text:
ሕቶ
እንታይ እዩ እቲ ጸበባ? እቲ ጸበባ ኣብ ሸውዓተ ዓመት ከምዝፍጸም ብከመይ ንፈልጥ?
መልሲ
እቲ መከራ ዝበሃል፡ ኣምላኽ ስርዓት እስራኤል ዝፍጽመሉን፡ ናይቶም ዘይኣመንቲ ዓለም፡ መቕጻዕቱ ዝድምድመሉ መጻኢ ሸውዓተ ዓመት፡ እዩ። ኣብቲ ናይ መከራ እዋን፣ እታ ቤተ-ክርስትያን፡ ብኩሎም እቶም ብስብእናን ዕዮን ጎይታ የሱስ፣ ዝኣምኑ፣ ብሰሪ ሓጥኣት ከይቕጽዑ ንከድሕኖም ዝኣምኑ፣ ኣብቲ ግዜ መከራ ኣይክህልዉን እዮም። ዘመን ምንጣቕ ተባሂሉ፡ ኣብ ዝፈለጥ እዋን፣ ቤተ-ክርስትያን ካብ ምድሪ ክትውሰድ እያ። (1ይ ተሰሎንቄ 4:13-18; 1ይ ቆረንቶስ 15:51-53)። ቤተ-ክርስትያን ካብቲ ዝመጽእ ቁጥዓ ክትድሕን እያ። (1ይ ተሰሎንቄ 5:9). ኣብ ብምሉኡ ጽሑፍ፡ መዓልቲ መከራ ብካልእ ስያሜታት ከም መዓልቲ ጎይታ ተባሂሉ ይጥቀስ፣ (ኢሳይያስ 2:12; 13:6-9; ዮኤል 1:15; 2:1-31; 3:14; 1ይ ተሰሎንቄ 5:2)፡ ጸበባ ወይ መከራ (ዘዳግም 4:30፣ ጸፎንያስ 1:1)፣እቲ ዓብዪ መዓልቲ መከራ፣ ነቲ ኣዝዩ ውዕዉዕ መፋርቕ ሸውዓተ ዓመት የመልክት፡ (ማቴዎስ 24:21)፣ ዘመን ወይ እዋን ጸበባ (ዳኒኤል 12:1፣ ጸፎንያስ 1:15)፣ ናይ ያዕቆብ ግዜ ጸበባ (ኤርምያስ 30:7).
ንዳኒኤል 9:24-27 ምስትውዓል ኣድላይ ዝኾነሉ፡ ንዕላማን፡ ዘመን ጸበባን ንከተስተውዕል እዩ። እዚ ጽሑፍ እዚ ኣንጻር “ህዝብኻ” ንዝተመደበ 70 ሰሙናት ይዛረብ። ህዝቢ ዳኒኤል፡ ኣይሁድ፡ ሃገረ እስራኤልን፣ ኣብ ዳኒኤል 9:24 “ንዕልወት መዳእታ ክግበሮ፡ ሓጢኣት ክውዳእ፡ ኣበሳ ክዕረቕ፡ ዘልኣለማኣዊ ጽድቂ ክኣቱ፡ ራእይን ትንቢትን ክሕተም፡ ናይ ቅዱሳን ቅዱስ ምእንቲ ክቕባእሲ”፡ እናበለ፡ ኣምላኽ ክፍጽሞ ንዝኣመሞ ግዜ ይዛረብ። “ኣብ ህዝብኻን ኣብታ ቅድስቲ ከተማኻን ሰብዓ ሰሙን ተመዲቡ እዩ። ነዚ ዝተባህለ ተግባራት ንክማላእ ድማ ኣምላኽ “ሰብዓ ነናይ ሸውዓተ” ኣዊጁ ኣሎ። እዚ 70 ነናይ ሸውዓተ ዓመታት፣ ወይ 490 ዓመታት እዩ። (ገለ ትርጓሜታት ንዓመታት ናይ ሰብዓ ሰሙናት የመልክቱ።) እዚ ድማ ኣብ ካልእ ክፋል ናይ ዳኒኤል ጽሑፍ ተረጋጊጹ ኣሎ። ኣብ ጥቕስታት 25ን 26ን፣ ድሕሪ “ሸውዓተ ነናይ ሸውዓተን፡ ስሳን ክልተን ነናይ ሸውዓተ” (ብድምር 69) በቲ ድንጋገ፣ እስራኤል ዳግማይ ክትህነጽ ዝጅመረሉ ግዜ፡ መሲህ ክቕተል ምዃኑ ንዳኒኤል ተነጊርዎ ኣሎ። ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ተረኽቲ ከም ዘረጋግጽዎ፡ ካብ ዳግማይ ህንጸት የሩሳሌም ክሳብ ስቕለት የሱስ ዝነበረ ግዜ፡ 483 ዓመታት እዩ። መብዛሕትኦም ምሁራን ክርስትያን፡ ናይ ኤስካቶሎጂ፡ ርእይቶኦም ብዘየገድስ፣ (መጻኢ ነገራት/ኩነታት)፡ ነቲ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ፡ ናይ ዳኒኤል 70 ነናይ ሸውዓተ፡ ዝብል ርድኢት እዩ ዘለዎም።
ካብ ውሳኔ ዳግመ ህንጸት የሩሳሌም ዝሓለፈ 483 ዓመታት ክሳብ ስቕለት መሲህ፣ ነቲ ኣብ ዳኒኤል 9:24 ክማላእ ዘለዎ ትሕዝቶ:- “ ንዕልወት መዳእታ ክግበሮ፡ ሓጢኣት ክውዳእ፡ ኣበሳ ክዕረቕ፡ ዘልኣለማኣዊ ጽድቂ ክኣቱ፡ ራእይን ትንቢትን ክሕተም፡ ናይ ቅዱሳን ቅዱስ ምእንቲ ዝቕብኣሉ” ሸውዓተ ዓመታት ገዲፉ ኣሎ። እቲ ናይ መወዳእታ ሸውዓተ ዓመታት ዘመን ጸበባ እናተባህለ ዝፍለጥ እዋን፣ - ፍርዲ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ሓጢኣት እስራኤል፣ ዝውድኣሉ ግዜ እዩ።
ኣብ ዳኒኤል 9:27 ኣብ ሸውዓተ ዓመት ዘመን ጸበባ ሒደት ኣገደስቲ መብሪሂታት ሂቡ ኣሎ: “ንሱ ንሓደ ‘ሸውዓተ [ሰሙን]’ ምስ ብዙሓት ኪዳን ክኣቱ እዩ፡ ኣብ ፈርቓ እታ ‘ሸውዓት [ሰሙን]’ ከኣ ነቲ መስዋእቲ ሕሩድን ነቲ መስዋእቲ ብልዕን ከወድግ እዩ። እቲ መጥፍኢ ድማ ብኣኽናፍ ርኽሰት ክመጽእ እዩ፡ እዚ ኸኣ ክሳብ እቲ ምዱብ መፈጸምታ፡ ኣብቲ መጥፍኢ ዚወርድ እዩ።” እዚ ጥቕሲ’ዚ ዝዛረበሉ እዚ ሰብ’ዚ፣ እቲ ክርስቶስ “ናይ ጥፍኣት ርኽሰት” ኢሉ ዝጽውዖን (ማቴዎስ 24:15) ኣብ ራእይ 13 “ኣራዊት” ተባሂሉ ተጸዊዑ ዘሎ እዩ። ኣብ ዳኒኤል 9:27 እቲ ኣራዊት ንሸውዓተ ዓመታት ኪዳን ክኣቱ እዩ ይብል፣ ግናኸ ኣብ ፈረቓ እዘን ሰሙን፣ (3 ½ ዓመታት ናብ ጸበባ), ነቲ መስዋእቲ ብምውጋድ፡ ንሱ ክዳን ከፍርስ እዩ። ራእይ ዮሃንስ 13፣ እቲ ኣራዊት፣ ኣብ ቅዱስ ስፍራ ምስሉ ክገብርን፡ ከም ዝሰግዱሉ ክገብር ኢሉ ይገልጽ። ኣብ ራእይ 13:5 ድማ እቲ ኩነት ን42 ኣዋርሕ፣ ማለት 3 ዓመይን መንፈቕን ክቕጽል እዩ ይብል። ኣብ ዳኒኤል 9:27 እቲ ኩነታት ኣብ ፈረቓ ናይቲ ሰሙን ክኸውን እዩ ዝብልናብ ራእይ 13:5 እቲ ኣራዊት ኣብ 42 ኣዋርሕ ክዓይይን እዩ ዝብሎን፣ እቲ ግዜ ብድምር84 ኣዋርሕወይ ሸውዓተ ዓመታት ምዃኑ ብቀሊሉ ይርአ። ከምኡ’ውን ኣብ ዳኒኤል 7:25 እቲ ግዜ “ዘመንን ዘመናትን ፈረቓ ዘመንን” (ዘመን=1 ዓመት; ዘመናትን=2 ዓመታት፣ ፍርቂ ዘመን=1/2 ዓመት፣ ብጠቕላላ 3 1/2 ዓመታት) ከምኡ’ውን “እቲ ዓብዪ ጸበባ” እቲ ፈረቓ ናይ ሸውዓተ ዓመት እዋን ጸበባ፡ እቲ ኣራዊት ኣብ ስልጣን ዝዂየጠሉ ምዃኑ ተመልክት።
ብዛዕባ ዘመን ጸበባ ተወሳኺ መወከሲታት፣ ኣብ ራእይ 11:2-3፣ ብዛዕባ 1260 መዓልትታት ዝዛረብን 42 ኣዋርሕን፡ ከምኡ’ውን ዳኒኤል 12:11-12 ን1290 መዓልትታን ን1335 መዓልትታትን ኣመልኪቱ ዝዛረብ ተመልከት። እቶም መዓልትታት ኣብ ፍርቂ ዘመን ጸበባ ከምዘለዎ መወከሲ ኣለዎም። እቶም ተወሰኽቲ መዓልትታት ኣብ ዳኒኤል 12 ዘለዉ፣ነቶም ኣብ መወዳእታ ዘመን፣ ፍጻሜ ፍርዲ እተን ሃገራት [ ዓለም] ዘጠቓልልን (ማቴዎስ 25:31-46) ናይ ክርስቶስ ናይ ሽሕ ዓመት ንግስነቱ ምቛምን ክኸውን ይኽእል እዩ (ራእይ 20:4-6).
English
እንታይ እዩ እቲ ጸበባ? እቲ ጸበባ ኣብ ሸውዓተ ዓመት ከምዝፍጸም ብከመይ ንፈልጥ?


c: text/html

text:
https://allafrica.com/stories/202110140131.html?utm_campaign=allafrica%3Aeditor&utm_medium=social&utm_source=twitter&utm_content=promote%3Aaans%3Aabmrjk
Author: Administrator
ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኢትዮጵያ 7 ሰበ ስልጣን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ናይ ምስጕጕ ሕጋዊ መሰል ከም ዘይብላ ገለጸ UN says Ethiopia has no legal right to expel 7 UN officials
ኢትዮጵያ 7 ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን ው. ሕ. ሃ.UNICEF OCHA
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ውሽጣዊ ጕዳያታ ጣልቃ ብምእታዎም ሸውዓተ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ካብታ ሃገር ክስጐጉ ኣዚዙ ኢዩ። ሓሙስ ናይ ግብረ – ሰናይ ሰራሕተኛታት ናብቲ ን11 ወርሒ ዝኸውን ብውግእ ተዋሒጥዎ ዝጸንሐ ውግእ ዝመልኦ ዞባ ትግራይ ክኣትዉ ከም ዘይክእሉ መጠንቀቕታ ክሰምዑ ኸለዉ ኢዩ እዚ ስጕምቲ እዚ እተወስደ ።
እቶም ሸውዓተ ኻብ ማዕከን ቈልዑ ውድብ ሕቡራት ሃገራት (ዩኒሴፍ) ከምኡውን ካብ ቤት ጽሕፈት ሰብኣዊ ጕዳያት ውድብ ሕቡራት ሃገራት (ዩኖቻ) ዝመጹ ውልቀ-ሰባት “ፐርሶና ኖን ግራት” ተባሂሎም ተኣዊጆም ካብታ ሃገር ንኽወጹ ድማ 72 ሰዓት ከም እተዋህቦም ሚኒስትሪ ወጻኢ ሓሙስ ገለጸ።
ሰሉስ ሓላፊ ረድኤት ው. ሕ. ሃ. ማርቲን ግሪፊዝ እቲ ንሰለስተ ወርሒ ዝቐጸለ “ናይ ሓቂ ዕንቅፋት” ረድኤት ናብ 10 ሚእታዊት እቲ ኣብ ከባቢ ሽዱሽተ ሚልዮን ሰባት ዜድሊ ነገራት ከም ዚቕይድ ገለጸ።
ሰበ-ስልጣን ኢትዮጵያ እውን ብግዴኦም ነቶም ስሞም ዘይተጠቕሰ ሰራሕተኛታት ረድኤት ንሰራዊት ትግራይ ከም ዚድግፍዎምን ከም ዜዕጥቕዎምን ገይሮም ከሰስዎም።
ብ ቀይሕ ምንጻፍ ዝተቀበልዎ ውልቀ መላኺ ኣብ ቀይሕ ደም ኣጥሒልዎም ።
ክንዲ ፍረ ኣድሪ ክብረት ህዝቡን ፍቅሪ ዓዱን ዘይብሉ ዕሉል መራሒ ሃገረ ኤርትራ ብዝግባእ መንነቱ ኣመስኪሩ ኣሎ ። ቅድሚ ሰለስተ ዓመታት ኣቢሉ ኣብ ሞንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ሰላም ክሰፍን ኢዩ ተባሂሉ ዘይተተስፈወን ሃንቀው ዘይበለን ዳርጋ ኣይነበረን ። ብፍላይ መብዛሕቱ ህዝቢ ኤርትራ ብዙሕ ኢዩ ተተስፍዩ ኔሩ ። እቲ ምንታይሲ ኣብ ኩሉ መዳያት ኣብ ልዕሊኡ ዝወረደ ኣደራዕ መወዳድርቲ ስለ ዘይነበሮ ። ዕሉል ኢሰያስ ሎምስ ገለዶ ብኣቢ ኣሕመድ ተጸልዩን ካብኡ ተማሂሩን ይመሓየሽ ይከውን ካብ ዝብል ቅዱስ ቅንእን ተስፋን ዝነቅል ተስፋ ድማ ኢዩ ። ኮይኑ ግን ኣይንተዓደሎ ሕማም እምበር ጥዕናስ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ስለዘይመሓላለፍ ወያ በዓል ዓዲ ሃሎ ተገልቢጡ ንበዓል ኣራት ኪሎ ደኣ ሕማም ኣሕለፈሉ ። እንዳጠበረን ጠባበረን ሕማም ውልቀ ምልኪ ሕማም ዘይናትካ ምግባት ሕማም ንዝተቃወመካ ምእሳርን ምቅታልን ሕማም ዕንደራ ኹናትን ዕንወትን ።
ንነዊሕ እዋን ኣብ ልዕሊ ህዝቡ ገበን ምስ ዝፈጸመን ንበሽሓት ዝቁጸሩ ብጾቱን ሰላማውያን ሰባትን ኣብ ጸልማት ጎዳጉዲ ዘስፈረ መራሒ ነቲ ብደም ዝጨቀወ ኣእዳዉ ሰላም ምባል ንገዛእ ርእሱ ብሓቂ ዘሰክፍ ኢዩ ኔሩ ። እቲ ዝገደደ ግን ብኣደናገርቲ ቃላቱ ተዓሻሺካ ነቲ ዕሉል ጨካን ምሙጋስን ከም ሓደ ናይ ሰላም ሃዋርያ ርኢኻ ምምስካርን ብቀይሕ ምንጻፍ ክትቅበሎ ምድላይን ደምበርከ ናይ ሓቂ ኢዩ ዘየብል ኣይነበረን ። መራሒ ኢትዮጵያ ብደም ዝጨቀዋ ኣእዳው ውልቀ መላኺ ሃገርና ክጭብጥ ከሎ ኣደራዕ ህዝቢ ኤርትራ ዘይፈልጥ ኣይነበረን ኮይኑ ግን ቀይሕ ባሕሪ ንምውናን ብዝብል ኣእሞሩኡ ስለ ዝተደፍነ ካልእ ኣይ ዓጀቦን።
መን ሙኻንካ ክፈልጥ ምስ መን ከምትኸይድ ቅድም ንገረኒ ከምዝበሃል ኣብ ሓጺር ግዜ መኻይድትን መማኽርትን ዘይመረጸ ንግጉስ ንሙካን ጥራይ ዝሓልም ዝነበረ ኣቢ ኣሕመድ ሃገሩ ኣብ ጸልማት ሸሚምዋ ይርከብ ። ንገዛእ ህዝቡ ምስ ጟና ተሻሪኩ ህዝብን ንብረትን ክቀትልን ክራሲን ድማ ግዜ ኣይወሰደን ። ዓለም ብዓለማ ውን ተዓዚባቶን ክዒባቶን ኢያ ። ኣቢ ኣሕመድ ምስ ዕሉል ኢሰያስ ተሻሪኹ ኣብ ትግራይ ሓዊ ከሳውር ከሎ ኣብ ትውልዲ ዓዱ ተገልቢጡ እቲ ዝወልዖ ባርዕ ከምዘንድዶ ኣየስተብሃለን ኔሩ ። ሎሚ ኹናት ራስያ ስደትን ዝምታን ከምኡ ድማ ብዓቢኡ ዘየናሕሲ ጥሜት ኣብ ግዝኣት ኣምሓራ ይረአ ምህላው መርኣያ ስሱዕ ባህርያቱ ምኻኑ ኢዩ ዝሕብር ።
ግዝ ኣታዊ ሓድነት እምበር ስቃይ ደቂ ሰባት ዘይዓጦ ኣቢ ኣሕመድ ወዮ ብቀይሕ ምንጻፍ ዝተቀበሎ ሰራም ህግደፋዊ እነሆ ንኢትዮጵያ ብቀይሕ ደም ከምትቅባእ ጌሩ ነቲ ግዝኣታዊ ሓድነታ ኣብ ሓደጋ ኣእትይዎ ይርከብ ። ድሕሪ ማይ ኣብ ባዓቲ ኮይንዎም ድማ ተወለድቲ ኣምሓራ ነቲ ብህግደፍ ዝተኻየደን ገና ውን ዝካየድ ዘሎን ራስያ ንብረት ምስ ተዓዘቡ ኣንጻር ህግደፍ ብረቶም ከዋጣውቱ ጀሚሮም ኣለው ። ዘይስንካ ሑጻ ቆርጥመሉ ኮይኑ ኣብ ልዕሊ ትግራዎት ምስ ጟና ወጊኖም ዝፈጸምዎ ነውሪ ሕጂ ኣብ ገገዝኦም ምስ መጾቶም ሕማቅ ከምዝውዓሉ ዝተሰቆሮም ኢዮም ዝመስሉ ። ጸገምን ኣደራዕን ህዝቢ ኤርትራ ከምዘይፈለጡ ዕሽሽ ብምባል ነቲ ገባቲ ሸውሃቶም ጥራይ ንምዕጋብ ንዕሉል ሽፍታ ከም ሃዋርያ ሰላም ቆጺሮም ብቀይሕ ምንጻፍ ዝተቀበሉላ ዕለት ድማ ገና ክረግምዋ ሙኻኖም ዘጠራጥር ኣይኮነን ።
ኣምላኽ ካብ ሕማቅ ይሰውረና
ሰላም ድማ ንዞባና የውርደልና
ኣለምሰገድ
26 መስከረም 2021
ሱዳን ነቲ ኢትዮጵያውያን ኣብ ዶብ ዝፈነዉዎ መጥቃዕቲ ሰጐጎ
26 መስከረም 2021 (ካርቶም) – ሰራዊት ሱዳን ነቲ ኣብ ዶብ ኣል-ፋሻካ ዝርከብ ሰራዊት ኢትዮጵያ ዘውረዶ መጥቃዕቲ ሰንበት ወተሃደራዊ መግለጺ ሃበ።
ኣፈኛ ሰራዊት ሱዳን ኣል-ታሂር ኣቡ ሃጃ እቲ መጥቃዕቲ ኣብቲ ግጭት ዝነበሮ ኸባቢ ኡም ብራኪት ከም እተፈጸመ ገለጸ። ኣቡ ሃጃ ኣብ ሓጺር መግለጺ “ኣጽዋር እተዓጥቀ ሓይልታት ሱዳን ነቲ ወራር ንምጥፋእ እተገብረ ፈተነ ነጺግዎ ንሰራዊት ኢትዮጵያ ድማ ኬንሳሕቡ ኣገዲዶምእዮም እዮም” በለ። ካብ ሕዳር 2020 ኣትሒዙ ሰራዊት ሱዳን ንወተሃደራቱ ናብ ኣል-ፋሻካ ብምምላስ ብሓገዝ ዕጡቓት ሚሊሽያ ኣብ ውሽጢ ዶብ ሱዳን 2 ሚልዮን ሄክታር ዝኸውን ፍርያም መሬት ምስ ረኸበ ኣብ መንጎ እዘን ክልተ ሃገራት ዘሎ ርክብ ሓርፈ። ቅድሚ ሰለስተ ወርሒ ወተሃደራት ኢትዮጵያ ኣብ ሰራዊት ሱዳን መጥቃዕቲ ምስ ፈነዉ ነቲ ነተን ክልተ ሃገራት ዜራኽብ መገዲ ዓጸዎ። ብ22 መስከረም ካብ ክልቲኡ ወገን ዝመጹ ሰበ-ስልጣን እቲ መስቀላዊ መገዲ እንደገና ብዛዕባ ምኽፋት ንምምይያጥ ምስታ ኣብ ዶብ ኢትዮጵያ እትርከብ ከተማ ሜታማ ተራኸቡ። ኢትዮጵያውያን ነቲ መስቀላዊ መገዲ ክኸፍቱሉ ሓተቱ ንጕዳይ እቶም ካብ ክልቲኡ ወገን ዝመጹ እሱራት ንምፍታሕ ድማ ብሓባር ክተሓባበሩ ጻውዒት ኣቕረቡ። ናብቲ ኣኼባ ዝቐረበ ሓደ ምንጪ እቶም ኢትዮጵያውያን ሰበ-ስልጣን ብዛዕባ እቶም ተዋጋእቲ ጢግሪያ ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ምህላዎም ከም ብሓድሽ ከም እተዛረቡ ገለጸ።
Sudan tribune media news.
መንግስቲ ሱዳን ድሕሪ ፍሽለት ዕልዋ እስላም “ዅነታት ኣብ ትሕቲ ቝጽጽር ከም ዘሎ ገለጸ
21 መስከረም 2021 (ካርቶም) – መንግስቲ ሱዳን ኵሎም እቶም ኣብቲ ዝፈሸለ ዕልዋ እተሳተፉ ወተሃደራት ከም እተኣስሩን እቲ ዅነታት ኣብ ትሕቲ ቝጽጽር ከም ዘሎን ብወግዒ ኣረጋገጸ ። ሚኒስተር ሓበሬታ ሃምዛ ባሉል ኣብቲ ሎሚ ዝወጸ ጋዜጣዊ መግለጺ “ሎሚ ሰሉስ 21 መስከረም ወጋሕታ እቲ ሰራዊት ምስ ተረፍ እቲ ስርዓት ቀደም እተተሓሓዘ ጕጅለ መኰንናት ዕልዋ ኺገብሩ ፈተኑ” በለ።
ታሂር ኣቡ ሃጃ ዝበሃል ኣፈኛ ሰራዊት ኣብ ሓጺር መግለጺ “እቲ ሰራዊት ነቲ ዕልዋ ንምግባር እተገብረ ፈተነ ይዓናቕፎ ጸኒሑ ኸኣ ዝያዳ ዝርዝራት ይዓናቕፎ ኢዩ” በለ። ባሉል ኣስዕብ ኣቢሉ እቶም ውዲት ዝኣለሙ ወተሃደራትን ሰላማውያን ሰባትን እንተላይ እቶም ኣብቲ ብሸነኽ ደቡብ ካርቱም ዚርከብ ኣጽዋር እተዓጥቀ ሰራዊት ሻጋራ ኸም እተኣስሩ ገለጸ ። እቶም ኣብ መወዳእታ ኢዶም ዚህቡ ባእታታት እዮም ። ወተሃደራዊ ምንጭታት ከም ዝገለጽዎ እቶም ኣብቲ ዝፈሸለ ዕልዋ እተሳተፉ ወተሃደራት ምስቲ ናይ ቀደም ስርዓት እተኣሳሰሩ ሰዓብቲ እምነት ምስልምና እዮም። መራኸቢ ብዙሓን ከም ዝገለጾ 18 ወተሃደራት ተኣሲሮም እዮም፣ ካብዚኣቶም እቲ ኣዛዚ እቲ መጥባሕቲ ኪኸውን ዚኽእል ማጅ-ጀንል ኣቤል ባሰት ባክራዊ ይርከብዎም።
ሱዳን ትሪቡን ባክራዊ ኣብ ካይሮ ንእተወሰነ ኣዋርሕ ከም ዝጸንሐ ፈለጠ ። ምስቶም ኣብ ግብጺ ዝነብሩ ሱዳንውያን ሰዓብቲ እምነት ምስልምና ዀይኑ ኣብኡ መጥባሕቲ ኽገብር መደብ ከም እተገብረ ኢዩ ዝጥርጠር። ሚኒስተር ሓበሬታ ሱዳን ቀንዲ ተዋጽኦታት ናይ መሰጋገሪ መንግስቲ ምሉእ ብምሉእ ብምትሕብባር ይዓዪ ኸም ዘሎ ኣጕልሐ ኣስዕብ ኣቢሉ ድማ እቲ ዅነታት “ኣብ ትሕቲ ምሉእ ቍጽጽር” ከም ዘሎ ገለጸ። ሰዓት ሰለስተ ናይ ንግሆ ኣቢሉ እቶም ሰራዊት ነቲ ጐድኒ ጐድኒ ዝርከብ መደበራት ረድዮን ተለቪዥንን ንምቍጽጻር ዝገበርዎ ፈተነ ኣፍሸሎ። ተጣበቕቲ ፕሮዲሞክራስያዊ ስርዓት ንርእሲ እቲ ናይ መሰጋገሪ ሉዓላዊ ቤት ምኽሪ ዓብደል ፋታ ኣል-ቡራን ነቲ ሰራዊት ካብ ሰዓብቲ እምነት ምስልምና ንምጽራይ እተገብረ ጻውዒት ከም ዝነጸጎ ብምግላጽ ድሮ ወፈራ ገይሮም ነበሩ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ቀዳማይ ሚንስትር እስራኤል ቤንያሚን ነታን ያሁ ትማሊ ሶሉስ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ኣብ ሃገሮም ንዘለው ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ናብ ሃገራት ምዕራብ ንምጥያስ ምስ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ዝተበጸሓ ስምምዕ ሃገሩ ከምዝሰረዘቶ ሓቢሮም።
ንሶም ሃገሮም ንምጥያስ እቶም ስደተኛታት ምስ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ስምምዕ ምብጽሓ ዝገልጽ መብርሂ ድሕሪ ምሃቦም ድሕሪ ሰዓታት’ዩ ምስራዝ’ቲ ስምምዕ ዘፍለጡ።
ንሶም ነቲ ስምምዕ ስዒቡ ዝቐረበ ጥርዓን ኣብ ግምት ብምእታው ንውሳነኦም ምቕያሮም ገሊጾም።
ብመሰረት ቀዳማይ መግለጺ እቶም ቀዳማይ ሚንስትር ኣስታት 16,000 ስደተኛታት ናብ ሃገራት ካናዳ: ጀርመንን ኢጣልያን ከምዝጣየሱ ዝገልጽ እንተነበረ ጀርመን ግን ብዛዕባ’ቲ ስምምዕ ትፈልጦ ነገር ከምዘየለ ምሕባራ’ውን ይፍለጥ።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ እስራኤል መብዛሕትኦም ካብ ኤርትራን ሱዳንን ዝኾኑ ኣስታት 35,000 ስደተኛታት ከምዘለው ዝፍለጥ እንተኾነ መንግስቲ እስራኤል ግን ስደተኛታት ዘይኾኑ ዶብ ጥሒሶም ዝ ኣተው ዘይሕጋዊያን ነበርቲ እዮም ክብል ምጽንሑ ይፍለጥ።


text:
Radio Erena: 16 February 2015
ግብጺ፣ ነዊሕ ርሕቀት ተጓዒዘን ናይ ምጥቃዕን ምክልኻልን ዓቕሚ ዘለውን 24 ዘመናውያን ነፍርቲ ውግእ ካብ ፈረንሳ ንምዕዳግ ሎሚ ስምምዕ ክትክትም’ያ።
እተን ራፋል ዝተባህላ፣ ቦምባታትን ሚሳይላትን ዝርከቦ ዝተፈላለየ ኣጽዋር ዓጢቐን ነዊሕ ክጎዓዛ ዝኽእላ ነፈርቲ ውግእ ነዳዲ ኣብ ዝውድኣሉ መሬት ከይዓለባ ካብ ካልኦት ነፈርቲ ነዳዲ ናይ ምምላእ ዓቕሚ’ውን ኣለወን።
ግብጺ ነዘን 24 ዘመናውያን ነፍርቲ ውግእን ካልእ መሳለጥያታትን ንምዕዳግ ምስ መንግስቲ ፈረንሳ ናይ ኣስታት 6 ቢልዮን ዶላር ውዕል ምእታዋ ዘረጋገጸ ፕረዚደንት ፈረንሳ፣ ፍራንስዋ ኦላንድ ምስታ ሃገር ዝግበር ወትሃደራዊ ስምምዓት ካብዚ ዘለዎ ክዓቢ ተስፋ ከምዘሎ ሓቢሩ።
ግብጺ ኣቐዲማ’ውን ኣብ ዝሓለፈ ዓመተ 2014 ሓደ ቢልዮን ዶላር ዝወድኣ ኣርባዕተ መራኽብ ኵናት ካብ ፈረንሳ ከምዝዓደገት ዝፍለጥ’ዩ።
ግብጺ ኣብዚ እዋን’ዚ ወትሃደራዊ ሓይላ ኣብ ምድልዳል ተጸሚዳትሉ ዘላ ምኽንያት ብዙሕ ትንታነታት ይወሃቦ እኳ እንተላ፣ ብፍላይ ነዊሕ ርሕቀት ናይ ምጉዓዝ ዓቕሚ ዘለወን ነፈርቲ ውግእ ብብዝሒ ምሽማታ፣ ኣብ ልዕሊ ወትሃደራዊ ኢትዮጵያ ጸቕጢ ንምፍጣር’ዩ ክብሉ ሓደ ሓደ ወገናት ትንታነታት ክህብሉ’ውን ይስምዑ ኣለዉ።
ግብጺ ብጉዳይ እቲ ኢትዮጵያ ኣብ ከባቢ ናይል እትሃንጾ ዘላ ዲጋ ብዝምልከት ኣብ ምስሕሓብ ከምዘላ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ኢትዮጵያ እትሃንጾ ዲጋ ንረብሓ ግብጺ ዝጎድእ እንተኮይኑ ኣብ ልዕሊ’ቲ ዲጋ ደብዳብ ነፈርቲ ከተካይድ ከምእጥኽእል ኣቐዲሞም ወትሃደራውን ምንጭታት እታ ሃገር ክጠቕሱ ጸኒሖም’ዮም።
መራሕቲ ኢትዮጵያን ግብጽን ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ ንምዝርራብ ተደጋጋሚ እዋን ርክባት ከምዘካየዱ ዝዝከር ኮይኑ፣ ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደል ፈታሕ ኣልሲሲ፣ ወሓዚ ናይል መሰረት ምዕባለ ግብጺ ጥራይ ዘይኮነ፣ ትንፋስ እታ ሃገር’ዩ ክብል ከምዝገለጾ ኣይርሳዕን።
ኢትዮጵያ ብወገና፣ እቲ ገዛእ መሬታ ሰናጢቑ ዝሓልፍ ብኣባይ እትጽውዖ ወሓዚ ናይል፣ ክትጥቀመሉ መሰላ ምዃኑ ብምጥቃስ፣ ኣቐዲሞም ምስ ዝነበሩ መራሕቲ ዝተኸተመ ስምምዓት ንኢትዮጵያ ከምቲ ዝድለ ዘርብሕ ስለዘይኮነ ሓድሽ ስምምዓት ክኽተም’ያ ትጠልብ።
ኢትዮጵያ እትሃንጾ ዘላ ኣብ ኣፍሪቃ ብዕብየቱ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ዝስራዕ ኣስታት 5 ቢልዮን ዶላር ክውድእ ትጽቢት ዝንበረሉ ዲጋ፣ ነቲ ናብ ግብጺ ዝፈስስ ወሓዚ ናይል ብዓቐን ከጉድሎ’ዩ ዝብል ስኽፍታታት ግብጺ ከምዘሎ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ኢትዮጵያ ብወገና እቲ ዲጋ ንምዕባለኣ ኣገዳሲ ምዃኑ ብምግላጽ፣ ንረብሃ ግብጺ’ውን ብኣሉታ ከምዘይጸሉ’ያ ትጣበቕ።
=====================================


text:
ሶማል ንዝመጽእ ሰሙን ንሃገራዊ ምርጫ ትዳለወሉ ኣብ ዘላ እዋን፡ ጕጅለ ግብረሽበራ ኣልሸባብ፡ ህዝቢ ድምጹ ንኸይህብ የጠንቅቕ ኣሎ። ኣብቲ ብመገዲ ወከልቲ ቀቢላታት ዝወሃብ፡ ንኣባላት ባይቶ ዝግበር ምርጫ፡ ድምጾም ዝህቡ ዜጋታት ጕድኣት ክወርዶም ምዃኑ እቲ ዕጡቕ ጕጅለ ኣመልኪቱ። ኣልሸባብ ኣብ ዘውጽኦ ናይ መጠንቀቕታ ቃል፡ ኣብ ምርጫ 2017 ዝነበረ መጥቃዕቲ ክድገም ከም ዝኽእል ኣዘኻኺሩ። ኣባላት ጸጥታ መንግስቲ ሶማል ግን እንትርፎ ስግኣት ምፍጣር፡ ንደሞክራሲያዊ መስርሕ ምርጫ ህዝቢ ዝዓግት ሓይሊ ከም ዘየሎ ከረጋግኡ ይፍትኑ ኣለዉ።
ዕጡቕ እስላማዊ ጕጅለ ኣልሸባብ፡ ኣብታ ሃገር ንዝገበር ባይቶኣዊን ፕረዚደንታዊን ምርጫ ከሰናኽሎ ምዃኑ የመልክት ኣሎ። መራሒ’ቲ ጕጅለ ኣሕመድ ኣቡ ዑባይዳህ፡ ብሰሉስ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ነቲ ምርጫ ብመትከል ከም ዝቃወሙዎ ሓቢሩ'ሎ።
እቲ መራሒ፡ ህዝቢ፡ በቲ ባዶ መብጽዓን ናይ ይምሰል ምርጫን ከይተደናገረ፡ ንውሕሰነት ህይወቱ ክሓስብ መኺሩ። ንምዝኽኻር ድማ እቶም ዕጫ ናይቶም ኣብ 2017 ዝመረጹ መራሕቲ ቀቢላታት ጠቒሱ። ካብቶም ሽዑ ድምጾም ዝሃቡ መራሕቲ ቀቢላታት ገሊኣቶም በቲ ዕጡቕ ጕጅለ ክቕንጸሉ እንከለዉ፡ ብዙሓት ብህይወት ዘለዉ’ውን ኣብ ፍርሒ ከም ዝነብሩ ይፍለጥ።
እቲ ጕጅለ፡ ናይቲ ኣብ እዋን ምርጫ 2017 ዝተፈጸመ፡ ህይወት ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ሰባት ዝወሰደ መጥቃዕቲ ሓላፍነት ወሲዱ ነይሩ።
ዑባይዳህ፡ ንመምርሒ ኣልሸባብ ዝጠሓሰ ብህይወት ክቕጽል ውሑስ ከም ዘይኰነ ድሕሪ ምዝኽኻር፡ ንወሃብቲ ድምጺ፡ ዳግም ክሓስቡሉ መኺሩ ኣሎ።
ኣብቲ ሰንበት ዝጅምር ምርጫ፡ መራሕቲ 54 እንዳታት፡ ንኣባላት ባይቶ ክመርጹ’ዮም።
ቅድም ክብል ሓላፊ ኣገልግሎት ጸጥታ ሶማል ዝነበረ ዓብዲሰላም ጉላዲ፡ እቲ ብኣልሸባብ ዝወሃብ ዘሎ መጠንቀቕታ፡ ዕላማኡ ራዕዲ ንምፍጣር ምዃኑ ይገልጽ።ንሱ ወሲኹ እቲ በዓል-መዚ ነበር፡ እቲ ዝወሃብ ዘሎ መጠንቀቕታታት ብሸለልትነት ከይርአ ድሕሪ ምዝኽኻር፡ ምስኡ ዝዳርግ ምድልዋትን ግብረ-መልሲን ክካየደሉ ጸዊዑ። እቲ ጕጅለ፡ ኣብ ልዕሊ መራጾ፡ ራዕዲን ምጥርጣርን ካብ ምፍጣር ከም ዘይተርፍ ድሕሪ ምጥቃስ ድማ፡ ከምኡ ዝመስል ተግባራት ግን ንደሞክራሲያዊ መስርሕ ከም ዘይዕንቅፎ ኣስሚሩሉ።
ኣውሓስቲ ጸጥታ ሶማል ምስ “ኣሚሶም” ዝተሰመየመ ብኣፍሪቃዊ ሕብረት ዝምወል ሓይሊ ብምውህሃድ፡ ነቲ ምርጫ ብሰላም ክሓልፍ ዘድሊ ስራሓት ኣብ ምግባር ይርከቡ።
ከም ኣገልላልጻ ልዕለዋይ ኣማኻሪ ጸጥታ ቀዳማይ ሚኒስተር፡ ዓብዲ ዲርሸ፡ ውሑስ ምርጫ ንምሕላፍ እቲ ኣሃዱ ዘይኣትዎ ጕድጓን ዘይፍንቅሎ እምኒን ኣይክህሉን’ዩ። ኣልሸባብ ክሰዓሩን ካብታ ሃገር ጠቕሊሎም ክሕግሓጉን ምዃኖም ድማ እቲ ኣማኻሪ ጸጥታ ብእምነት ይዛረብ።
ሃገራዊ ምርጫ ሶማሊያ ብሓደ ዓመት ምንዋሑ ይዝከር። ባይቶ’ታ ሃገር ንዕድመ ስልጣን ቀዳማይ ሚኒስተር መሓመድ ዓብዱላሂ ፋርማጆ ኣናዊሑዎ እኳ እንተ ነበረ፡ ዳሕራይ ብዝሰዓበ ናይ ደገን ውሽጢን ተቓውሞ ግን እቲ ውሳነ ተሰሪዙ’ዩ።


