text:
ትግራይ ደም ምንባዕ ካብ ዝትጅምር ልዕሊ 7 ኣዋርሕ ሓሊፎም ኣለዉ። ህዝባ ድማ ከም ህዝቢ ምጽናት ዘርኢ ተኣዊጁዎ፤ ኣብ ሕድሕድ ስድራ ዝበጽሕ ዘሎ ግፍዕን በደልን ኣዝዩ መደንጸዊ ኰይኑ ይቕጽል ኣሎ።
ኣነ ባዕለይ እቲ ውግእ ክጀመር እንተሎ ኣብ ሸራሮ እየ ነይረ። ን 77 መዓልትታት ድማ ኣብ’ቲ ከባቢ ጸኒሐ፤ ንምርኣዩን ንምስምዑን ዘጸግም ግፍዕታት እንትፍጸም ብ ዓይነይ ርእየን ብዙሓት ቤተሰበይን መቕርበይ ቀቢረን እየ መጺአ። ካብ እቶም ብዓይነይ ዝርይኩዎም ናይ ግፍዒ ዛንታታት ዝተወሰኑ ኣብ ትግሃት ተሓቲሞም ይርከቡ።
ሸራሮን ከባብታት ኣድያቦን ካብ መጀመርታ ወርሒ ሕዳር ክሳብ ሎሚ ኣብ ትሕቲ ሰራዊት ኤርትራ እዩ ወዲቑ ዘሎ። ተበጻሕነት ሚድያ ይዅን ሓገዝ ዓለም ለኸውያን ኣካላት ካብ ዘየብሎም ከባብታት ትግራይ እቲ ሓደ ኣድያቦን ሸራሮን እዩ። ሰራዊት ኤርትራ ድማ ኵሉ ነገር ብምዕጻው ኵለ መዳይ ግፍዒ ምፍጻም ካብ ዝጅምር ልዕሊ 7 ኣዋርሕ ሓሊፎም ኣለው።
ኣነ ኣብኡ እናሃለውኩ ኣብ ጣብያ ዝባን ገደና ጥራሕ 15 ሰባት ብ ዕለት 1 ጥሪ 2013 ዓ.ም፣ 11 ሰባት ብዕለት 2 ታሕሳስ፣ ልዕሊ 20 ሰባት ክዓ ብ ዕለት 2 ሕዳር ኣብ ሸራሮ እንትጭፍጨፉ ብ ዓይነይ ርእየ እየ። ሬሳታት 10 ሰባት ኣብ ምድላይን ምስ ረኸብናዮም ድማ ሓመድ ድበ ኣብ ምልባስን ተሳቲፈ እየ። ሰራዊት ኢትዮጵያያን ኤርትራን ብ ዕለት 2 ሕዳር ን ሸራሮ ካብ ዝረግጹ ጅሚሩ ክሳብ ሎሚ ኣብ ሸራሮን ኣድያቦን ዝበጽሕ ዘሎ ግፍዕን ብርሰትን ዓለም ኣይትሰምዖን ኣይትርእዮኦን ዘላ። ኣነን ካልኦት ነዚ ሓቂ ዝፈልጡ ደቂ ትግራይን ግን ልብና በቢመዓልቱ እናተሰበረን እናደመየን ይሓድር ኣሎ።
ኣብ ጣብያ ዝባን ገደና ዝተፈጸመን ይፍጸም ዘሎን ግፍዒ ፍልይ ዝበለ እዩ። ብ ግምት ካብ 200 ን ላዕሊ ገዛውቲ ምስ ሙሉእ ንብረቶም ተቓጺሎም፣ ካብ 10 ን ላዕሊ ዝዀና ናይ እኽሊ ጥሓንቲ ተቓጺለን፣ ካብ 300 ን ላዕሊ ንጹሃን ሰባት ተረሺኖም፣ ዓሰርተታት ኣሽሓት እንስሳት ተሓሪደንን ተዘሚተንን፣ ኣብ ድሕሪ ቤት ዝነበረ ኣእኻል (ካብ ሕዳር- ታሕሳስ) ብ ሙሉኡ ተቓጺሉ፣ ኣብ ቆፎ ዝነበረ ኣእኻል እውን መብዛሕትኡ ተወሲዱ፣ ቀለብ እንስሳት ኵሉ ተቓጺሉ፣ ዝነበሩ ኣርባዕተ ደንታት እውን ኵሎም ተቓጺሎም እዮም።
ኵሉ ኣብ መሬት ትግራይ ዝፍጸም ዘሎ ግፍዒ መስካሕክሒ እዩ፤ ናይ ኣድያቦን ከባቢኡን ግን ይፍለይ እዩ። ኣብ ኣድያቦ ብፍላይ ጣብያ ዝባን ገደና፡ ሰራዊት ኤርትራ ካብ ዝኣትው ጀሚሩ፡ ሰብ ከኢተጨወየን ከኢተረሸነን ኣይይሓድርን። ገዛውቲ ከኢተቓጸሉን ንብረት ከኢተዘመተን ኣይይውዕልን። ኵሉ ሃብትን ኣገልጉሎት ትካላትን ዓንዮምን ተዘሚቶምን እዮም። ሰብ ብጥዪት ጥራሕ ኣይኰነን ዝምት ዘሎ፤ ብ ጥምየት እውን እምበር። እተን ካብ ማሕርድን ዘመተን ዝተረፋ እንስሳት እውን እንተዀና ቀለበን ብ ምቅጻሉ ብ ምጥምየት ይምወታ ኣለዋ።
ኣቦና ኣብ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ዝነበሮ ግደ
ኣቦና ምጽሓፍን ምንባብን ስለ ዝኽእል ካብ መጀመርታ ክሳብ መወዳእታ ቃልሲ ትግራይ ካድረ ኰይኑ እዩ ዘገልግል ነይሩ። ኣብ ኣድያቦ ምሕደራ ብባይቶታት ካብ ዝጅመር ኣትሒዙ ካብ እቶም ናይ መጀመርታ ዝተመረጹ ኣባላት ባይቶ ፍርዲ ሓደ እዩ ነይሩ። ኣብ ሸራሮን ከባቢ ኣድያቦን መቐሎ መሬት ምስ ተጀመረ፣ ካብ እቶም ከተሓባብሩን ክመቕሉን ዝተመረጹ ውሑዳት ሰባት ኣቦና ሓደ ነበረ። ኣቦና ውድብ ናብ ዝመደበቶን ዝልኣኸቶን ኵሉ ቦታ ይኽየድን ተልእኾ ይፍጽምን ነይሩ። ገዛና ድማ ናይ ክፍሊ ኢኮኖሚ መኻዘን ኰይኑ የገልግል ነበረ። ኣብ ኣድያቦ ናይ ውዱብ ሕርሻ ነይሩ እዩ። እቲ ኣእኻል ምስ ተኣከበ ድማ ኣብ ገዛና እዩ ይኽዘን ዝነበረ። ምኽንያቱ ድማ ኣቦና ኣባል ባይቶን ኣመሓዳሪ እቲ ከባብን ስለ ዝነበረ እዩ። ን ነዊሕ ዓመታት ድማ ናይ ኣቦና ሳጓ “ባይቶ” እያ ነይራ።
ኣቦና ምስ ላዕለዎት መራሕቲ ውድብ ናይ ቀረባ ሌላ ነይሩዎ እዩ። ኣብ እቲ መጀመርታ ናይ ቃልሲ እዋን እውን ኣብ ገዛና መጺኦም ይዓርፉን ተልእኾ ውሂቦም ይኸዱን ነይሮም እዮም። ድሕሪ ዓወት ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ እውን ኣብ ዝተፋላለዩ ናይ መንግስትን ውድብን ስራሕቲ ይነጥፍ ነይሩ እዩ። ጅግና ነባር ወያናይን ኣባል ባይቶን እዩ ነይሩ ኣቦና።
ኣቦና ኣብ ቀረባ እዋን
ኣቦና ነባር ወያናይ ይንበር እምበር እቲ መንፈስ ወያናይነቱ ግን ኵሉ ግዜ ትኩስ እዩ ነይሩ። ኣነ ከም ኣጋጣሚ ድሕሪ ነዊሕ ዓመታት እየ ናብ ኣድያቦ ወለደይ ርእይ ብ ዕለት 20 ጥቅምቲ ናብ ሸራሮ ኣትየ። ኣቦይ ድማ ሸራሮ ኣትየ ኣለኹ ኢለ ምስ ደወልኩሉ ኣብ ገዛ ኮፍ ኢሉ ክጽበየኒ ኣይመረጸን፣ ሽዑ ንሽዑ ናብ ሸራሮ መጺኡ እዩ ረኺቡኒ። ተመሊሱ ድማ ን ገዛ ኸይዱ። “ኣነ ድሕሪ ሒደት መዓልትታት ክመጽእ እየ፣ ን ኣደይ ድማ ኣይትሰከፊ ለምቅነ ክመጽእ እዩ በላ” ኢለዮ። ኣብ ሸራሮ ዝፍጽሞ ጕዳይ ስለ ዝነበረኒ ሓቢርና ክንክየድ ኣይክኣልናን። ድሕሪ 4 መዓልትታ ግን እቲ ን ኣቦይ ሓዊሱ ናይ ካልኦት ኣማኢት ኣሻሓት ተጋሩ ሂወት ዝቐዘፈን ይቐዝፍ ዘሎን ናይ ዘርኢ ምጽናት ግፍዒ ጀሚሩ።
ኣነ ድማ ኣብ ሸራሮ ኣብ ውሽጢ መጻወድያ ጸላኢ ስለ ዝኣተኹ ቀልጢፈ ናብ ቤተሰበይ ክኽየድ ኣይክኣልኩን። ገዛና ብኵነታተይ ኣዝዮም ስለ ዝተሻቐሉ፣ ኣቦይ ብ ዕለት 5 ሕዳር ናይ ሽዱሽተ ስዓት ጕዕዞ እግሪ ገይሩ ናባይ ናብ ሸራሮ መጺኡ። ብ ዕለት 6 ሕዳር ድማ ንኣይ ሒዙኒ ንገዛና ከዪድና። ድሕሪኡ ኣብ ዝነበረ ናይ ጭንቀት ኣዋርሕ ኣቦይ ምንም ፍርሒ ይዅን ተስፋ ምቝራጽ ኣይይርአዮን ነይሩ። ንሱ ኣነ ኣብ ዘኢምቹው እዋን ምምጸአይ እዩ ዘጨንቖ እምበር ዓወት ናይና ከም ዝዀነት ኵሉ ግዜ ይነግረና ነይሩ። ከባቢና ኣብ ትሕቲ ሰራዊት ኤርትራ ዝወደቐ ብ ዕለት 6 ታሕሳስ እዩ። ኵሉ ሰብ ገዝኡ ገዲፉ ክወጽእን ኣብ በረኻ ክሕባእን እንተሎ ኣቦይ ግን “እንተ ደልዮም ኣብ ገዛይ ይቕተሉኒ እምበር ኣይእወጽእን እየ ኣነስ” ኢሉ ኣቕቢጹና ኣብ ገዛ ተሪፉ። ኵሉ ሰብ ናይ ውድብን መግስትን ኣርማታትን ምልክታትን ብሓዊ ከቃጽል እንተሎ ኣቦይ እዚአን ናይ ታሪኽ ውርሻይን መንነተይን እየን ኣየቃጽለንን እየ ኢሉ ኣብዩ። ኣብ ጽኑዕ ቦታ ሓቢአ ከድሕነን እየ ድማ በለ። “ንስኻቱም ዝደለኹምዎ ክትሓስቡን ክትገብሩን ትኽእሉ እይኹም ኣነ ግን ከም ንዕወት ስለ ዝፈልጥ ተስፋ ኣይእቈርጽን፡ተስፋ ዘኢይቘርጽ ሰብ ድማ መንነቱ ኣይየቃጽልን እዩ” ይብለና ነይሩ። ከም እታ ዝበላ ድማ እተን ኣርማ መንነቱ እንተ ኢኣባላሸወን ብኽብሪ ኣብ ጽኑዕ ቦታ ኣቐሚጡወን እዩ።
ኣቦይ ኣብ ግዜ እቲ ውግእ ኣብ ገዛ ገዲፈዮ ክኽየድ እንተለኹ ብጣዕሚ እፈርሕ ነይረ። ሽማግለ እዩ ግን ወያናይ ነበር ስለ ዝዀነ ንጸላኢ ምቅብጣርን ምምብርካኽን ኣይይኽእልን እሞ ገታር መልሲ ምስ መለሰሎም ከኢይቐትሉዎ ስለ ዝእፈርሕ ናብ ገዛ ቀልጢፈ ተመሊሰ ይእልሾ ነይረ። ዕድል ኰይኑ ግን ሽዑ ኣይጐድኡዎን። ብ ዕለት 6ን 7ን ታሕሳስ እታ ቍሸትና ወሪሮም ንብረት እቲ ሕብረተሰብ ወሲዶም፣ ኣቃጺሎምዎን ኣዕንዮምን እዮም። ኣቦይ ሽዑ ኣብ ገዛ እዩ ጸኒሑዎም ነይሩ። ናይ ዓውዲ ዳጕሻ ስለ ዝነበሮ ኣብኡ እዩ ጸኒሑዎም። እቶም ወረርቲ ሰራዊት ብ ደጐል እዮም ዘሊሎም ዝኣተዉ። ምስ ኣተዉ ድማ “ኣቦ ገዛ ክፈቱልና” ኢሎም ኣኽፊቶምዎ። ኣብ ገዛ ዝነበረ ዝኽእሉዎ ንብረት ኵሉ ወሲዶምዎ። ናየይ ክዳውንቲ፣ ጫማታት፣ ላፕቶፕ፣ ቦርሳ ሡባ እውን እዮም ወሲዶምዎ። ፓስታ፣ ሽኮር፣ ድልኽ ከኢተረፈ እዮም ዘሪፎምዎ። ድሕሪ ስዓት እውን ተመሊሶም ዝተረፈ ንብረት ወሲኾም ወሲዶምዎ።
ኣነ ብዕለት 8 ታሕሳስ ንጕሆ መጺአ “ድሓን ዲኻ ወይስ ጐዲኦምኻ?” ኢለ ሓቲተዮ። ንሱ ድማ ” እንታይ እዚኦም ጠልቋማት ሰረቕቲ እንድዮም፣ ቂንጣሚንጢ ኣቝሑት ክወስዱ እዮም ዘሚቶም” ኢሉኒ። “አረ ድሓን እንኳዕ ንዓኻ ሓደ ነገር ኣይገበሩኻ እምበር ናይ ንብረትስ ባዕሉ ይፈልጥ” በልኩዎ። “ስማዕ እዚኣቶም ተጋደልቲ ኣይኰኑን፣ ናይ መወዳእታ ጥሙያት ሸፋቱ እምበር” ክብል ድማ ወሰኸ። “ክንጐድል እይና ግን ድማ ከም ንዕወት ኣይእጣራጠርን እየ” ድማ በለኒ። እንታይ ማለትካ እዩ ኢለ ድማ ሓተትኩዎ። ” መትከልን ስነ ስርዓትን ዘለዎ ሰብ ወይ ድማ ውድብ ኵሉ ሻዕ ይዕወት፣ እታ ምጕዳል ዝበልኩኻ ድማ ምእንቲ መሰልና ኢልና ስለ ንስዋእ ምጕዳል ናይ ግድን ክህልው እዩ” ክብል ወሰኸ። እንድዒ ኣይእዋንናን ዝመስል ድማ በልኩዎ። ” ዘኢይወግሕ ያ መሲልዋስ ….. ዝብሃል ምስላ ትፈልጥ ዶ” ክብል ሓተተኒ ። ኣነ ድማ እወ እፈልጥ። ኣስዒቡ ድማ: “በል ኣብ’ዛ ቍርጺ እዋን ሸታሕታሕ ምባል ኣይየድልን፤ ኣብ መስመርካ ምጽናዕ፤ ክሳብ መወዳእታ ምቅላስን ምምካትን ጥራሕ እያ እታ እንኮ መማረጺት” ድማ በለኒ። “እንድዒ ወደይ ኣነስ ዋላ እቲ ኵነታት ክርደአኒ ኣይይክኣለን በልኩዎ። “ድሓን ኣጆኻ ቀስ እናበለ ኣንፈት ክሕዝ እዩ” በለኒ።
ናይ ኣቦይ ጽንዓትን ጭካነን የግርመለይ እዩ። ኣብ ከባቢና ባንዳታት ኣለዉ ዝብል ሓሜት ይስማዕ እሞ ናብ ገዛና ገጹ ድማ ይመጽእ እቲ ሓሜት። ን ኣቦይ ወዲ ቀረባ ዘመዱ ባንዳ ኰይኑ ምስ እቶም ሻዕቢያ ይሰርሕ ኣሎ ዝብል እዩ ነይሩ እቲ ሓሜት። እቲ መንእሰይ ድማ ንገዛና ይመጽ ነይሩ እዩ። ኣቦይ እዚኣ ምስ ሰምዐ ብጣዕሚ ተባሳጭዩ: “ናብ እቶም ናይቲ ከባቢ ናይ ጸጥታ ሓለፍቲ ከይደ ከመልክት እየ” ኢሉኒ። ኣነ ድማ “እንታይ ኢልካ እይኻ ክተመልክት ከ” ኢለዮ። ” ካብ ርእሰይ ኣውሪደ ኣለኹ፣ ባንዳ ናብ ገዛይ ከኢይመጻአኒ፣ ድሓር ተቐባሊ ባንዳ ኢልኩም ከኢትሓትቱኒ ኢለ ከመልክት እየ” በለኒ። ኣነ ድማ “ዘኢተረጋገጸ ወረ ሒዝካ ምስ ወዲ ሓውካ ክትብኣስ ዲኻ ደሊኻ” ኢለ ይትረፍካ በልኩዎ። ንሱ ግን “ግደፍ ድኣ ንስኻ ናይ ዓድና ጕዳይ ትፈልጦ ነገር የለን፣ ከኢተፈሰወ ኣይይጨኑን፣ ስለዚ ብ ግዜ ከቃልዖ ኣለኒ” በለኒ። ኣነ ድማ እሞ ንወዲ ሓውካ ብ ዘኢተረጋገጸ ጕዳይ ኣሕሊፍካ ክትህውብ? ” ምስ በልኩዎ፣ “ሓሶት እንድሕር ኰይኑ ብእዋኑ ክግለጽ እዩ፣ ፈትሊ ሓቂ እኮ ትቐጥን እምበር ኣይትብጠስን እያ። ስለ እዚ ኣነ ካብ ምምልካት ንድሕሪት ክብል ኣይእኽእልን” በለኒ። ምስ ንእሽተይ ሓወይ ከይዶም ኣመልኪቶም መጺኦም። ምስተ መለሱ “ውድብና ሓቂ ካብ ምዝራብን ሓቂ ካብ ምስራሕን ንድሕሪት ኣይትበሉ ኢላ እያ ምሂራትና ስለ እዚ ክንትግብራ ኣለና፣ ሕውነት ካሊእ ቃልሲ ካሊእ እዩ” ድማ በለኒ። ንሓቂ ኣይይሰግራን ክቡር ኣቦይ።
እቲ “ባንዳ እዩ” ተብሂሉ ዝተሓመየ ዘመድና ከመይ ኰነ?
ዝገርም እዩ፡ እቲ ናይ ቀረባ ዘመድና ዝዀነ ሰብ ድሕሪ ምሕማዩ ኣነ ብኣካል ረኺበዮ ነይረ። ሓቂ ድዩ ወይ ጌጋ ግዜ ዝፈርዶ ኰይኑ፡ምስ እቶም ሰራዊት ሻዕብያ ተመሓዝዩ እየ ረኺበዮ። ምስ ርአየኒ ቅልጥፍ ኢሉ ጸዊዑ “ዝስተ ክጋብዘካ ኣለኒ” ኢሉ ምስኡ ኮፍ ኣበለኒ። ኣነ ኵነታቱ ንከጽንዕ ሓሳብ ስለ ዝነበረኒ፣ ሽዑ ንሽዑ እየ ክዕዘቦ ዝጀመርኩ። ዘጣራጥሩ ምልክታት ድሚ ተዓዚበ። ንበይኑ ፈልየ ድማ ክሓቶ ወሰንኩ። “ኣብ ዝዀነ ቦታ በጺሐ ክምለስ እየ” ኢለዮ በጺሐ ተመለስኩ። “ንገዛይ ክኸይድ እየ እሞ ኣፋንወኒ” ኢለ ካብ እቶም ሰራዊት ሻዕቢያ ፍንትት ኢልና ደው በልና።
ኣነ፡ “ስማዕ! ብዛዕባኻ ሕማቓት ነገራት ይውረ ኣሎ፣ ሰሚዕኻዮ ዶ?”
ንሱ፡ ድንግጽ ኢሉ፣ “እንታይ እዩ ኣይሰማዕኹዎን።”
ኣነ፥ “ምስ ጸላኢ ወጊኑ እዩ” ዝብል እዩ ብሓጺሩ።
ኣነ “እወ” ወይ “ጌጋ እዩ” ዝብል መልሲ ኣይኰንኩን ካባኻ ዝእጽበይ። ሓቂ እንተዀይኑ እውን ባዕሎም እቶም እንዳ ሻዕብያ ተጠቒሞም ከጥፍኡኻ እዮም። ጌጋ እንተዀይኑ ድማ እቶም ናያትና ከጥፉኡኻ እዮም። ኣነ ዝመኽረካ ቀልጢፍካ ናብ እቶም ናያትና ከዪድካ ይቕሬታ ጠይቕ ካብኡ ድማ ተቓለስ” ኢለዮ። ምንም ኣይመለሰለይን፣ ርእሱ ኣድኒኑ ስቕ በለ። “ቤተሰብ ከኢተሕዝን ቀልጢፍካ ወስን፡ እነግረካ ኣለኹ” ኢለዮ ተፋላሊና። ኣብ ወርሒ ታሕሳስ እዩ እዚ ኵነታት ኣጋጢሙ።
ንኻልኣይ ግዜ ካብ ዕለት 27-30 ታሕሳስ ኣብ ዝነበረ ውግእ እውን ኣቦይ ካብ ገዛ ኣይእወጽእን ኢሉ ኣብኣ እዩ ጸኒሑ። ግን ኣነ ቀዲመ ንገዛ ስለ ዝመጻእኹ ንኣይ እዮም ኣብ ገዛ ረኺቦምኒ። ኣቦይ ግን ከም ኣጋጣሚ ኰይኑ ናይ እንዳሓፍተይ ገዛ ክርኢ ወጺኡ ስለ ዝነበረ ኣብ ገዛና ኣይረኸዎን።
ኣቦይ ከም እቶም ኵሎም ነባራት ወየንቲ ትግራይን ኣባል ባይቶታትን ጅግና እዩ ነይሩ። ኣነ ብ ዕለት 9 ጥሪ ኣቦይን ኵሎም ቤተሰበይን ብሰላምን ብዓወትን የራኽበና ኢሎዮም ተፋላሊና። ኣብ ከባቢና ሓለሓሊፉ ስልኪ ኣብ ዝሰረሐሉ እዋን ባዕሉ ኣቦይ እዩ ዝድውለለይ ነይሩ። ኵሉ ግዜ ድማ ብዛዕባይ እምበር ንሳቶም ዘለዉሉ ኵነታት ኣይየጨንቖን ነይሩ። ኣነ ብዛዕብኦም እጭነቕ ንሳቶም ድማ ብዛዕባይ ይጭነቑ። ኣብ ዝድውለለይ እዋን “ንሕና ብዘይካ ናትካ ሻቕሎት ድሓን እይና ዘለና፣ንስኻ ዓዲ ጓና በይንኻ እንታይ ከም ዝትዀን የሰክፈና እዩ፣ ንሕና ግን ኣብ ዓድናን ምስ ህዝብናን ስለ ዝዀንና ንኽእሎ እይና” ይብለኒ ነይሩ። ” ምስ ሃገርካ ያ ምዓትስ ዳርጋ ግዓት” እናበለ ኣነ ከኢእስከፍን ከኢእሻቐልን የዳዓዕሰኒ ነይሩ።
ምስ ኣቦይ ካብ ባሕቲ ጕንበት ቅድሚ ሓደ ወርሒ ኣቢልና እይና ብስልኪ ተራኺብና ነይርና። ስግኣት ነይሩዎ ግን ኣብ ርእሱ ከኢየጋጥሞ ኣይኰነንን ነይሩ እቲ ስግኣቱ። ሻዕብያ ኣብ ኵሉ ገጣራት ኣድያቦ ኣትዩ በዝሖም ካብ 6 ክሳብ 7 ዝዀኑ ሽማግለታት ምረጹ ኢሉ ኣገዲዱ የምርጽ ነይሩ። ኣብ ቍሸትና እውን ብተማሳሳሊ መንገዲ ኣገዲዱ 6 ሽማግለታት ኣምሪጹ እዩ። ካብ ’እቶም 6 እቲ ሓደ ኣቦይ እዩ ነይሩ። እቲ ካልኣይ እውን ወዲ ኣሙኡ እዩ ነይሩ። ኣነ ተመሪጹ ምስ ሰማዕኹ ተሻቒለ ደዊለሉ ነይረ። እንታይ እየ እሰምዕ ዘለኹ፣ ከመይ ገይርኩም እይኹም ምስ ጸላኢ ክትሰርሑ ኢለ ድማ ሓቲተዮ። “ድሓን እቲ ንገብሮ ንሕና ንፈልጦ” ኢሉ መሊሱለይ። ኣነ ግን ደስ ኣይበለንን። “እንታይ እይኹም ክትሰርሑ፣ ከመይ ገይርኩም እይኹም ምስ እቲ ማሕበረሰብ ክትረዳድኡ? ” “ንሕና እቲ ማሕበረሰብና እንድዩ መሪጹና ማሕበረሰብና ዘኢይደልዮን ዝጐድኦን ነገር ኣይንሰርሕን፣ ነቲ ቃልስና ዝጐድእን ዝኽሕድን ነገር እውን ኣይንገብርን ኣጆኻ ኣይትስጋእ” ኢሉኒ። ብ ምስላ ምግላጽ ስለ ዝቐልሎ ድማ ከም እዙይ ኢሉኒ ” ንፋለጥ እሞ ንማለጥ! ኣነ ሞት እመርጽ ካብ ብልበይ ምስ እዞም ግፍዐኛታት ምስራሕ” ኢሉኒ።
ብዛዕባ ናይ ኣቦይ ኣብ እቲ ሽምግልና ምስታፍ ካልኦት ሰባት እውን ኣማኺረ ነይረ። “ኣታ ንዓዲ ዝጐድእስ ኣይይሰርሑን እዮም ግን ኣቦኻ ድርቅና ኣላቶም ምስ እቶም ሻዕብያ ከኢተጋጭዎም ንፈርሕ እይና” ኢሉኒ ሓደ ሰብ። ከም እታ ዝበልዋ ድማ “ወዲ ጓልካ ምልሻ እዩ ኣምጻእዮ እንተዘኢኰይኑ ድማ ስጕምቲ ክንወስድ እይና” ኢሎምዎ። ኣቦይ ደዊሉ ንዓይ ከም እዙይ በለኒ “ ሰብኣይ ሓፍትኻን እቲ ዕድመ ዘኢኣኸለ ወዲ ሓፍኻን ኣሲሮምዎም፣ ናይ እቲ ወዲ ጓለይ ገዛ ድማ ኣቃጺሎምዎ”። ወዲ ሓፍተይ ኣባል እቲ ፍሉይ ሓይሊ ትግራይ እዩ ነይሩ። ኣብ ወርሒ መጋቢት ግን ሓሚሙ ዕጥቁ ንሰራዊት ኣረኪቡ ኣብ በረኻ ደቂሱ ክሳብ ዝሓውይ ይጽበ ነይሩ። ምሳይ ጥራሕ እዩ ብስልኪ ይራኸብ ነይሩ። ኣነ ድዊለ ኣቡኡን ሓዉን ከም ዝተኣሰሩን ገዝኡ ድማ ከም ዘቃጸሉዎን ነጊረዮ። እንታይ ምግባር ከም ዝሕየሽ ድማ ተማኻኺርና። ቝሩብ ሕይሽ ኢሉዎ ስለ ዝነበረ፣ ከይዱ ኣቡኡን ሓዉን ከፍትሖም ተሰማዕሚዕና። ናብ ኣቦይ ከይዱ “ውሰደኒ ናብ እቶም ሻዕብያ” ኢሉዎ። ብሓደ ከይዶም። ብረቱ ንግዚኡ ምስ ሰራዊት ገዲፉዋ እዩ ከይዱ ነይሩ። ከም ዕድል ኰይኑ ድማ ኣቡኡን ሓዉን ኣፍቲሑ ብሓባር ንገዝኦም ተመሊሶም። ምስ ተመለሱ ድማ ካብ ሕማሙ ስለ ዝሓወየ ናብ ሰራዊቱ ኣብ ሳልስቱ ተመሊሱ ተጸንቢሩ።
ኣቦይ ንሰራዊት ሻዕብያ ካብ ምስራሕ ሞት ይሕየሽ ኢሉኒ ነይሩ። ከምታ ዝበላ ድማ ክጸዓዶም/ክእዘዞም ስለ ዘኢክኣለ ኣብ ትሕቲ ስለየኦም ከእትውዎ ከም ዝኽእሉ ጥርጥር የብለይን። ኣዝማዱን ደቂ ደቁን ናብ ሜዳ ምውራድ ቀጺሎም። ምስ ሰራዊት ትግራይ ብሕቡእ ከም ዝሰርሕ እውን ዝተጠራጠሩ ይመሰሉ እንዳ ሻዕብያ። ግን እንተ ሰርሐ እውን ዝተቐደሰ ተግባር እዩ። ዕድመ ልክዑ እውን ተቓላሳይን መቃለሳይን እዩ ነይሩ።
ፍጻመ ፍርቂ ለይቲ ባሕቲ ጕንበት
ኣቦይ ባሕቲ ጕንበት ሸራሮ ውዒሉ ብግዜ ገዝኡ ኣትዩ፣ ድራር በሊዑ “ሰላም ዘውዓልካ ፈጣሪ ሰላም ኣሕድረና” ኢሉ ኣብ እታ ማሙቕ ገዝኡ ደቂሱ። ግን እቶም ጸላእቲ ህዝቢ ትግራይ ዝዀኑ ወረርቲ ሓይልታት ናይ ህዝብና ሞራል ንምስባር ካብ ዝገብሩዎም ጻዕርታት እቲ ሓደ ነባራት ወየንትን ተቓለስትን ምጽናት ስለ ዝዀነ ነቦይ እውን ኣብ ዝርዝር ተደለይቲ መዝገቦም ግዲ ነይሩ፣ ከውታ ለይቲ ስዓት 6:00 ብ ደጎል ዘሊሎም ብምእታው መንገዲ ሓብረና ኢሎም ካብ ምድቃሱ ኣበራቢሮም ኣተሲኦምዎ።
እቶም ግፍዐኛታት ኣርባዕተ እዮም ነይሮም። እቶም ክልተ ብደጎል ዘሊሎም ኣትዮም፡ ብሽሙ ጸዊዖም ካብ ምድቃሱ ክትስእ ገበሩዎ።
ቃል ኣቦይ፡ “መን እይኻ?፣ እንታይ ዝዀንኩም እይኹም?”
ንሳቶም፡ “ዕጡቓት እይና፣ ግን ኣይትፈልጡናን። መንገዲ ክትሕብሩና እይና ደሊናኩም።”
ቃል ኣቦይ፡ “መንገዲ ድኣ ከመይ ገይረ ብለይቲ ክሕብረኩም ደሊኹም? ኣነ እዋን ሕላፍ እዩ ኣይእወጽእን።”
ንሳቶም፡ “ንዑ ደኣ ውጽኡ ንደልየኩም እይና፣ ኣብ ደገ እውን ሓለፍትና ይጽበይኹም ኣለዉ እዮም።”
ቃል ኣቦይ፡ “እንታይ እይኹም ደሊኹምኒ? መንነትኩም እኳ ዘኢነገርኩምኒ፣ ከመይ ገይረ እየ ክኣምነኩም?”
ንሳቶም፡ ሓይሊ ቃል ተጠቒሞም “ግዜ እንዶ ኣይትብሉዑልና ንዑ ውጽኡ።”
ቃል ኣቦይ፡ “እህ! ሕራይ በሉ መጻእኹ።”
ናብ ውሽጢ ገዛ እትዩ ኣብ ጁባ ስርኡ ዝነበረ ገንዘብ ኣቐሚጡ ላምባዲና ሒዙ ወጺኡ።
ንሳቶም፡ “መብራህቲ ምብራህ ኣይይፍቀድን፣ ኣጥፍኡዎ።”
ካብ መረባ ምስ ወጽኡ ን እቲ ዝርርብ ዝሰምዕ ዝነበረ ወዲ 17 ዓመት ዝዀነ ወዲ ሓፍተይ ደድሕሪኦም ክኽተሎም ጀመረ። ተመለስ ኢሎም ኣፈራሪሖም ግን ክምለስ ገይሮምዎ። ድሕሪኡ ዝተፈጠረ ነገር ግን እቲ መሕዘንን መደንገጽን ፍጻመ እዩ። ካብ ገዛ ኣስታት 300 ሜትሮ ወሲዶም ንኣቦይ ወላድየይ ረሸኑዎ።
መስዋእቲ ኣቦይ ከም እቲ መስዋእቲ ኵሎም/ኵለን ተጋሩ እዩ። ናኣና ካብ ምዕባይ ጀሚሩ ንቓልሲ ህዝቢ እውን ዝክኣሎ ኵሉ ገይሩ እዩ ብኽብሪ ተሰዊኡ። ኵሉ ሻዕ ኣብ ሕሊናይ ዝመላለሳ ሕቶታት ግን ድቃስ ከሊአናኒ ኣለዋ።
እተን ሕቶታት፣ ኣብ እታ ቍርጺ ስዓት፡ “እንታይ ኢሎም ኣጨኒቖምዎ ይዀኑ? እንታይ ከ ኢሉዎም ይዀን? ረዳኢ ስኢኑ ብቕጽበት ኣሸኒፎምዎ? ዕድል እንተዝረክብ ከ እንታይ ኰን ክብል ይነብር? ዓሕ ዋይ ኣነ! ኣቦይ እናበልኩ ድየ ክነብር?
ኣቦይ ስሓቒ፣ተጻዋታይ፣ ቀላድን ወትሩ ሕጕስን እዩ ነይሩ። ኣብ መበል 78 ዓመቱ ድማ ብመስዋእቲ ካብ ጎንና ተፈልዩ። ብ ስጋ ይፈለይ እምበር ብ መንፈስ ግን ኵሉ ግዜ ምሳና እዩ ክነብር። ብ ፍላይ በቲ ንሱ ዝፍለጠሉ፡ ሓቦ፣ ሓቂ፣ ጅግንነትን ለዋህነትን ኵሉ ግዜ ኣብ ልብና ክነብር እዩ።
ኣኸለ! ብሰላም ዕረፍ ኣያይ!! እፈትወካ እየ!! ከምታ ዝበልካኒ “ሸታሕታሕ የላን ክንዕወት እይና!”።
‹‹እንትትዛረቦ ስቓይ ቀሊል እዩ
ዘኢይሓልፍ የለን ሓላፋይ እዩ››
ነፍሰሄር ኣርቲስት ኪሮስ ኣለማየሁ
መብርሂ ኣርታዒ፦ እዚ ፅሑፍ፡ ብ ምኽንያት ስግኣት፡ ስሙ ክይፅራሕ ብ ዘኢይደልይ፡ ግን እቱ ኵነታት ብ ዓይኑ ብ ዝርአየ፥ ብ ኣካል ብ ዝተሰፈ ሰብ ዝተፅሓፈ እዩ። ቀዳማይ ክፋል እዚ ፅሑፍ፦ ሸራሮ ካብ ጥቅምቲ 25 ክሻብ ሕዳር 3፡ 2013 ዓ.ም፥ ካልኣይ ክፋል ሕዳር 2፡ 2013 ኣብ ሸራሮ እንታይ ተፈፀመ?፥ ሳልሳይ ክፋል ዛንታ ኣቦይ ብርሃነ ቀንጠብ፦ መስነቒ ሓቦን ሕራነን፥ ራብዓይ ክፋል ክዓ ኲናት ኣብ ልዕሊ ትግራይን ስድራ ቤት ኣደይ ስላስን፥ ሓምሻይ ክፋል ኣብ ኢድ ፀላኢ ሰራዊት ኤርትራ ወዲቕና ዝተብሃልናዮ፥ ዝርአናዮን ዝሰማዕናዮን።
6 ፅሑፋት ናብ ትግሃት ብ ምልኣኽ ኣሐቲሙ። መበል ሓምሸይቲ ፅሑፉ (ኣብ ኢድ ፀላኢ ሰራዊት ኤርትራ ወዲቕና ዝተብሃልናዮ፥ ዝርአናዮን ዝሰማዕናዮን) እናኣረምና እናሃለውና፥ ዜና መርሸንቲ ኣቡኡ ሰሚዑ። እዛ ስለ መርሸንቲ ኣቡኡ ዝተዘንትው ፅሑፍ እናኣረምና ኣናሃለውና ክዓ ባዕሉ ምእሳሩ ሰሚዕና ኣለና። መሕዘኒ እዩ! መወጻጽእ ክይፈጥረሉ ንምነይ!


