text:
ምኣስ’ዩ ህዝብና ንጸልማት ዝገልህ
ናይ ሓርነት ጥዋፍ ዘብርህ
ምኣስ’ዩ ንዳግማይ ግዜ ታሪኽ ዝሰርሕ
ምኣስ’ያ ትመጽእ’ዛ ጽባሕ!
ምኣስ’ዩ ምክልኻል ሰራዊት ዝነቅሕ
ዝተኣስረሉ መቑሕ ዝሰብር
ናይዚ ብዘይፍጸም መብጽዓ ሓሶት ዘደናገር
ብኩናት ወረ ኩናት ንሃገር ዘሸብር ኣረመኔ ስርዓት ክቕዘፍ ዝነበር!?
ምኣስ’ዩ መንእሰይ መጸዋዕታ ህዝቢ ዝስምዕ
ከም ጅግና ወዲ ዓሊ ወጊኑ ዝልዓል
ምኣስ’ዩ መንእሰይ ሞቱ ህየቱ
ምስቶም ንህዝቢ ከድሕኑ ዝቃለሱ
[gview file="http://assenna.com/wp-content/uploads/2016/05/Michael_Agostino-May.pdf"]
ስምረት መንእሰያት ኤርትራ ንለውጢ ሰሜን ኣሜሪካ፡ ኣብ ውሽጢን ወጻኢን ዘሎ ህዝብና፡ እንኳዕ ንብሩራዊ ኢዮቤል፡ መዓልቲ ናጽነት ኣብጽሓካ ይብል። እዚ ትርጉም ናይ’ቲ “ ናጽነት” ዝብል ቃል ወይ ሓሳብ ነቲ፡ ጀጋኑ ዜጋታትና ዝተሰውእሉን ዘረጋገጽዎን፡ ናይ መሬት ልኡላውነት ድኣ እምበር፡ ነቲ ህዝባና ዘልሕልፍዎ ዘሎ ንምግላጹ ዘጸግም ኣዚዩ ከቢድ
ናይ ህግደፍ እንተጸላእና
ዝገደዱ ክሓድቲ ኣጥሪና
Tesfamariam Wel.
23/05/2016 Norway
ንህዝቡ ዝተሰውአ ምእንተ ሃገሩ
ክላገጽሉ እፍሊ ዕሱባት ወኻሩ
ብሕቡእ ምስጢር ዝቃለሱ ዝነበሩ
ደርጒሖሞ ተንኮል ምስ ተማህሩ
ኤሪትራውያን ድዮምከ መበቆሎም?
ናህናዶ ትብልዎም ካበዮም መጺኦም
ስውኣት ዘላግጹ እንተእን ድኣ ኮይኖም
ንምታይ ድኣ ክሳብ ትማሊ ተቓዊሞም
እስከ ንፈትሽ መን ከምዘሎ ድሕሪኦም
ምእንታና ዝወደቑ ጀጋኑ ክትክሕዱ
ናትኩም ድርቅና ሰብ ተገሪሙ ሰንቢዱ
ክንደይ ጌርኩምከ ደቀይ
ውዮ ድኣ ብሰንኪ ንቁጽ ይነድድ ርሑስ ኮይኑ’ምበር፡ እታ ካብ ግዜ ጥንሲ፡ ሕርሲ፡ ዕንጋለ ጸባ ጡብ፡ ረርያን ሓዚላን ዘዕበየትን ኣብ መርዓን ደርዓን ዘብጽሐት ኤርትራዊት ኣደ፡ ንርዝነት ኣበርክቶኣ ዝገልጽ እኹል ቃላት ኣይርከቦን’ዩ። ሞያ ኤርትራዊት ኣደ ግን ኣብ ምሕብሓብን ምምሃርን ስድራቤታን ደቃን ጥራይ ዝሕጸር ኣይኮነን። ኣብ ታሪኽ ሕብረተሰብና’ውን
ኣብ ሽየንን ከባቢኡን ዝነብሩ ደለይቲ ፍትሒ ንበዓል ናጽነት ክብ ዝበለ ምድላዋት ብምግባር ኣብዒሎሞ። ኣብቲ ዝነበረ ስነስርዓት፡ ኣቦ መንበር ምንቅስቓስ ስምረት ንድሕነት ሃገር ጨንፈር ሽየን ሓው ኣድሓኖም በራኺ ነቲ ኣኼባ ‘እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም’ ብምባል ድሕሪ ምኽፋቱ፡ እቲ ከቢድ መስዋእቲ ዝተኸፍሎ ቃልሲ ኣብ 1991 ናጽነት መሬት ኤርትራ’ኳ
ኣገዳሲ ሓበሬታ
ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ
ዓመታት ጥልመትን መርገጽትን እናዘከርና!
--------------------------------------------------------------------
በቲ ካልእ መዳይ ከኣ ቃልሲ፡ ሰረቱ ወጽዓ ዘበገሶ ኮይኑ ሞራልን ፍናንን ድማ ሕላገቱ እዩ፡ ክንዲ ዝኾነ ብስፖርታዊ ንጥፈታት ተሰንዩ፡ ብህቡባት መንእሰያት ስነጥበባውያን ደለይቲ ፍትሒ ወኒ ቃልስና ፍናን ክሰንቕ መርሓባ ንብለኩም።
ዕለት 28 ግንቦት - ኣብ ስቶክሆልም
ኤግቢ
ንርብዒ ዘመን ዝጸልመተ፡
ትንሳኤ ሓርነትን ፍትሕን ዝነገሳ ኤርትራ
ህያው ምግባር ሓላፍነት ህሉው ወለዶ`ዩ!!!
ዑቕባይ ገብረመድህን (ከምብሪጅ፡ ማሳቹሰትስ፡ ሰ.ኣ.)
ግንቦት 20፡ 2016
``ሓርነት ንዝለዓለ ፖለቲካዊ ዕላማ መጋበርያ ኣይኮነን፣
እቲ ዝለዓለ ፖለቲካዊ ዕላማ`ዩ።`` (ሎርድ ኣክቶን)
***
ብዘይ ሓርነትን ፍትሕን ትርጉም ዘለዎ ህይወት ኪህሉ፣
ብዘይ ዘተ ዓሚቝ ምርዳእ ኪምዕብል፣
ሓድነት ኪድልድል፣ ነባሪ ራህዋን
ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን፡
ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጥን ወጻእን፡
ኣቐዲመ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራን ንኹሎም ፈተውቱን፡ ዮሃና ንኽብሪ 25 ዓመት ዝኽረ ዓመት ናጽነት እንዳበልኩ፡ ነቲ ንናጽነቱ ክውን ንምግባርን ክብሪ ልዑላውነቱን ሓርነቱን ንምሕላውን፡ ጸሚእና ከይበልናዮ ማይ፡ ጠሚና ከይበልናዮ እኽሊ ብምቕራብ ዘስተየናን ዝዓንገለናን ህዝቢ ኤርትራ፡ መዘና ዘይርከቦ መስዋእቲ ከፊልካ ኢኻ እሞ፡ ሓበንን
ክቡራት ኣንበብቲ እዚ ተረኺቡ ዘሎ ናጽነት (ንሽሙ ናጽነት) ኣነውን ከም ህዝበይ የኽብሮን ይኾርዓሉን ኢየ። ምኽንያቱ ቀያሕትን ጸለምትን ጀጋኑ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ስለ ዝኸፈልናሉ። እንተ ኾነ ግን ንድሕሪት ምልስ ኢልና እንተ ዘኪርናዮ “ነዚ ድዩ ነይሩ እቲ ዓላማ? ንሓንቲ ባንወደራን መላኺ ስርዓትን ንምቛም ዲዩ ነይሩ? “ባዕዳዊ ገዛኢ ይውጻኣልና’ምበር
መንግስቲ ሱዳን ኣብ መንገዲ ሊብያ ዝሓዞም 150 ኤርትራውያን ኣብ ዝሓለፈ ራብዕቲ ናብ ኤርትራ ከምዝመለሶም ምንጭታት ካብ ሱዳን ሓቢሮም።
ኣስታት 500 ዝኾኑ ካልኦት ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ካርቱም ኣል ዓረቢ ኣብ ዝብሃል ቦታ ዝርከብ መደበር ፖሊስ ሱዳን ተታሒዞም ንኤርትራ ክመልሱዎም ተዳልዮም ከምዘልዉ ውን ኣገንዚቦም።
ካብቶም 500 እቶም 300 ቅድሚ
ኣብ ዝሓለፈ ሰንበት ዕለት 15 ግንቦት 2016 ነቲ ብህግደፍ ኣብ ከተማ ቨትዝላር (Wetzlar) ካብ ከተማ ጊሰን (Giessen) ንምዕራብ ኣስታት 16 ኪሎሜተር ርሒቓ እትርከብ ከተማ ዝተጸወዐ ናይ ክሕደትን ጥልመትን ጽምብል ካብ 250 ብዘይውሕዱ ኤርትራውያንን ፈተውትን ብመደረን ግጥሚን ዝተሰነየ ዕዉት ናይ ተቓውሞ ሰላማ ዊ ሰልፊ ተኻይዱ::
እብቲ ዝተኻየደ
ዝኸበርኩም ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን፣ ተመዲቡ ዘሎ ምቍራጽ ፈነወ ኣሰና ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሚያዝያ ቅቡል ከምዘይኮነ ብዝተፈላለየ መንገዲ እትልእኩልና ዘለኹም ስንባደን ቁጥዐን ዝተሓወሶ ተደጋጋሚ ምሕጽንታ ይበጽሓና ኣሎ። ንሕና ከም ኣሰና ‘ውን ተገዲድና ደኣምበር፣ ብሕልፊ ኣብዚ ዝያዳ ጽዓትን ቃልስን ዝሓትት ፍሉይ ሃገራዊ መድረኽ፣ ነቲ ድምጺ ዕቡሳት ዝኾነ
ዝኸበርኩም ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን፣ ተመዲቡ ዘሎ ምቍራጽ ፈነወ ኣሰና ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሚያዝያ ቅቡል ከምዘይኮነ ብዝተፈላለየ መንገዲ እትልእኩልና ዘለኹም ስንባደን ቁጥዐን ዝተሓወሶ ተደጋጋሚ ምሕጽንታ ይበጽሓና ኣሎ። ንሕና ከም ኣሰና ‘ውን ተገዲድና ደኣምበር፣ ብሕልፊ ኣብዚ ዝያዳ ጽዓትን ቃልስን ዝሓትት ፍሉይ ሃገራዊ መድረኽ፣ ነቲ ድምጺ ዕቡሳት ዝኾነ
እቲ ብምክንያት 25 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ዝተካየደ ሰሚናር ቀንዲ ዕላምኡ ነቲ ስርዓት ህግደፍ ብናይ ሐሶት ዳንኬራ ተዓጠቅ ትሸብሸብ ዝብለሉ ዘሎ ናይ ናጽነት ጽንብል ኤርትራ ኣብ ውሽጢ 25 ናይ ናጽነት ዓመታት ከምቲ ስርዓት ህግደፍ ዝብሎ ኣብ ጎደና ምዕባለ’ዶ ወይስ ከምቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ኣብ መንገዲ ጥፍኣት
ብግዱሳት ኣዕሩኽን መማህርትን እሱራት ጋዜጠኛታት ኤርትራ ዝተዳለወ ፣ ንምዝካሮምን ስራሓቶም ንምልላይን ብእኡ ኣቢሉ ከኣ ንሞያኦም ንምጽንባል ዝዕላማኡ ስይምፖዝዮም ንምስታፍ ብኽብሪ ትዕደሙ፣፣
ንኣስታት 15 ዓመታትን ትሕቲኡን ብዘይ ፍርዲ ሃለዋቶም ኣብ ዘይፍለጠሉ መዓሙቕ ኣብያተ-ማእሰርቲ ንዝሳቐዩን ዝበልዩን ዘለው ጋዜጠኛታት ኣሕዋትና ንምዝካርን ነቶም ልዕሊ ዝኾነ ብትጽቢትን ብተስፋ ምቁራጽን ቅብጸትን ንዝሳቐዩ
[gview file="http://assenna.com/wp-content/uploads/2016/05/ኤርትራ-25-ዓመት-ድሕሪ-ናጽነት-1.pdf"]
(በርሀ (ጄምስ) መሓረና ሙሉእ ሂወቱ ብሻዕብያ ዝተዓሸወን መስርሒ ዝኾነን ዘፍቅሮ ሓወይን ዓርከይን ስኢነ)
በርሀ ኣብቲ ሃብታም መሬት ጫዓሎ ካብ ርኹባት ቤተሰብ ዝተወልደ፣ መባእታዊ ትምህርቱ ካብ ቀዳማይ ክፍሊ ክሳዕ ራብዓይ ክፍሊ ኣብ ኳዓቲት ተማህረ፡፡ ንዝተወሰነ እዋን ኸኣ ትምህርቱ ኣብ ዓዲ ቀይሕ ምስቀጸለ ትምህርቱ ብምቁራጽ ናብ ኣስመራ ብምኻድ
ካብ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣምሊጦም ሱዳን ካብ ዝኣትዉ ኣስታት ክልተ ወርሒ ዝገበሩ 4 መንእሰያት ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ ኣብ ካርቱም ብሓባር ኣብ ዝተኻየሩዎ ገዛ ኣብ ካንሸሎ ደቂሶም ክለዉ፣ ብ 26 ሚያዝያ፣ ሰዓት ክልተ ናይ ወጋሕታ ድሕሪ ዝወረዶም ሃንደበታዊ መጥቃዕቲ፣ ሓደ ካብኦም ኢዮብ ተስማማርያም ዝተባህለ መንእሰይ በቲ ኣብቲ
እቲ ስጊንጥርን ዘይንቡር ክሰርሕ ድሕር ዘይብልን ስርዓት ህግደፍ፡ “ርብዒ ዘመን ኣብ መኸተን ልምዓትን ብዝብል ቴማ፡ መበል 25 ዓመት ብሩራዊ ኢዮበልዩ ንምጽምባል ዝለዓለ ምድላዋት የካይድ ከምዘሎ ካብ ኣሰናዳኢት ናይቲ በዓል ዝወጸ ዝርዝር ሓበሬታ የረድእ። ኣብቲ ካብ 16 ክሳብ 24 ግንቦት ብወተሃደራዊ ሰልፊ፡ ባህላዊ መደባት ስእላዊ ምርኢትን
ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ህግደፍ ን25 ዓመታት እዚ ዘይበሃል በድላትን ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን ወሪዱዎ ኣብ ዝሳቐየሉ ዘሎ ህሞት፡ ህግደፍን መሓውራቶም ዝኾና ማሕበራትን ኣብ ኦስሎ፡ ሃገረ-ኖርወይ፡ ብሩራዊ ኢዮቤል ናጽነት ኤርትራ ብዝብል ኣርእስቲ ዳንኬራን ሳዕስዒትን ንምግባርን ብስዉር ንነዊሕ ጊዜ ተዳልዮም ሸበድበድ ክብሉ ቀንዮም።
ከተማ ኦስሎ፡ ከም ካልኦት ከተማታት
ቅድሚ ኣሽሓት ዓመታት ኣቢሉ፡ ከምዚ ሎሚ ዘሎ ኣቃውማ ሃገራት፡ ምዕባለ ስነ-ፍልጠት፡ ኣገባብ ምምሕዳርን መንግስትን ኣብ ዘይነበረሉ፡ ኣነ ዝተባህለ ጸይቀ ዕሉል ናይ ሓንቲ ብዝሒ ተቀማጦ ዝነበርዋ ዓዲ መራሒ ነበረ። ከምቲ ኩሎም ግኑናት ውልቀ መለኽቲ መራሕቲ ንዝገዝእዎ ህዝቢ ብኸመይ ከምዝቆጻጸርዎ ዝኣልምዎ ተንኮል፡ ሃጸይ ኣነ፡ ነቲ ዝገዝኦ ህዝቢ
ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን፡ ኣብ ከተማ ሊድስን ከባቢኣን እትነብሩ ኤርትራውያን ደቂ ሃገርና፡ ኮሚቴ ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ፥ ኣብ ከተማ ሊድስ ንዕለት 21 ግንበት 2016 ካብ ሰዓት 1:30 ድ.ቀ ክሳብ ሰዓት 5:00 ድ.ቀ ሕዝባዊ ኣኼባ ክነካዪድ ስለዝኾና፡ ኣብዚ ኣኼባ ክትሳተፉ ብኽብሪ ንዕድመኩም።
ኣብዚ ኣኼባዚ ብዛዕባ ህሉው ኩነታት ሕዝብናን ሃገርናን ክንዝቲን፥ ጸገማትና ክንፈትሓሉ ዘኽእል እማመ ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ
ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብቲ ብናጻ ምንቅስቓስ ወተሃደራት ኢትዮጵያ ኣብ 1990 ኣንጻር ደርግ እተኻየደ ፈተነ ዕልዋ ዝምስረት መሰጋገሪ መንግስቲ ክሳተፍ ብክታሙ ኣረጋጊጹ ምንባሩ ተገሊጹ:: ነዚ ዝገለጸ ብወጻኢ ነቲ ምንቅስቓስ ዝመርሕ ዝነበረ ሻለቃ ዳዊት ወልደጊዮርጊስ ምስ ረድዮ ኢሳት ብ8 ግንቦት ኣብ ዘካየዶ ቃለመጠይቕ ኢዩ:: ሻለቃ ዳዊት ምስ ኢሳያስ
ወየ!!!!ወየ!!!!!ወየ!!!!
25 ዓመት ባርነት ኤርትራ!!!!!!!!!
ኣንታ!! እዚ ቓንዛ ክሳብ ምዕስ ኢና
ባርነት ከብቅዕ ንበል ይኣኽለና
ለባማት ካብ ተርኽቡ ዝነግሩ ሽግርና
ደልይቲ ፍትሒ ጠርንፉ ምኸሩና።
ዓለም ለኻዊ ተበግሶ ካብ ጀመሩ
ንኽድንፍዕ ህዝባዊ ቓልሲ ኣትርሩ
ኢደይ ኢድካ ንበል ኩላትኩም ሕበሩ
ዝሓይሽ ዝበልካሞ እናዘርኩም ንገሩ።
ዘተ እዩ ፈውሲ ዝኸውን ንሃገርና
እስከ ካብዚ መርድእ ዓዲ ኣድሑንና
ጠፊኡ መንእሰይ መልቀስ ናይ ሃገርና።
ወየ!!!!!ወየ!!!!ወየ!!!!!
ኤርትራ
ብ ኣወልኼር ዓ/ሓፊዝ
ተጋዳላይ ነልሶን ማንደላ ኣብ ሓደ ናይ ጠበቃ ቤት ጽሕፈት ንዝተማህርዎ ናይ ምጥባቅ ሞያ ልምምድ እናገበሩ ሓደ መሳርሕቶም ሓንቲ ሰኮንዶ-ማኖ (ዝተለብሰት) ባድላ ከም ህያብ ሃቦም። ወያ ባደላ መብረ ሰለ ዝሳኣነት ንክትኣርግ ግዜ ኣይወሰደላን፤ማንደላ ኸኣ እናለገቡ ብልቅብቃብ ጨርቂ እቲ ዝሃቦም ዋናኣ ከለልያ ዘይክእል ካልእ ባድላ
ትብጻሕ ናብ፡- ዝኸበርኩም ኤርትራውያን ኣብ ዘዘሎኹሞ
ድሮ ግንቦት 24 2016
ንኣምላኽና ነመስግኖ: ንመበል ዕስራን ሓሙሽተን ዓመት ኢዮበልዩ፡ ካብ ተኸታታሊ ናይ ባዕዳውያን ገዛእቲ ጭቆናን ባርነትን፡ ድሕሪ ነዊሕን መሪርን ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብመሪሕ ውድብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራን ህዝባዊ ሰራዊትን ናጻ ኣውጺኡ ናብዚ ዘብጽሓና። ኣብቲ መጠረሽታ ህዝባዊ ሰራዊት ነስመራ
[gview file="http://assenna.com/wp-content/uploads/2016/05/intervitation-May-222016.pdf"]
Svensk-eritreansk Samarbetsorganisation För demokratiutveckling
መጠንቀቅታ ንኹሉ ብምኽንያ ት ፖለቲካዊ ሽግር ኤርትራ ፍቓድ ዝወሰደ ብፍላይ ከኣ ንሓተትቲ ዑቁባ ስደተኛታት ኤርትራውያን ኣብ ሃገረ ሽወደን
ደገፍትን ወከልትን ምልካዊ ስርዓት ኤርትራ፡ ብምኽንያት መበል 25 ናጽነት ሃገረ ኤርትራ ኣብ ከተማ ስቶክሆልም ኣብ ሶልና ሃለን ቀዳም ዕለት 14 ግንቦት 2016 ካብ ሰዓት12.00 ክሳብ
ከም ኤርትራውያን መጠን፡ ህዝብናን ሃገርናን፡ ኣብ ኣዝዩ ጽንኩርን፡ ተሪርን እዋን፡ ከም እንርከብ፡ ንኩልና ብሩህ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ኣዝዩ ኣሻቓሊ ውን'ዩ ። ኩነታትና ካባና ሓሊፉ፡ ንዓለም ውን ኣታሓሳሳቢ ኮይኑ'ሎ። ሃገርና ምስላ ተደዊኑ ባዲማ፡ ህዝብና ውላዱ ስኢኑ ዘኽቲሙ፡ መንእሰያትና ተስፋ ቆሪጾም፡ እግሮም ናብ ዝመርሖም ተበታቲኖም፡ ኣብ ድያስፖራ እንነብር፡
[gview file="http://assenna.com/wp-content/uploads/2016/05/ንጉስ-ሓላው-ዜጋ፡.pdf"]
ክለብ ኩዕሶ እግሪ ለስስተር ሲቲ ናይዚ ዓመት እዚ ዋንጫ ፕረሜር እንግሊዝ ጨቢጣ:: እዛ ዓሚ ንድሕሪት ካብ ምምላስ ብቃልሳ ዝደሓነት ጋንታ ለብዘበን ዋንጫ ክትዓትር ዝሓለመ ኣፍቃሪ ኩዕሶ ኣይነበረን::ዋንጫ ናይ ምጭባጣ ምጣነ 5000 ብ 1 ከም ዝነበረ ጸብጻባት የመልክቱ:: ንምንጽጻር ክጥዕም ኣብ 60ታት ዝሞተ ኣሜሪካዊ ሙዚቀኛ ኢልቪስ
[gview file="http://assenna.com/wp-content/uploads/2016/05/PLEDGE-TO-JUSTICE-SEEKING-ERITREAN-PEOPLE-MAY-12-2016.pdf"]
ኤርትራውያን ኣሜሪካን ኮሚዩኒቲ ላስቬጋስ፡ ሳንዲያጎ ፡ሂስቶን፡ ቤይ ኤርያ ብምኽንያት 25 ዓመት መዓልቲ ነጻነት ንብምልኦም ደለይቲ ፍትሕን ጽቡቕን ኤርትራውያን ምስቲ ተባዕ ስነ ጥበባዊ ወዲ ትኻቦ የውሃንስ ትካቦን ሙዚቐኛታት ጊዶውን፡ቴድሮስ፡ኣሮን ምስ ዝተፈላልዩ መደባት ተዳልዩ ከምዘሎ እንዳገለጽና ኣብዚ መሪርን ተኣፋፍን ህሞት ሓድነትና ብምትራርን ፍልልይና ብምጽባብን ብዝለዓለ ክንሳተፎ ንጽውዕ
ኩልኹም ፈተውቲ ፍትሕን ሰላምን ዝኾንኩም ኤርትራውያንን ተቐማጦ ቶሮንቶ፡
ብምክንያት ሃገራዊ ብዓል ናጽነት ኤረትራ ሃገራዊ ዘተ ከምኡውን በቶም ወናማት ሙዚቀኛታት ደለይቲ ፍትሒ ቶሮንቶ ተዳልይልኩም ኣሎ።
ሃገራዊ ቆጸራ ዝብል ተማ እንታይ ንግበር እስከ ንዛተ: 25 ዓምት ናጽነት ካብ ኮነ ስደት : እስርባት: ቅትለት: ባርነት: ውርደት: ጥምየት: ጥፍኣት
ህሉው ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ብግብሪ ንምዕዛብ ናብ ኤርትራ ዝበጽሐ ወግዓዊ ልኡኽ ጸብጻቡ ድሕሪ ምቕራቡ፣ ሰበስልጣን ናይታ ዝበዝሑ ኤርትራውያን ስደተኛታት እትቕበል ስዊዘርላንድ ኣብ ኤርትራ ዝኾነ ምምሕያሽ ሰብኣዊ መሰላት ከምዘየልቦ ወግዓዊ መግለጺ ከምዝሃቡ ስዊዝ ኢንፎ ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ ገሊጹ።
ሓላፊ ኤሚግሬሽን ስዊዘርላንድ ማርዮ ጋቲከር ንሓንቲ ፍልጥቲ ጋዜጣ
እቲ ነቲ ብመስዋእቲ ኣሽሓት ጀጋኑ ዝተረኽበ ናጽነት ብምልካዊ ምሕደራኡ ኣራኺሱ ናብ ባርነት ዝቐየሮ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፣ ሓላዊ ናጽነትን ሓላዪ ህዝቢ ኤርትራ ተመሲሉ ንፕሮፖጋንዳዊ ሃልኪ ናይ ዝዳለወሉ ዘሎ ብሩራዊ ኢዮቨልዮ ወጻኢታት ንምሽፋን፣ ኣብ ኣስመራ ንዝርከቡ ወነንቲ ትካላት ካብ ዓቕሞም ንላዕሊ ገንዘብ ክኸፍሉ የስገድዶም ከምዘሎ ምንጭታት ካብ
ብሰንኪ ከፋፋሊ ውዲት ልኡኻት ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ሚላኖ፣ ዓዲ ጥልያን ን 10 ዓመት ኣብ ክልተ ኣብያተ ክርስትያን ተኸፋፊሉ ዝጸንሐ ህዝቢ ኣማኒ ኦርቶዶክስ ተውህዶ፣ ሳላ ትዕግስቲ ኣቦታትን ድሌት ህዝቢ ንስምረት ዝገበሮ ጸቕጥን እቲ ናይ ምፍልላይ ፖሊሲ ተሳዒሩ ዕርቂ ወሪዱ። ድሕሪ ደጊም፣ ህዝቢ ሚላኖ ኣብ ሓደ
ዕድመ ናብ ሕዝባዊ ኣኼባ ሓድነት ኤርትራውያን
ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን፡ ኣብ ከተማ ለስተርን ከባቢኣን እትነብሩ ኤርትራውያን ደቂ ሃገርና፡ ኮሚቴ ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ፥ ኣብ ከተማ ለስተር ንዕለት 14 ግንበት 2016 ካብ ሰዓት 2:00 ድ.ቀ ክሳብ ሰዓት 5:00 ድ.ቀ ሕዝባዊ ኣኼባ ክነካዪድ ስለዝኾና፡ ኣብዚ ኣኼባ ክትሳተፉ ብኽብሪ ንዕድመኩም።
ኣብዚ ኣኼባዚ ብዛዕባ ህሉው ኩነታት ሕዝብናን ሃገርናን ክንዝቲን፥ ጸገማትና ክንፈትሓሉ ዘኽእል


c: text/html

text:
KHARTOUM/KASSALA, 1 July 2011 (IRIN) – The first official Eritrean refugees arrived in Sudan in 1968; today, an estimated 1,600 cross the border every month to seek refuge in Shagarab, a large camp in the east of Sudan.
COMMUNIQUE OF THE 39th EXTRA-ORDINARY SESSION OF THE IGAD COUNCIL OF MINISTERS ON THE SECURITY AND POLITICAL SITUATION IN SOMALIA, SUDAN AND ERITREA’S ACTIVITIES IN THE REGION
ሓሳብካ ብነጻ ምግላጽ መባእታዊ መሰል ወዲ ሰብ እዩ።ብፍላይ ኣብዚ ዓለም ሳላ ተክኖሎጂ ኢንተርነት ብሓበሬታ እተዕለቕልቐሉ ዘላ እዋን፡ ጽምኢ ሓበሬታ ዝወረሶ ምድረበዳዊ ደሴት ክህሉ ኣይግባእን።ስለዚ ‘ኣሰና’፡ ህዝቢ ኤርትራ ተኻፋሊ ጸጋ ሓበሬታን መሰል ምግላጽ ሓሳብን ምእንቲ ክኸውን እጃማ ከተበርክት ነጻ መድረኽ ኮይና እትዓዪ መርበብ ሓበሬታ እያ።ሓቂ ክትሽፈን
ብትኽክል ምግምጋም ካብ ጌጋን ባዕላውነትን ዘድሕን ጥበብ ኢዩ። ደምበ ኣለና ከም ህዝብና ብዝቐሰምናዮ ግብራዊ ተመኩሮ፣ ሓባራዊ ጉዕዞ ስንጭሮታትን ተረተር ሳሕልን፣ ንነፍስ-ወከፎም እዞም ሎሚ ኣብ ዘመነ-ኣካሒዳ ብመንፊት ኢሳይያስ እናተመመዩ ዝመጹ መራሕቲ ህግደፍ፤
ኤርትራ
ኤርትራ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ትርከብ። ኣብ ዘበናዊ መዋእል ካብ 1989-1941 ብጥልያን ድሕሪ ምግዛኣ ብ 1952 ብፈደረሽን ምስ ኢትዮጵያ ክሳብ ትቝረን ን12 ዓመታት ኣብ ትሕቲ ወተሃደራዊ ምሕድራ እንግሊዝ ጸኒሓ።
ይኹንእምበር ንጉስ ኢትዮጵያ ሃይለስላሰ ድሕሪ 10 ዓመታትፈደረሽን ኣፍሪሱ ብሓይሊ ኣብ ትሕቲ ንጉሳዊ ግዝኣቱ ምስ ኢትዮጵያ ቆሪኑዋ።
Assenna Education Discussion. Part 1. London, UK from ASSENNA on Vimeo.
ስደት ግና ካብ ነባሪ መፍትሒ ምንዳይ፡ ናብ ካልእ መንገዲ ኣላጊሱ ንግዜኡ’ኳ እንተ ኣተዓሻሸወና፡ ንሓዋሩ መፍትሒ እንተ ዘይተገይርሉ ኣብ መንገዲ ብርሰት’ዩ ዝመርሓና ዘሎ።
ለ) ኣሕዋት ዝተባእሱሉ መኣዲ ኣየ’ህርፈናን’ዩ።
ኣብ እዋን ምብራዕ ኲናት (1998 – 2000)፣ ናይ ጂቡቲ መራሒ ዝነበሩ ክቡር ፕረሲደንት ሓሰን ጉለድ፣ ክዓርቁን ክሽምግሉን ናብ ኣዲስ ኣበባን – ኣስመራን ተመላሊሶም ከምዝነበሩ ዝርሳዕ ኣይኮነን።
ሃገራዊ ኮሚሽን ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ ዕዉት ሲምፖዝዮም ከምዘቃነዐ ኣብቲ ዋዕላ ዝተሳተፉ ኣባላት ናይቲ ኮምሽን ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ፡ ንእንግሊዛያውያን ዜጋታት ንሓያለ ኣዋርሕ ኣብ ኤርትራ ድሕሪ ምሓዙ ብመንግስቲ ዓባይ ብሪጣንያ ዝተዋህቦ መጠንቀቕታ ክልተ ካብ ሚእቲ ምኽፋል ደው ኣቢሉ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ነቲ ሕጋውነት ከምዘይብሉ ዝንገረሉ ካብ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝምዝምዞ ክፍሊት ገንዘብ፡ ብመንገዲ እቲ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝርከብ ኢምባሲኡ እንደገና ከምዝጀመሮ ምንጭታት ሓቢሮም።
መበል 39 ኣኼባኡ፡ ኣብቲ ሕብረት ኣፍሪቃ ዝተጋብኣሉ ኤኳተርያል ጊኒ ዘካየደ ዞባዊ ውድብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ኢጋድ፡ ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ልዕሊ ‘ቲ ጥሩፋት ባእታታት ብምድጋፍ ንዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣብ ምህዋኽ ብንጥፈት ይዋሳእ ኣሎ ዝበሎ ስርዓት ህግደፍ ተወሳኺ ቁጠባዊ እገዳታት፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ስራሓት ዕደናን ኣብ ደገ ዝነብሩ ኤርትራውያን ዝገብሩዎ ገንዘባዊ ደገፍን ክብይን ጸዊዑ።
ጥረ ካንሰር ካብ ኣካላቱ ከምዝተወገደሉ ብሃንደበት ዝገለጸ ፐርዚደንት ቬንወዝዌላ ሁጎ ቻቬዝ፡ ኣብ ኩባ ዝግበረሉ ዘሎ ሕክምናዊ ክንክን ዋላ 6 ወርሒ እንተወሰደ ነታ ሃገር ብማዕዶ ክመርሓ ሕጊ ከምዘፍቅደሉ ምክትል ፕረዚደንት ናይታ ሃገር ከምዝገለጸ ነው ዮርክ ታይምስ ሓቢሩ።
ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሃለዋት ናይቶም ኣብቲ ወጥሪ ዘለዎ ንሰሜንን ደቡብን ሱዳን ዘዋስን ከባቢ ኣብ ቀጽሪ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ተዓቝቦም ዝነበሩ ‘ሞ ብሰበስልጣን ደቡብ ሱዳን ተገዲዶም ካብቲ ቦታ ዝለቐቑ 7 ሽሕ ሲቭል ሱዳናውያን ከምዘሻቀሎ ምግላጹ ኣሾሼይትድ ፕረስ ሓቢሩ።
መንግስቲ ኣመሪካ ሰብኣዊ ምስግጋር ( human trafficking ) ኣብ ምቁጽጻር ፍሽለት ኣርእየን ብምባል ናይ ዝፈጠሮ ጸሊም መዝገብ (ብላክ ሊስት) ዝርዝር ኣስማት ሃገራት ከምዘስፍሖ ተፈሊጡ።
ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ኣህጉራዊ ኩባናያታት ጸቕጢ ብምግባር ኣገልግሎት መንገዲ ኣየር ካብ ምምስራት ከም ዝዓንቀጸቶ ኣብ ዘውጸኦ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣማሪሩ።
ናይ ሓባር መግለጺ ዓለምለኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራን ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጥን ብምኽንያት ውድድር ኩዕሶ ኣግሪ ሰሜን ኣሜሪካ
ኣብ ሱዑዲ ዓረብያ ሰፊሕ ኣኼባታት ክትገብር ብመንግስቲ ፍቑድ ዘይምዃኑ ኩሉ ዝፈልጦ ሓቂ’ዩ። ኣብቲ ብተመሳሳሊ ብነጻ ክትዛረበሉ ዘይፍቐዶ ኤርትራዊ መሰላትን ሓርነትን ዘይኽበረሉ ቀጽሪ ህግደፍ ልዕሊ 600 ኣባል ማሕበር ዝተኣኸበሉ መድረኽ፡ ብርክት ዝበሉ ካብ ሓለፍቲ ቆንስላዊ ቤት ጽሕፈትን ውፉያት መጋበርያ ህግደፍ ኣባላት ማሕበረ-ኮምን ብሓደ ጸግዒ ኮፍ ኢሎም ነበሩ።
እዚ ወርሒ’ዚ ከም ዝፍለጥ ኣባና ኣብ ኤርትራዊያን ሓደ ዓቢ ቃል-ማሕላ ዝተኣተወሉን ንኣትወሉን ነብሰ ንስሓ ዕግበተ-ሕልና ሱባኤ ንገብረሉ ግዜ’ዩ፡፡
ኣብ ዝሓለፈ፡ ቅድሚ ክልተ ኣዋርሕ ኣቢሉ፡ ኣብ መርበብ ሓበሬታ፡ ነቲ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ፡ ኣብ ውሽጢ ኣስላም ኤርትራውያን ዘሎ ድኽመታት ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ውሽጢ ጀበርቲ ዘሎ ሉሕሉሕ ሓድነት፡ ምእንቲ ህዝቢ ክማሃረሉ፡ ኣብቲ ጉዳይ ጥራይ ምድሃብ ይሓይሽ ብምባል፡ ኣስማት ውልቀሰባት ብዘይ ምጥቃስ ጹሑፋተይ ኣቕሪበ ነበርኩ።
እቲ ‘’ጉዕዞ ኤርትራ ናብ ዲሞክራሲ፡ ዝርርብ ኣብ ቅዋማዊ ጉዳያት” ብዝብል ቴማ ካብ ቀዳም 25/06/2011 ክሳብ ሰንበት 26/05/2011 ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዝተኻየደ ዋዕላ፡ ብኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ብምትሕብባር ምስ ኣባላት ሽማግለ ህዝቢ ንሃገራዊ ጉባኤ ኣብ ከተማታት ሰሜን ኣሜሪካ ኢዩ ተወዲቡን ኣዋሃሂዱን።
ኣቶ ሳልሕ ዓብደላ ብመቦቆሉ ኤርትራዊ ዜጋ ክኸውን ከሎ፡ ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዙ ኣብ ሃገር ካናዳ ከተማ ቶሮንቶ ዝነብር ናይ ካናዳ ዜግነት ዝውንን ከም ዝኾነ ንኹሉ ብርህ እዩ።
ብመምህር ዓብዱሰላም ስዒድ (ቶሮንቶ) ካናዳ
ክቡር ህዝቢ ኤረትራ ለብዘበን ካብ 24 ግንቦት ክሳብ 20 ሰነ ዝነበረ እዋን ክትዕዘብ ከለኻ ብዙሕ ዝድንጽዉኻ ነገራት ትርኢ፡እቲ ዝድለ ዳንኬራ ምስ’ቲ ኣብባይታ ዘሎ ሓቅን በበይኖም ስለ ዝኾኑ።
ኣብዛ ከም ቁሸት ንኢሳ ዘላ ዓለም፡ እቶም ሃብታማት እናሃብተሙ፡ እቶም ድኻታት ድማ እናደኸዩ ዚጐዓዙ ዘለዉ ይመስሉ። እሞ ንሕና ድኻታት ሰብ ሳልሳይ ዓልም ትም ኢልና ዲና ክንርኢ ዘሎና?
ቀዳም 18 ሰነ 2011 እቶም ሕድሪ ንስለ ሕድሪ ጀጋኑ እምበር ንመሸቀጢ ከምዘይኮነ ዝኣምኑን፥ ኣሚኖሙሉ ዝቃለሱን ኤርትራውያን 3.5 ማይል ወይውን ኣስታት 6 ኪ.ሜ ዝርሕቀቱ ናይ እግሪ ጉዕዞ ጌሮም። እቲ ጉዕዞ ካብ ሌክ ሜሪት ዝርከብ ናይ ህዝቢ ላይብረሪ ተበጊሱ ነታ ምጭውቲ ቀላይ ሌክ ሜሪት ዜርካ ምምጻእ እዩ ኔሩ።
ከምቲ ኩሉ ነባሪ ህዝቢ ዓለም ኣብ ሃሃገሩ መበገሲ መስዋእቱ ብዘየገድስ መስዋእቲ ዝኸፈለ ህዝቢ ኤርትራ‘ውን ንዘንቀሎ ጉዳይ መስዋእቲ ከፊሉ‘ዩ ።
ሎም መዓልቲ፡ ዕስራ ሰነ፡ መዓልቲ ዝኽሪ እቶም ምእንቲ ናጽነት እታ ጠርናፊትን ሓቛፊትን ኩልና ዝኾነት ኣደ መሬት ህይወቶም ዝሃቡ ጀጋኑ፡ መዓልቲ ዝኽሪ እተን ኣብ ጥሙይ ከብደንን ዕሩቕ ዝባነን ዕረን ዓንዴልን መሪሩና ከይበላ በጃ ሓርነት ህዝቢ ትንፋሰን ዝሃባ ሰማእታት ኤርትራ እያ።
ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ዘለኹም ኤርትራውያን ሰላምታይ ይብጻሕኩም….ጸላኢና ገበነኛ ይኹን፡ ኣብዚ ዘለናዮ እዋን ህዝቢ ኤርትራ ተገንዚቡዎ ከምዘሎ ስርዓት ኢሳይያስ ብዘየወላውል ተጸንቂቑ ኣብቂዑ’ዩ፡፡
ዓመት ይሓልፍ ዓመት ይትካእ ብመንፅሩ ነቲ ዝሓለፈ ገምጊምና ናይ መፃኢ መደባትና ንሰርዕ። ንመደባትና ኣብ ግብሪ ምውዓሎም ድማ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ግዜ ንከታተሎም፣ ምኽንያቱ ግዜ ብሉፅን ልዕሊ ኹሉን ስለዝኾነ።
ምብራዕ ኲናት ባድመ ንእለቱ ተmምጢዑ ከይበኾዐ ዝተሰንከተ ሌጣ ቅጫ ኣይነበረን፡፡ ከምቲ ብተደጋጋሚ ናይ ስልበጣ ቃል ገበነኛ ኢሳይያስን መንደዃድክቱ መሪሕነትን ዝበሃል ብናይ ደገ ሐይልታት ዝተሰገደደ ዝተሰነዐ ናይ ዶብ ኲናት ውን ኣይኮነን፡፡
ስርዓት ህግደፍ ዓትዒቱ ካብ ዝሕዘና፡ ብጭቆናን ብራዕዲን ካብ ዝሳቕየናን፣ ዓመታት ኣቕጺሩ’ዩ። እቲ ብትሪ ምልከ ጭቆናኡ ዝልለ ስርዓት ናይ ሰሜን ኮረያ ኢዩ ተባሂሉ ብናይዚ እዋንዚ ተኸታተልቲ ታሪኽ ይንገር፡ ግንከ ጉጅለ ኢሰያስን መዛምርቱን ነዚ ብጭቆንኡ ዝተለለየ ስርዓት ሰሜን ኮረያ፣ ብዓመጽ ተወዳዲሩ ብልጫ ወሲዱ ክትብል ትደፍር።
መርሓባ ! እንቋዕ ደሓን መጻእኩም !!
ካብ ፈለምኡ ናጽነት ምግላጽ ሓሳባት ብግብርን ብስራሕን ንምርግጋጽ ዘንቀደት፡ ነጻ መርበብ ሓበሬታኹም ኣሰና ዳት ኮም፡ ገጻታ ኣስፊሓ ዓምድታታ ኣርቢሓ ብሓድሽ መልክዕን ቅርጽን ሓበሬታዊ ኣገልግሎታ ብዝለዓለ ክትቅጽል ተዋዲዳ ምህላዋ ተበስረኩም።
ኣብርሃም ተስፋገርግስ ወልደገብሪኤል ዝብሃል ኣብ ዓዲ-ኣብዑር (ዞባ ደቡብ)
ውልቀ መላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣብቲ ንጉስ ሃይለ ስላሴ ናይ ሎሚ ኣስታት 50 ዓመት ይገብር ኣብ ዘስርሕዎ ሳባ ስታድዮም ኮይኑ ተሓበኑ ዓድኹም ማዕቢላ ኢሉና። መልስና ግና ከመይ ኢልና ኢና እሞ ክንሕጎስ ነቲ

