text:
መሰል ስራሕ ምርዳእ ወይ ምፍላጥ
እንታይ ኢዩ?
መሰል ናይ ስራሕ ሓፈሻዊ መምርሒ መስልን ግብኡን ንሰራሕተኛታት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ፣ ብዝተፈላለዩ ዓይነት ኣገባብ ናይ ውዕልን ኩነታት ናይ ስራሕ ኣብ መወዳእታ ናይ ስምምዕ ንምብጻሕ ተጻሒፎም ኣለው።
መግለጺ ናይ ውዕል ንኩሉ ነገራት ተዋሂብዎም ኣለው ንኣብነት፣ ኣብ ሕጊ ናይ ስራሕ ፣ ግዜ ስራሕ ፣ ክፍሊት ስራሕ ፣ ዕረፍቲን ጥሮታ ዝውጽኣሉ ግዜን ካልእን …….
ምፍላጥ መሰል ናይ ስራሕ ፣ ኣብ ናይ ስራሕ ሞያ ክብረት ይህብ ፣ ኣብ ዓንቀጽ መዝገብ ናይ ስራሕ ተምዝጊቡ ሓቤረታ ሰፊሩ ኣሎ ፣መሰል ናይ ስራሕ ንምፍላጥ ኣብ መሰመር ናይ ኢነትርነት በዚ ዝስዕብ ሊንክ ዝያዳ ሓቤረታ ክንረክብ ንኽእል፤፣ Code du travail
ንመን ኢዩ ፧
ዕለት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጻኽም\ሉ\ላ ወይ ዝኣተኽም\ሉ\ላ
ዕለት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጻኽም\ሉ\ላ ወይ ዝኣተኽም\ሉ\ላ
ብኸመይ ይኸውን
ኣግደስቲ መሰረት መሰል ስራሕ ምፍላጥ
Configurez votre étape
- ናይ 2021 ዝወሓደ ገንዘብ 10,25 ኢሮ ኣብ ሰዓት ፣ እዩ
- ግዜ ናይ ስራሕ ኣብ ሰሙን ክሳብ 35h ሰዓት ክንሰርሕ ይፍቀድ ፣ ኣብ ሰሙን ክሳብ 39h ክኸውን ይኽእል ፣ ዝያዳ ሰዓት ምስ እንስራሕ ተወሳኺ ግዜ ክንክፈሎ ይግባእ ፣ ግን ኣብ ገለ ገለ ቦታት ናይ ስራሕ ዝያዳ ሰዓታት ምስራሕ ኣብ ክንዲ ንኽፈል ዕረፍቲ ናይ ሓጺር ግዜ ክንወስድ ንኽእል፤፣
- ጥሮታ ንወጸሉ ግዜ ኣብ መንጎ 62 ዓመት 67 ዓመት
- ናይ ዕረፍቲ ግዜ ኣብ ወርሒ 2,5 መዓልቲ ይፍቀደና ፤፣
ሓበሬታ
* ሰዓታት ግዜ ናይ ስራሕ ክኽበሩ ኣለዎም ኣብ ዝኾነ ኣጋጣሚ ብዝኾነ ምኽንያት ወይ ጸገም ምስ ነብኩር, ምኽንያት መብኮሪና , መሰንይታ ከነቅርብ ይግባእ ፣ ን ኣብነት እንተ ሓሚምና ናይ ሕክምና ወረቐት ናብ ኣስራሒና ክነቅርብ ኣለና
* ኩ ሉ ክፍሊት ወረቐት ናይ ስራሕን ፣ከንቀምጦም ይግባእ። ምኽንያቱ እዋን ናይ ስራሕ ይህወትና፣ ከም ዝሰርሕና ንጥፈታት ከም ዝገብረና መጠን ፣ ኣብ እዋን ጥሮታ ጭብጢ ክኾኑና ይኽእል እዩ።
* ኣድልዎ ወይ ወገንነት ምግባር ፣ብምኽንያት ናይ መበቆል ዓዲ ፣ ጾታ ፣ ኩነታት ናብራ ስድራ :ጥንሲ:ብቅርጺ ናይ ኣካላት ኣብ ግዝፊ : ኣብ መጽውዒ ስም ናይ ወላዲ: ኣብ ኩንታት ናይ ጥዕና :ኣብ ስንክልና:ኣብ ባህርያት ተፈጥራዊ ተወራሲ ሕማም: ኣብ ቅርጺ ምቅይያር ናይ ጾታ:ኣብ ዕድመ: ርእይቶ ናይ ፖሊቲካ :ንጥፈታት ናይ ማሕበር ;ኣብ ምስሊ ግዳማዊ ትርኢት; ወይ ዘይ ግዳማዊ ትርኢት በንጻሩ ;ኣብ ዓሌት ;ኣብ ሃገር ; ኣብ መበቆል ;ኣብ ሃይማኖት; ኣብዞም ክሎም ዝተጠቀሱን ካልእን ምንእኣስ; ወይ ምፍልላይ ወገንነት ምግባር ብሕጊ ክልኩል እዩ ::
ሞያኹም ተፈላጥነት ወይ ተቀባልነት ንምርካብ
Configurez votre étape
ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ተማሳሰልቲ ጉጅለ መደብ ናይ ስራሕ ኣሎ ፣ በዚ ኣስራርሓ ናይ መደብ ሕግታት ዝተፍላለዩ ክኾኑ ይኽእሉ ኢዮም ፤፣ መሰልን ግብኡን ስምምዕ (ኮንትራት ናይ ስራሕ ንኣስራሕን ሰራሕተኛን )
ንኣብነት ነዞም ኣብ ታሕቲ ተዘርዚሮም ዘለው ንከተል ፣
•ስልጠና ፣ ብዝተፋለዩ መንገዲ ንተማሃሮ ሰልጠንቲ ናይ ሞያ ኣብ ሰምናዊ መደብ ተስሪዖም ኣለው ፣ ተማሃሮ ኣብ ቤት ትምህርቲ ማእከል መሰልጠኒን ሰምንዊ ግዜ ናይ ስራሕ ኣብ ትካልን ፣ እንተማህርካኣብ ሰሙን ንሓንሳብ ኣብ ስራሕ ንሓንሳብ ኣብ ትካል መሰልጠኒ ፣ኮንትራት ናይ ምስልጣን ናይ ሰራሕተኛን ክንገብር ንኽእል ፣፣
•ስነ-ጥበብ ፣ ብኢድ ዝስራሕ ናይ ሞያ ኮይኑ ነብሱ ዝኽኣለ ኣስራሒ ኣለዎም፣ ንኣብነት ዳሕብስቲ ብሎንጀሪ ፣ ህንጻ ፣ ሰራሒ ሳእኒ ፣ ክዋፈር ዳ ጸጉሪ ፣ ኣብዚኦም ቦታ ንምስራሕ ናይ ሲ ኣ ፔ ወረቐት ፣ ወይ ተመጣጣኒ ናይ ዲፕሎም ወረቐት ፣ ወይ ናይ 6 ዓመት ተምክሮ ክህልወና ኣለዎ ፣
•ንግዲ ፣ ንግዲ ንክንሰርሕ ሓደ ቦታ ናይ ሸቐት ክህልወና ኣለዎ ፣ ን ኣብነት ቡቲክ ፣ ኣብ ጎደና ባንኮ ዘርግሕና፣ ዓባይ ማኪና ፣ ካልእን …. ከምኡ’ውን ምስ ሓንቲ ትካል ማርክ ምስራሕ ይከኣል ኢዩ፣ ብዝኾነ ሓደ ቦታ ውሑስ መሽጢ ቦታ
•ሓረስቶት ዝዘርኡ ከም ንቡር ዘራእቲ ኢዮም ዝጽውዑ ነፍሱዝኻአለ ኣስራ ሓ ኣለዎም። ን ናቶም ናይ ብሕቶም መሬት መሕረሲ ወይ መሬት ናይ ክራይ ንከፍርዩ።
•ሰርሕተኛ መንግስቲ ፣ ስራሕ ንምርካብ ኣብ ናይ ትካል መንግስቲ ብወድድር ብምስታፍ ስራሕ ትረክብ ፣ ውሕስነት ናይ ስራሕ ኣለዎም ፣ ምስ ህዝቢ ዝኸይድ ሕጊ ተቀይዶም ኢዮም ዝኸዱ፣ ደረጃ ናይ ትምህርቲ ኣብ ሰልስተ ግሩብ ዝተመደበ ኢዩ ፣ ግሩብ A ደረጃ bac+3 ግሩብ B ደረጃ ባክ bac ግሩብ C ሲ ኣ ፐ CAP ክፍሊት ናቶም ከም ኩነታት ናይ ደረጅኦም ናይ ስራሕ ኢዮምን ዝኽፈሉ ፤፣ ሰርሕተኛ ናይ መንግስቲ ኮንካ ምስ ህዝቢ ምስራሕ ዜግነት ናይ ሃገረ ፈረንሳይ ወይ ናይ ሕብረተ ኢሮፓ ከድልየና ኢዩ ፣ በንጻሩ ግን ኣብ ሓደ ሓደ ቦታ ሰርሕተኛ ናይ መንግስቲ ኮንካ ንሓጺር ኮንትራት ክንስረሕ ይከኣል ኢዩ ፤፣
- ሰራሕተኛታት፣ብሓፈሻ ኣብ ናይ መንግስቲ ንህዝቢ ዝሰርሑ ሓፈሻዊ ፣ ወይ ኣብ ንውልቃዊ ፣ ኣብ ትካላት ፣ ከም ኩንታቱ ፍቃድ ኮድ ናይ ስራሕ ኣብ ገለ ቦታታት ምስ ኣስራሕቲ ብግዜ ናይ ሰዓት ስምምዕ ተጌሩ ክስራሕ ይከኣል ፣
- ግዝየውያን ሰርሕተኛታት ፣ ምስ ወኪል ትካላት ኣጀንሲ ናይ ግዝያዊ ሓጺር ስራሕ ኣብታ ትካል ፣ ስራሕ ንሓደ\ሓንቲ ካብ ሰራሕተኛታት ምስ ዘብኩር ኣብ ምትካእ ክኸውን ይኽእል ፣ ወይ ከኣ ናይ ህጹጽ ስራሕ በታ ትካል ጠለብ ቀሪቡ ተዳልዪ ክኸውን ይኽእል፣ ግዝያዊ ስምምዕ ብመንግዲ ናይ ኣንተር ሪም ወይ ብ ኣጀንሲ ብቀጥታ ናብ ሕሳብ ናይ ኣክውንቲ ክኽፈል ይኽእል፤ ሓደ ሓደ ግዜ ስራሕ ቀጻልነት ዘለዎ ንክሉ ግዜ ምስ ትካላት ስራሕ ክረከብ ይከኣል ኢዩ ፤፣
- እዋናውያን ፣ ሰራሕተኛታት፣ ፣ ስራሕ ምስ ግዜ ዝተኣሳሰር ኢዩ ፣ ስምምዕ ናይ ስራሕ ካብ ዕለት ናብ ዕለት ክሳብ ኣስታት 8 ወርሒ ክኸውን ይኽእል ፣ ን ኣብነት ኣብ ግዜ ቀውዒ ምህርቲ ዝሕፈሰሉ ፣ ኣብ ጎቦ መንገዲ ምምራሕ ፣ ሞኒተር ኣብ እስኪ ካልእን ………
- ከምኡ’ውን ኣብ ካልእ ንእሽተይ ነገር ፍልይ ዝበሉ ንጥፈታት ምስታፍ ምስራሕን
- ንእስታጅ ወይ ናይ ስራሕ ልምዲ ንምጥራይ ዝሰርሑ። ፣ ምስ እታ ትካል ፣ ምስ ማሕበር …ካልእን ንኣብነት ኣብ ቤት ትምህርቲ ናይ ዩንቨርስቲን ካልእን … እስታጅ ዝግበረሉ ግዜ ካብ ክልተ ወርሒ እንተ ሓሊፉ ኣብ ሓንቲ ግዜ ወይ ኣብ ሓንቲ ዓመት ፣ ተማሃራይ ኮርስ ዝወስድ ሰብ እስታጅ ዝገብር ክሉ ግዜ ኣብ ወርሒ ክፍሊት ናይ ገንዘብ ኣለዎ።
- ወለንታዊ ሰራሕተኛታት፣ ገበርቲ ሰናይ ካብ ናይ ናይ ሞያ ክእለቶም፣ ሓገዝ ንምብርካት ንጥፈታታ ንካልእ ሰብ ወይ ንሓንቲ ትካል ናይ ማሕበር ብነጻ ብዘይ ክፍሊት ይህብ፣ ግን ኣብ ሓደ ትካልት ናይ ማሕበር ኣብ ናይ ትራንስፖርት መጎዓዝያ ናይ ትኬት ወይ ወጻኢታት ዝወጸ ክምልሰሉ ይኽእል ፣ ገበርቲ ሰናይ ስምምዕ ናይ ኮንትራት ምሉእ ግዜ ዘይወድቅ ክህልዎ ይኽእል፣ ኣበርክቶ ስራሕ ንኩሉ ዝጠቅም ካሕሳ ሞጎስ ክረክብ ይኽእል ።
ውዕል ስምምዕ ናይ ስራሕ ኮንትራት ምርካብ
Configurez votre étape
ሰራሕተኛታት ውዕል ስምምዕ ስራሖም ምስ ዝሰርሕዎ ዝተሓሓዝ ክህልዎ ይግባእ።.
ኣብዚ ስምምዕ ናይ ስራሕ ብዝርዝር ብግልጺ እንተ ተጻሒፉ ፣ ን ኣስራሕን ሰርሕተኛታት ካብ ዝኾነ ዓመጽን ምብላጽን ከገላግል ይኽእል፣ ከ ከም ኩነታቶም ስምምዕ ናይ ስራሕ ብዝተፋለለዩ ዓይነት ኣገባብ ተጻሒፎም ኣለዎ ፤፣
•ስምምዕ ስልጠና ናይ ትምህርቲ ወይ ናይ ሞያ ስምምዕ d'alternance ናይ ምትካእ ማለት ንክልተ ዓይነት ስምምዕ ኮይኑ ኣብ መንጎ መሰልጠኒ ሞያ ትምህርትን ምስ ትካል ናይ ሞያን በብ እብረ እና ተማህርና እና ሰራሕናን እንገብሮ ስምምዕ ኮይኑ ብበዓይነቱ ውዕል ክንገብር ንኽእል ንኣብነት ግዚያዊ ስምምዕ ናይ ሰዲዲ CDD ወይ ዘይወድቅ ስምምዕ ናይ ሰዲኢCDI ክንረክብ ንኽእል።
•ስምምዕ ናይ (CUI) ብቀዳምነት ንጸገም ዘለዎም\ወን ሰባት ዝውሃብ ኢዩ እዚ ዕድል ናይ ስራሕ ብቀዳምነት ነጸገም ዘለዎም\ወን ሰባት ዝውሃብ ስራሕ ኢዩ ፤፣
•ግዝያዊ ስምምዕ ናይ ስራሕ (CTT) ወይ ኣንተሪም ብክልተ ዓይነት ናይ ኣካይዳ ናይ ስራሕ ኣሎ ፣ ንኣብነት ፣ ምስ እታ ንሰራሓላ ትካል ብቀጥታ ግዝያዊ ስራሕ እንሕደሰና ብበግዚኡ ክንሰርሕ ንኽእል ወይ ከኣ ምስ ወኪል ናይ ኣጀንሲ ወይ ኣንተሪም ስምምዕ ብምፍራም ብመንገዲ ናይ ኣንተሪም እና ኣሕደስና ክንሰርሕ ንኽእል ።
•ስምምዕ ናይ ውሱን ግዜ (CDD) እንተ ነዊሑ ክሳብ 18 ወርሒ ክኸውን ይኽእል ፣ ኣብ መጨረሽታ ስምምዕ ከኽትም ይኽእል።
•መፈጸምታ ዘይብሉ ዘይወድቅ ስምምዕ (CDI) ፍሉጥ ስራሕ ኮይኑ ኣብ መጀምርያ ግዜ ስራሕ ክንጅምር ከለና ኩሉ በደቂቅ ተዘርዚሩ ንረኽቦ።
ብድሕሪኡ ዝቅጽል
ስራሕ ምቅያር ወይ ምልቃቕ ስራሕ
ስራሕ ምቅያር ወይ ምልቃቕ ስራሕ
ስምምዕ ኮንትራት ናይ ስራሕ ጠጠው ንከነብል ብዝተፋለልዩ ዓይነት መንገዲ ኣለው
•ስምምዕ ናይ ውሱን ግዜ እንተ ኮይኑ ኣብ ግዚኡ ምስ ኣከለ ናይ ስምምዕ ግዜ ከብቅዕ ኢዩ ስራሕ ምስ ወዳእና ከኣ ሾማሽ ንክንሓትት መሰል ኣለና ፤፣
ምልቃቕ ናይ ስራሕ ምልቃቕ ናይ ስራሕ ፣ ብጀካ ኣብ ናይ ምፍታን ግዜ ፣ ምስ ኣስራሒ ብስምምዕ ምልቃቕ ናይ ስራሕ ይከኣል ኢዩ፣ ብዘይ ፍቃድ ናይ ኣስራሒ ካብ ዓቅሚ ወጻኢ እንተ ኮይኑ ፣ ሓገዝ ናይ ሾማሽ ክንረክብ ኣይንኽእልን ኢና ፣ ብጀካ ኣብ ገለ ኣጋጣሚታት ናይ ምብካር ተመድቡ ዝነበረ ፣ ማለት ሰራሕተኛ ዕረፍቲ ዘይወዱ\ዳ እንተ ኔሩ
•በኣንጻሩ ግን ምብራር ካብ ስራሕ ሓደ ምኽንያት ጸገም ናይ ቁጠባ ወይ ውልቃዊ ጸገም እንተ ፈጠሩልና ሓገዝ ናይ ካሕሳ ክንሓትት ንኽእል፣
ኩሉ ግዜ ኣብ መወዳእታ ናይ ስራሕ ስምምዕ ሰራሕተኛ እዘን ዝስዕባ ዝርዝር ክረክብ ይግብኦ።
ሰርትፊኬት ናይ ስራሕ
ሓንቲ ደገፍ ምስክር ወረቐት ናይ ስራሕ ንፖል ኣምፕልዋ
ቅብሊት ምጉዳል ናይ ሕሳብ


c: text/html

text:
ኤርትራዊት ኣደ፡ ማእከል ቃልስን ዓወትን እያ!!
መልእኽቲ ኤርትራዊ ሃገራዊ ግንባር፡
ብምኽንያት ዓለም-ለኻዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ፤ PDF VERSION
ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ሓደ ካብ’ቲ ትሕዝቶኡ ታሪኽ ደቂ ኣንስትዮ እዩ። ከም ዝፍለጥ ኣብ ታሪኽ ጉዕዞና ንዝሓለፈ ዘመናት ካብ ዝተመዝገቡን ዝተሰነዱን ፍጻሜታት፡ እቲ ኤርትራዊት ኣደ ወይ ጓል ኣንስተይቲ ክብራን ማዕርነታን ንምርግጋጽ ኣብ ዘካየደቶ ቃልሲ ዝፈጸመቶ ቅያ ምዃኑ ማንም ዘይስሕቶ ሓቂ እዩ። ኤርትራዊት ኣደ፡ ሓደ ካብ’ቲ ትልለየሉ ፍሉይ ባህርያት፡ ዓጢቓ ተዕጥቕ፣ ወፊራ እተውፍር ተውለ ኣብ ዓድን በረኻን እያ። ብመሰረት ሰነዳት ታሪኽን ኣብ ግብሪ ዝዝውተርን፡ ኤርትራዊት ኣደ ዝተሳተፈቶን ዝተዋሰአቶን ኩሉ መዛዘሚኡ ዓወት ምዃኑ ንኹሉ ብሩህ እዩ።
ነዚ ውዕለት፣ ታሪኽን ኣበርክቶን ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ዙርያ ማሕበረ-ሰብ ዓለም፡ ከም ሓደ ዝገዘፈ ጉዳይ ናይ’ዛ ንነብረላ ዘለና ዓለም ስለዝኾ፡ነ ኣብ ዓመት ሓንቲ መዓልቲ ብልዑል ዝኽርን ጽምብልን ክኽበር ከምዘለዎ ተጌሩ፤ ሎሚ ዓመት 2020 ብደረጃ ዓለም ንመበል 109 ግዜ ብድምቀት ይበዓል ኣሎ። እዚ በዓል እዚን ሒዙዎ ዝመጸ ክብርታትን ሓደ ዝዓበየ መቐይሮ፡ ኣብ ጉዕዞ ሂወት ደቂ ሰባት እዩ። ደቂ ኣንስትዮ ነቲ ዝሕረመን መሰላት ተቓሊሰን ከምዘዐውታኦ ዝገልጽ ዝኽሪ’ውን እዩ።
መዛግብቲ ታሪኽ ከምዝሕብሩዎ ደቂ ኣንስትዮ ባህላውን ሃይማኖታውን ጸቕጥታት ዝጠንቁ ብዙሕ ወጽዓታት ይበጽሐን ኔሩ እዩ። ጌና’ውን ኣብ ብዙሓት ሕብረተ-ሰባት’ዛ ምድሪ ንመሰልን ክብርን ጓል ኣንስተይቲ ዝጻብኡን ዝረግጹን፣ ንኽብረታን ኩለንትናዊ ምዕባለኣን ዝኾልፉ ድሑራት ኣተሓሳስባታት ከም ዘለዉ’ውን ዝፍለጥ እዩ። እዚ ካብ ባህላውን ሃይማኖታውን ካልእ ተፈጥራዊ ብድሆታትን ዝመበቆሎም ድሑራት ኣተሓሳስባታት ዘስዓቦ፡ ኣብ ብዙሕ ክፋል ሕብረተ-ሰብ ዓለምና ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ብዙሕ ግፍዕታት፣ በደላትን ዓመጻትን ከም ዝፍጸሙ፡ ዓመታዊ ዝወጹ መግለጺታትን ጸብጻባትን ምስክር እዮም። በቲ ካልእ ገጽ ናይ ዓለምና ከኣ፡ ኣብ ብዙሓት ህዝብታት፡ ደቂ ኣንስትዮ ተወዲበን ብዘካይዳኦ ዘይሕለል ቃልስን ዝኸፍላኦ ኩለንትናዊ መስዋእትን ነቲ ብሰንኪ ድሕረትን ባህላውን ግጉይ ሃይማኖታዊ ርድኢታትን ዝፈጠሮ ጸቕጥታትን በደላትን ስዒረን፡ መሰላተን ብምልኣት ከረጋግጻን ከውሕሳን ዝበቕዓሉ ኩነታት ተፈጢሩ እዩ። እዚ ሓደ ዓለምና ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ሓደ ክፍለ ዘመን ዘረጋገጸቶ ዓቢ ዝላ ንቕድሚት ኣብ ማሕበራዊ ሰውራታት እዩ።
ታሪኽ ጓል ኣንስተይቲ ኤርትራ፡ ብመሰረት ባህላውን ሃይማኖታውን ድሕረ-ባይታ ህዝቢ ኤርትራን ኣብ መስርሕ ዝተገብረ ብረታዊ ተጋድሎ ንሃገራዊ ነጻነት ምስ እንውከስ፡ ኣብ ዝበዝሐ ክፋል ሕብረተ-ሰብ ኤርትራ ንዝሓለፈ ነዊሕ ዘመናት፡ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ዝነበሩ ሓጹራትን ማሕለኻታትን ቀለልቲ ኣይነበሩን። ይኹን ደኣ’ምበር ጓል-ኣንስተይቲ ኤርትራ ንባህላውን ሃይማኖታውን ብድሆታት ሰጊራ፣ ንሓጹር ውሻጠ ጥሒሳ፡ ናብ’ቲ ኪንዮ ኣእምሮ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ዝነበረን በቲ ናይ ሽዑ ዘመን ኣተሓሳስባ፡ ጓል ኣንስተይቲ ክትከዶ ዘይግመት ዝነበረን ሰውራ ብምጽንባር፡ ነቲ ኣብ ማሕበራዊ ህይወት ዝነበራ ተራ፡ ብፖለቲካውን ቁጠባውን መዳይ ደሪዓ ሓደ ዓቢ መቐይሮ ብምዕዋት፡ መጋረጃ ድሕረት ብዝሰፍሐ መዳዩ ክትቀዶ በቒዓ እያ። ጓል ኣንስተይቲ ኣብ ኩሉ መዳይ፡ እቲ ን 30 ዓመታት ዝተኻየደ ሰውራ ንሃገራዊ ነጻነትን ልዑላውነትን ካብ ግምት ብዙሓት ንላዕሊ፡ ካብ ተዋጋኢ ሓይሊ ክሳብ ዝለዓለ ጽፍሒ በጺሓ እያ። ካብ’ዚ ሓሊፋ ኣብ ዝተፈላለዩ መዳይ ክትዋሳእ፣ ክትመርሕን ክትቃለስን፣ ብመንጽር’ቲ ድሕረ ባይታ ዝመጸትሉ፡ ልዕሊ ትጽቢትን ሓሳባትን ምንባራ ዘይሰሓት እዩ። እዚ ከኣ ኣብ’ቲ ኤርትራ ዝሓለፈቶ ታሪኻዊ ጉዕዞ እቲ ብፍርቂ ዝግለጽ ቅያ እዩ።
ይኹን ደኣ’ምበር ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ነቲ ኩሉ ጽንኩር መድረኻት ሰጊረን፣ ብልዑል ተሳትፎአን ኤርትራዊ ሃገራዊ ነጻነትን ልዑላውነትን ምስ ተዋሕሰ፡ እቲ ደቂ ኣንስትዮ ዘካየዳኦ ድርብ ቃልሲ ንመሰልን ማዕርነትን፡ ከም’ቲ ኩሉ መብጽዓታት ዝተኻሕደን ዝፈሸለን፡ ቃልሲ ደቂ-ኣንስትዮ ሃገርና’ውን ዝኸፈላኦ ከቢድ ኩሉ ዓይነት መስዋእቲ’ውን ክጥለም ኮይኑ እዩ። ከም ውጽኢቱ ተሳትፎ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ፖለቲካዊ መዳይ ኣዝዩ ዝተደረተ ምዃኑ ጥራይ ዘይኮነ፡ ጓል ኣንስተይቲ ኤርትራ ሰብኣውን ዲሞክራስያውን መሰላ ተጋሂሱ፣ ኣደዳ ዓመጽን በደልን ክትቃላዕ፣ ብሓደ መዳይ ኣደራዕ ምልካዊ ምሕደራ ህግደፍን ግዳይ ግዱድ ዕስክርናን ሳዕቤናቱን ክትከውን፣ ብኻልእ መዳይ ከኣ ውሉዳታ ተመንጢላ ክትዝኽትም፣ ኣደዳ ኩሉ ዓይነት መከራ ክትከውን፣ ሓዳር መስሪታ’ውን በዓል ቤታ ኣብ ኣርዑት ባርነት ብምቝራኑ ሓላፍነት ስድራቤት ተሰኪማ፡ ድርብ ሸኸምን ጾርን ተጻዒኑዋ ይርከብ።
ኣብ መዳይ ቁጠባዊ ህይወት’ውን እንተኾነ ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ/ኣደ/ ሰሪሓ ትልወጠሉ ኩሉ ዕድላታ ተመንጢሉ፡ ግዳይ ሕሱም ድኽነትን ስእነትን ክትከውን ተፈሪዳ ኣላ። ከምዝፍለጥ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ጭቡጥ ሓቂ፡ ጾር ቁጠባ ስድራቤት ኣብ ዝባን ኣዴታት ብምውዳቑ፡ ንመከራ ደቂ ኣንስትዮ ከቢድ ይገብሮ። ኣብ ኤርትራ ዘሎ ናይ መነባብሮ ኩነታት፡ ልዕሊ ዝኾነ ዜጋ ኣደራዕ ዝኸውን ንደቂ ኣንስትዮ ምዃኑ ዘይከሓድ ሓቂ እዩ። ከም ሳዕቤኑ ከኣ፡ ኣብ ብዙሓት ከተማታት ይኹን ገጠራት፡ ልዑል ቁጽሪ ዘለወን ደቂ ኣንስትዮ/ኣዴታት/ ናብ ደረጃ ልመናን ተመጽዋትነትን ወዲቐን ይርከባ።
ካብ’ዚ ሓሊፉ ብመዳይ ማሕበራዊ ኩነታት፡ ኤርትራዊት ኣደ ወሊዳ ዝመኸነት፣ ህይወታ ብጽምዋ ተዋሒጡ፣ ውሉድ ማህጸና ግዳይ ግዱድ ዕስክርና፣ ባርነት፣ ስደትን ሞትን ይኸውን ብምህላዉ፡ ጽባሕ ጽባሕ ኣብ ክንዲ ዳስ ሓጎስ- ዳስ ሓዘን ክትተክል ተገዲዳ ትርከብ። ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ዓዲ ኮነ ስደት ዘጋጥመን ዝተፈላለየ ኣደራዕ፡ ማሕበራዊ ህይወተን ክመዛበል፣ ዕድመ ንእስነተን ክባኽን፣ ገለ’ውን ሰብኡተን ኣብ ኲናትን ጉዕዞ ስደትን ጠፊኦም ኣደዳ ጽምዋን ምእምንናን ከምኡ’ውን ግዳይ ኩሉ ዓይነት ማሕበራዊ ቅልውላው ኮይነን ይርከባ።
ካብ ጽባሕ ስምምዕ ሰላም ጀሚሩ ድማ፡ ገባቲ ስርዓት ኢሳያስ፡ ናይ ህዝብና ናይ ዶብ ምምልካት ሕቶ፡ ንጎድኒ ጎስዩ፡ ንኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ንምጽንባር፡ ምስ ሓይልታት ትምክሕቲ ኢትዮጵያ ሸርሕታት ዝኣልመሉ፡ ናጽነትን ልዑላውነትን ሃገርና ኣብ ከቢድ ሓደጋ ዝወደቐሉ እዋን ብምዃኑ ኣብ ከቢድ ስግኣት ኣትየን ኣሎዋ፤ ኮታስ ኣብ ናይ ሎሚ ኤርትራ እቲ ዝኸበደ ጾርን ዝዓበየ በደልን ዝበጽሓ ዘሎ ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ ምዃና፡ ንፋስ ዝሃረሞ ሓቂ እዩ። ብሓጺሩ ኣብ ዘመነ ገባቲ ጉጅለ ህግደፍ ድርብ ወጽዓን ጭቆናን ዝወርዳ ዘሎ፡ እታ ድርብ ቃልሲ ኣካይዳ ክንሳ፡ ዓጸፋ መከራ ትጸግብ ዘላ ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ፡ ናጽነትን ልዑላውነትን ሃገራ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ወሪዱ ኣብ ከቢድ ሻቕሎት ተሸሚማ፡ ንሓያል መኸተን ተወሳኺ መስዋእትን ክትዳሎ ተገዲዳ ዘላ እያ።
ኣብ’ዘን ዝሓለፋ 28 ዓመታት፡ ጉዕዞ ድሕሪ ምርግጋጽ ሃገራዊ ነጻነት፡ እቲ ኣብ ባይታ ኤርትራ ዘሎ ደረቱ ዝሓለፎ ምልክን ጭቆናን ዕለታዊ ክውስኽ፡ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ልዑላውነትን ናጽነትን ሃገርና ናብ ዝኸፍአ ሓደጋ ዝተቓልዓሉ እዋን እዩ። ጭቆናን ኣበሳን ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ ኣብ ግዜ ገባቲ ጉጅለ ህግደፍ ገሊጽካን ጸብጺብካን ዝውዳእ እኳ እንተዘይኮነ፡ ሎሚ ልዕሊ ዝኾነ እዋን ግን እቲ ዝኸበደ ምዃኑ ንማንም ዜጋ ግሁድን ዘይተኸወለን ነገር እዩ።
ነዚ ዓብይ በዓል ዕለተ 8 መጋቢት ኣብ ነኽብረሉ ዘሎና እዋን እምበኣር፡ እቲ ኣብ ቅድመ ግንባር ክመጽእ ዘለዎ ጉዳይ፡ እቲ ጓል ኣንስተይቲ ኤርትራ ዘላቶ ሃለዋት እዩ። ክብረ-በዓል 8 መጋቢት ንጓል ኣንስተይቲ ወይ ኤርትራዊት ኣደ ተራ ዝኽሪ ወይ ናይ ሓጎስን ደስታን ከምኡ’ውን ናይ ምዕባለን ዓወትን ዘይኮነስ፡ በንጻሩ ነቲ ዘካየደቶ ድርብ ተጋድሎ ኣብ’ቲ ሓቀኛ ምዕራፉ ንምብጻሕ፣ በቲ ካልእ ወገን ከኣ፡ ነቲ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ነፍሲ-ወከፍ ዜጋ ዘውርዶ ዘሎ ኩሉ ዓይነት ግፍዕታትን ጭቆናን ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ንኤርትራ፡ ልዑላውነታን ናጽነታን ኣሕሊፉ ዝህብ ኢሳያሳዊ ክድዓት ከኽትም፡ ብቐንዱ ከኣ ዝተጠልመ ቃልስን መስዋእትን ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ ንምዕዋትን ንምውሓስን፣ ነቲ ምልካዊን ከዳዕን ጉጅለ ህግደፍ፡ ኣብ ዝባናን ዝባን ደቃን ዘውርዶ ዘሎ ደረት ዘይብሉ ሕሰምን ጥልመትን ንሓዋሩ ዘብቅዓሉ፣ ሓርነትን ክብረትን ኩሉ ዜጋ ዝወሓሰሉን ዝሓየለ ቃልሲ እነካይደሉን ኣጋጣሚ ክኸውን ይግባእ።
ከምዝፍለጥ ኣብ ዝሓለፈ ዓመተ 2019 ብዝተወደበ መንገዲ ብደረጃ ኣህጉር ኤውሮጳ ብስም ንቕሎ ኣዴታት ዝተጀመረ ውዳቤ ደቂ ኣንስትዮ፣ ካብኡ ቀጺሉ ሎሚ ዓመት ብደረጃ ሰሜን ኣሜሪካ ዝተወደበ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ውዳበን መድረኽን ገለ ካብ’ቶም ዝዓበዩ ዝላታት ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ’ዚ ነካይዶ ዘሎና ሓርነታዊ ተጋድሎን፡ ንምክልኻል ናጽነትን ልዑላውነትን ኤርትራ ዝዓለመ ቃልስን እዩ። ኣብ ተመኩሮ ትማሊ ዝተኻየደ ቃልሲ ንሃገራዊ ነጻነትን ጸረ ባዕዳውያን ገዛእትን ተራን ግደን ደቂ ኣንስትዮ መተካእታ ዘይነበሮ ምንባሩ ዝፍለጥ እዩ። ሕጂ’ውን ኣብ’ዚ ሎሚ ነካይዶ ዘሎና ቃልሲ፡ ንምክልኻል ልዑላውነትን ናጽነትን ከምኡ’ውን ንህዝባዊ ሓርነት፡ እቲ ተጀሚሩ ዘሎ ዝተወደበ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ’ቲ ቃልሲ፡ ዓቢ መቐይሮ ከም ዘመዝግብ ጥርጥር የብሉን። ክድገፍ ዘለዎ፣ ብዝሓየለ መዳዩ ክቕጽል፣ ናይ ኩሉ ዜጋ ደገፍን ኣበርክቶን ከም ዘድሊ ኤርትራዊ ሃገራዊ ግንባር ከዘኻኽር ይደሊ።
ኤርትራዊ ሃገራዊ ግንባር፡ ኣብ’ዚ ዕዙዝ ዕለት ከሕልፎ ዝደሊ መልእኽቲ እንተልዩ፡ ከም ግንባር ሓደ ካብቲ ብመትከል ዝቃለሰሉ ዕላማ፡ መሰል፣ ክብረትን ማዕርነትን ደቂ ኣንስትዮ ብኹሉ መዳይ ንኽረጋገጽ’ዩ። ብተወሳኺ ኣብ’ዚ ዕለት’ዚ ግንባርና ከስምረሉ ዝደልዮ ነገር እንተሎ፡ ደቂ ኣንስትዮ ልዕሊ ፍርቂ ኣካል ሕብረተ-ሰብ ሃገርና ምዃነን፡ በቲ ካልእ መዳይ ከኣ ኣብ ምዕዋት ለውጢ ዘለወን ተራ ኣዝዩ ዓብን ልሉይን ስለዝኾነ፡ እቲ ዘለወን ኩሉ ዓይነት ወጽዓን በደልን ብኹሉ መዳይ ክሰዓር፡ ሕጂ’ውን ቃልስታተን ከሐይላ፣ ተወዲበን መሰለንን ክብረንን ከውሕሳ፣ ንጹር ፖለቲካዊ መስመር ተዓጢቐን፡ ነቲ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ እነካይዶ ዘሎና ናጽነትን ልዑላውነትን ሃገርና ናይ ምክልኻልን ምውሓስን ቃልሲ፡ ኣብ ምሕያልን ኣብ ምዕዋትን ብኹሉን ኣብ ኩሉን ክቃለሳ ለበዋኡ ከሕልፍ ይፈቱ።
ድርብ ወጽዓ ብድርብ ቃልሲ ይውገድ!!
ኤርትራዊት ኣደ ማእከል ቃልስን ዓወትን’ያ!!
ብዙሕነታዊ ሓድነትና ንድሕነት ሃገርና!!
ኤርትራዊ ሃገራዊ ግንባር/ኤሃግ/
8 መጋቢት 2020

