text:
ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ሎሚ ንግሆ ኣብ ቤተጸሎት ቅድስት ማርታ ኣብ ዘዕረግዎ መሥዋዕተ ቅዳሴ ‘መንግሥተ ሰማይ ክንብል እንከሎና ከምቲ ገሊኦም ዝሓስብዎ ኰፍ ኢልካ ምንም ዘይትገብረሉ ዘይኮነስ ምስ ኢየሱስ ትራኸበሉ ነቲ ካብ እግዚብሔር ዝልገስ ዘለዓለማዊ ታሕጓስ እተስተማቅረሉ እዩ፣ ንሕና ኸኣ በቲ ተስፋ እዚ ተኣማሚና ኣብ እንገብሮ ጉዕዞ ርግጽነት ይስመዓና’ ኢሎም፣
ብናይ ላቲናዊ ሥርዓተ ኣምልኾ ግጽው ቀዳማይ ንባብ ካብ ግብረ ሓዋርያት 13.22-33 ኮይኑ “ኣቱም ኣኅዋትና፡ ደቂ ዓሌት ኣብርሃምን ኣብ ማእከሎም ዘሎኹም ንኣምላኽ እትፈርሁን እዚ ቃል ምድኃን እዚ ናባና እዩ ዝተላእኸ። እቶም ኣብ ኢየሩሳሌም ዚነብሩን መኳንንቶምን ንኢየሱስ ኣይፈለጥዎን፣ እቲ ብሰንሰለት ዜንብብዎ ቃል ነብያት ምእንቲ ኪፍጸም ከኣ ንሞት ፈረድዎ። ናብ ሞት ዜብጽሕ ምኽንያት እንተ ዘይረኸብሉ እኳ፡ ኪቐትሎ ንጲላጦስ ደኣ ለመንዎ። ነቲ ብዛዕባኡ ዝተጻሕፈ ዘበለ ምስ ፈጸሙ ከኣ፣ ካብ መስቀል ኣውሪዶም ናብ መቓብር ኣእተዎዎ። ኣምላኽ ግና ካብ ምዉታት ኣተንሥኦ። ነቶም ካብ ገሊላ ናብ ኢየሩሳሌም ምስኡ ዝደየቡ፡ ሕጂ ከኣ ኣብ ቅድሚ ሕዝብና ምስክሩ ኾይኖም ዘለዉ፣ ብዙኅ መዓልቲ ተራእዮም። ንሕና ከኣ ነቲ ኣምላኽ ነቦታትና ኣተስፍዩዎም ዝነበረ ነበሥረኩም ኣሎና። ምኽንያቱ ኣብ ካልኣይ መዝሙር ዳዊት፦ ‘ንስኻ ወደይ ኢኻ፣ ኣነ ከኣ ሎሚ ወለድኩኻ’ ዚብል ጽሑፍ ከም ዘሎ፣ ኣምላኽ ንኢየሱስ ካብ ሞት ከም ዚትንሥእ ብምግባር ናባና ናብ ደቆም ነዚ ተስፋ ፈጸሞ። “ ዝብል ነበረ፣
ቅዱስነቶም ነዚ ቃል ‘ተስፋ እግዚብሔር ኣብ ልብኻ ሰኒቅካ ምምራሽ` ብእትብል ሓረግ እንከጠቃልልዎ ከምቲ ሕዝቢ እስራኤል ናብ ምድሪ ተስፋ እንክምርሽ ተስፋ እግዚብሔር ሰኒቁን ብኣኡ ተኣማሚኑን ዝጐዓዞ ዝነበረ ንሕና ሕሩይ ሕዝቢ እግዚብሔር ዝኾና እውን ሽሕ’ኳ ከምቶም ቀዳሞት ጥልመትን ውድቀትን ናትና እንተኾነ እግዚብሔር ግን ኪዳኑ ከምዘይጠልምን ቃሉ ከምዘይልውጥን ብምትእምማን ክንጐዓዝ ኣሎና ኢሎም፣
‘ንሕና እውን ኣብ ጉዕዞ ኢና ዘሎና፣ ናበይ ገጽና ኢና ዝብል ሕቶ ክመጽእ ከኣ ናይ ግድን እዩ፣ ጉዕዞናስ ንሰማይ እዩ፣ ኣብዚ ግን ተጋጊዮም ዘጋግዩ ስለዘለው ምጥንቃቅ የድሊ፣ ከመይ ኣብ ሰማይ እንታይ ኣሎ ምስ ተባህሉ ዘይከውን መልሲ ክህቡ ስለዚከኣል፣ ብዙሕ ግዜ ሰማይ ርሑቅ ሃገር ኮይኑ ብሓሳብ ጥራይ እተሰላስሎ! ኣብኡ ምስ በጻሕካ ብዘይ ሥራሕ ቀንፈዘው ትብሎ እዚ ከኣ ንዘለዓለም ኢሎም ዝሓስቡ ኣይሰኣኑን፣ ንሕና ግን ኣይፋል ከምኡ ኣይኮነን ሰማይሲ ምስ ኢየሱስ ምርኻብ እዩ፣ ኢየሱስ ከኣ ኣብ ሰማይ ኮይኑ ይሰርሕ ኣሎ፣ ምእንታና ይጽሊ ኣሎ፣’ ስለዚኸስ ይብሉ ቅዱስነቶም፣ ‘ስለዚኸስ ኣብዚ ምድሪ እዚ እንከሎኹ ንኢየሱስ ገጽ ንገጽ ክርኢ እጐዓዝ ኣሎኹ፣ እዚ ርክብ እዚ ከኣ ናይ ዘለዓለም ታሕጓስን ሕይወትን ዝህብ እዩ፣’ ምስ በሉ ናብቲ ናይ ዕለቱ ወንጌል ናይ ዮሓንስ ምልስ ይብሉ፣
ወንጌል ዮሓንስ 14 ከኣ “ልብኹም ኣይሸበር፣ ብኣምላኽ እመኑ፣ ብኣይውን ኣመኑ። ኣብ ቤት ኣቦይ ብዙኅ መኃድር ኣሎ፣ መኃድር እንተ ዘይህሉ ግና ምነገርኩኹም ነይረ፣ ሕጂ ግና ሥፍራ ከዳልወልኩም እኸይድ ኣሎኹ። ኸይደ ስፍራ ምስ ኣዳሎኹልኩም፡ ኣብቲ ኣነ ዘሎኹዎ ንስኻትኩምውን ኣብኡ ምእንቲ ክትህልዉ፡ ተመሊሰ ክመጽእ እየ እሞ ምሳይ ክወስደኩም እየ። ነቲ ኣነ ዝኸዶ መገዲ ትፈልጥዎ ኢኹም።” ቶማስ ከኣ “ጐይታይ! ናበይ ከም እትኸይድ ኣይንፈልጥን ኢና፣ ነቲ መገዲ ደኣ ከመይ ጌርና ኢና እንፈልጦ?” በሎ። ኢየሱስ ከምዚ በሎ።- “መገድን ሓቅን ሕይወትን ኣነ ኣየ። ብዘይ ብኣይ ሓደ ኣኳ ናብ ኣቦ ዚመጽእ የልቦን።” ዝብል ነበረ፣
ነታ ‘ከይደ ቦታ ከሰናድወልኩም እየ’ እትብል ሓረግ ከም መንቀሊ ወሲዶም ከኣ እታ ገሊኦም ኣብ መንግሥተ ሰማይ ዝግበር የለን ሥራሕ የለን ንዝብልዋ ይምልሹ፣ ኢየሱስ ኣብ ምድራዊ ሕይወቱ እንከሎ ‘ኣቦይ ይሰርሕ ኣሎ ኣነውን እሰርሕ ኣሎኹ’ ከምዝበሎ ንሰማይ ምስ ደየበ እውን ሥራሑ ደው ኣየበሎን፣ እንታይ እዩ እዚ ሥራሕዚ እንተበልኩም ከኣ ምእንታና ምምላድ እዩ፣
‘ኢየሱስ ምእንታይ ይጽሊ! ምእንቲ ነፍሲወከፍና ይጽሊ! ንሱ እሙን ስለዝኾነ ወትሩ ምእንታይ ይጽሊ! ኣብዛ ሰዓት እዚኣ ምእንታይ ምእንታኻ ምእንታኺ ምእንቲ ኲልና ይጽሊ ኣሎ፣ ኣብቲ ቃሉ እሙን ስለዝኾነ ቦታ የሰናድወልና ኣሎ፣ ኣብቲ ንሱ ዘለዎ ንሕናውን ምእንቲ ክንህሉ ስለና ይሰርሕ ኣሎ፣
ኣብ መወዳእታ ድራር ቅዱስ ጴጥሮስ ፈኸራ ምስ ኣብዝሔ ብዛዕባ ክሕደቱ ምስ ነገሮ፣ ኣብ መወዳእታ ስለኡ ከምዝጽሊ ነገሮ፣ ነቲ ንጴጥሮስ ዝበሎ ከኣ ንነፍስወከፍና ይብለና፣ ‘ምእንታኻ እጽሊ ኣሎኹ’ይብለና፣
‘ነፍሲ ወከፍናኸስ ‘ኢየሱስ ምእንታይ ይጽሊ ኣሎ’ ይሰርሕ ኣሎ! ቦታ የሰናድወለይ ኣሎ! እሙን ስለዝኾነን ስለዘተስፈውንን ይገብሮ ኣሎ፣ መንግሥተሰማያትከስ ምስዚ ቦታ ከሰናድወልና ኣቀዲሙ ናብኡ ከይዱ ዘሎ ኢየሱስ ምርኻብ እዩ፣ ናይ ነፍስወከፍና ምርኻብ እውን እዩ፣ እዚ ተስፋ እዚ ምትእምማን ይፈጥረልና ጥራይ ዘይኮነ ነቲ ምትእምማን ዕለት ዕለት ከምዝዓቢ ይገብሮ፣ ሊቀካህናት ዝኾነ ካህን ኢየሱስ ስራሑ ክሳብ መወዳእታ ዓለም ምምላድ ስለዝኾነ ምእንታና የማልድ ኣሎ፣ ጐይታ ብጸጋኡ ነዚ የብርሃልና ንመንግሥተሰማያት ኣናሓሰብና ንሱ ምእንታና ከምዝጽሊ ብምትእምማን በዚ ተስፋ እዚ ኣንጐዓዝ ይግበረና፣ እንክብሉ ስብከቶም ወድኡ፣


c: text/html

text:
ኣብ ዓውደ ውልቀ ዝተዋፈሩ ኣካላት ምሕጋዝ ወሳኒ እዩ…
መቐለ ሰነ 11/2009(ድወት) ኢትዮጵያ ናብ ዓውደ ኢንዳስትሪ እትገብሮ ስግግር ንምዕዋት ኣብ ዓውደ ውልቀ ዝተዋፈሩ ኣካላት ምሕጋዝ ወሳኒ ምዃኑ ኣባላት ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ገሊፆም።
ቐዋሚ ኮሚቴ ጉዳያት ኢንዳስትሪ ኣባላት ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ኣብ ዝተፈላለዩ ትካላት ኢንዳስትሪ ዑደት ኣካይዶም።
ምኽትል ኣካቢ ቐዋሚ ኮሚቴ እቶም ኣባላት ቤት ምኽሪ ኣይተ መሓመድ ቦልኮ ኣብቲ እዋን ከምዝበልዎ ኢትዮጵያ ናብ ቑጠባዊ ምዕባለ ዓውደ ኢንዳስትሪ ንምስግጋር ኣብትገብሮ ዘላ ፃዕሪ መሰረት እቲ ዓውዲ ዝኾነ ዓውደ ውልቀ ምሕጋዝ ወሳኒ እዩ።
ኢንዳስትርታት ሃገርና ኢትዮጵያ ተውፅኦ ሸርፊ ወፃኢ ካብ ምትራፍ ብዝሰገረ ፍርያት ኢንዳስትርታት ናብ ወፃኢ ብምልኣኽን ኣታዊ ንምርካብን ዝለዓለ ግደ ኣለዎም።
መንግስቲ ሰብ ውልቀ ሃፍቲ ናብ ዓውደ መፍረይቲ ኢንዳስትርታት ንምእታው ዝተፈላለዩ መተባብዕታት ይገብር ኣሎ ዝበሉ ኣይተ መሓመድ ሰብ ሃፍቲ እዚ ዕድል ብምጥቃም ኣብ ዝተፈላለዩ መፍረይቲ ኢንዳስትርታት ክዋፈሩ ድማ ፀዊዖም።
ኢትዮጵያ ኣብ ኻልኣይ ትልሚ ለውጥን ምዕባለን መደላድል ኢንዳስትርያዊ ስግግር ብምፍጣር ሕርሻ ካብ ዝመርሓ ዕቤት ቑጠባ ናብ ኢንዳስትርያላዊ ምዕባለ ንምስግጋር ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ትሰርሕ ከምዘላ ይፍለጥ።(ግዜኢ)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wednesday, 17 November 2010
ኦ ጐይታ ብየዋህነትካን ብምሉእ ሰላምን ረኣየና
ኣሥመራ፣ 11 መስከረም፣ 2010 ዓ.ም.ፈ.
1 መስከረም 2003 ዓ.ም.ግ.
ክቡራን ሕዝበ እግዚኣብሔር፣
ኣይብኃይልናን፣ ብኃይሊ እግዚኣብሔር፣ ሎሚውን ዘመነ ማርቆስ ተዛዚሙ ዘመነ ሉቃስ ኣብ እንጅምረሉ ወቕቲ በጺሕና፣ በዓላት ቅዱስ ዮሓንስን መስቀልን ከነኽብር ንዳሎ ኣሎና። ናይ’ዚ ርእሰ ዓመት’ዚ መልእኽተይ፣ ብፍላይ ነቲ ኣብ ጥምቀትና ዝተቐበልናዮ፣ ዕለት ዕለት ከኣ ክንኵስኵሶን ክንዓብየሉን ዘሎና ህያብ እምነትን ግብረ ኣምልኾን ዝምልከት እዩ። እምነት እምነ መሠረት ናይ ኵሉ ክርስትያናውን ሰብኣውን ሕይወትና እያ። እምነት ካብ ኣምላኽ እንቕበላ ጸጋ ክትከውን እንከላ በቲ ካልእ ወገን ከኣ ፍረ ጻዕርና እውን እያ። ግብረ ኣምልኾ ድማ ነቲ ፈጣሪናን ኣምላኽናን ምስ ፍቁር ወዱ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኃቢርና እነቕርቦ ናይ ስግደትን ምስጋናን መስዋዕቲ እዩ።
ንሕና ደቅ ሰብ ብዝበዝኅ ጭኑቓት ኢና፣ እንተ ሰኣና ነጕረምርም እንተረኸብና ነዕገርግር፣ ኣብ ክንደይ’ታ ዓቕምና ከም እንኽእልን እንፈልጥን ብዘይ እግዚኣብሔር ክንነብር ወይ ክንሰርሕ ንፍትን። እቶም ንመድኃኒና ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብቐረባ ዝስዕብዎ ዝነበሩ ሓዋርያት’ውን ሓደ መዓልቲ ኣብ ባሕረ ገሊላ ምስ መምህሮም ክጎዓዙ ከለው፣ ነታ ዝጎዓዙላ ዝነበሩ ጃልባ ኃያል ማዕበል ኣናወጻ እሞ፣ ኢየሱስ ደቂሱ ስለዝነበረ፣ “መምህር ክንጠፍእዶ ግድና የብልካን ኢኻ? በልዎ”። ብሓቂ ተጨኒቖም ፈሪሆም እዮም ዝነበሩ። ኢየሱስ ከኣ ብመለኮታዊ ኃይሉ ነቲ ንፋስ ከምዝሃድእ ምስ ገበረ “ስለምንታይ ትፈርሁ? ክሳብ ክንድ’ዚዶ እምነት የብልኩምን? በሎም”። ማዕበል ኣፍሪሁዎም ክረድኦም ናብ መምህሮም ኣእወዩ። እንተኾነ ነቲ ማዕበል ምስ ኣህድኣሎም እውን በቲ ዝገበሮ ዓብይ ተኣምራት “ንሳቶም ኣዝዮም ፈርሁ፣ ንሓድሕዶምውን ‘እዚ ንፋስን ባሕርን ዚእዘዝዎስ መን ኮን እዩ’ ተበሃሃሉ” ይብለና ቅዱስ ማርቆስ ወንጌላዊ (ማር 4፥40-41)። ምጭናቕና ከንቱ ምዃኑ ከረደኣና ኢየሱስ እንደገና፣ “ካባኻትኩምከ ተጨኒቑ ኣብ ልዕሊ ቍመቱ ሓንቲ እመት ኪውስኽ ዚኽእል መን ኣሎ?” (ማቴ 6።27) ይብለና። ዝናብ እንተወሓደና ነማርር ዝናብ እንተበዝሓና ነማርር! ብዘይካ እግዚኣብሔር ሓንቲ ቍም ነገር ክንገብር ከምዘይንኽእል ንርስዕ። “እቲ ኣባይ ዚነብር ኣነ’ውን ኣብኡ፣ ንሱ እዩ ብዙኅ ፍረ ዚፈሪ፣ ምኽንያቱ ብዘይካይ ሓንቲኳ ክትገብሩ ኣይትኽእሉን ኢኹም፣ ኣባይ ዘይነብር ዘበለ ኸም ጨንፈር ንወጻኢ ተደርብዩ ይነቅጽ” (ዮሓ 15፥5-6)።
እግዚኣብሔር ግን ከማና ከም ደቅ ሰብ ኣይኮነን። ንሱ ወትሩ ትዕግሥተይናን በዓል ምሉእ ምሕረትን እዩ። እቶም መሠረታውያን መለለይታት እግዚኣብሔር ኣምላኽና፣ ወሰን ዘይብሉ ኃይልን ክብርን ፍልጠትን ጥበብን፣ ፍቕርን ምሕረትን ፍትሕን እዮም። ንሱ ምሉእ ጎደሎ ዘይብሉ እዩ። ናብዚ እንዛዝሞ ዘሎና ዓመት ምልስ ኢልና እንተረኣና እውን ብኃይሉን ብምሕረቱን ብፍቕሩን ብጥበቡን ዓመት ካህናትን ቅዱስ ዮሓንስ ቪያነን፣ ዓመት ቅዱስ ኣቡነ ያዕቆብ ዩስጢኖስን ኣጀሚሩ ብድኃን ኣፈጺሙና። ኣብ መጨረስትኡ ከኣ ብዓሠርተ ካህናት ባሪኹና። በቲ ለጋስ ጠለ ዝናሙ ከኣ ንሰብን ንእንስሳን ዘሓጕስ ቀውዒ ቀሪቡልና እነሆ። ዝሓለፈ ወርኂ ለካቲት ዝጀመርናዮ ናይ ካልኣይ ሰበኻዊ ሲኖዶስ ምድላዋት እውን ብጽቡቕ ይቕጽል ኣሎ። እግዚኣብሔር ብሓቂ እሙንን ዘይጠልምን ኣቦና እዩ። ስለዚ ምስ ዳዊት ነቢይ ኮይንና “ኦ እግዚኣብሔር ብዛዕባ ምሕረትካ ንዘለዓለም ክዝምር እየ፣ እሙን ምዃንካ ድማ ንውሉድ ወለዶ ክነግር እየ፣ ምሕረትካ ንዘለዓለም ከም ዚነብር፣ እሙን ምዃንካ ኸም ሰማይ ጸኒዑ ከምዚነብር እፈልጥ እየ” (መዝ 89) ዝብል መዝሙር እምነትን ፍቕርን እንዝምረሉ ዕድል ተዋሂቡና ኣሎ።
ዚቐትል ዚምሕር፣ ዜሕስር ዜኽብር፣ እግዚኣብሔር እዩ’ሞ ኃያል ብኃይሉ፣ ሃብታም ብሃብቱ ኣይመካሕ። ምሕረት ካብ እግዚኣብሔር፣ ድኅነትውን ካብኡ እዩ። ንሱ ንድኻ ካብ ባይታ ሓፍ የብሎ፣ ኵሉ ከዓ ንልዑል ኣምላኽ ይትስፎ። ሃብታምን ድኻን፣ ነቱ በብዓመቱ ክረምቲ እናምጽአ ነፍሲ ድኻታት ዜሕጕስ እግዚኣብሔር ይትስፈውዎ” (እስመ ለዓለም ዘዘመነ ክረምት፣ ሓሙስ ስብሓት ነግህ)። እግዚኣብሔር ካባና ዝደልዮ እንተሎ እምነትን ተኣዝዞን እዩ። ኣብ ሓልዮቱን ምሕረቱን ምሉእ እምነት ክህልወና ነቲ ንሱ ዝእዝዘና ከኣ ብዘይ ልግምና ክንፍጽም እዩ ዚደልየና። “ንስኻትኩም ግና ቅድም መንግሥቲ ኣምላኽን ጽድቁን ድለዩ፣ እዚ ኵሉ ድማ ኪውሰኸልኩም እዩ፣ እምበኣርከስ ጽባሕ ንርእሳ ትጭነቕ እያ እሞ ብዛዕባ ጽባሕ ኣይትጨነቑ” (ማቴ 6፥33-34) ይብለና። ብእምነትን ብጸሎትን ብቅኑዕ ኅሊናን ብዝከኣለና ከኣ ፍቓዱ ብምፍጻምን እንተደኣ ቀሪብናዮ እግዚኣብሔር ጸግዕናን ዋልታናን ኮይኑ ክመርሓናን ከሰንየናን እዩ።
ንሕናኸ ኣብዚ እንጅምሮ ዘሎና ሓዲስ ዓመት እግዚኣብሔር እንታይ ክገብረልና ንደሊ ንኸውን? ነፍስወከፍና ኣብዚ ዝጅመር ዘሎ ዓመት ዝምነዮን ዝትስፈዎን ነገራት ኣለዎ። ኵልና እውን ሕያውነት እግዚኣብሔር ዝናም ናብ ምድሪ ኣውሪዱ ኣብ እምባታት ሳዕሪ ዘብቍል፣ ንሺሻይ ዚኸውን እኽሊ’ውን ዘጸብቕ እዩ’ሞ ፍትሕን ሓቅን ተራኸባ፣ ጽድቅን ሰላምን ድማ ተሰዓዓማ። ሕጂ ከኣ ኦ ንምድሪ ዘድሃብካላ ሕያዋይ ጐይታ ብየዋህነትካን ብምሉእ ሰላምን ረኣየና” (ሰላም ዘዘመነ ክረምት፣ ሓሙስ ስብሓት ነግህ) ክንብል ንደሊ። ሕጅስ ነቲ ድሮ ጽቡቕ ዝናብ ሂቡ መግቢ ዕለትና ዝቐረበልና ኣምላኽ ነባሪ ሰላምን ቅሳነትን፣ ሓቀይና ዕርቅን ፍትሕን ክንልምኖ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። መግቢ ሥጋ ረኺብና፣ ጥምየት ፍቕርን ሰላምን እንተኣጥቅዓና፣ ጠልን ዝናምን ረኺብና፣ ፍትሕን ዕርቅን እንተወሓደና፣ ሕይወትና ጎዶሎ እዩ። እቲ ምጭናቕና እውን ኣየቋርጽን እዩ። እግዚኣብሔር ንመንፈስ ጥርጣረናን ንዛሕልናን ቀንጢጡ፣ ንክፍኣትና ሸለል ኢሉ ነታ ድኽምቲ እምነትና ከበርትዓልና ንለምኖ። ከመይ ኣብ ዕለታዊ ሕይወትና እተዓውተና መሠረት ኵሎም መንፈሳውያን ኃይላት ንሳ እያ።
ድልድልቲ እምነት እንተ ኣላትና ኵሉ ሥነምግባርናን ጠባይናን ፍቓድ እግዚኣብሔር ናብ ምድላይን ምፍጻምን ኣቢሉ ከድህብ እዩ።ሞራላዊት ሕይወትና ፍቕሩ ኣብ ዚገልጸልና ኣምላኽ ካብ ዘላትና እምነት ዝፈልፈለት እያ። እቲ ናይ “እምነት ተኣዝዞት” ከም መጠን ቀዳማይ ግዴታና ቅዱስ ጳውሎስ ዚዛረበሉ እዩ” (መዝ. ሃይማኖት 2087)። እዛ እምነት እዚኣ ግን ብጥንቃቐ ክትሕሎ ኣለዋ። “ግናኸ እቲ ዓብይ ኃይሊ ኣምላኽ እምበር ናትና ከምዘይኮነ ምእንቲ ኪገሃድ እዚ ሃብቲ’ዚ ኣባና ከም ኣብ ኣቕሓ መሬት ዝተቐመጠ እዩ” (2ቆሮ 4፥7)። ስለዚ “ንእምነትና ተኸናኺንና ከነዕብን፣ ብጥበብን ብንቕሓትን ክንዕቅብን ንኣኡ ዚጻረር ዘበለ ንኽንነጽግ እቲ ቀዳማይ ትእዛዝ የሓተና” (መዝ. ሃይማኖት 2088)። ነቲ እንሰናደወሉ ዘሎና ካልኣይ ሰበኻዊ ሲኖዶስ ኤጳርቅናና ዝመረጽናዮም ስብከተ-ወንጌልን ግብረ-ኣምልኾን ዝብሉ ክልተ ኣርእስቲ፣ ንእምነትና ዘበራብሩን ዝምግቡን እዮም። “ምስክርነት ንኣምልኾ ፣ ኣምልኾ ድማ ንምስክርነት” ክንብል ከሎና ከምቲ ቅዱስ ጳውሎስ ዝብሎ “እቲ ቃል ማለት እቲ ንሕና እንሰብኮ ቃል እምነት፣ ኣብ ጥቓኻ፣ ማለት ኣብ ኣፍካን ኣብ ልብኻን እዩ፣ ይብል። ስለዚ ብኣፍካ ‘ኢየሱስ ጐይታ እዩ’ ኢልካ እንተመስከርካ፣ ብልብኻውን ኣምላኽ ካብ ምውታን ከምዘተንሥኦ እንተ ኣመንካ ክትድኅን ኢኻ። ከመይ ሰብ ብልቡ ኣሚኑ ይጸድቕ ብኣፉ መስኪሩውን ይድኅን” (ሮሜ 10፥8-10)፣ “እምበኣርሲ እምነት ካብ ምስማዕ እያ፣ እቲ ዚስማዕውን ቃል ክርስቶስ እዩ” (ሮማ 10፥17)። ኣምልኾ እግዚኣብሔር ከኣ ምስ መድኃኒና ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኃቢርና እነዕርጎ ሕያው ናይ እምነት ስራሕ እዩ። ኣብ እምነት ዝተመሥረተ ምስክርነት ናብ ቅኑዕ ግብረ ኣምልኾ ይመርሕ። ብምሉእ ተሳታፍነት ዝዓረገ መስዋዕተ ኣምልኾ ከኣ ንእምነትን ምስክርነትን ይምግብን የደልድልን እዩ።
ክቡራን ሕዝበ እግዚኣብሔር፣ ኣምላኽ ብምሕረቱ ሓዲስ ዓመትን ሓዲስ ዕድልን ክህበና ካብ ደለየ ንበዓልት ሓንሰ-መስቀለ ከነኽብር ከሎና ነዚ ዓብይ ጸጋ እዚ ብምስጋና ተቐቢልና ብዝተሓደሰ መንፈስ ንዝተዋህበና ግዜ ብጽቡቕ ክንጥቀመሉ፣ ብእምነትና ክንዓብየሉ፣ ብተስፋና ክንብርትዓሉ ብፍቕርና ከኣ መዓልቲ መዓልቲ ብለጋስ ኣገልግሎት ክንነብረሉ ንተዓጠቕ። ንእምነትና ዝምግብዎን ዘደልድልዎን ተግባራት ከኣ እቶም ብዓብይ ፍቕርን መንፈሳውነትን እንቕበሎም ቃል እግዚኣብሔርን ምሥጢራት ቤተክርስትያንን እዮም። እምበኣር እምነትና ንእሽቶን ድኽምትን እያ እሞ በዚ ሓዲስ ዓመት’ዚ ንጐይታ እምነት ክውስኸና፣ ዓሚቝ መንፈስ ኣምልኾ ኣብ ልብና ከኅድረልና ንለምኖ። ኵልና ኣብ ዓድን ኣብ በረኻን ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን እንርከብ ከኣ ዝተባረኸን ዝተቐደሰን ሓዲስ ዓመት ክኾነልና፣ እግዚኣብሔር ኣምላኽና ነዚ ዓመት’ዚ ዕርቅን ፍትሕን ሰላምን ዘምጽእ ዘመነ ሉቃስ ኪገብረልና፣ ፍርያም ካልኣይ ሰበኻዊ ሲኖዶስውን ከነካይድ ክሕግዘና ኃቢርና ንለምኖ።
ምስ ብዙኅ ሰላምታን ቡራኬን
ኣቡነ መንግሥተኣብ ተስፋማርያም
ጳጳስ ዘመንበረ ኣሥመራ
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዑደት ይፍፅሙ ዘለው ኣብ ሚንስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ሓጋዚ ሚንስትር ጉዳያት ኣፍሪቃ ዶናልድ ያማሞቶ ምስ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብዪ ኣሕመድ ተዘራሪቦም።ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ክካየድ ዝኽእል ልዝብ ሰላም ካብ ዝዘራረቡሎም ጉዳያት ሓደ ክኸውን ከምዝኽእል ቅድም ክብል ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ሓቢሮም ኣለው።
ኣብ ሚንስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ሓጋዚ ሚንስትር ጉዳያት ኣፍሪቃ ዶናልድ ያማሞቶ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ስልጣን ካብ ዝሕዙ ናብ ኢትዮጵያ ዝመፁ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ኣሜሪካ እዮም።
ንሶም ፈለማ ዝተራኸቡ ምስ ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁ ምዃኑን እቲ ልዝብ ዝተፈላለዩ ጉዳያት ከምዝሸፈነን ሓቢሮም።ኣሜሪካ ንኢትዮጵያ ጥራሕ ከይኮነስ ብሓፈሻ ንኣፍሪቃ ቀንዲ መሻርኽቲ ምስ ምዃና ኣብ ቁጠባዊ ምዕባለ፣ንግዲ፣ኢንቨስትመንትን ዝኣመሰሉን ጉዳያት ካብ መንጎ ዝተዘራረቡሎም ምዃኖም ሓቢሮም። ጉዳያት ሶማሊያን ሱዳንን ከምኡ እውን ጉዳይ ቀርኒ ኣፍሪቃን ኣብቲ ከባቢ ብዛዕባ ዘለው ፈተናታትን ከምዝተልዓሉን እዚ ጉዳይ እዚ ድማ ኣብዚ ከባቢ ንዘለዋ ሃገራት ጥራሕ ከይኮነስ ንኣሜሪካ እውን ኣገዳሲ እዩ ኢሎም ።
ኣብ ጁብትን ኤርትራን ዑደት ዘካየዱ ኣምባሳደር ያማሞቶ ኣብ ናይ ኣስመራ ፃንሒቶም ምስ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ተራኺቦም እንተኾይኖምን ምስ ኢትዮጵያ ንንምልዛብ ድልዊ ድዮም ዝብል ንቶም ኣምባሳደር ሕቶ ቀሪቡሎም ነይሩ።
“እዞም ልዝባት እዚኦም ብቐዳምነት ምስ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ክንዘራረበሎም ንደልዮም እዮም።ድሕሪኡ ናብ ዋሽንግተን ክንምለስ ከለና ኣብቲ ጉዳይ ዝበለፀ ሪኢቶ ክህልወና እዩ።”
ስለዚ ኣሜሪካ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ካልእ መስርሕ ሰላምን ልዝብን ንምጅማር ትሰርሕ ዘላ ንምዃና እቶም ኣምባሳደር ንፁር መረጋገፂ ኣይሃቡን።ምስ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብዪ ኣሕመድ ኣብዝተዘራረብሉ እዋን እቲ ጉዳይ ከምዝተልዓለ ግን ሓቢሮም ኣለው።
ኣምባሳደር ያማሞቶ ምስ ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁ ብዛዕባ ዘካየድዎ ዝርርብ ዝተሓተቱ ወሃቢ ቃል ሚንስትር ወፃኢ ጉዳያት ኣቶ መለስ ኣለም እውን ዝርዝር መብርሂ ኣይሃቡን ዘለው።
“ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ዝተልዓለ ብወገን ኢትዮጵያ ናይ ዶብ ጉዳይ ብሰላማዊ መንገዲ ንክፍታሕ ክቡር ቀዳማይ ሚንስትር ንዘቕረብዎ ፃውዒት ከምዘድንቑ ገሊፆም ኣለው።”
ኣማባሳደር ዶናልድ ያማሞቶ ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝመፁ ናይ ኣሜሪካ ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ጉዳያት ዓመታዊ ፀብፃብ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ዕላዊ ኣብዝገበርሉ ሰሙን እዩ።
ምስ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ኣብ ዝነበረ ዝርርብ ብዛዕባ እዚ ተላዕሊሉ እንተኾይኑ ግን ኣይተገለፀን።