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ስጋብ ክንደይ ኢና – ነቲ ስጋብ ሞት ዘፍቀረ አምላኽ ክነፍቅሮ እንጽዋዕ፧
ኦ እስራኤል ስማዕ፥ እግዚአብሔር አምላኽና በይኑ እግዚብሔር እዩ። ንስኻ ድማ ንእግዚአብሔር አምላኽካ ብኹሉ ልብኻን ብኹሉ ነፍስኻን ብኹሉ ኃይልኻን አፍቅሮ። ዘዳ.6:5
እግዚአብሔር ፍቅሪ ኢዩ። ንፍቅሪ ከአ ይጽወዓካ። ብፍቅሪ ኩሉ እቲ ክትስዕቦ፡ ክትኸዶ፡ ዘለካ መገዲ ከአ ሓቢሩካ ኢዩ። ንሱ ኸአ መገዲ ፍቅሪ ኢዩ። ስለዚ ዝለምንታይ ኢዩ እግዚአብሔር አምላኽ ስጋብ ክንዲዚ አፍቂሩኒ ወይ ዘፍቅረና ኢልና እሞ ንገዛእ ርእስና ንሕተት፧ ቅድስቲ በርናርዲና “ እግዚአብሔር ስጋብ ክንዲዚ ብዓቢ ፍቕሪ ዘፍቀረካ ንስኻውን ብዓቢ ፍቕሪ ንኽተፍቅሮ ኢዩ “ ትብል። ሙሴውን ነዚ ሓቂ እዚ ኢዩ ዝምስክር።
“ኦ ሕዝቢ እስራኤል፥ ሕጂኸ ንእግዚአብሔር አምላኽኩም ክትፈርህዎ፥ ብኹሉ መገዱ ድማ ኽተፍቅርዎ፥ ብኹሉ ልብኹምን ብኹሉ ነፍስኹምን ከተገልግልዎ፥ ምእንቲ ኺጽብቐልኩም፥ እዚ አነ ሎሚ ዝእዝዘኩም ዘሎኹ ናይ እግዚአብሔር ትእዛዛትን ሕግታትን ክትሕልዉ እንተ ዘይኮይኑስ፥ እግዚአብሔር አምላኽኩም ካባኻትኩም ዚደልዮ እንታይ አሎ፧ዘዳ.10:12
ስለዚ እታ ናይ መጀመርታ ትእዛዝ አብ ህይወትና ክንፍጽማ ዘለና “ኦ እግዚብሔር ስማዕ፥ እግዚአብሔር አምላኽና በይኑ እግዚብሔር እዩ። ንስኻ ድማ ንእግዚአብሔር አምላኽካ ብኹሉ ልብኻን ብኹሉ ነፍስኻን ብኹሉ ኃይልኻን አፍቅሮ “እትብል ኢያ።
ቅዱስ ጴጥሮስ ፍቕሪ መፈጸምታ ሕጊ ኢያ ከምዝበለ ሮሜ.13:10 “መፈጸምታ” ክብል ከሎ አብ ናይ ግሪኽ ቃንቃ ምልአት ሕጊ የስምዕ። እቲ መፈጸምታ ወይ ምልአት ሕጊ ከአ ፍቕሪ ኢዩ። ግና መን ኢዩ ኢቲ ብሓቂ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ብፍቕሪ ተደሪኹ አብ መስቀል ከምዝወዓለን ከምዝሞተን እናፈለጠ ነዚ ፍቅሪ እዚ ክነጽጎ ዝኽእል፧ እቲ ብፍቅርና ዝዓበደ አምላኽ ነቲ ሓደ ወዱ ክስውዕ ተረኽበ። ስለዚ እቶም መሳምር አብ አእዳው፡ አብ አእጋሩ ዝተሸንከሩ፤ እቲ ዝፈስስ ዝነበረ ደም፡ ነቲ ዘፍቀረ አምላኽ ንኸነፍቅር ይሕጉዙና፡ ወይ እግዚአብሔር አብ ፍጡራቱ ዘለዎ ዓቢ ፍቅሪ አምላኽ ይገልጹልና። እቲ መወዳእታ ዘይብሉ ፍቅሪ አምላኽ – ንሓደ ወዱ ምእንቲ ድሕነት ሰብ ከምዝመውት ገይሩዎ።
ቅዱስ ጳውሎስ
“እቶም ብሕይወት ዝነብሩ፥ ነቲ ምእንትኦም ዝሞተን ዝተንሥአን እምበር ንገዛእ ርእሶም ምእንቲ ኸይነብሩ ክርስቶስ አብ ክንዲ ኩላቶም ሞተ”። 2 ቆሮ. 5:15 መጽሓፍ ሲራክ ከምዚ እንዳበለ የሰምዓልና፦
“ነቲ ሕያዋይ ኮይኑ ዝተዋሕሰካ አይትረሰዓዮ፤ ከመይ ንሱ ምእንታኻ ሕይወቱ አኅሊፉ ሂቡ ኢዩ” እናበለ አብ ሲራክ.29:15 ንነፍሲ ወከፍና ዝኸውን ሓገዝን ምኽርን የወፍየልና። ዝለዚ ዝከበርኩም አመንቲ ክርስቶስ ልብና አይንዕጾ፡ ነቲ ምእንቲ ድኅነትና አብ መስቀል ዝወዓለ ንዘክር። ስጋብ ክንደይ ኮን ምተሓጎሰ መዓልቲ መጸ ንሕና – ደቂ ሰባት ነቲ ሕማማቱ እንተ ነስተንትን፧ ምእንቲ ፍቅሪ ሓደ ዓርክና ኢልና ክንጽረፍን ክንዋረድን ከለና፤ እቲ ዓርክና ግና ነዚ እንተዝርስዕ ከመይኮን ምተሰመዓና፧
ነብያት መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ናብዚ ዓለም እዚ ክመጽእ ተነብዮም ጥራይ ዘይኮነ፡ ብዓቢ ሃረርታውን ተጸበይዎ። ሎሚ ንሕና ሰብ ኮይኑ ከምዝመጸ፡ አብ መስቀል ምእንቲ ድኅነትና ከምዝሞተን እንፈልጥን እንአምንን፡ ሎሚ ነዚ መድኅን ሕይወትና ዝኾነ ንጉስ ሰማይን ምድርን ዝያዳ ክነፍቅሮን አብ መዓልታዊ ህይወትና ክንደሊዮዶ አይምተገብአን፧ ምኽንያቱ አብ መስቀል ከም ሰራቂ ሞይቱልና ኢዩ። ቅድሚ ካብዚ መሬት እዚ ምስንባቱ ከአ፦ “አመስጊኑ ቆረሰ እሞ፥ “ውሰዱ፥ ብልዑ እዚ ምእንታኻትኩም ዚወሃብ ሥጋይ እዩ፥ እዚ ንመዘከርታይ ግበርዎ” በለ። ከምኡ ኸአ ድኅሪ ድራር ነቲ ጽዋዕ አልዓለ እሞ “እዚ ጽዋዕ እዚ ብደመይ ዚኸውን ሓድሽ ኪዳን እዩ። ብትሰትይዎ ጊዜ ኹሉ ንመዘከርታይ ግበርዎ”1ቆሮ. 11:24- 26 እናበለ መግለጺ ፍቅሩ ክቡር ነገር ሓዲጉልና ከይዲ ኢዩ። ስለዚ ኢያ ቅድስቲ ቤተክርስቲያን አብቲ መስዋዕተ ቅዳሴአ ከምዚ እንዳበለት ትጽሊ “ኦ ጎይታና፡ ሞትካን ቅድስቲ ትንሣኤኻን ነበስር አሎና። ዕርገትካን ካልአይ ምጽአትካን እውን ንአምን ኢና። ኦ ጎይታናን አምላኽናን፡ ነመስግነካን ንእመነካን፡ ንልምነካን ንምኅጸነካን አሎና”።
ስለዚ ጎይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተሰቅለሉ ቦታ ብብዙሓት ቅዱሳት “ቦታ ፍቅሪ” ተባሂሉ ይጽዋዕ ። “አነ ነቶም ዜፍቀሩኒ አፍቅሮም፥ እቶም ዚደልዩኒ ኸአ ይረኽቡኒ” ምሳ.8:17 ከምዝበለ ነቲ ልዑል አምላኽና ነፍቅሮ፡ ንሱ ከአ ከፍቅረና ኢዩ።
“ እቲ ንትእዛዛተይ ተቀቢሉ ዚሕልዎ ንሱ እዩ ዜፍቅረኒ፤ ነቲ ዜፍቅረኒ ድማ አቦይ የፍቅሮ እዩ፥ አነውን አፍቅሮ እየ፤ ርእሰይ ከአ እገልጸሉ”። የሓ. 14:21-23 “ንሕናውን ነታ አምላኽ አባና ዘላቶ ፍቅሪ ፈሊጥናያን አሚናያን አሎና። አምላኽ ፍቅሪ ኢዩ፥ እቲ አብ ፍቅሪ ዚነብር ከአ አብ አምላኽ ይነብር፥ አምላኽውን አብኡ ይነብር” ። 1ዮሓ.4፡16
“ፍቅሪ ከም ሞት ሓያል ኢያ” ይብል። መኃ.8:6 ስለዚ አብዚ ዓለም እዚ እቲ ቀንዲ አብ ክርስቲያናዊ ጉዑዞና ክንፍጽሞ ዘለና። “ንእግዚአብሔር ምፍቃርን ፍቃዱ ምፍጻምን ኢዩ። እዚ ኢዩ እቲ ምኽንያት መፍጠሪናን ጸዋዕታናን። እዚ ኢዩ እቲ ሓቀና መንገዲ ናብቲ እ ግዚአብሔር ዘደላወልና መንግስቲ ክንወርስ እንኽእል። ካብ ቅዱስ ጳውሎስ ንላዕሊ ብዛዕባ ሓቀና ፍቅሪ አምላኽ ክምህረና ዝክእል ሓደካ የልቦን፡
ብፍላይ አብታ ቀዳመይቲ መልእኽቱ ናብ ሰብ ቆሮንጦስ እንክጽሕፍ፡ ብዘይ ፍቅሪ ኩሉ ኮንቱ ምካኑ ይምህረና። ብቃንቃታት ሰብን መላእኽትን እንተዝዛረብ፥ ግና ፍቅሪ እንተ ዘይህልወኒ፥ ከም ዜድሂ አስራዚ ወይ ጭልጭል ከም ዚብል ጸናጽል ምኾንኩ። ውህበት ትንቢት እንተ ዚህልወኒ፥ ኩሉ ምሥጢራትን ኩሉ ፍልጠትን እንተ ዝፈልጥ፥ እምባታት ክሳብ ዘግዕዝ ከአ ኩሉ እምነት እንተ ዚህልወኒ፥ ግና ፍቅሪ እንተ ዘይህልወኒ ከንቱ ምኾንኩ ነይረ። ኩሉ ገንዘበይ ከአ ንድኻታት እንተ ዝዕድል፥ ሰብነተይ ንምንዳድ አኅሊፊ እንተ ዝህብ፥ ግና ፍቅሪ እንተ ዘይህልወኒ ሓንቲ እካ አይጠቅመንን ኢዩ።
“ፍቅሪ ዓቃል እያ፥ ፍቅሪ ለዋህ እያ፥ ፍቅሪ አይትቀንእን እያ፥ ፍቅሪ አይትጀሃርን እያ፥ አይትዕበን እያ። ፍቅሪ ስዲ አይኮነትን፥ ንአይ ይጥ ዓመኒ ብዚብል አይትምራሕን ኢያ። ፍቅሪ አይትቁጣዕን… አይትቅየምን እያ፡ ብሓቂ ትሕጎስ እምበር ብዓመጽ ባህ አይብላን። ፍቅሪ ንኹሉ ትጸውር፥ ንኹሉ ትአምን፥ ብኹሉ ድማ ተስፋ ትገብር ንኹሉ ትዕገስ” ቆሮ.13:1-7 እናበለ እቶም ሓቀና ምልክታት ፍቅሪ ዘርዚሩ ይነግረና። ነዞም ምልክታት ፍቅሪ እዚኦም አብ መዓልታዊ ሕይወትና እናዘውተርና አብ ፍቅሪ ክርስቶስ ክንመላለስ እግዚአብሔር ብጽግኡ ይሓግዘና! አሜን።
ናይዚ መቀጸልታ ትምህርቲ አብ ዝመጽእ ሕታም ንከታተል።
እግዚአብሔር ስለ ኩሉ ነገር ዝተመስገነ ይኹን! አሜን።
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር
Aba Hagos Tesfagabir


text:
ስዑዲ ዓረብ፣ ኣብ ኣርባዕተ ኣዋርሕ 48 ሰባት ብሞት ቀጺዓ
Radio Erena: 27 April 2018
ኣብ ስዑዲ ዓረብ፣ ኣብዘን ዝሓለፋ ኣርባዕተ ኣዋርሕ 48 ሰባት ብሞት ከምዝተቐጽዑ ኣህጉራዊ ትካል Human Rights Watch ኣፍሊጡ።
እቲ ትካል ኣብዚ ሳልስቲ'ዚ ብዘውጽኦ መግለጺ መሰረት፣ ልዕሊ ፍርቂ ካብቶም ብሞት ዝተቐጽዑ ሰባት ምስ ሓሽሽ ዝተሓሓዝ ገበናት ተኸሲሶም ዝጸንሑ'ዮም።
እታ ሃገር፣ ብፍላይ ንደቂንስትዮ ጸቒጡ ዝርከብ ሓደ ሓደ ምምሕያሻት ሰብኣዊ መሰላት ተርኢ ከምዘላ ይግለጽ እኳ እንተሎ፣ ገበነኛታት'ዮም ንዝበለቶም ሰባት ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ክሳውዶም ብሴፍ ምቕንጣብ ግና ኣየቛረጸትን።
ዜጋታተን ንሞት ብምፍራድ ቀዳማይ ቦታ ሒዘን ዝርከባ ሃገራት ስዑዲ ዓረብ፣ ኢራንን ቻይናን'የን።
እዚ ከምዚ'ሉ እንከሎ፣ ንግስነት ስዑዲ ዓረብ ኣብታ ሃገር ዝርከቡ ኣመንቲ ክርስትና ከም ካልኣይ ዜጋ ክርኣዩ ከምዘይብሎም ልኡኽ ቫቲካን ካርዲናል ዦን-ልዊ ቱራን ተማሕጺኖም።
ንሶም ነዚ ምሕጽንታ ዘቕረቡ፣ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ስዑዲ ዓረብ ታሪኻዊ ምብጻሕ ብምክያድ ምስ ሰበ ስልጣን ንግስነት እታ ሃገር ኣብ ዝተዘራረበሉ እዋን'ዩ።
ካብ ቫቲካን ዝተላእከ፣ ብካርዲናል ዝምራሕ ላዕለዋይ ኣቡን ናብ ስዑዲ ዓረብ ክበጽሕ እዚ ንፈለማ እዋን'ዩ።
ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዝርከቡ ኣመንቲ ክርስትና መብዛሕቶም ናይ ወጻኢ ዜጋታት ኮይኖም፣ ኣብታ ሃገር ቤት ክርስትያን ስለዘይፍቀድ፣ ጸሎትን ካልእ ምስ እምነቶም ዝተሓሓዝ ንጥፈታትን ኣብ መንበሪ ገዛውቲ ተሓቢኦም ከምዘካይዱ ይፍለጥ።
========================


text:
By Fitwi Kifle
እዚ ኣርእስቲ ኣልዒልካ ክዝተየሉ ዝደለኹ ኣብ ጉዕዞ-ቃልስና ይኹን ብፍላይ ኣብዚ እዋን ዝካየድ ዘሎ ኣጋባብ ቃልሲ መገዱ ዘይሓዘን ንቡዙሕነት/ድርብነት ኣብ ግምት ዘየእቱ ኾይኑ ስለ ዝረኸብክዎ እዩ፡፡እቲ ዘገሪም ብወገን ውልቀ መላኽነት ስርዓተ እሳያስ ነቲ ኻብ መዋእል መልክዑ እናሓዘ ዝመጸ ምጥርናፍ ህዝብና ኻብ ዓዲ /ወረዳ/ኣውራጃ፤ኣብ ምክብባርን ባህልታት፣ንእምነት ከም ውልቃዊ ኮይኑ ብምርጫኡ ምትእኽኻቡን ንእምነቱ ምክልኻል ባህርያዊ ኮይኑ፣ ደቂሰባት ተቐቢሎም መሰላታቶም ከረኽቡን፣ዘካይዶምን ዘዋሃህዶምን ሕግታት ክህልዎም ይጽዕሩ፣ጡርኑፍ ሕግታት ቅዋም ክምስረቱ፣ምዕባለ ማሕበረሰብ- ዝምስክሮ ታሪኻዊ ጉዕዞ እዩ፣እዚ ገባቲ ውልቀ መላኺ ነዚ ተዋሃሂዱ ዝነብር ዝነበረ ህዝብና ምትእኽኻቡ ዘሪጉ፣ ናብ ዞባታት መቓቒሉ/ሰናጪሩ ኣብ ጸገም/ሂወታዊ-ሽግር ኣእትይዎ፣ ናይ ዘይምቅባልን ምንጻግን ድምጽታት ዘረባታት ክስማዕ ከሎ፣ባህርያት ዲክታተር ፈላሊኻ ግዛእ ክኣ ከምኡ እዩ። እቲ ዘገርመካ ኣብ ደምበ ፍትሒ ኢና ዘለና እናበልካ ንብዙሕነት ብስነፍልጠታዊ ኣጋባብን ኣራኣእያ ንድሩብነት ከም መሀብተሚኻን መሰረት ዲሞክራሲያዊ ባይታን ዘጣጥሕ ብፕሮግራም፣ ቅዋም ከማሕድረካ ዝኽእል አጋባብ ክትጥቀምን ተዋሃሂድካን ሓቢርካ ክትቃለስ ንዝፍጠሩ ግርጭታት ክትፈትሕ ዘይምኽኣል ዘይቡቈዕ ዘብለካ፣ ፖለቲካዊ ብስለት ዘይምውናን እዩ ዘመስክር።ካብዚ ዝነቐለ ካብ መጽሓፍ ጆቫኒ ሳርቶሪ ዓቢ ፍላስፋ ናይ ታሪኽ ተማራመሪ፣ አብ ዝተፋላለዩ ዩንቨርሲቲታት ኢጣልያ፣እንግልዝ፣ኣመሪካ ዝመሃረ ብዛዕባ ብዙሑነት/ድርብነት ኣርእስቲ ኣልዒሉ ንተማሃርቱ ዝሃቦ ጠቓሚ ኮይኑ ስለተሰማዓኒ ከካፍለኩም መሪጸ።እዚ ክኣ ብፍላይ ነቶም ሓላፍነት ተሰኪሞም ንውድባት/ምንቅስቓሳትን ዝመርሑ በዚ ናይ መምህር ሳርቶሪ ዘቕርቦ ኣጋባብዶ ንዝተዋህቦም ሓላፍነት የተግብሩ ዝብል ሕቶ ስለ ዘምጽእ።ብዙሕነት ዝጀመረሉ፣ ኣብ ተቋውምነት ዘለዎን፣ ናይ ራኢ ፍልልይነትን፣ ምንጽጻር/ምውድዳር ዝትርጎሙሉ ኮይኑ፣ነዞም ባህርያት እዚኣቶም ክትጥቀሞሎም ሕማቕ ኣይኮነን፤-ውግእ ሕድሕድ ሳዕበኑ ውድባውን መንግስታት ዕንወት የኽትል። ኣብ ተገዲድካ ምስምማዕ፣ ብሓደ ሸነኽ፣ብረታዊ ውግእ ምክያድ በቲካልእ ወገን፣ዘሎ ሰፊሕ ቦታ ቃልሲ፣ዝተፋላለዩ ነጻ ሓሳባትን፣ ባህርያትን፣ ዘለዎም ዝዋሳኡሉ ባይታ፣ ነቲ ማሕበራውን ፖለቲካውን ስራዓት አይጎዶን እዩ፣ የማዕብሎ ደዓምበር፣ ይብል ሳርቶሪ።
ድርብነት ሓደ ሰፊሕን ሉኡምን ማእከላዊ ባይታ ናይ ፍልልያት/ብዙሕነትን፣ናይ ናጻ ኾንካ ምሕሳብ ዘለዎን፣ንማሕበራዊ- ሂወት ዘይጎድእ፣ንፍልጠት ዘህብትምን ዲናምክ/ኑጡፍ፣ኾታ ንለውጢ ዝዕድምን ዝሕግዝን እዩ።እዚ እንተ-ደኣ-ኾይኑ እቲ-ስነሞጎት፣ ኣብ ፍልልይ፣ ዝፍቀዶ ስነ-ሓሳብ ድኣምበር፣ ኣብ ሓደ-ዛዓይነቱ/ዘይቃያየር ስነ-ሓሳብ ኣይኮነን።
ኣብ 1562 ስጋብ 1648 እቲ ዝኸፍኤ ጭካነ ዝመልኦ ዕንወት ኣብ መንጎ እምነታት ምስ ተኻየደ ቡዙሕነት ዝብል ዝተጀመረ። ፍልልይ/ኣራኣእያን ምንዳይ መሰልን-ለውጥን ሰረተ ብዙሕነት ጠቕሙን ሩጉጹነቱን ዝምስከረሉ :፡እዚ ኣጋባብ እዩ ኸኣ እቲ ሊበራል-ዲሞክራሲ ምዕባሉኡን ጐዕዞ ቓልሱን ዘራጋገጸ። ሳላ እዚ ቓልሲ እዚ ክኣ እቲ እዚ ሕጂ እንነብረሉን እንርእዮን እንደልዮን ዲሞክራሲ ተራጋጊጹ ወይ ንምርግጋጽ ዝጓዓዝ።ኣውተክራሲ-ውልቀ መላኽነት-ፍጹም ምልኪ- ዱስቡጣውያን ዘበሉ፣ሓደ ዝዓይነቶም ዝዋሱ ስርዓታት ዝመልአት ዓለምና ኢና ንነብር ዘለና። ስለዚ ክኣ እዩ ኣብ ክልተ ዓይነት ሓሳብ ዓለምና ተመቕላ ትርከብ ዝባሃል፣እቶም መሰልን-ናጽነትን ዝህቡን ዘይህቡን ኢልካ ዝምቀል።
መን እዩ ን-ብዝሑነት ሚሂዝዎ/ረኺብዎ ? መልሱ ዋላ-ሓደ እዚ እዩ፣ክባሃል ኣይክኣልን፤እቲ ጽንሰ-ሓሳብ ናይ ፕሮተስታንት ጽገና እዩ ዝብሉ ኣለዉ፤ እዚ ግን ሓቂ ክትብሎ ይጽግም እዩ፣ ዋላ’ዃ እቲ ናይ እግዚኣብሔር ንእግዛኣብሔር፣እቲ ናይ ቀይሳር ን-ቀይሳር ዝብል ብዕዙዝ ዝዝረበሉ እንተኾነ ካብዚ ዝጀመረ እዉን እምነት ናይ ውልቂ ሃገር ናይ ሓባር ዝብል ሓሳብ እንተ ኣማዕበለ፤ ከም ህዝባዊ ኣዛራርባ እዉን መድበልተኛ (pluralism)ክጋነን ዘይግብኦ እንተኾነ፣ ሓቂ እዩ ንናጽነት ናይ ሕልና ናይ ርእይቶ-ሓሳብ ይጠልቡ እንተ ነበሩ፣ ጠለቦም ንዕኦም ናታቶምን- ኮይኑ ፣ ቁጽሮም ውሑድ እዩ ነይሩ፤ እዞም ን-ብዙሕነት ዝዋስኡ ዝነበሩ፣ እሶም እዉን ንኻልኦት ድርብነት ዝነጽጉ ዝነበሩ እዮም፣ ይብል መምህር ሳርቶሪ። እዚ ስለ ዝኾነ : ብዙሕነት መን’ዩ ጀማሪ ንዝብል ሕቶ መልሲ ክትረኽበሉ ኣሸጋሪ እዩ።
እቲ ንብዙሕነት ዘለሊ ባህርያት ግን ኸነሊልዮ ኣጸጋሚ ኣይኮነን፤ ብዙሕነት/ድርብነት ከም ጽነ-ሓሳብ/እምረት ክውሰድ ዘለዎ ከም ሞራላዊ-ባህርያት/ሞያዊ-ባህሪ መተክል ሓድነት ኮይኑ፣ ከም ብዙሁነት ተጻዋውርነት-ተዓጋስነት-ተጻማምነት ሃልይዎ፣ ንዶግማንነት-ፋናቲስም ይነጽግ። ብግቡእ ንብዙሕነት ዝጥቀሙ ናይ ሓባር ሂወትን ምውህሃድ ዝጥቀምን ንዝጓነፍ ጸገማት-ግርጭታት ዝፈትሕ፣ ውድብ-ማሕበር -ምንቅስቓስ ሩጉኡን ቁሱኑን ምዕቡሉን ሂወት ከሕልፍ ይኽእል። መምህር ሳርቶሪ ብዛዕባ ብዙሕነትን/ድሩቡነትን ንተማሃርኡ ክገልጽ ከሎ፣ ኣብ ናይ ኤውሮጳን ኣመሪካን ብፍላይ፣ ኣብ ኢጣልያ ብዝያዳ ብሓፈሻ ክኣ ዓለምለኻዊ ከመይን/ኣጋባብን ከምህር ከሎ፣ንዓይ ግን ብዝያዳ ናይ ሃገረይ ኤርትራ ኣጋብብ ምማይ ስለ ዝኮነ፣ ናብኡ ዝጠመተ ኣድህቦይ እየ ዝቕጽል። እቲ አብ ኣስመራ ዘሎ ውለቀ መላኺ ዝጥቀመሉ ፈላሊኻ ግዛእ ኩላትና ንፈልጦ ስለ ዝኾነ ምድጋም ዘድሊ አይመስለንን፣ከም ባህርያት ናይ ኩሎም ውልቀ መለኽቲታት ስለ ዝኾነ ንምቅላሱ ተበጊስና ኸምዘልና ዕለታዊ እንዝምሮን እንጽሕፎን እውን እዩ። ካብዚ ባህርያርያት አብ ደምበ ፍትሒ ናጻ ዝኾና ኣይመስለንን ። ከም እንፈልጦ ኩለን ውድባት ምንቅስቓሳት ፕሮግራመን ቅዋመን ብዙሕነት ዝመሰረቱ ንዲሞክራስን ግዝኣተ-ሕግን ንምምጻእ ብፍላይ ክኣ ልእላውነት ንምሕላው፣ሓድነት ህዝቢ ምጥንካር፣ኣብ ኩሉ ቦታት ዝዝምርሉ እንሰምዖን ነንብቦን እኳ እንተሃለና፣ ብግብሪ ግን ኣብ ናይ ፍትሕን ዲሞክራስን ረጊጸን ይዋሳኣ ኣለዋ ኽትብል ኣይካኣልን።ምኽንያቱ ብዝሕነት ዝኣምኑን ዝሰርሑሉን እንተዝነብሩ ውሽጣዉን ደጋዉን ግርጭታት ክፈትሑ ምስተራእዩ፡፡ብግብሪ ዝርኤ ኣብ ክንዲ ምክብባር ምንእኣስ፣ ክንዲ ንሕና ኣነ፣ ታሕትን ላዕልን፣ መንነት ዜግነት፣ዝዓይነቱ ባህርያት ሒዞ እዮም ዝጓዓዙ ዝመስሉ፣ ንህዝቢ ዝጥርንፍ፣ዝውድብ፣ናይ መሰልን ዲሞክራሲን ባይታ ዘጣጥሕ፣ባይታ ነካዋውን ኣለና ክብሉ ዶ ይኽእሉ ? ኣይመስለንን ፤ ሳርቶሪ ዝበለና መሰረት ናይ ዲሞክራሲ ኣብ ተቛወምነት፣ናይ ራኢ ፍልልይነት፣ምንጽጻር/ምውድዳር እዞም ባህርያት እዚኦም ጎዳእቲ ዘይኮኑስ ጠቐምቲን ኣድለይቲን ብኦም እዩ ተኾስኲሱ ዝዓቢ ዲሞክራሲ፣ እንተ ደአ ነዘን ንፍትሕን ዲሞክራሲን ንቃለስ አለና ዝብላ ክትርኢ ከለኻ ካብዚ ዓይነት መስርሕ መመጠኒ ዘይብሉ ርሕቀት እየን ዘለዋ ። ንኣብነት አብቲ ኣነ ዝዝምብዮ ዝነበርኩ ውድብ ሰ.ድ.ህ.ኤ. መሪሕነቱ ነበር ዝወሰድዎ ስጉምቲ ዘካይድዎ ዘለዉ ኣጋባብን ንሓድነት ምጽውዋር ምክብባር ናጽነት-ኣባላት ብሓጺሩ ባዕሉ ዝፈንጥሖ ውድብ፣ ዝሰጎጎም ዘደስከሎም ኣባልት ክትርእን ክትሰምዕን፣ ንምእራም ዝተበገሱ ኣብ ጸርፊ ኣትዩ፣ንኣብነት ነቶም ብሓባር ነዚ ሰልፊ ክኸዉን ዘብጽሑ ዕሱባት ውልቀ መላኺ እናበለ አብ ፖለቲካዊ መጥቃዕቲ ኽገብርን ከካይድን ከሎስ እዚ ዝባህሪኡ ወኪል ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ከብሎዶ ይኽእል ? ነንበብቲ ራኢ ይገድፎ።
ብወገነይ እቶም ንምእራም ዝነቐሉ ኣብ ዕላማኦም ራዒኦም ተልእኽኦም ብጽንዓት ዝሓዙን ንፕሮግራምን ቅዋም ሰልፊ ዝኽተሉ ብዝበለጸ ግን ነቲ ንሰ.ዲ.ህ.ኤ. ዘንቀሎም ንደምበ ፍትሒ አብ ሓደ ጽላል ከጽልልን እቶም ሃገረውያን ውድባት አብ ሓደ ውድብ ተጠርኒፈን ብዙሕነት ኣብ ሓድነት ዝብል ክትርጎም ዝጽዕሩን ንተጀመረ ናይ ሓድነት ምርሆ ቀጸልቲ ኢና ክብሉ ኸለዉስ ከም ወናኒ ናይ ደምበ ፍትሒ ኮንካ አብ ምግላልን ምርሓቅ ምእታው መርሕነት ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ነበር ጉጉያትን መገዶም ሲሕቶም እዮም ዘለዉ ፡፡
ከም ተምክሮ ዓለምና እንተ ደኣ ብዙሕነት መሰረት ዲሞክራሲ ምዃኑ ትኣምን ኾንካ፣ኣብ ሓደ ነርካ ክትምቀልን ክትእከብን እቲ መድረኽ ቃልሲ እዩ ዝውንኖ፣ካብ ተሞክሮ ገድልናን ቃልስናን ተማሂርና ዶ ? ዝተማሃርና ኣይመስለን፤ ካብኡ ዘይወጽአ ኣጋባብ እዮም ዝካየዱ ዘለዉ። ኣብ 21 ክፍለ-ዘመን ፣ድሕሪ’ቲ ዘሕለፍናዮ ተሞክሮን፣ ህዝብና እዚ ዓይነት አይጽበይን ነይሩ ይመስለኒ። እንተ ደኣ በቲ ዘውጻእካዩ ፕሮግራም ቅዋም ተዋሃሂድካ ክትሰርሕ ዘይኪኢልካ፣ ሰጓጊን ተሰጓጊን ኮንካ በብቕሩብ ትሓቅቅ ፣ካብ ፋሕ ምባል ተጠርኒፍካ ነቲ ዘበገሰካ ዕላማን ራኢን ተልእኾን ሕድሪ ህዝብኻ አብ ሽትኡ ንምብጻሕን ዘውጻእካዮ ፕሮግራምን ቅዋምን ክትርጉም ፍቓድ ዝህበካ ኣካል የለን። ዘሎ ግን ኣብ ምትህልላክ ዘይምእታው፣ካብ ምርሕሓቕ ምቅርራብ መስርሕካ፣ካብ ምንንእኣስ ናብ ምክብባር፣ ካብ ንድሕሪት ንቕድሚት፣ ጽባሕ አብ ሓደ ባይቶ ትራኸብ ምዃንካ እናዘከርካ ናይ ሓባር ስራሕ ዝካየደሉ፣ካብ ናይ ምዕናው ምህናጽ ኣጋባብ ምጥቃም ክኸዉን አለዎ ስርሓትካ ።
እዚ ንምእራም ኢሉ ነቒሉ ተጠርኒፉ ክጓዓዝ ጀሚሩ ዘሎ፣ሰ.ዴ.ህ.ኤ. ጠለባታቱን ክስማዕ ባይታ ክረክብ ዘይካኣለ፣ ውሽጣዊ ግርጭታት ንምፍታሕ ብኮንፍረንስ ሓቲቱ ዝተነጽጎ፣ ካብ ውልቀ አባላት ምስጓግ ሓሊፉ፣ ንብጉባኤኡ ዝተመርጸ መሪሕነት ዞባ ሰሜን አመሪካ ብኢደወነኑ ዘውረደ መሪሕነት ሰ.ዴ.ህ.ኤ. ነበር፣ ሕጂስ ይኣክል ኢሉ ንዝነቀለ ካብ ዝኮነ ፍቓድ ዝሓቶ ከምዘይብሉ ሩጉጽ ኮይኑ፣ እቲ ትጽቢት ህዝብን ቀጻልነት ዕላማ-ራኢ-ተልእኮ አብ ሽቶ ንምብጻሕ፣ንዘጽደቕክምዎ ፕሮግራምን ቅዋምን ምትርጓም፣ዝኽልክሎኩም ሕጋዊ ይኹን ወግዓዊ ውድብ ይኩን ትካል ውልቀ ሰብ የለን፡ እንታይ ደኣ እንሆ ጎልጎል እንሆ ፈረስ ጥራይ እዩ ዝብሃል። ለበዋ ክምረጽ ዘለዎ ካብ ምግጫው ምውህሃድ፣ ንግርጭት ሉዑል ኣጋባብ ዲሞክራሲ ብምጥቃም ምፍታሕ፣መገዲ ልእላውነት-ሓድነት፟-ቅዋምነት-ሒዝኩም ንኹሉ ደምበ ፍትሒ ብሓባር ዝቃለሱ ባይታ ክትፈጥሩ፣ ህዝቢ ዝማእከሉ ኣጋባብ ቓልሲ ከተካይዱ፣ ስልጣን ናይ ህዝቢ ምዃኑ ብኑጹር ኽትሰርሕሉ፣ ሰላም ቅሳነት -ፍቕሪ-ፍልጠት- ራህዋ-ዝንበየሉ ህሞት ንምምጻእ፣ ዓቀበት ዝኮነ ዝሕኮር ዲሞክራሲያዊ ጉዕዞ ከምዘሎ ተረዲእኩም ሃየ ቃልሱኩም ቀጽሉ ህዝቢ ብተርእይዎ ስራሕ ከም ዝዓስለኩም ጥርጥር የለን። ህዝበይ እስከ ሕጂውን ንሕሰብ ነስተውዕል ንማራመር ንባራበር።
አብ ዝመጽእ የራኽበና


text:
ኣብ ስዑዲ ዝነበሩ ኢትዮጵያውያን ናብ ሃገሮም ክምለሱ ተሓቲቱ
መቐለ ግንቦት 11/2009(ድወት) ካብ ስዑዲ ተመለስቲ ኢትዮጵያውያን ናብ ሃገሮም ምስ ተመለሱ ብዘይ ዝኾነ ፀገም ምስ ስድርኦም ክራኸቡ ይሰርሕ ኣለኹ ኢሉ ሚኒስተር ሰራሕተኛን ማሕበራዊ ጉዳይን ሃገርና።
ዳይሬክተር ርክብ ህዝቢ እቲ ሚኒስቴር ኣይተ ግርማ ሸለመ ከም ዝግለፅዎ ኣብ ስዑዲ ሕጋዊ ፍቓድ መንበሪ ዘይብሎም፤ናብ ሃገሮም ክምለሱ ይሰርሕ ምስ ዘሎ ግብረ ሓይሊ ተዋዲዶም ኣብ ምስራሕ ይርከቡ።
እዚ ካብ ስዑድ ዓረብ ዝግበር ምምላስ ዜጋታት ብሃንደበት ዘጋጠመ ኩነታት ብምኳኑ፤ተመለስቲ ዜጋታትና ስነ-ልቦናዊ ፀገማት ከየጋጥሞምን ስራሕ ክፍጠረሎምን ምስ ክልላዊ መንግስቲ ይዝተየሉ ከምዘሎ ኣመልኪቶም።
መንግስቲ ስዑድ ዓረብ ኣብ ሃገሩ ዝርከቡ መንበሪ ፍቃድ ዘይብሎም ዜጋታትና ክወፁ ዘቐመጦ ግዘ ገደብ 40 መዓልታት ከምዝተረፎ ዝገለፁ ኣይተ ግርማ ዘፍረይዎ ሃፍትን ንብረትን ሒዞም ብፍላይ ድማ ክቡር ህይወቶም ሒዞም ናብ ሃገሮም ብእዋኑ ክምለሱ ፀዊዖም።
ስድራ እቶም ኣብ ስዑዲ ዝርከቡ ዜጋታትናን መሓዙቶምን ብስልኪ ይኹን ካልኦት መራኸብቲ ማዕኸናት ተጠቂሞም ናብ ሃገሮም ብቅልጡፍ ክኣትው ማዕዳ ክገብሩሎም ከምዝግባእ ተገሊፁ።