text:
ዜና ቫቲካን!
እዚ ንዓለምና ወሪሩ ዘሎ ሕማም ተላገብ ለበዳ ኮቪድ 19 ካብ ዝጅምር ቅዱስነቶም ወግሔ ጸብሔ ብዝተፈላለየ ሓሳብ ጸሎት ነቲ ብተለቪዥንን መራኸቢ ብዙሓንን ናብ ዓለም ምሉእ ንዝዝርጋሕ ቅዳሴኦም ሎሚ ከኣ ስለ ፋርማሲስቲ ከምዝጽልዩ ከምዚ ክብሉ ኣብ መኽፈቲ ቅዳሴ ገሊጾም።
ናይ ዕለቱ ወንጌል ካብ ሉቃ 24.35 ዝተወስደ ኰይኑ ካብ ሙታን ዝተንሠኤ ክርስቶስ ነቶም ብፍርሃት ኣብ ገዛ ተዓጽዮም ዝሻቀሉ ዝነበሩ ሓዋርያት ‘ሰላም ንኣኻትኩም ይኹን’ ክብል መዓጹ ብዕጽው ኣብ መንጎኦም ምስ ተረኽበ ምትሓት ዝረኣዩ መሲልዎም ሰንበዱ። ኢየሱስ ከኣ ኣይትፍርሁ ኣጆኹም ኣነ እየ ክብል ምስ ኣረጋግኦም ንቅዱሳት ጽሑፋት ክርድኡ ኣእምሮኦም ከምዝኸፈተሎም ንሳቶም ከኣ ምእማን ክሳብ ዝስእኑ ብታሕጓስ ከምዝሰኸሩ ዝገልጽ ክፍሊ ነበረ። ቅዱስነቶም ኣብ ስብከቶም ነቲ ቅዱስ ጳውሎስ 6ይ ኢቫንጀሊ ኑንስያንዲ እትብል ብዛዕባ ሕጉሳት ሰበኽቲ ወንጌል እትዛረብ ሓዋርያዊት ቃለ ምዕዳን ብምዝካር እቲ ንወንጌል ጐይታ ክንሰብኽ ዝወሃበና ዓቢ ሓይሊ ፍረ መንፈስቅዱስ ዝኾነ ሓጐስ ደስት ጐይታ ምዃኑ ብምጥቃስ እዚ ከኣ ንወንጌል ብሕይወት ንክትምስክር ንቅድሚ ከም እትግስግስ ይገብረካ እንክብሉ ነዚ ስብከት እዚ ኣቅሪቦም።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጵ. ፍራንቸስኮ ዕለት 10 ግንቦት ፍርቂ መዓልቲ ጸሎት ንግስተ ሰማያት ኣዕሪጎም ምስ ኣብቅዑ ዕለት 10 ግንቦት መዓልቲ ኣደታት ዝበዓለሉ ዕለት ምዃኑ ዘኪሮም፡ ብፍቕርን ብሞሳን ንኹለ ኣዴታት ዓለምን “እተን ካብ ሰማይ ቤት ኮይነን እውን ዘሰንያናን” ዘኪሮም፡ ኩለን ኣዴታት ንዑቕባ ቅድስቲ ማርያም ክምዘማሕጸኑን ብፍላይ ኣብዚ ቅልውላው ለብዒ ኮቪድ - 19 ኣብ ዝረአየሉ ዘሎ እዋን እንዝክሮ ብምዃኑ፡ ብቕዓት እንገዳኤንን ምዕዳነንን ብፍሉይ ንዝክርን ብሓቂ ድም ነመስግነን ከምዝበሉ ልእኽቲ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ሮበርታ ጂሶቲ ሓቡረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
“መዓልቲ ኣዴታት ኣብ እነብዕለሉ ዕለት፡ ነዴታት ኢጣሊያን መላእ ዓለምን ብፍሉይ ሰላምታይ ከቕርበለን እፈትው” ንኹለን ነታ ሰማያዊት ኣዴና ኣወኪፎም` ነተን ብሕይወት ዘየለዋ እውን ኣናሕሰቡ ኩላትና ብጽሞና ንኣኣተን ንዘክር ቢሎም ናይ ጽሞና ጸሎት ተኻይዱ ምስ ኣብቅዔ፥
ቅዱስ ኣቦና ዕለት 17 ሚያዝያ 2020 ዓ.ም. ንነፍሰ ጹር ኣዴታት እናሓሰቡ፥ “ኣብዚ እዋን ለብዒ ብዙሕ ይጭነቓን ብሓሳብ እውን ተዋሒጠን ንህልው ኩነታት ዓለም እናሓሰባ እቲ ኣብ ማሕጸነይ ዘሎ ዕሸል ኣብ ከመይ ዓይነት ዓለም እዩ ዝወልድን ናብ ከመይ ዓይነት ዓለም እዩ ዝመጽእ? ዝብል ሕቶ የቕርባ . . . ብርግጽ እቲ ዓለም ከምቲ ዝነበሮ እውን ዘይከውን ምዃን ርግጸይናታት ንኹን እግዚኣብሔር ወትሩ ዘፍቅሮ ዓለም ከምዝኾነ ተኣሚነን ብእምነትን ትብዓትን ንቕድሚት ክብላ ካብ ጐይታ ትብዓት ክጽገዋ እልምን” ከምዝበሉ ጂሶቲ የዘኻኽራ።
ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ኣዴታት ኣብ መፋርቅ ‘800 ከምእተበገሰ
መዓልቲ ኣዴታት ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝተፈላለየ መዓልቲ እውን ይሃልዎ ብጠቕላላ እዚ በዓል’ዚ ኣብ መፋርቕ 1800 ዓ.ም. ከምእተበገሰን ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ጁሊያ ዋርድ ሆወ ገጣሚትን ተሓላቒት ሰላምን ኣብ 1870 ዓ.ም. ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ኣዴታት ንሰላም ብዝብል መጸውዕ ዓመታዊ በዓል ኣዴታት ክቐውም ሓቲተን መልሲ ከምዘይረኸባን ደሓር ኣን ሪቨስ ተሓላቒት ሰላም ኣብ 1908 ዓ.ም. መዓልቲ ኣደ ቢለን ነተን መሓዛ ሆወ ንዝነበራ ናይ ሰላም ተሓላቒት ወላዲተን ብዘወክፍ ኣገባብ ከምዘብዓለኦ ክንገር እንከሎ፡ ብስሩዕ ኣገባብ በቢ ዓመቱ ክበዓል ዝጀመረ ኣብ 1914 ዓ.ም. ከምዝኾነን እዚ ከኣ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ርእሰ ብሔር ዎድሮው ዊልሶን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ኣብ ወርሒ ግንቦት ካልአይቲ ሰንበት መዓልቲ ኣዴታት ክበዓል ሓሳብ ኣቕሪቦምን ብናይ ሃገሮም ሕዝባዊ ባይቶ ምስ ጸደቐ ምዃኑ ይንገር።


text:
ኣልኮሆል፡ ዕጸፋርስ፡ ሓይሊ ዝህቡ መድሃኒት፡ ትምባኾን ቁማርን ኣኤንደተኤስ (ANDTS)
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 21 1 2020
ናይ ሂወት ኣመላት ኣብ ጥዕናና ዓቢ ኣገዳስነት ዘለዎም ኣመላት እዮም። ሽጋር ምትካኽ፣ ኣልኮላዊ መስተን ናርኮቲክን ንሕማም ከቃልዓካ ይኽእል እዩ። ብገንዘብ ምጥላዕ እውን ናብ ጸገማትን ሕማምን ከምርሕ ይኽእል እዩ።
-
ትምባኾ
ትምባኾ ትሕዝቶ ናይ ብዙሓት መርዛማት ንጥረ-ነገራት ኣሎዎ። ካልእ ገዲፍካ እቲ ኣብ ፍርያት ትምባኾ ዝርከብ ወልፊ ዘትሕዝ ንጥረ-ነገር ኒኮቲን። ትምባኾ ኣብ ስኑስ (ወዲ ዓካር)፣ ሽጋራ፣ ሲጋርን ሺሻን እውን ኣሎ። ኤለክትሮናዊ ሽጋራ መብዛሕትኡ ግዜ ትሕዝቶ ናይ ኒኮቲን ኣለዎም።
ሽጋራ ምትካኽ ብዙሓት ሕማማት ንኽሕዙኻ ዘሎ ተኽእሎ የዕብዮን ሰባት ቅድሚ ግዚኦም ከም ዝሞቱ ይገብርን እዩ። ኣዝማ መንሹሮ፣ ናይ ሳምቡእ ሕማማት፣ ሕማማት ልብን ሰራውር ደምን ከምኡ'ውን ቁስሊ ከስዓ ኣብነታት ናይ ሽጋራ ከስዕቦም ዝኽእል መጕዳእትታት እዮም። ብቐሊሉ ወልፊ ናይ ኒኮቲን ክሕዘካ ይኽእል እዩ። ወልፊ፡ ኣካላት ገለ ነገር ምርካብ ይለምድ እሞ ከም እንደገና ክረኽቦ ይደሊ ማለት እዩ። ናይ ኒኮቲን ወልፊ ሒዙካ እንተ ኾይኑ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ክትገድፎ ከቢድ ክኸውን ይኽእል እዩ።
ስኑስ (ወዲ ዓኻር) ኣብ ትሕቲ ከንፈርካ ተእትዎ ትምባኾ እዩ። ስኑስ ጕድኣትን ሕማማትን ኣብ ኣፍካ ከምጽኣልካ ይኽእልን መንሹሮ ከስዕብ ይኽእል እዩ።
ኤለክትሮናዊ ሽጋራ ብሓደ ትሕዝቶ ናይ ዝተፈላለዩ መጥዓሚ ንጥረ-ነገራትን ከሚካላትን ዘለዎ ፈሳሲ ዝሓዘ መትሓዚ ዝቖመ እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ኒኮቲን ኣብኡ ይኣቱ እዩ ብኣንጻሩ ትምባኾ ግን ኣይኣቱን እዩ። ኤለክትሮናዊ ሽጋራ ምትካኽ ንጥዕናኻ ክጎድኦ ይኽእል እዩ። ከምኡ'ውን ናብ ናይ ትምባኾ ሽጋራ ምትካኽ ናይ ምስግጋር ሓደጋ እውን ኣሎዎ።
ኣብ ሺሻ መጥዓሚ ዝተገብሮ ትምባኾ ወይ ትሕዝቶ ናይ ጥረ-ሽኮር፣ ተወሰኽቲ ቀመማትን መመቀርን ዘለዎ ብዙሕ ትኺ ተትክኽ። ጥረ ሽኮር ትሕዝቶ ናይ ትምባኾ ወይ ኒኮቲን የብሉን። ሽሕ'ኳ ዝፈኾሰ ጨናን መቐረትን ይሃልዎ፡ እቲ ትኺ ልክዕ ከም ናይ ትምባኾ ትኺ ትሕዝቶ ናይ ካርቦን ሞኖክሳይድን መንሽሮ ዘስዕብ ንጥረ-ነገራትን ኣሎዎ።
ምስ ዘትክኽ ዘሎ ሰብ ኣብ ሓደ ክፍሊ እንተ ኣሎኻ ዄንካ ነቲ ትኪ ናብ ውሽጥኻ ተተንፍሶ ኢኻ። እዚ ልኡም ምትካኽ ይብሃልን ልክዕ ነቲ ዘትክኽ ዘሎ ሰብ ዝሕዝዎ ሕማማት ድማ ከም ዝሕዘካ ክገብር ይኽእልን እዩ።
ናይ ትምባኾ ወይ ኒኮቲን ትሕዝቶ ዘለዎም ፍርያት ንኻብ 18 ዓመት ንታሕቲ ዕድመኦም ሰባት ክሽየጥ ኣይፍቀድን እዩ። እዚ ሕጊ ንመንእሰያት ንኽከላኸለሎም ዝወጸ እዩ። ኣብ ቤት መግቢ፣ ካፈታት፣ ናይ ስራሕ ቦታታት፣ ኣብ ኣፍ ደገ ሆስፒታል፣ መእተዊታት፣ ናይ ቤት ትምህርቲ መጻወቲ ቦታታት፣ ናይ ስፖርት ቦታታት፣ ናይ መጻወቲ ቦታታት፣ መዕርፎ ኣውቶቡሳትን ኣብ መድረኽ ባቡርን ሽጋራ ምትካኽ ክልኩል እዩ።
ክትረኽቦ ትኽእል ሓገዝ ኣሎ
ሽጋራ ምትኻኽ ወይ ስኑስ ምውሳድ ክትገድፎ እንተ ደሊኻ፡ ካብቲ ናትካ ማእከል ክንክን ጥዕና ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ኵሉ ግዜ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 1177 ደዊልካ ምኽሪ ብዛዕባ ክንክን ሕማም ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
መስመር ሽጋራ ግደፎ (Sluta Röka-linjen) - ብዛዕባ ትምባኾ ካብ ሰራሕተኛታት ብናጻ ብተለፎን ምኽሪ ትረኽበሉ ሓደ ዝያዳ ሓበሬታ ዘለዎ መርበብ ሓበሬታ። ሽጋራ ወይ ስኑስ ንግዳፍ ሓገዝ እንተ ደሊኻ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 020-84 00 00 ደውል።
-
ኣልኮላዊ መስተ
ኣልኮል ኣብ ብዙሓት ዝተፈላለዩ መስተታት ኣሎ፡ ንኣብነት ኣብ ቢራ፣ ጽማቝ ቱፋሕ፣ ነቢትን ኣልኮላዊ መስተን ኣሎ። ኣልኮል ንኣካላት ሳዕበን ዘለዎ ሓደ መርዚ እዩ። ብዙሕ ኣልኮላዊ መስተ ምስታይ ንዝኾነ ሰብ ጽቡቕ ኣይኮነን። ግን ብዙሕ ምስታይ ንመንእሰያት ብዝያዳ ሓደገኛ እዩ። ሰብ ክሳብ 25 ዓመት ዝመልእ ሓንጎሉ ይዓቢ ወይ ይምዕብል እዩ። ስለዚ እዮም መንእሰያት ብኣልኮላዊ መስተ ብቐሊሉ ክጕድኡ ዝኽእሉ። ከምኡ'ውን ኣብ ንኡስ ዒድምኦም ኣልኮላዊ መስተ ክሰትዩ ዝጀመሩ ሰባት፡ ወልፊ ንኽሕዞም ዝዓበየ ተኽእሎ እዩ ዘሎ።
ኣብ ሽወደን ኵሎም ትሕቲ 18 ዓመት ዝኾኑ ሰባት ከም ቈልዓ እዮም ዝሕሰቡ። ንቈልዑን መንእሰያትን ካብ ሓደጋ ወይ ጕድኣት ንምድሓን ንኣልኮላዊ መስተ ዝምልከት ሕጊታት ኣሎዉ።
- ኣብ ቤት መግቢ ወይ ባር ኣልኮላዊ መስተ ንምስታይ ናይ ግድን እንተ ወሓደ 18 ዓመት ዝመላእካ ክትከውን ኣሎካ።
- ኣብ ሲስተምቡላገት (Systembolaget)ኣልኮላዊ መስተ ንኽትዕድግ ናይ ግድን እንተ ወሓደ 20 ዓመት ዝመላእካ ክትከውን ኣሎካ።
- ሓደ ዓቢ ሰብ ንሓደ ካብ 20 ዓመት ዝንእስ ሰብ ኣልኮላዊ መስተ ክገዝኣሉ ወይ ክህቦ ዘይሕጋዊ እዩ።
ክትረኽቦ ትኽእል ሓገዝ ኣሎ
ባዕልኻ ናይ ኣልኮል ጸገም እንተ ኣለካ ኾይኑ ወይ ብሓደ ዓርክኻ ወይ ምሓዛኻ ትሻቐል እንተ ኣለኻ ዄንካ፡ ምስ ጥዕና ተምሃራይ ኣብ ቤት ትምህርቲ፣ ምስ ክሊኒክ መንእሰያት ወይ ማእከል ክንክን ጥዕና ክትራኸብ ትኽእል ኢኻ። ኵሉ ግዜ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 1177 ደዊልካ ምኽሪ ብዛዕባ ክንክን ሕማም ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ናትካ ወይ ናይ ካልእ ሰብ ናይ ኣልኮል ኣመላት የተሓሳስበካ እንተ ኣሎ ኾይኑ ናብ ኣልኮሆልሊንየን (Alkohollinjen) እውን ክትድውል ትኽእል ኢኻ። ኣብኡ ምስ ዝተማህሩ ኣማኸርቲ ክትዛረብ ትኽእል። ናብ ኣልኮሆልሊንየን ብናጻን ብስመ-ስውር (anonymt) ክትድውል ትኽእል ኢኻ። ብስመ-ስውር (anonymt) ምድዋል፡ መን ምዃንካ ምንጋር ኣየድልየካን ማለት እዩ። ብቝጽሪ ተለፎን 020-844 448 ናብ ኣልኮሆልሊንየን (Alkohollinjen) ድውል።
ንዓኻ ብዕደመ ንእሽተይ ዝኾንካ ሓደ ብሪስ- ናይ ቈልዑ መሰል ኣብዚ ሕብረተ ሰብ ዝበሃል ውድብ ኣሎ። ምስ ሓደ ኣማኻሪ ንኽትዛረብ ናብ ብሪስ (BRIS) ክትድውል፣ ኢ-መይል ክትሰድድ ወይ ብኮምፕዩተር ከተዕልል (chatta) ትኽእል ኢኻ። ኣይክፈሎን እዩ ስመ-ስውር (ስምካ ከይነገርካ) እውን ክትከውን ትኽእል ኢኻ። ናብ ብሪስ (BRIS) ብቝጽሪ ተለፎን 116 111 ደውል።
ብዛዕባ ሓደ ኣዚዩ ዝሰኸረ ሰብ ተሻቒልካ እንተ ኣሎኻ ዄንካ፡
- ምስ ሓደ ዓቢ ሰብ ተራኸብ
- ብቝጽሪ ተለፎን 1177 ምስ እቲ ምኽሪ ብዛዕባ ክንክን ሕማም ዝህብ ተራከብ
- ምስ ፖሊስ ተራኸብ
- ናብ ሓደ ሆስፒታል ኪድ
- እቲ ሰብ ሃለዋቱ እንተ ኣጥፊኡ ኾይኑ ናብ 112 ደውል
ብዛዕባ ኣልኮላዊ መስተ ብዝያዳ ክትፈልጥ እንተ ደሊኻ፡ ነዘን ዝስዕባ መርበብ ሓበሬታ ክትበጽሓን ትኽእል ኢኻ፡
-
ናርኮቲካ
ኣብ ሽወደን ኵሉ ዓይነት ናርኮቲካ ክልኩል እዩ። ድሮጋ ሓደ ሓደ ግዜ ኣብ ክንዲ ናርኮቲካ ዝጥቀም ካልእ ቃል እዩ። ብዙሓት ዝተፈላለዩ ዓይነት ድሮጋ ኣሎዉ፡ ንኣብነት ከም ኣምፈታሚን፣ ኮከይን፣ ሄሮይንን ካናቢስን። ጫት እውን ከም ናርኮቲካ እዩ ዝቝጸር። ከም ናርኮቲካ ዝምደቡ መድሃኒት እውን ኣሎዉ። እዚኦም ብመሰረት ናይ ሓኪም ትእዛዝ ጥራይ ክውሰዱ ዘለዎም እዮም።
ካናቢስ (ሓሽሽን ማሪዋናን) እቲ ብብዝሒ ዝዝውተር ናርኮቲካ ኣብ ሽወደን እዩ። ምጥቃም ካናቢስ ከም ኣብ ቤት ትምህርቲ፣ ምቅይያር ናይ ኣዕሩኽትን ግርጭት ኣብ ገዛን ዝኣመሰሉ ብዙሓት ማሕበራዊ ጸገማት ከስዕብ ይኽእል እዩ ። ሓንጎል ብካናቢስ ይትንከፍ እዩ። እዚ ድማ ናብ ሓሳባት ፋሕ ምባልን ከይሓሰብካ ምምላስን ከምርሕ ይኽእል እዩ። ከምኡ'ውን ኣብ ቀረባ ግዜ ዘጋጠመ ንምዝካሩ ብዝያዳ ዝኸበደ ይገብሮን ሓድሽ ነገር ንምምሃር የኽብዶን እዩ።
ናርካቲካ ወልፊ ዘትሕዝ እዩ። ናርኮቲካ ትጥቀም እንተ ዄንካ መብዛሕትኡ ግዜ ንኽትገድፎ ከቢድ እዩ። ነቲ ድሮጋ ብዙሕ ግዜ ወይ ብብዝሒ ትወስዶ እንተ ዂንካ፡ ወልፊ ንኽሕዘካ ዝዓበየ ተኽእሎ ኣሎ። ወልፊ እንተ ሒዙካ መብዛሕትኡ ግዜ ናብ ሕክምናውን ማሕበራውን ጸገማት ከምርሕ ይኽእል እዩ።
ሓይሊ ዝህብ መድሃኒት ምጥቃም (Doping) ብዛዕባ ንናይ ጭዋዳታት ሓይልን ብርታዓን ንኽዓቢ ንሆርሞን መሸባሸቢ ብዘይ ግቡእ ምጥቃም እዩ። ኣብ ሽወደን ሓይሊ ዝህብ መድሃኒት ምጥቃም (Doping)ክልኩል እዩ። ምጥቃም ኣናቦሊክ ኣንድሮጂን ስትሮይድስ (AAS)፡ ኣብነት ምጥቃም ናይ ሓይሊ ዝህብ መድሃኒት እዩ። ኣናቦሊክ ኣንድሮጂን ስትሮይድስ ዝጥቀም ሰብ መብዛሕትኡ ግዜ ከም ብርቱዕ ፈጸጋ፣ ምልውዋጥ ጠባይ፣ ልምሰት፣ ጸገም ፍርያምነትን ከበድቲ ናይ ልብን ሰራውርን ሕማማት ዝኣመሰሉ ጐድናውያን ሳዕቤናት ይገብረሎም እዩ።
ክትረኽቦ ትኽእል ሓገዝ ኣሎ
ባዕልኻ ናይ ናርኮቲካ ጸገም እንተ ኣለካ ኾይኑ ወይ ብሓደ ዓርክኻ ወይ ምሓዛኻ ትሻቐል እንተ ኣለኻ ዄንካ፡ ምስ ጥዕና ተምሃራይ ኣብ ቤት ትምህርቲ፣ ምስ ክሊኒክ መንእሰያት ወይ ማእከል ክንክን ጥዕና ክትራኸብ ትኽእል ኢኻ። ኵሉ ግዜ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 1177 ደዊልካ ምኽሪ ብዛዕባ ክንክን ሕማም ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
Cannabishjälpen ንዓኻ ካናቢስ ምጥቃም ክትገድፎ ትደሊ ሞያዊ ሓገዝን ፍወሳን ወይ ንዓኻ መቕርብ ዝኾንካ ሓገዝ ዝህብ ሓደ መርበብ ሓበሬታ እዩ።
ኣናቦሊክ ኣንድሮጂን ስትሮይድስ ትጥቀም እንተ ዄንካ፡ ኣብ ተረኛ ናይ ሓይሊ ዝህብ መድሃኒት ዝጥቀሙ፣ Dopingjouren ሓገዝን ደገፍን ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ብዛዕባ ናይ ካልእ ሰብ ምጥቃም ናይ ሓይሊ ዝብህ መድሃኒት ትሻቐል እንተ ዄንካ እውን ምስ ተረኛ ናይ ሓይሊ ዝህብ መድሃኒት ዝጥቀሙ፣ Dopingjouren ክትራኸብ ትኽእል ኢኻ። ብቝጽሪ ተለፎን 020–546 987 ናብቲ ተረኛ ናይ ሓይሊ ዝህብ መድሃኒት ዝጥቀሙ፣ Dopingjouren ናይ ምኽሪ ብተለፎን ብስመ-ስዉር ክትድውል ትኽእል ኢኻ። ብስመ-ስውር (anonymt) ምድዋል፡ መን ምዃንካ ምንጋር ኣየድልየካን ማለት እዩ።
ንዓኻ ብዕደመ ንእሽተይ ዝኾንካ ሓደ ብሪስ- ናይ ቈልዑ መሰል ኣብዚ ሕብረተ ሰብ ዝበሃል ውድብ ኣሎ። ምስ ሓደ ኣማኻሪ ንኽትዛረብ ናብ ብሪስ (BRIS) ክትድውል፣ ኢ-መይል ክትሰድድ ወይ ብኮምፕዩተር ከተዕልል (chatta) ትኽእል ኢኻ። ኣይክፈሎን እዩ ስመ-ስውር (ስምካ ከይነገርካ) እውን ክትከውን ትኽእል ኢኻ። ናብ ብሪስ (BRIS) ብቝጽሪ ተለፎን 116 111 ደውል።
ብዛዕባ ናርኮቲካ ብዝያዳ ክትፈልጥ እንተ ደሊኻ፡ ነዘን ዝስዕባ መርበብ ሓበሬታ ክትበጽሓን ትኽእል ኢኻ፡
-
ብገንዘብ ጠላዕ ምጽዋት
ናይ ጠላዕ ምጽዋት ጸገም እንተ ኣሎካ ኾይኑ፡ ክንደይ ገንዘብ ከም ዘሎካን ክንደይ ግዜ ብገንዘብ ጠላዕ ኣብ ምጽዋት ከም ተጥፍእን ክትቈጻጸሮ ይኸብደካ ማለት እዩ። ናይ ጠላዕ ምጽዋት ጸገም ንዝምድና፣ ቍጠባን ጥዕናን ክጎድኦም ይኽእል እዩ። እቲ ጸገም ነቶም ብዙሕ ዝጻወቱ፣ ግን ንስድርኦም፣ የዕሩኽቶምን ነቲ ሕብረተ ሰብ እውን ይብዛሕ ይውሓድ የጥቅዖም እዩ።
ብዙሕ ምጥላዕ ናብ ስነ ኣእምሮኣዊ ሕማም ከም ሻቕሎት፣ ጭንቀት፣ ጓሂን ሓሳባት ነብሰ ቅትለትን ከምርሕ ይኽእል እዩ። ናይ ጠላዕ ምጽዋት ጸገም ቍጠባዊ ሳዕቤናት ኣሎዎ። ናይ ጠላዕ ምጽዋት ጸገም ዘለዎም ሰባት፡ ፋክቱራ ምኽፋል የጸግሞን፣ ኣብ ምዝገባ ዘይተኸፍለ ዕዳ ይኣትዉ ከምኡ'ውን መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ብዙሕ ዕዳ ይኣትዉ።
ክትረኽቦ ትኽእል ሓገዝ ኣሎ
ንስኻ ባዕልኻ ወይ ገለ ትፈልጦ ሰብ ናይ ጠላዕ ምጽዋት ጸገም ኣለኩም ድዩ? ናይ ጠላዕ ምጽዋት ልምድታትካ ክትቅይሮ እንተ ደልኻ ካብ ማእከል ክንክን ጥዕና ወይ ኣገልግሎት ማሕበራዊ ጕዳያት ሓገዝን ምኽርን ክትሓትት ትኽእል ኢኻ። ኵሉ ግዜ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 1177 ደዊልካ ምኽሪ ብዛዕባ ክንክን ሕማም ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
Stödlinjen ናይ ጠላዕ ምጽዋት ጸገም ንዘለዎም ሰባት ደገፍን ሓገዝን ዘወፊ ሓደ መርበብ ሓበሬታ እዩ። ዘመድ ናይ ጠላዕ ምጽዋት ጸገም ዘለዎ ሰባት እውን ካብ Stödlinjen ሓገዝ ክረክብ ይኽእል እዩ። መን ምኳንካ ከይነገርካ ናብ Stödlinjen ብቝጽሪ ተለፎን 020–819 100 ደዊልካ ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ብስመ-ስውር (anonymt) ምድዋል፡ መን ምዃንካ ምንጋር ኣየድልየካን ማለት እዩ።
ኣብ መርበብ ሓበሬታ Spelpaus.se ኣብቶም ምዝገባ ዝሓቱ ኣብ ሽወደን ብገንዘብ ጠላዕ ከጻውቱ ፍቓድ ዘለዎም ናይ ጠላዕ ትካላት ከም ዘይትኣቱ ክትገብር ትኽእል ኢኻ።


text:
Radio Erena: 15 November 2017
ሰራዊት ዚምባብዌ፣ ንፕረዚደንት ሮበርት ሙጋበን ስድራቤቱን ምእንቲ ድሕነቶም ናብ ውሑስ ቦታ ከምዘግዓዘ ኣፍሊጡ።
ሰራዎት ዚምባብዌ ነዚ ዝገለጸ፣ ናብ 15 ሕዳር ኣብ ዘውግሐ ለይቲ ንመደበራት ቴሌቪዥንን ሬድዮን እታ ሃገር ድሕሪ ምቁጽጻሩ’ዩ።
ኣፈኛ ሰራዊት ዚምባብዌ ሜጀር ጀነራል ሞዮ፣ ኣብ ቴሌቪዥን ቀሪቡ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፣ ሰራዊት ዝወስዶ ዘሎ ስጉምቲ፣ ኣብ ውሻጠ መንግስቲ ተሓቢኦም ንዘለዉ ገበነኛታት ንምህዳን ምዃኑ ብምጥቃስ፣ ንፕረዚደንት ሙጋበን ስድራቤቱን ምእንቲ ድሕነቶም ናብ ውሑስ ቦታ ከምዘግዓዘ ሓቢሩ።
ኩነታት ድሕሪ ምርግግኡ፣ እቲ ፕረዚደንት ናብ ቦትኡ ክምለስ ምዃኑ’ውን ኣገንዚቡ።
እቲ ብሰራዊት ዚምባብዌ ተወሲዱ ዘሎ ስጉምቲ ወትሃደራዊ ዕልዋ’ዩ ክብሉ ሓያሎ ወገናት እታ ሃገር ይገልጽዎ እኳ እንተለዉ፣ ሰራዊት ግና ኩነታት ኣረጋጊኡ ስልጣን ናብ ፕረዚደንት ሙገበ ክመልስ ምዃኑ’ዩ ዝሕብር።
ፕረዚደንት ዙምባብዌ ሮበርት ሙጋበን ንሱ ዝመርሖ ሰልፊ ዛኑ ፒኤፍን ተፈጢሩ ዘሎ ፖለቲካዊ ምፍሕፋሕ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ክፈትሑ እንተዘይክኢሎም፣ ሰራዊት እታ ሃገር ምትእትታው ክገብር ምዃኑ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ኣዛዚ እታ ሃገር ጀነራል ኮንስታንቲን ቺዌጋ ኣብ 13 ሕዳር ብጽሑፍ ኣጠንቒቑ’ዩ።
እቲ ጀነራል ነዚ መጠንቐቕታ ድሕሪ ምምሕልላፉ፣ ታንክታት ናብ ከተማ ሃረረ ክኣትዋ ከምዝተዓዘቡ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ክሕብሩ ጸኒሖም።
ሰራዊት ንመደበር ቴሌቪዥንን ሬድዮን ከምኡ ድማ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንትን ኣብ ዝተቖጻጸረሉ፣ ኣብታ ከተማ ተዅሲ ይስምዓ ምህላዉ’ውን ዝተፈላለዩ ምንጭታት ካብታ ሃገር ይሕብሩ።
ብእርጋን ተሰኒፉ ዘሎ ፕረዚደንት ሙጋበ፣ ስልጣኑ ናብ በልዕልቲ ቤቱ ንምስግጋር፣ ምክትሉ ዝርከቦም ሓያሎ ሰበ ስልጣን ገዳም መቃልስቱ ነበረን ካብ ስልጣን ክእስርን ክሰጉግን ምጽንሑ ጸብጻብ የመልክቱ።
========================


text:
ሚኒስተር ውጻኢ ጉዳያት ሱዳን ኣብ ኤርትራ ዘለዉ እሱራት ንሕፍትሑ ይጽውዕ፡
ስርዓት ኣስመራ ነቲ ብፕረስደንት ሱዳን ዝተወሰደ ስጉምቲ ምሕረት ነቒፉ
ዋና ጻሓፊ ውድብ ሑብራት ሃገራት ሚስተር ኮፊ ኣናን ነቲ ኣብ ቐርኒ ኣፍሪቃ ዝረአ ዘሎ ወጥሪ ዝተሓሳስብ ክብል ከምዝገለጸ ዝበጽሓን ዜና ሓቢሩ።ንሱ ዶባዊ ጸገም ኤርትራን ኢትዮጵያ ንምፍታሕ ንባይቶ ጸጥታ ሓቅታት ክዕዘብን ዑደት ክገብርን ኣብ ምፍታሕ እቲ ጸገም ክሕግዝ ጻውዒት ኣቕሪቡ።እዚ ዝረአ ዘሎ ናይ ወጥሪ ሃዋህዉ ኣብ ምንጎ ክልትኤን ሃገራት ፖለቲካዊ ዝርርብ ዘይምህላዉ እዩ ካብል ሚስተር ኮፊ ኣናን ኣስሚርሉ።እዚ ድማድሕሪ ወጻኢ ጉዳያት ሱዳን ንስርዓት ኣስመራ መጠንቕቅታ ድሕሪ ምሃቡ ዝመጽእ ዘሎ እዩ።
ወጻኢ ጉዳያት ሱዳን ዶክተር ሙስጠፋ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዑደት ከምዝገበረ እቲ ዜና ይሕብር።ኣብ ዑደቱ ምስ ወጻኢ ጉዳያት ኢትዮጵያ ኣቶ ስዩም መስፍን ብዛዕባ እዋናዊ ጉዳያት ዞባ ቐርኒ ኣፍርቃ ተመያይጡ።ዶክተር ሙስጠፋ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ ብስርዓት ኣስመራ ዝግበር ዘሎ ተጻብኦታት ኣብ ዞባ ምብራቕ ሱዳን ነቒፉ።ስርዓት ኣስመራ ሓደገኛ ስርዓት ንዞባዊ ሰላም እዩ ድሕሪ ምባሉ ሱዳን ነቲ በቲ ስርዓት ዝገበር ዘሎ ምትእትታው ኣብ ጉዳይ ሱዳን ብዕቱብ ከምትሕዞ ምዃና ኣስሚርሉ።
ስርዓት ኣስመራ ነቲ ብፕረስደንት ዑመር ኣልበሽር ዝተዋሃበ ውሳነ ምሕረት ንናይ ፖለትካ እሱራት ብዓል ዶክተር ሑሰን ኣልቱራቢ ዝርከብዎ ከምእውን ምልዓል ስዓት ሕላፍ ድሕሪ ዓለማዊ ጸቕጢ እዩ ብምባል ብመገዲ ቲቪ -ኤሬ ነቒፉ።ዶክተር ሙስጠፋ ነቲ ዝተዋሃበ ነቕፌታ ክምልስ ከሎ ናይ መዳእታ ስርዓት ብዛዕባ ዲሞክራስን ናጽነትን ክዛረብ ዝለዎ ክብል ገሊጹ።ሱዳን ሃገራዊ ዕርቂ ኣብ ምግባር፤ ኣብ ምፍታሕ ሽግራት ከምእውን ኣብ ምምጻእ ሰላም ከምዝተዓወተት ብምሕባር ስርዓት ኣስመራ ውሽጣዊ ጉዳያቱ ክፈትሕን ስቅያት ህዝቡ መደምደምታ ክገብር ይግብኦ ክብል ኣስሚርሉ።ዶክተር ሙስጠፋ ኣስዒቡ ኣብ ኤርትራ ዘልዉ እሱራት ፕለቲካ መዘንኡ ሚኒስተር ሃይለ ወልደትንሳኤ፤ ካልኦት ሚኒስተራት፤ ዓሰርተ ሰለስተ ዝኾኑ ኣባላት ማእከላይ ኮሚቴ፤ክልተ ኣምባሳደራት ኤርትራ ኣብ ሱዳን ዝነበሩን ካልኦት ንዓመታት ኣብ ቤት ማእሰርቲ እቲ ስርዓት ዝርከቡ ንኽፍትሑን ናብ ፍትሓዊ ቤት ፍርዲ ንኽቐርቡን ጻዕርታት ክግበር ንማሕበረሰብ ዓለም ጻውዒት ኣቕሪቡ።
ፕረስደንቲ ስርዓት ኣስመራ ምስ ዲሞክራሲያዊ ምትእኽካብ ተቓወምቲ ሱዳን ኣብ ኣስመራ ዝገበሮ ርክብ ሃገሩ ንምስፋን ሰላም ኣብ ሱዳን ከምእትድግፍ ድሕሪ ምግላጹ ኣብቲ ዝመጽእ መድረኽ ኩሎም ፖለቲካዊ ውድባት ኣብ ሱዳን ክሳተፉ ገሊጹ።ስርዓት ኣስመራ ኣብ ውሽጥን ደገን ምፍትሕ እሱራት ተቐባልነት ረኪቡ ዘሎ ውሳነ ዝነቕፍ እዘሎ እንኮ ስርዓት እዩ።ካልኦት ብዙሓት ሃገራት ኣብዚ ዞባ ድሕሪ ዲሞክራሲያዊን ፖለቲካዊን ለውጢ ምውሳደን ስጉምቲ ምፍታሕ እሱራት ፖለቲካ ከምዝወሰዳ ይዝከር።ኤርትራ እታ እንኮ ሃገር ህላወ ተቓወምቲ ዘይተኣምን ብምዃና ናብ ሓደ ዓብይ ቤት ማእሰርቲ ተቐይራ ትርከብ።ብዙሓት ዞባዊያንን ኣህጉራዊያንን ኣብ መሰል ደቂ ሰባት ዝነጥፋ፡ ብኣሽሓት ዝቁጸሩ ኤርትራዊያን ኣብ ቤት ማእሰርቲ እቲ ስርዓት ከምዘለዉ ብምጥቃስ ኤርትራ ኣብ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ቐዳማይ ደረጃ ከምትርከብ ይገልጻ።እቶም መስከረም 18, 2001 ንለውጢ ዝሓተቱ ዓበይቲ መራሕቲ እሞ ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ዓብይ ተራ ዝነበሮም ከምእውን ብዓሰርተታት ዝቁጸሩ ጋዜጠኛታት፤ ብኣማኢት ዝቁጸሩ ሰዓብቲ ናይቶም ለውጢ ዝሓተቱ ክሳብ ሕጂ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ተዳጉኖም ከምዘለዉ ይፍለጥ።ገለ ካብኡም ንምጥቃስ ኣብ ዝተፈላለየ ግዜ ወጻኢ ጉዳይት ኤርትራ ኮይኖም ዘገልገሉ ኣቶ መሓመድ ሸሪፎ፤ ኣቶ ጴጥሮስ ሰለሙንን ኣቶ ሃይለ ወልደትንሳኤን፤ሚኒስተር ዜና ነበር ኣቶ በራኺ ሃብተስላሴ፤ሚኒስተር መጓዓዝያ ነበር ኣቶ ሳልሕ ከኪያ፤ጀነራል ዑቕበ ኣብራሃ፤ ጀነራል ብርሃነ ገ/ሄር፤ሚኒስተር ቱሪዝም ወ/ት ወርቁ፤ኣምባስደር ሓመድ ሓላፊ ቐርኒ ኣፍሪቃ ኣብ ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ከምእውን ኣብ ሱዳንን ኣብ ስዑድን ኣምባሳደር ነበር፤ ኣምባሳደር ኣሕመድ ዓሊ ብርሃን ኣብ ኩዌት ነበር፤ እድሪ ኣባዓረ ዳይርክተር ዕዮ ከምእውን ካልኦ ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ኣበርክቶ ዝነበሮም ንዲሞክራሲያዊ ምርጫ ዝወሰዱ ይርከቡ።በቲ ስርዓት ዝግበር ዘሎ ግፍዒን ማእሰርትን ዘጋድዶ ዘሎ ስቕታ ማሕበረሰብ እዩ።
ዳይርክተር ጋልፍ ኢንፎርሜሽን ሰንተር(ጋኢሲ) ነዚ ተግባር ካብ መጀመርታ ኣትሒዙ ክኩንን ክነቅፍን ከቃልሕን ጸንሑን ኣሎን።ብመሰርት እዚ ድማ ጋኢሲ ስእልታት ናይቶም ኣብ ማእሰርቲ ዘለዉ ምስ ዳይርክተር ጋኢስ ትዝርግሕ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2751


text:
ኣቶ ጀዋር መሓመድ፣ኣቶ በቀለ ገርባ ከምኡ'ውን ኣባል መሪሕነት ግንባር ሓርነት ኦሮሞ ዝኾኑ ኮሎኔል ገመቹ ኣያናን ካልኦት እሱራትን "ኣብ ቤት ማእሰርቲ ይፍፀመና ኣሎ’' ዝብሉዎ ፀገምን ፖለቲካዊ ኩነታትን ብምቅዋም ኣብ ናይ ጥምየት ኣድማ ከምዝርከቡ ተገሊፁ።
ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ እቲ ጉዳይ ብምምርማር ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ይዘራረበሉ ከምዘሎ ኣፍሊጡ ኣሎ።
እቲ ናይ ጥምየት ኣድማ ካብ ዝጅመሩ ሓደ ሰሙን ከምዘቑጸረ'ውን ተሓቢሩ'ሎ። ኣባላት ስድራ ናብ መአረሚ ማእከል ቃሊቲ መግቢ ሒዞምሎም እንተኸዱ እውን ከምዘይተቐበሉዎም ገሊፆም ኣለው።
ብኻልእ ወገን ድማ ኣብ ዙሪያ ዞባ ኦሮሚያ ፊንፊኔ ዝተኣሰሩ ኣባላት ኣመራርሓ ግንባር ሓርነት ኦሮሞ ንሳልሳይ መዓልቲ ናይ ጥምየት ኣድማ የካይዱ ከምዘለው ጠበቓ ኣቶ ቱሊ በይሳ ገሊፆም።
ሰበስልጣን ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ናብ ቤት ማእሰርቲ ቃሊቲ ከይዶም ንእሱራት ከምዝርኣዩዎም ዝገለፁ ኣማኻሪ ኮሚሽነር ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኣቶ ኢማድ ዓብዱልፈታህ ምስ በዓል ኣቶ ጀዋር መሓመድን ምምሕዳር ቤትማእሰርቲን ምዝርራቦም ሓቢሮም ።


text:
Radio Erena: 25 February 2021
ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘብ፣ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ካብ 2019 ኣትሒዙ፣ በብእዋኑ ከለቀሖ ካብ ዝወሰነ 2.9 ቢልዮን ዶላር፣ ነቲ ዝተረፈ፣ ከሰጋግረሉ እንተኾይኑ፣ ምስ ዘሎ ኩነታት ዝኸይድ ናይ ፖሊሲ ምትዕርራይ ክገብር ሓቲቱ።
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ብሰንኪ ለበዳ ኮረና ቫይረስን ተፈጢሩ ዘሎ ውሽጣዊ ጸጥታዊ ጉዳያትን፣ ዝተረፈ ልቓሕ ንምስግጋር፣ ዳግመ መጽናዕቲ መደባት ምክያድ ከምዘድሊ፣ ሓንቲ ካብ ሓለፍቲ ናይቲ ኣህጉራዊ ፊንናስያዊ ትካል፣ ሶናሊ ዠን ቻንድራ ኣብሪሃ።
ንሳ ብተወሳኺ፣ ብፍላይ ጸጥታዊ ኩነታት ኢትዮጵያ፣ ኣብ ሰብኣዊን ዳግመ ህንጻን ዘተኮረ ጠለባት ስለዘዕበዮ፣ ናይ ፖሊሲ ምስትኽኻልን ደገፍ ኣህጉራዊ ማሕበረ ሰብን ከምዘድሊ ኣስሚራትሉ።
ሓደ ካብ መወልቲን ቀንዲ ኣለቓሕትን ኢትዮጵያ ዝኾነ ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘብ፣ ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ ቅነ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ከካይዶ ዝጸንሐ ተደጋጋሚ ዝርርብ፣ ኣብዚ ዝቐረበ ቅድመ ኩነት፣ ኣብ ምርድዳእ ከምዝበጽሐ’ዩ ኣመልኪቱ።
ኢትዮጵያ፣ ኣብዚ ሰለስተ ዓመት ካብ ዝተኣትወላ ናይ ኣስታት 3 ቢልዮን ዶላር መብጽዓ፣ ክንደይ ካብኡ ተቐቢላቶ ኣላ ክንደይ ከ ተሪፉ ኣሎ ኣይተጠቕሰን።
ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘብ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ተፈጢሩ ኣሎ ዝበሎ ጸጥታዊ ኩነታት፣ ብዝርዝር እኳ እንተዘየነጸረ፣ ኣብ ክልል ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኵናትን ኣብ ካልኦት ክልላት ድማ ጸጸኒሑ ዝነቱግ ዘሎ ናይ ብሄር ግጭታት ምዃኑ ዝተፈላለዩ ወሃብቲ ርእይቶ ይሰማምዑ።
ብፍላይ ኣብ ትግራይ ተወሊዑ ዘሎ ኵናትን መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ ሓገዝ ከይኣቱ ምዕጋቱን ካብ ኣህጉራዊ ማሕበረ ሰብ ተቓውሞታት ይዘንቦ ከምዘሎ ዝፍለጥ’ዩ።
መንግስቲ ጀርመን’ውን ንኢትዮጵያ ክህቦ ካብ ዝመደበ ኣስታት 400 ሚልዮን ኤውሮ ልምዓታዊ ሓገዝ፣ ከደስክሉ ከምዝኽእል ተሰሚዑ’ዩ።
ኢትዮጵያ፣ ኣብዚ ክልተ ዓመታት ብዝዓረገ ናይ ብሄር ግጭታትን ኣብ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኵናትን ተደማሚሩ፣ ኣብዚ ዝመጽእ ዓመት፣ ንወፍሪ ካብ ዘይጥመታ ሃገራት ጌሩዋ ምህላዉ’ዩ ዝቓላሕ።
ብሰንኩ ድማ፣ እዛ ናብ ክልተ ዲጂት ዕብየት ቁጠባ ክትመጣተር ዝጸንሐት ኢትዮጵያ፣ ኣብዚ ዓመት ካብ 2% ክሓልፍ ከምዘይክእል ተገሚቱ ኣሎ።
=============


text:
Radio Erena: 21 July, 2014
ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙን መበል 27 ዙርያ ተዓላሞ ሃገራዊ ኣገልግሎት ተመሪቖም ምስተባህለ፣ ብድሕሪኡ ኸኣ ናበይ’ዮም? እንታይ’ዩ ክጽበዮም ዝብል ሕቶታት ርዱእ መልሲ እኳ እንተለዎ..እታ ንኽንደይ ዓመታት ክጸንሑ’ዮም እትብል ግና እታ ዝዓበየት ሻቕሎት’ያ። እዛ ሻቕሎት እዚ ነፍሲ ወከፍ ሳዋ ወሪዱ ተዓሊሙ ኣብ ሰራዊት ዘሎ ይኹን ኣብ ካልእ ናይ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝርከብ መንእሰይ እታ ምስ ዕድሚኡን ኣብ ሂወቱ ዘፍርዮ ዘሎ ኣበርክቶን ምስ ግዜ እናጸብጸበ ብምምዝዛን ዘልዕላ ነጥብያ።
20 ዓመት ንድሕሪት ተመሊሰ ብዛዕባ ምእዋጅ ሃገራዊ ኣገሎግሎትን ዝነበረ ኩነታትን ክሳብ ሕጂ ዝቕጽል ዘሎ መስርሕን ከሰላስሎ’የ ጀሚረ። ካብ 1994 ክሳብ ሕጂ ን20 ዓመታት 27 ዙርያታት ንሳዋ ወሪደን ኣለዋ። መልክዕን ኣሰራርሓን ሳዋ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናተቐያየረ ኣብ መወዳእታ ዕላማ ሳዋ ንዝበዝሐ ኤርትራዊ እቲ ዝዓበየ ሕንቅልሕንቅሊተይ ኮይኑዎ ይርከብ።
ዕላማታትን ትርጉምን ሃገራዊ ኣገልግሎት ምስ ናይ ኤርትራ ክውንነት ርኢኻ ቅቡል’ዩ ክብሃል ይከኣል ይኸውን። ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ 1994 ብወግዒ ተኣዊጁ ቀዳማይ ዙርያ ንሳዋ ክወርዱ ምስ ተባህለ፣ ህዝቢ ኤርትራ ብምሉኡ ብፍላይ ከኣ እቲ ተሳታፊ ዝኾነ መንእሰይ ብዓቢ ሓጎስ’ዩ ተቐቢልዎ። ሳዋ ንኤርትራውያን መንእሰያ ሕድሪ ሰማእታት ብግብሪ ንምትግባር ቀዳማይ ስጉምቲ ዝረጋገጸሉ ቦታ’ዩ ካብ ዝብል እምነት ከኣ፣ መንእሰያት ኣሰር ቀዳማይ ዙርያ ብምስዓብ ካልኣይ፣ ሳልሳይ፣ ራብዓይ፣ ሓሙሻይ….እናበለ ክሳብ 27 ዙርያ ድሮ ወትሃደራዊ ታዕሊም ወሲዶም ኣብ ሃገራዊ ኣግልግሎት ይርከቡ።
ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ዕላማታትን ትርጉምን ሃገራዊ ኣገልግሎት ምስ ናይ ኤርትራ ክውንነት ብምዝማድ ቅብል’ዩ ክብሃል ዝከኣል እኳ እንተኾነ፣ ቀስ እናበለ ግና ጉዳይ ሃገራዊ ኣገልግሎት ንህዝቢ ኤርትራ ኣብ እንግድዑ ተጻዒኑ ዘማስኖ ዘሎ መንድዓት’ዩ ኮይኑዎ። እታ ሕድሪ ሰማእታት ብግብሪ ንምፍጻም ተበግሶ ዝውሰደላ ቦታ ተባሂላ ዝእመነላ ዝነበር ሳዋ ከኣ ንህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ ከኣ ንመንእሰይ ዘዝኣተወ ብኣ ኣቢሉ ዘይምለሰላ ‘ዳስ ሓውያ’ ኮይናቶ።
ኣብዚ 20 ዓመታት መንእሰያት ሃገራዊ ግቡኦም ክፍጽሙ ናብ ሳዋ ከይዶም እንተዘይኮይኑ ሃገራዊ ግቡኦም ፈጺሞም ተመሊሶም ዝብል ዜና ተሰሚዑ ኣይፈልጥን’ዩ። እዚ ሕጂ እንዕዘቦ ዘሎና መወዳእታ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ ምስቲ ኣብ 1994 ዝተኣወጀን ንህዝቢ ዝተነግረን ዕላማታትን ገደብ ግዜን ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝራኸብ ኣይኮነን። ናብ ሳዋ ዘዝኣተወ መንእሰይ ብኣቢሉ ከይተመልሰ ዕድመ ንእስነቱን ግዜኡ ክባኽን ምስኣስተብሃለ፣ ምስቲ ኣቐዲሙ ዝፈልጦ ትርጉምን ዕላማን ሃገራዊ ኣገልግሎት ብምዝማድ፣ ካብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ክፋኖ እሞ ሓዳሩ ክገብር፣ ክምርዕ ክወልድ ክዘምድ፣ ነጋዳይ ንግዱ ከመሓድር፣ ሓርስታይ ማሕረሱ ከዋድድ ተማሃርይ ከኣ ትምህርቱ ክቕጽል እንተበለ ‘ሃገር ኣብ ሓደጋ እንከላ ዝፋኖ ሰብ የለን’ እናተባህለ ንሕልፈት ኣብ ዘለዎ ተገዲዱ ክነብር’ዩ ተፈሪድዎ።
ካብ 1998 ክሳብ 2000 ዓመት ምሕረት ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዝተኻየደ ኵናት፣ መንእሰይ ኤርትራ ሕቶ ምፍናው ካብ ሰራዊት ኣልዒልዎ’ውን ኣይፈልጥን። ካብቶም ‘ንሃገር ዝያዳ ዝኾነ ካልእ ንሕና ንሓሊ’ በሃልቲ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ኣብሊጹ ዝሓስብን ዝሰርሕን ህዝቢ ኤርትራ፣ ኣብቲ ውግእ ምስ ኢትዮጵያ ዝነበረሉ ኩነታት ኣብ ቤቱ ንዝነበሩ ደቁ’ውን ኣብ ጎኒ ኣሕዋቶም ክስለፉ ባዕሉ’ዩ ኣፋንዩ።
ተዛማዲ ሰላም ኣብ ዝተረኽበሉ ካብ 2002 ክሳብ 2014 ዓመት ምሕረት ኣብዚ ዝሓለፈ 12 ዓመታት ግና፣ ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት ኩሉ ካብ 17 ዓመት ዝዕድሙኡ ንላዕሊ ናብ ሳዋ ከምዝወርድ እናተገብረ ኣረጋውያን ብዘይጠዋሪ፣ ስድራቤታት ብዘይ ናባይ፣ ጤለ በጊዕን መጽዓኛን ብዘይጓሳ፣ ግራውቲ ዝሓርሶ ስኢኑ እናቓደረ፣ ትካላት ዘመሓድሮ ስኢኑ እናተዓጽወ፣ ህዝቢ ሃገር ትመውት ኣላ እሞ ዓገብ፣ ክፋኖ ንዝግብኦ ይፋኖ እንተበለ ሰማዒ’ዩ ስኢኑ። ኣይ ሰላም ኣይኩናት ኢና ዘሎና፣ ህዝቢ ብዛዕባ ሃገር መን ፍለጥ መን ሕለ ኢሉካ እናተባህለ ብገዛ ውሉዱ፣ ተዘሪዑ ከምዝነብር ኮይኑ ኣሎ።
ኣብ ኤርትራ ዘዝተወልደ ዝበጽሖ ናይ መወዳእታ ደረጃ ሳዋ’ዩ። ሳዋ ኩሉ ኤርትራዊ መንእሰይ ብኣኣ ሓሊፉ ናብ ዝበለጸ ደረጃ ዕቤት ምስ ተሰጋገረ ብጽቡቕ ዝዝክሮ መተግበሪ መብጽዓ ሰማእታት ደኣ ክኸውን ኔርዎ እምበር፣ መባህረሪን መረመስን መንእሰይ ክኸውን ኣይምተገብአን። ኣብዚ እዋን እዚ መንእሰይ ሳዋ ክትብገስ ኢኻ እተተባሂሉ ኣብ ኣእምርኡ ዝፍጠር ነውጽን ጭንቀትን ስድራቤታት ዝወርደን ጓህን ሓዘንን ምግላጽ ዘድልዮ’ውን ኣይኮነን። ከምቲ ኣብ ፈለማ ዝነበረ ስድራቤታት ንደቆም ብሓጎስ ዘፋንዉ ኣይኮኑን። ምኽንያቱ መዓስ ከምዝምለሱ ስለዘይፈልጡ። እቲ ዝዓበየ ሻቕሎት ከኣ ካብቶም ንሳዋ ዘፋነውዎም ደቖም ዝበዝሑ ብኡ ኣቢሎም ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ዑቕባ ክሓቱ ክሃድሙ ምዃኖ’ዩ።
‘ሳዋ’ ነቶም ፈስቲቫል ዘካይዱ ካብ ወጻኢ ዝመጹ ኤርትራውያን ናይ መዘናግዒ ቦታ ክመስሎም ይኽእል ይኸውን። ኣብ ኤርትራ ንዝነብራ ብሰንኪ ሳዋ ኣባለትን ብምብትታን ፈሪሰን ዘለዋ ስድራቤታት ግና ንሳዋ ብከመይ ይገልጽኣ? ከምዚ ሕጂ ብሕሹኽሹኽ ዘይኮነ ጽባሕ ንግሆ መሬት ምስ ረሃወ ብግሁድ በእዛና እንሰምዖን በዒንትና ኸኣ እንርእዮን ሓቂ ክኸውን’ዩ።
ሃገራዊ ኣገልግሎት ብሳዋ ጀሚሩ ኣበይ ከምዝውዳእ ዝፍለጥ ነገር የለን። መዓስ’ዩ ዝውዳእ’ውን እዝጊ ዋንኡ። እቶም ቅድሚ 20 ዓመት ናብ ሳዋ ዝወረዱ ኣባላት ቀዳማይ ዙርያ ክሳብ ሕጂ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት እናተባህሉ ፈቐድኡ፣ ገሊኦም ትርጉም ኣብ ዘይብሉ ኣህላኺ ስራሕ ተጸሚዶም ኣለዎ። እዚ፣ ብዕድመን ግዜን መንእሰይ ክልካዕ እንከለኻ ወዲ 20 ዓመት ናብ ሳዋ ዝወረደ ሕጂ ወዲ 40 ዓመት ኮይኑ ኣሎ ማለት’ዩ። ወዲ 20 ዓመት እንከሎ ዝጽበዮ ዝነበረ ተስፋታት ሕጂ ወዲ 40 ዓመት ምስኮነ ተኣምር ክስራሕ’ዩ ኢሉ ክኣምን ከምዘይክእል ከኣ ኣብዚ ዝሓለፍ 20 ዓመታት ንሱን እቶም ብስም ሃገራዊ ኣግልግሎት ምስኡ ተጸሚዶም ዘለዉ መንእሰያትን ኣዳዕዲዕም ዝፈልጥዎ’ዩ።
እቲ እንተነውሐ ንኽልተ ዓመት ሃገራዊ ግብኡ ክፍጽም ዝወጸ መንእሰይ ከይተፋነወ 20 ዓመቱ ኣቝጺሩ ኣሎ። 20 ዓመት ኣብ ህይወት ወዲ ሰብ ቀሊል ዕድመ ኣይኮነን። ሃገራዊ ኣገልግሎት ክእወጅ እንከሎ ዝተወልዱ ቆልዑ’ውን ሕማቕ ዕድል ኮይኑ ኣብዚ ዳስ ሓውያ ይዋሓጡ ኣለዉ። ስለዚ ብሳዋ ኣቢሉ ዝተጀመረ ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ ዓቕሚ ሰብ ይሃንጽ ኣሎ ዶ ወይስ የብርስ፣ ካብ ምሕታት ኣብታ ሃገር ንዘሎ ውጽኢቱ ምርኣይ’ዩ ዝሓይሽ።
ነዞም ናብ ሳዋ ዝወርዱ ዘለዉ ኣባላት መበል 28 ዙርያ ገዲፍካ፣ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዙርያ ማለት ካብ ቀዳምይ ክሳብ 27 ዙርያ ክሳብ ሕጂ ኣስታት ፍርቂ ሚልዮን ሽሕ መንእሰይ ኣብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ተጸንቢሩ ኣሎ። ብኣገላልጻ መንግስቲ ኤርትራ ክንድዚ ዝኣክል መንእሰይ ብዘይ ዝኾነ ክፍሊት ኣብ ልምዓት ሃገር ኣሎ ማለት’ዩ። ኣብ ኤርትራ ግና በብእዋኑ ዝበኣሰ ቁጠባውን ናይ መግብ መሰረታዊ ነገራትን ቅልውላው ክርአ እምበር ዝተመሓየሸ ነገር ከምዘየለ የዒንቱ ዘፍጠጠ ሓቒ’ዩ።
መንእሰይ ኤርትራ፣ ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት ናይ ግዜ ገደብ ንዘይብሉ ተገዲዱ ወፊሩሉ ዘሎ ልምዓት፣ ግዜን ጉልበትን ካብ ምብኻን ሓሊፉ ካልእ ዘምጽኦ ለውጢ ስለዘየለ፣ እቲ ዝሓሸ ንነብሱ ኮይኑ ስድርኡን ቤተሰቡን ክኣልየሉ ዝኽእል ካልእ ኣማራጺ ከናዲ’ዩ ተገዲዱ። ሓደ ካብቲ ኣማራጺታት ከኣ፣ ዝኸፈለ ዋጋ ከፊሉ ናብ ሃገራት ኤውሮጳን ኣመሪካን ክስደድ እሞ እታ ኣብ ጥቓ ሞት እትርከብ ስድራኡ ከድሕን’ዩ ዝጽዕር ዘሎ።
እዚ’ውን ናቱ ካልእ ጸገም’ዩ ከምዘለዎ ስሒትዎ ኣይኮነን። ስደት ብፍላይ ከኣ ኤርትራዊ ኮይንካ ብቀሊሉ ትሰግሮ ብድሆ ኣይኮነን። ካብታ ዶብ ንምስጋር ዘላ ናይ ምርሻን ሓደጋ ክሳብ ኣብ ሱዳን ወይ ኢትዮጵያ፣ ሰሃራ ዘሎ ሰሃሮም፣ ሊብያ፣ ማእከላይ ባሕሪ፣ ግብጺ…..ወዘተ ዘሎ ሕሰምን ጽላሎት ሞትን ማለት’ዩ። እዚ ኹሉ ስለምንታይ እንተተባህለ፣ ካብ ሳዋን፣ ሳዋ ካብ እትወልዶ ኣደራዕን ንምህዳም’ዩ።
መንግስቲ ኤርትራ ኣብኦ ናይ 24 ዓመት ዕድሚኡ ብዙሕ ቁጠባው፣ ኣካዳምያውን ሃይማኖታውያን ትካላት ክብትንን ክዓጹን እንከሎ፣ በንጻሩ ግና ከም ሳዋ ዝኣመሰላ ሕማም ርእሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝኾና ወትሃደራዊ መዓስከራትን ኣብያተ ማእሰርትን ተሃድሶን ብብዝሒ’ዩ ከፊቱ። ጌና’ውን ይኸፍት ይኸፍት ይሕሉ። ወይ ንምክፋት ይሓስብ ይህሉ። ዊዓ፣ ክሌማ፣ ምዕጢር፣ ኣደርሰር-ሓድሽ መዓስከር፣ ኣፋምቦ፣ ገደም…ወዘተ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ንሓዋሩ ስምብራትን በሰላን ዝገድፋ ዘለዋ ወትሃደራውያን መዓስከራት’የን።
ብፍላይ ኣብቲ ዕድመ ንእስነቱ ዝባኽን ዘሎ መንእሰይን ዓይኒ ዓይኑ እናረኣዩ ሰቛቆ ዘስምዑ ዘለዉ ወለዱን።
ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ ኤርትራ መዓስ ይውዳእ ይከውን? ካብ ቀዳምይ ዙርያ ኣትሒዞም ን20 ዓመታት ብግዱድ ዕስክርና ተጸሚዶም ዘለዉ መንእሰያት መዓስ ይፋነዉ ይኾኑ? ንህዝቢ ኤርትራ ዓቢ ሕቶ’ዩ። ካብዚ ሓንሳብ ምስኣተኻዮ መውጺኢ ዘይብሉ፣ መሽጎራጉር ሃገራዊ ኣገልግሎት ንምምላጥ መንእሰይ ኤርትራ ዘይተመነዮን ዘይደለዮን ሕማማት የለን። ምኽንያቱ ካብዚ ናይ ሳዋ ሕሰም እተምልጠሉ፣ ኣምሊጥካ ከኣ ዋኒንካ እትገብረሉ እንኮ መንገዲ ብሕማም ክትፋኖ ጥራይ ስለዝኾነ።
እዚ ዝፈጠሮ ጸገም ሕደ እዋን ኣብ ቴሌቪዥን ኤርትራ መደብ ህዝብን ፖሊስን ኣብ ዝተዳለወ መደብ፣ መንእሰያት ካብ ሳዋን ሃገራዊ ኣገልግሎትን ንምምላጥ ምስ ኤች.ኣይ.ቪ ብናይ ዝነበሩ ሰባት ናይ ሕክምን ወረቐት ኣውጺኦም ክንቀሳቐሱን ዋኒኖም ክገብሩ ድሕሪ ምጽናሕን ከምዝተታሕዙ ናብ ህዝቢ ቀሪቡ’ዩ። ሕማማት እንተለኒ ድለዩለይ እሞ ካብ ሳዋ ክድሕን ብምባል ናብ ሓካይም ዝኸይድ መንእሰይ’ውን ማእለያ የብሉን። እዚ ብዘይካ’ቲ ሰበ ስልጣን መንግስትን ኣዘዝቲ ሰራዊትን ዝገብርዎ መሸጣታት ናይ ቦርድን መንቀሳቐሲ ወረቐትን’ዩ። ሳዋ ሓደ ኣፍደገ ንብልሽውና ምዃኑ’ውን ንእግረ መንገድና በዚ ናይ መሸጣታት ናይ ሕክምና ቦርድን መንወሳቐሲ ወረቐትን ክንርእዮ ንኽእል ኢና። እዚ ግና ንሰብ ገንዘብን ሰብ ኣያን ደኣ’ምበር ፣እቲ ናብራኡ ካብ ኢዱ ናብ ኣፉ ዝኾነ ዝበዝሐ ኤርትራዊ መንእሰይሲ መዋጽእኡ ንሱ ባዕሉን ፈጣሪኡን ጥራይ’ዮም።
እቲ ኣብ ኣጀማምርኡ ቅዱስ ሃገራዊ ዕላማ ዝነበሮ ሳዋን ሃገራዊ ኣገልግሎትን ኣብዚ እዋን’ዚ ንህዝቢ ኤርትራ ስንባደን ራዕድን’ዩ ካብ ዝፈጥርሉ ሓረጋት ኮይኖም ኣለዉ። ውድብ ሕቡራት ሃገራት ይኹኑ ካልኦት ንሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ዘጽንዑ ዘለዉ ትካላት ድማ፣ እቲ ኣውራ ጠንቒ ስደት ኤርትራውያን ሳዋን ሳዋ ዝወለደቶ ሕሰምን ምዃኑ ተሰኒዱ ኣሎ።
እዞም ሕጂ ናብ ሳዋ ዝወርዱ ዘለዉ ኣባላት መበል 27 ዙርያ ዝኾኑ ቆልዑ፣ ከምቶም ቅድሚኦም ዝነበሩ ናብታ ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝኣትዉዋ ዘለዉ ሳዋ ዝወጹላ መንገዲ ብዘይምህላዉ ናይ ሓቂ ዘሕዝን’ዩ። ኩሉ መንእሰይ፣ ሃገራዊ ግብኡ እናፈጸም በብግዜኡ ናብ ናብርኡን ጉዳያቱን እንተዝምለስ ንህዝብን ሃገርን ረብሓ ምኾነ። ዘዝዓኾኸ ቆልዓ ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት ንሕልፈት ንግዱድ ዕስክርና ምፍራድ ግና ብዘይካ ነቶም ኣብ ስልጣን ዘለዉ ንኻልእ ንወልሓደ ኣየርብሕን’ዩ። ስለዚ ከኣ’ዩ ህዝቢ ብፍላይ ከኣ መንእሰይ ንግዱድ ዕስክርናን ገደብ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ዘለዎ ተቓውሞ ብመንገዲ ስደት ዝገልጽ ዘሎ። እሞ ደኣ ሳዋ ዳስ ሓውያ ካብ ምዃን መዓስ ትገድፎ ትኸውን።
====================================================


text:
Radio Erena: 02 December 2019
ሽዱሽተ መራሕቲ ሃገራት በይነ-መንግስታዊ በዓል ስልጣን ንምዕባለ (ኢጋድ)፣ ብ29 ሕዳር ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሱዳን ኣብ ዝተረኽብሉ ዋዕላ፣ ሱዳን ኣቦ መንበርነት ኢጋድ ተረኪባ።
ኣብቲ ዝተጋብአ መበል 13 ዋዕላ መራሕቲ ሃገራት ኢጋድ፣ ቀ/ሚ ኢትዮጵያ፣ ቀ/ሚ ሱዳን፣ ፕረዚደንታት ጂቡቲ፣ ሶማል፣ ደቡብ ሱዳንን ኡጋንዳን ክርከቡ እንከለዉ፣ ኬንያ ድማ ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ’ያ ተወኪላ።
ሓድሽ ዋና ጸሓፊ ኢጋድ ዶክተር ወርቅነህ ገበየሁን ኣቦ መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ሙሳ ፋኪን’ውን ኣብቲ ኣብ ዞባዊ ጉዳያት ዘተኮረ ዋዕላ ተሳቲፎም።
ይኹን’ምበር እቶም መራሕቲ ኣብቲ ዘካየድዎ ርክብ፣ ስልጣን ኣቦ መንበር መን ይረከቦ ኣብ ዝብል ነጥቢ ብዝያዳ ምክርኻሮም ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ሓቢሮም።
ጂቡቲን ሶማልን፣ መሪሕነት ዞባዊ ውድብ ብኬንያን ኢትዮጵያን ተዓብሊሉ ብዝብል ተቓውሞታት ከስምዓ ምጽንሐን ይግለጽ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ነበር ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁ፣ ንኬንያዊ ማሕቡብ ሙዓሊም ብምትካእ ዋና ጸሓፊ ናይቲ ውድብ ክኸውን እንከሎ፣ እዋናዊ ኣቦ መንበር ኢጋድ ዝነበረ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ድማ ብቀዳማይ ሚኒስተር ሱዳብ ዓብደላ ሓምዶክተተኪኡ ኣሎ።
ካብ 2007 ኣትሒዛ፣ ኣባልነታ ካብቲ ዞባዊ ውድብ ዘደስከለት ኤርትራ፣ ኣብ 2011 ዳግም ተመሊሳ እኳ እንተነበረት፣ ክትቕጽል ግና ኣይከኣለትን።
=================


text:
Radio Erena: 04 March 2019
መንግስቲ ኬንያ፣ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ክኽተሎ ዝጸንሐ ናይ ቪዛ ፖሊሲ ክቕይር ከምዝኽእል ተገሊጹ።
ንዜጋታት ሓያሎ ምብራቕ ኣፍሪቃ፣ ብዘይ ቪዛ ወይ ድማ ብኦንላይን ብዝርከብ ቪዛ ክኣትዉ እትፈቅድ ኬንያ፣ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ግና፣ ኣቐዲሞም ካብ ኤምባሲ ኬንያ ቪዛ ክሓቱ ብፍሉይ ክትሓትት ምጽንሓ ዝፍለጥ’ዩ።
መንግስቲ ኬንያ፣ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን፣ ከም ናይ ካልኦት ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ተመሳሳሊ ፖሊሲ ከምዝነበሮ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ መንግስቲ ኤርትራ፣ ካብ ከተማ ናይሮቢ ብዝፈጠሮ መርበብ፣ ንጉጅለታት ሶማል፣ ፊናንስያዊ ምወላን ካልእን ሓገዛት የበርክት ኣሎ ብዝብል ክሲ ካብ 2008 ንደሓር ቀይርዎ።
ኤርትራን ኢትዮጵያን ድሕሪ ዝጀመርኦ ርክብ፣ ምስ ናይ ሶማልን ጅቡቲን ተኣሳሲሩ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ተነቢሩ ዝጸንሐ እገዳ ባይቶ ጸጥታ ኣብ 14 ሕዳር 2018 ተላዒሉ’ዩ።
ኣብ ዞባውን ኣህጉራዊን ተነጽሎ ዝጸንሐ መንግስቲ ኤርትራ፣ ድሕሪ’ዚ ምስ ኢትዮጵያ ዝጀመሮ ርክብ፣ ብመንገዲ ሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ምስ መራሕቲ ጎረባብቲ ሃገራት ክራኸብ ክኢሉ ኣሎ።
ኬንያ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ክትክተሎ ዝጸንሐት ናይ ቪዛ ፖሊሲ ክትቅይር ከምእትኽእል ዝግለጽ ዘሎ ድማ፣ ፕረዚደንት እታ ሃገር ኡሁሩ ኬንያታ ናይ ኢትዮጵያ ዑደቱ ዛዚሙ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ኣብይ ኣሕመድ ብምዃን ናብ ኤርትራ ኣብ ዝበጽሓሉ ናይዚ ሳልስቲ ኣጋጣሚ’ዩ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ’ውን ቅድሚ ክልተ ኣዋርሕ ናብ ኬንያ ምብጻሕ ምክያዱ ኣይርሳዕን።
====================


