text:
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ሰበስልጣን ቱርኪ ኢስታንቡል ኣብ ዝርከብ ቆንሱላር ስዑዲ ዓረብ ብስዑዳዊያን ወኪላት ተቐቲሉ ሬስኡ ተቖራሪፁ ናይ ዝበሉዎ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ዝመደብሩ ስዑዳዊ ጋዜጠኛ ጀማል ኻሾጊ ድምፅን ምስልን ‘’እንተድኣ ሃሊዩ’’ ካብ ቱርኪ እደሊ ኣለኹ ክብሉ ገሊፆም።
ትራምፕ ሎማዕንቲ ረቡዕ ኣብ ዋይት ሃውስ ዝሃብዎ ሓፂር መግለፂ ንናይ ኒዊሕ እዋን መሓዛ ዩናይትድ ስቴትስ ዝኾነት ስዑዲ ዓረብ ዘለዎም ደገፍ ብምግላፅ ምርመራ ምስዋር ናይቲ ጋዜጠኛ ኣብ መወዳእታ እዚ ሰሙን ክዛዝመ እዩ ኢሎም።ስዑዲ ዓረብ ኻሾጊ ተቐቲሉ ንዝብል ክትነፅጎ ፀኒሓ’ላ።
ዩናይትድ ስቴትስ ስለምንታ ንርእሳ ተርሕቕ ኣላ ዝብል ሕቶ ዝቐረበሎም ትራምፕ ‘’ብሓቂ ንምዝራብ ናይ 110 ቢሊዮን ዶላር ዕዲጊት ኣዚዞም ኣለው’’ ክብሉ ገሊፆም።በቲ ምርመራ ንጉስ ሳልማንን ልኡል መሓመድ ቢን ሳልማንን ተሓታቲ እንተድኣ ኮይኖም ዝወስዱዎ ስጉሚት ተሓቲቶም ‘’ኣብ ጎኒ ዝሓሸ ናይቲ ፎርሙላ ጠጠው ክንብል ተስፋ እገብር’’ክብሉ መሊሶም።
ሪኢቶ ትራም ዝስማዕ ዘሎ ምንስቴር ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ማይክ ፖምፒዮ ኣብ ስዑዲ ዓረብን ቱርኪን ብምብፃሕ ብዛዕባ እቲ ጉዳይ ምስ መራሕቲ ክልቲአን ሃገራት ተዘራሪቦም ናብ ሃገሮም ይምለሱ ኣብዘለውሉ እዋን እዩ።
ጋዜጣ Wall Street Journal ስዑዳዊያን ንኻሾጊ ኣሳቒዮም ምስ ቀተሉዎ ኣካላቱ ቆራሪፆምዎ ክትብል ትማሊ ሰሉስ ፀብፂባ’ላ።ደገፍቲ መንግስቲ ቱርኪ ዝኾና መራኸቢ ማዕኸናት እውን ብተመሳሳሊ ፀብፂበንኦ ኣለዋ።ሰበስልጣን ቱሪኪ ዝርዝር ዝተቐድሐ ድምፂ ንሰበስልጣን ስዑዲን ዩናይትድ ስቴትስ ከምዘረከቡ እቲ ፀብፃብ ይሕብር።


c: text/html

text:
ንደሕንነቱ ዝተሓለወ መንገዲ ቤት ትምህርቲ ትንታነ ዘርኣዊ ፍትሒ
ናይ ዘርኣዊ ፍትሒ ራእይ
ራእይና ናይ ስያትል ቤት ትምህርቲ ተምሃሮ መዓልቶም እዞም ዝስዕቡ ሓዊሱ ናይ ምጉዕዛን ብሽክለታ ምዝዋርን ጥቕሚ ብምርካብ መዓልቶም ንኽጅምሩ:
- ክዘናግዑ
- ድሕንነቶም ከም ዝተሓለወ ክስመዖም
- ምስ ማሕበረሰቦም ዘለዎም ርክብ ምጥንኻር
- ኣብ ናይ ቤት ትምህርቲ ቁርሲ ሰዓት እንተየርፈዱ በጺሖም ንኽመሃሩ ድልዋት ይኾኑ
- ዝተመሓየሸ ኣካላዉን ኣእምሯዉን ጥዕና
ስያትል ዘርኣዉነት ኣብ ምቅላስን ፍትሓዊ ከተማ ኣብ ምህናጽ ዝገብሮ ጻዕሪ ንምሕጋዝ ኣብ እዞም ዝስዕቡ ጉጅለታት ዝርከቡ ተምሃሮ ነተኮር፤ ናይ ከለር ማሕበረኮም፣ ትሑት እቶት ዘለዎም ማሕበረኮም፣ ስደተኛታትን ዑቕባ ሓተትን ማሕበረኮም፣ ስንክልና ዘለዎም ሰባት፣ ገዛ ዘይብሎም ወይ ናይ ገዛ ዉሕስና ዘይብሎም፣ ማሕበረኮም LGBTQ ከምኡ እዉን ደቂ ኣንስትዮ፡፡
ናይ ከይዲ ምምሕያሻት
ኣብ 2018 ናይ ድሕንነቱ ዝተሓለወ ናይ ቤት ትምህርቲ መንገዲ ጉጅለ፡
- ሕብሪ ዘለዎም ተምሃሮ ናብ ቤት ትምህርቲ ብእግሮምን ብብሽክሌታ ክጎዓዙ ከለው ዝገጥሞም ማሕለኻታት ንምፍታሕ ንናይ ቤት ትምህርቲ ዘርኣዊ ፍትሒ መፅናዕቲ ድሕንነቱ ዝተሓለወ ናይ ቤት ትምህርቲ መንገዲ ፈጢሩ እዩ፡፡ እዚ ፅንዓት ብ 9 ቋንቋታ ዝካየድን ኣብ ኦንላይን፣ ናይ ቡስጣ ሳፁንን ኣብ ኮማዊ ፍፃመታት ክርከብ ይኽእል፡፡
- ዘርኣዊ ፍትሒ ፅንዓት ንምፍላጥን ብዛዕባ ናይ ሂወት ተሞክሮኦምን ናብ ቤት ትምህርቲ ክኸዱን ክመፁን ከለው ብዛዕባ ዝገጥሞም ማሕለኻታት ንምፍላጥ ምስ ተምሃሮን ስድራኦምን ዕሙቕ ዝኾነ ዝርርብ ንምክያድ እንተነኣሰ 85% ዝፅግዑ ሕብሪ ዘለዎም ተምሃሮ ምስ ዘለዎም 10 ቤት ትምህርታት ተጣሚሩ እዩ፡፡
- ብፍሉይ ንሕብሪ ዘለዎም፣ ስደተኛታትን ዑቕባ ሓተቲ ኮማት ኣብ ዝተዳለው ፍፃመታት ልዕሊ 50 ኮማዊ ፍፃመታት ተሳቲፍና
- ናይ ዘርኣዊ ፍትሒ መፅናዕቲ ንምፍላጥን ከም ፎከስ ግሩፕን ኣብ ልዕሊ 10 ዝኾኑ ናይ ቡና ስተዩ ኮማዊ ትካላት ዝኣመሰሉ ፎከስድ ኣውትሪች ንምክያድ ምስ 40 ዝኣኽሉ ኮማዊ ትካላት ተጣሚርና ኢና
- ካብ 2017-2018 ናይ ትምህርቲ ዘመን ካብ ካልኣይ ብርኪ ተምሃሮን ወለዶምን ልዕሊ 3000 ዝፅግዑ ናይ ፅንዓት መልስታት ተቐቢልና
- ካልኣይ ዙር ኣብ 2018 ፅድያ ንዝግበር መፅናዕቲ እቲ ናይ ፅንዓት ተሳትፎ ተበፃሕን ፍትሓውን ንምግባር ናይ ፅንዓት ተበፃሕነትና ኣመሓይሽና ኢና
ናይ ዘርኣዊ ፍትሒ ትንታነ ከይዲ
ኣብቲ ቀጻሊ ዓመት ናይ ዘርኣዊ ትንታነ ዝኸዉን:
ተዛዚሙ
ኣብቲ ዝሓለፈ እቲ ማህበረሰብ ብኸመይ ከም ዘገልገልናዮ ዘርኢ መረዳእታ ምትንታን
2018
ብቲ መደብና ጽልዋ ዝሓደሮም ሰባት ብምይይጥን ክትትልን ነካትቶም
ብዝቕበልዎ ናይ ተምሃሮ ዘርኣውን ቋንቋን ኣፈላላይ መሰረት ምስ እዞም ዝስዕቡ 40 ኮማዊ ትካላት ክንተሓባበር ኢና፡
- ኣኪ ኩሮስ ማእኸላይ ቤት ትምህርቲ
- ባሊ ጋትዘርት ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ
- ኮንኮርድ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ
- ዴርቦርን ፓርክ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ
- ዱንላፕ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ
- ራይነር ቢች ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ
- ዌስት ሲያትል ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ
- ዊንግ ላክ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ
ሓጋይ 2019
ዘርኣዊ ፍትሒ ትልሚ ራኢና ንምስኻዕን ሓዱሽ ስትራተጂ ንምምዕባል ምስ ሕብራዊ ኮማት ምትሕብባር፡፡ ናብቲ ራኢና እንገብሮ ገስጋስ ንምልካዕ ናይ ገምጋም ኣገባብ ምልላይ፡፡
ጽድያ 2019
ናብቲ ማሕበረሰብ ሪፖርት ምግባር
ናይ ደሕንነቱ ዝተሓለወ መንገዲ ቤት ትምህርቲ ትንታነ ዘርኣዊ ፍትሒ ንምንታይ ኣድላይ ኮይኑ?
መብዛሕትኦም ሲያትል ዘለው ተምሃሮ ናይ ቤት ትምህርቲ ኣውቶቡስ ስለዘይረኽቡ እዚ ስራሕ ብቐጥታ ናይ ሕብሪ ዘለዎም ተምሃሮ ይምልከት፡፡ ምስ ቤት ትምህርቲ ብንጥፈት ምስታፍ ምስቲ ዓብይ ኣካዳምያዊ ስክዕቲን ዝተመሓየሸ ኣካላውን ኣእምሯውን ጥዕና ዝተመሓየሸ እዩ፡፡
ዋላኳ ኣብቶም ዝሓለፉ ኣርባዕተ ዓሰርተ ዓመታት ቁጽሪ መናእሰይ ኣርባዕተ ዕጽፊ እንተወሰኸኳ ቁጽሪ እቶም ናይ እግሪ ጉዕዞ ዝገብሩን ብሽክለታ ዝዝዉሩ ተምሃሮ ኣዝዩ ቀኒሱ እዩ፤ እዚ ድማ ንከለርድ ማሕበረሰብ ናይ ዘይምምጥጣን ጽዕንቶ ኣሕዲሩ እዩ፡፡
- ጸለምትን ላቲኖን ዝኾኑ ህጻናት እቲ ዝዓበየ ናይ ህዝርጥና መጠን ዘለዎም እንትኾኑ ከምኡ እዉን እቲ ዝነኣሰ ናይ ፓርክ፣ መጻወቲ ወይ እግሪ ጉዕዞ ዝገብሩሉ መንገድታት ዕድል ኣለዎም
- ናብ ¼ ዝጽግዑ ጸለምቲ መናእሰይ ምስ 13% ዝኾኑ ጸዓዱ መናእሰይ ክነጻጸሩ እንከለዉ ካብቲ ዝምከር መዓልታዊ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ዝተሓተ ይንቀሳቐሱ፡፡
- ኣብ ሰያትል እቲ ዝዓበየ ከለር ተምሃሮ ዘለዎም ቤት ትምህርታት ካብ 50% ናይ ከለር ተምሃሮ ዘለዎም ቤት ትምህርታት እንትነጻጸር እቲ ዝነኣሰ ናይ እግሪ ጉዕዞ መግበርን ብሽክለታ መዘወርን ኣለዎም
ኣብ ቤት ትምህርቲ ንጡፍ ምንቅስቓስ ምግባር ዘላቒ ዝኾነ ናይ ጥዕና ጥቕምታትን ምስ እዞም ዝስዕቡ ዝተተሓሓዙ ናይ መናእሰይ ርጉዲ ክቕንስ ይኽእል:
- መትነ-ልባዊ ሕማማት
- ሕማም ሽኮር
- ሕማም መንሽሮ
- ስትሮክ
ብተወሳኺ ድማ ምዉሳኽ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ዝተመሓየሸ ኣካላዉን ኣእምሯዉን ጥዕናን አካዳምያዊ ብቕዓትና ንኽንዉስኽ ይገብረና፡፡
ሓፈሻዊ መግለፂ
ናይ ሲያትል ዘርኣዉን ማሕበራዊ ፍትሕ ተበግሶ (RSJI) ኣብ ናይዚ ከተማ መንግስታዊ ቤት ጽሕፈት ዘሎ ዝርአ ትካላዊ ዘርኣዉነትን ዘርኢ መሰረት ዝገበረ ኣድልዎ ደዉ ናይ ምባል ጻዕሪ እዩ፡፡ ዘርኣዊ ፍትሒ መሳርሒ (RET) ናይ ዘርእኣዊ ፍትሒ ተፅዕኖታት ንምፍታሕ ስሩዕ ከይዲ የቐምጥን ናይ ፖሊሲ ምዕባለ፣ ኣፈጻጽማን ገምጋም፣ ናይ ዕማም ሕጊ፣ መደባትን ጉዳያት በጀት ዝመርሑ ሕቶታት የቐምጥ፡፡
ድሕንነቱ ዝተሓለወ መንገዲ ቤት ትምህርቲ (SRTS) ተምሃሮ ካብ ቤት ትምህርቶም ወይ ናብ ቤት ትምህርቶም ዝገብርዎ ጉዕዞን ድሕንነቱ ዝተሓለወን ቀሊልን ዝገብር ከባብያዊ፣ ክፍለ ሃጉራዉን ሃገራዉን ምንቅስስ እዩ፡፡ ናይ ሲያትል ክፍሊ መጎዓዝያ እዞም ዝስዕብ ሽቶ ንምስኻዕ ናይ ስትራተጂ እኩባት ይጥቀም፡
- ትምህርቲ: ኩሉ ሰብ ብኸመይ ድሕንነቱ ተሓሊዉ ክጎዓዝ ከም ዘለዎ ከምዝፈልጥ ምርግጋጽ
- ምትብባዕ: ኣብቲ ማሕበረሰብ ቤት ትምህርቲ ናይ እግሪ ጉዕዞን ምዝዋር ብሽክለታን ምትብባዕ
- ኢንጅነሪንግ፡ ከም ሓድሽ ናይ እግረኛ መንገዲ፣ ድሕንነቱ ዝተሓለወ መሻገሪን ንብሽክለታ ዝተመሓየሸ መንገዲ ዝኣምሰሉ ፕሮጀክታት ምህናጽ
- ኣፈጻጽማ፡ ናይ ትራፊክ ድሕንነት ሕግታት ንምትግባር ምስ ናይ ስያትል ክፍሊ ፖሊስ ምሽራኽ
- ገምጋም: ናብቲ ናይ ሓባር ናይ ድሕንነት ዕላማና ዘለዎ ከይዲ ምክትታል
- ሓላፍነት: ንናይ ቤት ትምህርቲ ዕዉታት ምንጪ ምቕራብ

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ብዋሕዲ ሞያውያን ሓካይም ኣብ መዋጥር ዝርከብ መንግስቲ ኤርትራ፣ ካብ ኩባ ናይ ሞያውያን ሓገዝ ይሓትት ምህላዉ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብ ሚኒስትሪ ጥዕና ሓቢሮም።
በብግዜኡ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ብሞያ ሕክምና ዝምሃሩን ዝስልጥኑን ዜጋታት እኳ እንተለዉ፣ ካብቲ ዝምሃርን ዝስልጥንን ናብ ስደት ዘምርሕ ዘሎ ሞያዊ ዓቕሚ ብምዝያዱ’ዩ መንግስቲ ኤርትራ ሓገዝ ኩባ ዝሓትት ዘሎ።
ነዚ ንምስላጥ ድማ ሓደ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ናብ ኩባ ከምርሕ ምዃኑ እቲ ዝተወከስናዮ ምንጪ ገሊጹ።
ኣብ ከም በዓል ኦሮታን ሰምበልን ዘሎ ዘመናዊ መሳርሒታት ሕክምና ኤክስረይን መጥባሕትን፣ ልዑል ሞያዊ ዓቕሚ ዘለዎም ሓካይም ከምዘድልይዎ ዝሓበረ እቲ ምንጪ፣ ብዛዕባ’ቲ መሳርሒታት ክስልጥኑ ናብ ኢጣልያ ዝተላእኩ ብርክት ዝበሉ ሓካይም’ውን ከምዘይተመልሱ ኣፍሊጡ።
ብሰንኪ ዋሕዚ ሞያውያን ሓካይም ናብ ስደት ከቢድ ሃጓፋት ዘጋጥሞ ዘሎ ሆስፒታላትን ኣብያተ ሕክምናን፣ ብኩባውያን ሓካይም ንምትክኡ ድማ ምስ ኩባ ኣቐዲሙ ዝርርብ ከምእተጀመረ ይንገር።
ካብ 2006 ዓመት ምሕረት ንደሓር ኣማኢት ኩባውያን ሓካይም ናብ ኤርትራ ከምዝኣተዉ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ድሕሪ ናይ ክልተ ዓምታት ኣገልግሎታት መብዛሕትኦም ናብ ዓዶም ተመሊሶም’ዮም።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ኣብ ኤርትራ ዋሕዲ መሰረታዊ መድሃኒታት ይገንን ምህላዉ ተሓቢሩ።
እዚ በብእዋኑ ክረአ ዝጸንሐ ዋሕዲ መሰረታውያን መድሃኒታት ኣብዚ እዋን እዚ ኣመና ገኒኑ ብምህላዉ፣ መንግስቲ ኤርትራ ካብ ሱዳን መድሃኒት ክሽምት ከምዝጀመረ ይጥቐስ።
ንውሽጣዊ ሃልኪ መድሃኒታት ክትሽፍንያ ዝብሃለላ ዝነበረት ኣብ ከረን ዝተደኮነት ፋብሪካ መፍረ መድሃኒት ኣዘል’ውን ስእነት ናይ ወጻኢ ሸርፊ ብዘስዓቦ ዋሕዲ ቀመማት ከምቲ ዝድለ ተፍሪ ከምዘየላ ኣቐዲሙ ክሕበር ጸኒሑ’ዩ።


text:
ኣብዚ ንኹሉ ኣለና
ስዊድን ኣብ ስዊድን ምስ ኤች ኣይ ቪ ንዝነብር ሕድሐድ ሰብን ኣዕርኽቱን መንነቶምን ዝነብርሉ ቦታን ብዘየገድስ ኣብዚ ኣሎ፡፡ ኩሎም ንመሰሎምን ጥዑናይ ናብራ ምስ ኤች ኣይ ቪ ን ማዕረ መሰል ክህልዎም ይግባእ አለዎም ንብል፡፡ እዚ ኤች ኣይ ቪ ስዊድን ምስ ካልኦት ኣባላት እንሰርሖ እዩ፡፡
ኩሉ ብ ኤች ኣይ ቪ ይጥቃዕ እዩ
ኤች ኣይ ቪ ዘሎን ክሉ ከጥቅዕ ዝኽእልን እዩ-ስለዚ ኩልና ብ ኤች ኣይ ቪ ተጠቒዕና ኢና፡፡ ኩሉ ምስፍሕፋሕ ኤች ኣይ ቪ ኣብ ከባቢኡ ዝግበር ምፅልእላእን ንምቕናስ ናይ ምስራሕ ሓላፍነት ኣለዎ፡፡ መሓዙትካ፣ ቤተሰብካን ዓርክኻን ብዛዕባ ኤች ኣይ ቪ ንክዛረቡ ግበር፡፡ ከምዚ ብምግባር ሱቕታን ምፅልእላእን ንምስባር የኽእለካ፡፡
ሰብኣዊ መሰላት ንኹሉ
ኣብ ዕለታዊ ህይወትካ ብዛዕባ ሕማን እዚ ስዒቡ ዝመፅእ ምፅልእላእ ብኤች ኣይ ቪ ዝተትሓዙ ሰባት ኣብ ስዊድን ኣንፃር ሕጊ እዩ፡፡ ኣብ ስዊድን ኩሉ ምስ ኤች ኣይ ቪ ዝነብር ብሓባሲ ንብዓትን ኦዲተርን ገይርና ምኅሪ ንህብ፡፡ ወልቀሰባት ምስ ኤች ኣይ ቪ ዝነብሩ ሰባት ብዛዕባ መሰላቶምን ሓለፍነቶምን ክፈልጡ፣ኣብ HIV ዘለው ወቕታዊ ሕቶታትን ምዕባለታት ሕክምናን ንክፈልጡ ንሰራሕ፡፡ ብዛዕባ HIV ዘሎ ዝኾነ ሕቶ ንምምላስ ድልዋት ኢና፡፡
እዚ ንሕና ኢና
ኤች ኣይ ቪ -ስዊድን ካብ 1990 ጀሚሩ ምስ ኤች ኣይ ቪ ዝነብሩ ሰባት ህይወት ንምምሕያሽ ዝሰራሕ ካብ ፖለቲካ ናፃ ዝኾነ ንትርፊ ዘይሰርሕ ማሕበር እዩ፡፡ ምስ ከባበውያውን ሃገራውን ብሓባር ትካል ሃገራዊ ፅላል ኮይንና ምስኤች ኣይ ቪ ዝነብሩ ሰባትን ስድሮኦምን ንምሕጋዝ እንሰርሕ ኢና፡፡
ኣብ ምምኻር፣ ሓበሬታ ፣ ምእማንን ጎስጓስን ብሃገር ደረጃ ምስ ህዝቢ፣ ውሳነ ውሃብትን ፖለቲከኛታትን መሰል ምስ ኤችአይቪ ዝነብሩ ሰባት ግንዛብ ንምዕባይ ብቐፃልነት ንሰርሕ፡፡ ብዝዕባና ፣ አባላት ማሕበረሰብን ከመይ ኣስተዋፅኦ ከምእትገብሩን ኣብዚ ዝስዕብ ሊንክ ምንባብ ትኽእሉ፡
www.hiv-sverige.se
info@hiv-sverige.se


text:
ትንሳኤ፥ እቲ ዓቢ መደብ ኣምላኽ
ጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ተኣምራት ኪገብር ካብ ከኣለ፣ ሰባት ከምኡ ገሮም ከሳቅይዎ ዝፈቐደ ስለምንታይ እዩ? ስለምንታይ እዩ ንርእሱ ዘይተጣበቐላ? ኣምላኽ ነቶም ኣብርእሲኡ ከምዚ ዝገበሩ ሰባት ይቕረ ኺብለሎም ዝለመነ’ኸ ስለምንታይ እዩ ? ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ሞቱ ዕላማ ኸም ዘለዎን፣ ክፋል ናይቲ ኣምላኽ ንደቂ ሰብ ንምድሓን ዘውጸኦ መደብ ከም ዝዀነን ይፈልጥ ነበረ። ንሞት ኪስዕሮን፣ ንነፍሲ ወከፍ ሰብ ሓድሽ ህይወት ንኽረክብ ዕድል ኺህቦን ወሲኑ ነበረ። ንሰባት ኣዝዩ የፍቅሮም ስለ ዝነበረ፣ ህይወቱ ምእንትኦም እንተላይ ምእንቲ እቶም ህይወቱ ዝወሰዱ ሰባትን፣ ኬሕልፍ ፍቓደኛ ነበረ ። ጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንዓይን ንዓኻን የፍቅረና እዩ! ብእኡ ሓድሽ ህይወት ክንረክብ ውን ንኽእል ኢና!
ብዛዕባዚ ምስ ሓደ ሰብ ከዘራረብ ይደሊ እየ፡
መጽሓፍ ቅዱስ ይደሊ እየ፡
እቲ ደገ ኣነ እየ። ብኣይ ዚኣቱ ኪድሕን፡ ኪኣቱን ኪወጽእን መጓሰዪውን ኪረክብ ኣዩ። ሰራቒ፡ ብጀካ ኺሰርቕን ኪሐርድን ኬጥፍእን ኢሉ ኣይመጽእን እዩ። ኣነ ግና ህይወት ምስ ተረፉ ምእንቲ ኺረክባ እየ ዝመጻእኩ። ዮሃንስ 10 9-10
ነዚ ኣካፍል


text:
Radio Erena: February 24, 2014
ግብጺ፣ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ እስራኣኤል ክትሰግሩ ፈትንኩም ንዝበለቶም ሸዓተ ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ነናብ ዓዶም ክትጥርዞም ምዃና ኣልዮም ኣልሳባ ዝተባህለት ጋዜጣ ሓቢራ።
እቶም ኣብ ሲናይ፣ ብሓለዋ ዶባት ግብጺ ዝተታሕዙ ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን፣ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ቤት ፍርዲ ካይሮ ድሕሪ ምቕራቦም’ዮም ነናብ ዓዶም ክምለሱ ዝተወሰነ።
እቶም ብሓለዋ ዶባት ግብጺ ኣብ ሲናይ ዝተታሕዙ ሸውዓተ ሰባት፣ ካብ ሱዳን ብበዳዌን ተጨውዮም ጅሆ ተታሒዞም ዝጸንሑ ክኾኑ ከምዝኽእሉ’ውን እታ ጋዜጣ ገሊጻ።
ካብ ሱዳን ብመንገዲ ሲናይ ናብ እስራኤል ዝካየድ ዝነበረ ዋሕዚ ስደተኛታት፣ ብዝተዓጻጸፈ ቁጽሪ ጎዲሉ እኳ እንተሎ፣ ካብ ዶባት ኤርትራን ሱዳንን ከምኡ ድማ ካብ መዓስከራት ስደተኛታት ብበዳዌን ዝተጨውዩ
ሓያሎ ኤርትራውያን ግና ብዘይድልየቶም ናብ ሲናይ ከምዝውሰዱን፣ ገንዘብ ክኽፈሉ እንተኽኢሎም ድማ ኣብ ዶብ ግብጽን እስራኤልን እስራኤል ከምዝፍንውዎምን ይፍለጥ።
=====================


text:
Östersund
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 27 11 2020
ኣብ ኦስተርሱንድ ምሉእ ዓመት ኢና ንህይወት እነስተማቕራ፡ ግን ከኣ ክረምቲ ዝያዳ፡ ከመይሲ መብዛሕትኦም ደቂ ኦስተርሱንድ ንክረምቲ ከም ብልጽቲ ግዜ ገይሮም እዮም ዚወስዱዋ። ኩሉ ነቲ ናይ ህይወት መኣዛ እዩ ዘበርክተሉ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ63,484
ስፍሓት መሬት2,502 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Åre 99 ኪሜ
- Sundsvall 190 ኪሜ
- Stockholm 560 ኪሜ
እታ ከተማ መጠነኛን ደስ እተብልን እያ። ናብ ኩሉ ቦታ ቀረባ እዩ፡ ማለት ንስራሕ፡ ንቤትትምህርቲ፡ ንኣገልግሎት ወይ ንዕረፍቲ ቦታታት። ደስ ኢሉካ ንኽትነብር ግዜ ኣሎ። ምስዚ ኩሉ ድማ ብርሃን ዝመልኦ ሓጋይን ናይ ሓቂ ክረምትን።
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ኦስተርሱንድ እትፈላለየ መንበሪ ኣባይትን ናይ ኣካረይቲ ትካላትን ኣሎ። ብዛዕባዚ ኣብ ናይቲ ኮምዩን መርበብ ኣንብብ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ኦስተርሱንድ ብዙሕ ቋንቋ ይዝረብ እቲ መብዛሕትኡ ሰብ ዚዛረቦ ግን ዓረብ፡ ሶማሊ፡ ትግርኛ፡ ታይላንድ፡ ፋርስ፡ ስዋሂሊ፡ እንግሊዝ፡ ፈረንሳ፡ ስፓኛ፡ ደቡብ ኩርድ፡ ቻይናን በርማን እዩ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣስታት እተፈላለያ 500 ማሕበራት ኣለዋ፡ ከም ንኣብነት፡ ናይ ስፖርት፡ ናይ ዙረት፡ ናይ ብእግሪ ጕዕዞ፡ ናይ ባህሊ፡ ናይ ሓገዝ፡ ናይ ጥሮተኛታት ወዘተ። ብዙሓት ሃይማኖታውያን ማሕበራት ኣለዋ፡ ከምኡውን መስጊድ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን መርበብ ብዛዕባትን እተመዝገባ ማሕበራት ክትረክብ ትኽእል።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ኦስተርሱንድ ዳርጋ ኩሉ ዝደለኻዮ ትረክብ። ቤትጽሕፈት ዕዮ፡ ቤትጽሕፈት ቀረጽ፡ ናይ ምጽምባር ኣገልግሎት፡ ቤትንባብ፡ ማሕበራዊ ቤትጽሕፈት፡ ድኳናት ኣብ ከተማ፡ ዕዳጋ ድማ ኣብ ወጻኢ ከተማ። ዘገልገለ ኣቕሑ ዝሸጣ ድኳናት ብዙሓት እየን።
ስቱርሾይራን
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ መላእ ኮምዩን ናይ ህጻናት ክንክን ኣሎ፡ ንሱ ድማ ቤትትምህርቲ ህጻናት፡ ኣጸደ ህጻናት፡ መዘናግዒ ገዛ፡ ክፉት መዘናግዒ ንጥፈታትን ክፉት ቤትትምህርቲ ህጻናትን ይጥርንፍ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ኦስተርሱንድ 26 ናይ ኮምዩን ኣብያተቤትትምህርቲ ኣለዋ ከምኡውን ሓያሎ ብሕታውያን ኣብያተትምህርቲ። ንሳተን ኩሉ ዓይነት ስልጠን ኣለወን፡ ንኣብነት ስፖርት፡ ስነጽባቐ፡ ወዘተ..። እቲ ናይቲ ኮምዩን እተፈላለየ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተትምህርቲ ምስቲ ናይ የምትላንድ ዪምናስዩን እተጠርነፈ እዩ። ሰለስተ ብሕታውያን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተትምህርቲ ከኣ ኣለዋ። ነቶም ሙዚቃ ኪጻወቱ ወይ ኣብ ትያትር ኪዓዩ ወይ ድማ ፈጠራነት ዚደልዩ ድማ ኮሙናውን ብሕታውን ናይ ባህሊ ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ኦስተርሱንድ ንዓበይቲ ናይ ምምሃር ተኽእሎታት ኣሎ። ለርሰንትሩም ብዛዕባ ኩሉ ናይ ዓበይቲ ትምህርቲ ዚምልከት መልሲ ኣለዋ። ብዙሓት ትካላት ናይ ዓበይቲ ትምህርቲ የቕርባ እየን። ኣብዚ ኮምዩንዚ ሚትኡኒቨሲቲ ኣሎ፡ ካብ ኦስተርሱንድ ውጽእ ኢልካ ድማ ቢልካ ህዝባዊ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ኣሎ።
ብዛዕባ ትምህርቲ ኣባጽሕ ኣብዚ ዝስዕብ ኣንብብ፡
ኣገልጎት ጥዕና
ኦስተርሱንድ ሓያሎ ማእከላት ጥዕና፡ ናይ ኣደታት ክሊኒክ፡ ናይ ህጻናት ክሊኒክን ናይ ስኒ ሕክምናን ኣለዋ። ሓንቲ ሆስፒታልን ብዙሓት ብሕታውያን ናይ ጥዕና ትካላትን ኣለዋ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ እተፈላለያ ኣብያተ ጽሕፈታት መንግስቲ፡ ምስ ኮምዩንን እዚ ዞባን ምርኻብ እንተ ኣድልዩካን ናይ ተርጓማይ ኣድላይነት ኣለካ ኾይኑን፡ ክግበረልካ ይኽእል እዩ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ካብን ናብን ኦስተርሱንድ ብኣውቶቡስ ወይ ባቡር ወይ ብነፋሪት ክትንቀሳቐስ ትኽእል። ግሩም ዝኾነ ናይቲ ኮምዩን ናይ ኣውቶቡስ ኣገልግሎት ኣሎ። ኦስተርሱንድ ጽቡቕ ናይ ብሺግለታን ናይ ኣጋርን መገድታት ንኺህልዋ ትጽዕር እያ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ኦስተርሱንድ ንጥፈታትን መሃዝነትን ብሩህ ተስፋን ይሰፍን፡ እቲ ኮምዩን ድማ ነቲ ቁጠባዊ ህይወት ንኸማዕብል ብዙሕ ይጽዕር። ኣብቲ ኮምዩን እተፈላለያ ዋኒናት ኣለዋ። ካብ ናይ ምህርቲ ኢንዱስትሪ ክሳዕ ናይ ጥበብን ኣገልግሎትን ቱሪዝምን ንጥፈታት።
ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ቤትጽሕፈት ብዛዕባ ባዕላዊ ዋኒን ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል።
ከምኡውን ነቲ ናይ ኦስተርሱንድ ቤትጽሕፈት ዕዮ ክትበጽሖ ትኽእል ወይ ድማ ኣብቲ ናቶም ወብሳይት ኣቲኻ ስራሕ ክትሓትት ትኽእል።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ናብቲ ኣብ ብራዚል ረዮ ደ ጃነይሮ ዝመጽእ ዘሎ ወርሒ ነሓሰ 2018 ዓ.ም. ንኽካየድ ዝተወሰነ ኣብ ስፖርት ዘተኰረ ዓውደ መጽናዕቲ ምኽንያት ኣቐዲሞም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ስፖርት መዘናግዒ ጥራሕ ዘይኰነስ ብፍላይ ከኣ ናይ ምራኻብ ባህሊ ንምርግጋጽ ዝድግፍ መጋበርያ እዩ ዝብል ሓሳብ ደጊሞም የጽንዑ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣብ ብራዚል ማሕበር ገጀቱሊዮ ቫርጋስ ብሓባር ምስ ዓለም ሓቆፍ ፈደረሽን እግሪ ኵዕሶን ዓለም ሓቆፍ ናይ ስነ ስፖርት መጽናዕቲ ተቕዋምን ዘሰናደውዎ፥ ስፖርት መሳለጢ ሰብኣውን ኤኮኖሚያውን ማሕበራውን ምዕባለ” ብዝብል ኣርእስቲ ተመሪሒ ዕለት 25 ነሓሰ 2018 ዓ.ም. ኣብ ሪዮ ደጃነይሮ ከተማ ንኽካየድ ዝተወሰነ ዓለም ሓቆፍ ዓውደ ጉባኤ ምኽንያት ዕለት 16 ሓምለ 2018 ዓ.ም. ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ፒይትሮ ፓሮሊኒ ክታም ዝተነብሮ መልእኽቲ ከምዘመሓላለፍ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ የመልክት፡ ቅዱስነቶም ኣብ መልእኽቶም ነቶም ናይቲ ዓውደ መጽናዕቲ ኣሰናዳእቲ ኰነ ነቶም ዝሳተፉን ኵሎም ስፖርት ሰናይ ናይ ምግባር ጸጋ እትመሃረሉን እትተባብዓሉን ኣብ ምግባረ ሰናይ ገዛእ ርእስኻ እተለማምደሉን ናይ ውልቅን ናይ ማሕበረሰብን ሰብኣዊ ምሉእ ዕብየት ዝድገፈሉን እዩ፡ እዚ ኸኣ ስፖርት መዘናግዒ ጥራሕ ዘይኰነስ ካብዚ ሓሊፉ ንናይ ምርኻብን ምድግጋፍን ምትሕልላይን ባህሊ ዝሓንጽን ሰላምን ቅኑዕን ዝዀነ ብሉጽ ዓለም ንምሕናጽ ውሕስነት ዘለዎ መገዲ ዘመላኽት እዩ ካብ ዝብል ጽኑዕ ኣመኔታ ዝረጋገጽ እዩ” ከምዝበሉ መግለጺ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ኣፍሊጡ።
እቲ ኣብ ብራዚል ንኽካየድ ዝተጸውዔ ዓለም ሓቆፍ ጉባኤ ዛዕባ ስፖርት፡ ኣብቲ ኣብ 2016 ዓ.ም. ናይ ባህሊ ጉዳይ ሓልዮ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ኣካይዶዎ ዝነበረ ዓውደ ጉባኤ ኣስተንፍሶ ዝገበረ ምዃኑ እንክሕበር፡ ኣብቲ ናይ ሪዮ ደ ጃነይሮ ዓውደ ጉባኤ ስፖርትን እምነትን ብዝብል ኣርእስቲ ጳጳሳዊ ናይ ባህሊ ጉዳይ ቤት ምኽሪ ዋና ጸሓፊ ስፖርት ንገልግሎት ሰብኣውነት ዝብል ምንቅስቓስ ሓላፊ ብፁዕ ኣቡነ መልኮርን ኣብ ካልኣይ መዓልቲ ውዕሎ ስፖርትን ማሕበራዊ ምዕባለ ኣብ ኣይስላንድ ውጽኢታዊ እናዀነ ዝኸይድ ዘሎ ስፖርት መሰረት ሰፊሕ ትንተና ኣብ ኣይስላንድ መንበረ ጥበብ መምህር ናይታ ሃገር ናይ ማሕበራዊ ትንተና ፍልዩ መጽናዕቲ ዘካይድ ማእከል ኣባልን ብዛዕባ ስፖርት ብዙሕ መጻሕፍቲ ዝስደረሱ ቪዳር ሃልድሮርሶን ኣስተምህሮ ከቕርቡ ምዃኖም ይንገር።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ንዘጋጠሙ ሽግራትን ዝተሓላለኹ ጉዳያትን መፍትሒ ንምሃብ ኣብ ዝካየድ ፃዕሪ ኣመሪካ ዝለዓለ ጥንቃቐ ክትገብር "ዋሕዚ ፃዕዳ ደብዳበ ናብ ፃዕዳ ቤተ መንግስቲ’’ ተባሂሉ ኣብ ዝተፀውዐ ወፍሪ ሰራሕተኛታት ሚንስትሪ ባህልን ቱሪዝምን ኣተሓሳሲቦም።
እቲ ወፍሪ ንጉዳይ ህልውና ሃገር ወሳኒ ምዃኑ እውን ሚንስትር ባህልን ቱሪዝምን ዶ/ር ሂሩት ካሳ ኣፍሊጠን።
እዚ ናይ ዜጋታት ዲፕሎማሲያዊ ፕሮግራም ኣብ ኣዳራሽ ብሄራዊ ቲያትር ዝተኻየደ ክኸውን ከሎ ናብ ዋይት ሃውስ ክልኣኹ ዝተዳለው ሸውዓተ ዓይነታት ደብዳበታት ኣብቲ ሓደ ኢትዮጵያ ካብ ዝኣተወተቶ ፖለቲካውን ዲፕሎማሲያዊን ቅልውላው ወፂኣ ዴሞክራሲያዊ ፖለቲካዊ ስርዓት ክትሃንፅ ኣሜሪካ ብዕቱብ ክትድግፋ ይፅውዕ።
እቲ ወፍሪ ቅድም ክብል ብኢትዮጵያዊያን መናእሰይ ኣስታት ሓሙሽተ ሚሊዮን ዜጋታት ፊርማ ብምትእኽኻብ ንፕረዚደንት ባይደን ንምልኣኽ ዝጀመሩዎ ከምዝኾነ ይዝከር።


