለምለኸ ውድባት ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ፍልይቲ ራፖርተር ሰብኣዊ መሰላት ንጉዳይ ኤርትራ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ሓዊሱ ንኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ብዝምልከት ዘለዎም ሻቕሎት ክገልጹ ጸኒሖም’ዮም። እዞም አካላት ዋላ’ኳ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንዝሓለፉ 20 ዓመታት ዝጸንሐ ኹናትን ውጥረትን እንተብቕዓ ኤርትራዊያን ዜጋታት ግን ካብቲ ዝተረኽበ ሰላም ክሳብ ሕጂ ዝረኸብዎ ኣወንታዊ ጥቕሚ የለን ይብሉ።
ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝርከቡ ኤርትራዊያን ተሓለቕቲ መሰላት ኣብ ኤርትራ ለውጢ ክተኣታተው፡ቅዋም ኤርትራ ክትግበር፡ እሱራት ፖለቲካ ክፍትሑ ዝብሉ ጻውዒት የቕርቡ ኣለው።
‘ይኣክል’ ብዝብል ወፍሪ ብዙሃት ኤርትራዊያን ነበርቲ ዝተፈላለዩ ሃገራት ድምጾም ኣብ ዝተፈላለዩ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃን የስምዑ ኣለው።
ይኹን ደአ እምበር መንግስቲ ኤርትራን ደገፍቱን ግን እቲ ስምምዕ ሰላም ኢትዮ-ኤርትራ ኣወንታዊ ውጽኢት ይረኽብ ምህላውንን ውጽኢቱ ድማ ብመስርሕ ጊዜ ዝርከብ ምኳኑ ይገልጹ።
ንክልቲኡ ሓሳባት ዘቓልሑ ኢብራሂም ዓብደልኑርን ከማል ዓሊን ኣዘራሪብና አለና። ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሶማላዊያን ንመጥቓዕቲ ሞቃዲሾ ብምቕዋም ኣብ ዝተአኻኸብሉ፡ ፕረዝደንት እታ ሃገር መሓመድ ዓብዱላሂ መሓመድ ኣንጻር ኣልሸባብ ዝኻየድ ኩናት ክቐላጠፍ እዩ ክብሉ ንተአኸብቲ ቃል ኣትዮም።
ብኣሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሶማላዊያን ናብ ጎደናታት ዋና ከተማ ሞቃዲሾን ካልኦት ከተማታት ብምውጻእ ነቲ ንኣስታት 300 ሰባት ዝቐተለን ንካልኦት ልዕሊ 400 ዘቑሰለ መጥቓዕቲ ሞቃዲሾ ኮኒኖም።
ንሰልፈኛታት መደረ ዘስምዑ ፕረዝደንት እታ ሃገር ንግዳያት እቲ መጥቓዕቲ ጸሎት ክገብሩ ንሰልፈኛታት ተማሕጺኖም።
ንሶም ወሲኾም “ ኣብዚ ሕጂ እዋን ንጥሩፍ ጉጅለ ግብረ ሽብራ ኣልሸባብ ንምቅላስን ወለዶም ንዝሰአኑ ግዳያት መናበይ ንምድላው ኣስታት 14 ሚልዮን ናይ ኣሜሪካ ዶላር መዲብና አለና። ብመጀመርያ ድማ ንግዳያት እዚ መጥቓዕቲ መናበይ ብምድላው ክንጅምር ኢና” ኢሎም።
ኣብ ታሪኽ ሶማልያ ዝኸፍአ መጥቓዕቲ ምካኑ ንዝግለጽ ዘሎ ናይ ቀዳም መጥቓዕቲ አል ሸባብ ክሳብ ሕጂ ሓላፍነት ኣይወሰደን መንግስቲ ግን ነቲ ጉጅለ ይወቅስ።
ኣብ ዝሓለፈ 10 ዓመታት ኣልሸባብ ንመንግስቲ እታ ሃገር ንምግልባጥ ዝተፈላለየ መጥቓዕቲ ኣብታ ሃገር ከካይድ ምጽንሑ ዝፍለጥ ኮይኑ ጽኑዕ ሕጊ እምነት እስልምና ምትእትታው’ውን ይፍለጥ።


text:
ድሕሪ‘ቲ ወትሃደራዊ መግለፂ፣ደገፍቲ ፕረዚደንት መሓመድ ሙርሲ ቁጠዐዖም ክገልፁ ከለው፣ተቃወምቶም ድማ ርችት ይትኩሱ‘ለው።
ፕረዚደንት መሓመድ ሙርሲ ንፖለቲካዊ ቅልውላው ግብፂ ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓታት ንከድቅሱ ንዝተሃዋቦም ዕድል ኣይተጠቀሙሉን።
እቲ ደረት ጊዜ ረቡዕ ኣጋምሸት ብኣቆፃፅራ ግብፂ ቅድሚ ምሕላፉ መግለፁ ዝሃቡ ፕረዚደንት መሓመድ ሙርሲ፣ካብ‘ቲ ቅልውላው ንምውፃእ ሓጋዚ‘ዩ ዝበልዎም ክልተ ነጥቢታት ዝሓቆፈ እማመ ኣቅሪቦም ነይሮም። ቀዳማይ ልፍንታዊ መንግስቲ ከምዝቀውም፣ካልኣይ ሓድሽ ሕገ-መንግስቲ ዘርቅቅ ናፃ ኣካል ከምዝቀውም።
ካብ ስልጣን ንክወርዱ ንዝቀረበሎም ፃውዒት ተቃወምቶም ግና ኣይፋልኩምን ኢሎምዎም።ኣብ ግብፂ ህውከት ንከይስዕር ምውጋድ ዝካኣል ብሕገ-መንግስታዊ ስርዓት ጥራሕ‘ዩ‘ውን ኢሎም።
ወሃቢ-ቃል ሕውነታዊ ሙስሊም ገሃድ ኣል-ሃዳድ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃቦ ሪኢቶ፣ኣንፃር ሰራዊት ኣፅዋር ኣይነልዕልን ይብል።ንፕረዚደንት ካብ ስልጣን ንምውጋድ ንዝካየድ ፈተነ ግና ከምዝቃወሙ ጠቂሱ ነይሩ።
”ታንክታት ናብ ፕረዚደንት እንተቅኒዔን፣ኣብ መንገደን ደው ክንብል ኢና። እተን ታንክታት ካብ ክልቲኡ ኣንፈት ንሓዲኡ ክመርፃ ክግደዳ‘የን፣ንዓና ጨፍሊቀን ንሬሳና ይሰግራ።ወይ ደው ይብላሞ፣ንሕጋዊነት ፕረዚደንትና ይቅበላ።ሳልሳይ ዝባሃል ምርጫ ኣብ‘ዚ የለን” ኢሎም።
ወሃቢ-ቃል ተቃወምቲ ግብፂ ምንቅስቃስ ታምሩድ ግና ”ንዕወተሉ ሰዓት ቀሪቡ‘ሎ።እቲ ዘይሕጋዊ ፕረዚደንት፣ሰራዊት ዝሃቦ ደረት ጊዜን ፕረዚደንት ካብ ቤተ-መንግስቲ ዝውገደሉን ሰዓት ዳርጋ ኣኺሉ‘ዩ። ናብ ኣደባባይ ወፂና፣ስምዒትና ክንገልፅ ግዴታና‘ዩ ዝብል እምነት ኣለኒ” ኢሉ ነይሩ።
ገለ እቲ ናብ ሚድያታት ግብፂ ልሑኲ ዝወፀ ትልሚ ሰራዊት ግብፂ፣ ሕገ-መንግስቲ ውዱቅ ምግባር፣ባይቶ‘ታ ሃገር ክፈርስን ጊዚያዊ መንግስቲ ክቀውም ምግባርን ዝብል ይርከቦ።


text:
ካብ ስዊዘርላንድ ዝለሓኹ ሰነዳት HSBC ባንክ ከምዘመልክቱዎ፣ ኤርትራ፣ ዝበዝሐ መጠን ዶላር ካብ ዘለወን ሃገራት ተባሂላ ኣብ መበል 53 ተሰሪዓ።
ካብ ስዊዘርላንድ ዝለሓኹ ሰነዳት HSBC ባንክ ከምዘመልክቱዎ፣ ኤርትራ፣ ዝበዝሐ መጠን ዶላር ካብ ዘለወን ሃገራት ተባሂላ ኣብ መበል 53 ተሰሪዓ። ኣብቲ ሰነድ ብስም ኤርትራውያን ዓማዊል ተመዝጊቡ ዝጸንሐ ገንዘብ ድምር ኣስታት $699.6 ሚልዮን ዶላር እዩ። እቲ ሰነድ 39
ካብ ስዊዘርላንድ ዝለሓኹ ሰነዳት HSBC ባንክ ከምዘመልክቱዎ፣ ኤርትራ፣ ዝበዝሐ መጠን ዶላር ካብ ዘለወን ሃገራት ተባሂላ ኣብ መበል 53 ተሰሪዓ። ኣብቲ ሰነድ ብስም ኤርትራውያን ዓማዊል ተመዝጊቡ ዝጸንሐ ገንዘብ ድምር ኣስታት $699.6 ሚልዮን ዶላር እዩ።
እቲ ሰነድ 39 ናይ ባንክ ሕሳብ ዘለዎም 32 ኤርትራውያን ዓማዊል ከምዘለዉ ክጠቅስ ከሎ፣ እቲ ዝበዝሐ ምስ ሓደ ኤርትራዊ ዓሚል ተተሓሒዙ ተመዝጊቡ ዘሎ መጠን ገንዘብ $695.2 ሚልዮን ዶላር ምዃኑ የገንዘብ።
ገለ ካብቶም ናይ ኤርትራውያን ሕሳብ ባንክታት ካብ ፈለማ 1980ታት፣ ማለት ቅድሚ ናጽነት ኤርትራ ኣትሒዞም ዝተኸፍቱ ምዃኖም ይንገር።
ብመሰረት ሓበሬታ ባንክ ዓለም፣ ኣብ 2007፣ ሓፈሻዊ ዘቤታዊ እቶት ኤርትራ ብብጽሒት ንሓደ ዜጋ ንዓመት (GDP per capita) ክትመን ከሎ $253 እዩ ነይሩ። በዚ መንጽር፣ ብዓቕሚ ሓደ ኤርትራዊ ክርአ ኸሎ፣ እዚ ብስም ሓደ ዛጊት መንነቱ ዘይተፈልጠ ኤርትራዊ ዓሚል ተቐሚጡ ዘሎ $695.2 ሚልዮን ዶላር ኣዝዩ ዓቢ እዩ።
ኣብቲ ተርታ፣ ኢትዮጵያ ኣብ መበል 153 ተሰሪዓ ትርከብ። ናይ HSBC ባንክ ዓማዊል ምስ ዝኾኑ ኢትዮጵያውያን ተኣሳሲሩ ኣብቲ ሕሳባት ባንክ ዝጸንሐ መጠን ገንዘብ ብድምር $10 ሚልዮን ዶላር ክኸውን ከሎ፣ ብስም ሓደ ኢትዮጵያዊ ዓሚል ተተሓሒዙ ኣብቲ ባንክ ተመዝጊቡ ዘሎ መጠን ገንዘብ $ 2 ሚልዮን ዶላር እዩ።
ዝርዝራዊ ትሕዝቶ ናይቲ ሰነድ ንምድህሳስ ኣብዚ ጠውቑ፣ Swiss leaked Files
Source: www.icij.org


text:
Radio Erena: 23 October 2019
ንዕማት ዓብደላ መሓመድክያር፣ ናይ ፈለማ ናይ መጀመርያ ጓልኣንስተይቲ ፕረዚደንት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ሱዳን’ያ።
መስራቲት ማእከል ደያኑ ሱዳን ምዃና እትፍለጥ ንዕማት፣ ካብ 1980 ኣትሒዛ ኣባል ሓጋጊ ኣካል ኔራ።
ኣብ ልዕሊ’ዚ፣ ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ከም ኣኽባር ሕጊን ላዕለዋይ ዳኛን ኮይና ሰሪሓ።
ኣብቲ ንፕረዚደንት ሱዳን ነበር ዑመር ኣልበሺር ንምእላይ ኣብ ዝተኻየደ ተቓውሞ ንጡፍ ተሳትፎ ኔርዋ።
ድሕሪ ምቛም ግዝያዊ መንግስቲ ሱዳን፣ ኣብ መንጎ ወተሃደራዊ ጉጅለን ሲቪላዊ ኣካልን ኣብ ዝተበጽሐ ስምምዕ፣ ሓላፊት ሓጋጊ ኣካል ሱዳን ኮይና’ያ ጸኒሓ።
ኣብ ነሓሰ 2019 ብዝተነድፈ መሰጋገሪ ቅዋም መሰረት ድማ ዝሓለፈ ሰሙን ፕረዚደንት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኮይና ተሸይማ።
ንሳ፣ ሒዛቶ ዘላ መዝነት፣ ኣብታ ብእስላማዊ ሕጊ ሸሪዓ እትመሓደር ሱዳን በዳሂ ጽፍሒ እኳ እንተኾነ፣ ኣብ ምርግጋጽ መሰላት ደቂ ኣንስትዮ ሱዳን ዓቢ ፍታሕን ጽልዋን ከተምጽእ ተስፋ ተነቢሩላ’ሎ።
ሱዳን፣ ድሕሪ ምእዋጅ ሸሪዓ ኣብ ዘመነ ስርዓት በሺር፣ መሰል ደቂንስትዮ ክገሃስ ምጽንሑ ዝተፈላለዩ ተጣበቕቲ ይወቕሱ።
ብፍላይ መርዓ ትሕቲ ዕድመ፣ መርዓ ብግዴታ ወይ ምዝራፍ ዝኣመሰሉ፣ ምስ መሰል ደቂኣንስትዮን ጾታዊ ዓመጽን ዝተተሓሓዙ በደላት ብብዝሒ ክፍጸሙ ምጽንሖም ጸብጻባት የመልክቱ።
===================


text:
ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ፥ ንናይ ሰለስተ መዓልታት ዑደት ትማሊ ግብጺ ኣትዩ`ሎ። ብመሰረት መንግስታዊ መርበብ ሓበሬታ ሻባይት፡ ፕረዚደንት ኢሳያስ ምስ ፕረዚድነት ግብጺ ዓብደል ፈታሕ ኣሲሲን ካልኦት ሰበ-ስልጣን ግብጺን ተራኺቡ፥ ብዛዕባ ክልቲኣውን ዞባዊን ጉዳያት ክዛረብ`ዩ። ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ ሰሙናት ኢትዮጵያን ሱዳንን`ውን በጺሑ ኔሩ`ዩ።
ምስዚ ብዝተኣሳሰር ኣብ ጃፓን ናይ ኤርትራ ኣምባሳደር እስቲፋኖስ ኣፈወርቂ ኣብ ዝለኣኾ ናይ ትዊተር መልእኽቲ፥ ፕረዚደንት ኢሳያስ፥ ኣብ ጉዳያት ቀርኒ ኣፍሪቃ፥ ጉዳይ ተፋስስ ኒል ከምኡ`ውን ማእከላይ ምብራቕ ምስ መራሕቲ ኢትዮጵያ፥ ሱዳንን ግብጽን፥ ብዛዕባ ምሕያል ሰላምን ምትሕብባርን ኣብ ዕቱብን ተኸታታልን ምኽክር ከምዝጸንሐ ኣተንቢሁ`ሎ።
ግብጽን ኢትዮጵያን ኣብ ጉዳይ ምምላእ ማይ ሓዲሽ ግድብ ህዳሴ፥ድሕሪ ምስሕሓብ፥ ኣብ ጽዑቕ ልዝብ ተጸሚደን ከምዘለዋ ይፍለጥ።


text:
መንግስቲ ኤርትራ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕለይ ምሉእ ኲናት ክትፍኑ ትዳሎ ኣላ ክትብል ትማሊ ኣብዝወዓለ ኣኼባ ናይ ሕቡራት መንግስታት ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ኸሲሳ።ኢትዮጵያ ግን ነቲ ኽሲ ነፂጋቶ’ላ።
ወታደራት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ቀረባ ኣብ ግንባር ፀሮና ኣብ ዘካየድዎ ግጭት ነቲ ተፃብኦ መን ጀመረ ክልቲአን ሃገራት ነንሕድ ሕደን ይካሰሳ ኣለዋ።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣምባሳደር ኤርትራ ኣቶ ግርማ ኣስመሮም ኢትዮጵያ ተፃባኢ ፖሊሲ ትኽተል ከምዘላ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ኣብ ፓርላምኦም ከይተረፈ ንኤርትራ ከምዘጥቕዑ፣ወታደራዊ ስጉምቲ ከምዝወስዱ፣ንመንግስቲ ከምዘወግዱ መግለፅታት ምሃቦም ንፁር መርትዖ እዩ ኢሎም።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ተቀዳ ኣለሙ ትርጉምን ዋጋን ዘይብሉ ክብሉ ንኽሲ ኤርትራ ነፂጎምዎ።ንሶም ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃል እቶም ኽስታት መልሲ ዘየድልዮም እዮም ክብሉ ብግላፅ መንግስቲ ኤርትራ ብዝበለፀ ከገድሶ ዘለዎ ናይ ሕቡራት መንግስታት ሻቐሎት ሰብኣዊ መሰላት እዩ ኢሎም።
ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣፃራይ ኮሚሽን ኣስታት 400 ሽሕ ሰባት ንባርነት ምቅላዕ ሓዊሱ ኣብ ልዕሊ ሰብኣውነት ገበናት ብምፍፃም እቲ ጉዳይ ናብ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ክውሰድ ኣለዎ ክብል ሓሳብ ኣቕሪቡ’ሎ።


text:
- Startsida
- Kommun och politik
- Ny i kommunen
- ሕደሽቲ መጻእተኛታት ኣብ ሉማ ኮሙን
ሕደሽቲ መጻእተኛታት ኣብ ሉማ ኮሙን
ናብ ሉማ ኮሙን እንቋዕ ብድሓን መጻእኩም! ከም ሓዲሽ መጻኢ መጠን ኣብ ኮሙንን ከምውኡን ኣብ ሽወደን ብዘተፈላለየ ኣገባብ ክንሓግዘካ ኢና። ንኣብነት ሓገዝ ብዛዕባ መንበሪ ገዛን ተቖጻጻሪ መደብ መትከሊ አግሪን፣ ኣስተምህሮ ቋንቋ ሽወደን፣ ኣብ ዝተፈላለያ ምድባት ተሳፍካ ብዝያዳ ኣስተምህሮ ብዝባዕባ ሕብረተ ሰብ ሽወደን ንምርካብ ከምኡውን ሓገዝ ኣመዳድባ ቁልዑትካ ኣብ ትምህርቲ ንምምዝጋብ ትርክብ።
ብዛዕባ ኮሙን
ሎማ ኮሙን ኣብ ምዕራባዊ ክፋል ስኮነ ተረኺቡ ካልእ ነገር ገዲፍካ በቲ ሰሓቢ ገምገም ባሕሪ ምርካቡ እዩ ዝፍለጥ፣ ጽቡቕ ኣባይት ትምህርቲ ከምኡውን ሃብታም ባህርያዊ ህይወት ኣሎዎ። ዝዓበያ ናይ ኮሙን ከባቢታት ሉማ፣ ብያሬድን ፍላድዬ ኢየን።
ዋኒነ-ትካልን ኢንዱስትሪን ንግድን
ኣብ መፈለምታ ናይ 2017 ተቐማጥቲ ሎማ ኮሙን ኣስታት 24 000 ኔሮም። ኣብ ከባቢ ካልኡት ብዙሓት ኮሙናት ድማ ኣሎዉ - እታ ዝዓበየት ከተማ ማልሞ እያ ግን ከምኡ'ውን ኮሙን ምስ ቡርሎቭ፣ ስታፋንስቶርፕ፣ ሉንድን ሻቭሊንጘ ውን ይዳወር እዩ።
ኣብ ኮሙን ዝዓበየ ኣስራሒ ሎማ ኮሙን እዩ፣ ኣስታት 1400 ሰራሕተኛታት ኣለዎ።ናይ ሽወደን ዩኒቨርሲቲ ሕርሻ ኣብ ኣልናርፕ ትርከብ፣ ከምኡ'ውን ትካላት ከም ኩኩ፣ ኖላቶን መደቮን ከም ዓቢ ዋሃቢ ስራሕ እየን ዝቁጸራ። ኣብዚ እንኮላይ ብዙሓት ዝነኣሳ ትካላት ኣለወን። መብዛሕቲኡም ነበርቲ ካብ ኮሙን ውጽኡም አዩም ዝሰርሑ፣ ንኣብነት ኣብ ማልሞን ሉንድን። ዝቀረበ ቤት መራኽብቲ ስራሕ ኣብ ሉንድ አዩ ዝርከብ።.
ኣብ ኮሙን ሰፊሕ ናይ ስፖርትን ተረፍ ግዜን ንጥፈታት ኣሎ፣ ከምኡ'ውን ኣብ ሎማን ብያሬድን ክልቲኦም ቤተ-ንባብ ይርከብ።.
ጉዕዞታት ኣብ ስኮነ
ጉዕዞ ብመኪና ካብ ዝተፈላለያ ክፋላት ሎማ ኮሙን ናብ ማልሞን ሉንድን ዳርጋ 15–20 ደቒቕ አዩ። ከምኡ’ውን ብዙሕ ግዜ ኣውቶቡሳት ንዘን ከተማታት ዝኸዳ ኣለወን።.
ቍጠባ፣ መንበሪ ገዛን መራኽቦ
ሓዲሽ ከለኻ ኮሙን ብዛዕባ እተን ግባራዊያን ንኣሽቱ ክፍልታት ናይ መንበሪ ገዛ ሓገዝ ይቅርብልካ። ቅድሚ ስራሕ ምጅማርካ’ውን ንቁጠባዊ ደገፍ ክትምልክት ትኽእል አኻ። ከም ተኻራይ መጠን ብዛዕባ አዚን ካብኡ ዝተረፈ ኣንብብ፣ ንኣብነት ኣየናይ ሓገዝ ይዋሃባካ ከምኡ’ውን እንታይ ትጽቢት ከባኻ ይድለ።
ትምህርቲን ክንክን ቂልዑን
ኣብ ሎማ ኮሙን መዋኣሊ ሕጻንነት ንካብ ሓድ ዓመት ዝዕድሞም ቁልዑ ኣሎ፣ ከምኡውን መባእታዊ ቤት- ትምህርቲን ናይ ናጻ ግዜ ንጥፈታትን። ኣብ ሽወደን ግዴታ ትምህርቲ ይምልከት፣ እዚ ማለት ከኣ ቁልዑ ካብ ዕድመ 7–16 ግድን -ትምህርቲክኻዱ ኣሎዎም። መባእታዊ ቤት- ትምህርቲ ብናጻ እዩ። ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲን ዩኒቨርሲቲ-ላዕለዋይ ቤት ትምህርቲን ኣብ ካልኡት ኣብ ቀረባ ዝሎውን ኮሙናት ይርከብ።
ክንክን ጥዕና
ሓላፍነት ናይ ካብ ሓኪምን ሓኪም ስኒ ንዝዋሃባካ ክንክን ሕማም፣ ምምሕዳር ኣወረዳዊ ባይቶ ዞባ ስኮነ፣ ውይንድማ ብሕታዊያን ትካላት እዩም ዝሽከሙዎ። ኣብ ሎማን ብያረድን ዝተፈላለየ ማእከላዊ ክንክን ጥዕናን መቐበሊ ሓኪም ስኒን ኣሎ ኣብኡ ቆጽራ ክትሕዝ ትኽእል አኻ። ቤት ሕክምና ኣብ ማልሞን ሉንድን እዩ ዝርኸብ። ኩሉ ግዜ ቅልጡፍ ንቍጽጽር ሕማም ፣ምብራዕ፣ ውይንድማ ብሃንደበት ዝጓጥም ሓደጋ ናይ ህይወትን ጥዕናን እንተሎ ብ 112 ናብ ህጹጽ ማእከላይ መደበር ደውል።
Sidansvarig: Felicia Mellgren
Senast uppdaterad:


text:
ኣብ እስራኤል ሖሎት ኣብ ዝተባህለ ክፉት ቤትማኣሰርቲ ኣስታት 1200 ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ስደተኛታት፣ ፍሉይ ሰላማዊ ሰልፊ ናብ ዶብ እስራኢልን ግብጽን የካይዱ ኣለዉ
ኣብ እስራኤል ሖሎት ኣብ ዝተባህለ ክፉት ቤትማኣሰርቲ ኣስታት 1200 ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ስደተኛታት፣ ፍሉይ ሰላማዊ ሰልፊ ናብ ዶብ እስራኢልን ግብጽን የካይዱ ኣለዉ።
ናይ እግሪ ጉዕዞ ንልዕሊ ሰዓትን ፈረቓን ብምድረበዳ ተጓዒዞም ናብ ዶብ እስራኢልን ግብጽን ገማግም ሲናይ ብምምራሽ እቲ ተጻዒኑዎም ዘሎ ማእሰርቲ ክለዓለሎም ብዓቢኡ ድማ ከም ስደተኛታት ተሓሪሙዎም ዘሎ ናይ ዑቕባ መሰል ክሕለወሎም ዝጽውዕ ፍሉይ ሰላማዊ ሰልፊ እዩ ዘካይድዎ ዘለዉ።
እቶም እሱራት ኣቐዲሞም ኣብ ውሽጢ ቀጽሪ ሖሎት ሰለማዊ ሰልፊ ኣብ ምክያድ ምጽንሖም፣ ነቲ መዓልታዊ ንሰለስተ ግዜ ዝካየደሎም ቁጽጽርን ወይ ፎልዮንን ካልእ ኣተሓሕዛን እቲ ቤት ማእሰርትን ንምቅዋም ዝገበርዎ ኣቐዲሙ ይፍለጥ።
ሓያሎ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ትካላት ግብረ ሰናይን’ውን ጎን ጎኖም እናተጓዕዛ ንኩነታቶም ይከታተላ ምህላወ ተፈሊጡሎ። መንግስቲ እስራኤል ብወትሃደራት እናዓጀበ ኩነታቶም ክከታተሎ እኳ እንተጸንሐ፣ ናብ ሲናይ ከይኣትዉ ክኽልክሎም ጀሚሩ ኣሎ። ዶብ ግብጽን እስራኤል ዝበጽሑ ስደተኛታት ናብ ሲናይ ገጾም ክቑርጹ መደብ ኳ እንተነበሮም፣ ወተሃደራት እስራኤል ግን ዓጊቶም 300 ሜትር ንድሕሪት ተመሊሶም ክስለፉ ከምዝሓበሩዎም ይሕበር።


text:
Radio Erena: 28 April 2020
ኣብ ብሪጣንያ ሓተትቲ ዑቕባ ምዃኖም ዝተገልጹ ክልተ ኤርትራውያን፣ ንዳዒሽ ብገንዘብን ሞራልድ ብምድጋፎም 14 ዓመታት ክእሰሩ ከምዝተፈርዶም ማዕከናት ዜና ብሪጣንያን ሓቢረን።
እቶም፣ ኣዩብ ኑርሑሴንን ሰይድ መሓመድን ዝተባህሉ ክልተ ኤርትራውያን፣ ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመት፣ ካብ ሚያዝያ ክሳብ ሰነ ኣብ ዘሎ ኣዋርሕ፣ ኣስታት 5 ሽሕ ዶላር ናብቲ ሽበራዊ ጉጅለ ከምዝልኣኹ፣ ብዓርቢ 24 ሚያዝያ ንቤት ፍርዲ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ተኣሚኖም።
ኣዩብ ኑርሑሴን፣ ብመንገዲ ሓደ ካብ ሕመረት ዳዒሽ ምዃኑ ዝተጠቕሰን፣ ኣብ ዒራቕ ዝነብርን፣ ዋሲም ዝተባህለ ውልቀ ሰብ ኣስታት ልዕሊ 3 ሽሕ ዶላር ክልእኽ እንከሎ፣ ሰይድ መሓመድ ድማ ብወገኑ ልዕሊ 1500 ዶላር ምልኣኹ’ዩ ተገሊጹ።
ንሳቶም ብኣካል ናብቲ ሽበራዊ ጉጅለ ክጽንበሩ መደብ እኳ እንተነበሮም፣ ክገሹ ብዘይምኽኣሎም ክሰልጦም ከምዘይክኣለ ማዕከናት ዜና ብሪጣንያ ንጸብጻብ ቤት ፍርዲ ብምጥቃስ ኣቃሊሐን።
ኣብ ልዕሊኡ፣ ኣዩብ ኑርሑሴን፣ ተፈንጃሪ ንምስራሕ ዝሕግዝ ሰነዳት ከምዝተረኽቦን፣ ዳዒሽ ኣራእስ ሰባት እናቖረጸ ዘርኢ ቪድዮታት ድማ ብመንገዲ ማሕበራዊ ሜድያታት ክዝርግሕ ምዝንሑን’ዩ ተኸሲሱ።
ኣዩብ ኑርሑሴን፣ ኣብ 2012፣ ዘይሕጋዊ ብረት ብምሓዝ ኣብ ዝምታን ዘረፋን ተዋፊሩ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፣ ብፖሊስ ስለዝተታሕዘ ንኣስታት ኣርባዕተ ዓመታት ተኣሲሩ ምንባሩ’ውን ሰነዳት እቲ ቤት ፍርዲ ኣቃሎዑ።
ቀንዲ ክሱስ ዝኾነ ኣዩብ ኑርሑሴን ን9 ዓመትን ሽዱሽተ ኣዋርሕን ሰይድ መሓመድ ድማ ንሓሙሽተ ዓመትን ሰለስተ ኣዋርሕን ክእሰሩ ኣብ ዝተፈርድሉ፣ ናይ ጣዕሳ ምልክታት ከምዘይተራእዮምን እናሰሓቑ ነቲ ብይን ከምዝሰምዕዎን ደይሊ መይል ኣብ ጸብጻቡ ኣስፊሩ።
ወዲ 29 ዓመት ኣዩብ ኑርሑሴን ኣብ ብሪጣንያ ዘቕረቦ ሕቶ ፖለቲካዊ ዑቕባ ተቐባልነት ክርክብ እንከሎ፣ ወዲ 31 ዓመት ምዃኑ ዝተሓበረ ሰይድ መሓመድ ግና፣ ብካሌ ናይ ፈረንሳ ሰጊሩ ናብታ ሃገር ድሕሪ ምእታዉ ዘቕረቦ ሕቶ ዑቕባ ተነጺጉ፣ ካብ ብሪጣንያ ክወጻእ ንዝተዋህቦ ትእዛዝ ብዘይምኽባር፣ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ክነብር ዝጸንሐ’ዩ።
ስእሊ፣- ካብ መርበብ ሓበሬታ ኢንደፐንደት
==============


text:
ኣብ ቂሊንጦ ተኣሲሮም ዘለው ፖለቲካዊ መራሕቲ ኦሮሞን ካልኦትን ብመሰረት ዘቅረብዎ መጸዋዕታ፣ ነቶም ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ዝተቀትሉ ዝብልዎም ንምዝካር ናይ ሰለስተ መዓልታት ሓዘን ይግበር ከምዘሎ ተሓቢሩ።
ኣብ’ቲ ቅድሚ ትማሊ ዝጀመረ ዝተባሃለ መዓልቲ ሓዘን፣ ጸግሪ ምልጻይን ጸሊም ክዳን ብምልባስን ይካየድ ከምዘሎ’ውን እቲ ዜና ገሊጹ።
ነቶም እሱራት ኣገልግሎት ሕጊ ከምዝልግሱ ዝዛረቡ ኣቶ ወንድሙ ኢብሳ፣ ኣብ ቦሌን ቡልቡላን ነቶም እሱራት ከምዝበጽሑ ይዛረቡ።
‘ንሳቶም ከምዝብልዎ፣ እዚ ተግባር’ዚ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ኦሮሞቶትን ካልኦት ዜጋታትን ይፍጽሞ ኣሎ ዝብልዎ ቅትለት፣ መግረፍትን ምግሃስ መሰላትን ጠጠው ንከብልን፣ ንዝተቀትሉ ዝብልዎም ንምዝካርን’ዩ’ ኢሎም ንሶም።
ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻኢን ከምኡውን ኣብ ቃሊቲ ዝርከቡ ኣነ ዝውክሎም እሱራት፣ ጸግሮም ከምዝላጸይዎ ካብ ቤተ-ሰቦም ተረዲአ ኣለኹ፣ ዝራኣኽዎም’ውን ተላጽዮም’ለው ኢሎም።