text:
አመሪካ ኣብ ልዕሊ ቻይና 50 ቢልዮን ዶላር ቀረፅ ኣንቢራ
አመሪካ፤ ኣብ ልዕሊ ንግድን ኢንቨስትመንትን ቻይና ናይ 50 ቢልዮን ቀረፅ ዘንበረት ቻይና ንዓመታት ናይ ምህዞን ፈጠራን በዓል ዋንነት ስርቅን ምጭብርባርን ክተካይድ ፀኒሓ ንዝበለቶ ግብረ መልሲ'ዩ።
መንግስቲ አመሪካ ከምዝበሎ እዚ ሰፍ ዘይብል ስጉምቲ ዝወሰደ ካብ ኢኮኖሚ መንግስቲ ቻይና ዝበፅሖ ፍትሓዊ ዘይኮነ ውድድር ንምትራፍ ዝዓለመ ምዃኑ ገሊፁ።
ከምኡ ድማ ንዓመታት ዝተኻየዱ ልዝባት ፍረ አልባ ኾይኖም ክብል ኣንፅርፅሮቱ ገሊፁ።
ቻይና ብወገና ኣድላይ ዝበለቶ ግብረ መለሲ ክትወስድ ኣብ ምድላው ከምእትርከብ ኣፍሊጣ።
ብኻሊእ ገፅ ፕረዚደንት ትራምፕ ንኩባንያታት አመሪካ 'መሐለውታ' ንግዲ ከምዝገብሩሎም ተዛሪቦም።
"ንመንግስቲ ቻይና ደጋጊምና ተዛሪብናያ ኢና። ሓዝ'ውን እንተኾነ ኣብ ዓᎁቕ ልዝብ ንርከብ። እዚ ናበይ ገፁ ከምዝወስደና ግን ክንሪኢ ኢና" ኢሎም።
መንግስቲ አመሪካ ግዳይ እዚ ውሳነ ዝኾኑ ሓደ ሺሕ ኩባንያታት ቻይና ዝረቑሐ እንትኸውን፥ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ነሓሰ ጀሚሩ እዚ ጉዳይ እናተፀንዐ ከምዝፀንሐ ምፍላጥ ተኻኢሉ።
እዚ ኣብ ቀፃሊ ንግዳውን ፖለቲካውን ርክብ አመሪካን ቻይናን ዓብይ ፅልዋ ከሓድር ከምዝኽእል ይግመት።


text:
ኪዳን ጥበብ ዘለዎ ምሽት
ስነጥበብ ንዘመናት ዝነብር ታሪኽ እዩ፡ ስለ ዝኾነ እዩ ከኣ ኩሉ ስነጥበባዊ፡ ስርሓቱ ክስንዶ ብዙሕ ጻዕሪ ዘካይድ። ህዝቢ ዓለም ከኣ ነቲ ስነጥበባዊ ዝሰነዶ ሰሚዑ ወይ ርእዩ ብዙሕ ታሪኽ ይቐስም፡ ታሪኽ ወለዶታትን ባህልታትን ከአ ብኡ ይሰጋገር። በዚ ኣገባብ እዚ ተጸልዩ ከኣ ብዙሕ ስነጥበበኛ ይፈሪ ከም ዝነበረ ኩልና ንፈልጦ ሓቂ እዩ ፡፡አብ ዝሓለፈ ግዜ አብ አትላንታ ጆርጂያ ሕብራት መንግስትታት ኣመሪካ ዓቢ ናይ ሙዚቀኛታትትን ደረፍትን ዳግመ ርክብ ወይ ምትኽኻብ ተጌሩ ኔሩ ። እዚ ምትእኽኻብ እዚ አርቲስት ብዛዕባ ሙዚቓ ዓዶምን ባህሎምን ተራኺቦም ክዛተዩ ዝገበርዎ ቅዱስ ሓሳብ እዩ ኔሩ፡
እቲ ስነጥበባዊ ኣቡኡ ዝነበረ ከአ ናይ ገዛእ ርእሱ ናጽነት ዝአወጀ ምንባሩ እዩ፡ ካልኦት ዝደገፍዎ ብስራሕ ምኽንያት ዘይተሳተፉ ውን ኔሮም እዮም፡፡ ናይዚ ምትእኽኻብ እዚ ዕላማ ንጹር እዩ ኔሩ ፡ ፖለቲካዊ ኣረኣእያና ብዘየገድስ ፍልልያትና ጼርና ብሓንሳብ ዊዒልና ሓድነት ስነጥበባውያን ምድልዳልን ተመኩሮታትና ፡ምልውዋጥን እዩ ነይሩ። ንዓይ ከም ዝመስለኒ አብዚ ዝወዓሉን ዝሓገዙን ስነጥበበኛታት ምስ ስነጥበብ ኪዳን ዝአሰሩ ኢለ እየ ዝሰምዮም። ሰብ ኪዳን ስለዝኾኑ ከኣ ዕዉት ዝኾነ ምሸት ሓቢሮም ከሕልፉ በቒዖም ፡ህዝቢ አትላንታ ብፍላይ እቶም ኣብኡ ዝተሳተፍኩምን ብደገ ዘወፈኹምን ብልቢ የመስግነኩም። እዚ ክብል ከለኹ ነዚ ቕዱስ ምትእኽኻብ ዝተጻብእዎ እውን ነይሮም። ስነጥበብ ንዘመናት ዝነብር ካብ ወለዶ ንወለዶ ዝማሓላለፍ ታሪኽ እዩ። መንግስቲ ግን ከምኡ ኣይኮነን፡ ዕድመ ወዲ ሰብ ድማ ኣዝዩ ሓጺር እዩ። ሓደ ነገር ኣባና ከም ልሙድ ጌርካ ዝተወስደ ሕማቕ ኣመል ንድህሪት ዝጎተና ነገር ግን አሎ ፡ ውራይካ እዩ እሞ ባዕልኻ መጺኻ ኣመሓድሮ፡ ሃየ እንታይ ንግበር እንዳተባሃልካ ከለኻ ፡ ስቕኢልካ እንተትዓዚብካ ፡ ተመሊስካ ውሽጡ ኣይፈለጥናዮን እዚ ካልእ አጀንዳ ኣለዎ ፡ እንዳበልካ ንዝሰርሑ ዕንቅፋት ሙኻን ንነብስኻ ባዕልኻ ካብ ገዛአ ውራይካ ምግላል ማለት እዩ።
እወ ዝኾነ ነገር ክጅምር ከሎ 100% ዕዉት ዝበሃል የለን፡ እንታይ ዳእ ትሰርሕ’ሞ ጌጋኻ ክትፈልጥ ካብኡ እንዳ ተሞሃርካ ከአ ኣብ ዓወት ትበጽሕ። ስለዚ እቲ ሕጂ ዘድሊ ዝሓለፈ ገምጊምካ ንቕድሚት ምኻድ እዩ። እግዚኣቢሄር ዝሃበካ ናጽነት ገዲፍድካስ ካብ ሰባት ነጻነት ትጽበ!ብጣዕሚ እዩ ዘገርም! አብ ስደት እንዳሃለኻ ንናብ ኤርታራ ዘሎ አሉታዊ መንግስቲ ወይ ንዝኾነ ናይ ፖለትካዊ ውድብ አብ ናይ ስነጥበባዊ አካይዳኻ ክውስኑልካ ዕድል ምሃብ ፡ምስ ስነጥበባዊ አካይዳ፡ ምስ ናይ ስነጥበባዊ ጉቡእ ፈጺሙ ዘይቃዶ እዩ። ኣብ ታሪኽና ምስ እንርኢ ህዝቢ ኤርትራ መግዛእቲ ባዕዲ መሪርዎ ሓቢሩ ክቃለስ ክኽእል ስነ ጥበበኛታት ዓቢ ተራ ተጻዊቶም እዮም፡ ህዝቢ ካብቲ ሙዚቃታትን ደርፍታትን ናይ ህዝቢ ኤርትራ ወይ ናይ ስነጥበበኛታት ዛንታታት ሀገሩ ክፈልጥ ክኢሉ እዩ፡ ብእኡ ተመሲጡ ድማ ናብ ቃልሲ ወፊሩ። ሰብኣይ ምስ ሰበይቲ ጓል ምስ ወዲ ዓቢ ምስ ንእሽቶ ሓቢሩ ጠምየ፡ ጸሚኤ ዓሪቀ፡ ተኣሲረ ተገሪፊ ሰንኪለ፡ ነዊሑኒ እምበር ከይበለ ተቃሊሱ፡ ከቢድ ዋጋ ከፊሉ ነጻነቱ ጨቢጡ።
ኩቡራት ስነጥበበኛታት ፡ስነጥበበኛታት እንተ ሓቢርና ንህዝብና ከነፋቕር፡ ከነንቕሕ፡ ፍልልያቱ ጸይሩ ክረዳዳእ ባይታ ክንፈጥር፡ ዓቢ ተኽእሎ ኣለና። እሞ ሃየ እዚ ግዜ ዚ ወይ ኣብዚ ግዜ ዚ ህዝብና ይደልየና አሎ። ሰላምን ፍቕርን ንኹልና ይኹን ።ርሑስ ሓድሽ ዓመትን በዓል ልደትን ይግበረልና፡፡
ገብረ ገረዝጊሄር ጂጂ፡ ካብ ሕብራት መንግስታት አመሪካ፡፡


text:
ካብ ዕለት 23 ሕዳር ክሳብ ዕለት 24 ሕዳር 2017 ዓ.ም. ኣብ ሃገረ ቫቲካን ሓድሽ ናይ ሲኖዶስ ናይ ጉባኤ ኣድራሽ ካብ Popolorum Progressio - ሕዝባዊ ምዓባለ ክሳብ Laudato si - ይሴባሕ ዓዋዲ መልእኽቲ፥ ስራሕን ናይ ሰራሕተይናታት ምንቅስቃሳትን ኣብ ምሉእ ሰብኣውን ተቐባልነትን ተሓታትነትን ምትሕብባርን ዘለዎ ምዕበለ ብዝብል ኣርእስቲ ዝተመርሔ ዓለም ሓቆፍ ዓውደ መጽናዕቲ ክካይድ ምዃኑ ናይቲ ዓውደ መጽናዕቲ ኣሰናዳኢ ጳጳሳዊ ናይ ምሉእ ሰብኣዊ ምዕባለ ኣገልግሎት ቤት ጽሕፈት ከም ዝሓበረን እዚ ዓውደ መጽናዕቲ ናይ ስራሕ ዓለም ሎሚ እውን ኣብቲ ዓውሎማነት እናረጋገጸ ዝኸይድ ኣብ ዘሎ ዓለም ናይ ምዕባለ መፍትሕ ተባሂሉ ዝግለጽ እንታይ እዩ ዝብል ሕቶ ዘቕርብን ነዚ ሕቶ’ዚ ኣልዒሉ ኣብ ጉዳይ ስራሕን ናይ ስራሕ ዓለምን ዘስተንትንን ኣብ እዋናዊ ማሕበራዊ ቅዋሜ ሙያዊ ንጥፈትን ዝተፈላለዩ ናይ ሰራሕተይናታት ማሕበራት ዝሃብዎ ዓሚዩቕ ኣስተዋጽኦ ኣፍልጦ ሂቡ ነዚ ኣተዋጽኦ’ዚ ፈልዩ ዘነጽር እውን ምዃኑ ናይቲ ዓወደ መጽናዕቲ ኣሰናዳኢ ቤት ጽሕፈት መግለጺ ዝጠቐሰ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ምንጪ ዜና ኣፍሊጡ።
ስለዚህ እቲ ዓውደ መጽናዕቲ ዝህቦ ኣስተንትኖ ኣብ ናይ ቤተ ክርስቲያን ናይ ሕብረተሰብኣዊ ጠመቕ ትምህርቲ ዛዕባ ስራሕ ዝቕርቦ ሓሳብ ዘመልክቶም ትጽቢታትን ፈልዩ ኣብ ምቕራብ ዝተመርኰዘ ክኸውን እንከሎ፡ ሓደስቲ ዝቐላቐሉ ክውንታ ሕብረተሰብ ዝትንትንን ንእወታውያን ልምድታት ርኽበት ሂቡ ዘላልን በዚ መሰረት’ዚ ሰብኣዊነትን ክብርን መሰልን ዝብሉ ሕመረት ናይ ማሕብራውን ሕዝባዊ ፖለቲካን ሰብ ቁሳዊ ጥራሕ ዘይኰነ መንፈሳውነትን ዝብል ዝክረ ነገር ዘማእከለ ሕብረተሰብ ንምሕናጽ ናይ ሓባር ተበግስቶታት ዝድግፉ መገድታት ከም ሓሳብ ዘቕርብ እውን ምዃኑ ናይ ምሉእ ሰብኣዊ ምዓባለ ኣገልግሎት ቤት ጽሕፈት ዘውጽኦ መግለጺ ዝጠቐሰ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ሓበሬታ ኣስዒቡ፥ ካብታ ብጳውሎስ ሻድሻይ ዝተደርሰት ሕዝባዊ ምዕበለ ዘርእስታ መበል 50 ዓመታ ተብዕል ዘላ ዓዋዲት መልኽቲ ክሳብ እታ ብቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍርንቸስኮ ዝተደርሰት ይሴባሕ ዘርእስታ ዓዋዲት መልእክት ናይ ቤተ ክርስቲያን ብዛዕባ ስራሕ ዝምልከት ስልጣናዊ ትምህርቲ ፈልዩ ዝትንትን እውን ምዃኑ የመልክት።
ኣብቲ ዓውደ መጽናዕቲ ናይ ኢጣሊያ ናይ ስራሕተይናታት ማሕበራት ጠቕላሊ ሓለፍትን ካብ ሕቡራት መንግስታት አመሪካ ዝተዋጽኡ ናይ ማሕበር ሰራሕተይናታት ኣበ መናብርትን ኣብ በልጅም ሎቫኒዮ ካቶሊካዊ መንበረ ጥበብ ናይ ኤኮኖሚ ስነ ፖለቲካ መምህር ፕሮፈሰር ሪካርዶ ፐትረላን ናይ ቲዮሎጊያ ሊቅ ኣባ ኽዋን ካርሎ ስካኖነን ካልኦት ናይ ስነ ስራሕ ፖለቲካ ሊቃውንቲ ናይ መጽናዕቲ ጽሑፍ ከቕርቡ ከምዝዀኑን ካብ ኣርብዓ ሃገራት ንላዕሊ ዝተዋጽኡ ተጋባእያን ዘሳትፍ ከምዝኸውንን ዕለት 24 ሕዳር 2017 ዓ.ም. ተጋባእያን ምስ ቅዱስ ኣቦና ተራኺቦም ካብ ቅዱስነቶም ብዝልገሰሎም መርሕ ቃል ከምዝዛዘም እውን ናይ ምሉእ ሰብኣዊ ምዕባለ ኣገልግሎት ጳጳሳዊ ቤት ጽሕፈት መግለጺ ዝተወከሰ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ሓበሬታ ኣፍሊጡ።


text:
ትግባረ ፖሊቲካዊ ናዕቢ ኣንጻር ምልክነት ኣብ ኤርትራ ከመይ ክኸውን ኣለዎ
Applying Political Defiance in Eritre
ብፍስሓ ናይር
ሕዝቢ ኤርትራ ብኩሉ መነባብሮኡ በቲ ዘስካሕክ ጭቆናን ወጽዓን በቲ ውልቀ-መላኺ ስርዓት ሕጅስ ይኣክል ኢሉ ኣብ ከተማ ኣስመራ ሰላማዊ ሰልፊ ብምግባር ዘርኣዮ ተባዕ ተቃውሞ ብመን ካበይ ተበጊሱ ብዘይገድስ እቲ ሕቶ ሕዝባዊ ሕቶ ድኣ እምበር ሕቶ ሓደ ክፋል ሕዝብናን ወይ ድማ ናይ ሓደ እምነት ምእማናን ኣይኮነን፡፤ እዚ ከምዘይኮነ ድማ እቲ ስዒቡ ነዚ ተቃውሞ ደጊፋ ኣብ መላእ ዓለም ዝተኻየደ መንፈስ ሓድነትን ኤርትራውንትን ዝመልኦ ምስክር ደለይቲ ፍትሒ ሓድነቶም ናይ ሓድሕድ እምነቶምን ዘንጸባረቀ ኢዩ ነሩ፣ እዛ ሎሚ ኤርትራ ተባሂላ ትጽዋዕ ሃገር እቲ ክርስትና ኣብ 4ይ ክፍለ ዘመን እቲ እስልምና ድማ ኣብ 6ይ ክፍለ ዘመን ካብ ዝአቱ ክልቲኡ ኣብ እስልምናን ክርስትናን ዝኣምኑ ሕዝብታት ኤርትራ ኣብ ነንሕድሕዶም ተኸባቢሮም ኢዮም ኣሽሓት ዓመታት ብሰላም ክነብሩ ጸኒሖም ኣለዉን ክህልዉን ድማ ኢዮም፣ ልክዕ ኢዩ ፖሊቲካውያን ባዕዳውያን ይኹኑ ዘበታውያን ንብዝሓዊ መንነታት ኤርትራ/ሃይማኖት፣ ዓሌት፣ ቦታ፣ኣውራጃ/ እናመዝመዙ ንሕዝቢ ፈላልዮም ክገዝኡ ኣብዚ 65 ዓመታት ዝረኤናዮን ዝተመኰርናዮን ኢዩ፣መሃንድስ ናይዚ ኩሉ ድማ ውልቀ-መላኺ ኢሳያስን ወድቡን ሰልፉን ኢዮም፣እዚ እኩይ ባህሊ ናይ ጽል እን ቅርሕትን ድማ ክሳብ ሎሚ ኣሰር ውርሻኡ ኣብ ዘዝተበገሰ ሕዛባዊ ቃልሲ ክዕንቅፈናን፣ ክዕንቅጸናን ጽኒሑን ኣሎን፡፤ በገላልጻ ማክስ ወበር/ Max Weber/ The Idea of State/ ኤርትራ ድሕሪ ስማዊ ናጽነት ኤርትራ ማለት ካብ 1993 ክሳብ ሎሚ 2017 ኤርትራ ከም ሉዑላዊት ሃገር ትፍለጠሉ ኣብ ዓለም ኣባል ሕቡራት ሃገራት ዓለም ብምዃን ድኣ እምበር ውሽጣዊ ናይ ሕዝቢ ሉዑላውነት ዘይብላ ሃገር ኢያ እዚ ማለት ድማ ክሳብ ሎሚ መግለጺ መንግስትን ትካላትን ዘይብላ፣ ብዓቢዩ ድማ ቅዋም ሃገርን ሕዝብን ዘይብላ፣ ሓጋግን፣ፈጻምን ፣ ፈራድን ትካላት ይኹን ብፍጽም ነቲ ኣብ ሓንቲ ሃገር ከተማልእ ዝግባኣ ዘይተማልእ ድኽምቲ ሃገር ብወልቀ-መላኽን ውሑዳት መጋበርያታቱን ትካየድ ሃገር ምዃና ይትረፍዶ ንሕና ኤርትራውያን ሕብረተ-ሰብ ዓለም እውን ዝፈልጦ ኢዩ። ኣብ ናይ ሎሚ ጽሑፈይ ብዛዕባ እዚ ሎምቅነ ክካየድ ዝጸንሔን ዘሎን ከመይ ዝኣመሰላ ዕላማን እስትራጅን ክሕዝ ኣለዎ ብዝብል ርእይቶይ ክገልጽ ኣፍቅዱለይ፣ ነዚ ሓተታ ንኸቀርብ ዝተጠቀምክዎም ጽሑፋት ድማ ኩሎም ብዛዕባ ምስግጋር ካብ ምልክነት ናብ ደሞክራስያ ዝብል ጽሑፋት ኢዩ። ነዚ ሓተታዚ ኣብ ኣርባዕተ ክፋላት ገረ ክገልጾ ኢየ፡፤
- ምጥቃም ፖሊቲካዊ ናዕቢ
- ዝተመርጸ ምቅዋም
- ኣብነታዊ ብድሆ
- ኣብ ድኽመታት ምልካዊ ስርዓት ምትኳር
- ምጥቃም ፖሊቲካዊ ናዕቢ
ሕዝቢ ኤርትራ ኣብ ፍርሕን ሓይልን ኣብ ዘይብሉ ሁሞት፣እቲ ዝውሰድ ተቃውሞ ሓደገኛነቱ ክውሕድ ኣለዎ፣እምነት ሓድሕድ ዝፈጥር ክኸውን ኣለዎ እምበር ብሓደ ሕቶ ምስ ዝለዓል ቀልጢፋ ክቅህም ይኽእል፣ ኣብ ኤርትራ እቲ ካብ 1993 በብእዋኑ ዝተረኽበ ፣ ከም ንኣብነት፣
– ሕቶ- ሰራዊት ህግሓኤ ድሕሪ ናጽነት- ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መሰል/ ዓንቀጽ 25
– ሕቶ- ውጉኣት ሓርነት- ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መሰል- ዓንቀጽ 25
– ሕቶ- ሰብስልጣን/ኣባላት መሪሕነት ህግድፍ- ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መሰል- ዓንቀጽ 21
– ሕቶ- ፎርቶ ኣስመራ- ኣድማሳዊ ሰብ ኣዊ መሰል -ዓንቀጽ 21
-ሕቶ ኣርቶዶክሳዊት ቤት ክርስትያን- ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መሰል ዓንቀጽ 18
– መልእኽቲ ኣቡናት ካቶሊካውያን ኤርትራ- ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መሰል/ዓንቀጽ 1
– ሕቶ- ሓለፍቲ ቤት ትምህርቲ ድያእ ኢስላምያ/አኽርያ- ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መሰል ዓንቀጽ 18
እዚ በብእዋኑ ዝተላዕለ ተበግሶታት ዝተወስነ ሕቶታት ዘልዓለ ድኣ እምበር ውድቀት ምልካዊ ስርዓት ዝጠልብ ኣይነበረን፣ እነተኾነ ግን ዝተወሰነ ዕላማታት ኣዓዊቱ ኢዩ። ዓወት ናይዚ ዝተረኽበ ናይ ሰብ መሰል ምሕታትን ምቅዋምን እቲ ሕቶታት ብሕዝቢ ተቀባልነትን ደገፍን ምስዝረክብ ኢዩ፡ ኩሉ ተቃውሞ ንመሰልካ ብምሉኡ እቲ ሕዝቢ ክሳተፎ ናይ ግድን ኣይኮነን፣ እቶም ቀንዲ ናይ ሕዝቢ ናዕቢ ስትራቲጂ- ውጥን ተለምቲ ቀጻልን ፍሉይን ካብ ሓደ ደረጃ፣ ካልኣይ ደረጃ ፣ ኣብ መጨረሻ ድማ እቲ ዝዓበየ ስትራተጂ እናውጽኡ ስርዓት ክሳብ ዝወድቀሉ ግዜ ዝሓስቡ ክኾኑ ኣለዎም። እቲ በብ ግዜኡ ዝተራእየ ሰልፍታት ብዓቀኑን ዓይነቱን ክፈላለ ናይ ግድን ኢዩ፡፤ እስከ ብብክፋሉ ንርኣዮ፡፤
- ዝተመርጸ ምቅዋም
ዝተመርጸ ምቅዋም ወይ ሕዝባዊ ናዕቢ፣ ኣብቲ መጀመርታ መድረኽ ቃልሲ ኣንጻር ምልክነት ዝተፈላለዩ ወፈራታት ብዝተፈላለየን፣ፍሉይን ዕላማታት ክብገስ ከሎ ጠቓሚ ኢዩ፣ ንኣብነት ኣብ ኩነታትና ምስ እንርኢ እቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቅሰ በብእዋኑ ዝተረኽበ ውጺኢቱ እዚ ሎሚ ንርእዮ ኢዩ።
ኣብ ምውጣን ስትራተጂ ንዝተመርጸ ምቅዋም ንምትላም፣ እቲ ኣገዳሲ ፣ ነቲ ጉዳይ ምልላይን፣ ፍሉይን ውሱንን ሕቶታት ወጽዓ ሕዝቢ ነቲ ሓፈሻዊ ጭቆና ናይቲ ምልክነት ዝገልጽ ክኸውን ከምዘለዎ ምርዳ እ እዩ፣ ከምዚ ዝኣመሰለ ሕቶታት እቲ ቅኑዕ ሽቶ/ታርገት ንወፈራታትካ ከተካይድ ንሕመረት ናይቲ ዓቢይ ስትራተጂ ዕላማታቱን ንምዕዋት ይሕግዘካ፡፤
እዚ ናይ ቀረባ ስትራተጂካዊ ዕላማታት በቶም ተቃለስቲ ደለይቲ ፍትሒ ክዕወት ዘለዎ ኮይኑ እዚ ድማ ስዒቡ ተኸታታሊ ዓወታት ንሞራል ደለይቲ ፍትሒ ዘሕይልን፣ዘበራትዕን ኢዩ፣ደንበ ፍትሒ እናሓየለ ደንበ ምልኪ ድማ እናደኸመ ይኸይድ።
ስትራተጂ ናይ ዝተመርጸ ተቃውሞ ኣብቲ ኣገዳሲፖሊቲካውን፣ ቁጠባውን ማሕበራውን /ባህላውን ከተኩር ኣለዎ፣ እዚ ክበሃል ከሎ ናይቲ ምልካዊ ስርዓት ወኒንዎ/ገቢትዎ ዘሎ በብሓደ ከምዝኸስሮን እቲ ደንበ ተቃውሞ ድማ እናኸሰቦ ይኸይድ፣እንተታኻኢሉ ድማ ኣብታ ናቱ ዝደኸመት ወይ ተሳቅዮ ጐድኑ/Identifying the Achilles’ heel /ምህራሙ ኣገዳሲ ኢዩ፡፤ ድኽመታት ምልካዊ ስርዓት ኤርትራ ኣለሊኻ ምቅላሱን ነቲ ምስኡ ዝጸንሔ ሕዝብን ትካላቱን ምፍራስ፣ እቲ ቀንዲ ናይ ዝተመርጸ ዓይነት ተቃውሞ ኢዩ።
- ኣብነታዊ ብድሆ
ኣብ መጀመርያ እቲ ዝፍጸም ወፈራታት ንምልክነት ንምውዳቅ ፣እቲ ፖሊቲካዊ ሕቶታት ብ ዓቀኑ ዝተወሰነን ፍሉይን ክኽውን ኣላዎ፣ ንኣብነት እሱራትና ይፈትሑ ዝብል ሕቶ፣ ነዚ ሕቶዚ ብዝለዓለ ስኢልካ ምስ ምስክራቱ ኣብ ሕዝቢ ከምዝሰርጽን ዘተባብዕን ገርካ ምቅራብን፣ ንቀጻልነት እቲ ቃልሲ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ምድላውን፣ሕዝቢ ንምልክነት ከምዘይተሓባበርን ምግባር ኢዩ፡፤ እቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ በብግዜኡ ዝተራእየ ናዕቢ ወላ እኳ ብውሑዳት ይበገስ ኣብነታዊ ብድሆ ኣንጻር ምልክነት ኢዩ ነሩ። አንጻር እዚ ሕዝባዊ ናዕቢ ብምልካዊ ስር ዓት ኢሳያስ ናይ ሞትን መቁሰልትን ቀሊል ከምዘይነበረን ከምዘሎን ድማ ፍሉጥ ኢዩ። ከምዚ ዓይነት ተበግሶታት ንቆላሕታን ምልዕዓልን ማሕበረ ሰብ ዓለም ድማ ይስሕብ፡፤ከምቲ ብ1989 ኣብ ከተማ በዪንግ ኣብ ኣደባባይ ትያናማን ብተማህሮ ዝተኻየደ ናዕቢ፣ ብ 1988 ሕዝባዊ ናዕቢ ኣብ ቡርማ -ምያናማር ቆላሕታ ማሕበረ-ሰብ ብምርካቡ ኣብነታዊ ብድሆ ኢዩ ዝበሃል፣ ናይዚ ከምዚ ዓይነት ብድሆ ኣንጻር ምልክነት ሞትን ማእሰርትን ዓብይ ሰብኣዊ ጉድኣት ከምዝርከቦ እቶም ተለምቲ ስትራተጂ ክሓስቡሉ ዘለዎም ጉዳይ ኢዩ።
ምንጭታትን ሓይልን ናይ ሓደ ምልክነት ብሓደ ግዜ ከተድክሞ ኣይከኣልን እንታይ ድኣ የድሊ ነቲ ስርዓት ብፍርሓት ወይ ብፍቲ ዘገልግል ሕዝብን ትካላትን ኣንጻሩ ከምዝለዓል ምግባር ኢዩ እቲ ቀንዲ ናይ ርሑቅ ጠመተ ናይቶም መራሕቲ ሕዝባዊ ናዕቢ፡፤ እዚ ከምዚ ኣይተረኽበን ከተዕውቶ ድማ ብርቱዕ ኢዩ፣ሰለዚ ሓደ ምልካዊ ስርዓት ብናይ ሓደ እዋን ሰላማዊ ሰልፍታት ዝወድቅ ኣይኮነን።
እንታይ ድኣ የድሊ፣ ምዝርጋሕ ሓላፍነት፣ ኣብ መጀመርያ ኣብ ከምዚ ሁሞት ናይ ቃልሲ ኣንጻር ምልክነት እቲ ቀንዲ ቃልሲ ብውሑዳት ተበጊሱ፣ ኣብቲ ቀጻሊ ድማ ምስ ዝተፈላለየ ዕላማታት፣ ንኣብነት ተመሃሮ ብጉዳይ ትምህርቶም ይለዓሉ ፣ ሰራሕተኛታት ብጉዳይ ደሞዞም ይለዓሉ፣ መራሕቲ ሃይሞኖት ብጉዳይ መሰል እምነቶም ይለዓሉ፣ ፖሊስ- ወተሃደር ብመሰል ህልዊ ሰብ ኣዊ ኩነታቶም ይለዓሉ፣ ኩሉ ዜጋ ብሰብ ኣዊ መሰሉ ይለዓል፣ እዚ ኣብ ዝሓለፈ ተበግሶታት ሕዝባዊ፣ ዝተመርጸን፣ ኣብነታዊ ብድሆን ንምልክነት ንምልጋስ ዝኣመተ ኢዩ ነሩ ክበሃል ይከኣል፣ ከምዚ ምንባሩ ኣብዚ ዝስዕብ ራብዓይ ክፋል ፣” ኣብ ድኽመታት ምልካዊ ስር ዓት ምትኳር ” ኣብ ዝብል ክግልጾ ክፍትን ኢየ።
- ኣብ ድኽመታት ምልካዊ ስርዓት ምትኳር
ኣብ ምልካዊ ወልቀ-መላኺ ስርዓት ኢሳያስ እንተረኤና፣ እንታይ ኢዩ እቲ ድኹም ጐድንታቱ ምልላይ ንተለምቲ ሰፊሕን ዓብይን ስትራተጂ ኣገዳሲ ኢዩ። መጽናዕትታት ብትካል ኣልበርት ኣይንስተይን ፣ ብፕሮፈሶር ጂን ሻርፕ ከምዝምስክሮ፣ ምልካውያን እውን ድኹም ጐድንታት ኣለዎም እሞ እቶም ኢ-ጐነጻዊ ቃልሲ ዘካይዱ ተቃለስቲ ካብ ምልክነት ናብ ዶምክራስያ፣ ነዚ ድኹም ጐድንታት ናይ ምልካውያን ክሃርሙ ኣልዎም ይብል። ብወገን ናይ ኤርትራ ምልካዊ ስርዓት ድኹም ጐድንታቱ ብዙሕ ክነሱ ንሕና ኣብ ደንበ ተቃወምቲ ግን ገና ኣቃልቦ ዘይሃብናዮ ኣሎ፣ ደንበ ደለይቲ ለውጢ ናይ መጽናዕትን ስትራተጅን ትካል ክሳብ ሕጂ ኣየጥረየን፣ እዚ 20 ዓመታት ኣብ ነንሕድሕዱ ኢዩ ክቈራቈስ ጸኒሑን ኣሎን። ን ኣብነት እቶም ኣብ 2012 ኣብ ሰምየን ኣፍሪቃን ማእከላይ ኣፍሪቃን ናይ ሕዝቢ ምል ዕዓል ዘበገሱን ንምልክነት ዘውደቁን፣ ኣብ ትካል ኣልበርት ኣይንስተይን ከምኡ እውን ኣብ ቦስንያ – ሀርሶጎቪና ስልጥና ዝወሰዱ ኢዮም ነሮም ኣባና ግን ከምዚኦም ባእታታት ክሳብ ሕጂ ኣየጥረናን ፡፤ ደንበ ተቃውሞና በርገሳዊ ይኹን ፖሊቲካዊ ክእለትን ብቅዓትን ንኸጥሪ ድልየትን ባህግን ዘለዎ እውን ኣይመስልን ኣብ ክሊ ናይ ምንጽጻግን፣ ንሕና ንሶም፣ እዚኦም ከለዉ እናተባብሃልካ ኣብ ውሀም/hallucinations ይነብር ኣሎ፡፤
ድኽመታት ናይ ኤርትራ ምልክነት እንታይ ይመስል፣
- እቲ ስርዓት ሕዝቢ ከመሓድር ከምዘይኽእል ናይ ሕዝቢ ደገፍ ከምዘይረክብ ምግባሩ
- ሰብኣውን ንዋታውን ምንጭታቱ ምድካም
- ናይ ወጻኢ ዝምድናታቱ ምብታኽ
- ሰራዊት ኤርትራ ንሕዝብን ዕላማታቱን እምበር ንምልክነት እምቢ ንክብል ምትብባዕን ምልዕዓልን
- እቲ እንኮ ቲቪ ኤርትራን ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሓን መጉልሕ ናይ ምልካዊ ስር ዓት ምድንጋራትን ሓሶትን ምፍሻል፣ ን ኣብነት መጉልሕ ናይ ምልክነት ኮይኑ ዘሎ መስከም ነት ብዝኾነ ኣገባብ ከምዘይሰርሕ ምግባር
- ቁጹራትን ዕሱባትን ደገፍቲ ምልካዊ ስር ዓት ኤርትራ ኣብ ደሞክራስያዊ ሃገራት ዝቅመጡ ብገበን ምኽሳሶምን ፣ ምቅራቦምን
- በቶም ሉኡኻቱ ዝካየድ ዘይሕጋዊ ቀረጽ ምኽፋል ብሕጊ እታ ሃገር ጠጠው ምባሉን፣ ነቶም ኣምባሳዶሮት ናቱ ድማ ብሕጊ ው ዕል ጀነቫ ምኽሳሶም ኣብ ቤት ፍርዲ ምቅራቦምን፣ምኽንያቱ ዘካይድዎ ዘለዉ ብሕጊ ኣህጉራዊ ውዕል ክልኩል ኢዩ፣ ሓደ ኣባል ናይ ውጻኢ ዝምድና ቀረጽ ካብ ዜጋታት እታ ሃገር ክእክብ ብሕጊ ክልኩል ጥራሕ ዘይኮነ ዘይቅቡል ሰብ/ፐርሶና ኖን ግራታ ተባሂሉ ካብቲ ሃገር ይስጐግ፡፤
ናብቲ ሓያል ጉድኒ ናይ ምልካዊ ስርዓት ምእማት፣ እቲ ናይ ርሑቅ ቃልሲ ካብ ምልክነት ናብ ደሞክራስያ እናተደልየን ብዙሓት እውን ክሳተፉ ምስ ዝጅምሩ፣ እቶም ተለምቲ ስትራጂ ሓይሊ ናይ ምልካዊ ስርዓት ምዕቃን ከድልዮም ኢዩ፣ ኣብዚ እቲ ዕላማ ምልዕዓል ሕዝባዊ ናዕቢ ንደንበ ደለይቲ ፍትሒ ዘሕይል ንምልካዊ ስርዓት ድማ ፈርከሽከሽ ኣቢሉ ኣብ መጨርሽታ ምውዳቁ ዝኸውን ምልክት ድማ ሰራዊት ኤርትራን ሕዝቢ ኣብ ውሽጥን ደገን ምስ ደለይቲ ፍትሒ ክጽንበር ከሎ ኢዩ፡፤
ደንበ ተቃውሞ ኤርትራ ክሳብ ሕጂ እቲ ብቅዓታትን ክእለትን ቃልሲ ካብ ምልክነት ናብ ደሞክራስያ ኣየጥረየን ኣሎ ኣብቲ ናይ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ኣተሓሳሳባ ኢዩ፣ ጅብሃ፣ ሻዓብያ፣ ኢስላም ፣ ክርስትያን፣ ከበሳ ፣ መታሕት፣ ዓረብ ፣ ትግርኛ፣ ብሔር፣ ኣውራጃ፣ እወ እዚ ኩሉ መንነትና ዝገልጹ ባእታት ኢዮም፣ ሰለዚ እዚ ኣይኮነን እቲ ንሕና ክንጥምቶ ዘሎና እንታይ ድኣ ነዚ መንነታት እዚ መዝመዙ ሕዝባን ዘሳቂ ዘሎ ምልክነት ናይ ሓደ ውልቀ ሰብ ኢዩ። ነዚ ዝጥቀሙ ኣብ ውሽጢ ደንበ ቃልሲ ካብ ምልክነት ናብ ደሞክራስያ እውን ከምዘሎዉና ክንፈልጥ ኣሎና ፣ ምኽንያቱ ካብ ናይ ሕጂ ምልክነት ዝገደዱ ከይኮኑና።
እምበኣር ኣብ መጨርሽታ እተን ኣብ ላዕሊ ዝጠቀስኩወን ዓናቅጽ ካብ ኣድማሳዊ ሰብ ኣዊ መሰላት ንምዝካር ዝ ኣክል ኣብዚ ታሕቲ ኣስፊረየን ኣሎኹ።
ዓንቀጽ 1
ኩሎም ደቂ-ሰባት ሓራ ኮይኖም ዝተወልዱ፣ ከም ኡ እውን ማዕረ ክብርን መሰልን ዘለዎም ኢዮም። ኣእምሮን ሕልናን ዝተዓደሉ ብምዃኖም ድማ ኣብ ነንሕድሕዶም ብመንፈስ ሕውነት ኪቀራረቡ ይግባእ
ዓንቀጽ 18
ነፍሰ-ወከፍ ሰብ ንሓርነት ናይ ሓሳብ፣ሕልናን፣ ሃይማኖትን፣ መሰል ኣለዎ። እዚ መሰልዚ ፣ሃይማኖት ወይ እምነት ናይ ምልዋጥ ሓርነት፣ ከምኡ እውን ብውልቂ ወይ ምስ ካልኦት ብምምሕባር፣ብቅሉ ዕ ወይ ብብሕቲ ንሃይማኖቱ ወይ እምነቱ ብምምሃር፣ስራሕ፣ ኣምልኾትን ምክትታል ትግባረን ናይ ምግሃድ ሓርነት ዘጠቃለለ ኢዩ።
ዓንቀጽ 21
- ነፍሰ-ወከፍ ሰብ ኣብ ናይ ሃገሩ መንግስቲ ብቀጥታ ወይ ብሓርነት ብዝተመርጹ ወከልቲ ንኽሳተፍ መሰል ኣለዎ።
- ነፍሰ-ወከፍ ሰብ ኣብ ሃገሩ ንዘሎ ሕዝባዊ ኣገልግሎት ብማዕርነት ንኽጥቀመሉ መሰል ኣለዎ።
- ድልየት ሕዝቢ መሰረት ስልጣን መንግስቲ ኽኸውን ይግባእ፣ እዚ ድልየትዚ ከኣ ኣድማሳውን ማዕረ መሰል ምድማጽን ብዘለዎ ከም ኡውን ብምስጢራዊ ወይ ከምዚ ዝኣመሰለ ሓራ ናይ ምድማጽ ኣገባባት ብዚካየድ ውቅታውን ሓቀኛን ምርጫ ክግለጽ ይግባእ።
ዓንቀጽ 25
ነፍሰ – ወከፍ ሰብ ንጥዕናን ድማዕን ናይ ገዛእ ርእሱን ናይ ስድራ-ቤቱን ብቁዕ ዝኾነ ደረጃ መነባብሮ ንኽረክብ መሰል ኣለዎ፣
ነዚ ዓናቅጽ ኣብዚ ሓተታ ንኸተሓሕዞ ዝያዳ ነቲ ክልዓል ዝጸንሔን ዘሎን ሰላማዊ ሰልፍታት ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ይኹን ኣብ ወጻኢ ነቲ ሓደን ዝቀርቦ ነቲ ካልእ ከኣ ዘይምልከቶ ገሮም ዝርእይዎ ኣላዉ፣ እዚ ድማ ካብ ጸቢብ ኣተሓሳስባ ዝምንጩ፣ ነቲ ናይ ምልካዊ ስርዓት ምድንጋራት ምትላላትን ዕድል ዝህብ፣ ንመንፈስ ሓድነትን ሕውነትን ናይ ደለይቲ ፍትሒ ዝምርዝ ዘይተድላዪ ተርእዮ ኢዩ፡፤ ምስዚ ጽሑፍ ኣተሓሒዘ ንኣዳለውቲ ሰላማዊ ሰልፍታት ኣብ ወጻኢ መልእኽቶም ንቆላሕታ ዝዕዘበካን ዝርእየካን መሳጢ ድኣ ክኸውን ኣለዎ እምበር ዝኾነ ከም ስሚዒቱ ብሽም እምነቱ ወይ ክፋል ሕዝቡ ክፍክርን ክጃሃርን ነቲ ምሳኻ ዘሎን ሓላፍ መገድን ቆላሕታ ዘርሕቅ ኢዩ፣ ስለዚ ኣዳለውቲ ሰላማዊ ሰልፍታት፣ ምድላው ሰላማዊ ሰልፊ፣ ቀሊል ከምዘይኮነ ተረዲኦም፣ ነየናይ ዕላማታት ክድግፉ ወይ ከዕውቱ ኣቀዲሞም ስትራተጂ ከውጽኡ ኣለዎም በሃላይ ኢየ።
ኩሉ እቲ ሰላማዊ ሰልፍታት ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ይኹን ኣብ ወጻኢ ኣብ ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መሰላትን ዝተመርኰሰ ኢዩ፡፤
ዝተወከስኩዎ ጽሑፋት
- ኣድማሳዊ ኣዋጅ ብዛዕባ ሰብኣዊ መሰላት
- ኣህጉራው ወዕል ብዛዕባ ቁጠባዉን ማሕበራውን ባህላውን መሰላት
- ኣህጉራዊ ወዕል ብዛዕባ ሲቪላውን ፖሊቲካውን መሰላት
- From Dictatorship to Democracy, A Conceptual Framework for Liberation, Gene Sharp, The Albert Einstein Institution
- Max Weber, ” The Idea of State”
Short URL: http://english.farajat.net/?p=10898


text:
ፕረዚደንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫ ኬር፣ እሙናት ወተሃደራት ናይቲ ኣቐዲሙ ካብ ስልጣን ዘባረሮ ምኽትል ፕረዚደንት ነበር ሪክ ማቻር ናብ ሎሚ ኣብ ዝወግሐ ለይቲ ዘካየዱሉ ፈተነ ዕልዋ ከምዘፍሸሎ ቢቢሲ ንጋዜጣዊ መግለጺኡ ብምጥቃስ ሓቢራ።
ንሱ፣ ኣብ ዋና ከተማ ደቡብ ሱዳን፣ ጁባ፣ ከቢድ ናይ ቶኽሲ ምልውዋጥ ከምዝሓደረ ብዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና
ኣምባሳደር ስርዓት ኢሰያስ ተስፋሚካኤል ገራህቱ፣ ኣብ ከተማ ሊድስ ንዘካየዶ ኣኼባ ጸጥታ ንምዉሓስ ንዝተዋፈሩ ኣስታት 100 ሓይሊ ፖሊስ ዝተኸፍለ ገንዘብ ክዓዲ ካብ ምምሕዳር ፖሊስ ሊድስ £7000 ክፍሊት (BILL) ከምዝቐረበሉ ምንጭታት ካብ ከተማ ሊድስ ሓቢሮም።
ኣብቲ ዝሓለፈ ሰምበት 03 መጋቢት 2013 ንቁንጣሮ ደገፍቱ ዘካየዶ ኣኼባ ተዓጻጻፊ ቁጽሪ ደለይቲ
ብ21 ጥሪ ኣብ ሕምብርቲ ከተማ ኣስመራ፡ ኣብ ፎርቶ ኣብ ዝርከብ ሚኒስተሪ ዜና ብትብዓት ኣትዮም መረረ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ተለቪዥን ብቐጥታ ብኣስመላሽ ኣብርሃ ከምዝንበብ ዝገበሩ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፡ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ንዘሎ ሓቀኛ ኤርትራዊ ሓያል ፍናን ሓበንን ተስፋን ሂቦም እዮም። እዞም ሰባት እዚኦም ደኣ ብኸመይ
ህግደፋውያን ኣብ መንጎኣም ነቲ ክርስትና ኦርቶዶክሳውያን ንካቶሊካውያንን፣ ከቢድ ኣዕናዊ ጽልኢ ምሂዞም ኣለዉ።
ኤርትራውያን ይትረፍ ክርስትያናት ኣሕዋት፣ ኣብ መንጎ ኤርትራውያን ኣስላምን ክርስትያንንውን ብሓደ ተቓሊሶም ብሓደቁራስ እንጌራ ተማቒሎም፣ ክርስትያንበስመ-ኣብኢሉ፣ ኣስላማይብስም- ኣላህ፣ ኢሎም፣ መግቦም ቀዲሶም ፍቕሮም ሓልዮምን ዓመታት ዝጸንሑ እዮም።
ህግደፍ ግን ይትረፍ ቁሩብ ናይሃይማኖት ኣፋላላይ ንዘሎካሲ፣ ስጡምሓዳርን ስድራን እንተርእዩ
ስርዓት ህግደፍ ካብ ሜጀር ክሳብ ናይ ኮለኔል ማዓርግ ዘለዎም ፡ ኣብ ሰራዊት ዘገልግሉ ዝነበሩ፡ ኣስታት 300 ማእከሎት ሓለፍቲ ካብ ናይ ስራሕ ቦታኦም ከምዝኣለዮም ምንጭታት ሓቢሮም።
ካብዚኣቶም ክንደይ ከምዝተጠየሱ ክንደይ ከኣ ከምዝደስከሉ ዝገልጽ ዝርዝራዊ ኣሃዝ ኣይተረኽበን።
ምጥያስ ፍጹም ካብ ስራሕ ምፍናውን ብነብስኻ ምሕዳርን ክኸውን ከሎ፡ ምድስካል
ኪዳን
ቀርኔሎስ ዑስማን
ኣልሓጅ ዓብደኑር
ኣደም እሽማዒል
መሓመድ ሳልሕ ሓጎስ
ሸውጊ መሓመድ ኣሕመድ
ወጻኢ ካብ ኪዳን
ስዒድ እሽማዒል
ኣደም ሓስል
ክፍለ የውሃንስ ወለገርግስ
ርእሶም ገብረገርግስ
ሰሜን ኣመሪካ
ዶክተር ኣፈወርቂ ጳውሎስ
ዶር መሓመድ በሽር
ማእከላይ ምብራቕ
ጀማል መሓመድ ጣሕር
ሳልሕ መሓመድ ዑመር
ሱዳን
ሓስም ዓሊ ዓብደላ
ዓብደላ ሓምዳይ
ኤውሮጳ
ዶር መሓመድ ኬር
ኣሕመድ ነጋሽ
ደቀንስትዮ
ኣበባ ኣብርሃ
ሰልዋ ያዕጉብ
መንእሰያት
ውጅዳን መሓመድ ኑር
ነስረዲን ኣሕመድ ዓሊ
ደቡብ ኣፍሪቃ
በረኸት ገዛኢ
ነባራት ተጋደልቲ
ሳልሕ ኢብራሂም
ኢትዮጵያ
ተውፊቕ ኑርሕሸን
ልዊ ጃፎ
ኣውስትራልያ
ዶር ዓብደላ ጅምዓ
አሓመድ
ኣብ ሱዳን ድንጎላ ኣብ ዝባሃል ቦታ ሕጹጽ ሓገዝ ድሕነትን ዝጽበዩ
ኣስታት ቅድሚ ሰሙን ኣቢሉ ካብ መዓስከር ስደተኛታት ሸገራይብ ብምህዳም ኣብ ኢድ ኣብቲ ከባቢ ዝርከቡ ኣብ መሸጣ ንግዲ ደቂ ሰባት ዝተዋፈሩ ተወላዶ ብሔረ ራሻ-ይዳ ዝወደቑ 94 ደቂኣንስትዮን ሓንቲ ነፍሰጾርን 10 ቆልዑኡ ዝርከብዎም 365 ኤርትራዊያን ስደተኛታት ኣብ
ነቲ መርበብ ሓበሬታ ኣሰና ንምንጭታት ኣሰና ብምጥቃስ ቅድሚ ሒደት ሰዓታት ዘቃልሓቶ ዜና ሕቶ ዑቕባ 13 ኤርትራውያን ተጻወቲ ኩዕሶ እግሪ ክለብ ቀይሕ ባሕሪ ናይ ኤርትራ፡ Daily Nation ዝተባህለ ጋዜጣ ኬንያ ደጊሙ ኣረጋጊጹዎ።
ኣባላት ኣህጉራዊ ምሕዝነት ኤርትራውያን (EGS)፡ ዓለምለኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራን (EYGM)፡ ኣሰና ፋውንደሽንን፡ ምስ ኣባላት ጉዳያት ወጻኢ ምምሕዳር መንግስቲ ኣመሪካን: ምስ ዝተፋላለዩ ኣባላት ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኣመሪካን (ኮንግረስ) ተራኺቦም ተዘራሪቦም።
afrol News, 6 May – Voices among the exiled opposition of Eritrea increasingly call for a Libya-style foreign intervention in the country, saying the situation is even worse in Eritrea.
The Republic of Somalia accuses the regime in Eritrea of financing and training the Al Qaeda linked Al Shabaab to destabilize the peace situation in Somalia and the horn.
In an exclusive interview with WIC, Somalia’s Ambassador to Ethiopia, Seid Yosouf Noor,
The Eritrean Government representative to the African Union, Ghirma Asmerom, was reportedly pleaded with some African Ambassadors to Ethiopia to mediate between his government and Ethiopia.
ንኹሉኹም ኣመንቲ ክርስትና እንቋዕ ጾመ-ሉጓም ፈትሓልኩም እናበልና፡ ርሑስ ብዓል ፋሲካ ንምነየልኩም።
ኣሰና !
ኣብ ጀኔቫ ስዊዘርላንድ፡ ኣብ ቅድሚ ኣብያተ ጽሕፈት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከምኡ ‘ውን ኣብ ለንደን ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ዝርከብ ፊት ኤምባሲ ስርዓት ህግደፍን ብዓይነቱ፡ ተሳታፍነቱን ናይ ተቓውሞ መንፈሱን ፍሉይ ዝኾነ ንውድቀት ዲክታተርያዊ ስርዓት ህግደፍ ዝጽውዕ ውዕዉዕ ዘላማዊ ሰልፊ ይካየድ ኣሎ።
ኣብ ዝሓለፈ እዋን ነቶም ኣብ ሃገረ ግብጺ ሓደጋ ኣንጸላሊዎም፡ ናብ ኤርትራ ክምለሱ እውን ዝገደደ ከምዝጽበዮም ፈሊጦም ናብ ኢትዮጵያ ክምለሱ ዝጠለቡ ዜጋታትና ንምሕጋዝ ኩሉኹም ኤርትራውያን ካብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ሓገዝ ከምዝገበርኩም ይፍለጥ።
እዚ ሎሚ ጀሚሩ ዘሎ፡ ኣብ ሰሙን ሰለስተ ግዜ ማለት፡ ሰኑይ፡ ረቡዕን ዓርብን ብኣቋጻጽራ ኤርትራ ካብ ሰዓት 8፡00 ክሳብ ሰዓት 9፡00 ምሸት ዝፍኖ መደብ፡ ነታ ብፍላይ ናብ ኤርትራ ኣብ ሰሙን ክልተ ሳዕ ነናይ ፍርቂ ሰዓት መደብ ጥራይ ትፍኑ ዝነበረት ራድዮ ኣሰና፡ ካብ ጽበት ግዜ ብመጠኑ ከገላግላ እዩ።
ካብ ርሑቕን ቀረባን ከባቢታት ኦስሎ፡ ነርወይ ዝመጽኡ ግዱሳት ኤርትራውያን፡ ነቶ ኣብ ዝተፈላለያ ከባቢታት ሰሜን ኣፍሪቃ ብፍላይ ድማ ኣብ ሊብያን ሲናይን ሕሱም ግፍዕታት ዝወርዶም ዘሎ ኣሕዋቶም ኤርትራውያን ስደተኛታት ንምርዳእን ጉዳዮም ንዓለም ንምቅላሕን ዝዕላምኡ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ሎሚ 17 መጋቢት ኣብ ኒውዮርክ ኣብ ዘጋብኦ ህጹጽ ኣኼባ ፡ ሲቪላዊ ህልቂት ደው ንምባል፡ ኣብ ሊብያ፡ ካብ በረራ ነጻ ዝኾነ ዞባ ክኽለል፡ ከምኡ ‘ውን ኩሉ ኣድላዪ ዘበለ ስጉምቲ ክውሰድ ውሳኔ ኣሕሊፉ።
ሎሚ’ውን ብርእሰ-ምትእምማን ሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋት ክንረባረብ ኢና!! ኣብ ትሕቲ ዝብል ጭርሖ ካልኣይ ስሩዕ ኣኼባ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ብ15 መጋቢት 2011 ሰዓት 8:30 ቅድሚ ቀትሪ ብወግዒ ተኸፊቱን ዕማማቱ ጀሚሩን።
መራሒ ስርዓት ህግደፍ ‘ፕረዚደንት’ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብጽኑዕ ሓሚሙ ብምስጢር ናብ ቀጠር ከምዝገሸ እሙናት ምንጭታት ኣሰና ሓቢሮም።
እቲ ትማሊ ኣብ ትሕቲ “ንቕሎ ንሓድሽ ሓርነት” ዝብል ቴማ ዝጀመረ፡ 2ይ ጉባኤ ዓለምለኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ ሎሚውን ብርሱን ሃዋሁ ቀጺሉ ውዒሉ።
ሎም መዓልቲ መጋቢት 11 2011፡ ዓለምለኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ ካልኣይ ዓመታዊ ጉባኤኡ ኣብ ትሕቲ “ንቕሎ ንሓድሽ ሓርነት” ዝብል ቴማ ኣብ ከተማ ላስ ቬጋስ ብክብ ዝበለ ድምቀት ተኸፊቱ።
ኣምባሳደር ስርዓት ህግደፍ ኣብ ኣመሪካ ዝነበረ ግርማይ ሳንቲም፡ ብመንግስቲ ኣመሪካ ድሕሪ ምስጓጉ ካብ ዋሺንግተን ዲሲ ክወጽእ ርዑኡ ጠቕሊሉ ተዳልዩ ከምዘሎ እሙናት ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብ ዝሓለፈ ቀዳም 5 መጋቢት፣ ኣብቲ ብማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኖርወይ ዝተዳለወ ምሸት፣ 8 መጋቢት ብዓቢ ድምቐት ተጸንቢሉ ኣምሰየ።
በቲ ኣብ ናይ መወዳእታ ደረጃ በጺሑ ዘሎ ውዱቕ ውሽጣዊ ፖለቲካውን ቁጠባውን ኩነታቱን ሙሽሙሽ ስርዓቱን፡ ከምኡ ‘ውን ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ብዝቕጽል ዘሎ ውዕዉዕ ህዝባዊ ተቓውሞታት ተጨኒቑ፡ ኣብ ኤርትራ ‘ውን ህዝባዊ ተቓውሞ ከይለዓል ክቱር ስግኣት ሓዲሩዎ ዘሎ ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ኣስመራ ኣርባዕተ ክፍላተ ሰራዊት ኣኪቡ ከምዘሎ እሙናት ምንጭታት ሓቢሮም።
Saudi Arabia is drafting in up to 10,000 security forces to the north eastern Muslim Shia provinces ahead of mass protests planned next week.
ኣሽንባይ ዶ ሕጂ ኣብ ናይ ቅልውላውን ህውከትን እዋን፡ ኣብቲ ንቡር ግዜ ‘ኳ ኣብ ሊብያ ቅሳነት ኣይነበረኩምን። ጸገምኩምን ሻቕሎትኩምን ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብዚ ሊብያውያን ንጸለምቲ ኣፍሪቃውያን ከም ዕሱባት ቐዛፊ ጠርጢሮም ዝሃድኑሉ ዘለዉ እዋን ኣብ ክቱር ሓደጋን ጭንቀትን ከምዘለኹም የሻቕለናን ይርድኣናን እዩ።
ኣሽንባይ ዶ ሕጂ ኣብ ናይ ቅልውላውን ህውከትን እዋን፡ ኣብቲ ንቡር ግዜ ‘ኳ ኣብ ሊብያ ቅሳነት ኣይነበረኩምን። ጸገምኩምን ሻቕሎትኩምን ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብዚ ሊብያውያን ንጸለምቲ ኣፍሪቃውያን ከም ዕሱባት ቐዛፊ ጠርጢሮም ዝሃድኑሉ ዘለዉ እዋን ኣብ ክቱር ሓደጋን ጭንቀትን ከምዘለኹም የሻቕለናን ይርድኣናን እዩ።
በዚ ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃ ዝካየድ ዘሎ ህዝባዊ ምልዕዓልን ደገፍ ሰራዊት እተን ሃገራት ንተቓውሞ ህዝብን ዝረዓደ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ዚ ቐረባ እዋን ኣብ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ብወዛ (ተኽሊጥ) ክገብር ከምዝወጠነ እሙናት ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
በቲ ኣብ ቱኒዝያ ጀሚሩ፡ ብግብጺ ቀጺሉ፡ ኣብ ሊብያ ተጓሃሂሩ ንምልካውያን ስርዓታት ዝሰሃሎም ዘሎ ህዝባዊ ተቓውሞ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ከቢድ ሻቕሎት ወዲቑ ዘሎ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ኤርትራ ኣብነታዊ ጽልዋ ኣስዒቡ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ተመሳሳሊ ተበግሶ ከይወስድ መታን ንኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ብሓድሽ መብጽዓታት ንምሕባል ሓዱሽ ጎስጓስ ከካይድ መደብ ኣውጺኡ ንምትግባሪ ተበጊሱ ከምዘሎ እሙናት ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
“ኣነ ቲፋኖስ፣ ንሱ ድጉል መንካዕ”
በታ እንምነያን እንቃለሰላን ዘለና ኣዝያ ጥዕምቲ ቃል ክፍልም። ሰላም! ክቡራት ተኸታተልቲ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። ናትና ግብረ-መልሲ ዝጽበ ሰናይ ዘመን ይመጽእ ኣሎ’ሞ ቆጽሊ ሰተሰምሃር ክንንስንስ፣ ክንሕበን ከም ቀደምና ክንተሓዋወስ…ቆፎና ክንመልእ መዓርና ክንብርብርን ለጋዕና ክንሓልብን ቀሪብና ኢና!
ስርዓት ህግደፍ ቤትጽሕፈት ሰራሕተኛታት ወኪል ባንክ ዓለም (World Bank) ኣብ ኤርትራ ክሳብ መወዳእታ ናይዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ለካቲት (02/2011) ስርሓቶም ኣጽፊፎም ካብ ኤርትራ ክወጽኡ ከምዝኣዘዘ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ኣንጻር ውልቀምካዊ ስርዓት ሑስኒ ሙባረክ ን18 መዓልታት ብጽንዓት ተቓውሞ ከካይድ ዝቐነየ ህዝቢ ግብጺ፡ ሎሚ 11 ለካቲት ተዓዊቱ፡
መራሒ ስርዓት ህግደፍ ‘ፕረዚደንት’ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ብ27 ጥሪ ናብ ቐጠር ምስ ከደ ክሳብ ሎሚ 11 ለካቲት ናብ ኤርትራ ከምዘይተመልሰ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም። ኣሰና ‘ውን ነቲ ኩነታት ኣረጋጊጻቶ ኣላ።
እቲ ህዝባዊ እምነት ኣጥፊኡ፡ ንስለያዊ መሓውር ከም ኣማራጺ መጻንሒ ስርዓቱ ዝጥቀመሉ ዘሎ መላኺ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ፡ ቺካጎ፡ ሃሱሳዊ ስርሓት ከካይዱሉ ካብ ዘዋፈሮም ሰለይቲ ተቓሊዖም።
ውልቀመላኺ መራሒ ስርዓት ህግደፍ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ነቲ ኣብ ቱኒዝያን ግብጽን ዝካየድ ዘሎ ህዝባዊ ተቓውሞታት ፈጺሙ ከይቃላሕ ንሚኒስትሪ ዜና ተሪር ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ።
ክቡራት ተኸታተልቲ ድምጺ ኣሰና
ኣብ ናይ ሎሚ ሰኑይ 31 ጥሪ መደብ ራድዮ ድምጺ ኣሰና፡ ነቲ ኣብ ቱኒዝያን ግብጽን ዝርአ ዘሎ ህዝባዊ ተቓውሞን መስርሕ ለውጥን፡ ጽልውኡን ኣስተምህሮኡን ንዓና ንኤርትራውያን እንታይ ምዃኑ ንምድህሳስ ምስ ክልተ ኤርትራውያን ምሁራት: ዶ/ር ኣሰፋው ተኸስተን ዶ/ር ኣንገሶም ኣጽብሃን ዘካየድናዮ ዘተ ከነቕርበልኩም ምዃና እናዘኻኸርና ምክትታልኩም ንዕድም።
ን30 ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ ፕረዚደንት ግብጺ ሑስኒ ሙባረክ፡ በቲ ንዝሓለፉ ክልተ መዓልታት ተጓሃሂሩ ሎሚ ዓርቢ 28 ጥሪ ናብ ጥርዙ ዝበጽሐ ህዝባዊ ናዕቢ መንግስቱ ክብትን ተገዲዱ።
Thousands of demonstrators calling for a Tunisian-style revolution in Egypt brought the centre of Cairo to a halt last night after a “day of wrath”.


text: እዚ ብሓጺር ኣጸሓሕፋ A-kassa ዝበሃል፤ ስራሕ-ኣልቦነት ካሳ ወይ ውሕስነታዊ-ድርጅት እዩ። ናይዚ A-kassa ኣባል ኴንካ፤ ስራሕ-ኣልቦ ምስ ትኸውን፤ ውሕስነት ይህልወካ። (Arbetslöshetskassornas samorganisation)። ካብዚ ናይ ስራሕ-ኣልቦነት ካሳ፤ ገንዘብ ንኽትረክብ መሰል ክህልወካ፤ ብዘይ ምቍራጽ ን12 ኣዋርሕ ኣባል ናይ ስራሕ-ኣልቦነት ካሳ ክትከውን የድሊ። ስለዚ እምበኣር፤ ስራሕ ድሕሪ ምጅማርካ፤ ኣብ ዝቐልጠፈ ግዜ ኣባል ናይዚ ስራሕ-ኣልቦነት ካሳ ክትከውን ዘድሊ፤ በዚ ምኽንያት እዚ እዩ። ንዝተፈላለዩ ኢንዱስትሪታት፤ ዝተፈላለዩ ናይ ስራሕ-ኣልቦነት ካሳ ኣብያተስልጣን ወይ ድርጅታት እዮም ዘለዉ። ኣባል ናይ ስራሕ-ኣልቦነት ካሳ ከይኮንካ፤ ስራሕ-ኣልቦ ምስ ትኸውን፤ እቲ ሽዑ ንዓኻ ዝምልከተካ እቲ ኣልፋ-ካሳ (Alfa-kassan) እቲ መሰረታዊ ውሕስነት እዩ።


text:
በሰላታት እቲ ናይ ህልቂት ኲናት – ሚኪኤል እምበየ (አራንቺ)
ሰላም ኣብ ውሽጥን ወጻእን እትርከቡ ኩቡራት ኣሕዋት ደቂ ኤረይ ጻዕዳ፡፡እንቋዕ ናብ ብርሃነ መስቀል ብሰላም ኣብጸሓና፡፡ሎሚ ኣብ ድሮ በዓል መስቀል ኮይና ዓኾዃይ ዓኾዃይ ገዓት ሓምሊ ውጻእ ገዓት ጠስሚ እቶ፡እንብለሉ ኣብ ክልተ ገጽ ናይ መድረኽ መቐይሮ ኢና
ሰላም ኣብ ውሽጥን ወጻእን እትርከቡ ኩቡራት ኣሕዋት ደቂ ኤረይ ጻዕዳ፡፡እንቋዕ ናብ ብርሃነ መስቀል ብሰላም ኣብጸሓና፡፡ሎሚ ኣብ ድሮ በዓል መስቀል ኮይና ዓኾዃይ ዓኾዃይ ገዓት ሓምሊ ውጻእ ገዓት ጠስሚ እቶ፡እንብለሉ ኣብ ክልተ ገጽ ናይ መድረኽ መቐይሮ ኢና ዘለና፡፡በቲ ሓደ ካብ ዘመነ ሉቋስ ናብ ዘመነ ዮውሃንስ እንሰጋገረሉ መድረኽ ክኸውን ከሎ፡ በቲ ካልኣይ ሸነኹ ድማ ካብቲ መስቀል እንተርኣኻዮ ውን ሰገጥ ዘይብል፡ንኣስታት 40 ዓመታት ደም ንጹሃን ኤርትራውያን እናመጸየ ዝሰወደ’ሞ ኣብዚ ናይ ቀቢጸ ተስፋ ሰዓታት ከም ብዕራይ ግንበተ ሰነ ተዳኪሙ ናብ መቓብር ጥፍኣት ዘምርሕ ዘሎ ኢሳይያሳዊ ሰይጣን ብርግጽ እንገላገለሉ ታሪኻዊ ህሞት ምዃኑ ኢዩ፡፡ብዘይ ቀልዓለም ብርግጽ ውን ኢዩ፡፡እቲ ንሃገራዊ ዋዕላ ዘዐወተ ኤርትራውያን ምጥርጣር ኣወጊዶም ሕድሕዳዊ ምትእምማን ከሕድሩ ዓሚቕ ሰረት ዘንጸፈ ሃገራዊ ኮሚሽን ንዲሞክራስያዊ ለውጢ፡ሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋት ኩሉ ምድላዋቱ ኣጻፊፉ ኣብ መጠረሽታ ዕለታት ወርሒ ጥቅምቲ ሓደ ስጉሚ ተሳጊሩ ሃገራውያን ከጋበእ ኢዩ፡፡በዚ ኣጋጣሚ ነዚ ዝተሐላለኸ መድረኻት ሰጊሩ ናይ ሰላም ፍትሒ ራህዋ ዲሞክራሲ ጩራ ባናታቶም ዝኾለዐ ሃገራዊ ኮሚሽን ንዲምክራስያዊ ለውጢ በስም ኩሉ ደላይ ሰላም ኤርትራዊ ምስጋና ይብጻሐዮ፡፡ እዚ ዓቢ ዋኒን ውራይ ኩሉ ኤርትራዊ ስለዝኾነ ሃገራዊ ኮሚሽን ንደሞከራስያዊ ለውጢ ምሉእ ደገፍን ምትሕብባርን ከይፈለዮ በዚ አጋጣሚ ከዘኻኽር እደሊ፡፡
ድሕሪ ሚስጥረ ምብራዕ ኲናት ባድመ በሰላታት እቲ ናይ ህልቂት ኲናት ብብሩህ መገዲ ናብ ኣንበብቲ ከቕርቦ ምዃነይ ቃል ኣትየ ከምዝነበርኩ ዝፍለጥ ኢዩ፡፡ከምቃለይ ኣብቲ ልክዕ ግዚኡ ከቕርቦ ብዘይ ምኽኣለይ እቕሬታ ኩቡራት ኣንበብቲ እዚ ታሪኻዊ ጽሑፍ፡፡ እቕረ ምባል መደምሰስ ኩሉ ጌጋታትና ስለ ዝኾነ፡፡ሚስጥረ ምብራዕ ኲናት ባድመ ካበይ ናበይ ብኸመይ ምንባሩ ድሙቕ ብሩህ ስእልን ኣባይታ ዝነበሩ ጩቡጣት ሓቅታትን ፈሊጥኩምን ሰኒቕኩምን ክትኮኑ እምንቶይ ኢዩ፡፡
ቀቅድሚ ምብራዕ ኲናት ባድመ ነቲ ፍጹም ኣስካሕካሒ ናይ ጥፍኣት ባርዕ ክውልዕ፡ ብጎይትኡ ኢሳይያስ ከቢድ ሕድሪ ዝተቐበለ፡ ሜጀር ጀነራል ገረዝግሄር ዓንደማርያም ዉጩ ከምቲ ልሙድ ከብዲ ምላሽ ሰትዩ ሓደገኛ ክወጽእ ዘይግበኦ ሚስጢር ሶቱኹዎ ነይሩ ኢዩ፡፡ንኣምባሳደር መንግስቲ ኢትዮጲያ ኣብ ኤርትራ ነበር‹‹ምሳኹም ዝመጽእ ክረምቲ ክንራኸብ ኢና፡፡››ክብል ኣሚቱሉን ደርጒሑሉን ኢዩ፡፡ላሕኲ ናይዚ ሚስጥር ድሕሪ ገለ እዋን ምብራዕ እቲ ኲናት ካብቶም ቀረባ ቀረብቲ ኣዕሩኽቲ ዉጩ ብሕሹኽታ ከዝረብ ተሰሚዑ ኢዩ፡፡ ምናልባት ኣንባሳደር መንግስቲ ኢትዮጲያ ውን ነቲ ምላቕ ሚስጥር ብዋዛ ዝርእዮ ኣይመስለንን፡፡የግዳስ መንግስቲ ኢትዮጲያኣብቲ ፈለማ ኲናት ዝተወላዓሉ ቦታ ክባቢታት ባድመ ሰራዊት ኣየቐመጠን፡፡ስለምንታይ ሻላ ርእይዎ ህ.ግ.ደ.ፍ. ኲናት ክውልዕ ኢዩ ዝብል ፍጹም ግምት ስለ ዘይነበሮ ኢዩ፡፤
05 ግንቦት 1998 ዓ/ም መስዋእቲ ሹዱሽተ ኣባላት ናይታ ንስለያዊ ዳህሳስ ተባሂላ ዝወፈረት ጋንታ ክጋጥም ከሎ ፡ ሓደ ካለእ ዓቢ ኣኼባ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝካየደሉ ዝነበረ እዋን ኢዩ፡፡ኣብዚ ኣኬባ’ዚ ጀነራል ስብሓት ኤፍረም፡የማነ ገብርኣብ(ሞንኪይ) ዝርከብዎ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ፡ምስ መዘናታቶም ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ኢትዮጲያ ኣብ ዘተን ምይይጥን ኢዮም ዝነበሩ፡፡ኣብ ከባቢታት ባድመ ገለ ጎንጽታት ተፈጢሩ መስዋእቲ ገለ ወተሃደራት ኣጋጢሙ ከምዘሎ ውን ገና ኣብ ውሽጢ ኣዲስ ኣበባ ከለዉ ኢዮም ፈሊጦም፡፡ኣብቲ እዋን’ቲ ጀነራል ስብሓትን መዘኑኡ ኢታ-ማጆር ሹም ሌ/ጀነራል ጻድቃን ገብረትነሳኤን ናብ ቦታ ፍጻመ ብምኻድ ነቲ ጉዳይ ከጻርይዎን ነቲ ጠንቂ ዝኾነ ስጉምቲ ከወስዱሉን ተረዳዲኦም ነይሮም ኢዮም፡፡እቲ ጉዳይ ገና ከይዓበየ ንምፍትሑን ንምህዳኡን ኣብ ርድድእ ተበጺሑ ክንሱ፡ ኢሳይያስ ንየማነ ገብርኣብ ብዘሃቦ ቀጥታዊ ትእዛዝ፡ብህጹጽ ናብ ኣስመራ ኢና ንኸይድ ዝብል ሓሳብ ተቐይሩ፡፡እስከ ቁሩብ ሃዲእና ረጊእና ነቲ ጉዳይ ብዕምቀት ንርኣዮ፡፡መንግስቲ ኢትዮጲያ ኲናት ክውልዕ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ተጠንቀቕ እነተዝነብር፡ ብዓቢኡ ውን ግጭት ኣጋጢሙ እናተሰምዐ፡ ነዞም ከክንዲ ያሒት ዝኾኑ ሰበስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ብሰላም መፋነዎም’ዶ?እንድዒ?ብወገነይ ግን ኣይመስለንን፡፡
እቲ ድሮ 05 ግንቦት ዝጀመረ ጎንጺ 06 ግንቦት 1998 ዓ/ም ወጋሕታ ብመሪሕነት ኮለኔል ገብረኪዳን (ሓኔታይ) ዝተመርሐ ሰራዊት ንባድመ ተቖጻጺሩ ንቕድሚት’ዩ ሳጊሙ፡፡ ሽዑ ብወገን መንግስቲ ኢትዮጲያ ቀዲሙ ዝመጸ ናይ ረዳት ሓይሊ ፈጥኖ ደራሽ ዝተባህለ ሓውሲ ዞባዊ ሰራዊት ኢዩ፡፡ድሕሪ ምትሓዝ ባድመ ንሒደት መዓልታት ምቅርራብ ነቲ ናይ ድሎ ብድሎ ኲናት እምበር ውግእ ኣይቀጸለን፡፡ኣብዚ ግዜ’ዚ ኣብ ከባቢ ባድመ ሰለስት ላዕለዎት ጀነራላት ሜጀር ጀነራል ገረዝጊሄር ዓንደማርያም(ውጩ)፡ሜጀር ጀነራል ፍሊጶስ ወልደዮውሃንስ፡ ሜጀር ጀነራል ተኽላይ ሃብተስላሴ ኣብ ቦታ ፍጻመ ብኣካል ዝነበሩሉ ኢዩ፡፡ክንድዚኦም ዝኣኽሉ ላዕለዎት ጀነራላት ሃንደበት ኣብ ዝተባህለ ጎንጺ ንምንታይ ኣድለየ?
ኣብ መንጎ እተን ሒደት መዓልታት ዓበይቲ ዓዲ ህዝቢ እቲ ከባቢ ካብ ከልቲኡ ወገን መዃኑ ኢዩ ኤርትራውያንን ኢትዮጲያውያንን ሓደ ናይ ዕርቂ ሽማግለ መዚዞም ነይሮም ኢዮም፡፡እዚ ናይ ዕርቂ ሽማግለ ኣስታት 14 ሰባት ዝሓዘ ኮይኑ መጀመርያ ናብ ሰራዊት ኢትዮጲያ ብምኻድ ንዕርቂ ለሚኑን ተማሕጺኑን፡፡በዝረኸቦ ኣወንታዊ መልሲ ቀጺሉ ናብ ላዕለዎት ጀነራላት መንግስቲ ኤርትራ መጺኡ፡፡እቲ ንኣረገውቶት ምርኩስ ዝተደገፉ ውን ምእሳርን ምቕታልን ዘይንሕፍ ህ.ግ.ደ.ፍ. ዝወሰዶ ስጉመቲ ግን ፍጹም ነውራም ዘይ ሓላፍንታዊ ተግባራት ኢዩ ነይሩ፡፡ነቶም ውግእ ደው ይበል፡፡ ዝሓለፈ በሰላታትና ነሕዊ፡፡ዘባእስ የብልኩምን ኣሕዋት ኢኹም፡፡ጉዳይኩም ብሰላም ኮፍ ኢልኩም ተላዚብኩም ተረዳዲእኩም ፍትሕዎ፡፡ዝበሉ ለባማት ዓበይቲ ዓዲ ፍብፍላይ ነቶም ኢትዮጲያውን ናይ ወያነ ናይ ስለላ ልኡኻት ኢኹም ብምባል ቀጥታ ከም ዝእሰሩ ኢዩ ተገይሩ፡፡ድሕሪ’ዚ ኢሳይያስ ኲናት ባዕሉ ከመርሖን ከኣልዮን ሓደገኛታት ናይ ረድዮ መልእኽትታት ክመጹ ጀሚሮም፡፡ነቲ ድሒሩ ዝቐጸለ ኣስካሕካሒ ኲናት ብቐጥታ ዝመርሖ ዝነበረ ባዕሉ ኢሳይያስ ኢዩ፡፡ኣዝዮም ብዙሓት መልእኽታት ናብ እዚ ኮራት ይኹን እዚ ከፍላተ-ሰራዊት ብቐጥታ ዝመጽእ ዝነበረ ካብ ቤት ጽሕፈት ፕረሲደንት ኢዩ፡፡እቲ ምስ ወያነ ኣጸቢቕና ንፋለጥ ኢና ዝበሎ ትምክሕተኛነቱ ግን ገና ካብ ምጅማር እቲ ኲናት ባዶሽ ምንባሩን ኣብ ምምራሕ ዘለዎ ትሑት ብቕዓትን ዝሓለፈ መድረኽ ብግብሪ ኣረጋጊጽዎ ኢዩ፡፡
ድሕሪ ፈላሚ ኲናት ከባቢታት ባድመ እቲ ባርዕ ናብ ኩሉ ወሰናስን ኤርትራ ኢዩ ሊሒሙ፡፡እቲ ጉዳይ ሕቶ ናይ ባድመ እንተዝነብር ናብ ካልእ ክባቢታት ክሰግር እምበይ ምተገቦኦን፡፡እቲ ብስም ቀዳማይ ወራር ዝፍለጥ ከቢድ ኲናት ልዕሊ ልዕሊ ከባቢታት ባድመ ሓያል መስዋእትነት ዝተኸፍሎ ቦታታት ካብ ውሽጢ መሬት ኤርትራ ወጻኢ ኣብ መሬት ኢትዮጲያ ኢዩ፡፡ከባቢታት ዛላምበሳን ካብ ዓሰብ 71 ኪ.ሜ ከባቢታት ቡሬ ንውሽጢ ሶሊኹ ዝኣተወ ክፍለሰራዊት 525 ን፡፡ኣብ ኩሉ ዞባታት ኲናት ኢሳይያስ ባዕሉ ብቐጥታ ዝመርሖ ዝነበረ ድማ ኢዩ፡፡ኣብዚ ግዝያት እዚ ብወገን ሰራዊት መንግስቲ ኢትዮጲያ ምክልኻል እምበር ናብ መጥቃዕትን ጸረ-መጥቃዕትን ዝዛዘወ ስለቲ ኲናት ኣይነበረን፡፡እቲ ንውልቀ ዝናን ህቡብነትን ኢሳይያስ ዝተወለዐ ፈላሚ ኲናት ፍጹም ዘይተጸንዐ ብምንባሩ ሃፈጽታ ረስኑ ዓቂቡ ከቕጽል ኣይከኣለን፡፡ብቐሊል ዘይግመት ከቢድ ክሳራ ሂወት መናእሰያት ኤርትራ ኣብዚ ዘይተጸንዓን ዘይኩውንነታውን ኲናት ጠፊኡን ተኸፊሉን’ዩ፡፡
ድሕርዚ እቲ ከም ሊቀ ሊቃውንቲ ኲናት ንነብሱ ባዕሉ ዘጠመቐ ኢሳይያስ ዝወሰዶ ስጉመቲ ንብዙሓት ምኩራት መምሃራን ውግእ ዘገረመ ኢዩ ነይሩ፡፡ገለ ቦታታት ሒዝካ ኣብ ናይ ምክልኻል መድረኽ ምእታው፡፡ጽኑዓት ድፋዓት ብህጹጽ ክህነጹን ክስርሑን ተወሲኑ፡፡ብሕጊ ወተሃደራዊ ስነፍልጠታዊ ስልቲ ኲናት ምክልኻል ተገዲድካ ትኣትዎ ሓደ ካብ ስልትታት ቅዲ ኲናት ኢዩ፡፡ምክልኻል ጸላኢኻ ላዕለዋይ ኢድ ጨቢጡ ኣብ ልዕሌኻ ኣብ ዝደለዮ ግዜን ቦታን ሓደጋ ንኽወድቀካ ባእልኻ ኢድካ ምሃብ ኢዩ፡፡ልእሊ ዝኾነ ድማ ‹‹ነታ ቀዳምቲ ጥይት ንሕና ኣይንትኩሳን ኢና፡፡›› ክብል ብዓውታ ትዛሪቡ፡፡መንግስቲ ኢትዮጲያ በዓል ዛላንበሳ ዘኣመሰሉ መሬቱ ተመንዚዑ ኢዱ ኣጣሚሩ ክርኢ ዝይሕሰብ ኢዩ፡፡እሞ ድኣ ኢሳይያስ ስለምንታይ ካብ ምጥቃዕ ናብ ናይ ምክልኻል ምድረኽ ከእቶ ኣዚዙ፡፡እዚ ገና መልሲ ዘይተረኽቦ ክፍታሕ ዝይተኻእለ ሕንቅል ሕንቅሊተይ ኮይኑ ዘሎ ኢዩ፡፡
እዚ ክኸውን ከሎ ብዙሓት ላዕለዎት ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ እንታይ ይግበር ኣሎ፡ ኲናት በኸመይ ተጀሚሩ፡እንታዩ ምዕባለታቱ፡ኣፍልጦ ዳርጋ ኣይነበሮምን እንተበልኩ መግናን ኣይመስለንን፡፡ኣረ ገሊኦምሲ እቲ ንጹር ሓበሬታ ካብ ወከለቲ ኮራት ኣብ ኣስመራ ዝነበሩ ኦፐሬተራት ክረኽቡን ከሰምዑን ኢዮም ዝጓየዩ ነይሮም፡፡እቲ ንውልቀ ዝንኡ ደይመደይ ኢሉ ኲናት ዝወዐለ ኢሳይያስ ነቶም ማዕረ ህዝቢ ብመገዲ 03 ነቲ ኩነታት ዝሰምዕዎ ዝነበሩ ሰበስልጣን መንግስቲ አብ ኤክስፖ ሃንደበታዊ አኬባ ጸዊዑ ጠንቂ እቲ ኲናት ወያነ ምዃኑ ብዘይ ገለ ስክፍታ ክቕሽሾም ፈቲኑ ኢዩ፡፡ ብዙሓት ካብ ተጋባእቲ አኼባ ባድመ ንነዊሕ ግዜ ገና ካብ ዘበነ ገድሊ አብ ትሕቲ ወያነ እመሓደር ምንባሩን እንተኾነ ክርክር ከምዝነበረን እፈልጡ እዮም፡፡ አብ አኼባ ኤክስፖ ካብ ዝተላዕለ ሕቶ ድማ ሓደ እዚ’ዩ ነይሩ፡፡ኢሳይያስ ንኹሉ አብቲ አኼባ ዝወረደ ሕቶታት ምስ ዕላምኡ ስለ ዝጻረር ብድፍኑ አይፈልጦን እየ ክብል’ዩ መሊሱ፡፡
ብቐሊል ክዓርፍ ዝግቦኦ ዝነበረ ኲናት እናተሓላለኸ ከይዱ፡፡ኢሳይያስ ነቲ ብሩዋንዳን አሜሪካን ዝቐረበ መተዓረቂ ሓሳብ ክሳደይ ንኻራ ብምባል አቕቢጹ፡፡ካብ ባድመ ወጺእና ማለት ጸሓይ ሞይታ ድሕሪ ደጊም ኣይትበርቕንያ ክብል ቁርጺ መልሱ አፍሊጡ፡፡ድሕሪ’ዚ ኣዝዩ ከበድ አሸሐት ሂወት ዝጠልብ አስካሕካሕቲ ኲናት ከምዘይተርፍ ምዃኑ እናተነጸረ ምጺኡ፡፡ብወገን መንግስቲ ኤርትራ ንአስታት ትሽዓተ አዋርሕ ሰራዊት ሓይልታት ምክልኻል ከምዝተባህሎን ከምዝተኣዘዞን ዓሰርተታት ኣማኢት ኪ.ሜ ከናለታት ቀዲዱ ድፋዓት ሰሪሑ፡፡ ነቲ ሎሚ’ዶ ጽባሕ ይመጽእ ዝተባህለ ናይ ምጥቃዕን ሓደጋ ምውዳቅን ብዘይ ገለ ቅድመ ኩነት አብ ኢዱ ዝጨበጠ ሰራዊት መንግስቲ ኢትዮጵያ መዝገቡ ሒዙ ኢዱ ኣጣሚሩ አብ ምክትታል ተጸሚዱ፡፡ ብኣንጻሩ ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ድማ ነቲ ዝተረክበ ተበግሶ ናይ ምጭባጥ ዕድል ብምምዝማዝ ነዊሕ ግዜ ከበድቲ ምቅርራባት ንኲናት ብምግባር ኣበይ ብኸመይ እንተጥቃዕና ይሐይሽ ኣብ ዝብል ዓሞቕቲ ምርምራትን መጽናዕትታትን ኣብ ምክያድ ተአትዩ፡፡
ኣበለት ስለያ መንግስቲ ኢትዮጵያ ወግሐ ጸብሐ ብዘይ ዕረፍቲ ብኣባላት ሓይልታት ምኽልኻል ኤርትራ ዘይተታሕዛ ጃላ መሬት ኣብ ምፍታሽ ነዃላትን ቀዳዳትን ኣብ ምንዳይ ዝረቐቐ ፈኮስቲ ድፍዓት ኣየኖት ኢዮም ኣብ ምልላይ ብዝሕን ዓይነትን ሰራዊት ኣበየናይ ቦታ እንታይ ኣሎ ብዘይ ዕረፍቲ ደኺሞምን ሰሪሖምን፡፡ ድሕሪ’ዚ ኣብ መጀመሪያ ወርሒ ጥሪ 1999 ዓ/ም ዳግማይ ከቢድ ኲናት ክካየድ ምዃኑ ግሁድ ኮይኑ፡፡እቲ ዝገርም ብመንግስቲ ኢትዮጲያ ከቢድ መጥቃዕቲ ክፍኖ ምቅርራባት እናተኻየደ ካብ አዘዝቲ በጦሎኒ ንላዕሊ ዝነበሩ መራሕሪ ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ከቢድ ናይ ንግዲ ውድድራት ተሸሚሞም ምንባሮም ኢዩ፡፡ በቲ ዝተሓተ ኣብ ሓደ ቦጦሎኒ ኣርባዕተ ሓሙሽተ ድኳናት ኣብ ውሽጢ ድፍዓት ተኸፊቱ ገንዘብ ናይቲ ምስኪን ሃገራዊ ኣገልግሎት ንምምንዛዕ ምውፋሮም ኢዩ፡፡ኣዘዝቲ በራጊድ ክፍላተ ሰራዊት እሞ እንተዘይ ተዛረብናሎም ይሐይሽ፡፡ገዚፍ ጉልበት ኣባላት ሰራዊት ኣብ ሕርሻን ካልእ ዓበይቲ ናይ ንግዲ ትካላት ኣዋፊሮም ብዛዕባ እቲ ዝመጽእ ኲናት ፋዕርኡ ውን ኣይነበሮም፡፡ሂወት መናእሰያት ኤርትራ ማዕረ ጤለ በጊዕ ተቖጺሩ፡፡ብመንጽሩ ድማ ወያነ ወላሐንቲ ክገብር ከምዘይክእል ዘይ ክውንነታዊ ጎስጋስ ንሰራዊት ብዘይ ዕረፍቲ ተዋሂቡ፡፡ሓላዘኑ ዝወደአ ተኲሱ ዕላምኡ ክሃርም ዘይክእል ብረት ሒዙ ኣብ ቅድመ ግንባራት ንሞት ከም ዝፍረድ ኮይኑ፡፡
ካብ መጀመርያ ወርሒ ጥሪ ማእለያ ዘይብሉ ሰራዊት መንግስቲ ኢትዮጵያ ብመንገዲ እንትጮ ብዘት ናብ ጉርሁ ክአቱ ጀሚሩ፡፡ ማዕረ ማዕሪኡ ብዝሒ ዘለወን ታንክታት መዳፍዓትን ክጓረት ተራእዩ፡፡ እቲ ዘይተርፍ ከቢድ ውግእ ኣብ ግንባር ዓሊቴና መረብ ክንፊ ጾሮና ክካየድ ምዃኑ ካብ ቤት ጽሕፈት ፕረሲደንት መልእኽታት ውሒዙ፡፡ ኣሎ ዝበሃል ሓይሊ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ካብ ኮር 271ዓሰርተው ሓደ (11) በራጊድ ካብ ኮር 381 ሓደ ክፍለ ሰራዊት ክፍለ- ሰራዊት 525 ብምሉኡ ብዜካቲ ኣብ ቀዋሚ ድፋዕ ኣትዩ ዝነበረ ክ/ሰ 22 ኣብቲ ቦታ ከም ሪዘርቫ ሓይሊ ኮይኑ ክጸንሕ አብ ጸቢብ ቦታ ተጻፋጺፉ፡፡08 ለካቲት 1999 ዓ/ም ብለክዕ ኣብዚ ዝተባህለ ቦታ ክንፊ ጾሮና ሓያል ተባዕታይ ውግእ ጀሚሩ፡፡ነቲ ሊቀ-ሊቃውነቲ ኲናት ንገዛእ ነብሱ ዘጠመቐ ኢሳይያስ ዘዐሸወ ትያትሮ፡፡
2ይ ክፋል ይቕጽል
ዓወት ንሃገራዊ ጉባኤ
ዘልኣለማዊ ዝኽሪ ንሰማእታትና
ሚኪኤል እምበየ አራንቺ
aranchi03 yaho.com