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ዓለም ለበዳ ኮቪድ ፡19 ብዘኸተሎ ዕፅዋን ማሕበራዊ ክልከላታትን ከምኡእውን ንዕዑ ስዒቡ ብዘጋነፈ ቁጠባዊ ቅልውላው ንኽልተ ዓመት ተሳቅ፟ያ እያ። ምስ ኮቪድ 19ተተሓሒዙ ብዘጋጠመ 40% ሞት፣ እቲ ለበዳ ብዘስዓቦ ቁጠባዊን ማሕበራዊን መዘዛቱ ካብ ንሃገራት ላቲን ኣሜሪካ ንላዕሊ ዝሃሰዮ የለን። ካብ ምግዳድ ድኽነት ስጋብ ንብዙሓት መናእሰይ ስራሕ ኣልቦ ዝገበረ ነይሩ ኢሎም ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣንቶኒ ብሊንከን።
እእእዚ ፊትንፊት ዝመፀ ንፋስ ኣብቲ ከባቢ ንነዊሕ እዋን ዝፀንሑ ፈተናታት ንዕድል ዘይምርካብ ሓዊሱ፣ እናተጋደደ ዝመፀ ለውጢ ከባቢ ኣየር፣ ስእነት ፀጥታ፣ ዓመፃትን መጠነ ሰፊሕ ግዝይናን ስዒቡ ዝመፀ ብድሆ እዩ።እእ
ንሶም ወሲኾም እህዝቢ እቲ ኸባቢ መዓልታዊ ነዞም ፈተናታት ምትእንጋድ ክኸውን ከሎ ናብርኡ፣ ዝያዳ ነዚኦም ክአልየሉ ዝኽእል ውፅኢታዊ ምምሕዳር ክመፀሉ ይደሊ ኢሎም
እእነዚ ኸኣ እዩ ትካላት መንግስትን ውልቀን ኣሜሪካ ዝያዳ ካልእ ሃገር መዋእለ ነዋዮም ብምውፋር ኣብ መላእ ዓለም ቁጠባዊ ዕድላት ኣብ ዝሰፍሕሉ ኣገባባት ምስረሖም ቀፂሎምሉ ዝርከቡ። ንኣብነት ፲ ቢልየን ዶላር ካብቲ ትካል ልምዓት ገንዘብ ኣሜሪካ ብትሑት ወለድ ንደቂ ኣንስትዮ ፈጠርቲ ስራሕ ንዘለቅሑ ፕሮጀክትታት ዘከፋፍሎ ስጋብ ፩።፫ ትሪሊየን ዶላር፤ ኣሜሪካ ዓመታዊ ንሃገራት ላቲን ኣሜሪካ ብቀ፟ጥታ እጥቦ ወፍሪ ኣብ ደገ እትገብሮ ኢንቨስትመት ምጥቃስ ይከኣል።እእ
እእህዝቢ ላቲን ኣሜሪካ ዝገጠሞም ፈተናታት ኣብ መንግስቶምን ትካላቶምን ክተኣማመኑ ብዘይምኽኣሎም እዩእ ዝበላ ድማ ምኽትል ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ንምዕራባዊ ክፍለ ዓለም ኬሪ ሃነን እየን። እዚ ማለት ምምሕዳር ዴሞክራስያውያን ላቲን ኣሜሪካ ንህዝቦም ህላወኦም ከርእይዎም ይግባእ።
ዋላእኳ ካልኦት አብ ፕሮጀክትታት ዝተዋፈራ ሃገራት እንተሃለዋእውን ኣሜሪካ ኣብቲ ኸባቢ እታ ዝዓበየት ኢንቨስት እትገብር ሃገር እያ ኢለን ሃነን። እ ነቲ ህዝቢ ዘገልግሉ ኢንቨስትመንታት ምስራሕ ወሳኒ ጉዳይእኳ እንተኾነ ነቲ ወፍሪ ኢንቨስትመንት ስዒቡ ዝመፅእ ዕዳ ድማ ምስትብሓልን ምጥንቃቅ፟ን የድሊእ ይብላ።
እእ ከምቲ ትፈልጥዎ ኣብ ሓደ ፕሮጀእክት ንምስራሕ ክትፍርሙ ከለኹም ምስኡ ዝተተሓሓዙ ሰንሰለታት ዕዳ ኣለዉ። ስጋብ እቲ ድልድል ሃኒፅካ ትውደኦ እግርካ ዝልብልብ ሓዊ ኣሎ። ብርግፀ ፍትሓውን ሚዛናውን መፃወቲ ሜዳእኳ ኣይኮነን እእ
ኣብ እቲ ዞባ ምስ ዝርከባ መሻርክትናን መሓዙትና ኣብ እንሰርሓሉ እዋን ግልፅነቶም ከርኢ ዝኽእል መሳርሕታት ምህላዎም ኣብ ምርግጋፅ እንገብሮ ፃዕሪ ኣብ ዝኾነ ፕሮጀክት መሰረተ ልምዓት ኮነ ወይውን ኣብቲ ከባቢ ኣብ ዝስርሑ ካልኦት ኣገልግሎታት ፍትሓዊ ክኾኑ እዩ ፃዕርና ከምኡእውን ዓለም ለኸ መለክዕታት ከባቢያዊ ኣየርን ሓይሊ ሰብን ክኽተሉእእ ኢለን ምኽትል ጉዳያት ወፃኢ ሃነን።
"በዚ መገዲ ኢና መንግስታት ንህዝቦም ብዝሐሸ ኣገባብ ምግልጋሎም ክቅ፟ፅሉ ንሕግዞም።"


text:
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሎሚ ሶሉስ ጋዜጣዊ መግለፂ ዝሃቡ ኮሚሽንር ኮሚሽን ሰላምን ፀጥታን ሕብረት ኣፍሪቃ ኣምባሳደር እስማዒል ቸሩጉኡይ ሊቢያ እትርከበሉ ኩነታት ንኩላትና ኣዚዩ ዘተሓሳስብ እዩ ኢሎም።
“መንግስቲ ሊቢያ ንህዝቢ መሰረታዊ ዝኾኑ ኣገልግሎታት ክህብ ኣይክኣለን።ኣብዛ እንዘራረበላ ሰዓት ኣብ ሊቢያ ቅልውላው ሓይሊ ኤሌክትሪክ ኣሎ።ናይ ሕክምናን ካልኦትን ኣገልግሎታት የለን።እዚ ነቲ ዘሎ ኩነታት ዘጋድድን ፍታሕ ንምርካብ እውን ዘጸግም እዩ።”
ሕብረት ኣፍሪቃ ፀገማት ሊቢያ ንምፍታሕ ዝተፈላለዩ ስራሓት ይሰርሕ ከምዘሎ እቶም ኮሚሽነር ብምግላፅ መራሕቲ ሃገራት ኣብ ጉዳይ ሊቢያ ዝለዓለ ኮሚቴ ብምጥያሽ ዝተፈላለዩ ውሳነታት ወሲኑ’ሎ ኢሎም።
እቶም ኮሚሽን ኮሚሽነር ኣብ ሊቢያ ንኹሉ ዝሓቖፈ መንግስቲ ናይ ምምስራት ኣገዳስነት እውን ኣፅንኦት ሂቦምሉ ኣለው።
“ንኹሉ ዝሓቖፈ መንግስቲ ወይ ምምሕዳር ምፍጣርን እዚ ምምሕዳር ብቤት ምኽሪ ወከልቲ ተቐባልነት ክረክብን የድሊ።እቲ ምምሕዳር ምስ ደሕንነት ዝተኣሳሰሩ ፀገማት ጥራሕ ከይኮነስ ልምዓት ሓዊሱ ንድልየታት ህዝቢ ሊቢያ ዝምልስ እውን ክኸውን ኣለዎ።”
ኣምባሳደር እስማዒል ኣብ ምዕራብ ኣፍሪቃ፣ኣብ ማእኸላይ ኣፍሪቃ፣ኣብ ሶማልን ኣብ ዓበይቲ ቀላያትን ዝርኣዩ ናይ ሰላምን ደሕንነትን ፈተናታት ብምዝርዛር ገለ ሃገራት ዘወፍይኦ ኣበርኽቶ ብምዝኽኻር ዘተኣማምን ሰላም፣ምርግጋእን ብልፅግናን ንምርግጋፅ ዓለምለኸ ምትሕብባር ክሕይል ፀዊዖም።
ብዝተኣሳሰረ ዜና እቲ ጉባኤ መራሕቲ ንናይ ቻድ ሚኒስትር ወፃኢ ሙሳ ፋኪሙሃማት ኣቦ መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ንክኾኑ መሪፁዎም ኣሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ኣፍሪቃ ዝዓበየ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ፥ ካብዛ ዝሓለፈት ወርሒ ጥሪ ጥራሕ ብሰንኪ ለበዳ ሕማም ቫይረስ ኮርኖ ልዕሊ ፍርቂ ቢልዮን ዶላር ከምዝኸሰረ ኣፍሊጡ። ይኹን`ምበር እቲ መንገዲ ኣየር ናይ ጽዕነት በረራታት ብምውሳኽ ስርሑ ንምቕጻል ከምዝተኣማመን ዋና ኣካያዲ ስራሕ`ቲ መንገዲ ኣየር ኣቶ ተወልደ ገብረማርያም ገሊጾም።
ዋና ኣካያዲ ስራሕ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣቶ ተወልደ ገብረማርያም እቲ ትካል ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ኣዋርሕ 550 ሚልዮን ዶላር ከምዝኸሰረ ዝገልጽ ፥ እቲ መንገዲ ኣየር ኣብ ከቢድ ፋይናንሳዊ ቅልውላው ከምዘሎ ኣይከወለን። እንተኾነ ነዚ ማዕበል ከምንሰግሮ ንተኣማመን ኢና ኢሉ።
ሓዲሽ ምንጪ ኣታዊ ኢና ነናዲ ዘለና ዝበለ ኣቶ ተወልደ፥ ሎሚ ብምኽንያት ቫይረስ ኮሮና ኣብ ምሉእ ዓለም ሕክምናዊ ቀረባት ዝያዳ ዘድልየሉ ዘሎ እዋን፥ ናብ ካርጎ ማለት ናብ ናይ ጽዕነት ነፈርቲ ኢና ነተኩር ዘለና ኢሉ። ንገለ ናይ ገያሾ ነፈርቶም ናብ ናይ ጽዕነት ነፈርቲ ይቕይርወን ከምዘለዉ`ውን ገሊጹ።
ገለ ተንተንቲ ኢንዱስትሪ መንገድታት ኣየር፥ ብሰንኪ`ዚ ቅልውላው፡ ዝጥፍሻ መንገድታት ኣየር`ውን ከምዝህልዋ ይትንበዩ። ጆን ግራንት ካብ OAG ዝተባህለ ትካል ኣቪየሽን፥ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ግን ዝሓሸ ምሕደራ፥ ዝበዝሐ መርበባት ከምኡ ዝያዳ ዘመናውያን ነፈርቲ ስለዝውንን፥ ኣብ ዝሓሸ ኩነታት`ዩ ዘሎ ብምባል፥ ናብ ናይ ካርጎ ዕዳጋ ብቐሊሉ ክኣቱ ከምዝኽእል ይገልጽ።
ግራንት ኣተሓሒዙ፥ ጽዕነት ኣቑሑ ክንዲ ናይ ገያሾ ኣታዊ ዝርከቦ`ኳ እንተዘይኮነ፥ ኣብዚ ሕጽረት ዓቕምታት ካርጎ ኣጋጢምሉ ዘሎ እዋን፡ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ካብቲ ቅድሚ ሎሚ ብጽዕነት ዝረኽቦ ዝነበረ ኣታዊ ብሰለስተ ዕጽፊ ከዕብዮ ከምዝኽእል ይገልጽ።
ቅድሚ ቫይረስ ኮርኖ ምምጽኡ፡ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣብ መዓልቲ ልዕሊ 350 በረራታት ናብ ልዕሊ 100 ቦታታት የካይድ ምንባሩ ይፍለጥ።


text:
Övertorneå
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 15 1 2021
ኦቨርቶርነዮ ኮምዩን ኣብ ምብራቕ ኖርቦተን ጥቓ ቶርነኤልቨን ይርከብ። ናይ ሰሜናዊ ዋልታ መስመር ብሰሜን በቲ ኮምዩን ይሓልፍ፡ እቲ ናይቲ ኮምዩን ምብራቓዊ ዶብ፡ ምስ ፊንላንድ ዘራኽብ ዶብ ከኣ እቲ ኣብ ዓለም ኣዚዩ ሰላማዊ እዩ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ4,321
ስፍሓት መሬት2,488 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Rovaniemi 109 ኪሜ
- Luleå 153 ኪሜ
- Uleåborg 203 ኪሜ
ኦቭርቶርነዮ ናይ ሽወደን ቀዳማይ ናይ ተፈጥሮ ኮምዩን እዩ፡ ማለት እቲ ኮምዩን ነቲ ቀዋሚ ምዕባለ ንምድንፋዕ ነቲ ከባቢ ይከናኸኖ እዩ። ኣብዚ እቲ ኣብ ሽወደን ዝበለጽ ኣብያተትምህርቲ፡ ግሩም ቁጠባ፡ ትሑት ኮሙናዊ ቀረጽ፡ ሕሱር ገዛ ኪራይ፡ ብቑዕ ክንክን ህጻናት፡ ናይ ኣረጋውያን ክንክንን ናይ ተፈጥሮ ቅርበትን ኣሎ። ዕላማና ካብቶም ዝመጹና ስደተኛታት እንተ ወሓደ 75% ምሳና ቀጻሊ ኪቕመጡ እዩ። ዝሓለፈ መለክዒ ኣብ 45% ከም ዝበጻሕና ይሕብር።
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ኦቨርቶርነዮ ሰፊሕ ናይ ኣባይቲ ምርጫ ኣሎ። ኮምዶሚንዩምን ቪላታትን። ኣብ ከተማ ወይ ኣብ ገጠራት ክትመርጽ ይከኣል።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ሽወደን፡ ፊንላንድ፡ መያንክየሊ፡ ትርጉሙ 'ቋንቋና' ማለት እዩ። እዚ ቋንቋዚ ነቶም ተቐማጦ ኣዚዩ ኣገዳሲ እዩ፡ ከም ናይቲ ከባቢ ቀዳማይ ኣቐባሊ ባህሊ ድማ ይቝጸር። ካልኦት ዚዝረቡ ቋንቋታት ከኣ ሩስያ፡ ስፓኛ፡ ታይላንድ፡ ዓረብ፡ ፋርስ፡ ሶማሊ፡ ትግርኛን ዳሪን እዮም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ማሕበራዊ ናብራ ንጡፍ እዩ፡ ስለ ዝኾነ ድማ ናይ ስፖርትን ናይ ኣካላት ምንቅስቓስን ማሕበራት ብዙሓት እየን። ሃድንን ምጭማትን ኣሎ። ባህላዊ ናይ ገጠር ማሕበራትውን ኣለዋ። ናይ ሽወደንን ናይ ፐንተኮስተ ማሕበራትውን ኣለዋ።
ኣብቲ ኮምዩን ናይ ስፖርትን መሓምበስን ቦታታት፡ ከምኡውን ናይ መንሸራተቲ መገድታት፡ ኵዕሶ እግርን ኣደራሽ መሐምበስን ይርከብ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ናይ ኮምዩን ምምሕዳር ምስ መቐበሊ ስደተኛታት፡ ቤትንባብ፡ ቤትጽሕፈት ዕዮ፡ መጻወቲ፡ ድኳናት፡ ናይ ስፖርትን ክዳውንትን ድኳናት፡ቀይሕ መስቀል፡ ሰከንድ ሃንድ። ኢከያ ኣብ ሃፓራንዳ 70 ኪሎመተር ርሒቑ ይርከብ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ናይ ኦቨርቶርነዮ ኮምዩን ኣብ ኦቨርቶርነዮን ፐሎን ናይ ህጻናት ኣብያተትምህርቲ ኣለዎ። ፍሉያት ወይ ብሕታውያን ናይ ህጻናት ኣብያተትምህርቲ ኣብ ሀደናሰትን ማእከላይ ኦቨርቶርነዮን ይርከቡ። ናይ ህጻናት ኣብያተትምህርቲ ንነባሪ ትምህርቲ መሰረት እየን። እተን ኣብያተትምህርቲ ነቶም1-5 ዝዕድመኦምን ስድራኦም ዚሰርሑን ወይ ስራሕ ዚደልዩን ዝመሃሩን ወይ ዕረፍቲ ዝወሰዱን እየን ዘገልግላ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ነባሪ ትምህርቲ ኣብዚ ቅልጡፍ ምዕባሌ ዚካየደሉ ዘሎ ናይ ግዜና ሕብረተሰብ ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ኦቨርቶርነዮ ኮምዩን ካብ መባእታ ክሳዕ ናይ ዓበይቲ ቤትትምህርቲ ንኽትመሃር ጽቡቕ ዕድላት ኣሎ።
መባእታ ቤትምህርቲ ኣብ ስቫንስተይን ኦቨርቶርነዮን ይርከብ። ናይ ብሕቲ ናይ ህጻናት ቤትትምህርቲ ኣብ ሀደናሰት ይርከብ። ግረንስኤልቭይምናስየት ኣብ ኦቨርቶርነዮ ይርከብ እተፈላለየ ፕሮግራማት ከኣ ኣለዎ።
ኣብ ዓመታዊ ትምህርቲ 7-9 ዘለዉ ኩሎም ተመሃሮ ነናቶም ላፕቶፕ ኣለዎም። መምህርን ተመሃሮን ናይ ሃገራዊ ኢንሳይክሎፐዲያ ኢንተርነት ኪጥቀሙ ይኽእሉ። እቲ ክፍሊታት ቤትትምህርቲ ፍሉይ ናይ ቪደዮ ሰሌዳ ኣለዎ። ወለዲ ብለትፕላትፎርመን ስኩል ሶፍት መርበብ ኮምፕዩተር ጌይሮም ናይ ደቆም ውጽኢትን መደባትን ይከታተሉ።
ኦቨርቶርነዮ በቲ ናይ ንግዳዊ ፈጣርነታ ናይዚ ዓመትዚ UF-kommun 2011 ከምኡውን 2012 ተሰይማ። ኩሉ ተመሃራይ ኣብቲ ናይ ካልኣይ ደረጃ ግዜኡ ናይ ውልቁ ዋኒን ኪጅምር ይፍትን።
ዕድላት ትምህርቲ
Utbildning Nord ነቶም ኣብ ሽወደን፡ ኖርወይ፡ ፊንላድ ዘለዉ ተመሃሮ ንዕዳጋ ዕዮ ንኺፈልጡ ዘሰልጥን መሪሕነት እዩ። ናይ ቶርነዳለን ህዝባዊ ናይ ህጻናት ቤትትምህርትን፡ ናይ ምብራቓዊ ኖርቦተን ማሕበር ኮለጅን ተወሰኽቲ ናይቲ ኮምዩን ናይ ትምህርቲ ኣተሓባበርቲ እየን።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ኦቨርቶርነዮ ማእከል ጥዕና ኣሎ፡ ኣብ ኦቨርቶርነዮ ማታረንዪቨገን 8C ድማ ናይ ስኒ ሕክምና ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ኣብ ኩሉ ትካላት ናይ ተለፎን ኣገልግሎት ትርጉም ኣሎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ናይ ኖርቦተን Länstrafiken
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ናይ ኦቨርቶርነዮ ምህርቲ ዝበዝሕ ግዜ ከም ናይ 'ፖልሲርከላንድ' እዩ ዚስደድ። ኣብቲ ኮምዩን ሓያሎ ናይ ዕምባባታት ጀራዲን ኣሎ።
እቲ ናይ መካኒክ ኢንዱስትሪ ከበድቲ ተሽከርከርትን ናይ ፕላስቲክ ምህርትን፡ ናይ ኮምፕዩተር ስልክታትን ናይ ጸዓት ክፋላትን ይፍብርክ። ከም ባህሊ ናይቲ ከባቢ ናይ መግቢ ትራንስፖርትን ናይ ብደቂቅ ዕዳጋን ዓበይቲ እየን። ናይ ኦፕቲክ ፋይበር ኣብቲ ኮምዩን ኣብ ብዙሕ ቦታታት ኣሎ።


text:
1 እግዚኣብሄር ድማ ንኖህ በሎ፥ ኣብዛ ወለዶ እዚኣ ኣብ ቅድመይ ጸዲቕካ ረኺበካ እየ እሞ፡ ምስ ብዘላ ቤትካ ናብ መርከብ እቶ።
2-4 ድሕሪ ሾብዓተ መዓልቲ ኣነ ኣብ ምድሪ ኣርብዓ መዓልትን ኣርብዓ ለይትን ከዝንም እየ፡ ነቲ ዝገበርክዎ ዅሉ ህያው ድማ ካብ ዝባን ምድሪ ኽድምስሶ እየ እሞ፡ ካብ ኵሉ ንጹህ እንስሳ ሸሾብዓተ ተባዕታይን ኣንስተይትን፡ ካብ ኵሉ ዘይንጹህ እንስሳ ኸኣ ከክልተ፡ ተባዕታይን ኣንስተይትን፡ ካብ ኣዕዋፍ ሰማይ ድማ፡ ምእንቲ ኣብ ልዕሊ ዅላ ምድሪ ዘርኢ ኪዀና ብህይወት ኪተርፋ፡ ሸሾብዓተ፡ ተባዕታይን ኣንስተይትን ምሳኻ ውሰድ።
5 ኖህ ድማ ከምቲ እግዚኣብሄር ዝኣዘዞ ዅሉ ገበረ።
6 ኖህ ድማ፡ እቲ ማይ ኣይሂ ኣብ ምድሪ ኪኸውን ከሎ፡ ወዲ ሹድሽተ ሚእቲ ዓመት ኰይኑ ነበረ።
7 ኖህን ደቁን ሰበይቱን ኣንስቲ ደቁን ከኣ ምስኡ ብዛዕባ ማይ ኣይሂ ናብ መርከብ ኣተዉ።
8 ካብ ንጹህ እንስሳን ካብ ዘይንጹህ እንስሳን ካብ ኣዕዋፍን ኣብ ምድሪ ለመም ካብ ዚብል ኵሉን፡
9 ከምቲ ኣምላኽ ንኖህ ዝኣዘዞ፡ ከክልተ፡ ተባዕታይን ኣንስተይትን፡ ናብ ኖህ ናብ መርከብ ኣተዉ።
10 ኰነ ኸኣ፡ ድሕሪ እተን ሾብዓተ መዓልቲ ማይ ኣይሂ ኣብ ምድሪ ዀነ።
11 ኣብ መበል ሹድሽተ ሚእቲ ዓመቱ ንዕድመ ኖህ፡ ኣብታ ኻልአይቲ ወርሒ፡ ካብታ ወርሒ ድማ ኣብ መበል ዓሰርተው ሾብዓተ መዓልቲ፡ በታ መዓልቲ እቲኣ ናይቲ ዓበይቲ መዓሙቝ ዓይኒ ማያት ተቐደ፡ መሳዅቲ ሰማይ ድማ ተኸፍተ።
12 ኣርብዓ መዓልትን ኣርብዓ ለይትን ከኣ ኣብ ምድሪ ዘነመ።
13 በታ መዓልቲ እቲኣ ድማ ኖህን ደቂ ኖህ ከኣ፡ ሴምን ካምን ያፌትን፡ ሰበይቲ ኖህን ሰለስቲኤን ኣንስቲ ደቁ ድማ ምስኦም ናብ መርከብ ኣተዉ።
14 ንሳቶምን ኵሉ ኣራዊት በብዓይነቱን ኵሉ እንስሳ በብዓይነቱን ኣብ ምድሪ ለመም ዚብል ኵሉ ለመምታ በብዓይነቱን ኵለን ኣዕዋፍ በብዓይነተን ኵለን ጨራሩን፡ ክንፊ ዘለዎ ዅሉ ድማ ናብ መርከብ ኣተዉ።
15 ህያው ትንፋስ ካብ ዘለዎ ዅሉ ስጋ ከክልተ ናብ ኖህ ናብ መርከብ ኣተዉ።
16 እቶም ዝኣተዉ ድማ ኸምቲ ኣምላኽ ዝኣዘዞ፡ ካብ ኵሉ ስጋ ተባዕታይን ኣንስተይትን ኣተዉ። እግዚኣብሄር ከኣ ብድሕሪኡ ዐጸዎ።
17 ማይ ኣይሂ ድማ ኣርብዓ መዓልቲ ኣብ ምድሪ ዘነመ። እቲ ማይ ከኣ በዝሔ፡ ነታ መርከብ ድማ ኣልዐላ ካብ ምድሪ ኸኣ ንላዕሊ ኽብ በለት።
18 እቲ ማይ ድማ በርትዔ፡ ኣብ ምድሪ ኸኣ ኣዝዩ በዝሔ። እታ መርከብ ድማ ኣብ ልዕሊ ማይ ተጽባህልል ነበረት።
19 እቲ ማይ ኣብ ልዕሊ ምድሪ ኣዝዩ እናበርትዔ ኸደ፡ ኣብ ትሕቲ ብዘሎ ሰማይ ዝነበረ ዅሉ ነዋሕቲ ኣኽራን ከኣ ተጐልበበ።
20 እቲ ማይ ዓሰርተው ሓሙሽተ እመት ንላዕሊ ደየበ፡ እቲ ኣኽራን ከኣ ተጐልበበ።
21 ሽዑ ኣብ ምድሪ ዚወሳወስ ስጋ ዘበለ ዅሉ ኣዕዋፍን እንስሳን ኣራዊትን ኣብ ምድሪ ለመም ዚብል ኵሉ ለመምታን ኵሉ ሰብን ሞተ።
22 ኣብ ንቑጽ ምድሪ ዝነበረ ዅሉ፡ ኣብ ኣፍንጫኡ ትንፋስ ህያው መንፈስ ዝነበሮ ሞተ።
23 ኣብ ልዕሊ ምድሪ ዝነበረ ዅሉ ህያው ጠፍኤ፡ ካብ ሰብ ክሳዕ እንስሳን ለመምታን ኣዕዋፍ ሰማይ ካብ ምድሪ ጠፍኡ። ኖህ ጥራይ ምስቶም ምስኡ ኣብ መርከብ ዝነበሩ ተረፈ።
24 እቲ ማይ ድማ ኽሳዕ ሚእትን ሓምሳን መዓልቲ ኣብ ምድሪ በርትዔ።
Result not found!
No valid results were found for your search. Try refining your search using the above form.
Search again using the above filed or click blow button to see Bible book name list...


text:
ትማሊ ክልተ ንግዚኡ ስሞም ክንዕቅቦ ዝመረጽና ኣሕዋት ካብ እስራኤል ደዊሎም እዚ ዝስዕብ ሓበሬታ ሂቦምና።
ጭብጢ ሰነድ ሰላዪ ህግደፍ: ወይጦ ምኪኤል ተስፋጽዮን (ኣፍዑት)
ጭብጢ ሰነድ ሰላዪ ህግደፍ: ወይጦ ምኪኤል ተስፋጽዮን (ኣፍዑት)
ውልቀ መላኺ ኣቶ ኢሳይያ ኣፈወርቂ ካብ ጊዜ ብረታዊ ቃልሲ ማለት ካብ 1976 ኣትሒዙ ዝተኣከበን ዝተጸንዐን ዝተሰነደን ንታሪኽን ቋንቋን ባህልን መበቆልን ሃይማኖትን ሃብቲ ባሕርን መሬትን ያታዊ-ሕግታትን ዘጠቓለለ፡ ብድምር ክሳብ ዓሰርተ ሓሙሽተ ሽሕ ገጻት ዝሓዘ ሰፊሕ መዝገብ፡ ዝኾነ ይኹን ቅዳሕ ከይተርፍ ኣጻርዩ፡ ብምሉኡ ነቲ ሰነድ ካብ ቤት ጽሕፈት መጽናዕትን ስነዳን ምርምርን ናብ ቤትጽሕፈቱ ብምውሳድ፡ ፡ ንኸይሕተም ከምዝኣገዶ ምንጭታትና ምስናይ መሪር ሓዘን ገሊጾም።
እቲ ንኤርትራ ምስ ህግደፍ፡ ንኤርትራዊ ዜግነት ከኣ ምስ ደገፍቲ ህግደፍ ጥራይ ኣዳሪጉ ዝርኢ፡ ሃገር እናጥፍአ ብስም ሃገራውነት ክሽቅጥ ዝነብር ስርዓት ህግደፍ፡ ካብቲ ንሱ ዝወደቦ ደገፍቱ ጥራይ ዝሳተፉዎ ጽምብል ናጽነት ወጻኢ ብኻልኦት ሃገራውያን ንዝካየድ በዓል ናጽነት፡ “ ናይ ምምቕቓል” ካኼባ ምዃኑ ብምዅናን፡ ኤርትራውያን ከይሳተፉዎ ከምዝወገዘ፡ ብመንገዲ ኤምባሲታቱ ብዝዘርግሖ ደብዳበ ተረጋጊጹ።
ከም ኣብነት ናይዚ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ናብ ሽማግለ ብዓላት ኣትላንታ ዝለኣኾ ደብዳበ ተመልከቱ።
ውልቀመላኺ ኢሳይያስ፡ ካብቲ ብጥምየትን ድኽነትን ዝልሎ ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ሸማጢጡ ካብ ዘዋህለሎ ቢልዮናት ዶላራት፡ ብኸፊል፡ ኣብ ቻይና ካብ ዝርከብ ብስሙን ስም ወዱን ዝንቀሳቐስ ናይ ባንክ ሕሳብ፡ 276 ሚልዮን ዶላር ከምዘመሓላለፈ ዘቃልዕ ሰነድ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣሰና ድሕሪ ምዝርግሑ ኣብ ምሉእ ኤርትራ ዝርከባ ኢንተርነት ካፈታት፡ በቲ መጋበርያ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ክኸውን ዝተመልመለ ፍሉይ ኣሃዱታት ጽኑዕ ምቍጽጻር ይገብረለን ከምዘሎ ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ዘይምቅዳው ኤርትራን ጅቡትን ጋሻ ኣይኮነን – ናይ 19 ሕዳር 1998 ሰነድ ተመልክቱ


text:
ቤተክርስቲያን ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ትግራይ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከቡ ጥንታውን ሃይማኖታውን ቅርስታትን ንዋያትን ትግራይ ብዓለም ለኸ ሕጊ ናብ መንበረ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን ከምእትምልሶም ሓቢራ።
ኣብቲ ላዕለዋይ ቤተ ክህነት ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ትግራይ ዘውፀኦ መግለፂ፡ ጥንታዊ ንዋየ ቅዱሳን፣ ቅርስታትን ብምውናን፣ ፊደል ግእዝ ብምቕራፅን ያሬዳዊ ዜማ ናብ ዘበናዊ ሙዚቃ ክሰጋገርን ሊቃውንቲ ቤተ-ክርስትያን ዝለዓለ ብፂሒት ከምዘለዎም ኣቃሊሑ።
ግዝያዊ ኣካያዲ ስራሕ ላዕለዋይ ቤተክህነት ኦርቶዶክስ ተዋህዶን ሊቀ ጳጳስ ኣህጉረ ስብከት ዞባታት ምዕራብን ሰሜን ምዕራብን ትግራይ ብፁእ ኣቡነ ጴጥሮስ፡ መንበረ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን ኣብ ትግራይ ካብ ዝተመስረተሉ 4ይ ክፍለ ዘበን ክሳብ 13 ክፍለ ዘበን ኣክሱም ከም ዝነበረ ንቴሌቪዥን ትግራይ ሓቢሮም።
ኮይኑ ግና መንግስትነት ኣብ ኢድ ሽዋውያን ምስ ኣተወ መንበረ ሰላማ ናብ ተኽለሃይማኖት ብምቕያር ሃይማኖትን መንግስትን ብሽርሒ ከምዝተሓዋወሱ ኣብሪሆም፡፡
ብምዃኑ እውን መራሕቲ ሃይማኖት ኢትዮጵያ ምስ ስርዓት ኢትዮጵያ ሸሪኾም ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ጀኖሳይድ ይፍፅሙ ብምህላዎም ነዚ ንምውጋዝን ህዝባ ንምሕላውን ቤተክርስትያን ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ትግራይ ዓርሳ ዝኸኣለትን ናብ ብርኪ ሲኖዶስ ዝዓብን ላዕለዋይ ቤተ ክህነት መንበረ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን ከምዝመስረተትን ሓቢሮም፡፡
ኣብ ልዕሊ ትግራይ ኲናት ዝኣወጀት ኢትዮጵያ፡ ዓበይቲ ዓድን መራሕቲ ሃይማኖትን ኢትዮጵያ ነቲ ምፅናት ዘርኢ ደጊፎም ደው ከምዝበሉን ኢሉ እውን ወተሃደራት ኢትዮጵያ መሪቖም ናብ ትግራይ ከምዝሰደዱ ዝፍለጥ እዩ።


text:
ብፖለቲካዊ ሳንቡ ሓደ ሰብ ዘስተንፍስ፡ ጃንዳዊ ውዲታዊ መሪሕነት ህግደፍ፡ ኣረኣእያኡ ካብ ፖለቲካዊ ስነ-ፍልጠት ብግልባጡ ስለ ዝኾነ፡ ህዝቢ መሳርሒኡ ‘ምበር፡ በዓል ቤትን ወሳኒን ናይ ሃገርን ሃገራዊ ጸጋታት ምዃኑ ኣይኣምንን። ንህዝቢ ከፋፊሉ ኣድኪዩ ኣርዒዱ፡ “ሃገር” ኣብ ትሕቲ ዝብል ባዶ ጭርሖ ኣገዲዱ ክገዝእ ‘ምበር፡ ንህዝቢ ኣእሚኑ፡
ኣኽቢሩ ብሕግን ብስርዓትን ከመሓድር ጸረ-ህዝቢ ፖለቲካዊ ተፈጥሮኡ ኣይፍቕደሉን።
ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ባህሪ ዝውንኑ ፖለቲካዊ ሓይልታት ቅድሚ ሃገር ዝብል ግእዙ ነገር፡ ድሕነት ህዝብን ህዝባዊ ክብርን’ዮም ዝሰርዑ። ሓንሳብ ብኢደ ወነኑ ኣብ ኮረሻ ስልጣን ምስ ደየበ ከም ናይ ኣቦኡ ርስቲ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ስልጣን ዓትዒቱ ብደምን ስቓይን ደቂ-ውጹዓት ዝገዝእ ዘሎ ነውራም ጉጅለ ህግደፍ ግን፡ ኣይኮነን ድምጺ ህዝቢ ክሰምዕን ህዝባዊ ክብሪ ቅድሚት ክሰርዕን፡ ምንጪ ናይ ኩሉ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ሓይሊ ህዝቢ ምዃኑ’ውን ብፍጹም ኣይኣምንን። ስለዚ ከኣ ንህዝቢ ይንዕቕ ‘ምበር፡ ንህዝቢ ኣይፈርሕን።
ህዝቢ ንዘርእዮ ትዕግስቲ ብዕሽነት ‘ምበር ብልቦና ብሓላፍነት ኣጠማምታ ምዃኑ ኣይስቆሮን። ካበይ መጺኡን ኣበይ ተማሂሩን እንድዒ፡ ንሱ ፍሉይ ልቦናን ትብዓት ዘለዎ፡ እቲ ንዕኡ ዝፈጠረን ሓብሒቡ ዘዕበየን ህዝቢ ከኣ ብዛዕባ ፖለቲካዊ ደሞክራስያዊ ምሕደራ መባእታዊ ኣፍልጦ ዘይብሉ፡ ዝተባህሎ ጥራሕ ክሰምዕን ክፍጽምን ዘለዎ ድሑር ዝብል ዝንቡዕ ሚዛን የቐምጥ። ብኡ ድማ ይምራሕ። ካብ ከም’ዚ ዝበለ ንህዝቢ ዘይፈርሕን ዘየኽብርን ጉጅለ ከኣ ዝኾነ ኣወንታዊ ትጽቢት ኣይግበርን።
ናይ ቅድሚ 1991 ኣብ በበይኑ መድረኻት ዝለዓለ ዝነበረ ደሞክራስያዊ መሰልን ሓባራዊ ደሞክራስያዊ ትካላዊ ኣሰራርሓን ይሃልወና፡ ንህዝቢ ኣይነጋፍዕ፡ ሰብኣዊ መሰል ተጋደልቲ ይከበር፡ ከመይነት ደሞክራስያዊ ምሕደራ ህዝቢ ድሕሪ ምብራር ሰራዊት መግዛእትን ምርግጋጽ ልኡላውነት ሃገርን …ወዘተ ዝብል ዝነበረ ኣርሒቑ ዝጥምት ኣረኣእያን ከይደመርና፡ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ልዕሊ 28 ዓመት ኣቚጺሩ ዘሎ፡ ዘስክሕ ዘቤታዊ መግዛእታዊ ምሕደራ፡ መሰረታዊ ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰላት ይከበር ዝመሰረቱ ዝተላዕለ ሕቶን ዝተዋህቦ ግብረ መልስን ኣኽል ታሪፍ ትምህርቲ ክኾነና ይግባእ።
ንህዝቢ ኣርዒዱ፡ ኣንድኪዩን ከፋፊሉን ‘ምበር፡ ብፖለቲካ ኣንቂሑ ኣእሚኑን ኣኽቢሩን ክኸይድ ከም ዘለዎ ዘይእምን፡ ጠላም ግን ከኣ ፈራሕ ጨካን ጉጅለ፡ ብስልጡን ኣገባብ “ ይኣክል” ዝብል ጭርሖ ሒዝካ ኣብ ጎደናታት፡ ኣፍ ደገ ኤምባሲታት ብምውጻእ ብተስመዖ ድምጺ ይሰምዕ፡ ካብ ገበናዊ ተግባራቱ ይእርነብ፡ ካብ ህዝቢ ይፈርሕን ንህዝቢ የኽብርን ኢልካ ምጽባይ ምሒር የዋህነት’ዩ።
ልዕል ኢሉ ከም ዝተገልጸ ቅድም ዝጀመረ ህይወት ብዙሓት ዝተቖጽየሉ ተቓውሞ፡ ህዝቢ ይከበር፡ ይኣክል ብህዝብን ሃገርን ምሽቃጥ፡ ይኣክል ብዘይ ጭቡጥ ምኽንያትን ብዘይ ፍቓድ ቤት ፍርድን ዜጋታት ምእሳር፡ ምጭዋይ፡ ምቕታል’ዩ ዝብል ነይሩ። ድሕሪ 20 ሰነ ናይ 2018 ንነጀው “ኣይከሰርናን” ንዝብል መደረ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ተኸቲሉ ዝተሰምዐን ዝስማዕ ዘሎን ናይ ይኣክል ድምጺ፡ ብዝገንፈለ ስምዒት፡ ብዙሓት ዝተሳተፍሉን ተሓቢኦም ዘይኮነ መንነቶም ቀሊዖም ዝዋስእሉ ዘለውን ብምዃኑ እንተዘይኮይኑ፡ መቐጸልታ ቅድሚኡ ናይ ዝጸንሐ ‘ምበር መጀመርታ ኣይኮነን።
ኤርትራዊ ደም ብኤርትራዊ ከይፈስስ፡ ዘቤታዊ ጸገምና ብሰላማዊ ዘተ ክንፈትሕን ብህዝብን ብሕግን ከነውሕስን ብዙሕ ግዜ፡ ምኽሪ ተለጊሱ፣ ምሕጽንታ ቀሪቡ፣ ጻውዒት ተገይሩ፣ ብኣንጻሩ ብክድዓትን ትሕቲ ሃገርነትን ክኽሰስን ክህደንን ‘ምበር ሰማዒ እዚ ረኺቡ ናብ ኣራሚ ግብራዊ ስጉምቲ ገጹ ክኸይድ ኣይተራእየን። ካልእ ይትረፍ ሃይማኖታዊ ነጻነት ይተሓሎ ተባሂሉ መሊሱ ክድፍረ ‘ምበር ክኽበር ኣይተራእየን። ዜጋታት ብዘይ ኣገባብ ኣይተኣሰሩ፡ ዝተኣስሩ ይፈትሑ ወይ ናብ ቤት ፍርዲ ይቕረቡ ብዙሕ ግዜ ጻውዒት ተገይሩ። ካብ 1991 ጀሚሮም ካብ ጎረባብቲ ሃገራትን ካብ ውሽጢ ኤርትራን ንዜጋታት ብምስቓይን ምቕታልን ንሓደ ሰብ ምሕጓስ ብዝንቕሓቶም ኣባላት ጸጥታ ምስተወስዱ ክሳብ ሕጂ ሃለዋቶም ዘይፍለጡ ዜጋታት ክፍትሑ ኣይተራእዩ።
ኣብ ትሕቲ ዘይደሞክራስያዊ ሃዋህው ጸዲቑ ዝተባህለ ቅዋም ህግደፍ፡ ብገለ ወገናት ቅዋም 97 ይተግበር ዝብል ተደጋጋሚ ሰላማዊ ሰልፍታት ተገይሩ። ቅዋምኩም መይቱ’ዩ ዝብል ሃላይ መልሲ ተዋሂብዎ። ህዝባዊ ሃገራዊ ቅዋም ኣብዘይብላ ሃገር ካብ ዕግበት ህዝቢ ወጻኢ በስገዳድ ብግፋ ንዝካየድ ዘሎ ዕድል ልዕሊ ሓደ ወለዶ ዘጸልመተ ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝተጎልበበ ጸረ-ህዝቢ መደብ፡ ብገደብ ግዜ ክቕጽል ዝብል ጻውዒት’ውን ቀሪቡ ኣብ ትበጽሕዎ የብልኩምን ብዘምዕ ደኣ ይቅጽል ኣሎ ‘ምበር ሰማዒ ረኺቡ ኣይተኣረመን።
እዚ ዝተጠቕሰን ካልእን በቲ ጉጅለ ክእረም ብዙሕ መዘክራት ተጻሒፉ፣ ብዙሕ ሰላማዊ ሰልፍታት ተገይሩ፡ ብዙሕ ኣኼባታት ተኻይዱ፣ የስምዑን ይጸልውን’ዮም ናይ ዝተባህሉ ኣህጉራዊ ውድባትን ሓያላን መንግስታትን ኣፍ ደገ ኤምባሲታት ተዃሕኲሑ ዛጊት ግን ኣየፍረየን። እዚ ኩሉ “ይኣክል” ብዘይ ሕጊ ህዝቢ ምግዛእ፡ ይኣክል ኣሽካዕላል ኣብ ልዕሊ ህዝቢ፡ ይኣክል ብህዝብን ብልኡላዊ መሬትን ምጥላዕ፡ “ሕጊ ይንገስ ምልካዊ ምሕደራን ምልካዊ ኣተሓሳስባን ይፍረስ ዝብል’ዩ ነይሩ። ከምኡ ምባል ቅኑዕ ስልጡን ኣተሓሳስባ’ዩ። ዝተዋህቦ ግብረ መልሲ ግን ብግልባጡ’ዩ። ውጽኢት ኣይመጸአን። ውጽኢት ስለ ዘየምጸአን፡ “ኣይከሰርናን” ስለ ዝተባህለን ሃገራዊ ልኡላውነትና ናብ ዋጋ ዕዳጋ ክወርድ ስለ ዝተራእየን’ዩ ድማ ነቲ ይኣክል ክግንፍል ገይርዎ።
ከምቲ “ ኣብዘይሰምዐካ ደብሪ ኣይትማህለል” ዝበሃል ምስላ፡ ድምጺ ይኣክል ይቐጽል፡ በዚ ጭርሖ’ዚ ዝደቀሰ ይበራበር፡ ህዝባዊ ምልዕዓል ይስፋሕ። እንተኾነ ግን፡ እዚ ብደም ንጹሃት ዝጨቀወ ናይ ጥፍኣት ጉጅለ ይኣክል ሰሚዑ ክእረም ትጽቢት ዝገብር የዋህ ከይህሉ ምጥንቃቕ ኣገዳሲ’ዩ። ጭርሖ “ይኣክል” ምስ ደምበ ጸላኢ ክደናገጽ የብሉን። ካብ ናይ ኣረኣእያ ምድውዋስ ክነጽህ ኣለዎ። ኣብ መትከላዊ እምነቱን ጽፉፍ ውደባኡን ዝተኣማመን ደምበ ፈታዊ ኮይኑ ክርከብ ኣለዎ። ህይወት ዘለዎ ተዓዋታይ ዝኾነ ናይ ውጹዓት ፖለቲካዊ ቃልሲ፡ ካብ መላኺ ጉጅለ ትካቦ መሰል ኣይጽበን። ዝተነፍጎ መሰል ብቃልሱ ከም ዘረጋግጾ ኣሚኑ’ዩ ክረባረብ ዘለዎ። ስለዚ፡ ንቀዳማይ ጸላኢና ጉጅለ ህግደፍ ብበትሪ ዘይተደገፈ ናይ ቃል ይኣክል፡ ከም ዘይኣክል፡ ትርጉም ከምዘየምጽእን ዝተረደአ፡ ምስ’ቲ ጉጅለ ዝጸንሐ ዝተፈላለየ ዝምነቀሊኡ ምትእስሳር ፈጺሙ ዝበተኸ፡ ናተይ ዝብሎ ፖለቲካዊ ኣረኣእያን ውደባን ዝወነነ፡ ኣብ ገዛእ ርእሱ ድማ ዝተኣማመን ፖለቲካዊ ንጥፈታት ምፍጣር ቅኑዕ ሜላ መንገዲ ዓወት’ዩ።
ብሓይልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 09-09-2019Hits: 935