text:
ኣብ መወሸቢ ማእከላት ዞባታት ጋሽ-ባርኻን ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪን ብዝተገብረ መርመራታት፡ ክልተ ዜጋታት ብኮሮና ቫይረስ ምልካፉ ተረጋጊጹ።
ንሳቶም ድማ፡ ሓደ ኣብ ግርማይካ – ዞባ ጋሽ-ባርካ፡ ሓደ ድማ ኣብ ባጽዕ – ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ተወሺቦም ዝጸንሑ’ዮም።
እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ሆስፒታል ዞባ ማእከል ክንክን ክግበረሎም ዝጸንሑ 4 ዜጋታት ድማ ሓውዮም ተፋንዮም። ኣብ ሆስፒታል ተዓቚቦም ክንክን ክግበረሎም ዝጸንሑ፡ ሓደ ኣብ ዞባ ማእከል፡ ሓደ ድማ ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ብጠቕላላ ክልተ ዜጋታት ግን፡ ብሞት ተፈልዮም ኣለዉ።
በዚ መሰረት፡ ጠቕላላ ቊጽሪ ብኮሮና ቫይረስ ዝተለኽፉ ዜጋታት፡ ክሳብ ሎሚ 3673 በጺሑ’ሎ። 3496 ካብ’ዚኦም ሓውዮም ዝተፋነዉ፡ 12 ብሞት ዝተፈልዩ፡ 165 ድማ ገና ኣብ ሆስፒታላት ተዓቚቦም ዝርከቡ’ዮም።
ቀጻሊ ብዝሰላሰል ዘሎ ምፍዃስ መምርሒታት ‘ኮቪድ-19’፡ ብቐንዱ ነፍስ-ወከፍ ዜጋ፡ ከምኡ’ዉን ዝምልከተን ትካላትን ጽላታትን፡ ንኩሉ ናይ ምክልኻል ቅጥዕታት ማለት፡ ግድነታዊ ምጥቃም መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን፡ ማሕበራዊ ምርሕሓቕ፡ ምሕላው ጽሬትን ምምካን ንጥቀመሎም ንብረትን፡ ብዝለዓለ ድስፕሊን ከረጋግጹ፡ ሚኒስትሪ ጥዕና ኣተሓሳሲቡ።
ሚኒስትሪ ጥዕና
03 ግንቦት 2021


text:
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ሞዛምቢ ኣብ ዘካየድዎ ዓለም ለኻዊ ሓዋርያዊ መገሻ፡ ዕለት 5 መስከረም 2019 ዓ.ም. ሰዓት ኣርባዕተን ርብዕን ኣብ ካቴድራል ንጽሕት ድግንግል ማርያም ምስ ናይ ሞዛምቢክ ብፁዓን ጳጳሳትን ውሉደ ክህነትን መምሃራን ትምህርተ ክርስቶስን ገዳማውያንን ተመሃሮ ዘርኣ ክህነትን ኣብ ዘካይድዎ ርክብ ዝለገስዎ ቃል ኣማእኪሎም ናይ ቫቲካን ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ዋና ርእሰ ዓንቀጽ ኣሰናዳኢ ኣንድረያ ቶርኒየሊ (Andrea Tornielli) ኣብ ዘቕረብዎ ርእሰ ዓንቀጽ፥
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ነቲ ዝረአይ ዘሎ ናይ ካህናትን ገዳማውያንን ደናግልን መንነታዊ ቅልውላው ንምብዳህ ዝመርሕ መገዲ ናብ ናዝሬት ዳግም ምምላስ ዝብል እዩ፡ ማለት ናብቲ ጸዋዕታ ጽን ዝተበሃለሉን ናብቲ ጸዋዒ እግዚኣብሔር ምዃኑ ዝተፈለጠሉ ስፍራ፡ እቲ ስፍራ ሕይወቱ ንእግዚኣብሔር ዘወፍይን ኣሕዋትን ኣሓትን ንኸገልግል ዝውፈይ ናይ መንነቱ መልሕቓዊ ስፍራ ምዃኑ የብርሁ። ቅዱስነቶም ነዚ ዘብርሁ ሉቃስ ኣብ ወንጌሉ ዘዘንትዎ ኣብ ቤተ መቕደስ ኢየሩሳሌም ካህን ወላዲ ዮሓንስ መጥምቕ፡ ዘካርያስን ኣብታ ከተማ ኣዚዩ ዝተቐደሰ ስፍራ ዘገልግል ዝነበረን እታ ተራ ዓለማዊት ምእመን ማርያም ኣብቲ ዘይፍሉጥ ኣዚዩ ርሑቕ ኣብ ዝዀነ ኣብ ገሊላ እትርከብ ከተማ ዝነበረት ጠቒሶም ክኸውን እንከሎ፡ ነዚ ክልተ ዘካርያሳውን ማርያማውን ስፍራ ብምንጽጻር ዘመላኸትዎ ሓሳብ እዩ።
ሳሕቲ ክህነታዊ ጸዋዕታ ምስ ውሱን ዕለታዊ ንጥፈታትን ማለት ምስ ዝተወሰነ ስርዓትን ብዝካየዱ ኣኼባታትን ርክባትን ኣብ ዝካየዱ ኣኼባታት ዝወሃብ ስፍራን ኣብ መኣድን ወይ ኣብ ኣዳራሻት ዝወሃብ መቐመጥን መሰረት ክግለጽ ይራአይ፡ እዚ ካብ ንማርያም ምስ ዘካርያስ እዩ ዘመሳስል። እቲ ክትመዝኖ ዘይከኣል ዓቢይ ዝተወሃበካ ጸጋ ጸዋዕታዊ ክህነት ምስቶም ትሑታትን ዝተናዕቑን ዘመሳስል እዩ፡ ከምቲ እቲ ሕያዋይ ጓስ ኣብ ማእከል መጓሰ ዘሐየሎ፡ ኢየሱስ ንጴጥሮስ ብትዕግስቱ ቀስ እናበለ ዝሃነጾ ካብ ኵሎም ሰባት ኣዚዩ ደንደ ዝነበረ እዩ፡ ኣብ ናይ ገዛእ ርእሱ ሓይሊ ካብ ዝተኣማመን ካህን እዚዩ ዝተሓተ ማንም ካልእ የሎም።
ካብ ቅልውላው መንነት ክውጻእ ዝከኣል ድኻምና ካብ ዘሎና ኣብ ናይ ካልእ ስቓይ ናይ ምክፋል ሓልዮትን ትውሳኤን ዝነቕል ምስ ዝኸውን ጥራሕ እዩ፡ ማለት ናይ ሕዝቢ ዕለታዊ ሕይወትን ልብና ስለ ሓልዮትን ንቕድሚት ክብልን ክዋሳእን ካብ ዝገብረና ኣገልግሎት ዝነቕል ምስ ዝኸውን። በዚ ኣገባብ’ዚ እዚ ጥራሕ እዩ እቲ ጐደና ኣገልግሎት ዝዀነ መገዲ ናዝሬት ዳግም ዝልለይ። ማለት ኣብ ናይ ገዛእ ርእስኻ ሓይሊ ወይ ውን ኣብ ናይ መዋቕራትን ኣብ ናይ ውልቅኻ መንፋዕትን መደባትን ሓይሊ ዘይኰነ ኣብቲ ንሓያላትን ዓበይታ እዛ ዓለምን ካብ ዝፋኖም ዝገልበጠን ንትሑታት ካብ ዝወደቕሉ ክብ ካብ ዘበለ ኣብ እግዚኣብሔር ምስ ዝኸውን ጥራሕ ምዃኑ ቅዱስ ከምዘብርሁ ገሊጾም ኣንድረያ ቶርኒየሊ ዘቕረብዎ ርእሰ ዓንቀጽ ዛዚሞም።
(Andrea Tornielli)


text:
ህዝባዊ ኣኼባ ንጉዳይ ኤርትራዊ ሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ
ብዕለት 22 ጉንቦት መበል 19 መዓልቲ ናጽነት ሃገርና ኣብ ከተማ ከለን ብኽብ ዝበለ ድምቀት ተባዒሉ። እዛ ፍልይቲ ዕለት ኣብ ኣባላት ማሕበረሰብ ከለንን ከባቢኣን ዘለዋ ፍሉይ ሚዛን ካብቲ ዘአርእይዎ ናይ ብሃንቀውታ ምጽብባይ፡ ምሽብሻብ ኣብ ምድላዋት፡ ኣብ ገጽ ነፍሲ ወከፍ ኣባል ዝርኤ ናይ ፍሽኽታን ባህታን ሓጎስን ፡ ዘለዎ ፍቕሪ ኣብዛ ህያው ዕለት ብቀሊሉ ይንበብ ነይሩ።
ፍሉያት ዜማታት ንኽብሪ መስዋእቲ ጀጋኑ ዘሞግሱን ሕድሮም አብ ሽቱኡ ንምብጻሕ ፍናን ዝህቡን ዘበራትዑን ደርፍታት ተሰሚዑ፡ አቦ መነብር ሲቪካውያን ማሕበራት ኤርትራ አብ ጀርመን አቶ ተስፉ ብወገኑ፡ ነዚ ሰፍ ዘይብል ሕድሪ፡ እጃምና ከነሐይል ተላቢዩ፡፡ ብድሕሪኡ ትርጉም መስዋእትን፡ ህሉዊ ተበግሶታት ንምትግባር ሕድሪ ጀጋኑ ብስፍሕ ዝብለ ካብ አባላትት ቀሪቡ።
ብመጀመርያ ኩሉኹም ካብ ርሑቕን ቀረባን ዝመጻእኩም ኣጋይሽ ከምኡውን ኩልኻትኩም ኣባላት ማሕበረሰብ ፡ ነዛ ክብርትን ፍልይትን መዓልቲ ምሳና ሓቢርኩም ክትዝክሩዋ ምምጻእኩም ምስጋና ይኹንኩም።
ቅነ ከለን ምኽንያት ብምግባር ማሕበረሰብ ከለንን ከባቢኣን ንሙሁራት ጀመናውያን ቀርኒ ኣፍሪቃን፡ ጀርመናውያን ኣዕሩኽ ኤርትራ ዕድመ ብምግባር ክፉት ሰሚናር ኣካይዱ፡
20 ሰነ መዓልቲ ስማእታት፡ ኣብ ከተማ ከለን ብኽብ ዝበለ ድምቀት ተዘኪራ ውዒላ


text:
Radio Erena: 14 April 2020
ሚኒስተር ዴ’ታ፣ ሚኒስትሪ ፍትሒ ሶማል ከሊፍ ሙእሚን፣ ብሰንኪ ኮረና ቫይረስ ሞይቱ።
እቲ ሚኒስተር ፍትሒ ናይ ዞባ ሆርሼቤል ዝኾነ በዓል ስልጣን፣ በቲ ቫይረስ ከምዝተለኽፈ ድሕሪ ምርግጋጹ፣ ሓደ መዓልቲ ጸኒሑ፣ ብ12 ሚያዝያ ኣብ ሆስፒታል ከምዝሞተ ፕረዚደንት ናይቲ ዞባ ዓሊ ጉድላው ሑሰን ንማዕከናት ዜና ኣረጋጊጹ።
እቲ ናይ ብሪጣንያን ዜግነት ከምዘለዉ ዝተገልጸ ሚኒስተር ዴታ ሶማል፣ ኣብ መወዳእታ ወርሒ መጋቢት ናብታ ሃገር ገይሹ ስለዝነበረ፣ ኣብኡ ተለኺፉ ክኸውን ከምዝኽእል ይግመት።
ኣብ ሶማል ብሰንኪ ኮረቫ ቫይረስ ዝሞተ ካልኣይ ሰብ ኮይኑ ኣሎ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን’ውን፣ ኣብ ለንደን ዝምቕማጡ ቀዳማይ ሚኒስተር ሶማል ነበር ኑር ሓሰን ሑሰን፣ ኣብ መበል 82 ዓመት ዕድሚኡ ብሰንኪ ኮረና ቫይረስ ከምዝሞተ ይፍለጥ።
ሰራሕተኛታት መንግስቲ ዝርከብዎም ልዕሊ 25 ሰባት ብኮረና ቫይረስ ከምዝተለኽፉ ዘረጋገጸ መንግስቲ ሶማል፣ ኣብ ከተማ ሞቛድሾ ሰዓታት እቶ እቶ ኣዊጁ ኣሎ።
እቲ ካብ ጽባሕ 15 ሚያዝያ ኣትሒዙ ግብራዊ ዝኸውን ኣዋጅ እቶ እቶ፣ ካብ ሰዓት 8 ናይ ምሸት ክሳብ ሰዓት 5 ወጋሕታ’ዩ።
ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝበዝሑ ብኮረና ቫይረስ ዝተለኽሱ ሰባት ዝመዝገበት ሃገር ጂቡቲ ኮይና ኣስታት 145 በጺሖም ኣለዉ።
ኣብዚ ዞባ፣ በቲ ቫይረስ፣ ነፍሲ ወከፈን ሞት ክልተ ሰባት ዝመዝገባ ሃገራት ድማ ኢትዮጵያን ሶማልን’የን።
===============


text:
ዕለት 21 ሚያዝያ 2019 ዓ.ም. ኣብ ስሪ ላንካ ኣብ በዓለ ፋሲካ መስዋዕተ ቅዳሴ ኣብ ዝፍጸመለን ዝነበራ ሰለስተ ኣቢያተ ክርስቲያንን ኣብ ዝተፈፈላለያ መቐበል ኣጋይሽን ኣስታት 270 ዝግመቱ ዜጋታት ንሞት ዝዳረገ ብስርሒት ለኪምካ ምጥፋእ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ዝተፈጸለመ መጥቃዕትን ሞትን ዝኽሪ ቀዳማይ ዓመት ኣብዚ እዋን’ዚ ኮቪድ 19 ምኽንይት ሕጹጽ ናይ እዋን ሓደጋ ድንጋጌ ኣብ ዘለሉ እዋን፡ ኣብ ስሪ ላንካ ሃገራዊ ናይ ክልተ ደቒቕ ብሔራዊ ጽሞና ከምእተፈጸመን፡ ናይ ኩለን ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ኣባይቲ መቕደስ ሃይማኖት ቡድሃን ደወል ከምእተደወለን በዚ ዝኽሪ ቀድማይ ዓመት ምኽንያት ናይ ከተማ ኮሎምቦ ሊቀ ጳጳሳት ብጹዕ ካርዲናል ኣልበርት ማልኮልም ራንጂዝ ምስ ቫቲካን ነውስ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፥
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ኣብ መዓልቲ ዝኽሪ ነቶም ናይ ሞት ሓደጋ ዘጋጠሞምን ኣባይቲ ስድራኦምን ነቶም ቀሊልን ከቢድን ማሕሰይቲ ዘጓነፎምን እውን ንጽልይ፡ ኩሉ ከምዝፈልጦ ልክዕ ከም ሎሚ ሓደ ዓመት ዕለት 21 ሚያዝያ 2019 ዓ.ም. ማሕበረ ክርስቲያን በዓለ ፋሲካ ንኸብዕል መስዋዕተ ቅዳሴ ኣብ ዝዓርገለን ዝነበራ ቤተ ክርክስቲያን እንከሎ፥ ኣብ ቅዱስ ኣንዮኒዮንስ ኣብ ቅዱስ ሳባስቲያን ዘነጎምቦን ኣብ ወንጌላዊት ቤተ ክርስቲኢያንን ኣብ ባቲኮላን እትርከብን ቤተ ክርስቲያን ዘጽዮንን ኣብ ዝተፈላለዩ መቐበል ኣጋይሽን ብትሽዓተ ናይቲ ብሔራዊ ተውሂድ ጃማት እተሰምየ እሳላማዊ ኣኽራሪ ጉጅለ ልኡካን ብዝፈጸምዎ ለኪምካ ብናይ ምጥፋእ ግብረ ሽበራ 270 ንሞት ካልኦት 500 ንቐሊልን ከቢድን ማህሰይቲ ተቓሊዖም እዮም፡ እዚ ዝኺር’ዚ ናይ ምሕረትን ይቕረ ምብህሃልን እዩ ኢሎም።
ንዝኽሪ እቶም ዝሞቱን ዝቖሰሉን ኣብ መላእ ስሪ ላንካ ናይ ክልተ ደቒቕ ጽሞናን ናይ ሕልና ጸሎትን ተፈጺሙን ደወል ኣቢያተ ክርስቲያን ክድወል ከምእተገብረን፡ ገሊጾም ምእመናን ብሓደ ተራኺቦም ዝኽሪ ክፍጽሙ እቲ ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ ለበዳ ኮቪድ ዝፈቕዶ እውን ኣይኮነን ቢሎም ብኮቪድ-19 ኣስታትን 250 ከምእተለኽፉን 7 ዜጋታት እውን ከምዝዓረፉን ገሊጽም፡ መንግስቲ ነዚ ለብዒ እዚ ንምቁጽጻርን ከስዕቦ ዝኽእል ሞትን መጉዳእትን ኩሉ ንምቑጽጻር ኣበርቲዑ ይዓዪ ከምዘሎ ይሕብር ኢሎም።
ጸሎትናን ምህለላናን ኩሉ ነቲ ኣብ ታሪኽ ተራእዩ ዘይፈልጥ ኩነት ንኽስገር ድጋፍ ካብ እግዚኣብሔር ዝብል እዩ፡ ኩሉ በቢ ሓላፍነቱ ኣበርቲዑ ክዓይን ነቶም ዝሓምሙን ዝዓረፉን ኣባይቲ ስድራ ምውታትን ቀረባ ንምዃን እዩ። ስለዚ እዚ ኣጋጢሙ ዘሎ ቅልውላው ክንየው እቲ ዘኽፍሎ ዘሎ መስዋዕቲ ንዝበለጸ ምትሕብባርን ምድግጋፍን ዝድርክ ክኽከውን ተስፋ ንገብር ምስ በሉ፡ ኣብዚ መዓልቲ ዝኽሪ ብዘይ ሃይማኖታዊ ፍልልይ ኩሉ ከከም ሃይማኖቱ ከምእተሳተፈን መላእ ሕዝቢ ስሪ ላንካ ነቲ ቅድሚ ሓደ ዓመት ዝተፈጸመ ግብረ ሽበራን ኣደዳ ሞትን ማሕሰይትን ንዝኾኑ ኮሎም ከምዝዘከረ ይሕብሩ።
እቲ መጥቃዕቲ ኣብ ዝተፈነወሉ እዋን እትጽበዮ መላእ ሕዝቢ ዘሳተፈ ናይ ተቓውሞ ግብረ መልሲ ኣይተራእየን፡ ከምዚ ምዃኑ እውን ብዙሕ ምኽንያት ክህልዎ ዝከኣል ይኸውን፡ ዝኾነ ኮይኑ ማሕበረ ክርስቲያን ነቲ ንሰቐልቱ ከይተረፈ ምሕረት ዝሃብዎ ኢየሱስ ዝስዕብ ብምዃኑ ኣብ ናይ ይቕረታን ምሕረትን ሓይሊ እዩ ዝኣምን፡ እዚ ማለት ግና ነቲ ቅድሚ ሓደ ዓመት መጥቃዕቲ ዝፈጸሙ ተሓተቲ ክልለዩን በዓል መን እያቶም ንዝብልን ሕቶኡ መልሲ ክረክብ ሰብኣውን ዜጋውን መሰሉን ዝጠልቦ እዩ።
ተሓተትቲ ንምልላይ ዝግበር ዘሎ ምጽራይ መርመራ ይቕጽል ኣሎ፡ ድሕሪ እቲ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ኢድ ኣለዎም ዝበሃሉ ተጠርጠርቲ ከምዘለዉን ኣብ ቀረባ እዋን እውን ገበን ዘጻርይ ሓይሊ ጸጥታ ኣብ ቁጽጽር ዘውዓሎም ሰባት ከምዘለዉ ይሕብር፡ ብቐንዲ ናይቲ ስርሒት ግብረ ሽበራ ወጣንን መዋልን መንነት ንምልላይ ዝካየድ ዘሎ መምርመራ ገና ይቕል ኣሎ ይብሉ።
ኣብዚ ዓለም ለኻዊ ቅልውላው ኣብ ዝርኣየሉ ዘሎ እዋን ኣብ ኢጣሊያን ካልኦት ሃገራትን በሸሓት ዝቑጸሩ ዜጋታት ናይ ሞት ሓደጋ ኣጋጢምዎምን ብዙሓት እውን ኣብ ስቓይ ይርከቡ ከምዘለዉን፡ እዚ ሓደጋ’`ዚ ኣብ መላእ ዓለም ዝርአይ ዘሎ ሽግር እዩ፡ እዚ ዓይነት ከቢድ ሓደጋ ኣብ እንነብረሉ ዘሎና እዋን እውን ነቶም ቅድሚ ሓደ ዓመት ብግብረ ሽበራ ዝተቐትሉን ዝተሃሰዩን ኣብ ዝዝከርሉ እዋን ነቲ ሰብኣዊ ፍጥረት ዝተዓረዶ ጸገማት ጐይታ ክኣልዮን ነዚ ኣብ ታሪኽ ተራእዩ ዘይፈልጥ ጸልማት ክቕንጥጦ ኣበርቲዕና ንጽልይ እንክብሉ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ዛዚሞም።


text:
እወ፣ ንዜግነት ነባሪ ብሙዃንካ ከተመልክት ትኽእል
መስፈርትታት ፦
እወ፣ ንዜግነት ነባሪ ብሙዃንካ ከተመልክት ትኽእል
መስፈርትታት ፦
ናይ ዜግነት ሕቶ ንምምልካት ነዞም ዝስዕቡ ከተዳሉ ኣድላዪ እዩ፦
ናይ SPID መንነት ምርካብ። ናይ SPID መንነት ብነፃን በቲ ኣጀንስያ ናይ ጥልያን ዲጂታል መርበብ ዝተዘርዘሩ ዝተፈቐደሎም መዳለውቲ ክትረኽቦ ትኽእል (https://www.agid.gov.it/it/piattaforme/spid ) ንምምዝጋብ ዘድልዩ፡ ናይ ኢ መይል ኣድራሻ፣ ናይ ሞባይል ስልኪ ቑጽሪ፣ ዘይወደቐ መንበሪ ፍቓድን ናግብሪ ካርድ ዘለዎ ናይ ሕክምና ካርድ (ኮዲቸ ፊስካለ)።
ሕቶኻ ንምቕራብ ኣብቲ መርበብ እቶ
http://www.libertaciviliimmigrazione.dlci.interno.gov.it/it/servizi-online ብምቕጻል ብ SPID እቶ
ኣብቲ መርበብ ዘለዉ ሕቶታት ብምምላእ ነዞም ዝQህጽሉ ዘነዳት ኣተሓሕዝ፦
ቀጺሉ ሕቶኻ ናብቲ ዘፈጽም ኣካል ምስተለኣኸ ፡ ናብቲ ቤት ጽሕፈት ትቀርበሉ ናይ ቆጸራ መዓልቲ ይልእኩካ፡፡
እወ፣ ናይ መንበሪ ፍቓድካ ብዘየገድስ ብመርዓ ናይ ጥልያን ዜግነት ምርካብ ይከኣል (ዋላ እውን ዑቕባ ሓተኣቲ ወይ ዑቕባ ዝተወሃበካ እንተኾንካ እውን)፦)
መስፈርትታት ፦
ብደምቢ ኣስተውዕል፡ ኣብ ላዕሊ ካብ ዝተጠቐሱ ውዕላት ካብ ሰብኣይን ሰበይትን ዝተወለዱ ወይ ዝዓበዩ ቆልዑ ምስ ዥልዉ ብፍርቂ ይቕንስ ፡፡
ህገር ኣልብ ሰብ (“a-polis ዝብል ካብ ግሪኽ ቋንቋ ዝተወርሰ ከተማ ዘይብሉ) ናይ ዝኾነ ሃገር ዜግነት ዘይብሉ ሰብኣይ ወይ ሰበይቲ ማለት እዩ። ሓደ ሓደ ሃገር ኣልባ ሰባት ናይ ዑቕባ መንበሪ ፍቃድ ዝተወሃቦም ሰባት እዮም፡ ግን ኩሎም ዑቕባ ዝረኸቡ ሃግር ኣልባ እዮም ማለት ኣይኮነን። መብዛሕቶም ሃገር ኣልባ ዝኾኑ ድምበር ኣቋሪጾም ኣይፈልጡን።
ሃገር ኣልባ ሙኳን ብምርጫ ወይ ብናይ ደቂ ሰባት ድልየት ዝኸውን ኣይኮነን። ሃገር ኣልብ ክዀኑሎም ዝኽእሉ ምኽንያታት ፤
ኣብ ዓዲ ጥልያን ሃገር ኣልባ ሙዃንካ ንምርጛጽ ክልተ ኣካይዳ ኣለዉ፡፡
ናይቲ ምምሕድዳር ኣሰራርሓ ሃገር ኣልባ ሙዃኑ ንዝሓተተ ናብ ውሽጢ ሃገር ጉዳይ ሚኒስተር እዞም ዝስዕቡ ሰነዳት ኣተሓሒዙ ደብዳበ ምልኣኽ የካትት ፡
ናይ ወጻኢ ሃገር ሰነዳት እንተለካ ተተርጒሞም ሕጋዊ ከምዝኾኑ ምግባር
እቲ ምምሕዳር ሃገር ኣልባ ሙኳንካ ኣፍልጦ ዝህበካ ከምቲ ሕጊ ዝብሎ ኩሉ ሰነዳት ምስተቕርብ ጥራሕ እዩ።
እቲ መስርሕ ዝውድኦ ማእከላይ ግዜ ፡ ክልተ ዓመት
እቲ ዘቕረብካዮ በቲ ምምሕድ ዳር ተቐባልነት እንተዘይረኺቡ ናብ ቤት ፍርዲ ከትቕርቦ ትኽእል
ናይ ቤት ፍርዲ ከይዲ ጠበቓ ምስ ዝህልወካ ጥራሕ እዩ። ናይ ሕጊ ክፍሊት ከማልእ ዓቕሚ ዘይብሉ ኣመልካቲ ናይ ሕጊ ድጋፍ ስርዓት ንምርካብ ከመልክት ይኽእል፡፡
እቲ ሰነድ ብወገን እቲ ጠበቓ ይቕረብ፡፡
እቲ ሰነድ ናይ ወጽእተኛታት ጉዳይ ንዝምልከቱ ናይ ኢሚግረሽን ጉዳያት ፡ ብዓለም ለካዊ ናይ ዑቕባ ሓለውን ብናይ ኣውሮጳ ሕብረት ነጻ ናይ ደቂ ሰባት ዝውውር ብቕዓት ብዘለዎ ፍሉይ ቤት ፍርዲ ኣብቲ ኣበልካቲ ዝርከቦ ናብ ዘሎ ቦታ ይቐርብ።
ሕጊ ናይ መንበሪ ፍቓድ ናይ ምሃብ ኩነታትት፡ እቲ ኣመልካቲ ኣቐዲሙ መንበሪ ንዝነበሮ ጥራሕ እዩ ዝድግፍ። ኮይኑ ግን ሓደ ሓደ ናይ ፖሊስ ቤት ጽሕፈታትበቲ ናይ ኑው ዮርክ ስምምዕነት ብምኽታልን ናይ ሃገር ኣልባ ስደተኛታት ብዝምልከት ብናይ ሕቡራት መንግስታት ናይ ስደተኛታት መምርሒ መጽሓፍ ዘለዉ ብምርኣይ፡ ሃገር ኣልባ ሙዃኖም ናይ ምጽራይ ኣሰራርሓ እንዳተጸበዩ ሙዃኖም ከርእዩ እንተኺኢሎም ፡ መንበሪ ፍቓድ ይህብዎም።
ኣብ ዓዲ ጥልያን ሃገር ኣልባ ሙዃኖም ኣፍልጦ ንዝተወሃቦም ዜጋታት፡ ትምህርቲ፣ ሕክምና፣ ስራሕን ጡሮታ ናይ ምርካብ ዕድልን ኣለዎም። እዞም ዝቕጽሉ መሰላት እውን ይረኽቡ፦
This page is also available in: Italiano (Italian) English (English) Français (French) Shqiptare (Albanian) العربية (Arabic) Español (Spanish) বাংলা (Bengali) 简体中文 (Chinese (Simplified)) Punjabi (Punjabi) Pycckий (Russian) Somali (Somali) اردو (Urdu) አማርኛ (Amharic) Wolof (Wolof)


