text:
ታሪኽ ህይወት
ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግሎት፡ ናበይ ከም ዝመርሓኒ
ነቲ ኣብ ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግሎት ዘሕለፍክዎ 65 ዓመት ምልስ ኢለ ኽርእዮ ኸለኹ፡ ህይወተይ ባህ ዜብል ምዃኑ ኣፈይ መሊአ ኽዛረብ እኽእል እየ። እዚ ኽብል ከለኹ ግና፡ ዝጐሃኹሉን ተስፋ ዝቘረጽኩሉን መዓልቲ ኣይነበረን ማለተይ ኣይኰነን። (መዝ. 34:12፣ 94:19) ብሓፈሻ ግና፡ በረኸትን ዕላማን ዘለዎ ህይወት እየ ኣሕሊፈ።
ብ7 መስከረም 1950፡ ኣባል ስድራ ቤት ቤት-ኤል ብሩክሊን ኰንኩ። ኣብቲ ግዜ እቲ፡ ኣባላት ስድራ ቤት-ኤል፡ ካብ 19 ኽሳዕ 80 ኣብ ዘሎ ኽሊ ዕድመ ዚርከቡ፡ እተፈላለየ ዜግነት ድማ ዘለዎም፡ 355 ዝዀኑ ኣሕዋትን ኣሓትን እዮም ነይሮም። መብዛሕትኦም ከኣ ቅቡኣት ክርስትያናት እዮም ነይሮም።
ብኸመይ ንየሆዋ ኸገልግሎ ኸም ዝጀመርኩ
ነቲ “ሕጉስ ኣምላኽ” ንኸገልግሎ ዝመሃረትኒ ኣደይ እያ። (1 ጢሞ. 1:11) ቈልዓ ኸለኹ ድማ እያ ንየሆዋ ኸተገልግሎ ጀሚራ። ብ1 ሓምለ 1939 ወዲ ዓሰርተ ዓመት ከለኹ፡ ኣብ ኮሎምበስ፡ ነብራሳካ፡ ሕ.መ.ኣ. ኣብ እተገብረ ኣኼባ ወረዳ ተጠመቕኩ። ኣስታት ሚእቲ እንኸውን ኣብ ሓንቲ እተኻረናያ ኣዳራሽ ኴንና፡ ጆሴፍ ራዘርፎርድ ንዘቕረቦ “ፋሽስትነትዶ ናጽነት፧” ዘርእስቱ ብድምጺ ጥራይ እተቐድሐ መደረ ሰማዕና። ነቲ መደረ ፍርቁ ዚኸውን ምስ ሰማዕናዮ፡ ኣብ ወጻኢ እታ ተኣኪብናላ ዝነበርና ንእሽቶ ኣዳራሽ ናዕቢ ተላዕለ። እቶም መናዓብቲ ፈንጺጎም ኣትዮም፡ ንኣኼባና ኣቋረጽዎ፡ ካብታ ኸተማ ድማ ሰጐጉና። ካብታ ኸተማ ብዙሕ ኣብ ዘይርሕቕ፡ ሓደ ሓው ዚውንኖ ቦታ ሕርሻ ተኣኪብና ኸኣ ነቲ ዝተረፈ ኽፋል እቲ መደብ ሰማዕናዮ። ንእተጠመቕኩላ ዕለት መቸም ፈጺመ ኣይርስዓን እየ።
ኣደይ ኣብ ሓቂ ንኸተዕብየኒ ብዙሕ እያ ጽዒራ። ኣቦይ ንፉዕ ሰብኣይን ንፉዕ ኣቦን እኳ እንተ ነበረ፡ ብሃይማኖት ኰነ ብመንፈሳውነተይ ክሳዕ ክንድቲ ተገዳስነት ኣይነበሮን። ኣደይን እቶም ኣብ ጉባኤ ኦማሃ ዝነበሩ ኻልኦት ናይ የሆዋ መሰኻኽርን ዜድሊ ምትብባዕ ሂቦምኒ እዮም።
ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግሎት ብኸመይ ከም ዝመረጽኩ
ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ኽውድእ ምስ ቀረብኩ፡ ኣብ ህይወተይ እንታይ ክገብር ከም ዘሎኒ ኽውስን ኣድልዩኒ እዩ። ቤት ትምህርቲ ኺዕጾ ኸሎ፡ ኣብ ክሊ ዕድመይ ምስ ዚርከቡ ኣስፋሕቲ ሓቢረ ሓጋዚ ፈላሚ ዀይነ አገልግል ነበርኩ።
ካብ ሻውዓይ ክፍሊ ቤት ትምህርቲ ጊልዓድ እተመረቑ፡ ሓውና ጆን ቺሚክሊስን ሓውና ቴድ ጃራዝን ዚብሃሉ ኽልተ ንጽል መንእሰያት፡ ኣብ ከባቢና ኣብ ዕዮ መገሻ ኼገልግሉ ተመደቡ። እቶም መንእሰያት ኣብ መጀመርታ 20ታት ዕድሚኦም ከም ዝነበሩ ምስ ፈለጥኩ ገሪሙኒ እዩ። ሽዑ ገና ወዲ 18 ዓመት ዝነበርኩሉን ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ዚውድኣሉን እዋን እዩ ነይሩ። ሓውና ቺሚክሊስ ኣብ ህይወተይ እንታይ ክገብር ከም ዝመረጽኩ ዝሓተተኒ እዋን ክሳዕ ሕጂ እዝክሮ እየ። ምርጫይ እንታይ ምዃኑ ምስ ነገርክዎ፡ “እወ፡ ኣብ ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግሎት እቶ። እዚ ናበይ ከም ዝመርሓካ ኣይትፈልጥን ኢኻ” በለኒ። እቲ ምኽሪ እትን ኣብነት እቶም ኣሕዋትን ጦብላሕታ ኣሕዲሩለይ እዩ። ስለዚ፡ ትምህርተይ ምስ ወዳእኩ፡ ብ1948 ፈላሚ ዀይነ ኸገልግል ጀመርኩ።
ብኸመይ ቤት-ኤል ከም ዝኣተኹ
ኣብ ሓምለ 1950፡ ኣነን ወለደይን ናብቲ ኣብ ከተማ ኒው ዮርክ ኣብ ዚርከብ ስታድዩም ያንኪ እተገብረ ኣህጉራዊ ኣኼባ ኸድና። ሽዑ፡ ኣብ ቤት-ኤል ኬገልግሉ ምስ ዚደልዩ ኣብ እተገብረ ኣኼባ ተኻፈልኩ። ኣብ ቤት-ኤል ከገልግል ከም ዝደሊ ዚገልጽ ደብዳበ ጽሒፈ ድማ ለኣኽኩ።
ኣቦይ ፈላሚ ዀይነ እናኣገልገልኩ ኣብ ቤት ክነብር እኳ እንተ ፈቐደለይ፡ ንኽፍለይን ንምግበይን ዚኸውን እተወሰነ ገንዘብ ክኸፍል ከም ዘሎኒ ዀይኑ ተሰምዖ። ስለዚ፡ ሓደ መዓልቲ ኣብ መጀመርታ ወርሒ ነሓሰ፡ ስራሕ ክደሊ ክኸይድ ከለኹ፡ ኣብ ሳጹን ቡስጣና ኣላገስኩ። ኣብኡ ኸኣ ካብ ብሩክሊን እተላእከት ደብዳበ ጸንሓትኒ። እታ ደብዳብ፡ ናታን ኖር ዝጸሓፋ እያ ነይራ። ከምዚ ኸኣ ትብል፦ “ኣብ ኣገልግሎት ቤት-ኤል ክትካፈል ንዘቕረብካዮ ሕቶ ተቐቢልናዮ ኣሎና። ምሉእ ህይወትካ ኣብ ቤት-ኤል ከተገልግል ከም እተሰማማዕካ ይርድኣኒ እዩ። ስለዚ፡ ብ7 መስከረም 1950፡ ኣብ 124 ኮሎምብያ ሀይትስ፡ ብሩክሊን፡ ኒው ዮርክ ናብ ዚርከብ ቤት-ኤል ክትመጽእ እደልየካ ኣለኹ።”
ኣብታ መዓልቲ እቲኣ፡ ኣቦይ ካብ ስራሕ ምስ ተመልሰ፡ ስራሕ ከም ዝረኸብኩ ነገርክዎ። ንሱ ኸኣ፡ “ጽቡቕ፡ ኣበይ ኢኻ ኽትሰርሕ፧” በለኒ። ኣነ ድማ፡ “ኣብ ወርሒ 10 ዶላር እናተዋህበኒ፡ ኣብ ብሩክሊን ቤት-ኤል” ኢለ መለስኩሉ። እዚ ቝሩብ እኳ እንተ ኣሰምበዶ፡ ምርጫይ እንተ ዀይኑ፡ ነቲ ዕዮ እቲ ኣጥቢቐ ንኽሕዞ ኽጽዕር ከም ዘሎኒ ነገረኒ። ብድሕሪኡ፡ ነዊሕ ከይጸንሐ ብ1953 ኣብ ስታድዩም ያንኪ ኣብ እተገብረ ኣህጉራዊ ኣኼባ ተጠምቀ።
እቲ ዜሐጕስ ከኣ፡ እቲ ፈላሚ ዝነበረ ኣልፍሬድ ናስራላ ዝስሙ መገላግልተይ እውን ኣብ ቤት-ኤል ኬገልግል ምሳይ ተጸዊዑ ስለ ዝነበረ፡ ብሓንሳእ ከድና። ኣልፍሬድ ጸኒሑ ስለ እተመርዓወ፡ ንሱን ጆኣን ሰበይቱን ናብ ጊልዓድ ከዱ እሞ ሚስዮናውያን ኰይኖም ኣብ ሊባኖስ ኬገልግሉ ተመደቡ፣ ጸኒሖም ከኣ ኣብ ዕዮ መገሻ ንኼገልግሉ ናብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ተመልሱ።
ዕዮ ቤት-ኤል
ኣብ ቤት-ኤል መጀመርታ እተመደብኩሉ ዕዮ፡ መጻሕፍቲ እናሰፈኻ ምጥራዝ እዩ ነይሩ። እታ መጀመርታ ዝዓየኹላ ሕታም፡ ዋት ሃዝ ረልጅን ዳን ፎር ማንካይንድ፧ (ሃይማኖት ንደቅሰብ እንታይ ገይራትሎም፧) ዘርእስታ መጽሓፍ እያ ነይራ። ኣብ ዕዮ ምጥራዝ ሸሞንተ ወርሒ ምስ ዓየኹ፡ ኣብ ትሕቲ መሪሕነት ሓውና ቶማስ ሱሊቫን ብምዃን ኣብ ክፍሊ ኣገልግሎት ክዓዪ ተመደብኩ። ምስኡ እናዓየኹ ኻብቲ ኣብ ውድብ የሆዋ ንዓመታት ዘዋህለሎ ጥበብን ምስትውዓልን ክጥቀም ምኽኣለይ ዜሐጕስ እዩ ነይሩ።
ኣብ ክፍሊ ኣገልግሎት ዳርጋ ንሰለስተ ዓመት ምስ ኣገልገልኩ፡ እቲ ንፋብሪካ ብሓላፍነት ዚከታተሎ ዝነበረ ሓውና ማክስ ላርሰን፡ ሓውና ኖር ኪረኽበኒ ኸም ዚደሊ ነገረኒ። ‘እንታይ ጌጋ ኰን እየ ገይረ፧’ ኢለ ሓሰብኩ። ሓውና ኖር፡ ድሕሪ ቐረባ ግዜ ኻብ ቤት-ኤል ክወጽእ መደብ እንተ ኣልዩኒ ኺፈልጥ ከም ዚደሊ ምስ ነገረኒ፡ እፎይታ ተሰምዓኒ። ንግዜኡ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ዜገልግል ሓው ስለ ዘድለዮ፡ ነቲ ዕዮ እቲ ኽዓምሞ ዝኽእል እንተ ዀይነ ኺፈልጥ እዩ ደልዩ ነይሩ። ካብ ቤት-ኤል ክወጽእ መደብ ከም ዘይብለይ ከኣ ነገርክዎ። ካብ ሽዑ ጀሚረ ድማ፡ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ን20 ዓመት ናይ ምግልጋል ፍሉይ መሰል ረኺበ እየ።
ኵሉ ሳዕ ዝብሎ ነገር ኣሎ። ነቲ ምስ ሓውና ሱሊቫንን ምስ ሓውና ኖርን ኰነ ኸም ሚልተን ሄንሸልን ክላውስ ጀንሰንን ማክስ ላርሰንን ሁጎ ሪመርን ግራንት ሱተርን ምስ ዝኣመሰሉ ኻልኦት ኣብ ቤት-ኤል ዝነበሩ ኣሕዋት ኰይነ ብምዕያይ ዝረኸብክዎ ትምህርቲ ብገንዘብ እንተ ዚትመን ነይሩ፡ ፈጺመ ክኸፍሎ ኣይምኸኣልኩን። *
እቶም መገላግልተይ ዝነበሩ ኣሕዋት፡ ኣብቲ ምእንቲ ውድብ የሆዋ ኢሎም ዚዓይዎ ዕዮ ብግቡእ እተወደቡ እዮም ነይሮም። ሓውና ኖር ንጥፈታት መንግስቲ ኣምላኽ ብእተኻእለ መጠን ኪዓቢ ዚደሊ ህርኩት ሰብ እዩ ነይሩ። ምቕሉል ስለ ዝነበረ፡ እቶም ኣብ ቤት ጽሕፈቱ እነገልግል ዝነበርና ሰባት፡ ንኽንዛረቦ ኣይከብደናን እዩ ነይሩ። ብዛዕባ ሓደ ጕዳይ እተፈላለየ ኣረኣእያ ኺህልወና ኸሎ እውን ከይተረፈ፡ ሓሳባትና ኸይተሰከፍና ኽንገልጽ ንኽእል ነበርና፣ ኣብቲ ዅነታት እቲ እውን ሓውና ኖር ከም ቀደሙ ይተኣማመነልና እዩ ነይሩ።
ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ፡ ሓውና ኖር ንኣሽቱ ንዚመስል ነገራት ተኸታቲልካ ምዕያይ ብዛዕባ ዘለዎ ኣገዳስነት ተዛረበኒ። ነዚ ንኼረድኣኒ ኢሉ ነዚ ዚስዕብ ኣብነት ነገረኒ፦ ኣብ ፋብሪካ ብሓላፍነት ኣብ ዚከታተለሉ ዝነበረ እዋን፡ ሓውና ራዘርፎርድ ተሌፎን ደዊሉ፡ “ሓውና ኖር፡ ካብ ፋብሪካ ንምሳሕ ክትመጽእ ከለኻ እተወሰነ መደምሰስ ተማልኣለይ። ኣብ ሰደቓይ ክዓይየሉ የድልየኒ እዩ” ይብሎ ነበረ። ሓውና ኖር ከም ዝገለጸለይ፡ መጀመርታ ዚገብሮ ነገር ናብቲ መቐመጢ ኣቕሑ ኸይዱ፡ እተወሰነ መደምሰስ ኣልዒሉ፡ ኣብ ጁባኡ የቐምጦ ነበረ። ድሕሪኡ፡ ኣብ እዋን ምሳሕ ናብ ቤት ጽሕፈት ራዘርፎርድ ከይዱ የብጽሓሉ ነበረ። ንእሽቶ ነገር እኳ እንተ ነበረ፡ ንሓውና ራዘርፎርድ ግና ጠቓሚ እዩ ነይሩ። ሓውና ኖር ኣስዕብ ኣቢሉ፡ “ኣብ ሰደቓይ እተጸርበ ርሳስ ክህልወኒ እደሊ እየ። ስለዚ፡ በጃኻ ንግሆ ንግሆ ኣቐምጠለይ” በለኒ። ንሓያሎ ዓመታት፡ ርሳስ ጸሪበ አቐምጠሉ ነበርኩ።
ሓውና ኖር ሓደ ዕዮ ንኽንዓዪ ኽንሕተት ከለና ተጠንቂቕና ኽንሰምዕ ከም ዜድሊ ብዙሕ ሳዕ ይነግረኒ ነበረ። ሓደ መዓልቲ፡ ንሓደ ጕዳይ ብኸመይ ክሕዞ ኸም ዘሎኒ ንጹር መምርሒ ሃበኒ፣ ኣነ ግና ጽቡቕ ገይረ ኣይሰማዕክዎን። ብሰንከይ ከኣ ሓፊሩ እዩ። ኣዝየ ስለ ዝጐሃኹ ድማ፡ ንእሽቶ ደብዳበ ጽሒፈ፡ በቲ ዝገበርክዎ ኣዝየ ኸም እተጠዓስኩ እሞ ኻብ ቤት ጽሕፈቱ ናብ ካልእ ቦታ ክቕየር ዝሓሸ ዀይኑ ኸም ዚስምዓኒ ገለጽኩሉ። ጸኒሑ፡ ኣብታ መዓልቲ እቲኣ፡ ናባይ መጺኡ፡ “ሮበርት፡ ደብዳበኻ ኣንቢበዮ እየ። ተጋጊኻ ኢኻ። ብዛዕባኡ ተዛሪበካ እየ፡ ኣብ ዚመጽእ ኣዚኻ ኸም እትጥንቀቕ ከኣ ርግጸኛ እየ። ሕጂ ስራሕና ንቐጽል” በለኒ። ንተገዳስነቱ ኣዝየ እየ ዘማስወሉ።
ክምርዖ ደለኹ
ኣብ ቤት-ኤል ንሸሞንተ ዓመት ምስ ኣገልገልኩ፡ ኣብ ኣገልግሎት ቤት-ኤል ክቕጽል እንተ ዘይኰይኑ፡ ካልእ መደብ ኣይነበረንን። ይኹን እምበር፡ እዚ ተቐዪሩ እዩ። ብ1958 ኣብ ስታድዩም ያንኪን ኣብ ፖሎ ግራውንድስን ኣህጉራዊ ኣኼባ ኣብ እተገብረሉ እዋን፡ ንሎረይን ብሩክስ ረኣኽዋ፣ ምስዛ ሓብቲ እዚኣ ብመጀመርታ እተራኸብና፡ ብ1955 ኣብ ሞንትርያል፡ ካናዳ ፈላሚት ኰይና ኣብ እተገልግለሉ ዝነበረት እዋን እዩ ነይሩ። ብዛዕባ ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግሎት ብዝነበራ ኣረኣእያን ውድብ የሆዋ ኣብ ዝለኣኻ ዘበለ ቦታ ኸተገልግል ፍቓደኛ ብምንባራን ተመሲጠ እየ። ሎረይን ናብ ቤት ትምህርቲ ጊልዓድ ክትከይድ ሸቶ ነበራ። ብ1956፡ ጓል 22 ዓመት ምስ ኰነት፡ ኣብ መበል 27 ክፍሊ ጊልዓድ ኣትያ ኸተገልግል ተቐባልነት ረኸበት። ካብቲ ቤት ትምህርቲ ምስ ተመረቐት፡ ኣብ ብራዚል ሚስዮናዊት ኰይና ንኸተገልግል ተመደበት። ኣነን ሎረይንን ብ1958 ነቲ ዝነበረና ርክብ እንደገና ኣደልደልናዮ፣ ክምርዓዋ ኸም ዝደሊ ምስ ነገርክዋ ኸኣ ተሰማምዐት። ኣብቲ ዚቕጽል ዓመት ንኽንምርዖ መደብ ብምግባር፡ ሓቢርና ኣብ ኣገልግሎት ሚስዮናውነት ክንኣቱ ተስፋ ገበርና።
ንሓውና ኖር ብዛዕባ መደባተይ ምስ ነገርክዎ፡ ንሰለስተ ዓመት ክንጽበ እሞ ድሕሪኡ ኽንምርዖ፡ ኣብ ቤት-ኤል ብሩክሊን ከኣ ከነገልግል ሓሳብ ኣቕረበለይ። ኣብቲ ግዜ እቲ፡ መጻምድቲ ምስ ተመርዓዉ ኣብ ቤት-ኤል ኬገልግሉ ዚኽእሉ፡ ሓዲኦም ኣብ ቤት-ኤል ንዓሰርተ ዓመት ወይ ንልዕሊኡ፡ ሓዲኦም ከኣ እንተ ወሓደ ሰለስተ ዓመት ዘገልገለ እንተ ዀይኑ እዩ ነይሩ። ስለዚ፡ ሎረይን ቅድሚ ምምርዓውና፡ ኣብ ቤት-ኤል ብራዚል ንኽልተ ዓመት፡ ኣብ ቤት-ኤል ብሩክሊን ከኣ ንሓደ ዓመት ከተገልግል ተሰማምዐት።
ምስ ተሓጸና ንኽልተ ዓመት ዚኣክል ብደብዳበ ጥራይ ኢና እንራኸብ ኔርና። ኣብቲ ግዜ እቲ፡ ተሌፎን ክትድውል ኣዝዩ ኽቡር እዩ ነይሩ፡ ኢ-መይል ድማ ኣይነበረን። ብ16 መስከረም 1961 ተመርዓና፣ መደረ መርዓና ዘቕረበልና ሓውና ኖር ብምዃኑ ድማ ተሓጒስና ኢና። እተን ሒደት ዓመታት ነዊሐናና እኳ እንተ ነበራ፡ ነቲ ንልዕሊ 50 ዓመት ዘሕለፍናዮ ሓዳር ምልስ ኢልና ኽንርእዮ ኸለና፡ ዕግበትን ሓጐስን ዝመልኦ ዓመታት ብምዃኑ፡ እቲ ዝገበርናዮ ውሳነ የሐጕስና እዩ።
ፍሉይ መሰላት ኣገልግሎት
ብ1964፡ ሓላው ዞን ኰይነ ሃገራት ንኽበጽሕ ፍሉይ መሰል ተዋህበኒ። ኣብቲ እዋን እቲ፡ ኣብዚ ናይ መገሻ ዕዮ እዚ፡ ኣሓት ንሰብኡተን ኣሰንየናኦም ኪኸዳ ኣይምደባን እየን ነይረን። ብ1977 ግና ምትዕርራይ ስለ እተገበረ፡ ኣሓት ምስ ሰብኡተን ኪገሻ ጀመራ። ኣብታ ዓመት እቲኣ፡ ኣነን ሎረይንን ንግራንት ሱተርን ንኢዲት ሱተርን ኣሰኒናዮም ናብ ኣብያተ ጽሕፈት ጨንፈር ጀርመንን ኦስትርያን ግሪኽን ቆጵሮስን ቱርኪን እስራኤልን ክንበጽሕ ከድና። ብጠቕላላ፡ ኣብ መላእ ዓለም ኣስታት 70 ዝዀና ሃገራት በጺሐ እየ።
ብ1980፡ ሓደ ኻብቲ ናብ ብራዚል ዝገበርናዮ ምብጻሕ፡ ኣብ ቅናት ምድሪ ኣብ እትርከብ ከተማ በለም እዩ ነይሩ። ሎረይን ኣብ ዕዮ ሚስዮናውነት ከላ ኣብዛ ኸተማ እዚኣ ኣገልጊላ እያ። ብዘይካዚ፡ ነቶም ኣብ ማኑስ ዚርከቡ ኣሕዋት እውን በጺሕናዮም ኢና። ብራዚላውያን ኣንስቲ ኺሰዓዓማ፡ ኣሕዋት ከኣ ንሓድሕዶም ኪጨባበጡ ልሙድ እኳ እንተ ዀነ፡ ኣብ ስታድዩም ኣብ ዘቕረብክዎ ሓደ መደረ ግና፡ ነዚ ልማድ እዚ ዘይገብሩ፡ ንበይኖም ኮፍ ዝበሉ ጕጅለ ረኣና። ስለምንታይ እዮም ተፈልዮም፧
እዞም እተፈተዉ ብጾትና ናይ የሆዋ መሰኻኽር እዚኦም፡ ኣባላት እቶም ኣብ ውሽጣዊ ኽፋል ጫካ ኣማዞን ዚነብሩ ማሕበር ድዉያት እዮም ነይሮም። እዞም ኣሕዋት እዚኦም፡ ምእንቲ ድሕንነት እቶም ተኣከብቲ፡ ምስኣቶም ንኸይራኸቡ ወሰኑ። ግናኸ፡ ንልብና ብሓቂ ተንኪፎምዎ እዮም፡ ነቲ ኣብ ገጾም ዚንበብ ዝነበረ ሓጐስ ድማ ፈጺምና ኣይንርስዖን ኢና። እተን ኣብ ትንቢት ኢሳይያስ ዚርከባ፡ “ባሮተይ ብሓጐስ ልቢ እልል ኪብሉ” ዚብላ ቓላትሲ ኣየ ኽንደይ ሓቂ ዀን እየን።—ኢሳ. 65:14።
በረኸትን ዕላማን ዘለዎ ህይወት
ኣነን ሎረይንን ነቲ ንልዕሊ 60 ዓመት ንየሆዋ ብተወፋይነት ዘቕረብናዮ ኣገልግሎት፡ ኵሉ ሳዕ ኢና እንዝክሮ። የሆዋ ብውድቡ ኣቢሉ ንኺመርሓና ሳላ ዝፈቐድናሉ ብብዙሕ መገድታት ተባሪኽና ኢና። ብዛዕባ እዚ ኽንሓስብ ከለና ኣዚና ኢና እንሕጐስ። ኣብዚ እዋን እዚ፡ ከም ቀደመይ ኣብ እተፈላለየ ሃገራት እናኸድኩ ኺበጽሕ ዘይክእል እኳ እንተ ዀንኩ፡ ነቲ ምስ ኮሚተ ኣተሓባባርን ምስ ኮሚተ ኣገልግሎትን ሓቢረ ብምዕያይ ንኣመሓዳሪ ኣካል ንኺሕግዞ እተዋህበኒ መዓልታዊ ዕዮ ኽዓምሞ እኽእል ኣለኹ። በዚ መገዲ እዚ፡ ዓለምለኻዊ ሕውነትና ንኺድልድል ኣብ ዚግበር ዕዮ፡ ንእሽቶ እጃም ንኸበርክት ፍሉይ መሰል ብምርካበይ ኣዝየ እየ ዘማስወሉ። ከምቲ ኢሳይያስ ዝበሎ “እኔኹ ልአኸኒ” ብምባል ኣብ ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግሎት እተኻፈሉ ሓያሎ ኣጕባዝን ጐራዙትን ክንርኢ ኸሎና ኵሉ ሳዕ እዩ ዚድንጽወና። (ኢሳ. 6:8) እዞም ማእለያ ዘይብሎም ውልቀ ሰባት ንሓቅነት እተን፡ “ኣብ ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግሎት እቶ። እዚ ናበይ ከም ዚመርሓካ ኣይትፈልጥን ኢኻ” ዚብላ ነዊሕ ዓመታት ይገብር ሓላው ወረዳ እተዛረበን ቃላት ዜቃልሑ እዮም።
^ ሕ.ጽ. 20 ናይ ገሊኦም ታሪኽ ህይወት ክትፈልጥ እንተ ደሊኻ፡ ኣብዚ ዚስዕብ ሕታማት ግምቢ ዘብዐኛ (እንግሊዝኛ) ርአ፦ ቶማስ ሱሊቫን (15 ነሓሰ 1965)፣ ክላውስ ጀንሰን (15 ጥቅምቲ 1969)፣ ማክስ ላርሰን (1 መስከረም 1989)፣ ሁጎ ሪመር (15 መስከረም 1964)፣ ግራንት ሱተር (1 መስከረም 1983)።


c: text/html

text:
Published: 25 September 2008
መዓርግን ስልጣንን ፓትርያርክ (ደቂቀ እንጦንዮስ ተማሃሮ መንፈሳዊ ኮሌጅ ቅዱስ ኣትናቴዎስ ኮርፐስ ክርስቲ, ተክሳስ ሕ.መ. ኣሜሪካ 24 ሚያዝያ 2008 )
ስልጣን ፓትርያርክ
መሰረት ስልጣን ፓትርያርክ ካብ ሰማይ እምበር ካብ ባይታ ኣይመጸን። ክርስቶስ ከመይ ዝበለ ስልጣን ንሃዋርያት ከም ዝሃቦም ዝሕብሩና ኣብነታት እዞም ዝስዕቡ ጥቕስታት ምስክር እዮም። “በቲ ሓቂ ቀድሶም፣ ቃልካ ሓቂ እዩ። ከምቲ ንዓይ ናብ ዓለም ዝለኣኽካኒ፣ ከምኡውን ኣነ ናብ ዓለም ለኣኽኩዎም”። (ዮሃ፡17፡17-18) “ሽዑ ኢየሱስ ከም ብሓድሽ ሰላም ንኣኻትኩም ይኹን። ከምቲ ኣቦ ንኣይ ዝለኣኸኒ፣ ኣነውን ከምኡ እልእኸኩም ኣሎኹ በሎም። እዚ ኢሉ ኡፍ በለሎም እሞ፣ መንፈስ ቅዱስ ተቐበሉ”። (ዮሃ፡20፡21-22) “ስለዚ ኺዱ ንኹላቶም ኣህዛብ ብስም ኣቦን ወድን መንፈስ ቅዱስን እናኣጥመቕኩም ዝኣዘዝኩኹም ኹሉ ኺሕልዉ ኸኣ እናመሃርኩም ደቀ መዛሙርቲ ግበርዎም። እንሆ
ድማ፣ ኣነ ኽሳዕ መወዳእታ ዓለም ኹሉ መዓልቲ ምሳኻትኩም እየ”። (ማቴ፡ 28፡20) “ኣነ ኸኣ እብለካ ኣሎኹ፡ ንስኻ ጰጥሮስ ኢኻ። ንማሕበረይ ከኣ ኣብዛ ከውሒ እዚኣ ኽሃንጻ እየ፡ ደጌታት ሲኦል ድማ ኣይሕይልዋን። መርሖታት መንግሥተ ሰማያት ክህበካ እየ፣ ኣብ ምድሪ ዝኣሰርካዮ ኹሉ ኣብ ሰማይ እሱር ኪኸውን እዩ። ኣብ ምድሪ ዝፈታሕካዮ ኹሉ ድማ ኣብ ሰማይ ፍቱሕ ክኸውን እዩ።” (ማቴ፡ 16፡ 18-19) ኢሉ ኣብ ልዕሊ ሓዋርያትን ኣብ ልዕሊ ኹላ ቤተ ክርስቲያንን፡ ንጰጥሮስ ቀዳማይ ፓትርያርክ ክኸውን ክርስቶስ ምሉእ መዓርግ ስልጣን ሃቦ።
ናይ መጀመርታ ፓትርያርክ ተባሂሉ ዝጽዋዕ እግዚኣብሔር ‘ኣብ’ ባዕሉ እዩ። ከመይሲ “ኣባ ኣቦ” ተባሂሉ ስለ ዝጽዋዕ። ‘ኣባ ኣቦ’ ድማ፣ መራሕ ኹሉ እምነት ዝኾነ ኣቦና ኣብርሃም፣ ኣቦ ብዙሓት ህዝብታት ገይረካ እየ እሞ፡ ደጊም ስምካ ኣብራም ኣይጸዋዕ (ዘፍ፡17፡5-7) ምስ ተባህለ እዩ። ድሕሪ ኣብርሃም ድማ ሙሴ ኣብ ልዕሊ እሥራኤል መራሒን ኣቦን ነበረ። ኣብ መውዳእታ ድማ፣ እቲ ኣካል ሥላሴ ዝዀነ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ባዕሉ ‘ኣቦ’ ኹሉ ከም ዝኾነ ነገረና። ንሱ ድማ ነቶም መንፈስ ቅዱስ ዝሓደሮም ሓዋርያት ኣብ ቤቱ፣ ኣብ ክንድኡ ኣቦታት ኰይኖም ክመርሑ ምሉእ ሥልጣን ሃቦም። ሓዋርያት ድማ ነቶም ብድሕሪኦም መንፈስ ቅዱስ ዝመረጾም ኣቦታት፣ ከምቲ ንዓኣቶም ክርስቶስ ምሉእ ሥልጣን ዝሃቦም፣ ምሉእ ሥልጣን ኣቦነት ሃብዎም። እዞም ኣቦታት እዚኣቶም ድማ ክሳብ ሕጂ ንቤተ ክርስቲያን ብዘድልያ ዘበለ እናመርሑ፣ ክሳብ ምጽኣት ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ከጽንሕዋ ሓደራ ተዋህቦም። እዞም ብመንፈስ ቅዱስ ዝተመርጹ ኣቦታት ሥልጣኖም መዓርግ ኣቦነቶም ከይተቐየረ፣ ኣብ ዝተፈላለየ ዘመናትን ኣብ ዝተፈላለየ ሃገራትን ስሞም ይቀያየር እዩ። ንኣብነት ኣብ ሮማ ኣብ ምስሪ፡ ፖፕ፡ ፓትርያርክ፡ ካቶሊኮ፡ ዓቢይ ጳጳስ፣ ቀዳማይ ጳጳስ፣ ሊቀ ጳጳሳት፣ ርእሰ ጳጳሳት፣ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት እናተባህሉ ይጽውዑ። ፓትርያርክ ብመዓርጉ ወኪል ክርስቶስ ኣብ ምድሪን ኣቦ-መንበር ሲኖዶስን ጠቅላላ መራሒ ቤተ ክርስቲያንን እዩ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ፈነወ ሬድዬ ኣዳል ድምጺ ኤርትራዊ ብሰንበት13 መስከረም 2015 ምስ ስነጥበባዊት ተ/ጋ ንግስቲ ገብረመስቀል፤ ካብ ከተማ ኢጣልያ ብቴሌፎን ንዑደት ምርኢተን ኣመልኪቱ ኣብ ዘካየዶ ናይ 60 ደቃይቅ ቃለ መሕተት ተ/ጋ ንግስቲ ንሓፈሻዊ ጥርናፊኤን ኣመልኪታ ሰፊሕ መብርሒ ደሕሪ ምሃባ ፤ ኣብ ሃማድኤ ዞባ ማእከል ተጠርንፈን ክነጣጠፍ ከም ዝጸንሓ ኣብ ጥርናፈኤን ዝርከባ ኣስታት 26 ስነ ጥበባዊያን ደቂ ኣንስትዬ ገሊን ተጋደልቲ ነበርን ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎትን ምኳነን ብምሕባር፤ ኣብ ስነ ጥበባዊ ስርሓት ካይላ፤ቅብኣ ፤ ኢደ ስርሓትን ወዘተን ሓያሎ ድንቂ ኤርትራዊ ስነ ጥበባዊ ስርሓት ከም ዝሰርሓን ዉጺኢት ስርሓን ፤ ኣብ ኣህጉራዊ ምርኢት ከም ዝበቅዔን ብምዝካር ኣብ ኩሉ ዕማማተን ዉን ሉዑል ደገፉ ኣካላት መንግስቲ ኤርትራ ከም ዘይተፈለየንን ብፍላይ ደገፍ ማእከላይ ቤ/ጽ ሃማድኤ ሉዑል ምኳኑን ብዘይካ’ዚ ካብ ሚኒስትርታት ቱሪዝምን፤ ዕዬን ሰብዊ ድሕነትን ዘድሊ ኩሉ ምትብብዓት ከም ዘይተፈልየን ጠቂሳ።
ብዕለት 20/05/2015 ሓያሎ ስነ ጥበዊ ስርሓት ብምሓዝ ናብ ኤርራዊያን ፈስቲቫል ኢጣልያ 2015 ንምስታፍ ካብ ኣስመራ ምስ ስለስተ ርእሳ ከም ዝተበገሳን ፤ ብዝወጸ ውጥን መደባት መሰረት ድሕሪ ኣብ ፈስቲቫል ዘቅረበኦ ምርኢት ድማ ዛጊት ኣብ ከተማታት ሚላኖን ፤ ቦሎኛን ብበጻሕቲ ወጻእተኛታትን ፤ ኤርትራዊያንን ዕውትን ኣድቆት ዘትረፍ ውጽኢት ስነ ጥበባዊ ስርሓተን ከም ዘቅረባ ኣረዲኣ።
ኣብ ደገ ዝርከቡ ኤርትራዊያን ከም ኣብ ኩሉ ጽላታት ኣብ ስነ ጥበብ ዉን ንከዉፍሩ ተመሓላልፉዬ መልእክቲ ኣለኪ’ዶ? ንዝብል ዝቀረበላ ሕቶ ተ/ጋ ንግስቲ ክትምልስ ከላ፤ ብሓፍሻ ኣብ ደገ ዝርከቡ ወነንቲ ዝተፉላለየ ትካላት ውጽኢት ስነ ጥበባዊ ስርሓትና ብቀጥታ ካባና ብምግዛእ ናብ ዕዳጋት ዓለም ከቅርብዎ ኩፍት ዕድላት ከም ዘሎ በዚ ኣጋጣሚ ክሕብር እደሊ፤ ድሕሪ ምባል ብፍላይ ኤርትራዊያን ስብ ጸጋ ኤርትራዊ ስነ ጥበባዊ ፍርያት ኣብ ዓለም ሉዑል ተወዳዳሪ ብቅዓት ከም ዘለዎ ተገንዚቦም ምስ ስነ ጥበባዊያን ተሻሪኮም ገንዘቦም ከውፍሩን ኤርትራዊ ስነ ጥበብ ናብ ሃገራዊ ፍርያት እንዲስትሪ ክቅይርዎን ኣብ ምምዕባል ኤርትራዊ ፍርያት ሰነ ጥበብ እጃሞም ከበርክቱ እጽውዕ ኢላ።
ምስ ተ/ጋ ንግስቲ ዘካየድና’ዬ ሰፊሕ ናይ 60 ደቃይቅ ቃለ- መሕተት ሙሉእ ትሕዝቱኡ ሶኒ 14 መስከረም 2015 ከነቅርበልኩም ኢና።


text:
ኢንዳስትሪያላዊ ሰላም ዓንዲ ሑቐ ፍርያት ኢንዳስትሪ እዩ። ኣብ ሓደ ትካል ኢንዳስትርያላዊ ሰላም እንድሕር ዘየለ ቅልጡፍን ፅፉፍን ስራሕ ኣይህሉን፤ ብኡ መንፅር ዘዕግብ ፍርያት ኣይርከብን። በዚ ጉዳይ ፋብሪካ ቆርበት ሸባ ውቕሮ ዘለዎ ብርኪ ሪእኻ፣ እኹል ምስክር ገይርካ ምውሳድ ይከኣል። ፋብሪካ ቆርበት ሸባ ውቕሮ ብ1985 ዓ/ም 90 ሰራሕተኛታት ሒዙ ብቖርበት ጤለበጊዕ ስራሕ ዝጀመረ ኮይኑ መበገሲ ካፒታሉ ድማ 94 ሚልዮን ብር ምንባሩ ዝረኸብናዮም ሓበሬታታት የረጋግፁ።
ሰራሕተኛታት ፋብሪካ ቆርበት ሸባ
ፋብሪካ ቆርበት ሸባ ካብ ዓመት ናብ ዓመት ለውጢ እናምፀአ ዝርከብ እንትኸውን ብፍላይ 2001 ዓ.ም ብ200 ሚልዮን ዶላር ዝግመት ምስፍሕፋሕ ተገይርሉ። በዚ ድማ ናብ ዝሓሸ ብርኪ መፍረያይነት ተሰጋጊሩ። ኣብዚ ሕዚ እዋን 5,500 ቆርበት ጠለበጊዕ፣ 600 ቆርበት ከፍቲ፣ 1000 ፅምዲ ቆርበት ጫማን 1000 ፅምዲ ውፅኢት ቆርበትን ጨርቅን ዝኾነ ጫማ (ጅርባ) ብመዓልቲ የፍሪ ኣሎ። እቲ ፋብሪካ ን950 ወገናት ቀዋሚ ዕድል ስራሕ ዝፈጠረ እንትኸውን ካብዚኣቶም እተን 42 ምኢታዊ ደቂ ኣንስትዮ እየን። ብማእኸላይ 100 ሰራሕተኛታት ድማ በብ መዓልቱ ብግዝያዊነት ይሰርሑ።
ኢንዳስትሪያላዊ ሰላም ፋብሪካ ቆርበት ሸባ ሎምን ትማልን
እቲ ፋብሪካ ካብ ፈለማ ኣትሒዙ ሰነድ ሓበራዊ ስምምዕነትን ማሕበር ሰራሕተኛታትን እንተነበሮ እውን ኢንዳስትሪያላዊ ሰላሙ ግና ዓብዪ ጉድለት ነይሩዎ። ብምኽንያት እዚ እውን ክሳብ 2007 ዓ/ም ሰራሕተኛታትን ኣመራርሓን ተሳንዮም ኣብ ምኻድ ፀገም ነይሩዎም። ኣብ ሞንጎኦም ጭቕጭቕን ዘይምርድዳእን ይፍጠር ነይሩ። እቲ ጭቕጭቕ ድማ ኣብ ውሽጢ ክፍታሕ እናተገብኦ ካብቲ ፋብሪካ ወፅዩ ናብ ምምሕዳር ወረዳ ብመልክዕ ጥርዓን ይውሕዝ ምንባሩ ገለገለ ወሃብቲ ርኢቶ የረጋግፁ። ነዚ ክገልፁልና ዝኽእሉ ሓበሬታታት ምቕራብ ይከኣል እዩ። ኣብ ፋብሪካ ቆርበት ሸባ ተቖፂሮም ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት ብምኽንያት ኣብ ውሽጦም ዝፍጠሩ ዝነበሩ ዘይምርድዳኣት ናብ ጥርዓን ይኸዱን የማሩሩን ከምዝነበሩ ንማንም ግልፂ እዩ። ብምኽንያት እዚ ብዕለት 19/03/2007 ዓ/ም 150 ዝኾኑ ሰራሕተኛታት እቲ ትካል ኣብ ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ ካብ ዝርከብ ቤት ፅሕፈት ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን ብምኻድ በደሎም ዘስምዕሉ እዋን ነይሩ። ሽዑ ጥራሕ እንተይኮነስ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣጋጣምታት እናኸዱ ዝጠርዑን በደሎም ዘስምዑን እውን ነይሮም።
ኣብ ቤት ፅሕፈት ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን እቲ ወረዳ ክኢላ ምርኻብ ስራሕን ሰራሕተኛን ምርግጋፅ ኢንዳስትሪያላዊ ሰላምን ዝኾነ መንእሰይ መሓሪ ኣርኣያ ከም ዝብሎ፣ እቲ ምኽንያት ምትህልላኽ ዝወለዶ እዩ። ብምኽንያት እዚ ድማ ሰራሕተኛታት ናብ ጥርዓን ክመላለሱ እንትብሉ ዝሰርሕሉ ግዜ ይጎድኡ ነይሮም፤ ኣብ ውሽጢ እቲ ፋብሪካ እውን ጥርዓንን ክርክርን ስለ ዝበዝሕ፣ “ግዘ ስራሕ ብዝግባእ ኣብ ጥቕሚ ይውዕል ነይሩ” ክበሃል ኣይከኣልን። ቤት ፅሕፈት ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን እቲ ወረዳ ከረዳድእ ኢሉ ዝገበሮ ፃዕሪ እውን ውፅኢት ኣየምፅአን። እቲ ምኽንያት ብኣመራርሓ እቲ ትካል ነቲ ቤት ፅሕፈት ከም ሓጋዚ ገይርካ ዘይምርኣይ ነይሩ። ሰራሕተኛታት እውን መዓልቲ ከመይ ይሓልፍ እምበር ንመትረፋይነት እቲ ፋብሪካ ዝጭነቑ ኣይነበሩን። ብምኽንያት ተረዳዲእኻ ዘይምስራሕ ድማ ኣብቲ ትካል ኢንዳስትሪያላዊ ሰላም ክዝረግ ብምኽኣሉ እቲ ፋብሪካ ኣብ ክሳራ ክጥሕል ክኢሉ።
ስለ ዝኾነ፣ ቤት ፅሕፈት ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን እቲ ወረዳ ምስ ቢሮ ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን ክልል ትግራይ ብምዃን ኣብ ቀፅሪ እቲ ፋብሪካ ብ25 ነሓሰ 2007 ዓ/ም ገምጋም ተኻይዱ። ብመሰረት እዚ እቶም ሰራሕተኛታት ቅሬተኦምን ጥርዓኖምን ከቕርቡ ተገይሩ። ካብቶም ብሰራሕተኛታት ዝቐረቡ ሕቶታት “ምጥቕቓዕ ኣሎ፣ ሓበራዊ ስምምዕነት ኣይትግበርን፣ ዋሕዲ መሃያ ኣሎ” ወዘተ ዝብሉ ነጥብታት ይጥቀሱ።
ኣብቲ መድረኽ ብወገን ኣካላት ኣመራርሓን ሰራሕተኛታትን ልውውጥ ሓሳብ ምስተኻየደ፣ ኣዋጅ መስርሕን ሰራሕተኛን 377/96 መሰረት ብምግባር ጎደለኦም ተሓቢሩሎም። ክልቲኦም ወገናት ዝነበሮም ጎደሎታት እውን ኣልዒሎም። ንምስፋን ኢንዳስትሪያላዊ ሰላም በብፅሒቶም ከም ዝዋፅኡ እውን ተሰማዕሚዖም። ኣብቲ መድረኽ ብመሰረት ሰነድ ሓበራዊ ስምምዕነት ዝተርኣዩ ጎደሎታት ተዘርዚሮም ተፈልዮም። እቲ ፋብሪካ ብሓደ ወገን ጥራሕ ዘይኮነስ ክልቲኦም ወገናት ሓላፍነቶም እንተዘይተዋፂኦም ውፅኢታዊ ክኸውን ከም ዘይኽእል ውፅኢታዊ እንተዘይኮይኑ ድማ ሰራሕተኛታት ይኹኑ ኣካላት ኣመራርሓ ተጠቀምቲ ከም ዘይኾኑ ኣብ ምርድዳእ ተበፂሑ።
ድሕሪ ምርድዳእ ዝተረኸበ ውፅኢት
ድሕሪ እቲ ምርድዳእ ዝተገበረሉ መድረኽ ካብ ሰራሕተኛታት ዝውሕዝ ዝነበረ ጥርዓን ኣዐርዩ ቀኒሱ። ኣዋጅ መስርሕን ሰራሕተኛን እውን ብዝሓሸ መልክዑ ክትግበር ጀሚሩ። እቲ ትካል እውን ምስ ቤት ፅሕፈት ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ ዝነበሮ ዝላሕለሐ ርክብ ኣመሓይሹ። ኣመራርሓ እቲ ፋብሪካ ንሰራሕተኛታት ብፅቡቕ መንፈስ ዝቐርቡን ቅልጡፍ ምላሽ ዝህቡን ኮይኖም። ዋላ እቶም ሰራሕተኛታት እንተጥፍኡ ብቕፅዓት ዘይኮኑስ ብምኽርን ህንፀትን ናብ ትኽክለኛ ስራሕ ክመልስዎም ጀሚሮም። እቶም ሰራሕተኛታት ብወገኖም ዋላ ፀገም እንተጋጠሞም ኣብ ክሊ ስራሕ ዘጋጠመ ከም ዝኾነ ብምእማን ተረዳዲኦም ዝፈትሕሉ ዴሞክራስያዊ ኣረኣእያ ኣማዕቢሎም። ነዞም እወንታውያን ርክባት ስዒቡ ድማ እቲ ፋብሪካ ካብ ክሳራ ወፂኡ፤ ናብ ትርፊ ተሰጋጊሩ።
ዋና ኣካየዲ ስራሕ ፋብሪካ ቆርበት ሸባ ኣይተ ዮውሃንስ ካሳሁን ከም ዘረድኦ ድሕሪ ምፍጣር መድረኽ ሓበራዊ ምርድዳእ፣ ኣብ ጠቕላላ ሰራሕተኛን ኣመራርሓን ሰላማዊ መንፈስ ስራሕ እዩ ተፈጢሩ። እቶም ሰራሕተኛታት እውን መሃያ ክውስኹን ጥቕማ ጥቕሚ ብዝሓሸ ክረኽቡን ዝኽእሉ እቲ ትካል መፍረያይ ክኸውን እንተኽኢሉ እዩ። ከምዚ ዝበለ ምትሕልላይን መንፈስ ዋንነትን ዝዓሰሎ ከይዲ ስራሕ ክፍጠር ብምኽኣሉ ድማ እቲ ፋብሪካ ኣብ 2008 ዓ/ም ዝተፃረየ ትርፊ ኣርባዕተ ሚልዮን ብር ዝረኸበ እንትኸውን ዳርጋ ኩሉ እቲ ትርፊ ንሰራሕተኛታቱ መተባብዒ እዩ ኣውዒልዎ። ንኹሎም ሰራሕተኛታት ከክልተ እርከን ዝሃቦም እንትኸውን ብስርሖም ብሉፃት ንዝኾኑ ሰራሕተኛታት እውን ኣተባቢዑ እዩ። ካብዚ ብተወሳኺ ንመጀመርታ ግዜ ድሕሪ መድረኽ ሓበራዊ ምርድዳእ ነሓሰ 2007 ዓ/ም ክልተ ግዘ መሃያ ብላዕሊ ክህብ ክኢሉ እዩ። “እቲ ዝተረኸበ ትርፊ ