text:
‘ኢትዮጵያ ናብ ኤርትራ ዘውፈረቶ ሰራዊት ስርሑ ስለዝፈፀመ ስሒብናዮ ኣለና’ ኢሎም መንግስታዊ ወሃቢ ቃል ኣቶ ጌታቸው ረዳ።
ንሶም ሎሚ ሰሉስ ምስ ወፃእተኛታት ጋዜጠኛታት ኣብ ዘካየድዎ ቃለ-መጠይቅ ‘ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ሙሉእ ኹናት ንምክያድ ዓቅሚ ኣለና።እንተኾነ ምርጫና ኣይኮነን። ሙሉእ ኹናት ክመፅእ ዝኽእል፣ ኣብ ኣስመራ ዘሎ መንግስቲ ኣብ ቀፃሊ ክገብሮ ኣብ ዝውስኖ ነገር’ዩ። ምኽንያቱ፣ ብዘሕዝን ኩነት ኩሉ ጊዜ ከቢድ ዋዳ ድሕሪ ምኽፋሉ ጥራሕ ዝማሃር መንግስቲ’ዩ ኣጋጢሙና ዘሎ’ ኢሎም።
ብዛዕባ’ቲ ኣብ ሞንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዝተወለዐ ግጭት ኣማእኪሎም ቃለ ምልልስ ዝሃቡና ኣብ ሕ/ሃ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣቶ ግርማ ኣስመሮም ብወገኖም ‘እቲ ግጭት ዝተወለዐ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ወረራን መጥቃዕቲን ስለዝፈፀመት’ዩ’ ይብሉ።
ኣምባሳደር ግርማ ወሲኾም ‘እቲ ውግእ መን ጀሚርዎ ንዝብል ሕቶ ክልተ ነገር ምጥቃስ ይኣክል። ቀዳማይ ኢትዮጵያ ብቅሉዕ ኣብ ፓርላማ ዝፍክር ዝነበረ መን’ዩ? ካልኣይ እቲ ወራሪ ተጠቂዔ ክብል ኣይኽእልን። መንግስቲ ኩሉ-ሻዕ እዚ ምስሕሓብ’ዚ ብሰላም ክፍታሕ ከምዝፅውዕ ፍሉጥ’ዩ’ በሉ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰራዊትና ስሒብና ድሕሪ ምባሉ’ውን ሪኢቶ ንክህቡ ዝተሓተቱ እቶም ኣምባሳደር ‘ተግባር ኢትዮጵያ ክኹነን ኣለዎ’ ኢሎም።


c: text/html

text:
ፕረዚደንት ሃገረ ኤርትራ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ሰራዊት ግብጺን ኢማራት ዓረብን ምስ ኣጽዋራቶም ሳዋ ኣትዮም ኣለው ንዝብል ጸብጻብ መደበር ቴሌቭዥን ኣልጀዚራ ዝተፈብረኸን ናይ 2018 ዳእላ’ዩ ክብሉ ነጺጎሞ።
ዕላማ’ቲ ናይ ሓሶት ወረ ኣብ መንጎ ሱዳንን ኤርትራን ነቃዕ ንምፍጣር ከምዝኾነ ዝገለጹ ፕረዚደንት ኢሳያስ ገለ ኣብ ሱዳን ዝርከቡ ውሑዳን ሰብ ፍሉይ ረብሓ ኣብቲ ጉዳይ ኢድ ከምዘለዎም ብምግላጽ ህዝቢ ሱዳን በዚ ግጉይ ሓበሬታ ኣይክደናገርን’ዩ ማለቶም ኣብ መንግስታዊ መርበብ ሓበሬታ ኤርትራ ሻባይት ዝወጸ ዜና ጠቒሱ’ሎ።
ኣብ ኢትዮጵያ ዝተፈጥረ ኹነታት ብዝምልከት ካብ ዝኾነት ሃገር ንላዕሊ ንኤርትራ ዝያዳ ከምዘሻቕላ ዝገለጹ ፕረዚደንት ኢሳያስ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ነቲ ንዝሓለፈ 25 ዓመታት ዝኸሰርዎ ክመልስዎ ተስፋ እገብር ኢሎም።
ጸብጻብ ብዛዕባ ርክብ ግብጽን ሱዳንን ካልኦት ተዛመዲ ጉዳያትን ዝምልከት ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ንዝሃቦ ቃለመጠይቕ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣሜሪካ ኣብ ኲናት ኣንጻር ግብረ ሽበራ ዝውዕል 60 ቢልዮን ዶላር ንካብ ሓሙሽተ ሃገራት ሳሕል ኣፍሪቃ ንዝተዋጽኡ ሓባራዊ ሰራዊት ሰሊዓ።
እቲ ሎሚ 30 ጥቅምቲ,2017 ዓ.ም ብጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ረክስ ቲለርሰን ዝተገልጸ ፊናንስያዊ ስልዒት: ንካብ ሃገራት ቡርኪናፋሶ: ጫድ: ማሊ: ሞሪታንያን ኒጀርን ንዝተዋጽአ ፍሉይ ኣሃዱ ሓባራዊ ሰራዊት ኣብ ኲናት ኣንጻር ግብረ ሽበራ ዝውዕል'ዩ።
ግብረሽበራ ንክሰዓር እንተኾይኑ: ኣብ ዝኾነ ኣህጉር ዝርከብ ደጀናቶም ምስ ዝምንዛዕ'ዩ ኢሎም ጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ረክስ ቲለርሰን።
ንሶም "እዚ ገንዘብ'ዚ "ዞባውያን መሻርኽትና ኣብ ዘካይድኦ ጥምጥም ንዘሎና ምትሕግጋዝ ዘጉልሕን ኣብ ቅድሚ ስግኣት ዳዕሽ ቅሳነትን ምርግጋእን ንምፍጣር ዘውሕስ'ዩ" ክብሉ ድማ ጠቒሶም።
ኣብ ፈለማ ናይዚ ወርሒ'ዚ ዳዕሽ ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ኣሜሪካን ኒጀራውያንን ድብያ ምክያዶም ይዝከር።
በቲ መጥቃዕቲ ኣርባዕተ ኣሜሪካውያን ክቕተሉ ከለው ካልኦት ክልተ መቑሰልቲ ከምዘጋጠሞም ይፍለጥ።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ብቤት ምኽሪ ሚኒስቲራት ዝተወሰነ ሓድሽ ፖሊሲ ማሕበራዊ ውሕስና (ሶሻል ፕሮተክሽን) ደረጃ ብደረጃ ከምዝትግበር ተገሊፁ።
ዕላማ’ቲ ሓድሽ ፖሊሲ፣ብመግቢ ነብሶም ንዘይካኣሉ ዜጋታት’ታ ሃገር ንምሓጋዝ ዝብል’ዩ።
ባዓል ስልጣን ምንስቴር ሕርሻ ኢትዮጵያ ኣቶ ብርሃኑ ወልደሚካኤል፣እቲ ፖሊሲ ብፍላይ ትሕቲ ደረጃ ድኽነት ንዝርከቡ ዜጋታት ንምሕጋዝን ካብ ሓገዝ ወፃኢ ተናጊፎም ርእሶም ንኽእለሉ ኩነታት ዝፈጥር’ዩ ኢሎም።
ንግብራዊነት’ቲ ሓድሽ ፖሊሲ ዝከታተል ምስንቲር ሰራሕተኛን ማሕበራዊ ጉዳያትን’ዩ፣ምንስትር ሕርሻ’ውን ሓጋዚ ተራ ኣለዎ ይብሉ ኣቶ ብርሃኑ።
ኣብ መላእ ኢትዮጵያ እኹል መግቢ ኣሎ ዝበሉ እቶም ባዓል-ስልጣን እቲ ተሪፉ ዘሎ ሕቶ ብከመይ ኣገባብ ነባፃሓዮ ዝብል ኮይኑ’ሎ ኢሎም። “ብመንፅር ርእስኻ ብመግቢ ምኽኣል፣ሓፈሻዊ ፍርያት ሓደ ዓመት ምስ ጠለብ ነብሰ-ወከፍ ስድራ-ቤት ኣካፊልካ ትረኽቦ ውፅኢት፣ዝኣኽለና እኽሊ ኣብ ነፍርየሉ ብርኪ ከምዝበፃሕና ሓባራይ'ዩ።ስለዚ፣ብመግቢ ነብስና ኪኢልና ኢና ኢልና ክንዛረብ ኣብ ንኽእለሉ ብርኪ በፂሕና’ለና” ኢሎም ንሶም።
በዝሒ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣስታት 87 ሚልዮን፣ዓመታዊ መጠን ፍርያት ድማ 254 ሚልዮን ኹንታል ምኻኑ ኣቶ ብርሃኑ ገሊፆም።


text:
ፕረዚደንት ኢሳይያስን ንጉስ ሳልማንን ኣብ ምምዕባል ክልተኣዊ ዝምድናታት ዘትዮም
ሓዳስ ኤርትራ ሰሉስ 24 ሓምለ 2018
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂን ንጉስ ስዑዲ-ዓረብ ሳልማን ቢን ዓብዱልዓዚዝ ኣልስዑድን፡ ኣብ ምምዕባል ክልተኣዊ ዝምድናን ዞባዊ ምዕባለታትን ዘተኰረ ዘተ ኣካዪዶም።
ንጉስ ሳልማን፡ ሃገሩ ምስ ኤርትራ ንዘለዋ ምሕዝነታዊ ዝምድና ዓቢ ግምት ከምእትህቦ፡ ኣብ መዳያት ፖለቲካ፡ ቊጠባ፡ ጸጥታ፡ ንግድን ወፍሪን ናብ ዝበረኸ ደረጃ ምትሕግጋዝ ንምድያቡ ድማ ቅርብቲ ምዃና ድሕሪ ምግላጽ፡ መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን - ምዕራፍ ኲናት ብምብቃዕ ሓድሽ ምዕራፍ ሰላም ንምኽፋት ንዝወሰድዎ ተባዕን ውሕሉልን ተበግሶ ንኢዱ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብወገኑ፡ ንንጉስ ሳልማንን መንግስቲ ስዑድያን ስለ’ቲ ለጋስ እንግዶቶምን ምሕዝነቶም ምስ ኤርትራን ብምምስጋን፡ ኣብ ስዑዲ-ዓረብ ኣብዚ እዋን’ዚ ንዝካየዱ ዘለዉ ለውጥታት ሞጒሱ።
ብዘይካ’ዚ፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ንዞባዊ ተራን መሪሕነትን ስዑዲ-ዓረብ ኣድናቖቱ ገሊጹ።
ኣብ ከተማ ጅዳ ኣብ ዝርከብ ቤተመንግስቲ ኣብ ዝተኻየደ ርክብ፡ ብወገን ኤርትራ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፡ ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብረኣብን ዳይረክተር ቤት-ጽሕፈት ፕረዚደንት ኣቶ ኣሚን ሓሰንን፡ ብወገን ንግስነት ስዑዲ-ዓረብ ድማ ኣማኸርቲ ንጉስን ዝምልከቶም ሚኒስተራትን ኣመሓደርትን ተረኺቦም ነይሮም።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ንጉስ ሳልማን ቢን ዓብዱልዓዚዝ ብዝገበረሉ ዕድመ መሰረት፡ ብዛዕባ ክልተኣውን ዞባውን ምትሕግጋዝን ምውህሃድን ንምምኽኻር፡ ትማሊ ኣብ ሰዓታት ንግሆ’ዩ ናብ ስዑዲ ዓረብ ገይሹ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ከተማ ጅዳ ኣብ ዝርከብ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ንጉስ ዓብዱልዓዚዝ ኣብ ዝኣተወሉ፡ ኣመሓዳሪ ጅዳ - ልኡል ሚሽዓል ቢን ማጅድ ቢን ዓብዱልዓዚዝ፡ ሚኒስተር ስቴት ንጉዳያት ኣፍሪቃ ኣሕመድ ቓታንን ካልኦት ሰበ-ስልጣንን ተቐቢሎምዎ።
እዚ ከም’ዚ ኢሉ እንከሎ፡ ንጉስ ሳልማን ቢን ዓብዱልዓዚዝ፡ ንክብሪ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂን ምስኡ ዝተጓዕዘ ልኡኽን ናይ ምሳሕ እንግዶት ገይሩ።


text:
ናይ ኬንያ ብፁዓን ጳጳሳት ጉባኤ እቲ ሎሚ ዕለት 8 ነሓሰ 2017 ዓ.ም. ዝካየድ ዘሎ ሕዝባዊ ምርጫ ሰላማውን ግልጽን ተኣማንን ክኸውን ቅድም ኣቢሎም ጻውዒት ከምዘቕረቡ ካብ ኬንያ ብፁዓን ጳጳሳት ጉባኤ ዝውጸ መግለጺ ዝተወከሳ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኢዛበፓ ፒሮ ኣፍሊጠን።
ብፁዕ ኣቡነ ፊሊፕ ኣዮሎ ኵሉ ዜጋ ናይ ምምራጽ ሕገ መግስታዊ መሰሉ ኣብ ናይ ሕዝብን ሃገርን ጥቕሚ ከውዕሎ ሓደራ ቢሎም፥ እቲ ምርጫ ቅኑዕን ትኽክለይናን ሰላማውን ክኸውንን በዚ መገዲ’ዚ ኣቢሉ ንሃገርን ሕዝቢ ኬንያን ዘለዎ ፍቕሪ ክምስክር ከምዘተሓሳሰቡ ዝሓበረ ናይ ኬንያ ብፁዓን ጳጳሳት ጉባኤ መግለጺ ዝጠቐሳ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ፒሮ ኣስዒበን፥ እቲ ናይ ሕዝባዊ ምርጫ ጉዳይ ዝከታተል ድርገት እቲ ሕዝባዊ ምርጫ ሰላማውን ቅኑዕን ግልጽነቱን ክውሕስን መራኸቢ ብዙሓን ነቲ ምርጫ ዝምልከት ዘቕርብዎ ዜናን ሓተታን ካብዚ ዝዀነ ይዅን ዓይነት ውልቃዊ ድልያ ፖለቲካውን ኤኮኖሚያውን ውልቃዊ ረብሓ ወጻኢ ብትኽክል ናይ ሕዝብን ሃገርን ጥቕሚ መሰረት ገይሮም ከንብብዎን ሓቀይና ከይዲ’ቲ ሕዝባዊ ምርጫ ክገልጹን ከምዝግብኦም ብፁዕ ኣቡነ ኣዮሎ ኣተሓሳሲቦም ናይ ሰላምን ዕርቅን መጋብርያ ክዀኑ እንክብሉ ጻውዒት ከምዘቕረቡ ገሊጸን።
ኣብ መወዳእታ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ኬንያ ብዛዕባ እቲ ሕዝባዊ ምርጫ ብብፁዓ ጳጳሳት ኣቢላ ኣብ ዘመሓላለፈቶ ጻውዒት ቅዋም ሃገር መኽበሪ ላዕለዋይ ቤት ፍርድን ብጠቕላላ ናይ ሕግን ፍትሕን መጋበርያ ኣባይቲ ጽሕፈትን ስለ ሕዝብን ሃገርን ጥቕሚ ክጣበቕ ሓደራ ቢላ ዕለት 30 ሐምለ 2017 ዓ.ም ዝተበገሰ ዕለት 7 ነሓሰ 2017 ዓ.ም. ዝተዛዘመ መደብ ጾምን ጸሎትን ከምእተኻየደ ናይ ኬንያ ብፁዓ ጳጳሳ ጉባኤ ዘውጽኦ መግለጺ ዝጠቐሳ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኢዛበላ ፒሮ ሓቢረን።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ኰምቦናዊ ካህን ናይ ጳጳሳዊ ተልእኮ ወንጌል መጽሔት ዋና ኣሰናዳኢ ኣባ ጁሊዮ ኣልባነዘ ብዛዕባ እቲ ናይ ኬንያ ሕዝባዊ ምርጫ ኣብ መንጐ እቶም ናይ ኣገልግሎት ዘመኖም ኣብቂዕም ዳግም ንምርጫ ዝቐርቡ ዘለዉ ወዲ ጆሞ ከንያታ ኡሁሩን ናይ ተቓዋሚ ናይ ፖለቲካ ሰልፊ መራሒ ራኢላ ኦንዲጋ ዝወዳደሩ ኰይኑ ክልቲኦም ሕጹያት ትመረጽቲ ኣብ ናይ 2013 ዓ.ም. ምርጫ እውን ከምእተወዳደሩን ኣብቲ እዋን’ቲ ኡሁሩ ከንያታ ከምዝሰዓሩ ዘኪሮም እቲ ምርጫ ዘውህቦ ውጽኢት ልክዕ ከምቲ ኣብ 2007 ዓ.ም. ተኸሲቱ ዝነበረ ንልዕሊ ሺሕን ክልተ ሚእቲ ዚጋታት ሕልፈት ምኽንያት ዝዀነ ድህረ ሕዝባዊ ምርጫ ዓመጽን ሕድ ሕዳዊ ግርጭትን ከይተኣታትው ፍርሒ እውን ክምዘሎን እውን ጠቒሶም ኣብ ኬንያ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን እቲ ምርጫ ሰላማውን ቅኑዕን ፍትሓውን ክኸውን ገና ብዓንተውኡ ጻውዒት ኣቕሪባ ከምዝነበረት ዝዝከር እዩ ምስ በሉ ልዕሊ 1,800 ዝግመቱ ኣባላት ሓይሊ ጸጥታ ናይቲ ሕዝባዊ ምርጫ ሰላማዊ ከይዲ ንምኽባር ኣብ ሓላዋን ጸጥታን ድሕነትን ከምእተመደቡ ገሊጾም።


text:
^ንላዕሊ ይመለሱ/ሳ
ዲጂታላዊ ሞዕቃብ፡ ይሕያ ወደቦይ ኪያረ
ፕሮጀክት ምዕቃብን ምትሕድዳስን ስነ ጥበባዊ
ዕዮታት ይሕያ ወደቦይ ኪያረ፡ ዝብል ዕማም ሓንጺጸ
ንስራሕ ምስተበገስኩ፡ ሸቶታት ናይቲ ፕሮጀክት
እንታይ ክኾኑ ኣለዎም? ዝብሉ ሕቶታት
ብቐዳምነት መለስኩ።
ንሽክና ዝምልከት ሕጽር ዝበለት፡ ምቅርቲ ስድራ
ቤታዊ ዛንታ፡ ደፋእ ኢለ ኣብ ታሕቲ ከቕርበልኩም
ስለዝኾንኩ፡ ቅሩብ ክትጽበዩኒ ይልምነኩም። ናብ
ሸቶታት ፕሮጀክት ንመለስ።
1ይ ሸቶ፡ ዲጂታላዊ ምዕቃብ ደርፍታት ይሕያ
ኣብዚ መዳይ፡ ደርፍታት ይሕያ ብቐዳምነት ካብ ኣናሎግ ቅዳሕ ናብ ዲጂታል
ቅዳሕ ከምዝሰጋገር ምግባር ነበረ። ንይሕያ፡ ሓንሳቢተይ ካብቲ ዝነበሮ ኣናሎግ
ቅዳሕ ማለት ሙዚቃ ኣብ ናስትሮ ናብ ዲጂታል ቅዳሕ እንተኣስጊረዮ፡ በቃ ይሕያ
ንሓዋሪቱ ተዓቂቡ ማለት’ዩ። እምበኣርከስ ድሮ ንይሕያ ካብ ኣናሎግ ናብ ዲጂታል
ኣስጊረ፡ ኣብ ኮምፒተር ኣስፊረዮ ኣለኹ።
ቀጺሉ ዲጂታይዝ ዝኾነ ይሕያ ናብ ግንባርቶሮንቶ.ኮም ትጽዕኖ፡ ካብኡ
ብኢንተርነት ኣቢሉ፡ ይሕያ ናብ መላእ ዓለም ዝርጋሐ ይገብር። ዛጊት ይሕያ፡
ንፈለማ ግዜ ኣብ መላእ ዓለም ዝርጋሐ ገቢሩ ኣሎ። ኤርትራውያን ድማኒ ንይሕያ
"ብኣካል" ከግንይዎ ብቒዖም ኣለዉ። ዮሃና ኤርትራውያን! ዮሃና ይሕያ!
2ይ ሸቶ፡ ውሕልነት ዝመልኦ ዕቅበ ምፍጻም
እቲ መደብ ምዕቃብ ይሕያ ንባዕሉ ብጽፈትን ብውሕልነትን ክፍጸም እንተኾይኑ
ብቐዳምነት ብቑዕን ዘመናውን ቴክኖሎጂ ይሓትት። እዚ ማለት ከኣኒ ብሉጽ
ኮምፒተር፡ ብሉጽ ናውትታት ኣውዲዮ፡ ብሉጻት ሶፍትወይራት ምድላው ማለት
ኢዩ። ምኽኒያቱ ንይሕያ፡ ካብ መቓብሩ ኣውጺኣ ናብ’ቲ ዝነበሮ ዳስ መሊሰ፡ ሂየት
ከልብሶ ኢየ ዝጽዕር ዘለኹ። ቀሊል ስራሕ ኣይነበረን።
ስለዚ ኣብ ንኡስ ስቱዲዮ፡ ነቲ ኣብዚ እዋን ትዕድልቲ ዳይኖሶራት ከጋጥሞ ቀሪቡ
ዘሎ፡ ናይ ቀደም ናይ ይሕያ ኣናሎግ ናስትሮ፡ ናብቲ ዝለዓለ ጥርዚ ዕቃበ ዲጂታል
" ክስታናይ ፈቱዩካ
ከም ሽክና፡ ካህን
ይፈትወካ ከም
ብራና "
ይሕያ ወደቦይ ኪያር
2
ኣሰጋገርክዎ። ናብ ኣዚዩ ብሉጽ ዝበሃል ደረጃ "Sampling"፡ ማለት 24BIT
192KHz Sampling፡ ንይሕያ ካብ ኣናሎግ ናብ ዲጂታል ኣሰጋገርክዎ። ቀጺለ፡
እቲ ዲጂታይዝ ዝገበርክዎ "Original" ኣውዲዮ ከም "WAV Audio Format"፡
ኣብ መኽዘን ኮምፒተር ከምዝዕቀብ ገበርክዎ።
ኣብነት ክህበኩም፡ ሙዚቃታት ኣብ CD ክፍብረኹ ከለው፡ ብደረጃ 16BIT
44.1KHz Sampling ኢዮመ ዲጂታይዝ ዝኾኑ። ኣነ ግን ብደረጃ 24BIT
192KHz ኢየ፡ ንይሕያ ዲጂታይዝ ጌረዮ ዘለኹ።
ይኹን ደኣምበሪ ጽዕነት ኣድጊ ዝኾነ፡ ደርማስ WAV Audio Format፡ ኣብ
ጸበብቲ ካናለታት ኢንተርነት ኣቲዩ ብቐሊሉ ክወናጨፍን ኣጸጋሚ ስለዝኾነ፡
እንደገና ናብቲ ኣዚዩ ፈኲስ ዝበሃል ጾር ማለት MP3 Audio Format
ለወጥኩዎ። ናይተን ምዕቡላት ሃገራት ፈጥኒ ኢንተርነት ይጽናሓልና’ሞ፡ ኣብ ከም
በዓል ሱዳን፡ ኡጋንዳ፡ ኣንጎላ፡ ናሚብያ ወዘተ ዘለዉ ኤርትራውያን፡ ንይሕያ
"ብኣካል" ከግንይዎ ዝኽእሉ በዚ ፈኲስ MP3 Format ብቻ ኢዮመ።
ኣብነት፡ ናይ ፍርቂ ሰዓት WAV Format፡ ክብደቱ 700MB ኣቢሉ ክበጽሕ ከሎ፡
ናይ ፍርቂ ሰዓት MP3 Format ግን ክብደቱ 20MB ጥራይ ኣቢሉ ይበጽሕ። ናይ
ይሕያ "SIDE-A" እንሆ ከተወዳድርዎ የቕርበልኩም።
3ይ ሸቶ፡ ምትሕድዳስ ደርፍታት
ደርፍታት ይሕያ፡ ዲጂታይዝ ጌረ ኣብ ኮምፒተር ድሕሪ ምዕቃበይ፡ ነብሲ ወከፍ
ደርፊ ካብ A ናብ Z፡ ሓደ ብሓደ ክሰምዖን ኤዲት ክገብሮን ኣሎኒ። ናስትሮ ይሕያ፡
WAV FORMAT SIDE-A 30:57 Minutes 713.1 MB MP3 FORMAT
SIDE-A 30:57 Minutes 21.3 MB
3
ዝበዝሕ ክፋሉ ኣብ ጽቡቕ ኩነታት ጸኒሑኒ፡ ይኹን ድኣምበሪ ገበታ ኣበራትን፡
ጀማርን-ጨራስን ዘይልለይሉ ሕውስውስ ዝበሉ ደርፍታት፡ ኣናሻዕ ከኣኒ ድግማ
ዝኾኑ ደርፍታት ነበርዎ። ስለዚ ኣብዚ ናይ ምትሕድዳስ መስርሕ (Restoration
Process)፡ ብመጀመርታ ኩሎም ኣብቲ ሙዚቃ ዝነበሩ ዝተበላሸዉ ክፋላት፡
ምኵላፋት፡ ኣመና ምትሓት ድምጺታት፡ ድግማታት ወዘተ ብጥንቃቐ ሃሰስ
በልኩዎም።
ኩሎም ጉድለታት ከምዝዕረዩ ወይ ከምዝጽገኑ ገበርክዎም። ክጽገኑ ፈጺሞም
ዘይኽእሉ ብልሽዋት ጠቕላልኡ ምስራዞም እምበሪ ካልእ ኣማራጺ ኣይነበረንን። ኣብ
መስርሕ ምትሕድዳስ፡ ንይሕያ 95% ሳልቫረ ገበርኩዎ። ማርያም ኣድሒናቶ ኣላ፡
95% ምድሓኑ፡ ብጣዕሚ ጽቡቕ ገላጊላቶ ኣላ።
እቶም ደርፍታት፡ ብዝሖም ከምዝፍቀዱን ሓደ ብሓደ ከምዝፈላለዩን ተገብረ። ኣብ
SIDE-A፡ 4ተ ደርፍታት ክንጸሩ ከለዉ፡ ኣብ SIDE-B፡ 6ተን ፈረቓን ደርፍታት
ተነጸሩ። ነብሲ ወከፍ ደርፊ፡ ብFade in ይጅምር፡ ብFade Out ይዛዝም። ኣብ
መንጎ ክልተ ደርፍታት፡ ናይ 3 ሰከንድታት መፈላለዪ ባዶሽ ተጌሩሎም ኣሎ። እቲ
ናይ ምትሕድዳስ መስርሕ ምስ ኣብቅዐ፡ ኩሎም ደርፍታት ይሕያ ፐርፌክቶ
ኮይኖም ነእዛን ዓማዊል ቅሩባት ኮኑ።
4ይ ሸቶ፡ ትዝታዊ ዕግበት
ዝኾነ ንይሕያ ዝድለየ ዓሚል፡ ናብ www.genbartoronto.com ከይዱ፡ ኮርባርያ
ሾርትወይቭ 192.00 ዝብል ገጽ ከፊቱ፡ ብእንጭዋ ናስትሮ Side-A ወይ Side-B
ምስጸቐጠ፡ ደርፍታት ይሕያ ክፍነዉ ይጅምሩ። በዚ ኣገባብ እቲ ዓሚል፡ ብስምዒት
ኤለትሮኒካዊ ኣቕሓን ናስትሮን ናይ 70ታት ዓለም ዝተጠቕመ ኮይኑ ስለዝስምዖ፡
ጦብላሕታዊ ወይም ትዝታዊ ዕግበት (Notsalgic Feeling) ይስምዖ።
4
ጠባይ ይሕያ
ኣብዚ ዝስዕብ ጽሕፎ፡ ብዛዕባ ጠባይን ተውህቦታት ናይ ይሕያ ኢየ ክዛረብ።
ዲጂታላዊ ምዕቃብ ይሕያ ምስወዳእኩ ጠባይ ናቱ ብዕምቆት ክድህስሶ ተበግስኩ።
ቀስ እናብልኩ፡ ይሕያ መን ምዃኑ? ኣጸቢቐ ክፈልጦ ጀመርኩ። ብዝያዳ ናቱ
ደርፍታቱ ከፍቅሮን፡ ንዕኡ እውኒ ብዝያዳ ክግደሰሉን ከኽብሮን ጀመርኩ።
ቅድሚ’ዚ ፕሮጀክት፡ ቅንዕና ክዛረብ፡ ንይሕያ ስሙ እንተዘይኮይኑ ንዕኡ ኣጸቢቐ
ይፈልጦ ኣይነበርኩን። ናስትሮ ናይ ይሕያ ምሳይ ካብ ዝጸንሕ 20 ዓመት ሓሊፉ
ኣሎ። ኣነ ከይፈልጥኩ፡ ወርቂ ምሳይ ን20 ዓመት ተጓዒዙ። ወርቂ ምንባሩ ግን ሕጂ
ኢየ ፈሊጠ። መቸም፡ ደንጉዩ ክርዳኣካ ከሎ ድሓን ኢዩ፡ ኣጸቢቑ ደንጉዩ ክርዳኣካ
ከሎ ግን ሽግር ኢዩ።
ን20 ዓመት ትንፋስ ይሕያ ተሰኲዕሉ ዝጸንሐ ናስትሮ
5
ጠባይ ይሕያ በዚ ዝስዕብ ዘረባ ከጠቓልለኩም እፈቱ። ኣብ ኤርትራ፡ ሓደ እስላማይ
ኮይኑ ካብ ክስታኖት ንላዕሊ፡ ንጭራ ዋጣ ዝፈጥራ ሰብ እንተኔሩ፡ ኣማን ብኣማን
እንኮ ይሕያ ወደቦይ ኪያረ ኢዩ። ይሕያ፡ በቲ ናቱ ፍሉይ ኣገላልጻ ክውንነት፡ ናቱ
ፍሉይ ኣጠቓቕማ ቃላት፡ ናቱ ፍሉይ ቃና ወይ ጎሮሮ ምስ ናቱ ልዑል ምልከት ናይ
ጭራ ዋጣ፡ ፍሉይ መንነቱ ኣብ ኤርትራ ዘንገሰ ደራፋይ ኢዩ። እዚ ፍሉይ መንነት፡
ነቲ ጠባይ (Character) ወይ "እንኮ ይሕያ" ኣቚሙ የር’ከብ።
ይሕያ፡ ነቲ ናይ 50ትትን 60ታትን፡ ባህሊ ብሄረ ትግርኛን እምነት ክርስትናን፡
ልምዱን ስርዓቱን፡ ባሃጉን ቀልቡን ሕማማቱን ፈውሱን ኣጸቢቑ ዝፈልጥ፡ ንባህሊ
ትግርኛ ብትኽክል ናይ ምንጸብራቕ ልዑል ክእለት ዝነበሮ ጠቢብ ኢዩ። ሰራየን
ሰረወቶትን ከኣ’ሞኒ በቃ ናቱ ድኳናት ኢዮመ።
ንኣሽቱ ጥቕስታት ካብ ደርፍታት ይሕያ
ይሕያ፡ ከምዚ ቢሉ ደረፈ፡ " . . . ክስታናይ ፈቲዩካ ከም ሽክና፡ ካህን ይፈትወካ ከም
ብራና . . ."። በዞም ቃላት፡ ይሕያ እቶም ክስታኖት ምስ ቤተ ክርስትያን ጽኑዕ
ምትእስሳር ከምዝነበሮም ይገልጸልና።
" ብራና "፡ ቅድሚ ወረቕት ምፍጣሩ፡ ጥንታውያን ሰባት ንመጽሓፊ ዝጥቀምሉ
ዝነበሩ፡ ካብ ቆርበት ዝተሰርሐ ቆጽሊ (File) ኢዩ። " ሽክና " ዝብል ቃል ትርጉሙ
ኣስፍሕ ኣቢለ ክገልጸልኩም እፈቱ። ኣብ ክስታኖት፡ ኣውደ ኣመት ምስምጸ፡ በጊዕ
ትሕረድ’ሞ ስጋ ተዘልዚሉ ምስተወዳአ፡ የዕጽምቲ በጊዕ ኣብ ዓቢ ድስቲ ብማይ
ይጥጠቕ። ድሕሪኡ ስድራ ብምልእታ፡ የዕጽምቲ በጊዕ ክትበልዕ፡ ኣብ መኣዲ
ዓጽሚ ብዙርያ ኮፍ ትብል።
መኣዲ ዓጽሚ
ኣብ መኣዲ ዓጽሚ፡ የዕጽምቲ ንስድራ ቤት ትዕድል፡ እታ ኣደ ኢያ። ኣደ፡
ኣብዝሕትኡ ግዜ ነታ ሽክና (ርእሲ በጊዕ)፡ ነቲ ፍቱው ዝበሃል ውላድ ወይ ሕሳስ ልደ
ኢያ ትዕድሎ። እቶም ካልኦት የሕዋት ከኣኒ ከከም ዕድልካ፡ እንተስ ዓጽሚ ሰለፍ
እንተስ ጎሎ ወይ ዓንዲ ሕቆ ተዛነቑ ይዕደለካ።
እቲ ሽክና ዝተዓደለ ኣዚዩ ፍቱው ውላድ፡ ብኹሉ ኹሉ መወዳድርቲ የብሉን። 1ይ
ነገር፡ እታ ሽክና፡ ካብቶም ካልኦት የዕጽምቲ ዝገዘፈት ኣካል ኢያ። 2ይ ነገር፡ ኣብታ
ሽክና መልሓስ ኣሎ፡ ዘይተኣደነ ሓንገል ኣሎ፡ ኣብ መንጋጋ ዝተቐርቀረ ዘይተኣደነ
ስጋ ኣሎ። መልሓስን ሓንገልን ከኣኒ ማዓት ኢዩ መቐረቶም። ስለዚ ኣብ መኣዲ
ዓጽሚ፡ ሽክና እንተተዓዲልካ፡ ኣዚዩ ፍቱው ውላድ ከም ምዃንካ መግለጺ ኢዩ።
6
መምቁራቶም ድማኒ ንስኻ ኢኻ ኣኻዕቢትካ ትበልዖም። ይሕያ፡ ሽክና ዝብል ቃል
ክጠቅስ ከሎ፡ ከቶ እቲ ቀደም ዝበላዕኩዎ፡ ዘይርሳዕ መቐረት ሽክና ይዝከረኒ። ይሕያ፡
ንሕና ክስታኖት ሽክና ምብላዕ ሕሱም ከምነፍቅር፡ ግሩም ጌሩ ገሊጹና ኣሎ።
ይሕያ ኣብ ካልእ ደርፉ ከምዚ ቢሉ ይደርፍ፡ " . . . ዓደይ ዘይብሉ ኣይገዛይን፡
ከብተይ ዘይብሉ ኣይደምበይን፡ ውሽማ ዘይብሉ ኣይሰብኣይን . . ."። ቀጺሉ ኣብ
ካልእ ደርፊ ድማኒ " . . . ንቕደመ’የ ንቕድመ’የ፡ ሓዳር ዶ’ሊኒ ዘይንቕደም’የ . . ."
እናበለ ይደርፍ። በዞም ቃላት ይሕያ፡ ነታ ናቱ ዓለም ጽቡቕ ጌሩ ይገልጻ ኣሎ። እታ
ናቱ ዓለም፡ "ቀለዓለም ዘይብሉ፡ ውጹእ ኣባታዊት ስርዓት ኢያ። ተስቶስተሮን
ዝመልኦም ደርፍታት፡ ቢለ ኢየ ኣነ ዝገልጾም ንደርፍታቱ።
ይሕያ፡ ደርፍታቱ ከም ዘይምኖ ጌሩ ናይ ምቕራብ ክእለት ነበሮ፡ ከመይ’ሲ ወረጃ
ኮይኑ ይጸንሕ እሞኒ ምልስ ኢሉ ናይ ወዲኒታት ግዕዘ ቅምር የብለሉ።
ኣብቲ ቀደም " ነገር ዘይጸገበስ ጓል ዋጣ ይሕጸ " እናተባህለ፡ ዋጦት ከም ሓሜን፡
ለፍለፍቲ ዝናዓቕሉ ዝነበሩ እዋን’ኳ ይሕያ ብዓነት ኣይወደቐን። እንሆ ሕጂ ከኣኒ
ሂወት ለቢሱ ናብቲ ዝለዓለ ዘመናዊ ዲጂታል ዓለም ሰጊሩ ይርከብ። ይሕያ ወደቦይ
ኪያረ፡ ጥበብ ናይ ቅዱስ ያሬድ ዝወረሰ ኤርትራዊ ስነ ጥቢብ ኢዩ። ብቻ፡ ፍቕሪ ናቱ
ይሕደርኩም።
ክብረት ይሃበለይ።
ሃይለ መንገሻ ዑቕበ
ቶሮንቶ፡ ካናዳ
ጁን 25፡2016__