c: text/html

text:
ኣብ ናይ ኢየሱሳውያን ማሕበር ጠቕላሊ ሓልቓ ኣማኻሪ ኣባ ጉወረሮ ኣልቨስ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ ኤኮኖሚ ጉዳይ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ህየንተ ንዝነበሩ ብፁዕ ካርዲናል ጆርጅ ፐል ንኽትክኡ ብቕዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራቸስኮ ተሰምዮም። ሓድሽ ህይነተ ኣባ ኣልቨስ ኣብዚ ብተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ዝተጸዋዕኵሉ ሓድሽ ተልእዀ ብምሉእ ዓቕመይን ክእለተይን ከገልግል ስንድው እየ ከምዝበሉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
60 ዓመት ዝዕድመኦም ተወላዲ ስፐይን ናይ ኢየሱሳውያን መማክርት ጠቕላሊ ሓለቓ ኣማኻሪ ኣባ ጉወረሮ፥ ብቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ንዝተወሃቦም ተልእዀ ብሓጐስ እቕበል ቢሎም፡ ማሕላ ተኣዝዞ ኣብ ዘይሓሰብክዎ ኣገልግሎት ንኽርከብ ከምዝገበሮምን ይኹን ደኣ እምበር ብቐጥታ ካብ ር.ሊ.ጳ. ሓላፍነት ክወሃበኒ ዝብል ሓሳብ ኣይነበረንን ክብሉ ገሊጾም፡ ተኣዝዞ ምስ ጐይታ ዘራኽብ ሓለፋ ስፍራ እዩ ኢሎም።
ብጠቕላሊ ሓለቓ ማሕበር ኢየሱሳውያን ኣባ ሶዛ ኣብ ሮማ ኣማኻሪ ጠቕላሊ ሓለቓ ኰይኖም ንኸገልግሉ ቅድሚ ምስያሞም ኣብ ሞዛምቢክ የገልግሉ ከምዝነበሩን፡ ነዚ ሓድሽ ሓላፍነት’ዚ ብተኣዝዞ ተቐቢሎም ኣብ ሮማ ናይ ኢየሱሳውያን ጠቕላሊ ሓለቓ ሕንጻ መጺኦም ኣብ ምግልጋል እንከለዉ፡ እነሆ ሕጂ ከኣ ብቐጥታ ብር.ሊ.ጳ. ኣብ ቅድስቲ መንበር ንኸገልግሉ ንዝተወሃቦም ሓድሽ ሓላፍነት ብተኣዝዞን ብትሕትናን እቕበል ከምዝበሉ ዝሓበረ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣስዒቡ፡ ኣባ ጉወረሮ ኣብ 1959 ዓ.ም. ኣብ ስፐን ዝተወልዱን ኣብ 20 ዓመት ዕድመኦም ኣብ ዘርኣ ክህነት ማሕበር ኢየሱሳውያን ኣትዮም ኣብ ስፐይንን ብራዚልን ፈረንሳን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝተመሃሩን፡ ኣብ 1986 ዓ.ም. ብስነ ኤኮኖሚ ኣብ 1993 ዓ.ም. ብፍልስፍና ኣብ 1994 ዓ.ም. ብቲዮሎጊያ ዝተመረቑን ኣብ ጳጳሳዊ መንበረ ጥበብ ኮሚላስ ብፍልስፍና ሊቕነት ዘመስከሩን፡ ኣብ ስፐይን ናይ ማሕበር ኢየሱሳውያን ተመካርያን ሓለቓ ደሓር እውን ኣብ ስፐይን ናይ ካስቲላ ማሕበር ኢየሱሳውን ሓለቓን፡ ኣብ 2014 ዓ.ም. ንወንጌላዊ ኣገልግሎት ናብ ሞዛምቢክ ተላኢኾም ኣብ ምግልጋል ከምዝነበሩ ኣፍሊጡ።
ጣሊያንይናን ፍረንሳይናን እንግሊዘይና ፖርቱገዝን ስፓንሽን ቋንቋታት ዝዛረቡን ኣብ ኵርያ ሮማና ንኸገግሉ እዚ ብር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝተወሃቦም ሓላፍነት ፈለማ ምዃኑ ክፍለጥ እንከሎ፡ ኣብዚ ዝተወሃቦም ሓድሽ ሓላፍነት ብተኣዝዞን ብምሉእ ሓይሎምን ብቕዓቶምን ብትሕትና ንኸገልግል ቅዱስነቶም ዝሃቡኒ ሓድሽ ሓላፍነት እቕበል ከምዝበሉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተን መግለጺ ኣፍሊጡ፡ ብዝተወሃቦም ሓድሽ ሓላፍነት ናይ ኢየሱሳውያን ማሕበር ጠቕላሊ ሓለቓ ኣባ ሶዛ እውን ሓጐሶም ገሊጾም፡ ኣባ ጉወረሮ ዝተሃብዎም ሓድሽ ሓላፍነት ፈጺሞም ናይ ኣገግሎት ዘመኖም ኣብቂዖም ናብ ማሕበሮም ተመሊሶም ከገልግሉ መታን ማዕርገ ጵጵስና ከየስዕበሎም ዝብል ስምምዕ ምስ ቅዱስ ኣቦና ከምዝገበሩ እውን ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ሓቢሩ፡ ኣባ ጉወረሮ ዝተወሃቦም ሓድሽ ሓላፍነት ኣብ ወርሒ ጥሪ 2020 ዓ.ም. ብወግዒ ክጅምሩ ምዃኖም ኣፍሊጡ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ሂማን ራይትስ ዎች ሎሚ ረቡዕ ኣብዘውጽኦ ዓመታዊ ጸብጻብ መንግስታት ምብራቕ ኣፍሪካ ኣብ ናይ 2015 ዓ.ም.ፈ ኣብ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ምምሕያሽ ኣየርአያን ዝበለ ኮይኑ ኣብ ከም ብሩንዲ ዝኣመሰላ ገለ ሃገራት ድማ እቲ ኩነታት ኣዚዩ እናሓመቐ ከይዱ’ሎ ይብል።
እዚ ናይ 2016 ጸብጻብ ሂማን ራይትስ ዎች ምስ ምርጫ ብዝተኣሳሰረ ኣብ ኢትዮጵያ፣ብሩንዲን ኡጋንዳን ናይ ምዝራብ፣ናይ ምትእክካብን ካልኦት መሰላትን ተደሪቶም ኢሉ’ሎ።
ከም ኣብ ካልኦት ክፋላት ዓለም ኣብ ኣፍሪካ እውን ንኣተሓሕዛ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት መሰረታዊ ጸገማት ድኽነት፣ዝለዓለ ምውሳኽ ብዝሒ ህዝቢ፣ሸቕሊ ኣልቦነት፣ወዘተ ምዃኖም ኣብ ሂማን ራይስ ዎች ዳይረክተር ፕሮግራም ኣፍሪካ ኣቶ ዳንኤል በቀለ ዝሓበሩ ክኾኑ ከለው ይኹን እምበር ኣብ ኣፍሪካ ክልተ ዘተሓሳስቡ ጉዳያት እውን ኣለው ኢሎም።
ኣብ ኣፍሪካ ብጥሩፋት ጉጅለታት ግብረ-ሽበራ ዝፍጸሙ መጥቓዕትታትን ኣብ መንጎ ዕጡቓት ሓይልታት ዝካየድ ግጭት እናወሰኸ ብምኻዱ ዝፍጸሙ ምጥሓሳት ሰብኣዊ መሰላት እዮም ኢሎም።ንሰላማዊያን ሰባት ዒላማ ዝገብሩ መጥቓዕትታት ግብረ-ሽበራ ብዙሓት ሰላማዊያን ሰባት ከምዝቐትሉን ንብረት ከምዘዓነወን ኣቶ ዳንኤል ወሲኾም ሓቢሮም። ኣቶ ዳንኤል መንግስታት ንናይ ጸጥታ ስግኣት ይወስድዎ ብዘለው ስጉምቲ ንሰብኣዊ መሰላት ዝጥሕስ ምዃኑ እውን ካልእ ምኽንያት እዩ ኢሎም።
ኣቶ ዳንኤል ብምቅጻል ‘ኣብ ኢትዮጵያ ዝተሓሳስብ ኮይኑ ቀጺሉ ዘሎ ብፍላይ ዴሞክራሲያውን ፖለቲካውን ሃውህው ዝጸበበ ምዃኑ እዩ።ሰባት ሓሳቦም ብነጻነት ናይ ምግላጽ መሰሎም ዝጥቀምሉ ዕድል ኣዚዩ ዝጸበበ ወይ ዕጽው እናኾነ ምምጽኡ እቲ ዝዓበየ ዝተሓሳስብ ጉዳይ እዩ።ምስዚ ዝተኣሳሰረ ዝፍጸሙ ማእሰርቲ፣ምክልባትን ካልኦትን ይውስኽ እዩ ዘሎ’ ኢሎም።
ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ኣዚዩ ዝኸፍአን ዘተሓስስብን ኮይኑ ቀጺሉ’ሎ ዝበሉ ኣቶ ዳንኤል ከምዚ ክብሉ ወሲኾም ሓቢሮም።
‘ናይ ኤርትራ ኩነታት ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ምናልባሽ ኣብ ኣፍሪካ ኣዚዩ ዝተሓሳስብን ዝኸፍአን ካብ ዝብሃሉ ናይ መሰል ሽግራት እናኾነ እዩ መጺኡ።ብፍላይ ድማ ኣብ ሰብኣዊ መሰላትን ብግዲ ብዝውሃብ ወታደራዊ ኣገልግሎትን ካብ ኤርትራ ይስደዱ ዘለው መንእሰያት ቁጽሪን ክስደዱ ዘገደዶም ስቅያትን ብዓለምለኸ ደረጃ ኣዚዩ ዝተሓሳስብ ኣጀንዳ ኮይኑ’ሎ። ‘
እቲ ናይ ሂማን ራይትስ ዎች መግለጺ ብተወሳኺ መንግስቲ ኬንያ ሓይልታት ጸጥታ ከበድቲ ገበናት ዋላ እንተተፈጸሙ እውን ኣይሓቶምን፣ኣብ ደቡብ ሱዳን ድማ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊያን ሰባት ዘስካሕክሕ መግሃስቲ ተፈጺሞም ኣለው።ኣብቲ ዞባ ንዝፍጸሙ ከበድቲ ምጥሓስ ሰብኣዊ መሰላት መንግስታት መርሚሮም ተሓተቲ ናብ ፍርዲ ኣየቕርቡን ይብል።
ኣሉታዊ ዝንባለታት እንተነበሩ እውን ኣወንታዊ ዝንባለታት ከምዝነበሩ ኣብ ኣፍሪካ ኣብ ምዕባለ መሰረተ ልምዓት፣ኣብ ቁጠባ ኣብ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ኣብ ኣገልግሎት ጥዕና ብርክት ዝበሉ ማሕበራውን ቁጠባዊ መሰላት ግብራዊ ንምግባር ኣብ ኢትዮጵያ ሓዊሱ ኣብ ካልኦት ሃገራት ኣፍሪካ ብዙሕ ምንቅስቓስን ምዕባለን ተራኢዩ’ሎ ኢሎም።
ሂማን ራይትስ ዎች ንኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ልዕሊ 90 ሃገራት ዝገልጽ 659 ገጽ ዝሓዘ ሪፖርት ኣውጺኡ’ሎ።
ኣብዚ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዝመደብሩ ፍሪደም ሃውስ ዝተባሃለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ንኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ሃገራት ዓለም ብዝምልከት ካልእ ጸብጻብ ምውጹኡ ክፍለጥ ተካኢሉ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ዝመጽእ መስከረም ክፍጠር ንዝኽእል ክፍተት ንምምላእ ንቤት ምኽሪ ፌደረሽን ሞያዊ ሓሳብ ዘቕርብን ንጉዳያት ሕገ መንግስቲ ዘጻርይን ጉባኤ ስራሑ ጀሚሩ።እቲ ጉባኤ ሰብ ሞያ ሕገ መንግስትን ኣብ ምርቃቕ ሕገ መንግስቲ ናይ ዝተሳተፉን ሰባት ርእይቶታትን ይቕበል ኣሎ።
ኣብ ኢትዮጵያ ድሕሪ ዝቕፅል መስከረም ክፍጠር ንዝኽእል ክፍተት ሕገመንግስታዊ ትርጉም ንምሃብ ናብ ቤት ምኽሪ ፌደረሽን ተመሪሑ ኣሎ።ትርጉም ዝተሓተተሎም ዓንቀፃት ብሓደ ወገን በብሓሙሽተ ዓመት ምርጫ ክካየድ ከምዘለዎ ዝገልፅን በቲ ኻልእ ድማ ኵናትን ናይ ህዝቢ ጥዕና ኣብ ሓደጋ ዘውድቕን ኩነታት ከጋጥም ከሎ ኣብስልጣን ዘሎ መንግስቲ ናይ ህጽጹ እዋን ኣዋጅ ክእውጅ ከምዝኽእል ዝገልፁ እዮም።
ድሮ እውን ንቤት ምኽሪ ፌደረሽን ሞያዊ ሓሳብ ዘቕርብ ጉባኤ መፃረይ ሕገ መንግስታዊ ጉዳያት ስራሕ ጀሚሩ ኣሎ።እቲ ጉባኤ ሰብ ሞያ ሕገ መንግስትን ኣብ ከይዲ ምርቃቕ ናይ ዝተሳተፉ ውልቀሰባትን ርእይቶታትን ንኽልተ መዓልታት ተቐቢሉ ኣሎ።
ሓደ ኣባል ኣርቃቒ ኮሚሽን ሕገ መንግስቲ ዝነበሩ ኣምባሳደር ታየ ህዝቀስላሴ ድሕሪ መስከረም ንኢትዮጵያ ዝመርሕ መን እዩ ዝብል ነቲ ሕገ ብምትርጓም እዩ ዝርከብ ኢሎም ኣለው።
ምሁር ሕግን ፖለቲካንፕሮፌሰር ኣለማየሁ ገብረማሪያም ካብ ኣሜሪካ ንሕገ መንግስቲ ብምትርጓም መፍትሒ ምሃብ ልሙድ ኣሰራርሓ እዩ ኢሎም።


text:
ብ ተስፋ ኒውስ፡
ብመንግስቲ ኤርትራ እንዳተኸፈሎም ስለያዊ ስርሓት ነነዊሕ እዋን ፈጺሞም ናይ ዝተባህሉን፡ ጉዳዮም ኣብ ዕጹው ቤት ፍርዲ ክርአ ናይ ዝጸንሐ 5ተ ማእከሎትን ታሕተዎትን ወተሃደራዊ ኣባላት ኢትዮጲያ፡ ድሕሪ ምእሳር ዋና ጸሓፊ ናይ ግንቦት 7ተ ውድብ ዝነበረ ኣቶ ኣንዳርጋቸው ጽጌ፡ ብትእዛዝ መንግስቲ ጠጠው ክብል ከምዝተወሰነ፡ ኢሳት ንዝረኸቦ ሚስጥራዊ ሰነድ ምርኩዝ ብምግባር ትማሊ ኣብ ዘውጾ ሓበሬታ ገሊጹ።
እዚ ድሕሪ ስነስርዓት ቀብሪ ቀዳማይ ሚኒስተር ነበር ኣቶ መለስ ዜናዊ፡ ክልተ መዓልታት ድሒሩ ዝጀመረ መስርሕ ፍርዲ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ምስ ምትሓዝ ኣንዳርጋቸው ደው ክብል ዝተወሰነ፡ ነቲ ኣጋጣሚ ተጠቒምካ፡ ነቲ ንኤርትራ ንምኹናንን፡ ኣብ ምልክት ሕቶ ኣትዮም ንዝጸንሑ ኣባላት ተቓወምቲ ንምውንጃልን፡ ምስኡ ተታሓሒዙ ኣብዚ እዋን`ዚ ዝዳሎ ዘሎ ሰነዳትን ናይ ፊልም ዶኪመንተሪን ከም ጭብጢ ንኽቀርብ ተደልዩ ከምዝኾነን እቲ ምንጪ ይጠቕስ። Continue reading ስለያዊ መርበብ ኤርትራ፡ ኣብ ልዕሊ ወተሃደራዊ ኣዘዝቲ ኢትዮጲያ ጽልዋ ይፈጥር ከምዘሎ ሰበ ስልጣን ኢትዮጲያ ተኣሚኖም


text:
ደቡብ ኣፍሪካዊያን ሃገሮም ፈላማይ ምሉእ ዴሞክራሲያዊ ምርጫ ዘካየደትሉን ኔልሰን ማንዴላ ፕሬዝዳንት ኮይኖም ዝተመረፅሉን መበል 21 ዓመት ሎማዕንቲ ሰኒ ኣኽቢሮም።ኣብ ደቡብ ኣፍሪካ ናይ ፅልኢ ህውከት፣ሸቕሊ ኣልቦነ ብምኽንያት ሕፅረት መሰረታዊ ድልየታት ተቓውሞ ኣብዝሓየለሉን እዋን እዩ እቲ ብዓል ዝኸበር ዘሎ።ኣብዚ ናይ ነፃነት ዕለት መደረ ዘስምዑ ፕሬዝዳንት ጃኮብ ዙማ ኣብ ህዝቢ ኣሎ ንዝበልዎ ኩራ እውን ኮኒኖም።:
ሎማዕንቲ ሰኒ ዝተኸብረ ብዓል ነፃነት ደቡብ ኣፍሪካ ብደርፊ፣ሳዕስዒትን ፖለቲካዊ መዝሙርን ዝተዓብለለ ነይሩ።ኣሽሓት ኣብ ዝተፈላለዩ ክፍላት እታ ሃገር ብምትእኽኻብ ንናይታ ሃገር ናይ 21 ዓመታት ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ከሞጉሱ ውዒሎም ኣለው።
ናይ ደቡብ ኣፍሪካ ፕሬዝዳንት ጃኮብ ዙማ ኣብ ፕሪቶሪያ ኣብዝርከብ ቤተ መንግስቲ Union Buildings ንዝተኣከቡ ኣሽሓት ኣብዘስምዕዎ መደረ መንግስቶም ንሚሊዮናት ዜጋታት ማይ፣ትምህርትን ክንክን ጥዕናን ኣቕሪቡ እዩ ኢሎም።
ዝበዝሕ መደርኦም ንህይወት ሸውዓተ ሰባት ዘጥፍአን ንኣሽሓት ወፃእተኛታት ዘመዛበልን ኣብ ቀረባ ንዝተፈፀመ ናይ ፅልኢት ህውከት ብምኹናን እዩ።
ፕሬዝዳንት ዙማ ሃገራት ነቲ ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ንደቡብ ኣፍሪካ ኣብ ክንዲ ምንቃፍ ዜጋታተን ንምንታይ ኣብ ሃገሮም ዘይነብሩ ዘለው ኢለን ክሓታ ኣለወን ክብሉ ነቒፎም።
ኣብ ዘለውና ናይ ባዕልትና ፀገማት ኣሓት ሃገራት እውን እናወሰኻሉ እየን ዝበሉ ንስሞም ብምስዓብ ‘’ዜጋትታ ንምንታይ እዮም ኣብ ሃገሮም ዘይነብሩ ዘለው?ኩሉ ንደቡብ ኣፍሪካ ይነቅፍ ኣሎ፤ግን እዞም ስደተኛታት እዚኦም ናብ ደቡብ ኣፍሪካ ክመፁ ዘገድዶም ዘሎ እንታይ እዩ?’’ኢሎም ይሓቱ።
ኣብ ጉዳያት ገበናትን ትሑት ቀረብ ኣገልግሎትን ንዝቐረቡ ተቓውሞታት ፕሬዝዳንት ዙማ ህዝቢ ደቡብ ኣፍሪካዊ ኮራዪ እዩ ኢሎም ብምግላፅ ካብ ናይታ ሃገር ዝሓለፈ ጭቆና ዝተፈጥረ ቁጠዐ ንምሕዋይ ሓገዝ ክሓቱ ኣለዎም ኢሎም።
ኣብ ሕብረተሰብና ብዙሕ ቁጥዐ ኣሎ።ስነ-ኣእሙራዊ መድሓኒት የድለና።ኣብቲ ተራ ህዝቢ ጥራሕ ኣይኮነን፤ዋላ ኣብ ውሽጢ ፓርላማ እውን ሓሚምና ኢና ዘለና፤ክንፍወስ ኣለና እውን ኢሎም ብምውሳኽ።
ብዙሓት ደቡብ ኣፍሪካዊያን ጠንቂ ተቓውሞታት ካሊእ እዩ ይብሉ።ኣብ ዝኽሪ ናይ ነፃነት በዓል ዝተሳተፉ ብዙሓት እታ ሃገር ካብ ዘመዝገበቶ ቁጠባዊ ዕብየት ኣብ ክንዲ ተረባሕቲ ንኸውን ተረሲዒና፤ብዝዓበየ ዝጥቀሙ ዘለው ፖለቲካዊ ልሂቃን እዮም ይብሉ።
ናይታ ሃገር መጠን ሸቕሊ ኣልቦነት 24 ሚእታዊ እንተኸውን ካብ 54 ሚሊዮን ህዝቢ ደቡብ ኣፍሪካ ልዕሊ 10 ሚሊዮን ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ይነብር።
ክፍሊት ትምህርቲ እውን እናንሃረ ይኸይድ ኣሎ።ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ካብ ዝነበረ ብትሽዓተ ሚእታዊ ወሲኹ’ሎ። ፖለቲከኛታት ንዞም ፈተናታት እዚኦም ፍታሕ እንተድኣ ዘይሂቦምሉ ዜጋታት ናብ ህውከት ክኣትው እዮም ይብል 28 ዓመት ዝዕድሚኡ ሶሊ ማቩሶ።
ፕሬዝዳንት ጃኮብ ዙማ መንግስቶም ኣብ መናእሰይን ድኻታትን ደቡብ ኣፍሪካዊያን ዘሎ ስምዒት ምቑራፅ ተስፋን ምፅባብ ዓቕሊን ንኸብቅዕ ኣበርቲዑ ከምዝሰርሕ ቃል ኣትዮም ኣለው።


text:
20 ሰነ መዓልቲ ስማእታት፡ ኣብ ከተማ ከለን ብኽብ ዝበለ ድምቀት ተዘኪራ ውዒላ
ስነ-ስርዓት በዓል ብዝኽሪ ሰምእታትዩ ተፈሊሙ፡ ምብራህ ሽምዓ’ውን ስዒቡ ፡
ቀጺሉ ኣሰናዳኢት ኮሚተ ኣብ መደሪኡ ፡ እዛ ማዓልቲ እዚኣ፦
- ሓንቲ ካብተን ክቡራት ታሪኻዊት ዕለታት ኣብ ዓመት ኮይና፡ ንህላወና ክዉን ዝገበረት ፍልይቲ ወርቃዊት ዕለትን፡ ንኹሉ ኤርታራዊ ኣታሓቓቒፋ ሓድነትና ነረጋግጸላ፡ በዚ ክኣ ህያውነት ስማእታትና እንምስክረላ፡
- ንኹሉ መሰናኽላት ባዕዳውያን ገዛእቲ ንዝክረላን ንኩሉ ብድሆታትና ዝተኸፈለ መስዋእቲ ዘኪርና ቃልስና ንሰላም ነበረትዓሉ ህሞት፡
- ስቕታ ዓለም ብፍላይ ውዱብ ሕቡራት ሃገራት ዝተጻወቶ ተራ ኣብ ታሪኽና ንኸይድገም ድምጽና ነቃልሐሉ መዓልቲ ኢያ፡ እዚውን ንውሳኔ ኮምሽን ዶብ ብዘይ ዕጻይ ምጻጻይ ወያነ ከተግብሮ ዓው ኢልና ክንምክት ሓይሊ ትኾነና ፍልይቲ ዕለት፡
- ሽግር ውሽጣዊ ኩነታት ሃገርና ባዕልና ኤርትራውያን ክንፈትሓላ ትድርኸና ፡
- ደወል ዲሞክራሲን ፍትሕን፡ ኣንጻር ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን ንቃጨለላን፡ ነቶም ብዘይ ፍርዲ ንዓመታት ሃለዋቶም ዘይተፈለጠ ጀጋኑ ብጾት ንዝክረላ፡
- ቅዋማዊ መንግስቲ ንምትካል፡ ሕድሪ’ና ነሐድሰሉ ክብርቲ ዕለት ብምባል ሰፊሕ ትርጉም እዛ ዕለት ተዋሂቡ፡
መድረኽ ንማሕበረ-ሰብ ከለንን ከባቢኣን ኢዩ ቀጺሉ ተዋሂቡ፡ ንሳቶም ንኽብሪ እዛ ዕለት ብምግላጽ፡ ሚስጢር ዓወትና ሓድነትና ምዃኑ ብምርዳእ፡ ንጥርናፈ ኤርትራዊ ኣበርቲዓ ከምትሰርሕ፡ እዛ ዕለት ተደራቢ ሓላፍነት ከምትህቦም ኣብሪሆም።
ቀጺሉ ታሪኽ ጸላም-ሰንበት በቶም ዝወዓሉ ብሰፊሕ ተዘንትዩ፡ ክብሪ እዛ ዕለት ንዘልኣለም ህያውነት ክትለብስን፡ ተግባር ዝተሓወሶ ክትከውን ሓላፍነት ኩሉ ኤርትራዊ ምኻኑ ኣዘኻኺሮም።
ሓደ ሓው ኣብቲ ኣጋጣሚ እዚኣ ዕለት እዚኣ ኣብዚ ቦታ’ዚ ታሪኻዊት ዕለት ኢያ፡ ንኹሉ ኤርትራዊ ብዘይ ናይ ሃይማኖት ወይ ናይ ፖለቲካ ኣፈላላይ ዘሳተፈት ብምዃና፡ ብተወሳኺ ኣብ ቃልዕ ወጺእና ንህዝቢ ጀርመን ብፍላይ ንህዝቢ ከለን ክብሪ ህዝብና ብዋጋ ሰማእታትና ምኻኑ ዝተረጋገጸሉ ዕለት ብምዃና ፍሉይ ይገብራ። እዞም ሓደሽቲ መንእሰያት፡ እዚ ኹሉ ሳህራን ባሕሪን ተሳጊሮም መጺኦም፡ ከምዚ ኢሎም ክጥርኑፉናን ብሓባር ንትግባረ ሕድሪ ሰምእታት ቅድሚት ጠጠው ኢሎም ክትርኢ፡ ሞራልካ ክብ ኣቢሉ ከምቲ ንወራራት ወያነ ዘምከትዎ፡ ኣብ ምትካል ፍታሓውን ፡ ዲሞክራሲያዊ መንግስቲውን ዝላዓለ እጃም ከምዘለዎም እንሆ ህያው ምስክር ኢዩ ቢሎም።
ቀጺሉ ጊዘ ሓርነታዊ ቃልሲ እጃሞም ዘበርከቱ ንዝተኸፈለ መስዋእቲ ንምዝንታው ፡ ነየናይ ጠቒስና ነየናይ ክንሓድግ ብምባል፡ ንፉልያት እዋናት ብምትራኽ፡ ኣብ ናይ ሓሳብ ባሕሪ ኣጥሓሉና ።
መንእሰያት ብወገኖም፡ ኣብ ዝተፈላለየ ወራራት ወያነ ዘሕለፍዎን፡ ዝተፈለይዎም ብጾቶም ዘኪሮም፡፡ ዕላላቶም ኣብ ግንባራትን፡ ቤት ማእሰርትታት ህግደፍን፡ ኣብ ሳህራን ባሕርን፡ ኣብ ዝተፈላለየ መዕቆቢ ስደተኛታት፡ ህይወቶም ዘሕልፉ ዘለዉ መንእሰያት ብምዝካር ዓሚቕ ታሪኽ ተዘንትዩ፡፡
“ህላወኻ ዘጠራጥር፡ እጃምካ ከምቲ ዝድለ ከተበርክተሉ ዘይትኽእል ህሞት ብምኻኑ ናይ ሕልና ወቐሳ ይስማዓና’ሎ” ብምባል ሓደ ዓቢ ኣቦ ካብቲ ዝጸናሕናዮ ትዝታ ኣበራበሩና ፡ “ዓቢ ናይ ሕልና ወቐሳ”… ደገሙ…
ኣብ መወዳእታ እቶም ኣቦ ብምቕጻል፡ ነዚ ተውሂቡና ዘሎ ሕድሪ፡ ወዓል ሕደር ዘየድልዮ ናይ ጽባሕ ተሓተቲ ምዃና ፈሊጥና፡ እጅገና ሰብሲብና ንሽግራት ህዝብና ኣብ ምፍታሕ፡ ኣበርክቶና ክብ ከነብል ጸዊዖም።
ሰማእታትና ወትሩ ይዘከሩ!
ኣዳላዊት ኮሚተ
ካብቶም ዝቐረቡ ፖስተራት
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1116


text:
እቲ ጉባኤ ሃይማኖታዊ ትካላት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣዳራሽ ሕቡራት መንግስታት ሎሚ ሶሉስ'ዩ ተጀሚሩ።
ካብ ህዝቢ ኢትዮጵያ ን97 ሚእታዊት ዝውክሉ ተወከልቲ ሸውዓተ ቀንዲ ሃይማኖታት ኢትዮጵያ ዝተሳተፍሉ ናይ ኢትዮጵያ ጉባኤ ሃይማኖታዊ ትካላት ኣብታ ሃገር ንኣዋርሕ ዝቀጸለ ዘይምርግጋእ ደው ንምባል ክሰርሕ ከምዝፀንሐ ይገልፅ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ እቲ ኩነታት ምርግጉኡን ናብ ንቡር ሰላም ይምለስ ከምዘሎን ኣብ ምግላፅ ይርከብ።ትካል ሃይማኖታዊ ትካላት ኣብዚ ናይ ሎሚ ጉባኤ ቀንዲ ሸቶኡ ዕርቀ ሰላም ምርግጋፅ ክኸውን ኣለዎ ይብል።
ላዕለዋይ ሓላዊ እቲ ጉባኤ ሊቀጳጳስ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ኢትዮጵያ ብፁእ ኣቡነ ማቲያስ ሕውነታዊ ልዝብ ምክያድ ከምዘድሊ ገሊጾም ከምዚ ኢሎም።
“መንግስቲ ብዘቐመጦ ሕጋዊ ኣሰራርሓ እቲ ፀገም ንግዚኡ ዝሃድአ እንተመሰለ እውን ኩሉ ቅሬትኡ ብምሕዳግ ናብ ፍፁማዊ ምርድዳእ ክበፅሕ፣ትሕጃ ዘለዎም ወገናት ብዝሰኸነን ብሕውነታዊ መንፈስን ብምልዛብ፣ከምዚ ዝበለ ንሓድነት ሃገር ዝፈታተን ጎዳኢ ተግባር ንከይድገም ብሃገራዊን ሕውነታውን መንፈስ ዝፈትሕሉ፣ ንሓዋሩ እውን ዜጋታት ከይፅገሙን ከይጉድኡን ስራሓት ዕርቀ ሰላም ክስራሕ ኣለዎ። “
ኣብቲ ጉባኤ ናይ ኢትዮጵያ ወንጌላዊት መካነ እየሱስ ቤተ ክርስቲያን ፕሬዝዳንት ቀሺ ዋቅ ስዩም ኢዶሳ ተመሳሳሊ መልእኽቲ ኣሕሊፎም ኣለው።
ፕሬዝዳንት ጠቕላሊ ጉዳያት ሃይማኖት እስልምና ኢትዮጵያ ሸኽ ማሕሙድ ኣሚን ጀማል እውን ኣብ ማሕበራዊ ርክብ ደቂ ሰባት ናይ ሓሳብ ኣፈላላያትን ናይ ሓሳብ ግጭታትን ትፅቢት ዝግበረሉን ተፈጥሮኣዊ ምዃኑ ብምግላፅ እቲ ኣገዳሲ ጉዳይ ግን እቲ ኣፈላላይን ግጭትን ከመይ ክፍታሕ ኣለዎ ዝብል እዩ ኢሎም።ብልዝብ፣ብዝሰኸ፣ብስልጡኑን ኣገባብ ክፍታሕ ኣለዎ ኢሎም።
ጋሻ እቲ ጉባኤ ዝኾኑ ሚኒስትር ጉዳያት ፌደራልን ናይ እንስሳት ኣርባሕትን ኣቶ ካሳ ተኽለብርሃን ብዘርኢ፣ ብሃይማኖትን፣ ብሰንኪ ሰናይ ምሕደራን ግጭት ከይልዓል ብሰላማዊ፣ ብባህላዊን፣ ሃይማኖታውን ብፖለቲካውን መንገድታት ዕርቂ ብምርግጋፅ እቲ ህዝቢ ናብ ሓደ ብምምፃእ ንህንፀት ሃገር ክሰርሑ ምግባር ዝብል ናይቶም ሃይማኖታዊ መራሕቲ ሓሳብ ትኽክለኛን ግብኡን እዩ ኢሎም።
ኣብቲ ጉባኤ ካብ ኩሎም ሃይማኖታትን መላእ ሃገርን ዝመፁ ልዕሊ 400 ተሳተፍቲ ከምዝርከቡ እውን ተፈሊጡ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ ኣብ መቐለን ከባቢኡን ዝፈጸሞ ደብዳብ ነፈርቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ዝነበሩ ሮኬታትን ከበድቲ ኣጽዋርን ምሉእ ንምሉእ ምዕናው ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ኣፍሊጦም።
ኣብቲ ቦታ ዝነበሩ ሮኬታት ክሳብ 300 ኪሎ ሜትሮ ክውንጨፉ ዝክእሉ ምንባሮም'ውን ተሓቢሩ'ሎ።
እቲ ትማሊን ሎሚ ዝተኻየደ ደብዳብ ነፈርቲ ከምዝቅጽል ዝሓበሩ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ እቲ መጥቓዕቲ መዓስ ደው ከምዝብል: "ጽፍሪ ዝነቀሉ: ሰብ ዝቐተሉ: ሃብቲ ዝዘረፉ ገበነኛታት ናብ ሕጊ ምስ ቐረቡ ሽዑ ደው ክብል'ዩ" ክብሉ ገሊጾም።
ብዛዕባ እቶም ናይ ልዝብን ዕርቂ ሓሳብን ዘልዕሉ ወገናት ተሓቲቶም ክምልሱ ከለው ነቲ ሓሳብ ከምዘይቅበልዎ'ውን ሓቢሮም ኣለው።
እቲ ወታሃደራዊ ስጉምቲ ደው ዝብል ገበነኛታት ናብ ሕጊ ክቐርቡ ከለው ጥራይ'ዮም ኢሎም።
ቀ/ሚ ኣብይ ቀጺሎም ሰላማዊያን ሰባት ካብቲ መጥቓዕቲ ዝካየደሉ ቦታ ክርሕቑ'ውን ኣተሓሳሲቦም ኣለው።


text:
ዓለም-ለኸ ማሕበረሰብ ኣብ ትሕቲ ናይ ህወሓትን ዓለም-ለኸ ሚድያ ናይ ፕሮፓጋንዳ ወፍሪን ይወድቕ ኣሎ ክብል መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣተሓሳሲቡ።
ማሕበረ-ሰብ ዓለም ብግጉይን ኣብ መሬት ንዘሎ ሓቂ ብዘየንጸባርቑ ጸብጻባትን ኣዕለቕሊቑ`ሎ ዝበለ መግለጺ ሚንስትሪ ወጻኢ ኢትዮጵያ፡ እቶም መራኸቢ ብዙሃን ንመንግስቲ ንምውንጃል ዝገብርዎ ጸደፍደፍ ድማ ህወሓት ኣብ ማይካድራ ዝፈጸሞን ብዝተወደበ ደረጃ ዝደገፎን ቅትለታት ንምሽፋን`ውን ዘጠቓለለ`ዩ ኢሉ`ሎ።
ኣተሓሒዙ ደገፍቲ ህወሓት ዝኾኑ ዓለም-ለኸ ሚድያታት፡ ህወሓት ንዳርጋ 30 ዓመታት ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያውያን ዝፈጸሞም ብቓላት ንምግላጽ ዘጸግሙ ገበናት ኮነ ኢሎም ክሸፋፍኑ ይፍትኑ`ለዉ ይብል።
ንሲቪላት ከም መከላኸሊ ድፋዕ ንመንበሪ ገዛውቶም ድማ ከም መሕብኢ ንምጥቃም ድሕር ምስ ዘይብል ጉጅለ ዝግበር ውግእ፡ ዘይተደለየ ኩነታት ከስዕብ ከምዝኽእል ደጋጊምና ተዛሪብና ኢና ዝብል መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ብሞት ሰለማውያን ሰባት ዓሚቕ ሓዘን ከምዝስምዖ ገሊጹ`ሎ።
ተፈጺሞም ዝተባህሉ ጥሕሰታት ሰብኣዊ መሰላት ብሓባር ንኽምርመሩ ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ እዋን ኣብ መንጎ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያን ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ሰብኣዊ መሰላትን ዝተበጽሐ ስምምዕ`ውን መንግስቲ ብዕቱም ዝጥምቶ ምዃኑ ምስክር`ዩ ኢሉ።
ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ናይ ህወሓት ጸገም ናይቲ ገበን ፈላሚ ምዃኑ ጥራይ ዘይኮነስ ነቲ ሓቂ ኣጣሚሙ ብምቕራብ ብሓሶት ብዝተቐነባበሩ ምስልታት ናይ ፈጠራ ዜናታት ብምብታን ንዓለም ምድንጋሩ ቀጺሉ`ሎ ይብል ። እቲ መግለጺ እቲ ዘሕዝን ግን ዓለም-ለኸ ሚድያታት፡ ናይቲ ጉጅለ በደል ዘይተረድኦም መሲሎም
ነዞም ብህወሓት ዝቐርቡ መረዳእታታት ንጸብጻቦም ምጥቃም ምቕጻሎም`ዩ ይብል።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ስለዚ እዚ ጸብጻባት`ዚ ነቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ጭብጢ መሰረት ክኸውን ኣይክእልን`ዩ ኢሉ`ሎ ። ኣስዒቡ ብሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ዝወጸ ሓዲሽ መግለጺ እኳ ደኣስ ነቲ ሓላፍነት ዘይስምዖ ጉጅለ ህወሓት ተሓታቲ ምግባር ምተገብአ ኢሉ ።