text:
ሬማ ማርቫን ( Rhema Marvanne) ካብ ኣቦኣ ተቶን ማርቫንን ( Teton Marvanne) ካብ ኣዲኣ ወንዲ ማርቫን ( Wendi Marvanne ) ኣብ መሰከረም 15 2002 ዐ/ም ተወልደት ። ሬማ ኣብ ዳላስ ተክሳስ ትሪኒቲ ሆስፒታል እያ ተወሊዳ ። ክትውለድ ከላ ክብደት ኣካላታ ብኣዝዩ ውሑድ ሚዛን ማለት 1.86 ኪሎ ግራም ስለዝተወልደት ኣብ ሆስፒታል ንሰለስተ ሰሙን ከም ክትጸንሕ ኮነ። ሬማ ንኣቦ ሚስተር ተቶን ኣብ ገዝኦም ዝዐበየ ሞጆ (Mojo) ንዝበሀል ከልባን ከም ትፈትዎም ትዛረብ፡፡ ኣብ Plano TX ዝርከብ Branch church ዝተባህለ ቤተክርስትያን ድማ ንኣምልኾ ይሳተፉ። ሬማ ጓል 7 ዐመት ከላ ንየሱስ ከም ግሊ መድሐኒኣ ጌራ ብምቕባላ ኣብ ጥቅምቲ 18; 2009 ተጠምቀት።
ሬማ ክትዝምር ዝጀመረት ካብ እታ ክትዛረብ ዝኸኣለትላ ማለት ኣፍ ዝኸፈተትላ ግዜ ጀሚራ እያ። ቅድሚ ሰለስተ ዐመት 2010 ዐ/ም ቦኽሪ መዝሙራ " ግሩም ጸጋ" (Amazing grace) ንሕትመት ኣብቀዔት። ነዊሕ ከይጸንሔት ኣብ ኢንተርነት ዐለም መዛሙራ ኣዝዩ ህቡብን ተፈታዊን ኮነ። ሬማ እዚ ናይ መዝሙር ክእለትን ንምዝማር ድሌትን ምልዕዐልን ዝረኸበቶ ካብ ኣዲኣ ሜዲ ሞርቫን እዩ። ኣደ ሬማ ማለት ሜዲ ሞርቫን ብዝጋጠማ ሕማም ካንሰር ሕዳር 8 2008 ካብ እዛ ዐለም ብሞት ተፈልየት።
{youtube}dTvStBw4_kw{/youtube}
ሬማ ነታ ብሞት ዝተፈልየታ ኣዝያ ተፍቅራ ኣዲኣ ኣሰር ብምሓዝ ካብ እቲ ዘለዋ ክቱር ናይ መዝሙር ባህጊን ኣደኣዊ ፍቕርን ተደሪኻ ከም ዘማሪትን ኣገልጋሊት ኣምላኽን ብሙኻን ኣብ ብዙሕ ኣብያተ ክርስትያን፡ ሆስፒታላትን ግብረሰናይ ትካላት ዘካይድኦ ፍሉይ መደባትን እንዳተረኽበት ብሕጉስ ልቢ ብመዝሙር ተገልግል።
ሬማ ማርቨን በቲ ዘለዋ ግሩም ክእለት መዝሙር ኣብ ኣብ እቲ ፍሉይ ስነጥበባዊ ክእለት ንዘለዎም ህጻውንቲ ዝቀርቡሉ ማውሪ ፖልቪች (Maury Morvich) ኣብ ሰነ 16 2010 ብምስታፍ ኣብ International news supreme ብማስተር ቲቪ ኣብ 44 ሀገራት ብ 60 ዝተፈላለዩ ቋንቋታት ዝዝርጋሕ ግሎባል ሳተላይት ብቀጥታ እቲ ኣብ ናሽቪል ዘሕተመቶ መዛሙር ኣኣብ ሽዱሽተ ናይ ሰዐታት ፍልልይ ዘለዎ ዞናታት እንዳተቕያየረ ክትዝምር ከላ ተራእየት።
ሬማ እተን ክልቲኤን ኣልቡማት ኣብ Nashville እያ ኣሕቲማቶ። መዝሙራ ኣብ ናይ ኢንተርነት ( itunes, Amazon.com; ) መደበር ሙዝሙር መሸጢ ድሕረ ገጽን ኣብ እቲ ናታ ዕላዊ ወብሳይት ብብዙሕ ተጠላነት ረኺቡ ኣሎ። "Prayer" ዝብል ኣርእስቲ ኣልቡም ምስ እቶም ኣዝዮም ህቡባት ዝኾኑ ሙዚቀኛንታት ዝኾኑ ተሪ ዋይትን (Terry White ) ናሽቪል ስይምፎኒ (Nashville Symphony ) ብምትሕብባር ንሕትመት ኣብቂዐ እያ ። ነዊሕ ከይጸንሐት ድማ ናይ Christmas ኣልቡም ALL Seasons ዝብል ኣርእስቲ ዝሐዘት ብምስራሕ ጽብቕቲ ኣልቡም ንሰማዕቲ ዘርግሔት።
ሬማ ብዙሕ ሚልዮን ዝትመን ዋጋ ዘለዋ Machine Gun Preacher ዘርእስታ ፊልም ኣብ 2011 ዐመት ምህረት ዝተሰርሐት ፊልም ከም ተዋሳኢት ኮይና ሰሪሐ እያ።
ኣብ ኢንተርነት ዝፈነወቶ መዝሙር ልዕሊ 16 ሚልዮን ተመልከትቲ ወይ ሰማዕቲ ብምርካባ ኣብ እተን ዐበይቲ ናይ ተለቪጅን ትካላት ከም እኒ ABC'S 20/20, Fox News, CBS, TBN, Daystar ቀሪባ ክትዝምር ኣፍደገ ከፊቱላ እዩ።
ሬማ ኣብ ግዜ ዕረፍታ ምስ መሐዙታ ብምጽዋት፡ ኣብ ደገ ሰፈራ ብምጽዋትን ፊልምታት ብምርኣይ ከም እተሕልፎ ትዛረብ።
ንሬማ በቐረባ ዝፈልጥዋ ክገልጽዋ ከለዉ ከምዚ ርብሉ፡ " ሬማ ኣዝዩ ጽቡቕ ዝኾነ ልብን መንፈስን ኣለዋ። ጥዕምቲ ሰብ ፡ ለባምን ርሕርሕቲን ክትከውን ከላ ልዕሊ ኹሉ ግና ጽሩይ ልቢ ኣለዋ " ክብሉ ይገልጽዋ ፡፡
ሬማ ንብዙሐት ሰባት ብዝተፈላለየ ብሕማም፡ ብካንሰርን ካልእ ናብራዊ ጸገማትን ናይ ህይወት ፈተናታት ዝሐልፉ ኩሎም ንተስፋን ምጽንንናዕን ኣብነታዊት ህጻን ኮይና እያ፡፡ ሬማ ኣዲኣ ገና ህጻን ከላ ብሞት ካብኣ ምፍላያ ክየሰንበዳን ተስፋ ከየቑረጻን እኳ ድኣ ኣዝያ ክትብርትዕን ምልእቲ ሰብ ኮይና ክትመላለስን ከላ ኢኻ ትዕዘብ።
ሬማ ግዳይ ናይ ካንሰር ትኹን እምበር ኣብ ህይወታ ኣሉታዊ ጽልዋ ከይገበረላ ኩሉ ዝገጠማ ብድሆታት ስዒራ ዝሐለፈት እያ። ሬማ፡ ኣብ ህይወት ወድ ሰብ ተስፋን ጹቡቕነት ከምዘሎን እተርኢ ኣብነታዊት ህጻን እያ። ክትዝምር ከላ ዝሰምዐ ኩሉ ኣምላኽ ብርግጽ ብህጻውንቲ ከምዝዛረብ ህያው ምስክር እያ ። እቲ ጥዑም ዝኾነ ድምጻ ብሐቂ ልቢ ሰባት ዝትንክፍ እዩ።
ታሪኽ ህይወት ወንዲ "
ወንዲ ማርቨን ኣደ ሬማ ማርቨን እያ ። ወንዲ ( ካልኣይ ስማ Mercy ትብሀል ) ነታ ቦኽሪ ውላዳ ዝኾነት ሬማ ማርቨን ካብ ልባ ተፍቅራ ነበረት።
ወንዲ፡ ሬማ ጓል ሰለስተ ዐመት ከላ እያ ሕማም ካንሰር ከም ዘለዋ ብሐካይም ዝተነግራ። ንሰለስተ ዐመታት ብሕክማን ክትርዳእ ድሕሪ ምጻናሕ ኣብ ነሐሰ 11 ; 2008 ናብ ጎይታ ከደት። ሬማ ብዛዕባ ኣዲኣ ዘለዋ ተዘክሮታት ክትገልጽ ከላ ሕጉስ ተዘክሮታት ከምዝነበራ እያ ትገልጽ። ይኹን ድኣ ብዛዕባ ኣዲኣ ዘለዋ ተዘክርታት እቲ ነዲኣ ብምስናይ ኣብ ሆስፒታል ዘሕለፈቶን ናይ ኣዲኣ ኣብ ሆስፒታል ዝግበረላ ዝነብረ ምእላይን መጥባሕታዊ ሕክምናን እቲ ሕሱም ቃንዛን ስቃይን ናይ ኣዲኣን እዩ።
ወንዲ ማርቨን ንኣምላኽ ኣዝያ እተፍቅር ብርትዕቲ ኣማኒትን እያ ኔራ። በቲ ዝሐለፈቶ ስቃይ ኣብ ኣምላኽ ከተማርር ወይ ንኣምላኽ ሕቶ ከተቕርብ ኣይትስማዕን። ብሕማም ካንሰር እንዳተሳቐየት ክነስ ንካል ኦት ተጸናንዕ ሰብ ነበረት። ብዛዕባ ወንዲ ዝምልከት ቪድዮ ኣብ እዚ ወብሳይት ኣቲኹም ምምልካት ይከኣል፡፡ www.jchouseofmercy.org
ወንዲ ማርቨን ቅድሚ ምዕራፋ ዝነበራኣ ሒደት ኣዋርሕ ፡ በቶም ኣዝያ እተፍቅሮም ቤተሰባ ክቡር በዐል ቤታ ሚስተር ተቶንን እታ ፍትወቲ ውላዳ ዝኾነት ሬማን ካብኣ ከይተፈልዩ እቲ ዘድሊ ምእላይን ሐገዝን ገይሮምሉ እዮም ። ሬማ፡ ኣዲኣ ክሳብ እስትፋስ ህይወታ ትሐልፍ ( ብሕልፊ እተን መወዳእታ ክልተ ሰሙናት) ነፍሲ ወከፍ ሰዐት ከይተፈልየታ ምስኣ ትውዕልን ትሐድርን ነበረት።
ወንዲ ኣብ ህይወታ እዚ ገይረ ወይ በዚ ተዐዊተ ኢልኪ ትዛረበሉ ነገር እንታይ ኣሎ ተባሂላ ምስ ተሐተተት ብሐጺር ቃል መልሳ እዚ ዝስዕብ ነበረ፡ " ሬማ "
ብቐጻሊ ኣብ መጨረሻ ክትዛረብዮ ትደልይ ወይ ክትብልዮ ትደልይ ቃል እንታይ እዩ፧ ተባሂላ ምስ ተሐተተት ከምዚ ክትብል መልሲ ሀበት። " ህይወተይ ባዕሉ ስለዝዛረብ፡ ኣነ ዝብሎ የብለይን !"
ወንዲ ዐባይ ናይ ኣምላኽ ሰበይቲ እያ ዝነበረት። ሎሚ ኣብ ሑቕፊ እቲ እተፍቅሮ ኣምላኽ ኣላ። ሐንቲ ንወንዲ ብቐረባ ትፈልጣ ሰብ ብዛዕባ ወንዲ ክትዛረብ ከላ ከምዚ ትብል;" ወንዲ ኣብ ሑቕፊ ኣምላኽ ተሀሉ እምበር ኣብ ዕረፍቲ ጥራይ ኣይኮነት ዘላ፡ ንኹሎም ትፈልጦም ኣዝማዳን መሐዙታን ምሕረትን ጸጋን ክበዝሐሎም ም እንትኦም ትጽሊ ከም ዘላ እዩ ዝርድኣኒ። "
ህጻን ዘማሪት ሬማ ማርቫን
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
Radio Erena: 17 March 2015
ሓያሎ ኣባላት ናይቲ ኣብ ኤርትራ ዝመደበሩ ግንባር ሓርነት ኦርሞ፣ ኣብ ኣፋምቦ ኣብ ዝርከብ ቤት ማእሰርቲ ተቀይዶም ምህላዎም ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣረጋጊጾም።
እቶም ቁጽሮም ብልክዕ ክፍለጥ ዘይተኻእለ ኣባላት ኦነግ፣ ካብቲ ምግምማዕ ኣጋጢምዎ ኣብ ከቢድ ቅልውላው ዝርከብ ናይ ኢትዮጵያ ተቓዋሚ ሓይሊ ክወጹን ብረቶም ከረክቡን ብተደጋጋሚ እዋን ክሓቱ ዝጸንሑ’ዮም።
ግንብራ ሓርነት ኦሮሞ፣ ድሕቲ ኣብ 2005/2006 ዘጋጠሞ ምግምማዕ፣ እቲ ኣባላት ሰራዊት ኢትዮጵያ ነበረ ዝተዓብለለ ገለ ክፋል ኦነግ ምስቲ መንግስቲ ኤርትራ ብምትሕብባር ካብ ውሽጢ ኤርትራ ብረታዊ ቃልሱ ክቕጽል ክውስን እንከሎ፣ እቲ ፖለቲካዊን ዲፕሎማስያውን ሓይሊ ዝወነነ ኣብ ወጻኢ ዝመደበሩ ካልእ ወገን ድማ ካብቲ ናይ ኤርትራ ክፍለ ከምዝወሰነ ዝዝከር’ዩ።
እቲ ብብርጋዴር ጀነራል ከማል ገልቹ ዝምራሕ ኣብ ኤርትራ ዝመደበሩ ክፋል ኦነግ፣ ኣብ ዝተፈላለዩ ወትሃደራውን ፖለቲካውን ውሳኔታት ምስ መንግስቲ ኤርትራ ክሰማማዕ ብዘይምኽኣሉ፣ ተደጋጋሚ እዋን ሓያሎ ካብ ኣባላቱ ክእሰሩ ምጽንሖም ዝፍለጥ’ዩ።
ኣዝዮም ብዙሓት ኣባላት እቲ ኣብ ኤርትራ ዝመደበሩ ኦነግ’ውን ናብ ዝተፈላለየ ተልእኾታት ምስ ተዋፈሩ ብመንገዲ ኬንያ ኣቢሎም ከምዝጠፍኡ’ዩ ዝንገር።
እቲ ኣብ ኤርትራ ዝመደበሩ ኦነግ፣ ካብቲ ወጻኢ ምስ ዝመደበሩ ብዋና ጸሓፊ ናይቲ ግንባር ዳዊድ ኢብሳ ዝምራሕ ኦነግ ድሕሪ ምፍላዩ፣ ምስ ግንቦት ሸውዓተን ኣርበኞች ግንባር ዝተባህሉ ተቓውምቲ ውድባት ኣምሓራ ንምጽናብር ተደጋጋሚ እዋን ድፍኢታት ክግበረሉ እኳ እንተጸንሐ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ኣይተዓወተን።
ብፍላይ መብዛሕቶም ሓለፍቲ ናይቲ ብኣርበኞች ግንባር ዝፍለጥ ካብ ብሄረ ኣምሓራ ዝተኣኻኻቡ ተቓወምቲ ኢትዮጵያ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ክሳነዩ ብዘይምክኣሎም ኣብ ቀይዲ ስለዝኣተዉ ድሕሪ ምእታዎ፣ ንኦነግ ዓቢ ስኽፍታ ኮይኑ’ዩ ጸኒሑ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ ዝልዓለ ኣተኩሮ መንግስቲ ኤርትራ ናብ ደሞክራስያዊ ምንቕስቓስ ህዝቢ ትግራይ (ደምህት) ዛዝይሉ ኣብ ዘሎ ግዜ፣ ብዙሓት ኣባላትን መራሕትን ኦነግ ተቓውሞታቶም ክገልጹ ምጽንሖም’ዩ ዘመልክት ዝተላእከልና ሓበሬታ።
ብሰንኩ ድማ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ርክብ መስሪትኩምን ናብ ኢትዮጵያ ክትሃድሙ ሓሲብኩምን ብዝብል ክስታት ቁጽሮም ዘይተፈልጠ ኣባላት ኦነግ ኣብ ኣፋምቦ ተኣሲሮም ይርከቡ።
ገለ ካብዞም ኣብ ኣፋምቦ ተኣሲሮም ዝርከቡ ኣባላት ኦነግ ኣብቲ ቤት ማእሰርቲ ንልዕሊ ክልተ ዓመት ዝጸንሑ ምዃኖም’ውን እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ ይጠቕስ።
================================


text:
ሚንስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ስዑዲ ዓረብ ነቲ ግብረ መልሲ ቐጠር ካብ መንጎኛ ኩዌት ከምዝረኸቦ ድሕሪ ምሕባር እተን ኣርባዕተ ሃገራትን’ውን መልሰን ኣብ ሓጺር ጊዜ ከምዝህባ ኣፍሊጦም።
ገለ ካብተን ዝምድና እተን ሃገራት ምስ ቐጠር ንምምላስ ዝቐረባ 13 ነጥብታት ዝሓዘ ቅድመ ኩነት ወታደራዊ መደብር ቱርኪ ኣብ ቐጠር ክዕጸው፡ መደበር ቴሌቭዥን ኣልጀዚራ ክዕጸውን ዝምድና ቐጠር ምስ ኢራን ደው ክብል ዝብል ይርኸብዎም።
ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳያት ቐጠር ሸኽ መሃመድ ቢን ዓብዲራህማን ኣል ታኒ ብወገኖም ከምዚ ዓይነት ጠለባት ክውንን ክትግብር ዝኸአልን ኽኸውን አለዎ እዚ ግን ኣይኮነን ኢሎም።
ኣብ ጉዳያት እቲ ዞባ በዓል ሙያ ዝኾኑ ካብ ዩኒቨርሲቲ ኣውስትራልያ አሚን ሳኪል ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብዎ ቃል እዚ ኣብ መንጎ ቐጠርን ሃገራት ወሽመጥ ዘሎ ምስሕሓብ ንቐጠር ናብ ቱርኪን ኢራንን ዝያዳ ክትውከል ዝደፋፍእ’ዩ ኢሎም።


text:
ሚኒስትሪ ትምህርቲ፡ ካብ 6 ንኡሳን ዞባታት ደቡብ ንዝተዋጽኡ ኣካየድቲ ትምህርቲ፡ ኣብ ኣገዳስነት ምድላው ውሁድ ውጥን ኣተገባብራ መደባት ትምህርቲ ዝቐንዐ፡ ካብ 26 ሓምለ ክሳብ 2 ነሓሰ ኣብ ከተማ ደቀምሓረ ስልጠና ወዲቡ።
እዚ ካብ ንኡሳን ዞባታት ደቀምሓረ፡ ሰገነይቲ፡ ዓዲ-ቐይሕ፡ ጸሮናን ማይ-ዓይኒን ዝተዋጽኡ ሓለፍቲ ትምህርቲን ስነ ምምህርናን፡ ከምኡ’ውን ዳይረክተራትን ሱፐርቫይዘራትን ካልኣይ ደረጃ ዝተሳተፍዎ ስልጠና፡ ብግዜን ውጽኢትን ዝልካዕ ውሁድ ውጥን ብምውጻእ፡ ኩሉእንትናዊ ምዕባለ መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ንምርግጋጽ ከምዝኾነ ተገሊጹ።
ነቲ ስልጠና ዝመርሐ ኣብ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ሓላፊ ምምዕባል ዓቕሚ-ሰብ መምህር ግርማይ ገብረሂወት፡ ዳይረክተራት ኣብያተ-ትምህርቲ በብናቶም ውጥን ኣብ ክንዲ ዝኸዱ፡ ንነዊሕ ዓመታት ዘገልግል ውሁድ ውጥን ተዳልዩ ኣብ ተግባር ዝውዕለሉ መንገዲ ንምንዳይ፡ እዚ ስልጠና ሓጋዚ ምዃኑ ኣረዲኡ።
ሓላፊት ኣገልግሎት ትምህርቲ ኣብ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ መምህር ርግበ ክፍለ፡ ዳይረክተራትን ሱፐርቫይዘራትን ኣብ ምትግባር ናይ’ቲ ሓሳብ ተወፋይነት ከርኣዩ ተላብያ።


text:
ሎማዕንቲ ሰኒ ዝተፈረዶም ጋዜጠኛታት ኣውስትራሊያዊ ፒተር ግረስት፣ግብፃዊ-ካናዳዊ መሓመድ ፋሕሚን ብኻሊእ ኽሲ ተወሳኺ ሰለስተ ዓመት ዝተፈረዶ ግብፃዊ ባሕር መሓመድን እዮም።
ኣብ ባግዳድ ዑደት ይፍፀሙ ዘለው ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ጆን ኬሪ እዚ ናይ ሎማዕንቲ ውሳነ ዘተሓሳስብ ፍርደ ገምድል ኢሎምዎ ኣለው።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ላዕለዋይ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ናቪ ፒለይ እቶም ጋዜጠኛታት ንኽፍትሑ ብምፅዋዕ ጋዜጠኛታት ኣብ ግብፂ ክፍረዶም ከይኮነስ ሓለዋ ክግበረሎም ይግባእ ኢለን።
ኣል-ጀዚራ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታቱ ዝቐረቡ ኽስታት ክነፅጎም ፀኒሑ’ሎ።ግዚያዊ ዋና ዳይረክተር ቴሌቪዥን ኣል-ጀዚራ መስጦፋ ሶውጋ እቲ ፍርዲ ኣብ ልዕሊ ነፃነት ፕረስ ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ እዩ ኢሎምዎ ኣለው።
ምንስቴር ወፃኢ ኣውስትራሊያ ጁሊ ቢሾፕ እቲ ውሳነ ነፃነት ንምዕፋን ዝግበር ፈተነ ከይኸውን ዘለወን ስኽፍታ ብምግላፅ ግብፂ ናብ ዴሞክራሲ ይሰጋገር ኣለኹ ንእትብሎ ዝድግፍ ኣይኮነን ኢለን።
ቅድሚ እቲ ፍርዲ እውን ቀዳማይ ምንስቴር ኣውስትራሊያ ቶኒ ኣቦት ግረስት ንእስላማዊ ሕውነት ብምድጋፍ ከይኮነስ ንፍፃመታት እዩ ይፅብፅብ ነይሩ ክብሉ ንናይ ግብፂ ፕሬዝዳንት ዓብድል ፋታሕ ኤል-ሲሲ ሓቢሮምሎም ነይሮም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኣቐዲሙ ዘይተገልፀ ዑደት ዝፈፀሙ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ጆን ኬሪ ምስ ናይ ግብፂ ፕሬዝዳንት ዓብደል ፋታሕ ኤሲሲ ትማሊ ሰንበት ተራኺቦም።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ግንቦት ምርጫ ካብ ዝካየድ ምስ ሓድሽ ፕሬዝዳንት ግብፂ ብዝለዓለ ደረጃ ዝርርብ ንምክያድ ትማሊ ሰንበት እዮ ካይሮ ኣትዮም።
ሰበስልጣን ግብፂ ናይ ምዝራብን ብነፃነት ናይ ምእካብን መሰላት ንከኽብሩ ጆን ኬሪ ፀዊዖም ኣለው።
ዓብድል ፋታሕ ኤሲሲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሓምለ ንእስላማዊ ሕውነትን መራሒኡ መሓመድ ሞርሲን ብምብራር ወታደራዊ ኣዛዚ እታ ሃገር ብምዃን ስልጣን ካብ ዝሕዙ ጀሚሩ ኣብ ልዕሊ ተቓወምቲ ብዝውሰድ ብርቱዕ ስጉምቲ ዩናይትድ ስቴትስ ስኽፍትኣ ክትገለፅ ፀኒሓ እያ።
ብዝተወስደ ስጉምቲ ኣማእቲ ተቐቲሎም ኣሽሓት ድማ ተኣሲሮም እዮም።


text:
5ይ ክፋል
ብተቐባልነት ዝድረኽ ህይወት ሰባት
ብመጉዳእቲ ወይ ድማ ብተነጽሎ ኣብ ገለ እዋን ህይወትና ከምዝሓለፍናን ከምዝገጠመናን ካብ ሓቂ ዝርሓቐ ኣይመስለንን። ንገለ ገሌና፡ እቲ መጉዳእቲ ካብቶም ኣዚና እንፈትዎምን እነፍቕሮምን ሰባት ክኸውን ይኽእል እዩ፡ ንገሌና ድማ ካብ ካልኦት። ናይ ገዛእ-ርእሰይ ዝኾነ ፈጺመ ዘይርስዖ ዝበጽሓኒ መጉዳእትታት ኣሎ። እቲ መጉዳእቲ ሓደ ሓደ እዋን ኣብ ነፍስና ኣዕሚቑ ብምእታው፡ ቚስልታት ስለዝፈጠረልናን ኣዝዮ ዘሸግረናን ይገብሮ። ግና በቲ ብክርስቶስ ዝኾነልና ቅድመ-ኩነት ዘይብሉ ፍቕሩን ተቀባልነቱን ግን ክንፍወስ ዕድል ኣሎና። ንሎሚ ድማ ብዛዕባ ተቀባልነት ዝድርኾ ህይወት ሰባት ክንርኢ ኢና። ተቀባልነት እንታይ እዩ፧ ንምንታይ ኣገዳሲ ኮይኑ፧ ዝብል ሕቶታት ክምልስ ክፍትን።
ከም መእተዊ ክኾነና ኣብነት ክጠቕስ፡ ተቀባልነት ካብ ማህጸን ክጅምር ይኽእል እዩ። ማለት ክልተ ሰብ ሓዳር ነቲ ክወልድዎ ዝጽበዮ ቆልዓ ምስ ጠነስዎ፡ ነቲ ዝተጠንሰ፡ ብጾትኡ ንክቕበልዎን ንክንጽልዎን ዓቢ ተኽእሎ ኣሎ። ወዲ ይኹነልና ክብሃል ይጸንሕ እሞ፡ ጓል ምስ ትኸውን ናይ ዘይምቕባል ዓቢ ተኽእሎ ክህሉ ይኽእል፡ ወይ`ውን እታ ኣደ ብሰብኣያ ንዝህልዋ ተቀባልነት ክጎድል ተኽእሎታት ኣሎ። ካልእ ብዙሕ ኣብነታት ኣሎ፡ ካብ ወለዲ፡ ኣዝማድ፡ ኣብ ዕድመ ንእስነት ካብ ዓርከ-መሓዙት፡ ኣብ ቤት ትምህርቲ፡ ኣብ እትዓብየሉ ከባቢ፡ ዓዲ፡ ገዛውቲ፡ ኣብ ሃገርካ፡ ኣብ ስራሕ ቦታ፡ ኣብ እትስደድሉ ሃገር ኮታ እቲ ዝርዝር ብዙሕ እዩ። እምበኣር ሰብ ኩሉ ግዜ ተቀባልነት ምስ ደለየን ሃረር ምስ በለን እዩ። ብርግጽ ባህርያዊ ነገር’ዩ፡ ነፍሲ-ወከፍ ሰብ ተቀባልነት ካልኦት እንክደሊ። ንኣብነት፡ ኣብተን ናይ ኮተቴ ዕድመ ንእስነትና፡ ዓርከ-መሓዙትና እዮም መምዘኒ ክብርናን መንነትናን ዝነበሩ። ኣብ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ቤት እንከሎና ደረጃና በቶም ኣብ ከባቢና ዘለዉ ሰባት ይጽሎ እዩ፡ ማለት እንኽደኖ ክዳውንቲ፡ ኣዘራርባና፡ ደረጃ ትምህርትናን ካልእ ንጥፈታት ኮታስ ኩሉ ነገር፡ ምኽንያቱ ዝተፈለየ ነገር እንተ ደኣ ገይርናን ኮይንናን፡ ብቀሊሉ ተነጽሎ ከጓንፈና ስለዝኽእል። ህይወት ድማ ኩሉ ግዜ ብንጥፈታትን ብደረጃን ስለ እትምዘን፡ ከምኡ ኮይንና ክትነብር ትቕስበና እያ።
ተቀባልነት ማለት ንገዛእ ርእስኻ በቲ ካልኦት ዝህብዋ ሚዛን ምምዛን፡ ካልኦት ሰባት ምእንቲ ጽቡቕ ገጽ ክርእዩኻ፡ ክሕዉስኻ፡ ከፋሕሹዉልካን፡ ጽቡቕ ገበርካ፡ ንፉዕ ኢኻ፡ ከማኻ የለን ንክብሉኻ ኢልካ እትገብሮ፡ ኣብ ኩሉ ህይወትካ ድማ ምእንቲ ብካልኦት ጽቡቕ ኣጠማምታን ቦታን ክወሃበካን እትገብሮ ኩሉ ነገር እዩ። መንነትናን ክብርናን በቲ ኣምላኽ ዝሃበና ክብሪ ብየሱስ ክርስቶስ ዘይኮነስ፡ በቲ ሰባት ብዛዕባና ዝሓስብዎ ሓሳብን፡ ዝህቡና ግብረ-መልሲ ክብርን መንነትን ይኸውን። ተቀባልነት እምበኣር ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ሰብ ክሳዕ እቲ ብክርስቶስ ዘለዎ መንነትን ክብርን (worth) ካብ ክርስቶስ ጥራይ ምዃኑ ዘይፈለጠ፡ ካብ ካልኦት ሰባትን ብነገራትን ተቀባልነት ንምርካብን ከርተት ክብል’ዩ ዝነበር። እምበኣር ብተቀባልነት ምድላይ እትድረኽ ህይወት ሰብ ከመይ ዝበለት እያ፧
ተቀባልነት ብምድላይ ዝድረኹ ሰባት ኩሉ ግዜ ኣብ ህይወቶም ውሕስነት የብሎምን። ውሕስነት ዘይምህላው ድማ ሰላምን ዕረፍትን ናይ ህይወቶም ሰሪቑ፡ ብዙሕ እዚ ዘይብሃል ዕንወት ኣብ ዝምድናታትን ናብራን ይፈጥረሎም። ውሕስነት ዘይምህላው ኣዝዩ ኣሸጋሪ እዩ። ሰባት ተቀባልነት ካብ ካልኦት ምስ ሰኣኑ እምበኣር እቲ ውሕስነት ዘይምህላው ንህይወቶም ይድርኾ’ሞ ናብ ዘይተደለየ ባህሪ ምጥራይ የእትዎም። ከም ውጺኢት ውሕስነት ምስኣን ድማ ተነጽሎን ዓመጽን የስዕበሎም፡ ጽኑዕ ኣእምሮኣውን ነፍሳውን መጉዳእቲ ድማ ኣብ ህይወቶም ክቀላቀል ይጅምርን ንኽዓግትዎ’ውን ይሽገሩ። ተቀባልነት ካብ ካልኦት ስለ ዘይረኸቡ ድማ ስምዒት ተነጽሎን ርእሰ-ምትሓትን ይፈጥረሎም። ነዞም ነገራት ንምስዓር ኩሉ ግዜ – መሐጎስቲ ሰባት ኮይኖም ይነብሩ። እዚ በቲ ሓደ ግዜ ኣብ ህይወቶም ዘጋጠሞም ተነጽሎን ዘይተቀባልነት ዝሰዓበ እዩ።
ኣብ ህይወት ሰብ ኩሉ ግዜ ትጽቢታት ኣለዉ። እዞም ትጽቢታት ድማ ተቀባልነት ከም ግብረ-መልሲ ይህቡና። ንዝኾነ እንገብሮ ነገር ትጽቢታት ወለድና፡ መጻምድትና፡ ደቅና፡ መምሃራንና ወይ’ውን ዓርከ-መሓዙትና ክንመልእ ኩሉ ግዜ ምስ ጸዓርና ኢና። ኮይኑ ግን እቲ ትጽቢታት ምስ ዘይፍጸም፡ ተነጽሎ ብቀሊሉ የስዕበልና። ንህይወትና ድማ ዓትዒቱ ይሕዞ። ነፍሲ ወከፍ ሰብ ኩሉ ግዜ ተቀባልነት ንምርካብ ምስ ጸዓረ እዩ። ብዙሓት መንእሰያት ሎሚ፡ ተቀባልነት ናይ ወለዶም ንምርካብ ላዕልን ታሕትን ይብሉ። እቲ ይገዝኡ፡ እቲ ይገብሩን እቲ’ውን ይውስኹ፡ እቲ ድሪኺት ግን ተቀባልነት ንምርካብ እዩ። ካልኦት ድማ ብጸቅጢ-መሓዛ፡ ማለት ካልኦት ብዛዕብኦም እንታይ ይሓስቡ ወይ እንታይ ዓይነት ግብረ መልሲ ኣለዎም ብዝብል ይድረኹ እዮም። እዚ ጸቕጢ ድማ ስኽፋታ ዝብሃል ሕማም ይፈጥር። ስክፍታ ሓደ ሓደ እዋን ኣወንታዊ ክኸውን ይኽእል እዩ፡ እንተ ደኣ ተሰኺፍካ ሓጢኣት ዘይገበርካ ግሪም እዩ። ተቀባልነት ንምርካብ ኢልኻ ምስካፍ ግን ኣይግድን፡ ኣብ ማእሰቲ ምእታው ድማ እዩ። ስክፍታ ሓደ ልሙድ ተርእዮ ሕብረተሰብና እዩ፡ ግና ተቀባልነት ካልኦት ንምርካብን ከይብሉኒ ብምባልን ጥራይ እዩ።
ምክንዋን ወይ ዓወት ብዙሕ መንገድታት ክህልዎ ይኽእል እዩ። እቲ ዝገርም ግን እቲ ቅልጡፍ መንገዲ ውድቐት፡ ኩሉ ግዜ ንኩሉ ሰብ ከተሐጉስ ምፍታን እዩ። ንሰባት ምሕጓስ፡ ገዛእ ርእስኻ ክትከውን ኣይገብረካን፡ ብሓሶትን ብኣምሰሉነትን ክትመላለስ ይገብረካ። ብናይ ካልኦት ሰባት ኣተሓሳስባ ተመሪሕካን ተደሪኽካን ምኻድ’ዩ፡ ካብ ዓላማን መደብን ኣምላኽ ድማ ፈጺሙ የውጽኣካ። መሐጎሲ ሰባት ምዃን፡ እዚ ስምዒት’ዚ ይረድኣዮም ኣይረድኣዮም ነቶም ተቀባልነት ሰባት ዝደልዩ፡ ኩሉ ግዜ ኣብ ቃንዛን ዘይዕጉብ ህይወትን የንብሮምን። ንምሽፋኑ ድማ ካብ ካልኦት ሰባት ሞጎስ፡ ጽቡቕ ገበርካ፡ ንፉዕ ኢኻን ካልእ ተቀባልነትን ይጽበዩ። እቲ ዝገርም ግን፡ ብዝኾነ ምኽንያት እቲ ተቀባልነት እንተተነፊግዎም ግን፡ ሽዑ ዝግለጽ ባህሪ ኣዝዩ ክፉእን ሕሱርን እዩ። ምኽንያቲ ተቀባልነት ነቲ ዝገበርዎ ነገር ጽቡቕ ግብረ-መልሲ ጥራይ ንኽረኽቡ ሃረር ኢሎም ከምዝጽበዩ ስለዝገብሮም።
ናይ ህይወቶም ክብርን መንነትን ድማ ብተቀባልነት ካልኦት ሰባት ጥራይ ዝዝወር ይኸውን። በዚ ምኽንያት ድማ ብዙሓት ሰባት ተነጽሎ ካልኦት ሰባት ፈሪሖም፡ ተቀባልነት ካልኦት ሰባት ደልዮም፡ ንካልኦት እንኸሐጉሱን ውሕስነት ንክስምዖምን ግዙኣቱ ኾይኖም ይነብሩ። እዚ መግዛእቲ እዩ። ናይ ህይወቶም መስትያት ተቀባልነት ካልኦት ሰባት እዩ። ብዘይ ብእኡ ክነብሩ ኣይኽእሉን እዮም። ተቀባልነት ካብ ሰባት እንተ ረኺቦም ሕጉሳትን ዉሑሳትን እዮም። ካልኦት ሰባት ኣብ ዝቕበልዎም እዋን፡ ብዛዕባ ገዛእ ርእሶም ዝህልዎም ኣጠማምታ ኣዝዩ ብሉጽ እዩ። ተቀባልነት ምስ ዘይረኽቡ ግና ነፍሶም ትስቐይን ኣጠምምታ ነገራቶም ድማ ይቕየር። እዞም ከምዚኣቶም ዓይነት ሰባት፡ ርኡይ ዝኾነ ባህሪ ኣለዎም፡ ዘይተግባራውያን ይኾኑ፡ ዝጅምርዎ ተፈጻምነት የብሉን፡ ትሑት ነፍሰ-ጠመተን ተኣማንነትን ዘለዎም (low self-esteem and confidence)፡ ዘይኣድማዕቲ ይኾኑ፡ ብዙሕ ጸቕጢ ዘለዎም፡ ብዝኾነን ዘይኾነን ዘጉረምሩሙ፡ ኩሉ ግዜ ግዳያት ዝኾኑን ንኩሉ ጸገሞም ናይ ካልኦት ጸገም ዝገብሩን እዮም። እዞም ብተቀባልነት ካልኦት ሰባት ዝድረኽ ህይወት ዘለዎም ሰባት፡ ዘየድሊ ጭንቐትን ብቀሊሉ ዝበሳጮ ህይወትን ኣለዎም። ምኽንያቱ ህይወቶም ዝርእዩሉ መሬጼን፡ መሬጼን ካልኦት ሰባት እንታይ ይብሉኒ፧ እንታይ ኮን ይሓስቡ ይኾኑ ዝብል ስለዝኾነ እዩ። ዝኾነ ሰብ ብዛዕብኦም ዘለዎ ኣረኣእያን ተቀባልነትን እንተ ነጊርዎም ድማ ኩሉ ነገር ኣብ ቦትኡ ዝኾነ ይመስሎም፡ ግን ኣይኮነን፡ ኣብ ውሽጢ፡ ኣብ ታሕቲ ኣብቲ ናይ ሓቂ ነፍሶም ብቃል እግዚኣብሄር ክፍወስ ዘለዎ ነገር ኣሎ። እዚ ነገር እዚ ኣብ ቤተ ክርስትያናት ዘሎ ጸገም ይመስለኒ፡ ሎሚ ብዙሓት ኣገልገልቲ ኮኑ ተገልገልቲ ነቲ ኣብ እግዚኣብሄር ዘለዎም ተቀባልነት፡ ብሰባት ንዘለዎም ተቀባልነት ስለ ዘተኣሳስርዎ ድማ ብቕንዕና ዘይምግልጋል፡ ንሕናስ ድኹማት ባሮት ኣምላኽ ኢና ዘይምባል፡ ነቲ እግዚኣብሄር ብልኡላዊ ባህሪኡ ዝገብሮ ክብሪ ገዛእ ርእስኻ ምውሳድ ይርአ ኣሎ። ብካልእ ወገን ድማ፡ ነቲ ዝቕበለካ ሰብ ናብቲ ዝደለኻዮ ቦታ ምውሳድን ዕድል ምሃብን፡ ነቲ ሓሳብካ ዘይተቀበለ ድማ ምቑንጻብ፡ ርኡይ ተርእዮ ቤት ኣምላኽ ዘመንና ይመስል እሞ፡ ኣምላኽ ኣብ ስርሑ ጻድቕ ስለ ዝኾነ ምጥንቓቕን ምምላስን የድልየና ኣሎ። ኣምላኽ ምሕረት ይግበር!
እምበኣር ከምዚ እንብሎ ዘሎና፡ ናይ ካልኦት ተቀባልነት ንባህሪ ህይወትና ይድርኾን ይዝውሮን እዩ። እዚ ዓይነት ጸገም ግን ግዚያዊ ጥራይ ኣይኮነን፡ ህይወትና ብዘይ ተቀባልነት ዘይትነብር ገይሩ ሕዱር ሕማም እዩ ዘሕድረልና። ዋላ እዃ ካብኡ ክትወጽእ እንተደለኻ፡ ድሕሪ ኣብ ማሕዩር ምእታውካ ከመይ ገይርካ ከምእትወጽእ’ውን ዘይትፈልጦ ትኸውን። ስለዚ ተቀባልነት ክትረኽብ ምንባር ባርያ ይገብረካ እዩ፡ (ናይ ባርነታዊ ኣእምሮን ነገራውነትን ዝብል ንዝያዳ ክንበብ ይከኣል)።
ናይ ካልኦት ተቀባልነት ጽኑዕ ውሕስነት ኣይህበናን እዩ። ውሕስነት ዘይስምዓና እንተሃልዩ ድማ ማሕዩር እዩ። ካብ ከምዚ ዓይነት ኣእምሮኣውን ስምዒታውን ማሕዩር ድማ፡ እቲ ቅድመ ኩነት ዘይብሉ ፍቕሪ እግዚኣብሄርን እቲ ጽኑዕ ቃል እግዚኣብሄር ጥራይ’ዩ መናገፊኡ። እዚ ፍቕሪ ኣምላኽ ኣብ ህይወትካ ምጥዓሙን ምስጥምቓሩን ምርድኡን ፈውሲ እዩ። እዚ ነገር’ዚ ምስ እነስተማቕር ጥራይ ኢና፡ ሰባት ተቀቢለሙናን ተጺጎሙናን ናይ ህይወትና ደረኽትን ደፋእትን ሓይልታት ክኾኑ ኣይኽእሉን እዮም። እግዚኣብሄር መንነተይ’ዩ፡ ንሱ ተቀቢሉኒ’ዩ፡ ንሱ ይሓልየለይ’ዩ፡ ንሱ ምሳይ’ዩ፡ ሰባት ኩሎም እኳ እንተገደፉኒ እግዚኣብሄር ኣሎኒ፡ ኢልካ ደው ምባል እዩ። ናይ ሓቅን ናይ ውሽጢ ርትዒ ምህላውን እዩ። ኣብ መጽሓፍ ቅዱስና ከምዚ ዝብል ጥቕሲ ኣሎ፡ “ንሓቂ ኽትፈልጥዋ ኢኹም፡ እታ ሓቂ ድማ ሓራ ኸተውጽኣኩም እያ፡ በሎም።” ዮሃ 8:32። ሓቂ እዩ ሓራ ዘውጽእ፡ ውሕስነት ዝህብ፡ ተቀባልነት ዝህብ፡ ሓቂ ድማ ቃል እግዚኣብሄርን እዩ። እቲ ቃል ድማ ባዕሉ እግዚኣብሄር እዩ።
ሰባት ክንብሃል ኩሉ ግዜ ካባና ወጻኢ ንዝኾነ ኩሉ ብነገረ-ሓቂ ክንገጥሞን ክንብድሆን ብዙሕ ሽግር የብልናን፡ እንተ ናብ ገዛእ-ርእስና መጺእናን፡ ብነገረ-ሓቂ ወይ ብጽጹይነት ክንብድሃን ክንገጥሞን እንተ ጀሚርና ብዙሕ ሽግር ኣሎና። ምኽንያቱ ንሕና ባዕላትና ምስ ገዛእ ርእስና ሓቂ ስለዘይብልና ንሽገር ኢና። ማለት እቲ ኩሉ እንገብሮ ብልኽዕ ሓሲብናን ንምንታይ ንገብሮ ከምዘሎናንን ፈሊጥናን ኣይኮንናን እንገብሮ። ብድሕሪት ደፋኢ ሓይሊ ኣሎና፡ ካብዞም ኣብ ሓሙሽተ ክፋላት ዝረኣናዮም ወይ ብነገራውነት ወይ ብፍርሂ ወይ ብቁጥዓ ወይ’ውን ብኣበሳን ወይ`ውን ብወቀሳን ንድረኽ ክንሕሉ ስለ እንኽእል እዩ። ናይ ሓቂ ነጻነትን ምንጋፍን እምበኣር ካብ ምሕጓስ ካልኦት ሰባት ዘይኾነ እንረኽቦስ ካብቲ ብነጻ ብእግዚኣብሄር ዝተዋህበና፡ ካብኡ ተቀባልነት፡ ፍቕሪ፡ ውሕስነት፡ ክብርን መንነትን ስለዝረኸብና እዩ። ንሓቂ ክገጥሞ ዘይኽእል እንተደኣ ኮይነ፡ ኣብ ትሕቲ ኣርዑትን ንካልኦት ንምሕጓስን ካብ ካልኦት ድማ ተቀባልነት ንምርካብን’የ ዝነብር ዘለኹ። እቲ እንኮ ኣርዑትና ክኸውን ዝግብኦ ንእግዚኣብሄር ንምሕጓስ ጥራይ እምበር፡ ንሰባት ንምሕጓስን ካብ ሰባት ተቀባልነት ንምርካብን ክኸውን ኣይግብኦን እዩ። እግዚኣብኣሄር ንሱ ባዕሉ ውሕስነትና እዩ። ንሱ በይኑ፡ እንኮ፡ ውሕስነትናን ተቀባልነትናን እዩ። ንሱ እምባና፡ ጸግዕና፡ ከውሕና፡ መኸወሊና፡ ዕርድናን ሃዲምና እንዕቆበሉ እምባና’ዩ፡ (መዝ. 9:9; 31:4; 32:7; 37:39; 46:11 ምርኣይ ይከኣል)። ክብርና ተቀባልነትና ዋጋና ካብ እግዚኣብሄር እዩ ዝመጽእ፡ ካብ ካልእ ዋላ ሓደ ኣይመጽእን እዩ። እቲ ካብ ኣምላኽ ዝኾነ ተቀባልነት እንተ ደኣ ሃልዩና፡ ካልእ ኩሉ እንተነጸገና ሽግር የብልናን። ከምቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዝብለና ድማ ኣብቲ ፍቕሩ ብክርስቶስ የሱስ ሱር ሰዲድናን ተሰሪትናን ኣሎና (ኤፌ 3:17)። ስለዚ እምበኣር ካብቲ ኩሉ ካብ ካልኦት ተቀባልነት ክንረክብ ኢልና እንገብሮን እንፍትኖን ነገራት ኩሉ ወጺእና ናብ ክርስቶስ ንጠምት፡ እቲ ጀማርን ደምዳምን እምነትና (እብ 12:2)። እቲ እግዚኣብሄር ክንኮኖ ዝደልየና ህይወትን ክንኮኖ ዝፈጠረናን፡ ተባዕ ክርስትያናዊ ህይወት ክንነብሮ ክንክእል ድማ ኢና። እምነትና ኣብቲ መልህቕና ዝኮነ፡ ብዘይ ቅድመ-ኩነት ንህይወትና ዘፍቀራን ዝተቀበላን ክርስቶስ ጥራይ ትጠምት።
እግዚኣብሄር ይደግፈና!