text:
ላዕለዎት ተላዘብቲ አፍሪቃ አብ ዋዕላ ፓሪስ- ለውጢ ክሊማ አብ ኣብ ኣሳሪ ስምምዕ ክብጻሕ እምነት ኣለና ይብሉ።በአንጻሩ ተመራመርቲ ሳይንስ ግን ክንኪ ዝድለ መጠን ሙቐት ግምታዊ እዩ ይብሉ።
ኣብ ዋና ከተማ ፈረንሳይ ዝካየድ ዘሎ ዋዕላ ፓሪስ አብ ጉዳይ ለውጢ ክሊማ ኣብ ዝተጀመረሉ እዋን ደቡብ ኣፍሪካዊያን ተላዘብቲ እቲ ልዝብ ዕውት ከምዝኸውን ዘለዎም እምነት ገሊጾም እንተኾነ እንታይ ትሕዝቶ ከምዘለዎ ግን ርግጸኛታት ኣይኮኑን።
ገለ ክኢላታት ደቡብ ኣፍሪካ አብ ዘዓንገደቶ ናይ 2011 ዓ.ም.ፈ ዋዕላ ለውጢ ክሊማ ልዝብ ሃገራት ኣፍሪካ ሓዊሱ ድኻ ሃገራት ድምጸን ብዝበለጸ ከስምዓ ወሳኒ ምዕራፍ ዝኸፈተ ነይሩ ይብሉ።
ወሃቢ ቃል ፕሬዝዳንት ጃኮብ ዙማ ቦንጋይ ማጆላ ኣብ 2011 ዓ.ም.ፈ ኣብ ደርባን ዝተጀመረ ልዝብ ኣብ ናይ ፓሪስ ዋዕላ ብሕጊ ኣሳሪ ኮይኑ ክወጽእ ኣለዎ ይብሉ።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ዝኸበርኩም ኣዳለውቲ ፈስቲቫል ኤሪትራዊ ደሞክራስያዊ ማሕበር
ዝኸበርኩም መሪሕነትን ኣባላትን ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ
ዝኸበርኩም ኣባላት ፖሊቲካዊ ውድባትን ምንቅስቓሳትን፡ሲቪካዊ ማሕበራትን፡ ዕዱሙት ኣጋይሽን
እዛ ከም መርሖ ናይዚ ፈስቲቫል ዝተመርጸት ጭርሖ ፤“ ሓቢርና ነድምጽ ከነስምዕ። ሓቢርና ንስራሕ ከነድምዕ፡ እዋናዊት ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብ ኩሎም ነካይዶም ፖሊቲካዊ ቃልስታትናን፡ ማሕበራዊ ህወትና ከም ስልቲ ናይ ዝምድናዊ ስርሓትና ክንጥቀመላ ይግባእ። ንሱ ስለ ዘይተከተልና ኢና፡ ክሳብ ሕጂ ቃልስና ክዕወት ዘይካኣለ።ኣሽንኳይዶ ዝተፈላለየ ፖሊቲካዊ ዕላማታት ዘለወን ውድባት፡ ኣብ ዝበዝሐ ከራኽበን ዝኽእል ዕላማታት ሓቢረን ክሰርሓ፡ እቶም ኣብ ጽላል ሓደ ውድብ ኮይኖም ዝቃለሱ ባእታታት፡ ዝፈላልዮም ፖሊቲካዊ ዕላማታት ዘየሎ ክንሱ፡ ኣብ ክልተ፡ ሰለስተ ውድባት ተፈናጭሎም፡ ይርከቡ። ከምዛ ብሓደ ከምዘይነበሩ ካኣ፡ ብጽሑፋት ክጠቓቒዑ ናይ ቀረባ ተመክሮ ኢዩ።ንኣበነት እዚ ኣብ ሽወደን ዝተካየደ ፈስቲቫልን፡ እዚ ነካይዳ ዘሎና ፈስቲቫል፡ ካብ 1985 ኣትሒዞም፡ ንዝተፈላለየ ዓመታት ኣብ ትሕቲ ሓደ ውድብ ተጠርኒፎም ከካይድዎ ጸኒሖም። ኣብ ሓደ እዋን ተፈላልዮም።ዝተፈላለየ ፖሊቲካዊ ዕላማ ስለ ዝሓዙ ኣይኮነን፡ ኣንታይ ዳኣ ስለ ዘይተዳማመጹ ኢዮም። ከምኡ ኣውን ኣብ ካልኦት ፖሊቲካዊ ውድባት ዝተራኣየ፡ ገና ዝቕጽል ዘሎ ምፍንጫላት ኢዩ። ነዚ ጉድለታት ክሳብ ሕጂ መአረምታ ኣይረኸብናሉን። ምኽንያቱ ንጉድለታትና ብግቡእ ገምጊምና፡ ንጌታትና ኣብ ክንዲ ኣሚና መእረምታ ንገብረሎም። እቲ ጉድለታት ንኻልኦት እንዳሰከምና፡ ንነብስና ሓራ ምውጻእ ጥራ ዘይኮነ፡ንተግባራትና መርትዖ ክኾነና፡ ብቃላትን ጽሑፍን ናይ ጸለማ ወፈራ ነካይድ። ንሱ ጥራሕ ኣይኮነን። ነቶም ምሳኻ ኮይኖም ብተግባር ክሰርሑ ዝኽእሉ ውድባት ጓሲኻ፡ ንጊዚኡ ብተግባር ክሰርሑ ዘይክእሉ ግን፡ ናይ ጊዚኡ መባእስቲ ዝኾኑኻ ዝክእሉ ኣካላት ናይ ምምሕዛው ይረኣ።
ስለዚ እዛ ናይዚ ፈስቲቫል ጭርሖ ብተግባር ክትሰርሕ፡ ብዝሓለፉ ጌጋታትና ተኣሪምና፡ ብግብሪ ነሰንያ።
እዚ ዘለናዮ እዋን ንህዝብታት ኤርትራን፡ ነታ ብከቢድ መስዋእትነት ዝተመስረተት ሃገር ንህላውየአ ዝፈታትኑ ክስተታት ይቃላቐሉ ኣሎዉ።
ውልቀ መላኺ ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ካብ 1970 ኣትሒዙ፡ ብረቂቕ ስልቲ ሓድነት ሕብረተሰብ ኤሪትራ ክልሕልሕ፡ ኣብ ነንሕድሕዱ ምትእምማን ከይህሉ ክገብር ጸኒሑን፡ ኣሎን ። ንኣብነት ሓደ ካብቲ መደባቱ፤ ሰፊሕ ሰረት ሕብረተሰብኣዊ ክውንነት ህዝቢ ኤሪትራ ተንጽባርቕ ዝነበረት ተሓኤ ምፍራስ ኢዩ ነይሩ።
ካብ 1991 ንኣተሐሕዛ መንእሰያትና ዝተኸተሉ ጉጉይ ፖሊሲ።መንእሰይ ዓዱ ገዲፉ ንኽከይድ ደፋፊእዎ፡ ሃገራዊ ፍቕሩ ክልሕልሕ፡ ፍቕሪ ወልዱ ክስእን፡ ኩሎም ደሞክራስያውን፡ ሰብኣዊ መሰላቱ ከልኪሉ፡ኣብ ፈቆዶ ቤትማእሰርትታት ከምዝሳቐ ይገብር ኣሎ።እቶም ኣብ ጊዜ ዕጥቃዊ ቃልሲ ተወልዶም ዝዓበዩን፡ ዝተቃልሱን ከይተርፈ ግዳያት ናይዚ እከይ ተግባራት ስለ ዝኾኑ፡ ወልዶም ዝተሰዎኡላን፡ ኣካሎም ዝጎዶሉላ ሃገር ገዲፎም ናብ ስደት የምርሑ ኣሎዉ።ኤርትራ ሃገርና ተካኢ ወልዱ ዘይብላ ሃገር ትኸውን ኣላ።
ኣብዚ ዝሓለፈ ወርሒ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝወሰዶ ዝናኣድ ስጉምቲ፡ ዲፕሎማስያዊ ርኽክባት ኣብ ሞንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ጀሚሩ ኣሎ።እቲ ኣብሞንጎ ክልቲኡ ህዝብታት ሰላም ክርክብ፡ ዝምድናታትቱ ክሕደስ ዝውሰድ ዘሎ ስጉምትታት ብመትከል ቅቡሉን ንድግፎን ጉዳይ ኢዩ።እቶም ብሸነኽ ውልቀ መላኺ ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ንኣተሓሕዛ ናይዚ ጉዳይ ዝኽተሎ በይናዊ ተግብራት ብዘይ ኣፍልጦ ህዝቢ ኤሪትራ፡ ንክብሪ ህዝብታት ኤሪትራ ዘናኣእስ፡ ንልእላውነት ሃገረ ኤሪትራ ኣብ ምልክት ሕቶ ዘእቱው ዝዋሃብ ዘሎ መግልጽታት ግን ቁቡል ኣይኮነን።ብትሪ ክንምክቶ ኣሎና
እምባኣርከስ ንሕና ኣብዚ እዋን ሐድነትን፡ምትእምማን ኣብ ሞንጎ ህዝብታት ኤሪትራ ክድልድል ምግባር። መንእሰይና ፈታዊ ሃገሩን፡ ተካኢ ወልዶ ክኸውን ምስራሕ። ክብሪ ህዝብታት ኤርታር ክሕሎ፡ ልእላውነት ኤርትራ ከይድፈር ምክልኻል።ኣብ ኤርትራ ደሞክራስን፡ ስርዓተን ሕጊ ክህሉ ምቅላስ። እዚ ብግብሪ ከነሰንዮ ግን“ ሓቢርና ነድምጽ ክነስምዕ፡ ሓቢርና ንስራሕ ከነድምዕ።
ንቕድሚት ክሳብ ዓወት።
ዝኽርን ሞጎስን ንስዉኣትና።
ባህታ ሃይለማርም
ብስም ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤሪትራ።
04-08-2018 ፍራንክፉርት።


text:
ኣብ ናይ ሰሉስ 14 መስከረም 2010 መደብ ኤርትራውያን ኣብ ኣመሪካ ዝቐረቡ 3ተ ወከልቲ ዳህላክ ካርጎ ማለት፡ ብርሃነ መሓሪ ካብ ዋሺንግቶን ዲሲ፡ ብስራት ግርማይ ካብ ሳንዲያጎ ካሊፎርኒያ፡ ዳዊት ፈኑኤል ካብ ዳላስ ተክሳስ፡ ብሓባር ንጋዘጠኛ ድምጺ ኣመሪካ ተወልደ ወልደገብሬል ኣብ ዝሃብዎ ቃለ-መጠይቕ፡ ኣብ ዋሺንግቶን ዲሲ ጥራይ ዝነበረ ኣገልግሎት ምስዳድ ኣቑሑት ናብ ኤርትራ፡ ናብ ካልኦት ግዝኣታት U.S`ውን ንኽባጻሕ ሕቶ ብዙሓት ኤርትራውያን ኾይኑ ኸምዝጸንሐ ጠቒሶም።
ዳህላክ ካርጎ ስርሑ ካብ ዝጅምር ኣብ ከባቢ ዋሺንግቶን ዲሲ ካብ ዝርከብ ወደብ ባልቲሞር ጥራይ 8ተ ጽዕነት መራኽብ ናብ ኤርትራ ከም ዝለኣኸ ዝገለጸ ዋና ኣካያዲ ስራሕ`ቲ ማሕበር ኣቶ ብርሃነ መሓሪ፡ ኣብ ኩለን ዓበይቲ ኸተማታት ዩ ኤስ ተቐበልቲ ኣብያተ ጽሕፈት ንምኽፋት መደብ ከም ዘሎ ጠቒሱ።
ናብ ኤርትራ ዝኣቱ ኩሉ ንብረት ምሉእ ናይ ኢንሹራንስ ውሕስነት ከም ዘለዎ`ውን ኣፍሊጡ።
ንምሉእ ትሕዝቶ`ቲ ቃለመጠይቕ ነቲ ምልክት ድምጺ ብምጥዋቕ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ U.S ክፍለግዛኣት ኣሪዞና ዝነብር ኣቶ ብስራት ከበደ ንገዛኢ ፓርቲ ደጊፉ ኣብ ዘቕረቦ ሞገተ፡ኢህወደግ ካብ ምርጫ 2005 ትምህርቲ ብምቕሳም ዝወሰዶም ስትራተጂታት ነቲ ዓወት ኣብቂዕሞ`ዮም ይብል። ንሳቶም`ውን ኣብ ዕብየት ዘመዝገቦም ዓወታት፡ ተቓወምቲ ነንሕድሕዶም “ሕቖን ከብድን” ብምዃን ኣብ`ታ ሃገር ኸስዕቦ ዝኽእል ጠንቅታት ካልእን ዝጥቀሱ ምኽንያታት`ዮም ይብል።
ኣብ ግዝኣት መሪላንድ ዝነብር ኣቶ በላይ ገሰሰ ብወገኑ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፡ ኣብ ሃገርና ዘሎ ኩነታት ንናጻ ምርጫ ዝፈቅድ ኣይኮነን፡ ባህሪይ ናይቲ ዝገዝእ ዘሎ ስርዓት`ውን ኣይኮነን ኢሉ። ኣተሓሒዙ፡ ንትካላት ፍትሒ፡ ፀጥታ፡ ሚድያ፡ ቦርድ ምርጫ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሩ ጌሩ ዲሞክራሲያዊ ምርጫ ከካይድ ዘይሕሰብ`ዩ፡ “ብራዕድን ሽበራን” ዝተኻየደ ምርጫ`ዩ ድሕሪ ምባል ፡ኢህወደግ ድማ ዳርጋ ምሉእ ንምሉእ ስዒረ ምባሉ፡ ኣብ ቅድሚ ዓለም መንነቱ ዘቃልዔ ፍጻመ ከምዝነበረ ይገልጽ።
ንምሉእ ትሕዝቶ`ቲ ክትዕ ንምስማዕ፡ ኣብ`ቲ ናይ ድምጺ ምልክት ጠውቕ


text:
ምምሕዳር ቤት ጽሕፈት ጉዳያት መንእሰያት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ትማሊ ሓሙስ ዕለት 18 ጥሪ 2018 4ይ ምዱብ ኣኼባኡ ብምክያድ፣ ኣብ ኣገድስትን ኣዋናውያንን ዛዕባታት ዘትዮም። ኣባላት ምምሕዳር ቀዳምነት ሂቦም ብዕምቆት ዝዘተዩሉ ኣርእስቲ፣ መቀጸልታ ናይቲ ዝሓለፈ 3ይ ምዱብ ኣኼባ ኮይኑ፣ ንቅሓትን ተረደኦን ሰፊሕ ህዝብና ክብ ኣቢልካ፣ ዜጋታት ኣብ ጉዳይ ህዝቦምን ሃገሮምን ኣብ ክንዲ ተዓዘብቲ ቀንዲ ተዋሳእቲ ከምዝኾኑ፣ ናይ ሓድነትን ስምረትን ባይታ ፈጢሮም ሓቢሮም ከምዝቃለሱን ንምግባር ዘብቅዕ ሃዋህው ምፍጣር ዝብል እዩ። ቤት ጽሕፈት ጉዳያት መንእሰያት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ምስ ኩሎም ካልኦት ኣብያተ ጽሕፈታትን ትካላትን ሰልፊ ብምትሕግጋዝ፣ ነዚ መደብዚ ክውን ንምግባር ዘካይዶ ዘሎ ናይ ምድላዋት ጻዕርታት በጺሕዎ ዘሎ ደረጃ ድማ ሓደ ብሓደ ሪእዩን ገምጊሙን። ሊዕሊ 90 % ምእታዊት ናይቲ ዘድሊ ምድላዋት ተሰላሲሉ ከምዘሎ ድማ መዚኑ። እቲ ምድላዋት ዘተኣማምን ምዃኑ ድሕሪ ምርግጋጽ ድማ፣ እቲ ፓልቶካዊ ናይ ኣስተምህሮን ዘተን መደብ ኣብ ምጅማር ወርሒ ለካቲት 2018 ክፍልም ከምዝኽእል ወሲኖም።
ብምቅጻል ኣባላት ምምሕዳር ቤት ጽሕፈት ጉዳያት መንእሰያት ሰልፊ ኣብ ሓድነት ሰልፊ ዝረእ ዘሎ ናይ ውሑዳት ጉጅለ ዘሕዝን ናይ ምፍንጫል ስጉምትን ኣገባቡን ብምምይያጥ ሪቶታት ድሕሪ ምልውዋጥ፣ ናይ ሓባር ሚዛን ኣቀሚጦምሉ። ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ጽባሕ ሓዲሽ ዓመት ብስራት ዓወትን፣ ሓድነትን፣ ስምረትን ክሰምዕ ዝነበሮኳ እንተኾነ፣ ንናይ ሓሳባት ፍልልያት ኣብ ክንዲ ብልዝብን ብሕግን ዝፈትሕ ብምፍንጫል ናይ ምፍታሕ ባህሪ ዝሳዕረረ ፖለቲካዊ ባህሪ ግን ንህዝቢ ኤርትራ ኣንጻር ትጽቢቱ ዳግማይ ምፍንጫል ከበስሮ ምኽኣሉ ንማን ዘነይት ከምዘይኮነ ተገምጊሙ። ዝኾነ ዝፍንጨል ኣካል ኮነ ሓዲሽ ፖለቲካዊ ማሕበር ዝምስርትውን፣ ቀንዲ ዕላምኡ ንመላኺ ስርዓት ኣስመራ ኣሊኻ ህዝቢ ምድሓንን ደሞክራስያዊ ስርዓት ምትካልን እምበር ምቓልስቱ ንዝጸንሓ ኣካል ንምድኻም ክኸውን ከምዘይብሉ ኣተሓሳሲቡ።
ኣብ መወዳእታውን፣ ዝኾነ ኣባልን ኣካልን ናይ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ እየ ዝብል፣ ንሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ብቲ ሓቀኛን ትካላዊ መስመርን ተኸቲሉ ካብ ጌጋታቱ ብምእራም፣ ካብ ድኽመታቱ ድማ ዓቅሚ ዘፍቀዶ ኣበርክቶ ብምግባር እዩ ንሰልፊ ከቅንዕን ከዐውትን ዝኽእል እምበር ብምፍንጫል ከምዘይኮነ ኣገንዚቡ።
ዓወት ንፍትሓውን ደሞክራስያውን ቃልስና!
ሰላምን ቅሳነትን ንህዝብና!


text:
መሬት ንባዕዲ ምሻጥ ደው ይበል፡ ብመለስን ቤተሰቡን ዝግብስበስ ሃብቲ ህዝቢ ይመለስ ዝብል ነጥብታት ይርከቦ እቲ 9ተ ውድባት ዘውጽእኦ ናይ ሓባር መግለጺ።
ካብቶም ነቲ ስምምዕ ዘውጽኡ ውድባት፡ ዲሞክራሲያዊ ምንቅስቓስ ህዝቢ ትግራይ(ደምህት)ሓደ እዩ። ኣቦ መንበር ደምህት ኣቶ ሞላ ኣስገዶም ካብ ኤርትራ ንድምጺ ኣመሪካ ኣብዝሃቦ ቃለመጠይቕ፡ በቲ ከራኽበና ዝኽእል ናይ ሓባር ዕላማ ተረዳዲእና ነቲ ውሳነ ኣሕሊፍና`ለና ይብል።
ብፖሊቲካዊ ቃልሲ ጥራሕ ኣብ ኢትዮጵያ ለውጢ ክመጽእ ይኽእል`ዩ ኢልና ንሕና ከም ደምህት ኣይንኣምንን ኢና ዝበለ ኣቶ ሞላ፡ እቲ ኣብ ህዝቢ ዝወርድ ዘሎ በደልን ጭቆናን ከብቅዕ ግን ህዝቢ`ውን ባዕሉ ክዕምጽሞ ንሕና`ውን ኣብ ጎንኻ ኣለና ዝብል መልእኽቲ ኢና ነመሓላልፍ ዘለና በቲ ናይ ሓባር መረዳድኢ ዕላማ ኢሉ።
ነዚ ዓመጽ ንደፍእ ዘለና በቲ ዕጥቃዊ ቃልሲ ተስፋ ስለዝቖረጽና ዘይኮነስ፡ ነቲ ስርዓት ንምእላይ ከምቲ ኣብ ከባብና ንርእዮ ዘለና ዓመጽ ዝኣመሰለ ኣብ ኢትዮጵያ`ውን ንክልዓል`ዩ ብምባል የስምረሉ ኣቶ ሞላ ኣስገዶም-ኣቦ መንበር ደምህት።
ንምሉእ ትሕዝቶ ቃለመጠይቕ ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቑ፡


text:
“ንሕና” ዝብል ቃል ሓፈሻዊ ኮይኑ ብዝኾነ መልክዕ ተኣኪብካ መንነትካ እትገልጸሉ ኣጸዋውዓ እዩ። ንሕና ናይ ብዙሕ ኣነታት እኩብ ድምር ኮይኑ፡ ካብ በይንኻ ዝያዳ ዓቕምን ሓይልን ዝፈጥር እዩ። ሕጂ ንሕና ንብል ዘለና ከኣ ከም ኤርትራውያን ብሓፈሻ ከም ናይ ለውጢ ሓይልታት ድማ ብፍላይማለትና እዩ። ከባቢ ካብ ዝተወሰነ ዘለኻሉ ኩርናዕ ጀሚሩ ክሳብ ሰፊሕ ሃገራዊ ኩርናዕ እትገልጸሉ ኣበሃህላ እዩ። መንበሪኻን ናይ ስራሕ ወይ ናይ ትምህርቲ ቦታኻ ዝርከቦ ከባቢ እውን እትገልጸሉ እዩ። ኣብዚ ጽሑፍ ከባቢና ክንብል እንከለና ግና ከባቢ ሃገርና ኤርትራ ማለትና እዩ።
ከባቢና ከባቢ ቀይሕ ባሕሪ ወይ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ብተፈጥሮኣዊ ጸጋታት ይኹን ክሳዳዊ ኣቀማምጣ፥ ምቹእን ተሃራፍን ምዃኑ ዝሓለፈ ታሪኹ ይኹን ህልዊ ኩነታቱ ዝምስክሮ እዩ። እዚ ውቅቡነት ከባቢና ዝፈጠሮ ዝሓለፈ ዓለም ለኻዊ ቆላሕታ ዝሰዓበ ምስሕሓባት እውን ናይዚ ኣብነትዩ። ከባቢና ምስቲ ኩለመዳያዊ ተበሃግነቱ ተተሓሒዙ ዝመጽእ ጸገማትን ግጭታትን ከም ዘለዎ ከኣ ኣብ ዛንታ ከይከድና ሕጂ ዘሎ ኩነታት መስካሪ እዩ። ከምቲ ወለድና “ጽብቕትን ዕይንትን” ዝብልዎ ኮይኑ፡ እዚ ከባቢ ክንድቲ ምቹእነቱ ነበርቱ ተጠቀምትን ቅሱናትን ኣይኮናን። ከምኡ ስለ ዝኾነ ከኣ ዓብላሊ መግለጺ ከባቢና መግዛእቲ፡ ዝተናወሐ ናይ መሰል ቃልሲ፡ ግጭታትን ዘይርጉእ ምምሕዳራትን ኮይኑ ጸኒሑ። ሕጂ እውን እቲ ቅልውላው ደኣ መልክዑ ቀይሩ ዘቤታዊ ኮይኑ እምበር፡ ንኤርትራ፡ ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ ደቡብ ሱዳን፡ የመን … ወዘተ ሃሰስ እንተበልካ ኩነታት ከባቢና እተራጥጠሉ ኣይኮነን። ጉዳይ ኤርትራ ከኣ ድምጺ ተኹሲ ዘይስመዓሉ ኮይኑ ብትሕዝቶኡ ግና ጽዕጹዕ ድምጺ ዘይብሉ ናይ ሕሳባት ተኹሲ ዝካየደሉ ዘይቅሱን ኩነታት ኮይኑ ዘሎ እዩ።
ከምቲ ቀደም እውን “እንተ ክትድቅስ ጐረቤትካ ይደቅስ” ዝበሃል፡ ኣብዚ ንርከበሉ ዘለና መዋእል ኣብ ሓደ ሃገር ዝፍጠር ቅሳነት ኮነ ህውከት ኣብታ ሃገር ተደሪቱ ዝተርፍ ዘይኮነ፡ ናብቲ ከባቢኡ ክፈስስ ናይ ግድን እዩ። ስለዚ ዘለናዮ ከባብያዊ ይኹን ዓለማዊ ኩነታት ገዛኻ ዓጺኻ ክጥዕመካ ይኹን ክኸፍኣካ እንከሎ በይንኻ ትስሕቀሉ ወይ እትቁዝመሉ ዘይኮነ ከባብያዊ ምጽልላው ኣብ ዝሓየለሉ እዋን ኢና ንርከብ ዘለና። ኩሉ ዝምድናዊ ስለ ዝኾነ ከባቢና ክንብል እንከለና ሰፊሕ ስለ ዝኾነ “ካብ እመት ስድሪ ኣላታ” ከም ዝበሃል፥ ኤርትራን ህዝባን ምስ ሱዳንን ኢትዮጵያን ዘለዎም ምጽልላው ዝያዳ ኩሉ ዝስራዕ እዩ። ኣብ ሃገርና ቅሳነት ክረጋገጽ ምስዞም ሃገራትን ህዝብታትን ዝህልወና ዝምድና ወሳኒ ክንዲ ምዃኑ፡ ብቐንዱ ውሑስ ከባቢ ንምርግጋጽ እቲ ጻዕሪ ካብዚ ናይ ቀረባ ከባቢ ክጅምር ናይ ግድን እዩ።
ኣብዚ እዋንዚ ኤርትራ ምስ ክልቲአን ጐረባብቲ ሃገራት ዘላቶ ሃለዋት ሕማቕን ሓደገኛን ምዃኑ ናይ ብዙሓት ሚድያታትን ፖለቲከኛታትን መዛረቢ ኣጀንዳ ኮይኑ ዘሎ ተባራዒ ዛዕባ እዩ። ንኤርትራ ዝመርሕ ዘሎ ጉጅለ “ሕሰም ኮነ ራህዋ ህዝበይ፡ ናተይ ሕሰምን ራህዋን እዩ” ብዝብል ቅኒት ስለ ዘይምራሕ፡ ነዚ ኩነታት ከምዘይግደሰሉ ጥራይ ዘይኮነ ከምዘይዛረበሉ ተዓዚብና ኣለና። ናይዚ ዝሓለፈ መበል 27 ዓመት ናጽነት ኤርትራ፡ መደረ ኣቶ ኢሳይያስ ነዚ ዘመልክት እዩ። ብመሰረቱ ከምቲ “ላምሲ ፍርቂ ጐና ሰቢሓ ፍርቂ ጐና ኣይትዓብርን እያ” ዝበሃል፡ ሓደ ባዕሉ ንህዝቡ ዝጭቁን መንግስቲ፡ ብናይ ህዝቡን ከባቡኡን ዝምድና ክግደስ እትጽበዮ ኣይኮነን። እዚ ክበሃል እንከሎ ግና ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ስልጣን ንምቕጻልን ንጉጅላዊ ረብሓኡን ዘገልግል ዝምድና ክፈጥር ኣይንቀሳቐስን ማለት ኣይኮነን። ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብዘይኣፍልጦ ህዝብን ሕጋዊ ስርዓትን ኣብ ልኡላዊ መሬት ኤርትራ ናይ ወጻኢ ወታደራዊ መደበራት ክፈቅድን እናሻዕ ናብ ዓንገልቱ ዝገብሮ ውሽጡ እንታይ ምዃኑ ዘይፍለጥ መገሻታትን ከኣ ነዚ ዝምልከት እዩ።
ከምቲ ኩሉ ግዜ እንብሎ፡ ሎሚ ጉዳይ ኤርትራ ኣብ ውሽጣ ኮነ ምስ ከባቢ ዘላትሉ ሃለዋት ነቲ ኮነ ኢሉ ዘጽቀጠ ጉጅለ ገዲፍናሉ፡ ኣብ ናይ ተዓዛቢ ቦታ እንቕመጠሉ ኣይኮነን። ብኣንጻሩ ኣብዚ ዝኸይድ ዘሎ ምግማቱ ዘጸግም ናይ ብዙሓት ሰብ ፍሉይ ድሌት ምቁርቛስ ድምጽና ከነስምዕ ግድነት እዩ። ኣብዚ ኤርትራ ከመይ ክትዋሳእ ይግበኣ ዝብል ሰፊሕን ንናይዚ ዓውዲዚ ክኢላታት ዝግደፍን ኮይኑ፡ ጉዳያት ከባቢና ደም ብዘይፋስስ ፡ልዕልናን ቀያድነትን ሕጊ ብዘውሕስ ናይ ህዝብታት ረብሓን ቀጻሊ ሰላምን ብዘረጋግጽ ምሓዙ ዝብል ምላሽ ንኹልና ዘረዳድኣና ሓሳብ ከም ዝኸውን ፍሉጥ እዩ። ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ኣዛራራብነቱ ክብ ለጠቕ ክብል ዝጸንሐን ዘሎን ናይ “ኣይሰላም ኣይውግእ” ኩነታት እውን ብከምዚ ዝተጠቕሰ ኣገባብዩ ክምዘን ዝግበኦ። እዚ ኣገባብ ከኣ እዩ ንሰዓራይን ተሰዓራይን ዘየጉልሕ ናይ ክልቲኡ ህዝብታት ረብሓን ቀጻሊ ሰላምን ዘውሕስ። ናይዚ ጉዳይዚ ምፍታሕን ዘይምፍታሕን ንክልቲኡ ወገናት ብማዕረ ዝጸሉ እምበር ሓደ እቲ ጉዳይ ፍታሕ ብምርካብ እቲ ካልእ ድማ እቲ ጉዳይ ብዘይምፍታሑ ዝርብሑ ኣይኮኑን። ሓደ ንረብሓ እቲ ካልእ ሰጊሩ ፍታሕ ከምጽእ ምፍታን እውን ናብ ቀጻሊ ርግኣት ዘብጽሕ ኣይኮነን።
ከባቢና ኣብ ምርግጋእን ውሽጣዊ ኤርትራዊ ኩነታትና ምጥጣሕን ሓደን ክልተን ምዃኖም ምስትብሃል ኣገዳሲ እዩ። ሓደ ዝግበሮም እቲ ሓደ ነቲ ሓደ ኣዝዩ ስለ ዝጸልዎ እዩ። ክልተ ዝገብሮም ከኣ እቲ ሓደ ስለ ዝተፈትሐ እቲ ካልእውን ከምርዱእ ይፍታሕ ማለት ስለ ዘይኮነ። ንኣብነት ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ኩነታት ምስ ዝፍታሕ ብኡ ንብኡ ኣብ ኤርትራ ሰላም፡ ዲሞክራስን ልምዓትን ኮታ ልዕልና ሕግን ህዝብን ንምርግጋጽ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ የብቅዕ ማለት ኣይኮነን። ግን ናይቲ ሓደ ጉዳይ ምፍታሕ እቲ ሓደ ንክፍታሕ ኣየቀላጥፎን ማለት ኣይኮነን። ንኣብነት ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ኩነታት በቲ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ መንፈስ ኣብ ዝፍተሓሉ ግዜ ጉጅለ ህግደፍ ተሓቢእሉ ዘሎ መጋረጃ ተቐንጢጡ እቲ በዚ ተገልቢቡ ዘሎ ህዝብዊ ሕቶታት ዝያዳ ኣብ ኣደባባይ ከም ዝወጽእ ፍሉጥ እዩ። እቲ ቀንዲ ጉዳይ እምበኣር ብደረጃ ሃገርና ኮነ፡ ብደረጃ ከባቢና እቲ እንምነዮ ለውጢ ክረጋገጽ፡ ናይ ካልኦት ኢድ ምጽባይ ዘይኮነ፡ ንሕና እውን ክንድቲ ከነብርክቶ ዝግበኣና ከነበርክትን ድምጽና ከነስምዕን ዝግበኣና ሰብ ጉዳይ ምዃና ምስትውዓል ከድልየና’ዩ።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 58 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 10 June 2018
ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
ጉጅለ ህግደፍ ካብ’ቶም ሳላኻን ምሳኻን ኢሎም ብዓይኒ ዕሙት ዝከላኸልሉ ዝነበሩ ኣምለኽቱ እናተነጸለ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ብፍላይ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ብኤምባሲታቱን ብዝተፈላለየ ጉልባብ ሓድነት ህዝቢ ንምዝራግ ዝለኣኾም ዕሱባት ካድራቱን ኣቢሉ፡ ኣብ መንጎ ደገፍቱ ስጡም ምትእምማን ከይፍጠር ብመደብ ዘሪጉ ተመሊሱ ሸምጋሊ ኮይኑ ብምቕራብ ንመናውሒ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ከም ዘሎ ካብ በበይኑ ኩርነዓት ዝመጽኣና ሓበሬታ ኣረጋጊጹ።
ክጥቀመሉ ዝጸንሐ ናይ ሽርሕን ጉርሕን ፖለቲካዊ ጎስጓሳት ህዝቢ ካብ ነጻ ተመክሮኡ ብግቡእ ክግንዘቦን ከለልዮን ምስ ጀመረ፡ ኣብ ኤርትራ ብዝገዝእዎ መሬት፡ ኣባይትን ትካላትን ከምኡን መንቀሳቐሲ ሰነዳት ከም መፈራርሕን መቖጻጸርን ክጥቀመሉ ምጽንሑ ዝገለጹ ምንጭታትና፡ እዚ ሜላዚ ኣገልግሎቱ ምስ ኣብቀዐ፡ ኣባላት ምትእምማን ፈጢሮም ኣንጻሩ ገለ ነገር ከይገብሩ ካብ ዝሓደሮ ስግኣት ተበጊሱ፡ ምትእምማን ጠፊኡ ምጥርጣር ክነግስ ብምግባር ተገልቢጡ ሓላይን ሓላፍነታውን መሲሉ ብምሽምጋል፡ በብመንገዶም ምንጪ ሓበሬታኡ ኮይኖም ከገልግልዎ ብመደብ ይሰርሕ ኣሎ ክብሉ ኣረዲኦም።
እቶም ብቀጥታን ተዘዋዋርን ብኤምባሲታትን ብኣታቶም ብዝዋፈሩ ዕሱባት ካድራትን ብዘይፈልጥዎ ኣብ ሕድሕዶም ኣብ ቅርሕንቲ ዝኣትውን ምትእምማን ዘጥፍኡን ዘለው ወገናት፡ እቲ ጉዳይ ካበይ ከም ዝነቅል በዓል ቤቱ መን ከም ዝኾነን ርግእ ኢሎም ከስተብህሉ ይግባእ ክብሉ’ውን መኺሮም።
ኣብ ሃገረ እስራኤል ዝነብሩ ደገፍቲ ህግደፍን ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጥን ዳርባ እምንን ጠራሙዝን ብዝተሓወሶ ዕግርግር ከም ዝፈጠሩ ተገሊጹ።
ኣብ ሃገረ እስራኤል ብምኽንያት ዕለተ ነጻነት 24 ግንቦት ኣብ ሓደ ከባቢ ዝተራኸቡ ደገፍቲ ህግደፍን ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጥን፡ ብ3 ሰነ 2018 “እንዳ ባላጋን ኣብ ዝተባህለ ቦታ ኩርባባ እምኒን ጥርሙዝን ብዝተሓወሶ ዕግርግ ከም ዝፈጠሩ፡ ኣብ ምኽባር ጸጥታ ተዋፊሮም ዝነበሩ ኣባላት ፖሊስ ዝርከብዎም ብዙሓት ሰባት ከም ዝቖሰሉን ረድዮ ኤረና ብ5 ሰነ 2018 ኣብ ዝዘርገሓቶ ዜና ኣፍሊጣ።
ነዚ ምኽንያት ብምግባር ፖሊስ እስራኤል 13 ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ብምእታው፡ ብ4 ሰነ 2018 ምስ ወከልቲ ሕብረተ-ሰብ ኤርትራን ሓተቲ ዕቑባን ብ5 ስነ 2018 ድማ፡ ኣብ’ታ ሃገር ንዝርከብ ኣምባሳደር ህግደፍ ኣቶ ሰለሙን ኣብራሃለይ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ጸዊዑ ከም ዘዛራረቦም ንምንጪ ሓበሬታኣ ብምጥቃስ ሓቢራ።
ብካልእ ዜና፡ ኣብ’ዚ ወቕቲ’ዚ ኣብ ኤርትራ ኣብ ሰሜናውን ደቡባውን ቀይሕ ባሕሪ ከምኡ’ውን ሽነኽ ምዕራባዊ ቆላታት፡ ደርቂ ዘስዓቦ ከቢድ ጥሜት ተፈጢሩ ምህላው፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ልዕሊ ህጻናትን ኣዴታትን ኣጋጢሙ ብዘሎ ሕጽረት መዓዛዊ መግቢ ህይወት ሰብ ንሓደጋ ዝተቃልዓሉ ኩነታት ምህላውን ኣረዲኣ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 08-06-2018
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ሳልሳይ ናይ ኣፍሪካ ኣህጉራዊ ምምሕዳራዊ ፀብፃብ ሎማዕንቲ ኣዲስ ኣበባ ኣብዝርከብ ቤት ፅሕፈት ሕቡራት መንግስታት ዕላዊ ኮይኑ’ሎ። ምርጫን ኣተኣላልያ ፍልሊን ብዝብል ናይ ኣፍሪካ ኢኮኖሚክ ኮሚሽንን ብናይ ሕቡራት መንግስታት ፕሮግራም ልምዓትን ኣብዘዳለውዎ ፀብፃብ ካብ 1990ታት ኣብ ሃገራት ኣፍሪካ ኣብ ዝተወሰኑ ዓመታት ዙር ምርጫታት ናይ ምክያድ ልምዲ እናተጠናኸረ መፂኡ’ሎ።
ይኹን እምበር እዞም ምርጫታት እዚኦም ኣብ ክንዲ ባህሪያዊ ለውጥታት ምንጪ ግጭታት ኮይኖም ኣለው ይብል።
ነቲ ሪፓርት ብዝርዝ ዘቕረቡ ኣብ ናይ ኣፍሪካ ኢኮኖሚክ ኮምሽን ዳይረክተር ልምዓት ማክሮ ኢኮኖሚ ኣዳም ኤል-ሂራይካ ኣብ ሰናይ ምሕደራ ምዕባል ምህላው ፅቡቕ ዜና’ዃ እንተኾነ እቲ ከይዲ ግን ዝሕቱል እዩ ኢሎም።
ኣብዝተፋለለያ ሃገራት ኣፍሪካ ግጭታት ይርኣዩ ከምዘለውን ዝተረኽቡ ለውጥታት ዴሞክራሲን እውን የንቆልቁል ከምዘሎን ዝጠቐሱ ናይ ሕቡራት መንግስታት ፕሮግራም ልምዓት ኣማኻሪ ብሪያን ካጋሮ እዮም።ናይ መንነት ፖለቲካ ናብ ምፍርራስ ተቛማት ፣ምጥሓስ ሕገ መንግስቲትን ኣብታ ኣህጉር ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ዝተመዝገቡ ዴሞክራሲያዊ ይኹን ናይ ልምዓት ገስጋሳት ኣንፈቶም ክስሕቱ የገብር ኣሎ ኢሎም።
ብርክት ዝበሉ ፓርላመንታውን ፕሬዝዳንታዊ ምርጫታት እንተተኻይተዱ እውን ዴሞክራሲ ክዓሙቕን ሱር ንኽሰድድን ግን ኣይሓገዙን ይብል እቲ ፀብፃብ።


