text:
አብ ውሽጢ ኤርትራ ካብ ዝርከባ ጥንታውነት ዘለወን ታሪኽን ቅርሳ ቅርስን ዝዓቀባ አስታት 14(፳፭) ገዳማት ፣ ካልኣይቲ (2) ገዳም ደብረ ወርቅ እንዳ አቡነ ሊባኖስ እትብሃል አብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ሰንዓፈ ብወገን ደቡብ አብ ዶብ ኢትዮጵያ ትርከብ እያ፣፣ እዚ ገዳም’ዚ ብ 523 ዓ.ም አቡነ ሊባኖስ መሥሪቶሞ።
ታሪኽ ሂወትአቡነ ሊባኖስ
ታሪኽ ህይወትናይ አቦና ቅዱስአቡነ ሊባኖስ እዚዝስዕብ ኢዩ። አቦኦምአብርሃም ይብሃል፣ አዲኦምከአ ንግሥት ማርያም/ባዚሊሳ/ ትብሃል። ትውልዲ ዓዶምቊስጥንጥንያ (ሮም) ርእሲከተማ ናይ ግሪኽዝነበረ ቀዳማይ ቊስጠንጢኖስዝኸተማ ኮይኑ ቆስጠንጢኖስናይ ሮማ ኢጣልያንጉሥ አብ ዝነበረሉእዋን።
ክሳዕ ማእከላይ ምብራቕንግሪኽን ናይ ግዝአትሥልጣን ስለ ዝነበሮ፣ስለዚ ነዛ ከተማእዚአ ከአ ብመልክዕከተማ ሮም (ፕላን) ተመሥሪታ ተፈጺማ ምስረኣያ፣ ሮም ኢሉከአ ሰመያ። በዚ ሽም’ዚብዙሓት አንበብቲ ተደናጊሮምኢዮም፣ ማለት አቡነሊባኖስ ሮማዊ 9ቱ ቅዱሳን ሮማውያን ዝብል ንባብ ስለዘሎ ከም ሮማውያን ይመስሎም።
ሮም ቊስጥንጥንያ በብግዚኡ ብዙሕ አስማት ተቐቢላ ኢያ። ካብ ቈስጠንጢኖስ ሮም ዝብል ክኸውን ከሎ ብድሕሪኡ ከአ ህዝቢ ብሽም እቲ ዝመስረታ ቆስጠንጢኖስ ቊስጥንጥንያ ኢሎም ሰመይዋ።
ድሕሪ ወራር ቱርኪ ከአ ኢስታምቡል ክትብሃል ጸኒሓ። ሕጂ ድማ አንካራ ትብሃል አላ።
እምበአር አቡነ ሊባኖስ አብዛ ዝተጠቕሰት ከተማ ካብ ዘርኢ መኳንንቲ አብ ላዕሊ ዝተጠቕሱ አቦን አደን ተወልዱ፣ ዕድሚኦም ንምስትውዓል ምስ በጽሐ መንፈሳዊን ሥጋዊን ትምህርቲ ቀሰሙ።
አካለ መጠን ምስ በጽሑ ከአ ጓል ንጉሥ ቊስጥንጥንያ ተመርዓዉ፣ እንተኾነ ግና ናይ መንፈስ ቅዱስ መጸዋዕታ ኮይኑ ናብ ባሕታዊ አባ ጳኩሚስ ግበጺ አተው’ሞ ብብሕትውና ተጸምዱ።ኣርዑት ምንኩስናን አስኬማን ካብ አባ ጳኲሚስ ተቐቢሎም ብርቱዕ ተጋዳሊ ኮኑ። ሥርዓት ናይ አበውን ንብረት ሐድነትን ቀሲሞም ብፍቓድ ናይ መንፈስ ቅዱስ ወላዲኦም ንዓዲ አቢሲንያ (ብሔረ ኣግአዚ) ብመርሳ ተኽላይ ተሳጊሮም ኣብ ኤርትራ አተው። ካብኡ ንአስገደ ባቕላ ከይዶም አብ ፅኑዕ በዓቲ ብብሕትውና ተቐሚጦም አስታት 7 ዓመታት ገበሩ።
አብኡ ወንጌል ማቴዎስ ካብ ግሪክ ናብ ግእዝ ብምትርጓም ካብ ናይ ጥንቲ ቃላት ዓረብ መታ (መጣዕ) ዝብል ቅጽል ስም ተዋህቦም። ስለዚ ብክልተ ስም ሊባኖስ መጣዕ ይጽውዑ። አቡነ ሊባኖስ አብ ብዙሕ ቦታታት ኢትዮጵያ ብሓዋርያዊ ተልእኾን ብብሕትውናን ተዛዊሮም፣ አብ ዝረገጽዎ ቦታ ከአ ማይ ስለዝፍልፍል ክሳብ ሕጂ ብዙሓት ድውያን እንዳፈወሰ ይነብር አሎ።
ደብረ ሊባኖስ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዓቢይ ገዳም ብብሕትውና አብኡ ዝቕመጥዎ ስለ ዝነበሩ ኢዩ ብስሞም ዝጽዋዕ ዘሎ።
አብ ወረዳ ጉሕጨዓ ንላቔን ክሳድ ዳዕሮ ብወገን ምብራቕ ዓበይቲ በዓቲ ዝርከብ ን70 ዓመታት ብተባሕትዎ ነበሩ። እቲ ቦታ ቅድስናኡ ሓልዩ ብዙሓት ሕሙማት ማየ ጸሎት እናተሓጽቡ ይፍወሱ ዓመት ዓመት ከአ ብ24 ሕዳር ብህዝቢ ወረዳ ጉሕጨዓ ብዓቢይ ድምቀት ይኽበር። አቦና ብድሕሪ’ዚ አብዚ ቦታ ምንባሮም ምስ ተሰምዐ አባ ኤልያስ መልእኽቲ ለአኹ’ሞ ካብ ጉሕጨዓ ናብ አኽሱም ከዱ። አብ መንጽር ቤተ ክርስቲያን ዝነበረ ዓቢይ ዱር ሐደኳ ከይፈለጦም ይነብሩ ነበሩ፣ ብሕቡእ ከአ ብዙሕ ተአምራትን መንክራትን ይገብሩ ኔሮም።
ካብ ዕለታት ሐደ መዓልቲ ብፁዕ አቦና ሊባኖስ ንጳጳስን ንኤጲስ ቆጶስን ካብ ቆሞስ ፫(3) ቅርሺ፣ ካብ ካህን ፫(2) ቅርሺ፣ ካብ ዲያቆን 1 ቅርሺ ግጻ /ጉቦ/ ክቕበሉ ረአዩ’ሞ ብዙሕ ተቖጥዑ። ከም ጴጥሮስ ሊቀ ሓዋርያት መዓት አውርደሎም በሉ፣ ንምንታይ ጉቦ ትቕበሉ ጐይታ ኢየሱስ ክርስቶስ ብናፃ ተቐቢልኩም ብናፃ ሃቡ ኢዩ ዝብል፣ አብ ማቴ ፲፣፰(10፦8) ንስኻትኩም ግና ካብ ሕጊ ወጻኢ ዝኾነ ተግባር ትፍጽሙ አለኹም ምስ በልዎም በዚ ነገር’ዚ ገበዝ አኽሱም ተቖጢዖሞ ካብቲ ቦታ’ውን አባረርዎም። ደረቓ አብ ዝተባህለ ቦታ (በረኻ) ከይዶም አብ ውሽጢ በዓቲ ንሰለስተ ዓመታት ተቐመጡ፣ ካብ ናይ በረኻ አግራብ ቋርፍ እናተመገቡ ብኸምዚ ዓይነት አብ በዓቲ መንፈሳዊ ተግባር ብምፍጻም ብጸጋ እግዚአብሔር ተቐመጡ። አክሱማውያን ግና በቲ ግፍዒ አብ ልዕሊ አቡነ ሊባኖስ ዝፈጸምዎ ንሰለስተ ዓመት ዝአክል ዝናብ ከይወረደ ስለ ዝተዓግተ ተሸገሩ ነንሕድሕዶም ከአ እንታይ ክንከውን ኢና ተበሃሃሉ። ንአባ አድኃኒ ከተዓርቅዎም ከአ ለመንዎም አባ አድኃኒ ድማ ከይዶም ሰአንዎም’ሞ ን፯(7) መዓልቲ ሱባኤ ገበሩ፣ ብሻብዓይ መዓልቲ ከአ ደው ኢሎም ክጽልዩ ረኸብዎም በልዎም ድማ፣ አቦና ንስኹም ስለ ዝሐዘንኩምን ስለ ዝተቖጣዕኩምን ስለ ዝተቐየምኩምን ምድሪ ጠፊአ ሕጂ ግና ከም አምላኽ መሓሪ ኩኑ ዝናብ ክዘንብ ከአ ጸልዩ በሎም። አቡነ ሊባኖስ ከአ በልዎም ንስኹም ክትዓርቁና ትደልዩ እንተኾንኩም ጳጳሳትን ኤጲስ ቆጶሳትን ንጉሥን ካብ ካህናት ጉቦ አይቀበሉ፣ ብፍቓድ እግዚአብሔርን ሓዋርያት ብዝሰርዕዎ ሥርዓትን እንተኸይዶም ይቅሬታ ክገብረሎም።
ንሳቶም ድማ ሕራይ ኩሉ ዝአዘዝኩምና ንገብር በሉ። ንግዚኡ ከአ ዘነበ ቅዱስ አቡነ ሊባኖስ ከአ ብኸምዚ ግሁድ ተአምራት ንህዝቢ አኽሱም ካብ ጌግኡን ስሕተቱን ይምህርዎን ይእርምዎን ነበሩ።
ብድሕሪ’ዚ አቡነ ሊባኖስ ንነዊሕ ዓመታት ብገድልን ትምህርትን አብ ታሪኻዊት በዓቶም ካብ ናይ ጻዕርን ድኻምን ዓለም ብሞት ተፈልዩ። ብድሕርዚ ቅድሚምሟቶም ንደቂ መዛሙርቶም ኃይልነ አብን ሜጦ መስቀልን ዝተባህሉ መራሕቲ ገደፉሎም (ሸሙሎም)። ለበዋ አቡነ ሊባኖስ ንድራር (ገብረ ክርስቶስ) አቡነ ሊባኖስ አብ አጋ ሞቶም ድራር (ገብረ ክርስቶስ) ንዝተባህለ ናይ መንፈስ ውሉዶም ንስኻ ኢኻ እትቐብረኒ ዝቕበረሉ ቦታ ከአ ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሕካ ክትረኽቦ ኢኻ፣ ኢሎም ምስ ተላበውዎ አብ ምድሪ ሓራሳት ከአ ዓረፉ።
ምድሪ ሓራሳት አብ ጥቓ ዓዲ ግራት እትርከብ ዓዲ ኢያ። ቅዱስ አቡነ ሊባኖስ አብዚ ቦታ’ዚ ምስ ዓረፉ ማንም ሰብ አይረአዮምን አብቲ ዝወደቑሉ ቦታ ግና ሓንቲ ሓራስ ላም ትልሕሶም’ሞ ምሸት ደም ትሕለብ።
ዋና እታ ላም ደም ትሕለብ ዘላ አብ ምንታይ እንዳወዓለት እንታይ እንዳ በልዐት ኢያ ኢሉ ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ ነቲ ጓሳ ምሉእ መዓልቲ ካብአ ከይትፍለ ተኸታተላ ኢሉ ተላበዎ። እቲ ጓሳ ከም ለበውኡ ደድሕሪ እታ ላም ኮለል ክብል ውዒሉ እታ ላም ከም ልማዳ ትኽ ኢላ አብቲ ሬሳ አቡነ ሊባኖስ ዘለዎ ቦታ ከይዳ ክትልሕሶ ረኸባ፣ ነዚ ተዓዚቡ ነታ ላም ካብቲ ሬሳ ሰጐጓ፣ ምሸት ነዚ ተዓዚቡ ነቡኡ አዘንተወሉ።
ላም እንተተሓልበት ከም ቀደማ ደም ኮነ፣ ዋና ላም ሰብ አኪቡ አብቲ ጓሳ ዝሓበሮ እንተኸደ አቡነ ሊባኖስ አብኡ ሞይቶም ጸንሕዎ። ኩሎም ሰምቢዶም ከአ ካብቲ ዝወደቑሉ ከልዕልዎም ተጋደሉ፣ ሬሳ ግና ምንቕ እኳ ምባል አበየ፣ ተሓሊልዎም ከአ ገደፍዎ። ብድሕሪ’ዚ ንገብረ ክርስቶስ (ድራር) ብሩሑቕ ቀስተ ደመና ተራእዮ፣ ብቕልጡፍ ከይዱ አብቲ ትእምርቲ ዝረአየሉ ከአ በጽሐ፣ አቡነ ሊባኖስ ከኣ አብኡ ሞይቶም ከአ ጸንሕዎ። ካብ ምድሪ ሓራሳት ተሰኪሙ ናብዚ ሕጂ ዘሎ ገዳሞም ደብረ ወርቅ አምጺኡ ከአ ቀበሮም። ምድሪ ሓራሳት ካብ ደብረ ሊባኖስ ናይ ምሉእ መዓልቲ መገዲ ኢዩ። እቲ ገዳም ክሳብ ሕጂ እዋን ግሁድ ትእምርትን ተአምራትን ይፍጽም ኣሎ። ቅዱሳን ብህይወቶም ከለዉን ምስ ዓረፉን ግብሪ ተአምራት ካብ ምፍጻም አየቛርጹን ኢዮም፣ ፪ይ ነገ ፳፫፦፴-፴፪ (2ይ ነገ12# 20-21) ተመልከት። አቡነ ሊባኖስ አባ ዮሐኒ በዓል ደብረ ሲናን፣ ብ፬çà(430) ዓ.ም ካብ ሃገር ግብጺ ብሣሕል ናብ ሃገረ ኤርትራ አትዮም ትምህርቲ እምነት ክርስትና እናሃቡ ካብ ሰሜን ክሳብ ደቡብ ተዛዊሮም ወንጌል ሰቢኾም ምስ አእመኑ እቶም ዝአመኑ ድማ ፍጹማን ክርስቲያን ምስኮኑ ሥርዓተ ጳኩሚስ ምንኩስናን ገዳማትን ተኸሉ፣ ካብተን ዝተኸልወን ገዳማት ንምጥቃስ።
፪(1)፣- ገዳም ደብረ ሲና አብ ዞባ ዓንሰባ
፫(2)፣- እንዳ አባ መጣዕ ኣብ ዞባ ደቡብ ወረዳ ጉሕጨዓ
፬(3)፣-
ደብረ
ወርቅ
አብ
ዞባ
ደቡብ
ወረዳ
ሰንዓፈ
ካብዚ
ሐሊፎም’ውን
ንኢትዮጵያ
ሰጊሮም
ካብ
ትግራይ
ክሳብ
ሽዋ
ሃይማኖት
ክርስትና
እናሰበኹ
ብዙሓት
ገዳማት
ከም
ዝተኸሉ
ገድለ
አቡነ
ሊባኖስ
የረድእ።
ካብ አቡነ ሊባኖስ ሥርወ ልደት ምንኩስና ዘለዎም መብዛሕትኦም አብ ኤርትራ ካብ ዘለው፣-
፪(1)፣- አቡነ ሊባኖስ
፪(2)፣- አባ አድኃኒ
፫(3)፣- አባ ኦፅ
፬(4)፣- አባ ጳላድዮን
፭(5)፣- አባ ቅቡእ እግዚእ
፮(6)፣- አባ አትናቴዎስ
፯(7)፣- አባ ይስሓቅ
፰(8)፣- አባ እምነ ሰንበት
፱(9)፣- አባ ዳንኤል
፲(10)፣- አባ ኤዎስጣቴዎስ ብምንኩስና ካብ አቡነ ኤዎስጣቴዎስ ዝተወልዱ
፪(1)፣ አቡነ መርቆሬዎስ
፪(2)፣ አቡነ አብሳዲ
፫(3)፣ አቡነ ማቴዎስ
፬(4)፣ አቡነ በኪሞስ
፭(5)፣ አቡነ ማትያስ
፮(6)፣ አቡነ ገብረ አምላክ
፯(7)፣ አቡነ ገብረ ኢየሱስ ኢዮም።
ካብዞም ዝተጠቕሱ ቅዱሳን አቦታት ፯ ደቂ አቡነ ኤዎስጣቴዎስን ደቂ ደቆምን አብ ሃገረ ኤርትራ ዘለው አስታት 15 /፲፭/ ገዳማት አለው። ስለዚ ሃገርና ኤርትራ ብሓዋርያነት አቡነ ሊባኖስን ደቆምን ክሳብ ሎሚ ብእምነት ክርስትና ብሃይማኖታዊ ምግባር ጸኒዓ ትነብር አላ። ንኹሎም ቅዱሳን ካብ መንፈስ ቅዱስ ዝተፈላለየ ህያብን ዕድልን ይወሃቦም ኢዩ፣ ካብዚ አቡነ ሊባኖስ ዝረገጽዎ ባይታ ዋላ ከውሒ ይኹን ማይ ይነትዕ። ደብረ ወርቅ ገዳሞም ፍጹም ከውሒ ኢዩ ካብኡ ዝፍልፍል ማይ ተአምራታዊ ኢዩ።
አብ ከባቢ ገዳም ደብረ ሊባኖስ ብዙሕ ናይ ቅዱሳን አስከሬን ከይፈረሰ ዝነብር አሎ ናይቲ ገዳም ጥንታውነት ዝሕብር ታሪኻዊ ቅርሳ ቅርስን ጽሑፍ እምንን አሳእልን`ውን ይርከብ። ምስ ገዳም ደብረ ወርቅ አብ ከባቢኡ ዝርከባ ጥንታውያን ገዳማት አስታት 7/፯/ አለዋ፣ ንሳተን ከአ እዘን ዝስዕባ ኢየን፣-
፪(1)፣- ሃዘሞ ደብረ ሰማዕት አናንያ፣ ወአዛርያ፣ ወሚሳኤል
፪(2)፣- አብ አከለ ጉዛይ አራ ደብረ መስቀል
፫(3)፣- አብ ጉሎ መኸዳ ደብረ ታህሰስ ኪዳነ ምሕረት
፬(4)፣- ገዳም አፈ ታቦት ቅዱስ ሚካኤል
፭(5)፣- ደብረ ማዕጾ ቅዱስ ዮሐንስ
፮(6)፣- ጉና ጉና እንዳ መስቀል ገዳም።
አቡነ ተክለ ሃይማኖት ወዲ አቡነ ሊባኖስ ኢዮም። ምስ ገዳም አቡነ ሊባኖስ ተደሚሩ 7/፰/ ገዳማት ይኸውን፣
አብ
ዘመን
አቡነ
ሊባኖስ
አብ
ውሽጢ
እዘን
ገዳማት
አስታት
፴
ሽሕ
መነኮሳት
ከም
ዝነበሩ
ገድለ
አቡነ
ሊባኖስ
ይሕብር።
ናይ ፯(7) ገዳማት አበምኔታት ምንባሮም ዳርጋ ብሐደ ዓይነት ስለዝነበሩ ዕለት ፲፰(18) መስከረም አብ ዓዓመት እናተአከቡ ስለ ናይ ሃይማኖትን ስለ ሥርዓተ ምንኩስናን ስለ ገዳማት አመሐዳድራን ይምርምሩን ይውስኑን ከምዝነበሩ ይፍለጥ። ዓመታዊ ጉባኤ ዝካየደሉ ገዳም /ቦታ/ መነኩሰይቶ ገዳም ጉና ጉና ደብረ ተክለ ሃይማኖት ወዲ ሊባኖስ ኢዩ፣፣ አቡነ ሊባኖስ ናብ ሃገረ ኤርትራ ዝመጽኡሉ ዘመንን ግዜን፣ አቡነ ሊባኖስ አብ ሃገረ ኤርትራ ዝመጽኡሉ ዘመን ብ 430 ዓ.ም ምዃኑ ቅድም ገሊጽና ኔርና ማለት ቅድሚ ተስዓቱ ቅዱሳን ኣብ ፭ይ(5) ክፍለ ዘመን ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ብዙኅ ናይ ሃይማኖት ክርክርን ምፍልላይን ስለ ዝተፈጥረ ብናይ ሃይማኖት ስደት ምኽንያት ኢዮም ተሰዲዶም ናብ ኤርትራ ዝመጽኡ። እዚ ዘመነ ሊቃውንት ተባሂሉ ዝጽዋዕ ክፍለ ዘመን ኢዩ። ዘመነ ሰማዕታት ሐሊፉ ተተኪኡ ዝመጽአ ናይ ሃይማኖት ምፍልላይ ዝፈጠረ እዋን ኮይኑ ንዓለም ቅሳነት ከሊኡ ክሳብ ሕጂ አብ ውጥረት አብጺሑ መንፈስ ቅሳነት ከሊኡ ንአብያተ ክርስቲያናት ንዘለዓለም ህውከት ፈጢሩ ዘሎ ኢዩ። ነዚ ክፈጥሮ ዝኸአለ እቲ አብ ሚላኖ ብ፲፯(17) የካቲት ፫çÞ×(313) ዓ.ም ቈስጠንጢኖስ ዝሃቦ አዋጅ ቤተ ክርስቲያን ሕጋዊ ሰብነት ለቢሳ ብሕጊ መሰላ ዝተሐለወላ ኮይና ብዝኾነ ዓይነት ክርክር ብዘይ ወንጀል (ገበን) ብሓለፍቲ ቤተ ክርስቲያን (ኤጲስ ቆጶሳት) ክመሓደር ተአወጀ።
ኤጲስ ቆጶሳት ግና ነዚ ርትዓዊ አዋጅ አይተጠቕሙሉን ነንሕድሕዶም ሐላፊ ክብርን ሥጋዊ ሥልጣንን ንምጭባጥ አብ ፍኽክርን ውግዘትን አትዮም ነንሕድሕዶም ነታ ክርስቶስ ሓንቲ ዝገበራ ቤተ ክርስቲያን አብ ብዙሕ ከፋፈልዋ። ክሳብ ሕጂ ተሐኪሙ ዘይሐዊ ቁስሊ ኮይኑ ናይ ዓለም ክርስቲያናት ተፈላልዮም ይነብሩ አለው። እዚ ምሕታተይ እዚ ነዞም አብ ላዕሊ ዝተጠቕሱ ቅዱሳን አቦታት ናብ ሃገርና ምምጻእ ምኽንያት ዝኾነ ናይ ሃይማኖት ምፍልላይ ምዃኑ አየጠራጥርን። አብ ሱር ጉዳይና ክንምለስ በቲ ይኹን በዚ አቡነ ሊባኖስን ብመንፈስ ቅዱስ ደቆምን ናይ ሃገረ ኤርትራ ቀዳሞት ሐዋርያት ከም ዝኾኑ ይፍለጥ።
ገዳም አቡነ ሊባኖስ ብዙሕ ዘኹርዕ ታሪኽ ዝዓቀበ ኢዩ። እንተኾነ ግና እቲ ዝበዝሕ ታሪኹ ብዘማቶ አምሐራ ተዘሚቱ ኢዩ። አቡነ ሊባኖስ ገዳም አብ አከለ ጉዛይ ዝለዓለ መንፈሳዊ ሥልጣን ከምዝነበሮም አብ ወረዳ አምበሰት ተገለባ አብ ወረዳ ቤት መጣዕ አብ ወረዳ ሃም . . . ወዘተ ብዙሕ እቶት ከምዝነበሮም ይፍለጥ፣
ሽመ ዛና አኽራን መስሐል ደጊዐን እንዳ ዳሽም ዘርኢ ሞሲ ሎጎ ሳርዳ ወቦ. . . ደቡብ አከለ ጉዛይ ወረዳታት አብ ትሕቲ መንፈሳዊ ሥልጣን ናይ ጥንታዊ ዓቢይ ገዳም ደብረ ሊባኖስ ኮይኑ ከየቋረጸ ቀጸለ።
ንጉሥ ገብረ መስቀል ንገዳም አቡነ ሊባኖስ አብ ውሽጢ 3 ዓመት ክሃንፃ ከሎ ንግሥቲ ከአ ብወገና ነዘን ዝስዕባ አብያተ ክርስቲያናት አህነጸትሉ።
፪(1)፣ አብ ፍቓዳ
፪(2)፣ አብ ፈጠርያ
፫(3)፣ አብ መርሐ ሰፊሕ ቀላይ
፬(4)፣ አብ መጽሐፍ
፭(5)፣ አብ ሳስዒት
፮(6)፣ አብ ጉና ጉና ከምኡ’ውን አብ ካልእ ቦታታት ንቅዱስ ሊባኖስ አቢያተ ክርስቲያን አሥርሐትሉ።
፳፫(23)፣ ንጉሥ ብወገኑ ነዘን ዝስዕባ አሥርሐ።
፪(1)፣ ንናዕለ
፪(2)፣ ንለሊዓ
፫(3)፣ ንጻዕዳ በዓቲ
፬(4)፣ ንማይ ቀበሮ
፭(5)፣ ንሃም
፮(6)፣ ንቡር . . . ወ.ዘ.ተ
ጉልቲ ብምሃብ ነቲ ገዳም አሃብቶሞ። እቲ ገዳም ናይ ግዜ ምግምጣል እንተበጽሖ እኳ ታሪኹን ቅድመ ቅርሱን ምስ ዓቀበ ኢዩ።
ኤርትራ ሃገርና ካብ ጥንቲ ናይ ስነ ጽሑፍን ታሪኻዊ ቦታታትን ዘለዋ ሃገር ኢያ፣ ግና ናይ ቀርኒ አፍሪቃ አፍደገ /በሪ/ ስለ ዝኾነት ብዙሐት ዝተፈላለያ ካብ ብዙሕ ኩርናዓት ወራርን መግዛእታዊ ሐይልን በጺሕዋ ኢዩ።
በበግዚኡ መግዛእቲ ዝተፈላለዩ ናይ ቅርሲ አቕሑት ከም መጽሐፍ ሐወልቲ አቕሐ መሬት አቕራሽ እምነ በረድ ዝአመሰሉ ከካብ ቦትኡ ተዃዒቶምን ተመንዚዖምን ብሐይሊ ዝተወስዱ ብዙሐት ኢዮም።ካብዞም ናይ ታሪኽ ቦታታት ሐደ አብ ወረዳ ሃም ዝርከብ ደብረ ሊባኖስ ኢዩ።
አቡነ ሊባኖስ ካብቶም ብሃይማኖት ምኽንያት ዝተሰዱ ቅዱሳን ቀዳማይ ኢዮም። ንሶም ንሃገርና ብኽልተ ወገን ረዲኦማ ኢዮም። 1ይ ብትምህርቲ እምነት ክርስትና። ፪ይ(2) ብዝተዋህቦም ተአምራታዊ ሥልጣን።
ሕሙማትን ድኑሳትን ብምፍዋስ ቀዋሚ ማየ ጸሎት ብተአምራት ዝፍልፍል አበየ ቦታኡ ዝጸለዩሉን ዝባሕተውሉን ከምኡውን እተቐብሩሉን ስለዘሎ ብሕማም ዝሳቐዩ ካብ ዝኾነ ቦታ መጺኦም ንዝተሐጸቡ ዝፍውስ ማየ ጸሎት ኢዩ። ቀዳሞት አቦታት ብእግዚአብሔር ዝአምኑን ምግባረ ሠናይ ዝፈትውን ስለ ዝነበሩ ዝንኦም ከአ አብ ዓለም ተዘንተወ። በዚ ዝና ‘ዚ ካብ ማእከላይ ምብራቕ ተበጊሶም ብስደት ሃይማኖት ናብ ሃገርና ዝመጽኡ ቅዱሳን ብዙሐት ኢዮም። ንዓድና ኤርትራ’ውን እዚ`ዩ ጠቒምዋ፣ መዓርፎ ቅዱሳን ስለ ዝኾነት አቡነ ሊባኖስ ካብቶም ቅዱሳን ሐደ ኢዮም። አብ መላእ ኢትዮጵያ ምስ በጽሑን ምስ ዞሩን ቅዱስ ዓጽሞም ግና አብ ኤርትራ ሃገርና ኢዩ ዓሪፉ። ከምኡ’ውን ከባቢ ገዳም አቡነ ሊባኖስ ዝርከብ ደብረ ሐዋርያት ዝተባህለ ናይ ብዙሐት ባሕታውያን አስከሬን አማእት ዓመታት ዝገበረ’ሞ ከይፈረሰ ምስ መግነዙን አካሉን ተኸሲቱ ንበጻሕቲ ብግልጺ ይረአ አሎ። እዚ ድማ ጥንታውነት ሃይማኖትናን ዘለና ናይ ቅዱሳን በረኸትን ዘረድእ ታሪኻዊ ቅርሲ ኢዩ።
አብ ገዳም ደብረ ወርቅ ሐደ ዘደንቕ ሥራሕ አሎ ንሱ ድማ ካብ ልሙጽ ጸድፊ ብውሕልነት ተዃዒቶም ዝተሰርሑ ጋህስታት ንመቓብር ዝጥቀሙሎም ኢዮም። ትኽክል ቅርጺ ናይ መስኮት ቁመቱን ጐኑን አስታት ፸(60) ሰንቲ ሜተር ኮይኑ ዝተሰርሑ እዮም። ብግዜ መን ከም ዝተሠርሑ ሓቲትና ብ5ይ ክፍለ ዘመን ብጊዜ ሐፀይ ገብረ መስቀል ከም ዝኾነ ይሕበር። እቲ አዚዩ ዘገርም ግና ካብ ሽዑ ጀሚሩ እናተቐብሩሉ ከይመልአ ክሳብ ሎሚ ይጥቀሙሉ ስለዘለው አብ ውሽጡ ክንደይ ዝአክል ስፍሓት ከምዘሎ እዩ።
ድራር /ገብረ ክርስቶስ/ አብኡ ከም ዝተቐብረ ይፍለጥ ካብ ድራር ክሳብ ሕጂ ፳፮(26) ትውልዲ ሓሊፉስ እዚ ዝአክል ዘመን መቓብር ኮይኑ ከገልግል ዝጸንሐ ኢዩ። ገዳም ደብረ ወርቅ እቲ ማየ ጸሎት ዝጥቀሙሉ ዝሰትይዎን ካብ እግሪ ከውሒ ዝፍልፍል ጽሩይ ማይ ኢዩ። ክትሰትዮ ከሎኻ ዘለዎ ጣዕሚ አይጽገብን ኢዩ። ህይወትካ የሕድስ። አብቲ አብያተ መነኮሳት ድማ ጊሔ ከም ድሙ ኢያ ተገልግል ካብ ሰብ አይትሃድምን ኢያ ኮረንሾን ዝወደቐን ትቛርፍ። ቦታኡ ብኹሉ ወገኑ ጸድፊ ስለዝኾነ ንጊሐታት ጥጡሕ ሰፈር ኢዩ።
ገዛ መነኮሳት ድማ ካብዚ ሕጂ ዘለዎ ንላዕሊ ዘስርሕ የብሉን። ጸቢብ መድረኽ አብ መንጎ ጸድፊ ዝተመስረተ ገዳም ስለዝኾነ እዞም ህልዋት እኳ ተለጋጊቦም አየር ብዘየእቱ ተጻቢቦም ኢዮም ሰፊሮም ዘለው።
ገዳም አቡነ ሊባኖስ ብኹሉ መዳዩ ቅያን ታሪኽን ዝተመልአ ምስተአምር ዝተተሐሐዘ ቅዱስ ቦታ ኢዩ።
ሕጂ’ውን አሰር ጥንታውነቱ ዘይበተኸ ኮይኑ መልክዕ አበው መነኮሳት አቦታት ከም ቀደም ይቕጽል ምህላዉ ኣዚዩ ዘሐጉስ`ዩ። ዓጽፊ ዝተኸድኑ ዳባ ዝተኸድኑ ብዙርያ እቲ ገዳም ካብ ደብረ ሐዋርያት ናብ ገዳም አቡነ ሊባኖስ ክትሰግር ከሎኻስ ናብ ኢድ የማን ዝተርፍ አብ እግሪ እቲ ጸድፊ ባሕታውያን ዝርከብዎ በዓትን ዱርን በቲ ግርማኡ ደስ የብለካ። ብኹሉ መዳዩ ካብ ዓዲ ዝረሐቐ ጭራሕ ምራሕ ዘይብሉ ጽምዊ ገዳም ስለዝኾነ ንሕሊናኻ የህድኦ መንፈስ ቅሳነት ይዓስለካ ሐጺር ጸሎት ከተብጽሕ ከአ ቃል ጸሎትካን ሐሳብካን ብሐንሳእ ንእግዚአብሔር ይልምኑ። አዒንትኻ በቲ መጋረጃ ጸድፊ ማንም ካብ ምርአይ ስለዝኽወላ ምስቲ ሐሳብካ ተመስጦ ይሕዘን ኩሉንተናኻ ከአ አብ ሐደ ውህሉል ይኸውን’ሞ ምስ አምላኽ ከም ትዛረብ ዘሎኻ ኮይኑ ይስምዓካ።
ገዳም ደብረ ወርቅ ብተፈጥርኡ ናይ ምናኔ ቦታ ኢዩ። አብቲ ትሕቲ ገዳም ዘሎ ጥጡሕ ናይ ሕርሻ ቦታ ኣለዎ።
ገዳም ደብረ ሊባኖስ ከም ኩሎም ገዳማት ኤርትራ ብማኅበራዊ ናብራ ማሕረስን ምርባሕ ከብትን ዝናበር ኢዩ።
እቶም ኣብቲ ገዳም ዘለዉ መነኮሳት አብ ስራሕን መንፈሳዊ ጸሎትን እዞም ኣብ ኣገልግሎት ቤተ ክርስቲያን ጽሙዳትን እዮም በዚ ከምዚ ኩነታት ገዳም አቡነ ሊባኖስ ተስፋ ዘለዎ ገዳም ኢዩ።


c: text/html

text:
እዚ ሎኽመኛ መዓስ ከ ሐቂ ተዛሪቡ ይፈልጥ፡
ኣብ ማእከልና ዑሱባቱ ሰኲዑ፡ ኣነ ኣይኣዘዝኩን እንዳ በለ፡ ንተጋድሎ ሐርነት ኤርትራ ኣዘንጊዑ፡ ሕጂ ግን፡ ከም ጸሐይ ቀትሪ ደሚቑ፡ ዓመታት በሊዑ ወጊሑ ኣድላይነት ህላወ ተሐኤ ሕጂ በሪሁ፡
ኣብ ሰላማዊ ሰልፊ ናይ ኣስመራ, ሰሚዕኩም ዶ መንእሰያት ብረት ዑሱባቱ, ከም ዝመንጠሉ, ኣነስ ተሐቢነ,ሐድሪ ሰማእታትና ከምዘይ ተጠለመ, ኣራጋጊጸ ደቂ ኤረ, ስራሕ ምስ ተጀመረ, ስሙራት ምዃና ከም እምኒ ዓረ, ወይሉኡ ንክብርታትና ዝደፈረ፡ ንሱዩ ትንቢ ሐርበኛ, ስዉእ ሐምድ እድሪስ ዓዋተ ዝነበረ፡
ኣስላማይ ክቕንጠጥ መሰሉ, ክስታናይ ክካላኸለሉ, ክስታናይ ክብደል ኣስላማይ ከእዊየሉ, ብ31, ጥቅምቲ ኣራጋጊጽናዮ,ነዚ ኹሉ,,
ጭጉራፍሃሪማተእዊ,እዚ ሐሳዊ, ብሑጓወሊዑ ሐዊ፡ድያብሎስንብዓትሐርገጽነቢዑ፡ መንዩ ዓጽይዎ ክፈትዎ ክብል ተሰሚዑ፡ሰማዒየብልካንሕጅስ፡እቲዝፈሰሰድምእንስሳእኳኣይኮነን፡ደምለይለይዝብሉመንእሰያትእዩደምቆልዑ፡ብትእዛዝካብጠያይትኣካላቶምተበሲዑ፡
ብሐሳዊ ሉኡኹ ኣስመካሽ ኣቢሉ፡ክሽፍኖ ንኹሉ፡ ስለ ዝፈለጡ ህዝቢ እንተ ተላዒሉ, ዓጋቲ ከም ዘይብሉ፡ ዓለም ዝረኣዮ, ቀቲሎም ኣሲሮም ኣሉ, ኣስላም ዶ ክስታን እንዳበሉ ንህዝቢ ክመቓቕሉ፡ ደጊም መን እሞ ክህመለሉ፡
ንደቂ ኤረይ ሐተታ ዶ ምልክታ
ዘይሕጋዊያን ሰባት ኣብ ሕጋዊ ቦታ
እኽብካብ ጃንዳ ነዛ ሃገር በተንታ
ንህዝቢ ንምጥፋእ ዝብሉ ሃታ ሃታ,
ዘይ ሐረስዎ ዝበልዑ ከም ኣንበጣ
ምስ ዘይ ሕጋዊያን ምንባር ንፍለጣ
ደጊም ምዝላቕ የለን ሸጥ ማዓንጣ,
ሕጂ ውን ኤርትራ ንኤርትራዊያን,, ዝብል ጭርሖ, ደጋጊምና ንሕበነሉ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብስኒት ተላዒሉ, ድያብሎስ ወኪል ዓባይ ትግራይ፡ን26 ዓመት ዝሰርሐሉ ፈሺሉ, ሕልሙ ተበሊሉ፡
ዓገብነዘንረድዮታትናይተቓወምቲ፡ኣብኤርትራኣሎድዩመንግስቲ፡ንጉጅለጉሒላ፡ሕጊኣልቦ፡መንግስቲኤርትራእንዳበልኩምተቃልሑ፡ትምከይንብልሎምስበዚሑ፡
ዓወት ነቲ ደም ዝነብዕ ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ, ሕድሪ ሰማእታትና ክቡር
እዩ ብ.በርሀ ዑቁባዝጊ ሃገር ጀርመን፡ ስዕረት ንጃንዳ ህግደፍን ዓንገልቶምን፡፡