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ሕ.ኣፍሪቃን ኤ.ሕብረትን ንትሕተ ቅርጺ ብዝምልከት ናይ ክልተ መዓልታት ኣኼባ ኣካዪዶም
Radio Erena: 20 May 2018
ሕብረት ኣፍሪቃን ኤውሮጳዊ ሕብረትን ንትሕተ ቅርጺ ብዝምልከት ናይ ክልተ መዓልታት ኣኼባ ኣካዪዶም።
ኣብቲ ብሓሙስ 17 ግንቦት ዝጀመረ ኣኼባ ወከልቲ ክልቲኡ ሕብረታት ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ሕብረት ኣፍሪቃ እዩ ተኻዪዱ።
ኣብቲ ኣኼባ ንምዕባለ ትሕተ ቅርጺ ኣብ ኣፍሪቃ ብፍላይ ከኣ ኣብ ጽላታት ጸዓት፣ መጎዓዝያ፣ ዝርጋሐ ማይን ኮምፕዩተር ተክኖሎጂን ብዝምልከት ኣብ ሕብረት ኤውሮጳ ወፍርታት ወጻኢ ዘሎ ተኽእሎ ዘትዮም።
ደቡብ ሱዳን፣ በስገዳድ ተዓስኪሮም ዝጸንሑ 210 ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ናብ ሰላማዊ መነባብሮኦም ተፋንዮም
Radio Erena: 20 May 2018
ኣብ ደቡብ ሱዳን በስገዳድ ተዓስኪሮም ዝጸንሑ 210 ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ናብ ሰላማዊ መነባብሮኦም ከምዝተፋነዉ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ።
እቶም ብዓርቢ 18 ግንቦት ዝተፋነዉ ትሕቲ ዕድመ ህጻናት፣ ኣብ ተቓወምቲ ሓይልታት ብረት ዓጢቖም ክዋግኡ ዝጸንሑ ምዃኖም ተሓቢሩ።
ወኪል ዩኒሴፍ ኣብ ደቡብ ሱዳን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ እቶም 210 ትሕቲ ዕድመ ብወግዒ ብረቶም ድሕሪ ምርካብ ናብ ሲቪላዊ ህይወት ተመሊሶም፣ ናይ ሰለስተ ወርሒ ቀለብን ናይ ሞያ ስልጠናታትን ክወሃቦም ምዃኑ ገሊጹ።
ኣብ ደቡብ ሱዳን ኣብዚ ዓመት’ዚ ጥራይ ንሳልሳይ ግዚኡ ዝተኻየደ እዚ ትሕቲ ዕድመ ካብ ሰራዊት ናይ ምፍናው ስነስርዓት ን806 ህጻናት ናይ ምጥያስ ዕድል ሂቡ ኣሎ።
ሱዳን፣ ካብ ቻይና ነፈርቲ ውግእ ትሽምት
Radio Erena: 18 May 2018
ሱዳን፣ ሽዱሽተ ነፈርቲ ውግእ ካብ ቻይና ከምዝሸመተት ወትሃደራውያን ምንጭታት ሱዳንን ቻይናን ኣፍሊጦም።
እተን FTC-2000 ዝዓይነተን ነፈርቲ ውግእ ብ16 ግንቦት ካርቱም ኣብ ዝኣተዋሉ፣ ኣዛዚ ሓይሊ ኣየር እታ ሃገር ሜጀር ጀነራል ዓዋድ ኻልፋላህ ማራዊንን ኣብ ካርቱም ናይ ዝርከብ ኤምባሲ ቻይና ወትሃደራዊ ኣታሸን ተረኺቦም ኔሮም።
ሱዳን ነተን ነፈርቲ ንምሽማተን ኣብ መወዳእታ 2016 ምስ ቻይና ውዕል ከምዝኸተመት ይዝከር።
እዘን ወትሃደራውያን ነፈርቲ፣ ክልተ ኣብረርቲ ዝሓዛ ኮይነን፣ ብዝያዳ ኣብ ልምምድን ቀለልቲ ወትሃደራዊ ስርሒታትን ከምዘገልግላ'የን ዝግለጻ።
ኢትዮጵያ፣ ህንዳዊ ኣካያዲ ስራሕ ናይ ወጻኢ ኩባንያን ክልተ ኢትዮጵያውያን መሳርሕቱን መንነቶም ብዘይተፈልጡ ዕጡቓት ተቐቲሎም
Radio Erena: 18 May 2018
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ህንዳዊ ኣካያዲ ስራሕ ዳንጎት ዝተባህለ ብኩባንያ ናይጀርያ እትውነን ፋብሪካ ሰሜንቶ መንነቶም ብዘይተፈልጡ ዕጡቓት ከምዝተቐትለ ምንጭታት ዜና ኣረጋጊጾም።
እቲ ዲፕ ካራማ ዝተባህለ ህንዳዊ ማናጀር ምስ ክልተ ኢትዮጵያውን መሳርሕቱ ከምዝተቐትለ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት፣ ጠንቂ እቲ ቅትለት ተራ ናይ ስርቂ ገበን ዶ ወይስ ፖለቲካዊ ዕላማ ዘለዎ'ዩ ገና ከምዘይተነጸረ ኣመልኪቶም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ቕትለት ንዝፈጸሙ ሰባት ይሃድን ከምዘሎ ኣፍሊጡ ኣሎ።
ደቡብ ሱዳን፣ ተወሰኽቲ 150 ወትሃደራት ዓቃብ ሰላም ክዋፈሩ
Radio Erena: 18 May 2018
ሕቡራት ሃገራት፣ ኣብ ደቡብ ሱዳን ዞባ ዩኒቲ ተወሰኽቲ 150 ወትሃደራት ዓቃብ ሰላም ከዋፍር ምዃኑ ገሊጹ።
እዚ ኣህጉራዊ ውድብ ነዚ ዘፍለጠ፣ መስርሕ ሰላም ደቡብ ሱዳን ዳግም ንምብርባሩ፣ ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ኣባላት ሃገራት ኢጋድ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ድሕሪ ምርኻቦም'ዩ።
ደቡብ ሱዳን ክልተ ዓመታት ድሕሪ'ቲ ካብ ሱዳን ተፈልያ ናጽነታ ዝኣወጀትሉ ዓመት ኣብ 2013 ኣብ መንጎ ፕረዚደንትን ምክትሉን ብዝተጓሃሃረ ግጭት፣ 10ታት ኣሽሓት ሰባት ክቐዝፍ እንከሎ፣ ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ሰባት ከኣ ካብ መነባብርኦም ኣመዛቢሉ።


text:
ስርዓት ኣቀማምጣ ሰነዳት ንብረት
ንብረት፣ ሃፍቲ ህዝብን መንግስትን እዩ።እዚ ሃፍቲ ብገንዘብ ስለዝዕደግ ጥረ ገንዘብ ምዃኑ ብምርዳእ ብኣግባቡ ክተሓዝን ኣብ ዝተሓሰበሉ ዕላማ ጥራሕ ክውዕልን ግድን ይኸውን። ነዚ እውን እዩ መንግስቲ ንብረት መንግስቲ ዝመሓደረሎም ኣዋጃት፣ መምርሕታትን “ሪፎርም”ታትን ንብረት ኣተኣታትዩ ተግባራዊ እናገበረ ዝርከብ።ብፍላይ ኣብዚ ጉዳይ ዝለዓለ ሓላፍነት ዘለዎ ቢሮ ትልምን ፋይናንስን ክልል ትግራይ ንብረት ህዝብን መንግስትን እዚ ክልል ዝመሓደረሉ ስርዓት ብምዝርጋሕ ንኣፈፃፅምኡ እናደገፈ፣ እናተቖፃፀረ፣ ጥሕሰት ኣሰራርሓ ኣብ ዝተርኣየሉ ድማ ሕጋዊ መስተኻኸሊ ስጉምቲ እናወሰደን ክውሰድ እናገበረን ይርከብ። ከምዚኦም ዝበሉ ስራሕቲ ብምስርሖም ድማ ቅድሚ ኩሉ ብብርኪ ኣተሓሳስባ ንብረት ከም ጥረ ገንዘብ ምርኣይ ዝጀመረሉን ብመሰረት ምሕደራ ስርዓት ፋይናንስ ኣብ ስራሕ ዝውዕለሉን ኩነታት እናማዕበለ ይመፅእ ኣሎ። ይኹን እምበር ሐዚ እውን ብሸለልትነትን ምንኣስ ግንዛበን ንብረት ካብ መምርሕን ኣሰራርሓን ወፃእ እንትባኽንን እንትበላሸውን ይርአ። በዚ ደረጃ ዝግለፁ ኣብነታት ብዙሓት እኳ እንተኾኑ ንሎሚ ኣብ ከተማ ኣክሱም ዘሎ ጥሕሰት ምሕደራ ንብረት ዳህሲስና ኣለና፤ ምሉእ ትሕዝቶኡ እነሆ።
ብብርኪ እዛ ከተማ ኣብ ዘለዋ ኣብያተ ፅሕፈት ንብረት ልክዕ ከም ጥረ ገንዘብ ኣብ ምርኣይ ትሑት ኣተሓሳስባ እዩ ዘሎ። ናይዚ መበገሲ ኣብ ኣመራርሓ ኮነ ሰብ ሞያ ንንብረት ዝወሃብ ትኹረት ዝነኣሰ ብምዃኑ እዩ። ከምዚ ዝበለ ኣረኣእያ ብምህላዉ ኣብ ኣተሓሕዛን ክንክንን ንብረት ጉድለት ይርአ። ንኣብነት ንብረት ህዝብን መንግስትን ብስርዓት ክመሓደረሎም ዝተቐመጡ ንፁራት መምርሕታትን ሪፎርምታትን ከምኡ እውን ንብረት ኣታውን ወፃእን ዝኾነሎም ሰነዳትን መዛግብትን ኣለዉ። ኮይኑ ግና ነዚኦም ብኣግባቡ ዝጥቀም መሓውር ብኣፃብዕቲ ዝቑፀር እዩ። መብዛሕትኡ ንብረት ብተደጋጋሚ ክዕደገሉ እምበር ዝተዓደገ ንብረት ብኣግባቡ ክሕዝን ክጥቀምን ኣይርአን። ይዕበ ይንኣስ ንግልጋሎት ስራሕ ዝወፅእ ንብረት ምስ መን ከም ዘሎ፣ ተጠቀምቲ ካርዲ (ዩዘር ካርድ) ክሕዙ ኣይተገበረን። እዚ ጥራሕ ኣይኮነን፤ ከም መስርሕ ቆፀራ ንብረት ይካየድ እዩ። ኮይኑ ግና ዝተዓደገ፣ ኣብ ስራሕ ዝወዓለን ኣብ መኽዝን ዝተቐመጠን ንብረት ብንፁር ኣብ ምሓዝን ብኣግባቡ ኣብ ምስናድን ዘሎ ኣፈፃፅማ ድኹም እዩ። ካብኡ ሓሊፉ ዝተዓደገ ንብረት ኣብ ሰነዳት ኣታውን ወፃእን ንብረት ብስርዓት ከይተመዝገበ ኣብ ስራሕ ዝውዕለሉ ኩነታት እውን ኣሎ።
ነዚ ብኣብነት ንምድጋፍ ሓደ መርኣዪ ንውሰድ። እዋኑ 2007 ዓ.ም እዩ። ኣብቲ እዋን ንቤት ፅሕፈት ፖሊስ ከተማ ኣክሱም ግልጋሎት ዝውዕላ ብፖሊስ ኮሚሽን ክልል ትግራይ 12 መራኸብቲ ሬድዮ ተዓዲገን ነቲ ቤት ፅሕፈት ተዋሂበን። ኮይኑ ግና ምስተዓደጋ ኣብ ክንዲ ኣብ ሰነድ ኣታዊ ንብረት (ሞዴል 19) ብምምዝጋብ ብሰነድ ወፃኢ ንብረት (ሞዴል 22) ኣቢልካ ኣብ ስራሕ ምውዓል ካብ መምርሕን ኣሰራርሓን ወፃእ ብቀጥታ እየን ንተጠቀምቲ ተዋሂበን። እዚ ድማ ኣብ 2009 ዓ/ም ብቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን እታ ከተማ ዳህሳስ ኣብ ዝግበረሉ እዋን ዝተረኸበ ጉድለት እዩ። ከምዚኦም ዝበሉ ፀገማት ናብ ስርዓት ንምእታው ኣብ 2009 ዓ/ም ብመሰረት ዝተገበረ ኦዲትን ዳህሳስን ንምትዕርራይ ፃዕሪ ይግበር ከም ዘሎ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ከተማ ኣክሱም ኣይተ ትእዛዙ ግደይ ይገልፁ።
ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተሓበረ ቆፀራ ንብረት ይካየድ እዩ። ይኹን እምበር ብመሰረት መምርሕን ኣሰራርሓን ፋይናንስ ክፍፀም ኣብ ምግባር ብዙሓት ፀገማት ዘለዎ እዩ።ንኣብነት ብእዋኑን ብመሰረት ዝተቐመጠ ሰሌዳ ግዘን ኣይኮነን ቆፀራ ዝካየድ። ካብዚ ዝብገስ እውን ቆፀራ ንብረት ንምክያድ ኩሉ ግዘ ብቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ደብዳበ እናተፅሓፈ፣ ሓበሬታ እናተውሃበን ጎስጓስ እናተገበረን እዩ። ንመሳለጢ ስራሕ ተባሂሉ ዝተዓደገ ንብረት ኣብ ክንዲ ኣብ ስራሕ ምውዓል ኣብ መኽዝን ዓሺግካ ምቕማጥ ይርአ። መበገሲ እቲ ፀገም ድማ ሸለልትነትን ንንብረት ዝወሃብ ትኹረት ዝነኣሰ ብምዃኑን እዩ። ከምዚ ዝበለ ፀገም ብምህላዉ ድማ ብእዋኑ ተቖፂሩ ግልጋሎት ዝህብን ዘይህብን ንብረት ተፈልዩ፤ እቲ ግልጋሎት ዘይህብ ንብረት ክውገድ ኣብ ምግባር ጉድለት የጋጥም ኣሎ። ንኣብነት ኣብ 2009 ዓ/ም ካብ ግልጋሎት ወፃእ ዝኾነ ንብረት ብምውጋድ ልዕሊ 250 ሽሕ ብር ኣታዊ ንምግባር ትልሚ ተታሒዙ 211 ሽሕን 663 ብር ዝዋግኡ ንብረት እዩ ተወጊዱ።
ኣብ 2009 ዓ.ም ኣብ ኩለን ኣብያተ ፅሕፈት እታ ከተማ ዳህሳስ ተገይሩ ነይሩ። ንኣብነት ኣብ 15 ኣብያተ ትምህርቲን ክልተ ጣብያታትን ኦዲትን ዳህሳስን ተገይሩ እዩ። ከምኡ እውን ኣብ 23 ኣብያተ ፅሕፈት ብሰብ ሞያ ምሕደራ ንብረት ዳህሳስ እንትካየድ ኣብ ሰለስተ ድማ ኦዲት ንምግባር ተኻኢሉ። ኣብ ሕድሕድ ቤት ፅሕፈት ዝተርኣዩ ፀገማት ንምትንታን ናይ ኩለን ተመሳሳልነት ስለዘለዎ ከም መርኣዪ ንዝተወሰና ወሲድና ክነቕርብ፡፡
ቤት ፅሕፈት ትምህርቲ ካብተን ብቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ንብረት እናተዓደገ ዝውሃበን ኣብያተ ፅሕፈት ሓንቲ እያ። እዚ ንብረት ብመሰረት ስርዓት ኣሰራርሓ ፋይናንስ ክመሓደር ግድን ይኸውን።ብመንፅር እዚ እንትርአ ብጥንካረን ድኽመትን ዝግለፁ ኣፈፃፅማታት ኣለዉ። ካብቶም ጥንካረታት ንመሳለጢ ስራሕቲ ዝተዓደጉ ንብረት ኣብ መደርደሪ ንብረት (ሸልፍ) ብስርዓት ተቐሚጦም ዝርከቡ ምዃኖም፣ ብሰነድ ኣታዊ ንብረት (ሞዴል 19) ኣታዊ ዝኾነ ንብረት ብሰነድ ወፃኢ ንብረት (ሞዴል 22) ወፃኢ ምግባር ተጠቀስቲ እዮም። ከምኡ እውን መፍለዪ ቁፅሪ (ኮድ) ቀዋሚ ንብረታት ምሃብን ኣብ ደገ ዝተደርበየ /ዝተቐመጠ/ ንብረት ዘይምህላውን ብጥንካረ ዝግለፁ እዮም።
ይኹን እምበር ክስተኻኸሉ ዝግብኦም ዓበይቲ ፀገማት ኣለዉ። ንኣብነት ኣብ ቆፀራ ንብረት ብምሉእነት ግምት ዋጋ ዘይምቕማጥ፣ ኣብያተ ትምህርቲ ተኸታቲልካ ኣብ እዋነን ንብረት ቆፂረንን ገሚተንን ክልእኻ ዘይምክትታል ፀገማት ኣለዉ። ኣብ 2008 ዓ.ም ዝተዓደገት (ፎቶ ኮፒ) ከምኡ እውን ኣብ 2006 ዓ.ም ዝተዓደገት ስፒከር (መጉልሂ ድምፂ) ኣብ ክንዲ ግልጋሎት ክህባ ምግባር ምንም ዓይነት ጥቕሚ ከይሃባ ኣብ መኽዝን ተቐሚጠን ይርከባ። ብተመሳሳሊ ግልጋሎት ዘይህቡ ንብረት ኣብ ክንዲ ብእዋኖም ምውጋድ ኣብ መኽዝን ተቐሚጦም ኣለዉ። ንኣብነት ንልዕሊ ክልተ ዓመት ዝኸውን ኣብ መኽዝን ዝተሰባበሩ ናይ መስኮትን በርን ሓፃዊን ዝርከቡ ምዃኖምን ናይ ተሽከርከርቲ /ሞተር ሳይክል/ መቆፃፀሪ ነዳዲ ዘይምጥቃምን ተጠቀስቲ እዮም።
እቲ ካልእ ዳህሳስ ዝተገበረሉ ትካል፣ ቤት ፅሕፈት ደኣንት እንትኸውን ንብረታት ኣብ ሸልፍ ተደርዲሮም ዝርከቡ ምዃኖም፣ ቆፀራ ንብረት ብእዋኑ ምልኣኽ፣ ብሞዴል 19 ኣታዊ ዝኾነ ብሞዴል 22 ወፃኢ ምግባር፣ ሞዴላት ናይ ዘገልገሉን ሓደሽትን ፈሊኻ ምሓዝ ብጥንካረ ዝቕመጡ እዮም። ኮይኑ ግና ግዘ ብዘይምሃብ ክመሓየሹ ዝግብኦም ብርክት ዝበሉ ፀገማት ከም ዘለዉ ካብ ቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ከተማ ኣክሱም ዝረኸብናዮም ሰነዳት የመላኽቱ። ንኣብነት ዝውገድ ንብረት ብእዋኑ ናብ ቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ዘይምፍላጥ፣ ዓቃብን መዝጋብን ንብረት ሓደ ሰብ ምዃን፣ ቢን ካርድ፣ ሰነዳት መመዛዘኒ ንብረት (ሞዴላት 70 ሐን 70 ለን) ኣይተሰርሐሉን። ከምኡ እውን ግልጋሎት ዘይህቡ ንብረት ኣብቲ ቤት ፅሕፈት ዝርከቡ ምዃኖም፤ ንኣብነት ፕሪንተር፣ ኮምፒተር፣ ቆፎ ስልኪ፣ ወንበር፣ ጠረጴዛ፣ ድሽ ምስ ረሲቨር፣ ሳይክል ክፅገና ዝግብአን ክፅገና ነፂርካ ክውገድ ዘይምግባር ቅልጡፍ ፍታሕ ክህብሉ ዝተሓበሩ ጉድለታት እዮም።
ብተወሳኺ ልዕሊ ሓደ ዓመት ዝገበሩ ሓደሽቲ ንብረት ኣብ ክንዲ ኣብ ስራሕ ክውዕሉ ምግባር ኣብ መኽዝን ተቐሚጦም ይርከቡ። ንኣብነት ጎማታት ሳይክልን ሞተር ሳይክልን፣ ብሽክሌታ፣ ኣግዳሚ ወንበር ምጥቃስ ይከኣል። እዚኦም ኣብ ግልጋሎት ክውዕሉ ወይ ንቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስ ኣፍሊጥካ ብመልክዕ ዝውውር ንካልእ ቤት ፅሕፈት ክወሃብ ዘይምግባር ኣሎ።
ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት እታ ከተማ ካልእ ዳህሳስ ዝተገበረሉ እንትኸውን መሕተቲ ንብረት (ሞዴል 20) ተጠቒምካ ንብረት ምውፃእን ሰነዳት ኣታውን ወፃእን ንብረት (ሞዴላት 19 ን 22 ን) ብኣግባቡ ምጥቃምን ከም እወንታ ይውሰዱ። ይኹን እምበር ኣብዚ ቤት ፅሕፈት ዘሎ ኣተሓሕዛን ኣጠቓቕማን ንብረት ካብ ጥንካረታቱ እቶም ጉድለታት ይዛይዱ። ካብቶም ድኽመታት ሞዴላት ናይ ዘገልገሉን ሓደሽትን ንብረታት ፈሊኻ ዘይምሓዝ፣ ዝውገድ ንብረት ብእዋኑ ናብ ቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ዘይምፍላጥ፣ መፍለዪ ቁፅሪ (ኮድ) ቀዋሚ ንብረት ዘይምሃብን እቲ ተሰሪሑ ዝተውሃበ እውን እንተኾነ ተግባራዊ ዘይምግባር ይርአ።ከምኡ እውን ነዳዲ ብ“ጌጅ”(መዐቀኒ ነዳዲ) ተሽከርከርቲ እናተቖፃፀርካ ዘይምምላእ፣ ዓቃብን መዝጋብን ንብረት ሓደ ሰራሕተኛ ምዃን ወዘተ ፀገማት ኣሎ። እዚ ጥራሕ ኣይኮነን፤ ቢን ካርድ፣ ሞዴላት 70 ሐን ለን ዘይስርሐሉን ዝተቛረፀን ምዃኑ፣ “ዩዘር ካርድ” ዘይጥቀሙ ምዃኖም፣ ሰራሐተኛ እንትለቅቅ ተኸታቲልካ ንብረት ዘይምርካብ ዝኣመሰሉ ጉድለታት ይርኣዩ። እቲ ዝዓበየ ፀገም ድማ ምስ ምሕደራ ንብረት ተኣሳሲሩ ክስተኻኸሉ ዝግብኦም ተደጋጋሚ ሓበሬታ እንትወሃብ ብዝግባእ ተረዲእኻ ዘይምምሕያሽ ፀገም ቅልጡፍ መፍትሒ ዘድልዮ እዩ።
እቶም ኣብ ላዕሊ ዝተሓበሩ ፀገማት ብቐፃልነት ንምፍታሕ ትልሚ ተታሒዙ ከም ዘሎ ኣይተ ትእዛዙ የረድኡ። ሓደ መፍትሒ፣ ስልጠና መዕበዪ ግንዛበ ምሃብ እዩ። ካልኣይ፣ ምሕደራ ንብረት ከም ቀንዲ መገማገምን መነቓቐፍን ገይርካ ምውሳድ እዩ። ሳልሳይ፣ ደገፍን ክትትልን ብምግባር ንብረት ብመሰረት ስርዓት ምሕደራ ፋይናንስ ንክመሓደር ክግበር እዩ። ኣብ ክሊ እዚ ብተደጋጋሚ ንዝተርኣየ ጉድለት መስተኻኸሊ ስጉምቲ ክውሰድ እዩ። ምኽንያቱ ኣመራርሓ ንብረት መዐደጊ በጀት ንክምደበሉ ብተደጋጋሚ ዝሓትተሉ ብኣንፃሩ እቲ ንብረት ምስተዓደገ ቆላሕ ዘይብለሉ እንተኾይኑ ኣፀጋሚ እዩ። ሃፍቲ ህዝብን መንግስትን ካብ ምብኻን ሓሊፉ ስራሕቲ ብኣግባቡ ንከይሳለጡ ብምግባር ንልምዓታዊ ስራሕቲ ዓብዪ ዕንቅፋት ምዕዳም ይኸውን። ውዒሉ ሓዲሩ ድማ በሪ ኣካብነት ክራይ ካብ ምኽፋት ዓዲ ኣይውዕልን።ስለዝኾነ እዚ ናብ ተሓታትነት ንምስግጋር ብትረት ከም ዝስርሐሉ መብርሂ ኣይተ ትእዛዙ የረድእ።
ዝኾነ መንግስታዊ ቤት ዕዮ ብዘይ ንብረት ዝሰርሖ ስራሕ ስለዘየለ ንዕድጊት ንብረት ተባሂሉ በብዓመቱ ዝምደብ በጀትን ብኡ ኣቢሉ ዝዕደግ ንብረትን ብዙሕ እዩ። ንኣጠቓቕማኡ ሕጋዊ ሓለዋን ስርዓትን ክህልዎ ድማ ብከመይ ክዕደግን ኣብ ስራሕ ክውዕልን ከም ዘለዎ ዓርሱ ዝኸኣለ ስርዓት ኣሰራርሓ ኣለዎ። ንኣብነት፣ ንብረት ፈለማ ምስተዓደገ ፅርየቱ ብበዓል ሞያ ተረጋጊፁ ኣብ ሰነድ ኣታዊ ንብረት ክምዝገብን ንስራሕ ኣብ ዝድለየሉ እዋን ብሰነድ ወፃኢ ንብረት ኣቢሉ ክንቀሳቐስን ይግባእ። ከምኡ እውን ኣብ ሕድሕድ ቤት ዕዮ ዘሎ ንብረት ንዕኡ ተባሂሉ ኣብ ዝተሰርሐ መኽዝን ክቕመጥ፣ ካብ ፀሓይን ንፋስን ነፃ ምዃኑ ክትትል ክግበረሉ፣ ግልጋሎት ዝህብን ካብ ግልጋሎት ወፃእ ዝኾነን እናተፈለየ ክምዝገብ፣ እቲ ካብ ግልጋሎት ወፃእ ዝኾነ ድማ ብስርዓት ክውገድ ኣለዎ። ብመንፅር እዚኦም እንትንመዝኖ ኣብ ብርከት ዝበላ መንግስታዊ ኣብያተ ዕዮ ዝርከብ ንብረት በዚ መስርሕ እዚ ኣብ ምምሕዳር ምምሕያሽ እናተርኣየ ይርከብ። ኮይኑ ግና ከምቲ ኣብ ትሕዝቶ እዚ ፅሑፍ ዝቐረበ ኣብ ከተማ ኣክሱም ኣብ ምሕደራ ንብረት ዓበይቲ ፀገማት ምህላዎም ተዓዚብና። ስለዚ ዝምልከቶ ኣካል ትኹረት ሂቡ ፍታሕ ክናድየሉን ካልኦት ኣብ ተመሳሳሊ ፀገም ዘለዋ ኣብያተ ፅሕፈት እውን ክመሃራሉን ይግባእ።


text:
ብቕዓት ኣእምሮና እስከ ንፈትን - ግድል ቁ- 3
በዚ ግድል'ዚ እኣሙሮና ነበራብር።
ሰናይ ዕድል!
ግድል 3
ክልተ ኣባፅሕን ክልተ ህፃናትን ሩባ ክሰግሩ ተዳልዮም ኣለው። እታ ብሳዕሪን ዕንፀይቲን ዝሰርሑዋ ንእሽተይ ጀልባ ግን፡ ሓደ ካብቶም ኣባፅሕ ወይ ድማ ክልተ ህፃናት ጥራሕ እያ ብሓደ ግዜ ክትጸውር እትኽእል።
ስለዚ ንኣርባዕቲኦም ናብ ስግር ማዕዶ ከተስግሮም ብውሑዱ ክንደይ ግዜ ክትመላለስ ኣለዋ?
መልሲ፡ ኣብ ታሕቲ ኣለኩም ረአይዎ
መልሲ
እታ ጃልባ ክትኸይድን ክትምለስን፡ ብውሑዱ 9 ግዜ እያ በቲ ሩባ ትመላለስ። ብዝተፈላለዩ መንገዲታት ፈቲንኩም ክትኾኑ ትኽእሉ ኢኹም፡ እቲ መንገዲ ግን ሓደ ጥራሕ እዩ።
(እቶም ሰባት ካብ ሓደ ገምገም ስግሩ ናብ ዘሎ ገምገም እዮም ክሰግሩ ዝድልዩ ንበል።)
እታ ጀልባ ሰብ ሒዛ ምስሰገረት፡ ዳግም ናብቶም ዘይሰገሩ ሒዝዋ ዝምለስ ሰብ ክህሉ ይግባእ። እቲ ሒዝዋ ዝምለስ ድማ ህፃን ክኸውን ኣለዎ።
(ካብቶም ኣባፅሕ እንተኾይኑ ሒዝዋ ከይዱ፡ ሒዝዋ ምምላሱ ትርጉም ዘይብሉ ጉዕዞ እዩ ዝኸውን)። ስለዝኾነ እቲ ኣማራፂ ፈለማ ክልቲኦም ህፃናት ነታ ጀልባ ሒዞምዋ ይኸዱ'ሞ እቲ ሓደ ይሰግር፡ እቲ ካልኣዩ ግን ነታ ጀልባ ሒዝዋ ይምለስ።
ኣብ ሳልሳይ ጉዕዞ ካብቶም ኣባፅሕ ሓዲኡ ነታ ጀልባ ሒዙ ይሰግር። ኣብ ራብዓይ ጉዕዞ እቲ ቀዲሙ ሰጊሩ ዝጸንሐ ህፃን ነታ ጀልባ ሒዙ ይምለስ። ክሳብ ሕጂ ክሰግር ዝኸኣለ ሓደ ካብቶም ኣባፅሕ ጥራሕ ይኸውን ኣሎ ማለት እዩ።
እቲ መስርሕ ብኸምዚ ይቕፅል'ሞ ኣብ ሻምናይ ጉዕዞ አንትበፅሑ ግን እቶም ክልተ ኣባፅሕ ኣብቲ ክስገር ዝድለ ቦታ ይበጽሑ፡ እቶም ክልተ ህፃናት ድማ ከይሰገሩ ይፀንሑ።
ኣብ ታሽዓይን ናይ መወዳእታን ጉዕዞ ከኣ ነቶም ህፃናት ዝሓዘት ጀልባ ናብቶም ዝሰገሩ ኣባፅሕ ትፅምብሮም።
እዚ ግድል ብዩኒቨርሲቲ ካምብሪጅ ፕሮጀክት ኤን ኣር አይ ቺ ኤች ዳቭሊዉ ብ ቱደይ ፕሮግራም ዝቐረበ እዩ።


