text:
ቅዋም ትግራይ ኣብ ኢትዮጵያ፡ ካብ ትማል ክሳብ ሎሚ
---------------
ድወት፡ 03/12/2010
መእተዊ
------
ታሪኽ ትግራይ ታሪኽ ዓወት እዩ። ታሪኽ ዓወት ዝኮነሉ ምክንያት ድማ መንገዱ መንገዲ ሓቅን ርትዕን ብምዃኑ እዩ። መንገዲ ሓቅን ርትዕን ምርጫ ትግራይ ዝኾነ ብምኽንያት እቲ ካብ ዘበን ጥንቲ ሒዝዎ ዝመጸ ንያት ወለዲ እዩ። እዚ ንያት ወለዲ እዚ ካብ ንዓለም ዘግረመ ስልጣነ ይብገስ። እቲ እንዛረበሉን መንነትና ዝምንጭወሉን ስልጣነ ደደጊምና ኣብ ሓቅን ርትዕን ክንምርኮስ፡ መመሊስና ንያትና ክንፍትሽን ናብ ቐጻላይ ተደማራይ ዓወት ክንሰግርን ይገብር።
ታሪኽ ትግራይ ታሪኽ ፈተናን ዓወትን ታሪኽ ሕልኽላኽን ብራኸን እዩ። ከም ህዝቢ ከጥፍኡና ኣብ ልዕሊ ዝሃቀኑ ጸላእቲ ክቡር ዋጋ እንዳኸፈልና መጺእና። ሓንቲ መዓልቲ እኳ ኣሜን ኢልና ዝተቐበልናዮ ብድዐን የሻል ኢልና ዝሃብናዮ ኢድን የለን።
ሕሉፍ ታሪኽ ንህልው ታሪኽ እታወት እዩ። ሕዚ ትግራይ ገጢምዋ ዘሎ ጸገም ኣብ ሕሉፍ ታሪክ ናይ ዝሰራሕናዮም ጌጋታት ኢድ ኣለዎ። ከምኡ ብምዃኑ ኣብ መፍትሒኡ እውን ሕሉፍ ታሪኽ ምድህሳስ ወሳኒ እዩ።
ኣብዚ ሓጺር ጽሑፍ እዚ ካብዚ ኣጋጢሙ ዘሎ ኩነታት ኢዚ ምውጻእ ትግራይ ዝገበረቶም ንክብርታታ፣ ንታሪኻን ንክቡር መንነታን ዝምጥን ኣካይዳታት ንምርኣይ ተፈቲኑ ኣሎ።
ስለምንታይ ንፌደራላዊ ስርዓት ተሰዊእና?
------------------------
ታሪኽ ትግራይ ታሪኽ ዓወት እዩ ዝበልናሉ ቀንዲ ምክንያት ኣብ ሓቅን ርትዕን ዝተመርኮሰ ባህልን ግብርን ዘለና ህዝቢ ብምዃኑ እዩ። ኣብ ወያነ ኢትዮጵያ ካብ ዝተርኣዩ ተባራዕቲ ሕቶታት እቲ ሓደ ድማ ብሄራዊ ሕቶ እዩ። ሕቶ ዓርሰ ምሕደራ፣ ሕቶ መንነታዊ ህላወ ዓብዪ ነይሩ። ምናልባት እውን ሽዑ ዝነበሩ ናይ ቃልሲ ውድባት ክደራጀዉ ምክንያት ዝኾነን ዘስልጥን ንሱ ነይሩ ምባል ይከኣል። ርግጽ እዩ፡ ብካልእ መንገዲ ዝተወደቡን ዘይሰመረሎምን ብዙሓት ካልኦት እውን ነይሮም።
ተጋሩ መናእሰይ እዛ ሕቶ እዚኣ ሒዞም በረኻ ወፊሮም። ዝተናወሐ ናይ በረኻ ብሄራዊ ቃልሲ ከም ስልቲ ወሲዶም ካብ ደደቢት ናብ ቤተ መንግስቲ 17 ዓመታት ወሲድሎም። ኣብዙይ ከም ህዝቢ ተጋዲልና። ተሰዊእና። ደሚናን ናይ ወለዶታት ኪሳራ ተሰኪምናን። እዙይ ብፍሉይ እዩ። ካልኦት እውን ግን ታሪኽ ዝምስክሮ ኣበርክቶ ገይሮም።
ድሕሪ ዓወት፡ ቃልስና ቃልሲ ሓቅን ርትዕን እዩ እሞ ህዝብታት በብሄሮም ክመሓደሩን ኣብ ማእከላይ መንግስቲ ድማ ማዕረ ብጽሒት ክህልዎም ብኡ እውን ሃገራውነት ከማዕብሉን ካብኣ ክርብሑን ተገይሩ። ነዚ እውን መስዋእቲ ተኸፊሉ። ስለምንታይ እንተተባሂሉ ቅዋም ትግራይ ኣብ ኢትዮጵያ ካብቲ ጭቡጥ ንያታዊ ታሪኻ ካብ ዝብገስ እምነት እዩ። እምነት ፍትሒ። እምነት ሓቂ። እምነት ማዕርነትን ቃንጭነትን!
ስለምንታይ 27 ዓመት "ደሚና"?
-----------------
ሕሉፍ 27 ዓመታት ዓመተ ልምዓት እዩ። ነብሲ ወከፍ ህዝቢ ትግራይ ልዕሊ ማንም ትሕቲ ማንም ንከይኾን ከምእተቓለሰ ይፈልጥ እዩ። በዙይ እውን እዩ "ስዒረ እየ እሞ ሕልፊ የድልየኒ እዩ" ከይበለ እታ ዋርድያ ድኽነት ንዝኾነ ስርዓት ደርግ ዝደምሰሰላ ብረት ኣቐሚጡ ናብ ሓመዱ ተመሊሱ። ሓመድ ልሒሱ ክልዓል ሓደ ኢሉ ስራሕ ጀሚሩ። ከም ኣበሃህላ ድምጻዊ ጠርጣራው "ኲናት ዝሃሰያ" ትግራይ ንምድሓን ብወፍሪ ናብ ሜዳን ኩርባን ዓድና ዘሚቱ። ርኡይ ለውጢ እውን ኣመዝጊቡ።
ህዝብና ናብራን ታሪኽን ክቕይር ዘይምሰል መሲሉ፡ ልዕሊ ህዝቡ ዋጋ ከፊሉ ትሕቲ ህዝቡ እናነበረ 27 ዓመት ምሉእ ግን ከም ጽጉብ ተቆጺሩ መዝሙራት ሕስድን ሕሶትን ተዘርጊሖምሉ። "መቐለ ብፋብሪካታት ትሰጥም ኣላ፡ ትግራይ ምድራ ብወርቂ ሰማያ ብኣልማዝ ተለቢጡ" እናተብሃለ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ግጉይ ኣመለኻኽታ ክሰፍር፡ ሰፊሩ ሰፊሩ ድማ ሕዚ ዝርአ ዘሎ መቕዘፍቲ ንጹሃት ክፍጠር ምክንያት ኰይኑ።
ኣብ ከምዚ ዝበለ ኩነታት ኰይኑ እቲ ብምክንያት ህዝባውነቱ እናተሸርሸረ ዝመጸ መሪሕነት ውድቡ ዝተፈጠረ ጸገም ድኣ እምበር ጸገሙን ዘይተመለሰ ሕትኡን ምስ ዝኮነ ካልእ ኣካል ኣተሓሒዙ ኣልዒሉ ኣይፈልጥን ህዝብና። "ዘይለማዕኹ በዓል እከለ ስለዝሓዙኒ እዩ፥ በዓል እከለ ኣብ ስልጣን ስለዘለዉ እዩ" ብምባል ሽግራቱ ደጋውያን ንምግባር ፈቲኑ ኣይፈልጥን።
እዚ ዝኾነሉ ምክንያት ታሪኽ ትግራይ ታሪኽ ሓቅን ርትዕን ስለዝኮነ እዩ። ኣየናይ ጸገም ብናይ መን ስንፍና ተፈጢሩ ኣለልዩ ክርዳእ ስለዝኽእል እዩ። ኣብ መወዳእታ ንውድቡ ዝሃቦ ናይ መወዳእታ መወዳእታ መጠንቀቕታ እውን ካብዚ እዩ ዝብገስ። ስለምንታይ 27 ዓመት ከይበላዕና በሊዖም፣ ከይሰተና ሰትዮም እናተብሃልና ነይርና? ብሓፈሻ ስለምንታይ ኣብዞም ዓመታት እዚኦም ብዙሕ ደሚና ንዝብል ሕቶ ኣብ ትግራይ ዝውሃብ መልሲ "ብስንፍናና" ዝብል ድኣ እምበር ናብ ካልእ ኣካል ክልሑኽ ብምግባር ኣብቲ ብደሙ ዝሃነጾ ፈደራላዊ ስርዓት ሕቶ እንተልዕል ኣይርአን። እዚ ካብነባር ክብርታትና ዝምንጭው ልዕል ኢልካ ናይ ምሕሳብ ህዝባዊ ክብሪ እዩ።
ስለምንታይ ሕሉፍ 3 ዓመታት ኣብዛ ሃገር ተጋፊዕናን ሞይትናን?
---------------------
ናይ ጸወታ ሕጊ እዩ ዘገድሶ ንሓደ ብልሒ ኣተሓሳስባን ልዕልናን ዘለዎ ህዝቢ። ሕሉፍ ሰለስተ ወይ ኣርባዕተ ዓመታት ኣብዛ ሃገር ንዝሓለፉ 27 ዓመታት ዝተሰበኹ ጽልኢታት ግብራዊ ምላሽ ዝተርኣየሎም ዓመታት እዮም። ኣብዚ ናይ ምግፋዕ እዋናት ትግራይ ዝወሰደቶም ስምጉምታት ከምዚ ዝስዕብ ከፋፊልካ ምርኣይ ይከኣል እዩ። ቅድሚኡ ግና ናብ ዝትኩሰልካ ምትኳስ ዘይተከኣለሉ ምክንያት እቲ ናይ ጸወታ ሕጊ ዝፈቅድ ስለዘይነበረ እምበር ካልእ ምክንያት ከምዘይብሉ እንኮላይ እቲ ዘድመየናን ዝቐተለናን ሓይሊ ይፈልጥ እዩ። እቶም ስጉምትታት፥
ሀ) ትዕግስቲ፡
እቲ ፈላማይ ዝተወሰደ ስጉምቲ ትዕግስቲ እዩ። ኣብ ኣምሓራ ንዝፍጠር ጸገም ተሓታትን መላስን ኣብኣ ዘሎ ዲሞክራስያዊ ሓይሊ እዩ። ብመሰረት እቲ ኣብ ፌደራላዊ ስርዓት ክህልው ዝግብኦ ናይ ጸወታ ሕጊ ኣብ ኦሮምያ ናይ ኦሮምያ፣ ኣብ ሓምራ ናይ ኣምሓራ ኣብ ካልእ እውን እቲ ኣብኣ ዘሎ ምሕደራዊ ኣካል እዩ ድሕንነት ዜጋታት ዝሕልውን ኣብኡ ዝበጽሐ ጸገም እውን ሓላፍነት ዝወስድን። ትግራይ እምብኣር እዚ ኹሉ ጸገምን ውርደትን እንተጋጥም በዙይ መገዲ እዚ ክእለ እያ ፈቲና። ሕጊ ጸወታ ኣኽቢራ። ግን ከይኮነ ተሪፉ። እኳ ድኣ ብካልእ እውን ዝተተርጎመ ዝተኸሰረ ትዕግስቲ ኰይኑ ሓሊፉ።
ለ)ሕጋዊ ስጉምትታት፥
ከም ሓደ ናይቲ ህልው ስርዓት ናይ ጸወታ ሕጊ ከምዚኦም ዝበሉ ጸገማት እንተጋጥሙ ሕጋዊ ስጉምትታት ምውሳድ ናይቲ በሊሕ ማሕበረሰብ ምርጫ እዩ። እዝይ ምርጫ ኣብ ሓቅን ርትዕን ናይ ዝኣምን ማሕበረሰብ እዩ። ምርጫ ተዓዋታይ ህዝቢ እዩ። ኣብ ትግራይ ነዙይ ኣመልኪቶም ካብ ዝወጹን ዝተርኣዩን ስጉምትታ እቲ ሓደ ቤት ምኽሪ ክልል ትግራይ ዘሕለፎ ውሳነ ወይ ሪዞልሽን እዩ። እቲ ውሳነ ንህዝቢ ትግራይ ወኪሉ ዝተውሃበ ውሳነ እዩ። ዝርዝር ትሕዝቶ እቲ ውሳነ ኣብዚ ኣብ ላይክ ፔጅና ምርካብ ይከኣል። ሓፈሽዊ ትሕዝትኡ ግና ነቲ ዳሕራይ ብሰለማዊ ሰልፊ ዝተገለጸ ቁርጸኛ ቅዋም መበገሲ ዝኾነ ነይሩ። እዚ ብመሰረት እቲ ሕጊ ጸወታ ዝፈቕዶ ምኻድ ዘርኢ ምልክት ስልጡንነት ፖለቲካዊ ባህልና እዩ። ውጽኢቱ እውን ዝተስልሐ እዩ።
ሐ) ሰለማዊ ሰልፊ
ሰለማዊ ሰልፊ ትግራይ ብዙሕ ትርጉምን ጽዕንቶን ዝፈጠረ ኰይኑ ሓሊፉ ኣሎ። እዚ ሓፍ ዝበለ ትርጉምን ከቢድ ጽዕንቶን ካብምንታይ ዝተፈጠረ እዩ እንተተባሂሉ መልሱ ግልጺ እዩ። ካብ ዓዲ ሓቅን ርትዕን ዝተሰምዐ ሰልፊ ብምዃኑ እዩ። ካብ ተዓዋታይ መንፈስ ህዝቢ ዝመጸ ብምዃኑ እዩ። ኩለን ናይተን ሰልፍታት ባእታት ንነባር ክብርን ጸጋን ህዝብና ዝምጥን ነይሩ ምባል ይከኣል። እዚ ሰልፊ እዚ ህዝቢ ትግራይ ዳግም እንተጸጊምዎ ንሰልፊ ከምዘይወጽእ ንጸላእን ፈታውን መልእክቲ ዘሕለፈ እዩ ነይሩ። ይትረፍ ሕዚስ ኣብቲ ጸላም እዋን እኳ ሓይሉ ኣብ ብርኩ ተስፍኡ ኣብ ከብዲ ኢዱ ገይሩ እንታይ ከምዝገበረ ዝፍለጥ እዩ። ድሕሪ ሰለማዊ ሰለማዊ ሰልፊ ኣይክህሉን።
መ) መደረ ዶክተር ደብረጽዮን
ሓዱሽ መሪሕነት ዶክተር ደብረጽዮን ዓብዪ ተስፋ ካብ ዝተነበረሎም ናይ ትግራይ ናይ ቁርጺ እዋን ፖለቲካዊ ሓይልታት እቲ ሓደን ቀንድን እዩ። ዛጊድ ዝተሰርሑ ስርሓቲ ምግምጋም ንግዚኡ ሓዲግና ኣብታ ሰለማዊ ሰልፊ ዝነበረት መደረ ዶክተር ደብረጽዮን ሕዚ ኣብ ትግራይ ንዘላ ኩላ ዓይነት ናይ ፖለቲካ ኣተሓሳስባ ዝጠመረት ቃል እያ። ዶክተር ኣብ ዘረብኦም "ዘለና ዕድል ወይ ተኸባቢርካ ምንባር እያ ወይ እውን ምብትታን እያ" እዮም ዝበሉ። እዚ ተራ ዘረባ ኣይኰነን። ናይ ሓደ ሓያል ህዝቢ ናይ መወዳእታ ቃል እዩ። ናይ ሓደ ዓዲ ሓቅን ርትዕን ዝኾነ ህዝቢ ቀይሕ መስመር እዩ። እዚ ዘረባ እዙይ ዘድለየሉ ምክንያት እውን እቲ ናይ ጸወታ ሕጊ እዙይ ስለፈቅድ እዩ።
እዞም ንመርኣያ ዝቐረቡ ብፍላይ ኣብዞም ሰለስተ ኣርባዕተ ዓመታት ንዝተርኣዩ ጸገማት ስዒቦም ዝመጹ ስጉምትታት፡ ትግራይ ንኢትዮጵያን ህላውኣን ዝኸፈለቶም መስዋእታት እዮም። እዚ መስዋእቲ እዚ ኣካል እቲ ትማሊ ኣብ መተማ ዝወደቐትሉ መባእ እዩ። ኣካል እቲ ኣብ ጉናን መራኛን ዘፍሰሰቶ ደማ እዩ። ኣካል እቲ ዘይተስፋሕፋሓይ ግን ድማ ለጋስ ፖለቲካዊ ባህሪኣ እዩ።
ሕዚ እንታይ ንግበር?
---------------------
"ኢትዮጵያ ኣብ ኣክሱም እያ ተወሊዳ" ይብል ኤርሊክ ሃጋይ። ሕምብርቲ እዛ ሃገር፣ ደምን ዓጽማን ትግራይ እያ። ኢትዮጵያ ካብ ትግራይ ንላዕሊ ንማንም ኣይትቐርብን።
ሕዚ ካብዚ ኩሉ ጸገማት ንምውጻእ ትግራይ ምልማዕ ወሳናይ ግደ ኣለዎ። ትግራይ ሰባ ኣብ ባዕላ ምስ ባዕላ ዝነብረላ ክትከውን ኣለዋ። ትኽክለኛ ፌደራላዊ ስርዓት ንክህነጽ ዓርሳ ዝከኣለት፡ ደቃ ከካብ ቦትኡ ዝመጽዋ እምበር ካብ ትግራይ ነናብ ቦትኡ ዝኽዱላ ክትከውን ኣይብላን፡ ዋላ ሃገሮም እንተኮነ። ስለዚ ትግራይ ይትረፍ ንደቃ ንደቂ ካልኦት እውን እትስሕብን እተህርፍን ምግባር የድሊ።
ኣብ ኢትዮጵያ ዝህልወና ህልውና ንጹር ክኮን ምስራሕ የድሊ። ናይ ስምምዕነት ዓዲ እዩ። እዚ ስምምዕነት ብናይ ሓደ ወገን ድልየት ጥራይ ምስጓም ኣይከኣልን። ስለዚ ናይ ሰልፊ ሓይልታት ተነጺሮም ኣብ ጭቡጥ ማዕርነታዊ ርክብ ዝተመስረተ ዝምድና የድሊ። ነዙይ ምስራሕ። እንተዘይኰይኑ ባህልና ባህሊ ሓቅን ርትዕን... ተመኩሮና ተመኩሮ ማዕርነትን ቓንጭን እዩ እሞ እናተደመና ዓዲ ቤርሙዳ ካብ እትኸውን ነነብስና ክኢልና ንምንባር ክንግደድ ኢና።
እንተ ታሪኽ ትግራይ ግን ታሪኽ ሓቅን ርትዕን እዩ። ካብዚ እናተበገሰ እውን እዩ ታሪኽ ትግራይ ታሪኽ ዓወትን ዕውትነትን ዝኸውን።
የቐንየልና!
ድምፂ ወያነ ትግራይ
ምንጪ ፅፁይ ሓበሬታ!


c: text/html

text:
ምህናጽ ናይ ህዳሴ ግድብ ኣብ ኢትዮጵያ ንቀረብ ማይ ግብጺ ከምዘይጸልው ፕረ. ኣልበሽር ገሊጾም።
ኣብ ሱዳን ምብጻሕ ዘካየዱ ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ሃይለማርያም ደሳለኝ ብወገኖም ምህናጽ ናይ ህዳሴ ግድብ ንሰለስቲአን ሃገራት ዓወት’ዩ ድሕሪ ምባል እዚ ግን ካልእ ፖለቲካ ምስ ዘይሕወሶ’ዩ ኢሎም።
ምህናጽ ናይ ህዳሴ ግድብ ኣብ ፈለግ ኒል ምስ ተወደኣ ንቀረበ ማይ እታ ሃገር ካብቲ ፈለግ ክጸለው ይኽእል’ዩ ብዝብል ስግኣት ግብጺ ንዝምድና ግብጽን ኢትዮጵያን ምሕርፋፉ ይፍለጥ።
ኣብቲ ትማሊ ሓሙስ ኣብ ከተማ ካርቱም ዝተዋህበ ሓባራዊ ጋዜጣዊ መግለጺ መራሕቲ ሱዳንን ኢትዮጵያን: ፕረዝደንት ዑመር አልበሽር ብዛዕባ ምህናጽ እቲ ግድብ ብዝምልከት “ምህናጽ እቲ ግድብ ንናይ ግብጺ እጃም ካብ ፈለግ ኒል ከምዘይጸለው ንምርግጋጽ ቃል ኣቲና ኢና” ኢሎም።
ግብጺ ንቀረብ ሕርሻን ዝስተ ማይን ምሉእ ንምሉእ ኣብ ፈለግ ኒል ትምርኮስ ኮይና ብመሰረት ናይ 1929ዓ.ምን 1959 ዓ.ም ስምምዓት “ታሪካዊ መሰል” ከምዘለዋ ትገልጽ።
ብመሰረት እዘን ስምምዓት 87 ሚእታዊት ካብ ዋሓዚ’ቲ ፈለግን ኣብቲ ፈለግ ዝህነጹ ፕሮጀክትታት ብናይ ምሉእ ንምሉእ(ቬቶ) ድምጺ ንግብጺ ይህብ።
ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ሃይለማርያም ደሳለኝ ብወገኖም ንጉዳይ ምህናጽ እቲ ግድብ ምስ ጉዳይ ፖለቲካ ከይተሓሓዝ ጸዊዖም።
“እዚ ጉዳይ ናይ ቴክኒክ ጉዳይ እምበር ናይ ፖለቲካ ጉዳይ ኣይኮነን። ስለዚ እዚ ጉዳይ ምስ ፖለቲካ ምስ ዘይሕወስ ንኩላትና ዓወት ኣብ ዝኾነ መደምደምታ ክንበጽሕ ኢና” ኢሎም።
ፕረዝደንት ዑመር ኣል በሽር ሱዳን’ውን ኣብ ምጅማር እቲ ፕሮጀክት ንውሕስነት እቲ ግድብ ዝምልከት ስክፍታ ከምዝነበሮም እንተኾነ ኢትዮጵያ ኣብ መዋቕር እቲ ግድብ ለውጢ ምትእትታዋ ከምዘዕገቦም ምስተወደአ እቲ ዝዓበየ ፕሮጀክት ኣብ ኣፍሪቃ ከምዝኸውን ሓቢሮም።ብምቅጻል ንሶም ስክፍትኦም ኣብ ህንጸት እቲ ግድብ ዝኾነ ነገር እንተ አጋጢሙ እቲ ጸገም ንሱዳን’ዩ ምክንያቱ ዝበዝሓ ካብቲ ማይ ናብ ሱዳን’ዩ ዝፈስስ” ክብሉ ኣረዲኦም።
ናይ ፈረንሳ ትካል አርተልያን ቢአር ኤልን ኣብ ቴክኒካዊ ጉዳይ እቲ ህንጸት መጽናዕቲ የኻይዱ ምህላዎም ይፍለጥ።
እዚ ግድብ ምስ ተወደአ 6,450ሚጋ ዋት ሓይሊ ጸዓት ከመንጭው ከምዝክእልን እቲ ግድብ ኣብ 2012 ዓ.ም ዝተጀመረ ህንጸት ኣብ 2017 ዓ.ም ክዛዘም ትጽቢት ከምዝግበረሉን ብመሰረት ሓበሬታ መራኸቢ ብዙሃን እታ ሃገር 60 ሚእታዊት ህንጸት እቲ ግድብ ምውድኡ ይገልጹ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ቅድሚ ሓደ ዓመት አብ ኒው ዮርክ አብዝርከብ ሓደ ቤት ፅሕፈት መንግስቲ ይሰርሑ ዝነበሩ ዓብዱላሂ ሞሓመድ ሞበቆሎም ናብ ዝኾነት ሞቃድሾ ዑደት ንኽፍፅሙ ዕድመ ቀረበሎም።ንልዕሊ 20 ዓመታት ዝኣክል ካብ ሃገሮም ሪሒቖም ዝነበሩ ሰብ እዮም።ናብ ሱማሊያ አብዝተመለስሉ እዋን ግን ናይ ቀዳማይ ምንስቴርነት ስልጣን ንኽሕዙ ዕድመ ቐሪቡሎም።ሃገሮም ናይ ምግልጋል ግቡእ ኣለኒ ኢሎም ስለዝኣመኑ ድማ ዝተሓተ ፖለቲካዊ ተመኩሮ ብምሓዝን አብ ቅድሚኦም እንታይ ከምዝፅበዮም ከይሓሰቡን ስልጣን ተቐቢሎም
ኣብ ዝሓለፈ ጥሪ ኣብ ገፆም ብዙሕ ታሕጛስ ዘይርአዮምን ድኻም ዝረአዮምን ሞሓመድ ዓብዱላሂ ሞሓመድ ንፈለማ ግዜ ኣብ ቅድሚ ሕቡራት መንግስታት ቐሪቦም ነይሮም።ከም ቀዳማይ ምንስቴር ሓንቲ ብናይ 20 ዓመታት ሕድ ሕድ ኹናት ዝተሳቐየት ሃገር ኣብ ሱማሊያ ዝተስፋሕፍሐ ግብረ ሽበራ ወይ እውን ኣብ ወሰን ማያ ዝተጋፍሐ ኽትራን ባሕሪ ከመይ ገይሮም ጠጠው ከምዘብሉዎ እዮም ዝጭነቁ ነይሮም።
ሞሓመድ ዓብዱላሂ ቅድሚ ሰለስተ ኣዋርሕ ኣብ ካሊእ ናይ ሓላፍነት ቦታ ነይሮም።አብ ሕምብርቲ ቡፋሎ ከተማ ኒው ዮርክ ኣብዝርከብ ኽፍሊ ሞጎዓዝያ ቤት ፅሕፈቶም።
ሞሓመድ ‘’እቶም ፕሬዝዳንት ንኸዛርቡኒ ከምዝድለ ካብ ሞቃድሾ ስልኪ ክሳብ ዝድወለለይ ብሓቂ ንምዝራብ ኣብኡ ምስከድኩ’ውን ዝቕፅል ቀዳማይ ምንስቴር ክኸውን እየ ኢለ ኣይሓሰብኩን።’’ይብሉ።
ናይ ሞሓመድ ሹመት ሃንደበት እዩ ነይሩ ዝበሉ ኖርዝ ካሮላይና አብዝርከብ ዴቪድሰን ኮለጅ መምህር ፖለቲካዊ ሳይንስን ኪኢላ ሱማሊያን ዝኾኑ ኬን መንክሃውስ ብዛዕብኦም ዝተረድእዎ እንትገልፁ ንሶም እድብ ዝበሉን ክዛረቡ እንተለው’ውን ልስልስ ዝበለ ለዛ ዘለዎምን ወዲ 48 ዓመት ሰብ ምኻኖም እዩ።ኣብ ከባቢኦም አብዝርከቡ ስደተኛታት ማሕበረሰብ ካብዝገብርዎ ምንቅስቃስ ወፃኢ ብተፈጥርኦም ንናይ ምነግስቲ ስልጣን ዝኾኑ አይነበሩን ይብሉ።
ናይ ሞሓመድ ዓብዱላሂ ብሃንደበት ናብ ስልጣን ምድያብ ምኽንያት ፕሬዝዳንት ሸኽ ሸሪፍ ሸኽ ኣሕመድ ኣብ 2009 ኣ/ፈ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ዑደት ኣብዝፈፀምሉ እዋን ብዝረኸብዎ ምስኦም ናይ ምልላይ ዕድል ነይሩ።ካብ ሓደ ወርሒ ኣብ ዝነአሰ እዋን ሞሓመድ ቀዳማይ ምንስቴር ኮይኖም።
ሽዑ ንሽዑ ይብሉ መንክሃውስ ህይወት ሞሓመድ ኣብ ሓደጋ ወዲቑ።
ሎሚ ኣብ ሞቃድሾ ምንባርን ምስቲ መንግስቲ ምስራሕን ኣዝዩ ሓደገኛ እዩ።ጂሃዲያዊያን ቅንፀላ ከም ቀንዲ ናይ መሾቕረሪ መሳርሒ ገይሮም ይጥቀምሉ እዮም ይብሉ መንክሃውስ።
ሞሓመድ ኣብ ብዙሓት አጋጣሚታት ኣብ ውሽጢ ቤት ፅሕፈቶም ጠያይቲ ከምዝዓለቡን እዚ ድማ ልሙድ ምዃኑን ይዛረቡ።
ሞሓመድ ዝተኣታተውዎም ኣገባባት ብሱማሊያዊያን ዓብይ ተቐባልነት ዘርከበሎም እንተኾነ’ውን ምርጫ ንኽናዋሕ ንዝቐረበ ትልሚ ብምቅዋሞም ቀዳማይ ምንስቴር ሞሓመድ ግን ካብ ስልጣኖም ንኽወርዱ ብኣፈ ጉባኤን እቶም ፕሬዝዳንትን ፀቕጢ ይግበረሎም ነይሩ።
እዚ ኣብ ጎደናታት ከተማ ሞቃድሾ፤ኣብ ቶሮንቶን ለንደንን አብዝርከቡ ናይ ስደተኛታት ማሕበረሰብ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ንኽልዓል ምኽንያት ኮይኑ እዩ።
ግን አይኮነሎም። መንግስቲ እናዓበየ ይኸይድ ኣብ ዝነበረ ናይታ ሃገር ጥምየት ንኸተኩር ምእንታ ኣብ መወዳእትኡ ካብ ስልጣነይ ወሪደ ይብሉ ዓብዱላሂ።ንሙሉእ ትሕዝቱኡ የድምፁ።


text:
ናይ ኢጣሊያ ናይ ስድተይናታትን ዑቕባ ሓተቲ ማእከል ኣመሓዳሪ ማሪዮ ሞርኮነ፥ ዝተፈላለያ ዘይመንግስታውያን ናይ ረድኤት ማሕበራት ነቶም ብባሕሪ ንዝጓዓዙ ስደተይናታት ዘቕርብኦ ናይ ሰብኣዊ ድጋፍ ከቋርጻ ስለ ዝተገብረ፡ እቶም ስደተይናታት ነቲ ገና ምሉእ ብምሉእ ድጋፍ ከቕርብ ብቕዓት ንዘይብሉ ንናይ ሊቢያ ወሰናስን ባሕሪ ሓላዊ ጸጥታ ዝተሓድጉ ኰይኖም ኩነታቶም ኣዚዩ የተሓሳስብ” ኢሎም።
ሲሞነ ተ. ኣርኣያ
እቲ Seawatch - ሓለዋ ባሕሪ እተሰምየ ብማያት ባሕሪ ንዝስደዱ ዘይሕጋውያን ስደተይናታት ካብ ሞት ሓደጋ ንምድሓን ዝንቀሳቐስ ዘይመንግስታዊ ማሕበር ኣብ ከባቢ ማልታ ጠረፍ ማያት ባሕሪ ምንም ዓይነት ግብረ ሰናይ ከይፍጽም ብመንግስቲ ማልታ ስለ ዝተኣገደ ናይ ብዙሓት ብባሕሪ ዝጓዓዙ ስደተይናታት ሕይወት ንሓደጋ ተቓሊዑ ከምዝርከብን እቲ ናይ ማልታ መንግስቲ ዝወሰዶ ውሳኔ፡ ነጻነት ዝገትእ እዩ፡ እታ መርከብ ናይ ሆላንድ ሰንደቕ ዕላማ ዘለዋን ምዝግብት እንከላ፡ ዘይተመዝገበት መርከብ ዝብል ዝወሃብ ዘሎ ምኽንያት ካብ ሓቂ ዝረሓቐን ፖለቲካውን ሓገዝ ንኸየቕርብ ዝተወሰደ ስጉምቲ እዩ ዝብል መግለጺ ናይቲ ዘይመንግስታዊ ግብረ ሰናይ ማሕብር ከምእተዘርግሔ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ናይ ኢጣሊያ ሓላዊ ወሰናስን ባሕር ሓገስ ንናይ ሊቢያ ባሕሪ ሓይሊ
መንግስቲ ኢጣሊያ ንናይ ሊቢያ ወሰናስን ባሕሪ ሓላዊ ጸጥታ ንዘካይዶ ሓለዋ ወሰናስን ባሕሪ ሊቢያ ዝጥቀመለን 10 ናይ ባሕሪ ሃይሊ ንአሽቱ ናይ መቆጻጸሪ መራኽብን ክልተ ናይ ባሕሪ ሓይሊ መራኽብን ከምዝሃበ እንክንገር ምስ እዚ ተተሓሒዙ እውን እዘን መራኽብ ንዝጋጥመን እደ ጥበባዊ ጸገም መፍትሒ ዝኸውን መንግስቲ ኢጣሊያ ሓደ ሚሊዮን ኣርባዕተ ሚእቲ ሺሕ ኤውሮ ንኽሰልዕ ቤት ምኽሪ ሚንስትር ወሲኑ ብሕዝባዊ ባይቶን ልዕለዋይ ሓጋጊ ባይቶ ኣጽዲቑ ሕገ ውሳኔ ከመሓላልፍ መደብ ይንገር።
እቶም ብጉዕዞ ባሕሪ ስስደዱ ዜጋታት ዘስካሕክሕ ሓደጋ ከየጋጥሞም ናይ ሰብኣዊ ረዳኤት መተሓላለፉ መስመር ምፍቓድ
ኣብ ዝሓለፉ 48 ሰዓታት ጥራሕ ልዕሊ 170 ስደተይናታት ናብ ኢጣሊያ ንምእንታው ካብ እተጓዕዙ ናይ ሞት ሓደጋ ከምዘጋጠሞም ክንገር እንከሎ፡ ናይ ኢጣሊያ ናይ ስደተይናታትን ተመዛበልትን ማእከል ዋና ኣመሓዳሪ ማሪዮ ሞርኮነ፡ ኣብ ባሕሪ ንዝጓዓዙ ሓገዝ ዘቕርባ ዘይመንግስታውያን ናይ ረድኤት መራኽብ ኣገልግሎ ከይህባ ዝገብር ውሳኔ እቶም ስደተይናታት ነቲ ኣብ ከባቢ ባሕሪ ኣድሕን ሕይወት ሓገዝ ኣብ ምቕራብ ስርሒት ብዙሕ ተመክሮን ብቕዓትን ገና ንዘይብሉ ናይ ሊቢያ ናይ ወሰናስን ባሕሪ ሓለዋ ጸጥታ ኣሕሊፍካ ምሃብ ክኸውን እንከሎ እዚ ኸኣ እቶም ስደተይናታት ንዝተፈላለያ ሓደጋ ክቃልዑ ዝዳርግ እዩ እንክብሉ ገሊጾም።


text:
እዚ ጽሑፍ ብዛዕባ ጥንሲን፡ ሕርሲን፡ ዴሕሪ ሕርሲ ዘል ግዜን ሓበሬታ ይህብ። ከምኡ ውን ንዒኽንን ንስዴራብትክንን ከም መምርሒ ብዛዕባ ኣብ ስዊዘርሊንዴ ዝዋሃብ ኣገሌግልት ተገሌግሌ።ናይ አዯነት/ነፍሰጾር ኣብ ቅዴሚ ናይዛ ጽሑፍ ክትረኽቢ ኢኺ።ብኽኢሊታት ጥዕና ኣገዯስቲ ሓበሬታታት ብዛዕባ ጥንስኽን ትወሌዴለ ማዒሌትን ኣብኡ ይጻሓፍ። እዚ ናይ አዯነት/ነፍሰጾር መዝገብ ናትኪ እዩ።
መቕዯም
ትሕዝቶ
ንፍሰጾር ኢኺ
ነፍሰጾር: ናይ ሇውጢ ግዜ
ምህሮ ምዴሊው ሕርሲ
ቦታ ሕርሲ
ሕርሲ
ዴሕሪ ሕርሲ
ጡብ ኣዯ
እተን ቀዲሞት ሳምንቲ ምስ ውሊዴኪ
መርመራታትኣገሌግልት ምኽሪሕጋዊ ረብሓታትን ናይ ጥዕና መዴሕንን
ፕርየዴ ብምዴንጓዩ ዝጠነስኪ ኮይኑ’ድ ይስማዕኪ። ምጥናስክን ዘይምጥናስኪ ንምፍሊጥ መርመራ ጥንሲ ዋሊ ዴሕሪ ሒዯት ማዒሌቲ ምደንጓይ ወርሓዊ ጽግያት እንተ ጌርኪ ብቀሉለ ክትፈሌጢ ትክእሉ ኢኪ። ካብ ፋርማሲ ናይ መመርመሪ ጥንሲ (test kit) ብምግዛእ ኣብ ገዛኺ ባዕሌኺ ክትምርመሪ ትኽእሉ ኢኺ። እዚ መርመራ እዚ ብድክተር ናትኪ ወይ ብቤት ጽሕፈት ውጥን ስዴራቤት ክፍጸም ይኽእሌ እዩ።መርመራ ቕዴመ-ሕርሲጥዕና ኣዯን-ህጻንንቀጻሉ ሕክምናዊ ክንክን ኣብ እዋን ጥንሲ ንጥዕናኽን፡ ንጥዕና ህጻንን፡ ምዕባላ ጥንስን፡ ንምክትታሌ ይሕግዝ።ናበይን ናብ መንን ትኸዱ?ንክንክን ጥዕና ኣዯን ህጻንን ምርጫታት ኣሇኪ ናበይን ንመንን ከም ትኸዱ። መሕረሲት፡ ባዕሊ ንገዛኺ ክትመጽእ ትኽእሌ ወይ ንስኺ ትኸዴያ፡ ወይ ኣብ መሕረሲ ገዛ ትረኽብያ ክኢሊ ሓኪም ሕርሲ (obstetrician) ኣበ ናይ ብሕቲ ሕክምና ወይ ሆስፒታሌ ሓፈሻዊ ድክተር (general practitioner)ብእብረ ናብ ድክተርን ክኢሊ ሕርስን ክትከዱ ትኽእሉ ኢኺ።ክኢሊ ሕርሲመሕረስቲ ኣብ ተቖጺረን ዝሰርሓለ ሆስፒታሌ ወይ ኣብ ናይ ብሕቲ መሕረሲ ቦታ: ወይ ኣብ መሕረሲ ገዛ ይሰርሓ። ናይ ብሕቲ መሕረስቲ ዝህብኦ ኣገሌግልት፡- ምህሮ ምዴሊው ሕርሲ ጥዕና ኣዯን ህጻንን ክንክን ኣብ ገዛ ኣብ ዝሕረሰለ እዋን ክንክን ዴሕሪ ሕርሲ መርመራታት ዴሕሪ ሕርሲ ምኽሪ ብዛዕባ ምጥባውኣብ ከባቢ እትነብርለ ዝርከባ ብሕታውያን ክኢሊታት ሕርሲን ዝህብኦ ኣገሌግልትን ካብ ስዊዝ ፈዯረሽን ክኢሊታት ሕርሲ (Swiss Federation of Midwives) ክትረኽቢ ትክእሉ። (ኣዴራሻ ኣብ ገጽ 20 ተመሌከቲ) ማዒስን ክንዯይ ግዝየንቀዲማይ ቆጸራ ዴሕሪ ናይ ክሌተ ወይ ሰሇስተ ወርሒ ዴቂ ንናይ ኣዯን-ህጻንን መርመራ ክትሕዚ ናይ ግዴን እዩ። ዴሕሪ’ዚ ኣብ ነፍስወከፍ ኣርባዕተ ወይ ሹደሽተ ሰሙናት መርመራታት ክትገብሪ ኣሇኪ።ቆጸራኺ እንተረሲዕክዮ ወይ ኣብ ቆጸራኺ እንተዘይተረኺብኪ ብዝክአሌ መጠን ሓዱሽ ቆጸራ ቀሌጢፍኪ ንኽትሕዚ ጻዒሪ።ከመይ ክኢሊታት ሕክምና ክርደኡኒ እኽእለ?ምስክኢሊታት ጥዕና ብዝካአሌ መጠን ብቋንቋ ኣዯ ወይ ብትመሌክዮ ቋንቋ ምዝርራብ ተመራጺ እዩ። እዚ እንተዘይተኻኢለ ቶርጓሚ ንክጽዋዕ ዝሓሸ ኣማራጺ እዩ።መሰነይታ ናብ መርመራ ኣዯን-ህጻንን ዝኾኑኺ ካብ ኣባሊት ስዴራቤትኪ ወይ ማሓዙትኪ ክትሓቲ ትኽእሉ።መርመራዊ ምክትታሌ ጥዕና ኣዯን-ህጻንንኣብ ቀዲማይ መርመራ ብክኢሊ ሕርሲ ወይ ብድክተር ብዛዕባ ኣካሊዊ መርመራታት ጥራይ ኣይኮነን ዝግበረሌኪ፡ ተወሳኺ ሕቶታት ውን ክቀርበሌኪ እዩ፡ ብዛዕባኺ እኹሌ ኣፍሌጦ ንኽህለ። ዝቀርቡ ሕቶታት ብዛዕባ ኩነታት ጥዕናኺ፡ ኩነታት ጥዕና ቤተሰብኪ፡ ዝገበርክዮ መጥባሕቲ እንተል፡ ዝሓመምክዮም ዒይነት ሕማም፡ ጸብጻብ ብዛዕባ ሕለፍ ጥንስን ሕርስን ዝምሌከት የጠቓሌሌ።ብወገንኪ ዘጨንቐኪ ዘበሇ ክትሓትለ ኣዝዩ ኣገዲሲ እዩ።ክኢሊ ክንክን ጥዕና ናይ ኩለ ዝግበር መርመራታትን ስዴራቤታዊ ምምማይን (tests and prenatal screening) ኣስፊሑ ክገሌጸሌኪ ይግዯዴ እዩ። እስኽውን መሰሌኪ እዩ ዝዯሇኽዮ ዒይነት መርመራን ስዴራቤታዊ ምምማይን መሪጽኪ ክትገብሪ።ብናይ ክሌቴኩም ስምምዕ ባዒሌ ቤትኪ ኣብ ኩለ እትገብርዮ መርመራታትን ኣብ ምሕራስን ከሰንየኪ ይኽእሌ እዮ።- 5 - ናይ ነፍሰጾር መዝገብ (Maternity Notes) ኣብ እዋን ጥንሲ ዝተአከበ ኩለ ውጽኢት መርመራታት ኣብ ነፍሰጾር ሓበሬታ ምዝጉብ እዮ። ኣብ ቀዲማይ ገበር ናይ ዚ ጹሑፍ ክትረኽብዮ ኢኺ። እዚ ሓበሬታ እኩሌ ኣፍሌጦ ብዛዕባ ምዕባላታት ጥንስኺ ንኽህሌወኪ ክሕግዘኪ እዩ። ኣብዝኾነ እዋን ኣብ ግዜ ሕርስን ዴሕሪኡን ቕሌጡፍ መወከስን ኣገጋሲ ሓበሬታን ብዛዕባ ጥንስኺን ሕርስክን ንሰብ ሞያ ጥዕና የገሌግሌ። ነዚኣ ወረቐት ኩለ እዋን ምሳኺ ንኽትሕዝያን፡ ናብ ነፍሲወከፍ መርመራ ሕዝክያ ክትመጸእን፡ ነማኽረኪ።


text:
ሓንቲ ካብተን ክቡራት በዓላት ህዝቢ ዜርትራ፡ መዓልቲ ዝኽሪ ሰማእታትና ኢያ። ህዝቢና ኣብዛ መዓልቲ’ዚኣ ዓመት መጸ ተኣካኪቡ ሕሉፍ ሓዘኑ ዝገልጸላን ኪዳኑ ኣጽኒዑ ዝድበሰላን ክትኮነሉ ነበረ ትጽቢቱ። ኣብታ ክብርቲ መዓልቲ ኣይሂ ንብዓት ክዛሪ ዝድርኽ ጎስጓስ’ውን ይርአ ኢዩ። እንተኾነ መዓልቲ ሰማእታት ከም ጽንዕቲ ትሕጃ ጅሆ ሓኒቑ ንብዓት ኣዴታት ከይደርቕን ወትሩ ክዛርን ምእንቲ፡ ዕላማኣ ክጉዕጽጽዎ ክጠማዝዝዎ ስለእንርኢ እምበር ስለ’ቲ ክቡርነቱ ከነልዕሎ’ውን ኣይምደለናን። በሉ መስዋእቲ ብዙሕ ኢዩ መልክዑ። ኣብታሪኽ ሃግርና ብዙሓት ናይ ህልቂት ጸለምቲ መዓልታት ከምዘለዋ መጠን፡ ኣብ ወርሒ ሓምለ ድማ ኣብ ታሪኽ ስንኩላን ጸላም ታሪኽ ዘመዝገበት ዘይተኣወጀት መዓልቲ ሰማእታት ከምዘላ ንኣፍልጦ ክጥቀስ ግቡእ ኢዩ።
ስንኩላን እቶም ኣፍ ዘለዎም ስዉኣት ኢዮም። ምኽንያቱ ኣብ ከክሳአድ ዝተዃሽሐ በዓል መሓውር ተኾርምዩ ኣብ ዓረብያ ወይ ኣብ ዓራት ምስተወሰነ፡ በዓል ኮኾብ ኣዒንቲ ተደፊኑ ኣብ ድቕድቕ ጸልምት ምስተገፈነ፡ ዕጫኹም ከምኣ እንተትኸውን እንታይ ምበልኩም? ድሕሪ ስንክልና ድኣ ቅብጸት ክበሃል ይኸውን። ንሳቶም ግና ከምኡ ኣይበሉን። “ስንኩል ኣእምሮ እምበር፡ ስንኩል ሰብ የለን“ እትብል ጭርሖ በኹሪ እዝነይ ካብኦም ሰሚዐያ።መትከልን ብ ድሆን ስዉኣት ኮነ ስንኩላን ከኣ ኩሉ ግዜ ንመንፈስ ጠላማት ከምዘናውጽ መግለጺ ዘየድልዮ ሓቂ ኢዩ። ስለዝኾነ ኩሉ ግዜ ጉዳይ ስንኩላን ብዓይኒ ወጥርን ጽልእን እናተጠመተ ክመጽእ ዝጸንሐ ዝዓበየ ጉዳይ ከምዝኾነ ኩሉ ዜጋ ይፈልጦ ኢዩ።ናይ ሃውሪ ዘይኮነስ ብቀንዱ ታሪኻዊ መሰረት ኣለዎ። ምኽንያቱ ደምበ ስንኩላን ሃብታም ኢዩ። ኣ ውራ’ዃ ብታሪኽ። ኣብ ውሽጢ መዓስከር ካብ ምጅማር ክሳብ ምዝዛም ቃልስን፡ከምኡ ድማ ድሒሮም ዝሰንከሉን ሓርበኛታ ኣለዉ። በቢዓይነቱ ስንክልና፡/ተፈጥሮኣዊ ኮነ ብሓደጋ/ ካብ ኩሉ ብሄራትን ጾታን ዝተኣከቡ ታሪኽ ዝት ርኹ፡ ህሉው ነገራት ዝትንትኑ ዝግምቱ፡ መጻኢ ዝጥምቱ፡ ካብ ኩሉ ሃይማኖታት ዝተኣከቡ ዓዃየ-ምሁራት፡ ከም ቶም ስዉኣት ብሕላገት በሰላኦም ዝግለጽ መትከል ዝጸንዑ ኣካል ስዉኣት ኢዮም። ከምኡ’ውን ንሳቶም መማህራን ርእስኻ ምኽኣልን ምስግጋር ታሪኽን ብምዃኖም፡ እሞ ኣብ መንጎ ሰራቒ፡ ጓዕጻጺ ታሪኽን ወናኒ ታሪኽን ዘየፋጥጥ ምኽንያት ስለዘይለ፡ ስንኩላን ኩሉ ግዜ ከም ወነንቲ ጥጅእ ተመኩሮታት መጠን፡ ሓደ መዓልቲ ናብ ኮልዒ ተቓው ሞ ክግንፍል ዝኽእል ዓቕሚ ስለዘለዎም፡ መራሕትና ነዛ ንኣዒንቶም ክንዲ ቛሕሰም’ውን ትኹን ክርእይዎም ከምዘ ይደልዩ ባዕሉ ተመኩሮኦም ዝምስክሮ ሓቂ ኢዩ። ክንዲ ዝኾነ ፕረሲደንት ጋና ብጋናኡ ካብቲ ቀደሙ ዝጸንሐ ተጽ ዕኖን ዘስዓቦ ስግኣት ንምሽፋን ብስም ገንዘብ ኣሎ እንተኾነ ናይ ፖለቲካ ጨለነት ከምዘየድሊ እናኣጉባዕብዐ ነቲ ብ ዘይፍታዉን ብዘይድሌቱን ዝቖመ ማሕበር ስንኩላን ንይምሰል ከምዝመረቐሎም ተጋሂዱ ነበረ። በታ ጸላም መዓል ቲኸ ስለምንታይ ኢዮም መራሕትና ብስንኩላን ርዒዶም?
እቲ መድረኽ እቲ ክቡር መከላኸሊ ሚኒስተር ነበር ኣቶ መስፍን ኣብ ስልጣን ዝነበረሉ እዋን ኢዩ። ድሒርና ክንገልጾ’ዃ እንተኾንና ሚ/ሪ ምክልኻል ሽዑ እቲ ቀንዲ መጥሓንን መዲድን ኮይኑ ንነባራት ተጋደልቲ ከዳቕቕ ዝተመዘዘ ኣሃዱ ብምንባሩ ናብ ተጋደልቲ ዝቐንዐ ሓያለይ ዓመጻት ተራእዮም ኦዮም። ምስቲ ዝነበረ መንግስታዊ ሕጽረት ባጀት ብዘይ ደሞዝ ምስራሕ ስለዝተወሰነ “ምቕባል ኣብዮሞ“ተባሂሉ ክምኽነ ዝተራእየ ውሕሉል መበገሲ ድማ ሸ ቶኡኡ ወቒዑ ኢዩ። ከሳብ ለይቲ ሎሚ’ውን ምስጢሩ ብዘይምርዳእ ብሽፋን ምንቅስቓስ ተጋደልቲ፡ ነቲ ዝፈጸምዎ ምብታንን ማእሰርትን ሓርበኛታት ተኸዊሎሙሉ ኣለዉ። ብተወሳኺ ሽዑ ጉዳይ ስንኩላን ካብቲ ሓደ ዓቢ መፈራ ርሂ ተባሂሉ ዝተወስደ ስጉምቲ ኢዩ ዝነበረ።
ትርኻ ሚ/ሪ ምክልኻል ነበር ካብ መሰረቱ ሸፈጥ ጥራይ ኢዩ። ከምቲ ዝተገልጸ ንሱቃለ-መሕትት ክገብር ናይ ሎሚ ኡ ጥራይ ኣይኮነን። ኣብቲ ቀዳማይ እዋን ንፕረሲደንት ከምሕሱም ድሕሪ ምምጓስ ፍቕሩ ከምዘይወጻሉ ኣተንቢሁ፡ ኢሰይያስ ስለዘይደለዮ ከምዝተፈለየ ኢዩ ተዛሪቡ። ሓቂ ኢዩ ምኽንያቱ ከምቲ ባዕሉ ዝበሎ ንርእሱ ተሓታቲ ስለዝኾነ፡ ብሓባር ንዝገበርዎ ከኣ ከይጣለሙ ጸጸር ስለዝወሓጡ።ኮይኑ ድማ ገና ከይተበገሰ ስንኩላን ኣብ ትሕቲምምሕ ዳሩ ምንባሮም ድፊሩ ክገልጽ ኣይከኣለን። ከምኣበሃህላኡ ኩሉ ምስተፈጸመ ንጽባሒቱ ካብ ኣስመራ ብተሌፎን ከም ከምዝተነግሮ፡ ኩሉ ነገር ምስተወድአ ከኣ ከምዝኸደ’ሞ ሓንቲ ነገር ክገብር ድማ ከምዘይከኣለ፡ ኣብቲ ጉዳይ’ውን ቅ ንጣብ ሓበሬታን መምርሕን ከምዘይነበሮን፡ከምዘይፈለጠን ኮታ ኩሉ ዓይነት ዕባራ ምኽኒት ክደራድር ብምፍታኑ፡
“ኣይትብከ እንድዩ ዘብክየኒ“ ኮይኑ ነገሩ። ብግዜ ዝልካዕ፡ ነጥቢ ብነጥቢ ክተሓሓዙ ምተኻእለ ስንኩላን ምስ መስፍ ን። እንታይ ቁምነገር’ሞ ኣልይዎ ሎሚ! እንታይከ ኣራተዖ ንሱ፡ ዕድመኡ ዝፈጠሮ ዘርባዕባዕ ጥራጥ ምኣኸሎ እንድ ዩ። እምበር ብዙሕ እንድዩ ተባሂሉን ሎሚ’ውን ክበሃል ዝከኣልን።
ክቡራት ተኸታተልቲ፡ ምክትታሉ ክጥዕመኩም ምእንቲ፡ ኣዝዩ ሓጺር ካብቲ ቡሁል ጥራይ ክብል። ድሕሪ ነጻነት ብዘይካ’ቶም ኣብ ትሕቲ ማ/ዊ ጉዳይ ዝነበሩ ኣዝዮም ስኑፋት፡ ዝበዝሑ ሓንካሰ-ቆራጽ ኣብ ሚኒስትሪ ምክልኻል ተበቲኖም ከምዝነበሩ መን ዘይፈልጥ። ማሕበር ብገለ ዝነጠፉ ክትምስረት እንከላ እንታይ ክትወልድ ምዃና ንኩሉ ርዱእ ኢዩ ዝነበረ።ኮይኑ ድማ ገና ኣብ እግሪ ተኽላ ብስም “ማሕበርኩም ተመስሪታ“ ክሳብ ኣብ ወሳኒ ቦታ ተመዲ ቦም ዝነበሩ ስንኩላን ሰራሕተኛታት ናብታ መጉድእ ስንኩላን ዝተመርጸት ሩባ ማይሓባር ተጓረቱ። ሎሚ እንክንሰምዖ መስፍን ኣብዘረባኡ“ናብራ መሪርዎም ክጠርዑ ተበጊሶም“ ዝብል መመኽነይታዃ እንተኣቕረበ፡ ንርእሱ እቲ ኮነ ኢልካ ብዘይመጽናዕቲ ናይ ባህ ኣይበሎም ዝመስል ምኹማር ስንኩላን ዝፈጠሮ ድርኺት’ኻ ይንበሮ’ምበር፡ ኩሉ ከ ምዝፈልጦ እቲ ኣውራ መአከቢኦም ምኽንያትስ ስንኩላን ክጣየሱ ከምዝነበረ ብወገወዒ ምስተገልጸሎም ኢዩ ነገር ዝገንፈለ። ሎሚ እንተኾነ’ውን ስለምንታይ ምጥያስ ስንኩላን ተሓሲቡ? ስለምንታይ ከኒ ብፍኑው ተነጊርዎም? ስለምንታን ስለምንታያትን እንተጸብጸብና ትጽቢት መራሕትና ብዘየወላውል ነቲዝመጸ ክኸውን ስለዝደለዮ ጥራይ ምንባሩ ከይተጠራጠርና ምግላጹ ይከኣል። ስዉእስ ሕራይ ሓደ ኣፉ ተደፊኑ፡ ስንክልና ንስነ-መጎት ጥዕና ክሳብ ዘቆ ናጽብ ከምዘይተመደረሉ ንዘይግብራዊት ዓለም ዝተቐበለ ስንኩል፡ መሬት ምስወግሐ ኣብቲ ናይ ናብራ ፈተና ምስ ተበጽሐ ንዓዓቶም ብምጥያስ ምስንባዶም ክልተ ዝብልሑ ሜላ ማለት በቲ ሓደ ብናዕቢ ስንኩላን ተጠቃሚ ምዃን ን ምድራዖምም ክጥዕምን ምእንቲ፡ በቲካልእ ንስንኩላን’ዃ ዘጣየሱ ድኣ ነቲ ጥዑይ ተጋዳላይ ዋላ ምስ ምሒር ሽግ ራቱ ክጣየስ ከምቅቡል ክውሰድ ከምእተወጠነ መስፍን ሎሚ ናበይ ከዝብሎ ይኽእል? ዘመነ ውራውራ ነብስኻ ኣ ይተዕብራ ስዒቡ ንዝያዳ ናዕቢ ወይ ህድማ ዝተወጠነ ስዉር ሜላ ክሳብ ሎሚ ብልክዕ ዘይተጋለጸ እኪት ምዃኑ ክ ስትውዓለሉ ኣለዎ ዝብሉ ብዙሓት ኢዮም።
ሓቂ ንምዝራብ እንታይ ዝኣመሰለ ተንኮል ናይታ ሰልፊ ከምዝነበረን ተጋሃዲ ከምዘይኮነን ድማ ሎምስ በጺሕናዮ ኣለና። እቶም ስንኩላን’ሞ መሓውር’ዃ እንተኸሰሩ፡ ምስ ሙሉእ ኣእምሮን መንፈስን ስለዝነበሩ ድሕሪቲ ምጥያስ ዘርድኦም ኣኼባ፡ ንበዓል ስልጣን ምጥያስ ኣቶ ኣማኑል ኣሲሮም ጸገማቶም ዝፈትሕ ክቡር ሰብ ክመጾም ጠለቡ።
ማይሓባር ኣይከድካዮምን ዲኻ መስፍን ምስ ዓሊ ስዒድ ድሮ’ቲ መዓልቲ ዕግርግር? ኣይተላዘብካን ዲኻኸ ምስቲ ናይቲግዜ ኣቦወንበሮም ዝነበረ ሰብ? ማለተይሲ መልስኻ’ዃ እንተሰማዕናዮ ከምኡ ከኣ ይብሉ ኢዮም ንሳቶም።እሞከምወነንቲ ታሪኽ መጠን ከኣ ንስኻ እንታይ ክትገብር ከምዝመጻእካ ኣጸቢቖም ስለዝፈለጡ፡ ንብውክልና ዝመጻእኩም መስፍንን ዓሊስዒድን ኣይተቐበልኹም። ክቡር ፕረሲደንት’ውን እኮ ዕድለኛ ድኣ ኮይኑ ተወርይሉ እንበር፡ ከም ባህርስ ከምስንኩልን ሙሁርን ዝጽልኦን ዘፍርሆን ተራእዩ ከምዘይፈልጥ ኣጸቢቖም ይፈልጡ ኢዮም:፡እሞ ብገለ ትንግርቲ ነቲ ናቱ እኪት ዝጋርድ መዐንዘዝ ደፊንዎምስ ሽግራቶም ንሱ ጥራይ ከምዝፈትሓሎም ብምእማን ከኣ ኣይኮነን ንሱ ክመጾም ጥራይ ዝነበረ ጠለቦም።ዝኾነ ኮይኑ ንሱ ከምዘይመጾም ብኣፍ ናይቲ ግዜ ኣቦወንበሮም ዝነበረ ምስተገልጸሎም ንሱ እንተዘይመጾም ንሳቶም ክኸድዎ ወሰኑ፡፡ ጉዕዞ ንኣስመራ።
መስፍን ንከህድኦ፡ ክፈትሖ ዝኽእል ዝነበረ ጉቡእ ፍታሕ ዘድልዮ ጉዳይ ጎስዩ ተሓቢኡ ንዝወልዖ ዓገብ ኣማዕድዩ ከምዘይተኸታተለ ሎሚ ክርእዮ እንከሎ ብዘይገለ ሕንኽንኽ ቅንጣብ ሓበሬታ ከምዘይነበሮ ከምስል ተሰሚዑ። እታ “ናብራ ከፊእዎም ክጠርዑ“ እትብል ሓልዮት መሰል ብሂል’ውን ተንኮል ሓዘል ኢያ ዝነበረት። ኣብ ኤምባሲታት ከይዶም መንግስቲ ከነውሩ ከምዝሓለኑ ጠቒሱ መንፈስን ስጋን ህዝብን ተጋደልትን ክዘራርግ ዝሓለነ ነበረ። እንበር ከ፡ ህግደፍ’ዃ ኣብርእሲ’ቶም ዋልታን ጭማራን ኮይኖም ግምጃ ዝኸደንዎ ስንኩላቱ ከጣይስ ክንድኡ ዝጨከነሎም
ንሳቶም ከእውዩ፡ድምጾም ንዓለም ከስምዑ፡ ክብድሁን ክምክቱን እንተዝሕልኑኸ ኣበይ ኣሎ እቲ ኣበሳኦም? ኣብ መ ስኮት ተሌቪዥን ብጉዳይ ስንኩላን ዝተባህለ ገለ ካብቲ ወርቃዊ ጥቕስታት ፕረሲደንት ናይዘንተ እለት ስማዕን ግን ዖን ኮይኑ ክነብር ኢዩ። ጉድ ክኾነኩም ስንኩላን ጥዕናን ዘይስንክልናን ፕረሲደንቶም ከሐጉሶም እንከሎ፡ንሱ ግን ክ ሕበነሎምስ ይትረፍ ሰንኪሎም ብምትራፎም ናይ ወትሩ ክቱር ሓዘኑ ኢዩ።“ ስንክልናና ስልማትና“ ንዝብል ኒሕ ዲ ል ከይረኽብ ክብርዞ ምእንቲ “ኣብ ቃልስና መንዘይሰንከለ“ ኢሉ ብዘመልክዖ መደረኡ ንስንክልና ካን ከምክንቲት ኣቃሊልዋ ከይኣክል፡ ገበናቶም ከራጉድ ብክቱር ሕንቃቐ ክሳብ ኣብገገዝኦም ወርሒ መጸ ማጓሉ ክሓርደሎም ከም ዘብሃጎም፡ ንሱ ስለዘይተማለኣሎም ግን ጎዞሞታትን ካራሩን ዝዓጠቑ ሰራዊት ስንኩላን ክሳድ ሰይድቺ በቲኾም መዓ ናጡ ፕረሲደንት ዘላዚሎም ኣስመራ ክቆጻጸሩ ከምእተበገሱ ኣምሲሉ ገበናቶም ከካብድ ተሰሚዑ ፕረሲደንት።ዕድ መ ድኣ ኣይነበሮን እምበር ክሳብ ከኣ ኣብውሽጢ ማሕበር በመንፈስ መራሕ መንግስቲ ዝተዓሰቡ ድሉላት ከይተረፉ ተራእዮም ነበሩ። ካብዚታት ዝንጽር ክሕደት ድማ የለን። ዝኾነ ኮይኑ እቲ ሓርነት ኣይተርፍን ኢዩ። እንተ መራ ሕትና ግና ሎሚ ብጣዕሚ ከምዘሕዘኖም ከረድኣና እንተፈተኑ ልቢ መን ከስድዕ ከይኽእሉ?
ልዕሊ ኣርባዕተ ግዜ ከቢድ መውጋእቲ መግዛእቲ ዝተጻወረት ግደይ፡ ግደ ወላዲታን ግደ ሃገራን እንበር ግዳይ ብጾ ታ ክትውን ሓሲባቶ መዓስ ትፈልጥ? ንሳ ቀዳማይ ዕማም ቃለሲ ኣብቂዑስ ከምተጋዳሊት ብሓርነት ሃገራ ክትኮርዕ ከምመንእሰይ ብምዉቕ ትንፋስ መጻምድታ ክትረዊ፡ እታ ብከቢድ ዕጥቂ ዝተጨበጠት ማህጸና ጾር ገዛእቲ ወሪድላ ስ ከምኣደ ወሊዳ ክትስዕም፡ ጅር ከይጽንቀቕ ከይነጽፍ ታሪኽን ትውልድን ከተሰጋግር እንበር መዓስ ድኣ ሓሲባቶ ነቲ ቅንጸላ!! ንሳ ብጥይት ብጾታ ተሰሊዓ ዓንገረር ክትብል እንከላ፡ ስግር ባሕሪ ዝዓስከረ ናይ ሎሚ ውፉይ ተቓላሳ ይ መስፍን ከኣ ደማ ወዲኣ ክሳብ እትመውት ከየልዕሉዋ ብራድዮ ይመሓላለፍ ንዝነበረ ትእዝዝ እናሰምዐ ከምቀደሙ ኣፍ ኣየርከበን። እሞ ግደይን ካልኦት ግዳያትን ዝተደፍኑሉ ቦታ ከምዘይፍለጥ መጠን፡ ጉድጓዶም ዝኾዓተ ዘበ ለ ድማ ንግዚኡስ ኣየዛርብዎን ወይ ኣይክዛረብን ይኸውን። ህግደፍ ክሳብ ዘሎ’ውን ኣዕጽምቶም ተፋሒሩ ኣብ ናይ ክብሪ ቦታኡ ኣይክኣቱን ኢዩ።ሓደ እግሩ ብጥይት መግዛእቲ ዝተቖርጸ ግዳይ፡ ሽዑ ድማ ብጥይት ብጾቱ ሓንቲኢዱ ስለዝተሓምሸሸት በታ ዝተረፈቶ ኢዱ ነብሱ ክሕክም ክቃለስ እንከሎ ዋላዃ ኣይስመረሎም ከዳግምዎ ፈቲኖም ኢዮም። ክሳብ መተካእታ እግሪ ዝተገጥመት ናይ ሓደ ካልእ ስንኩል ባምቡላ ከይተረፈት በድራጋ ጥይት ጨካን ትእዛዝ ከምእተዳቐቐት ዘዘንትዉ ህሉዋት ኣለዉና ኢዮም።ሬሳታትን ውጉኣትን ከኣ ብሳላ ቃፍላይ መስርዕ ተዳደል ቲ ትግራይ ከምተላዕሉ ብእዋኑ ተሰሚዕ ኢዩ። ዕጫ ናይቶም ናብ ብጾቶም ምትዃስ ዝኣበዩ ድማ ካብ ዕድል ናይቶቶም ካብ ሞት ተሪፎም ከክንደይን ኣበይን ከምዝተኣስሩ ዝተፈለየ ስለዘይኮነ ሓንቲ መዓልቲ ክቡር ሚ/ሪ ምክልኻል ነበር ዘይኮነስ ባዕላቶም ክገልጹልኩም ኢዮም። እንተ እቲ ፈጻሚ ቅንጸላ’ሞ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ንምቕራቡ ተፈቲኑስ ትእዛዝ ከምዝፈጸመን፡ ጽንጽያ ኣዒንቱ ዘንፍረሉ ከምዘየለን ተገሊጹ ኢዩ።ድሕሪ’ታ እዋን ነበረ ኸኣ ንገበነኛታት ትዳፋዕ ፍሉይ ቤትፍርዲ ትበሃል ዝቖመት። ዝኾነ ኮይኑ ኣብቲ ናይ ልቕሶን መላቐስን ግዜ፡ ኣዴታት ብስዉኣትን ስንኩላንን ደቀን ኣብዝርረዋሉ ህሞት ግደይን ብጾታን ከኣ እቲ ነገር ከይድገም ምእንቲ ኣብዝወዓለቶ ግምባር ፍት ሒተወቒዓ ንሓዋሩ ስለዝተፋነወት ወላዲታ ከኣ ምስ እምባ እህህታአን ብምትራፈን፡ ነቲ ዓመት መጸ ሓዘነን ከይርስዓ ዝንፋሕ መናፍሕ ወጊኑ ንብዓተን ዝሕብሰለን ሕሳስልደ ውሉደን ይጽበያ ኣለዋ። እዚ ኩሉ እናኾነ መስፍን ኣእ ዛኑ ተደፊነን ነይረን!!ከምቲ መራሒ ክፍሊ ቁጠባ እንከሎ ከምቅዲ ቃልሲ ተመሪጹ ዘጽቀጠ፡ ኣእዛኑ ድማ ኣውያት ናይቶም ዝመርሖም ኣባላቱ ምስማዕ ዝኣበያኦ ንምዃኑ ኢዩ። በሉ ክሳብ ምስ ዝቕጽል ጽሑፍና ንራኸብ፡ ከምዚ ተ ጀሚሩ ዘሎ ሓቅታት እትምርምርን ገበናት እተጻርን ኮሚተ መንእሰያት ተድልየና ምህላዋ ኣኽቢደ ከዘኻኽረኩም እፈቱ።
ጎደፋ።
07-02-12


text:
ስምምዕነት ሰላም ደቡብ ሱዳን ድሕሪ ሐዚ ኣብ ሓደጋ ኣይወድቅን-ሳልቫ ኪር ማያርዲት
መቐለ 29 ሓምለ/2010(ድወት)ኣብ መንጎ ተናሓናሕቲ ፓለቲካ ደቡብ ሱዳን ዝተበፅሐ ስምምዕነት ሰላም ድሕሪ ሐዚ ኣብ ሓደጋ ከምዘይወድቕ ፕረዝደንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫ ኪር ማያርዲት ገሊፆም።
ፕረዝደንት ሳልቫ ኪር ከምዝበልዎ ኣብ መንጎ ተናሓናሕቲ ፓለቲካ እታ ሃገር ኣብ ቐረባ እዋን ዝተበፅሐ ስምምዕነት ሰላም ሙሉእ ብሙሉእ ተግባራዊ ክኸውን’ዩ።
እቲ ሐዚ ዝተፈረመ ስምምዕነት ሰላም ኣብ ሙሉእ ድልየትን ብዘይ ዝኾነ ይኹን ፅዕንቶን ዝተፈረመ’ዩ ዝበሉ እቶም ፕረዝደንት ቅድም ክብል ይካየዱ ዝነበሩ ስምምዓት ሰላም ብፅዕንቶን ሓይልን ከምዝነበሩ ድማ ገሊፆም።
ኣብ ደቡብ ሱዳን ከተማ ጁባ መግለፂ ዝሃቡ ማያርዲት ሎምዓንቲ ናብ ካርቱም ሱዳን ብምዃድ ነቲ ስምምዕነት ንምቅባል ምስ መራሒ ዓመፅቲ ደቡብ ሱዳን ነበር ምክትል ፕረዝደንት ዶክተር ሪክ ማቻር ከምዝራኸቡ ድማ ተገሊፁ።
ኣብ ደቡብ ሱዳን ኣብ 2013ዓ.ም.ፈ ብዝተወለዐ ኲናት ሕድሕድ ብዓሰርተታት ኣሸሓት ንፁሃን ሰባት እንትሞቱ ብሚልዮናት ዝቑፀሩ ድማ ከምዝተመዛበሉ ፀብፃባት ይገልፁ።