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ብርሃነ ገብረህይወት
(ካልኣይ ክፋል)
ቀርኒ ኣፍሪቃ ሓደ ካብቶም ዓውደ ግርጭታትን ሸማቲ ሓጺነመጺንን ዓለምና’ዩ። ኲናት ኢትዮ-ኤርትራ ሰነዳቱ ገና ኣብ ኢድ ጸሓፍቲ ታሪኽ ዘይኣተወ ክነሱ፡ ዶባዊ ኲናት ነይሩ እናበሉ ዝድምድሙን ጸግዒ ሓደ ወገን ሒዞም ነቲ ካልእ ወገን ዘጸልሙን እናኽርኢ የስገድግደኒ። ቍጠባውን ፖለቲካውን’ምበር ዶባዊ ግጭት ከም ዘይነበረ ግን ልሳን ቀየስቱ ከይተረፈ ደርጒሑዎ ኣሎ። ብወገነይ፡ መጻእየይን መጻኢ ብዙሓትን ንዝጸለወን ዘጸልመተን ግስሩጥ ዕንደራ ንሓደ ወገን ከሸክሞ ኣይመርጽን። ኣጀማምራኡ፡ ኣመዓባብላኡን በጺሑዎ ዘሎ ደረጃን ኣንፈታቱን፡ ንዓቕሚ ህዋሳተይ ንልዕሊ ፍርቂ ዕድመይ ተቛጻጺሩዎ’ዩ። ዘኸተሎ ዕንወትን ማሕበራዊ ነውጺን ድማ ልዕሊ ዝዀነ እዋን ደሚቑ ክረአ ክኢሉ’ሎ። ስደትን ከርተትን ህዝብታት እቲ ዞባ ብሓፈሻ ህዝብታት ኢትዮ ኤርትራ ከኣ ብፍላይ። “ጽንብላሊዕ መዓኮራ ዘይከደነት ምድሪ ከደነት” ከም ዝብሉዎ፡ ሕፍረት ድኽነቶም ዘይሰተሩ ብሓዊ ዝጻወቱ ምርኣየይ ወትሩ እግረም። “ወሓለ ሓዊ ቈራይ” ከም ዝበሃል፡ ገና ውሕልነቶም ከርእዩ ህርዲግ ዝብሉ ገልጣማት ካብታ ሃንቀው እንብላ ሰላም ክጋርዱና ይቃለሱ ምህላዎም የተሓሳስበኒ። ኵሉ ግን ብገንዘብን ንገንዘብን’ዩ!
ስደትና ኣብ ዝለዓለሉ፡ ጠንቂ’ኳ እንተለዎ፡ ተዋሳእቲ ናይ ዝኸፈአ መልክዑስ ነንሓድሕድና ምዃንና’ዩ። በዚ ምኽንያት እዚ ድማ ካብ ዘለና ፖለቲካዊ ነውጺ ንላዕሊ ማሕበራዊ ነውጽና ዝዛይድ እመስለኒ። ዘመኑ፡ ዘመን እግርኻ ናብ ዝመርሓካ ብምዃኑ፡ ዕምት ኢልካ መገዲ ኣሎ። ግርህነት፡ ንእስነት፡ ዓሻ ድፍረት፡ ዕድለይ ዕድል እገለ ኣይኰነን እናበልካ ተሃንዲድካ ምምራሽ፡ መለለዪ ዓይኒ የብለይ ስኒ የብለይ ጕዕዞ ስደት ኤርትራውያን’ዩ። “እዛ ግዋ ግዋ እያ፡ መሬት ከኣ መስያ እያ፡ ሓደው ኣሰንዩዎ ሓደው ሕደር በሉዎ” ዝበለት ሕጽይቲ ብዘይምኽንያት ኣይነበረትን። መጠንቀቕታን ክግበር ንዘለዎን መልእኽታ ብግቡእ ኣመሓላሊፋ’ያ። ባህርያውን ሰብ ዝሰርሖን መጻወድያ ብዘለዎ መገዲ ምጕዓዝ ካብ ምስ ድፍረት ወይ ዕሽነት ሓሊፉ ምስ ምንታይ ክቝጸር ይከኣል፧ መለበሚ ዘይረኸበ መለበሚ ክዀኖ እናተገበኦ ዝዕሹ በዚሑ። ማዕረኡ ድማ ኩለንትናዊ ዕንወትን ክሳራን።
ዛንታ ምድረ በዳ ሲናይ ኣብ ኣእምሮ ብዙሓት ዝተቐርጸሉ ዘመን’ዩ። በሰላኡ ብቐሊል ክሃስስ ዝኽእል ኣይመስለንን። ክንደይ ሰኣን ገንዘብ ህይወቶም ስኢኖም፡ ክንደይ ብወረቓቕቲ ገንዘብ ካብ ሞት ድሒኖም። ብሰብኣውነታዊ መዳይ ዕድል ምድሓን ዝረኸቡ ክንደየናይ ከይህልዉ። ምስ ዝህልዉ ግን ብኣጻብዕ ዝቝጸሩ’ዮም። ገንዘቦምን ህይወቶምን ቁማር ዝተባህሉ ከኣ እባ ኣለዉ። ዕዳጋ ሕኑቕ ምድረ በዳ ሲናይ ንብዙሓት ለኪሙን ኣጐሳቒሉን። ንኽንደይ ጾም ኣሕዲሩ፡ ንኽንደይ ኣዘኽቲሙ፡ ንኽንደይ ድማ ዕድል ስራሕ ፈጢሩን ‘ኣህብቲሙን’። ኣብ ክንደይ ስነ ልቦናዊ ዕንወት ኣኸቲሉ። ኣብ ክንደይ ገንዘባዊ ርውየት ፈጢሩ። ኵሉ ግን ንግዲ ስሙ። ሰብ ዝነገደን ጨው ዝነገደን ኵሎም ነጋዶ ይበሃሉ። ብኩሊት ዝዋገን ብማርሾ ጸብሒ ኣቡን ዝዋገን ኩሎም ሸመትቲ። ዕዳጋ ምስግጋር ደቂ ሰብ ልዕሊ ዕዳጋ ማዕድናት ክብሪ ረኺቡን ሒዙን። ንዋጋ ዘዕርጉ ደላሎ ድማ ኣብ ማእከል የውደኽድኹ።
ደዊለ ሰብ ክረኽበሉ ናብ ዝኽእል ቦታ ኣምሪሐ ኣለኹ። ቅድመይ ደዊሉ ክዘራረብ ዝጸንሐ ሰብ ዘረባኡን ኣዘራርባኡን ደስ ኣይበለንን። ጭቕጭቑ ብቋንቋ ትግርኛ’ዩ። ከይፈተኹ ክሰምዖ ተገዲደ። ምስ ኣቦኣ ይዘራረብ ነይሩ። ዘረባኦም ጥዕና ኣይነበሮን። ኣቦኣ ስለ ዘይብሉ ወይ ዝጐደሎ ክኸውን ይኽእል። ጓለይ ኣትያ እያ እሞ ዘኽፍል የብለይን ዝብል ስምዒት እውን ሓዲሩዎ ይኸውን። እንታይ ይፍለጥ ናይ ሰብ ነገር-ከም ዝብኢ ክሳዕ ዝደልዎ እንደኣሉ ዝሕንክስ። በቲ ኰይኑ በዚ፡ ዕድል ክህቦ ይልምኖ ነይሩ። ወዲ ግን ውለደን ይብሎ። እቲ ብትሕትና እቲ ከኣ ብምጕብዕባዕ ከይተረዳድኡ ተፈላልዮም። “ጓልካ እንተ ረኺብካያ ክትርእይ ኢኻ። እዘን ከይትሕውለን ኣቢኻ ዘለኻ ገንዘብ ብኸመይ ከም ዝረኽበን ባዕለይ እፈልጥ።” ኢሉ ኣብ እዝኑ ዓጽዩዎ። ወዲ ኣብዚ ኣይተዓግተን። ኣብ እዝኑ ንዝጸንሐት ተለፎን ናብ ፊት ኣዒንቱ ብምቕራብ፡ መላጉም ቁጽርታት ብዘይ ዝዀነ መወከሲ ካብ ዝኽሩ ብኣድራጋ ብምጽቃጥ፡ ቀጥታ ኣብ ካርቱም ሱዳን ናብ ዝነበረ ሰብ’ዩ ደዊሉ። ሕርቃኑ ገና ከይዘሓለሉ፡ ብዘይ ዝዀነ ሰላምታ፡ “ክሕውል ፍቓደኛ ስለ ዘይኰነ ኣብ ኢድካ ዘሎ ስጉምቲ ውሰድ።” ህጹጽን ቀጢንን ሓውሲ ወተሃደራዊ ትእዛዝ ኣመሓላለፈ። ጋን ኰይነ ጥራይ ሰሚዐዮ። ክገብሮ ዝኽእል ኣይነበረን። ፈትዮም ኣብ ዝጀመሩዎን ብምጥልላምን ምጭኽኻንን ኣብ ዝዛዘምዎ ዝነበሩን ጉዳይ ዘእቱ ድማ ኣይነበረንን። ዕድል ናይታ ኣብ ኢድ ኣሰጋገርቲ ዝነበረት ሰብ ከመይ ኰይኑ ይኸውን፧ ዝፈልጦ የብለይን። ገንዘብ ልዕሊ ሰብ ተመዚኑ ምንባሩ ግን ኣረጋጊጸ። ንሰብኣውነት ገኒዙ ገንዘብ ነጊሱ። ብዓል ገንዘብን ደላዪ ገንዘብን ድማ ንጉሰ ነገስት።
ይቕጽል……


text:
MONDAY, APRIL 23, 2012
ንወዲ ሰብ መን ይብሉዎ፤
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!!!
ኩሉ ሰናይ ዘበለ ቀሪቡ ዝንከባኸበናን ዝሕልወናን ዘሎ ሰማያዊ ኣምላኽና ክብሪ ምስጋና ውዳሴ ኣምልኾ ይኹኖ። “ቃልካ ንእግረይ መብራህቲ ንመንገደይ ከኣ ብርሃን እዩ” (መዝ 119፡105) ከም ዝበለ ዘማይ ዳዊት ብሓቂ ቅዱስ ቃሉ ተመጊብና ብርሃን እምበር ጸልማት ኣይንርእን ኢና። እዛ “ንወዲ ሰብ መን ይብልዎ፤” (ማቴ፡16፡13-18) እትብል ስብከት ብ ዲያቆን ኣስመላሽ ገብረሂወት ብጽሞና ክንከታተላን ከነስተንትናን ብኽብሪ ንዕድም። ፍቕሪ ኣምላኽ ጸጋ ጐይታናን ሕብረት መንፈስ ቅዱስን ምስ ኩልና ይኹን።
፩ይ
፪ይ
፫ይ
፬ይ
፭ይ
፮ይ
አዘክሪ ድንግል at 10:59 AM
Share
‹
›
Home
View web version
ERITREAN ORTHODOX TEWAHIDO CHURCH
Kana Zegelila
አዘክሪ ድንግል
Powered by Blogger.


text:
ኣብ ትሕቲ ሃይማኖታዊ ትካላት ክመሓደራ ዝጸንሓ ኣብያተ ትምህርትን ሕክምናን መንግስቲ ንምህጋረን ጸቕጥታት ይቕጽል
Radio Erena: 27 December 2017
ኣብ ትሕቲ ሃይማኖታውያን ትካላት ክመሓደራ ዝጸንሓ ኣብያተ ትምህርትን ሕክምናን ንምህጋረን መንግስቲ ጸቕጥታት ይቕጽል ከምዘሎ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ድሕሪ'ቲ ተማሃሮን ወለድን ዲያእ ኣል እስላምያ ዘካየድዎ ታሪኻዊ ተቓውሞ፣ እታ ቤት ትምህርቲ ካብ ምዕጻው ክትድሕን እኳ እንተኸኣለት፣ መንግስቲ ንምህጋራ ገና ዝተፈላለየ መስርሕ ይኽተል ከምዘሎ እቶም ምንጭታት ኣረዲኦም።
እንዳማርያም'ውን ዛጊት እኳ እንተዘይተዓጽወት፣ ብውሽጢ ውሽጢ፣ ናብ መንግስቲ ንምስግጋራ ይስራሕ ከምዘሎ ተሓቢሩ።
ኣብ ትሕቲ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ዝጸንሐት ቤት ትምህርቲ ካቴድራል'ውን ተመሳሳሊ ዕጫ በጺሕዋ ከምዘሎን፣ ኣብ ፈለማ ነቲ ናይ ምህጋር መስርሕ ዝተቓወሙ ኣባላታ ተኣሲሮምን ምንባሮም ኣቐዲሙ ተቓሊሑ'ዩ።
እቲ መንግስቲ ብዘይካ'ቲ ኣቐዲሙ ክህግሮ ዝወሰኖ ከም ዲያእ ኣል እስላምያ፣ እንዳ መድሃኔኣለም፣ ካቴድራልን እንዳማርያምን ዝኣመሰለ ካብ ፈለምኡ ኣብ ትሕቲ ሃይማኖታዊ ትካላት ክመሓደር ዝጸንሐ ኣብያት ትምህርቲ፣ ኣብ ድግሳ፣ ሞጎሎ፣ ምሳ ራሓን ዝርከብ ብደናግል ዝእለ ዝነበረ ኣብያተ ሕክምና'ውን ንመንግስቲ ክርከብ ትእዛዝ ተመሓላሊፉለን ከምዘሎ እቶም ምንጭታት ብተወሳኺ ኣረዲኦም።
==============================


text:
ኤርትራዊ ምሁር ኣለኻዶ ደሃይካ ጠፊኡና!
- Details
- Created: Wednesday, 19 April 2017 01:06
- Last Updated: Wednesday, 19 April 2017 01:06
ኣብ’ዚ ዘለናዮ ዓለማዊ ኩነታት፡ እንኮላይ ሃገርናን ንዞባናን ሓዊስካ ንኹለን ዘይማዕበላ ሃገራት ዝትንክፍ ሓድሽ ውድዕነት ይቀላቐል ኣሎ። ንብዙሓት ዞባዊ ምትእስሳራትን ሃገራትን ዘሻቕል ዓለማዊ ዛዕባ ኮይኑ ድማ ይርከብ። እዚ ብተደጋጋሚ ንሰምዖ ዘለና ዜና’ዩ። ብፍላይ፡ ዓዲ እንግሊዝ ካብ ሕብረት ኤውሮጳ ምስ ምውጻኣ፡ ሓድሽ ፕረሲደንት ኣመሪካ ኣብ ስልጣን ምምጻኡን ተተሓሒዙ፣ ኣብ ፈረንሳ፡ ጀርመን፡ ኔዘርላድን፡ ጣልያን ተመሳሳሊ እምነታት ዘለዎም ናይ የማን ሓይልታት፡ ነቲ ዋሕዚ ስደተኛታትን ኣብ ኤውሮጳ ዝፍጸም ግብረ-ሽበራዊ መጥቃዕትን መዝሚዞም፡ ጸቢብ ሃገራዊ ረብሓታቶም ንምርግጋጽ ዓሊሞም ዝኸድዎ ዘለው፡ ኣብ ዓለማዊ ኩነታትና ሓድሽ ኣሰላልፋ ናይ ሓይልታት ይቀላቐል ምህላው ዘመላኽት’ዩ። እዚኦም ነቲ ዝሓዝዎ እምነት ኣብ ካልኦት ህዝብታትን ሃገራትን መታን ክሰርጽ፡ ብሰፊሑ ክወፍርሉን ክጉስጉስሉን ምዃኖም ብወግዒ ደጋጊሞም ዝገልጽዎ ዘለው’ዩ።


text:
ሲረል ራማፎሳ መራሒ ሰልፊ ኤ ኤን ሲ ደቡብ ኣፍሪቃ ኮይኑ ተመሪጹ
ኣብ ስልጣን ዘሎ ሰልፊ ኣፍሪቃዊ ሃገራዊ ኮንግረስ (ኤ ኤን ሲ) ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ ንሲሪል ራማፎሳ ንፕረዚደንት ጃኮብ ዙማ ተኪኡ ነቲ ሰልፊ ክመርሕ መሪጽዎ።
እቲ ተጠባባቒ ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ዝኾነ ራማፎሳ ድሕሪ ነዊሕ ጊዜ ዝወሰደ መስርሕ ምድማጽ'ዩ ንበዓልቲ ቤት ፕረዚደንት ዙማን ዝነበራ ኒኮሳዛና ድላሚኒ ዙማ ስዒሩዋ።
ድሕሪ'ዚ ዓወት፡ ራማፎሳ ኣብ 2019 ዝካየድ ምርጫ ፕረዚደንት ንክኸውን ኣብ ዝደልደለ ባይታ ረጊጹ'ሎ።
እቲ ቁርቁስ ንቦታ መሪሕነት ዓቢ ውሽጣዊ ምፍሕፋሕ ብምፍጣሩ እቲ ሰልፊ ቅድሚ'ቲ ናይ 2019 ሃገራዊ ምርጫ ከይመቓቐል ስግኣት ፈጢሩ'ሎ።
ዉሃቢ ቃል ኤ ኤን ሲ ከምዝበሎ፡ ሚስተር ራማፎሳ 2,440 ብ2,261 ድምጺ'ዩ ንድላሚኒ ዙማ ስዒሩ።
እቲ ውጽኢት ድማ ኣብ ተሳተፍቲ'ቲ ጉባኤን ጎደናታት ከተማ ጆሃንስበርግን ዓቢ ፈንጠዝያ ፈጢሩ።
ኣቐድም ኣቢለን ማዕከናት ዜና ከምዝዘገበኦ፡ እቲ ምንጋር ውጽኢት ምርጫ ድላሚኒ ዙማ ድማጺ ዳግማይ ይቆጸረለይ ብምባላ ተዳናጉዩ ነይሩ። መስርሕ ምድማጽ ብሰንበት'ዩ ጀሚሩ ነይሩ።
ፍልልይ ናይ ክንቲኦም ተወዳደርቲ እንታይ'ዩ ነይሩ?
እቲ ወዲ 65 ዓመት ራማፎሳ ኣንጻር መንግስታዊ ብልሽውና ኣትሪሩ ይዛረብ፡ በዚ ድማ ድጋፍ ናይ ማሕበረ-ሰብ ንግዲ ኣለዎ።
ከም ተወዳዳራይ ኣንጻር-ዙማ፡ ብልሽውና ንምጥፋእ ድማ ቃል ኣትዩ። እቲ ዓወቱ ድማ ኤ ኤን ሲ ኣብ ዝመጽእ ሒደት ሰሙናት ንፕረዚደንት ዙማ ካብ ፕረዚደንትነቱ ክትኣልዮ ትኽእል'ያ።
ላዕለዋይ ቤትፍርዲ ኣብ ዝሓለፈ ጥቅምቲ ፕረሲደንት ዙማ ብብልሽውና፣ ምትላል፣ ራስያን ገንዘብ ብሕቡእ ብምትሕልላፍን ክኽሰስ ወሲኑ ነይሩ።
እታ ጓል 68 ዓመት ዝኾነት ድላሚኒ ዙማ ነቲ ዝጸንሐ ዕብለላ ዋኒናት ጸዓዱ ክትወቅስ ጸኒሓ፡ ነቲ ቀጻሊ ዓሌታዊ ዘይምዕሩይነት ዝበለቶ ክትብድህ ድማ ቃል ኣትያ ነይራ።
ፕረሲደንት ዙማ ነታ ናይ ቀደም በዓልቲ ቤቱ ይድግፍ ነይሩ ይብሉ ተንተንቲ።
እዚ ምርጫ ናይ ኤ ኤን ሲ፡ ህዝባዊ ድጋፍ እቲ ሰልፊ የንቆልቁለል ኣብ ዘሎ እዋን'ዩ ተኻይዱ። ርእይቶ ህዝቢ ግን ገና 50 ሚእታዊ ከምዘሎ የርኢ።
ኤለክትሪካዊ ሃዋህዉ
ጸብጻብ፡ ብልእኽቲ ቢቢሲ ለቦ ዲሴኮ ካብ ጆሃንስበርግ
እቲ ኣብቲ ናይ መረጻ ቦታ ዝነበረ ሃዋህዉ ኤለክትሪካዊ ነይሩ ጥራይ ኢልካ ገሊጽካ ክትሓልፎ ምንኣስ'ዩ ክመስል። ሲሪል ራማፎሳ መራሒ ኤ ኤን ሲ ኮይኑ ተመሪጹ ተባሂሉ ምስተኣወጀ፡ እቲ ምድራፍ ጠርዚ በጺሑ።
ድላሚኒ ዙማ ናብ መድረኽ ደይባ ነቲ ብ200 ድምጺ ጥራይ ዝሰዓራ ራማፎሳ ምስ ሓቖፈቶ'ሞኸኣ ስምዒትካ ዝትንክፍ ሃዋህው'ዩ ተፈጢሩ።
ነቲ ሓዲሽ መራሒ ሰልፊ ግን ብዙሕ ስራሕ ይጽበዮ'ሎ። ራማፎሳ ነቲ ሰልፊ ምሕባር ጥራይ ዘይኮነ፡ ንደቡብ ኣፍሪቃውያ መረጽቲ'ውን ኤ ኤን ሲ ገና ነቲ ንሓርነቱ ዝተቓለሰትሉ ህዝቢ'ውን ከምትውክል ከእምኖም ኣለዎ።
ንፕረዚደንት ዙማ'ኸ እንታይ ይጽበዮ'ሎ?
ልኡኽ ቢቢሲ ኣንድሩ ሃርዲንግ ካብ ጆሃንስበርግ ከምዝጸብጸቦ፡ መጻኢ ፕረሲደንት ዙማ እንታይ ከምዝኸውን ፍሉጥ ኣይኮነን።
ብኽልሰ-ሓሳብ ክሳብ 2019 ፕረሲደንት ናይታ ሃገር ኮይኑ ክጸንሕ ይኽእል'ዩ። በዚ ድማ ሚስተር ራማፎሳ ክገብሮ ንዝኽእል መናውራታት ክድርት ይኽል እዩ።
ራማፎሳ ግን ምእላይ ናይ ፕረዚደንት ዙማ "ከምዝጠልብ" ዓቢ ተኽእሎ ኣሎ። ከምኡ እንተገይሩ ድማ፡ ነገራት ቀልጢፎም ክውጨፉ'ዮም፡ ፕረሲደንት ራማፎሳ (ፕረሲደንት ዙማ ኣልዩ ኣብ ስልጣን ምስ መጸ) ድማ ንኹሎም መሻርኽቲ ፕረሲደንት ዙማ ካብ ቁልፊ ናይ ስልጣን ቦታታት ክኣልዮም እዩ።
ከም ኣብነት፡ ሓለፍቲ ናይቲ ሃገራዊ በዓል መዚ ምርመራን ናይቲ ብመንግስቲ ዝውነን በዓል መዚ ሓይሊ ኤለክትሪክን ፍሉይ ወቐሳታት ክወርዶም ጸኒሑ'ሎ።
ብመሰረት ወሃብቲ ርእይቶ፡ ኤ ኤን ሲ ነቲ ከንቆልቁል ዝጸንሐ ደገፍ ህዝቢ ንምብርባር ኣብ ዝሓሸ ባይታ ረጊጹ ይርከብ፡ በዚ ድማ፡ ብመሪሕነት ራማፎሳ፡ ነቲ ኣብ 2019 ዝግበር ሃገራዊ መረጻ ክዕወት ትጽቢት ይግበር።
ድሕረ-ባይታ ሲሪል ራማፎሳ ብሓጺሩ
- ኣብ 1952 ኣብ ጆሃንስበርግ እትርከብ ሶዌቶ ተወሊዱ።
- ኣንጻር ኣፓርታይድ (ዓሌታዊ ስርዓት ጸዓዱ) ይገብሮ ብዝነበረ ምንቅስቓሳት ኣብ 1974 1976 ተኣሲሩ።
- ኣብ 1982 ንሃገራዊ ሕብረት ሰራሕተኛታት ማዕድን መስሪቱ።
- ኣብ 1090 ኣቦ መንበር እታ ምፍታሕ ኔልሰን ማንደላ ዘዳለወት ሃገራዊት ኣዳላዊት ኮሚቴ ኮይኑ ተመሪጹ።
- ኣብ 1994 ኣባል ሃገራዊ ባይቶን ኣቦ መንበር ኮሚቴ ሕገ-መንግስቲ ኮይኑ።
- ኣብ 1997 ብምሉእ ጊዜኡ ናብ ንግዲ ዓለም ኣትዩ፣ ሓደ ካብ ዝሃብተሙ ደቡብ ኣፍሪቃውያን ድማ ኮይኑ።
- ድሕሪ'ቲ ኣብ ማሪካና ተባሂሉ ዝፍለጥ መዓደኒ ውርቂ ዘጋጠመ መቕተልቲ ብዙሓት ሰልፈኛታት፡ ኣባል ናይቲ ሎንሚን ተባሂሉ ዝተሰምየ ቦርድ ኮይኑ።
- ኣብ 2014 ተጠባባቒ ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ኮይኑ።
- ኣብ 2017 መራሒ ሰልፊ ኤ ኤን ኮይኑ ተመሪጹ።


text:
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኩሎም ዜጋታት ዕድል ትምህርቲ ክረኽቡ ኣብ ሃገራዊ ልምዓታዊ ስትራተጂኡ ቀዳምነት ሂቡ ዝጽዕረሉ ዘሎ ጉዳይ ምዃኑ ሰሙናዊ ሓተታ ገሊጹ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኩሎም ዜጋታት – ብሕልፊ ድማ ቈልዑን መንእሰያትን ሰፊሕ ዕድል ትምህርቲ ተራሕዩሎም፣ ፍልጠት ደሊቦም ገዛእ ህይወቶም ኣብ ምምራሕ ኮነ ምዕባለ ሕብረተ-ሰብ ኣብ ምድራኽ ኣድማዒ ኣበርክቶ ከምዝህልዎም ንምግባር፣ ኣብ ሃገራዊ ልምዓታዊ ስትራተጂኡ ቀዳምነት ሂቡ ዝጽዕረሉ ዘሎ ጉዳይ ምዃኑ፣ ሰሙናዊ ሓተታ ገሊጹ።
እቲ “ተመሃሮ ቅድሚ ጸሓይ መስከረም መታን ክበርቁ” ብዝብል ኣርእስቲ ዝተዳለወ ሰሙናዊ ሓተታ፣ ቈልዑን መንእሰያትን ብዛዕባ ነብሶምን ከባቢኦምን ስነ-ፍልጠታዊ ሓበሬታ ሰኒቖም ኣብ ሕብረተ-ሰብ ንጡፋት ተዋሳእቲን ረባሕቲን ንኪኾኑ ካብ ዘዳልዎም ኣገደስቲ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ሓደ፣ ትምህርቲ ምዃኑ ብምጥቃስ፣ ምስቶም መሰረታውያን ሰብኣዊ መሰላት ከምዝስራዕ ኣመልኪቱ።
ነፍሲ-ወከፍ ዜጋ ካብ ዕድላትን ጸጋታትን ሃገር ምዕሩይ ተጠቃሚ ኪኸውን፣ ብብልሑን መሃዝነቱን ኩሉ መዳያዊ ዕብየት ሃገር ክድርኽ፣ እቲ ቀንዲ ዘድልዮ ዕጥቂ ትምህርቲ ከምዝኾነ ዘነጸረ’ቲ ሓተታ፣ መንግስቲ ወሳኒ ግደ ናይ’ዚ ዕጥቂ’ዚ ብምግንዛብ፣ ኣገልግሎት ትምህርቲ ኣብ መላእ ሃገር ብምዕሩይነት ንምዝርጋሕን ብዓይነቱ ንምምሕያሽን ካብ ዓመት ንዓመት ዕብየቱ እናተዓጻጸፈ ዝኸይድ ገዚፍ ወፍሪ ይገብር ከምዘሎ ኣብሪሁ።
ሎሚ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ዓለም – ብሕልፊ ኣብተን ምዕቡላት ሃገራት ብናጻ ዝወሃብ ትምህርቲ ዳርጋ ከምዘየለ፤ ፍልጠት ይኹን ሞያ ብገንዘብ ከምዝዕደግ ብምምልካት ድማ፣ ኣብ ሓያሎ ካልኦት ሃገራት ናጻ ኣገልግሎት ትምህርቲ ዝህብ ናይ መንግስቲ ኣብያተ-ትምህርቲ’ኳ እንተሎ፣ ሰበ-ስልጣንን ርኹባት ኣካላት ሕብረተ-ሰብን ንደቆም ኣብ ብሕታውያን ወይ ኣህጉራውያን ኣብያተ-ትምህርቲ እናምሃሩ፣ ነቲ ናይ መንግስቲ ኣብያተ-ትምህርቲ ከም መውዓሊ ድኻታት ጠሚቶም ቈላሕታ ስለዘይገብሩሉ፣ ብዓይነቱን ደረጃኡን ኣዝዩ ትሑት ምዃኑ ኣረዲኡ።
ብኣንጻር’ዚ ኣብ ኤርትራ፣ ዳርጋ ኩሉ ኣብያተ-ትምህርቲ ናይ መንግስቲ ኮይኑ፣ ገዚፍ ክፋል ካብ ሃገራዊ እቶት እናተመደበሉ፣ ዜጋታት ብናጻ ጥራይ ዘይኮነ ብዓይነቱ ብሉጽ ኣገልግሎት ትምህርቲ ንክረኽቡ ዕቱብ ጻዕርታት ይካየድ ምህላው፣ መንግስቲ ኤርትራ ንትምህርቲ ሂብዎ ዘሎ ቈላሕታ ክሳብ ክንደይ ዓቢ ምዃኑ ከምዘመልክት ኣነጺሩ።
እቲ ሰሙናዊ ሓተታ ኣብ መወዳእታ፣ ነዚ ኣገዳሲ ሃገራዊ ዕማም’ዚ ዘተግብሩ – ብቐንዱ መምህራን ብምዃኖም፣ መምህራን መንግስቲን ሕብረተ-ሰብን ዘሰክሞም ሓላፍነት ብትግሃት ክፍጹሙ፤ ብስነ-ምግብርን ህርኲትናን ድማ ንተማሃሮ ኣብነት ኪኾኑ ብምዝኽኻር፣ ተማሃሮ’ውን ተወዳዳሪ ዓቕሚን ብቕዓትን ንኸጥርዩ ብልዑል ሓቦን ተገዳስነትን ክጽዕቱ፣ ወለዲ ድማ ንደቆም እቲ ወትሩ ዘይበርስ ሃብቲ ንምውራስ፣ ንጥፈታት ትምህርቶም ብደቂቕ ኪከታተሉን ኣቓልቦ ደቆም ካብ ትምህርቲ ዝገዝዕ ነገራት ኣብ ምቅላስ ንጡፍ ኣበርክቶ ኪገብሩን ልዑል ትጽቢት ከምዝግበረሎም ኣመልኪቱ።
****** ኣ.ዜ.ኤ ******


text:
ነዛ ዓንቀጽ እዚኣ ብ%% ከተንብባ ትደሊዶ፧
መጽሓፍ ቅዱስ ኢንተርነት | መጽሓፍ ቅዱስ—ትርጉም ሓዳስ ዓለም
ነዛ ዓንቀጽ እዚኣ ብ%% ከተንብባ ትደሊዶ፧
-
ሰላምታ (1, 2)
-
ምስጋና ንኣምላኽ፣ ጸሎት ጳውሎስ (3-11)
-
ጸበባ እናሃለወ ኸነሱ፡ እቲ ብስራት ይስበኽ (12-20)
-
ብህይወት ምንባር ክርስቶስ እዩ፡ ሙማት ረብሓ እዩ (21-26)
-
ነቲ ብስራት ከም እትበቕዑ ዄንኩም ንበሩ (27-30)
1 ካብቶም ባሮት ክርስቶስ የሱስ ዝዀኑ ጳውሎስን ጢሞቴዎስን፡ ናብ ኵሎም እቶም ኣብ ፊልጲ+ ዘለዉ ምስ ክርስቶስ የሱስ ሓድነት ዘለዎም ቅዱሳት፡ ምስ ኵሎም ሓለውትን ኣገልገልቲ ጉባኤን፦+
2 ካብ ኣቦና ኣምላኽን ካብ ጐይታና የሱስ ክርስቶስን ጸጋን ሰላምን ይኹነልኩም።
3 ክዝክረኩም ከለኹ፡ ኵሉ ሳዕ ንኣምላኸይ አመስግኖ እየ፣
4 ምእንቲ ዅላትኩም ክምህለል ከለኹ፡ ምህለላይ ብሓጐስ እየ ዘቕርቦ።+
5 ስለምንታይሲ፡ ካብታ ቐዳመይቲ መዓልቲ ኽሳዕ ሕጂ ነቲ ብስራት ኣበርክቶ ጌርኩም ኢኹም።
6 እቲ ኣባኻትኩም ሰናይ ግብሪ ዝጀመረ፡ ክሳዕ መዓልቲ ክርስቶስ የሱስ+ ከም ዚፍጽሞ እተኣማመን እየ።+
7 ኣቱም ተኣሲረ ኸለኹ+ ዀነ ነቲ ብስራት ክማጐተሉን ብሕጊ ኽስርቶን ከለኹ+ ኣብቲ ጸጋ መኻፍልተይ ዝዀንኩም፡ ኣብ ልበይ ስለ ዘለኹም፡ ብዛዕባ ዅላትኩም እዚ ምሕሳበይ ቅኑዕ እዩ።
8 ከም ናይ ክርስቶስ የሱስ ብዝዓይነቱ ልባዊ ፍቕሪ ንዅላትኩም ከመይ ገይረ ኸም ዝናፍቐኩም፡ ኣምላኽ ምስክረይ እዩ።
9 ፍቕርኹም ብልክዕ ፍልጠትን+ ብምሉእ ምስትውዓልን+ ገና እናበዝሐ ኪኸይድ፡ እዚ እጽሊ ኣለኹ፣+
10 እንታ ዘይብልኩምን ክሳዕ መዓልቲ ክርስቶስ ንኻልእ ዘይትዕንቅፉን+ ምእንቲ ኽትኰኑ፡ እቲ ዚሓይሽ ክትምርምሩ፡+
11 ንኽብርን ውዳሰን ኣምላኽ ከኣ በቲ ብየሱስ ክርስቶስ ዚርከብ ፍረ ጽድቂ ኽትምልኡ እየ እዚ ዝገብር ዘለኹ።+
12 ኣሕዋተየ፡ እቲ ዝበጽሓኒ ነገር ንምስፋሕ እቲ ብስራት ኰይኑ ኸም ዘሎ፡ ክትፈልጡ እደሊ ኣለኹ፣
13 ስለዚ፡ እቲ ምእንቲ ክርስቶስ እተኣሰርኩሉ ማእሰርተይ፡+ ኣብ ኵሎም እቶም ዘብዐኛታት ሃጸይን ኣብ ኵሎም ካልኦትን ተፈሊጡ ኣሎ።+
14 መብዛሕትኦም ብጐይታ ኣሕዋት፡ ብምኽንያት ማእሰርተይ እምንቶ ኣሕዲሮም፡ ከይፈርሁ ቓል ኣምላኽ ንምዝራብ ብዝያዳ ተቢዖም ኣለዉ።
15 ገሊኦም ንክርስቶስ ብቕንእን ብባእስን፡ ገሊኦም ግና ብጽቡቕ ፍቓድ ይሰብክዎ ኣለዉ።
16 እዞም ዳሕሮት ነቲ ብስራት ክማጐተሉ+ ኸም እተመደብኩ ይፈልጡ እዮም እሞ፡ ንክርስቶስ ብፍቕሪ ይሰብክዎ ኣለዉ፣
17 እቶም ቀዳሞት ግና ኣብቲ ማእሰርተይ ጸበባ ኼምጽኡለይ ይሓስቡ ኣለዉ እሞ፡ ብቕንዕና ዘይኰነስ፡ ብንግርምና ይሰብክዎ ኣለዉ።
18 እዚኸ እንታይ ኣፍርዩ፧ እንተ ብምስሉይነት እንተ ብሓቂ፡ ብዝዀነ ዀይኑ ክርስቶስ ይስበኽ ኣሎ፡ ኣነ ኸኣ በዚ እሕጐስ እየ፡ ክሕጐስ እውን እየ፣
19 ከመይሲ፡ እዚ ነገር እዚ ብምህለላኹምን+ ብደገፍ መንፈስ የሱስ ክርስቶስን+ ንድሕነተይ ከም ዚኸውን እፈልጥ ኣለኹ።
20 ብገለ እኳ ምእንቲ ኸይሓፍር፡ የግዳስ ከም ኵሉ ሳዕ ሕጂ እውን ብትብዓት ብምዝራብ፡ እንተ ብህይወት ወይስ ብሞት፡+ ክርስቶስ ብሰብነተይ ምእንቲ ኪኸብር፡ ሃረርታይን ተስፋይን እዩ።
21 ንዓይሲ፡ ብህይወት ምንባር ክርስቶስ እዩ፡+ ሙማት ድማ ረብሓ እዩ።+
22 ብስጋ እንተ ነቢረ ኸኣ፡ እዚ ፍረ ዕዮይ እዩ፣ ግናኸ፡ ኣየናይ ከም ዝሓሪ ኣይመፍለጥኩን።
23 በዘን ክልተ እዚአን እጭነቕ ኣለኹ፣ ናጻ ምዃንን ምስ ክርስቶስ ምዃንን+ ትምኒት ኣሎኒ፣ እዝስ ዝሓሸ እዩ።+
24 ምእንታኹም ግና፡ ብስጋ ምጽናሐይ ብዝያዳ የድሊ እዩ።
25 በዚ ተኣማሚነ ኸኣ፡ ምእንቲ ዕቤትኩምን ሓጐስ እምነትኩምን፡ ምስ ኵላትኩም ከም ዝጸንሕን ከም ዝቕጽልን እፈልጥ እየ፣
26 እዚ ድማ፡ ከም ብሓድሽ ምሳኻትኩም ብምህላወይ፡ ብክርስቶስ የሱስ ዘሎኩም ፍስሃ ምእንቲ ኺዓዝዝ እዩ።
27 መጺአ ዝርእየኩም እንተ ዀይነ ወይስ ኣብኡ እንተ ዘየለኹ፡ ስለ እምነት እቲ ብስራት ብሓንቲ ነፍሲ ብሓባር እናጸዓርኩም፡ ብሓደ መንፈስ ጸኒዕኩም+ ከም ዝቘምኩም ምእንቲ ኽሰምዕ፡ ሓንትስ ነቲ ብስራት ክርስቶስ ከም እትበቕዑ ዄንኩም ንበሩ፣+
28 ብተጻረርትኹም ብገለ እኳ ኸም ዘይትፈርሁ እውን፡ ክሰምዕ እደሊ እየ። እዚ ንዓታቶም ንጥፍኣት፡+ ንዓኻትኩም ግና ንድሕነት ዚኸውን መርትዖ እዩ፣+ እዚ እውን ካብ ኣምላኽ እዩ።
29 ምእንቲ ክርስቶስ ሓለፋ እተዋህበስ፡ ንዓኻትኩም እዩ፣ እዚ ድማ ምእንታኡ መከራ ኽትጸግቡ እውን እምበር፡ ብእኡ ኽትኣምኑ ጥራይ ኣይኰነን።+
30 ከመይሲ፡ ከምቲ ኣባይ ዝረኣኹምዎ፡+ ሕጂ እውን ኣባይ ከም ዘሎ እትሰምዕዎ ዘለኹም ዓይነት ገድሊ ኣሎኩም።
ልኣኽ
ልኣኽ
መጽሓፍ ቅዱስ—ትርጉም ሓዳስ ዓለም
ፊልጲ 1
ትግርኛ
መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ኢንተርነት ኣንብብ
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1001061103/univ/art/1001061103_univ_sqr_xl.jpg


text:
ከመይ ይመስል ነበረ፧
ደሲደርዩስ ኢራስመስ
ደሲደርዩስ ኢራስመስ (ከ. 1469-1536) ኣብ ፈለማ፡ ብዘመኑ ልዕሊ ዅሎም ምሁራት ኤውሮጳ በሊሕ ከም ዝዀነ ተናኢዱ እኳ እንተ ነበረ፡ ጸኒሑ ግና ኸም ጃጃዊ ወይ መናፍቕ ተቘጺሩ፡ ተዋሪዱ እዩ። ኣብ ሓደ ርሱን ሃይማኖታዊ ኽትዕ፡ ነቲ ኣብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያንን ኣብቶም መራሕቲ ተሓድሶን ዚርአ ዝነበረ ጕድለታትን ዓመጽን ብትብዓት ኣቃሊዕዎ እዩ። ሎሚ፡ ኣብ ሃይማኖታት ኤውሮጳ ኣብ እተራእየ ለውጢ፡ ኣገዳሲ ግደ ኸም ዝነበሮ ተፈሊጡ እዩ። ብኸመይ፧
መጽናዕትታቱን እምነታቱን
ኢራስመስ ግሪኽኛን ላቲንን ይመልኽ ብምንባሩ፡ ንኸም ቩልጌት ዝኣመሰለ ብላቲን እተዳለወ ትርጉማት መጽሓፍ ቅዱስ ምስቲ ብልምዲ ሓድሽ ኪዳን ተባሂሉ ዚጽዋዕ ናይ ክርስትያናዊ ቕዱሳት ጽሑፋት ግሪኽኛ ጥንታዊ ኢደ ጽሑፋት ኬነጻጽሮ ኽኢሉ እዩ። ፍልጠት መጽሓፍ ቅዱስ ኣገዳሲ ምዃኑ ኸኣ ኣመነ። ከም ውጽኢቱ ድማ፡ ቅዱሳት ጽሑፋት ኣብቲ እዋን እቲ ልሙድ ናብ ዝነበረ ቛንቋታት ኪትርጐም ከም ዘለዎ ገለጸ።
ኢራስመስ ክርስትና ኺብሃል ከሎ ትርጉም ኣብ ዘይብሉ ጽምብላት ምስታፍ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ኣብ ኣነባብራኻ ኺርአ ኸም ዘለዎ ይኣምን ስለ ዝነበረ፡ ኣብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ውሽጣዊ ተሓድሶ ኺግበር ኣተባብዐ። ከም ውጽኢቱ ድማ፡ መራሕቲ ተሓድሶ፡ ተቓውሞ ኺገብሩን ኣብ ውሽጢ ቤተ ክርስትያን ሮማ ለውጢ ኺግበር ኪሓትቱን ምስ ጀመሩ፡ ኣብ ዓይኒ ጥርጣረ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ኣተወ።
ኢራስመስ ነቲ ኣብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያንን ኣብቶም መራሕቲ ተሓድሶን ዚርአ ዝነበረ ጕድለታትን ዓመጽን ብትብዓት ኣቃሊዕዎ እዩ[ኣብ ገጽ 10 ዘሎ ስእሊ]
ኢራስመስ ኣብ ጽሑፋቱ፡ ንዓመጽን ንናይ ጃህራ ኣነባብራን ኣቕሽሽቲ ኸምኡ ድማ እቶም ንውግእ ዚድግፉ ጳጳሳት ንዘለዎም ህርፋን ስልጣን ኣቃሊዕዎ እዩ። ነቲ ብልሹዋት ኣቕሽሽቲ ብኸም ኑዛዜ ሓጢኣትን ኣምልኾ ቕዱሳንን ጾምን ንግደትን ዝኣመሰለ ልምድታት ቤተ ክርስትያን ኣቢሎም ኣብ ልዕሊ ምእመናን ዚፍጽምዎ ዝነበሩ ምዝመዛ ኸም ዘይሰማማዓሉ ገለጸ። ንኸም መሸጣ ስርየት ሓጢኣትን ምኽልካል መርዓን ዝኣመሰለ ልምድታት ቤተ ክርስትያን እውን ተቓዊምዎ እዩ።
ብግሪኽኛ እተዳለወ ሓድሽ ኪዳን
ብ1516 ኢራስመስ ነቲ ንፈለማ እዋን ባዕሉ ብግሪኽኛ ዘዳለዎ ሓድሽ ኪዳን ኣሕተመ፣ እዚ እቲ ንፈለማ እዋን እተሓትመ ናይ ክርስትያን ቅዱሳት ጽሑፋት ግሪኽኛ እዩ። ዕዮ ኢራስመስ፡ ተወሳኺ መግለጺታትን ነቲ ኻብ ቩልጌት ዚፍለ ባዕሉ ናብ ላቲን ዝተርጐሞ ክርስትያናዊ ቕዱሳት ጽሑፋት ግሪኽኛን ዜጠቓልል እዩ ነይሩ። ንሕታሙ ኻብ ግዜ ናብ ግዜ ብቐጻሊ ይኽልሶ ስለ ዝነበረ ድማ፡ እቲ ተጻፊፉ እተወድአ ሕታሙ ምስቲ ናይ ላቲን ቩልጌት ብዙሕ ፍልልይ ኪህልዎ ኸኣለ።
ሓደ ኻብቲ ፍልልያት፡ ኣብ ቀዳማይ ዮሃንስ 5:7 ዚርከብ እዩ ነይሩ። ኣብ ቩልጌት፡ ነቲ ቕዱስ ጽሑፋዊ መሰረት ዘይብሉ ትምህርቲ ስላሴ ንምድጋፍ፡ ኮማ ዮሃነዩም ተባሂሉ ዚፍለጥ ሓቅነት ዘይብሉ ቓላት ተወሲኽዎ ነይሩ እዩ። ኣብኡ፡ “ኣብ ሰማይ፡ ኣቦን ቃልን መንፈስ ቅዱስን ኣለዉ፣ ሰለስቲኦም ድማ ሓደ እዮም” ዚብል ይንበብ። ይኹን እምበር፡ ኢራስመስ ነዘን ቃላት እዚአን ኣብ ኵሉ እቲ እተወከሶ ኢደ ጽሑፋት ግሪኽኛ ስለ ዘይረኸበን፡ ካብ ክልቲአን እተን ናይ ሓድሽ ኪዳን ቀዳሞት ሕታማቱ ኣውጽአን። ድሕሪ ግዜ ግና፡ ኣብታ ሳልሰይቲ ሕታሙ ነዘን ቃላት እዚአን እንደገና ኼእትወን ብቤተ ክርስትያን ጸቕጢ ተገይሩሉ ነበረ።
ኢራስመስ ብግሪኽኛ ዘዳለዎ እተመሓየሸ ሕታማት ሓድሽ ኪዳን፡ ናብ ቋንቋታት ኤውሮጳ ብዝሓሸ መገዲ ንምትርጓም መሰረት ኰይኑ እዩ። ማርቲን ሉተርን ዊልያም ቲንደልን ኣንቶንዮ ብሩቾልን ፍራንሲስኮ ዲ ኢንዚናስን፡ ነዘን ሕታማት እዚአን ብምጥቃም፡ ንቕዱሳት ጽሑፋት ግሪኽኛ ናብ ጀርመንኛን እንግሊዝኛን ጥልያንኛን ስጳንኛን ተርጒሞምዎ እዮም።
ኢራስመስ ሓያል ሃይማኖታዊ ናዕቢ ዝነበሮ እዋን ኣሕሊፉ እዩ። እቲ ባዕሉ ብግሪኽኛ ዘዳለዎ ሓድሽ ኪዳን፡ ብመራሕቲ ተሓድሶ ፕሮተስታንት ከም ኣዝዩ ሓጋዚ ንዋት ተቘጺሩ እዩ። ተሓድሶ ኸይጀመረ ኸሎ እውን ከይተረፈ፡ ገሊኦም ንኢራስመስ ከም መራሒ ተሓድሶ ይርእይዎ ነይሮም እዮም። ብድሕርዚ፡ ኣብቲ ጸኒሑ እተላዕለ ዓበይቲ ሃይማኖታዊ ኽትዓት ወገን ምሓዝ ኣብዩ እዩ። እቲ ዜገርም ድማ፡ ዴቪድ ሻፍ ዝስሙ ምሁር ቅድሚ 100 ዓመት ኣቢሉ፡ ኢራስመስ “ምስ ዝዀነት ትኹን ሃይማኖት ምትእስሳር ኣይነበሮን፡ ብዅሉ ተነጺሉ ኸሎ ድማ እዩ ሞይቱ። ካቶሊክ ኰኑ ፕሮተስታንት ኣባሎም ምንባሩ ኺዛረቡ ኣይከኣሉን” ብምባል ጸሓፈ።


text:
ዓቢ ብስራት ንተኸታተልቲ ፈነወ ሬድዮ ተዋህዶን ፈነወ ተለቭዥን ተዋህዶን
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን።
ኩነታት ሃገርና ካብ ዝበላሾ ሓጺር ግዜ ኣይኮነን። ብሰንኪ እዚ’ውን እቲ ሕይወት መሪሩዎ ንስደት ዘምርሐ ሕዝብና፥ ማንም ክግምቶ ካብ ዝኽእል ንላዕሊ ብዙሕ ስለ-ዝኾነ፥ ሕዝቢ-ሓበሻ ዘይበጽሖ ሃገር ኣሎ ክበሃል ኣይከኣልን። እዚ ሕዝቢ’ዚ ከኣ ምጽንናዕን ተስፋን ዘድልዮ
ናብ ክቡራን ህዝበ ክርስቲያን ኣብ ርሑቅን ቀረባን እትርከቡ፥ ካብ እግዚኣብሔር ኣቦናን ካብ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስን ጸጋን ሰላምን ኣብ ዘዘሎኹሞ ንዓኹም ይኹን።
ክሳብ ሕጂ ተመዝጊብኩም ዘሎኹም ተመሃሮ ናብ ነፍሲ ወከፍኩም ብemail መእተዊ ፍቓድ (user name and password) ተላኢኹልኩም ኣሎ።
ብምኽንያት ሓዲሽ ዓመት ቅዱስ ዮሓንስ 2009 (፳፻፱ ዓመተ ምሕረት) ኣብ ከተማ ዙሪክ ስዊዘርላንድ ብዲያቆን ዶክተር ብርሃነ ስዩም መንፈሳዊ ኣስተምህሮ ክወሃብ እዩ። እቲ መንፈሳዊ ኣስተምህሮ ነዞም ዝስዕቡ ኣርእስቲ ዝሓቖፈ እዩ።
ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ተዋህዶ ብዜና ዕረፍት ብጹዕ ኣቡነ ዘካርያስ ዮሓንስ ጳጳስ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ዘመንበረ ኣስመራ ዝተሰመዖ ሓዘን ይገልጽ።
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን።
ዓመታዊ ክብረ በዓል ናይ ታቦትና ሊቀ መላእክት ቅዱስ ሚካኤል ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ሻርሎት ሰሜን ካሮላይና ከምቲ


text:
Published: 30 December 2017
“እቲ ደገ ኣባጊዕ ኣነ ከም ዝዀንኩ፡ ብሓቂ፡ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ።…እቲ ደገ ኣነ እየ። ብኣይ ዚኣቱ ኪድሕን፡ ኪኣቱን ኪወጽእን መጓሰዪውን ኪረክብ እዩ።…እቲ ሕያዋይ ጓሳ ኣነ እየ። እቲ ሕያዋይ ጓሳ ህይወቱ በጃ ኣባጊዑ የሕልፋ።” (ዮሃ 10፡7,9,11)።
ብቕድስቲ ቤተ ክርስትያንና እዚ ሰንበት እዚ “ኖላዊ” ተባሂሉ እዩ ዚጽዋዕ። “ኖላዊ” ናይ ግእዝ ቃል ኰይኑ፡ ትርጕሙ “ጓሳ” ማለት እዩ። ሊቃውንትና ዚዝምርዎ፡ ዲያቆናትና ዚሰብክዎ፡ ኣብ ግዜ ቕዳሴ ዚንበብ ኵሉ ንባባት ብዛዕባ፡ እቲ ሕያዋይ ጓሳና ዚዀነ መድሓንና ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ ዚገልጽ። እተን ባህርያውያን ኣባጊዕ ብሰባት ከም ዚጓሰያ፡ ንሕና እዞም መንፈሳውያን ኣባጊዕ ድማ፡ በቲ ዓብይን ሕያዋይን ጓሳ ኣባጊዕ ብጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኢና እንጓሰይ። ጕስነት፡ ኣምላኻዊ ባህርይ እዩ። ስለዚ ድማ ቅዱስ ዳዊት “እግዚኣብሄር ጓሳይየይ እዩ፡ ዚጐድለኒ ይብለይን” ብምባል፡ በዚ ጕስነታዊ ባህርይ ናይ እግዚኣብሄር ብዙሕ ከም ዝረብሐ ገለጸልና (መዝ 23፡1)። ሊቀ መዘምራን ኣሳፍውን ንእግዚኣብሄር ኣብ መዝሙሩ፡ “ኦ ጓሳ እስራኤል” ብምባል ሰመዮ (መዝ 80፡1)። እቶም ካብዚ ናይ ዘለኣለም ጓሳ ዝረሓቑ ኵሎም ድማ ኣብ ብዘሎ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ከም ጥፉኣት ኣባጊዕ እዮም ዚቕውጸሩ። ኣብ ትሕቲ ጕስነት ኣምላኽ ዘሎ ሰብ ዚጐድሎ ነገር የብሉን። ኵሉ ጊዜ ኣብ ዕረፍቲ እዩ ዚነብር፡ ኣብ ዜናውጽ ኵነታት እቲ ጓስኡ የህድኦ። ዜሕዝን ኵነታት ኬጋጥሞ ኸሎ የጸናንዖ። ንሞት ብዜስግእ ኩነታት ኪሓልፍ ከሎ፡ ኵሉ ግዜ ኻብኡ ስለ ዘይፍለይ፡ ካብ ክፉእ ከይፈርሀ ብሰላም ይነብር። ኣብ ቅድሚ ገጽ ጸላእቱ ከይተረፈ ብዘድልዮ ዅሉ ይምግቦን ይከናኸኖን። ዕድሚኡ ምሉእ ድማ ብሳህልን ምሕረትን ተሰንዩ ኸም ዚነብር ይገብሮ። ወዲ ሰብ ግና ንኽብሪ ናይዚ ዓብዪ ጕስነት እዚ ፈጺሙ ኣየስተውዓሎን። ብጥበራ ናይ ሰይጣን ተታሊሉ፡ ካብ ጽላል ናይዚ ጕስነት ንምውጻእ ብሓጢኣት ሓጹር ትእዛዝ ኣፍረሰ። ሕያውነት ናይ ኣምላኽ ብዓመጻ ናይ ሰባት ዘይሰዓር ብምዃኑ ግና፡ እግዚኣብሄር ብዙሓት ነብያትን ካህናትን መራሕቲ ሃገርን ብምልኣኽ ንህዝቡ ናብ ጽላል ጕስነቱ ኺመልሶም ተጋደለ። ስለዚ ድማ ብነብያቱ፡ “ኣነ ድማ፡ ‘ነፍሲ ወከፍኩም ካብቲ እኩይ መገድኹም ተመለሱ፡ ግብርኹም ከኣ እቕንዑ፡’ ኢለ ንዅላቶም ኣገልገልትይ ነብያት ለኣኽኩልኩም፡ ኣንገንጊሀ ለኣኽኩልኩም፡ ንስኻትኩም ግና እዝንኹም ኣይጸሎኹምን ኣይሰማዕኩምንን ድማ።” እናበለ ተማረረ (ህዝ 35፡15)። ጐይታ ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት፡ ነቶም ቕድሚኡ ዝለኣኾም ኵሎም ጓሶት ከም ዝቐተልዎም፡ ነቲ ሓደ ወዲ፡ ነቲ ሓለቓ ጓሶት ከም ዚቐትልዎውን ብምስላታት ገሊጽዎ እዩ (ማቴ 21፡33-46)። በቶም ንእኡ ዚውክሉ ጓሶት፡ ጥፉኣት ኣባጊዕ ኪእክብ ዚገበሮ ፈተነ ከይሰለጠ ምስ ተረፈ፡ ባዕሉ ስጋ ለቢሱ ኺመልሰና ፈቐደ። ንእኡውን ምስ ኣበይዎ፡ እናነብዐ፡ “ኢየሩሳሌም፡ ኢየሩሳሌም፡ ኣቲ ንነብያት እትቐትሊ፡ ነቶም ናባኺ እተላእኩ (ጓሶት) ብእምኒ እትጭፍልቒ፡ ከምቲ ደርሆ ንጨጨውታ ኣብ ትሕቲ ኣኽናፋ እትእክቦም፡ ክንደይ ሳዕከ ንደቅኺ ኽእክቦም ዘይደሌኹ እሞ ኣቤኹም።” ኢሉ ተዛረበ (ማቴ 23፡34-39)። ስለዚ ከም ሕያዋይ ጓሳ ዀይኑ ኺጓስይ ጥራይ ዘይኰነ፡ ነቲ ዘዀብለሎምን ዘጥፍኦምን ሓጢኣት ምእንቲ ኼርሕቕ ነፍሱ በጃ ኺህብ ፈቐደ። ኣብ ሉቃ 15፡3-7 ገሊጽዎ ኸም ዘሎ ድማ ነተን 99 ኣባጊዑ ሓዲጉ፡ ነታ ሓንቲ ጥፍእቲ ኺረክብ ፈቐዶ ሩባን ኵርባን ኣብ ማእከል ኣራዊት መሮር ኰለለ። ምስ ረኸባ ድማ ዋጋ ጥፍኣታ ባዕላ ዘይኰነትስ ባዕሉ ኪኸፍለላ ኣብ መንኵቡ ጸይርዋ ዓዲ ኣተወ። ምስ ኵሎም ኣዕሩኽቱን ጐረባብቱን ኰይኑ ነቲ ድሕነታ ብዓብይ ክብሪ ጸምበሎ። እምበኣር እቲ ሓለቓ ጓሶት ነባጊዑ ብኸምዚ ዝበለ ሕያውነት እዩ ዝጓሰየንን ዚጓስየን ዘሎን። እቶም “ንሱ ኣምላኽና እዩ፡ ንሕና ድማ ህዝቢ መጓሰኡ ኢዱ እትኽብክበን ኣባጊዑ ኢና” ዚብሉ፡ ምልኣት ዘለዎ ጕስነት እዮም ዚረኽቡ (መዝ 95፡7)። ንዝሓመቐ የበርትዖ፡ ንዝሓመመ ይፍውሶ፡ ንእተሰብረ ይዝንኖ፡ ንእተባረረ ይመልሶ፡ ንዝጠፍአ ይደልዮ፡ ንዝጥዓየ ድማ ይቕልቦ። ሕያዋይ ጓሳ ስለ ዝዀነ እዩ፡ ሰማያዊ ኽብሩ ሓዲጉ ናብ ምድሪ ብምውራድ መልክዕ ባርያ ለቢሱ ርእሱ ኽሳዕ ሞት ዘሕሰረ። ኣብቲ መሪሕ ጥቕስና ተገሊጹ ኸም ዘሎ፡ ክርስቶስ ጐይታና ሕያዋይ ጓሳ ጥራይ ዘይኰነ፡ ናብቲ ደምበ ኣባጊዕ ዜእትውን ዜውጽእን ኣፍ ደገውን ንሱ እዩ። ባዕሉ ጓስዩ ኬብቅዕ፡ ናብቲ ደምበ መንግስቱ ዜእትው በሪ ንሱ ባዕሉ እዩ። ነተን ኣብ መሮር ባዕሉ ዝጓሰየን፡ ስመን ጸዊዑ ባዕሉ ዘውፈረን፡ ናብቲ ዘለኣለማዊ ደምቢአን ስመን ጸዊዑ ደገ ዀይኑ ዜእትወን ከኣ ንሱ ባዕሉ እዩ። ነተን ኣብ ዘመን ጕስነቱ ዘይፈለጠን፡ ብኻልእ ሰራቒ ጓሳ ኺጓሰያ ዝጸንሓ ግና፡ “ኣትን ገበርቲ ዓመጻ፡ ከቶ ኣይፈልጠክንን እየ፡ ኪዳ ካባይ ረሓቓ” እዩ ዚብለን። እቲ ብኣፍ ደገ ዘይኰነ ብመስኮት ወይ ካልእ ወገን ዜሕኵር ጓሳ፡ ብኣገላልጻ ጐይታ ንሱ ሰራቕን ጕሒላን ጓሳ እዩ። ሕያዋይ ዘይኰነ ድማ፡ ጨካን ጓሳ ዓሰባ እዩ። ናብ ሓደጋ ዜቃልዕ ኵነታት ኪርእይ ከሎ፡ ነተን ኣባጊዕ ደኣ እዩ በጃ ህይወቱ ዚገብረን እምበር፡ ህይወቱ በጃ ኣባጊዑ ኣሕሊፉ ኣይህብን እዩ። ስለዚ ዅሉ ግዜ በቲ ሕያዋይን፡ ባዕሉ ኣፍ ደገ ዝዀነ ጓሳ ጥራይ ንጓሰይ ከም ዘሎና ርግጸኛታት ክንከውን የድልይ። ጐይታና፡ እታ ቐጣን መገድን እታ ጸባብ ኣፍደገን ንሱ ባዕሉ እዩ። ንሱ ባዕሉ እቲ መስዋእቲ፡ እቲ ሊቀ ካህናትን እቲ መቕደስን እዩ። ከምዚ ዝበለ፡ ንኻልእ ኣሕሊፉ ዘይህብ ዝተማልአ ጉስነት ዚህብ፡ ሕያዋይ ጓሳ፡ ሓለቓ ዅሎም ጓሶት ካብ ሃለወና፡ ኵሉ ግዜ ኣብ ትሕቲ ጽላል ጉስነቱ ምህላውና ነረጋግጽ። ምኽንያቱ ንሱ ንባዕሉ መገዲ፡ ህይወት፡ ሓቂ፡ ጓሳ፡ መስዋእቲ፡ ሊቀ ካህናት እዩ። እቲ ብክርስቶስ ዚኣትው ኺድሕን፡ ኪኣትውን ኪወጽእን መጓሰዪውን ኪረክብ እዩ (ዮሃ 10፡9)። ጐይታና ባዕሉውን “ብዘይ ብኣይ ሓደ እኳ ናብ ኣቦ ዚመጽእ የልቦን” ስለ ዝበለ፡ ኵሉ ግዜ ብእኡ ንጓሰይ ብእኡ ንኣትውን ንወጽእን ከም ዘሎና ኽነረጋግጽ የድልየና።
እዚ ዝዓይነቱ ጕስነት ናይ ጐይታና፡ ነቶም ንእኡ ወኪሎም ንህዝቡ ዚጓስዩ ዘለዉ ጓሶት ቤተ ክርስትያን ዜመሓላልፎ መልእኽቲውን ኣዝዩ ዓብዪ እዩ። እቲ ሓለቓ ጓሶት ሕያዋይን ህይወቱ በጃ ኣባጊዑ ዜሕልፍን እንተ ዀይኑ፡ እቶም ኣብ ትሕቲኡ ዘለዉ ዅሎም ጓሶት ድማ ንመጓሴኦም ሕያዎትን ተበጀውትን ኪዀኑ ከድልዮም ናይ ግድነት እዩ። እቶም ኣብ ትሕቲ ሕልቕነት ክርስቶስ ዘለዉን ዘየለዉን ጓሶት ድማ በዚ ባህርይ እዚ እዮም ዚልለዩ። እቲ ኻልኣይ መለለዪኦም ድማ “በቲ ደገ ኣባጊዕ ዝዀነ ክርስቶስ ድዮም ነባጊዖም ኬእትዉ ዚደልዩ ወይስ ብመስኮትን፡ በቲ ቐጽርን ኣሕኲሮም ኬእትዉ ዚደልዩ” ዚብል እዩ። እቲ ኻልእ ኵሉ ምርጫታት ናይ ጕሕለትን ስርቅን ጕስነት እዩ። ዕላማ ናይቲ ሰራቒ ጓሳ ድማ፡ ምስራቕን ምሕራድን ምጥፋእን እምበር ካልእ ኣይኰነን። እቲ ሰራቒ ጓሳ ኣብ ገዛእ ርእሱ እዩ ዚግደስ። እቲ ሓቀኛ ሕያዋይ ጓሳ ግን ንገዛእ ርእሱ ሓዲጉ ብዛዕባ ኣባጊዑ እዩ ዚግደስ። ሎሚ፡ ሕማቕ ትዕድልቲ ዀይኑ ቅድስቲ ቤተ ክርስትያንና ብዛዕባ ገዛእ ርእሶም እምበር ብዛዕባ ኣባጊዖምን ሃይማኖቶምን ብዘይግደሱ፡ ነተን ኣባጊዕ ንተዅላ ሓዲጎምሉ ብዝሃድሙ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ምስቲ ተዅላ ዀይኖም ነተን ኣባጊዕ፡ ብዓባያ ድማ ነታ ቤተ ክርስትያን ብዝበልዑን ብዚዝርፉን ጓሶት ሓሶት መሊኣ ኣላ። ብመንጽር ግብረ ኖላዊ ኽትረኣይ ከላ ቅድስቲ ቤተ ክርስትያን ኣብ ታሪኻ ኣብቲ ዝከፈአ ደረጃ ትርከብ ኣላ። ጓሶታ ኻብቲ ዜንገርግሩሉ ዘለዉ ጽያፎም ከይተንስኡ ድማ፡ ትንሳኤ ናይዛ ኣብ እግሪ ሕሱም ኣራዊት ወዲቓ ኣብ ምንጋጋኡውን ኣትያ ዘላ ቤተ ክርስትያንና ኺረጋገጽ ኣይክእልን እዩ። ቤተ ክርስትያንን መጓሴኣን፡ ብዓብዩ ድማ እግዚኣብሄር ብጓሶቱ ተጠሊሙ እዩ። እዞም ናይ ጥልመት ጓሶት ኣብ ትሕቲ ሕልቕነት ሰይጣን ዘለዉ እዮም።
ሎሚ፡ “ኣነ ክርስቶስ ዝሓለቓኡ ሓቀኛ ጓሳ እየ” ዚብል ዲያቆንን ካህንን ጳጳስን እንተ ኣልዩ፡ ኣሰር ጐይታኡን፡ ኣሰር እቶም ቅዱስ ኣቦና ኣቡነ እንጠንዮስን ሰዓብቶምን ተኸቲሉ፡ ገዛእ ርእሱ በጃ ኣባጊዑን ቤተ ክርስትያኑን ኪህብ ይግብኦ። ከምቲ ንጉስ ዳዊት ኣብ ዘመን ጕስነቱ፡ ነተን ኣብ ኣፍ ኣንበሳን ድብን ዝኣተዋ ኣባጊዑ ኼናግፍ፡ ንኣንበሳ ከም ንወጠጦ ብጭሕሙ ሒዙ ዚገጥም ዝነበረ፡ ንሕናውን ነዚ ኣርኣያ እዚ ንከተሎ። ብዙሕ ዋጋ፡ ክሳዕ መስዋእትነትውን ኪሓተና ይኽእል እዩ። እቲ ቅዱስ ጐይታና፡ “ንህይወቱ ኼድሕና ዚደልይ ኼጥፍኣ እዩ። እቲ ንህይወቱ ምእንታይ ዜጥፍኣ ኸኣ ኢረኽባ እዩ። ኪስዕበኒ ዚፈትው እንተሎ፡ ህይወቱ ቐቢጹ፡ መስቀሉ ኣልዒሉ ይስዓበኒ።” ኢሉ ብንጹር ዝነገረና ሓቒ ወርትግ ንዘክሮ (ማቴ 16፡24-25)። እቲ ንህይወቱ ኻብቲ ጊዝያዊ ምድራዊ መከራ ምእንቲ ኼድሕና ኢሉ ንቤተ ክርስትያኑን ንኣባጊዑን ንኣራዊት ኣሕሊፉ ዚህብ ሰብ፡ ጽባሕ ንግሆ ኣብ ምጽኣት ጐይታ ነታ “ተጣቢቡ” ዘድሓና ነፍሱ ንዘለኣለም ኬጥፍኣ እዩ። ካብቲ ዝቐለለን ቀልጢፉ ዚሓልፍን መከራ ኣድሒኑ፡ ናብቲ ዝኸበደን ዘለኣለማውን ስቓይ ኣሕሊፉ ኺህባ እዩ። እቲ ኻብዚ ምድራዊ መከራ ኺንሕፋ ዘይመረጸ፡ ንክርስቶስ ጐይትኡ ድማ ኺመስሎ ዝፈተወ ግና፡ ካብቲ ሓለቓ ጓሶት ዝዀነ ኢየሱስ ክርስቶስ ዘይጽምልው ኣኽሊል ክብሪ ተቐቢሉ ናብ ዘለኣለማዊ ህይወት ናብ ሓጐስ ጐይትኡ ክኣቱ እዩ። ስለዚ ድማ እዩ፡ “ስለዚ ንርእስኹምን ነታ ብገዛእ ደሙ ዘጥረያ ማሕበር ጐይታን ክትጓስዩ፡ መንፈስ ቅዱስ ኤጲስቆጶሳት ገይሩ ኣብኣ ዝሸመኩም ኲሉ መጓሰ ሐልዉ።” ኢሉ ዝኣዘዘና (ግብ 20፡28)። “እቲ ኣባጊዑ ዚፍንው ዘይጠቕም ጓሳ ወይለኡ” ተባሂሉልና እዩ እሞ፡ ንርእስና ካብ ወይለ ነድሕን።
ብጸጋ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስን ፍቕሪ ኣምላኽን ሕብረት መንፈስ ቅዱስን ምስ ኩላትና ይኹን።
ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ተዋህዶ ኤርትራ መንበረ ጵጵስና ሰሜን ኣሜሪካ


text:
ክብረ በዓል ገዳም ደብረ ክሳሄ (ደብረ ማርያም) ኣቡነ ኣብሳዲ ብዓቢይ ክብሪ ተባዒሉ። ዋና ኣማኃዳሪ መንበረ ፓትርያርክ ኣቡነ ባስልዮስ ኣብ ዝተረኽብሉ፡ ሊቃውንት መምህራንን ካህናትን ዲያቆናትን ምእመናንን ምእመናትን ሕዝበ ክርስቲያን ናይ ኣቦና ኣቡነ ኣብሳዲ ቃል ኪዳንን በረኸትን ተሳተፍቲ ኮይኖም።
ክብረ በዓል ናይ ኣቡነ ኣብሳዲ ዕለተ ዕረፍቶም ዝዝከረሉ ዓመት መጸ ፴/30 መስከረም እዩ። “ኀበ ጽላሎትኪ ዘበጽሐ ኢይሬኢ ደይነ” ዝብል ቃል ኪዳን ስለዘለዎ ውን ናይዚ ክብረ በዓል ተሳተፍቲ ንምዃን ካብ ዝተፈላለየ ቦታታት ብኣእጋርን ብመካይንን ናብዚ ገዳም ይነግዱ።
ክብረ በዓል ገዳም ደብረ ክሳሄ (ደብረ ማርያም) አቡነ አብሳዲ ብዓቢይ ክብሪ ተባዒሉ!
ክብረ በዓል ገዳም ደብረ ክሳሄ (ደብረ ማርያም) ኣቡነ ኣብሳዲ ብዓቢይ ክብሪ ተባዒሉ። ዋና ኣማኃዳሪ መንበረ ፓትርያርክ ኣቡነ ባስልዮስ ኣብ ዝተረኽብሉ፡ ሊቃውንት መምህራንን ካህናትን ዲያቆናትን ምእመናንን ምእመናትን ሕዝበ ክርስቲያን ናይ ኣቦና ኣቡነ ኣብሳዲ ቃል ኪዳንን በረኸትን ተሳተፍቲ ኮይኖም።


text:
ንስለ ድኻ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ንዝጭበጥ ቁጠባዊ ለውጢ ንበገስ
ተወልደብርሃን ገብረ
መእተዊ
ትዝ ይብለኒ። ኣብ መወዳእታ 2005 ኢዩ። ኣብ ሓደ ቤት መስተ ምስ ብዙሓት ብጾት ኮፍ ኢልና ከምቲ ልሙድ ኣስመራ ቢራ እንዳ ሰተና ንዕልለሉ ኣብ ዝነበርና ጊዜ ኢዩ። ሓደ ሰብ ንቓለ-ምልልስ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣመልኪቱ ዝበሎ ኢዩ። እዚ ሰብ ኣብ ካልእ ጥርዚ ናይቲ ባር ንበይኑ ኮፍ ኢሉ ዝነበረ ሰብ ኢዩ። ቃለ-ምልልስ ኩቡር ኣቶ ኢሳያስ ኣብ ዝጀመረሉ ሰራሕተኛ እቲ ቤት መስተ ነቲ ሙዚቃ ደው ብምባል ንኤሪ-ቲቪ ዓው ኣበለታ። ብኸምዚ ዝስዕብ ካኣ ተመላለሱ፡-
- ተኣንጋዲ፡ ካብ ኮፍ ዝበሎ ተላዒሉ ኢዱ እንዳ ኣወሳወሰ ዓው ኢሉ “ሰሚዕናዮ ኢና እስከ ዕጸውልና። የግዳስ እቲ ሙዚቃ ቀጽልልና” ክብል ነታ ሰራሕተኛ ደርጓሓላ።
- ኣእንጋዲት፡ ዘቅረበት ኢያ ትመስል “ኦይ ሓሳዊ ሕጂ’ዶ ኣይኮነን ንመጀርታ ዝፍኖ ዘሎ? ማዓስ ኢኻ ትሰምዖ? ብምባል መለሰትሉ።
- ተኣንጋዲ፡ ተቐቢሉ “ትም በሊ ንብለኪ ጥራሕ ግበሪ” ድሕሪ ምባል የዕንቱ ንየማን ጸጋም እንዳ ጠመታ “ማዓስከ ዘይሰማዕናዮ እንታይ ሓዱሽ ነገር ኣለዎ…ናይ ቀደም ዝተመለኣ ኢንተርቬው ካሴት ኢዩ ዝተቐየረ ነገር የብሉን” ኢሉ ኮፍ በለ።
ድሕሪ’ዚ እቶም ኣብቲ ቦታ ዝነበርና በቲ ቁምነገሩ እንዳ ተገረምና በቲ ዝኾነ ነገር ክንስሕቕ ተገደድና። ንሕናውን በቲ ምቁራጽ ሙዚቃን ምውሳኽ ድምጺ ኤሪ-ቲቪን ሕጉሳት ኣይነበርናን። የግዳስ ልቢ ኣዕቢና ዲና ወይ ፈሪሕና ቀዲምና ዕጸውልና ወይ እዚ ብጻይና ዝበሎ ሓቁ ኢዩ ዝብል ቃል ኣይወጻናን። ግን ካኣ ኩሉ ኣብቲ ቤት መስተ ዝነበረ ሰብ ምስ እዚ ብጻይ ብሓሳብ ዝተሰማምዐ ኢዩ ዝመስል ዝነበረ።
እዚ ዘጋጠመኒ ከም ኣብነት ይብሎ ኣለኹ እምበር እቲ ኣብ ዓዲ ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ንቓለ-ምልልስ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ከም ቁም ነገር ርእዩ ምክትታል ካብ ዝገድፎ ልዕሊ 15 ዓመታት ዘቑጸረ ኮይኑ ይስማዓኒ። ስለዚ ቃለ-ምልልስ ክቡር ፕረዚደንት ዕላማኡ ንገለ ኣብ ደገ ዝነብሩ ኤርትራውያን ይምስጥ ይኸውን እምበር ነቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ ህዝቢ ትርጉም ካብ ዘይህልዎ ዓመታት ሓሊፎም ኢዮም። ምኽንያቱ እቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ ህዝቢ ክንዮ ፈንጠዝያ “በለስ” ናይ ናብራኡ ጸገም ቁጠባዊ-ፖሊሲ መንግስቲ ኤርትራ ምኳኑ ኣዳዕዲዑ ዝፈልጥ ህዝቢ ኢዩ። ድላይና ንበል ህዝቢ ኤርትራ ካብ ፖለቲካውያን መራሕቱ ተስፋ ካብ ዝቖርጽ ነዊሕ ኮይኑ ኢዩ። ህዝቢ ከየዕገበ ብምርዓድ ጥራሕ ዝመርሕ መራሒ ካኣ ኣይኮነን ንህዝቢ ንገዛእ ርእሱ እንተኾነውን ናብራ ኣይኮነን ዝነብር።
ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ጎኒ ሰውራታት ኤርትራ ክስለፍ እንከሎ ክንዮ ሓራ ኤርትራ ንዘመነ ሕረስ ሓረስታይ፣ ንገድ ነጋዳይን ተመሃር ተማህራይን ኣንቃዕሪሩ ይርእይ ስለ ዝነበረ ኢዩ። ነቲ ዝተወሰነ ሓርጎጽጎጽ ግዲፍና መረሕቲ ሰውራታት ኤርትራውን እንተ ኾኑውን ነቲ ሰውራ መሪሖም ነጻነት ኤርትራ ክውን ንምግባር ኪኢሎም ኢዮም። ብፍላይ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ብዝገበሮ ታሪኽ ሎሚ እንሕበነሉ ታሪኽ ኢዩ። ህዝባዊ ግንባር ንህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሓደ ቅርዓት ብምስላፍ ነቲ ንብዙሓት ተዓዘብቲ ሕንቅል ሕንቅሊተይ ዝነበረ ሕቶ ናጽነት ኤርትራ ክዉን ኣብ ምግባር ዓቢዪ ተራ ዝተጻወተ ግንባር ኢዩ። ሎሚ ድሕሪ 25 ዓመታት ነጻነት ኤርትራ ብዛዕባ ህዝባዊ ግንባር ብዙሕ ምዝራብ ይከኣል ኢዩ። ርግጽ ኢዩ ኣብ ዉሽጢ እዘን ዝሓለፋ 25 ዓመታት ህዝባዊ ግንባር ዝፈጸሞ ጌጋታት ሓደን ክልተን ኢልካ ዝጽብጸብ ኣይኮነን። ታሪኽ እዚ ግምባር ግን ብዝሓለፉን ብዘለዉን ኤርትራውያን ዝተሃንጸ ብቀንዱ ድማ ብህዝቢ ኤርትራ ዝውነን ስለ ዝኾነ በዚ ዝወራዘ ዝኾነ ይኹን ኣካል ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ ምኳኑ ክርዳእ ዘለዎ። እዚ ንማንም ግልጺ ክኸውን ይግባእ። ምኽንያቱ ነዚ ክቡር ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ምንሻው ማለት ብደም ጀጋኑ ምውርዛይ ኢዩ።
ኣወንታዊ ጎድንታት መንግስቲ ኤርትራ
እቲ ሕጂ ንዛረበሉ ኣርእስቲ እምባኣር ጉዳይ ሕሰምን ድኽነትን ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ። ሓዳስ ኤርትራ ብህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ትምራሕን ትማሓደርን ዘላ ሃገር ኢያ። መንግስቲ ኤርትራ ካኣ ይባሃል። ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ስሙ ናብ ህዝባዊ ግንባር ንዲሞክራስን ፍትሕን ስለ ዝተቀየረ ሓዱሽ መሪሕነት ኢዩ ኢልና ክንሓስብ ወይ ክንከራኸር ኣይንኽእልን ኢና። ምቕያር ስም ዓይነታዊ ስለ ዘይነበረ ሓዳስ ኤርትራ ንፍተዎ ንጽላኣዮ ብህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ትምራሕ ዘላ ሃገር ኢያ። ህዝባዊ ግንባር ነጻ ሃገረ ኤርትራ ኣብ ምምራሕ ዕዉት ኣይኮነን ኢልና ምክርኻር ግና ብብዙሕ መከራኸሪ ነጥብታት ምርግጋጽ ዝከኣል ይመስለኒ። ሓደ ካብኡ ቁጠባዊ ፖሊሲ ህዝባዊ ግንባር ንህዝቢ ኤርትራ ኣብ ታሪኹ ሪኢዩዎ ዘይፈልጥ ድኽነትን ሕሰምን ኣቃሊዑዎ ዘሎ ሓቂ ኢዩ። ድሕሪ 25 ዓመታት ምብሓት ስልጣንን ቁጠባን ሃገርና ህዝባዊ ግንባር ሎሚ ብዓቕሚ ደረጃውን ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ከም ዘሎ ዘከራኽር ኣይኮነን። እዚ ኩነተ ትሑት-ዓቕሚ (low capacity) ህዝባዊ ግንባር ንህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ ነቲ ዝበዝሐ ድኻ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ብፍላይ ዓቢዪ መስገደል ኮይኑ ጸኒሑን ኣሎን።
ብዙሓት ወገናት ካብዚ ብምብጋስ ይመስለኒ ህዝባዊ ግንባር ክእለ ኢዩ ዘለዎ እምበር ክጽገን ኣይክእልን ኢዩ ይብሉ። ብርእይቶይ እዚ ኣባሃሃላ እዚ ግብራዊ ኣይኮነን ጥራሕ ዘይኮነስ ኣዕናዊውን ኢዩ። ምኽንያቱ ኣብዚ ጊዜ’ዚ ንህዝባዊ ግንባር ብዝሓሸ ክትክእ ዝኽእል ዓቕሚ ዘለዎ ሓይሊ ብዘይ ምህላዉ በቲ ሓደ ፈጺሙ ዝፈሸለ ሓይሊ ስለ ዘይኮነ ድማ በቲ ካልእ ንህዝባዊ ግንባር ንምትዕርራዩ ኩሉ ዜጋ ክደፍእ ይምረጽ። ብፍላይ እቲ ንህዝባዊ ግንባር ብናይ ደገ ደገፍ ንምእላይ ላዕልን ታሕትን ዝብል ኣካል ሳዕቤኑ ፈሊጡ ንጽገናዊ ለውጢ ኣብ ዝግበር ድፊኢት ብኣወንታ ክንቀሳቐስ ይግባእ። ብተመሳሳሊ እቶም ሃገር ትምዕብል ኣላ፣ ህዝቢ ኣብ ራህዋ ኢዩ ዘሎ፣ ዕድመ ንመንግስትናን መሪሕነቱን፣ ወዘተ-ተረፈ እና በሉ ዝዝምሩ ኣካላትውን እንተኾኑ ብማዕረ ኣዕናዊ ተራ ይጻወቱ ምህላዎም ፈሊጦም ንጉጉይ ፖሊሲ መንግስቲ ህዝባዊ ግንባር ንምእራም ዝከኣሎም ክገብሩን ነቲ ቅኑዕ መንገዱ ካኣ ክድግፉን ከተባብዑን ይግባእ። “ዝነገሰ ንጉስና ዝበረቐት ጻሓይና” ዝዓይነቱ ብናይ “ዘበነ እኒ እኒ ሕምባሻ እንከሎ እምኒ” ስነ-ሓሳብ ክንከይድ ዘመኑ ኣይኮነን።
ብወገነይ ህዝባዊ ግንባር ዝመርሖ መንግስቲ ኤርትራ ድኽመት ከም ዘለዎ ፈጺሙ ዘከራኽር ጉዳይ ኣይኮነን። ከምቲ ንብዙሓት ዝርድኦም ፈጺሙ ዝደኸመ ሓይሊ ግን ኣይኮነን። ካብቲ ሓያል ጎኑ ንኣብነት ንምጥቃስ፦
- መንግስቲ ኤርትራ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ዝነበሮ ናይ ሓድነት ታሪኽ ክዕቅብ ኪኢሉ ኢዩ፡- ህዝቢ ኤርትራ ተራ ህዝባዊ ግንባር ኣብዚ ጉዳይ ኣናኢሱ ዝርእዮ ኣይመስለንን። ገለ ወገናት ህዝቢ ኤርትራ ድኹም ኢዩ። ስለ ዝኾነ ኣንጻር እዚ ዝጭቁኖ ዘሎ መንግስቲ ክለዓል ኣይክእልን ኢዩ ዝብሉ ኣይተሳእኑን። ይኹን እምበር “ተጽግበኒ ቅጫ … ” ኢዩ ነገሩ።
- መንግስቲ ኤርትራ ንባህላዊ ብዙሕነት ህዝብታት ኤርትራ ምስ ሓድነት ኣጣዓዒሙ ዝኸደን ዝኸይድ ዘሎን ኢዩ፡- ነዚ ንምርዳእ ንዘለውና ተወዲብና ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ንቃለስ ኣለና ዝብሉ ሓይልታትን ከፋፋሊ ናይ ፖለቲካ መስመራቶምን ምግንዛብ ኣኻሊ ኢዩ። እዚ ተራ ህዝባዊ ግንባር ኣብ መጻኢ እምነ-ኩርናዕ ዲሞክራሲያዊት ኤርትራ ኢዩ። ብዘየገድስ እዚ ሕጂ ዘሎ ኩነታት ማለት ኢዩ።
- መንግስቲ ኤርትራ መላኺ ስርዓት ኢዩ፡- ይኹን እምበር መንግስቲ ኤርትራ ንሓደ ወገን ወይ ዓልየት ወይ እምነት ተኸተልቲ ብምግልጋልን ናይ ስልጣኑ ሓብሓብቲ ብምግባርን ንስልጣኑ ዘናውሕ ዘሎ ሓይሊ ኣይክነን። መንግስቲ ኤርትራ ቅድም ቀዳድም ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ሓድነት ምኳኑ ዝፈልጥን ንሓድነት ኤርትራውያን ዝሰርሕን ሓይሊ ኢዩ። ህዝቢ ኤርትራ ብሓድነቱ ዝመጾ ከምዘይፈቱ ዝፈልጥን ዝርዳእን ሓይሊ እውን ኢዩ።
- መንግስቲ ኤርትራ ናብ ገጠር ዝጠመተ ፖሊሲ ኣለዎ፡- መንግስቲ ኤርትራ ዋላኳ ንኸተማታት ኤርትራ ዳርጋ ፈጺሙ ዘብረሰ ፖሊሲ ይሃልዎ እምበር ንገጠራት ኤርትራ ዝጠመተ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ምሃቡ ግን ዝናኣድ ኢዩ። ዋላኳ ምስቲ ንዓሰርተታት ዓመታት ዝባኸነ ጉልበት ዜጋታት ዝዳረግ ኣይኹን እምበር መንግስቲ መበገሲ ዝኸውን ትሕተ-ቅርጽታት ዓሚሙ ኣሎ። ንኣብነት ኣብ ትምህርቲ፣ ጥዕና፣ ሕርሻን መራኸብታትን። ንኸተማታት ዕሽሽ ምባሉ ግን ምስቲ ምግባት ቁጠባን ንተቓውሞ ህዝቢ ካብ ምፍራሕን ዝብገስ ምኳኑ ናይ ዕዳጋ ሚስጢር ኢዩ።
- መንግስቲ ኤርትራ ሰላምን ምርግጋእን በቲ ሓደ ሓያል ናይ ምክልኻል ሰራዊት ድማ በቲ ካልእ ዘረጋገጸ መንግስቲ ኢዩ፡- ብዘይካዚ መንግስቲ ሓያል ናይ ምክልካል ሰራዊት ዝፈጠረ ጥራሕ ዘይኮነ ተሓፋሪ ሰራዊት ክሃንጽ ዝኻኣለ ሓይሊውን ኢዩ። በዚ ድማ ንሕልሚ ኢትዮጵያውያን ዳግም ዘበርዓነ ሰራዊት ክምልምል ኪኢሉ ኢዩ። ንፕሮፖጋንዳ ኢትዮጵያውያንን መሻርኽቶምን ንጎኒ ገዲፍና ሰራዊትና ንጸላእቱ ዘባህርር ኣቃውማን ተወፋይነትን ከም ዘለዎ እቶም ጸላእቱ ከይተረፉ ኣይክሕድዎን ኢዮም። መጻእቲ መራሕቲ ኤርትራ ነዚ ሓይሊ’ዚ ንኽመርሑ ብቕዓት ዘለዎም ክኾኑ ይግባእ። ኤርትራ ሃገርና ንሰራዊትና ክመርሕ ዘይክእል መራሒ ከተእንግድ ዝከኣል ኮይኑ ኣይስማዓንን።
እዞም ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስኩዎም ብልጫታት መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሓደ ሃገር ዝህልዎም ኣወንታዊ ተራ ማለት ኣብ ማሕበረ-ቁጠባዊ ይኹን ፖለቲካዊ መዳርግቲ የብሎምን። ነዝን ካልእን ምኽንያታት መንግስቲ ኤርትራ ኣብዚ ጊዜ’ዚ እንኮን ኣማራጺ ዘይብሉ ሓይሊን ክኸውን ዘኽእሎ ኢዩ። ንገለ ውሑዳት እዚ ተራታት መንግስቲ ኤርትራ ከም ቀሊል ይርእይዎ ይኾኑ። ግን ሕብረተ-ሰብ ኤርትራ ቀንዲ ካብ ዝግደሰሎም ረቋሒታት ምኳኖም ፈጺምካ ዘይምዝንጋዕ ጽቡቕ ኮይኑ ይስማዓኒ።
ድኽመታት መንግስቲ ኤርትራ
ይኹን እማበር መንግስቲ ህዝባዊ ግንባር ነዚ ዘንጸፎ ኣገዳሲ ባይታ ወይ ብልጫ ንዕቤት ሃገርን ናብራ ህዝብን ኣይተጠቀመሉን ጥራሕ ዘይኮነስ ፈራፊዑዎውን ኢዩ። መሰረታውያን ጸገማት ህዝባዊ ግንባር ብዙሓት ኢዮም። እዞም ጸገማት ዉሑዳት ነይሮም እንተ ዝኾኑ ብዙሕ ኣይመዛረበን። ብዙሓት ስለ ዝኾኑ ኣብቶም ብቐዳምነት ንህዝብናን ንሃገርናን ንሓደጋታት ከቃልዑ ዝጸንሑን ዘለዉን ኣድሂበ ክጠቅስ ክፍትን ኢየ።
መሰረታውያን ጸገማት/ድኽመታት ህዝባዊ ግንባር ዝመርሖ መንግስቲ ኤርትራ፦
- ህዝባዊ ግንባር ዝመርሖ መንግስቲ ኤርትራ ዝኽተሎ ቁጠባዊ ፖሊሲ ጉጉይ ኢዩ፡- ፍጹም ጉጉይ ኢዩ ምኽንያቱ ሚኒስተር ፊናንስ ወይ ቁጠባ ዝመርሖ ዘይኮነስ ናይ ሰልፊ ቁጠባዊ ጉዳያት ዝከታተል ዝመርሖ ኢዩ። ስለዚ ስርዓት ዘለዎ ቁጠባዊ ምሕደራ (economic governance) ኣብ ኤርትራ የለን ማለት ይከኣል ኢዩ። ብዘይካ’ዚ ቁጠባ ኤርትራ ብስርዓተ-ሓበሬታ ዝተሰነየ ኣይኮነን። በዚ ምኽንያት ስሩዕ ቁጠባዊ ፖሊሲ ንምትግባር የጸግም። ኩሉ ቁጠባዊ ስርዓተ-ሓበሬታ ኤርትራ ካብዝን ካብትን ሓበሬታ ኣኪብካ ዝወሃብ እምበር ብስሩዕ ካብ ሃገራዊ ስታቲስቲክስ ዝርከብ ኣይኮነን። ስሩዕ ስታቲስቲክስ ኣብ ዘይብሉ ሃገር ብመንግስቲ ይኹን ብኣውፈርቲ ውጥን ኣውጺእካ ከተተግብር ኣይከኣልን ኢዩ።
- ህዝባዊ ግንባር ዝመርሖ መንግስቲ ኤርትራ ጸረ ብሕታዊ ወፍርን ብሕታዊ ስራሕን ኢዩ፡- ካብ ቀዳማይቲ ማዓልቲ ናጽነት ኤርትራ መንግስቲ ህዝባዊ ግንባር ንብሕታውያን ትካላት ንግዲ ዘሳጎገን ዘሳጉግ ዘሎን መንግስቲ ኢዩ። ሎሚ ሃብቲ ሃገርና ዝኾኑ ኣውፈርትን ርእሰ-ማሎምን ፍቐዶ ኣፍሪቃ ተሳጒጉ ንረብሓ ካለኦት ይውዕል ምህላዉ ናይ ኣደባባይ ሚስጥር ኢዩ። ብሰንኪ’ዚ ጉጉይ ፖሊሲ መንግስቲ ህዝባዊ ግንባር ህዝብና ኣደዳ ስደትን ውርደትን ኮይኑ ኣሎን ጸኒሑን ጥራሕ ዘይኮነስ ንሰፍ ዘይብል ድኽነትውን ተሳጢ ሑ ኣሎ። ሃገርና ኣይኮነን’ዶ ንናይ ደገ ኣውፈርቲ ንሃገራውያን ኣውፈርቲውን ምችእቲ ኣይኮነትን።
- ህዝባዊ ግንባር ዝመርሖ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ምሕደራ ዓቅሚ-ሰብ ዝኽተሎ ፖሊሲ ጉጉይ ኢዩ፡- በዚ ምኽንያት ህዝቢ ኤርትራ ብቁጠባውን ማሕበራውን ሕሰም ይሳቐ ኣሎ። ኣብ ዝሓለፈ ኣኼባ ካብኔ ሚኒስተራት ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ በዚ ጉዳይ ተኣሚኑ ምንባሩ ኣብ ናይ ቅድሚ ሕጂ ጽሑፈይ ገሊጸዮ ነይረ። ቀንዲ ምኽንያት እዚ ድሑርን ጉጉይን ምሕደራ ዓቅሚ-ሰብ ዜጋታት ኣብ ዝደልዩዎን ብሞዮኦምን ስለ ዘይሰርሑ በቲ ሓደ እቶም ኣብ መንግስታዊ ትካላት ዝሰርሑ ድማ ብዝግባእ ስለ ዘይዓጥቁን ስሩዕ ትካላዊ ኣሰራርሓ ስለ ዘየለን በቲ ካልእ ንኣፍራይነት ሰራሕተኛታት ክሃስዮ ጸኒሑን ኣሎን ጥራሕ ዘይኮነ ብሰንኪ እዚ ጉጉይን ድሑሩን ምሕደራ ዓቅሚ-ሰብ ህዝብና ወትሩ ምስ ኣማረረ ኢዩ።
- ህዝባዊ ግንባር ዝመርሖ መንግስቲ ኤርትራ ንናይ ህዝቢ ድምጺ ኣይሰምዕን ኢዩ፡- ብተዛማዲ ካብ ተሞኩረይ እቶም ኣብ ንኡስ ዞባን ካብኡ ንታሕትን ዘለዉ ምስቲ ህዝቢ ዝሓሸ ዝምድናን ምርድዳእን ኣለዎም ባሃላይ ኢየ። ይኹን እምበር እዞም ታሕተዎት ኣማሓደርትን ሓለፍትን ብዓቅሚ ድሩታትን ናይ ምውሳን ስልጣን ስለ ዘይብሎምን ዘይሩ ዘይሩ ህዝቢ ምስቓዩ ኣይተረፎን። ካብ ናይ ዞባ ኣማሓደርቲ ጀሚርካ ንላዕሊ ግን ኣብ ናሕድ-ሕዶም ስለ ዘይናበቡ ጉዳይ ህዝቢ ዳርጋ ሰማዒ የብሉን እንተ ተባህለ ዝተጋነነ ኣይኮነን።
- ህዝባዊ ግንባር ዝመርሖ መንግስቲ ኤርትራ ንሰብ-ኣዊ መሰላት ከም ምግያጽ ኢዩ ዝርእዮ፡- በዚ ምኽንያት ብዙሓት ዜጋታት ብዘይ ኣገባብ ኣብ ቁጽጽር ዊዒሎምን ሃለዋቶም ኣብ ዘይፍለጠሉ ኩነተ-ናብራ ይርከቡ ኣለዉን። ብዛዕበኦም ምህታትውን ዋላ ቤተ-ሰብ ኮይንካ ከም ሕንቃቐ ኢዩ ዝረኣ። ብዘይካ እቲ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ዝወርድ ዘሎ ስቓይን መከራን ብስም ሰብ-ኣዊ መሰላት ኣብ ልዕሊ እቲ ሓፋሽ ህዝቢ ዝወርድ ዘሎ መከራውን ቀሊል ኣይኮነን። ንኣብነት እቲ ብሓሶት ዝተበገሰ ማዕቐብ ኤርትራ-ሶማሊያ ሕጂ ምስሉ ቀይሩ ማለት ግህሰት ሰብ-ኣዊ መሰላት ብዝብል ሽፋን ካብ ዝቅልቀል ነዊሕ ኮይኑ ኣሎ። ሎሚ ንኤርትራውያን ጉዳይ ሰብ-ኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ንውድብ ሕቡራት ሃገራት ወይውን ንካልኦት ዝምልከት ተገይሩ ኢዩ ዝረኣ። እዚ ብጣዕሚ ዘተሓሳስብን ዘፍርሕን ኢዩ። ንሕና ኤርትራውያን ንጉዳይና ተረዲኡና ድዩ ከይተረዳእና ንኻለኦት ኣሕሊፍና ንህቦም ኣሎና። ኣብ ክንዲ ብሓደ ድምጺ መንግስቲ ናብ ፍርዲ ከምጽኦም ድፊኢት ምግባር ወይ ትም ወይ ድማ ናብ ዘይምልከተና መጋባእያታት ንርከብ ኣሎና። ሕጂውን “ክምብል በለ ኣይተኻዓወን” ከም ዝባሃል ብሓደ ሸነኽ መንግስቲ ኤርትራ ንእሱራት ኤርትራውያን ናብ ሕጊ ከቕርቦም በቲ ካልእ ካኣ ሓፋሽ ህዝቢ ንመንግስቲ ኤርትራ ቀይሕ መብራህቲ ክሰደሉ ይግባእ። ጉዳይ ዜጋታትና ንዩኤን ይኹን ንዩኤሳት ዝምልከት ጉዳይ ዘይኮነስ ንዓና ንኤርትራውያን ዝምልከት ኢዩ።
- ህዝባዊ ግንባር ዝመርሖ መንግስቲ ኤርትራ ስሩዕ ናይ ወጻኢ ፖሊሲ የብሉን፡- ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳያት ኤርትራ ክንዮ ስም ዝኸይድ ስልጣን የብሉን። ከም ኣብ ቁጠባ ወይ ፊናንስ ጉዳያት ወጻኢ ዝምእዘንን ዘማሓድርን ቤት ጽሕፈት ፖለቲካዊ ጉዳያት ህዝባዊ ግንባር ኢዩ። ከምኡ እንተዘይከውን ነይሩ መገሻታት ሚኒስተር ወጻኢ ኤርትራ ኣጃቢ ወይ ኣጀብቲ ካብ ቤት ጽሕፈት ሚኒስተር ክኾኑ ምስ ተዓዘብና ነይርና። ግን ኣይኮነን። እዚ ንባዕሉ ንቡር ፖለቲካዊ ምሕደራ ሃገር ኣይኮነን። ከም ሳዕቤን ናይዚ ዘይንቡር ፖለቲካዊ ምሕደራ ኤርትራ ንብዙሕ ሓደጋታት ተቃሊዓ ጸኒሓን ኣላን። ርግጸኛ ኢየ ዝኾነ ዲፕሎማት ካብ ምስ ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳያት ምስ ኣቶ የማነ ገብረኣብ (ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍ) ክራኸብ ከም ዝመርጽ። ነዚ ዘይፈልጥ ኤርትራዊ ይኹን ብዛዕባ ኤርትራ ዝገደስ ወጻእተኛ ኣሎ ማለት ዝከኣል ኣይኮነን።
በዞም ሊዒለ ዝጠቀስኩዎም መሰረታውያን ጸገማት ህዝባዊ ግንባር ዝመርሖ መንግስቲ ኤርትራ ዘይሰማምዑ ሃገራውያን ኤርትራውያን ኣይሰኣኑን ዘይኮነስ ዘንጸርጽሩውን ክህልዉ ከም ዝኽእሉ ይርዳእ ኢየ። ገለ ሃገራውያን ኤርትራውያን ጠንቂ ናይዚ ኩሉ ጸገማት መንግስቲ ኤርትራ ዘይኮነስ ናይ ግዳም ጸላእትናን ተሓባበርቶምን ዝፈጠርዎ ሽግር ወይ ጸገም ኢዩ ዝብሉውን ኣለዉ። ብኣንጻሩ ካኣ ንኩሉ እዚ ዝተጠቅሰ ጸገማት ምሉእ ብምሉእ ዝሕተት መንግስቲ ኤርትራ ጥራሕ ኢዩ ዝብሉውን ክህልዉ ኢዮም። እዚ ይኹን እቲ ሃገራውያን ኤርትራውያን እንተላይ እቶም ንሃገርና ዝመርሑ ዘለዉ ብግልጺ ክንዛረበሉን መፍትሒ ከነናድየሉን ዘለና ጉዳይ ስለ ዝኾነ ካብ ኣብ ጓል መንገዲ ኣቲና ዕንክሊል ናብ ዘብል ጉዳያት ነድህብ ኣብ ንድኻ ህዝብናን ሃገርናን ዘርብሕ ሓባራዊ ዘተ ብምጽማድ ነቲ ሃገር ዘማሓድር ዘሎ መንግስቲ ክንዮ መብጻዓታት ዝኸይድ ለውጢ ክገብር ድፊኢትን ሞራላዊ ድጋፍን ክንገብረሉ ዝሓሸ ኮይኑ ይስማዓኒ።
ኣብዚ ኩላትና ክንፈልጦ ዝግባኣና ክልተ ተቓረንትን ንሓድ ሕዶም ፍጹም ተጋራጨውትን ሓይልታት ኣለዉና ኢዮም። ንሳቶም ካኣ፦
- ብሸነኽ መንግስቲ ዘለዉ ሃገራውያን ኤርትራውያን ክኾኑ እንከለዉ ብዙሕ ጊዜ ከም ደገፍቲ መንንግስቲ ዝረኣዩ ኢዮም፡- ደገፍቲ መንግስቲ ንበሎም ሕሉፋት ሃገራውያን ብዘየገድስ ሃገራውያን ኤርትራውያን ኢዮም። ንህዝቦምን ንሃገሮምን ብዝመሰሎም ከገልግሉን ክሰርሑን ዜግነታዊ ሓላፍነቶም ኢዩ። ደገፍቲ መንግስቲ ኤርትራ ኮይኖም ነጻ ርእይቶ የብሎምን ምባል ግን ፈጺሙ ዝከኣል ኣይኮነን። እንተ ደገፉውን ገበን ኣይኮነን። ይኹን እምበር ሰብ ካብ ንዘይፈልጦን ንዘይድግፎን ንዝፈልጦን ንዝድግፎን ክገንሕ ኢዩ እቲ ዝቐለለ። ፈታዊ ኮይንካ ትፈትዎ እንዳ ተጋገየ ትም እልካ ምርኣይ ፈታዊ ኣየብለካን ኢዩ። ፈታዊ ወይ ደጋፊ ኮይንካ ምጽፋዕ ኣየሰምብርን ኢዩ። ወየ ንጉስ ዳዊት፡- “ጻድቕ ብለውሃት ይውቃዓኒ ከምእዉን ይዘልፈኒ፡ እዚ ንዓይ ዘይቲ ርእሲ ኢዩ። ካብ ኩፉ ኣት ሰባት ግና ኩሉ ጊዜ ካብ ተግባሮም ክሕሎ ስለ ዝጽሊ ክብሪ ኣይክቕበልን ኢየ” ይብል -መዝ፡ 141፡5። ስለዚ እቶም ደገፍቲ ዝመስለኩም ነቲ እትድግፍዎ መንግስቲ ናይ ለውሃት መጽፋዕቲ ሃብዎ። ነቶም ንብዓት ሓርገጽ ዝነብዑ ግና ኩላትና ኣንጻሮም ዘይኮነ ኣንጻር ስነ-ሓሳቦም ደው ንበል። እቲ መንግስቲ ካኣ ናይ ለዋሃት መጽፋዕቲ ክጽፋዕን ነቲ መጽፋዕቲ ብኣወንታ ተቐቢሉ ከተግብር ካኣ ልብን ብልሃትን ይሃቦ።
- ብሸነኽ ተቓወምቲ ዘለዉ ኤርትራውያን ሃገራውያን ኢዮም፡- ንመንግስቲ ኤርትራ ብምቁዋሞም ክሳብ ንኤርትራውነቶም ንምምንዛዕ ዝኸይድ ወስታታት ብቐንዱ ሕሉፍን ጥሩፍን ኣተሓሳሰባ ዘንቀሎ ስለ ዝኾነ ቅቡል ኣይኮነን። ብኣንጻሩ ብደምበ ተቓወምቲ ዘሎ ኣጠማምታ ንደገፍቲ መንግስቲ ኤርትራ ዝብልዎም ወገናት እውን ካብኡ ብዘይፍለ ጥሩፍ ኢዩ ክባሃል ይኽእል። ንመንግስቲ ምቁዋም ዝነበረን ዘሎን ኢዩ። ንመንግስቲ ንቃዎሞ ንስለ ምቁዋም ኣይኮነን። መንግስቲ ንህዝብን ሃገርን ኣየርብሕን ኢዩ ኣብ ንብሎም ነገራት እምበር ንፖለቲካዊ ረብሓ ጥራሕ ኣይኮነን።
እዞም ክልተ ደምበታት ዝውንንዎ ርእይቶታት ናይ ዉሑዳት ምኳኑ ምዝንጋዕ ግን ኣይግባእን። እቲ ዘሕዝን ግን ክልቲኡ ወገን ንህዝቢ ብፍላይ ድማ ነቲ ብቑጠባዊ ሕሰም ዝጻቐ ዘሎ ህዝቢ ግዲ ዘለዎ ኣይመስልን ኢዩ። ናብ ተሞክሮ ፖለቲካ ኤርትራ ተመሊስና ምስ እንሪኢ እዚ ፖለቲካዊ ጥሩፍነት ኣብ መንጎ ጀብሃን ህዝባዊ ግንባርን ዝተራኣየ ኢዩ። ክሳብ ሕጂውን ዘሎ ይመስለኒ። ፖለቲካዊ ጥሩፍነት ዘሎን ዝነበረን ኢዩ። ንዓና ንኤርትራውያን ግን ደም ዘፋሰሰ ስለ ዝነበረን ህዝብናውን ክሳብ ሕጂ ብምረት ዝዝክሮ ስለ ዝኾነ ናብኡ ገጽና እንተ ዘይከድና ይሓይሽ።
መደምደምታ
መንግስቲ ኤርትራ መብጻዓታት ብምድርዳር ንህዝቢ ኤርትራ ከወናውኖ ድሕሪ ምጽናሕ ሎሚ ነቲ ዘይትግበር መብጻዓ ህዝቢ ስለ ዝነቓሓሉ ገዲፍዎ ኢዩ። ምኽርን ማዕዳን እውን እቲ መንግስቲ ኣዚዩ ዝፍንፍነን ቃላት ኢየን። እሞ’ኸ? እቲ ኣብ ውሽጢ ዘሎ ህዝቢ ተዳኺሙ ኢዩ። እቶም ኣብ ስደት ዘለኹም ዜጋታት ግን ብዘየወላውል መንገዲ ክትነግርዎ ይግባእ። ደገፍርና ለውጢ ብፍላይ ድማ ቁጠባዊ ለውጢ ምስ እትገብሩ ጥራሕ ኢዩ ክትብሉ ክትኽእሉ ኣለኩም።
ሎሚ ብቐዳምነት ዘገድሰና ህዝብናን ሃገርናን ብቑጠባ ማዕቢሎም ክቡር ናብራ ክነብሩ ኢዩ። ልክዕ ኢዩ ኣብ ሃገና ዘሎ መንግስቲ ዲሞክራስያዊ ኣይኮነን ንፖለቲካዊ ብዙሑነትውን ኣየተኣናግድን ኢዩ። ግን ቁጠባዊ ሂወት ህዝቢ ኣብ ሕማቅ ደረጃ እናሃለወ ኣብ ካላኣዊ ዝኾኑ ጉዳያት 24/7 ምክርኻር ንሂወት እቲ ሓፋሽ ህዝቢ ከም ምጉሳይ ኢዩ ዝቑጸር። ሕቶ ሰብ-ኣዊ መሰላትን ጉዳይ ብዘይ ፍትሒ ዝተኣስሩ ዜጋታትን ንምምጓት ናይ ግድን ፖለቲካዊ ብዙሑነት ዝሓትት ኣይኮነን። ኣብ ዝኾነ ጊዜን ኩነታትን ብተቓወምቲ ኮነ ብደገፍቲ ክላዓል ዝኽእልን ጉዳይ ኢዩ። ብፍላይ ድማ ደገፍቲ መንግስቲ ኢና ባሃልቲ ወይውን ብድሕነት ሃገርና ንግደስ ኢና ባሃልቲ ንዘለኩም ጽልዋ ተጠቂምኩም ያዕ ምባል ክትክእሉ ኣለኩም።
ዘለኣለማዊ ዝኽሪ ንሰማእታት ኤርትራ!!


text:
ተነዲፉ ድዩ፧
ውዕዉዕ ሰማያዊ ዝሕብሩ ፍረ ፖሊያ
ፍረ እቲ ኣብ ኣፍሪቃ ዚርከብ ፖሊያ ኮንደንሳታ ዚብሃል ተኽሊ፡ ኣብ ካልእ ተኽሊ ዘየሎ ኣዝዩ ድሙቕ ወይ ውዕዉዕ ሰማያዊ ሕብሪ እዩ ዘለዎ። ይኹን እምበር፡ ሰማያዊ ሕብሪ ኸም ዚህልዎ ዚገብር ባህርያዊ ሕብሪ ወይ ዚቕልሞ ነገር የብሉን። እዚ ዜደንቕ ሕብሪ እዚ ኺህልዎ ዝኸኣለ ደኣ ኸመይ ኢሉ እዩ፧
ነዚ ዚስዕብ ሕሰበሉ፦ ሽፋን እቲ ፍረ ኣብ መናድቕ ዋህዮታቱ፡ ብመስርዕ ከም እተደርደረ ኽርቢት ዚመስል ኣዝዩ ቐጢን ጽሕጎታት ኣለዎ። እዚ ጽሕጎታት እዚ ብመስርዕ ተሰሪዑ ቐጸላ ዚመስል ብዙሕ ቅርጽታት ይፈጥር። እዚ ቐጸላታት እዚ ድማ ሓደ ኣብ ልዕሊ እቲ ኻልእ ቍሩብ ጥውይ ኢሉ ብምድርራብ፡ ጥውይዋይ ቅርጺ ዘለዎ ይኸውን። እቲ ጽሕጎታት ሰማያዊ ቐለም ዝሰተየ ኣይኰነን። ሕብሪ ዚፈጥር፡ እቲ ጽሕጎታት እተደርደረሉ መገዲ እዩ። ስለዚ፡ እቲ ፍረ ውዕዉዕን ዜንጸባርቕን ሕብሪ ዝሃለዎ፡ ብባህርያዊ ሕብሪ ዘይኰነስ፡ ሳላ መዋቕር እቲ ሽፋን መናድቕ ዋህዮታት እዩ። መብዛሕትኡ ዋህዮታት፡ ሰማያዊ ሕብሪ ዘለዎ መሲሉ እዩ ዚርአ። ብእተፈላለየ ኣንፈት ኪርአ ኸሎ ግና፡ እቲ ቐጸላታት ቍሩብ ስለ ዚቕየር፡ ገሊኡ ቐጠልያ፡ ሊላ፡ ወይ ብጫ እዩ ዚመስል። ብዘይካዚ፡ ነቲ ሕብርታት ቀሪብካ ምስ እትርእዮ፡ ኣብ ስክሪን ኮምፕዩተር ከም ዚርአ ደቀቕቲ ነጠብጣብ ሕብርታት እዩ ዚመስል።
ፍረ ፖሊያ ባህርያዊ ሕብሪ ስለ ዘይብሉ፡ ካብቲ ተኽሊ ምስ ረገፈ እውን ሕብሩ ኣይቅይርን እዩ። ቅድሚ ሚእቲ ዓመት እተቐንጠበ ፍረታት እውን ከይተረፈ፡ ኣዝዩ ደሚቕ ሕብሪ እዩ ዘለዎ። ተመራመርቲ ኸም ዝገለጽዎ፡ ፍረ ፖሊያ፡ ዘርኢ ደኣ እምበር ዚብላዕ ነገር የብሉን፣ እቲ ሕብሩ ግና ንኣዕዋፍ ኣዝዩ ዚማርኽ እዩ።
ተመራመርቲ ስነ ፍልጠት፡ ነቲ ዘይተቐለመ ፍረ ፖሊያ ብምቕዳሕ፡ ዘይሃስስ ሕብሪ ዘለዎ ነገራት ወይ ከኣ ኪትምየን ወይ ኣመሳሲልካ ኺስናዕ ዘይከኣል ወረቐት ኪስራሕ ከም ዚከኣል ይኣምኑ እዮም።
እንታይ ይመስለካ፧ ውዕዉዕ ሰማያዊ ዝሕብሩ ፍረ ፖሊያ ብፍልቀት ድዩ መጺኡ፡ ወይስ ተነዲፉ እዩ፧


text:
ዓቀብቲ ሕጊ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን /ICC/ መንግስቲ ኬንያ ቁልፊ ሰነዳት ንምርካብ ንእንገብሮ ፃዕሪ ኸልኪሉና ኢሎም ሎማዕንቲ ረቡዕ ድሕሪ ምኽሳሶም ናይ ኬንያ ፕሬዝዳንት ኡሁሩ ኬንያታ ኣብ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ናይ ምቕራብ ዕድሎም ዝሓቅቕ ዘሎ ይመስል።
ሎማዕንቲ ረቡዕ ዘ ሄግ ኣብዝርከብ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ኣብ ዝወዓለ መጋባእያ ዓቃቢ ሕጊ ቤንጃሚን ጋምበፐርት ጉጅልኦም ንናይ ኬንያ ፕሬዝዳንት ኡሁሩ ኬንያታ ናብ ፍርዲ ንምቕራብ ኣዳቒቑ ከምዝመርመረ ገሊፆም።ቅድሚ ሽዱሽተ ዓመት ምርጫ ስዒቡ ብዝተልዓለ ህውከት ንልዕሊ ሓደ ሽሕ ህይወት ኣብ ዘጥፍአ ህውከት ኬንያታ ብገንዘብ ኣብ ምሕጋዝ ዝነብሮም ታራ ንምፍላጥ ሓጋዚ ኢሎም ዝጠርጠርዎ ናይ ኡሁሩ ኬንያታ ፋይናንሳዊ መዝገባት ንምርካብ ዝገበሩዎም ፃዕርታት መንግስቲ ኬንያ ዓፅዩና ኢሎም።
ኣስዒቦም ‘’ዝተዛረብናሎም ፋይናንሳዊ መዛግብቲ ከይሓዝና ዘየማትእ መርትዖ ናይ ምቕራብ ዕድሉ ዝንኣሰ ምዃኑ ኢና ወሲና’’ኢሎም።
ፕሬዝዳንት ኬንያታን ምኽትሎም ዊሊያም ሩቶን ብፀረ ሰብኣውነት ገበናት ተኸሲሶም ይርከቡ።
ከቐፅል ዘኽእል መርትዖ ከምዝሓፀሮ ዓቃቢ ሕጊ ICC ኣሚኑ’ሎ።መሰኻኽር ጉቦ ከምዝተውሃቦም፣ምፍርራሕ ከምዝበፅሖምን ክልተ ቀንዲ መሰኻኽር ድማ ከምዝገደፉዎን እቲ ዓቃቢ ሕጊ ይሕብር።
ኣብ ጉዳይ ኬንያታ ጥራሕ ከይኮነስ ንቶም ኽስታት ዘጠናኽሩ ናይ ቴሌፎ መዛግብቲ ንምርካብ ዝገበርዎም ፃዕርታት መንግስቲ ኬንያ ኣይተሓባበረናን ክብሉ ወሲኾም ይዛረቡ።
ናይ ፕሬዝዳንት ኬንያታ ጠበቓ ስቲቨን ኬይ ግን ኣብ ልዕሊ እቶም ፕሬዝዳንት ዝቐረበ ኽሲ ኣብ ሓሶት ዝተመስረተ ስለዝኾነ በርዒኑ እዩ ይብሉ።
ICC ኣብ ልዕሊ ኬንያታን ሩቶን ንዘቕረቦም ኽስታት ንኣፍሪካዊያን ኣኾሪዩ እዩ።
ጠብቓ ኬንያዊያን ግዳያት ዝኾኑ ፌርጋል ገይነር ግን ኣብ ልዕሊ ፕሬዝዳንት ኬንያታ ዝቐረቡ ኽስታት ምቁራፅ ማለት ICC ኣብ ኬንያ ይኹን ኣብ ካሊእ ከብባኢ ፍትሒ ክህብ እዩ ንዝብል ተስፋ ዘቕህም እዩ ይብሉ።
ጠበቓታት ኬንያታ ኣብ ልዕሊኦም ዝቐረቡ ኽስታት ንኽነፅጎ ነቲ ቤት ፍርዲ ሓቲቶም ኣለው።ሎማዕንቲ ረቡዕ ዝተጋብኡ ዳኛታት እቲ ቤት ፍርዲ ግን ንሕቶታት ዓቃቢ ሕግን ተኸላኸልትን መልሲ ኣይሃቡሉን።


text:
▼
Saturday, January 18, 2014
ናይ ኣቡነ እንድርያስ ገድሊ
orthodoxawit
ናይ ኣቡነ እንድርያስ ዕፉን ገድሊ እዩ በረከቶምን ረዴቶምን ምስ ኩልና ይኩን፡
አቡነ እንድርያስ ( ዕፉን)
እንቋዕ ብዕለት ፳፱ ጥሪ ናብ ዝኽበረ፡ ክብረ በዓል ገዳም አቡነ እንድርያስ (ዕፉን) ብሰላም ኣብጸሓና። እዞም ጻድቕ እዚኦም ምስ ቅዱስ
ኣቦና አቡነ መርቆሬዎስ ዘደብረ ድማኅ ካብ ዝነበሩ ተምሃሮን ኣርድእትን ሓደ ኮይኖም፤ ብቕዓቶም ተመስኪሩሎም ብባርኾት አቡነ መርቆሬዎስ
ኣብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ዓረዛ (ብወገን ሰሜን ሩባ ዑበል) ንዝርከብ ገዳም ወግረ ስሂን ዝመሥረቱ እዮም። ስሞም ምስ አቡነ እንድርያስ ሰፍኣ
ዝመሳሰል ይኹን ደኣ እምበር ክልቲኦም በበይኖም ምዃኖም ምስትውዓል የድሊ። እምበኣር ኣብቲ ገዳም’ቲ ቅድሚ ገለ ዓመታት ካብ ዝተዘርገሐ
ትምህርታዊ ጽሑፍ ንዝረኸብናዮ ናባኹም ነቕርቦ ኣሎና። በረኸትን ረድኤትን ናይዞም ጻድቕ ኣቦና ምስ ኵሉ ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን።
ልደትን ኣተዓባብያን
አቡነ እንድርያስ ዕፉን ትውልዶም ኣብ ሃገረ ስብከት ዞባ ደቡብ አኵለ ጒዛይ፡ ንኡስ ዞባ ደቀ መሓረ ኮርባርያ እዮም። ስም ኣቡኦም ቀሺ መንክር፡ ስም ኣዲኦም ከኣ ጸዳለ ብርሃን ይበሃሉ። እዞም ቅዱሳን ወለዲ ሃብታማት ነበሩ። ውላድ ግና ንግዚኡ ኣይነበሮምን። ድኅሪ ነዊሕ እዋን
እግዚአብሔር ውላድ ከምዝረኽቡን፡ ቡሩኽን ዓቢን ከምዝኸውንን ስሙ እውን እንድርያስ ከምዝበሃል ብሕልሚ ኣርኣዮም። በዚ መሠረት ከኣ
፳፱/29 ሚያዚያ ተጸኒሶም ብ፳፱ ጥሪ ብዘይጻዕሪ ተወልዱ። ምስ ተወልዱ ከኣ ቅድሚ ኵሉ ንምብራቕ ገጾም ሰጊዶም ንኣምላኽ ኣመስገኑ። ኣብ
ጥምቀቶም እውን እቲ ማይ ከም ጸባ ጻዕድዩ ተራእየ።
ናይዞም ቅዱስ ኣቦ እዚኦም መንፈሳዊ ሕይወት ገና ኣብ ዕድመ ቁልዕነት ከለዉ እዩ ዝጅመር። ኣብ ዝወፈሩሉ ዘበለ ኸኣ ኵሉ ሥራሕ
ብጸጋ እግዚአብሔር ይፍጸመሎም ነበረ። ሓደ መዓልቲ ንአቡነ መርቆሬዎስ መልአክ እግዚአብሔር ኣብ ኮርባርያ ዝተባህለ ዓዲ ኪድ ንዓኻ
ዝኸውን ውላድ ክትረክብ ኢኻ በሎም፤ ባርኮ ግና ኣይትማልኣዮ ስለዝበሎም ከይዶም ባረኽዎም። እቶም ስድርኦምውን ብጽቡቕ ተቐበልዎምን
ኣአንገድዎምን። ብድኅሪኡ ወዲ ኃሙሽተ ዓመት ምስ ኮኑ፡ ብሕልሚ ንአቡነ መርቆሬዎስ ግሩምን ዘብህግን ፈላሲ ኮይኖም ርኣይዎም፤ መደብ ኣምላኽ ስለዝነበረ ድማ ኅልንኦም ተለዓዒሉ ናብ ደብረ ድማኅ ከዱ። ኣብ ቅዱስ አቡነ መርቆሬዎስ ትምህርቲ ሃይማኖት እናተማህሩ ድኅሪ ምዕባይ፡ መወዳእታ ድማ ዓለም ንድኅሪት ገዲፎም ንእግዚአብሔር ከገልግሉ ብዝወሰድዎ ምርጫን ውሳነን ማዕረገ ምንኵስና ካብ ቅዱስ ኣቦና አቡነ መርቆሬዎስ ተቐበሉ።
ተጋድሎ አቡነ እንድርያስ
ኣብ ደብረ ድማኅ እውን ብረድእናን ብሕትውናን ጽሙድ ተጋዳሊ ኮይኖም ክሳብ ራእያት ክርእዩን፡ ተኣምራት ክገብሩን ዘኽእል ብቕዓት
ክረኽቡ ከኣሉ። ዋላ እኳ ብዕድመ ንእሽቶ እንተነበሩ መንፈሳዊ ተግባሮም ግና ኣዝዩ ዘደንቕ ነበረ። ቅዱስ አቡነ መርቆሬዎስ እውን ነቲ ኣብ ደቆም
ዝረአ ዝነበረ መንፈሳዊ ዕቤት ብዓይኒ መንፈስ ይከታተልዎን ይጥምትዎን ስለዝነበሩ፡ እቲ ካብ እግዚአብሔር ዝርከብ ጸጋ ወርትግ እናዓበየን እናበዝኀን ምእንቲ ክኸይድ ፈተና ኣጋንንት ንምስዓር ዘኽእሎም ትሩፋት ኣብ ርእሲ ትሩፋት ክገብሩ ከምዝግብኦም ኵሉ ጊዜ ይምህርዎም ነበሩ።
ነዚ መምርኂ እዚ ብምኽታል ኣቡነ እንድርያስ ካብ ቅዱስ ኣብኦምን መምህሮምን ኣፍቂዶም፡ ብጽኑዕ ተባሕትዎ ኣብ ከባቢ ዳምባምጭ ኣብ ዝርከብ ኣብ ሓደ በዓቲ ተዓጽዮም ብጸሎትን ብጸሎትን ጾምን ስግደትን ተወሲኖም ነዊሕ እዋን ድኅሪ ምቕማጥ፡ ናብ ገዳም ደብረ ድማኅ እንዳ አቡነ መርቆሬዎስ ተመሊሶም መጹ። ኣብቲ እዋን’ቲ ዳምባ ምጭ ብርቱዕ መንፈሳዊ ምንቕስቓስ ዝነበሮ ጳጳሳት ዘይፍለይዎ ስሙ ዝተጸወዐ
ገዳም ከምዝነበረ ኣብ ገድሊ ኣቡነ እንድርያስ ተጻሒፉ ኣሎ።
አቡነ እንድርያስ መጋቤ ኮይኖም የገልግሉ ኣብ ዝነበሩሉ እዋን፡ ገበል ኣብ ገንኢ ናይ ስዋ ስለ ዝኣተዎም በጃ ማኅበር ነቲ ስዋ ብገንበዞው
ብምስታይ ንሓደ ተምሃራይ “እንተ ሞትኩ ማኅበር ከይሰቲዋ” ብምባል ተላብዮም ሰተዩ። ቅድሚኡ ግና ስዋ ኣይሰትዩን ነበሩ እሞ፡ ሓደ ካብ
ማኅበር ብማዕዶ ርእዩ ናብ አቡነ መርቆሬዎስ ብምኻድ “ኣይሰትን እየ እናበለስ ተሓቢኡ እባ ይሰቲ እዩ” ኢሉ ነገሮም። ንሶም እውን “ኣታ
እንድርያስ ወደይ ስለምንታይ ደኣ ከምዚ ትገብር” ኢሎም ሓተትዎም። ንሶም’ውን “እሞ እዛ ምርኩሰይን፡ እታ ዝሰተኹላ ጎንበዞን ዘይምስክራ” ምስ
በሉ እታ ምርኩስን ጎንበዞን ናብ አቡነ እንድርያስ ብምስጋድ “ንሶምሲ ምእንቲ ማኅበር ከይጉዳእ በጃ ደኣ ኮኑ እምበር ስዋ ብሂጎም ኣይሰተዩን” ብምባል ስለ
ዝመስከሩ “ኣታ እንድርያስ ወደይ እምበኣር ድኅሪ ደጊም ምሳይ ኣይክትነብርን ኢኻ፤ ኣብዚ ዘብቕዓካ እግዚአብሔር ይመስገን፤ ክፍሊ ርስትኻ ድማ ብወገን
ደቡብ ኮይኑ ክትከይድ ከለኻ ኣብ ትሓድሮ ዓዲ ሓንቲ ወዳ ዝሞታ ሰበይቲ ኣብ ከቢድ ብኽያትን ሓዘንን ክትጸንሓካ እያ። ነቲ ዝሞተ ቆልዓ ምስ ኣተንሣእካዮ
ኸኣ ጉዕዞኻ ብምቕጻል ርሒቕካ ምስ ከድካ፡ እታ ክፍልኻ ዝኾነት ገዳም ብብርሃን ባና ተዓፊና ክትርእያ ኢኻ” በልዎም። ይኹን ደኣ እምበር ኣቦና ካብ አቡነ
መርቆሬዎስ ክፍለዩ ኣይደለዩን ነበሩ። ፍቓድ እግዚአብሔር ስለዝዓቢ ግና ብብዙኅ ሓዘን ናብኣ ከዱ።
ምእታው አቡነ እንድርያስ አብ ወግረ ስሂን
በዚ መሠረት’ ዚ አቡነ እንድርያስ እውን ከምቲ ዝተነግሮም ንደቡብ ኣቢሎም ጉዕዞኦም ኣምርሑ። ኣብ ዓረዛ ምስ በጽሑ ኸኣ ቤተ ክርስቲያን ተኣልዮም ጸሎት ኣብ ዘብጽሑሉ እዋን ደቂ እቲ ዓዲ ሬሳ ተሰኪሞም መጹ። እታ ወዳ ዝሞታ ሰበይቲ ድማ በቲ ዝወረዳ ሓዘን ዳርጋ ኣብ ጽላለ ኣቢሉ
ኣድሂቡላ ኣምሪራ ትበኪ ነበረት። አቡነ እንድርያስ ድማ እቲ ብኣቡነ መርቆሬዎስ ዝተነግሮም ትንቢት ትዝ ስለዝበሎም ነቶም ሰባት ካብቲ ሬሳ ከምዝፍንተቱ
ጌሮም ናብቲ ዓራት ብምቕራብ “ኦ ጐይታይን ኣምላኸይን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ጸሎት ባሮትካ ሰሚዕካ ሕሙማት እትፍውስ፡ ምውታት እተተንሥእ፡ ሕዙናት
እትናዝዝ ኣምላኽ ኢኻ እሞ ንአልዓዛርን ጓል ኢያኢሮስን ወዲ እታ መበለትን ኣተንሢእካ ንብኽያት እቶም ሕዙናት ናብ ፍስሓን ሓጐስን ከምዝቐየርካ፤ ሕጂ
ድማ ነዛ ብምኽንያት ሓደ ወዳ ኣብ ሓዘን እትርከብ ዘላ ኣደ ውላዳ ካብ ሞት ኣተንሢእካ ሓዘና ናዝዝ፤ ቀዳማይን ዳኅራዋይን ንስኻ ኢኻ እሞ እቲ ናይ ቀደም
ግብሪ ተኣምራትካ ሕጂ ኣብ ቅድሚ እዚ ኵሉ ሕዝቢ ፈጽሞ ” ክብሉ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ብጸሎት ቀረቡ።
ብድኅሪ እዚ ጐይታ ጸሎቶም ሰሚዑ ነቲ ወዲ ኣተንሥኦ። ነዚ ተኣምራት ’ዚ ዝረኣየ ሕዝብን፡ እታ ኣደን ድማ በቲ ኣብ ቅድሚ ዓይኖም ዝተፈጸመ
ተኣምራት ንኣምላኽ ኣመስገኑ። ብድኅሪ እዚ አቡነ እንድርያስ ጉዕዞኦም ክቕጽሉ ኣብ ዝተበገሱሉ እዋን እቲ ሕዝቢ “ባርከነ አባ” እናበሉ ክውዕሉ ክሓድሩ
ለመኖም። ቃለ እግዚአብሔር እናመሃሩ ከኣ ኣብኡ ቀነዩ። ንመፍቅድ ኣርድእቶም ዝኸውን ካብቲ ሕዝቢ ዝረኽብዎ እኽሊ ብዙኅ ስለዝነበረ ድማ ዝውጥሕዋ
በቕልን ዝጸዓና መጽዓኛን ሂቡ ብኽብሪ ኣፈነዎም። ክኸዱ ከለዉ ኸኣ ንዓረዛ ጸጋን በረኸትን ሽመትን ክብረትን ኣይርሓቕኩም ብምባል መረቕዎም። ከምዚ
ኢሎም ብዝባን ደብሪ ኃሊፎም፡ ዓዲ ተስፋልዑል ቅልቅል ምስ በሉ ድማ ገዳም ወግረ ስሂን ከምቲ ብትንቢት ዝተነግሮም ብብርሃን ባና ተዓፊና ረኣይዋ እሞ
ንኣምላኾም ኣመስገኑ። እቲ ቦታ ብብርሃን ተጎልቢቡ ስለዝጸንሖም ከኣ ዕፉን እዩ ተባህለ።
ጉዕዞኦም ብምቕጻል ቁልቁል ወሪዶም ነቲ ዓቐበት ተተሓሕዝዎ። እዋኑ ቀትሪ ኮይኑ ፀሐይ ስለዝመረሮምን ሽምግልና እውን ስለዝኸበዶምን ኣብ ሓደ
እምኒ ተጸጊዖም ኣዕረፉ። እቲ ዓቢ እምኒ ግና ከጽልሉሉ ብዝኽእል መልክዕ ዕጽፍ ኢሉ ጽላል ኮነሎም። ክሳዕ ሕጂ ኸኣ ምዕራፍ አቡነ እንድርያስ እናተባህለ
ይጽዋዕ ኣሎ። ንበረኸት ኢሉ ኣብኡ ኮፍ ከይበለ ወይ ከይዓረፈ ዝሓልፍ ጋሻ ዳርጋ የልቦን።
አቡነ እንድርያስ ዓቐበት ወዲኦም ጥርዘ ጥርዚ ቀጺሎም ምስ ከዱ፡ እቲ ብርሃን ባና ከም ግመ ቅንጥጥ በለ እሞ ዓቢ በዓቲ ረኺቦም ኣብኡ ኣትዮም
ተቐመጡ። እቶም ኣርድእቶም ኣብ ከባቢኦም ክሰፍሩ ከለዉ፡ ሰብ ዓረዛ ድማ ምርቓኦም ተቐቢሎም ንዓዶም ተመልሱ። አቡነ እንድርያስን ደቀ መዛሙርቶምን
ኣብቲ ኣንበሳን ነብርን ገበልን ጥራይ ዝነብርዎ ብዱር ዝተሸፈነ ጽኑዕ በረኻ ድምጺ ኣራዊትን፡ ግርማ ለይቲን፡ ጸብአ ኣጋንንትን ተዓጊሶም ቋርፍ በረኻ
እናተመገቡ፡ ከምኡ እውን መንገዲ ክልተ ሰዓት ዝኸውን ርሕቀት ከይዶም ማይ እናሰተዩ ይነብሩ ነበሩ።
ዕረፍቶምን ዝተዋህቦም ቃል ኪዳንን
አቡነ እንድርያስ ብብዙኅ ተጋድሎን ትሩፋትን ኣብ ገዳሞም ክነብሩ ምስ ጸንሑ፡ “ግብረ ዘውሃብካኒ ፈጸምኩ” ብምባልን ካብ እግዚአብሔር ቃል ኪዳን
ተቐቢሎምን ፳፱ መጋቢት ፲፬፻፹፬ ዓ.ም. ካብዚ ዓለም እዚ ብሞት ተፈልዮም ኣብኡ ኣብቲ በዓቶም ተቐብሩ። ቅዱስ ኣቦና አቡነ እንድርያስ ስምካ ዝጸውዐ፡ ብዙኅ ይኹን ውሑድ ከም ክእለቱ ተዝካርካ ዝገበረ፡ አልዓዛር ኣብ ሕቝፊ አብርሃም ከምዝረፈቐ ኣብ ሕቝፍኻ ክረፍቕ እዩ። ብዕለት በዓልካ ዝተሳለሙ ዝነገዱ ከም ፈያታይ ዘየማን ንባሕረ እሳት ብዘይ ፍርሓት ክሰግሩ ትብዓት ክህቦም እየ። መጽሐፍ ገድልኻ ዝሰምዑ ንመንግሥተ ሰማያት ዘብቅዕ ቃል ሕይወት
ከስምዖም እየ። ኣብ ምድሪ ደቂ ማኅበርካ ዝኾኑ ፍቕዶም ምስ ማኅበረ በኵር ክኸውን እዩ። ብጸሎትካ ዝተማዕቆቡን ስምካ ዝጸውዑን ተዝካርካ ዝገበሩን ኣብ
ቅድሚ መላእኽተይ ክእመኖም እየ። ንመጽሓፍ ዕድኦም ክድምስስ እየ ዝብል ቃል ኪዳን ካብ እግዚአብሔር ተዋሂብዎም እዩ።
ኣላዒሉ ዘጀመረና ኣጀሚሩ ዘፈጸመና ልዑል እግዚኣብሄር ክብርን ምስጋናን ንዑኡ ይኩን።
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!
ምንጪ >
Mahber Stmichael Abunearegawisudan
Solomon Merih at 3:49 PM
Share
‹
›
Home
View web version
Powered by Blogger.


text:
Menu
ዘኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ መድሃኔ ኣለም ቤ/ክ ማኀበረ ማርያም እስራኤል
ነገረ ቅዱሳን
ነገረ ቅዱሳን
“ኣቱም ባሮት ልዑል ኣምላኽ ንዑ ናብዚ ውጹ”
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣኃዱ ኣምላኽ ኣሜን። ዘመኑ እስራኤል ካብ ሕጊ ኣምላኽ ወጺኦም ኣብ ትሕቲ ርኽሰትን መገዲ ኣሕዛብን ዝኸድሉ ዝነበሩ ኢዩ። እቶም እግዚኣብሔር “ሕዝበይ” እንዳ በለ ዝጸውዖም እስራኤላውያን ንሓድሕዶም ዝነብሮም ፍቕሪ ብምጥፍኦም ብሓደ ምሕደራን ብሓደ ንጉስን ምጉሳይ ገዲፎም ኣብ ክልተ ዝተኸፍልሉ ግዜ ኢዩ ነይሩ። በዚ ዘመን እዚ ኢዩ እምበኣር እቲ ሓያል፡ ናይ እግዚኣብሔር ቅዱስ መልኣኽ፡ መጋቤ ሓድሽ ዝተሰምየ ቅዱስ ገብርኤል ብረድኤት ናብቶም ኣብ እምነቶም ጸኒዖም ንእግዚኣብሔር ኣኽቢሮም ነቲ ጨካን ንጉስ ናቡከደነፆር ብጽንዓቶም ተደኒቑ ነቲ መልኣኹ ልኢኹ ዘድሓኖም ቅዱስ ኣምላኽ ከም ዘመስገን ዝገበረ። ናይ ቅዱስ ገብርኤል ውዕለት ከምቶም ካልኦት ቅዱሳን መላእክት ብሓደ ግዜ ተዘርዚሩ ዝውዳእ ኣይኮነን፡ እንተኾነ ንሎሚ ብዛዕባ እዚ ካብ ቅዱስ እግዚኣብሔር ብዝተዋህቦ ጸጋ ኣብ እቶን ሓዊ ኣትዩ ነቶም ናይ ሃይማኖት ሓርበኛታት ናይ ቅዱስ ስነ ምግባር ኣርኣያ ዝኾኑ ኣናንያ፡ ኣዛርያ፡ ሚሳኤል ዝገበሮ ዘድንቕ ናይ ተራዳእነት ተግባር ክንርኢ ኢና። ቅድሚኡ ግና ኣቐዲምና ስለ ቅዱስ ገብርኤል ካብቲ ብዙሕ ውሑድ ክንጠቅስ። ቅዱስ ገብርኤል ብቐዳምነት ዝጽውዓሉ ኣብቲ ንፈለማ ግዜ ክሕደት ዝተላዕለሉ ዓለመ መላእክት ኢዩ። ቅዱስ እግዚኣብሔር ንቅዱሳን መላእኽቲ በታ ቀዳመይቲ መዓልቲ—-ሰንበት ምስ ፈጠሮም ካብ ኣዒንቶም ተሰወረ። ዲያብሎስ ዝተሰምየ ሳጥናኤል ኣብ ዙርይኡ ጠመተ፡ ንላዕሊ ንታሕቲ ቁሊሕ በለ፡ ሽዑ ነቲ ዝፈጠሮ ኣምላኽ ብዓይኒ ልቦንኡ ከስተብህሎ ስለ ዘይከኣለ ነቶም ምስኡ ዝነበሩ ቅዱሳን መላእክት “ኣነ ኢየ ፈጢረኩም ንዓይ ኣመስግኑ” ክብል ተዛረበ። ነዚ ዝሰምዑ ቅዱሳን መላእኽቲ ብዘረብኡ ኣዝዮም ተገረሙ፡ ገሊኦም ብሓቂ ንሱ ኢዩ ፈጢሩና ኢሎም ኣመንዎ፡ ገሊኦም’ውን ሓሳባቶም ኣብ ክልተ ኾነ ተጠራጠሩ፡ እቲ ሓያል ብርሃናዊ መልኣኽ ቅዱስ ገብርኤል ግና ካብ ማእከል ቅዱሳን መላእኽቲ ብድድ በለ እሞ፡ ዓው ብዝበለ ድምጺ “ንቁም በብህላዌ እስከ ንኣምር አምላክነ” ብምባል ነቶም ብሓሳባት ሳጥናኤል ተሃዊኾም ዝነበሩ ቅዱሳን መላእኽቲ ኣረጋግኦም። ኣብ ሓድሽ ኪዳን’ውን ልዕሊ ማንም መልኣኽ ነገረ ተዋህዶ ዝሰበኸ፡ ንቅድስት ድንግል ማርያም ዘበሰረ ብስራታዊ መልኣኽ ቅዱስ ገብርኤል ኢዩ(ሉቃ፩፡፳፮-፴፰/1፡26-38)። ብዝገበሮ ተራዳእነት፡ ኣማላድነትን ናይ ምድሓን ነገራት ኣብ ብሉይ ኮነ ኣብ ሓድሽ ኪዳን ኣዝዩ ዓቢ ክብሪ ዝሓዘ መልኣኽ ኢዩ። ቅዱስ እግዚኣብሔር ብዝሃቦ ጸጋ ምስጢራት ዝገልጽ፡ ኣብ ሽግር ዘበርትዕ፡ ኣብ መከራ ካብ ሞት ዘናግፍ፡ ድንቂ ዝኾኑ ተኣምራት ዝገብር ሓይል ናይ እግዚኣብሔር መልኣኽ ኢዩ ቅዱስ ገብርኤል(ዳኒ፫፡፳፬-፳፯/3፡24-27, ፰፡፲፭/8፡15, ፱፡፳፩-፳፪/9፡21-22)።
ናብ ኣርእስትና ምልስ እንተ ኢልና፡ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ጠቒስናዮ ዘለና፡ እስራኤል ኣብ ርኽሰት ወዲቖም ከለዉ ንኣምላኽ ስለ ዘቖጥዕዎ፡ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ድማ ኣብ ትሕቲ ጸላእቶም ክወድቁ በቲ ዝገበርዎ ርኽሰት ክቕጽዑ ንኣሕዛብ ኣሕሊፉ ሃቦም። በቲ ዘመን እቲ ናይ ባቢሎን ንጉስ ዝነበረ ንጉስ ናቡከደነፆር ሰራዊቱ ኣኽቲቱ ንቅድስት ሃገር እስራኤል ክወርር ተበገሰ፡ ኣምላኽ ድማ ንብዘሎ ሰብን ንብረትን ናይ ቤተ መቕደስ ከይተረፈ ኣብ ኢዱ ኣሕሊፉ ሃቦ፡ ንብዙሓት እስርኤላውያን ቀቲሉ ንብረቶም ዘሪፉ ማሪኹ ድማ ናብ ዓዱ ናብ ባቢሎን ወሰዶም። እስራኤላውያን ዓዶም ገዲፎም ተሰደዱ፡ ኣብ ቤቶም ሞይቆም ዝነብሩ ዝነብሩ፡ ስርዓተ ኣምልኾ ዝፍጽሙላ ቤተ መቕደስ ገዲፎም ናብታ ብኣምልኾ ጣዖት ዝመልአት ባቢሎን ኣምርሑ። ብስጋዊ ናብራ ኣዝዩ ተረሮም ግፍዒ ኣብ ልዕሊ ግፍዒ ተወሰኾም፡ ስርዓተ ኣምልኾ ተነፊግዎም ብሓይሊ ናብ ጣዖታት ብግንባሮም ተደፊኦም ክሰግዱ ጀመሩ፡ እዞም ስለስተ መንእሰያት ዳኒኤል ዝረብዓዮም ግና ከምኣቶም ኮይኖም ኣይተረኽቡን፡ ኣብ ምድሪ ስደት ኣብ ትሕቲ ምርኮ ከለዉ ንኣምላኽ ኣይከሓዱን ስሙ ንምጽዋዕ ኣይሓፈሩን፡ ንመከራን ንሞት’ውን ኣይፈርሑን፡ ጸንዑ ድኣ።
ንጉስ ናቡከደነፆር ንእስራኤላውያን ድሕሪ ኣብ ባቢሎን ድሕሪ ምእታዉ ኣሽፈናዝ ዝበሃል ሓለቓ ሽማሙንቱ ጸዊዑ ካብ ደቂ እስራኤል፡ ካብ ዓሌት ንጉስን ካብ ወለዶ ጭዋታትን ሓርዩ መንእሰይ ዝኾነ ከምጽኣሉ ኣዘዞ። እቲ ዝነበረ መምዘኒታት ከኣ፦
vናይ ነገስታት ዘርኢ
vዝኾኑ ምልኩዓት
vኣብ ሰብነቶም ጉድለት ዘይብሎም
vብኹሉ ጥበብ መስተውዓልቲ
vምሁራት(ንሰባት ክምህሩ ዝኽእሉ)
ዝብል ነበረ። ነዚ ኹሉ መምዘኒታት ኣማሊኦም ዝተረኽቡ ድማ እዞም ሰለስተ መንእሰያት ራብዓዮም ድማ ዳኒኤል ነበሩ(ዳኒ፩፡፫-፬/1፡3-4)። እዞም መንእሰያት እዚኣቶም ናይ ባቢሎን ትምህርትን ቋንቋን ክመሃሩ ይደሊ ነበረ። እዚ ከኣ እስራኤላዊ ባህልን ልምድን ገዲፎም፡ ኣእምርኦምን ሓሳባቶምን ብናይ ባቢሎናውያን ምእንቲ ክምላእ ነቲ ዝነበሮም እምነትን ባህልን ክልውጡ ኢዩ። እዚ ከኣ ኣብቲ “ናይ ከለዳውያን ናይ ትምህርቲ ኮለጅ” ብምእታው ክፍጸም ከም ዘለዎ ንጉስ ትእዛዝ ኣመሓላለፈ። እቲ ነዚ መዝነት እዚ ዝተዋህቦ በዓል ስልጣን ነዞም መንእሰያት ናብቲ ናይ ትምህርቲ ቦታ ወሰዶም፡ ነቲ ዝነበረ ኣስማቶም ገዲፉ ድማ ብናይ ዓዱ ባህልን ልምድን ኣስማት ቀየረሎም፡፡
ናይ ቀደም ስም ትርጉም ሓድሽ ስም ትርጉም
vዳኒኤል—እግዚኣብሔር ዳኛ ኢዩ——ብልጣሶር(ናይ በዓል ኣገልጋሊ፦ በዓል ናይ ባቢሎናውያን ኣምላኽ ኢሎም ዝኣምንዎ ጣዖት ኢዩ)
vኣናንያ-—- እግዚኣብሔር ርሕሩሕ መሓርን ኢዩ——-ሲድራቅ(ብጸሓይ ኣምላኽ ዝተገለጸ)
vሚሳኤል-— ንእግዚኣብሔር ዝመስል—- ሚሳቅ(ብሻቅ ወገን–ሻቅ ናይ ባቢሎናውያን ናይ ጽባቐን መሬትን ኣምላኽ
vኣዛርያ—–እግዚኣብሔር ይረድኦ ኢዩ——-አብድናጎ(ናይ ኣምላኽ እሳት ኣገልጋሊ ሄጎ ናይ ባቢሎናውያን ናይ ጸሓይ ኣምላኽ ኢያ)።
እንሆ እቲ ሓለቓ ሽማሙንቲ መንነት እስራኤላውያን ንምቕያር ድሮ ብስም ምውጻእ ኢዩ ጀሚርዎ። ስዒቡ ዝመጸ ኣብቲ ናይ ትምህርቲ ቦታ ኣትዮም ብሓባር ምስቶም ተማሃሮ ክምገቡ ነበረ። እዚኣቶም ንንጉስ ዘገልግሉ፡ ኣብ ዝለዓለ ጽፍሒ ስራሕ ድማ ክሰርሑ ተስፋ ዝተነብረሎም ብምንባሮም መግቦምን መስተኦም ካብቲ ናይ ንጉስ ነበረ፡ እቲ ናይ ምግብና ሓላፊ ድማ እቲ ብንጉስ ዝተኣዘዘ መግቢን ክሰትይዎ ዘለዎም መስተን ነገሮም። እንተኾነ ካብቲ ናይ ንጉስ መግቢ ምብላዕ ካብ መስትኡ ምስታይን ንሰብነቶም ዘርክስ ኮይኑ ስለ ዝተረድኦም እንሆ ብልቦም ካብቲ መግቢ በሊዖም ምእንቲ ከይረኽሱ ብእምነት ኣበዩ። እንሆ ነቲ ሓለቓ ናይ ምግቢ “እንበልዖ ኣሕምልትን እንሰትዮ ማይን ሂብካ፡ ዓሰርተ መዓልቲ ተዓዘበና፡ ድሓር ንዓናን ነቶም ብልዒ ንጉስ ዝበልዑን ርኣየና፡ ሽዑ ንባሮትካ ከምቲ ዝመስለካ ግበረና” ክብሉ ብምእነት ተዛረብዎ ከምቲ ዝበልዎ ድማ ኣብ ቅድሚ ኩላቶም ኣዝዮም ጸቢቖምን መልኪዖምን ተረኽቡ(ዳኒ፩፡፰-፲፮/1፡ 8-16)። በዚ ከኣ ኣብ ቅድሚ እቲ ሓለቕኦም ዓቢ ዝኾነ ሞጎስ ካብ ኣምላኽ ስለ ዝረኸቡ ዝተረፈ ግዜኦም ሰለስተ ዓመት ናይ ኮለጅ ዘመን ሓምሊ እንዳ በልዑ ማይ እንዳ ሰተዩ ሓለፍዎ። ኣብ መወዳእታ ከኣ ብጥበቦምን ብትምህርቶምን ካብ ኩሎም እቶም ንሰለስተ ዓመት መመላእታ ምስኣቶም ዝተማህሩ ዝበለጹ ኮይኖም ተረኽቡ።
እዞም መንእሰያት ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ እሙናት ኮይኖም ተረኽቡ፡ ንንጉስ ድማ ኣብ ኩሉ ዕይኡ ከምቲ ዝደልዮ ገይሮም ይሕግዝዎን ኣብ ኩሉ ዕይኦም ድማ ንጡፋትን ብልህታትን ነበሩ። ዝተረፉ እስራኤላውያን ኣብ ኣምልኾ ጣዖት ክዋፈሩ፡ ምስ ኣሕዛብ ክሓብሩ ከለዉ ንሳቶም ግና ከምቲ ሊቀ ነቢያት ሙሴ ጣዕሚ ንጉስ ፎርዖን ገዲፉ ምስ ህዝቡ ብሕጊ ኣምላኽ እንዳ ተመርሐ ምንባር ዝመረጸ፡ ንሳቶም’ውን ናብራ ኣሕዛብ ኣብ ድሕነት ዘብጽሕ ከም ዘይኮነ ተረዲኦም ብፍጹም እምነት ካብ ኩሉ እቲ ዘርክስ ነገርን ካብ ኣምልኾ ጣዖታትን ተሓለወ።
ናይ ንጉስ መግቢ ስለምንታይ ምብላዕ ኣበዩ፧
vሽሕ እኳ ነቢይ ዳኒኤልን ሰለስተ መንእሰያትን ኣብ ቤት መንግስት ብጽቡቕ ናብራ እንተ ነበሩ ወገናቶም ኣብ ኣዝዩ ጨኳኒ ዝኾነ ሕይወት ከም ዘለዉ ፈሊጦም ኣብቲ ናቶም ናይ ጽዋዕ መከራ ምእንቲ ተሳተፍቲ ክኾኑ ናይ ንጉስ ጥዑም መባልዕ ካብ ምብላዕ ተቐጠቡ፡ ኣይንበልዕን ከኣ በሉ። ነቢይ ነህምያ ዕንወት ኢየሩሳሌምን ናይ ወገናቱ መከራን ኣብ ዝሰምዓሉ ግዜ ንሓያሎ መዓልቲ እንዳ በኸየ ብሓዘን ተቐመጠ፡ ኣብ ቅድሚ ቅዱስ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ድማ ብጾምን ብጸሎትን ነቒሑ ነበረ(ነህ፩፡፬/1፡4)። እዚ ዝገበረሉ ግዜ ግና ኣብ ትሕቲ ናይ ፋርስ ንጉስ ኮይኑ ዘድልዩ ኩሉ እንዳ ረኸበ ከሎ ኢዩ፡ እንተኾነ እቲ ሓቀኛ ናይ ኣምላኽ ሰብ ወገናቱ ክጭነቑ ክጭነቑ፡ ብሓዘኖም’ውን ክሓዝን ስለ ዝግብኦ ነህምያ ከምኡ ገበረ፡ ከመይ ኣብ ቤት መንግስቲ ምንባር ማለት ዝወደቑን ዝተዋረዱን ምርሳዕ ማለት ስለ ዘይኮነ። ቅዱሳን ናይ እግዚኣብሔር ሓደ ካብቲ ቅዱሳን ተባሂሎም ከም ዝጽውዑ ዝገበሮም እዚ ኢዩ። ስለ ናይ ገዛእ ርእሶም ድሕነት ጥራሕ ዘይኮነ ስለ ናይ ሓጥኣን ድሕነት ክብሉ ዘመን ብምሉኡ ናብ ኣምላኽ ለሚኖም፡ ብጾምን ብጸሎትን ንስግኦም ኣድኪሞም ኢዮም።
vካብቲ ብሓጎስን ብጽጋብን ዝተማሃርዎ ትምህርቲ እቲ ብመከራን ብሕሱም ናብራን ዝተመሃርዎ ዝያዳ ስለ ዝጠቕሞም። መንፈሳዊ ትምህርቲ ብጾምን ብጸሎትን ምስ ዝኸውን ንናይ ስጋ ፈተና ኣድኪሙ ንነብሲ ስንቂ ይኸውን። እንተዘይኮነ ግን ከም ተራ ትምህርቲ ንፍልጠት እምበር ሕይወት፡ ምጽናዕ እምበር ተግባር ኣይከውንን።
vመከራ ኣብ ዝበሓሉ ጸጋ ኣምላኽ ድማ ይበዝሕ። ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ “ኣብቲ ሓጢኣት ዝበዝሖ ግና ኣብኡ ጸጋ ኣዝዩ ዓበየ”(ሮሜ፭፡፳/5፡20) ኣብቲ ሓጢኣት ዝበዝሖ ማለት ሓጢኣተኛታት ኣብ ዝበዝሕሉ፡ መከራን ስደትን ፈተናን ኣብ ልዕሊ ጻድቃን ኣብ ዝበዝሕሉ ግዜ ማለት ኢዩ። በዞም ሰባት እዚኦም ኣብ ልዕሊ ቅዱሳን ብዙሕ መከራ ይመጽእ፡ በቲ ዝመጸ መከራ ድማ ናይ እግዚኣብሔር ቅዱሳን ብዙሕ ጸጋ ይረኽቡ። ኣቦና ኖህ ላግጽን ጸርፍን ናይቶም ኣብ ኣዝዩ ክፉእ ዝኾነ ርኽሰት ወዲቑ ዝነበሩ ናይ ዘመኑ ሰባት ብሃይማኖት ጸኒዑ ስለ ዝተረኽበ “ጻድቕ” ተባህለ(ዘፍ፮፡፰/6፡8)።
ኣብ ናይ ባቢሎን ቤተ መንግስቲ ዝነበረ መግቢ ብሕጊ ሙሴ ዘይተፈቕደ ኢዩ። ስለዚ ኢዮም ከኣ እዞም መንእሰያት እዚኣቶም ነቲ ዘይተፈቕደሎም መግቢ ገዲፎም ንዝተፈቐደሎምን ዝተኣዘዘዎን መግቢ ክበልዑ ዝወሰኑ፡ “ቅድም መንግስቲ ኣምላኽን ጽድቁን ድለዩ እዚ ኩሉ ድማ ክውሰኸልኩም ኢዩ” ዝብል ናይ ወንጌል ሕጊ ተግባራዊ ገይሮሞ ሓለፉ(ማቴ፮፡፴፫/6፡33)።
vእዞም ሰለስተ መንእሰያት ዋላ እኳ ኣብ ቤተ መንግስቲ ይንበሩ እምበር ኣብ ትሕቲ ምርኮ ኢዮም። ስለዚ ጣዕሚ መግቢ ናይ ንጉስ ኣብ ምርኮ ምህላዎም ከየረስዖም ሓሰቡ። እስራኤል ኣብ ምርኮ ኣብ ግብጺ ኣብ ዝነበርሉ ግዜ ካብ መቕዘፍቲ ናይቲ መልኣኽ ዝደሓንሉ እንሆ እግዚኣብሔር ከም ዝኣዘዞም ነቲ ተባዕታይ በጊዕ ሓሪዶም ኣብ ልዳቶም ደም ምስ ገበሩ ኢዩ። እንተኾነ ነቲ ስጋ ጥራሕ ብልዕዎ ተባሂሎም ኣይተኣዘዙን እንተኾነ ግን ነቲ ስጋ ምስ መሪር ሓምሊ እምበር(ዘጽ፲፪፡፩-፲፬/12፡1-14)። በጊዕ ናይ ናጽነቶም እቲ መሪር ሓምሊ ድማ ናይ መከራ ዘመኖም ምእንቲ ክዝክሩ ኢዩ ነይሩ። እዞም ስለስተ መንእሰያት’ውን ከምኡ ገበሩ፡ ጣዕሚ ናይ ንጉስ መግቢ ኣበዩ፡ ብእምነት ስለ ዝገበርዎ ከኣ ገለ እኳ ኣይጎዶሎምን።
ስለስተ መንእሰያትን ቅዱስ ገብርኤል መልኣኽ
ሰለስተ መንእሰያትን ቅዱስ ገብርኤልን ዘረኣኸቦም ቅዱስ ገብርኤል ብረድኢት ሰለስተ መንእሰያት ድማ ብእምነቶም ምኽንያት ኣብ ሓዊ ስለ ዝተደርበዩ ኢዩ። እዞም ብእምነቶም ዝተመስከረሎም ኣናንያ፡ ኣዛርያ፡ ሚሳኤል ብኹሉ ኣካይድኦምን ጥበቦምን ዝወዳደሮም ዘይነበረ መንፈሳውያን ሰባት ብምንባሮም እቶም ሹማምንቲ እታ ሃገር ብኣካይድኦምን ምሩኻት ክንሶም ብዝረኸብዎ ልዕልናን ኣዝዮም ቀንእሎም። ንንጉስ ድማ ምስሊ ወርቂ ከዳሉ ነቲ ዘቖሞ ምስሊ ዘይሰገደ ድማ ናብ እቶን ሓዊ ክድርበ ኣማኸርዎ፡ ንሱ ድማ ከምቲ ዝበልዎ ገበረ ቀልጢፉ ድማ ኣዋጅ ኣመሓላለፈ። ብዙሓት ሰባት ንትእዛዙ ፈሪሖም ክሰግዱ ከለዉ እዞም መንእሰያት ግና “ኦ ንጉስ እቲ እነምልኾ ኣምላኽ ካብቲ ግሁር እቶን ሓዊ ከናግፈና ይኽእል ኢዩ፡ ንሱ ከናግፈና እንተ ዘይፈተወ ንሕናስ ንኣማልኽትኻ ከምዘይነምልኾም፡ ነቲ ዘቖምካዮ ምስሊ’ውን ከምዘይንሰግደሉ ፍለጥ” በልዎም(ዳኒ፫፡፲፯/3፡17)። እንሆ ከኣ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ እሙናት ኮይኖም ስለ ዝተረኽቡ ጥራሕ ናብቲ ግሁር ሓዊ ተደርበዩ። እቲ ግሁር ሓዊ ኣዝዩ ብርቱዕ ረስኒ ስለ ዝነበሮ ነቶም ብጉልቦቶም ተመሪጾም ነቶም ኣእዳዎምን ኣእጋሮምን ብእስሩ ናብ እቶን ሓዊ ዝደርበዩ ሰባት በቲ ረስኒ ከም ዝሞቱ ኮኑ። ንጉስን ሹማሙንቱን በቲ ዝተገብረ ነገር ብፍጹም ሓዊ ክበልዖም ኢዩ ብዝብል እምነት ናብ ቤቶም ተመልሱ። እንተኾነ እቲ ኣብ ዓለመ መላእክት ንቅዱሳን መልእክት ዘረጋግአ ቅዱስ ገብርኤል መልኣኽ ኣብ ማእከል እቲ እቶን ሓዊ ካብ ሰማይ ብፍጥነት መጺኡ ክመላለስ ተራእየ። እንዳ ጸለዩ ኣብ እቶን ሓዊ ዝጸንሑ መንእሰያት ቅዱስ መልኣኽ ካብ ኣምላኽ ተላኢኹ ከጻናንዖም ተረእየ። ነዚ ዝረኣየ ንጉስ ኣዝዩ እንዳ ተገረመ “እንሆ ኣብ ማእከል ሓዊ ኣርባዕቱ ፍቱሓት ሰባት ክመላለሱ ይርኢ ኣለኹ” በለ፡ ዓው ብዝበለ ድምጺ ከኣ ሲድራቅ፡ ሚሳቅ፡ ኣብድናጎ ኣቱም ባሮት እቲ ልዑል ኣምላኽ ንዑ ናብዚ ውጹ” እንዳ በለ ጨርሐ(ዳኒ፫፡፳፮/3፡26)። ብረድኤት ቅዱስ ገብርኤል ተሓልዮም ዝጸንሑ ናይ እምነት ሓርበኛታት ዝኾኑ ኣናንያ፡ ኣዛርያ፡ ሚሳኤል ካብቲ ዝነበርዎ እቶን ሓዊ ወጹ። እቲ ዘደንቕ ስራሕ ኣምላኽ ኣብ ቅድሚ ኣሕዛብ ግልጺ ኮይኑ ተራእየ፡ ምሕራርስ ይትረፍ ጸጉሪ ርእሶም እውን ጨና ሓዊ ኣይነበሮን። በዚ ዝተደነቐ ንጉስ ናቡከደነፆር ድማ ኩሉ ሰብ ንኣምላኽ እዞም ቅዱሳን ግሰግድ ኣዋጅ ኣመሓላለፈ። ነቶም ብሓሶት ከሲሶም ናብ እቶን ሓዊ ከም ዝድርበዩ ዝገበርዎም ድማ ናብቲ እቶን ከም ዝኣትዉ ኮኑ።
እምበርከስ ቅዱሳን መላእኽቲ ኣብ ሕይወትና ዓቢ እጃም ከም ዘለዎም ፈሊጥና፡ ቅዱስ እግዚኣብሔር ብመላእኽቱ ክሕልወና ኩሉ ግዜ ብትእዛዛቱ ክንከይድ ይግባእ። ኣናንያ ኣዛርያ ሚሳኤል ኣብ ምድሪ ስደት እሞ ከኣ ኣብ ትሕቲ ምርኮ ከለዉ ንሞት ከይፈርሑ፡ ጣዕሚ መቐረትን ናይ ንጉስ መግቢ ከየጋገዮም ንርኽሰት ፈንፊኖም ብሕጊ ኣምላኽ ስለ ዝኸዱ፡ ብእምነቶም ድማ ክሳዕ ሞት ፍቓደኛታት ኮይኖም ብጽንዓት ስለ ዝወጹ ቅዱስ እግዚኣብሔር መልኣኹ ልኢኹ ዘናገፎም። ሎሚ’ውን ብፍላይ እዞም ኣብ ስደት እንነብር ዘለና ካብዚ ጽንዓት ናይዞም መንእሰያት ተማሂርና ኣብቲ ዝኸፍአ ናይ ሕይወት ፈተና’ውን እንተኾነ ጽኑዓት ክንከውን ይግብእ። ጣዕሚ ዓለም፡ ሓይሊን ም ፍርራሕን ዓላውያንን ከሓድያንን ከይፈራሕና፡ ንእግዚኣብሔር ኣብ ልብና ገይርና ክንጓዓዝ፡ ናይ ሃይማኖት ሰባት ክንከውን ብግዜ ሓጎስ ይዂን ሓዘን ኣብ ኩሉ መድረኽ ሕይወት እሙናት ክንከውን ይግባእ። እግዚኣብሔር ኣብ ምድሪ ስደትና ኣብ ሃይማኖትና ጠጠው እንብል፡ ብግብሪ ጽድቂ ዝተሸለምና፡ ኣብ ሕጊ ኣቦታትና ዝጸናዕና ክንከውን ናቱ ቅዱስ ፍቓድ ይኹን።
ጸሎትን በረኸትን ናይ ቅዱስ ገብርኤል ካብ ሕጂ ክሳዕ ዘለኣለም ኣይፈለየና። ኣሜን!!!
ወስብሓት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!!
Share this:
TwitterFacebook73
Related
ነገረ ቅዱሳን
In “ነገረ ቅዱሳን”
ነገረ ቅዱሳን
In “ነገረ ቅዱሳን”
ነገረ ቅዱሳን
In “ነገረ ማርያም”
December 27, 2013Leave a reply
« Previous
Next »
Leave a Reply
Your email address will not be published. Required fields are marked *
Name *
Email *
Website
Comment
Notify me of new comments via email.
Recent Posts
፳፮/26 ሓምለ ዕረፍቱ ለኣቡነ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን/26th july the death of st.Aba Selama Kesatiebrhan August 2, 2014
፳፭/25 ዕረፍቱ ለሓዋርያ ይሁዳ July 2, 2014
፲፯/17 ዕለተ ዝክሩ ለኣባገሪማ/ 17th June The Commemoration Day of Aba Gerima June 24, 2014
፳፭/25 ግንቦት ዕረፍታ ለቅድስት ሰሎሜ June 2, 2014
ዕርገት እግዚእነ ወመድኃኒነ ኢየሱስ ክርስቶ (ቀዳማይ ክፋል) May 28, 2014
ዓውደ ኣዋርኅ
DECEMBER 2013
M T W T F S S
« Nov Jan »
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
Archives
August 2014
July 2014
June 2014
May 2014
April 2014
March 2014
February 2014
January 2014
December 2013
November 2013
October 2013
September 2013
August 2013
July 2013
June 2013
May 2013
April 2013
March 2013
February 2013
January 2013
Categories
ስብከት
ትምህርቲ ሃይማኖት
ነገረ ማርያም
ነገረ ቅዱሳን
ነገረ ክርስቶስ
ኪነ-ጥበብ
Uncategorized
View Full Site
Blog at WordPress.com.
Now Available! Download WordPress for Android