text:
በዓለ ጥምቀት ብምዕሩግን ድሙቕን መንፈሳዊ ሥነ ሥርዓት ተኸቢሩ!
“ወእነዝሓክሙ በማይ ንጹሕ/ጽሩይ ማይ ክነጽገልኩም እየ እሞ ክትጸርዩ ኢኹም።” ሕዝ. 36፡25
ዓመት መጸ ዝኽበር፡ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተጠምቀሉ 11 ጥር ሎሚ ዓመት’ውን ብምዕሩግን ድሙቕን መንፈሳዊ ሥነ ሥርዓት ኣብ ኵለን ኣብያተ ክርስቲያን ተኸቢሩ።
ብፍላይ ኣብ ሃገረ ስብከት ኣሥመራ ባሕረ ጥምቀት (ሜዳ ባሕቲ መስከረም)፦ ብፁዓን ጳጳሳት ኣቡነ ሉቃስ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስን ጳጳስ ሀገረ ስብከት ድባርዋ፡ ብፁዕ ኣቡነ ጴጥሮስ ጳጳስ ሃገረ ስብከት ማእከል ከምኡ’ውን ሊቃውንት መዘምራን፡ ውሉደ ክህነት፡ ተማሃሮ ትምህርተ ሰንበት፡ ምእመናንን ምእመናትን ኣብ ዝተረኽብሉ ተባዒሉ።
ነቲ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንኽጥመቕ ናብ ማየ ዮርዳኖስ ዝወረዶ ንምዝካር፡ ኣብ ዋዜማ’ቲ በዓል ናይ ኣብ ኣሥመራ ዝርከባ ሸሞንተ ኣብያተ ክርስቲያን ታቦታት ማለት ርእሰ ኣድባራት ደብረ ጽዮን ቅድስት ማርያም፡ ደብረ ብርሃን ቅድስት ሥላሴ (ዕዳጋ ኃሙስ)፡ ደብረ ብሥራት ቅዱስ ገብርኤል (ኣኽርያ)፡ ደብረ ሣህል ቅዱስ ሚካኤል(ቤት መኻእ)፡ ደብረ ግዕዛን መድኃኔዓለም (ገዛ ባንዳ)፡ ደብረ ፀሐይ ኣቡነ ተክለሃይማኖት(ኃዝኃዝ)፡ መካነ ሰማዕት ቅዱስ ጊዮርጊስ (ቲራቮሎ)ን ደብረ ምሕረት ኣቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ (ኣኽርያ)ን ናብ ባሕረ ጥምቀት (ሜዳ ባሕቲ መስከረም) ወሪዶም። ናይዚ ምሳሌ ድማ ታቦት ዝተሰከሙ ካህናት ብቅዱስ ዮሓንስ፡ እቲ ናብ ማየ ጥምቀት ዝወረደ ታቦት ድማ በቲ ንኽጥመቕ ናብ ማየ ዮርዳኖስ ዝኸደ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ይምሰል።
እዞም ታቦታት ልብሰ ተክህኖ ዝለበሱ ካህናትን ዲያቆናትን እናተመርሑ፡ ሊቃውንት መዘምራን ውሉደ ክህነት ድማ ‘ወረደ ወልድ እምሰማያት ውስተ ምጥማቃት/ ወልድ ካብ ሰማያት ናብ ቦታ መጥመቒ ወረደ’ ብዝብል ያሬዳዊ ዜማ እናኣዝየሙ፡ ተማሃሮ ትምህርተ ሰንበት ብዝተፈላለየ መዛሙር፡ ኣቦታት ብጣቕዒትን ኣዴታት ብዕልልታን ብሓፈሻ ብኣሽሓት ዝቝጸሩ ሕዝበ ክርስቲያን እናዓጀቡ ኣብ ባሕረ ጥምቀት በጺሖም።
ብመሠረት መርሓ ግብር ሰዓት 4፡30 ድ.ቀ.፡ ታቦታት ኣብ ናይ ክብሪ ቦታኦም ምስ ቆሙ፡ ሰብ ተራ ሊቃውንት ደብረ ብርሃን ቅድስት ሥላሴ ፡ ደብረ ፀሓይ ኣቡነ ተክለሃይማኖትን መካነ ሰማእት ቅዱስ ጊዮርጊስ፡ መዘምራን “በፍስሓ ወበሰላም ወረደ ወልድ ውስጠ ምጥማቃት” እናበሉ ኣሸብሺቦም። ቀጺሉ ሰላመ ኣብ ተባሂሉ ቡራኬ ኣቡነ ጴጥሮስ ታቦታት ኣብ ዝተዳለወሎም ድንኳን ተቐመጡ።
ካብ ሰዓት 5፡00 – 9፡00 ድ.ቀ. ብተኸታታሊ ብመምህር ጉርጃ፡ ብመሪጌታ ሚኬኣኤሌ ብመሪጌታ ኪዳነ ማርያም ብመሪጌታ ኤፍሬም ነቲ ዕለት ዝምልከት ትምህርቲ ክወሃብ ኣምስዩ።
ካብ ሰዓት 9፡00 ድ.ቀ. ጀሚሮም ናብ 11 ጥር ዘውግሕ ለይቲ፡ ሊቃውንት መዘምራንን ውሉደ ክህነትን ያሬዳዊ ማኅሌትን ስብሓታትን ከብጽሑ ከለዉ፡ ምእመናንን ምእመናትን ድማ ብጸሎትን ምህለላን ነቒሖም ኃዲሮም።
ካብ ሰዓት 5፡00 – 7፡30 ቅ.ቀ ብብፁዓን ጳጳሳት ዝተመርሐ ጸሎተ ቅዳሴ ምስ ተፈጸመ ፡ ናብቲ ብተምሳል ማየ ዮርዳኖስ ዝተዳለወ ማየ ጥምቀት ኵሎም ጳጳሳትን ውሉደ ክህነትን ከቢቦም፡ ውዳሴ ማርያም ደጊሞም፡ ጸሎተ ቅዳሴን ጸሎተ ኪዳንን ኣብጺሖም። ብድኅር’ዚ ሠለስተ ዲያቆናት ‘ባሕርኒ ርእየት ወጐየት ወዮርዳኖስኒ ገብአ ድኅሪሁ ኣድባር አንፈርዓጹ ከመ ሐራጊት/‘ባሕሪ ርእያቶ ሃደመት፡ ዮርዳኖስ ንድኅሪት ተመልሰት፡ ኣኽራን ከም ደዓውል፡ ኰረቢት ከም ዕያውቲ ተሰራሰሩ’ ኢሎም ብስብከት ዜማ ምስ ኣስምዑ፡ ካብ ኣርባዕቲኡ ወንጌል ተነቢቡ። ብበዓል ተራ ደብረ ብርሃን ቅድስት ሥላሴ፡ ደብረ ፀሓይ ተክለ ሃይማኖትን መካነ ሰማእት ቅዱስ ጊዮርጊስ ዝተመርሑ ሊቃውንት ‘በዮርዳኖስ ተጠምቀ ከመ ይፈጽም ሕገ አስተርአየ ገሀደ/ ሕጊ ንኽፍጽም ኣብ ዮርዳኖስ ተጠምቀ፡ እቲ ዘይርአ መለኮት’ውን ብሥጋ ተራእየ’ እናበሉ ኣዝይሞም። ብድኅር’ዚ ኃላፊ ክፍሊ ስብከተ ወንጌል መሪጌታ ስምዖን በየነ ነቲ በዓል ዝምልከት ኣስተምህሮ ሂቦም። መምህር ስምዖን ኣብ ትምህርቶም “እዚ ዕለት’ዚ ኃጢኣትና ዝተደምሰሰሉ ብሥጋን ነፍስን ካብ ባርነት ዝወጻእናሉ ዕለት ስለዝኮነ ነዚ ዕለት እዚ ነቢይ ሕዝቅኤል ብዓይኒ መንፈስ ብምጥማት “ወእነዝሓክሙ በማይ ንጹሕ/ እግዚአብሔር ብንጹሕ ማይ ክሓጽበኩም ካብ ኣበሳኩንም ኃጢኣትኩምን ከንጽሓኩም እየ” ብምባል ኣብ ት. ሕዝ. 36፡25-29 ጽሒፉልና። ብሓቂ እዚ ዕለት ካብ ሠለስተ ኣካላት ሓደ ኣካል ወልድ ብፍሉይ ኣካሉ ካብ ንጽሕት ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ሥግኣ ሥጋ ካብ ነፍሳ ነፍስ ብምውሳድ ሥጋ ለቢሱ ናብዚ ዓለም ብምምጻዕ ካብ ዝፈጸሞ ናይ ግብረ ድኅነት ዕዮታት ሓደ እዩ። . . . እዚ ዘለናዮ ዘመን ዘመነ ኣስተርእዮ እዩ፡ ኣስተርእዮ ማለት ፍሉይ ምሥጢር ዝተገልጸሉ ማለት እዩ። እቲ ረቂቅ ሙሉዕ ዘይውሰን ኣምላኽ ተወሊዱ ሕጊ መጽሓፋዊን ሕጊ ጠባይኣዊን እናሓለወ በብቕሩብ ድኅሪ ምዕባዩ ኣብ ዮርዳኖጽ ዝተቀብረ ናይ ዕዳ ደብዳቤ ንምድምሳስ ክርስቶስ ኣምላክና ናብ ዮርዳኖስ ብምኻድ ዝሰኣናዮ ክብሪ ክመልሰልና ኃጢኣትና ኵሉ ክድምስሰልና ትሕትናን ሥርዓትን ክምህረና ተጠምቀ። እቲ ናይ ባርነት ደብዳቤና በዛ ዕለት እዚኣ ብምድምሳሱ ካብ ባርነት ናብ ነጻነት ካብ ጸልማት ናብ ብርሃን ካብ ሓዘን ናብ ሓጎስ ዝተሰጋገርናሉ ዓቢይ ዕለት እዩ።” እናበሉ ነቲ ዕለት ዝምልከት ሠፊሕ ትምህርቲ ምሂሮም።
ብድኅር’ዚ ብፁዓን ኣቦታት ‘አሐዱ አብ ቅዱስ አሐዱ ወልድ ቅዱስ አሐዱ ውእቱ መንፈስ ቅዱስ’ ኢሎም ነቲ ማየ ጥምቀት ምስ ባረኽዎ፡ ንዅሉ ኣብቲ በዓል ዝተሳተፈ ንበረኸት ተነጺጉ።
ሊቃውንት መዘምራን ኣብ ቅድሚ ታቦታት ‘ኃዲጎ ተስዓ ወተስዓተ ነገደ ቆመ ማእከለ ባሕር ገብአ ወወፅአ በሰላም’ ዝብል ለዘብ ምስ ኣሸብሸቡ፡ ብድኅር’ዚ መዘምራን ትምህርቲ ሰንበት ነቲ ዕለት ዝምልከት ሠለስተ መዝሙራት ዘሚሮም፡ ኣብ መወዳእታ ብቡራኬ ብፁዓን ጳጳሳት እቲ ሥነ ሥርዓት ሰዓት 10፡30 ድ.ቀ ተዛዚሙ።
ብድኅር’ዚ ታቦታት ከከም ኣመጻጽእኦም ብኽብርን ምዕሩግ ሥነ ሥርዓትን ነናብ ቤተ ክርስቲያኖም ተመሊሶም።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ኮማንድ ፖስት አዋጅ ህጹጽ እዋን ካብ ሕጊ ወጻኢ’ዮም ዝበሎም አካላት ንሰላምን ምርግጋእን ህዝቢ ንምዝራግ ኣብ ልዕሊ ሓይልታት ጸጥታ ጉድኣት ንምውራድ ፈቲኦም ክብል ኣፍሊጡ።
ሓይልታት ጸጥታ’ውን አድላይ ዝበለ ስጉምቲ ንኽወስዱ’ውን ተአዚዞም አለው ክብል ገሊጹ።
ሓይልታት ጸጥታ ትማሊን ሎሚን ኣብ ከተማ ነቀምት ወሲዶሞ ብዝተባህለ ስጉምቲ ሓደ ሰብ ምሟቱን ካልኦት ምቁሳሎም ተፈሊጡ’ሎ።
አዋጅ ህጹጽ እዋን ካብ ዝትግበር ንነጀው ኣብ መብዛሕትኡ ክፋል’ታ ሃገር ሰላምን ምርግጋእን ተፈጢሩ’ሎ ክብል ኮማንድ ፖስት ገሊጹ ዝብል ጸብጻብ ኣብ መንግስታዊ መሓውራት ዜና ተገሊጹ’ሎ።
እንተኾነ ግን ኣብ ክልል ኦሮምያ ብፍላይ ኣብ ከተማታት ደምቢደሎን ነቀምትን ካብ ሕጊ ወጻኢ’ዮም ዝበሎም አካላት ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ሰላምን ምርግጋእን ህዝቢ ንምዝራግ ኣብ ልዕሊ ሓይልታት ጸጥታ’ውን ናይ ኢድ ነታጊ ደርብዮም ጉድኣት ንምውራድ ፈቲኖም ኢሉ’ሎ።
እቲ መግለጺ ሓይልታት ጸጥታ ብዝተኻእለ መጠን ህይወት ሰብ ከይጥእፍእን ሰላምን ምርግጋእን ንምስፋን ዝለዓለ ጥንቃቀ ይገብሩ ኣለው ኢሉ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሓዲሽ ሕንፃ ቤተ ክርስቲያን ቅድስት ድንግል ማርያም ባረክናሃ ብድሙቕ ሥነ ሥርዓት ተመሪቑ!
ሰንበት 27 ጥሪ 2010 ዓ.ም. (4 የካቲት 2018 ዓ.ም.ፈ) ኣብ ሃገረ ስብከት ዓዲ-ቀይሕ ንኡስ ሃገረ ስብከት ሰርሓ ሓዲሽ ሕንፃ ቤተ ክርስቲያን ብስም መካነ ገነት ቅድስት ድንግል ማርያም ባረክናሃ ተመሪቑ። ነዚ ሥርዓተ ቡራኬ ንምሃብ ብፁዓን ጳጳሳት ብፁዕ አቡነ ቄርሎስ፡ ብፁዕ አቡነ አትናቴዎስን ብፁዕ አቡነ ጴጥሮስን ክርከቡ ከለዉ አበምኔት ገዳማትን መነኮሳትን፡ ሊቃውንት መዘምራንን ውሉደ ክህነትን፡ ምእመናንን ምእመናትን ድማ ናይቲ በረኸት ተሳተፍቲ ኮይኖም።
ኣብ ሥርዓተ ቡራኬ ቤተ ክርስቲያን መካነ ገነት ድንግል ማርያም ባረክናሃ ብርክት ዝበሉ ሊቃውንት መምህራን ካብ ሰዓት 3፡00 ድ.ቀ ክሳዕ 5፡30 ድ.ቀ ሥርዓተ ዋዜማ ኣብጺሖም። ሰዓት 10፡00 ድ.ቀ. ድማ ስቡሕ ኢሎም ሥርዓተ ማኅሌት ጀሚሮም፡ ሰዓት 4፡30 ቅ.ቀ ተአምረ ማርያም ድኅሪ ምንባብ ሥርዐተ ቅዳሴ ካብ ሰዓት 5፡00 ቅ.ቀ ክሳዕ 7፡00 ቅ.ቀ ድኅሪ ምፍጻም መደብ ናብ ዑደተ ታቦት ኣምሪሑ። ሊቃውንቲ መዘምራን ነቲ ዕለት ዝምልከት ጣዕመ ዜማ ምስ ኣስምዑ፡ ብሊቀ ካህናት መልአከ ፀሐይ ቀሲስ ተስፋዓለም ንዕለቱ ዝምልከት ትምህርቲ ተዋሂቡ። ኣብ ስብከቶም፡ ‘ስመ እግዚአብሔር ዝተጻሕፎ ጽላትን መኅደሪኡ ታቦትን ካብ ዘመነ ኦሪት ካብ ሊቀ ነቢያት ሙሴ ጀሚሩ ክሳዕ ሕጂ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ እናተሰጋገረ ዝመጸ ኮይኑ፡ ከምቲ እግዚአብሔር ንሕልናን ቅንኣትን ቅዱስ ዳዊት ብወዱ ሰሎሞን ዝፈጸሞ እሞ ካብ ድንኳን ናብ ቤተ መቅደስ ዘሰጋገሮ፡ ከምኡ ድማ ነዚ ፍጻሜ ንምርኣይ ላዕልን ታሕትን ክትብሉ ዝጸናሕኹም ኵላትኩም ሕዝበ ክርስቲያንን ተወለድቲ ዓድን ገበርቲ ሠናይን ነዛ ቤተ ክርስቲያን ጀሚርኩም ኽትፍጽሙን ክውን ኮይኑ ክትርእዩን ዘኽኣለኩም ኵሉ ዝከኣሎን ኣብ ጊዜኡን ዝፍጽምን ልዑል እግዚአብሔር ናይ ባህርይ ምስጋና ይብጽሓዮ፣ ብጸሎታን ቃል ኪዳናን ዘይተፈለየትና ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ከኣ ናይ ጸጋ ምስጋና ይብጽሓያ” ብምባል ቃል ኣስሚዖም።
ቀጺሎም ንምሕናፅ እዛ ቅድስቲ ቤተ ክርስቲያን እዚኣ ልዑል ምዋሓድ ከካይዱ ዝጸንሑ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ቂርሎስ ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፡ “ ኣምልኮተ እግዚአብሔር ዝፍጸመላ፡ መንፈሳዊ ኣገልግሎት ስብከተ ወንጌል እንረኽበላ ምስ ሰማያዊ ዓለም እተራኽብ ቤት ምሕናፅ ዓስቢ ከም ዘውህብ ድኅሪ ምግላጽ እዚ ዕዮ’ዚ ኣብ ፍጻሜ ዝበጽሐ ብሓገዝ ኣብ ወፃኢ ሃገር ዝቕመጡ ደቂ ዓድን ምትሕብባር ሃገረ ስብከት ዓዲ-ቀይሕን ንኡስ ሃገረ ስብከታት ጾሮና፡ ማይ-ዓይኒ፡ ደቀምሓረ፡ ሰገነይቲ፡ ዓዲ-ቀይሕ፡ ሰንዓፈን ሰርሓን ምዃኑ፣ ኸምኡ ድማ ኣብያተ ትምህርቲ ሰንበት ናይተን ንኡሳን ሃገረ ስብከት ዓቕመን ዝፈቕዶ ሓገዛት ብምግባረን ምስጋናኦም ገሊጾም።
ኣብ መወዳእታ እዚ ሥርዐተ ቡራኬን ምረቓን ቤተ ክርስቲያን ‘ሰላመ አብ፡ ብምባል ብቡራኬን ጸሎትን ብፁዓን ጳጳሳት ተፈጺሙ።


text:
ኣገልግሎት ቴሌ ራዲዮሎጂ ክጅመር’ዩ
መቐለ ሓምለ 04/2009(ድወት) ኣብ ሃገርና ኣብ ዝርከቡ 60ሆስፒታላት ብቴሌ ራዲዮሎጂ ዝተሓገዘ ዘመናዊ ሕክምና ንምሃብ ዘኽእል ስርዓት ይዝርጋሕ ከምዘሎ ሚኒስቴር ሓለዋ ጥዕና ኣፍሊጡ።
ኣብቲ ሚኒስቴር ዳይሬክተር ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ጥዕና ኣይተ እዮብ ከበደ ንግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ ከምዝገለፅዎ ብልውውጥ መረዳእታ ቴክኖሎጂ ዝተሓገዘ ዘመናዊ ስርዓት ኣገልግሎት ሕክምና ጨረር ድሕሪ 3ተ ሰሙናት ክጅመር’ዩ።
እቶም መሳርሕታት ዝርከብሎም 7ተ ማእኸላት ሕክምና ምስ 60ማእኸላት ሕክምና ማለው’ውን ሆስፒታላት ብኔትወርክ ብምትእስሳር ዝርከብ መረዳእታ ጨረር ዝተሓገዘ ስርዓት ሕክምና ንምጅማር ስራሕቲ ቅድመ ምድላው ይውገኑ ኣለው።
ብመሰረት እዚ በቲ ቴሌ ራዲዮሎጂ እቲ ተሓካሚ ኣብ ኸባቢኡ ኣብ ዘለው ማእኸላት ሕክምና ኣገልግሎት ሕክምና ዝረኽብሉ ዕድል ይፍጠር ኣሎ ማለት’ዩ።
ብዘይካ እዚ በቲ ቴክኖሎጂ ዝተኣሳሰራ ሆስፒታላት ኣገልግሎት ምርመራ ሕክምና ጥዕና ብተመሳሳሊ ክህባ ከምዘኽእል ዝተገለፀ ኾይኑ በዚ ስርዓት ኣገልግሎት ሕክምና ዝረኽቡ ወገናት ዘውፅእዎ ተወሳኺ ገንዘብን ጉልበትን ዘትርፍ’ዩ ተባሂሉ ኣሎ።
ኣብ ቐፃሊ’ውን ኣብ መላእ ሃገር ዝርከቡ ሆስፒታላት ብመሰረተ ልምዓት ኔት ወርክ ንምትእስሳር ዘኽእል ቅድመ ፕሮጀክት ተሓንፂፁ ይስራሕ ከምዘሎ ሚኒስቴር ሓለዋ ጥዕና ገሊፁ።


text:
ምንጪ ሓበሬታ ሳካቲዝም
26 የካቲት 2018 ዓ.ም.ፈ.
ምእንቲ ህዝቡን ሃገሩን ብማሕበር ጸልማት ተወንጂሉ፣ በጃ ሃገሩን ህዝቡን ዝሓለፈ ኃይለ ወልደትንሳኤ ዑቕቡ (ድሩዕ) ብፍላይ ንደቂ መረታ ቀያሕትን፣ መረታ ሰበነን፣ ብሓፈሻ ድማ ንደላይ ፍትሕን ሰላምን ርግኣትን ህዝቢ ኤርትራ ጽንዓት ይሃብኩም።
ምእንቲ ህዝቡን ሃገሩን ብማሕበር ጸልማት ተወንጂሉ፣ በጃ ሃገሩን ህዝቡን ዝሓለፈ ኃይለ ወልደትንሳኤ ዑቕቡ (ድሩዕ)
ኩሉ ሻዕ መስዋእቲ ከም በዓል ሃይለ ድሩዕ ዝኣመሰሉ፡ ምእንቲ ናጽነት ከይበቐቑ ንእስነቶም ዘወፈዩ ገዳይም ተጋደልቲ፡ ዘስካሕክሕ ስቅያትን ህልቂትን ዜጋታትና ኣብ በረኻታት ሲናይን፡ ማእከላይ ባሕርን፡ ዋሕዚ ምዑታት ዜጋታት ናብ ጎረባብቲ ሃገራት፡ ብሉይ ጎስጓሳት “መኸተ” ዕሱባት ህግደፋውያን፡ ዘይተኣደነ ዝምታ ባህሪያዊ ጸጋታትና…ወዘተ እንዳሰማዕና ደም እንዳነባዕና ኣይክንነበርን፡፡ ዕርበት ህግደፍን ዘይተርፍ ሞት ኣባጓይላ ኢሳይያስ ውን ክንርእን ክንሰምዕን ክንምስክርን ኢና፡፡ ግዜ ለኩሉ!
ኣብ ፔጅ ሳክቲዝም፡ ክሳብ ሕጂ ብዛዕባ ህልው ኩነታት እሱራት ዒራዒሮን ኣተኣላልዮኦምን፡ ዝምልከት ሓበሬታ ኣስታት ሰለስተ ሻዕ ፈኒየልኩም ኔረ፡፡ ንመስዋእቲ ገዲም ተጋዳላይ ሚኒስተር ሃይለ ድሩዕ ሓዊሱ፡ ኣብዛ ፔጅ ዝተፈነ’ውን ዝፍነውን መደባት፡ ብመርትዖ ክምክት ዝኽእል ዋላ ሓደ ሰብ ወይ ከኣ ትካል እንተሎ፡ ሕጂ’ውን ብጭብጥታት ክቐርብ ይኽእል’ዩ፡፡ ብዝኾነ፡ እቲ መዋእሉ ምእንተ ህዝብን ሃገርን ዝተቓለሰ ድሩዕ፡ ንሓዋሩ ከይምለስ ተሰዊኡ ኣሎ፡፡ ደጊመ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራን ንስድራቤት ድሩዕን ጽንዓት ይሃብኩም! እንዳበልኩ፡ ኣቐዲመ ዝፈነኹዎ ሓበሬታ፡ ኣብ ፔጅን መርበብ ሓበሬታ ሳክቲዝም፡ ክተንብቡ እንዳሓበርኩ፡ ንሎሚ ኣቐዲመ ካብ ዝፈነኹልኩም ሓበሬታ፡ ከም መበገሲ ገለ ጭብጥታት ብምድራኽ፡ ብዛዕባ እዋናዊ ኩነታት ቤት ማእሰርቲ መዓሙቕ በረኻታት ዒራዒሮ ተወሳኺ ሓበሬታ እፍንወልኩም፡፡
ካብ 17 ክሳብ 18 መስከረም 2001፡ ብትእዛዛት ኢሳይያስ ኣብ ምክትታልን ምልቃምን፡ ኣባላት “ጉጅለ-15ን ሰዓብቶምን”፡ ዝተሳተፉ ኣባላት ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ክፍሊ ውሽጣዊ ጸጥታ፡ ብጠቕላላ 33 ኮይኖም፡ ብ11 ላዕለዎት ሓለፍቲ ተመሪሖም፡ ነቶም ግዳያት ከካብ ገዝኦም፡ ካብ መገዲን ቤት ጽሕፈታቶምን ክቕይዱ ዝተመደቡ ድማ ሰሰለስተ ኣባላት ኔሮም፡፡ እዞም ኣብ መስርሕ ምክትታልን ምእሳርን ኣባላት “ጉጅለ 15” ዝመርሑን ዝተሳተፉን ላዕለዎት ሓለፍቲ፡ ውሽጣዊ ጸጥታ ዝስዕቡ ኔሮም፡:
ካብዚኣቶም፡ ኣብ ቁጽሪ 7 ዝተገልጸ፡ ሜጀር ነጋሲ ኪዳነ፡ ኣብ ልዕሊ ሚኒስተር ሃይለ ድሩዕ ዝተኻየደ ስውር ምክትታልን ምቕያድን ዝመርሐ ኮይኑ፡ ቲራቬሎ ኣብ ዝርከብ መንበሪ ገዛ ሃይለ ድሩዕ፡ ምስኡ ተላኢኾም ንድሩዕ ናብ እምባትካላ ዘብጽሑ ኣባላት ድማ በርሀ ባሻይን ሃብቲላን ዝተብሃሉ ኣባላት ውሽጣዊ ጸጥታ’ዮም፡፡
ኣብ እምባትካላ፡ ኣቐዲሞም ዝኣተው እሱራት፡ እቶም “ቀንዲ ገበነኛታት” ዝተብሃሉ 11 ሓለፍቲ ኮይኖም፡ ካብ ኣባላት ውሽጣዊ ጸጥታ ተቐቢሎም፡ ብጽኑዕ ክሕልውዎም ዝጸንሑ ከኣ፡ ካብ ስርሒት ዞባ 04 (ኮር 491)ን ካብ ስርሒት ዞባ 05ን ዝተኣኻኸቡ ኣባላት ስለያ ግንባር ኔሮም፡፡ ነቶም ኣባላት ስርሒት 05 ዘዳለወን ዝወዘዐን ሓላፊ ድማ፡ ስታፍ ስለያ ስርሒት ዞባ 03 ዝነበረ፡ ኮ/ል ሓዱሽ ዓንዶም (ወዲ ወለላ) ኔሩ፡፡ ካብ እምባትካላ ጀሚሩ ክሳብ ዒራዒሮ፡ ከም ላዕለዋይ ሓለፊ እሱራት ዒራዒሮ ኮይኑ፡ ብኢሳይያስ ዝተመደበ ሌ/ኮ ኢሳቕ ኣርአያ (ወዲ ሓኪም) ምኻኑ ይፍለጥ፡፡ ብሰንኪ “ምሕሳም መግቢ” ዲሒሮም ካብ መደበራት ፖሊስ ዞባ ማእከል ዝመጹ ጋዜጠኛታት፡ ሰራሕተኛታት ኤምባሲ ኣሜሪካን ካልኦትን ድማ ቀስብቀስ ተለቒሞም፡ ናብ እምባትካላ ግዒዞም፡፡ ከምቲ ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ዝተገልጸ፡ ኣብ እምባትካላ ጀነራል ዑቕበ፣ ማሕሙድ ሸሪፎን ፍስሃየ ጀሽዋን ተሰዊኦም፡፡ ኣብ እምባትካላ፡ ኣብ ዝጸንሑለን 23 ኣዋርሕ፡ ኢሳይያስ፡ ንውጩ ኣባላት ሓለዋ ከዳሉ፡ ንሓለፊ ትካል ዕንጨትን ሓጺንን ሰምበል ኮ/ል ገረዝጊሄር ኣስመላሽ ድማ፡ ኣብ ዒራዒሮ ሼላታት ክሃንጽ ኣዚዝዎም፡፡ ሜ/ጀ ገረዝጊሄር ዓንደማርያም (ውጩ) ከኣ ካብ ስለያ ክፍላተ ሰራዊት 17፡ 26፡ 32ን 35ን ኣባላት ኣዳሊዩ ናብ እምባትካላ ብምልኣኽ ነቶም ዝጸንሑ ናይ ኮር 491ን ሓለውቲ ክትክኡ ተገብረ፡፡
-
ሌ/ኮ ዮናስ ዘርኣይ፡- በቲ እዋን ኣብ ጸረ ግብረ ሽብራ ተመዲቡ ይስርሕ ኔሩ ደሓር ዝደስከለ ሌ/ኮ ጸሃዬ የውሃንስ (ጭጉኒ)፡- በቲ እዋን ኣብ ምክትታል ትካላት መንግስቲ ዳህላክን ዝርከቡ ወጻእተኛታት ኣብ ምክትታልን ምትሕብባርን ተመዲቡ ዝነበረ ኮሎኔል ርእሶም ኣባይ (ወዲ ማርጋኖ)፡- በቲ እዋን ኣብ ክፍሊ ምክትታል ወጻእተኛታት፡ ዓፈናን ስጉምትን ዝነበረ፡ ኣብዚ እዋን ንዕደና ወርቂ ዛራ ንምክትታል ሬድሲ ሴኩሪቲ ዝብል ትካል ተኸፊትሉ ብጉልባብ ተመዲቡ ይስርሕ ኣሎ፡፡ ሜጀር ሓጂ ኢብራሂም መሓመድ፡- ኣብቲ እዋን ኣብ ምምሕዳር ከባቢ ኣኽሪያ ኣብ ትሕቲ ኣካል ብልሽውና ተመዲቡ ኔሩ፡ “ኣይነፋዕኻን” ተባሂሉ ደስኪሉ ኣብ ሰንከልከል ይርከብ፡፡ ሜጀር ጎይቶኦም ሰጊድ (ወዲ ቢኒ)፡- ኣብ ፈተነ ቅትለት ብ/ጀነራል ስምኦን ተጠርጢሩ ኣብ ማይ ስርዋ ተኣሲሩ ኔሩ፡፡ ኣብ 2015 ተፊቲሑ፡ ንካልኣይ ግዜ ከኣ ኣብ ቀይዲ ውዒሉ ኣሎ፡፡ ሜጀር ብርሃነ ግርሙ፡- ኣብ ምክትታል ወጻእተኛታት ተመዲቡ ይስርሕ ኔሩ ሕጂ ኣብ ኣሃዱ ስጉምትን ዓፈናን ኣሎ፡፡ ሜጀር ነጋሲ ኪዳነ፡- ኣብ ምክትታል ወጻእተኛታት ተመዲቡ ኔሩ ሕጂ ኣብ ኣሃዱ ስጉምትን ዓፈናን ይሰርሕ ኣሎ፡፡ ሜጀር ሙሉጌታ ኣማረ (ሙለር)፡- በቲ እዋን ምክትል ሓላፊ ዞባ ሰ.ቀ.ባሕሪ ኔሩ ሕጂ ኣብ ክፍሊ ምክትታል ኣሎ፡፡ ሜጀር ኢብራሂም ስዒድ (ወዲ ስዒድ)፡- ኣብ ኣስመራ ኣብ ትሕቲ ክፍሊ ምክትታል ኣብ ከባቢ ገጀረት ኔሩ፡ ብዝተፈላለየ ምስምሳት ተኣሲሩ ዝተፈትሐ’ዩ፡፡ ሌ/ኮ መንግስትኣብ ተኽለ፡- ኣብቲ እዋን፡ ኣብ ምምሕዳር ከባቢ ዕዳጋ ሓሙስ ኣብ ትሕቲ ኣካል ምክትታል ተዋፊሩ ዝነበረ፡ ድሕሪ 2001 ካብ ሃገር ዝተሰደ (ኣብ ኣሜሪካ ኣሎ ይበሃል) ሜጀር ግደ ዓንደወልድ (ወዲ ጅዱ)፡- ሓላፊ ምክትታል ላዕለዎት ትካላትን ሰበ-ስልጣናትን (VIP) እዮም፡፡
ኣባላት “ጉጅለ 15ን ሰዓብቶምን”፡ ናብ መዓሙቕ እቶን ዒራዒሮ ንምስግጋር፡ ኣብ ዝተሓሰበሉ እዋን፡ ኣብ ኣስመራ ድማ፡ የማነ ገብረኣብ፡ ዘምህረት የውሃንስን ኣሕፈሮም ተወልደን ንህዝብን ንካድራት ቤት ትምህርቲ ስነፍልጠት ናቕፋ ዝኸውን፡ ኣብ ምድላው ጎስጓሳዊ ጽሑፋት ተጸሚዶም ኔሮም፡፡ ከም ውጽኢቱ ከኣ፡ ክሳብ ሕጂ ኣብ ቤ/ት ካድር ናቕፋ ከም ሓደ ኮርስ፡ ብኣሕፈሮም ተወልደ ዝወሃብ ናይ ኣስታት 2 ሰዓት ሞጁል ኣዳሊዮም ’ዮም፡፡
ኣብቲ ንካድራት ዝንበበሎም ሞጁል፡ “ገበናት ጉጅለ-15” ተባሂሎም ብዝርዝር ዝግለጹ፡ ብተንኮልን ምህዞን ዝተብዓጡ፡ ብናይ በዓል የማነ ማንኪ ጠቐነታት ዝተምለኡ፡ ሰፋሕቲ ትንታኔታት ዝሓዙ ጽሑፋት ቀጺሎም ኣብ ዝተገልጹ ኣምራት ዝተደረኹ’ዮም፡፡
-
ኣብ ህዝቢ ናይ ተስዓርነት ስምዒት ከምዝላባዕን ሓይልታት ምክልኻል ዕጥቁ ከምዝፈትሕን ብረቂቕ ብምስርሖም፤
-
ነቲ ምዝላቕ ከም ስዕረት ብምቑጻር፡ ንህዝቢ “ኦሮማይ ተሳዒርና ኢና! ምስ ኢትዮጵያ ደጊም ኩናት ዘዋጸና ኣይኮነን” ኢሎም ስረ ከፍትሑ ብምፍታኖም፤
-
ብ “ኽሕደት ሃገር” ማለት ኩናት ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣብ ዝለዓለ ጠርዙ በጺሑ፡ ኤርትራ ብዝገበረቶ ስትራተጅካዊ ምዝላቕ፡ መብዛሕትኡ ምዕራባዊ ዕርድታት ኣብ ትሕቲ ጸላኢ ወዲቑ እንዳሃለወ፡ ምስ ወያነ ብሕቡእ ኣብ ድርድር ክኣትው ብምፍታኖም፤
-
ሃገር ኣብ ከቢድ መኸተ ኣብ ዝነበረትሉ፡ ሙሉእ ዓቕምን ሃብትን ሃገር ኣንጻር ወራር ከቲትሉ ኣብ ዝነበረ እዋን፡ ዘይግዝያውያነን ዘዘናብሉን ሕቶታት ብምልዓሎም፡ ከምኡ ውን ሃገር ኣብ ከቢድ ናይ ህላወን ዘይህላወን ሕቶ ተወጢራ ኣብ ዝነበረትሉ እዋን፡ ሕቶ ቅዋም፡ ዲሞክራሲ፡ ምርጫ፡ ምውሳን ስልጣን፡ ምፍናው ሰራዊት፡ ሕቶ ሃገራዊ ኣገልግትን ካልእን ግዚኡ ዝሰሓተ ሕቶታት ብምልዓል፡ ንወፍሪ መኸተ ከዘናብሉን ንላዕለዎት ሰበ-ሰልጣንን ፕረሲዳንትን ብምፍርራሕ፡ ካብ ሃገራዊ ግዴታኦም ከዘናብሉዎም ብምፍታኖም፤
-
ካብ ከቢድ ናይ ወራር ህላወን ዘይህላወን ሕቶ፡ ብመኸትኡ ተገላጊሉ፡ ኣብ ሕወየት ዝርከብ ዝነበረ ህዝቢ ኤርትራ፡ ናብ ፍጹም ሻቕሎትን ቅልውላውን ዝመልስ፡ ፖለቲካዊ መርገጺታቶም ኣብ ጋዜጣታት ብሕቲ ብምፍናውም፤ ከምኡ’ውን
-
ብስልጣኖም ተጠቒሞም፡ መንእሰያት ካብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ከምዝሃድሙ ምግባሮምን፡ ናይ ህዝብን መንግስትን ንብረት ናብ ናይ ብሕቲ ስሱዕ ድሌታቶም መርወይ ምግባሮም ዝብሉ’ዮም፡፡
ብካልእ ገጽ ድማ፡ ህዝቢ ክጉስጉሳን ብዝብል ንኣንስቲ ኣባላት “ጉጅለ -15” ዝርከብኦም ከካብ ምምሕዳር ከባቢታት ዝተወጽኣ ኣዴታትን ኣባላት ሃማደኤን፡ ኣብ ኣስመራ (ኣደራሽ ምምሕዳር ዞባ ማእከል) ብምእካብ፡ ጎስጓስ ክገብራለን ብኢሳይያስ ዝተመርጻ ሓለፍቲ ልኡላ ገብረኣብን ፋና ተስፋማርያም (ርእሲ ኣድጊ)ን ኔረን፡፡ ንሳተን ውን ድሌት ኢሳይያስ ከማልኣ ዕዮታትን ፈጸመን እየን፡፡
ኣብ ህዝብን ካድራትን ሓያሎ መደባት ጎስጓስ ኣብ ዝካየደሉ እዋን ማዕረ ማዕሪኡ ምህናጽ ቤት ማእስርቲ ዒራዒሮ ይቕጽል ነበረ፡፡ ካብ ዕለት 6 ክሳብ ዕለት 9 ሰነ 2003፡ ነቶም እሱራት ብጸላም ካብ እምባትካላ ናብ ዒራዒሮ ዘጓዓዓዙ ሓለፍቲ ድማ፡-
-
ብርጋዴር ጀነራል ሚኪኤል ሓንስ (ወዲሓንስ)፡- ኣብቲ እዋን ኣዛዚ ክ/ሰ 32ን ሓላፊ ሓለዋ ዙርያ ከባቢታት ዒራዒሮን ኔሩ፡፡ ወዲ ሃንስ ካብ ዝመርሐን በራጊድ ብፍላይ ብወዲ ኣርአያን ወዲ ክንፈን ዝመርሕወን ቦጦሎኒታት ኣብ ሓለዋ ንጡፋት ኔረን፡፡ ወዱ ሃንስ ሓለዋ ዙርያ ዒራዒሮ ንኣዛዚ ክ/ሰ 22 ኮ/ል ሓረጎት ፍርዙን (ወዲ ፍርዙን) ኣረኪቡ ናብ ኣዛዚ ክ/ሰ 26 ኮይኑ ተመዲቡ፡፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ከኣ ብሕማም ደስኪሉ፡፡
-
ኮ/ል ሓዱሽ ዓንዶም (ወዲ ወለላ)፡ ኣዛዚ ስለያ ስርሒት ዞባ 05 ዝነበረ ኣብዚ እዋን ስታፍ ስለያ እዝታት ማእከልን ተወርዋሪን
-
ሌ/ኮ ኢሳቕ ኣርአያ (ወዲ ሓኪም)፡ ሓላፊ ቤት ማእሰርቲ ዒራዒሮ (ኣብ ቀረባ ዝሞተ)
-
ሌ/ኮ ገረዝጊሄር ኣስመላሽ፡ ኣካያዲ ትካል ጽርበት ሓጺንን ዕንጸይትን ሰንበል (ዝሞተ)
-
ኑረዲን ሓምድ (ወዲ ሓምድ)፡ ኣውቲስታን ኣባል ሓለዋን ቤት ማእሰርቲ ዒራዒሮን
-
ሃብተኣብ ዝተብሃለ ኣውቲስታ ናይ ሜጀር ጀነራል ውጩን ደሓር ከኣ ናይ ወዲ ወለላ ዝነበረ እዮም፡፡
ብሜ/ጀነራል ውጩ ተሓሪዮም፡ ንሓለዋ እሱራት ዝተመደቡ ኣባላት ዒራዒሮ፡ ኣብ ክልተ ሓይሊ ዝተወዝዑ ኮይኖም፡ ኣብ ትሕቲ 6 ጋንታታትን 12 መሳርዕን ኔሮም (ጋንታ ብ2 መሳርዕ ዝቖመት ኔራ)፡፡ ካብኣቶም መራሒ ጋንታ ኮይኑ፡ ብዛዕባ ቤት ማእሰርቲ ዒራዒሮ፡ ናብ ኢትዮጵያ ኣቲዩ ብዝተፈላለዩ ሚዲያታት፡ ንማሕበረሰብ ዓለም ዘፍለጠ፡ ኣባል ክፍሊ ሓለዋ ዒራዒሮ ነበር፡ እዮብ ባህታ፡ ነቲ ጉዳይ ምስ ኣቃለሐ፡ ኢሳይያስ ሓያል ስንባደን ሻቕሎትን ኣሕዲሩ ኔሩ፡፡ በቲ እዋን፡ ንጀነራል ፍሊጶስ ናብ ዒራዒሮ ከይዱ፡ ነቶም ኣባላት ሓለዋ ክጉስጉስ ሊእኹዎ ኔሩ፡፡ ድሕሪኡ ኣብ ኣተሓዛ እሱራት ዝተለወጠ ነገር እንተሎ፡ እቶም እሱራት ኣብ ሰሙን ክልተ ሻዕ፡ ኣብ ኣፍ ደገ እታ ሼላ ኣብ ዝርከብ ናሕሲ ዘይብሉ ክፋል፡ ን30 ደቓይቕ ጸሓይ ክጽለዉ ምፍቃዱ፡ ጽኑዕ ሓለዋ ክቕጽልን፡ ዝኾነ ኣባል ብምኽንያት ዕረፍትን ማሕበራዊ ፍታሕን ናብ ዓዱ ከይከይድ ምኽልካሉ ጥራይ እዩ፡፡ ብጀካ እዘን መምርሒታት ክሳብ ሕጂ ዝተርኣየ ዋላ ሓደ ፍታሕ የልቦን፡፡
ሕጂ ‘ውን፡ እቶም ልዕሊ ምውታት ትሕቲ ህልዋት ኮይኖም ዝርከቡ እሱራት፡ ኣብ ታሪኽ ዓለም ይትረፍ’ዶ ነቲ ኩቡር ወዲ ኣዳም፡ ንሰይጣን እኳ ዘይትምነዮ፡ ኣዚዩ ንምእማኑ ዘጸግም ዓይነት ኣተሓሕዛ እንዳተገብረሎም፡ ከቢድ ክሌማ ተጻዊሮም ሞት ይጽበዩ ኣለው፡፡ ቀትሪ ብላዕሊ ሓዊ ብታሕቲ ሓዊ ኣብ ዘቃጽል፡ ለይቲ ብቀዝሕን ሃለፍታን ኣብ ዘንቅጽ መሬታዊ ሲኦል፡ ክንዲ ቀዳድ ጃሎን ትኣክል መተንፈሲት ፊኒስትራ ኣብ ዘለዋ፡ ሰለስተ ብሰለስተ ሜትሮ ጸልማት ሼላ፡ ንዓመታት ተሓይሮም፡ ኮራርምቲ ዝነድል ወዲ ዓከር እንዳተዓደሎም፡ ኣብ ውሽጢ’ታ ሼላ ኣብ ትርከብ ነኻል ሽቓቕ እንዳተጠቐሙ፡ ኣብኣ እንዳበልዑ፡ ኣብ ወርሒ ክልተ ግዜ፡ ኣብ ውሽጢ’ታ ሼላ ነብሶም እንዳተሓጸቡ፡ ንዓመታት ኣብ ቅዳድ ኮበርታ ደቂሶም፡ ክልተ ክሬሽን ክዳን ለቢሶም፡ እንሆ መዓልታት… ኣዋርሕ… ዓመታት ቆጺሮም በቢእዋኑ ይጸንቱ ኣለው፡፡
-
ሕጂ ውን ብዘይሰማዒ ኣውያት፡ ብዘይፍርዲ፡ ብዘይሓታቲ ሞቶም ይጽበዩ ኣለው፡፡ ኣሰቃቒ ህይወትን ህልቂትን እሱራት ዒራዒሮ ንምግላጽ፡ ምናልባሽ ዕድል ጌሮም ክሳብ መወዳእታ ዝጸንሑ ወይ ካብቶም ኣባላት ሓለዋ ወይ ከኣ ካብቶም ብህይወት ዝተርፉ እሱራት ሓደ መዓልቲ ንሰምዕን ንኸውን፡፡ ብዝኾነ፡ ህይወት ዒራዒሮ ክንደየኡናይ ከምዘስካሕክሕ፡ ብቃላት ካብ ምግላጽ ንባዕሎም ዳርጋ እሱራት ተለዊጦም፡ ኣሰቃቒ መቕዘፍቲ ኣያታቶም ክዕዘቡ ዝተፈረዱን፡ በቲ ሕሱም ኣተሓሕዛ ሰኪሖም ካብ ዝተጸለሉን ነብሶም ካብ ዘጥፍኡን ኣባላት ሓለዋ ምርዳእ ይቐልል፡፡ ክሳብ ሕጂ፡ ተከስተ መረጸ (ወዲ ማይጻዕዳ)ን ተስፋይ ገብረሂወት (ወዲ ገዛ ሓምለ)ን ዝተባሃሉ ኣባላት፡ ነብሶም ኣጥፊኦም እዮም፡፡ ዑስማን ኣደም ዝተብሃለ ኣባል ድማ ኣቐዲሙ ተጸሊሉ ዝነበረ ኮይኑ “ፈሊጡ እዩ” እንዳተብሃለ ጸኒሑ ደሓር ብግዚያዊነት ተፋኒዩ፡፡ ንካልኣይ ግዜ ተታሒዙ መጺኡ ደጊሙ ተጸሊሉ ናብ ቅድስትማርያም ተወሲዱ ብኡንብኡ ሞይቱ እዩ፡፡ ዘርኦም ኣምቸ ዝተብሃለ ኣባል ሃ/ኣገልግሎት ውን ኣብ ትሕቲ ስታፍ ምልክት ተወዚዑ ኔሩ ደሓር ተጸሊሉ ናብ ቅድስት ማርያም ተወሲዱ እዩ፡፡
ደድሕሪ እዮብ ብዝወረደ መምርሒ መሰረት፡ እቶም እሱራት ምስ ሓለውቶም ከየዕልሉን፡ ሓበሬታ ከይለዋወጡን፡ ነታ ጸሓይ ንምጽላው ክወጹ ከለው እኳ፡ ብሰለስተ ኣባላት ሓለዋ (ሓደ ብረት ዝሓዘ፡ ሓደ ማዕጾ ዝኸፍትን ሓደ ድማ ከም ተዓዛቢ) ክኸውን ተጌሩ ኣሎ፡፡ እተን ሓይልታት ውን ዛጊት 3 ግዜ ተኽሊጥ ጌረን ኣለዋ፡፡
እተን ኣብ ሰለስተ ብሎካት ዝተደኮና 60 ሼላታት፡ እሱራት በቢእዋኑ ስለ ዝተቐዝፉ መብዛሕትአን ጥርሐን ተሪፈን ኣለዋ፡፡ ብጀካ ቁጽሪ 17፡ 18፡ 19፡ ካብ 01 ክሳብ 36 መለለዬ ቁጽሪ ተዓዲልዎም፡ ናብ ዒራዒሮ ካብ ዝኣተው እሱራት ዳርጋ መብዛሕትኦም ተሰዊኦም እዮም፡፡ እቶም ዝተረፉ ውን ኣብ ከቢድ ስነ-ኣእመራዊ፡ ኣካላዊን ጥዕናዊን ጸገማት ይርከቡ፡፡
ኣብ ትሕቲ 1ይ ሓይሊ ኮይኑ፡ ብመለለዬ ቁጽሪ 04 ዝርቋሕ ሚኒስተር ሃይለ ድሩዕ፡ ካብ 2009 ጀሚሩ ብዝተፈላለዩ ሕማማት ክሳቐ ጸኒሑ እዩ፡፡ ብፍላይ ብሕማም ሽኮርያ ስለ ዝተጠቐዐ፡ ንዕኡ ስዒቡ ሙሉእ ብሙሉእ ዓይኑ ዓዊሩ፡ መሓውራቱ ጠሊሚዎ፡ ዋላ ነታ ጸሓይ ክጽሎን ሽቓቕ ክጥቀምን እንዳተፋሓኸን ብዳህሳስን፡ ክሳብ ዕለተ መስዋእቱ ዓኽ! እንዳበለ ብኒሕ እዩ ጸኒሑ፡፡ ብሰንኪ ሕሱም ኣተኣላልያን፡ ስእነት ክንክንን፡ ብፍላይ ድሕሪ 2013 ሕማሙ እንዳተጋደደ ከይዱ እዩ፡፡ ኣብ ዒራዒሮ ብብርጋዴር ጀነራል ዶ.ር ሃይለ ምሕጹን፡ ኣብ 2011 ወርሒ 5፡ ካብ ፋብሪካ መፍረ መድሓኒት ኣዘል፡ ዝተለኣኸ ናይ ቀለልቲ ሕማማት መድሓኒት ኣሎ፡፡ ከም ስውእ ሲራጅን ስውእ ሚኒስተር ሃይለ ድሩዕን ከምኡ’ውን ሰራሕተኛ ኢምባሲ ኣሜሪካ ነበር ክፍሎም ገብረሚካኤል ዝኣመሰሉ ሕሙማት ሽኮርያ ድማ ኣብ 2010 ዝተልኣኸ ናይ ሽኮርያ ከኒና በቢዕለቱ ብፊኒስትራ እንዳተዓደሎም ክወስዱ ጸኒሖም እዮም፡፡ ክሳብ ሎም ዕለት ናብ ዒራዒሮ ንሕክምና ዝተልኣኸ ሓላፊ ዶ/ር ሃይለ ምሕጹን ጥራይ ኮይኑ ኣብ ውሽጢ 17 ዓመታት 3 ግዜ ጥራይ እዩ ዝረኣዮም፡፡ በዚ ኣጋጣሚ ኣብ ወርሒ 5/2010 ምስ ሃይለ ምሕጹን ናብ ዒራዒሮ ብዘይንቡር ኣገባብ ዝተልኣኹ፡ ኣባላት መኮነን ጥዕና ሚኒስትሪ ምክልኻል፡ ሌ/ኮ የውሃንስ (ክሪዝ)ን ዘካርያስ (ወዲ ቀጢን) ን ዝተብሃሉ ምንባሮም ክገልጸልኩም እፈቱ፡፡
ኢሳይያስ፡ ልዕሊ ኩሉ ነቶም ስርናይ ዘሪኦም ንክርዳድ እኳ ዘይበቕዑ እሱራት ዒራዒሮ፡ “ሞይቶም” ክበሃል እንከሎ ዘይኮነስ፡ “መሊቖም… ሃዲሞም”… ከይበሃል እዩ ዝፈርህ፡፡ ንኣብነት ኣብ መፋርቕ 2007 ሓደ ኣባል ሓለዋ ተሓባቢርዎ፡ ብጸልማት ካብ ሼላ ሃዲሙ፡ ቦታ ጠፊእዎ ተኳሊሉ ኣብ መወዳእታ፡ በቶም ካልኦት ኣባላት ዝተተሓዘ ጋዜጠኛ ስዩም ጸሃየ፡ ዝምልከት ሓበሬታ ናብ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ምስተልኣኸ፡ ኢሳይያስ ዳርጋ ክጽለል እዩ ዝበጽሐ፡፡ በቲ እዋን ብቕልጡፍ ንወዲ ሓኪም ጸዊዑ፡ ኣብ ማይስርዋ ን3 መዓልቲ ክእሰር ጌርዎ ኔሩ፡፡ ኣብ 2007 ንሓላፊ ውሽጣዊ ጸጥታ ብ/ጀነራል ስምኦን ገብረድንግል ህይወት ንምድሓን ዝነበረ ተብተብ፡ ምስ ኣተሓሕዛ ነቶም ንእስነቶም ወፊዮም ዘይስገር ሰጊሮም፡ ዘይጽወር ተጻዊሮም ሃገር ዘምለሱ ከም በዓል ድሩዕ ዝኣመሰሉ እሱራት ክተነጻጽሮ ከለኻ ብሓቂ ደም ዘንብዕን ዘሕዝንን እዩ፡፡
ብፕረሲዳንት ተሓሪዩ፡ እሙን ተሰሚዩ፡ ንዝሓለፉ ኣስታት 17 ዓመታት፡ ትእዛዛት ኢሳይያስ ከተግብር ዝጸንሐ ፓፓጋሎ፡ ሓላፊ ቤት ማእስርቲ ዒራዒሮ ወዲ ሓኪም፡ በቢእዋኑ ደም ዘንብዕ፡ ሕማቕ ታሪኽ፡ ኣብ ዒራዒሮ እንዳሰምዐን፡ እንዳተዓዘበን፡ ንሓንቲ መዓልቲ ነቶም እሱራት ገጾም ከይረኣዮም፡ መሻርፎም እንዳመንዘዐ ጸኒሑ ብዕለት 26 ጥቅምቲ 2017 ከም ዝሞተ ይፍለጥ፡፡ ሕልንኡ ሸይጡ፡ ንዓመታት ንወለዶ ዝሓልፍ ናይ ደም ታሪኽ ጺሒፉ ዝሓለፈ ወዲ ሓኪም፡ ከምቶም ካልኦት “እሙናት” ብዘይነጋሪን ዘካሪን ናብ መቓብር ምስተጓሓፈ፡ ንዕኡ ተኪኡ ከም ግዝያዊ ሓላፊ ኮይኑ ዘሎ ሚኪኤለ ወረደ ዝተብሃለ ኣዛዚ ሓይሊ እዩ፡፡
ብሓፈሻ ጽባሕ ንባዕሎም ብህይወት እንተጸኒሖም፡ ምእንቲ ታሪኽን ፍትሕን ኢሎም፡ ኣፍ ናይቶም ብዘይነጋሪ ዝጸነቱ ዜጋታትና ብምኻን፡ ብዛዕባ ዒራዒሮ ንህዝቢ ኤርትራን መጻኢ ወለዶታትን ክሕብሩ ዝኽእሉ፡ እቶም ኣብዚ እዋን ዘለው ቀንዲ ንጡፋት ኣባላት ዒራዒሮ ዝስዕቡ’ዮም፡፡
-
ተለንተ ተስፋኣለም ሃብተ (ወዲ ሃብተ)፡- ናይ 1984 ተጋደላይ፡ ትውልዲ ዓዲ ሊባን፡ ኣዛዚ 1ይ ሓይሊን ምክትል ሌ/ኮ ኢሳቕ ኣርኣያ (ወዲ ሓኪም)ን ነይሩ፡፡ ሓላፊ ወጻእ ስለያ ኮ/ል ጋይም ተስፋንኪኤል ካብ ዒራዒሮ ኣውጺኡ ናብ ወኪል ሃ/ድሕነት ጨንፈር ወጻኢ ስለያ ክምደብ ብምግባር ካብ ሃገር ክወጽእ ኣሳሊጥሉ እዩ፡፡
-
ም/ኮፕራል ሚኪኤለ ወረደ፡- ትውልዲ ከባቢ ዓዲ ደቂምሓረ፡ ኣዛዚ 2ይ ሓይሊ ኔሩ ሕጂ ከም ግዝያዊ ሓላፊ ቤት ማእስርቲ ኮይኑ ኣሎ፡፡
-
ትንስኡ ተወልደ፡- ዕባይ ቤ/ት ሰውራ፡ ትውልዲ ዓዱ ከባቢ ሻምቡቆ ምክትል ኣዛዚ ሓይሊ
-
መድሃነ መሓሪ (ወዲ መሓሪ)፡- ኣባል ሃ/ኣገልግሎት ዓዱ ገርጠጢ (ድባሩዋ)፡ ምኽትል ኣዛዚ ጋንታ
-
ዑስማን ዑመር፡- ናይ 1989 ተጋዳላይ፡ ዓዱ ሃበሮ ኣዛዚ ጋንታ
-
ከዋኒ ኣስመላሽ (ደንጋጎ)፡- ናይ 90 ታጋደላይ ዓዱ ከባቢ ማይምነ ኣዛዚ ጋንታ
-
ዘርኣይ ገረዝጊሄር፡- ናይ 90 ተጋደላይ ዓዱ እምባብድሓን (ሰንዓፈ) ኣዛዚ ጋንታ
-
ዮናስ ግደ፡- ናይ 90 ተጋደላይ ዓዱ ወኪዛግር ኣዛዚ ጋንታ
-
ተስፋንኪኤል ኣማኑኤል፡- ኣባል ሃ/ኣገልግሎት ዓዱ ጻዕዳ ክርስቲያን ምኽትል ኣዛዚ ጋንታ
-
ገብረመስቀል የማነ፡- ናይ 91 (ወጋሕታ) ተጋደላይ ዓዱ ከባቢ ዓዲኻላ ም/መ/ጋንታ
-
እድሪስ ዓብደላ (ወዲ ዓብደላ)፡- ናይ 90 ተጋደላይ ዓዱ ከባቢ ኣስማጥ ም/መ/ጋንታ
-
ምሕረትኣብ ሰለሙን፡- ኣባል ሃ/ኣገልግሎት መዝነቱ ኣዛዚ ጋንታ
-
ኣብርሃለይ ገዳም (ወዲ ገዳም)፡- ኣባል 8ይ ዙርያ ሃ/ኣገልግሎት ተራ ኣባል
-
ጎይቶኦም ሽሞንዲ (ወዲ ሽሞንዲ)፡- ኣባል ሃ/አገልግሎት ተራ ኣባል
-
ኣብርሃለይ ዕቑቡ፡- ኣባል ሃ/ኣገልግሎት ዓዱ ዱባሩዋ መራሒ መስርዕ
-
ጅምዕ ኣሕመድ፡- ኣባል ሃ/ኣገልግሎት ዓዱ ጊንዳዕ መራሒ መስርዕ
-
ዓብደላ ኣሕመድ፡- ኣባል ሃ/ኣገልግሎት ዓዱ ገለብ መ/መስርዕ
-
ከሊፋ መሓመድ፡- ኣባል ሃ/ኣገልግሎት ዓዱ ማይፈረስ (ዓዲቀይሕ) መ/መስርዕ
-
ዑስማን ዓሊ፡- ኣባል ሃ/ኣገልግሎት ዓዱ ዓሬታይ (ዓንሰባ) መ/መስርዕ
-
ሃብቶም ገብረክርስቶስ፡- ኣባል ሃ/ኣገልግሎት ዓዱ ዓዲጉረቶ መ/መስርዕ’ዮም፡፡
ኣባላት ስታፍ ሓለዋ ዒራዒሮ
1.ስዩም እስቲፋኖስ፡- ኣባል ሃ/ኣገልግሎት ዓዱ ከባቢ ጻዕዳክርስቲያን መዝነቱ ም/መራሒ ጋንታ ስታፍ ፋይናንስን ምክትል ኣዛዚ 2ይ ሓይልን እዩ፡፡
-
ኣብርሃለይ ግደ፡- ናይ 90 ተጋደላይ ስታፍ ቁጠባ
-
ባህልቢ ባራኺ፡ ዓዱ ከረን ስታፍ ሕርሻ
-
ሳሚኤል ኣስመላሽ፡- ኣባል ሃ/ኣገልግሎት ምልክት ወዲ ሓኪም ዝነበረ መዝነቱ መ/ጋንታ
-
ተኽለ ተስፋጽዮን፡- ኣባል ሃ/ኣገልግሎት፡ ዓዱ ደረላሰ ኣባል ምልክት
-
ተስፋጽ ዮን ኣስገዶም፡- (ተጋደላይ) ስታፍ ሓኪም
-
ተስፋይ፡- (ተጋደላይ) ካልኣይ ስታፍ ሓኪም ዓዱ ማይ ዓይኒ፡፡ ኣብ ትሕቲ ስታፍ ሕክምና ገብረብርሃን ጸጋይ፡ ተኽለስላሰን ደስበለን ዝበሃሉ ኣጋር ሓካይም ዝተመደቡ ኮይኖም እቲ ደስበለ ዝተብሃለ ናይ ኣእምሮ ጸገም ጌሩ ብግዝያዊነት ተፋኒዩ ኣሎ፡፡
-
ኑረዲን ሓምድ (ወዲ ሓምድ)፡- ኣባል ሃ/ኣገልግሎት ኣወቲስታ ወዲ ሓኪም ከምኡ’ውን መድሃንየ ዝተብሃለ ናይ ማይ ቦጥ ኣውቲስታ’ዮም፡፡
እዮብ ባህታ ብስግረዶብ ድሕሪ ምኻዱ፡ ብዙሓት ኣባላት ሓለዋ፡ “እቶም እሱራት ምስ ሃለቑ ንዓና ’ውን ከጥፍኡና እዮም” ካብ ዝብል ስግኣት ሃዲሞም እዮም፡፡ ብድሕሪኡ ብትእዛዝ ፕረሲዳንት፡ ኣብ ዓዲ ጓዕዳድ ቤ/ጽ ተኸፊቱ፡ “ንሃድምነትን ኩብለላን” ኣባለት ሓለዋ ዒራዒሮ ዝከታተሉ፡ ዓንዶም ሃብተ ዝተብሃለ ዝመርሖም 8 ኣባላት ተመምዮም ሓንቲ መስርዕ ቆይማ እያ፡፡ እዞም ኣባላት ናይቶም ዝድለዩ ሰባት ኣሃዱ ኣበይ ምኻኑ ከይተሓበሮም ኣስማት ጥራይ ብምሓዝ፡ ናብ ዝተፈላለዩ ዓድታት ዝዋፈሩ ኮይኖም፡ ክሳብ ሕጂ ናይ’ዞም ዝስዕቡ ኣባላት ዒራዒሮ ዝርዝር ከምተዓደሎም ተፈሊጡ ኣሎ፡፡
-
ሙሉብርሃን ገብረህይወት፡- ናይ 90 ተጋደላይ ዝደለየሉ ከባቢ ሰንዓፈ
-
ሙሳ መሓመድ፡- (ኩናማ) ሃ/ኣገልግሎት ዝደለዩሉ ከባቢ ባረንቱ
-
ዓሊ ጋምባ፡- (ኩናማ) ሃ/ኣገልግሎት ዝድለየሉ ከባቢ ባረንቱ
-
በኽሪ መሓመድ፡- (ናራ) ሃ/ኣገልግሎት ዝድለየሉ ከባቢ ተሰነይ
-
ወረደ ብርሃነ፡- ኣባል ሃ/ኣገልግሎት ዝድለየሉ ከባቢ ን/ዞባ ሻንቡቆ
-
ፍስሃየ ብርሃነ (ፍሽ)፡- ሃ/ኣገልግሎት ዝድለየሉ ከባቢ መንደፈራ (ኩዶፈላሲ)
-
መንግስ ተኽላይ፡- ሃ/ኣገልግሎት ዝደለየሉ ከባቢ ቁሸት
-
ነጋሲ በርሀ፡ ሃ/ኣልግሎት ዝድለየሉ ከባቢ ሰንዓፈ
-
ገብረመድህን ተስፋይ፡- ናይ 90 ተጋዳላይ ዝድለየሉ ከባቢ ጾሮና
-
እዮብ ደሴ፡- ኣባል ሃ/ኣገልግሎት ዝድለየሉ ከባቢ ቁሸት
-
ሰመረ ተወልደ፡- ኣባል ሃ/ኣገልግሎት ዝድለየሉ ከባቢ ከረን
-
ተስፋለም ሃብታይ፡- (ብፈተነ ስግረ ዶብ ተታሒዙ ምስእሱራት ከይራኸብ ተባሂሉ ኣብ ዓዲ ኣቤቶ ብእሱሩ እንዳፈርኖ ይስርሕ ኔሩ)
-
ተኽለ ተስፋጽዮን፡- ኣባል ፋይናንስ ዝነበረ ብፈተነ ስግረ ዶብ ተታሒዙ ኣብ ቀይዲ ዝኣተወ
-
ስምረት ፍረ፡- ኣባል ሓለዋ ዝነበረ ብፈተነ ስግረ ዶብ ተታሒዙ ኣብ ቀይዲ ዝኣተወ ‘ዮም፡፡
ክቡራት ተኸታተልቲ!
እዞም ብ “ኩብለላን ሃዳምነትን” ዝድለዩ ዘለው ዜጋታት ውን፡ ብዛዕባ ዒራዒሮ እኹል ሓበሬታ ስለዘለዎም በቢወገና ክንደሊዮምን ዘለዎም ሓበሬታ ንማሕበረ ሰብ ዓለም ንኽሕብሩ እላቦ፡፡ ኣብ ዒራዒሮ፡ ዝኾነ ዓይነት ኤሌክትሮኒካዊ መሳርሒ ምሓዝን፡ ጋዜጣን ሚዲያን ምክትታል ኣይፍቀድን፡፡ ብጀካ ንኣስልጦ ስራሕ ተባሂሉ ዝተፈቕደሎም ሰለስተ ኣባላት ሞባይል ዘለዎ ሰብ የለን፡፡ ናይ’ቶም ሰለስተ ኣባላት ቁጽሪ ቴሌፎን ከኣ፡ ናይ ወዲ ሓኪም 07110908፡ ናይ ተስፋለም ሃብተ 07110902፡ ናይ ኣብርሃለይ ግደ (ቁጠባ) 07224804 ምኻኑ ክሕብር እፈቱ፡፡
ኣብ ምጽፋፍ ዝርከብ ተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ እዋኑ ከቕርበልኩም እየ፡፡
ወደሓንኩም


text:
መንግስቲ ኤርትራ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕለይ ምሉእ ኲናት ክትፍኑ ትዳሎ ኣላ ክትብል ትማሊ ኣብዝወዓለ ኣኼባ ናይ ሕቡራት መንግስታት ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ኸሲሳ።ኢትዮጵያ ግን ነቲ ኽሲ ነፂጋቶ’ላ።
ወታደራት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ቀረባ ኣብ ግንባር ፀሮና ኣብ ዘካየድዎ ግጭት ነቲ ተፃብኦ መን ጀመረ ክልቲአን ሃገራት ነንሕድ ሕደን ይካሰሳ ኣለዋ።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣምባሳደር ኤርትራ ኣቶ ግርማ ኣስመሮም ኢትዮጵያ ተፃባኢ ፖሊሲ ትኽተል ከምዘላ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ኣብ ፓርላምኦም ከይተረፈ ንኤርትራ ከምዘጥቕዑ፣ወታደራዊ ስጉምቲ ከምዝወስዱ፣ንመንግስቲ ከምዘወግዱ መግለፅታት ምሃቦም ንፁር መርትዖ እዩ ኢሎም።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ተቀዳ ኣለሙ ትርጉምን ዋጋን ዘይብሉ ክብሉ ንኽሲ ኤርትራ ነፂጎምዎ።ንሶም ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃል እቶም ኽስታት መልሲ ዘየድልዮም እዮም ክብሉ ብግላፅ መንግስቲ ኤርትራ ብዝበለፀ ከገድሶ ዘለዎ ናይ ሕቡራት መንግስታት ሻቐሎት ሰብኣዊ መሰላት እዩ ኢሎም።
ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣፃራይ ኮሚሽን ኣስታት 400 ሽሕ ሰባት ንባርነት ምቅላዕ ሓዊሱ ኣብ ልዕሊ ሰብኣውነት ገበናት ብምፍፃም እቲ ጉዳይ ናብ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ክውሰድ ኣለዎ ክብል ሓሳብ ኣቕሪቡ’ሎ።


text:
ሰላማዊ ሰልፊ ብደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ንደገፍ ንመርማሪት ኮሚሽን መሰል ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ፡ ኣብ ቅድሚ ህንጻ ሕቡርታት መንግስታት ዓለም፡ ኣብ ከተማ ኒው ዮርክ እዩ። 27 ጥቅምቲ 2016
29 መስከረም 2016
መግለጺ፡
ንኣብ ስደት ዝነብር ህዝቢ ኤርትራ፡
ብኣሰናዳዊ ሽማግለ ሰላማዊ ሰልፊ ናይ ኒው ዮርክ ዝወጸ መግለጺ።
ኣሰናዳዊ ሽማግለ ሰላማዊ ሰልፊ ኒው ዮርክ፡ ብልዕሊ 30 ከተማታት ናይ ሰምየን ኣመሪካ ዝቖመት እያ።እዚ ብከተማታት ደለይቲ ፍትሒ ዝግበር ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ቅድሚ ህንጻ ሕቡራት መንግስታት ዓለም፡ንዕለት 27 ጥቅምቲ 2016 እዩ።
ዓላማኡ፡ ነታ ብሕቡራት መንግስታት ዝተመዘት መርማሪት ኮሚሽን፡ እተቕርቦ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ዝፍጸም ዘሎ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ፡ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ንኽቐርቡ ንምድጋፍ እዩ።ሕጊ ኣልቦነት ኣብ ኤርትራ ከብቅዕን እዩ።
በዚ ኣጋጣሚ መዓልቲ፡ ህዝብና ካብ ኤውሮጳን፡ ካናዳን፡ ሕቡራት ስተትስን ተኣኪቡ፡ ምእንቲ ህዝቡ ዓውውው!!!! ኢሉ፡ ብኽያቱን፡ መከራ፡ ስቓይን፡ ፍትሒ ኣልቦነትን፡ ጥምየትን፡ ጉድለት ጥዕና ብምስኣን፡ ኣብ ገዛእ ሃገሩ ብሰላም ንኸይነብር ይግዛእ ስለ ዘሎ፡ ንመራሕቲ ዓለም ንምግላጽ እዩ።
ብድሓን ምጹ!!!!!!!
ኣውሃሃዲት ሽማግለ ሰላማዊ ሰልፊ ናይ ኒው ዮርክ።


text:
ናብ ዝኸበርኩም Meskerem.net ካብ ዜግነታዊ ሓላፍነትን ጽቡቅ ድሌትን ተበጊሰ ጥራሕ እየ መሊሰ …… ማሕሙድ ሳል
Source: http://www.erigazette.org/?p=10747
ዝኸበርኩም መስከረም፡ ንስኹምን መሳትኹም ወብሳይታትን ነቲ ርእይቶታናን ሓሳባትናን ብናጻ ክንገልጽ ትገብርዎ ዝጸናሕኩም መሪሕ ተራ እናመስገንኩ ነቲ ስዒቡ ዝመጽእ ነቀፈታይ ብምስጋና ክጅምሮ።
አዝዮም ሓጸርቲ ግን ከኣ ጎጠይትን ጠወቅትን መልእኽትታት ብምትሕልላፍ ዝወዳደረኩም ዘሎ አይመስለንን። አብ ዝተወሰኑን ዝግበኦምን አጋጣሚታት ክስረሓሎም ከሎ ነንባባይ ንጹርን ስሉጥን ሓበሬታ የሕልፉ። ከመይ ሲ አክንዲ ገጻት ዝሽፍን ገለጻታት ናብቲ አድላዪ ቁምነገር ድቅድቅ ስለትብሉ፤ ካብቲ ገለና እንገብሮ ኮለል ምባል ድሒንኩም ብጊሓቱ ክሳድ ስለትሕዙ። እቲ ሓጸርቲ መልእኽትታት ገይርኩም ንፖለቲካውያን ውድባትን መራሕተንን እትገብርዎ ጸቅጢ ጽቡቅ እዩ ምኽንያቱ አብ ፊት ህዝቢ ቀሪቦም ነቲ ብድሕሪ መጋራጃታት ዝገብርዎ ናይ ውረድ-ድይብ ርክባት ክገልጹ ስለዝግደዱ። እንተ ወሓደ እቲ ነባባይ እንታይ አንፈታት ከምዘሎ ተገንዚቡ ነቲ ሓቂ ክፈልጥ ናቱ ጻዕርታት ክገብር የተባብዕ።
እንተኾነ ግን ገለ-ገለ ጉዳያት ትዕግስትን ጥንቃቀን ዝደልዩ ኮይኖም ይስምዑኒ። በቲ ፍሉጥ ናይ መስከረም ናይ ምውቃዕ ቅዲ ክተሓዙ የብሎምን ዝብል እምነት አለኒ። ንፖለቲካኛታትን አተሓሳስበኦምን እንተአዋቃዕኩም ጸገም አይፈጥርን እዩ። ንምንታይ ሲ አካል ናይቲ ዝኾነ ሚድያ ክገብሮ ዝግበኦ ስራሕ እዩ። በዚ መዳይ’ዚ ክትምስገኑ ይግበኣኩም። ንህዝቢ ዘዋቅዕ ዝመስል ምውዕዋዕ ግን ሐደገኛ እዩ።
መንቀሊ ጽሑፈይ እቲ አብዚ ቀረባ ግዜ ንቤት-ትምህርቲ አል-ድያእ አል-እስላሚያ መሰረት ገይሩ ብተደጋጋሚ አብ ቀዳማይ ገጽ ወብሳይትኩም ክልጠፍ ዝጸንሐ ሓጸርቲ መልኽትታት እዮም። ነቲ ብዝተፈላለዩ መሻይኽ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ’ዚ ክመሓላልፈ ዝጸንሐ ዝንቡዕ ስብከታዊ መግለጽታት ምኽንያት ብምግባር፡ ብተደጋጋሚ “አንታ፡ ዝምልስ አስላማይ የለን’ንድዩ” ክትብሉ ረኤይኩም። ዕላማኹም ምይይጥ ክካየድ ነይሩ ክኸውን ይኽእል። እንተኾነ ግን እቲ መልእኽቲ ካብቲ ሃናጺ መዳዩ እቲ ናይ ምውዕዋዕ መዳዩ ዝጎልሐ ኮይኑ ይስምዓኒ። ኮይኑ ድማ ብዙሓት ንእሽቶ ትንክፍ ተድልዮም ዝነበሩ ሰባት ናብቲ ናይ ጽልእን ምጉዝዛይን ጨፈቃ ክዘሉ ግዜ አይወሰደሎምን። እሞ ደኣ ንእልፊ አንጻር ኣስላም ዝፍኖ ግዕዘይ ሰሚዐ ወይ አንቢበ “ሃየ በሉ መስከረም መልሱ አባ” ክብል ድየ?
ክቡራት እንዳ መስከረም፡ እዚ ጉዳይ እዚ ሃገራዊ ጉዳይ እዩ። ብወገነይ ሓሳበይ ክገልጽ ፍቃድ ዝሓቶ ወገን የለን። በሃሊኦም ብዘየገድስ፡ ነገራት ቅኑዓት ድዮም አይኮኑን እዩ ዘገድሰኒ። ነቲ ናይ ኣግአዝያን ኩምራ ዘለፋን ጽልእን ዝመለስኩሉ አስላማይ ስለዝኾንኩ’ሞ ስለዝቆንጠወኒ ኣይነበረን። ዜግነታዊ ግቡአይ ስለዝደረኸኒ እየ መሊሰሉ [1ይ፣ 2ይ]። ከምኡ እውን ድሕሪ ምምስራት ማሕበር ደቂ መታሕት፡ ብሳልሕ ጆሃር ናይ ዓዋተ.ኮም ዝተጻሕፈት ዓንቀጽ ዝተርጎምኩ አስላማይን ወዲ መታሕትን ስለዝኮንኩ’ሞ እቲ ነገር ዝያዳ ይብጸሓኒ እዩ ስለዝበልኩ አይኮነን [3]። እንታይ ደአ ሃገራዊ ሓላፍነተይ ስለዝደረኸኒ ጥራይ እዩ። እቲ ብስም ደቂ መታሕት ዝተበገሰ ምትእክካብ ካብ ረብሓኡ አበሩ ከም ዝዛይድ ስለዝተረደኣኒ እዩ። ኮይኑ ድማ ብዘይካ ምጥርጣርን ምፍንጫልን ክሳብ ዕለት ሎሚ ዘመዝገቦ እወታዊ መክሰባት የለን። ንሃገር ዝምልከት ጉዳያት ዝተወሰነ አካል ናይቲ ሃገር ዝውስኖ አይኮነን። ፈቲና ጸሊእና አብ መወዳእታ ክንጋባእ ኢና። ነዚ ክብል እንከለኹ፡ ንሰላምን ምክብባርን ሓድነታዊ አመለኻኽታን ካባይ ንላዕሊ ዝሰርሑ ከምዘለዉ አይዝንግዕን እየ።
መስከረም ኣብ ቀዳማይ ገጽ ወብሳይቱ፡ ከምቲ ልሙድ “ አበይ ደኣ አለዉ እዞም ኣስላም ዘይምልሱ” ድሕሪ ምባሉ ነቲ ቤት-ትምህርቲ አል-ዲያእ አመልኪቶም ብወጻእተኛታት መሻይኽ አብ ዝተፈላለየ መሳጊድ ዝተዋህበ ዝንቡዕ መግለጽታት ይዝርዝር’ሞ ነቲ ዝንቡዕ መግለጽታት መልሲ ዝሃቡ ኤርትራውያን ኣስላም ከምዘይረኣየ ሓቢሩ “ ኣይረኤናን ኣይሰማዕናን፡፡ብዘይካ ተባዕ ማሕሙድ ሳልሕ። ካልኦት ኣሕዋት ወይ ኣሓት ኣስላም ዓገብ ክብሉ ወይ ከኣ አቦና ሓጂ ንከምዚኣይኰነን ተኣሲሮም፡ ጥርዓንን ሰልፍን ተመሃሮ ኣኽርያ ጂሃዳዊ ምልዓል ኣይነበርን ኢሎም ዝዛረቡ ዝጽሕፉ ዝሕለቑ ኣየርኣናን።ምናልባት ዘይነንብቦ ብዓረብ ዝተጻሕፈ እንተልዩ እዝጊ ዋንኡ” ይብል።
እዋእ እዛ ጉዳይ ናይ ኩልና ‘ዶ አይኮነትን? ንተስፋጽዮን ክምልስ እንከለኹ “ኣታ አበይ ኣለዉ እቶም ዝምልከቶም” ‘ዶ ኢለ እየ? መስከረም ከ ስለምንታይ እቲ ነገር ናብ ኹሉ አፍቀርቲ ሰላም ኤርትራውን ዘየቅርቦ? ካብ መጀመርትኡ እውን ዜና ምእሳር አቦና ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑርን ሰልፊ ቤት-ትምህርቲ አልድያእ ከውጽእ እንከሎ መስከረም ነታ “አላሁ አክበር” ትብል ልምድቲ ናይ ምስልምና ብሂል (ጸሎት) ከጉልሕ ፈቲኑ። ስለምታይ እዩ መስከረም ን”ኣላሁ ኣክበር” ከም ዓቢ ነገር ዘጋንኖ። እታ ኤርትራ ረሲዕናያ ዲና? ሓደ ወጻእተኛ ን”አላሁ አክበር” ምስ ግብረ-ሽበራ እንተኣዛመዳ “ማዕለሽ፤ ንሱ ካብ ቪድዮታት ግብረሽበራውያን ሰሚዕዋ፤ ብኡ ምኽንያት ድማ ምስ ምስያፍን ምፍጃር ንጹሃትን አዛሚድዋ” ኢልና ምኽንያት ክንስንዕ ምከኣልና። መስከረም ዝኣክል ወብሳይት ግን ከምዚ ገይሩ ንነገራት ከጋድድ ብጣዕሚ ሞራል ዝትንክፍ እዩ። ፍርቂ ህዝባ አስላማይ ካብ ዝኾነት ሃገር መጺእና፤ አስላምናን ክርስትያንናን ብሓባር ክንነብር ጸኒሕና….ወዘተ እናበልናስ ብ”አላሁ አክበር” ክንብህርር ቅሩብ የተሓሳስብ እዩ።
ሓደ ከብቶም ጀመርቲ ወብሳይታትን ብባህላዊ መዳይ ክረአ እንከሎ እውን ደሓን ፍልጠት ናይ ባህልታትን እምነታትን ሃገርና ኣለዎ ኢለ ዝግምት ወብሳይት መሪሕነታዊ ተርኡ ብዘይምጽዋቱ ብቅሉዕ ክነቅፎ እደሊ። ሎሚ አብ ኤርትራ ዝመርሕን ዝምህርን ማዕከን ሚድያ የድሊ ኣሎ። መስከረም ነዚ ተራ’ዚ ክጻወት ትምኒተይ እዩ። ናይ ኤርትራ ሳይበር-ሚድያ ብዙሓት ኣጣቆስትን ኣባኣስትን አለዉዎ። ንሶም ይኣኽሉና።
አነ ልዕሊ ሰበይ ተቢዐ አይብልን። ሓቂ ንምዝራብ እውን አብ ንቡር እዋን ሓቂ ምዝራብ ትብዓት ዘድልዮ አይኮነን። እቲ ትብዓት ዘድልዮ ሓሶት ምዝራብ እዩ። ምኽንያቱ ሓቂ ምዝራብ ኣብ ፍጥረት ወዲሰብ ዘሎ ባህሪ እዩ። እቲ ንቡር ከኣ ሓቂ ምዝራብ እዩ። ሓሶት ግን ዘይንቡርን ኣናዋርን ስለዝኾነ፡ ንምሕሳውን ሕማቅ ንምስራሕን ቅሩብ እታ ዒብ አንብላ ነገር ዝሰብር ሰብ እዩ ዝውዕለን። ብመሰረቱ እውን መስከረም ደኣ አይረኣዮን እምበር እቲ ኣስላማዊ ክፋል ህዝብና ልክዕ ከምቲ ክርስትያናዊ ክፋል ህዝብና ዝገብሮ ዘሎ ነቲ ፍጻመ በብደረጃኡን ይዛረበሉ አሎ። ነቲ ኣስላማዊ ክፋል ከም ሓደ ፍልልይ ዝይብሉ “ሓደ ዝዓይነቱ ህዝቢ” ምውሳዱ ግጉይ እዩ።
ልክዕ ከምቲ አብ ክርስትያናዊ ዓለም ዘሎ፡ እቲ ሙስሊም ዓለም እውን ጥሩፋትን አኽረርትን (radicals); ልዙባት (moderate)..ወዘተ አለዎ። ፖለቲካዊ አረኣእያኡ እውን ብኡ ይፈላለ። ገሊኡ አብ ዕልማናዊ (secular) ፖለቲካ ከአምን እንከሎ ገሊኡ ግን ፖለቲካ ኣካል እምነተይ እዩ ዝብልን መንግስትን ፖለቲካ ዝሓዋውስ ኣሎ። በዚ ምኽንያት ምናልባሽ መስከረም ዘይረኣዮ ክኸውን ይኸእል እምበር ኣብ አስላምዊ ዓለም ይኺን አብ መንጎ ኤርትራውያን ኣስላም ዲቅ ዝበለ ክትዓት ይካየድ እዩ።
ብመሰረቱ እውን መሻይኽ ይኹኑ አቅሽሽቲ ተካእቲ ፈጣሪ አይኮኑን። አነ ከም አስላማይ መጠን፡ ንሓደ ስብከት ወይ “ኹጥባ” ዝህብ ሼኽ ከም ፍጹም አይርእዮን እየ። ተካኢ ናይቲ ሓቂ ንምፍላጥ ባዕለይ ክገብሮ ዝግበኣኒ ጻዕሪ (እጅትሃድ/ጀሃድ) ክኸውን አይክእልን እዩ። ጥቅስታት ቁርኣንን አሓዲስን (ብሂላት ነቢእ) ከምዝኾነ ካልእ ጥቅስታት ከምዝደለኻዮ ክትፈትሎ ይከኣል እዩ። ንሰላምን ኲናትን ብዘገልግል መገዲ ክትፍሕሶን ወይ ክተዳውሶ ትኸእል ኢኻ። ዝኾነ ኹጥባታት (እንኮላይ ናይ ዓርቢ) ሓላፍነቱ እቲ ዘቅርቦ ሰብ እዩ ዝስከሞ። እቲ አብ ዝተወሰነ መስጂድ ብዝተወሰነ ግለሰብ ዝኽለስ ኹጥባ፡ መልእኽቲ ናይቲ ዝስነዖ ዘሎ ሰብ እዩ እምበር ፍጹም መልእኽቲ እዝጋብሄር አይኮነን። ካልእ ንሰላምን ምክብባርን ወዲ ሰብ ዝሓስብ ሼኽ፡ ነተን ጥቅስታት ንጽቡቅ ሕ/ሰብ ብዘስምዕ መገዲ ከቅርበን ይኽእል። አብ ምስልምና፡ አብ መንጎ አማኒን ፈጣሪኡን ደው ዝብል ማእከላዊ አካል የለን። ናይ ተግባራትካ ተሓታታይ ባዕልኻ ንስኻ ኢኻ። ስለ’ዚ፡ ብዙሕ ክንርህጸሉ የብልናን። ምንቅቃሕ ጽቡቅ እዩ ግን ካብ ዓቀኑ ንላዕሊ ክምጠጥ የብሉን። ክንደይ አንጻር አስላም ዝቀንዐ ግዕዙይ ዘለፋታት ዘይረኣና። ንኹሎም አሕዋተይ ክርስትያን ድየ ክውንጅለሉ?
እዚ ክብል እንከለኹ፡ ንሓቅታት ክቀብር ስለዝደለኹ አይኮነን። ሕጂ እውን እታ ባቡር ሕምትልትል ደኣ ተብለኒ እምበር ሓቂ ተዛሪበ አብታ መገዲ ባቡር ክድቅስ እየ። እቲ ሓቂ ድማ እዚ ዝሰዕብ እዩ። ኣብ ኤርትራ ንሓድነት ኤርትራ ዝፈታተኑ ጂሃዳውያን ባእታታት ከምዘለዉ ስዉር አይኮነን። እቲ ዶክተር ዓብዱልሓይን ካልኦት ወጻእተኛታት ዝብልዎ ጥምዙዝ ገለጻታት ካብዞም ኤርትራውያን ጂሃዳውያን ባእታታት ዝወሰድዎ እዮም። እቲ ሕቶ፡ “ እዞም ኤርትራውያን ጂሃዳውያን ባእታት እዚኦም፡ ወከልቲ አስላማዊ ክፋል ህዝብና ድዮም” ዝብል ክኸውን አለዎ። ልክዕ ከምቲ ሌባ ተስፋጽዮን ንኩሩዕ ህዝቢ ትግርኛ ክውክል ዘይክእል እዞም ውሑዳት ጂሃዳውያን’ዞም ንኤርርትራን ህዝባን ዘይፈልጡ ካብታ አፍምጨኦም ሚሊመተር ትኹን እውን አርሒቆም ክርእዩ ዘይክእሉ ኣብ ሽመታ መንነት ቀንፈዘው ዝብሉ ዘለዉ እዮም። ኤርትራ፡ ኤርትራ እያ። አስላማውን ዓረባውን ጽልዋታት ክህልዋ ይኽእል እዩ፤ ግን ናይ ገዛእ ርእሳ መንነትን ፍሉይነታትን ዘለዋ ሃገር እያ። መስከረም ነዚ ጉዳይ’ዚ አብ መቃኑ ኣእቲኹም ክትሰርሑሉ ይግባእ።
ካብዚ ሓሊፉ፡ እቲ ቀንዲ ክንቀፍ ዘለዎን ሓቂ ንምዝራብ ትብዓት ዘድልዮን መንግስቲ ኤርትራ እዩ። ኣስመራ ተኣክል ከተማ ብተኹሲ ተናዊጻ ክንሳ ወላ ሓደ ወግዓዊ መግለጺ ክህብ እውን አይከኣለን። እቲ ዝጃጀወን ሰላማዊ ሰልፊ ቆልዑ ናይ ሓንቲ ቤት-ትምህርቲ ዝነቃነቆን እቲ መንግስቲ እዩ ነይሩ። ኣክንዲ ብተላኣኽቱ ገይሩ ነቲ ሰላማዊ ሰልፊ ናይ ቤት-ትምህርቲ አልድያእ ከም ናይ ጀሃድ ኣምሲሉ ዘሰራጩ ስለምንታይ ነቲ ነገር አብ እዋኑ ወግዓዊ መብርሂ ዘይሃበሉ?
ህግድፍ ንኹሉ መዳያት ሂወትና ክቆጻጸር ድኳናት ርትዒ መስሪቱ። ንቁጠባ ብድዃናት ርትዒ፤ ንባህላውን ፖለቲካውን ሂወትና ብድኳን ርትዒ (እንዳ ባህላዊ ጉዳያትን፡ እንዳ ዜና፡ እንዳ ማሕተም ሕድሪ…ወዘተ)፤ ንናይ ምግባር ዓቅምና ብድኳናት ርትዒ ናይ ሃገራዊ አገልግሎትን ህዝባዊሰራዊትን ቀበለታትን…ወዘተ። እዚ ክየአኽሎ ናይ ምሕሳብ ዓቅምና እውን ብድኳናት ርትዒ ክቆጻጸሮ ጸኒሑ። ንመንጭታትን መዘርግሕን ሓበሬታ ተቆጻጺሩ በቶም ሓለፋ ዘለዎም አጣቃዕቱ ዝኾኑ ወብሳይታትን ባዶ ሰለስተን ገይሩንእ ነቲ ንሱ ክንሰምዖ ዝደልየና ጥራይ ብኩፖን ይዕድለና አሎ። ኩሉ ብመሳርፍ ኮይኑ!
ስለ’ዚ እተን ናይ ብሕቲ ማዕከናት ሓበሬታ ናታተን ናጻ ዝኾነ መርሆ ክህልወንን ንሰላምን እወታዊ ዘተን ክቀንዓ ይግባእ። መስከረም ነዚ መዳይ እዚ ክተስተወዕሉሉ ይግባእ። ንነገራት ክተዕኑ ቀሊል እዩ። ክርቢት ንምሽምጣጥ ዝሓምቅ የለን። እቲ አማእት አሽሓት ዝቀዘፈ ህልቂት ርዋንዳ ብሓደ መደበር ራዲዮ እዩ ጀሚሩ። አክንዲ ዝምልስ ኣስላማይ የለን ምባል፡ ነቲ ኤርትራውያን ብዘይ ሃይማኖፕታዊ አፈላላይ ዘካየድዎ ሰላማዊ ሰልፍታት ክተቃልሑ ምተገበአ ነይሩ። ምናልባሽ እቲ መልሲ ሕቶኹም ካብቲ ሃይማኖት ዘይፈለየ ምልሰ-ግብሪ ናይ ኤርትራውያን ምረኸብኩሞ ነይርኩም።
ደጊመ ንሓሳባተይ ክተተኣናግዱ ፍቃደኛታት ብምዃንኩም እናመስገንኩ አሳልጦ እምነየልኩም።
ጠቀምቲ ንባባት፡


text:
መንበሪ-ገዛ
ብዘይካ ናይ ኒሾፒንግ ገዛውቲ ናይ ኪራይ ኣባይቲ ትካላት ከም ኤችኤስቢ፡ ፐኣብ፡ ሪክስሀምን ኩንግስሀምን ኣለዋ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ዓረብ፡ ፊንላንድ፡ ሶማሊ፡ ሽወደን፡ ታይላንድ፡ ትግርኛ
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብዚ፡ እዘን ዚስዕባ ማሕበራት ይርከባ፤ ማሕበር ሶማል ኒሾፒንግ፡ ማሕበር ሶማሊላንድ፡ ማሕበር ታይላንድ ኒሾፒንግን ኦክሰሎሱንድ፡ ማሕበር ፊንላንድ ኒሾፒንግ፡ ፊንላንድስቨንስካር ኒሾፒንግ/ኦክሰሎሱንድ፡ ናይ ዓፋር ረድኤት ማሕበር፡ ናይ ቦስንያ ማሕበር፡ ናይ እስላም ባህላዊ ማእከል።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ብራንድሸርን ኣርኖን ናይቲ ኮምዩን ናይ ኣገልግሎት ቤትጽሕፈት ኣሎ። ኣብኡ ዓረብን ሶማልን ዚዛረቡ ናይቲ ሕብረተሰብ መራሕቲ መገዲ ኣለዉ። ምስቲ ኣብቲ ናይቲ ከተማ ዞና ክፉት ናይ ህጻናት ቤትትምህርቲ ዘለዎ ናይ ስድራቤት ማእከል ብሓባር ይሰርሑ። ኣብኡ ናይ ኣዴታትን ህጻናትን ማእከል ጥዕና ኣሎ። ቤትጽሕፈት ዕዮ፡ ማሕበራዊ ኣገልግሎት፡ ፖሊስ፡ ናይ ረድኤት ኣገልግሎት ወዘተ. ኣብ ሓደ ናይ መርበብ ስራሕ ይሰርሑ። ኣብቲ ቦታ ብዙሓት ናይ ሰከንድ ሃንድ ድኳናት ኣለዋ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኒሾፒንግ ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን መርበብ ተጠቒሰን ዘለዋ ብዙሕ ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣሎዋ።
ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ናይቲ ኮምዩን መርበብ ተወከስ
ዕድላት ትምህርቲ
ኣገልጎት ጥዕና
ላንድስቲንገት ናይ ሰርምላንድ ረአ
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
እቲ ኮምዩንን እቲ ወረዳን ምስ ሰማንቲክስ ናይ ቋንቋ ኣገልግሎት ስምምዕ ኣለዎ። መራኸቢታት
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ለንትራፊከን ናይ ሰርምላንድ ረአ
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ብዘይካ እቲ ኮምዩንን ናይ ሰርምላንድ ወረዳን፡ እዘን ዚስዕባ ዓበይቲ ስራሕ ወሃብቲ እየን፤ ሽናይደር ኤለክትሪክ ስቨርየ፡ ናይ ስቶክሆልም ናይ ስካቭስታ መዓርፎ ነፈርቲ፡ ስቱድስቪክ፡ ኤበርስፓኸር ኤግዞስት ተክኖሎጂ ስዊድን፡ ABB AB Cewe-Control


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 59 guests and no members online
- Details
- Written by ብኒያት ተወልደ
- Published: 11 May 2018
ካብ ሃብቲ ሎሚ ድኽነት ትማሊ፡-
ሃብትን ድኽነትን ተጻረርቲ’ዮም። ከም ጸላምን ቀትርን፣ሓጋይን ክረምትን፣ ሕቖን ከብድን፣ ጓልን ወድን፣ ሰማይን መሬትን፣ ሓጺርን ነዊሕን፣ ቀይሕን ጸሊምን፣ …ወዘተ ፈጺሞም ዘይራኸቡ ተጻረርቲ’ዮም። ሃብትን ድኽነትን ተጻረርቲ ይኹን ‘ምበር ስራሓት ተፈጥሮ ግን ኣይኮኑን።
- Details
- Written by ብኣማኑኤል ሳህለ:
- Published: 11 May 2018
ስነ-ልቦናዊ ኵናት (PsyWar)
ብ ኣማኑኤል ሳህለ
ኣደይ ማኑ፡ ኣብ ውሽጢ ካንቸሎ በይነን ይቕመጣ ስለ ዝነበራ፡ ነቲ ዝርካቡ ንብረተን ከይስረቐን ብማለት፡ ከልቢ ኣጥርየን ነይረን። ይኹን ‘ምበር፡ ነታ ኸልበን ጣይታ ጥራይ ይድርብያላ ብምንባረን፡ ዕባራን ውሕ ንኽትብል ድማ እኹል ሓይሊ ዘይነበራን ፍጥረት እያ ነይራ። ስለዚ፡ ኣደይ ማኑ እቲ ናይታ ከልበን ዝና ኣብ ልዕሊ ሰረቕትን ወጣማት ቆልዑን ፍጹም ራዕዲ ንኺፈጥር ብማለት፡ ስነ-ልቦናዊ ኵናት
- Details
- Written by ለታይ ገብረንጉስ
- Published: 11 May 2018
ተጽዕኖ ዝፈጥር መኻርን ምኽሪ ዝሰምዕ ወለዶን ዘይብሉ መድረኽ፡
ከም ሎም ከይኮነ እቲ ቀደም ቀደም ብዕድመ ዝደፍኡ ሰባት ክብሪ ነይርዎም። ብዕድመ ዓበይቲ ስለዝኾኑ ጥራሕ ዘይኮነ ፈሪሓ እግዝኣብሄር ነይርዎም። ቅኑዓትን ሓላፍነታውያንን ነይሮም። ናይ ጽቡቕ ደኣምበር ናይ ሕማቕ ኣብነት ከይኾኑ ይጥንቀቑ ነይሮም። ንደቆም ደቂ ደቆም ጽልእን ደምን ከይገድፉሎም ሓላፍነታዊ ፍርሒ ይፈርሑ ምንባሮም፡ ድሕሪ ድራር ብፍላይ ወርሒ ኣብ ትወጽኣሉ እዋን ኣብ
- Details
- Written by ብኣማኑኤል ሳህለ:
- Published: 06 May 2018
ጽላሎትነት ፍትሒ (The Illusion of Justice)
ኣስታት 20 ዓመታት ይገብር፡ ኣብ ኣስመራ፡ እቲ ኣብ ጥቓ ገዛይ ኣብ ቤትጽሕፈት ህግደፍ ተሰቒሉ ዝነበረ ታቤላ፡ ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራስን ፍትሕን ዚብል ጽሑፍ ዝሓዘ እዩ ነይሩ። ብልበይ ድማ፡ እዛ ፍትሒ እትብል ቃልሲ ክሳዕ ክንደይ እያ ተናዒቓ ዘላ፡ ክሳዕ መኣስከ እያ ተናዒቓ ክትነብር ተመዲቡላ ዘሎ፡ ብምባል ደጋጊመ እሓስብ ነይረ። ናይ ደሞክራሲ ጉዳይውን ከምኡ። ኣብ ኤርትራ እዘን ክልተ
- Details
- Written by ብፍስሃ ናይር
- Published: 06 May 2018
ፖሊቲካን ሃይማኖትን- ናይ ኤርትራ ቅልውላው- Eritrean Opposition Crisis
ብፍስሃ ናይር
" Build A Wall between State and Religion"
Thomas Jefferson
ኣብታሪኽኤርትራእንተረኤናካብፖሊካዊቃልሲክሳብብረታዊቃልሲቀጺሉድማድሕሪናጽነትኤርትራእቲቀንዲምንጪክሳብሕጂእውንክፍታሕዘይተኻእለፖሊቲካዊምሕደራንሃይማኖትንፈሊኻዘይምርኣይኢዩ፣ምንጪናይግርጭትኣብኤርትራኣብሃገራዊመንነትወይድማካብስነ-ሓሳብዝመንጨወዘይኮነስኣብትሕቲሃገራዊመንነታትከምሃይማኖት፣ዓለትቋንቋ፣ኣውራጃኢዩ፣እቲቀንዲመሃንድስናይዚመንነታትእቲኣብኤርትራነጊሱዘሎስርዓትውልቀመላኺኢሳያስኢዩ፡
- Details
- Written by ብኣማኑኤል ሳህለ:
- Published: 06 May 2018
ቀቢላዊ ድራኸ (Tribal Urge)
ብ ኣማኑኤል ሳህለ
ኣብ ከባቢ 1962፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ ተምሃራይ ኣብ ዝነበርኩሉ እዋን፡ ኣብታ ከተማ ዚቕመጡ ኤርትራውያን ብዙሓት ኣይነበሩን። እቶም ዝነበሩ ግን፡ ካብ ሰቦም፡ ዓዶምን ባህሎምን ርሒቖም ብምንባሮም፡ ዚእክቦምን መንነቶም ዚሕልወሎምን፡ ስምዒት ውሕስነት ዚህቦምን መፍትሒ ንኺረኽቡ ነዊሕ ግዜ ኣይወሰደሎምን። ኣብቲ እዋንቲ እዩ ማሕበር ምትሕግጋዝ ሰም ዓሰም (ሰራየ) ዚብል ምትእኽኻብ
- Details
- Written by ጽላል፡ ካብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡
- Published: 06 May 2018
ስርዓት ህግደፍ፡ ስጋ ሰብ በሊዑ ደም ሰብ ስለዘጉስዕ፡ ተናዚዙ’ውን ኣይጸድቕን’ዩ
ማዕከናት ዜና ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ብኣምባሳደር ዶናልድ ያማማቶ ዝምራሕ ልኡኽ መንግስቲ ኣመሪካ፡ ድሕሪ 14 ዓመታት ኣብ ኤርትራ ዑደት ብምፍጻም ምስ ሰበስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ምርኻቡ ብምጥቃስ፡ “እቶም ‘ከነጥፍኣኩም ኢና፡ ኣይንፈትወኩምን ኢና’ ዝብሉና ዝነበሩ ጸላእትና፡ ጽንዓትናን ሓቅነትናን ስለዝሰዓረ፡ ‘በጃኹም ተዓራረኹና ፍተዉና’ ይብሉና ኣለው” ብምባል ዋጥየንን ኣቃጪጨንን።
- Details
- Written by ብኣማኑኤል ሳህለ:
- Published: 28 April 2018
ኣእምሮ ተሓለቕቲ (The mind of apologists)
ሽሕኳ ክንዲ ብጹሕ ውላድካ ኣይትምሓል እንተ ተባህለ፡ ኣደይ ለቱ ግን ነቲ እንኮ ውላደን፡ ኣብ ኩሉ ኩነታትን ኣጋጣምታትን እየን ዚሕለቓሉ ዝነበራ። ሓደ እዋን ብስርቂ ተኸሲሱ ምስ ተኣስረ፡ ወደይ ከምዚ ኣይገብርን እዩ፡ ዘጋገዩዎ ድማ እፈልጦም እየ፡ ደኣ እየን ዝበላ እምበር፡ ነቲ
- Details
- Written by ሰለሙን ኣብራሃ ካብ መዓስከር ስደተኛታት ሽመልባ
- Published: 28 April 2018
ህግደፋውያን ኣብ ነበርና ይነብሩ ህወሓት-ኢህወደግ ወሓዚ ታሪኽ ይሰርሑ።
ወዲ-ሰብ ነባሪ ኣይኮነን። ድሕሪ ዝተወሰነ ርሕቀት ጉዕዞኡ ብሕጊ ተፈጥሮ ይዕገት’ሞ ኣካላዊ ህላወኡ ኣኽቲሙ ናብ ነበረን ታሪኽን’ዩ ዝቕየር።
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
መግለጺ ግ.ሃ.ድ.ኤ. ብምኽንያት ዓለምለካዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ
መግለጺ ግ.ሃ.ድ.ኤ.
ብምኽንያት ዓለምለካዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ
8 መጋቢት ዓለምለኻዊት መዓልቲ ጓል ኣንስተይቲ ኮይና ንኽትብዕል ዝተገብረሉ ምኽንያት ብትካቦ ወይ’ውን ንይምሰል ዝተዋህባ ዕለት ዘይኮነስ፡ ፍትሕን ማዕርነትን ንምርግጋጽ፡ ድርብ ምዝመዛን ድሑር ባህላውን ግጉይ ኣተረጓጉማ ሃይማኖታትን ዘስዓቦ፡ ኣብ ልዕሊ ጓል ኣንስተይቲ ዝተፈጸመን ዝፍጸም ዘሎን ግህሰታትን ኣድልዎን ሓንሳብን ንሓዋሩን ጠጠው ንምባል ዘበገሰቶ መሪር ቃልሲ እተብዕለሉን መላእ ፍትሒ ዘቐድም ሕብረተሰብ ዓለም ድማ፡ ሓቢሩ ዘብዕላ ዓለምለኻዊት ዕለት’ያ።
ኣብ ታሪኽ ዓለም፡ ደቀ-ኣንስትዮ ንፈለማ ግዜ ብ 8 መጋቢት 1857 ኣብ ከተማ ኒውዮርክ ንማዕረ መሰልን ማዕረ ደሞዝን ኣብ ዝገበረኦ ሰላማዊ ሰልፊ ብሓይሊ ፖሊስ ከም ዝብርዕን ኮይኑ፣ ብዙሓት ድማ ተጎዲአን። እንደገና ድሕሪ 51 ዓመታት፡ ማለት ብ 8 መጋቢት 1908፡ ደቀ-ኣንስትዮ ንዝኽሪ እቲ ቅድሚ 51 ዓመታት ብሓይሊ ፖሊስ ዝተጓዕጸጸ ሰላማዊ ሰልፊን፡ ክምኡ’ውን ናይ ምድማጽ መሰለን ንምርግጋጽን፡ ትሕቲ ዕድመ ዝኾና ህጻውንቲ ኣብ ትካላት ማእቶት ዝካየድ ምዝማዛ ጠጠው ክብል ዝጠልብን ሰላማዊ ሰልፊ ብዓወት ኣካየዳ። ኣብ ዕለት 28 ለካቲት 1909፡ ኣብ ኒውዮርክ ብተበገሶ ሶሻሊስት ሰልፊ ኣመሪካ ንዝኽሪ እቲ ብደቀ-ኣንስትዮ ብ1908 ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፊ ብዝምልከት ዓቢይ ኣኼባ ተኻይዱ። ኣብ ወርሒ ነሓሰ 1910 ኣብ ኮፐንሄግን - ደንማርክ ዝተኻየደ ኣህጉራዊ ናይ ደቀ-ኣንስትዮ ዋዕላ ድማ 8 ማጋቢት ዓለምለኻዊ መዓልቲ ጓል ኣንስተይቲ ኮይና ንኽትብዕል ተወሰነ። ድሕሪ’ዚ ኢዩ ከኣ፡ ብዙሓት ሃገራት ነዛ ዕለት እዚኣ ከም ዓለምለኻዊት መዓልቲ ጥራይ ዘይኮነስ፣ንሃገራዊ ናይ በዓል መዓልቲ ተቝጺራ ንኽትባዓል’ውን ብምውሳን ኣብ ብዙሓት ሃገራት ብክብ ዝበለ ደረጃ ክትባዓል ትርከብ።
ኣብ ሃገርና ኤርትራ፡ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ዝካየድ ዝነበረን ዘሎን ድርብ ባህላዊ ይኹን ግጉይ ሃይማኖታዊ ኣረዳድኣ ኣተራጉማን ዘስዓቦ ግፍዕታት ንፍትሒ ዝመነጽሮም ፍጡራት ርዱእን ሓንሳብን ንሓዋሩን ክብዳህ ካብቲ ዝግበኦ ናይ ቃልስና ዕላማታት ምዃኑ ዉሁብ እዩ። ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ ብረታዊ ተጋድሎና ይኹን ሕጂ ማዕረ ወዲ ተባዕታይ እቲ ዝከኣል ዘበለ ኣበርኪተንን የበርክታን ኣለዋ። ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ይኹን ፖለቲካዊ ተጋድሎ ተሳቲፈን እየን። ኣብ ብረታዊ ተጋድሎና ብስውእቲ ኣለም ጸሃይ መስፍን ዝተጀመረ ብሉጻት ደቂ ሃገር ኣወፍየን እየን።
ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ግና እተን ኣዝየን ግዳይ ግፍዕታት ህግደፍ ዝኾና ደቀ-ኣንስትዮ ምዃነን ንኹሉ ብውድዕነት ዝዕዘብ ኤርትራዊ ብሩህ እዩ። ስለዚ ነዚ ድርብ ወጽዓ ንምውጋድ ማዕረ ነቲ ፍትሕን ደሞክራስን ንምትካል እንገብሮ ዘሎና ቃልሲ ምስርዑ ናይ ግድን ይኸውን። ነዚ ዕሽሽ ምባል ንደሞክራሲን ፍትሕን ይቃልስ ኣለኹ ምባል ኣፍኣዊ ጥርይ’ዩ ዝገብሮ።
ኣብዚ ሎሚ እዋን ደቀ-ኣንስትዮ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ዝገብረኦ ዘለዋ ኣስተዋጽኦ ቀሊል እኳ እንተዘይኮነ፡ ክምቲ ሓፈሻዊ ንህግደፍ ብፍትሓውን ብሕጊ ዝገዝኦ ሕብረተ-ሰብ ንምትካእን ዝግበር ተጋድሎ፡ ተሳትፎ ኤርትራዉያን ማዕረ እቲ ዝጥለብ ዘይምዃኑ፡ ብእኡ ደርጃ ድማ ደቂ-ኣንስትዮ ክጽለዋ ናይ ግድን እዩ። እቲ ርዱእ ክኸውን ዝግባእ ግና ብዘይ ሰፊሕ ተሳትፎ ሕብረተሰብ ዝረጋገጽ፡ ፍትሒ ይኹን ግዝኣተ- ሕጊ ከምኡ’ውን ዲሞክራሲ ብፍጾም የልቦን።
ምልስ ኢልና ኣብ ውሽጢ ውድብና ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ዘሎ ተሳትፎ ጓል ኣንስተይቲ ምስ እንምልከት፡ ኣብ መላእ ዓለም ዝርከባ ኣባላት ውድብና፡ ወድበን ብምድሓንን ኣብ ባህርያዊ ናይ ቃልሲ ቦትኡ ክመልሰኦ ንምብቀዐንን፣ ከምኡ’ውን ዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ሃገርና ንምርግጋጽ ዘካይደኦ ዘለዋ ሓያል ብደሆ ኣብነታዊ ጥራሕ ዘይኮነ፣ ኣብ መዛግብ ታሪኽ ብወርቃዊ ቀለም ተጸሒፉ’ውን ክነብር ኢዩ።
ብኣጋጣሚ 8 መጋቢት ንኩለን ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ዮሃና እናበልና። ንግዝኣተ-ሕግን ማዕረነትን ደሞክራስን ዝገብረኦ ዘለዋ ቃልሲ ዝያዳ ከም ዝድንፍዕ ንኽገብራን፣ ኣብ ኣብያተ ማእሰርት ስርዓት ህግደፍ ዝሳቐያ ዘለዋ ሃገራውያን ተቓለስቲ ንምልቃቕ፣ ሕብረተሰብ ዓለም ኣብ ልዕሊ ጉጅለ ህግደፍ ግቡእ ጸቕጢ ንኸካይድ ጽዑቕ ምንቅስቓስ ከካይዳን ጻዊዕትና ብምቕራብ፡ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ፣ ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ ምሉእ መሰላ ንክትጕናጸፍ ከይ ተሓለለ ክቃለስ ምዃኑ ቃሉ የሕድስ።
8 መጋቢት ንዘልኣለም ከቢራ ትንበር።
ዓወት ንዲሞክራስያዊ ቃልስና
ክብርን ዝኽርን ንስዉኣትና !
“ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ!”
ፈጻሚ ኣካል ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ
08/03/2016


text:
መሬት እንተተህቡናስ ንሕና እውን ዛጊድ ኣብዚ ምበፃሕና (ሕቶ ኣባላት ካልኣይ ዙር)
ወዲ ኣሉላ ካብ መቐለ
ሰላም ከመይ ኣለኹም እንዳ ምስንዳእ ጋዜጣ ወይን? ፈለማ ዝኸበረ ሰላምታይ ከብፅሕ እሞ ጋዜጣ ወይን ብተኸታታሊ የንብብ እየ። በብእዋኑ ሒዛቶም እትወፅእ ዛዕባታት መሃርትን መዘናጋዕትን እዮም። ስለ ዝኾነ በብሕታሙ ከይሓልፈኒ ኣብቲ ዝሰርሓሉ ቤት ዕዮ ንዋህዮና ካብ ዝመፅእ ጠለብ ብተወሳኺ ውልቀ ዓመታዊ ክፍሊት ኣቐዲመ ስለዝኽፈልኩ ናይ ብሕተይ ጋዜጣ ተፈልያ እያ እትወሃበኒ። እንተኾነ ክሳብ ሐዚ ኣንባቢ እንበር ተሳታፊ ኣይነበርኩን። ሐዚ ግን ሓደ ዘሳትፍን ሕቶ ብዙሓት ወገናት ኮይኑ ዘሎን ዛዕባ ስለዝረኸብኩ ብርዒ ምስ ወረቐት ኣዋሲበ ሓደ ትሕዝቶ እልእኽ ኣለኹ እሞ ዝእረም ኣሪምኩም ከም ዝኸውን ገይርኩም ንንባብ ክተብቅዑለይ ሓደራ እብል። ምኽንያቱ እቲ ዛዕባ ዝምልከቶ ኣካል መብርሂ ክህበሉ ዝግባእ ረዚን ጉዳይ ከምዝኾነ እውን ኣገንዝብ።
ኣብ ክልልና ትግራይ ደረጃ ምኽታም ካብ እዋን ናብ እዋን እናወሰኸ ኣብ ከተማ ዝነብር ሕብረተሰብ ብቑፅሪ እናዛየደ ይኸይድ ኣሎ። መረዳእታታት ከም ዘመላኽትዎ ኣብዚ ሐዚ እዋን ኣብ ትግራይ 110 ናይ ምክታም ኣፍልጦ ዘለወን ከተማታት እንትህልዋ ኣብዚኣተን ናብ ሓደ ነጥቢ ሽዱሽተ ሚልዮን ዝኸዉን በዝሒ ህዝቢ ከም ዝነብር ድማ ይግመት። ብፍላይ ምስ ስግግር ኢንድስትርያላዊ ልምዓት ተኣሳሲሩ ኣብ ከተማታት ዝነብር ሕብረተሰብ ይዉስኽ ምህላዉ ዝረአ ዘሎ ጭቡጥ ኩነታት እዩ። ይኹን እምበር ኣብተን ከተማታት ዝነብር ዘሎ ህዝቢ ምስ በዝሑ ዝመጣጠን መንበሪ ገዛ ጠለብን ኣቕርቦትን ክመጣጠን ኣይከኣለን። ከምኡ ብምዃኑ ሕቶ ህዝቢ ኮይኑ ኣብ ገለገሊኡ ድማ ክሳብ ከም ሓደ ፀገም ሰናይ ምምሕዳር እናኾነ ዝግምገመሉ ኩነታት እዩ ዘሎ።
ናይቲ ፀገም መንቀሊ እንታይ እዩ ኢልካ እንትርአ በቲ ሓደ ገፅ ውሽጣውን ግዳማውን ወሰኽ በዝሒ ኣብ ከተማ ዝነብር ሕ/ሰብ ይኸውን። በቲ ኻልእ ገፅ ድማ ህንፀት ናይ ሓባር መንበሪ ኣባይቲ ጠጠው ኢሉ ምፅንሑ ዝወለዶ እዩ። እዚ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ቐረብ መሬት ከተማታት ዝርአ ሕፅረት፣ ነባር ትሕዝቶታት መሬት ኣፃፊፍካ ዉሕስነት ሃልዩዎ ክህነፅን ግልጋሎት ክህብን ኣብ ምግባር ዝነበረ ምጉታት እውን ካልእ መንቀሊ እቲ ፀገም እዩ። ካብኡ ሓሊፉ ካብ ገጠር ናብ ከተማ ዝኣተዉ ቦታታት ምስፋሕ ኢሉ እውን ዉዑይ ምንቅስቓ ንግዲ ኣብ ዘለዎም ከባቢታት ዘጋጥሙ ናይ ግልጋሎት ለውጢ ማለት ካብ መንበሪ ናብ ናይ ንግድን ካልእ ስራሕን ግልጋሎትን ምቕያር ዝወለዶ እዩ።
ብመሰረት እዚ ኣብ ትግራይ በብከባቢኡ ነባሪ ከተማ ዝኾነ ህዝቢ ካብ ዓመት ናብ ዓመት ቁፅሩ ብዝወሰኸ መጠን ዝሓቶም ብዙሓት ሕቶታት ነይሮምዎ ሕዚ እውን ኣለዉዎ። ንኣብነት ቀረብ ፅሩይ ዝስተ ማይ፣ ዝርግሐን ኣገልግሎትን መብራህቲ፣ ፅርየቱ ዝሓለወ ሽፋንን ዝርግሐን መንገዲ፣ ስነ ፅባቐ ከተማ፣ ዝኣመሳሰሉ ጉዳያት ብነበርቲ ከተማ እናተደጋገሙ ክለዓሉ ዝፀንሑን ሕዚ እውን ሕቶ ህዝቢ ኮይኖም ብስፍሓት ዝቕፅሉ ዘለውን እዮም። እዚኣቶም ከምዘለውዎ ኮይኖም፣ እቲ ኣብዚ ትሕዝቶ ከልዕሎ ደልየ ዘለኹ ዛዕባ ብዛዕባ መንበሪ ኣባይቲ ነበርቲ ከተማ ብፍላይ ድማ ኣብ ከተማ መቐለ ብማሕበር ተወዲብና መሬት ክወሃበና ገንዘብ ከፊልና ናይ እንፅበ ዘለና ማሕበራት ጉዳይ ዝምልከት እዩ።
ከምቲ ልዕል ኢሉ ዝተገለፀ ኣብ ካልኦት ከተማታት ትግራይ ምስ መንበሪ ኣባይቲ ተዛሚዶም ዝለዓሉ ሕቶታት ከምዘለው ኮይኖም ኣብታ ርእሰ ከተማ ትግራይ ዝኾነት “ሰሜናዊት ኮኾብ” ከተማ መቐለ ብነበርታ ተደጋጊሞምን በዝሒ ብዘለዎ ነባራይን ህዝቢ ማዕረ እቲ ቀረብ ፅሩይ ዝስተ ማይ፣ ዝርግሐን ኣገልግሎትን መብራህቲ ይኹን ካልኦት መሰረታዊ ዋኒናት ዝሓቶ ሕቶ ጉዳይ መንበሪ ኣባይቲ እውን ብስፍሓት ሕትኡ ገይሩ ብተደጋጋሚ ዝሓቶ ግን ድማ መሊኡ ዘይተመለሰ ጉዳይ እዩ። ሕቶ ህዝቢ ክምለስ ሓላፍነት ዝሓዘ መንግስቲ ድማ ክንዲ ዝከኣል ብቐሊሉ ክፍትሑ ዝግብኦም ፀገማት እናፈትሐ ዝመፅአ ኮይኑ ክሳብ ሐዚ ሕቶ እምበር ዘላቐ መፍትሒ ዘይረኽቡ ጉዳያት ምህላዎም ከዓ መንግስቲ ይኹን ነባሪ ህዝቢ ከተማ መቐለ ኣፀቢቑ ይፈልጦም። ንኣብነት ጉዳይ ፅሩይ ዝስተ ማይ መቐለ ካብ ዓመት ናብ ዓመት ዝለዓል ሕቶ ካብ ምዃን ሓሊፉ ክሳብ ሐዚ መሰረታውን ዘላቕን ፍታሕ ኣይረኸበን። ጉዳይ መንበሪ ኣባይቲ እውን ብተመሳሳሊ ዝግለፅ ፀገም እዩ። እዚ ፀገም ብፍላይ ነቲ ማእኸላይን ታሕተዋይን ደረጃ መነባብሮ ዘለዎ ህዝቢ ኣዝዩ እናሃሰዮ ዝርከብ ፀገም እዩ።
እቲ ጉዳይ ከቢድ ዋላ እኳ እንተኾነ ነቲ ፀገም ዝተገንዘበ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ኣብ 2009 ዓ.ም ንሕቶ መንበሪ ኣባይቲ ክምልስ መምርሒ ኣዳልዩ ምሃብ ርእሰ ሓገዝ መንበሪ ኣባይቲ ንነበርቲ ከተማ መቐለ ሓደ ኢሉ ምጅማሩ ዝዝከር እዩ። በዚ ድማ ነቲ ሰናይ ተግባር ዝፈፀመ መንግስትና በቲ ግዘ “የዒስ፣ መንግስትና የለምልም” ተባሂሉ። መንግስቲ እውን ቃሉ ኣየዕበረን ኣብ ፈላማይ ዙር ዕደላ ብ569 ማሕበራት ዝተወደበ ልዕሊ 11 ሽሕ ወገን ተረባሒ ዝኾነሉ “ሚዘር” ተባሂሉ ኣብ ዝተሰየመ ፍሉይ ቦታ መቐለ ኣብ ፅባሕ እታ ታሪኻዊት ዝኾነት 11 ለካቲት 2009 ዓ.ም ነይሩ ዕደላ ቀዳማይ ዙር ዝተሳለጠ። ማሕበራት ቀዳማይ ዙር ዘዝበፅሐን ቦታ ፈሊጠን ኣቐዲመን ብማሕበረን ዘዋፅአኦ ገንዘብ ሒዘን ህንፀት ገዛውተን ናብ ዝጅምራሉ ምርብራብ ኣትየን። ነዊሕ ኣይፀንሐን ከባቢ ባሕቲ ግንቦት 2009 ዓ.ም ዳርጋ ኩለን ማሕበራት ክበሃል ይኽእል ህንፀት ኣባይተን ጀሚረን። እቲ ክያዶ ፅቡቕን መንግስቲ እውን ዝተመስገነሉን ስራሕ ኮይኑ። ሐዚ እውን ከይዲ ህንፀት መንበሪ ኣባይቲ ርእሰ ሓገዝ ቀዳማይ ዙር ፅቡቕ ይኸይድ ምህላው ኣብ ፈላማይ ሰሙን ወርሒ ጥቅምቲ 2010 ብመራኸብቲ ማዕኸናት ተመሓላሊፉ ከም ሓደ ወገን እውን ተሓጒሰሉ። ናብቲ ህንፀት ዝካየደሉ ከባቢ ከይድካ ብዓይንኻ እንትትርኢ እውን ኣብ ሃይሃይታ ስራሕ ምህላው ምንቅስቓስን ለውጥን እቲ ከባቢ ዘመላኽት እዩ። “ቀዳማይ ዙር ዝኣተው ኣባላት መሬት ተዓዲሎም!” ኢልካ እውን መንፈሳዊ ቅንኢ ትፈጥር።
እቲ ሐዚ ከልዕሎ ደልየ ዘለኹ ናሃተይ ናይ ብሕተይ ሕቶ ጥራሕ ዘይኮነስ ናይ ልዕሊ 400 ማሕበራትን ኣብ ውሽጠን ናይ ዝተሓቖፍና ልዕሊ 8‚000 እንኸውን ኣባላት ማሕበርን ካልአይ ዙር ርእሰ ሓገዝ ህንፀት ኣባይቲ ከተማ መቐለን ዝምልከት ሕቶ እዩ። “ገዛና ወይ ገንዘብና?” ክብል ድማ ተገዲደ። እቲ ጉዳይ ፍሉጥን ብመራኸብቲ ሓፋሽ እውን ዝተቓልሐን እዩ። ኣብ ከተማ መቐለ እንነብር ኣብ ዝተፈላለየ ስራሕቲ እንሰርሕ ከምኡ እውን መምርሒ ዝፈቕደሎም ካብ መቐለ ወፃኢ ዝኾኑ ወገናት “ደድሕሪ ማሕበራት ቀዳማይ ዙር ብማሕበር መሬት መስርሒ ገዛ ክወሃበኩም ስለዝኾነ ተወደቡ” ተባሂልና። ቅልጣፈ ስራሕን መልሲ ሕቶ ህዝብን ቀዳማይ ዙር ርኢና ድማ ኣባላት ካልኣይ ዙር ዝኾና ወገናት መምስ እንፈልጦ ሰብ ሕብረት ብምፍጣር ማሕበራት መስሪትና። በዚ ድማ ናተን ዝተመደብናለን ማሕበራትና ነናይ ባዕልና ስምምዕነት ብምሓዝ ስያመ ማሕበር ሂብናየን። ገሌና ተለቂሕና፣ ገሌና ንብረትና ሸይጥና፣ ገሊኡ ፅቡቕ ናይ ምቑጣብ ልምዲ ዝነበሮ ሰብ እውን ኣቐዲሙ ዝቖጠበን ገንዘብ ኣትሒዝና ሕጋውነት ኣውፂእና ብማሕበር ተወዲብና።
በቲ ግዘ ንመመዝገቢ ኣባልነት ዝኸኣለ ወይ ዓቕሚ ዝረኸበ 120 ሽሕ ብር ከፊሉ። ዓቕምና ንእስ ዝበለ ድማ እታ ዝተሓተት (ዝነኣሰት) መመዝገቢት ዝተብሃለት 48 ሽሕ ብር ምስ ንካሕሳ መሬት ክኽፈል ዝተብሃለ 5000 ብር ድምር 53 ሽሕ ብር ናብ ደደቢት ማይክሮ ፋይናንስ ኣታዊ ግበሩ ምስተብሃልና ብመሰረት መምርሒ ብሕጋዊ ቅብሊት ኣታዊ ገይርና። እዚ ዝገበርናሉ ወርሒ መጋቢት 2009 ዓ/ም ምዃኑ እዩ። ካብ መጋቢት 2009 ዓ/ም ክሳብ እዛ ፅሕፍቲ ዝፀሓፍኩላ ወርሒ ጥቅምቲ 2010 ዓ/ም ዝሓለፉ ኣዋርሕ በዝሖም ሸሞንተ ወርሒ እዩ።
ብመሰረት እቲ ልዕል ኢሉ ዝተገለፀ መጠን ገንዘብ እንተንኣሰ ኣብ ሓደ ማሕበር ማለት ድማ ብዝነኣሰ ክፍሊት 53 ሽሕ ብር ሒሳብ ሓደ ሚልዮንን 60 ሽሕን ብር ናብ ደደቢት ማይክሮ ፋይናንስ ኣታዊ ከም ዝተገበረ ምግንዛብ ይክኣል።እዚ ብዝንኣሰ መጠን እዩ እምበር ካብ ማሕበርና ኣታዊ ዝተገበረ ግን ልዕሊኡ እዩ። ንሱ እውን 11 ኣባላት ብ120 ሽሕ ብር ትሽዓተ ኣባላት ድማ 53 ሽሕ ብር ኢና ኣታዊ ገይርና። እዚ ማለት (11 ኣባላት ብ120 ሽሕ ብር ኣታዊ ዝገበርዎ መን ገንዘብ ሓደ ሚልዮንን 320 ሽሕ ብርን ከምኡ እውን ትሸዓተ ኣባላት ኣታዊ ዝገበርዎ 53 ሽሕ ብር= ብድምሩ 477 ሽሕ ብር እዩ ዝኸውን።ብመሰረት እዚ ጠቕላላ ካብ ማሕበርና ሓደ ሚልዮንን 797 ሽሕን ብር እዩ።
ከምዘለኒ ሓበሬታ ድማ ኣብ ካልኣይ ዙር ዝተመዝገባን ኣፍልጦ ዝተውሃበንን በዝሒ ማሕበራት ልዕሊ 400 እየን። ከም ዘለኒ ሓበሬታ በዝሒ ኣብ ካልኣይ ዙር ዝተወደባ ማሕበራት ልዕሊ 400 ዋላ እንተኾና ብ400 ከም መበገሲ ክወስድ እሞ ኣብዚአን 8000 ኣባል ኣሎ ማለት እዩ። ምኽንያቱ ኣብ ሓደ ማሕበር 20 ኣባላት እዮም ክውደቡ ዝግባእ። ኣብ ውሽጢ 400 ማሕበራት ዝተወደበ በዝሒ ኣባል በቲ ኣብ ማሕበርና ዘሎ ኣባል ኣታዊ ዝገበሮ መጠን ገንዘብ እንተይኮነስ በታ ዝንኣሰት 53‚000 ብር እንተወሲድናዮ ድማ ካብ ሓደ ማሕበር ሓደ ሚልዮንን 60 ሽሕን ብር ኣታዊ ክኸውን ምኽኣሉ ንግንዘብ። በዚ ኣገባብ እዚ ካብቲ ከም መበገሲ ዘቕመጥኩዎ ኣብ 400 ማሕበራት ዝተወደበ 8‚000 ኣባል (8‚000 ኣባላት ዘዋፀእዎ መጠን ገንዘብ እንትባዛሕ 53‚000 ብር ድምሩ 424 ሚልዮን ብር ) ናብ ደደቢት ማክሮ ፋይናንስ ኣታዊ ኮይኑ ኣሎ ማለት እዩ።
ስለዚ እቲ ገንዘብ፣ ገንዘብ ዝተፈላለየ ፀገም ናብራ ዘለና ሰባት እዩ። መሬት ብእዋኑ ክወሃበና፣ ገዛ ክንሰርሓሉ፣ ገዛ ሰሪሕና ካብቲ ወግሐ ፀብሐ “ማይ ኣፍሲስኩም”፣ “መብራህቲ ኣጥፍኡ”፣ “ክራይ ገዛ ወስኹ” እንበሃለሉ ዘለና ገዛ ክራይ ከናግፈና ዝኸፈልናዮ ገንዘብ እዩ። “ኣብ ልዕሊ ድኽነተን ምራኸን ትሞተን” ከምዝበሃል ናብራ ከተማ ፀርፀር እናበለና ካብ ዝእረ ኣራሪና ዝኸፈልናዮ ገንዘብ ወለድ ይሕሰበሉ ድዩ ዘሎ ወይስ መኻን ገንዘብ እዩ? እዚ ሓደ ሕቶይ እዩ።
ካልኣይ፣ ብስሩ እቲ ካልኣይ ዙር ዕደላ መሬት መስርሒ ገዛ ርእሰ ሓገዝ ደሃዩ ኣሎ ዶ? ኣብዚኣ መልሲ ክትህቡና ትፅቢት እንገብረልኩም ትካላትን ኣብያተ ዕዮን መልሲ ሃቡና። ደደቢት ማይክሮ ፋይናንስ፣ ምምሕዳር ከተማ መቐለ፣ ቢሮ ልምዓት ከተማን ንግድን ኢንዳስትርን፣ ኤጀንሲ ልምዓት ኣባይቲ ክልል ትግራይ ዝኣመሰልኩም ትካላትን ኣብያተ ዕዮን መልስኹም ንፅበ ኣለና። እቲ ሕቶ ቀሊል ሕቶ ኣይኮነን። ቅልጡፍ መብርህን መልስን ዘድልዮ ውራይ ብዙሓት እዩ እሞ መልስኹም ሃቡናታ። እንዳ ምስንዳእ ጋዜጣ ወይን እውን ነዚ ሕቶ ኣብ ጫፍ ክሳብ ዝበፅሕ ተኸታቲልኩም መልሲ በዛ ንፈትዋ ጋዜጣ ከም እትእንግዱና ትፅቢትናን እምነትናን እዩ። ደሓን ቀንዩ!


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
“ትመስል መንግሥተ ሰማያት ኅጠተ ሰናፔ እንተ ነሥኣ ብእሲ ወዘርኣ ውስተ ገራህቱ/ መንግሥተ ሰማያት ሰብ ወሲዱ ኣብ ግራቱ ዝዘርኣ ፍረ ኣድሪ እያ እትመስል።” (ማቴ. 13፡31-32)
ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ወንጌለ መንግሥት ከስተምህር ከሎ ብሥነ ፍጥረት ምሳሌ ገይሩ ይምህር ነበረ። ነዚ ዝገበረ ንሥነ ፍጥረት ምምርማር ናብ ፈጣሪኻ ምፍላጥ ስለዘብጽሕ እዩ። ሰብ ንፈጣሪኡ እንተ ፈሊጡ ድማ ሃይማኖት ይሕሉ፡ ሃይማኖት ምስ ሓለወ ድማ ናይ እግዚአብሔር ሰብ ይኸውን። ሰብ መኅደሪ እግዚአብሔር እንተ ኾይኑ፡ ይትረፍ ነቲ ዓበይቲ ኃጣውእ፡ ንናኣሽቱ ኃጣውእ’ውን ኣይፍጽምን እዩ።
ከምቲ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ኣብ መልእኽቱ፦ “አንትሙ ታቦቱ ለእግዚአብሔር / ንስኻትኩም ናይ እግዚአብሔር መኅደሪ ኢኹም” ዝበሎ ሰብ ኣብ ሃይማኖቱ ጸኒዑ ትእዛዛት እንተ ፈጸመን ብሕግን ሥርዓትን እንተተመርሐን መኅደሪ እግዚአብሔር ንምዃን ይበቕዕ።
ዋላ እኳ ዅሉ ክርስቲያን መኅደሪ እግዚአብሔር እንተኾነ፡ ነቲ ክርስቲያን ምዃኑ ዝፍለጠሉ ቤተ ክርስቲያን የድልዮ እዩ። ቤተ ክርስቲያን ማለት ሥርዓተ ኣምልኾ ዝፍጸመሉ፣ ስብሐታትን ውዳሴያትን ዝበጽሓሉ፡ ቅዱስ ሥጋኡን ክቡር ደሙን ዝዳለወሉ ነገረ ሃይማኖትን ሥርዓትን ትውፊትን ዝንገረሉ . . . ቤተ እግዚአብሔር እዩ።
ንቤተ ክርስቲያን ዝበለጸ ጌጻ ቕዱስ ወንጌል እዩ። ቃል ወንጌል ንዘለዓለም ሓድሽ ሕጊ ብምዃኑ ኽስበኽ ከሎ ዅሉ ሳዕ ሓድሽ እዩ። ንሰብ ዘለዓለም ምስ ታሪኹ እናሐደሶ ይነብር። በዚ መሠረት ስብከተ ወንጌል፡ ጊዜን ኩነታትን ዶብን ወሰንን ከይገትኦ ኣብ ኵሉ ኺስበኽ ይነብር።
ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብምሳሌ ኺምህር ከሎ፡- “ትመስል መንግሥተ ሰማያት ኅጠተ ሰናፔ እንተ ነሥኣ ብእሲ ወዘርኣ ውስተ ገራህቱ ወይእቲ ትንእስ እምኵሉ አዝርእት ወሶበ ልኅቀት ተዐቢ እምኵሎን አሕማላት ወትከውን ዕፀ ዐባየ እስከ ያጸልሉ አዕዋፈ ሰማይ ታሕተ አዕፁቂሃ/ መንግሥተ ሰማያት ሰብ ወሲዱ ኣብ ግራቱ ዝዘርኣ ፍረ ኣድሪ እያ እትመስል። ንሳ ድማ ኻብ ኵሉ ኣዝርእቲ ትንእስ፡ ምስ በቘለት ግና ኣዕዋፍ ሰማይ መጺአን ኣብ ጨናፍራ ኽሳዕ ዜዕርፋ ኻብ ኵሉ ተኽሊ ኣሕምልቲ ዝዓበየት ኦም ትኸውን።” (ማቴ. 13፡31-32) ብፍረ ኣድሪ እተመሰለት ብዛዕባ መንግሥተ ሰማያት እትሰብኽ ወንጌል እያ።
ወንጌል ሓንቲ ፍረ ኣድሪ ኾይና ተዘሪኣ እልፍ ኣእላፍ ፍረ ኣፍርያ። እቶም ዓሠርተው ክልተ ስድራ እግዚአብሔር ንጊዜኡ ቅዱሳን ሓዋርያት ነይሮም። ደኃር ሰብዓን ክልተ ኣርድእትን ሠላሳን ሽዱሽተ ቅዱሳት አንስትን ተወሲኾም፡ ብድምር ሚእትን ዕስራን ስድራ ኾይኖም።
ድኅሪ ዕርገት ጐይታ፡ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ዝተቐበሉ ሓዋርያትን ኣርድእትን ካብ ምኵራብ ወፃኢ እናሰበኹን እናእመኑን ፈረዩ። በዓል ቀዳሜ ሰማዕት ቅዱስ እስጢፋኖስ ዘፍረይዎም ኣብ ውሽጢ ቝሩብ መዓልትታት ሸሞንተ ሽሕ ማኅበረ እስጢፋኖስ ዝተባህሉ ማኅበር ኮኑ።
ቅዱሳን ሓዋርያት ናይ ጽድቂ መሃንድሳት ኾይኖም ኣብ ዘዝበጽሕዎ ቦታ ኣብ ኣርባዕተ መኣዝን ዓለም፡ ስብከተ ወንጌል እናኣስፍሑ ምእመናን እናኣብዝኁ ሓነፅቲ ቤተ ክርስቲያን ኮኑ። መራሕቲ ሃይማኖት ጓሶት ሕዝቢ ዝኾኑ ጳጳሳት፡ ኤጲስ ቆጶሳት፡ ካህናትን ዲያቆናትን ሸሙ። እዚ ሥርዓትን ሢመትን’ዚ ናብ ሰዓብቶም ዝወራረስ ዝመኃላለፍ ስለዝኾነ ክሳዕ ሎሚ እናቐጸለ ይርከብ።
ቀጺሎም ሓዋርያነ አበው፡ ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን፡ መምህራነ መጻሕፍት፡ ንጽሩይ ዘርኢ ቤተ ክርስቲያን ካብ ክርዳድ መናፍቕነት ሓልዮም፡ ትምህርተ ሃይማኖት ኣጽኒዖም ፍትሕ መንፈሳውን ሥጋውን ሠሪዖም ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ከም ዝሰጋገር ገበሩ።
እንሆ ድማ ዕርበት ዘይብላ ፀሓይ ስብከቶም ንዘለዓለም ብምልኣት ኣብ ቤተ ክርስቲያንን ሕዝበ ክርስቲያንን ተብርህ ኣላ። እዛ ብስሙ ዝተሓንፀት ቅድስት ቤተ ክርስቲያን መሠረታን ሕንፃኣን ሃይማኖት፡ መጽለሊኣን መንደቓን ሥነ ምግባር፡ ቀጽራ ሰላምን ፍቕርን፣ ሓነፅታን ኣዕኑዳን ሊቃነ ጳጳሳትን ጳጳሳትን ኤጲስ ቆጶሳትን ቀሳውስትን ዲያቆናትን፡ ግርማኣ ሕዝበ ክርስቲያን፣ ኣኽሊላን ዘውዳን ባዕሉ እግዚአብሔር ስለዝኾነ ንዘለዓለመ ዓለም ፅንዕቲ ኾይና ትነብርን ትንበርን፡ ኣሜን።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ዝነበረ ኣቶ ሃይለ ወልደትንሳኤ `ድሩዕ `፡ ዓሪፉ እንተኾይኑ መንግስቲ ከፍልጥ ሓዉ ኣቶ ሰንጋል ወልደትንሳኤ መጸዋዕታ ኣቕሪቡ።
ኣቶ ሰንጋል ከምኡ ዝበለ፡ `ድሩዕ ` ዝሓለፈ ወርሒ ጥሪ ኣብ ቤትማእሰርቲ ዕራዒሮ ዓሪፉ ዝብል ብማሕበራዊ-መራኸብታት ብሰፊሑ ድሕሪ ምዝርግሑ`ዩ።
ኣቶ ሰንጋል ካብ ቦስተን ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃቦ ቃለ-መጠይቕ፡ ሰባት፡ ን 17 ዓመታት ብዘይክስን ፍርድን ብዘይ ምብጻሕ ቤተሰብን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከምዝበልዩ ምግባር፡ ካብኡ ዝኸፍእ ግህሰት ሰብኣዊ መሰለ የለን ኢሉ።
ሚንስተር ሃይለ ወልደትንሳኤ፡ ኣብ ኤርትራ ጽገናዊ-ለውጢ ይገበር፡ ምርጫ ይካየድ፡ ብህዝቢ ዝጸደቐ ግን ትግባሬኡ ዝተወንዘፈ ሕገ-መንግስቲ ይተግበር ዝብል፡ ቅሉዕ መልእኽቲ ካብ መንጎ ዘውጽኡ ጉጅለ-15 ሓደ ክኸውን ከሎ፡ ኣብ 2001 ካብ መንጎ ተታሒዞም ዝተኣስሩ 11 ሰበ-ስልጣን ሓደ`ዩ። ካብኣቶም ዛጊድ ዝወጸ የለን።
እቶም ሰበ-ስልጣን ሕማቕ ኣተሓሕዛ ከምዝግበረሎምን፡ መብዛሕቲኦም ሞይቶም ክኾኑ ይኽእሉ`ዮም ተባሂሉ ከምዝእመንን ዓለም-ለኸ ተሓለቕቲ መሰላት ይገልጹ። መንግስቲ ግን ዘረጋገጾ ነገር የለን።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዖ ይክኣል።


text:
ዓርቢ ዝጀመረ ቀንዲ ውድድራት ኦሎምፒክ ሎሚ‘ውን ቀፂሉ ውዒሉ‘ሎ።
ኣብ‘ዘን ዝሓለፋ ኣርባዕተ መዓልታት፣ናይ ሓፂርን ነዊሕን ርሕቀት ውድድር ጉያ ሓዊሱ፣ብርክት ዝበሉ ዓይነት ስፖርታዊ ውድድራት ይሳለጥ‘ሎ።ገሊኡ መፃረዪ ገሊኡ ድማ መዛዘሚ።
ዓርቢ ምሸት እታ ኣብ ቤይጅንግ ድርብ ሜዳልያ ወርቂ ኣብ ሓሙሽተን ዓሰርተን ሽሓት ዝዓተረት ወርቅነሽ ዲባባ፣ሳልሳይ ሜዳልያ ኦሎምፒክ ረኺባ‘ላ።ዝናኣድ ቅዲን ኣፈፃፅማን ጉያ ተጠቂማ‘ያ ተዓዊታ።ጥሩነሽ ዲባባ ንራብዓይ ሜዳልያ ዘብቃዓ ተሳትፎ ኣብ ሓሙሽተ ሽሕ ሜትሮ ፅባሕ ሰሉስ ኣብ ናይ መፃረዪ ውድድር ክትሳተፍ ምኻና ዓለም-ለኸ ፈደረሽን ኣትሌትክስ ዘውፀኦ መደብ ይሕብር።መሰረት ደፋር‘ውን ክትሳተፍ‘ያ።
ሰንበት ውድድር ማራቶን ተካይዱ‘ሎ።ካብ ኢትዮዽያ ሰለስተ ቲቂ ገላኔ፣ ሓፍቲ ጥሩነሽ ዲባባ ማሬ ዲባባን ኣሰለፈሽ መርግያን፣ካብ ኤርትራ ሓንቲ ረሓሰት መሓሪ ተሳቲፈን ነይረን።
ውፅኢት ቲቂ ገላኔ ቀዳመይቲን ተሸላሚት ሜዳልያ ወርቂ ክትከውን ከላ፣ ማሬ ዲባባ መበል ፳፫፣ኣሰለገሽ መርግያ መበል ፵፪፣ኤርትራዊት ረሓሰት መሓሪ ድማ መበል ፶፱ ኮይነን ኣለዋ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ኣብ ዓሰርተ ሽሕ ሜትሮ ልዑል ትፅቢት ዝፀንሖም ኢትዮዽያውያንን ኤርትራውያንን ካብ‘ቲ ኣብ ኦሎምፒክ ቤይጅንግ ዝነበሮም ተሳትፎ ኣዝዩ ዝታሓተ ምንቅስቃስን ውፅኢትን ኣርእዮም እዮም ነቲ ውድድር ዛዚሞምዎ።
ካብ ወገን ኢትዮዽያ ቀነኒሳ በቀለ፣ሓው ታሪኩ በቀለን ገ/እግዚሄር ገ/ማርያምን ክኾኑ ከለው ካብ ወገን ኤርትራ ድማ ንጉሰ ተስፋልደት፣ ተክለማርያም መድህንን ዘርእሰናይ ታደሰን‘ዮም ተወዳዲሮም።ውፅኢት ታሪኩ በቀለ ሳልሳይ፣ቀነኒሳ በቀለ ራብዓይ፣ዘርእሰናይ ታደሰ ሻድሻይ፣ተክለማርያም መድህን ሻውዓይ፣ገ/ሄር ገ/ያም ሻምናይ፣ንጉሰ ተስፋልደት መበል ፲፮ ኮይኖም ነቲ ውድድር ዛዚሞም።
ኣብ ቅድሜና ይፅበዩና ዘለው ውድድራት ሸሞንተ ሚእቲ፣1,500፣ሰለስተ ሽሕ ሜትሮ መሰናክል፣፭ ሽሕ ብክልቲኡ ፆታ ከምኡውን ማራቶን ደቂ ተባዕትዮ‘ዩ።
ሰደቃ ሜዳልያታት ክንሪኢ ከለና፣ዓባይ ብሪጣንያ ብሰለስተ ኣውርቅቲ፣ ሓደ ብሩርን ቀዳመይቲ፣ጃማይካ ብክልተ ኣውርቅቲ፣ሓደ ብሩርን ሓደ ነሓስን ካልአይቲ፣ኢትዮዽያ ብክልተ ኣውርቅትን ሓደ ነሓስን ሳልሰይቲ ኮይነን ነቲ ውድድራት ይመርሓ ከምዘለዋ IAAF ዘውፀኦ መግለፂ ይሕብር።


text:
ፀጋን ዕዳን ሽመት መናእሰይን፤ ፖለቲካዊ ትርጉሙን!
(ድወት፡ 01-06-2010)
መእተዊ
-----------
ኣብ ሓደ ዓዲ ዝህልው ፖለቲካዊ ኩነታት ዝውሰን ነቲ ፖለቲካ ወሳኒ ግደ ብዘለዎ ሓይሊ እዩ። ስለዝኮነ ኣብ ርእሰ ማላዊ ኢኮኖሚ ዘለዋ ዓዲታት እቲ ርእሰ ማል ወሳኒ ግደ ኣለዎ። ኣብ ወተሃደራዊ መንግስቲ ዝለወን ዓድታት እቲ ወተሃደራዊ ሓይሊ ዓብዪ ግደ ኣለዎ። ኣብ ዴሳዊ ስርዓት ዘለወን ዓድታት (ዛጊድ ክንድቲ ዝግባእ ዝተፈጠራ ዋላ ኣይኹና) እቲ ዴሳዊ ፖለቲካዊ ባይታ ወሳኒ ግደ ኣለዎ። ሓይሊ ሓንቲ ሃገር ካብ ፓለቲካዊ ቁጠባዊ ባህሪኣ እዩ ዝብገስ።
ካብዚ ብምብጋስ ኣብ ከም ዓድና ዝበላ ልምዓታዊ ዓዲ (ዲቨሎፕመንታል ስቴት) ክፈጥራ ዝፅዕራ ሃገራት እቶም ናይ ልምዓታዊ ዓዲ ባእታታት ማለት እውን (ልዕሊ ኹሉን ቅድሚ ኹሉን) ተሳትፎ ሓፋሽን ኢድ ኣእታውነት መንግስቲ ኣብ ዝተመረፁ ጉዳያትን ዓብዪ ግደ ኣለዎም። ተሳትፎ ሓፋሽ ኣብ ህንፀት ልምዓታዊ መንግስቲ ዘይትካእ ግደ ኣለዎ ክብሃል እንተሎ ንሱ እቲ ዝገዘፈ ሃፍቲ፣ ጭቡጥ ፀጋን ቀልጢፍካ ናብ ተግባር ክሰጋገር ዝኽእልን ብምዃኑ እዩ። ብተመሳሳሊ መንገዲ ኢድ ዓውደ ውልቀ ኣትራፋይ ባህሪ ስለዘለዎ፤ ክኸውን እውን ስለዝግባእ፤ ንሱ ኣብ ዘይበፅሓሎም ዓውድታት ልምዓት ዋላ ከሲሩ (እዚኣ ክስምረላ ኣለዎ) ዋላ ኸሲሩ ልምዓት ንምርግጋፅ የኽእል እዩ ተባሂሉ ዝእመነሉ ናይ መንግስቲ ኢድ ኣእታውነት እዩ። እዘን ክልተ ባእታታት እዚአን (በይንተን ኣይኮናን) ኣብ መሪሕነት ዝግበር ለውጢ ከመይ ይፀልወን ዝብል ኣብዚ ሓፂር ትንተናዊ ፅሑፍ ንምርኣይ ክንፍትን ኢና።
ኣመራርሓ እንታይ እዩ?
------------------------
ኣብ ከም ዓድና ዝበላ ዘይማዕበላ ሃገራት ብኽልተ መንገድታት ኣመራርሓ ክህልዎ ዝግባእ ተልእኾ፣ ክውንኖ ዝግባእ ስብእና፣ ክሓስቦ ዘለዎ ሓሳብን ንሱ ዝወልዶ ተግባርን ብግጉይ መንገዲ ይርድእኦ/ንርድኦ። እቶም ኣረዳድኣታት፦
ሀ) ባህላዊነት፦
---------------
ከምቲ ዝፍለጥ መስፍናውነት ካብ ዝብሃል ክፍለዘበናት ዝዘለቐ ኣተሓሳስባ ዝመፀ ማሕበረሰብ እዩ ዘለና። መስፍናዊ ስርዓት ካብ ዝወድቕ ገና ኣርብዓ ዓመቱ እዩ። እቲ መስፍናዊ ስርዓት ንመሰረታዊ ናይ ምሕደራ ባእታታት ማለት እውን ዲሞክራሲ፣ መንግሰቲ፣ መንግስታውነት፣ ኣመራርሓ፣ ህዝቢ፣ ህዝባውነት ወዘተ ዝበሉ ፖለቲካዊ ኣብያተ ትምህርቲ (school of thoughts) በቲ ክኾኑዎ ዝግባእን 21 ክፍለዘበን ዝፈቕዶን ዝጠልቦን ልክዕ ክንርድኦም ኣይገብርን። ብፍላይ ከም ሃገር፤ መራሕቲ ኣብ ህዝባዊ መድረኽ ንተልእኾ ራራ ህዝቢ ተመሪፆም ግን ድማ ናብቲ ነባር ኣተሓሳስባ ዘዒሙሉ ኩነታት ይርአ። ህወሓት ብፍላይ ኣብ ሓራ መሬት ትግራይ ዝተፃወተቶ እዞም ነገራት እዚኦም ናብ ህዝቢ ክኣትዉ ናይ ምግባር ስራሕ ህዝቢ ትግራይ ንቕሕ ክብል ኣኽኢልዎ እዩ። ግን ምሉእ ብምሉእ ካብቲ ባህላውነት ወፂኡ እዩ ኢልካ ምድምዳም ኣይከኣልን። ከምኡ ዘይከኣለሉ ሓደ ምኽንያት እቲ ናይ ህንፀት መንገዲ ባዕሉ ነዊሕ ጊዜ ዝወስድ፣ ብትካላዊነት ዝረጋገፅን ከም ሓደ ናይ ሳይንስ ባህሪ ተወሲዱ፣ ዝብርኽን ዝዓብን ብምዃኑ ጊዜ ስለዝጠልብን እዩ። ልዕሊ ኩሉን ብዘሕዝን ኩነታትን ድማ እቲ ህዝቢ ንዘበናት ሒዝዎ ዝመፀ ሃገር በቆል ክብርታት እናተጠሓሱ ዝኸዱሉ ኩነታት ተራእዩ።
ለ) ምኹላፍ ዕብየት
---------------------
ካልእ ካብኡ ቀልጢፍና ክንወፅእ ዘይገበረ ምኽንያት ድማ ኣብ መንገዲ ክኹለፍ ምኽኣሉ እዩ። ከምቲ ኣባል ፈፃሚት ስራሕ ህወሓት ኣይተ ጌታቸው ረዳ ብትኽክል ዝበልዎ እቲ ስትራተጂክ መሪሕነት እንትልስልስ ጉሙሄራት ተፈጢሮም ህዝቢ ትግራይ ባዕሉ ተሰዊኡ ኣብ ዘመፅኦ ስርዓት እሞ ባዕሉ ድማ ንዝመረፆም ደቁ ምፍራሕ ዝጀመረሉ ኩነታት ተፈጢሩ። ህዝቢ ተሸቑራራይ ዝገብር ኩነታት ተፈጢሩ። እዚ ተመሊሱ ናብታ ባህላውነት ኣትዩ ንመራሕቱ ክፈርሕ በሪ ምኽፋቱ እዩ ዘርኢ። ኣብዚኣ ዘላ ቀንዲ ነጥቢ እታ ምፍራሕ እትብል እያ። ፊት ንፊት ተካቲዕኻ ረቲዕኻ ክትወፅኣሉ እትኽእል ባይታ ክትስእን እንተለኻ ናብ ምፍራሕ ትኣቱ፤ ምፍራሕ ድማ ምልኪ ይወልድ። አቲ ኣብ ገድሊ ዝነበረ ናይ ፍትሒ ኩነታት፣ ዲሞክራሲ ወዘተ ባህሊ ንምግባር ዝተኸየደ ነዊሕ ክያዶ ወዘተ ብዝገርም ኩነታት እናተቐየረ ኣመራርሓ እንታይ ክኸውን ኣለዎ ኣብ ዝብል ኣፈላላይ ትርጉም ክፍጠር ምኽንያት ኮይኑ።
እዞም ክልተ ነጥብታት (ካልኦት እውን ምዝርዛር ይከኣል) መርኣዪ እቲ ካልእ ትርጉም እናተዉሃቦ ዝመፅአ ናይ ኣመራርሓ ፍታሕ ገይርካ ክውሰዱ ዝኽእሉ እዮም። ክልተ ድኣ ንብሎም ኣለና እምበር ተመጋገብትን ዝተኣሳሰሩን እውን እዮም። እቲ ኣብ ህዝብና ዝቦቖለን ካብ ጊዜ ናብ ጊዜ እናተመሓሸ ክኸይድ ዝግብኦ ዝነበረን ናይቲ ህዝቢ ናይ ነባር ጥንታዊ ኮነ ብህወሓት ዝመፀ ናይ ኣተሓሳስባ ዕብየት ኣብ መንገዲ ክኹለፍ ግድን ኮይኑ። እዚ ድማ ኣመራርሓ እንታይ እዩ ዝብል ግቡእ መልሲ ከይተውሃቦ ቀፂሉ፤ ኣብ መወዳእታ እቲ ሕዚ ዝርአ ዘሎ ፖለቲካዊ ሽግር ወሊዱ።
ግደ መንእሰይ ኣብ ምቕያር እዚ “ስታትስኮ”
-------------------------------------------------
ንምንታይ እዩ መንእሰይ መንእሰይ ዝብሃል?
መንእሰይ ዝበሃል ክፍሊ ዕድመ ብዝተፈላለዩ ትካላት ዝተፈላለየ ዕደመ መሰረት ዝገበረ ወሰነ ትርጉማት እንትውሃቦ ንዕዘብ። ማሕበር መናእሰይ ትግራይ ንኣብነት ኣብ ክሊ ዕድመ 18 ክሳብ 35 ዘሎ መንእሰይ እዩ መንእሰይ ዝብሎ። ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝወፅአ ምስዚ ብዙሕ ዘይፈላለ ክሊ ዕድመ እውን ኣሎ።
ዋላ እኳ ዕድመ ንፉዕ መራሒ ንምዃን ወሳናይ ግደ ኣለዎ እንተዘይተብሃለ ንመሰረታዊ ናይ መሪሕነት ባህርታት ግና እዚ ሓይሊ እዚ ናብ መሪሕነት ክመፅእ ምግባር ዘለዎ ኣስተዋፅኦ ሰፊሕ እዩ። እዞም ዝስዕቡ ቀንዲ ነጥብታት መቐየሪ “ስታትስኮ” ኢልካ ምምዛዝ ይከኣል።
ሀ) ተምሃራይነት፦
-------------------
እታ ዓዲ በዚ ሕዚ ዘላቶ ፖለቲካል ኢኮኖሚ እንትትርአ ቆልዓ እያ። ብዙሕ ነገራታ ገና ኣይዓበየን። ናይ ቁጠባ ኩነታታ ገና ሰለይ ዝብል ዘሎ እዩ። ፖለቲካዊ ባይትኣ ኣይሰፍሐን። ፍርሕ ትብዕ እናበለ ኣብ ምፉሓኽ ዘሎ ዓውዲ ዘሎ እዩ። ናይ ዲሞክራሲ ኩነታትና ገና ኣይጠንከረን። ናይ መረፃ ኩነታት፣ ናፅነት ፕሬስ፣ ናይ ዲሞክራስያዊ ትካላት ብርትዐ፣ ዓቕምን ቅዋምን ትካላት ሚደያ ወዘተ ገና ዘይተሰጣጠመ ነገር ኣለወን። ማሕበራዊ ህይወት ህዝብና እውን ካብዚኦም ዝተቐድሐ ብምዃኑ ክንድቲ ዝድለ ዝኸደ ኣይኮነን። ሰለዚ ኩሉ ነገራ ቆልዓ (infant) እያ እዛ ዓዲ።
ነዞም ከምዚ ዝበሉ ገና ኣብ ታሕቲ ዘለዉ ናይ ዕብየት ዓውድታት ናብ ዝሓሸን ዝማዕበለን ኩነታት ንምውፃእ ማለት እውን “ስታትስኮ” ንምቕያር ሓይሊ የድሊ። ሓይሊ ዝበሃል እንታይ እዩ?
@ትምህርታዊ ዓቕሚ፦
---------------------
ምሁር ዝበሃል ከም ኣገላልፃ ብዙሓት ምሁራን (ዓለም ዝተሰማመዐትሉ) ሰለስተ ነገራት ማእከል ይገብር። ንሳቶም እውን፦
• ኣብ ዙርያ ሓደ ርእሰ ጉዳይ ወይ ዓውዲ ዝተፈለየ ፍልጠት (specialized knowledge) ምህላው
• ኣብ ዙርያ ሓደ ርእሰ ጉዳይ ወይ ዓውዲ ዝተፈለየ ክእለት (specialized skill) ምህላው
• ህዝባዊ ዝኾነ (ብዛዕባ ኣመራርሓ ንዛረብ ስለዘለና) ዝተስተኻኸለ ኣረኣእያ (attitude) ምህላው
እዮም። እዞም ነጥብታት እዚኦም እውን ነንባዕሎም ይዛመዱ። ሓደ ናይቲ ሓደ ውፅኢት ይኸውን። እቲ ካልእ በቲ ሓደ ይግለፅ ወዘተ እዮም። ስለዚ እቲ ዝተምሃረ ዝብሃል እቲ መንእሰይ እዩ። መንእሰይ ናብ ኣመራርሓ ምምፅኡ ኣገዳሱ እዩ እንብል እውን በዚ ምኽንይት እዩ። እቲ መንእሰይ ዝተምሃረ ምዃኑ ጥራይ ግን ኣይኮነን ናብ መሪሕነት መፂኡ ፖለቲካዊ ትርጉም ዘለዎ ለውጢ ከምፅእ ዝኽእል ተባሂሉ ዝሕሰብ። እንታይ ድኣ? ካብ ዕለታዊ ተግባሩን መዓልታዊ ውዕሉኡን ናይ ምምሃር ቅሩብነት እውን ኣለዎ፤ ካብቲ ብዕደመ ዝደፍአ ንላዕሊ።
@ ሰፊሕነት
-----------------
መንእሰይ እቲ ዝሰፍሐ ዲሞግራፊክ ክፋል ማሕበረሰብ እዩ። ኣብዛ ሃገር ካብቲ ህፃን ኮነ ሽማግለ ንላዕሊ መንእሰይ እዩ ዝበዝሕ። ምብዝሑ ወይ ሰፊሕነቱ ዘመላኽቶ ብርክት ዝበሉ ነጥብታት ኣለዉ። እቲ ሓደ ናይቲ ዝሰፍሓ ኣካሉ (መንእሰይ) ድለየትን ባህግን፣ ሕቶን ጠለብን ናይ ምፍላጥ ዕድል ይህልዎ። ኣብዚ ሕዚ ተኻይዱ ዘሎ ሽመት ተመርኵሶም ይውሃቡ ካብ ዘለዉ ርእይቶታት ምርዳእ ዝከኣል እውን እዚ እዩ። “ዋይ ፅቡቕ ገይሮም፤ ምስቲ መንእሰይ ምርድዳእ እኳ ይኽእሉ!” ኢሉ ተስፋ ዘሕደረ ሰብ ብዙሕ እዩ። ስለዚ ምርዳእ ምኽኣል ባዕሉ ዝኸኣለ ዓብዪ ፖለቲካዊ ክእለት ስለዝኾነ እዚ ረብሓ እዚ ይርከበሉ።
እቲ ካልኣይ እቲ መንእሰይ ክውከል ይደሊ እዩ። ክውከል እውን ኣለዎ። ብዙሕ እዩ፤ ሰፊሕ እዩ። ብምዃኑ ማዕረ ብዝሑን ስፍሓቱን ውክልና ክረክብ ክኽእል ኣለዎ። እቲ መንእሰይ ናተይ ዝብሎ መንግስቲ እንተተፈጢሩ እዩ ሃገር ዝሃንፅ። ናተይ ዝብለሉ ምኽንያት ድማ ተጠቃምነቱ እዩ። ቅድሚ ተጠቃምነቱ ግን ተጠቃማይ ክኸውን ይኽእል እየ ዝብል ተስፋ ከሕድር ኣለዎ። እዚ ተስፋ እዚ እዩ ኣንጊሁ ናብ ስራሕ ክወፍር ዝገብሮ። እዚ ተስፋ እዚ ዝመፅእ ድማ ንዕኡ ዝመስል ሰብ ኣብ ኣመራርሓ ክርኢ እንተሎ እዩ። ኣንታ ኢልና እንፅውዖ ዘለና ናይዛ ሃገር እቲ ዝዓበየ ቁፅርን ዝሰፍሐ ዲሞክራፊያዊ ቅርፅን እዩ። እዚ ቀያራይ “ስታትስኮ” እዩ።
ኣብ ቁርፂ እዋን ዝመፅእ ዘሎ ኣመራረሓ
--------------------------------------------
እዚ ሕዚ ምምፃእ ዝጅምር ዘሎ መንእሰይ አመራርሓ (ክቕፅል እዩ ተባሂሉ እውን ይግመት) ነገራት ኣዝዮም ኣብ ዝተበላሸዉሉ ኩነታት ዝመፅእ ዘሎ እዩ። እዚ ምዃኑ ነቲ ኣመራርሓ ኾነ ነታ ዓዲ ዓብዪ ትርጉም አለዎ። ካብዛ ከምዚ ዝበለት ፀባብ ኩነት ብዓወት ንምውፃእ ዘድልይዎ ስንቅታት ኣለዉ። በዓል ዕዳን በዓል ፀጋን ዝገብሮ እውን እዚ እዩ። ካብቶም ስንቅታት ዝበልናዮም ንገሊኦም ኣብዚ ክንጠቅስ።
ሀ) ነቲ ነባር ኣመራርሓ ብግቡእ ምጥቃም
---------------------------------------------
መንእሰይ ዝሓየለ ሓይሊ፣ ዝሰፍሐ ዓቕሚ፣ ናይታ ሃገር ዝዓበየ ክፋል እዩ ክብሃል እንተሎ ባዕሉን ካብ ባዕሉን ጥራይ ለውጢከምፅእ እዩ ማለት ኣይኮነን። ሃገር እያ እትህነፅ ዘላ። ህንፀት ሃገር ኣብ ሓደ ምዕራፍ ደው ብቭዝበለ ሓይሊ ወይ ብዝተፈጠረ ክንድ ድላዩ ሓያል ዝኾነ ዓቕሚ ኣይኮነትን እትህነፅ። ካብ ኣያኣን ካብ ትማሊኣን እናወከሰት እያ ዓዲ እትህነፅ። ስለዚ ሕዚ ዘድሊ ሓደ መሰረታዊ ነጥቢ እቲ ነባር ኣመራርሓ ዘለዎ ዕቑር ዓቕምን ተመኩሮን ክንድቲ ዝድለ እውን ስለዘይተበልዐ ነዚ ብኣግባቡን ክሳብ መወዳእታን ምጥቃም የድሊ። ተጋደልትና ዘይሰገርዎ ጓህርን ዘይረገፅዎ ረመፅን የለን። ሓያል ናይ ፅንዓት ቤት ትምህርቲ እዩ ህይወት ተጋዳላይ። ተጋደልቲ መሪሕነትና እውን እዚ ኣለዎም። ነዚ ብደንቢ ብምጥቃም ብዙሕ ነዃላትና ምዕባስ ብፍላይ ድማ ኣብ መንፈስ ህዝባውነት ዘሎ ነቓዕ ምምላእ ይከኣል እዩ። ግድ ታሪኽ ኣብ ማሕበራዊ ለውጢ በዚ እዩ ዝርአ።
ለ) ሕቶታት ህዝቢ ብልቢ ምምልስ
----------------------------------
መንእሰይ ኣመራርሓና ሕዚ ዝቕበላ ዘሎ ትግራይ ልዕሊ ርብዒ ህዝባ ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ዝርከበላ እያ። ብሰኣኖ ሰናይ ምምሕዳር ተማሪሩ ፀርፀር ዝበለ ህዝቢ ዝሓዘት ትግራይ እዩ ዝቕበል ዘሎ። ብዙሕ ማሕበራዊ ክብርታት እውን እንተይተረፈ ዝተሸርሸረላ መናእሰያ ስደት ዝመርፁላ ዓዲ እዩ ዝቕበል ዘሎ።
ስለዚ ልምዓት ንምርግጋፅ ኣብ መዓልቲ ልዕሊ 24 ሰዓት ኣብ ሰሙን ልዕሊ ሸውዓተ መዓልቲ ምስራሕ ኣብ ዝጠልብ ኩነታት ከምዝኣተዉ ክሓስቡ ኣለዎም። ከቢድ ናይ ምግዳል እዋን ምዃኑ ምግንዛብ የድሊ።
ብካልእ ወገን ድማ ቁልፊ ሽግር ኮይኑ ዘሎ ናይ ሰናይ ምምሕዳር ሕቶ ድቃስ ኣይኮነን ትኻስ እውን ዘይሓትት ጉዳይ ምዃኑ ምርዳእ የድሊ ነባር ተጋዳላይ ፍስሃ ዘሪሁን (ፍስሃ ማእሲ) ኣብ ቀረባ መዓልትታት ምስ ድምፂ ወያነ ትግራይ ኣብ ዝገበሮ ቃለ ምልልስ ሓደ መሰረታዊ ነጥቢ ተዛሪቡ ነይሩ። “ኣነ ሓደ በዓል ጉዳይ ናብ ሓደ ቢሮ ከይዱ፤ እቲ ኣብ ቢሮ ዝፀንሐ ሰብ ደው ኢሉ ተቐቢሉ ‘እንታይ ክእዘዝ ጎይታይ’ ኢሉ ብሓጎስ እንተተቐቢልዎ እቲ ናይ ሰናይ ምምሕዳር ፀገም ብፍርቂ ከምዝቐነሰ እየ ዝሓስቦ።” ኢሉ ነይሩ።
እቲ ሕዚ ዝመፅእ ዘሎ መንእሰይ ኣመራርሓ እዚኣ መበገሲት ገይሩ ዝኸይድ ኣመራርሓ ክኸውን ኣለዎ። መናእሰይና ደስ ኢልዋ ደቃ ኣሰዊኣ ግን ከ ትነብዕ ኣደ ኣብ ዘላትሉ ዓዲ ይሽየሙ ከምዘለዉ ክፍልጡ ኣለዎም። ምፍሳስ ንብዓት እዛ ኣደ ዕዳ እንትኸውን ምሕባስ ንብዓታ ድማ ፀጋ ምዃኑ እውን ብልክዑ ምርዳእ ፅቡቕ ይኸውን።
መጠቓለሊ
----------------
ድሕሪ ዓብዪ ናይ ለውጢ መድረኽ ህወሓት (ብፍላይ ድማ ክሰብ ሻብዓይ ኮንፈረንስ) ዝተፈላለዩ መድረኻት ይካየዱ ኣለዉ። ናይ ዞባ መድረኻት ተኻይዶም። ሕዚ ድማ ናብ ወረዳታት ይወርድ ኣሎ። ኣብ መፈለምታ እዚ ወርሒ ክሳብ ህዝቢ ዝወረደ ገምጋም ክካየድ መደብ ተታሒዙ ኣሎ። ኣብዚ ነዊሕ ጊዜ ይወስድ ዘሎን ዓብዪ ናይ ለውጢ መድረኽ ተገይሩ ዝተወሰደን መድረኽ እዚ፤ መናእሰይ ናብ ኣመራርሓ ናይ ምምፃእ ስራሕ ብዕቱብ ይስራሕ ኣሎ። ዛጊድ እኳ ኣብ ክልል ቢሮታት ዝተገበሩ ምዳበታት ምርኣይ ይከኣል።
እዚ ምስቲ ህልው ፖለቲከዊ ኩነታት ኣተኣሳሲርካ እንትርአ ዕዳን ፀጋን እዩ ኢልካ ምውሳድ ይከኣል እዩ። እቲ ዕዳ ዝገብሮ ኣብ ዝኸበደ እዋን ናብ አመራርሓ ይምፃእ ስለዘሎ ንሱ ዝጠልቦ ብርክት ዝበለ ስራሕን መስዋእትን እንትኸውን እቲ ፀጋ ዝገብሮ ድማ ህዝብኻ ኣብ ዝተወፀዓሉን ዝተፀገመሉን ኩነታት ናይ ለውጢ ሓይሊ ንምዃን መድረኽ እንትሓርየካ ዘለዎ ፅቡቕነት እዩ። ስለዚ እቲ ዕዳ ዝተብሃለ ናብ ፀጋ ብምቕያር እዚ ህዝቢ እዚ ኣብ ታሪኹ ካብ ዘጋጠምዎ ፅቡቓት ዕድላት ሓደ ክኸውን ዓብዪ ስራሕ ዝጠልበሉ ኩነታት አለና።
ናብ ህዝቢ እንትትወርድ ህዝቢ ይሓቑፈካ!