text:
ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ
ኣብ ሆላንድ ክትቅመጥ እንተዳኣመጺእካ፡ ቀልጢፍካ ቛንቛ ምኽኣል፡ ባህሊ ምፍላጥ፡ ዝተጻሕፉን ዘይተጻሕፉን ሕግታት ምፍላጥ የድለካ። ከምዚ እንተጌርካ ቀልጢፍካ መንገድኻ ትፈልጥ፡ ምስዚ ሕብረተሰብ ምንባር ጽቡቕ ይስመዓካ ከምኡውን ኣካል ናይ ሆላንድ ሕብረተሰብ ትኸውን። እዚ ድማ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ ይበሃል። ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ ሓደሓደ ግዜ ከቢድ ክኸውን ይኽእል እዩ። ይኹንደኣምበር ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ መሳጥን ሰሓብን እዩ። ምኽንያቱ ሓድሽ ዓለም እዩ ዝኽፈተልካ።
ምዕዋት ናይ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድካ ዝበዝሐ ክፋሉ ካብ ናትካ ተበግሶ ክብገስ ዘለዎ እዩ። ብጀካ እዚ መንግስቲ ሆላንድ ንሓደሽቲ ተቐማጦ ምስ ሕብረተሰብ ክወሃሃዱ ይግድድ። እዚ ድማ ግዴታ ናይ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ ዘሎ ትምህርቲ ከምኡውን ምፍራም ናይ ተሳትፎ መግለጺ ዘጠቓለለ እዩ።
ግዴታ ናይ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ ዘሎ ትምህርቲ
እዚ ግዴታ ናይ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ ትምህርቲ ንኩሎም ሓደሽቲ ተቐማጦ ካብ 18 ዓመት ስጋብ 67 ዓመት ይምልከት። ግዴታ ናይ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ ትምህርቲ መንበሪ ፍቓድ ምስተዋህበካ ይጅምር። ናይ ተሳትፎ መግለጺ ምስፈረምካን ከምኡውን መርመራ ናይ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ ትምህርቲ ምስሓለፍካ ወይ ድማ ሃገራዊ መርመራ NT2 ምስ ሓለፍካ ነዚ ግዴታ እዚ ኣማሊእካ ኣለኻ ማለት እዩ። አዚ መርመራታት ካብ ክፋላት ቛንቛ ነዘርላንድ፡ ኣፍልጦ ብዛዕባ ናይ ሆላንድ ሕብረተሰብ (KNM) ከምኡውን ድህሰሳ ናይ ሆላንድ ናይ ሽቕለት ዕዳጋ (ONA) ዝቖመ እዩ።
ትምህርቲ ናይ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ ምድላይ
ትምህርቲ ወይ ኮርስ ናይ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ ምምራጽ ናትካ ሓላፍነት እዩ። ኣብ ወብሳይት www.ikwilinburgeren.nl ናይ Blik op Werk (ስራሕ ቆላሕታ) ኣብ ከባቢኻ ዘለዋ ኣብያተ ትምህርቲ ክትረክብ ትኽእል። Blik op Werk ( ቆላሕታ ስራሕ) ዘለዋ ቤት-ትምህርቲ ብልጸታ እንታይ ከም ምዃኑ ክፍለጥ ይከኣል። ናይ ነፍሰወከፍ ቤት-ትምህርቲ እቶም ተመሃሮ ስጋብ ክንደይ ሕጉሳት ከም ምዃኖም፡ ክንደይ ተማሃሮ መርመራ ከምዝሓለፉ ከምኡውን ንሓደ ሰዓት ትምህርቲ ዋግኡ ክንደይ ከም ምዃኑ ክትርኢ ትኽእል። Blik op Werk ( ቆላሕታ ስራሕ) ዘለዋ ቤት-ትምህርቲ እንተዳኣ መሪጽካ ካብ ዲዎ (DUO) ለቓሕ ክትሓትት ትኽእል። በዚ ለቓሕ ድማ ናይ መምሃርን ናይ መርመራን ገንዘብ ክትከፍል ትኽእል።
ግዜ ናይ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ
ኩሉ መርመራታት ንኽትሓልፍ ሰለስተ ዓመት ይፍቀደካ። መጀመርያ መሃይምነት ከተጥፍእ (ምንባብን ምጽሓፍን ኣብ ነዘርላንድስ ቛንቛ) ዘለካ እናተኾነ ግን ሓሙሽተ ዓመት ይፍቀደካ። እዚ ድማ ግዜ ናይ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ ይበሃል። ናይ ዑቕባ መንበሪ ፍቓድ ዘለካ ኮይኑ ኩሉ መርመራታት ኣብ ግዜኡ እንተዳኣ ሓሊፍካ እቲ ካብ ዲዎ (DUO) ዝተለቃሕካዮ ለቓሕ ምምላስ ኣይድልየካን እዩ። ንዘይተወሰነ ግዜ መንበሪ-ፍቓድ ክትሕትት ትደሊ እንትኾንካ ወይድማ ናይ ሆላንድ ፓስፖርት ክትሕትት ትደሊ እንተኾንካ ናይ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ መርመራ ምሕላፍ ውን ኣገዳሲ እዩ። እዞም መርመራታት ኣብ ግዜኡ እንተዘይሓሊፍካ ከምኡውን ንምንታይ ከምዘይሰለጠካ ብቑዕ ምክንያት እንተዘይብልካ ስጋብ 1250 ኢሮ መቕጻዕቲ ክትወሃብ ትኽእል።
ኣስተውዕል!
ምንዋሕ ግዜ ናይ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ
300 ሰዓታት ምስተማሃርካ እሞ መርመራ ንኽትሓልፍ ልዕሊ ሰለስተ ዓመት ዘድልየካ ከም ምዃኑ እንተፈሊጥካ ሳሕቲ ምንዋሕ ግዜ ናይ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ ክወሃበካ ይኽእል። እዚ ምንዋሕ ኣብ ዲዎ (DUO) ክትሓትት ኣለካ። ማሕበር ተሓጋገዝቲ ስደተኛታት ወይ ድማ ቛንቛ ትመሃረሉ ቤት-ትምህርቲ ብዛዕባ እዚ ክሕግዘካ ይኽእል።
ባዕልኻ ቛንቛ ነዘርላንድስ ምምሃርን ተወሳኺ ምልምማድን
ናይ ነዘርላንድ ትምህርቲ ምክትታል ግዴታ ኣይኮነን። ይኹን እምበር ናብ ቤት-ትምህርቲ ከይከድካ መርመራ ናይ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ ክትሓልፍ ከቢድ እዩ። ብጀካ እዚ መብዛሕቱ ግዜ ቛንቛ ንምምሃር ትገብሮ ንጥፈታት ንምምሕዳር ከም መረጋገጺ ከተቕርብ ኣለካ። ባዕልኻ ቛንቛ ክትለማመድ እንተደሊኻ ብዙሓት ተኽእሎታት ኣለዉ። ከም ንኣብነት፡
Net in Nederland (ሓድሽ እየ ኣብ ሆላንድ)
ኣብ ወብሳይት ናይ www.netinnederland.nl ዝተፈላለዩ ቪድዮታት ብነዘርላንድስ፡ እንግሊዝ ወይ ዓርብ ብጽሑፍ ዝተሰነየ ኣልዉ። ኣብዚ ዜናን ካልኦት ናይ ተለቪጅን መደባትን ክትርኢ ትኽእል፡ ከምኡውን ፊልምታት ናይ ዝተፈላለዩ ኣርእስትታት ብዛዕባ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ።
ኤፕ Look2Speak
እዚኣ ቀላል ኤፕ ኮይና ስእላዊ መግለጺ ዘለዎ፡ እዚ ድማ ኣብ ዝተፈላለየ ክፍላት ዝተሰርዐ (ብነዘርላንድስ፡ እንግሊዝን ዓረብን) ከም “ህዝባዊ መጉዓዝያ” “መንበሪ-ቤት” “ጥዕና” ከምኡውን መግቢ ዝኣመሰሉ ዝሓዘ እዩ። እዛ ኤፕ ካብ ጉግል ፕለይ ስቶር ከምኡውን ካብ ኤፕል ኤፕ ስቶር ክጸዓን ይከኣል።
ህዝባዊ ቤት-ንባብ
ኣብ ብዙሓት ህዝባዊ ቤት-ንባብ ነዘርላንድስ ቛንቛ ክትለማመድ ትኽእል። እዚ ጥራሕ ዘይኮነ ምስ ሰባት ክትራኸብ ትኽእል ከምኡውን ን ምስ ሕብረተሰ ምውህሃድ ዝሕግዘካ ንጥፈታት ከተካይድ ትኽእል።
ብዙሕ ናይ ቛንቛ ልምምድ ምግባር ኣገዳሲ እዩ። ምናልባሽ ናይ ቛንቛ ተሓጋጋዚ ናይ ማሕበር ተሓጋገዝቲ ስደተኛታት ወይድማ ናይ ካልኦት ማሕበራት ክወሃበካ ይከኣል ይኸውን። ምስ ጎረባብትኻ ወይድማ ትፈልጦም ሰባት ነዘርላንድስ ክትለማመድ ትኽእል ዶ? ወይስ ናይ ወለንተኛ ስራሕ ክትሰርሕ ትኽእል ዶ? ከምኡ እንተኾነ ናይ ስራሕ ተሞክሮ ከተጥሪ ትኽእል ከምኡውን ቛንቛ ክትመሃር ትኽእል።
ናይ ተሳትፎ መግለጺ
መትከላት ካብ ሃገር ናብ ሃገር ይፈላለ እዩ። ከም ሓድሽ ተቐማጢ ኣብ ሆላንድ ምስ መትከላት ናይ ሆላንድ ምንባር ከድየካ እዩ። እዞም መትከላት እዚኣቶም ምናልባሽ ካብቶም ዝለመድካዮም ፍልይ ዝበሉ ክኾኑ ይኽእሉ። ኣብ ቀዋምን ሕግን ናይ ሆላንድ ገለ ካብዞም መትከላት እዚኣቶም ሰፊሮም ኣለዉ። ንኣብነት፡
- ናጽነት ናይ ምእማንን ናይ ምዝራብን።
- ዝኾነ ሰብ ማዕረ እዩ፡ ጟል-ኣንሰይቲ ትኹን ወዲ-ተባዕታይ: ፍሉየ-ጾተኛ ይኹን ሓደ-ጾተኛ: ሶደመኛዊት ትኹን ወይውን ዘይናቱ ጾታ ዝስመዖ ሰብ ።
- ንስኻ ንካልኦት ብኣድልዎ ክትርኢ ወይ ውን ካልኦት ንዓኻ ብኣድልዎ ክርእዩኻ ኩልኩል እዩ።
- ምስ መን ከምትምርዖ ባዕልኻ ኢኻ ትውስን።
እዞም ኣርእስትታት ኣብ ሓደ ወይ ብዙሓት ቤት-ዕዮታት (workshops) ናይ መስርሕ ተሳትፎ መግለጺ ክዝረበሎም እዩ። ብዛዕባ እዚ ዝምልከት ባዕልኻ ቤት-ትምህርቲ ክትመርጽ ኣየድልየካን። ነዚ መስርሕ ዝምልከት ካብ ምምሕዳር ወይ ድማ ካብቲ ነዚ ቤት-ዕዮ ዝህብ ኣካል ናይ ዕድመ ደብዳቤ ክመጽኣካ እዩ። ኣብ መጨረሽታ ናይዚ ትምህርቲ ተሳትፎ መግለጺ ትፍርም። አዚ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ድሕሪ እቲ መንበሪ-ፍቓድ ዝተዋሃብካሉ ክፍጸም ኣለዎ። ተሳትፎ መግለጺ ግዱድ ዝኾነ ኣካል ናይ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ እዩ። ስሩዕ መንበሪ-ፍቓድ እንተኣለካ ነዚ 150 ኢሮ ትኸፍል ናይ ዑቕባ መንበሪ-ፍቓድ ዘለካ እንተኾነ ግን ምምሕዳር ባዕሉ ይኸፍለልካ።
ተራ ናይ ማሕበር ተሓጋገዝቲ ስደተኛታት
ብዛዕባ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ ሕቶታት እንተኣለካ ንናይ ማሕበር ተሓጋገዝቲ ስደተኛታት ተሓጋጋዚኻ ንምሕታት ኣይትጠራጠር። ብዛዕባ ግዴታ ናይ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ፡ ዝሰማማዓካ ናይ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ ትምህርቲ ኣብ ከባቢኻ ከምኡውን ለቓሕ ካብ ዲዎ (DUO) ዝምልከት ጉዳያት ሓበሬታ ንኽትረክብ ክንሕግዘካ ንኽእል።


text:
Töreboda
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 22 11 2019
ቶረቡዳ፡ ኣብ መንጎ ባሕርታት ቬነርን ቬተርን ኣብ ዝርከብ ዮታ ዝተባህለ ካናል ወይ ወሽመጥ እትርከብ ከተማ እያ። ንጡፋት ማሕበራትን ጽዑቕ ንግዳዊ ምንቅስቓስን ገለ ካብ መለለዮታት ናይ’ዛ ከተማ እዩ። ኣብዚ ከተማ’ዚ፡ ስሉጥ ኣገልግሎት መጎዓዝያ ባቡርን ኣውቶቡሳትን ይርከብ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ9,312
ስፍሓት መሬት541 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Mariestad 20 ኪሜ
- Skövde 43 ኪሜ
- Örebro 102 ኪሜ
- Göteborg 189 ኪሜ
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ከተማ ቶረቡዳ፡ ብርክት ዝበላ ትካላት ክራይ-ኣባይቲ ይርከባ። እታ ብምምሕዳር ናይቲ ከተማ እትወነን ትካል ክራይ-ኣባይቲ፡ ቶረቡዳ-ቦስቴደር ተባሂላ ትጽዋዕ።
ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ፡ ብምእታው ዝርዝር ናይተን ኣብዚ ከተማ ዝርከባ ትካላት ክራይ-ኣባይቲ ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብዚ ከተማ'ዚ፡ ብብዝሒ ካብ ዝዝረበሎም ቋንቋታት፡ ኢራነኛ፡ ዓረበኛ፡ ሶማለኛን ትግርኛን ይርከብዎም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ከተማ ቶረቡዳ፡ ብርክት ዝበላ ብንጥፈት ዝዋስኣ ማሕበራት ኣለዋ። እዘን ማሕበራት እዚኣተን ኣብ መዳያት፡ ስፖርት፡ ባህልን፡ ተፈጥሮኣዊ ከባብን ይነጥፋ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ማእከል ከተማ ቶረቡዳ፡ ድኳናት፡ ቤት-ንባብ፡ ኣብያተ-መግቢ፡ እንዳ-ሻሂታት፡ ማእከል-ስፖርቲ ከምኡ ውን ፋርማሲ ይርከብ። ብዜካ'ዚ ኣብ ሕምብርቲ ናይታ ከተማ፡ ቤት-ጽሕፈት ማሕበራዊ ጉዳያት ውን ይርከብ። ንተወሳኺ ሓበሬታ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ናይቲ ከተማ፡ ተወከሱ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ከተማ ቶረቡዳ፡ ነቶም ካብ 1 ክሳብ 5 ዓመት ዝዕድሚኦም ህጻናት ዘአንግዳ፡ ማእከላት መውዓሊ-ህጻናት ኣለዋ። ንዝርዝር ናይዘን መውዓሊ-ህጻናት ዝምልከት፡ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ናይቲ ከተማ፡ ተወከሱ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ከተማ ቶረቡዳ፡ ናይ መባእታን ካልኣይ ደርጀን ኣብያተ-ትምህርታት ኣለዋ። ኣብዚ ከተማ'ዚ፡ ኣብ መዳይ ኣጠቓቕማ መሬትን ከባብን ዘትኮረ ትምህርቲ ኣብ ምሃብ እትነጥፍ፡ ሶቶሴን እትበሃል ናይ ካልኣይ-ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ውን ኣላ። ንመባእታዊ ደረጃ ኣብያተ ትምህርታት ከምኡ ውን ናይ ክልኣይ ደረጃ ኣብያተ-ትምህርታት ዝምልከት ዝርዝር ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ዕድላት ትምህርቲ
ንትምህርቲ ዓበይቲ ብዝምልከት፡ ኣብ ከተማ ቶረቡዳ ሰፊሕ ናይ ትምህርቲ ዕድላት ኣሎ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ከተማ ቶረቡዳ፡ ማእከል-ጥዕናን ክልኒክ ስኒን ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ከተማ ቶረቡዳ፡ ኣድላዪ ኣብ ዝኾነሉ ተርጓሚ ክቆጽር ይኽእል። እቲ ምምሕዳር ከተማ ዝቆጽሮም ተርጎምቲ፡ ምስ ትካል ቶልክፎርመድሊንግ-ቨስት፡ ዝሰርሑ እዮም።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ ከተማ ቶረቡዳ፡ ስሉጥ ናይ ባቡርን ኣውትሮቡሳትን መጎዓዝያ ኣገልግሎታት ኣሎ። ንተወሳኺ ሓበሬታ ንሰዓታት ንቕሎ ከምኡ ውን ዋጋ ትኬትን ዝምልከት ኣብ መርበባት-ሓበሬታ፡ ኤስ.ጀይ ከምኡ ውን ቬስት-ትራፊክ ብምእታው ክትርእዎ ትኽእሉ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ከተማ ቶረቡዳ፡ ንትካላት ምቹእ ዝኾነ ሃዋህው ይርከብ። መብዛሕትአን ኣብዚ ቦታ ተድኲነን ዝርከባ ፋብሪካታት፡ ኣብ መዳይ ምስናዕ ዘትኮራ ኢንዱስትሪታት እየን። ካብቶም ኣብዚ ቦታ ዓበይቲ ዝኾኑ ወሃብቲ-ስራሕ ሓደ፡ ምምሕዳር ከተማ ቶረቡዳ ኮይኑ፡ ኣብ ጽላታት ትምህርትን ክንክንን ምሕብሓብን ጽቡቕ ናይ ስራሕ ዕድላት ይርከብ።


text:
ናብ እስራኤል ክሰግሩ ዝደልዩን አብ በረኻ ሲና ተጨውዮም ሓፍ ዘይብል ገንዘብ ክኸፍሉ ብዛዕባ ዝሕተቱን መንእሰያት ቅድሚ ገለ አዋርሕ ሓደ መደብ ምቅራብና ይዝከር።
እቲ ኹነት ጠጠው አይበለን። ገና ከም ዓንኬል ኾይኑ ብቀፃሊ ይካየድ'ሎ።
እቲ ክኸፍልዎ ዝሕተትዎ ገንዘብ አብዚ እዋን'ዚ ናብ $25,000 (25-ሽሕ ዶላር) በፂሑ'ሎ።
እቶም መንእሰያት በብጉጅለታት ተገይሮም ኣብ አርባዕተ ቦታታት ተታሒዞም'ዮም ዘለው።
ገለ ካብቶም ኣብ አርባዕተ ጉጅለታት ተገይሮም ተታሒዞም ዘለው እቲ ዘለውሉ ኩነታት ኣዝዩ ዘስካሕኽሕዩ ኢሎም።
እቶም ዛጊድ ብህይወት ዘለው ገንዘብ ዝሰደልና ሰብ አሎ ስለዝበሉ ምኻኖምን የብለይን ዝበሉ ሓደ ኣብ ቅድሚኦም ከምዝቀትልዎን ወሲዶም ኣበይ ከም ዘእተውዎ ከምዘይፈልጡን'ዮም ገሊፆም።
ብተወሳኺ ደቀንስትዮ ይድፈራን ካብ ባሕርያዊ ወፃኢ ብዝኾነን ንምዝራቡ'ውን ብዘፀግም አገባብ ፆታዊ ግፍዕታት ይፍፀመን ከምዘሎ ተዛሪቦም።
ንምስምዑ ናብቲ ምልክት ድምፂ ኸድኩም ስምዕዎ።


text:
ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ: ኣብ ትግራይ: ደብዳብ ኣካዪዱ
ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ: ኣብ ርእሰ ከተማ ክልል ትግራይ: መቐለ: ክልተ ዙር ደብዳባት ኣካዪዱ። በቲ ደብዳብ ብውሕዱ ሰለስተ ሰባት ምሟቶም ካብ ሆስፒታል ዓይደር መቐለ ዝወጹ ጸብጻባት ብምጥቃስ AFP ሓቢሩ። እንተኾነ ግና መንግስቲ ኢትዮጵያ ንሲቪላዊ ዕላማታት ኣየጥቃዕኩን ብምባል ነቲ ዜና ውጹእ ሓሶት እዩ ብምባል ኣዋዲቕዎ ኣሎ። “ንሕና ንሲቪላውያን ከተማ መቐለ እነጥቅዐሉ ምኽንያት …Läs mer »
ሩስያ: ንወኪላ ካብ NATO ስሒባ
ሩስያ ንወኪላ ካብ NATO ከም ዝሰሓበቶ: ሚኒስተር ጒዳያት ወጻኢ እታ ሃገር: ሰርጌይ ላቭሮቭ: ገሊጹ’ሎ። እዚ ከም ግብረመልሲ ናይቲ ዝሓለፈ ሰሙን: ኔቶ: ሸሞንተ ኣባላት ሩስያ ኣብ ስለያዊ ስርሓት ተዋፊሮም ብዝብል ክሲ ምስጓጓ ስዒቡ ዝመጸ እዩ ተባሂሉ’ሎ። ብተወሳኺ: ኣብ ሩስያ ዝነበሩ ኣብያተ ጽሕፈት ኔቶ ተዓጽዮም ኣለዉ። ብመሰረት ላቭሮቭ “ክልተኣዊ ስራሕ ንምስላጥ ዘኽእሉ …Läs mer »
ኮሊን ፖወል: ዓሪፉ
ጸሓፊ ጒዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኮይኑ ዘገልገለ: ኮሊን ፖወል: ሕማም ኮቪድ ብዘስዓበሉ ምትሕልላኽ ኣብ መበል 84 ዕድሜኡ ምሟቱ ንስድራቤቱ ብምጥቃስ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ገሊጸን። ኣብ 2001: ብጆርድ ዳብልዩ ቡሽ ዝተመርጸ ፈላማይ ጸሊም ጸሓፊ ጒዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ምዃኑን ኣብ ዘመነ ስልጣኑ: ኣመሪካ ወራር ኣፍጋኒስታንን ዒራቕን ምፍጻማን ጸብጻባት የመልክቱ። ኣብ 2005: ስልጣኑ ምስ …Läs mer »
ጣልያን፥ ኣብ ልዕሊ ሰልፈኛታት: ዘንብዕ ጋዝ ተጠቂማ
ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ኣብ እትርከብ ወደባዊት ከተማ ትርየስተ ዝተላዕሉ ሰልፈኛታት ንምብታን ፖሊስ ጣልያን: ዘንብዕ ጋዝን ማይ ቱቦን ከም እተጠቀሙ ተገሊጹ። እቶም ሰልፈኛታት: ኣብታ ሃገር ንዝተኣወጀ ሰራሕተኛታት ናብ ዕዮኦም ክዋፈሩ “ሓምላይ ፓስፖርት” ንኽሕዙ ዝድንግግ ሓድሽ ሕጊ ብምቅዋም እዮም ንጎደናታት ወጺኦም። እቲ ሓምላይ ፓስፖርት እቲ ሰራሕተኛ ተመርሚሩ ኣሉታዊ ውጽኢት ዘምጸአ፥ ቅድሚ ሽዱሽተ …Läs mer »
ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ልዕሊ ሓደ ቢልዮን ብልቃጥ ክታበት ኮቪድ፡ ዓዲሉ
ኣብ ዝሓለፋ ዓሰርተ ኣዋርሕ፡ ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ልዕሊ ሓደ ቢልዮን ብልቃጥ ክታበት ኮቪድ፡ ናብ ዝተፈላለዩ ክፋላት ዓለም ኣብጺሑ ክትብል ፕረዚደንት ኤውሮጳዊ ኮሚሽን፡ ኡርዙላ ቮን ደር ላይን፡ ገሊጻ ክብል ማዕከን ዜና ተተ ሓቢሩ። ኣብ ውሽጢ ኤውሮጳዊ ሕብረት ካብ ዝፈረዩ ብልቃጥ ክታበት ኮቪድ፡ ናብ ኣብ ዝተፈላለያ ኣህጉር ዓለምና ዝርከባ ልዕሊ 150 ዝኾና ሃገራት፡ …Läs mer »
ዴንማርክ፡ ክሳብ ዓመተ 2022፡ ዶባ ክትከታተል ምዃና ገሊጻ
ሃገረ ዴኒማርክ፡ ምስ ሽወደን ዘረኽባ ዶብ፡ ክሳብ ወርሒ ግንቦት ናይ ዓመተ 2022 ኣብ ዘሎ ግዜ፡ ክትከታተሎ ምዃን ገሊጻ ክብል ማዕከን ዜና ተተ ሓቢሩ። እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት፡ ይብል መንግስቲ ዴኒማርክ፡ ስግኣት ናይቲ ብእስላማውያንን ብእተወደቡ ጉጅለታት ገበንን ክመጻ ዝኽእል ሓደጋ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ዝወሰደቶ ስጉምቲ ምዃኑ ገሊጹ። ምክትታል ዶባት፡ ኣብ ወቕቲ ቀውዒ …Läs mer »
ኮፐንሃገን፡ እገዳ ናይ ኤሌክትሪክ ስኩተራት፡ ኣልዒላ
ሓደ ዓመት ዝዕድሚኡ፡ ምክራይ ናይ ኤሌክትሪክ ስኩተራት ዝእግድ መምርሒ፡ ትማሊ ሰኑይ፡ ከምዝተላዕለን ካብዚ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ኮፐንሃገን፡ ክራይ ናይ ኤሌክትሪክ ስኩተራት፡ ንኣተዓሻሽገአን ብዝምልከት ዝጸንዑ ሕግታት ተኸቲሉ ከምዝጀምረ ተገሊጹ ክብል ማዕከን ዜና ተተ ኣቃሊሑ። እቲ ፍሉይ ዝገብሮ ረቛሒ እንተሃልዩ ኮይኑ፡ ኣብ ማእከላይ ከባቢታት ከተማ ኮፐንሃገን፡ ክራይ ናይዘን ስኩተራት ኣይክህሉን እዩ ጥራይ …Läs mer »
ሰሙናዊ ጸብጻብ መጠን ሽቕለት ኣልቦነት
ኣብ መወዳእታ መዓልቲ ናይ ዝሓለፈ ሰሙን፡ 384 ሽሕ ሰባት፡ ስራሕ ኣልቦ ምዃኖምን እዚ ድማ 7.4% ካብቲ ሰራሒ ዓቕሚ ምዃኑ መዝገባት ኣርቤትስፎርሜድሊንየን ገሊጾም ክብል ማዕከን ዜና ተተ ሓቢሩ። ኣብ ቅድሚኡ ዝነበረ ሰሙን፡ መጠን ሽቕለት ኣልቦነት፡ 7.5% ምንባሩ እቲ ጸብጻብ ብምውሳኽ ሓቢሩ። ዝሓለፈ ሰሙን፡ 9040 ሰባት፡ ስራሕ ክጅምሩ እንከለዉ፡ 980 ድማ ስሩዕ …Läs mer »
ስቶክሆሎም፡ ኣብ ሒደት መዓልታት ዝተራእዩ ናይ ባርዕ ሓደጋታት
ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ስቶክሆሎም ዝተራእዩ ናይ ባርዕ ሓዊ ሓደጋታት፡ ምትሕሓዝ ከይህልዎም ኣይተርፍን እዩ ክብል፡ ፖሊስ ስቶክሆሎም፡ ሓቢሩ ክብል ማዕከን ዜና ተተ ኣመሓላሊፉ። ትማሊ ሰኑይ ምሸት፡ ኣብ ጉልማሽፕላን ኣብ ዝርከብ ናይ ሓደ መንበሪ ህንጻ መዐሸጊ መካይን ዝነበረት መኪና ብባርዕ ከምዝተሃሞኸትን ጠንቂ ናይቲ ሓደጋ እንታይ ከም ዝኾነ ኣይተፈልጠን። ፖሊስ፡ ኮነ ኢልካ ናይ …Läs mer »


text:
ፕረዚደንት ትራምፕ እስራኤል ኣብ 1967 ኣብ ዝተኻየደ ናይ ሽዱሽተ መዓልታት ኲናት ካብ ሶሪያ ብሓይሊ ንዝሓዘቶ ጎቦታት ጎላ ከም ናይ እስራኤል ልኡላዊ ግዝኣት ኣፍልጦ ሂቦም።
እዚ ዝተገልፀ ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ማይክ ፓምፒዮን ቀዳማይ ሚንስትር እስራኤል ቤንጃሚን ኔታንያሁንን ብሓባር ትማሊ ሓሙስ ኣብ እየሩሳሌም ንዝርከብ ምዕራባዊ መንድቕ ድሕሪ ምዕዛቦም እዩ ።
ላዕለዎት መራሕቲ ኣሜሪካ ታሪኻዊ ምዕራፍ እዩ ክብሉ ፀዊዖምዎ ኣለው።
ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ማይክ ፓምፒዮን ኣብ ምዕራባዊ መንድቕ ዝበፅሑ ፈላማይ ላዕለዋይ ዲፕሎማት ኣሜሪካ እዮም።
ላዕለዎት ሰበስልጣን ኣሜሪካ ንዓሰተታት ዓመታት ኣብቲ ቦታ ካብ ምብፃሕ ኣንሳሒቦም ፀኒሖም።
ነዚ ስዒቡ ፕረዚደንት ትራምፕ ብቲውተር ኣብ ዝለኣኹዎ ፅሑፍ ድሕሪ 52 ዓመታት ኣሜሪካ ኣሰሓሓቢ ጎቦታት ጎላን ከም ናይ እስራኤል ልኡላዊ ቦታ ኣፍልጦም ምሃባ እዋኑ እዩ ኢሎም።
እስራኤል ነቲ በሪኽ ቦታ ዝተቖፃፀረቶ ኣብ 1976 ዝተኻየደ ናይ ሽዱሽተ መዓልታት ኲናት እዩ።ሶሪያ ምስ እስራኤል ብዛዕባ ስምምዕ ሰላም ክትዘራረብ እቲ ቦታ ክምለሰላ ትሓትት።ቀዳማይ ሚንስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁን ንፕረዚደንት ትራምፕ ስልኪ ደዊሎም ከምዘመስገኑዎም ገሊፆም።
ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ማይክ ፓምፒዮን ሃገሮም ኣብ ጎኒ እስራ ኤል ከምዘላ ገሊጾም።


text:
ከተማ ፓሪስ ብ The City of Love ‘ያ እትፍለጥ። እዚ ኣበሃህላ ንፈለማ ግዜ ይገርመኒ`ኳ እንተነበረ ንዓመታት ኣብዛ ከተማ ብዝተቐመጥኩን ብመገሻ ብዙሓት ሃገራት ምስ ረኣኹ`ዩ ክርደኣኒ ክኢሉ። ከምኡ’ውን እቲ ቋንቋ እንዳ መለኽክዎ ብዝኸድኩ እቲ ዝጥቀሙሉ ሮማንቲክ (ፍቕራዊ) ዝበሃል መግለጺታት ናይ ብሓቂ ደስ ዝብል ኮይኑ ረኺበዮ። ዝኾነ ፈረንሳዊ ንሰበይቱ ወይ ዓርኩ ብስማ ክጽውዓ ሰሚዐ ኣይፈልጥን`የ። ma chérie, ma puce, ma belle, mon amour, mon cœur, mon bébé, chérie.. ወዘተ.. ዝብላ ቅጽላት`ዮም ብተደጋጋሚ ዘዘውትሩ። እዘን ቅጽላት ብቋንቋ ትግርኛ ክትርጎማ እንከለዋ ከኣ ክብርተይ፣ ጅብዕተይ፣ ፣ድራረይ፣ጎነይ፣ከም ልበይ ወዘተ`ዩ ዘስምዕ።
ኤውሮጳውያን
ደቂ-ኣንስትዮ ንፈረንሳውያን ብመልክዕን ሓራካትን ኣብ ቀዳማይ ደረጃ እየን ዝሰርዓኦም። ብፍላይ ላህጃኦምን ኣወጻጽኣ ቃላቶምን ኣዝዩ
ከምዝማርኸን`የን ዝዛረባ። ኢጣልያውያን ወላ`ኳ ኣብ መልክዕ ፍረ-ገጽ ንፈረንሳውያን ዝበልጽዎም ይኹኑ ብቁመትን ኣሰራርዓ ኣካላትን
ስለ ዝቕደሙ ግን እቲ ዓብላልነት ኣብ ፈረንሳውያን`ዩ። ኣመሪካውያን`ኳ እቶም ናይ ሆሊዉድ ተዋሳእቲ ገዲፍካ ገዘፍቲን ኣብ ኣከዳድና
ዘይግደሱን`ዮም።
ፈረንሳውያን
ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ከኣ ፓሪሳውያን ኣብ ‘ስታይልን ፋሽንን’ ዘለዎም ርድኢት ኣዝዩ ልዑል`ዩ። ምናልባት ንፓሪሳውያን ብኣከዳድና ክወዳደርዎም
ዝኽእሉ ኢጣልያውያን`ዮም ክኾኑ ዝኽእሉ እምበር ካልእ ወላ ሓደ ክወዳደሮም ዝኽእል የሎን። እንተኾነ ቁጠባ ናይ ፈረንሳውያን ኣዝዩ
ዝተመሓየሸ ስለ ዝኾነ ድላዮም ዓይነት ክዳውንቲ ክገዝኡ ዝሓሸ ዕድል ኣለዎም።
ገለ
ፈረንሳውያን ኣዕሩኽ ብዝተላለኹ ኣነባብራን ድሌታትን ኣጉባዝ ፓሪሳውያን ብዓሙቊ ክርደኣኒ ጀሚሩ። ንሶም ዝኾነ ዝገዝእዎ ክዳውንቲ
ሓደ ምስ ሓደ ዝወሃሃድ ገይሮም እዮም ዝገዝኡ። እዚ ክበሃል እንከሎ ዘለዎም ኣርማድዮ ኩሉ ብሕብርን ስታይልን ዝወሃሃድ ክዳውንቲ
ገይሮም`ዮም ዝመልእዎ።
ሓደ
ወዲ ፓሪስ ግዜ ኣብ ዝረኸበሉ ኣብ ኢንተርነት ክዳውንቲ ምርኣይን ምምራጽን የዘውትር። ብፍላይ Vintage collection/ብቅዲ
ፍልይ ዝበለን ደረጃኡ ዝሓለወ ክዳውንቲ ሃሰው ምባል ደስ`ዩ ዝብሎም። ሓደ ኤርትራዊ ሓድሽ ናይ ቻይና ክዳን ክመርጽ እንከሎ ሓደ
ወዲ ፓሪስ ግን ብተመሳሳሊ ዋጋ ሓደ ናይ ፈረንሳ ወይ ኢጣልያ ካልኣይ-ኢድ brand/ማርክ ክዳን ምግዛእ ይመርጽ።
ናይ
ፈረንሳውያን ልዕሊ ኩሉ ዘድንቖ ባህርያት ግን minimalist ማለት ውሑድን ደረጃኡ ዝሓለወ ክዳውንትን ንብረትን ስለ ዝመርጹ`ዩ።
ብኣንጻሩ ግን መብዛሕትኡ ኤርትራዊ ብፍላይ ወዲ ከተማ (ኣስመራ) ኣርማድዮኡ ዘይለብሶን ዝረስዖን ክዳውንቲ`ዩ ዝመልእ።
ክዳን
ክንዲ ዝጸበቐ ይጸብቕ ስሩዕ ኣቃውማ እንተ-ዘይሃልዩካ ወላ ሓንቲ ዋጋ የብሉን። ነዚ ብትኽክል ዝርድኡ ፈረንሳውያን ድማ ንግሆ ተንሲኦም
ካብ 5-10ኪ.ሜ ጉያ፡ ድሒሮም ድማ ናይ ከብዲ ስፖርት የዘውትሩ። ስለዚ ድማ`ዩ ኣብ ፓሪስ ዳርጋ ከብዳም ጻዕዳ መንእሰይ ዘይትርእይ።
ካልእ
ደስ ዝብለኒ ባህርያት ናይ ፓሪሳውያን ኣወዳት ኣሎ። ንሱ ድማ ሓንቲ ጓል ምስ እትስሕቦም ብዙሕ ከይተሰከፉ እዮም ዝዛረብዋ። እቲ
መልሲ ናይታ ጓል ኣሉታ ምስ ዝኸውን ድማ ብትሕትና፣ ጸገም የሎን ንመጻኢ ጽቡቕ ዕድል ይምነየልኪ ኢሎም’ዮም ዝፋነውዋ። እንተኾነ
ኣብ ኤርትራውያን ደቂ-ተባዕትዮ ብተደጋጋሚ ዘጋጠመኒ ነገር ግን ሓንቲ ጓል ንሕቶ`ቲ ወዲ ምስ ዘይትቕበሎ ንኽትጽረፍ ዘሎ ተክእሎኣ
ኣዝዩ ልዑል`ዩ። ካብ ርእሲ ኤርትራውያን ክጠፍእ ዘለዎ ቫይረስ ኮይኑ ድማ ይስመዓኒ።
ፓሪሳውያን
ክብርሆም እንከሎ ሽጋራኦም ኣብ ቴራስ እንዳ ሰሓቡ በቲ ሓደ ኢዶም ድማ ኤስፕሬሶ (ቡን) ሒዞም ከዕልሉ እንከለዉ ብዛዕባ ንፓሳጆ/vacation
ዝኸድዎ ቦታታትን ዝተፈላለየ መግቢታት ዓዶምን እዮም ዘዕልሉ። ብዛዕባ ባህሊ ዓዶም ዘለዎም ፍቕሪን ዓሙቊ ኣፍልጦን ወትሩ ምስ ኣድነቕክዎም`የ።
ኤርትራውያን ኣወዳት ከም ባህሊ ከነታኣታትዎ ዘሎና ነገር ኮይኑ ድማ ይስመዓኒ፡ (እንታይ ኣወዳት ጥራይ እተን ኣዋልድናስ ነዚ ባህሊ
ተሰዓብክንኦ እንታይ ምበለ ፧ ግዳ ናብቶም ኣወዳት’ዩ ዘሎ ዕላልና) ። ምኽንያቱ ምስ ኩሉ ሰብ ከሐውሰካ ዝኽእል ናይ ዕላል
ኣርእስቲ ኣብ ልዕሊ ምዃኑ፣ ኣብ ሕብረተሰቡ ክብሪ ዘለዎ ሰብ ኩሉ ግዜ ብደቂ-ኣንስትዮ ተመራጺ`ዩ።
እዚ
ክገልጾ ዝጸናሕኩ ባህርያት ግን ነቶም ኣብ ፈረንሳ ተወሊዶም ዝዓበዩ እምበር እቶም ካብ ካልኦት ሃገራትን ምብራቕ ኤውሮጳን ሰሜን
ኣፍሪቃን ዝመጹ ብዙሕ ኣይምልከቶምን`ዩ። ነዚ ኣርእስቲ መምረጺየይ ምኽንያት ኤርትራውያን መንእሰያት ብዙሕ ዝጎድለና ናይ ኣቀራርባን
ኣለባብሳን ሜላ ስለ ዘሎ`የ ካብ ትዕዝብተይ ወስ ክብል መሪጸ።
እንታይ
ደኣ ዘዝበለጸ እናወሰድና፡ ንዘሎና ጽቡቕ እናዓቀብናንን ናብ ካልኦት እናኣባጻሕናን፡ ወትሩ ኣብ ዕብየት ወርትግ ኣብ ለውጢ ክንህሉ
ካብ ምብሃግ ዝተላዕለ’ዩ። ኣይተስተዋሕድዎ !
ተወሳኺ ርእይቶ እንተሃልዩኩም እንዳ ተሓጎስኩ
ክቕበሎ`የ። ምናልባት ከልዕሎ ዘሎኒ ኣርእስቲ እንተሃልዩ ወይ ነይሩ’ውን ብርእይቶኹም ከተዘኻኽሩኒ ይላበወኩም።
ኣብ ልብና የሕድሮ… ብሩኽ ቀዳመ-ሰንበት Bon week-end ድዮም ዝብሉ ፈረንሳውያን።