text:
የሆዋ ነቶም ኣጸቢቖም ዚደልይዎ ዓስቢ ይህቦም
“እቲ ናብ ኣምላኽ ዚቐርብሲ፡ ንሱ ኸም ዘሎን ነቶም ኣጸቢቖም ዚደልይዎ ዓስቢ ኸም ዚህቦምን ኪኣምን ይግብኦ እዩ።”—እብ. 11:6።
1, 2. (ሀ) ፍቕርን እምነትን ብኸመይ እየን ዚተሓሓዛ፧ (ለ) እንታይ ሕቶታት ኢና ኽንመያየጥ፧
‘የሆዋ ቕድም ስለ ዘፍቀረና፡’ ንሕና እውን ነፍቅሮ ኢና። (1 ዮሃ. 4:19) ተበግሶ ወሲዱ ንእሙናት ኣገልገልቱ ዚባርኽ ምዃኑ ድማ ሓደ መግለጺ ፍቕሩ እዩ። ንኣምላኽ ብዘፍቀርናዮ መጠን፡ እምነትና ትድልድል እያ፣ ንሱ ኸም ዘሎን ነቶም ዜፍቅርዎ ዓስቢ ኸም ዚህቦምን ዘሎና እምነት ድማ ዝያዳ ይድልድል እዩ።—እብራውያን 11:6 ኣንብብ።
2 የሆዋ ወሃብ ዓስቢ እዩ! እዚ ኸኣ ኣገዳሲ ኽፋል መንነቱን ተግባራቱን እዩ። “እምነት ናይቲ ተስፋ ዚግበሮ ርግጽ ትጽቢት” ስለ ዝዀነት፡ ኣምላኽ ነቶም ተጊሆም ዚደልይዎ ዓስቦም ከም ዚህቦም እንተ ዘይኣሚንና፡ እምነትና ፍጽምቲ ኣይትኸውንን። (እብ. 11:1) እወ፡ እምነት ነቲ ኣምላኽ ዘተስፈዎ ተስፋታት ርግጽ ኴንካ ምጽባይ ተጠቓልል። እቲ ዓስቢ ኸም እንረክብ ዘሎና ተስፋ ዚጠቕመና ግና ብኸመይ እዩ፧ የሆዋ ነቶም ጥንቲ ዝነበሩን ሕጂ ዘለዉን ኣገልገልቱ ዓስቦም ዝሃቦም ብኸመይ እዩ፧ ቀጺልና እስከ ንርአ።
የሆዋ ንኣገልገልቱ ኸም ዚባርኾም ኣተስፍዩ
3. ኣብ ሚልክያስ 3:10 እንታይ ተስፋ እዩ ተዋሂቡና ዘሎ፧
3 የሆዋ ኣምላኽ ንእሙናት ኣገልገልቱ ኸም ዚባርኾም ስለ ዘተስፈወ፡ በረኸቱ ንምርካብ ክንጽዕር ጻውዒት ኣቕሪቡልና ኣሎ። ኣብ ቃሉ፡ “‘መሳዅቲ ሰማያት እንተ ዘይከፊተልኩም፡ ሓንቲ እኳ ኽሳዕ ዘይጐድለኩም ድማ በረኸት እንተ ዘየፍሲሰልኩም ክትርእዩስ፡ በዚ ግዳ ፈትኑኒ’ ይብል የሆዋ ጐይታ ሰራዊት” ዚብል ነንብብ ኢና። (ሚል. 3:10) ነዚ የሆዋ ብልግሲ ዘቕረበልና ጻውዒት ምስ እንቕበሎ፡ ዓሚቝ ሞሳን ምስጋናን ከም ዘሎና ኢና እነርኢ።
4. በቲ የሱስ ኣብ ማቴዎስ 6:33 እተዛረቦ ቓላት ክንእመን ዘሎና ስለምንታይ ኢና፧
4 የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ፡ ንመንግስቲ ኣምላኽ ቀዳምነት እንተ ሂቦም፡ ኣምላኽ ከም ዚድግፎም ኣረጋጊጹሎም እዩ። (ማቴዎስ 6:33 ኣንብብ።) የሆዋ ዅሉ ሳዕ እሙን ከም ዝዀነ ስለ ዘመስከረ ድማ እቲ የሱስ ዝኣተዎ ቓል ርግጽ እዩ። ኣምላኽ ዘተስፈዎ ተስፋ ኸይተፈጸመ ኸም ዘይተርፍ የሱስ ይፈልጥ ነይሩ እዩ። (ኢሳ. 55:11) ንሕና እውን፡ ብምሉእ ልብና ብየሆዋ ኸም እንኣምን እንተ ኣርኢና፡ ንሱ ነቲ “ኸቶ ኣይክሓድገካን፡ ከቶ እውን ኣይክጥንጥነካን እየ” ኢሉ ዘተስፈዎ ተስፋ ኸም ዚሕልዎ ርግጸኛታት ክንከውን ንኽእል ኢና። (እብ. 13:5) እዚ ብድራኸ መንፈስ እተጻሕፈ ቓል፡ በቲ የሱስ ቅድም መንግስቲ ኣምላኽን ጽድቁን ክንደሊ እተላበወና ቓላት ክንእመን ይሕግዘና እዩ።
5. እቲ የሱስ ንጴጥሮስ ዝሃቦ ምላሽ እምነት ዜደልድል ብኸመይ እዩ፧
5 ሓደ እዋን፡ ሃዋርያ ጴጥሮስ ንየሱስ፡ “ንሕና ዅሉ ሓዲግና ስዒብናካ፣ እንታይ ኰን ክንረክብ ኢና፧” ኢሉ ሓቲትዎ ነይሩ። (ማቴ. 19:27) የሱስ ንጴጥሮስ፡ ነዚ ሕቶ እዚ ስለ ዝሓተተ ኣይገሰጾን፣ የግዳስ፡ ንደቀ መዛሙርቱ ስለቲ ዝገበርዎ መስዋእቲ ዓስቦም ከም ዚረኽቡ ነገሮም። እወ፡ እቶም እሙናት ሃዋርያትን ካልኦትን ኣብ ሰማይ ምስኡ ሓቢሮም ኪገዝኡ እዮም። ሰዓብቱ ሕጂ እውን እንተ ዀነ ዓስቢ ይረኽቡ እዮም። የሱስ፡ “ምእንቲ ስመይ ኢሉ ኣባይቲ፡ ወይ ኣሕዋት፡ ወይ ኣሓት፡ ወይ ኣቦ፡ ወይ ኣደ፡ ወይ ውሉዳት፡ ወይ ግራውቲ ዝሓደገ ዅሉ፡ 100 ዕጽፊ ኺረክብ፡ ናይ ዘለኣለም ህይወት እውን ኪወርስ እዩ” በለ። (ማቴ. 19:29) ደቀ መዛሙርቱ ኻብቲ ዝገበርዎ መስዋእቲ ኣዝዩ ዚበልጽ በረኸት ይረኽቡ እዮም። መንፈሳውያን ኣቦታትን ኣዴታትን ኣሕዋትን ኣሓትን ውሉዳትን ምእንቲ መንግስቲ ኣምላኽ ኢልና ኻብ ዝገደፍናዮ ዝዀነ ይኹን ነገር ዚበልጹዶ ኣይኰኑን፧
“መልህቕ ነፍሲ”
6. የሆዋ ንኣምለኽቱ ዓስቢ ኸም ዚህቦም ዘተስፈዎም ስለምንታይ እዩ፧
6 የሆዋ ንኣምለኽቱ ዓስቦም ከም ዚህቦም ዘተስፈዎ ተስፋ፡ ኣምለኽቱ ኣብ ንጽህናኦም ንዜጋጥሞም ፈተና ጸኒዖም ኪምክትዎ ይሕግዞም እዩ። እሙናት ኣገልገልቲ የሆዋ ኣምላኽ ኣብዚ እዋን እዚ ኣዝዩ ብዙሕ መንፈሳዊ በረኸት ኣብ ርእሲ ምርካቦም፡ ኣብ መጻኢ ኻብዚ ዚዓቢ በረኸት ኬስተማቕሩ ብሃንቀውታ ይጽበዩ እዮም። (1 ጢሞ. 4:8) እወ፡ እቲ የሆዋ “ነቶም ኣጸቢቖም ዚደልይዎ ዓስቢ ኸም ዚህቦም” ዘሎና ምትእምማን፡ ብእምነት ክንጸንዕ ኪሕግዘና እዩ።—እብ. 11:6።
7. ተስፋ ኸም መልህቕ እትዀነና ብኸመይ እያ፧
7 የሱስ ኣብቲ ኣብ ከረን ዝሃቦ ስብከቱ፡ “ቅድሜኹም ንዝነበሩ ነብያት እውን ከምኡ ሰጒጎምዎም እዮም እሞ፡ ኣብ ሰማያት ዓስብኹም ብዙሕ ስለ ዝዀነ፡ ተሓጐሱ፡ ባህ እውን ይበልኩም” ኢሉ እዩ። (ማቴ. 5:12) እቲ ነቶም ሰማያዊ ተስፋ ዘለዎምን ነቶም ኣብ ምድሪ ንዘለኣለም ናይ ምንባር ተስፋ ዘለዎምን ዚውሃቦም ዓስቢ ብሓቂ ‘ዜሐጕስን ባህ ዜብልን’ እዩ። (መዝ. 37:11፣ ሉቃ. 18:30) እታ ዘላትና ተስፋ ሰማያዊት ትኹን ምድራዊት፡ “ከም መልህቕ ነፍሲ፡ ርግጽን ጽንዕትን እያ።” (እብ. 6:17-20) ከምቲ ማዕበል ኪልዓል ከሎ መልህቕ ንመርከብ ኣጽኒዑ ደው ዜብላ፡ እታ እተዋህበትና ተስፋ እውን ብስምዒታውን ብኣእምሮኣውን ብመንፈሳውን መዳይ ጸኒዕና ደው ክንብል ክትሕግዘና ትኽእል እያ። መከራ ኼጋጥመና ኸሎ ኽንጸንዕ ዜኽእለና ብርታዐ ምእንቲ ኽንረክብ ክትሕግዘና ትኽእል እያ።
8. ተስፋ ጭንቀትና ኽንንኪ ኺሕግዘና ዚኽእል ብኸመይ እዩ፧
8 እቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተመስረተ ተስፋና፡ ኣብዚ እዋን እዚ ንዜጋጥመና ጭንቀት ኪንክየልና ይኽእል እዩ። ተስፋታት ኣምላኽ ንእተጨነቐ ልብና ኸም ዜቕስን ፈውሲ ኪዀነልና ይኽእል እዩ። ‘የሆዋ ኸም ዚድግፈና’ ፈሊጥና ‘ጾርና ናብኡ ምድርባይሲ’ ኽሳዕ ክንደይ ኰን ዜጸናንዕ እዩ! (መዝ. 55:22) ኣምላኽ፡ “ካብቲ እንልምኖን እንሓስቦን ዘበለ እምብዛ ኣዕዚዙ ኺገብር ዚኽእል” ምዃኑ ምሉእ ብምሉእ ክንተኣማመን ንኽእል ኢና። (ኤፌ. 3:20) ሕስብ እሞ ኣብሎ፦ ኣብዚሑን ኣዕዚዙን ጥራይ ዘይኰነስ፡ “እምብዛ ኣዕዚዙ” ኺሕግዘና ይኽእል እዩ!
9. የሆዋ ኸም ዚባርኸና ርግጸኛታት ክንከውን እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
9 ዓስቢ ኽንረክብ እንተ ደሊና፡ ብየሆዋ ኸም እንኣምን ከነርእን ንመምርሒታቱ ኽንስዕብን ኣሎና። ሙሴ ንህዝቢ እስራኤል፡ “ኣብታ የሆዋ ኣምላኽካ ንርስቲ ኽትርስተያ ዚህበካ ምድሪ፡ የሆዋ ብርግጽ ኪባርኸካ እዩ . . . ሓንትስ ድምጺ የሆዋ ኣምላኽካ ኣጸቢቕካ ተኣዘዝ፡ እዚ ኣነ ሎሚ ዝእዝዘካ ዘለኹ ዅሉ ትእዛዝ ከኣ ተጠንቂቕካ ሓሉ። ከመይሲ፡ የሆዋ ኣምላኽካ ኸምቲ ዘተስፈወካ ኺባርኸካ እዩ” በሎ። (ዘዳ. 15:4-6) እሞኸ፡ ንየሆዋ ብተኣማንነት እንተ ኣገልጊልካዮ፡ ንሱ ኸም ዚባርኸካ ምሉእ ብምሉእ ትተኣማመን ዲኻ፧ እወ፡ ክትተኣማመን ዜኽእለካ እኹል ምኽንያት ኣሎካ።
የሆዋ ዓስቢ ሂብዎም
10, 11. የሆዋ ንዮሴፍ ዓስቡ ዝሃቦ ብኸመይ እዩ፧
10 መጽሓፍ ቅዱስ ንጥቕምና እዩ ተጻሒፉ። ኣምላኽ ንእሙናት ኣገልገልቱ ብርግጽ ከም ዚባርኾም ዜርኢ ብዙሕ ጸብጻባት እውን ሒዙ ኣሎ። (ሮሜ 15:4) ዮሴፍ ብሉጽ ኣብነት ኪዀነና ይኽእል እዩ። ፈለማ፡ ኣሕዋቱ ናብ ባርነት ሸይጦምዎ ነበሩ፣ ደሓር ከኣ ሰበይቲ ጐይታኡ ብሓሶት ከሲሳቶ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ግብጺ ተኣሲሩ ነበረ። ካብ ኣምላኹ ግና ተፈላልዩ ድዩ፧ ኣይፋልን! “የሆዋ ግና ምስ ዮሴፍ ነበረ፣ ብተኣማንነት ከኣ የፍቅሮ . . . ነበረ። . . . የሆዋ ምስ ዮሴፍ ነበረ፡ ዚገብሮ ዘበለ እውን የሆዋ የቕንዓሉ ነበረ።” (ዘፍ. 39:21-23) ዮሴፍ ኣብቲ ፈታኒ እዋን እቲ ንኣምላኽ ብትዕግስቲ ተጸብይዎ እዩ።
11 እተወሰነ ዓመታት ጸኒሑ፡ ፈርኦን ንዮሴፍ ካብ ቤት ማእሰርቲ ፈትሖ፣ ነዚ ትሑት ባርያ እዚ ድማ ኣብ ግብጺ ኻልኣይ ገዛኢ ገበሮ። (ዘፍ. 41:1, 37-43) ዮሴፍ ክልተ ኣወዳት ምስ ወለደ ድማ፡ “‘ኣምላኽ ኵሉ ሽግረይን ኵሉ ቤት ኣቦይን ኣረሲዑኒ’ ኢሉ ነቲ በዅሪ ስሙ ምናሴ ኣውጽኣሉ። ነቲ ኻልኣይ ድማ፡ ‘ኣምላኽ ኣብ ምድሪ መከራይ ኣፍርዩኒ’ ኢሉ ስሙ ኤፍሬም ኣውጽኣሉ።” (ዘፍ. 41:51, 52) ዮሴፍ ንኣምላኽ እሙን ስለ ዝዀነ፡ የሆዋ ዓስቡ ሂብዎ እዩ፣ ሳላኡ ድማ እስራኤላውያንን ግብጻውያንን ድሒኖም እዮም። ዮሴፍ፡ ዓስቡ ዝሃቦን ዝባረኾን የሆዋ ኸም ዝዀነ ይፈልጥ ነይሩ እዩ።—ዘፍ. 45:5-9።
12. የሱስ ፈተናታት ምስ ኣጋጠሞ ዝጸንዐ ብኸመይ እዩ፧
12 የሱስ ክርስቶስ እውን ከቢድ ፈተናታት እምነት ምስ ኣጋጠሞ ንየሆዋ ስለ እተኣዘዘ፡ ዓስቡ ረኺቡ እዩ። ፈተናታት ኪጻወር ዝሓገዞኸ እንታይ እዩ፧ ቃል ኣምላኽ፡ “ሕፍረት ንዒቑ፡ ስለቲ ኣብ ቅድሚኡ ዘሎ ሓጐስ ኢሉ ጕንዲ ስቅያት ተጻዊሩ” ይብለና። (እብ. 12:2) የሱስ ንስም የሆዋ ብምቕዳሱ ተሓጒሱ እዩ። ብዘይካዚ፡ ሞገስ ኣቦኡን ካልእ ዜደንቕ መሰላትን ብምርካቡ ተባሪኹ እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ኣብ የማን ዝፋን ኣምላኽ ከኣ ተቐሚጡ እዩ” ይብለና። ኣብ ካልእ ጥቕሲ ድማ፡ “ኣምላኽ ናብ ዝለዓለ ቦታ ልዕል ኣቢልዎ፡ ካብ ኵሉ ስም ልዕል ዝበለ ስም እውን ብለውሃት ሂብዎ” ዚብል ነንብብ።—ፊል. 2:9።
የሆዋ ንግብርና ኣይርስዖን
13, 14. የሆዋ ብዛዕባ እቲ ምእንታኡ እንገብሮ ነገራት ከመይ ይስምዖ፧
13 የሆዋ ንዅሉ እቲ ንዕኡ ንምግልጋል እንገብሮ ጻዕሪ ኸም ዘይርስዖ ርግጸኛታት ክንከውን ንኽእል ኢና። ክንሻቐል ከለና ወይ ርእሰ ምትእምማን ኪጐድለና ኸሎ ይርድኣልና እዩ። ቍጠባዊ ዅነታት ምስ ዚኸብደና ወይ ከኣ ጥዕናና ወይ ስምዒታትና ነቲ እነቕርቦ ቕዱስ ኣገልግሎት ምስ ዚድርቶ ይድንግጸልና እዩ። የሆዋ ነቲ ኣገልገልቱ እሙናት ንምዃን ዚገብርዎ ጻዕሪ ኣኽቢሩ ኸም ዚርእዮ ርግጸኛታት ክንከውን ንኽእል ኢና።—እብራውያን 6:10, 11 ኣንብብ።
14 እቲ “ሰማዕ ጸሎት” ዝዀነ ኣምላኽና፡ ንሻቕሎትና ኸም ዜቕልበሉ ብምትእምማን ናብኡ ኽንቀርብ ከም እንኽእል እውን ኣይትረስዕ። (መዝ. 65:2) “እቲ ኣቦ ርሕራሐን ኣምላኽ ኵሉ ምጽንናዕን” ብስምዒታውን ብመንፈሳውን መዳይ ዜድልየና ደገፍ ከም ዚገብረልና፡ ኣመንቲ ብዝዀኑ ብጾትና ኣቢሉ እውን ኪሕግዘና ኸም ዚኽእል ክንተኣማመን ንኽእል ኢና። (2 ቈረ. 1:3) ንኻልኦት ምስ እንርሕርሓሎም፡ ልቢ የሆዋ ባህ ይብሎ እዩ። እወ፡ “ንትሑት ሞገስ ዜርእዮ፡ ንየሆዋ የለቅሖ፣ ንሱ ኸኣ ከም ግብሩ ይፈድዮ” እዩ። (ምሳ. 19:17፣ ማቴ. 6:3, 4) ስለዚ፡ ጥቕሚ ርእስና ኸይደለና ንእተሸገሩ ምስ እንሕግዝ፡ የሆዋ ንዕኡ ኸም ዘለቃሕናዮ ገይሩ እዩ ዚርእዮ። ስለቲ ዘርኣናዮ ለውሃት ዓስብና ኸም ዚህበና ድማ ቃል ኣትዩ ኣሎ።
ሕጅን ንዘለኣለምን እንረኽቦ ዓስቢ
15. እንታይ ዓስቢ ኽትረክብ ኢኻ እትጽበ፧ (ኣብ መእተዊ ዘላ ስእሊ ርአ።)
15 ብመንፈስ እተቐብኡ ክርስትያናት፡ ‘እቲ ጻድቕ ፈራዲ ዝዀነ ጐይታ በታ መዓልቲ እቲኣ ኸም ዓስቢ ዚህቦም ኣኽሊል ጽድቂ’ ኺረኽቡ ብተስፋ ይጽበዩ እዮም። (2 ጢሞ. 4:7, 8) ካብዚ እተፈልየ ተስፋ እንተ ኣልዩካ ግና፡ ኣምላኽ ኣኽቢሩ ኣይርእየካን እዩ ማለት ኣይኰነን። ብሚልዮናት ዚቝጸሩ “ኻልኦት ኣባጊዕ” የሱስ፡ ገነት ኣብ እትኸውን ምድሪ ዓስቢ ናይ ዘለኣለም ህይወት ኪረኽቡ ብሃንቀውታ ይጽበዩ እዮም። ኣብኡ ኸኣ፡ “ብብዝሒ ሰላም . . . ኣዝዩ ደስ ኪብሎም እዩ።”—ዮሃ. 10:16፣ መዝ. 37:11።
16. ኣብ 1 ዮሃንስ 3:19, 20 እንታይ መጸናንዒ ኢና እንረክብ፧
16 ሓድሓደ ግዜ፡ ብዙሕ ዘይንዓምም ዘለና ዀይኑ ይስምዓና ይኸውን ወይ ከኣ የሆዋ በቲ እንገብሮ ጻዕሪ ይሕጐስ እንተ ዀይኑ ንጠራጠር ንኸውን። ዝዀነ ይኹን ዓስቢ ኽንቅበል ዘይንበቅዕ ኰይኑ እውን ይስምዓና ይኸውን። ይኹን እምበር፡ “ኣምላኽ ካብ ልብና ይዓብን ኵሉ ይፈልጥን እዩ።” ነዚ ሓቂ እዚ ድማ ኣይንረስዓዮ። (1 ዮሃንስ 3:19, 20 ኣንብብ።) እቲ እንገብሮ መስዋእቲ ኽሳዕ ክንድቲ ዘይረብሕ ኰይኑ እኳ እንተ ተሰምዓና፡ ኣምላኽ ስለቲ ብእምነትን ብፍቕርን ተደሪኽና እንገብሮ ቕዱስ ኣገልግሎት ዓስቢ ኺህበና እዩ።—ማር. 12:41-44።
17. ገለ ኻብቲ ሕጂ እንረኽቦ ዘለና ዓስቢ እንታይ እዩ፧
17 ኣብዘን ዳሕሮት መዓልትታት እቲ እኩይ ስርዓት ሰይጣን እውን እንተ ዀነ፡ የሆዋ ንህዝቡ ይባርኾም እዩ። ናይ ሓቂ ኣምለኽቱ ኣኺሉ ዚተርፍ ብሉጽ መንፈሳዊ ምግቢ ኸም ዚረኽቡ ይገብር ኣሎ። (ኢሳ. 54:13) ከምቲ የሱስ ዘተስፈዎ፡ የሆዋ ኣባላት እቲ ኣብ መላእ ዓለም ዚርከብ መንፈሳውያን ኣሕዋትን ኣሓትን ዝሓቘፈ ስድራ ቤት ክንከውን ብምፍቃድ፡ ሕጂ ባሪኹና ኣሎ። (ማር. 10:29, 30) ብዘይካዚ፡ ነቶም ብትግሃት ዚደልይዎ፡ መዳርግቲ ዘይብሉ ኣእምሮኣዊ ሰላምን ዕግበትን ሓጐስን ይህቦም እዩ።—ፊል. 4:4-7።
18, 19. ኣገልገልቲ የሆዋ ብዛዕባ እቲ ዚረኽብዎ ዓስቢ ኸመይ እዩ ዚስምዖም፧
18 ኣብ መላእ ዓለም ዘለዉ ኣገልገልቲ የሆዋ፡ ዜደንቕ ዓስብታት ከም እተዋህቦም ኪምስክሩ ይኽእል እዮም። ንኣብነት፡ ኣብ ጀርመን እትነብር ቢያንካ ኸምዚ በለት፦ “የሆዋ ንጭንቀተይ ክዋጽኣሉ ስለ ዝሓገዘንን ኵሉ መዓልቲ ኣብ ጐድነይ ስለ ዝዀነን ኣዝየ እየ ዘመስግኖ። ዓለም ብሕንፍሽፍሽን ብተስፋ ምቝራጽን እተመልአት እያ። ኣብ ጐድኒ የሆዋ ዀይነ ኽዓዪ ኸለኹ ግና፡ ኣብ ሕቝፉ ኸም ዝኣተኹ ዀይኑ እዩ ዚስምዓኒ። ምእንታኡ መስዋእቲ ኽገብር ከለኹ፡ ሚእቲ ዕጽፊ ገይሩ እዩ ዚባርኸኒ።”
19 ኣብ ካናዳ እትነብር 70 ዓመት ዝዕድሚኣ፡ ስፒና ባይፊዳ ዚብሃል ሕማም ዓንዲ ሕቖ ድማ ዘለዋ ፓውላ እውን ከም ኣብነት ንርአ። ንሳ ኸምዚ በለት፦ “ብዙሕ ክትንቀሳቐስ ዘይምኽኣል፡ ብዙሕ ከተገልግል ኣይትኽእልን ኢኻ ማለት ኣይኰነን። ከም ብተሌፎንን ብዘይወግዓዊ መገድን ዚግበር ምስክርነት ዝኣመሰለ እተፈላለየ መዳያት ኣገልግሎት እጥቀም እየ። ካብ ጽሑፋትና ዝረኸብክዎ ዜተባብዓኒ ጥቕስታትን ሓሳባትን ኣብ መዘኻኸሪየይ ጽሒፈ በብግዜኡ አንብቦ እየ። ነታ መዘኻኸሪ ጥራዘይ ድማ፡ ‘ጥራዝ ድሕነተይ’ ኢለ እየ ዝጽውዓ። ኣብ ተስፋታት የሆዋ ነተኵር እንተ ዄንና፡ እቲ ዜጋጥመና ተስፋ ምቝራጽ ግዜያዊ እዩ ዚኸውን። ኵነታትና ብዘየገድስ፡ የሆዋ ወትሩ ይሕግዘና እዩ።” ካብ ናይ ቢያንካን ፓውላን እተፈልየ ዅነታት ይህልወካ ይኸውን። ኰይኑ ግና፡ የሆዋ ንዓኻን ንብጾትካን ዝባረኸሉ መገድታት ርኢኻ ኽትከውን ትኽእል ኢኻ። የሆዋ ኣብዚ እዋን እዚ ብኸመይ ይባርኸካ ኸም ዘሎን ኣብ መጻኢ ብኸመይ ከም ዚባርኸካን ምሕሳብ ክሳዕ ክንደይ ኰን ጽቡቕ እዩ!
20. ንየሆዋ ብምሉእ ነፍስና እንተ ኣገልጊልናዮ እንታይ ኢና ኽንረክብ፧
20 ካብ ልቢ እትጽልዮ ጸሎትን እቲ ንኣምላኽ ብትብዓት እትልምኖ ልማኖን፡ ‘ብዙሕ ዓስቢ ኸም ዘለዎ’ ኣይትረስዕ። ‘ፍቓድ ኣምላኽ ምስ ገበርካ፡ ነታ ተስፋ ኸም እትረኽባ’ ኣይትጠራጠር። (እብ. 10:35, 36) ስለዚ፡ ሕጂ እምነትና ነደልድል፡ ንየሆዋ ድማ ብምሉእ ነፍስና ነገልግሎ። የሆዋ ኸኣ ዚግብኣና ዓስቢ ኺህበና እዩ።—ቈሎሴ 3:23, 24 ኣንብብ።


text:
13/02/2008 ዓ.ም.ፈ
ሓባራዊ ጸገም ምህላዉ ሓይሊ ናይ ሓድነትን ስኒትን ከንሱ፡ ኣብ ፖሎቲካ ኤርትራ ግን ብኣንጻሩ እዩ። ኣብ ኤርትራ ቦኺሩ ዘሎ ነገር እንተሃልዩ ቡኹረት ግዝኣተ ሕጊ ጥራይ እዩ። ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ ኣብ’ዛ መሰረታዊት ቡኹረት እንዳተሳማምዔ ከንሱ፡ ገሊኡ ዝያዳ ህሱይን ቡዱሉን፡ ገሊኡ ዝያዳ ሓላዪ ህዝብን ሃገርን፡ ገሊኡ ዝያዳ ሃገራዉን ዲሞክራስያዉን፡ ገሊኡ ንማሕበሩ ከብ ኩሉ ሕልፊ ሰቡ ሙሁርን ምጥርናፍ ናይ መንእሰይን ገይሩ ዝዛረብ፡ ገሊኡ ከም መተካእታ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ንነብሱን ጉጁሉኡን ዝጽዕድ ፡ ገሊኡ ከም ነባር ተቃዋማይን ተቃላሳይን ንጉጅልኡ ዝወስድ፡ ገሊኡ ከም ብሉጽን መተካእታ ዘይብሉ መደብ ፖሎቲካዊ ዕዮ፡ ምትካል–ዋልታን ሜላን (Strategy and Tactic)…ወ.ዘ.ተ ከምዘለዎ ኣምሲሉ ዝግዕር፡ ከንህን ክዋዳደብን ይርኤ ኣሎ።
እዚ ኣብ ፖሎቲካዊ ባይታ ኤርትራ ዘሎ ተርእይቶታ፡ ናይ ነገር ጥዕናን፡ ቀጻልነት ዘለዎ ማሕበራዊ ፍትሕን ምዕብልናን ከንጸፍን ከምጽእን ዝኽእል ጣቛታት ከምዘይኮነ እዉን ኩሉ ብሕልንኡን ኣእሙርኡን ዝግምግሞን ዝፈልጦ ጉዳይ እዩ። ቃልሲ ማለት ህልኽ ማላት ኣይኮነን፡ ቃልሲ ማለት ብጸግዕነትን ጥብቖነትን (appendix) ቲፎዝነትን ተቆሪንካ እንዳርኣኻ ዓይነስዉር እንዳሰማዕኻ ጸማም፡ ሓቂ ክትዛረብ እንዳተገብኣካ ቀለ–ዓለም ምዝራብ ማለት ኣይኮነን። ቃልሲ ማለት ምዉንጃል፡ ምጥቃን፡ ምዑላቕ፡ ምድንጋር፡ ዘይተራጋገጹን ዘይተጨበጡን መርትዖታት ወይ ሙህዞታት መስሪትካ ንዜጋታት ምኽሳስ ወይ ምክፋእ፡ ምሕሳዉ፡..ወ.ዘ.ተ ማለት ኣይኮነን፡ ቃልሲ ሓደ ንኩሉእንትናዊ ሂወት ሕብረተሰብን ሃገርን መሰረታዊ ንምልዋጥ እተካይዶ መሪርን ከበድት ሓርጎጽጎጻት ዘለዉዎ ማሕበራዊ ኪደትን መስርሕን እዩ።
ኣብ ማሕበራዊ ኪደትን መስርሕን ድማ ኩሉ ኣቶኩሮኻ ኣብ ምጭባጥ ፖሎቲካዊ ስልጣን ዘተኮረ ጥራይ እንተኾይኑ፡ ነቲ ማሕበራዊ፡ ምጣኔሃብታዊ፡ ባህላዊ፡ ሓድነታዊ ሂወትን መዳያትን ናይቲ ሕብረተሰብ ዘንጊዕክ ትኸይድ ስለዞሎኻ፡ ኣብ ክንዲ እቲ ዘካየድካዮ ቃልሲ ንኩሉ እንትናዊ ሂወት እቲ ሃገርን ህዝብን ዝቕይርን ህዝቢ ዝረብሓሉን፡ ብኣጻብዕቲ ዝቑጸሩ ዉልቀሰባት ወይ ጉጂለ፡ ኣብ ላዕለዋይ ፖሎቲካዊ ስልጣን ቕርጻ ብምቕይያር፡ እቲ ዝተካየደ ቃልሲ ከምዚ ሙሉእ ሓሳብ ብዘይ መእሰሪ–ዓንቀጽ (verb) ፈዚዙን ዘይገላጺ ኮይኑ ዝተርፍ፡ ከምኡ ኮይኑ ድማ ይተርፍ። ስለዚ እቲ ክንዳይ ግዝየን፡ ጉልበትን ሂወትን ሰብ፡ ነገራዉን ፋይናንሳዉን..ወ.ዘ.ተ ዝወድኣ መስርሕን ኪደትን ቃልሲ ኣብ ክንዲ ንረብሓ መላእ ህዝብን ሃገርን ዝዉዕል ንዉልቀሰባትን ጉጂለታትን ይዉዕል ማለት እዩ። ዓስቢ ቃልሲ ንዉልቀሰባትን ጉጂለታትን እንተዊዒሉ ድማ ምልካዉነት ናይቶም ዉልቀሰባት ወይ ጉጂለታት ተራጋጊጹ ኣሎ ማለት እዩ። ስለዚ ምልካዉያን ኣሊኻ ካልኦት ምልካዉያን ወይ ኣርካናት ኩናት (Lords of war) ምትካእ እንታይ ዋጋን ሳዕቤኒን ክህልዎ እዩ ኣቀዲሙ ክፍለጥ ዘለዎ ነገር እዩ።
ኣብ መስርሕ ቃልሲ ሓሳብ እዩ ዝመርሕ። ዝተነጸረ ሓሳብን ራእይን እንተዘይብልካ ናበይ ገጽካ ክትከይድ ምኻንኻ እዉን ስለዘይትፈልጥ፡ ኣብ ደርበስበሳትን ዕንክሊልን ኢኻ ንግዜኻ ተሕልፎ። ሓደ ሓድሽ ሓሳብን ሓድሽ ራእይን ዘይብሉ ኣብ ዝተፈላለየ መስርሕ ተፈቲኑ ዝበተኸን ዝተፈግረን ልምዳዊ ኣረጊት መሪሒነት ከም ናይ ለዉጢ ሓይሊ ተወሲዱ፡ ለዉጢ ከምጻልካን ንለዉጢ ክመርሓካን ኣፍካ ከፊትካ፡ ኣእዳዉካ ኣጣሚርካ፡ ሕልናኻ ከዲዕካ…ወ.ዘ.ተ ትጽበ እንተኼንካ፡ ንሱ ጥራይ ዘይኮነ ንስኻ እዉን ናይ ታሪኽ ተሓታቲ ኢኻ። ልዕሊ ኹሉ ግን ናይ ሳዕቤናቱ ከቢድ ዋጋ፡ ደቕኻን ደቂ ደቕኻን ክኸፍልዎ ምኻኖም ክትዝንግዕ የብልካን።
መዋእሉ ኣብ ምምጻእ ሓድነት ዘበርዓነ ሕጂ ሓድነት ከምጻለይ እዩ ኢልካ ምትስፋዉ፡ መዋእሉ ኣብ ወትሃደራዉን ፖሎቲካዉን ጉዕዘታት ዝፈሸለ ሕጂ ፖሎቲካዊ ወይ ወትሃደራዊ ዓወት ከምጻለይ እዩ ኢልካ ምጽባይ፡ ኣብ ምምስራት ጡዕይ ምሕደራን ቅዋሚ ስርርዓትን ዘበርዓነ፡ ኣብ ምርግጋጽ ልዕላዉነትን ግዝኣተ ሕጊ ዝፈሸለ…ወ.ዘ.ተ ከምዚ ሙኻኑ እንዳፈለጥካ ንሓቂ ዘይምቕባል (denial) ጥራይ እዩ።
ኣብ ፖሎቲካዊ ድሕረ ባይታ ኤርትራ ጥዑይ ሓሳብ ንህዝብን ሃገርን ክመርሕ ዝኽእል ኣይኮኖን ተሳኢኑ። ጥዑያት ፖሎቲከኛታት ንሃገሮምን ንህዝቦምን ከገልግሉ ዝደልዩ ኣይኮነን ተሳኢኖም፡ ምሁራትን ለባማትን ኣይኮነን ተሳኢኖም እንታይድኣ ሓደ ጽንዑ ናይ መሰረታት ምንቕስቓስ (Grass-root movement) ተበግሶ እዩ ተሳኢኑ ዘሎ። እቲ ክቃለስን ረብሓታቱ ክካላኸልን ከሰስን ዝኽእል ኣዝዩ ዝበዝሓ ኣካላት ሕብረተሰብ ኤርትራ፡ ገሊኡ ኣገልጋሊ ምልካዉያን፡ ገሊኡ ኣገልጋሊ ኣርካናት ኩናት፡ ገሊኡ ላንጋላንጋ፡ ገሊኡ ኣብ ዉልቓዊ ሂወቱ ምስሳን፡ ገሊኡ ኣፉን ኢዱን ኣኪቡ ብምጽቓጥ፡ ገሊኡ ብሃይማኖት፡ ብብሔርን ኣዉራጃን ብምምቕቃል…ወ.ዘ.ተ ከም መእሰሪ ማእዶ ዘይብሉ መኾስተር ተባታቲኑ ስለዘሎ፡ ጥዑይ ሓሳብ ይኹን ጥዑይ ፖሎቲከኛ መጽዩ ብቐሊሉ ንመንገዲ መሰረታዊ ለዉጥን መጻኢ ቡሩህ ሂወት ክመርሖ ማዕረ ክንደይ ኣሸጋሪ ምኻኑ ክልለ እኳ ዝኽእል እንተኾነ፡ እቲ ርጉጽ ተኽእሎ ዘዉትር ዘሎ እዩ።
ንሓያል ምብትታን ሕብረተሰብ ብሓያል ቀላሲ ሓባራዊ ጸገማትን፡ ኣድማዕን ኣዙዩ ተዓጻጻፊ ስልትን፡ ጽኑዕ ፖሎቲካዊ ራእይን ምትካል-ዋልታ ወኒንካ ኢኻ ትገጥሞ። እዘን ሰለስተ ሮቓሒታት ንምቅንጣጥ ፍርሒ ካብ ኣእምሮ ዜጋ፡ መጽያዊ ዉሕስነት ሂወት ዜጋ፡ ምሕያል ዜጋን ምህናጽ ነብሰተኣማምነት፡ ስኒትን ሓድነትን፡ ተወፋይነት፡ ድሉዉነትን ተስፋ ስለዝሃንጻ፡ ኩሎም መዳናገርትን ጉራቔናት (odds) ንሕብረተሰብ ንምድንጋር ዘለዎም መስኖታት ብልዑል ባዕላዊ ንቕሓት ሕብረተሰብ ስለዝሉከት፡ ቃልሲ ሓፋሽ ህዝብን ክዕወት ግድነታዊ እዩ። ዘይረብሕ ጉርሕታት፡ ራዕዲን ፍርሕን፡ ጸቢብ ስስዔን ኣንነትን (ego)…ወ.ዘ.ተ ኣብ ዘብጽሓና መድረኽ ከምዘይብሉ ክንግንዘብ ኣሎና።
ንሓቒ ሓቂ፡ ንጌጋ ጌጋ ክንብል ዘይንበቕዕ እንተኼና፡ ንዝኸዉን ይኸዉን እዩ፡ ንዘይከዉን ኣይከዉን ወይ እምቢ ናይ ምባል ዓቕሚ እንተጸንቒቕና፡ እንዳፈለጥካ ምጽቓጥ እንተኣብዚሕና፡ ንጉዳይና ካልኦት ክሰርሑልና ንጽበን ንደልን እንተኼና፡….ወ.ዘ.ተ ጸገም ከምዘሎና ፈሊጥና፡ ጸገማትና ክንፈትሕ እዉን ሃስዉሰዉ ክንብል ከምዞሎና ፍሉጥ እዩ። ስለዚ ንኩነታትናን ኩነታት ኤርትራዊ ፖሎቲካዊ ባይታታት ድሕረ ባይታ ንምቕያር ዝድለ እንተኾይኑ፡ ኣብ ንኩላህና ዝብድሃና ዘሎ ሓባራዊ ጸገማትን ብድሆታትን ከነተኩር ይግብኣና። ሓባራዊ ጸገማትና ብንጹር ድሕሪ ምልላይና፡ ንገዛእ ርእሱ እቲ ምልላይ ሓባራዊ ጸገማትና ሓይሊ ናይ ሓድነትና ክኸዉን እዩ። እዚ ሓይሊ እዚ ድማ ምጥርናፋት ናይ መሰረታት ምንቕስቓስ ፈጢሩ ንዓወት ከብጽሓና እዩ።


text:
ባንክታት ኤርትራ ኣዚዩ ከቢድ ናይ ገንዘብ ሕጽረት ኣጋጢምወን ምህላዉ ምንጭታት ሓቢሮም። ብሰንኪ ኣብ ባንክታት ኤርትራ ብሓፈሻ ድማ ኣብ ፊናንሳዊን ፊሲካላውን ጽላት ኣጋጢሙ ዘሎ ምንዋጽ፤ መንግስቲ ኤርትራ ናይ 2016 ተባሂሉ ዝተሓንጸጸ ናይ ዞባታት መደባት ምሉእ ብምሉእ ክስረዝ ኣዚዙ። ምምሕዳር ዞባታት ናይ 2016 ባጀተን ረሲዐን ን2017 ዝኸውን ባጀት ከቕርባ ንሚኒስትሪ ዞባዊ ምምሕዳር መምርሒ ውን ኣመሓላሊፉ ኣሎ።
ብዘይካ እዚ ናይ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ይኹን ኣባላት ሰራዊት ደሞዝ እውን በቲ ዝተባህለ ደረጃ ክቕጽል ዲዩ ኣይኮነን ብርግጸኝኘት ክፍለጥ ከምዘይተኻእለ ዝሓበሩ ምንጭታት መድረኽ፤ እቲ መንግስቲ ኤርትራ ኣብዚ ቀረባ እዋን ንባንክታት ዝዓደሎ 2 ቢልዮን ናቕፋ ዋሕዙን ምዝውዋሩን ምቁጽጻር ሓርቢትዎ ምህላዉ ገሊጾም።
ሃገራዊ ባንክ ኤርትራ ካብ ቤትጽሕፈት ፕረሲዚደንት ብእትዋህቦ መሰረት ናብ ኩለን ትካላት ብፍላይ ድማ ናብተን ብርክት ዝበለ ገንዘብ ዘንቀሳቕሳ ከም በዓል ሜሎቲ ቢራ፤ እንዳ ኮካ፥ ማይ ሰሓን ወዘተን ናይ ገንዘብ ጠለባትን ክውስና መምርሒ ኣመሓላሊፉ ኣሎ።ነብሲ ወከፍ ናይ ንግዲ ትካል ዘለዎ ሰብ ውን መኽሰብ ይርከብ ኣይርከብ ብዘየገድስ 5 ሽሕ ናቕፋ ናብ ባንክ ከቐሙ ይእዝዝ ኣሎ።
መንግስቲ ኤርትራ ንህዝቢ ናብ ራዕዲ ኣእቲዩ ገንዘቡ ንምቁጽጻር፤ ‘ ዳግማይ ምቕያር ወረቐት ናቕፋ ክህሉ ኢዩ ኣብ ኣባይቲ ድማ ተፍትሽ ኪካየድ ኢዩ’ ዝብል ልሙድ ናይ ባዶ ሰለስተ ዘመተ ወረ ኣብ ኣስመራ ዘርጊሑ ኣሎ።


text:
መድረኽ ንደሞዝን ዝናን ዘይኮነ፡ ንስለ ድሕነት ህዝቢ መስዋእቲ ዝኽፍል ደሞክራስያዊ ምሁር ይጠልብ ኣሎ።
ካብ ማይሃምነት ነጻ ምውጻእ ሓደ ማሕለኻ ድኽነትን ድሕረትን ምብታኽ’ዩ፡፡ ካብኡ ሓሊፍካ ደረጃ ብደረጃ ኣብ’ቲ ዝለዓለ ናይ ሊቅነት መዕቀኒ ምብጻሕ ከኣ መሰረታዊ ናይ ህይወት መቐይሮ’ዩ። ፈደል ቆጺርካ ካብ ናይ ማሃይምነት ደልሃመት ንምውጻእ ምጅማር፡ ቀደማይ ካልኣይ ዲግሪ እናበልካ ኣብ ዝለዓለ ናይ ዶክትሬት ኢንጂነርነት ፕሮፈሶርነት መዓርግ ተሰጋጊርካ ማለት ግን፡ ፍጹም ፍልጠት፡ ፍጹም ሰብኣውነት፣ ፍጹም ህዝባዊ ሓላፍነት ደሊብካ ኣኸለ ኣቢልካ ማለት ኣይኮነን፡፡ ከም ሰብ ከም ዜጋ ክትገብሮ ከተማልኦ ዝግበኣካ ኩሉ ፈጺምካ ኣለኻ ኣየስምዕን። ብትምህርቲ ካብ’ቲ ዝተሓተ ክሳብ ዝለዓለ ደረጃ ምብጻሕ ሓደ ኣወንታዊ ጉዳይ’ዩ። ይኹን ግን ከም ሰብ ኣብ’ዚ ምብጻሕ ካልእ ሓላፍነት፡ ካልእ ጾር፡ ካልእ ፈተነናን መስዋእትን ዘሰክም’ዩ። ኣድላይነት ትምህርቲ ዝምዘነሉ፡ ዝተማህረን ዘይተማህረን ሰብ ዝፍለየሉ ድማ ሞያዊ ብቕዓትን ነዚ ዝወሃብ ምስክር ወረቐት ዘይኮነስ ኣብ ኣወንታዊ ኣተሓሳስባ ’ዩ።
ትምህርቲ ኣብ ምዕባለ ሓደ ሕብረተ-ሰብ ዘለዎ ግደ ዘተሓትት ኣይኮነን። ካብ መቑሕ ድሕረትን ድኽነትን ንምውጻእን ዘይምውጻእን ዝውስን ረቛሒ’ዩ። ትምህርቲ ዓይነተ ብዙሕ ድማ’ዩ። ከም መንገዲ ጻጸ ተር ኢልካ ብሓደ መስመር ትወስዶ ናይ ቀለም ትምህርትን ብኡ ዝድምደምን ኣይኮነን። ብትምህርቲ ውጽኢታዊ ምዃን ዝያዳ ሓላፍነታዊ ምዃን ማለት’ዩ። ካብ ገዛእ ርእስኻን ቀረባ ስድራ ቤትካን ብቑጠባ ምሕጋዝ ርሒቕካ፡ ብዛዕባ ኣብ ከባቢኻ፡ ሃገርካን ዘሎ ህዝቢ ዘለዎ ሽግራትን መፍትሒኡን ብሓላፍነታዊ ስምዒት ኣመት ክትገብር፡ ብተግባር ተሳትፎኻ ከተርኢ ዝድረኽ’ዩ። ብፍላይ ኣብ ከም ኤርትራ ዝበላ ኣብ ትሕቲ ድኽነት ዝነብር ህዝቢ ዘለወን ሃገራት፡ ካብ ማህጸንን ዝፈርዩ ምሁራት ካብኦም ዝጠልብ ኣበርክቶ ብዙሕን ከቢድን’ዩ።
ህዝብታት ኤርትራ ኣብ’ዚ መድረኽ’ዚ ብኣካልን ብኣእምሮን ብዘቤታዊ መግዛእቲ ተኣሲሮም፡ ኣብ መንጎ ከም ጥሙር ህዝቢ፡ ኣወንታዊ ታሪኾም፣ ባህላውን ሃይማኖታውን ክብረታቶም፣ ዓቒቦም ናይ ምቕጻልን ዘይምቕጻል ኣብ ኣዝዩ ኣሰካፊ መዋጥር ኣትየምሉ ዝርከቡ መድረኽ ኢና ዘለና። ከም ሰብኣውያን ፍጡራት ብነጻነት ክሓስቡ፡ በብውልቀ ዘመንጨውዎ ሓሳባት ኣብ መድረኽ ወጺኦም ብሓባር ክዛረብሉ፡ ክዛተይሉ ኣብ ዘይኽእልሉ ብፍርሒ ኣፍ ኣፍ ልጓም ዝነገሰሉ፣ ውሽጣዊ ምትእምማን ዝጎደለሉ፣ ፖለቲካዊ ድሕረት ከም ፖሊሲ መንግስቲ ኣብ ዝስረሓሉ፣ ድሕረትን ድኽነትን ኣብ ዝዓሞቐሉ፣ ፖለቲካዊ ስነ-ሓሳባዊ መጥመርን መግለጽን ስኢኑ ቤላቤሎ ኣብ ዝዓብለለሉ መድረኽ ይርከቡ ኣለው። እዚ ግን ከቢድ ባህሪያዊ ሓደጋ ኣይኮነን። ሰብ ዝሰርሖን ብሰብ ድማ ዝፍታሕን ግዝያዊ ሽግር’ዩ። ነዚ ኩሉ ሃገር ከደን ጸገማት ጉጅለ ህግደፍ’ዩ ኣምጺእዎ። ንፖለቲካዊ ተፈጥሮ ናይ ህግደፍ ካብ መሰረቱ ብምትንታን ብምቅላዕን ምውጋድ ድማ’ዩ ዝስገርን ነበረ ዝኸውንን።
እዚ ነዊሕ ዓመታት ዝተሰርሓሉ፡ ንዝነበረ ኣወታዊ ሃገራዊ ስምዒትን ክብርታትን ደምሲሱ፡ ጸቢብ ናይ ጉጅለ ህግደፍ በጋሚዶኣዊ ምትእኽኻብ “ድሕረይ ሳዕሪ ኣይትብቆላ” በታኒ ስነ-ሓሳብ ንምጉላህ ዝግበር ዘሎ ኣዕናዊ ወፍሪ፡ ኣብ ምቅላዕ፣ ኣብ ምምካትን ምውጋድን ግብራዊ ናይ’ቲ ብዙሕ ዘንበበ፡ ዝተመራመረ ኤርትራዊ ምሁር የድሊ ኣሎ። ምኽንያቱ እቲ ኣጋጢሙ ዘሎ ህዝባዊ ሃገራዊ ጸገም፡ ብሰናይ ድሌት፣ ብስምዒት፣ ብተወፋይነት፣ ብመንሕራይ ጥራሕ ዝፍታሕ ኣይኮነን። እቲ ጸገም ካበይ ተበጊሱ? መን ኣበጊስዎ? ስለምንታይ? መንከ ይጠቀመሉ ኣሎ? ከመይ’ከ ክውገድ ኣለዎ? ድሕሪኡ’ኸ ብመንን ከመይን ክትካእ’ዩ፡ ካብ ፖለቲካዊ ድሕረት ዝነጽሐ፡ ካብ ዜጋታትን ህዝብታትን ንዝለዓል ዘሎ ሕቶ መሰል ሕቶ ደሞክራሲ ብግቡእ መልሲ ዝህብ፡ ህዝቢ ካብ መቑሕ ዘቤታዊ ምልኪ ኣውጺኡ፡ ልኡላውነት ህዝብን ሕግን ዘንግስ ስነ-ፍልጠታዊ ፖለቲካዊ መፍትሒ ዘምጽእ ሰፊሕን ዝማዕበለን ኣተሓሳስባ ዝጠልብ’ዩ። ዝተዛበዐ ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባ ምእራም ምዕራይ ረቂቕን ረቂቕ ግብረ መልሲ ዝጠልብ ዕማም ብምዃኑ’ዩ።
እዚ ከቢድ ህዝባዊ ጾር፡ ብማዕረ ኣብ እንግድዓ ኩሉ ምሁር ዝወድቕ ኣይኮነን። ምሁር ዝብል ኣምር ሓፈሻዊ መጸውዒ ደኣምበር፡ ንደርባዊ ባህርን ደሞክራስያዊ ኣረኣእያን ናይ’ቲ ምሁር ክፍሊ ፈላልዩ ዝምድብ ኣይኮነን። ንሓንቲ ሞያ ኣጽኒዑ ብምልከት ዝሰርሓላ ነዚ ድማ ምስክር ወረቐት ዘለዎ ግን ከኣ ንመርከቢ ገንዘብ ወይ ደሞዝ ጥራሕ ዝጥቀመላ ምሁር ኣሎ። ብተመሳሳሊ ብፍሉይነት ኣብ ሓደ ወይ ክልተ ሞያ ኣጽኒዑ ጽቡቕ ውጽኢት ኣምጺኡ፡ ካብ ነብሱን ቀረባ ስድራ ቤቱን ጠቕምን ሩፍታን ኣርሒቑ ዝጥምት፡ ኣብ ውሽጡ ህዝባውን ደሞክራስያውን ኣረኣእያን ዘለዎ ምሁር ድማ ኣሎ። ህልዊ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ጸገም ኣብ ምፍታሕ ብተግባር ተራኡ ክጻወት ዝጠልብ ድማ እቲ ካልኣይ ተሰሪዑ ዘሎ ደሞክራስያዊ ምሁር’ዩ። ሓላፍነቱ ዝዘንገዐ ፍልጠቱ ኣካርዩ ገንዘብ ምቕራብ ከም ዕላማ ዝሓዘ ምሁር፣ ብትምክሕቲ ዝሓበጠ ንህግደፋዊ ዕንደራ ዝድግፍ፡ ሓደ ልቢ ሓደ ህዝቢ ዝጭርሕ፣ ኩሉ ነገር ድሕሪ ልኡላውነት ሃገር እናበለ ንመሰረታዊ ሰብኣዊ መሰል ዜጋታትን ህዝብታትን ኣብ ምዕፋን ዝነጥፍ ምሁር፣ ብጽበት ዓዊሩ ፈታውን ጸላእን ምፍላይ ተሳኢንዎ፡ ኣብ ተጻይ መልስን ስኽፍታን ዝነብር ምሁር፡ ንህዝባዊ ጸገም ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ፍታሕ ከምጽኡ ትጽቢት ኣይግበረሎምን። ስለምንታይ? ንገዛእ ርእሶም ኣካል ናይ’ቲ ጸገም ስለዝኾኑ።
ስለዚ ፈታሒ ጸገም ዝኾነ ሓሳብ ከመንጩ ትጽቢት ዝገበረሉ እቲ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ኣረኣእያ ዘለዎ ሓላፍነታዊ ምሁር’ዩ። ብእምነት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ኤርትራ ከም ሃገር ከም’ዚ ዓይነት ኣረኣእያ ናይ ዘለዎም ምሁራት ድኻ ኣይኮነትን። ኩሉ ውልቃዊ ድሌታቶምን ምሁራዊ ክብሮምን ንጎኒ ገዲፎም፡ ኣብ ግዜ ነጸነታዊ ቃልሲ ተጸንቢሮም ክሳብ ክቡር ህይወቶም ዝኽፈሉ ኣብነታውያን ምሁራት ነይሮም’ዮም። ኣብ’ዚ ጸረ-ዘቤታዊ መግዛእቲ ዝካየድ ዘሎ ህዝባዊ ሓርነታዊ መሰላት ናይ ምርግጋጽ ቃልሲ’ውን ብዙሓትን ነቲ ጉዳይ ስራሕና ኢሎም ዝሓዝዎን ኣይኮኑን ‘ምበር፡ ጨሪሶም ተሳትፎ የብሎምን ማለት ኣይኮነን።
ሕጂ ዝጠልብ ዘሎ ነቲ ከም እንደነገሩ ዝመስል ተሳትፎ ብዕቱብነት ክሕዝዎ፣ ብዓቐን ኣብ ክንዲ ሓደ ክልተ ዝኾኑ ብተዓጻጻፊ ክውስኹን ቀጻልነት ዘለዎ ደሞክራስያዊ ገራሒ ሓሳባቶም ከካፍሉን’ዩ። ሃገር ከደን ንዝኾነ ዘቤታዊ ፖለቲካዊ ጸገም፡ ዝለዓለ ትምህርቲ ንዘይብሉን ፍልጠቱ ንሳንቲም ዘየካረየን ዜጋ ጥራሕ ዝምልከት ጌርካ ምውሳድ ቅኑዕ ኣይኮነን። ፖለቲካዊ ጭቆና ንምውጋድ ብቐንዱ ናይ ፖለቲካዊ መንነትን ሓላፍነታዊ ስምዒትን ‘ምበር፡ ናይ ምሁርን ዘይምህሩን ጉዳይ ኣይኮነን። ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ኣረኣእያ ዘለዎም ሓላፍነታውያን ምሁራት ናብ ቃልሲ ክዕድሙ ደኣምበር ክዕደሙ ክጽበዩ ኣይግባእን። ክኸውን ‘ውን የብሉን። ስለዚ ኤርትራውያን ደሞክራስያውያን ምሁራን ፍልጠቶምን ኣወንታዊ ኣረኣእያኦምን ሎሚ ይጥለብ ስለዘሎ ቅጽበታዊ መልሲ ክህቡ ኣለዎምን ይግባእን። ምኽንያቱ ከም ህዝብን ሃገርን ዘለናዮ ተኣፋፊ ኩነታት፡ ንደሞዝን ዝናን ዘይኮነ፡ ንስለ ድሕነትን ቀጻልነትን ህዝቢ ኩሉ ዓይነት መስዋእቲ ዝኸፈል ደሞክራስያዊ ምሁር’ዩ ዝጠልብ ዘሎ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 06-11-2017


text:
ብሰንኪ ኣብ ኤርትራ ዝርአ ዘሎ ሕጽረት መግቢ ኤርትራውያን ስድራቤታት ናብ ሱዳን ይስደዳ ኣለዋ። ሎሚ ዓመት ብሰንኪ ሕጽረት ዝናብ፡ ከምኡ ውን ካብ ሱዳን ናብ ኤርትራ ብኮንትሮባንድ ዘኣቱ ዝነበረ ሃለኽቲ ነጋራት መንግስቲ ኤርትራ ስለዝኸልከሎ፡ ኣብ ኤርትራ ርኡይ ዝኮነ ጥሜት ኣንጸላልዩ ስለዘሎ ካብ ብዝሓት ንኡሳን ዞባታት ጋሽ-በርካ ብፍላይ ምስ ዞባ ከሰላ ዝዳወብ ከባቢት ብዙሓት ስድራቤታት ይስደዳ ኣለዋ።
እተን ዝበዝሓ ብኸባቢ ኣዴበራን ሓመዳይትን ዘኣትዋ ዘለዋ ስድራ ቤታት ብሰንኪ ዝርአ ዘሎ ሕጽረት መግቢ ይስደዳ ስለዘለዋ እተን ካብ ኢድ ሓለዋ ዶብ ሱዳን ኸምልጣ ትኽ ኢለን ኣብ ከሰላን ከባቢኣን ናብ ህዝቢ ይሕወሳ። እተን ብሓለዋ ዶብ ሱዳን ዝተሓዛ ኸኣ ናብ መዓስከር ሸገራብ ሓሊፈን ከምስደተኛታት ከይተመዝገባ ካብቲ መዓስከር ኣለዋ።
ገለ ኻብቲ ኤርትራውያን ዝዕቈቡሉ ዘለዉ ኣብ ጐረባብቲ ሃገራት ዝርከብ መዓስከራት ስደተኛታት (ብቐይሕ ዝተመልከተ)
ገለ ኻብተን ስድራቤታት ምስቲ ኣብ ምብራቕ ሱዳን ዝርከብ ህዝቢ ስለዝመሳሰላ ኣብ ክንዲ ኸም ስደተኛ ከም ዜጋ ኽነብራ ስለዝደልያ ኣብ UNHCR ክምዝገባ ኣይመርጻን እየን። ስለዚ ኣብ መዝገብ ከይኣተዋ እየን ካብ መዓስከር ሸገራብ ክወጻ ይፍትና።
ሎሚ ዓመት ኣብ ኤርትራ ብሰንኪ ሕጽረት ዝናብ እቶት ሕርሻ ኣንቈልቊሉ፡ ብዶብ ሱዳን ዝኣቱ ዝነበረ ከም እኽሊ፡ ሓርጭ፡ ሽኰርን ካልእ ሃለኽቲ ነገራት ብመንግስቲ ኤርትራ ስለዝተኸልከለ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዓቢ ሽግር ወዲቑ ይርከብ።
ካብ ኢትዮጵያን፡ የመንን ጂቡቲን ዝኮነ ይኹይ ነገር ንኸይኣቱ ተኸልኪሉ እቲ እንኮ መገዲ ብሱዳን ብኮንትራባንዳ ዝኣቱ ዝነበረ ሃለኽቲ ካብ ዝሓለፈ ዓመት 2016 ኣትሒዙ ስለዝተኸልከለ ሎሚ ዓመት ህዝቢ ጥሜት የጥቆዖ ኣሎ።
ኣብ ልዕሊ ዋሕዚ መንእሰያት ናብ ስደት፡ ብሰንኪ ጥሜት ስድራቤታት ነቲ ጕዕዞ እናተወሰኽኦ መጠን ስደት መከራን ኤርትራውያን ይዓቢ ኣሎ።


text:
ንኤርትራዊያን ነበርቲ ዋሽንግተንን ከባቢኣን ሰሚናር ኣካዪዱ። ኤርትራ፡ ሳላ ብሉጽ ክብሪታት ዝውንን ተቓላሳይ ህዝባ፡ ንብድሆታት ናብ ዕድላት ብምቕያር፡ ክብረታ ዝሓለወት ልኡላዊት ሃገር ኮይና ከምዘላ፡ ኣብ ርእሰ-ምርኰሳ ዝተሰረተ ናይ ቊጠባዊ ሽርክነትን ወፍሪን ፖሊሲኣ ድማ ከም ኣድማዒ ቊጠባዊ ሞዴል ይውሰድ ከምዘሎ ብምብራህ፡ ኣብ መዳይ ዲፕሎማሲ ተመዝግቦ ዘላ ዓወታት መርኣያ ናይዚ ምዃኑ ብዝርዝር ገሊጹ። ኣምባሳደር ግርማ ወሲኹ፡ ልኡላዊ መሬት ኤርትራ ተጎቢጡ እንከሎ፡ ገጹ ዝኸወለ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ዓቕሚ ምክልኻል ህዝቢ ኤርትራ ንምድኻምን፡ ካብ ድኽነትን ድሕረትን ከይናገፍን ቊጠባዊን ፖለቲካዊን እገዳታት ብምትእትታው ዋሽንግተን-ዲሲ፡ ሰሚናር ኣምባሳደር ግርማ ኣስመሮም ንምንጻሉ ብዙሕ ሃቐነታት’ኳ እንተካየደ፡ እዚ’ውን ከም’ቲ ዝቐደመ ብንቕሓትን ሓድነትን ይምከት ከምዘሎ ኣነጺሩ። ፈጻሚ ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣቶ ብርሃነ ገብረህይወት ብግደኡ፡ ብመንግስቲ ተታሒዙ ዘሎ መደባት ልምዓትን፡ ብህዝቢ ክትግበሩ ዘለዎም ቁጠባዊን ፖለቲካዊን ንጥፈታትን ኣመልኪቱ መብርሂ ድሕሪ ምሃብ፡ ሕጂ’ውን ብጠቐነ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ንድሕሪት ንምምላስና ብዝግበር ዘሎ ተጻብኦታት ከይተሰናኸልና፡ ውዳቤታትና ኣደልዲልና – ገስጋስ ምዕባለን ዕቤትን ሃገርና ኣብ ምዕራፉ ንምብጻሕ ዝካየድ ጻዕሪታት ብዝሓየለ ክቕጽል ከምዝግባእ ኣስሚሩሉ። ተሳተፍቲ ብወገኖም፡ ልኡላውነት ሃገሮም ንምዕቃብን፡ ቊጠባዊ ዕቤት ንምድንፋዕን ኣብ ዝሰላሰል ዘሎ ዕማማት ካብኦም ዝጥለብ ከማልኡ ድልዋት ምዃኖም ኣረጋጊጾም።
ንኤርትራዊ ርእሰ-ምርኰሳ ከም ኣድማዒ ቊጠባዊ ሞዴል ይውሰድ ኣሎ “ኣምባሳደር ግርማ”..
Got something to say? Go for it!


text:
ፕረዚደንት ኢሳይያስ። ወረቐት ስራሕ 10 ኣምባሳደራት ተቐቢሉ፣
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ። ብ15 ለካቲት ኣብ ቤተ-መንግስቲ ኣብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት። ወረቐት ስራሕ 10 ኣምባሳደራት ተቐቢሉ፣
እቶም ናይ ስራሕ ወረቓቕቶም ዘረከቡ ኣምባሳደራት፥
ኣምባሳደር ሃገረ እስራኤል ሚስተር ጉይ ፈልድማን፤
ኣምባሳደር ሪፓብሊክ ምስሪ ኣሰይድ ማሕሙድ ሓሰን ዓብደላ፤
ኣምባሳደር ሪፓብሊክ ሱዳን ሚስተር ማጅድ ዩስፍ ያሕያ፤
ኣምባሳደር ኖርወይ ሚስተር ባርድ ሆፕላንድ፤
ኣምባሳደር ሃገረ ቐጠር ኣሰይድ መሓመድ ቢን ዒሳ ኣልመናዕ፤
ኣምባሳደር ኤውሮጳዊ ሕብረት ሚስተር ማርሸል ጀርማን፤
ኣምባሳደር ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣሰይድ ዓብደላ መጠር ኸሚሰ ኣልመዝሩዒ፤
ኣምባሳደር መክሲኮ ሚስተር ሉዊስ ሃቬር ካምፑዛኖ፤
ኣምባሳደር እስላማዊት ሪፓብሊክ ኢራን ሚስተር ጀዋድ ትርክ ዓባዲ፤
ከምኡ ድማ ኣምባሳደር ኢንዶነዥያ ዶክተር ሱድጃትሚኮ ማ እዮም፣
እቶም ኣምባሳደራት ኣብ’ቲ ስነ-ስርዓት። ዝምድናታት ሃገራቶም ምስ ኤርትራ ንምድንፋዕን እወታዊ ጽምዶ ንምክያደን ከምዝሰርሑ ኣረጋጊጾም፣
****** ኣ.ዜ.ኤ ******


text:
ዕዮ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ብኸመይ እዩ ዚምወል፧
ዕዮ ስብከትና፡ ብቐንዱ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ብዚገበርዎ ወፈያ እዩ ዚምወል። ኣብ ኣኼባታትና እናዞርካ ገንዘብ ኣይእከብን እዩ፣ ኣባላትና ድማ ዕሽር ኪህቡ ኣይሕተቱን እዮም። (ማቴዎስ 10:7, 8) ኣብ ክንዳኡ፡ ዝደለየ ሰብ ወፈያ ኺገብረሉ ዚኽእል ሳጹናት ኣብ መአከቢታትና ኣሎ። ስም እቶም ወፈያ ዚገብሩ ድማ ኣይንገርን እዩ።
ወጻኢታትና በዚ መገዲ እዚ ጥራይ ክንሽፍን ዜኽእለና ሓደ ምኽንያት፡ ደሞዝ ዚኽፈሎም ካህናት ስለ ዘይብልና እዩ። ብተወሳኺ ድማ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኣብ በቤት ንምኻድ ኣይክፈሎምን እዩ፣ ቦታትና ኣምልኾና ኸኣ ብብዙሕ ወጻኢታት ዚህነጽ ዘይኰነስ፡ ተራ እዩ።
ናብ ኣብያተ ጽሕፈት ናይ የሆዋ መሰኻኽር ዚስደድ ዝዀነ ይኹን ወፈያታት፡ ኣብ ዕዮ ረድኤት፡ ሚስዮናውያንናን ገየሽቲ ኣገልገልትናን ኣብ ምድጋፍ፡ ኣብ ምምዕባል ኣብ ዚርከባ ሃገራት ቦታ ኣምልኾ ኣብ ምህናጽ፡ ከምኡ እውን መጽሓፍ ቅዱስን ካልእ ክርስትያናዊ ጽሑፋትን ኣብ ምሕታምን ኣብ ምልኣኽን እዩ ዚውዕል።
ነፍሲ ወከፍ ሰብ ናይ ጉባኤ ወጻኢታት ንምሽፋን ወይ ዓለምለኻዊ ዕዮና ንምድጋፍ ወይ ድማ ንኽልቲኡ ወፈያ ኺገብር ይኽእል እዩ። ኵለን ጉባኤታት ንኣባላታን በብእዋኑ ገንዘባዊ ጸብጻብ የቕርባ እየን።


text:
ብውልቀ ሰባት ተወሪሩ ዝነበረ 420 ሄክታር መሬት ተመሊሱ
መቐለ ሓምለ 10/2009(ድወት)ኣብ ወረዳ ራያ ዓዘቦ ኣብቲ ዝሓለፉ ዓመት በጀት ብዘይኣገባብ ብውልቀ ሰባት ተወሪሩ ዝነበረ 420 ሄክታር መሬት ክምለስ ከምዝተገበረ ዴስክ ሓለዋ ከባቢን ምምሕዳርን ኣጠቓቕማ መሬት እታ ወረዳ ኣፍሊጡ፡፡
ካብዚ ብዝሰገረ ካብ ትሕዝቶ ነፃ ዝነበረ 889 ሄክታር መሬት ንተጠቀምቲ ከምዝተዓደለ ድማ ተገሊፁ።
እቲ ዴስክ ከምዝበሎ ኣብቲ ዝተዛዘመ ዓመት በጀት 565 ሄክታር ንሕርሻ ዝውዕል መሬት ን2268 ተጠቀምቲ ዝተዓደለ ኮይኑ ን3144 መናእሰይ ድማ ንመጠሻ ዝኸውን 125 ሄክታር መሬት ተዓዲልዎም’ዩ፡፡
ከምኣገላልፃ እቲ ዴስክ ልዕሊ 190 ሄክታር ዝሽፍን ጎቦን ጉህምን ድማ ን745 መናእሰይ ዝተዓደሎም ኮይኑ ብዘይኣገባብ ብውልቀ ሰባት ተወሪሩ ዝፀንሐ ኣስታት 420 ሄክታር መሬት ድማ ተመሊሱ ክመሓደር ተገይሩ’ዩ፡፡
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ብውልቀ ሰባት ተሃኒፆም ዝነበሩ 68 ዘይሕጋዊ ኣባይቲ’ውን ክውገዱ ከምዝተገበረ ንምፍላጥ ተኻኢሉ፡፡


text:
ካብ ከባቢ ዓለም
ዓለም
ብመሰረት ውድብ ጥዕና ዓለም (WHO) ኣብ ልዕሊ ኣንስቲ ዚወርድ ዓመጽ “ብደረጃ ዓለምለኸ ኣብ ጥዕና ሰባት ጸገም ዘስዓበ ተመሓላላፊ ሕማም” ኰይኑ ኣሎ። ብመሰረት እቲ ውድብ፡ “ካብ ኵለን ኣንስቲ፡ 35 ሚእታዊት ዚዀና ብመጻምድተን ወይ ብኻልእ ሰብኣይ ዓመጽ ይወርደን እዩ።” ብዘይካዚ፡ “እቲ ኣብ ልዕሊ ኣንስቲ ብመጻምድቲ ዚወርድ ዓመጽ ኣብ መላእ ዓለም ካብ ዘለዋ ኣንስቲ ን30 ሚእታዊት ዜጋጥመን ልሙድ ዓይነት ዓመጽ” ኰይኑ ኣሎ።
ብሪጣንያ
ኣብ ልዕሊ 64,303 ሰባት እተገብረ መጽናዕቲ ኸም ዚሕብሮ፡ 79 ሚእታዊት፡ “ሃይማኖት ጠንቂ እዚ ሎሚ ኣብ ዓለም ዚርአ ዘሎ ብዙሕ ስቓይን ግጭትን ከም ዝዀነ” እዮም ዚኣምኑ። ብዘይካዚ፡ እቲ ብ2011 ኣብ ዓዲ እንግሊዝን ኣብ ወልስን እተገብረ መጽናዕቲ ኸም ዚሕብሮ፡ ክርስትያናት ከም ዝዀኑ ዝገለጹ ሰባት 59 ሚእታዊት እዮም ነይሮም። ብ2001 ግና ቍጽሪ እቶም ክርስትያናት ከም ዝዀኑ እተዛረቡ ሰባት 72 ሚእታዊት እዩ ነይሩ። ቍጽሪ እቶም ምስ ሃይማኖት ምትእስሳር ዘይብሎም ሰባት ከኣ ኣብቲ ዓሰርተ ዓመት እቲ፡ ካብ 15 ናብ 25 ደይቡ።
ቻይና
ብመራኸቢ ብዙሓን እተገልጸ ሓደ ጸብጻብ ከም ዚሕብሮ፡ ኣብ ቀረባ እዋን እተመሓየሸ ሕጊ፡ ዓበይቲ ውሉዳት ብዕድመ ንዚደፍኡ ወለዶም ኣዘውቲሮም ኪበጽሕዎም ጥራይ ዘይኰነስ፡ “ብስምዒታዊ መዳይ ዜድልዮም” ነገራት ኬማልኡሎም ከም ዘለዎም እውን ዚሓትት እዩ። ይኹን እምበር፡ እቲ ሕጊ፡ እቶም ከምዚ ዘይገብሩ ውሉዳት ‘ኪቕጽዑ ኸም ዘለዎም ኣይሕብርን እዩ።’
ኤውሮጳ
ጕጅለ ገበነኛታት፡ ከም ኵሕለምሕልን ንጽሬት ዚሕግዝ ከሚካላትን ምግብን ኣደናጊሮም የቕርቡ ኣለዉ። ፕረዚደንት ሓንቲ ኩባንያ ድሕንነት ምግቢ፡ “ዳርጋ ነፍሲ ወከፍ መቃመሚ፡ እቲ ማእከላይ ቍጠባዊ ጥቕሚ ዘለዎ እውን ከይተረፈ፡ ንምድንጋር እተቓልዐ እዩ” በለ። ሓደ ምሁር ከም ዝገለጾ፡ ኣብ ዝማዕበላ ሃገራት ካብ ዚዕደግ ምግቢ፡ 10 ሚእታዊት ዚኸውን ውሕስነቱ ዘይተረጋገጸ እዩ።


text:
ነዛ ዓንቀጽ እዚኣ ብ%% ከተንብባ ትደሊዶ፧
ነዛ ዓንቀጽ እዚኣ ብ%% ከተንብባ ትደሊዶ፧
7 እምበኣር፡ ፍቑራተየ፡ እዚ ተስፋታት እዚ ኻብ ሃለወናስ፡ ብፍርሃት ኣምላኽ ናብ ፍጹም ቅድስና እናበጻሕና፡ ካብ ኵሉ እቲ ስጋን መንፈስን ዜርክስ ርእስና ነንጽህ።
2 ኣብ ልብኹም ቦታ ሃቡና። ንሓደ እኳ ኣይበደልናን፡ ንሓደ እኳ ኣየበላሸናን፡ ንሓደ እኳ ኣይተበለጽናሉን።
3 ምሳና ንሙማትን ብህይወት ንምንባርን ኣብ ልብና ኸም ዘለኹምሲ፡ ኣቐዲመ ኢለ ኣለኹ እሞ፡ ክዅንነኩም ኢለ ኣይኰንኩን እዚ ዝብል ዘለኹ።
4 ንዓኻትኩም ብብዙሕ ትብዓት ክዛረበኩም እኽእል እየ። ብኣኻትኩም ብዙሕ እምካሕ እየ። ብምጽንናዕ ተመሊአ፡ ኣብ ኵሉ ጸበባና ኸኣ ኣዝየ ብዙሕ ተሓጒሰ ኣለኹ።
5 ናብ መቄዶንያ ምስ በጻሕና እኳ፡ ኣብ ወጻኢ ቓልሲ፡ ኣብ ውሽጢ እውን ፍርሂ ስለ ዝነበረና፡ ብዅሉ ጸበበና እምበር፡ ሰብነትናስ ዕረፍቲ ኣይረኸበን።
6 እቲ ንእተደቝሱ ዜጸናንዕ ኣምላኽ ግና፡ ቲቶስ ኣብዚ ኸም ዚህሉ ብምግባር፡ ኣጸናንዓና፣
7 ግናኸ፡ ንሱ ብዛዕባ እቲ ናፍቖትኩምን ሓዘንኩምን ንዓይ ዘሎኩም ሓልዮትን ደሃይ ሒዙ ምስ ተመልሰ፡ በቲ ንሱ ብኣኻትኩም እተጸናንዖ ምጽንናዕ ድማ እምበር፡ ኣብዚ ብምህላዉ ጥራይ ኣይኰንናን እተጸናናዕና፣ ስለዚ፡ ኣዝየ ተሓጐስኩ።
8 ስለዚ፡ በታ ደብዳበይ ኣጕህየኩም እንተ ዀንኩ እኳ፡ ኣይጠዓስን እየ። ኣብ ፈለማ እኳ እንተ ተጠዓስኩ፡ (እታ ደብዳበ እቲኣ፡ ንግዜኡ ጥራይ ደኣ እዩ እምበር፡ ከም ዘጕሃየትኩም እርኢ ኣለኹ እሞ፡)
9 ሕጅስ ስለ ዝጐሃኹም ጥራይ ዘይኰነስ፡ ንንስሓ ስለ ዝጐሃኹም እሕጐስ ኣለኹ። ከመይሲ፡ ብኣና ብገለ ምእንቲ ኸይትጕድኡስ፡ ከም ፍቓድ ኣምላኽ ኢኹም ዝጐሃኹም።
10 ማለት፡ ጓሂ ኸም ፍቓድ ኣምላኽሲ ናብቲ ዘይትጠዓሰሉ ናብ ድሕነት ዜብጽሕ ንስሓ እዩ ዚመርሕ፣ ጓሂ ዓለም ግና ናብ ሞት እዩ ዚመርሕ።
11 እንሆ፡ ከም ፍቓድ ኣምላኽ ምጕሃይኩም፡ ክንደይ ጸዓት፡ ክንደይ ምጽራይ ርእስኹም፡ ክንደይ ቍጥዓ፡ ክንደይ ፍርሃት፡ ክንደይ ናፍቖት፡ ክንደይ ቅንኣት፡ ክንደይ መአረምታ እዩ ኣምጺኡልኩም! በዚ ነገር እዚ፡ ብዅሉ ንጹሃት ምዃንኩም ኣርኢኹም ኢኹም።
12 እንተ ጸሓፍኩልኩም እኳ፡ ስሌና እትጽዕትዎ ጸዓት ኣባኻትኩም ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ምእንቲ ኺግሃድ እምበር፡ ስለ በዳሊ ወይስ ስለ ተበዳሊ ኢለ ኣይኰንኩን ዝጸሓፍኩ።
13 ስለዚ ድማ ኢና ተጸናኒዕና ዘለና።
ኣብ ርእሲ እዚ ምጽንናዕ ድማ፡ ቲቶስ ብዅላትኩም መንፈሱ ስለ ዝቐሰነ፡ ብሓጐሱ ኣዚና ተሓጒስና ኢና።
14 ኣብ ቅድሚኡ ብዛዕባኹም እንተ ተመካሕኩ፡ ኣይሓፈርኩን፣ ከምቲ ዅሉ እቲ ዝነገርናኩም ሓቂ ዝዀነ ግና፡ ከምኡ እውን እቲ ኣብ ቅድሚ ቲቶስ እተመካሕናዮ ሓቂ ዀይኑ ኣሎ።
15 ኵላትኩም ከም እተኣዘዝኩምን ከመይ ጌርኩም እናፈራህኩምን ራዕራዕ እናበልኩምን ከም እተቐበልኩምዎን እናዘከረ፡ ንዓኻትኩም ዘለዎ ልባዊ ፍቕሪ በዚሑ ኣሎ።
16 ሳላኹም ብዅሉ ትብዓት ስለ ዘሎኒ፡ እሕጐስ እየ።
ልኣኽ
ልኣኽ
መጽሓፍ ቅዱስ—ትርጉም ሓዳስ ዓለም
2 ቈረንቶስ 7
ትግርኛ
መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ኢንተርነት ኣንብብ
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
ባይቶ ኣዋሳ ብጉዳይ ቆርነልዮስ ዑስማን ካብ ወርሒ መስከረም ጂሚሩ ምስ ሓድሓደ ወብሳይታት ሓዊስካ ክሕቆኑ ድሕሪ ምጽናሖም ነቲ ናይ መሰልካ ምግላጽ ተጻባኢ መርገጾም ኣብ ሚዛን ዝእቱ ናይ ምድስካል ውሳኔ ኣብ ልዕሊ ውድብ ኩናማ ምውሳዶም ብዕሊ ገሊጾም ኣለው ። በቲ ሓደ ወገን ከኣ ውድብ ኩናማ ብ12/4/12 ኣብ ዘውጽኦ መግለጺኡ ብቲ ውሳኔ ቅሬታኡ እናገለጸ ፣ ሕጂ እውን ምስ ኩሎም ውጹዓት ክፍልታት ሕብረተሰብ ኤርትራ ንደሞክራስን ንፍትሒን ከይተሓለለ ክቓለስ ምዃኑ ኣስሚሩሉ ። መግለጺ ውድብ ኩናማ ካብቲ ቅድሚ ሕጂ ዘቅርብዎ ዝነበሩ መግለጺታት ፍልይ ብዝበለን ልዙብን ርእይቶኦም ብምቅራቦም ተስፋ ዝህብን ዓዳሚ ንክፉት ዘተ ይመስል ። እቲ ናይ ምድስካል ውሳኔ ጉድኣቱ ንሎሚ ጥራህ ዘይኮነ ኣብቲ ቀጻሊ ቓልሲ ኣንጻር ምልኪ ዝግበር ከም ኣብነት እና ተጠቅሰ ከይቅጽል ከይዘንጋዕካ ምሕላውን ምብድሁን ከድሊ እዩ።
ሓደ ኤርትራዊ ዜጋ ናይ ምዝራብን፣ምጽሓፍን መሰሉ ኣብ ዝኮነ ግዜ ክሕለወሉ ይግባእ ፣ እንተኮነ ገለገለ ኣብ ምቁዋም ዘለዉ ውድባትን ወብሳይታትን ንደሞክራሲያዊ ሰብኣውን መሰላት ናይ ምክባር ቀንዲ ተልእኮኦም ከምዘይኮነ እናበርሄን እናተጋህደን ስልዝኮነ ፣ ነዚ ተግባርት እዚ ንከይስዕርር ንምግትኡ ናይ ኩሎም ንሃገር ብቀዳምነት ዝሰርዑ ዜጋታት ሓላፍነት እዩ። ሓደ ዜጋ ሓሲቡ ንእከይ ተጋባር ከሰላስል ክሳብ ዘይተበገሰ ስለ ዝተዛረበን ስለ ዝጸሓፈን ክኹነን የብሉን።
ሓላፊ ወድብ ኩናማ ኣብ ልዕሊ ሓምድ ኢድሪስ ዓዋተ ዝሃቦ ርእይቶ ከም ወልቀ ሰብ ሓሳቡ ክገልጽ መሰሉ ስለ ዝኮነ ካብ ዝኮነ ሰብ ፍቓድ ዝጽበየሉን ጉዳይ ኣይኮነን ። እቲ ዘገርም ባይቶ ኣዋሳ ንሓደ ኤርትራዊ ዜጋ እምነቱን ስሚዒቱን ስለ ዝገለጸ ካብ ባይቶ ምድስካሉ ጽባሕ እውን እዚ ተግባር እዚ እንደገና ክድገም ምዃኑ ኣይትጠራጠሩ ።እዚ ከምዚ እንተ ቀጺሉ ንህዝቢ ኤርትራ እዚ ሃይማኖት እዚ እንተ ዘይኣመንካ ተባሂሉ ክመጾ ዝክእል ሓደጋ ካብ ሕጂ ክበርሃሉ ኣለዎ። ወዳብ ኩናማ ብዘቅረብዎ ሓሳብ ሃገርን ህዝብን ኤርትራ ኣብ ሓደጋ ዶ ወዲቁ ኮይኑ ? ኣንቱም ሰባት ጽባሕ እኮ ኣይትዛረቡ ክንብሃል ኢና። ሓምድ ኢድሪስ ዓዋተ ብህይወቱ እንተዝህሉ ከ ነዚ ዝተወስደ ስጉምቲ ምተሰማመዓሉዶ ይከውን ?
ዝከበርኩም ተከታተልቲ እዚ መርበብ እዞም እተጋብኡ ባይቶ ኣዋሳ ቁጽሮም 101 ከም ዝነበረ ተገሊጹ ። ስለዚ ኣብ ክንዲ ሓሳብ ናይ ሓደ ኤርትራዊ ዜጋ ኣብ ምንጻግን እንታውንቶምን ባህሪያቶምን ንደገ ዘውጽኡ ።እቲ ሕቶ ኣብ ክንዲ ምድስካልን መሰል ናይ ሓሳብካ ምግላጽ ምቁዋምን ክወስዱዎ ዝግባኦም ዝነበረ ከም ባይቶ “ ሓምድ ኢድሪስ ዓዋተ “ ጀማሪ ብረታዊ ቓልስን ኣቦ ሰውራ ምዃኑ” ብድምጺ ንወስን እንተዝብሉ ክንደይ መጸበቀሎም ።ብዘለዎም ቁጽሪ ከኣ ዕዉታት ኮይኖም ምወጹ ። እቶም ዝወሓደ ቁጽሪ ዘምጽኡ ከኣ እምነቶም ተግባራዊ ክገብሩ ቓልሶም ምቀጸሉ።እቲ ጉዳይ ናይ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ውሳኔ እዩ ዘድሊዮ። ኣብ ዝመጽእ ዓመት ድገፍቲ ቆርነልዮስ ዑስማን ንካልኦት ባእታታት ኣእሚኖም ነዚ ሓደገኛ ዝኮነ ውሳኔ እንተ ገልቢጦሞ እንታይ ኮን ክንጽበ ንኸውን ? ምክንያቱ ከም ኣገላልጻ ውድብ ኩናማ እቲ ዝሓለፈ ውሳኔ ብ55 ኣንጻሮም ከም ዝነበረ ገሊጾም ። መርበብ ዓዋተ ግን ካብ 101 ዝነበሩ ኣባላት 86 ኣንጻር ውድብ ኩናማ ከም ዘድመጹ እዩ ዝገልጽ ።እዚ እውን ሓቅነቱ ምርግጋጽ ከድሊ እዩ። ባይቶ ኣዋሳ ግን ኣብ ርእይቶ ወይ እምነት ናይ ሓደ ዜጋ ኣብ ምቅየር ክረባረቡ ሳልስቲ ገይሮም ብዝሕፍር ውሳኔ ከኣ ውጺኦም ።
ከም ኣገላልጻ ውድብ ኩናማ ኣብቲ ዝነበረ ክትዕ ሓደ ምሁር ዝብሃል ሰብ ኢሉዎ ዝበሉ “ ማርቲን ሉተር ኪንግ ዝተዓወተ ኮ ንጸዓዱ እውን ክእምንን ክሓቁፍን ስለ ዝከኣለ እምበር ንጸለምቲ ጥራሕ እንተ ዝእምን ነይሩ ኣይምተዓወተን “ ከምዝበለ ሓቢሮም ። ብኣባሃህላ እዚ ምሁር ከምዝተገረሙ እውን ገሊጾም፣ እወ ዝገርም ከኣ ኣዩ። ምክንያቱ እዚ ምሁር እዚ ኣብ ክንዲ መሰል ናይ ሓብካ ምግላጽ ዝቓወም ፣ክድግፍን ክሓቁፍን ዝግብኦ ንሱን እቶም ከምኡ ተገቲሮም ኣብ ምቅዋም ዘለዉ ብጾቱን እዮም ነይሮም ። ብኣንጻሩ ውድብ ኩናማ ከም ኣተሓሳስባ ማርቲን ሉተር ኪንግ ክሓስበሎም ምጽባይ የዋህነት ጥራሕ እዩ። ማርቲን ሉተር ኪንግ ናይ ሰላምን ሰላማዊ ኣገባብ ቓልሲ መራሒ ነይሩ ፣ ብእምነቱ ኣንጻር ኹናትን ጎነጽን ስለ ዝነበረ እቶም ጸለምቲ ይኩኑ እቶም ጸዓዱን ንሓሳባቱ ምንጻግ ኣማራጺታት ዝህቦም ኣይነበረን ። ዝኮነ ኮይኑ ሕጂ ንድሕሪት ተመሊስና ከምዚ ሕጂ ብሓምድ ኢድሪስ ዓዋተ እንዛረቦ ዘሎና ፣ ድሕሪ ሞት ማርቲን ሉተር ኪንግ ከ እንታይ ተባሂሉ ንርኤ ። ፈደራላዊ መንግስቲ ኣሜሪካ ብ1986 ጥሪ 21 ዓመታዊ በዓል ንክብሪ ማርቲን ሉተር ክንግ ምስ ወሰነ ፣ ካብተን 50 መንግስታት 27 መንግስታትን ፣ዋሽግንተን ዲሲ ጥራሕ ተቂቢለናኦ ። ፈደራላዊ መንግስቲ ኣሜሪካ ከም ባይቶ ኣዋሳ ዝሓስብ ነይሩ እንተ ዝኮውን ነተን ዝነጸጋ ኣደስኪለኪን ኣሎኩ ክብለን ምተገበኤ ግን ኣይበለንን ፣ ካሳብ ዝኣምናሉን ዝዓግባሉን ግዲፉወን ። ኣብ መወዳእታ ከኣ እቶም ህዝብታት ናይተን ነቲ በዓል ምክባር ዝኣበያ መንግስታት እናተርደኦምን ምስኡ ተኣሳሲሩ ዝመጽእ ጥቅምታት ከኣ ስለ ዝነበረ ብብዝሒ ብድምጺ ነቲ በዓል ክቅበላ ኣድሚጸን። ሎሚ ኣብ ኩለን እተን 50 መንግስታትን ዋሽግንተን ዲሲን እቲ በዓል ብመንግስታዊ ደራጃ ይክበር ኣሎ። ስለዚ እተን ዝተረፋ መንግስታት ክሳብ 2000 ሽሕ ን14 ዓመታት ዝእክል ግዜ ወሲዱላን ንክርዕማ። ጉዳይ ውድብ ኩናማ እውን ካብዚ ኣብ ላዕሊ ዝጠቀስኩዎ ዝፍለ ኣይነበረን።
ኣብ መደምደምታ ፡
ሓምድ ኢድሪስ ዓዋተ ናይ ውሱናት ሰባት ምጥባቕ ዘድሊየ ኣይኮንን ። እቶም ዋጭ ዋጭ ዝብሉ ዘለዉ ዘፍ ክብሉን ነቲ ጉዳይ ናቱ ግዜ በሊዑ ዝውስን እምበር ፣ ንሰብ ኣገዲድካ ኣንጻር እምነቱ ንክኸይድ ምግዳድ ሓደገኛ ኣተሓሳስባ ስለ ዝኮነ። እዚ ባህሪያት እዚ ብኩሎም ደላይቲ፣ ሰላማን ፣ማዕርነትን ሰብኣዊ መስላትን ዝጣበቁ ሓይልታት ክንጸግን ክኹነንን ዘለዎ ኣተሓሳስባ እዩ።
ዘለዓለማዊ ዝክሪ ንስውእትና !
ሰላማዊ ኣገባብ ቓልሲና ክዕወት ናይ ግድን እዩ !


text:
ኣብዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ጎደናታት ሞቓድሾ ብርክት ዝበሉ ኣብ መንገዲ ዝተቐበሩ ቦምብታት ተፈንጂሮም
ከተማ ሞቓድሾ ብምኽንያት ኣኽራሪ ጉጅለ ኣል-ሸባብ ዝፍፅሞም ሃንደበታውን ዘስካሕክሑን መጥቓዕትታት ኣብ ዓለም ኣዚዮም ሓደገኛታት ካብ ዝብሃሉ ቦታታት ሓንቲ እያ።እንተኾነ ግን ሃገራውን ዓለምለኻውን ሰራሕተኛታት ረድኤት ነቲ ኣብ ጭንቂ ዝርከብ ህዝቢ ካብ ሰራሕተኛታት ፀጥታ ሕቡራት መንግስታትን ሕብረት ኣፍሪካም ብዝግበረሎም ሓለዋ እናተሓገዙ ኣድላይ ዝኾነ ሓገዝ ምሃቦም ቐፂሎም ኣለው።
ናይ ሎሚ ተልእኾ ሓደ ጉጅለ ጋዜጠኛታት ናብ ዝተፈለላዩ ከባቢታት እታ ተኸታተልቲ ግጭታት ዝካየደላ ዘላ ዋና ከተማ ምዝውዋር እዩ።ዕላማ እቲ ዑደት እቶም ካብ ድርቂ፡ዓፀቦን ካብ ኣል-ሽበባን ሃዲሞም ዝመፁ ሰባት ዘለዉሉ ዘሕዝን ኩነታት መነባብሮ ብቀጥታ ንምዕዛብ እዩ።
ናይ ሕቡራት መንግስታት መተሓባበሪ ጉዳያት ፀጥታ ዝኾኑ ጆታሜ ሚሲቮኖ ኣብ ዝኾነ ይኹን እዋን ዝኾን ዓይነት ሓደጋ ክፍፀም ይኽእል ይብሉ።ኣብዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ጎደናታት ሞቓድሾ ብርክት ዝበሉ ኣብ መንገዲ ዝተቐበሩ ቦምብታት ተፈንጂሮም።ካብ ዓሰርተ ንላዕሊ ዝኾኑ ወታደራዊ ግጭታትት እውን ተኻይዶም እዮም።ትማሊ’ውን ናይ ምኽትል ከንቲባ መኪና ኣብ ውሽጢ እታ መኪና ብዝተፃወደ ነታጚ ተባሪዓ።
ናይ ሚሲቮኖ ቀንዲ ስራሕ ሰራሕተኛታት ሕቡራት መንግስታት ሰባኣዊ ሓገዝ ንኽከፋፍሉ ምእንታ ብድሩዓት መኻይን ምምልላስ እዩ።ናይ ናዕበኛታት መጥቓዕቲ ክፍፀም ይኸውን ኢላክ ምእማትን ዒላማ ካብ ምዃን ምክልኻልን እቲ ዝዓበየ ፈተና እዩ ይብሉ ንሶም።ሰባት ክምገቡን ክሕገዙን ስለዘልዎም ግን ክስራሕ ዘለዎ ስራሕ እዩ ይብሉ ብምውሳኽ።
ኣብ ቐፅሪ ናይ ሶማሊያ ትካል እግሪ ምሕዋይን ልምዓትን መብዛሕቲአን ደቂ ኣንስትዮን ህፃውንትን ዝኾኑ ኣማእቲ ሰባት ምግብን ክንክን ጥዕናን ይረኽቡ።ነርስ ኻድራ ሱሌይማን ንሓንቲ መንእሰይ ኣደ ንውላዳ ዝኸውን መድሓኒት ትህባ።
ኣል-ሸባብ ንብዓል ቤት ኻድራ ቅድሚ ሰለስተ ዓመት ቐቲሉዎ።ንሸሞንተ ደቃ ክንዲ ኣቦን ኣደን ኮይና ተገልግል።ሓደጋታት እንተሃለው እውን ንደቃ ብዘለዋ ፍቕሪ በቢማዕልቱ ናብ ናይ ስራሕ ቦትኣ ከም እትመላለስ ትዛረብ።እቲ ዓብይ ስግኣታ ግን ንሳ እንድሕር ሞይታ ደቃ መን ክሕብሕቦም’ዩ ዝብል እዩ።
ኣብ ውሽጢ ሞቓድሾ ይኹን ኣብ ሙሉእ እታ ሃገር ደሕንነት ሃገራውን ዓለምለኻውን ሰራሕተኛታት ረድኤት እቲ ዓብይ ሽግር እዩ።ዶብ ኣልቦ ዶክተራት ዝተብሃለ ገባሪ ሰናይ ክልተ ሰራሕተኛታቱ ኣብ ከተማ ሞቓድሾ ስለ ዝተቐተልዎ ስርሑ ደው ከምዘብሎ ኣብዚ ሰሙን ኣፍሊጡ’ሎ።


text:
ምርጫ ኢትዮጵያ
ኣብ ወርሒ ግንቦት 2007 ዓ/ም ክካየድ እዩ ዝብልዎ ግና ኣቐዲሙ ዝተፈፀመ ምርጫ ዝምልከት በቲ መደናገራይ ዘረበኦም ፍትሓዊ፤ ሰላማዊን ዴሞክራሲያዊን ከም ዝኸውን ይዛረቡ ኣለው ኣየናይ ምርጫ እዩ ናይ ሎሚ ዘመን ከይንብል ኣብ ሕሉፋት ምርጫታት ጨና ዴሞክራሲያዊ ምርጫ ዘይተራኣየ ሎሚ ከመይ ኢሉ ንሶም ናብ ጭው ዝበለ ዓብላልነት ምስ ተሰጋገሩን ኣብ ግዕዝይናን ምስ ጠሓሉን ነቲ ዘይከውን ክኸውን እዩ ይብሉና ዘለው፣ ፈፂሙ ዘይእመን እዩ፣
ኢህወዴግ ካብ ግንቦት 20/1983 ዓ/ም ጀሚሩ ስልጣን ምስ ሓዘ ናይ ወያናይ ዴሞክራሲ ስነ-ሓሳብ ከም ዘሰጉም ብምእዋጅ ኣርባዕተ ምርጫታት ብምክያድ ኣብ ኩለን ናይ ምርጫ እዋናት ብምጭብርባርን ብሓይሊ መልጥን ስልጣን በይኑ ካብ ዝብሕት ምስ ናይ ስግግር ግዜ ዝነበረ ክልተ ዓመት ሓዊስካ 24 ዓመታት ኣቑፂሩ ይርከብ፣
ኣብ ስልጣን ዝርከብ ገዛኢ መንግስቲ ድሕሪ ብ29 ሕዳር 1987 ዓ/ም ዝፀደቐ ኣብ ተግባር ዘይሽረፍ ሕገ-መንግስቲ ኣብቲ ዓመት ንሱ 64 ናይ ፖለቲካ ውድባት ዝተሳተፋሉ ምስሉይ ምርጫ “ሀ” ኢሉ ተጀሚሩ ኢህወዴግ ስዒረ በለ፣
ኣብ 1992 ዓ/ም ንካልኣይ ግዜ 49 ናይ ፖለቲካ ውድባት ዝተሳተፋሉ መደናገሪ ምርጫ ተኻይዱ ሕዚ’ውን ኣብ ስልጣን ዝርከብ ገዛኢ ውድብ መንግስትነት ብሒቱ፣
ኣብ 1997 ዓ/ም ንሳልሳይ ግዜ ዝተኻየደ ምርጫ ካብቶም ዝሓለፉ ክልተ ምርጫታት ፍልይ ብዝበለ መልክዑ ተቃወምቲ ውድባት ጎሊሖም ዝተራኣይሉን ንኢህወዴግ ዘሰንበደን ምርጫ ምስ ምንባሩ ኣብ መላእ ኣዲስ ኣበባ ኣብ 23 ወረዳታት ኢህወዴግ ተሳዒሩ ምስ እዚ ብተወሳኺ ኣብ ዝተፈላለዩ ክልላት ሃገርና እውን ብናይ ህዝቢ ድምፂ ስዕረት ተጎልቢቡ ምንባሩ ይዝከር፣
እንተኾነ ግና እዚ ኣብ ስልጣን ዝርከብ ገዛኢ ፓርቲ ስልጣን ብድምፂ ህዝቢ ከም ዘይለቅቕ ስልጣን ከኣ ዝወሃብ እንተይኮነስ ዝምንጠል ምኳኑ ኣጥቢቑ ዝኣምን ናይ ህዝቢ ድምፂ ዘይቕበል ውልቀ-መላኺ ስርዓት ምኳኑ ኣብ 1997 ዓ/ም ስልጣኑ ኣሕሊፉ ንዝሰዓረ ህዝቢ ንዘይምሃብ ኣብ ልዕሊ ብኣማኢት ዝቑፀሩ ንፁሃት ዜጋታት ናይ ጠያይት ሩምታ ብምልቃቕ ህይወቶም ክስእኑ ዝገበረን ብዓሰርተታት ኣሽሓት ናብ ቤት ማእሰርቲ ዝዳጎነን ስርዓት እዩ፣
ኣብ 2002 ንራብዓይ ግዜ ዝተኻየደ ምርጫ’ውን እንተሪኢና 79 ናይ ፖለቲካ ፓርቲታት ኣብቲ ዝነበረ ምስሉይ ምርጫ ተወዳደርቲ እንተይኮናስ ዓጀብቲ ኮይነን ብምቕራበን እዚ ሕዚ ኣብ ስልጣን ዝርከብ ልኡላውነት ህዝብን ሃገርን ዝጥሕስ ዘሎ ብግዕዝይና ዝጠልቀየ ስርዓት የስግኡኒ እዮም ንዝበሎምን ኣብ ህዝቢ ልዑል ተቐባልነት ንዝነበሮም ኣባላት ተቓወምቲ ውድባት ብኣባላት ፀጥትኡን ብተለኣኣኽቱን ኣቢሉክጭወዩን ክቕተሉን ብምግባር በይኑ ኣብ ምርጫ ጎዩ ምእንታን ክስዕር ኣብ ዝገበሮ ፋሽሽታዊ ተግባር ከይ ሓነኸ 99.6 ሚኢታዊ ውፅኢት ምርጫ ረኺበ ብምባልንማሕበረሰብ ዓለም ኣደናጊሩ ክሳብ ሎሚ ህዝቢ እናረገፀ ሃፍቲ ሃገር እናጓሕጎሐ ኣብ ስልጣን ይርከብ፣
ሕዚ ኸ ናበይ? ሕዚ’ውን ከምቲ ኣቕድም ኣቢልና ዝረኣናዩ ንሳቶም ብዛዕባ ምርጫ 2007 ዓ/ም ምዝራቦም ሓጥያት የብሉን እቲ ሓጥያት ዝኸውን ዘሎ ነቲ ክንዳኻ ኢና እናበሉ ብሽሙ ዝቕልድሉ ዘለው ከቢድ መስዋእትነት ከፊሉ ናብ’ዚ ሕዚ ዝሕንቅቕሉ ዘለው ስልጣን ዘብፀሐ ንህዝቢ ኢትዮጵያ እንታይ ኣፍሊጥዎ እዩ ካብ ዝብል ትዕቢት ኣብ ልዕሊኡ ሰፍ ዘይብል በደል ኣብ ምፍፃም ይርከቡ፣
እሞ ኸ ህዝቢ እንታይ ከገብር ኣለዎ ህዝቢ ኣንፃር እቲ ስርዓት በብግዚኡ ተሪር ተቓውሞ እናስመዐ መፂኡን ኣሎን፣ ኣብዚ ክነስተውዕለሉ ዝግባእ ህዝቢ በብኣንፈቱ ተቓውሞ ኣብ ዘስመዐሉ ግዜ ኣብ ትሕቲ እቲ ስርዓት ኮይኖም ምርጫ ኣብ ዝቐረበሉ ግዜያት ሓያላት ተቓወምቲ ክመስሉ ግን ከኣ ዓጀብቲ ኢህውዴግ ኮይኖም በቲ ኢህወዴግ ዝህቦም ቁንጣሮ ገንዘብ እንተስ ንውልቆም እንተስ ምረፁና ንዝብል ፖስተር መስርሒ ስለዝረኸቡ ኢህወዴግ ዴሞክራሲያዊ ዘይኮነ ክንሱ በቲ ኣኼባታት ብምግባር ንተቓወምቲ ዘየንቀሳቕስ ቀያዲ ሕጉ ለጒሙ ብምሓዝ ዓብላልነቱ ኣብ ዘርእየሉ ምርጫ ብምስታፍ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዝሓሰቦን ዝደልዮን ለውጢ ንኸይመፅእ ኣብ ምግባር ዓብዪ ተራ ይፃወቱ ኣለው፣
ብዝያዳ ከኣ ንህዝቢ ልክዕ ብቁፅሪ እተን መጋበሪያ እቲ ስርዓት ኮይነን ዘለዋ ውድባት ከፋፊሎሞ እቲ ስርዓት ዝደልዮ ከኣ ህዝቢ ሓድነት ፈጢሩ ኣብ ልዕሊ እቲ ስርዓት ከይዕምፅ ዝገብር ህዝቢ ከፋፊልካ ዝግበር ዘሎ ዳንኬራ ኣብ መወዳእትኡ ምብትታን ከይኸውን ተቓወምቲ ውድባት ብፍላይ ኣብ ትሕቲ ኢህወዴግ ዝመርሖ መንግስቲ ኮይንኩም ብሽም ተቓወምቲ ተመዝጊብኩም መጋበሪያ እቲ ስርዓት ዘለኹም ህዝቢ እንታይ ዓይነት ለውጢ ይደሊ ከምዘሎ የማነ ፀጋም ክትሓስቡ ኣካይዳኹም ናይ ህዝቢ ወገናውነት ዘለዎ ኮይኑ ትካቦ ናቲ ስርዓት ወጊድ ኢልኩም ህዝቢ ንለውጢ ክተላዕልዎን ነዚ ብኣነነት ንኣስታት 24 ዓመታት ሃገር ዝመረሐ እንተይኮነስ ሃገርን ህዝብን ዝገዝእን ዘብርስን ዘሎ ስርዓት ክተወግዱ መንገድኹም ክተዐርዩ ምተገበአ፣
ተዘይኮይኑ ሎሚ ዘበን ኣብ ዝካየድ ምስሉይ ምርጫ ብምስታፍ ኣብ ስልጣን ንዘሎ ውልቀ-መላኺ ስርዓት ብምዕጃብ ዴሞክራሲ ኣብዘይብላ ሃገር ዴሞክራሲ ዘሎ ንኽመስል ንምግባር እንተዘይኮይኑ ካልእ ለውጢ ዘምፅእ ኣይኮነን፣
እዚ ኣካይዳ እዚ ከኣ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዘሰልቺይዎ በሓይሊ ብረትን መጋበሪያ እቲ ስርዓት ብዝኾኑ ሓይልታት ተዓፊኑ ዝነብር ዘሎ ምዃኑ ኣብዚ ጉዳይ እዚ ከኣ ግደ ብሰላማዊ ፖለቲካዊ ቃልሲ ንኢህወደግ ካብ ስልጣኑ ክንኣልዮ ኢና ትብሉ ኩሉኹም ይዕበ ይንኣስ ኢድ ኣለኩም ዝብል እምነት ኣለኒ፣ ስለዚ ህዝቢ፤ንሶምን ንስኹምን ተረሓሓቑ ከም ዘለኹም ፈሊጥኩም መንገድኹም ኣዐርዩ፣ እንተ እቲ ህዝቢ መሪርዎ ኣሎ እናመረሮ ንሰበስልጣን ኢህወዴግ ዝስከም እንግዳዕ የብሉን ንኽድርብዮም ተዳልዩ ኣሎ ንሳቶም እውን ኣብ ቀልቀል ፀድፊ ከምቲ ንሳቶም ዝብልዎ ከኣ ኣብ ትሕቲ ሓያል መደራጉሕ ከም ዘለው ፈሊጥካ መዳራጉሕካ ኢድ ንኢድ ተታሓሒዝካ ልቐቐሎም እዋኑ ሎሚ’ምበር ፅባሕ ኣይኮነን፣ ፅባሕ ናይ ባዕላ ዕማም ስለዘለዋ፣
ካብ ደጋፊ ዴ.ም.ህ.ት
ተጋዳላይ ነበር ህወሓት
ወዲ ሓየሎም ካርቱም ባህሪ-ሱዳን


text:
ግምቢ ዘብዐኛ ነሓሰ 2015 | ድሕሪ ሞት ህይወት ኣሎ ድዩ፧
መጽሓፍ ቅዱስ ነዛ ሕቶ ይምልሰልና ጥራይ ዘይኰነስ፡ ነቲ ዚብሎ ንኽንኣምኖ ዜኽእለና ዜተኣማምን መሰረት እውን ይህበና እዩ።
ገበር
ድሕሪ ሞት እንታይ እዩ ዜጋጥም፧
ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ታሪኽ ናይቶም ካብ ሞት ዝተንስኡ ሸሞንተ ሰባት ንረክብ ኢና። ብዛዕባ ድሕሪ ሞት ዘሎ ዅነታት እንታይ ኢሎም፧
ገበር
ምዉታት ተስፋ ኣለዎምዶ፧
ኣምላኽ ንሓጥኣን ዜተንስኦም ስለምንታይ እዩ፧
ገበር
ተስፋ ምውታት—ርግጸኛ ኽትከውን እትኽእል ብኸመይ ኢኻ፧
መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ትንሳኤ ኽንትኣማመን ዚሕግዘና ኽልተ ብቑዕ ምኽንያታት ይህበና እዩ።
ታሪኽ ህይወት
የሆዋ ኻብቲ ዚግብኣኒ ንላዕሊ እዩ ሂቡኒ
ፌሊክስ ኣሌርኮን ብብሽክለታ ሞተር እናተጓዕዘ ኸሎ ብሰንኪ ዝወረዶ ሓደጋ ኻብ ክሳዱ ንታሕቲ ለሚሱ እዩ፣ ብድሕሪዚ ግና ትርጉም ዘለዎ ህይወት ኪነብር ጀመረ።
ኣስኣሰር እምነቶም ስዓብ
‘ኣነ ኣብ እስራኤል ኣደ ዀይነ ተንሳእኩ’
እቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተመዝጊቡ ዚርከብ ጸብጻብ ዴቦራ፡ ብዛዕባ እምነትን ትብዓትን እንታይ እዩ ዚምህረና፧
መልሲ ሕቶታት መጽሓፍ ቅዱስ
ዕላማ ህይወት እንታይ እዩ፧ ህይወት ኣኺልዋ ኸምዚኣ ድያ፧ ደቂ ሰብ ስለምንታይ እዮም ተፈጢሮም፧