text:
ህዝቢ ኤርትራ ንጨቘንቲ ስርዓታት እምበለይ ኣይግዛእን ኢሉ ዘልዓሎ ሰውራ ሓብሒቡ፡ ተኸላኺሉን ዓንጊሉን ክሳብ ናጽነት ዝበጽሐ ህዝቢ እዩ። እዚ ዘሕብን ታሪኽ እዚ ከኣ እዩ ንመላእ ሕብረተሰብ ኤርትራ ሓደ ናይ ታሪኽ ምዕራፍ ፈጺሙ ሃገረ ኤርትራ ናይ ዜጋታታ ክትከውን ዘብቀዐ። እቲ ኩሉ ዝጠፍአ ህይወትን፥ ዝዓነወ ንብረትን ከኣ ምእንቲ ናጽነት ጥራሕ ዘይኮነስ እንታይ ደኣ ነቶም ጨቆንትን መዝመዝትን ስርዓታት ኣልጊስካ ሓርነት ዝመልኦ ህይወት ንክጐናጽፍ እዩ ነይሩ። እንተኾነ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ክንዲ ሓርነቱ ዝጐናጽፍ ሕልሙ ተጠሊሙ ኣብ ናይ ባርነት ታኼላ ጥሒሉ ኣሎ። ዝፈትዎም ደቁ ካብ ቅድሚ ዓይኑ ክስወሩን ኣብ ኣደዳ ስደት፥ ባሕርን ምድረበዳን ክሃልቁ ከለዉ ከኣ ነዚ ዲዩ ነይሩ ውጽኢት ቃልሰይ ዘየብል ኣይኮነን።
እቲ ቀንዲ ሽግር እምበኣር እቲ ሕብረተሰብ ወናኒ ናይ ሃገሩ ክኸውን ዘይምኽኣሉን፥ ባዕሉ ምንጪ ስልጣን ምዃኑ ምዝንጋዕን ዘምጽኦ እዩ። እዚ እውን በቶም ኣድሓርሓርትን ጨቈንትን ስርዓታት ዝተሰረተ ናይ ምትእምማን ምጥፋእን ኣግላልነትን ከምኡ እውን ድሑር ኣተሓሳስባን ዝሓደጎ ንልኡላውነት ህዝቢ ናይ ዘህስስ ስንብራት ጠንቂ እዩ። ሕጂ እውን ህዝቢ፡ ነዚ ኣብ ሃገርና ኤርትራ ኣብ ስልጣን ኩድጭ ኢሉ ዘሎ ምልኪ ኣልጊሱ ግዝኣተ ሕጊ ከንግስ ከም ትማሊ ክለዓል ናይ ግድን’ዩ።
ልክዕ እዩ ኣብ ብቁጠባ ዝተረመሰትን ሕጊ ኣልቦ ዝኾነትን ሃገር ዝነብር ህዝቢ ንግዚኡ እንታይ ክም ዝገብር ዝሕርብቶን ዘጨንቖን’ኳ እንተኾነ፥ ውዒሉ ሓዲሩስ ነታ ሓርነቱ ክቃለሰላ ምዃኑ ዘይከሓድ ሓቂ እዩ። እቲ ኣገዳሲ ጉዳይ ግና እቲ ህዝቢ ኣብ ስልጣን ከመይ ይመጽእ ዘይኮነስ፥ እቲ ህዝቢ ከመይ ኢሉ እዩ ባዕሉ ምንጪ ስልጣን ክኸውን ክቃለሰ ዘለዎ ዝብል’ዩ። እዚ ከኣ፥ መበቆሉ፥ ዓሌቱ፥ ሃይማኖቱ፥ ጾታኡ፥ ብሄሩ፥ ዕድሚኡ፥ ሕብሩ ብዘየገድስ ኣፈላላይ ዘይብሉ፡ ንቁሕ ናጻ፡፡ ፍትሓውን ተደጋጋፍን ሕብረተሰብ ምህናጽ የድሊ። ነዚ ንምግባር እቲ ቀንዲ ልኡላውነት ህዝቢ ዝኾነ ህዝባዊ ወኸሳ ብምዃኑ ቀጥታውን ኣሳታፍን ዲሞክራሲ ምድልዳልን ብግቡእ ከም ዝስርሓሉ ምግባርን ይግባእ። ካልኣይ ነጥቢ ምሉእ ደምበ ተቓውሞ ኣብ ዲሞክራሲያዊ መትከላትን ፖሊሲታትን ሓባራዊ ተረድኦ ክህልዎ ይግባእ። ሳልሳይ ነጥቢ ንምልኪ ኣልጊስካ ህዝባዊ ስልጣን ዝሰረቱ ኣገባብ ዲሞክራሲያዊ መሕደራ ምዃኑ ወዓል ሕደር ዘይብሉ ቅድመ ኩነት ምዃኑ ምእማን ህዝቢ ባዕሉ ምንጪ ስልጣን ምዃኑ ይእምት።
ሎሚ እቲ ጨቋኒ ስርዓት ንረብሓ ውሑዳት ሰባትን፥ እቶም ካብ ኣፍንጭኦም ንላዕሊ ኣርሒቖም ዘይጥምቱ ተበለጽቲ ውልቀሰባትን እንተዘይኮይኖም ካልእ ዝተረፈ ኩሉ ደላይ ፍትሕን፥ ልዕልና ሕግን ለውጥን እዩ። ስለዚ እቲ ህዝቢ ንሕጋውነት መላኺ ስርዓት ኣብ ምንጻግ ገጹ ንኸድህብ ዝገብሮ እቲ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ገለ ካብቲ ተደላይነት ዘለዎ ክማላእ እንከሎ ቀንዲ መፍትሕ ናይ ለውጥን ወናኒ ስልጣንን ክኸውን ዘዳልዎ እዩ። ደንበ ተቓውሞ ግና በዚ ዘለዎ ሓቢሩ ንኸይሰርሕ ተበታቲኑ፥ ኣብ ፍልልያት እምበር ኣብ ሓድሽ ኣተሓሳስባ ናይ ምጥራይ ባህሊ ዘይምድሃቡን፥ ብጽልእን ቅርሕንትን ተዋሒጡ ንዲሞክራሲ ዝርምስ ብምዃኑ፥ ንለውጢ ድሉው ክኸውን ኣይበቕዐን። ብኣንጻሩ መላኺ ስርዓት ኢሳይያስ ንኹሉ’ቲ ኤርትራዊ ተፈጥርኣዊ ሃብቲ ብምግባት፥ ዘውደኽድኹን ፕሮፓጋንዳ ዝነዝሑን ተወናጨፍቲ ካድራትን ናይ ስለያ ምሓውርን ምውናኑ፥ መንአሰይ ንኸይቀስን ዝገብሮ ሽርሒታትን፡ ምብትታን ደምበ ተቓውሞን ኣብ ስልጣኑ ንክቕጽል ዘኽእሎ ጥጡሕ ኣዕኑድ ረኺቡ ኣሎ።
እዚ ከምቲ ቶማስ ጀፈርሶን፡ ‘’ህዝቢ ንመንግስቲ ኣብ ዝፈርሃሉ ምልኪ ወይ ጭቆና ኣሎ፥ መንግስቲ ንህዝቢ ኣብ ዝፈርሃሉ ከኣ ናጽነት ኣሎ፡’’ ዝበሎ፥ እዩ። ስርዓት ኢሳይያስ ተፈሪሁ ክነብር እዩ ዝደሊ፥ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ነዚ ዳሕረዋይ ማለት መንግስቲ ንህዝቢ ክፈርህ ወይ ክምእዘዝ ኣለዎ ዝብል መትከል ንምትግባር እዩ ዝቃለስ። እዚ እቲ ኣብ ደምበ ተቓውሞ ዘሎ ብቕዓታትን፥ ህዝባዊ መንግስቲ ንምትካል ዘሎ ዕድላትን ብግቡእ መምዩ ህዝቢ ባዕሉ ምንጪ ስልጣን ዝኾነሉ መስርሕ እዩ ከካይድ። ትሕዝቶኡ ድማ እቲ ዝቐውም ስርዓት ወይ መንግስቲ ኣብ ትሕቲ ቊጽጽር እቲ ህዝቢ ዝደልዮ ተማእዚዙ ንክኸይድ እዩ። ምኽንያቱ መንግስቲ ልዕሊ ሕጊ ክኸይድ ኣብ ዝጅምረሉ፥ ህዝቢ ኣይፋልካን ክብል ዘኽእሎ እቲ ህዝቢ ኣብቲ ዝመሓደረሉ ቅዋም ከስፍሮ እንከሎ እዩ። ምኽንያቱ ነፍሲ ወከፍ ኤርትራዊ ዜጋ ተራ ይኹኑ ሰብ መዚ ብሕጊ ተማእዛዝቲ ምዃኖም ክኣምኑን፥ ዝኾነ ይኹን ሰብ ልዕሊ ሕጊ ከምዘየለ መላእ ሕብረተሰብ ብማዕረ ክርድኦን ክሰርሓሉን ስለዝግባእ።
ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፥ “ሕጊ ኣኽቢርካ ምኻድ” ዝል ኣምር የኽብር። እዚ ኣብ ቅድሚ ድሌታቶም ብሕጊ ዘይቃንዩ ጸገም ክፈጥር ይኽእል ይኸውን። ምስዚ ከኣ ኣብ ጉዳይ ህዝብን ሃገርን ሓባራውን ሰናይን ኣብ ዘበለ ሓቢርና ክንሰርሕን ክንስጉምን ኣብ ዝብል መርሆ ይቃለስ። ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኩሉ ደምበ ተቓውሞ ብሓደ ሃገራዊ ሓልዮት ንኽብገስን፥ ነፍሲ ወከፍ ዝኣምነሉ ፖለቲካዊ ፖኢሲ ሃልይዎ፡ ነቲ ምውዳቕ መላኺ ስርዓት ቀዳምነት ምሃብን፥ ምስቲ ኣብ ውሽጢ ዘሎ ህዝቢ ብምትእስሳርን ኣቢሉ ነቲ ዝፈላሊ ፖለቲካዊ ጠለባት ኣብ ህዝቢ ምውራድ ይኣምን። ኣብዚ ንምብጻሕ ግና ነቲ ህዝቢ ምጥርናፍ ዝብል ኣምር ብሃይማኖት ወይ ብብሄር ወይ ብኣውራጃ ኣቢልካ ዘይኮነስ ሓደ ሃገራዊ መንነትን መለልይን ሒዝካ ምብጋስ እዩ ዕምሪ ምልኪ ዘሕጽር። ነዚ ንምግባር ከኣ ንኹሉ እቲ ናብ ክፍኣትን ጥፍኣትን ገጹ ዝወስደና ሓሳባት ኣወጊድና፡ ነቲ ሰናይን ጽቡቕን ንህዝብናን ሃገርናን ክንሰርሕ ምሕላን እዩ። ነዚ ክንበቅዕ ከኣ ሰላም፥ ስምምዕ፡ ሓድነትን ምትሕብባርን የድልየና ጥራሕ ዘይኮነስ ዋላ ምትእምማንና ኣብቲ ዝለዓለ ደረጃኡ ተዘይበጸሐ፡ ሓቢርና ክንሰርሕ ክንሰማማዕን ናይ ግድን እዩ። ከምኡ እንተዘይገርና ስልጣን ዋናኡ ህዝቢ እዩ ወይ ከኣ ባዕሉ ህዝቢ ስልጣን ንክኽውን ምጭራሕ ኣፍኣዊ እምበር ተግባራዊ ኣይከውንን።
እቲ ኣብ ሃገሩ ዝሳቐ ዘሎ ህዝብና ምስቲ ኣብ ደገ ዘሎ ፖለቲካዊ ተቓውሞ ኢድን ጓንትን ክኸውን ኣለዎ። ህዝቢ ባዕሉ ስልጣን ንክኸውን፡ እቲ ኣብ ውሽጥን ኣብ ደገን ዘሎ ደጋፊ ይኹን ተጻራሪ ሓደ ኤርትራዊ ሃገራዊነትን ስምዒትን ኽሕድር ይግባእ። ምክንያቱ እታ ሃገር ናይቶም ዝድግፉን ዝጻረሩን ብማዕረ ትምልከቶምን ትብጽሖምን ብምዃና።


text:
ግዳይ ውሽጣዊ ቅልውላው ሱማልያ ዝኾኑ ዜጋታት እታ በሃገር
ካልኣይ ክፋል
ኣብ ቀዳማይ ክፋል ፅሑፍና ታሪካዊ መበቆል ህዝቢ ሶማልያን ፖለቲካዊ ምዕባልኡን ርኢና። ብፍላይ ድማ ተፈጥሮኣዊ ፀጋታት ሶማልያ ንምብሓት ካብ ጥንታውያን ግብፃውያን ክሳብ መግዛእቲ ቱርክን ዛንዚባርን ዝነበረ ኢድ ኣእታውነት፣ ነዚ ስዒቡ ኣብ መንጎ ዓሌታት ሶማልያ ዝተፈጠረ ፅልእን ቅርሕንትን ዳህሲስና ነይርና። ካልኣይ ክፋሉ ድማ ከምዚ ዝስዕብ ተዳልዩ ኣሎ።
ስርወ ነገስታት ቱርክን ዛንዚባርን፣ ፀጋታት ሶማልያ ንምብሓት ክብሉ ኣብ መንጎ ዓሌታት እታ ሃገር ዝፈጠርዎ ፅልእን ቅርሕንትን ረመፅ ኮይኑ ንባዕሎም እውን ለኪምዎም እዩ። ስለዝኾነ እውን ኣብታ ሃገር ዝነበሮም ህልውና ኣብ ዝሓፀረ ግዘ ከብቅዕ ክኢሉ። ድሕሪ እዙይ እንተኾነ እውን ሶማልያ ካብ ቀፃሊ ምትእትታው ሃገራት ባዕዲ ክትላቐቕ ኣይከኣለትን። ኣብ መፋርቕ 18 ክፍለ ዘበን “ሴር ሪቻርድ ብርቶን” ዝተብሃለ ኢንግሊዛዊ ተጓዓዛይ ኣብ ሶማልያ ንዝገበሮ ዳህሳስ ስዒቡ፣ ኣውሮጳውያን ነታ ሃገር ንምቁፅፃር ልዑል ድልየት ኣሕዲሮም። ስለዝኾነ ድማ ኣብ 1887 ዓ.ም.ፈ እንግሊዝ ንሰሜናዊ ክፋል ሶማልያ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅራ ብምውዓል “ብሪትሽ ሶማሊላንድ” ክትብል ሰይማታ። ደቡባዊ ክፋል ሶማልያ ዝወረረት ጣልያን ብወገና “ኢታልያን ሶማሊላንድ” ብዝብል ክትፅዋዕ ገበረት። ናይ ሎሚ ሃገረ ጁቡቲ በቲ እዋን ምዕራባዊ ገምገም ሶማልያ እናተባህለ ዝፍለጥ ዝነበረ ክፋል ድማ ግዝኣት ፈረንሳይ ኮይኑ “ፍረንች ሶማሊ ላንድ” ብዝብል ተሰየመ።
ባዕዳውያን ገዛእቲ ንመሬት ሶማልያ ብዝጥዕሞም ቆራሪሶም ብዝፈጠርዎ ምሕደራ ኣቢሎም ሃፍቲ እታ ሃገር ተቐራሚቶምዎ እዮም። ብተወሳኺ ድማ ኣብ መንጎ ዓሌታት ሶማልያ ዘይዛሪ ጎንፂ ሱር ክሰድድ ገይሮም። ብተደጋጋሚ ምትእትታው ሃገራት ባዕዲ ሓሳረ መከራ ዝረኣየ ህዝቢ ሶማልያ ግና ኢዱ ክህብ ኣይከኣለን። በብዓሌቱ ተወዲቡ ብቐፃልነት ዕጥቃዊ ቃልሲ ከካይድ ጀሚሩ። ኣብ 1899 ዓ.ም.ፈ ብሶማልያዊ መሓመድ ዓብደላ ሓሰን ዝምራሕ “ደርቪሸስ” ዝተብሃለ ዕጡቕ ሓይሊ ንመግዛእቲ እንግሊዝ ብምቁዋም ኲናት ኣወጀ። ይኹን እምበር ብመሓመድ ዓብደላ ዝምራሕ ዕጡቕ ሓይሊ ንኣስታት ዕስራ ዓመት ዘካየዶ ድብያ ውግእ ሸትኡ ከየዐወተ ብሓይሊ ኣየር እንግሊዝ ተደምሰሰ። ድሕሪ እዚ እውን ሶማልያውያን ኣንፃር ባዕዳዊ መግዛእቲ ዝገብርዎ ዝነበሩ ዕጥቃዊ ቃልሲ ተጠናኺሩ ዝቐፀለ እኳ እንተኾነ ምእኹልን ዝተወደበን ብዘይምንባሩ ክሰምር ኣይከኣለን።
1960ታት ዓ.ም.ፈ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ባዕዲ ዝነበራ መብዛሕትአን ሃገራት ኣፍሪቃ ነፃነት ዝረኸባሉ እዋን እዩ ነይሩ። ሶማልያ እውን ከም ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ 1960 ዓ.ም.ፈ ሓራ ክትወፅእ ኪኢላ እያ። ድሕሪ እዚ “ሰሜንን ደቡብን” ብዝብል ተኸፋፊላ ዝፀንሐት ሶማልያ፣ “ሪፐብሊክ ሶማልያ” ብዝብል ስያመ ሓንቲ ክትኸውን ከኣለት። ንፈለማ እዋን ድማ ዓደን ዓብዱላህ ዑስማን ፕሬዚዳንት፣ ዓብደል ረሺድ ዓሊ ሸርማርክ ቀዳማይ ሚኒስቴር ሓዳሽ ሃገር ሶማልያ ኮይኖም ተሸይሞም። ይኹን እምበር ባዕዳውያን ገዛእቲ ኣብ መንጎ ሶማልያውያን ብዝፈጠርዎ ዘይምትእምማን፣ ከይዲ ምሕደራ ሶማልያ ንመንግስቲ አደን ዓብዱላህ ፈተና ኮይንዎ እዩ።
ኣብ ታሪኽ ህዝቢ ሶማልያ መፅናዕቲ ዘካየዱ ሶማልያዊ ፕሮፌሰር መሓመድ ሐጂ ምኹታር፣ “ህዝቢ ሶማልያ ተመሳሳሊ ቋንቋ፣ ባህሊ፣ ሃይማኖትን ልምድን ዘለዎ እዩ። ይኹን እምበር ንኣስታት ክልተ ሽሕ ዓመት ዝዘለቐ ኢድ ኣእታውነት ሃገራት ባዕዲ፣ ኣብ ህዝቢ ሶማልያ ሱር ዝሰደደ ፅልእን ምጉናይን ክፈጥር ክኢሉ እዩ” ይብሉ። ሰሜንን ደቡብን ሶማልያ ናብ ሓደ ኣብ ዝተጠርነፋሉ እዋን እውን እንተኾነ ህዝቢ ሶማልያ ከም ሓደ ህዝቢ እንተይኮነስ ከም ህዝቢ ጎረባብቲ ሃገራት ይሓስብ ነይሩ። “ሓንቲ ሃገር ሶማልያን ሓደ ህዝቢን” ዝብል ኣተሓሳስባ ብሰንኪ መግዛእቲ ባዕዲ ተሸርሺሩ ዘይምኹኑይ ዓሌታውነትን ውልቃውነትን ክሰፍን ክኢሉ። ብምዃኑ እውን ፕሬዚዳንት አደን ዓብዱላህ፣ ንህዝቢ ሶማልያ ኣተሓባቢሮም ልምዓትን ሰላምን ከምዘረጋግፁ ዝኣተውዎ ቃል ክሰምረሎም ኣይከኣለን። በዚ ምኽንያት ድማ እቶም ፕሬዚዳንት ኣብ 1967 ዓ/ም/ፈ ካብ መዝነቶም ብምልቃቖም ቀዳማይ ሚኒስቴር ብዝነበሩ ዓብደልረሽድ ዓሊ ሼርማርክ ክትክኡ ክኢሎም እዮም።
ፕሬዚዳንት ዓብደልረሽድ ሰላምን ፍትሓዊ ተጠቃምነት ልምዓትን ህዝቢ ሶማልያ ንምርግጋፅ ዘኽእል ፖሊሲ ሓንፂፆም ነይሮም። እቶም ፕሬዚዳንት፣ ሶማልያ ብፍላይ ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ኢትዮጵያን ኬንያን ዝህልዋ ረኽቢ ኣብ ሓበራዊ ተጠቃምነት ዘተኮረ ክኸውን ኣንፈት ኣነፂሮም ምንቅስቓስ ጀሚሮም ነይሮም። ይኹን እምበር ብህዝቢ ሶማልያን ጎረባብቲ ሃገራትን ፅቡቕ ተቐባልነት ከምዝነበሮም ዝዝረበሎም ፕሬዚደንት ዓብደልረሽድ ነዊሕ ኣሚቶም ዝሓንፀፅዎ ልምዓትን ሰላምን ተግባራዊ ክኸውን ኣይከኣለን። ምኽንያቱ ኣብ 1969 ዓ/ም/ፈ ካብ ዓጃቢኦም ብዝተተኮሰሎም ጥይት ተቐቲሎም። ድሕሪ ሞት እቶም ፕሬዚዳንት፣ ካብ ቀደሙ እውን ፅኑዕ መሰረት ዘይነበሮ መንግስቲ ሶማልያ ዓሌታት ብዝመርሕዎ ዝነበሩ መፈንቅለ መንግስቲ ክናወፅ ክኢሉ።
ብድምር ሶማልያ ብዘለዋ ተፈጥሮኣዊ ሃፍትን ገዛኢ መሬትን ቀልቢ ሃገራት ባዕዲ ክትገዝእ ኪኢላ እያ። በዚ ምክንያት ነታ ሃገር ተኸፋፊለን ክገዝኣ ዝፀንሓ ሃገራት ኣውሮጳ ኣብ መንጎ ዓሌታት ሶማልያን ሱር ዝሰደደ ምትፍናን ንኽፍጠር ገይረን እየን።


text:
24/፳፬ ነሓሰ ዕረፍቱ ለኣቡነ ተክለሃይማኖት ጻድቕ
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!
24/፳፬ ነሓሰ ዕረፍቱ ለኣቡነ ተክለሃይማኖት ጻድቕ
ኣቡነ ተክለሃይማኖት ካብ ኣብኦም ካህን ጸጋዘኣብ ካብ ኣዲኦም ቅድስት እግዚእሃረያ ብ 24 መጋቢት ተጸኒሶም ብ24 ታሕሳስ ፲፩፻፺፯/1197 ዓ.ም ኣብ ሰሜን ሽዋ ቡልጋ ጽላልሽ/ዞረሬ ኣብ ዝተባህለ ቦታ ተወልዱ። ምስ ተወልዱ ስድርኦም ፍሰሓ ጽዮን ኢሎም ሰመይዎም ትርጉሙ ድማ ናይ ጽዮን ሓጎስ ደስታ ተድላ ማለት እዩ።
ምስ ተወልዱ ኣብ ሳልሳይ መዓልቶም ካብ ሕቑፊ ኣዲኦም ወሪዶም “ኣሃዱ ኣብ ቅዱስ፡ ኣሃዱ ወልድ ቅዱስ፡ ኣሃዱ ውእቱ መንፈስ ቅዱስ” ኢሎም ንስላሴ ኣመስገኑ። ምስ ጎበዙ ኣቦኦም ትምህርቲ ሃይማኖት መሃርዎም። ኣብ ንኡስ ዕድሚኦም ድማ ብግብጻዊ ጳጳስ ኣቡነ ቄርሎስ መዓርገ ዲቁና ተቐበሉ። ብድሕሪ እዚ እግዚኣብሔር ንክህነትን መረጾም እሞ ካህንን ሊቀ ካህናትን ኮይኖም ተሸሙ። ኣቡነ ተክለ ሃይማኖት ንልዕሊ ሓምሳ ዓመት ወንጌል ዝሰበኹ ቅዱስ ኣቦ እዮም። ስለዚ ከኣ ቤተክርስቲያን ሃዋርያ ኢላ ትጽውዖም። ብትምህርቶም ንምእመናን ካብ ጸላም ናብ ብርሃን ስለዘውጽኡ ከኣ ኣቡነተክለሃይማኖት ጽሃይ ተባሂሎም ይጽውዑ።
ኣዲኦም ንኣቡነ ተክለ ሃይማኖት ናይ መጀማርያ ስማ ሳራ እዩ ነይሩ፡ ድሓር ግና ሓሙኣ ትዕግስታን ትሕትንኣን ተኣዛዝነታን፡ ንቕሓት ጸሎታን ርእዮም እግዚእሃረያ ኢሎም ጸውዕዋ። ከይ ወለደት ውን ነዊሕ ገይራ ነበረት። ከምዚ ኢላ ውላድ ዘይብላ እናነበርት ከላ ውን ኣብ ኢድ ባዕዳውያን ሰራዊት ወዲቓ ተማሪኻ ብዙሕ ፈተና በጺሕዋ ነበረ። እንተኾነ እግዚኣብሔር ንሊቀ መላእኽት ቅዱስ ሚካኤል ሰዲዱ ካብ ኩሉ መከራኣ ኣናገፋ ናብ ዞራሬ ዘላ ናብ ቤተክርስቲያን ውን ኣብጽሓ ሓደ ዓቢይ ውላድ ከም ዝህቦም’ውን ኣበሰሮም።
ኣቡነ ተክለሃይማኖት ኣቦኦምን ኣዲኦምን ምስ ዓረፉ ኩሉ ንብረቶም ሸይጦም ገዝኦም ገዲፎም ከዱ። መዓርገ ክህነት ተዋሂቦም ከኣ ናብ ስብከት ወንጌል ተዋፈሩ እሞ ብዝገበርዎ ተኣምርን ብሓይሊ ኣምላኮም ንብዙሓት ነፍሳት ኣጥመቑ። ድሕሪ 3 ዓመት እግዚኣብሔር ንዓዶም ከይዶም ክምህሩ ጸውዖም ኣብኡ ከኣ ንቡዙሕ ዓመታት ተጋደሉ። ንቡዙሕ እዋን ውን ብተራዳእነት ኣገልገሉ። ብተኣምራት ውን ብዙሓት ሕሙማት ፈወሱ ምውታን’ውን ኣተንስኡ። ብድሕሪ እዚ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ተገሊጹ ናብ ቅዱስ ኢየሱስ ሞኣ ኪድ እሞ ንሱ ኣስኬማ ክህበካ እዩ በሎም ናብኡ ከይዶም ኣስኬማ ምንኩስና ተቐበሉ ኣብኡ ከኣ ዓሰርተ ዓመት ተቐመጡ። ኣቡነ ተክለሃይማኖት ኣብ መዓልቲ ሱሳ ሽሕ ስግደት ይሰግዱ ነበሩ። ብፍቓድ እግዚኣብሔር ከኣ ናብ ትግራይን ከባቢኣን መጹ። ኣብ ደብረ ዳሞ ከኣ ብፍቃድ ኣምላክ ንዓሰርተ ክልተ ዓመት ተቐመጡ። ናብ ኩለን ገዳማት ውን ብእግሮም ይበጽሕወን ነበሩ። ካብ መዓልታት ሓደ ግዜ ካብ ደብረ ዳሞ ክወርዱ ክብሉ ገመድ ተበትኮም እሞ እግዚኣብሔር ከኣ ሑርያኑ ክጽገሙ ስቕ ኢሉ ስለዘርኢ ከም ናይ መላእኽቲ ሽድሽተ ክንፊ ሃቦም። ብክንፎም ከኣ ወረዱ። ብድሕሪ እዚ ብመሪሕነት መልኣከ እግዚኣብሔር ናብ ኢየሩሳሌም በጺሖም ተመልሱ። ካብ ኢየሩሳሌም ምስ ተመልሱ ከኣ ናብ ኣባ ዮሓኒ ከዱ፡ ኣብ እንዳ መስቀል ጉና ጉና ከኣ ንመድሃኒነ እግዚእ ረከብዎ ምንኩስና ሂቦም ድማ ኣቦ መነኮሳት ከም ዝኸውን ተነበይሉ። መድሃኒነ እግዚእ ዓዶም ቢሓት ኮይኑ ከምቲ ቅዱስ ጳውሎስ ንጢሞቲዎስ ዝወለደ ፡ ንኣባ ስሙኤል ዘዋልድባን ንካልኦት ብርክት ዝበሉ መማህራንን ዝወለዱ እዮም። ኣቡነ ተክለሃይማኖት እዚ ኩሉ ሃዋርያዊ ተልእኾ እናገበሩ ዝምገብዎ ቆጽለመጽሊ፡ ዝሰትዮ ድማ ማይ ጥራይ ነበር። ብዘይካዚ እዞም ቅዱስ ኣቦ እዚኦም ብህይወተ ስጋ እንከለዉ ምስ ሱራፋኤልን ኩርቤልን ኮይኖም መንበረ ጸባኦት ዓጢኖም እዮም። ኣቡነ ተክለሃይማኖት ንሰባት ናብ ንስሓ ንኽመልሱ ምስ ሓጥኣን ሓጥእ፡ ምስ ዓያሱ ድማ ዓሻ መሲሎም ይጓዓዙ ከም ዝነበሩ ገድሎም ይነግር። ብዘይካ እዚ ኣዝዮም ምእንቲ ክጋደሉ ብየማኖም ጸጋሞምን ኲናት ተኺሎም ንሸውዓተ ዓመት ዝኣኽል ብዘይ ዕረፍትን ድቃስን ተጋዲሎም እዮም። ንኣርባዕተ ዓመት ዝኣክልውን ዝኾነ ይኹን ከይጥዓሙ ይጽልዩ ነይሮም እዮም።
ኣብ መወዳእታ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ተገሊጹ “ኦ ፍትወይ ስለይ ክትብል ኩሉ መከራን ሽግርን ስለ ዝተቐበልካ ኣነ ከኣ ምስቶም ሕሩያነይ ከእትወካ እየ፡ ከምቲ ናቶም ክብሪ ውን ክህበካ እየ” በሎም። ስሞም ዝጸውዐ ብስሞም ንዝጠመየ ዘብልዐ፡ ንዝጸምአ ዘስተየ፡ ንዝዓረቐ ዝኸደነ፡ ተዝካሮም ዝገበረ፡ ገድሎም ዝጸሓፈን ዘንበበን ክምሕረሎም ምዃኑ’ውን ቃል ኣተወሎም። ብድሕሪ እዚ ኣብ መበል 99 ዓመትን 10 ወርሕን ዕድሚኦም ብ24 ነሓሰ ዓረፉ።
በረኸትን ኣምላድነትን ናይ ጻድቅ ኣቡነ ተክለሃይማኖት ጸሃይ ምስ ኩላትና ህዝበ ክርስቲያን ይኩን ኣሜን።
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!