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ማሕበር ሃገራት ዓረብ፣ ኤርትራን ጅቡትን ዘሰሓሕበን ጉዳይ ናይ መወዳእታ ሰለማዊ መዓልቦ ክርከበሉ ጸዊዑ
Radio Erena, March 12, 2014
ማሕበር ሃገራት ዓረብ፣ እቲ ንኤትርራን ጅቡትን ዘሰሓሓብ ጉዳይ ሰለማዊ መዓልቦ ክርከበሉ ጸዊዑ።
ማሕበር ሃገራት ዓረብ ነዚ ዝገለጸ ብሰንበት 9 ለካቲት ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ ኮይኑ፣ ብዛዕባ’ዚ ኣመልኪቱ ኣብ ዘሕለፎ ውሳኔ፣ ድማ ባይቶ ሃገራት ዓረብ ነቲ ብቐጠር ዝተወስደ ናይ ሽምግልና ተበግሶ ከምዝድግፍ ደጊሙ ኣረጋጊጹ።
እቲ ንኤርትራን ጅቡትን ዘሰሓሓበ ቦታታት ራስ ዱሜራ ፣ ቅድሚ’ቲ ኵናት ናብ ዝተወልዐሉ ግንቦት 2008 ናብ ዝነበረ ኩነታት ክምለስ ብምትሕስሳብ ድማ፣ ክልቲኤን ሃገራት መግዛእታዊ ዶባት ከኽብራ ጸዊዑ።
እስራኤል፣ ካብ ኢራን ናብ ዕጡቓት ቓዛ ዝተላእከ ኣጽዋር ዝጸዓነት መርከብ ኣብ ክሊ ማይ ኤርትራን ሱዳንን ከምዝሓዘት ገሊጻ
Radio Erena, March 12, 2014
እስራኤል፣ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ክሊ ማይ ኤርትራን ሱዳንን ተታሒዙ ዝበለቶ ኣጽዋር፣ ካብ ኢራን ናብ ዕጡቓት ፍልስጤም ዝዓለም’ዩ ኔሩ ክትብል ገሊጻ።
እታ ዝተፈላለየ ኣጽዋር ጽዒና ካብ ኢራን ዝተበገሰት መረከብ፣ ኣብ ክሊማይ ኤርትራን ሱዳንን ድሕሪ ምትሓዛ፣ እስራኤል ናብ ወደብ ኤላት ከምዘጸጋዕታ ኣፈኛ ሚኒስትሪ ምክልኻል እስራኤል ሓቢሩ።
ኣብታ መርከብ፣ ብቛንቛታት እብራይስጥን ዓረብ ጽሑፍ ዘለዎ ኣማኢር ሮኬታት፣ ሞርታራን ጠበናጁ፣ ተተኮስተን ከምዝነበረ ዝጠቐሰ ሚኒስትሪ ምክልኻል እስራኤል፣ እቲ ኣጽዋር ኣብ ወደብ ኤልታ እናተራገፈ’ውን ብመንገዲ ቴሌቪዥን እት ኣሃገር ንህዝቢ ዘርጊሑ።
ኣብ ገማግም ባሕሪ የመን፣ ኣስታት 40 ስደተኛታት ጥሒሎም
Radio Erena, March 11, 2014
ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ፣ ስደተኛታት ኣፍሪቃ ዝጸዓነት ጃልባ ብምጥሓላ ብውሕዱ 40 ሰባት ከምዝሞቱ መንግስቲ የመን ኣፍሊጡ።
እታ ካብ ገማግም ባሕሪ ሶማል ዝተበገሰት ጃልባ፣ ቢር ዓሊ ኣብ ዝተባህለ ገማግም ባሕሪ የመን ኣብ ዝበጽሓትሉ እዋን’ያ ናይ ምጥሓል ሓደጋ ኣጋጢሙዋ።
እታ ጃልባ ኣብ ባሕሪ ድሕሪ ምግምጣላ፣ ሓይሊ ባሕሪ የመን፣ 30 ስደተኛታት ከድሕን እንከሎ፣ ኣስታት 40 ግና ድሮ ጥሒሎም ሬስኦም ክረኽቦ’ውን ከምዘይክኣለ ሓቢሩ።
ኣብ ኤርትራ ብሰንኪ ገቢኑ ዘሎ ማሕበረ ቁጠባዊ ሕሰም፣ ኣብ ኣስመራን ካልኦት ከተማታትን ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ኣብ ምንዝርና ይዋፈራ ምህላወን ተገሊጹ
Radio Erena: March 10, 2014
ኣብ ኤርትራ ገኒኑ ብሰንኪ ዘሎ ማሕበራዊ ቁጠባዊ ሕሰም፣ ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ’ውን ከይተረፋ ኣብ ምንዝርና ይዋፈራ ምህላወን ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ኣብ ኣስመራ፣ ከባቢታት ካርቱም ሆቴል- ባቢሎን፣ ማርካቶ እናዳዓሳ፣ ኣብ ዕዳጋ እኽሊ መጸበይ ታክሲ፣ ድሕሪ ሰዓት ሸሞንተ ኣብ ዘሎ ግዜ፣ ብዝሒ ዘለወን ትሕቲ ዕደመ ደቂንስትዮ ንምንዝርና ተዋፊረን ምርኣይ ልሙድ ኮይኑ ከምዘሎ ዝጠቐሱ እቶም ምንጭታት እዚ ድማ ብቐንዱ ውጽኢት ናይቲ ኣብታ ሃገር ገኒኑ ዘሎ ከቢድ ማሕበራዊ ሕሰም’ዩ ክብል ኣረዲኦም።
ኣብ ኣስመራ፣ ኣብቲ ብብዝሒ ባራት ዘለዎ ከባቢታት ንምንዝርና ዝዋፈራ ደቂንስትዮ ይርኣያ እኳ እንተነበራ፣ እዚ ሕጂ ዝርአ ዘሎ ዋሕዚ ምንዝርና ግና ዝያዳ ኣብ ትሕቲ ዕድመ ደቂንስትዮ ዘተኮረ ምዃኑ ንህዝቢ ኣዝዩ ኣጕሁዩ ከምዘሎ’ውን ኣተሓሳሲቦም።
ኣብ መዓስከራት ኢትዮጵያ ተዓቝቦም ዝጸንሑ ኣማኢት ኤርትራውያን፣ ናብ ሱዳን ይግዕዙ ኣለዉ ተባሂሉ
Radio Erena: March 10, 2014
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ መዓስከራት ማይ ዓይኒ፣ ዓዲ ሓሩሽን ሕጻጽን ተዓቝቦም ካብ ዝጸንሑ ኣማኢት ኤርትራውያን ስደተኛታት እንደገና ካብቲ መዓስከራ ናብ ሱዳን ይስደዱ ምህላዎም ምንጭታትና ካብ ማይ ዓይኒ ሓቢሮም።
እዚ ዋሕዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ካብ መዓስከራት ኢትዮጵያ ናብ ሱዳን በብእዋኑ ክርአ ዝጸንሀ እኳ እንተኾነ፣ ድህሪ’ቲ ኣብቲ መዓስከራት ብኤርትራውያን ዝተኻየደ ተቓውሞ ግና መሊሱ ብኢሱ ከምዘሎ ተገሊጹ።


text:
ራኢ ባሕቲ መስከረም እንታይ ዲዩ ዝነበረ?
ብዕትበት ኪጥመት ዝግብኦ እዋናዊ ሃገራዊ ብድሆ!
ብ ዑቕባይ ገብረመድህን (ከምብሪጅ፡ ማሳቹሰተስ፡ ሰ.ኣ.)
ነሓሰ 27፡ 2016
*********
``ኣብ ዓለም፡ እቲ ኣዚዩ ዘሕዝን፡ እቲ ኪርኢ ዝኽእል ግን ራኢ ዘይብሉ ሰብ ኢዩ።`` (“The most pathetic person in the world is some one who has sight but no vision.” ― Helen Keller)
************
ባሕቲ መስከረም፡ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ቍርን ጥምየትን ክረምቲ፡ ናብ ብርሃንን ራህዋን ቀውዒ ዝሰጋገረላ ወርሒ ብሩህ ተስፋ ኢያ። ካብ 40ታት ንደሓር ኸኣ ዓቢ ተወሳኺ ራኢ ነይሩዋ። ``ራኢ ነቲ ኪረአ ዘይኽእል ናይ ምርኣይ ጥበብ`ዩ``("Vision is the art of seeing the invisible."— Jonathan Swift) ከም ዝተባህለ፡ ህዝቢ ኤርትራ ነታ ብማዕዶ ክትረአ ዘይከኣለት ጩራ ብርሃን ናጽነት፡ ብሕልና ክርእያ ስለ ዝኸኣለ`ዩ፡ ንህይወቱ ጐደሎ ንዝገበረ መግዛእቲ ብናጽነት ምሉእ ንኺኸውን፡ ኣብ ባሕቲ መስከረም ነግ ፈረግ ከይበለ ንቓልሲ ዝወፈረ።
ጸልማት ባዕዳዊ መግዛእቲ ብውሽጣዊ፡ ፋሺስታዊ፡ ውልቀምልካዊ መግዛእቲ ኪትካእ ኣሽንኳይዶ ብግህዶ ብሕልሚኳ ዝተራእዮ ኤርትራዊ ዜጋ ኣይነበረን ክብል እደፍር። ከምቲ ቶማስ አዲሶን ዝበሎ - ራኢ ብዘይ ፍጻሜ (ተግባር)፡ ምህትፍታፍ ጥራይ ኮይኑ`ዩ ዝተርፍ። ኩሉ ህዝቢ ኤርትራ ብመሪር ተመክሮ ዛጊት ፈሊጡዎ ከም ዘሎ፡ ራኢ ወፍሪ ባሕቲ መስከረም ፡-
· ንጆግራፊያ ባዕዳዊ መግዛእቲ ብውሽጣዊ ፖለቲካዊ፡ አኮኖሚያዊ፡ ስነ-ኣእምሮኣዊ ፋሺስታዊ ውልቀምልካዊ መግዛእቲ ንምትካእ ኣይነበረን፣
· ወፍሪ ባሕቲ መስከረም ሕድሪ ግንቦት 24፡ `91 ተጠሊሙ፡ ውሉዳት ዕድመ ናጽነት መንእሰያት፡ ግዳያት ከንቱ ኣጽናቲ ኲናታት፣ ግዳያት ምጽልማት ሃናጺ ልዑል ስርዓተ ትምህርትን ወፍሪ ባርነትን፣ ግዳያት ምኽልካል መርዓን ሓዳርን፡ ከንቱ ምብላይ ህይወትን፣ ግዳያት ምጕያሕ ምድረበዳ ሳይናይን መሸጣ ኰላሊትን፣ ግዳያት ጽምኢ እሳተ ጎመራ ሰሃራን ምውሓጥ ማእከላይ ባሕርን፣ ግዳያት ስደትን ውርደትን ንኪኾኑ ኣይነበረን፤
· ህዝቢ ዘዅርዕ መንነቱ ዘንጊዑ፡ ሓድጊ ቀዳሞት ወለዲ ምዕሩግ ባህሊ ዘተ ተሓሲሙ፣ መንፈሳዊ ንጽህናኡን ባህሉን ተበኪሉ፣ ኣብ ዓዘቕቲ ጸቢብ ፍልልያትን ሕሜትን ተሸኺሉ ብምብ ትታኽ፡ ኣብ መንገዲ ርእሰ ጥፍኣት ንኺጐዓዝ፣ ኣብ ኢድ በጻብዕ ዝቝጸሩ ሞራሮም ዝተበከለ፡ ብደም ንጹሃት ዝጠልቀዩ ኣረሜናውያን ኪሳቐን ናይ ሓሳር ህይወት ከሕልፍን፣ ብሰሪ ትምን ሕልፈት እንታይ ገዲሱንን ኣብ ዓዘቕቲ ጥፍኣት ኪሕምብስን ኪርመስን፣ ኣሽንኳይ ብግህዶ ዕለታዊ ህይወት ኪኸውን ናይ ሓንቲ ተካል ለይቲ ዘናውጽን ዘባህርርን ሕልሚ`ኳ ኪኸውን ዝጽበዮ ፍጹም ኣይነበረን።
ብኣንጻሩ ራኢ ወፍሪ ባሕቲ መስከረም፡-
· ዝርያን ጥልመትን ርእሰ ሓያላን ሃገራት ዝፈጠሮ መግዛእትን ዘስዓቦ መስዋእትን ብሓርነትን፡ ብግዝኣተ ሕግን ፍትሕን፡ ብራህዋን ኪድበስ፤
· ደሃይ ተዅስን ኲናትን ኣብቂዑ፡ ሰላምን ርግኣትን ኪሰፍን፤
· ኣብ እዋን ናጽነት ዝፈረዩ መንእሰያት ኣብ ትሕቲ ጽላል ሰላምን ብርሃን ሓርነትን፡ ኣብ ማሙቕ ሑቕፎ ወለዶም ብስነ-ምግባርን ብልዑል ትምህርትን ተዀስኲሶም ሃገሮም ኪሃንጹ፣ ህዝቦም ምስ ስልጡናትን ምዕቡላትን ህዝቢ ዓለም ኪሰርዑ፣ ሓዳር ጌሮም ሓረግ ወለዶታት ስድራ ቤት ኤርትራ ከሰስኑ፤
· ግዝኣተ ሕግን ፍትሕን ተኺሎም ብሓቀይና ምምሕዳር ደሞክራሲያዊ ስርዓት ኣብነት ጽቡቕ ቅንኢ ኪኾኑ ኢዩ ዝነበረ።
ናይ ርእሰ ሓያላን ሓገዝ ዝነበሮ፡ ብዕስራ ጊዜ ንዝተዓጻጸፎ ሰራዊት ኢትዮጵያ ብጽንዓትን ተስፋን ስዒሩ ናጽነቱ ህያው ዝገበረ ህዝቢ፣ ኣብ መዓሙቕ ጸልማት ፍርሃትን ርእሰ ፍትወትን፣ ምብትታኽ ጫሌዳዊ ጸቢብ ምፍልላይን ጥሒሉ፡ ርእሰ ጥፍኣቱ ብግብሪ ኪእውጅ ኪረአ መን`ዩ ዝተጸበዮ? ባህሊ ፍትሕን ግዝኣተ ሕግን ብባህሊ ግዝኣተ በትሪ ምስ ተጎብጠ፣ ዘንቂ ሓቂ ብውስልትናን ሕሜታን ምስ ተመረዘ፣ ደረት-ትርኢት ብጣቓ ድሑር ኣተሓሳስባ ተሸፊኑ ሓርነት ምስ ኣቘልዐ፣ ህይወት ዘይብሉ መንደቕ ገዛ ከይውረሰካ ምእንቲ ሕልናኻ ቀቢርካ፡ ንስቓይ ህዝብን ዕንወት ሃገርን ብእንታይ ገዲሱኒ ዝባንካ ምስ ሃብካ፡ እዚ ዘሎ ዘመነ ሕልፈታት ኪስዕርር ግድን። ምፍራስ ፈደረሽን ብውዲት ርእሰ ሓያላንን ብምምብርካኽ ዓበይቲ ዓዲ ንትኳቦ ስልጣንን ገንዘብን ንጉስ ሃይለስላሴ ተበኪሉ እኳ እንተ ነበረ፡ ባህጊ ህዝቢ ኤርትራ ግን ኣንድነት ምስ ኢትዮጵያ ዘይኮነ ክቡር ዋጋ ህይወት ብምኽፋል ዘረጋገጾ ናጽነትን ተስፋ ሓርነትን ኢዩ ዝነበረ። ``መጻኢ፡ ነቶም ተኽእሎታት ክውን ቅድሚ ምዃኑ ክርእዩ ንዝኽእሉ ኢዩ ዝግባእ`` ከም ዝተባህለ፡ ህዝቢ ኤርትራ ነዚ ስለ ዝኣመነ`ዩ፡ ንዘይከኣል መረረት ሰጊሩን፡ ዘይተኣደነ መስዋእቲ ከፊሉን ናጽነቱ ህያው ዝገበረ። እታ ክቡር መስዋእቲ ተኸፊሉዋ ኣብ ልዳት ዝኣተወት ናጽነት ግን፡ ጐሓላሉ ዕሩቕ ስልጣን ኣሕጒሎማ፤ ብጥልመት ሕድሪ ስዉኣትን ተስፋ ህብን ወጋሕታኣ ናብ ልዕሊ ባዕዳዊ መግዛእቲ ዝነበረ ጸልማት ኣጥሒሎማ። ኣብታ -ዘለዓለማዊ ትኩር ሓለዋ ዘድልያ ሓርነት - ህያው ከይትኸውን ከኣ፡ ብሰሪ ስእነት ንጹህ መትከላዊ መሪሕነት ሊቃውንቲ ሃገር (principled leadership of intellectual integrity)፡ ተገዲዑ፣ ኣብ ግሁድ ጸሓይ ቀትሪ ጻማ መስዋእቱ ተጠሊሙ ይሳቐ ኣሎ።
ብልምዳዊ ኣዘራርባ፡ ጊዜ ሓሲሙ ንብል ኢና። እቲ ጭብጢ ሓቂ ግንመለለዪ ጊዜ ኣተሓሳስባን ተግባርን ደቅሰብ`ዩ ። ጊዜ ጽቡቕን ክፉእን፣ ሕሱምን ሓላልን፣ ምዕቡልን ድሑርን ተግባራት ደቅሰብ ከም መረጽየን ዘርእየና ረቒቕ ነገር ድኣ`ምበር፡ ካብ ተግባር ደቅሰብ ወጻኢ ፍሉይ ትርጉም ዘሎዎ ነገር ኣይኮነን። እዚ ኣብ ኤርትራ ዝወርድ ዘሎ ኣብ ዓለም መዘና ዘይብሉ መዓት፡ ብየማንናን ብጸጋምናን ኣብ ልዕሊ ደቅ ሃገር በደልን ግፍዕን ኪፍጸም እናረአና ብትምን እንታይ ገዲሱንን ናብ ምጽናት ሕብረተሰብ (genocide) ኪድይብ ዝሓደግናዮ ባዕልና ህዝቢ ኤርትራ ምዃንና ምስትውዓል መዋጽኦ ዘይብሉ ሓላፍነትና`ዩ። እቲ ሕሱም ወይ ሰናይ ጊዜ እንብሎ ሕሰምና ወይ ጽቡቕና ካብ ምንጽብራቕ ሓሊፉ ናይ ገዛእ ርእሱ ህያው ተግባር የብሉን። እቲ ጊዜ ሓሲሙ እንብሎ እምበኣር ንሓቂ ከይንጥምት፡ ካብ ሓላፍነት ንምህዳም እንጥቀመሉ ምኽኒት ምዃኑ ከነስተውዕሎ ይግብእ።
ሰብ መለክዒ ኩነታት ጊዜ ከም ምዃኑ መጠን፡ ቅድሚ ዕለተ ናጽነት ዝነበረ ታሪኽ ወለዶታት ህዝቢ ኤርትራ ታሪኽ ምዕሩግ ባህሊ ግዝኣተ ሕግን ፍትሕን፣ ታሪኽ ምክብባርን ምጽውዋርን፣ ታሪኽ ምትሕልላይን ምትሕግጋዝን፣ ታሪኽ ጅግንነትን ልቦናን ኢዩ ዝነበረ። ከምቲ -ንርስቲ ይዋጋኣላ ኣንስቲ - ዝብል ባህላዊ ምስላ፡ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ኣንጻር ድርብ ጭቆና ማዕረ ደቂ ተባዕትዮ ኣሕዋተን፡ ክሳብ ጸብለል ብዝበለ ጅግንነት ተሰዊአንን ሰንኪለንን ናጽነት ኣብ ምዕዋት፡ መጻኢ ወለዶ ፍሉይ ምዕራፍ ታሪኽ ሂቡ ብሓበን ዝዝክሮ ኣብነት ገዲፈን ኢየን። ድሕሪ ናጽነት ግን፡ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ዘዅርዕ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ቁልቁል ኣፉ ተደፊኡ፣ ክቡር ባህሊ ተበኪሉ፣ ሰብኣዊ ክብሪ ህዝቢ ተጋሂሱ፣ ክብሪ ደቂ ኣንስትዮ መግለጺ ቃላት ብዘይርከቦ ደረጃ ተጋሂሱ፣ ሃገር ጸጋ ብሩህ መጻኢኣ መንእሰያት ደቃ ስኢና፡ ሚእቲ ዓመታት ንድሕሪ ተመሊሳ፣ ኣብ መበል 21-ዘመን ዝጸልመተት ሃገር ኮይና ትርከብ ኣላ። እዚ ናይ ግዜ ሕሰም ዘይኮነ ናይ ሰብ ሕሰምን እንታይገዲሱንን ዘምጽኦ ኣበሳ ኢዩ። ኣብ ታሪኽ፡ ልምዲ እንታይ ገዲሱኑ ብዘውርዶ ሳዕቤናት፡ እቲ ዝዓበየ ገበን ምዃኑ ብመጽናዕቲ ከም ዝተረጋገጸ ምርዳእ የድሊ።
ብግብሪ ዘይስነ ``ተቓዋሚ`የ፡ ደላይ ፍትሒ`የ`` -ምባል ርእሰ ጠበራን ከንቱ ፍረ ኣልቦን ምዃኑ ኣብ ባይታ ዝረአ ዘሎ መሪር ሓቂ ኢዩ። ሓሪሱ ከይጐልጐለ፣ ዘሪኡ ከይጸሃየ፣ ዘይዘርኦ ምህርቲ ኪሓፍስ ዝጽበ ሓረሰታይ ኣብ ህይወት ኣይተራእየን። ምህርቲ ፍትሕን ሓርነትን እውን ብዘይ ቃልሲ ህያው ኪኸውን ከም ዘይክእል ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ኤርትራዊ ህይወት ዝዓበየ ምስክር`ዩ። ኣብ ጐድኒ ንርብዒ ዘመን ዝተጠልመ ዕድመ ናጽነት፡ ብውሑዱ ንርብዒ ዘመን ብዘይ ፍረ ዝተጓዕዘ ተቓውሞ ኢየ ኢሉ ንርእሱ ዘጠመቐ፣ ከም ቃንጥሻ በቚሉ ዝሓድር፣ ኣብ ዘየሎ ስልጣን ተነፋፊጉ ኪጋጮ፡ ካብ ቃልሲ ደስኪሉ፡ ዕምሪ ፋሺስታዊ ውልቀምልካዊ ስርዓት ዘናውሕ ዘሎ ጕጅለታት ማሕለኻን ሓበላ ዓይኒ ቃልሲ ንሓርነትን ፍትሕን ኮይኑ ብምህላዉ፡ ኣካያይዳኡ ኣቕኒዑ ፍጹም እምነትን ተኣዛዝነትን ኣብ ህዝቡ ክሳብ ዘየርኣየ፡ ሓላል ፍርዲ ህዝቢ ክንደየናይ ከይረክብ።
ህዝቢ፡ ተቓወምቲ ኢና ኢሎም ብዝኣወጁ ዜጋታቱ ኪርህዎ ዝኣክል ጊዜ ብተስፋ ተጸቢዩ ኢዩ። ካብ ውድባት ተሓኤ መሪሕ ለውጢ ክርኢ ዝተጸበዮ ነደኺ ማይ ውረድላ ኮይኑዎ። ጽንሕ ኢሎም ካብቲ ስርዓት ህግደፍ ተፈንጪሎም ክንመርሓካ ኢሎሞ። ግርም ሕራይ፣ ነዚ ስርዓት`ዚ ዝተኸሉ እኳ እንተ ኾኑ፡ ኣብ ቅድሚ ህዝቦም ተናዚዞም፡ ውሽጡን ግዳሙን ስለ ዝፈልጡዎ ከድምዑ ይኽእሉ ኢዮም ኢሉ ብሓዲስ ተስፋ ስዒቡዎም። ንሳቶም`ውን ኣብ ሓድሕዶም ስኒት ዲዮም ስኢኖም ወይስ ሸርሒ ኮይኑ ክፋናጨሉ ተራእዮም። ህዝቢ ካብ ጸባ ዘይተረኽበዶ ካብ ማይ ጸባ ኮይኑዎ ከኣ እታ ብልጭ ዝበለት ተስፋ ናይ ምትላል ኮይና ረኺቡዋ። እረ ገሊኦምስ ጽሩያት ንምምሳል፡ ብጨለ ኣዘራርባ ንዓመታት ኣብ ኢትዮጵያ ኣተና ማለት ዘበት ክብሉ ከም ዘይጸንሑ፡ ንውድኢቱስ ከም ሰቦም ድኣ ኣተዉ። እንተ እቲ ንሕና ኢና ዝበለጽና እናበልካ ምውሕላል እኳ፡ ኣለና ንማለት ሓሓሊፎም ዘውጽኡዎ ጽሑፋት ከም ዝሕብሮ ኣይገደፉዎን። እታ ሓቀይና መምዘኒት ግብርን ውጽኢትን ግን ቅርብከ። ኣብ ህዝቢ እምነትካ ኣምቢርካ፡ ከም ተኣዛዚኡ ወዲብካ ክሳብ ዘይተቓለስካ፡ ፍትሓዊ ለውጢ ካበይ ይምጻእ!
ኣብ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ኣካይዳ ደምበ ተቓውሞ ብምቕቓሉ ንዕምሪ ፋሺስታዊ ውልቀምልካዊ ስርዓት ካብ ምንዋሕ ሓሊፉ፡ ዘበርከቶ ሓቀይና ትሕዝቶን ኣገባብን ቃልሲ ካብ ዘይሃለወ፡ ሃገር ካብ ኣፈርክቡ ጥፍኣት ክትድሕን ዝደሊ ህዝቢ ካልእ ኣማራጺ ሃሰስ ኪብል ግድን`ዩ። ኮይኑ ኸኣ፡ እንኮ ኣማራጺ ህዝቢ ብህዝቢ ንህዝቢ ዝሰረቱ፡ ህዝቢ በብዘለዎ ናይ ገዛእ ርእሱ ተበግሶ ወሲዱ፡ ብመንገዲ ሕጋውያን ወከልቲ፡ ዓለምለኻዊ ሕጋዊ መሪሕነት ምትካል`ዩ ውጽኢታዊ ዝኸውን ንዝተባህለ እዋናዊ ጻውዒት ዓለምለኻዊ ተበግሶ፡ ኣብ ጐድኒ ምውቕን ሰፊሕን ተቐባልነት፡ ንምድዋኑ እውን ፈተነ ምክያድ ኣይተሳእነን። ተመን ዝረኣየስ ብልሕጺ ተዳህለ - ከም ዝበሃል፡ ነቲ ብምብዛሕ ውድባት ዝሰምበረን ዝተዳህለን ህዝቢ፡ በሰልኡ ተንኪፍካ -ንምንታይከ ሕጂ ካልእ ተወሳኺ ውድብ ኣድለየ - ብምባል ንህዝቢ ናይ ምድንጋር ጐስጓስ ይካየድ ምህላዉ፡ -እዛ ብርኩታ እምኒ ኣላታ - ከም ዝበሃል፡ ንቐጻልነት ድስካለ ቃልሲ ሕቡእ ኣጀንዳ ዝሓዘ ከይኸውን የሰክፍ። ኣብ ጐድኒ`ዚ፡ ሓቢርና ንስራሕ ንዝበለ ከም ግጉይ፡ እምቢ ኣይንሰርሕን ንዝበለ ከም ቅኑዕ ጌርካ ምውሳድ እውን ነገር ጣቋ ኣይኮነን። ካብ ሓቢርና ንልማዕ ተፋላሊና ንጥፋእ ኢዩ ዘስምዕ። ሓቢርካ ምስራሕ ዝጻረር ሰብ ወይ ጕጅለ ሳዕቤን ምንዋሕ መዓትን ስቓይን ህዝቢ ኤርትራ ካብ ምዃን ሓሊፉ ካልእ ውጽኢት ኪህሉዎ ዝከኣል ኣይኮነን።
ኣብዚ ንኹሉ ንጹር ኪኸውን ዝግብኦ መሰረታዊ ነጥቢ- 1) ናይ ሓቂ ፍጹም ዋንነት ዘሎዎ ውልቀሰብ ወይ ጕጅለ ኪህሉ ከም ዘይከኣል፣ 2) ናይ ኩሉ መምዘኒ ስራሕን ውጽኢትን ጥራይ ምዃኑ ኢዩ። እዚ ኪዕወት ዚኽእል ብሓድሕዳዊ ምክብባር፡ ብቐጻሊ ክፉት ምኣዲ ዘተ ብምክያድ ጥራይ ኢዩ። ዘተ፡ ኣብ ርእሲ`ቲ ብንባብ ዝፍጠር ውልቀሰባዊ ምዕባለ፡ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ ኣብ ምምጻእ ዝህልዎ ዓቢ ኣበርክቶ ንምርዳእ ባህሪያዊ እንዶ (common-sense) ጥራይ`ዩ ዝሓትት። ናይ ኣተሓሳስባ ምዕቡል ለውጢ ምስ እንገብር፡ ነቲ ቅኑዕን ወሳንን ፍታሕ ሃገራዊ ሽግር ንምዕዋት፡ ቃልሲ ንፍትሒ ብህዝብን ናይ ህዝብን ንህዝብን ምዃኑ ምልላይ ኣይከሸግረናን`ዩ። ዘተ ንቕኑዕ ካብ ጌጋ ፈቲግና ክንፈልየሉ እንኽእል ባህላዊ መንፊት`ዩ።
ንኣብ ወጻኢ ተበታቲኑ ዘሎ ኤርትራዊ ሕብረተሰብ (ዳያስፖራ) ብዝምልከት እዚ ህዝቢኮ ደኺሙዎ`ዩ - ዝብል ውሓለ ዝመስል፡ ግን ካብ ቃልሲ ዘህድም ዘረባ`ውን ሓሓሊፉ በጨቕ ኪብል ይስማዕ`ዩ። እዚ`ውን ሞራል ካብ ምርማስ፡ ናይ ቃልሲ ሕልና ካብ ምዕራብ ሓሊፉ ካልእ ጥቕሚ ዘበርክቶ የብሉን። ደኺሙዎ?! ድሕሪ ናጽነት ኣብ ዝተፈጸም ዘሎ ፋሺስታዊ ውልቀምልካዊ መግዛእቲ ዕምሩ ንምሕጻር ኣየናይ ከይሰልከየ ዘካየዶ ግብራዊ ቃልሲ ሃሊዩዎ`ዩ ዝደኸሞ? ሃገር ክትዓኑ፡ መንእሰይ ኪጸንት ትም ኢልካ ምዕዛብ ዲዩ ኣድኪሙዎ? - ኩሉ ዝበልዖስ ቁራዕ ትሓሮ - ከም ዝበሃል፡ ካልኦት ዝሓረሩሉ ለውጢ ኪመጸሉ ምጽባይ ዲዩ ኣድኪሙዎ?! እዚ ኣዘራርባ`ዚ ነቲ ናይ ርእስኻ ናይ ዘይምቅላስ መንፈስ ርትዓውነት ንምልባስ ዚስንዘር ጭብጢ ዘይብሉ ኣሉታዊ ዘረባ ጥራይ`ዩ ክበሃል ዝከኣል፤ ኪውገድ ከኣ ይግባእ። የግዳስ፡ እቲ ብጫሌዳዊ ቈይቊ ጊዜኻ ምቅጻል፣ ብወገናዊ፡ ቀቢላዊ፡ ሃይማኖታዊ ፍልልያት ምንብድባድ`ዩ ሕልና ዘዕርብን ኪውገድ ዝግብኦን። ደኺመ ክብል ዝግብኦ ዝነበረ (ንኹሉ ጾታ ይምልከት) እቲ ንመስዋእቲ ነግፈረግ ከይበለ፣ ኣብ ዕሩቕ ዝባኑ፣ ኣብ ጥሙይ ከብዱ፣ ብጠቕዒ ጸሓይይን፡ ቍሪ ኣሰሓታን እናተቘሽመደ ሃይ ከይበለ፣ ብተስፋ እናተመርሐ፡ ጽንዓት ተዓጢቑ ናጽነት ህያው ዝገበረ ስዉእን ስንኩሉን ጅግና ኤርትራዊ ዜጋ ኢዩ። ህዝቢ ደኺምዎ እንዲዩ እናበልካ ኣብ እዋን ኣፈርኩቡ ሃገር ሞራል ምድርቋስ፡ መንፈስ ቃልሲ ምርማስ፡ ዋላ ብዘይፍላጥ ብስምዒት ዚግበር ይኹን፡ ፍጹም ሃሳዪ ኢዩ`ሞ ይኣክል፣ ዓገብ ንበሎ!
ጥዕና ባህልና`ኸ ከመይ ጌርና ኢና ንፍውሶ?
ባህሊ መረጽየን ሕብረትሰብ`ዩ፣ ኩነታት ጥዕና ደም ሰራውር ምዕባለኡ ዝሕብር ባህሊ`ዩ። ስለ ዝኾነ፡ ቅድሚ ኹሉ ብውሑዱ ንርብዒ ዘመን ተደዊኑ ዘሎ ጥዕና ባህልና ክንፍውስ የድልየና። ንሓቂ ዝጓዕጸጸ፣ ንፍጥሒ ዝረገጸ፣ ንስኒት ዘርሓቐ፣ ንድንቍርና ጸቢብ ፍልልያት ዘሳዕረረ ጻህያይ ባህሊ ተጐልቢብካ ፍትሒ ከተንግስ፡ ብርሃን ሓርነት ህያው ክትገብር ፍጹም ዘይከኣል`ዩ። ብሕያዋይ መርማሪ ዓይኒ ንውሽጥና ብምጥማት ነፍስወከፋዊ ተራና ምጽራይ ይሓተና`ሎ። እቲ ምንታይ ማሕበራዊ ጥዕና ብተግባራት ውልቀሰባት ኢዩ ዝጽሎ።
ንኽፉት ቀጻሊ ዘተ ዝሕሰም ሕብረተሰብ፡ ብጻህያይ ሕሜትን ብጸቢብ ጫሌዳዊ ፍልልያትን ዕለታዊ ህይወቱ ተዓፊኑ፣ ዕሩቕ ስልጣን ጨቢጦም ንህዝቢ እናፈላለዩን ኣብ ሓድሕዱ እናኣጋጨዉን ኪገዝኡ ንዝደልዩ ዘርኢ ክርዳድ ገፊሕ ማዕጾ ከም ዝኸፍት፣ እዚ ዘሎ ኩነታት ሃገርን፡ ድስካለ ቃልሲ ኣብ ወጻእን ምስክሩ`ዩ። ደግሲ ናይዚ ዝጠቐስኩዎ ኩነታት ኣብ ኩሉ ዳያስፖራዊ ኤርትራዊ ዜጋ ሰሪጹ የሳቕየና ከም ዘሎ፡ ኣሉ ኢልና ክንምጕተሉ ምፍታን ሕፍረት ጥራይ`ዩ ከስንቐና ዝኽእል። የግዳስ፡ እቲ ኣብ ጀነቫ፡ ኣብ እስራኤልን ኢትዮጵያን ዝተራእየ ማዕባል መንእሰይ ንፍትሒ፡ ዝጀመሮ ትንሳኤ ቃልሲ ታሪኻዊ ተርኡ ኢዩ`ሞ፡ ኣብ ናይ ዓወት ፍጻሜ ንኸብጽሖ እዋኑ ዝኣኸለ ይመስል። ምሉእ ተሳትፎ ህዝቢ ግን ይሓትት።
ስለዚ፡ ብሓቂ ፍቕሪ ህዝብናን ሃገርናን እንተ ድኣ ኣሊዩና፡ ይትንስኡ ንዘለዉ መንእሰያትና ሞራል ነስንቆም፣ መሬት ንሓዋሩ ከይጸልመተ ንበራበር፣ ኣዒንቲ ሕልናና ንኽፈት፣ ንሕሜት ወጊድ ንበሎ፣ ካብ መቐበል ሕሜት ተቕባል ሕሜት ከም ዝኸፍእ ንረዳእ፣ እቲ ምንታይ ሰማዒ እንተ ዘየለ፡ ከረጺት ሕሜት ኣብ ኢድ መበገሲኡ ከሎ ከም ዝፍርሻሕ ኣየጣራጥርን። እቲ ገዛገዛ እናደወለ በካሊ ሓሶታት ዝዘርእ፣ ንሓቂ ተኲሩ ዘይጥምት፣ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ዓው ኢሉ ዘይምጕት፣ ክርዳድ ዝዘርእ መንሽሮ ሕብረተሰብ ምዃኑ ነስተውዕል። ነዚ ኣለሊና ወጊድ ክንብሎ ምስ እንኽእል ኢና ኸኣ ከም ሕብረተሰብ ክንስስንን፣ ብፍትሒ ዝልለ፡ ሰላምን ራህዋን ዝሰፈኖ ወነንቲ ሓራ ህይወት ክንከውን እንበቅዕ።
ሓቀይና እምነት ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መሰል ብቓል ዘይኮነ ብግብሪ`ዩ ዚረጋገጽ። ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መሰል እኣምነሉ እየ እናበልካ፡ ነቲ ብዘይካ`ቲ ህዝቢ-ብህዝቢ-ናይ ህዝቢ ዝኾነ ሰፊሕ ህዝባዊ ቃልሲ ንፍትሒ ኪዕወት ዘይኽእል ድሕነት ሃገርን ህዝብን ኤርትራ፣ ብናይ ኮምዩኒቲ ድሕነት ህላዌ ኣመኽኒኻ፡ እቶም ወከልቲ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ኮይኖም ዝምረጹ ኣባላት ኪኾኑ ኣሎዎም ብምባል፡ ትግበረኡ ብኣባልነት ክትሓጽሮ ምፍታን፣ ተጻይ ናይ ሓቀይና እምነትን ትግባረን ሰብኣዊ መሰል ምዃኑ ጥራይ ከም ዝሕብር ምስትውዓል የድሊ።
ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መሰል፣ ከምኡ`ውን፡ እቲ ናይ 1966 ክልተ ኣህጉራዊ ስምምዓት ማንታ ሲቪላውን ፖለቲካውን፣ አኮኖሚያውን፡ ባህላውን ማሕበራውን መሰላት፣ ኣብ ከባቢኻ ንዝርከብ ሰፊሕ ህዝቢ ከየሳተፈ፡ ኣብ ጸቢብ ተሳትፎ ተሓጺሩ ኪተርፍ ዝግባእ ኣይኮነን። ኣብ ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መሰል ዝኣምን፡ ቀይሕን ጸሊምን፣ ሓጺርን ነዊሕን፣ ኣስላማይን ክስታናይን፣ መታሕተታን ከበሰታይን ከይበለ ንኹሉ ከም ሓደ ሃገራዊ ዜጋ ኪጥርንፍን ከሳትፍን ምስ ዚጽዕት`ዩ መሰረት ነባሪ ሓድነትን ዓወትን ዘውሕስ። ካብዚ ወጻኢ፡ ምስሉይነት ጥራይ ኢዩ ዚኸውን። ከምቲ ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ መንፈሳዊ መራሕን ተቓላሳይ ንፍትሕን ረቨረንድ ደዝሞንድ ቱቱ ዝበሎ - ``ኣብቲ ናብ ሓርነትን ፍትሕን ዝወስድ ናይ ሓባር መንገድታት፡ ውገዳ ወይ ምኽልካል ምዝውታር ብፍጹም ናብ ቅድሚት ዝወስድ መንገዲ ኣይኮነን።`` ሓቀይና መትከላዊ እምነት ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መሰላት፡ ወናኒ ርእሰ ምትእምማን`ምበር ነዳይ ርእሰ ምትእምማን፣ሓቛፊ`ምበር ፈላላዪ፣ ኣሳታፊ`ምበር ወጋኒ ኣይገብረካን`ዩ። ኣብ ትግባረ መትከል ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መሰል ጥርጣረታት ዝፈጠሮ ደረት ወይ ሓጹር ኣብ ናይ ምግባር ፈተነ ምስ እትኣቱ፡ ዕቱብ ርእሰ መርመራ ክትገብር የድሊ። እቲ ምንታይ፡ ኣብዚ ጊዜያዊ ሕቶ ቃልሲ ህዝቢ ብህዝቢ፡ ሰፊሕ ተሳትፎ ኣብ ዳያስፖራ ናይ ዝርከብ ህዝቢ ኤርትራ ጉዳይ ድሕነት ሃገር ዘገድዶ ኣማራጺ ዘይብሉ ሰብኣዊ ግዴታ ምዃኑ ኪሰሓት ዘይግባእ ሕልናዊ ሓላፍነት ኢዩ። ``ካብቲ ብዛዕባ ጽባሕ ኣዚዩ ድሩቕ እምነት ሒዙ ዝኸይድ ንታሕቲ፡ ንጽባሕ ዝተቐረበላ ሰብ ኪህሉ ኣይኽእልን`ዩ`` ዝተባህለ ከይንኸውን፡ ድሩቕ ኣተሓሳስባ ብምሓዝ ህዝብናን ነፍስናን ንድሕሪት ብምጕታት ከይንጐድእ ዕቱብ ጥንቃቐ እንገብረሉ እዋን ሎሚ፡ ሕጂ ኢዩ።
ኣብ ምህናጽ መጻኢት ኤርትራ ኣዚዮም ብዙሓት ብድሆታት ከጋጥሙ ኢዮም። ርእሲ ኹሉ ባህላዊ ብድሆ ካብ ውሽጥን፡ ካብቲ ናብ ምሉእ ዓለም ተበታቲኑ ዘሎ ኤርትራዊ ዜጋን ዝፈርዩ ቈልዑን ግድን ኪህሉ`ዩ። ልዕሊ ኹሉ፡ ፋሺስታዊ ውልቀምልካዊ መግዛእቲ ዘስዓቦ ስምብራት ምብትታን ስደት ንዘለዓለም ዘይሕከኽ ስምብራት`ዩ። ናይ ኤርትራ ምብሕጓጕ ሰብኣዊ ጸጋ፡ ናይ ዝተሰደድናለን ሃገራት መኽሰብ ኮይኑ፣ እታ ኣብ ልዳት ናጽነት ብጸጋ ህዝቢ ትንሳኤኣ ብሩህ ዝነበረት ኤርትራ ኪዕቀን ንዘይኽእል ጊዜ ተናዊሑ ከም ዘሎ ዘካትዕ ኣይኮነን። ከም ኣብነት ንምጥቃስ፡ ፕረሲደንት ጆን አፍ ከነዲ - ናይ ስደተኛታት ሃገር (A Nation of Immigrants) ኣብ ዝብል መጽሓፉ ዝገለጻ ኣመሪካ፡ ብሰሪ ኣብ ሃገሮም ኪሰግሩዎ ዘይከኣሉ ፖለቲካውን፡ አኮኖሚያውን፡ ሃይማኖታውን ጭቆና፡ ብሚልዮናት ተሰዲዶም ዝሃነጹዋ ሃገር ምዃና ይገልጽ። ካብ ሰብዓታት ክሳብ ዕለተ ናጽነት ዝተሰደድና ኤርትራውያን እውን ብውሑድ ቍጽርና ኣብዚ እጃም ኣለና። እንተ ኾነ፡ ንኤርትራ ስምብራት ዝሓደገላ ብዝሒ ኣይነበረን። ናይ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ምሉእ ዓለም ምብትታን ግን ንህላዌ ሃገር ዝፈታተን ዘሎ ፍሉይ ሳዕቤን ኣሎዎ። ብሰሪ ጭቆና መሬቱ ገዲፉ ዝተሰደደ ህዝቢ ናብ መሬት ትውልዱ ዝምለስ እንተ ተራእዩ እውን ኣዚዩ ንኡስ ሚእታዊት ኢዩ። ምስ ምውላድ ቈልዑ፡ ኣብቲ ዝተሰደደሉ ሃገር ሰሪቱ ኪነብር ግድን። ናትና`ውን ካብዚ ዝፍለ ኣይኮነን። እዚ ኮይኑ እቲ መሪር ሓቂ፡ ካብ ኣብ ምሉእ ዓለም ዝርከቡ እስራኤላውያን ዘርእዩዎ ግብራዊ ፍቕሪ መሬት መንነቶም ተማሂርና፡ ብልቦናዊ ኣተሓሕዛ ንረብሓ መሬት ትውልድና ክንቅይሮ ግን ዝከኣል`ዩ። ካብ ዘለናዮ ኵርናዓት ዓለም ምስ ኣብ ውሽጢ ዝርከብ ህዝብና ተዋሃሂድና ንኤርትራ ክንሃንጻ፡ እንደገና ግዝኣተ ሕግን ፍትሕን ዝነገሳ፣ ባህሊ ምክብባርን ምትሕልላይን ዝዓምበባ፣ ሰላምን ርግኣትን ዝሰፈና፣ ሓቀይና ደሞክራሲያዊ ስርዓት ዝተተኽለላ፡ መሬት ቅዱስ ቅንኢ ክንገብራ ኣብ ኢድናን ኣብ ኢድ መጻኢ ወለዶን`ዩ። እቲ መሰረት ግን ነዚ ፋሺስታዊ ስርዓት ብምእላይ ካብ ሕጂ ኪንጸፍ ኣሎዎ።
ናብ ኩሉ ንምብጻሕ ከቢድን ቀጻልን ቃልሲ ይሓትት። ብድልየትን ትምኒትን ጥራይ ህያው ዝኸውን ሓርነት ግን ፍጹም የለን፤ ከንቱ ሕልሚ ካብ ምሕላም ንምድሓን ዕቱብ ውስጠ ርእሰ-ምርምር ነካይድ፣ ርእሰ-ንቕሓትና ብንባብን ዘተን ክብ ከነብል ብውልቅን ብሓባርን ንጽዓር። ራኢ ባሕቲ መስከረም ዝነበረ ፍረ ኽቡር መስዋእቲ ህያብ ግንቦት 24፡ 1991፡ ህያው ንምግባሩ ካብዚ ዝሓሸ መፍትሒ ክሳብ ሎሚ ኣብ ዓለም ኣይተራእየን ዘሎ`ሞ ከም መድሕና ብግብሪ ንቀበሎ።
ፍትሒ ኪነግስ፡ ምልኪ ይብረስ!
ክቡር ዘለዓለማዊ ግብራዊ ዝኽሪ ንስዉኣትና!!
ህዝቢ ኤርትራ ብብርሃን ሓርነትን ነባሪ ሰላምን ይደበስ!!!