text:
ኤርትራውያን ተቐማጦ ስዊስን፣ ጀርመንን፣ ጣልያንን፣ ፈረንሳን፣ከምኡ’ውን ካልኦት ፈተውቲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ኣፍ ደገ ቤት ጽሕፈት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንዕለት 25.03.2011 ሰላማዊ ሰልፊ ክገብሩ ምኻኖም ክንሕበር ንፈቱ።
ብቀዳም ዕለት 18.12.2010 ኣብ ዝተገብረ ክፉት ኣኼባ ፣ ብጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላን ኣብ መደብ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤን ንኤርትራውያን ተቐማጦ ከተማ ዙሪክን ከባቢኣን መግለጺ ተዋሂቡ።
ድሕሪ ናይ ዝሓለፈ ሓምለ 2010 ዋዕላ ፣ ደላይ ለውጢ ኤርትራዊ ብጉዳይ ተመዲቡ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤ ክዝቲ በብዓዱ ኣኼባታት የካይድ ኣሎ።
ሽማግለ ህዝቢ ንዋዕላ ኣብ ስዊስ ብቀዳም ዕለት 18.09.2010 ኣብ ዝተገብረ ክፉት ኣኼባ ፣ ብጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራሲያዉ ለውጢ ጻብጻባ ንህዝቢ ኣቕሪባ። ካብ ስዊስ ሰለስተ ወከልቲ ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራሲያዉ ለውጢ ተሳቲፎም።
ካብ ዕለት 31 ሓምለ ክሳብ 9 ነሓሰ 2010 ኣብ ርእሰ ከተማ ኢትዮጵያ ኣዲስ ኣበባ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሚክራሲያዊ ለዉጢ ከምዝተኻየደ ዝዝከር እዩ።
ዓመታዊ ብዓል ማርያም ደዓሪት ቀዳም ዕለት 22 ግንቦት 2010ዓም ኣብ ከተማ ጀኔቭ ስዊስ ክንገድ ስለ ዝኾነ ንኹልኽን/ም ብኽብሪ ንዕድም።
ብምኽትል ኣቦ መንበር ኣሰናዳኢት ሽማግለ ሃገራዊ ዋዕላ (ኣ.ሽ.ሃ.ዋ.) ኣቶ ኣምሃ ዶመኒኮን፣ ብኣቶ ጎይትኦም ኩፍሎም፣ ኣባል ኣ.ሽ.ሃ.ዋ. ክፍሊ ሰነዳትን፣ ዝመርሕዎ ህዝባዊ ኣኼባ፣ ንተቐማጦን ሓደስቲ ስደተኛታትን ኤርትራውያን ኣብ ሃገረ ስዊስ ተካይዱ።
ኣብ ስዊስ ፖሎቲካዊ ዑቕባ ዝሓተቱን ነበርትን ኤርትራውያን።
ህዝቢ ኤርትራ ብህግደፍ ኣብ ዝጭቆነሉ፣ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ዘይከብረሉ፣ መንእስያትና ግዳያት ናይ ምድረበዳን፣ ቀለብ ዓሳ ባሕሪን ዝኾንሉ፣ ብሰንኪ ጉጉይ ምሕደራ ስርዓት ህግደፍ ሃገርና ትባድመሉ ዘላ ግዜ ፣ ብሑቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ህግደፍ እገዳ ስለ ዝተወሰነ፣ ነዚ እገዳ ዘይፍትሓዊ ኣምሲልካ፣ ንገርሂ ህዝብና ንምድንጋር ድማ አብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ከምዝተወሰነ ጌርካ ንዝግበር ዘሎ ሸፈጥን፣ ፋኸራን፣ ህግዳፋውያን ንምልከቶ አሎና። ንሓልዮት ህዝቢ ድማ ኣይኮነን። ነቲ ብሓይሊ ወተሃደር ስልጣን ህዝቢ መንዚዑ ዘሎ መራሒኦም ዕድሜ ስልጣኑ ንኸናውሑ፣ ዝግበርዎ ዘለዉ ኮንቱ ፈተነ ኢዩ።
24 ግንቦት እቲ ቐንዲ ዕላማኣን ምስጢራን ኣገባብ ኣባዓዕላኣን ከይሓዘት፣ ብመንግስቲ ኤርትራ ጀሆ ኮይና ብህግደፍ እትምእከል በዓል ነጻነት መደለቢት ገንዘብ ጥራይ ዘይኮነ፣ ንንግስነት መራሒ ህግደፍ ክንቕበል፣ ንጭቖናኡ እህህ ከይበልና ክንውሕጥ፣ ሃገር ብኹሉ መደይ እናኣንልቖለት ከላ ዓይንና ክንዕምት፣ እሱራት ፖሎቲካ ንዓመታት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክማስኑን ከእዉዩን እዝንና ክንዓብስ፣ መንእሰያትና ሃጽ ኢሎም ክስደዱ ከም’ቲ ንሱ ዝሕጭጨሎም ክንሕጭጭን ክንወራዘን ፣ ብሕጽር ዝበለ ውርሒ ግንቦት መንገዳ ሲሒታ፣ ታሪኽ ጀጋኑና ሓኺኻ፣ ንዓሰርተ ሾሞንተ ዓመት ንክብርን ዝናን ፕረሲደንት ትባዓል ኣላ።
ኣብ ስዊዘርላንድ ኣብ ከተማ ጀኔቭ ፣ ከም ኣመሎም ህዝቢ ከደናግሩን ክሓልቡን ህግደፋውያን፣ንዕለት 01.11. 2008ዓም ካብ ኤርትራ ተዋሳቲ ጉጅሌ ጸዊዖም፣ ሙዚቓ መደብ ኣዳሊዮም ኣለዉ። እዚ ናይ ሙዚቓ መደብ ኢዚ ኣታዊኡ ንበትሪ ወልቐ መላኺ ከም ዘተርርን ኣምሰዩኡ ከኣ መጨፍለቕን መጨቆንን ህዝብና ከም ዝውዕል ኣይትስሕትዎን ትኾኑ።
ኣብ ትሕቲ ሓንቲ ጸሓይ ከም ዘሎና ዝዝንግዑ ህግደፋውያን፣ ንህዝቢ ከታልሉ፣ ኣይከኣሉን። ተቓወምቲ ዜጋታት ተቐማጦ ስዊስ ነዚ መደብ ከይጀመረ ክፈሽል ንህዝቢ ብምምሃርን ብምምዓድን ጀመርናዮ፣ ቀጺሉ ድማ ኣብ’ቲ ምሸት ኣብ ኣፍደገ ኣደራሽ፣ ተረኺብና “ቐዳምነት ቁዋማዊት ሃገር” “ንሕጊ ዝጸልእ ንባርነት የፍቅር” ዝብል ጭርሖን ዝዝርጋሕ ወረቓቕትን ሒዝና፣ ሰላማውን ሕጋውን ተቓውሞና ኣርኢና።
ሊስ፡ ካብ ክልቲኦም ወገናት፡ ንኣድላዪ ሕቶ ወሲዶሞም፥ እቶም መንእሰያት ከምዝተለቐቑ ክፍለጥ ከሎ፡ ብዛዕባ እቶም
ደገፍቲ ወፍሪ ዘመተ ግን ዝበጽሓና ሓበሬታ የለን። ብድሕሪዚ ኹሉ፣ እቲ እኼባ ናይ ዘመተ ዕላምኡ ከይወቕዐ ፋሕ
በለ።


text:
ኤርትራ ኣብ`ቲ ኣብ ባህርዳር ኢትዮጵያ ዝተኻየደ መበል 14 ኣህጉራዊ ውድድር ብሽክለታ ሻምፕዮን ኣፍሪቃ ተዓዊታ።
ኤርትራ ኣብቲ መጋቢት 14 ጀሚሩ ትማሊ ሰሉስ 19 መጋቢት ዝተዛዘመ ውድድር ብሽክለታ ሻምፕዮን ኣፍሪቃ፡ ብ 7 ወርቂ፡6 ብሩርን 4 ነሃስን ቀዳመይቲ ክትከውን ከላ፡ ኢትዮጵያ ብ7 ወርቂ፡ 5 ብሩርን 2 ነሓስን ካልኣይቲ፡ ሩዋንዳ ድማ ብ2 ወርቂ፡2 ብሩርን 3 ነሃስን ሳልሳይቲ ብምኳን ተዓዊተን ኣለዋ።
ኤርትራ ኣብ ናይ መወዳእታ ኣርባዕተ መድረኻት’ቲ ውድድር ኣርባዕተ ወርቂ ብምርካባ ነዚ ዓወት ዝበቕዓት ክትከውን ከላ ብደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ኤሊት ዝተኻየደ ውድድር፡ ክልተ አሕዋት ማለት ሞሳና ደበሳይን መክሰብ ደበሳይን ተዓወቲ ኮይኖም ኣለው። ሳልሳይ ሓዎም`ውን ኣብ`ቲ ውድድር መዳልያ ምዕዋቱ ተፈሊጡ`ሎ።
ኣብቲ ውድድር ተቐዳደምቲ 16 ሃገራት ምስታፎም ተፈሊጡ’ሎ።
ኦሎምፒክ ቶክዮ 2020 ነዚ ውድድር ብሽክለታ ሻምፕዮን ኣፍሪቃ 2019 ብዝምልከት ኣብ ዘውጽኦ ናይ ትዊተር መልእኽቲ፡ ሞሳና ቀዳመይቲ ንኤርትራ ኣብ ውድድር ኦሎምፒክ ትውክል ጓልኣንስተይቲ ክብል ከሎ፡ ሓዋ መክሰብ ደበሳይ ድማ ናብ ኦሎምፒክ ቶክዮ 2020 ምሕላፉ ኣረጋጊጹ’ሎ ኢሉ።


text:
ኣቦ መንበር ውድብ ሳልሳይ ወያነ ትግራይ (ሳወት) ዝነበረ ኣይተ ሃያሉ ጎዲፋይ ብውልቃዊ ውሳንኡ ናብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ከምዝተፀንበረ ካብ ሜዳ ቃልሲ ሓራ መሬት ትግራይ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ የመልክት። ቅድሚ ሓደ ሰሙን ናብ ሜዳ ቃልሲ ዝወረደ ሃያሉ ጎዲፋይ ክሳብ ዝኸደላ ዕለት ናይቲ ውድብ ኣቦ መንበር ኮይኑ ክሰርሕ ጸኒሑ እዩ። ውድብ ሳወት ”ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ሽኻሉ ኣብ ትግራይ ክገብር ኣለዎ” ብዝብል ዝፍለጥ ዝነበረ ኮይኑ፣ ካብ ዲሞክራሲያዊ ፌደሬሽን ክሳብ ምስረታ ሃገር” ዝዝርጋሕ መማረጺ ሒዙ ክቃለስ ጸኒሑ እዩ። ካብ ቀረባ እዋን ጀሚሩ ድማ ”ረብሓ ትግራይ ኣብ ዝኾነ ይኹን ዓይነት ቅርጸ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣይሳኻዕን” ዝብል ውሳነ ከምዘሕለፈ ይፍለጥ። እቲ ውድብ መሰል ዓርሰ ውሳነ ህዝቢ ትግራይ ክኽበር ዕላማ ገይሩ ኣብ ዝተኻየደ መረፃ ዝተሳተፈን ብኣተሓሳስባ ሶሻል ዲሞክራሲ ድማ ዝኣምንን እዩ። ኣቦ መንበር ባይቶና ዝነበረ ኪዳነ ኣመነን ኣባል ኣመራርሓ ውናት ዝነበረ መሓሪ ዮሃንስን እውን ካብ ጉሓቱ ናብቲ ቃልሲ ከምዝተጸንበሩ ይዝከር። ኣብ ሞያ ጋዜጠኝነት ካብ ዝነበሩ ኣብ ቀረባ ናብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ካብ ዝተጸንበሩ ድማ ደስታ ገብረመድህን ንረክብ። ብዙሕ መንእሰይ ትግራይ፣ ኣባላት ፖሊስን መከላኸሊ ሃገርን ዝነበሩ፣ ኣብ ዝተፈላለዩ ሞያታት ዝነበሩ ፍሉጣት ተጋሩ ብውልቃዊ ውሳንኦም ናብ ዕጥቃዊ ቃልሲ እናተጸምበሩ ይርከቡ።
Hi, this is a comment.
To get started with moderating, editing, and deleting comments, please visit the Comments screen in the dashboard.
Commenter avatars come from Gravatar.


text:
Radio Erena: 22 June 2018
ፕረዚደንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫኪር ሚያርዲትን ተቓዋሚኡ ሬክ ማቻርን ትማሊ 20 ሰነ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ፈላሚ ርክብ ኣካይዶም።
እቶም ንመስርሕ ሰላም ደቡብ ሱዳን ክዕንቕፉ ከምዝጸንሑ ዝተገልጹ ክቲኦም ወገናት ድሕሪ ሰለስተ ዓመት ብኣካል ብምርኻብ ናብ ዘተ ዝቐርቡ ዘለዉ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ብዘቕረበሎም ሓድሽ ተበግሶ’ዩ።
ኢጋድ ብመሪሕነት ኢትዮጵያ ከተካይዶ ዝጸንሐት ጻዕርታት መስርሕ ሰላም ደቡብ ሱዳን፣ ኣብ 2015 ስምምዕ ንምኽታም ተኻኢሉ እኳ እንተነበረ ኣብ ግብሪ ክውዕል ኣይከኣለን።
ኣብ መንጎ ፕረዚደንት ሳልቫኪርን ምክትሉ ሬክ ማቻርን ኣብ 2013 ብዝተፈጥረ ምስሕሓብ ዝተጎሃሀረ ዓሌታዊ ግጭጥ ደቡብ ሱዳን 10ታት ኣሽሓት ሰባት ክቐትል እንከሎ ኣስታት 4 ሚልዮን ዜጋታት ደቡብ ሱዳን ካብ መነባብርኦም ከምዘመዛበለ’ዩ ዝግለጽ።
ነቲ ግጭት ንምህዳእ ዛጊት ዝተፈተኑ ጻዕርታት ዝኾነ ፍረ ኣይሃቡን።
እዚ ብሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ተወሲዱ ዘሎ ሓድሽ ተበግሶ፣ ነዞም ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናተረሓሓቑ ክኸዱ ዝጸንሑ ፕረዚደንት ሳልቫኪርን ተቓዋሚኡ ማቻርን ንምቕርራቦም ሓድሽ መድረኽ ዝኸፍት’ዩ እናተባህለ ይግለጽ ኣሎ።
መራሒ ተቓዋሚ ደቡብ ሱዳን ሬክ ማቻር፣ ናብ መኣዲ ዘተ ሰላም ንኽምለስ ኣብ ልዕሊኡ ጸቕጢ ንምግባር፣ ናይ መገሻ እገዳ’ዩ ተነቢርሉ ጸኒሑ።
================


text:
ኣብቲ ስነስርዓት መደረ ካብ መንጎ ዘስምዑ ኣዶ መንበር ኮምሽን ሕብረት ኣፍሪካ ኒኮሳዛዛ ዲላሚኒ ዙማ መለስ ዜናዊ ካብ ኩሉ ንላዕሊ ፓን ኣፍሪኣክኒስት ነይሮም ክብላ ኣወዲሰንኦም።
ናይ ቀደም ናይ ናይጀሪያ ፕሬዝዳንት ኦሊሰጎን ኦባሳንጆ ብወገኖም መለስ ዝኾነ ይኽይን ክብሪ ዘይዓብዮም ዓብዪ ሰብ ነይሮም ኢሎምዎም።
ብዓልቲ ቤት ኣቶ መለስ ዜናዊ ወሮ ኣዜብ መስፍን’ውን ሓዘነን ንዝተኻፈለ ንምሉእ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣመስጊነን።
ናይ ኡጋንዳ ፕሬዝዳንት ዩዎሪ ሙሶቮኒ ምሙጋስ ጥራሕ ከይኮነስ ነቲ ትካል ናይ 300 ሽሕ ዶላር ውህብቶ ኣበርኪቶም።
ሱዳን ክልተ ሚሊዮን ዶላር፣ደቡብ ሱዳን ሓደ ሚሊዮን ዶላር፣ጁብቲ ድማ ፍርቂ ሚሊዮን ዶላ ንምሃብ ቃል ኣትየን ኣለዋ።
እዚ ብስም ኣቶ መለስ ዜናዊ ዝተፀውዐ ፋውንደሽን ዓለምለኸ ደረጅኡ ዝሓለወ ትካል ከምዝኸውን ተገሊፁ’ሎ።
እቲ ትካል ቤተ መፃሕፍትን ናይ ምርምር ማእኸል ክውድብን ሰፉሕቲ ኣገልግሎታት ዝህብን ኮይኑ ዝኾነ ይኹን ሰብ ኣትዩ ክዘናግዐሉ ዝኽእል መዘናግዪ እውን ክሰርሐሉ እዩ።
ወ/ሮ ኣዜብ መስፍን ናይቲ ትካል ፕሬዝዳንት ኮይነን ምምራፀን ዕላዊ ኮይኑ ይብል መለስካቸው ኣምሃ ዝለኣኾ ፀብፃብ።


text:
ውጽኢት ዳግማይ ሃገራዊ ምርጫ ኬንያ ሎሚ ዓርቢ 27 ጥቅምቲ,2017 ዓ.ም ክግለጽ ጀሚሩ’ሎ።
ብመሰረት እዚ ውጽኢት 35 ሚእታዊት ኬንያዊያን ጥራይ ድምጾም ምሃቦም የመልኽት። ኣብ ወርሒ ነሓሰ ዝተኻየደ ሃገራዊ ምርጫ ኬንያ ኣስታት 80 ሚእታዊት ድምጾም ምሃቦም ይፍለጥ።
ጻዊዒት መራሒ ተቓውሞ ፓርቲ ራይላ ኦዲንጋ ውጺኢታዊ ዝኾነ ይመስል ዝብሉ ወገናት’ውን ኣይተሳእኑን።
እዚ ፈላማይ ውጺኢት ዳግማይ ምርጫ ኬንያ ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ ነታ ብዓሌታዊ ጎነጽ ንዝሓለፈ ሰለስተ ወርሒ ክትሕመስ ዝጸንሃት ሃገረ ኬንያ ዳግማይ ክትሓብር ተክእሎ ኣለዎም ‘ዶ ዝብል ሕቶ’ውን ኣልዒሉ’ሎ።
እቲ ትማሊ ሓሙስ 26 ጥቅምቲ,2017 ዝተኻየደ ዳግመ ምርጫ ኬንያ ኣብ መንጎ ተቓወምቲን ፖሊስን ብዝተላዕለ ግጭት ኣብ ኣርባዕተ ክፍለ ግዝኣታት እታ ሃገር እቲ ምርጫ ንጽባሕ ቀዳም 28 ቀዳም 2017 ክመሓላለፍ ምግዳዱ ይፍለጥ።
ገለ መምረጺ ኑቕጣታት’ውን ብዘይ ዝኾነ ድምጺ ወሃቢ ዜጋ ከምዝወዓሉ ተሓቢሩ’ሎ።
ራይላ ኦዲንጋ ካብቲ ዳግማይ ምርጫ ኬንያ ንገዛእ ርእሶም ምግላሎም ንኡሁሩ ኬንያታ ምሉእ ዓወት ዝህብ እዩ።
እንተኾነ እዚ ሓድሽ ምርጫ ካልእ ብድሆታት ኣለዎ፡ እዚ ማለት ድማ ኬንያ ካልእ ዳግማይ ምርጫ ከተካይድ ልዑል ተኽእሎ ዘርእይ እዩ።


text:
ካብ ውዕሎ ታሕተዋይ ቤት ምኽሪ (ተወከልቲ ህዝቢ ኢጣልያ) ሓደ ኣብነት፡-
ጸብጻቢ ኣገልግሎት ዜናን ሓበሬታን ኢጣልያ “ኣንሳ”- ሓጺር መደረ ሲኞረ ሮቤርቶ ፊኮ ኣቦ-መንበር፡
እዚ ብቐጻሊ ብሚኒስትሪ ጉዳያት ዘቤት እዛ ሃገር ክቐርብ ንሰምዖ ዘለና ምዕዝምዛም፡ ብወገነይ ከም ኣቦ-መንበር ታሕተይዋይ ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ኢጣልያ ተቐባልነት የብሉን። ኩቡራት ኣባላት ታሕተዋይ ቤት ምኽሪ’ውን ምስ ናትይ ርእይቶ ዝሰማምዕ ሓሳብ ክህልወኩም በዓል ምሉእ ተስፋ’የ።
ንምዃኑ እዚ ብሚኒስትሪ ጉዳያት ዘቤት ንሰምዖ ዘለና ምዕዝምዛም እንታይ ይኹን’ዩ ዝብል ዘሎ፡ ማእከሉ እንታይ’ዩ? ብስደተኛታት ስለ ዘዕለቕለቕና ኒዮው ንበሎም ኣይነቕርቦም እኳ’ዩ ዝብል ዘሎ። ተመልከቱ ኣሕዋትን ኣሓትን መርገጽ ሚኒስትሪ ጉዳያት ዘቤት እዛ ሃገር፡ ስደተኛታት ጽዒነን ናብ ወደባት ኢጣልያ ንዘምረሓ መራኽብ፡ ናብ ወደባትና ከይጽገዓ ብርሑቕ ንኸልክለን። እንተተጸጊዐን ከኣ ናብ ትሪፖሊ (ሊብያ) ንምለሰን’ዩ ዝብል ዘሎ። ከምኡ ዝብል ትእዛዝ’ዩ ኣመሓላሊፉ። እነሆ ከኣ ተግባራዊ ክኸውን ንዕዘብ ኣለና።
ሓደ ኣብነት ከቕርብ፡ “ ዲቾቲ” ትበሃል ኣዝዮም ብነዊሕ ጉዕዞ ዝተሰነፉ ስደተኛታት ዝጸዓነት መርከብ፡ ንኣዛዚኣ ኣብ ወደባት ኢጣልያ ከጸግዓ ከምዘይፍቀደሉ ተነጊርዎ። ኣብታ መርከብ ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ኣለው። ነብሰ ጾራት ኣለዋ። ብዕድመ ዝደኸሙ ኣቦታት ኣለው። ብሕማም ዝተደነሱ ኣለው። ዳርጋ ኩሎም ከኣ ብጥሜትን ነዊሕ ጉዕዞን ዝተዳኸሙ’ዮም። ነዚኦም ናበይ ክድርብዮም ዝብል ጥርዓን የቕርብ እቲ ካፒቴን። ዝተዋህቦ መልሲ ሓጺርን ዘየጋላብጥን’ዩ። ባዕልኻ ትፈልጥ ዝብል ነቓጽ መልሲ።
ሚኒስተር ሚኒስትሪ ጉዳያት ዘቤት ኢጣልያ ሲኞረ ማቴዎስ ሳልቪኒ ስምዓኒ እዘን ናባና ዘምረሓ ዘለዋ መራኽብ ካሴታት ባናና ድንሽ ወይ ተምሪ ማእከላይ ምብራቕ ኣይኮናን ጽዒነን ዘለዋ። እንታይ ደኣ፡ ትንፋስ ዘለዎም ሰባት። ሰባት ከማይ ከማኻ ከም ኩሎም ክቡራት ተወከልቲ ታሕተዋይ ቤት ምኽሪ ኢጣልያ። ስለዚ ከኣ ሰባት ዝኸማና ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን ኩነታት ክድሕኑ ስለ ዘለዎም ንድሕነቶም ክንሓስብ ኣለና። የቐኒየለይ።
ማቴዎስ ሳልቪኒ ሚኒስተር ጉዳያት ዘቤት ኢጣልያ ድማ ከም’ዚ ክብል መሊስሉ፡ “ኣየ ሮቤርቶ ፊኮ” ኣነን ንስኻን ዘይንፋለጥ ኮይናስ ሓላዪ ተሓላቒ ናይ ዘይሕጋውያን ስደተኛታት ኮይንካ ትቐርብ ኣለኻ? በልባ እዛ ብዘይካ ኖ ኣይከውንን’ዩ ኣይቅበሎን’የ ምባል ካልእ ዘይትፈልጥ መልሓስካ ከመ ኢላ’ያ ብሃንደበት ሰብኣዊት ኮይና? እሞ ቬድራይ ቬድሬም። ብዝኾነ እዚ ትብሎ ዘለኻ ተቐባልነት የብሉን። ኣዝንኻ ክሰምዖ ይድለ ኣይድለ ድሕሪ ደጊም ዘይሕጋውያን ስደተኛታት ጽዒነን ናብ ወደባትና ዝጽገዓ መራኽብ ነናብ ዝተበገሳሉ ክምለሳ’የን። ኣኸለ።
ትርጉም ዓ.ኢ
ባሕቲ ሚያዝያ 2019
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 06-04-2019


text:
ካብ ናይ ኢትዮጵያ 547 ናይ ምርጫ ክልላት ዛጊድ ኣብ ኢዱ ዝኣተወ ናይ 442 ግዚያዊ ውፅኢት ገዛኢ ፓርቲ ኢህወዴግ ምስዓሩ ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።
ናይ 2007 ዓ/ም ሓፈሻዊ ምርጫ ግዚያዊ ውፅኢት ዕላዊ ዝገበሩ ኣቦ መንበር ሃገራዊ ምርጫ ፕሮፌሰር መርጋ በቃና ክሳብ ሕዚ ብዘሎ ሓበሬታ ገዛኢ ፓርቲ ኢህወዴግን ኣጋር ውድባትን ምስዓሮም ገሊፆም ኣለው።
‘’ከተማ ኣዲስ ኣበባ ክብዘለዋ 23 መናብር ንኹሎም ኢህወዴግ ስዒሩ’ሎ’’ ምስ በሉ ኣስዒቦም ‘’ኣብ ክልል ኦሮሚያ ካብ ዘለው 178 መናብር ወክልቲ ህዝቢ ናይ 150 ውፅኢት በፂሑና’ሎ።ኩሎም 150 ኦህዴው/ኢህወዴግ ስዒርሩ’ሎ’ኢሎም።
ካብ ክልል ኣምሓራ ብኣዴን/ኢህወዴግ፣ካብ ናይ ደቡብ ክልል ዴህዴን/ኢህወዴግ፣ካብ ክልል ትግራይ ድማ ህውሓት ንኹሎም ስዒሮም ኣለው።
ብናይ ኢህወዴግ ኣጋር ውድባት ዝምርሓ ክልላት እውን ተመሳሳሊ ውፅኢት ተመዝጊቡ’ሎ።ተቓወምቲ ዝሰዓርሉ እንተሃሊዩ ዝተሓተቱ ኣቦ መንበር ቦርድ ምርጫ ውፅኢ ምሉእ ብምሉእ ምስ በፅሐ እዩ ዝፍለጥ ኢሎም።
ገለ ፖለቲካዊ ፓርትታት እቲ ምርጫ ብፅዕንቶን ብምንክልባትን ዝተኻየደ እዩ ክብሉ ቅሬትኦም ኣብ ምግላፅ ይርከቡ።ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ግን እቲ ምርጫ ብዕውት ተዛዚሙ’ሎ ክብል ኣወዲሱዎ’ሎ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ሰላማዊ መረፃ ምክያዳ ብምንኣድ እንተኾነ ግን ኣብ ስቪል ማሕበረሰባት፣መራኸቢ ብዙሃን፣ተቓወምቲ ፓርትታት፣ነፃ ድምፅን ኣረኣእያን ምድራት ኣብታ ምቕፃሉ ብዓሚቕ ከምዘሻቐሎ ገሊፁ’ሎ።


text:
Radio Erena: 03 Januray 2016
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ንምፍጻም ብሰኑይ 2 ጥሪ ናብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ከምዝኣተወ ማዕከናት ዜና ዓረብ ሓቢረን።
እቲ ፕረዚደንት ምስ ወራስ ዓራት ሸኽ መሓመድ ቢን ዛይድ ብምርኻብ ኣብ ዝተፈላለየ ጉዳያት ከምዝተዘራረበ’ውን ገሊጸን።
ርክብ ክልቲኦም መራሕቲ፣ ብዛዕባ’ቲ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ወደብ ዓሰብ እትረኽቦ ዘላ ሎጂስቲካዊ ኣገልግሎታትን ኣምሳይኡ ንኤርትራ ዝግበር ሓገዛትን ዘተኮረ ምንባሩ ዲፕሎማስያውን ምንጭታት ይጠቕሱ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ናብ የመን ዝቐንዐ ወትሃደራዊ ስርሒታት፣ መራኽባን ነፈርቲ ኵናታን ኣብ ወደብ ዓሰብ ይዓርፋ ምህላወን ብሰፊሑ ይግለጽ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ንሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ወደብ ዓሰብ ሎጂስቲካዊ ኣገልግሎታት ይህብ ከምዘሎ ጥራይ’ዩ ዝጠቕስ።
ይኹን’ምበር፣ ብዘይካ’ቲ ንመራኽብን ንነፈርቲ ውግእን ሕቡራት ኢማራት፣ ኣብ ወደብ ዓሰብ ዝወሃብ ዘሎ ኣገልግሎት፣ ወትሃደራት ናይቲ ብሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ዝድገፍ መንግስቲ የመን’ውን፣ ብሓገዝ ኢማራት ኣብ ከባቢ ዓሰብ በብእብረ ይስልጥኑ ምህላዎም ዝተፈላለዩ ምንጭታት ዜና የመን ይጠቕሱ።
=============


text:
ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ኣፍደገ ድኳኑ ዝተቐትለ ፍሉጥ ናይ ራፕ ሙዚቀኛ ኣርቲስት ብኒብሲ ሃስል ዝፍለጥ ኤርሚያስ ኣስገዶም፡ ቀታሊኡ ኣይተታሕዘን፡ ግን ፖሊስ ከምዘለለዮ ይገልጽ ኣሎ። ወዲ 29 ዓመት ኤሪክ ሆልደር ንክትሓዝ ህዝቢ ክተሓባበር ፖሊስ ጸዊዑ`ሎ።
ሎሚ ምስ ኣዛዚ ፖሊስ ብምዃን ጋዜጣዊ መግለጺ ዝሃበ ከንቲባ ሎስ ኣንጀለስ ኤሪክ ጋርሰቲ፡ ኒብሲ ሃስል ንከተማናን ዓለምን ዝተንከፈ`ዩ ኢሉ። "ኒብሲ ሃስል ንህይወት ከተማናን ኪነዉን ዝጸለወን፡ ክእለት ዝተዓደለን በሊሕ ኣርቲስት`ዩ፡ ብደረጃ ዓለም ብቢዝነስ ክዕወት ዝኸኣለ ኣዋፋሪ ሃብቲ`ውን`ዩ፡ ኣብ ከተማና ህይወት ንምድሓን ህይወት ከተማና ንምቕያርን ዝሰርሕ ዝነበረ`ዩ። ደኺሙኒ ከይበለ ንመንእሰያት ዝሕለቕ ዝነበረ`ዩ። እንታይ ኔርካ ካበይ መጺኻ ብዘየገድስ ንመጻኢ ዘለካ ዕድላትን ዓቕምታትን ንኽትርኢ ምእንታን፡ ንመንእሰያት ዘስተምህር ዝነበረ`ዩ"
እቲ ከንቲባ ኣተሓሒዙ፡ ኤርሚያስ ኣስገዶም ኣብ ከተማ ሎስ ኣንጀለስ ዝነበሮ ጽልዋ ዓሚቕ ምንባሩ ገሊጹ።
ብኻልእ ወገን፡ ችከምኡ`ውን ብዛዕባ ኣብ መንእሰያት ዘሕደሮ ጽልዋን ዝህቦ ዝነበረ ትምህርቲን፡ ንቀጻሊ ብኸመይ ክትሓዝ ከምዝግባእን ካልእ ምኽርታትን ቃለ-መጠይቕ ሂቦም ኣለዉ፡
ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል፡


text:
Radio Erena: 08 November 2019
ካብ ፈለማ ወርሒ ሚያዝያ ናይዚ ዓመት’ዚ፣ ኣስታት 90 000 ስደተኛታት ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ቀይሕ ባሕሪ ሰጊሮም ናብ የመን ከም ዝኣተዉ ኣህጉራዊ ማሕበር ስደተኛታት (IOM) ኣፍሊጡ።
ካብዞም ናብ ስዑዲ ዓረብ ንምስድጋር ሓሊኖም ናብ የመን ዝወሓዙ ስደተኛታት እቶም 90% ዜጋታት ኢትዮጵያ ምዃኖም እቲ ማሕበር ገሊጹ።
እቲ ማሕበር ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብምትሕብባር፣ ኣማኢት ዜጋታት ኢትዮጵያ ካብ የመን ክመልስ እኳ እንተኸኣለ፣ ብኣናጻሩ፣ ብመንገዲ ጅቡቲን ሶማልን፣ ቀይሕ ባሕሪ እናሰገሩ ናብ የመን ዝኣትዉ ዘለዉ ብዝሒ ኢትዮጵያውያን እናወሰኸ’ዩ ዝኸይድ ዘሎ።
መብዛሕቶም ካብቶም ናብ የመን ዝኣተዉ ስደተኛታት፣ ኣብ የመን እብ ዝካየድ ዘሎ ኵናት ተቐርቒሮም ክተርፉ እንከለዉ፣ ብዘይሕጋውያን ኣሰጋገቲ ደቂሰብ ተሸይጦም፣ ምስ ዝተፈላለዩ ሓይልታት እታ ሃገር ብግዴታ ዝተሰለፉ’ውን ከምዘለው፣ ክሃድሙ ዕድል ዝረኸቡ ሓያሎ፣ ቃል ምስክርነቶም ሂቦም።
ኣህጉራዊ ማሕበር ስደተኛታት ብዘቕረቦ ሓበሬታ መሰረት፣ ኣስታት 1 ሽሕ ዝኮኑ ስደተኛታት’ውን ዛጊት ደሃዮም ጠፊኡ ኣሎ።
ዝሓሸ መነባብሮ ንምንዳይ፣ ናብ ስዑዲ ዓረብ ንምስጋር ሓሊነን ዝተበገሳ ኣዴታት ምስ ደቀን’ውን፣ ራስ ኣል ኣራ ኣብ ዝተባህለት ቁሸት ግዳያት ጾታዊ ዓመጽን ካልእ ግፍዕታትን ይኾና ምህላወን ዝተፈላለዩ ወገናት በብእዋኑ ኣመልኪቶም።
ኣብታ ዝሓለፈ ዓመተ 2018 ጥራይ፣ ክሳብ 200 ሽሕ ዝግምገሙ ዜጋታት ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ፣ ናብ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ፣ ሰሜን ኣፍሪቃን ኤውሮጳን ከምዝተሰዱ ጸብጻብ እቲ ማሕበር ኣገንዚቡ።
=====================


text:
ኣል-ማሳር መርበብ-እንተርነት
መግለጺ
ኣል-ማሳር ወግዓዊ ልሳን ናይ እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ ኣብ መርበብ-እንተርነት እዩ፣ ኣብ 2007 ዓ.ም ዝተጀመረ ይኹን እምበር ። ብሰንኪ ተክንካዊ ጸገማት ተቓርጹ ጸንሑ፣ ኣብዚ ግዜ`ዚ ግን ኣብ ኩሉ መዳያት ማለት ኣብ ትሕዝቶን። ድዛይንን ብዘተገብረ ምምሕያሻት። ነቲ ኣብ ሃገርና ዘሎ ሕጽረት ሓቤሬታ ከማልእ ተዳልዩ ኣሎ፣ ብፍላይ ብሰንኪ`ቲ ጃንዳ እሰያስ ኣብ ልዕሊ ህዝቢናን ሃገርናን ዘካይዶ ዘሎ ምግሃስ መሰርታዊ ሰብኣዊ መሰላት። ናጻ ፕረስን። ገበናትን በደላትን ሓበሬታ ንምርካብ ክኽእል እዩ፣ነቲ ኮነ እልካ። ኤርትራዊ መንነትን ባህልን ንምብራዝን ሓድሽ መንነት ዘለዎ ዜጋ። ብዛዕባ ባህልን ታሪኺን ማሕበራዊ ትሕዝቶ ሃገሮም ዘይግደሱ ዜጋትት ንምፋጥር ዝካየድ ፍሹል ሜላታት ከቓልዕ እዩ፣
እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ:
እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ።
ፖሎትካዊ ወዱብ ኮይኑ። ኩነታት ኤርትራ ንምቕያር። ፍትሕን ናጽነትን። ሃይማኖታዊ ክብረታት ብምቕጣቕ ዝሰርሕ ፖልትካዊን ማሕበራዊን ዉድብ እዩ፣ እዚ ወድብ ብሰዊራዊ መትከላት ዝቕየድ ኮይኑ። ብማእከላይ እስላምዊ ኣረኣእያ እናተኸተለ ንምርግጋእን ጸጥታን ሃገርና ዝሰርሕ`ዩ፣ ከምኡ`ውን ባህልን ሰነ-ምግባርን ሕብረተ-ሰብና ኣብ ግምት ብምእታው። ህዚቢ ኤርትራ ሓጎስን ቕሳነትን።ሰላምን ንኽጎናጸፍ ይዓዪ። እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ ብ26/3/2006 ዓ.ም ዝቆመ ወድብ ኮይኑ። ናይ ገዛእ ርእሱ ውድባዊ ቕርጺን ቤት-ጽሕፈትን ኣለዎ፣ ብተወሳኺ ንጥፍ ኣባል ናይ ኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን ማለት ንዓበይቲ ፖሎትካዊያን ተቃወምቲ ሓይልታት ኤርትራ ዝሓቕፍ ኪዳን እዩ፣
ምጅማር።-
ካልኣይ ፈነወ ኣል-ማሳር ኣብ መርበብ እንተረንት ብ ግንቦት 17, 2010 ዓ.ም ብ 17.05.1431 ህጀርያ ተጀምሩ፣
እንጥቐመሎም ቛንቛታት።-
ብመሰረት ዝወጸ መድብ። እዚ መረበብ ብ 3 ቛንቛታት ይቐሪብ።- ትግርኛ። እንግሊዘኛ። ዓረብኛን፣ምኽንያት ምምራጽ ናይዜን 3 ቛንቛታት ንምብራህ ድማ። ትግርኛን ዓረብኛን ከም ወግዓውያንን ዝውቱራትን ቛንቛታት ኣብ ኤርትራ መጠን ኣብ ግመት ብምእታው፣ ቛንቛ እንግሊዘኛ ድማ ከም ዓለም-ለኻዊ መጠን። ሓቤረትና ናብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ንምብዘርጋሕ ክሕገዘና ተባህሉ ንጥቀመሉ መሪጽና፣
ኣብቲ ምጅማርያ። መርበብ ሓበሬታና ብቛንቛታት እንግሊዘኛ። ዓረብኛን ጀምሩ፣ ቕጽልና ድማ ። ድሕሪ ዘድሊ ረቛሒታት ምምላእ። ቛንቛ ትግርኛ ከምዘጠቓልል ተጌሩ፣ በዚ መሰረት ድማ። ኣል-ማሳር ዝተለሞም እስትራትጅካዊ ሽቶታቱ። ማለት ብ 3 ቛንቛታት ናይ ሓበሬታ ምዝርጋሕ ሕልሙ ተግባራዊ ጌርዎ፣
ኣርማ ኣል-ማሳር።-
ንሓቕነትን ንምሕረት ፍጣሪ-ዓለምን ምውፋይ እዩ፣
ዕላማታት መርበብ ኣል-ማሳር።-
1.መርበብ ኣል-ማሳር ብዘካይዶ ናይ ሓበሬታ (መዲያ) ምዝርጋሕ ጻዕረታቱ፣ ነዞም ዝስዕቡ ዕላማታት ንምርግጋጽ ይሰርሕ፣
2. ብዛዕባ እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ። ከም ሃገራዊ ውድብን። ፖሎትካዊ ራኢኡን ንዘተፈላለዩ መዳያት ሂወት ናይ ኤርትራዊያን ብዝምልከት ዘለዎ መርገጺኡን ንህዝቢ ኣፍልጦ ንምሃብ ይነጥፍ፣
3. ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዘወርድ ኢሰብኣዊ ገበናትን ግፍዕን ስቓይን ምግሃስ መሰረታዊ መሰላትን ንምጉላሕን ምብራህን። ከምኡ`ውን ንዑኡ ንምብዳህን ተራኡ ምብርካት፣
4. ህዝቢ ኤርትራ ብዛዕባ ጉዳያቱን ሻቕሎቱን ንክዝቲን ክላዘብን ጥጡሕ ባይታ ምፍታጣር፣ከምኡ`ውን ኩነታት ውሽጢ ሃገር ከመይ ከምዝመስልን። እንታይ ክግበር ከምዝካኣል ንምሕባርን ምዝኽካሪን ይሰርሕ፣
5. ብሰንኪ`ቲ ወልቐ-መላኺ ስርዓት ዝካየድ ዘሎ ገብናትን ምግሃስ ሰባዊ መስላትን ኣብ ህዝብን ሃገረን ምቕላዕ፣
6. ኣብ መንጎ እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ ን ህዝቢ ኤርትራን ብዛዕባ ጉዳይ ኤርትራ ዝግደሱን ስቪካዊያን ፖሎትካዊያን ሓይልታትን ዉድባትን ርክባትን ምምያጥን ንምክያድ ጥጡሕ ባይታ ምፍጣር፣
መትከላት።-
ኣል-ማሳር ንሞያን ክብሪን ዜናዊ ስራሕ ንምዕቓብን ሓቕነትን ቅንዕናን ዝውሃብ ሓበሬታ ንምርግጋጽ። በዞም ዝሰዕቡ መትከላት ይሰርሕ።-
1.ኩሎም ዝቐርቡ ሓበሬታት ኣብ ኵንነትን ሓቕነትን ዝተሞርኮሱ ንምዃን ብተወፋይነት ምስራሕ፣
2. ዝኾነ ዝዝርጋሕ ሓበሬታ ብጽፈት ከምዝውሃብን ከምዝስነድን ምርግጋጽ፣
3. ንወልቐ-ሰባትን ኣካላትን ምንሽውን ምጽላምን ምውጋድ፣
4. ንኣንጻር ዝኾኑ ሓስባትን ርእቶትን ምኽባር፣
ኣርእስታትን ትሕዝቶን።-
ኣል-ማሳር መርበብ ሓበሬታ ሓፈሻዊን ኩሉ እንትናዊን ፍጻሜታት ማለት ኣብ ዉሽጢን ወጻኢን ንዝረከቡ ኤርትራዊያን ብዛዕባ ፖሎትካዊን ማሕበራዊን ፍጻሜታት ሃገሮም ሓበሬታ ይስንቕ፣ ከምኡ`ውን ብእስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ ንዝካየዱ ንጥፈታት በዞም ዝስዕቡ ኣርእስታትን ዓምድታትን ኣብሉ ሓበሬታ ይህብ።-
- ዜና።- ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ንዝካየድ ፍጻሜታትን ንጥፈታትን እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ ብዜና መልክዕ ይሽፍንን ይዝርግሕን፣
- ዓንቀጻት።- ብዛዕባ ፖልትካዊን ማሕበራዊን ስነ-ሓሳባዊን ጉዳይት ኣኤርታራ እናኣልዓለ ይዝቲ፣
- ሓባራዊ ዘተ፣- ኣብዚ ዝተፈላለዩ ሓባራዊ ዘተን ቓል-ማሕተታትን ብክፍሊ ሓበሬታ (ምድያ) ናይ እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ ምስ ዝተፈላለዩ ፖሎትካዊ ሓለፍቲ ብዛዕባ ኩነታት ኤርትራ ዝተኻየደ ይቐሪብ፣
- ጸብጻባት።- ኣብዚ ዓመድ`ዚ ብዝተፈላለዩ ዝምልከቶም ሓለፍቲ እተዳለዉ ጸብጻባት ይቕሪቡ፣ ብተወሳኺ በብእዋኑ ንዝረኣዩ ምዕባሌታት ብምክትታል ማለት ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ብዝምልከት ብ እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ ዝቐረቡ ጽብጻባት ይዝርግሕ፣
- ምስናድ።- ኣብዚ ብእስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ ዝተዳለዉ ፖሎትካዊን ስነ-ሓሳባዊን ራኢታት ውድብን ብተወሳኺ ምስ ታሪኺን ፖሎትካዊን ጉዳያት ኤርትራ ዝተኣሳሰሩ ሰነዳት ንህዝቢ ዝቐርቡሉ መስኮት እዩ፣
- ጽሑፋት።- ኣብዚ ዓመድ`ዚ ብ እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ ዝተዳለዉ ጽሑፋት ከም ፓምፍሌት። መጻሕፍቲ። ብድምጽን ቪድዮን ዝተሰነዩ ሓበሬታት ንተጠቐምቲ ዝቐርበሉ ኣፍ-ደገ እዩ፣
- መጽናዕትታት።- ኣገደስቲ ዛዕባታትን ጉዳይትን ኣናኣልዓለ። ንህልው ኩነታት ኤርትራ ብዝምልከት። ኣብ ዝተፈላለዩ ደረጃታት ወይ መድረኻት መጽናዕቲ ብምክያድ። ጠንቕታቱን። ስፋሓትን። ዕምቖትን። ጽልዋኡን….ው.ዘ.ተ ብዝምልከት ትንታነ የቕሪብ፣
- ኣርካይቭ።- ኣብዚ እቶም በብእዋኑ ብማዕከን ሓበሬታ እስላማዊ ጉባኤ ኤርትራ ዝተዳልዉ ጽሑፋትን ሰንዳትን ብጉቡእ ዝዕቐበሉን ዝኽዘነሉን ክፍሊ`ይ፣§ መጋባእያ ዘተ (ምምይያጥ)።- እዚ መስኮት`ዚ ኣብ መንጎ ተኻታተልትን በጻሕትን ናይ`ዚ መርበብ ንዝካየድ ምልውዋጥ ሓበሬታ ባይታ ይፍጥር፣ ኣብዚ ኩሎም ተጋባእቲ ብዛዕባ ሓሳብቶምን ርእታቶምን ክካትዑን ሃነጽቲ ሓሳባት ከፈልፍሉን ትጽቢት ይግበር፣
- ማህደር ኣልቡም (ስእሊ)።- ኣብዚ ንኩነታት መንባብሮን ባህልን ህዝቢ ኤርትራ ዘንጸባርቑ ስእሊታት ይርከቡ፣ ዕላምኡ ድማ ሰባት ብዛዕባ ባህልን መንባብሮን ናይ ህዝቢ ኤርትራ ኣፍልጦ ንምስናቕ እዩ፣
- ተልእኮና።- ተልእኮና ኣብ መንጎ በጻሕትን መርበብ ሓብሬታናን ድልዱል ርክባት ንምፍጣር እዩ፣ ብተወሳኺ`ውን ሃነጽቲ ሓሳባትን ርእቶታትን ብምእካብ ንጠለባት በጻሕቲ ምስሳይን ምምላእን እዩ፣


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ሚያዚያ 23.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ዮሓ. 10:1-10
ኣስዒቡ ኸኣ ኢየሱስ ከምዚ በለ፦ “ እቲ ናብ ደምበ ኣባጋዕ ብኣፍ ደገ ዘይኣቱ ብኻሊእ ወገን ዚሓኩር፥ ንሱ ሰራቒን ጉሒላን ከም ዝኾነ በሓቂ፥ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ። እቲ ብአፍ ደገ ዚአቱ ግና ንሱ ጋሳ አባጋዕ እዩ። ንእኡ እቲ ሓላው አፍ ደገ ይኸፍተሉ፥ እተን አባጋዕውን ድምጹ ይሰምዓ፥ ነተን አባጊዑ ኸአ ብብስመን ጸዊ ዑ የውፍረን። ንኹለን እተን አባጊዕ ምስ አውፈረን ድማ ቀቅድሚአን ይኸይድ፥ እተን አባጊዕውን ድምፁ ስለ ዘለልያ ይስዕብኦ። ንጋና ግና ድምፁ ስለ ዘየለልያ፥ ኻብኡ ይገልባ እምበር አይስዕባኦን እየን።” ኢየሱስ ነዚ ምሰላ እዚ መሰለሎም፥ ንሳቶም ግና ነቲ ዝተዛረቦም አየስተውዓልዎን።
ስለዚውን ኢየሱስ ከም ብሓድሽ ከምዚ በሎም፦ “ ብሓቂ፥ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ፥ እቲ አፍ ደገ አባ ዕ አነ እየ። እቶም ቅድመይ ዝመጹ ኹላቶም ሰረቅቲን ጎሓሉትን እዮም፥ እተን አባጋዕ ግና አይሰምዓኦምን እየን፡፤ እቲ አፍ ደገ አነ እየ፤ ብአይ ዚአቱ ኪድኅን እዩ፤ ኪአቱን ኪወፍርን እዩ፤ መጋሰይውን ኪረክብ እዩ። ሰራቒ ኪሰርቕን ኪሓርድን ኬጥፍ እንተዘይኮይኑ አይመጽእን እዩ፤ አነ ግና ሕይወት ምእንቲ ኺረክባ፥ ብምልአትውን ምእንቲ ኺረክባ እየ ዝመጻኹ።
- ኣስተንትኖ
መድሓኒና ክርስቶስ ኣብዚ ናይ ሎሚ ወንጌሉ ንሱ ንሱ እቲ ሕያዋይ ጋሳ ምካኑ ይገልጽ ። እግዚኣብሔር አምላኽ ንደቂ እስራኤል ካብ መግዛእቲ ግብጺ ነጻ ንምውጻእ ዝመርሑ ሰባት ብምጽዋዕ፦ ወትሩ ክጋሲዮምን ክሓልየሎምን ክመርሖም ተረኽበ። እቲ ናብ ደምበ ኣባጋዕ ብኣፍ ደገ ዘይኣቱ ብኻሊእ ወገን ዚሓኩር፥ ንሱ ሰራቒን ጉሒላን ከም ዝኾነ በሓቂ፥ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ። እቲ ብአፍ ደገ ዚአቱ ግና ንሱ ጋሳ አባጋዕ እዩ። “መን ኢቲ ሓቀኛ ሕያዋይ ጋሳ ዝበሃል እቲ ብአፍ ደገ ዚአቱ፣ እቲ ኣብ ትምህርተ ቤተክርስቲያኑ እሙን ኮይኑ ዝርከብ፣ ክርስቶስ እዚ ዓይነት ምሳሌ ማለት ጋሳን መጋሰን ብምጥቃም ነቲ መለኮታዊ ሰማያዊ ሓቂ ንኽምህሮም ይጽዕር። ሎሚውን ንዓና በዚ ቃል እዚ ጌሩ ንነፍሲ ወከፍና ይምህረና ኣሎ። ሎሚ ኣብ ዙሪያና ዘሎ ዘይንቡር ወይ ካብ ሓቂ ዝረሓቀ ድምጽታት ጎሲና ነቲ ብመንገዲ ቤተክርስቲያኑ ዝመጸና ድምጺ ክርስቶስ ጎይታና ክንሰምዕን ክነለልን ክንስዕቦን ንጽዋዕ ኣለና። መግቢ ሕይወትና ክንረክብ እንተደሊና። ክርስቶስ ብቤተክርስቲያኑ ርግጽነት ሂቡና ኒዩ፡ ምንጪ ጸጋታኡ ኣብ ብምስጢራቱ ይዕድለና ኣሎ ወይ ሰሪ ዑልና ። ንኹሉ ሰሪዑዎ ሓሊፉ ኢዩ ስለዚ ወትሩ ከም ጋሶት ኮይኖም ናብቲ ቅኑዑ መገዲ ዝመርሑና ዝጋሱዩና ኣለዉና።
ጎይታን ኢየሱስ ክርስቶስ አብዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ ብምሳሌ አብጊዕ ኢሉ ዝጽውዖም ዘሎ ንሕዝበ እግዚአብሔር የመልክት ንነፍሲ ወከፍና የመልክት። “ እግዚአብሔር አምላኽ ምኻኑ ፍለጡ፥ ንሱ ፈጠረና፥ ንሕና ናቱ ኢና፥ ንሕናስ ሕዝቡ፥ አባጌዕ መጋሴኡ ኢና። ይብል መዝ.100,3-4. ከም ሕዝቡ መጋስኡ ሕዝቢ ኸአ ድምጺ አምላኽና ሰሚዒና ክጋዓዝ ንጽዋዕ። እተን አባጋዕውን ድምጹ ይሰምዓ፥ እዚ ምስማዕ እዚ እቲ ምስ አምላኽና ዘለና ግላዊ ርክብ የስምዕ። ንጋና ግና ድምፁ ስለ ዘየለልያ፥ ኻብኡ ይገልባ እምበር አይስዕባኦን እየን።” ሕዝቢ እግዚአብሔር ነቶም ካብ እግዚአብሔር ዘይተልእኩ አይሰምዖምን። ነቶም ሓቀኛ ተልእኾ ዘይብሎም አይቅበሎምን፡ ክርስቶስ እምበአር እቲ ሓቀና ጋሳ መገዲ ድኅነት ዝሕብርን ዝመርሕን ኢዩ። እት ሓቀና መገዲን ሓቅን ህይወትን እዩ።
ኢየሱስ ነዚ ምሰላ እዚ መሰለሎም፥ ንሳቶም ግና ነቲ ዝተዛረቦም አየስተውዓልዎን። ትምህርቲ ክርስቶስ ክርድ እዎ አይከአሉን። ስለዚውን ኢየሱስ ከም ብሓድሽ ከምዚ በሎም፦ “ ብሓቂ፥ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ፥ እቲ አፍ ደገ አባዕ አነ እየ። እቶም ቅድመይ ዝመጹ ኹላቶም ሰረቅቲን ጎሓሉትን እዮም፥ እተን አባጋዕ ግና አይሰምዓኦምን እየን። ክርስቶስ እምበአር አብዚ ንሱ እቲ ናብ ድኅነት ናብቲ ሓቀኛ ሕይወት ድኅነት ዝወስድ ዝመርሕ መገዲ ምኻኑ ደጊሙ የረጋግጸሎም። ክርስቶስ እቲ አፍ ደገ መንግስተ አምላኽ ኢዩ፡፤ እቲ አፍደገ ናብ ድኅነት ዝወስድ ኢዩ። አብቲ እግዚአብሔር አምላክና ዘዳለወልና መንግስተ አማልኽ ንምውራስ ብእኡ ክንሓልፍ አለና።
እቲ አፍደገ አነ እየ፤ ብአይ ዚአቱ ኪድኅን እዩ፤ ኪአቱን ኪወፍርን እዩ፤ መጋሰይውን ኪረክብ እዩ። ሰራቒ ኪሰርቕን ኪሓርድን ኬጥፍ እንተዘይኮይኑ አይመጽእን እዩ፤ አነ ግና ሕይወት ምእንቲ ኺረክባ፥ ብምልአትውን ምእንቲ ኺረክባ እየ ዝመጻኹ። ዝኸበርኩም አኃዋት ሃንቲ መንገዲ ኢያ ዘላትን ናብቲ መጋሰ ክርስቶስ ፤ እቲ ብኽርስቶስ ዝሃልፍ ምስኡ ብህብረት ይነብር፡ ኪአቱን ኪወፍርን እዩ፤ እዚ ኢቲ ምልአት ናይ ሕይወት የስምዕ። ምሉእ ሕብረት ምስቲ ሓቀና ጋሳ ምህላው ። ክርስቶስ ሕይወቱ ምእንቲ ድኅነት ይህብ፡፤ ሰራቒ ኪሰርቕን ኪሓርድን ኬጥፍ እንተዘይኮይኑ አይመጽእን እዩ፤ አነ ግና ሕይወት ምእንቲ ኺረክባ፥ ብምልአትውን ምእንቲ ኺረክባ እየ ዝመጻኹ።
ኢየሱስ ናብዚ ዓለም እዚ ዝመጸ ነቲ ጠፊኡ ዝነበረ ሰብ ናብ መንግስተእ ሰማይ ንምምላስን ነቲ ብኃጢአት ተባላሹ ዝነበረ መለኮታዊ መልክዑን ናብ ናይ ፈለማ መልክዑ ንምምላስ ኢዩ ነሩ፡፤ ስለዚ መድሃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ እቲ ሓቀኛ ጋሳና ኢዩ – ንሕና ከኣ መጋሰ ኢና። ንሱ እቲ ሓቀና መገዲ ወይ ኣፍደገ ክንኣተወሉ ዘለና ማዕጾ ኢዩ። እቲ ሰላም ዚህብ አምላኽ፥ ብደም እቲ ናይ ዘለ ዓለም ኪዳን ገይሩ ንጎይታና ኢየሱስ ካብ ሞት ብምትንሳእ ዓቢይ ጋሳ አባጊዕ ዝገበሮ፥ ብሰናይ ግብሪ ዘበለ ኩሉ የዕጥቕኩም። ዕብ.13.203
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ኣባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን።
፳፩ ሰነ አብ ደብረ ሲና ዝበዓል ሰፊሕን ምስ ሓዋርያትን ቀዳማይቲ ሕንፃ ቤተ ክርስቲያን ዝተኣሳሰር ጥንታዊ መሠረት ዘለዎ እዩ።
ከምቲ ዝፍለጥ ኣምሳለ ኢዮሩሳሌም ሰማያዊት ዝኾነት ኣማናዊት ቤተ ክርስቲያንና ጐይታ ብክቡር
ደሙ ዝመሥረታ ስብሐተ እግዚአብሔር ዝበጽሕላ ቅዱስ ሥግኡን ክቡር ደሙን እንቕበለላ ምስ ቅዱሳን መላእክት እንዝምረላ ቅድስት መካን እያ። ጐይታ ኮነ ሓዋርያት ኣብታ ብዘመነ ብሉይ ብፍቓድ እግዚአብሔር ኣብ ዝተሓንጸት ቤተ መቅደስ እናተረኽቡ ትምህርት ይህቡን ተኣምራትን ይፍጽሙ ከምዝነበሩ ኣብ ቅዱስ መጽሓፍ ብሰፊሑ ዝተገልጸ እዩ። ሓዋርያት ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ድኅሪ ምቕባሎም ዕንጨይቲ ኣውዲቖም ሃገረ ስብከት ተኸፋፊሎም ነቲ ጐይታ ዝኣዘዞም ትእዛዝ ክፍጽሙ ኣብ ኵሉ ማእዘናት ዓለም ተበቲኖም ነይሮም። በዚ መሠረት ኸኣ ኣብ ሞንጎ ኣሕዛብን መምላክያነ ጣኦት ኣብ ዝተረኽቡሉን፡ ነቶም ኣሕዛብ’ውን ናብ እምነት ክርስትና ድኅሪ ምምላሶምን ቤተ ጣኦቶም ምግዳፎምን፡ እቶም ኣመንቲ ሥርዓተ ኣምልኾኦም ዝፍጽሙሉ ቦታ ክፈልዩሎም ንሓዋርያት ተላበውዎም። በዚ መሠረት ኸኣ ሓዋርያት ብጸሎት ናብ እግዚአብሔር ኣመልኪቶም እታ ቀዳመይቲ ኣብ ዘመን ሓዋርያት ዝተሓንፀት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ፊልጵስዩስ ተተኽለት።
ብዛዕባ ኣተሓናንፅኣ ብዝምልከት ከኣ ጐይታ ባዕሉ ነቶም ብሱባኤ ዝሓተትዎ ሓዋርያት ብ፫ ኣእማን ገይሩ ቁመቱ ፳፬ እመት ጐድኑ ድማ ፲፪ እመት ዓቂኑ ሃቦም። እዚ ድማ ናይቶም ፳፬ ነቢያት ሓደውን ፳፬ ካህናተ ሰማይን ፲፪ ሓዋርያትን ምሳሌ እዩ። ምስራሕ ምስ ጀመሩ ብጥበብ እግዚአብሔር ኵሉ ተፈጸመሎም። እዚ ዝኾነሉ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ ዓረገት ድኅሪ ፬ ዓመት ብዕለተ ፳ ሰነ እዩ። እዚኣ ዕለት ድማ ሕንፀተ ቤታ ተባሂላ ትኽበር።
ድኅሪ ሕንፀተ ቤታ ድማ ጐይታ ሰማያዊ ኅብስትን ጽዋዕን ገይሩ ንኣዴና ታቦት ንሓዋርያት ልዑካን ገይሩ ባዕሉ ቀዲሱ ኣቐበሎም። “እምይእዜሰ አንትሙኒ ከመዝ ግበሩ” (ከምኡ ክገብሩ ድማ ኣዘዞም)። ስለዚ እዛ ዕለት እዚኣ ጐይታና ባዕሉ ዝቐደሰላ ዕለት ብምዃና በብዓመቱ ቅዳሴ ቤታ እናበልና ብፍሉይ ከነኽብራ ንርከብ ኣሎና። (መቅድመ ታሪኽ መጽሐፈ ቅዳሴ)
Leave a comment
ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም’ውን ኣብቲ ዳኅራዋይ ዘመን ብስማ ቤተ ክርስቲያን ከምዝትከልን ካብ ገዳም ደብረ ሲና ደቃ ዝኾኑ ቅዱሳን ከምዝወጹን፡ ኣብኣ ነጊዱ ስማ ዝጸወዐ ዝኽራ ዝገበረን ብስማ ኣብኣ ዝጸለየን ጸሎቱ ክስማዕ እዩ፤ ናብዛ ቦታ እዚኣ ዝነገደ ናብ ጌተ ሰማኔ መቃብረይ ከምዝነገደ ክቖጽረሉ እየ ኢላ ዝሃበቶ ቃል ኪዳን ኣለዋ። ስለዚ ድማ ሕዝበ ክርስቲያን ብብዝኂ ክነግድን ካብቲ በረኸታ ክሳተፍን ዓመት መጸ ይርከብ ኣሎ። ብሓቂ ድማ ገለ ውሑድ ብልምዲ ዝኸይድ እንተዘይኮይኑ፡ ብዝበዘኀ እቲ ነጋዳይ ኣብ ልቡ ዝዓቖሮ እሞ ንዓዓ ክነግራ እሞ ከተማልዶን ነዚኣ መዓልቲ ዘይጸበይን ሽግሩ ድማ ዘርዚሩ ዘይልምና የልቦን። ሰማዒ ኣደ ስለዝኾነት ድማ ኵሉ ከከም ጸገሙ ዝፍትሓሉ ስለዝኾነ፡ እቲ ነጋዳይ ኣብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዘለዎ ፍቕርን እምነት ኣዝዩ ልዑል እዩ። ገሊኡ ድማ ብፍላይ እቲ እዋን ሕንፀተ/ቅዳሴ ቤታ በዓተ ክረምት ስለዝኾነ ጥሉል ክራማት ኣምላኽ ክገብረልናን ዝዝረኣናዮ ክፈረየልና ኢሉ ዘይልምና ክፋል ኅብረተሰብ የልቦን እሞ ኣብ መዓልታ ወይ ብድሮ ዝጅመር ማይ ድንቒ ኮይኑ ይርከብ።
እግዚአብሔር አምላኽ መባልዕትና ዝኾነ ክራማት ይግበረልና፤
እግዝእትነ ማርያም በማላድነታ ትሓልወና።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር ኣሜን!!!