text:
ካብቲ ኣብ ኣስመራ ዝርከብ ሂምቦል ተባሂሉ ዝፍለጥ ማእከል ሸርፊ ህግደፍ፡ 10 ሚልዮን ዶላር ብላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት ከምእተዘምተ ምንጭታት ኣረጋጊጾም።
ነቲ ኣብ ኣስመራ ሚልዮናት ናይ ወጻኢ ባጤራ ከምእተዘምተ ካብ ዝሓለፈ ቅንያት ኣትሒዙ ሓንሳብ ካብ ባንክ ሓንሳብ ካብ ሂምቦል እናተባህለ ዓቐን ገንዘብን ፈጸምቱን እናተቐያየረ፡ ክናፈስ ዝጸንሐ ወረ ንምርግጋጽ ዝተወከስናዮም ኣብ ኤርትራ ዝርከቡ ምንጭታት፡ እቲ ፍጻሜ ከምተኻየደ
ነቲ ኣብ ኣስመራ ሚልዮናት ናይ ወጻኢ ባጤራ ከምእተዘምተ ካብ ዝሓለፈ ቅንያት ኣትሒዙ ሓንሳብ ካብ ባንክ ሓንሳብ ካብ ሂምቦል እናተባህለ ዓቐን ገንዘብን ፈጸምቱን እናተቐያየረ፡ ክናፈስ ዝጸንሐ ወረ ንምርግጋጽ ዝተወከስናዮም ኣብ ኤርትራ ዝርከቡ ምንጭታት፡ እቲ ፍጻሜ ከምተኻየደ ብምጥቃስ፡ ካብቲ ኣብ ኣስመራ ዝርከብ ሂምቦል ተባሂሉ ዝፍለጥ ማእከል ሸርፊ ህግደፍ፡ 10 ሚልዮን ዶላር፡ ብላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት ከምእተዘምተ ኣረጋጊጾም።
ዛጊት ብልክዕ እቶም ነዚ ናይ ከተማ ዝምታ ዝፈጸሙ ኣዘዝቲ ብዓል መን ምዃኖም `ኳ ናብ ቃልዕ እንተዘይወጽአ፡ ጀነራል ፍሊጶስን ሰዓብቱን ዝብል ጥርጠራ ከምዘሎ እቶም ምንጭታት የመልክቱ።
እቲ ስርዓት ብቐንዱ `ውን ኣዘዘዝቲ ሰራዊቱ ባዕላቶም ነቲ ሚልዮናት ዶላራት ከምዝዘመቱዎ ፈሊጡ `ኳ እንተሎ `ዕልዋ ጥራይ ኣይግበሩ እምበር፡ ገንዘብ `ሲ ባዕሉ ይፈልጥ` ኢሉ፡ ከምዛ ዘይፈልጠ ኣጽቂጡ ምህላዉ `ውን ኣረዲኦም።
ውልቀመላኺ ኢሳይያስ፡ ነቶም ከም ሓለውቱ ወይ ዓለውቱ ዝርእዮም ከም ብዓል ፍሊጶስ ዝኣመሰሉ ኣዘዝቲ፡ ናብ ስልጣኑ ጥራይ ኣይምጽኡዎ እምበር ዝገበሩ እንተገበሩ ግዲ ከምዘይብሉ ብተደጋጋሚ እዋን ዝተራእየ ተመክሮ እዩ።
ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ጉጅለ ፍሊጶስን ጉጅለ ውጩን ከም ብዓል ፍቕረን ሳምሶን ዝኣመሰሉ ሳተላይት ነጋዶ ኮይኖም ዝለኣኣኹዎም መንእስያት ብምውፋር ኣብ ዝገበሩዎ ናይ መን ሃብተመ ውድድር፡ ነቲ ጉዳይ ይከታተሎ ንዝነበረ ሓደ ካብ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ጸጥታ ኤርትራ ብሪጋደር ጀነራል ስምኦን ገብረድንግል ብኣድራጋ ጠያይት ክቐትሉ ፈቲኖም ብኸቢድ ተወጊኡ ብህይወት ምስ ተረፈ ኳ፡ ነቶም ተለኣኣኽቶም እንተዘይኮይኑ፡ ነቶም ዝገበሉ ዋናታት ቀየስትን ሃንደስትን ናይቲ ሽፍትነት ዝኾኑ ፍሊጶስን ውጩን ብሒም ኣይበሎምን። እኳ ደኣ፡ ሓደ ድሕሪ ሓደ መዓርግን ስልጣንን ውሲኹዎም።
እዚ ከምዚ ዝኣመሰለ፡ ህዝቢ ዝህውኽ ዘሎ ናይ ዎር ሎርድስ ዓመጽን ሽፍትነትን በብግዚኡ እናሳዕረረ ኸሎ ስቕ ኢሉ ምርኣዩ፡ እቲ ንርእሱ ኣብ ዓዲ ሓሎ ተሸጒጡ ዘሎ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ፡ ነገር ናብ ስልጣኑ ክሳብ ዘይመጽአ ቅሳነትን ሰላምን ህዝቢ ኤርትራ ድምብርጽ ከምዘይብሎ ዘርኢ ኣብነት እዩ።


text:
ጸብጻብ ቁጽሪ ግዳያት ባርነት ካብ መዛግብቲ ሕቡራት መንግስታት ብሪጣንያ
ልዕሊ 5000 ግዳያት ምዕቡል ባርነትን ኣሰጋገርቲ ዘይሕጋውያን ሰባትን ናብ ሰብ ስልጣን ሕቡራት ሃገራት ብሪጣንያ ከምዝተመዝገቡ ጸብጻብት እታ ሃገር ሓቢሮም።
ትካል ሃገራዊ ገበን ከም ዝበሎ፡ ንመጀመሪያ ጊዜ እቲ ዝልዓለ ቁጸሪ ግዳይት ድማ ዜጋታት ሕቡራት ነገስታት ብሪጣንያ ከም ዝኾኑን፤ ስዒቡ ድማ ኣልባንያን ቬትናምን ይርከብዎም።
ካብ 2016 ንድሓር፡ 66 ሚእታዊት ካብዚኦም ህጻንት ምዃኖም ይእመን።
ዝሓለፈ ዓመት፡ 5145 ብቑዓት ግዳያት ምስግጋር ዘይሕጋውያን ሰባትን ምዕቡል ባርነትን ምዃኖም ብኣገባብ ሃገራዊ ምትሕላላፍ ድሕሪ ምልላዮም ኣድላይ ሓገዛት ተጌሩሎም። ምብዛሕ ምትሕልላፍ ናይ ግዳያት ድማ "ልዑል ኣቓልቦ" ኣብ 'ዚ ጉዳይ ክፈጥር'ዩ ይብል እቲ ትካል።
ካበ'ቲ ንመጀመርታ ቁጽሪ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ብሪጣንያ ምምዝጋብ ዝተጀመረሉ እዋን 2009 ክሳብ 2016 ብ 35 ሚእታዊት ከም ዝዛየደ እቲ ሓብሬታ የረድእ።
እቲ ሓበሬታ ብተወሳኺ ከም ዝሕብሮ እቶም ብሳልሳይ ደረጃ ተመዝጊቦም ዘለው ኣስታት 1700 ንግብረ-ሶዶማዊ መሸጣ ዝወዓሉ'ዩ እዮም።
ልዕሊ 2000 ህጻናት ንሓገዝ ከም ዝተሓላለፉ እቲ ጸብባብ ብተወሳኺ ዝሓበረ ኮይኑ እዚ ምስናይ ዝሓለፈ ዓመት ክነጻጸር ከሎ 1278 የቕውም።
እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ምዕባይ ናይ'ቲ ብ"ካውንቲ ላይንስ" ዝፍለጥ ጉጅለ ሸየጥቲ፤ ተጠቀምትን ኣዋፈርትን እጸ-ፋርስ መንእሰያት ምዃኑ ትካል ሃገራዊ ገበን (NCA)116 ይገልጽ።
''ሻቕሎታዊ ምቅልቓል'
መጽናዕትታት ከምዝሕብርዎ፤ ካብ 2017 ኣትሒዙ 116 ን ዜጋትት ዓባይ ብሪጣንያ ስዒቦም ዝተፈላለዩ ዜጋታት ከምዝተመዝገቡ፤ ካብኦም ድማ 777 ኣልባናዊያን፤ 739 ቬትናማውያን ከምዝርከብዎምን'ዩ።
ዳይረክተር ትካል ሃገራዊ ገበን (NCA)፤ ዊል ኬር " ቑጽሪ ናይቶም ብምዕቡል ባርነት ዝሳቀዩ ዘለው ብድሕሪት ዝስራዕ እኳ እንተኾነ ኣስጋኢ ጉዳይ ብምዃኑ ትሑት ግምት ክወሃቦ'ኳ ኣይገባእን" ይብል።
ኣስዒቡ ድማ፤ ምክልኻል ሰበ-ስልጣን ገበን ብመረብ ሓበሬታ ብዙሓን ንዝፍጸም ገበናት ኣብ ምክልኻልን ምዕጋትን ኣበርክቶሞ ከዓዝዝ ተላብዩ።
ኣብ ሚኒስትር ውሽጣዊ ጉዳያት ዓባይ ብሪጣንያ ሚኒስተር ምክልኻል ገበን ቪክቶሪያ ኣትኪንስ ብወገና፡ ግቡእ መረዳእታ ምዕቡል ባርነት ብምዕባዩ ቁጽሪ ግዳያት በግቡእ ከነለልን ክንሕግዞምን ክኢልና ትብል።
ምዕቡል ባርነት እንታይ'ዩ?
ዝኾነ ይኹን ሰብ ብሰበብ ስራሕን ካልእን ጅሆ ሒዙ ምስዝረከብ ከም ገበነኛ ተቖጺሩ ኣብ ፍርዲ ይቐርብ።
ቅዋም መንግስቲ'ታ ሃገር ብተወሳኺ፤ ንመቕጻዕቲ ኸተርትን ኣማሓላለፍትን ሰባት ናብ 14 ዓመት ጽኑዕ ማእሰርቲ ክብ ኣቢልዎ'ሎ።
ምዕቡል ባርነት ኣብ ሕቡራት ነገስታት ብሪጣንያ ብብዝሒ ዝካየደሎም ቦታታት እምብኣር፤ ስርሓት ስነ-ጽባቐ፡ ህንጻን ሕርሻን ዝኣመሳሰሉ ቦታታት'ዮም።
መብዛሐትኡ እዋን ከተረቲ፤ መርበብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ብምጥቃም፡ ናይ ሓሶት ተስፋታት ከም ምርካብ ስራሕን ትምርትን ብምሃብ ድማ ብቐሊሉ ይጠልፍዎም።
ክትራንን ምዕቡል ባርነትን፤ ንዓበይቲ፡ ንኣሽቱ፡ መንእሰያት፡ ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን ብፍላይ ድማ ነቶም ተነቀፍትን ግሉላትን ዝኾኑ ክፋል ማሕበረ-ሰብ የጋጥም።
እዚ ድማ፤ ካብ ድኽነት ንምህዳም፡ እኹል ትምህርቲ ካብ ዘይምህላውን ሕጽረት መንበሪ ከምኡ'ውን ዘይቅሱን ማሕበራውን ፖሊቲካውን ኩነታት ዝፈጥሮ ምዃኑ'ዩ ዝእመን።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ሊቀ ሰማዕት ቅዱስ ጊዮርጊስ
ሰማዕት ዝብል ቃል ‘ሰምዐ’ መስከረ ካብ ዝብል ግእዛዊ ግሥ ዝተረኽበ ኪኸውን ከሎ ምምስካር፡ ምስክር ማለት እዩ።
“ብዛዕባ እቲ ኻብ መጀመርታ ዚነበረ ንሕና ዝሰማዕናዮ፡ በዕይንትና ዝረኣናዮ፡ ዝጠመትናዮን፡ ብኣእዳውና ዝዳኅሠሥናዮ ቓል ሕይወት ንነግረኩም ኣሎና። እታ ንኣና ዝተገልጸት ምስ ኣቦ ዚነበረት ዘለዓለማዊት ሕይወት ድማ ንነግረኩም ኣሎና።” ዝተባህለ ሰማዕት ማለት ዝረኣኻዮን ዝሰማዕኻዮን ሓቂ ምምስካር እዩ። (1ይ ዮሓ. 1፡1-10)
ቅዱሳን ሓዋርያት፡ ንጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብዓይኖም ርእዮም፡ ብኣእዛኖም ሰሚዖም፡ ብኢዶም ዳኅሢሦም መስከሩ፡ በዚ ኸኣ ኻብ ኣሕዛብ ብዙኅ ፀዋትወ መከራ ተቐቢሎም ብሰማዕትነት ኃለፉ። (1ይ ዮሓ. 1፡1-2) ኣብ ደኃር ዘመን ከኣ ምእንቲ ፍቕሪ እግዚአብሔር፡ ምእንቲ ቕድስት ቤተ ክርስቲያን፡ ስለ ሃይማኖትን ሓቅን ብምምስካር ዝባኖም ንመግረፍቲ፡ ሰብነቶም ንሰንሰለትን እሳትን፡ ክሳዶም ንሴፍ ኣኅሊፎም ዝሃቡ ከምኡ’ውን ብዳርባ እምኒ ተቐጥቂጦም፡ ብዅናት ተወጊኦም፡ ብስደትን ማእሰርትን፡ ኣብ በረኻን በዓትታትን ከርተት ዝበሉ ሰማዕታት እዮም።
“አማን መነኑ ሰማዕት ጣዕማ ለዛ ዓለም ወከዐዉ ደሞሙ በእንተ እግዚአብሔር ወተዐገሡ ሞተ መሪረ በእንተ መንግሥተ ሰማያት/ ሰማዕታት ንናይ እዚ ዓለም’ዚ ጣዕሚ ብሓቂ ነዓቑ። ደሞም ከኣ ስለ እግዚአብሔር ኢሎም ኣፍሰሱ። ምእንቲ መንግሥተ ሰማያት መሪር ዝኾነ ሞት ተዓገሡ። ከምዝብል ውዳሴ ማርያም ዘኃሙስ።
ሓደ ኻብዞም ዓበይቲ ሰማዕታት ዝኾነ ሊቀ ሰማዕት ቅዱስ ጊዮርጊስ እዩ። ቅዱስ ጊዮርጊስ 2 ጥሪ 277 ዓ.ም. ካብ ኣቦኡ ኣንስጣስዮስን ካብ ኣደኡ ቴዎብስታን ኣብ ሃገረ ፍልስጥኤም ትርከብ ልዳ ትብሃል ዓዲ ተወሊዱ። ናይ ኣቦኡ ዓዲ ቀጶዶቅያ ኪኸውን ከሎ፡ ናይ ኣደኡ ዓዲ ኸኣ ልዳ ትብሃል። እዛ ልዳ ትብሃል ዓዲ ሊቀ ሓዋርያት ቅዱስ ጴጥሮስ ተኣምራት ዝገበረላ ቦታ ኽትከውን ከላ ኣቦኡ ኣንስጣስዮስን ናይ’ዛ ዓዲ እዚኣ ኣመሓዳሪ (መስፍን) ነበረ። ፍቓድ እግዚአብሔር ኮይኑ ኣብ 7ተ ዓመት ዕድመኡ ኣቦኡ ይመውት። ቅዱስ ጊዮርጊስ ወዲ 20 ዓመት ምስ ኮነ ኵናት ምድርባይን ቀስቲ ምውርዋርን ከምኡ’ውን ኣብ ፈረስ ተወጢሕካ ምግላብን ይመሃር ነበረ። ቅዱስ ጊዮርጊስ ብመንፈስን ብሥጋን ምስ ደልደለን ዓበየን ናብቲ ንጉሥ ዱድያኖስ ዝነበሮ ፋርስ ባቢሎን ሽመት ኣቦኡ ኺቕበል ከደ። ንጉሥ ዱድያኖስ ከኣ ጣዖት ኣቒሙ፡ ንባዕሉ ሰጊዱ ከይኣኸሎ ነቲ ሕዝቢ ከስግዶ ጸንሖ። ቅዱስ ጊዮርጊስ በዚ ኣምልኾ ጣዖት ናይ ንጉሥ ዱድያኖስ ኣዝዩ ኃዘነ። ንናይ ዱድያኖስ ኣምልኾ ጣዖት ምእንቲ ኺቃወም ኣቐዲሙ ናብ ቤቱ ተመሊሱ ነቲ ዝነበሮ ዅሉ ንዋይ (ሃብቲ) ንሽጉራትን ንጽጉማትን ዓዲሉ፡ ናብ ንጉሥ ዱድያኖስ ጕዕዞኡ ጀመረ። ኣብ መንገዲ ናብ ሓንቲ ገበል ተምልኽ ዓዲ ኣላገሰ። ነባሪ እዛ ዓዲ በብተራ በዅሪ ውላዱ ነዚ ገበል (ድራጎን) ከም ኣምኃ (ህያብ) የወፊ ነበረ። በታ መዓልቲ እቲኣ ተራ መስፍን ናይቲ ዓዲ ስለዝነበረ ነታ ጓሉ ድራር ገበል ክትኸውን ኣሲርዋ ኸደ።
ቅዱስ ጊዮርጊስ እታ ጓል ተኣሲራ፡ ክትበኪ ምስ ርኣያ ቐሪቡ “ኣቲ ጓል እንታይ ዄንኪ ትበኽዪ ኣሎኺ፧” ኢሉ ሓተታ። እታ ጓል መስፍን ከኣ “ብመሠረት ሕጊ ናይዚ ዓዲ እዚ ንገበል (ድራጐን) ድራር ክኸውን ዝተወፈኹ እየ። ኣነስ ዕድለይ ኮይኑ ነዚ ገበል ተዋሂበ ኣሎኹ፡ ንኣኻ ግና ኸይበልዓካስ ቀልጢፍካ ኺድ” በለቶ። ብድኅር እዚ እታ ጓል መስፍን እቲ ገበል ካብ ርኁቕ ቦታ ኺመጽእ ከሎ ምስ ረኣየቶ “መጺኡ! መጺኡ!” ኢላ ንቅዱስ ጊዮርጊስ ነገረቶ። እቲ ገበል ስኑ ከም ስኒ ሓርገጽ፡ ክንፉ ኸኣ ኸም ክንፊ ኣሞራ ኾይኑ ቁመቱ 60 እመት (30 ሜትሮ) ይበጽሕ ነበረ። እዚ ገበል እዚ ነቲ ዝተዳለወሉ ሰብ ቅድሚ ምውሓጡ ኣቐዲሙ መርዙ ኣውፂኡ ብርቱዕ ዶሮና እዩ ዝገብር።
እዚ ገበል’ዚ ናብ ቅዱስ ጊዮርጊስን ናብታ ጓል መስፍንን ገጹ ኣቕንዐ። ቅዱስ ጊዮርጊስ ብትእምርተ መስቀል ኣማዕቲቡ፡ በታ ወርቃዊት ኵናቱ ገይሩ ኣብ ኣፉ ወግኦ። እቲ ገበል እናጨደረ ተጠምጠመ። ደጊሙ፡ ቅዱስ ጊዮርጊስ ኣብ ሕቈኡን ጭርኡን ምስ ወግኦ፡ እቲ ገበል ሞተ። ቅዱስ ጊዮርጊስ ነታ ጓል ጸዊዑ ‘እናጓተትኪ ናብ ከተማ እተዊ’ በላ። እናጓተተት ናብ ከተማ ምስ ኣተወት፡ እቶም ሕዝቢ ኣዝዮም ተደነቑን ሰንበዱን። ቅዱስ ጊዮርጊስ ልቦም ከም ዝተወገአ ተመልኪቱ “ኣቱም ሕዝቢ! ብጐይታይን ብኣምላኸይን ኢየሱስ ክርስቶስ እመኑ” እናበለ መሃሮም። እቶም ሕዝቢ ኸኣ “ኣሚንና ኣሎና” እናበሉ መለስሉ። ሽዑ ቅዱስ ጊዮርጊስ “በሉ ነዚ ገበል ጓቲትኩም ጐሓፍዎ” በሎም። 40 ሰባት ኮይኖም ግና ምጕታቱ ሰኣኑ። ቅዱስ ጊዮርጊስ እምነት ከምዘጕደሉ ተረዲኡ፡ ነታ ጓል መስፍን “ጐቲትኪ ጐሓፍዮ” ምስ በላ ግና ጐቲታ ኣጽደፈቶ።
ብድኅር'ዚ ስብከተ ወንጌል እናቐጸለ ናብቲ እቲ ንጉሥ ዘለዎ ቦታ መንገዱ ኣቕንዐ። ኣብ ኣደባባይ ደው ኢሉ ኸኣ እቲ ንጉሥ ዘምልኾ ዘሎ ጣዖት ከድኅኖ ከምዘይክእልን ምድኃን ብጐይታናን ኢየሱስ ክርስቶስ ምዃኑን መሃረ። ንጉሥ ዱድያኖስ እቲ ቅዱስ ጊዮርጊስ ዝመሃሮ ንሕዝቢ ዝማርኽን ዘሸብርን ኮይኑ ስለዝረኸቦ፡ ምእንቲ ናብቲ ናቱ ኣምልኾ ጣዖት ከእትዎ፡ ነቲ ንሱ ዘቖሞ ጣዖት እንተደኣ ሰጊዱ ኽሽልሞን ክሸሞን ምዃኑ ደጋጊሙ ቓል ኣተወሉ።
ቅዱስ ጊዮርጊስ ግና “ዘሀብትም ዘድኪ፡ ዘድኅን ዝቐትል እቲ ሰማይን ምድርን ዝፈጠረ ሓደ እግዚአብሔር ኣምላኽ እዩ። ስለዚ ንጣዖት ምምላኽ ኃዲግኩም ብሓደ እግዚአብሔር እመኑ” ኢሉ ንሓሳብ ንጉሥ ነጸጎ። ብዙኃት ካብቶም ሕዝቢ ኸኣ ነዚ ትምህርቱ ተቐቢሎም ካብ ኣምልኮተ ጣዖት ናብ ኣምልኮተ እግዚአብሔር፡ ካብ ገቢረ ኃጢኣት ናብ ገቢረ ጽድቅ ተመልሱ።
ንጉሥ ዱድያኖስ ዝሓሰቦ ስለዘይሰለጦ፡ ንቅዱስ ጊዮርጊስ ንኺቐትሎ መደበ። ኣትናስያ ዝበሃል ጠንቋሊ ጸዊዑ ዝቐትል መርዚ ኣቃሚሙ ብምድላው ንቅዱስ ጊዮርጊስ ከስትዮ ኣዘዞ። ኣትናስያ ከምዝተባህሎ ኣዳልዩ ንቅዱስ ጊዮርጊስ ኣስተዮ። ከምቲ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ “ነቶም ብስመይ ዝኣምኑ ብዙኅ ተኣምራት ክስዕቦም እዩ። . . . ዝቐትል መርዚ እንተሰተዩ እኳ ኸቶ ኣይክጐድኦምን እዩ” ማር. 16፡18 ዝበለ ቅዱስ ጊዮርጊስ እቲ ዝሰትዮ መርዚ ገለ እኳ ኣይጐድኦን። ነዚ ተኣምራት እዚ ዝረኣዩ ሕዝቢ ኣዝዮም ተገረሙ ብፍላይ እኳ እቲ ዝቐትል መርዚ ዘዳለወ መሠርይ ኣትናስያ፡ ነቲ ናይ ጥንቆላ ሥርሑ ገዲፉ ብክርስቶስ ኣሚኑ ተጠመቐ። ኣብታ ጊዜ እቲኣ ድማ ምስ 3,700 ሰባት ብሰማዕትነት ኃሊፉ ኣኽሊል ሰማዕትነት ተቐበለ። ንቅዱስ ጊዮርጊስ ድማ ብሓፂን መጋዝ ተሓርሒሩ ክቕተል ኣዘዘ። ቅዱስ ጊዮርጊስ ዋላ እኳ ብመጋዝ ተመጊዙ እንተ ሞተ፡ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ግና ሽዑ ንሽዑ ኣተንሥኦ። ኣይጸንሐን ካብ ሞት ምስ ተንሥአ ክሰብኽ ጀመረ። ብኡ ንብኡ ድማ ብኣሽሓት ዝቁጸሩ ሕዝቢ ብትምህርቱ ኣሚኖም ተጠምቑን ብሰማዕትነት ኃለፉን።
ቅዱስ ጊዮርጊስ ስብከተ ወንጌል ብምቕጻል 70 ነገሥታት ኣብ ዝተኣከቡሉ ኣደባባይ ብትብዓት ደው ኢሉ መሃረ። እቶም ነገሥታት ከኣ ነቲ ኾፍ ኢሎምሉ ዘለዉ መናብር ኣጠጢዑ ኸርእዮም ሓተትዎ። ቅዱስ ጊዮርጊስ ድማ ጸሎት ገይሩ ነተን ኮፍ ኢሎምለን ዝነበሩ መናብር ከምዝጥጥዓ ገበረ። እንተኾነ እዞም 70 ነገሥታት ተኣምራቱ ርእዮም ኣብ ክንዲ ዝኣምኑ፡ ሓፂን ኣብ ሓዊ ኣርሲኖም በቲ ሓፂን ድኅሪ ምሕራር ንሥጋኡ ጥሒኖም ኣብ ደብረ ይድራስ ዝተባህለ ጎቦ ብንፋስ ከምዝብተን (ዝዝሮ) ገበሩ።
ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ግና ካብ ሞት ኣተንሥኦ። ንሱ’ው ስብከተ ወንጌል ቀጸለ። እዞም ነገሥታት በቲ ዝኾነ እናተገረሙ፡ ምዉት ሰብ ኣተንሢእካ እንተ ኣርኣኻና በቲ ናትካ ኣምላኽ ክንኣምን ኢና በልዎ። ቅዱስ ጊዮርጊስ ከኣ ጸልዩ ናብ ካብ ሞይቶም ዝነበሩ ሰብኡትን ኣንስትን ኣተንሥአ።
ብዙኃት’ውን ብጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣሚኖም ብሰማዕትነት ኪኃልፉ ኸለዉ፡ “ካብ ጽሩይ ሥርናይ ክርዳድ ነይሰኣን” ከምዝበሃል ልቦም ዘትረሩ ሓደ ሓደ ሰባት እዚ ዝተገብረ ተኣምራት ምትሓት እዩ እምበር ሓቂ ኣይኮነን እናበሉ ንባዕሎም ተጋግዮም ንኻልኦት ዕንቅፋት ኮኑ።
ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ ንቅዱስ ጊዮርጊስ ናብ ገዛ ሓንቲ ድኻ ሰበይቲ ወሲዶም ኣብ ዓንዲ ኣሲሮሞ ከዱ። እዛ ድኻ ሰበይቲ ዝብላዕ ኅብስቲ ክትልምነሉ ምስ ከደት፡ መልኣኽ እግዚአብሔር ካብ ኵሉ ዝበልጽ ሰማያዊ መግቢ ኂዝሉ መጽአ። ቅዱስ ጊዮርጊስ ድኅሪ ምምጋቡ ጸለየ እሞ እታ ተኣሲሩላ ዘሎ ዓንዲ ለምሊማ ጠጢዓ ቘጽሊ ብምውፃእ ዓባይ ኦም ኮነት። እታ ድኻ ሰበይቲ፡ ነዚ መኣድን ዝጠጥዐት ዓንድን ርእያ ኣዝያ ተገረመት። እቲ ጸማም፡ ዓባስን ዕዉርን ወዳ ድማ ብቅዱስ ጊዮርጊስ ሓወየላ።
ንጉሥ ዱድያኖስ፡ ነዚ ዜና’ዚ ምስ ሰምዐን ከምኡ’ውን በታ ዓዲ ኪኃልፍ ከሎ እታ ዝጠጥዐት ዓንዲ ቅዱስ ጊዮርጊስ ከም ዘጠጥዐ ምስ ፈለጠ፡ ኣዝዩ ጐሃየን ተበሳጨወን። ካብ ዝተኣስረሉ ቦታ ኣምጺኦም ንኺገርፍዎ ዓሳኽሩ ኣዘዘ። ንሳቶም ከኣ ኻብቲ ዝተኣሥረሉ ቦታ ኣውፂኦም ኣብ ዓውዲ ከም እኽሊ ብእግሪ ብዕራይ ከም ዚኺየድ ገይሮም ክሳዕ ዚመውት ብበትሪ ከትከትዎ። እንተኾነ ግና ኃይሊ እግዚአብሔር ስለ ዘይተፈልዮ ካብ ሞት ተንሢኡ ስብከቱ ቐጸለ።
ንጉሥ ዱድያኖስ ናይ ክፍኣት መደብ ሓንጺጹ ብዝተፈላለየ መንገዲ ኺቐትሎ፡ ቅዱስ ጊዮርጊስ ኸኣ ብኃይሊ እግዚአብሔር ካብ ሞት ክትንሥእ ተረባረቡ። ንጉሥ ዱድያኖስ ከም ናይ መወዳእታ ስጉምቲ ንጓሉ ኣመርዕዩ ናብ ንግሥነት ክመልሶ መዲቡ፡ ንቅዱስ ጊዮርጊስ ሓተቶ። ቅዱስ ጊዮርጊስ እዚ ዕድመ’ዚ ኣብ ውሽጢ ቤተ ሰብ ዱድያኖስ ቃል እግዚአብሔር ንምስትምሃር ጽቡቕ ኣጋጣሚ ኾይኑ ስለ ዝረኽቦ ነቲ ናይ መርዓ ሕቶ ከምዝተቐበሎ መሲሉ ብምእታው ስብከቱ ቐጸለ። ካብ ጣዕሚ ትምህርቱ ዝተላዕለ ሰበይቲ ዱድያኖስ ብስም ክርስቶስ ኣሚና ተጠምቀት። ንጉሥ ዱዲያኖስ ኵነታት ሰበይቱ ምስ ፈለጠ ኸም እትስየፍ ገበረ። በዚ ኸኣ ኣኽሊል ሰማዕትነት ንምጕንጻፍ በቕዐት።
ድኅር’ዚ ናይ ቀረባ ኣማኸርቱ 70 ነገሥታት ናብኡ መጺኦም፡ “ቅዱስ ጊዮርጊስ ብሰይፊ፡ ክሣዱ ኺቝረጽ ኣለዎ” ኢሎም ሓሳብ ኣቕረቡሉ፡ ቅዱስ ጊዮርጊስ ነዚ ዜና’ዚ ምስ ሰምዐ ኣዝዩ ተሓጐሰ። ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ “ንኣይ ሕይወት ማለት ክርስቶስ፡ ምማት ከኣ ረብሓይ እዩ። . . . ዝኅሸኒ ስለዝኾነ ግና ኻብዚ ተፈልየ ምስ ክርስቶስ ኪኸውን ሃገርታይ እዩ፡” ከም ዝበለ (ፊል. 1፡21-23) ቅዱስ ጊዮርጊስ ትሪ ልቡና ናይዞም 70 ነገሥታት ርእዩ፡ ኻብ ሰማይ ሓዊ ወሪዱ ኸጥፍኦም ምስ ጸለየ፡ ካብ ሰማይ ሓዊ ወሪዱ ነቶም 70 ነገሥታት ምስ ሠራዊቶም ኣጥፍኦም።
ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንቅዱስ ጊዮርጊስ ተገሊጹ፡ “ስምካ ጸዊዑ ዝለመነ፡ ብስምካ ቤተ ክርስቲያን ዝሓነፀ፡ ዝኽርኻ ዝገበረ፡ ብስምካ ንዝጠመዩ ዘዐንገለን፡ ንዝጠመዩ ዘስተየን ክምሕረልካ እየ፡ ንዝገበሮ ኃጢኣት’ውን ክድምስሰሉ እየ። ከምኡ’ውን ብባሕሪ ኾነ ብመሬት እናተጓዕዙ ሽግር ምስ ዘጓንፎም እሞ ስምካ ጸዊዖም እንተ ለመኑኒ ቐልጢፈ ኽረድኦም እየ . . .” እናበለ ቓል ኪዳን ምስ ኣተወሉ ናብ ሰማይ ዓረገ።
ድኅር'ዚ፡ ቅዱስ ጊዮርጊስ ሠለስተ ጊዜ ሞይቱ ተንሢኡ፡ ሾብዓተ ዓመት ተጋዲሉ፡ ኣብ 27 ዓመት ዕድሚኡ ዓርቢ መዓልቲ ብ23 ሚያዝያ 304 ዓ.ም. ክሣዱ ብሰይፊ ተቘሪጹ ብሰማዕትነት ኃለፈ። ዓስቢ ተጋድሎኡ ድማ ሾብዓተ ኣኽሊል ክብሪ ካብ ሰማይ ወረደሉ። እቶም ምእመናንን ምእመናትን ከኣ ንሥጋኡ ናብ ልዳ ትብሃል ዓዲ ወሲዶም ብኽብሪ ኣቐመጥዎ።
ክብረ በዓል ቅዱስ ጊዮርጊስ፡ ብሰማዕትነት ዝኃለፈሉ 23 ሚያዝያ፡ ቅዳሴ ቤቱ 7 ኅዳር፡ 18 ጥር ሥጋኡ ተጣሒኑ ኣብ ንፋስ ዝተዘረወሉ . . . እናተባህለ ይኽበር እዩ።
ኣሰረ ፍኖት ሰማዕት ቅዱስ ጊዮርጊስ ተኸቲልና ኽንከይድ እግዚአብሔር ኣምላኽና ይርድኣና።
ጸሎቱን በረኸቱን ናይ ቅዱስ ጊዮርጊስ ምስ ኵላትና ይኹን።
ሰላም ለከ ሠርዌ ሰማዕታት አእላፍ፣
ዘሞጐሰ ስምከ በጽሐ መንገለ ኵሉ አጽናፍ፣
በቅድመ ፀሐይ ብሩህ ዘኢየዓርብ ዘዘልፍ፣
ሕማምየ ዝሩ ነሢአካ በአፍ፣
ጊዮርጊስ ቀሊለ ክንፍ ከራድዮን ዖፍ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ናይ ኣሜሪካ ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ኣብ ከተማ ቦልትሞር ንዝርከብ መስጊድ፡ ባልትሞር ማሕበረሰብ ሙስሊም ተባሂሉ አብ ዝጽዋዕ ትካል፡ ንኣሜሪካውያን ኣመንቲ ምስልምና በጺሖም። ኣብዚ ዑደቶም ፕረዝደንት ኦባማ ኣብ ዘቕረብዎ መደረ ንዕዱማት ዘፋለጠት 19 ዓመት ዝዕድሜኣ መንእሰይ ሰባሕ ሙክታር፡ ኣብ ሜሪላንድ ዩኒቨርሲቲ ክፍለ-ከተማ ቦልቲሞር፡ ናይ ሕክምና ተመሃሪት እያ። ኣብ ዝሓለፈ ዓርቢ ብቴሌፎን አዘራሪብናያ ኔርና።
እዚ ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ኣብቲ መስጊድ ዝገበርዎ ዑደት ኣብ እዋን ምምሕዳሮም ንፈለማ ግዜ እዩ። እዚ እንታይ መልእኽቲ የሕልፍ ኢልኪ ትሓስቢ ኢልና ሓቲትናያ። ብተወሳኺ፡ ኣብዚ እዋን እዚ ብሰንኪ ዝፍጸሙ ዘለው መጥቃዕትታት ግብረ-ሽበራ፡ ኣብ እምነት ምስልምናን ኣመንቱን ጽልኢ ይረእ’ሎ። እዚ ድማ ኣብ ኣሜሪካ ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት’ውን ዝረአ ዘሎ እዩ። ንሰባሕ ከምዚ ዓይነት ኩነታት አጋጢምዋ ይፈልጥ እንተኾይኑ ሓቲትናያ ኔርና።
መንእሰይ ኣብ ተግባር ሽበራ ከይጽምበሩን ብጥሩፋት ጉጅለታት ከይምልመሉን ብዙሕ ጻዕርታት ይግበር አሎ። ብኣንጻር'ቲ ዝተፈላለየ ጻዕርታት፡ እዚ ናይ ፕረዚደንት ዑደት እንታይ ናይ መጻኢ ጽልዋ የሕድር ኢላ ከምትሓስብ'ውን አካፊላትና'ላ።ሰባሕ ነዞም ሕቶታት መልሲ ሂባ'ላ ኣብ ካልኦት ጉዳያት ሓሳባ ገሊጻትልና'ላ።
አብ መወዳእታ ሰባሕ ሙክታር ንመንእሰያት መልእኽቲ ክተመሓላልፍ ከላ፡ ብሰንኪ ሓደ ሓደ ሕማቕ ተግባር ዝፍጽሙ ወገናት ኩሉ ክውቀስን ክጽላእን ከምዘይብሉ ገሊጻ፡ ንሕና ኣመንቲ ምስልምና መንእሰያት’ውን ብወገንና ምስ ካልኦት ማሕበረሰባት ተቐራሪብና ብምስራሕ መንነትናን ሃይማኖትናን ክነፋልጥ ዓቢ ሓላፍነት ይጽበየና’ሎ ክትብል መጸዋዕታ አቕሪባ።
ነቲ መልስታታን ምሉእ ትሕዝቶ እቲ ቃለ-መጠይቕን ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
መቅድም: እዚ ኣብዛ መጽሓፍ’ዚኣ ሰፊሩ ዘሎ ግጥምታት፡ ነቲ ኣብ ሃገርና ዘሎ ውድዓዊ ኩነታት ናብ ቅድሚት ብምምጻእ፡ ነቶም ብፍላጥ ኮነ ብየዋህነት ዚድግፉዎን ዚሕለቑሉን ኣብ ወጻኢ ዚቕመጡ ኤርትራውያን ከኣ ብምልላይ፡ ነቓፊ ርእይቶን ተግሳጽን ምዕዶን ዚህብ ኮይኑ ብውሕሉል ቃላት እተነድቀ መልእኽቲ ኢዩ።
እዚ ግጥምታ’ዚ፡ እተፈላለየ ኣርእስቲ ዝሓዘ ኾይኑ፡ ገለ ብኣስተንትኖኣዊ፡ ገለ ድማ ብመዘናግዒ፡ ገለ ኸኣ ብምሁራዊ መገዲ ተጻሒፉ ኣሎ።
ፍቕሪ ኣደ፡ ፍቕሪ ማሕብራዊ ናብራን ዕርክነትን፡ ፍቕሪ ሃገርን ህዝብን፡ ከምኡ’ውን ወድሰብ ዚጓነፎ እተፈላለየ ሽግራትን ብድሆታትን ብመልክዕ ግጥሚ ቀሪቡ ኣሎ። ከምዚ ኪኸውን ከሎ፡ እቲ ዘንብብ መታን ከይስልችዎ ወይ ከየድክሞ ብማለት፡ ኣብ መንጎ ወይ መጠረስታ ነፍስወከፍ ግጥሚ፡ ምስቲ ኣርእስቲ ዚሳነ ይኹን ዘይሳነ ስእልታትን ቅርጽታትን ተወሲኹዎ ኣሎ። እቲ ዘንብብ ሰብ፡ ነቲ ኣሳእል ከም ድላዩ ገይሩ ክትርጉሞ መሰሉ ኢዩ።
ግጥሚ ወይ መዝሙር፡ ናይ ሙዚቃ መሳርያ ዘየድልዮ ነፍሱ ዝኸኣለ ሙዚቃ ኢዩ። ካብ ኩሉ ዝለዓለ ግን፡ እቲ ብተምሳላትን ምሳሌታትን ዚህቦ መልእኽታት ዓቢ ኢዩ።
ኣብዚ ዘለናዮ እዋን፡ ሃገርና ኤርትራ ኣብ ክንዲ ነጻነት፡ ባርነት ዚረኣየላ ሃገር ብምዃና፡ ኩሉ መንእሰይ ጠንጢኑዋ ንወጻኢ ይኸይድ ኣሎ። ገለን ዕድል ዝረኸበ ኣብ ቲ ዚደልዮ ሃገር ኪበጽሕ ከሎ፡ ገለን ድማ ኣብ ፈቐዶ ምድረበዳን ኣጻምእን ዱርን ባሕርታትን ኣኽራናትን ግዳይ ጥምየትን ዕርቃንን ጽምእን ሞትን ኮይኑ ይርከብ ኣሎ።
እዚ ኸምዚ ኢሉ ኸሎ ግን፡ ገለ ደም ዘይብሎም ኣብ ውሽጢ ሃገርን ኣብ ወጻእን ዚቕመጡ ኤርትራውያን መንእሰያትን ሽማግለታትን ኣዴታትን ነቲ ገፋዒ መንግስቲ ኪድግፉን ኪሕለቑሉን ይረኣዩ ኣለዉ። እምበኣር ሓደ ገጽታ ናይቲ ግጥሚ ድማ ነዞም ኣብ ‘መቓብር ደቆም’ ኪስዕስዑ ነውሪ ወይ ገበን ኮይኑ ዘይስምዖም ባእታታት ናብ ልቦም ዚምለሱሉ ምዕዶ ንምሃብ ዝዓለመ ኢዩ።
ህዝቢ ኤርትራ በዚ ዘሕልፎ ዘሎ መከራን ስቓይን ስደትን፡ ኪብከየሉ ዚግባእ ህዝቢ ኢዩ። ሓደ ናይ ጓሂኻን ኣስተንትኖኻን መግለጺ ድማ ግጥሚ ኢዩ። ኣብዚ እዋን’ዚ ብህዝቢ ኤርትራ ዘይሓዝን ሰብ እንተ ደኣ ኣሎ፡ ኤርትራውነቱ ኣጠራጣሪ ኢዩ።
ኣማኑኤል ሳህለ (ሓምለ 2010)
__________________________________________
መጽሓፍ ንምእዛዝ ንደራሲ ኣብ khabdu@gmail.com ተወከሱ::


text:
ኣብ እዋን ጥንሲ ብበዝሒ ቡን ምስታይ ህፃናት ንልክዑ ዝሓለፎ መጠን ርጉዲ የቃልዕ መፅናዕቲ።
መቐለ ግንቦት 07/2010(ድወት) እዚ ኣብ BMJ Open journal ተሓቲሙ ዘሎ ሓዱሽ መፅናዕቲ ከም ዘመላኽቶ መዓልታዊ ካብ ክልተ ፍንጃል ንላዕሊ ሓፊስ ቡን ኣብ እዋን ጥንሲ ዝሰትያ ኣዴታት ደቀን ኣብ ንዓቕመ ትምህርቲ ኣብ ዝበፅሕሉ እዋን ንልክዑ ዝሓለፎ መጠን ርጉዲ ተቓላዕቲ ክኾኑ ይገብር ይብል። እዚ መፅናዕቲ ኣብ ሃገረ ስዊደን ዩኒቨርስቲ ጉተምበርግ ዝተኻየደ እንትኾን ነዚ መፃናዕቲ ዘካየዳ ሓጋዚት ፕሮፌሰር ቬርና ሰንግፒያል ኣዴታት ኣብ እዋን ጥንሲ ቡን ክሰትያ ከም ዘይብለን ኣተሓሳሲበን ኣለዋ።
እዚ መፅናዕቲ ስዊደናዊ ዩኒቨርስቲ ጉተምበርግን ትካል ህዝባዊ ጥዕና ኖርዎይን ብምትሕብባር እንተካይድዎ ኣብ መፅናዕቶም 50 ሽሕን 943 ነፍሲ ፆራት ኣሳቲፎም እዮም። እዚ መፅናዕቲ ድማ ኣብ ዓለምና እቲ ዝዓበየ ኣብ ነፍሲ ፆራት ዝተኻየደ መፅናዕቲ እዩ ተባሂሉ ኣሎ። ኣብዚ መፅናዕቲ ከም ዝተረጋገፀ ድማ እተን ኣብ እዋን ጥንሲ ብበዝሒ ቡን ዝሰተያ ኣዴታት ደቀን ካብ 8 ዓመት ንላዕቲ እንትኾኑ ንልክዑ ዝሓለፎ መጠን ርጉዲ ተቓላዕቲ ክኾኑ ኪኢሎም እዮም። ብተወሳኺ ውን እዞም ህፃናት ኣብ ቱበታት ደም ፀገም ከጋጥሞም ኢሉ ውን ንሕማም ሽኮር ክልተ ተቓላዕቲ ክኾኑ ይኽእሉ እዮም ተባሂሉ ኣሎ።
ኣብ ቀረባ ዝተኻየደ መፅናዕቲ ከም ዘመላኸቶ መዓልታዊ 3 ፍንጃል ሕፍስ ዝበለ ቡን ምስታይ ንጥዕና ረብሓ ኣለዎ ዝብል እዩ። እዚ መፅናዕቲ ትኽክል ምዃኑ ዝገለፁ እዞም ተመራመርቲ ንነፍሰ ፆር ኣዴታት ግን ተመካሪ ኣይኮነን ኢሎም ኣለው።
ፍልፍል medical.net


text:
ውሁድ ተሓደስቲ ሓይሊ ሰረት ሓምለዋይ ልምዓት
“ማሕበራውን ኢኮነምያውን ዕብየት ንምምፃእ ክፍለ ኢኮነሚ ኢንርጂ ብፍላይ ድማ ምትእትታው ዘመናዊ ቴክኖለጅታትን መማረፅቲ ሓይልን ዝለዓለ ተራ ኣለዎ” ይብል ኤጀንሲ መዓድንን ኢነርጅን ክልል ትግራይ ብ2003 ዓ.ም ዘሐተሞ በራሪ ፅሑፍ። ምጥቃም ቴክኖለጅን መማረፂ ሓይልን ምስ ዕብየት ኢኮነምን ዝተምሃረ ማሕበረሰብን ስለ ስተኣሳሰር ሃገርና ድሕሪት ተሪፋትሉ ዝፀንሐት ጉዳይ እዩ። ካብ ቀረባ እዋን ኣትሒዙ ግና መንግስቲ ኢትዮጵያ ንሓይሊ(ኢነርጂ) ፍሉይ ቆላሕታ ሂቡ ክሰርሐሉ ጀሚሩ ኣሎ። እዚ ብቐንዱ ኣብ ተሓዳስን መማረፅን ሓይሊ ዘተኮረ ክኸውን ስትራቴጂ ዝተሓንፀፀሉ እንትኸውን ንገፀር እውን ኣብ ግምት ዘእተወ እዩ። ስድራቤታት ገፀር ኣብ ክንዲ ዕንፀይቲ ከም ባዮ ጋዝን ሓይሊ ፀሓይን ዝበሉ ቴክኖሎጂ ንኽጥቀሙ ምስ ዝተፈላለዩ ገበርቲ ሰናይ ትካላት ብምትሕብባር ፃዕሪ እናተገበረ ይርከብ።
ነባሪት ወረዳ ሓውዜን፣ ጣብያ መጋብ ዝኾና ወ/ሮ ኣስኳል ወለኣበዝጊ ባዮጋዝ ንምግቢ መብሰልን ንመብራህትን ከም ዝጠቅምን ትኪ ከም ዘይብሉን ምስሰምዓ እየን ህይወተን ሳንሳን ካብ ዘበለ ፀገም ክናገፋ ብምሕሳብ ንክውንንኦ ዝበሃጋ። ዕድመ ልክዐን ፀብሒ ከፍልሓ ኮነ እንጀራ ክስንከታ ዕንፀይቲ ይጥቀማ ስለዝነበራ ብትኪ ይዕፈና ነይረን። ለይቲ ተላዒለን ንኽጥሕና ወይ ካሊእ ስራሕ ንኸሳልጣ ዝጥቀምኦ ዝነበራ መብራህቲ ድማ ኩራዝ ስለዝኾነ ኣፍንጭአንን ጎረርአንን ካብኡ ዝወፅእ ትኪ ይዕፍነን ነይሩ። ደቀን እውን ብኩራዝ የፅንዑ ብምንባሮም ኣብ ጥዕንኦም ኣሉታዊ ፅልዋ ነይሩዎ። መብራህቲ ኩራዝ ብዙሕ ስለዘየብርህ ድማ ኣዐርዮም ደኒኖም ጨንቆር እናበሉ ከንብቡ ይግደዱ ነይሮም። እዚ ኣብ ኩሎም ስድራቤታት ገፀራትና ዝፀንሐ ፀገም እዩ። ስለዝኾነ ትኪ ዘይብሉ ሓውን መብራሀትን ምርካብ ማለት ንደቂ ኣንስትዮን ተምሃሮን ገፀር ስግግር ሓዱሽ ህይወት እዩ። ወ/ሮ ኣስኳል ትኪ ኣልቦ ቴክኖሎጂ ንምውናን ክህንጠዋ ዝኸኣላ እምበኣር በዚ ምኽንያት እዩ።
ብመሰረት እዚ ብ2009 ዓ/ም ካብ ማሕበራዊ ረዲኤት ትግራይ (ማረት) ብዝረኸብኦ ሓገዝ ባዮጋዝ ክውንና ክኢለን። ኣብዚ ሐዚ እዋን ካብ እንጀራ ምስንካት ወፃኢ ፀብሕን ካልኦት ዘድልይወን ነገራትን የፍልሓሉን የብስላሉን። ካብዚ ብተወሳኺ ከም ቃሕትአን መብራህቲ ይጥቀማ። ለይቲ ተልዒለን ክሰርሓ እንተደልየን ልቺ (ኣምፑል) እየን ዘብርሃ። ተምሃሮ ደቀን እውን ካብ ዝተክኽ ኩራዝ ተገላጊሎም። ኣምፑል ኣብሪሆም ከም ቃሕትኦም የንብቡ። ኮታስ ሳላ ባዮጋዝ ምስ ሙሉእ ስድርአን “ደሓን ኩን ትኪ” ኢለን ኣለዋ።
ነባሪ ወረዳ ኣፅቢ ወንበርታ ጣብያ ሩባ ፈለግ ዝኮኑ ቀሺ በሪሁ ሃይለ ድማ እቲ ባዮጋዝ ካብ ንመብራህትን ምብሳል ምግብን ሓሊፉ ብመልክዕ ኮምፓስት ንመፍረይነት ከምዝጠቅም ይገልፁ። “ባዮጋዝ ትኪ ስለዘይብሉ በዓልቲ ቤተይ ብነፃነት ትሰርሕ። ኣነ እኳ ምግቢ ምብሳል ክሕግዛ ጀሚረ። ቅድም ክብል ንመዐደጊ ፈሓምን ዕንፀይትን ዘውፅኦ ዝነበርኩ ገንዘብ ድማ ድሒኑ ኣሎ። ኣብ ልዕሊ እዚ እቲ መብራህቲ ንምሃብ ዝተብላዕልዐ ዒባ ከፍቲ፣ ዓኾር ጠለበጊዕን ሰገራ ሰብን ከምፖስት ኮይኑ ኣብ ልሙዕነት ሓመድ ዓብዪ እጃም ኣለዎ” ብምባል ዙርያ መለሽ ረብሕኡ የረድኡ። ቀሺ በሪሁ ሃይሉ እውን እቲ ባዮጋዝ ካብ ማረት ብዝረኸሕብዎ ሓገዝ ዘተኣታተዉዎ እዩ።
ማሕበራዊ ረድኤት ትግራይ ኣንፈት መንግስቲ ተኸቲላ ኣብ ተሓደስትን መማረፅትን ሓይልታት ክትሰርሕ ዝጀመረት ኣብ 2007 ዓ/ም ከም ዝኾነ ላዕለዋይ ክኢላ ልምዓት ደኒ ማረት ኣይተ ግርማይ ሓለፎም ይገልፁ። ማረት ንፈለማ እዋን 14 ባዮጋዝ ኣብ ወረዳ ሕንጣሎ ወጀራት ዘተኣታተወት ኮይና ክሳብ ሕዚ 114 ባዮጋዝ ናብ ዝተፈላለዩ ወረዳታት ኣተኣታትያ እያ። ሓይሊ ፀሓይ (ሶላር) እውን ብሰፊሑ ክተተኣታትዎ ዝጀመረት ኮይኑ ክሳብ ሕዚ 541 ክተኣታቱ ክኢላ እያ። ብዘይካ እዚ ቆጠብቲ ዕንፀይቲ ዝኾና ምሩፅ መጎጎን እቶንን 8,453 ተኣታትየን እየን። እዞም ተሓደስትን መማረፅትን ሓይልታት ስርዓት ዘለዎ ከይዲ ኣተዓዳድላ ከም ዘለዎም ኣይተ ግርማይ ይገልፁ። ንኣብነት ባዮጋዝ ከተኣታትው ዝደልዩ ሓረስቶት ኣብ ኣጠቓቕማ ባዮጋዝ ንሓሙሽተ መዓልቲ ዝርዝር ስልጠና ይወሃቦም። ኣብ ኣሰራርሓ፣ ኣተሓሕዛን ዘለዎ ጥቕሚ ዘተኣማምን ፍልጦ ምስሓዙ እዩ እቲ ባዮጋዝ ናብ ረብሓ ዘሰጋግርዎ።
ዋጋ ባዮጋዝ ክሳብ 12 ሽሕ ብር ይበፅሕ። ከይዲ ህንፀቱ ንኽዛዘም ማረት ናይ ሃናፂ 5,000 ብር ትኸፍል። እቲ ተጠቃሚ ሓረስታይ ድማ ናይ ስሚንቶ፣ ቱቦ ወዘተ ከባቢ ሰለስተ ሽሕ ብር ይኸፍል። ዝተረፈ ናውቲ ህንፃ ሑፃ፣ እምንን ጭቃን እውን ተጠቃሚ ሕብረተሰብ ካብ ከባቢኡ ባዕሉ የቕርብ።
ኣብ ገጠር ካብ ዝነብር ህዝቢ እቲ 90 ምኢታዊ ንነዳዲ ዝጥቀመሉ ነገር ዕንፀይቲ ከም ዝኾነ ኣይተ ግርማይ ይዛረቡ። ንመሰንከቲ እንጀራ፣ ንመስርሒ ፀብሒ፣ መፍልሒ ቡን ኮነ መውዓይ ማይ ከምኡ እውን ካልኦት ዝበስሉ ነገራት ብዕንፀይትን ካብ ዕንፀይቲ ብዝርከብ ፍሓምን እዩ ዝሰርሕ። ብሰንኪ እዚ ድማ ደኒ እናበረሰ መሬት ጥራሕ ዝባኑ ይወፅእ። እቲ ብተፈጥሮ ሃፍቲ ዝዕቀብ ዘሎ መሬት መሊሱ ይባድም። መንግስቲ ነዚ ንምክልኻል ብብርኪ ሃገር ኣንፈት ነፂሩ እናተንቀሳቐሰ ይርከብ። መንግስቲ ኢዮጵያ ንብኽለት ኣየር 50 ምኢታዊ ብደኒ ኣቢሉ ንምክልኻል ኣንፈት ነፂሩ ይሰርሕ ኣሎ። ካብ ክልል ትግራይ ብመሰረት እዚ እናተሰርሐ ይርከብ። በብዓመቱ ብሚልየናት ዝቑፀሩ ፈልስታት እፅዋት ዝትከልሉ ዘለዉ ምኽንያት እውን እዚ እዩ። ምትካል እፅዋት ጥራሕ ግና እኹል ኣይኮነን። ምክልኻልን ምሕላውን ደኒ እውን ብፍሉይ ቆላሕታ ክሰርሐሉ ዝግበኦ ጉዳይ እዩ። ምኽንያቱ ሓደሽቲ ተኽልታት ተኺልካ ደኒ ከሊልካን እቲ ሕብረተሰብ ዕንፀይትን ፈሓምን ምጥቃሙ እንተቐፂሉ እቲ ደኒ መሊሱ ስለ ዝበርስ ዋጋ ኣይህልዎን።
ስለዝኾነ ጎድና ጎድኒ ስራሕቲ ተኸላ እፅዋትን ምኽላል ደንን ሕብረተሰብ ኣብ ክንዲ ዕንፀይትን ፈሓምን ተሓደስትን መማረፅትን ሓይልታት ምሉእ ብምሉእ ክጥቀም ምግባር የድሊ። ሓይሊ ኤሌክትሪክን ሓይሊ ንፋስን ብዓብይኡ ብበጀት መንግስቲ፣ ሓይሊ ፀሓይን ባዮጋዝን ድማ ብዓቕሚ ሕብረተሰብ ኣብ ጥቕሚ ክውዕሉ ዝግበረሉ ዘሎ ምኽንያት እውን እዚ እዩ። ከተማታትን ሓውሲ ከተማታትን ብዓበይቲ ፕሮጀክትታት ሓይሊ ማይን ሓይሊ ንፋስን ዝጥቀሙ ዘለዉ ኾይኖም ማእኸለዎትን ኣናእሽትን ሓይልታት ፀሓይን ባዮጋዝን ድማ ብቐሊል ዋጋ ሓይሊ ኤሌክትሪክን ንፋስን ኣብ ዘይተባፀሐሎም ገጠራት ዝርከቡ ውልቀ ሓረስቶት ብቐሊሉ ክውንንዎ ዝኽእሉ ስለዝኾነ ኣብ ገጠር ንኽስፋሕፋሕ ቆላሕታ ተዋሂብዎ እናተሰርሐሉ ይርከብ። ማሕበራዊ ረድኤት ትግራይ (ማረት) ድማ ነዚ ንምጥንኻር እያ ካብ ቀረባ ግዜ ኣትሒዛ ከምቲ ልዕል ክብል ዝተገለፀ እትሰርሐሉ ዘላ።
ካብዚ ከም እንርድኦ ምጥቃም ተሓደስትን መማረፅትን ሓይልታት ብቐንዱ ክልተ ዓበይቲ ረብሓታት ኣለዉዎ። እቲ ሓደ ስድራቤታት ብመዳይ ሓዊ ኾነ መብራህቲ ቅልጡፍ ግልጋሎት ክረኽቡ ጥዕንኦም ክሕሎን ዝገብር እዩ። እቲ ካልኣይ ብብርኪ ማሕበረሰብ ዝግለፅ ዘላቒ ረብሓ እዩ። እዚ ድማ ብምዝባዕ ኣየር ዘይጥቃዕ ሓምለዋይ ኢኮኖሚ ብምህናፅ ቀፃልነት ዘለዎ ውሕስና ህዝቢ ምርግጋፅ ይኸውን። ስለዝኾነ ጎድና ጎድኒ ኣብ ምስፍሕፋሕን ሓለዋን ደኒ ብዕቱብ ምስራሕ ተሓደስትን መማረፅትን ሓይልታት ምስፍሕፋሕ ግድን ይኸውን።
ማረት ኣብ ልምዓት ደኒ ብፍሉይ ቆላሕታ እተሰርሐሉ ኾይና ተሓደስትን መማረፅቲ ሓይልታት እተታኣታቱ ዘላ እውን ምስኡ ብዝተትሓሓዘ እዩ። ንልምዓት ደንን መማረፅቲ ሓይልታትን ዝከታተሉ ሰብ ሞያ ኣብ ወረዳታት ከም ዝመደበት ኣይተ ግርማይ ገሊፆምልና ኣለዉ። እቶም ብብርኪ ወረዳ ዝተቐመጡ ሰብ ሞያ ልምዓት ደንን ኢነርጅን ናብቶም ተሓዳሲ ኮነ መማረፂ ሓይሊ ዝጥቀሙ ስድራቤታት እናኸዱ ክትትል ዝገብሩ እውን እዮም። ኣብነት ባዮጋዝ እንትትከል ብኣካል ተረኺቦም ይከታተሉን ኣብ ምትካልን ምጥቃምን ፀገም ከይፍጠር ይድግፉን። ተተኺሉ ንተግባር ድልው ምስኮነ ድማ እናተመላለሱ ብትኽክል ዝትግበር ዘሎ ምዃኑ የረጋግፁ።
እቶም ቴክኖሎጅታት ተሓዳስን መማረፅን ሓይልታት ዋግኦም ተመጣጣኒ እንትኸውን ብፍላይ ባዮጋዝ ድማ ካብ ከባብያዊ ፀጋ ዝስራሕን ድሕሪ ምስርሑ ብዘይ ምንም ወፃኢ እትጥቀመሉን ኣብ ርእሲ ምዃኑ ንልሙዕነት ሕርሻ ኣዝዩ ጠቓሚ ዝኾነ ኮምፖስት እውን ዝርከበሉ በዓል ብዙሕ ጥቕሚ እዩ። ባዮጋዝ ካብ ዒባ እንስሳትን ሰገራ ሰባትን እዩ ዝስራሕ። ፈለማ ጉድጓድ ይኮዓት እሞ ዒባን ዓኾርን ከፍቲ ናብኡ ይውህለል። ብምቕፃል እቲ ጉድጓድ ውሽጣ ውሽጢ ምስ መናፅሂ ክፍሊ (ሽቓቕ) ብቱቦ ክራኸብ ብምግባር ሰገራ ሰብ በቲ ቱቦ ኣቢሉ ምስቲ ዒባ ከፍቲ ይራኸብ። ካብኡ ኣብቲ ጉድጓድ ይብላዕላዕ። ምስተብላዕለዐ ካብ ትኪ ናፃ ንዝኾነ ሓይሊ መብራህትን ሓዊን ዝኸውን ሓይሊ ሃፋ ወይ እንፋሎት ይፈጥር። እቲ እንፋሎት ንሓዊን መብራህትን እንትውዕል፣ እቲ ዝተብላዕለዐ ዒባን ሰገራን ድማ ናብ ኮምፓስት (ድኹዒ) ይቕየር።
እዞም ትኪ ኣልቦ ዝኾኑ ተሓደስትን መማረፅትን ሓይልታት እቲ ሕብረተሰብ ኣድላይነቶም ኣፀቢቑ ስለ ዝተረድኦ እናወነኖም ይርከብ። ኣብዚ ግና ዝለዓል ፀገም ኣሎ። ንሱ እውን ኣብ ቀረብ ሕፅረት ምህላዉ እዩ። እዚ ብኣካል እውን ዘረጋገፅናዮ እዩ። ባዮ ጋዝ ወይ ሓይሊ ፀሓይ ክዕድጉ እናደለዩ ቀረብ ብምውሓዱ ከም ወትሮም ዕንፀይቲ ዝጥቀሙ ሓረስቶት ብዙሓት እዮም። ስለ ዝኾነ ኣብቲ ሕብረተሰብ ኣድላይነት ተሓዳስን መማረፅን ሓይሊ ምስራፁ ዝነኣድ ጉዳይ ኮይኑ እቶም ቴክኖሎጂ ብበዝሒ ክቐርቡ ብዘይምኽኣሎም ዕንፀይቲ ክጥቀሙ ድልየት ዘይብሎም እውን ዕንፀይቲ ምጥቃም ክቕፅልሉ ምግባር ግና ሕብረተሰብ ኣብ ድኽነት ክነብር ምፍራድ እዩ። እቶም ተሓደስትን መማረፅትን ሓይልታት ካብ ወፃኢ ዝተኣታተዉ ብምዃኖም ንኽውሕዱ ሓደ ምኽንያት እኳ እንተኾነ ብመንፅር እቲ መንግስቲ ንተሓዳሲ ሓይልን ሓምለዋይ ልምዓትን ሓንፂፅዎ ዘሎ ስትራቴጂ ብተግባር እንተተሰሪሕሉ ግና ብበዝሒ ዝኣትውሉ ዕድል ምፍጣር ይከኣል እዩ እሞ ህፁፅ ቆላሕታ ይገበረሉ ንብል።


text:
እታ ጀልባ 68- ሰባት ሓዛ ብ'25 መጋቢት ካብ ሊብያ ከምዝተበገሰትን ሓንሳብ ናይ ርዱእና መልእኽቲ ኣስሚዓ ድሕሪኡ ድሃያ ጠፊኡ ዝብል ሓበሬታ'ዩ ክሳብ ሎሚ ዝነበረና።
እታ ጀልባ ዳርጋ ኹሎም ኢትዮጵያውያን ዝኾኑ 72 ሰባት ሓዛ ከም ዝነበረት ሓደ ካብቶም ኣብ መወዳእትኡ ማዕበል ፀፊዑ ናብ ሓደ ክፍሊ ገምገም ባሕሪ ሊብያ ዘውፅኦምን ብህይወት ዝተረፍ 9 ሰባት ዝኾነ ኢትዮጵያዊ ዮውሃንስ መዓሾ ወልደኪዳን ገሊፁ'ሎ።
ዮውሃንስ መዓሾ ወልደኪዳን ነቲ ዘጋጠሞም ዘባህህር ኩነት ን'ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ብዝርዝር ገሊፁ'ሎ።
ዮውሃንስ ኣብቲ ጉዕዘኦም ሄሊኮፕተራትን መራኽብን መፂኤን ርእያናና ርድኡና እንተበልና'ውን ረርእዮምና ከይዶም ክብል ብምረት ተዛሪቡ'ሎ።
ነቲ ናይ መጀመርያ ናይ ርድኡና መልእኽቲ ስልኪ ዝተቀበሉ ኣብ ሮማ ዝነብሩ ኣባ ሙሴ ብወገኖም ነቲ መልእኽቲ ምስ በፅሖም ንሓይሊ ባሕሪ ጣልያንን ኔትን ከም ዝሓበሩ ጠቂሶም ግን ክሳብ ሎሚ አይረኸብናዮምን'ዮም ዝብሉ ኔሮም ድሕሪ ምባል ነቲ ኩነታት'ቶም ስደተኛታት ርእያ ዝኸደ ሄሊኮፕተር ኮነ መርከብ ነቶም ኣብ ሓደጋ ሞት ንዝነበሩ ብዘይምሕጋዝ ኢሰብአዊ ገበንን'ዩ ስለዚ ብሕጊ ክንሓትት ኢና ኢሎም።


text:
ጽሑፍ/ሓበሬታ ብዛዕባ ሂወት ኣብ ሓደ ማሕበር እንታይ ምዃኑ
ሓደ ማሕበር ክበሃል ከሎ፡ ሰባት ኣብ ክሊ ናይ ብሓባር ዝግድሱዎም ነገራት ተጠርኒፎም ክነጥፉሉን ክመሃሩሉን ዘኽእሎም እዩ። ኣብ ሽወደን ኣብ ብዙሓት ዝተፈላለዩ ዘርፍታት ዝነጥፉ ማሕበራት ኣሎዉ፡ ኣብ ከም ስፖርትን-፡ ከባብያዊ ግዳሴን-፡ ባህላዊ ግዳሴን ዘለዎም ማሕበራት። ናብዞም ሽወደናውያን ማሕበራት እዚኣቶም፡ ድሕረ-ባይታኦም ብዘየገድስ ኩሎም ክሳተፉ ይኽእሉ እዮም፡ ኣጓላት፣ኣወዳት፣ኣንስትን ሰብኡትን።
ማሕበራዊ ተሳትፎ እምበኣር፡ ኣብ ሕብረተ-ሰብ ሽወደን ተራ ንኽህልወካ ዘኽእል ከፋት ማዕጾ እዩ። ማሕበራዊ ተሳትፎ፡ ቋንቋ ሽወደን ንምልምማድን፡ ኣተሃናንጻ ማዕርነታዊ ሕብረተ-ሰብ ሽወደን ከመይ ከም ዝኾነን ንኽትፈልጥ የኽእለካ። ኣብዚ ማሕበራዊ ተሳትፎ ተመክሮኻ ተካፍል፣ብወለንትነት ትንቀሳቐስን፡ ወይ ድማ ናይ ምልምማድ ተኽእሎ ትፈጥር። ምልምማድ ድማ ብተራኡ ስራሕ ናይ ምርካብ ተኽእሎ ከኸትል ኣስተዋጽኦ ክህልዎ ይኽእል።


text:
ሓረስቶት ምብራቅ ኢትዮጵያ ብሓፈሻ ብፍላይ ድማ ከባቢ አወዳይ ነቲ ንወለዶ ከፍርይዎ ዝጸንሑ ፍርያት ቡን ብምግዳፍ ጫት ከፍርዩ ጀሚሮም ኣለው ።
ጀማሊ ሙሳ ሓደ ካብቶም ንሕርሻ ቡን ገዲፎም ጫት ከፍርዩ ዝጀመሩ ሓረስቶት’ዩ : ንሱ እዚ ምፍራይ ጫት ዝያዳ አታዊ ከምዘሎ ይገልጽ።
“ካብ ፍርያት ጫት ብዙሕ ጥቕሚ እየ ዝረከብ ነቲ ፍርያት ካብ ሕርሻ ቦታ ምስ አእተናዮ ሽዑ ሽዑ ናብ ዕዳጋ ክንሸጦ ንኽእል ኢና ።ኣነ’ውን ተጠቓሚ ብምዃነይ ዝያዳ ንጡፍን ውጺኢታዊ ክኸውን ሓጊዙኒ’ዩ። ናብራይ ክመርሕ ክኢለ’የ” ይብል።
ንሱ ብተወሳኺ ዝበዝሑ ሓረስቶት’ቲ ከባቢ ንፍርያት ጫት ኣብ 2000 ዓ.ም ምጅማሮን ምክንያቱ ድማ ዋጋ ቡን ብምዝሕታሉ ምዃኑ ይገልጽ።
ዋጋ ሓደ ኪሎ ቡን 50-60 ብር’ዩ: ዋጋ ጫት ግን ንሓደ ዕታር ክሳብ 100 ብር ይበጽሕ ክብል ወሲኹ የረድእ።
ጀማል ቀጺሉ ሓረስቶት ጫት ኣብ ዓመት ክልተ ጊዜ ከምዘእትው ቡን ግን ኣብ ዓመት ሓደ ጊዜ ጥራይ ከምዝኣትው ይሕብር።
እዚ ኣብ ዝበዝሓ ሃገራት ምዕራብ ሕጋዊ ዘይኾነ ተኽሊ ጫት ኣብ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃን ወሽመጥ ዓረብ ፍቱው ኮይኑ ብብዝሒ ድማ ኣብ ኢትዮጵያን ኬን ያን ይፈርይ።
ኢያሱ ኩተሎ ድማ ኣቐዲሙ ንምዕቃብ ዱር ዝምልከት ኣፍልጦ ከምዘይነበሮም፥ ኣብ ምፍራይ ቡንን ኣግራብ ድማ ንመጽለሊ ይቆርጹ ከምዝነበሩ ይሕብር፤።ድሒሩ ግን ተኽሊ ቡን ብሰንኪ መጽለሊ ምስኣን ይጠፍ እ ምህላው ከምዝተረድኡ ይገልጽ።
ኢትዮጵያ ንኡጋንዳ ስዒባ ኣብ ኣፍሪቃ ብፍርያት ቡን ካልኣይ ደረጃ ትስራዕ።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 21 ሰነ 2018 ዓ.ም. ጀነቭ ኣብ ዝርከብ ናይ ኣቢያተ ክርስትያን ንሓድነት ቤት ምኽሪ ወግዓዊ ምብጻሕ ከካይዱ ምዃኖም ልእኽቲ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ፊሊፓ ሂትቸን ሓቢረን። እቲ ፕሮተስታንትን ሉተራናውያንን ኣንግሊካውያንን ኦርቶዶክሳውያን ኣቢያተ ክርስትያን ብጠቕላላ 348 ኣቢያተ ክርስቲያን ብኣባልነት ዝሓቁፍ ዓለም ሓቆፍ ናይ ኣቢያተ ክርስቲያን ንሓድነት ቤት ምኽሪ ቅዋሜ ዝኽሪ መበል 70 ዓመት ምኽንያት ዘካይድዎ ሓዋርያዊ ምብጻሕ ክኸውን እንከሎ፡ ናይቲ ናይ ኣቢያተ ክርስቲያን ንሓድነት ቤት ምኽሪ ዕላማ ምእንቲ ንምሉእ ሓድነት ብሓባር ምጉዓዝን ምጽላይን ምዕያይን ዝብል ምዃኑ ናይቲ ቤት ምኽሪ ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ መጋቤ ኦላቭ ፍይክሰ ትቫይት ምስ ቫቲካን ነውስ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ሓቢሮም፥ ዝኽሪ መበል 70 ዓመት ቅዋሜ እዚ ቤት ምኽሪ፡ ናይ ሓባር ኣገባብ ክርስቲያናዊ ምስክርነትን ኣገልግሎት ምርግጋጽ ፍትሕን ሰላምን ኣብ ዓለም ክኽወን ተጊሄን፡ ኣብዚ መዳይ ኣቢያተ ክርስቲያን ብምትሕብባር ብፍላይ ምስክርነት ናይ ሓባር ምስ ዝኸውን ኣእመኒ ከምዝኸውን ብምእማን ሰብኣውነት ዘማእከለ ባህሊ ንምስፋሕ ብሓባር ይዓያ ኢሎም።
ቅዱስነቶም ኣብ ዘካይድዎ ሓዋርያዊ ምብጻሕ ናይቲ ቤት ምኽሪ ማእከላይ ኮሚቴ ተራኺቦምን ቃል እውን ክጽገዉ እዮም። ኩለን ኣቢያተ ክርስቲያን ብላዕለዎት መንፈሳዊ መራሕተን ኣቢለን ኣብቲ ንሓድነት ዝግበር ጉዕዞ ንጥፉ ተዋሳእነት ክህልወንን ኣብዚ ጉዕዞ ንሓድነት ምእመናን እውን ዘነቓቕሕ ኣጋጣሚ እዩ ኢሎም።
ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ናይዚ ናይ ኣቢያተ ክርስቲያን ንሓድነት ቤት ምኽሪ ምሉእ ኣባል እውን እንተዘይኰነት ብቕረባን ብቕርበትን ብምትሕብባር ምስ ናይ ኣቢያተ ክርስቲያን ንሓድነት ቤት ምኽሪ ትዓይን እቲ ቅዱስነቶም ዘካይድዎ ምብጻሕ ናይቲ ቤት ምኽርን ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንን ዘሎ ርክብን ናይ ሓድነት ራእይን ዘበራትዕ እዩ፡ ብዝተፈላለዩ ጽፍሕታት ኣቢያተ ክርስቲያን እቲ ርክብ ዝካየድ ክኸውን እንከሎ ብቐዳምነት ኣብ ጸሎት ዝቖመ እዩ። ናይቲ ሓድነት ጉዕዞ ጸሎት እዩ።
እቲ ዝከኣል ኩሉ ብሓባር፡ ብሓባር እቲ ኵሉ ዝከኣል። ሓድነት ዝከኣል እዩ፡ ተኻኣልነቱ ኣብ ፍቓድ እግዚኣብሔር ዝተኣመነ እዩ። ኣብዚ እዋን’ዚ ኢየሱስ ክርስቶስ ምስዓብ ማለት እንታይ ማለት እዩ? እዚ ምስዓብ ንኢየሱስ ክርስቶስ ብሓባር ምምስካር እንታይ ማለት እዩ? ዓለም ናይ ክርስቲያን ውሁድ ምስክርነት ዘድልዮ ምዃኑ ዝሕብር ሕቶ እዩ። ዓለም ሰላምን ፍትሕን ዕርቅን የድልዮ ጥራሕ ምባል እኹል ኣይኰነን። ዓለም ፍትሕን ሰላምን ዕርቅን ክህልዎ ዝከኣል ምዃኑ ምእመን የድሊ። ስለዚህ ከም ቤተ ክርስቲያን ነዚ ሓቂ’ዚ ምምስካር የድሊ ኢሎም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ኣብ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ናይ ጉባኤ ኣድራሽ ናይ ክርስቲያን ሓድነት ዘነቓቕሕ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ብፁዕ ካርዲናል ኩርት ኮኽን ናይ ኣቢያተ ክርስቲያን ሓድነት ቤት ምክሪ ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ መጋቤ ኦላቭ ፍይክሰ ትቫይት ብዛዕባ እቲ ናይቲ ቤት ምኽሪ ቅዋሜ ዝኽሪ መበል 70 ዓመት ዝተሓንጸጸ ናይ ሓባር መደብ ኣበዓዕላ ኣማእኪሎም ብሓባር ዕለት 2 መጋቢት 2018 ዓ.ም. ካብ ውሽጥን ወጻእን ዝመጹ ልኡካን ጋዜጠይናታት ኣብ ቅድስቲ መንበር ኣብ ዝተረኽብሉ ጉባኤ ናይ ሓባር ጋዜጣዊ መግለጺ ሂቦምን ካብቶም ልኡካን ጋዜጠይናታት ንዝቐረበሎም ሕቶ እውን ከምዝመለሱ ልእኽቲ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ዮሃና ጋይመ ሓቢረን።
ብፁዕ ካርዲናል ኩርት ኮኽ ምስ ቫቲካን ነውስ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፥ እቲ ናይ ኣቢያተ ክርስቲያን ሓድነት ቤት ምኽሪ ኣብ 1948 ዓ.ም. ዝተመስረተን ብጠቕላላ ኣብ ዓለም 500 ሚሊዮን ማሕበረ ክርስቲያን ዝውክል እዩ። ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ከም ተዓዛቢት እትዋሳእሉ እዩ። ይኹን ደኣ እምበር ናይቲ እምነትን ቅዋምን ዝብል ናይ ሓባር ድርገት ምሉእ ኣባል እያ። ናይዚ ናይ ሓባር ድርገት ዕላማ ብሓባር ናብ ጭቡጥ ሓድነት እናማዕደኻ ምጉዕዝ ማለት እዩ፡ ናይዚ ቤት ምኽሪ መስረትቲ ካብ ኤውሮጳን ሰሜን ኣመሪካን ዝመጹ እውን እንተዀኑ ሎሚሃገራት ኣፍሪቃን እስያን ካሪቢያንን ኣመሪካ ላቲንን ማእከላይ ምብራቕን ኣቻይናን ዘጠቓልል ምዃኑ ሓቢሮም ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ዛዚሞም።