text:
ፍሉይ ልኡኽ ኢትዮጵያ ኣብ ሱዳን ኣምባሳደር መሃመድ ዲርዲሪ ተቓወምቲን ወታሃደራዊ መሪሕነት’ታ ሃገር ሲቪላዊ ምምሕዳር ንምምስራት ዳግማይ ልዝብ ክጅምሩ ምስምማዖም ሓቢሮም።
መራሒ ቀንዲ ሕብረት ተቓዋሚ ውድብ ሱዳን ማዲኒ አባስ ማዲኒ ድሕሪ ምስ ላዕለዋይ ዲፕሎማት ኣሜሪካ ኣብ ጉዳያት ኣፍሪቃ ዘካየድዎ ልዝብ ኣሜሪካ ሲቪላዊ ምምሕዳር ኣብታ ሃገር ንምምስራት ዘካይድዎ ዘለው ጻዕርታት ከምትድግፍ ገሊጾም።
ማዲኒ አባስ ብዛዕባ ምስ ቲቦር ናዥ ዝነበሮም ርክብ “ ንሕና ንምክትል ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ኣብ ጉዳያት ኣፍሪቃ ቲቦር ናዥ ኣሜሪካ ንትጻወቶ ተራ ብምምስጋን ጠለባትና ብንጹር ሓቢርናዮም ኢና፡ ንሶም እውን ኣሜሪካ መዝነት ናብ ሲቪላዊ ምምሕዳር ክሰጋገር ደገፋ ከምተበርክትን ኣብ ጎኒ ተበግሶ ኣፍሪቃዊያን ደው ከምትብል ብንጹር ሓቢሮም’ዮም። ንሶም ብሰውራ ህዝቢ ሱዳን ከምተመሰጡን ኣብ መወዳእታ ድማ ዕላምኡ ክወቕዕ ከምዝክእል ገሊጾምና’ዮም” ኢሎም።
ድሕሪ ምውዳቕ ፕረዚደንት ዑመር ኣልበሽር ነታ ሃገር ዝመርሕ ዘሎ ወታሃደራት መሪሕነት ብወገኑ እሱራት ፖለቲካ ከምዝፈትሕ ገሊጹ’ሎ።
ብሰንኪ ናህሪ ዋጋታትን ሕጽረት ሸርፊን ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ወርሒ ታህሳስ ኣብታ ሃገር ብዝተላዕለ ተቓውሞ ነታ ሃገር ንኣስታት 30 ዓመታት ዝምርሑ ፕረዚደንት ኣል በሽር ካብ መሪሕነቶም ክወርዱ አገዲዱ’ዩ።ድሕሪ ኡ'ውን ሲቪላዊ ምምሕዳር ኣብታ ሃገር ክምስረት ዝጠልቡ ተቓውሞታት ክካየዱ ጸኒሖም'ዮም።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ኣሜሪካ ንዶናልድ ቡዝ ፍሉይ ልኡኽ ናብ ሱዳን ኮይኖም ከገልግሉ መዚዛ’ላ። ንሶም ኣብ እዋን ምምሕዳር ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ፍሉይ ልኡኽ ኣሜሪካ ኣብ ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ኮይኖም ምግልጋሎም ይፍለጥ።


text:
መንግስቲ ሱዳን ኣንጻር ስርዓት ኣስመራ ኣብ ውድብ ው.ሕ.ሃ ክሲ ተቕርብ
መንግስቲ ሱዳን ነቲ ኤርትራ ትገብር ዘላ ዘይምርግጋእ ኣብ ዞባ ምብራቕ ሱዳን ብምዕጣቅን ምድጋፍን ወተሃደራዊ ምንቕስቃስ ናይ ክሲ ፋይል ንባቶ ጸጥታ ከተእትው ምዃና ኣምባሳደር ሱዳን ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣልፋሕ ኤርዋ ሎሚ ንግሆ ኣፍሊጡ ክብል ዝበጽሓን ዜና ሓቢሩ።እቲ ኣምባሳደር፡ ወጻኢ ጉዳይ ሱዳን ነቲ ወግዓዊ ክሲ ኣንጻር ኤርትራ ብዛዕባ እቲ ተገብሮ ዘላ ዘይሓላፍነታዊ ተግባራት ናብ ምርግጋእ ሰላም ሱዳን ዝቐነዐ ከቅርብ ምዃኑ ገሊጹ።ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስተር ሱዳን ነቲ ክሲ ንሚስተር ኮፊ ኣናን ዋና ጽሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ንኣቦ መንበር ባይቶ ጸጥታ ኣብ ናይ ሎሚ ርክቡ ድሕሪ ፍርቂ መዓልቲ ብኣቆጻጽራ ስዓት ሱዳን ከረክብ ምዃኑ ኣምባሳደር ኤርዋ ሓቢሩ።
መንግስቲ ሱዳን ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ምብራቕ ሱዳን ዝተራእየ ወታሃደራዊ ስርሒታት ኤርትራ ነቲ ብግንባር ምብራቕ ዝፍለጥ ውተሃደራዊ ምንቅስቃስ ኣብ ኩሉ መዳይ ትሕግዝ ብምባል ከምዝኸሰሰት ይፍለጥ።
ሚኒስተር ውጻኢ ጉዳይ ሱዳን ቅድሚ ትማሊ ኣብ ዋሽንግቶን ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግላጺ ንዞባዊያንን ኣህጉራዊያንን ኣካላት ብዝዓባ እቲ ዘይሓላፍነታዊ ተግባራትን ምትእትታው ስርዓት ኣስመራ ኣብ ጉዳይ ሱዳን ከምዝሓበረት ኣስሚርሉ ከምዝነበረ ይዝከር።
ሎሚ ማዕከናት ዜና ሱዳን፡ ኣምባሳድር ሱዳን ኣብ ው.ሕ.ሃ.፡ ሱዳን ኣብዚ ግዜ ማሕበረሰብ ዓለም ኣብ ልዕሊ እቲ ዘይሓላፍነታዊ ተግባራት ስርዓት ኣስመራ ስጉምቲ ከወስድ ትጽቢት ኣለዋ ከምዝበለ ኣመሓላሊፈን።
እቲ ኣምባሰደር ግልጺ ባህሪያት ስርዓት ኣስመራ ኣንጻር ተበግሶ ማሕበረሰብ ዓለም ኣብ ሱዳንን ኣብቲ ዞባ ዝገብሮ ዘሎ ጻዕርታት ንምስፋን ሰላም እትዘርግን ብሕጊ ዘይትቕየድ ሃገር ክብል ገሊጽዋ።በንጻሩ ስርዓት ኣስመራ ኣብ ጸገማትን ሽግራትን ህዝቢ ኤርትራ ከምእውን ኣብ ምክባር ስብኣዊ መሰላት ከተትኩር ይግባእ ክብል ኣስሚርሉ።
እዚ ኩሉ ምዕባለ ዝመጽእ ዘሎ ድሕሪ እቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ምብራቕ ሱዳን ዝተስራእየ ወተሃደራዊ ስርሒታት ብዑጡቃት ተቓወምቲ ሱዳን ካብ መሬት ኤርትራ ዝብገሱ፡ ሱዳን ነዞም ተቓወምቲ ኤርትራ ትድግፍ ኢላ ከምዝከሰሰት ይዝከር።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2884


text:
ንባባት፡ 1ቆሮ 15፡20-27፥ ራእ 11፡19-12፡1-6፥ ግ.ሓ. 1፡12-15፥ ሉቃ 1፡39-56
ሓደ ናይ ከኒሻ ቀሺ ሓደ እዋን አብ መዕቆቢ ዘኻትም ነቶም አብኡ ዝእለዩ ሕፃናት ክርኢ ከደ ነፍሲወከፎም ዝጽልይዎ ጸሎት ክነግርዎ ሓተቶም። ሓደ ካብቶም ሕፃናት ቅድሚ አብኡ እምታዉ አብ ካቶሊካዊ ቤት ትምህርቲ ዝምሃር ዝነበረ አቦና አብ ሰማይ ትነብር ኢሉ ምስ ወድአ ሰላም ንአኺ ኦማርያም ኢሉ ጅምር ምስ አበለ ወዮ ቀሺ ትርር ብዝበለ ቃላት ጽናሕ ጽናሕ ብዛዕብአ ክንሰምዕ አየድልን እዩ አብ ጸሎተ ሃይማኖት ሕለፍ ኢልዎ። እቲ ንእሽቶይ ቆልዓ ከም ዝበሎ ጀመረ እንተ ኾነ አብቲ ካብ ማርያም ተወልደ ዝብል ምስ በጽሐ ስግ በለ እሞ እንደገና ሕጂ ኸአ መጺአ. . ሕጂኸ እንታይ እየ ክገብር በለ ይብሃል።
ብርግጽ ብዘይ ማርያም ኢየሱስ አይምተዋህበናን ስለዚ ክንፈላልዮም አይግባእን፥ ኩሉ ጊዜ “ምስለ ፍቁር ወልዳ” ኢና እንረኽባ። ሎሚ ዘኪርናዮ ዘሎና ሓደ ካብቲ ዓበይቲ ብዓላት ማርያም ፍልሰታ እዩ። ቀንዲ ምስጢሩ ኸአ ማርያም ምድራዊ ሕይወታ ወዲአ ብነፍስን ብሥጋን ንሰማይ ዝፈለሰትሉ እዩ። አብ ነፍሲወከፍ ዓመት ንክልተ ሶምን እናጾምናን እናተማህለልና እንቀራረበሉ ፍሉይ ምስጢር እምነት ዝሓዘ ብዓል እዩ። እዚ ብዓል ነቲ ንነፍስወከፍን ዝጽበየና ዘሎ ትንሥኤ መቕድም አፍልጦና እዩ።
ሓደ ዝንገር ጽውጽዋይ ብዛዕባ ፍልሰታ ለማርያም አሎ። አብ ትውፊት ከም እንረኽቦ ማርያም አብ ኢየሩሳሌም (ወይ ኤፈሶን) ከም ዝሞተት አብ ጊዜ ሞታ ኩሎም ብሕይወቶም ዝነበሩ ሓዋርያት አብኡ ተረኺቦም ብዘይካ ቶማስ ንሱ ኸአ አብ ህንዲ ይሰብኽ ስለ ዝነበረ እዩ። እንተኾነ ብተአምራት አብቲ ሓዋርያት ዘለውዎ መጺኡ ንሬሳ ማርያም ክርኢ አጥቢቑ ሓቲቱ። አብ መቓብር ምስ ከዱ ንኹሉ ዘገረመ ብዘይካ ክዳውንታ እቲ መቓብር ጥርሑ ጸኒሑ ይብሃል።
ፍልሰታ ለማርያም ዓምዲ እምነት እዩ። ብኅዳር 1 1950 ዓ.ም. ፕዮስ መበል XII አብ ሓዋርያዊ አዋጆም (Munificentissimus Deus) አብ ዝብል ብአምላኽ ዝተገልጸ ዶግማ አዊጆሞ። “አብ መወዳእታ ድማ እዛ ካብ ኩሉ ርስሓት ኃጢአት (አዳም) ነጻ ዝኾነት ንጽሕቲ ድንግል፥ እዚ ምድራዊ ሕይወታ ምስ አብቀዐ ብሥጋን ብነፍስን ናብ ሰማያዊ ክብሪ ተወስደት፥ ብፍጹም ምልአት ነቲ አብ ልዕሊ ኃጢአትን ሞትን ዝተዓወተ ወዳ ምእንቲ ክትመስል ከአ ጎይታ አብ ልዕሊ ኩሉ ንግሥቲ ገቢሩ አማዕረጋ” ይብል።
እዚ ፍልሰታ ለማርያም ዝብል ዶግማ ከም ርድኢትን አበሃህላን አበው አብ አርባዕተ መርትዖታት ዝተመስረተ እዩ፡
· ማርያም ብዘይ ኃጢአት ዝተፀንሰት እያ፥ ንሳ ሳዕቤን ኃጢአት ዘይለኸፋ እያ፥ ሥጋአ ካብ ኩሉ ሓባራዊ ሕጊ ግዝአት ነጻ እዩ፥ በዚ ምኽንያት ብዘይ ዝኾነ ምብራስ አብ ሰማያዊ ክብሪ ክሳተፍ ፈሊሱ እዚ ኸአ ብመሰረት እቲ ናይ መጀመርያ መደብ አምላኽ ንደቂ ሰብ እዩ።
· ንሳ አደ አምላኽ እያ፥ ስለዚ ምስ ወዳ ብሥጋን ነፍስን ዘመሳስል አልአ።
· ወትሩ ድንግል እያ (ቅድምን ድሕርን ምውላዳ)፥ ሰውነታ መወዳድርቲ ብዘይብሉ ብድንግልናዊ ሓድነት ዝተዓቀበ እዩ።
· ንሳ አብ ድሕነትና ተሳታፋት ኮይና co-redemptoris ማለት አብ ናይ ክርስቶስ ናይ ድሕነት ሥራሕ ተኻፊላ/ተሳቲፋ ስለዚ ንፍረ ድሕነት ብምልኡ ተጠቒማትሉ እዚ ኸአ አብ ናይ ነፍስን ሥጋን ክብሪ ዘጠቓለለ እዩ።
እዚ ዶግማ ፍልሰታ አብ ምውዳእ ምድራዊ ሕይወታ ማርያም ብሥግአን ብነፍሳን ንሰማይ ፈሊሳ ከምቲ ሄኖክ፥ ኤልያስን ምናልባት ካልኦትን ቅድሚአ ዝፈለሱ። ማዕረ ማዕሪኡ ክንሕሳቦ ዘሎና ግጉይ ትምህርቲ ንፍልሰታ ዝርኢ አሎ። ገለ ሰባት ካቶሊካውያንን ኦርቶዶክስን ማርያም ንሰማይ ዓሪጋ ኢሎም ይአምኑ ዝብሉ፥ እዚ ግን ቅኑዕ አይኮነን። ክርስቶስ ጥራሕ እዩ ብገዛ ኃይሉ ንሰማይ ዝዓረገ። ማርያም ንሰማይ እያ ፈሊሳ እዚ ማለት ከአ ብኃይሊ አምላኽ ንሰማይ ተወሲዳ ማለት እዩ። ብናይ ገዛእ ርእሳ ኃይሊ አይገበረቶን። አብ ናይ ፍልሰታ ምህልላ ላቲ ክብር ወስባሕት ወለወልዳ አምልኮ ወስግደት እናበልና ማርያም ክብርቲ ፍጥረት እምበር አምልኾ ከምዘይ ግብአ ንገልጽ።
አብ ራእይ ዮሓንስ ከምኡ ወንጌል ሉቃስ ዘንበብናዮ ክልቲኡ ንድንግል ማርያም ታቦተ ኪዳን ናይ ሓዲስ ኪዳን ከም ዝኾነት ይገልጽ። አብ ራእይ ዮሓንስ 11፡19, 12:6 እታ አብ ሰማይ ዘላ መቕደስ አምላኽ ከአ ተኸፍተት አብታ መቕደስ አምላኽ እውን ታቦት ኪዳኑ ተራእየ እናበለ ይጅምር። እታ ታቦተ ኪዳን ምስታ ሰበይቲ ፀሓይ ዝተወንዘፈት ወርኂ ብእግራ ዝረገጸት ዓሠርተው ክልተ ኸዋኽብቲ ከም አኽሊል አብ ርእሳ ዝደፍአት እናበለ የነጻጽራ። ንሳ ወዲ ወለደት፥ ንኹሎም አሕዛብ ብበትሪ ሓጺን ኪጓስዮም ዘለዎ ወዲ ወለደት፥ እቲ ወዳ ኸአ ናብ አምላኽን ናብ ዝፋኑን ተምንጢሉ ተወስደ። እታ ሰበይቲ ድማ ናብቲ አምላኽ ዘዳለወላ ቦታ ናብ ምድረ በዳ ሃደመት። እዛ ሰበይቲ ተባሂላ ዘላ ብርግጽ አምሳል ማርያም እታ ታቦተ ኪዳን ናይ ሓዳሲ ኪዳን ዝኾነት እያ።
አብ ሉቃ 1፡39-56 ማርያም ነፍሰ ጾር እንከላ ንኤልሳቤጥ ዘመዳ ንሳ እውን ነፍሰ ጾር ዝነበረት ክትበጽሓ ከምዝኸደት ነንብብ። እዚ ምስቲ አብ ፪ሳሙኤል 6፡1-23 ዘሎ ዳዊት ንጉሥ ንታቦተ ኪዳን ዘእተወሉ ተመሳሳላይ ኮይኑ ንረኽቦ። አብ ወንጌል (1) ዮሓንስ መጥምቕ ብተሓጓስ አብ ከርሲ አዲኡ እንከሎ ከም ዝተሰራሰረ (2) ኤልሳቤጥ ቃል ሰላምታ ማርያም ምስ ሰምዐት አደ ጎይታይ ናባይ ክትመጺኸ እዚ ኻበይ ኮነለይ በለት። (3) ማርያም ንሠለስተ ወርኂ ዚአክል ምስ ኤልሳቤጥ ተቐመጠት ዝብል ንረክብ። ብተመሳሳሊ አብ ፪ሳሙኤል (1) ዳዊት ካብ ሓጎስ ዝተላዕለ ክስዕስዕ ንርእዮ (2) ዳዊት ከመይ ኢሉ ታቦተ ኪዳን አብ ገዛይ ይመጽእ እናበለ ብአድንቖት ይዛረብ፥ (3) ታቦተ ኪዳን አብ ቤት ዖቤድ ኤዶም ጌታዊ ሠለስተ ወርኂ ተቐመጠ። ንኽልቲኡ ፍጻሜታት ክነወዳድሮ እንከሎና ማርያም እታ ሓዳስ ታቦት ናይ ሓዲስ ኪዳን እያ።
አብ ብሉይ ኪዳን ታቦተ ኪዳን ሰለስተ ነገራት ዝሓዘ እዩ (1) ክልተ ጽላት እምኒ ዓሰርተ ትእዛዛት ዝሓዘ ባዕሉ እግዚአብሔር ዝጸሓፎ ንሙሴ ዝሃቦ፥ (2) ኅብስተ መና መግቢ እስራኤላውያን ካብ አምላኽ አብ ጉዕዞ በረኻ ዝተዋህብዎ (3) በትረ አሮን (ሊቀ ካህናት) ዝጠጠዐት። አብ ሓዲስ ኪዳን ማርያም ሓዳስ ታቦት ንኢየሱስ ዝጾረት እያ፥ (1) ናይ ፍቕሪ ሕግታቱ አብ ልቢ ደቂ ሰብ ዝተጻሕፈ (2) ናይ ሓዲስ ኪዳን ኅብስተ መና ናይ ሕይወት እንጌራ፥ (3) ናይ ሓዲስ ኪዳን አሮን ሊቀ ካህናት እዩ።
አብ ቀዳመይቲ ንባብ 1ቆሮ 15፡20-27 ቅ. ጳውሎስ ብዛዕባ ውድቀትን ድሕነትን ይዛረብ። ከምቲ ኩሎም ብአዳም ዝሞቱ ከምኡ ድማ ኩላቶም ብክርስቶስ ሕያዋን ክኾኑ እዮም። በዚ ምኽንያት ኢና ንኢየሱስ ሓዲስ አዳም እንብሎ። እንተኾነ ነዚ ምስ በልና ቀልጢፍና ሓደ ነገር ከም ዝጎደለ ክንግንዘብ ንኽእል። ቀዳማይ ውድቀት ታሪኽ ናይ አዳም ውድቀት ጥራሕ አይኮነን ናይ አዳምን ሔዋንን እዩ። ኢየሱስ ሓዲስ አዳም እንተ ኾነ መንድአ እያ ሓዳስ ሔዋን? ማርያም እያ ሓድስ ሔዋን። ከምቲ ናይ ወድቀት ታሪኽ ብምልኡ ብዘይ ሔዋን ክንገር ዘይክአል ከምኡ ኸአ ምሉእ ታሪኽ ድሕነትና ብዘይ ማርያም ክንገር አይክአልን እዩ። እዚ ማዕረ ማዕረ አብ መንጎ ቀዳሞት አዳምን ሔዋንን ብሓደ ወገን ሓደስቲ አዳምንን ሔዋንን ኢየሱስን ማርያምን ብካልእ ወገን እና አነጻጸርና ክንርእዮ ንኽእል።
· አብ ብሉይ ኪዳን እታ ሰበይቲ (ሔዋን) ካብ ጎኒ ሰብአይ አዳም ተፈጢራ፥ አብ ሓዲስ ኪዳን እቲ ሰብአይ (ኢየሱስ) ካብ ሰበይቲ (ማርያም) ተወሊዱ።
· አብ ብሉይ ኪዳን እታ ሰበይቲ (ሔዋን) ትእዛዝ እግዚአብሔር አፍሪሳ ነቲ ሰብአይ (አዳም) ከምአ ትእዛዝ ከም ዘፍርስ ገራቶ፥ አብ ሓዲስ ኪዳን እታ ሰበይቲ (ማርያም መጀመርያ ንመልእኽቲ አምላኽ ሕራይ ኢላ፥ ንወዳ ኢየሱስ ከአ ከምኡ ከም ዝብል ገራ አዕብያቶ።
· አብ ብሉይ ኪዳን አዳምን ሔዋንን ንአምላኽ ብሓባር ብዘይምእዛዞም ጽቡቕ ጊዜ አሕሊፎም። አብ ሓዲስ ኪዳን ኢየሱስን ማርያምን ንድላይ አምላኽ ብምፍጻሞም ተሳቕዮም። ናይ ሓዘን ኲናት ንልቢ ክልቲኦም ወጊእዎ።
· አብ ብሉይ ኪዳን አዳምን ሔዋንን ሽዑ ንሽዑ ሳዕበን ዘይ ምእዛዞምም መቕጻዕቲ ወድቀቶም ማለት ኃጢአትን ሞትን ተቐቢሎም። አብ ሓዲስ ኪዳን ብተመሳሳላይ መገዲ ኢየሱስን ማርያም ሽዑ ንሽዑ ፍረ ተአዝዝኦምን በረኸት ድሕነትን ተቐቢሎም እዚ ማለት ከአ ምልአት ሕይወት ምስ አምላኽ፥ ኢየሱስ ብርዕርገቱ ማርያም ከአ ብፍልሰታ ተጎናጺፎም።
ፍልሰታ ለማርያም ቀንዲ ዘዘኻኽረና እምብአር ማርያም ሓዳስ ሔዋንን ሓዳስ ታቦተ ኪዳን ከምዝኾነት፥ ንድለት አምላኽ ብምእዛዛ ንመድኃኔ ዓለም አምጺአትልና በዚ ኸአ ተሓባባሪት አብ ድሕነትና ኮይና አብቲ ናይ አምላኽ መደብ ድሕነት ተሳቲፋ፥ አብ መወዳእታ ኸአ ናብ ሰማይ ብምፍላሳ ዓስቢ ፍረ ተአዝዞአ ረኺባ።
ስለዚ ፍልሰታ ማርያም መለኮታዊ ህያብ ንማርያም ነቲ ቅዱስን ንጹሕን ሕይወታ እዩ። ብአምላኽ ዝተዋህባ ክብሪ ብትሕትንአ፥ ብእምነታ፥ ብተአዝዞአ፥ ብተሳርፎአ፥ ፍቕራን ንነገራት ብምልኡ አብ ትሕቲ አምላኽ ብምግባራን። እዚ ናይ ነፍስወከፍና ተስፋ ዝጽበየና ክብሪ ግርማ እዩ፥ እዚ ግን አሰራ እንተ ሰዓብና ኢና እንረኽቦ፥ ብኹሉ ንአአ እንተ መሰልና አብቲ ኢየሱስን ማርያም ዘለውዎ ክንአቱ ከምኡ አብ ክብሪ አምላኽ ክንሳተፍ ንክእል። ንሳ አብ ሰማይ ኮይና ክትሕግዘና ክተማልደልናን ክትመርሓናን አብኡ አላ። አብዚ ብሩኽ ዕለት ንወላዲተ አምላኽ አብ እነኽብረሉ ዘሎና ሕይወትና ንክብሪ አምላኽ ዝገልጽ በቲ ኹሉ ዝገበረልና ዝሕጎስ ይግበረልና።
ኦ ማርያም ብሥጋኽን ነፍስኽን ንሰማይ ዝፈለስኪ ንሕና ውን አሰርኪ ተኸትሊና ኩሉ አምላኽ ዝደልዮ እናገበርና ንመገዲ ቅድስና ክንተሓሓዞ እሞ አብ ሕቕፍኽን ሕቕፊ ወድኽን ዘብጽሕ ግብሪ ክህልወና ሓግዝና ለምንልና። ሰላምን ፍቕርን ተስፋ ዘውርድ ብዓል ይግበረልና።
ብሩኽ ዓውደ ዓመት።
አባ ንጉሠ ፍሥሓ


text:
ንሕና ኣብ ኢትዮዽያ፣ኣብ ምዕዋት ምለንየማዊ ሸቶ፣ኣብ ኩሎም ፅፍሕታት ርኡይ ምዕባለ ኣርኢና‘ለና።ምዕራፍና ብወነና ክንውስን ተዳሊ ኣለና። ስትራተጂና‘ውን ሓንፂፅና ኢና።ውሽጣዊ ዓቅምታትና ፀንቂቅና ንምዕዋት ምለንየማዊ ሸቶ ንሰርሕ ኣለና።እተን ዝተወሰና ንረኽበን ዓለም-ለኸ ሓገዛት፣ንፃዕሪታትና ንድጉመሉ‘ለና።ኩሎም ውጥናት ልምዓትና፣ምስ ምዕዋት መደባት ምለንየማዊ ምዕባለ ዝጣዓዓሙ ኮይኖም‘ለው ይብሉ እቶም ቀዳማይ ምንስቲር።
ንሶም ወሲኾም ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት ንርከብ ህዝብታት፣ዕላማናን ስትራተጂክናን ክንውንን ኣለና ዝብል ዘየማትእ እምነት ኣለኒ።ኣብ ምዕዋት ምለንየማዊ ሸቶ ምስ ኩነታትና ዝጣዓዓሙን ፀጋታትና ንምምዝማዝን ዘኽእል ስትራተጂ ክንትግብር ይግባእ።ሓቂ‘ዩ፣እዚ ክትዛረቦን ክትትግብሮን በበይኑ‘ዩ።ምኽንያቱ ንረኽቦ ዝነበረ ግዳማዊ ሓገዝ፣ኣብ ትሕቲ ምሕረት ለገስቲ ወገናት ስለዝወደቀ‘ውን‘ዩ ኢሎም።
ኢትዮጵያ ንመብዛሕተኦም/ኩሎም መደባት ምለንየማዊ ሸቶ ክተዕውቶም'ያ ይብሉ ቀ/ሚ መለስ ዚናዊ
- በትረ ስልጣን
ንሕና ኣብ ኢትዮዽያ፣ኣብ ምዕዋት ምለንየማዊ ሸቶ፣ኣብ ኩሎም ፅፍሕታት ርኡይ ምዕባለ ኣርኢና‘ለና።ምዕራፍና ብወነና ክንውስን ተዳሊ ኣለና። ስትራተጂና‘ውን ሓንፂፅና ኢና።ውሽጣዊ ዓቅምታትና ፀንቂቅና ንምዕዋት ምለንየማዊ ሸቶ ንሰርሕ ኣለና።እተን ዝተወሰና ንረኽበን ዓለም-ለኸ ሓገዛት፣ንፃዕሪታትና ንድጉመሉ‘ለና።ኩሎም ውጥናት ልምዓትና፣ምስ ምዕዋት መደባት ምለንየማዊ ምዕባለ ዝጣዓዓሙ ኮይኖም‘ለው ይብሉ እቶም ቀዳማይ ምንስቲር።


text:
ፖለቲካዊ ቻርተር – ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ
ሕገ ህንጻ – ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ
ኩሎም ተቓወምቲ ፖለቲካዊ ውድባት ኤርትራ፣ ብደገፍቲ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ከተማ ለንደን ኣብ ልዕሊ ተቓላሳይ ጋዜጠኛ ኣማኑኤል እያሱ (ኣሰና) ዝተፈጸመ ግብረሽበራዊ መጥቃዕቲ ብሓባር ይኹንኑ!!
እቲ ብዕለት 26 ሕዳር 2019 ሰሉስ መዓልቲ፣ ኣብ ከተማ ለንደን ብደገፍቲ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ብጻይና ጋዜጠኛ ኣማኑኤል እያሱ ሓላፊ ረድዮን ሳተላይት ቲቪን ኣሰና ተጌሩ ዘሎ ግብረሽባራዊ መጥቃዕቲ ኣጥቢቕና ንዅንን። እዚ ንሓው እማኑኤል ኣጋጢሙ ዘሎ ሓደጋ፣ ቅድሚ ሓደ ዓመትው’ን እንተኾነ ኣብ ልዕሊ ዓርኪ ኤርትራውያን ዝኾነ እንግሊዛዊ ጋዜጠኛ ማርትን ፕላውት ተፈጺሙ ነይሩ’ዩ።
Read More>>
ነቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ብ10 ጥቅምቲ 2019 ኣብ ኣዲስ ኣበባ “ንኤርትራ እውክል እየ” ዝበልዎ ንቃወም፡
ናብ ክቡር ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ዓሊ
ቀዳማይ ሚኒስተር ፈደራላዊ ዲሞክራስያዊ ሪፐብሊክ ኢትዮጵያ
ኣዲስ ኣበባ
ክቡር ቀዳማይ ሚኒስተር፤
ንሕና እዞም ኣብ ታሕቲ ከቲምና ዘለና ኤርትራውያን ፖለቲካዊ ውድባትን፡ ካልኦት ኣብ ወጻእን ኣብ ውሽጢ ሃገርን እንርከብ ፍትሒ እንብህግን ምእንታኡ እንቃለሰን፡ ብዛዕባቲ ብ10 ጥቅምቲ 2019 ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ምምራቕ መናፈሻ ሓድነት ዘስማዕኩምዎ መደረ ዘለና ንጹር ተቓውሞ ነቕርብ።
Read More>>
የኢትዮጵያ ጠቕላይ ሚኒስተር፡ መስከረም 29/ 2012 ኣዲስ ኣበባ ላይ “ኤርትራን እወክላለሁ” ማለታቸውን እንቃወማለን
ለተከበሩ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ዓሊ
የኢትዮጵያ ፈደራላዊ ዲሞክራስያዊ ሪፐብሊክ ጠቅላይ ሚኒስተር
ኣዲስ ኣበባ
የተከበሩ ጠቅላይ ሚኒስተር
እኛ ስማችን ከታች የተጠቀሰው፡ የኤርትራ የፖለቲካ ድርጅቶች እና፡ ሌሎች በኤርትራና በውጭ ኣገር የምንገጅ ፍትህ ፈላጊና ለፍትህ የምንታገል ኤርትራዊ እንቅስቃሴዎች፡ መስከረም 29/ 2012 ኣዲስ ኣበባ ላይ ብኣንድነት ፓርክ የምርቃ ስነ-ስርዓት ላይ ባሰሙት ንግግር ያለንን ተቃውሞ በግልጽ እንገልጻለን።
Read More>>
ርሑስ ቅዱስ ዮውሃንስን ሓድሽ ዓመትን ይግበረልና !!
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ
BBC News | ትግርኛ
ሃገራዊ ባይቶ ንዴሞክራሲያዊ ለውጢ፡ “ብሓዲሽ መንፈስ ክንቃለስ ኢና”
ሓይልታት ተቓውሞ ህዝቢ ኤርትራ፡ ንነዊሕ ዓመታት በብዝመስሎን በብዝጥዖምን ኣገባብ ብተናጸልን ድሩት ሕብረትን ክሰርሕ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ተነጻጺልካ ምስራሕ ትርጉም ስለዘይረኸበሉ፡ ዓቕምታቱ ንምውህሃድ ኣብ 2010 ኣብ ኣቃቂ ኢትዮጵያ ንኹሎም ተቓለስቲ ሓይልታት ተወኪሳን ጎስጒሳን ሰፊሕ ዋዕላ እተሰናድእ ኮሚሽን ኣቚሙ።
ኣብ ሕዳር 2011 ከኣ እቲ ኮሚሽን ዕድመኡ ምስ ዝተቐበሉ ፖለቲካዊ ውድባት፡ ሲቪክ ማሕበራትን ደለይቲ ፍትሒ ውልቀ ሰባት ኣብ ኣዋሳ ኢትዮጵያ ፈላሚ ጉባኤ ኣካይዱ፡ ዘትዩን መኺሩን ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ዝስመ ጽላል ደምበ ተቓውሞ ቆይሙ።
Read more>>
ኣብ ንቕሎ ኣዴታት ንድሕነት ሃገር ነሓሰ 22, 2019
ብኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝቐረበ መደረ !!
ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን፡
• ኣዳለውቲ መደብ ዕዮ ናይዚ ታሪኻዊ መድረኽ’ዚ
• ኣባላትን ኣመራርሓን ንቕሎ ኣዴታት
• ዕዱማት ወከልቲ ፖለቲካዊ ውድባትን በርጌሳዊ ማሕበራትን
• ካብ ዝተፈላለየ ሃገራት ጉዳይ ሃገርኩም ዓዚዝኩም ተግባራዊ ሓድነት ህዝብና ንምርግጋጽ
ዝመጻኹም ኩልኹም ኣጋይሽን፣
ኣቐዲመ ብስመይን ብስም ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጥን ክብ ዝበለ ሃገራዊ ሰላምታ
አቕርብ። ኣስዒብ ድማ እዚ ንኣትዎ ዘለና ናይ ዘተ መስርሕ፣ ንሕልሚ ኣዴታት ኤርትራውያን ጋህዲ
ንምግባር ዕዉት ናይ ዘተ መስርሕ ኮይኑ ንኽወጽእ ዘለኒ ጽቡቕ ምንዮት እገልጽ። ነቲ ነዊሕ ጉዕዞ ሓርነት፣
ብሓጺር መድረኽ ሰጊርና፣ ህዝብና ካብ ኣደዳ ስደትን፣ ብርሰትን ንምድሓን ሎሚ ብመዓልታት እምበር፣
ብኣዋርሕ ምቝጻር እኳ ንህዝብና ተስፋ ዝህብ ደሃይ ኣይኮነን። ደቀንስትዮ ኣዴታትን፣ ኣሓትን፣ ደቅናን፣
ብሰንኪ’ቲ ጸቓጢ ዝኾነ ባህልታትን፣ ማሕበራዊ ድሕረታትን፣ ብሰንክ’ቲ ምዕሩይ ዕድላት ናይ ትምህርቲ
ዘይምርካብን፣ ብሰንክቲ ኣብ ህንጸት ስድራቤት ዘይኮነስ፣ ኣብ ፋሕ ፋሕ ዝበሉ ደቃተን ምቍማት
ዝጠፍእ መዓልታዊ ህይወትን፣ ምንዳይ መግበ-ዕለትን ተጸሚደን ይነብራ ስለ ዘለዋ፡ ተረአንን፣
ኣበርክቶአንን ኣብ ፖለቲካ ሃገረ ኤርትራ ኣዝዩ ዝበዅረ ኮይኑ እዩ ጸኒሑን ዘሎን።
Read more>>
BBC News | ትግርኛ
ፖሊስ ከተማ ካይሮ ብዙሓት ኤርትራውያን ሰልፈኛታት ኣሲሩ
ካብ ሰዓት 7 ንጉሆ ጀሚሮም ኣብቲ ስፍራ ዝተረኽቡ እቶም ከባቢ 500 ዝኾኑ ስደተኛታት “ሕቡራት ሃገራት ኣበይ ኣሎ?” ኢሎም እናጨደሩ ዘርእይ ቪድዮ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ተዘርጊሑ ኣሎ።
እንተኾነ ግን ፖሊስ ነዊሕ ከይጸንሑ ከም ዝበተኖም ይገልጹ።
Read More>>
ደብዳቤ ናብ ዝኸበርካ ሓው ተስፋይ ወልደሚካኤል (ደጊጋ)
ኣቦ መንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ
ኣቀዲመ ዝዓዘዘ ናይ ቃልሲ ሰላምታይ እልእከላካ። ብምቕጻል፣ 3ይን ሓድነታውን ጉባኤኹም ብዓወት
ምዝዛሙ ዝተሰማዓንና ሓጎስ ዓቢ ምዃኑ ክገልጸልካ ደስ ይብለኒ። ከምኡ’ውን ከም ናይ ነዊሕ ዓመታት
ምኩር ተቓላሳይ፣ ኣቦ መንበር ስልፊ ንኽትከውን ኣባላት ማእከላይ ባይቶ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ
ዘንበሩልካ እምነት ኣብ ቦትኡ ምዃኑ ብምግላጽ፣ ተሰኪምካዮ ዘሎካ ሓላፍነት ብዓወት ንኸተሳላስሎ ልባዊ
ምንዮተይ አመሓላልፈልካ።
Read more>>
ብሓው ባህታ ሃይለማርያም፣ ተጠባባቒ ኣባል ፈጻሚ ቤ/ጽ ኤ.ሃ.ባ.ዲ.ለኣብ ፈስቲቫል ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝቐረበ ቃል
ዝኸበርኩም ኣዳላውቲ ሽማግለ ፈስቲቫል።
ዝኸበርኩም ኣባላት መሪሕነትን መሰረታትን ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ።
ዝኸበርኩም ተሳተፍቲ ናይዚ ፈስቲቫል።
ብስመይን ብስም መሪሕነትን ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞራስያዊ ለወጢ ኣብ መንጎኹም ተረኺበ ናይ
ደገፍ መልእክቲ ከቕረብ ክብሪ ይስማዓኒ።
ፈስቲቫልኩም ምስ ምዕዋት ሳልሳይን ሓድነታውን ጉባኤ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝብኒ ኤትራን ሃገራዊ ድሕነት
ኤርትራ -ሕድሪን ምትእስሳሩ፡ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ ኢዩ። እንቛዕ ካኣ ደስ በለኩም።
Read more>>
ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን ኤ/ሃ/ባ/ዲ/ለ
ክቡራትን ክቡራንን ኣንበብቲ ፡
ኣስዒብና ብሓው ነጋሽ ዑስማን፣ ኣቦ መንበር ፈጻሚ ቤ/ጽ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ 3ይን ሓድነታውን ጉባኤ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራን ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ – ሕድሪን ዝቐረበ ቃል ከነቕርበልኩም ደስ ይብለና።
ሳልሳይን ሓድነታውን ጉባኤ ሰዲህኤን ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ሕድርን ጀሚሩ
ሎሚ ዕለት 29 ሓምለ 2019 ሳልሳይን ሓድነታውን ጉባኤ ሰዲህኤን ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ሕድርን ኣብ ቪስቫደን ብድምቀት ጀሚሩ ውዒሉ። ኣብዚ ታሪኻዊ ዝኾነ ሓድነታዊ ጉባኤዚ ካብ ኣወስትራልያ፡ ካናዳ፡ ኣመሪካን ሃገራት ኤውሮጳን ኣባላት ክልቲኤን ፖለቲካዊ ሓይልታት መሪሕነትን ተወከልትን ዝተሳተፍዎ ጉባኤ እዩ።
Read More>>
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢኣብ ኣኼባ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት – ጅነቫ ተሳቲፉ
ወ/ሪት ሓናን መሓመድ ሳልሕ፣ ኣባል ፈጻሚ ቤ/ጽ ኤ/ሃ/ባ/ዲ/ለ፣ ንኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ወኪላ ኣብ’ቲ ካብ ዕለት 24 ሰነ ክሳብ 12 ሓምለ ዝካየድ ዘሎ መበል 41 ዙር ምዱብ ኣኼባ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ተሳቲፋ።
Read more>>
ቃል መሪር ሓዘን
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ብምኽንያት ዕርፍቲ ክብርቲ ኣዴና ወ/ሮ ዓሻ ዑስማን ኢድሪስ፣ በዓልቲ ቤት ጅግና ፈላሚ ብረታዊ ተጋድሎ ህዝብና ስዉእ ሓምድ ኢድሪስ ዓዋተ፣ ዝተሰማዖ መሪር ሓዘን ብምግላጽ፣ ንመዋቲት ኣብ ሰፊሕ ገነቱ ክቕበለን ንልዑል ፈጣሪ ንምህለል፣ ንኽቡራት ቤተ ሰበን መላእ ህዝቢ ኤርትራን፣ ብፍላይ ድማ ንኽቡር ተጋዳላይ ዶር. ከራር ሓምድ ኢድሪስ ዓዋተ ጽንዓትን ኣኻእሉን ይሃቦም።
Read more>>
ጋዜጣዊ መግለጺ- 6 ሰነ 2019
ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ወተሃደራዊ መሰጋገሪ ባይቶ ሱዳን፣ ነቶም ኣድማ ገይሮም ዘለዉ ሰላማውያን ንምብታን፣ ሓይሊ ብድሕሪ ምጥቃሙ፡ ኣብ ሱዳን ዝምዕብል ዘሎ ኩነታት ኣመልኪቱ ውሳኔ ክምዝውስድ ክግመት ጸኒሑ’ዩ። ሚኒስትሪ ዜና ገባቲ ስርዓት ኢሳያስ ብዕለት 5 ሰነ 2019 ኣብ ዘውጸኦ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ ከሎ ጌና ንምቕዳሙ፡ ንሕብረት ኣፍሪቃ ጉዳይ ሱዳን ኣህጉራዊ መልክዕ ከየትሕዞን፡ ነቲ ኩነታት ከየጋድዶን ኣጠንቂቑ። ኣብ ርእሲኡ’ውን መግለጺ ስርዓት ህግደፍ፡ ሕብረት ኣፍሪቃ ድልየታት ህዝቢታት ኣፍሪቃ ኣብ ምርግጋጽ ከም ዝፈሸለን፡ ንግዳማዊ ኢድ ምትእትታው ጠንቅታት ኣብ ምፍጣር ግደ ይጻወት ምህላዉ ገሊጹ።
Read more>>
ናይ ዮሃና መልእኽቲ ብኣጋጣሚ ዒድ ኣል ፊጥር ኣል ሙባረክ
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ፣ ብኣጋጣሚ ዒድ ኣል ፊጥር ኣል ሙባረክ፣ ንኹሎም ኤርትራውያንን፣ ሓይልታታ ዲሞክራስያዊ ለውጥን፣ ኣባላት ሃገራዊ ባይቶን ከምኡ’ውን ንኣመንቲ እስልምና ኣብ ዓለም እንቛዕ ጾም ሮሞዳን ወዲእኩም ናብ ዒድ ብሰላም ኣብጻሕኩም ብምባል፣ ርሑስ ዒድ ክገብሮ ምንዮቱ ብምግላጽ፣ ንህዝብና ካብ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ተገላጊሉ፣ ኣብ መላእ ሃገርና ናይ ሓርነትን ሰላምን ርግኣታትን ሰንደቕ ዕላማ ዘንበልብለሉ እዋን ክኾናልና ንልዑል ፈጣሪ ይልምን።
ርሑስ ዒድ ኣል ፊጥር ይግበረልና !!
ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ
3 ሰነ 2019
ደምዳሚ መግለጺ ቀዳማይ ስሩዕ ኣኼባ
ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ኤሃባዲለ
ብድሕሪ ምዝዛም ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢን ዝተገብረ ቀዳማይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ መሪሕነትን፡ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት፣ ብጉባኤን ብማእከላይ መሪሕነትን ዝተወስዱ ውሳኔታትን ዝተሓንጸጹ መደብ ዕዮን ንምትግባር፣ እዋናዊ ትልምታት ንምስራዕ ቀዳማይ ስሩዕ ኣኼብኡ ኣካይዱ።
Read more>>
መግለጺ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ብኣጋጣሚ መበል 28 ዓመት ዝኽሪ ናጽነት ኤርትራ
ሎሚ 24 ግንቦት 2019፣ ኤርትራ ሃገርና ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ኢትዮጵያ ነጻ ዝወጸትሉ ዝኽሪ መበል 28 ዓመት እነብዕለሉ ዕለት ኢዩ። እዚ ነጻነት’ዚ ብሳላ’ቲ ንኣስታት 50 ዓመታት ዝወሰደ ሰላማውን ብረታውን ቃልሲ ህዝብናን ብዝተኸፍለ ሰፍ ዘይብል መስዋእትን ዝተረጋገጸ ነጻነት ኢዩ።
Read more>>
ደምዳሚ ኣዋጅ
ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ድሕሪ ናይ ነዊሕ ዓመታት ደውታ፣ ነቲ ዘጋጠሞ ቅልውላው ሰጊሩ፣ ኣብ መንጎ ኣካላቱ ዝኾኑ ሓይልታት ብዝነበረ ዘይምኽኑይ ምስሕሓባትን ካልእ ወድዓዊ ምኽንያታትን ዝተፈጥረ ቅልውላው ኣሊዩ፣ ኣብ ገዛእ ዓቕሙ ተመርኲሱ፣ ኣብ ትሕቲ “ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ፣ ነጻነትናን ልዑላውነትና ንምዕቃብን፣ ሓድነት ህዝብና ንምዕዛዝን፣ ህልውን መጻእን ዕድልና ባዕልና ንምቊጽጻርን” ዝብል ጭርሖ፣ ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤኡ ካብ ሚያዝያ 16 ክሳብ 21 2019 ኣብ ሽወደን ከተማ ስቶክሆልም ኣሰላሲሉ።
Read more>>