text:
እቲ ዝፈረሰ መንደር ይትረስፍ ዝተማልአ መሰረተ ልምዓታት ፅሩይ ዝስተ ማይ’ውን የብሉን።ዳርጋ ናይ ገጠር ከባቢ ዝብሃል ከባቢ እዩ።
ኣብቲ ዝፈረሰ መንደር እንተወሓደ ናብ ሸውዓተ ሽሕ መራሕቲ ስድራ ከምዝነብሩ ገዛውቶም ዝፈረሶም ሰባት ይገልፁ።
መብዛሕቲኦም ገዛውቶም ዝፈረሶም እቲ መሬት ዝዓደጉዎ ካብ ሓረስቶት እዩ።ሕጋዊ ሰነድ ግን የብሎምን።
ካብ 1993 ዓ/ም ጀሚሮም ኣብቲ ከባቢ ከምዝነብሩ ዝገለፁ ኣቶ መሓመድ ኑር ካብ ሓረስቶ መሬት ዓዱጎም ገዛ ሰሪሖም ይነብሩ ከምዝነበሩን ብዘይቅድመ መጠንቀቕታ ከምዘፍርሱሎምን ጥንርዓን ንምቕራብ ከይዶም ፖሊሳት እናወቕዑ ከምዝመለሱዎምን ይዛረቡ።
መራሒ ሸውዓተ ኣባላት ስድራ ከምዝኾኑ ዝገለፁ ኣቶ ከበደ መገርሳ ዝተብሃሉ ድማ ካብ 1993 ዓ/ም ኣብኡ ምንባር ከምዝጀመሩን እቲ ከባቢ ክለምዕ እዩ ተባሂሎምን ሓርበኛታት ልምዓት ብዝብል ገንዘብ ኣዋፁኡ’ሞ ሓይሊ መብራህቲ ክስርግሐልኩም ምስተብሃሉ ሕድ ሕድ ነባሪ ከክልተ ሽሕ ቕርሺ ኣዋፅኡ ብድምር ሓደ ሚሊዮንን ሓሙሽተ ሚእቲ ሽሕን ቕርሺ ተኣኪቡ ናብ ኻዝና መንግስቲ ኣታዊ ክይኑ ይብሉ።
ኣብኡ ከምዝተወለዳ ዝገለፃ ወ/ሮ ጌጤነሽ በላይ ዝተብሃላ ኣደ ሰለስተ ቆልዑ መሬት ብውህብቶ ካብ ካሊእ ሰብ ተዋሂቡወን ገዛ ሰሪሐን እናነበራ ከምዝፀንሓ ይገልፃ።ብዓል ቤተን ካብዝሞት ሸውዓተ ዓመት ከምዝኾኖም ምስገለፃ ‘’ሕዚ ሰለስተ ቆልዑ ሒዘ ገዛ ሰሪሐ እንዳ ሰብ እንጀራ እናጋገርኩ፤ማይ ቀዲሐ እየ ዝነብር።ሕዚ ገዛይ ስለዘፍረስዎ ምስ ደቀይ ኣብዛ እትሪኣ ዘለኻ ዳስ ይነብር ኣለኹ።መንግስቲ ንድኻ የልዕል እምበር ገዛ ኣየፍርስን።’’
ናይ ንፋስ ስልኪ ላፍቶ ክፍለ ከተማ ዋና ፈፃሚ ስራሕ ኣቶ ደስታ ፍፁም ብዛዕባ እቲ ጉዳይ መብርሂ ንኽህቡ ብስልኪ ይኹን ኣብ ቤት ፅሕፈቶም ብምርካብ ዝተገብረ ፈተነ ኣይሰለጠን።


text:
ኣብ ከተማ መንደፈራ፡ ብ7 ለካቲት ኣብ ድሕነት ትራፊክ ብሓፈሻ ዝቐንዐ ዘተ ተኻዪዱ።
ሓላፊ ፖሊስ ትራፊክ ዞባ ደቡብ ሜጀር ሃብተ ገብሩ፡ ኣብ ህይወትን ንብረትን ዝወርድ ዘሎ ክሳራታት ንምግታእ፡ መራሕቲ መካይን ዘይሓላፍነታዊ ኣመራርሓ ከወግዱን ሕግታት ትራፊክ ብግቡእ ከኽብሩን ከምዝግባእ ኣስሚሩሉ።
ብደረጃ ዞባ፡ ኣብ 2017 ልዕሊ 9,500 ጥሕሰት ሕጊ ከም እተፈጸመን 429 ሓደጋታት ከምዘጋጠመን፡ ከም ሳዕቤኑ ድማ 13 ሰባት ከም ዝሞቱን 105 ከቢድን ፈኲስን ኣካላዊ ጉድኣት ከምዝወረዶምን ዝሓበረ መጀር ሃብተ፡ ኣብ ንብረት ዝወረደ ዕንወት ልዕሊ 6.4 ሚልዮን ናቕፋ ከምዝግመት ገሊጹ።
ንድሕነት ተሳፈርቲ ኣብ ግምት ዘየእቱ፡ ካብ ስስዐን ህርፋንን ዝነቐለ ብመራሕቲ ናይተን ኣብ ህዝባዊ መጓዓዝያ ዝተመደባ መካይን ብተደጋጋሚ ዝርአ – ካብ ዓቐን ንላዕሊ ምጽዓን ክእረም ዘለዎ ምዃኑ እውን ኣገንዚቡ።
ዘይሕጋዊ ኣካይዳ ተጠቀምቲ ብሽክለታ፡ ንሓደጋ ካብ ዘቃልዕ ዘሎ ጥሕሰት ሕጊ ትራፊክ ምዃኑ ዝጠቐሱ ተሳተፍቲ፡ መሐበሪ ሰሌዳን ምልክታት ትራፊክን ዘይብሎም ጎደናታት ከተማ መንደፈራን፡ ብትሕቲ ዕድመ ዝምርሓ ዓረብያታትን ኣቓልቦ ክግበረሎም ተላብዮም።
ኣብ መዛዘሚ ኣኼባ፡ ሓላፊ መጓዓዝያ ምድሪ ዞባ ደቡብ ኣቶ መሓሪ ሃብተ፡ መራሕቲ መካይን ንጠንቅን ሳዕቤናትን ሓደጋታት ብምግንዛብ፡ ድሕነት ከቐድሙን ጥዕና መካይኖም ብግቡእ ክፍትሹን ተማሕጺኑ።


text:
ቀዳማይ ሚንስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ትማሊ ሓሙስ ንኣባላት ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ዝሃቡዎም መልስታት ምስ ናይታ ሃገር ክውንነት ዝሰማማዕ ኣይኮነን ኢሎም ክልተ ተቓወምቲ ውድባት ኢትዮጵያ ወቂሶም።
ኣባላት ኣመራርሓ ውድባት መላእ ሓድነት ኢትዮጵያን ናይ ኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስን ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብዝሃብዎ ርእይቶ ቀዳማይ ሚንስትር ሃይለማሪያም ካብ ዝሓለፈ ሒደት ኣዋርሕ ኣብታ ሃገር ይርኣይ ንዘለው ዘይምርግጋእን ግጭታትን ዝሃቡዎም መልስታት ከምዝሕዘኖም ገሊፆም።
ፀሓፊን ሓላፊ ርክብ ህዝብን መኢኣድ ኣቶ ኣዳነ ጥላሁን ብወገኖም ከምዚ ኢሎም።
“ሕዚ እታ ሃገር ኣብ ማንታ መንገዲ እያ ትርከብ፤ኣብ ምፍራስን ኣብ ምቕፅልን።ኣብ ጉዳይ ሃገር የገድስኒ እዩ ዝብል ዝኾነ ይኹን ኢትዮጵያዊ ኣሳቲፉ፡ኢህወዴግ ናብ ሰላም ከምፅአና ይፅበ ነይረ።ንሶም ግን ነቲ ጉዳይ ኣቕሊሎም እዮም ርእዮምዎ።እቲ ዝገርም ብንግዲ ጫት፣ፀሊም ዕዳጋን ዶላርን ዝተለዓለ ገይሮም እዮም ርእዮሞ።”
ናይ ኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ ምኽትል ኣቦ መንበር ኣቶ ሙላቱ ገመቹ ብወገኖም ካብ ቀዳማይ ሚንስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ዝተረዳእኹዎ መንግስቲ ዓቕሚ ከምዘይብሉ እዩ ኢሎም።መንግስቲ ክወስዶ ኣለዎ ዝበሉዎ ድማ ከምዚ ክብሉ ይዛረቡ።
“በዚ መልክዕ ሕጊ ኣብዘይብሉ፣መንግስቲ ኣብዘይብሉ ሃገር ጉልበተኛታት ከምዚ ከምዝገብሩ እዩ ተራእዩ ዘሎ።ክቡር ቀዳማይ ሚንስትር ከምዚ ዓይነት ግብረ መልሲ ምቕራቦም መንግስቶም ዓቕሚ ከምዘይብሉ ብግልፂ ዘርኢ እዩ።”
ኣቶ ሙላቱ ገመቹ ብተወሳኺ ብሕገ መንግስቲ ኣብ እትመሓደር ሃገር ናይቲ ስርዓት ኣፈፀምቲ ኣካላት ክሰርሑ እንተድኣ ዘይክኢሎም፣ኣይክኣልኩን፣ካብ ዓቕመይ ንልዕሊ እዩ ክብሉ ነይሩዎም ኢሎም።


text:
ወትብል የእምር እግዚአብሔር ከመ አልብየ ዘአአምር ባዕድ ወኢምንትኒ ዘእንበለ ድምፀ ቃሉ ለመልአክ ዘአብሠረኒ በክብር ወይቤለኒ ሰላም ለኪ ኦ ቅድስት ድንግል ሉቃ፥1፡ 26-38። ኦ’ ቅድስት ድንግል እግዚአብሔር ካብ ሥጋኺ ሥጋ ካን ነፍስኺ ነፍሲ ወሲዱ ምሳኺ ሓደ ኪኸውን ኢሉ እቲ መልኣኽ ኣኽቢሩ ዝነገረኒ ቃለ ብሥራት እንተ ዘይኮይኑ ምንም ዝፈልጦ ከምዘይብለይ እግዚአብሔር ይፈልጥ...
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን። ንእስነት ዕዳ እዩ:: “ንእስነት ብዝተፈላለዩ ቀለማት ሕብሪ ዝተኸበ መድረኽ ሕይወት ኮይኑ መሪር ግና ተባሃጊ ዕድመ እዩ”ክብሉ ክሰምዕ እንከለኹ ካብቶም ንንእስነት ተማሂሮምላ ዝሓለፉ ገለ እውን ዕድል ዘይገበሩ ኣብ ፈተና ናይ ንእስነት ዘይተዓወቱ ሰባት ድንጽዉ እዩ ዝብለኒ ነይሩ። ዕድመ ንእስነት ክበጽሓ እሞ ኣነ እዉን...
ቡርክት እንቲ ማርያም ወቡሩክ ፍሬ ከርሥኪ ኦ ድንግል ወላዲት አምላክ ምክሖን ለደናግል። ኣምላኽ ዝወለድኪ ድንግል ናይ ደናግል ሃበን እኺ። ቀዳሞት ደቂ ተባዕትዮ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስቲዮ ይሕበኑ ኔሮም፡ ከምይ ንስኻትክን ዳኣ ኢኽን ካባና ተረኺብክን አምበር ንሕና ካባኻትክን ኣይተረኸብናን እናበሉ። ሎሚ ግን ሔዋን ካን ኣዳም እንተ ተረኽበት ክርስቶስ ካብ ቅድስቲ ድንግል...
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን:: " አሐደ ለከ ወአሐደ ለሙሴ ወአሐደ ለኤልያስ ንግበር ማኅደረ " ቅዱስ ጴጥሮስ ማቴ. 17፣ 1-8 " ድሕሪ ሽዱሽተ መዓልቲ ድማ ጎይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንጴጥሮስን ንያቆብን ንዮሓንስን ሓዉን ወሲዱ ንበይኖም ናብ ነዊሕ ከረን ኣደየቦም። ኣብ ቅድሚኦም ድማ ትርኢቱ ተለወጠ። ገጹ ከም ጸሓይ...
ኂዝዎ ከምዝመጸስ ስዱስ ምባል ምቐንዐ ኔሩ፡ ናብ ምሥጢር ከይዱ ዓርቢ በለ። ዓርቢ ማለት መኸተምታ (መደምደምታ) ፍጥረት እዩ። ጎይታ ሽዱሽተ መዓልቲ ክፈጥር ቀንዩ ሻብዓይቲ መዓልቲ ቀዳም ኣይፈጠረን። “ወአዕረፈ እግዚእነ እምኩሉ ግብሩ ዘአኃዘ ይግበር” ከምዝብል ዘፍ፡2፡1። ከምኡ’ውን ዓርቢ ናይ ምውራድ መና (መደምደምታ) እዩ። ደቂ እስራኤል ኣብ ምድረ ሲና ኣርብዓ ዓመት ክቕመጡ ከለው...
-
መበል ፲፪ ጉባኤ ቤት ትምህርቲ ሰንበት ኣብ ጽርሃ ኣርያም ቅድስት ሥላሴ ዋሽንግቶን ዲሲ ክካየድ ምዃኑ ተሓቢሩ።
-
ዜና ዕረፍት ብፁዕ አቡነ ማርቆስ
-
ቤተክርስቲያን ቅዱስ ሚካኤል ኣብ ከተማ ሳንፍራንሲስኮ ካሊፎርንያ ተኸፊቱ
-
ዞባዊ ጉባኤ ቤት/ት/ሰንበት ምብራቕ ኣሜሪካ ተቓኒዑ
-
ጸብጻብ ዓመታዊ ግባኤ ሃገረ ስብከት ሕቡራት መንግስታት ኣሜርካን ካናዳን
-
ቤት-መቅደስ እግዚአብሔር- 1ይ ክፋል
-
ሓዋርያዊ ዑደት ልኡኻን ቅዱስ ሲኖዶስ ተዛዚሙ
-
ጉባኤ ሃገረ ስብከት ብዓወት ተዛዚሙ
-
ጻውዒት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ቫንኮቨር
-
ዑደትልኡኻን ቅዱስ ሲኖዶስ ናብ ኦክላንድ ካሊፎርንያ
ሕቶን መልስን
- ኦ ኣቦይ ዚገብርዎ ኣይፈልጡን እዮም እሞ ሕደገሎም። ሉቃ.23:34።
- ኤሎሄ ኤሎሄ ላማ ሰበቅታኒ (ኣምላኸይ ኣምላኸይ ንምንታይ ሓደግካኒ?)። ማቴ,27:46።
- ሎሚ ኣብ ገነት ምሳይ ከም እትኸውን ብሓቂ እብለካ ኣለኹ። ሉቃ.23:43።
- ኣቲ ሰበይቲ እንሆ ወድኺ፥እንሃ ኣዴኻ። ዮሓ.19:26-27።
- ጸማእኩ። ዮሓ.19:28።
- ተፈጸመ ። ዮሓ.19:30።
- ኦ ኣቦይ! ንነፍሰይ ኣብ ኢድካ ኣማዕቍባ ኣለኹ። ሉቃ.23:46።
እዞም ሸውዓተ ቃላተ መስቀል ነቶም ዚጠፍኡ ዕሽነት እዮም፥ ንዓና ነቶም እንድኅን ግና ኃይሊ ኣምላኽ እዮም። 1ይቆሮ.1:18። ሓደ’ውን፥ “ ክርስቶስ ኣብ ዕጽ ሕይወት መስቀል ተሰቂሉ ኣድኂኑና እትብል እምነትናን ቃል ትምህርትናን ነቶም ዚጠፍኡ ዘይኣምኑ ዕሽነት እዩ፥ንዓና ነቶም ዝደሓና ግና ሓይልና ክብርና እዩ።” 1ይቆሮ.1:21-23።
ጸሓይ ከይትኸይድ ኣዚዙ ጠጠው ዘበለ ኣቦ፥ ኣቦና ኢያሱ እዩ። እቲ ንጸሓይ ጠጠው ዘበለሉ ቦታ ከኣ  ይበሃል። ኢያ.10:12። ተመልከት።
ድኂሩ ኻልኦት ቅዱሳን፥ እኒ አቡነ ኣሮን፥ ቅዱስ ነኣኵቶ ለኣብ፡ አባ በርሶማ፡ አቡነ ዜና ማርቆስን ካልኦትን እውን ንጸሓይ ኣዚዞም እዮም ።
ናይ ጾም ኣዋጅ ጀማሪኡ ባዕሉ ልዑለ ባህሪይ እግዚአብሔር ኣምላኽና እዩ። እግዚአብሔር ኣምላኽ ብምስሉን መልክዑን ገይሩ ሰብ ምስ ፈጠረ ንዕኡ ንወዲ ሰብ ዝሃባን ዝኣወጃን ናይ መጀመርታ ሕጊ እያ፡፡ እዚውን እግዚአብሔር ኣምላኽ በታ ሻድሻይቲ መዓልቲ ካብ ኣርባዕተ ባህሪየ ሥጋን ካብ ሓሙሻይ ባህሪየ ነፍስን ወሲዱ ብሸውዓተ ባህሪያት ህያው እስትንፋስ ዘለዎ ሰብ ምስ ፈጠረ፥ ውሉድነት ሂቡ ቀዲሱ ኣኽቢሩ ኣብ ገነት ኤደን ኣቀመጦ። ኣብዚ ብኸምኡ ስቅ ኢሉ ኣይሓደጎን እንታይ ደኣ፡ሕጊ ሠርዓሉ።እቲ ሕጊ÷ “ ካብ ፍረ እቲ ኣብ ገነት ዘሎ ኦም ኩሉ ብላዕ፥ ካብ ፍረ እታ ጽቡቅን ክፉእን እተፍልጥ ኦም ግና፡ ካብኣ ዝበላዕካላ መዓልቲ ክትመውት ኢኻ እሞ ካብኣ ኣይትብላዕ። ” ትብል ነበረት። ዘፍ.2:16-17። እዛ ትእዛዝ ንግዜኡ ኣብ መንጎ ሰብን እግዚአብሔር ምልክት ነበረት። ንሱ ከኣ ናይ ፈጣርን ፍጡርን፥ ናይ ገዛእን ተገዛእን እተፍልጥ፥ንኣምላኹ ዝዝክረላ፥ ኣብ ልዕሊ’ዚ ድማ እታ ከይበልዓ ዝተነግረቶ ፍረ ኦም ካብቲ ካልእ ኣብ ገነት ዘሎ ኣእዋም ኩሉ ኣብ ብርኽ ዝበለ ልዑል ቦታ እያ ዝነበረት እሞ፥ በዚ’ውን ልዑል ንዝኾነ ባህረይን ክብረይን ኣይትመነ ክብሎ እዩ። ፍጻሜኡ ግና ካብ ኩሉ ፍረ እቲ ኣብ ገነት ዘሎ ብላዕ፥ ካብ ፍረ እታ ጽቡቅን ክፉእን እተፍልጥ ፍረ ኦም ግና ኣይትብላዕ ማለቱ፥ነፊግሉ ኣ ይኮነን፥ ንጾም ምእዋጁን ምስትምሃሩን ዘመልክት እዩ። ስለዚ ጾም ብባዕሉ ብናይ እግዚአብሔር ኣዋጅ ንደቂ ሰባት ዝተነግረትን ዝተሠርዐትን ናይ መጀመርታ ሕጊ እያ። ኣብቲ ዳሕራይ ዘመን ኣብ ሓድሽ ኪዳን፥ ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብፍቃዱን ብስምረት አብን መንፈስን ንዓና ንምድኃን ሰብ ኮይኑ ናብዛ ዓለም ምስ መጽአ’ውን መጀመርታ ዝሠርዓን ዝኣወጃን ሕጊ ንጾም እዩ ኔሩ። ከመይሲ ከምቲ መብልዕ ንኃጢኣት መገዲን መጀመርታን ዝኾነ ሓቀኛ ጾም ድማ ንጽድቂ ከሉ መጀመርታ መገዲ እዩ።
እወ፥ እግዚአብሔር ወልድ ቅድሚ ምፍጣር ዓለም ካብ ኣቦ ብዘይ ኣዶ ካብ ናይ ባህሪይ ኣብኡ ካብ እግዚአብሔር ኣብ ዝተወልዶ ልደት፥ ዳሕራይ ንዓና ንምድኃን ናብዛ ዓለም መጺኡ ድማ ካብ ኣደ ብዘይ ኣቦ ዘርኢ ምኽንያት ከይኮኖ ብግብረ መንፈስ ቅዱስ ካብታ ኩሉ ግዜ ድንግል ዝኾነት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ንዝተወልዶ ልደት፥ ክልተ ልደት ንኣምን።
እቲ ቀዳማይ ልደት መጀመርታን መወዳእታን የብሉን። ምኽንያቱ ብባህሪኡ ወልድ ስለዝኾነ። ስለዚ ካበይ ጀሚርና
ቀዳማይ ልደቱ ከነብዕል᎒ ከመይሲ ቀዳማይ ልደቱ ዝፈለጥና ብካልኣይ ልደት በቲ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ብዝተወልዶ ካልኣይ ልደት እዩ እምበር ቅድሚኡ ብሰብ ወገን ዝተፈልጠ ኣይነበረን።፥   ከምዝበሎ። እቲ ካልኣይ ልደቱ ግና መወዳእታ ደኣ ኣይሃልዎ እምበር በቲ ዘመን ዝቁጸረሉ ዝተወሃሃዶ ሥጋስ መጀመርታ ኔርዎ እዩ። ስለዝኾነ ብኻልኣይ ልደቱ ሓደ በዓል ነብዕል።
እግዚኣብሔር ወልድ ኣብቲ ዳሕራይ ዘመን ብዝተፈልየ ኣካሉ ናብዛ ዓለም መጺኡ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ ካብ ነፍሳ ነፍስ ወሲዱ ፍጹም ኣምላኽ ፍጹም ሰብ ኮነ። ኣቀዲሙ ክልተ ኣካል ክልተ ባህሪይ ዝነበረ፥እዚውን ቅድሚ ሰብ ምዃኑ ከሎ ኮይኑ ኣካለ መለኮት ኣካለ ሥጋ፥ ባህሪየ መለኮት ባህሪየ ሥጋ እዩ። እዚ ሰብ ድሕሪ ምዃኑ ብተዓቅቦ ሓደ ኣካል ሓደ ባህሪይ ኮነ፥ ክልተ ልደት እውን ኢልና ኔርና። እዚ’ውን እቲ ቀዳማውነቱ ከይለቀቀ፥ እቲውን ዳኅርነቱ ከይለቀቀ ብተዓቅቦ ሓደ ኮይኑ እዩ። ናይ ቅድስት ቤተ ክርስትያና እምነትን ትምህርትን÷ ኣምላኽ ሰብ ኮነ፥ሰብ ኣምላኽ ኮነ፥ ሓደ ኣካል ሓደ ባህሪይ ኮነ፥ ወልደ ኣብ ወልደ ማርያም ክልተ ልደቱ ብተዋህዶ ከበረ፥ ብተዋህዶ ንአብ ናይ ባህሪይ ወዱ ኮነ ዝብል ቅዱስ ምስክርነት እዩ። ምእንቲ’ዚ ቀዳማዊን ዳኅራዊን ልደት ብተዋህዶ ዝኸበረ ሓደ እዩ እሞ ሓደ ጌርና ነብዕሎ።
ኣብዚ ብዝኾነ መለክዒ ምብልላጽ የልቦን ሓደ እዩ። ከምቲ እግዚአብሔር ወልድ ብሥጋ ወዲ ኣዳም፡ ብመለኮቱ ወዲ ኣምላኽ ብምዃኑ፥ ነቲ ሓደ እንሰግደሉ ነቲ ሓደ ዘይንሰግደሉ ዘይኮነስ፡ ሓደ ስግደት እንሰግደሉ፥ እዚ ናይ ልደት ነገር እውን ተመሳሳሊ ከምኡ (ሃይ•ኣቦው ምዕ23:3)። ሓደ በዓል ስለዝገበርና እዚ ናይቲ ቀዳማይ እዚ ናይቲ ካልኣይ ልደት እዩ ኢልካ ዝፍለ ኣይኮነን። ከመይሲ ኣብ ነገረ ተዋህዶ ተፋልሶ ስለዘምጽእ። ንዓና ንምድኃን ሰብ ዝኾነ ወልደ እግዚኣብሔር፥ ኣካሉ፡ ባህሪኡ፡ ልደቱ ብተዋህዶ ሓደ እዩ። እወ እቲ “ ብሥጋ ሰብ ተገልጸ፥ ብመንፈስ ጸደቀ፥ ብመላእኽቲ ተራእየ፥ ኣብ መንጎ ኣሕዛብ ተሰብከ፥ ኣብ ዓለም ተኣመነ፥ ብኽብሪ ዓረገ። ”ዚብል ናይ እምነትና ምሥጢር ብርግጽ ዓቢዪ እዩ። 1ይጢሞ.3:16።
ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ኣብ ዓመት ዘለዋ ኩለን በዓላት ብድምር 33 ኢየን። ተኣምረ ማርያም ከምዝሕብሮ ዕለት ፳፩(21) ወርሓዊ በዓል ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ኢዩ። ኣብ ዓመት ዓሰርተ ክልተ ኣዋርሕ ኣለዋ። በብወርሑ ዕለት ፳፩(21) በዓለ ማርያም ይኽበር። ኣብዘን ፲፪(12) ወርሒ ፲፪(12) ወርሓዊ በዓላት ኣለዋ።
፯(7) ነሓሰ ዝተጸንሰትሉ
፲፮(16) ነሓሰ ፍልሰታ /ፍልሰተ ሥጋሃ። እዚ ካብ ፲፮-፳፩(16-21) ከም ትንሳኤ ወዳ የክብርዎ ኢሉ ይእዝዝ። (5 መዓልቲ)
፲(10) መስከረም በኣተ ሥዕላ
፮(6) ሕዳር ናብ ደብረ ቁስቋም ዝተወትሉ
፳፩(21) ሕዳር ዘካርያስ ዝተተኽለ ብርሃን ዝረኣየሉ (ኣብ ወርሓዊ ቁጹር ኢዩ)
፫(3) ታሕሣሥ ናብ ቤት መቕደስ ዝኣተወትሉ
፳፩(21)ን ፳፪(22) ታሕሣሥ ደቅስዮስ ኤጲስ ቆጶስ በዓል ዝገበረሉ ( 1 መዓልቲ)
፳፰(28) በዓለ ጌና
፳፱(29) ታሕሣሥ ንጎይታ ዝወለድትሉ
፳፩(21) ጥሪ ዕረፍታ (ኣብ ወርሓዊ ቁጹር ኢዩ)
፲፮(16) የካቲት ቃልኪዳን ዝተቐበለትሉ
፳፱(29) መጋቢት ንጎይታ ዝፀነሰትሉ
፩(1) ግንቦት ልደታ
፳፩(21) ግንቦት ደብረ ምጥማቅ (ካብ ፳፩-፳፭(21-25) ግንቦት) (4 መዓልቲ)
፰(8) ሰነ ወዳ ንድዉያት ፈውሲ ዝኸውን ካብ ከውሒ ማይ ዘፈልፈለሉ
፳(20) ሰነ ህንጸተ ቤታ
፳፩(21) ቅዳሴ ቤታ (ኣብ ወርሓዊ ቁጹር ኢዩ)


text:
ኩነታት መንበሪ-ኣባይቲ
ኣብ ሓድሓደ ቦታታት ዝካረ ገዛ የልቦን። ገዛ ምርካብ ኣሸጋሪ እዩ። ኣብ ነኣሽቱ ከተማታት ይሓይሽ። ኣብ ነኣሽቱ ኮምዩናት ምቕማጥ ጥቕሚ ኣለዎ፡ ከመይሲ ኣብኡ እቲ ናይ ሕብረተሰብ ናብራ ንጹር እዩ። መብዛሕትኦም ኣብቲ ዝቕመጡዎ ኣይኮኑን ዝሰርሑ። ኣብ መንጎ ናይቲ ወረዳ ከተማታት፡ ናይ ኣውቱቡስን ባቡርን መስመራት ኣሎ፡ በጺሕካ ምምላስ ከኣ ብዙሕ ግዜ ኣይወስድን። ኣብቲ
ናይ ለንስትራፊክ ወብሳይት ብኣውቶቡስ ምግያሽ ተኽእሎታት ከመይ ምዃኑ ስእሊ ኪህልወካ ይኽእል።
ንግዳዊ-ንጥፈታትን ወሃብቲ-ስራሕን
ኣብቲ ወረዳ ብዙሕ እተፈላለየ ሞያታትን ወሃብቲ ስራሕን ይርከቡ። ኣብዚ ናይ ምስናዕ ፋብሪካን ናይ ልዑል ተክኖሎጂ ምርምርን፡ ዓቢ ናይ ኣገልግሎት ሰክተርን ኣብ ክንክንን ጥዕናን ከኣ ናይ ስራሕ ዕድላት ኣሎ። ካብተን ዓበይቲ ብሕታውያን ወሃብቲ ስራሕ ንምጥቃስ፤ Atlas Copco Rock Drills AB ። እዚኣ ንዕደናን ነታ ኖርዲና ስቨርየ ኤ.ቢ እትብሃል ኣውቶቡስ እትስንዕ ፋብሪካን ዚኸውን ማሺንን መሳርሕን ትስንዕ።
ካብቲ ዘይብሕታዊ ሰክተር ከኣ ኦረብሩ ኮምዩንን ኦረብሩ ወረዳን ዝዓበያ ወሃብቲ ስራሕ እየን። እቶም ናይ ውልቆም ዋኒን ኪጅምሩ ዚደልዩ ካብተን ናይ ወጻኢ ድሕረባይታ ዘለወን ኢንፕረዛታት
Almi Mälardalen ከምኡውን
IFS Rådgivning – ደገፍ ኪረኽቡ ይኽእሉ።
ኣብያተ-ትምህርታትን ትምህርትን
ኣብቲ ወረዳ ንዝለዓለ ትምህርቲ ተኽእሎታት ኣሎ።እታ 17,000 ተመሃሮን 200 ሰራሕተኛታትን ዘለዋ ኦረብሩ ዩኒቨርሲቲ ሓንቲ ካብተን ዓበይቲ ዩኒቨርሲታት ሽወደን እያ። ንሳ ኣብ ሳይኮሎጂ፡ ሁማኒዮራ፡ ሕጊ፡ ሶሲዮሎጂ፡ ተፈጥሮኣዊ ሳየንስ፡ ተክኒክ፡ ክንክን ጥዕና፡ መድሲን፡ ምምህርና፡ ሙዚቃን ስፖርትን ትምህርትን ምርምርን ተካዪድ። ናይ ግሪትሂታን ቤትመግብን ሆተልን ኮለጅ ክፋል ናይታ ዩኒቨርሲቲ ንጥፈታት እዩ።
ብዛዕባ ኦረብሩ ዩኒቭርሲቲ ተወሳኺ ኣንብብ። ብዙሓት ኮለጃትን
ናይ ሞያ ትምህርቲ ኮለጃትን ኣለዋ። እተን
ለርሰንትራ ናይ መራኸቢ ቦታታት እየን።
ኣገልግሎት ጥዕና
ኦረብሩ ለን ኣብ ኩሉ ኮምዩናት ማእከላት ጥዕና ኣለዎ። ኣብ ኦረብሩን ካርልስኩጋን ሊንደስበርይን ሆስፒታላት ኣለዋ። ናይ ኦረብሩ ዩኒቨርሲታዊ ሆስፒታል ሓንቲ ካብተን ናይቲ ሃገር 8 ዩኒቨርሲታውያን ሆስፒታላት እያ። እቲ ወረዳ ንሕማም ንምክልኻልን ጥዕና ንምስፋንን ይሰርህ።
ብዛዕባ ናይ ኦረብሩ ለን ሕክምና ኣንብብ።
ባህላውን ናይ ምዝንጋዕ ንጥፈታትን
ኣብ ኩለን ናይቲ ለን ኮምዩናት ሃብታም ባህላዊ ህይወትን ናይ ስፖርትን መዘናግዕን ተኽእሎታትን ኣሎ።
እተን ኣብያተንባብ መብዛሕትኡ ግዜ ከም መራኸቢ ቦታ እየን ዚሰርሓ። ኣብኡ ድማ መጻሕፍትን መጽሔታትን ብእተፈላለየ ቋንቋታት ከተንብብ ትኽእል። እቲ ኣብ ሽወደን ዘሎ እተፈለለየ ናይ ባህልን ስፖርትን ማሕበራት ኣብ መንጎ እተፈላለየ ድሕረባይታ ዘለዎም ሰባት ርክብ ይፈጥር። ብዙሓት ወለዲ ኣብተን ናይ ህጻናት መዘናግዒ ዘለወን ማሕበራት ይሳተፉ እዮም።
ኣብዚ ናይ ስፖርትን መጽናዕትን ማሕበራት ኣለዋ። ንሳተን ከኣ ኣብ መንጎ ሰባት ርክብን ምውህሃድን ኪህሉ ይሰርሓ። ካልእ ንጥፈታት ድማ ብናይ
ስደተኛታት ውድባትን፡
ቀዪሕ መስቀልን
ሽወደናዊት ቤትክርስትያንን
ናይ ኦረብሩ መስጊድን ይካየድ።
ንጥፈታት ሲቪላዊ-ማሕበራት ኣብ መዳይ ምውህሃድ ኣብ ሕብረተ-ሰብ
ማሕብራዊ ናብራን ናይ መጽናዕቲ ጉጀለን ኣብያተክርስትያንን ማሕበራትን እምነትን ንምውህሃድ ኣገደስቲ እየን - ንዓበይትን ንነኣሽቱን። ኣብቲ ወረዳ ናብ ሓደስቲ መጻእቲ ዝዓለመ ተሳትፎን መራኸቢ ቦታታትን ኣሎ። ኣብኡ ብዛዕባ ማሕበረሰብ ሽወደን ብእተፈላለየ መገዲ ክትፈልጥን ቋንቋ ሽወደንውን ክትመሃር ትኽእል። ኣብኡ ነቶም ሽወደን ናይ ኣደኦም ቋንቋ ዘይኮነ ትምህርታዊ ደገፍ ይወሃቦም። ብዛዕባ
ናይ ስደተኛታት ውድባትን ብዛዕባ
ቀዪሕ መስቀልን ተወሳኺ ኣንብብ።


text:
ናብ ኣሜሪካ ትበርር ዝነበረት ናይ ኢትዮጵያ 787 ድሪምላይነር ነፋሪት ናብ ደብሊን ተመሊሳ ንምዕራፍ ከምዝተገደደት ተፈሊጡ።
እታ ነፋሪት ካብ መዕረፊ ነፈርቲ ደብሊን /ኣየርላንድ/ ተበጊሳ ናብ ዋሽንግተን ዲሲ እናተጉዓዘት ከላ ኣብ ውቂያኖስ ኣትላንቲክ ምስ በጽሐት ኣብ ጸጋማይ ሞተራ ብዘጋጠማ ጸገም እቲ ሞተር ምስራሕ ደው ብምባሉ ናብ ደብሊን ተመሊሳ ብሰላም ምዕራፋ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ይገልጽ።
ጠንቂ እቲ ቴክኒካዊ ጸገም ንምፍላጥ ምርመራ እናተኻየደ ምዃኑ'ውን ይገልጽ እቲ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ።እታ ቦይንግ ኣውሮፕላን 300 ተሳፈርቲ ጽዒና ከምዝነበረት ኣይሪሽ ሚረር ገሊጹ’ሎ።
ሰራሕተኛታት እታ ነፋሪት ንዘርኣይዉ ውሕሉል ኣተሓሕዛ ኣድናቖትና ንገልጽ ዝበለ ኣብ ፌስቡክ መንገዲ ኣየር ዝወጸ ሓበሬታ፣ተሳፈርቲ ናብ ዋሽንግተን ዲሲ ንምውሳድ ካልአይቲ ኣውሮፕላን ከምዝተልኣኸት ይሕብር።
መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ካብ 242 ክሳብ 335 ተሳተፍሪ ዘተኣናግዳ 13 ድሪምላየርን ነፈርቲ ኣለዎ።


text:
ንዕለት 16 ጥቅምቲ 2017 ኣብ ቭክቶርያ ሁሰት ብሓልዮት ሽወደናዊ ኤርትራዊ ምሕዝነት ማሕበር ዝተዳለወ ኣኼባ ፡ ብገባሪት ሰናይ ሙኩርቲ ሌና ሮሰል ናይ 40 ዓመት ዝሰርሓትሉ ብጉዳይ ስደኛታት፡ ብፍሉይ ኪኢላ ናይ ምጥርናፍ ስድራቤት ብቅዕቲ ዝኾነት፡ ንካብ ሓያሎ ከተማታት ሽወደን ዝመጹ ኣሕዋት ዝተማሳሰላ ጸገማት ስድራቤታቶም መብዛሕታኦም ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከቡ ዝተሳተፍዎ ሰፊሕ ሓበረታታን ምኽርን ሂባ።
እቲ ጉዳይ ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ራዲኦ ፐ1 ራዲዮ ሃገር ሽወደን ዝተቃልሔ፡ እቲ ጉዳይ ብፍላይ ናይ ኤርትራውያን መንግስቲ ሽወደን ፓስፖርት ናይ ዓድኹም ኣምጽኡ ኢላ ትግድዶም ዘላን፡ ነዊሕ ኣዋርሕ ትጽቢታትን ጨሪሱ ምስቲ ሕግታትን መሰል ደቂ ሰባትን ዝጋራጮን ግጉይ ኣገባብን ምኳኑ ብንጹር ተሰኒዱ ኣብ ናይ ሃገር ሽወደን ልዕለዋይ ቤት ፍርዲ ቀሪቡ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ዉሳኔ ክወሃቦ ምኳኑ ሓቢራ። ነዚ ጉዳይ ተታሓሒዞሞ ዘሎዉ ከኣ ናይ ቀይሕ መስቀል ኪኢላ ሕጊ፡ ናይ ሕቡራት ሃገራት ናይ ስደተኛታት ኮሚሽን ሃገር ሽወደን፡ ኣምነስቲ ኢንተርናሸናል ሃገር ሽወደን ፡ ሙኩራት ናይ ሕግን ተሞክሮን ኪኢላታትን 5 ሽወደናውያን እየን። ብብሩህ ከኣ ህልዊ ኩነታት ኤርትራ ጸልማትን መሪሪ ስለ ዝኾነ ዘሎ መንግስቲ ከኣ መትሓዚ ዘይብሉን ዘይሰምዕን ዘይልወጥን ስለ ዝኾነ፡ መንግስቲ ሽወደን ተመሊሱ ነቲ ሕግታት ክልውጦ ኣሎዎ ዝብል ተሪሪ ሰነዳዊ ጥርዓን ስለ ዝኾነ ኣዎንታዊ ትጽብት ኣሎና ኢላ። ከምቲ ንሶማልውያን ተዋሂቡ ዘሎ ዕድል ንኤርትራውያን ከኣ ክወሃብ ትጽቢት ከም ዘሎ ሓቢራ ድሕሪ ናይ ክልተ ሰዓታት ምይይጥን ሕቶታትን መልስን ፈጺማ ብምስጋናን ጌና ኣብ ጎድንኹም ኣሎኹ ብምባል መደረኣ ዛዚማ። ብድሕሪኡ ኩሉም ኤርትራውያ ንበይኖም ተሪፎም ብልዙብ ዝኾነ ብጥርኑፍ ኣገባብ ቃልሶም ክቅጽሉ ምኳኖም ተሳማሚዖም ተፋንዮም።


text:
እቲ ሎማዕንቲ ሓሙስ ዝወፀ መፅናዕቲ ዓለምለኸ ማሕበረሰብ ነቲ ዘሕዝን ፋፃመ ህፁፅ ምላሽ ኣይሃበን ክብል’ውን ነቒፉ።እቲ ኣሃዝ ቅድሚ ሎሚ ተገሚቱ ካብ ዝነብረ ብዕፅፊ ዝበዝሐ ኮይኑ’ሎ።
በመሰረት እቲ ናይ ሕቡራት መንግስታት ትካል ምግብን ሕርሻን ብዩናይትድ ስቴትስ ዝምወል ኣገባብ ቅድመ መጠንቀቕታ ዓፀቦ ዝተብሃለ ትካልን ብሓባር ዝተኻየደ መፅናዕቲ ኣብ ሶማሊያ ካብ 2010 ክሳብ 2012 ኣ/ፈ ብዝበፅሐ ዓፀቦ 133 ሽሕ ዝኾኑ ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ህፃናት ብስኣን ምግቢ ህይወቶም ስኢኖም ኣለው።
እቲ ዓፀቦ ኣዝዩ ኣብ ዘጥቕዖ ኣብ ደቡባዊ ሱማሊያ ኣብ ዝርከብ ከባቢ ታሕታይ ሸበሌ 18 ሚእታዊ ህፅናት ምማቶም ይግመት።
ጥምየት ኣብ ዝለዓለ ደርጃ ኣብዝበፅሐሉ እዋን በብወርሑ 30 ሽሕ ሰባት ይሞቱ ነይሮም።
ኣብ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣወሃዲ ሰብኣዊ ሓገዝ ሱማሊያ ፊሊፕ ላዛሪኒ ሎማዕንቲ ሓሙስ ኣብ ከተማ ሞቓድሾ ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብዎ መግለፂ እቲ ዝወፀ ቁፅሪ ናይ ዝሞቱ ሰባት ዘደንግፅ እዩ ክብሉ ብምፅዋዕ ምክልኻል ይክኣል ነይሩ ኢሎም።
ናይ ሎሚ ስትራተጂ ረድኤትን ልምዓትን ሱማሊያዊያን ንሓዋሩ ተመሳሳሊ ሓደጋ ንኽፃወሩ ምእንታ ነዊሕ ዝዓለመ ክኸውን ኣለዎ ይብሉ።’’ካብ ናይ ቅልውላው ቐርለበት ንምውፃእ ኣብ ህዝቢ ሱማሊያ ኢንቨስት ክንገብር ኣለና።’’
ኣብ ሱማሊያ 2.7 ሚሊዮን ህዝቢ ሎሚ’ውን ሓገዝ ከምዘድልዮም ሕቡራት መንግስታት ይገልፅ።


text:
ሃገራዊ ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ጨንፈር ዞባ ማእከል፡ ኩነታት ደቂ- ኣንስትዮ’ቲ ዞባ ንምምዕባልን ምዕሩይ ዕድላት ንምርግጋጽን ዝተሰላሰሉ መደባትን ዘጋጠሙ ብድሆታትን ብምግምጋም፡ ናይ መጻኢ መደባት ንምውርጻጽ ዝዓለመ ዓውደ-ዘተ፡ ብ7ን 8ን ታሕሳስ ኣብ ኣስመራ – ኣዳራሽ ምምሕዳር ዞባ ኣቃኒዑ።
ኣብ’ቲ ወከልቲ ዝተፈላለያ ኣካላት መንግስቲ ዝተሳተፍዎ ኣኼባ፡ ኣመሓዳሪ ዞባ ማእከል ሜጀር ጀነራል ሮሞዳን ዑስማን ኣውልያይ፡ ሕቶ ደቂ-ኣንስትዮ ሕቶ ሰረት ሕብረተሰብን ሃገርን ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ንምዕባለአን ንዝዕንቅጹ ተርእዮታት ብምውጋድ ሓፈሻዊ ዕብየተንን ምዕባለአንን ንምርግጋጽ፡ ውሁድ ጻዕሪ ክካየድ ጸዊዑ።
ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ዞባ ማእከል ኣቶ ቃልኣብ ተስፋስላሴ ብወገኑ፡ ኣብ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ኣብ ማሕበራውን ቊጠባውን ጽላታት ዝተሰላሰለ ዕማም ብመንጽር ምዕባለታትን ብድሆታትን ደቂ-ኣንስትዮ ምርኣዩ፡ ኣብ መጻኢ ምዕሩይ ዕድላትን ዕብየትን ዘምጽኡ ሜላታት ብምንዳይ ንደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ምሕያል ዝህልዎ ኣስተዋጽኦ ብቐሊል ከምዘይጥመት ገሊጹ።
ሓላፊት ሃማደኤ ዞባ ማእከል ወይዘሮ ኣለም በላይ፡ ቊጠባዊ ሓርነት ደቂ- ኣንስትዮ ንምርግጋጽን ኣፍልጦ ስድራ- ቤታት ኣብ መሰል ደቂ-ኣንስትዮን ሕጊን ንምዕባይን ዝተኻየዱ መደባትን ገስጋሶምን ዝምልከት መግለጺ ኣቕሪባ።
ፕረዚደንት ሃማደኤ ወይዘሮ ተኽኣ ተስፋሚካኤል፡ ኣብ ኩለን ዞባታት ሃገርና ክካየድ ብዝቐነየ ዓውድታት ዘተ፡ ህልው ብድሆታት ደቂ-ኣንስትዮ ብዕምቈት ንምድህሳስ ከምእተኻእለ ጠቒሳ፡ መልስን ፍታሕን ዝጽበዩ ብድሆታት ስለዘለው፡ ውሁድ ጻዕሪ ምክያድ ከምዘድሊ ኣስሚራትሉ።


text:
እቶም ካብ ኣፍሪቃ ዝመጹ ልዕሊ 100 መንእሰያት ኣቐድም ኣቢሎም ምስ ምኽትል ምንስተር ወጻኢ ንጉዳይ ኣፍሪቃ ጆኒ ካርሰን ኣብ ምንስትሪ ወጻኢ U.S ተራኺቦም ኔሮም። መጻኢ ዕድል ኣፍሪቃ ኣብ ኢድኩም`ዩ ዝበሉ ጆኒ ካርሰን፡ ንዝሓሸት ኣፍሪቃ ክትብሉ ትሰርሕዎ ስራሕ ንንእድ ኢሎም። ካርሰን ብዛዕባ ፕረዚደንት ኦባማ ነቶም መንእሰያት ዘቕረብሎም ዕድመ ክዛረቡ ኸለዉ “እዚ ፍሉይን ታሪኻውን ኣጋጣሚ`ዩ፡ ኣብ ታሪኽ ንመጀመርያ ግዜ ናይ ኣመሪካ ፕረዚደንት ንመንእሰያት ኣፍሪቃውያን መራሕቲ፡ ንዋሽንግቶን ክበጽሑን ኣብ ዋይት ሃውስ ምስኦም ክራኸቡን ብወግዒ ዓዲሞም” ኢሎም።
ጆኒ ካርሰን ንፕረዚደንት ኦባማ ብምጥቃስ፡ እዚ ሓዲሽ ምዕራፍን ሓዲሽ ተስፋን`ዩ ድሕሪ ምባል፡ ነታ መጻኢት ኣፍሪቃ ዝውስኑ እቶም ዓበይቲ ዝበሃሉ መራሕቲ ኣፍሪቃ ዘይኮኑስ እቶም ተስፋ፡ ዓቕምን ተበላሓታይነትን ዘጥረዩ መንእሰያት`ዮም ኢሎም። ኣተሓሒዞም ነቶም መንእሰያት ከምዚ ክብሉ ተዛሪቦም “ብዘይካኹም ንሕና ኣይመኾናን፡ ንሕናን ንስኻትኩምን ኣብ ሓባራዊ ምርኮሳ ዝተመስረትና ኣብ ልዕሊ ምዃና፡ እንርከበሉ ግሎባላዊ ማሕበረሰብ ሓደ ንናይ`ቲ ሓደ ጸገማት ዕሽሽ ኽንብል ዘፍቅደልና ኣይኮነን” ኢሎም።
ብኻልእ ወገን፡ እቶም ኣፍሪቃውያን መንእሰያት ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቐትሪ ምስ ፕረዚደንት ኦባማ ኣብ ዋይት ሃውስ ተራኺቦም ሓሳብ ተለዋዊጦም`ዮም።
ኣብ`ቲ ዝካየድ ዘሎ መደባት፡ 4ተ ካብ ኢትዮጵያ ዝመጹን ሓንቲ ካብ ኤርትራ ዝመጸትን ይሳተፉ`ለዉ።
ንምሉእ ትሕዝቶ`ቲ ሎሚ ዝተመሓላለፈ ፕሮግራም ድምጺ ኣመሪካ ነቲ ምልክት ድምጺ ብጥዋቕ ስምዑ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
“እምግብጽ ጸዋዕክዎ ለወልድየ/ ንወደይ ካብ ግብጺ ጸዋዕክዎ” ሆሴ. 11፡1
ነዚ ቃል ትንቢት እዚ ኣቐዲሙ ዝተዛረበ፡ ሓደ ካብ ደቂቀ ነቢያት ብዝኾነ ብነቢይ ሆሴዕ እዩ። እዚ ቃል’ዚ ዘረድኦ ድማ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ዝተወልደሉ ቤተ ልሔም ናብ ምድረ ግብፂ ከም ዝተሰደ እዩ።
ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናንን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ብድንግልና ተፀኒሱ ኣብ ቤተልሔም ምስ ተወልደ፡ ካብ ርሑቕ ምሥራቕ ዝመጹ ሰብኣ ሰገል፡ “ እቲ ዝተወልደ ንጉሥ ኣይሁድ ኣበይ ኣሎ፧” እናበሉ ኽሰግድሉን ሥርዓተ ኣምልኾ ኽፍጽምሉን መጽኡ። ነዚ ዜና’ዚ ዝሰምዐ በቲ ጊዜ’ቲ ንጉሥ ዝነበረ ሄሮድስ፡ እቲ ዝተወልደ ሕፃን ንሥልጣኑ ዘኅድግ ምድራዊ ንጉሥ መሲልዎ፡ ነቲ ዝተወልደ ንጉሥ ኣይሁድ ክርስቶስ ንምቕታል ናብቲ ዝተወልደሉ ምድረ ይሁዳ ቤተ ልሔም ሠራዊቱ ኣኽቲቱ፡ ክልተ ዓመትን ካብኡ ንታሕትን ንዝነበሩ 144,000 ሕፃናት ኣቕተለ።
ከም ኣተሓሳስባ ሄሮድስ፡ እቲ ዝተወልደ ንጉሥ ኣይሁድ ክርስቶስ ካብ መንጐ እቶም ዝተቐትሉ ሕፃናት ከይሃለወ ኣይተርፍን’ዩ ብምባል ነበረ።
እንተኾነ ግና ቅድሚ’ዚ ኵነታት’ዚ፡ መልኣኸ እግዚአብሔር ንዮሴፍ ብለይቲ ተገሊጹ፡ “ናይ ገሊላ ንጉሥ ሄሮድስ ነዚ ሕፃን ኪቐትሎ ይደልዮ ስለ ዘሎ ነዚ ሕፃንን ነዲኡን ኂዝካ ናብ ምድረ ግብጺ ህደም፡ ተመለስ ኢለ ክሳዕ ዝነግረካ ድማ ኣብኡ ጽናሕ” በሎ። ሕፃን ኢየሱስ ክርስቶስን ኣደኡ ቅድስት ድንግል ማርያምን ምስ ቅዱስ ዮሴፍን ቅድስት ሰሎሜን ብዙኅ ፀዋትወ መከራን ግፍዕን እናኣኅለፉ ናብ ግብጺ ተሰዱ።
ንጉሥ ሄሮድስ ሠራዊቱ እናለኣኸ እኳ ክሳብ ኣብ ምድረ ግብጺ ኣብ ስቱር ቦታ ዝኣትዉ እንተ ሰዓቦም ነቲ ሕፃን ክቐትሎ ኣይከኣለን።
ድኅሪ ናይዚ ቅትለተ ሕፃናት ድኅሪ ሠለስተ ዓመትን መንፈቕን፡ ንጉሥ ሄሮድስ ብናዕቢ ሕዝቢ ሰላሙ እናተዘርገ፡ ቅሳነትን ጥዕናን ስኢኑ ብሕማም ቍስሊ እናተሳቐየ ጸኒሑ ሞተ።
ሄሮድስ ምስ ሰዓብቱ ምስ ሞተ ኣብ ግብጺ መልኣኽ እግዚአብሔር ንዮሴፍ ተገሊጹ፦ “ እቶም ነዚ ሕፃን’ዚ ኪቐትልዎ ዝደልዩ ዝነበሩ ሞይቶም እዮም እሞ ነዚ ሕፃንን ነዲኡን ኂዝካ ናብ ምድረ እስራኤል ኪድ” በሎ። ንሱ ድማ ተንሢኡ ነቲ ሕፃንን ነዲኡን ኂዙ ናብ እስራኤል ኣተወ። ኣብ ክንዲ ኣቦኡ ኣርኬላኦስ ኣብ ይሁዳ ከምዝነገሠ ምስ ሰምዐ፡ ንሱ’ውን ናይ ኣቦኡ ክፉእ ጠባይ ኂዙ ከይጻረሮ ብምፍራሕ ናብኡ ምኻድ ፈርሐ። መልኣኽ እግዚአብሔር ምስ ተገልጸሉ ግና ናብ ገሊላ ከደ እሞ ናብ ቤተልሔም ከይኣተወ ናብ ናዝሬት መጺኡ ተቐመጠ። (ማቴ. 2፡13-23)
በዚ ኸኣ “ንወደይ ካብ ግብጺ ጸዋዕክዎ” ዝብል ትንቢት ተፈጸመ። ሆሴ. 11፡1
ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናንን ኢየሱስ ክርስቶስ ንዝጠመዩ መግቢ፡ ንዝጸምኡ መስተ፡ ንዝኃዘኑ ዘጸናንዕ ምንጪ ሓጐስ መድኃኔ ዓለም እንከሎ፡፡ ኣብዛ ዓለም 33 ዓመትን 3ተ ወርኂን ኣብ ዝገበረሉ ጊዜ፡ ንሰባት ዝበጽሖ ኵሉ ፀዋተወ መከራ ተሰዲዱ፡ ጠሚዩ፡ ጸሚኡ፡ ኃዚኑ፡ ተሳቕዩ . . .ተቐቢሉ እዩ። ስለዚ “ኦ ጐይታ ሥራሕካ ዕፁብ ድንቂ እዩ፡ ንዅሉ ብጥበብ ገበርካ” እናበልና ንኣምላኽና ከነመስግን ይግባእ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
33 ኤርትራውያን ብሓደጋ ኣውቶቡስ መይቶም%PM, %30 %859 %2018 %21:%May Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ብ28 ግንቦት 2018 ኣብ ጽርጊያ መስመር ኣስመራ ከረን ብዘጋጠመ ሓደጋ ኣውቶቡስ 33 ሰባት ከምዝሞቱን፣ መራሕ መኪናን ተሓጋጋዚኡን ዝርከብዎም 11 ሰባት ድማ ከቢድ ጉድኣት ክም ዝበጽሖምን ካብ ኣስመራ ዝመጸና ሓበሬታ ኣረጋጊጹ።
እታ ኣውቶቡስ ናብ ደብረሲና ዝነግዱ ኤርታውያን በጻሕቲ ኢያ ጽዒና ነይራ። ኣብ ከባቢ ሽንድዋ ዝተባህለ ቦታ፡ ምስ በጽሐት ካብ መስመር ጽርግያ ወጺኣ ናብ ገደል ከምዝጸደፈት እቶም ምንጪታት ሓቢሮም።
በዚ ኣጋጣሚ፡ ንመወቲ መንግስተ ሰማያት የዋርሶም፡ ንስድራታቶም ድማ ጽንዓት ይሃቦም።
መግለጺ ሓዘን ስዉእቲ ተጋዳሊት ጽሃይቱ በራኺ%PM, %27 %798 %2018 %20:%May Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ስዉእቲ ኣዴናን ሓብትናን ጽሃይቱ በራኺ፡ ቅድሚ ናብ ገድሊ ምስላፋ፡ በቲ ዘለዋ ናይ ሙዚቃ ክእለት፡ ንመንእሰያት ናይ 70ታት ሃገራዊ ስምዒት ኣብ ምሕዳር ዓቢ ግደ ተጻዊታ ኢያ። ኣብ ማአሰርቲ ስርዓት ህግዲፍ ዝርከብ ናይ ቀደም ሚኒስተር ጴጥሮስ ሰለሙን ቅድሚ ምስላፉ፡ ስም ጽሃይቱን ደርፋን ክደጋግም ኢዩ ዝስማዕ ነይሩ።
ስውእቲ ሓርበኛ ጽሃይቱ በራኺ፡ ንመንእሰያት ኣበራቢራ ንሜዳ ሰዲዳ ንሳ ኣብ ገዝኣ ኮፍ ኣይበለትን። ብ1975 ናብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ተሰሊፋ፡ ሃገራዊ ጕባኤ ክትፍጽም ደኣ ተራእየት። ምስ ሃገራዊ ክፍሊ ሙዚቃ ናይ ተሓኤ ኰይና፡ ንህዝብን ሰራዊትን ዘልዓዕል ደርፍታትን ሙዚቃታትን ኣበርኪታ ኢያ።
ስውእቲ ጽሃይቱ በራኺ ብኣካል እኳ ካባና እንተተፈልየት ብመንፈስን ብዘበርከተቶ ግደን (ሲዲታት፡ ቪድዮታት) ምስ ህልዊ ይኹን ስዓቢ ወለዶታት ክትዝከር ክትነብር ኢያ።
በዚ ኣሕዛኒ ኣጋጣሚ’ዚ ንስዉእቲ ጽሃይቱ በራኺ መንግስተ-ሰማይ የዋርሳ፤ ንቤተሰብ፡ ኵሎም መሓዙታ፡ መሳርሕታን መቓልስታን ዝነበሩ ድማ ጽንዓት ይሃብኩም ጠሉ ድማ የውርደልኩም እናበልኩ ብስም መሪሕነትን መሰረታትን ሰልፍ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ሓዘንኩም ተኻፈልቲ ከምዝዀነ ክገልጽ እፈቱ።
መንግስተኣብ ኣስመሮም
ኣቦ መንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ
27 ግንቦት 2018
ቃለ-መጠይቕ ምስ ኣቦ-መንበር ሰዲህኤ%AM, %21 %455 %2018 %11:%May Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣቦ-መንበር ሰዲህኤ ኣቶ መንግስተኣብ ኣስመሮም፡ ብምኽንያት መበል 27 ዓመት ዝኽሪ ናጽነት ኤርትራ ምስ ልሳናት ሰዲህኤ መርበብን መጽሐትን ሓርነት ሰፊሕ ቃለ-መጠይቕ ኣካይዱ። ኣብ ቃለ-መጠይቑ ንዝቐረብሉ ሕቶታት ኣገዳሲ መብርሂ ሂቡ ኣሎ። ሰናይ ንባብ
ሕቶ፡ ግደ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ምርግጋጽ ናጽነት ብኸመይ ትገልጾ?
መልሲ፡ ግደ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ምርግጋጽ ናጽነት በዛ ሓጻር ቃለ-መሓትት ዝውዳእ ኣይኰነን። መጽሓፍቲ ጽሒፍካ እውን እንተተኻኢሉ ኢዩ። ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ናጽነት ንምርግጋጽ፡ ህይወቱ፡ ገንዘቡ፡ ንብረቱ፡ ጥሪቱን ንሰውራኡ ምብርካቱ ብጥቕልል ዝበለ ኣገባብ ንግዲኡ ይገልጾ ይኸውን ኢዩ።
ህዝቢ ኤርትራ፡ ዝወለዶምን ዝወለደንን ብሉጻት ደቁ ንመስዋእቲ ኣወፍዩ፡ ንተጋደልቱ መግቢ፡ ማይ፡ መዕቆቢ ብምሃብ ዓንጊሉ። ንዝተሰውአ ቀቢሩ፡ ንዝቖሰለን ዝሓመመን ድማ ተሰኪሙ ናብ ዝድሕነሉ ቦታታት ኣብጺሑ። ኣብ ርእስ’ዚ፡ ምንቅስቓስ ባዕዳዊ ጸላኢ ተኸታቲሉ ንሰውራኡ ይሕብርን ኣብ ውሽጢ ከተማታት ንዝካየድ ስርሒታት መጽናዕቲ ኣዳልዩ የቕርብን ነይሩ። ማእለያ ዘይብሎም መንእሰያት ኣወዳትን ኣዋልድን ትምህርቶም፡ ስርሖም፡ ወለዶም፡ ሓዳሮም ገዲፎም ናብ ሰውራኦም ተጸንቢሮምን ተጸንቢረንን። ን30 ዓመታት ድማ ንባዕዳዊ ገዛኢ ዕጡቕ መኸተ ገይሮም። እቶም ኣብ ሜዳ ክስለፉ ዘይከኣሉ ድማ፡ ነቶም ተጋደልቲ ኣብ ምሕብሓብ ኵሉ ካብኦም ዝጥለብ ኣማሊኦም። ሰብ ማል ብገንዘቦም፡ ሰብ ክእለት ብኽእለቶም፡ ንቓልሶም ምእንቲ ናጽነት ብዙሕ ኣበርኪቶም።
ጥሪት ህዝቢ፡ ማለት ኣግማሉ፡ ኣእዱጉ፡ ኣብቃሉን መኻይኑን ሰራዊት፡ ኣጽዋር፡ መግቢ፡ ማይ፡ መጽሔታት፡ ውጉኣት፡ መድሃኒታት፡ ነዳዲ ወዘተ… ኣብ ምጽዋርን ምብጽጻሕን ዓቢ ግደ ኢየን ኣበርኪተን።
ሓረስታይ ኤርትራ ብሓደ ኢዱ ማሕረሻ ብኻልኣይ ኢዱ ከኣ ብረት ሒዙ ኣብ ጐድኒ ደቁ ተዋጊኡን ወዲቑን ኢዩ።
ኤርትራውያን ምሁራት ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ድማ ንሰውርአን ምስ ዓለም ኣብ ምልላይ፡ ንባዕዳዊ ገዛኢ ዝፍጽሞ ዝነበረ ግፍዕታት ኣብ ምቅላሕን ዓቢ ግደ ተጻዊቶም ኢዮም።
ኣብ ውሽጥን ኣብ ግዳምን ዝነበሩ ዝነበሩ ኤርትራውያን ሰራሕተኛታትን ስደተኛታትን ምእንቲ ናጽነት ሃገሮም ገንዘቦም፡ ጕልበቶምን ክእለቶምን ኣወፍዮም ኢዮም።
ናጽነት ኤርትራ እምበኣር፡ ብደረት ዘይብሉ ተሳትፎን ኣበርክቶን ህዝቢ ዝተረጋገጸት ደኣ’ምበር፡ ብሓደ ውድብ ወይ ሓደ መሪሕነት ወይ ሓደ ውልቀሰብ ዝተረጋገጸት ኣይኰነትን። ኢሳያስ ኣፍወርቂ፡ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ዝገበሮ መደረ ካብ መደረታቱ፡ ንሕና ንቀልዓለም ኢልና ኢና ናጽነት ኤርትራ ህዝቢ ኣምጺእዋ ንብል እምበር፡ ብሓቂ ክንዛረብ እንተደኣኰይና ህዝባዊ ግንባር ኢዩ ኣምጺእዋ ኢሉ ነይሩ። እዚ ኣበሃህላ’ዚ ግጉይ ጥራሕ ዘይኰነስ ንተራ ህዝቢ ዝኽሕድን ዘናሹን ናይ ደለይቲ ስልጣንን ዝናን ባህርያት እውን ኢዩ። ብዘይ ተሳትፎ ህዝቢ ዝዕወት ቃልሲ የለን።
ሕቶ፡ እቲ ነዊሕ ጉዕዞ ናጽነት መሪር ነይሩ ክንብል እንከለና፡ እቲ ምረቱ ብኸመይ ይግለጽ?
መልሲ፡ ብርግጽ፡ ጕዕዞ ንናጽነት መሪርን ነዊሕን ኢዩ ነይሩ። ውግእ ማለት ሞት፡ ስንክልና፡ ዕንወት፡ ስደት ኢዩ። ን30 ዓመታት ኣብ ጥሙይ ከብድኻን ዕሩቕ ዝባንካን ኣብ በረኻታት ምንባር ጥዑም ኣይኰነን። መንእሰያት ኣብ ዕሸል ዕድሚኦም ክስውኡን ክስንኩልን፡ ኣባይትን ዘራእትን ክበርሱን፡ ግዳይ ዓዛብን ማእሰርትን ምዃን ኣዝዩ መሪር ኢዩ። ክወልዱን ክዘምዱን ክምሃሩን ዝግብኦም መንእሰያት፡ ዕድሚኦም ኣብ በረኻታትን ኣብ ማእሰርትን ከብልዩ ዘሕጕስ ኣይኰነን።
ኣብ መንጐ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝካየድ ዝነበረ ውግእ ተመጣጣኒ ኣይነበረን። ኢትዮጵያ፡ ካልኣይ ዝዓበየ ሰራዊት ኣብ ኣፍሪቃ ዝነበራ ሃገር፡ ሰራዊታ ዘመናዊ ኣጽዋር ዝዓጠቐ፡ ናይ ሃገራት ኣፍሪቃን ሓያላን መንግስታት ዓለም ደገፍ ዝነበራ መንግስቲ ክትከውን እንከላ፤ ኤርትራ ግን፡ ምስ ኢትዮጵያ ዝወዳደር ብዝሒ ህዝቢ ይኹን፡ ዝምድና ምስ ዓለም ይኹን፡ ዘመናዊ ኣጽዋር ይኹን ብዝሒ ሰራዊት ኣይነበራን። እቲ ግጥምያ ኮታ ኣብ መንጐ ጐልያድን ዳዊትን ኢዩ ነይሩ ክበሃል ይከኣል። ካብ’ዚ ኣገልልጻ’ዚ፡ ምረቱ ምግማት ዘሸግር ኣይመስለንን።
ባዕዳዊ መግዛእቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፍጽሞ ዝነበረ ግፍዕታት ዓለም ዓይና ዓሚታ፡ ኣፋ ለጒማ፡ ክትሓልፎ እንከላ፡ ህዝቢ ኤርትራ ዝጣበቕን ዝእብድን መሓዛ ስኢኑ ንበይኑ ምስ ገለ ውሑዳት ደገፍቱ ነቲ ነዊሕ ጕዕዞ ክኸዶ ከሎ ምረቱ ቀሊል ኣይነበረን።
ኣብ ርእስ’ዚ፡ ኣብ መንጐ ኣሕዋት ብዝኽሰት ናይ ሕድሕድ ውግኣት ዝቕዘፉ ዝነበሩ ኣወዳትን ኣዋልድን መንእሰያት ነቲ ብባዕዲ ዝፍጸም ዝነበረ ግፍዕታት ተወሲኹ፡ ነቲ ቃልሲ የምርሮ ምንባሩ እውን ዝከሓድ ኣይኰነን።
እንተዀነ ግን፡ ሳላ ጽንዓት ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዕላማታቱ፡ ሓያል ድሌት ንናጽነቱን መዘና ዘይብሉ ተወፋይነቱን ነቲ ዘይከኣል ዝመስል ከምዝከኣል ብምግባር ነቲ ምረት ናይ’ቲ ቃልሲ ኣቕሊልዎን ከምዝጽወር ገይርዎን ኢዩ።
ሕቶ፡ ህዝቢ ኤርትራ ናይቲ ዋጋ ከፊሉ ዘረጋገጾ ናጽነት ተጠቃሚ ኣይኮነን እንብል እንታይ ስለ ዝጐድሎ እዩ?
መልሲ፡ ህዝቢ ኤርትራ ንቓልሲ ዘበገሶ መሰረታዊ ምኽንያት፡ ብባዕዳዊ መግዛእቲ ኣብ ልዕሊኡ ዝፍጸም ዝነበረ ኵሉ መዳያዊ ጭቆና ማለት ፖለቲካዊ፡ ቍጠባውን ማሕበራውን ጭቆና ተናጊፉ፤ ሰላም፡ ፍትሒ ብልጽግናን ዝሰፈና ብግዝኣተ-ሕጊ እትምሓደር ቅዋማዊት ኤርትራ ንምህናጽ ኢዩ ነይሩ። ነዚ ንምርግጋጽ ከኣ፡ መዘና ዘይብሉ ዋጋን መስዋእትን ከፊሉ ኢዩ።
ካብ’ዚ ብምብጋስ፡ እቲ ሕቶ ህዝቢ ኤርትራ ካብ’ታ ዘረጋገጻ ናጽነት ዝረኸቦ ጥቅሚ እንታይ ኢዩ ዝብል ሕቶ እንተዝኸውን ንምምላሱ ዝቐለለ ምዀነ ይመስለኒ። ምኽንያቱ ከኣ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብዘይካ ሓርነት ናይ መሬት ካልእ እንታይ ጥቕሚ’ዶ ኣረጋጊጹ ኢዩ። ኤርትራ፡ ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ሓራ ኰይና፡ ከም ልዑላዊት ሃገር ድማ ብዓለም ተፈሊጣ። ካብ’ዚ ሓሊፉ ዝረኸቦ ረብሓ የብሉን። ህዝቢ ኤርትራ ጌና ሓርነቱ ኣየረጋገጸን ዘሎ። ናይ ግዳም ባዕዳዊ ጭቆና ብናይ ወዲ ሃገር ጭቆና ኢዩ ተተኪኡ።
ኣብ ርእስ’ዚ፡ ብሰንክ’ቲ ስርዓት ህግደፍ ዝተኸተሎ ግጉይ ፖሊሲታት፡ ኤርትራ ምስ ኵለን ጐረባብታ ኣብ ውግእ ስለዝኣተወት፡ ማእለያ ዘይብሎም መንእሰያት ተሰዊኦምን ቆሲሎምን፡ ህዝቢ ድማ ካብ መረቤቱ ተፈናቒሉ። ኤርትራ፡ ሰላም ርግኣትን ቅሳነትን ዘይብላን ካብ ጐረባብታ ዝተነጸለትን ሃገር ኰይና። ገለ ክፋል ካብ መሬት ኤርትራ ክሳብ ሕጂ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር ኢትዮጵያ ኣሎ። ከምኡ’ውን፡ መንእሰያት ኣወዳትን ኣዋልድን ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ ትሕቲ ዝብል ምስምስ፡ ኣብ ድፋዓት ተጸሚዶምን ኣገልገልቲ ሹማምንቲ ህግደፍን ኰይኖም ንደረት ዘይብሉ እዋን ንእስነቶም ከብልዩን ናይ ባርነት መነባብሮ ከሕልፉን ይርከቡ ኣለዉ። ክመሃር፡ ክምርዖ፡ ክወልድን ክዘምድን፡ ሰሪሑ ንርእሱ፡ ንቤተሰቡን ሃገሩን ክጥውርን ዝግብኦ ሓይሊ ብኸንቱ ይባኽን ኣሎ።
ብተወሳኺ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብኵሉ መዳያዊ ስእነት ኢዩ ዝሳቐ ዘሎ። ስእነት ፍትሒ፡ ስእነት ስራሕ፡ ስእነት ትምህርታውን ሕክምናውን ኣገልግሎት፡ ስእነት ማይ፡ መግብን መብራህትን፡ ስእነት ሰብኣዊ መሰላት ወዘተ ካልእ ብዙሕ ኣብ’ታ ሃገር ጐዲሉ ዘሎ ነገራት ምዝርዛር ይከኣል ኢዩ።
ኤርትራ፡ ብስእነት ግዝኣተ-ሕግን ቅዋምን ትፍለጥ ሃገር ምዃና ድማ ጽሓይ ዝወቅዖ ሓቂ ኢዩ። እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ መንግስቲ ገባርን ሓዳግን መንግስቲ ኢዩ። ህዝቢ መራሕቱ ናይ ምምራጽን ምውራድን፡ ብናጽነት ርእይቶኡ ናይ ምግላጽ፡ ብናጽነት ካብ ቦታ ናብ ቦታ ክንቀሳቐስ፡ ብናጽነት ክእከብን ንዝደለዮ እምነት ክስዕብን ኣይክእልን ኢዩ።
ኣብያተ-ማእሰርቲ፡ ካብ ኣብያተ-ትምህርቲ ይበዝሓ ኢየን። ከም ቃንጥሻ እየን ዝበቝላ ዘለዋ እንተበልና ምግናን ኣይኰነን። ኣትሓሕዛ እሱራት ከኣ ኣዝዩ ዘስካሕክሕን ንክብሪ ወዲሰብ ዘይሕሉን ኢዩ። ኣብ ጐዳጕዲ ጽሓይ ከይርኣዩ ንነዊሕ እዋናት ዝጸንሑ፡ ብዘስካሕክሕ ናይ ምርመራ ኣጋባብ ዝግረፉ፡ ብርስሓትን ጥሜትን ነብሶም ክሳብ ዝጸልኡ ዝዀኑ፡ ኣብ ሸላታት ንበይኖም ዝእሰሩ …ወዘተ፡ ኣብ ግዜ መግዛእቲ ተራእዩ ዘይፈልጥ ዓዛብ ኢዮም ዘሕልፉ። ቤተሰቦም ይኹኑ ጠበቓታት ወይ ድማ ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ክበጽሕዎም እውን ኣይፍቀድን ኢዩ። ኣብ’ዚ መዳይ’ዚ ናይ ባዕዳውያን ገዛእቲ ኣብያተ-ማእሰርቲ ዝሕሸሉ ኵነታት ኢዩ ተኸሲቱ ዘሎ።
ሕቶ፡ ድሕሪ 27 ዓመታት ኣብ ናጽነት፡ ህልዊ ዝምድና ህዝቢ ኤርትራን ጉጅለ ህግደፍን ብኸመይ ትገልጾ?
መልሲ፡ ህልዊ ዝምድና ህዝቢ ኤርትራን ስርዓት ህግዲፍን ናይ መላኽን ተመላኽን፡ ጨቋንን ተጨቋንን፡ ናይ ጊላን ጐይታን፡ ኢዩ ኢለ ኢየ ዝገልጾ።
ስልጣንን ጸጋ እታ ሃገርን ብምሉኡ ብጕጅለ ህግዲፍ ኢዩ ተገቢቱ። ህዝቢ መራሕቱ ክመርጽ ወይ ከውርድ፡ ንመራሕቱ ክነቅፍ ወይ ክእርም፡ ፈጺሙ ኣይክእልን ኢዩ። እቲ ዘሎ መንግስቲ ናይ ህግዲፍ፡ ብህግዲፍ፡ ንህግዲፍ ኢዩ። ወደባት፡ መሬት፡ ማዕድን፡ ንግዲ፡ ሃይማኖታዊ ትካላት፡ ናይ ሓጋጊ፡ ፈጻምን ፈረድን ስልጣናት ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር ስርዓት ህግዲፍ ኢዩ። ዋላ ናቕፋ እውን ኣብ ባንክታት ተኣሲሩ እቲ ስርዓት ኣብ ዝደልዮ መዓላ ጥራሕ ኢዩ ዝውዕል። ብሓጺሩ፡ ህዝቢ ኣነ ዝሓሰብኩልካን ዝበልኩኻን ግበር ኢዩ ዝበሃል ዘሎ።
ኣብ ኤርትራ ነጊሱ ዘሎ ፍርሒ ኢዩ። ፍርሒ ካብ መንግስቲ፡ ፍርሒ ካብ ሕድሕካ፡ ንቡር ህይወት ኰይኑ። እንታይ ገደሰካ ስቕ ዘይትብል፡ እንታይ ገደሰካ ትቃወም ዝብሉ ቃላትን ምኽርታትን ናይ ዕለት መግቢ ኰይኖም ኢዮም። እቶም ነዚ ጭቆና’ዚ ክምክቱ ዝፍትኑ ዲሞክራስያውያን ድማ፡ ግደ ሞት፡ ማእሰርትን ስደትን ኢዮም ዝዀኑ ዘለዉ። ብሓጺሩ ህዝብን ህግዲፍን ሕቆን ከብድን ኢዮም ኰይኖም ዘለዉ ብምባል ክጠቓለል ዝኽእል ይመስለኒ።
ሕቶ፡ ኣፍና መሊእና “ቃልስና ምእንቲ ናጽነት ፍትሓዊ፡ መስዋእትነት ጀጋኑና ከኣ ክቡር ነይሩን እዩን” ከብሉና ካብ ዝኽእሉ ነጥብታት ንኣብነት እንታይ ትጠቕስ?
መልሲ፡ ኤርትራ፡ ከም ኵለን ግዙኣት ሃገራት፡ ጣልያን ምስ ተሳዕረ ናጽነታ ክትረክብ ዝነበራ ሃገር ኢያ። እንተዀነ፡ ብውዲት ናይ ሓያላን መንግስታት ኤርትራ ግዝእቲ ናይ ኢትዮጵያ ክትከውን ተገይሩ። ስለ’ዚ፡ ካብ መግዛእቲ ሓራ ንምውጻእ ዝግበር ቃልሲ ብባህርያቱ ፍትሓዊ ኢዩ። ጭቆናን መግዛእትን ንምብዳህ ህይወቶም፡ ገንዘቦም ጕልበቶም ዝውፍዩ ጀጋኑ ድማ ደለይቲ ፍትሕን ሰላምን ኢዮም።
እዚ ከበሃል ከሎ ግን፡ ደለይቲ ሰላምን ፍትሕን ዝነበሩ ስልጣን ምስ ሓዙ ገፋዕትን ጨቆንትን ኣይኰኑን ኢዮም ማለት ኣይኰነን። ዝበዝሑ ንህዝቦም መሪሖም ናጽነት ዘረጋገጹ መራሕቲ ኣፍሪቃ፡ ስልጣን ምስ ጨበጡ፡ ጨቆንቲ፡ ገፋዕትን ገበነኛታትን ኢዮም ኰይኖም።
ስለ’ዚ፡ ምእንቲ ናጽነት ህዝብኻ፡ ምእንቲ ሓርነት መሬትካ፡ ስራሕካ፡ ትምህርትኻ፡ ስድራቤትካ፡ ንብረትካ ገዲፍካ ንበረኻ ምውጽኣን ብዘይ ደሞዝ ወይ ብዘይካሕሳ፡ ህይወትካ፡ ንሞትን መቝሰልትን ገልታዕታዕን ከተወፊ፡ ካብ’ዚ ዝዓቢ ምስክርነት ናይ ፍትሓውነትን ክብረትን እሞ ኣበይ ኢዩ ክርከብ።
ኣብ ርእስ’ዚ ቃልስና ምእንቲ ናጽነት ኣብ ልዕሊ’ቶም ገዛእቲ ጕጅለን መጋበርያታቶምን ዘነጻጸረ እምበር ብሰውራና ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዝተፈጸመ በደል ይኹን ግፍዒ ኣይነበረን።
ሕቶ፡ ብሰንኪ ስስዑ ኣካይዳ ጉጅለ ህግደፍ፡ መንእሰያት፡ ብዛዕባ ቃልስና ኣብ መስርሕ ምርግጋጽ ናጽነት ዘለዎም ኣረዳድኣ ከምቲ ዝድለ ኣይኮነን። መንእሰያት ካብዚ ዝንቡል ኣረዳደኣ ወጺኦም ሓቀኛ ትሕዝቶኡ ክፈልጡ ክኽእሉ እንታይ ትመኽሮም?
መልሲ፡ መንእሰያትና ይኹኑ ወይ ከኣ እዚ ሓድሽ ወለዶ ዕድለኛታት ኣይኰኑን። ወለዶም ዝኸፈልዎ ክቡር ዋጋን መስዋእትን ደቆም ብኽብሪ ንኽነብሩ ኢዩ ነይሩ። እንተዀነ ግን፡ ብሰሪ’ዚ ኣብ ኤርትራ ስልጣን ዝጨበጠ ጕጅለ ዝተኸተሎ ፖሊሲታት መንእሰያትና ግዳይ ናይ ህልቂት፡ ስንክልና፡ ስደት፡ ጽልኢ፡ ድኽነትን ድንቍርናን ኢዮም ኰይኖም።
መንእሰያትና ተማሂሮምን ሰሪሖምን ህዝቦምን ሃገሮምን ከይጥውሩ፡ ኣብ ግንባራት ውግእን ኣብ ደረት ዘይብሉ “ሃገራዊ ኣገልግሎት”ን ንእስነቶም ከምዘብልዩ ተገይሩ። ካብ’ዚ ቀይዲ’ዚ ክወጹ ዝፈተኑ ድማ ኣደዳ ማእሰርትን ስደትን ኰይኖም።
መጻኢ ዕድሎም ምስ ጸልመቶም ድማ፡ ገለገለ ካብኦም ካብ ኣንጸርጽሮት ተበጊሶም፡ ብዛዕባ ናጽነትን መስዋእትን ሃገሮም ከማርሩን ኤረ ክንዮ ምምራር ከይዶም ክዅንኑን ተራእዮም ኢዮም። ነዚ ስምዒታት’ዚ መዝሚዞም፡ ንናይ ስልጣኖም፡ ጕጅላውን ውልቀሰባውን ረብሓታቶም ከውዕልዎም ዝፍትኑ ብጸላም ዝሰርሑ ሸነኻት ከምዘለዉ ድማ ክዝንጋዕ ኣይግባእን ኢዩ። ስለ’ዚ ኣትኵሮና ኣብ’ቶም ዘጋግዮም ዘለዉ ደኣ’ምበር ኣብ’ቶም ግሩሃትን ንጹሃትን መንእሰያት ክኸውን የብሉን።
ስለ’ዚ፡ መንእሰይ ከም ርሱን ሓይሊ መጠን፡ ክህወኽ፡ ክጋገ፡ ክወድቕ ክትንስእ፡ ንቡር ምዃኑ ተገንዚብና፡ ብቐዳምነት እቶም ተመኵሮን ፍልጠትን ብዛዕባ ቃልሲ ዘለና እሞ ንለውጥን ንፍትሕን እንቃለስ ዜጋታት ንመንእሰያትና ብጽሮት ከነረድኦምን ክንሕግዞምን ይግባእ።
ነቶም ኣዋፈርቲ ናይ’ቲ ግናይ ዕላማን ትልምን ዝዀኑ ገበርቲ እከይ ድማ ዓይንና ሰም ከየበልና ክንከታተሎምን ክንብድሆምን ይግባእ።
ብወገነይ፡ ንመንእሰያት ኤርትራ ዘሎኒ ምኽሪ፡ ኣብ ዝሃለኹም ትሃልዉ ንትምህርቲ ቀዳምነት ክትህቡ ይግባእ። ምኽንያቱ “ዘይተማህረ ነየድሕን፡ ዘይተወቕረ ነየጥሕን” ከምዝብሃል፡ ዘይተማሀረ ዜጋ ንሃገሩን ህዝቡን ከማዕብልን ከልምዕን ኣይክእልን ኢዩ። ዘይተማህረ መንእሰይ ወራሲ ክኸውን ኣይበቅዕኝ ኢዩ። ልምዓትን ምዕባለን ከኣ፡ ብስነፍልጠት ደኣ’ምበር ብምጕብዕባዕ፡ ብምጽራፍ፡ ብምፍርራሕ፡ ብምንጽጻግን ብምፍልላይን ኣይረጋገጽን ኢዩ።
ናይ ሎሚ ወለዶ መንእሰያት፡ ጽባሕ ብዘምጽእዎ ፍርያት ኢዮም ክዕቀኑ። ስለ’ዚ፡ ንቕድሚኦም ዝጸንሐ ወለዶ ምንቃፍ ጥራሕ ዘይኰነስ፡ ንድሕረይ ዝመጽእ ወለዶ’ኸ እንታይ ከጽንሓሉ፡ እንታይ ከውርሶ ኢሎም ክሓስቡ ይግባእ። ብሓጺሩ፡ ኣብ ትማሊ ምንባር ዘይኰነስ ንቕድሚት ክጥምቱ የድሊ። እቲ መጻኢ ናቶም ምዃኑ ክዝንግዑ የብሎምን።
ዓበይትና ንኣሽቱና ክንጥንቀቐሉ ዘሎና ጕዳይ ድማ፡ ቅንዕና ምስ መንእሰያት ጥራሕ ወይ ምስ ዓበይቲ ጥራሕ ከምዘየላ ክንርዳእ ክንክእል ኣሎና። ካብ መንእሰያት ቅኑዓት ኣለዉ ዘይቅኑዓት ኣለዉ፤ ካብ ዓበይቲ እውን ከምኡ። ስለ’ዚ፡ ብኣልማማ ንዓበይቲ ይኹን ንመንእሰያት ምኽሳስ ወይ ምዅናን ሃናጺ ኣይኰነን። ነንፍስወከፍ ሰብ ብተግባሩን ኣተሓሳስባኡን ክንፈርዶ ኣሎና። ኣልሚምካ፡ ንመንእሰይ፡ ንዓበይቲ፡ ንኣውራጃታት፡ ንብሄራት ንሃይማኖታት ምዅናን ዓዲ ስለዘየጋብር፡ ኵላትና ካብ ከም’ዚ ዝኣመሰለ ተግባራት ክንርሕቕ ኣሎና።
ናይ መወዳእታ ምዕዶይ ድማ፡ ንሕና በየናይ ራእዪ ንምራሕ ደኣ’ምበር በየናይ ሰብ ንምራሕ ከገድሰና የብሉን። ነቲ ፍትሓዊ ራእዪና ዘዐውት መራሒ፡ ሃይማኖቱ፡ ብሄሩ፡ መበቆሉ ብዘየገድስ፡ ክንስዕቦን ክንድግፎን ኢዩ ዝግብኣና።
ሕቶ፡ ኣብዚ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ ኮይንካ፡ ኩለመዳያዊ ሃለዋት ኤርትራ ናብ ዝሓሸ ደረጃ ንምብጻሑ፡ ኣብዚ እጃምን ሓላፍነትን ናብ ዘለዎም ኣካላት (ህዝቢ ኤርትራ፡ መንእሰይ፡ ሓይልታት ተቓውሞ፡ ሰራዊት ኤርትራ) እተመሓላልፎ መልእኽቲ እንታይ’ዩ?
መልሲ፡ ብቐዳምነት፡ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ዝርከብ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብእጋጣሚ መበል 27 ዓመት ጽንብል ናጽነት ኤርትራ ዮሃና እናበልኩ፤ ዝመጽእ ግዜ ናይ ሓጐስ፡ ስኒት፡ ፍቕሪ፡ ፍትሕን ራህዋን ዓመታት ክዀነልና ዘሎኒ ልባዊ ትምኒት ክገልጸልኩም እፈቱ።
ብምቕጻል፡ ነቶም ኣብ ትሕቲ ጽንኩር ኵነታት፡ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ኰይኖም ንለውጥን ንዲሞክራስን ዝቃለሱ ዘለዉ ሃገራውያን ዜጋታት ክብ ዝበለ ደገፈይ፡ ናእዳይን መጐሰይን ክገልጸሎም እፈቱ። ብማእሰርትን ዓዛብን ከይተዳህሉ፡ ንድሕነት ህዝቦምን ሃገሮምን ዝኸፍልዎ ዘለዉ ክቡር ዋጋ መጐሱን ሞሳን ይግብኦም ኢዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ድማ፡ ከም’ታ ናጽነት ኢሉ ሓደ ድምጺን ሓደ ግብርን ኰይኑ ዝተቓለሰ፡ ሎሚ ድማ፡ ምእንቲ ሰላም፡ ፍትሒ፡ መሰል፡ ግዝኣተ-ሕጊ፡ ዲሞክራስን ብሓድነት ክቃለስ ጻውዒተይ ከቕርበሉ እፈቱ።
ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፡ ካብ ኣብራኽ ህዝቢ ኤርትራ ስለዝወጻእኩም፡ ህዝብኹም ዘሕልፎ ዘሎ ሓሳረ መከራን ጠንቁን ኣይጠፍኣኩምን ኢዩ። ብመስዋእቲ ህዝቢ ብዝተረጋገጸ ናጽነት ውሑዳት ክጥዕሞም|፡ ዝበዝሑ ድማ ክሓስሞም፡ ሱቕ ኢልኩም ክትርእዩ ትጽቢትና ኣይኰነን። ከም ዘይፍለ ኣካል ናይ ህዝቢ፡ ሓደ ጐድኹም ክዓብር እንከሎ፡ እቲ ሓደ ጐድኒ ክሰብሕ ከምዘይክእል ተገንዚብኩም፡ ኣብ ጐድኒ ስቓይ ህዝብኹም ደው ክትብሉ ግዴታ ኣለኩም። ምስ ህዝቢ ዝተጸግዐ ውዒሉ ሓዲሩ ምዕዋቱ ስለዘይተርፎ፡ ብግዝያዊ ረብሓ ወይ ብፍርሒ፡ ተሰኒፍኩም ኣብ ኣገልግሎት ውሑዳት ምውዓል ጽባሕ ከጣዕሰኩም ኢዩ’ሞ ሕሰብሉ ደኣ። ንስኹም ንሃገር እምበር ንሓደ ምምሕዳር (government) ክትሕልዉ ምኣስ ቈምኩም። መራሕትኹም ንጽባሕ ዘነባብሮም ገንዘብ ኣብ ናይ ወጻኢ ባንክ ኢዮም ዝእክቡ ዘለዉ፤ ንስኹም ግን፡ ሑጻን ማይን መታርፍቲ ከምዝብሃል፡ ምስ ህዝብኹም ተረፍቲ ኢኹም።
ንደምበ ደለይቲ ፍትሒ ወይ ደምበ ተቓውሞ ድማ፡ ካብ’ዚ ዘሎ ናይ ጋም ማን ሃለዋት ንምውጻእ፡ ንዝሓለፎ ንቕድሚት ዘየጓዕዝ ኣብ ሕሉፍ ዘትኰረ ናይ ሕድሕድ ምውጣጥ ተመኵሮ ተማሂሩ፡ ንህዝብን ሃገርን ኣብ ዘገድስ ዓበይቲ ሃገራዊ ዕላማታት ክጽመድ ክምሕጸኖ እፈቱ።
ኣብ ውሽጢ ይኹን ኣብ ግዳም ዘሎ ህዝብና ሎሚ ነቲ ዘሎ ስርዓት ፎእ ኢልዎ ኢዩ። ደምበ ተቓውሞ ብዓቐን እናበረኸ ኢዩ ዝኸይድ ዘሎ። እቲ ጸገም ግን፡ ዝመርሕ ውዱብ ኣካል ምስኣኑ ኢዩ። ስለ’ዚ፡ ነዚ ታሪኻዊ ሓላፍነት’ዚ ንምስካም ተቓወምቲ ሓይልታት ብቐዳምነት ንነብሶም ካብ ናይ ትማሊ ኣተሓሳስባን ጾርን ሓራ ከውጽእዋ ይጥለቡ ከምዘለዉ ክግንዘቡ ይግባእ።
መንእሰያትና ድማ፡ ኵሉ ዓቕሞምን ሃሞምን ንረብሓ ህዝቦምን ሃገሮምን ከውዕሉን፡ ንነብሶም ብትምህርትን ብስራሕን ክህንጹን፡ ክምዕዶም እፈቱ። ስደት መዋጽኦ ሽግርና ከምዝይኰነ ተገንዚቦም፡ ንጠንቂ ሽግርና ካብ ስሩ ንምምሓው፡ ኣብ መንጐ ህዝቦም ኰይኖም ክቃለሱ ድማ እላበዎም። ብስደት መንእሰያት ዝርብሑ እንተልዮም ነጋዶ ደቂ ሰባትን ሰበልጣን ኤርትራን ጥራሕ ኢዮም።
ሓቢርና ንስራሕ ከነድምዕ፡ ሓቢርና ነድምጽ ከነስምዕ
የቐንየለይ
መንግስተኣብ ኣስመሮም
ኣቦ መንበር ሰዲህኤ
Eritrean-Swedish Cultural Group Meets the Mayor of Gothenburg%PM, %17 %755 %2018 %19:%May Written by EPDP Information Office
On 16 May 2018, the new Mayor of the Swedish city of Gothenburg, Ms Ann Sophie Hermenson, received in audience the administrative committee of the Swedish-Eritrean Cultural Association ('Eritrea in Our Hearts') and discussed pressing issues adversely affecting Eritrean refugees in the region.
At opening the meeting, Mr. Tomas Magnusson, chairman of the Swedish-Eritrean Association, explained the various free services provided by the group to Eritrean refugees and listed five main problems encountered by the refugees, which are: 1.lack of residence houses; 2. problems in arranging family reunion;3. difficulties in obtaining residence permits; 4. the problems created by some interpreters who have relation with the Asmara regime; and 5. the recent moves at European level to revise laws in refugee acceptance, even affecting those who already obtained permanent residence permits.
On their part, association committee members Zehaie Keleta and Amjed Yassin, highlighted with concrete justifications the situation in Eritrea and why Eritreans, who now constitute the third largest group in the region, have fled home.
The Gothenburg Mayor said this was the first time for her to meet with the Swedish-Eritrean group and highly appreciated the community services provided by it. She pledged to study and address the queries raised by the delegation of the association and expressed willingness to attend a forthcoming event for celebrating Eritrea's 27 Independence Day.
Her work colleague, young Joseph Akar, who is in charge of education and employment in the city's administration, said this was the third time for him to meet and discuss with the active Swedish-Eritrean group in Gothenburg. He also disclosed that some 60,000 houses are planned to be constructed in the city and that job opportunities will be available for those who learn the Swedish language.
ሽወደናዊ ኤርትራዊ ባህላዊ ምሕዝነት ማሕበር ምስ ከንቲባ ከተማ ዮተቦርግ ተራኺቡ%PM, %17 %750 %2018 %19:%May Written by Neguse Tsegai
ኣካያዲት ሽማገለ ሽወደናዊ ኤርትራዊ ባህላዊ ምሕዝነት ማሕበር (ኤርትራ ኣብ ልብና) ብዕለት 16 ግንቦት 2018 ዓ.ም.ፈ. ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ካብ ሰዓት 15.00 ክሳብ 16.00 ምስ ከንቲባ ከተማ ዮተቦርግ ኣን ሶፊ ሀርመንሶንን ምስ ፖሊቲካዊ ሰክረተር ኣብ ስራሕትን ትምህርትን ንሓደስቲ ስደተኛታት ተቀማጦ ዮተቦርግ መንእሰይ ዮሴፍ ኣካር ኣገዳሲ ምይይጥ ኣካይዶም።
ኣቦ ወንበር ማሕበር ሽወደናዊ ኤርትራዊ ባህላዊ ምሕዝነት ኣቶ ቶማስ ማንግሶን ድሕሪ ዕላማን ንጥፈታት ማሕበር ንሓደስቲ ኤርትራውያን ዝህብዎ ነጻ ኣገልግሎት መእተዊ ገይሩ 5ተ ኣገድስቲ ንኤርትራውያን ዘሸግሩ ዘሎዉ ሕቶታት ማለት፡
1. ጉዳይ ስእነት መንበሪ ገዛቲ።
2. ጉዳይ ምጥርናፍ ስድራቤትን መሰናኽላቱን።
3. ጉዳይ ናይ ሃገር ሽወደን መንነት ንምርካብ ዝጥለብ ዘሎ ግዳዴ ።
4. ጉዳይ ጌጋታት ተርጎምቲ ደገፍቲ ህግደፍ ኣብዚ ከተማ።
5. ኣብ ምትእትታው ዝርከብ ብደረጀ ኤውሮጳ ዝብል ናይ ስደተኛታት ሓዲስ ሕጊ ….. ንኩሎም ንኤርትራውያን ቀዋሚ ፍቅድ ዝተዋህቦም ዝጋጠሙ ዘሎዉ ሽግራት ሓቢሩ። ቀጺሎም ሓው ጸሃየ ቀለታ ሓው ኣምጀድ ያስሲንን ኤርትራውያ ብብዝሒ ኣብ ሳልሳይ ቦታ ከም ዝኾኑን ነዚ ዘከተለ ከኣ ኣብ ሃገርና ዘሎ መሪር ሓደገኛ ግጉይ ምምሕዳርን ከቢድ ሃለዋት ህዝቢ ኤርትራ ንቡርን ብዘይ ብቅሳነት ይነብሩ ከም ዘየለዉ ብግብራዊ ጭብጢ ተረኽቦታት ብምጥቃስ ኣብሪሆም። ከንቲባ ከተማ ዮተቦርግ ኣን ሶፊ ምስ ኤርትራውያን ቦኽሪ ርክባ ምኻኑን ብተገዳስነት ማሕበር ንጥፈታቱን ኣድኒቃ ንዝቀረቡ ሕቶታት ንዓኣ ሓደስቲ ምኳኖም ሓቢራ ምስ ዝምልከተኦም ብዝከኣላ ኣብ ግምት ከተእትዎ ምዃና ቃል ኣትያ ኣብ ዝኽሪ መዓልቲ ናጽነት መበል 27 ዓመት እውን ደስ እናበላ ክትሳተፍ ምኻና ሓቢራ። መንእሰይ ዮሴፍ ብወገኑ ርክብ ኤርትራውያን ንሳልላይ ጊዜ ምዃኑ፡ ምስ ዮናስ ኣተንዩስ ሓላፊ ናይ ትምህርትን ስራሕን ቅድሚ ሕጂ ርክብ ከም ዝተገብረ ሓቢሩ፡ ገለ ካብኡ ኣፍልጦ ከም ዘሎዎን ብጉዳይ ናይ ሽግር ገዛ ልዕሊ 60.000 ገዛውቲ ክህነጽ ምምሕዳር ከተማ መዲቡ ከም ዘሎን፡ ቋንቋ ቀሲምካ ንስራሕ ምርካብ ሽግር ከም ዘየሎ ኣብሪሁ። ኣብ መደምደምታ ገለ ገለ ሕቶታት መሊሱ ንቀጻሊ ተማሳሳሊ ርክብ ክቅጽል ተላብዩ። ኣቦ ወንበር ቶማስ ማንግሶን ንምምሕዳር ክተማ ዮተቦርግ ንጽቡቅ ኣቃባብላን ተገዳስነትን ኣመስጊኑ ኣኼባ ተዛዚሙ።
ስርዓት ህግደፍ ኮነ ኢሉ ህዝቢ ከናቑት%PM, %15 %561 %2018 %14:%May Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ስርዓት ህግደፍ ኣብ ከርከበት ንዝርከቡ ነባራት ብስም ምጥርናፍ ዓድታት ካብ መረበቶም ምስ ኣፈናቐለ፡ ኣብቲ ከባቢ ኣብ ዝተሃንጸ ዲጋ “ከተልምዑ ኢኹም” ብዝብል ምስምስ ካብ ርሑቕ ቦታታት ዘምጸኦም ሰባት የስፍር ከም ዘሎ ተፈሊጡ። እቶም ነዚ ብዝምልከት ሓበሬታ ዝሃቡ ምንጭታትና ከም ዝጠቐስዎ ክሳብ ሕጂ 1800 ዝኾኑ ሓደስቲ ኣብቲ ቦታ ከም ዝሰፈሩን እዚ ኣሃዝ’ዚ ናብ 3000 ክዛይድ ግምት ከምዘሎን ገሊጾም። እቲ ስርዓት ነቲ ኣብ ዋንነት መሬት ከጋጥም ዝኽእል ምስሕሓብ ንምብላሕ ነዞም ሓደስቲ ሰፈርቲ “መሕለው ነብስኹምን ንብረትኩምን” ብዝብል ጉልባብ ብረት የዕጥቖም ከም ዘሎ ከኣ እቲ ሓበሬታ ብተወሳኺ ገሊጹ።
እቶም ምርንጭታት እቲ ንነፍሲ ወከፍ ሓዲሽ ሰፋሪ ሓሓሙሽተ ፍዳን ዝዕደል ዘሎ መሬት ዋንነቱ ናይቶም ብጉልባብ ምጥርናፍ ዓድታት ዝተፈናቐሉ ነባራት ምንባሩ ተቒሶም፡ እዚ ህዝቢ ንህዝቢ ዘናቑት ተግባራት ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ሩባ ገርሰት ናይ ምድጋሙ መደብ’ውን ተታሑዙ ኣሎ ኢሉም።
እቲ ስርዓት ቅድሚ ሕጂ እውን “ከባቢኹም ክትሕልዉ” ብዝብል ደቂ ኩናማ ንበይኖም ከም ዝዕጠቑ ከም ዝገበረን ሕጂ ድማ ነዚ ፈላሊኻ ናይ ምትፍናን መደባቱ ንምስፋሕ ንደቂ ናራ ንበይንኹም ክትዕጠቑ ስለ እንደሊ ካባኹም ነቲ ዕጡቑ ክመርሑ ዝኽእሉ ምሁራትን ክኢላታትን ሃቡና ይብሎም ኣሎ። እቶም ምንጭታት ከም ዝጠቕስዎ ስርዓት ህግደፍ ከምዚ ስጉምቲ ዝወስድ ዘሎ ህዝቢ እቲ ከባብታት፡ ብዋሕዲ ቀረብን ክብሪ ዋጋን ኣብ ዝለዓለ ናይ ጥሜት ሓደጋ እናሃለወ እዩ። ከም መርኣያ ናይቲ ክብሪ ዋጋ ከኣ ኣብዚ እዋንዚ ዋጋ ሓደ ኩንታል መሸላ 2000 ናቕፋ ወይ 4000 ጅኔ ሱዳን በጺሑ ኣሎ። ስራሕ ዘይምህላውን ብዘይ ክፍሊት ስረሓት መንግስቲ ክትዓምም ምግዳድን ከኣ፡ ነቲ ኩነታት መመሊሱ ከም ዘግደዶን ብሰንክዚ ህዝቢ ሃገሩ ለቒቑ ክስደድ ይግደድ ከም ዘሎን እቲ ዝበጸሓና ሓበሬታ ገሊጹ።
እዚ ከምዚሉ እንከሎ፡ ኣካላት እቲ ስርዓት ከም መቐጸልታ ናይቲ ህዝቢ ናይ ምብዝባዝ ኣመሎም፡ መብዓሊ መበል 27 ዓመት መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ፡ ካብ 5 ክሳብ 500 ናቕፋ ሰሊዖም ብኣስገዳድ የኽፍሉ ከም ዘለዉ እዞም ምንጭታት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ሓቢሮም።
EPDP Grassroots Heat up Struggle; 100+ New Members Join Party in 2018%PM, %10 %715 %2018 %18:%May Written by EPDP Information Office
Joined in recent months by over 100 young members in the Middle East and North America, EPDP grassroots everywhere are heating up their day-to-day regional and local activities and party renewal tasks, all focused on more effective role in the struggle for democratic change in Eritrea. Following the first ever historic meeting on 27 April of the recently formed EPDP Zone in Israel, other party grassroots also held constructive meetings in North America and Europe. The Preparatory Committee for Eritrea Festival 2018 has also been on the move at full gear.
EPDP NA Membership Meeting
On 6 May 2018, the EPDP North America Zone held a total-membership meeting mainly for a briefing on the recent successful party mission to Israel that lasted between 31 March and 16 April 2018. Mr. Tuku Tesfai, EPDP Central Council member who led the two-person delegation, recounted in great detail the contacts the delegation made with Eritreans and humanitarian service actors supporting refugees in Israel. In the meantime, he said the delegation collected over 75 duly filled membership forms from young Eritreans in Israel who are determined to struggle for democratic change as EPDP members.
The EPDP NA Zone meeting warmly congratulated and commended the delegation members for their successful mission and called upon the party leadership to organize similar delegations to other places where Eritreans are present. (These may include places in Africa like Uganda, Rwanda, South Sudan, South Africa and others). In a historic move, the NA Zone meeting also initiated an additional fund-drive for the party in honor of CC members Tuku Tesfai and Feven Gideon so that similar future party missions could be launched on time.
EPDP Oakland-San Jose Members Meet
On 5 May, EPDP members in Oakland and San Jose, California, held a meeting to review developments in their region and the entire North America Zone. The meeting was pleasantly surprised by the new wave of mobilization within the party and voiced their full satisfaction with the outcome of the recent party mission to Israel as well as the activities of new EPDP members in different parts of Canada, and the return to party ranks of former freedom fighters in several regions in North America.
2nd Sweden Branch in Action
Also on 5 May 2018, the second EPDP Branch for Southern Sweden held its fifth regular meeting electronically and discussed different agenda items related to internal branch and party matters as well as developments affecting the ongoing struggle for democratic change. The branch leadership to time to explain the situation of each branch member and what he/she is able to contribute in branch activities. Also explained were joint projects with sister associations like the 'Eritrea in Our Hearts' group and the local authorities. Eritrean refugees in the Gothenburg region are granted different free services and also recently got a new meeting place.
Festival 2018 Preparations Are Underway
On First of May, the 9-person Preparatory Committee of Eritrea Festival 2018 held its second regular meeting since its formation this year. The meeting was headed by Mr. Tesfamariam Kibreab, who is the chairman of the Eritrean Democratic Association (EDA), a non-profit association that organizes the annual politico-cultural Eritrea Festival in the German city of Frankfurt. The meeting allotted responsibilities to each Committee member and listed Committee's expectations from the EPDP Europe Zone and its branches who are co-organizers of the annual event.
A press release of the meeting confirmed that Eritrea Festival 2018 will be held between 3 and 5 August this year at the usual place in Frankfurt (Die Studierendenschaft der Johann Wolfgang Goethe – Universität, Mertonstr. 26 – 28, D-60325 Frankfurt am Main).
EPDP Youth Discussion Room Arabic announcement%AM, %06 %327 %2018 %08:%May Written by EPDP Youth Affairs Office
EPDP Youth Discussion Room announcement%AM, %06 %325 %2018 %08:%May Written by EPDP Youth Affairs Office
ኣሰናዳኢት ሽማግለ ፈስቲቫል ፍራንክፎርት 2018 ካልኣይ ኣኼባኡ ኣካይዱ%AM, %04 %343 %2018 %09:%May Written by ሽማግለ ፈስቲቫል
ብዕለት 1.05.2018 ኣሰናዳኢት ሽማግለ ናይቲ ብኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ማሕበር ኣብ ጀርመንን ጨናፍር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ኤውሮጳን ዝዳሎ ፈስቲቫል/ሰፊሕ በዓል ኤርትራ ፍራንክፎርት 2018 ካልኣይ ኣኼባኣ ኣካይዳ። ኣሰናዳኢት ሽማግለ ፈስቲቫል ፍራንክፎርት ኣብ ዝተፈላለየ ጽፍሕታት ካብ ዘሎው ትሽዓተ ኣባላት ማሕበርን ሰልፍን ዝቆመት ሽማግለ ኮይና፡ ቀንዲ ዕማማ ድማ፡ ነቲ ብሓልዮት ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ማሕበር ኣብ ጅርመንን ጨናፍር ሰዲህኤ ኣብ ኤውሮጳን፣ ኣብ ፍራንክፈርት ህዝብን መራሕቲ ፖለቲካዊ ውድባትን፡ ሰልፍታትን፡ በርጌሳውያን ማሕበራትን ብምርኻብ ሃገራውን ህዝባውን ጉዳያት ንምርላዛብን ሓሳባቶም ንምልውዋጥን ዝካየድ ዓምታዊ በዓል ኤርትራ ንምዕዋት ድሮ ስርሓ ጀሚራ ትርከብ።
እዚ ብዕለት 01 ጉንበት 2018 ዝተኻየደ ኣኼባ ሽማግለ፣ ብኣቦ-መንበር ሽማግለ ኣቶ ተስፋማርያም ክብርእብ ተኸፊቱ። ኣኼባ ንኣጀንዳታቱ ሓደ ብሓደ ድሕሪ ምርኣይ፣ ክሳብ’ቲ ዕለት’ቲ ዝተሰላሰሉ ዕማማት ገምጊሙ። ድሕርዚ ንዝትረፉ ዕማማት ንምስልሳልን ኣብ ምሉእ ፍጻመ ፈስቲቫል ንምብጻሕን ሽማግለ ኣብ ውሽጡ ነብሰ ስርዕን ኣርባዕተ ክፍልታት ዝሓቖፈ ምምቅቃል ዕዮን ገይሩ፣ ናይ ስራሕ መደባቱ ሰሪዑ ተበጊሱ ምህላዉ ተሓቢሩ።
ፈስቲቫል ፍራንክፎርት፣ ሎሚ ዓመት እውን ኣብቲ ልሙድ ቦታ ኣብ ቦኮንሃይም ቫርተ ዝርከብ ኣደራሽ ናይቲ ዩንቨርስቲ ፡
Die Studierendenschaft der Johann Wolfgang Goethe – universität
Mertonstr. 26 – 28 60325 Frankfurt a. Main
ካብዕለት 03 ክሳብ 05 ነሓሰ 2018 (August 03 – 05.2018) ኣብዘሎ እዋን ክጋባእ እዩ።
ሽማግለ ፈስቲቫል 2018


text:
ዓወት ሕጹይ ተወዳዳሪ ሪፖብሊካን ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ክፍለ-ግዝኣት ፍሎሪዳ ድማ ወፍሪ ምረጹኒ ቀንዲ መወዳድርቶም ዝኾኑ ሰነተር’ቲ ክፍለ-ግዝኣት ዝኾኑ ማርኮ ሪብዮ ንኸብቅዕ ጌሩ’ሎ። ካብቲ ፓርቲ ሕጹይ ተወዳዳሪ ጆን ከሲች ድማ ድሕሪ ዓወት ኣብ ክፍለ-ግዝኣቶም ዝኾነት ኦሃዮ ተስፋ ከምዘለዎም ይገልጹ።
እዚ ናይ ትማሊ ምርጫ ኣብ ክፍለ-ግዝኣታት ፍሎሪዳ፡ ኖርዝ ኬሮላናን ኢሎኖይን ንዴታ ሪፖብሊካን ሕጹይ ተወዳዳሪ ዶናልድ ትራምፕ ካልእ ዓቢ ምሸት ዓወት’ዩ ኮይንሎም።
ዶናልድ ትራምፕ ድሕሪ’ቲ ዝተኻየደ ምርጫ ከምዚ ኢሎም።
‘ከምዝመስለኒ ዓቢ ዓወት ክንረክብ’ኢና። ካብ ኩሉ ንላዕሊ ዝያዳ ዘገድስ ድማ ደጊምና ክንዕወት ኢና ። ደጊም ንሕና ኣይኮናን እዛ ሃገር’ያ ዳግማይ ክትዕወት ትጅምር’ያ።’
ቢሊዮነር ሕጹይ ተወዳዳሪ ፓርቲ ሪፖብሊካን ኣብ ክፍለ-ግዝኣት ፍሎሪዳ ምዕዋቶም ካብታ ክፍለ-ግዝኣት ዝኾኑ ሕጹይ ተወዳዳሪ ማርኮ ሪብዮ ካብ ውድድር ከምዝወጹ ጌርዎም’ዩ።
ሰነተር ማርኮ ሪብዮ ውድድሮም ደው ከምዝበሉ አብ ዝገለጽሉ ጋዜጣዊ መግለጺ ናብ ዴታ ተወዳዳሪ ዶናልድ ትራምፕ ዝዓለመ ዝመስል መጠንቐቕታ’ውን ሂቦም።
ብኻልእ ወገን ኣመሓዳሪ ክፍለ-ግዝኣት ኦሃዮ ዝኾኑ ሕጹይ ተወዳዳሪ ጆን ካሲች ኣብ ክፍለ-ግዝኣቶም ተዓዊቶም። በዚ ድማ ንምርጫ ፕረዝደንት ኣሜሪካ ዘካይድዎ ወፍሮም ከምዝቕጽልን ነቲ ኣብ ወርሒ ሓምለ ዝካየድ ዋዕላ ፓርቲ ሪፖብሊካን’ውን ንውድድር ክሳተፉ ዘለዎም ተክእሎ’ውን ኣረጋጊጾም።
ኣብቲ ውድድር ፓርቲ ሪፖብሊካን ንባዕሎም ከም ቀንዲ ተቐናቐኒ ዶናልድ ትራምፕ ጌሮም ዝርእዩ ሰነተር ቴድ ክሩዝ ሓዊሱ ኣብ ሰለስተ ተወዳዳርቲ ተሓጺሩ’ሎ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ኣብ ውድድር ሕጹያት ፓርቲ ዲሞክራት ሂላሪ ክሊንተን ኣብ ክፍለ-ግዝኣታት ፍሎሪዳ፡ኖርዝ ኬሮላናን ኦሃዮን ዓብይ ዓወት ብምርኻብ ካብ መቐናቕንታ ሰነተር በርኒ ሰንደርስ ዝበለጸ ቁጽሪ ወከልቲ ንምርኻብ ኣክኢልወን ኣሎ።
ጸሓፊት ወጻኢ ጉዳያት ነበር ሂላሪ ክሊንተን ምስ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ዘለወን ፍልልይ ዘተኮረ ጋዜጣዊ መግለጺ ትማሊ አብ ማያሚ ንደፈተን አስሚዔን።
ተቀናቃኒአን ሰነተር በርኒ ሳንደርስ ነቲ ውድድር ክቅጽሉ’ዮም ወሲኖም።
ይኹን ደአ እንበር ሂላሪ ክሊንተን ንመወዳደርተን ሰነተር በርኒ ሳንደርስ ብገፊሕ ይመርሓ’ለዋ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ዞባ ማእከል – ንኡስ ዞባ በሪኽ፡ ኣብ 2017 ዝተወጠኑ መደባት፡ ብልዑል ተሳትፎ ህዝቢ ብኣድማዕነት ከምእተሰላሰሉ፡ ብ25 ታሕሳስ ኣብ ጻዕዳ- ክርስትያን ኣብ ዝተኻየደ ርክብ ህዝብን ምምሕዳርን ተገምጊሙ።
ኣመሓዳሪት ናይ’ቲ ንኡስ ዞባ ወ/ሮ ልኡል ኣስራት፡ ንልዕሊ 1,500 ወከልቲ ህዝቢ ኣብ ዘቕረበቶ ጸብጻብ፡ መለሳ መሬት ብጽፉፍ ኣገባብ ከምእተሰላሰለ፡ ምርጫታት ኣመሓደርቲ፡ ኣካየድቲ ስራሕን ኣነባበርትን ምምሕዳራት ከባቢ ብተሳትፎ ህዝቢ ከምእተተግበረ፡ ሓሰኻ ባርኖስ ንምጥፋእ ብልዑል ተሳትፎ ሓረስቶት ን19 መዓልታት ዝቐጸለ መድሃኒት ናይ ምንጻግ ወፍሪ ከምእተኻየደን ካልእ ስራሓት ከምእተዓመን ዘርዚራ።
ልዕሊ 280 ሽሕ ፈልሲ ቀላሚጦስ ከምእተተኽለን፡ ካብኡ እቲ 85 ሚእታዊት ከምዝጸደቐን ዝሓበረት ወ/ሮ ልኡል፡ ካብ ጻዕዳ-ክርስትያን ክሳብ ጸዓዘጋ ኣብ ዘሎ ጽርግያ – ብየማነ ጸጋሙ ኣግራብ ክትከል መደብ ተታሒዙ ምንባሩን ከም ዘይተተግበረን ገሊጻ።
ግብሪ ጥሪትን ዘራእትን ብግቡእ ምእካብ፡ መደባት ከባብያዊ ጽሬት ምድንፋዕ፡ ብኣውራኡ ድማ በብጽላቱ ዝውጠኑ መደባት ብኣድማዕነት ምትግባር፡ ካብ መደባት 2018 ምዃኖም ኣረዲኣ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
እንቋዕ ናብ ጾመ ፍልሰታ ኣብጽሓና !
ካብ 1 ነሓሴ ክሳዕ 16 ነሓሴ 2010 ዓ.ም.ግ. ዘሎ መዓልታት ብጸሎትን ውዳሴን ቅዳሴን ከምኡ’ውን ዝጽወም ሓደ ካብ ሾብዓተ ናይ ኣዋጅ ኣጽዋማት ጾመ ፍልሰታ እዩ። ‘ፍልሰት’፡ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ምኻድ፡ ምድያብ፡ ምዕራግ ማለት እዩ። “በተአምኖ ፈለሰ ሄኖክ እምዝንቱ ዓለም ከመ ኢይርአዮ ለሞት/ ሄኖክ ስለ ዝኣመነ ንሞት ከይርእይ ካብዚ ዓለም ከደ” ከምዝብል። ዕብ. 11፡5
ብተወሳኺ’ውን “ፈለሰት ማርያም በስብሐት ውስተ ሰማያት መላእክት ወሊቃነ መላእክት ወረዱ ለተቀብሎታ/ ድንግል ማርያም ብምስጋና ናብ ሰማያት ዓረገት፡ መላእኽትን ሊቃነ መላእኽትን ንኺቕበልዋ ወረዱ” ይብል። (ዝማሬ 16 ነሓሴ)
ስለዚ ‘ፍልሰታ’ ክብሃል ከሎ፡ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ምድራዊ ናብ ሰማያዊ፡ ካብ ጊዜያዊ ናብ ዘለዓለማዊ ዝኸደትሉ ናብ ሰማይ ዝዓረገትሉ ማለት እዩ።
ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ኣብ ጥሪ 21 ብ49 ዓ.ም. ዓሪፋ፡ ሓዋርያት ኪቐብርዋ ናብ ጌተሴማኒ እናወሰድዋ ኣይሁድ ስለዝተጻብእዎም፡ ቅዱሳን መላእክት ንሥጋ ኣዴና ቅድስት ድንግል ምስ ሓዋርያ ቅዱስ ዮሓንስ ወሲዶም ኣብ ገነት ትሕቲ ዕፀ ሕይወት ኣንበርዋ። ሓዋርያ ቅዱስ ዮሓንስ ተመሊሱ ንሓዋርያት ምስ ነገሮም፡ ከምቲ ንዮሓንስ ዝተገልጸሉ ኺግለጸልና ኢሎም ኣብ ወርኃ ነሓሴ ክልተ ሱባዔ ኣተዉ። ሱባዔኦም ኣብ ዝፈጸምሉ ኣብ መበል 14ተ መዓልቲ ሥጋ ቅድስት ድንግል ማርያም ተዋሂብዎም ቀበርዋ። ድኅሪ ሣልስቲ ድማ ኣብ 16 ነሐሴ ተንሢኣ ዓረገት። (ተኣምረ ማርያም ፡ ስንክሳር ነሓሴ 16)
ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ክትዓርግ ከላ ንበይኑ ንሓዋርያ ቶማስ ተራእያቶ ስለዝነበረት፡ ደጊሞም ኣብ ወርኃ ነሐሴ ሓዋርያት ከም ሓዋርያ ቶማስ ዕርገታ ክርእዩ ዝጾምዎ እዩ።
ካብዚ ጊዜ’ዚ ጀሚራ ሓዋርያዊት ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን፡ ሕዝበ ክርስቲያን እናጾሙን ናብኣ እናተማኅፀኑን በረኸት ቅድስት ድንግል ማርያም ምእንቲ ኺሳተፉ ብኣዋጅ ክጾሙ ትእዝዝ።
ኣብዚ ቅንያት ጾመ ፍልሰታ፡ ኣብያተ ክርስቲያንን ገዳማትን፡ ዓበይትን ናኣሽቱን ሕዝበ ክርስቲያን ዝፍጽምዎ ሃይማኖታዊ ሥርዓት፡ ንኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዘለዎም ፍቕሪ ዘመልክት እዩ።
ቡሩኽ ጾም ይግበረልና!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ምሥጢረ ተክሊል
ብቓል ኪዳንን ቡራኬን፡ ብጸሎተ ተክሊልን ሥጋኡን ደሙን ክልተ ዝነበሩ ዓቅመ ኣዳም ዝበጽሐ ወዲ ተባዕታይን ዓቅመ ሔዋን ዝበጽሐት ጓል ኣንስተይትን ሓደ ዝኾንሉ ምሥጢር፡ ምሥጢረ ተክሊል ይበሃል። “እዚ ምሥጢር’ዚ ዓቢይ እዩ” (ኤፌ. 5፡32) ከምዝብል ብጸሎተ ተክሊልን ጸሎተ ቅዳሴን ዝፍጸም፣ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ዘውህብ፡ ብምስክርነት ቤተ ክርስቲያን ዝፍጸም ክርስቲያናዊ መርዓ እዩ። ንጸሎተ ተክሊል ተኸቲሉ ጸሎተ ቅዳሴ ምስ ተሠርዐ መርዓውቲ ሥጋኡን ደሙን ይቕበሉ። (ፍት. መን. 24፣ ቍ. 899)
መርዓ ዝተጀመረ ብፍቓድን ቡራኬን እግዚአብሔር እዩ። . . .
እግዚአብሔር፡ ኣዳም በይኑ ክኸውን ፍቓዱ ኣይነበረን፡ ስለዚ ሓጋዚት ትኾኖ ካልኣይቲ ኽገብረሉ ፍቓዱ ኮነ። በዚ መሠረት ድማ ንኣዳም ማእከለ ንዋም ወነቂሕ ገይሩ ካብ ዘይርአ ኣካሉ፡ ሓንቲ ዓጽሚ ካብ ጐድኑ ወሲዱ ናይ ጓል ኣካል ዘለዋ ገይሩ ንሔዋን ፈጠራ። ኣዳም ኸኣ ንሔዋን ምስ ረኣያ “እዚኣ ዓጺሚ ኻብ ዓጽመይ፡ ሥጋ ኸኣ ካብ ሥጋይ እያ እሞ ሰበይተይ ትኹነኒ” በለ። (ዘፍ. 1፡27) እግዚአብሔር ኣምላኽ ከኣ “ፍረዩን ተባዝኁን ንምድሪ ኸኣ ምልእዋን ምለኽዋን” እናበለ ባረኾም። (ዘፍ. 2፡23)
ከምኡ’ውን መርዓ ቅዱስ ብምዃኑ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ቤተ መርዓ ተረኺቡ ቀዳማይ ተኣምሩ ፈጸመ። (ዮሓ. 2፡1-11) ኣብ መዋዕለ ስብከቱ ኸኣ “እቲ ካብ መጀመርታ ዝፈጠረ ‘ሰብኣይንን ሰበይትን ገይሩ ፈጠሮም’ ስለዚ ሰብኣይ ኣቦኡን ኣደኡን ኃዲጉ ምስ ሰበይቱ ይዋሓድ፡ ክልቲኦም ድማ ሓደ ኣካል ይኾኑ’ . . . ደጊም ሓደ ኣካል እዮም እምበር ክልተ ኣይኮኑን። እምበኣር ነቲ ኣምላኽ ሓደ ዝገበሮ ሰብ ኣይፍለዮ” በለ። (ማቴ. 19፡3-7፣ ማር. 10፡2-9)።
በዚ መሠረት ክርስቲያናዊ መርዓ፡ ሠለስተ ዓበይቲ ዕላማታት ኣለዎ። እዚ ኸኣ፦
1. ባህርየ ሰብ ድኹም እዩ እሞ ሰብኣይንን ሰበይትን ነሓድሕዶም ንኽደጋገፉን ክተሓጋገዙን እዩ። (ዘፍ. 2፡18)።
2. ሰብኣይንን ሰበይትን ብቕዱስ መርዓ ተኸሊሎም፡ ብሕገ እግዚአብሔር ተመሪሖም ዘርኢ ንኽትክኡ፡ ውሉድ ንኽፈርዩ እዩ። እግዚአብሔር ኣምላኽ ከኣ “ፍረዩን ተባዝኁን ንምድሪ ኸኣ ምልእዋን ምለኽዋን” ከምዝበለ። (ዘፍ. 2፡23)
3. ዓቅመ ኣዳም ዝበጽሐ ወዲ ተባዕታይን ዓቅመ ሔዋን ዝበጽሐት ጓል ኣንስተይትን ጾር ዝሙት ይኅይሎም፡ ብሥጋዊ ፍትወት ይፍተኑ እዩ እሞ ብቕዱስ መርዓ ተወሲኖም ካብ ዝሙት ንኽሕለዉ እዩ። ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ “ስለ ካብ ምንዝርና ምርሓቕ ግና ነፍስ ወከፍ ሰብኣይ ገዛእ ሰበይቱ ትሃልዎ፡ ነፍስ ወከፍ ሰበይቲ’ውን ገዛእ ሰብኣያ ይሃልዋ” ከምዝበለ። (1ይ ቆሮ. 7፡2)
እቶም ብኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ሃይማኖት ሓደ ዝኾኑ፡ ብሓሳብን ዕላማን ዝሠመሩ ሰብኣይን ሰበይትን ብካህናት ሥርዓተ ተክሊል ይፍጸመሎም። ብድኅር’ዚ ቅዱስ መርዓኦም ናይ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስን ቅድስት ቤተ ክርስቲያንን ሓድነት ምሳሌ ስለዝኾነ ኣይፈርስን እዩ። ( ማቴ. 19፡6-9 ፣ ኤፌ. 5፡32) ብምኽንያት ሞት፡ ዝሙትን ክሕደት ሃይማኖትን እንተዘይኮይኑ ፍትሕ ኣይግባእን እዩ። ካብዚ ወፃኢ ግና ሰኒፋ፣ መኺና፣ ጸሊማ፣ ደኽያ . . . ብዝብሉ ዘይጠቕሙ ምኽንያታት እንተ ተፈላለዩ’ኳ ክዕረቑ ኣለዎም። ኣይንዕረቕን እንተበሉ ግና ብውልቆም ንጽሕናኦም ሓልዮም፡ ካብ ዝሙት ርሒቖም ንበይኖም ክነብሩ ኣለዎም እምበር ዳግማይ ኽምርዓዉ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ኣይትፈቅድን’ያ። (ሚል. 2፡14-16፣ 1ይ ቆሮ. 7፡10-27፣ 11፡12)። ምኽንያቱ ምሥጢረ ተክሊል ሓንሳእ ምስ ተፈጸመ ዘይድገም ምሥጢር እዩ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
ወርሓዊ ዝቕባበ ዋጋ ሱዳን ብዝለዓለ መጠን ወሲኹ ተባሂሉ።
መቐለ ግንቦት 09/2010(ድወት) ኤጀንሲ ማእኸላይ ስታቲስቲክስ እታ ሃገር ትማሊ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሚያዝያ ዝቕባበ ዋጋ እታ ሃገር ብ 2ሚኢታዊ ከምዝወሰኸን እዚ ድማ ንፈለማ እዋን ከምዝኾነን ኣፍሊጡ።
እቲ ኤጀንሲ ከምዝገለፆ ወሰኽ ዋጋ እታ ሃገር ዝሓለፈ ወርሒ ሚያዘያ ካብ 55.6 ሚኢታዊ ናብ 57.6ሚኢታዊ ከምዝዓበየን ብፍላይ ዋጋ ምግብታትን መስተታትን ድማ ኣብ ምዉሳኽ ዝቕባበ ዋጋ እታ ሃገር ዝለዓለ ብፅሒት ኣለዎም።
በቲ ዝረአ ዘሎ ዝቕባበ ዋጋ ዘማርሩ ዘለዉ ነጋዶ ካርቱም ድማ ካብ እዋን ናብ እዋን ዓማዊሎም እናሰኣኑ ይመፁ ከምዘለዉን ዘስዕቦ ዘሎ ኣሉታዊ ፅልዋ ቑጠባዊ ምንቁልቋል ከየስዕብ ስግኣት ከምዘለዎምን ገሊፆም።
ኣብ ሱዳን ኣብዚ ሐዚ እዋን ብሰንኪ ሕፅረት ሸርፊ ወፃኢ ቕልውላው ሕፅረት ነዳዲ ኣጋጢሙ ዘሎ ኮይኑ እዚ ድማ ኣብ ዝቕባበ ዋጋ እታ ሃገር ኣሉታዊ ፅልዋ ከምዘዕረፈ ተገሊፁ።
ኣብ መፈለምታ 2018ዓ.ም ፈረንጂ መንግስቲ እታ ሃገር ንባኒ ዝህቦ ዝነበረ ድጎማ ክለዓል ብምዉሳኑ እቲ ዋጋ ዕፅፊ ክኸዉን ክኢሉ እዩ ከም ፀብፃብ ሱዳን ትሪቡን።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ሥነ ፍጥረት ንሕፃናት!
እግዚአብሔር ገባሬ ኵሉ ኣምላኽ ስለ ዝኾነ ኣብ ምድርን ኣብ ሰማይን ንዘሎ ኵሉ ብኃይሊ ሥልጣኑ ፈጠሮ። እግዚአብሔር ዘይፈጠሮ ዋላ ሓደ ነገር እኳ የልቦን። እቲ ዝርአን ዘይርአን ኵሉ እግዚአብሔር ዝፈጠሮ ተግባር ኣእዳዉ እዩ።
ፈጣሬ ፍጥረታት እግዚአብሔር ክፈጥር ከሎ፡ “ለይኩን/ይኹን” እናበለ ብኃይሊ ቃሉ በብመዓልቱ ንዅሉ ከም ፍቓዱ ፈጠሮ። ዝኾነ መሣርሒ ኣይተጠቕመን። ሥልጣኑ ኽምርመር ዘይከኣል ስለ ዝኾነ ከመይ ገይሩ ደኣ ነዚ ዅሉ ክገብሮ ከኣለ ክንብል ኣይንኽእልን። ብዘይ ገለ ምጥርጣር ብፍጹም እምነት ኢና ኽንቅበሎ ዝግብኣና።
እግዚኣብሔር ዝፈጠሮም ፍጥረታት ሓደ ብሓደ እንተዝቝጸሩ ፍጡር ቈጺሩ ዝውድኦም ኣይኮነን። በብወገኖም ካብ ብዙኅ ሓደ ሓደ እናበልካ እንተተቘጽሩ ግና ዕሥራን ክልተን እዮም።
ካብዞም 22 ፍጥረታት ግና ሰብን መላእኽትን ስሙ ንምቕዳስን ክብሩ ንምውራስን ዝተፈጥሩ እዮም። ካልኦት ዝተረፉ ፍጥረታት ድማ ንኣንክሮን ተዘክሮን (መዝ. 19፥1) ከምኡ ውን ንመግበ ሥጋ (ኣዝርእት፡ ኣትክልት . . . ) ንመግበ ነፍስ (ሥርናይ ንቅዱስ ሥጋኡ፡ ወይኒ ንክቡር ደሙ፡ ዕጣን ንመሥዋዕቲ) ዝተፈጥሩ እዮም። ንዅሎም ፍጥረታት ካብ ሰንበት ክሳዕ ዓርቢ ኣብ ሽድሽተ መዓልቲ ፈጠሮም።
• ኣብ ዕለተ እሑድ (ሰንበት) እግዚአብሔር ሸሞንተ ፍጥረታት ፈጠረ። ንሳቶም ከኣ፦ ሓዊ፡ ነፋስ፡ ማይ፡ ሓመድ(መሬት)፡ ጸልማት፡ ሰማያት፡ መላእኽቲ፡ ብርሃን እዮም። (ዘፍ. 1፡1)
ነቲ ሓደ ካብ መላእኽት ዝኾነ ሳጥናኤል ልዕሊ ዅሎም መላእኽቲ ሓለቓ ኣዛዚ ገበሮ። ሳጥናኤል ወይ ሰይጣን ግና ብትዕቢት ‘ኣነ እየ ፈጣሪ’ ኢሉ ተላዕለ። በዚ ጊዜ’ዚ ኣብ ሰፈር መላእኽቲ ዓቢይ ምንዋጽ ኮነ። ሓደ ካብ መላእክት ቅዱስ ገብርኤል፦ ‘ንፈጠሪና ክሳዕ ንፈልጥ ኣብ ዘዘለናዮ ንጽናዕ’ በለ። በዚ ቃል’ዚ ብዙኃት ክጸናንዑ ከለዉ፣ ገሊኦም ግና ‘ፈጣሪና ሳጥናኤል እዩ’ በሉ፣ ገሊኦም ድማ ተጠራጢሮም ስቕ በሉ። በዚ ጊዜ’ዚ እግዚአብሔር ኣምላኽ ተገልጸሎም እሞ ሳጥናኤልን ሰዓብቱን ተቐጺዖም ካብ ኽብሮም ተዋረዱ። ሳጥናኤል ስሙ ብሰይጣን ወይ ዲያብሎስ ተተክአ፣ ሰዓብቱ ድማ ኣጋንንቲ ተባህሉ። እዚኦም ወትሩ ንደቂ ሰባት እናፈተኑ ናብ ክፉእ ዝመርሑ እዮም።
• ኣብ ዕለተ ሰኑይ፡ ነቲ ካብ ምድሪ ክሳዕ ሰማይ መሊኡ ዝነበረ ማይ ከፈሎ።
• ኣብ ዕለተ ሠሉስ ብኣፃብዕቲ ዝልቐሙ ኣታኽልቲ፡ ብማዕጺድ ዝዕጸዱ ኣዝርእቲ፡ ብፋስ ዝቝረጹ ኣግራብ ፈጠረ።
• ኣብ ዕለተ ረቡዕ ንፀሓይን ወርኅን ከዋኽብትን ፈጠረ።
• ኣብ ዕለተ ኃሙስ፦ ኣብ ባሕሪ ተወሲኖም ዝነብሩ ብኸብዶም ዝኸዱ፡ ብእግሮም ዝኸዱ፡ ብኽንፎም ዝበሩ እንስሳታትን ኣእዋፍን ፈጠረ።
• ኣብ ዕለተ ዓርቢ ድማ ኣብ ምድሪ ዝነብሩ እንስሳታትን ኣእዋፍን ኣራዊትን ከምኡ’ውን ብመልክዑን ብኣምሳሉን ንሰብ ፈጠረ።
ኣብ ሻብዓይ መዓልቲ ብዕለተ ቀዳም ግና ፍጥረታት ካብ ምፍጣር ኣዕረፈ።
ፍቁራን ሕፃናት፡ ብሓፈሻ ካብዚ ሎሚ ዝተመሃርናዮ እንርድኦ፦
• እግዚአብሔር ኣምላኽ ፈጣሬ ኵሉ፡ ገባሬ ኵሉ ኣምላኽ ምዃኑ፣
• ሳጥናኤል ብትዕቢቱን ብሓሶቱን ምስ ሰዓብቱ ካብ ኽብሩ ከምዝተዋረደ፣
• ሓሶት፡ ትዕቢት፡ ዘይንብረትካን ዘይሥልጣንካን ምትምናይ ከምኡ’ውን ተጠራጣሪ ምዃን ከቢድ ኵነኔ ከምዘስዕብ፣
• እግዚአብሔር፡ ንዅሉ ምስ ፈጠረ ካብ ኵሉ ኣብሊጹ ብመልክዑ ንሰብ ከም ዝፈጠረ፣
• ከምቲ እግዚአብሔር ንዕለተ ቀዳም ፍጥረታት ካብ ምፍጣር ኣዕሪፉ ዘኽበራ ንሕና’ውን ንቀዳመ ሰንበትን በዓላትን ከነኽብር ከምዝግባእ፣
• . . .
ፍቁራን ሕፃናት፡ ኣብ ዝመጽእ ትምህርትና ብዛዕባ ኣዳምን ሔዋንን ክንመሃር ኢና። እግዚአብሔር ብሰላሙ የጽንሓና።
ስብሐት ለእግዚአብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
ምሥጢረ ቁርባን
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ምሥጢረ ቍርባን
‘ቍርባን’፦ ማለት መንፈሳዊ ኣምኃ፣ መሥዋዕት፣ መባእ . . . ንእግዚአብሔር ኣምላኽ ዝቐርብን ዝወሃብን እዩ። ኣብ ዘመነ ብሉይ፡ ንእግዚአብሔር ዝቐርብ መሥዋዕቲ እንስሳን እኽልን ቍርባን ይብሃል ነበረ። (ዘሌ. 4፥1-35፤ 5፥1-19፤ 6፥1-30፤ 7፥1-15) ኣብ ሓዲስ ኪዳን ግና ቍርባን ዚበሃል ናይ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ሥጋን ደምን እዩ። (ማቴ. 26፥26፤ 1ይ ቆሮ. 11፥24-27) “ሥጋይ ብልዒ ሓቂ እዩ እሞ ደመይ ከኣ መስተ ሓቂ እዩ። እቲ ሥጋይ ዚበልዕ ደመይ ውን ዚሰቲ ኣባይ ይነብር ኣነ’ውን ኣብኡ እነብር።” ዮሓ. 6፡55
ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ መልዕልተ መስቀል ንቕዱስ ሥጋኡ ቈሪሱ፡ ንኽቡር ደሙ ኣፍሲሱ ቕድሚ ምሃቡ፡ ኣብ ዘመነ ብሉይ ዝተነግሩ ትንቢታትን ምሳሌታትን ኣለዉ።
• “ጥበብ ቤታ ሓነፀት፡ ሾብዓተ ኣዕኑድ ኣቖመት። ሰባብሕታ ሓረደት፡ ወይና ዘለለት፡ መኣዳ’ውን ኣሰናደወት።” (ምሳሌ 9፡1) ዝብል ትንቢታዊ ቃል፡ ነቲ ብጸሎተ ቅዳሴ እቲ ኅብስቲ ተለዊጡ ሥጋ መለኮት፡ እቲ ወይኒ ተለዊጡ ደመ መለኮት ዝኾነሉ፣ ንሕና’ውን ዘለዓለማዊ ሕይወት ንምርካብ ናይ ክርስቶስ ሥጋን ደምን ንቕበለሉ ዓቢይ ምሥጢር ዘመልክት እዩ።
• “ክህነቱ ናይ ወልደ እግዚአብሔር ምሳሌ ኾይኑ ንዘለዓለም ይነብር” ተባሂሉ ዝተነግረሉ መልከጼዴቅ ናይ ኅብስትን ወይንን መሥዋዕቲ ኣብ ቀራንዮ ይሥውዕ ነበረ። ከምኡ’ውን አበ ብዙኃን ኣብርሃም ምስ ነገሥታቱ ኣብ ውግእ ጸኒሑ ምስ ተመልሰ ኅብስትን ወይንን ኂዙ ተቐበሎ። መልከጼዴቅ ዘቕረቦ ኅብስትን ወይንን ምሳሌ ሥጋኡን ደሙን ኪኸውን ከሎ፡ ባዕሉ መልከጼዴቅ ድማ ምሳሌ ወልደ እግዚአብሔር ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። (ዘፍ. 14፡18-20፣ ዕብ. 5፡6-10፣ 7፡1-3,7)
• እስራኤላውያን ካብ ናይ 430 ዓመት ባርነት ግብጽ፡ ብለውሃት ልዑለ ባህርይ እግዚአብሔር፡ ብተራዳእነት ቅዱስ ሚካኤል፡ ብመሪሕነት ነቢይ ሙሴ ካብ ምድረ ግብጽ ቅድሚ ምውፅኦም፡ ብመሥዋዕቲ ተባዕታይ በጊዕ ካብ ሞተ በኵር ድኂኖም’ዮም። “. . . . እዛ ወርኂ’ዚኣ ንኣኻትኩም መጀመርታ ኣዋርኅ ትኹን። ንዅሉ ኣኼባ እስራኤል ከምዚ ኢልኩም ተዛረቡ፡ ኣብዛ ወርኂ’ዚኣ ኣብ ዓሥረይቲ መዓልቲ ነፍስ ወከፍ ንቤት ኣቦ ሓደ ገንሸል ነንቤት ሓደ ገንሸል ይወስድ። . . . ዓመት ዝገበረ ጐደሎ ዘይብሉ ተባዕታይ ገንሸል ይኹነልኩም። ኣብዛ ወርኂ’ዚኣ ኸኣ ኽሳዕ መበል ዓሠርተው ኣርባዕተ መዓልቲ ሓልውዎ። ሽዑ ዅሉ እቲ እኩብ ማኅበር እስራኤል ኪመሲ ኸሎ ይሕረዶ። ኣብታ ዚበልዑላ ቤት ድማ ኻብቲ ደም ወሲዶም ንኽልቲኡ ቐዋሚ ልዳትን ነቲ ላዕላይ ልዳትን ይልከይዎ። ነቲ ሥጋኡ ድማ በታ ለይቲ እቲኣ ይብልዕዎ፡ ብሓዊ ጠቢሶም ብቕጫን መሪር ሓምልን በታ ለይቲ እቲኣ ይብልዕዎ። ምስ ናይ ርእሱን ኣእጋሩን ናውቲ ኸብዱን ብሓዊ ይጠበስ እምበር ካብቲ ማይ ዝበሰለ ኣይትብልዑ። ካብኡ ድማ ገለ እኳ ኽሳዕ ንግሆ ኣይተትርፉ እቲ ኻብኡ ኽሳብ ንግሆ ዝተረፈ ኸኣ ኣብ ሓዊ ኣንድድዎ. . . . ንሱ ፋሲካ እግዚአብሔር እዩ” (ዘፀ. 12፡1-12)
እቲ እስራኤል ካብ ሞተ በኵር ዝደኃኑሉ ገንሸል፡ ምሳሌ ናይ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ምዃኑ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ናብ ምእመናን ቆሮንቶስ ኣብ ዝለኣኾ መልእኽቱ ፦ “ፋሲካና ክርስቶስ ተሓሪዱ’ዩ” ይብል። (1ይ ቆሮ. 5፡7)። ኣቐዲሙ መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮሓንስ’ውን “እንሆ ኃጢኣት ዓለም ዘስተሥሪ ገንሸል እግዚአብሔር” ብምባል ናብቲ ብዕለተ ዓርቢ ንድኅነተ ዓለም ዝሥዋዕ ኣማናዊ ገንሸል ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣመልከተ። (ዮሓ. 1፡29፣ ኢሳ. 53፡1-6)
እቲ ገንሸል ጐደሎ ወይ ነውሪ ዘይብሉ ምዃኑ ብባህርይኡ ንጹሕ ዝኾነ ጐይታ ብኣይሁድ ኣብ መስቀል ቤዛ ዓለም ኮይኑ ናይ ሙማቱ ምሳሌ እዩ። ደም’ቲ ገንሸል ኣብ ኽልቲኡ ልዳት ምልካዮም ንጊዜኡ ነቲ ዝቐስፍ መልኣኽ ሓበሬታ ኪኾኖ ኪኸውን ከሎ፡ ፍጻሜኡ ግና ኸምቲ ጐይታና “ሥጋይ ዝበልዐ ደመይ ዝሰተየ ናይ ዘለዓለም ሕይወት ኣለዎ” ኢሉ ዝተዛረቦ እቶም ብሥጋን ደምን ኣምላኽ ዝተኃትሙ ሞተ ነፍስ ከምዘይረኽቦምን ኣብ ዳግመ ምጽኣት’ውን ትንሣኤ ዘለክብር ከምዝትንሥኡ ዘረድእ እዩ። ‘ብማይ ዝበሰለ ኣይትብልዑ’ ምባሉ ሥጋ ጐይታና ኣብ መቓብር ፈሪሱን በስቢሱን ተሪፉ ዝብሉ ኣለዉ’ሞ ኸምኡ ኣይትበሉ ንምባል’ዩ። ‘ብሓዊ ጠቢስኩም ብልዑ’ ምባሉ እቲ ብሓዊ ዝተመሰለ መለኮት ዝተዋሓዶን ነፍሲ ዝተፈልዮን ናይ ጐይታ ሥጋን ደምን ከምትበልዑን ከምትሰትዩን እመኑ ማለቱ እዩ።
ከምኡ ድማ ምስ መሪር ሓምሊ ኺበልዕዎ ምእዛዙ ምሥጢሩ ሥጋን ደምን ኣምላኽና ንዓሠርተ ሸሞንተው ሰዓታት ጾይምና ኣፍና ዕረ ዕረ ኽጥዕመና (ምረት ክስምዓና) ኸሎ ኽንቅበል ከምዝግበኣና ዝሕብር ምዃኑ ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን ይምህሩ።
• እቲ ኻልእ ምሳሌ፦ ንእስራኤላውያን ኣብ ምድረ በዳ ዝወረደሎም ማና’ዩ። ደቂ እስራኤል ናብታ ተስፋ ዝገበሩላ ምድሪ ንምእታው ኣብ ዝጐዓዙሉ ዝነበሩ እዋን፡ ኣብቲ ምድረ በዳ ዝብላዕ ስኢኖም ጠመዩ እሞ፡ ነቢይ ሙሴ ድማ ናብ እግዚአብሔር ኣመልከተ። ብድኅር’ዚ ማና ኻብ ሰማይ ወሪዱሎም ንእኡ ተመጊቦም ካብ ጥሜቶም ተዓንገሉ። ንእስራኤል ኣብ ምድረ በዳ ካብ ደመና ዝወረደሎም ማና ናይ ጐይታ ሥጋን ደምን ምሳሌ’ዩ። ምኽንያቱ ካብ ዘለዓለማዊ ጥሜት ነፍሲ እንድኅነሉ ቕዱስ ሥጋኡን ክቡር ደሙን ሂቡና’ዩ። እቲ ማና ዝተረኽበሉ ደመና ድማ ምሳሌ ናይታ ጐይታ ኻብ ሥጋኣ ሥጋ፡ ኻብ ነፍሳ ነፍሲ ወሲዱ ሰብ ዝኾነላ ቅድስት ድንግል ማርያም እዩ። (ዮሓ. 6:41)
• . . . ወዘይመስሎ
ስለዚ ነዞም ትንቢታትን ምሳሌታትን ንምፍጻምን ኣማናዊ ንምግባርን ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ምሸት ኃሙስ (ቅድሚ ዓርቢ ስቕለት ዘሎ ኃሙስ) ንምሥጢረ ቍርባን መሥረተ። “ኺበልዑ ኸለዉ ኢየሱስ እንጌራ ኣልዓለ። ባሪኹ ቘሪሱ ነቶም ደቀ መዛሙርቱ ሂብዎም እዚ ሥጋይ’ዩ ውሰዱ ብልዑ’ በሎም፡ ጽዋዕ ኣልዒሉ ኣመስጊኑ ድማ ኸምዚ እናበለ ሃቦም ‘እዚ ምእንቲ ብዙኃት ንኅድገት ኃጢኣት ዚፈስስ ናይ ሓድሽ ኪዳን ደመይ’ዩ እሞ ኻብዚ ኵልኹም ስተዩ’” (ማቴ. 26፡26) በዚ ኸኣ መሥዋዕቲ ኦሪት ኃሊፉ ብመሥዋዕተ ሓዲስ ተተክአ። ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ምሸት ኃሙስ፡ ነቲ ኅብስትን ወይንን ባሪኹ እዚ ሥጋይ’ዩ እዚ ደመይ’ዩ እናበለ መሃሮምን ኣቝረቦምን።
ነዚ መሠረት ብምግባር ሎሚ’ውን እዚ ምሥጢር’ዚ ወትሩ ኣብ ቤተ ክርስቲያንና ይፍጸም ኣሎ። እቲ ካህን ነቲ ንመሥዋዕቲ ዝቐረበ ኅብስትን ወይንን ብጸሎተ ቅዳሴ ኣመስጊኑ ምስ ባረኾ፡ እቲ ኅብስቲ ተቐዪሩ ኣማናዊ ሥጋ ወልደ እግዚአብሔር፣ እቲ ወይኒ ድማ ተቐዪሩ ኣማናዊ ደመ ወልደ እግዚአብሔር ይኸውን።
ብሓፈሻ እቲ ምሸት ኃሙስ ዝተመሥረተ ቅዱስ ቍርባን፣ ብዕለተ ዓርብ መሥዋዕት ዝኾነ ከምኡ’ውን ሎሚ ኣብ ቤተ ክርስቲያንና ክሳዕ ዳግመ ምጽኣት ዝሥዋዕ ዘሎ መሥዋዕተ ሓዲስ ቅዱስ ቍርባን ኵሉ ሓደ እዩ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሕቶ ማዕርነትን፡ ናይ ምውዳብ ነጻነትን፡ መሰል ምጽሓፍን ምዝራብን፡ ብሓጺሩ ኣካል ዲሞክራስን ሓርነታዊ መሰላትን ዝኾኑ ኩሎም፡ ዲሞክራስያዊ ባህልን ምሕደራን ኣተኣታቲኻን መንገዱ ተኸቲልካን ደረጃ ብደረጃ ናብ ብትካላት ዝሰረተ ምዕቡል ዲሞክራሲ ዘይምስጓም፡ ንኣህዛብ ዞና ቀርኒ ኣፍሪቃ ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ከኣ ሃገርና ኤርትራ ካብ’ቲ ብኣሉታ ከምዝኖምን ክገልጾምን ዝጸንሐን ዘሎን ኣሰካፊ ጉዳይ’ዩ። እዚ ወድዓውን መሰረታውን ዝኾነ ሕቶታት ከይተመለሰ እንከሎ፡ ካብ ባርነትን ድኽነትን ክትገላገል ይኹን፡ ቁጠባዊ ርእሰ-ተኽእሎ ከተረጋግጽ፡ ከምኡ’ውን ብቑዕ ምምሕዳራዊ ዓቕምታት ክትውንን፡ ከቶ ዘይሕሰብ ምዃኑ ጌና ከሎ ኣጸቢቕና ከነስተውዕሎን ክንሓስበሉን የድልየና።
ከም’ዚ ሎሚ ንሪኦን ንዕዘቦን ዘለና ከይኮነ ከሎ፡ ሃገራት ኤውሮጳን ኣመሪካን ካልኦት ስልጡናት ሃገራት እስያን፡ ኣብ ኩሉ መዳያት ዝሓለፈ መዋእለን ምዕባሌአን ድሑራት ከም ዝነበራ ዝሓለፈ ቀረባ ታሪኸን ዝምስክሮ ሓቂ’ዩ። ነቲ ከቢድን መሪርን ዝነበረ ፖለቲካውን ቁጠባውን ማሕበራውን ሰብኣውን ኩነታተን ክሰግረኦ ዝኸኣላ፡ ኣብ ነዊሕ ዘመናት ሰፍ ዘይብል መስዋእትነት እናተኸፍሎ ዝተኻየደ ደም ምፍሳስን፡ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ እናተወራረሰ ዝቐጸለ ውፉይን ዘይሕለልን ህዝባዊ ቃልስን ምዃኑ ይረጋግጽ። ክንዲ ዝኾነ፡ ነዚ ሎሚ በጺሐንኦ ዘለዋ ቁጠባዊ ጸጋታትን፡ ሰላምን፡ ራህዋን፡ ቅሳነትን ዲሞክራስያዊ ምዕባለን ባይታ ዝጸረገለን ንሱ ምንባሩ ታሪኽ ዘረጋግጾ ሓቂ’ዩ። ካብ’ዚ ተመኩሮ’ዚ ንመሃሮ እንተልዩ ድማ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ አርዑት ግናይ ምሕደራን፡ ኣፍራሲ ቅዋምን፡ ግዕዙይ ኣተሓሳስባን፡ አዕናዊ ተግባራትን መራሕቲ ህግደፍ ኮይኑ፡ ኣብ’ዚ መድረኽ’ዚ ዘሕልፎ ዘሎ ጸበባን ስቅያትን ንሓዋሩ ዝቕጽልን ነባርነት ዘለዎን ከምዘይኮነ ይበርሃልና። ነዚ ኣብነት ከነቕርብ እንተዀንና፡ ትማሊ ንኤርትራ ምውራርን ምጭፍጫፍን ጥራሕ ዘይኮነ፡ ቅድም ክብል ንህዝቢ ኢትዮጵያ ንዘመናት ዝጭቁኑ ዝነበሩ ዓመጽቲ ሃጸያውያን ነገስታትን፡ ድሒሮም እግሮም ብምኽታል ስልጣን ዝጨበጡ ፋሽሽታውያን ደርጊ ሰብ ጽሩራን ተሳዒሮም ኣሰር ዘይብሎም ድሕሪ ምድምሳሶም፡ ጐረቤትና ዝኾነት ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፈ 19 ዓመታት ካብ ግዜ ናብ ግዜ ንቕድሚት ክትስጉም ምጽናሓን ምህላዋን ንምልከት ምህላውና’ዩ። ሎሚ ኢትዮጵያን ህዝባን ካብ ድቕድቕ ጸላም ናብ ብርሃን ኣትዮም ይርከቡ ኣለዉ እንተተባህለ ምግናን ኣይመስለናን። እቲ ኣብ ሱዳንን ኢትዮጵያን በብእዋኑ ክካየድ ዝጸንሐ ተኻታታሊ ምርጫታት፡ ምስ’ዚ ሕጂ ዝተኻየደ ምርጫታት ደሚርና ክንሪአ እንከሎ ድማ፡ ሰላም ድምክራስን እናሓደረ ይስስን ምህላዉ ዝሕብር እኹል ኣብነት ምዃኑ የመላኽተና።
ጉዳይ ምርጫ ንበይኑ ኣልዒልካ ክረአ እንከሎ ግን፡ ኣብ መንጎ ዓመጻውን ፍትሓውን ኣገባብ ምርጫታት ዘሎ ፍልልያት ጽቡቕ ጌርካ ምፍላጥ ዘድሊ ኣብ ልዕሊ ምዃኑ፡ ነዚ ተገንዚብካ ቅኑዕን ፍትሓውን ምርጫ ምክያድን፡ ውሳኔ ህዝቢ ብጸጋ ምቕባልን ፖለቲካዊ ሓላፍነት ኩሉ ወዲ ሃገር ምዃኑ ክንዝንግዕ ኣይግበኣናን። እዚ ዘብለና ዘሎ ምኽንያት ድማ፡ ዕርቃኑ ወጺኡ ዘሎ ኣረሜናዊ ስርዓት ኤርትራ፡ መላኽን ብሕታውን ስልጣኑ ንምሕላውን፡ ብመጠኑ’ውን ካብ’ቲ ኣትዩዎ ዘሎ ክቱር ተነጽሎ ወጺኡ ገለ ትንፋስ ዝህቦ ተቐባልነት ንምርካብን ክብል፡ በቲ ዘለዎ እደወነናዊ ስልጣን ተጠቒሙ፡ ንይምሰል ዝኣክል ታህዲድን ምፍርራሕን ዝነገሶ ዘይፍትሓዊ ምርጫ ከሰላስል ከም ዝኽእል ካብ ክህልዉና ዝግብኦም ምናልባታት ከነርሕቖ ስለ ዘይብልና’ዩ። ካብ’ዚ ዝበኣሰ ድማ፡ ካብ’ዚ ዘካይዶ ምስሉይ ምርጫ ተበጊስካ፡ እቲ ስርዓት ካብ ዲክታቶርነት ናብ ዲሞክራስያውነት ተሰጋጊሩ’ዩ ብምባል፡ ካባ ከተልብሶን፡ ከበሮን ዳንኬራን ክትሃርመሉን እንተዀንካ፡ ይቕረ ዘይበሃሎ ፍጹም ገበን ምፍጻም ክኸውን’ዩ። ዋላ’ኳ እቶም ነቲ ስርዓት ክውድስሉን ከጣቖሉን ዝርከቡ ዘለዉ ሰዓብቱን መጋበርያታቱን፡ ንረብሓኦም ክብሉ ከምኡ ኣምሲሎም ከቕርብዎ እንተፈተኑ፡ ካብ’ቲ ጥሒልዎ ዘሎ ዓዘቕትን መቀራቕሮን ንምውጻእ እቲ ስርዓት ዝገብሮ ተዋስኦ ዘይሓልፍ ስለ ዝኾነ፡ ህዝብና ፈሊጡን ነቒሑሉን ክግራህ ወይ ክህመል ፈጺሙ የብሉን።
ብዘይካ’ዚ፡ ምርጫ እቲ ኣብ ድሮ ሰላማዊ መስግጋር ስልጣን ዝካየድ መላእ ህዝቢ ዝሳተፎ መዛዘሚ መስርሕ ደኣ’ምበር፡ ከም መስፈርቲ ደሞክራስያውነት ንበይኑ ቁንጭል ኣቢልካ ክውሰድ እንተኾይኑ፡ ንባዕሉ መላእ ዲሞክራስያዊ ትሕዝቶ ዝገልጽ ከም ዘይኮነ ምፍላጥ የድሊ፡፡ ብካሊእ ኣዘራርባ፡ ምርጫ ብምክያድ ጥራሕ ዲሞክራሲ ብምልኣት ኣተኣታቲኻ ማለት ከስምዕ የብሉን። ስለምንታይ፡ ቅድሚ ኣብኡ ምብጻሕ ክማላእ ዘለዎ ኣገዳሲ ቅድመ ኵነት ምርግጋጽ ሕቶ ዝተፈላለዪ መሰላትን ሓርነታትን ስለ ዘሎ’ዩ። ካብ’ዚ ሓቅታት’ዚ ተበጊስና ድማ፡ እቲ ኣብ’ዘን ክልተ ጎረባብትና ሃገራት ዝተኻየደ ምርጫታት ኣብ መነጽር ኣእቲና ክንምርምሮ እንከለና፡ እቲ ኣብ ሞንጎ ሰልፍታት ዝተኻየደ መስርሕ ደሞክራስያዊ ውድድርን ስዒቡ ዝተረጋገጸ ሰላማዊ ምቅብባል ስልጣንን፡ ናይ ገዛእ ርእሱ መንገዲ ዝሓዘን፡ ብኣድማሳዊ ሕግታትን ሰናይ ስነ-ምግባርን ኣብ መረጻ ዝተሳተፉ ሓይልታት ከም ቅድመ-ኲነት ዝተቐየዱሉን’ዩ ነይሩ ካብ ዝብል ተገንዝቦ’ና ክንብገስ ንኽእል። ኣብ ሱዳን ኮነ ኢትዮጵያ ተራእዩ ዘሎ ብልጫታትን ኣርኣያነትን ዝምስክሮ እንተልዩ፡ ብተናጸል ወይ ልፍንታዊ ስምምዕ መንግስቲ ክመርሑ ዝጸንሑ ሰልፍታት፡ ሕጂ’ውን ተቓወምቶምን ተዋዳደርቶምን ኣብ ዉሽጢ ሃገር ኮይኖም ክሰርሑ ዘለዎም ሕጋዊ መሰል ኣሚኖምን ተቐቢሎምን ብTolerance ሃገሮም ክመርሑ ይሸባሸቡ ምህላዎም ብኣድናቖት ንዕዘብ ምህላውና’ዩ። ኣብ ኤርትራ ሓደ ዕስሪት ናይ’ቲ ኣብ’ዘን ክልተ ጎረባብቲ ሃገራት ዝተራእየ ተጸዋርነት Tolerance እንተዝህሉ ነይሩ፡ ኩለን ተቓወምቲ ውድባትን፡ ሰልፍታትን፡ በርገሳዊ ማሕበራትን ኣብ ማእከል ሃገረን መደበራተን ተኺለን ክነጥፋ ይኽእላ ምንባረን ዘጠራጥር ኣይኮነን። እዚ መሰላት’ዚ ግን ተነፊጉወን ጸንሑን ኣሎን።
ብካሊእ ካብ’ዚ ፍልይ ዝበለ መንገዲ ኲነታት ሱዳንን ኢትዮጵያን ተመሊስና ክንዕዘብ እንከለና፡ ፖለቲካዊ ሓይልታት ብጋዜጣታት ኣቢሎም ተቓውሞኦም ከስምዑ፡ ሰላማዊ ሰልፍታት ከካይዱ፡ ህዝቢ ኣኪቦም ዕላምኦም ከነቓቕሑ፡ ክንዲ ዓቕሞም ኣብ ፖለቲካዊ ምልዕዓላት ክነጥፉ፡ ዋላ ብመጠኑ’ውን ይኹን ነዚ ዕድላት’ዚ ተጠቒሞም ወከልቶም ንውድድር ብምቕራብ ኣብ ምርጫታት ውድድር ስልጣን ክሳተፉ ርኢና። እዚ ክንብል ከለና ግን፡ በዚ ጥራሕ ፍጹም ዲሞክራሲ ተረጋጊጹ ወይ ነጊሱ’ሎ ዝብል ተረድኦ ኣለና ማለት ከስምዕ የብሉን። የግዳስ ዲሞክራስያዊ ኣገባብን ባህልን ድሮ ተኣታትዩ፡ ካብ ዝቐደመ ምርጫ ናብ ዝሰዓበ እናተኸታተልናዮም ዝመጻና ኣወንታዊ ምዕባሌታት ምህላዎም ክኽሕዶ ዘይክእል ሓቂ ምህላዉ ንምምልካት’ዩ። ኣብ ከም’ዚ ዝኣመሰለ ሰላማዊ ሃዋህውን ምቹእ ክውንነትን፡ ብቕድመ ተኸተል ኣብ ክልቲኡ ሃገራት ኣብ ወርሒ ግንቦት 2010 ዝተኻየደ ምርጫታት፡ ንዓና ኤርትራውያን ቅንኢ ዘሕደረልና ኣገዳሲ ምዕባሌ ገርና ክንወስዶ ንኽእል ኢና። ኣብ ኤርትራ ንዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ዝትክእ ግዜን ኩናታትን ጸብጺቡ ክውን ስጋብ ዝኸዉንን፡ ህዝቢ ብነጻ ድልየቱን ውሳኔኡን ዲሞክራስያዊ ምርጫ ኣካይዱ ወከልቱ ክሳብ ዝመርጽን፡ እቶም ደለይቲ ሰላምን ስኒትን ዝኾና ተቓወምትን ተቓለስትን ኤርትራውያን ንዖኦም የማስለና ካብ ምባል ሓሊፍና እንብሎ የብልናን። ምስ ኩሉ ክህልዎ ዝኽእል ጉድለታት፡ እዚ ኣብ ጎረባብትና ኣሕዋት ሃገራት ሱዳንን ኢትዮጵያን ዝተሰላሰለ ምርጫታት፡ ብሓደ ወገን ደስ ዘብል ሓዲሽ ተርእዮ ኮይኑ፡ በቲ ካልኣይ ገጹ ድማ ንዓና ነቶም ቅድሚ ሰብ ጀሚርና ከነብቅዕ፡ ከም ‘ሽንቲ ግመል ንድሕሪት ተመሊስና’ ንርከብ ዘለና ኤርትራውያን፡ መንፈሳዊ ቅንኢ ኣሕዲሩልና ዘሎ ተርእዮ ገርና ክንወስዶ ዘሕንኸና ኣይኮነን።
በቲ ቀዳማይ ጀሚርና፡ ባህርያዊ ኣቀማምጣ መሬት ኤርትራ ኣብ ግምት ምስ ነእቱ፡ ምስ’ዘን ክልተ ሃገራት ትዳወብን፡ ንዘመናት ታሪኻውን ባህላውን መበቆላውን ዝምድና ዝጸንሓ ሃገር ምዃና’ዩ። ‘ሕማም ጎረበት ተላጋባይ ከም ዝበሃል’ ድማ፡ ናይ ግዜ ሕቶ እንተ ዘይኮይኑ፡ ነዚ እናለሓመ ዝጐዓዝ ዘሎ ማዕበል ደሞክራስያዊ ለዉጢ ማንም ክዓግቶ ዝኽእል ሓይሊ ክህሉ ከም ዘይኮነን፡ ውዒላ ሓዲራ ኤርትራ ከም ሃገራ ነዚ ስልጡን ኣገባብ ምቅብባል ስልጣን ክትቅበሎ ምዃናን ዘይተርፍ’ዩ። ነዚ ኣብ’ዚ ቅንያት’ዚ ኣብ’ዘን ክልተ ሃገራት ዝተኻየደ ምርጫታት፡ ህዝቢ ኤርትራ ክዕዘቦን ክከታተሎን ከም ሓጥያት ስለ ዝተቖጽረ፡ ኣብ ከም ‘ትቪ አረ’ ዝኣምሰሉ መንግስታዊ መራኸቢ ብዙሃን ብዝኾነ ስእሊ ዝተሰነየ ሓበሬታ ከይዝነ እገዳ ተገይሩ ምንባሩ ፍሉጥ’ዩ። ይኹን’ምበር፡ ብካልኦት ማዕከናት ዜና ዓለም ዝተዘርገሐ ጸብጻባት ኣቢሉ፡ ፖለቲካዊ ተልእኾኡ ሕርሕራይ ገሩ ኣብ ኣእምሮን ልብን ህዝብና ከም ዝሰረጸ ንጠራጠረሉ ኣይኮነን።
ናብ’ቲ ካልኣይ ሰጊርና ክንትንትን ከለና ድማ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ዝተኻየደ ምርጫ ኣዚዩ ደስ ዘብል ኮይኑ ንረኽቦ። ንመጀመርያ ግዜ ኣብ ነዊሕ ታሪኽ ኢትዮጵያ፡ ህዝቢ ወጊሓ ክሳብ ትዓርብ ከም ጻጸ ባይታ ምሉእ መዓልቲ ተሰሪዑ፡ ንየርብሓኒ ዝበሎ ሰልፊ ብሰላማውን ደሞክራስያውን ኣገባብን፡ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ተጽዕኖን ማልዶን ድምጹ ክህብ ምውዓሉ ዝተዓዘበ ኩሉ፡ ከም ብሓዲሽ ዝተፈጥረ ሕብረተሰብ ገይሩ ዘቚጸሮ ሓዲሽ ተርእዮ’ዩ ክብል ዘገርም ኣይኮነን። ካብ ጽልእን ቅርሕንትን ዝረሓቐን፡ ካብ ሰናይ ድሌትን ባህግን ቅኑዕ መንፈስን ዝተበገሰ ቅንኢ ክሳብ ዝኾነን ድማ፡ ነዚ ዘይተዓደልና ቅንኢ ሓዲሩና ምባል ነውሪ ዘለዎ፡ ወይ ዘሕፍር ኮይኑ ኣይረኣየናን። በንጻር’ኳ ደኣ ንህዝቢ ሱዳንን ኢትዮጵያን እንቋዕ ኣብ ከም’ዚ ዝኣመሰለ ደረጃ ምዕባሌ ኣብጸሓኩም፡ ደስ ኢሉና ደስ ይበልኩም ኢልና ክነምጒሶም ክብርናን ልቦናናን ብስለትናን ዘድምቕ ደኣ’ምበር፡ ሕመቕና ዘመልክት ፈጺሙ ኣይኮነን። በንጻሩ ን30 ነዊሕ ዓመታት ዝኣክል ተጋዲልናን፡ ካብ ዓቕሚ ህዝብና ንላዕሊ ዝተዓጻጸፈ መስዋእቲ ከፊልናን ከነብቅዕ፡ ናብ’ዚ ምዕቡል ደረጃ ክንበጽሕ ጌና ዘይምኽኣልና እዚዩ ከሕዝነና ዝግባእ’ዩ። ከም’ዚ ዝኣመሰለ ለውጥን ምዕባሌን ኣብ ድሮ ነጻነት ኤርትራ ኣንጊሁ ክረአን ክዕንብብን ዝነበሮ ክንሱ፡ ብኣንጻሩ ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ማዕቢሉ ኣብ ኤርትራ ንድሕሪት ክጕተት ምርኣይና፡ ብሓቂ ዘሕዝን ኩነት’ዩ ኣጋጢሙና ዘሎ ክንብል ምግናን ኣይኮነን።
ኣብ 40ታት ዝሓለፈ ክፍለ ዘመን ተመሊስና ታሪኽ ሃገርና ከነንብብ እንከለና፡ ሰልፊ ናጽነትን፡ ራቢጣ ኢስላምያን፡ ካልኦት ዝተፈላለዩ ሃገራውያን ሓይልታትን ኣብ ቀጽሪ ነጻነት Independence block ተኣኻኺቦም ዝካየድዎ ዝነበሩ ርሱን ቃልሲ፡ መንነትን ሓድነትን ኤርትራ ንምርግጋጽን፡ ኣብ ዲሞክራስያዊ ትካላት ዝተሃንጸ ምሕደራ ንምምስራትን ዝዕላምኡ ምንባሩ ናይ ሽዑ ተዘክሮታት ይሕብረና። ኣብ’ቲ እዋን’ቲ ሰልፍታት ኣቋቝሞም፡ ነጻ ጋዜጣታት መስሪቶም፡ ኣስላሞም ክስታኖም ከይፈላለዩ ካብ ሓደ መኣዲ ቀሚሶም፡ ሰላማዊ ሰልፍታት ናይ ምክያድ ምዕቡል ባህሊ ኣተኣታቲዮም ዘበገስዎ ዘይሕለል ሃገራዊ ቃልሲ ብምክያድ ጀጋኑ ኣቦታትና ዘውረሱና ክቡር ታሪኽ ምንባሩ ክርሳዕ ዘይብሉ’ዩ። ምስ ሃጸያዊት ኢትዮጵያ ኣብ ውዑል ፈደረሽን ክኣትዉ እንከለዉ’ውን፡ ብመሰረቱ ዓጊቦሙሉን ኣሚኖሙሉን ዘይኮነስ፡ ነቲ ንኤርትራ ኣብ ክልተ ከፊልካ ሓድነትን ኣሃዱነትን ሃገርና ብምፍራስ፡ መብዝሕትኡ እስልምና ዝኽተል ምዕራባዊ ሸነኽ ናብ ሱዳን ክሕወስ፡ እቲ ኣባዝሕኡ ክርስትያን ዝኾነ ከበሳዊ ሸነኽ ድማ ምስ ኢትዮጵያ ክጽንበር፡ ተኣሊሙ ዝነበረ ብፕሮጀክት በቪን-ስፎርሳ Bevin-Sforza ዝፍለጥ ኣህጉራዊ ውዲት ንምፍሻልን ኤርትራዊ ኣሃዱነት ንምዕቋብን ኣብ ትሕቲ ኣስላምና ክርስትያንና “ኣይንፈላለ” ዝብል ጭርሖ ምሒሎም ጥሒሎም ዝኣተውዎ ማእከላይ ፍታሕ ምንባሩ ዝከሓድ ኣይኮነን። ምስ’ቲ ኣብ’ቲ እዋን’ቲ ንሃገርና ከቢቡ ዝነበረ ጽንኩር ውሽጣውን ግዳማውን ኩነታት ኣመዛዚንካ ክረአ እንከሎ፡ እቲ ክበጽሕዎ ዝኽእሉ ዝነበሩ ዝለዓለ ፍታሕ ንሱ ምንባሩ ዘጠራጥር ኣይነበረን። እቲ ኩነታት ኣገዲድዎም ክበጽሕዎ ዝኸኣሉ ፍታሕ ንሱ ይኹን ደኣ’ምበር፡ መላእ ነጻነትን ሓርነትን ሃገርና ከነረጋግጽ ንዓና ንደቆም ሕድሪ ገዲፎሙልና ከም ዝሓለፉ ክንርስዖ የብልናን።
ነዚ ኣቦታትና ብእምነት ዝኣተውዎ ውሱን ውሽጣዊ ነጻነት ምጻር ስኢኖም፡ ባዕዳውያን ገዛእቲ ሃጸያዊት ኢትዮጵያ ብኢደወነኖም ምስ ኣፍረስዎ ከኣ’ዩ፡ ነዚ ናብ ንቡር ቦታኡ ንምምላስ፡ ቅድም ክብል ብማሕበር ሸውዓተ (ሓረካ) Eritrean Liberation Movement ዝተፈለመ፡ ስዒቡ ከኣ ብተጋድሎ ሃርነት ኤርትራ-Eritrean Liberation Front-ዝተበገሰ ብረታዊ ቃልሲ ዝተላዕለ። ኮይኑ ግን፡ እቲ ደቂ ሃገር ን30 ዓመት ዝኣክል ዘካየድዎ መሪር ሓርነታዊ ዕጥቃዊ ቃልስን፡ ክቡር ዋጋ ከፊሎም ዘረጋገጽዎ ሃገራዊ ነጻነትን፡ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ጨውዩ ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ዝበኣሰ ጭቆናዊ ምሕደራ ብምምስራት ኣጉል ገይርዎ ይርከብ። እዚ ብምዃኑ፡ ሕድሪ ዝሓለፉ ኣቦታትና ጥራሕ ዘይኮነ፡ ሕድሪ’ቶም ኣብ ሓርነታዊ ውግእ ዝሰዓቡ ማእለያ ዘይብሎም ስውኣትና’ውን ተጠሊሙ’ዩ። ስለ’ዚ፡ እቶም ክሳብ ሕጂ ደኺምና ከይበልናን፡ ንድሕሪት ክምህ ከይበልናን፡ ተስፋ ከይቆረጽናን ነዚ ኣረሜናዊ ስርዓት ካብ ሱር መሰረቱ ሓግሒግና ንምልጋስን፡ ንሰላምን ስኒትን ምዕባሌን ዲሞክራስያዊ መሰላትን ኣብ ሃገርና ንምርግጋጽ፡ ክንቃለስ ዝጸናሕናን ዘለናን ተቓወምቲ ደቂ ሃገር፡ ነዚ መሊእና ክዉን ክንገብሮ ምእንቲ፡ እቶም ክሳብ ሕጂ እጃሞም ዘየልዓሉ ሃገራውያን ክጽንበርዎ ተደላይነቱ ዕዙዝ ምዃኑ፡ ብስም ጀጋኑ ኣቦታትን ክቡራት ስዉኣትናን ንጽውዕ። ሓድነት ሃገርናን ህዝብናን ሓሊና ብሓባር መንገዲ ድሕነት ክንጐዓዝ ምእንቲ፡ ብልዑል ድምጺ ምሕጽንታና ነቕርብ። ብሰንኪ ኣዕናዊ ተግባራቱ፡ ስርዓት ኤርትራ ካብ ህዝቡን ከባብኡን ኣህጉራዊ ሕብረተሰብን ተነጺሉ ዘሎ ፍንፉን ስርዓት’ዩ። ውድቀቱ እናቐረበ ይመጽእ ምህላዉ ዝሕብሩ ብስራታውያን ምልክታት ከብለጭልጩ ጀሚሮም ምህላዎም ከነስተብህለሎም ይግባእ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ተመሊሶም ዝድገሙ ዕድላት ክኾኑ ከም ዘይክእሉ ፈልጥና፡ ጌና ከሎ ኣብ ረብሓ ደሞክራስያዊ ተቓውሞ ከነውዕሎም ወዓል ሕደር ዘይብሉ ክንረባረብ ዝግበኣና’ዩ።
ኣብ ፓርላማ ሱዳን 27 ግንቦት 2010 ዝተጋበአ ጽምብል፡ መመረቕታ ስነ ስርዓት ዝተመርጸ ፕረሲደንት ዑመር በሺር ተኻይዱ። ሓያሎይ መራሕቲ ሃገራት ዓለምናን፡ ከምኡ’ውን ብዙሓት ምስለኔታት ሃገራት ኣፍሪቃን አዕራብን ዝተሳተፍዎ፡ ብተለቭዝዮን ዝተቓልሐ ጽምብል ተኸታትልናዮ፡፡ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ሱዳንን ኢትዮጵያን ዝተኻየደ ምርጫታት፡ ኣብ’ቲ ጽምብል’ውን ብዙሕ ናእዳን መጎስን ተሰሚዑ’ዩ። ኣብ’ቲ ጽምብል ዝተሳተፈ ፕረሲደንት ኢሳያስ እንተዝሕተት እንታይኮን ምበለ? ዝብል ኣብ ሓንጎልና ኤርትራውያን ክዝንቢ ባህርያዊ’ዩ። መንጸብረቕታኡ ካብ ዶባት ኣንዊሑ ዝሰገረን፡ ኣብ መላእ’ቲ ዞና ጽልዋ ዘሕደረን ሓያል ፖለቲካዊ መልእኽቲ ምዃኑን፡ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘተባብዕ ምዕባሌ ይዕንብብ ምህላዉ ዝእምት ሓባሪ ምልክት ምዃኑን፡ ነቲ ዝነበረና ሕዱር ተስፋታትን ባህግታትን ክውን ንምግባር ዝያዳ ዘተባብዕ ደራኺ ምዕባሌ ምዃኑ ንግንዘብ።
መንገዲ ህዝባዊ ምርጫ ምሓዝን፡ ብኡ ኣቢልካ ስልጣን ንህዝቢ ምርካብ ወሳንነት ህዝቢ ምርግጋጽን፡ እቲ እንኮ ናብ ጐደና ሰላምን ደሞክራስን ምዕባሌን ዘምርሕ ኣማራጺ መንገዲ ምዃኑ፡ ኩሉ ምእንቲ ሃገሩን ህዝቡን ካብ ልቡ ዝሓስብን ዝጭነቕን ወዲሰብ ኣዐርዩ ክግንዘቦን፡ ብሰነ-ሓሳብን ግብርን ክድግፎን ዘለዎ እምር’ዩ፡፡ ሓደ ብህዝቢ ዘይተባረኸ ፖለቲካዊ ስልጣን ዝጨበጠ መራሕ ሃገር ወይ መንግስቲ ከባብና፡ ኣብ ሃገሩ ኮነ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብጠቕላላ፡ ሰላምን ርግኣትን ኣብ ምርግጋጽ ኣወንታዊ ተራ ክህልዎ’ዩ ኢልካ ምጽባይ ፈጺምካ ዘይሕሰብ’ዩ። ኣብ ጉዳይ ደቡብን ምብራቕን ሱዳን ከምኡ’ውን ዳርፉር፡ ካብ’ዚ ሓሊፉ ድማ ኣብ ሶማልን ጅቡትን ካልኦት ሃገራት ዞናና፡ ስርዓት ኤርትራ ከካይዶ ዝጸንሐን ዘሎን ኣዕናዊ መርሆ ኢደኣእታውነትን ሽበራነትን፡ ሓደን መቐጸልታን ናይ’ቲ ስልጣን ካብ ዝሕዝ ኣትሒዙ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ክኽተሎ ዝጸንሐ ዘሎን ኣስካሕካሒ ጭቆና ምዃኑ ብሩህ’ዩ። ካብ ክቱር ንዕቀትን ጉራን ትምክሕትነትን ተበጊሱ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ዝጭፍጭፈላ ዘሎ ሓለንጊ ዲክታቶርነት፡ ናብ ከባቢ ሃገራት ከይተረፈ ከወጣውጣ ከም ዝጸንሐን፡ ካብ’ዚ ሓሊፉ ተናዳፊ ፖሊስታቱን ተግባራቱን ሰላም ዞናና ዘሪጉ ከም ዘሎን፡ ተመኩሮ ዝሓለፉ 19 ዓመታት ደጋጊሙ ኣመስኪርዎ። ክንዲ ዝኾነ፡ ህዝቢ ኤርትራ ሰልፍታት ኣቑሙ ነጻ ምርጫታት ከካይድ ዕድል ተነፊግዎ ጸኒሑን ኣሎን ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ኣብ ትሕቲ መወዳድርቲ ዘይብሉ ጭቆናን ሕሱም ምሕደራን ወዲቑ ነዳይ መነባብሮ የሕልፍ ምህላዉ ዘይፈልጥ ኤርትራዊ እንተልዩ፡ እቲ ንጸቢብ ረብሕኡ ክብል እናሰምዐ ክጸምም፡ ኣናረኣየ ዓይኑ ክጸቅጥ ዝመረጸ መጋበርያ ስርዓት ጥራሕ’ዩ ክኸውን ዝኽእል።
ኣብ ኤርትራ፡ ሰልፍታት ክምስረቱ፡ ህዝባዊ ምርጫ ክካየድ፡ ስርዓተ ሕጊ ክነግስ፡ ሰብኣዊ መሰላትን በርገሳዊ ሓርነታትን ክኸብር፡ ኮታ ብሓጺሩ ሕቶ ዲሞክራሲ ብሓፈሻ ክለዓል ዘየፍቅድ ወታሃደራዊ መግዛዕቲ’ዩ ንህዝብና ዓፊኑ ዝገዝእ ዘሎ። ዝሓዝዎ ዘይብሎም ጥራይ መናፍሶኦም ዝዕበዩን፡ ካብ ተመኩሮ ከባብኦም ክመሃሩ ዘይደልዩን ዘሕፍሮምን መራሕቲ ምዃኖም ኣብ ልዕሊ ህዝብናን ሃገርናን ዘሽካዕልሉ ዘለዉ፡ ኩሉ ሕርሕራይ ገይሩ ፈሊጥዎ ዘሎ ጉዳይ’ዩ። ኣብ ስነ-ኣእምሮ ንኤርትራ ዝመርሑ ዘለዉ ሰብ-ስልጣን ይኹን መዛግብተ ቃላት ስርዓት፡ ንደሞክራሲ ከም ስነ-ቃል ይኹን ጽንሰ-ሓሳብ፡ ከም ሓንቲ መቦቆል ዘይብላ ጓና ነገር ይሮም ከም ዝገልጽዋን፡ ካብ’ዚ እምንቶ’ዚ ተበጊሶም ንካልኦት ከደንቊሩ ወትሩ ከም ዝፍትኑን ብዙሓት ዝፈልጥዎ’ዩ።
ፕረሲደንት ኢሳያስ ኣፍወርቂ ብፍላይ፡ ሕቶ ደሞክራሲ ክለዓል እንከሎ ዝብህርርን ድቃስ ስኢኑ ዝሓድርን ምዃኑ፡ ኤርትራውያን ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ወጻእተኛታት ተመራመርትን፡ ቃለ-መጠይቕ ዘካየድሉ ጋዜጠኛታትን ጽቡቕ ገሮም ኣለልዮሞ ዘለዉ ጉዳይ’ዩ። ተቓወምቲ ሓይልታት ከም ዘለዉ ክኣምንስ ይትረፍ፡ ምንቅስቓስ ካልኦት ሰልፍታት ክፈቅድስ ይትረፍ፡ ንአህዛብ ጐረባብቲ ሃገራት ከይተረፈ ለኪሙ ንህዝቢ ኤርትራን ኩርኳሕ ኮይንዎ ዘሎ ሓደ ጽላሎቱ ከይተረፈ ዘይኣምን ስግንጥራዊ ዝኾነ ስርዓት’ዩ። እዚ ኩሉ እናተፈልጠ እንከሎ፡ ናይ’ቶም ኣብ ሞንጎ ተቓውሞን ስርዓት ኣስመራን፡ ከምኡ’ውን ኣብ ሞንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ሰላም ንምስፋን ተበግሶ ክንወስድ ኢና እናበሉ ክህውትቱ ዝወርሑ ይገርመና።
ኣብ መወዳእታ ክብሎ ዝደሊ፡ ኣብ ከባቢ ሃገርና ዝዝንቢ ዘሎ ፖለቲካዊ ምዕባሌታት፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ፍትሕን ሰላምን ደሞክራስን ምዕባሌን ዘለዎ ጽኑዕ እምንቶ ዘተባብዕን ዘሐይልን ኮይኑ ምርካቡ’ዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ሓድነት ሃገርናን ህዝብናን ብሓይሊ ዘይኮነስ፡ ኩሉ መሰላት ንምርግጋጽ ዝተዓጥቀን፡ ባህላውን ሃይማኖታውን ብዙሕነት ሕብረተሰብና ኣብ ግምት ዘእተወን፡ ኩሉ ዝሳተፎ ዘተን ለዘብታዊ ኣተኣላልያ ጎንጽታትን ብምክያድ ጥራሕ ከነራጋግጾ ንኽእል ምዃኑ’ዩ። ካብ’ዚ ሓሊፉ፡ ዝነገሰ ንጉስና ዝበረቐ ጻሓይና ዝብል ኦሪታዊ ፍልስፍና ኣብ ፍትሒ ዘይብሉ ሃገር ቦታ ዘይብሉን፡ ከምኡ ዝበሃለሉ ዝነበረ ዘበን ካብ ዘብቅዕ’ውን ሓያሎይ ኮይንዎ ስለ ዘሎን፡ ካብ’ዚ ንንዮውን ነዚ ስርዓት’ዚ ምሽካም ከም ህዝቢ ንመወዳእታ ጥፍኣትካ ምዕዳም ስለ ዝኾነን፡ ህዝቢ ኤርትራ ነዚ ብዘይድልየቱ ሓንጊርዎ ዘሎ ስርዓት ካብ ዝባኑ ንምድርባይን፡ ህዝባዊ ውሳኔኡ ኣብ ኢዱ ንምጭባጥን፡ ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ ኣንጻሩ ክብገስን ክለዓልን ዘለዎ ምዃኑ’ዩ።
\


text:
አብ ዋሽንግተን ዲሲ ዝካየድ ዘሎ መበል 19 ዓለም ለኸ ጉባኤ ኤድስ ሎሚ 5ይ መዓልቱ ሒዙ'ሎ። ተኻፈልቲ'ቲ ጉባኤ ዝተፈላለየ ነቲ ሕማም ንምቁፅፃር ኾነ ዝርጋሐኡ ንምግታእ ክግበር አለዎ ዝብልዎ ሓሳባት ይለዋወጡ'ለው።
ገለ ካብቲ ን'ኤች ኣይ ቪ ንምቁፅፃር ኾነ ዝርጋሐኡ ንምግታእ ክግበር አለዎ ዝብልዎ ሓሳባት ግዝረት ደቂ ተባዕትዮን ፡ ቀረብ ማይን ፅርየትን ፡ ከምኡ'ውን ሓደ ምስ ሓደ ምውሳን ዝብሉ ናይ ባህሪ ለውጢን ብዙሕ ወፃኢ ዘይሓቱ ግን ዓብይ ግደ ዘለዎም ምኻኖም ተዘሪብሉ'ሎ።
ኣብዚ ሊቃውንቲ ተመራመርቲ ዲፕሎማት መራሕቲ ፖሎቲካ ተሓላቅቲ ሕሙማት ኤድስ ኤች ኣይ ቪ ቫይረስ ዘለዎም ዘይብሎም ልዕሊ 20-ሽሕ ሰባት ዝኻፈልሉ ዘለው ጉባኤ ህንጡይነትን ተስፋን ዝተሓዋወሶ ስእሊ ይንጸባረቆ'ሎ። ዓለም ኣብ መወዳእትኡ ኤድስ ክተወግድ ትኽእል`ያ ዝብል ተስፋ`ውን የሕድር ኣሎ።
ካብ ኤድስ ነፃ ዝኾነ ወለዶ ንኽመፅእ ኣሜሪካ ውፍይቲ'ያ ክብላ ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ሂለሪ ክሊንተን ነቲ ጉባኤ ኣብ ዘስምዕኦ መደረ ምግላፀን ይዝከር።
ሙሉእ ፀብጻብ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
ብደርቂ ኣብ ዝተጠቕዑ ቦታታት በጺሐን ነቲ ኩነታት ዝተዓዘባ ናይቲ ትካል ኣካያዲት ስራሕ ሄለ ቶርኒንግ ሽሚድ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብኦ ቃል ኣብቲ ብደርቂ ዝተጠቕዓ ቦታታት ዝነብር ህዝቢ መግብን ማይ ንምርኻብ ካብ ቤት ንብረቶም ይፈናቐሉ’ለው ክብላ ሓቢረን።
ኣካያዲት ስራሕ’ቲ ትካል ብተወሳኺ ብፍላይ ህጻናት በቲ ዘጋጠመ ሕጽረት መግቢ ንዝኸፍአ ስቃይን ብሕጽረት ጹሩይ ዝስተ ማይ ንዝመጹ ሕማማት ከይቓልዑ ዓለም-ለኸ ማህበረሰብ ህጹጽ ግብረ-መልሲ ክህብ ይግባእ ኢለን።
ኣብ ዓመተ 2016 ዓ.ም.ፈ ጥራይ ፍርቂ ሚሊዮን ካብ ህጻናት ኢትዮጵያ ንዝከፍአ ናይ መግቢ ሕጽረትን ምምሳን ኣካላትን ተቃሊዖም ዝበላ ኣካያዲት ስራሕ ዓለም-ለኸ ትካል ህጻናት ኣድሕን ቁጽሪ እዞም ነዚ ሓደጋ ዝተቓልዑ ህጻናት መታን ከይወስኽ እቲ ኩነታት ናብ ዝከፍአ ደረጃ ከይማዕበለ ኸሎ ዓለም-ለኸ ማህበረሰብ ህጹጽ መልሲ ክህብ ይግባእ ክብላ ጸዊዓን።
‘ ጻዊዕትና ዓለም-ለኸ ማህበረሰብ ህጹጽ ምላሽ ክህብ’ዩ። ኣብዚ ሕጂ እዋን መንግስቲ ዝከአሎ ጻዕሪ የካይድ’ሎ። ኣብ ዝሓለፉ 20 ዓመታት ነዚ መሰል ሓደጋ ዝውዕል ገንዘብ ዝተሰልዓ’ዃ እንተኾነ እቲ ኩነታት ዝኸፍአን ዝሓያለን ብምዃኑ ብሓገዝ መንግስቲ ጥራይ ዝፍታሕ ኣይኮነን። ልዕሊ 10 ሚሊዮን ዝከውን ህዝቢ ንዝኸፍአ ሓደጋ ደርቂ ተቃሊዑ’ሎ።’
ንሰን ብምቅጻል ቅልጡፍ ምላሽ እንተሂብና ህልቂት ህዝቢ ከነወግድ ንኽእል’ኢና።ነዚ ሓደጋ ክንኸላከሎ ዕድል ኣለና፡ እቲ ሃንደበት ዘጋጠመ ሓደጋ ደርቂ ናብ ዝኸፈአ ደረጃ ቅድሚ ምምዕባሉ ህልቂት ህዝቢ ቅድሚ ምግጣሙ ክንከላከሎ ንኽእል ኢና።እንተኾነ ግን ነዚ ንምትግባር ዘድልይ ተግባራዊ ስጉምቲ ሕጂ ከንጅምሮ ኣለና ይብላ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ዞባዊ ምትሕግጋዝ ተኸባቢርካ ደኣምበር ሓንሳብ ጸርፊ ካልእ ግዜ ድማ ሓዊ እናኣጎድካ ኣይሰርሕን
ኣብ ውሽጣዊ ዓቕሞም ተኣማሚኖም ህዝቦም ክመርሑ ከማሓድሩ ከማዕብሉ እምነት ዘይብሎም ብኣንጻሩ ዝጠራጠሩ ስርዓታት ፡ ህዝቦም ንደገ ጥራሕ ክጥምት፡ ናብ ውሽጡ ኣቓልቦ ከይገብር ዝተራቐቐ ሜላ ከም ዝጠቀሙ ዝተፈላለዩ ምሁራት ፖለቲካዊ ስነ-ፍልጠት ይገልጹ የስተምህሩ። ኣብ ህዝቦምን ናይ ምሕደራ ብቕዓቶምን ዘይተኣማመኑ ስርዓታት እቲ ዝመርሕዎ ዘለው ህዝቢ ምትእምማን ክህልዎ ኣይደልዩን። ስለምንታይ’ሲ እንተተኣማሚኑ ኣንጻሮም ክሓሚ መፍትሒ ሓሳባት ከመንጩ፡ ስልጣኖም ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ ውዳቤታት ከፈጥር’ዩ ዝብል ስግኣት ስለ ዝሓድሮም። ካብኡ ሓሊፎም ድማ ንምሕደራና ዝመስል የለን፡ ካልኦት ብስንፍናን ብልሽውናን መራሕቶም ኣብ ቅልውላው ይነብሩ ኣለው። ብሓዊ ይነዱ ኣለው ዝብል ጎስጓሳት ስራሕና ኢሎም ብመደብ ይተሓሓዝዎን ይደጋግሙን። ፖለቲካዊ ባህሪ ናይ’ዞም ከም’ዚ ዝገብሩ ስርዓታት ዝወጽኣሎም ፈተውቲ ስልጣንን ዝናን ዝኾኑ ፍጹም መለኽቲ ወይ ፋሽሽታውያን ከም ዝኸውን ዘደናግር የብሉን። ነቲ ሕሉፍ ስሰዐ ስልጣንን ዝናን ከረጋግጹ ክብሉ ነቲ እንተስ ብጉልባብ ህዝባዊ ምርጫ እንተስ ብኣቋራጭ ብቕሉዕ ብሓይሎም ዝተቖጻጸርዎ ስልጣን ክዕቅቡ ዘይምህዝዎ ተንኮልን ዘየርእዎ ጭካኔን የለን።
እዞም ከም’ዚ ዓይነት ባህሪ ዝውንኑ ፍንፉናት ስርዓታት ቅሳነት የብሎምን። ኣብ ቀጻሊ ፍርሒ’ዮም ዝነበሩ። ነቲ ውሽጣዊ ፍርሖም ግን ብውሽጥን ብደገን ህውከት ብምፍጣር፡ ህዝባውን ሃገራውን ሓልዮት ዘለዎም ዝመስል፡ ግን መሰረት ዘይብሉ ዝተፈብረኸ ባዶ ፕሮፖጋንዳ ብምዕብላኽ ክጉልብብዎ ይፍትኑ። ህግደፍ ብከምኡ’ዩ እናተጠቕመ መጺኡ። ከምኡ’ዩ ዝገብር ዘሎ። እዚ ትማሊ ኣብ መድረኽ ብረታዊ ቃልሲ ንሃገራዊ ነጻነት ደሞክራስያዊ ባህርን ኣሰራርሓን ዘይነበሮ ውድብ፡ ናይ ሎሚ ጸረ-ህዝቢ መንግስቲ ውሑዳን ምስ መሰረታዊ ድሌት ህዝብታት ኤርትራ፣ ምስ ሕጋዊ ትካላዊ ተሓታትነት፣ ምስ ደሞክራስን ደሞክራስያዊ ምሕደራን፣ ምስ ኣድማሳዊ ምኽባር ሰብኣዊ መሰላት፣ ምስ ሃገራውን ዞባውን ሰላምን ከምኦም ዝመስሉ ስትራተጂካውያን ረብሓታትን ኣንጊሁ ከብድን ሕቖን ምስ ኮነ’ዩ። ምኽንያቱ እዞም ናይ ህዝቢ ስትራተጂካዊ ረብሓታት ዘረጋግጹ መሰረታውያን ረቛሒታት፡ ኣይኮነን ኣብ ባይታ ክሰርሓሎም ብሓሳብ ኣይቅበሎምን። ስለምንታይ’ሲ ብደርባዊ ባህሪኡ ናቱ ስለዘይኮኑን ስለዘይምልከትዎን።
እዚ ጉጅለ ካብ እንክፍጠር ንተሓታትነት ነብሱ ቀሪቡ ኣይፈልጥን። ተሓታትነት ዘለዎ ፖለቲካዊ ውድብ፣ ተሓታትነት ዘለዎ መንግስቲ፣ ሓታቲ፡ ስለምንታይ በሃሊ ተማጓቲ ዜጋ ወይ በርገስ ማሕበራት ክህልው ድሌቱ ኣይነበረን። ብጉልባብ ሃገራዊ ነጻነት ውልቀ ምልክነት ከረጋግጽ ድሌት ነይርዎ፡ ብተግባር ድማ ሰሪሕዎ። ስለዚ እዚ ሎሚ ብእንኮ ሰብ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝዝወር ዘሎ መንግስታዊ ጉጅለ ትማሊ ሓታቲ ደኣምበር ተሓታቲ ኣይነበረን። ሎሚ መንግስታዊ ስልጣን ሒዙ፡ ኣሎ ዝበሃል ሃገራዊ መትንታት ተቖጻጺሩ ክእዝዝ ደኣምበር ክሕተት ፍቓደኛ ኣይኮነን። ህዝባዊ ልኡላውነትን ህዝባዊ መሰልን ዝበሃል ዘለዎ ቦታ ትርጉም ኣይህቦን። ስለዚ ድማ ኢሳያስ ኣብ በበይኑ ኣጋጣሚታት፡ ብዛዕባ ምርካብ ስልጣንዶ፡ ተሓታትነትዶ ዝበሃል ነገር ነዓይ ዝርደኣኒ ዘረባ ኣይኮነን። ምኽንያቱ ፈትዩ ስልጣን ዝሃበኒ ኣካል የለን። ኣነ ከም ድላየይ ዝዓይነቱ መግለጺታት ክህብ ዝስማዕ። ኢሳያስ/ህግደፍ ካብ ሞት ወጻኢ ብካልእ ብዝኾነ ተኣምር ዘይሕከኽ ዘይዕረቕ ጸረ-ህዝቢ ደርባዊ ባህሪ ከም ዘለዎ’ዩ ዝሕብረና ዘሎ።
ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ከም’ዚ ዝበለ ባህርን ተግባርን እናተኸተለ ምስ ጎረባብቲ መንግስታትን ህዝብታቶምን ትርጉም ዘለዎ ናይ ሰላምን ሓባራዊ ተጠቃምነት ባይታ ክፈጥር ዝሕሰብ ኣይኮነን። ሰላም ምስ ጎረባብቲ እንተኢሉ ገለ መሸመቲ ግዜ ዝኾኖ ፖለቲካዊ ሃልኪ ደልዩ ኣሎ ማለት’ዩ። ነቲ ኣብ ጽልእን ኲናት ዝተሰረተ ናይ ስልጣንን ሕሉፍ ዝናን ሽወሃቱ ዝእርም ስጉምቲ ክወስድ ከም ዘይኽእል ግን እሙን’ዩ። እቲ ንሱ ዝብሎን ዝወስዶ ጻሕታሪ ኲናት ስጉምትን ብስምና ብዋጋ መጻኢ ዕድልናን ስለዝኾነ ግን ብንቕሓት ከነስተብህለሉ፡ ብሓደ ኣንፈት ተወዳዲብና ንምዕጻፉ ክንቃለሰሉ የድሊ። ንሱን ኮራኹሩን ኲናት ወሊዖም ተዓዘብቲ ዳኣምበር በቲ ዝኣጎድዎ ሓዊ ተጸለውቲ ኣይኮኑን። ኣእምሮኦም ኣይርበሽ፡ ቁጠባዊ ትካላቶም ኣይህሞኽ፡ ኣካሎም ኣይጎድል፡ ስድራ ቤቶም ኣይበታተን፣ ኣይሞቱ ኩሉ ናይ ማዕዶ ትርኢት’ዩ ንዓታቶም። ነቶም ንበዝሕ ውጹዓት ህዝብታት ኤርትራ ግን ኣይብኢድና ኣይብኣፍና፡ ኣብ ኲናት ዘእቱ፡ ካብ ቤት ንብረትና ዘዘናብል፡ ዝነበረና ቁጠባዊ መሰረት ዘስእን ኣካል ዘጉድል ህይወት ዘጥፍእ ዕዳ ዘኸትል’ዩ። ብሓጺሩ ናይ’ቲ ንሱ ዝወራዘየሉ ኢሉ ድማ ዝውለዖ ጽልእን ኲናትን ኣብ እንግድዓ ህዝቢ’ዩ ክውዕል ጸኒሑ። ንቕድሚት’ውን ብህግደፍ ዝህንደስ ዝንደፍ ኩሉ ውጽኢቱ ከምኡ’ዩ ዝኸውን። ህዝቢ ዘተሓቛቑፍ ዘልምዕ ዘይኮነ፡ መሊሱ ዘቀሓሕር ዘንድድ ሂቕታ’ዩ።
ስለዚ እዚ ህይወት ዘይብሉ ስማዊ ጉጅለን፡ ህድግለነ ዘይብሉ መላኺ ባእታ ኢሳያስን ብዞባዊ ሰላም ንግደስ ኢና፡ ንምትሕግጋዝ ተዳሊና ኣለና። ኣቐዲምና ከምኡ ዘይምግባርና ተጋጊና ክብል እንከሎ ከም ህዝቢ ከቖጠዐና ደኣምበር ክገርመናን ከደናግረናን የብሉን። ስለምንታይ? ሓደ ጠንቂ ናይ’ቲ ዝርገተ ሰላም፡ ዘይምትሕግጋዝ ንሱ ባዕሉ’ዩ። ካልኣይ ነዚ መንገዲ ጽልእን ኲናትን ዝመረጸሉ ምኽንያት ካብ ዘይልወጥ ደርባዊ ባህሪኡ ነቒሉ’ዩ። ሳልሳይ እንታይ ምስኮነ’ዩ ከምኡ ዝብል ዘሎ። ራብዓይ ምስመን ከ’ዩ ክመሓዞ ክተሓጋገዝ ዝብል ዘሎ ምስ’ቶም ወትሩ ዘቆናጽቦ፡ ዘድመዮም ጎረባብቲ ህዝብታት? እዚ መተንፈሲ ፖለቲካዊ ዓቕሊ ጽበት ጥራሕ’ዩ። ካልእ ትርጉም የብሉን። ስለዚ ዞባዊ ምትሕግጋዝ (ሽርክነት) ኣብ ውሽጥኻ ሰላም ፈጢርካ፡ ምስ ህዝብኻ ተዓሪካ ሕጋውነት ተኸቲልካን ግልጺ ኮይንካ ደኣምበር፡ ሓንሳብ ጸርፊ ካልእ ግዜ ከኣ ሓዊ እናኣጎድካን ከም ቃሕታኻ ኣይሰርሕን።
ካብ ዕቑባይ ተመስገን
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 10-11-2017


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 13 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 14 November 2017
ወገን ህዝብን ወገን ጸላእ ዘነጸረ ተባዕ ህዝባዊ ተቓውሞ
መበቆሎም ብዘይገድስ ስርዓታት፡ ጸላእቲ ህዝቢ ክኾኑ ኢሎም ጸላእቲ ኣይኾኑን። ህዝቢ ብወገኑ ንሓደ ስርዓት ካብ ባዶ ተበጊሱ ብጸላእነት ኣይሰርዕን። ሓደ ፖለቲካዊ ስርዓት ፈታዊ ወይ ጸላኢ፣ ወገን ብዙሓትን ውጹዓትን ወይስ ወገን ውሑዳት ገዛእቲ ደርብታት ምዃኑ ዝውስን ባህሪኡ’ዩ። ባህሪ ኣረኣእያ ስለዝኾነ ረቂቕ’ዩ። እቲ ስርዓት እንታይ ባህሪኡ ንምፍላጥ መጽናዕቲ ይሓትት። ምስ ናይ ካልኦት ሕሉፋትን ህልዋትን ስርዓታት እናነጻጸርካ ምርኣይ የድሊ። ነዚ ኩሉ ክትግበር ከኣ ናቱ ግዜ ይወስድ። ዝበዝሕ ህዝቢ ናብ ዕለታዊ ዋኒኑ ደኣምበር ናብ ፖለቲካ ትኹረት ሂቡ ነገራት ብደቂቕ ስለዘይከታተል፡ ካብ ባህሪኡ ተበጊሱ እዚ ኣንጻር መንነተይ፣ መሰረታዊ ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰለይ፣ ክብረተይ፣ ኢሉ ክሳብ ሚዛን ዘንብረሉ ነዊሕ ግዜ የድሊዮ። ምኽንያቱ ህዝቢ ንመንነት ስርዓታት ዝመዝነሉ መሰረታዊ ደርባዊ ፖለቲካዊ ባህሪ ዘይኮነስ፡ ብወሳኒ መልክዑ ዕለታዊ ተግባርን ተረኽቦታትን’ዩ።
ንፖለቲካዊ መደብ-ዕዮኡ፣ ፖሊሲኡ፣ ስትራተጂኡ፣ መግለጺኡ ተኸታቲሉ መዚኑ፣ ኣብ ተግባር ምስ ዝገብሮ ንጥፈታት ኣዛሚዱ፡ እዚ ንዓይ ዝውክል ዘገልግል ባህሪ ኣይኮነን። ከም’ዚ ዓይነት ስርዓት ጸላኢ ደኣምበ ፈታዊ ክኸውን ኣይክእልን። ስለዚ ኣይናተይን። ፖለቲካዊ መግለጺኡ ከኣ ከምዚ’ዩ ኣብ ዝብል መደምደምታ ክበጽሕ ይኸብዶ’ዩ። ኣብዚ ደረጃ’ዚ ክበጽሕ ዝሓሸ ዓቕሚ ካብ ዘለዎም ደሞክራስያውያን ወገናት ትምህርቲ ክረክብ፡ ኣኹል ኣገንዝቦ ክሳብ ዝሕዝ ድማ ግዜ ክወስድ ባህርያዊ’ዩ። ህዝቢ ከም ህዝቢ ንስርዓት ናቱን ዘይናቱ ዝመምየሉ ሓጺር መዕቀኒ ‘ምበኣር፡ ትማሊ ከምዚ ገይሩ፡ ሎሚ ከም’ዚ ደጊሙ፡ ንእከለ ከምዚ ገይርዎ …ወዘተ ካብ ዝብል ግብራዊ ተሞክሮኡ ተበጊሱ’ዩ።
ጉጅለ ህግደፍ ቀዳማይን ደመኛን ጸላኢ ብሄራትን ብሄረ-ሰባትን ህዝብታት ኤርትራ’ዩ። ደመኛ ጸላኢ ህዝብታት ኤርትራ ዝኾነሉ ምኽንያት ሰናይ ድሌቱን ሕርያኡን’ዩ ኢልካ ክትመዝን ርትዓዊ ፖለቲካዊ ገምጋም ኣይኮነን። ደርባዊ ፖለቲካዊ ባህሪኡ ምስ ኣብዘሓ ህዝቢ፣ ምስ ደሞክራስን ደሞክራስያዊ ትካላትን፣ ምስ ሕግን ሕጋዊ ተሓታትነትን ስለዘየራኽቦን ዝንጽሎን’ዩ ከምኡ ኮይኑ። ገለ ፍኹስ ዝበለ ኣብነት ክንጠቅስ፡ ሓደ ሰብ ስሱዕ ዝኸውን ፈትዩን ምርጫኡ ኮይኑን ኣይኮነን። ሓደ ካብን ናብን ዘረባ ዘቀባብል ሓሳዊ ሰብ ሕርያኡ ከምኡ ስለዝኾነ ኣይኮነን። ግልጽነት ዘይብሉ ካብ ኣብ ቅሉዕ መድረኽ ብድሕሪ መድረኽ ብሕሹኽ ሹኽ ብውዲት ዝሰርሕ ናይ ፖለቲካ ሰብ’ውን ከምኡ ክገብር ጽቡቕ’ዩ ቅኑዕ’ዩ ኢሉ ስለዝመረጾ ኣይኮነን። ምናልባት ምስ ኣተዓባብያ ምትእስሳር ይህልዎ ይኸውን፡ ግን ካብ ዘይፍወስ ሕዱር ሕማቕ ኣመል ዝምንጩ’ዩ። ከምኡ ምግባር ቅኑዕን ዝነብርሉ ዘለው ሕብረተ-ሰብ ዝቕበሎን’ዩ ካብ ዝብል ርድኢት ዘይኮነ ኣመሎም ኮይንዎም ዝብልዎን ዝገብርዎን’ዩ። ስለዚ ጉጅለ ህግደፍ ጸላኢ ክኸውን ስለ ዝደለየ ወይ ውጹዓት ብሄራትን ብሄረ-ሰባትን ህዝብታት ኤርትራ፡ ህዝባዊ፣ ደሞክራስያዊ፣ ሕጋዊ ባህርን ቅኑዕ ተግባርን እናሃለዎ ካብ ባዶ ተበጊሶም ጸላኢ ኢሎም ዝሰርዖዎ ኣይኮነን ጸላኢ ኮይኑ። ባህሪኡን ባህሪኡ ዝግለጸሉ ፋሽሽታዊ ተግባሩን’ዩ ጸላኢ ክኸውን ገይርዎ።
ደመኛ ጸላኢ ህዝብታት ኤርትራ ምዃኑ ክሳብ ዝቃላዕ ግን ነዊሕ ዓመታት’ዩ ወሲዱ። ስለምንታይ’ሲ እቲ ኣንጻር ባዕዳዊ መግዛእቲ ንሃገራዊ ነጻነትን ህዝባዊ ሓርነትን ዝተበገሰ ቃልሲ፡ ካብ ኣጀማምራኡ ኣብ ፖለቲካዊ ኣንፈቱ ጎደሎታት ስለ ዝነበሮ፣ ኣብ’ቲ መስርሕ ዝተኸፈለ መስዋእቲ፣ ባዕዳውያን ገዛእቲ ኣብ ልዕሊ ህዝብን መሰረታዊ ክብርታቱን ዝፈጸምዎ ግፍዕን እዚ ዝሓደጎ መሪር ስንብራትን፣ ነዚ መኣዝን ዘትሕዝ ዕሙቕ ዝበለ ቀጻልነት ዘለዎ ቅኑዕ ፖለቲካዊ ጎስጓሳት ካብ ዘይምርካብ ዝንቅል፡ ድሑር ናይ ትምክሕትን ጽበትን ኣረኣእያታት ኣብ ልዕሊ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ኣረኣእያ ጸብለልታ ብምሓዙ፡ ጉጅለ ህግደፍ ድማ፡ ኣብ’ዚ ተሓቢኡ ብዝወነኖ መራኸቢታትን ናይ ጭፍጨፋን ዓፈናን ትካላትን ኣቢሉ፡ ጸረ-ህዝቢ ባህሪኡ ክኸውል ብመደብን ብዝተወደበ ኣገባብ ስለዝወፈረሉ ህዝቢ ተደናጊሩ ክዕገሶ ንዘይግባእ ነዊሕ ተዓጊሱ። እስከ “ምእንቲ መጎጎ ትሕለፍ ኣንጭዋ” ብዝዓይነቱ ፖለቲካዊ የዋህነት ኣብ ዘይፈልጦን ኣብዘየርበሖን ኲናት ብስመ ልኡላውነትን ምዕቃብ ነጻነትን ኣብ ሓዊ ክጥበስ ጸኒሑን ገና ይጥበስ ኣሎን።
ደርባዊ ፖለቲካዊ ባህሪ ጉጅለ ህግደፍ ንምቅላዕ ብወገን ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ኣረኣእያ ዘለዎም ፖለቲካዊ ሓይልታትን ተንተንቲ ፖለቲካዊ ዝኾኑ ገለ ኤርትራውያን ምሁራትን ካብ ነዊሕ ኣስተምህሮ ክወሃብ ጸኒሑ’ዩ። ምስ’ቲ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ሕሉፍ ስንብራትን ድልዱል ፖለቲካዊ ዕጥቂ ተወኒኑ ዘይምጽናሕን ግን፡ ኣወንታዊ ኣገንዝቦ ኣብ ምጭባጥ ከም’ቲ ዝድለ ኣፍርዩ ኢዩ ክበሃል ኣይከኣልን። ብወሳኒ መልክዕ ብሓሳብ ማለት በረኣእያ ዝግለጽ ዘይኮነ፡ ብተግባር ኣንጻር ህግደፍ ብዙሕ ፈተነ ተገይሩ’ዩ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ልዕሊ ርብዒ ዘመን። ንኣብነት ኣድማ ተጋደልቲ ኣብ 1993፣ ማሕበራዊ ሕቶ ዝመንቀሊኡ ተቓውሞ ውጉኣት ሓርነት ማይ-ሓባር 1994፣ ኣብ ላዕለዋይ ጽፍሒ ስልጣን ህግደፍ ዝተራእየ ምፍልላይ 2001፣ ኣድማ ተመሃሮ ኣስመራ ዩኒቨሪሲቲ፣ ምንቅስቃስ ሰራዊት ኣብ 2013 ገለ ኣብነታት’ዮም። እዚኦም ኩሎም ህይወት ሰብ ዝተኽፈሎም፡ ኣብ’ቲ ኣንጻር ምልኪ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ነናቶም ጽልዋታት ዘሕደሩን ታሪኽ ዝገደፉን ክስታት’ዮም።
እዚ ብ31 ጥቅምቲ 2017 ኣብ ማእከል ከተማ ኣስመራ ማለት ኣብ ኣኽሪያ ዝተገብረ ተቓውሞ ግን፡ ካብ ኩሉ እቲ ልዕል ኢሉ ዝተገልጸ ዝተፈልየ’ዩ። ሓደ፡ ተመሃሮ፡ መማህራንን ሕብረተ-ሰብን ከም ዜጋታት፡ እቲ ቤት ትምህርቲ ድማ ከም ትካል እዚ ጎዲሉና ይመለሰልና ኢሎም ብዘቐረብዎ ጠለብ ዝተበገሰ ኣይኮነን። ካልኣይ፡ እቲ ቤት ትምህርቲ ሕጂ ሓድሽ ዝተጀመረ ዘይኮነስ፡ ካብ 1969 ጀሚሩ ኣብ ግዜ ስርዓታት ሃ/ስላሴን ደርግን ከምኡ’ውን ኣብ ግዜ ዘቤታዊ መግዛእቲ ልዕሊ 26 ዓመት ዝገበረ፡ እንታይ ኣስተምህሮ ከምዝህብ ብንጹር ዝፍለጥን ቅቡል ኮይኑ ዝጸንሐን ሕጋዊ ትካል’ዩ። ሳልሳይ፡ ነቲ ተቓውሞ መበገሲ ዝኾነ ኣብ ሕጋዊ ትካል፡ ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ኢዱ ዘእተወ ጸረ-ህዝቢ ጉጅለ ህግደፍ’ዩ። እዚ ርኡይ ዓመጽ መንግስታዊ ጉጅለ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሕጋዊ ትካልን’ዩ። ዜጋታት መራሕቶም ብዘይኣገባብ ክእሰሩ እንከለው፡ ኣብ ሕጋዊ ትካሎምን ኣገባብ ውሽጣዊ ምሕደራኦምን ከምዚ ግበሩ ኣይትግበሩ ዝብል ጸቕጢ ክግበር እንከሎ ዓው ኢሎም ተቓውሞ ከስምዑ ቅኑዕን ቅቡልን’ዩ። እቲ ጉዳይ ኣብ ቀጽሪ ቤት ትምህርቲ ፍታሕ እንተዘይረኺቡ፡ ሓላፍነት ዘለካ መንግስታዊ ኣካል ሓላፍነትካ ተዋጻእ፡ ዘይሰማዕካ ድማ ስማዕ ንግፋዕ ኣለና። ንብደል ኣለና፡ መንግስቲ ሓይሉ ተጠቒሙ ዝኣሰሮም መራሕትና ይፍታሕ፡ ካብ ውሽጣዊ ጉዳይና ኢዱ የውጽእ ዝብል መልእኽቲ ኣብ ጎደና ወጺኦም እንተስምዑ ኣጀኹም በርትዑ ደኣምበር፡ ስለምንታይ ከምኡ ይገብሩ ዝብል ኩነኔ ክቐርብ ቅኑዕ ኣይኮነን።
እዚ ናይ ህዝቢ ተቓውሞ’ዩ። መበገሲ ናይ’ቲ ተቓውሞ ከኣ፡ ኢደ ወነናዊ መግስታዊ ጉጅለ ህግደፍ’ዩ። ሕጊ ዝጠሓሰ እቲ መንግስታዊ ጉጅለ’ምበር፡ ኣብ ጎደና ወጺኡ ድምጹ ዘስመዐ ህዝቢ ኣይኮነን። ስለዚ ብዝኾነ መዕቀኒ ብዱላት ዝወሰድዎ ስጉምቲ ዘኾንን ምስ ምዝራግ ድሕነት ሃገር ዘተኣሳስር ምኽንያት የብሉን። መሰል’ዮም ሓቲቶም። ተበዲልና ተደፊርና ዝብል ድምጺ’ዮም ኣስሚዖም። ከምኡ ምባሎም ድጉፍ’ዩ። ኣብ ህግደፍ ሕጊ የለን ‘ምበር ሕጋዊ ድማ’ዩ። ስለዚ ህግደፍ ከም ኣብ ኩሉ መዳያት ኤርትራዊ ክብርታት ንምህሳስን መንነት ንምጥፋእን ብመደብ ዝሰርሕ ዘሎ ጸረ-ህዝቢ ጉጅለ፡ ከምኡ ምግባሩ ኣየገርምን። መጀመሪኡ’ውን ኣይኮነን። ምስ ኩሉ ትካላቱ ብህዝባዊ ቃልሲ ክውገድ ጥራሕ’ዩ ዘለዎ። ብምኽንት’ዚ ኣብ 31 ጥቅምቲ 2017 ኣብ ጎደና ኣስመራ ዝተኻየደ ምረት ዝወለዶ ተባዕ ህዝባዊ ተቓውሞ፡ ኣብ ኤርትራውያን ብፍላይ ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ፡ ካብኡ ናብኡ ከኣ ካብ ተማሂርና ዝብሉ ወገናት ዝተሰምዐ ግብረ መልሲ ግን ዘሕፍር’ዩ።
ገለ ዶኳትር ሓልዮት ህዝብን ሃገርን ዘለዎም ክመስሉ፡ ኣብ ልኡላውነት ህዝብን ሕግን ዘለዎም ንዕቀት፡ ንጸረ-ህዝቢ ጉጅለ ህግደፍ ድማ ዘለዎም ኣኽብሮትን ተማእዛዝትነት ዝተነጸረሉ ኣጋጣሚ’ዩ፡፡ ብድፍረት ንህግደፍ ዝድግፍ፡ ነቲ ተገፊዐ ዝበለ ህዝቢ ድማ ከም ድሕነት ሃገር ንምንጋዕ ናይ ዝተፋሕሰ ወዲት መግለጺ ገይሩ ዝወስድ፡ ክሳብ ምስ ኣብ ዓለማዊ ኩነታት ዝረአ ዘሎ ምስፍሕፋሕ ግብረ-ሽበራውያን ኣተኣሳሲሩ ከረድእ ዝህቅን ኣዕናዊ ኣተሓሳስባ’ ክንሰምዕ ቀኒና። ያኢ ጉጅለ ህግደፍ ሓላፍነት ዝስመዖ፡ ንድሕነት ህዝብን ሃገርን ዝሰርሕ ዘሎ ሕጋውን ሓላፍነታውን መንግስቲ ኮይኑስ፡ መንግስቲ ከምኡ ክወስድ እንከሎ ናቱ መደባት ኣለዎ። ሓላፍነቱ’ዩ። ናይ ድሕነት ሃገር ጉዳይ’ዩ። እቲ ሰላማዊ ሰልፊ ክካየድ ኣይነበሮን። ከምኡ ዝተገብረሉ ምኽንያት ካልእ ዕላማ ስለ ዘለዎ’ዩ። ነዚ ኣብነታዊ ሃገራዊ ሰላምና ብናይ እስላማዊ ምንቅስቓስ ንምህዋኽ ዝተማህዘ ሸርሒ’ዩ። ስለዚ መንግስትና ተሪር ስጉምቲ ምውሳዱ ንድግፍ። ንድሕነት ሃገርና ኣብ ጎኒ መንግስትና ክብሉ ዘሕፍር መልእኽቲ ኣብ መራኸቢ ብዙሓን የቃልሑ ኣለው። ስለዚ ከኣ፡ ተባዕ ህዝባዊ ተቓውሞ 31 ጥቅምቲ 2017 ወገን ህዝብን ጸላእን ዘነጸረ መርገጻት ሰኒዱ ኣሎ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 13-11-2017
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
እቲ ሎሚ ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ኒውዮርክ ቤት ጽሕፈት ሕ/ሃ ዝሳለጥ መድረኽ፣ ንጉዳያት በርማ፣ ኤርትራን ኢራንን ክምርምሩ ካብ ዝቆሙ ሰለስተ ኮሚሽናት ሰብኣዊ መሰላት ነናይ ሓደ ሰዓት ጸብጻብ ከዳምጽ’ዩ።
ሰለስቲኦም ኮምሽናት ብተከታታሊ ካብ ሰዓት 4 ድሕሪ ቀትሪ ብኣቆጻጽራ ኒውዮርክ ጀሚሩ ሪፖርቶም ናብ ሳልሳይ ኮሚቴ ባይቶ ሕ/ሃ ከቅርቡ’ዮም።
ብዛዕባ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ሪፖርት ዘቅረባ ሸይላ ኪቱሪት’የን። ኣብ’ቲ መድረኽ ዝተሳተፉ ፍሉይ ልኡኽ ኤርትራ ኣምባሳደር ግርማ ኣስመሮም ካብ ሸይላ ኪቱሪትን ገለ ኣባል ሃገራትን ውድባትን ንዝተቃለሐ ስክፍታን ሻቅሎትን መልሲ ሂቦም ኣለው።
ትሕዝቶ ፍሉይ መርማሪ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ንጉዳይ ኤርትራን መልሲ መንግስቲ ኤርትራን ጽባሕ ሓሙስ ሒዝናልኩም ክንቀርብ ኢና።
ሳልሳይ ኮሚተ ባይቶ ሕ/ሃ፣ንማሕበራዊ፣ ሰብኣዊ መሰላትን ባህላዊን ጉዳያት ዝከታተል አካል ባይቶ ሕ/ሃ እዩ። ብዘይካ’ዚ፣ረብሓ ደቂ-ኣንስትዮ፣ ህጻናት፣ ኩነታት ስደተኛታት፣ ዘርኣዊነትን ኣፈላላያትን፣ መሰል ርእሰ-ውሳነን ዝጥምት ኮሚተ’ዩ።


text:
ኣብ ቤንጋዚ ዘሎ ኩነታት ገና ንህይወትና ሓደገኛ'ዩ ክብሉ ኣብኡ ዘለው ስደተኛታት ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ገሊፆም።
እቶም ገለ ዘልዕለና እንተረኸብና ብምባል ንዝሓለፉ መዓልታት ኣብ ወሰን ገምገም ባሕሪ'ታ ኸተማ ኣብ ደገ ዝድቅሱ ዘለው ስደትኛታት ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ካብኡ ኣብ ውሽጢ 2-መዓልታት ልቀቁ ተባሂልና ክብሉ'ውን ተዛሪቦም።
እቲ ኣብ ሊብያ ዘሎ ኩነታት ካብ ትሕቲ ሳሃራ ንዝኾኑ ስደተኛታት ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ሓዊሱ ገና ኣዝዩ ክፉእ ከም ዘሎ ይግለፅ'ሎ።
መንግስታት ንዜጋታተን ካብ ሊብያ ኣብ ዘውፅአሉ እዋን ነዞም ዘውፅእኦም ነፈርቲ ኾነ መራኽብ ዘይብሎም ሰደተኛታት ክሓስብኦም ላዕለዋይ ኮሚሽነር ጉዳይ ስደተኛታት ሕቡራት መንግስታት ኣንቶንዮ ጉተራስ ትማሊ ተማሕፂኖም'ዮም።
እንተኾነ ዛጊድ ክወስድ'የ ኢላ ዝመፀት ሃገር ከምዘየላ ወሃቢት ቃል'ቲ ትካል ስቢላ ውልክስ ካብ ጄኔቫ ገሊጸን።
ወሃቢት ቃል ትካል ስደተኛታት ሕቡራት መንግስታት ስቢላ ወልክስ ከምዝበለኦ ብዙሓት ስደተኛታት ትሕቲ ሳሃራ አፍሪቃ ክአትውን ክወፁን ከምዘይከአሉን ከም ዕሱባት ወታሃደራት ተራእዮም መጥቃዕቲ ይወርዶም ከምዘሎ ገሊፆምልና 'ለው ኩነታቶም ነቃላሓሎም አለና ክብላ ገሊጸን'የን።