text:
ኡጋንዳ ኣብ ውሽጢ 20 ዓመታት ሪኣቶ ዘይትፈልጥ ኣዚዩ ተቐያያራይ ኩነታት ኣየር ገጢሙዋ’ሎ።ምኽንያቱ ድማ ብሰንኪ ኤል-ኒኖ ዝተፈጥረ ምልውዋጥ ኩነታት ኣየር ዓለም እዩ።ኣብ ዝባን ወይ ኣብ ልዕሊ ፓስፊክ ውቂያኖስ ብዝፍጠር ዋዒ ነቲ ልሙድ ናይ ንፋስ ኣንፈት ክቕየር ከሎ እዩ ዝፍጠር ኤል ኒኖ።
ጋድፍረይ ሙጁኒ ሓላፊ ማእኸል ሜትሮሎጂያዊ ሓበሬታ ኡጋንዳ እዮም።ዝናብ ክውቅዕ ትጽቢት ኣብዘይግበረሎም ደረቕ እዋናት እውን ዝናብ ምውቅዑ ክቕጽል እዩ ይብሉ።
እቲ ትንተና ኣብ ኣመዓባብላ ኤል-ኒኖ ዝተመስረተ ከምዝኾነ ዝገለጹ ጋድፍረይ ኤል-ኒኖ ኣይሞተን ቀጺሉ እዩ ዘሎ ኢሎም። 'ኤል-ኒኖ ምትርንዑ እንተቐጺሉ ኣብ ኡጋንዳ ዝናብ ዘይወቕዓሎም ጥርን ለካቲትን እውን ዝናብ ክወቅዕ እዩ’ይብሉ ንሶም።ብምስዓብ 'ኣብ ካልኦት ከባቢታት ድማ ኤል-ኒኖ ምስ ዋዕን ደረቕን ኩነታት ኣየር ይተኣሳሰር።ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ግን ኤል-ኒኖ ከቢድ ዝናብ ምስ ምውቃዕ ዝተኣሳሰረ እዩ።’’ኢሎም
ምሉእ ትሕዝቶ ንምስማዕ አብዚ ይኸአል።


text:
ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ነበር ሂላሪ ክሊንተንን ሰነተር ክፍለ ግዝኣት ቬርሞንት በርኒ ሳንደርስን ማእኸላይ እቶት ንዘለዎም ኣሜሪካዊያን ንምሕጋዝ ከምኡ እውን ሃብታማት ብዛዕባ ዝህልዎም ጽልዋን ተጋጪዮም ኣለው።
ሂላሪ ክሊንተን ምስ ናይ ዎልስትሪት ሃብታም ነጋዶ ርክብ ኣለወን ተባሂለን ይኽሰሳ። ብዛዕባ’ዚ ንሰን ከምዚ ክብላ መልሲ ሂበን ኣለዋ።
'ክትብሎ ትደልዮ እንተሃሊዩካ ብቐጥታ ተዛረቦ። ናይ ገንዘብ ሓገዝ ስለ ዝተቐበልኩ ርእይቶይ ቀይረ ወይድማ ድምጺ ዝሃብኩሉ ዋላ ሓደ ነገር ክትረኸበለይ ኣይትኽእልን ኢኻ።ንዝወከለኒ ከባቢ ክንድዝክኣለኒ ንምስራሕ ደው ኢለ ኣለኹ።ከምኡ ምስርሐይ ዝለዓለ ኩርዓት ይስምዓኒ።ካብ ቀረባ ሰሙናት ጀሚርካ ኣብ ልዕለይ ተካይዶ ዘለኻ ጠቐነ ደው ክተብሎ እዋኑ በጺሑ’ሎ።ኣብ ዛዕባታት ትኹረት ገይርና ንዘራረብ።’
ብዛዕባ ጉዳያት ወጻኢ ዘልዓሉ ሳንደርስ ሂላሪ ክሊንተን ኣብዚ ጉዳይ እዚ ዝበለጸ ተመኩሮ ከምዘለዎም እንተኣመኑ’ዃ ኣብ ሚዛናውነተን ግን ሕቶ ኣለዒሎም።
‘ተመክሮ በይኑ እኹል ኣይኮነን፤እቲ ቀንዲ ነገር ኣመዛዚንካ ውሳነ ምሃብ’ዩ። ምስ ፕረዝደንት ኦባማ ክትወዳደሪ ከለኺ ተመኩሮ ወይ ብስለት የብሉን ኢልኪ ተቓሊስክዮ ነይርኺ፤ምኽንያቱ ምስ ጸላእትና ክንዘራረብ ኣለና ስለዝበለ።ምስዞም ሰባት እዚኦም ኢኺ ክትዘራረቢ፣ክትላዘቢ ዘለኪ።'
ብመሰረት ዝተኣከበ ኣሃዛዊ መዕቀኒ ርእይቶ ህዝቢ ዝቕጽል ሶኑይ ኣብ ኒው ሃምሸር ኣብ ዝካየድ መባእታዊ ምርጫ ሳንደርስ ብ16 ነጥቢ ንሂላሪ ይመርሑወን ኣለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ንሕና ኤርትራውያን ስዊደናውያን ተጣበቅቲ ደሞክራስያን ሰብኣዊ መሰላትን ኣብ ሃገረ ስዊደን ከም ኣካል ናይ ዓለምለኸ ኤርትራውያን በቲ ብዕሱባትን ደገፍትን ገባቲ ስርዓት ዓርቢ ዕለት 7october ካብ ሰዓት 12.00--16.00 ተመዲቡ ንዘሎ ሰላማዊ ሰልፊ ኣንጻር ነጻ መራኸቢ ብዙሓን ስዊደን ንምፍሻሉን ንምክሽሑን ሰላማዊ ሰልፊ ኣንጻሮም ከነካይድ ወሲናን ፍቃድ ፖሊስ ኣውጺእና
ንሰንበት ዕለት 2 ጥቅምቲ 2011 ኣንጻር‘ቲ ሕሱም ዲክታቶርያዊ ጉጅለ ህግደፍ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ፊት ኤክስፖ (መሰ Messe Giessen) ከተማ ጊሰን ሰዓት 4 ድ.ቀ. (16) ክጀምር ምዃኑ ንኵሎም ግዱሳት ኣሕትን ኣሕዋትን ደጊምና ብኽብሪ ነፍልጥ።
ቆጸራና ኣብ መቐመጥ መኻይን ናይ ሽላኽትሆፍ ስትራሰ Schlachthofstraße
ኣውቶቡሳት ንኣሽቱ መኻይን መቐመጢ ኣብ Schlachthofstraße(ብነጻ)
ኩነታት
ኣብ ጀርመን እንርከብ ኤርትራውያን ተቓወምቲ፡ ሲቪካውያን ማሕበራትን ግዱሳትን ንዲክታተርያዊ ስርዓት ህግደፍ ብምዅናን፡ ኣብ ክንዲ ‘ቲ ብዓመጽ ህግደፍ ዝሳቐ ዘሎ ህዝብና ድምጽና ንምስማዕ ን 2 ጥቅምቲ 2011 ኣብ ጊሰን፡ ሜሰ ሃለ፡ ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ ከነካይድ መዲብና ስለዘለና፡ ኣብ ጀርመንን መላእ ሃገራት ኤውሮጳን እትርከቡ ደለይቲ ለውጢ ምሳና
ኣብ ዝሓለፈ ቀዳም 17 መሰከም.2011 ምንቅስቃስ መንእሰያት ንዲሞከራስያዊ ለውጢ ስዊዘርላንድ ዓስራይ ዓመት ዝኽሪ እቶም ምሕደራዊን መንግስታን ኣካዪዳ ንኽቅየር ዝሓተቱን ላዕለዎት ሓለፍቲ ከምኡውን ነዚ ጻዊዒት‘ዚ ናብ ህዝቢ ዘብጽሑን ተባዓት ሰብ ሞያ ጋዜጠኛታትን ካልኦት ደለይቲ ለውጢን ዝተኣሰርሉ ክሳብ ሕጂ‘ውን ኣበይ ከምዘለዉ ዘይተፈለጠሉን ንምዝካር ኣብ ከተማ ዙሪክ ክብርቲ
”ነጻ ማሕበረሰብ ኤርትራውያን ኣብ ኦስሎን ከባቢኣን” ብዕለት 11.06.2011 በዓል ናጽነት፣ ዝኽሪ ስውኣትን ዝኽሪቶም ብሓደጋ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ሃሊቖም ግቡእ ናይ ቀብሪ ስነስርዓት ዘይረኸቡ ኣሕዋትን ኣሓትን ኤርትራውያን ኣብ ከተማ ኦስሎ ብድምቀት ኣሕሊፉ።
ትማሊ ዕለት 04. 06. 2011 ዓመታዊ ንግደት ማርያም ደዓሪት ኣብ ከተማ ኦስሎ ኖርወይ ብድምቐት ከቢሩ ውዒሉ:: ጽምብል ንግደት ማርያም ደዓሪት ብግዕዛዊ ሊጡርግያ ብዝተኻየደ ስርዓተ ቅዳሴን፣ ዝተፈላልየ ጥዕመ ዜማ ብዘለዎም መንፈሳውያን መዝሙራትን ሸብሸብቦታትን ብዝተሰነየን ኣገባኣብ ከባቢ ሰዓት ሓደ ድሕሪ ቀትሪ ተጀሚሩ::
ኣብ ሃገረ ኖርወይ ኣብ ቀረባ ማዓልታት ዓመታዊ ጉባኤ ብምግባር መሳርሒ ዉልቀመላኺ ኢሰይያስ ዝኾነ ኣኼባ መንእሰያት ህግደፍ ዝተወደበ ንመንግስታዉያንን ዘይመንግስታዉያንን ትካላት ነርወይ ብምድንጋርን ምትላልን ዝተረኽበ ገንዘብ ምዃኑ ኣገልግሎት ቴሊቪዥን ነርወይ ሎሚ ኣማስይኡ ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ ኣቃሊዑ ኣሎ፡፡
ንየማነ ገብርኣብ ክሃርምዎ ደልዮም ብምባል እዉን ናብ ኣዳራሽ ኣኼባ ምእታዉ ዝተኸልከሉ ዜጋታት ከም ዘሎዉ ተፈሊጡ።
ኣብ ሽወደን ዝምደበሮም ሲቪላዊን ፖለቲካዉን ምንቅስቓሳትን ነጻ ዜጋታትን ብሓባር ኮይኖም ዝወደብዎ ሰለማዊ ሰልፊ ኣብ ኣፍደገ ናይቲ ንፕሮፖጋንዳዊ ሃልኪ ተባሂሉ ብሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍ የማነ ገብረኣብ ዝተኻየደ ስሚናር ስርዓት ህግደፍ ብኣዝዩ ዝተዋሃህደ ኣወዳድባ ዉዕዉዕ ናይ ተቓዉሞ ሰልፊ ድሕሪ ምክያዱ ሎሚ 1 ግንቦት 2011 ቅድሚ ቁሩብ ደቓይቕ ተዛዚሙ፡፡
ኣብ ሽወደን ዝነብሩ ኤርትራዉያን ብሰንኪ ስርዓት ህግደፍ ሃገሮም ራሕሪሖም ኣብ መገዲ ስደት ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብጅምላ ንዝጠፍኡ 400 ኤርትራዉያን ሎሚ ኣብ ርእሰ ከተማ ሃገረ ሽወደን ናይ ሽምዓ ምዉላዕ ስነ-ስርዓት ብምድላዉ ንግዳያት ዝኽሪ ጌሮምሎም ኣምስዮም፡፡
ብሓልዮት ማሕበረ-ሰብ ዮተቦሪ ዝፍኖ ረድዮ ( ደጋፊ ህግደፍ ) አብ ናይ ቀዳም ዕለት 02 ሚያዚያ 2011 ዓ.ም መደቡ፣ ሓደ ፓነል አቕሪቡ ምምባሩ ዝዝከር ኢዩ። አብቲ ዝቐረበ ፓነል ዝዝረብ ዝነበረ ካብ ሓደ ኣእምሮ ዘለዎ ኤርትራዊ ዘይትጽበዮን ንክትሰምዖ ዘርምምን እዩ ኔሩ።
ኣብ ጉዕዞ ደሞክራሲያዊ ቃልሲ ኤርትራዉያን ዓመተ 2010 ብዙሓት ወሰንቲ መቐይሮታትን ሓደሽቲ ክስተታት ብምንጽብራቕ ሓድሽ ምዕራፍ ኣመዝጊባ ዝተዛዘመት ታሪኻዊት ዓመት እያ ኔራ፡
ኣቶ ኣርሀ ሓመድ ናካ ወዲ 57 ዓመት ኤርትራዊ መበቆል ዘሎዎ ሽወደናዊ እዩ ፡ ኣርሀ ሓመድናካ ኣብ 80 ታት ናብ ሃገረ ሽወደን ከም ፖለቲካዊ ስደተኛ ኮይኑ እዩ መጺኡ ፡፡
ከም ኤርትራዊ፡ ኣብ ሃገረይ ዝተነፍገኒ መሰል ምርጫ፡ ኣብ ሃገረ- ሽወደን ብዕለት 15 መስከረም ኣረጋጊጸዮ ዝብል መንቐሊ ኣርስተይ ኮይኑ፡ ስለምንታይ ኣብ ሃገርና እቲ መሰል ንኩላትና ተነፊጉና፡ ልዕልና ሕጊ ፈሪሱ፡ ምልካዊ ስርዓት ነጊሱ፡ ኩሉ ሰብ7ኣውን ደሞክራሲያውን መሰልና ከምዝተጋህሰ፡ መብዛሕትና ንሰማማዓሉ ኣርእስቲ ስለዝኾነ፡ ኣቕዲመ ብድሕሪ ባይታይ ክጅምር ኣገዳሲ ይመስለኒ።


text:
፲፱/19 ሓምለ በዓለ ሊቀ መላእኽት ቅዱስ ቅዱስ ገብርኤል
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!
፲፱/19 ሓምለ በዓለ ሊቀ መላእኽት ቅዱስ ቅዱስ ገብርኤል
እዚ ዕለት እዚ ሊቀ መላእኽት ቅዱስ ገብርኤል መልኣኽ ንቅዱስ ቂርቆስን ንቅድስት ኢየሉጣን ካብ ፍሉሕ ማይ ዘድሓነሎም ዕለት እዩ።
ቅዱስ ቂርቆስ ሃገሩ ሮም እዩ። ኣቦኡ ቆዝሞስ ኣዲኡ ከኣ ቅድስት ኢየሉጣ ይበሃሉ። ቅድስት ኢየሉጣ ሓረገ ትውልዳ ካብ ነግስታት እዩ።
ድዮቅልጢያኖስ ምስ ነገሰ ኣብ 20 ዓመቱ “ኣብያተ ክርስቲያናት ይተዓጸዋ ኣብያተ ጣኦታት ይከፈታ” ዝብል ሰይጣናዊ ኣዋጅ ኣወጀ። ብዚ መሰረት ብዙሓት ክርስቲያን ዓዶም ገዲፎም ካብ ሃገር ናብ ሃገር ተሰዱ። ቅድስት ኢየሉጣ ድማ ወዲ 3 ዓመት ወዳ ሒዛ ካብ ሃገራ ናብ ኢቆንዮን ሃደመት። እንተኾነ ግና መስፍን ናይታ ኣሃገር ዝነበረ እለእስክንድሮስ ዝተባህለ ውን ንክርስቶስ ክሓዱ ንጣኦት ስገዱ በሎም። ቅድስት ኤየሉጣ ድማ “ነዞም ኣፍ ከለዎም ዘይዛረቡ፡ እዝኒ ከለዎም ዘይሰምዑ፡ ኢድ ከለዎም ዘይድህሱ፡ ዓይኒ ከለዎም ዘይርእዩ፡ ስርሓት የእዳውካ ንዝኾኑ ጣኦታት ኣይሰግድን እየ” በለቶ። ንሱ ከኣ “ንጣኦታተይ እንተዘይሰጊድኪ ብሰይፊ ክስይፈኪ እየ” በላ። ንሳ ድማ ፈሪሃ ነዚ ሕጻን በል ሕተቶ በለት። ንሱ ድማ ንወዲ 3 ዓመት ህጸን ቂርቆስ “ብዙሕ ወርቂ ክህበካ እየ ጣኦት ስገደ” በሎ። ህጻን ቂርቆስ ድማ “ንእምነተይ ብወርቅን ብሩርን ኣይሸይጥን እየ፡ ነዞም ንገዛእ ርእሶም እኳ ከድሕኑ ዘይክእሉ ርጉማት ጣኦታትካ ከኣ ኣይሰግድን እየ” በሎ። ዲዮቅልጢያኖስ በዚ ተቖጢዑ “ኣብ ናይ ሓጺን ዕትሮ ኣብ ፍሉሕ ማይ ጠጥቕዎም ኢሉ” ቄናን ፍርዲ ፈረደ። እቶም ወታሃደራቱ ድማ ከምቲ ዝተኣዘዝዎ ገበሩ። ጌና ርሑቕ ከላኻ ከም ነጎድጓድ ክሳብ ዝስማዕ ድማ ማይ ኣፍልሑ። ናብቲ ፍሉሕ ማይ ከእትውዎም እናወሰድዎም ከለዉ ከኣ ኢየሉጣ ፍርሒ ተሰምዓ። ህጻን ቄርቆስ ግን መሊሱ ጸንዐ፡ እግዚኣብሔር ንኣዲኡ ፍርሓት ካብኣ ኣርሒቑ ጽንዓት ክህባ ከኣ ጸሎት ገበረ። “ንሃናንያ ኣዛርያ ሚሳኤል ካብ እቶን ሓዊ ዘጽኦም እግዚኣብሔር ንዓና ውን ከውጽኣና እዩ ኣደየ ኣጆኪ” እናበለ ከኣ ኣጸናንዓ። በዚ ንሳ ውን ኣዝያ ጸንዐት። ኣብ እምነቶም ጸኒዖም ዝረኣዩ ወታሃደራት ዲዮቅልጢያኖስ ድማ ናብቲ ፍሉሕ ማይ ኣእተውዎም። እግዚኣብሔር ድማ ብስሙ መስኪሮም መከራ ዝጸግቡ ክጠፍኡ ስቕ ኢሉ ስለ ዘይርኢ ንሊቀ መላእክት ቅዱስ ገብርኤል ለኣኸሎም። ቅዱስ ገብርኤል መልኣኽ ነቲ ፍሉሕ ማይ ብበትሪ መስቀሉ ገይሩ ተንከፎሞ ናብ ዝሑል ማይ ተቐየረ። ካብቲ መከራን ስቓይን ድማ ኣናገፎም። ኣብ ፍሉህ ማይ ኣትዮም ገለ ነገር ከይኮኑ ብሰላም ውጹ ነዚ ዝረኣዩ ብዙሓት ድማ ብኣምላኽ ቂርቆስን ኢየሉጣን ኣመኑ። እዚ ዕለት እዚ ብኽብሪ ዝበዓል እንበኣር ሊቀ መላእክት ቅዱስ ገብርኤል ንቅዱስ ቂርቆስን ንቅድስት ኢየሉጣን ካብ ፍሉሕ ማይ ስለ ዘድሓኖም እዩ።
ክቡራት ናይ እግዚኣብሔር ቤተሰብ ንሕና ሎሚ ከመይ ኣሎና ኣብ እምነትና ከም ህጻን ቂርቆስን ኣዲኡ ኢየሉጣንዶ ጽኑዓት ኣለና፧
እግዚኣብሔር መልኣኹ ልኢኹ ካብ ክሉ ሽግርና ምእንቲ ከድሕነና ኩሉ ግዜ ኣብ እምነትና ጽንዓት ንኹን። እግዚኣብሔር ኣብ እምነትና የጽንዓና ኣሜን!!!
በረኸትን ረድኤትን ናይ ቅዱስ ገብርኤል መልኣኽ ምስ ኩላትና ህዝበ ክርስቲያን ይኹን ኣሜን!!!
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!!


text:
ኣብ ኮለጅ ሕርሻ ሓመልማሎ ተማሃራይ ሓሙሻይ ምህንድስና ሕርሻ ዝኾነ መንእሰይ ፍጹም ሃብተኣብ ንሕርሻዊ ንጥፈታት እተገልግል ናይ 1.5 ሜተር ንውሓት ዘለዋ መትሓዚ ሓሳኹ ምሂዙ።
“ቀንዲ ዕላማ ናይ’ዛ ምህዞ፡ ኣብ ሓደ ናይ ሕርሻ ቦታ ንዝረኣዩ ሓደስትን ፍሉያትን ጎዳእቲ ሓሳኹ ብምሓዝ ዝፋረይሉ ኩነታት ረስንን ከባብያዊ ጠልን ንምጽናዕ ንምምርማርን’ዩ “ይብል።
ንሱ ነዛ መትሓዚት ሓሳኹ፤ናይ መኪና ባተሪ፡ሶላር ፓነል፡ፕላስቲክ ሻንኬሎን ሸሓኒን፡ጻዕዳ ኣምፑል፡ረስንን ጠልን ዘለሊ ሴንሰርን ተጠቂሙ ከምዝሰርሓን ከከም ምንዋሕን ምሕጻርን ናይቲ ተኽሊ ከኣ ብዝተፈላለየ ዓቐን(ንውሓት)ተሰሪሓ ኣገልግሎት ከምትህብን ኣብሪሁ።
ኣብ ናይ መዘናግዒ ቦታታት ንሓሳኹን ሃመማን መትሓዚ ዝጥቀሙሉ ብኤለትሪክ ዝሰርሕ መትሓዚ ሕማቕ ጨና ብምፍጣር ብከላ ዘስዕብ ከምዝኾነ ፡እዛ መሳርሒት ግን ብዘይ ብከላ ሓሳኹ ክትቀትል ትኽእል ብምኻና ዝያዳ ተመራጺት ከምዝኾነት ተማሃራይ ፍጹም ሃብተ ኣረዲኡ።


text:
4ይን ናይ መወዳእታን ክፋል
ኣብ ዝሓለፈ ሳልሳይ ሕታም ፣ ተኸሳሲ ግርማይ ካሕሳይ ኪሮስ ብዝተዋፈረሉ ዘይሕጋዊ ተግባር ኩብለላ ሰባት ብርክት ዝበለ ገንዘብ ይቕበል ከም ዝነበረ ምእማኑ ርእይና። እቲ ልሙድ መንገዲ ምትላል ሒዙ ነቲ ገንዘብ ናብ ሕጋዊ ደላሎ ከም
ልዕልነት ሕጊ ኣብ ጥፍኣተኛ
ዝለኣኸ ሕጋዊ ቅብሊት ኣለኒ ምባሉ ኣብ ሕሉፍ ሕታም ጋዜጣና ዝዳህሰስናዮ ትሕዝቶ እዩ። ናይቲ ዝሓለፈ ትሕዝቶ መቐፀልታን መዛዘሚ ክፋልን ድማ ከም ዝስዕብ ተዋዲዱ ቀሪቡ ኣሎ።
በቲ ሐዚ ዘሎ መቕፅዒ ሕጊ ገበን ሃገርና ብዘይ ሕጋዊ መንገዲ ዝግበር ዝውውር ሰባት ‘ገበን‘ ምዃኑ ካብ ዓንቀፅ 596 ክሳብ 598/1997 ዓ/ም ብግልፂ ኣስፊርዎ ይርከብ። ዝኾነ ሰብ ንዝኾነ ሰብ ኣገዲዱ እንተሒዝዎ፣ ንኻልእ ኣተሓላሊፉ እንተሂቡዎ ወይ ድማ ብመትሓጃነት እንተኣትሒዝዎን ብዝኾነ መልክዑ እንተነጊድሉን ካብዚ ሓሊፉ ድማ ብዘይ ኣግባብ እንተኣሰሪሕዎን ካብ ሓሙሽተ ዓመት ክሳብ 20 ዓመት ብዝበፅሕ ፅኑዕ ማእሰርቲ የቕፅዕ። ኣብ ርእሲ እዚ ቕፅዓት እውን ክሳብ 50 ሽሕ ብር ዝበፅሕ ቅፅዓት ከም ዝቕፃዕ ዓንቀፅ 596/97 ንኡስ ዓንቀፅ ሓደ ይድንግግ። እቲ ዝተፈፀመ ገበን ኣብ ደቂ ኣነስትዮ፣ ህፃናትን ፀገም ጥዕና ኣእምሮን ዘለዎም ሰባት እንተኾይኑ ድማ ነቲ ገበነኛ ዝወሃብ ቕፅዓት ክኸብድ ከም ዝኽእል እቲ መቕፅዒ ሕጊ ገበን ይገልፅ። እዚ እውን ካብ 10 ክሳብ 20 ዓመት ፅኑዕ ማእሰርትን ክሳብ 50 ሽሕ ብር ገንዘባዊ ቅፅዓትን ከም ዝበፅሕ ካብ ዓንቀፅ 597 ክሳብ 598 ተቐሚጡ ይርከብ።
ተኸሳሲ ግርማይ ካሕሳይ እውን እዞም ኣብ ሕገ-መንግስቲ ሃገርና ዝሰፈሩ ዓንቀፃት ጢሒሱ “ደርሆስያ ብኣሙዑት ደቃ ትፃወት” ከም ዝበሃል ንኣሕዋቱን ደቂ ሃገሩን ዝኾኑ መናእሰይ ዘሎን ዘየለን ነጋሪት ምድንጋር እናዘበጠ ጅቡኡ እናሕበጠ ፀኒሑ እዩ። እዚ ዘይሕጋዊ ተግባር ድማ ሓንቲ ሃገር ንዘላቒ ዕቤታ ምሉእ ዓቕሞም ከዕርፉላ እትፅበዮም መፍረይትን ምሁራትን ሓይሊታት መናእሰይ ናብ ስደት ንኽውሕዙ ዘደፋፍእ ህይወቶም ማይ ንማይ ከትርፍ ዝገብር ተግባር እዩ። ይኹን እምበር ሕግን ደንብን ኣብ ዝኽበረላ ሃገር ገበን ሰሪሕኻ ካብ ሕጊ ምምላጥ ዘይከኣል ምዃኑ ብተግባር እናተረጋገፀ ይርከብ።
ተኸሳሲ፣ መናእሰይ ኣታሊልካ ናብ ዘይፈልጥዎ ቦታ ወሲድካ ንኻሊእ ተግባር ገበን ኣሕሊፍካ ብምሃብን ካብ ወለዲ ገንዘብ ምቕባልን ከይዲ ርኡይ ተዋሳኣይ እናሃለወ “ቡኻርያስ ፃድቕ ክትመስል ፍረ-ዘዋውዕ ትኣስር” ከም ዝበሃል ንህዝብን ፖሊስን ከታልል ፈቲኑ ስለ ዘይኮነሉ ኣብ መንገዲ ጌጋ ምህላው ኣፀቢቑ ፈሊጡ እዩ። ብዓይኒ ህዝብን ፖሊስን ተኣሊሹ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ውዒሉ ድማ ዘድሊ ምፅራይ ምርመራ ተገይሩሉ እዩ። ናይዚ መግለፂ ካብ ወለዶም ብዘይብላዕ ሕምባሻ ኣታሊሉ ዝለኣኾም መናእሰይ ወረዳ እንደርታ ገ/መድህን ገ/ፃድቃን፣ ወ/ሮ ፀጋ ብርሃን ኣብርሃ፣ ሃይለ ሰለሙን፣ ገ/መስቀል ፍፁመን ወ/ሮ የሺ ሓለፎምን ኣብኪዩ ዝተጠቐሞ 48 ሽሕን 100 ብር መጠን ገንዘብ እዩ።
እዚ መበገሲ ተገይሩ ክፃረ ዝፀንሐ ገበን ግርማይ ካሕሳይ 7 ሓምለ 2007 ዓ/ም ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ክልል ትግራይ ኣብ ዝዋዓለ መጋባእያ ጥፍኣተኛ ኮይኑ ስለ ዝተረኸበ ፍርዲ ተዋሂቡ ኣሎ። ብመሰረት እዚ ጥፍኣተኛ ግርማይ ካሕሳይ፣ ቕፅዓት መኽበዲ ቀሪቡሉ እዩ። ይኹን እምበር እቲ መኽሰሲ ዓንቀፅ ከቢድ ስለዝኾነ እቲ ቤት ፍርዲ ኣይተቐበሎን። መቕለሊ ቅፅዓት ቀሪቡሉ ድማ ሕሉፍ ሪከርድ /ታሪክ ገበን/ ዘይምህላዉ፣ መተሓዳደሪ ቤተሰብ ምዃኑ ርእዩ ካብ ዝተትሓዘሉ ዕለት 03/02/2007 ዓ/ም ዝሕሰብ ብናይ ሽዱሽተ ዓመት ፅኑዕ እስራትን 3000 /ስለስተ ሽሕ ብር/ መቕፃዕትን ክኸፍልን ዕለት 07/11/2007 ዓ/ም ኣብ ዝወዓለ ገበን መገባእያ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ተወሲኑ ኣሎ።
ብሓፈሻ መናእሰይ ኣብ ሃገርና ንዝተፈጠረሎም ጥጡሕ ባይታ ተጠቒሞም ህይወቶም ዝልውጥሉ ስራሕ ንኽሰርሑ መንግስቲ ቀንዲ ትኹረት ዝሃበሉን ዝህበሉ ዘሎን ጉዳይ እዩ። ነዚ ንምዕዋት ድማ ካብ ወረዳ ክሳብ ክልል እቶም ኣብ መናእሰይ ዝረአዩ ዓበይቲ ኣብ ኣተሓሳስባ ዘለዉ ማሕንቆታት ብምስጋር ካብ ተፀባይነት ናብ መሃዛይነት ዝተሰጋገሩ መናእሰይ ካብ እዋን ናብ እዋን እናተበራኸቱ እዮም። ይኹን አምበር ዉሑዳት መናእሰይ ኣብ ክንዲ ህይወቶም ምልዋጥን ናብ ልምዓት ምእታውን ብመልሓስ ደላሎ ተታሊሎም ናብ ዘልኣለማዊ ስቓይን ኣካል ምጉዳልን እንትጥሕሉ ይረኣዩ።
እዚ ተግባር ወለዲ ሰላም ኣስተማቒሮም ልግዐ ደቆም ብምጥቃም ኣብ ክንዲ ዝሕጐሱ “ሎሚ ድየ ፅባሕ ሕማቕ ክሰምዕ ኣታ ፈጣሪ” እናበሉ ኣደዳ ጭንቅን ሻቕሎትን እናገበረ እዩ። እዚ ጠጠው ክብል ይግባእ። ናይዚ መፍትሒ ድማ ኣብ ትሕቲ ማሕበረሰብ ፎሮም ብምውዳብ ዝካየዱ ዙርያ መለሽ ጥሕሰት ሕጊ ብዝግባእ ምቅላሱ ንፅባሕ ዘይበሃል ዋኒን ስለ ዝኾነ ቃልሲ ምውላዕ የድሊ። እቶም ኣብዚ እከይ ተግባር ተዋፊሮም ብህይወት መናእሰይ ቁማር አናተፃወቱ ዝርከቡ ዘይሕጋውያን ደላሎ ድማ ገበን ፈፂምካ ካብ ህዝብን ፖሊስን ምስዋር ፍፁም ክሕሰብ ዘይከኣል ምዃኑ ካብዚ ውፅኢት ምርመራ ገበን ተማሂሮም ካብ ተግባሮም ክቑጠቡ ይግባእ ንብል።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ቅዱስ ጴጥሮስ ተፍጻሜተ ሰማዕት ካብቶም ፍርሃት እግዚአብሔር ዝነበሮም፡ውላድ ግና ዘይነበሮም ሊቀ ካህናት ቴዎድሮስን ቅድስት ሶፍያን ኣብ ሃገረ ግብጽ ተወሊዱ።
ኣብ በዓል ጴጥሮስ ወጳውሎስ(፭ ሓምለ)፡ ኣደኡ ቅድስቲ ሶፍያ ብዙኃት ፃዕዳ ክዳን ዝተኸድኑ ምእመናንን ምእመናትን ንደቆም ኂዞም ናብ ቤተ ክርስቲያን ኪኸዱ ከለዉ ምስ ርኣየት እምብዛ ኃዘነት። ናብ ቤተ ክርስቲያን ኣትያ ኸኣ ቡሩኽ ውላድ ኽህባ ንጐይታ ኢየሱስ ክርስቶስ ኣምሪራ ብንብዓት ለመነት። ቅዱስ ፍቓድ ጐይታ ኾይኑ ድማ በታ መዓልቲ እቲኣ ቅዱሳን ሓዋርያት ጴጥሮስን ጳውሎስን ተገሊጾም፦ “እግዚአብሔር ንንብዓትኪ፡ ንጸሎትክን ምህለላኽን ተቐቢልዎ እዩ፡ ቡሩኽ ውላድ ከኣ ኪህበኪ እዩ እሞ ስሙ ጴጥሮስ በሊዮ፡ ናብ ሊቀ ጳጳሳት ኣባ ቴዎናስ ኴድኪ ንገርዮ እሞ ንሱ ክጽልየልኪ እዩ” በልዋ። ብድኅር’ዚ ፀኒሳ ምስ ወለደት ስሙ ‘ጴጥሮስ’ ሰመየቶ። ቅድስት ሶፍያ ወዳ ሾብዓተ ዓመት ምስ ኮኖ ልክዕ ከም ሕፃን ሳሙኤል ንሊቀ ጳጳሳት ወፈየቶ። ፍትው ወዲ ኸኣ ነበረ እሞ ፈለማ ኣናጕንስጢስ ብድኅሪኡ ዲያቆን ቀጺሉውን ኣብ ኣገልግሎት ኣብያተ ክርስቲያናት ምእንቲ ክላኣኾ ኢሉ ካህን ጌሩ ሸሞ።