text:
ብትምህርቲ፡ብንግዲ ወይ’ውን ብቱሪዝም ምኽንያት ናብ ዩናይትድ ስቴትስ ንምእታው ዝፍትን ዝኾነ ይኹን ሰብ ቪዛ ንምርካብ ናብ ኤምባሲ ወይ’ውን ቆንሱላ ምምልላስ ሓዊሱ ሰሙናት ወይ ድማ ኣዋርሕ ከምዝወስደሉ ክርዳእ ኣለዎ።ሰበስልጣን ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ኣወሃህባ ቪዛን ካልኦት ኣገልግሎታትን ምምሕያሽ ዘድልዮም ነገራት ከምዘለው ንርዳእ ኢና፡ንምምሕያሽ እውን ፃዕርታት ንገብር ኣለና ይብሉ።
ቁጠባዊ ምዕባለ ኣብዝደኸመሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ይብላ ናይ ሚኒሶታ ወኪል ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ ዝኾና ሰኔተር ኣሚ ክሎባቻር ኣሜሪካ በቲ ሕዚ ዘሎ ኣወሃህባ ቪዛ ኣብ ናይ ወፃኢ በፃሕትን ኢንቨስተራትን ክትተኣማመን ከምዘይብላ ይዛረባ።
‘’ኣብ ሃገርና ምብፃሕ ዝፍፅም ሓደ ሰብ ብማእኸላይ ኣርባዕተ ሽሕ ዶላር ይሕንሽሽ።’’ዝበላ እተን ሰኔተር ኣብ 2009 ናይ ወፃኢ በፃሕቲ ገለ 900 ሽሕ ናይ ኣሜሪካ ስራሕ ብምድጋፍ 23 ቢሊዮን ዶላር ብደመዎዝ ንኣሜሪካዊያን ሰራሕተኛታት ኸፊሎም እዮም ይብላ።
ክሎባቻር ኣብ ሰኔት ንኡስ ኮምቴ ንግዲ ኣዶ መንበር ተወዳዳራይነት፡ፈጠራን ምስፍሕፋሕ ሰደድን እየን።ንሰን ከምዝበልኦ ካብ 2000 ክሳብ 2009 ኣ/ፈ ኣብዘሎ እዋን ኣሜሪካ ኣብ ናይ ቱሪዝም ዘለዋ ቦታ ዳርጋ ብሲሶ ነኪዩ እዩ።እዚ ድማ እታ ሃገር ክትረኽቦ ዝነበራ ኣማእቲ ቢሊዮናት ዶላር ትርፍን ኣማእቲ ኣሽሓት ስራሕትን ክትስእን ገይሩዋ ይብላ።
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ብዙሓት በፃሕቲ ናብ ዩናይትድ ስቴትስ ንኽኣትው ዘተባብዕ Travel Promotion Act ዝብል ሕጊ ኮይኑ ንኽፀድቕ ብፊርምኦም ኣረጋጊፆም እዮም።
ብዛዕባ እዚ ጉዳይ እዚ ንምዝታይ ኣብ ካፒታል ሂል ኣብዝተፀውዐ ኣኼባ ክሎባቻር ከምዝተዛረብኦ እቲ ተበግሶ ግብራዊ ዝኸውን ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ኣወሃህባ ቪዛ እንተተመሓይሹ ጥራሕ እዩ ይብላ።
ኣብ ቀረባ ብመሰረት ዝተኻየደ ሓደ መፅናዕቲ 73 ሚእታዊ ኣብቲ መፅናዕቲ መልሲ ዝሃቡ ሰባት ቪዛ ንምርካብ ካብ ክልተ ክሳብ ሰለስተ ኣዋርሕ ዝወስደሎም ምዃኑ ኣቐዲሞም እንተዝፈልጡ ነይሮም ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ዑደት ከምዘይፍፅሙ ኣረጋጊፆም ኣለው ይብላ እተን ሰኔተር ሚኒሶታ።
ሰበ ሰልጣን ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ቅድሚ እቲ ንኡስ ኮምቴ ቐሪቦም ኣብዝሃብዎ ቃል ኣወሃህባ ቪዛ ንምስላጥ ፃዕርታት ይገብሩ ከምዘልውን ቑፅሪ ሰራሕተኛታት ቖንሱላታት እውን እናጠናኸሩ ከምዝኾኑን ተዛሪቦም ኣለው።
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ቪዛ ዘየድልዮም ዝተፈላልዩ ዓይነታት ጉዕዞ ኣብዘትርፍ ናይ ቪዛ ፕሮግራም ዝሳተፋ ቁፅሪ ሃገራት እውን እናውሰኸ ከምዝኾነን ኣብዚ ሕዚ እዋን ሰላሳ ሃገራት ከምዝበፅሓን እቶም ሰበስልጣን ተዛሪቦም ነይሮም።
ኣብ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ምኽትል ምንስቴር ኣገልግሎት ቪዛ ዴቪድ ዳንሁ እዞም ፃዕርታት ናብ ዩንያትድ ስቴትስ ክኣትዉ ናይዝደልዩ ናይ ወፃኢ ኢንቨስተራት ካብ ምንካይ ከምዘትረፈ ይገልፁ።
ዳንሁ ኣብ 2010 60 ሚሊዮን ዓለምለኸ በፃሕቲ ናብ ዩናይትድ ስቴትስ ከምዝኣተው’ውን ካብ 2006 ብ17 ሚእታዊ ዕብየት ከምዘርአየን ይገልፁ።
በፃሕቲ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ድሕሪ ምእታዎም ምድንጛያት ንምውጋድ ናይ ቀደም ናይ ቡሽ ምምሕዳር Model Ports of Entry ዝተብሃለ ናይ መሳለጢ ፕሮግራም ኣጣይሹ።ብመሰረት እቲ ፕሮግራም ተወሰኽቲ ሰራሕተኛታት ግምሩክን ሓለዋ ዶብን ናብቶም ስራሕቲ ኣዐሪዩ ዝበዝሖም ዓለምለኸ መዕረፎ ነፈርቲ እታ ሃገር ተመዲቦም ኣለው።መፈተሺ ከባቢታት ሰሓብቲ ንክኾኑ’ው ተሓዲሶም እዮም።ናይ በረራ ምትእስሳር ንዘለዎም በፃሕቲ’ውን ፍሉይ ናይ ኣገልግሎት መሳለጢ ቦታታ ተኸፊቶምሎም ኣለው።


text:
ዕለት 21 ሓምለ 2018 ዓ.ም. ኣብ ክፍለ ሃገር ሲቺልያ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 15 መሰከረም 2018 ዓ.ም. ዘካይድዎ ሓውጾተ ኖልዎ ዝርዝር መርሓ ግብርታቱ ብወግዒ ከምእተገልጸን፡ እቲ ሓውጾተ ኖልዎ ምስ ዝኽሪ መበል 25 ዓመት ሰማዕትነት ኣባ ፑሊዚ ዝተተሓሓዘ ክኸውን እንከሎ፡ ኣብ ፑሊዚ ብኢደ ማፊያ ናይ ገበን ጉጅለ ዝተቐትሉን ቤተ ክርስቲያን ብፅዕና ከምዝኣወጀትሎምን ዝዝከር ምዃኑ፡ ናይ ፓለርሞ ርእሰ ሰበኻ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ኮራዶ ሎረፊቸ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ የመልክቱ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ብፁዕ ጁዘፐ ፑሊዚ ካህን ሰበኻ ፓለርሞ ናይታ ሰበኻ ሉል ነጸብራቕ ብቓልን ሕይወትን ዝንበር ወንጌል መሰካርን ክሳብ ዳግማዊ ምጽኣት ጐይታ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ዳግማይ ምጽኣት ኣብሳሪት ምዃና ዘረጋግጽ ሰማእት እዩ ኢሎም።
ሓጐስ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ፓለርሞ
ብፁዕ ኣቡነ ሎረፊቸ ናይ ሰበኻኦም ካህናት ተቐቢሎም ብዛዕባ መደብ ምብጻሕ ቅዱስ ኣቦና ሰፊሕ ሓበሬታ ኣቕሪቦም ምስ ኣብቅዑ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ፥ ዕለት 15 መስከረም 2018 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ፓለርሞ ሓውጾተ ኖልዎ ከምዘካይዱን። ዕለት 15 መስከረም ብፁዕ ናይ እምነት ሰማዕት ኣባ ፑሊዚ ዝተወለዱላን ዝኽሪ መበል 25 ዓመት ሰማዕትነቶም ኣብ ዝዝከረሉ ዕለት እውን ምዃኑ ሓቢሮም፡ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ፓለርሞ ወንጌላዊ ምስክርነት ሰማዕት ፑሊዚ እትነብር ምዃና እትምስክረሉ ዕለት እውን እዩ ኢሎም።
ምብጻሕን ምቁዳስ መኣዲ ምሳሕ ምስ ድኻታት
ቅዱስ ኣቦና ዕለት 15 መስከረም 2018 ዓ.ም. ሰዓት ትሽዓት ኣብ ኣደባባይ ኣርመሪና ተረኺቦም ኣብ ፋልኮነን ቦርሰሊኖን ኣደባባይ ምስ እትርከብ ከባቢያዊት ቤተ ክርስቲያን ክራኸቡ እዮም። ቀጺሎም መስዋዕተ ቅዳሴ ንኸዕርጉ ናብ ማእከል ከተማ ፓለርሞ ክኸዱ እዮም። መስዋዕተ ቅዳሴ ዘዕርጉሉ ኣደባባይ ገና ዘይተወሰነ እውን እንተዀነ ድሮ ናይቲ ናይ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራቸስኮ ምብጻሕ ዘሰናድው ኮምቴ ሰበኻ ፓለርሞ ኣብ ምቅርራባት ይርክብ ኣሎ። ድሕሪ መስዋዕተ ቅዳሴ ምስ ድኻታትን ስደተይናታትን መኣዲ ምሳሕ ኣብቲ ካብ ዝቐውም ልዕሊ 25 ዓመት ዘቝጽር ዘሎ ዓለማዊ ወንጌላዊ ልኡክ ቢያጆ ኰንተ ዝተመስረተ ተስፋን ፍቕርን መእለዪ ድኻታት ተረኺቦም ክቋደሱ እዮም። ከምኡ እውን ኣብቲ ፑሊዚ ዘገልገሉሉን ኣብ ከባቢ ብራንካቾ ኣብ እትርከብ ቁምስና ክበጽሑን ኣብቲ እቶም ዕለት 25 ግንቦት 2013 ዓ.ም. ቤተ ክርስቲያን ብፅዕና ዝኣወጀትሎም ኣባ ፑሊዚ ናይ ደ ሰማዕትነት ዝተቐበልሉ ኣደባባይ ኣኒታ ጋባልዲ ግላዊ ምብጻሕ ከካይዱ እዮም። ምስ ውሉደ ክህነት ፓለርሞን ተመሃሮ ዘርኣ ክህነትን ገዳማውያንን ክራኸቡን ኣብቲ ቅዱስ ኣጽም ሰማዕት ኣባ ፑሊዚ ዝዓረፈሉ ካቴድራል ፓለርሞ ምብጻሕ ከካይዱ እዮም።


text:
ህዝባዊ ግንባር ንተጋደልትን ህዝብን እንታይ ዕጥቂ ስለ ዘዕጠቐ’ዩ መስተንክር ዝሰርሔ? ሎሚ እቲ ዝነበረ ዕጥቂ ከም ቀደሙ ኣሎዶ?
ኣብ ዓለም ምእንቲ መሰሎም ዝተቓለሱ ኣህዛብ ማእለያ የብሎምን። ብፍላይ ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ምዕራባውያን ብዘውርዱዎ ዝነበሩ ግፍዒታት ክጻወሩዎ ዘይካኣሉ ሕብረተ ሰባት ወይ መስተውዓልቲ ውልቀ ሰባት ጸረ ግፍዕታት ጸላእቶም ክንቀሳቐሱን ሂወቶም ክኸፍሉን ተራእዮም እዮም። ኣብ ክፍለ ዓለምና ኣፍሪቃ ዝወረደ ኣስካሕካሒ ዓመጻት ክሳብ ሕጂ ብጉቡእ ተተሪኹ ዝብል እምንቶ የብለይን። ሰባት ከም እንስሳ ክኽብከቡን ክግረፉን ክሽየጡን ተገሮም’ዮም። ነዚ ንምቁዋም ደቂ ሰባት ኣዒንቶም ከንቁሑን ተቓውምኦም ከስፍሑን ሓጊዝዎም እኳ እንተኾነ እቲ ግፍዕታት ግን ብናህሪ ቐጸለ። ጸለምቲ ኣፍሪቃውያን ብምዕራባውያን ተፈንፈኑ። መሬቶም ተወሪሱ ኣብ ገዛእ ሃገሮም ጊላታት ናይ ገዛእቶም ክኾኑ ተገደዱ።
ጊላታት ካብቲ ዝነበርዎ ጭቆና ክገላገሉ ኣይከኣሉን፡ ግን መንቋሕቋሕታ ንቕሓት ብዝተሓተ ደረጃ ከጥርዩ ኪኢሎም ክበሃል ይከኣል። እዚ ግን ገና ግዙኣት ካብ ምዃን ኣየድሓኖም ጥራሕ ዘይኮነ ናብ ዝገደደ ሂልቂት ኲናት ኣእተዎም። ኣብቲ ደሓን ዝኾነ ስሩዕ ተቛውሞታት ምንቅስቓስ ንነጻተ ዝተበገሰ ገድልታት ከም ጨው ሓቒቐን ከም ዝተረፋ ታሪኽ ይምህረና። ድሕሪ ምድምዳም ካልኣይ ውግእ ዓለም ካብ ሱሳታት ጀሚረን ስማዊ ነጻነት ዝተመጽወተለን፡ ገና ኣብ ትሕቲ ኢድ ኣዙር መግዛእቲ ዝነብራ ዘለዋ’የን። ገለ ሰውራታት ካብ ኢድ ኣዙራዊ መግዛእቲ ህዝበን ክገላግላ ዝፈተና ተዓዊተን ሃገር ነጻና ዝገበራ የለዋን። እኹል መዋግኢ ኣጽዋር ስለ ዘይነበረን ዶኾን ይኾና? ወይስ ሰብኣዊ ዓቕመን ውሑድ ስለ ዝነበረ? ሓገዝ ካብ ካልኦት ሃገራት ስለ ዘይረኸባ? ዋላስ ቁጠባዊ ትሕዝቶኤን ዱኹም ስለ ዝነበረ? እዚ ዝተጠቕሰ ነጥብታት እንተዝነብረን ምተዓወታዶ? ኣይመስለንን። ምኽንያቱ ካብዘን ኣብ ታሕቲ ኣስፊረየን ዘለኹ ንህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ (ህግሓኤ) ከዕውታ ዝኸኣላ ነጥብታት ሓንቲኳ ስለ ዘይነበረን ኣይተዓወታ።
ፕረስደንቲ ኢሰያስ ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ዝበሎ ትዝ ኢሉኒ፡ ” ኣጽዋር ኣብ ኲናት ዓቢ ግደ እኳ እንተለዎ፡ እቲ ወሳኒ ግን ሰብ እዩ። ሕማቕ ብረት የለን ሕማቕ ሰብ እምበር። ሰውራና ክዕወት ኣጽዋር ብቐዳምነት ኣይሰራዕናዮን። ሰብና እዩ ብቐዳምነት ዝስራዕ፡ ንሱ ከኣዩ ንዓወትና ወሳኒ ዝገብሮ “ ኢሉ ኔሩ። ልክዕ ከምቲ ዝበሎ ሰውራና ሲዒሩ ነጻነት ከበስር ከሎ ብጀካ ብቕልጽሙ ካብ ጸላኢ ዝማረኾ ኣጽዋር ካልእ ኣይነበሮን። ሰውራና ነቲ ኣብ ጸሊም ኣፍሪቃ መዋዳድርቲ ዘይነበሮ ብብዝሒ ሰራዊት፡ ኣጽዋር፡ ኣማኸርቲ ውግእ፡ ገዚፍ ዓቐን ቁጠባ ዝነበሮ ደርጊ ክሕምሸሽ ዝገበሮ፡ ካብ ብዙሓት ቀንዲ ነዘን ዝስዕባ ነጥብታት ኣብ መትከሉ ኣስፊሩ ስለ ዝተቓለሰ እዩ። 1. ንጹር ዓላማ 2. ጽፉፍ ውዳበ 3 ሓጺናዊ ስነ-ስርዓት 4. ዱልዱል ሓድነት 5. ማዕርነት 6 እምነት 7. ጽንዓት 8. ተወፋይነት 9. ባዶ ብልሽውና 10. ኩፉት ነቐፈታ፡ ወዘተ----፡
እዘን ዝተጠቕሳ ነጥብታት ኣብ ህዝባዊ ግንባር ናይቲ ውድብ ቀንዲ ኣዕኑድ ኮይነን ናብ ፍጹም ዓወት ዘብጽሓ መስርሕ እየን። ኣብ ዝርዝራተን ምስ እንኣቱ ብወገነይ ኸምዚ ዝስዕብ ጌረ ይገልጸን። 1. ንጹር ዓላማ፡ ህዝባዊ ግንባር ንጉዕዞ ቃልሱ ብሃስስ፡ ጠንበርበር፡ ታህዋኽ፡ ክጉዓዝ ኣይተበገሰን። ካብቲ ኣብ ዕሸሉ ከሎ ዘጋጠሞ መሪር ተሞኩሮ ብዙሕ ስለ ዝተማህረን ዘዋህለለን ነቶም ጉዕዞ ቃልሲ ከምክኑ ዝኽእሉ ተበግሶታት መሚዩ ክጽንዕን ኣብ ኣዎንታዊ ክቕይሮም መተካእታ ዘይነበሮ ብድሆ ኮኖ። ንህዝቢ ኤርትር ቕድሚ ኣብቲ ተርርን ነውሕ ጉዕዞ ዝወስድ ቃልሲ ምእታዉ ቀዳምነት ዝሃቦ ጉዳይ ዓላማ ቃልሱ ኣነጺሩ ንተጋደልቱ ከነጸረሎም ምግባር፡ ከውኡውን ንህዝቢ ኤርትራ ምስ ሰውርኡ ዝተኣሳሰረሉ መንገድ ክሃንጽ እዩ መሪጹ። ህ.ግ. ነዚ ምርጫ’ዚ ክወስድ ከሎ ኣብ ብልሒ መላጸ ተተርኢሱ ኣብ ፍጹም ጸጥታኡ ሕሉው ዘይነበረሉ ምዩቕ ዝብለሉ መድረኽ ቃልሲ ምንባሩ ክፍለጥ ዝግብኦ ታሪኽና ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ምዃኑ ኩልና ኤርትራውያንን ተመራመርቲ ታሪኽን ዝፈልጥዎን ክፈልጥዎ ዝግባእን ምዃኑ ግንዛበና ኩሉ ግዜ ህያው ኮይኑ ክነብር ይግባእ። ህ.ግ. ዓላማ ዘይብሉ ቃልሲ ከም ሹም ዘይብሉ ንህቢ መዓር ዘየፍሪ ገሩ ስለ ዝወሰዶ ዓላምኡ ከነጽር ሓደ ዓቢ ክፋል ናቲ ቃልሲ ኮኖ። ንዑኡ ከየነጸረ ዱልዱል ሰረት ዘለዎ ቃልሲ ከካይድ ስለ ዘይክእል ዓላምኡ ኣነጺሩ ጉዕዝኡ ናብ ቅኑዕ መኣዝን ኣትሓዞ። ድሕሪኡኸ ናበይ?
2. ጽፉፍ ውዳበ፡ ውዳበ ኣብ ዝኾነ ማሕበራዊ ይኹን ሕብረተ-ሰብኣዊ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ከም ኣብነት ሓደ ውራይ ብጉቡእ ተወዲቡ ኣጋይሹ ምስ ዘየኤንግድ ዕዉት ክኸውን ኣይክእልን። ኣብ ክንዲ ምስጋናን ናእዳን ውራይና ኣይግበሮ ይበሃል። ኣብ ሰውራዊ ምስ ንምልከት ጽፉፍ ወዳበ ዘይብሉ ቃልሲ ክዕወት ዘለዎ ዕድል ኣዝዩ ትሑት ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ዋላ እንተተዓወተ ውጺኢቱ ካብ ብልሽውና ምፍሕፋሕ ኣብ ሞንጎ ህዝቢ ሓሊፉ ካኣልእ ክኸውን ኣይክእልን። ሃገር ካብ ግዳማዊ መግዛእቲ ኣብ ውሽጣዊ ጭቆና ተጸሚዳ ግደ ድኽነትን ህውከትን ኮይና ትተርፍ። ህዝባዊ ግንባር ኣገዳስነት ውደባ ልዕሊ ዝኾነ ይኹን ኣጸቢቑ ስለ ዝነቕሓሉን ዝተመልከቶን ተጋደልቱን ህዝቡን ብዉርጹጽ ኣገባብ ክውድብ ዝኣክል ግዜ ወሰደ። ከም ጭርሖ ‘ሓፋሽ ይወደብ ይንቃሕ ይዕጠቕ’ ዝብል ኣብ ተግባር ዊዒሉ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ጎድኒ ሰውርኡ ተሰሊፉ መስዋእትነት ከም ዝኸፈለ ኣብ ዘኹርዕ ታሪኽና ተሰኒዱ ኣሎ። ስለዚ ሓያል ውዳበ ህ.ግ ነቲ ብሓይሉ ዝምካሕ ዝነበረ ስርዓት መግዛእቲ ደምሲሱ። ኣብኡ ጥራሕ ኣይተወሰነን። ድሕሪ ነጻነት ኣብ ዘጋጠሙና ብድሆታት ሳላ ንጹር ውዳበ ኣብ ውሽጢ ይኹን ወጻኢ ተጻባእትና ማይ ዓሙኾም ከም ዝተርፉ ገሩዎምን ይገብሮን ኣሎና።
3. ሓጺናዊ ስነ-ስርዓት: ስነ-ስርዓት ዘይብሉ ህዝብን ጨው ዘይብሉ ምግብን መቐረት የብሉን ክብሃል ካብ ኣቦታትና ንሰምዕ ኢና። ህዝባዊ ግንባር ነዚ ምሳለ ኣቦታትና ዝተጠቕመሉ’ዩ ዝመስል። ምኽንያቱ ኣብ ህዝባዊ ግንባር ስነ-ስርዓት ሸለል ኢልካ ብናሓፍነት ዝሕለፍ ኣይነበረን። ኩሉ ሙሁር ዘይተማህረ፡ ጓሳ ሓረስታይ፡ ተባዕታይ ኣንስታይ፡ ቆላታይ ከበሰታይ ኣብ ውድብ ዝተሰለፈ ብውድባዊ ስነ-ስርዓት ሪዒሙ ክቅየድ ኣለዎ። ደርባዊ ይኹን ጸታዊ ፍልልይ ዘየፍቅድ ስነ-ስርዓት (ዲሲፕሊን) ኣብ ህዝባዊ ግንባር ጽቡቕ ባህሊ’ዩ ኔሩ። ትእዛዝ ብታሕጓስ ምቕባልን ምፍጻምን፡ ብስ-ነስርዓት ምሕታትን ምምላስን፡ ንተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ምክብባርን ምትሕልላይ ካብ ዘሕደረሎም ሓደ ኣምር’ዩ። ከም ኣብነት ርሑቕ ከይከድና ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ክንወስድ ንኽእል። ብብዝሒ ሰራዊት፡ ኣጽዋር፡ ቁጠባ፡ ህዝቢ፡ ንህዝባዊ ግንባር ብተዓጻጻፊ ትበልጻ ኔራ’ያ። ሃገራት ኣብ ጎና ዝነበራውን ኔረን እየን። ክትፈርስ ዝኸኣለት ብሓይሊ ህዝባዊ ግንባር ኣይኮነትን። ኮምኡ ዝመስሎ ሰብ እንተሎ ግጉይ’ዩ። እቶም ሕጂ ኣብ ስደት ኮይኖም ተጣበቕቲ ተ.ሓ.ኤ. ዝመስሉ ኣባላት ላዕለዋይ ባይቶን ነበር፡ እቲ ቀይዲ በተኽነትን ብልሹውናን ዋላውን ሽርሙጥና ብኦም’ዩ ጀሚሩ። እዘን ዓሰርተ ነጥብታት (10) ኣብ ላዕሊ ተጠቒሰን ዘለዋ 95% ብመሪሕነት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ቁቡላት ኣይነበራን። ስነ ስርዓት (ዲሲፕሊን) ዘይብሉ መሪሒነት ሰራዊት ክጥርንፍ ኣይክእልን’ዩ። እቲ ምእንቲ ነጻነት ኤርትራ ዝተሰለፈ ንጹህ መንእሰይ ገና ካብ ሜዳ ኤርትራ ከይወጸ ከሎ ገዲፈሞ ዝተሰዱ እዮም። እዞም ረሳሕ ታሪኽ ዘለዎም ከኣዮም ምስ ከምኦም ዘኣመሰሉ ጠላማት ጸረ መንግስትን ህዝብን ኤርትራ ተቛውሞ ዝገብሩ ዘለዉ። ህዝባዊ ግንባር ግን ምስኩሉ ውሑድ ትሕዝቱኡ ሳላ ሓያል ስነ ስርዓቱ ንጽምኢ ነጻነት ህዝቡ ዘርወየ።
4. ዱልዱል ሓድነት፡ ህዝባዊ ግንባር ነቲ ሓደ ዝንባለታት፡ ቋንቋ፡ ደርቢ፡ ቁጠባ፡ መነባብሮ፡ ወዘተ---፡ ዘይነበረሮ ሕብረተ-ሰብ፡ ከም ሓደ ህዝቢ ብሓደ ትርግታ ልቢ ዝወቅዕ ዝገሮ። ካብኡ ተበጊስና ኢና ‘ ሓደ ሕዝቢ፡ ሓደ ልቢ’ ኢልና እንጭርሕ። ሓድነቱ ዱልዱል ስለ ዝነበረ፡ ትርግታ ልቡ ብሓደ ስለ ዝሃረመ ተኣምራት ዝሰርሔ። ሓድነቱ ዘይተዋሕሰ ህዝቢ ዓላማ የብሉን፡ ብቐሊሉ ሙሩኽ ናይ ሓያላን ይኸውን። ሓድነትና ስለ ዝደልደለ ጸላእትና ነቓዕ መስሎኺ ስለ ዝሰኣኑ ተደጋጋሚ በደላት ኣብ ልዕለና ዝፈጸሙን ዝፍጽሙ ዘለዉን። ሃሱሳት ደቂ ሃገር ኣስዲዕም ዝፈተንዎ ፈተነታት ክሰልጦም ከምዘይክእል ስለ ዝተማህሩ፡ እዚ ሕጂ ሳላ ዱልዱል ሓድነትና ዝተረኽበ መስርሕ ሰላም ዞባና ክድግፍዎ ይረኣዩ ኣለዉ።
5. ማዕርነት፡ ሚዛኑ ዘይሓለወ ጽዕነት ይዛዙ፡ ኣብ ናይ መጨረሻ መዕረፊኡ ከይበጽሔ ይወድቕ። ተሰባቢሩ ካብ ጥቕሚ ወጻኢ ይኸውን። ህዝባዊ ግንባር ማዕርነት ኣባብላቱ ኣብ ቃልሲ ሚዛኑ ዝሓለወ ንምግባር ዘካየዶ ጻዕርታት ውሑድ ኣይነበረን። ንኣብነት ማዕርነት ደቀንስትዮ ብኹሉ ተጋዳላይ ክእመነሉ ምግባር። ኣብ መንጎ ሱሉፋት ዝነበረ ናይ ፍልጠትን ዓቕምን ጋግ ኣብ ኩሉ መዳያት ምጽባብ። ተጋደልቲ ብብቕዓቶምን ዓቕሞምን ምምዳብ። ንጉጉይ ኣረኣእያ ዝነበሮም ቅኑዕ ሚዛን ከሕድሩ ገሩዎም‘ዩ። ኮምኡ ሳላ ዝገበረ ቁጽሪ ደቀንስትዮ ተጋደልቲ ብዝሓት ዝነበሮ።
6. እምነት (ምትእምማን)፡ ሙሉእ እምነት ኣብ፡ ዓላማኻ፡ መቓልስትኻ፡ መሪሕነትካ፡ ምሕዳር። ካብ ሕሹኽሱኽን ሕሜታን ነጻ ምዃን፡ ዝስምዓካ ብካህዲ ስነ-ስርዓት ሓሊኻ ምዝራብ። ክትእርም ድኣምበር ከተጥቅዕ ዘይምሕሳብ፡፡ ክትሰምዕን ከተስምዕን ድኣንበር ከተስምዕ ጥራሕ ዘይምሕሳብ፡፡ ኣብ ትገብሮ ጉዕዞ ብዘይ ውልውል ዓላማኻ ብዓወት ክትፍጽም የኽእለካ። ህ.ግ. ሳላ ኣብ ነንሕድሕዱ ምትእምማን ዘጥረ ነቲ ጽንኩር ጉዕዞ ክሰግሮ ዝኸኣለ። ሕጅውን ኣብ ታሪኽ ተ.ሓ.ኤ. እንተተወከስና ብሰንኪ ዘይምትእምማን መሪሕነት ዝፈጠሮ ቅልውላው ምዕናው ምድብን ቅንጸላን ዝተራኤ።
7. ጽንዓት፡ ባህሪ ይኹን ሰብ ዝፈጠሮ ጸገማት ብጽንዓት ምቕባል። ግዜ ይወስዱ ድኣንበር ጸገም ሓላፊ ምዃኑ ኣሚንካ፡ ምምካቱን ኣብ ረብሓኻ ምውዓሉን። ‘ሽግር ሓላፋይ፡ ስም ተራፋይ’ ከምዝበሓል፡ ሽግር ንወድሰብ ክመልኮ የብሉን። ከም ንህዝባዊ ግንባር ሽግራት ዘጋጠምዎ የለን፡ ግን ቦኦም ተማሪኹ ኢዱ ሂቡ እንተዝነብር ሎሚ ኤርትራ ትበሃል ሃገር ይኹን መንነት ኣይምሃለወናን። ሸጥ ማዓንጣ ዝተባህለሉ ምኽንያት ነቲ ቕድሚ ነጻነት ዝነበረ ጽንዓት፡ ቀጺሉ ሃገር ልዕላውነታ ከይድፈር ዝተራእየ ኒሕ ዝምስክር፡ዩ። ሳላ ጽንዓት ዝነበረን ዘሎን ሃገርና ኣውሒስና፡ ተጻብኦታት ነበርዕን ዘሎና።
8.ተወፋይነት፡ ኩሉ ትውንኖ ገዲፍካ፡ ስድራ ቤትካ ተሰናቢትካ፡ ኣብ ትኣምነሉ ዓላማ ነታ ብዝኾነ ዋጋ ክትምለስ ወይ ክትካእ ዘይትኽእል ሂወት ምሃብ። ቅድሚ ብጻይካ ንመስዋእቲ ክትቀዳደም ድልው ምዃን። ሽግርን መከራን፡ ጥሜትን ጽምእን፡ ድኻምን ሕማምን ከም ንቡር ምቕባል። እዚ ዓይነት ኣብ ዓለም ምናልባት ቁሩብ መወዳድርቲ ዘለዎ ተወፋይነት ስለ ዝነበረ ኤርትራ ዝመረጸቶም ክትወስድ ዕድል ሂቡ ነጻ ሃገር ዝገበራ።
9.ባዶ ብልሽውና፡ ህዝባዊ ግንባር ብዝነበሮ ቁጠባዊ ትሕዝቶ እንኳንዶ ንዓመታት፡ ንሓደ ዓመት’ውን ኣትኪሉ ክዋጋእ ኣይምኽኣለን ኔሩ። ካብቶም ብዙሓት ተጠቒሶም ዘለዉ ነጥብታት ከዕወት ዝገበሮ ባዶ ብልሽውና ስለ ዝነበረ‘ዩ። ኣብ ህ/ግ ብልሽውና ዝእመነሉ ሓጥያት’ዩ። ዝተረኽበ ትሕዝቶ በገባብ ብሞቕነን ኣብ ልክዕ ግዚኡን ቦታኡን ይውዕል ኔሩ። ከምቲ ገመል ብዘይ መግብን ማይን ንመዓልታት ዝጎዓዝ ተጋዳላይ‘ውን ልክዕ ኮምኡ’ዩ ኔሩ። ካብ ኩቱር ስእነት ዝተላዕለ ተስፋ ተመጊቡ ዘሕልፎ ዝነበረ ግዜ ብዙሕ‘ዩ። ጥሜት ኣይቀትልን ዘይ ሸርዳዕዳዕ ክምዝበሃል፡ ብጥሜት ዝምወት እንተዝነብር ህ/ግ ሓደ ዓመት ከይበለ ምጠፍኤ ኔሩ። ብልሽውና ብዘይ ምንባሩ ንዘለዎ ኣተኣኻኺሉ ጸገም ሓሊፍዎ።
10.ክፉት ነቐፈታ፡ ኣብ ሰውራ ኤርትራ ነቐፈታ ስለ ዝነበረ ኩሉ ተጋዳላይ ካብ ጉድለታት ክርሕቕን፡ ኣእሙሩኡ ክበልሕን ጌሩዎ‘ዩ። ጌጋ ቅድሚ ምፍጻሙ ደጊሙ ክሓስብን ቅኑዕ ክገብር ኣኽኢሎዎ። ብጋህዲ ኣብ ኩሉ ኣባል ዘለዎ ንሓደ ብጻይ/ብጸይቲ ምንቃፍ፡ 1- ንዝንቀፍ መኣረምታ፡ 2- ንሰማዕቲ ተመሳሳሊ ጌጋ ከይድገም መምሃሪ ዝጥቀሙሉ ናብ ቁኑዕ ማኣዝን ዝወስድ መስርሕ’ዩ ኔይር። ኩሎም ተጋደልቲ በዚ ኣምርዚ ነቒሖም ንነቐፈታ መፋቐሪ ድኣንበር መጻልኢ ገሮም ኣይርእዩዋን ዝነበሩ። ካብ ኩቱር ጠቕሚ ነቐፈታ ምርዳእ ተጋደልቲ ብብጻዮም ወይ ብብጸይቶም ክሳዕ ዝነቕፎ ኣይጽበዩን ኔሮም። ኣብታ ጌጋ ኮይና ዝተሰማዓቶ ሰዓት፡ ባዕሎም ኣብ ቅድሚ ብጾቶም ነፍሶም ይነቕፉ ኔሮም። እዚ ሓደ መስርህ ንቓልሲ ቕድሚት ከሰጉሞ ዝኸኣለ። እዞም ዝተጠቕሱ ክብርታት ህያው ኮይኖም ንዎሎዶታት ክተሓላለፉ ናይ ነፍሲ ወከፍ ኤርትራዊ ሓላፍነት'ዩ።
ሎሚ እቲ ዝነበረ ዕጥቂ ከም ቀደሙ ኣሎዶ? ንዝብል ሕቶ መልሱ ነንበብቲ ይገድፎ።
ነባሪ ዝኽርን ክብርን ንሰማእታትና፡ ዓወት ንሓፋሽ፡ ገብረንጉስ መስመር ሰነ 7, 2018
**ናብ ኣዕሩኽቱኹም ከተተሓላልፉዋ ብትሕትና እሓትት።Sent from Yahoo Mail for iPhone