text:
Radio Erena: 21 July 2020
ኣብ ኤርትራ፣ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ንምግታእ ዝወጸ ምንቅስቓስ ህዝቢ ዝድርት ኣዋጅ፣ ኣብ ሓያሎ ከባቢታት ከቢድ ናይ መነባብሮ ጸገማት ፈጢሩ ብምህላዉ፣ ህዝቢ ቅልጡፍ ፍታሕ ክረብክ ዝጽውዕ ሰለማዊ ሰልፊ፣ ኣብ ጄኔቫ ተኻይዱ።
እቲ ብ17 ሓምለ፣ ኣብ ቀጽሪ ቤት ጽሕፈት ሕቡራት ሃገራት ዝተኻይደ ሰላማዊ ሰልፊ፣ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ፣ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ድማ ብፍላይ ተጻዒኑ ዘሎ ዝተናውሐ ካብ ቤቱ ከይወጽእ ዝኽልክል ኣዋጅ ክልዓል ዝጠልብ’ዩ።
ኣብቲ ኣጋጣሚ፣ ብማሕበር ተጣበቒ ሰብኣዊ መሰላት ቀይሕ ባሕር፣ ባይቶ ይኣክል ስዊዘርላንድን ምንቅስቓስ ጄኔቫን ዝተዳለወ፣ ንኹነታት ለበደ ኮረና ቫይረስ ኣብ ኤርትራን፣ ንዕኡ ስዒቡ ዝወጸ እዋጃትን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዝፈጠሮ ናይ መነባብሮ ቅልውላውን ዝገልጽ ደብዳቤታት ናብ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉታሬዝን ላዕለወይቲ ጸሓፊት ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ሚቸለ ባቸሌትን ተረኪቡ።
ኣብ ኤርትራ፣ ለበዳ ኮሮና ቫይረስ ከይለባዕ ብዝብል ምኽንያት፣ ካብ 12 ለካቲት ኣትሒዙ፣ ምንቅስቓስ ህዝቢ ዝድርት ኣዋጅ፣ ንጥሜትን ካልእ ማሕበራዊ ሕሰማትን ኣቃሊዕዎ ከምዘሎ ክቃላሕ ጸኒሑ’ዩ።
ብፍላይ ብምግፋፍ ዓሳ ዝናበር ህዝቢ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ እቲ ቀንዲ ግዳይ ኮይኑ ምህላዉ ተወላዶ እቲ ዞባ የመልክቱ።
==============


text:
ጾሎት ዝተዓጽወ መንገዲ ይኸፍት።
ከምቲ ወለዲ ነደቆም ተገዳስነቶምን(ድሌታቶምን)፣ ተውህብታቶምን ዝፈልጥዎም፡ ፍጹም ዉህበት ምስ ተቐበሉ ኸኣ ፡ ኣብ ገጽ ዉሉዶም ሓጎስ ኽርእዩ ዝፈትዉ ወለዲ፡ ልቢ ኣምላኽ ንዓኻ እዉን ከምኡ እዩ።
ህይወትካ ብዘይረብሕ ጭንቀት ከተባኽን ኣይደሌካን እዩ። እካ ድኣ ብዝቀለለ ፍልጠት ክትነብር ትኽእል ኢኻ ፡ንሱ ድማ ኣምላኽ ንዓኻ ከም ዝግደሰልካን(ዝሓሌልካን)፡ብፍታው ድማ ንደቁ ከም ዝባርኽን እዩ። ጾሎት’ሲ ዜድልየካ ነገራትካን ባህግታትካን ከም ዘሎካ ፡ ንኣምላኽ ከም እትኣምኖ ዘርኢ መንገዲ እዩ። ክትገብሮ ዘሎካ ነገር ንኣምላኽ ምልማን እዩ።
ምሳኻ ዝጽሊ ሰብ ትደሊዶ ? ወይ ድማ ብዛዕባ እዚ ዛንታ ዝያዳ ከተንብብን መጽሓፍ ቅዱስ ኽትረክብን ትደሊዶ ?
ጽቡቕ ውህበትን ምሉእ ውህበትን ካብ ላዕሊ እዩ፡ ካብቲ ለውጢ ወይስ ምምልላስ ጽላሎት ዜብሉ ኣቦ ብርሃናት እዩ ዚወርድ።
ያዕቆብ 1:17
ነዚ ኣካፍል


text:
ኣብ ጀነቭ ኣብ ናይ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ውድብ ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ሓልዮ ማሕበር ናይ ቅድስቲ መንበር ቀዋሚ ተዓዛቢ ሊቀ ጳጳሳት ብጹዕ ኣቡነ ኢቫን ዩርኮቪች ኣብ ጀነቭ ኣብቲ ብዛዕባ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ርእሰ ጉዳይ ገይሩ ኣብ ዝተኻየደ መበል 45 ክፍለ ዓውደ ጉባኤ፥ በቲ ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ ንኸቢድ ሓደጋ ኣዚዩ ዝተቓልዔ እጹብ ድንቂ ዝኾነ ወለዶ ዓቢይ ሃብቲ፥ ናይ ኣረጋውያን ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ምክልኻልን ብዛዕብ እዚ ጉዳይ’ዚ መሰልን ክብርን ኣረጋውያን ሓባሪ ብቑዕ ተክለ መልክዓ ምቕራብ፥ ዝብል ሓሳብ ዘማእከለ መደረ ከምዘስምዑ ልእኽቲ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ኢዛበላ ፒሮ ሓቢረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ናይ ዕድመ ገደብ ዘይፈልጦ እዩ፡ ንኹሉን ናይ ኵሉን! ስለዚህ እቶም ብዕድመ ዝደፍኡ ኣረጋውያን ክፍሊ ሕብረተሰብ ብፍላይ ኣብዚ ለብዒ ኣብ ዝርኣየሉ ዘሎ እዋን እዚዮም ንስግኣት ዝተቓልዑ ልክዕ ከም ናይ ኩሉ ክፍሊ ሕብረተሰብ ሰብኣዊ መሰሎምን ክብሮምን ክሕለወሎ ከምዝግባእ ብጹዕ ኣቡነ ዩርኮቪች ዕለት 21 መስከረም 2020 ዓ.ም. ኣብ ጀነቭ ኣብ ናይ ሕቡራት መግንስታት ዓለም ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ሓልዮ ውድብ ኣብ ዝተኻየደ ዓውደ ጉባኤ ተረኺቦም ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ከምዘተሓሳሰቡን፥
ኣገዳስነት ናይ ኣረጋውያን ክፍሊ ሕብረተሰብ መሰልን ክብርን ጉዳይ ሓባሪ ሰነድ
ኣብቲ መበል 45 ናይ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ሓልዮ ውድብ ዓውደ ጉባኤ ዛዕባ ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ኣረጋውያን ከምዝመኸረን፡ ብጹዕ ኣቡነ ዩርኮቪች ኣብ ዘስምዕዎ መደረ፥ ብዛዕባ ናይ ኣረጋውያን ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ህልው ኩነታት ዝሕብር ጭቡጥ ጸብጻብ መሰረት ገይሮም ኣሉታውን እወታውን ጐድንታቱን ብዕምቆት ሓቢሮም፡ እቲ ጸብጻብ ብቑዕ ከምዘይኮነን ብተወሳኺ እውን ጥንቁቕን ናይ ኣረጋውያን ክፍሊ ሕብረተሰብ ጠለብ ብጥልቂ ዝዳህሰሰ ከምዘይመስል እውን ሓቢሮም፡ እቲ ጻዕሪ ናይ መጀመሪያ እምበር ናይ መወዳእታ ክኸውን ከምዘይብሉ ተላብዮም፡ ናይ ኣረጋውያን ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ኣብዚ ለብዒ ኣብ ዝረኣየሉ ዘሎ እዋን ብጥልቂ ሓባሪ ሰነድ ምቕራብ ኣገዳሲ እዩ ከምዝበሉ ፒሮ ሓቢረን።
ዕድመ መሰረት ዝገብር ኣድልዎ ከይህሉ
ብጹዕ ኣቡነ ዩርኮቪች ኣብ ዘስምዕዎ መደረ እቲ ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ ኣብ ልዕሊ እቶም ብዕድመ ዝደፍኡ ክፍሊ ሕብረተሰብ ዘስዓቦ መጉዳእቲ ብፍላይ እቶም “ኣብ መእለዪ ኣረጋውያን ዝነበሩ፡ ዝኸፈልዎ ናይ ሕይወት መስዋዕትነት ማእለያ የብሉን፡ ምእንቲ’ዚ ኣብ መእለዪ ኣረጋውያን ዘሎ ኩነታትን ኩነታቶምን ብቕረባ ምክትታልን ብቐረባ መእለዪ ኣረጋውያን መደበይና ምቁጽጻር ክግበረሉን ኣገዳሲ ከምዝኾነ ካብቲ ለብዒ ዘስዓቦ መጉዳእቲ ንመሃር፡ ሓንሳብ ንሓዋሩ ኣብ መእለዪ ኣረጋውያን ምሕዳጎም ዘይኮነ ጥዕናኦምን ሰብኣዊ መሰሎምን ክብሮም ጥንቑቕ ምክትታል የድልዮ” ከምዝበሉ ፒሮ የመላኽታ።
ኣረጋውያን ምክንኻን፡ እጹብ ሃብቲ እያቶም
ኣብ ዝሓለፈ ናይ መወዳእታ እዋን ኣረጋውያን ክፍሊ ሕብረተሰብ ኮቪድ-19 ብዘስዓቦ ለብዒ ከቢድ መስዋዕትነት ዝኸፈሉ እያቶም፡ ይኹን ደኣ እምበር እዚን ካልእን ጸገም ኣረጋውያን ክፍሊ ሕብረተሰብ እጽቡ ሃብቲ ምዃኖም ኣይሓኮን፡ ኣረጋውያን ክፍሊ ሕብረተሰብ ናይ ሰብኣዊ እጹብ ሃብቲ እያቶም፡ ምክንኻኖምን ምክልኻሎምን ሰብኣዊ መሰሎምን ክብሮም ምሕላውን ምኽባርን ናይ ኩሉ ሓላፍነት እዩ” ምእንቲ’ዚ “ዝኾነ ይኹን ናይ ኣረጋውያን ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ምኽባር ዘተዓናቕፍ ህልው ጸገም ክውገድን ጥዕና ሰብኣዊ መሰሎምን ክብሮም ኣብ ዓለም ምክትታልን ግቡእ ግምት ክወሃቦ ዘለዎ ወሳኒ ጉዳይ እዩ” እንክብሊ ዘስምዎ መደረ ከምዘጠቓለሉ ፒሮ ሓቢረን።


text:
ገዛኢ ፓርቲ ኢህወዴግ ንዘተ ፍቃደኛ ዝኾነሎምም ዘይቅበሎም ነጥብታት ሎሚ ወግዓዊ ክኾኑ ጀሚሮም ኣለው። ኣብ ሕግታት ምርጫ ክላዘብ ፍቃደኛ ምኳኑ ኣብ ኣዋጅ ህጹጽ ሓደጋ ግን ምዝርራብ ከምዘይክእል ኣፍሊጡ’ሎ።
እቶም ተቓወምቲ ፓርታት ብወገኖም ካብ ዘቕረብዎ አጀንዳታት ዝተፈላለዩ ኮይኖም አጀንዳ ኣቕራቢ ኮሚተ ድማ ናብ 13 ነጥብታት ጸሚቑ ኣቕሪቡ’ሎ።
ዋና ተላዛቢ ኢህወዴግ አቶ ሽፈራው ሽጉጤ ኣብ ኢትዮጵያ ዝትግበሩ ዘለው ዝተፈላለዩ ኣዋጃት ስለምንታይ ንልዝብ ከምዝቀርቡ ተቓወምቲ ፓርትታት መብርሂ ክህቡ ድሕሪ ምሕታት ብዛዕባ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጅን ግን ከምዘይላዘቡ ይገልጹ።
“ ብዛዕባ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጅ እንተዘይኾይኑ ግን ኣብ ህጹጽ ግዜ አዋጅ ኮይና ብዛዕብኡ ክንላዘብ ስለዘይንኽእል ኣይንቕበሎን ኢና።”
ካብ ንልዝብ ዝቐረቡ ነጥብታት፡ ሕግታት ምርጫ፡ ናይ ፖለቲካን ናይ ሕልና እሱራት ክፍትሑ ዝብሉን ካልኦት ይርከብዎም።
ኣብ`ቲ ልዝብ፡ ካብ ናይ ኣመሪካን ካብ ካልኦት ኢምባሲታትን ዝተወከሉ ተዓዘብቲ ተረኺቦም ኔሮም።


text:
ኣባላት ወንጌላዊት ሉተራዊት ቤተ ክርስትያን መካነ ኢየሱስ ኢትዮጵያ ኣብ መጨረሽታ ወርሒ ሓምለ ናይ ሰለስተ መዓልታት ምብጻሕ ኣብ ኤርትራ አካይዶም።
ጉጅለ ልኡኽ ወንጌላዊት ሉተራዊት ቤተክርስትያን ኢትዮጵያ ዝመርሑ ፕረዚደንት እቲ ቤተክርስትያን ቀሺ ዮናስ ይገዙ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ኤርትራ ዝገበርዎ ዑደት ኣመልኪቶም ናይ ወንጌላዊት ሉተራዊት ቤተክርስትያን ኤርትራን ወንጌላዊት ሉተራዊት ቤተክርስትያ መካነ ኢየሱስ ኢትዮጵያን ካብ ሓደ ጉንዲ ዝተፈጥራ ኣሓት ኣብያተ ክርስትያናት እየን ድሕሪ ምባል: ሚስዮናዊያን ቕድሚ ሓደ ሚእቲ ዓመታት ናብዚ ዞባ መጺኦም ናይ መጀመርያ ቤተ ክርስትያን ኣብ ከባቢ ባጽዕ - እምኩሉ ኣብ ዝተባህለ ቦታ ኣብ ዝተኸልሉ እዋን: ካብቶም ዝነበሩ ክልተ ኣገልገልቲ: እቲ ሓደ ኤርትራዊ እቲ ካልኣይ ድማ ኢትዮጵያዊ ተወላዲ ኦሮሞ ምንባሮም ጠቒሶም።
እምኩሉ ማለት “አደ ኹሉ” ምዃኑ ዝጠቑሱ ፕረዚደንት ወንጌላዊት ሉተራዊት ቤተክርስትያን ኢትዮጵያ ቀሺ ዮናስ ይገዙ: እዚ ታሪኽ እዘን ኣሓት ክልተ ኣብያተ-ክርስትያን ኮይኑ: ኣብ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ግን አባላት ክልቲአን ቤተክርስትያናት ክራኸቡ ከምዘይከኣሉን: ሎሚ እዚ ዕድል ምስ ተረኽበ ብላዕለዎት ኣመራርሓ ቤትክርስትያን ዝምራሕ ልኡኽ ናብ ኤርትራ ወግዓዊ ምብጻሕ ምክያዱ ገሊጾም።
ፕረዚደንት ወንጌላዊት ሉተራዊት ቤተክርስትያን ኤርትራ ቀሺ ስምኦን ገ/ክርስቶስ’ውን ብዛዕባ’ቲ ምብጻሕ ምስ ድምጺ ኣሜሪካ ቃለ መጠይቕ ኣካይዶም ኣለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ጋዜጣዊ መግለጺ ዋዕላ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ሰሜን ኣመሪካ
ሃገርና ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ንህላዌኣ ዝደናደን ጽንኩር ኩነታት ኣብ ዘላትሉ እዋን፣ ካብ – ይኣክል ናብ ይከኣል – ኣብ ትሕቲ ዝብል ጭርሖ፣ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ካብ ኩሉ ክፍለ ሃገራት ኣሜሪካን ካናዳን ዝተሳተፈኦ ፣ ካብ 8 – 9 ለካቲት 2020 ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዕዉት ዋዕላ ኣካይደና።
ኣብዚ ዋዕላዚ ፣ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ነብስና ወዲብና ኣብ ሓርነታዊ ቃልሲ ህዝብና ልዑል ተራ ክንጻወት ወሲና። ነዚ ውሳኔ እዚ ኣብ ግብሪ ንምውዓል፣ ብወለንተአን ኣወሃሃድቲ ክኾና ፍቓደኛታት ዝኽና ሸሞንተ ደቂ ኣንስትዮ፣ ነቲ ናይ ነብሰ ውደባ መስርሕ ክጅምርኦ ተወሲኑ። ተሳተፍቲ ዋዕላ ነናብ ቦታና ተመሊስና፣ ናይ ከባቢና ደቂ ኣንስትዮ ክንጥርነፍን፣ ጥርናፈና ከነሐይልን፣ ወከልትና ክንመርጽን፣ ናይ ከተማታትና ወከልቲ ብምልኣኽ ናይ ኩለን ከተማታት ወከልቲ ዘሳተፈ ናይ ሰሜን ኣሜሪካ ጥርናፈ ክንፈጥር ወሲና።
ከምኡውን፣ ታሪኻዊ ዋዕላ ኤርትራውያና ደቂ ኣንስትዮ ሰሜን ኣሜሪክ ነዚ ዝስዕብ ውሳኔታት ኣሕሊፍና፦
1. ልዑላውነት ሃገርና ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ኣይኣቱን እዩ ፣
2. ዶብና መጣልዒ ውልቀ-መላኺ ስለዘይኮነ ፣ ብቕጽበት ክሕንጸጽ፣
3. ናይ ፖለቲካን ናይ ሕልናን እሱራት ብህጹጽ ክፍትሑ፣
4. ሃገርና ብቅዋምን ልዕልና-ሕግን ክትመሓደር እምበር፣ ብውልቀሰብ ክትምራሕ ኣይነፍቅድን፣
5. ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ምእንቲ ህዝብን ሃገርን ኣብ ጎድኒ ህዝቡ ደው ክብል ንጽውዕ፣
6. ህዝቢ ኤርትራ ነዲሩ ዝጀመሮ ናይ ይኣክል ህዝባዊ ምንቅስቓስ ክቕጽልን ኩሉ ህዝቢ ክሳተፎን ንጽውዕ፣
7. ምእንቲ ፍትሒ ዝቃልሱ ሓይልታት ተቓውሞ፣ ልዑላውነት ሃገርና ኣብ ሓደጋ ወዲቑሉ ኣብ ዘሎ ህሞት ፍልልያቶም ኣወንዚፎም ሓደ ኢድ ኮይኖም ክሰርሑ ተደላይነቱ ህጹጽ ስለዝኾነ፣ ሓቢሮም ክሰርሑ ንጽውዕ፣
8. እንተ ብፍላጥ እንተ ብዘይፍላጥ ነመላኺ ስርዓት ዘገልግላ ደቂ ኣንስትዮ ምሳና ተጸንቢረን፣ ምእንቲ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ክቃለሳ ንጽውዕ፣
9. ኣብ ምእንቲ ፍትሕን ሓርነትን ዝካየድ ቃልሲ ህዝብናን፣ ኣብ መሰል ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራን ኣተኵርና ክንቃልሰ ኢና፣
10. ሞያውያን ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን በብሞያኦም ተራኺቦም፣ ኣብ ግዚ ውድቀት ህግደፍ ሃገርና ንምህናጽ ዝገብርዎ ምድላዋትን ተበግሶታትን ንድግፍን ነተባብዕን።
11. ምልካዊ ጉጅለ ህዝቢ ክኸፋፍል ዝጥቀሙሉ ሜላታትን ሽርሕታትን ክንነቕሓሉን፣ ኣብ ክንዲ ተመቓቒልና መፍቶቱ ንኸውን፣ ነቲ ሰራም ከፋፋሊን መቓቓሊን ስልትታቱን ሽርሕታቱን ብስሙር ድምጺ ክንነጽጎን ክነፍሽሎን ንጽውዕ።
ነጻን ልዑልዊትን ኤርትራ ንዘለዓለም ትንበር
ንጡፍ ግደን ሓይልን ደቂ ኣንስትዮ ንፍትሒ ሓርነትን ይዓምብብ
ፍትሒ ይንገስ ምልኪ ይፍረስ
ክብርን ዝኽርን ንጀጋኑ ስውኣትና
ዋዕላ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ሰሜን ኣሜሪካ
10 ለካቲት 2020
Short URL: https://english.farajat.net/?p=11333


text:
Radio Erena: 21 April 2016
ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ኣብ መፋርቕ ሰነ 2016 መበል 32 ስሩዕ ዋዕላ ንምክያድ ምድላዋት ኣብ ዝገብረሉ ዘሎ እዋን፣ መንግስቲ ኤርትራ ኣንጻር እቲ ብመርማሪት ኮሚሺን ዝቐርብ ጸብጻብ ንምቕዋም፣ ብመንገዲ ኤምባሲታት ካብ ደገፍቱ ዝእከቦ ዘሎ ክታማት ብዝልዓለ ክሰርሓሉ ጻዕርታት የካይድ ኣሎ።
ነዚ ንምስላጥ፣ ሚኒስተር ዑስማን ሳልሕን ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣቶ የማነ ገብርኣብን ኣብ ኤውሮጳ ምስ ዝርከቡ ኣምባሳደራት ጽዑቕ ርክባት ኣብ ምክያድ ተጸሚዱ ይርከብ።
እዞም ክልተ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ፊንላንድ ዘካየድዎ ዑደት ድሕሪ ምዝዛም’ዮም ኣንጻር’ቲ ብኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ዝቀርብ ጸብጻብ ዝቐንዐ ጎስጓስ ብዝምልከት ንምምይያጥ ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ ዝርከቡ።
በዚ መሰረት ኣቶ የማነ ገብርኣብ ካብ 19 ክሳብ 21 ሚያዝያ ኣብ ከተማ ፓሪስ ብምብጻሕ ምስ ኣምባሳደር መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ፈረንሳ ሃና ስምኦን ተመያይጡ።
ኣቐዲሙ’ውን ኣቶ የማነ ምስ ኣምባሳደር ፍስሓጽዮን ጴጥሮስን፣ ፈጻሚ ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ሃገራት ስካንዲናቭያ ኣቶ የናስ ማና ብምርኻብ ተመሳሳሊ ምይይጥ ምክያዱ እቶም ነዚ ሓበሬታ’ዚ ዝኣልኹ ምንጭታት ኣረጋጊጾም።
መርማሪት ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ፣ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ይፍጽሙ ምህላዎምን ዘይምህላዎምን ንምርግጋጽ ድሕሪ 2 ኣዋርሕ ዘቕርቦ ጸብጻብ ኣብቲ መንግስቲ ዓቢ ሻቕሎት ፈጢሩ ምህላዉ ይፍለጥ።
እታ ኮሚሽን ኣብ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ጸብጻባ፣ መንግስቲ ኤርትራ ከቢድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ይፍጽም ከምዘሎ ኣረጋጊጻ’ያ።
እታ ኮሚሽን ብዝተዋሃባ ናይ ሓደ ዓመት ተወሳኺ ዕማም ከኣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝርከቦም ሰበ ስልጣን እቲ መንግስቲ ብገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ዘኽስሶም መርትዖታት ክትእክብ ድሕሪ ምጽናሓ፣ ኣብ ሰነ 2016 ጸብጻባ፣ ኣብ ጀኔቫ ንዝጋባእ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ከተቕርብ’ያ።
============================


text:
ኣብዚ ዘሎናዮ ሰሙን፡ ናይ ኤርትራ ማዕከናት ወረ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ሕቶን መልሲን ክህብ ኢዩ ኢለን የመልክታ ኣሎዋ። መሰናይታ ናይ’ቲ ኣዋጅ ከኣ ስእሊ ኢሳያስ ኮኒ ኢልካ ዝተመርጸ ምስ ፍሽኽታኡ የርእያ ኣሎዋ። “ክርእይዎ ዝጸልኡዎስ ኣብ ቤት መቕደስ ቅበሩኒ”በለ ከም ዝብሉዎ ኣቦታትና፡ ኢሳያስ ብህዝቢ ክንደይ ከምዝተጸልአን ከም ዝተፈንፈነን ኣይርድኦን እዩ።
ኣብዚ ዘሎናዮ ሰሙን፡ ናይ ኤርትራ ማዕከናት ወረ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ሕቶን መልሲን ክህብ ኢዩ ኢለን የመልክታ ኣሎዋ። መሰናይታ ናይ’ቲ ኣዋጅ ከኣ ስእሊ ኢሳያስ ኮኒ ኢልካ ዝተመርጸ ምስ ፍሽኽታኡ የርእያ ኣሎዋ። “ክርእይዎ ዝጸልኡዎስ ኣብ ቤት መቕደስ ቅበሩኒ”በለ ከም ዝብሉዎ ኣቦታትና፡ ኢሳያስ ብህዝቢ ክንደይ ከምዝተጸልአን ከም ዝተፈንፈነን ኣይርድኦን እዩ።
ሰላም ! ዝኸበርኩም ኣሕዋት ኤርትራውያን ደቂ ዓደይ፣ እናታይ‘ሞ ክግበር ሎሚ ብዛዕባ ጹሉላትን ጽላለን ኢና ክንዛረብ፣ እንታይ ተረኺቡ ጥዑያትዶ ከይኮና ብዛዕባ ጹሉላት ንዛረብ ዝብል ለባም ሓታቲ ኣይሰኣንን፣
ብጸጋይ ገብረሂወት ሎንደን።
<ኣብ መንጎ ደገፍቲ ዋዕላን ጸረ ዋዕላን ሰለስተ ፈላለይቲ ስግኣታት ኣለዋ። ጸረ ዋዕላ ከም ቀንዲ ንዋዕላ ዘይ መደገፊ ምኽንያት ዘቕርብወን ክኣ እዚአን ኢየን። ሕቶ ቢሄር፣ ሕቶ ሃይማኖት፣ ምትእትታው ኢትዮጵያ፣-” ኣብ ዝብል 1ይ ክፋል ጽሑፈይ ኣመንጕየ ነይረ፣ እንሆ ሕጂ ድማ 2ይን ናይ መወዳእታን ክፋል፣ ሰናይ ንባብ፣-
እዚ ሕቶ’ዚ ኣብ ብዙሓት ኣሻማዊ ኮይኑ ዘሎ ሕቶ ኢዩ። ብፍላይ ድሕሪ ዋዕላ ኣዲስ ኣበባ ክኣ ረስኒ ወሲኹ ኣብ ኩሉ ናይ ክትዕ መአንገዲ ቦታታት፣ ፓልቶክ፣ ሰሚናራት፣ ወብሳይታት እንተላይ ፈይስቡክን ትዊተርን ከይተረፈ ከካትዕ ጸኒሑ ኣሎ።
ብቀዳምነት ክቡር ኣቶ ኢሳያስ ኣስፍሃ ብወገን ጥዕናኻ ጽቡቕ ክትህሉን ኣብ መነባብሮኻን ኣብ እተካይዶ ዘይሕለል ህዝባዊ ሓርነታዊ ቃልሲ ዓወትን ኣሳልጦን ንምነየልካ።
ኣብ ዕለት 29 ነሓሰ 2010 ዓ.ም፣ ብመሰረት እቲ ኣቐዲሙ ተሓቢሩ ዝጸንሐ መደብ፣ ኣኼባ መሰረታት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ጨንፈር ዓባይ- ብርጣንያ፣ ብውዕዉዕ መንፈስ ኣብ ግዚኡ ከም ዝተሳላሰለ ካብቲ ቦታ ዝተረኽበ ሓበሬታ የረድእ፣፣
ብቀዳምነት ኣሕዋት ኤርትራውያን! ብምኽንያት መበል 19 ዓመት መዓልቲ ነጻነት ኤርትራ ነቶም መስዋእቲ ዝኸፈሉ ስድራ፣ ተጋዲሎም ዝተጋደሉ ብህይወቶም ዘሎው ዝሰንከሉን ዘይሰንከሉን ጀጋኑ ሞጎስ ይኹንኩም እብል። ብምቕጻል ነቲ ተቓሊሱ ዝተቓለሰ ኣጋር ሰራዊቱ ዝኾነ ህዝቢ ኤርትራ እንቛዕ ኣብጽሓካ ክብል እፈቱ።
ቅድሚ ክልተ ሰሙን ኢሳይያስ ንዓሊ ዓብዱ ብጥርሙዝ ቢራ ገጹ ስለዝጨደዶ፡ ንኽልተ ሰሙን ሕክምናዊ ክንክን ክግበረሉ ቀንዩ። ክሳብ ‘ዚ እንዋን’ዚ ኸኣ ኣብ ዝኾነ ቦታ ኣይተራእየን። ኢሳይያስ ስለምንታይ ንዓሊ ከምዝሃረሞ ዛጊት እቲ ምኽንያት ንጹር ኣይኮነን። ዝያዳ ሓበሬታ ኣብ ቀጻሊ ክስዕብ እዩ።
መራሒ ስርዓት ህግደፍ፡ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ብስርዓቱ ንዝምልመሉን ዝንቀሳቀሱን ኣብ ኤርትራ፡ ከባቢ ጎልጅ ዝመደበሮም ልዕሊ ትሽዓተ ተቓወምቲ ውድባት ኢትዮጵያ፡ ኣንጻር መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዘካይዱዎ ዘለዉ ፖለቲካውን ወተሃደራውን ምንቅስቓስ ዘዕግብ ውጽኢት ከምዘየምጽኡ ኣብ ዚ ቐረባ እዋናት ኣብ ዘካየደሎም ወግዓዊ ኣኼባ ከምዝገለጸ ምንጭታት ሓቢሮም።
መራሒ ስርዓት ህግደፍ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ንገለ ክፋል ሰራዊት ካብ ዝእዝዙ ካብ ኮለኔል ንላዕሊ ንዝመዓርጎም ኣዘዝቲ ፡ ንእገዳ ባይቶ ጸጥታ ኣመልኪቱ ኣብዚ ቕንያት’ዚ ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ ብገለ ካብኣቶም ተሪር ተቓውሞታት ከምዘጋጠሞ፡ ኢሳይያስ ከኣ ንተቓውሞታቶም ብነድርን ሕርቃንን ከምዝመለሸሉ ምንጭታት ሓቢሮም።
ሓደ ሰብኣይ ኣብ ሓደ ቤት በይኑ ይነብር ነበረ።ካብ ብዙሓት ዝናብ ዝዘነበሎም መዓልታት ሓደ መዓልቲ ብርቱዕ ዝናብ ዘኒቡ እታ ዓዲ ብማይ ኣዕለቕለቐት።ንሱ ገና እንታይ ይከውን ከምዘሎን፡ክመጽእ ዝኽእል ኣፍልጦ ይኹን ግምት ኣይነበሮን።
ሲኞር ፔየር ጃኒ ፕሮስፐሪኒ
1)ቀዳማይ ሚንስተር ሲልቪዮ በርልስኮኒ፡ድሕሪ‘ቲ ንርእሱ ዝከላኸል ሕጊ ኣውጺኡ ብፈራዶ ኣካል ድሕሪ ምንጻጉ፡ኣብ ፍርዲ ክቀርብ ተባሂሉ ኔሩ።እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ኣብ ብዙሓት ቅትለታት ዝተሳተፈ ማፍያ፡ማርቸሎ ዲ ኡርቲ ዝበሃል ሽርካ ሲልቪዮን ሲልቪዮ በርልስኮኒ ምስ ማፍያ ርክብ ከምዘለዎም ተናዚዙ።ድሕሪ‘ዚ ሲልቪዮ ዝመርሖ መንግስቲ ህላዌኡ ኣጠራጣሪ ስለዝኾነ፡ንዝመጽእ ምርጫ ምቅርራብ ብዝብል መደብ ኣባላት ሰልፊ ንምውዳብ ብዕለት 13-12-09 ስንበት መዓልቲ ኣብቲ ማእከል ሚላኖ ዝርከብ ዱዎሞ ዝተባህለ ቦታ መደረ ኣስሚዑ።
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን ደቂ ሃገር፡ ብቀዳምነት ልባዊ ሰላምታና ይብጻሕኩም።
ቀጺልና ደጊም፡ ንልሙድ መደብና መሰረት ብምግባር፡ እንሆ ን-ቀዳም ዕለት 19.12.2009 ዓ.ም.ፈ.፡ ካብ ማሓዙ ኣሰና ዶት ኮም፡ ከም ክቡር ሓው ኢሳያስ ስዩምን ተስፊት ክፍሉን፡ ኣጋይሽ ናይ (Eritrean room for strong and united opposition) ኮይኖም ከምስዩ፣ እሞ፡ “ንምሕያልን ምትብባዕን ነጻ ናይ ዜና ማዕከን“ ዝብል ኣርእስቲ፡ ከም ዋና ዛዕባ ኣልዒሎም፡ ምስ ህዝቢ ክዛተዩ ዓዲምናዮም አሎና።
ሚልክያስ ምሕረትኣብ ዮውሃንስ
ታሪኽ ሃገርና ይኹን ታሪኽ ናይ ዝኾኑ ኣህዛብን ማሕበረሰባትን፡ከከም ኩነታቱን ከከም ደስ ዝበለካን ዝተራእየካን ዝለዋወጥ ወይ ዝማዛበል ተርእዮ ኣይኮነን። ታሪኽ ታሪኽዩ ነናቱ ኣሉታውን ኣውንታውን ጎድንታትን በሰላን ሓድግን ገዲፉ ድማ ይምርሽ። ደስ ስለዘይበለካ ወይውን ዊን ኢሉካ ኣብ ኣፍካ ከከምዝመጽልካ ንታሪኽ ምጽብባቕ ወይውን ምንእኣስ፡ ኣብ ልዒሊ ህዝብኻን ሰዓባይ ወለዶን ምድንጋር ምፍጣርን ገበንውን እዩ እንተተባህለ ኣይተጋነነን።
ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ንተወፋይነትን ጅግንነትን ስውኣት ደቀንስትዮን ደቂተባዕትዮን እናኣልዓልካ ኣብቲ እትደልዮ ዕላማ መብጽሕን መደልደሊ ጨቋኒ ስርዓት ህግደፍ ምግባርን ልሙድ ኮይኑ’ሎ።
‘ፕረዚደንት’ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት ናይ ቦታን ስልጣንን ምቅይያራት ገይሩ ከምዘሎ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም ።
ናይ ማይን ከባብን ሚኒስተር ነበር፡ ወልደሚካአል ገብረማርያም ኣብ መንጎ ሰራዊትን ፕረሲደንት ኢሳያስን ዝርከብ ምፍሕፋሕ ንምህዳእን፡ ጠለብ ሰራዊት ተቐባልነት ንኽረክብን፡ ምርግጋእ ክሰፍንን፡ ብዘርእዮ ተሓባባርነትን ቆራጽነትን ኣብዚ ጊዘዚ ኣብ ውሽጢ ህዝብን ሰራዊትን ዓቢይ ህቡብነት ስለዘጥረየ ፡ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ በዚ ህቡብነትዚ ከምዝተሻቐለን ሓሓሊፉ ድማ ኣብ ልዕሊ ወልደሚካኤል ዝውርወር ዘለፋ-ሓዘል ዘይእርኑብ ቃላት ከስምዕ ከምዝተራእየን ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም፡፡
ከመይ ቀኒኻ ከይብለካ፡ ከመይ ትነብር ከምዘለኻ ዝጠፍኦም ሰባት ሒዶት ክኾኑ ከምዝኽእሉ መጠን፡ ንይምሰል ካብ ዝሓተካ ርዱእ ንውሰዶ። ደብዳበ ንክጽሕፍ ዝደረኸኒ ምኽንያት ውን ኩነታት ጥዕናኻ ኢዩ።
ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ንመንገዲ ኣየር ኤርትራ ኣልሚሱ በታ ውልቃዊ ንብረቱ ዝኾነትን ኣብ ምጽዋዕ ዝመደበራን ናስ ኣየር ዝተባሃለት መንገዲ ኣየር ተኪእዋ። በዚ መሰረት እዚ ካብ ዕለት 19 ሚያዝያ 2009 ጀሚሩ መንገዲ ኣየር ኤርትራ ንፍርንክፈርትን ኣምስተርዳምን ተካይዶ ግዕዞ ከምዘቋረጸቶን እቶም ሰራሕተኛታት ድማ ገለ ኣብ ወጻኢ ዑቕባ ይሓቱ ገለ ድማ ናብ ናስ ኣየር ተሰጋጊሮም ኣለዉ።
ኣብዚ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣሰና፡ ዉልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣብ ሓንቲ ናይ ቻይና ናይ መካይን ፋብሪካ ሓደ ቢልዮን ዶላር ከምዘዋፈረ ምስ ኣንበብኩ፡ ብዙሕ ኣተሓሳሲቡኒ፡፡ ኣብ ናይ ነዊሕ ዓመታት-ቃልሲ ንናጽነት ይኹን፤ ከምኡውን ኣብ ናይ ዶብ ውግእ ምስ ኢትዮጵያ ንዝተዋጽአ ማእለያ ዘይብሉ ገንዘብ ህዝቢ ከኣ ተዘኪሩኒ።
ኣርባዕተ ሓለዋ (ቦዲጋርድስ) ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ብሓደጋ መኪና ኣብ ጋሽ ባርካ ከምዝሞቱ ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ፈላጥ ብዙሕ ኣይዛረብን። ፈላጥ አብዘይምልከቶ ነገራት’ውን ኣየውደኽኽን። ፈላጥ ሰብ ብዛዕብኡ ጥራሕ ዘይኮነስ ብዛዕባ ካልኦት ህልውናን ሰብኣውነትን’ውን ይሓሰብ። ናይ ፖለቲካ ኪኢላታት’ውን ድዛረብዎን ከስዕቦ ዝኽእል ፖለቲካዊ ክሳራታት ብውልቃዊ ረብሓታቶም ጥራሕ ዘይኮነስ ብክብሪ ህዝቦምን ሃገሮምን ዓይኒ ኢዮም ዝጥምትዎ።
ኣብቲ ካብ 12 ክሳብ ሎሚ 14 ታሕሳስ ኣብ ምጽዋዕ ዝተኻየደ ኣኼባ ካቢነ ሚኒስተራት፡ ፕረዚደንት ኢሳያስ “ብኽፍሊ ጸጥታ ዝቐረበለይ መጽናዕታዊ ሓበሬታ”፡ ኢሉ ዘቕረቦ ነቲ ተዋዓዊዑ ዘሎ ምልዕዓል ሰራዊት ኤርትራ ዝምልከት ጸብጻብ፡ ንካቢነ ሚኒስተራት ኣስደሚሙዎን ኣሰምቢዱዎን። እቲ ምልዕዓል ብጎነጽ ክፍታሕ ኢሳያስ ዝመረጾ መርገጺ ተቐባልነት ስለዘይረኸበ ግን እቲ ኣኼባ ኣብ ደገፍትን ተቓውምትን ተገማሚዑ፡ ይብሉ ምንጭታትና ካብ ኤርትራ።
ከምቲ ትፈልጦ ባህጊ ህዝቢ ኤርትራ ከም ኩሉ ህዝቢ ዓለም ብሰላምን ራህዋን ምንባር ኢዩ። ነዚ ንምርግጋጽ ከቢድ
መስዋእቲ ከፊሉ ድማ ናጽነቱ አረጋጊጹ። ብድሕሪ እዚ ድማ አብ ውሽጥን ደገን ዝነብር ህዝቢ ሃገሩ ንኽሃንጽ ካብኡ
ዝድለይ ኩሉ ብምውፋይ እኳ ድኣ አብ ካልኦት ሃገራት ብዙሕ ዘይርኣይ ወፈያ ገንዘብን ጉልበቱን ከበርክት ዓለም
ምስክሩ እያ።
ኣቐዲመ፡ኣብዚ ቕንያት በዓላትን ምቕያር ሓድሽ ዓመትን ብዝምልከት ምስ ስድራ ቤትካን ደቅኻን ሰናይ እዋን፤ሩሑስ ብዓልን ቅንያትን ክኾነልካ ይምነይ።ቐጺለ ከም ዜጋን ኣባል ማሕበረሰብ ኤርትራውያንን ብሞያውን ከምጋዜጠኛ፡ ነዚ ዝስዕብ መልእኽቲ ብጽሞና ከተንብቦ ብትሕትና ጊዜኻ ይሓትት።
ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ብምኽንያት 24 ግንቦት መዓልቲ ነጻነት ኤርትራ ኣብ ኣስመራ ስታድዩም ኣብ ዘስመዖ መደረ፡ ብዘይተግባራውነትን ምትሕልላኻትን ውሳኔ ምምላካት ዶብ ኤርትራ ኢትዮጵያን ተሓተቲ ሰበስልጣን ኣመሪካ ምዃኖም ገሊጹ።


text:
ወሃቢ ቃል ሓይልታት ጸጥታ ሶማል ሎሚ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ካብቶም ዝሞቱ 18 ሰላማዊያን ሰባት ኽኮኑ ከለው ሸውዓት ድማ ደቂ ኣንስትዮ ምካነን ሽዱሽተ ድማ ነቲ መጥቓዕቲ ካብ ዝፈጸሙ ምኻኖም ሓቢሮም።
ጉጅለ ግብረ ሽበራ አልሸባብ ነተን ቤት መግቢ ጅሆ ሒዞም ከምዝነበሩን ሓይልታት ጸጥታ ሶማል ድማ ነተን ቤት መግቢ ንምልቓቕ ን11 ሰዓታት ዝወሰደ ስርሒት ምክያዶም ተፈሊጡ'ሎ።
ካብቶም ዝሞቱ ሰባት ሓደ ናይቲ ቤት መግቢ ሰራሕ መግቢ ዝነበረ ሶርያዊ ከምዝርከብዎም ተፈሊጡ’ሎ።
ብመሰረት ሓበሬታ ኣገልግሎት ኣምቡላንስ ከተማ ሞቃዲሾ 26 ዝቆሰሉ ሰባት ካብቲ ቦታ ምግዓዞም ሓቢሮም።
እቲ መጥቓዕቲ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ኣፍደገ ሓንቲ ቤት መግቢ ብዝተተኾሰ ነታጉ ዝጀመረ ኮይኑ ቀጺሎም ዕጡቃት ናብተን ቤት መግቢ ብምእታዎ ኣብኡ ዝነበሩ ሰባት ጅሆ ምሓዞም ይፍለጥ።
ጉጅለ ግብረ ሽበራ አል ሸባብ ኣብ መርበብ ሓበሬታኡ ኣብ ዝዘግሖ ሓበሬታ ሓላፍነት እቲ መጥቓዕቲ ወስዱ፡ ነተን ቤት መግቢ ዒላማ ዝገበረሉ ምክንያት ድማ ኣብቲ ቦታ “አካላተን ዝሸጣ ደቂ ኣንስትዮ ኣለዋ” ብማለት ምዃኑ ገሊጹ’ሎ።
ነዚ ክሲ ብካልእ ነጻ ወገን ኣይተረጋገጸን።


text:
መራሕቲ ገዛኢ ቤት ምኽሪ ሱዳን ምስ ተቓወምቲ’ታ ሃገር ሎሚ ሶኑይ ኣብ ከተማ ጁባ ብምርኻብ ኣብታ ሃገር ንዝረአዩ ዝተፈላለዩ ግጭታት ደው ንምባልን ነታ ሃገር ካብ ናይ ኣሜሪካ ዝርዝር ግብረ ሽበራ ዝምውላ ሃገራት ንምውጻእ ተዘራሪቦም።
መራሕቲ ቤት ምኽሪ መሰጋገሪ መንግስቲ ሱዳን ምስ ተቓወምቲ ሰላም ምፍጣር ቀንዲ ቀዳምነት’ቲ መንግስቲ ምኳኑ ገሊጾም ኣለው።
ሱዳን ካብ ናይ ኣሜሪካ ዝርዝር ግብረ ሽበራ ዝምውላ ሃገራት ክትወጽእ ብዘይምክኣላ ልቓሕ ካብ ዓለምለኸ ትካል ገንዘብን ባንኪ ዓለምን ካብ ምርኻብ ከምኡ'ውን ልቓሕ ናይ ምድምሳስ ዕድል ስኢና ምጽንሓ ይፍለጥ።
ሎሚ ኣብ ከተማ ጁባ ዝኣተው አባል ቤት ምኽሪ ሉአላዊነት ሱዳን መሃመድ ሓምዳን ዲያሎ ብዛዕባ’ቲ ልዝብ ዘለዎም ኣወንታዊ ተስፋ ገሊጾም ኣለው።
“ነቲ ልዝብ ብኽፉት ልቢ ክንጅምሮ ኣለና ብዛዕባ ሰላም ኣብ ሱዳን ምስፋን ዝብል ዕላማ ድማ ውፉያት ኢና” ኢሎም።
ኣብቲ ኣብ ደቡብ ሱዳን ከተማ ጁባ ዝካየድ ዘሎ ልዝብ ሰላም ካብ ዝተፈላለዩ ክፍልታት ሱዳን ዝመጹ መራሕቲ ተቓወምቲ ውድባት ይሳተፉ ምህላው’ውን ተገሊጹ’ሎ።
ኣብቲ ልዝብ ቀ/ሚ ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ፡ፕረዚደንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫኬር፡ፕረዚደንት ኡጋንዳ ዩወሪ ሙሰቨኒን ቀ/ሚ ግብጺ ሙስጠፋ ከማል ምስታፎም ተፈሊጡ'ሎ።


text:
ንባባት፡ ገላ 1:11-19፥ ፫ዮሓ 1፡1-ፍ፥ (፩ዘነ 17:17-24) ግ.ሓ.14፡20-ፍ፥ ሉቃ 7:11-17 ምስባክ: አንተ እግዚኦ መሓሪ ወመስተሣህል፥ ርኁቀ መዓት ወብዙኅ ምሕረት ወጻድቅ፥ ነጽር ላዕሌየ ወተሣሃለኒ። “ንስኻ ኦጎይታ መሓርን አጸባቕን ኢኻ፥ ካብ መቕጻዕቲ ርሑቕ ብዓል ብዙሕ ምሕረትን ጻድቕን ኢኻ፥ አባይ ጠምት እሞ ምሓረኒ”።
ካብ አባ ገሪማ 17 ሰነ ክሳዕ ብአተ ክረምት 25 ሰነ ዘሎ አብ ስርዓት ሉጡርግያና ዘአስተምህሮ ተባሂሉ ይጽዋዕ ሓንቲ ወይ ክልተ ሰናብቲ ዝሓዘ እዩ። ንሎሚ ሰንበት ዝዝመር መዝሙሩ፥
ኩሉ ንባባትና አብ ሓደ ግን ትምህርቲ አብ ዘለዎ ዘተኮረ ኮይኑ ንረኽቦ “ሓዲስ ሕይወት ወይ ትንሣኤ አብ ሕይወት”። አብ ሕይወትና ዝጓነፈና ለውጢ ወይ ተሓድሶ ህያብ ሓዲስ ሕይወት እዩ። ሓዲስ ዕድል አብ ተልእኮ አምላኽ ክትቅጽል ምርካብ እዩ። ከምኡ ክርስቶስ ንቤተ ክርስትያኑ “ርአዪ ወዲኺ/ጓልኪ እንደገና ብሕይወት አሎ/ላ” ከም ዝብላ ዘሎ እዩ፥ እዚ ኸአ ንሓዘን ናብ ሓጎስ ከም ምቕያር እዩ።
እዋናቱ ምስቲ አብ ወቕቲ ዝምስረት እዩ ወርኂ ሰነ ሓዲስ ሕይወት አብ ዘራእትን አታኽልትን ዝጅምረላ እያ። ዝናም ምስ ዘነመ ሓዲስ ፈልሲ ክበቁል ይርአ ኩሉ ንሓዲስ ሕይወት ክጅምር ንርእዮ እዚ አብ ባህርያዊ ነገራት እንዕዘቦ እዩ። አብ መንፈሳዊ ሕይወትና ብዓለ ጰራቅሊጦስ አብ ዒልና ሓዲስ ሕይወት ክርስትና ለቢስና ክንህሉ እዩ ናይ ሎሚ ሰንበት ዝነግረና ዘሎ።
ክንሕደስ ይድለ አሎ። ቤተ ክርስትያን አስር መምህራ ክርስቶስ ተኸቲላ አብ ምሕረት ዝተመስረተ ተሓድሶ ክንገብር ትነግረና አላ። “ከምቲ ሰማያዊ አቦኹም መሓሪ ዝኾነ መሓርቲ” ኩኑ ዝብል ትምህርቲ መምህርና ክርስቶስ አብኡ መሰረት ገርና ሕይወትናን ርክባትናን ክንመርሕ። ብርግጽ ክንምሕር ክንሓልፎ ዘሎና ነገራት አሎ፥ እዚ ኾይኑ እቲ አብ መወዳእታ ግን ርክብና ብምሕረት ክዛዝም አልኦ። ክርስቶስ አብ መስቀል ምሕረት ምሂሩና አብ ጽንኩርን ከቢድን እዋን ክንምሕር ከም ዘሎና አብ ግብሪ ምሂሩና። እሞ አነ ንሓወይ ንሓፍተይ አብ ሓዲስ ሕይወትን ርክብን ክጅመር ዝዓግተኒ ዘሎ እንታይ እዩ ኢልና እስከ ንሕልናና ንሕተት? ክንምሕር ዘጸገመና እንተ አሎ መስቀል ንጠምት ሽዑ ብርሃን መስቀል አብ መአዲ ምሕረት ክወስደና እዩ።
ሰንበት ዘንበት አብ ቤተ ክርስትያን ክንመጽእ እንከሎና ክንሕደስን ምስ አምላኽን ሰብን ሓዲስ ክርክብ ክንፈጥር ኢልና ኢና። አብ መንበረ ኑዛዜ ኃጢአትና ክንሳሕ ከሎና፥ ቃል አምላኽ ሰሚዕና አብ ልብና ክነሕድሮ ከሎና፥ ሥጋኡ ወደሙ ክንቅበል እንከሎና ሕይወትና ይሕደስ። ሰንበት ሰንበት ምስ ተሓደስና ንስብከት ወንጌል ንልአኽ ካልኦት አሕዋትና ክሕደሱ ንሕግዝ እዚ እዩ ምስጢር አብ ቤተ ክርስትያን ዘምጽአና። ስለዚ ነፍስወከፍ ካብ ቤተ ክርስትያን ከይተሓደሰ ክወጽእ የብሉን። ተሓዲሰ አሎኹ አምላኽ ምሳይ አሎ ኢልና ሕይወት ክንመርሕ ንዕደም አሎና።
አምላኽ ኩሉ ጊዜ ዝተሓደሰ ርክብ ክህልወና እዩ ዝደሊ ነዚ ክንርዳእ አብ ኦሪት ብነብያቱ አብ ሓዲስ ከአ ብሓደ ወዱ ገሩ አብ ግብሪ አርእዩን ነጊሩን።
አብ ቀዳማይ ዘነገስት 17፡ 17-24 ኤልያስ ነብይ ንወዲ ሓንቲ መበለት ካብ ሞት ከም ዘተንሥኦ ነንብብ። ኤልያስ ነዚ ክገብር እንከሎ አብኡ ዘሎ አምላኽ ምስኡ ከም ዘሎን ክሳብ ከንደይ ብእኡ ገሩ ክዓዪ ከም ዝደልን ንርኢ። አምላኽ ምስኡ ዘሎ ሰብ አብ ሕይወት ብመንፈሳውን ሥጋውን ክሕድስ ኃይሊ ከም ዘለዎ ንርኢ። ኤልያስ ነዚ ተአምራት ዝገበሮ እታ መበለት ሓደ ወዳ ምስ ሞተ ኩሉ ተስፋታት ተጸንቂቑ ካብ ሕጂ ንድሓር ሓንቲ ዝግበር የለን ኢላ አብ ተስፋ ቍርጸት እንከላ እዩ ገርዎ። እዚ ዝነግረና ሓደ ነብይ ወይ ካህን ምእንቲ ህዝቡ ክልምን ክጽልን እንከሎ ነገራት አብ ምሕዳስን አብ ምቕያርን ዓቢ ግደ ከም ዘሎ የርድአና። ከም ሳዕበኑ ኸአ ተስፋ ይሕደስ እምነት ይጸንዕ እሞ እንደገና አብ ህዝቢ አምላኽ ሓጎስ ከም ብሓዲስ ከም ዝመጽእ ይገብር። አምላኽ ንልመና ነብያቱ ከይሰምዐ ሱቕ አይብልን እዩ እዚ ኸአ ንኽብሪ ስሙ እዩ።
ኤልያስ ነብይ ካብ ዝገበሮ ተአምራት ብዙሕ ነገር ንምሃር፡ 1. አምላኽ ብልኡኻቱ ዓበይቲ ነገራት ከም ዝሰርሕ። 2. ብእምነት ክንልምን እንከሎና አምላኽ ይሰምዓና እዩ። 3. ትንሣኤን ሕይወትን ካብ አምላኽ ጥራሕ እዩ ክመጽአና ዝኽእል።
አብ ቀዳመይቲ ንባብና ጳውሎስ ብዛዕባ ናይ ገዛእ ርእሱ አብ አምላኽ ከመይ ኢሉ ከም ዝተመልሰ ይነግር። ንሱ ቅድሚ አብ ክርስቶስ ምእማኑ ከም ምዉት እዩ ነሩ ምኽንያቱ ኩሉ ተግባራቱ ካብ ስምዒት ሰብአዊ ባህሪ ተበጊሱ ከም ሳውል እዩ ዝገብር ነሩ፥ እንተ ኾነ ከም ጳውሎስ ብምሉእ ተሓዲሱ ሓዲስ ሰብ ኮይኑ እዚ ኸአ ብጸጋን ፍቕርን ኢየሱስ ክርስቶ ዝኾነ እዩ። ጳውሎስ አብ ሕይወቱ አጸቢቑ ዝተረድኦ ብሰብአዊ ስምዒትን ርድኢትን ተመሪሑ ዝገብሮ ጥፍአት ሞት ከም ዘምጽአሉ ንክርስቶስ ምስ አመነ ግን ሕይወትን ትንሥኤን ከም ዝረኸበ እዩ። ንሕና እውን ከም ጳውሎስ ብጸጋ ኢየሱስ ክርስቶስ ኢና እንሕደስን አብ ሓዲስ ሕይወት እንአቱን። ስለዚ ሕይወትና ብነጻ ጸጋ ዝተዓደለ እዩ፥ እዚ ኸአ ዓላማ አለዎ ማለት አምላኽ ንሓደ ሰብ ጸግኡ ክህቦ እንከሎ ንፍሉይ ዓላማ እዩ ዝዕድሎ።
ጳውሎስ አብ ሓዲስ ሕይወት ዝአቶ ንክርስቶስ ክምስክር ምእንቲ እዩ። በዚ ምኽንያት እዩ “ወንጌል እንተ ሰበኽኩ ዝምክሓሉ የብለይን ምኽንያቱ ክሰብኽ ምእዙዝ እየ እንተ ዘይሰበኽኩ ግን ወይለይ” (1ቆሮ 9፡16) እናበለ ምኽንያት ተሓድሶኡ ዝገለጽ። አምላኽ ንጳውሎስ አብ ሓዲስ ሕይወት ዘእተዎ ንሱ ንኻልኦት አብ ሓዲስ ሕይወት ክአትዉ መጋበሪ ምእንቲ ኸውን እዩ። ንሕይወት ሰባት ብክፉእ ዘይ ኮነ ብጽቡቕ ነገር ክትንክፍ፥ ከምቲ ቀደም ዝገብሮ ዝነበረ ዘይ ኮነ አብ ሕይወትን ጸጋን ክመርሕ እዩ ተዋሂቡ ዘሎ። ንጳውሎስ ዝተዋህበ ሓዲስ ሕይወት ንኻልኦት አብ ክንዲ ሓዘንን ፍርሕን ዘምጽእ ሓጎስ ሰላም ተስፋን ከምጽእ ምእንቲ እዩ።
አምላኽ ንነፍስወከፍና ንሰባት ሕይወቶም ክንቅይር ክልእከና ጸግኡ ይዕድለና። ሕይወት ሰባት ክንቅይር መጀመርያ ንርእስና ክንቅየር አሎና፥ ከም ጳውሎስ ፍጹም ተሓድሶ የድልየና አተሓሳስባና መንፈስና እምነትና ኩሉ ቀይርና አብ ሓዲስ ምዕራፍ ሕይወት ክንጽመድ እሞ ንኸማና ዝአመሰሉ ሰባት አብ አምላኽ ክንመልሶም ከምቲ ንሕና ተሓዲስናዮ ዘሎና ክሕደሱ እሞ ብወገኖም ንተልእኮ አምላኽ አብ ኩሉ ከም ዘብጽሑ ክንገብሮም።
አብ ናይ ሎሚ ወንጌል እንተ ተመለስና ምስቲ አብ ፩ዘነ 17፡17-24 ዘሎ ዝመሳሰል ኮይኑ ንረኽቦ። ክልቲኡ ንሓደ ውሉድ ሓዲስ ሕይወት ከም ዝረክብ አብ ዝብል ዘተኮረ እዩ። አብ ክልቲኡ ዝመሳሰልን ዘይመሳሰልን ነገራት አለዎ፥ ዝመሳሰል አደን መበለትን አብቲ ጉዳይ ይጥቀሳ። ናይ ውሉድ ነገር አብ ክልቲኡ ይንገር። እቲ ውሉድ ምስ ሞተ ናይ አምላኽ ሰብ ካብ ሞት ናብ ሕይወት ይመልሶ እሞ ነዲኡ ይህቦ። እዚ ምትንሣእ አብ ሓዲስ ሕይወት ምምላስ ሓጎስ ፈጢሩ አብ ምምስጋን አምላኽ የብጽሕ።
ዘይመሳሰል ኤልያስ ከም አገልጋሊ አምላኽ ነቲ ዝሞተ አብ ሕይወት ክመልስ ፍሉይ ስርዓታትን ጸሎትን ተጠቒሙ። ኢየሱስ ግን ናብ ዝኾነ ዝጸለዮ የብሉን። ነታ መበለት መጸናኒዒ ይዛረባ ሽዑ ነቲ ወዲ ተንሥእ ኢልዎ። ኢየሱስ ትንሣኤን ሕይወትን እዩ ኤልያስ ግን አገልጋሊ አምላኽ እዩ። ንኤልያስ እታ መበለት ለሚናቶ፥ አብ ወንጌል ግን ኢየሱስ ዝለመኖ ዘይብሉ ባዕሉ እዩ ነቶም ሬሳ ዝተሰከሙ ደው አቢሉ ዘተንስኦ። ኢየሱስ አብ መንገዲ እዩ ነቲ ተአምራት ፈጾምዎ ኤልያስ አብ ገዛ። ኢየሱስ ንሱ እቲ መገዲ እዩ። ኩልና በዚ መገዲ ክንጉዓዝ እንሕተቶ።
አብዚ መሰረት ገርና አብ ሕይወትና ክንርኢ ይሕግዘና ማለት ክሳብ ክንደናይ ብሕይወት ዘሎና ኢና። ሓደ ክህን ከም ዝብልዎ መብዝሕትና ዝሞትና ወይ ዝደቀስና ኢና። አብዚ ዘሎናዮ ዓለም ከምቲ ክነብሮ ዘሎና አይነብርን። እንነብሮ ብኽልተ ክንርእዮ ንኽእል፡ አብ ዝሓለፈ ነገራት ጥራሕ እናጠመትና ንእኡ እናአድነቕና ንነብር። ወይ ከአ አብ ዝመጽእ ጥራሕ አተኲርና ንድሓር ገና ዘየሎ ንነብር። ሽዑ እቲ ሓቀኛ ዓለምን ሕይወትን ከየስተውዓልና ይሓልፍ። John Powll ዝተባህለ ካቶሊካዊ ጸሓፋይ ከም ዝብሎ መብዝሕትና ካብቲ ዘሎና ዓቕሚ ንእሽቶይ ጥራሕ እና እንጥቀም፥ ፍርቂ ሕይወት ኢና ዳርግ እንነብር ይብል በዚ ኸአ “Fully Human, Fully Alive” ዝብል መጽሓፍ ጽሒፉ። ቅ. ኢረነዩስ “ክብሪ አምላኽ ሰብ ምብሉእ ክነብር እንከሎ” እዩ ይብል።
ሎሚ ሕይወትና ብምሉእዶ ንነብሮ አሎና። ብአካል ብግዙፍ ጥራሕ ምንባር እኹል አይኮነን። ካልእ መለኪዕታት አሎ “ስምዒት፥ ማሕበራዊ፥ አእምራዊ፥ ሞራላዊን መንፈሳውን ደረጃታት”። ከምኡ ልክዕ ከማና ዝአመሰሉ ፍርቂ ፍርቂ ዝኾነ ሕይወት ዝነብሩ ብዙሓት አለዉና። ምናልባት ንሕና ካብቲ ዘለውዎ ክወጽኡ ወይ ሓፍ ክብሉ እሞ ሓዲስ ሕይወት ክለብሱ እሞ ዝነብርዎ ዓይነት ከማሓየሽ ሓገዝቶም ክንከውን ንኽእል ኢና። ኢየሱስ አብ ሓደ ትምህርቱ ዝሃበና ተስፋ ሕይወት ምእንቲ ክንረክብ ብምልአትውን ምእንቲ ክንረኽባ ከም ዝመጸ ነጊሩና (ዮሓ 10፡10)። አብዚ ኢና እምብአር ክንሓትት ዘሎና።
ዝኾነ ተሓድሶ ሓዲስ ዕድል አብ ሕይወት ዝኸፍት እዩ። አብዚ ዓለም ተልእኮና ክንፍጽም ዕድል ዝህብ እዩ። ዕለት ዕለት ክርስቶስ ብምስጢረ ሕይወት ገሩ ሕይወትና ይሕድሶ እዚ ኸአ ሓዲስ ዕድል አብ ተልእኮኡ ክንጽመድ እሞ ፍረ ዘልኦ ሕይወት ምእንቲ ክነብር እዩ። ክርስቶስ ነዚ ሓዲስ ሕይወት ዝህበና ብፍሉይ ንምስጢረ ንስሓን ቅዱስ ቍርባንን አብ ግብሪ ክነዘውትሮም እንከሎና እዩ። ሓደ ሰብ ብኃጢአቱ ተነሲሑ አብ መንበረ ኑዛዜ ቀሪቡ ክሕደስ እንከሎ እሞ አብ መአዲ ቅዱስ ቍርባን ብንጹሕ ሕልና ክካፈል እንከሎ ምሉእ ጸጋ ይዕደል። ክርስቶስ አብ ሓዲስ ሕይወት ከእትወና እንከሎ ሕይወት ብምልአት ክነብሮ እዩ ዝደልየና እዚ ማለት ከአ ብምሉእ ምስኡ ሓደ ክንከውን። ከምቲ ቅዱስ አጎስጢኖስ “ሕይወትና ዕረፍቲ እትረክብ ንአኻ ምስ ረኸበት ጥራሕ እያ” ዝብሎ ምልአትን ሓቀኛ ትርጉም ሕይወትን አብ ክርስቶስ ጥራሕ እዩ ዝርከብ። ንሕይወት ብምልአት ክነብሮ ብብርሃን ክርስቶስ ክንምራሕ ከምኡ ብሓቁ ክነብር የድሊ።
ካልእ ምኽንያት ክርስቶስ ሓዲስ ሕይወት ዘልብሰና ንኸማና ዝበሉ ሰባት ሓዲስ ሕይወት ክለብሱ አብኡ ክነምጽእ ክነቕርቦም ንማለት እዩ። ከምቲ ኢየሱስ ነቲ ጎበዝ ካብ ሞት ምስ አተንስኦ ነዲኡን ቤተ ሰቡን ሓጎስ ዘምጽአሎም ንሕና እውን ነቶም አብ ከባቢና ዘለዉ ሓዲስ ሕይወትን ተስፋን ከም ዝረኽቡ ክንገብር ንማለት እዩ።
አብ መወዳእታ ቤተ ክርስትያን ሓደ ንጹር መልእኽቲ ክትነግረና ትደሊ አላ ናይ ሕይወት ምንጪ አምላኽ እዩ። ንሱ ዋና ሕይወትና ስለ ዝኾነ ከምቲ ንሱ ዝደልዮ ሕይወት ክንመርሕ ይደልየና አሎ። ንሱ ብኢየሱስ ክርስቶስን መንፈስ ቅዱስን ገሩ ሕይወትና ይሕድስ። ትርጉምን ምኽንያት ተፈጥሮና እዚ ካብ ኮነ አብ ሕይወትና እንታይ ክንገብር ይግብአና? ንሕና እንነብሮ ንርእስና ኢልና አይ ኮናን እንንነብር ንአምላኽ ኢልና ኢና እንነብር።
ሓዲስ ሕይወት ልቢስና እንነብረሉ ጸጋ ይዓድልና።
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ


text:
ዮናስ ስዩም - ከተማ ቫቲካን
ነቲ ቅድሚ 3 ዓመት ብፓርላማ ሃገረ ግብጺ ዝጸደቐ ናይ ምሕናጽን ምትሓዝን ኣብያተ ኣምልኾ ተኸቲሉ ናይ 1,109 ኣብያተ-ክርስትያን ምሕናጽ፣ብናይቲ ዓዲ ኣድሆክ ዝተባህለ ኮሚተ ሕጋዊ ኣፍልጦ ከምዝረኸበ ተሓቢሩ።
ኣብ ዝሓለፈ ውሑዳት መዓልታት ጥራሕ፣ 88 ዝበጽሑ ናይ ኮፕቲክ ኣብያተ-ክርስትያን ናብ ሕጋውያን ከምዝተሰጋገራ ፊደስ ናይ ዝተባህለ ኣገልግሎት ዜና ወኪል ካብ’ቲ ቦታ ሓቢሩ።
ብፕረሲደንታዊ ኣዋጅ ተፈቒዱ
መብዛሕትአን እተን ኣብያተ-ክርስትያን ሕጋዊ መስርሕ ከይተኸተላ፣ ቅድሚ 2016ዓምፈ ዝተሓነጻ ኮይነን፣ ብናይ 1934 ዝወጸ ሕጊ መሰረት፣ ኣብያተ-ኣምልኾ ብ10 ሕግታት ተቐይዶም ክሕነጹ ዝሕብር እንክኸውን፣ ገለ ካብቶም ሕግታት ኣብ ጥቓ ቤት-ትምህርቲ፣ ጥቓ መትረባት፣ ጥቓ ሕንጻ መንግስቲ፣ ጥቓ መንገዲ ባቡር ከምኡ’ውን ኣብ ጥቓ መንበሪ ከባቢታት ከይሕነጹ ዝኽልክል ከምዝነበረ እንክዝከር፣ ንምጅማር ሓድሽ ሕንጻ ናይ ኣብያተ-ክርስትያን ብዝምልከት፣ ብፍቓድ ናይ ፕረሲደንታዊ ኣዋጅ ጥራሕ ከምዝነበረ ተፈሊጡ።
ንጉዳይ ግብራዊ ተፈጻምነት ናይቲ ሕጊ ብዝምልከት፣ ምእመናን ክርስትያን ብብዝሒ ኣብ ዘይርከብዎ ኣከባቢ፣ ብፍላይ ኣብ ሰሜን ሃገረ ግብጺ ኣብያተ-ክርስትያን ምሕናጽ ብሕጊ ክልኩል ከምዝነበረ እውን ተሓቢሩ።
ምሕናጽን ምምጻእን
መብዛሕትኡ ጊዜ ተቐመጥቲ ደቀባት ማሕበረ ክርስትያን ነቲ ናይ 1934 ሕጊ ብምጉሳይ፣ ብዘይ ናይ መንግስቲ ፍቓድ፣ ኣብያተ-ክርስትያን ይሓንጹ ከምዝነበሩ እንክፍለጥ፣ ገለ እስላማውያን ጉጅለታት፣ ንዘይሕጋውነቱ ብምስባብ ኣብ ልዕሊኦም መጥቃዕትን ግህሰታትን ከካይዱ ከምዝጸንሑ ይዝከር።
ነዚ ነገር’ዚ ንምህዳእ፣ መንግስቲ ግብጺ ኣብ 2014ዓምፈ፣ ነቲ ጉዳይ ዘማእክል ቅዋም ብምንዳፍ፣ ፓርላማ ናይ’ቲ ሃገር ንናይ 1934 ሕጊ ምሕናጽ ኣብያተ ኣምልኾ ዘሓድስ ኣብ ዓንቀጽ 325 ብምቕማጥ፣ ማሕበረ-ሰብ ክርስትያን ብናጽነት እምነቶም ዝገልጽሉ ሕጋዊ ውሕስነት ከምዝተገብረሎም ይፍለጥ።
ኣብያተ-ኣምልኾ
ስዒቡ’ውን ብዕለት 30 ነሓሰ 2016ዓምፈ፣ ሕጋዊ መሰረት ዘለዎ ንግቡእ ሕንጸት ኣብያተ-ክርስትያን ዝምርምር ሕጋዊ ኮሚተ ብምጥያስ፣ ነቶም 10% ናይ 95 ሚልዮን ሕዝቢግብጺ ዝኾኑ፣ ዝበዝሑ ተኸተልቲ ኦርቶዶግሳዊት ቤተክርስትያን ዝሓነጽዎ ኣብያተ-ክርስትያን ግቡእ መስርዑ ብምትሓዝን ብምስትኽኻልን ምእመናኖም ብዘይፍርሕን ምክልባትን ስርዓተ-ኣምልኽኦም ክፍጽሙ ዘኽእሎም ሕጋዊ ሃዋህው ንምፍጣር ተሰሪሕሉን ይስራሓሉን ከምሰዘሎ ተፈሊጡ።


text:
Radio Erena: 10 June 2016
ኣልሸባብ ኣብ ሶማልያ ሃልጋን ኣብ ዝተባህለ ከባቢ ኣብ ልዕሊ ዝርከብ መዓስከር ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ሕብረት ኣፍሪቃ መጥቃዕቲ ኣካይዱ።
እቲ ብ9 ሰነ ዝተኻየደ መጥቃዕቲ፣ ኣካል ዓቃብ ሰላም ሕብረት ኣፍሪቃ ዝኾነ ሰራዊት ኢትዮጵያ ንዝዓስከረሉ ሃልጋን ዒላማ ዝገበረ ምንባሩ ቢቢሲ ሓቢሩ።
በቲ መጥቃዕቲ 10ታት ወትሃደራር ኢትዮጵያ ከምዝተቐትሉ’ውን ንኣልሸባብ ብምጥቃስ እቲ ማዕከን ዜና ገሊጹ።
እቲ መጥቃዕቲ ዝተኻየደሉ ከባቢ ሃልጋን፣ 260 ኪሎሜተር ንሰሜን ካብ ከተማ ሞቛድሾ ርሒቑ ይርከብ።
ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ሕብረት ኣፍሪቃ ብወገኑ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ኣልሸባብ ብጸረ-መጥቃዕቲ ከምዝተመልሰ ብምሕባር፣ 110 ካብ ኣባላት እቲ ሽበራዊ ጉጅለ ከምዝተቐትሉ ሓቢሩ።
እቲ ኣብ ሶማል ተዋፊሩ ዝርከብ ዓቃብ ሰላም፣ ኣብቲ መጥቃዕቲ ናይ ዝተቀትሉ ብዝሒ ሰራዊቱ ኣይሓበረን።
ኣልሸባብ ኣብ ልዕሊ መዓስከራት ኡጋንዳ፣ ኬንያን ብሩንዲን ተደጋጋሚ እዋን ከጥቕዕ እንከሎ፣ ኣብ ልዕሊ ወትሃደራዊ መዓስከር ኢትዮጵያ መጥቅዕቲ ከካይድ ግና እዚ ናይ ፈለማ እዋን’ዩ።
ካብ ሓሙሽተ ሃገራት ኣፍሪቃ ተዋጽኡ ኣብ ሶማል ተዋፉሩ ካብ ዘሎ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት፣ እቲ 22 ሽሕ ናይ ኢትዮጵያ’ዩ።
==================


text:
ኣብዚ ዘለናሉ ጊዜ ግደ መራኸቢ ሓፋሽ፣ ኣክቲቪስታትን ማሕበረሰብ ሲቪልን!
ኣብዚ ዘለናሉ ጊዜ ግደ ባዓል ሙያታት መራኸቢ ሓፋሽን ሚዲያታትን ብጣዕሚ ዓብዪ ከምዝኾነ ኣየጠራጥርን። ኣብ ካልኦት ሃገራት ክሳብ ሎሚ ከምዝራእናዮ ኣብ ጊዜ ጎንፂ እቲ ሕብረተሰብ ዝተጻረዩ ዜናታት ብብዝሓት ካብ እዚኦም ኣካላት’ዩ ዝረክብ።
እዚኣቶም ሚዲያታት ግን ብምኽንያት ዘለዎም ዓቕሚ ይኹን ናጽነት ዘይምህላው፣ ዘቕርቡዎ መረዳእታታት ናብ ሓደ ወገን ዘዘንበሉ ምዃኖም ይርኣይ እዩ፣ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ’ውን ነስተውዕሎ ነዚ እዩ። ልክዕ ገለልተኛን ናጻን ሚዲያታት ከምዘድልዩ ድማ ትኽክለኛን/ዝተረገጋጸን እዋናዊ መረዳእታታት ንህዝቢ ዘብጽሑ ኣካላት ሚዲያ የድልዩና እዮም። ሕዚ’ውን እንተኾነ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ዘሎ ማሕበረሰብ ዜና ዝረክብ ካብዚኦም ኣካላት ሚዲያ ስለዝኾነ ንሳቶም ብዘቕርቡዎ መረዳእታ ዝግባእ ጥንቃቐ ኽገብሩ ይግባእ።
ብምኽንያት ዝተዛብዐን ግጉይ መረዳእታን ዝበጽሕ ቅልውላው ንርእይ ኣለና፣ ነዙይ እውን እዩ ሚዲያታት ጠንኪሮም ክሰርሑ ዘለዎም። ሓደ መረዳእታ ቅድሚ ምውጽኡ እቲ መረዳእታ ካብ ዝተፈላለየ ኣንፈት ከምዝተጻረየ ክርእዩ አለዎም። ንሓደ ጎኒ ጥራሕ ወጊኖም ዝወጽኡ መረዳእታታት ንማንም አይጠቕሙን፣ ኣብ ክንድኡስ ካብ ኩሉ ኣንፈት ንሰባት አኪቡ ናይ ሓሳብ ልውውጥን ድርድርን ምክያድ’ዩ ዝጠቅም።
ካብ ሚዲያታት ብተወሳኺ ድማ ናይ አክቲቪስትታት ጽልዋ ብጣዕሚ ዝለዓለ እዩ። ከምኡ’ውን ንሳቶም መረዳእታታት ብዝዝርግሑሉ ሰዓት ትኽክለኛን ዝተረጋገጸን ምዃኖም ክርእዩ ኣለዎም። ንሓሳባቶም ስለዝድግፍ ጥራሕ ትኽክል እዩ ማለት ከምዘይኮነ ተረዲኦም ናይባዕሎም ግደ ክጻወቱ ይግባእ፣ ንተኸተልቶም’ውን ናብ ዘየድልይ ስሕተት ከይመርሑ ክጥንቀቑ አለዎም።
ብኻሊእ ወገን ድማ ናይ ሲቪል ማሕበረሰብ ትካላት ኣብ ጊዜ ጎንጺ ዝላዓለ ግደ ክጻወቱ ዝኽእሉ እዮም። ሰላም ብምኽባር ከምኡ’ውን ጎንጺ ብምዝሓል ናብ መፍትሕ ንምኻድ መገዲ ክኸፍቱ ይኽእሉ እዮም። ብፍላይ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ንሲቪል ማሕበረሰብ ዘለዎ ኣታሓሳስባ ናብ ድሕሪት ኣቢሉ ኣካል እቲ መፍትሕ ምግባር ግድን እዩ። እዚኦም ናይ ሲቪል ማሕበረሰባት’ውን ዘለዎም ሓላፍነት ተረዲኦም ናብ ቅድሚት ክመጽኡን ጠንኪሮም ክሰርሑን አለዎም፣ ናይ ምይይጥ መድረኽ’ውን ብምኽፋት ንመፍትሕ ሓሳባት ሒዞም ክርከቡ ይግባእ እዩ። ንፈነወ መረዳእታ ሕሶት’ውን ንምግታዕ ዝላዓለ ግደ ክህልዎም ይኽእል እዩ። ምስ ታሕተዋይ ኣካል ማሕበረሰብ ብምስርሖም’ውን ከም ሓደ ኣካል መረዳእታ ከገልግሉ ይኽእሉ እዮም።
ወቅታዊ መረጃዎችን ቀጥታ በኢሜልዎ ለማግኘት ይመዝገቡ
ያቀረቡትን የግል መረጃ በግላዊ መመሪያችን መሠረት እንጠብቃለን::


text:
Radio Erena: 29 November 2020
ኣብ ከተማ ሞቓድሾ ብዝተኻየደ ነፍሰ ቅትለታዊ መጥቃዕቲ፣ ብውሑዱ ሸውዓተ ሰባት ከምዝተቐትሉ፣ ካብታ ከተማ ዝተመሓላለፈ ዜና ኣመልኪቱ።
እቲ ብዕለት 27 ሕዳር ዝተኻየደ መጥቃዕቲ፣ ግዚያዊ ሚኒስተር ምክልኻል ኣመሪካ ክሪስቶፈር ሚለር ኣብ ሶማል ድሕሪ ዘካየዶ ዑደት ሒደት ሰዓታት ምስ ሓለፈ’ዩ ተፈጺሙ።
ሚለር ኣብ ሶማል ዘይወዓዊ ዑደት ድሕሪ ምፍጻሙ፣ ኣብ ጂቡቲ መዓስከር ለሞኔ ናብ ዝርከቡ ወተሃደራት ኣመሪካ ንምብጻሕ እዩ ተጓዒዙ። እቲ ኣብ ጥቓ መዓርፎ ነፈርቲ ሞቓድሾ ዝተኻየደ መጥቃዕቲ፣ ናብቲ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ኣመሪካ ዘነጻጸረ ምንባሩ ዝገልጽ ዝኾነ ሓበሬታ የለን።
እንተኾነ በቲ መጥቃዕቲ ብውሑዱ ሸውዓተ ሰባት ክሞቱ እንከለዉ፣ ሓያሎ ከኣ ብከቢድን ፎኲስን ቆሲሎም ኣለዉ።
ፖሊስ ሞቓድሾ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ካብቶም ዝተቐትሉ ሶማላውያን፣ ኣባል ኤምባሲ’ታ ሃገር ኣብ ኢትዮጵያ ምንባሩ ጠቒሱ።
ጥሩፍ ጉጅለ ኣልሸባብ፣ ናይቲ መጥቃዕቲ ሓላፍነት ወሲዱ ኣሎ።


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ከምቲ ልሙድ ቅዱስነቶም ክፍሊ ጸሎተ ዳዊት ዝኾነ ሓጺር ንባብ ካብ ቅዱስ መጽሓፍ ምስ ተነበ ድሕሪ ሓጺር ኣስተንትኖን ሱቊታን ምኽሮም ንምልጋስ ብጽሑፍ ዘቅርብዎ ኣሎ። ሎሚ ግን ነቲ ጽሑፍ ገዲፎም ኣብቲ ሽዑ መንፈስ ቅዱስ ዘብርሃሎም ኣብ ልቦም ዝስምዖም ሰቢኾም። በቲ ዝጥዕሞም ቋንቋ ጣልያን ሰቢኾም። ድሕሪ ምድጋም ዳዊት ንዕለቱ ዝቀረበ ካብ 1 ነገ 2.2-3 ኰይኑ ብቋንቋ ፈረንሳ እንክንበብ ትርጉሙ ‘ዳዊት ዚሞተላ መዓልቲ ቐረበት እሞ፡ ንሰሎሞን ወዱ ኸምዚ ኢሉ ኣዘዞ፡ ኣነ መገዲ ዂላ ምድሪ እኸይድ ኣሎኹ እሞ፡ ጽኑዕ፡ ሰብአይ ከኣ ኹን። እቲ እትገብሮ ዘበለ ዂሉን ገጽካ ኣብ እትመልሰሉን ምእንቲ ኺቐንዓካስ፡ ከምቲ ኣብ ሕጊ ሙሴ ተጽሒፉ ዘሎ፡ ብመገዱ ኽትከይድ፡ ሕጋጋቱን ትእዛዛቱን ፍርድታቱን ምስክሩን ድማ ክትሕሉ፡ ንትእዛዛት እግዚኣብሄር ኣምላኽካ ሐሉ።’ ዝብል ነበረ። እዚ ንጉሥ ዳዊት ንወዱ ሰሎሙን ጽንዓት ንጐይታ ክንክተል ንዓና እውን ተድልየና ኰይኑ ግን እቲ ዝኸበደ ሥራሕ ጐይታ ከምዝፍጽሞ እርኢ ኣሎኹ ካባና ትድለ ጐይታ ንክሰርሕ ንክነፍቅደሉ ትብዓት ጥራይ እያ። ብማሕበር ኣብ እትነብረሉ ከኣ ኩለን እተን ዕለት ዕለት ዝግበራ ናኣሽቱ ተግባራት ፍቅሪ እየን ናብ ድሕነት ዝመርሓ እሞ ነዚኤን ንምፍጻም ትብዓትን ጽንዓትን የድሊ ኢሎም።
ብብዙሓት ናኣሽቱ ናይ ፍቅሪ ሥራሓት ዝቆመ ማሕበራዊ ሕይወት ገዳማውያት!
ቅዱስነቶም ማሕበራዊ ሕይወት ገዳማውያት ቀሊል ከምዘይኮነ ትብዓትን ጽንዓትን ከምዘድልዩ ልዕሊ ኩሉ ግን ናኣሽቱ ተግባራት ፍቅሪ ንመንፈስ ማሕበር ሕይወት ከምዝህቦ ንምግላጽ ኣብ ጒዕዞ ሕይወት ክህነቶምን እምነቶምን ከም ኣብነት ኰይኑ ዝረድኦም ታሪኽ ክልተ ደናግል የዘንትው። እዚ ከኣ ይብሉ ቅዱስነቶም ታሪኽ ክልተ ደናግል ሓንቲ መንእሰይ ጐበዝን ሓንቲ ብዕድመ ዝደፍአት ሽማግለን ኰይኑ ወትሩ ካብ ጸሎት ወጺኤን ናብ ቤትብልዒ ገጸን ክኸዳ ከለዋ እታ መንእሰይ ድንግል እታ ሽማግለ ከይትወድቅ ክትሕግዛ ሒዅ ትብል እንተ እቲኣ ሽማግለ ግን ቊጥዕ ኢላ ‘ኣይትተንክፍኒ ክተውድቅኒ ኢኺ’ እናበለት ዕሚም ትብል እታ መንእሰይ ግን ብሕጉስ መንፈስን ፍሽኽታ ብዝመልኦ ቈላሕታን ኩሉ ግዜ ተሰንያ ነበረት። እዚ ናይ ፈጠራ ታሪኽ ከይመስለክን ብሓቂ ዝኾነ እዩ። እታ መንእሰይ ድንግል ቅድስት ተረዛ ዘኢየሱስ ሕጻን ነበረት። ናይ ፍቅሪ ሥራሕ ኣብ ዋጋ ዘይትህቦም ናኣሽቱ ነገራትን ኣብ ዓበይቲ ፍጻሜታትን ኣሎ። ነዚ ከኣ ነቲ ዝተኣዘዝካዮ እናፈጸምካ እዩ። ኣብዚ ዘሎኽን መነኮሳት ደናግል ኩልኽን ኣብ ሕይወት ብሕትወና ኰንክን ጥቃ ጐይታ ክትኮናን ፍጹማት ክትኮናን ከምዝመጻእክን እፈልጥ ኰይን ግን ፍጽምና ኣብዘን ናኣሽቱ ፍቅሪ ስጉምታት እዩ ዝርከብ። እዘን ናኣሽቱ ስጉምታት እዚኤን ዋጋ ዘለወን ኣይመስላን ኰይኑ ግን ባርያ ዝገብራ ንእግዚአብሔር ኣብ ልብኻ ኮይኑ ኣገልጋሊኻ ከምዝኸውን ዝገራ እየን። ቅድስት ተረዛ ነዚ ተሓስብ ነበረት እዘን ገመዳት እዚአን ንሕና ክንፍጽሞ እንኽእል ናኣሽቱ ናይ ፍቅሪ ሥራሕት እየን። ነዚ ንምግባር ከኣ ትብዓት የድሊ። ትብዓት ብትብዓቱ ከኣ ነዘን ናኣሽቱ ነገራት ንምፍጻምን ጐይታ በዘን ናኣሽቱ ነገራት ከምዝሕጐስን በዚኤን ገሩ ንዓለምና ድሕነት ከምዘምጽእ ምግባር እዩ። ካባኽን ንሕይወት ማሕበር ምልዋጥ ጥራይ ዘይኮነ ንዓለም ክተድሕን እትደሊ እንተልያ በዘን ንእግዚኣአብሔር ኣብ ልብኻ ኣምጺኤን ኣገልጋሊኻ ከምዝኸውን ዝገብራ ናኣሽቱ ናይ ፍቅሪ ሥርሓት ጀምሪ እብላ ኢሎም።
ገዳማትን ጻውዒት ዓለምን
ቅዱስነቶም ኣብታ ዝተበገሱላ ታሪኽ ናይ ሓንቲ መንእሰይን ካልእ ሽማገለ ድንግልን ይምለሱ እሞ ሓደ ምሸት እዘን ደናግል እዚኣአን ካብ ጸሎት ናብ ቤትብልዒ ገጸን ክኸዳ ከለዋ ተረዛ ኣብቲ ከተማ ዝዝየም ዝነበረ ሙዚቃ በዓል ሰሚዓ ብሓሳባ ብዛዕባ ሳዕስዒትን እቶም ዝስዕስዑ ዘለውን እናሓሰበት ናይ መርዓዶ ይኸውን በዓል ዝኽሪ ዕለተ ልደት ኣብኡ ክትህሉስ ክንደይ ኰን ምጣዓመ እናበለት ሓሰበት ኰይኑ ሽዑ ንሽዑ ንጐይታ ካብተን ዕለት ዕለት እትገብረን ናኣሽቱ ናይ ፍቅሪ ሥራሓት ንማንም ካብኡ ምስዚ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ከይዘይተወርድ ነገረት ከመይ እዘን ናኣሽቱ ናይ ፍቅሪ ሥርሓት ክንዮ ሳዕሳዒት ዓለም ዝኾነ ደስታ ስለዝህባ። ርግጽ እዩ ንዓኽን እውን ዓለማውነት ብብዙሕ መንገዲ ይመጸክን እዩ ምስ መራሒት ገዳምክን ከመይ ጌርካ እዚ ከምዝስገር ከኣ ትፈልጣ ኢኽን። ነዚ ናይ ምልላይ ጒዕዞ ዘይገበራ ኣብዚ ናይ ብሕትውና ገዳም እዚ ከምዘይመጸ ፍሉጥ እዩ። ስለዚኸስ ፈተና ዓለምን ደስታኣን ክመጸክን እንከሎ ንቅድስት ተረዛ ሕሰባ ንሳ ኣብ ግዜ ፈተና ምስታ ሽማግለ ድንግል ኰይና ክትሕግዛን ነቲ ንዓለም ዘድሕን ናኣሽቱ ናይ ፍቅሪ ሥራሓትን ብምግባር ተሸንፎ ነበረት።
ጸገም እንክትርእያ ብኡ ንብኡ ንገራ!
ነፍሲወከፍክን ኣብዚ ገዳም ንክትኣትዋ ብዙሕ ተቃሊስክን ብዙሕ ጽቡቅ ነገራት ብምግባር ከኣ ኣሸኒፍክን ንዓለምን ሓጢኣትን ሠይጣንን ኣሸኒፍክን ኣብዚ ትርከባ ኣሎኽን። ሓንቲ ካባኽን ኣብ ገዳም ክትኣቱ ክርኢ እንከሎ ሠይጣን ብጣዕሚ ሓዚኑ ከደ ኰይኑ ጽርይቲ ነፍሲ ምስ ረኣየ ይምለስ ናብኣ ንክኣቱን ንከዕንዋን ከኣ ካልኦት ካብኡ ዝበርትዑ ተኰለኛታት ሠይጣውንቲ ሓገዝ ይሓትት። እዚኦም ሠይጣውንቲ ሰረቅቲ ከምዝገብርዎ ድምጺ ከይገብሩ ምእታው ዘይኮነስ ብዙሕ ምትላል ብዝመልኦ ሰላሕታዊ ሜላ ብምጥቃም ብምዕቡል ኣገባብ ማዕጾ ኳሕኲሖም ኪኣትው ይፍትኑ። ከም ገለ እንተኣትዮም ናይታ ነፍሲ ኩነታት ካብቲ ቀደም ዝነበረቶ ዝገደደ ይኸውን። ኣሮማይ ኢልናዶ ተስፋ ክንቆርጽ ኣሎና። ኣይፋል ምስ ሓለቃ ምስ ጉባኤ ምስ ኣሕዋት ማሕበር ተዛሪብክዶ! ከመይ ዲያብሎስ ብዘይመጠን ጐራሕ እዩ! ሓንሳእ ሓንሳእ ጽቡቅ መኻሪ ኣባት ነፍሲኰይኑ እውን ይመጽእ እዩ። ስለዚኸስ ሓደራ ዝብለክን ዝኾነ ጸገም ምስ ዘጋጥመክን ከይወዓልክን ከይሓደርክን ብኡ ንብኡ ተዛረባ። ከምዚ ምስ እትገብራ ሰላም ይምለስ ቅድስና ንምክልኻል ይሕግስ ነቲ ገዳም ከኣ የድሕኖ። ቀንዲ መከላኸሊ ካብ ዲያብሎስከስ ፍቅሪ ሥራሕን ጸሎትን እየን። ቅድስት ተረዛ ዘኢየሱስ ሕጻን ከምዚ እያ ትገብር ነራ እታ ሓለቃ ዘይትፈትዋ እውን እንተነበረት ንሳ ንዓዓ ኢየሱሳ ስለዝነበርት ወትሩ ምስኣ ትዛረብ ነበረት።
ውሳጣዊ መንፈሳዊ ቃልሲ ክሳብ መጨረሻ እዩ!
ከምቲ ምስላ ሃገርና ፈላሲ ከይሞተ ሥርናይ ከይሽወተ ዝብሎ ቅዱስነቶም ገድሊ ባሕታውያንን መነኮሳትን ገዳውማውያንን ገዳማውያትን ክሳብ መወዳእታ ሕይወቶም ምዃኑ ንምግላጽ ናብ ታሪኽ ቅድስት ተረዛ ይምለሱ። ቅድስት ተረዛ ብጣዕሚ ሓሚማ ነበረት በብቁሩብ ከኣ እምነት ዘጥፍኤ ኰይኑ ክሳብ ዝስምዓ ኰነት። ነቲ ፈታኒ ዲያብሎስ ከመይ ከም እተርሕቆ ይጠፍኣ ነበረ። ነሕዋት ብምጽዋዕ ብማይ ጸሎት ንዓራታ ክባርኻ ዝተባረኸ ቀንዴል ከብርሃላ ትሓትት ነበረት። ስለዚኸስ ኣብ ገዳም ገድሊ ክሳብ መወዳእታ ሕይወት እዩ ኰይኑ ግን ጥዑም እዩ። ምናልባት እዞም ር.ሊ.ጳ እንታይ ወሪድኦም ክንዲ ዓበይቲ ነገራት ናይ ንባበ መለኮትን ሊቃውንትን ዝዛረበና ናይ ቈልዑት ነገር የዕለለና ከይትብላ እንተዝኾነለይ ኩልኽን ብመንፈስ ሕጻናት ኰን ምዀንክናለይ ጐይታ ነዚ ሕጻንነት እዚ እዩ ኣፈቱ። ኣጅኽን ንቅድሚት ገስግሳ ክብሉ ቃሎም ሂቦም።


text:
ህጹጽ ህዝባዊ ጸውዒት።
ህጹጽ ህዝባዊ ጸውዒት።
ማሕበር ንሓድነትን፡ ፍትሕን፡ ድሕንነትን ኤርትራ ኣብ ከትማ ስያትልን ከባቢኣን፡ ካብ’ቲ ኣብ ኤርትራ ሃገርና ተፈጢሩ ዘሎ ዘስካሕክሕ ዕንወት ህገርን፡ ህልቂት ህዝብን ምኽንያት፡ ብምብጋስ፡ “ሕጂስ ይኣክል፡ ሕልናና ፈቲሽና ንተንስእ፡ ንበራበር፡ ነድሕን ሃገርና” ኣብ ዝብል ጭርሖ ብምምርኳስ ንኣብ ሲያትልን፡ ከባቢን ዘሎ ሓፋሽ ህዝብና ብምጥርናፍ ብሓባር ኰንካ ብምቅዋም ፍታሕ ንምምጻእ ትጽዕርን፡ ትቃለስን ኣላ።
Uዝቢ ኤርትራ ነታ በማእተ- ኣሸሓት ዝኣክል ህይወት ህዝባን ፡ ብምልዮናት ዝቑጸር ንብረታን፡ ንዋታን ከፊላ ብ 1991 ዘምጸኣታ ነጻነት ሃገር ፈጺማ ከየስተማቐረታ ከላን፡ እቲ ኩሉ ዝነበረ ሃገራዊ ሕልምን ፡ ትምኒትን፡ ባህጊን፡ ብውልቀ መላኺ አሳያስ ኣፈርቂን፡ ውሑዳት ተሓባበርቱን ፡ንሕድሪ ስውኣት ብጾቶም ብምጥላምን፡ ብምኽሓድን፡ ስለ ዝተመንዝዔ፡ ሓፈሻዊ ኩነታት ሃገርና፡ ኣዝዩ ተበኪኑ ተሪፉ፡ ንታሕቲ ኣቢሉ ብቐጻልነት አና ኣንቆልቆለ ድሕሪ ምኻድ ከኣ፡ ኤርትራ ሃገርና ነጻ ሃገር እያ ኢልካ ንክትጽውዓ እውን ኣብ ዘጠራጥር ኩነታት በጺሓ ዘላ ።
እቲ ብውልቀ- መላኺ አሳያስ ዝምራሕ መንግስታዊ ቅዋም ዘይብሉ ሰርዓት፡ ንክፋል ህዝብናን፡ መንእሰያት ደቅናን፡ ብሰንኪ’ቲ ጽንኩርን፡ ዘስካሕክሕን ዝኾነ ዕለታዊ መነባብሮን፡ ፖሊቲካዊ ጭቆናን ምኽንያት፡ ሀገሮምን፡ ስድርኦምን ገዲፎም ከምዝባረሩ ብምግባር፡ ኣብ ፈቐዶ ር መዲተራንያን ብቐጻሊ ይጥሕሉን፡ ኣብ ሳይናይ መድረበዳ ይቕዘፉን ኣሎዉ። ብዚ ኣብ’ዚ ወርሒ’ዚ ኣጋጢሙ ዘሎ ዘስካሕክሕ ቅትለት ኤርትራውያንንን፡ ኢትዮጲያውያንንን፡ ብኢድ ኣረማውያን ዝኾኑ “ኣይሰስ” ዝበሃል ዝመጸውዒዖም ኣረማውያንን፡ ከምኡ’ውን ኣብ ማዕበል ናይ መዲተራንያን ባሕሪ ዝጠሓሉ 350 ዝኣኽሉ ኣሕዋትናን ፡ ደቅናን ዝኸፍእ ኩነታት የለን። ይኹን’ምበር ነዚ ሕሱም ኩነታት’ዚ ውልቀ- መላኺ እሳያስን ሰዓብቱንከ እንታይ ርእይቶ ይህቡሉ ኣሎዉ ኢልና ምስ እንሓትት፡ ርእይቶን፡ መግለጺን ብዘይምሃብ፡ ብውሽጢ- ውሽጢ ንወልዲን፡ ንበተ- ሰብን ሓዘን ንኸይገብሩ የጠንቅቑን፡ የፈራርሑን ከምዘሎዉ ይሕበር ኣሎ። ብኣንጻሩ ከኣ መላአ ህዝቢ ዓለም ብቅሉዕ ይዛረበሉን፡ ይሓዝኑሉን፡ ይጣበቐሉን ኣሎ። ተራናኸ ደኣ እንታይ እዩ ?
ብተወሳኺ ከኣ ነቲ ኣብ ውሽጢ ሃገርና ዘሎ ህዝብና እንተኾነ በቲ ብቢዕለቱ ዘጋጥሞ ዘሎ ዘስካሕክሕ ማእሰርትን ፖለቲካዊ ራዕዲን፡ ጥሜትን፡ ኡልቂትን፡ ምሉእ ህዝቢ ዓለም፡ ክብኽየሉን፡ ተቓውሞ ከርእየሉን ከሎ፡ ብኣንጻሩ ከኣ ካብ ደቂ ሃገር ዝኾንና ኤርትራውያን፡ ብቑዕ ዝኾነ ጥርኑፌን፡ ተቓውሞን፡ ርህራሄን፡ ተሓባበርነትን ነርኢ የሎናን። እዚ ዘሕዝንን፡ ዘሕፍርን ድኽመት እዩ። ኣብ ገሊኡ ሸነኻትና’”ውን ኣብ ክንዲ ኣውያትን፡ ጸሎትን፡ ምህለላን ነርኢ፡ ኣብ ፈቐዶ ጓይላን፡ ዳንከራን ጥሒልና ንርከብ ስለዘሎና፡ ህዝብና ብሰንኪ ተጠርኒፉ ዘይምጽናሑ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ናይ ምክፍፋልን፡ ደም ናይ ምፍሳስን ቅድሚ ምብጻሕና፡ ተጠርኒፍና ንናይ ሓባራዊ ሽግርና ናይ ሓባር ፍታሕ ንክንረኽበሉ ናይ ኩልና ናይ ሞራልን፡ ሕልናን ሓላፍነት እዩ።
ብካሊእ ሸነኻት ናይ ህልዊ ኩነታት ሃገርና ክንዕዘብ ከሎና ከኣ፡ ባኣሸሓት ዝቑጸሩ ክፋላት ህዝብና ብዘይተገልጸ ምኽንያት ኣብ ኩሉ ቤተ-ማአሰርቲ ኤርትራን፡ ኣብ ጩራ ጻሓይ ዘይብሉ ፈቖዶ ጎዳጉዲን ፡ ብዘይ ፍርዲ ንብዙሓት ዓመታት ዝኣክል ይሳቐዩ ኣሎዉ። ንሕናኸ ብዛዕብኡን ፡ ብዛዕባ’ቶም ዝተረፉ ካልኦት ዓበይቲ ሽግራት ሃገርና እንታይ ዓይነት ናይ ተቓውሞ ተራ ተጻዊትና ንፈልጥ? ነዘን ሕቶታት እዚኣተን ነፍሲ-ወከፍ ኤርትራዊ መልሲ ክህበላ ይግባእ።
ብተወሳኺ ከኣ ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ርእሲ ወተሃደራትን፡ ክፍለ ሃገራዊ ጸጥታን ኤርትራ ፡ ፈጺሙ እምነቱ ስለዘጥፍኤ ብታቓወምቲ መንግስቲ ኢትዮፒያ ዝብል ጉልባብ ዝፍለጥ ዕሱብ ወተሃደራዊ ስርዒት (ደምሒት) እዩ ዝሕሎ ዘሎ። እዚ ዕሱብ ወታሃደራዊ ስርዒት’ዚ ኣብ ርእሲ ህዝብና፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮና ፡ ብዙሕ ግፍዕታት ይፍጽም ኣሎ። አቲ ቀንዲ ዕላምኡ ንስርዓት ኢሳያስ ንምክልኻል ስለዝኾነ፡ ዝኾነ ንመንግስታዊ ንስርዓት ኢሳያስ ዝቃወም ወትሃደራዊ ሓይሊ መስዝትንስእ ፡ ንኽምክቶ ቅሩብ ከምዝኾነ ዘየጠራጥር ሓቂ እዩ፡ ንምምካት’ዚ ዕሱብ ወተሃደር’ዚ ከኣ ናይ ነፍስ-ወከፍ ኤርትራዊ ሞራላዊን፡ ሃገራውን ሓላፍነት እዩ።
እብ’ዛ ጽንክርቲ ዝኾነት ናይ ዕንወት ሃገርናን፡ ህልቂት ህዝብናን ግዜ’ዚኣ በቲ ካብ ኣቦታትና ዝወረስናዮ ቅኑዕ ባህልና ዝሕብሮ መሰረት፡ መራሕቲ ሃያምኖትናን፡ ዓበይቲ ዓድናን፡ ናይ መሪሕ ተራ ክጻወቱ ስለ ዘሎዎም፡ ማሕበር፡ ንሓድነትን፡ ፍትሒን፡ ድሕነትን ኤርትራ፡ ብሕልፊ’ኳ ንመራሕቲ ሃይማኖትና መሪሕ ተራ ንኽጻወቱ ህጹጽ ጻውዒት ትገብረሎም ኣላ። ፍሉይ ሕቶን፡ ርእይቶን፡ ለበዋን፡ ምስ ዝህሉ ከኣ ኣብ 206 334-3554 ወይ ከኣ 206-271-3656 ብምድዋል መልሲ ክርከብ ይከኣል እዩ።
ዘለዓለማዊ ዝኽሪ ንስወኣትና !!
ውድብ ሓድነትን፡ ፍትሒን፡ ድሕነትን ኤርትራ ኣብ ሲያትልን ከባቢኣን።


text:
Radio Erena: 25 October 2018
ኣብ ኤርትራ፣ ድሕሪ ምእሳሮም ንነዊሕ ዓመታት ደሃዮም ጠፊኡ ዝጸንሐ ኢትዮጵያውያን ተፈቲሖም።
ኣቐዲሙ፣ ንሸሞንተ ዓመታት ኣብ ኤርትራ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝጸንሐ ኢትዮጵያዊ ፓይሎት ኮለነል ታደሰ ሙሉነህ ክፍታሕ እንከሎ፣ ኣብዚ ቅንያት እዚ ድማ፣ ንኣስታት 20 ዓመታት ዝተኣስረ ኢትዮጵያዊ ጋዜጠኛ ነጋ ተገኝ ተፈቲሑ ናብ ዓዱ ተፋንዩ ኣሎ።
ኢትዮጵያዊ ፓይሎት ኮለነል ታደሰ ሙሉነህ፣ ንሸሞንተ ዓመታት ኣብ ኤርትራ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኣብ ዝጸንሓሉ ከቢድ ስንክልና ስለ ዘጋጠሞ፣ ኣብ ሃገሩ ጽዑቕ ሕክምና ይካየደሉ ኣሎ።
እቲ ኣብራሪ ሚግ 23 ዝነበረ ኮለነል፣ ድሕሪ ምውዳቕ ስርዓት ደርግ ካብ ስራሕ ድሕሪ ምብራሩ፣ ኣብ ኤርትራ ከም መምህር ኣብራሪ ኮይኑ ይሰርሕ እኳ እንተነበረ፣ ድሕሩ ብመንግስቲ ኤርትራ ኣብ ዝቖመ ዕጡቕ ግንባር ሓርበኛታት ኢትዮጵያ ከም ሓላፊ ኮይኑ’ዩ ተመዚዙ።
እንተኾነ ምኽንያቱ ብዘይተፈልጠ፣ ብሓይልታት ጸጥታ ኤርትራ ተወሲዱ፣ ብዘይዝኾነ ክስን ፍርድን ንሸሞንተ ዓመታት ተኣሲሩ።
ንሱ ንማዕከን ሓበሬታ ኢሳት ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፣ ብዘይዝኾነ መግለጺን ወግዓዊ ክስን ንሸሞንተ ዓመታት ተኣሲሩ ድሕሪ ምጽናሕ፣ ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት፣ ብዘይዝኾነ መግለጺ ናብ ዓዱ ከምዘፋውዎ ገሊጹ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ቅዱስ ጳውሎስ ሆስፒታል ተዓቝቡ ዝርከብ ኮለነል ታደሰ፣ ብዓረብያ ስንኩላን ይንቀሳቐስ ከምዘሎ ብምሕባር፣ ኣብ ወጻኢ ሃገር ተወሳኺ ሕክምና ንምርካብ ኢትዮጵያውያን ሓገዝ ክገብርሉ ሓቲቱ።
ነቲ ኮለነል፣ ብቀረባ ካብ ዝከታተሉ ዘለዉ ሓካይም ብወገኑ፣ ጠንቂ እቲ ስንክልና፣ ንነዊሕ እዋን ክንቀሳቐስ ብዘይምኽኣሉ ኣብ መገጣጠሚ ኣካላቱ ብሰንኪ ዘጋጠመ ሕበጥን ረኽስን ምዃኑ ብምጥቃስ፣ ብዝግበረሉ ዘሎ ሕክምና ምምሕያሽ ከምዘርኣየ ሓቢሩ።
ኣብ ኤርትራ፣ ሓያሎ ዜጋታት ኢትዮጵያን ሱዳንን ብዝተፈላለየ ክስታት ተኣሲሮም ደሃዮም ከምዝጠፍአ በብእዋኑ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
ብዘይካ’ዚ፣ ብዘይክስን ፍርድን ደቂ ሰብ ብምእሳርን ብምስቓይን ግኑን ስም ዘለዎ መንግስቲ ኤርትራ፣ ብፖለቲካ፣ ሃይማኖት፣ ስግረ ዶብን ካልእ ምኽንያታትን ኣብ ፈቐዶ ኣብያተ ማእሰርቲ ሒዝዎም ዘሎ ኤርትራውያን’ውን ተመሳሳሊ ስቓይ የሕልፉ ከምዘለው ይጥቀስ።
ብዙሓት ካብኣቶም’ውን፣ ብሰንኪ ኢሰብኣዊ ኣተሓሕዛን ስቓይን ከምኡ ድማ ሰኣን ግቡእ ሕክምና ምርካብን፣ ግዳያት ስንክልናን ሞትን ከምዝኾኑ ይፍለጥ።
====================


text:
ፈላማይ ክትዕ 2020 ፕረዚደንታዊ መረጻ ዩናይትድ ስቴትስ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ክፍለ ግዝኣት ኦሃዮ ተካይዱ ኣሎ።
እንተኾነ ካብ ትጽቢት ተዓዘብቲን መረጽቲን ወጻኢ፣ ኣብ ልዕሊ ኣማራጺ ፖሊሲታትን ኣንፈታትን 'ምኹላፍ፣ ምዝንጥጣል፣ ካብ ዝቀረበ ሕቶ ወጻኢ ውልቃዊ ሪኢቶታትን ግብረ መልሲታትን ዝዓብለሎ' ኮይኑ ተዛዚሙ ኣሎ።
ኣጋይሽና ካብ ሰልፊ ሪፐብሊካዊያን ኣቶ ላባን ስዩም 'ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ክንዲ ንትራምፕ ብገዛ ባዕሉ ክወድቅ ዘፍቅደሉ እናድሐኖ እዩ ተራእዩ' ኢሉ ክገልጾ ከሎ ዶ/ር በርሀ ሃብተጊዮርጊስ ብወገኖም 'ከምዚ ዝዓይነቱ ኣገባብ ዘይሓዘ መድረኽ ክትዕ ኣጋጢሙኒ'ውን ኣይፈልጥን' ይብሉ።
ካልኣይ ዙር ክትዕ ትራምፕን ባይደንን ድሕሪ ክልተ ሰሙን ኣብ ክፍለ ግዝኣት ፍሎሪዳ ከተማ ሚያሚ ክካየድ እዩ። ዝቅጽል ሰሙን ናይ ክልቲኦም ሕጹያት ሚክትላት ዲሞክራሲያዊት ካሚላ ሃሪስን ምክትል ፕረዚደንት ማይክ ፐንስን ክትዕ ክህልዎም እዩ።


text:
Author: Admin
ሱዳን፣ ኣንጻር ወተሃደራዊ ቆንስል ዝቐንዐ ሰላማዊ ሰልፊ ተጸዊዑ
Radio Erena: 26 May 2019 ኣብ ሱዳን ኣብ ስልጣን ዝርከብ ወተሃደራዊ ቆንስል፣ ንገማል ኣል-ዲን ዑመር ኢብራሂም ከም ሓድሽ ኣባሉ ሸይሙዎ። ዑመር ኢብራሂም ንሙስጣፋ መሓመድ ሙስጣፋ ተኪኡ’ዩ ናብ ወተሃደራዊ ቆንስል ተ [...]
“ኤርትራ፣ ብሰንኪ ኣህጉራዊ ተነጽሎ፣ ኣብ ሕማቕ ቁጠባዊ ኩነታት’ያ ትርከብ፣” IMF
Radio Erena: 24 May 2019 ኤርትራ፣ ብሰንኪ ኣህጉራዊ ተነጽሎ፣ ኣብ ሕማቕ ቁጠባዊ ኩነታት ከምእትርከብ ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘብ (IMF) ገሊጹ። እቲ ኣህጉራዊ ፊናንስያዊ ትካል ነዚ ዝገለጸ፣ ሓደ ጉጅለ ልኡኽ [...]
ስዑዲ ዓረብ፣ ህጹጽ ዋዕላ ሃገራት ዓረብ ክካየድ ጸዊዓ
Radio Erena: 24 May 2019 ስዑዲ ዓረብ፣ ህጽጽ ዋዕላ መራሕቲ ሃገራት ዓረብ ን30 ግንቦት ኣብ ከተማ ማካ ክካየድ ጸዊዓ። እታ ሃገር፣ ነዚ ዋዕላ ዝጠለበትሉ ምኽንያት፣ ኣብ ዞባ ወሽመጥ ዓረብ ተኸሲቱ ኣብ ርእሲ [...]
ኬንያ፣ ሚኒስተር ዝርከቦም ሰበ ስልጣን ሶማልያ ሰጕጓ
Radio Erena: 24 May 2019 ኬንያ፣ ሓደ ሚኒስተርን ክልተ ኣባላት ባይቶን ሶማል ከምዝሰጎገት መንግስቲ ሶማል ኣፍሊጡ። ብመሰረት መግለጺ መንግስቲ ሶማል፣ እቶም ሰለስተ ሰበ ስልጣን፣ ብሰኑይ 20 ግንቦት፣ ኣብ ና [...]
24 ግንቦት፣ ለውጢ ብዝጠልብ ሓያል ምንቅስቓስ ትጽንበል ኣላ
Radio Erena: 23 May 2019 መበል 28 ዓመት መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ፣ ምንጋስ ፍትሒን ደሞክራስያዊ ለውጥን ብዝጠልብ ሓያል ምንቅስቓስ ትጽንበል ኣላ። ኣብ ወጻኢ ሃገራት ብዝርከቡ ኤርትራውያን ዝተበጋገሰ ናይ "ይ [...]
ኤርትራ፣ ነፈርቲ ውግእ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ኣብ መዓልቲ ናጽነት፣ ምርኢት ከቕርባ ኣብ ልምምድ ቀንየን
Radio Erena: 23 May 2019 ዓርቢ 24 ግንቦት ኣብ ዝካየድ ጽምብል መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ፣ ክልተ ሄሊኮፕተራት ዝርከብአን ሽዱሽተ ነፈርቲ ውግእ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ምርኢት ከቕርባ ኣብ ልምምድ ከምዝቐነያ ምንጭታት ሬድ [...]
ኬንያ፣ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዝኣተዉ 22 ኤርትራውያን ቀይዳ
Radio Erena: 23 May 2019 መንግስቲ ኬንያ፣ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብታ ሃገር ዝኣተዉ'ዮም ዝበሎም 22 ኤርትራውያን ብሰኑይ 20 ግንቦት ከምዝሓዘ ኣፍሊጡ። እቲ መንግስቲ ኣቐዲሙ'ውን 17 ደቂንስትዮ ዝርከብኦም 2 [...]
ሓላፊ ጸጥታ ስርዓት በሺር ነበር፣ ናብ ሕጊ ከይቀርብ ዓጀብቱ ከልኪሎም
Radio Erena: 23 May 2019 ብሳልሕ ጎሽ ዝፍለጥ ሓላፊ ጸጥታ ስርዓት ኣል በሺር ነበር ሳልሕ ዓብደላ መሓመድ፣ ናብ ሕጊ ከይቀርብ ዓጀብቱ ከምዝከልከሉ ሮይተርስ ሓቢሩ። ፖሊስ ሱዳን፣ ነቲ ሓላፊ ጸጥታ ነበር ካብ ገዝኡ [...]
ደቡብ ሱዳን፣ ብሰንኪ ዋሕዲ ባጀት 39 ኤምባሲታት ክትዓጹ’ያ
Radio Erena: 22 May 2019 መንግስቲ ደቡብ ሱዳን፣ ብሰንኪ ኣጋጢምዎ ዘሎ ከቢድ ናይ ባጀት ቅልውላው 39 ኤምባሲታት ክዓጹ ምዃኑ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ኣፍሊጡ። ኣፈኛ እቲ ሚኒስትሪ ኣብ ዝሃቦ መግለ [...]
ፕረዚደንት ኬንያ ነበር፣ ካብ ሓንቲ ኣደ ንዝመንዝዖ ሰፊሕ መሬት 10 ሚልዮን ዶላር ክኽሕስ ብቤት ፍርዲ ተወሲኑ
Radio Erena: 22 May 2019 ፕረዚደንት ኬንያ ነበር ዳኒኤል ኣራፕ ሞይ፣ ኣብ ስልጣን ኣብ ዝነበረሉ እዋን፣ ኣብ 1983፣ ሱዛን ቸሉሂ ካብ ዝተባህለት ኣደ ናይ ዝመንዝዖ 21 ሄክታር መሬት፣ 10 ሚልዮን ዶላር ካሕሳ [...]


text:
ሃገራዊ ዋዕላ ብግዜ ዶ ወይስ ብዕላማ !
ብኣንቶንዮ ተስፋይ
27 ሚያዝያ 2010
ቀዳማይ ክፋል
1.ተደላይነት ዋዕላ
2.ኣገባብ ዋዕላ
3.ሕጋውነት ዋዕላ
ሃገራዊ ዋዕላ ብገደብ ግዜ ድዩስ ወይ ብዕላማ’ዩ ዝፍረድ፡ ገምጋምና ኣብ ግዜ ድዩስ ወይ ኣብ ትሕዝቶ ሃገራዊ ዋዕላን ኣገባብቱን ይኹን ሕጋውነቱ’ዩ ከዛርበና ዝግባእ፡ ንዝብል ኣብ ሰለተ ከፊለ ሓሳበይ ከስፍር እፈቱ። ቅድሚ ዕለት ምሕንጻጽ፡ ፖለቲካዊ ዕላማታት ሃገራዊ ዋዕላ ምሕንጻጽን ምቕማጥን ኣገዳስነት ኣለዎ። ህዝቢ ብዛዕባ ሃገራዊ ዋዕላ መዕስ ይግበር ዘይኮነስ፡ ሃገራዊ ዋዕላ ብምንታይ’ዩ ክዝቲ፡ ድሒሩ ኣብ ዝርዝር ኣትዩ ንመደባት ሃገራዊ ዋዕላ ንምዕዋት ዝኽተሎ ኣገባባት እንታይ’ዩ ዝብሉ’ዮም ክመጹ። ትርጉም ሃገራዊ ዋዕላ፡ ብዙሕ ትንታነን ጽሑፍን ዘድልዮ ኣይኮነን። ሃገራዊ ዋዕላ ልዕሊ እቲ ከቐምጦ ዘለዎ ዕላማታት ሓድነት ህዝብን መሬት፡ ፖለቲካዊ ጉዳይት፡ ናይ ዝቐረቡን ዝረሓቑን መጻኢ ኣህጉራዊ ዝምድናታት መሰረት ከም ዘለዎ ኮይኑ፡ ብላዕሊ ብቀሊሉ ንምርዳእ፡ ናይ ሓደ ህዝቢ፡ ኣብ ክሊ ሓደ ሃገር ዝርከቡ ዜጋታት ዝግበር ዋዕላ’ዩ። ዝተፈላልዩ ወገናት ጉዳይ ኣልዒሎም ክዛተዩን ሃገራዊ ዋዕላ ክሰምይዎ ወይ ክጽውዕዎ፡ ግድነት ብኣብ ፖለቲካ ዝነጥፉ ኣካላት ጥራሕ ክካየድ ኣለዎ ዝብል ኣይኮነን። ይኹን’ምበር ፖለቲካዊ ትሕዝቶ ክህልዎ ይኽእል’ዩ። ኣብ መብዛሕትኡ መዳያት’ውን ሃገራዊ ዋዕላ ውጽኢት ጽልዋታትን ነጸብራቓት ናይ ፖለቲካዊ ውሳኔታት ብምዃኑ ከኣ ገገለ ፖለቲካዊ ትሕዝቶ ኣለዎ ክበሃል ይከኣል።
ኣብ ሓንቲ ሃገር ዝርከቡ ዜጋታት ዋዕላ ክገብሩን ከዳልዉን ይኽእሉ፡ ከም ዜጋታት ሓንቲ ሃገር’ውን ብዛዕባ ሃገሮም ዝዝቲ ዋዕላ ክኸውን ይኽእል፡ ግን እቲ ዋዕላ ከም ዋዕላ ብሃገር ስለ ዝተሰመየ ንኩሉ ዝውክል ዋዕላ ማለት ኣይኮነን። ብሓሊዮት ዜጋታት ዝካየድ ሃገራዊ ዋዕላ ኩሉ ግዜ ተለጣፊ ስም ናይ’ቲ ዋዕላ ኣለዎ።
ከም ኣብነት ክንወስድ እንተዀይና መንእሰያት ይኹኑ፡ ደቂ ኣንስትዮ ዝገብርዎ ብደረጃ ሃገር ንዘዳልዉዎ፡ ሃገራዊ ዋዕላ ክሰምይዎ ይከኣል፡ እንተዀነ እቲ ስርሒት ናይ መንእሰያት ወይ ደቂ ኣንስትዮ ሃገራዊ ዋዕላ ተባሂሉ ድማ ተለጣፊ ስያመ እዩ ዝወሃቦ። በዚ መሰረት ከኣ ነቲ ዋዕላ ንስዓቦ ኣይንስዓቦ ናይ መን ዋዕላ ምዃኑ ንምልላዩን ወይ ንምፍላዩን ይከኣል።
በቲ ንሕና ከም ኤርትራውያን ነቃልሖ ሃገራዊ ዋዕላ እሞ ከኣ፡ ሃገራዊ ዋዕላ ክንብል እነኮሎና ዳርጋ 99% ( ተስዓን ትሽዓተን ሚእታዊ) ምስ ፖለቲካ ዝተኣሳሰረ ምዃኑ ዘብርሆ ብዙሕ ተምክሮታት ኣሎ። ብዝዀነ ይኹን ግን እቲ ሃገራዊ ዋዕላ ንዜጋታት ሓንቲ ሃገር ኣመልኪቱ፡ ብሕብረ ብሄራዊ መበቆሎም፡ ብፖለቲካዊ ዕግበቶም፡ ብመንፈሳዊ እምነቶምን፡ ብጾታዊ ኣፈላላይ፡ ናይ’ቶም ነጻ እምነትን ፖለቲካዊ ዕግበት ኣተሃላልዋ ዝኣምኑ’ውን ዝወከለ፡ ዝጠርነፈ ፖለቲካዊ ዕላማ ዘለዎ ምስ ዝኸውን’ዩ እቲ ሃገራዊ ዋዕላ፡ ብመንፈሱን ሃገራዊ ዋዕላ ክስመ ይኽእል። ግን እዚ ተግባራዊ ክሳብ ዘይኮነ ሙሉእ ብሙሉእ’ውን ሃገራዊ ዋዕላ ክጽዋዕ ከየጸገመ ኣይተርፍን።
ይኹን’ምበር ሓሳባት ሃገራዊ ዋዕላ ኣብ ገለ እዋን ከም ሓሳብ ተጠኒሱ፡ ክሰፍሕን ክዓብን ዘለዎ ስለ ዝዀነ፡ እቲ መስራቲ ኣዝዩ ግናይ እንየዘይኮይኑ፡ ከም’ቲ ኣብ መወዳእታ ውጽኢት ዋዕላ ብትሪ ክንቐፍ ዝኽእል ኣይኮነን። ንኣብነት ቅድሚ ሕጂ ኣብ ዝተፈላልየ ኣጋጣሚታት፡ ናይ ካልእቶ ሓሳባትን ርእይቶን ከሓወሱ፡ ብናቶም ኣተሓሳስባን ኣረኣእያን ንጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላ ስእሊ ኣቕሪቦም’ዮም። እቲ ጉዳይ ስእሊ ሓሳብ ክሳብ ዝዀነ ብዙሕ ከዛርብ ኣይክእልን።
ሃገራዊ ዋዕላ ንምስንዳእ ይትረፍ ሃገራውያን መንእሰያት ወይ ሃገራውያን ደቂ ኣንስትዮ ብጥርኑፍ መልክዑ ከም ኣብነት ተጠቒሱ ዘሎስ፡ ወልቀ ሰባት’ውን ከም ሃገራውያን፡ ጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላ ኣብ ማሕፈድኦም ሒዞም ክኸዱን ብኡ ክዛረቡን ተራእዮም’ዮም። እቲ ዘገድስ ግን ናይ’ቲ ከም ዜጋታት ዝተጠቕምሉ ስያመ ዘይኮነስ፡ ሙሉ ትሕዝቶ ናይ’ቲ ተግባራዊ ትርጉም ሃገራዊ ዋዕላ እዩ። እዚ ማለት እቲ ጽንሰ ሓሳብ ሃገራዊ ዋዕላ ንሓገዝ፡ ንመረዳድኢ ድዩ ዝቐርብስ፡ ወይስ ናይ’ቶም ፈላጣት’ና በሃልቲ ከም መምርሕን ሕጊ ናይ ዋዕላ እዩ ዝቐርብ ንምቕባሉ ፍልልያት ኣለዎ።
ሃገራዊ ዋዕላ ሰፊሕ፡ ከቢድ ዕማማት ክኻየደሉ ስለ ዘለዎ፡ ነቲ ልክዕ ትርጉም ከም ፖለቲካዊ ዕላማ ገቢርካ ክትሰርሕ እንተጀመርካ፡ ነቶም ኣብ ክሊ እቲ ሓቐኛ ሃገራዊ ዋዕላ ክጋብኡ ዘይደልዩ ወገናት፡ ኣካላት ኣዝዩ ዘሰምብድ’ዩ። እዚ ስለ ዝዀነ ከኣ ከም’ቲ ኣብ ዝቕጽል ኣርእስቲ ዝጠቕሶ ዝተሓላለኸን፡ ደቂቕ ጸብጻባት ዘድልዮ ስርሓት ስለ ዝዀነ ነቲ ሃገራዊ ዋዕላ ብሃንደፍደፍን ሃታሃታ ክኸድዎ ዝደልዩ ብዙሓት ስለ ዝዀኑ ክዕንቕፍዎን፡ ከዳናጉይዎን ይረኣዩ።
እቲ ንሃገራዊ ዋዕላ ምዕንቃፍ ማለት ግደነት ኣይኮነን እቲ ኣብ ናይ ግዜ ገደብ ዝረአ ዘይምርድዳእ ከም ኣውራ ጉድለት ክረአ። ኣብ’ቲ ናይ ግዜ ገደብ ተወንዚፉ ዘሎ ጉዳይ’ምበር። ኣብ’ቲ ናይ ግዜ ገደብ ክርከብ ዝኽእል ምስጢራት ወይ ኮድ ናይ ምስንዳእ ሃገራዊ ዋዕላ ብንጹር ክፍለጥ ክኽእል ኣለዎ። እቶም ምስጢራት ወይ ኮዳት ከኣ፡ ከም’ቲ ልዕል ክብል ዝጠቐስክዎም ናይ ሙሉእነት እቲ ሃገር ዘንጸባርቕ ፖለቲካዊ ቁጠባዊ ማሕበራዊ ዕላማ ዘለዎ ዋዕላ ናይ ምክያድ ዝሓቖፈ ክኸውን ከም ዝግብኦ ምዃኑ’ዩ። በዚ ከኣ እቲ ናይ ግዜ ገደብ ድዩስ ወይ ትሕዝቶ ሃገራዊ ጉባኤ ወሳኒ ተራ ክህልዎ ዝኽእል ክፍረድ ይከኣል። እቶም ነቲ ስያመን ብገደብ ግዜ ኣመሳሚሶም ዋዕላ ክግበር ጥራሕ ዘገድሶም ምናልባሽ ኣብ ናይ ግዜ ገደብ ኣትሪሮም ክዝረቡ ብምርኣይ፡ ነቲ ትሕዝቶ ብዓብዩ፡ ብካልኣይ ከኣ ኣብ’ቲ ናይ ግዜ ገደብ ናይ ምሕጻሩን ምንውሑን ንምእንቲ ሃገራዊ ዋዕላ ክፍጸሙ ዘለዎም ጉዳያት ንምፍታሹ ዓገቲ ነገራት ምቕራብ ጥራሕ ይሰርሑን ይጽዕሩን። ነቲ ጉዳይ ቀሪቡ ዝርእዮ ግን ምስ’ቲ ዕማም ሃገራዊ ዋዕላ ብግንዛብ ክወስዶ ዘለዎ ግዜ እንታይነት ሃገራዊ ዋዕላን ትርጉምን ብብሩህ ከቕምጦ ይኽእል።
ኣብ ጉዳይ ኤርትራዊ ሃገራዊ ዋዕላ፡ ከም’ዚ ናይ ሕጂ ደኣ ኣይኮነን’ምበር ብግዜ ገደብ ዝዛረቡን፡ ነቲ ትሕዝቶን ትርጉም ሃገራዊ ዋዕላ ከኣ ንምብራዝን ንምጥፋእን ክንደይ ውልቀ ሰባትን ወድባትን ጽዒሮም’ዮም። ግን እቲ ጉዳይ ክሳለጥ ኣይከኣለን። ሎሚ’ውን ቃንኡን መንፈሱን ከይተቐየረ ዝዝረብ ጉዳይ ታሪኻዊ ሃገራዊ ዋዕላ ሃገር ኤርትራ ኣገዳስነቱን ኣብ ገደብ ናይ ግዜ’ምበር ምስጢሩ ወይ ኮድ ዝተኣሳሰረ ኣይኮነን። ግን ብኣንጻሩ ናይ’ቲ ልዑል ቅዱስ ሃገራዊ ዋዕላ ሚስጢር ካልእ ብገደብ ግዜ ዝተጎልበበ ህዝቢ ክፈልጦ ዝግባእ ምስጢር ሒዙ ከም ዘሎ ክፍልጠ ዘለዎ ኮይኑ ይስማዓኒ።
ስለምንታይ ገደብ ግዜ ከም ቀንዲ ኣርእስቲ ብምቕማጥ ልዕሊ ትሕዝቶ ሃገራዊ ዋዕላ ኣገዳስነት ተዋሂብዎ፡ እቲ ሕቶ ከም ሕቶ፡ ንሓምለ ወይ ነሓሰ ኣይኮነን ዘባእስ፡ እንተተኻኢሉ ንምንታይ ዋላ ጽባሕ መሬት ውግሕ’ላ ዘይኸውን። እቲ ምስጢሩ ግን ንሱ ኣይኮነን። ሃገራዊ ዋዕላ ዕላማታቱ ኣነጺሩ፡ እቲ ከማልኦ ዘለዎ ቀንዲ ረቛሒታት ብሰነድ ተታሒዙ፡ ብግሉጽ ኣብ ህዝቢ ወሪዱ፡ ብሙሉእ ይኹን ብከፊል ሕጋውነቱ ኣልቢሱ ምስ ዝወጽእ ጥራሕ’ዩ። እሞ እዚ ጉዳይ ካብ’ቲ ማራቶን ጉያ ናይ ዋዕላ ምክያድ ዝተሳለጠ እንታይ’ዩ ክመስል ዝኽእል። እቲ ናይ ሎሚ ሃገራዊ ዋዕላ ዝመስሎ፡ ትሕዝቶኡ ብዘየገድስ ናይ ዝሰዓበ ይስዓበና፡ ተጸዋርነት ዘይብሉን፡ ክሰምዕን ክመሃርን ዘይደሊ ሓምለ እንተዘይኮኑ እንዳበለ ብናይ ግዜ ገደብ ክዛረብ ምህላዉ’ዩ።
1. ተደላይነት ሃገራዊ ዋዕላ
ተደላይነት ሃገራዊ ዋዕላ ብቀሊል ዝረኣ ኣይኮነን፡ ንሃገራውያን ዝሓቑፍ ሓደ ሃገራዊ ትሕዝቶ ክህልዎ ዝኽእል ሰነድ ዝውንን’ዩ። ግን ነቲ ሃገራዊ ዋዕላ ዘስሚ ትሕዝቶ ከኣ ክህልዎ ይግባእ። ሃገራዊ ዋዕላ ኣብ ዝተፈላልዩ ሃገራውያን ከም’ቲ ልዕል ክብል ዝተጠቕሰ፡ ንሕብረ ብሄራዊ፡ ፖለቲካዊ ዝምባል፡ ጾታ፡ መንፈሳዊ እምነት ክሳብ ዝሓቖፈ ናይ’ቲ ዘልዕሎ ኣርእስቲ ለጢፉ ሃገራዊ ዋዕላ ከስምዮ ይኽእል እዩ። ነቲ ንሃገራዊ ሕቶ ዘንቐለ ሃገራዊ ዋዕላ ኣብ ፖለቲካዊ ይኹን ካልእ ኣብ መንጎ ዜጋታት ክህሉ ዘለዎ ሓቢርካ ንጸገማት፡ ሕማማት፡ ድንቁርና ንምጥፋእ ናይ ዝካየድ ቃልሲ፡ መሰል ሰብኣዊ ክብሪ ናይ ምሕላው፡ ልዕላውነት ሕግን ስርዓትን ናይ ምንጋስ፡ ብሰላም ናይ ምንባር፡ መሰረታውያን ናይ ዝዀኑ ሕቶታት ንምምላስ፡ ንመጻኢ መደባት ብኽመይ ክሕንጸጹ ናይ ምህንዳስ ቦታ’ዩ። ሃገራዊ ዋዕላ ቅድሚ መደብ ሕንጻጽ ሃገር ምስኣሉ፡ ንባዕሉ ሃገራዊ ዋዕላ ብኸመይ ኣገባብ ክካየድ’ዩ ክምርመርን ክጽናዕን ዘለዎ’ዩ።
ሃገራዊ ዋዕላ፡ ብምርምርን መጽናዕን፡ ብሓገዝ ሓፈሻዊ ሞያውያን፡ ኣብ ህዝቢ ተቐባልነት ንምርካብ ዝካየድ ጎስጓሳት፡ ዘትከለ እንተዀይኑ፡ እቲ ሃገራዊ ዋዕላ ንሓደ ህዝብን ንሓንቲ ሃገርን ሰላም ኣብ ምርግጋጽ፡ ፖለቲካዊ ርግኣትን ቁጠባዊ ዕብየትን ንምውሓስ ከብርክቶ ዝኽእል ቀሊል ኣይኮነን።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=687


text:
ኩሎም ተቓወምቲ ፖለቲካዊ ውድባት ኤርትራ፣ ብደገፍቲ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ከተማ ለንደን ኣብ ልዕሊ ተቓላሳይ ጋዜጠኛ ኣማኑኤል እያሱ (ኣሰና) ዝተፈጸመ ግብረሽበራዊ መጥቃዕቲ ብሓባር ይኹንኑ!!እቲ ብዕለት 26 ሕዳር 2019 ሰሉስ መዓልቲ፣ ኣብ ከተማ ለንደን ብደገፍቲ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ብጻይና ጋዜጠኛ ኣማኑኤል እያሱ ሓላፊ ረድዮን ሳተላይት ቲቪን ኣሰና ተጌሩ ዘሎ ግብረሽባራዊ መጥቃዕቲ ኣጥቢቕና ንዅንን። እዚ ንሓው እማኑኤል ኣጋጢሙ ዘሎ ሓደጋ፣ ቅድሚ ሓደ
Read more
ወይ ጉድ ቀጠር ትዓብደሉ ግዜ ኸኣ ኣኺሉ እምበኣር!!!!! ሓሶትን ኣረመናውነትን እቲ ዝለዓለ መግለጺ ስርዓት ኢሰያስ ኢዩ። ፈለማ ብሓሶት ይጥቅን ቀጺሉ ኣረመናዊ ኣዕናዊ ተግባሩ ይፍጽም። ብመስዋእቲ ጀጋኑ ደቃ መሬት ኤርትራ ካብ ወተሃደራት ደርጊ ነጻ ምስ ኮነት ህዝቢ ኤርትራን ብሓዊ ዝነደዱ ምዑታት ተቃለስቲ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን ህዝባዊ ግምባር ሓርነት ኤርትራን ኣካላውን ስነ-ኣኣምራውን ናይ ኲናት በሰሎኦም ከይሓወየን እፎይ ከይበሉን ብ1993
Read more
Information about Eritrea and the Horn of Africa Eritrean “pro-government activist” carries out another London attack NOVEMBER 27, 2019 MARTIN PLAUT NEWS On Tuesday afternoon there was another attack on a journalist in the London area. This time the target was Amanuel Eyasu, the founder and editor of Assena TV. The incident bore a striking resemblance to the attack on
Read more
شعبنا يخرج من صمته الشعب الإرتري الذي يبحث عن السلام و العدالة خاض نضالاً ضد الإضطهاد و القمع الذي ظل يمارسه بإستمرار نظام الجبهة الشعبية منذُ 28 عاما من حكمه ومحاولاته للنيل من السيادة الوطنية بدخوله عملية السلام المزعومة مع إثيوبيا دون علم ومشاركة الشعب. هذه الممارسات و غيرها تركت أثاراً تارخية سلبية لا يمكن نسيانها على الشعب الإرتري وخاصة
Read more
ምትእትታው ስርዓት ህግደፍ ኣብ ጉድያት ምብራቕ ሱዳን!! ኣተን ምስ ኤርትራ ዝዳዋባ፣ ታእሪኻውን ቁጣባውን ምትእስሳር ዘለወን ሃገራት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ሱዳን፣ ኢትዮጵያ፣ ጅቡቲ እየን። ኣህዛብ ናይዘን ዝተጠቅሳ ሃገራት ምስ ህዝቢ ኤርትራ ብጆግራፍ፣ ታሪኽ፣ ባህሊ፣ ማሕበራዊ ዝምድናታት ዝተኣሳሰረ እዩ። ብፍላይ ዝምድና ሱዳንን ኤርትራን ብኩሉ እንትንኡ ካብ ካልእ ፍሉይ ዝገብሮ ሓደ ዓቢ ክፋል ሕብረተሰብ ኤርትራ ኣብቲ ከባቢ ዶብ ከልተአን ሃገራት ስል ዝነብር ክንዮ
Read more
ደላይ ፍትሒ ህዝብና ንስቕታ ጥሒሱ ይቃለስ! ደላይ ፍትሕን ሰላምን ዝኾነ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣንጻር’ቲ ምልካዊ ስርዓት ዘካይዶ ዘሎ መወዳእታ ዘይብሉ ዓመጽን ግፍዕን ጠጠው ብምባል ብምቅዋምን፡ ንዝሓለፈ 28 ዓመታት ኣብ ልዕላዋነት ኤርትራ ዝነበሮ ስክፍታታት፡ ብፍላይ ድሕሪ ዘይሕጋውን፡ ብዘይተሳትፎን ኣፍልጦን ህዝብና ዝጀመረ መስርሕ ሰላም ኢትዮ-ኤርትራ ኣብ መላእ ህዝቢ ኤርትራ መጻኢ ወለዶን ዝገደፎ ዘይርሳዕ ታሪኻዊ በሰላታት ተርእዮ ደጊም ሕጂስ ”ይኣኽለና” ብምባል ሕልና ዘበራበረ፡ስቕታን፡እንታይ ገደሰንን
Read more
ኣኼባ መላእ ኣባላት ውሓ ዲ ለ ተኻይዱ ውድብ ሓድነት ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ሰለስተ ኣዋርሕ፡ መስራቲ ጉባኤ ዘሕለፎ ውሳኔታት ኣብ ትግባረ ንምውዓል ንመሪሕነት ዘሰከሞ ሓላፍነት፡ መሪሕነት ውድብ ብተደጋጋሚ ከካይዶ ኣብ ዝጸንሐ ኣኼባታት ፡ ኣብ መሰረታዊ መደባት ዕማማትን ቀረባ ርሑቕን፡ ክሰርዕ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ኣብ ስሩዕ ሂወት ውድባዊ ንጥፈታቱ ኣብ ምክያድ ይርከብ ምህላዉ ኣቦ/መ ፈ/ሽ ኣቶ ተስፋሚኪኤል ዮሃንስ መግለጺ ኣቅሪቡ። ውድብ ሓድነት
Read more
كلمة تنظيم الوحدة للتغيير الديقراطي في مهرجان حزب الوطن الديمقراطي الارتري لندن 16 نوفمبر 2019 الاخوة والأخوات قيادة وقواعد حزب الوطن الديمقراطي الارتري الاخوة والأخوات ممثلي قوى المعارضة الارترية بشقيها السياسي والمدني الخوة والأخوات الحضور الكريم السلام عليكم ورحمة الله تعالو وبركاته يسعدني اكون هنا اليوم وسعادتي لا لها حدود وكيف لن اكن سعيداً وانني اشارك الحزب وهو يدشن مرحلة
Read more
ህዝብና ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ንቅሓትን ተሞክሮን ይሰንቅ ዶ ኣሎ ! ንልዕልና ሕጊ፡ ማሕበራዊ ፍትሒ፡ ማዕረነት ዜጋታት ንምውሓስ ኣብ ዝካይድ ቃልሲ ህዝብታት ተመክሮን ንቅሓትን ሰኒቆም ክጓዕዙ ኣማራጺ ዘይብሉ መለልዩ መወዳእታ ክብጻሕ ዝድለ ዕላማን ኣሳልጦ’ዩ። ኣንጻር መን ትቃለስ ምህላውካ ዘነጻር ዕልማ ክህልወካ ስንቒ ንቅሓት ተመክሮን ወሰንቲ’ዮም። ንቅሓት ድላይካ ምዝራብ፡ ተሞክሮ ከኣ ዕድመኻ ኣብ ቃልሲ ምቁጻር ዘይኮነን፡ ምስ’ቲ ተነጻጽሮ ዘለኻ ፖለቲካዊ ዕላማ
Read more
ማእከላይ ባይቶ ውድብ ሓድነት ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ ኣኼባ ኣካይዱ ትማሊ ዕለት 10 ሕዳር 2019 ማእከላይ ባይቶ ውድብ ሓድነት ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ (ውሓዲለ) ኣኼባ ኣካይዱ። ኣፈ ባይቶ ኣቶ ሓምድ ድራር ኣብ መኽፈቲ ኣኼባ፡ ኩነታት ህዝብን ሃገርን ኤርትራ በጺሕዎ ዘሎ ደረጃ፡ ምስ ኣብ ከባቢና ዝኸይድ ዘሎ ምዕባለታት ብኸመይ ክጸልዎ ይኽእል ንዝብል ሕቶታት፡ ኩሉ ሸነኻቱ ንውድብ ሓድነት ንዲሞክራሲ ለውጢ ይኹን ንደላይ ፍትሒ ህዝብናን ደምበ ተቃውሞናን
Read more
إفتتاحية سياسة السخرية لنظام الجبهة الشعبيةبتأريخ 1 ديسمبر 2019 نشرت جريدة إرتريا الحديثة تعليقا سياسيا تحت عنوان ” أسرار من وثائق الماضي”. تناول التعليق ما أسماها محاولة المخابرات الأمريكية و الإسرائيلية لقلب وتغيير نظام الجبهة الشعبية الديكتاتوري في إرتريا قبل 8 سنوات أي عام 2011.شئ يدعو للإستغراب! بعيدا عن موضوع تدخلات المخابرات الأجنبية، فإن نظام الجبهة الشعبية الديكتاتوري نسى نفسه أنه
Read more
ሃለት ዎሃለና ኤርትርያ ደውለታ ዎደውለት እንደ ገብኣት ነብር!!!!! ሃለና ሃለና ሃለና ኢትሓለልና ኣዘማ ኤርትርያ ዓድና እግልናታ ሰማ ማያ ዎባሓራ ለእበና ዎዶማ ዓድካ ሕዘ ተንበናይ ሕና ኖስናቱ ለቆማ ገድም ግራ እላ እንታ ኢኮን ለሹማ ንኣመስለካ ዓልና ሑና ወድ ዓድ ምግብ ዎእንታ ሃየ ጋና ምን ስታይ ደም ኢጸግብ ውግል
Read more
ديكتاتور. اسياس يتمنا ان يتجول في شوارع مدينة مقللي ولكن عندما يعم. فيها. السلام رئيس وزراء. اثيوبيا. دِكتور. ابي. احمد. عندما. كان. يحتفل.. بمناسبة. فوزه. بجائزة.نوبل. للسلام. في. غاعة. مللنيوم في. اديس. ابابا قال. في. خطابه. الذي. قدمه. للجمهوره” في. اي. لحظة. التقي فيه. مع اخي. العزيز.الرئىس الارترى اسياس افورقي. كان. يشراح. لي. إنه. دومآ. يتمنا ان. يثجول. في. شوارع.
Read more
ጭርጭር ዓበደ ፖሊቲካ ህግዲፍ ” ካብ ሰነዳት ሚስጢር ትማሊ ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ብዕለት 1 ሕዳር 2019 ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተዘርጊሑ ይርከብ። እቲ ሰነዳት ሚስጢር ትማሊ፡ ዝብል ሓተታ ህግዲፍ ንክልተ ትካላት ስለያ፡ ኣሜሪካን እስራኤልን ኣመልኪቱ ከኣ ቅድሚ 8 ዓመት ዝተፈጸመ ተባሂሉ ማለት 2011 ህግዲፍ ካብ ስልጣን ንምእላይ ዝተገብረ ፈተነታት ይገልጽ። ዝገርም’ዩ፡ መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ኣብ ዝሓለፈ 18 ዓመታት፡
Read more
ዘይሓጋዊ ማእሰርቲ ፓትርያርክ ኤርትራ ኣቡነ ኣንጦንዮስ በዓል ጸጋ ዕድመ ፓትርያርክ ኤርትራ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ብዘይሕጋዊ ኣገባብ 12 ዓመታት ዝኣኽል ብዘይ ዝኾነ ይኹን ክስን ፍርድን ኣብ ማእሰርቲ ይርከቡ። ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ባዕሎ ዝሃብዎ ቃል ምስክርነት ዘይሰምዖ ኤርትራዊ ዜጋ ኣሎ ክበሃል ዘይክኣል ኣብ ልዕሊ’ዞም ኣቦ ዝፍጸም ዘሎ ግፍዕታት ርእዩይ፡ ፍሉጥን ኮይኑ ኣሎ። ብዕለት 3 ነሓሰ 2019 ኣብ ከተማ ስቶክሆልም ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፊ ንቶም
Read more
ረፖርታጅ ዕለት 03/11/2019 ክፍሊ ማእከል መጽናዕትን ምርምርን፣ንካልኣይ ግዜኣ ኣኸባኣ ኣካናዊና። ኣብ ቀዳማይ ኣኸባኣ፣ብመሰረት ውሽጣዊ-ሕግታት ውድብ ሓድነት ንደሞክራስያዊ ለጢ(ው.ሓ.ደ.ለ.)፣ቆይማ ኣባላታ ንኽላለዩን፣ተቐቢሎሞ ዘለዉ ሰፊሕ ሜዳ ምኹኑ መጠን ተገንዚቦም፡መደበ ስርሓቶም ከጣጥሑ ብዝብል መሰረት 26/10/2019 ኣፈናዊ ኣኸባ ተካናዊኑ። ኣብዚ ኣኸባ’ዚ ኣቦወንበር ው.ሓ.ደ.ለ. ሓው ተስፋሚካኤል ዮውሃንስ ከም መኽፈቲን መላለይን ሓጺር መደረ ብምስማዕ፣ካብ ዝበሎ ንምጥቃስ፣ኩቡራት የሕዋት ነቲ ብጻዕርኹም ዘጥረኽምዎ ሞያ፣ንህዝብኹም ከተበርክቱ ብምባል፡ነቲ ካብ ሕልናዊ ግደታና
Read more
ውድብ ሓድነት ንዲሞክራስያዊ ለዊጢ (ሓዲለ) ግዝያዊ መሰጋገሪ መሪሕነት ዞባ ሰሪዑ፡ 29 ጥቅምቲ 2019 ብመሰረት ውሳነ ፈጻሚት ኣካል ሓዲለ፡ንቤት ጽሕፈት ውደባ፡ ግዝያዊ መሰጋገሪ መሪሕነት ዞባ ከቀውም ብዝተዋህቦ ሓላፍነት፡ እዘን ዝስዕባ መሰጋገሪ መርሕነት ዞባ ቆይመን ኣለዋ። ውድብና ከምቲ ሰለስቲኡ ኣካላት ኣብ መስራቲ ጉባኤ ዝተሰማማዕናሉ ትካላትና ኣፍሪስና ሰፈሕ ህዝባዊ ተሳትፎ ሰረት ዝገበረ ውድብ ንምምስራት ስለዝነበረ፡ እነሆ ድማ ሓሳብ ሰሚሩ ውድብና ተመስሪቱ። ብመሰርት
Read more


text:
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ዳግማይ ንምምራፅ ከቢድ ወፍሪ ኣብዘጋጠሞም ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብቲ ትማሊ ምሸት ንኽልቲኡ ኣብያተ ምኽሪ ዩናይትድ ስቴትስን ህዝቢ ኣሜሪካን ኣብዘስምዕዎ መደረ/ STATE OF UNION/ ዝበዝሕ ግዚኦም ኣብ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ኢኮኖሚያዊ ሕውየት ዘተኮረ ነይሩ።መደርኦም ካብ ኣባላት ቤት ምኽሪ ዝተሓዋወሰ መልሲ ረኺቡ’ሎ።
ፕሬዝዳንት ብራክ ኦባማ ኣብቲ ናይ ትማሊ ሰሉስ ምሽት መደርኦም ብዛዕባ መፃኢ ቁጠባ ዩናይትድ ስቴትስ፡ናይ ኣሜሪካ ኣቑሑት ናይ ምፍራይ ዓቕሚ፡ብዛዕባ ናይ ኣሜሪካ ኢነርጂ፡ንኣሜሪካዊያን ሰራሕተኛታት ስልጠና ብዛዕባ ምሃብን ናይ ኣሜሪካውነት እሴታትን ትልሞም ዝገለፅሉ እዩ ነይሩ።
ፕሬዝዳንት ኦባማ ቀንዲ ሓሳብ ወይ’ውን ቴማ ወፍሪ ዳግማይ ምርጭኦም ዝመስል ኣብ መንጎ ኣሜሪካዊያን ዘሎ ናይ ኣታዊ ዘይምምጥጣን ምንካይን ቁጠባ ሃገሮም ዝበለፀ ሚዛናዊ ንክኸውን ምስራሕን ምዃኑ ብኣፅንኦት ሓቢሮም ኣለው።
ኣስዒቦም ድማ ከምዚ ይብሉ ‘’ዝበዝሑ ኣሜሪካዊያን ኣታዊኦም እናንቆልቀለ ኣብዝኸደሉ ዘሎ ዝነኣሰ ቑፅሪ ዘለዎም ሰባት ግን ሃብቶም እናተዓፃፀፈ ዝኸዱላ ሃገር እያ ክትህልወና።ወይ ድማ ኩሉ ሰብ ዝግብኦ ዝረኽበላ፡ኩሉ ሰብ ብዝተቕመጠ ሓደ ዓይነት ሕጊ ግብኡ ዝፍፅመላ ሃገር ምምስራት እዩ።’’
ኣምሓዳሪ ክፍለ ግዝኣት ኢንዲያና ዝኾኑ ሪፓብሊካዊ ሚች ዳኒየልስ ኣብዝሃብዎ መልሲ ነቲ መደረ ናይ ኦባማ ኣኽራርነትን ንድኽነት ዝድግፍ ፖሊስን እዩ ክብሉ ፀዊዖምዎ።ምምሕዳር ኦባማ ምስ ገለ ኣሜሪካዊያን ብምውጋን ንኻልኦት ብምንቃፍ ንኽመቓቕለና ካብ ምርኣይ ዘሕዝን ነገር የለን ዝበሉ እቶም ሪፓብሊካዊ ወኪል ቅድሚ ሕዚ ዘጋጥሙ ሃገራዊ ሓደጋታት ንምምካት ዝነበረ ሓድነት ሕዚ’ውን ኣሜሪካዊያን ኣብ ሓንቲ ጀልባ ኢና ዘለና ኢሎም።
ኣሜሪካ እናቆልቆለት እያ፡ወይ ድማ ፅልዋና እናሃሰሰ ይኸይድ ኣሎ ዝብለኩም ዝኾነ ይኹን ሰብ እንተሃሊዩ እቲ ሰባ እንታይ ይዛረብ ከምዘሎ ኣይፈልጥን ኢሎም ኦባማ።
ናይ ኒውጀርሲ ኣባል ቤት ምኽሪ ዝኾኑ ኣባል ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ ፍራንክ ፓሎን ፕሬዝዳንት ኦባማ ንዘቕረብዎ ናይ ኢኮኖሚ ትልሚ ዘለዎም ዝለዓነ ናእዳ ይገልፁ።
ሪፓብሊካዊ ተወካሊ ቤት ምኽሪ ሳውዝ ካሮላይና ዝኾኑ ጆ ዊልሰን ግን ናይቶም ፕሬዝዳንት ቁጠባዊ ኣጀንዳ ሽግር እንተዘይኮይኑ ዘምፅኦ የለን ይብሉ።
ፕሬዝዳንት ኦባማ ዝወጠንዎ ቁጠባዊ ትልሚ ሒዞም ካብ ሎማዕንቲ ረቡዕ ጀሚሮም ንሰለስተ ማዕልታት ኣብ ሓሙሽተ ክፍለ ግዝኣታት ተዘዋዊሮም ንህዝቢ ኣሜሪካ ምቕራብ ክጅምሩ እዮም።


text:
ኣብ ኣምቦ ወፍሪ ምርጫ ዝነበሮም ሓላፊ ፓርቲ ብልጽግና ኣቶ ፈቃዱ ተሰማ ፓርቶም እንተተዓዊቱ፣ ብፍልጠት፣ ቴክኖሎጂ፣ ብቁጠባን ብኣገባብን ክሰርሕ’ዩ ከምዝበሉ ተገሊጹ።
ብካልእ ወገን፣ ኣብ’ቲ "ናይ ኣምስሉ" ዝበሎ ምርጫ ኦነግ ስለዘይተሳተፈ ከምዘይጣዓስ ብኣቶ ዳውድ ኢብሳ ዝምራሕ ኦነግ ገሊጹ። ወሃቢ ቃል ኦነግ ብወገኖም "ዋላ’ውን ኣብ’ቲ ምርጫ እንተዘይተሳተፍና፣ ኣብ ፖለቲካ’ታ ሃገር ዝጀመርናዮ ተሳትፎ ብሰላማዊ ኣገባብ ክንቅጽለሉ ኢና" ከምዝበሉ እቲ ዜና ገሊጹ።
ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ኦፌኮ ኣቶ ጥሩነህ ብወገኖም "ገዛኢ ፓርቲ ብልጽግና ኣብ ክልል ኦሮምያ በይኑ ተወዳዳሪ ኮይኑ ምቅራቡ፣ ንናይ’ታ ሃገር ጸገም ዘጋድድ’ምበር ካልእ ረብሓ ኣለዎ ኢልና ኣይንኣምንን" ከምዝበሉ ተገሊጹ ኣሎ።
ሻድሻይ ምርጫ ኢትዮጵያ ኣብ ዝመጽእ ሶኑይ ከምዝካየድ ዝገለጸ ቦርድ ምርጫ’ታ ሃገር፣ ኣብ ትግራይ፣ ሃረሪ፣ ሶማሌ ሙሉእ ንሙሉእ፣ ኣብ ክልላት ኦሮምያ፣ ኣምሓራ፣ ደቡብን ቤንሻንጉል ጉሙዝን ድማ ገለ ከባቢታት፣ ብሰንኪ ጸጥታን ካልኦት ጸገማትን ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ምርጫ ከምዘይካየድ ኣፍሊጡ እዩ ።