text:
ሓላፊ ብመንግስቲ ናይ ዝተጣየሰ ቤት ምኽሪ መሓውራት ዜና ኬንያ ምቑፃር ውፅኢት ምርጫ ደው ከብሉ ዝነገሮም አካል ከምዘየለ ሓቢሮም።እዚ ዝኸውን ዘሎ ብዛዕባ እቲ ውፅኢት ዝቐርብ ጸብጻብ ብሃንደበት እናነከየ ምምፅኡ ተዓዘብቲ ድሕሪ ምግላፆም እዮም።
ዋና ሓላፊ ቤት ምኽሪ መሓውራት ዜና ኬንያ ሎሚ ዓርቢ ንኣሶሴትድ ፕረስ ከምዝሓበሮ ምቁፃር ደው ከብሉ ዋላ ሓደ አካል ዝተዛረበ የለን ኢሉ። ንሱ ብተወሳኺ "እቲ ቑፅሪ ነንሕድሕዶም ምውዳድ የድሊ፤ነቲ ኣሃዝ ሓቢርና ንርኣዮ’’ድሕሪ ምባል ምስ መራሕቲ መሓውራት ዜና ንምዝርራብ መደብ ከምዘለዎ እውን ኣፍሊጡ ኣሎ።
ኬንያ ቴሌቪዥን ኔትዎርክ፣NTV ኬንያን Citizen TVን ብኮሚሽን ምርጫ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ይወፅእ ዝነበረ ፕረዚደንታዊ ውፅኢት ደው ኢሉ ክብላ ትማሊ ሓሙስ ድሕሪ ምፅብፃበን ከባቢያዊ ተዓዘብትን መራኸቢ ብዙሃንን ስኽፍትኦም ገሊፆም ኣለው።
ሓደ ሕፁይ ክዕወት ልዕሊ 50% ሓፈሻዊ ድምፂን እንተወሓደ ኣብ ልዕሊ ፍርቂ ካብ 47 ምምሕዳራዊ ከባቢታት ድምፂ ክረክብ ኣለዎ።
ወግዓዊ ውፅኢት ምርጫ ኣብ ውሽጢ ሰሙን ወግዓዊ ከምዝኸውን ተገሊጹ'ሎ።


text:
March 9, 2019
(1)
ደራሲ – ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድ
ንጉስ ሃይለስላሴ፣ ነቲ ንኤርትራን ኢትዮጵያን ዘተኣሳስር ዝነበረ ፈደራላዊ ምምሕዳራዊ ስርዓት ንምብርዓን ኣብ ዝተበገሰሉ እዋን፣ ዝነበረ ህሉው ፖለቲካዊ ኩነታት ይኹን፣ ንኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ንምልሓቕ ዝውሰዱ ዝነበሩ ዝተፈላልዩን ዝተጻረሩን ፖለቲካዊ፣ ጸጥታዊ፣ ቁጠባውን ማሕበራውን ስጉምትታት፣ ኣብ መላእ ከባቢታት ኤርትራ፣ ዝተፈላለዩ ዓቐን ዘለዎም ኣድማታትን ተቓውሞታትን ክልሕሙ ጀመሩ።
ኣብ ሱሳታት፣ ኣብ መንጎ ሓያሎ ፖለቲካውያን ሓይልታት ዝተፈለለየ ኣጠማምታ ክነግስ ጀመረ። ገለ ብፖለቲካዊ ድርኺት ተደፋፊአን ንፈደራላዊ ምትእስሳር ኤርትራን ኢትዮጵያ ክነጽጋ ከለዋ፣ ገለ’ውን ብተመሳሳሊ ፖለቲካዊ ምድፍፋእ ተደሪኸን ንሓድነት ኤርትራን ኢትዮጽያን ክድግፉን ክወዳደራን ተራእያ። ካልኦት ካብአን ብዘይፍለ ድማ ብቀቢላዊ፣ ኣውራጃውን ሃይማኖታውን ስምዒታት ተደፋፍአን፣ ንኣብ መንጎ “ሽማግለን ትግረን”፣ ንኣብ መንጎ “ዝተፈላለያ ኣውራጃታትን ሃይማኖታትን” ዝነበረ ፍልልያትን ዘይምቕዳውን መዝሚዘን፣ ንዝነበረ ፖለቲካዊ ሃዋህው ዝተፈላለየ ምግልባጥን መልክዓትን ከምዝህልዎ ካብ ምግባር ዓዲ ኣይወዓላን።


text:
መርገፂ
ባይቶና፦ ፍሉይ ትኹረትን ቅልጡፍ ፍታሕን ዝደልዩ እዋናውን ወሰንትን ጉዳያት
መብርሂ፡ እዚ ስነድ ብ ውድብ ባይቶና ተዳሊው: 13 መስከረም 2014 : ኣብ ገፅ ፈይስቡክ እቱ ውድብ ዝተፈነወ እዩ። ቃልሲ ትግራይ ገምጊሙ፥ ምልከታን መርገፅን እቱ ውድብ ይገልፅ። “ስሙር ብሄራዊ ባይቶ ወይ ድማ ስሙር ብሄራዊ ካውንስል” ክይምስረት ድማ ይፅውዕ።
ፀላእትና ንሓንሳብን ንሓዋሩን ንምቅባፅ ኣብ ዝግበር ቃልሲ ዕንቅፋት ዝኾኑ፣ ኣቓልቦ ህዝብና ዘዛብዑን ወነ ቃልስና ዘዛሕሉን ከይዲታት ትግራይ ትካላዊ ኣካይዳ ተኸቲላ ብእዋኑ ክትእርሞም ዝግብኡ፣ ፀቢብ ፖለቲካዊ ረብሓ ንምርካብ ዝግበር ሕቱኽቱኽን ሸበድበድን ገዲፍና ከም ህዝቢ ሓይልናን ሓድነትና ኣብ ዘሐይሉ ሓቖፍቲ ከይድታት ንምድሃብ ፍሉይ ትኹረትን ቅልጡፍ ፍታሕን ዝደልዩ እዋናውን ወሰንትን ጉዳያት ባይቶና ብመፅናዕቲ ገምጊሙ እዚ ፅሑፍ ዘርጊሑ ኣሎ።
መእተዊ
ፀላእትና ትግራይን ህዝቢ ትግራይን ንምጥፋእ ንዘበናት ማእለያ ዘይብሎም ግፍዕታትን ወፍርታትን ኣካይዶም እዮም፡፡ በብእዋኑ ኣብ ልዕሌና ዝኣወጅዎ ግፍዕን ዘውረድዎ መከራን ድማ ኣብ ከቢድ ዓፀቦን ሃሰያን ክንነብር ገይሩና፡፡ እዚ ሕሉፍ ታሪኾም ከዕግቦም ስለዘይከኣለ ኣብ ዝሓለፉ 9 ኣዋርሕ በብኩርንዑ ዘለዉ ደመኛታትና ትልሞምን ጉልበቶምን ናብ ሓደ ብምውሃድ፣ ብዝተዋደደ ከይዲ ንዘበናት ዝፀንሐ ባህጎምን ድሌቶምን ንምፍፃም ቅሉዕ ወራር ኣዊጆም እዮም፡፡ ነዚ ስዒቡ ድማ ብኣማኢት ኣሽሓት ህዝብና ሂወቱ ስኢኑ፣ ክንድኡ ዝኣክል እውን ንዘላቒ ኣካላዊ ማህሰይቲ ተሳጢሑ፡፡ ገጠራትን ከተማታትን ብዝበፅሐን ጉድኣት ምኽንያት ብሚልዮናት ዝቑፀር ህዝቢ ኣብ ውሽጢ ዓድን፣ ናብ ጎረባብትን ተሰዲዱ እዩ፡፡
ብፍላይ ድማ ውርሲ ምኒሊክን ጃንሆይን ንምዕዋት ዝተግሁ ናይ ታሪኽ ደመኛታት ፀላእቲ ኣምሓሩ፣ ኣብ ልዕሊ ልበወለድ ሮማውነትን ዓረባውነትን ዝቖመ ኤርትራዊ መንነት ምስ ርእዮተ-ዓለማዊ ድሌቱ ኣወሃሂዱ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ጎብለልነቱ ንምዕዋት ላዕልን ታሕትን ዝብል መንግስቲ ኤርትራ ብሓደ ኮይኖም ትግራዋይ መንነት ካብ ምድረ-ገፅ ንምጥፋእ ዘለዎም ዕላማ ጋህዲ ንምግባር ንትግራይ ኣብ ዓንኬል ኣእትዮም ብጥሜትን ብቁምቡላን ንምውዳእ ዘይፈፀምዎ ጉድ የለን፡፡ ትግርኛ ዝዛረብ ይኹን ናይ ትግራዋይ ዘርኢ ዘለዎ ፍጡር ኩሉ ዓሌቱ እናተቖፀረ ክቕተልን ተገይሩ እዩ፡፡ ኣብ ትግራይ ኣሎ ዝተብሃለ ሃፍቲ መንግስትን ውልቀን ተወሪሩ፣ ዓንዩ፣ ተቓፂሉ እዩ፡፡ ፖለቲካዊ፣ ቁጠባውን ማሕበራውን ትካላት ኩሎም ዓንዮም፡፡ ትግራይ ዋጋ ዘይብላን ዘይትበሃግን ክትከውን፣ ትግራዋይ እውን ዝኸኣልዎ ቐቲሎም ዘይከኣልዎ ድማ ብስነ-ልቦናን ብቑጠባን ኣዳኺሞም ሰንሰን ኢሉ ክግዛእን ብኸይዲ ሓቒቑ ክጠፍእን ኩለመዳይ ኲናት ኣካይዶምልና እዮም፡፡ እኖታትን ጎራዙን ብዘስካሕክሕ ኣገባብ ደፊሮም፣ ማሕበራዊ ክብርታትን መንነታዊ ሃፍትታትን ክዓንዉ ተገይሮም፡፡ ሃፍቱን ንብረቱን ወሪሮም፣ ትካላት ጥዕናን መድሓኒትን ዘሪፎም እናሃለዉ ትግራዋይ ብጥሜትን ሕማምን ክሃልቕ ካብ ዘለዎም ባህጊ ሓገዝ ወሃብቲ ሃገራትን ትካላትን ዘቕርብዎ ሓገዛት ናብ ትግራይ ከይኣቱ ክሳድ ሓኒቖም ይቃለሱና ኣለዉ፡፡
እዞም ፀላእትና ዓቕሚ እንተረኺቦምን እንተኾይኑሎምን ባህጎም ክሳዕ ኣበይ ከምዝበፅሕ ዝተዓዘበ ህዝብና ድማ ኣብ ዝሓለፉ ኣዋርሕ ኣንፃር እዞም ደመኛታት መሪርን ከቢድን ቃልሲ ኣካይዱ እዩ፡፡ ኣብ ገጠርን ከተማን፣ ኣብ ውሽጢ ዓድን ኣብ ወፃእን፣ ኣብ ኩሉ ዕድመ ዘሎ ትግራዋይ፣ ጀጋኑ ክልተን ልዕልኡን ቃልስታት ዝኾኑ ጀነራላትን ወታደራዊ መራሕትን ዝኣልይዎ ሰራዊት፣ ከም ሓደ ሰብ ሰሚሩን ተናቢቡን ሓሪኑ ተቓሊሱ፡፡ ብሕራነን ብወነን ፀኒዑ ኣንፃር ፀላእቱ ዝወፈረ ህዝብን ሰራዊትን ብዘካየድዎ መሪር ተጋድሎ ዳርጋ መብዛሕትኡ ክፋላት መሬትና ሓራ ኮይኑ፣ ቃልስና ኣብ ጓጓ ፀላእትና ኮይኑ ይርከብ፡፡ በዚ ኣጋጣሚ ድማ ከም ተጋሩ ነዚ ቃልሲ ብዝመርሑ ወታደራዊ መራሕቲ ኣያታትናን ኣብዚ ቃልሲ ስቓዩን ቃንዝኡን ንውሽጢ ውሒጡ ልዑል ዋጋ ዝኸፈለን ዝኸፍል ዘሎን ተባዕን ጅግናን ህዝብና ኩርዓት ይስመዐና፡፡ ንቐፃሊ እውን ትግራይን ህዝቢ ትግራይን ብዘላቕነት ኣብ ዝበለፀ ፀፍሒ ንምንባርን “ሃገረ ዓባይ ትግራይ” ንምምስራትን ኣብ ዝግበር ቃልሲ ኣድላይ ዘበለ ኩሉ ክነበርክት ኢና፡፡
ባይቶና ኣብ ዝሓለፉ ኣዋርሕ ህዝቢ ከም ህዝቢ ንምጥፋእ ኣብ ልዕሌና ዝተኣወጀ ኩለመዳይ ኲናት ንምብርዓንን ዓቕሚ ፀላእቲ ሰይርካ ኣሸኒፍካ ንምውፃእን ዝተገበረ መሪር ህዝባዊ ቃልሲ ብዋናነት ሰራዊት ትግራይን ህዝቢ ትግራይን ተናቢቦም ዝመርሕዎን ዘካየድዎን እዩ ኢሉ ይኣምን፡፡ ድሕሪ ሕዳር 30/2013 ዓ/ም ዝኾነ ውድብ ይኹን መንግስቲ ዝመርሖ ቃልሲ የለን፡፡ንኣብነት፡
- ካሊእ ይትረፍ ካብ ቀሊል ክሳብ ከቢድ ናይ ደጀን ስራሕቲ፣ ናይ ቀለብን መድሓኒትን ቀረብ፣ ናይ ሓበሬታን ፕሮፖጋንዳን ስራሕቲ ዝሰርሖም ህዝብና ብወለንትኡ ብዝፈጠሮም ውዳበታትን ብውልቀን እዮም
- መንእሰይ ትግራይ ናብ ቃልሲ ዝወሓዘ መንግስቲ ብመሓውሩ ቀስቂሱን ኣእሚኑን ዘይኮነስ ግፍዒ ፀላእትና መሪርዎ፣ ሂወቱን ሂወት ህዝቡን ኣብ ሓደጋ ከምዝኾነ ተረዲእዎ፣ ኣንፃር መንነቱ ዝተሰለፉ ሓይልታት ከምዘይድቅሱ ብምግንዛቡ እዩ፡፡
- መራሕቲ መንግስቲ ቅድሚ ህዝቢ ፈሪሶምን ገሊኦም ድማ ከዲዖምን ዓዲ ብዘይ መራሒ ኣትሪፎምዋ፡፡ በዚ መሰረት ድማ ሰራዊትና ዝምረሐሉ ምእኹል ወታደራዊ ዶክትሪን ኣይነበረን፡፡ እዚ ዝተረድኡ ወታደራዊ መራሕቲ ትግራይ ድማ ትግራይን ተጋሩን ንምድሓን ንቃልሲ በብዝምችዎም ቦታ ኮይኖም ዝፈጠርዎም ሰራዊትን ኣርምታትን መሪር ቃልሲ ኣካይዱ እዩ ናብዚ ዓወት ኣብቂዑና፡፡
ስለዚ ኣብቲ ዝነበረ ቃልሲ ይኹን ዝተረኸበ ዓወት ሞሳን ኣፍልጦን ዝግበኦም ነባራት ተጋሩ መራሕቲ ሰራዊት፣ ሰራዊት ትግራይን ኣብ ደገን ኣብ ውሽጥን ኮይኑ ብዝተፈላለየ መንገዲ ዝተቓለሰ ህዝቢ ትግራይን ጥራሕ እዮም፡፡
ይኹን እምበር ኣብዚ ጉዳይን ካልኦትን ኣድሂቦም ብተቓራኒ ዝንጸባረቑ ሓሳባትን ተርእዮታትን ንዕዘብ ኣለና፡፡ ብፍላይ ስርዓተ-መንግስቲ ትግራይ ናብ ቦትኡ ምምላሱን ቃልሲ ሰራዊት ትግራይ መጥቃዕቱ ናብ ጎረበት ከባብታት ምስፍሑን ስዒቡ ኣብ ዘሎ እዋን ዓወትን ሞሳን እዚ ቃልሲ ምሽማይ፣ ትካላት ካብ ክኾንኡ ዝግበአን ነፃ ኣቃውማ ወፃእ ንፖለቲካዊ ረብሓኻ ክበሃል ንምጭዋይ ምፍታን፣ ትግራዋይ ራእይን ዕላማን ዘይብሉ ናይ በለፅ ዝመስል ጉዕዞ ምኻድ ዝኣመሰሉ ጉዳያት ብሰፊሑ ይርአዩ ኣለዉ፡
ከም ባይቶና እዞም ጉዳያት ኣድሂብና ከም ውድብ ዘለና ቅዋም ኩሉ ዝምልከቶ ኣካል ክፈልጦን ብእዋኑ ክእረሙ ዘለዎም ክእረሙ፣ ንቐፃሊ ክስርሑ ዝግበኦም ድማ ከም ተጋሩ እናተሓባበርናን ስምረትና ኣጠናኺርናን ክንቅፅል ብዘኽእል ኣግባብ ኣቕሪብና ኣለና፡፡.
1) ሴንትራል ኮማንድ ዝምልከት
ጥቅምቲ 25/2013 ዓ/ም ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዝተኣወጀ ቅሉዕ ወራር ስዒቡ ነዚ ንምምካት ዘሎ ዓቕሚ ኣዋዲድካ ብግቡእ ንምጥቃም፣ ኣድላይ ዘበለ ሰብኣውን ንዋታውን ድጋፋት ንምምላእ፣ እቲ እዋን ዝጠልቦ ምድላዋት ንምውጋን፣ እቲ ዝካየድ ህዝባዊ ቃልሲ ብምእኹልነት ንምምራሕን ሓላፍነት ዘለዎ ኣካል ክህሉ ግድን ከምዝኾነ ይኣምን፡፡ ሴንትራል ኮማንድ ትግራይ ብዋናነት ነዚ ክመርሕ ተባሂሉ ዝተጣየሸ እንትኸውን ምስቲ ዝነበረ ከቢድ ኩነታት ተኣሳሲሩ እዚ ትካል ኣብ ቤት ምኽሪ ትግራይ ሕጋዊ ኣፍልጦ ኣይተውሃቦን ፀኒሑ፡፡ ሰነ 21/2013 ዓ/ም ስርዓተ-መንግስቲ ናብ ስሩዕ ተግባሩ ምስተመለሰ እቲ ሕዳር 2013 ዓ/ም ክወፅእ ተሓሲቡ ዘይፀደቐ “ ህልውናን ድሕንነትን ህዝቢ ትግራይ ንምሕላውን ሉኣላውነትና ናብ ዝነበሮ ንምላስን ዝወፀ ድንጋገ ህፁፅ እዋን “ ዝብል ኣዋጅ ሓምለ 17/2013 ዓ/ም ኣብ ዝተፀውዐ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ትግራይ ክፀድቕ ተገይሩ፡፡
ይኹን እምበር ውድብና ብሄራዊ ባይቶ ዓባይ ትግራይ ( ባይቶና) ኣብዚ ተጣይሹ ዘሎ ሴንትራል ኮማንድ ዘለና ርኢቶ :-
- እቲ መጣየሺ ኣዋጅ ነቲ ሐዚ ዘሎ ህሉው ኩነታት ትግራይ፣ ቀፃሊ ባህግታት ትግራይ፣ ሐዚ ዘሎን ንቐፃሊ ክህልወና እንደልዮን ቁመና ሰራዊት ትግራይ ኣብ ግምት ዘየእተወ ስለዝኾነ ደጊምካ ክርአን ክመሓየሽን.
- እዚ ሴንትራል ኮማንድ ዝጣየሽ ብርእሰ ምምሕዳር ዘይኮነስ ብቤት ምኽሪ ክኸውን፤ (ኣንቀፅ 6፤ 1 ዝምልከት)
- ተፀዋዕነቱ እውን ንቤት ምኽሪ ትግራይ ክኸውን እናተገብኦ ንሓደ ውልቀ ሰብ (ናይ ሓደ ውድብ ኣቦ ወንበር) ክኸውን ዝተገበረሉ ኣግባብ ዘተሓሳስብ እዩ፡፡ (ኣንቀፅ 6፤ 1 ዝምልከት)
- በዝሕን ተዋፅኦን ኣባላት ሴንትራል ኮማንድ ክውሰን ዝግበኦ ብርእሰ ምምሕዳር ዘይኮነስ በቲ ቤት ምኽሪ ክኸውን ኣለዎ ንብል፡፡ (ኣንቀፅ 6፤ 2 ዝምልከት)
- እቲ ሀዚ ዘሎ ሴንትራል ኮማንድ ናይ ሓደ ውድብ ስራሕ ፈፃሚ ኣባላት ዝዓብለልዎ ጥራሕ እንትኸውን፤ ረብሓን ፖለቲካዊ ባህግን ትግራይ ዘይኮነስ ናይ ሓደ ውድብ ረብሓ ንምኽባር ዘገልግል ወታደራዊ ክንፊ ክኸውን ዝገብር እዩ፡፡ ስለዝኾነ ኣብ ትግራይ ዘለዉ ናይ ሓይሊ ሰብ፣ ፍልጠት፣ ሃፍቲ፣ ወታደራውን ፖለቲካውን ዓቕምታት ፀንቂቕካ ንምጥቃም ዘኽእል ሓቋፊ ኣቃውማ ስለዘይብሉ ክስተኻኸል
- ስልጣንን ተግባርን ሴንትራል ኮማንድ ዝምልከት (ኣንቀፅ 7) ካብ ንኡስ ኣንቀፅ 1 ክሳብ 7 ዘለው ጥራሕ ክኸውን ፡፡ እዚ ማለት ምስ ህንፀትን ምዕባለን ሰራዊት፣ ምምስራትን ምምራሕን ሓይሊ ምክልኻል ትግራይ፣ ምምራሕን ምክትታልን ወፍርታትን ተግባራትን፣ ምደባን ህንፀትን መራሕቲ ሰራዊት ዝምልከት ጥራሕ ክኸውን ይግባእ ንብል፡፡ ምኽንያቱ እዚ ኣዋጅ ትግራይ ንዋና ከተማና ሓዊሱ ዳርጋ መብዛሕትኡ ከባብታት ሓራ ኣብ ዝወፀሉ እዋን ዝጸደቐ ስለዝኾነ ሕዳር 2013 ዓ/ም እናሓሰብና ተወሲኾም ዝወሃብዎ ሓላፍነታት ብኣግባቡ ክረአዩ ሓሳብ ኣቕሪብና ኢና፡፡ ማሕበረ ኢኮኖሚ ምንቅስቓስ ህዝቢ ትግራይን ዲፕሎማስያዊ ስራሕትን ዝምልከቱ ጉዳያት ካልኦት ትካላት (ኣካላት) ክመርሕዎን ክከታተልዎን ይግባእ ንብል፡፡
- ባይቶና እዚ “ሴንትራል ኮማንድ” ትግራይን ህዝቢ ትግራይን ዝተኣወጀና ኩለመዳይ ኲናት ንምምካት ዝቖመን ንኹሉ ወታደራዊ ምንቅስቓስ ትግራይ ዝመርሕን ስለዝኾነ፣ ኩሉ ወታደራዊ ጉዳያት ብዝምልከቶም ወታደራዊ ሰብሞያን መራሕቲ መንግስትን ጥራሕ ክምራሕ ኣለዎ ኢሉ ይኣምን፡፡ ስለዚ ተዋፅኦ ኣባላት እዚ ሴንትራል ኮማንድ ብዝምልከት ድማ :-
- ርእሰ ምምሕዳር ትግራይ
- ዝምልከቶም ወታደራዊ ኣዘዝቲ ( መራሕቲ) ጥራሕ ኣባላት ዝኾንሉ ትካል ክኸውን ኣለዎ ይብል፡፡
ኣብ መወዳእታ ሴንትራል ኮማንድ ትግራይ እዞም ምምዕርራያት ብምግባር እቲ ዝካየድ ዘሎ ህዝባዊ ቃልሲ ህዝባዊ ክኸውንን ናይ ኩሉ ትግራዋይን ተጋሩ ትካላትን ሓሳባት ዝስመዐሉ መድረኻት ክፍጠር ይግባእ ንብል፡፡.
2) ስሙር ብሄራዊ ባይቶ ወይ ድማ ስሙር ብሄራዊ ካውንስል ዝምልከት
ባይቶና እቲ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ኩሉ ህዝቢ ዝተሳተፈሉ ህዝባዊ ቃልሲ ስለዝኾነን ዘለናሉ ህሉው ኩነታት ድማ ካብቲ ልሙድ እዋን ዝተፈለየ ሓድነት፣ ፖለቲካዊ ግምገማ፣ ኣሳታፋይ መድረኻትን ቆራፅነትን ከምዝደሊ ንኣምን፡፡ እዚ ንምትግባር ጎናጎኒ እቲ ሴንትራል ኮማንድ ፡-
- መንግስቲ ትግራይ
- ብሄራውያን ውድባት ትግራይ
- ኣዘዝቲ ሰራዊት ትግራይ
- ትካላት ሃይማኖት
- ሲቪክ ማሕበራት
- ሙሁራን ትግራይ
- ዩኒቨርስታት ትግራይ
- ዳያስፖራ ትግራይ
ዘሳተፈን ዝተወከሉሉን ንፖለቲካዊ፣ ምጣነ-ሃፍታውን ማሕበራውን ጉዳያት ዝመርሕ “ስሙር_ብሄራዊ_ባይቶ_ወይ_ድማ_ስሙር_ብሄራዊ_ካውንስል” ክጣየሽ ይግባእ ንብል፡፡ እዚ ዝጣየሽ ካውንስል ካብቲ ወታደራዊ ጉዳያትን ቢሮክራሲያዊ ስራሕትን ወፃኢ ዘለዉ ወቕታዊ ጉዳያት ይትንትን፣ መፍትሒ የቐምጥ፣ መፃኢ ኣንፈት ትግራይ ይንፅር፡፡ ኣብ ትሕቲ እዚ ካውንስል ድማ ነዞም ዝተወከሉ ኣካላት ዝሓቖፉ፡
- ፖለቲካ ክፍሊ (እዋናውን መፃእን ፖለቲካዊ ኩነታት ዝግምግም፣ ዝትንትን፣ ዕላማን ኣንፈትን ቃልሲ ዝንፅር፣ መፃኢ ፍኖተ ካርታ ትግራይ ዝነድፍ)
- ዲፕሎማሲ ክፍሊ ( ንቲ ቃልስን ፖለቲካዊ ኣንፈትን ዝምጥን ዲፕሎማሲያዊ ኣንፈት ዘቐምጥ፣ ዲፕሎማሲያዊ ቃልሲ ዝመርሕ)
- ማሕበረ-ኢኮኖሚ ክፍሊ (ምስቲ መንግስታዊ መሓውር ኮይኑ ማሕበረ-ኢኮኖሚ ትግራይ ዘነቓቕሕ፣ ንቃልስና ዝምጥን ናይ ሓይሊ ሰብን ሎጂስቲክስን ቀረብ ዘማልእ፣ ምጣነ-ሃፍታዊ ፍኖተ ካርታ ዘዳሉ)
- ዘተን ድርድርን ክፍሊ (ፖለቲካዊ፣ ምጣነ-ሃፍታውን ማሕበራውን ረብሓታትን ድሌታትን ትግራይ ዝምልከት ዝግበሩ ዘተታትን ድርድራትን ዝመርሕ፤ ንትግራይ ወኪሉ ዝደራደርን ዝዝትን)
- ሪፈረንደም ክፍሊ (ኮሚሽን ህዝበ ውሳነ ንምጥያሽ ዘኽእሉ ስራሕቲ ዘሳልጥ፣ ስራሕቲ ህዝባዊ ምልዕዓልን ምንቕቓሕን ዘመቻቹ፣ ኣንፈት ህዝበ ውሳነ ትግራይ ትልሚ ዘቐምጥ) ዝበሃሉ ክፍልታት ይህልውዎ፡፡
3) ክፍሊ ዘተን ድርድርን ዝምልከት (Negotiation)
ባይቶና ትግራይ ሐዚ ኣጋጢምዋ ዘሎ ኩለመዳይ ፈተናን ምዕራፍ ቃልስን ብባህሪኡ ይኹን ብዝጠልቦ ግብረ-መልሲ ፍልይ ዝበለ እዩ ኢሉ ይኣምን፡፡ ነቲ ፀገም ብግቡእ ተረዲእኻ፣ ንዕኡ ዝምጥን ዓቕምን መሓውርን ፈጢርካ ኣድማዒ ስጉምቲ ንምውሳድ እውን ከም ተጋሩ ካብቲ ልሙድ ዝተፈለየ ኣረዳድኣን ሓድነትን የድልየና ድማ ንብል፡፡ ብዛዕባ ትግራይ ዝውሰኑ ዝኾኑ ይኹኑ ጉዳያት ሓደ ውድብ በይኑ ዝውድኦምን ንዕኡ ጥራሕ ዝግደፉን ኣይኮኑን፡፡ ፀገም ትግራይ ኣብ ምሽካም፣ ምእንተ ትግራይ ኣብ ምሟት ቅድሚት ዝተሰለፈ ትግራዋይ ኩሉ ብዛዕባ መፃኢ ዕድልን ረብሓታትን ትግራይ ክመክር ኣለዎ፤ ክዝቲ ኣለዎ፤ ሰሚሩ ኣንፈት ከቐምጥ ኣለዎ፡፡
በዚ መሰረት ኣብ ትሕቲ እዚ ”ስሙር ብሄራዊ ባይቶ ወይ ድማ ስሙር ብሄራዊ ካውንስል)” ዝቐውም ክፍሊ ዘተን ድርድርን፡
- መንግስቲ ትግራይ
- ብሄራውያን ውድባት ትግራይ
- ኣዘዝቲ ሰራዊት ትግራይ
- ፅዕንቶ ፈጠርቲ ሙሁራን ትግራይ ዘካተተ ይኸውን ፡፡
እዚ ክፍሊ ድማ ኣብ ትሕቲኡ 3 (ሰለስተ) ዓበይቲ ክፍልታት ዘለውዎ ኮይኑ ይቐውም፡፡
- ተደራደርቲ (Chief Negotiators)*
- ብስምምዕነት ኣባላት እዚ ካውንስል ዝምረፁ ዓለም-ለኸ ልምዲ፣ ሙያዊ ዓቕሚ፣ ጠንካራ ብሄራዊ ስምዒት ዘለዎም ተጋሩ ዝሓዘ
- ካብተን ኣባል ዝኾና ትካላት ዝሕረዩ ወይ ድማ ብጥቆማ ይቐርቡ፡፡
- ኣብ ዝህልዉ መድረኻት ድርድር ንትግራይ ወኪሎም ይቐርቡ፡፡.ለ.
- ቴክኒካዊ ክፍሊ (Technical Team).
- ብስምምዕነት ኣባላት እዚ ካውንስል ዝምረፁ ዓለምለኸ ልምዲ፣ ሙያዊ ዓቕሚ፣ ጠንካራ ብሄራዊ ስምዒት ዘለዎም ተጋሩ ዝሓዘ
- ካብተን ኣባል ዝኾና ትካላት ዝሕረዩ ወይ ድማ ብጥቆማ ይቐርቡ፡፡
- ኣብ ዝህልዉ መድረኻት ዝቐርቡ ሓሳባት ሙያዊ መብርሂ ዝህቡ፣ ልምዲ ዘካፍሉ፣ ክንክተሎ ዝግባእ ሜላታት ዝጥቁሙ፣ ከጋጥሙ ዝኽእሉ ፀገማትን መፍትሕታቶምን ኩሎም ዝትንትን
- ሓፈሻዊ መድረኽ ሓሳብ
- እዚ መድረኽ ኣባላት እተን ኣብዚ ክፍሊ ዝተመደባ ትካላት ዝርከብዎ እዩ፡፡
- ኣብቲ ዝግበር ድርድር ክኸውን ኣለዎ ዝብልዎ ሓሳብ፣ ክቕመጥ ኣለዎ ዝበሃል ኣንፈት ብመንፅር ናይ ትካሎም መትከል ወይ ድማ ካብ ልምዶምን ፍልጠቶምን ተላዒሎም ሓሳብ ዘቕርቡሉ፣ ዝከራኸሩሉ፣ ዝመኽሩሉ እዩ፡፡
- ኣብዚ መድረኽ ዝለዓሉ ሓሳባት ብክፍሊ ቴክኒክ ሙያዊ መብርሂ እናተውሃቦም ሙሉእ ቅርፂ ክሕዙ፣ ኣብ መንጎ ተሳተፍቲ ቅቡልነት ክህልዎምን ስምምዕነት ክብፀሐሎምን ይግበር፡፡
ጉዳይ ትግራይ ንኹሉ ትግራዋይ ይምልከቶ፡፡ ንትግራይ ወኪሉ ናብ ድርድር ዝኸይድ ኣካል ድማ ዝበሰለ ሓሳብን ኣንፈትን ሒዙ ክቐርብ ስለዘለዎ ሓቋፋይን ሓሳባት ዝንሸራሸሩሉን ክፍሊ ክኸውን ውድብና ይፅውዕ፡
4) ኣዋጅ ህፁፅ እዋን ትግራይ ዝምልከት
ኣዋጅ ህፁፅ እዋን ትግራይ ካብ ሓምለ 17/2013 ዓ/ም ጀሚሩ ንቀፀልቲ 6 ኣዋርሕ ክትግበር ከምዝፀደቐ ይፍለጥ፡፡ ይኹን እምበር ኣብ ጣብያታትን ወረዳታትን እዚ ኣዋጅ ንምፍፃም ዘኽእል ናይ ፖሊስን ደሕንነትን መሓውራት ኣብ ዝፈረሱሉ፣ ቤት ፍርድን ናይ ፍትሒ ኣካላትን ኣብ ዘየለውሉ እዋን ዝፀደቐ ስለዝኾነ ምስ ኣፈፃፅማ ዝተተሓሓዘ ብዙሓት ዘሰክፉ ተርእዮታት ኣለዉ፡፡ ንኣብነት፦
- ኣብ ወረዳታትን ከተማታትን ዝተመረፀ ህዝባዊ ውክልና ዘለዎ መንግስታዊ መሓውር የለን፡፡
- እቲ ኣዋጅ ናይ ፍትሒ ትካላት ኣብ ስለዘየለዉ ሙሉእ ብሙሉእ ኣብ መሬት ተፈፃሚ ኣይኮነን፡፡ እቶም ናይ ፀጥታን ፍትሕን መሓውራት ኣብ ስራሕ ስለዘየለዉ ድማ ህዝቢ ምእኹልነት ብዘይብሉ ናይ ሓራ መሬት ሕጊ እዩ ዝመሓደር ዘሎ
- ማሕበራዊ ቤት ፍርዲ ብዘይካ ናይ ቤትምኽሪ ሕጋዊ ኣፍልጦን ካብ ስልጣኑ ወፃእን ቅቡልነት ዘይብሉ፣ ክሳብ ሞት ዘብፅሕን ዝተፈላለየ መጠን ዘለዎ ናይ ገንዘብ ቅፅዓትን ካልኦትን ይብይን፡፡
- ቤት ምኽሪ ዘፅደቖ ኣዋጅ ህፁፅ እዋን ኣብ ታሕቲ ተግባራዊ እናተገረበረ ኣይኮነን፡፡ ትካላት ፖሊስ፣ ፀጥታን ደሕንነትን ኣብ ስሩዕ ስራሕተን ኣብዘይፍፅማሉ እዋን ሕጋዊ ኣፍልጦን ፍቓድን ዘይብሎም ኣካላት ሰባት ክኣስሩ፣ ክቐፅዑ፣ ከንገላትዑ ዕድል ይህብ ኣሎ፡፡ ስለዚ ብፍላይ ኣብ ኣናእሽቶይ ከተማታትን ገጠራትን ትግራይ ስርዓት ኣልቦነት ዝመስል ኣካይዳታት ይሰፍን ኣሎ፡፡
5) ምቛም ምምሕዳር ወረዳታትን ከተማታትን ዝምልከት
ከም ዝፍለጥ ብመሰረት ስርዓት መረፃ ኢትዮጵያ ሃገራዊ መረፃ ምስተኻየደ ናይ ወረዳን ካልኦትን ከባብያዊ መረፃታት ድሕሪ 2 ዓመት እዮም ዝካየዱ። በዚ ምኽንያት ድማ ድሕሪ መበል 5ይ መረፃ 2007 ዓ/ም ኣብ 2009 ዓ/ም ክካየድ ዝነበሮ ከባብያዊ መረፃ ኣብቲ እዋን ብዝነበረ ፖለቲካዊ ዘይምርግጋዕን ቀፂሉ ድማ ለውጢ ስርዓት ብምምፅኡ ካሳብ ሕዚ ከይተኻየደ ፀኒሑ፡፡ እዘን ከባቢያዊ ምምሕዳራት ብመረፃ ካብ ዝጣየሻ 9 ዓመት፤ ድሕሪ 2009 መረፃ ክካየደሉ ካብ ዝግባእ ድማ ዛጊድ 4 ዓመት ኣሕሊፉ እዩ። እዚ ከባብያዊ መረፃ ተወንዚፉ ከሎ እኳ ትግራይ መበል 6ይ መረፃ ኣብ ዝሓለፈ ጳጉሜን 4/2012 ዓ/ም ኣካይዳ እያ። ብሰንኪ እቲ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዘጋጠመ ወራር ኩሎም ምምሕዳራት ወረዳን ከተማታትን ፈሪሶም እዮም፡፡
ድሕሪ ሰነ 21/2013 ዓ/ም ስርዓተ-መንግስቲ ትግራይ ናብ ቦትኡ ምስተመለሰ ግን ናይ ወረዳታትን ከተማታትን ምሕደራ ንምጥያሽ ምንቅስቓሳት ይካየዱ ኣለዉ፡፡ ይኹን እምበር እዚ ዝገብሮ ዘሎ ኣካይዳ ቅቡልነት የብሉን ንብል፡፡ ምኽንያቱ እዚ ከይዲ ነቲ ዘሎ ሃዋህው ኣብ ግምት ዘየእተወን ናብ ውሽጣዊ ሕቱኽቱኽ ዘእቱን፣ ረብሓን ሕቶን ህዝቢ ብምርሳዕ ጉጅለኣዊ መሓውርካ ንምድልዳል ዝግበር፣ ናይ ሕጊ መሰረት ዘይብሉን እዩ።
ስለዚ ከም እምነት ውድብ ባይቶና፦
- ህዝቢ ብግዚያውነት ዘመሓድርዎ ኣካላት ብሙሉእ ነፃነት ክመርፅ እናተገብኦ ካብ መትከልን ድሌትን ሓደ ውድብ ዝብገስ ማሕንቖ ተቐሚጡሉ ኣሎ፡፡ ንባህግን ዕላማን መሪሕነት እቲ ውድብ ብዝጥዕም፣ ህዝቢ ንምቑራን፣ ዝነበረ መሓውርን ኔትወርክን ክብሩ ከይተነኽአ መሊስካ ንምትካል ምእንቲ ክምቹ ኣመሓደርቲ ንምመራፅ 2 (ክልተ) ዋና መመዘኒ ረቑሓታት ንህዝቢ ቀሪቦም ኣለዉ፡፡
- ኣባል ህወሓት ዝኾነ
- ዝተጋደለ ዝብሉን እዮም፡፡
እዚ ማለት ዓቕሚ፣ ስነ-ምግባር፣ ብሄራዊ ውግንና፣ ህዝባዊ ቅቡልነት፣ ኣብቲ ቃልሲ ዝነበሮ ኣበርክቶ፣ እቲ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ዝደልዮ ጠለብ ንምምላእ ዘለዎ ዓቕምን ኣብ ግምት ዘየእተወ፣ ጉጅለኣዊ ጥንካረ ንምርግጋፅን ንሕኸኸለይ ክሓከልካ ጥራሕ ዝምቹን ረቑሓ ስለዝኾነ ቅቡል ኣይንገብሮን፡፡
- ትግራይ ብስርዓትን ብሕግን እትመሓደር፣ ብፍቓድ ህዝቢ ዝግናሓ ትካላት ዝመርሓኣ እምበር ቅልፅምን ስልጣንን ጉጅለታት ዘሽከርከረኣ ክትከዉን ስለዘይግባእ እዚ እዋን ዘምፀኦ ፀበባ ተበሊፅካ፣ ህዝቢ ኣብ ሕሱም ፀገምን ፀልማትን እናሃለወ እዚ ከም ጉልባብ ብምጥቃም ዝመስሉኻ ሹመኛታትን ምስለኔታትን ብምቕማጥ ኣብ ማእገር ህዝቢ ንምዕንዳር ዝግበር ፃዕሪ ጠጠው ክብል ንሓትት።
- ከም ሃገር ጠጠው ኢልና ስሩዕ መረፃ ክሳብ ዝካየድ ወይድማ እቲ ከባብያዊ መረፃ ዝግበረሉ ጥጡሕ ባይታ ክሳብ ዝፍጠር ቢሮክራስያዊ ስራሕቲ በቲ ዘሎ ሲቪል ሰርቫንት ክካየድ፣
- ናይ ወረዳን ከተማታትን ምሕደራ ብዝምልከት ድማ ህዝቢ ኣሳታፍይ ብዝኾነ መስርሕን ብግዝያዊነትን ባዕሉ እናመረፀ ዝመሓደረሉ ኣንፈት ክቕመጥን ኣለዎ ንብል።
6) ህዝብዊ ኮንፈረንሳት ዝምልከት
ህዝብና ኣብዚ ፀበባ እዋን ዝተኣወጀሉ ኩለመዳያዊ ኩናት ብህዝባውን ፍትሓውን ቃልሲ እዩ መኪትዎ። ካብ ዓብዪ ክሳብ ህፃን፣ ኣብ ደገን ውሽጥን ዘሎ፣ ኩሉ ፆታን ሙያን ብዘካተተ መንገዲ ተዋዲዱ ተቓሊሱ። ኣብ ግንባር ምስ ፀላኢ ክሳድ ንኽሳድ ተሓናኒቑ ዝኳሻሕ ሰራዊት ትግራይን፤ ኣብ ዘዘለዎ ኮይኑ ብሄራዊ እጃሙ ዝተዋፅአ ህዝባን ዝገበሮ ኣበርክቶ ተደሚሩ እዩ ናብቲ ዘለናዮ ብርኪ ተበፂሑ።
ኣብ መንጎ እዚ ብፍላይ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ሓምለ መወዳእታ ጀሚሩ ካብ ቤት ፅሕፈት ህወሓት ተዳልዪ ህዝቢ ክመያየጠሉን ክነቓቐፈሉን ብዝብል ዝወፀ ሰነድ ኣሎ። እቲ ሰነድ ከም ውድብ ዝነበሮ ፀገማት ዝርኤሉ፣ ጥንካረታቱ ዓቂቡ ዝቕፅለሉን ህዝቢ ድማ ኣብ ዝሓለፉ ኣዋርሕ ዝነበሮ ጠንካራ ስምረት ዓቂቡ ዘካይዶ ዘሎ ቃልሲ ብዓወት ንምዝዛም ብዘኽእል መንገዲ ዝተቓነየ ኣይኮነን። ብኣንፃሩ እቲ ሰነድ
- ትግራይን ትግራዋይነትን ኣብ ሓደጋ ኣብ ዘለወሉ፣ ሉዕላዊ መሬትናን ህዝብናን ኣብ ኢድ ፀላእቲ ኣብ ዘለወሉ፣ ህዝብና ብጨካን ሽርሒ ፀላእቲ ጉሮሩኡ ተዓፅዩ ብጥሜትን ብሕማምን ክሃልቕ ኣብ ዝተፈረደሉ፣ ጀጋኑ ኣሕዋትና ኣብ መንጋጋ ፀላኢ ኮይኖም ኣብ ዝኳሽሑሉን ልዑል ሰብኣውን ሎጂስቲክሳዊ ድጋፍ ኣብ ዝጠልቡሉን እዋን፣ ህዝብና ስምረቱን ሓድነቱን ሓልዩ ናብ ዓወት ክበፅሕ ምግባር ኣብ ዘድልየሉ፣ ደው ዝበልናሉ ሃዋህው ውሑስ ኣብ ዘይኮነሉን እዋን ዝግበር ዘሎ በለፀኛ ኣካይዳ ስለዝኾነ.
- ንኣባላትን መሪሕነትን እቲ ውድብ ጥራሕ ዘይኮነስ ኩሉ ህዝቢ ክመያየጠሉን ክገማገመሉን ዝተገበረ ስለዝኾነ
- ዝተውሃቦ መንግስታዊ ሓላፍነት ብግቡእ ብዘይምውፅኡ ህዝቢ ንዓፀቦን ውርደትን ዘብቀዐ ውድብ፤ ንጥፍኣቱ ሓላፍነት ኣብ ክንዲ ምውሳድ ፤ ብዘይ መራሒ ትግራዋይ እምነቱን ሓቦኡን መሰረት ገይሩ ብስምረት ንዝተቓለሰን ዘቃለሰን ህዝቢ A, B, C, D እናበለ ብምኽፋል ትኹረቱ ኣብ ውሽጣዊ ምንኻስን ምጥቑቋምን ከተኩር ዝገብር ምኳኑ
- በረኻ ዝወፀን ዘይወፀን ዝብል ታርጋ ብምልጣፍ ህዝቢ ኣብ ዝሓለፉ ኣዋርሕ ብደጀን ዝሰርሖም መስተንክራዊ ጅግንነታት ዋጋ ዘስእን፣ ህዝቢ ተስፋ ክቖርፅን “ቃልሲ ማለት በረኻ ምውፃእ ጥራሕ ’ዩ” ዝብል ዝተጋገየ ትርጉም ዘውህብን እዩ።
- ብሰንኪ ሕመቕን ጉድለት ስትራቴጂካዊ (ኣማቲ) መሪሕነትን ህወሓት ዝተፈጠሩ ሓላፍ ዘላፋት ህዝቢ ኣልዒሉ ከይግምግም፤ ናብዚ መን ኣእትዩና፣ መን እዩ ተሓታቲ ዝብል ከየልዕል ቀዲምካ ህዝቢ ንስንሳቱ ክናቖርን ክስኮንን ንምግባር ዝዓለመ ምዃኑ
- እቲ በፂሑና ዘሎ ውድቀትን ውርደትን ክገጥመና ልዑል ተራ ዝነበሮ ውድብ፣ ንዝነበሮ ናይ ስትራቴጂክ መሪሕነት ስእነትን ብስርውናን ህዝቢ ደፊሩ እንተልዒሉ ድማ ኣይተዳለናን ኔርና፣ ዘራይ በዚሑና ወዘተ ዝብሉ ካብ “ተሓታትነት ዘየድሕኑ” ቃላት ተጠቒምካ ንምሽፋንን ንምድሃልን ዝዓለመ እዩ
- ኣብቲ ዝሓለፈ ናይ መከራ እዋን ቀሊል ዘይበሃል ኣባልን መሪሕነትን እቲ ውድብ ተቖራሪፁ፤ ብርክት ዝበለ ድማ ከዲዑን መንግስትነት ትግራይ ክፈርስ ናይ ባዕሉ እጃም ነይርዎ እዩ፡፡ ስለዚ እቲ ውድብ ድሕሪ ሕዳር 30 ኣብ ዝነበረ ህዝባዊ ቃልሲ ዝነበሮ ተሳትፎ ውልቀ ሰባት ከም ትግራዋይነቶም ዘካየድዎ ጥራሕ እዩ ነይሩ። ይኹን እምበር እቲ ሓቂ እዚ እናሃለወ እቲ ዝተገብረ ቃልስን ዝተረኸበ ዓወትን ብዝተወደበ መንገዲ በቲ ውድብ ተመሪሑ ከም ዝተዓወተ ኣምሲልካ ንምቕራብን ኣብ ህዝቢ ደንገርገር ብምፍጣር “ዕዱም ኮይንካ ኣብ ዝመፃኻዮ መርዓ፣ መርዓዊ ኮይንካ ንምቕራብ” ዝዓለመ ስለዝኾነ
- ህዝብና ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ መሪሑ ኣብዚ ንዘብፀሐ ሰራዊት ንምሕጋዝ በብዝጥዕሞ ተወዲቡ ወለንታዊ ቃልሲ ኣካይዱ እዩ። ኣካል እዚ ድማ ደጀን ኮይነን ዘድሊ ሎጂስቲካዊ፣ ናይ ሓበሬታን ፕሮፖጋንዳን ተግባራት ብዝተዋደደ ኣገባብ ኩለመዳያዊ ደገፍ ኣብ ምግባር ዝነጥፋ ዝነበራ ናይ ህዝቢ ውዳበታት ልዑል ኣብርክቶ ነይርወን። እዘን ውዳበታት ሀዝውን በዚ ንቕሓትን ጥንካረን እንተቐፂለን ንስልጣን እቲ ውድብ ሓደጋ እየን ኢሉ ስለዝኣመነ እቲ ቃልሲ ከይተዛዘመ እዘን ውዳበታት ንምፍራስን ንምብትታንን ብናይ ባዕሉ ልሙድ ጥርናፈ ንምትካእ ፃዕሪ ይግበር ኣሎ። ብተወሳኺ፥ እቲ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ፖለቲካዊ፣ ሃይማኖታዊን ፆታውን ኣፈላላይ ሰሚሩን ተዋዲዱን ዝተቓለስ ህዝባዊ ውዳበታት ብስም ዓርሰ ነቐፌታ፣ በረኻ ዘይምውፃእ፣ “ እንታይን ክንደይን ” ብዝብል ውልቃዊ ኣበርክቶ ሰባት ብምፅብፃብን ነንርእሱ ክቀሓሓርን ክጠራጠርን ብምግባር ኣብ ክሊ ብሄራዊ ረብሕኡ ዓሲሉ ዝፈጠሮ ስሙር ሓድነት ብምፍራስ ንቐፃሊ ስግኣት ከይኸውን ተሓሲቡ ይስራሕ ኣሎ። መሪሕነት ኣቲ ውድብ ነናይ ባዕሎም መፃኢ ህረፍ ወንበርን መሓውርን ንምድልዳል ክበሃል ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ከይተወደአ ኣብ ጎናዊ ሕቱኽትኹን ዘይምርድዳእን ክኣቱ ዝገብር ስለዝኾነ፡፡.
- ባንዳን ገበነኛን ንህዝቢ ትግራይ 2ተ ግዘ ዝሓረዱ ከዳዓት ስለዝኾኑ ናይ ኢዶም ክረኽቡ ከምዝግባእ ዘተሓትት የብሉን። ረብሓን ጥቕምን ህዝቢ ዘሀገረ፣ ህልውና ህዝቡ ንሓደጋ ዘቃለዐ ንውልቀ ረብሓ ክብል ጉድኣት ዘብፅሐ መን እዩ? ዝብል ህዝብና ነፂሩ ይፈልጥ እዩ። እዚ ንምፅራይ እውን ህዝብና ሓበሬታ ዘቕርበሉ ንፁር መስርሕን ኣካይዳን ብምድላው፣ ነዚ ዝከታተል ጠንካራ ናይ ሓበሬታን ድሕንነትን ትካል ብምፍጣር ስሉጥ ተግባር ምፍፃም ይከኣል፡፡ ይኹን እምበር ባንዳ ምፅራይ ዝብል ቅዱስ ተግባር ብምጭዋይ ህዝቢ ነንባዕሉ ክጠራጠር፣ ክጠቓቓዕ፣ ወንጀለኛታት ድማ ተጎዛጒዞም ክሓልፉ ብዝገብር መንገዲ ይስራሕ ኣሎ።
7) ሰራዊት ትግራይ ዝምልከት
ኣብ ዝሓለፉ 10 ኣዋርሕ ኣብ ልዕሌና ዝወረደ ግፍዕን መከራን ብቃልሲ ህዝቢን መሪር መስዋእትን ጅግንነትን ሰራዊት ትግራይ፣ ብብሱል መሪሕነትን መርኣያነትን መራሕቲ ሰራዊት ትግራይ በዲህናዮ። ግፍዕን መከራን ዝኸበዶ መንእስይ ትግራይ ምስ ነባራት ጀጋኑ መራሕቲ ሰራዊት ተዋዲዱ ሂወትን ኣካልን ከፊሉ ዓወትና ዓቐብ ኣውፂእዎ።
ሰራዊት ትግራይ ብቐፃልነት ብሕግን ኣዋጅን ዝቐውም ዓርሱ ዝኸኣለ ነፃ ትካል፣ ብቴክኖሎጂን ሓይሊ ሰብን ዝተማለአ፣ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ጎሊሁ ዝረአ ሓይሊ (East African Super Power) ክከዉን እዩ ባህግና። እዚ ባህግና ጋህዲ ንምግባር ከም ትካል ጠጠው ክብል፣ ካብ ዝኾነ ይኹን ፖለቲካዊ ፅዕንቶን ድሌት ዘለዎ ሓይልን መገልገላይነት ዝረሓቐ ክከዉን ኣለዎ። ኣብዚ እዋን ’ውን ዝካየድ ዘሎ ቃልስን ዘለና ሰራዊትን “ምእንተ ምውሓስ ህልውና፣ ምምስራት ሃገረ ዓባይ ትግራይ፣ ብወለንትኡ ዝተደራጀወ ሰራዊት” ስለ ዝኾነ ሰራዊት ትግራይ ተባሂሉ ክፅዋዕ ኣለዎ ኢልና ንኣምን። ይኹን እምበር፦
- ትካላት ሚድያ ዓለም፣ ዝተፈላለያ ሃገራት ሽም ሰራዊትና እንትፅውዓ “ሰራዊት ህወሓት” ብዝብል ይጥቀማ እየን። እዚ ድማ ብጌጋ ጥራሕ እዩ ኢልና ኣይንኣምንን፡፡ ስለዝኾነ እዚ ኣገላልፃ ሰራዊትና ንዝተልዓለሉ ዕላማን ህዝባዊ ውግንንኡን ስለዘይገልፅ፣ ብፖለቲካዊ ርእዮት ተጎዛጒዝካ ነቲ ሰራዊት ንምውቃዕ ዝደልዩ ሓይልታት ስለዝምችዎምን ዝምልከቶ ኣካል ብፍላይ ሴንትራል ኮማንድ ትግራይ እዘን ትካላት ክእረማ ፃዕሪ ክገብር
- ዝተፈላለዩ ኣመራርሓ መንግስትን ውድብ ህወሓትን ኣብ ዝተፈላለየ እዋን “ሰራዊት ህወሓት” ዝብል ሓሳብ ይጥቀሙ ፀኒሖም፣ እዚ ውን ግቡእ መአረምታ ክግበረሉ
- ሚድያታት ትግራይን ዝተፈላለዩ ሙዚቀኛታትን ኣብ ዝዝርግሕዎ ትሕዝቶታት “ሰራዊት ህወሓት” ዝብል ይጥቀሙ ኣለዉ፣ እዚ እዉን ብእዋኑ ክእረም
- ሰራዊት ትግራይ ምስ ዝተፈላለዩ ዕጥቃዊ ተቓልስቲ ዝገብሮ ምሕዝነት (ንኣብነት ምስ ናይ ኦሮሞ፣ ኣገው፣ ዓፋር ሓይልታት) ንቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ዘጎልብት እዩ ኢልና ስለንኣምን ከም ባይቶና ብሙሉእ ልቢ ንድግፎ። ይኹን እምበር እዞም ምሕዝነታት ብስም ሰራዊትና ዝተገበሩ እንተኾይኖም ዝተፈላልዩ ኣካላት ሞሳ ንምክፋል ዝገብርዎ ሸበድበድ መልክዕ ክሕዝ ይግባእ። ንኣብነት ሰራዊት ትግራይ ምስ ሰራዊት ነፃነት ኦሮምያ ዝገበሮ ስምምዕነት ስዒቡ
- መራሕቲ ሰራዊት ትግራይ እቲ ስምምዕነት ምስ ሰራዊት ነፃነት ኦሮሚያ ከምዝተገበረ ሓቢሮም
- ወሃቢ ቃል ሴንትራል ኮማንድ እቲ ስምመዕነት ምስ መንግስቲ ትግራይ ከም ዝተገበረ ሓቢሮም
- ቤት ፅሕፈት ምሕዝነት ወፃኢ ትግራይ እቲ ስምምዕነት ምስ ውድብ ህወሓት ከም ዝተገበረ ሓቢሮም
- ውድብና ሰራዊት ትግራይ ናይ ዝኾነ ውድብ መገልገሊ ከምዘይኮነ ንኣምን፡፡ ስለዝኾነ እዞም ዝተዛብዑ ኣገላልፃታት ክእረሙን፣ ዝምልከቶ መሪሕነት ናይቲ ሰራዊት ( ብፍላይ ሴንትራል ኮማንድ) እቲ ሰራዊት ነፃ ኮኑ ክቐውም ክገብርን፣ ንሚድያታት፣ መንግስታትን ትካላትን ድማ ምስ ዝኾነ ፖለቲካዊ ሓይሊ ኣይተተሓሕዙኒ ክብል ኣለዎ፡፡
8) ኣብ ታዕሊም ሰራዊት ትግራይ ዝወሃብ ፖለቲካዊ ትምህርቲ ዝምልከት
ሰራዊት ትግራይ ጎናጎኒ እቲ መሰረታዊ ወታደራዊ ትምህርቲ፤ ታሪኽ ዓዱ ክፈልጥን ፖለቲካዊ ንቕሓቱ ክጉልብትን ከምዝግባእ ኩሉ ዝፈልጦ ሓቂ እዩ። ብወታደራዊ ብቕዓቱ ዝተመስከረሉ፣ ታሪኹን ክብርታቱን ጠንቂቑ ዝፈልጥ፣ ዝቃለሰሉ ፖለቲካዊ ዕላማ ዝተረድኦ ብሉፅ ሰራዊት ክህልወና ድማ ንደሊ። ኣካል እዚ ድማ እቲ እነካይዶ ዘለና ቃልሲ ንምዕዋትን ብቐፃልነት እውን ዱልዱል ሰራዊት ንምህናፅ መሰረት ዝኾኑ ታዕሊማት እናተካየዱ ፀኒሖም ሐዚውን ይካየዱ ኣለዉ። ኣብዚ ታዕሊም ውሽጢ ካብቲ ዝወሃብ ወታደራዊ ስልጠና ብተወሳኺ ”ፖለቲካዊ ትምህርቲ” ብዝብል ዝተዳለወ ሰነዳት ተዓለምቲ ክስልጥንሉ ከምዝግበር ይፍለጥ።
ውድብና ብሄራዊ ባይቶ ዓባይ ትግራይ (ባይቶና) ኣብ ትግራይ ኣብ ዘለዉ ናይ ሰራዊትና ናይ ታዕሊም ቦታታት ዝወሃቡ ፖለቲካዊ ስልጠናታት ክከታተል ፀኒሑ እዩ፡፡ ኣብ መብዛሕቲኡ ኣርምታትና ዝወሃብ ፖለቲካዊ ትምህርቲ፦
- ብተብተብ ዝተዳለወ፣ ዘይተገምገመን ዕምቆት ዘይብሉን
- ፖለቲካዊ ባህግን ስነ-ሓሳብን ውድብ ህወሓት ጥራሕ ዘንፀባርቕ
- ሕገ-ደንቢ እቲ ሰራዊት ዝጥሕስን ውግንና ናይ ሓደ ውድብ ክሕዝ ዝገብርን
- ፖለቲካዊ ትምህርቲ ዘይኮነስ ታሪኽን ዓወት 30 ዓመታትን ህወሃት ጥራሕ ዘርኢ
- ታሪክ ትግራይ ናይ 50 ዓመት ታሪኽ ጥራሕ ገይሩ ዘቕርብ
- ኣብተን ማእኸላት ታዕሊም ናይ ወረዳን ዞባን ናይ ህወሃት ቤት ፅሕፈት ኣመራርሓ፣ ሓለፍቲ መሰረታዊ ውዳበታት ዝነበሩ ጥራሕ ኣሰልጠንቲ ፖለቲካ ዝኾንሉ
- ፀላእትና ዝወቕዑና ብዘለና ፖለቲካዊ ጎንፂ ምኽንያት፣ ካብ ዘለዎም ናይ መሬት ተስፋሕፋሒ ባህሪ ተላዒሎም፣ ኣብ ትግራይ ብዘመፃእናዮ ልምዓት ቀኒኦም እዮም ዝብል ምስሉይን ዘይቅቡልን ድምዳመ ዝህብ እዩ። ፀላእትና ብመንነትና፣ ብታሪኽና፣ ብስልጣነና፣ ብዘለና ናይ ባህጊ ዘይተዓረቕ ጎንፂ ከጥፍኡና ዝተልዓሉ ምዃኑ ኣየርእን።
እዚ ንምርዳእ ከም ኣብነት ኣብ ሰራዊትና ካብ ዘለዋ ኣርምታት ናይ ሓንቲ ኣርሚ “መሰልጠኒ ሰነድ ፖለቲካዊ ትምህርቲ” ንመርኣዪ ክኸውን ኣተሓሒዝና ልኢኽና ኣለና፡፡
በዚ መሰረት፣ ብሰንኪ ዝተለመደ ናይ ፍረጃን ዘይሸወየን ሜላ ፖለቲካዊ ትምህርቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ናይ ታዕሊም ማእከላት ዘለዉ ሰልጠንቲ “ንምንታይ ንቃለስ ኣለና፣ ታይ ዓይነት ትግራይ ንምህናፅ ኢና ንደሊ ዝብል ትምሀርቲ ኣምህሩና ዝበሉን በቲ ትሕዝቶ እቲ ሰነዳት ሕቶ ዘልዕሉን” ዝተፈላለየ ፀቐጢ ይበፅሖም ስለዘሎ ኣብ ተዓለምቲ ኣሉታዊ ተርእዮታት ንርኢ ኣለና። ስለዚ ብቐፃሊ
- ኣብ ኩለን ማእኸላት ዝወሃብ ዘሎ በብ ኣርሚኡ ዝተዳለወ ዝተፈላለየ ፖለቲካዊ ሰነዳት ቀርዩ ብማእኸል ደረጃ ዝዳሎን ሓደ ምእኹል ሰነድ ክህሉ
- ጥንታውን መንነታዉን ታሪኽ ትግራይ ክካተት
- ብቑዓት፣ ካብ ፖለቲካዊ ውግንና ነፃ ዝኾኑ፣ ንሰራዊት መርኣያ ክኾኑ ብዝኽእሉ ኣሰልጠንቲ ክወሃብ
- ተጋሩ ካብ ውድቀትና ክንመሃር፣ ዓወታትና ክንዕቅብ ብዘኽእል መንገዲ ንቕሓት ዝፈጥር ክኸዉን
- ንኻልኦት ተፃባእትና ኣብ ምውቃስ ጥራሕ ዘይኮነስ፣ ተጋሩ ውሽጣዊ ዓቅምና ሰኣን ምውዳብን ፅንቂቕና ምጥቃምን ዝኸፈልናዮ ዋጋ ክንመሃረሉ ብዝገብር ክካተት
- ዘምለጡና ዕድላትን ፀላእትና በዚ ተጠቒሞም ዝተበለፅሎም ጌጋታት ዘርኢ ክኸውን*ኩለመዳይ ዓቕምታትና ፀንቒቕና ክንጥቀም ዝገብር
- ብሄራዊ ረብሓታትናን ባህግታትናን ብንፁር ዘርኢ
- ፀላእትና ብተደጋጋሚ ንምንታይ የጥቅዑና ዝብል ብግልፂ ዝምልስ ክኸዉን
- ንምንታይ ንቃለስ ኣለና፣ ንምንታይ ንስዋእን ንቖስልን ኣለና ዝብል ንፁር ዕላማ ዘለዎ ክከዉን
- ካብ ጭርሖ ብዝሓለፈ ኣብ ዝጭበጥ ፖለቲካዊ ዓንዲ ዝምስረት ክከዉን ዝኽእል ሰነድ ብምድላው ብቑዕን ድልዱልን ሰራዊት ንምህናፅ ዕውት ክገብር ፃውዒት ንገብር።
ስለዝኾነ ድማ ሴንትራል ኮማንድ ትግራይ እዞም ኣብ ላዕሊ ዝተሓበሩ ጉዳያት ትኹረት ሂቡን ብዕምቆት ገምጊሙን ቅልጡፍ መአረምታን ምትዕርራይን ክገብር ባይቶና ፃውዒቱ የቕርብ፡፡
ብሄራዊ ባይቶ ዓባይ ትግራይ (ባይቶና)
ጳጉሜን ፳፻፲፫ ዓ/ም
መቐለ፣ ትግራይ


text:
ቀረብ ሓይሊ ኤለክትሪክ ኣብ ዘይብሉን ሕፅረት ኣብዘለዎን ቦታ ብመካኒካዊ ኣገባብ ካብ ናይ ቀደም ቴፕ ሪከርደራት ፓውዛን ፀዓት ኤሌክትሪክ እተመንጭው መሳርሒ ዝሰንዓን ኣብ ስራሕ ንዝውዓለ መንእሰይ ዳንኤል ስምረት’ዩ።
ድምጺ ኣሜሪካ ነዚ መንእሰይ ካብ ኣስመራ ብዛዕባ ስርሓቱ ኣዘራሪብዎ’ሎ።
ብተወሳኺ ክሳብ ሕጂ አርባዕተ መጽሓፍ አሕቲሙ ዝዘርገሐ መንእሰይ ዳኒኤል በላይ’ውን ጋሻ መደብ መንእሰያት እዩ።
ቅድሚ 5 ዓመታት ዘሐተመን "ይሓልፍ ዶ ይኸውን?" እትብል ልበ ወለድ መፅሓፍ ከምኡ እውን "መቑሽሸይ" ዘርእስታ ንእሽተይ መጽሓፍ ድማ ኣብ ስነ ልቦናዊ ትሕዝቶ ዘድሀበት እያ።
ሎሚ ቕነ አሐቲሙ ኣብ ከተማ መቐለ ኣብ ሰቲ ሆቴል ዘመረቐን ክልተ መጽሓፍቲ ድማ "ወሓዚ ሓልዮት" ልበ ወለድ ብተወሳኺ "መቑሽሽና" ካልኣይ ሕታም መጽሓፍን እየን።
ደራሲ ዳኒኤል በላይ ኣብ ትግራይ ኣብቶም ዝሓለፉ ዓመታት ብርክት ዝበሉ መጽሓፍቲ ዝተሓተሙን ኣብ ዕብየት ስነ ጽሑፍ ትግርኛ ልዕሊ 50 ሚኢታዊት ለውጢ ይርአ ምህላዉን ይገልፅ። መጽሓፍ ንምሕታም ድማ ደረስቲ ከቢድ ሓርጐፅጐፅን ፃዕርን ይሓቶም ምህላዉ ይዛረብ።
ዳኒኤል ኣብ ኣስመራ ተወለዱ፣ ካልኣይ ብርኪ ትምህርቱ ኣብ ኣስመራ ምስ ተማሃረ ናብ ኣዲስ ኣበባ ምኻዱን፤ ብድሕሪኡ ናብ ኣመሪካ ምኻዱን ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ኣሜሪካ ዝነብር መንእሰይ እዩ።
ምሉእ ርእይቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
1 ኰነ ድማ ብዘበን ኣምራፌል ንጉስ ሲነኣር፡ ኣርዮክ ንጉስ ኤላሳር፡ ክዳርላኦመር ንጉስ ዔላም፡ ቲደዓል ድማ ንጉስ ጎይም፡
2 ንሳቶም ምስ ቤራዕ ንጉስ ሶዶምን ምስ ቢርሻዕ ንጉስ ጎሞራን፡ ሺንኣብ ንጉስ ኣድማን፡ ሼምኤበር ንጉስ ጸቦኢምን ንጉስ ቤላዕን፡ ንሳ ኸኣ ዞዓር፡ ውግእ ኣልዐሉ።
3 እዚኣቶም ኵሎም ሓቢሮም ናብ ለሰ ሲዲም፡ ንሱ ኸኣ ባሕሪ ጨው፡ ተኣከቡ።
4 ንክዳርላኦመር ዓሰርተው ክልተ ዓመት ተገዚኦምሉ ነበሩ። ኣብ መበል ዓሰርተው ሰለስተ ዓመት ከኣ ዐለዉ።
5 ኣብ መበል ዓሰርተው ኣርባዕተ ዓመት ድማ ክዳርላኦመርን እቶም ምስኡ ዝነበሩ ነገስታትን መጹ። ንራፋውያን ከኣ ኣብ ዓስጣሮት-ቀርናይም፡ ንዙዛውያን ድማ ኣብ ሃም፡ ንኤማውያን ከኣ ኣብ ጐልጐል ቂርያታይም፡
6 ንሆራውያን ድማ ኣብ ሰዒር፡ ኣብ ከረኖም ክሳዕ እታ ኣብ ጥቓ በረኻ ዘላ ኤል-ጳራን ወቕዕዎም።
7 ተመሊሶም ድማ ናብ ዔን-ምሽጳጥ፡ ንሳውን ቃዴስ፡ መጹ። ንዅላ ምድሪ ኣማሌቃውያን ከኣ ነቶም ኣብ ሓጻ ጾን-ታማር ዝነበሩ ኣሞራውያን ድማ ወቕዕዎም።
8-9 ሽዑ ንጉስ ሶዶምን ንጉስ ጎሞራን ንጉስ ኣድማን ንጉስ ጸቦይምን ንጉስ ቤላዕን፡ ንሳ ዞዓር፡ ወጺኦም ምስ እቲኣቶም፡ ምስ ክዳርላኦመርን ንጉስ ዔላምን፡ ቲደዓል ንጉስ ጎይምን፡ ኣምራፌል ንጉስ ሲነኣርን ኣርዮክ ንጉስ ኤላሳርን፡ ኣርባዕተ ነገስታት ምስቶም ሓሙሽተ ኺዋግኡ ኣብ ለሰ ሲዲም ተሰለፉ።
10 እቲ ለሰ ሲዲም ድማ ጐዳጕዲ ቕጥራን መሊኡ ነበረ። ነገስታት ሶዶምን ጎሞራን ከኣ ሃዲሞም ኣብኡ ወደቑ። እቶም ዝተረፉ ድማ ናብ ከረን ሀደሙ።
11 እቲኣቶም ከኣ ናይ ሶዶምን ጎሞራን ኵሉ ገንዘብን ኵሉ ዚብላዕን ወሰዱ እሞ ኸዱ።
12 ሎጥ፡ ወዲ ሓዉ ንኣብራም ድማ፡ ንሱ ኣብ ሶዶም ይነብር ነበረ እሞ፡ ምስናይ ገንዘቡ ሒዞምዎ ኸዱ።
13 ሓደ ዘምለጠ ኸኣ ናብ ኣብራም፡ እቲ እብራዊ፡ መጺኡ እዚ ነገሮ። ንሱ ድማ ኣብ ድዋታት መምሬ፡ እቲ ኣሞራዊ፡ ሓው ኤሽኮልን ሓው ዓኔርን፡ ይቕመጥ ነበረ። ንሳቶም ከኣ ምስ ኣብራም ኪዳን ተኣታትዮም ነበሩ።
14 ኣብራም ድማ ሓዉ ኸም እተማረኸ ምስ ሰምዔ፡ ሰለስተ ሚእትን ዓሰርተው ሾሞንተን ኣብ ቤቱ እተወልዱ ፍቱናት ሰብ ኣዕጢቑ ክሳዕ ዳን ደድሕሪኦም ሰዐበ።
15 ንሱን ግዙኣቱን ተመቒሎም ከኣ፡ ብለይቲ ወቕዕዎም፡ ክሳዕ ሆባ፡ ጸጋም ደማስቆ ድማ ሰጐጕዎም።
16 ኵሉ ገንዘብ ከኣ ኣምለሰ። ንሎጥ ሓዉን ገንዘቡን ከምኡ ኸኣ ነተን ኣንስትን ነቲ ህዝብን ኣምለሰ።
17 ንክዳርላኦመርን ነቶም ምስኡ ዝነበሩ ነገስታትን ስዒሩ ኺምለስ ከሎ፡ ንጉስ ሶዶም ኪቕበሎ ናብ ለሰ ሻዌ፡ ንሱ ኸኣ ለሰ ንጉስ፡ ወጸ።
18 መልከጼዴቅ፡ ንጉስ ሳሌም ድማ፡ ንሱ ኸኣ ካህን ልዑል ኣምላኽ፡ እንጌራን ወይንን ኣምጽኤ።
19 ንሱ ድማ፡ ኣብራም በቲ ልዑል ኣምላኽ፡ ጐይታ ሰማይን ምድርን፡ ብሩኽ ይኹን፡
20 እቲ ንጸላእትኻ ኣብ ኢድካ ኣሕሊፉ ዝሀበካ ልዑል ኣምላኽ ከኣ ብሩኽ ይኹን፡ ኢሉ ባረኾ። ኣብራም ድማ ካብ ኵሉ ዕሽር ሀቦ።
21 ንጉስ ሶዶም ከኣ ንኣብራም፡ እቶም ሰባት ሀበኒ፡ እቲ ገንዘብ ድማ ንኣኻ ውሰዶ፡ በሎ።
22 ኣብራም ግና ንንጉስ ሶዶም፡ ኢደይ ናብ እግዚኣብሄር፡ ልዑል ኣምላኽ፡ ጐይታ ሰማይን ምድርን፡ ኣልዐልኩ፡
23-24 ንኣብራም ኣነ ኣሀብተምክዎ ኸይትብልሲ፡ ብጀካቲ እቶም ኣጕባዝ ዝበልዕዎ፡ ፈትሊ ዀነ፡ ስራኽ ሳእኒ ዀነ፡ ካብ ናትካ ዘበለ ገለኳ ኣይወስድን፡ ግደ እቶም ምሳይ ዝኸዱ ሰባት ድማ፡ ኣኔርን ኤሽኮልን መምሬን፡ ንሳቶም ግዲኦም ይውሰዱ፡ በሎ።
Result not found!
No valid results were found for your search. Try refining your search using the above form.
Search again using the above filed or click blow button to see Bible book name list...


text:
መንግስታት ኤርትራን ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይናን ናይ ምትሕግጋዝ ውዕል ከቲሞም
መንግስታት ኤርትራን ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይናን፡ ኣብ መዳይ ጥዕና ንዘሎ ምትሕግጋዝ ንምድንፋዕ ዝዓለመ ውዕል፡ ብ3 ግንቦት ኣብ ኣስመራ ከቲሞም።
ነቲ ሰነድ፡ ብወገን ኤርትራ – ሚኒስተር ጥዕና ኣሚና ኑርሕሴን፡ ብወገን ቻይና ድማ ኣምባሳደር ናይ’ታ ሃገር ኣብ ኤርትራ ሚስተር ኲዩ ሹጁን’ዮም ክታሞም ኣንቢሮምሉ።
ትሕዝቶ ናይ’ቲ ውዕል፡ ኣብ ቀረብ መድሃኒትን መሳርሒታትን፡ ቻይናውያን ሞያውያን ሕክምና ናብ ኤርትራ መጺኦም ከበርክቱን ተመኲሮ ናይ ምልውዋጥ ንጥፈታት ከካይዱን፡ ከምኡ’ውን ካልእ ናይ ምትሕግጋዝ ባይታ ምጥጣሕ ኤርትራን ቻይናን ኣብ ጥዕናዊ መዳይ ንምትሕግጋዝ ውዕል ከቲመን ዘጠቓለለ’ዩ።
ብመሰረት ካብ ሚኒስትሪ ጥዕና ዝተረኽበ ሓበሬታ፡ ኣብ መንጎ ኤርትራን ቻይናን ኣብ ዝሓለፈ 20 ዓመታት፡ ኣብ ጥዕናዊ መዳይ ሓያሎ ናይ ምትሕግጋዝ መደባት ከምእተኻየዱ፡ ቻይናውያን ሞያውያን ሕክምና ናብ ኤርትራ እናመጹ ኣገልግሎት ኣብ ምሃብ ከምዝርከቡ፡ ንኣስታት 300 ዜጋታት ዘካየድዎ ናይ ዓጽረ-ሽንቲ ሕክምናዊ መጥባሕቲ ድማ ካብ’ቲ ብፍሉይ ዝጥቀስ ምዃኑ ተፈሊጡ።
ኣብ መንጎ መንግስታት ኤርትራን ህዝባዊት ሪፓብሊክ ቻይናን ብዘሎ ጽቡቕ ዝምድና፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ጽላታት ዘተኰረ ሓያሎ ናይ ምትሕግጋዝ መደባት ከምዝሰላሰል ይፍለጥ።


text:
ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ፡ 120 ርእሳነ- መማህራን መባእታን ማእከላይን ኣብያተ- ትምህርቲ፡ ናይ ምሕደራ ብቕዓቶም ንምሕያል ኣብ ከተማ ባረንቱ ስልጠና ተዋሂቡዎም።
እቲ ብክኢላታት ስነ-ምምህርና ዝተዋህበ ስልጠና፡ ኣብ ትርጉምን ኣገዳስነትን ትምህርቲ ብመንጽር ዝርጋሐን ምዕሩይነትን፡ ተሳናይነት፡ ቀጻልነትን ብቕዓትን፡ ኣገደስቲ ባህርያት ብቑዕ መራሒ ትምህርቲ፡ ከምኡ’ውን ተራ ውጥንን ትግባረን ኣብ ምሕደራ ኣብ ዝብሉ ኣርእስታት ዘተኰረ እዩ ነይሩ።
ኣብ ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ሓላፊ ኣሃዱ ምርምርን ምምዕባል ዓቕሚ- ሰብን መምህር ሓይለኣብ ሃብታይ፡ እቲ ስልጠና መቐጸልታ ናይ’ቲ ውጽኢት ትምህርቲ ንምምሕያሽ ዝውደብ ስልጠናታት ምዃኑ ብምሕባር፡ በተን ኣብ ንኡሳን ዞባታት ተመስሪተን ዘለዋ ማእከላት ስነ-ምምህርና ኣድላዪ ክትትልን ሓገዝን ከምዝግበር ገሊጹ።
ብ10 ለካቲት ኣብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት መዛዘሚ፡ ሓላፊ ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዞባ ጋሽ-ባርካ መምህር መሓመድ-ዓሊ ኢብራሂም፡ ኣገዳስነት ናይ’ቲ ትምህርቲ ድሕሪ ምጥቃስ፡ ሰልጠንቲ ኣብ ባይታ ለውጢ ንምምጻእ ተራኦም ከዕዝዙ ተላብዩ።


text:
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ምስ ኮሚተ ዲያስፖራ ማለት ህዝባዊ ጉዳያት ኢትዮጵያ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ድሕሪ ዝገበሮ ዕጹው፡ ንሓሙሽተ ሰዓታት ዝወሰደ ርክብ፡ ምስ ህወሓት ንዘተ ቅሩባት ምዃኖም ምግላጹ ንኣቦ-መንበር እቲ ኮሚተ ብምጥቃስ ኣሶሽትድ ፕረስ ጸብጺቡ።
ኣቶ መስፍን ተገኑ ንኣገልግሎት ዜና ኣሶሽትድ ፕረስ ከም ዝሓበሮ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ንክብሪ ሃገርን ውሕስነት ዜጋታትን ዘቐድም ልዝብ ምስ መራሕቲ ህወሓት ክገብሩ ድሉዋት ምዃኖም ከም ዝገለጸሎም ኣመልኪቱ`ሎ።
ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ይዅን ወሃብ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ ርእይቶ ንምሃብ ኣይተረኽቡን። ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ጉዳያት ቀርኒ ኣፍሪቃ ደቪድ ሳተርፊልድ’ውን ብኣገልግሎት ዜና ኣሶሽትድ ፕረስ ተሓቲቱ ምላሽ ኣይሃበን።
ዝሓለፈ ሰሙን ዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ኣብ 'ዘ ኣፍሪካ ሪፖርት' ከም ዘስፈሮ፡ “ዝዀነ መስርሕ ሰላምን ዝርርብ ብኣስመራ ክጅምር ኣለዎ” ኢሉ ነይሩ።
እዚ ዝኸውን ዘሎ፡ ተዋጋእቲ ትግራይ ንዓፋር ገጾም ገስጊሶም ቦታታት ከም ዝሓዙ ትማሊ ኣብ ዝገለጹሉን ምክትል ኣዛዚ ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ጀነራል ኣበባው ታደሰ ንውሽጢ ትግራይ ኣትዮም ንህወሓት ከየጥፍኡ ከም ዘይዓርፉ ዝሓለፈ ሰሙን ምስ መራኸቢ ብዙሃን ውሽጢ ሃገር ድሕሪ ዝገበሮ ርክብ ድሕሪ ምግልጹን’ዩ።
እቲ ኮሚተ ዳሕራይ ብትዊተር ካልእ መራኸቢታትን ኣብ ዝዘርግሖ ጽሑፍ ግን ኣቶ መስፍን ከምኡ ከም ዘይበሉን እቲ ኣሶሴይትድ ፕረስ ዝቐረበ ጥቕሲ ድማ ዘንቢዑ ከምዝተፈነወ ኣመልኪቱ ኣሎ።


text:
እዚ ሎሚ ጀሚሩ ዘሎ፡ ኣብ ሰሙን ሰለስተ ግዜ ማለት፡ ሰኑይ፡ ረቡዕን ዓርብን ብኣቋጻጽራ ኤርትራ ካብ ሰዓት 8፡00 ክሳብ ሰዓት 9፡00 ምሸት ዝፍኖ መደብ፡ ነታ ብፍላይ ናብ ኤርትራ ኣብ ሰሙን ክልተ ሳዕ ነናይ ፍርቂ ሰዓት መደብ ጥራይ ትፍኑ ዝነበረት ራድዮ ኣሰና፡ ካብ ጽበት ግዜ ብመጠኑ ከገላግላ እዩ።
ኣብ ዝሓለፈ ቀዳም 5 መጋቢት፣ ኣብቲ ብማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኖርወይ ዝተዳለወ ምሸት፣ 8 መጋቢት ብዓቢ ድምቐት ተጸንቢሉ ኣምሰየ።
ካብ 14 ክሳብ 21 መጋቢት 2010 ኣብ ዝነበረ ግዜ ጥራይ 412 ኤርትራውያን ስደተኛታት ብወገን ራማ፡ ግርሁ ስርናይን ዛላንበሳን ናብ ኢትዮጵያ ከም ዝኣተዉ ምንጭታት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ካብቲ ከባቢ ሓቢሮም። ናይዞም ኣባላት ክፍላተ ሰራዊት 19ን 53ን ዝነበሩ 123 ወተሃደራት ዝርከብዎም ኤርትራውያን ዝርዝር ኩነታት ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
ካብ 14 ክሳብ 21 መጋቢት 2010 ኣብ ዝነበረ ግዜ ጥራይ 412 ኤርትራውያን ስደተኛታት ብወገን ራማ፡ ግርሁ ስርናይን ዛላንበሳን ናብ ኢትዮጵያ ከም ዝኣተዉ ምንጭታት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ካብቲ ከባቢ ሓቢሮም። ናይዞም ኣባላት ክፍላተ ሰራዊት 19ን 53ን ዝነበሩ 123 ወተሃደራት ዝርከብዎም ኤርትራውያን ዝርዝር ኩነታት ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን፣
ሎሚ ብምኽንያት ሸሞንተ መጋቢት ኣህጉራዊ ምዓልቲ ደቀንስትዮ ኣብ መንጎኹም ተረኺበ ካብቲ ብዙሕ መዳርግቲ ዘይብሉ ብዛዕባ ኣብ ልዕሊ ሙሉእ ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሽኡን ኣብ ልዕሊ ደቀንስትዮና ብፍላይ ዝወርድ ዘሎ ግፍዕን ኣደራዕን ንኽዛረብ ዕድል ብምርካበይ ዝስምዓኒ ሓጎስ ወሰን የብሉን።
ካብ 23 ለካቲት ክሳብ 10 መጋቢት 2010 ኣብ ዘሎ ግዜ ጥራሕ 1523 ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ሱዳን ኣትዮም። ዝርዝር ናይ’ዞም ናብ ሱዳን ዝኣተው 1523 ስደተኛታት ድማ፡ ከም’ዚ ዝስዕብ ኢዩ።
ካብ 23 ለካቲት ክሳብ 10 መጋቢት 2010 ኣብ ዘሎ ግዜ ጥራሕ 1523 ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ሱዳን ኣትዮም። ዝርዝር ናይ’ዞም ናብ ሱዳን ዝኣተው 1523 ስደተኛታት ድማ፡ ከም’ዚ ዝስዕብ ኢዩ።
ብተበግሶ ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ ጀርመን ዝተዳለወ በዓል ዝኽሪ 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ብዕለት 06.03.2010 ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት ተኻይዱ። እቲ በዓል ብርክት ዝበለ ብዝሒ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮን ደቂ-ተባዕትዮን ዝተሳተፍዎ፡ ከምኡውን ኣርየስ ላቲኖስ ዝተባህለት ባህላዊት ጉጅለ ላቲን ኣመሪካ ማሓዛ ማሕበር ተበግሶ ዝተሳተፍዎ በዓል’ዩ ነይሩ።
ብምኽንያት 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ- ኣንስትዮ፣ ኤርትራውያን ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ ንውሕደት ኣብ ሽወደን፡ ምስ ስዊድናዊ-ኤርትራዊ ሕብረት ንዲሞክራስያዊ ምዕባለ፣ ንቀዳም ዕለት 6 መጋቢት 2010፡ ኣገዳሲ ሰሚናርን፡ ባህላዊ ምሸትን ኣዳልዩልኩም ሰለዘሎ፡ ኣብዚ ታሪኻዊ ምሸት ንኽትሳተፉ ብኽብሪ ይዕድመኩም ኣሎ።
‘ፕረዚደንት’ ኢሳይያስ ብወዛ ሚኒስተራት ከካይድ ምዃኑ መርበብ ሓበሬታ ኣሰና ብ4 መጋቢት 2009 ንዘመሓላለፈቶ ዜና ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሎሚ ካብ ካምፓላ ኣብ ዘመሓላለፎ ዜና ኣረጋጊጹዎ።
እዛ ዓለምና ጓል ኣንስተይቲ ዘይብላ ክትህሉ ዘይኮነ ክትሕለም እውን ኣይትካኣልን ኢያ። ንሳ ምንጪ ህላውየናን፣ ሄወትናን፣ ባህልናን፣ እምነትናን፣ ታሕጓስናን፣ ሓዘናን፣ ፍቕርናን፣ ተስፋናን፣ ኢያ። ብሃገር ደረጃ ድማ ምንጪ፣ ሃገራውነትናን፣ ሓርበኝነትናን፣ ሓድነትናን፣ ዕርቕን፣ ፍትሕን፣ ኢያ። ንሳ ብርሃን ስድራን ሃገርን ኢያ።


text:
Söderhamn Nära
ብተደጋጋሚ ዝሕተቱን መልስታቶምን ብዛዕባ ሰደርሃምን ናራ (Söderhamn NÄRA)
ቑጦባ
ሕቶ: ኣነ ኣብ መወዳአታ ናይ ሓምለ ናብ ካልእ ኣድራሻ ቐይረ ስለምንታይ ናይ ነሓሰ ቕብሊት መጺኒ፣
መልሲ: ሓደ ሰብ ኣገልግሎት ምስ ረኸበእዩ ቕብሊት ዝኸፍል ። ስለዚ አዩ ድማ ቕብሊት ናይ ሓምለ ኣብ ነሓሰ ክትከፍል ትሕተት። ኣብ ቕብሊት ውን ሓበሬታ ተጻሒፉ ኣሎ ።
ሕቶ: ናይ መጨረሽታ ዝኽፈለሉ መዓልቲ ፣
መልሲ: ክሳብ እዛ መዓልቲ እዚኣ ጥራይ ናብ ሰደርሃምን ናራ Söderhamn NÄRA ክትከፍል ከም ዘለካ።
ሕቶ: ክፍሊት ክከፍል አንተ ዘይ ኪኢለ አንታይ የጋጥመኒ፣
መልሲ: ክሳብ ናይ መጨረሽታ መዓልቲ ክትከፍሎ አንተ ዘይ ኪኢልካ ኣብ ውሽጢ 10 መዓልቲ ክትከፍሎ ኣለካ ዝብል መተሓሳሰቢ ደብዳበ ይመጻካ። ኣብ ውሽጢ 10 መዓልቲ ዝተዋህበካ ክትከፍል ተዘይ ኪኢልካ ናብ ኢንካሶ (inkasso) ዝተባህለ ትካል ብዝተፈላለየ ኣገባብ ገንዘብካ ወሲዱ ከም ትኸፍል ዝገብር ትመሓላለፍ። ስለዚ ድማ ንኢንካሶን ንሰደርሃምን ናራን ክትከፍል ትግደድ። እዚ ብዘይ ምግባርካ ድማ ካብ ኣገልግሎት ኤለክትሪክን ኢንተርነትን ትሕረም ክሳብ ቕብሊትካ ትኸፍል።
ሕቶ: ብኸመይ ይጥቀመሉ ኣውቶይሮ (autogiro)
መልሲ: ካብ ባንክ ካርድኻ ኣብ ናይ መወዳአታ መዓልቲ ኣብ ግዜኡ ኣውቶማቲክ ይወስድዎ። ኣብ ካርድኻ ገንዘብ ክጸንሕ ግድነት እዩ። ኣብ ባንክ ካርድኻ ገንዘብ አንተ ዘይ ጸኒሑ ናይ 60 ክሮነር መቕጻዕቲ ይመጻካ። ናይ መቕጻዕቲ ክፍሊት ኣብ ናይ ዝስዕብ ወርሒ ቕብሊት ይመጻካ።
ኢንተርነት
ሕቶ: ናይ ሽወደን ታሴራ ወይ መለለይ ቑጽሪ ተዘይ ብለይ ብስመይ ኢንተርነት ክእቱ ይከኣል ዶ፣
መልሲ: ነኖእ, ግድን እቲ ናይ ሽወደን ግላዊ መለለይ ቑጽሪ ምስ ቶም ዳሕረዎት ኣርባዕተ ቑጽሪ ክህልወካ ኣለዎ።
ሕቶ: ውዕል ናይ ኢንተርነት ምስ ሰደርሃምን ናራ ክመልእ ከለኹ ምሳይ ክማልኦ ዘለኒ እንታይ ኣሎ።
መልሲ: ማዓልቱ ዘይ ወደቐ መንነት።
ናይ ገዛ ውዕል ወረቕት, ኣበየናይ ቑጽሪ ገዛ ከም ዘለኻ ንምፍላጥ። እቲ ገዛ ናይ ፋክሰሁልመን እንተ ደኣ ኮኢኑ ኣብ መፍትሕ ገዛኻ ውን ቑጽሪ ገዛኻ ተጻሒፉ ኣሎ። ቕጽሪ ገዛ ዘድልየና ኣበየናይ ገዛ ኢንተርነት ከም ንእቱ ስለ ዝሕግዘና።
ሕቶ: ኣነ ኣብ ዘይ ቕመጠሉ ገዛ ውዕል ኢንተርነት ክገብር ይፍቐደኒ ዶ፣
መልሲ: ነኖእ, ኣብቲ ናይ ውዕል ስምምዕ ዝገበርካሉ ገዛ ጥራይ አዩ ዝፍቐደካ።
ሕቶ: መስመር ኢንተርነት ብዘይ ገመድ ዋይፋይ(WiFi) ብኸመይ ይረክብ።
መልሲ: ዋይፋይ (WiFi) ንምጥቓም ባዕልኻ ራውተር(router) ዝበሃል መሳርሒ ክትገዝእ ኣለካ። ኣብ ከም ቲቪ ዝሽየጠሉ ቦታ(እንዳ ኤለክትሮኒክ) ድማ ይርከብ።
ሕቶ: ስለምንታይ ከ ምስራሕ ይኣቢ።
መልሲ: እዚ ዝተፈላለየ ምኽንያት ክህልዎ ይኽእል።
1. ቕብሊት ዝተገልገልካሉ ተዘይ ከፊልካ መስመር ኣገልግሎት ኣይወሃበካን።
2. ጉድለት ናይ ላብቶብካ ወይ ራውተርካ ክኸውን ይኽእል እዩ።
3. ናይ መስመር ብልሽት ኣብ ሰደርሃምን ናራ ክከውን ውን ይኽእል እዩ። ስለዚ በዚ ቑጽሪ ደዊልኩም ሓገዝ ክትረኽቡ ትኽእሉ። ቴለ. 0270-199 99.
ሕቶ: ኣየናይ ኢንተርነት ኣቦኖማንግ ኣነ ክመርጽ ይክእል
መልሲ: ሶደርሃም ናራ ኣለዎም ሰለስተ ኣማራጺ ዝተተሓሓዘን ኣበየናይ ከም ተደሊ እቲ ምክንያት ኣበይ ከም ትቅመጥ እዩ.ኢንተርነት ብመንገዲ kabel Tv och fiber-LAN ምጥላብ ንናይ ገዛካን ንዘይንቀሳቀስ ንበረትን ተተሓሓዘ ናብ ሶደርሃም ናራ ናይ ከተማ Network,እንድሕር ዘይብልካ ዋላ ሓደ ዘይተተሓሓዘ ትክእል ኢካ ክትቅርብ ብመገዲ ADSL መደብ ገመድ ናይ ኤሌትሪክ ምዝርጋሕ ኣብ መንደቅ፣
ምትሕሓዝ ብመንገዲ kabel-Tv –modem ከም ምጥቃም kabel Tv ኢንተርነት ናብ internetkommunikation ክትመርጽ ትክእል ካብዚ ንብረት 0,5MB 8 MB ,30 MB , መዓስ ኢካ ብክታም ክትሕብር ናትካ abonnemang ክመጸካ ናይ ሓደ ግዜ ዋጋ 400 kronor ናይ ኢንተርነት፣ ክትከፍሎ ተክእል ኢካ ብካርዲ ኣብቲ ናትና reception ወይ ኣብ ቲ ዋጋ ናትካ ፋክቱር ካልኣይ ገጽ፣ ውዕል ግዜ 1 ወርሓዊ ካላንደር
ጥቃ LAN-መራከቢ ኣይትደልን ደካ ኢንተርነት ንከነተሓሕዘልካ ፣ነቲ መራከቢ ክንገብሮ ቀጥታ ምስ ሓደ nätverkskabel ኣብ ናይ ኮምፒተር መስመር፣ክትመርጽ ትክእል ካብዚ ንብረት 0,5 0,5MB 10,10 MB 30,10 MB.100,10MB och 100,100MB.
ዋላ ሓደ ናይ መራከቢ ክፍሊት ዋጋ፣ውዕል ግዜ 1 ወርሓዊ ካላንደር፣
ጥቃ ADSL መራከቢ ምምጻእ ሓደ ናይ መጀመርያ ዋጋ 1295 kronor ፣ናይ ኢንተርነት ዋጋ እትው ፣
ግዜ 12 ኣዋርሕ ድሕሪኡ 1 ወርሓዊ ካላንደርን ውዕል ግዜን፣ከተጋጣጥሞ ን ኣቦኖማን ትክእል ክትወስድ ካብ 7-10 መዓልታት፣ብመገዲ ተሌፎን ዓሚል ትከውን እንድሕር ክትሓሓዝ ኮይኑ ቦታ ክሕዝ ምክንያቱ ኣገዳሲ እዩ ንስካ ተሌፎን ክትምልስ፣ እቲ ስምምዕ ክመጸካ የክእልዩ ብ ሓደ dolt ቁጽሪ፣
ኤሌክትሪክ
ሕቶ: ስለምንታይ ኣብ ወርሒ ክልተ ቕብሊት ናይ ኤለክትሪክ ይመጻኒ።
(ሓደ ካብ ሰደርሃምን ናራ ካልኣይ ከኣ ካብ ያቭለ ኤነርጂ)
መልሲ: እቲ ብሰደርሃምን ናራ ዝውነን ኩሉ ሰብ ዝኸፍሎ ውሱን ዋጋ ዘለዎ እዩ።
መስመር ኤለክትሪክ ካብ መመንጨዊ ንቑጣ ናብ ገዛኻ ይውሕዝ (ቕብሊት ካብ ሰደርሃምን ናራ ይመጽእ).
ክፍሊት ናይ ኤለክትሪክ ካብቲ ኣብ ወርሒ ዝህለኽካዮ ጸዓት እዩ ዝኽፈል።
ቕብሊት ኤለክትሪክ ካብ በዓል መዚ ኤለትሪክ ሰደርሃምን ናራ ወይ ካብ ካልኦት ወነንቲ መዚ ኤለክትሪክ ውን ክመጽእ ይኽእል አዩ።
ሕቶ: ካብ በዓል መዚ ኤለክትሪክ ብዛዕባ ውዕል ክራይ ጸዓት ዝምላአ ፎርም ደብዳበ መጺኒ። ግድን ድዩ ክመልኦ ሀለኒ።
መልሲ: ነኖእ, ግን ሓደ ክትመርጽ እንተዘይ ኪኢልካ ባዕልና ከም ንመርጸልካ ክትፈልጥ ኣለካ።
አቲ ባዕልኻ ትመርጾ ሃልኪ ኣብቲ ፎርም ዘሎ ምርጫ ዝኸበረ ምኻኑ ክትፈልጥ ኣለካ።
ንዝኣተኻዮ ውዕል ናይ 1, 2 ወይ 3 ዓመት ንምቕያር ክትፈርሕ የብልካን።
ገዛ ክትቕይር ምስ ትደሊ ነቲ ውዕል ንምስራዝ ክትሕብር ኣለካ።
ምቅያር
ሕቶ: እንድሕር ናይ ግድን ክትቅይር ኮይንካ እንታይ ክገበር ኣለኒ
መልሲ: ንስካ ናይ ግድን ከትስምዓና ን ሶደርሃም ናራ እንድሕር ንስካ ናብ ካልእ ገዛ ትቅየር ኮንካ፣ኣይፈለጥናን ንሕና ከም ዝቀየርካን
ዝክፈል ገንዘብ ናይ ኤሌትሪክ ,ገመድ m,m ከምኡ ውን ናይ ቀደም ኣድራሻካ ፣ከም ትቅይር ምምልካት ኣብ hemsida ክትገብሮ
ቀሊል እዩ፣እንተዘይ ኮይኑ ትድውል ናብ ናይ ዓሚል ሰርቢስ ወይ ናባና መጺካ ክትረኦ ኣብ Stabbläggaregatan 11,
ክትቅይር ምስ ቀረብካ ብዛዕባ ናይ ክራይ ገዛ ኩንትራት uppsägningstid,
ሕሰብ ክትመልሶ እቲ ሓድሽ ናትካ ፋክቱር ኣድራሻ እንተዘይ ኮይኑ ኣይመጸካን እዩ ከም ዝቀየርካ ፋክቱር ካብኡ እቲ ምክንያት ክከውን ይክእልዩ ዘየድሊ ተወሳኪ ዝክፈል ንዓካ ከም ዓሚል።
ጌጋ ምምልካት
ሕቶ: ኣነ እንድሕር ጸገም ረኪበ ናይ መውዓይ፣ማይ፣ናይ Tv ገመድ ወይ ኢንተርነት።
መልሲ: ጸገም እንድሕር ኣሎ ናትካ ኣካራይ ከም ዘገድስ መውዓይ ፣ማይ ናይ TV ገመድ፣ምርካብ ምስ ኣካረይቲ, ብዛዕባ ኢንተርነት ዝምልከት፣ደውሉንና በዚ ተሌፎን 0270-199 99።
ኣብዚ ብምጥዋቕ ናብ ሶደርሃምን ናራ Söderhamn Nära ዌብ ሳይተን ክትኣትዉ ትኽእሉ። External link, opens in new window.
ተወሳኺ ሌንካር


text:
መግለጺ ኤርትራዊ ሃገራዊ ግንባር(ኤሃግ) ብምኽንያት ባሕቲ መስከረም፡
ሎሚ፡ ባሕቲ መስከረም መበል 58 ዓመት ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎና ነኽብር ኣሎና። እዛ ዕለት’ዚ ውሑዳት ጀጋኑ ሓርበኛታት ኤርትራውያን፡ ምእንቲ ናጽነትን ልዑላውነትን ህዝቢ ኤርትራ ክጋደሉ፡ ብረት ተሓንጊጦም ናብ ጸምጸም በረኻ ዝወፈሩላ ታሪኻዊት ዕለት እያ። ናይ ህዝቢ ኤርትራ እምቢ ኣይግዛእን በሃላይነት፡ ብዓውታ ዝተቓልሓላ ወርቃዊት፣ ሕላገት ጅግንነትን ቆራጽነትን ዕለት እያ። ወትሩ እናተኸበረትን እናተዘከረትን ክትነብር ዝግባኣ ክብርቲ ዕለት’ውን እያ።
ባሕቲ መስከረም 2019 ንመበል 58 ዓመት ክነኽብር እንከሎና፡ ኣብ ኣዝዩ ተኣፋፊ ኩነታት ኮይና ምዃና ርእሰ ግሉጽ ሓቂ እዩ። ገባቲ ኢሳያስን ጉጅልኡን ካብ ዝኾነ እዋን ንላዕሊ ውሽጣዊ ጉዶም ተቓሊዑ፡ ብህዝቢ ኤርትራ ተፈንፊኖም፡ መሕብኢ ከውሊ ኣብ ዝሰኣኑሉ እዋን እያ ትኽበር ዘላ። ብሽፋን ስምምዕ ሰላም፡ ዕድመ ስልጣኑ ከናውሕ ዝተሓለመ ኢሳያስ፡ ሓቢኡዎ ዝነበረ ናይ ጥልመትን ክድዓትን ባህርያቱ፡ ኣብ ሰጣሕ ጎልጎል ተቓሊዑ፡ ብናይ ህዝብና ናይ ይኣክል ምንቅስቓስ ኣብ ከቢድ ራዕድን ዓቕሊ ጽበትን ዝወደቐሉ እዋን ይርከብ፡፡ ስለዝኾነ’ውን፡ ፖሎቲካዊ ስልጣኑ ካብ ዕርበት ንምድሓን፡ ላዕልን ታሕትን ኣብ ምባል ዝርከበሉ እዋን እያ ትዝከር ዘላ።
ገባቲ ኢሳያስ ምስ ጉጅልኡ፡ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ናይ 20 ዓመታት ሰላማዊ ተጋድሎን ናይ 30 ዓመታት ነዊሕን መሪርን ዕጥቃዊ ቃልሲ ውጽኢት ዝኾነ ሃገራዊ ናጽነት፡ ንጸቢብ ጉጅላዊ ረብሐኡ ብምውዓል፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ብሓፈሻ፡ ኣብ ልዕሊ ጀጋኑ ሰማእታትናን ኣካለ ስንኩላናን ድማ ብፍላይ፡ ከቢድ ጥልመት ከም ዝፈጸመ ናይ ኣደባባይ ምስጢሩ እዩ። ህዝብና ምስ ጀጋኑ ተጋደልቲ ደቁ፡ ተጋዲሉ ከረጋግጾም ዝተበገሰሎም ህዝባዊ ዕላማታት፡ ብርእዮ ተዓፊኖም፡ ካብ ሕሉፋት ባዕዳውያን ገዛእትና ዝኸፍአ ፖሎቲካውን ማሕበረ ቁጠባውን ሂወት ከሕልፍ ተገዲዱ ጸኒሑን ኣሎን፡፡ መንእሰያት ኤርትራ፡ ብከቢድ መስዋእትን መቑሰልትን ጀጋኑ ኣቦታቶምን ኣደታቶምን፡ ኣብ ዝተረጋገጸት ናጻን ልዑላዊትን ሃገር፡ ዝተጸበዩዎ ብሩህ ተስፋ መጻኢ ጸልሚቱ፡ ብሽም ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ኣብ ገደብ ዘይብሉ ዕስክርናን ጊላዊ ዕዮን ተጸሚዶም ጸኒሖምን ኣሎዉን። ዝፈትዉዋን ዋጋ ክቡር መስዋእቲ ወለዶምን ዝኾነት ክብርቲ ሃገሮም፡ ቀሲኖም ክነብሩላ ስለዘይተዓደሉ፡ በብእዋኑ ብዓሰርተታት ኣሽሓት፡ ሞት እናተሳገሩ፡ ብቓፍላያት ናብ ስደት ክነፍጹ ጸኒሖምን ኣሎዉን። ኣብ ጉዕዞ እናጋጠሞም ዝጸንሐ ክትገልጾ ዘስገድግድ ኩሉ ዓይነት ኣደራዕ፡ ንማሕበረ ሰብ ዓለም ዘሰከሐ፡ ሕማቕ ትርኢት ካብ ዝኾኑ ጉዳያት ኢዩ። ሕሉፍ ሓሊፉ ኤርትራን ህዝባን ናብ ኣዝዩ ዝኸፍአ ሓደጋ ብርሰት ኣብ ዝሽመሙሉ እዋን ንርከብ።
ዓሚ ወርሒ ሓምለ 2018 ዓ.ም. ኣብ ድሮ መበል 57 ዓመት በዓል ባሕቲ መስከረም፡ መንግስታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ብላዕለዎት መራሕቶም ኣቢሎም፡ ናይ ሰላም ስምምዕ ከምዝተፈራረሙ እንዝክሮ እዩ። ኣብ’ቲ እዋን’ቲ ኣብ ህዝብና ተፈጢሩ ዝነበረ ተስፋን ሰናይ ትጽቢትን ልዑል ምንባሩ፡ ካብ ኣእምሮ ብዙሓት ወገናት ዝተሰወረ ኣይኮነን። ብምኽንያት ዶብ ዝተወልዐ ኣዕናዊ ኲናት፡ ናይ መወዳእታ መዕለቢ ክረክብ እዩ፤ ብመሰረት ውሳኔ ኮምሽን ዶብ፡ ምምልካት ዶብ ቀልጢፉ ክጅመር እዩ፤ ምስ ሓውናን ጎረቤትናን ዝኾነ ህዝቢ ኢትዮጵያ ብሓፈሻ፡ ምስ ህዝቢ ትግራይን ዓፋርን ድማ ብፍላይ፡ ነባሪ ሰላምን ጥዑይ ሕውነታዊ ጉርብትናን ክሰፍን እዩ፤ ደጊም እቶም ንዓሰርተታት ዓመታት ብዘይ ሕግን ፍርድን ዝተዳጎኑ ደቅና፡ ሕጋዊ ፍታሕ ክረኽቡ እዮም፤ ብሽም ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ ዘይተገደበ ውትህድርና ተጸሚዶም ዝጸንሑ መንእሰያትና፡ ናብ ትምህርቶምን ንቡር ሂወትን ክምለሱልና እዮም፤ ሃገርና፡ ብቅዋም ትግዛኣሉ፡ መራሕትና ባዕላትና እናመረጽና እንመሓደረሉ ዕድል ክፍጠር እዩ፤ ማሕበረ ቁጠባዊ ሂወትና ክመሓየሽ እዩ፡ . . . ወዘተ ዝብሉ ጽቡቓት ተስፋታት ተንጸባሪቖም ነይሮም እዮም። ይኹን’ምበር፡ ድሕሪ ስምምዕ ሰላም ክልቲኡ ሃገራት፡ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ፡ ናይ ህዝብታትና ሕቶታትን ትጽቢታትን ክምልስ ይትረፍ፡ እቶም ተገይሮም ዝባሃሉ ስምምዓት፡ ኣብ ሞንጎ’ዚ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ፣ ላዕለዎት መራሕቲ ኢትዮጵያን ብድሕሪኦም ኮይኖም ዝጓስዩዎም ዓለማውን ዞባውን ጎብለላትን ጥራሕ፡ ብምስጢር ተታሒዙ፡ ህዝብና ግን፡ ዛጊት ኣብ’ቲ ጉዳይ ዝምልከት ዝኾነ ሓበሬታ ወይ ወግዓዊ መብርሂ ኣይተዋህቦን።
ህዝብና፡ ኣብ ጉዳይ ሃገሩ ዝግበሩ ስምምዓት ይኹኑ ፍልልያት፡ ከም ጓና ናይ ማዕዶ ተመልካቲ ስለዝኾነ፡ እቲ ብሽም ስምምዕ ሰላም ዝተገብረ ምፍርራም፡ ሕቡኣት ሸርሕታት ዘለዎ ምዃኑ ብምግንዛብ፡ ሻቕሎቱ ክዓብን ክውስኽን ኾይኑ ኢዩ። ኣብ ጽባሕ ስምምዕ ሰላም፡ ናይ ነፋሪት መጓዓዝያን ናይ ስልኪ ርክብን ምጅማሩ ተስፋ ዝሶኽዓሉ ኣወንታዊ ጅማሮ’ኳ እንተነበረ፡ ውሳነ ምምልካት ዶብ ተጎስዩ ብምሕላፉ፣ ምስ ናይ ቀረባ ጎረባብቱ ዝኾኑ፡ ህዝቢ ትግራይን ዓፋርን ብቐሊል ዋጋን ጊዜን ናይ ምርኻብ ዕድል እናሃለዎ፡ ቀልጢፉ ዘይምኽፋቱ፡ ስክፍታታቱ እናዓበዩ ክኸዱ ዝገበሩ ተርእዮታት እዮም።
ድሕሪ ከባቢ ሰለስተ ወርሓት፡ ኣፍ-ደገታት ዶብ፡ ሓደ ብሓደ ክኽፈቱ’ኳ እንተጀመሩ፡ ገባቲ ኢሳያስ ኣብ ኢትዮጵያ ዘካየዶም ዑደታት፡ ንልዑላዊ ክብሪ ህዝብናን ናጽነት ሃገርናን ዝዳፍኡ ብምንባሮም፡ ሻቕሎትን ተቓውሞን ህዝብና ሰማይ ክዓርግ ጌርዎ እዩ። እቶም ኣቐዲሞም ተኸፊቶም ዝነበሩ ኣፍ-ደገታት ዶብ፡ ብሃንደበት ክዕጸዉ እንከሎዉ፡ ድሒሮም ዝተኸፈቱ ድማ፡ ብሃንደበት ተረጊጦም፡፡ ብዘይካ ናይ ነፋሪት መጓዓዝያ፡ እቲ ድኻን ማእከላይን ናብራ ዘለዎ ህዝብና ዝጥቀመለን፡ ኣብ ማሕበረ ቁጠባዊ ሂወቱ ትርጉም ዘለዎ ምምሕያሽ ዝረኣየለን ናይ ምድሪ መጓዓዝያ መስመራት ኩለን ተዓጽየን ይርከባ። ከም ሳዕቤኑ፡ ዋሕዚ ስደት ህዝብና ብሓፈሻ፡ መናእሰያትና ድማ ብፍላይ፡ ካብ ዝኾነ እዋን ንላዕሊ ክብርኪቱ ይረአ ኣሎ። ካብ’ዚ ንላዕሊ ድማ፡ እቲ ብጥልመትን ክድዓትን ኢሳያስን ጉጅልኡን ዝተቖጠዐ ህዝብና ብሓፈሻ፡ ኣባላት ህግደፍ ኮይኖም ነዚ ገባቲ ስርዓት’ዚ ክከላኸሉን ክድግፉን ዝጸንሑ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ክፍሊ-ዓለማት ዝርከቡ ወገናትና ድማ ብፍላይ፡ ናብ ኣደባባይ ወጺኦም፡ ይኣክል ዝብል ሃገራዊ ጭርሖ ክብ ኣቢሎም፡ ዕምሪ መላኺ ስርዓት ኢሳያስ ንምሕጻር ተላዓዒሎም ኣሎዉ። ከምኡ’ውን ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝነብር ህዝብና ብሓፈሻ፡ መንእሰያትን ተማሃሮን ድማ ብፍላይ፡ ንገባቲ ስርዓት ኢሳያስ ንምውጋድ ኣብ ዝካየድ ቃልሲ፡ ወሳኒ እጃሞም ከበርክቱ ዝጀመሩሉ እዋን በጺሕና ኣሎና።
ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ ምስ ጉጅልኡ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዘለዎ ክቱር ንዕቀት፡ ኣብ ዝላዓለ ጥርዙ በጺሑ፡ ብዋጋ ኤርትራን ህዝባን ክቋመር ብምድንዳኑ ምኽንያት፡ ፈጺሙ ዘይተጸበዮ ህዝባዊ ተቓውሞ ኣጋጢሙዎ፡ ርእሱ ኣብ ጉብጥሽ ሓቢኡ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ መድረኻት ተኸላኻሊ ናጽነትን ልዑላውነትን ክመስልን፡ ብሽም ጀጋኑ ሰማእታት ክመጻደቕ’ኳ እንተፈተነ፡ ዘንጸባረቖ ናይ ጥልመትን ክድዓትን ዝምባለ ብእዉጅ ይቕሬታ ክሳብ ዘይሓተተ፡ ብህዝብና እምነት ከምዘይንበረሉ ርግጽ ኮይኑ ኣሎ። ስለዝኾነ ድማ፡ ገባቲ ኢሳያስን ጉጅልኡን ኣብ ዲፕሎማስያዊ መዳይ ረኺብናዮ ዝብሉዎ ዓወትን ናይ ምልማዕ ተስፋን እናሰበኹ፡ ቀልቢ ህዝብና ክስሕቡ ካብ ምፍታን’ኳ እንተዘይቦኸሩ፡ በቲ ካልእ መዳይ ድማ፡ ብወታሃደሪ ሓይሊ ኣቢሎም ህዝብና ናይ ምርዓድ ተግባራት ብሓደ ወገን፡’ ወያነ መሬትና ክህበና ድሉው ኣይኮነን’ ዝብል ዕባራ ምስምስ፡ ናይ ኲናት እቶን ክኣጉዱ በቲ ካልእ ወገን፡ ህርዲግ ካብ ምባል ኣይቦኸሩን። ኢሳያስ ምስ ጉጅልኡ፡ ፖሎቲካዊ ስልጣኑ ንምዕቃብ፡ ምስ ዝኾነ ይኹን ናይ ግዳም ሓይሊ፡ ተሻሪኹ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ከቢድ ጥፍኣት ክፍጽም ድሕር ከምዘይብል፡ ዘንጸባርቖም ዘለዉ ምልክታት እኹላት ኣብነታት እዮም።
ሎሚ መበል 58 ዓመት ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎና ክነኽብር እንከሎና፡ ብሓደ ወገን፡ ንመጻኢ ዕድል ኤርትራ ዘተስፉ፡ ኣብ ሃገርና መሰረታዊ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ንምርግጋጽ ዘብቅዕ፡ ናይ ህዝብና ብሓፈሻ፡ ናይ መንእሰያትና ድማ ብፍላይ፡ ምልዕዓልን ውዑይ ናይ ቃልሲ መንፈስን ጎሊሁ ኣብ ዝረኣየሉ እዋን ንርከብ ኣሎና። ብኣንጻሩ ከኣ፡ ገባቲ ኢሳያስን ወይጦታቱን፡ ምስ ናይ ግዳም ሰብ ፍሉይ ረብሓ መሻርኽቱ፡ ነዚ ኣንጸላልዩዎ ዘሎ ናይ ህዝብና ማዕበላዊ ተቓውሞ ንምብርዓን፡ ብሓደ ወገን ብፈላሊኻ ናይ ምንቛት ሸርሕታት፡ በቲ ካልእ ወገን ድማ፡ ብራዕድን ሽበራን ኣቢሎም፡ ተቓውሞ ህዝብና ንምጭፍላቕ ብዝለዓለ ደረጃ ይረባረቡ፡ ዘይተኣደነ ሽርሕታት ክኣልሙ ይርከቡ።
ስለዝኾነ’ውን፡ ሎሚ ኣብ መበል 58 ዓመት በዓል ባሕቲ መስከረም ኮይና፡ ነዚ ኣብ ቅድሜና ዘሎ ክውንነት ብግቡእ ብምግንዛብ፡ ብቑዕ ግብራዊ ምላሽ ንምሃብ፡ ብሰፊሑ እንላዘበሉ ዕለት ክኸውን ይግባእ። እቶም ንመጻኢና ዘተስፉዉ ጽቡቓት ዕድላት መሊእና መዝሚዝና፡ ነቲ ኣብ ልዕሌና ኣንጸላልዩ ዘሎ ሓደጋ ንምዕጻፍ ክነውዕሎ፡ ካብ ዝኾነ እዋን ንላዕሊ፡ ዓቕምታት ህዝብናን ደለይቲ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ፖሎቲካዊ ሓይልታትን ዘወሃህድ ግብራዊ ፍታሕ ክንትልምን፡ ንተግባራዊነቱ ድማ፡ ብዕቱብነትን ብተወፋይነትን ክንዋፈር፡ ኤርትራዊ ሃገራዊ ግንባር ይጽውዕ። ኤርትራዊ ሃገራዊ ግንባር(ኤሃግ) ምስ’ቶም ብጭቡጥ ኣብ ባይታ ዘለዉ ፖሎቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ፡ ፈላሚ ዘተ ንምጅማር ዝገበሮ መጸዋዕታ፡ ግብራዊ ምላሽ ክሳብ ዝረክብ ጻዕርታቱ ከምዝቕጽል ምዃኑ ብኣጋጣሚ ታሪኻዊ ዝኽሪ ባሕቲ መስከረም የረጋግጽ።
ኤርትራዊ ሃገራዊ ግንባር(ኤሃግ)፡ ነቶም ዓቕሚ ህዝብታትናን ደለይቲ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ዝኾኑ ፖሎቲካዊ ሓይልታትን፡ ኣብ ሓደ መጋባእያ ተራኺቦም ክዝትዩን ሓባራዊ መዋጽኦ ከናድዩ ንምብቃዕ፡ ኣብ ኣሜሪካን ኣውሮጳን ብግዱሳት ወገናትና ዝተኻየዱ ጻዕርታት የመጉስ። ንመጻኢ ዝሕሰቡ ቀጸልቲ ዋዕላታት ድማ፡ ምስ’ቶም በብኸባቢኡ እናተኻየዱ ዝጸንሑ መድረኻት፡ እናተናበቡን፡ እናተመጋገቡን ክኸዱ፡ ተደማሪ ዓቕምታት ኣብ ምብራኽ ክነጥፉ፡ ዓብይ ቱኽረት ክግበር የዘኻኽር። ኤርትራዊ ሃገራዊ ግንባር(ኤሃግ) ኣብ’ዚ ሓድሽ ኩነታት’ዚ፡ ምስ ህሉው መድረኽ ዝመጣጠን ጻዕርታት ከካይድ፡ ከም ወትሩ ድሉው ምህላዉ፡ ብምኽንያት ባሕቲ መስከረም ምጅማር ብረታዊ ቃልስና ቃሉ የሐድስ። ንኹሎም ኣብ ናጽነትን ልዑላውነትን ኤርትራ ጽኑዕ እምነት ዘለዎም ወገናት፡ እንቋዕ ናብ’ዚ ክቡር ባዓል’ዚ ብሰላም ኣብጻሓኩም ብምባል ሰናይ ትምኒቱ ይገልጽ።
ባሕቲ መስከረም ወትሩ ደሚቓን ተኸቢራን ትንበር!!
ብዙሕነታዊ ሓድነትና ውሕስነት ዓወትና!!
ኤርትራዊ ሃገራዊ ግንባር(ኤሃግ)
ባሕቲ መስከረም 2019 ዓ.ም.


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኣምሓራ ከተማ ደብረ ማርቆስ ሎሚ ረቡዕ ብዝተለዓለ ዕግርግር ኣብታ ከተማ ዘመናዊ ኣብ ልዕሊ ዝበሃል ሆቴል ሓዊሱ ኣብ ንብረት ዕንወት ወሪዱ።
ነባር ኣባል መሪሕነት ኢህወዴግ ኣቶ በረኸት ስምኦንን ኣቶ ምግባሩ ከበደን ዝተበሃሉ በዓል ስልጣን ናይቲ ክልልን ኣብታ ከተማ ብሕቡእ ንህዝቢ ኣኪቦም ዝብል ናይ ሓሶት ዜና ምኽንያት ብምግባር መናእሰይ ኣብ ልዕሊ እቲ ሆቴል ከቢድ ጉድኣት ከምዝወረዱ ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረቦም ነበርትን ወሃብቲ ቃል ናይቲ ዞባን ናይቲ ክልልን ገሊፆም ኣለው።
ኣቶ በረኸት ስምኦን ኣብቲ ሆቴል ከምዘይነበሩን ኣቶ ምግባሩ ከበደ ድማ ኣብ ባህር ዳር ይካየድ ኣብዘሎ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ናይቲ ክልል ኣብ ምስታፍ ስለዝርከቡ ናይ ሓሶት ወረ ምዃኑ ሓላፊ ቢሮ ርክብ ህዝቢ ናይቲ ክልል ኣቶ ንጉሱ ጥላሁንን ሓላፊ ኮሚኒኬሽን ዞባ ምብራቕ ጎጃም ኣቶ ሽፈራው ኣየሌን ገሊፆም ኣለው።
ኣብ ልዕሊ መካይንን ካልኦት ንብረትን እውን ናይ ምቅፃል ሓደጋ ከምዝወረደን እቲ ወጥሪ ኣማሲዩ እውን ብምቕፃሉ ሓይልታት ፀጥታ ንቶም ዝተኣከቡ ንምብታን ተኹሲ ምኽፋቶም ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረቦም ነበርቲ ገሊፆም ኣለው።ኣብ ልዕሊ ህይወት ሰብ ዝወረደ ጉድኣት ከምዘየለ ኣቶ ሽፈራው ገሊፆም ኣለው።።


text:
ሰብኣያ ካብ ዘመዉት ነውሕ እዩ ጌሩ። ድሕር ሰብኣያ ኸኣ ምንም ኣይጠዓማን። ናብራ እምብዛ እዩ ከቢድዋ። በቲ ከይኑ በቲ ግና በቲ ሰብኣያ ዝሓደገላ ናይ ሕርሻ በታ ናብራኣ ትመርሕ ነበረት። ብስንኪ ሕሱም ናብራ ገጻ ተደዊኑ እዩ። ምስቲ ቅድሚ ሰብኣያ ዝነበራ ናብራ ክትዝክር ከላ ዝርንዛሕ እያ ትነብዕ። ኣብቲ ዘላቶ ተወሰኸታ ግና ሓደ ዓቢ ጸገም ንናብራን ንህይወትን ዝፈታተን ጸገም ኣጋጠማ። ቀረባ ዘመድ ሰብኣያ፥ ነቲ ሰብኣያ ዝሓደገላ ናይ ሕርሻ ቦታ ብሓይሊ መንዘዐ። ብኹሉ ነገር ካብኣ ዝበልጽ ስለ ዝነበረ ኸኣ መን ኢካ ዝብሎ ኣይነበረን።
እዛ ሰበይቲ እቲ መሬት ናታ ምኻኑ እኳ መርትዖ እንተ ለዋ፥ እዚ መብኣሳታ ሰብኣይ ግና ብዘቕረበትሉ መርትዖ ክጸዓድ ኣይከኣልን። ዓገብ ክብልዎ ዝኽእሉ ሽማግሌታት እኳ እንተ ለኣኸትሉ ንሱ ግና ወይ ምንቕ። ናብራ ነዛ ሰበይቲ ካብቲ ቀደም ብዘተዓጻጸፈ በድሃን ከበዳን። ብዛዕባ እቲ ጉዳይ ከኣ ክትጠርዕ ናብቲ ናይቲ ዓዲ ናይ መጨረሻ ቤት ፍርዲ ንምኻድ ወሰነት። ብኸንደይ ጋዶ ኸኣ ነቲ ጉዳያ ነቲ ቐንዲ ኣካል ነገረቶ። እቲ ፈራዲ ግና እዚ ትብልዮ ዘሎኺ ኣይከውንን እዩ መርቶዖኽውን ርጉጽነት የብሉን። ሕጂ ኸኣ ጻዕቒ ስራሕ ስለ ዘሎና ንጉዳይኪ ከንጽንዕ ግዜ የብልናን ኢሉ ኣፋነዋ።
ሰበይቲ ትሕዞን ትጭብጦን ጠፍኣ ዝርንዛሕ እናነበዓት ከኣ ካብቲ ቤት ፍርዲ ወጸት። ኣብ መንጐ እናበኸይት ከኣ ሓደ ወዲ ዓዳ ሰብኣያ ረኸበት። ደሓን ዲኺ ኢሉ ቅርብ ኢሉ ሓተታ። ዝኸነ ኩሉ ኸኣ ነገረቶ። እቲ ሰብኣይ ክሰልጠኺ እንተ ዀይኑ ደኣ ደርሆ ክትጸሩሉ ኣለኪ እምበር ኣይክውንን እዩ ኢሉ ጭካነን ዘይፍታሕውነት እቲ ኣብ ቤት ፍርዲ ዘሎ ሓላፊ ነገራ። ከምኡ ክትግብር ከምዘይትኽእል ከኣ ነገረቶ።
እዛ ሰብኣይቲ ንጽባሕቲ ንግሆ ሰብ ከይተሳ ናብ ቤት ፍርዲ ከይዳ ኣብ ኣፍደገ ኮፍ ኢላ ጸንሓቶ ነቲ ፈራዲ። ኣንቲ ሰበይቲ ትማሊ እኮ ነጊረኪ እየ ኣይከውንን እዩ ኣይከወንን እዩ። እንታይ ጌርናኪ ኢና ዘይተስርሕና በላ። ወይ ሰበይቲ እናበኸየት በጃካ ደቀይ ዝብላዕ የብሎም ብዘይቲ ዘመደይ ዝወሰዶ መሬት ካልእ እቶት የብለይን ኢላ ብምረት ተዛረበቶ። ጸማም እዝኒ ሂቡ ናብ ኦፊሱ ኣትወ። ሰብይቲ ዝርንዛሕ እናነበዐት ሕጂ እውን ናብ ገዝኣ ተመልሰት።
እዛ ሰበይቲ ግና ህጂ እውን ተሳፋ ከይቆረጸት ናብቲ ቦታ እቲ ፈራዲ ኸደት። ሰብ ሪጋ ተሰሪዑ ማእለያ ዘይብሉ ጸንሓ ጸሓይ ብርትዕቲ ስለ ዝነበረት ከኣ መርዘና ተላዕለታ ዝግበር የለን ክሳብ ሰብ ዝጸረላ ጸንሓት ነቲ ፈራዲ ኸኣ ረኸበቶ ኣንቲ ሰብይቲ እንታይ ገረኪ እየ በቃ ሕጂ ቆጸራ ኣሎኒ ጽባሕ ምጽኒ በላ። እታ ጽባሕ ምጽኒ ትብል ተስፋ ስለ ዝረኸበት ከኣ ድኻማ ከይጽጸብጸበት ንገዝእ ተመልሰት።
ንጽባሒቱ ኸኣ ከምቲ ዝተባህላ ናብቲ ቦታ ኸደት ዋርድያ ግና ኣጋጣሚ ስራሕ ረኺቡ ከይዱ ጽባሕ ግና ተቐለቀሊ ኢልኪ እዩ በላ። ሰበይቲ ከምቲ ዝተባህላ ብዘይምቁራጽ ተመላለሰት። እቲ ፍትሒ ዘይብሉ ፈራዲ ኸኣ እዛ ሰበይቲ እዚ ላሕ ካብ ተብልኒ ኣዋርሕ ሓሊፉ እንሆ ሕጂ ኸኣ ጉዳያ ኣብ ሓደ መዕለቢ ከየብጻሕክዎ ኣይተዕርፈንን እያ ስለዚ ገለ ክገብር ኣሎኒ ብምባል ካብ ፍታው ልቡ ዘይኮነ ነታ ፍትሒ ዝሰኣነት ሰበይቲ ፍትሒ ኣውጻላ መሬታ ኸኣ መለሰላ።
እዚ ዝርኣናዮ ዛናታ ካብቲ ጎይታና መድሓኒና የሱስ ክርስቶስ ብዛዕባ ፍትሕን ጸሎትን ዝሃቦ ምስላ ዝወሰድክዎ እሞ ኸኣ ከም ዛንታ ጌረ ዘቕረብክዎ እዩ። ጎይታና መድሓኒና የሱስ ክርስቶስ ነዚ ምስላ እዚ ኣብ ሉቃስ 18 ካብ 1 ክሳብ 8 ዝሃቦ ምስላ እዩ። ጎይታና የሱስ ክርስቶስ ኣብዚ ጹሑፍ እዚ ብዛዕባ ምምላስ ጸሎትን ፍትሕን እዩ ኣተኪሩ ዝተዛረበ። ንገዛእ ርእሱ ኸኣ ምስቲ ፍትሒ ኣልቦ ዝኸነ ፈራዲ ብምውድዳር ይዛረብ። እቲ ንኣምላኽ ዘይፈርህ ብዛዕባ ሰብ ከኣ ዘይግደስ ፈራዲ ነታ ዝተዓመጸት ሰብይቲ ድሕሪ ክንደይ ግዚያት ፍትሒ ኣውጺእላ ይብል የሱስ።
ናብኡ ተመሊሲ ኸኣ እዚ ንኣምላኽ ዘይፈርሕ ፍትሒ ኸኣ ዘይፈልጥ ሰብ ከምዚ ዝኣመስለ ፍትሒ ካብ ገበረ ኣነ እቲ ናይ ፍቕሪ ኣምላኽ ህይወተይ ክኣ በጃኹም ከሕልፍ ተዳልየ ዘለኹ ደኣ ማዕረ ኽንደይ ይብል እሞ ነዛ ጥቕሲ እዚኣ ኸኣ ይዛረቦም “ጐይታ በለ እዚ ዓመጸኛ ፈራዲ ዝብሎ ዘሎ ስምዑ። ኣምላኽ ዶ ግዳ ነቶም ለይትን መዓልትን ናብኡ ዚጠርዑ ሑሩያቱ ፍትሒ ኣየውጻኣሎምን እዩ። ይጽመሞም ዶ ኸ? ቐልጢፉ ፍትሒ ከም ዘውጻሎም እብለኩም ኣለኹ።
ኣዚ እንነብረሉ ዘሎና ግዚያት ፍትሒ ዘይርከበሉ ኣእዊኻ ኸኣ ዘይትስምዓሉ ዘመን ኢና በጺሕና ዘሎና። እቲ ንሕና ኣንሓልፎ ዘሎና ሰዓት እውን ከምዚ ጎይታና የሱስ ክርስቶስ ዝጠቐሶም ፈረድቲ ዝበዝሕሉ ዘመን እዩ። ወረገ እቲ ጎይታና መድሓኒና የሱስ ዝጠቐሶ ሰብኣይሲ ድሕሪ ኽንደይ ዘመን ነታ ሰብይቲ ፍትሒ ኣውጽኢላ። ኣብዚ እዋና እዚ ግና እዚ ነገር ኣንጻሩ ኮይኑ ኣሎ። ሰብ ፍትሒ ስኢኑ ዓንገረር ዝበለሉ ሰዓት እዩ። ካብ ሰብ እሞ መዓስ ፍትሒ ይርከብ። ኣምላኽ ግና ፍትሒ ንጩንቓት ቅንዕና ኸኣ ንድኻታት ይገብር እዩ። ነዚ ምስፈለጥና ኸኣ ናይ ዓለም ዘይፍትሓውነት ኣይክገርመናን እዩ።
ኩላትና በዚ ናይ ዓለም ዘይፍታሓውነት ዝተለብለብና ኢና። ካብ ዓለም ከኣ ምልኣት ዘለዎ ፍትሂ ምጽባይ ዕሽነት እዩ። ሎሚ ብሰንኪ ክትረኽብዎ ዝግብኣካም ፍትሒ ዘየረኸብኩም ክንደይ ኢኹም? ፍርድን ሓቅን እናተጽበኹም ክአ ኣንጻር እዚ ትሓልፉ ዘለኹም ከ? ንዓኹም ዝኸውን ብስራት ኣሎኒ ኩብራት ሰማዕቲ። ዝፋኑ ኣብ ሰማያት ዝተኸለ ፍትሒ ዘወጽእ ኣምላኽ ኣሎ። ስለዚ ኸኣ ኢና ካብ ናብ ሰብ ምጥራዕ ናብቲ ሰማያዊ ኣምላኽ ምእዋይ ክንመርጽ ዘሎና። ናብ ኣምላኽ መጺኡ ፍትሒ ዝተደፍኖ ኣካል ትማሊ ዀነ ሎሚ ፈጺሙ የሎን። ስም ኣምላኽ ጸዊዑ ኸኣ ገጹ ብሕፍረት ትኸዲኑ ዝተመልሰ የሎን። ኣምላኽ ኣምላኽ ፍትሒ እዩ ብኸምይን ኣበይን ፍትሒ ከም ዘውጽእ ኸኣ ይፈልጥ እዩ። ነቲ ዓማጺ ግፍዔኛ ስቕ ኢሉ እይርእዮን እዩ። ነቲ ተዓማጺ ኸኣ ብዝተዓመኦ ክኸይድ ስቕ ኣይብልን እዩ።
ሎሚ ምጽባይ ፍትሕና ካበይ እዩ? ቃል ኣምላኽ ክዛረብ ከሎ ከምዚ ይብል “መሰረት ዝፋንካ ጽድቅን ቅንዕናን እዩ ሳህልን ሓቅን ቀቅድሚ ገጽካ ይኸዳ ኣለዋ” መዝሙር 89።14 እወ እዚ ኣብዚ ጽድቕኻ ተባሂሉ ዘሎ ፍትሒ ኣምላኽ ማለት እዩ። ወሲኹ ዳዊት ብዛዕባ ፍትሒ ኣምላኽ ክዛረብ ከሎ ከምዚ ይብል “መሰለይን ነገረይን ወዳእካ ጻድቕ ፈራዲ ኮንካ ኸኣ ኣብ ዝፋንካ ተቐመጥካ ይብል” እቲ ናይ ፍትሒ ኣምላኽ ጥራይ እዩ መሰልካን ነገርካን ክውድእ ዝኽእል ስለዚ ሓለፋ እቶም ፍትሒ ከውጽልና እዮም ኢልና ዝተኣመናዮም ንላዕሊ ምስ ኣምላኽ ምጽጋዕ እዩ እቲ ዝበለጸ ከምኡ ምግባርና ጥራይ ከኣ እዩ ንፍትሕና ዘቀላጥፎ።
ኣብዚ እዋን እዚ ናይ ኩላትና ሓደ ዓይነት ሕቶ ኣሎና ኣምላኽ ደኣ ኣምላኽ ፍትሒ እንተ ዝኽወን በየናይ መንገዲ ንሓልፍ ከምዘሎና ይፈልጥ ኣሎ እንድዩ ፍትሒ ደኣ ዘየውጻልና? ኩቡራት ሰማዕቲ ሓደ ታሪኽ ክንግረኩም። ሓደ ግዜ ሓዳ ንኣምላኽ ዝፈርህ ሰብ ናብ እንዳ ቀምቃማይ ርእሱ ክቕምቀም ከደ እንዳ ተቐምቀመ ከሎ ኸኣ ብዛዕባ ኣምላኽ ዕላል ጀመሩ። እቲ ቐምቃማይ ከኣ እናሰሓቐ ኣንታ ሰብ ኣምላኽ ዝብሃል የሎን ኣምላኽ እንተ ዝህሉ ደኣ እዚ ኹሉ ኣብ ዓለም ዝግበር ዘሎ ግፍዒ ደው ዘይብል ክብል ብሕቶ ኣዋጠሮ። መቸም ቡዙሕ ተኻቲዕም ተቐምቂሙ እንዳኸደ ከሎ ኣብ መንገዲ ሓደ ጨጋር ርእሱ ጎታን ዝተበላሸወ ድኻ ሰብ ርኣየ ብቕጽበት ከኣ ናብቲ እንዳቐምቃማይ ተመልሰ። ኣንታ ሰብ ኣብዛ ዓለም ቀምቃማይ ዝብሃል ሰብ የለን። ቀምቃማይ ዝብሃል የለን እንዳበለ ደጋገመሉ።
እቲ ቐምቃማይ ከኣ ኣንታ ሰብ እንታይ ኢኻ ትብል ዘሎኻ ኣነ እኳ እንህሉኹ በሎ። ቀማቃማይ እንተ ዝህሉ ደኣ ኣብቲ ጥቓ ገዛኻ ሓደ ድኻ ርእሱ ጎታን ዘይተቐምቀመ ምሃለወ በሎ። እቲ ቐምቃማይ ከኣ እናሰሓቐ እዋእ ናባይ ከይመጸ ደኣ እሞ ከመይ ጌረ ክቕምቅሞ በሎ። እቲ ሰብ ከኣ በል ንስኻ ድማ ናብ ኣምላኽ ከይመጻኻ ኣምላኽ ከም ዘሎ ኣይትፈልጦን ኢኻ እዚ ዘይፍታሓውነት ከኣ ፍትሒ ክረክብ እቲ ፍትሒ ዝሰኣነ ናብ ኣምላኽ ክመጽእ ኣለዎ በሎ ።
ብርግጽ ሓቁ ብማዕዶ ኮይንካ ካብ ኣምላኽ ፍትሒ ምጽባይ የዋህነት እዩ። እቲ ፍትሕን ጽድቅን ዝደለየስ ናብ ኣምላኽ ደኣ ክመጽእ ኣለዎ። ኣምላክ ብዛዕባ ገዛእ ርእሱ ክዛረብ ከሎ ከምዚ ይብል ኣነ ኣብ ምድሪ ምሕረትን ፍርድን ጽድቅን ዝገብር እግዚኣብሄር ብምኻነይ ብምስትውዓልን ብምፍላጡን ደኣ ይተሓበን። ስበ እዚ ሰብ እኳ ጸዊዕካዮ ብዛ ድሩቱ ዓቕሙ ኣለኹ ዝብልካስ እቲ ኣነ ናይ ፍትሕን ጽድቅን ኣምላኽ እየ ዝበለ ደኣ መዓረ ኽንደይ? እሞ እንታይ ገዲስና ደኣ ፍትሒ ተደፊናን ክነሱ ስቕ ኢልና ደኒና ንኸይድ? ንሱ ንፍትሕና መዕለቢ ክሳብ ዝገብርሉ ለይትን መዓልትን ናብኡ ካብ ምጥራዕን ምጽዋዕን ስቕ ኣይንበል። እቲ እንኮ ተስፋ ፍትሕና ንሱ ባዕሉ እቲ ሰማያዊ ኣምላኽ እዩ። ስለምናትይ እዚ? ኣምላኽ ብሓቒ ኣሎ እንደባለና ካብ ምምጋት ናብኡ ንምጻእን ንቕረብን ንሱሙ ኸኣ ነድሂ። ንሱ ኣቦ ዘኽታማትን መብለታትን እሱራትን እዩ። ፍትሒ ዝገብር ናይ ፍትሒ ኣምላኽ ከኣ እዩ።
ካብ መጽሓፍ ቁዱና ኸኣ ብዛዕባ እዚ ኡዳይ ማእለያ ዘይብሉ ኣብነታት ክነምጽእ ንኽእል ኢና። ብፍላይ ሓደ ታሪኽ እንትወሰደና ሰናይ እዩ። እሱ ኸኣ ታሪኽ ደቂ እስራኤል እዩ። እዞም ህዝቢ እዚኦም ድሕሪ ሞት ዮሴፍ ኣብ ግብጺ ዝወረዶም ኣደራዕን ሕሰምን ብቓላት ክግለጽ ዘይክእል ዓቢ እዩ። ኣዚዮም ተወጺዖም እዮም። ካብ ብዝሒ ምረቶምን ስቓዮምን ዝተላዕለ እኳ ኣምላኽ ዝረሰዕም መስሊዎምሲ ኣምላኽ ንሙሴ ክግለጸሉ ኸሎ ሙሴ ንባዕሉ ኣብ ድንግርግር ኣትዩ መን እዩ ተበሉኒ መን ክብሎም ክብል ብዛዕባ ህልውና ኣምላኽ ብምጥርጣር ዝሓተቶ። እህህቶኦም ግና ሰማይ በጺሑ እቲ ጹሑፍ ከም ዝብለና ኣምላኽ ሰማይ ፍትሒ ከውጻሎም ካብ ሰማይ ወሪዱ ካብቲ ፍትሒ ዝነፈጎም ዓማጺ ፈርኦን ከኣ ሓራ ጌርዎም። ኣምላኽ ንደቂ እስራኤል ብፍትሒ ተገሊጽሎም እታ ሓያል ናይ ትኣምራት ኢዱ ኸኣ ረዲኣቶም።
እስከ ንገዛእ ህይወትና ኣብ ናብራ ደቂ እስራኤል ንእትዋ። እንተ ብዉሑዱ ብቡዙሑ ከምዚ ናቶም ዝመስል ነግራት ንሓልፍ ኣሎና። ሕጂ ሓቂ ክንግረኩም ናትና ጉዳይ ብሓልፈትን ብዓለምን ብኽኢልታትን ካልኦትን ፈጺሙ ኣይፍታሕን እዩ። ተተጸበና እውን ክንጽበ ክንበር እምበር ለውጢ እኳ ኣይክንርእንን ኢና። ከምዚ ኢልና ኸኣ ክንቅጽል ከም ዘይንደሊ ፉሉጡ እዩ። ስለዚ ከምቲ ጎይታና የሱሱ ክርስቶስ ዝተዛረቦ ካብ ዓቢና ክሳብ ንእሽቶና ለይትን መዓልትን ከይተሓለልና ንፍትሒ ናብ ኣምላኽ ጥራይ ንጣራዕ። እሱ ኸኣ ንኣውያትና ፈጺሙ ኣይጽመሞን እዩ።
ቃል ኣምላኽ ኣብ ዘዳግም 32።4 “ኩሉ መንገዱ ፍርዲ እዩ እሞ እቲ ከውሒ ግብሩ ፉጹም እዩ። ዓመጽ ዜብሉ ኣምላኽ እምነት እዩ ንሱ ጻድቕን ቁኑዑን እዩ” ብርግጽ ንሱ ፍትሒ ዘይጠዊ ብጽድቂ ዝዳኒ ንጥርዓንን ኣውያትናን ጸማም እዚኒ ዘይህብ ጎይታ እዩ። እዘን ጥቕስታት ብዛዕባ ፍትሓውነት እቲ ጉሩም ጎይታ እየን ዝዛረባ። ነዚ ኣምላኽ እዚ ዘይምእማን ካብ ፍትሒ ምርካብ ምህዳም ምኻኑ ዶ ንፈልጥ?
ኩቡራት ኣሕዋት ሓንቲ ሰበይቲ ኣላ ኣብ ሓድሽ ኪዳን ዝተጠቅሰት። እዛ ሰበይቲ እዚኣ ከንኣናዊት ኮይና ካብ ወሰን ምድሪ ናብ ጐይታና መድሓኒና የሱሱ ክርስቶስ ንተኣምራት ዝመጸትሰበይቲ እያ። ጓላ ብናይ ኣጋንንቲ ማእስርት ተኣሲራ ኣብ ስቓይ ንዘነበረት ጓላ መድሃኒት ክኸና እያ ናብ የሱሱ መጽእያ። እናጨርሓት ከኣ የሱሱ ወዲ ዳዊት ንጓለይ ማሓረለይ እናበለት ክትጣራዕ ጀመረት። የሱስ ዝገብሮ ዝፈልጥ ኣምላኽ እዩ። ንግዚኡ ግና ስቕ በለ።
ሰበይቲ ኣይተሓለለትን ጨሪሓ መመሊሳ። ደቂ መዛሙርቱ ካብ ሓልዮት ዘይኮነስ ገዓራ ስለ ዘጨነቖምን ዘጽመሞምን ገለ ግበረ ኢሎሞ። የሱስ ከኣ ገለ ነገር ተዛሪብዎ እንጊራ ዉሉድ ንኣኽላባት ምሃብ ጉቡኣ ኣይኰነን። እዚ ኣይዓንቀጻን ከምይሲ ንፍትሒ ናብቲ ኣቦ ፍትሒ ከምዝመጸት ትኣምንንን ትፈልጥን እያ። ደሓን ካብ ፍትሕካ ርፍራፍ ጥራይ ኢላቶ። ከም እምነታን ፍትሒ ምድላያን ከኣ ጥራዓና ተሰሚዑ ፍትሒ ረኺባ ኸኣ ከይዳ። ናትና ጥርዓንን ከኣ ንኸንቱ ከምዘይኮነን መንደቕ ሃሪሙ ኸኣ ከም ዘይምለስ ርግጸኛታት ምኻን ከድልየና እዩ። ነቶም ለይትን መዓልትን ናብኡ ዝጠርዑ ፍትሒ የውጻሎም ዩ። ይጽመሞምዶኸ እዩ። ገጹ ይመልሰሎም እዩ። ስለዚ ስለ ገዛእ ርእስናን ሃገርናን ኣሕዋትናን ንፍትሒ ናብ ኣምላኽ ፍትሒ ንጣራዕ ንሱ ኸኣ ቀልጢፉ ከይደንጎየ ፍትሒ ከውጻልና እዩ።
ኣምላኽ ኣምላኽ ፍትሒ
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
1--ንናይ ህይወት ሕቶታት መልሲ ስለ ዝደሊ።
• ነየናይ መልሲ? ኢልካ ትሓትት ትኸዉን።እቶም ክትትክዝ ከለኻ እትሓቶም ሕቶታት እዮም።
• ንሳቶም ከኣ--
• ኣነ መን እየ እየ?ንምንታይ ኣብዚ ኣለኩ?ናበይ እየ ዝኸይድ ዘለኹ?ከመይ ኢለ ከ እየ ኣብኡ ዝበጽሕ?ብዛዕባ ናይ መጻኢ ከኒ ከመይ ኢለ እየ ርግጸኛ ክኸዉን ይኽእል?
• ኣብ ገለ ምዕራፍ ናይ ህይወት ዝኾነ ሰብ ነዘን ሕቶታት ይሓተን እዩ።ቅኑዓትን ኣገደስትን ሕቶታት ከኣ እየን።ስለዚ ድማ ርግጽ መልሲ ክረኽባ ኣለወን።
• የሱስ ክርስቶስ መልሲ ናይ ህይወት ሕቶታት እዩ።
• የሱስ ክርስቶስ መንገዲ ዩ፣ብዘይ ብእኡ ሰባት ይጠፍኡ።
• የሱስ ክርስቶስ ህይወት ዩ፣ብዘይ ብእኡ ሰባት ተስፋ የብሎምን።
• የሱስ ክርስቶስ ማእከል ናይ ህላዉነትና ዩ፣ብዘይ ብእኡ ህይወት ትርጉም የብላን።
• የሱስ ክርስቶስ መፍቀሪ ሰብ ዩ፣ ሰባት ብዘይ ብእኡን ከንቱ ይነብሩ።
• የሱስ ክርስቶስ ተኽሊ ወይኒ ዩ፣ብዘይ ብእኡ ህይወት ደረቕን ምዉትን እያ።
• የሱስ ክርስቶስ ማይ ህይወት ዩ፣ብዘይ ብእኡ ህይወት ትቕሕትው።
• የሱስ ክርስቶስ ኣልፋ ዩ፣ንሱ መጀመርታን ምንጪ ኩሉን እዩ።
• የሱስ ክርስቶስ ኦሜጋ ዩ፣ንሱ መወዳእታን መዛዘሚ ኩሉ ይዩ።
• የሱስ ክርስቶስ ተስፋ ዓለም ዩ፣ብዘይ ብእኡ ተስፋ የሎን።
- ክርስቶስ ጎይታ ምስ ረኸብኩ ሕቶታት ናይ ህይወተይ መልሲ ረኸብክሎም።
- ትርጉምን ቁምነገርን ናይ ህይወተይ እንታይ ዩ ኢለ ምስ ዝሓትት ናብቲ ጽኑዕ መሰረት ዝኮነ ክርስቶስ እመጽእ።
- ብማዕበላት ናይ ህይወት ምስ ዝዉሓጥ ናብቲ ጽኑዕ ከዉሒ ክርስቶስ እጥምት።
-ስለዚ ናይ ህይወተይ መልሲ ክርስቶስ ጥራይ ዩ።
በ ታ ዳሕረይቲ ዓባይ መዓልቲ በዓል የሱስ ደው ኢሉ ጨደረ በለውን፥ ዝጸምኤ እንተሎ፡ ናባይ ይምጻእ እሞ ይስተ።ብኣይ ዚኣምን፡ እቲ ጽሑፍ ከም ዝበለ፡ ካብ ከብዱ ርባታት ማይ ህይወት ኪውሕዝ እዩ።ዮሃ7,37-38
"የሱስ ከኣ፥ መገድን ሓቅን ህይወትን ኣነ እየ። ብዘይ ብኣይ ሓደ እኳ ናብ ኣቦ ዚመጽእ የልቦን"።ዮሃ14,6
2--ንናይ ህይወተይ ጌጋታት ሕድገት ስለ ዝደሊ።
• ኣብ ህይወቱ ጌጋ ዘይፈጸመ ሰብ ኣሎ ኢልካ ክትዛረብ ካብ ክዉንነት ዝራሓቀ ዩ።ግጉይ ኣረኣእያ፣ሕማቕ ዘረባ፣ዘጉሂ ግብረ መልሲ፣ ተዳማሞሮም ንህይወትና ከቢድ ጾር ይኾንዋ።
• ሓጥኣት ትዕበ ትንኣስ ይቕሬታ ክንረኽበላ ኣሎና።ከም ሓቂ ንጌጋና ይቕረ ዝብለልና ጥራይ ኣይኮነን ዘድልየና፣ንወቐሳን ኩነኔን ዉን ዝኣልየልና የድልየና።
• ሓጥኣት እግዚኣብሄር ዝፈትሖ ቁጻር ዩ።
• ሓጥኣት ኣብ ህይወትካ ሕልኽላኻት ይገድፍ ዩ።ሓጥኣት መጻኢኻ የባላሹ።ዕድሜኻ የሕጽር።ጥዕናኻ የዕኑ.....ወዘተ
• ኣምላኽ ግና ፍቃደኛታት ኮይን ና ተቀረብናዮ ብፍቅሩ ሓጥያትና ይሓድገልና፣ካብ ኩሉ ዓመጻና ዉን የንጻሃና ዩ።
• ኣነ ክርስትያን ዝኾንኩ ሓጥኣተይ ዝሓድገለይ፣ካብ ኩሉ ኩነኔ ሓራ ዝገብረኒ ስለ ዝደለኹ እየ።ኣምላኽ ደኣ ባዕሉ በቲ ንኩሉ ኣበሳ ዘንጽህ ሓይሊ ዘለዎ ደም ወዱ የሱስ ክርስቶስ ጌሩ ሓጥ ኣተይ ኣርሓቐለይ እምበር፣ኣነስ ኣብ ትሕቲ ዝኮነ ይኩን ኩነታት ባዕለይ ንሓጥኣተይ ከርሕቆ ኣይምኻኣልኩን ነይረ።
ሓጢኣትና እንተ ተናዘዝና፡ ንሓጢኣትና ይቕረ ኪብለልና፡ ካብ ኵሉ ዓመጻውን ኬንጽሃና እሙንን ጻድቕን እዩ።1ዮሃ1,9
3--ንናይ ህይወተይ ጸገማት ሓገዝ ስለ ዝደለኩ።
• ህይወት ዓባይ ሓላፍነት እያ።ዝነወሐ እንተነበርካያ ሓላፍነትካ ዝዓበየ ይከዉን።
• ናይ ቤተሰብ፣ስራሕ፣ምምሕዳር ገንዘብን ኣዕሩኽን...ወዘተ እናወሰኸ ይኸይድ ኣሎ።
• ዝሓየልና ተሓየልና ሃደ መዓልቲ ሕጽረታት ከም ዘለዎ ድኹም ምዃኑ ዝፈልተሉ ጊዜ ኣሎ።ኣብዚ ጊዜ ንሓገዝ ንመን ክጽዉዕ ከም ዘለዎ ክፈልጥ ኣለዎ።
• ኣነ ናብ ሓደ ካባይ ዝዓቢ ክጽጋዕ ከም ዘሎኒ ተረዳእኩ።ክወድቕ ከለኩ ከልዕለኒ ዝኽእል ሓያል፣ኣብቲ ረዴት ዝሳኣንክሉ ዓርኪ ኣድሉዩኒ፣ቤተሰብን ኣዕሩኽን ኣብ ዝሓደጉኒ ዉን ዘይጥንጥን ዓርኪ ከም ዘድልየኒ ተረዳእኩ።እዚ ኩሉ ክርስቶስ ኮይኑ ረኸብክዎ።
• ናይ የሱስ ፍቕሪ ጥራይ ዩ ናይ ዘልኣለም ፍቕሪ።ክርስቶስ ክጠልመና ኣይክእልን ዩ፣ምክንያቱ ኣንጻር ባህሪኡ ዩ።
• እግዚኣብሄር ኣይልወጥን እዩ።ፍቕሩ ኣየቛርጽን ዩ።ጸግኡ ኣይዉዳእን ዩ።ኣነ ንዕ ኡ ጥራይ እየ ዝደሊ።ዕጋበተይ፣ትርጉም ምንባረይ፣ዕላማይን ዝላዓለ ሓጎሰይን ንሱ ዩ።
• ኣነ ሓደ ካብቶም ደቁ ምዃነይ ይፈልጥ፣ንኩሉ ጊዜ ዉን ወዱ እየ።ንሱ ከም ዘፍወረኒ ምሉእ እምነት ኣሎኒ።ንሱ ኣዙዩ የፍቅረኒ ዩ።
4--ንናይ ህይወት መወዳእታ ትብዓት ስለዝደሊ።
• ክርስትያን ዝኾንኩ ምእንቲ ንሞት ድልዉ ክኸዉን ዩ።ብጌጋ ኣይትረዱኡኒ።ንኽመዉት ሃንቀው እብል ማለት ኣይኮንኩን።ግን ስጋዊ ሞት ንኩሉ ሰብ ዘይተርፎ ግደ ዩ።እብ9,27
• ነፍሲ ወከፍና ኣብ መወዳእታ ነዛ መዓልቲ ቆጸራ ክንበጽሓ ኢና።ኩልና ክንመዉት ኢና።
• ሃብታም ኩን ድኻ፣በዓል ምሉእ ጥዕና ኮነ ዝሓመመ ክትመዉት ኢኻ።ዝናን ህቡብነትን ካብ ሞት ኣየትሩፉኻን እዮም።
• ኣብታ ናይ መወዳእታ ህይወት ሃብትን ንብረትንንሞት ጉቦ ሂቦም ከናጉፉኻ ኣይክእሉን እዮ።
• ኣብ ህይወትና ዝኾነ ነገር ንዳለወሉ ኢና።ብዘይ ምድላው ንገብሮ ነገር የለን።
• ሎሚ ሞት ማዕጾኻ እንተዝኹሕኩሕ ተዳሊኻ ዶ ኣለኻ?ንሞት ብከመይ ንጽበያ ንህሉ?
• ሃዋርያ ጳዉሎስ ከምዚ በለ
“ኣነስ ካብ ሕጂ እስዋእ አሎኹ፡ እታ መዓልቲ ምስንባተይውን በጺሓ እያ እሞ፡ሰናይ ገድሊ ተጋዲለ፡ እቲ ጕያ ወዲኤ፡ ነታ እምነት ሐልየ።ደጊምሲ ጐይታይ፡ ንሱ እቲ ጻድቕ ፈራዲ፡ በታ መዓልቲ እቲኣ ዚህበኒ ኣኽሊል ጽድቂ ተነቢሩለይ አሎ። እዚ ግና ነቶም ምግሃዱ ዜፍቅሩ ዅላቶም ድማ እዩ እምበር፡ ንኣይ ጥራይ ኣይኰነን”።2ጢሞ4,6-8
• እዚ ሃዋርያ እዚ ኣብ ዝኮነ ይኩን ሰዓት ንሞት ድልዉ ነበረ።
• ነዛ መልእኽቲ ተንብብ ዘለኻ ኣንባቢ፣ ልብኻ መርምር፣ንብስኻት ሕተት።ንሞት ብሓቂ ዶ ድልው እየ?።ኣንተዘይኮንካ ሕጂ ምስ ኣምላኽ ሰላም ብምግባር፣የሱስ ክርስቶስ ከም ናይ ዉልቂ ጎይታኻን መድሓኒኻን ብምቕባል ድልው ክትከዉን ትኽእል ኢካ።ድሕርዚ ነዚ መዋቲ ስጋኻን፣ንኩሉ ጌጋታት ናይ ህይወትን ንድሕሪት ገዲፍካ፣ናብቲ ናይ ዘል ኣለም ክብሪ ምስ የሱስ ክርስቶስ ክትስጉም ክትክእል ኢኻ።
5--ንመጻኢየይ መንግስተ ሰማያት ስለ ዝደሊ።
• ኣብ መወዳእታ፣ክርስትያን ዝኮንኩ ድሕሪ ሞት ህይወት ከም ዘሎ ስለዝኣመንኩ እየ።ምስ ሞትኩ መንግስተ ሰማያት ከም ዝኣቱ ርግጸኛ ክኸዉን እደሊ።ነቲ ጉዕዞ ከይወዳእኩ ዘል ኣለማዊ መዓልቦይ ክዉስን እደሊ።
• መንግስተ ሰማይ ስለ ዝመረጽክዋ ዘይኮነስ የሱስ ክርስቶስ ስለ ዝመረጽክዎ እየ ዝኣትዋ።
• የሱስ ክርስቶስ ናብ ዘል ኣለም ህይወት ዝወስድ መገዲ እዩ።ብዘይ ብእኡ ተስፋ መንግስተ ሰማያት ኣይምሃለወንን ነይሩ።
• መጽሓፍ ቅዱስ እቶም ናብ መንግሰተ ሰማያት ዘይኣትዉ፣ንሲኦል ከም ዘምርሑ የጠንቅቕ።
• ሲኦል ሰፈር ብኽያትን ምሕርቃም ኣስናንን ከም ዝኮነ ይዛረብ።ማቴ13,42
• ሲኦል ከም ናይ ጸልማትን መሳቐይን ቦታ፣
• ሲኦል ከም ናይ ሓዉን ዲንን ቦታ፣
• ሲኦል ምስ ኣምላኽ ንሓዋሩ ዚፈላሊ ቦታ እዩ።
• ሓንጎል ወዲ ሰብ ዘልኣለማዉነት ክርድኦ የጸግሞ እዩ።ክሳዕ መዓስ እዩ ሓደ ዘይዉዳእ ነገር ከመይ ጌርና ክንቀርጾ ንኽእል ይብል ዩ።
• ግናኸ ንዘልኣለማዊነት ወያብ መንግስተ ሰማያት ወይ ኣብ ሲኦል ክትነብር ኢኻ።
• በረኸት ወይ መርገም፣ህይወት ወይ ሞት ኣሎ።ግን ንስኻ በይንኻ ጥራይ ኢኻ ነዛ ዉሳኔ ክትዉስና ትኽእል።
• ናይ መንግስተ ሰማያት መሕለፊ ፍቓድ የድልየካ ።ንሱ ድማ የሱስ ክርስቶስ ዩ።
• ፓስፖርትኻ የሱስ ክርስቶስ ኣብ መስቀል ዝገበሮ ክትፈልጦ ክትኣምኖ ክትእመኖ የድልየካ።
• መጽሓፍ ቅዱስ ከምዚ ይብል፣
“ብእኡ ኽንድሕን ዚግባእ ካልእ ስም ኣብ ትሕቲ ሰማይ ንሰብ ኣይተዋህበን እሞ፡ ምድሓን ብሓደ ኻልእ ከቶ የልቦን”።ግብ4,32
• የሱስ ክርስቶስ ኣብ መስቀል ዝገበሮ ግብሪ ምድሓን መልሲ ንሕቶይ፣ይቕሬታ ንሓጥኣተይ፣ሓገዝ ንጸገመይ፣ትብዓት ንፍርሃተይ፣ዉሕስነት ንዘልኣለምን ኮነኒ።ስለዚ እየ ክርስትያን ኮይነ።
ትርጉም ብማራናታ
ስለምንታይ እየ ክርስትያን ኮይነ?
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ንሕርሻዊ ስራሕቲ ብምባል ካብ ኢትዮጵያ ናብ ሱዳን ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዶብ ዝሰግሩ ዜጋታት ብሕጋዊ መስርሕ ንምእታው ዝዓለመ ብምትሕብባር ዩኒቨርስቲ መቐለን ዩኒቨርስቲ ገዳሪፍ ሱዳን ዝተዳለወ መድረኽ ኣብ ከተማ መቐለ ተኻይዱ።
ኣብቲ ዝተኻየደ መድረኽ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ ሱዳን ዝሰግሩ ዜጋታት ኣካላውን ስነ ኣእምሮኣዊን ፀገም ከም ዘጋጥሞም ተሓቢሩ።
ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ካብ ክልላት ትግራይን ኣምሓራን ብኣማኢት አሸሓት ዝቑፀሩ ዜጋታት ንሕርሻዊ ስራሕቲ ብዝብል ብዘይ ሕጋዊ መንገዲ ዶብ ኢትዮጵያ ተሳጊሮም ናብ ሱዳን ይኸዱ ኣለዉ።
በዚ ድማ እዞም ዜጋታት ኣብ ኢድ ደላሎ ብምውዳቕ ምግልታዕ ይበፅሖም እዩ። ነዚ ንምትራፍ መንግስታት ክልትኤን ሃገራት ኣብዚ ጉዳይ ሕጊ ንምውፃእ ኣብ ዝገብርዎ ዘለው ፃዕሪ እታዎት ዝኸውን መድረኽ ምኽክር ብምትሕብባር ዩኒቨርስቲታት መቐለን ገዳሪፍን (ሱዳን) ኣብ ከተማ መቐለ ዋዕላ ተኻይዱ።
ኣብ ኤጀንሲ ኢሚግሬሽንን ሓላፊ ኣተሓባበሪ ኬላታት ዶብ ኣይተ ግርማይ የማነ ብሰንኪ ዘይሕጋዊ ምንቅስቃስ ዜጋታት ጉድኣት ይበፅሖም ኣሎ ኢሎም።
ንሶም ብተወሳኺ እዚ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ንምክልኻል ኣብ ዝግበር ፃዕሪ ምሁራን ዘካይድዎም መፅናዕትታት ንመንግስቲ ብምቕራብ ለውጢ ኣብ ምምፃእ ሓጋዚ እዩ ኢሎም።
ኣብቲ ዘተ ተወከልቲ መንግስቲ ሱዳንን ምሁራንን ዝተሳተፉ ክኾኑ ከለው ካብ ኢትዮጵያ ድማ ተወከልቲ መንግስቲን ካብ ዩኒቨርስቲታት መቐለ፣ ባህር ዳርን ጎንደርን ዝመጹ ምሁራን’ውን ተሳተፍቲ ኔሮም።
ኣብቲ መድረኽ ፅሑፍ ካብ ዘቕረቡ ዳይሬክተር ኢንስቲትዩት መፅናዕቲ ስነ ህዝቢ ዩኒቨርስቲ መቐለ ዶክተር ክንፈ ኣብርሃ ኣብ ዝሓለፉ 10 ዓመታት ካብ ኢትዮጵያ ልዕሊ 1.5 ሚሊዮን ዜጋታት ብዘይሕጋዊ መንገዲ ካብ ሃገር ምውፀኦም ተዛሪቦም ካብዚኦም እቶም ልዕሊ 30 ሚእታዊት ካብ ትግራይ ዝተሰደዱ ምኻኖም ዩኒቨርስቲኦም ዘካየዶ መፅናዕቲ ጠቒሶም ተዛሪቦም። በዚ ስደት ልዕሊ 1.1 ቢሊዮን ዶላር ዘይሕጋውያን ደላሎ ከምዝወሰዱ በቲ መፅናዕቲ ተረኺቡ ኢሎም።
ናይ ጉልበት ስራሕ ንምስራሕ ብዝብል ካብ ኢትዮጵያ ናብ ሱዳን ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዝሰግሩ ዜጋታት ብብዝሒ ኣለዉ ዝበሉ ዶክተር ክንፈ እዚ ዝኸውን ዘሎ ነዞም ዜጋታት ዘተኣናግድ ሕጊ ስለ ዘየሎ እዩ ኢሎም።
ብተመሳሳሊ መድረኽ ኣብ ካርቱም፣ ገዳሪፍን ባህርዳርን ተኻይዱ ከምዝነበረ ተሓቢሩ። ምክትል ፕረዚደንት ዩኒቨርስቲ ገዳሪፍ ኢብራሂም ዓብደልሰላም ከምዚ ዓይነት መድረኽ ንክልቲኤን ሃገራት ዓብዪ ኣበርክቶ ኣለዎ ክብሉ ገሊፆም።


text:
ካብ ትሻዓተ ምብራቃውን ደቡባውን ኣፍሪቃ ዝተወከሉ ኪኢላታትን መግብን ሰበ-ስልጣንን ኣብ ናይሮቢ ኬንያ ተኣኪቦም‘ለው።ምኽንያት - ህዝቢ‘ቲ ዞባ መግቢ ናይ ምርካብ መሰሉ ዝረጋገፀሉ መስርሕ ንምጥጣሕ።
ካብ ካልኦት ኣጀንዳታት ቀዳማይ ትኲረት ዝረክብ፣ህዝቢ ብፍላይ እቲ ድኻ መግቢ ንከይረክብ ዓንቂፉ ዘሎ ፀገም ኣየናይ‘ዩ ንዝብል ሕቶ ዝምልስ‘ዩ።
ንቪኦኤ ሪኢቶኦም ዝሃቡ ኣቦ-መንበር ጥምረት መርየት ኬንያ ኦድንዳ ሉሙምባ፣ኣስታት ሰማንያ ሚእታዊ ሓረስቶት ኣፍሪቃ ኣብ ንእሽተይ ግራት ዝናበሩ‘ዮም፣እቲ ዘግርም ግና ፖሊሲ መርየት‘ዛ ኣህጉር ነቶም ድኻ ሓረስቶት ዘይኮነስ ናብ ሃብታማት ዘዛዘወ‘ዩ ኢሎም።
”ክንዲ ዝተኻኣለ ቁፅሪ ሓረስቶት ናብ ፍርያት ንክኣትውን ተረባሕቲ ንክኾኑን ዝድለ እንተኾይኑ፣ፖሊሲታት፣ስሪታትን ኣሰራርሓን ዳግም ክፍተሽ ኣለዎ።ኣዝዮም ሒደት ኣብ ሰፋሕቲ ሕርሻ ዝዋፈሩ ሃብታማት፣ንሙሉእ ህዝቢ መግቢ ክቅርቡ‘ዮም ኢልካ ምፅባይ ተመራፃይ ኣይመስለንን”ይብሉ።
ሚስተር ሉሙምባ ወሲኾም፣ዝዓበየ ሕርሻ ኣፍሪቃ፣ካብ‘ቲ ዝፍለጥ ሕጋዊ ኣሰራርሓ ወፃኢ‘ዩ ዝርከብ ይብሉ።ናእሽቱ መርየት እናሓረሱ ዝናበሩ ገባሮት ዘተኣማምን ናብራ ኣብ ርእሲ ዘይምርካቦም፣ኣብ‘ታ ቁራፅ መርየት‘ውን ኢንቨስት ክገብሩ ዘይኽእሉን፣ምናዳ ዋንነቶም ዘይተረጋገፀ እንተኾይኑ፣ ንቀፃላይ ዘበን ኣዝመራ ምፅባይ ከምዘፀግመሎም ሓቢሮም።
ፀገም ማይን መሳለጥያታትን‘ውን ርእሶም ዝኻኣሉ ዕንቅፋታት ኮይኖም ከምዘለው ይገልፁ ሚስተር ሉማምባ።
ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዳይረክተር ፕሮጀክት ሓረስቶት ደቂ-ኣነስትዮ ዝኾነት ፋጢማ ሸቦድየን ሓንቲ ካብ‘ቶም ተሳታፊት‘ቲ ኣኼባ‘ያ።ንሳ ክትዛረብ ከላ፣ብሕልፊ ንደቂ-ኣነስትዮ ኣማእኪላ ክትዛረብ ከላ፣ኣብ ወረቀት ዝፃሓፉ ፖሊሲታትን መምርሕታትን ዘይትግበሩ ምኻኖም ዓብዪ ዕንቅፋት‘ዩ ትብል።
“ኣብ ምርግጋፅ ውሕስነት መግቢ፣ተራ ደቂ-ኣነስትዮ ኣዝዩ ኣገዳሲ‘ዩ።ደቂ-ኣነስትዮ ኣብ‘ዚ ዞባና ዝበለፃ ኣፍረይቲ ስለዝኾና ጥራሕ ዘይኮነስ፣ብደረጃ ስድራ‘ውን እንተሪኢኻዮ፣ደቂ-ኣነስትዮ ኣብ ምጣኔ ኣመጋግባ ኣገዳሲ ተራ ስለዘለወን‘ውን‘ዩ።ሕፅረት መግቢ ኣብ ንዛረበሉ ሰዓት፣ደቂ-ኣነስትዮ‘የን ስለ ቆልዑን ሰብኡትን ኢለን ከይበልዓ ዝሓድራ።ስለዚ፣ንመግቢ ዝምልከት ስትራተጂ ኣብ ዝሕንፀፀሉ መድረኽ፣ደቂ-ኣነስትዮ ማእከላይ ስፍራ ክሕዛ ይግባእ”ትብል ንሳ።
ሸቦድያንን ሉሙምባን፣ክልተ ካብ‘ቶም ኣብ ናይሮቢ ንውሕስነት መግቢ ኣማእኪሉ ዝዝቲ ዘሎ ኣኼባ ይሳተፉ ዘለው ኣርባዓን ሓሙሽተን ኪኢላታት፣ሓንፀፅቲ ፖሊሲ፣ፖለቲካዊያን፣ተሓለቅቲ መሰላትን ካልኦትን‘ዮም።
እቲ ብወኪል ሕ/መ መሰላት መግቢ ዝምራሕ ዘሎ ኣኼባ፣ቀረብ መግቢን ሰብኣዊ መሰላትን ኣጣሚሩ ክዝቲየሉ‘ዩ።ከምኡውን ሃገራት ህዝበን ብሕልፊ እቲ ድኻ ህዝቢ መግቢ ዝረኽበሉ መስርሕ ከመይ ከምዝተግበራ ክግምግም‘ዩ።
ንኣብነት ሕገ-መንግስቲ ኬንያን ደቡብ ኣፍሪቃን፣ኩሉ ህዝቢ መግቢ ናይ ምርካብ መሰል ኣለዎ ዝብል ዓንቀፅ ኣስፊሩ‘ሎ።
ተሳተፍቲ ኣኼባ ናይሮቢ፣መርበብ ሰበ-ስልጣን ብፍላይ ኣባላት ፓርላማ - ክዝርግሕን፣ሕገ-መንግስቲን ሕግን‘ዘን ሃገራት ኣጠናኺሩ፣መግቢ ዝባፃሓሉን ውሕስነት መግቢ ዝረጋገፀሉን መስርሕ ከጣጥሕ‘ዩ።
ኣብ‘ቲ ኣኼባ ይሳተፍ ዘሎ ወኪል ሕ/መ፣ድሕሪ‘ቲ ናይ ናይሮቢ ኣኼባ ንዝወፅእ ሓባራዊ መግለፂ ተቀቢሉ፣ናብ ሓፈሻዊ ዋዕላ ባይቶን ትካላትን ሕ/መ ከቅርብ‘ዩ።
ሕ/መ ብመሰረት ዝዘርገሖ ፀብፃብ፣ልዕሊ ሓደ ቢልዮን ህዝቢ ዓለም ዝተማለአ መግቢ ኣይረክብን፣ልዕሊ ክልተ ቢልዮን ህዝቢ ድማ ኣገዳሲ ሚኒራልን ሃናፂ መግቢን ኣይረክብን።ኣስታት ሽዱሽተ ሚልዮን ህፃናት ዓለም፣ሳኣን ዝተማለአ መግቢን ዝስዕብ ሕማማትን መዓልታዊ ይሞቱ።
ህዝቢ መግቢ ክረኽቡ መሰሎም‘ዩ ዝብል ዓንቀፅ ኣብ‘ቲ ኣብ 1948 ብኣቆፃፅራ ኣውሮዻውያን ዝፀደቀ ኣድማሳዊ ኣዋጅ መሰል ሰባት ዝተሓቆፈ ምኻኑ ዝዝከር‘ዩ።
ውሕስና መግቢ ብሕልፊ ንድኻ ዘተኮረ ኣኼባ ኣብ ናይሮቢ ይሳለጥ ኣሎ
- ዜና ቪኦኤ
እቲ ኣኼባ ዘሕልፎ ውሳኔ ናብ ባይቶ ሕ/መ ክቀርብ እዩ
ካብ ትሻዓተ ምብራቃውን ደቡባውን ኣፍሪቃ ዝተወከሉ ኪኢላታትን መግብን ሰበ-ስልጣንን ኣብ ናይሮቢ ኬንያ ተኣኪቦም‘ለው።ምኽንያት - ህዝቢ‘ቲ ዞባ መግቢ ናይ ምርካብ መሰሉ ዝረጋገፀሉ መስርሕ ንምጥጣሕ።


text:
መቐለ 27 ግንቦት 2011(ድምፂ ወያነ) በዓል ዒድ ኣልፈጥር ኣብ መላእ ዓለም ብዝተፈላለዩ ሃይማኖታዊ ስነ-ስርዓት ምኽባር ተጀሚሩ።
ኣብ ግብፂ ድማ ልዕሊ 3ሽሕን 189 ሜትሮ ንውሓት ዘለዎ ኣብ ጠረጴዛ ዝተዳለወ ምግቢ ንምርኢት ብምቅራብ ይክበር ኣሎ።
ኣብ ዓለም እቲ ዝዓበየ ንውሓት ዝሓዘን ንድምቀት እቲ በዓል ዝላዐለ ግደ ዘበርክት ዘሎ እቲ ምርኢት ምግቢ ካብ ፆመ ረመዳን ንዝነበሩ ተተልቲ እቲ እምነት ብመልክዕ ሓገዝ ምሳሕ ንክምገቡ ዝተገበረ እዩ።
ነቲ ምርኢት ምግቢ ልዕሊ 7ሽሕ ሰባት ዘተኣናግደ እዩ ዝበለ ኣፍሪካ ኒውስ ኣበ ምብራቓዊ ኣንፈት ካይሮ ኣብ ትረከብ ከተማ ከምዝተዳለወ ገሊፁ።
ቅድሚ ሐዚ ኣብ ሕቡራት ዓረብ ኤምረትስ ኣብ 2018ዓ.ም ፈረንጂ 2ሽሕን 983 ነጥቢ 64 ሜትሮ ንውሓት ዘለዎን ልዕሊ 6ሽሕ ህዝቢ ብመልክዕ ምሳሕ ዘገልገለን ተመሳሳሊ ኣብ ጠረጴዛ ዝተዳለወ ምግቢ ተዳልዩ ምንባሩ እቲ ሓበሬታ ኣዘኻኺሩ።


text:
Radio Erena: February 11, 2014
ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ማይ ዓይኒ ኣብ ዝተላዕለ ተቓውሞ ኤርትራውያን ወዲብኩም ተባሂሎም ኣብ ቀይዲ ካብ ዝጸንሑ ትሽዓተ ኤርትራዉያን ጉዳዮም ኣብ ቤት ፍርዲ ወረዳ ጸለምቲ ክረአ ድሕሪ ምጽናሕ፣ እቲ ቤት ቤት ፍርዲ እቶም ሸሞንተ ኣብቲ ጉዳይ ኢድ ከምዘለዎ ክውስን እንከሎ፣ ሓደ ካብቶም ክሱሳት መምህር ተስፋሚካኤል ገብረማርያም መብራህቶም ግና ናጻ’ዩ ክብል ወሲኑ።
እቶም ነቲ ብ5ን 6ን ጥቕምቲ 2013 ኣብቲ መዓስከር ዝተኻየደ ተቓውሞ ኤርራውያን ስደተኛታት ኣብ ምውዳብ ኢድ ከምዝነበሮም ቤት ፍርዲ ወረዳ ጸለምቲ ውሳኔ ሂብሎም ዘሎ ኤርትራውያን እዞም ዝስዕቡ’ዮም፣-
1. ኤፍሬም ይሕደጎ ወልደገብርኤል
2. ዳኒኤል ሚካኤል ተስፋይ
3. የዕብዮ ትንሱእ ሓደራ
4. ምሕረትኣብ በርሀ ገብረእግዚኣብሔር
5. ኣማኑኤል ሓድገምበስ ተስፋማርያም
6. ሙሴ እሰይ ሰንጋል
7. የማነ ገብረሚካኤል በርሀ
8. መምህር ሺናሽ በየነ ኣባይ’ዮም።
ኣብ ትግራይ ዝርከብ ቤት ፍርዲ ወረዳ ጸለምቲ፣ ነዞም ዘይሕጋዊ ሰልፊ ብምውዳብን ብሰንኩ ድማ ኣብ ህይወትን ንብረት ጉድኣት ብምውራዱን ኢድ ኔርዎም ዝበሎም ሸሞንተ ኤርትራውያን ኣመልኪቱ ትማሊ ሰኑይ ብይን ክህብ ምዃኑ ኣቐዲሙ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣመልኪቱ።
እንተኾነ እቶም ኤርትራውያን እንታይ ብይን ተዋሂቦም ክሳብ’ዚ እዋን’ዚ ሓበሬታ ክበጽሓና ስለዘይክኣለ፣ ኣብ ዝበጽሓና እዋን ናብ ሰማዕቲ ከነቕቦ ኢና።
እቲ ቤት ፍርዲ ኣቕEዲሙ ብተመሳሳሊ ክሲ ጉዳዮም ክርእዮ ዝጸንሐ ሽዱሽተ ኤርትራውያን ነበርቲ መዓስከር ዓዲ ሓሩሽ፣ ንብነፍሲ ወከፎም ክልተ ዓመትን ኣርባዕተ ወርሕን ክእሰሩ ከምኡ ድማ 2 ሽሕ ብር ክኸፍሉ ብይን ከምዝሃበ ኣይርሳዕን።
ኣብቲ መዓስከር ዝርከቡ ሓይሎ ኤርትራውያን ድማ እቲ ኣብ ልዕሊ’ቶም ኤርትራውያን ዝተዋህበ ብይን ፍትሓዊ ኣይነበረን ክብሉ ተቓዊሞሞ።
እቶም ንኣዋርሕ ኣብ ቀይዲ ድሕሪ ምጽንሖም፣ ተኸሲሶም ኣብ ቤት ፍርዲ ዝቐረቡ ኤርትራውያን፣ ንመሰሎም ዝተጣበቑ ደኣ’ምበር ኣብ ልዕሊ ህዝብን መንግስቲ ኢትዮጵያን ይኹን ኣብቲ መዓስከር ስደተኛታት ንዝነብር ኤርትራውያን ንምንዓብ ዝተላዕሉ ከምዘይነበሩ’ውን እቶም ነዚ ሓበሬታ’ዚ ዝልኣኹልና ምንጭታት የረድኡ።
===================================


text:
0-5 ዓመት ቈልዑ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 6 2 2019
ኣብ ናይ መዋእለ ህጻናት ዕድመ ዘሎዉ ቈልዑ ክህልዉኻ ብዙሕ ደስታ፡ ግን ንዓኺ ከም ወላዲት መጠን ድማ ብዙሕ ብድሆታት ማለት እዩ።
ስእሊ: Colourbox
-
ጥንሲ
ኣብዚ ብዛዕባ ጥንሲ ኣብ ዘለዎሉ እዋንን ድሕሪ ጥንሲን ምስ መን ከም ትራኸቢ ብዝያዳ ከተንብቢ ትኽእሊ። ከምኡ'ውን ብዛዕባ ዘይተደልየ ጥንሲ።
-
ጥንሲን ኣልኮልን
ሓንቲ ነፍሰ ጾር ዝኾነት ሰበይቲ ኣልኮላዊ መስተ ክትሰቲ የብላን። ጥንስቲ ከለኺ ኣልኮላዊ መስተ ትሰትዪ እንተ ዄንኪ እቲ ድቂ ነቶም ናይ ኣልኮል ጎዳእቲ ንጥረ-ነገራት ይቃላዕ እዩ። ኣልኮል ናይ ጥንሲ ምኻድ ሓደጋ የዛይዶ እዩ። ከምኡ'ውን ኣልኮል ነቲ ናይ ቈልዓ ምዕባለ ክጎድኦ ይኽእል እዩ።
ክትረኽቦ ትኽእል ሓገዝ ኣሎ
ምስታይ ንምግዳፍ ሓገዝ ትደልዪ እንተ ዄንኪ፡ እታ መሕረሲት (barnmorskan) ብቑዕ ሕክምና ንኽትረኽቢ ክትሕግዘኪ ትኽእል እያ። ከምኡ'ውን ምስ ኣብ ማእከል ክንክን ጥዕና ዝሰርሕ ንኣብነት ሓደ ሓኪም ክትዛረቢ ትኽእሊ ኢኺ። ኵሉ ግዜ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 1177 ደዊልካ ምኽሪ ብዛዕባ ክንክን ሕማም ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ወለድን ኣልኮልን
ናይ ወለዲ ብብዝሒ ኣልኮል ምስታይ ነቲ ቈልዓ ብኣሉታ ክጸልዎ ይኽእል እዩ። ናእሽቱ ቈልዑ ብቐሊሉ ይጥቅዑ እዮም። ኣብ ዝሰኸሩ ሰባት ዘለውዎ ከባቢ፡ ናይ ሃንደበታውያን ዓው ዝበሉ ድምጽታትን ዘይፍሉጥ ሽታን ከጋጥም ይኽእል እዩ። ከምኡ'ውን ወለድን ካልኦትን እቲ ቈልዓ ብዘይለመዶ ፈኵስ ዘይኮነ ኣገባብ ነቲ ቈልዓ ክሕዝዎ ይኽእሉ እዮም። ሰብ ኣልኮል ክሰቲ ኸሎ ናይቲ ቈልዓ ድልየት ናይ ምምላእ ዓቕሙ ይጎድል እዩ። ምስ መስተ ብዘይ ግቡእ ምስታይ ዝተተሓሓዘ ምዕባይ ናይ ሓደጋ ምግጣም ተኽእሎ እውን ኣሎ።
ክትረኽቦ ትኽእል ሓገዝ ኣሎ
ናይ ኣልኮል ልምድታትካ ክትቅይሮ ንእትደሊ፡ ክትረኽቦ ትኽእል ሓገዛት ኣሎ። ካብቲ ናትካ ማእከል ክንክን ጥዕና ወይ ኣገልግሎት ማሕበራዊ ጕዳያት ሓገዝን ምኽርን ሕተት። ኵሉ ግዜ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 1177 ደዊልካ ምኽሪ ብዛዕባ ክንክን ሕማም ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ናትካ ወይ ናይ ካልእ ሰብ ናይ ኣልኮል ኣመላት የተሓሳስበካ እንተ ኣሎ ኾይኑ ናብ ኣልኮሆልሊንየን (Alkohollinjen) እውን ክትድውል ትኽእል ኢኻ። ኣብኡ ምስ ዝተማህሩ ኣማኸርቲ ክትዛረብ ትኽእል። ናብ ኣልኮሆልሊንየን ብናጻን ብስመ-ስውር (anonymt) ክትድውል ትኽእል ኢኻ። ስመ-ስውር (anonymt)፡ መን ምዃንካ ምንጋር ኣየድልየካን ማለት እዩ። ብቝጽሪ ተለፎን 020-844 448 ናብ ኣልኮሆልሊንየን (Alkohollinjen) ድውል።
-
ጥንሲን ትምባኾን
ትምባኾ ትሕዝቶ ናይ ብዙሓት መርዛማት ንጥረ-ነገራት ኣሎዎ። ጥንስቲ ከለኺ ሽጋራ ተክኺ ወይ ስኑስ (ወዲ ዓካር) ትወስዲ እንተ ዄንኪ እቲ ድቂ ነዞም ጎዳእቲ ንጥረ-ነገራት ይቃላዕ እዩ። እዚ ነቲ ድቂን ጥንስን ሓደጋታት ኣሎ ማለት እዩ። ኣብ እዋን ጥንሲ ሽጋራ ምትካኽ ካልእ ገዲፍካ ነቲ ሓደጋ ናይ ምካድ ጥንሲ፣ ማህሰይቲ ኣብ ድቂ ከምኡ'ውን ሃንደበታዊ ሞት ዕሸል የዛይዶ እዩ። ኣብ እዋን ጥንሲ ትምባኾ ምጥቃም ምንካይ ወይ ምቍራጽ ነቶም ሓደጋታት ስለ ዘውሕዶም ሓደ ዓቢ መኽሰብ እዩ።
ክትረኽቦ ትኽእል ሓገዝ ኣሎ
ሽጋራ ምትካኽን ስኑስ ምውሳድን ንምቍራጽ ሓገዝ ክትረኽቢ ትኽእሊ ኢኺ። ነታ ማሕረሲትኪ ወይ ሓኪምኪ ምኽሪ ሕተትዮም። ነፍሰ ጾር ከለኺ ሽጋራ ምትካኽ ወይ ስኑስ ንምግዳፍ ክሕግዘኪ ኢልኪ ናይ ኒኮቲን ፕላስተር፣ ማስቲካ ኒኮቲንን ኤለክትሮኒዊ ሽጋራን ከተወግዲ ኣሎኪ። ኵሉ ግዜ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 1177 ደዊልካ ምኽሪ ብዛዕባ ክንክን ሕማም ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ከምኡ'ውን ንኣብነት ካብዘን ዝስዕባ ሓገዝ ክትረኽቢ ትኽእሊ ኢኺ፡
መስመር ሽጋራ ግደፎ (Sluta Röka-linjen) - ብዛዕባ ትምባኾ ካብ ሰራሕተኛታት ብናጻ ብተለፎን ምኽሪ ትረኽበሉ ሓደ ዝያዳ ሓበሬታ ዘለዎ መርበብ ሓበሬታ። ሽጋራ ወይ ስኑስ ንምግዳፍ ሓገዝ እንተ ደሊኻ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 020-84 00 00 ደውል።
-
ልኡም ምትካኽ
ቈልዑ ካብ ትኪ ሽጋራ ናጻ ኣብ ዝኾነ ኣከባቢ ክህልዉ መሰል ኣሎዎም። ንውላድካ ካብ ናይ ትምባኾ ትኺ ተኸላኸለሉን ኣብ ጥቕኡ ኾይኑ ዝኾነ ሰብ ከየትክኽ ኣረጋግጽን። ቈልዓ ነቲ ትኪ ንውሽጡ ከስተንፍሶ ከሎ ልክዕ ከምቲ ኣትካኺ ብሓደ ዓይነት ቀመማዊ ንጥረ-ነገራት ይጥቃዕ እዩ። እዚ ልኡም ምትካኽ ይብሃል።
ቈልዑ ንልኡም ምትካኽ ተኣፈፍቲ እዮም። ከበድቲ ረኽስታት፣ ኣለርጂን ኣዝማን ከስዕበሎም ይኽእል እዩ። ልኡም ምትካኽ ንናይ ሃንደበታዊ ሞት ዕሸል ሓደ ናይ ሓደጋ ረቋሒ እውን እዩ።
ክትረኽቦ ትኽእል ሓገዝ ኣሎ
ውላድካ ንስኻ ዝገበርካዮ ስለ ዝገብሩን ካባካ ዝምሃሩን ንስኻ ከም ወላዲ መጠን ኣገዳሲ ኣብነት ኢኻ። ንዓኻ ምትካኽ ክትገድፎ ትደሊ፡ ክትረኽቦ ትኽእል ሓገዝ ኣሎ። ካብቲ ናትካ ማእከል ኽንክን ጥዕና ምኽርን ሓገዝን ሕተት ኵሉ ግዜ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 1177 ደዊልካ ምኽሪ ብዛዕባ ክንክን ሕማም ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ከምኡ'ውን ንኣብነት ካብዘን ዝስዕባ ሓገዝ ክትረኽቢ ትኽእሊ ኢኺ፡
መስመር ሽጋራ ግደፎ (Sluta Röka-linjen) - ብዛዕባ ትምባኾ ካብ ሰራሕተኛታት ብናጻ ብተለፎን ምኽሪ ትረኽበሉ ሓደ ዝያዳ ሓበሬታ ዘለዎ መርበብ ሓበሬታ። ሽጋራ ወይ ስኑስ ንግዳፍ ሓገዝ እንተ ደሊኻ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 020-84 00 00 ደውል።
-
ኣብ ሽወደን ዝውለዱ ቈልዑ
ኣብ ሽወደን ዝውለዱ ቈልዑ ከምቲ ወለዶም ዘሎዎም ዜግነት ይወሃቡ። እቶም ወለዲ ዜጋታት ናይ ካብ ናይ ኤውሮጳ ሕብረት ወጻኢ ሃገር እንተ ኾይኖም፡ ነቲ ቈልዓ ናይ መንበሪ ፍቓድ ክሓትሉ ኣሎዎም። መብዛሕትኡ ግዜ እቲ ቈልዓ ከም ናይ ወለዱ ፍቓድ ይረክብ።
ሰነድ ምስክር ኣቦነት
እንድሕር ወልድቲ ህጻን ምርዑዋት ኮይኖምን፣ እታ ኣደ ኣብ ሽወደን ምዝግብቲ ኾይናን ኣቦ ከም ወላዲ ይምዝገብ። እንድሕር ወለድቲ ምርዑዋት ዘይኮይኖም ኣቦ ህጻን ክረጋገጽ ኣለዎ። ኣብ መብዛሕትኡ ምምሕዳራት ሽማግለ ህዝባዊ ጉዳያት እዮም ናይ ኣቦነት ምርግጋጽ መስርሕ ዘካይዱ፣ ግን ኣብ ገሊኡ ዞባዊ ሽማግለታት ወይ ምምሕዳራዊ ሽማግለታት እውን ከካይድዎ ይኽእሉ። ምስ ምምሕዳርካ ተወከስ ኣብቲ እትነብሮ እንታይ ከምዝምልከት።
እቲ ህጻን ክውለድ እንኮሎ ወላዲት እንድሕር ዑቕባ ሓታቲት ኮይና'ሞ። ምስ ኣቦ ህጻን ምርዕውቲ ዘይኮይና፣ ኣቦነት ምስ ህዝባዊ ምዝገባ ክረጋገጽ ኣለዎ። እዚ እቲ ህጻን ድሕሪ ናይ ሽወደን መንበሪ ፍቓድ ምርካቡ ይፍጸም።
-
ምዕባለ ናይ’ቲ ቈልዓ
እቲ ቈልዓ ብዙሕ ደረጃታት ምዕባለ የሕልፍ፡ ወለዲ ድማ ብዛዕባ ናይ ውላዶም ምዕባለ ብዙሕ ሕቶታት ክህልዎም ንቡር እዩ።
-
ድሕነት ቈልዓ
ኣብ እዚ ክሊ ዕድመ ዘሎ ቈልዓ እንተ'ለኪ ኾይኑ ገዛኺ ቈልዓ ድሕነቱ ዝሕለወሉ ክትገብርዮ ኣገዳሲ እዩ።
-
ናይ ወለዲ ዕረፍቲ
ናይ ወላዲ ዕረፍቲ ምውሳድ፡ ንውላድካ ክትሕዝ ካብ ትምህርቲ ወይ ስራሕ ዕረፍቲ ኢኻ ማለት እዩ። ክልቲኦም ኣንስትን ሰብኡትን ኣብ ገዛ ምስ ደቆም ንምህላው ካብ ስራሕ ድዩ ትምህርቲ ዕረፍቲ ክወስዱ ንቡር እዩ። ምምቅቓል ናይ ዕረፍቲ ግዜ ኣብ መንጎ እቶም ወለዲ ምስ ኣረኣእያ መሰል ቈልዑ ዓቢ ምትእስሳር ኣሎዎ። ሓደ ቈልዓ ጥቡቕ ዝምድና ምስ ወለዱ ክህልዎ መሰል ኣለዎ።
-
ውሕስነት ወላዲ (Föräldraförsäkringen)
ናይ ወለዲ መድሕን፡ ወለዲ ንውሉዶም ንክሕዙ ዕረፍቲ ከም ዝወስዱ ይገብር። እዚ ዕረፍቲ ወላዲ ይብሃል። ናይ ወላዲ ዕረፍቲ ኣብ ትወስድሉ እዋን ናይ ወላዲመተካእታ ደሞዝ ካብ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ከተመልክቲ ትኽእሊ ኢኺ።
-
ንጥፈታት ኣብ ዕረፍቲ ንዝርከቡ ወለዲ
ንዓኻ ኣብ ናይ ወላዲ ዕረፍቲ ዘሎኻ ኣብ ናይ ዕረፍትኻ ግዜ ምስ ካልኦት ኣብ ዕረፍቲ ዘለዉ ክትራኸብ እንተ ደሊኻ ክትገብሮ ትኽእል ዝተፈላለየ ንጥፈታት ኣሎ።
ክፉት መውዓሊ ህጻናት ንስኻ ምስ ካልኦት ዓበይቲ ሰባት ተራኺብካ ክትዘነጋዓሉ እትኽእልን እቶም ቈልዑ ምስ ካልኦት ቈልዑ ብሓባር ንኽጻወቱ ዕድል ክረኽብሉ ዝኽእሉን መራኸቢ ቦታ እዩ። ኵሉ ሰብ ናብኡ ክኸይድ ብሓጐስ ቅቡል እዩ፣ ኣቐዲምካ ምምልካት ኣየድልየካን እዩ፣ ዝኾነ ዝኽፈል እውን የብሉን። ኣብ ሓደ ሓደ ቦታታት ኣብኡ ሽወደንኛ ንኽትምሃር ሓገዝ ናይ ምርካብ ዕድል ዝህባ ብፍላይ ናብ ሓደሽቲ መጻእቲ ወለዲ ዘድሃባ ክፉታት መውዓሊ ህጻናት ኣሎዋ። ክፉታት መውዓሊ ህጻናት ብኮሙን እየን ዝካየዳ ግን ብኣብያተ ክርስትያናትን ማሕበራትን እውን ክካየዳ ይኽእላ እየን።
ካልኦት ንጥፈታት ናይ ህጻውንቲ ርክብ (babyträffar)፣ ኣብ ቤት ንባብ፣ ናይ ወለዲ ካፈታት (föräldracaféer)፣ ናይ ህጻውንቲ ረምታ (barnrytmik) ናይ ህጻውንቲ ምሕምባስን (babysim) ክኾኑ ይኽእሉ እዮም።
ኣብ ሓደ ሓደ ማእከል ድኳናትን ዓበይቲ መሸጣ ቤትን ናይ ስድራን መጥበዊ ክፍልን ክህሉ ይኽእል እዩ። ኣብኡ ኮፍ ኢልኪ ከተጥዊ፣ ፓምፐር ክትልውጢን ኣብ ህዱእ ቦታ ኴንኪ ናይቲ ህጻን መግቢ ከተሙቕን ዕድል ኣሎ።
ሽወደንኛ ምስ ቆልዓ
ብመገዲ 'ሽወደንኛ ምስ ቆልዓ'፡ ካልኦት ወለዲ ክትረኽቡን ሽወደንኛ ክትለማመዱን ትኽእሉ ኢኹም።
-
መዋእለ ህጻናት (Förskola)
ትሰርሒ ወይ ትምሃሪ እንተ ኾንኪ ውላድኪ ካብ ሓደ ዓመት ዝመልኣሉ ጀሚሩ ምሉእ መዓልቲ ኣብ መዋእለ ህጻናት ክጸንሕ ይፍቀዶ እዩ። እዚ ሓደ መሰል እዩ። ዘይትሰርሒ ወይ ዘትምሃሪ እንተ ኾንኪ እውን ውላድኪ ካብ 3 ዓመት ዝመልኣሉ ጀሚሩ ንገለ ሰዓታት ንመዓልቲ ናብ ሓፈሻዊ መዋእለ ህጻናት ክኸይድ ይኽእል እዩ።
መዋእለ ህጻናት ናይ ምህላውን ቈልዑ ኣብኡ ቦታ ናይ ምርካብን ኮሙናት ሓላፍነት ኣሎወን።
-
ናይ’ቲ ቈልዓ ጥዕና
ክንክን ጥዕና ቈልዑ፡ ካብ ዝውለዱ ክሳብ ምጅማር ቅድመ ትምህርቲ ንዘሎዉ ቈልዑ ዝቐንዐ እዩ። ቀንዲ ስራሕ ናይ ክንክን ጥዕና ቈልዑ፡ ናይ ቈልዑ ጥዕና፣ ምዕባለን ኵነታት ናብራን ምክትታል እዩ።
ኣብ ማእከል ክንክን ጥዕና ቈልዑ፡መርመራ ጥዕናን ክታበትን ይወሃብ። እዚ ጥራይ ዘይኮነ ኵሉ ንናይ ውላድኪ ምዕባለ ዝምልከት ምኽሪ እውን ክትረኽቢ ትኽእሊ ኢኺ።
ውላድኪ እንተ ሓሚሙ እሞ ሕክምና ዘድልዮ እንተ ኾይኑ ምስ ማእከል ክንክን ጥዕና ርክብ ክትገብሪ ኣሎኪ።
-
ምኽርን ሓገዝን
ኣብ'ዚ ኮሙን ምኽርን ሓገዝን፡ ናይ ወላዲት ምኳን ትምህርቲ ንምርካብ ወይ ምስ ካልኦት ወለዲ ተመኩሮኺ ንምልውዋጥ ትኸድሎም ብዙሓት ዝተፈላለዩ ቦታታት ኣሎዉ።


text:
እዚ 1177 ቮርድጋይደን እዩDet här är 1177 - tigrinska
እዚ ጽሑፍ ንደቂ-ተባዕትዮን ደቀንስትዮን ይምልከት. ንስኻ ወይ ሓደ ካብ ስድራ ቤትካ እንተ ሓሚምኩም ናብ ቍጽሪ ተሌፎን 1177 ክትድውል ትኽእል ኢኻ። ሽዑ ካብ ሓንቲ ኣላይት ሕሙማት ብእንግሊዝኛ ወይ ሽወደንኛ ምኽሪ ክትረክብ ትኽእል። ለይትን መዓልትን ክትድውል ትኽእል ኢኻ። ኣብ መርበብ ሓበሬታ 1177.se ብዛዕባ ጥዕናን ሕማማትን ሓበሬታ ኣሎ።
1177.se መርበብ ሓበሬታ ኣገልግሎት ክንክን ሕማም እዩ። ሓደ ቍጽሪ ተለፎን እውን እዩ። ኣብዚ ጽሑፍ ብዛዕባ ኣገልግሎት ክንክን ሕማም ኣብ ሽወደን ከመይ ከም ዝኾነ ብዝያዳ ኣንብብ።
ብዛዕባ ክንክን ምኽሪ ንምርካብ ናብ 1177 ደውል
ምስ ሓመምካ ወይ ምስ ተጎዳእካ ምኽሪ እንተ ኣድልዩካ ናብ ቍጽሪ ተሌፎን 1177 ደውል።
እተን ዝምልሳልካ ኣለይቲ ሕሙማት እየን። ብሽወደንኛ ወይ እንግሊዝኛ ንኽትዛረብ ክትመርጽ ትኽእል ኢኻ። ኣብ ገሊኣን ዞባታት ብኻልኦት ቋንቋታት እውን ሓገዝ ክትረክብ ይከኣል እዩ።
እተን ኣለይቲ ሑሙማት ከመይ ገርካ ንጸገማትካ ከም እትከናኸን ምኽሪ ክህባ ይኽእላ እየን። ኣድላዪ ምስ ዝኸውን፡ ንሕማምካ ኣበየናይ ሕክምና ክንክን ክትረክብ ከም ትኽእል እውን ክነግራኻ ይኽእላ እየን።
ንምሉእ ስድራ ቤት ዝምልከት
ውላድካ ወይ ሓደ መቕርብካ እንተ ሓሚሙ እውን ክትድውል ትኽእል ኢኻ። ናብ 1177 ምድዋል ካብ ክፍሊት ነጻ እዩ። እታ እንኮ እትኸፍላ ናይ መደወሊ ክፍሊት ጥራይ እያ።
ተሌፎንካ ናይ ሽወደን ወርሓዊ ናይ ተሌፎን ውዕል ዘይብላ ወይ ሲም ካርድ ዘይብላ ምስ እትኸውን፡ ወይ ካብ ወጻኢ ሃገር እንተ ዄንካ ትድውል ዘለኻ ናብ 0046 771-11 77 00 ደውል።
ሓበሬታትኻ ውሑሳት እዮም
ናብ 1177 ክትድውል ከለኻ ውልቃዊ ቍጽሪ መንነትካ ወይ መወሃሃዲ ቍጽርኻ (samordningsnummer) ምሃብ ከድልየካ እዩ። እዚ እተን ሰራሕተኛታት መዘኻኸሪ ጽሑፍ ክጽሕፋ ንኽኽእላ እዩ። እቲ መዘኻኸሪ ጽሑፍ ይዕቀብ እዩ።
እቲ ናትካ ሓበሬታታትን እቲ ዝነገርካዮ ነገራትን ብግዴታ ስቱርነትን ምዕቃብ ምስጢርን ውሑሳት እዮም። እዚ እቶም ናይ ክንክን ጥዕና ሰራሕተኛታት ብዛዕባኻ ዝኾነ ነገር ንካብ ክንክን ጥዕና ወጻኢ ዝሰርሕ ሰብ ኣይሕብሩን እዮም ማለት እዩ። እቲ ናይ ምዕቃብ ምስጢር ግዴታ ንዅሎም ኣብ ክንክን ጥዕና ትረኽቦም ሰራሕተኛታት፡ ከምኡ’ውን ኣስተርጐምትን ሰራሕተኛታት ቤት መድሃኒትን ይምልከቶም እዩ።
ምኽሪ ብዛዕባ ጥዕናን ኣገልግሎት ክንክን ሕማምን ኣብ መርበብ ሓበሬታ
ኣብ መርበብ ሓበሬታ 1177.se ብዛዕባ ሕማማት፡ ክንክን ጥዕናን ጥዕናን ሓበሬታታት ኣሎ። ከምኡ’ውን ኣብዚ ንነብስኻ ወይ ንውላድካ ጥዕናኹም ንኽመሓየሽ እንታይ ክትገብሩ ከም እትኽእሉ ምኽሪ ኣሎ።
ኵሉ ኣብ 1177.se ዘሎ ሓበሬታታት ሓቅነቱ ብሓኪምን ካልኦት ናይ ክንክን ጥዕና ሰራሕተኛታትን ዝተረጋገጸ እዩ።
ምርካብ ክንክን ጥዕና
ናይ ዝተፈላለያ ክሊኒካት ኣድራሻን ቍጽሪ ተሌፎንን ክትደልን ክትረክብን ትኽእል ኢኻ።
ቅኑዕ ሓበሬታ ንምርካብ እታ ትነብረላ ዞባ ምረጽ። ነዚ ኣብ ላዕሊ ናይ’ዛ ገጽ ክትገብሮ ትኽእል ኢኻ።
ኤለክትሮኒካዊ መንነት (e-legitimation) ብምጥቃም እቶ
ናብ 1177.se ምእታው እውን ይከኣል እዩ። ሽዑ ንኣብነት ቈጸራ ክትሕዝ ወይ ምስ ክንክን ጥዕና ርክብ ክትገብር ትኽእል። ንኽትኣቱ ኤ-መንነትን ናይ ሽወደን ውልቃዊ ቍጽሪ መንነትን ክህልወካ የድሊ እዩ።


text:
እንጥቀመሎም መመላኽዒታት፡ ኣብ ዓይነቶም ይኹን ትሕዝቶኦም ንሞያውያን ምውካስ ከምዘድሊ፡ ኣብ ሆስፒታል ሓሊበት ክኢላ ሕክምናዊ ቈርበት ዶክተር ሃይለስላሴ ሃብተማርያም ኣዘኻኺሩ።
ብሰለስተ ቀጻላታት ዝቘመ ቈርበት ወዲ-ሰብ፡ ኣብ ምቊጽጻር ሙቐት ሰብነት፡ ምትሕልላፍ ኣየርን ረሃጽን፡ ከምኡ’ውን ከም መተሓላለፊ ስምዒት ምድህሳስ ናብ ሓንጐል ከምዘገልግል ዝሓበረ ዶክተር ሃይለስላሰ፡ ብቐሊሉ ብጨረርታ ጸሓይ፡ ደሮና፡ ባክተርያን ከሚካላትን ስለዝጥቃዕን ናይ ገዛእ ርእሱ ስብሒ ስለዘፍሪን፡ ኣብ ኣቃውማኡ ምዝባዕ ከይፍጠርን ቊጥዐ ከይለዓልን፡ ድሕሪ ዝኾነ ንጥፈት ብማይን ሳምናን ምጽራዩ ኣገዳስነቱ ዓቢ ምዃኑ ኣረዲኡ።
ብመልክዕ ሻምፖ፡ ክሬምን ሎሽንን ኣብ ቈርበት ዝልከ መመላኽዒ፡ ቈርበትና ኣብ ምልስላስ፡ ምንጽብራቕን ጽባቐና ኣብ ምድማቕን ከምዝጠቅም፡ ገለ ከኣ ሕብሪ ቈርበትና ኣብ ምቕያር ከምዝሕግዝ – እዚ ግን ዓይነት ቈርበትካ ኣለሊኻ ክውሰድ ከምዝግባእ መኺሩ።
“ኣብ ጸጒርና ይኹን ቈርበትና ዝካየዱ መስርሓት፡ ኣዝዮም ተኣፈፍትን ሓያል ጐድናዊ ሳዕቤናት ዘለዎምን እዮም” ዝበለ ዶክተር ተስፋስላሰ፡ ኣብ ሃገርና ዝዝውተሩ ከሚካላት መብዛሕትኦም እኹልን ብልክዕ ዝተጻሕፈን ሓበሬታ ስለዘይብሎም፡ ሕብረተ-ሰብና ነዚ ተገንዚቡ ብዘይኣፍልጦ ሞያውያን መጸባበቒ ከይጥቀም ኣተሓሳሲቡ።
ደቂ-ኣንስቶዮ ሃገርና ብሕክምና ዝተኣገዱ መድሃኒታት – ከም መቀያይሒ ቈርበት ከምዝጥቀማ፡ እዚ ድማ ኣዝዩ ሓደገኛ ምዃኑ ብምሕባር፡ ንቈርበትና ብግቡእ ጽሬት፡ ክንክንን ዝተመጣጠነ ኣመጋግባን ጥዕናኡ ክንሕሉ ምዒዱ።


text:
Radio Erena: 13 April 2020
ስዑዲ ዓረብ፣ ኣብዚ ዝሓለፈ 10 መዓልታት ኣስታት 3 ሽሕ ኢትይጵያውያን ናብ ሃገሮም ከምዝመለሰት ፋይናንሻል ታይምስ ኣቃሊሑ።
እታ ሃገር፣ ነዚ ብደረጃ ዓለም ኣስግኡ ዘሎ ለበዳ ኮረና ቫይረስን ናይ ውሸባ እዋናትን ዕሽሽ ብምባል፣ መዓልታዊ ኢትይጵያውያን ዝጸዓና ክልተ ነፈርቲ ናብ ኣዲስ ኣበባ ክትልእኽ ምጽንሓ’ዩ እቲ ምንጪ ዘመልክት።
እተን ናብ ዓዶም ዝምለሱ ስደተኛታት ዝጸዓና ነፈርቲ ድማ ከብትን ጤለ በጊዕን ተጻዒነን ናብ ስዑዲ ይምለሳ ምንባረን’ዩ ተሓቢረን።
እዚ ዘለናዮ እዋን፣ ስደተኛታት ብእኩብ ዝስጎጉሉ ግዜ ከምዘይኮነ ምውህሃድ ሰብኣዊ ጉዳያት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያ ካትሪን ሶዚ ወቒሳ።
እቲ ዝበኣሰ ድማ እቶም ዝስጎጉ ዘለዉ ኢትዮጵያውያን፣ መርመራ ኮሮና ቫይረስ ዘይተአብረሎም ምስ ምዃኑ ነቲ ኩነታት ከምዘጋድድ’ውን እቲ በዓልቲ ስልጣን ሕቡራት ሃገራት ነቒፋ።
ምምላስ እቶም ስደተኛታት ብግዴታ ከምዘይኮነን ምስተን ዝቕበልኦም ሃገራት ብምርድዳእ ይካየድ ከምዘሎን ሓደ በዓል ስልጣን ስዑዲ ኣረዲኡ።
እቶም ካብ ስዑዲ ዝምለሱ ዘለዉ ኢትዮጵያውያን ነናብ ገዝኦም ቅድሚ ምፍናዎም፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ህንጻታት ዩኒቨርሲቲ ንክልተ ቅነ ይውሸቡ ከምዘለው’ዩ ብወገን ኢትዮጵያ ዝግለጽ።
ኣብ ሓደ ሓደ ካብቶም ካብ ስዑዲ ዓረብ ዝተሰጎጉ ኢትዮጵውያን፣ ኮረና ቫይረስ ከምዝተረኽበ’ውን ጸብጻብ ፋይናንሻል ታይምስ ይጠቕስ።
ስእሊ፣- ኣርካይቭስ ኢንተርነት
================


text:
”ኣንታ ኣሎ ድዩ? ነዚ ኹሉ ግዜ ጠፊኡ ኔሩ ድኣ ሎሚ እንታይ እዩ ክብል” ትብሉ ትኾኑ፡፡ ሓቅኹም፥ እንተበልኩም`ውን ልክዕ ኣለኹም ኣይተጋጌኹምን፡፡ ምኽንያቱ ሎሚ`ውን በቶም መንድዓት ቃልሲ ኮይኖም ዘለዉ፡ ሰልፊ ህዝቢ ኤርትራ ዝበሃሉ ዘስደምም ጽሑፍ ስለ ዘንበብኩ እምበር፡ ናይ ምጽሓፍ መደብሲ ኣይነበረንን፡፡
ትማሊ ዓርቢ 31/12/2010 ዓ.ም. ኤርትራውያን ተቐማጦ ኣዲስ ኣበባ (ኢትዮጽያ) ዝተሳተፍዎ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ብምኽንያት ሓድሽ ዓመትን ዝኽሪ ሓደ ዓመት ምጽንባራዊ ሓድነቱ ብኽብ ዝበለ ድምቀት ኣኽቢሩ ዊዒሉ፡
ኣባል ፈጻሚት ሽማግለ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኮይና ክትቃለስ ዝጸንሐት ወ/ሮ ምሕረት ገብረየሱስ፡ ካብ’ቲ ሰልፊ ክትሳናበት ናብ ኣቦ ወንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣቶ ወልዴሱስ ዓማር ወግዓዊ ምልክታ ከምዘቕረበት ምንጭታት ሓቢሮም።
ንዕለት 10 ጥቅምቲ 2010 ንኹሉ ግዱስ ዜጋ ዘሳትፍ ክፉት ህዝባዊ
ኣኼባ ብሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ
ኣብ ስያትል ብሓው ተስፋሚካኤል ዮሃንስ ኣባል ፈጻሚት ሽማግለ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራን ሓላፊ ክፍሊ ስርርዓዊ ጉዳያት ሰልፊ ንዕለት 9 ጥቅምቲ 2010(October9, 2010)
መሰጋገሪ ፈጻሚ ሽማግለ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ብዕለት 19 ሚያዝያ 2010 ህጹጽ ኣኼባ ብምክያድ፡ ነቲ ኣካታዒ ኰይኑ ዝቐነየን ዘሎን ምስንዳኣት ዋዕላ ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ ከም ኣጀንዳ ብምውሳድ፡ ንዝቐረበሉ ጸብጻባት ኣጽኒዑ ኣድላይ ውሳኔታት ኣሕሊፉ።
ንመደምደምታ ስምረት ሰለስተ ውድባት ማለት ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራ፡ ሰልፊ ህዝቢ ኤርትራን፡ ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስን ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ኣብ ዋሽንግቶን ዲ.ሲ. ዋዕላ ከካይዱ ምዃኖም ንሕብር። ቀንዲ ዕላማ’ ናይ’ቲ ዋዕላ፡ ኣባላት ሰልስቲኡ ውድባት/ሰልፍታት ነንሕድሕዶም ንኽላለዩን፣ ርኢቶን ለበዋን መሰረታት ኣብ’ቲ ናብ ኣባላት ተዘርጊሑ ዝወርሐ ንድፊ ፖለቲካዊ መደብ-ዕዮን ቅዋም ሰልፍን ጸሚቝካ ናብ’ቲ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ታሕሳስ ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ መጸናበሪ ጕባኤ ንምቕራብ እዩ።
መሪሕነታት ሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራን ሰልፊ ህዝቢ ኤርትራን ሓባራዊ ኣኼባኡ ብዕለት 11 ሚያዝያ 2009 ኣብ ከተማ ፍራንክፈርት ጀሚሩ። ኣብ’ዚ ብብጾት መስፍን ሓጐስን ወልደሱስ ዓማር፡ ኣቦ መንበራት ላዕለዋይ ሓባራዊ ኣውሃሃዲ ኣካል ዝተመርሐ፡ 16 ኣባላት መሪሕነት ናይ ክልቲኡ ሰልፍታት ዝተሳተፍዎ ኣኼባ’ዚ፡ ሓፈሻዊ መእተዊ ብዛዕባ ክልቲኡ ሰልፍታት ዝሓለፎ መስርሕ ናይ ሓድነትን በጺሕዎ ዘሎ ደረጃን መግለጺ ቀሪቡ።
ብዕለት 7 ሚያዝያ ኣብ ኣሰና ብሚካኤል ኣብርሃ ንምሕረት ገብረየሱስ ብዛዕባ ሕብረት ኤውሮጳ ንርእሰ መላክን ቐታሊ ሰብን መንግስቲ ኢሳያስ ዝወሃብ ዘሎ ሓገዝ ኣመልኪቱ ዝገብረላ ቓለ መሕተት ኣንቢበዮ። ኣብ'ቲ ቓለ መሕተት ሓፍትና ምሕረት እቲ ዝተገብረ ጻዕሪ ቓልሲ ናይ ተቓወምቲ ንባዶሽ ከምዘይኮነ ግን ገለ ውጽኢት ወይ ዓስቢ ከምዝተረክበሉ እያ ተዛሪባ። ኣቦታትና ክምስሉ " ጸርፊ ዝገደፍና የብልናን ኣሓ ግን ተወሲደን እየን" ይብሉ ፤ እሞ ሰላማዊ ሰልፊን ካልእ ጎስጓሳትን ከምዝተገብረ ተሓቢሩ ኣሎ ግን ነተን ገንዘብ ናይ ሕብረት ኤውሮጳ ካብ ኢድ እቲ ቓታሊ ሰብ- ኢሳያስ ከነድሕነን ኣይከኣልናን።
ዝኸበርኩም ዕዱማት! ዕድመና ኣኽቢርኩም ኣብዚ ምህላውኩም ነመስግን፡ እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም ከኣ ንብል፡
ቃለ መጠይቕ ምስ መስፍን ሐጎስ — አቦ መንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራ
አቕራቢ ጋዜጠኛ – ወልዱ ሚኪኤል
ኤርትራ ንኣህጉራዊ ዓቃብ ሰላም ካብ መሬታ ክውጽእ ምውሳና፡ ብሕጊ ምኽኑይን ብዲፕሎማሲ ሓጋዚንዶ ነይሩ፡ ወይስ ንናይ ኤርትራ ጉዳይ ሃሳዪ?
ኣህጉራዊ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት፡ ኣብ ኤርትራ ክዕስከር ዝብል ውሳነ፡ ምስ ምሕንጻጽን ኣብ ባይታ ምምልካትን ናይቲ ሓድሽ ውሳነ ዶብ ብምትእስሳር ማለት ኢዩ’ምበር፡ ደረት ንዘይብሉ ግዜ ኣብ ኤርትራ ክጸንሕ ኣይኮነን። ኮሚሽን ዶብ ብይኑ ሂቡ። ኣብ ባይታ ከይተመልከተ እነሆ ዳርጋ ሽዱሽተ ዓመቱ ቀሪቡ። ውሳነ ኮሚሽን ዶብ፡ ኣብ ግዜኡ፡ ኣብ ባይታ ብምሕንጻጽ ተተግቢሩ ነይሩ እንተ ዝኸውን፡ ምስሕሓብ ዶብ ኣብቂዑ ምዀነ ነይሩ። ምስሕሓብ እንተ ኣብቂዑ፡ ዓቃብ ሰላም ክሳብ ሕጂ ዝጸንሓሉ ምኽንያት ኣይምነበረን። ዶብ፡ ኣብ ባይታ ክሳብ ዘይተሓንጸጸ፡ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ኣብ ኤርትራ ክጸንሕ ኣለዎ ማለት ቅኑዕ ኣይመስለንን። በቲ ካልእ መዳይ፡ ሰራዊት ዓቃብ ሰላም ብድሌት ኣኣንጋዲ ሃገር ኢዩ ሰፊሩ። ኣኣንጋዲ ሃገር ኣይደለዮን፡ ይወጽእ። ብምውጻእ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ዝኽተል ሳዕቤን እንተ ሃልዩ፡ ናይቲ ሃገር ሓላፍነት ይኸውን።


text:
ጥምረት ኣቦ ገረባት ዓፋርን ትግራይን
ኣብ ተወለድቲ ትግራይ ተቐማጦ ዓፋር ብፋሽሽታውያን ዝተፈፀመ ጨፍጫፍ ከምዝሕዘኖም ኣቦ ገረባት ዓፋር ገሊፆም፡፡ ፋሽሽታዊያን ወረርቲ ኣብ መንጎ ህዝብታት ዓፋርን ትግራይን ዘይዘሪ ምድማይ ንምፍጣር ዓሊሞም ዝፈፀምዎ ገበን #ጀኖሳይድ ብምፍሻል ዝፀነሐ ሓድነትን ሕብረትን ክልቲኦም ህዝብታት ንምጥንካር ከምዝሰርሑ ኣቦ ገረባት #ዓፋርን ትግራይን ገሊፆም። እዞም ኣቦ ገረባት ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ #ትግራይ ተቀማጦ #ዓፋር ብሰራዊት ኣብይን ኢሳያስ ሰዓብቶምን ዝተፈፀመ ጨፍጫፍ ከምዝሕዘኖም ብምግላፅ እዚ እከይ ተግባር ንከይድገም ድማ ኩሉ ክሰርሕ ይግባእ ኢሎም። ቅድም ክብል ኣብ ስራሕ ዝነበረ ጥምረት ኣቦ ገረባት ዓፋርን ትግራይን በዞም ፋሽሽታዊያን ወረርቲ ፈሪሱ ድሕሪ ምፅናሕ ዳግም ክጣየሽን እቲ ሽርሒ ፋሽሽታዊያን ወረርቲ ክብጠስ ዝፀዓረሉ ዘሎ ሓድነታዊ ገመድ ህዝብታት ትግራይን ዓፋርን ድማ ናብ ንብር ንምምላስ ዝዓለመ መድረክ ዘሳለጡ ኮይኖም ነዚ ጥምረት ኣቦ ገረባት ዝመርሑ ካብ ክልቲኦም ህዝብታት ዝተውፃፅኡ ኣቦ ገረባት መሪፆም እዩም። ብሙስጦፋ ጡሃ


text:
ፓኪስታን፡ ንኣሸበርቲ ኣብ ምህዳን ብዕቱብ ኣይሰረሐትን ንዝብል ነቔፈታ ዝነጽጉ ፕረሲደንት ዛርዳሪ፡ ፓኪስታን ነቲ ኣብ ጉዳይ ስለያ ምስ ኣመሪካ ዝተሓባበረ ኣባል ኣልቃዒዳ ኣብ ምልላዩ ከምዝተሓጋገዘት ገሊጾም።
ናይ ፓኪስታን ፕረሲደንት ዝነበሩ ፐርፔዝ ሙሻራፍ ብወገኖም፡ ቢን ላዲን ክሳብ ሕጂ ከይተታሕዘ ምጽንሑ፡ እቲ ድኽመት ናይ ሲ-ኣይ-ኤ`ውን ኢዩ ኢሎም።
ገለ ፓኪስታናውያን፡ ኣመሪካ ከምኡ ዓይነት ስርሒት ኣብ ውሽጢ ሃገሮም ምውሳዳ ኣቖጢዕዎም ኣሎ። ሕጂ ዖሳማ ቢን ላዲን ስለዝተቐተለ፡ ወተሃደራት ዩ.ኤስ ካብ ኣፍጋኒስታን ክወጹ`ውን ይሓቱ`ለዉ።
ብኻልእ ዜና፡ ቻይና፡ ንቕትለት ቢን-ላዲን ድሕሪ ምሙጋስ፡ ፓኪስታን ኣብ ምርካብ ቢን ላዲን ኣይተሓባበረትን ንዝብል ነቔፈታ ነጺጋቶ`ላ።
ኢትዮጵያ ድማ፡ ነቲ ስርሒት ብምንኣድ መግለጺ ኣውጺኣ`ላ። “ንሕና`ውን ግዳያት ዝተፈላለየ ሽበራ ስለዝኾና፡ እዚ ምዕባለ`ዚ ብህዝቢ ኢትዮጵያ ተቐባልነት ኣለዎ”፡
ንምሉእ ትሕዝቶ ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቑ፡


text:
ሰለስተ ሃገራት ኣፍሪቃ፡ አንጎላ፡ኬንያን ሩዋንዳ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ነሓሰ ወሳነ ዝኾነ ምርጫ ከካይዳ እየን። ሰለስቲአን ሃገራት ብኩሉ መዳይ ዝተፈላልያ እየን እንተኾነ ንኩነታተን ተመሳሳሊ ዝገብሮ ሰለስቲአን ሃገራት ልዑል ውጥረት ዘለዎ ብዙሓት ብቀረባ ዝከታተልዎ ምርጫ ብምክያደን እዩ።
ካብዘን ሰለስተ ሃገራት ኣብ መጀመርያ ሰሙን ወርሒ ነሓሰ ምርጫ ተካይድ ሩዋንዳ’ያ፡ ካብ ቀንዲ ተወዳደርቲ ድማ ነታ ሃገር ካብ 1994 ዓ.ም ጀሚሮም ዝመርሕዋ ፕረዝደንት ፓል ካገመ እዮም። ፕረዝደንት ካጋመ ኣብ 1994 ዓ.ም ኣብታ ሃገር ዘጋጠመ ምጽናት ዓሌት ድሕሪ ምዝዛሙ ነታ ሃገር ክመርሑ ዝጸንሑ ምኳኖም’ውን ይፍለጥ።
ኣብ ፖለቲካዊ ጉዳይ ቀርኒ ኣፍሪቃ በዓል ሞያ ዝኾኑ ሙሪቲ ሙቲንጋ ካብ ዓለምለኸ ክራይስ ግሩፕ ግን ውጽኢት እዚ ምርጫ ዘገርም ከምዝኸውን ይገልጹ፡ ብተወሳኺ ንሶም እቲ ዲሞክራሲያዊ መስርሕ ነታ ሃገር ኮነ ንሃብታማት መሻርክቲ እታ ሃገር አገዳሲ ምኳኑ ይገልጹ።
“ይመስለኒ ነቲ ሩዋንዳ ርእሰ መላኺ ስርዓት ዲዩ ዘለዋ ወይስ ንኣገባብን መስርሕን ዲሞክራሲያዊ ምርጫ ዘኽብር ስርዓት ንዝብል ሕቶ ዝምለሰሉ ምርጫ እዩ ኽከውን ብፍላይ ድማ ሩዋንዳ ሓንቲ ካብተን ቀንዲ ልዑል ሓገዝ ምዕራባዊያን ትርኸብ ሃገር ብምኳና አገዳሲ ምርጫ’ዩ።"
ኣብ ካልኣይ ሰሙን ወርሒ ነሓሰ ዝኻየድ ምርጫ ኬንያ ኣብ መንጎ ናይ ነዊሕ እዋን መራሒ እታ ሃገር ፕረዝደንት ኡሁሩ ኬንያታን መራሒ ተቓወምቲ ራይላ ኦዲንጋ ክካየድ እዩ።
ምስ’ዚ ብዝተሓሓዝ ሕብረት ኣውሮጳ ንናይ ሩዋንዳ ምርጫ ዋላ ሓደ ተዓዛባይ ከምዘይልእኽ ብኣንጻሩ ናብ ኬንያ ግን 100 ተዓዘብቲ ከምዝልእኽ ኣፍሊጡ’ሎ።
ኣብ ምርጫ 2007 ዓ.ም መራሒ ተቓወምቲ ኦዲንጋ ምስ ተሳዕሩ ብዝተላዕለ ንምጥፋእ ህይወት ልዕሊ 1,100 ሰባት ምክንያት ዝኾነ ፖለቲካዊን ዘርኣዊ ግጭታት ተኸቲሉ ኬንያ ቅዋማዊ ለውጢ ምትእትታዋ ይፍለጥ።
ማቲንጋ ግን እዚ ናይ ወርሒ ነሓሰ ምርጫ እቶም ለውጢታት ክቅጽሉ ድዮም ወይስ ክቋረጹ ዘፍልጠሉ እዩ ይብሉ።
“ከምቲ ናይ 2007 ዓ.ም እዚ ናይ ሕጂ ምርጫ’ውን ዝተቐራረበ’ዩ ኽከውን፡ ውጥረት ኣብ መንጎ ተወዳደርቲ ልዑል’ዩ፡ ብተወሳኺ ከም ምርጫ ቦርድ ዝአመሰለ ትካላት ድማ ዝተዋህቦም ሓላፍነት ንምፍጻም ኣብ ቃልሲ ይርኸቡ።”
ኣብ ሳልሳይ ሰሙን ወርሒ ነሓሰ ምርጫ ተካይድ ድማ ብነዳዲ ሃብታም ዝኾነት ኣንጎላ እያ፡ እዚ ምርጫ ንመጀመርያ ጊዜ ናይ ነዊሕ እዋን መራሒ እታ ሃገር ፕረዝደንት ጆስ ኤድዋርዶ ዶስ ሳንቶስ ዘይሳተፍሉ ምርጫ’ዩ ኽከውን። ወዲ 74 ዓመት ፕረ. ሳንቶስ ድሕሪ 38 ዓመታት መሪሕነት’ዮም ኣብዚ ናይ ሎሚ ዓመት ምርጫ ካብ መዝነቶም ከምዝወርዱ’ውን ዘፍለጡ ይኹን ደአ እምበር እቲ ምርጫ ሕጂ’ውን ኣብ መንጎ ገዛኢ ፓርትን ተቓዋሚ ፓርትን እዩ።


text:
ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ቀዳማይ ሚንስተር አብይ አሕመድ ንዘቅረብዎ ሹመት ሓደስቲ አባላት ካቢነ ሎሚ አጽዲቑ።
እቲ ሓድሽ ካቢነ ኣብ ኢትዮጵያ ካብኡ ሓሊፉ’ውን ኣብ ኣፍሪቃ ንመጀመርያ ክበሃል ብዝኸአል ደረጃ 50 ሚእታዊት ካብ አባላቱ ደቂ ኣንስትዮ ኮይነን ኣለዋ።ብተወሳኺ ሓላፍነትን ስልጣንን አባላት ፈጻሚ አካል ንምውሳን’ውን አዋጅ ጸዲቑ’ሎ።
ነቲ ሹመት’ቶም አባላት ንካቢነ ኣብ ዝቐረበሉ እዋን ቀ/ሚ ዶ/ር አብይ አሕመድ ከምዚ ኢሎም ኔሮም።
“ምስዚ ኣብዚ እዋን’ዚ ዘሎ ሓፈሻዊ ኩነታት ተታሓሒዙ ምላሽ ምሃብ ዘኽእል ብቅዓት ንኽህልዎ ቁጽሪ ካቢነ ካብ ዝነበሮ ናብ 20 ወሪዱ ዝወራረስ ዝቀራረብ ዝተአሳሰር ስራሕ ዘለዎም ትካላት ተጣሚሮም ብሓባር ንክውደቡ ሓሳብ ቀሪቡ’ሎ።”
ኣብ ባይቶ ተወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ሓጋዚ ሚንስተር ዴኤታ ንተጸዋዕነት መንግስቲ አቶ አማኑኤል አብርሃም ብዛዕባ’ዚ ንድምጺ ኣሜሪካ መብርሂ ሂቦም ኣለው።


text:
ስምረት መንእሰይ ኤርትራ ንለውጢ (ስመኤለ)
“ክንብርኵት ከይንብርኵት ቅድም ቀዳድም ኣብ ማይ ዘለዎ ንብጻሕ”
ኤርትራዊ መንእሰይ ዝያዳ ኵሉ ክፋል ሕብረተሰብና ኣደራዕ ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ኣብ ነብሱ ዝጸሓየ ወለዶ ኢዩ፡፡ ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ነዚ ናጽነት ዝተረከበ ወለዶ ንምድሃኽን፡ ካቡኡ ሓሊፉ እውን “እሺ” ኢሉ ዝንብርከኽ ሙኡዙዝ ግልያ ንምቕያር ፡ ሳዋ ዝበሃል ብቝዱስ ዕላማ ዝተለበጠ ተንኮል ኣሊሙ፡ ህይወቱ ብጕቡእ ከይመርሕ፡ ከይመሃር፡ ከይሰርሕ፡ ሓዳር ከይገብር፡ ዓዲ ዊዒል ገይሩ፡ ንዓስርተታት ዓመታት ብሽም “ ወፍሪ ዋርሳይ ይከኣሎ- ወፊሪ ባርነት” ሓንስብ ምስ ኣተኻዮ ዘየውጽእ ዳስ ሓውያ ሚሂዙ፡ ኣብ ጸቢብ መሸንቖቛ ብምእታው፡ ሰብኣዊ መሰላቱ ገፊፉ፡ ናብ ተራ ግዑዝ ነገር ቀይርዎ ይርከብ፡፡ ሎሚ ኤርትራዊ መንእሰይ ኣብ ገዛእ ሃገሩ መፈጠሩ ኣጽሊእዎ “ ካብ ተስፋ ዘይብሉ ህይወት፡ ተስፋ ዘለዎ ሞት” ዝብል ዓቕሊ ጽበት ዘንቐሎ ምስላ ምሂዙ፡ ዝረኸበ ይርከበኒ ኢሉ ንቕድሚኡ ገጹ ሃጽ ኢሉ ይጠፍእ ኣሎ፡፡ ምድረ-በዳ ሳህራ ዝበልዖ፡ መደተራኒያን ባሕሪ ዝወሓጦ፡ መላሲ ኣውያት ዘይብሉ ኣብ ጕዕዞ ስደት ዝማሰንን ዝጠፍኤን ማእለያ የብሉን፡፡ እቲ ፍኑው ስደት ገና ወሓዚ ስለ ዘሎ፡ ጽባሕ ንግሆ እታ ሃገር ንመን ሒዛ ክትተርፍ ኢያ ዝብል ርዱእ ስክፍታ ክነቕል ግደነት ኢዩ፡፡ እኵይ ውልቐ ምልካዊ ስርዓት ኢሰያስ ኣብ ስልጣን ክሳብ ዝሃለወ ድማ እዚ ዋሕዚ ስደት መናእሰይ ኤርትራ ደው ዝብል ኣይኮነን፡፡ ሎሚ ሃገርና ኤርትራ ህላዊኣን ህላወ ሕዝባን ፍጹም ደቢኑ፡ ናብ ጥፍኣት ገጻ ተንከራሩ ከም ዘላ ዘይተዓዘበ ዜጋ ኣሎ ክብሃል ኣይድፍርን፡፡ጥፍኣት እዛ ኣሽሓት ቡሉጻት ደቃ ከፊላ ዝተጠረየት ሃገር፡ ኣእጋርካን ኣእዳውካን ኣጣሚርካ ምርኣይ ግና ካብቲ ቡኡንቡኡ ዘዝንበልካ ሕልናዊ ወቐሳ፡ ዘይሩ ዘይሩ ናይ ታሪኽ ተወቓሲ ካብ ሙዃን ስለ ዘይድሕነካ፡ ኵሉ ኤርትራዊ መንእሰይ ኣብ ዝሃሉ ይሃሉ፡ ሃገሩን ሕዝቡን ካብ ጥፍኣት ዘድሕነሉ እዋን ኣኺሉ ኣሎ፡፡
ኤርትራዊ መንእሰይ ሽሕ እኳ ካብታ ዝፈትዋን እትፈትዎን ሃገሩ ተፈልዩ ክነብር ኣብ ስደት ክሰፍር እንተተቐስበ፡ ንሓንቲ ለይቲ እውን እንተኾነ ቀሲኑ እፎይ ኢሉ ዝሓደረላ ለይቲ የላን፡፡ ኣብቲ ንደሞክራሲያዊ ዓወት ዝግበር ዘሎ ግብግብ ምስ ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ እጃሙ ካብ ምብርካት ዓዲ ኣይወዓለን፡፡ ኮይኑ ግና ዲያስፖርዊ ደምበ ተቛውሞ ክንዲ ኣንጻር እቲ ዕጫን ሃገርን ሕዝብን ጨቢጡ ሒዙ ዘሎ ስራዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ዝምክት፡ ኣብ ነሕድሕዱ ክመናጨትን፡ ክፈናጨልን ሓይሊ ጸዓቱ ስለ ዘህልኽ፡ ኣብዘን ዝሓለፋ ዓሰርተ ዓመታት ድማ ክንዲ ኣብቲ እዋናዊ ሕቶታት ሕዝቢ ኣተኵሩ ንስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ካብ ስልጣን ንምእላይ ዝጽዕት፡ ኣብ ጓል መንገድታት እንዳድሃበ ንቃልሲ ኣንጻር ምልኪ ጫሌዳ እንዳፈጠረ ኣብ ሸንኮለል ስለ ዘእትዎ፡ ኣብ ስደት ዝቐመጥ ኤርትራዊ መንእሰይ ከምቲ ዝድለ ኣብ ቃልሲ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ከይሳተፍ ካብቶም ሓኒቖም ዝሓዝዎ ምኽንያታት ሓደ’ዩ ክብሃል ይከኣል፡፡ እዚ ምፍንጫላት ደምበ ተቛውሞ ኣብ ሕዝብና ብሓፈሻ፡ ኣብ መንእሰያት ኤርትራ ድማ ብፍላይ ዝፈጠሮ ናይ ተስፋ ምቝራጽ ስምብራት ብቐሊል ዝግመት ኣይኮነን፡፡ እንተኾነ ኣብ ናይ ካልኦት ድኽመታት ነብስኻ ወሺልካ፡ በደላት ካልኦት ክትጽብጽብ ምውዓል ተዓዋቲ ስለ ዘይገብረካ፡ መንእሰይ ኤርትራ ኣያ ታሪዅ ኮይኑ : እቲ ዝግብኦ ተራ ክጻወት: እቲ ብኡዱድ መግዛእቲ ህ.ግ.ድ.ፍ መፈጠሩ ዝጸልኤ ውጹዕ ሕዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ረመጽ መጋሪያ ሓዊ ኮይኑ ድምጹ ብዓውታ ንቅሉጡፍ ለውጡ ይድሄ ኣሎ፡፡
መንእሰይ ኤርትራ ካብቲ ኣብ ሰሜን ኣፊሪቃ ዝተቐልቐለ ባርዕ ሕዝባዊ ናዕቢ ዝመሃሮ ነገር እንተሎ፡ መንእሰይ ዝተጸምበሮ ቃልሲ ስሉጥ ፡ ቍልጡፍ ኣድማዒ ሙዃኑ ኢዩ። እዚ ተረኽቦ እዚ፡ ነቲ ተዳኺሙን ፡ ለሽ ኢሉን ዝጸንሔ ኒሕ መንእሰይ ኤርትራ ከምብሓድሽ ከም ዝዅሉዖን ከምዘበራብሮን ኣይንማትኣሉን፡፡ በዚ ኢዩ ድማ ኣብ ስደት ዝቕመጡ ኤርትራውያን መንእሰይት፡ ዘመናዊያን መራኸቢ(social network) ከም በዓል ፌይስ ቡክ ፡ ቲውተር ብምጥቓም፡ መንእሰያት ኣብ ትሕቲ ሓደ ጽላል “ ስምረት መንእሰይ ኤርትራ ንለውጢ” ብምጥርናፍ ንወሳኒ ቃልሲ ተበጊሶም ዘለው፡፡ መንእሰያት ቱኒዚያ፡ ግብጺ፡ ከሙእውን ካልኦት ሃገራት፡ ንዘመናዊ መራኸቢታት (Social network) ከም መራኽቢ ድልድልይ ተጠቒሞም ቅልጡፉን ስሉጥን ጥርናፈ ብምፍጣር፡ ውልቐ መለኽቲ ፡ኣብ ወርሒ ዘይመልእ ግዜ ክቕይሩ ተዓዚብና ኢና፡፡ ሽሕ እኳ ኣብ ውሽጢ ሃገርና ስርጋሔ ኢንተርነት ዱሩት ሙዃኑ ዘይንዝንግዕ እንተኾና፡ ዘሎ መራኸቢ ብዙሓን ከም ሳታላይት ረድዮ ዝኣመስሉ ተጠቒምና መልእኽትና ናብ ውሽጢ ዓዲ ብምዙራቕ፡ ምስቶም ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝንቐሳቐሱ መንእሰያት ኣሕዋትና ቀለቤት ብምፍጣር፡ ደረኽቲ ለውጢ ካብ ሙዃን ግና ዝዓግተና ሓይሊ የልቦን፡፡ ድሮ እኳ እዚ ብ( Eritrean Youth Solidarity for Change – EYSC) ዝፍለጥ ፌስ ቡክ ዝመደበሩ ደምበ መንእሰያት ኤርትራ፡ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙን ዘይመልእ ግዜ ልዕሊ 3000 ተጸምቢሮሞ፡ ክሳብ 40% ኣብ መዓልቲ ወሰኽ እንዳርኣየ ንቕድሚት ገጹ ይውንጨፍ ኣሎ። ምናልባት እቲ ትማሊ “ናይ ኢንተርነት ኣናብር” እንዳተባህለ ዝሕጨጨሉ ዝነበረ ባይታ፡ ሎሚ ኣብ ውሽጢ ወርሒ ዘይመልእ ግዜ ናይ ሰላሳ ዓመታት ውልቐ-መለኽቲ ነበረ ያ ነበረ ዝገበረ፡ መስተንክራዊ ሓይሊ ክፈጥር ከም ዝኽእ ስለ ዘመስከረ “ ናይ ኢንተርነት ሰውራ” ዝብል ስም ክወርስ ኪኢሉ ኣሎ፡፡ ስለዚ መንእሰያት ኤርትራ በዚ ለውጢ እዚ ክጽለውን ክበራቱዑን ናይ ግድን ስለ ዝኾነ፡ ምስ ግዜን ኵነታትን ተዓጻጺፎም፡ ሃገሮምን ሕዝቦምን ካብ መንጋጋ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ኣናጊፎም፡ ኵለንትናዊ መሰላት ሕዝባ እተኽብር ብልጽግትን ምዕብልትን ሃገር ንምፍጣር ሎሚ ዝያዳ ኵሉ እዋን ክዕጠቝሉ ከም ዝግባእ ምዝኽኻር ኣየድልዮምን፡፡ በዚ ኣጋጣሚ ኵሉ ፈታዊ ሕዝቡን ሃገሩ ዝኾነ ኤርትራዊ መንእሰይ ኣብ ዝሃለወ ይሃሉ፡ ነዚ ሰናይ ተበግሶ እዚ ክጽንበሮን ፡ከሕይሎን፡ ክድርዖን፡ ደምበ ስምረት መንእሰይ ኤርትራ ንለውጢ ብኣኽብሮት ይጽውዕ፡፡
ዕላማታት ስምረት መንእሰያ ኤርትራ ንለውጢ፡
ሀ. ኢሰያስ ኣፈወርቂ ካብ ስልጣኑ ብዘይ ቅድመ ኵነት ክወርድ
ለ. ኵሎም ናይ ሕልና ከሙኡ እውን ናይ ፖለቲካ ኡሱራት ብዘይ ቅድመ ኵነት ክፍትሑ
ሐ. እቲ ብወፍሪ ዋርሳይ ይከኣሎ ዝፍለጥ ወፍሪ ባርነት ብቅጽበት ደው ክብል፡፡
ዝብሉ ጠለባት ዝሓቖፉ ኢዮም፡፡ እዞም ጠለባት እዚኣቶም ክሳብ ዝዕወቱ ድማ ቃልሱ ኣበርቲዑ ክቕጽሎ ሙዃን ቃል ይኣቱ፡፡ እዚ ቃልሲ እዚ ነቲ “ ጭራ ነብሪ ኣይትሓዝ ፡ሓንሳብ እንተሒዝካ ግና ኣይትግደፍ” ዝብል ምስላ ኣቦታትና ኣብ ግምት ዘእተወ፡ ናይ ሞትን ሕየትን ግብግብ ሙዃኑ፡ ደምበ ስምረት መንእሰይ ኤርትራ ንለውጢ ኣንዳዕዲዑ ይፈልጥ ኢዩ፡፡
እምበኣር ኵልና መንእሰያት ኣብ ዝሃለና ንሃሉ፡ ዝተፈለላዩ ፖለቲካውን፡ ስነ-ሓሳባውን ፍልልያት ከይዓጕቱና፡ እቲ ቅድም ክመጽእ ዘለዎ ቅድም ክመጽእ ስለ ዘለዎ፡ ሃገርናን ሕዝብናን ካብዚ ደይመደይ ኢሉ ዘጥፍኣና ዘሎ ውልቐ-መላኺ ኢሰያስ ኣፎወርቂ ዝመርሖ ጕጅለ ህ.ግ.ድ.ፍ ብሓደ ድምጺ “ ይኣክል በቃ” ኢልና ክንምክት ግዜ ይጽውዓና ኣሎ፡፡
ኣብ ሓጺር እዋን ክዕመሙ ካብ ዘሎዎም መደባት ስምረት መንእሰይ ኤርትራ ንለውጢ( ስመኤለ) ፡
ሀ. ቍጽሪ ኣባላትና (ስመኤለ) ኣብ ፌይስ ቡክ ምውሳኽ
ለ. ካብ መጋቢት 21 ጀሚሩ ሚያዝያ 17 ዝዛዘም ዝዛዝተፈላለዮ ጭርሖታት ዝሓዘ ናይ ሳይበር ሰለማዊ ሰልፊ ምክያድ፡፡
ሐ. ምስ ኣብ ውሽጢ ሃገር ኮይኖም ዝንቐሳቐሱ መንእሰያት ኣሕዋትና ርክባት ምፍጣር፡፡
እዚ ብመንእሰያት ዝምራሕ ፌይስ-ቡክ ዝመደበሩ ምንቕስቓስ እዚ ናይ ዝኾነ ይዅን ፖለቲካዊ ውዱብ ይዅን በርጌሳዊ ማሕበር ጸግዒ ከምዘይብሉ፡ ካብቲ ንደምበ ተቛውሞ ሓላሊዅ ዝሓዘ ፖለቲካዊ ይዅን ስነ-ሓሳባዊ ቍርቍሳት ነብሱ ሓራ ብምግባር፡ ንእዋናዊ ጠለባት ሕዝቢ ኤርትራ ኣብ ግምት ብምእታው ትርግታ መንእሰያት ብምምዛን ወሳኒ ዝኾነ ናይ ሃገር ኣድሕን ለውጢ ብቍልጡፍ ንምስላጥ ክቃለስ ኢዩ፡፡ ዝበዝሔ ምንቕስቓሳቱ ንውሽጢ ሃገር ዝዓለሙ ይዅኑ ድኣ እምበር፡ ካብ ሳይበር ሓሊፉ ኣብ ባይታ ንዝግበሩ ሰለማዊ ሰልፍታት ክሳብ መርገጾም ብንጹር ነቲ ኣብ ላዕሊ ዝተቐመጠ ሕዝባዊ ጠለባት ዘማልኤ፡ ክንድግፎን፡ ከነበራቱዖን ቍሩባት ሙዃና ንሕብር፡፡ ስምረት መንእሰይ ኤርትራ ንለውጢ ( ስመኤለ)፡ እምንቱኡ ኣብ ሕዝብን ሰራዊትን ብምግባር፡ ደሞክራሲዊ ለውጢ ብኤርትራዊያን ብዘይ ኢደ-ኣታውነት ናይ ግዳም ክዕወት ከም ዝኽእል ሙሉእ ብሙሉእ ይኣምን፡፡
ንዝያዳ ሓበሬታ በዚ ዝስዕብ ኢ-መይል ክትረኽብና ትኽእሉ
eysforc@gmail.com
ስምረት መንእሰይ ኤርትራ ንለውጢ( ስመኤለ)
ለውጢ ብተግባር እምበር ብዘረባ ኣይመጽን
ሕድሪ ስውኣትና ብስሙር ቃልስና ከነረጋግጾ ኢና


text:
ቢሮ ርክብ መንግስትን ህዝብን ትግራይ ንድምጺ ኣሜሪካ ብመሰረት ዝሃቦ መግለጺ እቲ ባዓል ኣብ መንጎ ህዝብታት ሓበራዊ ምርድዳእ ንምፍጣር ዝዓለመ እዩ ይብል::
ምክትል ሓላፊ እቲ ቢሮ ኣይተ ገብረሚካኤል መለስ እቲ ባዓል ኣጋይሽ ካብ ኣላማጣ ኣትሒዙ ብዝተገበረ ኣቀባብላ ይጅምር ኢሎም:: ብድሕሪኡ ናብ ሃገረ ሰላም ኣብ ዝተገበረ ዑደት ኣጋይሽ ቅድሚ ምድምሳስ ደርግ መዋፈሪ ኢህወደግ ዝነበረ ባዓቲ ክሪኡ ተገይሩ::
ኣብ ከተማ መቐለ ዝተፈላለዩ ስፖርታዊ ምርኢት ክካየድ ቀንዩ:: ብሊቃውንቲ ዝቐረበ ዓውደ መፅናዕቲ ተሳሊጡ:: ባህላዊ ምርኢት ብሄርን ብሄረሰባትን ኣብ ጎደናታት መቐለ ቀሪቡ:: ኣብ ኢትዮጲያ ዝረአ ዘሎ ከለማዳያዊ ለውጢ ዝነግር ዓውደ ርእይ እውን ተኸፊቱ’ሎ::
እቲ ባዓል ቀዳማይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊን ካልኦት ሰበ ስልጣናትን ከምኡ እውን ብዓሰርተታት ኣሻሓት ህዝቢ ኣብ ዝተረኸበሉ ኣብ ስታድዮም ትግራይ ተባዒሉ::
ብፍላይ ኣብ ቤት ትምህርቲ መርሃ ጥበብ መቐለ ብኣልባሳት ዝተፈላለዩ ብሄርን
ብሄረሰባትን ኢትዮጲያ ዝማዕረጉ ህፃውንቲ ተምሃሮ ብዝላዓለ ክብርን ድምቀትን እንተብዕሉዎ ብኣካል ተረኺበ ተኸታቲለዮ እየ::
ህፃውንቲ ተምሃሮ መርሃ ጥበብ ነቲ ባዓል ኣመልኪቶም ዘሰናድእዋ መዝሙር ድማ ልዑል ህዝባዊ ተቐባልነት ረኺባ’ላ::
ንሙሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