text:
፭ይ ሰንበት ዘትንሣኤ
ሚያዝያ 28 2010 ዓ.ም. (5/06/2018)
መዝሙር፡ “አርአዮ ሥልጣኖ…“ንጉሥ ናይ ነገስታት ጎይታ ናይ ግዙአት ስላጣኑ አብ ልዕሊ ሞት አርአየ፥ ሊቃነ መላእኽቲ እና አመስገኑ አብ ቅድሚኡ ብራዕዲ ይሰግዱሉ፥ ኢየሱስ በታ ክሕዝዎ ዝመጽኡላ ለይቲ ከም ሰራቒዶ ክትሕዙኒ መጻእኩም በሎም። ኦትዕግስትን ትሕትናና ብሰንኪ ፍቕርና ናብ ሞት ዝበጻሕካ፥ ንሕና እውን ቅድስቲ ብዓልና ፋሲካ ብሓጎስ ንገብር፥ ሥልጣኑ አብ ልዕሊ ሞት አርአየ ገባር ሕይወት ክርስቶስ”።
ንባባት፡ ፩ቆሮ 15፡50-ፍ፥ 1ዮሓ 3:18-24፥ ግ.ሓ. 9:26-31፥ ዮሓ 15፡1-8
ስብከት፡ “እስመ ሰበረ ኆኅት ብርት፥ ወቀጥቀጠ መናሥግተ ዘኃፂን፥ ወተወክፎሙ እምፍኖተ ጌጋዮሙ”።
“ካብ ጸበባኦም አናገፎም፥ ካብ ጸልማትን ጓህን አውፅኦም መቓቅሖም ከአ ሰባበሮ” (መዝ. 107፡13-14)
አብዚ ፭ይ ሰንበት ዘትንሣኤ ቤተ ክርስትያን እተዘኻኽረና አብ ክርስቶስ አሚና ምስኡ ክነብር እንከሎና እቲ ሓቀኛ ተኸሊ ወይኒና ዝኾነ አምላኽ ምሳና ይነብር ንሕና ኸአ ምስኡ ከም እንነብር ትነግረና። ሎሚ ምስቲ ሓቀኛ ተኽሊ ወይንና ዝኾነ ክርስቶስ ዘሎና ርክብ ክነስተንትን ከምኡ አብ ሕይወትናን አብ ሕይወት ካልኦት አሕዋትና ዘምጽኦ ጸጋ በረኸትን ርኢና ክንክእል እሞ ሽዑ ምስኡ ድልዱል ርክብ ክንፈጥር ዘዘኻር ሰንበት እዩ።
ካብ ግ.ሓ. ዝተነበና ሓደ አገዳሲ ነገር እንርኢ ጳውሎስ ቅጽበታዊ ለውጢ ምስ ገበረ ሕይወቱ ብምሉእ ቀይሩ። ብስም ኢየሱስ አሚኑ ዓቢ ሰባኻይ ኮይኑ። አብ ተልእኮኡ ከየፍረየ ክሓልፍ ስለ ዘይደለ ለይትን መዓልትን ከየዕረፈ አብ ኩሉ ሰቢኹ። ቀሊጢፉ ካብ ሳውል እቲ አሳዳዲ ዝነበረ አብ ጳውሎስ ሰባኺ፥ አበሳራይ ሰናይ ዜና ወንጌል ክርስቶስ ኮይኑ። ፍረ ናይ ኢቲ ጽኑዕ እምነቱን ዘይሕለል ስብከቱን ትምህርቱን ጽሑፋቱን ክሳብ ሎሚ አብ ምሕዳስ ሕይወትን ስብከተ ወንጌልን ዓቢ አበርክቶ ይገብር እሎ። ንሱ ዕዉት ዝኾነ “ድልዱል ጨንፈር” አብ ክርስቶስ ኮይኑ ስለ ዝሰርሓ እዩ። ንሱ ምስ ክርስቶስ ጥራሕ አይኮነን ነሩ ብኹሉ ስርሑን ግብሩን ጽቡቕን ብዙሕን ፍረ አፍርዩ።
እቶም ቀዳሞት ክርስትያን አብ መጀመርያ ንጳውሎስ አይአመንዎን ምናልባት ከታልሎም ከይከውን ፈሪሖም ክቕበልዎ አይደልዩን እንተ ኾነ አብ ክርስቶስ ዘለዎ ፍቕርን እምነትን አብ ግብሪ ከርእዮም ምስ ጀመረ ብፍላይ አብታ ማሕበር ዘርአዮ ፍቕርን አገልግሎትን ቀልጢፎም ክአምኑ ክኢሎም። ብዘይ ፍርሒ ክሳብ ሕይወቱ አብ ሞት ዘስግእ ክሰብኽ ምስ ረአዩ፥ ፍረ እምነቱን ከምኡ ፍቕሩ አብ ግብሪ ምስ ረአዩ፥ ካብኡ ንድሓር ኢየሱስ ጎይትኡ ከም ዝኾነ አሚኖም። ጳውሎስ ብስብከቱን ብኹሉ ተልእኮኡን ንብዙሓት አብ እምነት ክርስቶስ አምጺኡ
እዚ ኹሉ ሕይወቱ ሓቀኛ ምስክርን ዘፍረየን ምዃኑ ይገልጽ። ንሱ ድልዱል ጨንፈር እሞ እቲ ካብኡ ዝድለ ዘፍረየ እዩ። አብነት ነፍስ ወከፍና ኸአ እዩ።
አብ ካልአይቲ ንባብ ካብ ፩ ዮሓንስ አብ ሕይወትና ከም ክርስትያን አፍረይቲ ክንከውን እንተ ኾና ከመይ ዝበልና ክንከውን ከምዝግብአና ክንርኢ ይሕግዘና። “ደቀይ ብግብርን ብሓቅን እምበር ብቓልን ብልሳንን አይንፋቐር፥ ካብ ሓቂ ምዃና ኸአ በዚ ኽንፍለጥ ኢና” (1ዮሓ 3፡19)።
ብኻልእ አገላልጻ ዮሓንስ “ግብሪ ካብ ቃላት ንላዕሊ ይዛረብ” እዩ ዝብለና ዘሎ። ንቃል አምላኽ አብ ግብሪ ክሳብ ዘየርአናዮ ነኽብሮ ነፍቅሮ ክንብል አይ ክአልን እዩ። አፍሪና ክንብል ምስ አምላኽ ቀጻሊ ርክብ ክህልወና እሞ ዝርአ ፍረ እንፍሪ ክንከውን አሎና። እዚ እዩ ንልቢ ሰባት ዝትንክፍን ንሰባት ዝቕይርን፥ ስለዚ ሓቅን ግብርዊ ዝኾነ ነገር ክርአ አለዎ። ዮሓንስ ነዚ አሕጺሩ ክነግረና እንከሎ “ትእዛዛቱ ከምቲ ንሱ ዝአዘዘና ገርና ብስም ወዱ ኢየሱስ ክርስቶስ ክንአምንን ንሓድሕድናውን ክንፋቐርን እዩ፥ እቲ ትእዛዛት እግዚአብሔር ዝሕሉ እግዚአብሔር አብኡ
ይነብር፥ ንሱውን አብ እግዚአብሔር ይነብር” (1ዮሓ 3፡23)። ብኻልእ አዘራርባ አብ ቅድሚ ክርስቶስ መን ምዃና ክነረጋግጽ እንተ ኾና አብ ልዕሊ ካልኦት ሰባት ጭቡጥን ሓቅን ዝኾነ ፍቕርን ልግስን ከነርኢ አሎና። እዚ ንገብር እንተ ኾና ብሓቂ አብ ክርስቶስን ከም ዘሎና መረጋገጺ እዩ።
አብ ናይ ሎሚ ወንጌል ኢየሱስ ብምሳሌ ወይንን ጨንፈርን ገሩ ምስኡ ሓቢርና ክነብር እንከሎና ሕይወት ዝህብ ጸግኡ አባና ከምዝመሓላለፍ ምስኡ ርክብ እንተ ዘይብልና ግን ደርቂ መንፈስ አጥቂዑና ከም እንመውት እዩ ዝነግረና።
አብ ብሉይ ኪዳን አብ ብዙሕ እስራኤል ከም ተኽሊ ወይኒ አምሲሉ ዝገልጽ ንረክብ። አብ ኢሳያስ 5፡1-7 ዘሎ እንተ አንበብና እስራኤል ብተኽሊ ወይኒ ተመሲላ ንርኢ።አብ ኤርምያስ 2፡21
እዚ ኹሉ ሕይወቱ ሓቀኛ ምስክርን ዘፍረየን ምዃኑ ይገልጽ። ንሱ ድልዱል ጨንፈር እሞ እቲ ካብኡ ዝድለ ዘፍረየ እዩ። አብነት ነፍስ ወከፍና ኸአ እዩ።


text:
ቅ.ኣ.ር.ሊ.ፍራንቸስኮስ ወትሩ ከምዝገብርዎ ትማል ንግሆ እውን ኣብ ቤተመቅደስ ቅድስት ማርታ ዘዕረግዎ መሥዋዕተ ቅዳሴ ነቲ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ‘ዕንቅፋት ኪመጽእ ዘይተርፍ እዩ፣ እቲ ብሰንኩ ዕንቅፋት ዚመመጽእ ግን ወይለኡ። ንሓደ ካብዞም ንኡሳን ካብ ዜስሕትሲ፡ መጥሓን ኣድጊ ኣብ ክሳዱ ኣትዩ ናብ ባሕሪ እንተዝጥሕል ምሓሾ ነይሩ።’ (ሉቃ 17.1-2) ዝበሎ ብምጥቃስ ሎሚ እውን እንተኾነ መዓት ዕንቅፋት ከምዘሎ እዚ ዕንቅፋት’ዚ ከኣ ንልባትናን ንተስፋናን ከም ዘቊስሎምን ከም ዝቀትሎምን ገሊጾም፣
ጐይታና ኢየሱስ ኣብ ወንጌል ድሕሪ እዘን ቃላት ንሓዋርያት ተጠንቀቁ ንዝበሎም ብምጥቃስ ከኣ ካብ ምንታይ ተጠንቀቁ ዝበሎም ይመስለኩም ዝዓይነቱ ኣጠማምትን ሱቊታን የቅርቡ እሞ ‘ዕንቅፋት ከይትህቡ! ዕንቅፋት ከይትኾኑ ተጠንቀቁ እዩ ዝበሎም፣ ዕንቅፋት ብጣዕሚ ሕማቅ ነገር እዩ ከመይ የቊስል ምናዳ ነቲ ተኣፋፊ ዝኾነ ተስፋን እምነትን ሕዝቢ እግዚአብሔርን ነቲ ድኽም ዝበለ ጎኖምን ብሕሱም የቊስሎ ዝገደደ ከኣ እዚ ቊስሊ እዚ ዳርጋ ዘይሓዊ ኮይኑ ንገሊኦም ንመዋዕሎም ምሉእ የሰንዮም፣ ኣቊሲሉ ጥራይ ዝገድፍ ከይከምስለና ዕንቅፋት ይቀትል እውን እዩ፣ ንተስፋ ይቀትል! ንሃንቀውታን ጽቡቅ ሃረርታን ይቀትል፣ ንስኒትን ፍቅርን ስድራቤት ይቀትል! ብዙሕ ልብታት የቊስልን ይቀትልን፣ እዚ ንሓዋርያት ዝበሎ ንስኹም እውን ተጠንቀቁ እትብል ሓረግ ከስ ንኩልና ይምልከታ ምናዳ ነቶም ክርስትያን ኢና በሃልቲ ብተግባር ግን ኣረሜን ንዝኾኑ ትምልከት፣ እዚ ከኣ እቲ ዝዓበየ ዕንቅፋት ሕዝበ እግዚብሔር እዩ፣ ብሕማቅ ኣነባብራኦምን ክፉእ ኣብነቶምን ክንደይ ክርስትያን ንሕዝቢ ካብ ቤተክርስትያንን ካብ እግዚብሔርን የርሕቁ ይመስለኩም! ምናዳ በቲ ግብዝ ዝኾነ ሕይወቶም ዝብልዎን ዝገብርዎን በበይኑ ብዝኾነ ኣነባብራ ዕንቅፋት ይኾኑ! ናይ ክርስትያን ግብዝና ማለት ብኣፍን ክርስትያን እየ ኢልካ ለለይ ምባል ብግብርን ካብ ኣረሜን ንላዕሊ ጨካንን ክፍኣት ዝመልኦን ኣነባብራ ምንባር እቲ ጸላኤ ሰናይት ንሕዝበ እግዚኣብሔር ንምድኻምን ካብ ጐይታኦም ንምርሓቆምን ዝጥቀመሉ እቲ ዝቀለለ መጋበሪ እዩ፣ እትብሎን ካልእ እትገብሮን ካልእ ማለት እዩ፣
ሎሚ ናብ ሕልናና ምልስ ቢልናኸስ እዚ ናይ ግብዝነት ኣምሰሉነት ዕንቅፋት እዚ ኣባይ ኣሎዶ! ሕይወተይ ኣብቲ ዝብሎን ዝነበሮን ውህደትዶ ኣለዎ! ምስ ጐይታስ ይኹን ምስ ቃል ወንጌል ውህደትዶ ኣሎኒ! ወይስ ከምቲ ኣፋይ ምሳይ ልባ ምስ ደበሳይ ዝዓይነቱ ናብራ ክልተ ክልተ እዩ፣’ እንክብሉ ኩልና መርመራ ሕልና ክንገብር ይዕድሙ እሞ ካብቲ ብዙሕ ኣብ ዘመንና ከም ልሙድ ዝውሰድ ሕማቅ ነገራት ከም ገሊኦም ክርስትያና ኢና በሃልቲ ሃብታማት ኣውፈርቲ ማል ንክህብትሙ ዝገብርዎ ምዝመዛን ዓመጽን ዝገደደ ከኣ እቶም ጓሶት ምእመናን ክኾኑ ዝተላእኩ ቤተ ክህነት ንክህብትሙ ክንዲ ነተን መጓሰ ዘቅርቡን ዝጓስዩን ዝገደደ ከርሕቅወን ዝርከቡ ዘተሓሳስብ ዕንቅፋት ናይ ዘመንና ምዃኑ ጠቂሶም፣
ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ንክልተ ጐይቶት ክተገልግሉ ኣይትኽእሉን ኢኹም! ንእግዚኣብሔር ንገንዘብን! ሓደ ጓሳ ማለት ካህን ወይ ኣቡን ኣብ ገንዘብ እንተደኣ ጠቢቁ ዕንቅፋት ይኸውን፣ ሕዝቢ `ኣብ ገንዘብ ዝጠበቀ ጓሳ ኣጓኒፉና’ ኢሉ ይዕንቀፍ፣ ስለዚኸስ ነፍሲ ወከፍ ጓሳ ምስ ገንዘብ ዘሎኒ ዕርክነት ከመይ ኮን እዩ ኢሉ ሕልናኡ ይመርምር፣ ክንዲ ነተን ኣብ ሕዝብን እግዚኣብሔርን ዘቅርባኦ ለውሃትን ትሕትናን ተላቢሱ ዘገልግል ንላዕሊ ላዕሊ ዝጥምትን ስልጣንን ከንቱነትን ሃሰስ ዝብልን ጓሳ እንተሎ የስተውዕል! ክንዲ ከምቲ ጐይታ ወዲሰብ ከገልግል እምበር ክግልገል ኣይመጸን ቢሉ ንሕዝቢ እግዚኣብሔር ምግልጋል ጐይታ ጐቶት ኮይኑ ዝስምዖም ንኩሉ ክእዝዝ ዝደልን ጓሳ እንተሎ ሕልናኡ ይመርምር! ሎሚኸስ ከመይ ኣሎኹ ዕንቅፋትዶ እኸውን ኣሎኹ ወይስ ኣይፋል! ቢልና መርመራ ሕልና እንገብረላ ዝበለጸት መዓልቲ ክትከውን ትኽእል፣ በዚ ከኣ ንጐይታ ብቅንዕና ክንምልሸሉን ቊሩብ ናብኡ ክንቀርብን ንኽእል፣ እንክብሉ ስብከቶም ዛዘሙ፣


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን!
ቁጽሪ 8 ሆሳእና መጋቢት ፴/8 (2004/2012) ዓ.ም
ኣምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር ጾምና ይባርኸልና!
ትሕዝቶ፡ ሆሳእና ሰናይ ንባብ
> ። ሉቃ.13፣-31-35።
ሆሳእና፡ ሻሙናይ ሰንበት ሆሳእና ይበሃል። እዚ ስም ዝረኸበሉ ምኽንያት ኣብ ዕለት ሰንበትን ዋዜማኡን ዝዝመር ጾመ ዱጓ  > ናይ ሆሣእና ቃል ብተደጋጋሚ እንዳተጠቕሰ ስለዝዝመር እዩ። እዚ ከኣ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ እንዳተመስገነን እንዳተዘመረሉን ኣብ ልዕሊ ኣድጊን ጻዕብ ኣድጊን ተወጢሒ ካብ ከባቢ ደብረዘይቲ ናብ ኢዮርሳሌም ከተማ ብኽብሪ ዝኣተወሉ ኩነታት እንዳተረኸ ስለዝዝመር ብምዃኑን፡ ከምኡ ከኣ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ብጐይትነቱ ክብሪ ብውዳሴን ቅዳሴን ሆሳእና ኣብ ኣርያም እንዳተባህለሉ ብኣፈ ዓበይቲን ህጻናትን ዋላውን ኣእማን ከይተረፉ ልሳን ኣውጺኦም እንዳመስገንዎ ኣብ ልዕሊ ኣድጊን ገልገላ ኣድግን ተወጢሑ ናብ ኢዮርሳሌም ምእታው ስለዝገልጽ እዩ። ማቴ 21፡1-17። ማር. 1-10። ሉቃ. 19፡29-38። ዮሓ. 12፡12-15። ዘካ. 9፡13። 2ይነገ. 9፡13። መዝ. 117(118)፡25-26። ኢሳ.56፡7። ኤር. 7፡12። መዝ.8፡2። እዚኣቶም ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ክፍልታት ብዛዕባ ሆሳእና ዝተነግረ ትንቢትን ተፈጻምነቱን ይነግሩና።
ሆሳእና ኣብ ኣርያም
ሆሳእና
ዮሓ.12፣15 , > ተባሂሉ ከም ዝተጻሕፈ ኣምላኽናን ጐይታናን መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ጻዕብ ኣድጊ ተወጢሑ መጸ። ጐይታናን መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ቅድሚ ምምጽኡ 1400 ዓመታት ኣቀዲሙ እግዚአብሔር ብእምነት ኣብርሃም ናይ ቃልኪዳን ሕዝቡ ዝገብሮም እስራኤላውያን ካብቲ ጽኑዕ ባርነት ኣውጺኡ መዓልቲ ብደመና ለይቲ ብዓምደ ብርሃን እንዳመርሐ ኣብታ ናይ መራኸቢት ድንኳን ሓዲሩ እሱ ንጉሦም ኮይኑ ንሶም ድማ ህዝቡ ኮይኖም ኣብቲ ምድረበዳ እንዳመርሐ ናብ ናይ ተስፋ ምድሪ (ምድረ ርስቲ) ከንኣን ኣእቲዎም። እስራኤላውያን ግና ምድራዊ ንጉሥ ብምድላይ ንንጉሦም እግዚአብሔር ብምግዳፍ ንእግዚአብሔር በደሉ። ኣብ ምድሪ ብዘላ ናይ መንግሥቱ መርኣያን ኣብነትን ንክኾኑ ዝመረጾም ህዝቢ ምድራዊ ንጉሥ ደልዮም። እቲ ምልኩዕ ዝኾነ ሳኦል'ውን እስራኤል ዝመረጽዎ ምድራዊ ንጉሥ ግዳማዊ ክብሪ ዘለዉ ንጉሥ ምዃኑ ጥራሕ ኮይኑ ተረፈ። እግዚአብሔር ግና ካብዛ ዓለም ዘይኮነት ብሰብ ዝሰርሖ መመልክዒ ዘይመልክዐት፣ ናይ ትሕትናን ፍቕርን ምስጋናን ዝኾነት መንግሥቲ ከርእዮም ምእንቲ ካብ ኣሕዋቱ ዝነኣሰ በዓል በገና ዘማራይ ቅዱስ ዳዊት ወዲ እሰይ መሪጹ። ናይ ዳዊት መንግሥቲ ዋላ እንተሓለፈት  >መዝ.132፣11። ዝበሎ ቃልኪዳን ግን ኣይሓለፈን ። ስለዚ ብኣምኽነቱ ናይ ዘልዓለም ናይ ነገሥታት ንጉሥ ዝኾነ ወልደ እግዚአብሔር ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ዘርኢ ዳዊት ሰብ ምስ ኮነ ተስፋ ኣበው ተስፋ ዳዊት ተፈጺሙ። ብመለኮታዊ ሥልጣኑ ኣብ ናይ እግዚአብሔር እሪና ዘሎ ወልደ እግዚአብሔር ወዲ ዳዊት ኮይኑ ትንቢት ተፈጺሙ። ስለዚ እዩ ከኣ መልኣኩ ቅዱስ ገብርኤል ንኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ከበሥራ ከሎ  > ብምባል ናይ ትንቢት ፍጻሜ ኣበሲሩ። ሉቃ.1፣26-38።
ንጉሥነ ክርስቶስ
ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ክውለድ ከሎ ሰብአ ሰገል  > ማቴ.2፣2። ብምባል ንጉሥነቱ ገሊጾም እዮም። ኮይኑ ግና ብምድራዊ ክብሪ ዘጊጸ ዘይኮነ ኣብ ናይ መብሎዒ ማል ዝደቀሰ፣ ብጓሶትን ግዑዛን እንስሳ ዘቤት ዝተኸበበ ትሑት ንጉሥ እዩ። መንግሥቱ ምድራዊት ዘይኮነት ዘልዓለማዊት ካብ ሰማያት ስለዝኾነት መላእኽቲ ብዝማሬ ኣመስገንዎ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ዘልዓለማዊ ንጉሥ፣ንጉሠ ነገሥት እዩ። እዚኣ መንግሥቱ ምድራዊ ክብሪ ዘይኮነት ብትሕትናን ፍቅርን ዝማዕረገት ሰማያዊት ስለዝኾነት ብሓሳቦም ምድራውያን ዝኾኑ ሰባት ክፈልጥዋ ኣይከኣሉን። ስለዚ እታ ናይ ቆጸራ መዓልቲ ምሰ በጽሐት ሰማያዊትን መንፈሳዊትን መንግሥቱ ኣብ ልዕሊ ጻዕብ ኣድጊ ተወጢሑ ገሊጽዋ።  > ዮሓ.12፣13። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ቤት ኣልኣዛር ኣብ ቢታንያ ናይ መጨረሻ ድራር ድሕሪ ምብልዑ ንሓዋርያት ሊኢኹ ጻዕብ ኣድጊ ኣምጺኡ ኣብ ልዕሊኣ ተቀሚጡ ናብ ኢዮርሳሌም ኣተወ። ኣብቲ እዋን'ውን እዞም ዝስዕቡ ተገሊጾም፣-
1.መንግሥቱ ናይ ትሕትናን ናይ ፍቓድን ምዃና
ኣድጊ ካብ ኩሉ እንስሳ ዘይተፍርሕ እያ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ'ውን ከም ናይ ነገሥታት ሥርዓት ብዝኸበረ ሠረገላን ፈረስን ዘይኮነ ኣብ ጻዕብ ኣድጊ ተወጢሑ ናብ ኢዮርሳሌም ምእታዉ መንግሥቱ ናይ ትሕትና ምዃኑ ኩሉ ሰብ ተገዲዱን ፈሪሑን ዘይኮነ ብፍቓዱ ዝኣትዎ ምዃኑ ንኸረድእን ንኸርእይን እዩ። ኣብ ልዕሊ ኣድጊ ተወጢሕካ ንሰብ ጎይኻ ንምሓዝ እንኳን ኣይከኣልን እዩ። እዚ ኣጋጣሚ ወዝቢ ዝመጸ ዘይኮነ ነብያት ብትንቢት ዝተዛረብሉን ኣብ ጉዕዞ ነገረ ድኅነት ብእግዚአብሔር ዝተሓስበ እዩ። ነብዩ ዘካርያስ  > ዘካ.9፣9። ብምባል ገሊጽዎ እዩ።
2. ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተገልጸሉ ዕላማ ንድኅነት እምበር ንኽብሪ ዘይምዃኑ
እስራኤላውያን በዓለ ፋሲካ ቅድሚ ምኽባሮም ኣቀዲሞም ቅድሚ ሓሙሽተ መዓልቲ ኣብዚ ዕለት ንበዓል ፋሲካ ዝኸውን ገንሸል ሒዞም ናብ ኢዮርሳሌም ይኣትዉ ኔሮም። ዘጻ.12፣1-36። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብቲ ዕለት ናብ ኢዮርሳሌም ምምጽኡ ናይ መንግሥቱ ምሥጢር ብመስቀልን ብፍቕሪ መሥዋእትነት፣ ዝገልጽ ናይ እግዚአብሔር በጊዕ ምዃኑ ንኸረድእ እዩ። ስለዚ ከኣ እዩ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቅሰ ናይ ዘካርያስ ትንቢት  >ዝብል ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንጉሥ ኮይኑ ናብ ኢዮርሳሌም ምእታዉ ንኽምስገን ሓሲቡ ዘይኮነ ክቕበልዎ ምእንቲ ንዓለም ከድኅን ዝመጸ ንጉሥ እሱ ምዃኑ ኣብ ኣደባባይ ንኽእውጅ እዩ። ስለዚ እዩ ከኣ ምስጋና ካብ ኣፈ ህጻናት ዝተቀበለ፣ ህጻናት ንኹሉ ስለዝቅበሉ። ነዚ እዩ ከኣ  >ዝበለ።ሉቃ.18፣17። ናይ ድኅነት ተስፋ ዝተነግረሎም እስራኤል ኣብ ዘይተቀበልዎ እዋን፣ ዝመጻላ ዕላማ እዚ ስለዝነበረ ብዛዕብኦም ከኣ ከምዚ ኢሉ በኸየ።  >ሉቃ.19፣41። ዝመጻሉ ዕላማ ንዓለም ሰላም ዝህብ ምስ ( ንእግዚአብሔርን ሰብን ዘተዓርቅ)፣ መድኅን ንጉሠ ሰላም፣ በጊዕ ፋሲካና ምዃኑ ንኽእውጅ እዩ ኔሩ ኣብ ዘይተቀበልዎ እዋን ግና በኸየሎም።  >
ማለት እዩ። መድኅን ምዃኑ ክቅበልዎ ይግባእ ኔሩ ግና ኣይተቀበልዎን። ንጉሥን መድኃኒን ምዃኑ ምግላጹ፣ መንግሥቱ ናይ ፍቕሪ ምዃና ዙፋኑውን መስቀል ምዃኑ ንምግላጽ እዩ። እቲ በጊዕ  > ራእ.19፣13-16።
ቅድስቲ ቤተክርስቲያና በዓለ ሆሳእና ብዓቢ ድምቀትን ክብርን እያ ተኽብሮ። ኣከባብራና ከኣ ከም ኣይሁድ፣ ሰንበት ሆሳእና ብእግዚአብሔር ስም ዝመጸት ናይ ኣቦና ዳዊት መንግሥቲ ዝተባረኸት እያ። ሆሳእና ኣብ ኣርያም ድሕሪ ምባሎም ኣብ ዕለት ዓርቢ  > ብምባል ዘይኮነ ስጋብ መጨረሻ ምስ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ብምዃን እዩ። እዚ ከኣ ብተግባር ዝርኣዩ መንፈሳዊ ሥርዓት ቤተክርስቲያና ምስክር ኮይኖም ዝግለጹ እዮም ። እሶም ከኣ እዞም ዝስዕቡ እዮም፣-
ዑደት
ብናይ ቤተክርስቲያና ሥርዓት መሠረት ንግሆ ዕለተ ሆሳእና ቅዳሴ ቅድሚ ምእታዉ ዑደት ይግበር። እቲ ዑደት’ውን ካብ ቤተመቅደስ ተጀሚሩ፣ ብኣርባዕተ ኆኃተ (ማዕጾ) ቤተክርስቲያን ምስባክ እንዳተሰበከ ወንጌል እንዳተነበበ ድሕሪ ምዛር ኣብ መጨረሻ ካህናትን ዲያቆናትን ናብ ቤተ መቅደሱ ምስ ተመልሱ ይውዳእ። እቲ ዑደት ዲያቆናት መስቀልን ስእለ ማርያም ሒዞም ፣ ካህን ማእጠንት እንዳዓጠነ ይመርሕዎ።
እዚ ዑደት ናይ ቤተክርስቲያን ዘልዓለማዊ ጉዕዞኣ እዩ። ናይ ቤተክርስቲያን ጉዕዞ ካብ እግዚአብሔር ይጅምር። ክርስትና ናይ እግዚአብሔር ጅማሪ እምበር ናይ ሰብ ኣይኮነን። በዚ ምኽንያት እዚ ዑደት ካብ መሰውኢ ይጅምር፣ መሰውኢ ሰማያዊ ስለዝኾነ። ናይዚ ናይ ቤተክርስቲያን ጉዕዞ መራሒ ንህዝቡ ናብ እግዚአብሔር መሪሑ ዘብጽሐ ሊቀ ካህናት ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። ስለዚ ካህን ዕጣን እንዳዓጠነ ይመርሕ። እዚ ጉዕዞ መከራ ዘለዎ እቲ መገዱ ዋላ ጸቢብ እንተኾነ ብደስታ (ብሓጎስ) ዝተመልአ እዩ። ሰለዚ ዲያቆን መስቀል ክሕዝ ህዝቢ ድማ ይዝምሩ። ደስታን መስቀልን ብሓንሳብ ንምግላጽ እዩ። ናይዚ ጉዕዞ ፍጹም ኣብነት ድማ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም እያ። ክልቲኡ ስለ ተርእይ። ብሓደ ወገን  > ስለዝኾነ ብኻልእ ወገን ድማ  > ኢላ ዘሚራ እያ። ዑደት ብወገን ምዕራብ ኆኃተ (ማዕጾ) (በቲ ቀንዲ ማዕጾ) ምጅማሩን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኆኃተ (ማዕጾ) ደው ምባሎምን ናይ ዘልዓለም ኆኃተ (ማዕጾ) ምኽፋቶምን ሰማያውያን ናይ ጉዕዞና ( ናይ ማኅበርና ) ተኻፈልቲ ምዃኖም ንምሕባር እዩ።
ኣብ መጨረሻ ዑደት ካህናት ናብ ቤተመቅደስ ምስ ኣተዉ ይፍጸም። ናይ ክርስትና ጉዕዞና ምስ እግዚአብሔር ሓቢርና ንዘልዓለም ብምንባር ምፍጻሙ የርእየና። በዚ ጉዕዝኣ ቤተክርክስቲያን ስጋብ መጨረሻ ምስ ክርስቶስ ዝጸንዕ ዘልዓለማዊ ጉዕዝኣ ትነግር።
ቅዳሴ
ድሕሪ ዑደት ቅዳሴ ይቅጽል። ኣብ ቅዳሴ’ውን ናይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ቅዱስ ሥጋኡን ክቡር ደሙን ንቅበል በዚ ከኣ ምስ ክርስቶስ ዘለና ዘየቋርጽ ሓድነትና ንገልጽ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ናብ ኢዮርሳሌም ክኣቱ ከሎ  > ሉቃ.18፣31። ከምዚበለና ናይ ኢዮርሳሌም ጉዕዞኡ ናብ ሞት ዝተገብረ ጉዕዞ እዩ ኔሩ። ስለዚ ብሥጋ ወደሙ ምስ ክርስቶስ ሓደ ዝኾና ምእመናን ምስኡ ናብ ሞት ንኸይድ።
ፍትሓት
ድሕሪ ቅዳሴ ፍትሓት ይግበር። እዚ ከኣ ንኽሉ ህዝቢ እዩ። ሓደ ሓደ ሰባት እዚ ፍትሓት ምናልባት ኣብዚ ሰሙን ዝሞቱ እንድሕር ሃልዮም ንዕዖም እዩ ዝግበር ተባሂሉ ይዛረብ እዩ። ኮይኑ ግና እዚ ፍትሓት ንኹሎም ክርስቲያን’ውን እዩ። ኣብዚ ሰሙን ናይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ሞትን ትንሣኤን ምሕሳብ ጥራሕ ዘይኮነ ሓቢርና ሞቱን ትንሣኤኡን ንካፈል ኢና። ሰብነትና ብጸሎትን ብስግደትን ንዓለማዊ ፍቃድና ኩሉ ቀቲልና ብናቱ ትንሣኤ፣ ትንሣኤ ልቦና ንትንሥእ። እዚ ከኣ ከምቲ ንመነኮሳት ዝግበረሎም ፍትሓት ዓይነት ማለት እዩ። መነኮሳት ክምንኩሱ ከለዉ ነዚኣ ዓለም ዝመቱ ምዃኖም ናይ ክርስቶስ መስቀል ምስካሞም ንምርኣይ ናይ ሙታን ጸሎት ከም ዝግበረሎም፣ ምእመናን’ውን ናይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ መስቀል ብምስካም መከራ ብምቅባል ንዓለም ክሞቱ ብምውሳን ቤተክርስቲያን ናይ ሙታን ጸሎት ትገብር። በዚ'ውን ሓቢርና ናብ ሞቱ ንስዕቦ።
(For those who do not have Geez, please check on this link) HOSAENA
(For those who do not have Geez, please check on this link) HOSAENA
ወስብሓት ለእግዚአብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር።


text:
ዜናታት ካብ ኤርትራ
- ክልተ ዓበይቲ መካይን ሰራዊት ተቓጺለን።
ስርዓት ህግደፍ ብውሽጣዊ ቅልውላው ይሳቐ ምህላዉ እሙናት ምንጭታትና ሓቢሮም። ኣብ ውሽጢ ዝተፈላለዩ ክፍልታት ሰራዊት፣ ብቐጻሊ ዝርአ ዘሎ ግርጭታት፣ ብፍላይ ድማ ኣብ መንጎ’ቶም፣ ኣብ ጽፍሕታት ናይ ምምራሕ ሓላፍነት ዘለዎም መኮንናት ሰራዊት፣ ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ናብ ሓደገኛ ጥርዚ በጺሑ ምህላዉ፣ ካብ ውሽጢ ምምሕዳር ሰራዊት ዝተረኽበ ሓበሬታ ኣረጋጊጹ። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኩነታት ነቲ ሰራዊት ራሕሪሖም ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ዝሃድሙ፣ ካብ ተራ ኣባላት ሰራዊትን ጀሚርካ ክሳብ ዝተፈላለየ መዓርግ ዘለዎም ሓለፍቲ፣ እናደየበ ይኸይድ ምህላዉ ዝተፈልጠ ኢዩ። እዚ ኩሉ ተርእዮታት ድማ ኣብ ስራዊት ዓቢ ድኽመታት የስዕብ ምህላዉ ብቐረባ ዝከታተሎ ምንጭታት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ኣፍሊጦም። ነዚ ዘረጋግጽ ድማ፣ ቅድሚ ሓደ ሰሙን ዝኸውን ኣብ ዞባ ጋሽ፣ ከባቢ መጎሎ፣ ናይ ሰራዊት ክልተ ዓበይቲ መካይን ከም ዝተቐጸላን፣ ኣብቲ ከባቢ ካብ ዝነበሩ ኣባላት ሰራዊት’ውን ገለ መቚሰልቲ ኣስዒቡ ምህላዉን ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣፍሊጡ። እዚ ተረኽቦ’ዚ ኣብ ልዕሊ ጉጅለ ህግደፍ ዓቢ ሳቑለት ፈጢሩ ምህላዉ’ውን ተሓቢሩ። ምንጭታትና ከም ዘረጋገጾ፣ እቲ ዝተፈጸመ ስርሒት ካብ ከባቢ ዕደና ቢሻ ርሑቕ ስለ ዘይኮነ፣ ንሻቑለት ጉጀለ ህግደፍን መሻርኽቱ ናይ ወጻኢ ኮባንያታትን ኣብ ኣዚዩ ዓሚቚ ከም ዝኸውን ገይርዎ ምህላዉ ተረጋጊጹ።
- ሓይሊ ኣየር ጂቡቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ደብዳብ ኣካይዱ።
ሓይሊ ኣየር ጂቡቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝርከብ መደበራት ጂቡታውያን ተቓወምቲ ከም ዝደብደበ ካብ ዶባ ኤርትራን ጂቡትን ዝበጽሓና ዜና ኣረጋጊጹ። እዚ ደብዳብ’ዚ ብዕለት 19/09/2017 ዝተኻየደ ኮይኑ፣ መደበራት ተቓወምቲ ሓይልታት ጂቡቲ ኣብ “ሲድሮ” ከምኡ’ውን “ደዳዕኖ” ዝተባህለ ኣብ ምምሕዳር “ራሓይታ” ዝርከብ ቦታታት ምንባሩ ምንጭታት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ኣረጋጊጾም። ከም ውጽኢት ናይዚ ደብዳብ’ዚ ብዙሕ ሰብኣውን ንዋታውን ክሳራታት ስዒቡ ምህላዉ እቲ ዜና ብተወሳኺ ሓቢሩ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙናት፣ ተቓወምቲ ሓይልታት ጂቡቲ ካብ ውሽጢ ኤርትራ ነቒሎም ኣብ ጂቡቱ መጥቃዕቲ ብምፍጻም፣ 3 ኣባላት ሰራዊት ጂቡቲ ከም ዝማረኹ እቲ ዝበጻሓና ዜና ኣፍሊጡ።
ኣብ 2008 ኣብ መንጎ ኤርትራን ጂቡቲን ዝተባረዐ ናይ ዶብ ግጭት፣ ብመንጎኝነት ናይ መንግስቲ ቐጠር ኣብ 2010 ናይ ሰላም ስምምዕ ድሕሪ ምኽታም፣ ሓይልታት ቐጠር ከም ኣህጉራዊ ዓቃቢ ሰላም ኮይኖም ኣብ ዶባት ክልቲአን ሃገራት ዓሪዶም ከም ዝጸንሑ ዝዝከር ኢዩ። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሓምለ (7/2017) ፣ መንግስቲ ቐጠር፣ ኣብ መንጉኡን ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዝነበረ ጽቡቕ ዝምድና ስለ ዝሓርፈፈ፣ ሓይልታቱ ክስሕብ ከም ዝወሰነ መዓከናት ዜና ዓለም ብሰፊሑ ኣቃሊሕዎ ምንባሩ ዝተፈልጠ ኢዩ። ድሕሪ’ዚ ሓዲሽ ምዕባለ’ዚ፣ ኣብቲ ቦታ ዘይተረጋገአ ኩነታት ሰፊኑ ከም ዝጸንሐን፣ ሓይልታት ስርዓት ህግደፍ ገለ ካብ መሬት ጂቡቲ ብሓይሊ መንዚዑ ኣሎ ዝብል ክሲ ብመንግስቲ ጂቡቲ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ዓለም ቀሪቡ ምንባሮን ዝዝከር ኢዩ።
ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን
ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ
23 መስከረም 2017
Short URL: http://english.farajat.net/?p=10849