text:
ሳምቡሳምቦ ንዝበለ
ሳምቡሳምቦ ንዝበለ
ስርዓት ህግደፍ ንህዝቢ ኤርትራ ቀዳማይ ጸላኢኡ እዩ። ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይውን ፡ንሕልና ዘለዎ ኤርትራዊ ዘሐፍር ገበን እዩ ዝካየድ ዘሎ። አራዊት ተመን ዕዳጋ ከቃብጸካ ዝመጸ፡ምቅባጹ እምበር፡መን የቃብጾ ስለ ዘየገድስ ኩሉ እዩ በትሪ ዘውድቐሉ። ብምሕዝነት ምስ ህዝቢ ትግራይ፡ ንስርዓት ህግደፍ ሳምቡሳምቦ ኢልካ
ምግሓፉ ዝቃወሙ ክንሰምዕ ወሪሕና።ካብ ኣብ ወረቀት ዘሎ ነብሪ፡ አብ ባይታ ወሪድካ ነብሪ ፡ንኽብሪ ህዝበይ ክቃለስየ ንዝበለ፡ክትስዕቦ ወይ ድማ ከተተባብዖ ጥራይ እዩ ዘለካ ፡ደላይ ፍትሒ ፡እንተድኣ ኮንካ። ከምኡ እንተ ዘይገበርካ ድማ እነሆ ፈረስ እነሆ ሜዳ ምባል ምሓሸ ። ንተበግሶ ዝገበሩ ማሕለካ እናፈጠርካ ፡ዕንክሊል ምባል፡ ካብ ዘለናዮ ዓዘቕቲ ኣየውጽኣናን እዩ።
ኩሉ ሕልና ዘለዎ ኤርተራዊ ፡ ምስ ህላውነቱ ንምርግጋጽ ኣንጻር አራዊታዊ ዝኾነ ዓመጽ ፡ዝቃለስ ዘሎ ህዝቢ ትግራይ፡ ኣብ ጎኑ ጠጠው ክብል ይግባእ። ምስ ህዝቢ
ትግራይ ዘራኽበና ብዙሕ እዃ እንተኾነ ጉርብትናን ሕውነትን ግን ሓኺኽካ ዘይለግስ እዩ።ተሓጋጊዝናን ፡ተፋቒረናን ፡ተኸባቢረናን ክንነብር ድማ ግደታ ክልቲኡ ህዝቢ
እዩ። ግን ገለ ክምስሉ ከለው፡ ጽዓዱስ ይፋተው እሞ ፡ግን ክበልዑ ከለው በብያትኦም ይብሉ። ንሕናውን ንፋቶ እሞ፡ ግን ክኣ በብያትና።ሃገርነትን ሕውነትን ክንሓዋውሶ ኣይግባእን። ካብኡ ንላዕሊ ክንስጉም እንተኾንና ግን ግዜ ዝሓቶ ክመጽእ ይኽእል ይኸውን ።ንሱ ድማ ንቕሓትን ብስለትን ናይ ከልቲኡ ህዘቢ ምስ ዝብረኽ ጥራይ እዩ፡ ለውጥታት ክግበር ዝክእል።
1
ቁኑዕ ምሕዝነት አሎ ጉጉይ ምሕዝነትውን ኣሎ። ኣብ ዝሓለፈ እዋን ዝተገብረ ጉጉይ ምሕዝነት ።ኣብ 1980 ወያነን ሻዕብያን ንጀብሃ ንምስዓር ዝተገብረ ፡ብፍላይ ንወያነ ካብቲ ዝውቀስሉ ታሪኽ እዩ።ብጻዕሪ ገስገስቲ ተጋደልትን ህዝብን፡ ፈተውቲ ሃገራትን ንምሰማር ዉድባት ብዙሕ ጻዕርን ፈተነን እናተገብረ ከሎ እዮም፡ወያነ ምስ ሻዕብያ ምሕዝነት ብምግባር ንጀብሃ አሳጊጎም። ንሱ ድማ ንወያነ ጣልቃ ኣብ መንጎ ክለተ የሕዋት ብምእታዎም ኣሉታዊ ታሪክ እዩ። ኤርትራዊ ውድባት ናይ ዕላማ ይኹን ስነ ሓሳብ ፍልልይ ኣይነበሮምን።ከምኡ ስለ ዝነበረ ድማ ህዝብን ሰራዊትን ንሓድነት ብሃንቀውታ ይጽበ ነይሩ። ግን ከም ኢሳያስ ዝኣመሰሉ ቶንኮላት እንዳመሃዙ ነንሕድሕደና ከም ንባላዕ ገይሮምና። ኣብ ትግራይ ዝነበራ ውደባት ግን ፍልይ ዝበለ እዩ ነይሩ አቃውመኤን። ወያነ ንነጻነት ትግራይ ክብሉ ከለዉ ፡ኤዲዩ ግን ንምልእቲ ኢትዮጵያ ዝቃለስ ውድብ እዩ ነይሩ። ኣብዚ ክንርድኦ ንኽእል ናይ ዕላማ ፍልልይ ስለ ዝነበሮም ንከሰምሩ ተኽእሎ ጸቢብ እዩ ነይሩ። ወያነ ድማ ንኤዲዩ ደምሲሰሞም ።ድሒሮም ድማ ወያነ ዕላምኦም ቀይሮም ንዓባይ ኢትዮጵያ ዝብል።ብኡ ድማ ተዓዊቶም። ጀብሃ ከም መትከላ ምስ ኩሉ ንሓርነቱ ዝቃለስ ኣህዛብ ምሕዝነትን ምትሕብባርን ክህለዋ ብዝብል መሰረት ኢ.ፒ.ኣር.ፒ ብወያነ ምስ ተሳዕሩ ንጀብሃ ዑቕባ ሓቲቶም ድሕሪ ገለ ኣዋርሕ ድማ ነናብ ዝደለይዎ ኣፋንያቶም። ኣብዚ ክፍለጥ ዘልዎ ጀብሃ የዕጢቓ ናብ ቦታኹም ተመለሱ ኣይበለቶምን፡፡ ንስዩም መንገሻ ተቐቢላ ከም ትግራዋይ ንመሰሉ ዝቃለስ ኣተባቢዓቶ እምበር ኣንጻር ወያነ ዕላማ ክሕዝ ኣየስነቐቶን።
2
ክፍለጥ ዘለዎ ነገር ግን ብዙሓት ኤርተራውያን አብቲ ዘሰሓሕብ ዝነበረ ከባቢ ዶብ ጥራይ ዘይኮነስ ፡አብ ውሽጢ ትግራይ ተቐማጦ ነይሮም እዮም።ኣብቲ ቅደሚ ቃልሲ
ትግራይ ምጅማር ፡ጀብሃ ተመሓደሮም ነይራ እያ። ድሓር ግን ቃልሲ ትግራይ ተፈጢሩ ምስ ዓበየ መሬትና እዩ ባዕልና ኢና ነመሓድሮ ፡ዶብናባ ዶብኩም ተወሲኸዎ ምፍሕፋሓት ተጀሚሩ ።መቐጸልታ ናቱ ድማ ድሕሪ ናጽነት ኣሽሓት ህይወት ተኸሲሩ። ኣብ ከምዚ ኩነት ሻዕቢያ ንጀብሃ ከም ውድብ ክትጠፍኣሎም፡ ወያነ ድማ
ኣብቲ ከባቢ ዶብ ከም ድላዮም ክገላበጡ ጉጉይ ምሕዝነት ኣንጻር ጀብሃ ፈጢሮም።
ቀዳማይ ጸላኢኡ ስርዓት ደርጊ ሰሪዑ ዝቃለስ ዝነበረ ውደብ ካብ ሜዳ ኤርትራ ምብራር መን ከሲሩ ዝብል፡ ሰጊረዮ ኣለኹ። ምሕዝነት ሻዕብያን ኢህወደግን ፡ንደረጊ ንምስዓር ዝተገብረ ግን፡ ቁኑዕ ስጉመቲ ነይሩ። ማለት ደርጊ ክስዓር ስለ ዝነበሮ። ምሕዝነት ንኽትበጽሖ ትደሊ ኣሳልጦ ንምርካብ ሓቢርካ ትሰርሖ ፡ውዕል ክኸውን ይኽእል። ሕለኽለይ ክሓልከልካ እዩ እንተበልናዮ ጌጋ ኣይኮነን። ውዕል ዝግበር እቲ ሓደ ሓለፋ ክረከብ ዘይኮነ ንኽልተኻ ዝጠቀም ስርሓት ንምስልሳል እዩ ዝግበር። ምናልባት እቲ ሓደ ዝያዳ ኣበርካቲ ኮይኑ ክርኤ ይኽእል ።ግን ኣርሒቑ ስለ ዝሓሰበ ፡ወይ ድማ ፍቕሪ ብምሃብ እምበር ብሃባ ኣይትፍጠረን ፡ኢሉ ስለ ዝኣምንውን ክኸውን ይኽእል። ንኣብነት ንገለ ስደተኛታት ኤርትራውያን ኣብ ግዜ ስርዓት ኢህወደግ ኣብ ዩኒቨረሰቲ ከምዝምሃሩ ተገሩ ።ውዕል ዘይብሉ ልገሳውን ኣሎ፡ ምሕዝነት ንምፍጣር ትገበሮ።
ህዝቢ ኤርተራ ንህግደፍ ቀቢጹ ካልእ ኣማራጺ ሃሰስ ክብል ኣለዎ። ብዋጋ ሃገር ሓለፋታት ሂብካ ዘይኮነ ምስ ወጽዓኻ ዝርዳእ ምስራሕ ጥራይ እዩ ዘዋጽእ። ምሕዝነት
ንዕንወት ከም ናይ አብይን ኢሳያስን ዘይኮነ ምሕዝነት ንሰላምን ንዕብየትን እዩ ዘድልየና ።ምስ ኩሉ ከባቢና ተረዳዲእና ቃልስና ከነዐውት አደላይ እኳ እንተኾነ
ብቐዳምነት ዝስራዕ ግን ምስ ህዝቢ ትግራይ እዩ። መልሱ ድማ፡ንዓና ክሕሸና ንዕኦምውን ክሕሾም፡ ህግደፍ ናይ ክልቲኡ ህዝቢ ጸላኢ ስለ ዝኾነ። ስርዓት ህግደፍ
ገደቡ ዝሓለፈ ገበነኛ ስርዓት እዩ። ምስ ህዝቡ ተዓሪቑ ስልጣን ዘረክበሉ ፡እዋኑ ካብ ዘሕልፍ ልዕሊ 20 ዓመት ኣቕጺሩ አሎ። ስልጣኑ ከናውሕ ድማ፡ ከም ድላዩ ዝውንና ሃገር ስለ ዘላቶ፡ ምስ ኣብይ ኣሕመድ ህዝቢ ዘይፈልጦ ዉዕል ፈሪሙ። ድሒሩውን ዲፐሎማት ኣሰፋ ነጉሰ ብኣበይ ናይ ሰለስተ ሃገራት ኮምፈደረሽን ክንገብር ኢና እናበለ ጞሰጛስ የካይደልና ነይሩ አሉ ተዛሪቡ። ማለት ኢትዮጲያ፣ ኤርተራ ሶማል ።ከመቲ ዲፐሎማት ዝበሎ ብወገን ሶማል ጥራይ እዩ ተቓወሞ ተሰሚዑ ፡ነቲ ወረ ምሰ ሰምዑ ኢሉ።
ሕጂወን መተሓሳሰቢ ንተጋሩ ፡ብፍላይ ንወድብ ወያነ፡ ግርህነት ከተወግዱ ተስፋ ንገብር። ዝገበርና ጌርና ምሰ ኤርትራ ክንዕረቕ ኣለና ክትብሉ ከለኹም ፡ምስ ኣራዊት
ስርዓት ኢሳያስ ፡ምትዕራቕ ምኻኑ ኣይተገንዘብኩምን። ብቕንዕና ንደምበ ፍትሒ ደጊፍኩም ኔርኩም እንተትኾኑ፡ንጣብ ደም ካብ ትግራዎት ኣይመተጸበናን ኔርና። እዚ ኩሉ ዝመጸ ዕንወት ናባኹም ኣይምመጸን ፡ ንዓናውን ኣይምለከመናን ነይሩ።ሕጂውን ምሕዝነት ምስ ህዝቢ ትግራይ፡ ዘድሊ ዘሎ አብዚ እዋን እዚ ህዝቢ ትገራይ ከምቲ
መብዛሕትና ኤርተራወያን ቀቢጽናዮ፡ ዘለና ህዝቢ ትግራይውን ንስርዓት ህግድፍ ፡ኣራዊት ከም ምኻኑ ኣረጋጊጽኩም ቀቢጽኩሞ ኢኹም ዝብል እምነት ስለ ዘሎና እዩ።
ኣብዚ ከነስተብህለሉ ዘለና፡ አብ ትግራይ ሰላም ክህሉ እንተ ኾይኑ፡ አብ ኤርትራ ሰላም ንኽህሉ ፡ንተጋሩ ማዕሬና እዩ ዘገድሶም፡፡ስለምንታይ ዝብል ሕቶ ከህሉ ይኽእል።
3
መልሱ ድማ ፡ንመጻኢ ገዜ ትግራይ ኣካል ኢትዮጵያ ኮይና ክትቅጽል ዘይሕሰብ ነገር እዩ።ነዚ ክገበሩ ግን መጀመርያ ባይታ ከጣጥሑ ኣሎዎም፡ ቅደሚ ምጀማሮም ነቲ
መስርሕ።ማለትሲ፡ ህዉኽ ዝብኢ ቀርኒ ይነክስ ከምዝብሃል ከይከውን ።ንሱ ድማ ኣብ ሞንጎ ክልተ አራዊት ስርዓት ኮይኖም ሃገረ ትገራይ ንምፈላይ ስለ ዘጸግም።
ንስርዓት ህግደፍ ዘይቀበጹ ደለይቲ ፍትሒ ፡ምሕዝነት ምስ ህዝቢ ትግራይ ከሰክፎም ይኽእል እዩ፡፡ምኽንያቱ ፡እቲ ሃገራዊ ዕርቂ ጭትም ኢሎም ስለ ዝጽበይዎ። እቲምንታይ ምስ ጸላእትና ወጊንኩም ተባሂሎም ከይክሰሱ፡ ስኽፍታ ስለ ዘሕደሩ ክኸውን ይኽእል፡፡መን ክትምርዓዊ ኢሉኪ ትኩሓሊ እዩ ነገሩ። ኢሳያሰ ምስ ተለኣኣኸቱ ብገበን ተሓተትቲ እዮም። ኩሉ ንባርነት ፡ነጻነት ኣለኒ ኢሉ ብሰንኪ ዱኹም ንቕሓቱ ዘጣቕዕ ዘሎ፡ ከምኡወን ታሴራ (ወረቐት) ህግደፍ ስለ ዝሓዘ ብገበን ክሕተቱ ኣይግባእን ።ምስ ገበነኛታት ግን፡ ዓቕሚ እንተ ኣሎካ ኣብ ቤት ፍርዲ ምቕራብ፡ ዓቕሚ እንተዘይብልካ ግን፡ ዓመጽ እዩ መፍትሒኡ ። ህግደፍ ንህዝቢ ኤርትራ ን30 ዓመት ብግዘያዊ መንግስቲ ብዘይ ሃገራዊ ቅዋም መሰል ህዝቢ ረጊጹ ዜጋታት ብዘይ ፍርዲ ይኹን ብሜላ ዘሐቅቕን ዘጽንትን ዘሎ ስርዓት እዩ ።ሳዕበኑ ድማ ማእልያ ዘይበሎም ቆልዑ ዘኽቲሞም መንእሰያትና ኣደዳ ሞትን ስደትን ኮይኖም። ከምኡውን ኣብ ዘይተደልየ ውግእ ኣጽኒቱን ገና የጽንት ኣሎ። ኢሳያስ ምስ ተለኣኣኽቱ ብገበኖም ምስ ሕዝቢ ኤርትራ ክህለዎም ዝኽእል ተወዲኡ እዩ ። ሕጂ ድማ ኣብ ህዝበና ከይኣከል ኣብ ልዕሊ ህዘቢ ትግራይ ገበን ወሲኸሙሉ። ካብ ሕጂ ንድሓር ህዝቢ ኤርትራ ጥራይ ዘይኮነ ብገበን ዝሓቶም ዓለምናውን ከተረኻኽበሎም እያ እቲ መስርሕ ድኣ ዘገም እንዳበለ እዩ ዝኸይድ እምበር። ፡ ነቶም ደለየይቲ ፍትሒ ኮይኖም ምስ ህዘቢ ትግራይ አይንሰርሕን ኢና ዝበሉ ሀግደፍ ስለ ዝኾኑ እዮም ካብ ምባል ንቆጠብ። ንአብነት ስም ምጥቃስ ኣየድልን ተቓወመቲ ፡ክንሶም ኢሳያስ ቀዳማይ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ እዩ ንኽብሉ ዕስራ ዓመት ዝወሰደሎም ተቓወምቲ፡ ተጋደልቲ ዝነበሩ ኣለው።
ኣብ 1961 ብረታዊ ቃልሲ ምስ ጀመረ ማሕበር ምንቅሰቓስ ሓርነት ኤርትራ (ሓራካ ) ነቲ ዕጥቃዊ ቃለሲ ኣይደገፍዎን ነይሮም ። ድሕሪ ኣርባዕተ ዓመት ግን ዕጥቃዊ
ቃልሲ ኣድላይ ምኻኑ አሚኖም ፡ዕጥቃዊ ቃለሲ ድማ አበጊሶም። ነዞም ዘይቀበጹ ናትና ስለ ዝኾኑ ንኽቐበጹ ዕድል ንሃቦም ከርክቡ እዮም። ክሰርሕ ዝደሊ ተባዕ መርገጽ ዝወስደ ግን ንቕድሚት ኣንጻር ኣራዊት። ዕሸላት እንዳ ተቐዝፉ ንኹልኻ ከሳብ ዝውሕጠካ ኣይትጽበን ኢኻ። ምሕዝነት ምስ ህዝቢ ትግራይ ሓላል እዩ ።ኣንጻር ኣራዊት ክሕግዝ ዝበለ ክፍንፈን የብሉን ዘየዐኑ ፡ካብ ዕንወት ዘድሕን ጥራይ ይኹን። ብዛዕባ ሃገረና ኤርትራ ፡ተመራሪጽና ብሔረታ ዘቖምናያ ከም ሃገር፡ ኤረትራወያን ኣይኮንናን። ንኤርትራ ዘቖማ ከም ሃገር፡ከም ኩለን ሃገራት ኣፍሪቃ ባዕዳዊ ገዛኢ እዩ ። እታ ረኺብና ዝስኣንናያ ኤርትራ ግን፡ ድሕሪ መሪር ቃለስን ብዙሕ መስዋእትን ኣብ 1991 ኣምሊስናያ።ረኺብናያ ኢልና ከይንቐስን ግን አራዊት ዝኾነ ስርዓት ኢሳያስ ጠሊሙና። በጃኹም ካብ በሃሊኡስ ደጋሚኡ ፤ አግኣዝያንዶ ትግራይ ትግረኝዶ
ዝመረተ ገስረጥ ደሑር ፖልቲካ እንተዘየድሃብናሉ ተመራጺ እዩ። በቲ ጸቢብ፡ ዘርአውን ዱሑርን ኣተሓሳስባ ፡ክደናገሩ ዝኽእሉ ቁንጣሮ ጥራይ እዮም ፡ክኾኑ ዝኽእሉ። ህግደፍ ግን ፡ነቶም ዱኹማት ሃይማኖታወያን ሊኢኹ፡ ብተዘዋዋሪ መንገዲ ሕንጉጉ መጹኹም ፡በሉ ኢሉ ከም ዝከላኸሉሉ ይገብሩ ኣሎ።
ወሃቢ ርእይቶ
ዑ/ሚካኤል ተ/ጽዮን 17-09-2021


text:
ኣብ ኤርትራ ናይ ሎሚ ዓመት ሃገራዊ መርመራ ሻሙናይ ክፍሊ፡ ትማሊ 13 ሰነ ኣብ መላእ ሃገር ከምኡ’ውን ኣብ ሪያድን ጅዳን - ስዑዲ ዓረብ ኣብ ዝርከብ መፈተኒ ማእከላት ክወሃብ ከም ዝጀመረ መራኸቢ ብዙሃን ውሽጢ ሃገር ሓቢረን ኣለዋ።
እቲ ኣብ ማእከላት ተሃድሶ እውን ዝወሃብ ዘሎ ሃገራዊ ፈተና፡ ሓሙሽተ ዓይነታት ትምህርቲ - ማለት እንግሊዝ፡ ማሕበራዊ ትምህርቲ፡ ቊጽሪ፡ ሓፈሻዊ ስነ-ፍልጠትን ናይ ዜግነት ትምህርትን ከምጠቓልል ይጠቅስ።
ኣብ’ዚ ክሳብ ጽባሕ ቀዳም15 ሰነ ዝቕጽል ፈተና፡ ብደረጃ ሃገር 49.6 ሚእታዊት ደቂ-ኣንስትዮ ዝርከባኦም ኣስታት 54 ሽሕ ተማሃሮ፡ ኣብ 407 ማእከላት ይፍተኑ ከምዘለዉ፡ ካብ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዝተረኸበ ሓበሬታ የረድእ።
ኣብ ዞባ ማእከል ጥራሕ፡ ልዕሊ 14 ሽሕ ተማሃሮ ይፍተኑ ከምዘለዉን፡ ልዕሊ ፍርቂ፡ ማለት 53 ሚእታዊት ደቂ-ኣንስትዮ ምዃነን ተሓቢሩ`ሎ።


text:
ናይ ኢጣሊያ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ብሔራዊ ቤት ጽሕፈት መራኸቢ ነቶም ብቕዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራቸስኮ ናይ መራኸቢ ብዝሃን ዝከታተል ቤት ጽሕፈት ቅድስቲ መንበር ህየንተ ንኽዀኑ ንዝሰመይዎም ፓውሎ ሩፊኒ ብቕዱስ ኣቦና ነቲ ሓድሽ ሓላፍነት ክሳብ ዝተመዙሉ ዕለት ኣብ ናይ ኢጣሊያ ብፁዓ ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ናይ መራኸቢ ብዙሃን ንዝሃብዎ ዝለዓለ ሙያውን ሰብኣውን ኣገልግሎት ጠቒሱ ናይ ምስጋና መልእኽቲ ኣመሓላሊፉ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
እቲ ናይ ኢጣሊያ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ብናይ መራኸቢ ብዙሓን ድርገት ኣቦ መንበር ኣባ ኢቫን ማፈኢስ ኣቢሉ ንህየንተ ፓውሎ ሩፊኒ ዘመሓላለፎ ናይ ምስጋና መልእኽቲ፥ ፓውሎ ሩፊኒ ናይ መራኸቢ ብዙሃን ሓልዮ ቤት ጽሕፈት ህየንተ ኰይኖም ብቕዱስ ኣቦና ክሳብ ዝተሰምይሉ ዕለት ናይ ኢጣሊያ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ናይ ምስማዐ ርእየት Tv2000 ን radiofonico InBlu ዋና ኣመሓዳርን ኣሰናዳእን ኰይኖም ዝሃብዎ ሰብኣውን ሙያውን ኣገልግሎት ልዑል ኣፍልጦ ብምሃብ ብስም ኣብ ኢጣሊያ እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ምስጋና የቕርብ።
ናይ ሩፊኒ ርእሰ ዓንቀጽ
ኣባ ማፈኢስ ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፡ ሩፊኒ ናይ ኢጣሊያ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምክሪ ናይ ምስማዐ - ርእየት ቲቭን መደብር ራዲዮን ኣገልግሎት ኣመሓዳርን ዋና ኣሰናዳእን ኰይኖም ኣብ ዘገልገልሉ እዋን፡ ናይቲ መራኸቢ ብዙሓን ርእሰ ዓንቀጽን መሰረተ ፈነውኡ እቲ መራኸቢ ብዙሓን ኣብ ዓለም ዝኽተሎ ኣሉታዊ ጉዳይ ምቕላሕ ዝብል ኣሰራርሓ ዘይኽተል ኩነትን ሓቅታትን ብምቕራብ ኣብ ሰናይ ምቅላሕ ዝብል ኣብ ድልያ ውበትን ውህበትን ዘተኮረ ምንባሩ የዘኻኽሩ።
ናይ ምርኻብ ትዕግስቲ
ሩፊኒ እውን ብወገኖም፥ ናይ ኢጣሊያ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ኣገልግሎ ማስማዐ-ርእየት ሓቅን ጭቡጥን ዘርእይን ዝነብርን ዘራኽብን ኣብ ዝብል መርገጽ ዝቖመ ኰይኑ፡ ኣልቦ ትዕግስትን ቀቢጸ ተስፋነትን ብናይ ምርኻብ ትዕግስትን ተስፋን ብምትካእ ዘተን ርክብን ብምንቕቓሕ ኣሉታዊ ጐድነታትን ኩነታትን ከይሓባብኤ ኣብ ተስፋን ትዕግስትን ብዘተኵር ኣቀራርባ ብምስንዳው ናይ ምርኻብ ባህሊ ዘስፍሕ ምዃኑ ጠቒሶም፡ እዚ መንፈስ እዚ ቀጻሊ እዩ እንክብሉ ዝገለጽዎ ሓሳብ ናይ ኢጣሊያ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ናይ መራኸቢ ብዙሃን ዝከታተል ድርገት ኣቦ መንበር ኣባ ማፈኢስ ዘኪሮም፡ መራኸቢ ብዙሃን ቤተ ክርስቲያን ንዝርጋሐ ውበን ውህነት ዝብል ሓሳብ ኣብቲ ንህየንተ ሩፊኒ ኣብ ዘመሓላለፍዎ ናይ ምስጋና መልእኽቲ ኣጽኒዕም ብምዝኽኻር ደጊሞም ምስጋና የቕርቡ።


text:
ንጸጥታን ሃብትን ባሕሪ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ንምቁጽጻር ዘኽእል ሓባራዊ ስምምዕ ንምፍጣር ዘኽእል ሓይሊ ዕማም ቆይሙ።
እቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ከተማ ናይሮቢ ዝቖመ ሓይሊ ዕማም ብኣባል ሃገራት ኢጋድ ዝቖመ ኮይኑ፣ ቀንዲ ዕላምኡ፣ ኣብ ቀይሕ ባሕሪን ወሽመጥ ዓደንን ዘሎ ማያዊ ሃብቲ ንምቁጽጻርን፣ ጸጥታ’ቲ ዞባ ንምውሓስን ከምዝኾነ ይግለጽ።
እዚ ምትእትታው ናይ ወጻኢ ሓይልታት ኣብ ዞባ ቀይሕ ባሕሪ ክከታተል ዝቐውም ዘሎ ሓይሊ ዕማም፣ ኬንያ፣ ዩጋንዳ፣ ኢትዮጵያ፣ ጂቡቲ፣ ሶማልን ደቡብ ሱዳንን ክሳተፋኦ እየን።
ልዕሊ 1000 ኪሎሜተር ገማግም ቀይሕ ባሕሪ እትውንን ኤርትራ ኣብዚ ሓይሊ ዕማም ክትሳተፍ ንምዃና፣ ዛጊት ዝተዋህበ ሓበሬታ የለን። ብኣንጻሩ እታ ናይ ባሕሪ ኣፍደገ ዘይብላ ኢትዮጵያ ቀንዲ ተዋሳኢት’ዚ ንቀይሕ ባሕሪን ወሽመጥ ዓደንን ክቆጻጸር ዝቐውም ዘሎ ሓይሊ ዕማም ትኸውን ምህላዋ ሕቶታት ዘልዕል ምዃኑ ፖለቲካውያን ተንተንቲ ይገልጹ።
ከምዝፍለጥ ኢትዮጵያ ምስ ፕረዚደንት ኢሰያስ ድሕሪ ዘካየደቶ ሚስጢራዊ ስምምዕ፣ ብሓገዝ መንግስቲ ፈረንሳ ሓይሊ ባሕሪ ተቕውም ምህላዋ ኣቐዲሙ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።


text:
Radio Erena: 09 December 2015
ኣብ ምብራቕ ሱዳን ዞባ ከሰላ ሳዕሪሩ ዘሎ ዘይሕጋዊ ምስግጋርን መሸጣን ደቂ ሰብ ንሃገራት ምዕራብ ልዕሊ ዝኾነ ይኹን እዋን ኣሻቒልሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ወኪል ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ሱዳን ብዛዕባ’ቲ ጉዳይ ምስ ኣመሓደርቲ እቲ ዞባ ንምዝርራብ ናብ ከሰላ ዑደት ኣካይዱ።
ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፣ ኣብቲ ንዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣውራ መሰጋገሪ ኮይኑ ዘሎ ዞባ ከሰላን ዝፍጸም ዘሎ መሸጣ ደቂን ሰብን ካልእ ምስኡ ዝተኣሳሰር ገበናትን ከምዘተሓሳሰቦ’ዩ ዝገልጽ፣ ኣብ ዞባ ከሰላ ዑደት ዘካየደ ወከልቲ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ሱዳንን ኣባል ኮሚሽን ኣንጻር ምስግጋር ደቂ ሰብን፣ እስማዒል ዑመር ተራብ።
ኣማሓዳሪ ዞባ ከሰላ ጃማ ኣደም ጃማ ብወገኑ፣ እቲ ዞባ ኣንጻር ዘይሕጋዊ ምስግጋርን መሸጣን ደቂ ሰብን የካይዶ ምህላዉ ብምጥቃስ፣ ሓባራዊ ጻዕሪ ከምዘድሊ’ውን ኣገንዚቡ።
ኣቐዲሙ’ውን ወኪልቲ ሕብረት ኤውሮጳን ወኪል ብሪጣንያን ኣብቲ ዞባ ተመሳሳሊ ዑደት ምክያዱ ኣይርሳዕን።
ኣብ ዞባ ከሰላ ዝርከቡ ዕጡቓትን ሓደ ሓደ ኣባላት ጸጥታ መንግስትን ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግጋርን መሸጣን ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ተዋፊሮም ከምዘለዉ ዝፍለጥ’ዩ።
ብምብራቕ ሱዳን ብፍላይ ከኣ ብመንገዲ ዞባ ከሰላ ዝካየድ ዘሎ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ስደተኛታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ ካብ ዓቐን ላዕሊ ብዝሒ ምስዓቡ፣ ሃገራት ኤውሮጳ ነቲ ብሱዳን ዝፍልም ዋሕዚ ስደት ንምግታእ ኣብ ዝብል ሓሳብ ኣተኩሮ ክገብራሉ ተገዲደን ኣለዋ።
=====================


text:
ብግብረ ሽበራ ተጠርጢሮም ኣብ ቤት ማእሰርታት ዓሰብ ዝርከቡ ዜጋታት የመን ብኢሰብኣዊ ኣተሓሕዛ ይሳቐዩ ከምዘለዉ ዳግማይ ክሲ ቀሪቡ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣባላት ግብረ ሽበራ’ዮም ኢላ ዝጠርጠረቶም የመናውያን ኣብ ዝተፈላለዩ መዳጎኒ መዓስከራት ዓደን ትእክቦም ከምዘላ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ እቶም ላዕለዎት ሓለፍቲ ዝበለቶም ግና ኣብ ኤርትራ ከባቢታት ዓሰብ ብምቕያድ ተሳቕዮም ኣላ ብምባል ህዩማን ራይትስ ዎች ከሲሱ።
እቲ ኣህጉራዊ ተጣባቒ መሰላት ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ብሰንኪ ሰበስልጣን ኤርትራ ምእታው ናብ ኤርትራ ምኽልካሎም ነዚ ክስታት ብኣካል ከረጋግጾ ኣሸጋሪ ምዃኑ’ኳ እንተገለጸ፣ ኣብቲ ቦታ ተቐዪዶም ዝነበሩ፣ ስድራቤት ግዳያት፣ ጠበቓታት ከምኡ’ውን ሰበስልጣን የመን ብምዝርራብ ነቲ ሓበሬታ ክእክቦ ከምዝኸኣለ ኣፍሊጡ።
ህዩማን ራይትስ ዎች ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ድሕሪ ዘካየዶ መጽናዕቲ፣ እቲ ኣብ ከባቢታት ዓሰብ ዝርከብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ እትጥቀመሉ ዘላ መዳጎኒ መዓስከር ንኣስታት ክልተ ዓመታት ክትግልገለሉ ከምዝጸንሐት ይገልጽ።
ካብ ወርሒ መጋቢት ናይ 2015 ኣትሒዛ ኣካል ናይቲ ኣብ የመን ወተሃደራዊ ምትእትታው ዝገብር ዘሎ ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ልፍንቲ ዝኾነት ኢማራት፣ ኣብ ዝተፈላለየ መዓስከራት ዓደንን ኤርትራን ቀዪዳቶም ዘላ የመናውያን፣ ብሕሱም መግረፍትን ኢሰብኣዊ ኣተሓሕዛን ብተደጋጋሚ ክትክሰስ ጸኒሓ’ያ።
እቲ ኣህጉራዊ ትካል ኣብ ዘካየዶ መጽናዕቲ፣ 49 ሰባት 4 ካብኦም ትሕቲ ዕድመ ህጻናት፣ ተቐዪዶምሉ ኣብ ዝነበሩ እዋን ንክብረቶም ዘዋርድ መግረፍቲ ከምኡ’ውን ኣካላዊ ጉድኣት ዘውረደሎም ኢሰብኣዊ ማህረምትን ስቓይን ከምዝወረዶም ኣፍሊጡ።
ሰበስልጣን ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኮነ መንግስቲ ኤርትራ ነዚ ብህዩማን ራይትስ ዎች ዝቐርብ ዘሎ ክሲ ናይ ኣሉታ መልሲ ሂቦምሉ’ዮም። ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢማራት ዓረብ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ እቲ ጸብጻብ መሰረት ዘይብሉን ናይ ፖለቲካ ጸወታን እዩ ክብል ምንጻጉ ይዝከር።