text:
እቲ ክሳዕ መወዳእታ ዝዕገስ ግን ንሱ ክድሕን ኢዩ።” (ማቴ24፣13)
“እቲ ክሳዕ መወዳእታ ዝዕገስ ግን ንሱ ክድሕን ኢዩ።” (ማቴ24፣13)
በስመኣብ ወወልድ ውመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን!!!
ክብሪ ንኣምላኽ ኣብ ላዕሊ ኣብ ሰማያት፣ሰላም ከኣ ኣብ ምድሪ ኣብ መንጎ እቶም ስምረት ኣምላኽ ዘለዎም ሰባት(ሉቃ2፣14)
ክቡራት ህዝበ ክርስቲያን ፈጣሪ ኩሉ እግዚኣብሔር ካብ ዝሓለፈ ዓመት ናብዛ ዓመት እዚኣ ብዓቢይ ምሕረቱ ኣጽኒሑ ቃሉ ክንምገብ ስለ ዝፈቐደልና ክብርን ምስጋናን ንዘልኣለም ይብጻሓዮ።ኣሜን፣፣
ኣኽሊል ዓወት ንምውራስ እትጎዩ፣ኣብ ቦታ ሰልፊ እትርከቡ ተቓለስቲ ናይ ክርስቶስ ወተሃደራት ዝኾንኩም ህዝበ ክርስቲያን፣እቲ ጉያና ናብቲ ናይ ሰማይ ጽውዓን፣እቲ ቅልስና ምስቶም ገዛእቲ ጸልማት ዝኾኑ መናፍስትን ኣዝዩ ሓያልን ኣድካምን ምዃኑ ባዕሉ እቲ ጸዋዒናን ጎይታናን ዝኾነ ኢየሱስ ክርስቶስ ብቓልን ብግብርን ምሂሩና ኢዩ። እዚ ከኣ “እቲ ንዓይ ክስዕበኒ ዝደሊ ህይወቱ ይቕበጽ፣መስቀሉ ኣልዒሉ ይስዓበኒ” (ማቴ 16፣24)።ብግብሪ ውን ካብ ኣደባባይ ጲላጦስ ካብ ሊቶስጥራ ክሳብ ቀራንዮ ዘሎ መስቀል ተሰኪሙ እና ወደቐን እና ተንሰአን ከም ዝበጸሐን ፣እዚ ድማ ምውዳቕን ምትንሳእን ዝርከቦ ሓያል ጉዕዞ ምዃኑ ፣መስቀል ደርቢኻ ግና ከምዘይትረፍ ክሳብ ቀራንዮ ምፍጻም ከም ዝግባእ ዓቢይ ትምህርቲ ሂቡና ኢዩ።እቶም ናይ ኣፉ ትምህርቲ ዝሰምዑ ፣ናይ ኢዱ ተኣምራት ዝረኣዩ ፣ናይ መንፈሱ ምልኣት ዝረኸቡ፣ኣቦታትና ሓዋርያት’ውን ነዚ’ዮም ዘስተምሃሩ። “እቲ ጻድቕ ብሓይሊ ገደል ዝድሕን ካብ ኮነኸ፣እቲ ዓማጽን ሓጥእን ድኣ እንታይ ክኸውን ኢዩ።(1ጴጥ፦4፣8)”።ስለዚ’ውን ጎይታ ነቶም ኣብ እትኸዶ ኩሉ ክንስዕበካ ዝበልዎ፣ “ወኻሩ ጉድጓድ ኣለወን፣ኣዕዋፍ ሰማይ ድማ ሰፈር ኣለወን ወዲ ሰብ ግና ርእሱ ዘጸግዓሉ እኳ የብሉን በሎም (ማቴ8፣20)፣ነቶም ምሳኻ ክንነግስ ዝበልዎ ድማ “እቲ ኣነ ዝሰትዮ ናይ መከራ ጽዋእ ክትሰትዩ’ኸ ትኽእሉ’ዶ᎒”በሎም (ማቴ 20፣22)፣ ነቶም መንግስትኻ ክንወርስ ዝጎድለና እንታይ ኣሎ ዝበልዎ ድማ “ዘለኩም ሃብቲ ብምሻጥ ንድኻታት ሃቡ፣ኣብ ሰማይ ድማ ሃብቲ ክትረኽቡ ኢኹም እሞ ሰዓቡኒ”በሎም (ማቴ 19፣21)። እምበኣር ከስ ነዚ ናይ ጎይታ ዝበለና ቃል ብዘይ ምዝንጋዕን ብርዲኢትን ብፍጹም ምልኣት ፍቕሪ ክርስቶስ፣ጉዕዞና እንተጀመርናዮ እቲ ጉዕዞ ኣዝዩ ቀሊልን ፍረ ናይቲ ጉዕዞ ድማ ኣዝዩ ምስኡ ዘይወዳደር ዓቢይ ክብርን ጸጋን ዓስብን ከውህበና ኢዩ።ነዚ ፈሊጥና ድማ ዝበጽሓና ፈተና ብሓጎስ ክንቅበሎ ይግባእ። “ስለዚ ተስፋ ኣይንቖርጽን ኢና፣ብግዳም እኳ እንተማህመንና፣ብውሽጥና ኣብ ጸጽባሕ ኢና እንሕደስ። እዚ ቀልጢፉ ዝሓልፍን ፈኲስ ዝኾነ ጸበባና ከኣ፣ካብ ኩሉ ዝበልጽን መዘና ዘይብሉን ዘለኣለማዊ ክብሪ የጥርየልና ኣሎ።(2ቆሮ፦4፣16-17)” “ኣቱም ፍቑራተይ ከም ሓዊ ዝባላዕ ፈተና ክረኽበኩም ከሎ ፣ሓድሽ ነገር ከም ዝበጽሓኩም ኣይትገረሙ፣ንሱ ብግርማ ክግለጽ ከሎ ኣዝዩ ባህ ክብለኩም ኢዩ’ሞ ኣብ ስቓይ ክርስቶስ ክትካፈሉ ከለኹም ተሓጎሱ።ምእንቲ ስም ክርስቶስ አንተተጸረፍኩም ፣እቲ ኽቡር መንፈስ ኣምላኽ ኣባኻትኩም ስለ ዝሓድር ተሓጐሱ።(1ጴጥ፦4፣12-14, 1ጴጥ፦1፣6-7)” ነፍስና ብዘይ ምድላው እንተጀመርናዮ እሞ ኣብ ኣገልግሎት እንተተጸመድና፣እቲ ጉያ ዘይውዳእ ምዃኑን ንድሕሪት እንተተመሊስና ድማ ከም ይሁዳ ዝገደደ ፍርዲ ኢዩ ዝጽበየና።
“ከመይ ሰባት ንጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብፍላጥ ካብ ርኽሰት ዓለም መሊቖም ከም ብሓድሽ ብኣኣ ተጠሊፎም እንተደኣ ተሳዕሩ፣ካብ ቀዳማዮም ዳሕራዮም ኢዩ ዝገድድ።ንሳቶም እናፈለጥዎ ካብቲ ዝተዋህቦም ቅዱስ ትእዛዝ ንድህሪት ካብ ዝምለሱስ፣ነታ መንገዲ ጽድቂ እንተዘይ ፈልጥዋ ምሓሾም ኔሩ።(2ጴጥ፦2፣20-21)” ኣቦና ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ’ውን ኣብ መልእኽቱ “እቶም ሓደ ግዜ ብርሃን ዝተቐበሉ፣ሰማያዊ ውህበት ዝጠዓሙ፣ተማቐልቲ መንፈስ ቅዱስ’ውን ዝኾኑ፣ነቲ ሰናይ ዝኾነ ቃል ኣምላኽን ሓይሊ ናይታ እትመጽእ ዓለምን ዝጠዓሙ እንተወደቑ፣ንወዲ ኣምላኽ ብገዛእ ፍቓዶም ከም ብሓድሽ ሰቒሎም መላገጺ ስለዝገበርዎ ብንሰሓ ክምለሱ ኣይከኣልን።(ዕብ፦6፣4-6)(ማቴ፦12፣42)”ብንሰሓ ክምለሱ ኣይከኣልን ክብል ከሎ ፣ዋላ እንተተነስሑ እግዚኣብሔር ንስሓኦም ኣይቅበልን’ዩ ማለት ዘይኮነስ፣ዝንሳሕ ልቢ ክስእኑ ኢዮም ማለቱ ኢዩ ማለት ከም በዓል ይሁዳ ኣስቆሮታዊ፣ፎርኦን ንጉስ ግብጺ፣ዲያብሎስ- ናይ ቀደም ሊቀ መላእኽት ሳጥናኤል ።ስለዚ ንድሕሪት ምምላስ እምበኣር ካብ ቀደም እኳ እንተነበረ ፣ኣብዚ ሕጂ ግዜ ግና ብዝበዘሐ ቁጽሪ፣ካብ ዝዓበየ በዓል መዓርግ ጳጳስ ክሳብ ዝነኣሰ በዓል መዓርግ መዘምራንን መእመንን ካብ ጽወዓ ክርስቶስ ንድሕሪት ብምምላስ ካብ ጽንሕዋ ዝበለና ቤት ብምውጻእ ገለ ብምኽንያት ፍቕሪ ዓለም፣ስጋዊ ረብሓታት፣ስጋዊ ትምኒትን፣ገለ ብምኽንያት ዝረኽቦም ህልኽ፣ሽግር፣ተጻብኦን ገለ ብምኽንያት ሓሰውቲ መምሃራን፣ሓሰውቲ ነብያትን ክርስቶስ ምሳይ ኣሎ ይረኣየኒ’ዩ ፣ኣነ ልኡኽ ናይ ድንግል ማርያም’የ፣ናይ
ቅዱስ ኣባ ኢገለ ልኡኽ’የ ፣የሕዊ ኢየ እናበልካ ብስራያት ጌርካ ካብ ቅድስት ቤተክርስቲያን ብምውጻእ፣ምውጻእ’ውን ከይኣክል ኣንጻር እታ ዘዕበየቶም ቅድስት ቤተክርስቲያን ፣ኣንጻር እቲ ብርህራሄ፣ ብምሕረት ዓይኑ ዝጥምቶም ኣምላኽ ዝተሰለፉ ውሑዳት ኣይኮኑን።እዚ ድማ እቲ ጎይታ ዝበሎ ቃል ምልክት ህልቂት ዓለም፣ “ብዙሓት ሓሰውቲ ነብያት ክትንስኡ፣ንብዙሓት’ውን ከስሕቱ እዮም።ብሰንኪ ብዝሒ ክፍኣት ከኣ ፍቕሪ ብዙሓት ክትዝሕትል’ያ።እቲ ክሳዕ መወዳእታ ዝዕገስ ግና ንሱ ክድሕን’ዩ።….በተን መዓልታት እቲኣተን ንጥኑሳትን ንመጥበውቲ ህጻናትን ወይለአን፣ህድማኹም ብኽረምቲ ወይ ድማ ብዕለተ ሰንበት ምእንቲ ከይከውን ጸልዩ።….ሽዑ ዝኾነ ሰብ ክርስቶስ እነሆ ኣብዚ ኣሎ፣ወይ ከኣ ኣብቲ ኣሎ እንተበለኩም ኣይትእመኑ ምኽንያቱ ከኣ ሓሰውቲ መሲሓት ፣ሓሰውቲ ነብያት ክለዓሉ ኢዮም።…እነሆ ኣቐዲመ ነጊረኩም ኣለኹ።እምበኣር እነሆ ኣብ ምድረበዳ ኣሎ እንተበልኹም ናብኡ ኣይትኺዱ፣እነሆ ኣብ ቤት ኣሎ እንተበሉኹም ኣይትእመኑ።(ማቴ፦24፣11-26)” ዝብል ንኽፍጸም ኢዩ።
ስለዚ ኣሕዋተይ ናይዚ ትንቢት እዚ ፈጸምቲ ኣይግበረና።እዚ ከይከውን እምበኣር ጎይታ ንሓዋርያት ናብ ዓለም ክልእኮም ከሎ ሓደ ነገር ዝበሎም ኔሩ ፣ንሱ ከኣ “እነሆ ኣነ ከም ኣባጊዕ ናብ ማእከል ተዃሉ እሰደኩም ኣለኹ፣ደጊም ብልህታት ከም ተመን ገርህታት ከም ርግቢት ኩኑ።(ማቴ፦10፣16)” ናይዚ ቃል ኣንድምታ ወይ ምስጢሩ እምበኣር ፣ኣብ መርከብ ኖህ ተመን፣ርግቢት ብሓደ ኣብ ዝነበሩሉ እዋን ንድሕነት ካብ ማይ ኣይሂ፣ሓደ ግዜ ተመን ኣፉ ሃህ ምስ ኣበለ ርግቢት ቦታ ረኺበ ኢላ ኣብ ኣፉ ኣተወት፣ኣብኡ’ውን እንቋቖሖ ወለደት፣ተመን ድማ ከይ በልዓ ኖህ ካብ መርከብ ከየውጽኦ ብምባል ጫጪሓቶም ክሳብ ትኸይድ ኣፉ ከፊቱ ተጸበያ።ጎይታ ነዚ ዝበሎም ድማ ኣብዛ ብመርከብ ኖህ እትምሰል ቅድስት ቤተክርስቲያን ካብዚ ናይ ዓለም ርኽሰት ፈልያ እተድሕን መርከብ ከም ርግቢት ብግርህነትን ለውሃትን ክንነብር፣ከም ተመን ድማ ክበልዓ እና ኸኣለ ነቲ ዘይስገር ዝመስል ትዕግስቲ፣ወሊዳ ክሳብ ትጫጭሕ ተጻዊሩ ከም ዝደሓነ፣ ንሕና ድማ ከምቲ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ኣብ 1ቆሮ 6፣12 ዝበሎ ኣብዚ ዓለም ኩሉ እኳ እንተተፈቕደልና ክንገብሮ’ውን እተኸኣልና ኩሉ ግና ከምዘይ ጠቕመና ብምስትውዓል ብብልህን ጥበብን ክንነብር ነቲ እንረኽቦ ሽግርን ጸበባን ፈተናን ብትዕግስቲ ካብ መርከብ ኖህ ከይወጻና ክንሓልፎ ነቲ ዘድሕነና ነገር ክንመርጽ ኢዩ።ስለዚ በቲ ዘንጊ ዝመስል መዐቀኒ ክንዕቀን፣ምስቶም ኣብ ውሽጢ ቤት መቕደስ ዝሰግዱ ክንቁጸር (ራዕ፦11፣1)፣ ናይቲ ሰመያዊ ጽዋዕ ዝኾነ ጉያና ድማ ክሳብ መወዳእታ ብምዕጋስ ፈጸምና ናይ ኣኽሊል ዓወት ወረስቲ ንምዃን ጸጋ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ናይ ወላዲቱ ምልጃ ፣ናይ መላእኽቱ ተረዳእነት፣ናይ ቅዱሳኑ ጸሎት ኣይፈለየና።
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
እንቋቑሖ ደቂ ሰባት ኣብ ቤተ-ፈተነ ክዓቢ ጀሚሩ
እንቋቑሖ ደቂ ሰባት ንፈለማ እዋን ኣብ ቤተ-ፈተነ ክዓቢ ከምዝጀመረ ተመራመርቲ ዩኒቨርስቲ ኤዲንቡሩ ገሊጾም።
ኣባላት እታ ጉጅለ ተመራመርቲ ከምዝገለጽዎ እንተድኣኾይኑ፡ እቲ ሓድሽ ምርምር ኣብ ከይዲ ምርባሕ ደቂ ሰባት ሓድሽ ኣንፈት ከርኢ ዝኽእልን እሞ ድማ ብሕማም መንሽሮ ንዝጥቅዑ ዕሸላት ምሕብሓብ ዘኽእል እዩ።
ካብቲ ዝህቦ ረብሓ ብተወሳኺ ድማ እንቋቑሖ ደቂ ሰባት ከመይ ከምዝምዕብል ንምፍላጥ ዝሕግዝ ከምዝኾነ እናተገለጸ እዩ። ምኽንያቱ ድማ መብዛሕቲኡ ከይዲ ምዕበላ እንቋቑሖ ደቂ ሰባት ንሳይንስ ሚስጢር ኮይኑ ስለዝጸንሐ'ዩ።
እንቋቑሖ ደቂ ሰባት ኣብ ቤተ-ፈተነ ናይ ምምዕባል ተኽእሎ፡ ዓብይ ብስራት ከምዝኾነ ዝገለጹ እቶም ተመራመርቲ፡ እንተኾነ ግና ሕዚ'ውን ውጺኢት እዚ ምርምር ኣብ ማእኸላት ሕክምና ኣብ ኣገልግሎት ቅድሚ ምውዓሉ ብዙሕ ጻዕሪ ከምዝሓትት ኪኢላታት እናገለጹ'ዮም።
ደቂ ኣንስትዮ ምስ ብዙሓት ግን ድማ ዘይባጽሑ እንቋቑሖታት እየን ዝውለዳ። እቶም ኣናእሽቱ እንቋቑሖታት ምስ ጎበዛ ጥራይ እዩ ንወሊድ ድልዋት ዝኾኑ።
ተመራመርቲ ፍረ ውጽኢት ምርምሮም ንኽርእዩ ብዓሰርተታት ዝቑጸር ዓማዉቲ ወሲድሎም እኳ እንተኾነ ኣብ መወዳእታ ግና ባህግታቶም ኣግሂዶም ኣለዉ።
እቲ ኣናእሽቱ እንቋቑሖ ደቂ ሰባት ወሲድካ ኣብ ቤተ-ፈተነ ናይ ምዕባይ ምርምር ካብ ምምጥጣን ኦክስጂን ጀሚርካ ክሳብ ንዕብየት እቲ ህጻን ኣገደስቲ ዝበሃሉ ንጥረ ነገራት ምቕራብ ልዑል ጥንቃቐ ከምዝጠልብ እቶም ተመራመርቲ ይገልጹ።
"መሐጎሲ ነገር"
እቶም ተመራመርቲ ዝከኣል ከምዝኾነ እናገለጹ እኳ እንተኾኑ እቲ ኣብ መሐተሚ መጽናዕታዊ ጽሑፋት መጽሄት 'ጆርናል' ዝወጸ ጽሑፍ ግና እቲ ምርምር ተወሳኺ መጽናዕቲ ከምዘድልዮ ጠቒሱ ኣሎ።
10 ሚኢታዊት ፍጥረት ወዲ ሰብ ጥራሕ ዝውንን እንቋቑሖ ኣብ ቤተ ፈተነ ናብ እኹል ዕሸል ንምብጻሕ ምሉእ ከምዘይኮነ'ውን ይግለጽ።
ውጽኢታውነቶም'ውን ኣጠራጣሪ ከምዝኾነ ይግለጽ።
ካብቶም ተመራመርቲ ሓደ ዝኮነት ፕሮፌሰር ኤቭሊን ተለፈር ንቢቢሲ ኣብ ዝሃበቶ ሓበሬታ " ኣብ ናይ ደቂ ሰባት ዋህዮ ከምዚ ዓይነት ውጽኢት ምርምር ክርከብ ምኽኣሉ ንባዕሉ ኣዝዩ መሐጎሲ ነገር'ዩ" ድሕሪ ምባል ንምሉእነቱ ግን ገና ተወሳኺ ጻዕሪ ከምዝሓትት ትሕብር።
እንቋቑሖ ደቂ ሰባት ኣብ ከይዲ ዕብየቱ ፍርቂ ጀነቲክ ኣካሉ ክስእን ግድን'ዩ። እንተዘይኮይኑ ግን ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ኣብ ዝረኽበሉ እዋን ልዑል መጠን ምርመራ 'ዲኤንኤ' ከድልዮ'ዩ ማለት እዩ።
እዚ ጉዳይ ንፕሮፌሰር ዘጨንቓ እኳ እንተኾነ ብምዕቡል ቴክኖሎጂ ክፍታሕ ከምዝኽእል ትኣምን።


text:
ወዲ 93 ዝድሜኡ ፕረዚደንት ዚንባብወ ነበር ሮበርት ሙጋበ ትማሊ 14 ሕዳር ካብ ስልጣኑ ብወታሃደራዊ ዕልዋ ከምዝተኣልየ ሓደ ካብ ኣዘዝቲ ሰራዊትታ ሃገር ሓቢሩ።
ሮበርት ሙጋበ ንዚንባብወ ንዝሓለፈ 37 ዓመታት እዩ መሪሕዋ። ኣባላት ሰልፊ ዛኑፒኤፍ ነቲ ዕልዋ መንግስቲ ከምዝደገፍዎን ሮበርት ሙጋበ ኣብ ትሕቲ ናይ ገዛ ማሕዩር ከምዝርከብን ኣብታ ሃገር ዝኾነ ደም ምፍሳስ ከምዘይተኻየደ እቲ ዝተረኽበ ዜና ይሕብር።
ቀንዲ መበገሲ ናይቲ ዕልዋ ሮበርት ሙጋበ ንበዓልቲ ቤቱ ስልጣን ናይ ምምሕልላፍ መደብ ከምዝነበሮን ኣባላት ሰልፊ ዛኑፒኤፍ ስለዝተቃወምዎ ምዃኑ እዩ ዝንገር።
ብኻልእ ዜና። ዕድል እቲ ንዝሓለፈ 26 ዓመታት ኣብ ዝምባብወ ኣብ ትሕቲ ዑቕባ ዝትከብ መንግስቱ ሃይለማርያም ኣካታዒ ኣርእስቲ ኮይኑ ይርከብ። መንግስቱ ሃይለማርያም ኣብ እዋን ሰውራ ዚንባብወ ንዛኑፒኤፍ ወትሃደራዊ ሓገዝ የበርክት ብምንባሩ ሮበርት ሙጋበ ናይ ፖለቲካ ዑቕባ ንኽዋሃቦ ከምዝፈቐደሉ ይዝከር።


text:
መበል 20 ዓመት ምስረታ ፍሉይ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ቓላሚኖ ብድሙቕ ፅንብል ተኸቢሩ
Category : News
ብሓልዮት ማሕበር ልምዓት ትግራይ ብ1990 ዓ/ም ዝተጣየሸት ፍሉይ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ቓላሚኖ መበል 20 ዓመት ምስረትኣ 7ን 8ን ታሕሳስ 2010 ዓ/ም ብድሙቕ ፅንብል ኣብዒላ።
ኣብ ብዓል ምስረታ ፍሉይ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ቓላሚኖ መስረቲ ኣባላት ማሕበር ልምዓት ትግራይ፣ ኣመራርሓ ማልትን መንግስቲ ትግራይ፣ ተምሃሮ ነበር ፍሉይ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ቓላሚኖን ኣመራርሓን ማሕበረሰብ እቲ ቤት ትምህርቲ ኣብ ዝተረኸብሉ ፅንዓታዊ ፅሑፋት ቀሪቦም፤ ማልት ምስ ትእምት፣ ዓምለኸ ባንኪ ኣንበሳን ሚስተር ማርክ ገልፋንድ ብምትሕብባር ብልዕሊ 43 ሚልዮን ብር ዝተሃፁ መንበርን መምሃሪ ክፍልን ተምሃሮ ንምረቓ ዝበቕዑ እንትኾኑ ማልት ምስ ክልል ስታፍ ብልዕሊ 3 ሚልዮን ብር ወፃኢ ኣቢሉ ኩለመዳይ መዘናግዒ ተምሃሮ ንምህናፅ ዘኽእል ሰረት እምነ ’ውን ተነቢሩ እዩ።
ፍሉይ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ቓላሚኖ ካብ ዝምስረት ንነዘ 1245 ተምሃሮ ኣምሂሩ ብምውፃእ ናብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ሃገርናን ዓለምናን ኣትዮም ዝምሃሩሉን ዕድል ብምፍጣር ኣብ ልምዓት ሓይሊሰብ ክልልናን ሃገርናን ልዑል ኣበርክቶ ከምዝገበረን ሐዚ ይካየደሉ ብዘሎ ስራሕቲ ምስፍሕፋሕ መጠን ሓፈሻዊ ቅበላ ካብ 9ይ ክሳብ 12 ክፍሊ ተምሃሮ ሐዚ ካብ ዘለዎ 581 ብሰለስተ ዕፅፊ ንምዕባይ ይስራሕ ከም ዘሎ ኣብቲ ዕለት ተገሊፁ እዩ።
ኣብ ብዓል መስረታ ፍሉይ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ቓላሚኖ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣብ ኩለመዳይ ዕብየት እቲ ቤት ትምህርቲ ርኡይ ኣበርክቶ ንዝነበሮም ነባር ኣመራርሓ ማልት፣ ሓገዝ ውሃብቲ ትካላትን መንግስታዊ ኣብያተ ዕዮን ናይ የቐንየልና ሽልማት ኣበርኪታ እያ።
ልምዓት ዓዲ ብደቂ ዓዲ!


text:
ብዘጋጠመ ሕፅረት ምግቢ ኣብ ዞባ ደቡባዊ ኣፍሪካ ዝርከቡ ሚልዮናት ህዝቢ ክጠምዩ እዮም ክብላ ወሃቢት ቃል ዓለምለኸ ፌደረሽን ቀይሕ መስቀል ጀሲካ ሳላባንክ ገሊፀን።’’ጉደለት ኣመጋግባ፣ምድካም፣ናይ ኣካል ምምንማን፣ኣብ ቆልዑ ናይ ከብዲ ምንፋሕ፣ኩሎም እዞም ምልክታት እዚኦም ተራኢዮም ኣለው።’’
ከቢድ ዝናብ፣ምስኣን ፅሩይ ዝስተ ማይን ጉድለት ፅረየትን እቲ ህዝቢ ሕማማት ኮሌራ፣ውፃኢትን ዓሶን ከንፀላልዮ ገይርዎ’ሎ እውን ኢለን ሳላባንክ።
ደቡባዊ ኣፍሪካ መመሊሱ ብዝኽሰት ከቢድ ድርቅን ውሕጅን ይጥቃዕ።
ኣብ ማላዊ ናብ ክልተ ሚሊዮን ዝፅጋዕ ህዝቢ ብዋሕዲ ምግቢ ስለዝተጠቕዐ ህጻናት ምግቢ ይልምኑ ከምዘለውን ኣብ ኣንጎላ እውን ካብ 1.8 ሚሊዮን ህዝቢ ሲሶ ዝኾኑ ህፃውንቲ ኣብ ሓደጋ ኣለው ይብል ፀብፃብ ቀይሕ መስቀል።
ደቡባዊ ኣፍሪካ ካብ ዓለም ብኤች.ኣይ.ቪ/ኤዲስ እቲ ኣዝዩ ዝተጠቕዐ ከባቢ እዩ።ኣብ 2009 ኣ/ፈ ብዝወፀ ኣሃዝ 34 ሚእታዊ ተሸከምቲ እቲ ቫይረስ ኣብ 10 ሃገራት ደቡባዊ ኣፍሪካ ይርከቡ።


text:
Italian Prosecutor: Wiretaps Reveal NGOs Working With Human Smugglers to Flood Italy እዞም ብNGO=ገበርቲ ሰናይ ዝብሃሉ ግንከኣ ዘይኮኑ ማሕበር ሰይጣን፣ ኣኽባር ሕጊ ሃገር ጣልያን ብስለያ መርበቡ ገሩ ካብ ባርነት ዝኸፍአ ወፍሪ ምçዋይን ምንጋድን ስደተኛታት ዘካይዱ ነጋዶ ምዃኖም ኣረጋጊጹ።ዘይተነግረምበር ዘይተገብረስ የልቦን።
ካብ መንግስታት ይኹን ካብ ፖለቲካ ነጻ ኢና እንዳበሉ ብውጹዓት ኣፍሪቃውያን ዝሽቅጡ ማፍያ፣እዞም NGO None Government Organizations፣ ዝብሃሉ ቀንዲ ንግዳዊ ትካላት እዮም። እቲ ዝሕዝን ነገር ግና ገርሀኛ ህዝቢ ኣፍሪቃ ኣይፈልጦምን እዩ። ብኢሰብኣዊ ተግባራት ድማ ዝገደዱ ማፍያ ምዃኖም፣ ብፍላይ እኳድኣ ንስደተኛታት ንረድእ ኣሎና እንዳበሉ፣ ንህዝቢ ዓለም ዘታልሉ፣ቀንዲ ወፍሮም ግና ካብ ንግዲ ስደተኛታት ኣፍሪቃ ማእለያ ዘይብሉ እቶት ከምዝረኽቡ ተረጋጊጹ።
እዞም ጭፍራ ማፍያ እዚኦም፣ ብፍላይ ኣብ መላእ ኣፍሪቃ እንዳኮብለሉ፣ ስምን መርዛም ክታበትን ከምዝገብሩ እውን ርዱእ እዩ። መስኪን ህዝቢ ኣፍሪቃ ግና በቶም ሰረቕትን ባርባራውያንን ዝኾኑ መራሕቱ ስለዝጓሰ፣ነዞም ማፍያ ዝኾኑ ማሕበር ጸልማት ገና ኣየለለዮምን። ሎሚ ግና ማፍያ ምዃኖም ዛጊት ተፈሊጦም እዮም። ኣኽባር ሕጊ ሃገር ድማ ጣልያን ድሮ ብስለያ መርበብ ገሩ ካብ ባርነት ዝኸፍአ ዘካይዱ ነጋዶ ምዃኖም ኣረጋጊጹ። ምዓስ እዮም ግን ብዓበይቲ መንግስታት ክእገዱ ንዝብል ሕቶ ግና፣ መልሱ ገና ኣይተረኽበን።
እዞም “ግብረሰናይ ኢና” እናበሉ ብኣፍሪቃውያን ስደተኛታት እንዳሸቀጡ፣ ካብ ዕዳጋ ደቂ ሰባት ብቢልዮናት ዝቝጸር ገንዘብ ዘኻዕብቱ ዘለው፣ ብጸጥታዊ መዳይ ተኻታቲሉ ማፍያዊ ወፍሪ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ኣፍሪቃውያን የካይዱ ከምዘለው ኣኽባር ሕጊ መንግስቲ ጣልያን ብመጽናዕቲ ኣለልዩዎም ኣሎ። ጸኒሑ ድማ ጉዶም ከጋልጾም እዩ። ተስፋ ንገብር።
ክሳብ ብቋንቋ ትግሪኛ ተርጕምና እነቕርቦ፣እቶም ቋንቋ እንግሊዝኛ እትመልኩ፣እስከ ብኽብረትኩም ነዚ ብቋንቋ እንግሊዝኛ ኣብ ታሕቲ ቀሪቡ ዘሎ ሓበሬታ ተኻታተልዎ ኢኹም።
Source InformationLiberatio
Chris Menahan
Apr. 28, 2017


text:
፲፯/17 መስከረም በዓል መስቀል
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላኽ ኣሜን።
መስቀል
“ኣነ ግና በቲ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተሰቕለሉ መስቀል እንተ ዘይኮይኑስ ብኻልእ ኣይምካሕን እየ”(ገላ6፡16)
ከምቲ ነቢይ ሙሴ ኣብ መጽሓፉ ጽሒፍዎ ዘሎ፡ ጎይታናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ ነቲ ንዘመናት ብማእሰር ሞት ተኣሲሩ ናብ ሲኦል ዝተደርበየ፡ እና ተሸቑረረ ዝነብር ዝነበረ፡ ኣፍ ደገ ገነት ዝተዓጽዎ ኣዳምን ዘርኡን፡ ካብ ባርነት ዲያብሎስ ካብ ማእሰርቲ ሓጢኣት ክፈትሖ፡ ዝተዓጽወ ገነት ክኸፍተሉ፡ ርጉም ብምዃን መርገምና ጸይሩ፡ ንዓለም ብምልኣ በጃ ብምዃን ኣምላኻዊ ፍቕሩ ኣብ መስቀል ገሊጹልና እዩ። በዚ ከኣ ሰይጣን ተሳዒሩ፡ደቂ ኣዳም ከኣ ሰላም ረኺብና በቲ ሰላምና ዝኾነ ኣምላኽ፡(ዘፍ 2፡24, ገላ 3፡13, ኤፌ 2፡13-16, ቆላ1፡20, ኢሳ 9፡6)
እንተኾነ ግን ካብ ክፍኣት ዘይዓርፉ ጸረ መስቀል ዝኾኑ ኣይሁድን ሰዓብቶምን ክቡር መስቀል ናይ ኣምላኽና ተኣምራት ይገብር ስለ ዝረኣዩ ብቕንኢ ተላዒሎም ፡ስሙ ከይልዓል ፈጺሙ ድማ ክጠፍእ ተላዓሉ።ካብዚ ተበጊሶም እምበኣር ንኽቡር መስቀል ምስቲ ብየማንን ጸጋምን ናይ ጎይታ ዝተሰቕልሉ ክልተ መስቀል ገይሮም ቀበርዎ’ሞ ህዝቢ ኢዮሩሳሌምን ከባቢኣን ኣብ ልዕሊኡ ጓሓፍ ከም ዝጉሕፍሉ ገበሩ።ከምዚ ኢሉ ንልዕሊ 200ዓመታት ቀጸለ።ካብ ብዝሒ ጓሓፍን ንውሓት ግዜን ዝተላዕለ ከኣ ምብራኹ ክንዲ ጎቦ ኮነ።
ድሕሪ ብዙሕ ግዜ እምበኣር፡ኣብ ልዕሊ መስቀል ክርስቶስ ፍቕሪ ዝነበራ ንግስቲ ኢሌኒ ንወዳ ንጉስ ቆስጦንጥኖስ ሒዛ መስቀል ንምርካብ ጉዕዞ ናብ ኢዮሩሳሌም ጀመረት።ኢዮሩሳሌም ኣትያ ከኣንሓደ ዓቢ ኣይሁዳዊ ሰብኣይ (ኪርያኮስ) ሰብኣይ ረኸበት፡ማይን መግብን ከልኪላ ከኣ ከምዝጠሚ ገበረቶ ንሱ ከኣ ናብቲ ክቡር መስቀል ናይ ኣምልኽና ኢየሱስ ክርስቶስ መሪሕዋ ከደ።ነቲ መሎኮታዊ ደም ዝፈሰሰሉን መለኮታዊ ስጋ ናይ ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተቖርሰሉን መስቀል ንምርካብ ከኣ መስከረም17 ኩዕታ ተጀመረ መጋቢት 10 ከኣ ተወድአ።ኩዕታ ምስ ተወድአ ሰለስተ መስቀለ ተረኸበ።ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተገልጸ መስቀል ናይ ጎይታናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ ተኣምራት ይገብር፡ ምዉታን የተንስእ ስለ ዝነበረ፡ነቲ ዝተረኽበ ሰለስተ መስቀል ምዉት ኣምጺኦም ፈተንዎ እሞ ገባሬ ተኣምር ዝኾነ መስቀል ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ፡ነቲ ምዉት ኣተንስኦ። ክርስቲያን ኩላቶም ተሓጎሱ። ንኽቡር መስቀል ብግንባሮም ተደፊኦም ሰገድሉ፡ ቅዳሴ ሰሪዕም ከኣ ንኣምላኽ ኣመስገኑ ።
ሓደ ይስሓቕ ዝተባህለ ሳምራዊ ግና ምስ ካልኦት ሳምራውያን ኮይኑ “ንምንታይ ንኾንቱ ተድኽሙ፡ ንምንታይከ ንዕንጸይቲ መስቀል ትሰግዱ “እና በለ ንክርስቲያን ኣባጨወሎም። ቀጺሉ እቲ ሳምራዊ፡ ኣብቲ ቦታ ሕማቕ፡ መሪር ማይ ነበረ እሞ፡”ሃይማኖትኩም ቅንዕትን ርትዕትን እንተኾይና፡ ነዚ መሪር ማይ ናብ ጥዑም ማይ ክትቅይሮ እያ። ናይ መስቀል ሓይሊ ከኣ እንተ ኣርኢኹምኒ ብኢየሱስ ክርስቶስ ክኣምን እየ “እና በለ ናይ ላግጺ ቃላት ኣስምዐ። እዚ ክብል ከሎ ኣውዶኪስ ዝስሙ ጻድቕ ካህን ሰምዖ እሞ፡ መንፈሳዊ ቅንኢ ተሰምዖ፡ ቀሪቡ ከኣ ተወከሶ። ብድሕርዚ እቲ ካህን መስቀል ሒዙ ነቲ ማይ እና ባረኸ ናብ ኣምላኽ ጸለየ፡ እቲ መሪርን ዘይጥዕሙን ማይ ካኣ ኣዝዩ ጥዑም ዝስተ ማይ ኮነ። እቶም ሕዝቢ ድማ ንሳቶምን እንስስኦም ሓቢሮም ሰተዩ። ኣብቲ ቦታ ከኣ ቤተክርስቲያን ሃነጹ። እታ ማይ ንክርስቲያን ጥዕምቲ ንዘይኣምኑ ግና መራር ነበረት እሞ ይስሓቕ ሳምራዊ ክሰቲ ኢሉ ነቲ ማይ ምስ ጠዓሞ ኣዝዩ መሪርን ዘይጥዑምን ኮይኑ ረኸቦ እሞ ኣዝዩ ብልቡ እና ጓሃየ ብክርስቶስ ኣመነ። ኣብ ኢዮሩሳሌም ብዝነበረ ኤጲስ ቆጶስ ከይዱ ተጠሚቑ ከኣ ክርስቲያን ኮነ። በረኸት መስቀል ምስ ኩላትና ይኹን! ኣሜን።
ብድሕሪ እዚ ንግስቲ ኢሌኒ ንኽቡር መስቀል ምርካባ፡ ሰይጣን ካልኣይ ግዜ መስቀል ክጠፍኣሉ ይኽእል እዩ ኢሉ ዝሓሰቦ ካልእ መገዲ ደለየ። ሓደ ግዜ ካብ መኳንንቲ ንጉስ ፋርስ ናብ ኢዮሩሳሌም መጺኡ ናብ ውሽጢ ኢየሩሳሌም ኣተወ እሞ፡ ኣብ ቅድሚ እቲ ክቡር መስቀል ዓቢ ብርሃን ደሚቑ ክበርህ ረኣየ፡ ኢዱ ዘርጊሑ ከኣ ነቲ መስቀል ክሕዞ ደለየ። እንተኾነ ሓዊ(እሳት) ካብቲ መስቀል ወጺኡ ኢዱ ኣሕረሮ፡ እቶም ክርስቲያን ከኣ “ስራሕ መስቀል ዓቢ እዩ፡ ክርስቲያን ዘይኮነ ሰብ ከኣ ክሕዞ ኣይግባእን እዩ “በልዎ። ንሱ ከኣ ክልተ ዲያቆናት ኣሰኪሙ ናብ ዓዱ ናብ ፋርስ ወስዶ። ኣብ ቅድሚ መንበሪ ገዝኡ ዓሚቕ ጉድጓድ ኣዂዒቶም ብድሕሪዚ ነቲ ክቡር መስቀል ናይ ጎይታ ኣብቲ ጉድጓድ ቀበርዎ። እቶም ክልተ ዲያቆናት መስቀል ኣበይ ከም ዝተቐብረ ምእንቲ ከይሕብሩ ከኣ ቀተሎም። እዚ ክገብር ከሎ ሓንቲ ካብ ኣዋልድ ካህናት ዝኾነት ጓል ኣንስተይቲ ኣብ ቤት እቲ መኮነን ኮይና ብመስኮት ትዕዘብ ነበረት።
እዚ ኩሉ ምስ ተፈጸመ ናይ ሮም ንጉስ ሕርቃል እዚ ሰምዐ እሞ፡ መስቀል ካብ ኢድ ፋርሳውያን ንምምላስ ሰራዊቱ ኣኽቲቱ መጸ። እታ ኣቐዲማ መስቀል ኣበይ ከም ዝተቐብረ እትዕዘብ ዝነበረት እስራኤላዊት ጓል ኣንስተይቲ ንንጉስ ሕርቃል ሓበረቶ፡ ናብቲ ቦታ ከኣ መሪሓቶ ከደት። ንጉስ ሕርቃል ንኽቡር መስቀል ካብቲ ተቐቢርዎ ዝነበረ ቦታ ኲዒቱ ኣውጽኦ፡ ኣዝዩ ድማ ደስ በሎ፡ ክርስቲያን ብምልኡ ድማ ጠፊኡ ዝነበረ መስቀል ብምርካቡ ተሓጎሰ። ንጉስ ሕርቃል ካኣ ነቲ ዝተረኽበ ክቡር መስቀል ብልብሲ መንግስቲ ጠቕለሎ። ዕለቱ 10 መጋቢት 614 እዩ። በረኸት መስቀል ምስ ኩላትና ይኹን!ኣሜን።
እምበኣር ዝኸበርኩም ህዝቢ እግዚኣብሔር መስቀል ኣብ ህይወትና ዓቢ ቦታ እዩ ዘለዎ። ከመይ ጎይታናን ኣምላኽናን መድሓኒና ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ዝወሰዶ ስጋን ነፍስን ብተዋህዶ ኣብ መስቀል ውዒሉ ንጹህ ደሙን ክቡር ስጋኡን ኣብ መስቀል ኣፍሲሱን ቆሪሱን ናቲ ኣብ መንጎ እግዚኣብሔርን ሰብን ተፈጢሩ ዝነበረ ጽልኢ ከም ዝድምሰስን ክሳድና ኣቕኒዕና ከም እንኸይድን ገይሩና እዩ። ነዚ ኣመልኪቱ ቅዱስ ሓዋርያ ጳውሎስ “,,,,,,,,,,,ንሱ ነቲ ኣብ መንጎ ዝነበረ ናይ ጽልኢ ከልካሊ መንደቕ ብስጋኡ ብምፍራስ ነቶምክልተ ሓደ ዝገበረ ሰላምና እዩ,,,,,,,,,, ኣብ መስቀል ተሰቒሉ ብምማት ነቲ ጽልኢ ደምሰሶ፡ ነቶም ክልተ ሓደ ብምግባር ከኣ ብመስቀሉ ምስ ኣምላኽ ኣተዓረቖም።(ኤፌ 2፡13-17)። ስለዚ ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ብንጹህ ደሙን ቅዱስ ስጋኡን ዘኽበሮን ዝቐደሶን መስቀል ንሕና”ውንዝግብኦ ክብሪ ክንህቦ ይግባእ። ኩሉ ግዜ ከኣ ብዛዕባ መስቀል ክንሓስብ፡ ውዕለት ጎይታና ኣብ መስቀል እና ዘከርና ካብ ሓጢኣት ርሒቕና ክነብር ይግባእ።
መስቀል ክበሃል ከሎ ከም ተራ ዘረባ ዝዝረበሉ፡ በዓሉ ድማ ከም ተራ በዓል ኣይኮነን። ሽሕ እኳ ከምቲ ቅዱስ ጳውሎስ ዝገለጾ፡ ንዘይ ኣምኑ ዕሽነት ኮይኑ እንተ ተራእዮም፡ ንዓና ንኣመንቲ ግና ሓይልና፡ ጽንዓትና፡ በጃና፡ መድሓኒት ንፍስና ስለ ዝኾነ፡ ድሕነትና ዝተፈጸመሉ፡ ናጽነትና ዝተኣወጀሉ ኣብ መስቀል ስለ ዝኾነ ዝግብኦ ክብርን ኣበዓዕላ ስርዓትን ክንፍጽም ይግባእ። ብኣንጻሩ ናይ መስቀል በዓል ብጓይላን ዳንኬራን፡ ብባእስን ቅርሕንትን፡ ብስስዐን ስርቅን፡ ብስኽራንን ዝሙትን፡ ብሓፈሻ ብፍትወት ስጋ እንተ ኣሕሊፍናዮ፡ ኣብ መስቀል ዝተገብረ ናይ ድሕነት ስራሕ፡ ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ዘፍሰሶ ደምን ዝቖረሶ ስጋን ብግብርና ኮንቱ ንገብሮ። ስለዚ በዓልና ንኣምላኽ ዘሐጉስ ክኸውን ይግባእ። ኣብ ክንዲ ስጋዊ ስራሕ(ሓጢኣት)፡ መንፈሳዊ ስራሕ እና ሰራሕና እቲ ዓቢ ናይ መስቀልስራሕ እና ዘከርና ንንበር። ነቶም ተጠራጠርቲ እውን ብዛዕባ መስቀል ከመይ “ከምቲ ብዙሕ ግዜ ዝነገርክኹም ሕጂ ከኣ እና ነባዕኹ ዝነግረኩም ዘለኹ ብዙሓት ጸላእቲ መስቀል ክርስቶስ ኮይኖም ይነብሩ ኣለዉ። መወዳእትኦም ጥፍኣት እዩ”(ፈሊ3፡18-19) ከም ዝበለ ቅዱስ ሓዋርያ ጳውሎስ፡ ብዙሓት ጸላእቲ መስቀል ኣለዉ። ንሕና እውን ብቓልን ብግብርን መንነት መስቀል ክንፈልጥን ብተግባር ክነርእን ይግባእ።
ብሓፈሻ እምበኣር መስቀል ኣርማና፡ ዋልታና፡ ንሰይጣን እንስዕረሉ ብደም ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተሓዝጽበ እዩ እሞ ፍቕሪ መስቀል ካብ ልብና፡ካብ ህይወትና ከይርሕቕ፡ቅዱስ እግዚኣብሔር ጸጋኡ የብዝሓልና!!! ርሑስ በዓል መስቀል ይግበረልና። በረኸት መስቀል ሎሚ፡ ጽባሕ፡ ንዘልኣለም ኣይፈለየና ። ኣሜን!!!(ተወሰኽቲ ጥቕስታት ብዛዕባ መስቀል፥ ዘጽ17፡10-13,ገላ3፡13, 1ቆሮ1፡18, ኤፌ 2፡13-17, ቆላ 1፡24, ገላ6፡14, ፊላጵ3፡18-19)።
ወስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!!


text:
ንሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ግሪንላንድ ዘስልጥን ዝነበረ ኤርትራዊ..............
- Details
- Created: Tuesday, 08 August 2017 01:17
- Last Updated: Tuesday, 08 August 2017 01:17
ንሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ግሪንላንድ ዘስልጥን ዝነበረ ኤርትራዊ ብዓሊታዊ ኣድልዎ ምኽንያት ካብ ስራሑ ከም ዝተሰጎጎ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ጸብጺበን። እቲ ኣሰልጣኒ ሃገራዊት ጋንታ ግሪንላንድ ዝነበረ ተኽለ ገብረልኡል ዝተባህለ በዓል ሞያ፡ ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ እታ ሃገር ካልእ ምስ ጉድለት ኣብ ስራሕ ዝምልከት ዝጭበጥ ምኽንያት ዘይብሉ ካብ’ቲ ንኣርባዕተ ዓመታት ሒዝዎ ዝጸንሐ ስራሕ ብዓሌታዊ ኣድልዎ ከም ዝሰጎጎ ሓቢረን። እዚ ብዓሌታዊ ኣድልዎ ከም ዝተሰጎጕ ዝዝረበሉ ዘሎ ኣሰልጣኒ ተኽለ ገብረልኡል ወዲ 14 ዓመት ትሕቲ ዕድመ እንከሎ ናብታ ሃገር ከም ዝኣተወ ብዙሕ ግዜ ሰባት ብሕብሪ ቆርበቱ የናሽውዎ ከም ዝነበሩ፡ ኣ


text:
ክብረ በዓል ኣቡነ መርቆሬዎስ ብዓቢይ መንፈሳዊ ድምቀት ተኸቢሩ!
ዓመት መጽአ 16 ታኅሣሥ ክብረ በዓል ኣቡነ መርቆሬዎስ ፀሓይ ኣብ ገዳሞም ደብረ ድማኅ ዓረዛ ከምኡ’ውን ኣብ ዞባ ማእከል ዓዲ ስሄል ዝርከብ ብሽሞም ዝጽዋዕ ቤተ ክርስቲያን ብዓቢይ መንፈሳዊ ድምቀት ተኸቢሩ።
ኣብ ገዳሞም ደብረ ድማኅ፡ በረኸት ኣቡነ መርቆሬዎስ ንምስታፍ ብፁዕ ኣቡነ ባስልዮስ ዋና ኣማኃዳሪ መንበረ ፓትርያርክ፡ ገዳም ዘፍረየቶም ኣብ ዝተፈላለየ ቦታ ዘገልግሉ ሊቃውንቲ ቤተ ክርስቲያን፡ ካብ ዝተፈላለየ ቦታ ብእግሪን ብመኪናን ዝመጹ ውሉደ ክህነትን ምእመናን ምእመናትን ተሳቲፎም ነይሮም።
ከም ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያን ዋዜማ ነቲ ዕለት ዝምልከት ስብሐተ እግዚአብሔር ወሥርዓተ ዋዜማን ምስ በጽሐ፡ ብዘይ ዕረፍቲ ክሳዕ ሰዓት 10፡00 ድ.ቀ. ናይ ምሸት ብዝተመደቡ ሰበኽቲ ወንጌል ምስ ንባብ ገድለ ኣቡነ መርቆሬዎስ እናተኃኃዙ ኣብ ሃይማኖት ዘጽንዕ ንጸሎት ዘንቅሕ ሰፊሕ ትምህርቲ ተዋሂቡ።
መምህራን ሊቃውንትን ውሉደ ክህነትን ብዝግባእ ሥርዓተ ማኅሌትን ንባባት ቅዱሳት መጻሕፍትን ምስ ኣብጽሑ፡ ሰዓት 11፡00 ቅ.ቀ. ታቦት ብዓቢይ ክብሪ ኣብ ዙርያ ብስም ኣቡነ መርቆሬዎስን ኣቡነ ኤዎስጣቴዎስን ዝጽዋዓ ኣብያተ ክርስቲያን ዘይሩ። ሊቃውንት ብያሬዳዊ ዜማ ምስ ኣሸብሸቡ ኃላፊ ስብከተ ወንጌል ዘመንበረ ፓትርያርክ መምህር ስምዖን በየነ፡ “ምንተ ኑመ ወፃእክሙ ትርአዩ ገዳመ/ ኣብዚ ገዳም እንታይ ኽትርእዩ መጺእኹም” ብዝብል ኣርእስቲ ልብ ዝምስጥ ትምህርቲ ተዋሂቡ። መምህር ስምዖን ኣብ ስብከቱ “ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስን ነቶም ካብ ዝተፈላለየ ቦታ ነቲ ዝገብሮ ክርእዩ ዝመጹ ሕዝቢ “ምንተኑመ ወፃእክሙ ትርአዩ ገዳመ/ ኣብዚ ገዳም እንታይ ኽትርእዩ መጺእኹም” ከም ዝበሎም ንሕና ኸኣ ሎሚ ናብዚ ገዳም መጺእና ዘሎና በረኸት ናይቶም ፍትወት ዓለም መኒኖም ንእግዚአብሔር ዘገልገሉ፡ ድሌቶም ዘበለ ብጸሎትን ልማኖን ናብ እግዚአብሔር ዘቕረቡ፡ ብርሃን ቤተ ክርስቲያን መቐረት ምእመናን ዝኾኑ ፀሓይ ኣቡነ መርቆሬዎስ ንምስታፍ እዩ’ሞ ኣሰሮም ክንስዕብ ብቃል ኪዳኖም ክንምኅፀን ይግባእ” ብምባል ካብ ገድሊ ኣቡነ መርቆሬዎስ እናጠቐሰ ምሂሩ። ብድኅር’ዚ ሰላመ አብ ተባሂሉ ታቦት ናብ ክብሪ ቦታኡ ምስ ተመልሰ ሥርዓተ ጸሎተ ቅዳሴ በጺሑ ናይቲ በዓል ፍጻመ ኮነ።


text:
ኣይሪስ-ኣብ መረፃ ሶማሊላንድ…
መቐለ ሕዳር 05/2010(ድወት) ንዓርሳ ዓርሰ ምምሕዳር ኢላ ዝሰየመት ሶማሊላንድ ኣብ ዓለም ንፈለማ እዋን ኣይሪስ ዝተብሃለ ቴክኖሎጂ ኣብ ግልጋሎት መረፃ ኣውዒላ።
ዘይምርግጋዕ ከይፍጠር ብዝብል ኣብ እዋን መረፃ ኣገልግሎት ማሕበራዊ ድረ-ገፃት ዝኣገደት ሶማሊላንድ ትማሊ ኣብዘካየደቶ ሓፈሻዊ መረፃ ኣይሪስ ባዬ ሜትሪክ ዝተብሃለ ቴክኖሎጂ ኣብ ኣገልግሎት ኣውዒላ ኣላ።
እዚ ኣገልግሎት ዝህብ መሳርሒ መንነት መረፅቲ ንምንፃር ብኣፃብዕቲ ዝግበር ዝነበረ ምርመራ ዓይኒ መረፅቲ ብምምርማር ትኽክለኛነት መረፅቲ ዝንፅር እዩ።
እዚ ኣይሪስ ብዝብል ዝፍለጥ መሳርሒ መረፅቲ ኽልተ ግዘ ድምፂ ከይህቡ ንምክልኻል ዓቢ ግደ ከምዘለዎ ተገሊፁ።
እዚ ትማሊ ኣብ መረፃ ሶማሊላንድ ኣብ ኣገልግሎት ዝወዓለ መሳርሒ ብብርኪ ዓለም ፈላመይቲ ዝብል ክብሪ ረኺባትሉ ኣላ ከምፀብፃብ ኣፍሪካ ኒውስ።


text:
መንእሰያት መምህራን ኣብ ምዕባለ ሃገር
ኣበርክቶኦም ዝያዳ ከሐይሉ ኣቦ-መንበር
ሃማመተኤ ኣዘኻኺሩ።
መንእሰያት መምህራን – ኣብ ምዕባለ ሃገር ኣበርክቶኦም ዝያዳ ከሐይሉ ኣቦ-መንበር ሃማመተኤ ኣቶ ሱልጣን ስዒድ፣ ንወከልቲ ጨንፈር መንእሰያት መምህራን ዞባ ማእከል ኣብ ዘካየዶ ሰሚናር ኣዘኻኺሩ።
ኣቶ ሱልጣን፣ ምዕባለ ሕብረተ-ሰብ ኣብ ሓያል ባህሊ ዓያይነት ከምዝምርኰስ፤ ንምዕባለ ዓያይነት ድማ እቲ ቀንዲ ጸጋ ሰብኣዊ ዓቕሚ ከምዝኾነ፣ እዚ ድማ ብኣውራኡ ኣብ መንእሰያት ከምዝምርኰስ ኣብሪሁ።
ምዕባለ ሓደ ሃገር ብሓያል ባህሊ ዓያይነት ንምርግጋጽ ብዕቱብ ይስራሕ ከምዘሎ ዝጠቐሰ ኣቶ ሱልጣን፣ ኣብ መጻኢ’ውን ብውዱብ መልክዕ ብዝበለጸ ክስራሓሉ ምዃኑ ኣብሪሁ።
ሓላፊ ጨንፈር ሃማመተኤ ዞባ ማእከል ኣቶ ሃገር ጋንዛይ ብወገኑ፣ መንእሰያት ብሓፈሻ ዝያዳ ድማ መንእሰያት መምህራን ኣብ ምብራኽ ንቕሓት ተማሃሮ፣ ምዅስኳስን ምህናጽን ጥዑይ ዜጋ፣ ከምኡ’ውን ኣብ መስርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ዝዓዘዘ ተራ ክጻወቱ ኣተሓሳሲቡ።
*** ኣ.ዜ.ኤ. ***


text:
ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ትማሊ ሮቡዕ ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ሶሙን ብወግዒ ዝጀመርዎ ብዛዕባ መሥዋዕተ ቅዳሴ ብፍላይ ከኣ ብዛዕባ ጥቀ ቅዱስ ቊርባን ምሥራዕ ዝምልከት ሓዲስ ዙርያ ትምህርተ ክርስቶስ ብምቅጻል ‘መሥዋዕተ ቅዳሴ ጸሎት እዩ! ምስ ኢየሱስ ክርስቶስ እንራኸበሉ ብሉጽ ግዜ እዩ!’ እንክብሉ ጸሎት ምስ እግዚኣብሔር እንራኸበሉን እሂን ምሂን ንበሃሃለሉን መጋበሪ ከምዝኾነን ኣብ ኩሉ ዘተ ከምዝግበር ከኣ ሓንሳእ እንክትዛረብ ሓንሳእ ከኣ ጽን ኢልካ ነቲ መተዓልልትኻ ክትሰምዖ ስለዘሎካ ጸጥታን ጽን ኢልካ ምኽኣልን ከምዘድሊውን ኣመልኪቶም።
ቅዱስነቶም ነቶም ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ካብ ጊሓቱ ዝጽበይዎም ዝነበሩ በሽሓት ዝቊጸሩ ምእመናን ሮማን ከባቢኣን ካብ መላእ ዓለም ዝተኣከቡ ነጋድያንን ተዛዊሮም ሰላም ድሕሪ ቢሎምን ሓዋርያዊ ቡራኬ ዓዲሎምን ካብ ወንጌል ሉቃስ 11.1-4 ‘ንሱ ድማ፡ ኣብ ሓደ ቦታ ይጽሊ ነበረ እሞ፡ ምስ ወድኤ፡ ሓደ ኻብ ደቀ አርድእቱ፥ ጐይታይ፡ ከምቲ ዮሓንስ ነርድእቱ ዝመሃሮም፡ ጸሎት ምሃረና፡ በሎ። ኢየሱስ ኸኣ፥ ክትጽልዩ ኸሎኹምስ፥ ኣብ ሰማይ እትነብር ኣቦና፡ ስምካ ይቀደስ። መንግስትኻ ትምጻእ። ፍቓድካ ኣብ ሰማይ ከምዝኸውን፡ ኣብ ምድሪ ይኹን። መግቢ ዕለትና ኣብ ጸጽባሕ ሃበና። ንሕና ንዝበደለና ዘበለ ይቕረ ንብል ኢና እሞ ኸምኡ’ውን ሓጢያትና ይቕረ በለልና። ካብ ክፉእ ደኣ ኣድሕነና እምበር፡ ኣብ ፈተና ኣይተእትወና፡ በሉ፣ በሎም።’ ዝብል ብቀንዲ ቋንቋታት ኤውሮጳን ቋንቋ ዓረብን ምስ ተነበ ነዚ ዚስዕብ ሰፊሕ ትምህርተ ክርስቶስ ብቋንቋ ጣልያን ኣቅሪቦም፣
ዝተፈቶኹም ኣሕዋትን ኣሓትን! ደሓንዶ ሓዲርኩም! ብዛዕባ መሥዋዕተ ቅዳሴ ዝጀመርናዮ ትምህርተ ክርስቶስ ክንቅጽል ኢና፣ ጽባቔ ምሥራዕ ቅዱስ ቁርባን ንምርዳእ ቅልል ብዝበለ ኣገባብ ንምጅማር ደስ ይብለኒ! መሥዋዕተ ቅዳሴ ጸሎት እዩ እኳ ደኣ ክንዮኡ ካልእ ጸሎት ዘየለ ዝለዓለ ጸሎት ኮይኑ ማዕረ ማዕረኡ ከኣ ጭቡጥ ብዝኾነ መንገዲ ዘስልጥ ጸሎት እዩ፣ ብካልእ ኣዘራርባ ልዕሊ ኩሉ ኮይኑ ብሰብኣዊ ኣተሓሳስባ ክትርድኦን ክትጭብጦን ዘጸገም ኮይኑ በቲ ካልእ ወገን ከኣ ኣሚንካ ምስ እትፍጽሞ ብፍቃድ እግዚብሔር ሳዕቤኑ ብኡ ንብኡ እትርእዮን መልሲ እትረኽበሉን ጸሎት እዩ፣ እዚ ጸሎት እዚ ንፍቅሪ እግዚኣብሔር ብቅዱስ ቃሉን ብቅዱስ ስጋን ደምን ኢየሱስ ክርስቶስ እንረኽበሉ ጸሎት እዩ፣ ሕጽር ብዝበለ ኣገላልጻ ምስ ጐይታ እንራኸበሉ ጸሎት እዩ፣
ኮይኑ ግን መጀመርያ ግድን ክንምልሳ ዘሎና ሓንቲ ሕቶ ኣላ፣ ጸሎትከ እንታይ ማለት እዩ! ጸሎት ማለት ዕላል ዘተ ምስ እግዚኣብሔር እንገብሮ ግላዊ ርክብ እዩ፣ ወዲሰብ ጥንተ ፍጥረቱ ምስ እግዚኣብሔር ኣብ ግላዊ ርክብ ንምንባርን ኮይኑ በዚ ከኣ ምስ ፈጣሪኡ ብዘለዎ ርክብ ጥርይ እዩ ምልኣት ህልውናኡ ዘረጋግጽ! ጉዕዞ መንገዲ ሕይወትከስ ምስ እግዚብሔር ዝግበር ናይ መወዳእታ ፍጹም ርክብ ንምብጻሕ እዩ፣
ኦሪት ዘፍጥረት ዘመደ ኣዳም ብኣርኣያን ኣምሳልን እግዚኣብሔር ከምዝተፈጥረን እዚ እግዚአብሔር እዚ ከኣ ኣቦን ወድን መፈስቅዱስን ኮይኑ ኣብ ፍጹም ፍቅራዊ ርክብ ኮይኑ ሓድነት እዩ፣ ካብዚ እንርድኦ ንሕና ኩልና ኣብዚ ፍጹም ፍቅራዊ ሓድነት ርክብ ንክንሳተፍ ከምዝተፈጠርናን ኣብ ቀጻሊ እንካ ሃባ ኰና እናሃብናን እናተቀበልናን ምልኣት እንታይነትና ንረክብ፣
ሙሴ ኣብ ቅድሚ እታ እትቃጸል ቑጥቛጥ መጸዋዕታ እግዚብሔር ምስ ረኸበ ሽሙ መን ከም ዝበሃል ሓተቶ፣ እግዚኣብሔር እንታይ መለሰ! ‘ኣነ እቲ ዘሎ እየ’ (ዘጸ 3.14) በሎ፣ እዚ ኣገላልጻ እዚ ኣብቲ መበቆላዊ ትጉሙ ምሳኻ ምህላውን ሓገዙ ምብርካቱን ይነግር ስለዝኾነ ከኣ ኣብታ ትቅጽል ኊልቂ እግዚኣብሔር ‘ኣነ ጐይታ እየ! ኣምላኽ ኣቦታትኩም ኣምላኽ ኣብርሃምን ይስሓቅን ያዕቆብን’ (15) ይብል፣ ክርስቶስ እውን ንሓዋርያቱ ክጽውዕ እንከሎ ምሳኡ ንክነብሩ ይሓርዮም፣ እቲ ዝዓበየ ጸጋኸስ እዚ እዩ፣ ኣብ መሥዋዕተ ቅዳሴ ምስ ኢየሱስ ንምዃን እቲ ዝኸበረ ግዜ ምስ ቅዱስ ቊርባን ኮይኑ በዚ ኣቢልና ከኣ ምስ እግዚኣብሔርን ምስ ኣሕዋትናን ንኸውን፣
ጸሎት ማለት ምስ ጐይታ ምዕላል ኮይኑ ከም ኣብ ማንም ዕላል ክትዛረብ ጥራይ ዘይኮነ ማዕረ ማዕረኡ ከኣ ሱቅ ምባል የድሊ ከመይ እቲ ዘተዓልል እንታይ ከምዝብል ምስማዕ መሰረታዊ ስለዝኾነ በዚኸስ ምስ ኢየሱስ ብጸጥታ ኰፍ ምባል የድሊ፣ ናብ ቅዳሴ እንክንከይድ ምናልባት ሓሙሽተ ደቂቅ ኣቀድም ኣቢልና እንተመጺእና ክንዲ ብጸጥታ ንጐይታ ጽን ንብል ምስቶም ኣብ ጥቃና ዘለዎ ክነሕሸዂሹዂ ንጅምር፣ ኮይኑ ግን ናይ ዕላል ግዜ ኣይኮነን፣ ብጸጥታ ናብቲ ዝዓብየ ዕላል ምስ ጐይታ እንሰናደውሉ ግዜ እዩ፣ ምስ ኢየሱስ ንክንራኸብ ሓሳብናን ሕልናናን እንሰናድወሉ ክቡር ግዜ እዩ፣ ሱቊ ምባል ብጣዕሚ ኣድላዪ እዩ፣ ዝሓለፈ ሶሙን ዝበልክዎ ዘክርዎ! ናብ ቅዳሴ እንክንከይድ ናብ ትያትር ዘይኮነስ ምስ ጐይታ ንክንራኸብ ኢና እንኸይድ እሞ ሱቕታ ከሰንየናን ከሰናድወናን ነፍቅደሉ፣ ብጸጥታ ምስ ኢየሱስ ምርኻብ፣ ካብዚ ምሥጢራዊ ሱቕታ እግዚኣብሔር እቲ ኣብ ልቢ ዘቃልሕ ቃል እግዚብሔር ይፍልፍል፣ ኢየሱስ ኣብዚ ምድራዊ ሕይወቱ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ ምስ ኣቦ በይንኻ ኮንካ ምዕላል ብሓቂ ከምዝከኣል ብጸሎት ከኣ ከምዝግበር ኣርእዩና እዩ፣ ወንጌላውያን ኩሎም ኢየሱስ ወትሩ ንክጽሊ ኣብ ጽምው ዝበለ ቦታ በይኑ ይኸውን ከምዝነበረ እንከመልክቱ ሓዋርያት ከኣ ነዚ ምስ ኣቦኡ ዝነበረ ርክብ ብምርኣይ ንሶም ከምቲ ናቱ ምስ ኣቦ ክራኸቡ ይደልዩ እሞ ‘ጐይታ ጸሎት እንዶ ግዳ መሃረና’ (ሉቃ 11.1) ይብልዎ፣ ከምቲ ኣብ መባእታ ናይዚ ትምህርተ ክርስቶስ ክንበብ ዝሰማዕናዮ ኢየሱስ ነዚ ሕቶ ክምልስ ከሎ ንክትጽሊ ቀንዲ ረቋሒ ኣቦ ኢልካ ምኽኣል እዩ፣ ነስተውዕል! ኣነ እንተደኣ ንእግዚኣብሔር ኣቦ ክብሎ እንተዘይክኢለ ክጽሊ ኣይክእልን እየ፣ ስለዚ ኣቦ ምባል ክንመሃር ኣሎና ማለት ኣብ ቅድሚኡ ብውሉዳዊ ተኣማንነት ክንቀርብ ኣሎና፣ ኮይኑ ግን ንክትመሃር ትምህርቲ ከምዘድልየና ብትሕትና ክነፍልጥን ገርሀይና ብዝኾነ መንገዲ ጐይታይ ጸሎት እንዶ መሃረኒ ክንብል ክንክእል ኣሎና፣
እዚ እቲ ቀንዲ መበገሲ ኮይኑ ትሑታት ምዃን ደቂ ኣምላኽ ምዃና ምፍላጥን ኣብ ኣቦ ተጸጊዕና ከም ውሉድ ኣባኡ ክንእመን የድሊ፣ ከምቲ ኣብ ወንጌል ዝብሎ ኣብ መንግስቲ ኣምላኽ ንምእታው ከም ሕጻናት ናእሽቱ ምዃን የድሊ፣ ትርጉም ናይዚ ከኣ ሕጻናት ከመይ ገርካ ከምትተኣማመን ይፈልጡ እዮም! ብዛዕባ መግቦምስ ይኹን ብዛዕባ ክዳኖም ሓደ ብዛዕባኦም ዝግደስ ሰብ ከምዘሎ ይፈልጡ እዮም፣ (ማቴ 6,25-32) እዚ እቲ ቀዳማይ ስጉምቲ ኮይኑ ከምቲ ሕጻናት ኣብ ወለዶም ዘርእይዎ እምነትን ምትእምማንን ርኢኻ እግዚእብሔር ብዛዕባኻን ብዛዕባይን ብዛዕባ ኩልና ከምዝግደስን ከምዝሓልየልናን ክምዝዝክርን ምእማንን ምትእምማንን የድሊ፣
እታ ካልኣይቲ ከኣ ንሳውን ናይ ሕጻናት ኮይና እግዚኣብሔር ብዘይተሓስበ መንገዲ ኣገርህ ኣቢሉ ክረድኣካ ምፍቃዱ እያ፣ ሓደ ሕጻን ንዓለም ክፍለጥ ስለዝደሊ መዓት ሕቶታት የቅርብ ወላ በተን ናኣሽቱን ቀለልትን ዝመስለና ነገራት ይድነቅ ከመይ ንኣኡ ኩሉ ሓዲስ እዩ፣ ናብ መንግስቲ ኣምላኽ ንምእታውከስ ክንድነቅ ክንክእል ኣሎና፣ ምስ ጐይታ ኣብ ዘሎና ርክብ ማለት ኣብ ጸሎት ክንድነቅ ነፍቅድዶ ወይ ከምቲ ፓፓጋሎ ዝገብሮ ጸሎት ንዓና ዘረባ ጥራይ ገርና ንሓስቦ! ከምዝስ ኣይፋል! ጸሎትሲ ብእግዚኣብሔር ምትእምማንን ልባትና ንክድነቅ ምኽፋትን እዩ፣ በቲ ናይ ሃንደበታውያን ዘደንቁ ነገራት ኣምላኽ ብሃንደንበት ክንድነቅዶ ልብና ከፊትና ንጽበ! ከመይ ምስ እግዚኣብሔር እንገብሮ ርክብ ወትሩ ሕያው ርክብ እዩ፣ ቤተመዘክራዊ ርክብ ኣይኮነን፣ ናብ ቅዳሴ እንክንከይድ ናብ ሕያው ርክብ ኢና እንኸይድ እምበር ናብ ቤተመዘክራዊ ርክብ ኣይኮነን እንኸይድ፣ ምስ ጐይታ ኣብ ሕያው ርክብ ንምእታው ኢና እንኸይድ፣
ኣብ ወንጌል (ዮሓ 3.1-21) ብዛዕባ ኒቆዲሞስ ዝስሙ ሰብኣይ ነንብብ፣ እዚ ሰብዚ ብዕድመ ዝደፍኤ ኣብ እስራኤል በዓል ሥልጣን ዝነበረ ኮይኑ ንኢየሱስ ምእንቲ ክፈልጥ ናብኡ ይኸይድ፣ ኢየሱስ ከኣ ብዛዕባ ካብ ላዕሊ ዳግም ክውለድ ከምዘልዎ ይነግሮ፣ ዋእ እንታይ ማለት እዩ ሰብዶ ዳግም ክውለድ ይከኣሎ እዩ! ሓንሳብ ምስ ሸምገልካ ኣብቲ ናይ ቀደም ጣዕምን ሓጐስን ዘድንቅ ሕይወትን ምምላስዶ ይከኣል እዩ! እሞኸኣ ምስዚ ኩሉ ሁከት! እዛ ሕቶ እዚኣ መሰረታዊት ሕቶ እምነትና ኮይና ነፍሲወከፍ ኣማናይ ክፈልጣ ዝደልን እንደገና ተወሊድካ ነቲ ሓጐስ ብሓዲስ ምጅማር እውን ሃረርታና እዩ፣ እዚ ሃረርታ እዚ ኣሎኩምዶ! ከም ሓቁ ነዚ ሃረርታ እዚ ብቀሊሉ ክንስእኖ ንኽእል! ምኽንያቱ ከኣ ሕይወትና ብብዙሕ ሻቅሎትን ኣብ ግብሪ ከነውዕሎም ዘሎና ብዙሕ መደባትን ስለዝዕብለል ኣብ መወዳእታ ንዓና ዝኸውን ግዜ ንስእን እሞ ነቲ መሰረታዊ ነገር ኣብ ከውሊ ነቀምጦ፣ ሕይወት ልብና መንፈሳዊ ሕይወትና ብጸሎት ምስ ጐይታ ምርኻብ እዩ፣ እንተዘየሎ ልብና ይድንዝዝ መንፈስና ይዝሕል፣
ከም ሓቁ እንተኾይኑ ጐይታ ኩሉ ግዜ ወላውን ኣብቲ ድኻምነትና ከምዘፍቅረና ብዝተፈላለየ መንገዲ ብሃንደበት ክገልጸልና ይርከብ፣ ኣብ ቀዳማይ መልእኽቲ ዮሓንስ ሓዋርያ ‘ኢየሱስ ክርስቶስ ንሓጢኣትና ዝድምስስ በዣ ኮነ፣ ናትና ጥራሕ ዘይኮነ ናይ ምሉእ ዓለም ሓቲኣት ዚድምስስ በዣ ንሱ ጥራሕ እዩ’ (2.2) ይብል፣ እዚ ጸጋ እዚ ሓቀኛ ምንጪ ናይ ምጽንናዕ እዩ ማለት ጐይታ ኩሉ ግዜ ይምሕር! እዚ ብሓቂ ዘጸናንዕ እዩ ሓቀኛ ምጽንናዕ ከኣ እዚ እዩ። እዚ ጸጋዚ ከኣ በቲ መርዓዊና ዝኾነ ጐይታ ኣብ መኣዲ መርዓ ነቲ ድኻምነትና ዝረኽበሉ ብጥቀ ቅዱስ ቊርባን ኣቢሉ እዩ፣ ኣብ ግዜ ቅዳሴ ቅዱስ ቊርባን ክቅበል ከሎኹ ጐይታ ንድኻምነተይ ይረኽቦ ክብልዶ እኽእል! እወ! ከምኡ ክንብል ንኽእል ከመይ እዚ ሓቂ እዩ፣ ናብታ መበቆላዊት ንጽሕቲ ጸዋዕታና ንክመልሰና ጐይታ ኣብ ቅዱስ ቊርባን ንድኻምነትና ይጾሮ፣ እታ መበቆላዊት ጸዋዕታ ንብላ ከኣ እታ ብኣምሳሉን ብመልክዑን ዝፈጠረና ኣምላኽ ካብ ዘይምህላው ናብ ህላዌ ዘምጸኣና ዓባይ ናይ ፍጥረት ጸጋ እያ፣ ትርጉም ጥቀ ቅዱስ ቁርባንከስ እዚ እዩ፣ ጸሎት ማለት እውን እዚ እዩ፣ እንክብሉ ትምህርቶም ዛዘሙ፣


text:
ድሕሪ ምኽታም ውዕል ሰላም ኢትዮ-ኤርትራ፡ ህዝብታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ብፍላይ ድማ ህዝብታት ኤርትራን ትግራይን ካብቲ ዝነበረ ኣይሰላም ኣይዂናት ተናጊፎም ሰላማዊ ናብርኦም ብተዛማዲ ኣብ ምምራሕ ይርከቡ።
ማዕከናት ዜና ኢትዮጵያ ንውሽጣዊ ዜናታ ሃገር ብተዛማዲ ካብቲ ናይ ኤርትራ ብዝሓሸ መልክዑ የቃልሕኦ ኣለዋ። ስርዓት ህግደፍ ከምኣመሉ ቆሎ ጥጥቆ ዝትሕዝትኡ እንተዘይኮይኑ እቲ ሓቐኛ ሓበሬታ ክህብ ኣይረአን ዘሎ። እዚ ብናይ ሓደ ሰብ ርእሲ ዝንቀሳቐስ ትካል እንትርፎ ፕሮፓጋንዳዊ ዝትሕዝትኡ ካልእ ትርጉም ዘለዎ ዜናታት ከቕርብ ኣይተዓደለን።
ስርዓት ህግደፍ፡ ከም መሳመሲ ዝጥቀመሉ ዝነበረ ወያነን ኣመሪካን ፕሮፓጋንዳዊ ዜናታቱ ናብ ጓሓፍ ካብ ዝድርበ ኣዋርሕ ኣእቑጺሩ ይርከብ። መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ካብቲ ባዕሉ ዝጀመሮ ዂናት ብትኣምር መውጽኢ ረኺቡ ሕጂ ድማ ካልእ ድራማ ኣብ ምውዳድ እዩ ዝርከብ። ሕሉፍ ሓሊፉ ንወዱ ኣብርሃም ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ናይ ስትራተጂካዊ ስነዳን ምምሕዳርን መዝነት ኣሰኪሙ ስልጣን ወራስ ዓራት ኣብ ምልምማድ ይርከብ። እቲ ካብ ኩሉ ዝገርም ነዚ ሕጂ ዝገብሮ ዘሎ ስጉምትታት ቅድሚ ምጅማሩ፡ ካብ ከባቢ 2000 ዓም ጀሚሩ ጽልዋን ስልጣንን ዝነበሮም ተጋደልቲ በብሓደ ብምድስካልን ብምእሳርን ሙሉእ ብሙሉእ ስልጣኑ ከድልድል እዩ ጸኒሑ።
ድሕሪ ምንቅስቓስ ጉጅለ 15፡ ኢሳያስ ካብ ሚኒስትሪ ዜና ነቶም ነባራትን ምኩራትን ዝነበሩ ሓለፍቲ ጨናፍር ከምበዓል ተስፋይ ቀለታ ሓላፊ ፕረስ፡ መስፍን ሓላፊ ጨንፈር ኣገልግሎት ዜና፡ ኣስመሮም ገረዝግሄር ሓላፊ ረድዮ ካልኦትን ናብ ቤት ጽሕፈት ህግደፍን ሃኮሰአን ብምቕያር ኣብ ሰድያታት ተደርብዮም ከምዝውዕሉ ገይርዎም ይርከብ። ቀንዲ ዕላማ ናዚ ተግባርዚ ድማ እቲ ብተዛማዲ ሰንሰለታዊ ምምሕዳር ዝነበሮ መንግስቲ፡ በጣጢስካ ብምድርባይ ኢሳያስ ዝቖጻጸሮ ሓደስቲ ምእዙዛት ምምልማል እዩ።
ኢሳያስ፡ ብጸቕጢ ኣመሪካ፡ ስዑዲ ዓረብን ዒማራትን ተደፊኡ ከይፈተወ ናብ ናይ ውዕል ሰላም ከምዝኣተወ ድሒሮም ዝወጹ ዘለዉ ሓበሬታት ይገልጹ። ኣማኻሪ ወራስ ዓራት ንግስነት ስዑድያ ልኡል ሳልማን፡ ኣብ ሓደ ጋዜጣዊ ዋዕላ ከምዝሓበሮ፡ ናይ ኣመሪካ ኮነ ቻይና ከምኡውን ካልኦት ርእሰ ሃያላን ሃገራት ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዝገብርኦ ዘለዋ ምንቅስቓስ ብፍላይ ድማ ናይ ቻይና ዓብላሊት ኮይና ምውጻእ ስግኣት ኣብ ማእከላይ ምብራቕን ቀርኒ ኣፍርቓን ዓብይ ሻቕሎት ኣብ ልዕሊ ስዑድያን ካልኦት ሓገራት ወሽመጥን ስግኣት ፈጢሩለን ይርከብ። በዚ ድማ ስዑድያን ዒማራትን ከም ስትራተጂ ንየመን ተቖጻጺረን ኣብቲ ዞባ ሓደ ዓቢ ናይ ወፍሪ ማእከል ንምምስራትን ነዚ መደባት ንምትግባር ድማ እቲ ኣብ የመን ዝካየድ ዘሎ ዂናት ክቆጻጸረኦን ነዚ ንምቁጽጻር ድማ ዕሱባት ወታሃደራት ብፐትሮ ዶላር ክዕደጉ ካብ ኤርትራ፡ ኢትዮጵያ፡ ጅቡቲ ሶማልያ መደባት ተሓንጺጹ ምህላዉ እቲ ኣማኻሪ ወራሲ ዓራት ገሊጹ ኣሎ።
ከምዝፍለጥ፡ ኣብ 1995 ልዕሊ 10,000 ዝኾኑ ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ኣብ ኮንጎ፡ ንስርዓት ካቢላ ናብ ስልጣን ንምምጻእ ካብ ኪሳንጋኒ ክሳብ ኪንሻሳ ኣብ ዝተኻየደ ዂናት ሃሊቆም እዮም። እቲ መስርሕ ድማ ብሚስጥር ተዓቂቡ እቶም ተጋደልቲ ድማ ብዘይ ወረ ኣዋያት ኣብኡ ተደብዮም ተሪፎም። ብድሕሪኡውን እንተኾነ ስርዓት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ምስ ሱዳን ኣብ 1996 ዓመተ ምህረት ኣብ ዝካየዶ ዂናት መብዛሕትኦም ኣባላት 5ይ ዙርያ ዝኾኑ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎትተወዲኦም እዮም። ብስም ሓሙሻይ መስርዕ ኣሳቢብካ ካልእን ምኽንያታትን ፈጢርካ ተኸተልቲ ምስልማና ንዝኾኑ ዜጋታትና መንቑሕቛታ ንዝነበሮም ዜጋታትና ኣጥፊኡ እዩ። እዚ ንኽትኣምኖ ዘጸግም ፍጻመታት ብዘይካ እቶም ዝወዓልዎ ካልእ ክሰምዕ ዘጠራጥርውን እዩ። ኮይኑ ግና ዝወዓለ ይንገርካ ከምዝበሃል መብዛሕትኦም ኣብ ከባቢ ባርካ ዝነበሮ ነዚ ስርሒትዚ ዘካይዱ ዝነበሩ ገለ ብዕድል ዝተረፉ ኣባላት 5ይ ዙርያ ዝምስክርዎ ሓቂ እዩ።
ንሕና ኤርትራውያን ኤርትራ ክውን ንምግባርን ህላውነታ ንምዕቃብን ማእለያ ዘይብሉ ህይወትን ንብረትን ከፊልና። ሕጂ ኸ ናበይ?
ህላውነት ኤርትራ ኤርትራውነትን ክቕጽል እንተድኣ ኮይኑ፡ ኤርትራ ናይ ተጋዳላይ፡ ኤርትራ ናይ ተማሃራይ፡ ኤርትራ ናይ ኣባል ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ኤርትራ ናይ ሲቪል ኤርትራ ናይ ገባር፡ ኤርትራ ናይ ሸቃላይ፡ ኤርትራ ናይ ምሑር ኮታስ ኤርትራ ናይ ደቀባት ኤርትራ እያ። ፖለቲካ ካልእ እዩ መሬት ዓደቦ ናይ ኩሉ ወደባት እዩ። ፖለቲካ ክሰርሑ ዝደልዩ ፖለቲካ ክዛረቡ ይኽእሉ እዮ እንተ እታ መሬት ግን ዋና ኣለዋ። እዛ መሬትዚኣ ቀደም ኔራ ሎሚ ኣላ ጽባሕውን ክትቕጽል እያ። ህግደፍ ሰልፊ እዩ ህግደፍ ሃገር ኣይኮነን ህግደፍ ንህዝቢ ኤርትራ ኣይውክልን እዩ።


text:
መራሒ ተቃወምቲ ዝኾኑ ኪዘይ በዚጀይ ነቲ ምርጫ ተጭበርቢሩ’ዩ ዝብል መጎትኦም ወግዓዊ ንምግባር ሎሚ ሶኑይ ናብ ዋና ቤት-ጽሕፈት ናይቲ ምርጫ ኮሚሽን ንምኻድ ኣብ ምድላው ከለው ፖሊስ ንቤት ጽሕፈት’ቲ ፓርቲ ብምኽባብ ንኺዘይ በዚጀይን ካልእ እቲ ፓርቲ ንምቁጻር ምርጫ ዝግልገለሉ ሓበሬታት ወሲዶም።
ኪዘይ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙናት ብተደጋጋሚ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ፓሊስ እንተነበሩ’ኳ ኣብቲ ምርጫ ካብ ምስታፍ ግን ኣይዓገቶሞን።
ብመሰረት ወግዓዊ ውጽኢት ሃገራዊ ምርጫ ኡጋንዳ 2016 ዓ.ም.ፈ ፕረዝደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ብ61 ሚእታዊት ክእወቱ ከለው ኪዘይ ድማ 35 ሚእታዊት ምርኻቦም ይሕብሩ። ፕረዝደንት ዩወሪ ሙሰቨኒ ብዕልዋ አብ 1986 ዓ.ም.ፈ ስልጣን ካብ ዝሕዙ ንደሓር ነታ ሃገር ን’30 ዓመታት ክመርሑ ጸኒሖም’ዮም። ሕጂ ኸኣ ኣብዚ ምርጫ ምዕዋቶም ብምግላጽ ስልጣኖም ንኻልእ 5 ዓመታት አናዊሖሞ’ለው።
ልኡኽ ተዓዛቢ ጉጅለ ሕብረት ኣውሮጳ አብ ዘውጽኦ መግለጺ ነቲ ዕብለላ መራሒ ፓርቲ ብምንቓፍ መንግስቲ ፈታኒ ኩነታት ይፈጥር ኣሎ ኢሎም።
ኤምባሲ ኣሜሪካ አብ ኡጋንዳ’ውን ኩነታት ማእሰርቲ መራሒ ተቃዋሚ ፓርቲ ኪዘይ በዚጀይ ከምዘሻቀሎ ሓቢሩ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
"ጥሩምባ ናይ ኣልጀዚራ ከምጽኦ ዝኽእል ለውጢ የሎን" ፕረዚደንት ኢሳይያስ
ብ02 ጥሪ 2018፡ መደበር ተለቪዥን ኣልጀዚራ፡ " ወተሃደራት ግብጺ ኣብ ሳዋ ኤርትራ ኣትዮም ኣለው" ክትብል ድሕሪ ምቅላሓ መንግስቲ ኤርትራ፡ " ሕሱር ወረ ተለቪዠን ኣልጀዚራ" ብዝብል ኣርእስቲ፡ ነቲ ወረ ኣብ ማዕከናት ዜናኡ ኣቃሊሑዎ።
ድሕሪ ገለ መዓልታት መንግስቲ ሱዳን፡ ምስ ኤርትራ ዘዳውቦ ቦታታት ከምዝዓጸወ ብዕኢ ኣፍሊጡ። ምብጻሕ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ናብ ኢማራትን ግብጽን ከምኡ እውን ምብጻሕ ምኒስተር ጉዳይት ወጻኢ ሱዳን ናብ ኢትዮጵያን ተኸቲሉ ከኣ ኣብቲ ኣከባቢ ወጥሪ ምስፋኑ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ክገልጻ ቀንየን።
ብዛዕባ እቲ ጉዳይ ብዝምልከት ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ትማሊ ሰንበት 14 ጥሪ ምስ ማዕከናት ዜና ውሽጢ ሃገር ቃለ መሕትት ኣካይዱ። ብዛዕባ እቲ ጉዳይ መብርሂ ንክህብ ኣብ ዝቐረበሉ ቀዳመይ ሕቶ ከኣ፡
እቲ ኣርእስቲ መቐጸልታ ናይቲ መወዳእታ ዘይብሉ ሓሶታት ምዃኑን ስርዓት ወያነ ዘቤታዊ ጭንቀቶም ንምኽዋል ብመገዲ ኣልጀዚራ ዝፍብረኹዎ ሓሶት እዩ ክብል ገሊጹዎ።
መብርሂኡ ብምቕጻል ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ እቲ ወረ፡ ውጹእ ሓሶት እዩ ንምባል፡ ንመግለጺ ኮሊን ፓወል ኣብ ባይቶ ጸጥታ ዝበሎ ብምዝካር፡
" ኮሊን ፓወል፡ ኣብ ባይቶ ጸጥታ፡ ናይ ህልቂት ኣጽዋር ኣሎ፡ ከምዚ'ሎ፡ ንኣብ ዒራቕ ክፍጽሙዎ ንዝደለዩዎ መጥቃዕቲ ንምምኸናይ፡ ወይ ንምምስማስ ሓሶት ፋብሪከይት ትገብር …."
ክብል ሰብ "ፍሉይ ረብሓ" ዕላምኦም ንምትግባር ብህልቂት ኣጽዋር ኣማኻንዮም ኣብ ልዕሊ ዒራቕ ዝገበሩዎ ቅሉዕ ወራር ኣብነት እዩ ክብል ብምግላጽ፡ ወያነን ኣሸቅልቱን ዘለዉዎ ኩነታት ጭንቀት ዘበገሶን ንዘቤታዊ ጸገማቶም ንመኸወሊ ስለዝደለዩን እዮም ኢሉ።
ኣስዒቡ፡ ግብጻውያን ናይ ብሓቂ ኣንጻር ሱዳን መደባትን ሽርሕን እንተልዩዎም ብሰሜን ምስ ሱዳን ዘዳውቦም ቦታታት ከምዝዓብን ካብ ሳዋ ይኹን ሃይኮታ ወይ ካብ ጸሮና ክብገሱ ይኽእሉ እዮም ኢልካ ምሕሳብ፡
እቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ን25 ዓመታት ክካየድ ዝጸንሐ ሽርሒ ዘይምስርሑ ወያነን ኣሸቀልቶምን ዝፈጠረሎም ጭንቀት እዩ ኢሉዎ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ሱዳንን ብዝተበጽሐ ስምምዕ፡ ኢትዮጰያ ወተሃደራታ ኣብ ደቡብ ከሰላ ከምዝዕስክሩን መሳርፎም ብመንግስቲ ሱዳን ከምዝሽፈንን ጭቡጥ ሓበሬታ ከም ዘለዎ ጠቒሱ።
ምስዚ ኣተኣሳሲሩ ድማ፡ ነቶም ብስሞም ዘይጠቐሶም መራሕቲ ሱዳን 'ሰብ ፍሉይ ረብሓ' ክብል ድሕሪ ምግላጹ፡ ንረብሓ ህዝቢ ሱዳን ከም ዘይውክሉ ተዛሪቡ።
ብዛዕባ ምትእትታው ቱርኪ ኣብ ሶማልያን ሱዳንን ኪገልጽ እንከሎ ከኣ፡ ቱርኪ፡ ኣብዚ ዞባ'ዚ 'ጎብለል' ክትከውን ካብ ዘለዋ ጥሙሕ እምበር፡ ሃገራዊ ናይ ጸጥታ ረብሓታት የብላን ኢሉ።
ምስ ሱዳን ዶብ ተዓጽዩ፡ ዶብ ተኸፊቱ ምባል ትርጉም ከምዘይብሉ፡ ንህዝቢ ሱዳን ዝውክል እውን ኣይኮነን ድሕሪ ምባል፡
እዞም ኣብ ሱዳን ዘለዉ ሰብ ፍሉይ ረብሓ ኢትዮጵያን ኤርትራን እንድሕሪ ተሳንየን ኣብዚ ኸባቢ ደቂስና ኣይንሓድርን ኢና ስለዝብሉ እዮም ህውከት ንምፍጣር ዘዕገርግሩ ዘለዉ'ሞ ኣብ ዝሓለፈ 25 ዓመት ብዙሕ ክሳራ ከሲርና ኢና'ሞ ኢድኩም ኣክቡ ክንብሎም ንደሊ ኢሉ።