text:
ናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር ሰብኣዊ ፍጥረት ኣብ ከቢድ ስግኣትን ኣብ ናይ ሕይወት ፍጻሜ እውን ይሃሉ ወትሩ ክንክን ክረክብን፥ ንዝሓመመ ሰብ እተቕርቦ ኣገልግሎት ክንክን ጥዕና ኣብ ሕክምናውን ስነ ኣእምሮኣውን ኣንፊ ከወርድ የብሉን”፥ ምኽንያቱ “ንምሉእ ሰብ ናብ ምክንኻን” ተግባር እዩ ክሰፍሕ ዘለዎ፥ እዚ ሓሳብ’ዚ ኣብቲ ዕለት 22 መስከረም 2020 ዓ.ም. ወግዓዊ ዝኾነ ሰነድ ይቃላሕ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ቅድስቲ መንበር ሰብኣዊ ፍጥረት ኣብ ከቢድ ኣስጋኢ ኩነት ጥዕና ምስ ዝርከብ ዝወሃቦ ክንክን ጥዕና ኵለንተናዊ - ምሉእ ክኸውን ኣለዎ ዝብል ሓድሽ ርእየት ተበስር፡ እዚ ሓሳብ’ዚ ነቲ ብዓለም ሓቆፍ ደረጃ ናብ ስቓይ ዘይብሉ ሞት ከም ፍቑድ ናብ ዝብል ኪደት ዘዘንብል ብዝመስል ሕጊ ንዝጽለው ዘሎ ማሕበረሰብ ኣገዳሲ መልሲ ንምሃብ ዝሃቀነ ከምዝኾነ እቲ ሰነድ ወግዓዊ ንምግባር ዕለት 22 መስከረም 2020 ዓ.ም. ኣብ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ናይ ጉባኤ ኣዳራሽ ኣብ ዝተወሃበ ጋዜጣዊ መግለጺ ተረኺቦም ሰፊሕ መብርሂ ዝሃቡ ናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር ህየንተ ብጹዕ ካርዲናል ልዊስ ፍራንሲስኮ ላዳሪያ ፈረር ክኾኑ እንክለዉ፡ እቲ Samarinatus bonus - ሕያዋይ ሳምራዊ ዝብል ሰነድ ክርስቲያናዊ ምስክርነት “ኣብቲ ሕይወት ብጓሓፋይ (ከም ውዳቕ) ባህሊ ኣብ ዝጽለወሉ ዘሎ እውን እንተኾነ ተስፋ ወትሩ ክኡል ምዃኑ ዝገልጽ እዩ ኢሎም። ከምቲ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ - እቲ ናይ ሰብኣዊ ሕይወት ክብርን ናይ ስነ ሕክምና ጸዋዕታን ኣብ ግጥም ኣብ ዘለሉ እዋን - “ኩላትና ግልጺ ዝኾነ ኣስተዋጽኦ ንኸነወፍይ ዝተጸዋዕና ኢና” ኢሎም።
ስቓይን ተስፋን ምስክርነትን
ኣብቲ ዝተወሃበ ጋዜጣዊ መግለጺ፥ ናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር ዋና ጸሓፊ ብጹዕ ኣቡነ ጃኮሞ ሞራንዲ፥ “ስቓይ ብባህርይኡ ተጸዋሪ ዝኸውን ኣብቲ ነቕ ዘይብል ተኣማኒ ተስፋ ኣብ እትህልወሉ እዩ” ቢሎም “ትሑት ግና ርጉጽ ዝኾነ ብተኣማኒ ተስፋ ኣብቲ ከቢድ ፈተና ኣብ ኣንብሎ ስቓይን ሞትን ዘሰንየናን ዘኽእለናን ቅርበት እግዚኣብሔር ኣብ ሕይወትና ዝምስክር እዩ” ኢሎም።
ሰብ ምስ ኵለንተና ዘማእክል
ናይ ዓለማውያን ምእመናንን ስድራ ቤትን ሕይወት ዝሓልይ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ዋና ጸሓፊት ፕሮፈሰር ጋብሪኤላ ጋቢኖ እውን ኣብ ዘስመዐኦ መደረ፥ እቲ ሰነድ ብሰለስተ ማእዝን የቕርብኦ፥ ብቐዳምነት ሰብኣዊ ኩነትን “ተኣፋፍነት ነፍሲ ወክፍ ሰብን”፡ ክንክን፥ “ክንክን ጥዕን ኣብ ስነ ሕክምናውን ስነ ኣእምሮኣውን ኣንፊ ከተጉድሎ ኣይግባእን” ስለዚህ ናብ ሰብኣዊ ኵለንተናውነት ክሰፍሕ ከምዘለዎ ዘብርህን፡ ብካልኣይ ደረጃ፥ ነቲ ክንክን ዘድልዮ ምክንኻን፡ እዚ ኸኣ ማህበራዊ ምትሕብባር ዝብል ስነ ምግባራዊ ሕቶ ጥራሕ ግምት ዝሃበ ዘይኮነ ካብኡ ንላዕሊ “ሕጋዊ ግድነት እውን እዩ”፡ ሳልሳይ ደረጃ፥ “ናይ ነፍሲወከፍ ሰብ ኣብ ዝኾነ ይኹን ናይ ህይወት ኩነትን ናይ ህልውና ስግኣትን ይረኸበ ክቡር” ምዃኑ ዘረጋግጽ እዩ ኢለን።
ሕሙማንን ነቶም ዝኸናኸንዎም ምክንኻን
ናይ ጳጳሳዊ ናይ ስነ ሕይወት ተቕዋም ፈጻሚ ኣካል ኣባል ፕሮፈሰር ኣድሪያኖ ፐሲኖ እውን ብወገኖም፥ እቲ ሕያዋይ ሳምራዊ ዘርእስቱ ሰነድ ዝድህስሶም ጸገማት ኣማእኪሎም፥ ነዚ ኸኣ ምስ እዋናዊ ስነ ሰብእ ኣተሓሒዞም፡ ኣብዚ ብቐሊሉ ኣክንዲ ኣብ ሰብ ኣብ ስነ ምርምርን ዕደ ጥበብን ምሉእ እምነት ምንባር ዝብል ኪደት ኣብ ዝረኣየሉ ዘሎ እዋን እቲ ሰነድ፥ “ብግልጺ ኣብቲ ኣዚዩ ኣስጋሲ ዝኾነ ሕማምን ኣብ ፍጻሜ ምድራዊ ሕይወትን ኣብ ዝረኣየሉ ኩነት፡ ሰብኣዊ ርክብ ዘለዎ ኣገዳስነት” የመላኽት፡ “ናይ ህሙማን ጽሞናን በይናውነትን - ይብሉ - እቲ በይናውነት ኣብ ገለ ገለ እዋን እውን እቲ ንሕሙም ዝኣልይ ዘጋጥሞ ይኸውን” እቲ “ተኸናኻኒ ጥዕና ማሕበረሰብ” - ዝብል እቲ ሰነድ ዝመሃዞ ሓድሽ ቃል - “ምክንኻን ንሕሙማንን ነቶም ኣለይቶምን” ዝብል ሓሳብ ዘስምዕ እዩ፡ ኮቪድ - 19 ናይ ሰብኣዊ ፍጥረት ተነቃፍነት ኣዘኻኺሩና እዩ፡ ርክባትና ዳግም ከነሀልዎ ኣውን ኣገዲዱና እዩ፡ ንኻልእ ክንከናኸንን ደሪኹና እዩ” ብፍላይ ከኣ ከም እግዚኣብሔር ርህራሄ ክህልወና ገይሩ እዩ፡ “ሓደ’ኳ ኣብ ስቓዩ ብፍጹም ጓና ኮይኑ ከይስምዖ መታን” እንክብላ ዘስምዕዎ መደረ ኣጠቓሊሎን።


text:
ክንክን እንተ ኣድልዩካ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 14 3 2019
እንተ ኣድልዩካ ናይ ሕክምናን ክንክን ስኒን መሰል ኣሎካ። ኣብ ሽወደን ብዙሕ ዝተፈላለየ ዓይነት ክንክን እሎ። ኣብዚኣ ገጽ ንዓኻ ብቑዕ ክንክን ንምርካብ ሓገዝ ትረክብ።
ዕድሜኻ ትሕቲ 18 ዓመትን ኣብ ሽወደን ሓታት ዕቝባን እንተ ዄንካ፡ ልክዕ ከም'ቶ ኣብ ሽወደን ዝቕመጡ ቈልዑን መንእሰያትን መሰል ናይ ሕክምናን ክንክን ስኒን ኣሎካ። ትሕቲ 18 ዓመት እንተ ዄንካ መብዛሕትኡ ግዜ ሕክምና ኣይክፈሎን እዩ።
ልዕሊ 18 ዓመትን ኣብ ሽወደን ሓታት ዕቝባን እንተ ዄንካ፡ ኣብ ሽወደን ህጹጽ ንዝኾነ ሕክምናን ክንክን ስኒን መሰል ኣሎካ። ከምኡ'ውን ዘጸግመካን ኣብ ዳሕራይ ግዜ ህጹጽ ክኸውን ንዝኽልን ሕክምና መሰል ኣሎካ። እቲ ጸገም ኣብ ዳሕራይ ግዜ ህጹጽ ክኸውን ዝኽእል እንተ ኾይኑ ሓኪም እዩ ዝውስኖ።
ልዕሊ 18 ዓመትን መንበሪ ፍቓድ ዝወሰድካን እንተ ዄንካ፡ ልክዕ ከም ኵሎም ኣብ ሽወደን ዝቕመጡ ካልኦት ሰባት ናይ ሕክምናን ክንክን ስኒን መሰል ኣሎካ።
-
ነቲ ናትካ ኤልኤምኣ-ካርድ ወይ ወረቐት መንነት ተማልኣዮ
ናብ ሕክምና ክትበጽሕ እንተ ዄንካ ናይ ግድን እቲ ናትካ ኤልኤምኣ-ካርድ ምሳኻ ክህሉ ኣሎዎ። ከምኡ'ውን ካብ ቤት መድሃኒት መድሃኒት ክትወስድ ከለኻ ነቲ ናትካ ኤልኤምኣ-ካርድ ምርኣይ ከድልየካ እዩ። እቲ ናትካ ኤልኤምኣ-ካርድ ክትወሃቦ እንተ ዘይኣርኪቡ፡ ዕቝባ ናይ ዝሓተትካሉ ቅብሊት ከተርኢ ኣሎካ።
ኣብ ሽወደን መንበሪ ፍቓድ ረኺብካ እንተ ዄንካ፡ ሕክምና ክትደሊ ወይ ብሓኪም ዝተኣዘዘ መድሃኒት ክትወስድ ከለኻ ናትካ ወረቐት መንነት ምሳኻ ክህሉ የድሊ።
-
ግዴታ ምዕቃብ ምስጢር ናይ ሰራሕተኛታት ክንክን
ኣብ ሽወደን ኵሎም ሰራሕተኛታት ክንክን ግዴታ ምዕቃብ ምስጢር ኣለዎም። እዚ፡ ብዘይ ናትካ ፍቓድ ንኻልኦት ሰባት ብዛዕባኻ ነገራት ክነግሩ ኣይፍቀዶምን ማለት እዩ። እቲ ንሰራሕተኛታት ክንክን ትነግሮም ኣብ ሽወደን መንበሪ ፍቓድ ናይ ምርካብ ዕድልካ ኣይጸልዎን እዩ።ብኣገልግሎት ሕክምና ተመዚዞም ዝሰርሑ ኣስተርጐምቲ እውን ግዴታ ምዕቃብ ምስጢር ኣለዎም። ዋላ እቶም ኣብ ቤት መድሃኒት ዝሰርሑ እውን ግዴታ ምዕቃብ ምስጢር ኣለዎም።
-
ምትርጓም ናብ ካልኦት ቋንቋታት
ጽቡቕ ሽወደንኛ ዘይትዛረብ እንተ ዄንካ፡ ምስ ሰራሕተኛታት ሕክምና ወይ ቤት ጽሕፈታት መንግስቲ ክትራኸብ ከለኻ ካብ ሓደ ኣስተርጓሚ ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ንኣብነት ምስ ሓኪም ወይ ምስ ካልእ ኣብ ኣገልግሎት ሕክምና ወይ ክንክን ስኒ ዝሰርሕ ሰብ ክትራኸብ ከሎኻ ኣስተርጓሚ ምሳኻ ክህሉ መሰል ኣሎካ።
-
ስእልታት ምስ ሰራሕተኛታት ሕክምና ንኽትዛረብ
እቶም ሰራሕተኛታት ሕክምና እንታይ ከም ዝብሉ ዘለዉ ክትርዳእ ከምኡ'ውን እቶም ሰራሕተኛታት ሕክምና እንታይ ከም ትብል ዘለኻ ክርድኦም ኣገዳሲ እዩ። ምስ ሰራሕተኛታት ሕክምና ክትራኸብ ከለኻ ክትጥቀመሎም ትኽእል ስእልታት ኣለዉ።
ብቑዕ ሕክምና ርኸብ
ጥዕና ተምሃራይ
ኵሎም ተምሃሮ ኣብ ሽወደን ካብ ሓደ ጥዕና ተምሃራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ሓገዝ ክረኽቡ ይክእሉ እዮም። እዚ፡ ኣብ ቤት ትምህርትኻ ንሓንቲ ናይ ቤት ትምህርቲ ኣላዪት ሕሙማት ወይ ናይ ቤት ትምህርቲ ሓኪም ክትረክብ ትኽእል ኢኻ ማለት እዩ። ከምኡ'ውን ሓዚንካን ኣእምሮኣዊ ሕማቕ ኣሎኻ ዄንካን ከተዘራርቦም ትኽእል ሓንቲ ኣማኻሪት ወይ ስነ-ኣእምሮኛ (ሳይኮሎጅየኛ) ኣሎዉ።
1177 ቮርድጋይደን
ምዓስ ሕክምና ከም ትደሊ ርግጸኛ እንተ ዘይኴንካ፡ ኵሉ ግዜ ናብ 1177 ቮርድጋይደን ክትድውል ትኽእል ኢኻ። እቲ ቍጽሪ ተለፎን 1177 እዩ። ሽዑ ምስ ሓንቲ ብዛዕባ እቲ ጸገማትካ ምኽሪ ክትህበካ እትኽእል ኣላዪት ሕሙማት ክትዛረብ ኢኻ። ከምኡ'ውን እታ ኣላዪት ሕሙማት ኣበይ ብቑዕ ሕክምና ክትረክብ ከም ትኽእል ሓበሬታ ክትህበካ እያ። ናብ 1177 ቮርድጋይደን ለይትን መዓልትን ኣብ ዝኾነ ሰዓት ክትድውል ትኽእል ኢኻ። ኣብ ሓደ ሓደ ዞባታት ብጀካ ብሽወደንኛ ብኻልኦት ቋንቋታት ምኽሪ ንኽትረክብ ተኽእሎታት ኣሎ።
ማእከል ክንክን ጥዕና
ብህጹጹ ሓሚምካ ወይ ተጐዲእካ እንተ ዘይኴንካ ምስ ማእከል ክንክን ጥዕና ክትራኸብ ኣሎካ። ኣብ ማእከል ክንክን ጥዕና ናይ መብዛሕትኡ ነገራት ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ከምኡ'ውን ኣእምሮኣዊ ሕማቕ ይስምዓካ እንተ ኣሎ ኾይኑ ምስ ማእከል ክንክን ጥዕና ርክብ ክትገብር ትኽእል ኢኻ። እቶም ማእከል ክንክን ጥዕና ምስ ናይ ስነ-ኣእምሮ ክሊኒካት ክትራኸብ ክሕግዙኻ ይኽእሉ እዮም።
ህጹጽ ሕክምና
ንስኻ ወይ ካልእ ሰብ ብብርቱዕ እንተ ሓሚምኩም ወይ ብኸቢድ ተጐዲእኩም፡ ካብ ሓደ ናይ ህጹጹ ረድኤት መቐበሊ ሓገዝ ክትሓቱ ኣሎኩም። እቲ መቐበሊ ህጹጽ ረድኤት ኣብ ሓደ ሆስፒታል ዝርከብ ኾይኑ ኵለን መዓልታት፡ ዓመት ምሉእ ለይትን መዓልትን ክፉት እዩ።
ንስኻ ወይ ካልእ ሰብ ስነ ኣእምሮኣዊ ሕማቕ እንተ ኣለኹም ኾንኩምን ብቑልጡፍ ሓገዝ ዘድልየኩም ኾይኑን፡ ናብ ሓደ ናይ ስነ-ኣእምሮ ክሊኒክ መቐበሊ ህጹጽ ረድኤት ክትከዱ ኣለኩም። ናበይ ከም ትኸይድ ንምፍላጥ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 1177 ክትድውል ትኽእል ኢኻ።
ናይ ህጹጽ ቍጽሪ ተለፎን 112
ህጹጹ ኵነትን ናይ ሓደ ሰብ ሂወት ኣብ ሓደጋ ዘእቱን እንተ ኾይኑ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 112 ክትድውል ኣሎካ። ሽዑ ብቑልጡፍ ሓገዝ ትረክብ። እንተ ኣድልዩ ናብ ቅበላ ህጹጹ ረድኤት ትወስድ ኣምቡላንስ ትመጸካ። ኣብ ቍጽሪ ተለፎን 112 ምስ ኣምቡላንስ፡ ፖሊስን መጥፋእቲ ሓዊን ክትራከብ ትኽእል።
ክኢላታት ዘለወን ክሊኒካት
ኣብ ኵለን ማእከላት ክንክን ጥዕና ዘየለዉ ዝተፈላለዩ ክኢላታት ዘለውወን ክሊኒካት ኣሎዋ። ንኣብነት ሓኪም ኣእምሮ፡ ሓኪም ዓይኒን ሓኪም ቈርበትን።
ክንክን ስኒ
ትሕቲ 18 ዓመትን ኣብ ሽወደን ሓታት ዕቝባን እንተ ዄንካ፡ ብናጻ ክንክን ስኒ ትረክብ። መንበሪ ፍቓድ ረኺብካ እንተ ዄንካ ክሳብ 22 ዓመት ትመልእ ብናጻ ክንክን ስኒ ትረክብ።
ኣብ ሽወደን ኵሎም ቈልዑን መንእሰያት ንመርመራ ናብ ሓኪም ስኒ ይጽውዑ እዮም። መብዛሕትኡ ግዜ ሓንሳብ ኣብ ዓመት ናብ ሓኪም ስኒ ትጽዋዕ። እቲ መርመራ ነስናን ብጥዑያቶም ንምሓዝን ኣብ ኣስናን ነኳል ንምርካብን እዩ።
ሓታት ዕቝባ እንተ ዄንካ ክሳብ እታ 18 ዓመት ትመልኣላ ዕለት ንመርመራ ትጽዋዕ ኢኻ።
መንበሪ ፍቓድ ረኺብካ እንተ ዄንካ ክሳብ 22 ዓመት ትመልእ ንመርመራ ትጽዋዕ ኢኻ።
መድሃኒት ምግዛእ
መድሃኒት ካብ ሓደ ፋርማሲ ትገዝእ። ንገሊኡ መድሃኒት ካብ ሓኪምካ ትእዛዝ የድልዮ እዩ። ኣብ ፋርማሲ ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት ብዙሕ ብዛዕባ ዝተፈላለዩ ሕማማት ስለ ዝፈልጡ ብዛዕባ መድሃኒታት ምኽሪ ክህቡኻ ይኽእሉ እዮም። እቶም ኣብ ፋርማሲ ዝሰርሑ ግዴታ ምዕቃብ ምስጢር ኣሎዎም።


text:
Radio Erena: 11 May 2021
መራሕቲ ሱዳንን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን፣ ኣብ ህሉው ኩነታት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብዝምልከት ምይይጥ ኣካይዶም።
ኣብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ናይ ክልተ መዓልታት ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ዘካየደ፣ ኣቦ መንበር ሉኣላዊ ባይቶ ሱዳን፣ ጀነራል ዓብደልፈታሕ ኣልቡርሃን፣ ምስ ወራስ ዓራት ኣቡዳቢ፣ ሸኽ መሓመድ ቢን ዛይድ ኣል ናህያን ብምርኻብ ኣብ ዝገበሮ ምይይጥ፣ ኣብ ጉዳያት እቲ ምስ ኢትዮጵያ ተፈጢሩ ዘሎ ምስሕሓብ ኣብ ኣጠቓቕማ ናይልን ዶባዊ ግጭታትን ብዝያዳ ከምዘተኮረ ማዕከናት ዜና ማእከላይ ምብራቕ ገሊጸን።
ኣብቲ ርክብ፣ ሱዳን፣ ጀሚራቶ ንዘላ ህንጸት ሰላምን ምዕባለን፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ሓገዛ ከምእትቕጽል ሸኽ መሓመድ ቢን ዛይድ ኣረጋጊጹ።
ጀነራል ኣልቡርሃን ብወገኑ፣ ሱዳን ምስ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ኩሉ መዳይ ክትተሓባበር ቅርብቲ ምዃና ኣስሚርሉ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ኣብ ጉዳይ እቲ ንሱዳን፣ ኢትዮጵያን ግብጽን ኣሰሓሒቡ ዘሎ ኣጠቓቕማ ናይል ብዝምልከት ናይ ሽምግልና ተበግሶ እንተወሲዳ መንግስቲ ሱዳን ከምዝቕበሉ ኣቐዲሙ ገሊጹ’ዩ።
ጀነራል ኣልቡርሃን፣ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፣ ምስ ፕረዚደንት ኤርትራ፣ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ኣምባሳደር ጀፍሪ ፌልትማንን ፕረዚደንት ደሞክራስያዊት ሪፖብሊክ ኮንጎን እዋናዊ ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃን፣ ፈሊክስ ትስከዲን፣ ኣብ ተመሳሳሊ ጉዳይ ኣብ ካርቱም ድሕሪ ምምይያጥ’ዩ፣ ብ09 ግንቦት ናብ ኣቡዳቢ ኣምሪሑ።
====================


text:
Radio Erena: 25 February 2019
ሊቀ ጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ኤርትራ፣ ዘመንበረ ኣስመራ፣ ብጹእ ኣቡነ መንግስትኣብ ተስፋማርያም፣ ዕርቂ ሰላም ወትሩ እንምነዮን እንደልዮን ነገር እኳ እንተኾነ ኲሉ ጊዜ ርሒቚና ይርከብ ክብሉ ምግላጾም መርበብ ዜና ቫቲካን ሓቢሩ።
ኣቡነ መንግስትኣብ ነዚ ዝገለጹ፣ ብምኽንያት እቲ ብ23 ለካቲት ዝተኸብረ፣ በዓል ኪዳነ ምሕረት ንህዝቢ ኣብ ዘስምዕዎ ስብከት’ዩ።
እቲ መርበብ፣ ካብ ኣቡነ መንግስትኣብ ንዝተላእካ ጽሑፍ ብምዝርጋሕ ብዘቕረቦ ዝርዝራዊ ስብከት መሰረት፣ ዕርቂ ሰላም ስለምንታይ ኢና ዘይንረኽቦ እንተበልና ርድኢትናን ኣተሓሕዛናን ብቚዕን ቅኑዕን ስለዘይኮነ እዩ ክንብሉ እቶም ሊቀ ጳጳሳት ኣስሚሮም።
ዕርቅን ሰላምን ሓቀይናን ነባርን ክኸውን እንተኮይኑ፣- ብታህዋኽ፣ ብዓቐን ተለኪዑን ተጠማዚዙን ዝመጽእ ኣይኮነን ዝበሉ ኣቡነ መንግስትኣብ፣ ኣብ ሓቂ ዝተመስረተ ነባሪ ሰላም ዘምጽእ ዕርቂ ማለት ከኣ ኣብ ናይ ልቢ ጸጸትን ጣዕሳን፡ ይቕረ ሓድሓድን ዝተመርኮሰ፡ ንፍትሒ ዘይጐሲ፣ ንተበዳልን ንበዳልን ዘሳትፍ፣ ንሕዝብን ንሃገርን ዝጠቅም፣ እግዚኣብሔር ዝተሓወሶ፣ ብፍላይ ከኣ ነቶም ኣዝዮም ዝተወጽዑን ዝተገፍዑን ፍሉይ ትኲረት ዝህብ ክኸውን ኣድላዪ እዩ ክብሉ ኣረዲኦም።
ንኲሉ ዝምለከቶ ኣካል ዘየሳትፍ ከፊላዊ ዕርቂ፡ ጐዶሎ ጥራይ ዘይኮነ፡ ሓደገይና እውን ስለዝኾነ ነባሪ ዘይኮነ ጊዚያዊ ፍታሕ ጥራይ እዩ ከምጽእ ከምዝኽእል ኣገንዚቦም።
ንሶም ብተወሳኺ፣ ንኲሉ ዝምልከቶ ኣካል ዘየሳትፍ ዕርቂ ሓንካስ ዕርቂ ምዃኑ ብምርግጋጽ፣ ሓቀይና ዕርቂ ከኣ ካብ መሰረታዊ ምትእምማን ሓድ ሕድ እዩ ዝብገስ ኢሎም።
ምትእምማን እንተዘየልቦ ናይ ዕርቂ ጒዕዞ ክጅመር ከምዘይክእል ብምጥቃስ፣ ኣብ ስድራቤት ኮነ ኣብ ጐረቤት፣ ኣብ ዓዲ ኮነ ኣብ ሃገር፣ መጀመርታ ስጉምቲ ዕርቂ፣ ዝተበደለን ዝበደለን ሰላም እንተደለዩ ከምዝብገስ ኣተሓሳሲቦም።
በደለ በዲለ እሞ ይቕረታ፡ እኽሕስ እንተበለ! ዝተበደለ ከኣ ምብዳልስ ከም ሕሱም ተበዲለ እየ እሞ፣ ድኃን ምእንቲ እግዚኣብሔር፣ ምእንቲ ኣኅዋት፣ ምእንቲ ደቀይ፣ ምእንቲ ሃገር፣ ምእንቲ ፍቕሪ፣ እገድፎ ኣሎኹ እንተዘይበሉ ዕርቂ ክጅምር ኣጸጋሚ እዩ። ብዘይዕርቂ ግን ሓቀይና ሰላም፣ ድልዱል ሓድነት፡ ፍርያም ምዕባለ ክንረክብ ኣይንኽእልን።
ኣቡነ መንግስትኣብ ብዘይካ’ዚ፣ “ዝሓለፈ ወርሒ ሰነ፣ እግዚኣብሔር ሰላም ኣበሲሩና፡ ምስጋናና ይብጽሓዮ፣” ድሕሪ ምባሎም፣ ሕጂ ከኣ ኣብ ውሽጢና፣ ምሉእ ዕርቅን ሰላምን ክገብረልና ንኣምላኽና እናለመንና፣ ነቶም ዝጀመርኩምዎ ከኣ ክትቅጽልዎ ነተባብዕ ክብል ምዒዶም።
ገና ብዙሕ ኲራ፡ ብዙሕ ፍርሂ፡ ብዙሕ ቊስሊ፡ ብዙሕ ምፍልላይ፡ ብዙሕ ምጥርጣር፡ ብዙሕ ቊጥዓ፡ ብዙሕ ጓሂ ኣሎና ዝበሉ ሊቀ ጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ኤርትራ፣ እዚ ኲሉ ክሓዊ እንተኮይኑ፣ ምሉእ ሓድነትን ሓቀይና ምዕባለን ክርከብ እንተተደልዩ፡ መደብ ዕርቀ ሰላም ብዝቐልጠፈ ይበገስ። ንሱ እዩ እቲ እንኮ ፈውሲ። ክብሉ ደምዲሞም።
ኣብ መወዳእታ፣ ሓቀይና ምሕረት ወይ ይቕረታ፡ ምስ ፈጣሪ ካብ ዝተዓርቀ ሰብ እዩ ዝብገስ ድሕሪ ምባሎም ድማ፣ “ኣብዚ እነብዕሎ ዘሎና ክብረ በዓል ኣዴና ኪዳነ ምሕረት፣ ሓቀይና ዕርቅን ምሕረትን ዘምጽእ ኪገብረልና ንማህለል።” ክብሉ ንህዝቢ መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም።
ስእሊ፣- መርበብ ዜና ቫቲካን
==========================


text:
ኣብ ጉዳይ ስነ ሕንጸት መዳይ ኣዚዩ ኣገዳስን ሕጹጽን ኮይኑ ኣብ ዝርከብ እዋናዊ ዓለም ፖለቲካዊ ጽንሰ ሓሳብ ድዩ ወይ ርእዮተ ዓለም መሰረት ዝገበረ ትንታነ ስነ ጾታ ዘንብሮ ብድሆታትን ዛዕባ ሰብኣዊ ጾታን ዝምልከት ዝካየድ ዘሎ ዘተ ንምግጣም ዝድግፍ ናይ ካቶሊካዊ ስነ ሕንጸት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር ህየንተ ብፁዕ ካርዲናል ጁዘፐ ቨርሳልዲን ዋና ጸሓፍ ናይዚ ቅዱስ ማሕበር ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ቪንቸንዞ ዛኒ ክታም ዝተነብሮ ተባዕትን ኣንስትን ገይሩ ፈጠሮም፡ ንናይ መደብ ሕንጸት ኣብ ስነ ጾታ ዝምልከቱ ሕቶታት ንምዝታይ ዝድግፍ ፍኖት ብዝብል ኣርእስቲ ዘቕረብዎ ሰነድ ወግዓዊ ከምዝዀነን ጽማሬ ሓሳቡ ኣብ ናይ ትማሊ መደብና ኣቕሪብናዮ ከምዝነበርና ዝዝከር ኰይኑ፡ እዚ ኣብ ካቶሊካዊ ስነ ሕንጸት ዓቢይ ኣገዳስነት ዘለዎ ሰነድ ኣደጊፎም ባዕሎም ብፁዕ ካርዲናል ጁዘፐ ቨርሳልዲ ምስ ቫቲካን ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፥
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካ
ብዛዕባ ስነ ጾታ ብዘይ ኣብ ጭርሖን ጸንፈይናውነትን ንዘተ ክፉታት ምዃን የድሊ፡ ንዘተ ክፉት ምዃን ማለት ግና መንነት ብምኽሓድ ማለት ኣይኰነን፡ በቲ ካብ እምነት ብዝምንጭው ብርሃን ዝጸዔን ዝበርሄን ኣመክንዮ መሰረት ክካየድ ዘለዎ እዩ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ስነ ምርምራዊ እንኰ ሓሳብን ርእየትን ዓብላሊ ኣብ ዝዀነሉ ዘሎ እዋንን፡ እዚ ዓይነት ኣመለኻኽታ ኣብ ኣባይቲ ትምህርቲ ብጸቕጢ ንምስራጽ ዝካየድ ጻዕሪ ኣሎ፡ ይዅን ደኣ እምበር ናትና ኣመለኻኽታን ኣተሓሳስባን ክኽበር እውን ንሓትት፡ ዓብላልን ተዓብላልን፡ ብሓፈሻኡ ምልካዊ ርእየተ ዓለም ኣብ ኣተሓሳስባ ይዅን ኣብ ትምህርቲ ዓለም እውን ዝግለጽ ተቐባልነት የብሉን ኢሎም።
ብፁዕነቶም ናይቲ ሰነድ ዕላማ ከረድኡ እንከለዉ፡ ብዛዕባ ስነ ጾታ ዝምልከት ኣብ ዝቐርብ መደብ ሕንጸትን ትምህርትን ንምዝታይ እዩ፡ እቲ ሰነድ ጠመቓዊ ሰነድ እውን እንተዘይኰነ፡ መንእሰይ ወለዶ ብዛዕባ ስነ ጾታ ኣብ ዝምልከት ርእሰ ጉዳይ ብኸመይ ክህነጽ ከምዘለዎ ዝሕብርን ኣገባብን ሜላን እዩ፡ ካብቲ ዘሎ ምድንጋራት ንኽድሕን መታን፡ እንኰ ኣመለኻኽታ ሽሕ ስነ ምርምራዊ እውን ይኹን ጨቕጢ ክኽውን ምፍታን ምልካውነት እዩ፡ ዘተን ጽን ምብህሃልን ምሕዳስን፡ እቲ ሰናይ ዝዀነ ግቡእ ግምት ንምሃብ ዝመርሕ ምዃኑ የብርሁ።
እቲ ናይ ስነ ካቶሊክ ትምህርቲ ዝሓልይ ቅዱስ ማሕበር ነቲ ሰነድ ንኸቕርብ መገዲ ዝሓበሮ እቲ ብፁዓን ጳጳሳት ዝተፈላለያ ሃገራት ኣብ ሓምሻይ ዓመት ዘካይድዎ ምብጻሕ ኣብ ሓዋርያዊ መንበርን ምርኻብ ምስ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስን ዘካየድዎ ዘተን እዩ፡ እቲ ብዛዕባ ስነ ጾታ ዝምልከት ትምህርቲ ኣብ መላእ ዓለም ዳርጋ ክበሃል ይከኣል ይሰፍሕን ይቐርብን እውን ኣሎ፡ ነቲ ናይ ቤተ ክርስቲያን ስነ ሰብእን ሕንጸት ግዚኡ ዝሓለፎ ቢሉ ዝዛረብ ብምዃኑ፡ ነዚ ዅሉ ግምት ብምሃብ ዝቐረበ ሰነድ እዩ፡ ኣብ ስነ ጾታ ሕንጸት ዘተ ንምንቕቓሕ እምበር ምልካዊ እንኰ ኣመለኻኽታ ንምስራጽ ዝካየዱ ጐስጓሳት ዘቃልዕ እውን እዩ።
ብጭርሖኣዊ ወይ ብዕሙት እምነታውነት ዝተደርሰ ሰነድ ኣይኰነን፡ ኣመክንዮኣውን ስነ መጐትን ዝረገጸ እዩ፡ ኣመክኖዮኣዊ መስርዕ ዝኽተል ንምቕባሉ እውን ግድን ካቶሊክ ምዃን ዝብል ኣይኰነን፡ ሰብኣዊ ኣካል ከም በዓል ቤታውነት ናይ ገዛእ ርእሱ መንነት ዘራኽብ እዩ ኣብ ዝብል ሓሳብ ዝተማእከለ ሰነድ እዩ፡ ስለዚህ ዝሁም ወይ ሳልሳይ ዓይነት ጾታ ኣሎ ዝብል ዓይነት ዝቐርብ ዘሎ ስነ ትምህርቲ ዘቃልዕ እዩ።
እቲ ብስነ ምርምር ዝተረጋገጸ ተባሂሉ ዝቐርብ ኣብ መላእ ኣባይቲ ትምህርቲ ዝሰፍሕ ዘሎ ዛዕባ ስነ ጾታዊ ትምህርቲ ህልዩን ኣብ ስነ ጾታ ኣማእኪሉ ዝካየድ ስነ ምርምርን መጽናዕትን ፈላሊኻ ምርኣይ የድሊ፡ ነቲ ህልዩ ንቃወም፡ ስነ ምርምራዊ መጽናዕቲ ግና ነተባብዕ እዚ ማለት ሕድ ሕዳዊ ምርድዳእን ዘተን ክህሉ ብዝብል ሓሳብ እዩ፡ ናይ ሕጻናትን ናይ መንእሰያትን ሕንጸት ኣገዳሲ እዩ፡ ፍልልያት ምኽባር፡ ሃይማኖታዊ ዓሌታውን ፍቕራዊ ዝምባለን ኣካለ ጐደሎነት ዘስዕቦ ፍልልይ ምቕባልን እምበር ምኽንያት መጥቃዕትን ዓለቔይናነትን ክኸውን የብሉን። ስድራ ቤት ድዩ ሰብኣውነት ፈሰሳዊ ካብ ዝገብር ባህሊ ምጥንቃቕ የድሊ፡ ጾታዊ ፍልልያት ዝሓክኽን ኵለንተናዊ ሰብኣዊ ዕብየት ዘሰናኽልን እውን እዩ።
ኣብ ኣመክንዮን ምክብባርን መርገጺ ዝዓስሎ ዘተ ዘነቓቕሕ ሰነድ እውን ምዃኑ ሓቢሮም፡ ውላድ ኣበይ ቤት ትምህርቲ ክመሃር ምርጫ ናይ ወለዲ እዩ፡ ስለዚህ ናብ ናይ ካቶሊክ ኣባይቲ ትምህርቲ ደቃቶም ዝልእኹ ወለዲ ምርጫ ምኽባር የድሊ፡ ስለ ዝሰፍሕን ኣብ ካልኦት ኣባይቲ ትምህርቲ ቅቡል ዝዀነ እዩ ቢልካ ኣብ ናይ ካቶሊካውያን ኣቢያተ ትምህርቲ ኣብ ናይ ሕንጸት መራሓ ክኣትው ምግባር ግድን ኣይኰነን፡ ናይቲ እንኰኣዊ ስነ ሓሳብ ግዙእ ምዃን ተቐባልነት የብሉን፡ ምስቲ ዝተፈለየ ዓይነት ትምህርትን መደብ ሕንጸትን ንምዝታይ ዝድግፍ ሰነድ እዩ እንብሉ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ዛዚሞም።