text:
Radio Erena: 24 November 2020
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ክልል ትግራይ ዘካይዶ ዘሎ ኵናት፣ ብፖለቲካዊ ዘተ መዕለቢ እንተዘይተጌርሉ፣ እታ ሃገር ዳግማይ፣ ብሰሜን ን10ታት ዓመታት ኣብ ዝቕዕል ኵናት ክትሽመም ምዃና ተንተንቲ ፖለቲካ የጠንቕቑ።
ዝተፈላለዩ ተንተንቲ፣ ኣብ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ኣብ ዘቕርብዎ ዘለዉ ዓንቀጻት፣ ኵናት ትግራይ፣ ከምቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ዝገልጾ ዘሎ፣ ከተማታት ብምሓዝ ጥራይ ክዛዘም ከምዘይክእል ሕሉፍ ታሪኽ እቲ ከባቢ ብምቕራብ ኣዘኻኺሮም።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ፣ ንከተማ መቐለ ብታንክታት ከምዝኸባ ብምጥቓስ፣ ኩሎም ሓለፍቲ ህወሓት ኢዶም ክህቡ ንሳልስቲ ጥራይ ዝጸንሐ ጻውዒት ሂቡ ኣሎ።
እንተዘይኮይኑ፣ ኣብታ ከተማ ንሕስያ ዘይብሉ ደብዳብን መጥቓዕትን ከምዝካየድ’ውን ኣፈራሪሑ።
እንተኾነ፣ ከተማ መቐለ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ሰራዊት መንግስቲ ክትኣቱ እንተኽኢላ’ውን፣ ኵናት ሰሜን ከብቅዕ’ዩ ማላተ ከምዘይኮነ’ዮም እቶም ተንተንቲ ዘመልክቱ።
ብዙሓት መራሕቲ ሃገራትን ኣህጉራውያን ዞባውን ውድባትን ንዝቐረበ ናይ ምቁራስ ቶኽሲ ስምምዕን ዘተን እማመታት፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ነጺግዎ’ዩ።
ኣብ ክልል ትግራይ ብዘንኪ ዝካየድ ዘሎ ኵናት፣ ኣስታት 4 ሚልዮን ህዝቢ ሓደጋ ሰብኣዊ ቅልውላው ኣንጸላልዩዎ ከምዘሎ ኣብ ዝግለጸሉ ዘሎ እዋን’ውን፣ ናብ ህዝቢ ዝበጽሕ ህጹጽ ሓገዝ መንገዲታት ክኽከፍት ንዝቐረበ ጻውዒት፣ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ እወታዊ ምላሽ ኣይሃበሉን።
ኣብዚ እዋን’ዚ ልዕሊ 30 ሽሕ ዝግመቱ ኢትዮጵያን፣ ብሰንኪ’ዚ ኣብ ክልል ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኵናት ናብ ሱዳን ተሰዲዶም ኣለዉ።
እቲ ኵናት እናጸንከረ ይኸይድ ምስ ምህላዉ፣ ብዝሒ ናይ ዝስደዱ ሰባት ኣስታት 200 ሽሕ ክበጽሕ ከምዝኽእል ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኣተሓሳሲቡ።
ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ተወሊዑ ዘሎ ኵናት፣ ይጅምር ደኣ’ምበር ይዛዘም ኣይኮነን ዘሎ ዝብል ትንታነ ዘለዎም ሓያሎ ፖለቲከኛታትን ተንተንት ብወገኖም፣ ንኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነ ንዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ካብቲ ሕጂ ዘለዎ ብዝበኣሰ፣ ናብ ድሕሪት ክጎቶ ምዃኑ ይእምቱ።
===============


text:
Radio Erena: 17 February 2020
ብጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ማይክ ፖምፒዮ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ ምምሕዳር ትራምፕ ሎሚ ሰኑይ 17 ለካቲት ናብ ኢትዮጵያ ክበጽሕ’ዩ።
እቲ ኣቐዲሙ ናብ ሰኔጋልን ኣንጎላን ዑደት ዘካየደ ልኡኽ ምምሕዳር ትራምፕ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ዘካይዶ መዛዘሚ ናይ ሰለስተ ሃገራት ኣፍሪቃ ዑደቱ፣ ምስ ዝተፈላለዩ ሰበ ስልጣን ኢትዮጵያን ሕብረት ኣፍሪቃን ኢጋድን ክራኸብ ትጽቢት ኣሎ።
ፓምፒዮ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝጸንሓሉ ክልተ መዓልታት፣ ኣብ ጉዳይ እቲ ምስ ግብጺ ኣብ መዓልብኡ ዘይበጽሐ ብምምሕዳር ትራምፕን ባንክ ዓለም ዝድፍኣሉ ዘሎ ስምምዕ ናይልን ኢትዮጵያ እትሃንጾ ዘላ ዲጋን ክመያየጥ ምዃኑ ዲፕሎማሰኛታት ይእንፍቱ።
ኣብ ርእሲ’ዚ ኣብ ጉዳይ እቲ ክሳብ 22 ለካቲት ክትግበር ኣመሪካን ኢጋንድን ጸቕጢ ዝገብርሉ ዘለው ምቛም መሰጋገሪ መንግስቲ ደቡብ ሱዳን’ውን ዘተ ከካይድ’ዩ።
ብዘይካ’ዚ’ውን ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተፈላለየ ዘቤታውን ዞባውን ጉዳያት ክዘራረብ ምዃኑ ተሓቢሩ ኣሎ።
==============


text:
ኣብ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ፡ ነጠበ- መቐይሮ ዝኾኑ ሓሙሽተ ኣውራ ፍጻመታት ከነለሊ ንኽእል። እቲ ብባሕቲ መስከረም 1961 ዝጀመረ ብረታዊ ተጋድሎ ንናጽነት፡ ታሪኻዊ ውጽኢት፡ ናይቲ ብምምስራት ግዝኣት ጣልያን ኣብ ኤርትራ ዝጀመረ፡ ኣብ ትሕቲ ምምሕዳር እንግሊዝ ዝቐጸለ፡ ብድሌት ኣመሪካ ዝተበየነ ቑላዕ ፈደረሽንን ንሱ ዘስዓቦ ምልሓቕ ብኢትዮጵያን ዝሓቘፈ ጉዕዞ ታሪኽ እዩ ነይሩ። ኣብዚ ፍልቀት’ዚ፡ ባሕቲ መስከረም ንሰንሰለታዊ ታሪኽ ባዕዳዊ ወራራትን ግዝኣትን ዕብለላን ብምብታኽ፡ ህዝቢ ኤርትራ መጻኢ ዕድሉ ባዕሉ ክውስን ናብ ግሁድ ዕጥቃዊ ቃልሲ ዝተሰጋገረላ ነጥበ መቐይሮ እያ። እዛ ዕለት’ዚኣ፡ ነቲ ኣብ 1940ታት ተወሊዱ፡ ብምምስራት ቀጽሪ ናጽነትን ጋዜጣኡ “ሓዳስ ኤርትራ”ን፡ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ህላዌኡ ዘግሃደ፡ ኣብ 1950ታት ብምንቅስቓስ ሰራሕተኛታትን ተማሃሮን ዓበይቲ ኣድማታቶምን ዝተወከለ፡ ብምምስራት ምንቅስቓስ ሓርነት ኤርትራ (ሓራካ – ማሕበር ሸውዓተ) ንቕድሚት ዝሰጐመ ሃገራዊ ምንቅስቓስ ኤርትራውያን፡ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ቃልሲ ዘሰጋገረት ትእምርቲ እያ።
ቅድሚ ባሕቲ መስከረም ዝነበረ መድረኻት፡ ህዝቢ ኤርትራ ግዙእን ግዳይን ኮይኑ ታሪኹ ብኻልኦት ዝሓየሉ መንግስታት ዝተወሰነሉ ምዕራፋት እዩ ነይሩ። ምስ ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ግን፡ ህዝቢ ኤርትራ መጻኢ ዕድሉ ባዕሉ ንምውሳን፡ ጎይታ ዕድሉን ሃገሩን፡ ብዓል-ቤት ታሪኹን መጻኢኡን ንምዃን ቈሪጹ ተላዒሉ። ድሕሪ ናይ 30 ዓመታት ዘይክኣል ዝተባህለ ገድሊ፡ ድሕሪ ናይ ኣማኢት ኣሽሓት ሓርበኛታትን ህዝቢን መስዋእቲ፡ ስደትን ምምዝባልን፡ ከቢድ ማሕበራዊን ቁጠባዊን ብርሰትን ምቊልቋልን ብኽነት ዕድላትን ድማ፡ እቲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ርእሱ ተኣማሚኑን ተሞርኲሱን ዘካየዶ ዘይብገር ፖለቲካዊን ወተሃደራዊን ቃልሲ፡ ብረፈረንደምን ናጽነትን ብቕያዊ ዓወት ተዛዚሙ።
እዚ ነዊሕ ቃልሲ’ዚ፡ በቲ ኣብ መንጎ ግዳማውን ውሽጣዊን ሓይልታት ዝነበረ ዝምድናን ሚዛን ሓይልን ሓድሕድ ምጽልላውን ዝድረኽ እዩ ነይሩ። ኣብ መስርሕ ከኣ፡ ሚዛን ሓይሊ ብደፋእታ እናተቐየረ፡ ውሽጣዊ ዓቕሚ ብቓልሲ እናተዋህለለ፡ መጀመርታ ነቲ ግዳማዊ ሓይሊ ክብድሆ፡ ስዒቡ ክዳረጎ፡ ኣብ መወዳእታ ከኣ ክስዕሮ ክኢሉ። ኣብዚ 30 ዓመታት ዝወሰደ መስርሕ’ዚ፡ ኤርትራውያን፡ ብግዳም ንመግዛእቲ ኢትዮጵያ በብእብረ ዘጽንዕዎ ርእሰ ሓያላን ኣመሪካን ሕብረት ሶቭየትን እናመከትና፡ ብውሽጢ ከኣ ነቲ ምንጪ ድሕረትን ተራፍነትን ድኻምን ዝኾነ ከፋፋልን ጎታትን ጸቢብን ኣተሓሳስባ፡ ዝምድናታትን ተግባራትን ብምቅላስን ብምድኻምን፡ ውሽጣዊ ዓቕምታትና ንምህናጽን ምምዕባልን ኩሉ ፖለቲካዊ፡ ባህላዊ፡ ማሕበራዊ፡ ቁጠባዊን ስነኣእምሮኣዊን ጸጋታትና ኣጐሳጒስና፡ ብብቕዓት ወዲብናን ኣስሚርናን፡ ቅኑዕ ስነሓሳባዊን ፖለቲካዊን መስመር ዘማዕበለ ብቑዕ ሃገራዊ ውድብን ሓያል ሓርነታዊ ሰራዊትን ክንሃንጽን ነቲ ዘይክኣል ዝተባህለ ቃልሲ ክንዕወተሉን ክኢልና ኢና። ተሞኲሮና ፍትሓዊ ቃልሲ ዝዕወት፡ ዓወቱ ብታሪኻዊ ጽሕፍቶ ግድን ስለዝኾነ ዘይኮነ፡ ንዓወት ዘብቅዖ ቅኑዕ መስመርን ስትራተጂን ዝወነነ፡ ኣብ ጽኑዕ ደገፍን ርድየትን ተሳታፍነትን ህዝቢ ዝተመስረተ ናይ ውፉያት ሓርበኛታት ውዳበ ምስ ዝህሉ ምዃኑ እዩ ኣግሂዱ።
ዓወት ሃገራዊ ሓርነታዊ ሰውራና ኣብ ሓደ እዋን መዛዘምን መጀመርታን እዩ ነይሩ። ሓርነታዊ ሰውራና ታሪኻዊ ብቕዓቱን ዕምቈቱን ዘየካትዕ ኮይኑ፡ መቐጸልታኡ ዝኾነ ምህናጽ ሃገርን ግድላቱን ድማ፡ ብቕዓት፡ ዓቕሚን ጸጋታትን ዝሓትት ወለዶታት ዘሳትፍ መስርሕ እዩ። ድሕሪ ናጽነት፡ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ኣብ ሓርነታዊ ቃልሱ ዝዀስኰሶ ብቕዓትን ክብርታትን ዓጢቑ ዘበገሶ ህንጸት ሃገር፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ትስፉዉ ኣንፈት ክሕዝ’ዩ ተራእዩ። እንተኾነ፡ ‘ናጽነት ኤርትራ ንስትራተጂያዊ ረብሓታትና ኣየገልግልን’ዩ’ ኢሎም ዝኣምኑ ሓይልታት፡ ካብ መፋርቕ ዝሓለፈ ዘመን ጀሚሮም መሰል ርእሰ ውሳነ ህዝቢ ኤርትራ ንምድቋስ ተረባሪቦም ከይኣክል፡ ህዝቢ ኤርትራ ብጽንዓትን መሰታ ዘይርከቦ ጅግንነትን ኣኽሊል ናጽነት ድሕሪ ምድፍኡ እውን፡ ኣስተርሕዩ ሃገሩ ከይሃንጽን ከየማዕብልን፡ ሸውዓተ ዓመት ኣብ ዘይመልአ ግዜ፡ ፖለቲካዊን ቁጠባዊን ህንጸት ሃገር ንምዝራግ ዝዕላማኡ፡ ካብ ቅሉዕ ወተሃደራዊ ወራር ክሳብ ኩለንተናዊ እገዳ ዘጠቓለለ ዝተፈላለየ ግሁድን ስውርን ሽርሒታት ብምፍጻም፡ ጀሆ ናይ ቅልውላዋት ኮይኑ ንኽትሓዝ ዳግም ንነዊሕ ዓመታት ተረባሪቦም።
የግዳስ ተጻብኦታቶም ምስናይ ጻዕቁን ዓይነታቱን፡ ትሕቲ ብቕዓትን ጽንዓትን ህዝቢ ኤርትራ ኮይኑ ስለዝተረኽበ፡ ማህሰይቲ ኣየውርደን እኳ እንተዘይተባህለ፡ ነቲ ዝተሃቀነ ዕላማታት ኣይወቕዐን። በዚ ዝተጠቕሰ ፍሉጥ ምኽንያታት ግና፡ ምህናጽ ሃገር ማዕረ ልዑል ትጽቢትናን ጥሙሕናን ተወፋይነትናን ምስ ባህግና ዝዳረግ ከምዘይነበረ ርዱእ እዩ። ኤርትራ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ዝሓለፈቶ ዝተወሳሰበ መድረኽ፡ ናጻ ህላወኣ ንምውሓስ፡ ግዳማዊ ወራርን መሰነይታኡ ካልእ ተጻብኦታትን እናመከተት፡ ሰረታት ምህናጽ ሃገር ንምንዳቕ ከይተሓለለት ብጽፍራ ኣትኪላ መኪታ እያ። ናጻን ቅኑዕን መስመርና ዓቂብና፡ ብናይ ኣቋራጭ ፍትሓት ከይሰዳዕና፡ ናብ ነባሪ መዓርፎ እናማዕደና፡ ካብ ረብሓ ሓፋሽ ህዝቢን ሃገርን ፈልከት ከይበልና ብጽንዓት ስለእተቓለስና ድማ ንኹሉ ብድሆታት ድሕሪ ናጽነትን እውን ብዓወት ክንሰግሮ በቒዕና ኣለና።
ናጽነትና እምበኣር ትርጉሙን ክብሩን በቲ ዝተኻየደ ሓርነታዊ ቃልሲን ዝተኸፍሎ መስዋእቲን ጥራይ ዘይኮነ፡ በቲ ንምሕላዉን ንምህናጹን ዘካየድናዮ ከቢድ ቃልሲን መስዋእቲን እውን ዝተመን እዩ። ከም ኣብ እዋን ብረታዊ ቃልሲ፡ ኣብዚ ዳግማይ ገድሊ እውን ብጽንዓትን መስዋእቲን ስዒርና ስለዝወጻእና ድማ፡ ኣብ ድርዂኺት ሓድሽ ምዕራፍ ሰላምን ምትሕግጋዝን በጺሕና ኣለና። እዚ ኣቲናዮ ዘለና ሓድሽ መድረኽ እውን እንተኾነ ናይ ባዕሉ ብድሆታትን ግድላትን ክህልዎ ግድን እዩ። ታሪኽ ዘየቋርጽ መስርሕ ከም ምዃኑ መጠን፡ ሓድሽ ታሪኽ ብምስራሕ እዩ ቀጻልነቱ ዝረጋገጽ። በዚ ድማ፡ ነቲ ወለዶታት ዝተጋደልሉን ዝተሰውኡሉን ብሉጽ ባህግታት ከተርዊ፡ ከይሰልከየት እትቃለስ ፍትሒን ራህዋን ዝሰፈና ስልጥንቲ ኤርትራ ንምውሓስ ንሕሉፍ ታሪኽና ከም መሰረትን መወከሲን ወሲድና ኣብ ነዊሕ መስርሕ ዝተዀስኰሰ ክብርታት፡ ዕላማታት፡ መትከላት፡ ዓቕምን ብቕዓትን ቀጻልነቱ ንምርግጋጽ መድሕን ዝኸውን ብቑዕን ማዕባልን ሃገራዊ ትካላት ክንሃንጽ ኣለና። ህዝባዊ ግንባር፡ ማእከል ስሕበት ሃገራዊ ፖለቲካ ኮይኑ ምቕጻሉን ምድልዳሉን ከኣ፡ ንምህናጽ ኣብ ፍትሕን ማዕርነትን ደሞክራሲን ዝሰረተ ድልዱል ፖለቲካዊ ስርዓት ወሳኒ እዩ።
ብልዑል ተስፋ ዝጀመረ ጉዕዞ ናጻ ኤርትራ ብግዳማዊ ወራርን ተጻብኦታትን ብዙሕ መሰናኽላት ክሰግር ምግዳዱ፡ ዞባዊ ሰላምን ምትሕግጋዝን ክሳብ ክንደይ ኣገዳሲ ኩነት ምዃኑ ዘመልክት እዩ። ኣብዚ ሕጂ እዋን፡ ምስቲ ኣብ ኢትዮጵያን ሱዳንን ዝመጸ ለውጢ ተኣሳሲሩ፡ ዞባና ናብ ሓድሽ ናይ ሰላምን ምትሕግጋዝን መድረኽ ይኣቱ ኣሎ። እቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብሓምለ 2018 ኣብ ኣስመራ ዝተኸተመ ናይ ሰላምን ምሕዝነትን ውዕል፡ ከምኡ’ውን ኣብ ሶማል ዝተኸተመ ናይ ምትሕግጋዝ ስምምዕ፡ ኤርትራ ንዞባዊ ሰላምን ምትሕብባርን ዘለዋ ዘይቅየር መትከላዊ መርገጺ ዳግም ዘመስከረ ኣገዳሲ ታሪኻዊ ስጉምቲ እዩ። እዚ ተበግሶታት’ዚ ግን ንባዕሉ ዓቃል ቃልሲ ስለዝሓትት፡ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመት ነዚ ሓድሽ ዞባዊ ኩነት ኣብ ድልዱል ሰረት ንምህናጹ ዘይተቘጠበ ጻዕሪ ክካየድ ጸኒሑ ኣሎ።
ኣብ ድሮ ኣልማዛዊ እዮቤልዩ ኣብ ዝዝከር ዘሎ መበል 59 ዓመት ልደት ሓርነታዊ ብረታዊ ቃልስና እምበኣር፡ ባሕቲ መስከረም ከም ኣውደ-ዓመት መብጽዓ መጠን፡ ነቲ መሰረታት ናጻ ሃገራዊ ምዕባለና ዝኾነ ምእንቲ ህዝባዊ ዕላማን ፍትሒን ሰብኣዊ ክብረትን ዝተኻየደ ጽኑዕ ቃልሲን ዝተኸፍለ ክቡር መስዋእቲን እናዘከርናን እናጸንበልናን፡ ብምህናጽ ስልጥንቲ ኤርትራ ክንድብሶ ሕድሪ ኣሎና። ክንዲ ዝኾነ፡ ኤርትራ ማዕረ’ቲ እተኸፍለላ ክቡር መስዋእቲ፡ ዜጋታታ ብኽብረትን ፍትሒን ዝነብሩላ ዓዲ ራህዋን ማዕርነትን ክትከውን ሕጂን ንመጻኢን ኣብ ርእስና ተኣማሚንና ተመርኲስናን ከይሰልከና ክንጽዕር ኢና። ህ.ግ. ከም ቀደሙ ኣብ ተሳታፍነትን ርድየትን ህዝቢ ኤርትራ ተመስሪቱ፡ ኣብዚ ሓድሽ መድረኽ’ዚ፡ ነቲ ብወራር ዝተዀልፈ ዕድላት ብዝኽሕስ ናህርን ኣድማዕነትን ብምሉእ ዓቕሙ ንምህናጽ ኤርትራ ብምስራሕ፡ ሕድሪ ዝቕበልን ታሪኽ ዝቕጽልን ዝሰርሕን ብቑዕ ተካኢ ወለዶ ብምኹስኳስ፡ ታሪኻዊ ተልእኾኡ ክፍጽም እዩ።
ሕድሪ ባሕቲ መስከረም ብምህናጽ ስልጥንቲ ኤርትራ ክንፍጽሞ ኢና!
ሰማእታትና ብስራሕ ይደበሱ!
ዓወት ንሓፋሽ!
ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራሲን ፍትሒን
1 መስከረም 2020
ኣስመራ


text:
Radio Erena: 09 May 2021
ብሰኪ’ቲ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ዝተመዛበሉ ኤርትራውያን ሓተትቲ ዑቕባ፣ ዳግም ንምጥያሶም ገና ኣሸጋሪ ኮይኑ ከምዘሎ ተጸዋዒ ስደተኛታት ገሊጹ።
እቲ ትካል ብ8 ግንቦት ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ በዚ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ኣቑጺሩ ዘሎ ኲናት ፣ ኣብ መዓስከራት ስደተኛታትን ከተማታትን ዝነበሩ ኤርትራውያን ስደተኛታት ጥራይ ዘይኮኑ፣ ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ፣ ኣብቲ ናይ ኲናት ዞባ ዝነብሩ ዜጋታት እታ ሃገር’ውን ብምምዝባሎም፣ ነቲ ኩነታት ዝያዳ ሓላሊኹዎ ከምዘሎ ኣመልኪቱ።
ኣብ መዓስከራት ሕጻጽን ሽመልባን ዝነበሩ 8,100 ኤርትራውያን፣ ገለ ካብ ሽረ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘጎዓዓዞም፣ ካልኦት ከኣ በብውልቆም፣ ናብ መዓስከራት ዓዲ ሓሩሽን ማይ ዓይኒን ሰጊሮም ከምዘለዉ’ዩ እቲ ኣህጉራዊ ትካል ዝገልጽ።
እቶም ዳግማይ ዝጣየሱ ዘለዉ ሓተትቲ ዑቕባ፣ ከም ግዚያዊ መጽለሊ፣ መግብን ካልእ ንኣሽቱ ቀረባትን ይወሃቦም ከምዘሎ ተጸዋዒ ስደተኛታት ዝገልጽ እኳ እንተኾነ፣ እቲ ትካል ብግቡእ ኣይተንቀሳቐሰን ክብሎ ሓያሎ ስደተኛታት ክስታቶም የቕርቡ።
ኣብ መዓስከራት ሕጻጽን ሽመልባን ዝነበሩ 330 ዝኾኑ ኤርትራውያን ኣብ ከተማ መቐለ ናብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ተጸዋዒ ስደተኛታት ሓገዝ ክሓቱ ክመጹ እንከለዉ፣ ዝበዝሑ ካብኣቶም፣ ብሰንኪ’ቲ ኲናት ከቢድ ናይ ስነኣእምሮኣዊ ጸገም ኣጋጢሙዎም ከምዘሎ፣ ኣብቲ ብሸሞንተ ግንቦት ዝወጸ መግለጺ ተሓቢሩ።
ኲናትን ውሽጣዊ ምክልባትን ሓደ ክፋል ናይቲ ንኤርትራውያን ሓተትቲ ዑቕባ ኣጋጢሙዎም ዘሎ ሽግር ክኸውን እንከሎ፣ ኣብ ኢትዮጵያ 3,840 ሞት ከምኡ’ውን 261, 580 መልከፍቲ ኣመዝጊቡ ዘሎ ኮሮና ቫይረስ እቲ ካልእ ኲናት ኮይኑ ከምዘሎ ይግለጽ።
=================


text:
ኣብዚ እዋን ብብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ብዝወፁ ሕግታት መሰረት ይካየዱ ዘለው ናይ ምርጫ ምንቅስቓሳት ከምዘይተፈፀሙ ዝውሰዱ እዮም ክብል ቤት ምኽሪ ፌደረሽን ወሲኑ።ኮሚሽን ምርጫ ምጥያሹ እውን ንሕገ መንግስቲ ዝጥሕስ እዩ ኢሉ ኣሎ።
ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይናይ ምርጫ ኮሚሽን ምጥያሹ ምስ ሕገ መንግስቲ ዝፃባእ ምዃኑ ኣፍሊጡ ኣሎ ቤት ምኽሪ ፌደረሽን ብዕፁው ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ።ቤት ምኽሪ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ፈፀምቲ ኣካላትን ምርጫ ኮሚሽንን መረፃ ብዝምልከት ዘውፅኦ ኣዋጅ ምርጫን ዘሕለፉዎም ውሳነታትን ይፍፅምዎ ዘለው ተግባራትን ምስቲ ሕገ መንግስቲ ዝፃብኡ ስለዝኾኑ ብመሰረት ዓንቀፅ 9 ቁፅሪ 1 ሕገ መንግስቲ ኢትዮጵያ ከምዘይተፈፀሙ ዝቑፀሩ፣ዘይፀንዑ ተፈፃሚነት ዘይብሎም እዮም ብምባል ቤት ምኽሪ ፌደረሽን ብምሉእ ድምፂ ናይ መወዳእታ ውሳነ ኣሕሊፉ ኣሎ ይብል በቲ ቤት ምኽሪ ዝወፀ ናይ ፅሑፍ መግለፂ።
እቲ መግፂ ከምዝበሎ ናይ ትግራይ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ፣ናይ ራያ ራዩማ ዴሞክራሲያዊ ፓርትን ናይ ወልቃይት ፀገደ መምለሲ ኮሚቴ ነቲ ቤት ምኽሪ ዘቅረቡዎም ቅሬታታት ብምጥቓስ ክልል ትግራይ የካይዶ ምስ ዘሎ ዘይሕጋዊ ምርጫ ተኣሳሲሩ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት የውርዶ ዘሎ መግሃስርቲ ሰብኣዊ መሰላትን ብሕገ መንግስቲ ዝተረጋገፁ መሳላትን ዘይምኽባር ተቐባልነት ከምዘይብሉ እወን ገሊፁ።
ብዛዕባ እዚ መልሲ ዝ ሃባ ሓላፊት ቢሮ ርክብ ህዝብን መንግስትን ክልል ትግራይ ወይዘሮ ሊያ ካሳ ብወገነን "መረፃ ትግራይ ኣፍልጦ ዝወሃቦ ብህዝቢ ትግራይ እምበር ብዝኾነ ኣካል ኣይኮነን" ብምባል ምላሽ ሂበን::
ውሳነ ቤት ምኽሪ ፌደሬሽን እቲ ቤት ምኽሪ ንህዝቢ ትግራይ ዘለዎ ዝመረረ ፅላአት ዘርኣየሉ እዩ እውን ኢለን::


text:
ቅዱስ ኣቦና ኣብ መንጐ ትውልዲ ናይ ሓባር ዘተ ክህሉ ከይተሓለሉ ዘቕርብዎ ጻውዒት ኣስተንፍሶ ዝገበረ መደብ ርክብን ዘተን ቅዱነቶም ምስ መንእሰያትን ኣረጋውያንን ኣብ ኣጐስቲኒያኑም ናይ ሰነ ኣበው ቤተ ክርስቲያን ተቕዋም መጽናዕቲ ኣብ ዝርከብ ናይ ጉባኤ ኣዳራሽ ዕለት 23 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ተኻይዱ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ጸረ ተጠቂምካ ምድርባይ ዝብል ባህልን ጸረ እቲ ኣብ መንጐ ትውልዲ ዝፍጠር ዓቢይ ጋግ ንምትኽኻል ዘይከኣል ዘምስል ባህልን መልሱ ኣብ መንጐ መንእሰያትን ኣረጋውያንን ክፍሊ ሕብረተሰብ ዝፍጠር ዘተ እዩ፡ ቅዱስ ኣቦና ነዚ ሓሳብ መሰረት ገይሮም ናይ ግዜያት ጥበብ ምክፋል ዝብል መደብ ከምዘነቓቕሑን መጽሓፍ ኰይኑ ከምዝቐርብን፡ አዚ መደብ’ዚ ከኣ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ መንእሰያን እምነት ልልያ ጸዋዕታን ኣብ ዝብል ጉዳይ ዝተመርኵዘ ሲኖዶስ ምስ እተካይደሉ ዘላ እዋን ብምትሕሓዝ ዕለት 23 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ሮማ ኣብ ዝርከብ ግዳማዊ ግዝኣት ቅድስቲ መንበር ኣብ ዝዀነ ናይ ስነ ቤተ ክርስቲያን ኣበው መጽናዕትን ምርምርን ተቕዋም ኣጐስቲኒያኑም ኣብ ዝርከብ ናይ ጉባኤ ኣዳራሽ ብወግዒ ከምእተበገሰ ናይ ቅድስቲ መንበር ዚናን ክፍሊ ማሕተን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ነቲ መደብ ዘተ ኣብ መንጐ ትውልዲ ብወግዒ ዘበገሱ እታ ኣብ ወርሒ ጥሪ 2019 ዓ.ም. ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ መንእሰያት እተእንግድ ናይ ሃገረ ፓናማ ርእሰ ከተማ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ኾሰ ዶሚንጎ ኡያዮ መንዴታ ክዀኑ እንከለዉ፡ ንቕዱስ ኣቦና ኣብቲ ጉባኤ ምርኻቦም ብሽም ኩሎም ተጋባእያን ሰላምታኦም ኣቕሪቦም ኣብ መንጐ ትውልዲ ዝህልው ርክብ ተዘክሮ ንዘለዎ ሕብረተሰብ መሰረት እዩ ኢሎም። … ነቲ ኣብ እንነብረሉ ዓለም ዝሰፍሕ ዘሎ ኣነነትን ንኣይነትን ዝብል ባህሊ ነቲ ኣብ መንጐ ትውልድን ኣብ ውሽጢ ኣባይቲ ስድራን ዝህሉ ተራኽቦነት ዓቢይ ብድሆ እምበር ከይህሉ ኣይገበረን፡ እዚ ተራኽቦነት’ዚ ናይ ምትሕብባር ኣንቀሳቓሲ ስለ ዝዀነ፡ … እዚ ከምዘለዎ ኰይኑ ቤተ ክርስቲያን ብወገና እዚ ርክብ’ዚ ኣብ ክልተ ናይ ግዜ ጽፍሕታት ዝርከቡ ንሳቶም ከኣ መንእሰይ ወለዶን ኣረጋዊ ትውልዲን ዝብሉ ምዃኖን ጠቒሶም ኣብ መንጐ እዞም ክልተ ትውልዲ ክኽወን ተተባብዕን ሃዋሁ ተመቻችእ ኢሎም።
ኣባ ስፓዳሮ፥ ናይ ግዜ ጥበብ ምክፋል መደብ
ድሕሪ ብፁዕ ኣቡነ መንደታ ናይታ ካቶሊካዊ ስልጣነ እተሰምየት ክልተ ሰሙናዊት መጽሔት ማሕበር ኢየሱሳውያን ዋና ኣሰናዳኢ ኣባ ኣንቶኒዮ ስፓዳሮ ነቲ ናይ ግዜ ጥበብ ምክፋል መደብ ንኸላልዩ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ፡ ነዚ መደብ ኣስተንፍሶ ዝዀነ ድላይን ሓሳብን ቅዱ ኣቦና ምዃኑ ሓቢሮም። ኣረጋውያን ምሕላም እንተድኣ ኣቋሪጾም መንእሰይ መጻኢ ዘየማዕድው ይኸውን ቢሎም፡ እዚ መጽሓፍ ኰይኑ ነቲ ኣብ መንጐ ትውልዲ ክህሉ ዝግብኦ ርክብ ውጥን ክኸውን መታን ነቲ ካብ 30 ሃገራት ዝተዋጽኡ 250 ኣረጋውያን ዝሃብዎ ጸብጻብን ቅዱስ ኣቦና ምስ ዝሃብዎ ርእይቶን ትንታኔ ኣሳዄዑ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ቤት ማሕተም ሎዮላ ተሓቲሙ ኣብ ቀረባ እዋን ንንባብ ዝበቕዕ ምዃኑ በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ኣዘኻኺሮም።
ምግልጋልን ቅያን
ድሕሪ ዝቐረበ ናይ ሰላምንታ እንቋዕ ደሓን መጻእኩም መልእኽቲ ንቕዱስ ኣቦናን ነቲ መደብን መጽሓፍ ኰይኑ እውን ከምዝሕተምን ዝሕብር ኣባ ስፓዳሮ ድሕሪ ዘስምዕዎ መደረ ስዒቡ ካብቶም ተጋባእያን መንእሰያን ኣረጋውያንን ንቕዱስ ኣቦና ሕቶኦም ናይ ምቕራብ መደብ ከምእተኻየደን ቅዱስነቶም ነቲ ዝቐረበሎም ዝተፈላለየ ሕቶ ኣሞርኵይዞም ኣብ ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን፥ ዝርጉሕ ኢድን ክፉት ርእየትን ክህልወና ይምዕዱ፡ እንተዘይኰይኑ ኣብ ዕዳጋ ውደራን ደጋውነትን ምውዳቕ እዩ ዝኸውን፡ ቅዱስ ኣቦና ነዚ ዝበሉ፡ ፈደሪካ ኣንኰና ናይ መምህርና ሞያኣ ሓዲጋ ሰማያዊ ቤት ኣብ እተሰመየ ማሕበር ወለንተይናታት ተዋፊራ ንምግልጋል ዝወሰደቶ ውሳኔ መሰረት ንዘቕረበትሎም ምስክርነት ኣሞርኵይዞም ክኸውን እንከሎ፡ ኣብ ጉዕዞ ክፉት ምዃን፡ ዘይሽጉጥ ጉዕዞ፡ ውደራ ጉዕዞ ኣይኰነ፡ ገዛእ ርእሱ ብነጻ ዘዋስእ ዘይኰነስ፡ ቀመራዊ ስልቲ ዝኽተል እዩ፥ እቲ ዘድሊ ክፉት ጉዕዞን ክፉት ኢድን እዩ፥ እተረሳሕኩኸ ዘይብል።
እምነት ብምስክርነት ቃልን ሕይወትን ምትሕልላፍ
ቃል ኪዳን ካብ ዝኣስሩ መበል 43 ዓመት ዘቑጽሩ ዘለዉ ተወለድቲ ማልታ ቶንይን ግረስ ናኡዲን ኣብ ቁምስናኦም ኣብ ግብረ ወለንተይናነት ተዋፊሮም ዘገልግሉ ዛዕባ እምነት ምትሕልላፍ ኣሞርኵይዞም ንዘቕረብዎ ሕቶ ቅዱስነቶ፥ እምነት ብምስክርነት ቃልን ሕይወትን፡ ስለዚህ ኣብ ውሽጢ ሓንቲ ስድራ ክፉት ዘተ ኣገዳሲ እዩ፡ ካብ ቃል ተግባር ብዙሕ ይስማዕን የእምንን ይዅን ደኣ እምበር ቃል ምስ ዝሕወሶ ምልኣት ይህልዎ፡ ስለዚህ ምስክርነት ቃልን ሕይወት ዝተጣመረ፡ እዚ እምነት የመሓላልፍ ምስ በሉ ቅዱስነቶም ልሂቅ ር.ሊ.ጳ. በነዲክቶስ መበል 16 ጠቒሶም፥ እምነት ዝመሓላለፍ ብስብከት ኣስዳዕነት ዘይኰነስ ብምስክርነት እዩ ኢሎም፡ ነዚ ኸኣ ተመክሮ ቅድስቲ መኒካ ኣደ ቅዱስ ኣጐስጢኖስ ተወኪሶም የብርሁ።
ቅዱስ ኣቦና ካልኦት ዝቐረቡሎም ሕቶታት ኣስዒቦም ኣብ ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን፥
ነቲ ናይ ኣረጋውያን ሕልምታት ምርካብ
ሕልሚ ደረት ትርኢት ኣለዎ፡ ስለዚህ ዘይሓልም ኣይጓዓዝን ኣብ ዝብጻሕ ኣይበጽሕን … መንእሰያት ነቲ ናይ ኣረጋውያን ሕልምታት ክሕንገጥዎ ከምዝግብኣ ኣተሓሳሲቦም፡ ሕልምታት ኣረጋውያን ምርካብ ማለት ተመክሮታቶም ምስትውዓልን ካብ ጌጋታቶምን ዓወታቶምን ትመሃርን፡ … ናይ ሕይወት ተመክሮ።
ክሳብ ዝከኣለካን እትኽእሎን ምእንጋድን ምውሃድን
ተወላዲት ሰሜን ኢጣሊያ 83 ዓመት ዝዕድመአን ፊዮረላ ባከሪኒ፥ ብዛዕባ ስደተይናታንን ምእንጋድን ዝምልከት ዘቕረበኦ ሕቶ ኣማእኪሎም፡ ቅዱስ ኣቦና ካብ ኣቦ-ሓጐኦም ዝተዘንተወሎም ተመክሮ ቀዳማይ ውግእ ዓለም ዘኪሮም፡ ሳዕቤን ውግእ ንትውልዲ ምዝንታው ወሳኒ እዩ፡ ኣሉታዊ ተመክሮ ንሕልና ዓቢይ ሃብቲ እዩ፡ ከይድገም ናብ ዝብል ውሳኔ ዘሰጋግር ወይ ዝድርኽ ይኸውን … ።
መበቆልን ትርጉም መንነትን
ቅዱስ ኣቦና ነታ ናይ ግዜ ጥበብ ምክፋል እትብል መጽሓፍ እናሓሰቡ፡ ነታ ጓል 20 ዓመት ዕድመ መንእሰይ ያኢፈር ሞራለስ፡ ምስተን ክልተ ዓባያን ክልተ ኣቦሓጐኣን ዝነበራ ጥብቂ ርክብ ዝገልጽ ንዘቕረበቶ ሕቶ እንክምልሱ፡ እቲ ዓባይን ኣቦሓጐን ዝህልወካ ተመክሮ ናይ ታሪኽ ትርጉምን መበቆልን ትርጉም መንነትን የነጽር፡ ኣብዚ ጉዳይ’ዚ ዝሃንጽ ምዃኑ ኣብሪሆም።
ናይ ንብዓት ጸጋ
ኣብ መዕጸዊ እቲ ዝተኻየደ ርክብ ኣመሪካዊ ናይ ፊልም ደራስን ቀራጽን ማርቲን ስኮርሰዘ መንእሰይ እንከሎ … ኣብ ጐደናታት ኑው ዮርክ ዘጋጠሞ ሕማቕ ተመክሮ እናዘከረ፡ ሓደ መንእሰይ እምነቱ ዓቂቡ ክነብር ከመይ ገይሩ እዩ ዝኽእል እንክብል ንዘቕረበሎም ሕቶ ቅዱስ ኣቦና እንክምልሱ፡ ዓመጽን ስቓይን ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ድኽነትን ኣብ ቅድሚ ከምዚ ዝኣመሰለ ማሕበራዊ ጸገማት ናይ ምናብዕ ጸጋ ክህልወናክን ልብኻ ክኸፍትን እንክብሉ ቅዱስ ኣቦና ምዒዶም፡ ምስ ዝሳቐይ ናይ ስቓዩ ተኻፋሊ ምዃንን ቅርበትን ርህራሄን ክህልወካ ይድርኽ ከምዝበሉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።