text:
ኣብ ዶብ ኡጋንዳን ደቡብ ሱዳንን፣ መንነቶም ብዘይተፈልጡ ዕጡቓት ዝምታ ይካየድ ከምዘሎ ምንጭታት ዜና ካብ ጁባ ይሕብሩ።
እቶም መንነቶም ዘይተፈልጡ ዕጡቓት፣ ቦዳ ቦዳ ተባሂለን ብዝፍለጣ ሞተር ሳይክል ካብን ናብን እናተንቐሳቐሱ ብፍላይ ኣብ ልዕሊ ነጋዶ ዝምታ ይፍጽሙ ምህላዎም’ዩ እቲ ሓበሬታ ዘመልክት።
ኣብ ኡጋንዳ እትሕተም ጋዜጣ ኒው ቪዥን ኣብ ዘቕረብቶ ጸብጻብ’ውን፣ ኣብቲ ዶባት ኣብ ሓለዋ ተፊሮም ዝነበሩ ክልተ ወትሃደራት ኡጋንዳ ኣብ ውሽጢ ደቡብ ሱዳን ተቐቲሎም ከምዝተረኽቡ ኣፍሊጣ።
እቶም ወትሃደራት፣ ሃለኽቲ ነገራት ንምሽማት ኣብቲ ዶብ ናብ ዝርከብ ዕዳጋ ድሕሪ ምኻዶም ሃለዋቶም ጠፊኡ ድሕሪ ምጽናሕ’ዩ ተቐቲሎም ከምዝተረኽቡ ዝግለጽ ዘሎ።
ኣቐዲሙ’ውን ኣብቲ ቦታ ክልተ ወትሃደራት ንብረቶም ንምዝማት ሰረቕቲ ከምዝቐተልዎም እታ ጋዜጣ ጠቒሳ።
ብፍላይ ኣብዚ እዋንዚ ካብን ናብን ጁባ ካምፓላ ዓሚሩ ኣብ ዘሎ ንግዳዊ ልውውጥ፣ ኣብተን ሃገራት ብክረዲት ካርድ ዝካየድ ምስግጋር ገንዘብ ምስ ዘይምህላዉ፣ ገንዘብ ንምዝማት ሰረቕቲ ብብዝሒ ገኒኖም ምህላዎምን ብሰንኩ ድማ ብዙሕ ህዝቢ ክሳብ ሞት ዝበጽሕ ሓደጋ ይገጥሞ ምህላዉን ጸብጻባት የመልክቱ።
ኣብዘን ሃገራት ንንግዲ ዝንቐሳቐሱ ኤርትራውያን’ውን ልዑል ጥንቓቐ ክገብሩ ንምሕጸን።
ኣብ ዶብ ኡጋንዳን ደቡብ ሱዳንን፣ ዝምታ ይካየድ
ኣብ ዶብ ኡጋንዳን ደቡብ ሱዳንን፣ መንነቶም ብዘይተፈልጡ ዕጡቓት ዝምታ ይካየድ ከምዘሎ ምንጭታት ዜና ካብ ጁባ ይሕብሩ።


text:
ኣብ ዞባታት ደቡብን ማእከልን ኣብ ዝርከብ መወሸቢ ማእከላትን ክፍልታት ተመላለስቲ ሕሙማትን ሎሚ 22 ታሕሳስ ብዝተገብረ ናይ ላቦራቶሪ መርመራታት፡ 25 ዜጋታት ብኮሮና ቫይረስ ምልካፎም ተረጋጊጹ።
እቶም ዜጋታት፡ 12 ካብ መወሸቢ ማእከል እንዳገርግስ፡ ሓንቲ ካብ መወሸቢ ማእከል ማይ-ምነ፡ ሓደ ድማ ካብ መወሸቢ ማእከል ደቀምሓረ – ዞባ ደቡብ፣ 11 ከኣ ኣብ ክፍልታት ተመላለስቲ ሕሙማት ትካላት ጥዕና ኣስመራ – ዞባ ማእከል ብዝተገብረ መርመራታት’ዮም፡ መልከፍቶም ተረጋጊጹ ዘሎ።
እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ እቲ ቫይረስ ተረኺብዎም ኣብ ሆስፒታላት ዞባ ማእከል ተዓቚቦም ሕክምናዊ ክንክን ክግበረሎም ዝጸንሑ 2 ዜጋታት ሓውዮም ነናብ ቤቶም ክፋነዉ እንከለዉ፡ ብኮሮና ቫይረስ ተለኺፉ ኣብ ሆስፒታል ከተማ ደቀምሓረ – ዞባ ደቡብ ተዓቚቡ ክንክን ክግበረሉ ዝጸንሐ ወዲ 50 ዓመት ዜጋ ግን ዓሪፉ’ሎ።
ኣብ ኤርትራ ጠቕላላ ቊጽሪ ብኮሮና ቫይረስ ዝተለኽፉ ዜጋታት፡ ክሳብ ሎሚ 832 በጺሑ’ሎ። 599 ካብ’ዚኦም ብዝተገብረሎም ሕክምናዊ ክንክን ሓውዮም ዝተፋነዉ ክዀኑ ከለዉ፡ ሓደ ዓሪፉ፡ 232 ድማ ገና ኣብ ሆስፒታላት ተዓቚቦም ይርከቡ።
ሚኒስትሪ ጥዕና
22 ታሕሳስ 2020


text:
Radio Erena: 01 August 2018
ኢትዮጵያ፣ ንኤርትራን ጅቡትን ንምትዕራቕ ትሰርሕ ከምዘላ፣ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ዝርከብ ኣምባሳደራ ንባይቶ ጸጥታ ገሊጹ።
ኣምባሳደር ተቀዳ ኣለሙ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ድሕሪ’ቲ ኣብ መንጎ መንግስታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ድሕሪ ድማ መንግስታት ኤርትራን ሶማልን ተጀሚሩ ዘሎ ስምምዓትን ዝምድናታት ናብ ንቡር ናይ ምምላስን መስርሕ፣ ኣብ ዞባና ቅልጡፍ ናይ ምትሕግጋዝን ጸጥታን ምዕባለታት ይርአ ምህላዉ ኣዘኻኺሩ።
ምእንቲ ጸጥታን ሰላምን እቲ ዞባ ክትብል ኢትዮጵያ፣ ንዝምድና ጅቡትን ኤርትራን ናብ ንቡር ንምምላስ ዝከኣላ ክትሰርሕ ምዃና እቲ ኣምባሳደር ጠቒሱ።
ኢትዮጵያ ወሲዳቶ ዘላ ተበግሶ፣ ኣብ ዞባና ትንጸል ሃገር ከይትህሉ’ዩ ዝበለ እቲ ኣምባሳደር፣ ዝምድና ጅቡትን ኤርትራን ናብ ንቡር ምምላስ ኣገዳሲ ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ጅቡቲ፣ ምስ ኤርትራ ዘለዋ ዘሰሓሕብ ጉዳይ ብመንጎኝነት ሕቡራት ሃገራት ክፍታሕ ከምእትደሊ፣ ኣምባሳደራ ምግላጹ ይዝከር።
ኣብ መንጎ ፕረዚደንት ኢሳይያስን ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድን ድሕሪ ዝተበጽሐ ምርድዳእ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኤርትራ ካብ ተነጽሎ ንምውጽኣ ናብ ንጡፍ ኣባልነት ኢጋድ ክትምለስ፣ ኣብ ልዕሊኣ ዝተነብረ እገዳ ክልዓል፣ ምስ መንግስቲ ሶማል ዝምድና ምምስራት ዝብሉን ካልኦት ጉዳያትን ይደፍኣሉ ከምዘሎ ይፍለጥ።
====================


text:
ርእሰ-ሊቃነ ጳጳስ ፍራንሰስ ሎሚ ንዞባ ትሑት መነባብሮ ናይሮቢ ብምብጻሕ ናይ ኬንያ ዑደቶም ዛዚሞም ኡጋንዳ አትዮም። ሊቃነ-ጳጳስ ፍራንሰስ ንኩነታት መነባብሮን አብ ከተማታት ናይሮቢ ዝረአ ድኽነትን ብምንቓፍ ‘ዘይፍትሓዊነት’ዩ ኢሎም። ንሶም ብተወሳኺ ነዚ ኩነታት ተሓተቲ ድማ እቶም ዉሑዳት ሰብ-ስልጣንን ሰብ-ሃብቲን’ዮም ኢሎም።
ሊቃነ-ጳጳስ ፍራንሰስ አብ ዞባ ትሑት መነባብሮ ካንገሚ-ናይሮቢ ዘካየድዎ ምብጻሕ ‘ኣነ ሎሚ አብዚ አለኹ ምኽንያቱ ክትፈልጥዎ ዝደለኹ ሓጎስኩም፡ሓዘንኩም፡ተስፋኹም ኮነ ሽግርኩም ካብቲ ናተይ ዝፍለ ኣይኮነን። እዚ ሎሚ ትሓልፍዊ ዘለኹም ጸገማት ይርድአኒ’ዩ ስለዚ ከመይ ነዚ ዘይፍትሃዊነት ዘይነቅፍ?’ኢሎም።
ብተወሳኺ ርእሰ-ሊቃነ ጳጳሳ ፍራንሰስ ናብ ኢንተቤ-ኡጋንዳ ይበሩ ኣብዝነበርሉ እዋን ኡጋንዳ ንስደተኛታት አብ ምቕባላ ዘርኣየቶ ዓብዪ ግብረ መልሲ ንኢዶም።
‘ኣብዚ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ኡጋንዳ ብልዑል ቁጽሪ ስደተኛታት ብምቕባልን ህይወቶም ብኽብሪ ንክመርሑ ምትሕግጋዝ ኣርእያ’ላ።’’ኢሎም እቶም ርእሰ-ጳጳስ ብተወሳኺ ንሶም ስደተኛታት ንሕዘሉ መንገዲ ንሰብኣዊነት ዝፍትን እዩ ኢሎም።
ብመሰረት ሓበሬታ ናይ ሕቡራት መንግስታት ትካል ስደተኛታት ኡጋንዳ መብዛሕቲኦም ግጭትን ህውከትን ካብ ዘይተፈለየን ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ኮንጎን ደቡብ ሱዳንን ዝተሰደዱ ልዕሊ 500 ሽሕ ዝኾኑ ስደተኛታት ተአንግድ'ላ።
ርእሰ-ሊቃነ ጳጳስ ፍራንሰስ ድሕሪ ናይ ኡጋንዳ ምብጻሕ ናይ ሪፓብሊክ ማእከላይ አፊርቃ ከምርሑ'ዮም ብኡ ድማ አብ አፍሪቃ ዘካይድዎ ናይ ሓሙሽተ መዓልቲ ዑደቶም ክዛዝሙ'ዮም።
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ናይጀሪያ ብኢቦላ ዝተትሓዘ ካልኣይ ሰብ ምርካባ ኣፍሊጣ።ዩናይትድ ስቴትስ ምስፍሕፋሕ ሕማም ኢባላ ንምቁፅፃር እንተወሓደ 50 ክኢላታት ትልእኽ ኣላ።
በቲ ሓማም ተታሒዙ ዘሎ፤ቅድሚ 10 ማዕልታት ብኢቦላ ኣብ ሌጎስ ንዝሞተ ላይበሪያዊ ዝሓከመ ናይጀሪያዊ ዶ/ር ምዃኑ ተፈሊጡ’ሎ።ምንስቴር ጥዕና ናይጀሪያ ኦኒየቡቺ ቹክው ሎማዕንቲ ሰኒ ከምዝገለፅዎ ካልኦት ሸሞንተ ሰባት እውን ክግለሉ ከምዝተገብረን ናይ ሰለስተ ሰባት ውፅኢት ምርመራ እውን እናተፀበዩ ምዃኖምን ሓቢሮም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ማእኸላት ምቁፅፃር ሕማማት ኣብዚ ዓመት እዚ ብሰንኪ ኢቦላ ህይወት ልዕሊ 800 ሰባት ናብ ዝስኣና ሰለስተ ሃገራት ምዕራብ ኣፍሪካ ጊኒ፣ሲየራ ሊዮንን ላይበሪያን 50 ክኢላታት ጥዕና ኣብ መወዳእታ እዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ክልእኽ እዩ።
ናይ ዩናይትድ ስቴተስ ዳይረክተር ማእኸላት ምቁፅፃርን ምክልኻልን ሕማማት ዶ/ር ቶም ፍራይደን እቲ ሕማም ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ሴየራ ሊዮንን ላይበሪያን ካብ ቁፅፅር ወፃኢ እንተኾነ እውን ምቁፅፃር ግን ይክኣል እዩ ኢሎም።
እቶም ክኢላታት ንቶም ሕሙማት ኣብ ምርካብ፣ሕክምና ክረኽቡ ኣብ ምርግጋፅ፣ካበይ ከምዝመፁ ኣብ ምፍልጣ፣ንሰባት ኣብ ምምሃርን ኣብ ዝእመሰሉን መዳያት ክሕግዙ እዮም።
ኣብ ላይበሪያ ንሕሙማት ክሕክም ከሎ በቲ ቫይረስ ዝተትሓዘ ኣሜሪካዊ ዶ/ር ኬንት ብራንትሊ ፍሉይ መሳርሒታት ብዝተግጠመላ ነፋሪት ኣቢሉ ብቕድሚ ትማሊ ቀዳም ናብ ዩናይትድ ስቴትስ ተመሊሱ’ሎ።
ኣብ ላይበሪያ በቲ ሕማም ዝተትሓዘት ምሴናዊት ናንሲ ራይትቦል እውን ናብ ኣሜሪካ ክትምለስ ትፅቢት ኣሎ።
ናይ ዩናይትድ ስቴቲስ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ሰበስልጣን ዩናይትድ ስቴትስ ነቲ ጉዳይ ብኸቢድ ይከታተሉዎ ኣለው ክብል ኣብዝሓለፈ ዓርቢ ገሊፆም ኣለው።
ሓደጋ ኢቦላ ካብዘንፀላለወን ሃገራት ንጉባኤ ዝመፁ መራሕቲ ኣፍሪካ ቅድሚ ናብ ዩናይትድ ስቴትስ ምእታዎም ምርመራ ክግበረሎም እዩ ኢሎም ፕሬዝዳንት ኦባማ።


text:
ኣነስ ሕማቕ ትምኒት ብውድቐት ናይ ዝኾነ ውድብ ኣይምነን
መልሲ ንሓው ዓ.ብርሃነ
ሎሚ ብ ብውልቀ ሰባት ኣልዕልና ክንዛረብ ኣይግባኣናን ከመይሲ ውልቀ ሰባት ልዕሊ ህዝቢ ኢረትራ ኣይ ኮኑን፡ ኣብዚ እዋን እዚ መድረኻዊ ጠለብ ቀዳማይ ሰሪዕና ክንጓዓዝ ዘለናን ዝግባኣናን ድሕነት ህዝቢ ኤረትራ ኣብ ትሕቲ ዝብል ሓልዮት ተበጊስና ናብቲ መዝማዚ ከም ትዃን፥ ቁርዲድ፥ ጭርናዕ፥ ደም ህዝብና ዝመጺ ዘሎ ስርዓት ህግደፍ ከመይ ጌርና ነውርዶ ህዝብና ጸንቂቑ ከይ ኣንጸፎ ኾሎ ንምድሓኑ እንተ ንጓየ እዩ እቲ ውጺኢታዊ ቃልሲ።
ከይ ሃለኻ ህላዌኻ ንምርግጋጽ ምጽዓር ነብስኻ ምትላልዩ
እትብል ኣርእስቲ ብዓ.ብርሃነ እተ ጻሕፈት ኣብ መስከረም ኣምቢበ
ብመጀመርያ ርሑስ ብዓል ሓድሽ ዓመት ዓ.ብርሃነ ንዓኻን ንብጾትካን ኣስዒበ መልእኽትኻ ብትሕዝቶኣ ግርምቢጥ ኮይና ረኺበያ ምኽንያቱ ንግንባር ሃገራዊ ድሕነት ክትሃርም ክብል ጉዳይ ህዝቢ ረሲዕካ ብ ኣድሓኖም ኣልዒልካ ክትካላኸል ነቶም ንሓድነት ዝሰርሑ ዘለዉ ኣባላት ግምባር ሃገራዊ ድሕነት ስለ ምንታይ ይሰምሩ ዝዓይነቱ ዘይኮነ ዘለፋን ምንዋርን ኣድላይነት የቡሉን እቲ ኣድላይ ንህዝቢ ዝሓቶ ዘሎ ሕቶ ሓድነት ዝብል ኢዩ እዚ መስርሕ እዚ ክኣ ግምባር ሃገራዊ ድሕነት ሃድነት 3 ውድባት ኣራጋጊጽናስ ናብ ካሎኦት ሃገራውያን ውድባት ምስ ብፕሮግራማተን ምሳና ዝቃራረባ እውን ቀጻሊ ኢዩ እዚ ክኣ ተጠብ ህዝብና ስለ ዝኾነ ከም ቀዳማይ ቃልስናዩ መስርሕ ሓድነት ሽምካ እንተኾይኑ ሓው ዓ.ብርሃን ፍተዎ ጽልኣዮ ክዋሓጠልካ ኣለዎ።
ብዛዕባ ኣድሓኖም ኣልዒለ ክዛረብ ግዜየይ ክቐትል ኣይ ምመረጽኩን ምኽንያቱ ኣድሓኖም ልዕሊ ህዝቢ ኣይኮነን ኣድላይ ኣይነብሮን ግን ካብ ኣምጻእካዮ ኣድሓኖም ካብ ሰልፊ ዲሞክራሲ ክፍንጨል እንኮሎ ንግዚኡ ዝተዳናገረ ኣቀን ቀሊል ኣይነበርን ቅኑዕ ክገብራ ንነብሱ ካብ እተመስረተ ውድብ ሰልፊ ዲሞክራሲ ተፍንጭሉ ጸለመታት ዘካየዶ ዝነበረ ኣቦ ወንበር ስለ ዘይ ተመርጸ ጥራሕ ምዃኑ ናይ መድያ ተኻታተሊ ዝምስኩሮ ናይ ትማል ታሪኽ ኢዩ። ይተካእ እለቀብ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ብተበግሶ ደለይቲ ለውጢ መሰረታውያን እተመስረት ውድብ ኣብ ውድባዊ ጉባኤ ምስ በጽሔት ብመስርሕ ጉባኤኣ ዕላውያን መራሕታ ምስ መረጸት ብድሕሪ ዉድባዊ ግባኤ እንታይ ምዕብልና ፈጢሩ ኣቦ ወንበር ዘይ ኮንኩ ኢሉ ንውድቡ ኣፍሪሱ ንመስርሕ ግምባር ድሕነት ኤርትራ ዝጠለመ እኮዩ፡ ታሪኽ እንተ ተኻታተልካ ዝሓሸዩ ሓው ዓ.ብርሃነ ኣብ ክንዲ ብውልቀ ሰባት ንማጎት ብደረጃ ህዝብን፥ ሃገርን፥ ሓድነትን፥ እንተ ተማጎትና እዩ እቲ ዝሓሸ፡ ንውልቀ ሰብ ምሙጋትን ምክልኻልን ንሳዓብቲ ኢሳያስ ንግደፈሎም። ውራይና ውራይ ህዝብን ሃገርን እዩ።
ብዝዕባ ኣተን ክልተ ብሄራውያን ውድባት ኣልዒልካ ክትዛረብ ከለኻ ግምባር ሃገራዊ ድሕነት በቲ እስኻ ትገልጾ ዘይ ኮነስ ባንጻሩ እኳድኣ ካብ ጽብቅ ድልየታቱን ባህጉታቱን ተበጊሱ ኣቀዲሙ ክሳለጥ ዝግቦኦ ዝነበረ መስርሕ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ነዔኤን ከሳሊ ክብል ግዚኡ ከም ዘባኸነ ተሳሒቱ ድዩ
ስለምንታይ ኢየንከ ከምቲ ዝተሳማማዓሉ ዘይተግበረኦ ድሕሪ ባይታ ዘሎ ኣጅንደኤን ኣሰንየን ዝምልሶኦ ንሕና ናታትና ኣልዕልና ክንዛረብ ንኽእል ኣብ ክሊ ምስምስ ህዝብና ብህግደፍ እና ተላሕሰ ስለምንታይ እቲ ቃልሲ ንድሕሪት ዝምጠጥ መንዩ ኸ ኣብ ምምጣጥ ቃልሲ ክረብሕ ከይ ፈለጥካ ታሪኽ ምቁምጣዕ እንታይ ኣድልየ።
ብዛዕባ ናይ ሰለስተ ውድባት ምጽንባር ትካላት ከተናእእስ ከለኻ ኣየናይ ትካልዩ ኣበይ ደሎ ትካልዩ እናበልካ ተስተናዕቕ ዓገብ እዚ ንዓና ነተን ኣባላት 3 ውድባት ጥራሕ ከም ዝምልከት ፍለጥ ግልጽነት ድኣ ይሃሉ እምበር ውድባዊ መስርሕ ምስጢርና ንኣባይና የሕሊፍና ኣይንህብን ጽኑዓት ዋናታቱ ተካታተልቱ ኣለናዮ ንዓኻ ኣይ ምልከተካን።
ብዛዕባ ናይ መሰረታት ምትሕንፋጽ ዓንቀጽ ኣልዕልካ ብዝመሰለካ ዘይኮነ ናብ ዘየድሊ ቃላት ንዕቀት ናይ መሰረታት ኢልካ ትገልጽ ነውራም ዘረባዩ ብሓቂ ኣብ ሓድነት ጸገም ዘለካ ኢኻ ትመስል ብኣጋላልጻኻ ከመይሲ ኣዚ መስርሕዚ በቶም ሱሑላት መሰረታት ናይ ሰለስተ ውድባት ዝተጠልበ ድኣምበር ኣልዕል ኣቢልካ ብሃቦ ተረከቦ ኣይኮነን ተሃንዲሱ ናብቲ ናብ ምትሕንፋጽ ናብራ መሰረታት ከዛናብሉ ዝበልካዮ ብጸቢብ ኣይትራዮ ሓሳብካ ናብ ጌጋ ከይ መርሓካ ምትሕንፋጽ መስረታት ንናይ ሰለስቲኡ ውድባት ኣብ ዘዝቕመጥዎ ሓድሽ ግምባር ሃገራዊ ድሕነት ብዓቢ ውድባዊ ጨናፍራትን ዝባታትን ብሓባር ኣኣብ ዘለውውን ዝቕመጥዎን ብሓባር ኮይኖም ክቃለሱ ንናብሮኦም ዝትክፍ ኣይኮነን ተረዱኦኻ ሩሕቅ ሩሕቅ ካብ ኩውኑነት ኣሎ ናብ ጌጋ ኣይትኺድ።
ከምዚ ኣባሃህላ ናትካ እንተ ኾይኑሞ ናይ ሰለስተ ውድባት መሰረታት ምትሕንፋጽ ናብ ናብራ ምዝንባል ትብሎ ዘለኻ ብዓቢኡ ኣቲ ናይ ኩለን ተቃወምቲ ውድባት ሓድነት እንብሎ ዘለና ድኣ ንምትሕንፋጹ ስለ ዘጨንቕ ሓድነት ኣየድልን ማለትካዩ?
ብዛዕባ መስርሕ ምትሕንፋጽ ናይ ናብራ ምዝንባል ዝበልካዮ በላሕትን ትኩራትን ዝኾኑ መሰረታት ሰለስተ ውድባት ናታትና ውራይ ኢዩ ውራይካ ኣይኮነን ንሕና ንጨነቐሉ።
ምስ ሙሉእ ኣኽብሮት
ካብ ገብሪሂይወት (ኣቡኣሸራ)
ክብርን ዝኽርን ዝስዉኣትና
ውድቀት ናይ ህግደፍ የሪኤና
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2370


text:
ማእከል ሓገዝ ግዳያት ስዊዘርላንድ
ኣብ ስዊዘርላንድ ገለ ሕማቕ ነገር ኣጋጢሙካ/ኪ ድዩ፧ ሕጂ ንስኻ እንታይ ክትገብር ከምዘለካ ኣይትፈልጥን ዲኻ፧ እምብኣር ነቲ ማእከል ሓገዝ ግዳያት ርኸቦ።
ንስኻ ኣብ ስዊዘርላንድ ግዳይ ናይ ገበን ኮይንካ ኣለኻ ዲኻ፧ ንኣብነት፡
ንስኻ/ኺ
- ኣብ እዋን ስርቂ ኣካላዊ ማህሰይቲ ኣጋጢሙካ/ኪ ኣሎ ድዩ፧
- ጾታዊ ዓሚጽ፡ ወሲባዊ ምዝመዛ ወይ ግፍዒ በጺሑኪ/ካ ኣሎ ድዩ፧
- ብበዓል-ቤትኪ፡ ብበዓልቲ-ቤትካ ወይ ብወለድኻ/ኺ ተገፊዕኪ/ካ ወይ ተሃሪምኪ/ካ ኣለኺ/ኻ ዲኻ፧
- ግዳይ ናይ ሓደጋ ትራፊክ ኮይንካ/ኪ ኣለኻ ዲኻ፧
ከምኡ እንተኾይኑ ንስኻ/ኺ ካብ ማእከል ሓገዝ ግዳያት ደገፍ ንኽትረክብ/ኽቢ መሰል ኣለካ/ኪ።
ማእከል ሓገዝ ግዳያት ንመን እዩ ዘሎ፧
ሓገዝ ግዳያት ንኽሎም ኣብ ስዊዘርላንድ ኣካላዊ፡ ኣእምሮኣዊ ወይ ወሲባዊ ግፍዒ በጺሕዎም ዘሎ ሰባት ይውሃብ።
- ጾታኻ፡ ዕድሜኻ፡ ወሲባዊ ዝንባለኻ ወይ ሃይማኖትካ ብዘየገድስ
- ካበየናይ ሃገር መጺእካ ወይ ኣብ ስዊዘርላንድ ንነዊሕ ግዜ ክትጸንሕ ዲኻ ኣይክትጸንሕን ብዘየገድስ።
እቲ ማእከል ሓገዝ ግዳያት ንስኻ ባዕልኻ ዘይተተንከፍካ እንየኾንካ እውን ክርክርብ ይኽእል እዩ። ማለት ቀረባኻ ንዝኾነ ሰብ ክትሕግዝ እንተደሊኻ።
ማእከል ሓገዝ ግዳያት እንታይ እዩ ዝገብር፧
ብመጀመርታ፡ ሰራሕተኛታት ማእከል ሓገዝ ግዳያት ይሰምዑኻ ጥራይ። ምእንቲ ንስኻ/ኺ ተመኩሮኻ ክትነግር ክትክእል። ብድሕሪኡ ንሳቶም ንስኻ እንታይ ክትገብር ከምትኽእልን ዘለዉኻ መሰላትን ይነግሩኻ። ንሳቶም ጭቡጥ ሓገዝ የቕርቡልካ፥
- ጠበቓ ክትረክብ ይሕግዙኻ፡
- መዕቈቢ ክትረኽበሉ ናብ እትኽእል ቦታ ክሰዱኻ ይኽእሉ፡
- ስነ-ኣእምሮኣዊ ደገፍ ወይ ሕክምናዊ ሓገዝ ክህቡኻ ይኽእሉ፡
- ወይ ኣብ ህጹጽ ኲነታት ገንዘባዊ ሓገዝ የቕርቡልካ።
ሰራሕተኛታት ማእከል ሓገዝ ግዳያት ክሎም ክኢላታት እዮም። ንሳቶም ዝያዳ ብንጹር ንኽትርኢ ከምኡ’ውን ከመይ ገይርካ ከምትቕጽል ብዝሓሸ ንኽትውስን ይሕግዙኻ።
ናብ ማእከል ሓገዝ ግዳያት ብኸመይ ክትበጽሕ ትኽእል፧
ማእከላት ሓገዝ ግዳያት ኣብ መላእ ስዊዘርላንድ ይርከቡ። ደውል ወይ ኢመይል ስደድ። ከምኡ’ውን ኣብቲ ማእከል ምኽሪ ብኣካል ቀሪብካ ንኽትዘራረብ ክትምድብ ትኽእል።
ኣብዚ ንስኻ ንኽሎም ኣብ ስዊዘርላንድ ዝርከቡ ማእከላት ሓገዝ ግዳያት ክትረኽቦም ትኽእል
ኣድላዪ እንተኾይኑ፡ ማእከላት ሓገዝ ግዳያት ብኣስተርጎምቲ እውን ይሰርሑ እዮም፡ ዋላ’ውን ብምልክት ቋንቋ።
ካብ ማእከል ሓገዝ ግዳያት ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል እንተኾይንካ ርግጸኛ ኣይኮንካን ዲኻ፧ ካብ ምድዋል ድሕር እይትበል። እቲ ሓገዝ ግዳያት ኣብ ዝኾነ ጉዳይ ሓበሬታ ይህብ እዩ፡ መን ክሕግዘካ ከምዝኽእል።
ናጻ፡ ምስጢራውን ስም ዘይጠቅስን
እቲ ምኽሪ ምሕታት ካብቲ ማእከላት ሓገዝ ግዳያት ዝኾነ ገንዘብ ኣየኽፍለካን እዩ። ኩሉ ነገር ምስጢራዊ እዩ ከምኡ’ውን ስም ዘይጠቅስ ክኸውን ይኽእል እዩ። ንስኻ ከምኡ ዘይትደሊ እንተኾይንካ ዝኾነ ሰብ ብዛዕባ ዛንታኻ ኣይፈልጥን እዩ። ዋላ’ውን ፖሊስ ኣይፈልጡን እዮም።


text:
ከም ኩሉ ተጋዳላይ ህዝባዊ ግንባር፡ ካብ ተራ ክሳብ ላዕለዋይ ጽፍሒታት፡ ተዋጊኡ ኣዋጊኡን፡ መሪሑን ተመሪሑን፡ ን“ናጽነት” ዝኣተወ ገዲም ተጋዳላይ’ዩ፡፡ ኣብ ወትሃደራዊ ቅዲ ኩናትን ኣቀማምጣ መሬትን፡ ዘለዎ ክእለት ካብቶም ብልጫታት ዘለዎም ሓለፍቲ ሓደ እዩ፡፡ ድሕሪ ስርሒት ናደው፡ ኣብ ወፍሪ ኣሶሳ (ኢትዮጵያ) ክልተ በርጌዳት (ብርጌድ 71ን ብርጌድ 20ን) ሒዙ ኣብ ውሽጢ 3 ሰሙን ተልእኾኡ ፈጺሙ ተመሊሱ’ዩ፡፡ ኣብ ሜዳ ስሙ ገኒኑ ክርቋሕ ዝጀመረሉ ግን፡ ንክ/ሰ 70 መሪሑ፡ ኣብ ስርሒት ፈንቅል ብዝገበሮ ኣበርክቶ እዩ፡፡ ብባህሪኡ ኣብ ኩሉ ጽፍሕታት፡ ‘ክመልኽ ምበር ክምለኽ ዘይደሊ’፡ ‘ክመርሕ’ምበር ክምራሕ ዘይደሊ’፡ ንነብሱ ልዕሊ ሰብ ጌሩ ዝጥምት፡ ብኮታት መዝሚዙ ንጹሃት ተጋደልቲ ዘጥቅዕ፡ ብጉርሒን ሽርሒን ተዋዳዳሪ ዘይርከቦ፡ ጸቕጢን ብደዐን ዝመለለዬኡ፡ ኣዚዩ ጎራሕ ብምኻኑ “ነቕዘ” ዝብል ሳጓ ዝለገቦ ተጋዳላይ ኔሩ…ተጋዳላይ ፍሊጶስ ወልደየውሃንስ፡፡
ኣብቲ ጽንኩር እዋን፡ ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር፡ ልግብጋብ ለቢሶም፡ ብጥሙይ ከብዶም፡ ምስ ጸላኢ ክረባረቡ እንከለው፡ ኣብ ድፋዓት ከይተረፈ፡ ኣሕፊሱ ክበልዕ፡ ልዕሊ ሰብ ጥዑም ተደሪሩ፡ ጽብቕቲ ጓል ሓቒፉ ክድቅስ ዝመርጽ ፈታው ነብሱ ኔሩ፡፡ ኣብ ወፍሪ ባሕሪ ነጋሽ፡ ኣብ ኣንከር ጸሊም ኣብ ዝተኻደ ኣኼባ፡ ካብ’ቶም ብ“ሰለስተ ሓለፋታት” ዝተነቐፉ መራሕቲ እቲ እንኮ ንሱ ኔሩ፡፡ ካብ ወፍሪ ባሕሪ ነጋሽ ዝተማረኸ ዘይተኣደነ ጥረ ገንዘብን ንዋትን ተረኪቡ ከብቅዕ፡ ኣብ ከባቢታት ዜሮ ኣብ ታሪኽ ቃልሲ ህዝባዊ ግንባር ተራእዩ ዘይፈልጥ፡ በቸሜንቶ ዝተነደቐ፡ ብኪሻስትሮስ ዝተሃደመ ገዛ ሃኒጹ፡ ድላዩ ዝገበር ዝነበረ መራሒ እዩ…ተጋዳላይ ፊሊጶስ ወልደዮውሃንስ፡፡
ኣጀንዳ “ሰለስተ ሓለፋታት”፡ ከም ቀንዲ ዛዕባ ኣኼታት ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር፡ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፡ ብሰለስቲኡ ሓለፋታት ማለት፡- ብመስተ፡ ፍንው ጾታዊ ርክብን ወልፊ ሺጋራን ምስ ተነቕፈ፡ ኢሳይያስ ኣብ ኣኼባ፡ ናብኡ እንዳወጣወጠ “ራኣይዎም ዞም ሓለፍትኹም፡ ንስኹም ጾምኩም እንዳሓደርኩም፡ ዝሃጀምኩምዎ ንዋት ኣብ ውልቀ ረብሓ፡ መስተን ዕጥራንን የውዕሉዎ ኣለው” ብምባል ኣብ ቅድሚ’ቲ ተጋዳላይ ንኣሽካዕላል ዝኾነኖ ኣዛዚ ኔሩ፡፡ ካብ ተዘክሮታት “ሰለስተ ሓለፋታት”፡ ንብዙሓት ተጋደልቲ፡ ብፍላይ ከኣ ንኣባላት እንዳ 70 እቲ ዘይሃሰስ ፍጻመ፡ ኣጠፋፍኣ ተጋዳላይ ዘርኣይ ሃይለ እዩ፡፡ ዘርኣይ ሃይለ ካብቶም ንፍሊጶስ ብትሪ ዝነቐፍዎ ሓደ ኮይኑ፡ ኣዛዚ ሓይሊ ብምኻን ኣብ ብዙሕ ስርሒታት ዝተሳተፈ ሙኩር ተጋዳላይ ኔሩ፡፡ እቲ ዘሕዝን ግን፡ ብኮታት ኣናዲዩ ንጹሃት ዘሕቅቕ ቂመኛ ፍሊጶስ፡ ድሕሪ’ቲ ነቐፌታ፡ ንሓይሊ ዘርኣይ፡ ምስ ዘይምጥና ታንክታትን ድሩዓት መካይንን ክትራጸም፡ ናብ ሩባ ዓንሰባ ሊኢኹ ብምሉኣ ክትድምሰስ ጌርዋ እዩ፡፡ ሚስኪናይ ተጋዳላይ ዘርኣይ ውን ኣብ ሩባታት ዓንሰባ ሽዑ ተሰዊኡ፡፡
ጉርሕን ሽርሕን ፍሊጶስ ዘርዚርካ ዝውዳእ ኣይኮነን፡፡ ኣብ ኩናት ከትደፍእን ክትድፋእን ንቡር እዩ፡፡ ኣብ መስርሕ’ውን “ሃዳምነትን ኩብለላን” ልሙድ እዩ፡፡ ንኹሉ ዝሃደመን ዝኾብለለን ግን፡ ብጥዩት ክትሰሃሎ ብኣባትር ክትቅጥቅጦ ዘይንቡርን ዘይሰብኣዊን ተግባር እዩ፡፡ ኣብ እንዳ 70፡ ኣብ 1988 ብዘይምኽኑይ ኣገባብ ድሕሪ ኩናት ገንፈሎም ዝተረሸኑ ተጋደልቲ ክሳብ ሕጂ ካብ ተዘክሮታትና ኣይሃሰሱን፡፡ ንምድላው ስርሒት ናደውን ንታህዲድን ተባሂሉ፡ ካብ እንዳ 70፡ ካብ ነፍሰወከፍ ቦጦሎኒታት ብምኽንያት “ሃዳምነት” ዝተረሸኑ ተጋደልቲ ኣዲኦም ትቑጸሮም፡፡
ንክ/ሰራዊት 70 መሪሑ ንናጽነት ዝኣተወ ፍሊጶስ፡ ድሕሪ ናጽነት፡ ካብ ክ/ሰራዊት ክሳብ ኮራት፡ ስርሒታትን እዚታትን ኣዛዚ ኮይኑ ጽፍሒታት እንዳቀያየረ፡ ኣብ 1996 ከኣ ናይ ሜጀር ጀነራልነት ማዓርግ ተዓዲሉ፡፡ በቢእዋኑ ብኢሳይያስ ሚዛንን ሓላፍነትን እንዳተወሰኸሉ፡ ዝጸንሐ ፍሊጶስ፡ ካብ ሜዳ ክሳብ ድሮ ናጽነት፡ ካብ ጽባሕ ናጽነት ክሳብ ሎሚ ዕለት፡ ጎብለል ልዳት ምልኪ ኮይኑ፡ ዜጋታት ከሳቒይ ንጹሃት ከህልቕ ጸኒሑን ኣሎን፡፡
ምስ ኣባጓይላ ኢሳይያስ ብደም ሚሒሎም፡ ምስጢራቶም እንዳተኸዋወሉ፡ ኣብ እዋን መጻብቦ ድማ፡ በትሪ ኢሳይያስ ብምኻን፡ ንሓለፍቲ ከናሹ፡ ክኣስርን ክስውርን ጸኒሑ’ዩ፡፡ ኢሳይያስ ነቶም ዲሞክራሲያዊ ሕቶታት ዘንቀሉ፡ ኣባላት “ጉጅለ-15”፡ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ብምውዓል፡ ኣብቶም ወትሃደራዊ ጎባልል ክዕቆብ፡ ኣብ ዝሓሰበሉ እዋን፡ እቶም ቀንዲ ጸግዒ ዝኾኑዎ ሓለፍቲ ፍሊጶስን ውጩን ኔሮም፡፡ ምእሳር ኣባላት “ጉጅለ -15”፡ ንኢሳይያስን ፍሊጶስን ልዕሊ ዝኾነ እዋን ክተኣማመኑን ከይገዳድዑን፡ ቃል ዝኣተውሉ ፍጻመ እዩ ኔሩ፡፡ ድሕሪ ምቕያድ ኣባላት “ጉጅለ-15”፡ ኣብ ውሽጢ ሃገርና፡ ብግስ ዝበሉ ናይ ተቓዉሞ ተርእዮታት፡ ብጎነጻዊ ኣገባብ ብኣግኡ ዝቖጸየን ዘፍሸለን ሓላፊ እንተሎ ፍሊጶስ’ዩ፡፡ ኣብ ምእሳርን ምክትታልን ጉዳይ በዓል ፍቕረን ሳምሶምን፡ ኣብ ምፍሻል ስርሒት ፎርቶ፡ ኣብ ምድስካል፡ ምቕያድን ምስዋርን ጸለውቲ ሰባት፡ ኣብ ዝሓለፉ 20 ዓመታት ክንዲ ፍሊጶስ ተኣሚኑ ዝተዋስአ ሓላፊ የልቦን፡፡ ማዕረ ማዕረኡ፡ ኢሳይያስ ኣብ ልዕሊ ፍሊጶስ ዝነበሮ እምነት ስለዝዛየደ፡ ፍሊጶስ ውን ናብ ፍጹም ምልካዊ ባህሪ ክሕምበብ ጸኒሑ’ዩ፡፡
እንሆ! ሙሉእ ዘይጉድል እምነት ኢሳይያስ ዝረኸበ ፍሊጶስ፡ ኣብ ማእከል ኣስመራ፡ ንወዲ 90 ዓመት ሽማግለ ክጻፋዕ፡ “ብመኪና ሓሊፍካኒ” ኢሉ ሰብ ክኣስር፡ ኣብ ዓዲሰግዶ ሰራዊት ኣዚዙ፡ ስድራ ሙሉእ ዘጽለለ ገዛውትን ርሻናትን ብዶዞራት ዘፍርስ፡ መዓንጣ ዘይቋጸራ ትሕቲ ዕድመ ኣሓትናን ብግስ ዝበላ ስነ-ጥበባውያን፡ ንመርወዬ ሸውሃቱ ዝሃድን፡ በጠላዕን ብደም ንጹሃን ዝጨቀየ፡ ሓለቓ ስታፍ ሓ/ምክልኻል ኤርትራ ተባሂሉ፡ በትሪ ኢሳይያስ ብምኻን ዜጋታት ክቐዝፍ፡ ብሙሉእ ጀነራልነት ካብ ዝስየም ዓመታት ኣቑጺሩ ኣሎ፡፡
ክሳብ ነዊሕ ወለዶታቱ፡ ካብ ላዕለዎት ሓለፍቲ ህግደፍ፡ ሙሉእ ብሙሉእ ካብ መሬት ኤርትራ ዝምዘዝ፡ ወለዶ ዘለዎ፡ ሓላፊ እንተሎ ሓደ ፍሊጶስ እዩ፡፡ ኣብ በለዛ ቤ/ጽ ሚኒስትሪ ምክልኻል፡ ኣብ ትሕቲ ጨንፈር መኮነናት ዝርከቡ ሰነዳት ከምዘረጋገጽዎ፡ ፍሊጶስ ብዕለት 6 ግንቦት፡ 1952 ኣብ ጾሎት እዩ ተወሊዱ፡፡ ኣብ ወርሒ 8/1972 ከኣ ወዲ 20 ዓመት እንከሎ ናብ ሜዳ ወሪዱ፡፡ ዝተዓደሎ ወትሃደራዊ ቁጽሪ ድማ 72-0890 ዝብል እዩ፡፡ (ኣብ ኦርኒክ ዝተረኸበ ወትሃደራዊ ቁጽሪ ብስእሊ ኣቕሪበልኩም ኣለኹ)፡፡ ኣቦኡ ንፍሊጶስ ኣቶ ወልደዮውሃንስ እሴት ብጠቕላላ 7 ዝወለዱ ኮይኖም ገብረመስቀል፡ ኣማን፡ ተኽለዝጊ፡ ገነት፡ ለተሚካኤልን ኣዝመራን ዝተብሃሉ ኣሕዋትን ኣሓትን ኣለውዎ፡፡ እሰከ መነባብሮ እዞም ስድራ ንተዓዘብ
- ገብረመስቀል ወልደየውሃንስ፡ ነባሪ ጾሎት ኮይኑ 7 ወሊዱ፡፡ ካብኣቶም ቢንያም ዝተብሃለ ኣብ “3ይ ወራር” ተሰዊኡ፡፡ ኤርሚያስ ገብረመስቀል ዝተብሃለ ኣባል 19 ዙርያ ወዱ ድማ ብናይ ፍሊጶስ ሓገዝ ተጣይሱ፡ ኣብ ኣስመራ ነጋዳይ ጤለ በጊዕ ኮይኑ ይነብር ኣሎ፡፡ ምስ በዓል ወዲ ከበደን ኣባላት ሃገራዊ ድሕነት/ ውሽጣዊ ጸጥታን እንዳተራኸበ ብገንዘብ እሱራት ካብ ዝተፈላለየ ቤት ማእሰርታት የፍትሕ፡፡ ንኣብነት መሪጌታ መርሃዊ ዝተብሃለ ናይ ቅዱስ ገብሪኤል ቤተክርስቲያን ቀሺ፡ ፍሊጶስ “መገዲ ዓጊትካኒ” ኢሉ ኣብ ጎደና ብዝተፈጠረ ቖይቂ፡ ስለ ዝተመላለሶ፡ ኣባላቱ ጸዊዑ ኣብ ቀሓውታ ኣሲርዎ ኔሩ፡፡ ድሕሪ ዝተወሰነ ግዜ ብመገዲ ኤርሚያስ 160,000 ናቕፋ ጉቦ (ንሚኪኤለ ኢሳቕ) ሂቡ ተፈቲሑ፡፡ ሄኖክ ገብረመስቀል ዝትብሃለ ካልእ ወዱ ድማ ንኣሽካዕላል “ዊዓ ተዓሊሙ” ምስተመልሰ፡ ፍሊጶስ ክጣየስ ጌርዎ እዩ፡፡ ኣብዚ እዋን እንዳስታላ ጌሩ፡ እቶቡስ ውን ወኒኑ፡ ካብ ኣስመራ ዓሰብ ከም ድላዩ ይመላለስ ኣሎ፡፡ ክብሪ ገብረመስቀል ዝተብሃለ ወዱ ውን፡ ኣብ ሓደ ባር ሰብ ቀቲሉ፡ ብናይ ፍሊጶስ ሓገዝ ምስ መዛንኡ ካሕሳ ክሒሱ ተፈቲሑ’ዩ፡፡
- ኣማን ወልደዮውሃንስ፡ ዝተብሃለ ሓው ኣብ 1995 ኣብ ሊብያ ሞይቱ፡፡
- ተኽለዝጊ ወልደዮውሃንስ፡ ዝተብሃለ ሓው ምስ ፍሊጶስ ብሓባር ይነብር ኣሎ፡፡
- ገነት ወልደየውሃንስ ዝተብሃለት ሓፍቱ ኣብ ጎዳይፍ ወናኒት ፋስት ፉድ ሰለሙን (ብስም ሰብኣያ) ከፊታ ትነብር ኣላ፡፡
- ለተሚካኤል ወልደየውሃንስ ዝተብሃለት ሓፍቱ ኣብ ዓዲ ጥልያን ትነብር ኣላ፡፡ ሙሴ ዝተብሃለ ወዳ ውን ካብ ዓዲ ጥሊያን ናብ ኣስመራ ንዓመታት ከም ድላዩ ይመላለስ ኣሎ፡፡
- ኣዝመራ ወልደየውሃስ ዝተብሃለት ሓፍቱ ውን ካብ 1994 ጀሚሩ ኣብ ዓዲ ጥልያን ትነብር ኣላ፡፡
ፍሊጶስ፡ ካብ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ማእለያ ዘይብሉ ርእሰ ማል ዝወነነ ሓላፊ’ዩ፡፡ ዝርዝሩ ኣብ ካልእ ክፋል ዝግለጽ ኮይኑ፡ ንስድርኡን ንደቁን ዝገብሮ ሓልዮት ዝተፈለየ እዩ፡፡ ንኣብነት “መንግስቲ” ኣብ ጾሎት ብዶዞራት ኣባይቲ ከፍርስ እንከሎ፡ ናቱ ጤሳን ናይ ሓዉ ገዛን ዝተንከፎ ሰብ የለን፡፡ ንሓደ ኩሉ ሻዕ ንግፍዕታት ፍሊጶስ ዝቃወም ያኢቆብ ካሕሳይ ወልደየውሃንስ ዝተብሃለ ወዲ ሓውቡኡ ግን ፍርቂ ገዝኡ ኣፍርስሉ እዩ፡፡ ኣብ ጸሎት ብሰራዊት ዝሕሎ G+1 ገዛ ሃኒጹ እዩ፡፡
ክቡራት ተኸታተልቲ!!
ወለዲ ንዝፈጽምዎ ገበናትን ግፍዕታትን፡ ደቆም ወይ ከኣ ስድራ ቤቶም ተሓተቲ፡ ክኾኑ ኣለዎም፡ ዝብል ኣጠማምታ የብለይን፡፡ እንተኾነ፡ መንእሰያትና በዞም ጨካናት ሓለፍቲ ተማሪሮም፡ ናብ ስደት ሃጽ ክብሉ፡ ፈቐዶ ድፋዕት ክኸርትቱ፡ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ድራር ዓሳ ክኾኑ፡ ኣብ በረኻታት ሲናይ ቆርበቶም ከምደርሆ ክምለጥን፡ ካልኦት ዘስካሕክሑ ስቅያት ዜጋታትና ንዝተዓዘበ ሰብ፡ ብኣንጻሩ ደቂ እቶም ጨካናት ሓለፍቲ ግን፡ ኣብ ከመይ ኩነታት ከምዘለው ምርድኡ ኣገዳሲ ከምዝኾነ እኣምን፡፡ ስለዝኾነ ናይ በዓል ፍሊጶስ ኩነታት ሓዳርን መነባብሮን ምፍላጥ ውን ዘገድስ ኮይኑ ይስማዓኒ፡፡
ፍሊጶስ ካብ ኣኽበረትን ሩትን ዝተብሃላ ክልተ ኣንስቱ፡ ብጠቕላላ 4 ቆልዑት እዩ ወሊዱ፡፡ ክልቲአን ኣንስቱ ብዝገብረለን ሓገዝ ኣዚዩ ጽቡቕ መነባብሮ ይመርሓ ኣለዋ፡፡ ኩነታት ደቁ ምስ እንዕዘብ፡-
ስምኦን ፍሊጶስ፡ ንዝተብሃለ ወዱ ኣብ ዊዓ 22 ዙርያ ወሪዱ ብ”ስንክልናን ሕማምን” ኣመሳሚሱ ክጣየስ ጌርዎ እዩ፡፡ ስምኦን ካብ ሓንቲ ሰሚራ ሳምሶን፡ ትበሃል ጓል ጊንዳዕ፡ ክልተ ቆልዑ ወሊዱ ፍሊጶስ ኣብ ዝሃቦ ገዛ ሓዳር ጌሩ ይነብር ኣሎ፡፡ ክልተ መካይን ውን ዓዲጉ ሂብዎ እዩ፡፡ ኣብዚ እዋን ሽጉጥ ተዓጢቑ ከምድላዩ ኣብ ኣስመራ ሸናዕ ክብል ዝውዕል፡ እንዳዲስኮታት ዓዕ ክብል ዝሓድር፡ ንዝተኣሰረ ብህያብ፡ ጉቦን ዘፍትሕ፡ ኣብ ሓዋላን ስግረ ዶብ ውን ዝነጥፍ ሰብ እዩ፡፡ ኣብ ሃንደበታዊ ተፍትሽ ክልተ ሻዕ ልዕሊ 30 ሺሕ ዶላር ምስተረኸቦ ፍሊጶስ ተረኪቡ ንኣሽካዕላል ኣሲሩ ፈኒይዎ እዩ፡፡
ራሄል ፍሊጶስ ዝተብሃለ ጓሉ፡ ኣብ ካምፓላ ዩጓንዳ International University of EAST Africa ኣምሂርዋ፡ ተመሪቓ ኣብ ዱባይ ኢንማራስት ኣብ ዝተብሃለ ናይ ሞባይልን ሳትላይትን ኣህጉራዊ ትካል ትሰርሕ ኣላ፡፡ ከምኡ’ውን ሰለሙን (ጃቡ)ን ሚካልን ዝትብሃሉ ደቁ፡ ኣብ ኣስመራ ምስኡ ይነብሩ ኣለው፡፡
ክቡራት ተኸታተልቲ!!
ኣብ ዝሓለፉ ኣስታት 20 ዓመታት፡ (ብፍላይ ድሕሪ ምቕያድ ኣባላት “ጉጅለ-15”)፡ ኣብ ቁጠባዊ ስርሓት ሃገርና ሓጎስ ኪሻ፡ ኣብ ስርሓት ፖለቲካ የማነ ማንኪ፡ እቶም ቀንዲ መጋበርያ ኢሳይያስ እዮም እንተደኣ ኢልና፡ ኣብ ወትሃደራዊ ጽፍሒታት ድማ፡ ልዕሊ ፍሊጶስ በትሪ ኢሳይያስ ብምኻን ዘገልገለ፡ ታሪኽ ሃገርን ሃገራዊነትን ዝደወነ፡ ኣዛዚ የለን፡፡
ኣብ ስርሓት ጸጥታ እውን፡ ብኢሳይያስ ተኣሚኑ፡ ገደብ ኣልቦ ስልጣን ዝተዓደሎ ሓላፊ እንተሎ፡ ጀነራል ፍሊጶስ እዩ፡፡ ቅዋምና ኣብ ትሕቲ ሰድያታት ምስ ተደርበየ፡ ኣብ ክንዲ ሉኡላዊነት ሕጊ፡ ናብ ምውሓስ ሉኡላዊነት ጎባልል ወትሃደራዊ መኮነናት ምስተለወጠ፡ ካብ 2001 ንደሓር፡ ካብ ዝተኣታተው ዝንቡዓት መምርሒታት ኢሳይያስ ሓደ፡ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት፡ ካብ ክፍላተ ሰራዊት ክሳብ ግንባራት ዝተዘርገሐ፡ ኣብ ትሕቲ ስታፍ ምቁጽጻር ስነ-ስርዓት፡ ብስም “ክፍሊ ተሃድሶ” ዝጽዋዓ፡ ማእለያ ዘይብለን ወትሃደራዊ ቤት ማእሰርታት ክቖማ ምግባሩ እዩ፡፡ ኣብ ሃገርና ዝርከባ 5 ስርሒታት፡ 39 ኣጋር ክፍላተ ሰራዊት፡ 5 ሜካናይዝድ ክፍላተ ሰራዊትን 3 ሞቶራይዝ ብርጌዳትን ነናይ ገዛእ ርእሰን ክፍሊ “ተሃድሶ” ኣቑመን ብምስምስ ኩብለላ፡ ሃዳምነትን ፈተነ ስግረዶብን፡ ዜጋታት ክቕይዳን ከጽንሓን ጀሚረን፡፡ ሽዑ ኣብ ሓሙሽቲኡ ግንባራት፡ ከም በዓል ዓዲ ኣቤቶ፡ ዓዲንፋስ፡ ፕሪማ ካንትሪ፡ መትከል ኣብዮት፡ ኣደርሰርን ዝኣመሰላ ቤት ማእሰርታት ክርቋሓ ጀሚረን፡፡ ብጀካ ምቋም ብሎኮታት፡ ከካብ ኣሃዱኡ፡ ብገለ ምኽንያት ዝኾብለለ ኣባል ዝለቕሙ “መሳርዕ ምልቃም” ውን ኣብ ኣስመራ ቆይመን፡፡
ካብተን ኣብ ትሕቲ ስርሒታት (እዚታት) ዝቖማ ቤት ማእሰርታት ሓንቲ፡ ኣብ ኣስመራ እትርከብ ቤት ማእሰርቶ ዓዲኣቤቶ ’ያ፡፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዓዲ ኣቤቶ ዘይተኣሰረ ወይ ከኣ ብኣኣ ኣቢሉ ዘይተሰጋገረ ኣባል ሓ/ምክልኻል ዳርጋ የለን፡፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ፡ ዝተፈላለዩ ላዕለዎት ሓለፍቲ እንዳተመደቡ ክመርሕዋ ዝጸንሑ ቤት ማእሰርቲ ዓዲኣቤቶ፡ ድሕሪ 2001፡ ኣብ ትሕቲ ሜጀር ጀነራል ውጩን ጀነራል ፍሊጶስን እያ ጸኒሓ፡፡ ፈለማ “ምቁጽጻር ስነ ስርዓት ስርሒት ዞባ 05”፡ ቀጺላ ምቁጽጻር “ስነ ስርዓት ተወርዋሪ እዚ” ፡ ኣብ ቀረባ ከኣ “ምክትታልን ምጽራያት ጉዳያት ዓዲኣቤቶ” ተባሂላ ተሰሚያ እያ፡፡ ኣብ ውሽጢ ዝሓለፉ 15 ዓመታት ንቤት ማእሰርቲ ዓላ ሓዊሱ፡ ቤት ማእሰርታት ማይስርዋ (ሸላ)፡ ማይስርዋ (ዚንጎ)፡ ቀሓውታን ማይ ሑጻን ከም ናይ ዓዲኣቤቶ ጨንፈራት ብምኻን ኣብ ትሕቲ፡ ውጩን ፍሊጶስን ጸኒሐን እየን፡፡ ፍሊጶስ ኣብ 2014፡ ሓለቓ ስታፍ ሚ/ሪ ምክልኻል ኮይኑ ምስተመዘ፡ ኣዛዚ ተወርዋሪ እዚ እንከሎ፡ ኣብ ትሕቲኡ ዝነበራ ኩለን ቤት ማእሰርታት’ውን፡ ኣብ ትሕቲ ቤ/ጽ ባለነኪ ጠርኒፍወን እዩ፡፡ ምኽንያቱ፡ እዘን ቤት ማሕዩራት ማእለያ ዘይብሉ ሚስጢራት ስለዝሰተራን፡ ምንጪ ዘይተኣደነ ኣታዊታቱ ብምኻነን እዩ፡፡ እምበኣር ከስ፡ ኣብዘን ቤት ማእሰርታት ብትእዛዝ ጀነራል ፍሊጶስ ብኽውል ዝፍጸሙ ኢሰብኣዊ ተግባራትን፡ ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻር ስነ-ስርዓት፡ ብፍሊጶስ ተኣዚዞም ንህዝቢ ዘበሳብሱ ቀንዲ ሓለፍቲን መርመርትን ምስ ተግባራቶም ኣብ ቀጻሊ ክፋላት ክገልጸልኩም እየ፡፡
ወደሓንኩም!
————ይቕጽል!!
By: SACTTISM


text:
Radio Erena: 17 February 2021
ኣብ ሱዳን፣ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣትሒዙ ዋጋታት መሰረታዊ ሃለኽቲ ነገራት ክረጋጋእ ዝጽውዕ ሰለማዊ ሰልፊ ክካየድ ድሕሪ ምቕናዩ፣ ኣብ ሸውዓተ ዞባታት እታ ሃገር ናይ ህጹጽ እዋን ከምዝተኣወጀ ተሓቢሩ።
ብፍላይ ኣብ ዞባታት ዳርፉር፣ ሰሜንን ምዕራብን ኮርዶፋንን ሰናርን፣ እቲ ሰለማዊ ሰልፊ ናብ ናዕቢ ዓሪጉ፣ ህዝቢ ናብ ዝምታ መግቢታት ካብ መኻዚኖታትን ዱኳናትን ድሕሪ ምውፋሩ፣ ሰዓታት እቶ እቶ ተኣዊጁ ኣሎ።
ብውሕዱ ኣብ 10 ከተማታት ናይተን ዞባታት፣ ኣብያተ ትምህርቲ ተዓጽዩ ክጸንሕ ተወሲኑ ኣሎ።
ኣብ ዞባ ቀይሕ ባሕሪ፣ ብፍላይ ድማ ኣብ ከተማ ፖርት ሱዳን’ውን ተመሳሳሊ ሰልፊ ድሕሪ ምክያዱ፣ እታ ብዝተፈላለየ ናዕብታት ክትናወጽ ዝወርሐት ከተማ፣ ሕጂ’ውን ኣብ ወጥሪ ትርከብ።
ሱዳን፣ መጠን ሸርፊ ባጤራኣ ብመንጽር ናይ ወጻኢ ባጤራታት እናንቆልቆለ ስለዝወረደ፣ ዝቕባበ ናብ ኣስታት 300 ሚእታዊት ዓሪጉ ይርከብ።
ምስዚ ተኣሳሲሩ ድማ ከም ዋጋታት ባኒ፣ ሽኮርን ዘይትን ዝኣመሰለ መሰረታዊ ሃለኽቲ ነገራት ዋጋታቱ ካብ ዕለት ናብ ዕለት ክንህር ይርአ።
እዚ ምስ ወሰኽ ዋጋታት መሰረታዊ ሃለኽቲ ነገራት ተተሓሒዙ ዝርአ ዘሎ ህዝባዊ ተቓውሞታት፣ ተደናገጽቲ ስርዓት ኣል በሺር የጎሃህርዎ ከምዘለዉ’ዩ ግዝያዊ መንግስቲ ዝወቅስ።
ህዝቢ ሱዳን፣ ስርዓት በሺር ኣብ ዝኣለየሉ እዋን፣ ከም መበገሲ እቲ ተቓውሞ ዘልዓሎ ጉዳይ፣ ናህሪ ዋጋታት መሰረታዊ ሃለኽቲ ነገራት እኳ እንተኾነ፣ እቲ ስርዓት ካብ ዝእለ ካልኣይ ዓመቱ ተቓሪቡ፣ ዝመጸ ለውጢ ግን የለን።
===================


text:
እቲ ስርሒት ህይወት ኣድሕን ትማሊ ሰንበት ሰነ 25, 2017 ዓ.ም. ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝተኻየደ ምኳኑ’ውን ተሓቢሩ’ሎ።
ካብቶም ስደተኛታት ፍልሰተኛታትን 17 ትሕቲ ዕድመ ህጻናት፡ 26 ደቂ ኣንስትዮ ክኾኑ ኸለው ኣርባዕተ ድማ ነብሰ-ጾራት ዝርከብዎም ከምዝነበረ ተፈሊጡ’ሎ።
ብመሰረት ኣብ ማልታ ዝመደበሩ ዘይመንግስታዊ ትካል ልዕሊ 30 ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ዝጸዓና ጀላቡ ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ምብጋሰን ሓቢሮም። ከምዚ ዓይነት ክስተት ንመጀመርያ ጊዜ ምርኣዩ ብምግላጽ ምውዳእ ጾመ ረመዳን ምክንያት ክኸውን ከምዝኽእል ሓቢሮም ኣለው።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ፖሊስ ጣልያን ሰለስተ ዘይሕጋዊያን አስገርቲ ሰባት እዮም ተባሂሎም ዝተጠርጠሩ ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታዎም ዘርኢ ቪድዮ ምዝርግሑ ተፈሊጡ’ሎ።
እዞም ጥርጡራት ትማሊ ሰንበት ኣብ ወደባይት ከተማ ፖዛሎ ምስ ዝኣተው 267 ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ምትሓዞም ተገሊጹ’ሎ።
ፖሊስ ጣልያን ብተወሳኺ ኣብ ዓመተ 2017 ጥራይ 54 ዘይሕጋዊያን አስገርቲ ሰባት እዮም ተባሂሎም ዝተጠርጠሩ ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታዎም ይገልጹ።