text:
አስትንትኖ ቃል አምላኽ መስከረም – 7.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ሉቃ. 5:33-39
ንሳቶም ድም “ደቂ መዛሙርቱ ዮሓንስ ብዙኅ ሳዕ ይጾሙ ጸሎትውን ይገብሩ፥ ደቂ መዛሙርቲ ፍሪሳውያንውን ከምኡ፥ ደቂ መዛሙርትኻ ግና ይበልዑን ይሰትዩን” በልዎ። ኢየሱስ ከአ “ንስኻትኩም ነዕሩኽ መርዓዊ፥ እቲ መርዓዊ ምስአቶም ከሎ፥ ከተጹምዎም ይከአለኩም እዩ፧ ግናኸ እቲ መርዓዊ ኻብአቶም ዚውሰደለን መዓልታት ኪመጻ እየን እሞ፥ ሽዑ በተን መዓልታት እቲአን ኪጾሙ ኢዮም” በሎም። ከምዚ ኢሉ ድማ መሰለሎም፥ “ ሓድሽ ቁራጽ ዓለባ አብ ብላይ ክዳን ዚልግብ ሓደ እካ የልቦን፥ እንተ ዘይኮነስ እቲ ሓድሽ መልገባ ምስቲ ብላይ ስለ ዘይለግብ፥ እቲ ሓድሽ ቁራጽ መልገባ ነቲ ብላይ ይቐዶ። ንሓድሽ ወይኒውን አብ አረገውቲ አሕርብቲ ዜዕርቕ የልቦን፤ እንተ ዘይኮነስ እቲ ሓድሽ ወይኒ ነቲ አሕምብርቲ ይቐዶ። ንሱውን ይፈስ ስ ፥ አሕብርቲ ድማ ይበላሾ። ንሓድሽ ወይንስ አብ ሓደስቲ አሕብርቲ እዮም ዘዕርቕዎ። ከራሚ ወይኒ ሰትዩ፥ ነቲ ኸራሚ ወይኒ ደአ ጥዑም እዩ ይብል እምበር ሓድሽ ወይኒ ዚደሊ የልቦን።
- አስተንትኖ
ጾም ምስ እግዚአብሔር ዘራኽበና፡ ሕብረት ንኽህልወና ዝገብር ቁዱስ ነገር ኢዩ። ዝለዚ ብሓጺሩ ጾም ምስ እግዚአብሔር ክንራኸብ ዝቐራርበና ኢዩ፡ ከምቲ ዳኒኤል ዝገበሮ። “ማቅ ተኸዲነን አብ ሓሞኽሽቲ ደቂሰን እናጾምኩ አብ ቅድሚ እግዚአብሔር አምላኸይ እልምንን እምህለልን ነበርኩ። ናብ እግዚአብሔር አምላኸይ እናለመንኩ ኃጢአት ሕዝበይ ከምዚ ኢለ ጽለኹ፡ “ኦ እግዚአብሔር! ንስኻ ንዚፈትውኻን ትእዛዝካ ንዚሕልውን ኪዳንካ እትጽንዕ፥ ምሕረትካ እውን እትገልጽ ዓቢይን ክቡርን አምላኽ ኢኻ። ንሕና ኃጢአት ገበርና፥ አበስና፥ ሓጥአንን ዓለውትን ኮይና፥ካብ ትእዛዛትካን ካብቲ ቅኑዕ መገድኻን አልገስና። ዳን. 9:3ጾም መግለጺ እምነት፤ መግለጺ ንስሓ ከምዝነበረ ቃል አምላኽ ብንጹር ይገልጸልና።
ስለዚ ንሕና ብፍላይ አብዚ ሓድሽ ዓመት – ዘመነ ሉቃስ ክንአቱ አብ አንቀራረበሉ ዘለና ግዜ ብጾምን ጸሎትን ምስጋንን ክንቀባበሎ ይግበአና። ናብ ንስሓ፤ ናብ ዕርቂ ዘምርሕ ወይ ዘብጽሕ ጾምን ጸሎትን ክንገቢር ንዕደም። ብበደላትና አብ ቅድሚ እግዚአብሔር አምላኽና ቀሪብና ኣበስኩ ኢልና ክንክእል የዲሊ።
ሓዋሪያት ብዙሕ ግዜ ክጸሙ ስለዘይተርኽቡ ፈሪሳውያን ንመድኃኒን ኢየሱስ ክርስቶስ “ደቂ መዛሙርቱ ዮሓንስ ብዙኅ ሳዕ ይጾሙ ጸሎትውን ይገብሩ፥ ደቂ መዛሙርቲ ፍሪሳውያንውን ከምኡ፥ ደቂ መዛሙርትኻ ግና ይበልዑን ይሰትዩን” እናበሉ ክሓትዎ ይርከቡ። ኢየሱስ ከአ፦ “ንስኻትኩም ነዕሩኽ መርዓዊ፥ እቲ መርዓዊ ምስአቶም ከሎ፥ ከተጹምዎም ይከአለኩም እዩ፧ ግናኸ እቲ መርዓዊ ኻብአቶም ዚውሰደለን መዓልታት ኪመጻ እየን እሞ፥ ሽዑ በተን መዓልታት እቲአን ኪጾሙ ኢዮም” እናበለ ይምልሰሎም።
ኣብ ማቴዎስ አንተረኣና፡ ሽዑ ደቂ መዛሙርቱ ዮውሓንስ ናብ ኢየሱስ መጺኦም “ ንሕና ፈሪሳውያን ብዙኅ ንጸውም፥ ደቀ መዛሙርትካ ደአ ስለምንታይ እዮም ዘይጾሙ፧” በልዎ” ኢየሱስ ከምዚ በሎም፦ “ መርዓዊ ምስ አቶም ከሎዶ አዕሩኽ መርዓዊ ኪኃዝኑ ይኽእሉ እዮም፧ ግናኸ መርዓዊ ካብ አቶም ዚውሰደላ መዓልቲ ኽትመጽእ እያ‹ ሽዑ ኸአ ኪጾሙ እዮም። ማቴ.9:14,15
እዚ መጀመሪያ ናይ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ መልሲ ወይ ምሳሌ ብዛዕባ ሓጎስ ወይ መርዓ ይዛረብ። ክርስቶስ ምስ ሓዋሪያት አብዚ ምድሪ እዚ አብ ዝመላለሰሉ ዝነበረ ግዜ ሓዘንን ጾምን ቦታ አይነበሮን። ስለዚ ሓዋሪያት አብዚ ግዜ እዚ ክሕጎሱን ነይሩዎም። ምኽንያቱ ኢቲ መራዓዊ ዝኾነ ክርስቶስ አብ ምንጎኦም ይመላለስ ስለዝነበረ። ቐጺሉ እንተኾነ ግዳ ይብል መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ “ግናኸ እቲ መርዓዊ ኻብአቶም ዚውሰደለን መዓልታት ኪመጻ እየን እሞ፥ ሽዑ በተን መዓልታት እቲአን ኪጾሙ ኢዮም” እንዳበለ ብዛዕባ ምትሓዙን ስቕያቱን ሞቱን ይዛረብ። ክርስቶስ ሓዋሪያት ዝሓዝንሉ ግዜ ዝጸሙሉ ግዜ ክመጸጽእ ምኻኑ ይሕብሮም። እንተኾነ ድሕሪ እቲ ስቓይን ሓዘንን ሓዋሪያት ዘለዓለማዊ ሓጎስ ከምዝጽበዮም ከአ የብረሃሎም። ሰበይቲ ክትወልድ ከላ ሕማም ሕርሲ ስለ ዝበጽሓ ትጭነቕ፥ ቁልዓ ምስ ወለደት ግና፥ ሰብ አብ ዓለም ስለ ዝተወልደ፥ ተሓጊሳ ነቲ ጻዕራ አይትዝክሮን ኢያ። እምበአርከ ንስኻትኩምውን ሎሚ ጋሂ አሎኩም፥ ግናኸ ከም ብሓድሽ ስለ ዝርእየኩም ልብኹም ኪሕጎስ ኢዩ፥ ንሓጎስኩም ድማ ኻባኻትኩም ዚወስዶ ሓደ እካ የልቦን። ዮሓ. 16:21,22
ድሕሪ ብዙሕ ስቕያትን ሓዘንን ክርስቶስ ካብ ሞት ብምትሳእ ንሕይወቶም ሓጎስ መልኦ። ንሓድሕዶም ከአ “እቲ አብ መገዲ ኺዛረበናን ነተን ጽሑፋት ኪትርጉመልናን ከሎዶ ግዳ ልብና ይነደና አይነበረን፧” ሉቃ.24:32 እናበሉ ከአ በቲ ዘደንቕ ተመክሮኦም ይምስክሩ።
“ሓድሽ ቁራጽ ዓለባ አብ ብላይ ክዳን ዚልግብ ሓደ እካ የልቦን፥ እንተ ዘይኮነስ እቲ ሓድሽ መልገባ ምስቲ ብላይ ስለ ዘይለግብ፥ እቲ ሓድሽ ቁራጽ መልገባ ነቲ ብላይ ይቐዶ። እቲ ብላይ ክዳን ነቲ ደጋዊ ዝኾነ ምህላው ሕግታት የመልክት። እዚ ድሮ ብጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ እቲ ሓቀኛ ጾም፥ ሓቀኛ ምሕላው ሕጊ እግዚአብሔር ደጋዊ ዘይኮነ ውሻጣዊ ለውጢ ዝሓትት ምኻኑ ኢዩ። ሕይወት ወዲ ሰብ ብወንጌል ብትምህርትን ምስክርነትን ክርስቶስ ክሕደስ ኔሩዎ። ተልእኾ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ከአ እዚ ኢዩ ነሩ። ነቲ ብሉይ ከሐድስ፡ አብ ሓቅን ፍቕርን ዝተመርኮሰ ጉዑዞ ንኽንክተል ኢዩ ዝመጸ።
ንሓድሽ ወይኒውን አብ አረገውቲ አሕርብቲ ዜዕርቕ የልቦን፤ እንተ ዘይኮነስ እቲ ሓድሽ ወይኒ ነቲ አሕምብርቲ ይቐዶ። ንሱውን ይፈስስ፥ አሕብርቲ ድማ ይበላሾ። ክርስቶስ እምበአር ሓድሽ ወይኒ ኮይኑ ይቐርብ፡ ክርስቶስን እቲ ሕይወት ዝህብ ቃሉን ምስቲ አረጊት አተሓሳስባ አነባብራ ደቂ ሰባት ክነወዳድሮ አይንኽእልን። ምጽአት ናይቲ መርዓዊ ዝኾነ ክርስቶስ፡ ወዲ ሰብ ንምሕዳስ ኢዩ ነሩ። ስለዚ ኩሎም እምነታት፦ ዕብራውያን፥ መዛሙርቲ ደቂ ዮሓንስን ነዚ ሓድሽ ሓቂ ንኽቅበልዎ አይክአሉን። ነቲ ሓድሽ ሕይወት ምስ ክርስቶስ ንምጉዓዝ ይጽግሞም። ስለዚ እምበአር አብዚ ቃል ናይ ሎሚ ተበጊስና ብዝተሓደሰ መንፈስ ናብቲ አምላኽና ጎይታናን ዝኾነ ክርስቶስ ተመሊስና፤ ሓደሽ ሕይወት ብመንፈስ ቅዱስ እንጅምረሉ ክርስቶስ ጎይታና ብቃሉ ንነፍሲ ወከፍና ይዕድም።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
ምስትውዓል
ምስሊ ደቂ ሰባት ዝለበስካ ወዲ ሰብ ምዃንካ ክትፈልጥ ይግባእ፡ ካብ ዝኾነ ይኹን ፍጡር ዝፈልየካ ካኣ ናይ ምስተውዓል ክእለትካ እዩ፡፡
ምስትውዓል መገዲ ቅንዕናን ተንኮልን ተባሂሉ ኣብ ክልተ ይኽፈል፡፡ ርእሱ ኣትሒቱ ዘይርኢ ሰብ ብትዕቢትን ልዕልናን ንዕቀትን ኮታ ኩሉ ሰይጣናዊ ስራሓት ይውንን፡፡ ነቲ ኩሉ ጉዕዝይን ኩፉእን ሰይጣናዊን ኣተሓሳስብኡ ሽፋን እናገበረ ንህዝቢ እንዳታለለ ብትእዛዙ እተፈጸሙ ግብረ እከያት ብቕጽበት ናብ ካልኦት እንዳኣልገበን እንዳወንጀለን በሓሶት ነዊሕ ይጓዓዝ፡፡ እወ እንዳወንጀለ ክንደይ ንጹህ ህዝቢ የጥፍእ፡፡ ካብዘይ ምስትውዓልን ጥልቕ ኢልካ ዘይምርኣይን እትገብሮ እከይ ተግባራት ዘልኣለም ከይተቓላዕካ እትነብር ኮይኑ ይረአየካ፡ ግዜ እንዳነውሐ ምስ ዝኸይድ ኣንነትን ንዕቀትን ኣብ ሓንጎለካ ተሕድር፡ ንብጾትካን ህዝብኻን ከም ሓደ ኣቕሓ ዘይርኢ ዘይሰምዕ ዘይዛረብ ናይ ምስትውዓል ዓቕሚ ዘይብሉ ገርካ ትቖጽሮ፡ ካብ ብዙሕ ምድግጋም ነቲ ዕለታዊ እከይ ሰይጣናዊ ስረሓትካ ሓንጎለካ ከም ቅኑዕ ገሩ ይወስዶ፡፡ እቲ ኣሰራርሓኻ ጉድለት ከምዘለዎ ሕልናኻ እንዳፈለጦ ኣብ ጥቓኻ ዘሎ ህዝቢ ከምኡውን መሳርሕትኻ ተቢዑ ብቕንዕና ትጋገ ኣሎኻ እንተበለካ፡ሰይጣናዊ ትዕቢት ስለ ዘሕደርካ፡ ንወለድኻ ነሕዋትካ ንመሳርሕትኻ ንመራሕቲ ሃይማኖት ንዓበይቲ ዓዲ ኮታ ንኹሉ ብንዕቀትን ትዕቢትን ትምልሰሉ፡ ኣብ ልዕልኡ ከአ መዘና ዘይብሉ ግፍዕታት ትፍጽም፡፡ እዚ ባህሪ እዚ ኣብ ኤርትራ ዝኽተል በጀካ ኢሳያስን ቁሩባት ኮራኹሩን ካልእ የለን፡፡
ናይ ቅንዕና ምስትውዓል እንተወኒንካ ወይ እንተተኸቲልካ ብቐዳምነት ኣብ ልዕሊ ካልኦት ዘለካ ሚዛን ንምልላይ ንነብስኻ መን ምዃንካ ክትፈልጥ ትፍትን፡ ትዕዘብን ትመራመርን፡ ካብ ከምዚ ከማኻ ደቂ ሰባት ብዙሕ ጠቓሚ ነገር ክትመሃር ትግደድ፡ ንኹሉ ወዲ ሰብ ተኽብር፡ ንዓበይቲ ዓድን ንምራሕቲ ሃይማኖታትን ተኽብርን ካብኦም ካኣ ብዙሕ ትመሃር፡፡ (ካብ ምህሮ ኣእምሮ) ብሕጊ ዓደቦ ትምእዘዝ፡፡ ብንዕቀት እንተድኣ ቀሪብካዮ ንሱውን ንዓኻ ክንዕቀካ ስለ ዝጅምር፡ ተደርቢኻ ስምካ ኣርሲሕካ ከም እትነብር ትርዳእ፡፡ ስለ’ዚ ብኣሕዋትካ ብህዝብኻ ንጹግ ንኸይትኸውን ነቲ ብቕንዕና ዘፍረኻዮ ስነስርዓትን ፍልጠትን ብዘይ ስግኣትን ፍርሕን ጥርጣሬን ሓሳብካ ትገልጽ፡ ተቐባልነት ከኣ ትረክብ፡ ንዝእርመካ ብትሕትናን ምስጋናን ትቕበሎ፡፡ ኣብ ኣኼባታት፡ ኣብ ባይቶ፡ኮታ ዝኾነ ይኹን ምስ ህዝቢ እትዘራረበሉ ግዜ፡ ነቲ እትብሎ ኣብ ግብሪ ዘይትትርጉሞ እንተኾንካ ንዕለታዊ ተግባራትካ ብደቂቕ ዝመዝኑ፡ በረጋግጻ እግርኻን ምንቅስቓስ ከናፍርካን ብቕጽበት ከለልዩኻ ዝኽእሉ ሰባት ከምዘለዉ ኣሚንካ፡ ነቲ እትብሎኣብ ግብሪ ዘይትትርጉሞ ምዃንካ ዝፈልጡ ከም ዘልው ብምርዳእ፡ ክትገብሮ ዘይትኽእል ካብ ምዝራብ ትቑጠብ፡፡
ስለዚ ኣቱም ንቃወም ኣሎና ንቃለስ ኣሎና እንብል ኩልና ነየናይ ስልጣን ክንውንን ኢና እነቃለስ ዘሎና፡ ስልጣን እኮ ህዝቢ ሒዝካ እዩ፡ ንሕዝቢ ሓርነቱ ምስ ኣጎናጸፍካዮ ናይ ስልጣን ቆጽሊ ዘውድቐልካ፡ ስለዚ ቃልስና ንውጹዕ ሕዝቢ ኤርትራ ይኹን፡ ነስተውዕል ደጊምና ነስተውዕል፡ ነዚ ክነስተውዕል እንተዘይኪኢልና ግን ካብቶም 4 ንህዝቢ ኤርትራ ኣብ ማሕዩር ሒዞም ዝቕጥቅጥዎ ዘለዉ ኢሳያስን ክልተ የማነን ሐጎስ ኪሻን ኣይንሓይሽን ኢና፡፡ በጃኻትኩም ነስተውዕል ሕልናና ንመርምር፡ ነቶም ብዓቕሞም ዝቃለሱ ዘለው፡ ነቐፍቶምን ኣረምቶምን ድኣ ንኹን እምበር ተቓወምቶምን መጸሎምቶምን ኣይንኹን፡፡ ንህዝቢ ሓራምውጻእ ናይ ኩልና ስራሕ ይኹን፡፡ ንኹልና ተቓወምቲ ውድባትን በርገሳውያን ማሕበራትን ከምኡውን ነዞም ኢዶም ኣጣሚሮም ከምዘይናቶም ዝርእዩ ዘለዉን ነዚ ሽፍታ መንግስቲ ክነባርር ክንበቅዕ ኣምላኽ ሕብረትን ዓቕምን ይሀበና፡፡
ዝኽሪ ንስዉኣት ሓርነት
ስኒትን ሓድነትን ንተቓወምቲ ውድባትን ንሲቪካዊ ማሕበራትን ህዝብን
ፍስሓጽዮን ደስታ
21.11.06
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2503


text:
ጥዕናኹም ንምምሕያሽ ሓሙሽተ ቀለልቲ ምኽርታት
ኣብዚ ዝኣቱ ዘሎ ሓዲሽ ዓመት ፈረንጂ፡ ብዛዕባ ናይ ጥዕና ስጉምትታት ክተወስድዎ እተሓስቡ ቁሩብ ከቢደኩም ከም ዝህለው ምግማት ይከኣል።
ዮጋ'ዶ ክገብር፤ ኣካላዊ ምንቅስቃስ'ዶ፥ ሽኮር'ዶ ከጉድል ወይ'ውን ነዚ ዘለኒ ስብሒ ከጉድል፤ መስተ'ዶ ከቋርጽ ከምኡ'ውን ጭንቀትና ከነጉድል ኢልኩም ከም ትሓስቡ ትኾኑ።
ምሉእ ጥዕና ንምርካብ ሂወትኩም ከም ብሓዲሽ ክትፍተሽ ከም ዘለዋ እዩ ዝስመዓካ።
ኣብ ክንዲ ብዙሕ ለውጢ ክትገብሩ እትፍትኑ ግን፡ ሓንቲ ለውጢ እንተገበርኩም'ከ?
ንኪኢላታት ሓቲትና፡ ሰባት ሓንቲ ነገር ንጥዕነኦም እተማሓይሽ ሓሰብ ክህቡና ተወኪስናዮም።
ኣብ ሓንጎልና ኣተኰሮ ምግባር
ብዛዕባ ኣካላዊ ጥዕና ምሕሳብ መብዛሕትኡ ግዜ ቀሊል ኢዩ። እንተኮነ ግን፡ ብመሰረት ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኤክስተር መምህር ስፖርታዊ ሳይንስ ዶክተር ናዲ ሳሚ፤ ናብ ሓንግልና እንድሕሪ ኣተኲርና ርእሰ-ንቕሓት ከነዕቢ ንኽእል ይብላ።
ርእሰ-ንቕሓት ማለት ንስምዒታትና፤ ድልየታትና፤ ኵነተ-ኣእምሮ መሚና ምፍላጥን ምርዳእን ማለት ኢዩ። እዚ ከኣ ምስ ግዜ፡ ኣእምሮኣውን ኣካላውን ጥዕና ኣብ ምምሕያሽ ወይ ምምዕባል ይሕግዘና።
''ስምዒታትኩምን ባህርያትኩምን ብዓᎁቑ እንድሕሪ ተረዲእኹም፡ ብንቕሓት ነቲ እትደልዮዎ ተግባር ንነፍስኹም እቲ ዝበለጸ ምርጫ ክትወስዱ የኽእለኩም'' ትብል ዶክደር ናዲ።
እታ ዶክተር፡ እዚ ንምግባር ብዙሕ ኣገባባት ኣሎ ትብል። እዚ ከኣ ዕለታዊ ንጥፈታትና ምጽሓፍ፤ ኣስተንትኖ፤ ንቕሓት፤ ግዜ ወሲድና ብዛዕባ ሂወትና ምሕሳብ ይጠቃልሉ።
ከልቢ ምልማድ
ኣንባቢ ስነ-ልቦና ዶክተር ሪይስ ሳቸር ከም ዝሕብሮ፤ ንኣብነት 'ሊፍት' ካብ ምጥቃም ብእግርና ምንቅስቓስን ምጉዓዝን ንጥዕና ዓብይ ጥቕሚ ኣለዎ ይብል።
ይኹን እምበር ይብል ዶክተር ሳቸር፡ ከልቢ ከም ምልማድ ዝመሰለ ዝህቦ ፍሉይ ረብሓ ግን ኣይከውንን ይብል።
ምስ ከልቢ ን30 ደቃይቕ ኣብ መዓልቲ 2ተ ግዜ እንድሕሪ ተንቀሳቂስና፡ ንጥፈትና ከነበርትዕ ከምኡ'ውን ስምዒታዊ ረብሓትት ክንረክብ ንኽእል።
ዶክደር ሳቸር፡ ''ከምዚ ዓይነት ንደገ ክወጽእ ከም ዝሕግዘናን፤ ኣካላዊ ምንቅስቃስ ንምግባርን፤ እሙን ዓርኪ ምርካብን ከምኡ'ውን ናይ ካልእ ሂወታዊ ነገር ከነመሓሽ፡ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ከነማዕብል ይሕግዘና'' ትብል።
ኣብ ሰሙን፡ 30 አሕምልትን ፍራምረን
ብዘዕባ 5ተ እጃማት ፍሩታን ኣሕምልትን ሰሚዕና ኣለና።
ተመራማሪት አመጋግባ ዶክተር መጋን ሮሲ፡ ኣብ ክንዲ ኣብ ብዝሒ ነገራት ነተኮር፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ክነተኩር ኣለና ትብል።
ንሳ፤ እንተነኣሰ፡ ኣብ 30 ዝተፈላለዩ ኣሕምልቲ መግቢ ከነተኩር ይግባእ ትብል።
ምኸንያቱ ካብ ሓምሊ ዝርከብ ንጥረ-ነገር ኣብ ጥዕናና ዝያዳ ግደ ስለዘለዎ ማለት ኢዩ።
እታ በዓልቲ ሞያ፡ ''ኣብ ክንዲ ሓንቲ ዓይኒ ዓተር ንገዝእ፡ 4ተ ሕዋስ ዘለዎ ምሽማት ይሓሽ። ኣብ ክንዲ ሓደ ዓይነት ፍረ ንገዝእ ከምኡ 4ተ ሕዋስ ዘሎዎ ፍረ ምግዛእ ይበልጽ'' ትብል።
ዝያዳ ፍሽክ ምባል
ድሕሪ በዓላት መብዛሕተና ነቲ ዝኣከብናዮ ስብሒ ክነጉድል፡ ስፖርት ክንገብር ወይውን ንጅም ክንከይ ሓርኮትኮት ክንብል ኢና።
እንተኾነ ግን ከምዚ ዓይነት ሽቶ፡ ዕላምኡ ክወቕዕ ኣጸጋምን ሞራልካ ዝትንክፍን ከኸውን ይኽእል ኢዩ ይብል ዶክተር ጀምስ ጂል።
ንሱ መጀመርታ ሕጉስ ንምኳን ኣተኵርካ ምፍታን ይሐይሽ ይብል።
ጥዕናና ከነመሓይሽ ብዙሓት ዝርዝራዊ ነገራት ከነማልእ ንኽእል። እንተኾነ ግን፡ ሂወትካ ብደስታ ወይ ብሐጐስ ትነብሮ እንተዘይኮንካ፡ ነቲ ኣጸጋሚ ዝበሃል ከንብድሆ ምናልባት ከጽግመና ይኽእል ይብል።
ብኸመይ'ከ ነታ ሐጐስ ንረኽባ? ዶክተር ጂል፡ ካብተን ኣብ ኣእምሮና ዝመላለሳ ሓሳበት ሓንቲ ለውጢ ጌርና ብዛዕባኣ ፍሽክ ምባል ይሓሽ ይብል። ምስኡ ኸኣ ሓንቲ ዘይተሕጉሰና ነገር ኣላሊና፡ ነዓዓ ንምምሕያሽ ክንሰርሕ ኣለና በሃላይ ኢዩ።
እኹል ድቃስ ምርካብ
እዚ ነገር ወላ እኳ ፍሉጥ ነገር እንተመሰለ፡ እኹል ናይ ድቃስ ሰዓታት ንምርካብ (9-8 ሰዓታት ድቃስ) ክንጽዕር ኣለና።
እኹል ድቃስ ዘይምርካብ ንኣሰራርሐ ኣእምሮናን፡ ውሳነታትናን ከጸልዎ ይኽእል ኢዩ ይብል ዶክተር ጋቪን።
እኹል ናይ ድቃስ ሰዓታት ንምርካብ ካብ ቡን ምስታይ ከንቑጠብ ኣለና። ከምኡ'ውን ኤለክትሮኒክስ ዝኣመሰሉ ከም በዓል ሞባይል፤ ላብቶብ ኣብ እዋን ድቃስና ከነወግዶም ኣለና ይብል።


text:
ኮሚሽነር ኮሚሽን ኣመራርሓ ሃገራዊ ስግኣት ምትኩ ካሳ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብዝሃብዎ መግለፂ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መንግስትን መሻርኽቱን ወግዓዊ ኣብ ዝገበሩዎ ኣሃዝ ኣስታት 5.6 ሚሊዮን ሰባት ህፁፅ ረድኤት መግቢ የድልዮም።ነዚ ንምምካት ሓደ ቢሊዮን ዶላር ረድኤት ከምዘድሊ እውን ፃውዒት ቀሪቡ ነይሩ።
“እቲ ዘድሊ ሓገዝ 948 ሚሊዮን ዶላር እዩ።ክሳብ ሕዚ ዝተረኽበ ገንዘብ የለን።መንግስቲ ኢትዮጵያ ከምቲ ዝሓለፈ ዓመት 2016 ዝገበሮ መሪሕነት ብምውሳድ 1 ቢሊዮንን 89 ሚሊዮንን ብር መዲቡ ናይ መግብን ካልኦት ነገራይ ኣብ ምቕራብ ይርከብ።”
ኣቶ ምትኩ ካሳ ካብ ኩለን ክልላትን 192 ወረዳታት ንግዚኡ ህፁፅ ረድኤት ዘድልዮም “ትኹረት ሓደ” ብዝብል ተፈሊዮም ካብ ፌደራልን ክልላዊ መንግስታትን ብዝተኣከበ ገንዘብ ይሕገዙ ከምዘለው ገሊፆም።
እቲ ደርቂ ዝለዓለ እንተድኣ ኮይኑን ትፅቢት ዝተገበረሉ ገንዘብ ካብ ሓገዝቲ እንተድኣ ዘይተረኺቡን መንግስቲ ንሕብረተሰብን ናይ ውልቂ ሰብ ሃብትን ኣተሓባቢሩ ክሽፍኖ እዩ ኢሎም።
በቲ ደርቂ ዝተጠቕዑ ከባቢታት ሓሙሽተ ክልላት እየን።ደቡባዊ ምብራቕ ክልል ሶማሊያ፣ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዞባታት ቦረና፣ጉጂ፣ባሌን ምብራቕ ሃረርጌን፣ኣብ ደቡብ ብሄርን ብሄረሰባትን ህዝብታትን ኣብ ደቡብ ኦሞ፣ኣብ ክልል ኣምሓራ ኣብ ዝሓለፈ ምስ ዘጋጠመ ሓደጋ ውሕጅን ምቁርራፅ ዝናብን ኣብ ሰሜን ሸዋ፣ዋግ ህምራ፣ከምኡ እውን ክልል ዓፋር እየን።
ኣብዞም ከባቢታት ዝለዓለ ጉድኣት ዝበፅሐ ሞት እንስሳት ምዃኑን ክሳብ ሕዚ ግን ህይወት ሰብ ከምዘይጠፍአ ነበርቲ ገሊፆም ኣለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ንኢታማጆር ሽም ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ ነበር ጀነራል ሰዓረ መኮነን መዘከርታ ሓወልቲ ተሰሪሑ።
እቲ ሓወልቲ ትማሊ ኣብ ከተማ መቐለ ኣብ ዝተመረቐሉ አጋጣሚ በዓልቲ ቤቶም ኮለኔል ፅገ ኣለማየሁ: "ከይዲ ምፅራይ እቲ ቕትለት ዘንጊዑ ኣሎ" ኢለን፡ ፌደራል ፖሊስ ብወገኑ እቲ ቕትለት ይጻረ ከምዘሎን ብቐፃሊ ንህዝቢ ዕላዊ ከምዝገብሮን ኣፍሊጡ::
ብሓለዊኦም ኣብ መንበሪ ገዝኦም ዝተቐተሉ ኣዛዚ ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ ዝነበሩ ጀነራል ሰዓረ መኮነን ኣብ ከተማ መቐለ መዘከርታ ሓወልቲ ብሚኒስተር ምክልኻል ተሃኒፅሎም ትማሊ ድማ ተመሪቑ:: ኣብ ስርዓት ምረቓ ሓወልቲ ጀነራል ሰዓረ መኮነን፡ ስድራ ጀነራል ሰዓረ: ምክትል ርእሰ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል፤ ኣባላት ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ካልኦት ሰበ ስልጣን መንግስትን ተረኺቦም እዮም::
በዓልቲ ቤት ጀነራል ሰዓረ መኮነን ኮለኔል ፅገ ኣለማየሁ ሞት እቶም ጀነራል ስዒቡ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብ ጎኒ ስድራ ኮይኑ ንዝገበሮ ምፅንናዕ ኣመስጊነን:: ሰራዊት ምክልኻል እውን ቅትለት ጀነራል ሰዓረ ክፃረ ይሓትት ከምዘሎን እቲ ሓወልቲ ድማ ክስራሕ ብምግባሩ ምስጋና ይግበኦ ኢለን:: ከይዲ ምፅራይ ቀተልቲ ጀነራል ሰዓረ መኮነን ደንጉዩ እዩ ክብላ እውን ተዛሪበን::
ምክትል ርእሰ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ብወገኖም መንግስቲ ክልል ትግራይ ምርመራ ቕትለት ጀነራል ሰዓረ መኮነንን ሜጀር ጀነራል ገዛኢ ኣበራን ብቐረባ ኮሜቴ ኣጣይሱ ይከታተሎ ኣሎ ኢሎም:: ኣብቲ ስነ ስርዓት ምረቓ ሓወልቲ ካብ ዝተረኸቡ ነባራት ኣመራርሓ ህወሓት ኣይተ ስየ ኣብርሃ፡ "ሰዓረ ጅግና ወታሃደራዊ ኣመራርሓ ጥራይ ዘይኮነስ ውሕሉል ፖለቲከኛ ከምዝነበረ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዝነበረ ኣፀጋሚ ፖለቲካዊ ኩነታት ኣርእዩ እዩ" ኢሎም::
ኢታማጆር ምክልኻል ሰራዊት ኢትዮጵያ ነበር ጀነራል ሰዓረ መኮነንን ሜጀር ጀነራል ገዛኢ ኣበራን ኣብ 15 ሰነ 2011 ኣብ መንበሪ ገዝኦም ብሓላዊ ጀነራል ሰዓረ ከምዝተቐተሉ ይዝከር:: ኣብ ጉዳይ ምፅራይ ቅትለት ጀነራል ሰዓረ መኮነን ንድምጺ ኣሜሪካ ምላሽ ዝሃቦ ኮምሽነር ኮምሽን ፖሊስ ፌደራል እንዳሻው ጣሰው ከይዲ ምፅራይ እቲ ቅትለት ይካየድ ከምዘሎ ምስተዛዘመ ድማ ንህዝቢ ዕላዊ ክንገብር ኢና ኢሎም::


text:
ኤርትራ ፡ብፍልይቲ ራፖርተር ጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ዝቐረባ፡ ንጉዳይ ምዕጻው ትካላት ጥዕና ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ዝምልከት ሻቕሎት፡ ኣሉታዊ ምላሽ ሂባትሉ።
ንሃይማኖታዊ ትካላት ዝምልከት ሕጊ፡ ኣብ 1995 ምስ ዝምልከቶም ሃይማኖታዊ ትካላት ብምምኽኻር ከም ዝወጸን፡ ትካላት ሃይማኖት ንኻልኦት ዘይ-ሰዓብተን ንዘይምጉናይ ተባሂሉ ልምዓታዊ ምንቅስቓሳተን ዝድርትን፡ ካብ ወጻኢ ገንዘብ ከይሓታን ዝእዝዝን ምዃኑ ትገልጽ ኤርትራ፡ እቲ ስጉምቲ መንግስቲ ኤርትራ፡ ንተጠቀምቲ ኣገልግሎት ጥዕና ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ `ዩ ዝብል፡ ሓቅነት ዘይብሉ`ዩ ኢላ።
መንግስቲ ኤርትራ፡ ኣብ መዳይ ሓለዋ ጥዕና ብዝገበሮ ወፍሪ፡ 82% ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ውሽጢ 10 ኪሎ ሜትር ርሕቐት ናብ ሕክምናዊ መሳለጥያ ዕድል ከምዝረኸበ`ውን እቲ ካብ ጀነቫ ብወኪል መንግስቲ ኤርትራ ዝተዋህበ ምላሽ ይገልጽ።
ፍልይቲ ራፖርተር ዳንኤላ ክራቨተዝ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላትን ኣብ ቀረባ ዝተራእየ ኣብ ልዕሊ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ዝተኻየደ ቅየዳ ትካላትን ማእሰርቲ አባላት ኦርቶዶክሲያዊት ቤተክርስትያንን ጉባኤታት ክርስትያንን ኣመልኪታ ከቢድ ሻቕሎታ ምግላጻ ይፍለጥ።
ኣብ ዝተፈላለያ ዞባታት ኤርትራ፡ ኣብ ትሕቲ ካቶሊካዊት ቤተ-ክርስትያን ዝመሓደራ ዝነበራ ትካላት ጥዕና ቅድሚ ክልተ ሰሙን ብሃንደበት ከምዝተዓጽዋ ዝገልጽ ሓበረታ ድሕሪ ምስምዑ፡ ሚኒስትሪ ጥዕና ኤርትራ፡ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃቦ ቃለ-መጠይቕ፡ ናይ ምርኽኻብ መስርሕ`ምበር ናይ ምዕጻው ስጉምቲ ኣይኮነን ኢሉ ኔሩ። እዚ ካብ ጀነቫ ዝወጸ መግለጺ ብወገኑ፡ እቲ ብምንስትሪ ጥዕና ዝወጸ መምርሒ፡ ሃይማኖታዊ ትካላት፡ ኣብ ትሕቲኤን ዝነበራ ክሊኒካት፡ ንዞባዊ ጨንፈራት ሚንስትሪ ጥዕና ከሰጋግራ ዝሓትት`ዩ ይብል።
ኣተሓሒዙ፡ እቲ ብፍልይቲ ራፖርተር ሰብኣዊ መሰላት ዝቐረበ፡ እቲ ስጉምቲ መንግስቲ ኤርትራ፡ ንተጠቀምቲ ኣገልግሎት ጥዕና ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ `ዩ ዝብል፡ ሓቅነት ዘይብሉ ከምዝኾነ ብምግላጽ፡ኣብ ምልእቲ ሃገር ተሰሪሖም ዘለዉ ናይ መወከሲን ዞባዊን ሆስፒታላት፡ ከምኡ`ውን ክሊኒካትን ትካላት ጥዕናን ብሚንስትሪ ጥዕና ዝንቀሳቐሱ`ዮም ይብል ።
ኤርትራ ኣብ ምዕዋት ሸቶታት ሚለንየም ብመዳይ ክንክን ጥዕና ዘመዝገበቶ ዓወታት ብትካላት ሕቡራት ሃገራት ብፍላይ ድማ ብውድብ ጥዕና ዓለምን ዩኒሰፍን ከምዝተመስከረሉን፡ ምስ`ቶም ትካላት ኣብ ብዙሓት ፕሮግራማት ከምዝተሓባበርን ኣብ`ቲ ዝሃቦ ምላሽ ጠቒሱ`ሎ።
ቀዋሚ ልኡኽ ኤርትራ ኣብ መወዳእታ፡ እታ ፍልይቲ ራፖርተር፡ ኣብ`ታ ሃገር ዘሎ ኩነታት ሃይማኖትን፡ ሃይማኖታዊ ምቅድዳውን፡ ሕጋዊ ባይታን ኣብ ግምት ከየእተወት ናብ ከምዚ ዓይነት ፍርድን ድምዳመን ምብጽሓ ኣሕዚኑና`ዩ ብምባል ነቲ ዘሎ ኣካይዳ ከምዘይቅበሎ ኣፍሊጡ።


text:
Radio Erena: 15 February 2018
ተቓውሞን ናዕብን ህዝብታት ኢትዮጵያ እናሓየለ ኣብ ዝመጸሉ ዘሎ እዋን፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ብወለንትኡ ካብ ስልጣኑ ክእለ ከምዝሓተተ ኣፍሊጡ።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ሎሚ 15 ለካቲት ብቴሌቪዥን ሃገሩ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፣ ጽገናዊ ለውጥታት ንምትግባርን ሰላምን ደሞክራሲን ኢትዮጵያ ንምውሓስን፣ ካብ ስልጣኑ ክእለ ኣገዳሲ ውሳኔ ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ድሕሪ ሃንደበታዊ ሞት ቀዳማይ ሚኒስተር ነበር ኣቶ መለስ ዜናዊ ኣብ 2012 ስልጣን ዝተረከበ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ ካብ ኣቦ መንበርነት ናይቲ ብልፍንቲ ውድባት ዝቖመ ኢህወደግ’ውን ከምዝተኣልየ ገሊጹ ኣሎ።
ፓርላማ ኢትዮጵያ ንምእላይ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ብወግዒ ክሳብ ዘጽድቕን መተካእታ ቀዳማይ ሚኒስተር ክሳብ ዝመርጽን ከም ኣላዩ መንግስቲ ኮይኑ ክጸንሕ ምዃኑ’ዩ ወሲኑ ዘሎ።
ይኹን’ምበር ፓርላማ ኢትዮጵያ ዝእከበሉ ይኹን ውሳኔ ዝህበሉ ዕለት ዛጊት ኣይተሓበረን።
ብሰንኪ’ቲ ካብ 2015 ኣትሒዙ ኣብ ኩሉ ክፋላት ኢትዮጵያ ጸጸኒሑ ዝነቱግ ዘሎ ተቓውሞን ናዕብን ህዝቢ፣ ኣቐድድዲሞም ኣፈ ጉባኤ ፓርላማ ኣባ ዱላ ገመዳን ሚኒስተር መራኸቢታትን ኣፈኛ መንግስትን ነበር ኣቶ በረኸት ስምኦንን ካብ ስልጣኖን ንምእላይ ከምዝሓተቱ ኣይርሳዕን።
እንተኾነ ፓርላማ ኢትዮጵያ፣ ንኣፈ ጉባኤኡ ናብ መዝነቱ ክምለስ ድሕሪ ዝተገብረ ካልእ ምርድዳእ ኣባዱላ ገመዳ ኣብ ስልጣኑ ይቕጽል ከምዘሎ ይግለጽ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ድሕሪ ምውዳቕ ስርዓት ደርግ ኣብ 1991እቲ ዝኸበደ ህዝባዊ ተቓውሞን ናዕብን ገጢምዎ ይርከብ።
====================


text:
Radio Erena: 06 May 2021
ጂቡቲን ኬንያን፣ ንሉኣላውነትን ናጽነትን ሶማል ዘቆናጽብ ስጉምታት ይወስዳ ኣለዋ ክብል መንግስቲ ሶማል ወቒሱ።
እቲ መንግስቲ ነዚ ወቐሳ ዘቕርብ ዘሎ፣ ኣብታ ሃገር ምስ ምርጫ ተተሓሒዙ ድሕሪ ዝተኸስተ ፖለቲካው ወጥሪ’ዩ።
ሚኒስተር ዜና ሶማል፣ ዑስማን ኣቡበከር ዱበ፣ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ፣ ኣብ ዝተኻየደ ዋዕላ ቤት ምኽሪ ሰላም ን ጸጥታን ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ ጎረባብቲ ሶማል ዝኾና ጂቡቲን ኬንያን፣ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ሶማል ጣልቓ ይኣትዋ ከምዘለዋ ክሲ ኣቕሪቡ’ዩ።
እቲ መንግስቲ ኣቐዲሙ፣ መንግስቲ ኬንያ ምስ መራሒ ርእሰ ምምሕዳር ጁባላንድ ኣሕመድ ማዶበ ብምሽራኽ፣ ንምርጫ ሶማል ይዕንቅፍ ከምዘሎ ክገልጽ ጸኒሑ’ዩ።
ምስ ርእሰ ምምሕዳራት ሶማሊላንድ ፑንትላንድን ጥቡቕ ርክብ ከምዘለዎ ዝግለጽ መንግስቲ ጂቡቲ፣ ንዘተ ሰላም እታ ሃገር ዝዓለም ርክብ ፕረዚደንታት ሶማሊላንድን ሶማልን፣ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ከምዘአንገደ ይዝከር።
እንተኾነ ድሒሩ፣ ፕረዚደንት ጂቡቲ ንመራሕቲ ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ ማዕረ መራሒ ሃገር ናይ ፕሮቶኮል ኣቐባብላ ጌርሉ ብምባል መንግስቲ ሶማል ተቓውምኡ ኣስሚዑ።
ናይ ስልጣን ቁርቁስ ኣጋጢሙዋ ዝርከብ ሶማል፣ ፕረዚደንት መሓመድ ዓብዱላሂ ፋርማጆ፣ ብዘይምርጫ ንክልተ ኣብ ስልጣን ንኽቕጽል ወሲኑ እኳ እንተነበረ፣ ኣንጻሩ ብዝተወልዐ ግጭትታት ግና ውሳኔኡ ብምስራዝ፣ ኣብ ዝሓጸረ ምርጫ ክካየድ’ዩ ጸዊዑ።
ይኹን’ምበር፣ ተተፋነንቲ ሓይልታት ሶማልን መራሕቲ ርእሰ ምምሕዳራትን፣ ኣብ ጉዳይ ምርጫ ዘተኮረ ዘተ ክሳተፍ ዝዕድም ሃዋሁ ከምዘየለ ናይ ቀረባ ተዓዘብቲ ይእንፍቱ።
ካብ 2016 ኣትሒዙ፣ ዝሓሸ ርግኣት ዘለዎ ማእከላይ መንግስቲ ንምቛም ዕድል ዝረኸበት ሶማል፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ናብቲ ቅድሚኡ ዝነበረቶ እዋናት ምብትታን ከይትምለስ ሻቕሎት ብዙሓት’ዩ።
መንግስቲ ሶማል፣ ናይዚ ሕጂ ተኸሲቱ ዘሎ ቅልውላው ኣጋደድቲ ናይ ግዳም ሓይልታት’ዮም ክብል እንከሎ፣ ንጂቡቲን ኬንያን ድማ ብቐዳምነት ይወቕስ።
እንተኾነ መንግስታት ጂቡቲን ኬንያን ንወቐሳ መንግስቲ ሶማል ነጺጎሞ ኣለዉ።
ሚኒስተር ፋይናንስ ጂቡቲ፣ ኤልያስ ሙሳ ድዋላ፣ መንግስቲ ሶማል ዘቕረቦ ክሲ ዘቖጥዕ’ዩ ድሕሪ ምባል፣ ጂቡቲ ጽቡቕ ናይ ሶማል እትደልን እትጽዕርን ምዃና ጠቒሱ።
ጂቡቲ፣ ኣብ ሶማል ዘለዋ ኣጀንዳ ካብ ምርግጋእ ሰላምን ጸጥታን ወጻኢ ኔሩ እንተዝኸውን፣ ደቕና ኣብታ ሃገር ንኽሞቱ ኣይምልኣኽናን ክብል’ውን ጂቡቲ ኣብ ትሕቲ ዓቃብ ሰላም ሕብረት ኣፍሪቃ ዝተሓቖፈ ሰራዊት ናብ ሶማል ከምዝልኣኸት ኣዘኻኺሩ።
መወልትን መሻርኽትን መንግስቲ ሶማል ዝኾና ኣመሪካን ሕብረት ኤውሮጳን፣ ምርጫ ሶማል ብዝቐልጠፈ ክካየድ’የን ጸቕጢ ዝገብራ ዘለዋ።
ንኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ሱዳን፣ ጂቡቲን ሶማልን ዝሓቖፈ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ናብቲ ቅድሚ 30 ዓመታት ዝነበሮ ተሃዋሲ መድረኽ ተመሊሱ ከምዘሎ ተንተንቲ ፖለቲካ የዘኻኽሩ።
=================


text:
ኣማኻሪ ፕሬዝዳንት ክልል ትግራይ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ሎሚ ብቲዊተር ኣብ ዝዘርግሕዎ ተኸታታሊ መልእኽቲ ‘’ናይ ኣብይ ኣህመድ’’ ኢሎም ዝፀውዕዎ ሰራዊት ምክልኻል ብወሳኒ መልክዑ ብሰራዊት ትግራይ ካብ ‘’ዝስበር’’ ንድሓር ብኣሽሓት ዝቑፀሩ ገባራት ኣምሓራ ብረት ኣዕጢቖም ናብ ናይ ሞት ቀጠናኣብ ምልኣኽ ይርከብ፤ብታንክን መድፍዕን ጠጠው ዘየበሎ ሓይሊ ብመስዋእትነት ሓረስታይ ጠጠው ክብል ዘይሕሰብ እዩ ኢሎም።
ንኣዴታት ትግራይ ንምቕታል ዝመፀ ዝበሉዎ ሓይሊ ብዘይምርሕረት ከም እንቐፅዕ ንፃት እውን ጥርጣረ ክህሉው የብሉን ኢሎም ኣቶ ጌታቸው ረዳ።ብፈኸራ ጠጠው ዝብል ወፍሪ ኣይጀመርናን ዝበሉ ኣቶ ጌታቸው ‘’ ብናይ ኣብይ እኩይ ተግባር’’ ኢሎም ዝፀውዕዎ ዕላማዝሕሎ ናይ ኣምሓራ ክብሪ የለን፤ናይ ሰብ ንብረት ብምዝራፍ ዝሕሎ ናይ ኣምሓራ ክብሪ የለን፤ንሓረስታይ ብምህላቕ ዝሕሎ ናይ ኣምሓራ ክብሪ የለን ኢሎም ኣቶ ጌታቸው።ፅልእና ምስ ህዝቢ ከይኮነስ ምስ’’ሸፋቱ’’ እዩ፤ንኣብይን ሸፋቱን ዘድሕን ምድራዊ ሓይሊ የለን ኢሎም ኣማኻሪ ፕሬዝዳንት ክልል ትግራይ ኣቶ ጌታቸው ረዳ።
ፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ሓረስታ ትግራይ ክሓርስን ንህዝቢ ትግራይ ናይ ፅሞና እዋን ወይ መሕሰቢ ግዜ ንምሃብን ሰራዊት ምክልኻሉ ካብ ክልል ትግራይ ኣውፂአ ምባሉ ይዝከር።


text:
ኣቶ ጌታቸው ረዳ ሎሚ ምስ ጋዜጠኛታት ወፃኢ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ ምልልስ ኣብ ጎንደር ዝተላዕለ ተቃውሞ ኣምሓራን ውፅኢቱን’ዶ ክገልፁልና ንዝብል ዝቀረበሎም ሕቶ ‘ስለምንታይ ተቃውሞ ኣምሓራ ኢልካ ከምዝገለፅካዮ ኣይርደአንን፣ ምኽንያቱ ተቃውሞ ኣምሓራ ኢልካ ዘረባ ኣይነበርን’ ኢሎም።
‘ሓይልታት መንግስቲ፣ ገበናዊ ተግባራት ዝፈፀሙ ምስ መንግስቲ ኤርትራን ብኣስመራ ዝድገፉን ሓይልታትን ምትእስሳር ዝነበሮምን 6 ሰባት ንምእሳር ናይ ቤት ፍርዲ ትእዛዝ ሒዙ ተንቀሳቂሱ ነይሩ። ፌደራላዊ ሓይሊ፣ ነቶም 4 ክሕዞም ከሎ፣ እቶም ክልተ ግና ተዓጢቆም ስለዝነበሩ ኣብ ልዕሊ ሓይሊ ፀጥታ ተኹሲ ከፊቶም’ዮም’ እውን ይብሉ።
ፀሓፊ ኮሚተ ሕቶ መንነት ወልቃይት ኣቶ ኣደራጀው ቅድሚ ክልተ መዓልቲ ኣብ ዝሃቡና ሪኢቶ ‘መንግስቲ ሓደ ጊዜ 7 ግንቦት’ዮም፣ ገለ እዋን ተላኣኣኽቲ ሻዕቢያ’ዮም፣ ተረፍ መረፍ ደርጊ’ዮም ዝብል ዘሎ፣ ብኣና፣ ብህዝቢ ወልቃይትን ኣምሓራን ተቀባልነት ዘይብሉ’ዩ’ ኢሎም ነይሮም።
ኣቶ ጌታቸው ‘ኣብ’ቲ ኣብ ጎንደር ዝተፈጥረ ህውከት ልዕሊ 5 ኣባላት ፖሊስን ክልተ ሰላማዊ ሰባትን ከምዝተቀትሉ፣ በዝሒ ሓደጋ ዝወረዶም ሰባት ይንህር ከምዘሎን ገሊፆም’ ይብል ኣቀባሊና መለስካቸው ኣምሃ።


text:
ብዙሕ ዕድል ስራሕ ፈጢርና ኢና ዝብሉ ኣቶ ቴድሮስ ሓጎስ ትካላትን ማሕበራትን ናብ ናይ ስራሕ ተኮር ትካላት ንክኾኑ ሰፊሕ ስራሕቲ ይመቻቾ ኣሎ ኢሎም።
ፀገም ግዕዝይና ብዝምልከት ክዛረቡ ከለው ልምዓታዊ ስርዓት ክሳብ ዝትከል ኩሉ-ሻዕ ሓደጋን እናተቓለስካዮ ክኽየድ ዝግባእ ምኻኑን ግን ግዕዝይና ጠቅሊሉ ኣየጋጥምን ክባሃል ኣይካኣልን ኢሎም።
ወሲኾም ኣብ ግዕዝይና ተኣሊኹ ዝርከብ ዝኾነ ሰብ ንሰበ-ስልጣን ሓዊሱ ዝግበኦ ቅፅዓት ክረክብ ምኻኑ ጠቂሶም።እንይተኾነ ኣብ'ቲ ዝሓለፈ ገምጋም ኣብ ዝላዓለ ስልጣን ተቐሚጡ ኣብ ግዕዝይና ተኣሊኹ ዝተረኽበ ሰብ ዘይምህላው ሓቢሮም።
ናብራ ከተመታይ ንክማሓየሽ ንኩሎም ዕድላት ፀንቂቅካ ንምግምጋም ስራሕ ንምፍጣርን ፃዕርታት ይግበሩ ኣለው ይብሉ ኣቶ ቴድሮስ ሓጎስ።
ብዛዕባ መስኖ ክዛረቡ ከለው ሓደ ስድራ ኣብ ዓመት ክልተ ሻዕ ዘፍርየሉ ኩነታት ንክህሉ ተባሂሉ ዝነበረ ሸቶ እውን ብመሰረት እቲ ውጥን ናይ ትግራይ ካብ'ቲ ካልእ ክልላት ዝላዓለ'ዩ ይብሉ።


text:
ኣብታ ብቤት ማሕተም ሃገረ ቫቲካን ተሓቲማ ንንባብ ዝበቕዔት ንሓደ ናይ ሰላም ፍልጠን ዘርእስታ መጽሓፍ፡ ቅዱስነቶም ኣብ ዝደረስዎ መቕድም፥ ብፍላይ ናብ መንእሰያት ኣቕኒዖም፡ ኣብ ናይ ሰላም ስነ ምርምር ሊቓውንቲ ክኾኑን ኣብ ወንጌል ኣስተንፍሶ ብዝገበረ ልቢ ናይ መጽናዕቲ ድልየት ክህልዎምን ናይ ሰብኣዊ ፍጥርት ተስፋታትን ጭንቀትን ኵሉ ናይ ምክፋል ብቕዓት ዘለዎም ክኾኑ ይምዕዱ፥
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
መንእሰይ ወለዶ ናይቲ እዋናዊ ህብረተሰብ መግለጺኡ ኮይኑ ዘሎ ናይ ሕድ ሕዳዊ ውግእን ዓመጽን ሃዋሁ ክገጥሞ ኣብ ዘኽእል ጉዳይ ምውፋር ኣገዳሲ እዩ፡ ዝብል ሓሳብ ቅዱስነቶም ኣብታ ንሓደ ናይ ሰላም ፍልጠት ዘርእስታ ኣብ ጳጳሳዊ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ተቕዋም ናይ ስነ ተክሊልን ስነ ስድራ ቤትን ናይ ቲዮሎጊያ ስነ ሰብእ መምህርን ናይቲ ተቕዋም ምኽትል ኣቦ መንበርን ጂልፍረዶ ማረንጎ ዝሰናደውዋ መጽሓፍ ኣስፊሮም፥ ንመጻኢ ዝጥምት ኣስተንትኖ ዘቕርብ ብርኩት መጽሓፍ ምዃኑ እውን ይንገር።
ቅዱስነቶም ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ጳጳሳዊ ላተራነንሰ መንበረ ጥበብ ብዛዕባ ሰላም ዘጽንዕ ፍሉይ ጨንፈር ክህሉ ከምዝገበሩ ጠቒሶም፡ ኣብቲ መጋበርያ ሰላም ኣብ ዝኾነ ተክለ ሰብነት ብፍሉይ የተኵሩ፡ መጋበርያ ስላም ሚዛኑ ዝሓለወ ቅኑዕ ኣስተንትኖ ኣብ ታሪኽን ኣብ ኪደት ሰብኣውነትን ዘተኩር እምበር ክንየው ስነ ማሕበረሰብኣውነት ዝብል ብዘይ ምውጋን ኩሉ ዝሓቑፍ ወንጌላዊ ልልያ መታን ንኽገብር ንናይ ግዜ ምልክታ ጥንቁቕ ኣቃልቦ ዘድልይ ምዃኑ ብሰፊሕ የብርሁ።
ኣብታ መጽሓፍ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ ወጻኢ ርክባት ጉዳይ ዋና ጸሓፊ ሊቀ ጳጳሳት ብጹዕ ኣቡነ ፓውል ሪቻርድ ጋላገርን ጳጳሳዊ ናይ ሰላምን ፍትሕን ቤት ምኽሪ ነበር ኣቦ መንበረን ናይ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ሓልዮ ስደተይናታት ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ነበር ኣቦ መንበር ብጹዕ ካርዲናል ረናቶ ራፋኤለ ማርቲኖ ዘቕረብዎ ጽሕፉ እተጠቓልል መጽሓፍ እያ።


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ካብ መላእ ዓለም ዝተኣከቡ ናይ ነፍሲወከፍ ሃገራዊ ቤትጽሕፈት ካሪታስ (ምግባረ ሠናይ) ዋናታት ጸሓፍትን ካልኦት ሓገዝቶምን መበል 21 ሓፈሻዊ ጉባኤ ንምክያድ ኣብ ሮማ እንክርከቡ እዞም ሰባት እዚኦም ብስም ቤተክርስትያን ጸገማት ኣብ ዝርከቦ ኩሉ ተረኺቦም ንሥቃይን ገዓርን ጽጉማት ሰሚዖም ንክምልሰ ዝተኻእሎም ዝቃለሱን ነቶም ብኢፍትሓውነት ዝሳቀዩን ዝተዓብሱን ከጸናንዑን ድምጾም ኮይኖም ክዛረቡን ዝቃለሱ ብሓዊ መንፈስ ቅዱስ ዝምርሑ ኣገልግልቲ እዮም። ኣብ`ዚ መበል 21 ሓፈሻዊ ጉባኤ ከም መሪሕ ቃል ዝተመርጸ `ሓንቲ ሥድራቤት ዘመደኣዳም ሓንቲ ሓባራዊት ቤት` ዝብል እዩ። ቅዱስነቶም ከኣ ኣብ ስብከቶም ነዚኣ መሪሕ ቃል እትመሳሰል ብሓባር ክንጐዓዞ ዘሎና ሓንቲ እምነት ኣላትና ኢሎም።
ብሓባር ክንስዕባ ዘሎና እምነት!
ቅዱስነቶም ናብ ታሪኽ ቤተክርስትያን ምልስ ኢሎም እታ ኣብ መጀመርታ ብሓዋርያት ዝተተኽለት ቤተ ክርስትያን ንኩሉ ብሓባር ምክፋል ብዝብል መንፈስ ተመሪሓ ብሓባር ኣብ ትጐዓዘሉ ዝነበረት ዘመን ሠለስተ መለለዪ ነጥብታት ነሮማ ይብሉ። እዚኦም ጽን ኢልካ ሰሚዕካ ንምኽኣል ትሕትና ብሓባር ንክትጐዓዝ ውህበት ኅብረት መንፈስ ቅዱስ ንኩሉ ጠንጢንካ መኒንካ ንምሕዳግ ትብዓት እየን ኢሎም። ቤተክርስትያንከስ ነቲ ሕይወት ዘጓንፋ ሓጐጽጐጽ ከይፈርሐት ንኩሉ ብቅርጥውና ክንፍጽም ካብ ዝብል ፈተና ክትርሕቅ ይምሕጸኑ።
ትሕዝቶ ዘይብሉ ናይ ምስትምሳል ቃላት ወጊድ ንበሎ!
ኣብ ጉዕዞ ዝርከብ ሰኸም ከብዝሕ የብሉን። ከም ሕዝበ እግዚኣአብሔር ብሓባር ኣብ እንጐዕዘሉ እውን ከምኡ ነቲ ኣብ ስብከተወንጌልን ፍቅሪ እግዚአብሔር ንምስባኽ ዕንቅፋት ንዝኾነና ነገራትን ክነፋዅሶ ኣሎና። ልዕሊ ኩሉ ነታ ሓቀኛ እምነት ክትንክፍ ንዝኽእል ነገራት ለቂምና ክንኣልዮ ኣሎና በዚ ከኣ ካብቲ ጠቢቚ ክሕዘና ዝኽእል ነገራት ንነጽሕ ንገላገል እውን።
ኣቃልቦ ናይ ካልኦት እንክትስሕብ ትሕትና ልበስ!
ንኩሉ ነገራት እንክትምንን ምንእቲ ጥቅሚ ካልኦት እዩ። ስለዚ ንካልኦት ጽን ኢልካ ብናይ ምስማዕ ትሕትና ንርእስኻ ካብ ማእከልነትን ስሕበት ትኲረትን ምዃን ኣግልል ኣቢልካ ንካልኦት ቀዳምነት ትህብ። በዚ ከኣ መንፈስ ቅዱስ ኣብ መንጎ ወሪዱ ነቶም ናኣሽቱ ጽን ከም እትብል ይገብር።
ኣብ ቅድሚ ኮምፕዩተር ዘይኮነስ ኣብ ቅድሚ ጽጉማት ኣሕዋትና ኰና ንሥራሕ!
ንቤተክርስትያን ዘመሓድሩ ሰባት ብዙሕ ግዜ ኣብ ቤትጽሕፈታቶም ኮይኖም ካብ ሰብ ርሕቅ ኢሎም ክሰርሑ ይፍትኑ ኰይኑ ግን ገጽታ እግዚኣአብሔር ኣብ ናኣሽቱን ኣብ ትሑታትን እዩ ዘንጸባርቅ።


text:
ኣብዚ ግዜ’ዚ፣ እዚ ብኮቪድ-19 (COVID-19) ዝፍለጥ ናይ ኖብል ኮሮና ቫይረስ ሕማም፡ ኣዝዩ ቀታልን ጽንኩር ተላባዕን ከምዝኾነ ብኣህጉራዊ ውድብ ጥዕና ዓለም ተነጊሩ ኣሎ። ብርግጽ ድማ ነቲ ዝውሃብ ዘሎ መምሪሒታት ምውሳድን ምጥንቓቕን ዘይኸሓድ ንጹር ነገር ኣሎ። ስለዚ፡ መሰረታዊ ክንገብሮን ክንክተሎን ዝግብኣና ምግባር ሓላፍነትና እዩ’ሞ፣ ወሲኸ ከዘኻክር ይደሊ።
ንሎሚ ቅድሚ 72 ዓመታት፡ ዓብዩ ናይ 20 ክፍለ-ዘመን ጸላዊ ክርስትያን ተጣባቂ ወንጌልን ዝኾነ፡ ናይ እግዚኣብሄር ሰብ ሲ. ኤስ. ለዊስ (Clive Staples Lewis (1898-1963)) ዝተጠቀመሎም ቃላት ብምጥቃም ንዝጸሓፎ ጽሑፍ ኣብዚ ከቅርቦ እየ። ናይቲ ሽዑ ግዜ ስክፍታን ጭንቀትን ህዝቢ ዓለም ኣቶሚካዊ ቦምቢ እዩ ነይሩ። እቲ ሲ. ኤስ. ለዊስ፡ “ኣቶሚካዎ ቦምቢ” ኢሉ እተጠቕመሉ ቃላት ድማ ብ“ኮሮና ቫይረስ” ብምትካእ፡ ኣብ ኣእዛንና ንዝቃጭል ዘሎ ፍርህን ኣገዳሰነት እቲ ጽሑፍ ክንርኢ ኢና።
ሓሳብ ሲ. ኤስ. ለዊስ
በቲ ሓደ ክብደትን ተራን ኣቶሚካዊ ቦምቢ ኣዝዩ ዘተሓሳስብን፡ ብዙሕ ኣትኩረትን ዘድልዮ ነገር እዩ። ግና “ኣብዚ ዘመነ ኣቶሚካዊ ቦምቢ ከመይ ገይርና ክንነብር ኢና፧” ነዚ ንምምላስ ሰጋእ እዩ ዘብለኒ፣ “ስለምንታይ ግና፣ ኣብ መበል 16 ክፍለ ዘመን፡ ለበዳታት ተላባዕቲ ሕማማት ሳዓልን ጸሊም ሞትን ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ዓመትንምዕራብ ኤውሮጳን ከተማታት ሎንደን ኣብ ዝበጽሓለን እዋን ንነብር ኣሎና፧ ወይ ድማ፣ ስለምንታይ፡ ኣብዚ ዘመትቲ ቫይኪን ሃገራት ስካንዲናቪያ በየን መጹ ከይተባህሉ ብለይቲ ጎሮሮኻ ቆሪጾም ዘሚቶምኻ ዝኸዱሉ እዋን ንነብር ዘሎና፧ ወይ ብሓቂ ስለምንታይ፣ ኣብዚ እዋን ሕማም መንሽሮ፡ እዋን ሕማም ፍንጣጣ፡ እዋን መልመስቲ፡ እዋን ብዙሕ ሓደጋታት ነፈርቲ፡ ባቡራትን ተንቀሳቀስቲ ነገራትን ኣብዘለዎ ንነብር ኣሎና፧ #ስለምንታይ፧“
ብካልእ ኣዘራርባ፡ መጀመርታ ነገር፡ ነገራት እንተዘይተጋነኑን ካብቲ ክውንነታዊ ዘለዉዎ ኩነታት ንላዕሊ እንተዘይገበርናዮን፡ ገይርና እንተዘይረኣናዮም ጽቡቕ እዩ። እመኑኒ፡ ክቡር ሓውን ሓብትን፣ ንስኻ ኮነ እቶም እትፈትዎም ኩሎም ቅድሚ ኣቶሚካዊ ቦምቢ ምምሃዙ’ውን እንተኮነ፣ ናይ ሞት ፍርዲ ተዋሂቡካ/ኪ እዩ። ብብዙሕ ሚእታዊት ካባታትና ንሞት እተወፈና ሰባት ኢና። ብዝተፈላለዩ ሕማማትን ለበዳታትን ብካልእን። ካብቶም ቅድሜና ዝነበሩ ንሕና ዝሓሸ እንኰነሉ፡ ምናልባት ናይ ዘመንና ትካላት ጥዕናን መሳለጢያታት መሳሪሕታት ከምኡ’ውን፡ መደንዘዚ (anesthetics) ምህዞ፡ ኣብ ዓለምና ስለዘሎ እዩ። ግና፣ ተመራመርቲ ስነ-ፍልጠኛታትን፡ ሓደ ተወሳኺ ቃንዛታትን ወይ ቅድመ-እዋናዊ ሞት መናውሒ ፈጢሮም ስለዘለው፣ እዚ ዝብሎ ዘለኹ ከም ሓደ ተራ ዘረባን ከም መስሓቕ ክርአ ይኽእል እዩ። ግና፣ ሞት፡ ብምንዋሕ ኮነ ብምጽናሕ ዘይትተርፍ ዕድሎት ወደ-ሰብ እዩ።
እዚ እቲ ቀዳማይ ክንገብሮን ክንፈልጦን ዘሎና ነጥቢ እዩ። ምኽንያቱ፡ እንተደኣ በቲ እተማህዘ ኣቶሚካዊ ቦምብ ከጥፍኡና ሓሲቦም፣ ከም ሰባት፡ ከም ብኣእምሮ እንሓስብ ደቂ-ሰብ ግና – ምጽላይ፡ ምስራሕ፡ ምምሃር፡ ምንባብ፡ ምስማዕ ሙዚቃ፡ ኮታ ደቅና ትምህርቲ ምስዳድ፡ ምሕጻብ፡ ምጽዋት፡ ግዜ ምሕላፍ ምስ ዓርከ-መሓዛናን ካልእ ኮታ ኩሉ – ከም ዝሰንበዳ ኣባጊዕ፡ ተደጊልና ብዛዕባ እቲ ቦንቢ ጥራይ ክንሓስብ ኣይኮነን። ንሕሰብ! ግና ንኣካላትና ክሰባብር (ሓደ ደቂቅ ዘይርአ ተሃዋስናን እዃ ከሕምመናን ክሰባብራናን ይኽእል እዩ) ይኽእል ይኸውን፣ ግና ንኣእምሮና ክዕብልልዎን ክገዝእዎን ኣይክእሉን እዮም።
ካብ — “On Living in an Atomic Age” (1948) ዝብል ኣርእስቲ፡ ካብ መጽሓፍ Present Concerns: Journalistic Essays ዝተወስደ
ነጋሪት ኣዋጅ – ኮሮና ቫይረስ
እዚ ኣብ ላዕሊ ዝረአናዮ፡ ናይ ሲ.ኤስ.ለዊስ ሓሳብ፡ ልኽዕ ኣብዚ እዋንን ኩነታትናን ዝገልጽ ይመስል። ግና ናብ ናተይ ሓሳብ ክምለስ . . .
. . . ጐይታ ድማ ንደቀመዛምርቱ፡ ኣብ ማቴ 24.6 ከምዚ ኢልዎም ኣሎ “. . . ርኣዩ፡ ኣይትሰምብዱ፡ እዚ ዅሉ ኪኸውን ብግዲ እዩ፡ . . .” ኢልዎም። ኣብዚ ኣገደስቲ ክልተ ሓሳባት ኣለዋ፣ “ርኣዩ”ን “ኣይትሰንብዱ”ን። ሓደ ክንርእዮ ዘሎና ነገር ኣሎ። እንተርኢኻዮ ድማ ከሰንብደካ ዝኽእል ነገር ኣሎ ማለት እዩ። ስለዚ እቲ ጽሑፍ ኣይትርኣዩ ኣይበለናን፣ ኣይትሰንብዱ ግና ኢሉና ኣሎ። ምኽንያት ዘይመሰንበዲና ድማ፡ እዚ መጀመርታ ጥራይ ስለዝኾነ እዩ። እቲ ጥቕሲ ውስኽ ኣቢሉ ከምዚ ይብለና ኣብ ጥቕሲ 7፣ “ህዝቢ ናብ ህዝቢ፡ መንግስቲውን ናብ መንግስቲ ኺለዐል እዩ። ኣብ በቦታኡ ድማ ጥሜትን ፌራን ምንቅጥቃጥ ምድርን ኪኸውን እዩ።” ግና፡ ናተይ ሕቶ፣ እዚ ኩሉ እንዳረኣኻ ከመይ ገይርካ ዘይትስንብድ፧ ጐይታና፣ ኣይትሰንብዱ ኢሉና፣ ግና ከኣ ኣዝዩ ዘሰንብድ እዩ። “ኣብ በቦታኡ ድማ ጥሜትን ፌራን ምንቅጥቃጥ ምድርን ኪኸውን እዩ” ይብል እሞ፡ ርኣዩ ድማ ይብለና። ምኽንያቱ ድማ “እዚ ኹሉ ክኸውን ብግዲ እዩ” ዝብል ሓረግ ስዒቡ ኣሎ።
ጽሑፍ ክፍጸም ግዲ እዩ። ግና ንመን ንስማዕ፧ ንጐይታናን መድሓኒናን’ዶ ወይስ ንናይዘ ዘመንና ዝርአ፡ እሞ ድማ ርኣዩ ተባሂሉ ተነጊሩና ዘሎ “ኮሮና ቫይረስ”። ብርግጽ እዚ ሕማም፡ ንዓለም ኣናዊጹ ኣሎ። ግና፡ ካብ ሓይሊ ናይዚ ሕማም፡ ሓይሊ ናይቲ፡ ብሓንቲ ቃል ንነገራት ጸጥ ከብል ዝከኣሎ ጐይታ ይሕይል። ኣብ ህይወትና ድማ ሓይሊ ጐይታ እምበር ሓይሊ ፍርሂ ናይዚ ሕማም ክገዝእ ኣይግባእን። ብእምነት ድማ፡ ነቲ ብፍርሂ ዝገዝእ ድማ –
“እግዚኣብሄር ጓሳይየይ እዩ፣ ዚጐድለኒ የብለይን። ኣብ ልሙዕ ሸኻ የውዕለኒ፣ ናብ ዝዐርፈሉ ማይ ይመርሓኒ። ንሱ ንነፍሰይ የህድኣ፣ ምእንቲ ስሙ ኢሉ ብመገዲ ጽድቂ ይመርሓኒ። በትርኻን ምርኵስካን የጸናንዓኒ እዩ፣ ንስኻ ምሳይ ኢኻ እሞ፣ ብርባርባ ድነ ሞት እኳ እንተ ኸድኩ፣ ክፉእ ኣይፈርህን እየ።ንስኻ ኣብ ቅድሚ ገጽ ጸላእተይ መአዲ ትሰርዓለይ፣ ንርእሰይ ብዘይቲ ትለኽዮ፣ ጽውኤይ ይጅርብብ ኣሎ። ብሓቂ ሳህልን ምሕረትን ብዅሉ ዕድመይ ኪስዕባኒ እየን፣ ኣብ ቤት እግዚኣብሄር ከኣ ንዘለአለም ክነብር እየ።” መዝ 23
እንታይ እሞ ንበል ደኣ!
ስለዚ፣ ካብ ሓይሊ ናይቲ ቫይረስ ሓይሊ ጐይታይ ይዓቢ፣ “ካብቲ ብጸልማት ዚኸይድ ፌራ፣ ብቐትሪ ዜባድም ሕማም ኣይክትፈርህን ኢኻ። ኣብ ጥቓኻ ሽሕ፣ አብ የማንካውን እልፊ ኺወድቁ እዮም፣ ኣባኻ ግና ኣይኪበጽሕን እዩ። በዒንትኻ ጥራይ ክትጥምቶ፣ ረሲኣን ዚረኽብዎ መስጣውን ክትርኢ ኢኻ። ጐይታይ፣ ንስኻ መዕቈብየይ ኢኻ፣ ኢልካ ኢኻ እሞ፣ ንልዑልሲ መጸግዒኻ ስለ ዝገበርካዮ፣ እከይ ዘበለ ኣይኪረኽበካን፣ ስቓይውን ኣብ ድንኳንካ ኣይኪቐርብን እዩ።” መዝ 91፡6-10። ካብ ፍርሂ’ሲ መንፈስ ትብዓት ዝህብ ዝጐይትኡ ህዝቢ ድማ፡ ብፍሂ ዘይኮነስ ብእምነት እዩ ዝግዛእ እሞ፣ ጽሑፍ ነስተውዕል። ክንፈርህ ዘይኮነስ ክንርእን ከይንስንብድን፣ ግናኸ ክንጥንቀቕ እዩ ዝነግረና እቲ ቃል። “ስለዚ ተቢዕና፡ እግዚኣብሄር ረዳእየይ እዩ እሞ፡ ኣይክፈርህን እየ፡ ሰብከ እንታይ ከይገብረኒ፧ ንበል።” እብ 13.6. ንሱ፡ ጐይታይን ኣምላኸይን እዩ፣ ዝለዋወጥ ባህርይ የብሉን፣ ንዘልኣለም ንሱ እዩ።
ጽሑፍ ዝምርምር ግና ዘመኑ ዘለሊ ክርስትያን እዩ እሞ፣ ምድሪ ናበይ ገጻ ከምእትኸይድ ዘላ ነስተብህል። ዳግማይ ምጽኣት ጐይታና ኣብ ኣፍ ቤት ምብጽሑ፡ ነጋሪት ኣዋጅ እዩ ዝድሰቐልና ዘሎ፣ ደወል-መጠንቀቕታ፡ ናይ ንስሓን ምድላውን ምንቃሕን ደወል።
ሃሌሉያ! ብኽብሪ ጐይታና፡ ንክምለስ ዝድሰቅ ዘሎ ደወል እዩ’ሞ ነስተብህል! ንመርምር! ንርአ! ኣይንሰንብድ!


text:
መግለጺ ቤ/ጽሕፈት ክ/ወደባ ስምረት ዞባ ሰ/ኣመሪካ (USA)
መቕድም፡ ኣብዚ ዘለናዮ ህልዊ ኩነታት፣ፓለቲካዊ መሳርዕ ህግደፍ ፈርከሽከሽ ኣብ ዝብለሉን፡ ተቓውሞ ህዝብና ብዘይ ተወደበ መልክዑ ሰማይ ዝዓረገሉ ኣገዳሲ ናይ ቃልሲ መድረኽን ነጥበ-መቐይሮን ንርከብ። ሎሚ ብስንኪ ፋሽሽታዊ ጉጅለ ህግደፍ ፡ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሞዋእሉ ሪኢዎን ስሚዒዎን ዘይፈልጥ ኩሉ መዳያዊ ዕንወትን ጭቆናን ልዕሊ ዓቐን ኮይኑዎ፥ዕድመን ጾታን ብዘይ ፈሊ ዝፈትዋ ሃገሩ ገዲፉ ንስደት ክባታተን ጸኒሑን ይቕጽልን ምህላው ንቐባሪ ምርዳእ’ዩ።
ናይዚ ኩሉ ወሪዱና ዘሎ ኣደራዕ፡እቲ እንኮ መፍትሒኡ ቃልስን ምቅላስን’ዩ፣ ቃልሲ ንቓልሱ ውን ዕቱብ ኩሉ መዳይዊ ሃገራዊ ቃልሲ። ንጹር ህዝባውን ሃገራውን ዕላማታትና ክዕወት ካኣ፡ ኣብ ጽፉፍን ሱጡምን ውደባ መሰረት ዝገበረ፡ኣብ ሓድነትን ቃልስን ዝሕላገቱ ስረ-እምነት ምስ ዝገብር’ዩ።
ኩሉ ኣባል ስምረት/ስምኤድሃ ብሓፈሻ ብፍላይ ድማ እቶም ንመስዋእቲ ድሉዋት ኮይኖም ምሉእ ግዚኦም ወፍዮም ኣብ ባይታ ኣብ ጎኒ ህዝቦም ኮይኖም ዝቃለሱ ዘለዉ ተባዓት ደቂ ህዝቢ፡ልዑል ክብርን ምስግናን ይብጻሕኩም ፡እንዳ በልና ናይ ዞባ ውዳቤና ንምጽፋፍን ንምስፋሕን ኣብ ጎኒ ህዝብናን ሃገራዊ ዕላማናን ብጽንዓት ካብ ምቅላስ ወጸኢ ካልእ ምርጫ ከም ዘይብልና ብምግንዛብ፡ ንኹሉ ብዶሆታት ብቓልሲ ክንስዕሮ መድረኽ ይጠልበና ምህላው ንግንዘብ።
ስምረት ዞባ ሰ/ኣመሪካ፡ኣብዚ ዞባ ዝርከብ ኩሉ ጸረ ህግደፍ ዝቃለስ ህዝባውን ሃገራውን ውዳቤታት ልዑል ክብሪ ኣለዎ።ስለዚ ዝተቐንጠጠ ክብርና ንምምላስ፡ ህዝብና ኣብ ሓደ ሃገራዊ ጽላል ንምምጻእ፡ኣብ ጎኒ ኩሉ ኤርትራዊ ደላዪ ደምክራስያዊ ለውጢ ኮይና ንቃለስ ምህላውና ነራጋግጽ።
ኣብዚ ዝመጽእ 3-4 ዋርሕ/2019/ውዳቤናን ጉዕዞ ዞባናን ንምጽፋፍ ዞባዊ ርክብ/ኣኼባ/ክግበር ኣገዳስን እዋናውን ኮይኑ፡ዝገበረሉ ቦታን ዕለትን ብዝምልከት ንቓጺሊ ኣብ ግዚኡ ዝሕበር ክኸውን’ዩ። በዚ ኣጋጣሚ ኩሉኹም ኣባለት ስምረትን ደገፍትን ተዳገጽትን ኣኼባ ዞባና ንምዕዋት ንጡፍ ሃገራውን ውደባውን ኣስተዋጽኦኹም ከም ትገብሩ ንታኣማመነሉ ጉዳይ ኮይኑ፡ምስ ግዜን ኩነታትን ክንጓዓዝ ቁልጡፍ ምድላው ክንገብር ይግባእ ንብል።
በዚ ኣጋጣሚ ኩሉኹም ምሁራትን ስብ ተሞክሮን ብሓፍሻ ብፍላይ ካኣ ሓርበኛታት ተቓለስቲ ንናጽነት ሃገር፡ስለቲ ግዜኹም ንእስነትኩምን ኣእምሮኹምን ከይበቐቕኩም ሳላ ዝታቓለስኩም ኤርትራ ከም ሃገር ኣብ ዓለም ክትፍለጥ ገርኩም ኢኹም። ንኹሉኹም ምእንቲ ናጽነት ሃገር ዝወፈርኩም ሓርበኛታት ልዑል ኣኽብሮትን ምስገናን ብምቕራብ፣ ሕጂ ውን ነዚ መንእስይ ሃብታም ናይ ቃልሲ ተሞክሮኹምን ሓገዝኩም ከተበርክቱን ከተካፍሉን ልዑል ትጽቢት ይግበረልኩም።
ኤርትራን ኤርትራውነትን ንዘላኣለም ክነብሩ እዮም
ሓርነትና ናይ ግድን’ዩ።
17 ለካቲ 2019


text:
Radio Erena: 23 August 2020
ቆንስል ሚኒስተራት ኢትዮጵያ፣ ንሕጊ ፕረስ እታ ሃገር ብዝምልከት ዘተ ኣካዪዱ።
መበል 88 ስሩዕ ኣኼባ’ቲ ቆንስል ብቪድዮ ኮንፈረንስ ኣብ ዝተኻየደሉ፣ ንሕጊ ፕረስ ክግበረሉ ዘለዎ ምቅይያራት፣ ንኣታዊታቱን ግብሪን ብዝምልከት፣ ኣብ ስምምዕ ከምዝበጽሐ ካብታ ሃገር ዝተመሓላለፈ ዜና ኣመልኪቱ።
እቲ ምምሕያሻት ከምዝተገብረሉ ዝንገረሉ ዘሎ ሕጊ ፕረስ፣ ንስልጣንን ዕማማትን፣ ከምኡ’ውን ምቁጽጻር ፈነወ ብዝምልከት ምክትታል ክግበር ዝጠልብ እዩ።
ኣብ ኢትዮጵያ ብዝተጎሃሃረ ዓሌት ዝመንቀሊኡ ግጭት፣ ብቐጥታን ብተዘዋዋሪን ኢድ ኔሩኩም ዝብል ክሲ ዝቐረበሎም ሰራሕተኛታት ሜድያ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ክኣትዉ እንከለዉ፣ ገለ ማዕከናት ዜና እውን ኣገልግሎተን ደው ከብላ ትእዘዝ ከምዝተመሓላለፈለን ዝፍለጥ’ዩ።
ኣብዘ ዝሓለፋ ክልተ ዓመታት መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ እዋን’ቲ ዝሓለፈ ስርዓት ተቐዪዶም ዝነበሩ ጋዜጠኛታትን ፖለቲከኛታት ብምፍትሑ ካብ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ዓለም ተናኢዱ እኳ እንተኾነ፣ ኣብዚ ግዜ’ዚ እቲ መንግስቲ ጸጥታን ርግኣትን’ታ ሃገር ከውሕስ ብዘይምኽኣሉ ኢትዮጵያ ናብቲ ዝነበረቶ መዝገብ ክትምለስ ዓቢ ተኽእሎ ከምዘሎ ብሓያሎ ወገናት ይግለጽ።


text:
ኣብ ድሬዳዋ ካብ ዝሓለፈ ጳጉሜ ጀሚሩ ተፈጢሩ ኣብዝነበረ ግጭት ዝተሳተፉን ዝተጎድኡን ዝሳተፉሉ ሰፊሕን ተኸታታሊን ናይ ዕርቂ መድረኽ ተዳሊዩ።ብገበን ተጠርጢሮም ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝርከቡን ዝድለዩን ግን እቲ ዕርቂ ኣይምልከትን ተባሂሉ’ሎ።ነቲ ዕርቂ ዘፈፅሙ ዓበይቲ ዓዲ፣መራሕቲ ሃይማኖትን ተወከልቲ ከባቢን መብርሂ ተዋሂቦም ኣሎ።
እዚ ጨንፈር ፌደራል ዓቃቢ ሕጊን ፖሊስን ድሬዳዋ ዘዳለውዎ መድረኽ ዕርቂ ንኽልተ ኣዋርሕ ግጭት ዝተኻየዶም ከባቢታት ናብ ንቡር ንምምላስን ካብ መንበሪኦም ዝተመዛበሉ ነበርቲ ድማ ክምለሱ ንምሕጋዝ ዘኽእልን እዩ ተባሂሉ’ሎ።
ሽማግለታት ዓዲ፣መራሕቲ ሃይማኖትን ፍሉጣት ሰባት ትፅቢት ዝግበረሎም መብርሂ ተዋሂቡዎ፤ቃለ ምሓላ እውን ፈፂሞምን ኣለው።
“እቲ ዕርቂ ካብ 15 ክሳብ 25 ታሕሳስ ከምዝካየድ ተሓቢሩ’ሎ።ግጭት ዝነበሮም ኩሎም ከባቢታት ከምዝሳተፉ ሓላፊ ፌደራል ዓቃቢ ሕጊ ጨንፈር ድሬዳዋ ኣቶ ረድኤት ግርማ ገሊፆም።
“ንኣተሓባበርቲ ዝርዝር ናይ ምትዕራቕ ስራሕ ስለ ዝውሃብን በብከባቢኡ ንእተመደቡ ኣተሓባበርቲ፣ መራሕቲ ሃይማኖት፣ዓይቲቲ ዓድን ኣባገዳታትን በዚ ኣገባብ እዮም ክምደቡ። “
እቲ ዕርቂ ፈላማ በብከባቢ፣ቀፂሉ ብደረጃ ጣቢያ፣ስዒቡ ድማ ብደረጃ ምምሕዳር ከምዝካየደ ተሓቢሩ’ሎ።
መስርሕ ክሲ ምስቲ ግጭት ብዝተኣሳሰረ ገበን ፈፂሞም ዝተኸሰሱን ንመጻኢ’ውን ዝኽሰሱ ተጠርጠርቲ ከምዝቕፅል ኣቶ ረድኤት ግርማ ሓቢሮም ኣለው።ክሳብ ሎሚ 96 ተጠርጠርቲ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታዎም’ውን ወሲኾም ገሊፆም።


text:
ናይ ህ.ግ.ዲ.ፍ መልእኽቲ ብኣፍ መርበብ ሓበሬታ መስከረም-ኔት
ስራሕካስ ዋጋ ዓስብኻ እንበር፡ እዚ እንተዘይኮይኑ ደኣ ናይ ወሃብን ተቐባል ስራሕን ዝምድና ክብተኽ እንድዩ ዘየብል ኣይኮነን ነቲ ኩሉ መልእኽቲ መርበብ ሓበሬታ መስከረም-ኔት ዝከታተል። ስርዓት ህግዲፍ ኣብ ውሽጢ ሃገር ቀንዲ ተተሓሒዙዎ ዘሎ ስራሕ ኣብ ውሽጢ ኣጣጢሑ ንኽነብር ኩሉ ክውሰድ ዝከኣል ኢ-ሰብኣዊ ተግባራት ካብ ምውሳድ ዝገትኦ ሓይሊ የለን። ቀንዲ ዕማሙ ግን ኣብቲ ካብ ቁጽጽሩ ወጻኢ ዘሎ ናይ ተቓውሞ ሸነኽ ዘትኮረ ከምዝኾነ ካብ ማንም ዝተኸወለ ኣይኮነን። ናይ ደገ ስርሓቱ ኣፍረይቲ ንክኾኑ ከሳልጡ ይኽእሉ’ዮም ዝብሎም ብልሓታት ምጥቃሙ እውን ስዉር ኣይኮነን፡ እቲ ንግዚኡ ዝኽወልሲ እቲ ብጸላም ዝግበር ናይ እንካን ግበረለይን ስምምዓት ጥራይ ኢዩ ክኸውን ዝኽእል፡ እዚ’ውን ብመዓልቱ ክቕላዕ ኢዩ።
ስርዓት ህግዲፍ ንደንበ ተቓውሞ ካብ ብንግህኡ ካብ ህዝቢ ንምንጻሉ ዝጥቀመለን ፕሮፖጋንዳታት፡ ናይ ወያነ ልኡኻት፡ ዑሱባት፡ ሃይማኖታውያን፡ ወገናውያን፡ ወ.ዘ.ተ ኮይነን፡ ኣብ ኩሉ ንክበጽሓ ዝጥቀመለን ሜላታት ከኣ ተቓወምቲ ኣምሲሉ ገንዘብ ኣሕቚፉ ዝልእኮም ባእታታት፡ ናይ መራኸቢ ማዕከከናት፡ ወ.ዘ.ተ. ከምዘለዋ ዘተሓትት ኣይኮነን። መልእኽቶም ምክትታል እኹል ስለዝኾነ ከኣ መንነቶም ምልላይ ዘጸግም ኣይመስለንን።
መርበብ ሓበሬታ መስከረም-ኔት፡ ኣብዚ ጠርጠራዚ ክሰርዖ ዘኽእል ሓቅታት ብዙሕ ኢዩ።
ካብቲ ቀንዲ ስርሐይ ኢሉ ዝሓዞ ህግደፋዊ ስራሓት ከኣ፡ ኣንጻር ምጥርናፋት፡ ኣንጻር ምቅርራባት ተቓውሞ ውድባት ኢዩ። ነዚ ብዘመልክት ዝጸሓፎ ወይ ዘስተናገዶ ጽሑፋት ኩሉ፡ እቲ ጊዜ ኣብ እዋን ምቅርራባት ውድባት፡ እቲ ዝሓልፍ መልእኽታት ከኣ ኣብ መንጎ ውድባትን ኣባላቱን ጥርጥር ዘእቱ ምዃኑ ኣኹል ኣብነታት ክጥቀስ ይከኣል።
ኣብ እዋን ሃገራዊ ምሕዝነት፡ ኣብ ኤርትራዊ ዲምክራሲያዊ ኪዳን፡ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ባዕሉ ይኹን ዘስተናግዶም ጽሑፋትን ርእይቶታትን፡ ኩሎም ነቲ ዝተጀመረ ተበግሶ ዝዕንቅፉን ዘፍርሱን ምዃኖም ኣንባበብቲ ጽቡቕ ገይሮም ዝተዓዘቡዎ ኢዩ። እዚ ከኣዩ መልእኽቲ ህግዲፍ ብኣፍ መርበብ ሓበሬታ መስከረም-ኔት ዘብለካ።
ነጻ ፕረስ ኣብ ኤርትራ ተሓሪሙ፡ ዋናታቱ ኣብ መጻወድያ ህግዲፍ ኣትዮም፡ መራኸቢ ህዝቢ (መድያ) ስርዓት ህግዲፍ ብሒትዎ፡ ህዝብና ከም ህጻን ቆልዓ ኣፍካ ሓዝ፡ ከይትዛረብ፡ ከይትጽሕፍ፡ ዝበልናካ ግበር፡ እናተባህለ ምስትንፋስ ስኢኑ ኣብ ዓቕሊ ጽበት እናሃለወ፡ ነቲ ዕድል ረኺቡ ንደገ ዝወጸ ወይ ከኣ ኣንጻርዚ ኣረሜን ክቃለስ ንዝመረጸ ኮነ ኢልካ ንምድኻሙ ዝግበር ወፈራ መስከረም-ኔት ኣካልዚ ኣረሜን ሓሲብካ ኣንጻሩ ካብ ምቅላስ ኣማራጺ ዘለዎ ኮይኑ ኣይስምዓንን።
ኩለን ተቓወምቲ ውድባት፡ ኣብ ኤርትራ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላት፡ ነጻ ፕረስ ብዓቢኡ ከኣ ቅዋማዊ መንግስቲ ክትከል ኣብ ውልቀ-ውድባውን ሓባራውን መደብ ዕዮታተን ኣስፊረን ዝቃለሳ ዘለዋ ምዃነን መስከረም ተሰዊሩዎ ኢዩ ኣይንብልን። ተቓወምቲ ውድባት ድኹም ጎድንታት የብለንን እውን ኣይንብልን። ነቲ ጽቡቕ ሸነኻት እናተባባዕካ ነቲ ድኹም ጎድንታት መኣረምታዊ ነቐፌታ እናቕረብካ ምኻድ ገዲፉ፡ ብኣንጻሩ ክሰርሕ ካብ መረጸ ዕጫ ናይ ለኣኽቱ ይብጸሓዮ ካብ ምባል ሓሊፍካ ካልእ ዝበሃል የለን።
ካብቲ ብድሙቕ ኣብ ዋና ዓምዲ ጽሑፋቱ ዘስተናገዶም ናይ ሎሚ ቅነ ተረኽቦታት ንምዝካር፡
Ø ንሕናን ዕላማናን፡ ቻርተር ኪዳንን ክልተ ገጽ ናይ ሓደገኛ መስመር።
Ø ረድዮ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ካብ ዋሺንግተን ዲሲ ኢትዮጵያ ንስርዓት ኤርትራ ከተልግሰሉ ዓዲሙ ።
Ø ካልእ ዝተፈላለየ ሃይማኖትን ወገንን ዘለዓዕልን ንምፍልላይን ሕንፍሽፍሽን ዝዓለመ ጽሑፋት ብሕርያ ከስተናግድ ምጽንሑ።
ዋላኳ በዚ ስልትዚ ዝታለል ኤርትራዊ ብዙሕ ኢዩ እንተዘይተባህለ፡ ኣቕልቦ ደቂ ሰብ ዝጥምዝዝ፡ ካብ ዋና ዝተተሓሓዝካዮ ጉዳይ ዘላግስ ሜላ ህግዲፍ ስለዝኾነ ሸለል ኢልካ ዝሕለፍ ኣይኮነን።
እዚ ናይ ሕንፍሽፍሽ ሜላዚ ብቐሊል ክርኤ የብሉን ካብ ዘብሎ ቀንዲ መኽንያት ከኣ፡ ነቲ ብነዊሕ ጻዕሪ ዝተጠርየ ሃዋህው ምትእምማን ኣብ ደንበ ተቓውሞ ዝዘርግ ንፋስ ስለዝኾነ፡
ንለዋሃትን ገርሀኛታትን ቅልጡፍ መልሰ-ተግባር ዝዕድም፡ ንተንኮለኛታትን ጉድለታት ንዝጽበዩን ከኣ ተረኽበ ኢሎም ከይደቀሱ መሽረፈት ንኸንበድብዱ ዝዕድም ሓደገኛ መልእኽቲ ስለዝኾነ ኢዩ። ስለዚ መልእኽቲ ህግዲፍ ብልሳን መስከረም-ኔት ዕድል ክወሃቦ ዘይግባእ ፍሹል ዝኣረገ ሜላ ስለዝኾነ ኩሉ ኤርትራዊ ከስተውዕለሉን በዚ ዝቐነየ ይኹን ብሕጂ ዝመጽእ ብርግኣትን ልቦናን ክገጥሞ ከምኡውን መስከረም-ኔት ካብ ልሳን ህግዲፍ ልሳን ህዝቡ ክኸውን ዘሎኒ ትምኒተይ ደረት የብሉን።
ራህዋን ሰላማን ንህዝብና
ህግዲፍን ኣገልገልቱን የጥፍኣልና
ለምለም ጸሃየ
ሆላንድ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2542


text:
Tierp
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 29 7 2020
ኣብ ምግፋፍ ዓሳ ዝምርኮሳ ዓዲታት፡ ጀራዲን፡ ግምብታት፡ ሃብታም ተፈጥሮኣዊ ከባብን ገለ ካብ መለየቲታት ምምሕዳር ከተማ ቴርፕ እዩ። ቅርበት ካብ ባሕርን ገማግም ባሕርን፡ ቅርበት ናብ ከተማታት ያቭለ፡ ኡፕሳላ፡ መዕረፊ-ነፈርቲ ስቶክሆልምን ከተማ ስቶክሆለምን ውን ገለ ካብ ጀኦግራፊካዊ ኣቀማማጣኣዊ ጸጋ ከተማ ቴርፕ እዩ። ኣብ ምምሕዳር ከተማ ቴርፕ ከምኡ ውን ኣብ ዓዲታት ኦርቢሁስን፡ ሶደርፎሽ፡ ኻርፕሊንገን ኣብ ምሕዱግ ከባቢታት ኣስታት 20000 ሰባት ይቕመጡ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ21,136
ስፍሓት መሬት2,578 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Gävle 51 ኪሜ
- Uppsala 62 ኪሜ
- Stockholm 128 ኪሜ
መንበሪ-ገዛ
ከተማ ቴርፕ፡ ንክራይ-ኣባይቲ ዘመሓድር ትካል የብሉን። ናብዚ ከተማ'ዚ ምግዓዝ ዝሓሰበ ሰባ ከኣ፡ ባዕሉ ገዛ ናይ ምርካብ ሓለፍነት ይህልዎ። ገዛ ናይ ምክራይን ወይ ውን ናይ ምግዛእን ዕድላት ግን የለን ንምባል ኣይኮነን። ብምምሕዳር ከተማ ቴርፕ እትወነን ሓንቲ ቴርፕስቢገን እትበሃል ትካል ክራይ-ኣባይቲ ኣላ።
ዝርዝር ናይተን ኣብ ከተማ ቴርፕ ዝርከባ ትካላት ክራይ-ኣባይቲ፡ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ቴርፕ ኣቲኹም ክትርእዩ ትኽእሉ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ቴርፕ ብብዝሒ ካብ ዝዝረበሎም ቋንቋታት (ቋንቋ ሽወደን ወጊንካ)፡ ሶማለኛን፡ ትግርኛ፡ ዓረበኛን ቋንቋ ኢራንን ይርከቦም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ቴርፕ ምስ ካልኦት ሰባት ንምርኻብ ዝሕግዝ ዝተፈላለየ ምኣዲ ርክባት ኣሎ። ኣብዚ ከተማ'ዚ ብርክት ዝበላ ማሕበራት ይርከባ። ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ዝርዝር ናይተን ኣብቲ ከተማ ንጡፋት ዝኾና ማሕበራት ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብተን ኣካል ምምሕዳር ከተማ ቴርፕ ዝኾና ነኣሽቱ ዓዲታት፡ መሰረታዊ ኣገልግሎታት ይርከበን እዩ። ኣብ ከተማ ቴርፕ ንኣብነት፡ ብርክት ዝበላ ድኳናት፡ ፋርማሲ፡ ሕክምና፡ ኣብያተ-መግብን ቤት-ጽሕፈት ምምሕዳራዊ ኣገግሎታትን ይርከብ። ዝደለኹሞ ነገር ኣብዚ ከተማ ምስ ዘይትረኽቡ፡ ናብተን ዝኾነ ነገር ክትረኽቡለን እትኽእሉ ከተማታት፡ ኡፕሳላ ወይ ያቭለ ክትከዱ ትኽእሉ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብተን ኣካል ምምሕዳር ከተማ ቴርፕ ዝኾና ነኣሽቱ ዓዲታት፡ መሰረታዊ ኣገልግሎታት ይርከበን እዩ። ኣብ ከተማ ቴርፕ ንኣብነት፡ ብርክት ዝበላ ድኳናት፡ ፋርማሲ፡ ሕክምና፡ ኣብያተ-መግብን ቤት-ጽሕፈት ምምሕዳራዊ ኣገግሎታትን ይርከብ። ዝደለኹሞ ነገር ኣብዚ ከተማ ምስ ዘይትረኽቡ፡ ናብተን ዝኾነ ነገር ክትረኽቡለን እትኽእሉ ከተማታት፡ ኡፕሳላ ወይ ያቭለ ክትከዱ ትኽእሉ።
ትምህርቲ ዘይኮነ ግዝያዊ መውዓሊ ህጻናት ውን ኣብ ዃርፕሊንገ፡ ካርልሆልም፡ ሺርክቢን፡ መሀደቢ፡ ቴርፕ፡ ቨንደልን ኦርቢሁስን ይርከብ።
እታ ብብዮርክጎርደንስ ፎሽኩላ እትፍለጥ ክፍቲ መውዓሊ-ህጻናት፡ ንወልደን ክሳብ 6 ዓመት ዝዕድሚኦም ህጻናት ዝተሓዝአት እያ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ብመሰረት ሕጊ ሽወደን፡ ኩሎም ካብ 7 ክሳብ 16 ዓመት ዝዕድሚኦም ህጻናት፡ ኣብ ትምህርቲ ክሳተፉ ኣለዎም። ስለዚ ኸኣ፡ ኣብ መባእታዊ ደረጃ ትምህርቲ ከም ዝሳተፉ ይግበር። እዚ ናይ መባእታ ደረጃ-ትምርህቲ ካብ ቀዳማይ ክሳብ 9ይ ክፍሊ ዘሎ ደርጃ ትምህርቲ የጠቓልል። መብዛሕትኦም ቆልዑ ኣብ መባእታዊ ደረጃ ትምህርቲ 7 ዓመት ምስ መልኡ ይጅምሩ። 6 ዓመት እንከለዉ ውን ክጅምሩ ይኽእሉ እዮም፡ እታ ሓንቲ ዓመት ግን ኣብ ኣዚለ ክፍሊ ከም ዝመሃሩ ይግበር።
ኣብ ከተማ ቴርፕ 11 ናይ መባእታ ደርጃ ኣብያተ-ትምህርታት ኣለዋ። እዘን ኣብያተ-ትምህርታት ኣብ 10 ዓዲታት ናይቲ ዞባ፡ ፋሕ ኢለን ይርከባ።
ኣብ ከተማ ቴርፕ፡ ሆግባሪስስኩላን ተባሂላ እትፍለጥ፡ ኣብ ቴርፕስ-ሾፒን እትርከብ፡ ናይ ካልኣይ ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ኣላ።
ዕድላት ትምህርቲ
መደብ ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ፡ ነቶም ሓደስቲ ስደተኛታት መሰረታት ቋንቋ ሽወደን ንምምሃሮም ዝዓለም ናይ ቋንቋ ትምህርቲ እዩ።
ኣብ ከተማ ቴርፕ፡ ንዓበይቲ ዝቀንዐ ዝተፈላለየ ናይ ትምህርቲ ዕድላት ኣሎ። 40 ደቓይቕ ካብ ከተማ ቴርፕ ውን ኡፕሳላ ዩኒቨርስቲ ይርከብ።
ኣብዚ ብዛዕባ እዚ ዝስዕብ ብዝያዳ ከተንብብ ትኽእል፡
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ከተማ ቴርፕ፡ ማእከል-ጥዕና ኣሎ። እዚ ማእከል-ጥዕና'ዚ፡ ክፍሊ ህጻናት፡ ክፍሊ ህጹጽ ሕክምናዊ ረድኤት፡ ሓካይም ስነ-ኣእምሮን፡ ዓበይቲ ሓካይም ዶክቶራትን ኣለዉዎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ መንግስታዊ ትካላት ኣብ ዝግበር ርኽክባት፡ ቋንቋ ሽውድን ዝሓጽረኩም ወይ ውን ዘይትኽእሉ ምስ እትኾኑ፡ ተርጓሚ ክቁጸረልኩም መሰል ኣለኩም።
ንተወሳኺ ሓበሬታ ብዛዕባ'ዚ፡ ምስ ቤት-ጽሕፈት ኣገግሎት ነባሮ (ሜድቦርያር-ሰርቪስ) ክትራኸቡ ትኽእሉ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ከተማ ቴርፕ፡ ጥቓ ከተማታት ስቶክሆልም፡ ያቭለን ኡፕሳላን ከማኡ ውን ጥቓ መዕርፎ-ነፈርቲ ስቶክሆልም፡ ይርከብ። ኣብ ኣውራጃ ኡፕሳላ ኣብ መጎዓዝያ ዝነጥፋ ኣውቶቡሳት ብትካል መጎዓዝያ ኡፕላድስትራፊክ ዝተማእከላ እየን።
መውፈሪ-ባቡራት፡ ኣብ ማእከል ከተማ ቴርፕ-ሾፒን ይርከብ። እተን ብሰሜን ካብ ከተማ ያቭለ ብደቡብ ከኣ ካብ ኡፕሳላ፡ መዕርፎ-ነፈርቲ ስቶክሆልምን ከተማ ስቶሆልምን ዝመጽኣ ባቡራት ከኣ ብሕንብርቲ ከተማ ቴርፕ ይሓልፋ።
በተን ብኡፕቶገት ዝፍለጣ፡ ኣብቲ ቦታ ብብዝሒ ዝንቀሳቐሳ ባቡራት እምበኣር፡ ንደቡብ ናብ ኡፕሳላን ንሰሜን ከኣ፡ ንከተማ ያቭለ ክትከዱ ትኽእሉ።
እዛ ብኡፕቶገት ዝፍለጣ ባቡራት ክሳብ መዕርፎ-ነፈርቲ ስቶክሆልም ይበጽሓ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ከተማ ቴርፕ፡ ብርክት ዝበላ ነኣሽቱን ዓበይትን ትካላት ይርከባ። ኣብነታት ናይተን ዕብይ ዝበላ ትካላት፡ ኣትላስ-ካፕኮ፡ ሙንተሽን ኢራስቲልን ይርከባ። ናብቲ ከባቢታት ዝርከባ ከተማታት ኬድካ ንምስራሕ ዘኽእል ስሉጥ ኣገልግሎት መጎዓዝያ ብምህላዉ ኸኣ፡ ስራሕ ንምርካብ ኣጸጋሚ ኣይገብሮን እዩ።
ኣብ ከተማ ቴርፕ፡ እቶም ናይ ባዕሎም ትካል ንምጅማር ዝሓስቡ ሰባት ጽቡቕ ድጋፍ ክረኽቡ ይኽእሉ። ቤት-ጽሕፈት ኣገልግሎታት ነባሮ ከተማ ቴርፕ፡ ነዚ ብዝምልከት ጠቓሚ ሓበሬታ ክልግሰልኩም ይኽእል እዩ።


text:
ሞያ በረኸት መንግስታብ ኣብ ብረታዊ ቓልስን ኣብ ግሃጽሃጽ ዝበለ ጓህሪ ህግደፋዊ ጥብስን
ብ ገብሪሂወት (ኣቡዓሸራ)
ኣቶ በረኸት መንግስትኣብ ኣብ ዘበነ ብረታዊ ቓልሲ ዝደረፎ ሎሚ ኣብ ዘበነ ህግደፍ ዝደረፎን ከም ገዲም ናይ ደረፍቲ መጠን ሕማቕ ኣር’ኣያ ንድሒሮም ዝምዕቡሉን ድስልጡንን ደርፊ ብዘማሓላልፎ መልእኽቲ ኣብ ሃገራውን ፖለቲካውን ገልበጥበት ክብል ንታሪኹን ን’ኣሰሩ ዝኽተሉን ሕማቕ ሽም ካብ ምዃን ሓሊፉ ኣብ ሃገራውን ፖለቲካውን መዳይ ሃናጺ ታራ ክህልዎ ኣይክእልን።
ኣቶ በረኸት መንግስትኣብ ሓደ ካብቲ ኩሉ ሃገርዊ ዝስማማዓሉ ናብ ህዝቢ ዘማሃላለፋ መሃሪት ደርፊ
ንምጥቃስ ምስዚ ሕጂ ወሲድዎ ዘሎ ህግደፋዊ መርገጽ ዘይቃዶ ተኻታተልቲ ትዓዘቡ/ዘባ።
ኣቶ በረኸት መንግስኣብ ኣብ ሜዳ ኸሎ ዝደረፋ ደርፊ ከምዚ ትብል
ሃገራዊ ዲሞክራስያዊ ግምባር እንታዩ ጠቕሙ ተርዲኢኩምዶ ተላይ ትርጉሙ
ተ ረ ዲ ኡ ና ወ ተላይ ትርጉሙ
ስምረት ናይ ምንታይ ስምረት? ናይ’ዞም ሓሮስቶት ሆይሆይ ንበይንና ነይብልና እቶት
ስምረት ናይ ምንታይ ስምረት? ናይ ሰራሕተኛ ሆይሆይ ንበይንና ታይኩኾነና
ስምረት ናይ ምንታይ ስምረት? ናይ’ዞም ትተማህሮ ሆይሆይ ንበይንና እንታይ ክንገብሮ
ስምረት ናይ ምንታይ ስምረት? ናይዞም ሸቃሎ ሆይሆይ ንበይንና ኣብይ ንኽእሎ
ውዘተረፈ ክምዚሉ ከምሓላልፍ ኮሎ ስምረት ናይ ኩሉ ሃገራውያን ህገአር ንኩሉ ስለ ዝኮነት
ጥርናፌ ሃገራውያን ኣድልይ ከም ምዃኑ ይገልጽ ሕሉፍ ታሪኹ ኣቶ በረኸት መንግስትኣብ
ካልእ ብዙሕ ሃገራዊ ደርፍታት እውን ነይርዎዩ ዋላውን ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ከይ ተሰለፈ ኮሎ
ሎሚ ግን ኣቶ በረኸት መዲድ ህግደፍ ኮይኑ ንታሪኽ ህዝብን ሃገርን ብዘይኮነ ሓዋውሹ ክጥሕን
ኣብ ውግእ ሰዓርቲ ኣብ ሕጊ ረታዕቲ ትብል ደርፊ ምስ ሰማዕኩ ደንጺኒን ኣሰደሚሙንን ኣብ ውግእ ስዓርቲ ዝብሎ ዘሎ ነቲ ኣብ መንጎ ወያነን ህግደፍን ዝተኻየደ እዩ ኣብ ውግእ ሰዓርቲ ዝብሎ ዘሎ።
ኣቶ በረኸት ኣብ ውግእ ከም ተሳዕረ ህግደፍ ጭብጥና ሕጅና እነና ንቐርብ ህግደፍ ንስልጣኑ መናውሒ ዝወለዖ ውግእ ካብቲ ወሪሩ ዝሓዞ መርየት ብረዋንዳን ኣመሪካን ሽማግለ ውጽእ ምስ ተባህለ ካብዚ ሒዝናዮ ዘለና ሰሕብና ማለት ጽሓይ ብምዕራብ በሪቓ ምባል ይሓይሽ ዝበለ መንዩ?
ተለሚኑ ምስ ኣበየ ውግእ ኣብቲ ውጽ’ኡ ተባሂሎም ብጻሓይ ዝማሓሉ ኣቡኡ ተኺሉም እቲ ውግእ ምዓስ ኣቡኡ ተደምዲሙ ካብቲ ብጻሓይ ተመኩሑላ ተሳዒሮም ግደፍዶ ኣብ ዶብ ናብ ውሽጢ ኤርትራ ኣትዮም ወያነ ንብረት ህዝብን ጥሪትን ሓውልቲ መቃብር ስዉኣትን ከዕንዉ ከለዉ ተኻላኺሎም ኣድሒኖሞ ድዮም???ብዘበናዊ ዝተመሓየሸ ትካላት ህግደፍ ከይተረፈ ምልየናት ዝወደኤ ናይ ጡጥ ፋብሪካ ዓሊ ግድር ሓሙኹሽቲ ኣይኮነን’ድዩ ህዝብና’ኸ ኣይተኻላበተን ድዩ ኣብ መጨረሽታ ስዕረቶም ምስ ኣራጋገጹ ነየናይ ስምምዕዮም ተቐቢሎሞ ን’ኣቶ በረኸት ክበርሃሉ ወይ ሰብ ከየዳናግር ካብ ዶብ 25 ኪሎ ሜተር ንውሽጢ መርየት ተመሊሶም ብኸቢድ ተውንቻፊ ተኪሶም ንዶብ ከምዘይ የርክቡዎ ንውሕስነት ጸጥታ ዋያነ ዘራጋግጽ ሕራይ ዝበሉስ ኣብ ውግእ ስዓርቲ ክትብለና የቐንየልና ኣቶ በረኸት።
ኣብ ሕጊ ስዓርቲ ዝበልካዮ ኣቶ በረኸት ዘየካጥዕ መርየት ኤርትራ ብባዓል ባዳ ሰምየን ደንከል ብሸነኽ ባድመ ጠፊኡና ከም ዘሎ ክንሕብረካ ንፈቱ መርየትና ስለ ዝኸሰርና ዲና ኣብ ሕጊ ረታዕቲ ትብል ዘለኻ ኣቶ በረኸት ብዛዕባኻ ብዙሕ ተጻሒፉ ብዙሕ ተነቢቡ ብዙሕ መታሓሳሰብን ለበዋን ርእናን ሰሚዕናን ጺሒፍናን ክሳብ ሕጂግንን ጸማም እዝኒ ሂብካ ኣቅቢጽካ ኣሎኻ ተጻዊትካ ንጁባኻ እንተትኾውንስ ጽቡቕ ነይሩ መኻዕበት እቶት መጽነት ህዝቢ ዝኾነ ብዘይ ቅዋም ሕጊ ዝነገሰ ሽፍታዊ ስርዓት ህግደፍን ንመንእሰይ ዋርሳይ እካኣሎ እናበልካ ብዘይ ደለይዎ ናብ ምክልኻል ስልጣን ውልቐ መላኺ ከተዋፍር ዓገብ ዓገብ ዓገብ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2592


text:
ኣብ ከተማ ናይሮቢ ኣብ ዝርከብ ስታድዮም ኣብ ዝተኻየደ ድሙቕ ስነስርዓት ኬንያዊያን ነፃ ዝፀወፅሉ ወርቂዮብል በዓሎም ኣኽቢሮም።
ናይ ኬንያ ፕሬዝዳንት እሁሩ ኬንያታ ኣብቲ ስነስርዓት ኣብዘስምዕዎ መደረ ነፃነት ብቐሊሉ ኣይተረኸበን ንናይ ሃገር ሰላምን ልምዓትን ከምኡ’ውን ሓድነት ስግኣት ዝኾነ ኣብ መንጎ ዓሌታት ዝፍጠር ህውከት ፈተና ኮይኑ ምቕፃሉ ሓቢሮም።
ናይ ሓባር ዕላማና ነዚ ትርጉም ኣልቦ ናይ ዓሌታት ወጥሪን ፅልኢትን ንኸብቅዕን ንኹሎም ዜጋታትና ሓድነት ምፍጣርን እዩ ምስ በሉ ኣስዒቦም ‘’እዚ ክቡር ዕላማ ኣብ ግብሪ ንኽውዕል መሪሕነት ንምሃብ ቆሪፀ ኣለኹ’’ኢሎም።
ፕሬዝዳንት ኬንያታ ብምውሳኽ ኬንያ ንቕድሚት ንኽትስጉም ምስ ሃገራት ኣፍሪካ እንተሓቢራ እዩ ኢሎም።እዚ ግብራዊ ንክኸን እውን ናብ ኬንያ ንዝጉዓዙ ኣፍሪካዊያን ናይ መእተዊ ቪዛ ምችው ኩነታት ምፍጣርን ሓዊሱ ሓደሽቲ ተበግሶታት ዕላዊ ገይሮም ኣለው።
ፕሬዝዳንት ኬንያታ ወዲ ፈላማይ ፕሬዝዳንት እታ ሃገር ዝኾኑ ጆሞ ኬንያታ እዮም።ፕሬዝዳንት ጆሞ ኬንያታ 12 ታሕሳስ 1963 ኣ/ፈ መግዛእታዊ ባንዴራ ብሪታኒያ ወሪዳ ንፈለማ ግዜ ባንዴራ ኬንያ ደይባ ንኽትንብልበል ዝገበሩ መራሒ እዮም።


text:
ቅልውላው የመን ብምትእትታው ናይ ደገ ሓይልታትን፣ ዕጡቓት የመናውያንን ኲናት ኣብ ዝካየደሉ ዘሎ እዋን፣ ኣብ ሰላማውያን ሰባት ናይ ዝወርድ ዘሎ መቕዘፍቲ ቁጽሪ እንዳዛየደ ይመጽእ ከምዘሎ፣ ማዕከናት ዜና ካብታ ሃገር ሓቢሮም።
ብፍላይ ኣብ ከተማ ጣይዝ ዝካየድ ዘሎ ደብዳብ ከቢድ ብረትን፣ መጥቃዕቲ ኣየርን፣ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ጥራይ ልዕሊ 350 ሰላማውያን ሰባት ጉድኣት ወሪዱዎም ከምዘሎ፣ ሓካይም ብዘይዶብ ገሊጹ።
እቲ በርጌሳዊ ማሕበር ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ኣብታ ከተማ ዝርከባ ሆስፒታላት ኩለን ስለዝተዓጽዋ፣ ህጹጽ ረዲኤት እትህብ ሓንቲ ሆስፒታል ጥራይ ተሪፋ ከምዘላ ሓቢሩ። እዚ ከኣ ዋሕዲ መድሃኒትን ካልእ ሕክምናዊ ቀረብን ስለዘኸተለ፣ ኣብታ ከተማ ሰብኣዊ ቅልውላው ወሪዱ ከምዘሎ ኣመልኪቱ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰኑይ፣ ዕጡቓት ሓይልታት ሑቲ ኣብ ዝወንጨፉዎ ክልተ ሮኬታት ኣዴታትን ህጻናትን ዝርከብዎም ልዕሊ 14 ሰባት ኣብ ሓደ እዋን ከምዝሞቱ፣ ነበርቲ’ታ ከተማ ይገልጹ።
ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ሓይሊ ብወገኑ ኣብ ከተማ ጣይዝ ብዓርቢ ኣብ ዘካየዶ ደብዳብ ነፈርቲ፣ 65 ሰላማውያን ሰባት ከምዝተቐትሉ ዓለማዊ ውድብ ጥዕና የመልክት።
ኣብ ስደት ዝርከብ መንግስቲ የመን፣ ከተማ ጣይዝ ብወግዒ ናይ ዕንወት ከተማ ኮይና ስለዘላ፣ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኮነ ማሕበረሰብ ዓለም፣ ህጹጽ ተበግሶ ክወስድ መዘኻኸሪ ኣቕሪቡ።
እቲ መንግስቲ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ባይቶ ጸጥታን ባይቶ ሰብኣዊ መሰላትን ነዚ ኣብ ከተማ ጣይዝ ወሪዱ ዘሎ ዕንወት ንምግታእ ግብራዊ ስጉምቲ ክወስዱ ዝሓትት መጸዋዕታ ናብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከቕርብ ምዃኑ ኣፍሊጡ።
ምስ መንግስቲ የመን ዝደናገጹ ሓይልታት ብሃገራት ወሽመጥ ዓረብ እንዳተደገፉ፣ ንከተማ ዓደንን ገለ ሰሜናዊ ክፋል ከተማ ሰንዓን’ኳ እንተተቖጻጸሩ፣ እታ ሃገር ካብ ሰላምን ምርግጋእን ኣዝያ ርሒቓ ከምዘላ ይፍለጥ።


text:
ሓላፊ ፕሮቶኮል ቀ/ሚ ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ዑቕባ ክሓትት ኣብ ኣሜሪካ ከምዝተረፈ ንቪኦኤ ሓቢሩ።
ኣብ ቤተመንግስቲ ኢትዮጵያ ንልዕሊ ዕስራ ዓመት ከም ዝሰርሐ ዝገለጸ ኣቶ ባዬ ታደሰ ተፈሪ፡ ናብ`ዚ ናብ ኣመሪካ ዝመጸ፡ ናብ ዋዕላ ሕቡራት ሃገራት ምስ ቀ/ሚ ሃይለማርያም ደሳለኝ ምዃኑ ጠቒሱ`ሎ።
እቲ በዓል-ስልጣን ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃቦ ቃለ-መጠይቕ፡ ፖለቲካዊ ዑቕባ ክሓትት ዝወሰንክሉ ምኽንያት፡ ኣብ መንግስቲ ኾነ ኣብ ሓይልታት ጸጥትኡ ዝተፈጥረ ዓብይ ምክፍፋል ንዓይ`ውን ኣብ ዘስግእ ደረጃ ስለዘውደቐኒ ኢሉ።
“ ነዚ ዘብቅዓኒ ምኽንያት፡ ኣብ መንግስቲ ተፈጢሩ ዘሎ ሽግርን፡ ኣብ ልዕለይ ዝተገብረ ምፍርራሕን ንህይወተይ ኣስጋኢ ስለዝኾነ`ዩ። ኣብ ክልል ኣምሓራ ኣብ ዝነበረ ሽግርን ሓደሓደ ነገራትን፡ ብኣባላት ጸጥታ፡ ንስኻትኩም ኣብ`ዚ እናሃለኹም፡ ንሕና ኣብኡ ኹናት ነካይድ ኣለና ዝብል ምፍርራሕ በጺሑኒ`ዩ።”
እቲ ሓላፊ ፕሮቶኮል ቀ/ሚ ሃይለማርያም ዝነበረ በዓልስልጣን፡ ሓለፍቲ ጸጥታ ናብ ቤት-ጽሕፈት ቀ/ሚ ኣትዮም ክጉርጉሩ ኣብ ዝኣትውሉ እዋን፡ እቲ ምስሕሓብ ይፍጠር ከምዝነበረ ብምግላጽ፡ ንቀ/ሚ ሃይለማርያም፡ ቤት-ጽሕፈቶም ከምዝተጎርጎረ ኣይነግሮምን ኔረ-ምኽንያቱ ኣብ ሓደጋ ከውድቖም ስለዝይደለኹ ኢሉ።
ምሉእ ትሕዝትኡ ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
መግለጺ 3ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ2021-08-17 18:28:34 Written by ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ Published in EPDP News Read 1363 times
- font size decrease font size increase font size
ማእከላይ ባይቶ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ብ7፡ 8ን 15ን ነሓሰ 2021 3ይ ስሩዕ ኣኼባኡ ኣካይዱ። ኣብዚ ኣኼባኡ ብዛዕባ ዝተፈላለዩ እዋናውን ኣገደስትን ዛዕባታት ዓሚቕ ዘተ ኣካይዱ ውሳኔታት እውን ኣመሓላሊፉ። ብጻይ ተስፋይ ወልደሚካኤል (ደጊጋ) ኣቦመንበር ማእከላይ ባይቶን ፈጻሚ ሽማግለን ሰዲህኤ፥ ነዚ ኣኼባ ክኸፍት እንከሎ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ኣብ ከባቢና ዝረአ ዘሎ ቅልጡፍ ፖለቲካዊ ምቅይያራት ጠቒሱ ብመንጽርዚ ሓላፍነት ናይዚ ኣብ ተሃዋሲ እዋን ዝተኻየደ ኣኼባ ዕዙዝ ምዃኑ ኣስሚርሉ። ኣተሓሒዙ ድማ እቲ ኣኼባ ዝዛተየሎም ዛዕባታት ኣቕሪቡ፥ ማእከላይ ባይቶ ከኣ፡ ኣጽዲቕዎ።
ማእከላይ ባይቶ ኣብ መጀመርታ ነቶም ኣቐዲሞም ናብ ኣባላቱ ተዘጊሖም ዝጸንሑ ንድፊ ጸብጻባት፡ ናይ 9ተ ኣብያተ ጽሕፈት ፈጻሚ ሽማግለን ጠቕላላ ተቖጻጻሪ ገንዘብን (ኦዲተር) በብሓደ እናተመያየጠን ኣድለይቲ ኢዮም ዝበሎም ምምሕያሻት እናገበረን ድሕሪ ምኻድ፡ ነቲ ጸብጻባት ብምሉእ ድምጺ ኣጽዲቕዎ።
ማእከላይ ባይቶ ካብዚ ሓሊፉ ብዛዕባ’ዞም ዝስዕቡ ኣገደስትን እዋናውያንን ዛዕባታት ፍሉይ ግምት ብምሃብ ዘትዩን ውሳነታት እሕሊፉን።
1) ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ነቲ ኣቐዲሙ ጀሚርዎ ዝጸንሐ ዓቕምታት ኣባላቱ ናይ ምምዕባል መደባት ኣተባቢዑ። ህዝባዊ ስፍሓትን ኣድማዕነትን ንምብራኽ ከኣ ብዝሓየለ ደረጃ ክቕጽሎ ምዃኑ ኣኼባ ወሲኑ።
2) መስርሕ ምውህሃድ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ (ፖሓኤ) ኣብ ከመይ ዝኣመሰለ ደረጃ ከም ዝርከብን ናብዚ በጺሕዎ ዘሎ ደረጃ ንምብጻሕ ዝተኻየደ ጻዕርን ዘጋጠሙ ብድሆታትን፥ ከምኡ’ውን ግደ ሰዲህኤ ይኹን መሓዙት ፖለቲካዊ ሓይልታት ኣብቲ መስርሕ ብዕምቆት ተዛሪብሉ። እቲ መስርሕ ኣብ ተስፋ ዝህብ ደረጃ ከም ዘሎ ተረዲኡ። ኣብ ዞባና ተኸሲቱ ብዘሎ ግዜ ዘይህብ ምዕባሌታት፡ ማእከላይ ባይቶ ህጹጽ ስጉምትታት ክውሰድ ዝግባእ ምዃኑ ተገንዚቡ። ነቲ ተበጺሑ ዘሎ ደረጃ ምቅርራብ ማዕረ ድሌትን ትጽቢትን ህዝብና ክብ ንምባሉ ከኣ፡ ዝያዳ ዕቱብን ንቑሕን ተሳትፎ ከምዝሓትት ኣስሚርሉ። ምስዚ ብዝተተሓሓዘ፡ ድማ፡ ፖለቲካዊ ሓይልታትን ውድባትን፡ ህዝባዊ ምንቅስቓሳት፡ ሲቪካዊ ማሕበራትን ባይቶ ይኣክልን ዝኣመሰሉ ኤርትራውያን ናይ ለውጢ ሓይልታት ሓቢሮም ዝዋስእሉ ሰፊሕ መድረኽ ኣብ ምፍጣር ንኽጽዕት፡ ማእከላይ ባይቶ ንፈጻሚ ሽማግለ መምርሒ ሂቡ።
3) ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ብዛዕባ ኣብ ከባቢ ቀርኒ ኣፍሪቃን ዞባ ቀይሕ ባሕርን ብሓፈሻ፥ ኣብ ኢትዮጵያን ትግራይን ድማ ብፍላይ ዝረአ ዘሎ ውዑይ ፖለቲካዊ ምቅይያራትን ጽዕጹዕ ውግኣትን ተመያይጡ። ኣብ ኢትዮጵያ ዝተኸስተ ውግእ፡ ስርዓት ህግደፍ፡ ብሰንኪ ዝተኽተሎ ግጉይ ፖሊሲ ዝምድና፡ ኤርትራውያን መንእሰያት’ውን ዝሃልቅሉ ዘለዉ ስለዝኾነ፡ ህዝቢ ኤርትራ ነዚ ንረብሓኡ ዘየገልግልን ምስ ልኡላውነት ኤርትራ ዘይኣምኑ ሓይልታት ብምሽራኽን፡ እቲ ጉጅለ ዝገብሮ ዘሎ ኢድ ኣእታውነት ብትሪ ክቃወሞን ኣብ ጎኒ እቶም ንሓርነቱን ንፍትሒን ዝቃለሱ ዘለዉ ሃገራውያን ሓይልታቱ ደው ክብልን ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ጸዊዑ።
ማእከላይ ባይቶ፥ ካብ ፖሊሲታትን መትከላት ሃገራዊ ልዑላውነትን ጣልቃ ዘይምእታውን ሰዲህኤ ተበጊሱ ነቲ ብጉዳይ ኣብ ትግራይ ዘሎ ኩነታት ኣብ ደለይቲ ፍትሒ ዝንጸባረቕ ዘሎ ክልተ ተጻራሪ ጫፋት ዝሓዘ መርገጻት እውን ዳህሲሱ። ካብ’ዚ ነቒሉ እቶም ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ስደተኛታትን ህዝቢ ኢትዮጵያን ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝተፈጸሙ ሰብኣዊ ግህሰታትን ግፍዕታትን ክዅነኑ ከምዝግባእ ርእዩ። ኣብዚ ውግእ’ዚ ዝተፈጸሙ ግፍዕታት፡ ብሻራ ዘይብሉ ኣካል ክምርመሩን ገበነኛታት ድማ ኣብ ፍርዲ ክቐርቡን ዝምልከቶም ኣካላትን ኣህጉራዊ ማሕበረ-ሰብን ብዕቱብነት ክሰርሕሉ እውን ጸዊዑ። ኣብ ርእስ’ዚ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዘንጸላሉ ዘሎ ናይ ጥሜት ሓደጋ ንምግታእ ገደብ ዘይብሉ ናይ ረዲአት ስርሓት ክካየድን ኣገልግሎታት ክጅመርን ጸዊዑ። እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ደማዊ ውግኣት ደው ንምባል፡ መፍትሒኡ ፖለቲካዊ ልዝብ ጥራሕ ምዃኑ ኣነጺሩ።
4) ኣኼባ ኣብ ኢትዮጵያ ብፍላይ ከኣ ኣብ ትግራይ ኣብ መደበራት ተዓቚቦም ዝነበሩ ኤርትራውያን ስደተኛታት ነቲ ውግእ ተኸቲሉ ብዛዕባ ዘጋጠሞም ጸገማትን ግህሰታትን ርእዩ። እቲ ጸገም ጌና ሕጂ እውን ከም ዘይተወገደን ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ዓውዲ ውግእ ኣደዳ ሞት፡ ጥሜት፥ምጭዋይ፡ ምስዋርን ምብራስ ንብረቶምን ይኾኑ ብምህላዎም ኣኼባ ክብ ዝበለ ሻቕሎት ከምዘለዎ ኣመዝጊቡ። ካብዚ ነቒሉ ከኣ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራትን ካለኦት ዝምልከቶም ኣካላትን ንድሕነት እዞም ኤርትራውያን ስደተኛታት ክሰርሑ ዕዙዝ መጸዋዕታኡ ኣቕሪቡ። ኣብዚ ጉዳይዚ ዝተፈጸመ ገበን ተጻርዩ በቲ ተግባር ዝሕተቱ ኣካላት ናብ ፍትሒ ክቐርቡ ድማ ተማሕጺኑ።
ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ፡ ኣብቲ ዘጽደቖ ጸብጻባትን ፍሉይ ግምት ሂቡ ዝተመያየጠሉ ኣገደስቲ ጉዳያትን ተመርኲሱ፡ ኣብያተ-ጽሕፈት ፈጻሚ ሽማግለ ናይ መጻኢ ሓደ ዓመት ትልመን ክሕንጽጻ እንከለዋ ከተኩራሎም ዝግበአን ኣቕጣጫታት ኣመላኺቱ።
ካብዚ ሓሊፉ ዝተፈላለዩ ምምሕዳራዊ ጉዳያት ርእዩን ዘድሊ ውሳነታት ኣሕሊፉን። ከምኡ እውን ክጽንዑ ንዝግበኦም ጉዳያት ዝከታተላ ሽማግለታት ኣቚሙ። ማእከላይ ባይቶ ኣብዚ ኣኼባኡ ብመሰረት ቅዋም ሰዲህኤ፡ ንመጻኢ ሓደ ዓመት እትመርሕ 9 ዝኣባላታ ፈጻሚት ሽማግለን ተቖጻጻርን ብዲሞክራስያዊ መንገዲ መሪጹ።
ማእከላይ ባይቶ፡ ኣባላትን ደገፍትን ሰዲህኤ፡ ከበርክትዎ ዝጸንሑ ንዋታውን ንያታውን ሓገዛት እናመጐሰ ኣብ መጻኢ እውን ንምዕዋት መትከላቱ ኣበርክተኦም ከዕዝዙ ጸዊዑ። ነቲ ሰላምን ራህዋን ዝብህግ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ድማ በቲ ክሳብ ሕጂ ኣንጻር ወጽዓ ህግዲፍ ዘካይዶ ዘሎ ቃልሲ ከይተሓለለ ክቕጽሎ ኣኼባ ጸዊዑ።
ኣብ መወዳእታ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ፥ ዓለም ለኻዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ባይቶ ይኣክል መስራቲ ጉባኤኡ ብዓወት ምዝዛሙ ናይ ዮሃና መልእኽቲ ኣመሓላሊፉ። ንኤርትራውያን ስደተኛታትን ንኣካለ ጽጉማንን ንዘበርከቶ ሓገዛት መጐሱን ናእዳኡን ገሊጹ። ብዘይካዚ ኣኼባ ነቶም ንቤት ትምህርቲ ወዲ ሸሪፈይ ሓገዝ ከበርክቱ ዝጸንሑ ኤርትራውያን ወገናት ኣመጊሱ፡ ኣብ መጻእውን ሓገዞም ቀጻሊ ክኸውንን ካለኦት ነዚ ሰናይ ተግባር ክስዕብዎን ኣተሓሳሲቡ።
ንቅዋማዊ ምሕደራ፡ ንዲሞክራስን ንምዕባለን ንቃለስ!
15 ነሓሰ 2021


text:
ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ ቃለ ምሓላ ፈፂሞም ናይታ ሃገር ቀዳማይ ምንስቴር ካብዝኾኑ ኣብ ፓርላማ መገልፂ ክህቡ እዚ ንፈለማ እዋን እዩ።ንዝተልዓሉ ብርክት ዝበሉ ሕቶታት ሰፊሕ መብርሂ ሂቦም።
ገሊኦም ንዝፅሕፍዎ ንሕና’ውን ነንብቦ ኢና ዝበሉ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያን ደሳለኝ ነዚ መንግስቲ እዚ ድፍእ እንተቢልናዮ ገለ ነገር ክህበና እዩ ኢሎም ዝምነዩን ዝሓልሙን ከምዘለው ንሕና’ውን ንሰምዕ ኢና ኢሎም።እንተኾነ ግን ኢሎም ‘’ዋላ ሓደ ዝተለወጠ ነገር የለን፡ስግግር የለን፣ኢህወደግ ኣሎ፤ኢህወዴግ ዝመርሖ መንግስቲ ኣሎ።’’
ኣባል ኣመራርሓ ፓርቲ ሓደነት ንዴሞክራስን ፍትሕን ዝኾኑ ኣቶ ኣንዱኣለም ከምኡ’ውን ካልኦት ናይ ፖለቲካ መራሕትን ጋዜጠኛታትን ብሽብርተኝነት ዝተትሓዙ ብዘይኣግባብ ምዃኑ ኣብቲ ፓርላማ ብሕታዊ ተቓዋሚ ኣባል ፓርላማ ኣቶ ግርማ ሰይፉ ሕቶ ኣቕሪቦም።
ከምዚ ብምባል ‘’ንዓይ ኣንዱ ኣለምን ብፆቱን ኣሸበርቲ ከይኮኑስ ናይ ሃገር ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ንምህናፅ ዝደኽሙ ሓርበኛታት ነፃነት እዮም።ታሪኽ ዝዝክሮም ጅግናታት ነፃነት እዮም።’’
ነዚ መልሲ ዝሃቡ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ዓመፅ ሓርበኝነት ኣይኮነን እዮም ዝበሉ።ብሰላማዊ መንገዲ ንምቅላስ ዘይመረፁ ተቓወምቲ ብፍላይ ካብ ቀረባ እዋን ንድሓር ናብ ኤርትራ እናኣተው ከምዝርከቡ ኣቶ ሃይለማሪያም ተዛሪቦም።ንሕጋዊ መንገዲ ምኽታል ከምዘዋፅእ እውን ኣተሓሳሲቦም ኣለው።


text:
ዓሰርተ ተጻወቲ ሕርይቲ ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ፣ካብታ ብጠንቂ ግህሰት ሰብአዊ መሰላት ብሕቡራት ሃገራት ትምርመር ዘላ ሃገሮም ሃዲሞም፣አብ ቦስትዋና ፖለቲካዊ ዑቕባ ሓቲቶም።
እቶም ስፖርታዊያን ሎሚ ረቡዕ ናብ ሃገሮም ክትበርር አብ ዝተመደበት ነፋሪት ኣይንአትውን ድሕሪ ምባሎም ብፖሊስ ከምዝተአስሩ፣ብምንቅስቃስ ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ኤርትራ ዝተቆጽረ ጠበቃ ገሊጹ።
እታ ጋንታ 24 አባላት ሒዛ ነይራ። እቶም 14 አባላታ ሎሚ ናብ ሃገሮም ከምዝተመልሱ'ውን ተፈሊጡ'ሎ።
ብተመሳሳሊ፣ ምስዋር ኤርትራዊያን ስፖርተኛታት ብ2009 አብ ኬንያ፡ ብ2011 አብ ታንዛንያ፡ 2012 ድማ አብ ኡጋንዳ ከምዘጋጠመ ዝዝከር'ዩ።
ብመሰረት ዓመት ዝዘለቀ ሪፖርት ሕቡራት ሃገራት ‘እቶም ስፖርተኛታት ካብ'ቲ ማዕረ ባርነት ዝበሃል ሸቅልን ሰፊሕ መግረፍትን'ዮም ይሃድሙ ዘለዉ' ይብል ሮይተርስ።
ብዘይካ'ዚ ኤርትራ ንዜጋታታ አብ መወዳእታ ዘይብሉ ሃገራዊ አገልግሎት ተዋፍር፣ ካብ ሃገሮም ክወጹ ንዝፍትኑ ድማ ተኹስካ ምቅታል ዝብል ፖሊሲ ትትግብር ሃገር'ያ’ ይብል ሪፖርት ሕቡራት ሃገራት።
ሚኒስትር ወጻኢ ኤርትራ ግና ነዚ ክሲ መብርሂ ከይሃቡ ነጺጎሞ አለዉ።


text:
Radio Erena: 10 August 2020
ኣብ ሶማል፣ ከተማ ሞቛዲሹ፣ ኣብ ዝርከብ ወትሃደራዊ መዓስከር፣ ብዝተፈጸመ ርእሰ ቅትለታዊ መጥቃዕቲ ብውሕዱ 8 ወትሃደራዊ መግግስቲ ተቐቲሎም።
በቲ ብ8 ነሓሰ፣ ወጋሕታ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፣ ከቢድ መቑሰልቲ ዝበጽሖም ከምዘለዉ ዘመልከተ ሓደ ካብ ኣዘዝቲ ሰራዊት፣ ኮለነል ኣሕመድ ዓሊ፣ ቁጽሪ ምውታት ክውስኽ ከምዝኽእል ገሊጹ።
እቲ ኣብ መኪና ነታጕ ብምጽዋድ፣ ኣብ ጥቃ’ቲ ዝሓለፈ ቅንያት ዳግማይ ዝተኸፍተ ስታድዮም ዝርከብ ወታሃደራዊ መዓስከር ዝተኻየደ መጥቃዕቲ፣ ኣልሸባብ ከምዝፈጸሞ ኣረጋጊጹ ኣሎ።
እቲ ከባቢ ክሳብ 2011 ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ኣልሸባብ ዝነበረ’ዩ።
እቲ ሽበራዊ ጉጅለ፣ ብሰራዊት ሕብረት ኣፍሪቃ ብዝተደገፉ ሓይልታት መንግስቲ ሶማል ተደፊኡ ናብ ካልኦት ሓውስቲ ከተማታትን ቁሸታትን ክብተን እኳ እንተኸኣለ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ዳግም ብምውዳብ መጥቃዕታቱ ኣዛይዱ ይርከብ።
==========


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ካብ መላእ ዓለም ዝተኣከቡ 550 ዝኾኑ መራሕቲ ካቶሊካዊ ምንቅስቃስ ተሓድሶ ብመንፈስ ቅዱስ ድሕሪ ናይ ክልተ መዓልቲ ጉባኤ ሎሚ ፍርቂ መዓልቲ ምስ ቅዱስነቶም ብሓባር ንምጽላይን ቃለ ምዕዳኖምን ሓዋርያዊ ቡራኬኦም ንምቅባልን ኣብ ኣደራሽ ጳውሎስ ሻድሻይ ተረኺቦም። ኣብቲ ርክብ ካልኦት ኣባላት እውን ስለዝተሓወስዎም ከባቢ ሽድሽተ ሺህ ከምዝነበሩ ጸብጻባት ቅድስት መንበር የመልክቱ። እዚ ጉባኤ እዚ ኣብ መላእ ዓለም ዝርከብ ካቶሊካዊ ምንቅስቃስ ተሓድሶ ብመንፈስ ቅዱስ ምእኩል ብዝኾነ መንገዲ ንክሰርሕ ቅዱስነቶም ብዝኣዘዝዎ እዩ ብጸሎትን ዘተን ኪካየድ ቀንዩ። ቅዱስነቶም ከምዚ ክብሉ ትጽቢቶም ገሊጾም።
ሎሚ ሓዲስ ምዕራፍ ናይዚ ጉዕዞ እዚ ንጅምር ኣሎና። እዚ ምዕራፍ እዚ ብሕብረት ናይ ኩሎም ኣባላት ሥድራቤት ካቶሊካዊ ምንቅስቃስ ተሓድሶ ብመንፈስ ቅዱስ ኮይኑ ንሠናይ ነገር ናይ መላእ ቤተክርስትያን ሥራሕ መንፈስ ቅዱስ ኣብዛ ሥድራ እዚኣ ይገሃድ። እዚ ህላዌ መንፈስ ቅዱስ ንነፍሲወከፍ ኣባል ማዕረ ይገብሮ ከመይ ኩሎም ኣባላትን ነፍሲወከፍን ካብ ሓደ መንፈስ ቅዱስ ስለእንውለድ። ናኣሽቱ ንኹን ዓበይቲ ብዕድመ ሃብታማት ንኹን ሕጂ ዝተወለድና ብዓለም ለኸ ደረጃ ንሰርሕ ዘሎና ንኹን ኣብ ቊሾትና ኩልና ማዕረ ኢና ሓደ ኢና ኢሎም።
ካብ ብዙሓት ኣባላት ናይዛ ሥድራ ሰባኬ ቤተ ር.ሊ.ጳ ኣባ ራንየሮ ካንታላመሳውን ከም ሓጋዚ ናይቲ ዝቆመ ቤትምኽሪ እንክስየሙ ኣብ ምዝዛም እቲ ጉባኤ እውን ‘ካቶሊካዊ ምንቅስቃስ ተሓድሶ ብመንፈስ ቅዱስ ንመላእ ቤተክርስትያን ምንጪ ጸጋ እዩ’ ብዝብል ኣርእስቲ ሰፊሕ ስብከት ኣቅሪቦም ነሮም።
ካሪስ ሓዲስን እንኮን ኣገልግሎት ሕብረት!
ቅዱስነቶም ነዚ ሓዲስ ተቊዋም እዚ ሓዲስ ምዕራፍ ኢሎም እንክሰምይዎ ቀንዲ ጠባዩ ኸኣ ነቲ እግዚአብሔር ዕለት ዕለት ዘሐድሶ ሕይወትናን ተግባሩን ብፍሉይ መንገዲ ዝጓሲ ኰይኑ ኩሉ ካብኡ ስለዝኾነ ምንም ዘፍርህ የብሉን ከመይ ይብሉ ቅዱስነቶም ‘ኣምላኽና ኣምላኽ ሓደስቲ ነገራት ብምዃኑ እቲ ሕዳሴ ከኣ ወትሩ ቡራኬ ሰማያዊ ኣቦና እዩ ከመይ ኩሉ ካብቲ ፈቃር ልቡ ስለዝምንጩ ስለዚ ኣይትፍርሁ ሃየ ንኣገልግሎት ተሰናደው ውፈሩ ብማለት ኣተባቢዖምዎም።
እዚ ኣገልግሎት እዩ ጒይትነት ኣይኮነን። ኣገልግሎት ማለት ጁባኻ ምምላእ ኣይኮነን። ኣገልግሎትሲ ምሃብ ንብረትካን ገንዘብካን ጥራይ ዘይኮነ ሕይወትካ እውን ንካልኦት ምውፋይ እዩ። ስለዚ ኣገልግሎት ናይዚ ሓዲስ ተቊዋም ንኩሉ እቲ መንፈስ ቅዱስ ኣብ መላእ ዓለም ዘፍስሶ ጸጋታት ከምቲ ንሱ ሓደ ምንጪ ዝኾነ ብውህደትን ሕብረትን እዩ ምስ በሉ ነቲ ነቢይ ኢሳያስ 54.2 ናብ የማነ ጸጋም ክተስፋሕፍሒ ኢኺ ስፍራ ድንኳንኪ ኣርሒቢ ንዝብል ይጠቅሱ እሞ።
እወ ስፍራ ድንኳን ክርሕብ ኣለዎ ከመይ ናይታ ሓንቲ ሥድራ ብዙሓት ኣባላት ኣብኣ ተቀሚጦም ምእንቲ ክኽእሉ። ሓድ እግዚኣአብሔር ጥራይ ከም ኣቦ ዘለዋ ሃንቲ ስድራ ሓደ ጐይታ ኢየሱስን ሓደ ንኩሉ ዝሕድስ መንፈስ ቅዱስን ዘለዋ ሓንቲ ሥድራ። ኣብዛ ሥድራ እዚኣ ብዕድመስ ይኹን ብፍልጠት ወይውን ካልእ ክእለት ልዕሊ ካልኦት ዘድሊ ወላ ሓደ የለን ከመይ ኩልና ውሉድ ናይቲ ዘፍቅር ኣቦ ኢና።
ቅድስነቶም ኣብዚ ምኽሮም ቀንዲ ዘተኰረሉ ናብ መንእሰያት ስለዝነበረ ንመንእሰያት ‘ናይ ሎምን መጻእን ቤተክርስትያን’ ይብልዎም እሞ ነቲ ህልው ኩነታት ብካልእ ኣዕይንቲ ክጥምትዎ እሞ ነቲ መጻኢ ምሳኹም ንክሃንጽዎ ሓግዝዎም ኢሎም።
ረኣዩ እሞ ክንደይ ይፋቀሩ!
ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ንሓዋርያቱ ሓደራ ዝገደፋ ነንሕድሕዶም ክፋቀሩ እሞ እቶም ነዚ ፍቅሪ እዚ ዝርእዩ ረኣዩ እሞ ክንደይ ይፋቀሩ ኢሎም ነቦ ክብሪ ከቅርቡ ከምዘበሎ እዞም ብመንፈስ ቅዱስ ዝተጠመቅኩም ኣባላት ካቶሊካዊ ምንቅስቃስ ተሓድሶ ብመንፈስ ቅዱስ ከኣ ትርጉሙ ሓድነት ሰውነት ክርስቶስን ኣገልግሎት ድኻታትን ኣድለይቲ መሰኻኽር ስብከተ ወንጌል ንዓለምና ስለዝኾና ኲልና ነዚ ጥምቀት እዚ ዝተጸዋዕና ኢና። ስብከተወንጌል ክንብል ከሎና ክነስድዕ ምቅላስ ዘይኮነ ምስክርነት ምሃብ እዩ። ምስክርነት ፍቅሪ ምስ ሃብና ረኣዩ እሞ ክንደይ ይፍቀሩ እንክብሉ ብዙሓት ሃመሞን ቀልቦምን ኣብቲ ምስክርነት ገሮም ክህነጹ እዮም። ማሕበረ ክርስትያን ማለት ከኣ ካልእ ኣይኮነን እዚኣ እያ ድሕሪ ቢሎም ነቲ ኣብዚ ቅንያት እዚ ክእውጅዎ ዝቀነዩ ሓደ ደቂቅ ንሰላም መላእ ዓለም ዝብል ጻውዒት ጸሎት ዘኪሮም ቀቅድሚ ሓዋርያዊ ቡራኬ ምዕዳሎም ንሓደ ደቂቅ ብሱቚታ ምእንቲ ሰላም መላእ ዓለም ጸልዮም።


text:
Radio Erena: 08 December 2016
ብጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ጀነራል ዛካርያ ሸኽ ኢብራሂም ዝምራሕ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ልኡኽ ጅቡቲ ኣብ ቻይና ምብጻሕ ከምዝፈጸመ ኣገልግሎት ዜና ቻይና ካብ ቤጂንግ ሓቢሩ።
እቲ ወትሃደራዊ ልኡኽ ኣብ ቻይና ብ5 ታሕሳስ ኣብ ዝበጽሓሉ ምስ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ መራሒ ቻይና ጀነራል ፋን ቻንግዮን ብምርኻብ ብዛዕባ’ቲ ድሮ ጀሚሩ ዘሎ ምህናጽ ቀዋሚ ወትሃደራዊ መዓስከር ቻይና ኣብ ጅቡቲ ተዘራሪቡ።
ብጀነራል ፋን ቻንግዮን ዝምራሕ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ልኡኽ ቻይና ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ቅነ ኣብ ጅቡቲ ተመሳሳሊ ምብጻሕ ከምዝፈጸመ ዝዝከር’ዩ።
ቻይና፣ ካብ መሬታ ወጻኢ ንመጀመርያ እዋን ኣብ ጅቡቲ ቀዋሚ ወትሃደራዊ መዓስከር ከም ተቕውም ሚኒስትሪ ምክልኻል ቻይና ብወግዒ ኣፍሊጡ’ዩ።
ኣምሳያ ናይቲ ኣብ ጅቡቲ እተቝሞ ዘላ ወትሃደራዊ መዓስከር፣ ቻይና ንጅቡቲ ፊናንስያዊ፣ ልምዓታውን ወትሃደራውን ሓገዝ ክትገብረላ ምዃና ይግለጽ።
ኣብ መሬታ ህላወ ቀዋሚ ወትሃደራዊ መዓስከራት ፈረንሳ፣ ኣመሪካ፣ ጃፓንን ቻይናን ኣእንጊዳ ዘላ ጅቡቲ፣ ኣብ ዝመጽእ ዓመት’ውን ቀዋሚ ወትሃደራዊ መዓስከር ስዑዲ ዓረብ ከተአንግድ ምዃና ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ማሕሙድ ዓሊ ዮሱፍ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ምስ ኣልዓረብያ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ ኣፍሊጡ’ዩ።
======================


text:
ለኣኸና (ጸሎት) Send Us (Prayer)
Artist: Congress MusicFactory
Produced By: Congress MusicFactory
Album: ትግርኛ We Worship You
ንስኻ ናተይ ሰንበት ኢኻ። ንስኻ ዕረፍተይ ኢኻ። ንስኻ መዛዘሚ ጉዕዞይ ኢኻ። ስለዚ ሓይልኻ ሃበና ብርታዔኻ ሃበና። ኣብዚ ግዜ እንሓተካ ነገር ክትልእኸና ጥራይ እዩ። ለኣኸና። ለኣኸና።
ሕጂ ናይ ዕረፍቲ ግዜ ኣይኮነን። ለኣኸና። እዚ ናይ ናህሪ ግዜ እዩ። ለኣኸና ዎ እግዚአብሄር። እንሓተካ ነገር እንተልዩ ክትልእኸና ጥራይ እዩ። ሕቶና ንኸነዕርፍ ኣይኮነን፣ ከመይሲ ዕረፍቲ ንስኻ ምስመጻእካ እዩ ዝመጽእ። ኣውያትና ኩሉ ፈቓድካ ክንፍጽም ክትልእኸና እዩ። ለኣኸና።
ንቕድሚት ለኣኸና። ብሓድሽ መንገዲ ለኣኸና። ከም ሓደ ኣካል ጌርካ ለኣኸና። ብማዕርነት ንቕድሚት ለኣኸና። ኣብ ቅድሜና ንዘሎ ዘመን ድልዋት ጌርካ ለኣኸና። ብርሃንን ምስትውዓልን፣ ብፍልጠት ብሓይሊ ንቕድሚት ለኣኸና። ብትኽክልነት ንቕድሚት ለኣኸና። ብቕድስናን ንእግዚኣብሄር እተፈልየ ኣቅሓ፣ ኣብ ውሽጢ ልብና ብንጽህና ንቕድሚት ለኣኸና።
ካብ ሓጥያት ናጻ ጌርካ ለኣኸና፣ ካብ መንገዲ ከየልገስና ንቕድሚት ለኣኸና። ንጹህን ቕዱስን ጌርካ ለኣኸና። ዎ ለኣኸና። ንቕድሚት ለኣኸና። በቲ ዓቢ ሓይልኻ ናብ መጻኢ ግዜ ስደደና።
ነፍስወከፍ ኣብዚ ስፍራ ዘለው ሰብኣይን ሰበይትን ልቦም ኣዳሉ። ንልብና ብኣጽዋር ሰላምካ ኣዕጥቆ። ብሓጎስ ለኣኸና። እቲ ዕዮ ዝፍጸም ይኹን፣ ዘዕግብ ይኹን። እቲ ዓቢ ዕዮ ኣብ ውሽጢ ልብና ዕግበት የፍርይ ኣብዚሑ ንዓኻ ዝሃርፍ ይኹን። እዚኤን እየን ልማኖና። እዚኤን ኣውያት ልብና እየን። እዚኣተን እየን እተን ኣዝየን ኣገደስቲ ነገራት ናባኻ ክብ ኣቢልና ነቕርበን።
ንድምጺ ጸሎትና ስማዕ። ንኣውያት ህዝብኻ ጽን በሎ።
ከም ፍቓድካ ጸሊና ኣሎና፣ ደድሕሪ ኣብነት ጎይታና ብምስዓብ።
ተመስገን ዎ እግዚኣብሄር። ተመስገን ዎ እግዚኣብሄር። ተመስገን ጎይታ። ተመስገን የሱስ።


text:
ክታበት ጸረ ኮቪድ-19Vaccination mot covid-19 - tigrinska
ኮቪድ-19 ሓደ ተላባዒ ሕማም እዩ። ክታበት ብብርቱዕ ንኸይትሓምም ወይ በዚ ሕማም ንኸይትመውት ተወግደሉ ዝበለጸ ኣድማዕነት ዘለዎ ኣገባብ እዩ። ክታበት ዝርግሐ ኮቪድ-19 ኣብዚ ሕብረተ-ሰብ ንምንካይ እውን ይሕግዝ እዩ። ስለዚ’ዩ ብዙሓት ሰባት ክኽተቡ ክመርጹ ኣገዳሲ ዝኸውን።
እቲ ትነብረሉ ዞባ እዩ ሓላፍነት ናይዚ ክታበት ዘለዎ። ኣብቲ ትነብረሉ ቦታ እንታይ ከም ዘገልግል ተወሳኺ ሓበሬታ ንምርካብ ኣብ ላዕሊ ኣብዚ ገጽ ዞባ ምረጽ።
ንኽታበት ጸረ ኮቪድ-19 ምኽፋል ኣየድልየካን እዩ።
ክትክተብ እንተ ዄንካ ባዕልኻ ኢኻ ትውስን።
ንኽትክተብ ቈጸራ ሓዝ
ኵሎም ዕድሚኦም ካብ 16 ዓመት ንላዕሊ ዝኾኑ ወይ ኣብዛ ዓመት እዚኣ 16 ዓመት ዝመልኡ ሰባት ንኽኽተቡ ዕድል ንኽትክተብ ሽወደናዊ ዜጋ ምዃን ኣየድልየካን እዩ።
ዋላ ኮቪድ-19 ሒዙካ ይንበር ንኽትክተብ ትምከር ኢኻ።
ክታበት ጸረ ኮቪድ-19 ኣብ ዞባ ቬስትራ ዮታላንድ
ኣብ ዞባ ቬስትራ ዮታላንድ ንጥቀመሎም ጸረ ኮቪድ-19 ክታበታት
ኣብዚ ናይ ክታበት መስርሕ ክልተ ዓይነታት ክታበት ንጥቀም፡ ንዅላቶም ዝኽተቡ ዘበሉ Comirnaty ካብ Pfizer/BioNTech ወይ ድማ Spikewax ካብ Moderna እዮም ዝውሃቡ። ኣብ ሽወደን፡ እዚ ናይ Pfizer/BioNTechs ክታበት እዩ ክወሃብ ጸኒሑ። ሕጂ ግን እዚ ናይ Moderna ክታበት ኣቕርቦት ብዝያዳ እናወሰኸ ይኸይድ ኣሎ። እዞም ክልተ ዓይነታት ክታበት እዚኣቶም ኣብ ሽወደን ከምኡ ’ውን ኣብ ካለኦት ሃገራት ካብ ታሕሳስ 2020 ኣትሒዞም ኣብ ጥቕሚ ክውዕሉ ጸኒሖም እዮም።
እዞም ክታበት እዚኣቶም ኣብ mRNA ዝተባህለ ክታበት መሰረት ዝገበሩ እዮም። እሞ ድማ ምዕሩይ ውሕስነት ዘሎዎም፡ ምዕሩይ ዓቕሚ ናይ ምክልኻል ዘሎዎም ከምኡ ድማ ኣብ እቶም ዓቐናት ማለት ዶስ ዘሎ ንውሓት ግዜ ማዕረ እዩ።
ብዛዕባ ክታበት ጸረ ኮቪድ-19 ንዝምልከት ተወሳኺ ሓበሬታ ንምርካብ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ብዓል መዚ ሓለዋ ጥዕና ኣንብብ
ኣገልግሎት ቴለፎን ምስ ኣስተርጓሚ
እዚ ቬስትራ ዮታላንድ ዝብሃል ዞባ ብዛዕባ እዚ ክታበት እዚ ሓበሬታ ዝህብ ናይ ቴለፎን ኣገልግሎት ኣሎዎ። ልክዕ ከምቲ ኣብ 1177.se ዘሎ ሓበሬታ ድማ እዩ። እቲ ኣገልግሎት፡ ብ ዓረብኛ፡ ፐርሺስካ፡ ከምኡ ድማ ብ ሶማልኛ እዩ ዝውሃብ።
ከምዚ ኰይኑ ግን ብዛዕባ ቈጸራ ምሓዝ ወይ ድማ ሕክምናዊ መልሲታት ንምርካብ ዝኣክል ሓገዝ ምሕታት ወይ ምርካብ ኣይክኣልን እዩ።
ቴለፎን: 010-473 94 30. ዝኽፈተሉ ግዜ: 07.00-16.00
ዓረብኛ: 011-473 00 22
ፐርሺስካ: 011-473 00 23
ሶማልኛ: 011-473 00 24
እቲ ክታበት ብኸምዚ ኣገባብ እዩ ዝግበር
እቲ ክታበት ብመርፍእ ኣብ ምናትካ ትውግኦ። ክልተ መርፍእ ክትውጋእ ከድልየካ እዩ። ነቲ መርፍእ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ኢኻ ትውግኦ።
ምስ ተኸተብካ ን15 ደቓይቕ ኣብቲ ዝተኸተብካሉ ቦታ ክትጸንሕ ኢኻ። እዚ ድማ ምእንቲ ጽቡቕ ከም ዘለኻ ንምርግጋጽ እዩ።
ክልተ ሰሙን ድሕሪ እታ ናይ መወዳእታ መርፍእ ኣጸቢቑ ጽቡቕ መከላኸሊ ጸረ ኮቪድ-19 ኣለካ።
ገሊኦም ኣዝዮ ዝተዳኸመ ስርዓተ-ምክልኻል ሕማም ዘለዎም ሰባት ሓደ ተወሳኺ ክታበት ከድልዮም ይኽእል እዩ። ሓኪምካ እዩ ዘድልየካ እንተ ኾይኑ ዝውስን።
ኣየናይ ክታበት ከም ዝወሃበካ ክትመርጽ ኣይትኽእልን ኢኻ።
ክትክተብ ከለኻ ካብ ሰራሕተኛታት ሕክምና ሓበሬታ ክትረክብ መሰል ኣለካ። ሕቶ እንተ ኣለካ ኾይኑ ሕተቶም።.
ድሕሪኡ ከመይ ክስምዓኒ እዩ?
ድሕሪ ክታበት ኣብታ መጀመርታ መዓልቲ ኣብ ምናትካ ቃንዛ ክገብረልካ፡ ርእስኻ ከሕመካን ድኻም ክስምዓካን ይኽእል እዩ። ከምኡ’ውን ቁሪ ቁሪ ከብለካ፡ ረስኒ ክገብረልካ ወይ ኣብ መላግቦን ጭዋዳታትን ከቐንዝወካ ይኽእል እዩ። እዚ ጐድናዊ-ሳዕቤን ይብሃል።
እዚ መብዛሕትኡ ግዜ ፈኵስ ጸገማት ኮይኑ ድሕሪ ቁሩብ መዓልታት ይጠፍእ እዩ።
ክሳብ ምልክት ሕማም ዘለካ ኣብ ገዛኻ ጽናሕ።
እቲ ምልክት ሕማም ኣብ ውሽጢ ሓደ መዓልቲ እንተ ዘይሓዲጉካ መርመራ ምግዳፍ ከድልየካ እዩ።
ናይቲ ክታበት ዘይንቡር ጐድናዊ-ሳዕቤናት
ብብዙሕ ሚልዮናት ዝቑጸሩ ሰባት ጸረ ኮቪድ-19 ተኸቲቦም ኣለዉ። ድሕሪ እቲ ክታበት ንውሑዳት ሰባት ከቢድ ጐድናዊ-ሳዕቤን ገይርሎም። እዚ ኣዚዩ ዘይንቡር እዩ። ብኮቪድ-19 ብጽኑዕ ክትሓምም ዘሎ ተኽእሎ ኣዚዩ ይዓቢ።
ኣብ ናይ ብዓል መዚ ህዝባዊ ጥዕና መርበብ ሓበሬታ ብዝያዳ ኣንብብ።
ነቲ ናይ ኮቪድ-19 ዝርግሐ ንምንካይ ምኽሪ ምስዓብ ቀጽሎ ኢኻ
እቲ ክታበት ገለ ጐድናዊ ሳዕቤን ገይሩ ኣሎ ኢልካ እንተ ጠርጢርካ ናብ ብዓል መዚ መድሃኒት ክትሕብር ትኽእል ኢኻ። እቲ ገጽ ብሽወደንኛ እዩ።
እቲ ክታበት ጐድናዊ ሳዕቤን ገይሩ ኣሎ ኢሎም እንተ ጠርጢሮም ሰራሕተኛታት ሕክምና እውን ይሕብሩ እዮም።
ብዛዕባ ጥርጣረ ናይ ጐድናዊ-ሳዕቤናት ዝተዋህበ ሓበሬታ ይእከብ እዩ። ሽዑ ምስቲ ክታበት ምትሕሓዝ እንተ ኣለዎ ኾይኑ ይምርመር።
ጥንስን ክታበትን
ነፍሰ-ጾር እንተ ዄንኪ ብኮቪድ-19 ብጽኑዕ ክትሓሚ ትኽእሊ ኢኺ። ንነብስኽን ውላድክን ንኽተከላኸሊ ክትክተቢ ትምከሪ።
ብዙሓት ነፍሰ-ጾራት ኣብ ዓለም ጸረ ኮቪድ-19 ክታበት ተኸቲበን እየን። ነቲ ኣብ ማህጸን ዘሎ ዕሸል ሓደገኛ ኣይኮነን።
ሕቶታት እንተ’ለኪ ኾይኑ ምስ መሕረሲትኪ ተዛረቢ።
ቈልዑን ክታበትን
ዕድሜኻ ካብ 16 ዓመት ንላዕሊ ዝኾነ ወይ ኣብዛ ዓመት እዚኣ16 ዓመት ትመልእ እንተ ዄንካ ዕድል ናይ ክታበት ይወሃበካ እዩ። ደቂ 12 ዓመት ወይ ካብኡ ንላዕሊ ዝኾኑ ቈልዑ ከቢድ ሕማም እንተ’ለዎም ኮይኑ እውን ክታበት ይወሃቦም እዩ። እቲ ሕማም ንኣብነት ሓደ ሓደ ከቢድ ሕማማት ሳንቡእ ክኸውን ይኽእል እዩ።
ነዚ ዝምልከት ሕቶ እንተ’ለካ ኾይኑ ምስ ሓኪም ተዘራረብ።
ቅድሚ ሕጂ ናይ ኣካላት ዘይምቅብባል (ኣለርጂክ) ንዝገበረልካ
ቅድሚ ሕጂ ሽዑ መዓልቲ ናብ ሕክምና ክትከደሉ ዘገደደካ ናይ ኣካላት ዘይምቅብባል ማለት
ኣለርጂክ ገይሩልካ እንተ ኔይሩ ኾይኑ፡ ምስ ሓደ ሓኪም ተዘራረብ ኢኻ። እዚ ብሰንኪ ክታበት፡
መድሃኒት ወይ ካብ ገለ ዝበላዕካዮ ምግቢ ዝተላዕለ ክኸውን ይኽእል እዩ
እዚ ክታበት የተኣማምን ዲዩ?
ክታበት ጸረ ኮቪድ-19 ልክዕ ከምቶም ካልኦት ክታበት ብተመሳሳሊ ኣገባብ ጥንቁቕ ቍጽጽር ተገይርሉ እዩ። ብዙሓት ሰባት እዚ ክታበት ወሲዶምን ተመራመርቲ ንውጽኢቱ ኣጽኒዖሞን እዮም። መጽናዕቲ ናይዚ ክታበት ገና ይቕጽል ኣሎ።
ተመራመርቲ ካብ ብዙሓት ሃገራት ነዚ ክታበት ከማዕብልዎ ብሓባር ሰሪሖም እዮም። ብዙሓት ሃገራትን ትካላትን ካብ ምሉእ ዓለም ብዙሕ ገንዘብ ኣዋፊሮም እዮም። ስለዚ እዩ እዚ ክታበት ምምዕባሉ ሓጺር ግዜ ወሲዱ።
ኣብ ገጽ Så fungerar vaccin ብዛዕባ ክታበት ከተንብብን ፊልምታት ክትርእን ትኽእል ኢኻ። እቲ ጽሑፍን ፊልምታትን ብሽወደንኛ እዩ።
ነቲ ናይ ኮቪድ-19 ዝርግሐ ምንካይ ንምንካይ ምስዓብ ቀጽሎ ኢኻ
ድሕሪ ምኽታብካ እውን ነቲ ናይ ብዓል መዝታት ምኽሪ ምስዓብ ክትቅጽሎ ኣለካ።
ዋላ ተኸተብ እቲ ሕማም ክሕዘካ ንእሽተይ ተኽእሎ ኣሎ።
ከምኡ’ውን ዋላ ኣይትሕመም ነቲ ቫይረስ ከተመሓላልፎ ንእሽተይ ተኽእሎ ኣሎ። ንኣብነት ኣብ ኣእዳውካ እንተ ለጊቡካ።
እዚ ክታበት ንኽንደይ ንውሓት ግዜ ከም ዝከላኸለልካ ፍሉጥ ኣይኮነን።


text:
Radio Erena: 28 Febrauray 2020
ዙር ርዋንዳ 2020 ሎሚ ዓርቢ ንሻዱሻይ መዓልቱ ኣብ ዝቐጸለሉ: ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ካብ ልሙድ ወጻኢ ዓወት ኣይቐንዖም።
ኣብ’ዚ ካብ ናይ ትማሊ ብዝሕይል ዝናብን ንፋስን ተሰንዩ፣ ምፍጣር ዝተፈላለያ ጉጅለታትን መውደቕቲን ዘኸተለ ውድድር፣ ኣብ’ዚ ዙር 2 ናይ መድረኽ ዓወታት ኣመዝጊቡ ዝነበረ ኮሎምብያዊ ተቐዳዳማይ ክለብ ኣድሮኒ ጂዮካቶሊ፣ ዮናታን ሬስትሬፖ: ሳልሳይ ርእሱ ብ1 ደቒቕን 27 ካልኢታትን ተፈልዩ ብድሕሪ ምምጽኡ፣ ቀዳማይ ብምእታው 3ይ ናይ መድረኽ ዓወት ሓፊሱ።
ተቐዳዳማይ ክለብ እስራኤል ሳይክሊንግ ኣካዳሚ፣ ኤርትራዊ ሽወደናዊ ዓወት ገብረመድህን ሓሙሻይ ተርታ ክስራዕ ከሎ፣ ኤርትራውያን ሄኖክ ሙሉብርሃን፣ ቢንያም ግርማይን ናትናኤል ተስፋጽዮንን ድማ ካብ መበል 13 ክሳብ 15 ንዘሎ ደረጃ ሒዞሞ።
ኣብ ናይ ግዜ ውድድር ካብ ወናኒ ብጫ ማልያ ኤርትራዊ ናትናኤል ተስፋጽዮን ብ2 ደቓይቕን 11 ካልኢታትን ድሒሩ፣ ናብ’ዚ ናይ ሎሚ 127.3 ኪሎ ሜትር ዝሸፈነ ቅድድም ዝኣተወ፣ 2ይ ደረጃ ሒዙ ዝርከብ ርዋንዳዊ ሞይሰ ሙጊሻ፣ ሎሚ ንናትናኤል 1 ደቒቕን 5 ካልኢታትን ስለ ዝኸሰበሉ፣ ኣብ መንጎኦም ዝነበረ ናይ ግዜ ጋግ ናብ 1 ደቒቕን 8 ካልኢታትን ለጠቕ ኢሉ ኣሎ።
ብድሕሪ’ቲ ሎሚ ዝተረኽበ ውጽኢት፣ ብግዜ ንእትመርሕ ጋንታ እትወሃብ ማልያ ካብ ኢድ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ወጽያ ናብ ኢድ ክለብ ኣድሮኒ ጂዮካቶሊ ዝኣተወት ክትከውን ከላ፣ ብጫ ማልያ፣ ጻዕዳ ማልያን ማልያ ብሉጽ ኣፍሪቃዊ ተቐዳዳማይን ምስ ናትናኤል፣ ቀጠልያ ማልያ ቅጽበታዊ ውድድር ድማ: ምስ ዳዊት የማነ ኣለዋ።
ናትናኤል ንብጫ ማልያ ሒዝዋ ናብ ኤርትራ ከምርሕ እንተድኣ ኮይኑ፣ ኣብ’ዚ ጽባሕ ዝካየድ 4.5 ኪሎ ሜትር ዝርሕቐቱ ናይ ክሮኖሜትር ውድድር፣ ከምኡ’ውን ሰንበት ዝሰላሰል 89.3 ርሕቐት ዘለዎ ናይ ውሽጢ ከተማ ቅድድምን: ምስ ብጾቱ ሓያል ቓልሲ ክሓቶም’ዩ።
================


text:
ኣብቲ ትማሊ ኣብ ቤተ መንግስቲ ዋይት ሃውስ ዝተኻየድ ሽልማት ምዕዳል ስነ ስርዓት ፕረዝደንት ባራክ ኦባማ እቲ ሽልማት ንክብሪ ንኹሎም ኣሜሪካ ዝሓሸት ሃገር ንኽትኸውን ዘበርኸቱ ምኻኑ ገሊጾም።
“ ሎሚ ነዚ ክብረ በዓል ምስ ፍሉያት ዝኾኑ ኣሜሪካዊያን ንሕብረትና ዘበራትኡ: ንመንፈስና ዝደበሱ ናብ ምዕባለ ዝመርሑና ነኽብር ኣለና።”
ገለ ካብቶም ሽልማት ዝተወሃቦም ኣብ ተግባር ግብረ ሰናይ ዝተዋፈሩ መሊንዳን ቢል ጌትስ እዮም። ንሶም ዝውንንዎ ትካል ግብረ ሰናይ ኣገልግሎት ጥዕና ንምዕባይን ድኽነትን ጥምየትን ንምቅላስን 36 ሚሊዮን ዶላር ወጻኢ ጌይሩ’ሎ።
ካብ ስፖርተኛታት ፍሉጥ ተጻዋታይ ባስኬት ቦል ከሪም ዓብዱል ጃብር፡ ማይክል ጆርዳንን ክሽለሙ ኸለው ካብ ፍሉጣት ተዋሳእቲ ድማ ቶም ሃንክስ፡ ሮበርት ዲ ኒሮ፡ ሮበርት ሬድፎርድ ተሸሊሞም።
ካብ ሽልማት ዝተዋህቦም ሰብ ሞያ ስነ ህንጻ ድማ ማያ ሊንን ፍራንክ ገርህይ ይርኸብዎም።
ኮመዲያንንን ተዋሳኢትን ኢለን ዲጀነርስ ድማ ነቲ ሽልማት ብዝተሓዋወሰ ስምዒት ተቐቢላቶ።
ፕረዝደንት ኦባማ ነፍሲ ወከፍ ተሸላሚ ብውልቂ ብፍሉይ ከምዝተንኸፍዎም ገሊጾም።ብተወሳኺ ብዙሕነት እዚ ሽልማት ዝተዋህቦም ሰባት ድማ ሓደ ካብቲ ንኣሜሪካ ዓባይ ዝገብራ ሓደ ረቋሒ እዩ ኢሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
Radio Erena: 27 August 2020
ኣብ ምብራቕ ሱዳን፣ ከተማ ከሰላ፣ ብ25 ነሓሰ ኣብ ዝተጎሃሃረ ሓድሽ ግጭት ብውሕዱ ሓደ ሰብ ክቕተል እንከሎ ኣስታት 20 ድማ ከምዝቖሰሉ ተሓቢሩ።
እቲ ግጭት፣ ደገፍቲ ናይቲ ካብ ቀቢላ ቢን ዓምር፣ ኣማሓዳሪ ከተማ ከሰላ ኮይኑ ዝተመዘዘ ሳልሕ ዓማርን ተቓወምቱ ሃደንደዋን’ዩ ተጎሃሂሩ።
ኮሚተ ጸጥታ ዞባ ከሰላ ምስ ኣካላት መንግስቲ ብምርድዳእ፣ እቲ ተጎሃሂሩ ዘሎ ግጭትን ምትፍናንን ክሳብ ዝሃድእ፣ ኣብታ ከተማ ንሳልስቲ፣ ሰዓታት እቶ እቶ ክጸንዕ ኣዊጃ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ዓብደላ ሓምዶክ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፣ ኣብ ከሰላ ስርዓትን ሕጊ ሃገርን ክኽበር ተማሕጺኑ።
ቀቢላታት ቤን ዓሚርን ሃደንደዋን፣ ኣብ ትሕቲ ብሄረ ቤጃ’የን ዝሕቆፋ።
ድሕሪ ነዊሕ ክትዕ፣ ከተማ ከሰላ ካብ ወትሃደራዊ ወጻኢ ሲቪላዊ ኣምሓዳሪ ክሽየመላ እኳ እንተኸኣለ፣ ካብ ቀቢላ ሃደንደዋ ተቐባልነት ኣይረኸበን።
እቲ ካብ ቀቢላ ቢን ዓምር ዝተመዘዘ ሓድሽ ኣማሓዳሪ፣ ደገፍ ወትሃደራዊ ጉጅለ መንግስቲ ሱዳን ረኺቡ እኳ እንተሎ፣ ብሰንኪ’ቲ ኣብ ህዝቢ ዝካየድ ዘሎ ናዕብን ግጭታትን ግና ዛጊት ካብ ካርቱም ናብ ከሰላ ክግዕዝ ኣይከኣለን።
ቀቢላ ሃደንደዋ፣ እቲ ካብ ቤን ዓሚር ዝኾነ ኣማሓዳሪ ብኻልእ ክትካእ ዝጠልብሉ ዘለዉ ምኽንያት ኣይተነጸረን።
እንተኾነ፣ ዓበይቲ ዓዲ ናይቲ ቀቢላ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዘካየድዎ ሰለማዊ ሰልፊ፣ ኣብ ከሰላ ተጎሃሂሩ ዘሎ ግጭት ቀቢላዊ ዘይኮነ ፖለቲካዊ ምዃኑ’ዮም ገሊጾም።
ኣስታት 2 ሚልዮን ብዝሒ ከምዘለዎም ዝግመቱ ብሄረ ቤጃ፣ ኣብ ሱዳን ኤርትራን ግብጽን ዝነብሩ ኮይኖም፣ ቋንቋታት ትግረን ዓረብን ዝዛረቡ ቤን ዓሚር እቶም ዝያዳ ብዝሒ ዘለዎም ዓብለልቲ ቀቢላ’ዮም።
ኣብ ኤርትራ፣ ቢን ዓምር፣ ትግረ ክበሃሉ እንከለዉ፣ ቀቢላ ሃደንደዋ ድማ ብሕዳርብ ወይ ከኣ በቲ ዝዛረብዎ ቋንቋ ብዳዌት’ዮም ዝፍለጡ።
=================


text:
ሽርክና መንግስቲ ኣሜሪካን ባንክታት ኢትዮዽያን፣ዘፈራት ሕርሻን ጥዕናን ኢትዮዽያ ከጠናኽር‘ዩ ተባሂሉ።እቲ ፕሮግራም፣ቅድሚ ሎሚ ዕድል ልቃሕ ክረኽቡ ንዘይኽእሉ ዝነበሩ ትካላት ከምዝረብሕ‘ውን ተጠቂሱ።
ትካል ተራድኦ ኣሜሪካ USAID ነቲ ዛጊድ ኣብ ኢትዮዽያ ንክልተ ሚእቲ ኣብ ሕርሻን ንግድን ዝተዋፈሩ ዳያስፖራን ደቂ-ኣነስትዮን ምሕዩሽ ውፅኢት ንከመዝግቡ ዝጀመሮ ፃዕሪ ቀፂሉ‘ሎ።
እቲ ምስ ባንኪታት ኣቢስንያ፣ንብን ዘመንን ዝተፈረመ ናይ ዕስራ ነጥቢ 7 ሚልዮን ዶላር ስምምዕነት ገንዘብ ልቃሕ፣ካብ ኣዲስ ኣበባ ወፃኢ ኣብ ሕርሻን ጥዕናን ንዝተዋፈሩ ተለቃሕቲ ከርብሕ‘ዩ።መንግስቲ ኣሜሪካ ምኩራት ተለቃሕቲ ንዘይነበሩ ሰባት ካብ‘ተን ባንክታት ልቃሕ ገንዘብ ንክረኽቡ ሓላፍነት ክስከም‘ዩ።
እቲ ፕሮግራም ልቃሕ፣ኣብ 83 ወረዳታት ኢትዮዽያ፣ንእሽተይ ግራት ሓሪሶም ንዝናበሩ ሓረስቶት መዐደጊ ትራክተር፣ምምሕያሽ መስኖን መዐደጊ ካልኦት ሕርሻዊ ናውቲን ክውዕልን‘ዩ።ኣብ ኢትዮዽያ ሓላፊ USAID ታመስ ስታል ፍረ እቲ ኣገልግሎት ልዑል‘ዩ ኢሎም።
ሚስተር ስታል ”ኣብ ኢትዮዽያ መጠን ንግዳዊ ሕርሻ ኣዝዩ ንእሽተይ‘ዩ።ዕቊር ዓቅሙ ግና ኣዝዩ ገዚፍ ስለዝኾነ፣መጠን እኽሊ ናብ ህዝቢ ኢትዮዽያ መሊእካ ንምቅራብ ከምሓደ መንገዲ ክንጥቀመሉ ኢና።ዕድል ስራሕ‘ውን ዝፈጥር‘ዩ” ይብሉ።
”ሓረስቶት ስፍሓት ዝሓርስዎ መርየት ምስ ዝውስኽ፣ማዕሪኡ ሰባት ቆፂሮም ከስርሑ‘ዮም።ኣብ ንግዳዊ ሕርሻ ዝተዋፈሩ ሰባት ሰደድ ክልእኹ ከለው፣ ናብ‘ዛ ሃገር ሸርፊ ወፃኢ የምፅኡ።ከምኡውን ነቲ ዝዘርእዎ እኽሊ ንምቅይያር ዕድል ክረኽቡ‘ዮም” ዝብል ገምጋም ኣለዎም ንሶም።
ታመስ ስታል ወሲኾም፣ኣብ ንእሽተይ ግራት ተዋፊሮም ዝናበሩ ሓረስቶት ኣታዊኦም ንስድራኦምን ዕለታዊ ህይወቶምን ክጥቀሙሉ ከለው፣ኣብ ንግዳዊ ሕርሻ ዝዋፈሩ ሰባት ግና፣ኣብ ኢትዮዽያ መግባዊ ረብሓኦም ኣዝዮም ሃነፅቲ ዝባሃሉ ልዑል ፍርያማነት ክህልዎም ኣብ ዝኽእሉ ኣእካል ከተኩሩ ይኽእሉ‘ዮም ይብሉ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ብዙሓት ኢትዮዽያውያን ገፆም ናብ ውልቀ-ዘፈር ጥዕና ይኣትው‘ለው ዝበሉ ሓላፊ USAID ኣብ ኢትዮዽያ ታመስ ስታል፣ኣሜሪካ ዝለገሰቶ ዕድል ልቃሕ ንኣገልግሎት ክሊኒክ፣ፋርማሲን ሆስፒታልን ኣብ ምምሕያሽ ርኡይ ተራ ክህልዎ‘ዩ ኢሎም።
እቲ ኣገልግሎት ልቃሕ ብሕልፊ ኣብ ኣገልግሎት ክንክን HIV/AIDS ን ዓባይ ሳዓልን ንዝተዋፈሩ ኢንቨስተራት ከምዝውዕል እቲ ዜና ይሕብር። ሚስተር ስታል፣እቲ ፕሮግራም ልቃሕ ንሸቶታት ህዝባዊ ጥዕና ኢትዮዽያ ከሐይል‘ዩ ዝብል እምነት ኣለዎም።
ንሶም “ዘፈር ውልቀ-ጥዕና‘ዮም ኣብ ምህዞኣዊ ቴክኒክን ሓደስቲ ኣገባብ መጥባሕቲን መሪሕ ተራ ዝህልዎም።እዚ ኣገባብ‘ዚ ኣብ መንግስታዊ ትካላት ጥዕና ንምርካብ ቀሊል ስለዘይኮነ፣ውልቀ-ዘፈር-ጥዕና ረባሕቲ‘ዮም።ናእሽቱ ክሊኒካት፣ንምህዞን ሓደስቲ ቴክኖሎጂ ኣብ ምትእትታውን ዝሕግዙ፣ንሓደስቲ ኣፋውስ ዝፍትኑ፣ውፅኢታዊ ምስ ዝኸውን ድማ ናብ ዓበይቲ መንግስታዊ ትካላት ጥዕና ምዝርጋሕ ይካኣል ማለት‘ዩ” ባሃላይ‘ዮም።
USAID ዕድል ልቃሕ ብቀሉሉ ክረኽቡ ናብ ዘይኽእሉ ትካላትን ውልቀ-ሰባትን ብምቅራብ፣ተለቃሕቲ ኣብ እዋኑ ንዝተለቅሕዎ ገንዘብ ክኸፍሉ ዝኽእሉ ምኻኖም ዘረጋግፅሉ፣ኣለቃሕቲ ድማ ኣብ‘ቲ ንቡር ኣሰራርሓ ልቃሕ ንዘይሕቆፉ ሰባት ዘልቅሕሉ መስርሕ ንክትግብሩ ዕድል ክህብ‘ዩ።
ሽርክና መንግስቲ ኣሜሪካን ባንክታት ኢትዮጵያን ኣብ ምሕጋዝ ተለቃሕቲ
ዘፈራት ሕርሽን ጥዕናን ተረባሕቲ እዮም
ሽርክና መንግስቲ ኣሜሪካን ባንክታት ኢትዮዽያን፣ዘፈራት ሕርሻን ጥዕናን ኢትዮዽያ ከጠናኽር‘ዩ ተባሂሉ።እቲ ፕሮግራም፣ቅድሚ ሎሚ ዕድል ልቃሕ ክረኽቡ ንዘይኽእሉ ዝነበሩ ትካላት ከምዝረብሕ‘ውን ተጠቂሱ።


text:
Radio Erena: 15 January 2018
ብዘይንጹር ምኽንያት ተዓጽዩ ዝጸንሐ ኮሌጅ ዓዲ ቀይሕ፣ ዝሓለፈ ሰሙን ከምዝተኸፍተ ተሓቢሩ።
ንልዕሊ 10 ዓመታት ከገልግል ዝጸንሐ ኮሌጅ ንግድን ስነ ቁጠባን ሓልሓል ድማ ጠቕሊሉ ክዕጾ እንከሎ፣ ተማህሮ እቲ ኮሌጅ ናብ ኮሌጅ ዓዲ ቀይሕ ክግዕዙ ተሓቢርዎም ኣሎ።
ምስ ምምዛዝ ሓድሽ ዳይረክተር ላዕለዋይ ደረጃ ትካላት ትምህርትን ምርምርን ኤርትራ ብርጋዴር ጀነራል ዶክተር ሃይለ ምሕጹን፣ ተዓጽዩ ዝጸንሐ ኮሌጃት ዓዲ ቀይሕን ሓልሓልን፣ ጠንቂ መዕጸዊኡ፣ ብንጹር ክግለጽ እኳ እንተዘይክኣለ፣ ትሕተ ቅርጻዊ ምትዕርራይ ንምግባር ዝብል ምኽንያት’ዩ ተዋሂብዎ።
ሕጂ’ውን ኮሌጅ ሓልሓል ጠቕሊሉ ዝተዓጸወሉ ምኽንያት ብመንግስቲ ዝተዋህበ ሓበሬታ የለን።
ይኹን’ምበር መራብሒ ናይ ጸባ ከብቲ ክኸውን ከምዝተዓጽወ’ዩ ኣቐዲሙ ክዝረበሉ ጸኒሑ’ዩ።
ብድምር ኣስታት ክልተ ሽሕ ተማሃሮ ዝነበርወን እዘን ክልተ ኮሌጃት ንሓያሎ ኣዋርሕ ተዓጽየን ድሕሪ ምጽናሕ፣ ኣብ ሓደ ኮሌጅ ናይ ዓዲ ቀይሕ ተጠርኒፈን ኣብዚ ዝሓለፈ ሰሙን ከምዝጀመራ ይሕበር እኳ እንተሎ፣ ኮሌጅ ዓዲ ቀይሕ’ውን ብሰንኪ ዘይብቁዕ ምሕደራን ዋሕዲ ሞያውያን መማህራንን ስሩዕ ኣካዳምያዊ ትምህርቲ ክትህብ ከምዘይትኽእል’ዮም ተማሃሮኣ ዝገልጹ።
ትሕተ ቅርጻዊ ምትዕርራይ ንምግባር፣ ኣስታት ክልተ ሽሕ ተማሃሮ ዝሓቖፋ ኮሌጃት ንሓደ ናይ ትምህርቲ ወቕቲ ዝኣከል ክቕጸዋ ዘይንቡር እኳ እንተኾነ፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ ወትሃደራዊ ምሕደራ ዝእለ ስርዓተ ትምህርቲ ግና ግና ከምዚ ዓይነት ስጉምታት ከም ንቡር’ዩ ዝውሰድ።
ብወትሃደራዊ መምርሒ ዝመሓደራ ኮሌጃት ኤርትራ፣ ብዝሒ ደኣ’ምበር ብቕዓት ዘለዎም ተማሃሮ የፍርያ ከምዘለዋ ኣብ ላዕለዎት ትካላት ኣብያተ ትምህቲ ብምትኳር ዝተኻየደ ገምጋም ምርግጋጹ ይዝከር።
======================


text:
ዮናስ ስዩም - ከተማ ቫቲካን
ቅድስነቶም እቲ ኣብ ዝሓለፈ ቀዳም ዕለት 3 ነሓሰ 2019ዓምፈ ምስ እስካውት ብምርኻብ፣ ሕይወቶም ብሓልዮት ንኣገልግሎት ካልኦት ብምውፋይ ካልኦት ሰባት ክሓንጹን፣ በዚ ቅዱስ ኣገልግሎት ገዛእ ርእሶም ሓራ ብምውጻእ ከኣ ንዓለም ከሀብቱሙ ተማሕጺኖም።
ቅድስነቶም ኣብ ዝለገሱዎ ምዕዶ፣ ብዓለም-ለኸ ሕብረት ምምራሕ እስካውት ኤውሮጳ ኣብ ዝብል ዝተጠርነፉ፣ ካብ 20 ሃገራት ኤውሮጳ ዝመጹ ኣስታት 5000 እስካውት ተረኺቦም ከምዝነበሩ ተፈሊጡ። እቲ ምስ ቅድስነቶም ዝገበርዎ ርክብ ድሕሪ’ቲ ንሓደ ሰሙን ማለት ካብ ዕለት 27 ሓምለ ክሳብ 3 ነሓሰ 2019ዓምፈ ዘካየድዎ ናይ ኤውሮሞት 2019 ንጥፈታቶም ከምዝኾነ ተሓቢሩ። እቶም ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ኤውሮጳ ዝተኣከቡ እስካውት፣ ኣብ ዝተፈላለዩ ታሪኻውያን ቦታታት ናይ ሃገረ ኢጣልያ፣ ናይ ሓደ ሰሙን ዑደት ክገብሩ ድሕሪ ምቕናይ ከም መዛዘሚ ዑደቶም ኣብ ከተማ ሮማ ኣብ ቅርዓት ቅ.ጴጥሮስ ምስ ቅድስነቶም ከምዝተራኸቡ ተፈሊጡ።
‘ሃቡ ክወሃበኩም’ውን እዩ’
እቶም ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ኤውሮጳ ዝተኣከቡ እስካውት ኣብ ዑደቶም ብዛዕባ ቅዱሳን ጳውሎስ፣ በነዲክቶስ፣ ቄርሎስ፣ ሜተድዩስ፣ ፍራቸስኮስ ዘኣሲዚ፣ ካተሪና ዘሴና ዝኣመሰሉ ብሃገረ ኢጣልያ ዝተጓዕዙ ዓበይቲ ቅዱሳን እናስተንተኑ ከምዝቐነዩ ተመልኪቱ። ቅድስነቶም ነዞም ቅዱሳን ኣመልኪቶም ንርእሶም ሓንቲ ነገር ከየትረፉ፣ ገዛእ ርእሶም ምእንቲ ካልኦት ዘወፈዩ ተባዓት ቅዱስን ከምዝኾኑ ኣዘኻኺሮሞም። ቅድስነቶም ኣስዒቦም ወንጌል መሪሕን ናይ ሓቀይና ምስሊ ናይ ሕይወትና ብምርኣይ ‘ሃቡ ከወሃበኩም’ውን እዩ’ ዝብል ካብ ወንጌል ዝተወስደ ሓረግ ተሓጊዝና ናብ’ቲ ቅኑዕ መንገዲ ናይ ታሕጓስ ይመርሓና ኢሎም።
ንክርስቶስ ይብሉ ቅድስነቶም፣ ንክርስቶስ ዘድልዮ መበገሲ ነጥቢ ምህላው ዘይኮነ ምሃብ ኢዩ፣ ምእንቲ’ዚ እምበኣር ካብቲ ዘለናዮ ናይ ምቾት መንበር ተላዒልና ብምኻድ ንዘሎና ንካልኦት ካባና ዝገደዱ ከነካፍል ይግባእ ክብሉ ምዕዳኦም ለጊሶምሎም።
ጻማ ውህበት
ቅድስነቶም ንጻማ ናይ ምሃብ ኣመልኪቶም፣ ዝህብ ሰብ፣ ንዘለዎ ምስ ሃበ ጥርሑ ይተርፍ ማለት ዘይኮነስ፣ ብኣንጻሩ ዝዓበየን ዝበለጸን ከምዝቕበል ጌሩ፣ ንግጉይ ኣመልኻኽታ ምኽዕባት ሃብቲ’ዛ ዓለም ስዒሩ ውሽጣዊ ታሕጓስ ዝህብ ቅዱስ ተግባር ኢዩ ኢሎም።
‘ምቕባል ካብ ምሃብ ጥራሕ`ዩ ዝርከብ’ ዝብል ምስጢር ሕይወት ዝበሃል ከኣ እዚ ኢዩ። ዝበለጸ እስማርት ፎን፣ ፋሽን ልብሲ ወይ’ውን ፈጣን መኪና ምውናን፣ ንከተፍቅርን ክትፍቀርን ዝገብረካ ሓቀይና ታሕጓስ ከምጽእ ኣይክእልን ኢዩ።
ቅድስነቶም ንተበግሶን ጉዕዞን ናይ እስካውት ብምምጓስ ነዚ ዓይነት ናይ ኣገልግሎት ሕይወት ምስ ካልኦት ከካፍሉን፣ ከም መራኸቢ ድልድል ኮይኖም ኣብ መንጎ ሕብረተሰብ ሕውነት ክሓንጹን ተላብዮም።
ኣስዒቦም’ውን ቅድስነቶም ናብቶም ዝተኣከቡ እስካውት እናመልከቱ ‘ናብ ኣእዳውኩም ተዓዘቡ፣ ከገልግላን፣ ክሓንጻን፣ ክህባን ኢየን ተዋሂበናኩም፣ ንገዛእ ርእስኹም ከም`ዚ በልዋ ‘ኣብ ካልኦት ዘርእዮ ሓልዮት ንገዛእ ርእሰይ ኢዩ’ በልዋ’ ብምባል፣ ንካልኦት እንገብሮ ጽቡቕ ነገር ንርእሰና ከምእንገብሮ ኣዘኻኺሮም።
ፍጥረት
ቅድስነቶም ነቲ ‘ሃቡ ክወሃበኩም’ውን እዩ’ ዝብል ካብ ቃል ኣምላኽ ዝተወስደ ሓረግ፣ ኣብ ሥነፍጥረት ዘሎና ኣተሓሕዛ ከይተረፈ ዘካተተ ኢዩ ምዃኑ ከምዚ ክብሉ ገሊጾም፣ ‘ሎሚ ንሥነ-ፍጥረት ብጽቡቕ እንተ ሒዝናዮን ተኸናኺናዮን፣ ጽባሕ ቤት ክህልወና ኢዩ። ሥነ-ፍጥረት ንሕና ምስ ካልኦት ክንራኸብን ብሓድነት ክንነብርን ዝምህረና ክፉት መጽሓፍ ኢዩ። ሥነ-ፍጥረት ከም ናይ ኣምላኽ ሕብረተ-ሰብኣዊ መረኻቢ ብዙሓን ኮይኑ ደቂሰባት ኣብ ነንሕድሕድናን ምስ እግዚኣብሔርን ዘራኽበና ህያብ ኢዩ።’ ኢሎም።
ቅድስነቶም ኣብ መጠረሽታ፣ ንእስካውት ኣብ ኤውሮጳ ዘለዎም ፍቕሪ ኣመልኪቶም፣ ነዚ ኣገልግሎት`ዚ ተዓዘብቲ ምዃን ጥራሕ ዘይኮነ ንጡፋት ሓነጽቲ ብምዃን ፣ ኣብ ዕርቅን ውህደትን ናይ ዝተፋላለዩ ሕብረተ-ሰባት ብምንጣፍ፣ ንምክልኻል ቦታ ዘይኮነ ንምርኻብ ሕብረተሰባት ብምዕያይ ሕይወት ዘለዋ ዝተሓደሰት ኤውሮጳ ምሕናጽ የድሊ ብምባል መልእኽቶም ዛዚሞም።


text:
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን!!!
፩፰/18 ሕዳር ዕረፍቲ ሓዋርያ ፍሊጶስ
ፍሊጶስ ማለት ስዉር ቦታ፡ ፈታዊ ኣሕዋት ማለት እዩ። ቁጽሩ ካብ 12 ሓዋርያት፡ ሃገረ ስብከቱ ኣፍራቅያ እዩ። ምስ ሓዋርያ ጴጥሮስ ኣብ ጥቓ
ሓንቲ ከተማ ምስ በጽሑ ኤላውንትሮስ ዝተባህለ ጋኔን ዝሓደሮ ረኸቦም እሞ ፈዊሶም ሒዞም ናብ ከተማ ኣተዉ። ዓቢ ዓንዲ ረኸቡ እሞ ኣብዚ
ደይብካ መስክር በልዎ። እቲ ዓንዲ ድማ ንታሕቲ ወሪዱ፡ ኤለውንትሮስ ኣብቲ ዓንዲ ምስ ደየበ ናብ ዝነበሮ ንላዕሊ ወጸ። ኣብኡ ኮይኑ ክምስክር ከሎ፡ ምድሪ ተናወጸት፡ ብስምባደ ዝሞቱ እውን ኣለዉ። እቶም ዝተረፉ ድማ “ኣመነ በእምላክክሙ ይእዜሰ ኣድኅኑነ ከመ ኢንሙት” ብኣምላኽኩም
ኣሚንና ስለዘለና ከይንመውት ኣድሕኑና በልዎም። ንሳቶም ድማ ምሂሮም ኣጥመቕዎም። ብድሕሪ እዚ ነቲ ህዝቢ ካብ ገቢረ ሓጢኣት ናብ ጽድቂ፡
ካብ ኣምልኾ ጣኦት ናብ ኣምልኾ እግዚኣብሔር መለሶም። ነቢያት ሓሶትን ካህናት ጣኦትን ካብ ንጉስ ፍቓድ ወሲዶም ንቑልቁል ሰቒሎም ቀተልዎ ።
ንስግኡ ከቃጽሉ ምስደለዩ መልኣኽ እግዚኣብሔር ካብ ማእከሎም ብምውሳድ ኢየሩሳለም ኣብጽሖ። ድሓር ግን እቶም ህዝቢ ኩሎም ስለ
ዝኣመኑ፡ ብሓባር ኮይኖም ድማ ንእግዚኣብሔር ስለ ዝለመኑ፡ መለሰሎም እሞ ብዓቢ ክብሪ ቀበርዎ።
Leave a comment


text:
ቀ/ሚ ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ሓደስቲ አባላት ካቢነ መዚዞም፡ መዝነት ነባር አባላት ድማ ቀይሮም።
ቀ/ሚ አብይ ኣሕመድ ኣብቲ ሎሚ ሰሉስ ዘካየድዎ ምምዛዝ አባላት ካቢነ ነቲ ኣቐዲሙ ዝነበረ 28 ቤት ዕዮ ሚንስትሪታት ናብ 20 ብምጉዳልን ፍርቂ ካብቲ ቤት ዕዮታት ዝመርሓ 10 ደቂ ኣንስትዮ መዚዞም።
ኣፈኛ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ዝነበራ ወ/ሮ ሙፍርየት ካሚል ሓድሽ ንዝተመስረት ሚንስትሪ ሰላም ሚንስተር ኾይነን ተሸይመን’ለዋ።
ንኣቐዲመን ሚንስተር ህንጻ ዝነበራ ወ/ሮ ኣይሻ መሓመድ ድማ ኣብ ታሪኽ’ታ ሃገር ፈላመይቲ ጓል ኣንስተይቲ ሚንስተር ምክልኻል ኾይነን ተሸይመን።
ቀ/ሚ አብይ አሕመድ ሓደስቲ ሚንስተራት ሕርሻ፡ ባህልን ቱሪዝምን፡ ትምህርቱ፡ ዕዮ፡ ማዕድን፡ዕብየትን ውጥንን፡ አታዊ ውሽጢ ሃገር፡ሳይንስ፡ንግዲ፡መጉዓዝያ፡ ምምዕባል ከተማታትን ጉዳያት ደቂ ኣንስትዮን መዚዞም’ለዉ።
ካብ መዝነቶም ዘይተቐየሩ ሚንስተራት ድማ ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁ፡ ሚንስተር ጥዕና ኣቶ ኣሚር አማን፡ ሚንስተር ማይን ሓይሊ ጸዓንትን ኣቶ ስለሺ በቀለ ከምኡ’ውን ሚንስትር ኣኽባሪ ሕጊ ኣቶ በርሃኑ ጸጋይ እዮም።
ነዚ ሓድሽ መዝነት ሚንስትራት ብዝምልከት ምስ ወኪል ድምጺ ኣሜሪካ ሙሉጌታ አጽብሃ ዝተኻየደ ቃለ መጠይቕ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Radio Erena: 13 February 2017
ሃገራት ዓረብ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ወትሃደራዊ ጽልውአን ንምሕያል ኣብ ዝጽዕራሉ ዘለዋ እዋን፣ ላዕለዎት ወትሃደራውያን ልኡኻት ንግስነት ኩዌትን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ኣብ ሱዳን ናይ ስራሕ ምብጻሕ ፈጺሞም።
ብጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ኩዌት፣ ሉተናንት ጀነራል መሓመድ ካልድ ኣልኮሕደር ዝምራሕ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ልኡኽ፣ ናይ ሰለስተ መዓልታት ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ንምፍጻም ብቀዳምይ 11 ለካቲት ካርቱም ድሕሪ ምእታው ምስ ሚኒስተር ምክልኻል እታ ሃገር ጀነራል ዓዋድ ኢብን ዖውፍን ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ሱዳን ሉተናንት ጀነራል ዔማድ ኣል ዲን ሙስጠፋ ዓዳዊን ብምርኻብ ኣብ ጸጥታውን ወትሃደራውይን ኩነታት እቲ ዞባ ዘትዩ።
ወትሃደራዊ ልኡኽ ኩዌት፣ ኣብ ካርቱም ኣብ ዝጸንሓለን ሰለስተ መዓልታት፣ ብዘይካ’ቲ ምስ ሰበስልጣን ሱዳን ዘካይዶ ዝርርብ፣ ኣብ ሓያሎ ወትሃደራዊ መዓስከራት ሱዳን ብምብጻሕ፣ ኣብ ምምራቕ ናይቶም ኣብ ሱዳን ክስልጥኑ ዝጸንሑ መኮንናት ኩዌት’ውን ተረኺቡ።
ላዕለዋይ ወትህደራዊ ልኡኽ ንግስነት ኩዌት፣ ብዛዕባ ህሉው ወትሃደራውይን ጸጥታን ኩነታት ዞባ ቀይሕ ባሕሪ ንምዝርራብ ናብ ካርቱም ዘምርሐ ዘሎ፣ ኣርባዕተ መዓልታት ድሕሪ’ቲ ብጠቕላሊ ስታፍ ሰራዊት ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ሉተናንት ጀነራል ሓማድ ሞሓመድ ታኒ ኣል ሩማይቲ ኣብ ሱዳን ተመሳሳሊ ዑደት ምክያዱ’ዩ።
ሱዳን፣ ምስቲ ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ወትሃደራዊ ልፍንቲ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ንምትሕብባር፣ ኣስታት ሓደ ሽሕ ዝግመት ሰራዊት ናብ የመን ኣዋፊራ ትርከብ።
ኣምሳያ ናይዚ’ዚ ድማ ስዑዲ ዓረብ፣ ሕቡራት ኢማራትን ኩዌትን ቁጠባ ሱዳን ንምሕዋይ፣ ቢልዮናት ዶላራት ኣብ ሃገራዊ ሱዳን ከቀምጣ እንከለዋ፣ ነታ ሃገር ዝተፈላለየ ወትሃደራውያን ልምዓታዊ ሓገዛት የበርክታላ ኣለዋ።
==========================