text:
መብዛሕትኦም ብምስግጋር ኤርትራውያን ስደተኛታት ብዝለዓለ ዝህደኑ ዘለዉ ኤርትራውያን፣ ኣብ ሊብያ ኣብ ዝርከብ ብኤምባሲ ኤርትራ ዝውነን ክለብ ቤት መግብን ሻሂን ዝመላለሱ ምንባሮም፣ ኣካያዲ ናይቲ ክለብ ኤምባሲ ዝነበረ መንእሰይ ንሬድዮ ኤረና ኣረጋጊጹ።
እቲ ብትካል ስደተኛታት ተታሒዙ ንኣስታት ሓደ ዓመት ኣብ ጠራቡሎስ ኣብ ዝለዓለ ቤት ማእሰርቲ ዝርከብ ኤርትራዊ መንእሰይ፣ ንሬድዮ ኤረና ኣብ ዝሃቦ ሰፊሕ ቃለመጠይቕ፣ ከም በዓል ኤርሚያስ፣ መድሃኔ፣ ወዲ ኢሳቕ፣ ወሊድን ዓብዱልሰላምን ዝኣመሰሉ፣ ዕሉላት ኣሰጋገርቲ ስደተኛታት፣ ኣብ ክለብ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ሊብያ ከምዝተላለዮም ብምሕባር፣ ናብቲ ኤምባሲ ተሸጊሮም ንዝመጹ ኤርትራውያን ክድለሎም፣ ኣምሳዩኡ ከኣ ንሓደ ኤርትራዊ ሓምሳ ዶላር ክኸፍሉዎ ከምዝተሰማመዐ ኣብቲ ምስ ሬድዮ ኤረና ዝገበሮ ቃለመጠይቕ ኣሚኑ’ሎ።
ድሕሪ ምውዳቕ ሙዓመር ኣልቐዛፊ ምስቶም ኣሰጋገርቲ ኣብ ክለብ ኤምባሲ ኤርትራ ካብ ዝላለ ኣብዚ ኣርባዕተ ዓመታት ተሸጊሮም ናብቲ ኤምባሲ ንዝመጹ ኣስታት 250 ኤርትራውያን በብእዋኑ ምስቶም ኣሰጋገርቲ ከምዘራኸቦም’ውን ይጠቅስ።
ብምስግጋር ሰባት ብመርትዖ ተታሒዙ፣ ንኣስታት ሓደ ዓመት ኣብ ጠራቡሎስ ተኣሲሩ ዝርከብ ኣካያዲ ክለብ ኤምባሲ ኤርትራ ዝነበረ መንእሰይ፣ ኣምባሳደር መንግስቲ ኤርትራ ብዛዕባቲ ንሱ ኣብ ዘመሓድሮ ክለብ ምድላልን ምስግጋርን ስደተኛታት ኣፍልጦ ከምዘይነበሮ እዩ ዝገልጽ።
እንተኾነ ላዕለዋይ ኣዛዚ ሓለዋ ዶባት ምቁጽጻር ገበንን ስደተኛታትን ሊብያ ንሬድዮ ኤረና ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፣ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ሊብያ ብምስግጋር ስደተኛታት ከምዝጥርጠርን፣ ብሰኩ’ውን ምስቲ ኤምባሲ ሓያሎ እዋን ከምዝተዘራረበን ገሊጹ። ንሱ ዘመሓድሮ ፍሉይ ኣሃዱ ምቁጽጻር ገበንን ስደተኛታትን ድሕሪ ምቛሙ፣ ሓደ ኤርትራዊ ከምዝተታሕዘን፣ እቶም ዝተረፉ ከኣ ካብ ጠራቡሎስ ሃዲሞም ናብተን ጸጥታአን ዘይተዋሕሰ ከም ቢን ዋሊድን ስብራታን ዝኣመሰላ ከተማታት ከምዝሃደሙ ኣመልኪቱ።
ምስዞም ኤርትራውያን ብምትሕብባር ኣብ ምስግጋር ስደተኛታት ክነጥፉ ዝጸንሑ፣ ዕሉላት ገበነኛታት ምዃኖም ዝተነግረሎም ዜጋታት ሊብያ ብወገኖም ዝሃቡዎ ተወሳኺ መብርሂ፣ ካብ ካልኦት ሃገራት ዶባት ኣቋሪጾም ዝመጹ ስደተኛታት ብኤርትራውያን ኣሰጋገርቲ ከምዝውደቡ ገሊጾም።
ክቡራት ሰማዕትና፣ ሬድዮ ኤረና ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት እንዳተዘዋወረት ብዛዕባ መስርሕ ምስግጋር ስደተኛታት ብዝምልከት እትእክቦ ሓበሬታ፣ ብዝሰፍሐ መልክዑ ኣብ ዝመጽእ መዓልታት ከተቕርቦ እያ። ብምስግጋር ስደተኛታት ተታሒዙ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ሊብያ ዝርከብ ኣካያዲ ስራሕ ክለብ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ሊብያ ዝነበረ መንእሰይ ዝሃቦ ቃለመጠይቕ እውን ብተመሳሳሊ ከነቕርቦ ምዃንና ኣቐዲምና ንሕብር።


text:
Monthly Archives
July 2020
ኣዲስ ኣበባ፣ 24 ሓምለ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ብምትሕብባር ዩኒቨርሲቲ ጎንደርን ምምሕዳር ዞባ ምዕራብ ጎንደርን ኣብ ታሪኻዊ ኣመፃፅኣ ዶብ ኢትዮ-ሱዳን ዘድሃበ መድረኽ ዘተ ይሳለጥ ኣሎ። ፕዚዳንት ዩኒቨርሲቲ ጎንደር ዶክተር ኣስራት ኣፀደወይን ኣብ መኽፈቲ እቲ ዘተ፥ ርክብ ህዝቢታት፣ ሓድነትን…
ቫይረስ ኮሮና ኣዶታት ንደቀን ፀባ ጡብ ካብ ምጥዋብ ከምዘይእግደን ተገሊፁ
ኣዲስ ኣበባ፣ 24 ሓምለ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ለበዳ ሕማም ቫይረስ ኮሮና ኣዶታት ንደቀን ፀባ ጡብ ካብ ምጥዋብ ከምዘይእግደን ሚኒስቴር ጥዕና ፌዴሪኢ ኣፍሊጡ። መበል 28 ዓለም ለኸ መዓልቲ ምጥዋብ ጡብ ኣዶ “ንጥዕና ሃገር ምጥዋብ ጡብ ኣዶ ንሓግዝ” ብዝብል መሪሕ ቃል ካብ 25 ሓምለ ክሳብ 1…
ናብ ወፃኢ ካብ ዝተለኣኹ ውፅኢታት ስጋን ፀባን 72 ሚሊየን ዶላር ኣሜሪካ ኣታዊ ተረኺቡ
ኣዲስ ኣበባ፣ 24 ሓምለ፣ 2012 (ኤፍ ቢ ሲ)ኣብቲ ዝተዛዘመ በጀት ዓመት ናብ ወፃኢ ካብ ዝተለኣኹ ውፅኢታት ስጋን ፀባን 72 ሚሊየን ዶላር ኣሜሪካ ኣታዊ ከምዝተረኸበ ኢንስቲትዩት ኢንዱስትሪ ልምዓት ስጋን ፀባን ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ። ዋና ዳይሬክተር እቲ ኢንስቲትዩት ኣይተ ሃይለየስላሴ ወረስ…
ኣብ ኣፍጋኒስታን ኣብ ተሸከርካሪት ብዝተፀመደ ነታጒ 17 ሰባት ህይወቶም ከምዝሓለፈ ተገሊፁ
ኣዲስ ኣበባ፣ 24 ሓምለ፣ 2012 (ኤፍ ቢ ሲ)ኣብ ኣፍጋኒስታን ኣብ ተሸከርካሪት ብዝተፀመደ ነታጒ ብውሕዱ 17 ሰባት ህይወቶም ከምዝሓለፈ ተገሊፁ። እቲ መጥቃዕቲ ነትጒ፥ ሎጋር ኣብ ዝበሃል ግዝኣት ዝርከብ ናይ ምምሕዳር ህንፃ ከባቢ ዝተፈፀመ እንትኸውን፥ ብዙሓት ሰባት ናይ በዓል ዕድጊት ኣብ…
በዓል ዒድ ኣል ኣድሃ ኣብ መላእ ኢትጵያ ይኽበር ኣሎ
ኣዲስ ኣበባ፣ 24 ሓምለ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)መበል 1 ሺሕን 441 በዓል ዒድ ኣል ኣድሃ/ዓረፋ ኣብ መላእ ኢትጵያ ይኽበር ኣሎ። ፕሬዚዳንት ላዕለዋይ ቤት ምኽሪ ጉዳያት እስልምና ኢትዮጵያ ተቀዳሚ ሙፍቲ ሓጅ ዑመር እድሪስ እቲ በዓል ኣመልኪቶም ኣብ ዘመሓላለፉዎ መልእኽቲ፥ ህዝበ ሙስሊም እዚ…
ኣብ ኢትዮጵያ ብቫይረስኮሮና ዝተለኸፉ ተወሰኽቲ 805 ሰባት እንትርከቡ 10 ሰባት ድማ ህይወቶም ስኢኖም
ኣዲስ ኣበባ፣ 23 ሓምለ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፉ 24 ሰዓታት ኣብ ልዕሊ 9 ሺሕን 786 ሰባት ብዝተገበረ ምርመራ ላቦራቶሪ ብቫይረስኮሮና ዝተተሓዙ ተወሰኽቲ 805 ሰባት ከምዝተረኸቡ ሚኒስቴር ጥዕና ኣፍሊጡ። ክሳብ ሐዚ ን413 ሺሕን 397 ሰባት ብመሰረት ዝተገበረ ምርመራ…
ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ 2020 ንክናዋሕ ሓቲቶም
ኣዲስ ኣበባ፣ 23 ሓምለ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ፕሬዚዳንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ 2020 እታ ሃገር ንክናዋሕ ሓቲቶም። እቲ ምርጫ ኣብ ዝቕፅል ዓመት ወርሒ ሕዳር ክካየድ ኢዩ ተባሂሉ ትፅቢት ዝግበረሉ እንትኸውን፥ ግዝኣታት እታ ሃገር ብምኽኒያት ለበዳ ሕማም…
መሰል ቀዳምነት ይኹን እዋናዊ ግልጋሎት ወሓዚ ሩባ ኣባይ ኣብቲ ሩባ ናይ ምጥቃም መሰል ኢትዮጵያ ዘይግድብ ከምዝኾነ ተገሊፁ
ኣዲስ ኣበባ፣ 23 ሓምለ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ኣብ ወሓዚ ሩባ ኣባይ ዘሎ መሰል ቀዳምነት ይኹን እዋናዊ ግልጋሎት ኣብቲ ሩባ ናይ ምጥቃም መሰል ኢትዮጵያ ዘይግድብ ከምዝኾነ ተገሊፁ። ኣብ ክሊ ማዕቐፍ ሕጊ ተፋሰስ ወሓዚ ሩባ ኣባይን ሃይድሮ ፖለቲክስን ትኹረት ዝገበረ መድረኽ ዘተ ኣብ ኣዲስ ኣበባ…
ቀዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣቢይ ንመበል 1 ሺህን 441 በዓል ዒድ ኣልኣድሃ ናይ እንኳዕ ኣብፀሐኩም መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም
ኣዲስ ኣበባ፣ 23 ሓምለ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ቀዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣቢይ ኣሕመድ ንመላእ ህዝበ ሙስሊም እንኳዕ ንመበል 1 ሺህን 441 በዓል ዒድ ኣልኣድሃ ኣብፀሐኩም ክብሉ መልእኽቲ ሰናይ ትምኒት ኣመሓላሊፎም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፥ ሎሚ ዘበን ዝኽበር ዘሎ በዓል ዓረፋ ንኢትዮጵያውያን…
ርእሳነ ምምሕዳር ክልላት ንመበል 1 ሺህን 441 በዓል ዒድ ኣልኣድሃ ናይ እንኳዕ ኣብፀሐኩም መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም
ኣዲስ ኣበባ፣ 23 ሓምለ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ርእሳነ ምምሕዳር ክልላት መበል 1 ሺህን 441 በዓል ዒድ ኣልኣድሃ(ዓረፋ) ምኽኒያት ብምግባር ንሰዓብቲ እምነት እስልምና ናይ እንኳዕ ኣብፀሐኩም መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም። ምክትል ርእሰ ምምሕዳር ክልል ደቡብ ኣይተ ርስቱ ይርዳው ኣብ ዘመሓላለፍዎ…


text:
Radio Erena: 02 February 2017
ኣብ ኣውስትራልያ ዝመደብሩ ኩባንያ ዕደና ዳናካሊ፣ ኣብ ኤርትራ ዞባ ድንካልያ፣ ከባቢ ኮሉሊ ናይ ፖታሽ ዝተባህለ ማዕድን ንምውጻእ ምሉእ ስምምዕ ከምዝኸተመ ኣፍሊጡ።
እቲ ኩባንያ ብ1 ለካቲት ኣብ ዝዘርግሖ ወግዓዊ መግለጺ፣ እቲ ስምምዕ ን1.3 ቢልዮን ቶን ዝግመት ፓታሽ ናይ ምዕዳን ተኽእሎ ከምዝፈጠረሉ ጠቒሱ።
እቲ ኣብ ከተማ ፐርስ ( Perth) ዝመደበሩን ብዕደና ፖታሽ ብደረጃ ዓለም ካብ ዝተፈልጡን ዝኾነ ኩባንያ፣ ሸውዓተ ናይ ዕደና ፍቓዳት ከምዝተዋህቦ ሓቢሩ።
ዋና ዳይረክተር እቲ ኩባንያ ፖል ዶናልድሰን፣ እዚ ምስ ኤርትራ ዝተኸተመ ስምምዕ፣ ኣዝዩ ኣገዳስን ነቲ ኩባንያ ተወሳኺ እምነ ኩርንዓን ምዃኑ ብምጥቃስ፣ ኣብ ኤርትራ ወፍሪ ንምክያድ ዝክአል ምዃኑ ዘግሃደ ፍጻሜ’ዩ ክብል ገሊጹ።
50 ሚእታዊት ናይቲ ዕደና፣ መንግስቲ ኤርትራ ከምዝውንኖ’ውን ኣረጋጊጹ።
ኣብ ኤርትራ፣ ካብ ካናዳ፣ ኣውስትራልያ፣ ቻይና፣ ሊብያ፣ ብሪጣንያን ካልኦት ሃገራትን ዝመጻ 16 ናይ ወጻኢ ኩባንያታት፣ ኣብ ዳህሳስን ኹዕታን ዝተፈላለየ ማዕድናት ተዋፊረን ይርከባ።
ዛጊት ፍርያቱ ንዕዳጋ ከቅርብ ዝበቕዐ ዕደናታት ቢሻን ዛራን ክኸውን እንከሎ፣ ካልኦት’ውን ኣብ ዝመጽእ ዓመት ከም ወርቂ፣ ነሓስ፣ ዚንጎን ፖታሽን ዝኣመሰለ ማዕድናት ናብ ዕዳጋ ንምቕራብ ምድላዋት ይካየድ ከምዘሎ’ዩ ዝግለጽ።
እንተኾነ፣ መንግስቲ ኤርትራ፣ ንኣሰራርሓ ይኹን ኣታዊታት እቲ ዕድና ብምስጢርን ብዘይንጹርን ኣገባብ ሒዝዎ ስለዝርከብ፣ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ኣታዊታት እዚ ዕደና ክረብሕ ከምዘይክእል ሓያሎ ወገናት ስግኣቶም ይገልጹ።
ኩባንያ ዕደና ኔቭሰን፣ ኣብ ቢሻ ካብ ዘፍረዮ ወርቒ፣ ነቲ 40 ሚእታዊት ናይቲ ፕሮጀክት ዝወነነ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ዓመታት 700 ሚልዮን ዶላር ከምዘረከቦ ብሰነዳት የረጋግጽ።
እቲ ናይ ካናዳ ትካል፣ ኣብ ኤርትራ ናይ 1.2 ቢልዮን ዶላር ምንቕስቓስ ከምዝፈጠረን ንመንግስቲ ኤርትራ ድማ ጽሩይ መኽሰብ 700 ሚልዮን ዶላር ከምዘረከቦን ብሰነዳት ከረጋግጽ ዝተገደደሉ ምኽንያት፣ ብግዱድ ሃገራዊ ኣገልግልት ተመዲቦም ንዝመጽዎ ኤርትራውያን ኣብ ስራሕ ብምውፋሩ፣ ብናጻ ናይ ጉልበት ምዝመዛ ተኸሲሱ፣ ጉዳዩ ኣብ ምጽራይ ኣብ ዝርከበሉ እዋን’ዩ።
===========================


text:
መንግስቲ ኢትዮዽያ ብዛዕባ ቀዳማይ ምንስትር መለስ ዜናዊ ዝሃቦ መብርሂ ዘዕግብ ኣይኮነን ዝብሉ ኣቶ ገብሩ ኣስራት፣ምንስትር ኮምንኬሽን ኢትዮዽያ፣ንኩነታት ቀ/ሚ ኣብ እዋኑ ዘይገለፀ፣ጠንቁ ዝፀንሐ ባህሊ ኢህወዴግን መንግስቲን ምግላፁ ዝዝከር‘ዩ።ብዛዕብኡ ዝተሓተቱ ኣቶ ገብሩ ኣስራት “እዚ ትኽኽል ኣይኮነን።ኢህወዴግ ሎሚ ይሰርሕ ዘሎ፣ ብናይ ገድሊ ኣሰራርሓን ኣካይዳን ኣይኮነን።ንሰማንያ ሚልዮን ህዝቢ ዝመርሕ ኢህወዴግ፣ብናይ ቀደም ባህሊ ዘይኮነስ፣ሕገመንግስታዊ ሓላፍነቱ‘ውን ፈሊጡ ክኸውን ኣለዎ” ኢሎም።
ሙሁር ፖለቲካዊ ሳይንስ ኣቶ የማነ ዘርኣይ ብወገኖም፣ቀዳማይ ምንስትር ኣብ ስርሑ ኣብ ዘይነብረሉ እዋን፣ምክትል ቀ/ሚ ነቲ ስራሕ ሸፊኑ ክሰርሕ‘ዩ።እዚ ማለት ግና ቀ/ሚ ኣብ ሓላፍነቱ የለን ማለት ኣይኮነን። ብሓደ ወገን ናይ ውልቀ-ሰባት ኩነታት ናብ ህዝቢ ምዝርጋሕ ግቡእ ዘይኮነሉ፣ብካልእ ወገን ህዝቢ ብዛዕባ መራሕቱ ናይ ምፍላጥ መሰል ኣብ‘ቲ ሕገ-መንግስቲ ከምዝተነፀረ ጠቂሶም።ፓርላማ ዕድመ ስርሑ ድሕሪ ሰላሳ ሰነ ዝናወሐሉ ሕገ-መንግስታዊ ባይታ ኣሎ’ውን ይብሉ።
ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ ኣብ ዘይሰርሕሉ እዋን - ሕገ-መንግስቲ’ዶ ተጣሒሱ?
- በትረ ስልጣን
ዝቃረኑ ገምጋማት ይቀርቡ
መንግስቲ ኢትዮዽያ ብዛዕባ ቀዳማይ ምንስትር መለስ ዜናዊ ዝሃቦ መብርሂ ዘዕግብ ኣይኮነን ዝብሉ ኣቶ ገብሩ ኣስራት፣ምንስትር ኮምንኬሽን ኢትዮዽያ፣ንኩነታት ቀ/ሚ ኣብ እዋኑ ዘይገለፀ፣ጠንቁ ዝፀንሐ ባህሊ ኢህወዴግን መንግስቲን ምግላፁ ዝዝከር‘ዩ።ብዛዕብኡ ዝተሓተቱ ኣቶ ገብሩ ኣስራት “እዚ ትኽኽል ኣይኮነን።ኢህወዴግ ሎሚ ይሰርሕ ዘሎ፣ ብናይ ገድሊ ኣሰራርሓን ኣካይዳን ኣይኮነን።ንሰማንያ ሚልዮን ህዝቢ ዝመርሕ ኢህወዴግ፣ብናይ ቀደም ባህሊ ዘይኮነስ፣ሕገመንግስታዊ ሓላፍነቱ‘ውን ፈሊጡ ክኸውን ኣለዎ” ኢሎም።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ አዋሰንቲ ወረዳታት ክልላት ኦሮምያን ሶማሌን ኣብ ቀረባ እዋን ዝተኻየዱ ጎንጽታት ህይወት ሰብ ጠፊኡ’ዩ ክብሉ ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ዶ/ር ነገሬ ሊንጮ ተዛሪቦም።
ንሶም ወሲኾም ኣብታ ሃገር ብሓፈሻ ዘሎ ኩነታት ጸጥታን ሰላምን ግን ምምሕያሽ ኣርእዩ’ሎ ኢሎም።
ዶ/ር ነገሬ ሊንጮ ኣብ መወዳእታ ዝሓለፈ ሰሙን ንጋዜጠኛታት ውሽጢ ሃገር ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናዊ ኩነታት ዘልዓሉ ክኾኑ ኸለው ሓደ ካብኡ ድማ ኩነታት ጸጥታን ሰላምን እታ ሃገር እዩ።
“ በብቦታኡ ንሰምዖ ዝነበርና ምስ ሰላምን ምርግጋእን ዝተታሓሓዙ ጸገማት ሎሚ ብጽቡቅ ኩነታት ምምሕያሽ ከምዘርኣዩን ዜጋታትና ኣብ ስራሕ ልምዓት በርቲዖም ይሰርሑ ከምዘለው’ዩ፡ ካብ ፈደራል ፖሊስ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ዘርእዮ ብፍላይ ኣብ ዝሓለፈ ኣብ ክልል ኦሮምያ ኣብ ሓደ ሓደ ዞባታት ዝነበረ ዘይምርግጋእ ሰላም ዝፈቱ ህዝቢ ባዕሉ ቀዲሙ ብምኽልኻል፡ ነቶም ጸገም ዝወረዶም መሊሱ ንምጥያስ ዓብይ ስራሕ ተሰሪሑ’ሎ። በዚ አጋጣሚ ዓበይቲ ዓዲ ኣብ ጎደናታት ንዘርእይዎ ህዝባዊነት ሰላም ምፍታውን ንሓድነት ሃገር ዘለዎም ሓልዮት ነመስግኖም”ኢሎም።


text:
ቀዳማይ ሚንስትር እስራኤል ቤንያሚን ነታንያሁ መንበሪ ትሑት አታዊ ዘለዎም ዝኾነ ደቡባዊ ክፋል ከተማ ቴል ኣቪቭ በጺሖም።
ንሶም ኣብቲ ሓሙስ 31 ነሓሰ,2017 ዓ.ም ኣብ ደቡባዊ ቴል ኣቪቭ ዘካየድዎ ምብጻሕ “ ደቡባዊ ክፋል ከተማ ቴል ኣቪቭ ንህዝቢ እስራኤል ክምለስ እዩ” ክብሉ ቃል ብምእታው፡ እዚ ዝኸውን ድማ ኣብቲ ቦታ ዘለው ስደተኛታት ብምስጓግ ኢሎም።
ቀ/ሚንስትር ነታንያሁ ኣብታ ሃገር ዘለው ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን “ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብታ ሃገር ሰሪጎም ዝኣተው እዮም እምበር ስደተኛታት ኣይኮኑን” ዝበሉ ኮይኖም እስራኤል ድማ ዶባታ ናይ ምህላው መሰል አለዋ ኢሎም።
ተሓላቒ መሰላት ስደተኛታት ማይ ጎለን እቲ ምብጻሕ ቀዳማይ ሚንስትር ነታንያሁ ናብታ ቦታ ጽቡቕ ተበግሶ ምኳኑ ብምግላጽ እንተኾነ ብሰንኪ ልዑል ሓለዋ ጸጥታ እቶም ቀዳማይ ሚንስትር ነቲ ኩነታት ምሉእ ንምሉእ ኣይፈለጥዎን ትብል።
ኤርትራዊ ስደተኛ ጆን ካርል ብወገኑ እቶም ቀዳማይ ሚንስትር “ ምሳና ምስቶም ማሕበረሰብ ስደተኛታት እንተዝዘራርቡ ዝነበሩ” እቲ ካልእ ክፋል እቲ ሕብረተሰብ ድማ ምስምዕዎ ኔሮም ይብል።
እስራኤል ኣብታ ሃገር ዘለዎ ብኣሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ መብዛሕትኦም ካብ ኤርትራን ሱዳንን ዝመጹ ስደተኛታት ኩነታት ንምቁጽጻር ኣብ ቃልሲ ትርከብ።
እዞም ስደተኛታት ኣብ ሃገሮም ካብ ዘሎ ግጭትን ስቕያትን ሃዲሞም ዝመጹ ምኳኖም ይገልጹ እስራኤል ድማ ብሰንኪ ቁጠባ ዝተሰዱ እዮም ትብል ብተወሳኺ ምብዛሕ እዞም ስደተኛታት ኣብ ደቡባዊ ከተማ ቴል ኣቪቭ ንኣይሁድ እታ ሃገር ስግኣት ዝፈጠር ምኳኑ ትገልጽ።
እስራኤል ዋሕዚ ስደተኛታት ናብ ሃገራ ንምጉዳል ምስ ግብጺ ኣብ ዘዋስና ዶባታ መንደቕ ዝሃነጸት ክትኸው ከላ ኣብታ ሃገር ንዘለው ስደተኛታት ድማ ኣብ መዳጎኒ ማእኸል ክጸንሑ ወይ ናብ ሳልሳይ ሃገር ክኸዱ አለዎም ብዝብል መምርሒ ትኽተል።
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እስራኤል ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ናብ ሳልሳይ ሃገር ዝለአኹ ስደተኛታት ልዕሊ 60 መዓልታት ኣብ ማእሰርቲ ክጸንሑ የብሎምን ዝብል ዘሕለፎ ውሳኔ ብኣባላት ገዛኢ ፓርቲ ሊኩድ ተሪር ነቐፌታ ምርካቡ ይፍለጥ።
ካልኦት አባላት ካቢነ ሚንስተራት ነቲ ውሳኔ ዝልውጥ ረቒቅ ከምዘቕርቡ’ውን ገሊጾም አለው።


text:
7/፯ ሓምለ በዓል ቅድስት ስላሴ
ኣቦና ኣብርሃም ገዝኡ ኣብ መስቀላዊ መገዲ ሰሪሑ ንዝሓልፉ ጋሻ እናተቐበለ ይነብር ነይሩ። ሰይጣን ድማ ነዚ ርህራሄኡን ትሕትንኡን ርእዩ ንኽፍትኖ ተላዕለ፡ ርእሱ ፈጊኡ ደሙ እናኸዓወ ኣብ መገዲ ኮፍ ኢሉ ንዝመጹ ኣጋይሽ ናበይ ትኸዱ ኣለኹም ኢሉ ይሓቶም። ንሳቶም ድማ “ጠሚና ክንበልዕ ጸሚእና ክንሰቲ ኣብ ኣብርሃም ንኸይድ ኣለና” በልዎ። ንሱ ድማ “ኣብርሃም ከም ቀደሙ ከይመስለኩም ኣነ ጠምየ ከብልዓኒ ኢለ ምስ ከድኩ፡ ከምዚ ትርእዩኒ ዘለኹም ገይሩ ሰጒጉኒ” በሎም፡ እቶም ኣጋይሽ ድማ ሓቂ መሲልዎም እናሓዘኑ ተመልሱ። ንሰለስተ መዓልቲ ድማ ኣጋይሽ ናብ ኣብርሃም ከምዘይ መጹ ገበረ። ኣብርሃም ድማ ብዘይ ኣጋይሽ ስለ ዘይበልዕ ኮፍ ኢሉ ጋሻ ይጽበ ነበረ።
ኣብ ሳልሳይ መዓልቲ ድማ ስላሴ ብኣምሳለ ሰብ ተመሲሎም ተገልጽሉ። ከይዱ ድማ “ጎይቶተይ ኣብ ቅድሜኹም ሞጎስ እንተድኣ ረኺበስ በጃኹም ንባርያኹም ጎሲኹምኒ ኣይትሕለፉ” በሎም። ንሳቶም ድማ “ደኺምና ስለ ዘለና ሓዚልካ ውሰደና” በልዎ። ንሓደ ሓዚሉ ምስኣተወ እቶም ክልተ ብኣምላኻዊ ግብሪ ኣተዉ። ኣብርሃም ድማ ሰለስተ መስፈር ሓሪጭ ሰፊርኪ፡ ሰለስተ ቅጫ ስርሒ በላ፡ ንሱ ድማ፡ ስቡሕ ብተይ ሓሪዱ፡ ጸባን ርግኦን ወሲኹ ቀረበሎም እሞ በልዑ። ምብልዖም ግን ከምዚ ሓዊ ንጠስሚ ዝበልዖ እዩ። እቲ ተሓሪዱ ዝቐረበ ብተይ ተንሲኡ “ስብሃት ለኣብ ስብሃት ለወልድ ስብሃት ለመንፈስ ቅዱስ” ኢሉ ኣመስገነ።
ክኸዱ ከለዉ ድማ ካብ ሰለስቲኦም ሓደ፡ እግዚኣብሔር ቃል፡ “ንዓመታ ከምዛ ሎሚ መዓልቲ ናባኻ ክመጽእ እየ ሳራ ሰበይትኻ ቆልዓ ክትወልደልካ ኢያ” ኢሉ ንግዚኡ ልደት ይስሓቅ ፍጻሚኡ ግን እግዚኣብሔር ሰብ ኮይኑ ከም ዘድሕኖ ነገሮ። እዚ ታሪኽ ዝተፈጸመሉ ካብ 2000-1850 ዓ.ዓ ከባቢ እዩ።
ሾብዓተ ሓምሌ ኣቦና ኣብርሃም ጋሻ ብምቕባሉ፡ ኣጋእዝተ ዓለም ቅድስት ሥላሴ ኣብ ቤቱ ዝተኣንገዱሉን፡ ብዙኅ ጸጋን በረኸትን ዝሃቡሉን ዕለት እዩ። በዚ ዕለት እዚ ፥
ሀ. እግዚአብሔር ብሓድነቱን ሠለስትነቱን ከም ጋሻ ኾይኑ ተገልጸሉ፣
ኣቦና ኣብርሃም ብሥነ ፍጥረት ተመራሚሩ ምስ በጽሖ እግዚአብሔር ኣምላኽ፡-
“ካብ ዓድኻን ካብ ኣዝማድካን ካብ ዓዲ ኣቦኻን ውፃእ ናብቲ ኣነ ዘርእየካ ምድሪ ኸኣ ኺድ” ኢሉ ኣዘዞ። በዚ መሠረት’ዚ ካብ ቤቱን ሥድራኡን ምእንቲ ፍቕሪ እግዚአብሔር ተፈልዩ ናብቲ እግዚአብሔር ዝኣዘዞ ቦታ ከይዱ ከም ፍቓድ እግዚአብሔር ክነብር ጀመረ። ኣቦና ኣብርሃም ጋሻ ብምቕባል ፍሉጥን ብዘይ ጋሻ ዘይበልዕ ስለዝነበረ፡ ጋሻ እናተጸበየ ብቐትሪ ኣብ ኣፍ ደገ ድንኳኑ ተቐሚጡ ኸሎ እግዚአብሔር ተገልጸሉ። ሥላሴ ብኣምሳል ሠለስተ ሰብኣይ ናባኡ ክወርዱ ረኣየ እሞ፡ “ኦ ጐይታይ ኣብ ቅድሜኻ ሞገስ እንተ ደኣ ረኺበስ በጃኻ ንባርያኻ ጐሲኻኒ ኣይትኅለፍ፡ ኂደት ማይ ከምጽኣልኩም እሞ ኣእጋርኩም ተሓጸቡ ኣብ ትሕቲ እዚ ኦም ድማ ኣዕርፉ። ብባርያኹም ኣቢልኩም ካብ ኃለፍኩም ድማ ቍራስ እንጌራ ከምጽኣልኩም እሞ ብልዑ ብድኅሪኡ ትኃልፉ” በሎም። ንሳቶም ድማ “ኸምቲ ዝበልካዮ ግበር” በልዎ።
ለ. እግዚአብሔር ውላድ ከም ዝወልድ ኣበሠሮ
ኣቦና ኣብርሃም፡ ዋላ እኳ እግዚአብሔር ብዙኅ ጊዜ እናተገልጸ ኣቦ ብዙኃን ሕዝብታት ከም ዝገብሮ እንተነገሮ ውላድ ግና ኣይነበሮን። በዚ ጋሻ ምቕባል ሠናይ ተግባሩ እግዚአብሔር ብእንግድነት ኣብ ቤቱ ምስ ኣተወ ግና ኣብ እርግናኡ ውላድ ከም ዝህቦ ኣበሠሮ።
ሐ. እግዚአብሔር ንኣቦና ኣብርሃም ዘለዎ ኽብርን ፍቕርን ገለጸ፡
እግዚአብሔር፥ “ነቲ ኽገብሮ ዘሎኒ ካብ ኣብርሃም ኣይኃብኦን እየ። ኣብርሃምሲ ዓቢይን ብርቱዕን ሕዝቢ ኺኸውን እዩ፡ . . . ብሰንኪ ሰዶምን ገሞራን ኣውያት በዝኀ፡ ኃጢኣተን ከኣ እምብዛ ዓቢይ ኾነ። ከምቲ ናባይ ዝበጽሐ ኣውያት ምግባሮምን ዘይምግባሮምን ምእንቲ ኽፈልጥ ወሪደ ኽርኢ እየ” በሎ። ኣቦና ኣብርሃም’ውን እዚ ምስ ሰምዐ ብፍርሃትን ብጥበብን ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ደው ኢሉ “ጐይታይ ነቲ ጻድቕሲ ምስ ኃጥእ’ዶ ከተጥፍኦ ኢኻ፧ ምናልባት ኣብታ ከተማ ኃምሳ ጻድቃን. . . ክሳዕ ዓሰርተ ይርከቡ ይኾኑ እሞ ብርግጽ’ዶ ኸተጥፍኦም ኢኻ፧” ኢሉ ምእንቲ ሕዝቢ ሰዶም ለመነ። እንተኾነ ግና ኣብ ከተማ ሰዶም ዕሥራ ጻድቓን ኣይተረኽቡን።
እግዚአብሔር ኃጢኣት ሰዶም ንኣብርሃም ዝነገሮ ለውሃቱን ክብሪ ቅዱሳኑን ንኽገልጽ እዩ።
ስለዚ ኣቦና ኣብርሃም ብበዚ ዕለት እዚ ጋሻ ሰብ ዝተቐበለ መሲልዎ ንስላሴ ብምእንጋዱ ካብ እግዚአብሔር በረኸትን ጸጋን ስተዋህበሎ ዕለት እዩ እሞ ንሕና ውን ኣሰር ኣሰር ኣቦና ኣብርሃም ክንስዕብ ይግባእ።
ስብሓት ለእግዚአብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር ኣሜን!!!Leave a comment