text:
17 ውልቐ ሰባት ብሞት ክቅፅዑ ተፈሪድዎም
መቐለ 02 ጥቅምቲ 2011(ድወ) ወታሃደራዊ ቤት ፍርዲ ግብፂ 17 ውልቀ ሰባት ብሞት ክቕፅዑ ውሳነ ከምዘመሓላለፈ ተገሊፁ።
እቶም ብሞት ክቕፅዑ ብወታሃደራዊ ቤት ፍርዲ ግብፂ ዝተበየነሎም ውልቐ ሰባት ኣብ 2016ዓ.ም.ፈን 2017ዓ.ም.ፈን ኣብ ልዕሊ ንፁሃን ዜጋታት እታ ሃገር ኣብ ኣብያተ ክርስትያናት መጥቃዕቲ ግብረ ሽበራ ፈፂሞም ብዝብል’ዩ።
ማዕኸን ዜና ግብፂ ሜና ከምዝፀብፀቦ ካልኦት 19 ሰባት ድማ ካብ 10-15 ዓመት ማእሰርቲ ከምዝተበየነሎም ገሊፁ።
እቶም ብሞት ክቅፅዑ ዝተወሰነሎም 17 ውልቐ ሰባት ምስ ኣሸባሪ ጉጅለ ዳዕሽ ርክብ ብምፍጣር ኣብ ልዕሊ ተኸተልቲ እምነት ክርስትናን ሓይልታት ፀጥታን መጥቃዕቲ ብምፍፃም ብርክት ዝበሉ ዜጋታት እታ ሃገር ንሞትን ጉድኣት ኣካልን ምኽንያት ኾይኖም እዮም ብዝብል’ዩ።
ኣብ ግብፂ ኣብ 2017ዓ.ም.ፈ ኣብ ሓደ ካቴድራል ቤተ ክርስትያን ኩፕቲክ ግብፂ ከተማ ኣሌክሳንደርያ ብዝተፈፀመ መጥቃዕቲ ግብረ ሽበራ 45 ሰባት ከምዝሞቱ ይዝከር።


text:
* ኣፍሪቃ ትላዓል ዘላ ኣህጉር፣ኣህጉረ ኢንቨስትመንትን ንግድን ኮይና‘ላ።
ከም ሃገረይ ኢትዮዽያ ሓዊሱ፣ኣብ ምዕዋት ምለንየማዊ ሸቶታት ርኡይ ኣዎንታታት ተመዝጊቡ‘ሎ።እንተኾነ ኣብ ምንካይ ሞት ኣደታት ጉድለት ኣለና።ስለዚ ኣጀንዳታት ስግር ምለንየማዊ ሸቶ ኣልዒልና ክንዝቲ ግድን‘ዩ ኢሎም።
* ብወገና ክሳብ ንዓመታ ብደረጃ ዓለም ንክትግበር ንዝተወጠነ ውዕል ክንክን ከባቢን ዓለማዊ ዋዒ ትሕቲ ክልተ ዲግሪ ሴንቲግሬድ ንክሕፀርን ንሰርሕ‘ለና ዝበሉ እቶም ቀ/ሚ፣ዋና ፀሓፊ ሕ/ሃ ባንኪ ሙን ኣብ‘ዚ ሰሙን‘ዚ ኣኼባ ኩነታት ኣየር ስለዝፀውዑ ኣመስጊኖም፣እንተኾነ ኣብ ሸቶ ንምብፃሕ ንጅሙር መደባት ንክቅፅሉ ክደፍኡሉ‘ዮም ዝብል እምነት ኣለኒ በሉ።
* ኣብ ዞባና ንዘበናት ዝሰራሕናሉ መደባት፣ብዘየቋርፅ ግጭታትን ህውከትን ይሽርሸር‘ሎ።ቅልውላው ደቡብ ሱዳን ሓደ ኣብነት‘ዩ።ኣባል ሃገራት ኢጋድ ደገፍ ሕብረት ኣፍሪቃ፣ሕቡራት ሃገራትን ማሕበረ-ሰብ ዓለምን ተወሲኹሉ፣ ነቲ ቅልውላው ብሰላማዊ ኣገባብ ንምድቃስ ዝካኣለና ንሰርሕ‘ለና።እንተኾነ ይትረፍ‘ዶ ዛዛሚ ውዕል ክእሰር፣ምዕይ ክብል ኣይካኣለን።ተፃባእቲ ሓይልታት ተገዳስነት እንተዘይሃልዩዎም፣መስርሕ ሰላም ክስጉም ኣይኽእልን።ኢጋድ እንተኾነ መዕለቢ ክሳብ ዝርከብ ዝካኣሎ ክገብር‘ዩ።
* ንዳግመ ህንፀትን ሶማልያ ክሳብ ድሕሪ ክልተ ዓመት እዋን ስግግር ትትግብርን ክንሕግዝን ክንረባረብን ኣለና።ግጭት ዕጫ ኣፍሪቃ ጥራሕ ኣይኮነን።ጋህዲ እናኾነ ይመፅእ ዘሎ ሻቅሎት፣ዓለም-ለኸ ስግኣት ፀጥታ ክሳዕ ክንደይ ሓባራዊ ስግኣት ኮይኑ ከምዘሎ‘ዩ።ድሕሪ ምዝዛም ዝሑል ኲናት፣ስግኣት ፀጥታ ከም‘ዚ ናይ‘ዚ መዋእል‘ዚ ኮይኑ ኣይፈልጥን። ስግኣት ፈጠራ ራዕዲ ንሰፊሕ ከባቢታ ከቢድ ስግኣት ኮይኑ‘ሎ።
ሙሉእ ሪፖርት ኣብ መርበብ ሓበሬታና ኣቲኹም ኣዳምጹ


text:
ሚኒስትሪ ትምህርቲ፣ “ብርሃን ውሽጢ”
ዘርእስታ ጎስጓሳዊት ፊልም ኣዳልዩ።
ሚኒስትሪ ትምህርቲ፣ “ብርሃን ውሽጢ” ዘርእስታ፣ ኣተሓሳስባ ሕብረተ-ሰብ ኣብ ተመሃራይ ዘማእከለ ኣገባብ ትምህርቲ ንምዕባይ ዝዓለመት ጎስጓሳዊት ፊልም ብ22 ለካቲት ኣብ ሲነማ ሮማ ኣመሪቑ።
ደራሲ ናይ’ታ ፊልም መምህር ስምኦን ሓጎስ ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ እታ ፊልም ንተማሃራይ ኣብ ዘማእከለ ኣገባብ ኣመሃህራ ዘተኰረት ከምዝኾነት ብምምልካት፣ ተመሃራይ ተመራማሪ፤ መምህር ድማ ኣቐባሊ ዘይኮነስ ኣአንፋቲ ፍልጠት ምዃኑ ንሕብረተ-ሰብ ንምእማን ከምእተዳለወት ገሊጹ።
ነታ ፊልም ዝኣለየ ስነ-ጥበበኛ ሰለሙን ድራር ብወገኑ፣ ንተመሃራይ ዘማእከለ ኣገባብ ኣመሃህራ ኣድማዕነቱ ዘየካትዕ ክንሱ ከምቲ ዝድለ ክስጕም ከምዘይጸንሐ ብምጥቃስ፣ እዛ ፊልም ነቲ ዘየካትዕ ፍልስፍና ኣመሃህራ ናብ ተመሃሮ፣ መምህራንን ወለድን ንምስራጽ ዝዓለመት ምዃና ሓቢሩ።
ብቋንቋታት እንግሊዝን ዓረብን ናይ ጽሑፍ ትርጕም ተገይሩላ ዘሎ ፊልም ‘ብርሃን ውሽጢ’፣ ኣብ ሓጺር ግዜ ተመሃሮ ከምዝዕዘብዋ ክግበር፤ ከምኡ’ውን ናብ ካልእ ክፋል ሕብረተ-ሰብ ክትዝርጋሕ ምዃና፣ ካብ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዝተረኽበ ሓበሬታ የመልክት።
**** ኣ.ዜ.ኤ ****


text:
ናይ ላቲን ስርዓተ ኣምልዀ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ሎሚ ዕለት 2 ጥቅምቲ ዓመታዊ በዓል ሓለውቲ መላእኽቲ እተብዕለሉ ዕለት ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ቅድስቲ ማርታ ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ቤተ ጸሎት ኣብ ዘዕረገዎ መስዋዕተ ቅዳሴ፥
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ካብ ኦሪት ዘጸኣት ምዕ. 23፡ 20-23
ወንጌል ማቴ. ምዕ. 18፡ 5-10
ዝተወስዱ ምንባባት ኣሞርኵይዞም፡ ሓላዊ መልኣኽ፡ ኣብ ጐድኒ ነፍሲ ወከፍ ሰብኣዊ ፍጥረት ከይኑ ዝጓዓዝን፡ ሓላዊ ብጻይን መጓዕዝትን እዩ፡፡ ቡሶላ ዕለታዊ ሕይወትናን መዓጾ ዕለታዊ ሕይወትናን ናብ እግዚኣብሔር ገጹ ዝርህዉ እያቶም ኢሎምል።
ሓላዊ መልኣኽ ኣብ ጉዕዞና ዝድግፍ ቡሶላ እዩ
ኣብ ጉዕዞን ዘሰንይናን ዝሕልወናን ቡሶል መገድታትና ንደልይ፡ ናበይ ገጽና ከምእነብል ዝመርሓና ሓገዝ ሰብ ኣይኹን ሓገዝ ደለይቲ ኢና፡ ኣብ ጉዕዞ ሕይወትና ይብሉ ቅዱስነቶም ሰለሰተ ሓደጋታት ከጋጥመና ይኽእል
እቲ ቀዳማይ ሓደጋ ዘይምጉዓዝ እዩ፡ ምውዳቕ ፈሪሕካ ዘይምጉዓዝ። …. ኣብ ዘለኹሉ ጽቡቕ ኣለኹ፡ ጌጋ ኣይፈትውን፡ ስለዚህ ኣብ ደውታይ ዝዀነ ይኹን ዓይነት ስግኣት ብዓንተውኡ ከየጋጥመኒ ገዛእ ርእሰይ እከላኸል ምባል፡ ከም እንፈልጦ ግና ዘይውሕዝ ማይ ኣብ ዘለሉ ዝረግኤ ኰይኑ ወይ ይነቅጽ ወይ ከኣ፡ ጣንጡ መሰል ሓሳኹ ይኣኻኽብ እሞ ይሽትት፡ ሓላዊ ቅዱስ መልኣኽ ነዚ ኹሉ ኣይፋል ቢልና ክንጓዓዝ ይድርኸና።
መገዲ ከይጋገ ቢልካ ገዛእ ርእስካ ካም ምጉዓዝ ምትራፍ ኣብ ሕልኽላዀ ዕንክሊል ምባል
እቲ ካልኣይን ሳልሳይን ስግኣት ከኣ፡ ጌጋ ይኽልኣለይ ዝብልን መገዲ ከይጋገይ ዝብል ፍርሒ እዩ፡ ከይጠፍእ ዝብል፡ ስለዚህ ኣብ እትፈልጦ ሓጹር ውሽጢ ዕንክሊል ምባል ትመረጽ፡ እዚ ግና ናብ ክትበጽሖ ዝግብኣካ ዘየብጽሕ ዓይነት ጉዕዞ እዩ፡ እምበኣር ሓላዊ ቅዱስ መልኣኽ ኣብ ጉዕዞኻ መገዲ ከይትጋገ ምሳኻ ሓቢሩ ይጓዓዝ፡ ምሳና ሓቢሩ ንኽጓዓዝ ከኣ ርድኣና ቢልና ጸሎት ናብ ሓላዊ መልኣኽ ምድጋም የድሊ ኢሎም።
ሓላዊ መልኣኽ ናብ ኣብ ዘብጽሕ መገዲ ይሕብረና
ህልውናን ግደን ሓላዊ ቅዱስ መልኣኽ ኣብ ሕይወትና፡ ኣዚዩ ኣገዳሲ እዩ፡ ስለምንታይ ብትኽክል ክንጓዕዝ ዝሕግዘና ስለ ዝዀነ ጥራሕ ዘይኰነስ፡ ኣበይ ክንበጽሕ ከምዘለና፡ ብሓጺሩ ናይ ጉዕዞና ፍጻሜ ከነማዕድው እውን ስለ ዝድግፈና፡ እቲ ኣብ ወንጌል ማቴዎስ ንሕጻናት ኣይተናሽዉ፡ ስለምታይ መላእኽቶም ኣብ ሰማያት ኵሉ ሳዕ ገጽ እቲ ኣብ ሰማይ ዘሎ ኣቦይ ስለ ዝርእዩ ዝብል ተጻሒፉ ዘሎ ቃል ህልውናን ግደን ሓላዊ መልኣኽ ብጥልቂ የብርሃልና ኣብዚ ናብ ኣስተንትኖ ወጅሂ ኣቦነት እግዚኣብሔር ምምራሕ ዝብል ናይ ሓላዊ መልኣኽ ኣገልግሎት ከነስተውዕል እግዚኣብሔር ጸጋኡ ይዓድለና እንክብሉ ዝለገስዎ ስብከት ዛዚሞም።


text:
ሄኖክ ጎይትኦምን ሰናይ ብርሃን ገለ ካብቶም ሾሞንተ ምስ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ- “ኣግማል ቀይሕ ባሕሪ” አብቲ መጻረይ ውድድር ዝሳተፉ ስፖርተኛታት እዮም።
ኣብ`ቲ ጽባሕ ቐዳም ኣብ ስታድየም ኣስመራ ኣንጻር ጋንታ ቦትስዋና ዝካየድ መጻረዪ ውድድር ክስለፉ ምዃኖም`ውን ካብ ኣሰልጣኒ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ንምፍላጥ ተኻኢሉ`ሎ።
ሄሮክ ጎይትኦም ምስ AIK ዝተባህለት ጋንታ አብ ሽወደን ዝጻወት ከክውን ከሎ ካብ 2004 ዓ.ም ጀሚሩ ምስ ዝተፈላለየ ጋንታት ኤውሮጳ ክጻወት ዝጸንሓ ኮይኑ 85 ሸቶታት ንጋንታታቱ ብምምዝጋቡ ካብ መንጎ ፍሉጣት ኣጥቃዕቲ ሓደ`ዩ። ሰናይ ብርሃነ ድማ ምስ Sundbybergs IK ጋንታ ሽወደን ዝጻወት’ዩ።
ኩለን ተሳተፍቲ ሃገራት ቀዳማይ ዙር ውድድር ካብ ጥቅምቲ 5-13,2015 ከካይዳ ከለዋ ካልአይ ዙር ውድድር ድማ ህዳር 09-17,2015 ከካይዳ`የን።
ካብ ምስራቕ አፍሪቃ ንቀዳማይ ዙር መጻረይ ውድድር ዝገጥማ ሃገራት ኤርትራ ምስ ቦስትዋና፡ ኢትዮጵያ ምስ ሳ ኦ ቶም ፕሪንሲፓ፡ ሶማልያ ምስ ኒጀር፡ ጅቡቲ ምስ ሲውዘርላንድ፡ደቡብ ሱዳን ምስ ማውሪታንያን ማውሪሾስ ምስ ኬንያ ክጋጠማ እየን።
ኤርትራ ምስ ቦስትዋና ጽባሕ ቀዳም ካብ ከባቢ ሰዓት 4፡00 ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ስታድየም አስመራ ክትጋጠም’ያ።
ምሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ አብዚ ይኸአል።


text:
ፕረዝደንት ፑቲን ምስ ቀዳማይ ሚኒስትር ጣልያን ፓውሎ ጀነቲሊኒ ኣብ ዝተራኸብሉ እዋን፡ ሚኒስትር ላቭሮቭ ትርጉም ዘለዎ ምስጢር ከምዘየሕለፉሎም ነቲ ምስ ፕረዝደንት ትራምፕ ዝተካየደ ርኽብ ዝሰነደ መረዳእታ’ውን ከቕርቡ ድልው ምኳኖም ገሊጾም።
ፕረዝደንት ትራምፕ ብወገኖም ነቲ ብመራኸቢ ብዙሃን ዝቐረበሎም ተኣፋፊ ሓበሬታ ንሚኒስትር ላቭሮፍን ኣምባሳደር ሰርጌር ኪስልያክ ኣመሓላሊፎም’ዮም ዝብል ክሲ ምንጻጎም ይፍለጥ።
እንተኾነ ፕረዝደንት ትራምፕ ምስቶም ላዕለዎት ዲፕሎማት ሩስያ ሓበሬታ ናይ ምልውዋጥ መሰል ከምዘለዎም ብምግላጽ ሩስያ ኣብ ቃልሲ ኣንጻር ግብረ ሽበራን ዳዒሽን ተሳትፎአ ከተሐይል ኣብ ዝብል ምዝርራቦም ኣብ ናይ ቲዊተር መልእኽቶም ገሊጾም።
ፕረዝደንት ትራምፕ ኮነ ላዕለዎት ሓለፍቲ ንምእኻብ ሓበሬታ ኮነ ንምንጭታት ኣብ ሓደጋ ዘእትው ዝኾነ ተአፋፊ ሓበሬታ ንሚኒስትር ላቭሮቭ ከምዘይተመሓላለፈ`ዮም ዝገልጹ።
ኣማኻሪ ሃገራዊ ጸጥታ ኣሜሪካ ኤች ኣር ማክስተር ዘተ ፕረዝደንት ትራምፕ ምስ ሚኒስትር ላቭሮቭ “ምሉእ ምሉእ ብቑዕ” እዩ ክብሉ ገሊጾም።
ንሶም ብተወሳኺ “ምንም ዘሻቕል ኣይኮነን” ክብሉ ቃሎም ሂቦም ኣለው።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ዝለሓኾ ሓበሬታ ንገዛእ ርእሱ እስላማዊ መንግስቲ ኢሉ ዝጽውዕ ጉጅለ ግብረ ሽበራ ኣብ ላፕቶፕ ኮምፒተር ነታጉ ብምሕባእ ከካይዶ ዝሓሰበ መጥቓዕቲ ብዝምልከት ዝሓወሰ ምኻኑ ይግለጽ ኣሎ።
ፕረዝደንት ፑቲን ብተወሳኺ እቲ ኣብ ኣሜሪካ ዘሎ ስምዒት ኣንጻር ሩስያ ነታ ሃገር የዕንው ምህላውን ፕረዝደንት ትራምፕ ብግቡእ ከየመሓድሩ ይዕንቕፍ ከምዘሎን ድሕሪ ምግላጽ ንነቐፍቲ ምምሕዳር ትራምፕ ካብ ናይ ፖለቲካ ከውንነት ዝረሓቑ’ዮም ክብሉ ወቂሶም ኣለው።


text:
ሕማም ካላዛር ኣብ ዝተፈላለዩ ዞባታት ትግራይ ይራኣይ ኣሎ- ቢሮ ሓለዋ ጥዕና
ኣዲስ ኣበባ፣ 3 መስከረም፣ 2011(ኤፍ.ቢ.ሲ) ኣብ ዞባታት ምዕራብን ሰሜን ምዕራብን ትግራይ ጥራሕ ይረአ ዝነበረ ሕማም ካላዛር ኣብ ካልኦት ዞባታት ትግራይ’ዉን ይራኣይ ኣሎ ከምዘሎ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ክልል ትግራይ ገሊፁ።
ኣታሓባባሪ ኬዝ ቲም ትኹረት ዘይተውሃቦም ሕማማት፣ ቅድመ መጠንቀቕታን ሰርቪላንስን እቲ ቢሮ ኣይተ ዮሃንስ ገብረ ሃወሪያት ንፋና ብሮድካስቲግ ኮርፖሬት ከምዝበልዋ፥ እቲ ሕማም ኣብ ዞባ ደቡብ ትግራይ ተራእዩ ኣሎ።
ምልክታት ሕማም ካላዛር ምስ ሕማም ዓሶ ዝመሳሰል ምዃኑ ዝሓበሩ ኣይተ የውሃንስ፥ ሓደ ሰብ ንተኸታታሊ ክልተ ሰሙን ዝፀንሐ ረስኒ ሰዉነት እነተጋጢሙዋ ቀልጢፉ ናብ ትካል ጥዕና ብምኻድ ክሕከም ከምዘሎዎ ተዛሪቦም።
ሓጋዚ ፕሮፌሰር ኮለጅ ጥዕና ሳይንስ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ሽዋየ በላይ ብግደኦም፥ ሓደ ሰብ በቲ ሕማም እንተተታሒዙ ኣብ ትካል ጥዕና ካብ 28 ክሳብ 30 መዓልታት ደቂሱ ክሕክም ኣሎዋ ኢሎም።
ዩኒቨርስቲ መቐለ ንሕማም ካላዛር ኣመልኪቱ ኣብ ዘካየዶ መፅናዕቲ፥ ሕፅረት መመርመሪ መሳርሒ እቲ ሕማም ከምዘሎ ኣረጋጊፁ።
ሕብረተሰብ ዛንዜራ ብምጥቃምን ነቲ ሕማም ተባሂሉ ዝተዳለወ ቅብኣት ብምጥቃምን ሕማም ካላዛር ምክልኻል ከምዝኽእል ሓጋዚ ፕሮፌሰር ሽዋየ ተዛሪቦም።
ብዮናታን ግዛቸው


text:
ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ሶማል ኣገዳሲ ምምሕያሻት’ዃ እንተርኣየ ግጭት፣ደርቅን ድኽነትን እቲ ምምሕያሽ ቀፃልነት ንከይህልዎ ዓብዪ ፈተና ምዃኑ ሓድሽ ዝወጸ ፀብፃብ ሓቢሩ።
ኣብ ሶማል ንዝቐፀለ መግሃስቲ ሰብኣዊ መስላት ጠንቆም ተፈጥሮኣውን ሰብ ሰራሕን እዮም ክብል ሓድሽ ጸብጻብ ገሊጹ።ብናይ ኣል-ሸባብ ዝተመሓየሹ ቦምብታት፣ መጥቓዕትታት ድብያን ቅንፀላን ወታደራትን ሲቪላትን ይቕተሉ ኣለው። ኣብ መንጎ ሚሊሺያታት ናይ ዝተፈላለዩ ዓሌታት ዝካየድ ውግእ እውን ጠንቂ ሞት ሲቪላት እዩ።
ባሃሜ ቶም ያንዱጋ ኣብ ጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ሶማል ክኢላን ነቲ ሪፓርት ዝፀሓፈን እዩ።ብሰንኪ ድርቂ ሰባት መግቢ ንምርካብ ምስ ጥሪቶም ካብ መነባብርኦም ይመዛበሉ፣ስእነት እኹል መግቢ ህፃናት ንሕፅረት ኣመጋግባን ሞትን ከምዘቃልዖምን ድኽነት እናዓበየ ምኻዱ ንመላእ ማሕበረሰባት ኣብ ሓደጋ ምዝመዛ ከምዘውድቖምን እቲ ተንታኒ የጠንቕቁ።
“መንእሰያት ሶማል ኣብታ ሃገር ዕድላት ብዘይምርካቦም ግዳያት ነገድቲ ደቂ ሰባት ይኾኑ ኣለው።መብዛሕቲኦም፣ ኣብ ዝሓልፉወን ሃገራት ዳርጋ ኣብ ባርነት ይወድቁ።ናብ ኣውሮጳ ንምእታው ብማእከላይ ባሕሪን ምድረበዳ ሲናይን ኣዚዩ ሓደገኛ ጉዕዞ ይፍፅሙ።ዘይሕጋዊያን ኣስግርቲ ደቂ ሰባት ኣብ ቀረባ ንብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ሶማሊያዊያን መናእሰይ ኣብ ናይ የመን ማያት ቀይሕ ባሕሪ ራሕሪሖምዎም ህይወት ብዙሓት ጠፊኡ።”
ኒያንዱጋ ግዳያት ጎዳእቲ ልምድታት ብምኳናን መሰል ደቂ ኣንስትዮ’ውን ከምዘሻቐሎ ይገልፅ።ኣብ ፆታ መሰረት ዝገበሩ ዓመፃት ብስርዓት ኣልቦ መናእሰይን ብዘይፍለጡ ዕጡቓትን ዝፍፀም ፆታዊ መግሃስቲ ብዘይተሓታትነት ቀፂሉ’ሎ ይብሉ።
ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታትን ሰብ ሙያ መሓውራት ዜናን መጥቓዕትታት ይፍፀሙ ኣለው ክብሉ'ውን ይነቅፉ።መንግስቲ ሶማል ሕግታቱን ናይ ፍትሒ ስርዓቱን ሰብኣዊ መሰላት ብዝበለፀ ኽክበር ከሰርሕ እቲ ክኢላ ወሲኾም ፀዊዖም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
እቲ ኣብ ሊብያ ዘሎ ኩነታት ካብ ትሕቲ ሳሃራ ንዝኾኑ ስደተኛታት ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ሓዊሱ ኣዝዩ ክፉእ ምኻኑ ብምግላፅ መንግስታት ንዜጋታተን ካብ ሊብያ ኣብ ዘውፅአሉ እዋን ነዞም ዘውፅእኦም ነፈርቲ ኾነ መራኽብ ዘይብሎም ሰደተኛታት ክሓስብኦም ላዕለዋይ ኮሚሽነር ጉዳይ ስደተኛታት ሕቡራት መንግስታት ኣንቶንዮ ጉተራስ ተማሕፂኖም።
ወሃቢት ቃል ትካል ስደተኛታት ሕቡራት መንግስታት ስቢላ ወልክስ ብወገነን ካብ ጄኔቫ ከምዝበለኦ ብዙሓት ስደተኛታት ትሕቲ ሳሃራ አፍሪቃ ክአትውን ክወፁን ከምዘይከአሉን ከም ዕሱባት ወታሃደራት ተራእዮም መጥቃዕቲ ይወርዶም ከምዘሎ ገሊፆምልና ኢለን፡ ኩነታቶም ነቃላሓሎም እለና ብምባል ንኩነታት ኤርትራውያን ስደተኛታት ጠቂሰን።
እዚ ኸምዚሉ ኸሎ ጣልያን ቆልዓ ሰበይቲ ዘለውዎም ስድራ-ቤታት ዝሓዙ 54-ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ከም ዘውፀኤት ኣባ ሙሴ ዘርአይ ካብ ሮማ ጣልያን ገሊፆም።


text:
ምስ ሪፖርተር ድምጺ ኣመሪካ ምንያ ኣፈወርቂ ቃለ-መጠይቕ ዘካየዱ ምኽትል ኣቦ-መንበር`ቲ ማሕበር ኣማኑኤል ብርሃነ ካብ ኣትላንታ፡ ኣቦመንበር ጨንፈር ዲሲ ድማ በረኸት ሃብተማርያም ካብ ቨርጂንያ`ዮም። ኣማንኤል ብዛዕባ`ቲ ስምፖዝየም ክገልጽ ኸሎ፡ ዕላምኡ ተምክሮታት ምልውዋጥ፡ እቲ ማሕበር ዝርከብሉ ኩነታት ምግምጋም፡ ናይ ክብሪ ዕዱማት ኣሳቲፍካ ተመክሮ ቀዳሞት ኣያታት ምቕሳም፡ ከምኡ ድማ ተሳልጦ ዘለኻ ኣላሊኻ ንህዝቢ እንታይ ሓበሬታ ተመሓላልፈሉ ዝብል ከምዝነበረ ገሊጹ።
ተራ ናይ መንእሰይ ብሓፈሻ ኣብቲ ናይ ሃገር ኩነታት ኣዚዩ ኣገዳሲ`ዩ ዝበለ በረኸት ብወገኑ፡ ህግደፍ`ውን ንዕኡ ስለዝፈለጠ`ዩ ኣብ ፈቲቫላት ሳዋን ካልእን ንመንእሰያት ኣእምሮኦም ከምዝድፈን ዝገብር ዘሎ ኢሉ። ኣተሓሒዙ ንሕና ነቲ ሓቂ ጥራሕ ይፍለጥዎ በሃልቲ ኢና`ምበር ምስኦም ዝኾነ ይኹን ጸገም ይብልናን ኢሉ።
ኣማንኤል ብወገኑ፡ ምስቶም መንእሰያት ህግደፍ ብዙሕ ዘመሳስለና ነገር ኣሎ ፡ ሒደት ዘፈላልየና ነገር ድማ ኣሎ ድሕር ምባል፡ ክቱር ፍቕሪ ሃገር፡ ዶባት ሃገር ምሕላው፡ ንልዑላውነት ሃገር ጠጠው ምባል ኣብ ዝብል ተመሳሳሊ መርገጽ`ዩ ዘለና፡ ፍልልይና ንሕና ስለ ፍትሒ፡ ስለ መሰል`ውን ስለንጣበቕ `ዩ ኢሉ።
እቲ ካብ ነሓሰ 14-15 2010 ዝተኻየደ ስምፖዝየም፡ ብሙዚቃ ዝማዕረገን፡ ብዝሒ ደረፍቲ ዝተሳተፍዎን ከም ዝነበረ`ውን እቶም ኣባላት ዓለም-ለኸ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ ሓቢሮም።
ንምሉእ ትሕዝቶ`ቲ ቃለ-መጠይቕ ኣብ`ቲ ምልክት ድምጺ ብምጥዋቕ ምስማዕ ይክኣል።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ
ቀንዲ ቐንዲ ጐደናታት ምድሪ ጢሮስን ሲዶናን ተረአን በጺሑ፡ ንሓደ ፍጹም ሰብ ዝኾነ ኣምላኽ ብዝስዕብ ዋሕዚ ሕዝቢ ካብ ጻዕቂ ብዝተላዕለ ድፍእፍእን ጽቕጥቅጥን ተናዊጸን ይርከባ። እወ! ዜና ግብረ ምድኃን ዝሰምዑ ሕሙማን ፡ ቃለ እግዚኣብሔር ዝጸምኡ ናይ መንፈስ ድኻታት፡ ተኣምራት ንምርኣይ ብዝመጽኡን፡ ንኽስን ንወቐሳን ዚህወኹ ፈሪሳውያንን ደድኅሪ’ቲ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ተወሊዱ ንዓለም ዝተገልጸ ብርሃን መድኃኔ ዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ይስዕቡ ነበሩ።
ሓንቲ ካብ’ቲ ዝዳፋእ ዝነበረ ሕዝቢ ኣብ ሲሮፊንቂያ ዝተወልደት፡ ካብ ወገን ኣሕዛብ ዝኾነት ጽርኣዊት ሰበይቲ እያ ነይራ። ዜና ናይ’ዚ ገባሬ መንክራት ጐይታ ሰሚዓ ድማ፡ ሽግራ ንኸወግደላ ምስ’ቲ ብዙኅ ሕዝቢ እናተዳፍአት፡ ኣብ ልባ ክልተ ሓሳባት ተበራሪ ነበረት።
እቲ ሓደ ሓሳባ “ ንሱ ንደቂ እስራኤል እምበር ንኣሕዛብ ስለዘይመጽአ ኣይሰምዓክን እዩ” ይብላ። እቲ ኻልኣይ ሓሳብ ድማ “ንስኺ ድኻ ኢኻ፡ ንሱ ድማ ኣነ ንድኻታት እየ መጺአ ስለዝብል ክሰምዓኪ እዩ። ኬድኪ ጸገምኪ ንገርዮ” ይብላ።
እዛ ሰበይቲ’ዚኣ ብውሽጣ ናይ ሓሳብ ድፍኢት፡ ብግዳም ድማ ናይ’ቲ ሕዝቢ ድፍኢት እናኣናወጻ ዝገበረት ገይራ ናብ’ቲ ኣብ ቅድሚ መድኃኒ ጐይታ በጽሐት። እቲ ቅኑዕ ሓሳባ ረቲዑ፡ “ሰብ እንታይ ክብለኒ እዩ፡ ንሱኸ እንታይ ክብለኒ’ዩ” ዝብል ስክፍታ ካብ ልባ ኣውፂኣ ደርበየቶ። ከመይ! ምድራውያን ፈወስቲ ንጸገማ ክፈትሑላ ኣይከኣሉን። ኣብ ቅድሚኡ ብግንባራ ተደፊኣ፡ “ጐይታይ ወዲ ዳዊት! ንጓለይ ጋኔን ብኽፉእ ኂዝዋ ኣሎ እሞ ምሓረኒ” እናበለት ልማኖኣ ከተቕርብ ጀመረት። ንርኹስ መንፈስ ከም ዘውፅእ ስለዝኣመነት፡ ጓላ ንኽትድኅነላ መሓረኒ እናበለት ልማኖኣ ኣብዝኀት። ጐይታ ግና ሓንቲ ቓል እኳ ኣይመለሰላን። ኣብ ርእሲ መልሲ ምስኣና ድማ ናይ ጓላ ሕማም ይረኣያ ነበረ። ኣብ ሕሊናኣ ዝመጽእ ዝነበረ ሓሳብ ከተእንግድ ፍቓደኛ ኣይነበረትን። ሕጂ’ውን ምስ ሕሊናኣን ምስ’ቲ ሕዝብን እናተዳፍአት፡ ካብ’ቲ ናይ ቅድም ኣዕዚዛ፡ “መሓረኒ . . . ወዲ ዳዊት መሓረኒ . . . መሓረኒ” እናበለት ትጠርዕን ተእውን ነበረት። ጐይታ ግና ሕጂ’ውን እንተኾነ ሓንቲ ቓል እኳ ኣይመለሰላን። ሓዋርያት ናይ’ዛ ሰበይቲ ጥርዓን ከም ዝበዝኀ ምስ ኣስተውዓሉ፡ “ደድኅሬና ትጠርዕ ኣላ’ሞ ኣፋንዋ” እናበሉ ንሳቶም’ውን ከማልዱላ ጀመሩ። መልሲ ከይሃባ ኃሊፍዋ ኸይዱ ዝነበረ ጐይታ፡ ንሓዋርያት ግና ብኡ ንብኡ፡ “ብዘይ ናብተን ጥፉኣት ኣባጊዕ ቤተ እስራኤል ኣይተለኣኽኩን” በሎም። ንሳ ግና ሕጂ’ውን ተስፋ ኣይቈረጸትን። ብልማኖ ሓዋርያት ፍቓዱ ኾይኑ ኪዛረብ ምስ ጀመረ፡ ብዝያዳ ልማኖኣ ቀጸለት። “ጐይታይ በጃኻ ርድኣኒ፡ ኅዘነለይ፡ ጓለይ’ኮ ብኽፋእ እያ ትሣቐ ዘላ” በለቶ። ጐይታ ድማ ናብኣ ገጹ ግልጽ ኢሉ “እንጌራ ውሉድ ኣልዒልካ ንኣኽላባት ምሃብ ኣይግባእን እዩ” ብምባል መልሲ ሃባ። “እወ! ጐይታይ ፡ ኣኽላባት ድማ ካብ መኣዲ ጐይተቶም ዝወደቐ ርፍራፍ ይበልዑ እዮም” በለት። ዘገርም! ትዕግሥት፡ ጽንዓትን ጥበብን! ብኸልቢ እናተመሰለት፡ እወ ኢላ ምቕባላ! ጐይታ ካብ ሰብ ንታሕቲ ኢኺ እንተበላስ፡ ንሳ ድማ ብዝያዳ ካብ’ቲ ዝበላ ንታሕቲ ምዃና ኣመነት። እቲ ንፍጡሩ ሰብ ዘይንዕቕ ጐይታ፡ ብናይ እታ ሰበይቲ ጥበብ ዘለዎ መልሲ ተደነቐ። ከም’ቲ ኣቦና ያዕቆብ ብፍቕሪ ተቓሊሱ ዝተዓወተ፡ እዛ ሰበይቲ እዚኣ’ውን ብጽንዓትን ትሕትናን ተዓወተት። እዚ ኸኣ ጥበበኛ ብምዃና፡ እምነታ ድማ ካብ ጽንዓት ልቢ ዘመንጨወ ስለዝነበረ እዩ። “ኣቲ ሰበይቲ እምነትኪ ዓባይ እያ ከም ዝደለኽዮ ይኹነልኪ” ብምባል ብምስላን ብስቕታን ዝጀመረ ጐይታ ብናእዳ ፈጸመላ።
እወ! ነዛ ሰበይቲ እዚኣ ብሠለስተ ነገራት ኣድኒቕዋ እዩ።
1. መድኃኒ እዩ ኢላ ንዝለመነቶ ኣምላኽ፡ ስቕ ኣብ ዝበለሉ ሰዓት ኣብዚኃ ብምልማን ትዕግሥታ፡ ጽንዓት ልባን እምነታን ገሊጻ እያ።
2. ንሱ ካብቶም ብኸልቢ ዚምስሎም ኣሕዛብ “ከልቢ ኢኺ” ኪብላ ከሎ ንሳ ድማ “ከልቢ” ምዃና ኣሚና ርእሳ ብምትሓታን፡ ንሱ ‘ውሉዳት’ ንዝብሎም ናይ መጀመርታ ተስፋ ምድኃን ዝተዋህቦም ቤተ እስራኤል ንሶም ንኣና ንኣሕዛብ ጐይቶትና እዮም፡ ስለዚ ንስኻ ንእኦም ካብ ዝሃብካዮም በረኸት ተረፍ ንኣና ሃበና ኢላ፡ ነቲ ብባህርይኡ ጥበበኛ ኣምላኽ ብጥበብ መለሰትሉ።
3. ነቲ ዝማጐታ ዝነበረ ተስፋ ዘቝርጽ ሓሳባት ፈጺማ ኣይተንበረከኸትሉን። ናብ ምድራውያን ፈወስቲ ንምኻድ ኣይሓስበትን፡ ንሳ ዝመረጸቶ እምነታ ኣመስኪራ ካብ እግዚኣብሔር ዘለዓለማዊ መድኃኒት ምርካብ እዩ። ካብ ዓሌት ኣሕዛብ እየ ኢላ’ውን ናብ ጣዖታቶም ኣይከደትን፡ ኣብቲ ንሕዝብን ኣሕዛብን ሓደ ኪገብር ዝመጽአ ወልደ እግዚኣብሔር ኢየሱስ ክርስቶስ ምእማን መረጸት! ይትረፍ ዶ ንደቂ ሰባት ነቲ ዝደቐቐ እንስሳ ውን ዘይርስዕ ኣምላኽ ኣብዚኃ ለመነቶ። እወ! ንሱ’ውን ‘ካብ ኣሕዛብ ኢኺ’ ኢሉ ኣይነዓቓን፣ እኳ ደኣ እቶም ናይ መጀመርታ ተስፋ ምድኃን ዝመጸሎም ሕዝቢ ዘየርኣይዎ እምነት ርእዩ፡ ኣኽቢሩ ንእምነታ ነኣደ።
ጓል እዛ ሰበይቲ’ዚኣ ብጽንዓት እምነት ኣደኣን ብኣማላድነት ሓዋርያትን ካብ’ቲ ዘሣቕያ ዝነበረ ክፉእ ጓኔን ፈጺማ ተፈወሰት። እወ! ንተስፋ ምቝራጽ ኣልዩ ብእምነት ንዚልምን፡ ኣማላድነት ቅዱሳን ኣይፍለዮን’ዩ፡ ዝደለዮ ባህጊ ልቡ’ውን ይሠምረሉ’ዩ። ነዚ ሕይወት’ዚ ዝተዓደለ ካባና መን’ዩ፧ ነዛ ከነኣናዊት ሰበይቲ ብትሕትናኣ፡ ብጽንዓታን ብጥበባን መድኃኔ ዓለም ክርስቶስ ንኢድዋ እዩ፣ ንሕና’ኸ ብምንታይ ኮን ንነኣድ ንኸውን፧ (ማቴ. ፲፭፥፳፩-፳፱/15፥21-29፣ ማር. ፯፥፳፬/7፡24)
ስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ነበር ኣቶ ደሳለኝ ሃይለማርያምን ፓትርያርክ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስትያን ኢትዮጵያን ዝርከብዎም 456 ገያሾ ዝጸዓነት ናይ ፈለማ ነፋሪት መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ናብ ኤርትራ ተበጊሳ።
በረራ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ መንግስታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዝሓለፈ ቕንያት ንምኽፋት ኣገልግሎታት መጎዓዝያን መራኸቢታትን ዝርከቦ በዓል ሓሙሽተ ነጥቢ ውሳን ብፕረዚደንት ኤርትራ ኣቶ ኢሰያስ ኣፈወርቅን ቀዳማያ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶክተር ኣብይ ኣሕመድን ኣብ ከተማ ኣስመራ ኣዋጅ ድሕሪ ምፍርራሞም ዝመጸ ትግባረ ስምምዕ እዩ።
መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ናብ ኣስመራ ትገብሮ ዘላ በረራ ድሕሪ ዓመታት እዚ ናይ ፈለማ ምዃኑዩ ብተወሳኺ ተገሊጹ።
እቲ ጠለብ ተሳፈርቲ ኣዝዩ ብምብዝሑ ካልአይቲ ነፋሪት ድሕሪ 1 ሰዓትን 15 ደቒቕ ምብጋስ እታ ቀዳመይ ነፋሪት መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ከምእትነቅል ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ብተወሳኺ ሓቢሩ ኣሎ።
ምስዚ ብዝተኣሳሰረ፤ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ 20 ሚእታዊት ብጽሒት መንገዲ ኣየር ኤርትራ ከምዝገዝአውን ተገሊጹ።


text:
ፈደራል ዓቃቢ ሕጊ ኢትዮጵያ ኣብ ወርሒ ሰነ ንድጋፍ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ዝነበረ ሰልፊ ምስ ዝተተኮሰ ቦምብ ብዝተሓሓዝ ንዝተጠርጠሩ 5 ሰባት ክሲ ምምስራቱ መራኸቢ ብዙሃን ውሽጢ ሃገር ሓቢሮም።
በቲ ፍጻሜ ክልተ ሰባት ምሟቶምን ልዕሊ 150 ሰባት ምቑሳሎምን ይዝከር።
ብመሰረት ሓበሬታ ፋና ብሮድካስቲን ፈደራል ዓቃብ ሕጊ ክስታቶም ንምቕራብ 15 መዓልታት ክወሃቦምን ናይ ዋሕስ መሰል ጥርጡራት ድማ ክንጸግን ሓቲቶም ኣለው።
ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ መዝነት ካብ ዝሕዙ ምልዓል ኣዋጅ ህጹጽ እዋን: ምፍታሕ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ናይ ፖለቲካ እሱራትን ከምኡ እውን ምስ ኤርትራ ንዝሓለፍ 20 ዓመታት ዝጸንሓ ወጥሪ ክፍታሕን ኣገልግሎት መስመር ስልኪን በረራን ምጅማር ዝኣመሰሉ ለውጥታት ምት እትታዎም ዝዝከር ኮይኑ ነታ 100 ሚልዮን ህዝቢ ዘለዋ ኢትዮጵያ ካብ ንዝሓለፉ ዓሰርተታት ዓመታት ተገሊላ ዝጸንሓትሉ መስርሕ ከምዘውጽእዋ ምግላጾም ይዝከር።


text:
ኣብ ሓደ እዋን ኣማኻሪ ፖሊሲ ኣፍሪቃ ሕቡራት ሃገራት ዝነበሩ፣ኣብ‘ዚ እዋን ድማ ሓላፊ ቦርድ ፀረ ብልሽውና ሕብረት ኣፍሪቃን ምምህር ፖሊሲ ስነ-ህዝቢ ዩኒቨርስቲ ኣዲስ ኣበባ ዶ/ር ቆስጠንጢኖስ በርሀ‘ዮም ናይ ሎሚ ጋሻና።በትረ ስልጣን‘ዩ ኣዘራሪብዎም።ኣብ ዝሓለፉ ዕስራ ዓመታት ንኢትዮዽያ ምንጪ ስግኣት ኮይኖም ዝነበሩ ፀገማት ክገልፁ ከለው ዶ/ር ቆስጠንጢኖስ፣ጉዳይ ደቡብ ሱዳን፣ሶማልያን ኲናት ምስ ኤርትራን እቶም ኣገደስቲ ምኻኖም ይገልፁ።
ገዛኢ ፓርቲ ኢትዮዽያ ምስ ተቃወምቲ ዘለዎ ርክብ ንክማሓየሽ፣ፖለቲካዊ ባይታ ኢትዮዽያ ንኩሉ ማዕረ እንተዘይኮይኑ ፀጥታ ኢትዮዽያ ክዝረግ‘ዶ ይኽእል? ንዝብል ሕቶ ዶ/ር ቆንጠስጢኖስ ክምልሱ ከለው፣ኣብ ምርጫ 97 ተቃወምቲ ዝተሓሰምዎ ዓወት ዳሓር ተመሊሱ ከምዝለከሞምን ኣብ‘ዚ ዳሕረዋይ ምርጫ ኢህወዴግ ዝተሳዓረላ ኣዲስ ኣበባ ንተቃወምቲ ምችእቲ ከምዘይኮነት ይዛራቡ።
ኩነታት ኢትዮዽያን ኤርትራን ድማ ካብ ሕቶ ባድመ ዝሰገረ‘ዩ።ክልቲኤን ሃገራት ንሓፈሻዊ ፍታሕ ክዘራረባ ከምዝግባእ‘ምበር ብኣማኢት ኣሻሓት ዝቁፀሩ ሰራዊት ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ሓባራዊ ዶብ ኮፍ ኣቢልካ ምቅላብን ኣፅዋር ምቅራብን ንኤርትራን ኢትዮዽያን ኣይረብሕን ኢሎም።


text:
ፖሊስ ሓለዋ ኣብ ዝፍፅመሉ እዋን ዝጥቀመሉ ኣገባብ ንክቅየር ዘግድድ ሕጊ ንክወፅእ ዝሓትት ሰልፊ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ቀዳመ-ሰናብቲ ተካይዱ።ብጠንቂ’ቶም ንክልተ ፀለምቲ ድሕሪ ምቅታሎም ክሲ ከምዘይምስረቶም ብግራንድ ጁሪይ ካብ ዝውሰን ንነዘ ኣብ ሙሉእ ኣሜሪካ ሰልፊ ተቃውሞ ይቅፅል’ሎ።
ካብ ፕረዚደንታዊ ቤት ፅሕፈት ተበጊሶም ብጎደና ፐንሰልቨንያ ሓሊፎም ኣብ ኣዳራሽ መአከቢ ወከልቲ ህዝቢ’ዮም በፂሖም እቶም ተቃወምቲ። ኢድ ንዓቀብ፡ከይትትኩስ፡ ዝብሉን ንኣብ ፈርግሰን ሚዙሪ ዝተቀትለ ወዲ 18 ዓመት ዝዕድሚኡ ፀሊም ማይክል ብራውንን ዘኪሮም’ዮም።
ነቲ ኣብ ኒውዮርክ ብፖሊስ ተሓኒቁ ዝተቀትለ ኤርክ ጋርነር ንምዝካር ድማ ‘ተዓፊነ፡ትንፋሰይ ሓፂሩኒ’ እናበሉ ተሰሚዖም’ዮም እቶም ናይ ዋሽንግተን ዲሲ ተቃወጅምቲ።ፖሊስ ኣብ ልዕሊ’ቶም ትሑት መነባብሮ ዘለዎም ኣባላት ማሕበረሰብ ዘውርዶ ዘሎ ግፍዒ ንከብቅዕ ፀዊዖም።
እቶም ሚእቲ ሽሕ ዝቁፀሩ ካብ ኩሉ ማሕበረ-ሰብ ዝተሳተፍሉ ሰልፊ ክሳብ ኣስታት ሓሙሽተ ኪ/ሜትሮ ንውሓት ነይሩዎ።ብፖሊስ ኣባላት ስድረኦም ዝሳኣኑ ሰባት ፎቶግራፍ እቶም ዝሞቱ ሒዞም’ውን ነይሮም።
Josh Lopez ዝተባሃለ ሓደ ተሳታፋይ’ቲ ስልፊ “ካብ ማንሃታን ኒውዮርክ’የ መፂኤ።ኣኮይ ተጎዲኡኒ’ዩ።ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመታት ብፖሊስ ኒውዮርክ ተቀቲሉ” በለ።
ግዳያት ፖሊስ ካብ ሞንጎ ዝኾኑ ገሊኦም ኣብ ኒውዮርክ ዝተቀትለ ማመዱ ሲያሎ፡ጆን ክራውፈርድ፡ትሬቮን ማርቲንን ኣብ’ዚ ቀረባ ዝተቀትለ ማይክል ብራውን ይርከብዎም።
ወላዲት እቲ ኣብ ኒውዮርክ ብ19 ጠያይቲ ተደብዲቡ ዝተቀትለ ማመዱ ዲያሎ ወ/ሮ ካድያቱ ዲያሎ፡መፅሔት ታይም ቅድሚ 16 ዓመት ኣብ ገፁ ንዘሕተማ ስእሊ ወደን ሒዘን ተራእየን ነይረን።
ጨኸና ፖሊስን ርክባት ዘርኢን ይብል እቲ ኣርእስቱ።ኣብ’ቲ እዋን’ቲ ቀተልቲ ወደይ ብገበን ከይተሓተቱ ክተርፉ ከለው፡ሽዑ ከም’ዚ ዝበለ ፍርደ-ገምድልነት ኣይድገምን ኢልና ነይርና።ዘመናት ሓሊፎም ሎሚ ይብላ ንሰን፡ተመሳሳሊ ናይ ፍትሒ ምስኣን ፀገም ይኽሰት’ሎ።ዝሕተት ሰብ እውን የለን።ዘተሓሳስብ’ዩ ኢለን ወ/ሮ ካዲያቱ።


text:
መጥቓዕትታት ሽበራ ንምክላኽል ብዝብል መንግስቲ የካይዶ ዝነበረ ሰፊሕ ምእካብ ሓበሬታ ርክባት ቴሌፎን ዘብቅዕ ሕጊ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ መወሰኒ ሕጊ/ሰኔት/ ኣፅዲቑ። ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ነቲ ሕጊ ፈሪሞምዎ ኣለው።
ሃገራዊ ኤጄንሲ ፀጥታ/NSA/ ዘካይዶ ዝነበረ ናይ ኣሜሪካዊያን ምእካብ ናይ ቴሌፎን ሬከርድ ዘብቅዕ ሕጊ 67 ብ32 ብዝኾነ ድምፂ እዩ ሓሊፉ።
ብመሰረት ሰኔት ዘፅደቖ ሓድሽ ሕጊ ኣሜሪካዊያን ዝገብርዎ ናይ ቴሌፎን ርክባት ሬከርድ ኣኪቡ ዝሕዞ ሃገራዊ ኤጀንሲ ፀጥታ/NSA/ ከይኮነስ ናይ ቴሌፎን ኩባኒያታት እየን።ናይ ፌደራል መርመርቲ ምስ ኣሸበርቲ ርክብ ኣለዎ ተባሂሉ ናይ ዝጥርጠር ሰብ ናይ ቴሌፎን ሬከርድ ክምርምሩ እንተኾይኖም ቅድም ቀዳድም ናይ ቤት ፍርዲ ትእዛዝ ክሕዙ ኣለዎም።
ኣባል ዴሞክራቲክ ፓርቲ ዝኾኑ ሰነቴር ፓትሪክ ሊ ኣብ ዓሰርተታት ዓመታት ኣዚዩ ኣገዳሲ ዝብሃል መመሓየሺ ናይ ክትትል ሰነድ ኣፅዲቕና ኣለና ምስ በሉ ኣስዒቦም ‘’ኣይዶሎጂ ንጎኒ ገዲፍና፣ፍርሒ ናብ ጎኒ ዕሽሽ ኢልና ኢና ኣሕሊፍናዮ ዘለና።ንድሕነት ዩናይትድ ስቴትስ ጥራሕ ከይኮነስ ናይ ኣሜሪካዊያን ከውሊ እውን ዝሕሉ እዩ’’ኢሎም።
ቀንዲ መራሒ ሰኔት ሚች ሚኮኔል ግን እቲ ሕጊ ኣንፃር ሽብር ኣብ ዝካየድ ግጥም ንቀንዲ መሳርሒ ካብ ኢድ ሰበስልጣን ፌደራል ዝመንዝዐ እዩ ኢሎምዎ።
ናይ ኣሜሪካዊያን ዜጋታት ውልቃዊ ሓበሬታ ከውሊ ንኽረክብ ዘሐይል ከይኮነስ ኣብ ክንድኡ፣ኣብ ዝተጋገየ እዋን ሓደ ተወሳኺ መሳርሒ ካብ ናይ ኲናት ሰራዊትና ብምውሳድ ድሕነት ኣሜሪካዊያን ኣብ ሓደ ዘውድቕ እዩ ኢሎም።
መንግስቲ ንትሕዝቶ ናይ ቴሌፎን ርክባት ከይኮነስ ንቁፅርታት ምሓዝ ዝጀመረ ድሕሪ ሽበራዊ መጥቓዕቲ 11 መስከረም 2001 ኣ/ፈ ነይሩ።
እቲ ፕሮግራም ቅድሚ ክልተ ዓመት ንፈለማ ግዜ ዘቃለዖ ሰራሕተኛ NSA ዝነበረን ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ሩሲያ ተዓቒቡ ዝርከብን ኤድዋርድ ስነውደን እዩ ነይሩ።
ስነውደን ብቪድዮ ኣቢሉ ትማሊ ሰሉስ ንኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ኣብዝሃቦ ቃል ምክትታል ንናይ ቴሌፎን ርክባት ሽበራዊ መጥቓዕትታት ንምክልኻል ኣይሕግዝን ኢሉ።
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ናይ ኣሜሪካዊያን ድሕነት ከምኡ እውን ስቪላዊ ነፃነታት ንምሕላው ኣገዳሲ እዩ ኢሎም ብምፅዋዕ ነቲ ሕጊ ትማሊ ፈሪሞምዎ።


text:
ናይ ናይጀሪያ ርእሰ ከተማ ኣቡጃ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ካርዲናል ጆን ኦናየካን ብምኽንያት እቶም ዕለት 24 ለካቲት 2018 ዓ.ም. ኣብ ግዛኣት በኑኤ ኣብ እትርከብ ከተማ ኡክፖ ምባሎም ኣብ ዘሎ ቁምስና ቅዱስ ኢግናዚዮ መስዋዕተ ቅዳሴ ኣናዓረገ እንከሎ እቶም ዝቕድሱ ዝነበሩ ክልተ ካህናትን ካብቶም ኣባላት ቁምስና ምእመናን ውሽጢ እውን 17 ናብታ ቤተ ክርስቲያን ኣትዮም መጥቃዕቲ ብዝፈጸሙ ሰባት ከምእተቐትሉን ኣብቲ እቲ ናይ ሞት መጥቃዕቲ ዝተፈጸመሉ ሰበኻ ማኩርዲ ናይ ፍትሓት ቅዳሴ ክፍጽሙን ንቤተሰብ ምዉታት ከጸናንዑ ተረኺቦም ኣብ ዘስምዕዎ ስብከት፡ እቲ ግብረ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ዘይርሳዕ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ምእመን ስንብራት ዝሓደገ እውን እንተዀነ ክርስቲያን ወዲ ምሕረትን ጓል ምሕረትን ምዃን ጥራሕ ዘይኰነ ዝምሕር እውን እዩ እሞ፡ ሓደራ ሕነ ንምፍዳይ ካብ ዝደፋፍእ ፈተና ተቖጠቡ ከምዝበሉ ልኡኽ ጋዚጠይና ቫቲካን ነውስ ፓውል ሳማሱሞ ሓቢሮም።
ብፁዕ ካርዲናል ኦናየካን ዕለት 23 ግንቦት 2018 ዓ.ም. ካብ ዝተፈላለያ ሰበኻ ብዝተዋጽኡ 50 ብፁዓን ጳጳሳን ብብዙሓት ካህናትን ተዓጂቦም ኣብ ዘዕረገዎ መስዋዕተ ቅዳሴ፡ እቲ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ዝፍጸም ሰላማዊ ናይ ሓባር ናብራ ዝህውኽ ግብረ ሽበራ ብኸምዚ እንተድኣ ቀጺሉ ኣብ ናይጀኢያ ስርዓት ኣልቦነት ክነግስ ምዃኑ ኣተሓሳሲቦም፡ ከዚ ከይከውን መንግስቲ ናይ ሕዝቢ ሰላምን ጸጥታን ክውሕስ ሓደራ ከምዝበሉ ሳማሱሞ ኣፍሊጦም።
ብፁዕነቶም ምስ ቫቲካን ነውስ ብስልኪ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ኣብ ሃገሮም እቲ ኣኽራሪ እስላማዊ ዕጡቓት ሓይሊ ዝፍጽሞ ግብረ ሽበራ ምኽንያ ብዙሓት ዜጋታት ንሞትን ንምዝብልናን ንማህሰይትን ከምእተቓልዑን ብሓቂ ነዚ ዓይነት ሰላምን ጸጥታን ሕዝቢ ዝህውኽ ተግባር ንምዕጋት ናይ ኵሉ ተሳትፎ ይሓትት ካብ ኩሉ ንላዕሊ ከኣ ናይ መንግስቲ ከምዝሉን፡
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ናይቶም ዝተቐትሉ ናይ ቀብሪ ስነ ስርዓት ኣብ ዝተፈጸመሉ ዕለት ኣብ 54 ከተማታት ናይጀሪያ፡ ምእንቲ ሕይወት ዝተሰምየ ግብረ ሽበራ ዝቃወም ሰላማዊ ሰልፊ ከምእተኻየደ ዝሓበሩ ልኡኽ ጋዜጠይና ቫቲካን ነውስ ሳማሱሞ ኣስዒቦም፡ ሰላማዊ ሕዝቢ ርእሰ ብሔር የሚ ኦሲንባጆ ናይ ሕዝቢ ሰላምን ጸጥታን ኣብ ምውሓስ ብቕዓት የብሎምን እንክብል ካብ ስልጣኖው ክወርዱ እውን ጻውዒት ከምዘቕረበ ኣፍሊጦም።


text:
መቸም ሓደ ካባና ብዘይተሓጽበ ወይ ቅድሚ ሕጂ ሰብ በሊዑ ወይ ሰትዩሉ ብዝጸንሐ ኣቕሓ ክጥቀም ወይ ክግልገል ዝደሊ ከም ዘየለ ርጉጽ እዩ። ገሌና እሞ ነታ ጽርይቲ እትመስል ኣቕሓ፡ ኣጸቢቕና ብኹሉ ሽነኻ ጽርይቲ ምዃና ኣረጋጊጽና ኢና ምጥቃም ንፈቱ። እዚ ኣምላኽ ከምኡ ጌሩ ዝፈጠረና ስለ ዝኾነ፡ ኩሉ ሳዕ ጽሩይ ነገር ክንደሊ ባህሪ ናይ ሓደ ጥዑይ ሰብ አዩ። ኣምላኽ ከኣ ምጥዓይ ናይ ስጋና ጥራይ ዘይኮነ፡ ምጥዓይ ናይ መንፈስና ውን ስለ ዘገድሶ ብንብረትና ንምኽንያት በረኸት እምበር ንሰብ ከይነሕምም ኩሉ ግዜ ይምዕደና ኣሎ። ኣብ ኤፌሶን 5:25-27 ኣምላኽ ማዕረ ክንደይ ጽሩይ ነገር ከም ዝፈቱ ክገልጸልና ከሎ፣ “ክርስቶስ ብቓሉ ገይሩ ብምሕጻብ ማይ ምስ ኣጽረያ ምእንቲ ኪቕድሳ፡ ርስሓት ወይስ ዕጣር ወይስ ገለ ነዚ ዚመስል ዜብላ፡ ብዘይ መንቅብ ቅድስትን ክብርትን ማሕበር ገይሩ ንእኡ ምእንቲ ኬቕውማ ኢሉ፡ ርእሱ በጃኣ ሃበ።” ኣምላኽ ብመንፈሳዊ ሂወትና ከምኡ ኣዚና ጽሩያት ክንከውን፥ በቲ መንቅብ ዘይነበሮ፥ ብኹሉ ንብረቱ ጽሩይ ዝኾነ ደም ወዱ የሱስ ክርስቶስ ጌሩ ሓጸበና። ስለዚ ምሕጻብ ማይ ዝብለና ዘሎ፥ ከምቲ ንሕና ካልእ ፈሳሲ ዘይንጥቀም፡ ኣምላኽ ውን ንኸጽርየና ካብ ወዱ ዝበልጽ መጽረዪ ከም ዘየለ የረድኣና ኣሎ። መሊሱ ውን ኣብ ቆሎሴ 1:28 “ንሕና ድማ፡ ንዅሉ ሰብ ብክርስቶስ ምሉእ ጌርና ኸነቝሞ፡ ብጥበብ ዘበለ ንዅሉ ሰብ እናመዓድና፡ ንዅሉ ሰብውን እናመሃርና ንነግር አሎና።” እንዳበለ ሰብ ብዘይ ክርስቶስ ብገዛእ ርእሱ ምሉእ ወይ ንኣገልግሎት ዝበቅዕ ፍረ ክህልዎ ከምዘይክእል የነጽረልና ኣሎ።
ፈሪሳውያን ኣብቲ ናይ ዝባን ዋንጫን ጻሕልን ኣዝዮም ውሕሉላት ከም ነበሩ፥ እቲ ውሽጣዊ ንጽሕናኦም ኣዝዩ ረሳሕ ስለ ዝነበረ ግን ካብ ጎይታ ፍርዲ እምበር ናእዳ ከም ኣይተቐበሉን። እቲ ኣገልግሎቶም ምልስ ኢልና እንተርኢናዮ፥ ብደጊኡ ኣዝዩ ዘገርም አዩ፡ ምኽንያቱ ዕሽር ዝህቡ፥ ኣብ ሰሙን ክልተ ሳዕ ዝጽልዩ፡ ነቲ ሕጊ ውን ንነዊሕ ሰዓታት ዝምርምሩን ካልእን ስለ ዝነበሩ። ክሓልፉ ከለዉ ርኢኻዮም ከቢድ ጾር ዘለዎም ይመስሉ፣ ጎይታ ግና “ከቢድን ምጽዋሩ ዘይምሽውን ጾር ጠሚሮም፡ ንሰብ ኣብ ክሳዱ የሰክምዎ፡ ባዕላቶም ግና በጻብዖም ኪትንክይዎ እኳ ኣይፈትዉን።” ማቴ23:4 ክብል ኣምላኽ ዝፈልጦ ወይ ብኡ ዝዝከር ጾር ከምዘይብሎም እንዳነነቐፈ ካብኦም ክንጥንቀቕ ይምዕደና። እምበኣር እቲ ቀንዲ ጠንቂ ውድቀት ናይዞም ፈሪሳውያን፡ ጻዕሪ ዘይኮነስ፡ ሃቐና ናይቲ ጻዕሮም እዩ። ጎይታ ብዘይ ብኡ ገለ ክንገብር ከም ዘይንኽእልን ኣብ መዓልታዊ ሂወትና ውን ኣብ ትሕቲ እግሩ ተቐሚጥና ክንመሃር ይምዕድ። እቲ ፈሪሳዊ ግና በቲ ኣምላኽ ሓንሳእ ብሉይ ዝገበሮ ንብረት እንዳተቀመ፡ ሕግታት እንዳመርመረ፡ ኣብ ክንዲ ዝረዊ መሊሱ ብጽምኢ የሕለሉ እሞ ንሱ ኣይሰቲ ንኻልኦት ኣየስቲ።
ኣምላኽ እምበኣር መዓረ ክንደይ ንውሽጣዊ ጽሬትና ከም ዝብህጎ ነስተብህል። እቲ ክንግልገለሉ ወይ ከነገልግለሉ ዝጸናሕና ኣቕሓ ሓንሳእ ምስ ተገልገልናሉ፥ እንደገና ምእንታን ከገልግለና ሓጺብና፡ ኣንቂጽና ኣብ ስፍርኡ ነቐምጦ እምበር ኣይንጉሕፎን። ኣምላኽ ከኣ ኣብቲ ኣገልግሎትና ኩሉ ግዜ ተደለይትን ተቐምትን ክንከውን፡ ብመንፈሱ ኩሉ ግዜ ክሓጽበና ኣብ ቅድሜኡ ትሕት ክንብል ይደሊ። ሓደ ሓደ ግዜ ካብ ትህኪትና ዝተላዕለ፡ ተሃዊኽና ብዘይጸረየ ኣቕሓ ንሰባት ነገልግል እሞ ኣብ ክንዲ ንጽጋብን ንጥዕናን፡ በቲ ኣብኡ ዝጸንሑ Germs ንተመገብቲ ኣደዳ ሕማም ንገብሮም። እቲ ቓሉ ኩሉ ግዜ ጽሩይ እንከሎ፥ እቲ ናይ ኣእምሮ መንፈስዊ ኣገልግሎትና ብመንፈስ ቅዱስ ስለ ዘይተሓደሰ ግን፡ ካብቲ ጽሩይ ቃል ገለ እንዳወሰድና፡ ካብቲ ዘይጸረየ ናትና ከኣ እንዳሓወስና ንሰባት ነሕምም። ጎይታ ሓደ እዋን ሰባት እንጌራ በሊዖም ከንግስዎ ምስ ደለዩ፥ ከም ብሓድሽ በይኑ ናብ ከረን ከም ዘግለሰን ድሕሪ ብብሕቱ ምስ ኣቦኡ ምዝርራቡ ተመሊሱ ንዕኦም ዝኸውን ናይ ተግሳጽ ቃል ከም ዝሃቦም ኣብ ወ. ዮሃንስ 6 ይነግረና። እግዚኣብሄር ኣምላኽ ወትሩ ናይ ሎሚ ኣምላኽ ስለ ዝኾነ እምበኣር፡ ሎሚ ክንጽሊ፡ ሎሚ ብቓኡ ክንሕጸብ ይደልየና። ከምቲ ነተን ንዝዓበያ ውህበት ጸዓቱ ዝብለና፥ ክቡር ኣቕሓ ምግዛእ ውን ጽቡቕ እኳ እንተኾነ፥ ምጽራዩ ግን እቲ ዝዓበየን ኣገዳስን ነገር እዩ ዝኸውን። ስለዚ ጎይታ በቲ ዝሃበና ጸጋ ኩሉ ግዜ እሙናትን ንዕዮኡ ንጠቅም ኣቕሓን ምእንቲ ክንከውን ሎሚ ኣብ ትሕቲ እግሩ ትሕት ኢልና ክንመሃር ይምዕደና ኣሎ።
“እምብኣርሲ ኣሕዋተየ፡ ንስጋኹም ህያውን ቅዱስን ንኣምላኽ ባህ ዜብልን መስዋእቲ ጌርኩም ከተቕርብዎ፡ ብምሕረት ኣምላኽ ኣምዕደኩም ኣሎኹ፡ እዚ ማለት እቲ ናይ ኣእምሮ መንፈሳዊ ኣገልግሎትኩም እዩ። እቲ ሰናይን ባህ ዜብልን ምሉእን ፍቓድ ኣምላኽ እንታይ ምዃኑ ምእንቲ ኽትምርምሩስ፡ ብምሕዳስ ሓሳብኩም ተለወጡ እምበር፡ ነዛ ዓለም እዚኣ ኣይትምሰልዋ።” ሮሜ 12:1-2
Posted by:
Nahom Tesfaslassie
May 08, 2017
0 Comments
450 Views
Other article


text:
በዓል መዚ ቱሪዝም ኳታር ኣብ ህንድን ሩስያን ኣብዚ ውሽጢ ....
መቐለ ጥቅምቲ 13/2010(ድወት) በዓል መዚ ቱሪዝም ኳታር ኣብ ህንድን ሩስያን ኣብዚ ውሽጢ ኽልተ ወርሒ ወኪል ቢሮ ንምኽፋት ከምዝተለመ ዕላዊ ገይሩ ክብል ማዕኸን ዜና እታ ሃገር ፀብፂቡ።
እዚ ድማ ኳታር ናብ ዝለዓለ ብርኪ ዕዳጋ በፃሕቲ ዓዲ ከምዝሰተጋገረት ዘርኢ ምንቅስቓስ እዩ ክብሉ ላዕለዋይ ሓላፊ ምልላይን ዕድጊትን በዓል መዚ ቱሪዝም ኳታር ኩራሲ ኣብዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ሓቢሮም።
ብተወሳኺ እውን ዓውደ ቱሪዝም እታ ሃገር ንምዕባይ ናይ ባዕሉ ግደ ከምዘለዎ ገሊፆም።
እዚ እቲ በዓል መዚ ኣውፂእዋ ዘሎ ትልሚ ማሕበረሰብ ዓለም ኣብታ ሃገር ዘለዋ ድሌት ንምውሳኽን ኳታር መስሕብ በፃሕቲ ዓዲ ከምዝኾነት ንምልላይን ዝሕግዝ ከምዝኾነ ሓቢሮም።
ኣብዚ ሕዚ እዋነ ኳታር ንሃፍቲ ቱሪዝም ዘላሊ ትሽዓተ ኣብያተ ፅሕፈት ኣብ ዝተፈላለየ ኽፋላት ዓለም ከምዘለዉዋ እውን ወሲኾም ሓቢሮም።


text:
ካብን ናብን ኣስመራ-መቐለ ዝመላለሱ ነጋዶ፣ ባጤራ ናቕፋ ብብዝሒ ይደልዩ
Radio Erena: 09 October 2018
ካብ መቐለን ካልእ ከባቢታት ኢትዮጵያን ናብ ኤርትራ ዝኣትዉ ነጋዶ፣ ባጤራ ናቕፋ ብብዝሒ ይደልዩ ከምዘለዉ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።
ካብ መጀመርታ ወርሒ ጥቅምቲ ኣትሒዙ፣ ኣብ መቐለን ዓዲግራትን ን1000 ናቕፋ፡ ብ1600 ብር ክግዛእ ከምዝቐነየ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት፣ ናብ ትግራይ ንዝኣተዋ ናይ ኤርትራ መካይንን ተጓዓዝትን እናተኸታተሉ ሸርፊ ከምዝሓቱ ጠቒሶም።
ናብ ኤርትራ ዝኣትዉ ዘለዉ ኢትዮጵያውያን ነጋዶን በጻሕቲ ሃገርን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝጸንሕሉ እዋን ዋሕዲ ባጤራ ናቕፋ የሸግሮም ከምዘሎ'ዮም ዘመልክቱ።
ኣብ ኤርትራ፣ ካብ 5 ሽሕ ናቕፋ ንላዕሊ ጥረ ገንዘብ ምሓዝ፣ ዘይሕጋዊ ምዃኑ'ዩ መንግስቲ ዘጠንቕቕ።
በንጻሩ፣ ኣብ ኤርትራ፣ ኣብ ጎደናታታት መኪናታቶም ደው ብምባል ከም በርበረ፣ ጣፍ፣ ዚንጎ፣ ሰሜንቶን ዝሸጡ ኢትዮጵያን ነጋዶ፣ ክንዲ ዝኣከብዎ ብዝሒ ናቕፋ ኣዋህሊሎም ክምለሱ ይኽእሉ።
ሓያሎ ካብቶም ኢትዮጵያውን፣ ነቲ ኣብ ኤርትራ ዝኣከብዎ ናቕፋ፣ ከም ተለቪዥን፣ መሕጸቢን መዝሓሊን ማሽናት ዝርከቦም ኤለክትሮኒካዊ ኣቑሑ ይሽምትዎ ኣለዉ።
ብወገን ኤርትራ፣ ናብ ኢትዮጵያ ንዝሰግሩ ኤርትራውያን ይኹኑ ናብ ኤርትራ ንዝኣትዉ ኢትዮጵያውያን ንምምዝጋብ፣ ኣብ ዶባት ነቁጣታት ቆይሙ እኳ እንተሎ፣ ብዝሒ ሒዝካዮ ናይ እትንቀሳቐስ ባጤራ ይኹን ካልእ ንብረት ዝቖጻጸር ኣካል ግና የለን።
==================


text:
June 12, 2018
“ምሳኹም ዘረባ ኣሎኒ”
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ክቡራት ኣሓተይ፡ ኣሕዋተይ፡ ደቀይ፡ ደቂ ደቀይ፡
ከመይ ኢልኩም ቀኒኹም፡ ከመይ ኢልክን ቀኒኽን፡ ኣነ እግዚኣቢሄር ይመስገን ድሓን ኣሎኹ። እንተኾነ እቲ ኣማኒኤል ኢያሱ - ኣሰና - ዘቃልሖ ብቀጥታ ምስ ኣለክሳንደ ዝተብሃለ ሓደ ካብቶም ግዳያት ናይ ሊብያ “ርድኡና፡ ካብዚ ገሃነም እዚ ኣውጹኡና፡ ኣሕዋትና እንዲኹም፡ ብዙሓት ቀቲሎሙልና፡ ሬስኦም ኣበይ ከም ዝደርበይዎ ኣይንፈልጥን፡ እቶም ዝተወግኡ ኣብ ሆስፒታል ተዓቂቦም፡ ጠያይት ድኣ ኣውጺኦሙሎም እምበር ናይ ሕክምና ቆላሕታ ዝብሃል ፈጺሞም የብሎምን” እናበለ ዘእወዮ ኣውያት፡ ተስፋልደት ኣለም መሓረና - ኣዝማሪኖ - ናተይ መእትዊ ጌይሩ ብሙሉኡ ዝደጎሞ፡ ብሓፈሻ ኣዛራርባ ንኣውያቶም ብህጹጽ ግብራዊ መልሲ ካባና ካብ ኣሕዋቶም ኤርትራውያን ዝርኽቡ ዘለው ኮይኑ ስለ ዘይስማዓኒ የታሓሳስበኒ፡ የሻቅለኒ’ውን።
ብዝኾነ ሎሚ ማዓልቲ “ምሳኹም ዘረባ ኣሎኒ” ዝብል ኣርእስቲ ሒዘ ኣንሆ ቀሪበ ኣሎኹ። ደቂ ኣንስትዮ ብኹሉ ሓይለን እንተዘይኣትዉኦ ቃልሲ ኤርትራ ምተወዓወተ’ዶ ዝብሃል ሕቶ ይሕተት’ዩ። መልሲ ናብ ህዝቢ ክገድፎ’የ። ኣበርክቶኤን ግን እቲ ኩላትና ንፈልጦ ኣሕጽር ኣቢለ ክዝርዝር። ኣብ እዋን ገድሊ፡ ኣብ ገጠር ዝርከባ ኣዴታት፡ መጹ ክብሃል ከሎ ካብተን ዘላተን ግዓተንን ቀጫጭኤን እንተተረኽበ ምስ ሽሮ ትምትሞ፡ ከምኡ’ውን ከድሊ ከሎ ኣሰር ኣሰሮም እናኸዳ ክሕግዛ፡ ኣብ ከተማታት ዝርከባ ናይ ምስጢር ኣብላት ኮይነን፡ ሓቤራታት እናማሓላለፋ ብረት እናሓብኣ፡ ዝተረኽባ፡ እናታኣስራ፡ እናተረሸና፡ ንወጽኢ ትምህርተን ክቅጽላ ዝኸዳ ተማሃሮ ትምህርተን ኣቋሪጸን ኣብ ምሳስን ገድለን እናእተዋ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ወጻኢ ብስራሕ ዝኸዳ፡ ዓንዲ ሕቆ ናይ ዓዲ ዘለው ስድራቤተን ኮይነን፡ንገድለን ገንዘብ ጥራይ ዘይኮን ንጽባሕ ከይበላ ማዕረ ወርቀን እናሃባ’የን ሓሊፈንኦ። ብዓቢኡ ድማ መንእሰያት ብረት ዝዓጠቃ ተጋደልቲ ኮይነን፡ ሰንኪለንን ተስዊኤንን። ሓንቲ ተጋዳሊት መንእሰይ ቁምጣ ስረ ዓጢቃ፡ ጸጉራ ቆሪጻ፡ ካላሺን ሒዛ ምርኣይ ዘደንቅን፡ ዘኹርዕን’ዩ ትርኢት’ዩ ነይሩ። ንምሳሌ ኣብ ሓንቲ ስእሊ ብዙሓት ደቂ እንስትዮ ዘለውኣ ሓንቲ ተጋዳሊት ምስ ዕጥቃ እንተትነብር፡ እታ ዝጸበቀት እታ ተጋዳሊት ምተባህለት። ተጋዳሊት፡ በቲ ትጠንስ ትሓርስ፡ ተጡቡ፡ በቲ ድማ ትምርሽ፡ ትትኩስ፡ ትዋጋእ፡ ትስንክል፡ ትስዋእ።
እወ፡ ምስ መጋድልተን ደቂ ተባዕትዮን፡ ምስ መላእ ህዝበንን ኮይነን ዓወት ኣምጺኤን። ዓዲ ምስ ኣተዋ ግን፡ ከምዚ ኹሉ ተጠሊመን። ህዝቢ ኤርትራ’ በልባባ’ዩ ተጠሊሙ፡ ኣይከም ደቂ ኣንስትዮን ግን። እተን ፡ ዝተመርዓውወን፡ ዝወለዱለን መጋድልቶም ገዲፎም፡ ሕንኽ ከይበሉ ኣእጋረን ዘይቀርንዔ፡ ኣእዳወን ዘይቶገረ፡ ጸጉረን ቀለም ዝተልኽየ መሪጾም። ከምዚ ኹሉ ደርብዮመን። እተን ዘይተመርዓዋኸ፡ ንሳተንየን ቀይረን እምበር እቲ ህብረተሰብ ከይተለወጠ’ዩ ጸኒሕወን። እታ ምዕቲ ተጋዳሊት፡ “እዛ ወዲ ወዶ እንታይ ኢልካያ” ኮይኑ። መርዓ ንጓል ኣንስተይቲ ግዴታ ኣይኮነን ምርጫኣ’ዩ፡ ደቂ ኣንስትዮ ብረት ዘይሓዛ ይኹና ዝሓዛ ሓቢረን ዝተቃለሳ ካብ ድረብ ጭቆና ንምግልጋል’ዩ። ተጋዲለን ንኽምርዓዋ ኣይኮናን፡ እንታይ ድኣ እቲ ቀደም ዘይረኸብኦ ናይ ትምህርቲ ዕድል ረኺበን ተማሂረን፡ ርእሰን ኪኢለን፡ ኣብቲ ኩሉ ጽፍሕታት ማለት ኣብ ማሕበራውን፡ፖቲካውን፡ ኤኮኖያዊን መዳያት ናይቲ ሃገር ብማዕረ ክካፈላ ከምኡ ድማ ኣብ መሪሕነት ክርካባ፡ ከም ምርጭኤን ድማ ተመርዕየን ክወልዳ ክዝምዳ። ከምኡ ከይከውን ግን ዕድልና ገይርዎ ህዝቢ ዘይመረጾ ኣዕናዊ መንግስቲ ስልጣን ሒዙ፡ ይዋእ ደቀይ ክንዲ ቅንጣብ መሰለን ኣይረኸባን፡ መሊሱ’ኳ ድኣ ከፊእወን።
ተጋደልቲ ዓዲ ምስ ኣተዋ፡ ስድርኤን ከይሕግዘውን እቶም ዝሞቱ ሞይቶም እቶም ዝጸንሑ ድማ ደኽዮም’ይም ጺኒሖመን። ሓሪሰን ከይበልዓ፡ እቲ ናይ ቀደም ኣገባብ ሕርሻ ፈጺሙ ንሕጂ ዝኸውን ኣይኮነን። ጀጋኑ ተጋደልትና፡ ኣብ Parking Lot ንሱውን እንተረኺበንኦ’ዩ - ብዘይጠቅም ገንዘብ ጽሓይ ቀራዕ ክብላ ይውዕላ። ገሊኤን ከኣ ድራር እለተን ክረኽባ፡ ደቀን ከዕብያ ማዕረ ኣብ ነብሰን ምሻጥ ኣትየን። እተን እብ ወጻኢ ብኸብዲ ኢደን ገዲፈን፡ ብዝባን ኢደን ሰሪሐን ስድራቤተን ዝሓገዛ፡ ገድለን ደው ዘበላ ድማ፡ ነጻነት ምስ ተረኽበ፡ “ኣትን” እኳ እይረከብኦ “ኣቲ ትሽቅሊ ዲኺ ነይርኪ ኪዲ ኣብቲ ዝነበርክዮ” ተባሂለን። እተን ሓድ ሓደ ጥሪት ገዛ ዝነበረን ድማ፡ ብኽቱር ዋሕዲ ገዛውቲ፡ ዘመን ኣካሒዳ ኮይኑ፡ ንግዚኡ ክቅመጡሉ ዝገደፋሎም ቤተሰበን፡ ገዛ ኣይናትክን’ዩ ተባሂለን ኣብ ጥሮታ ዘይብሉ ዓዲ ስደተን ተመሲለን፡ ገሊኤን ምስ ኣጉል ከብደን ዓዲ እግዚኣቢሄረን ከይደን፡ ገሊኤን ድማ ምስቲ ዕቤት ሕማም ተወሲኽዎ፡ ዳስ ተኺልካ ዘይሕዘኖ ሐዘን ኮይኑወን። ገለ ድማ “ደቅናስ ካልእ ምገበሩ እንታይሞ ወያኔ ዓንቂጾምና” ይብላ። ብዙሓት ካብዚኣተን ግን ሬሳ ናይዝጊ ከይኣቱ ኢሳያስ ምስ ከልከለ፡ "ኣቱም ተባሂልካ ኣታ ኣይትበለና፡ እንታይ ድኣ’ዩ ዚ” ኢለን ክሓስብኦ’ኳ ኣይደልያን። እዘን ሕጂ ዘለዋ ንኣሽቱ ዝተሓወስኤን፡ ሕሉፍ ሐሊፈን ንኢሳያስ ከም መልእኽ ጌረን ቆጺረን፡ ኣብቲ ናይ ጥፍኣት ስርሑ ወዲኡ ዝዛናጋዓሉ ማይ ዘለዎ ቦታ ተሓጺበን፡ ጸብል ኮይኑና ዝብላ፡ ነተን ብደም ሰብ ዝጠልቀያ ናይ ድያብሎስ ኣእዳዉ ሰላም ምባል ዓቢ ዕድል ጌይረን ዝቆጽርኦ በደልቲ ዘይኮናስ ንርእሰን ብዱላት’የን። ከምዚ ኣቀዲመ ዝበልክዎ፡ እዚኣተን ኣይዉላድ፡ ኣይሓዳር፡ ኣይ እፎይታ ዕድሚኤን ሙሉእ ዓድና ክብላ’የን ኣሕሊፈንኦ። እዚ ስርዓትዚ ንነዊሕ ዓመታት ዘማዕበሎ ናይ ፕሮፓጋንዳ ክእለት ተጠቂሙ “ዓዲ ተወሪራ፡ ሕጂ ደው ኣቢልናዮም ኣለና፡ ወይኔ ግን ንዓና ከይጥፍኡ ዘይድቅሱ ጸላእትና ኣይገድፉናን’ዮም፡ ንሰላሳ ዓመታት ተዋጊእና ነጻ ዘውጻእናያ ሀገርና ኣብ ሕጂ በጺሕና ኣይንደክምን ኢና፡ ዶብና ንሓሉ፡ ኢሳያስ ወስለትለት ዘይብል ደፋር ንኣመሪካ ከይተረፈ ዘይምብርከክ” ክብለወን ከለው፡ ዓደን እንድያ ህይወተን ንሳ እንድያ ናይ ሙሉእ ዕሜኤን እምነተን፡ ዝበልወን ከምዘሎ ተቀቢለንኦ። ድሓር ድማ ኢሳያስ፡ ሰራሕ ተኣምራት ክበህል እንድዩ እዚ ናይ ገድሊ ዓመታት ሓሊፉ። ኣብ ከምዚ ህሞት፡ ብመሪሕነቱ ትተኣማመን ማዕረ ተምልኾ መራሒ ኢኻ ትደሊ። ኣብ ባዓላት ባንዴሬ ተኸዲንካ ምስዕሳዕ ድማ፡ ቀደም ተጋዳላይ ምስ ተሰውኤ ጓይላ ሕጂ ድማ ምኽንያት ጌርካ ጓይላ ከም እንኮ ባህሊ ተወሲዱ እዩ። ክኹነና ዝግብኤን እተን ኣሽሓት ዝክፈላ፡ ቋንቋ እንጊሊዝ ጥራይ ኣፍልጦኤን፡ ሰብ ሓዳር ኮይነን፡ ደቀን ሐቁፈን፡ ደቂ እንዳማተን፡ ኣብ በረኻ ክበልዩ፡ ክኣስሩ፡ ክቅጥቀጡ፡ ኣብ ባሕሪ ክጥሕሉ፡ ክሽየጡ፡ ክልወጡ ዝስሕቃ፡ ፈቀዶ ዓዲ እናኸዳ፡ ነቶም ጨካናት፡ ሰባኣዊ ርህራሄ ዝባሃል ዘይብሎም፡ ዝመርሕዎ ስርዓት ዘጻባብቃን ኣትኪለን ዝጣበቃ ዘለዋን እየን። ህዝቢ ኤህ ኢሊወን፡ እቶም ልኣኽተን ኣሽሓት ዘሕቁፍወን ዘለው’ውን ንጊዚኡ ድኣ እዮም ክብሪ ከም ዘለወን ጌሮይም ዘርእይዎን እምበር፡ ከም ልማዶም ዝድርብይወን እዮም። ኣብ መንጎ ክብርኻ ምሕልውን ሕስረትን፡ ሕልናን ዘይሕልናን ዘሎ ጋግ ከይፈልጥኦ ስለ ዝመረጻ ግን፡ ዘይርሃጻሉ ህጣራ ገንዘብ ኣብ ባንካ ስለዘለውን፡ ንዓኤን ዋላ ሓንቲ ኣይኮነን።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ እዚ ኹሉ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ዝበልክዎ ኣብ ምንታይ ከምጽእ እየ፡ ከብ ብዙሓት ደቂ ተባዕትዮ “ደቂ ኣንስትዮ እንተዝላዓላ ካልእ ምኾነ” ክብሉ ተደጋጊሙ ስለ ዝለምዕ’የ። ኣቱም ኣሕዋተይ ምሳኹም ዘረባ ኣሎኒ ዘብለኒ ድማ ንሱ’ዩ። ደቂኣንስትዮ ከምዚ ዝጠቀስክዎ ቅስመን ተሰይሩ። እቲ ንምዕባሌ መላእ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ዘባራትዕን ዝሕግዝን፡ መሰለን ዝጣበቀን ዝቆመ ማሕበር ንሽሙ እዩ’ምበር ብህግደፍ’ዩ ዝዉነን። እተን ክምሃራ ኢለን ንወጻኢ ዝመጻ፡ ትምህርተን ኣቋሪጸን ገድለን ንምሕጋዝ ኣብ ስራሕ ኣትየን፡ ኣብ ዓዲ ሃብታማት ደኽየን፡ ልክዕ ከም ኣብ ሜዳ ተጋደልቲ ዝነብርኦ ዝነበራ ካላሺን ምስካም ጥራይ ዝተረፈን፡ ኣብ ሓፍሽ ዉዱባት ንጡፋት ዝነበራ፡ ሓፋሽ ዉዳባት ኣየድልን’ዩ ዕጽው ምስ ተባህለ ናብቲ ጠንጢነንኦ ዝነበራ መነባብሮ “ሃ” ኢለን ክጅምራ ኣትየን። እተን ዝተማህራን፡ በብዓይንቱ ናይ ስራሕ ተመክሮ ዝነበረን’ውን፡ ንምዕበላኤ ሀገረን ብሕልፊ ድማ ኣብ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ምዕባለ ከገልግላ ተዓጢቀን ዝመጻ ድማ፡ ብጉሁዱን ዘይጉሁዱን መንገዲ ኣይትድልይን ኢኽን ተባሂለን፡ መደበን ፈሪሱ ምስ ግሁይ ከብደን ናብ ዝነበርኦ ተመሊሰን። እቲ ማሕበረ ሰብ - Community Centers - እውን ኣብ ክንዲ ናይ ህዝቢ ናይ መንግስቲ ኮይኑ። ቅድሚ ነጻነት ኩሉ ሓውኻ ኩሉ ሓብትኻ፡ ዝነበረ ድሕሪ ነጻነት ተባታቲኑ። ብዙሕ ሰብውን ንምሳሌ ኣብ ዓዲ ኣመሪካ፡ ኣብ ሰቡ ወይ ቀረባ የዕሩኽቱ ዝነብርዎ ከይዱ። ካብ ላዓትካ ምስ ወጻእካ፡ እቲ ምስ ተኣከብካ ዝህበካ ሓይሊ ይምህምን።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ደቂ ኣንስትዮ ልክዕ ከም ደቂ ተባዕትዮ ሰሪሔን እየን ዝኣትዋ ዘለዋ፡ ኣብ ገለ ገለስ ወረ ዝነውሔ እየን ዝሰርሓ፡ ኣብ ስራሕ ዊዒለን ድማ ስራሕ ገዛ ካብ ኣስፕዛ ገዚእካ መግቢ ምኽሻን፡ ምቅራብን፡ ጽሬትን፡ ኩሉ እቲ ኣህላኽን፡ ጊዜ ዝወስድን ስራሕ፡ ወዲኤ ክትብል ከለኻ ዝፍልፍል ምስናይ ምምሕዳሩ ኣብኣተን’ዩ ወዲቁ። ናይ ሕርስን ጥንስን ንኣሽቱ ቆሉዑ ምእላይን’ሞ ንግደፎ፡ ነቶም ዓብይቲ ርእሶም ዝኽኣሉ’ውን ብሕልፊ ኣብ ሽግሮም ተረዲኤን ዝሕግዝኦም ንስተን እየን። ሰብኡት እንተሓገዙ ኣባይ ብጭልፋ ከም ዝባሃል እዩ። ደቂ ኣንስትዮ ናይ ገዝእ ሓዳራንን ደቀንን ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ዓዲ ዘለው ስድራቤት እዉን ዋና ሓለይቲ ንሳተን’የን። ኣደ ናይ ኩሉ ሰብ ዝሰርሖ ስራሕ ክትሰርሖ ትኽእል’ያ ስፍራ ኣደ ዝወስድ ግን ሓደ የልቦን። ጓል 70 ዓመት ኣደ እያ፡ ሕጻናት ቆልዑ ዘለዋ ጓል 25 ዓመት እዋን ኣደ እያ። እታ ናይ ገዝእ ርእሳ በዓል እንዳን ደቅን ዘይብላ’ውን፡ ኣብ ስድራ ቤታን ከባቢኣን ኣደ’ያ። ናይ ኣደ ስራሕ’ያ ትሰርሕ።
ምስዚ ክንድዚ ድኻማት፡ ከምቲ ዝድለን ዝግባእን ሓገዝ ዘይብለን ከመይ ገይረን ድእ እየን ኣብ ጉዳይ ሀገር ክዋስኣ? ዳሕራይ ድማ፡ ናይ መሰል ደቂ ሰብ -human rights - ተጣበቅቲ ዝርካቡ ንስተን’ኮ እየን። ኢ-ሰብኣዊ ተግባራት ኣብ ኤርትራ ይፍጸም ከም ዘሎ ኣብ ሰነ 2016 መርማሪት ኮምሽን ኣብ ዘቅረበቶ ጸብጻብ፡ ካብቶም መርትዖታት ንምእካብ ዝሰርሑ፡ ብብዝሒ ደቂ ኣንስትዮ እየን ነይረን። ኣብ ከም ባዓል ሲናይን፡ እስራኤልን፡ ክልኦት ቦታታትን፡ ሐደጋታት ክርከብን ህጹጽ ሐገዝ ከድልን ከሎ፡ ደቂ ኣንስትዮ እየን ዝጓየያ። ሀገር ማለት’ኮ ሰብ’ዩ። ካብ ማሕበራት እውን እንተኾነ፡ መርበብ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ማሕበር ሀገረ እንጊዝ እየን ድሓን ዝኾነ ንጥፍታት ዘካይዳ።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ ዝኾነ ይኹን ልምዲ ንነዊሕ ጊዜ ከም ባህሊ እንተድኣ ወሲድካዮ፡ ቅኑዕ ኮይኑ’ዩ ዝስማዓካ። ሰብኣይ ኣብ ክሽነ እንታይ ስራሕ ኣለዎ ምባል፡ኣብተን ብዕድመ ዝደፍኣ ኣዴታት ገና ይስማዕ’ዩ። ግን ትማሊ ሎሚ ኣይኮነን። ከም ቀደም ይመስለክን ውሕጅ ይወስደክን ኢሉ ከም ዝምሰል፡ እቲ ቀደም ቀደም፡ ኣብ ዓድና’ውን እንተኾነ ብዙሓት ክኾኑ ኣይክእሉን እምበር፡ ሓልዮት ዝነበሮም ሰብኡት ኣብ ህገረሰብ፡ ሰበይታይ ከይብሃሉ፡ ተሓቢኦም እኽሊ ይጥሕኑለን ኔይሮም። ይኹን ኣይኹን ቅሩብ ናይ ገዛ ዕዮ ተናኺፍካ፡ ተለቪዝን ምርኣይ፡ ድሕሪ ስራሕ ኣብ ቤት ቡናታት ኬድካ ምዕላል፡ ኣብ ደምቤታት ይኹን ኣብ ባዓል Youtube ዝርኣኻዮ፡ ንቁምነገር ዘይኮነስ ንወረ ሰሚዕኩምዶ ምባል፡ ኣብ ፓልቶክ መብዝሕትኡ ኣብ ቁምነገር ከብጽሕ ዘይክእል ልምዲ ዘረባ ሒዙካ ሁር ምባል ኩሉ ረሲዕካ - ምዕላል - ጥዑም ክኽውን ይኽእል’ዩ። ናይ ብሐቂ ፍትሒ ክብሃል ከሎ ኣብ ቤትካ’ዩ ዝጅምር። እታ ጓል ኣንስተይቲ ኣብ ክንዲ ከተገልግለካ ምጽባይ፡ ንሳኻ ጾራ ከተሳኽማ ወረ ከተዕርፋ ምድላይ፡ ሃገርካ ኣብ ክንዲ ተገልግለካ፡ ንሃገረይ ንህዝበይ እንታየ ዘገልግል ምስ ዝባህል’ዩ፡ ዘላቂ ሰላም ዝረክብ። እተን ፍርቂ ህብረሰብ፡ ዝኾና ደቂ ኣንስትዮ ዓንዲ ስድራቤት፡ ዓንዲ ዓዲ፡ እንተዘይመዕቢለን ዓዲ ሰጎመት ማለት ዘበት’ዩ። እምብእር እቲ “ምስኹም ዘረባ ኣለኒ” ኢለ ዝጀመርክዎ ኣብዚ ይዓጽዎ ኣለኹ። ስማዒ ክረክብ ተስፋ ኣገብር።
ዘላኣለማዊ ክብርን ምስጋናን ንዕኡ ንልዑል ኣምላኻና ይኹን። ኣሜን።
ኣበባ


text:
ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ቅሊንጦ ን23 ተሃነፅቲ ዝቐተለ ሓደጋ ባርዕ ሓዊ ብዝምልከት ምርመርኡ ወዲኡ ንቀዋሚ ኮሚቴ ጉዳያት ፍትሕን ምምሕዳርን ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ምቕራቡ ኣፍሊጡ።
ባርዕ ምስተልዓለ ተሃንፅቲ ካብቲ ባርዕ ንምምላጥ ኣብ ዝፈተንሉ እዋን ሓለውቲ ኣብ ልዕሊኦም ጠያይትን ዘንብዕ ጋዝን ከምዝተኮሱ ተገሊፁ’ሎ።
ሓላፊ ምርመራ እቲ ኮሚሽን ኣቶ ብርሃኑ ኣባዲ ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብዝሃብዎ ቃል እቲ ሓደጋ ኣብ ዝሓለፈ ነሓሰ ምስ ወረደ እቲ ኮሚሽን ነዚ ዘፃሪ ጉጅለ ከምዝጣየሸን እቲ ጉጅለ ምስ ላዕለዎት ሓለፍቲ ምምሕዳር ቤት ህንፀት፣ምስ ሓላፍቲ ቤት ህንፀት ቅሊንጦ፣ሰራሕተኛታት ሓለዋ እቲ ቤት ህንፀት፣ምስ ተሃነፅቲ፣ሰራሕተኛታት ምጥፋእ ሓዊ፣ኮሚሽን ፖሊስ ኣዲስ ኣበባን ናይ ሆስፒታል ሰብ ሙያን ተዘራሪቡ ነቲ ሪፖርት ከምዘዳለዎ ይገልፁ።
‘’ብከቢድ ገበን ዝተኣሰሩ ሰባት ሰሊኹ ብዝኣተወ መቀፃፀሊ ክብሪትን ላይተርን ንናይ ተኣረምቲ ክዳን፣ኮቦርታን ፍራሽን ምብርዖም ብምርመራ ተረጋጊፁ’ሎ’’ ዝበሉ ንሶም ኣብቲ ቤት ህንፀት ብሰንኪ ዝተልዓለ ውፅኣትን ተምላስን ሓለፍቲ እቲ ቤት ማእሰርቲ ምግቢ ከይኣቲ ስለዝኸልከሉ ቅሬታ ዝሓደሮም ኣድማን ህውከትን ኣልዒሎም ኢሎም።እቲ ሓዊ እናተጋፍሐ ከይዱ ሰለስቲኦም ዞባታት እቲ ቤት ህንፀት ብሓዊ ተባሪዖም 21 እሱራት ህይወቶም ስኢኖም ኢሎም።
ባርዕ ንምክልኻል ብዝተወስደ ስጉምቲ ንዝወረደ ጉድኣት ሓለፍቲ እቲ ቤት ህንፀት ብሕጊ ንክሕተቱ ኣብ መደምደምታ ከምዝተበፅሐ እውን ገሊፆም።
እቲ ሪፓርት ፅባሕ ናብ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ብወግዒ ከምዝቐርብ ተፈሊጡ’ሎ።
ዝርዝሩ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል


text:
ደቡብ ኮርያ ኣብ ልዕሊ ሰሜን ኮርያ ዝተደንገገ ማዕቐብ ክተልዕል ብፍቃድ ኣሜሪካ እዩ- ዶናልድ ትራምፕ…
መቐለ 01 ጥቅምቲ 2011(ድወት) ደቡብ ኮርያ ኣብ ልዕሊ ሰሜን ኮርያ ተደንጊጉ ዝነበረ ማዕቐብ ክተልዕል እትኽእል ፍቃድ ኣሜሪካ እንትትረክብ ጥራሕ ምዃኑ ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ገሊፆም።
ኣብ 2010ዓ.ም ፈረንጂ ኣብ ዝጠሓለት ጀልባ ደቡብ ኮርያ ሰሜን ኮርያ ኢድ ኔርዋ ብዝብል መራኽብ ሰሜን ኮርያ ናብ ደቡብ ኮርያ ከይኣትዋ ኣብ ቱሪዝም ንግድን ካልኦት ምንቅስቓሳትን ዝነበረን ርክብ ደው ክብል ማዕቐብ ተደንጊጉ ፀኒሑ እዩ።
ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ደቡብ ኮርያ ካንግ ካዩንግዋ ምስ እታ ኣብ 2016ዓ.ም ፈረንጂ 46 ሰባት ሒዛ ዝጠሓለት ጀልባ ተተሓሒዙ ሰሜን ኮርያ ብዕሊ ይቅሬታ እንትሓቲታ ተነቢሩላ ዝነበረ ማዕቐብ ክለዓል ከምዝኽእል ገሊፀን እየን።
ነዚ ስዒቡ ፕረዝደንት ትራምፕ ሰሜን ኮርያ ዝሓዘቶ ኒኩላራዊ ኣፅዋር ከየዕንወትን ኣሜሪካ ከይፈቀደትን ደቡብ ኮርያ ዘንበረቶ ማዕቐብ ገሊፆም።


text:
ኣቐድም ኣቢለ ኣብ መላእ ዓለም ዝረከብ ህዝብና ርሑስ ሓድሽ ዓመት ክገብረልና ይምነ። ቀጺል ሕርኽርኽ ንዝብል ዘርባ መኤረምታ ዘድልዮ ኾይኑ ስለዝተሰማዓኒ፡ ስቕ ኢለ ክሓልፎ ኣይደለኹን እሞ፡ ንፈልጦ ዝነበርና እንተድኣ ብጌጋ ተማሂርናዮ ኮይኑ ድማ፡ ካብ ድንቑርናና ንኽንወጽእ ዝፈልጡ ፍልጠቶም ንኽልግሱልና የማሕጽን።
ስዉእ ተጋዳላይ ኣሕመድ እድሪስ ዓወተ፡ ቅድሚ ብረቱ ኣልዒሉ ናብ ስርዓት ኢትዮጵያ ምቅናዑ፡ ብቕድሜኡ ብዙሓት ኤርትራውያን፡ ብኢትዮጲያ ሃገርና ኤርትራ ክትግዛእ ዘይድግፉ ከምዝነበሩ ክዝከር ይግባእ።ኣብ ኩሉ ሃይማኖት ዝኣምኑ ክርስትያን፡ ኣስላምን፡ ናይ ተፈጥሮ ኣመንትን፡ ኣብ ነጻነት ኤርትራ ሕልሚ ዝነበሮም ሓርበኛታት ዜጋታት ሰብ ቆላ ካብ መታሕት፡ ሰብ ደጋ ካብ ከበሳ ከምዝነበሩ ታሪኽ ይነግረና።
ከምኡ’ውን ብምንቅስቓስ ዝተሰዉኡ፡ ከም ኣዝማች በርሄ ባዓል ዳምባ፡ ደቡብ፡ ሰራየ።ኣቶ ኢብራሂም ከቢረ ጀበርቲ ኣስመራ፡ ከም ዝተሰዉኤ ታሪኽ ይነግረና።
ዝተገፍዑ፡ ዝተሓየሩ፡ ስራሕ መንግስቲ ኮነ ንግዳዊ ስራሓትን ንኸይቑጸሩ ኣብ ማእከል ዓዶም፡ ዝተሳቐዩ ከም ብዓል፡ ብላታ ገርዝጊሄር ገብረሚካኤል ቤት ገብሪኤል እንዳ ኣዝማች ዑቕቢት ማይጻዕዳ ሰራየ። ንምጥቃስ ይካኣል።
ኣብ ግዜ ዓደይ ዓደይ 1940ታት ብምጉስጓስ፡ ህዝቢ ምልዕዓልን ምምራሕን ዝፍለጡ ራእሲ ተሰማ፡ ኣቶ ወልደኣብ፡ ሸኽ ኢብራኢም ሱልጣን ከም ኡውን ብዙሓት ክጥቀሱ ዝግብኦም ኣለዉ።
ኣብ ግዜ ፈደረሽን ብማሕበር ሸውዓተ ዝፍለጥ ወይ ድማ ብዓረብኛ ሓራካት ዝብሃል ንህዝብና መጀመርያ ፖሊቲካ ትምህርቲ ይፍለጥን፡ ይጽገብን፡ ስዒቡ ድማ ብረታዊ ቃልሲ ይጅምር፡ ዝብል ትምህርትን ስርርዕን ሒዙ ዝተበገሰ ማሕበር ነበረ።
ማሕበር ሸውዓተ ቆይሙ እንከሎ እናፈለጡ እዮም ኣብ ካይሮ ኣኼባ ጌሮም “ተሓኤ” ዝመስረቱ፡ ንዓዋተ ዘዕመቑን፡ እንታይ ማስጢር ከም ዝነበሮ ህዝብና ከይፈለጦ ንሓምሳ ዓመት ተጓዕዘ።
ሓሚድ ኢድሪስ ዓዋተ፡?
ኣብ ካይሮ ኣኼባ ኣይነበረን፡ ከመይ ኢሉ ድኣ ተላዕለ? ባዕሉ ካብ ኣእምሩኡን፡ ሃገራዊ ስሚዒቱ ደሪኽዎ ድዩ ዝተበገሰ? ወይስ ንዓድኣ ብረት ምትኳስ ዘዕበየካን፡ ሙያኻን፡ ትፈልጦን ጉዳይ እዩሞ፡ ክሳብ ግዜ ሞትካ መጓዕዝቲ ዝኾነካ ስራሕ ረኺብናልካ፡ እንሆ ኣማዕብሎ፡ ኣስዕብ ኣቢልካ ድማ ታሪኽ ገዲፍካ ትኸይድ ተባሂሉ፡ ንዝተወስደ ሃገራዊ ሓልፍነት፡ ድሕሪ ሓምሳ ዓመት ሕልፈቱ፡ ናብ መሎኮት ከመይ ኢሉ ተቐየረ? ዝብል ሕቶትታት ብቕንዕና ክምለሽ ይግባእ።
ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ኣብ ካይሮ ዩኒቨርሲቲ ከም ዝተመስረተ፡ ቁጽሮም 28 ሰባት፡ ተመሃሮን ሰብ ሙያን ተኣኪቦም ከምዝመስረትዎ፡ ኩሎም ብሃይማኖቶም እስልምና ኣመንቲ፡ ትውልዶም ደቂ ባርካን ሰማሃርን ብንባሮም፡ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝመሃርና ታሪኽ የረጋግጽ።
ካብዞም ጉባኤ ዝተኻፈሉ ሓደ’ውን ብረት ሒዙ ጀማሪ ክኸውን ዝተሰለፈ የልቦን፡ እንታይድኣ፡ ብረት ዝስከም ዕሉል ተኳሲ ኣለና ኢሎም ተሰማምዑ።
ድሕሪ ኣኼባ ካይሮ ብረታዊ ቃልሲ ከመይ ጌርና ንጀምር? ዝብል ሕቶ፡ ድሓን ንሓውና ሓምድ እድሪስ ዓዋተ፡ “ንለምኖ ንሱ ተመኩሮ ናይ ብረት ስለዘለዎ ታሪኽ ግበር ኢልና ነተባብዓዮ” ዝብል ስምምዕ ተበጽሔ።
ሓምድ ኢድሪስ ዓዋተ፡ ቅድሚ እዚ ጻዋዒት እዚ ኣበይን መዓስን ፖለቲካ ምንቅስቃስ ከም ዘካየደ፡ ብቓል ወይ ብጽሑፍ ክሳብ ሎሚ ኣይረኣናን። ድሕሪ ኣኼባ ካይሮ ግና፡ ንዝተገብረሉ ጻዋዒት ከም ዝተቐበሎን ብሓደ መስከረም 1961 ኣብ ጎቦ ኣዳል ጥይት ተኩሱ ብቃልሲ ናጽነት ኤርትራ ይመጽእ ኢሉ ኣበሰረ።
ሕሉፍ ታሪኹ ኣብ ግዜ ጣልያን ዓስከር ምንባሩ፡ ከም ኩሎም መናእሰይ ኤርትራ ዕስኩር ነበረ። ድሕሪ ጣልያን ሽፍታ ምንባሩ፡ ምስ ህዝቢ ኩናማ ብዓል ደም ምንባሩ፡ ዘይተዛዘመ፡ ቃልሲ ምኻኑ ታሪኽ ኤርትራ እዩ። ኣብ ዓመት ዘይመልኤ ዕድመ ቓልሱ ከም ዝተሰውኤ ድማ ታሪኽ ይገልጽ።
ሓድጊ ዓዋተ መን እዮም? እንታይ ከ ኣውረሶም?
ድሕሪ ሓምሳ ዓመት ሕልፈቱ፡ ብዓል ራእይ፡ ስምዒት ሃገራውያን ኣለዓዓሊ፡ ብዓል ጽቡቕ ሕልሚ፡ ኮታ፡ ነብዪ ክብሃል ይከኣል፡ ዝብሉና ሃዋርይታት ዓዋተ ብጠጠውና ከለና ሓዲሽ ታሪኽ ክንሰምዕ ንርኢን ስለዘለና ብጽሞና ነስተውዕል፡ ናበይ ንምብጻሕ እዩ ኢልና ድማ ንሕተት?
ሓድጊ ዓዋተ፡ (መሪሕነት ተሓኤ) እንታይ ከ ገበሩ ብድሕሪኡ? ድሕሪ መስዋእቲ ዓወተ! ከም ዝተሰውኤ ንነዊሕ ግዜ ንህዝቢ ከይነገሩ ሓቢኦሞ ከም ዝነበሩ ዝዝከር ሓቂ እዩ። ብድሕሪ ዓዋተ 1962 ክሳብ 1967 ዝተሰርሔ ሓቅታት ንመልከት?።
1. መጀመርያ ንኣባላት ሓራካት ወይ ኣባልት ማሕበር ሸውዓተ ኣብ ሜዳ ኤርትራ ብረታዊ ስጉምቲ ወሲዶም ቀንጸልዎም።
2. ክርስትያን ደቂ ከበሳ ብስራሖም ሓሚቖም ዘይኮነስ ስለ ክርስትያን ኣመንቲ ብምዃኖም ብዙሓት ተቐንጸሉ። ስርያ ኣዲስ ብዝብል ዝስየሙ ልዕሊ 100 ተጋደልቲ ተርሽኖም ዝብሃል ኣሎ። ተደጋጋሚ ኣሉታ ብሳልሕ ቓዲ ከም ዝተዋህበሉ ንዝክር። ወልዳይ ኪዳነ ኣባልት ቤት ጽሕፈት ከሰላ ሱዳን ተሓሪዶም ኣብ ክሻ ከም ሽጉርቲ ብታክሲ ሒዘሞም ክኸዱ ከም ዝተኸሽሑ ታሪኽ ይምስክር።
3. ሳዕቤን ዘኸተሎ ድማ 1967 መምህር ወልዳይ ካሕሳይ መራሒ ክፍሊ ሓሙሽተ ምስ ኩሎም ሰዓብቱ 58 ዝቑጽሮም ተጋደልቲ፡ ኢዶም ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ክህቡ ተገደዱ። በብሓደ ዝሃደሙ ብዙሓት ምንባሮ ታሪኻዊ ሓቂ እዩ።
4. ሓረስቶት ክርስትያን ስለምንታይ ተቐትሉ፡ ገዛውቶም ስለምንታይ ነደደ?፡ ሰላማዊ ህዝቢ እንታይ ገበረ? ኣብ ታሕታይ ዓንሰባ፡ ኣብ ቖላ ሰራየ፡ ኣብ ቖሓይን ሰራየ፡ ዓዲ ወይባን ዓዲ ሓንሰን፡ እቲ ስሙ ግኑን ወዲ ስላምሳ ወዲ ቆሓይን፡ ኣሕዋቱ ስለ ዝመትዎ፡ ንተሓኤ፡ ይቕረታ ከይገበረላ ምስ ኢትዮጵያ ኮይኑ እናተውግኤ ክሳብ ግዜ ሞቱ ቀጸለ። ኣብ ቆላ ሃዘሞን፡ ኣብ ድጋ በርሂነትን መንደፈራን ከባቢ ሓላይ፡ ከም ኡውን ኣብ ሞንጎ ጽንዓደግለን ቶርዓን ዝነበረ ዘይምቅዳው ኣብ ኣከለጉዛይ፡ ተሓኤ፡ ኢድ ከምዘእተው፡ ዝገበርዎ ተግባር ዓድታት ብሓዊ ኣንደዱ፡ ኣብ ልዕሊ ሓረስቶት ድማ መቕተልቲ ከም ዝተፈጸመ፡ መዝገብ ታሪኽ ደቂ ዓወተ ምኻኑ ይነግረና።
5. ካብ 1967 ክሳብ 1975 እንተ ተመልከትና ጉባኤ ኣደቡሓ ከምይን እንታይ ኣበርኪቱ? ጉባኤ ኣደቡሓ 1969 ክግበር እንከሎ 38 ዝኣባላቱ መሪሕነት መረጸ፡ ኣብ ሓደ ዓመት ከይመልኤ ድማ ኣብ ምእሳርን ምሽቑራርን ምስ በጽሔ ፋሕብትን ኣተዎ። ደቂ ላዕላይ ባርካ ብዑበሊን ዝፍለጡ ተፈልዩ፡ ደቂ ቀይሕ ባሕሪ ብህዝባዊ ሓይልታት ስም ተፈልዩ፡ ደቂ ከበሳ ብስም ሰልፊ ነጻነት ዝብል ስም ተፈልዩ።
6. እዚ ብወረስቲ ዓወተ፡ ዘፍረይዎ ፍርያት እዩ። ምትእኽኻብን ምጥርናፍን ዘይኮነስ መቕዘፍትን ማእሰርትን ትምክሕትን ደቂ ዓዋተ ብግልጺ ኣርኣዩ።ሃይማኖትን፡ ልዕልነትን፡ ደቂ ባርካ ዋንነት ቃልሲ ንሕና ኢና ካብ ዝብል ኣምር ወይ እምነት እዩ።
7. ደቂ ዓዋተ፡ ዓቢ ህያብ ንዕንወት ንህዝቢ ኤርትራ፡ንኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣሰልጢኑ ካራ ኣዕጢቑ ኣፋነዎ። ኢሳያስ ዝተማህሮ ኣብ ግብሪ ንኸውዕል “ ንሕናን ዕላማናን” ኢሉ ተላዕለ፡ ህዝቢ ደገፎ። ክነግስ ከኣለ። እዚ ብመሰረቱ ብሓላፍነት ዝሕተቱ ወረስቲ ደቂ ዓዋተ እዮም።
8. ህዝቢ ኤርትራ ንነጻነት ኤርትራ ህርፋንን ትምኒትን ስለ ዝነበሮ ዝኾነ ዋጋ ንምኽፋል ቅሩብ ብምንባር ተስፋ ከይቆረጸ ምስ ደቂ ዓዋተ ምቅላስ ኣይቀበጸን፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ከም በጊዕ እናተጎተ፡ ንመሰሉ ኣጥቢቑ ከይ መጎተ፡ ድሓን እስከ ሕጂ ኽእረሙ እዮም፡ ድሓን ዕድል ንሃቦም እናበለ ቐጸለ። ካብ 1975 ኣብ ዝተገብረ ጉባኤ ተሓኤ ኣብ ክንዲ ንዓዋት ዝእምት ጉባኤኡ ንጥፍኣት ወይ ንድሕሪት ዝእምት ኮይኑ ተረኽበ።
9. ንሕቶን ርእይቶን ዘቕርቡ ንዝነበሩ ሓደሽቲ ተጋደልቲ ብጥርጠራ ዓይኒ ይረኣዩ ነበሩ።ብፍላይ ኣብቲ ናይ ጃንሆይ ምውዳቕ ተመሃሮ ዩኒቨርሲቲን ናይ ካልኣይ ደረጃን ንሜዳ ዝመጹ መንእሰያት ብሃንቀውታ ዝተጸበይዎ ሃገራዊ ቃልሲ ኣብ ጉዕዞኦም ዝተፈላለይ ጸገማት የጋጥም ምንባሩ፡ ምስ ኣብቲ እዋን እቲ ዝነበሩ ገዳይም ተጋደልቲ ጥርጠራን ፍርሕን ዘይምትእምማንን ተራእየ። በብግዜኡ ዝስማዕ ዝነበረ ቃላት ካብ ደቂ ዓዋተ “ናስ ሃይለስላሴ፡ ናስ ቢቢሲ፡ ሕቡሽ” ዝብሃል ከምዝነበርና ንነገር። እዚ ምጥርጣራት እናበርቶዔ ምስ ከደ ኣብ ሶርያ ዓብደላ ኢድሪስ፡ መሓመድ ናስር፡ ዶክተር ዮሱፍ ብርሃኑ ካልኦትን ዘለውሉ ኣብ ዝተገበረ ኣኼባ፡ ዶክተር ዮሱፍ ኣብ ቅድሚ ደቂ ዓዋተ “እዚኦም ክጠፍኡ ኣለዎም ካብ ሜዳ ኤርትራ” ከም ዝበለ ተኣማንነት ከሕድር ዝገበሮ ሕልና ምሻጥ ነበረ። በዚ መሰረት ብምግባር ፋሉል ከዳዓት ተባሂሎም፡ ወተሃደራዊ ስጉምቲ ክውሰድ ኣብ ልዕሊ መንእሰይ ከበሳ ተኣወጀ። “ፋሉል” ብዝብል መጸውዒ ኣብ ተሓኤ ናይ ምርሻንን ናይ ምእሳርን ውሳኤ ተወስደ። ኣብዚ እዋን እዚ ደቂ ዓዋተ ዝኾነ ዳግማይ ግርጭት ብብረት ምፍታሕ ስለዝለመዱ ልምዶም ዜጋታት ምጽናት ፈጸሙ።
10. እቲ ኣንጊሁ ካብ ቅያዳ ኣልዓማ ዘምለጠ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡1970 ህዝባዊ ሓይልታት/ግንባር ሓርነት ኤርትራ ፈጢረ። ብደቂ ዓዋተ ዝተማህሮ መጀመሪ፡ ህዝቢ ጎስጊሱ እኹል ዕጥቅን ሰራዊት ሒዙ ደልደለ።ኣዋጅ ደቂ ዓዋተ ኣብ ሜዳ ኢርትራ ካልኣይ ኣይጸውርን ንዝብል ውሳኔኦም ተጻሪሩ ብምባል፡ ጸረ ገድሊ ክጠፍእ ኣለዎ ዝብል ኣዋጅ ተኣወጀ። ናይ ሕድሕድ ኩናት ተጀመረ። ካብ 1970 ክሳብ ታሕሳስ1974 ቀጻሊ ኩናት ነበረ። ቀጺሉ 1977 ክሳብ 1981 ንደቂ ዓዋተ፡ በቲ ዝመሃርዎ መሰረት ብምግባር፡ ሜዳ ኤርትራ ካብ ሓደ ውድብ ንላዕሊ ኣይጸውርን ካብ ኮነ፡ በሉ ንዑ ኢሉ ንደቂ ዓዋተን ሰዓብቶምን ካብ መሬት ኤርትራ ናብ ሱዳን ኣባረሮም።
11. 1974 ካልኣዊ ግርጭት ብልዝብ ንምንታይ ዘይፍታሕ? ኢሎም ሕቶ ንዘልዓሉ 47 ተጋደልቲ ደቂ ከበሳ ነበሩ። መልሲ፡ ካብ ደቂ ዓዋተ ዝተዋህበ ካብ ላዕለዋይ መሪሕነት ክቕንጸሉ ኣለዎም፡ እዚኦም “ሰውራ ምዳዳ ወይ ጸረ ገድሊ እዮም” ኢልካ ተወሰነ። ሕሩይ ተድላ ባይሩ ኣብ ሜዳ ብምንባሩ፡ ታሪኻዊ ዝኾነ ኣብ ሜዳ ኤርትራ ኣኼባ ሮራ መንሳዕ ንክልተ መዓልትን ለይትን ዝወሰድ ኣኼባ እዩ። ንሱ ድማ፡ ነዚ ውሳኔ ነጸጎ፡ “እዚ ብምርሻን ኣይኮነን ዝፍታሕ ኣነ ውን ነዚ ሓሳቦም ይቕበሎየ ኢሉ” ካብ ምርሻን ኣድሓኖም። ስዒቡ ግና ፋሉል ተባሂሎም ንኽጠፍኡ 1977 ፈረድዎም።


text:
ዴሞክራስያዊ ውድብ ዓፋር ቀይሕ ባሕሪ ንneፅነት ኤርትራ ሰፍ ዘይብል መስዋእትን ክሳራን ምዝንባልን ዝወረዶን ኣብ እዋን ረፈረንደም እወ ንነፃነት 98.9 ሚእታዊ ከምዘድመፀ ይዛረቡ ኣቶ ነስረዲን ኣሕመድ። ህዝቢ ዓፋር መግዝእቲ ንሰለስተ'ዩ ጎዝዪዎ ዝበሉ ሓላፊ ጉዳያት እቲ ውድብ ኣቶ ነስረዲን እቲ ኣብ ዘዘለዎ ቦታ መሰሉን ክብረቱን ረኺቡ ዝነብሩ ኩነታት ከምዝመርፅን ከምዘኽብርን ሓቢሮም።
መሰል ብሄራት ክሳብ ምንፃል ዝብል ዓንቀፅ ኣብ ሕገ-መንግስቲ ኤርትራ ንክሕቆፍ ዝጠልብ እዚ ውድብ፡ዝሰምዕ ወገን እንተዘይሃልዩ ግና ናይ ዓፋር መሰል ክሳብ ምንፃል ክንጥቀመሉ ኢና ይብሉ።
እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ እቲ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ዝተዝርገሐ መግለፂ፡መርገፂ ገለ ወገናት'ምበር ውድባዊ መግለፂ ኣይኮነ ብምባል መሰል ርእሰ-ውሳነ ክሳብ ምንፃል ዝብል እምነት እንተኾነ ከምዝቕበልዎ ኣቦ-መንበር ኪዳን ኣቶ ተወልደ ገብረ-ስላሴ ተዛሪቦም።


text:
ኣብዚ ናይ 3ጥቅምቲ 2013 ህልቂት ላምፓዱሳ ዝዝከረሉን ቀዳማይ ሚኒስተር ኢጣልያ ናብ ኤርትራ ክገሹ ዝመደብሉን ኣጋጣሚ ሰለስተ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ውድባት (ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፣ ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ-ሕድሪን ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሕን) ዝሓደሮም ዓሚቕ ሻቕሎትን ቅሬታን ብምጥቃስ ናብ መንግስቲ ኢጣልያ መዘክር ሰዲዶም። ኣብቲ መዘክሮም ናይ ኢጣልያ ተደጋጋሚ ንኤርትራውያን ኣብ ግዜ ጸገሞምን ሓገዝ ዝደልይሉ ኣጋጣምን ናይዘይምትሕግጋዝ ተግባር ኣስፊሮም።
እዚ ናብ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢጣልያ ጂሶፐ ኮንተን ናይ ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስተሮም ኢንዞ ሚላነሲን ዝተላእከ መዘክር፣ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ጨቋኒ ጉጅለ ብውሕዱ ገለ ካብቲ ንኤርትራ ዝምልከት ብባይቶ ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት ዝቐረበ ለበዋታት ከይተግበረ፣ ብደረጃ ላዕለዋይ ልኡኽ ክብሪ ክወሃቦ ከምዘይግባእ መንግስቲ ኢጣልያ ንክርዳእ ዘለዎ ተስፋ ገሊጹ።
ኣብዚ መዘክር ቀዳማይ ሚኒስተር ኢጣልያ ናብ ኤርትራ ዝመደብዎ መገሻ ንክስርዙ ወይ ድማ እቲ ኣብ ሃገሮም ዘሎ ናይ ህልቂት ላምፓዱዛ ኣስከሬናት ምስኦም ተወሲዱ ኣብ ኤርትራ ብግቡእ ንክቕበር ሓቲቱ።
እዘን ኤርትራዊ ውድባት ኣብ መዘክረን፡ መንግስቲ ኢጣልያ ናይ ቀደም ግዝኣቱ ዝነበረት ኤርትራ ክሕግዝ ዘይምብቅዑ ጠቒሰን። ምስዚ ብምትሕሓዝ ኢጣልያ ናይ ቀደም ግዝኣታ ንዝነበረት ሊቢያ፣ ቁስላ ንምውሕዋይን ንምኽሓስን ብ2009 ዝሃበቶ 6 ቢልዮን ዶላር ገንዘባዊ ሓገዝን ናይቲ ዝፈጸመቶ በደል ግሉጽ ኣፍልጦን ጠቒሰን።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
“ አቡነ ዘበሰማያት - ፍጹም ጸሎት! ”
ጸሎት ማለት ምድራዊ ሰብ ሰማያዊ ምዃኑ ዝገልጸሉ፣ ምስ ልዑል እግዚአብሔር ዝራኸበሉ መንገድን ዝገብሮ ዝርርብን እዩ። (ፍትሐ ነገሥት አንቀጽ 14 ቍጽሪ 528)
ስለዚ ጐይታናን መድኃኒናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንስኻትኩም’ሲ ኽትጽልዩ ከለኹም ከምዚ ኢልኩም ጸልዩ በለና፥ “ኣብ ሰማያት እትነብር ኣቦና፡ ስምካ ይቀደስ፡ መንግሥትኻ ትምጻእ፡ ፍቓድካ ኸምቲ ኣብ ሰማይ ከምኡ ድማ ኣብ ምድሪ ይኹን፡ ናይ ዕለት እንጌራና ሎሚ ሃበና፡ ንሕና ንዝበደለና ክንኃድግ በደልናን ጌጋናን ኅደገልና፣ ኦ ጐይታ ካብ ኵሉ ክፉእ ኣድኅነና እምበር ናብ ፈተና ኣይተእትወና፣ ከመይ መንግሥትን ኃይልን ክብርን ንዘለዓለም ናትካ እዩ፡ አሜን”
ኣብዚ ጸሎት’ዚ ዝተገልጹ ቃላት ነፍስ ወከፎም ዓሚቕ ትርጕምን ረቂቅ ምሥጢርን ዝኃዙ እዮም። ጸሎት “አቡነ ዘበሰማያት”፡- ብንባብ ሓፂር እንተኾነ ብምሥጢር ግና ነዊሕ እዩ። ኣብ 81 መጻሕፍት (ምሉእ መጽሓፍ ቅዱስ) ዝርከቡ ኃሙሽተ ነገራት ኣብዚ ጸሎት’ዚ ኣለዉ። ንሳቶም ድማ ፦
1. ሃይማኖት
2. ተስፋ
3. ፍቕሪ
4. ትሕትና
5. ጸሎት
1. ሃይማኖት፦ ነቲ ብዓይነ ሥጋ ዘይረኣኻዮ ዘይትፈልጦ ኣቦ “ኣብ ሰማያት እትነብር ኣቦና . . .” ኢልካ ምጽዋዕ እዩ። አቡነ (ኣቦና) ደኣ እምበር እግዚእነ (ጐይታና)፡ አምላክነ (ኣምላኽና)፡ መምህርነ (መምህርና) በሉኒ ኣይበለን። ቅድም ነቢያት ካብ ግብርናተ(ባርነት) ዲያብሎስ ናፃ ከምዘይወፁ ንኸረድኡ አምላክነ ይብልዎ ነይሮም። ንሕና ግና ካብ ግብርናተ ዲያብሎስ ናፃ ከምዝወፃእና ከረድእ አቡነ (ኣቦና) በሉኒ በለና። ሓዋርያ ጳውሎስ ነዚ ከረድእ ከሎ፦ “ንስኻትኩምሲ ነቲ ብእኡ ጌርና ኣባ፡ ኣቦ፡ ኢልና እንጽውዓሉ መንፈስ ውልድነት ኢኹም እተቐበልኹም እምበር፡ መንፈስ ባርነት ከም ብሓድሽ ንፍርሃት ኣይተቐበልኩምን።” ይብል። (ሮሜ 8፡15፣ ገላ. 4፡6) ከምኡ’ውን እግዚእነ (ጐይታና) በሉኒ ኣይበለን። ከመይ ጐይታ ንኣገልጋሊኡ እንተ ፈተዎ ይሾሞ ይሽልሞ እምበር ነቲ ኃላፊ ሃብቱን ንብረቱን ርስቱን ጉልቱን ኣውሪስዎ ዝመውትሲ ንውላዱ እዩ። እግዚአብሔር ግና ኣቦና እዩ እሞ ነታ ዘይትኃልፍ ዘለዓለማዊት ርስት መንግሥተ ሰማያት የውርሰና። ብተወሳኺ ድማ (ኣቦና) ደኣ እምበር መምህርነ(መምህርና) በሉኒ ኣይበለን። ምኽንያቱ መምህር ንተመሃራዩ እንተ ፈተዎ ነቒሑን ተጊሁን ምሥጢር ገሊጹ የስተምህሮ እምበር ርስቱን ጉልቱን ኣውሪስዎ ዝመውትሲ ንውላዱ እዩ። እግዚአብሔር ግና ኣቦና እዩ እሞ ነታ ዘይትኃልፍ ዘለዓለማዊት ርስት መንግሥተ ሰማያት የውርሰና። “ኣቦና” ማለት ናይ ምሕረት ናይ ርኅራኄ ናይ ፍቕሪ ስም እዩ። እግዚአብሔር፡ ከም ብዝኂ ኃጢኣትና ዘይኮነስ ከም ብዝኂ ርኅራኄኡን ዓቢይ ምሕረቱን ነዊሕ ትዕግሥቱን ስለዝርኅርኃልና ‘ኣቦና’ ንብሎ። “በከመ ይምሕር አብ ውሉዶ ከማሁ ይምሕሮሙ እግዚአብሔር ለእለ ይፈርሕዎ/ ኣቦ ንውላዱ ከምዝርኅርኃሉ፡ እግዚአብሔር ድማ ንዝፈርሕዎ ይርኅርኃሎም እዩ። ” ከምዝብል (መዝሙረ ዳዊት 103፡13)
እግዚአብሔር ፍጹም ኣቦና እዩ እሞ ኣብዚ ጸሎት’ዚ ካብ ምድራዊ ኣቦ ንኽፈሊ ‘ዘበሰማያት/ ኣብ ሰማያት እትነብር ኣቦና’ በለ። እዚ ማለት ከኣ ምድራዊ ኣቦ ብዘርኢ ብሩካቤ ብግዘፍ ይወልደና፣ ብጸባ ብፍትፍት ኣዕብዩ ምስ ሞት ዝኃልፍ ጠፋኢ ርስት የውርሰና። እግዚአብሔር ግና ብርቀት ይወልደና፡ ብሥጋኡን ደሙን ኣዕብዩ ዘይትኃልፍ ርስቲ መንግሥተ ሰማያት የውርሰና፡ ‘ሐይው ከመ መላእክት’ ከም መላእኽቲ ድማ ብሕይወት የንብረና። ባዕሉ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ፡ “ካብ ሥጋ እተወልደ ሥጋ እዩ፡ ካብ መንፈስ እተወልደ ኸኣ መንፈስ እዩ።” ከም ዝበለ። (ዮሓ. 3፡6)። ከምኡ’ውን ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ “ እምበኣር ውሉድ ካብ ኮንና ወረስቲ ድማ ኢና” ይብል። (ሮሜ 8፡17)
ኣብዚ ጸሎት’ዚ ‘ዘበሰማያት/ ኣብ ሰማያት እትነብር ኣቦና’ ዝበለ ጐይታ ኣብ ኵሉ ምሉእ ክኸውን ከሎ ስለ ልዕልናኡ ኣብ ሰማያት ኣሎ ስለ ዝበሃል’ዩ። “ዘበእንተ ዕበይከ ትትሜሰል በደመናት/ ስለቲ ልዕልናኻ ብደመናት ትምሰል” ከምዝብል። ከምኡ’ውን እግዚአብሔር ኣብ ምድሪ ዘይነብር መንበሪኡ ኣብ ሰማይ ጥራይ ዝተወሰነ ኮይኑ ኣይኮነን፡ ኣብ ሰማይን ምድርን ብምልኣት ዘሎ ኣምላኽ እዩ። “ካባኻ ናበይ ክኸይድ እየ፡ ካብ ገጽካስ ናበይ ክሃድም እየ፧ ንሰማይ እንተ ዓረግኩ ንስኻ ኣብኡ ኣሎኻ መንጸፈይ ኣብ ሲኦል እንተ ኣንጸፍኩ፡ እንሆ ንስኻ ኣብኡ ኣሎኻ።” (መዝ. 139፡7-8) ከምዝበለ ቅዱስ ዳዊት፡ እግዚአብሔር ዘይብሉ ቦታ የለን።
‘ኣብ ሰማይ እትነብር’ በሉኒ ዝበለ ብዙኅ ጊዜ ዝግለጸሉ፡ ንቅዱሳን ዝረኣዮምን ዝግለጸሎምን ኣብ ሰማይ ስለዝኾነ እዩ። (ኢሳ. 6፡1፣ ማቴ. 5፡34፣ ግብ. 7፡55።)
2. ተስፋ፦ “ትምጻእ መንግሥትከ/ መንግሥትኻ መንግሥተ ሰማያት ትምጽኣልና” ኢልካ ምጽላይ እዩ። “መንግሥተ ሰማያት ትምጽኣልና” ክብል ከሎ መንግሥተ ሰማያት እግሪ ነይርዋ ብእግራ ጐያ፡ ክንፍ ነይርዋ ብክንፋ በሪራ፡ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ተንቀሳቒሳ ትመጽእ ኮይና ኣይኮነን። እንታይ ደኣ ትወሃበና ትገለጸልና በሉ ክብል እዩ።
እዛ ተስፋ መንግሥተ ሰማያት ንኽወሃቦም ሰማዕታት ኣብ ዝነድድ ሓዊ ኣተዉ፡ ስሕለት ሰይፊ ተዓገሡ፡ ብግርማ ዓላውያን ነገሥታት ሰንቢዶም ሃይማኖቶም ኣይቀየሩን፡ ሹመት ሥልጣንን ሽልማት ወርቅን ብሩርን ንዒቖም መኸራ ጸገቡ . . . ። ጻድቃን’ውን ብምናኔን ብሕትውናን ካብ ዘመዶምን ሃገሮምን ተፈልዮም ኣብ ዱር በረኻታትን ምድረ በዳታትን ንድምፀ ኣራዊት ግርማ ሌሊትን ፀብአ አጋንንትን ተዓጊሦም ዝጸንዑ ነዛ ተስፋ እዚኣ እዮም። ንመንግሥተ ሰማያት ተስፋ እንገብር ስለ ዝረኣናያ ኣይኮነን። “ነቲ ዚርአ ተስፋ ምግባር እዚ ተስፋ ኣይኮነን። ነቲ ዝርእዮ ተስፋ ዝገብር መን ኣሎ፧ ነቲ ዘይንርእዮ ተስፋ እንተ ገበርናዮ ግና ብትዕግሥቲ ንጽበዮ።” (ሮሜ 8፡24-25) ስለዚ ተስፋና ነታ ዘይንርእያ መንግሥተ ሰማያት እዩ። ነዛ ተስፋ’ዚኣ ንኽንወርሳ ኣብ ጸሎትና ‘መንግሥትኻ ትምጻእ’ ኢልና ክንልምን ጐይታ መሃረና።
2. ፍቅር፦ ፍቅር ማለት ሓደ ንብዙኃት ምጽላይ እዩ። እዚ’ውን “ናይ ዕለት እንጌራና ሎሚ ሃበና” ኢልካ ምጽላይ እዩ። ነዚ ኽንጽልይ ከሎና ‘ናይ ዕለት እንጌራ ንዓይ ጥራሕ ሃበኒ ወይ ድማ ንኽስቶ ጥራሕ ሃቦ’ እናበልና ዘይኮነስ፡ ብሓፈሻ ንፈተውትና ኮነ ጸላእትና፡ ንዘመድ ኮነ ንባዕድ ንዅሉ ሰብኣዊ ፍጥረት ናይ ዕለት እንጌራና ሃበና ንብል። ምኽንያቱ በዚ ጸሎት’ዚ ‘ንብጻይካ ከም ነፍስኻ ኣፍቅር’ (ዘሌ. 19፡18 )ዝብል ትእዛዝ ከምኡ’ውን “ንጸላእትኹም ፍተዉ ነቶም ዘሳድድኹም ጸልዩ” ዝበለና ይፍጸም።
“ናይ ዕለት እንጌራና ሎሚ ሃበና” ኢልካ ምጽላይ ሎሚ ናይ ዕለት መግብናን ናይ ዓመት ልብስናን ሃበና ማለት እዩ። ኣቦና ያዕቆብ ኣብ ኦሪት፡ “እምከመ ረከብኩ እክለ ዘእበልዕ፡ ወልብሰ ዘይትዔረዝ ይከውነኒ እግዚአብሔር አምላኪየ/ ዝበልዖ እንጌራን፡ ዝኽደኖ ክዳንን እንተ ሃብካኒ ሽዑ ንስኻ ኣምላኸይ ትኸውን” በለ። (ዘፍ. 28፡20-21) ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ድማ “እም ከመ ረከብነ ሲሳየነ ወዓራዘነ የአክለነ/ ቀለብን ክዳንን እንተረኸብና ይኣኽለና እዩ” በለ። (1ይ ጢሞ. 6፡8፣ ምሳ. 30፡8) ። ሠለስቱ ምእት ኣብ ሕንፃ መነኮሳት “ኢትኩን መፍቀሬ ንዋይ ወብሩር ወኢትፍቱ ከመ ታጥሪ ወርቀ ወብሩረ ዘእንበለ በአምጣነ ዘየአክል ለሕይወትከ ወለሲሳይከ ወለዓራዝከ በዓቅም/ ንሕይወትካ ንምግባኻን ንኽዳንካን ብመጠን ዝኣኽለካ ድኣ እምበር፡ ፈታው ገንዘብን ብሩርን ኣይትኹን። ወርቅን ብሩርን ከተጥሪ ከኣ ኣይትፍቶ” ይብሉ። (ሃይ. አበው 21፡1)።
እዚ ጸሎት’ዚ ካብ መግበ ሥጋ ዝኃልፍ ጸሎት እዩ። ዕለታዊ ንትምህርትኻ ኽንመሃር ሓግዘና ማለት’ውን እዩ። ከምቲ ዝብላዕን ዝስተን ዝሰኣነ ሰብ ክሳዕ ነፍሱ ካብ ሥጋኡ ምፍላይ ዝበጽሕ ከምኡ ድማ ቃለ እግዚአብሔር ዝምህሮ ዝሰኣነ ሰብ ፈጣሪኡ ክሳዕ ምኽሓድ በጺሑ ሞተ ነፍስ ይረኽቦ እዩ። ምኽንያቱ ቃል እግዚአብሔር መንፈሳዊ መግቢ እዩ። “አእምርኬ ከመ ቃለ እግዚአብሔር ሲሳይ ዘበአማን፣ ሲሰተ ልብ ቃላቲሁ ለእግዚአብሔር፣ አመጽእ ረኀበ እክል ወጽምአ ማይ ላዕለ ውእቱ ብሔር አኮ ረኀበ እከል ወጽምአ ማይ ረኀበ እክልሰ ወጽምአ ማይ እምኢሰሚዐ / ቃለ እግዚአብሔር ሓቀኛ መግቢ ምዃኑ ፍለጥ። ቃላት እግዚአብሔር መግቢ ልቢ እዩ። እንሆ ኣነ ናብታ ሃገር ጥሜት ዝሰደለን መዓልትታት ኪመጻ እየን። እዚ ጥሜት እዚ ግና ንምስማዕ ቃል እግዚአብሔር እምበር፡ ጥሜት እንጌራን ጽምኢ ማይን ኣይኮነን።” ከምዝብል። (ኣሞ. 8፡11-12፣ ቅዱስ ቄርሎስ ኣብ መጽ. ሊቃውንት)
ብተወሳኺ’ውን እዚ ጸሎት’ዚ ዕለታዊ ኽንጽሊ፡ ዕለታዊ ኽንሳሕ፡ ዕለታዊ ቅዱስ ሥጋኻን ክቡር ደምካን ክንቅበል ሓግዘና ማለት’ዩ።
ብሓፈሻ “ናይ ዕለት እንጌራና ሎሚ ሃበና” ዝብል፡ ንዅሉ ዝኸውን ናይ ፍቕሪ ጸሎት እዩ።
3. ትሕትና፦ “ኅድግ ለነ አበሳነ ወጌጋየነ/ በደልናን ጌጋናን ኅደገልና” ኢልካ ምጽላይ እዩ። ዝበቕዐን ዘይበቕዐን ኵሉ በደልና ኅደገልና ኢሉ ይጽሊ። “. . . ወትዕቢተሰ ኢተሐልዩ ወከመ ዘያቴሕት ርእሶ ተመሰሉ/ ኣብቲ ልዕል ዝበለ ነገር ሓሳብኩም ኣይተውድቑ፡ ከምቲ ርእሱ ዘትሕት ሰብ ምሰሉ” (ሮሜ 12፡16) ከምዝብል ትሕትና ማለት ርእስኻ ምውራድ፡ ካብ ትዕቢትን ትዝኅርትን ምርሓቕ ብምኻኑ እቶም ብቑዓትን ንጹሓትን ትሕት ኢሎም ከምቶም ኃጥኣን “ኣበሳና ይቕረ በለልና” ኢሎም ይጽልዩ። ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ደጋጊሙ ብዛዕባ ትሕትና ምሂሩ እዩ፥ “እቲ ከምዚ ቘልዓ’ዚ ርእሱ ዜትሕት፡ ንሱ እዩ ኣብ መንግሥተ ሰማያት ዚበልጽ።” (ማቴ. 18፡4)፣ “ኣባታትኩም ግና ከምዚ ኣይኮነን፡ እቲ ኻባታትኩም ዓቢይ ምዃን ዝደልስ፡ ግዙእኩም ደኣ ይኹን። ኣቲ ኻባታትኩም ምርኡይ ኪኸውን ዚደሊ ኸኣ፡ ባርያኹም ይኹን።” (ማቴ. 20፡26-28) ይብል። መምህረ ትሕትና እዩ እሞ እግሪ ደቀ መዛሙርቱ’ውን ሓጸበ። ሊቀ ሓዋርያት ቅዱስ ጴጥሮስ በቲ ካብ ጐይታኡ ኢየሱስ ክርስቶስ ብቃልን ብተግባርን ዝተማህሮ ናይ ትሕትና ጥቅሚ ጽሒፉ እዩ፥ “ደጊም ብጊዜኡ ንሱ ልዕል ምእንቲ ኸብለኩም ኣብ ትሕቲ እታ ጽንዕቲ ኢድ ኣምላኽ ትሕት በሉ” (1ይ ጴጥ. 5፡6) ቅዱስ ኣባ ሕርያቆስ’ውን “ እምበኣር ሞት እተልብስን ሲኦል እተውርድን ስለዝኾነት ብትዕቢትን ብጃህራን ኣይነጊጽ።” ይብል ። (ቅዳሴ ማር. ቍ. 160)
በተአምኖ ኃጣውእ፡ እግዚአብሔር በደለይ ክኃድገለይ እዩ ብዝብል ሓሳብ በደል ብጻይና ብምኅዳግ፡ “ኅድግ ለነ አበሳነ ወጌጋየነ/ በደልናን ጌጋናን ኅደገልና” ኢልና ኽንጽልይ መሃረና።
5. ጸሎት፦ “ኢታብአነ እግዚኦ ውስተ መንሱት አላ አድኅነነ ወባልሓነ እምኵሉ እኩይ/ ኦ ጐይታ ካብ ኵሉ ክፉእ ኣድኅነና እምበር ናብ ፈተና ኣይተእትወና” ኢልካ ምጽላይ እዩ። ብሓፈሻ ኣብ ሰማያት እትነብር ኣቦና . . . ክሳብ መወዳእታ ዘሎ ጸሎት እኳ እንተኾነ ‘ኦ ጐይታ ካብ ኵሉ ክፉእ ኣድኅነና እምበር ናብ ፈተና ኣየእትወና” ማለት ካብ መከራ ሥጋ፡ ካብ መከራ ነፍስ፡ ካብ ክሕደት፡ ካብ ገሃነም ኣድኅነና እምበር ናብኡ ኣይተእትወና” ኢልኩም ጸልዩ በለና።
ስለዚ እዚ ፍጹም ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝሠርዖን ዝመሃሮን ጸሎት’ዚ ዓሚቝ ምሥጢር ዝኃዘ፣ መንፈሳውን ሥጋውን ድሌታት ዘማልእ፡ ንዅሉ ዝገልጽ ፍጹም ጸሎት እዩ።
በዚ ኸኣ ኣብ ኵሉ ጊዜያትን ኣብ ዝኾነ ቦታን ኵነታትን ኴንና ኽንጅምርን ኽንፍጽምን፣ ኽንኣቱን ኽንወፅእን፣ ኽንድቅስን ኽንትንሥእን ነዚ ጸሎት’ዚ ንጽልዮ።
መብዛኅትና ነዚ ጸሎት እዚ ካብ ዕድመ ሕፃንነትና ጀሚርና ዘጽናዕናዮ ስለዝኾነ ልብና ምስ ኣፍና፡ ኣፍና ምስ ልብና በበይኖም ኮይኖም ብልምዲ ብቕልጡፍ ኢና ንጽልዮ። እንተኾነ ግና ምሥጢሩ ተረዲእና ብፍጹም ኣእምሮ ብሰቂለ ሕልና ብነቂሐ ልቦና ኽንጽልዮ ይግባእ።
ተወካፌ ጸሎት ልዑል እግዚአብሔር ጸሎትና ይቀበለልና!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
ኣብ ኡክረይን ድሕሪ ዝተፈጥረ ቅልውላው፣ሓደ ዝላዓለ ባዓል-ስልጣን ኣሜሪካ መገሻ ንክፍፅሙ ፈላማይ ዝኾኑ ሚስተር ጆ ባይደን፣ኣሜሪካ ትልግሶ ሓድሽ ገንዘባዊን ቴክኖሎጂካዊን ሓገዝ ገሊፆም።
”ሩስያ ንዘረባ ጠጠው ኣቢላ ግብራዊ ስጉምቲ ትወስደሉ እዋን ሎሚ‘ዩ። ክትሰርሖ ትኽእል ግብሪ ማለት‘ዩ።ደገፍቲ ሩስያ ንዝተቆፃፀርዎ ህንፃታትን ነቁጣታትን ገዲፎም ክስሕቡን፣ምሕረት ረኺቦም፣ሻቅሎቶም ብሰላማዊ ኣገባብ ዘድቅስሉ መስርሕ ምጥጣሕን ክኸውን ኣለዎ” ኢሎም ጆ ባይደን።
ኣብ ምብራቃዊ ኡክረይን ናብ ሰልፊ ዝወፁ ደገፍቲ ሩስያ፣ንሚስተር ባይደን ብዓይኒ ጥርጣረ‘ዮም ተቀቢሎምዎም።ባይደን ንመራሕቲ ክየቭ‘ምበር ንዓና ክሕግዙ ኣይመፁን በለት ሓንቲ ሪኢቶኣ ዝሃበት ሰበይቲ።
ንሳ”ናይ ኣሜሪካ ምክትል ፕረዚደንት፣ንዓና ዘይኮነ ንወሮበላታት ክየቭ ከሐግዙ’ዮም መፂኦም ዘለው”ባሃሊት‘ያ።
ዋሽንግተን ግና ሞስኮ ነቲ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ጀኔቫ ዝኣተወቶ ቃል ክትፍፅም ትፅውዕ።ሩስያ ብወገና ኣብ ቅልውላው ኡክረይን ኢድ የብለይን ባሃሊት‘ያ።


text:
"ቤት ትምህርቲ ጀነራል ዊንጌት ዓቢ ክፋል ናይ ህይወተይ እዩ!"
ፕሮፌሰር/ቀሺ እዝራ ገብረመድህን ኣብ ከተማ ኡፕሳላ ሽወደን ዚነብሩ፡ ሓደ ካብ'ቶም ቀዳሞት ተምሃሮ ጀኔራል ዊንጌት'ዮም። ነቲ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቶም ዘጠናቐቕሉ ካብ 1947-1952 ዝነበረ ግዜ ንድሕሪት ተመሊሶም ክዝክሩዎ እነከለዉ ልቦም ብጣቋን ሓበንን ይመልእ።
ኣብቲ እዋን እቲ ዝሓሸ ብሪጣንያዊ ትምርቲ ክንቀስም ዕድል ዝረኸብና መናእሰይ ብምንባርና ነቲ ዕድል'ቲ ሙዚቃ፡ ስነ-ጽሑፍ፡ ስፖርት፡ ድራማ፡ ካልእ ፍልጠትን ንምምዕባል ከምእተጠቕሙሉ ይኣምኑ።
እቲ ኣብ ዊንጌት ብቋንቋ እንግሊዝ ዝወሃብ ዝነበረ ስርዓተ-ትምህርቲ ብኣህጕራዊ ደረጃ ዝልካዕ ነይሩ። መብዝሕትኦም መማህራን'ውን እንግሊዛውያን'ዮም ነይሮም።
እቲ ቤት-ትምህርቲ ንዝኽሪ ኦርድ ዊንጌት ዝተባህለ እንግሊዛዊ መኰነን'ዩ ተመስሪቱ። ጀነራል ዊንጌት፡ "ብሓይሊ-ጊደዎን" (Gideon Forces) ዝፍለጥ ካብ እንግሊዝን ኢትይጵያን ሱዳንን ዝተዋጽኡ ኣድበይቲ ሓይልታት ሒዙ፡
ንንጉስ ሃይለ ስላሴ ኣዐጂቡ፡ ንሓይልታት ጥልያን ብምስዓር ንኣዲስ ኣበባ ብምእትው ንኢትዮጵያ ሓራ ዘውጽአ ጀነራል'ዩ።
ፕሮፌሰር እዝራ ምስ ክልተ አሕዋቶም፡ ፕሮፈሶር ናይእግዚን ረዳእዝጊን ብኣከደምያዊ ነጥቦም ተሓርዮም ኣብ ዊንጌት ክመሃሩ ዕድል ዝረኸቡ ኣቦ እዮም።
ካብ'ቶም ሽዑ ምስኦም ዝመሃሩ ዝነበሩ ተምሃሮ እንክዝክሩ ከኣ ንፕሮፈሶር በረኸት ሃብተስላሴን ዶር ዮውሃንስ ሃብቱን ይረቝሑ።
ቤት-ትምህሪ ዊንጌት ብ1946'ዩ ተኸፊቱ፡ ስለዚ እቲ ህንጻ ከይተሃደሰ እዮም ቀሺ እዝራ ትምህርቶም ጀሚሮም።
"እቲ ቤት-ትምህርቲ፡ ቅድሚ መንግስቲ እንግሊዝ ምውራሱ፡ መንግስቲ ጥልያን ዝሰርሖ ነቕ-ዘይብል ህንጻ ምንባሩ ይዝከረኒ፡ ናይ ረድዮ ማዕከን ቅብብል'ዩ ነይሩ" ድማ ይብሉ።
እቲ ከባቢ ልሙዕን ሓውሲ በረኻ ምንባሩን፡ ኣብቲ ወሰናስን ለይተ-ለይቲ ዘላግሱ ኣዛብእ እንጉይ ክብሉ'ውን ይዝከሮም። ቀሺ እዝራ ሚስተር ሎረንሰ ሓለቓ ኣብ ዝነበሩሉ ዘበን ጂሚሮም ብዘበን ሚስተር ሀይሪንግ ከኣ ትምህርቶም ወዲኦም።
እቲ ክሳብ መጻወት-ኵዕሶ ዝዝርጋሕ ልሙዕ ሸኻ፡ ኣብ ዉሽጢ ሓጹር'ቲ ቤት-ትምህርቲ ዝነበሩ ብጫ ዝሕብሮም ግሩም ሽታ ዘለዎ ዕንባባ ዘፍርዩ ኣታኽልትን ኣግራብን፡ ሜዳ መጻወት-ክሪከት (cricket field)፡ ከምኡ'ውን ካብ'ቲ ቀጽሪ ፍንትት ኢሉ ዝነበረ ቤተ-ክርስትያን ጴጥሮስ-ጳውሎስ ዝኣመሰሉ ካብ'ቶም ኣብ ኣእምሮኦም ዝተሰቝሩ ተዘክሮታት'ዮም።
ኣብቲ እዋን ጫማ ዝውቱር ብዘይምንባሩ ናብቲ ቀንዲ ህንጻ ዚወስድ ጸጻር መገዲ ብእግሮም ክኸዱዎ እንከለው ዝስመዖም ዝነበረ ስቅያት ይዝከሮም።
"እቲ ምስ መድርኹ ዝተሰርሓልና ሓድሽ ኦዲተርዮም'ሞ ብንጹር'ዩ ዝዝከረኒ" ይብሉ ቀሺ እዝራ።
ነቲ መድርኽ መዘምራን፡ ተዋሳእቲ፡ ዝተፈላለዩ ምርኢታት ዘቕርቡ ጕጅለታት ክጥቀምሉ ይዝከሮም፣ ብሕልፊ'ኳ ድኣ ንሶም ዝተኻፈልዋ "ጁልየስ ቄሳር" እትበሃል ናይ ዊልያም ሸክስፒር ተዋስኦ።
ነታ ተዋስኦ ንኽርእዩ ጃንሆይ ተዓዲሞም ኣብቲ ኦዲተርዮም ከም ዝነበሩ ኣይርስዕዎን። ይዅን'ምበር፡ ቄሳር ብኻራ ደጋጊሙ ክውጋእ ከም ክቱር ኣረሜናዊ ተግባር ስለ ዝተወስደ ንጃንሆይ ንኸየቐይሙ ተባሂሉ እቲ ተዋስኦ ንኸልዝብዎ ተገደዱ።
ልደት-ልደት ካብ ቤተ-መንግስቲ ህያባት ክቕበሉ ይዝከሮም። ገዘፍቲ ኣራንቺ፡ ፓነቶነ (ዶልሺ ጥልያን)፡ ጐልፎ ይልኣኸሎም ነበረ።
በብእዋኑ ድማ እቶም መማህራን ንተምሃርኦም ምስ ክላሲካል ሙዚቃ ንከፋልጥዎም በብጕጅለ ናብ ቤቶም ይዕድሙዎም እሞ፡ ታሪኽ ናይ'ቶም ደረስትን መበቈል ትውልዶምን ዉህደተ-ሙዚቃኦምን ይምህሩዎም ነበሩ። "ብዛዕባ ዊልያም አልጋር ዝተባህለ እንግሊዛዊ ሙዚቀኛ ዝደረሶ ሲምፎኒ ዀነ ቪዮሊን ኮንቸርቶ ከዘንትዉልና ይዝከረኒ" ይብሉ ቀሺ እዝራ።
ቤት ትምህርቲ ዊንጌት ብዓይነት-ትምህርትን ኣቀራርባን ብቕዓቱ ዝተራቀቕ ይንበር እምበር እቶም መምህራን ቀጻዓት'ዮም ነይሮም። "ብዓበይትና እቲ ግቡእ ጠለባት-ትምህርቲ ከነማልእ እንተ ዘይክኢልና ብሓለንጊ ከይተረፈ ይገርፉና ነይሮም" ይብሉ።
"በቲ ካልእ ሸነኹ ግን" ይብሉ ቀሺ እዝራ፡ "ቤት ትምህርትና ንፈታው ትምህርቲ ኣዝዩ ምሹው ነበረ ... ምናዳ'ኳ እቲ ሃብታም ዝትሕዝኡ ቤተ-መጻሕፍቲ፡ ብርክት ዝበሉ መጽሔታት ዓዲ-እንግሊዝ ስለ ዝነበሩዎ ከም ምንባብና'ዩ ነይሩ" ብምባል እቲ ሃዋሁው ንህብሩምና ተምሃራይ ዘሀብትም ምንባሩ ይገልጹ።
ቀሺ እዝራ ብርክት ዝበሉ ጦብላሕታት ፕሮፈሶር ናይእግዚ ሓዎም ኣለዎም። ኣንባቢ፡ ሓያል ናይ ጉስጢ ስፖርተኛ፡ ጸኒሑ'ዉን ሞኒቶር/ሓለቓ ተምሃሮ ከም ዝነበረ የዘንትዉሉ።
ንሶም እውን ኣብ ሓጺር ዝርሕቀቱ ጉያ ብልጫታት ከም ዝተቐበሉ ይዝክሩ። ሓደ እዋን'ውን ብበሪኽ-ዝላ (high jump) ቀዳማይ ይዅን ካልኣይ ብልጫ ክወጽኡ ይዝከሮም።
እታ ቀንዲ ተዘክሮኦም ግን ኣብ መጠረሽታ ዓመቶም ኣብ ዉንጌት ዝተሸለምዎ ሽልማት'ያ። ብቍጽሪ ንተምሃራይ ከበደ ተድላ ተኸቲሎም ካልኣይ ብምውጽኦም ካብ ኢድ ንጉስ ሃይለስላሴ ሽልማት ተቐቢሎም።
ሕጂ እቲ ኣድማዕን ህቡብን ዝነበረ ቤት-ትምህርቲ ስምን ታሪኽን ጥራይ'ዩ ሒዙ ተሪፉ። ዘበን ተለዊጡ፡ መለለዮ ብቕዓቱ'ውን ምስኡ ኣንቆልቂሉ።
ወዮ ቀደም ኣብ ዝለዓለ ኣህጕራዊ መድርኻት ተራ ዝተጻወቱ ከም እኒ መለስ ዜናዊ ዝኣመሰሉ መራሕቲ ውልቀ ሰባት ዘፍሪ ዝነበረ ቤት-ትምህርቲ ሕጂ ኣይከም ቀደሙን፣ እንትርፎ እቲ ናይ ሽዑ "ጀነራል ዊንጌት ካልኣይ ደረጃ" ዚብል ዉቁጥ ምልክቱ ብምባል ትማልን ሎምን የገናዝቡ።
ቀሺ እዝራ ብ1935 ካብ ኤርትራውያን ቤተ-ሰብ ተወሊዶም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝዓበዩ፡ መባእታዊ ትምህርቶም ኣብ ዳግማዊ ሚኒሊክ ኣጠናቒቖም ኣብ ጀነራል ዊንጌት ዝቐጸሉ ካህን እዮም።
ብድሕሪኡ ኣብ ኣዲስ ኣባባ ዩኒቨርሲቲ ብስነ-ትምህርታዊ ሳይኮሎጂ ተመሪቖም ንሚነሶታ (ሕ.መ.ኣ.)ብስነ-ምምህርና ናይ ማስተርስ መዓርግ ወሰኽሉ።
ኣብ ሰይንት-ፖል (ሚነሶታ) ዝርከብ ዘርኣ-ክህነት (seminary) ተወሳኺ ኮርስ ድሕሪ ምክትታል ብ1963 ንኣዲስ ኣበባ ተመልሱ። ካብ 1963-1966 ናይ መካነ-የሱስ ቤተ-ክርስትያን ዋና-ሰክረታሪ ኰይኖም'ውን ኣገልገሉ።
ብ1970 ትምህርቶም ንምቕጻል ንሃገረ ሽወደን መጽኡ፡ ብ1977 ከኣ ብቲዮሎጂያ ናይ ዶክቶር መዓርግ ለበሱ።
ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ምምህርና ብምግልጋል ኣብ 2011 ምስ ሓደ ሽወደናዊ ብጻዮም ብሱርን ምዕባሌን ወንጌላዊት ቤተ-ክርስትያን ኤርትራ እትትርኽ መጽሓፍ ድሕሪ ጽሒፎም፡ ሕጂ ኸኣ ብጊዜ ዉግእ ንጉስ ሃይለስላሴ ምስ ሽውደናዊ ሚስዮን ዝተለዋወጥዎ መልእኽትታት ዝምርኵሱ ካልአይቲ መጽሓፍ ንማሕተማ ቀሪቦማ ኣለዉ።