text:
ዶክተር፡ በርሄ ሃብተገርግስ/ መቶ ኣለቃ/ ናይ ኮለጅ መምህር/ ሽማግለ..!!!!
ክቡራት ኣንበብቲ ዝዓበኹም ዝነኣስኩም፡ ሰብኣይኩም ሰበይትኹም፡ ዓበይትን ናእሽትን፡ ብሓባራ ህዝቢ ኤርትራን: ፈተውትን፡ ነዚ ዝመጽእ ዘሎ ዓመት ምኽንያት ብምግባር፡ ርሑስ ልደት ንክርስትና ኣመንቲ፡ ይግበረልኩም። ናይ ሰላምን ራህዋን ዓመት ይግበሮ፡ እናበልኩ! ንናይ ዓመት መወዳእታ፡ ብሰብ ባጀለ ክዛዝሞ፡መሪጸ !!!።
እንታይ ተረኽበ ምስ ሰብ ባጀላ? ትብሉ ትኾኑ። ትዕዝብተይ፡ ደጋጊመ፡ ክምርምር እንከለኹ፡ “ሓደ ነገር ዝጎደለ ከም ዘሎ፡ ይስማዓኒን፡ የሸግረን፡ ድማ ስለ ዘሎ እየ” እዘን ዝስዕባ ቃላት ኣብ ህዝብና ጠፊኤን ክስምዕን ኣይከኣልኩን፡ እንሄዋልኩም “ዓገብ፡ ነውሪ፡ ኣይግባእን፡ ሕማቕ፡ ናይ ለባማት ኣይኮነን፡ ግዕዘ፡ ተካል መዓልቲ ውዒልካ፡ ጽዩፍ ተዛረብካ፡ ናይ ወራዙት ኣይኮነን፡ ወዲ ሕጊ ከምዚ ኣይወጾን…ወዘተ”።
ዝብል ኣዘራርባ ጠፊኡ፡ ስነ ምግባር የልቦን፡ ጥልመት ሳዕሪሩ ሃገር በሪሱ።
ኣብ ዳምባ፡ እንዳስላሴ፡ ምድሪ ፈላሲ፡ ተወሊደ። ኣብ ከተማ ዓድዃላ ማይጻዕዳ፡ ሰራየ ዓበኹ።
ትዕዝብቲ ቀዳሞት ወለድና፡ ብኣካይዳኦም፡ ብኣዘራርቦኦም፡ ንእምነቶም፡ ንመሰሎም፡ ንንብረቶም፡ ንዙርያኦም፡ ንሕግን ስርዓትን፡ ንባህልን ልምድን፡ ንኣቀባብላ ጋሻ፡ ዝነበሮም ኣኽብሮትን፡ ስነ ስርዓትን፡ ኣገባብን፡ ተመሊስካ ዘይርከብ እናኾነኒ ካብ ዝኸይድ ዓመታት ኮይኑ።
ዓደይ ገዲፈ፡ ግዳም ሓደር፡ ክይነ፡ ስደተኛ፡ ጽግዕተኛ፡ ዕቑብተኛ ኮይነ ኣብ ስደት እንክነብር፡ ህዝብና ገልጠምጠም፡ ሓርጎጽጎጽ፡ ዘይምርድዳእ፡ ዘይምስናይ፡ ክገብር እንከሎ! ተመሊስካ ዘይምርድዳእን፡ ዘይምትእኽካብን፡ ክረኢ እንከለኹ! ስደት ዘስዓቦ ቅልውላው እዋን ኮይንዎ እዩ እናበልኩ የማኻኒ ነበርኩ። ነጻነት ዘይብሉ ዜጋ ስለዝኾነ፡ ናብራ ስለዝሓሰሞ፡ ናፍቖት ስለዝበርትዖ፡ ንኹሉ ክሕግዝን ክድግፍ፡ ስለዘይተማላኣሉ፡ ሰብኣዩ ኮነ ሰበይቱ፡ ኣብ ቅልውላው ክነብር ተገደደ፡ ግዜ ዝሓይሽ የምጽእ፡ እናበልኩ ከማኽኒ ጸናሕኩ።
ምልስ ኢለ እንክዕዘብ፡ ዝሓለፈ እንክምርምር ግና፡ ኣብ ኩዉንነት ከም ዘይ ነበርኩ ክርዳእ ክኢለ።ከመይ ምስ እትብሉ፡ ኣብ ልዕሊ ሰብ ባጀላ፡ ልዑል ኣኽብሮት ነበረኒ፡ ግዜን ኩነታትን እንተ ዝማላኣሎም፡ ህዝቦም ምመኸሩ፡ ምመሃሩ፡ ዝብል ኣራኣእያይ፡ ግጉይ ምንባሩ፡ እዩ። “ዘይፍትሓዊ ሰብ፡ ፍትሃዊ ክከውን ኣይክእልን ፡ እንተ እቲ ፍትሓዊ ዘልኣልም ፍትሓዊ ምዃኑ፡ ካብ መትክሉ ፍንክት ከም ዘይብል” ኣብ ገለ ጽሑፍ ናይ ሶቕራጢስን፡ ኣብ ገለ ጥቕሲ ቅዱስ መጽሓፍትን፡ ይርከብ እዩ።
እዞም መብዛሕትኦም ሰብ ባጀላ ኤርትራውያን፡ ደጋጊምካ እንተርኣኻዮም “ሳግላ ብላዕ ኣይትቕላዕ” ኮይኑና ድኣምበር፡ “ተፈታሕካዮም፡ ጥራሕ ቁጻር” ኮይኖም ይርከቡ። ወድ ሰብ ዕድመ ንውሕ ዝበለ፡ ክረክብ ዓቢ ህያብን፡ ጸጋን እዩ። ካብዚ ተበጊሶም ቀዳሞት “ልብን ሳዕርን እናሓደረ ይበቁል” ኢሎም ምስላ ገደፉልና። “መሲልካ ንገሮ ክመስሎ” “ንለባም ኣምተሉ ክንደይ ከይስሕቶ፡ ንዓሻን ደርጉሓሉ ክንደይ ከይፈልጦ” ኢሎም ይዉስኽሉ።
ገለ ገለ፡ “ሰብ ባጀላ” ” ብኣታሓሳስባኦምን፡ ምስቲ ዕድመኦም ክምዘን እንከሎ፡ ካብ 19 ክሳብ 21ዓመት ከይ ዓበዩ ይነብሩ ኣለዉ። ዕድመ እናወስኹ ምስ ከዱ ኣተሓሳስባ ስብእነትን፡ ልቦናን፡ ጭውነት፡ ከይ ኣማዕበሉ፡ ኣብ ንእስነት ዘብን፡ ከይቀየሩ፡ ከይዓበዩ፡ ከይሽምገሉ ምንባሮም ኮይኖም ይስምዑኒ፡ ኣነ ድየ! ኣብ ቆላ ዝነብር ዘለኹስ? ወይስ ኤርትራዊ ብህግደፍ ቫይሩስ ዝተለኽፈ ኣይኣርግን እዩ።
ኣብ ንእስነት ዘበን ንኽነብር፡ ሓላፍነት ከይተስምዖ፡ ጓይላን ዳንከራን፡ ዝላን ዕብዳንን፡ ምስ ደቂ ደቆም ምምርዓውን፡ ምዕጣርን፡ ሃገር ክበጽሕ እናበልካ ምንዝርና፡ ዘበን ኣምጽኦ፡ ኮይኑ ኣሎ። ዕጥራን ንኸይተርፎም ሃገር ማዕቢላ ይብሉና። ኣብ ዘበነ ህግደፍ፡ ብኣብ ዓድሓሎ ዝነብር ሓላው ዒላ፡ ዝምርሑ፡ “ ኣይ ርግኦ ኣይጸባ ኮይኖም ምንባር ምምራጾም እዩ”።
ንዶክተር በርሄ፡ ከም መምህርን፡ መግለጺ ናይ ኩሎም ሰብ ባጀላ ኤርትራውያን ክኸውን መርጽክዎ። ነዚ ሓወይ ከም ሰብ የኽብሮ እኳ! እንተኾንኩ፡ ኣብ ሃገራዊ፡ ኣርኣእያኡን፡ ንደቂደቁ፡ ዝኾኑ ዝሃቦ ኣስተምህሮን፡ ንኣብ ባይቶ ኮንግረስ ኣመሪካ ዝሃቦ፡ ምስክርነትን፡ ከም መምህርን፡ ከም ዓቢ ዓድን፡ ከም ቃለ መሓላ ዝፈጸመ “ስነ ምግባር መኮነን” ግና ምንም ክብረት ዘይዋሃቦ ዓቢ ቆልዓ ዘይገብሮ ስለ ዝገበረ ኣኽብሮቱ ፈኾሰ። ዝበዝሑ ሰብ ባጀላ ክብርነቶም ፈኩስ ከም ክንቲት ኮይኖም ኣለዉ።
እዚ ጸሓፊ ንዶክተር በርሄ ካብታ ዝፈለጦ፡ መዓልቲ ብዙሕ ኣኽብሮት ዝነበሮ እዩ። ኣበይ ፈልጥካዮ? ንዝብል ሕቶ፡ ኣብ ናይ ኢትዩጵያውያን ዝጸውዑዎ፡ ኣኼባ፡ 1990 ኣብ ዋሺንግቶን ዲሲ፡ “ጓድ ሊቀ መንበር መንግስቱ ሃይለማርያም” ብናይ ኢትዮጵያ ኣብዮታዊ ሰራዊት ክግምጠል እዩ፡ ዝብል ብስራት ሓዘል ኣኼባ ነበረ። ሞቶ ኣለቃ በርሄ ሃብተገርግስ፡ ብፍሉይ ጻዋዒት፡ ናይ ወታሃደራዊ ስነ ስርዓት፡ ፈላጥን፡ ኪኢላን፡ ዝርዝር ሓበረታን ተመራማርን ኢሎም ኣቕረብዎ።ኣብቲ ዝነበረ ኣኼባ፡ ንወያነ ሓርነት ህዝቢ ትግራይን፡ ንህዝባዊ ግምባር ሓርነት ኤርትራ ዝውክሉ ኣይነበሩን። ሞቶ ኣለቃ በርሄ፡ ብውሕልነቱን፡ ብዓል ሞያን ኮይኑ ክገልጽ እንከሎ!!! “በቲ ኣነ ዘለኒ ርክባትን፡ መጽናዕትን፡ ብኹሉ መንገዲ ክርእዮ እንከለኹ፡ ጓድ ሊቀመንበር ኣለቀለት፡ ወድቅዋል” ኢሉ ኣበሰረ።
ኣብቲ፡ ኣኼባ፡ ኣስዕብ ኣቢለ! ኣነን ብግደይ፡ ኣብ ሕቶን መልስን ምስ ተበጽሔ፡ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ፡ ኣብ ጊንዳዕ! ህዝባዊ ሓርነት ትግራይ ኣብ ጎንደርን ዎሎን፡ ክሳድ ንኽሳድ እናተሓናነቁስ፡ ሓደ ካብኣቶም ዘይብሉ፡ ብጉዳይ፡ ኢትዮጵያ ክትዝትዩ፡ ብቕዓትን ክእለትንዶ! ኣይጎደለኩምን? ኢለ ሕቶን ርእይቶን፡ ሕርቃንን፡ ረስን ወሲኸ ተዛረብኩ። ምስ እዚ ክቡር ዶክቶር ኣብዛ ኣኼባ ምስ ተወድኤ ተፋለጥና። ርክብናውን ቀጸለ።
እንተኾነ!! ጓድ ሊቀመንበር ኣብ መንበሩ ተመሊሱ 35 ጀነራልት ቀዘፈ። መጽናዕቲ እዚ ሓወይድኣ እንታይ ረኸቦ? እናበልኩ ምስ ነብሰይ ይመክር ነበርኩ።
24 ግንቦት 1991 መርየት ኤርትራ ኣብ ቁጽጽርን ህግሓኤ ምስ ኣተወ፡ ኢትዮጵያ በኢህኣደግ ምስ ተታሕዘት፡ ኣብ ኣመሪካ፡ ሓደ ብዓል ስልጣን ኮንግረ ኣመሪካ፡ ኣቶ ቢል ግረይ ዝተባህለ ብዓል ፐንሲልቫንያ፡ ንዝነበረ ስርዓት ፕረዚዳንት ጆርጅ ቡሽ ዓቢ፡ ንኢትዮጵያ ሸይጥዋ ኢሉኸሰሰ። ኣቶ ቢል ግረይ ሓላፍነቱ ኣብ ባይቶ ሳልሳይ (Wip) ስለ ዝነበረ፡ ባይቶ ከጻሪ ንናይ ኣፍሪቃ ንኡስ ሽማግለ ንኣቶ ዲማሊ ብዓል ካሊፎርንያ ንኽምርምር ተገብረ።
ጉዳይ ህዝቢ ኤርትራ፡ ዝውክል ዶክቶር በርሄ ነበረ። ኣቶ ዲማሊ ብዛዕባ ኤርትራ ኣፍልጦ ስለ ዝነበሮ፡ ብኣቓልቦን ብተምሳጥን ይከታተል ስለዝነበረ!!! እቲ እዋን ወይ ዘበን ን“ኤርትራውያን ኩሉ ክገብሩ ይኽእሉ እዮም ዕድል ምስ ዝዋሃቦም ዝብል ጽቡቕ ተስፋዊ ትዕዝብቲ ዓለም ነበረና” ተመሊስካ ዘይርከብ ዘበን። ኣቶ ዲማሊ ንዶክተር በርሄ፡ ሕቶይ ከምዚ ዝስዕብ እዩ “ሕጂ ሃገርኩም ነጻ ወጺኣ!! ካብዚ እስከ ንገረና እንታይ መደብ ኣለኩም? ንህዝብኹምናይ መጻኢ ዕድሉ ንገረኒ? ንመጻኢ?” ኢሉ ምስ ሓተተ። ዶክተር በርሄ ብዓላ ባጀላ ከምዚ ዝስዕብ መለሰ። ክቡር ኣቶ ዲማሊ፡ “እመነኒ ድሕሪ 15 ዓመታት፡ ኤርትራ ሲንጋፖር ክንገብራ ኢና”። ምስ በለ ብዓል ኣነ ብታሕጓስ ፍንጭሕ በልና።
እቲ ዘስደምም!!! ናይ ሕጂ እዩ። እዚ ሞቶ ኣልቃ/ዶክቶር/ መምህር/ሽማግለ ሓወይ ኣብ ዩቱብ ኣብ ስደት ተወሊዶም ንዝዓብዩ ዘለዉ፡ ብኮርኩር ህግደፍ ንዝፍለጡ፡ ብዘይኮነ ክምህር፡ ብዝይግባእ ከደንቁርን ምስ ሰማዕክዎ ኣፈይ ረምጠጥኩ። ደጊመ ክሰምዖ ከለኩ ረሰንኩ። ኣንታ ሰብ ኣይዓብን ድዩ። ኣብ ጽርግያ ስለ ዝዓበየዶ ይኸውን? ባይቶን ስርዓት ዓደቦ ስለ ዘይራኣየዶ ይኸውን? ኣስመራ ምዕባይ ከምዚ ድዩ? ኣንታ ዉርዝውናዶ ኣይፈልጡን እዮም? ኣበይ ኮን ይኾኑ እቶም ኣቡኡ ኢለ ሓተትኩሞ “ዓድባሮ ጽላማ ሰራየ”። ዓድባሮ ሕጊ ሎጎ ጭዋ ዝሕጎም፡ ኣብ ማይላሓም ኮይኖም ዝሓገግዎ ኣቦሓጎታቱ እምበርዶ ኣምቢብዎ ይኸውን? ኣይመስለን፡ “ኣስማሪኖ” እንተድኣ ክከውን ኮይኑ፡ ናይ ሁጉር ሕግን ስርዓትን ምፍላጥ ኣየድልን፡ ህጉር ስዒቡ “ገባር ደንባር” ካብቶም ሓንጸጽቲ ሓደ እንተዘይኮነ፡ ዝሰማምዓሉን ዝኣምኖን እዩ።
ሃገር ጠፍኤት ብሰብ ባጀላ ዘብል እዩ።
ኣብ ዩቱብ፡ ካብ ዝበሎ “ ሰለስተ ወርሒ ኣብ ኤርትራ በጺሔ መጺኤ፡ ህንጻ ብህንጻ፡ ዕዳጋ ዓርቢ ግደፍዋ!!! እኽሊ ንእኽሊ፡ ጽርግያ ብጽርግያ፡ ሓጽቢ ብሓጽብቢ፡ ሕክማና ላዕሊ፡ ትምህርቲ ካብ ዓለም ዝበለጸ፡ ጽርግያ ኣስመራ ህዝቢ መሊኡ፡ መሕለፊ ኣይትረክብን፡ እዞም ኮራኩር ወያነ ዝብሊኹም ኣይትስምዑ፡ ጸላእቲ ሃገር እንታይ ዘይብሉ…..ወዘተ”።
እዚ ከም ኣካዳሚካዊ፡ ከም መኮነናዊ ስነ ምግባር፡ ከም መምህርን፡ ከም ሽማግለ ልዕሊ 70 ዝዕድሜኡ፡ ስነ ምግባር ዝጎደሎ፡ ሓቅነት ዘይብሉ፡ ልቦና ዝሰሓተ፡ ጭልቅዕ፡ ከም ዝኣጎለ እንቛቑሖ
ብደርሆ ኣይሕቆፍ፡ ጠቢስካ ኣይብላዕ፡ ዘረባ ሒዝካስ፡ ንቑምነገር ዘይከውን ሒዝካዶ ቖሉዑ ዓዲ ሃገር ተደንቁር? ኣንታ እንትይ እዩ ዝግበሮ። ህዝቢ ኤርትራ ብውሽጥን ብደገን ጸገም ረኺቡ?????
ህግደፍን ሰብ ባጀላን ሓቢሮም ንህዝቢ ኤርትራ ስነ ምግባር ዘየኽብር ህዝቢ ገይሮሞኮ!! ነዚ ህዝብና። ንማፍያዊ ስርዓትስ ክንድዚ ክብርኻ ስብእነትካ ትድርቢ? እንታይ፡ ንምርካብ እዩ? ዕድመ ከይዱ እዩ። ሳላ መንግስቲ ኢትዮጵያ ተማሂሩ፡ ሳላ ኤርትራ ስደተኛ ኮይኑ፡ ኣመሪካውነት ዜጋ ኮይኑ፡ ክሳብ ኣብ ጥሮታ ተበጺሑ። እዚ ኹሉ ወጠምጠም ካብ ምንታይ እዩ? ለካ ወዲ ኣስመራ ምዃንስ ኩሉሻዕ መንእሰይ ምዃን እዩ። “ ጥምየት ነይ ቀትል ዘይ ሸብዳዕዳዕ “ ከምዚዶ ይኸውን?።
ካብ 19 ክሳብ 21 ዓመታት፡ ካብኣ ወይ ፈልከት። “ነዙይ ክትግዕታዶ! ትርህጻ” ወይ ሰብ ባጀላ!!!!
1. ኣብ ቅንጅት ምምሕዛው፡ ስን ፍልጠት ዝጎደሎ ኣጉል ተስፋ 1990 ንኢትዮጵያውያን፡ ዝሃቦ ዘይ ብቑዕ ሓበረታታት።
2. ኣብ ባይቶ ኮንግረስ ሓቅ ንኽምስክር ቃለ መሓላ ምሒሉ፡ ሓሶት ምስክርነት ዝሃቦ ኣብ ድሕሪ 15 ዓመታት፡ ሲንጋፖር ዝብል ሓሶት ተስፋ ብምሃቡ።
3. ኣብ ኣስመራ ኣስፕሮ ተሳኢኑ ሰብ ንሱዳን፡ ከይዱ ዝሕከም ዘሎድኣ!!! ናይ ኣስመራ ብሉጽ ሕክምና ኣጽሊእው ዶ ይኸውን?
4. ኣብ ሽወደን ህግደፍ ኣብ ሱዳን ዘለዉ ህዝብና ምንሽሮ ዝሓዞም ንምድሓን “ሰብ ሕልና ሃገራውያን” ዘርዘስቱ ኣብ ሓድሽ ዓመት ብደረፍቲ ዝግበር ዘሎ ድኣ ንዶክተር በርሄ ስለ ዘይነገሮምዶ? ይኾኑ? ወይስ እቲ ለመና ህግደፍ ኣመሉ ስለ ዝኾነ አዩ?
5. መንእሰይ ኤርትራ ፈቀዶ ሳሃርን፡ ሲናይን፡ ሊብያን፡ ማእከላይ ባሕርን ክመውትን፡ ክጥሕል ዘምረጾስ! ኣብ ኤርትራ ብሉጽ ትምህርቲ ስለ ዘየድለዮዶ ይኸውን?
6. ሃብታማት ደቂ ሃገር ገንዘቦም፡ ኣብ ባንኪ ተዓሺጉ ብመቑነን እናተውህቦ ብሰላሕታ ሞት፡ እናሞተስ? እዚስ እኽሊ ስለ ዝበዝሔዶ ይኸውን?
7. ናይ ኤርትራ ሽግር ዘርዚካ ኣይውዳእን 360 ቤት ማእሰርቲ ከም ኮለጅ ድኾን ቖጽሪዎ ይኸውን?
8. ስነ ምግባር መኮነን ቃልካ ካብ ምዕጻፍ ሞት ዘምርጽዶ! ኣይኮነን?። ወስለትለት ዝበለ መኮነን ወታሃደራዊ ቤት ፍርዲ ከም ዝጽበዮ ኣድማሳዊ ሕጊ እዩ።
9. ኤርታውያን ማፍያዊ ሕጊ ስለ ዝኽተሉ ስነ ምግባር ኣይምልከቶምን እዩ። እዚ መኮነነ ዝምልከቶዶ? ኣይኮነን እዩ፡
10.ብህግደፍ ዝተለኽፈ፡ “ዓመጽ፡ ሓሶት፡ ዉቕረት፡ ጥልመት፡ ምትላል፡ ምድንቛር፡ ዘይኮነ ምዝራብ፡ ዘይኮንካዮ ምዃን፡ ተግባሮም እዩ።
11. ሰብ ባጀላ ዝበሉ እንተበሉ ብሓልፍነት ዘይሕተቱ፡ ሓቅነቱ ብዘየገድስ፡ ክብረ ኣልቦ፡ ፈኾስኮስ” ከም ማደልያ ኣብ ኣፍልቦም ገቲሮሞ ዝከዱ ምስ ዕድመ ሰልፊ ነጻነት ዝጀመረ እዩ።
12.መብዝሕትኦም ሰብ ባጀላ “ ነውሪ” ከምዘይ ምልከቶም ካብ ዝኣምኑ ዓመታት ሓሊፉ እዩ።
ወድ ሰብ ሓንሳብ እዩ ዝነብር፡ ለባማት ክምስሉ “ወላዲኻ ጽቡቕ ስም ድኣ ይግደፈልካ” ኣስዕብ ኣቢሎም “ተዘይረኸበቶ ጓላ ትረኽቦ ጓላ ጓላ” ነዛ ዓለምና ካብቲ ዝጸንሔና ዝሓሸትን፡ ዝለምዔትን፡ ዝለስለሰትን ገርካ ንደቅኻ፡ ንደቂ ደቅኻን ክትገድፍዶ! ኣይምሔሸን? ንደቀይ ሰላም ራህዋን ገዲፋ ክኸይድ ይሓይሽ እናበሉ ንጽባሕ ንጽንቡቕነት ኣብ ከባቢኦም ሓምላይነት፡ ሰላም ራህዋን፡ ክትከውን ዝጽዕሩን ዝምነይን ዝደኽሙ ንርኢ ኣለና።
ሰብ ባጀላ ኤርትራውያን፡ ከም ብዓል ዶክተር በርሄ ሃብተገርግስን ብጾቱን፡ ኣብ ልቦም ክምለሱ ንህዝቦም ክኽሕስዎን ክረድእዎን ምተገብኤምበር? ዝኹሉ ተማሂርካ ንብላሽ? ካብ ዉጂ ኮንካ ምንባር፡ ዝሓሸ ክሓስቡን ብኣካባቢኦም ክመሃሩን፡ ለበዋይ የቕርብ። ካብ ዉጂ የድሕነና።
ኣብ ባይቶ ዓደቦ “ሓሳዊ ምስክር” “ዉጂ” ይብሃል። ዉጂ ዝተባህለ ሰብ ዝሓሰረ ዜጋ እዩ። ካብ ህዝቢ ተነጺሉ ይነብር፡ ንደቁ ዝዋሰቦም የብሎምን።
ሃገረይ ኤርትራ ዝሓሸ ዘበን የምጽኣልኪ!!!!!!ካብ ሰብ ባጀላስ ተሪፍኪ!!!!
ርሑስ ዘበን የምጽኣልና!!!!!
ሃይለ ገብረትንሳኤ
ዘብሄረ ሰራየ
ኢንድያናፖሊስ ኢንድያና 24 ታህሳስ 2017


text:
ብ ዮናስ ኣብርሃም | ሓዳስ ኤርትራ
ባንክ ኤርትራ ኣብ ዑደት ንዝርከብ ኣረጊት ወረቐታዊ ባጤራ ናቕፋ ብሓድሽ ወረቐታዊ ባጤራ ናቕፋ ንምቕያር ዘኽእል ሕጋዊ ምልክታ ቁ. 124/2015 ብረቡዕ 4 ሕዳር 2015 ምውጽኡ ይፍለጥ። ብዛዕባ’ዚ ዋና ኣመሓዳሪ ባንክ ኤርትራ ኣቶ ክብረኣብ ወልደማርያም ንማዕከናት ዜና ውሽጢ ሃገር ዝሃቦ መብርሂ እንሆ፦
ንዝጸንሐ ባጤራ ናቕፋ ብሓድሽ ንምትካእ ዝወጸ ሕጋዊ ምልክታ ኣሎ። ስለምንታይ ኣብ’ዚ እዋን እዚ ስጉምቲ ክውሰድ ተደልዩ?
ኣብ’ዚ እዋን ኣብ ዓለም ዋላ’ውን ኣብ’ተን ሳልሳይ ዓለም ዝበሃላ ሃገራት ብጥረ ገንዘብ ዝግበር ትራንዛክሽን ዳርጋ የለን ክበሃል ይከኣል። ኩሉ ብመሳርሒታት ባንክ ከም ቸክ ድራፍት ካርድ ዝኣመሰሉ ኣገባባት’ዩ ዝካየድ ዘሎ። እዚ ከኣ ብቐንዱ ነቲ ገንዘብ ከተሕትም ብዓሰርተታት ሚልዮናት ዶላር ካብ ምውጻእ የድሕን፡ ካልኣይ ዝኾነ ይኹን ኣብ ሞንጎ ዓዳግን ገዛእን ዘሎ ፈቒድካ ምቕባልን ምሃብን ኣብ ክንዲ ዝኸውን፡ ብቸክን ካልእን ጥራይ ክኸውን፡ ሳልሳይ ካብ ሓደ ቦታ ናብ ካልእ ገንዘብ ተሰኪምካ ክትከይድ ከሎኻ ፡ ዝተፈላለየ ጸገማት ከጋጥመካ ይኽእል’ዩ። ናይ ምጥፋእ ምዝማት ኣጋጣሚታት’ውን ክህሉ ይኽእል። እንተድኣ ብቸክን ዝኣመሰሉን መሳርሒታት ባንክ ኮይኑ ግና፡ እቲ ዝበለጸን ውሕስነት ዘለዎን ኣገባብ’ዩ ዝኸውን። እዚ’ውን መቐጸልታ ናይ’ቲ ኣብ ወርሒ 4 ዝገበርናዮ ምትእትታው ናይ ቸክ ኢልና ኣቕሪብናዮ ዝነበርና እምበር ሕጂ ሓድሸ ዘምጻእናዮ ኣይኮነን። ስለ’ዚ ነዚታት ኣብ ግምት ብምታው፡ ናብ’ቲ ዝማዕበለ መድረኽ ገጽና ንኸይድ ስለ ዘለና፡ ዝማዕበለ መሳርሒታት ክንጥቀም ናይ ግድን’ዩ። ነዚ ብቸክ ምንቅስቓስ ዝያዳ ከነሐይሎን፡ ኣብ’ቲ ጥርዙ ከነብጽሖን ስለ ዝተደልየ ድማ፡ እቲ ኣብ ዑደት ዘሎ ገንዘብ ስሒብካ ብሓድሽ ገንዘብ ተኪእካ ብመሳርሒታት ባንክ ጥራይ ከም ዝኸውን ምግባር ዝዓለመ’ዩ። ብሓጺሩ ምቕያር ወረቓቕቲ ኣረጊት ባጤራ፡ ውሕስነት ዘለዎ ኣጠቓቕማ ገንዘብ ንምትእትታው’ዩ።
መስርሕ ምቕያር ባጤራ ኣብ ውሽጢ 6 ሰሙን ብመገዲ ንግዳዊ ባንክታት ከም ዝሳለጥ ኣብ’ቲ ሕጋዊ ምልክታ ተጠቒሱ’ሎ። ብደረጃ ሃገር እንተሓሲብና ፡ ባንካዊ ኣገልግሎት ዘይብሉ ከባቢታት ፡ ርሑቕ ገጠራት እዚ መስርሕ’ዚ ብኸመይ ክሳለጥ ተሓሲቡ’ሎ? እዚ ኣገባብ’ዚ ምስ’ቲ ኣብ ሕዳር 1997 ናቕፋ ዝተኣታተወሉ ግዜ ዝነበረ መስርሕ ብገደብ ግዜን ኣገባብን ክወዳደር ከሎ ከመይ ይነጻጸር?
ኣብ 1997 ኣብ ፈቐዶ ከባቢታት ህዝቢ ዝቕመጠሉ ዘበለ ዋላ’ውን ኣብ’ቲ ርሑቕ ገጠራት ከይተረፈ፡ ክሳብ 88 ዝኾኑ ነቑጣታት ኣዳሊና ኣብ ቴንዳታት መስርሕ ምቕያር ገንዘብ ኣካይድና። ሕጂ’ውን እንተኾነ፡ ካብኡ ብዘይፍለ ኣገባብ ኢና ንዝገብሮ ዘሎና። ብዝሒ ጨናፍር ባንክታትና’ 88 ዝበጽሓ ኣይኮናን። ግና ኣብ’ዚ ስራሕ’ዚ እነሳትፎም ዘሎና ኣካላት መንግስቲ ልዕሊ 88 ክኾኑ ስለ ዝኽእሉ፡ እቲ መስርሕ ካብ’ቲ ኣብ’ቲ እዋን’ቲ ዝነበረ ዝያዳ ዝሓሸ እዩ ክኸውን። ንኣብነት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራን ትካላት ጸጥታን እንተርኢና ብምሉኡ ኣብ ኣሃዱታቶም እቲ ገንዘብ በቶም ዝምልከቶም ኣካልት ፋይናንስ ተኣኪቡ ኣብ ቀረባኦም ኣብ ዝርከብ ባንክ ከኣ ይቕየር። እቶም ኣብኡ ዘለዉ ኣባላት ሰራዊት ኣብ ባንክታት ከይዶም ሪጋ ዝሕዙሉ ምኽንያት የለን። ብተወሳኺ ዞባዊ ምምሕዳራት’ውን ናብ ዓድታት ከይደን በብከባቢአን ተወዲበን ነቲ መስርሕ ክትግብራ’የ። ንዕኡ ዝኸውን ቅጥዒ ኣዳሊና ኣሎና። በብከባቢአን በብዓዱ ከይደን ነቲ ገንዘብ ካብ ህዝቢ ከም ዝእከብ ይገብራ። ነቲ ዝኣከባኦ ገንዘብ ከኣ ኣብ ዝቐረበን ባንክታት ይቕይራ። ብዘይካ’ዚ ኩለን ኣካላት ኣካላት መንግስቲን ሚኒስትሪታትን ኣረጊት ባጤራ ኣባላተን ክቕይራ ዕድል ሂብናየን ኣለና። እቲ ናይ ግዜ ጸገም ከይፍጠር ዝበሃል ስክፍታታት ኣይክህሉን’ዩ። ስለ’ዚ እዚ ተገይሩ ዘሎ ካብ’ቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ዝነበረ ዝሓሸን ዝያዳ ኣሳልጦ ዝህብን ብዙሕ ጽቕጥቅጥን ሪጋን ዘይፈጥር ንዝኾነ ይኹን ሰራሕተኛ ከኣ ካብ ስራሕ ከይቦኾረ ዘሳልጥ ብምዃኑ እቲ ጸገም ኣይክህሉን’ዩ።
ምኽፋት ሕሳብ ባንክ ኮነ ስሉጥ ኣገልግሎት ንምሃብ ዘኽእል እኹል ምድላዋት ተገይሩ ኣሎ ድዩ?
እዚ ጉዳይ’ዚ ካብ እንሓስቦ ብዙሕ እዋን ሓሊፉ’ሎ። እዘን ክልተ ዓበይቲ ባንክታትና ፡ ባንክ ኣባይቲን ንግዲን፡ ንግዳዊ ባንክ ኤርትራን፡ ኣብ ውሽጢ ኣስመራ ዘለዋ ይኹና ኣብ ኩሉ ዞባታት ዘለዋ ጨናፍር፡ ንኸምዚ ዓይነት ኣገባብ ዘድልየን መሳርሒታት ቸካት ድዩ ቅብሊታት ብሓጺሩ ንምቕባል ገንዘብ ዝሕግዙ ዘበሉ ኣቐዲመን ዘድሊ ምድላዋት ክገብራ ከም ዘለወን ስለ ዝተሓበረን ፡ብሎጂስቲክ ወይ መሳርሒታት ዝኾነ ይኹን ጸገማት ከጋጥመና’ዩ ኢልና ኣይንሓስብን ኢና። ምኽንያቱ ከሎ ገና ሓሲብናሉን ተዳሊናሉን ስለ ዝኾንና።
ሓደ ውልቀ ሰብ ወይ ትካል ኣብ’ቲ ዝተጠቕሰ ሽዱሽተ ሰሙን ባጤራ ናይ ምቕያር መስርሕ፡ ክንደይ ገንዘብ’ዩ ክቕይር ዝኽእል? ክንደይ ግዜኸ’ዩ ክቕይር ዝኽእል? እቲ ዝሓዞ ገንዘብ ልዕሊ’ቲ ዝተወሰነ እንተኾይኑ’ኸ?
ኣብ’ቲ ሕጋዊ ምልክታ ወጺኡ ከም ዘሎ እቲ መስርሕ ምቕያር 6 ሳምንታት’ዩ። ኣብ’ተን ክልተ ቀዳሞት 6 ሳምንታት ፡ ዝኾነ ይኹን ውልቀ ሰብ ወይ ትካል ዝኾነ ይኹን መጠን ገንዘብ ኣብ ባንክ ከቐምጥ ይኽእል’ዩ ዝብል። ሕሳብ እንተለዎ ኣብ ሕሳቡ ፡ ሕሳብ እንተዘይብሉ ሓድሽ ሕሳብ ክኸፍት ከምዘለዎ’ዩ። እዘን ኣብ ውሽጢ ከተማታት ዘለዋ ባንክታት ንነጋዶ ጥራይ’የን ኣገልግሎት ዝህባ ዘለዋ እንተተባህለ ምግናን ኣይኮነን። እዚ ነጋዳይ’ዚ ዘለዎ ገንዘብ ኣብ ዝደለዮ እዋን ከቐምጥ ወይ ከውጽእ ጸገም የብሉን። እዚ እንተዘይኣኺሉ’ውን ኣብ ዞቦታት ዝርከባ ጨናፍር ባንክታት ክሳብ ሓደ ሚልዮን ናቕፋ ክቕበላ ኣብ ሕሳብ ከእትዋ ረሲት ከምዝህባ ተገይሩ’ሎ። ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ምስ ዝኸውን ኣብ ማእከላይ ቦታ ኣብ ኣስመራ ናብ ዝርከባ ባንክታት ክመጽእ ከም ዘለዎ ፡ ኣብ ኣስመራ ዝርከባ ባንክታት ከኣ ነቲ ገንዘብ ተቐቢለን ቆጺረን ረሲት ሂበን ኣብ’ቲ ዝድለ ሕሳብ ከእትዋ’የን። ልዕሊ 5 ሚልዮን ምስ ዝኸውን ግና፡ ዋላ እዚ ማእከላይ ቦታ’ውን ፡ ኣብ’ቲ እዋን’ቲ ገንዘብ ቆጺሩ ኣይክቕበልን’ዩ። እቲ ዋና ባዕሉ ነቲ ገንዘብ ብሉኬቶ ዓጽዩ ወይ ዓሺጉ ነቲ ገንዘብ ኣብ’ቲ ማእከላይ ቦታ ናብ ዝርከብ ባንክታት ገዲፉዎ ይኸይድ። ካልእ እዋን መስርሕ ምቕያር ምስ ተዛዘመ፡ በብእዋኑ በብኣድራሻኦም እናጸውዑ ገንዘብ እናቖጸሩ ናብ ባንክ ከም ዘረክቡ ክግበር’ዩ። ኣብ’ዘን ሕጂ 6 ሰሙን ንብለን ዘሎና ንውሑዳት ገንዘብ ንምቑጻር ጥራይ ኢና ንጥቀመሉ ዘሎና።እቲ ገንዘብ ናብ’ዚ ማእከላይ ኣብ ዝርከባ ባንክታት ምስ መጸ’ውን ንገዛእ ርእሱ፡ ክሳብ ዝተወሰነ ገንዘብ እንተዘይኮይኑ፡ ልዕሊ 5 ሚልዮን ምስ ዝኸውን፡ ንግዜ ዝግደፍ’ዩ። ማለት ነቲ ተገልጋሊን ባንኪን ኣብ ዝጥዕም ኣኪብካ እቲ ገንዘብ ክቑጸር’ዩ። ብሰንኪ ሕጽረት ግዜ ከይተቐየረ ዝሓልፍ ገንዘብ ኣይክህሉን’ዩ።
ሕሳብ ባንክ ዘለዎ ውልቀ ሰብ ወይ ትካል፡ ካብ ሕሳቡ ከውጽኦ ዝፍቀደሉ መጠን ሓድሽ ናቕፋ ክንደይ’ዩ? ልዕሊ’ቲ ዝፍቀድ ከውጽእ እንተደለየኸ?
ዝኾነ ይኹን ሕሳብ ዘለዎ ሰብ ፡ ነጋዳይ ድዩ ውልቀ ሰብ፡ ካብ ሕሳቡ ክሳብ 20 ሽሕ ሓድሽ ናቕፋ ከውጽእ ይፍቀደሉ። ምኽንያቱ ብቸክ ክኸውን’ዩ ኢና ንብል ዘሎና። ከም’ዚ እንተኾይኑ ከኣ ካሽ ዘድልየሉ ምኽንያት የለን። ንዝኾነ ይኹን ነገራት ብቸክ ክጸሓፍ ዘይድለ፡ ንኣብነት ንሽጉርቲ ኮመደረ ዝኣመሰሉ ሃለኽቲ ክትጥቀመሎም ካብ ሕሳብካ ክሳብ 20 ሽሕ ከተውጽእ ትኽእል። ልዕሊ እንተኾይኑ ግና ብቸክ ክኸውን’ዩ ዘለዎ። ብሓጺሩ እቲ ዝለዓለ ካብ ሕሳቡ ከውጽኦ ዝኽእል 20 ሽሕ ጥራይ’ዩ። ወይ ድማ ክሳብ 20 ሽሕ ጥራይ’ዩ ናብ’ቲ ሓድሽ ባጤራ ቀይሩ ብካሽ ክወስድ ዝኽእል።
እዞም ወጻእተኛታት ውልቀ ሰባትን ትካላትን ዝጸንሐ ናቕፋ ብሓድሽ ንክትክኡ ከማልኡዎ ዘለዎም ረቛሒታት ኣሎ’ዶ?
ወጻእተኛታት ምንጮም ናይ ወጻኢ ባጢራ’ዩ። ከም’ዚ እንተድኣ ኮይኑ ከኣ እዚ ኣብ ኢዶም ወይ ሕሳቦም ዝርከብ ናቕፋ ኣብ ባንክታት ቀይሮም ዝረኸቡዎ ክኸውን ኣለዎ። እንተዘይኮይኑ ኣብ ጸሊም ዕዳጋ ዝቐየሩዎ እንተድኣ ኮይኑ ሕጋዊ ኣይኮነን። ከምኡ ስለ ዝኾነ ከኣ እዞም ሰባት’ዚኣቶም ኣብ ሕሳቦም ዝጸንሐ ዘዛርብ ስለ ዘይኮነ ክቕየር’ዩ። ኣብ ጅባኦም ዝጸንሐ ግና ፡ ብርግጽ ናይ ወጻኢ ባጤራ ሂቦም ካብ ባንክ ከም ዝቐየሩዎ መረጋገጺ ቅብሊት ወይ ናይ ትራንዛክሽን ሰነድ ከርእዩ ክኽእሉ ኣለዎም። ድሕሪ’ዚ እዚ ገንዘብ’ዚ ሕጋዊነቱ ምስ ተረጋገጸ ነቲ ሒዙዎ ዝመጸ ኣረጊት ናቕፋ ብሓድሽ ክቕየረሉ ይኽእል።
ኣብ ወጻኢ ዝቕመጡ ናቕፋ ዝሓዙ ዜጋታት ነዚ መስርሕ ምቕያር ኣረጊት ባጤራ ብኸመይ’ዮም ከሳልጡዎ?
ኣብ ደገ ብናቕፋ ትገብሮ ትውጊታት የለን። ናቕፋ ኣብ ኤርትራ ጥራይ’ዩ ዝሰርሕ። ካብ ኤርትራ ክወጽእ የብሉን። እዚ ስለ ዝኾነ እዞም ሰባት’ዚኣቶም ኣብ ደገ ሒዝናዮ ከይድና ዝብሉዎ ዘለዉ ንምንታይ ዕላማ’ዩ? ንሳቶም ስለ ዝተጋገዩ ግና ነቲ መንግስቲ ወይ ከኣ ነቲ ባንክ ኣብ ጸገም ከእትዉዎ ኣይኮኑን። ብዘይካ’ዚ እዞም ሰባት እዚኣቶም፡ ብኣጋጣሚ ኣብ ጁባኦም ረሲዖሞ ክኸዱ ይኽእሉ’ዮም። እዚ ግና ኣዝዩ ሒደት ገንዘብ ጥራይ’ዩ ክኸውን ዝኽእል። ብተወሳኺ እዚ ናይ ምቕያር ግዜ ንብሎ ዘሎና፡ ክሳብ 6 ሰሙን ስለ ዝኾነ፡ እዚ ሕጂ ንገብሮ ዘሎና ብዌብ ሳይት ይኹን ጋዜጣ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ይበጽሕ ስለ ዘሎ፡ ካብ’ዛ ዝሰምዑላ እዋን ብዛዕባ ኣብ ውሽጢ ሃገር ወይ ኣብ ስዉር ቦታ ኣቐሚጦሞ ዘለዉ ወይ ሒዞሞ ዝኸዱ ብርክት ዝበለ ገንዘብ እንተሎ ኮይኑ ፡ እቲ ግዜ’ውን ስለ ዘሎ፡ እታ ሓንቲ ኣማራጺ ዘላቶም ቅድሚ መስርሕ ምቕያር ምዝዛሙ፡ ናብ ሃገር መጺኦም ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘለዎም ወይ ኣብኡ ሒዞሞ ዝነበሩ ገንዘብ ክቕይሩዎ ጥራይ’ዩ ዘለዎም። ካልእ ኣማራጺ የብሎምን።
ኣብ 6 ሰሙን መስርሕ ምቕያር ባጢራ፡ ኣብ ቀዳሞት ክልተ ሳምንቲን ዳሕረዎት 4 ሳምንቲን ክፍጸም ዝግብኦ ኣገባባት ኣብ’ቲ ሕጋዊ ምልክታ ሰፊሩ’ሎ። ብዛዕባ’ዚ መብርሂ እንተትህበና?
ኣብ’ተን ቀዳሞት ክልተ ሳምንታት፡ እዞም ብርክት ዝበለ ገንዘብ ዘለዎም ፡ እቲ ግዜ ሓጺር መሲሉዎም ክጭነቑ የብሎምን። እቲ ግዜ ተዋሂቡ ዘሎ እኹል’ዩ። ዋላ’ውን መዓልታዊ ናይ ሓደ ሰብ ክሳብ ክልተ ሰለስተ ሚእቲ ሚልዮን ክህሉ ይኽእል ይኸውን። እዚ ከኣ ግድን ኣብ’ዘን ክልተ ቅነ ተቘጺረን ክውድኣ ዘይኮነ ኣብ ሳናዱቕ ዓሺጎም ኣብ ባንክታት ገዲፎሞ ይኽእሉ’ዮም። ንስሙ ኢና ወርሒን ክልተ ሰሙንን ንብል ዘሎና’ምበር፡ እቲ ግዜ ልዕሊኡ’ዩ። ምኽንያቱ እዞም ሰባት እዚኣቶም ድሕሪኡ መጺኦም፡ ክልተ ሰለስተ ኣርባዕተ ሚእቲ ሚልዮን ኣሎና ክብሉ ይኽእሉ’ዮም ። ነዚ ንምቑጻር ጥራይ ልዕሊ ወርሒ ክወስድ ይኽእል’ዩ። ዝኾነ በዓል ገንዘብ ኣብ እዋኑ እንተድኣ መጺኡ ፡ ቅርሺ’ውን ትኹን ክትጠፍእ ከምዘይኮነት ክፍለጥ ኣለዎ።
ብዛዕባ ናይ ሓጺን ገንዘብከ?
ናይ ሓጺን ገንዘብ ንግዜኡ ከም ዘለዎ ክቕጽልዩ።


text:
Radio Erena: 02 March 2016
መንግስቲ ኤርትራ ክኽተሎ ዝጸንሐ ኣካይዳ ናብ ተነጽሎ ስለዘውደቖ፣ ሓድሽ ዲፕሎማስያዊ ተበግሶ ይወስድ ምህላዉ ተገሊጹ።
ኣብ ኤርትራ ካብ ዝርከቡ ናይ ወጻኢ ዲፕሎማሰኛታት ሓደ ንሮይተርስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ እቲ መንግስቲ ክኽተሎ ዝጸንሐ ዕጹው ዲፕሎማሲ ስለዘየርብሖ፣ መዓጹታቱ ንወጻእተኛታት ክኸፍት ተገዲዱ ምህላዉ ኣረዲኡ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ናብ ኤርትራ ዑደት ዘካየዱን ዑደት ከካይዱ ዕድመ ቀሪቡሎም ዘሎን ናይ ወጻኢ ዲፕሎማሰኛታት፣ ፖለቲከኛታትን ሓለፍቲ ኣህጉራውያን ውድብታን ትካላትን’ውን መርኣያ ናይዚ ምዃኑ ይንገር።
ብጉዳይ ሰብኣዊ መሰላትን ምዝራግ ሰላም ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ብትሪ ዝውቀስ ዘሎ መንግስቲ ኤርትራ፣ ነቲ ዝኽሰሰሉ ጉዳያት ንምፍታሕ ፖለቲካውን ዲፕሎማስያውን ተበግሶታት ኣብ ክንዲ ዝወስድ፣ ዕጹው ዲፕሎማሲ’ዩ ክኽተል ጸኒሑ።
እዚ ን15 ዓመታት ክኽተሎ ዝጸንሐ ዕጹው ዲፕሎማሲ ከኣ፣ ንኤርትራ ናብ ዞባውን ኣህጉራውያን ተነጽሎ ኣውዲቑዋ ይርከብ።
ብዘይካ’ዚ’ውን እቲ መንግስቲ ብባይቶ ጸጥታ ክልተ እዋን እገዳ ክንበረሉ እንከሎ ከቢድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ብምፍጻሙ ከኣ ብመርትዖ ክርጋገጽን ክኢሉ።
ኣብ ርእሲ’ዚ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝርከቦም ሰበ ስልጣን ናይቲ መንግስቲ ብገብን ኣንጻር ሰብኣውነት ንምኽሳሶም፣ ብሕቡራት ሃገራት ዝቖመት መርማሪት ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት መጽናዕታ ኣብ ምጽፋፍ ትርከብ።
እታ ኮሚሽን ኣብ ሰነ 2016 ናብ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ኣብ እትቕርቦ ጸብጻብ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስን ሰበ ስልጣናቱን ገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ይፍጽሙ ምህላዎም እንተኣረጋጊጻ፣ እቲ ፕረዚደንት ኣብ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ክኽሰስ’ዩ።
ኣብዚ ናይ 25 ዓመታት ዘመነ ስልጣኑ ንሓያሎ ዜጋታት ኤርትራ ደሃዮም ከምዝጠፍኡ ጌሩ ዘሎ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ብገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ኣብ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት እንተተኸሲሱ፣ በዚ ገበን እዚ ካብ ዝተኸሱ ኣብ ስልጣን ዘለዉ መራሕቲ ድሕሪ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር፣ ካልኣይ ክኸውን’ዩ።
ፕረዚደንት ኣልበሽር ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዳርፉር ፈጺምዎ ብዝተባህለ ዓሌት ናይ ምጽናት ገበናት ኣብ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ተኸሲሱ። ኣብ ዝተታሕዘሉ ከኣ ብግዴታ ናብቲ ቤት ፍርዲ ክቐርብ’ዩ።
==========================


text:
ዜና ቫቲካን
ኣይረድ ወሪድዋ መላእ ዘመደ ኣዳም ኣብ ገገዛኣ ተወሺባ ዓለምለኸ ግንባር ተሓልፍያ ምስ ለበዳ ኮቪድ 19 ምስ ሓካይምን ኣለይቲ ሕሙማትን ኣብ ቅድሚ ብሞት ዝሰሓጉ ተወሲኑሉ ኣብ ዘሎ ግዜ ብዙሓት ካብ ፈተውቶምን ውሉዶምን ወለዶምን ተነጺሎም ዘጸናንዖምስ ይኹን ዝሰናበቶም ኣብ ዘይረኽቡሉ ኩነት ሕይወቶም እንክትሓልፍ ኣብ ግዜ ጻዕረ ሞት ሓንቲ ቃል ቤተሰቦምን ከይረኸቡ ንዝሓለፉ እንክትዝክር እምበርዶ ዘብል ኰይኑ ቅዱስነቶም እስኪ ሎሚ ስለ ነፍሳት እዞም ኣብዚ ምድሪ ዝተወጽዑ ኣሕዋትን ኣሓትን ንጸሊ ኢሎም።
ናይ ዕለቱ ወንጌል ካብ ዮሓ 10.23 ዝተወስደ ኰይኑ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ደጋጊሙ ሕያዋይ ጓሳ ምዃኑን ስለ መጓሰኡ ሕይወቱ ከምዘሕልፍን ሕይወት ክህብ ከምዝመጸን ካብ ሰማይ ዝወረደ ኅብስተ መና ምዃኑን እናገለጸ ተአምርን መንክርን ክገብር ምስ ረኣይዎ ኣይሁድ ንስኻ ብሓቂ እቲ መሲሕ እንተኾንካ ቁርጹ ንገረና በጃኻ ዚዓይነቱ ላሕ ኣይተብልና ንገረና እንክብሉ ሕቶ ምስ ኣቅረቡሉ 'ነጊረኩም ኣይኣመንኩምን። እዚ ብስም ኣቦይ ዝገብሮ ዘሎኹ ግብርታት ይምስክረለይ አሎ። ንስኻትኩም ግና፡ ከምቲ ዝበልኩኹም፡ ካብተን ኣባጊዔይ ስለ ዘይኰንኩም፡ ኣይትኣምኑን ኢኹም። እተን ኣባጊዔይ ግና ድምጼይ ይሰምዓ፡ ኣነ ኸኣ ኤለልየን፡ ንሳተንውን ይስዕባኒ። ኣነ ኸኣ ህይወት ዘለኣለም እህበን፡ ንዘለኣለም ድማ ኣይጠፍኣን እየን፡ ካብ ኢደይውን ዚምንዝዔን የልቦን። እቲ ንኣታተን ዝሃበኒ ኣቦይ ካብ ኵሉ ይዓቢ እዩ’ ካብ ኢድ ኣቦይ ሓደ እኳ ኺምንዝዔን ዚኽእል የልቦን። ኣነን ኣቦን ሓደ ኢና' እንክብል ዘይሕየኽ ዘይወሓጥ ዘረባ ምስ ኣቅረበሎም ዝገደደ ከኣ ንርእሱ ምስ እግዚአብሔር ኣመዓራርዩ ምስ ተዛረበ እታ ደሓር እውን ንሞት ዘፍረደቶ ጉዳይ ካብ ኣፉ ምስ ሰምዑ ብዳርባ እምኒ ክቀትልዎ ኣእማን ኣልዓሉ ዝብል ክፍሊ ነበረ።
ቅዱስነቶም ነዚ ክፍሊ ወንጌል እንክትንትኑ ከምዚ ዓይነት ዘረባ ምጥርጣር ከምዝፈጥር እሞ ኣብ ገዛእ ርእስኻ ተመሊስካ ኣነ ብሓቅዶ እኣምን! ኣብ ቅድሚ እዚ ዓንቀጽ ድሕነት ዝኾነ ክርስቶስ ዕንቅፋት ዝኾነኒኸ እንታይ ኣሎ! እንክብሉ ምናዳ ነታ 'ንስኹም ክፍሊ መጓሰይ ስለዘይኮንኩም ኣይትኣምኑንን ኢኹም` ንዝብላ ቃላት ክነስተንትን ይዕድሙ። ንሕና እቶም ክፍሊ መጓሰ ኢየሱስ ኢና እንብል እውን ኣብ ፍልጠት ኢየሱስ ንቅድሚት ከይንስጉም ዝዕንቅጸና ነገራት ኣሎ። እቲ ቀዳማይ ዕንቅፋት ገንዘብ ኰይኑ ብዙሓት ካባና በታ ናይ ድሕነት ዓንቀጽ ንኣቱ እሞ ብሰንኪ ገንዘብ ንቅድሚት ክንስጉም ንጽገም። ገንዘብ ኣየድልን ዘይኮነ ባሮቱ ክንከውን የብልናን ምእንቲ ገንዘብ ክነብር የብልናን። ከመይ ንክልተ ጐይቶት ክነገልግል ኣይንኽእል ገንዘብ ከኣ ጐይታ እዚ ዓለም እዩ። እታ ካልኣይቲ ንኢየሱስ ካብ ምፍላጥ እተዕንቅጸና ከኣ ድርቅና እያ ድርቅና ልቢ። እዚ ንሕጊ እግዚአብሔር ኣብ ምትርጓም እውን የጋጥም በቃ ትኽ ብትኽ ነቂጽካ ወይ እዚኣ ወይ የለን ኢልካ ድርቅ ምባል እዚ ከኣ ኩነት ፈሪሳውያንን ሊቃውንቲ ሕግን ምዕዛብ ይኣክል። እዚ ኣብ ሕጊ ምትእምማን ዘይኮነ ንገዛእ ርእስኻ ፈሪህካ ኣብኡ ምድራቅ እዩ ከም ሓቁ ግን ምትእምማን ኣብ እግዚኣአብሔር ጥራሕ እዩ ክኸውን ዘለዎ።
ቅዱስነቶም ከም ምሳሌ ናይ ዘመንና ድርቅና ኣብ ዝተፈላለየ ምንቅሳቃሳት ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ዝርከቡ እሞ ከኣ ኣብ ገዛእ ርእሶም ተዓጽዮም ምስ ኣባላት ጉጅለታቶም ጥራይ ዝጸደቁ ዝመስሎም ከምዘለው ሓንቲ ኣባሎም ቀዳም ምሸት ኣብ ቅዳሴ ናይ ሓደ መርዓ ትሳተፍ እሞ እዚ ናይ ምሸት ቀዳም ቅዳሴ ንሰንበት እውን ብቊዕ እንተኾነ ኢላ ትጠራጠር ዓቢ ሓጢኣት ፈጺመ ሰንበት ቅዳሴ ኣይተሳተፍኩን ትብል እሂ እንተተባህለት እቲ ንባባት ፍሉይ ነሩ ከመይ መርዓ ብምንባሩ። ድርቅና ሓንሳብ ሓንሳብ ክሳብ ኣብዚ እዩ ዘብጽእ እዚ ከኣ በቲ ዓንቀጽ ድሕነት ዝኾነ ኢየሱስ ክንኣቱ ኣየፍቅደልናን።
ቅዱስነቶም ዝጠቀስዎ ካልእ ዕንቅፋት ከኣ ትህኪት ወይውን ሓንቲ ክትገብር ዘይምድላይ እዚ ከኣ ኣይምውቅ ኣይዝሑል ገሩካ ናብ ጐይታ ንከትበጽሕ ዝዕንቅጸካ ኰይኑ እቲ ካልእ ዝገደደ ከኣ ቤተክህነታዊ ሕማም ክንብሎ እንኽእል እቶም ኣብ መሪሕነት ዘለዉ ንርእሶም ኣብ ቦታ ክርስቶስ ኰይኖም ገበርትን ሓደግትን ዝኾኑሉ ኣይንርእሶም ኪኣትው ኣይ ነቲ ኪኣቱ ዝደሊ ከፈቅዱ ዝኾኑ ከምኡ ኣውን መንፈስ ዓለም ናብ ክርስቶስ ገጽና ከሰጉምና ንክርስቶስ ካብ ምፍላጥ ዘብኩሩና እሞ ካብቲ ደምበ ኣባጊዕ ዘውጽኡና ወይውን ንዓንቀጽ ደምበ ኣባጊዕ ዝዓጽውሉና እዩ። እቲ ዓንቀጽ ኣባጊዕ ከኣ ኢየሱስ እዩ። ንኢየሱስ ዘይምፍላጥ ከኣ ናብ ደምበኡ ዘይምእታው እዩ! እዚ ከኣ ካብዘን ፈተናታት እዚአን እንተዘይርሒቅና ውዒልና ሓዲርና ምውዳቅና ስለዘይተርፍ እታ ንኣይሁድ ዝበሎም 'ንስኹም ክፍሊ መጓሰይ ስለዘይኮንኩም ኣይትኣምኑንን ኢኹም` ንዓና እውን ከይደግመልና ክንፈርህ ኣሎና።


text:
ምክልኻል ግጉይ መረዳእታ ኮቪድ-19!
ኣብ ኢትዮጵያ ክሳብ ሐዚ ልዕሊ 4,200 ሰባት ኮቪድ-19 ሞይቶም እዮም። ካብ 18,300 ንላዕሊ ሰባትውን ኣብዚ ሐዚ እዋን ብሰንክኡ ሓሚሞም ይርከቡ። ብሰንኪ ኮሮና ቫይረስ መነባብርኦም ዝተመዛበለ፣ ጥዕንኦም ዝተመሳቐለን ማሕበራዊ ህይወቶም ዝተበላሸዎም’ውን ብዙሓት ክኾኑ ከምዝኽእል ይግመት።
ግና ብምኽንያት ግጉይ መረዳእታ ኮሮና ቫይረስ ክንደይ ኢትዮጵያዊ ናብ ሆስፒታላት ከምዝኸደ ወይ ከዓ ከምዝሞተ’ውን ምንም ናይ ቑጽሪ መረዳእታ የለን።
ኣብ ስሑት መረዳእታ ተደሪኽካ ዝውሰድ ስጉምቲ ቐታሊ እዩ። ብ2020 (ኣቆጻጽራ ኣውሮጳ) ኣብ ዝነበሩ ናይ መጀመርታ 3 ኣዋርሕ፣ ኣብ ዓለም ኣስታት 6,000 ዝጽግዑ ሰባት ብሰንኪ ግጉይ መረዳእታ ኮሮና ቫይረስ ናብ ሆስፒታል ከምዝኣተዉ ናይ ሕክምና መጽናዕቲ ዝገብር ትካል ኣፍሊጡ’ሎ። ብውሑዱ 800 ሰባት ከዓ በቲ ግጉይ መረዳእታ ከምዝሞቱ’ውን ናይቲ ትካል ሰብ ሙያታት ገሊጾም እዮም።
እቲ ለበዳ ካብ ዝኽሰት ሓደ ዓመት ኣሕሊፉ፣ ኽታበሑ’ውን ተዘርጊሑ’ሎ። ብዛዕባኡ ዘሎ እሙንን ዘይእሙንን መረዳእታ ከዓ ኣብ ኩሉ እዩ ዝርከብ። ዘለናሉ ዘበን ናይ ዲጂታል ስለዝኾነ’ውን እቲ መረዳእታ ከም ባርዕ ይዛመት ኣሎ። እዚ ብበዝሒ ዝተዛመተ መረዳእታ ብወገኑ ዘይጥሉል ንዝኾነ ኹነታት ልሙዕ መራብሒ ባይታ ኮይኑ ንጥርጣረን እምነት ምጥፋእን መገዲ ይኸፍት።
ስለዚ ፍርሒ፣ ምግላልን እሙን ንዝኾኑ ስጉምትታት ሕክምና’ውን ህዝቢ ምንጻግ ይጅምር። እዚ ማለት ከዓ ስግኣት ኮቪድ-19 ካብ ምኽሓድ ጀሚሩ ክሳብ እቲ ኽታበት ጉድኣት እምበር ጥቕሚ የብሉን ንዝብሉ ውዲት ትንታነታት ቦታ ይረክብ። ፈነወ ግጉይ መረዳእታታት ቀደሙውን ፎኵስ ዘይነበረ ጻዕሪ ምጥፋእ ለበዳ ኮሮና አዚዩ ክኸብድ ይገብሮ። ሕማምን ሞትን ክቕጽል’ውን እዩ።
ነዚ ንምክልኻል መፍትሕ ዝደልዩ ኣካለት ይረባረቡ አለዉ። ብኣብነት ዝጥቀስ ከዓ ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ ዝተፈላለዩ ማሕበራዊ ሚድያታት ንኮሮና ቫይረስ ዝምልከት ግጉይ መረዳእታ ጥቆማ መውሃቢ ዘጣየሾ መድረኽ እዩ። እዚ ኣብ ኢንተርኔት ዝርከብ መድረኽ ካብ ዝሓለፈ ዓመት ኣጋ መወዳእታ ጀሚሩ ተግባራዊ ኮይኑ’ሎ።
ክትርእይዎ ንዕድመኩም!
ወቅታዊ መረጃዎችን ቀጥታ በኢሜልዎ ለማግኘት ይመዝገቡ
ያቀረቡትን የግል መረጃ በግላዊ መመሪያችን መሠረት እንጠብቃለን::


text:
አብዚ ለንቅነ አብ ከባቢናን ማእከላይ ምብራቕን ተላዒሉ ዘሎ ህዝባዊ ማዕበል አብ መንጎ ምልካዊ ስርዓታትን በቶም ንዘመናት ብፖለቲካዊ ጸቒጢ መበገሲኡ ሰብኣዊ መሰሎም ዝተኽልኡ ነጻ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ አብ ገዛእ ሃገሮም ዝተሓርሙ፡ ብልሽውና፡ ስርዓተ ሕጊ አልቦነት፡ ሽቕለት አልቦነት፡ ማእሰርትን መግረፍትን ዘበገሶ ህዝባዊ ባርዕ ንለውጥን ዲሞክራስን ጥምጥም ይካየድ አሎ። ድሮ ድማ ህዝብታት ቱኒዝያን ምስርን ተዓዊቶምሉ አለው።
እቲ ኣብ ህዝቢ ባይታ ስኢኑ እናተነጸለ ዝኸይድ ዘሎ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ወጻኢ ንዝነበር ህዝቢ ብስምዒት ንምሓዝን መደልደሊ ዲክታተርያዊ ስርዓቱ ዝኸውን ዶላራት ንምጥርቓምን ኣበጊሱዎ ኣብ ዘሎ ፕሮፖጋንዳዊ ባህላዊ ጎስጓስ ክጥቀመሎም ዝሓረዮም ደረፍቲ ብመንግስቲ እንግሊዝ መእተዊ ቪዛ ስለዝተኸልከሉ ብሓሶት ናይ ዲፕሎማት ፓስፖርት ኣውጺኡ ብምድንጋር ቪዛ የሳልጠሎም ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣቶ ካሕሳይ በርሀ ድሕሪ’ቲ ዝተዋህቦ ናይ ዓባይ ብሪጣንያ ናይ ስደተኛ መንበሪ ወረቐት ምሓዙ ነቲ ስርዓት ኣስመራ ንመሰረታዊ ሰብኣዊ ብሕታዊ መሰለይ ብምግሃስ ኣብ ውሽጢ ሃገረ ኤርትራ ከንብረኒ ስለ ዘይከኣለ ኢሉ ንዘቕረቦ ናይ ማሓላ ቓል ብምኽሓድ ምስ ስርዓት ኣስመራ ብምትሕብባር
ኣቶ ካሕሳይ በርሀ ድሕሪ’ቲ ዝተዋህቦ ናይ ዓባይ ብሪጣንያ ናይ ስደተኛ መንበሪ ወረቐት ምሓዙ ነቲ ስርዓት ኣስመራ ንመሰረታዊ ሰብኣዊ ብሕታዊ መሰለይ ብምግሃስ ኣብ ውሽጢ ሃገረ ኤርትራ ከንብረኒ ስለ ዘይከኣለ ኢሉ ንዘቕረቦ ናይ ማሓላ ቓል ብምኽሓድ ምስ ስርዓት ኣስመራ ብምትሕብባር
ኣብ ለንደን ዝርከብ መንበሪ ገዛ ናይቲ ኣብ ኤርትራ ብደረጃ ሚኒስተርን ሓደ ካብ ላዕለዎት ሓለፍቲ ውሽጣዊ ጉዳያትን ኮይኑ ዘገልገለ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ: ለንደን ዝነብር ዘሎ፡ ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ካብ ረፋድ ክሳብ ወጋሕታ ብፖሊስ ዓዲ እንግሊዝ ብጽኑዕ ከምዝተፈተሸ ተፈሊጡ።
ምሓዙት ኣሰና ጨንፈር ዓዲ እነግሊዝ ኣሰና ሜድያ ፍውንዴሽን ንምሕጋዝ ቶሺባ ዝዓይነታ ላብቶብ ገዚኡ ክግበሮ ዝጸንሐ ሎቶሪ ንዕለት 30 ግነቦት 2010 ስዓት 6.00ድቀ ኣብ ከባቢ ሰቶክዌል ስቴሽን ክትወድቕ ወሲኑ ኣሎ. ኩሉኹም ትኬት ዝገዛእኩም ንመን በጽሓቶ ብዓል ዕድል ንምምስካር ኣብቲ ቦታ ክትርከቡ ብኽብሪ ንዕድም.
ንእገዳ ባይቶ ጸጥታ ዝቃወም ደብዳበ፡ ብሽሞምን ኣድራሽኦምን ተጻሒፉ፡ ብዘይኣፍልጦኦም፡ ናብ ኣባላት ፓርላማ ዓዲ እንግሊዝ ዝተላእከ ኤርትራውያን ቁጥዐኦም ንምግላጽ ናብ መርበብ ሓበሬታ ኣሰና ሓበሬታ ኣመሓላሊፎም ።
ስርዓት ህግደፍ ኣብ ወጻኢ ካብ ዝነበር ህዝብን ካልእ ንጥፈታትን ዝኣከቦ ገንዘብ ብእሙናት ተሓባበርቱ ብምስጢር ናብ ኤርትራ ከምዘእተወ ምንጭታት ካብ ዓዲ እንግሊዝ ሓቢሮም።
ኣምባሳደር ህግደፍ ወዲ ገራህቱ ‘ ከምዚ ዓይነት ሕቶ ከም ትሓትት ፈሊጠ እየ ካብ መጀመርታ ዕድል ክህበካ ዘይክኣልኩ’ ብምባል ከኣ ነቲ ናይ ልቡ ከይተረድኦ በጨቕ ኣቢልዎ።
ኤርትራዊ ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ ኣብ በርሚንግሃም ዓዲ እንግሊዝ ሎሚ 11 ኣብ ዝተኻየደ ናይ ፍርቂ ማራቶን ቅድድም ብምዕዋት ወርቂ ማዳልያ ተሸሊሙ።
ኤርትራዊ ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ ኣብ በርሚንግሃም ዓዲ እንግሊዝ ሎሚ 11 ኣብ ዝተኻየደ ናይ ፍርቂ ማራቶን ቅድድም ብምዕዋት ወርቂ ማዳልያ ተሸሊሙ።
ሰነ 20 መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ትማሊ ቀዳም ኣብ ከተማ ሊድስ ተዘኪሩ ኣምስዩ። እቲ መደብ ብማሕበረ ኮም ኤርትራ ከተማ ሊድስ ዝተወደበ ኮይኑ ኣዳራሽ ብምክራይ ልዕሊ 300 ዝኾኑ ኤርትራውያን ተቀማጦ ከተማ ሊድስ ብእዋኑ ናብቲ ንመራኸቢ ዝተመደበ ቦታ ብምውሓዝ ሓቢሮም ንሰማእታቶም ብሕልና ዘኪሮም ኣምስዮም። እዚ ኣብ ከተማ ሊድስ ንመበል 4ይ ዓመቱ ተዘኪሩ ዝውዕል ዘሎ ክቡር ዕለት ከምቲ ልሙድ ሽምዓ ብምብራህ ንሕድርን ለበዋን ጀጋኑ ሰማእታት ዘንጸባርቕ መዝሙር ተዘሚሩ መደረታት ብዝተፈላለዩ ወልቀሰባት ድማ ተሰሚዑ።
አብቲ ብዓል መብዛሕትኦም ካብታ መዳሕንቶም ዝተቐብረትላ ሃገሮም ኤርትራ ህዝቦምን ገዲፎም ብሰንኪ ስርዓት ህግደፍ ዝተሰደዱ መንእሰያት ተረኺቦም ነጺ ጽምብል ብባህላዊን ዘመናዊን ደርፊታት ሓባራዊ ናይ ድራር ግብጃን ግብጃን ከምዝጸንበሉዎ ተሓቢሩ።
ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ከባቢ ፖርትስሚዝ፡ Haslar፡ ኣብ ዝብሃል ቤትማእሰርቲ ዝርከቡ 5 ኤርትራውያን መንእሰያት ብግዴታ ናብ ኤርትራ ናይ ምምላስ ሓደጋ የንጸላልዮም ከምዘሎ ብምጥቃስ፣ ሲቪካውያን ማሕበራት፣ ተቓወምቲ ውድባትን ግዱሳት ወልቀሰባትን ናብ ኤርትራ ካብ ምምላስ ከናግፉዎም ብጥብቂ ኣተሓሳሲቦም።
ኣብ ኤምባሲ ኤርትራ ዓባይ ብሪጣንያ ክዓዪ ኣብዚ ቐረባ እዋናት ብመንግስቲ ኤርትራ ዝተላእከ ሜጀር ሃብቶም ኪዳነ፡ ፖለቲካዊ ዑቕባ ሓቲቱ።
ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝመደበሮም፡ 13 ተቓወምቲ ውድባት፡ ሲቪካውያን ማሕበራትን ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ምቕያር ዝኣምኑን ዝቃለሱን ግዱሳት ኤርትራውያንን ን24 ግንቦት መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ ንፈለማ ግዜ ኩሎም ብሓባር ኣብ ሓደ ኣዳራሽ ብምርኻብ ብፍልይ ዝበለ ድምቀት ጸምቢሎማ።
ኣብ ናይጀርያ ሓላፊ ቆንስላዊ ጉዳያት ኤርትራ ኮይኑ ዝዓዪ ዝነበረ ዘርአስላሰ ረድኢ ንውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ብምቅዋም ኣብ መወዳእታ ወርሒ ጥሪ 2008 ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ፖለቲካዊ ዑቕባ ሓቲቱ።
ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝመደበሮም ዝተፈላለዩ ኤርትራውያን ተቓወምቲ ውድባት፡ ሲቪካውያን ማሕበራትን ግዱሳት ሃገራውያንን፡ ንውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ንምምካትን ኣብ ኤርትራ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ንምምጻእን ኣብ ሓደ ጽላል ሰሚሮም ዝተወሃሃደ ሓባራዊ ዕማም ከካይዱ ዝሓለፈ ሰሙን ብዝኣተዉዎ ስምምዕ መሰረት፡ ትማሊ 8 ታሕሳስ ኣብ ለንደን ኣብ ቅድሚ’ቲ ብስርዓት ህግደፍ ዝተወደበ ናይ ፕሮፖጋንዳ ኣኼባ ተረኺቦም ዕዉት ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝመደበሮም ዝተፈላለዩ ኤርትራውያን ተቓወምቲ ውድባት፡ ሲቪካውያን ማሕበራት፡ መደበራት ዜናን ግዱሳት ውልቀሰባትን፡ ሎሚ 2 ሕዳር ኣብ ለንደን ኣብ ዘካየዱዎ ኣኼባ፡ ንውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ንምምካትን ኣብ ኤርትራ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ንምምጻእን ኣብ ሓደ ጽላል ሰሚሮም ዝተወሃሃደ ሓባራዊ ዕማም ከካይዱ ብምሉእ ድምጺ ተሰማሚዖም። ነቲ ብስምረት ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ናይ መኸተ ዕማማቶም እተወሃህድ ሓባራዊ ሽማግለ ‘ውን ኣቝሞም።


text:
ትማሊ ኣብ ታሪኻዊ ስታድየም ማራካና ንፅዋዕ መን ዓተረ ዝተራኸባ ጋንታታት ጀርመንን ኣርጀንቲናን ነይረን።እንኮ ኮኸብ ተፃዋታይ ልዮኔል ሜስይን ከምማሽን ዝንቀሳቀሱ ኣባላት ዝሓዘት ጋንታ ጀርመንን‘ዩ ነይሩ እቲ ግጥም።
ጋንታ ኣርጀንቲና ፈፂሙ ክእመን ንዘይካኣል ክልተ ውዱኣት ኩዓሳሱ ኣይተጠቀመትለንን‘ምበር፣ፅዋዕ ናብ ኢዳ ተእትወሉ ዕድል ነይሩዋ።ኣዝዩ ዘግርም‘ዩ።ኣብ‘ዚ ብርኪ ዝበቅዑ ተፃወቲ ንከምኡ ዝዓይነቱ ዕድላት ከበላሽው።ከምሳዕቤኑ‘ውን ኮይኑ ስዕረት ተጎልቢባ‘ላ ኣርጀንቲና።
ትማሊ ግና ጋንታ ጀርመን ከምኩሉሻዕ ኣዝያ ተወዲባን ተጠናኺራን እያ ተራእያ።ምስ ጋንታ ኣርጀንቲና ሙሉእ ቴስዓ ደቃይቅ ዜሮ ንዜሮ ተፈላልያ።ሰላሳ ደቃይቅ ተወሲኹ፣ኣብ መበል 103 ደቃይቅ፣ንሚርስላብ ክሎስ ተኪኡ ዝኣተወን 22 ዓመት ዝዕድሚኡን ማርዮ ጎትዝ ካብ ፀጋማይ ክንፊ ንዝሓለፈት ኩዕሶ ብኣዝዩ ዝናኣድ ክእለትን ብቅዓትን ኣብ ኣፍልቡ ተቀቢሉ ኣብ ኣየር ከላ ንሓላዊ ማዕፆ ኣርጀንቲና ሰርጅዮ ሮሜሮ ኣሽኪዑ ምስ መርበብ ኣራኺቡዋ።ኣዝያ ትናኣድን ወርቃዊትን ሸቶ።ጀርመን ሓደ ንዜሮ ነቲ ፀወታ ዛዚማቶ።


text:
Radio Erena: 05 November 2020
ኣብ ሓያሎ ከባቢታት ኤርትራ፣ ግፋ ኣብ ዝካየደሉ ዘሎ እዋን፣ ”ወያነ ጠቕሊሉ ምስ ተኣልየ፣ ምስኡ ብዝተሓሓዝ ዝተኣስሩ ኤርትራውያን” ክፍትሑ’ዮም ዝብል ወረ ይጋዋሕ ምህላዉ ተሓቢሩ።
ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣንጻር ህዝቢ ትግራይ ኣብ ዝኸፈቶ ኵናት፣ “ኢሳይያስ’ውን ሰራዊት ንምስዳድ ይዳሎ ኣሎ። ሕጂ ኸ ወዲ መን’ዩ ክመውት? ክንደይ ስድራቤታት ከ ክዝኽትማ’የን? ዝብል ስክፍታት፣ ኣብ መላእ ሃገራት ሰፊንሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ህግደፍ ብወገኑ፣ “ወያነ ናይ መወዳእታ ምስ ተጸርገት፣ ንሓያሎ ዓመታት ተኣሲሮም ዝጸንሑ ኤርትራውያን ክፍትሑ’ዮም” ዝብል ወረ ይነዝሕ ከምዘሎ እቶም ነዚ ሓበሬታ ዝልኣኹ ምንጭታት ኣመልኪቶም።
እቲ ስርዓት፣ ኣብ መስከረም 2001 ዝኣሰሮም ሰበ ስልጣናቱ ነበርን ጋዜጠኛታት ናብ ብሕቲ ጋዜጣን፣ ናብ ቤት ፍርዲ እኳ እንተዘየቕረቦም፣ ብካድራቱ ኣቢሉ ምስ ወያነ ብምትሕብባሮም’ዩ ዝኸሶም።
ብደም ህዝቢ ምጽዋት ዝለመደ ስርዓት፣ ሕጂ’ውን ደም ህዝቢ ክኽዑ ይዳሎ ኣሎ ዝበሉ ሓያሎ ኤርትራውያን ወገናት ድማ፣ ነቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ተኣዊጁ ዘሎ ኵናት ኮኒኖም።
ሓያሎ ኤርትራውያን ፖለቲካውን ውድባት፣ ምንቅስቓሳትን ማሕበራትን በብወገንን፣ ነቲ ዝተኣወጀ ኵናት ብምኹናን፣ ህዝቢ ኤርትራ፣ ነዚ ብደም ደቁ ዝጻወት ስርዓት ከይእዘዝ ለበዋታት የሕልፉ ኣለዉ።
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኣንጻር ህዝቢ ትግራይ ተወሊዑ ዘሎ ኵናት፣ ኣብ መወዳእትኡ ብፖለቲካዊ ዘተ ምፍትሑ ንዘይተርፎ፣ ህዝቢ ንምህላቕን ብደም ደቁ ንምጽዋትን ዝግበር ናይ ትዕቢት ፕሮፖጋንዳታትን ዘመተን ደው ክብል’ውን ኤርትራውያን ጻውዒት የቕርቡ ኣለዉ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ውግእ፣ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዓወታት ከምዝተጎናጸፈ ክገልጽ እንከሎ፣ መንግስቲ ትግራይ ብወገኑ፣ ሓይልታት ጸጥትኡ፣ ኩሉ’ቲ ዘድሊ ኣጽዋር ዓጢዑ፣ ንናይ ውሽጥን ናይ ግዳም ሓይልታት ንምምካት ኣብ ዘተኣማምን ደረጃ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
ተፋንዮም ዝነበሩ ሰለስተ ጀነራላት ናብ ስራሕ ክምለሱ ጻውዒት ዘቕረበ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ፣ ሓይልታት ጸጥታ ህወሓት፣ ካብ ኤርትራ ወራር ንዝተፈነዎም ንምምሳል፣ ንገለ ኣባላት ሓይልታቶም ናይ ኤርትራ ወትሃደራዊ ክዳን የልብስዎም ኣለዉ ክብል ገሊጹ።
ኵናት ትግራይን ፈደራላዊ መንግስትን፣ ብፖለቲካዊ ዘተ ጥራይ ክፍታሕ ከምዝኽእል ዝምጉቱ ሓያሎ ኢትይጵያን ምሁራት ብወገኖም፣ ፈደራላዊ መንግስቲ፣ ንውሽጣዊ ጉዳይ፣ ውልቃዊ ፖለቲካዊ ረብሓታት ንዘለዎም ናይ ግዳም ሓይልታት ኣሕሊፉ ምሃቡ ነቒፎም።
ኣብ ዶባ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዓስኪረን ዝነበራ ገለ ኣሃዱታት ፈደራላዊ መንግስቲ፣ ናብ ኤርትራ ክሰግራ ከምዝተኣዘዛ፣ ፕረዚደንት ክልል ትግራይ ዶ/ር ደብረጽዮን ኣብ ዘሕለፎ መልእኽቲ ገሊጹ ኣሎ።
ዶ/ር ደብረጽዮን፣ ብምዕራብ ትግራይ ውግእ ይቕጽል ከምዘሎ ብምምልካት፣ ብክልል ዓፈር’ውን ተደራቢ ሓይልታት ይልእኹ ምህላዎም ሓቢሩ።
ስእሊ፣- ካብ ኣርካይቭስ ኢንተርነት
=============


text:
ኣብ ኔዘርላንድ ዘሎ ገዛኹም
Do you need any help?
Contact us at:
The Infocenter is opened on weekdays from 8:30 to 17:00.
ኣብ’ዚ ገጽ ዘሎ ቅጥዒ ምስ እትመልኡ ብመንገዲ ፖስታ ናይ ካፓበልታል ነጻ ናይ ሓበሬታ ዝርርብ ዕድመ ክትቕበሉ ኢኹም። ኣብ ዝቀርበኩም ጨንፈርና ክንዕድመኩም ኢና። እቲ ዝርርብ ካብ 1 ክሳብ 2 ሰዓታት ክወስድ’ዩ። ኣብ’ዚ ዝርርብ ምስ ካፓበልታል ክትላለዩ ኢኹም። እቲ መምህር ድማ ደረጃ ምልከት ቋንቋኹምን ንምግምጋም ክትነኩም’ዩ። ኣብ’ዚ ዝርርብ ብምምርኳስ እቲ መምህር እቲ ንዓኹም ዝሓይሽ ዓይነት ስልጠና እንታይ ምዃኑ ክመኽረኩም’ዩ። ብድሕሪ’ዚ ነቲ ስልጠና ምሳና ክትቅጽልዎ ትደልዩ እንተዄንኩም ክትውስኑ ኢኹም። ኣብ እዋን እቲ ዝርርብ ሕቶታት ክትሓትቱ ትኽእሉ ኢኹም። እንተደሊኹም እቲ መምህር ኣብ ምምላእ መመልከቲ ቕጥዕታት ናይ ልቓሕ DUO ክተሓጋገዘኩም’ዩ።
ኣብ ካፓበልታል ስልጠናታት ኣብ ዝተፈላለየ ደረጃታት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ይጅምሩ።


text:
ስራሕ ኣልቦ ኣብ ትኾነሉ እዋን
ርክብካ ምስ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ኣብ ንኽንደይ እዋን ስራሕ ከም ዘይነበረካ ተሞርኩሱ ዝተፈላለየ ክመስል ይኽእል እዩ። ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ወርሒ ስራሕ ከም ዘለካ ድሮ ካብ ሕጂ ጀሚርካ ትፈልጥ እንተ ዄንካ፡ ምሳና ናይ መደብ ምውጻእ ዝርርብ ኣይክህልወካን እዩ። ኣብ ከምዚ ኵነት ነቶም ናትና ዲጂታላውያን ኣገልግሎታት ጥራይ ኢኻ ትጥቀም።
ተመዝገብ
ኣብታ ስራሕ ኣልቦ ዝኾንካላ ፋልመይቲ መዓልቲ፡ ኤ--መንነት (e-legitimation) ተጠቂምካ ኣብ መርበብ ሓበሬታና ብምእታው ኣብ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ክትምዝገብ ትኽእል ኢኻ። ምስ ናትካ ኣ-ካሳ ተራኸብን ንኽፍሊት ኣመልክትን። ብዛዕባ ኣ-ካሳን ናትካ ኣባልነትን ሕቶታት እንተ ኣለካ ኾይኑ፡ ብቐጥታ ምስቶም ኣ-ካሳ ርክብ ግበር።
ናይ መደብ ምውጻእ ዝርርብ
ድሮ ካብ ሕጂ ጀሚርካ ኣብ ውሽጢ 3 ወርሒ ስራሕ ወይ ትምህርቲ ክትጅምር ምዃንካ ትፈልጥ እንተ ዄንካ፡ ምሳና ናይ መደብ ምውጻእ ዝርርብ ኣይክህልወካን እዩ። ንስኻ ምሳና ናይ መደብ ምውጻእ ዝርርብ ዘለካ ሰብ፡ ብዛዕባ እንታይ ክትገብር ከም ዘለካን እንታይ ዓይነት ሓገዝ ክትረክብ ከም ትኽእልን ብዝያዳ ሓበሬታ ክወሃበካ እዩ። እቲ ኣኼባ እንተ ነውሐ ን30 ደቓይቕ ስለ ዝኾነ፡ ቅድሚ እቲ ኣኼባ ተጠንቂቕካ ክትቀራረብ ብዝያዳ ኣገዳሲ እዩ። ኣብቲ ኣኼባ ብሓባር ኴንና ስራሕ ንኽትረክብ ወይ ትምህርቲ ንኽትጅምር ዝሕግዘካ ሓደ መደብ ከነውጽእ ኢና።
ናተይ ገጻት (Mina sidor)
ናተይ ገጻት ነቲ መደባትካ ንኽትከታተሎ ይሕግዘካ እዩ። ንስኻን ሓደ መራኸቢ ስራሕን ንዓኻ ኣየኖት ንጥፈታት ብዝበለጸ ከም ዝሰማምዑኻ ትሰማምዑ። እዚ ንኣብነት ብዛዕባ ኣብ ወቢናር ምስታፍ (ኣኼባ ወይ መጽናዕቲ ወ.ዘ.ተ ብኢንተርኔት ብቐጥታ ምስታፍ)፡ ትምህርታውን ሞያውን ሓጺር ድሕረ-ባይታ (cv) ምጽሓፍ ወይ ሽወደንኛ ምምሃር ክኸውን ይኽእል እዩ። ድሕሪኡ ንስኻ ባዕልኻ ኢኻ ነቲ መደብ ህያው ጌርካ ተጽንሖን ናብ ናትካ ሸቶ ንምብጻሕ ናይ ገዛእ ርእስኻ ተበግሶ ትወስድን።
ኣብ ውሽጢ 3 ወርሒ ትምህርቲ ወይ ስራሕ ከም ትጅምር ድሮ ሕጂ ትፈልጥ እንተ ዄንካ፡ ኣብ ናተይ ገጻት (Mina sidor) ባዕሉ ሓደ መደብ ክወጻልካ እዩ።
ናይ ንጥፈታት ጸብጻብ ኣቕርብ
ኣብ ነፍስ ወከፍ ወርሒ ሓደ ጸብጻብ ንጥፈታት ከተእቱ ኣለካ። እዚ ናብ ስራሕ ወይ ትምህርቲ ኣብ ተብለሉ እዋን ግቡእ ሓገዝ ንኽትረክብ፡ ከምኡ’ውን ካብ ኣ-ካሳ ወይ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ንዝወሃበካ ክፍሊት ምእንቲ ክትረክብ፡ ኣገዳሲ እዩ። እቲ ጸብጻብ ንጥፈታትካ እንተቐልጠፈ ዕለት 1 እንተደንጐየ ድማ ዕለት 14 ናይ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ከተእትዎ ኣለካ።
ሕተተና
ሓገዝ እንተ ደሊኻ ክትድውለልና ወይ ምስ ሓደ መራኸቢ ስራሕ ክትዘራረብ (chatta) ትኽእል ኢኻ። ብዛዕባ መደባት፡ ትምህርቲታትን ካልእ ሓገዛትን እውን ክትሓትት ትኽእል ኢኻ። እቲ ብዝቐልጠፈ ንዓና ክትረኽበሉ ትክእል መንገዲ፡ ምሳና ምዝርራብ (chatta) እዩ።
ተወሳኺ ሓገዝን ክትትልን
ንነዊሕ ግዜ ስራሕ ዘይነበረካ፡ ብዕድሜ ትሕቲ 25 ዓመት ወይ ናብ ሽወደን ሓድሽ መጻኢ እንተ ዄንካ፡ ኣብ ሓደ መደብ ብምስታፍ ተወሳኺ ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ፍሉያት ድልየታት ዘለካ እንተ ዄይኑ ክግምግሞ ምስ ዝኽእል ሓደ መራኸቢ ስራሕ ተዘራረብ።
ካብ ምዝገባ ውጻእ (Skriv ut dig)
ስራሕ ምስ ረኸብካ ወይ ትምህርቲ ክትጅምር እንተ ዄንካ ክትሕብረና ኣገዳሲ እዩ። ነዚ ብቐሊሉ ኣብታ ካብ ምዝገባ ውጻእ (Skriv ut dig) ትብል ብምጥዋቕ ትገብሮ። ኣብ ውሽጢ 3 ወርሒ ካብ ምዝገባ ክትወጽእ እንተ መሪጽካ፡ 10 መዓልታት ቅድሚ እቲ ካብ ምዝገባ ትወጻሉ ዕለት ሓደ መዘኻከሪ ክመጻካ እዩ።


text:
ራብዓይ ጉባኤ ሊግ ደቂ ኣንስትዮ ኢህወደግ አብ ከተማ መቐለ ተኻይዱ።ኣብቲ ጉባኤ ወይዘሮ መሰረት መስቀሌ ኣደ መንበር እቲ ሊግ ብምዃን ተመረፂን።
ራብዓይ ሱርዕ ጉባኤ ሊግ ደቂ ኣንስትዮ ናይ ኢትዮጵያ ህዝብታት ወያናይ ዴሞክራስያዊ ግንባር(ኢህወደግ) ንሰለሰተ መዓልታት ኣብ ከተማ መቐለ ክካየድ ዝቐነየ ትማሊ ተዛዚሙ።
ኣብ መኽፈቲ እቲ ጉባኤ ኣደ መንበር እቲ ሊግ ዝነበራ ሚንስተር ሰላም ወይዘሮ ሙፈሪያት ካሚል ኣብ ዘስምዕኦ ዘረባ ኣብ ኢትዮጵያ ተመዝጊቡ ዝበልኦ ቁጠባዊ፣ ማህበራዊን ፖለቲካዊ ለውጥታት ደቂ ኣንስትዮ ልዑል ኣበርክቶ ነይርዎን ኢለን።
ኢትዮጵያ ኣብዚ ሐዚ እዋን ኣብ ተስፋን ስግኣት ኣላ ዝበላ ወይዘሮ ሙፈርያት ከም ሃገር ዝርኣዩ ፀገማት ንምፍታሕ ደቂ ኣንስትዮ ግደአን ከበርክታ ይግባእ ኢለን።
ኣብ ዘረበአን ብፍላይ ኣብ ሞንጎ ኣመራርሓ ዘሎ ንሕንሕ ህዝቢ ይጎድእ ምሃለዉ ገሊፀን።
ህዝቢ ከም ህዝቢ ንሓድሕዱ ፅላኣት የብሉን ዝበላ ወይዘሮ ሙፈርያት ህዝቢ ካብ ፍቕሪ ወፃኢ ኣጀንዳ የብሉን ኢለን። "ነባእሶ ዘለና ንሕና ኣመራርሓ ኢና ነቲ ህዝቢ ንገደፎ" ኢለን።
ናይ ኽብሪ ጋሻ እቲ ጉባኤ ምክትል ርእሰ ምምሕዳር ትግራይ ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ደቂ ኣንስትዮ ንነፃነትን ዴሞክራሲን ኣብ ዝተገበረ ቃልሲ ናይ ባዕለን ግደ ኣበርኪተን እየን ኣብ ልምዓትን ህንፀት ሃገርን እውን ልዑል ኣበርኽቶ ኣለወን ኢሎም።
"ኣብዚ ሐዚ እዋን ኣብዛ ሃገር ንዝተመዝገቡ ለውጥታት ናይ ሓባር ንዝተፈፀሙ ስሕተታት ግና ናይ ህወሓትን ተወለድቲ ትግራይን ጥራሕ ተገይሩ ይግለፅ ኣሎ" ዝበሉ ዶክተር ደብረፅዮን "እዚ ኣካይዳ ድማ ኣብ ክንዲ ተኸባቢርካ፡ሓቢርካ ምንባር ተቐያይምካ ተፃሊእኻን ንምብትታን ዘቀላጥፍ እዩ" ብምባል ተዛሪቦም።
ሰላምን ምርግጋእን ንምስፋን ኣብ ዝግበር ፃዕሪ ደቂ ኣንስትዮ ፃዕረን ከሐይላ እውን ፀዊዖም።
ኣደ መንበር እቲ ሊግ ዝነበራ ወይዘሮ ሙፈሪያት ካሚል ጊዜ ስርሐን ብምዝዛሙ ሓዳሽ ኣደ መንበር ተመሪፀን።
ብመሰረት እዚ ወይዘሮ መሰረት መስቀሌ ካብ ዴሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ህዝብታት ደቡብ ኢትዮጵያ (ደኢህዴን) ኣደ መንበር ወይዘሮ መስከረም ኣበበ ድማ ካብ ኣምሓራ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ (ኣዴፓ) ምክትል ደዶ መንበር ብምዃን ተመሪፀን።
ወይዘሮ መሰረት መስቀሌ ኣብ ዘስምዕኦ ዘረባ ሰላም ንምስፋን ፣ ተጠቃሚነት ደቂ ኣንስትዮ ፣ ንሓድነት ሃገርን እና ምቅርራብ ህዝብታት ከምዝሰርሓ ተዛሪበን።
እቲ ኣብ ከተማ መቐለ ከተማ ክኻየድ ዝቐነየ ጉባኤ ሊግ ደቂ ኣንስትዮ ኢህወደግ "ዝተወደበ ተሳትፎን ተጠቃሚነትን ደቂ ኣንስትዮ ንኹለመዳያዊ ሃገራዊ ብልፅግና" ብዝብል መሪሕ ሓሳብ እዩ ተኻይዱ ።
እቲ ጉባኤ በዓል ሸውዓተ ነጥብ መግለፂ ቅዋም ብምውፃእ ዝተዛዘመ ኮይኑ ቐፃሊ ጉባኤ እቲ ሊግ ኦሮሞ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ (ኦዴፓ) ከሰናድኦ ተወሲኑ’ሎ።


text:
ኤርትራ ኣብቲ ካብ 21 ጥሪ ኣትሒዙ ኣብ ዳርኤሰላም ታንዛንያ ዝካየድ ግጥማት ሻምፕዮና ኩዕሶ ሰክዔት ምስታፋ ኣጣራጣር’ዩ ይብሃል ኣሎ።
ብመሰረት እቲ ኣቐዲሙ ወጺኡ ዘሎ መደባት፣ ኤርትራ እትርከበን 12 ሃገራት ኣብ ናይ ደቂ ተባዕትዮን ደቂንስትዮን ናይ መጻርዩ ግጥማት ከካይዳ’የን።
እንተኾነ ብህድማ ተጻወቲ ኣብ ከቢድ መዋጥር ዝርከብ ኮሚሽን ስፖርት ኤርትራ፣ ናይ ደቂ ተባዕትዮን ደቂንስትዮን ክልተ ጉጅለ ዝሓቖፈት ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ ሰኪዔት ኣብቲ ብ’ፊባ ኣፍሪካ ዞና ሓሙሽተ’ ዝፍለጥ ዞባዊ ናይ ሻምፕዮና ግጥማት ንምስታፍ ኣሚኑ ናብ ታንዛንያ ከፋንዋ ተጸጊሙ ምህላዉ ይሕበር።
ኣብ ካምፓላ ኣብ ዝተኻየደ ግጥማት ሴካፋ፣ 18 ኣባላታ ዑቕባ ንምሕታት ኣብታ ሃገር ድሕሪ ምትራፎም፣ ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ካብ ሃገራ ወጻኢ ግጥማት ከይተካይድ ዝወሰነ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት፣ ኣብዚ ናይ ኩዕሶ ሰኪዔት እንታይ ውሳኔ ክወስድ’ዩ ኮሚሽን ስፖርት መልሲ ይጽበ ምህላዉ’ዩ ዝሕበር።
ኣብቲ ግጥም ክሳተፋ ምዃነን ኣረጋጊጸን ዘለዋ ጅቡቲ፣ ኢትዮጵያ፣ ሱዳን፣ ኡጋንዳ፣ ኬንያ ሶማልያ፣ ደቡብ ሱዳን፣ ብሩንዲ፣ ርዋንዳ፣ ግብጽን የእንጋዲት ሃገር ታንዛንያን፣ ናይ ደቂንስትዮን ደቂተባዕትዮን ተጻወተን ድሮ ኣብ ጽዑቕ ልምምድ ተጸሚዶም ከምዘለዉን፣ ክሳብ 19 ጥሪ ድማ ኣብ ዳርኤሰላም ታንዛንያን ክርከቡ ምዃኖም ይግለጽ።
ብወገን ኤርትራ ግና፣ እታ ብውሕዱ 30 ኣባላት ክትሓቑፍ ትጽቢት ዝንበረላ ናይ ደንቂንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን ክልተ ጉጅለ ዘለዋ ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ ሰኪዔት፣ ካብቲ ኣብቲ ግጥም ተሳቲፋ ዕእወት ሒዛ ንምምላስ ዘሎ ሃንቀውታ ንላዕሊ ጉዳይ መውጽኢ ቪዛን ምምላስ ተጻወቲ ናብ ሃገሮም ዝዓበየ ነጥቢ ኮይኑ ይርከብ።


text:
Radio Erena: 31 May 2021
ግብጽን ኬንያን፣ ኣብ ወትሃደራዊ ምክልኻል ክተሓባበራ ዘኽእለን ቴክኒናዊ ስምምዕ ከምዝኸተማ ሚኒስተር ምክልኻል ኬንያ፣ ሞኒካ ጁማ ገሊጻ።
እቲ ስምምዕ ዝተኸተመ፣ ብጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት፣ ጀነራል መሓመድ ፋሪድ ዝምራሕ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ልኡኽ ግብጺ ኣብ ኬንያ ኣብ ዘካየዶ ናይ ክልተ መዓልታት ምብጻሕ’ዩ።
እቲ ግብጻዊ ጀነራል ምስ ኬንያዊ መዘንኡ ሮበርት ኪቦችን ሚኒስተር ምክልኻል ሞኒካ ጁማን ብምርኻብ፣ ክልቲኤን ሃገራት ክተሓባበራሉ ኣብ ዝኽእላ ወትሃደራዊ መደያት ተመያይጡ።
ኣብ መንጎ ክሊቲኤን ሃገራት፣ ኣብ ጸጥታን ምክልኻልን ዘተኮረ ምትሕብባር ክህሉ ድማ፣ ክልቲኦም ወገናት ቴክኒካዊ ስምምዕ ከቲሞም።
ግብጺ፣ ኣብዘን ዝሓለፋ ሓሙሽተ ኣዋርሕ፣ ኬንያ ምስ እትርከበን ኣርባዕተ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ፣- ምስ ሱዳን፣ ኡጋንዳን ብሩንዲን ተመሳሳሊ ስምምዕ ከቲማ።
እዛ ዓረባዊት ሃገር፣ ምስ ጂቡቲ ዘለዋ ዝምድና’ውን ብዝልዓለ ንምብራኹ፣ ዲፕሎማስያዊ ርክባታ ተሓይል ኣላ።
ምስ ኢትዮጵያ፣ ብጉዳይ ኣጠቓቕማ ናይል ኣብ ምስሕሓብ እትርከብ ግብጺ፣ ዲፕሎማስያዊ፣ ፖለቲካዊን ወትሃደራዊን ጸቕጢ ንምፍጣር ምስ ጎረባብቲ ኢትዮጵያን ኣብ ተፋሰስ ናይል ዝርከባን ሃገራት ጽዑቕ ርክባት ኣብ ምክያድ’ያ ትርከብ።
==================


text:
መርዓ ዝተጀመረ ብፍቓድን ቡራኬን እግዚአብሔር እዩ። . . .
እግዚአብሔር፡ ኣዳም በይኑ ክኸውን ፍቓዱ ኣይነበረን፡ ስለዚ ሓጋዚት ትኾኖ ካልኣይቲ ኽገብረሉ ፍቓዱ ኮነ። በዚ መሠረት ድማ ንኣዳም ማእከለ ንዋም ወነቂሕ ገይሩ ካብ ዘይርአ ኣካሉ፡ ሓንቲ ዓጽሚ ካብ ጐድኑ ወሲዱ ናይ ጓል ኣካል ዘለዋ ገይሩ ንሔዋን ፈጠራ። ኣዳም ኸኣ ንሔዋን ምስ ረኣያ “እዚኣ ዓጺሚ ኻብ ዓጽመይ፡ ሥጋ ኸኣ ካብ ሥጋይ እያ እሞ ሰበይተይ ትኹነኒ” በለ። (ዘፍ. 1፡27) እግዚአብሔር ኣምላኽ ከኣ “ፍረዩን ተባዝኁን ንምድሪ ኸኣ ምልእዋን ምለኽዋን” እናበለ ባረኾም። (ዘፍ. 2፡23)
ከምኡ’ውን መርዓ ቅዱስ ብምዃኑ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ቤተ መርዓ ተረኺቡ ቀዳማይ ተኣምሩ ፈጸመ። (ዮሓ. 2፡1-11) ኣብ መዋዕለ ስብከቱ ኸኣ “እቲ ካብ መጀመርታ ዝፈጠረ ‘ሰብኣይንን ሰበይትን ገይሩ ፈጠሮም’ ስለዚ ሰብኣይ ኣቦኡን ኣደኡን ኃዲጉ ምስ ሰበይቱ ይዋሓድ፡ ክልቲኦም ድማ ሓደ ኣካል ይኾኑ’ . . . ደጊም ሓደ ኣካል እዮም እምበር ክልተ ኣይኮኑን። እምበኣር ነቲ ኣምላኽ ሓደ ዝገበሮ ሰብ ኣይፍለዮ” በለ። (ማቴ. 19፡3-7፣ ማር. 10፡2-9)።
በዚ መሠረት ክርስቲያናዊ መርዓ፡ ሠለስተ ዓበይቲ ዕላማታት ኣለዎ። እዚ ኸኣ፦
1. ባህርየ ሰብ ድኹም እዩ እሞ ሰብኣይንን ሰበይትን ነሓድሕዶም ንኽደጋገፉን ክተሓጋገዙን እዩ። (ዘፍ. 2፡18)።
2. ሰብኣይንን ሰበይትን ብቕዱስ መርዓ ተኸሊሎም፡ ብሕገ እግዚአብሔር ተመሪሖም ዘርኢ ንኽትክኡ፡ ውሉድ ንኽፈርዩ እዩ። እግዚአብሔር ኣምላኽ ከኣ “ፍረዩን ተባዝኁን ንምድሪ ኸኣ ምልእዋን ምለኽዋን” ከምዝበለ። (ዘፍ. 2፡23)
3. ዓቅመ ኣዳም ዝበጽሐ ወዲ ተባዕታይን ዓቅመ ሔዋን ዝበጽሐት ጓል ኣንስተይትን ጾር ዝሙት ይኅይሎም፡ ብሥጋዊ ፍትወት ይፍተኑ እዩ እሞ ብቕዱስ መርዓ ተወሲኖም ካብ ዝሙት ንኽሕለዉ እዩ። ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ “ስለ ካብ ምንዝርና ምርሓቕ ግና ነፍስ ወከፍ ሰብኣይ ገዛእ ሰበይቱ ትሃልዎ፡ ነፍስ ወከፍ ሰበይቲ’ውን ገዛእ ሰብኣያ ይሃልዋ” ከምዝበለ። (1ይ ቆሮ. 7፡2)
እቶም ብኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ሃይማኖት ሓደ ዝኾኑ፡ ብሓሳብን ዕላማን ዝሠመሩ ሰብኣይን ሰበይትን ብካህናት ሥርዓተ ተክሊል ይፍጸመሎም። ብድኅር’ዚ ቅዱስ መርዓኦም ናይ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስን ቅድስት ቤተ ክርስቲያንን ሓድነት ምሳሌ ስለዝኾነ ኣይፈርስን እዩ። ( ማቴ. 19፡6-9 ፣ ኤፌ. 5፡32) ብምኽንያት ሞት፡ ዝሙትን ክሕደት ሃይማኖትን እንተዘይኮይኑ ፍትሕ ኣይግባእን እዩ። ካብዚ ወፃኢ ግና ሰኒፋ፣ መኺና፣ ጸሊማ፣ ደኽያ . . . ብዝብሉ ዘይጠቕሙ ምኽንያታት እንተ ተፈላለዩ’ኳ ክዕረቑ ኣለዎም። ኣይንዕረቕን እንተበሉ ግና ብውልቆም ንጽሕናኦም ሓልዮም፡ ካብ ዝሙት ርሒቖም ንበይኖም ክነብሩ ኣለዎም እምበር ዳግማይ ኽምርዓዉ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ኣይትፈቅድን’ያ። (ሚል. 2፡14-16፣ 1ይ ቆሮ. 7፡10-27፣ 11፡12)። ምኽንያቱ ምሥጢረ ተክሊል ሓንሳእ ምስ ተፈጸመ ዘይድገም ምሥጢር እዩ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር፡ አሜን!


text:
ኣቡነ ዮናስ ገና ሕፃን ኮይኑ ኣብ ጒስነት ኣባጊዕ ከሎ፡ ቅድሚ ናብ መንፈሳዊ ቤት ትምህርቲ ምእታዉ ብመንፈስ ቅዱስ መዝሙረ ዳዊት ተገሊጽሉ፡ ብዘይ ምቍራጽ እናጸለየ ከሎ ናይ ምናኔ መንፈስ ኃደሮ። ሽዑ ነቲ ዅሉ ናይ ዓለም ነገር ንድኅሪት ገዲፉ ካብቲ ዝተወልደሉ ሃገር'ውን ርኂቑ ናብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ዓረዛ ምድሪ ወዲ ሠበራ ኣብ እትርከብ ደብረ ሲና እትበሃል ገዳም ኣተወ። ኣብዛ ገዳም ብሥጋ ኣኮኡ ዝብጽሖ ኣቡነ ድምያኖስ ዝተባህለ ዓቢይ ባሕታዊ ረኸበ። ኣቡነ ድምያኖስ፡ ምርጫኡ ንምናኔ ምዃኑ ተረዲኡ መጽሐፈ ብሉይን ሓዲስን፡ መጽሓፈ መነኮሳትን ሥርዓት ምንኵስናን ምስ መሃሮ፡ መዓርገ ምንኵስና ኣልበሶ። ስሙ ድማ ‘ዮናስ’ በሎ።
ብድኅር’ዚ ሕጊ ብሕትውና ተኸቲሉ፡ ለይተ ለይቲ ‘ጠራቒት’ ኣብ ዝተባህለት ቀላይ እናኸደ ክጽሊ ይኃድር፡ ብጊዜ መዓልቲ ኸኣ ኣብ ስብከተ ወንጌል ይውዕልን፡ ጾም፡ ጸሎትን ስግደትን የዘውትርን ነበረ። ካብ ብዝኂ ተጋድሎ ብሕትውናኡ ድማ ኣፃብዕ ኣእዳዉ ልክዕ ከም ፀሓይ የብርህ ነበረ። ኃሙሽተ ፍረ ዳዕሮ ወይ ፍረ ዓየ እንተዘይኮይኑ ካልእ መግቢ ፈጺሙ ኣይጥዕምን ነበረ። ቅዱስ ገብርኤል ኣብ ሰሙን ሓንሳእ ኅብስተ አኮቴትን ጽዋዐ በረከትን የቐብሎ ነበረ። ሓደ እዋን ኣብ ቀላይ ኮይኑ ክጽሊ ከሎ “ሰላም ለከ ኦ ፍቁርየ ዮናስ” ዝብል ኣምላኻዊ ድምፂ ሰምዐ። ናብ ሰብከተ ወንጌል ተዋፊሩ ክምህር ከምዘለዎ’ውን ተነግሮ እሞ “ወይኩን ፍቃድከ” ብምባል ትሕት ኢሉ ተኣዘዘ። ብድኅር’ዚ ብስብከቱ ንብዙኃት ኣእሚኑ ኣጥመቐ። ምዉታን ብምትንሣእ፣ ሕሙማን ብምፍዋስ፣ ኣጋንንቲ ብምውፃእ፣ ብኸምዚ መንገዲ ሓዋርያዊ ኣገልግሎቱ ቐጸለ።
ዜና ቅድስናኡን ጽኑዕ ብሕትውናኡን ትምህርቱን ካብ ተራ ሕዝቢ ክሳዕ ነገሥታት ኣብ ኵሉ በጽሐ። ኣቡነ ዮናስ ብብሕትውና ኣብ ዳሞት ዝበሃል ዓዲ ነይሩ፡ ‘ናብ ገዳምካ ተመለስ ኪድ’ ዝብል ቃል ምስ ሰምዐ፡ ናብ ገዳም ደብረ ሲና ኣቡነ ድምያኖስ ተመልሰ። መዓርገ ክህነት ተቐቢኡ ፡ ድኅሪ ኣቡነ ድምያኖስ ኣበምኔት ኮይኑ ንዓሠርተ ዓመት ዝኣክል ኣገልገለ። ነቶም ደድኅሪኡ ዝስዕቡ ዝነበሩ ደቀ መዛሙርቱ በቦታኦም ከትኅዞም ደልዩ ናብ እግዚአብሔር ምስ ጸለየ፡ ሠለስተ ቦታታት ማለት ደብረ ጽጌ፣ ደብረ ድኁኃንን ደብረ ሣህል ተገልጸሉ እሞ ብሥርዓተ ማኅበር ተመሥረተ።
ቅዱስ ኣቡነ ዮናስ፡ ዕለተ ዕረፍቱ ከምዝበጽሐ ብመንፈስ ቅዱስ ፈሊጡ፡ ነቶም ደቁ ኣጸናኒዑ ኣብ ክንዲኡ ንኣቡነ ጳውሎስ ሸመሎም። ከምቲ ንዅላቶም ኣሥመርቲ እግዚኣብሔር ዝወሃቦም ቃል ኪዳን ተቐቢሉ ኣብ 95 ዓመት ዕድሚኡ፡ ብ17 መጋቢት 1499 ዓ.ም ነፍሱ ካብ ሥጋኡ ተፈልያ ብኢድ መላእኽቲ ናብ ሰማይ ዓረገት። ኣብ ደብረ ድኁኃን ምስ ተቐብረ፡ ካብ መቓብሩ ዘይቲ ፈልፈለ፣ ብእኡ ኸኣ እቶም ደቁ ንመብራህቲ ይጥቀሙ ነበሩ። እቲ ኣብ መቓብሩ ዝነበረ ላህላህታ ናይ ዘይቲ ድማ ክሳዕ ሎሚ ምልክቱ ኾይኑ ይርአ ኣሎ።
ከምቲ ነቢይ ዳዊት “ደብር ርጉእ ወደብር ጥሉል ደብር ዘሠምሮ እግዚአብሔር የኀድር ውስቴቱ/ ኣብቲ ርጉእ ደብሪ፣ ጥሉል ደብሪ እግዚኣብሔር ዝፈተዎ ደብሪ ኣብኡ የኃድር” (መዝ. 68፡15-16) ኢሉ ንገዳማትን ኣድባራትን ዝተነበየሎም ኣቡነ ዮናስ ኣብ ብዙኅ ቦታታት ገዳማት ከም ዝመሥረተ ይንገር። ደብረ ጽጌ ትምዛእ፣ ደብረ ድኁኃን ቆሓይን፣ ደብረ ሣህል ምድሪ ወዲ ሠበራ ከባቢ ማይ ጨው፣ ደብረ ጽዮን ዓዲ ውስኽ፣ ደብረ ጸሪቅ ትግራይ ተምቤን. . . እየን። እንተኾነ ኣብዚ ጊዜ’ዚ ብፍሉይ ዝጥቀሳ ገዳማት ደብረ ድኁኃን (ቆሓይን) ከምኡ’ውን ደብረ ጽጌ (ትምዛእ) እየን።
1. ደብረ ጽጌ፣- እዚ ገዳም እዚ ኣብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ማይ ዓይኒ ትምዛእ ይርከብ። ብዙኅ ጥንታዊ ታሪኽ ዝሓቘፈ፣ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ዝዓቀበ፣ ዝተፈላለየ ንዋየ-ቅድሳት ከም መስቀል ኢድ ኣቡነ ዮናስ ፣ መቖምያን በትርን ኣቡነ ዮናስ ፣ መንበር እምኒ ኣቡነ ዮናስ፣ ጥንታውያን ኣዋልዕን ካልኦት ኣግራብን ዝርከቦ ዓቢይ ገዳም እዩ።
2. እቲ ኻልኣይ ገዳም ድማ ደብረ ድኁኃን እዩ። ደብረ ድኁኃን ማለት ደብረ ፍቅር ወሰላም ማለት’ዩ። እዚ ገዳም እዚ ኣብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ማይምነ ዝርከብ ኮይኑ ቅድሚ ዕረፍቶም 1428 ዓ.ም. ተገዲሙ። ኣቀማምጣ ቦታኡ ጽኑዕ ስለ ዝኾነ ብወረርቲ ከይጥቃዕ ብዙኅ ዘፍርህ ኣይኮነን፣ እዚ ጽንዓት እዚ ስለ ዘለዎ ኸኣ ብዙኃት ብኽብሪ ዝጥመቱ መጻሕፍቲ ሃይማኖትን ታሪኽን ፍልስፍናን ዝዓቀበ እዩ። ኣቡነ ዮናስ ዝጽልየሉ ዝነበረ በዓቲ ኣብ ውሽጡ ስፍሕ ዝበለ ኮይኑ መቕደስን ቅድስተ ቅዱሳንን ቤተ ልሔምን መቐመጢ ንዋየ ቅድሳትን ዘጠቓልል ኮይኑ ክሳዕ ሕጂ ኣሎ። ደብረ ድኁኃን ሕጂ’ውን መልክዕ ገዳምነቱ ዘየጥፍአ ‘ድሩክ ለተዐቅቦ’ ንብሕትውና ዝኸውን በዓትታት ዘለዎ ገዳም እዩ።
እዘን ክልተ ገዳማት ደብረ ድኁኃን (ቆሓይን) ከምኡ’ውን ደብረ ጽጌ (ትምዛእ) ዋላ እኳ ብቝጽሪ ክልተ ይበሃላ እምበር ሕገንን ቅዋመንን፣ ሥርዓተንን ኣበምኔተንን፣ ምምኅዳረንን ሓደ እዩ።
ካብዘን ኣብ ኤርትራ ዝርከባ ገዳማት ደቂ ኣቡነ ኤዎስጣቴዎስ ማለት ብደቁን ደቂ ደቁን ዝውለዳ ዘበላ “ዮም ውሉዱ ኵልክሙ በፍሥሓ ኀቢረክሙ ለኤዎስጣቴዎስ አቡክሙ ግበሩ ተዝካሮ እንዘ ትብሉ ውዳሴሁ አማን ፍጹም ምንኵስናሁ/ ሎሚ ኵልኹም ደቁ ብኃባር ተሓጕስኩም ንኣቦኹም ኤዎስጣቴዎስ ምንኵስንኡ ፍጹም'ዩ እናበልኩም ወድስዎ፡ ዝኸበረ በዓሉ ኸኣ ግበሩ”” ብዝብል ለበዋ መሠረት ብምግባር ብዕለት 18 መስከረም ብኃባር ኣብዚ ገዳም ደብረ ጽጌ ኣቡነ ዮናስ ተኣኪበን የብዕላ።
ዋላ እኳ ኣቡነ ዮናስ ዝዓረፈሉ ዕለት 17 መጋቢት እንተኾነ፡ ክብረ በዓሉ ግና 21 ጥር እዩ ዝብዕል። እዚ ድማ ኣቡነ ዮናስ ነቶም ደቁ ‘ ግበሩ ተዝካርየ ምስለ ማርያም እምየ’ ስለዝበለ ዓመት መጸ ኣብ 21 ጥር ኣስተርእዮ ወበዓለ ዕረፍታ ለማርያም ክብረ በዓሉ ይኽበር።
ጸሎቱን በረኸቱን ምስ ኵላትና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር፡ ኣሜን!


text:
ኣመሠራርታ ናይዚ ገዳም’ዚ ምስ ታሪኽ ድራር ስመ ክርስትናኡ ገብረክርስቶስ ዝበሃል ዝተኃኃዝ እዩ። ገብረክርስቶስ ብኣቡነ ሊባኖስ ተጠሚቑ ክርስቲያን ዝኾነ፡ ሠለስተ ደቂ ዝነበርዎ እዩ። ድኅሪ ዕረፍቲ ገብረክርስቶስ፡ ሠለስተ ደቂ ድራር ናብዚ ሕጂ ዘለውዎ ናብ ቴድረር መጺኦም ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ዮሓንስ ኣሕነፁ። ብመልክዕ ገዳም’ውን መሥረትዎን ገደምዎን። ካብ ከባቢ 537 ዓ.ም. ጀሚሩ ክሳዕ ሎሚ ሕዝቢ ቴድረር ብዓቢይ ክብሪ ንገዳም ዝግባእ ህያብን ስእለትን እናቕረቡ፡ ዕቤቱ ዓቂቡ ንክጸንሕ ዓቢይ ግደ ኣበርኪቶም እዮም።
እዚ ገዳም’ዚ ብስም እቲ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ጽድቁን ዕብየቱን ዝመስከረሉ ነቢይን ሓዋርያን ዝኾነ ቅዱስ ዮሓንስ መጥምቅ እዩ። ቅዱስ ዮሓንስ ገዳማዊ፡ ባሕታዊ፡ ትሕርምተኛ . . . ናብራኡ በረኻ እዩ ነይሩ። ማቴ. 11፡7-18፣ ሉቃ. 1፡80። በዚ ኸኣ ናይ ኣበው መነኮሳት ኣርኣያ ኮይኑ ብዙኃት ሰዓብቲ ዘፍረየ ኣቦ እዩ። እዚ ካብ እንጦንስ አበ መነኮሳት ጀሚሩ ዝተራእየ ብሕትውና ኣብ ገዳም ምስፋር ትሕርምቲ (ተሓራሚ) ምዃን ዓጽፊ ምኽዳን ካብ ዮሓንስ መጥምቀ መለኮት ዝተበገሰ ኣብነት እዩ። ኣብ መወዳእታ ድማ ቅዱስ ዮሓንስ ብንጉሥ ሄሮድስ ተሰይፉ ሰማዕት ብምዃኑ ድማ ኣርኣያ ሰማዕታት እዩ። ማቴ. 14፡12
ገዳም ቅዱስ ዮሓንስ ቴድረር፡ ጥንታውነቱ ምስ ገዳም ደብረ ወርቅ ኣቡነ ሊባኖስ ሃም ዝተኃኃዝ ዘለዎ ቅርስን መጻሕፍትን ጸበሉን ጽንዓቱን ዘረድኦ እዩ። እዚ ገዳም’ዚ ካብ ከውሒ ዝፈልፈለ ማየ ጸሎት ዓሠርተው ክልተ ጸበል ኣለዎ።
ገዳም ቅዱስ ዮሐንስ ቴድረር፡ ኣብ ዓመት ብዙኃት ክብረ በዓላት የብዕል። ንምሳሌ፦ 1 መስከረም (ርእሰ ዓውደ ዓመት ቅዱስ ዮሓንስ) ፣ 30 የካቲት ርክበተ ርእሱ ለቅዱስ ዮሐንስ ፣ 15 ሚያዝያ ርእሲ ቅዱስ ዮሓንስ ካብ ነፍሱ ዝተፈልየትሉ ፣ 30 ግንቦት ርእሲ ቅዱስ ዮሓንስ ካልኣይ ጊዜ ዝተራእየትላ፣ 2 ሰነ ፍልሰተ ሥጋሁ ለዮሓንስ፡ 30 ሰነ ልደቱ ለቅዱስ ዮሓንስ እዮም። ካብዚኣቶም እቶም ቀንዲ ዝበዓሉ 1 መስከርምን 2 ሰነን እዮም።
ስለዚ ሕዝበ ክርስቲያን እዚ ገዳም እዚ ልክዕ ከም ኵሎም ቅዱሳን ገዳማት፡ ቃል ኪዳን ዘለዎ እዩ። ብድኻም ዝበጽሐ ዝተሳለመ፡ መባእ ዘቕረበ፡ ጸበሉ ዝተሓፅበን ዝጠዓመን . . . ካብ እግዚኣብሔር በረኸትን ምሕረትን ይረክብ እዩ እሞ ናይዚ ቅዱስ ኣቦን ናይዚ ቅዱስ ገዳምን በረኸት ተኻፈልቲ ኺንከውን እግዚኣብሔር ኣምላኽና ጸጋኡ የብዝኃልና።
ስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!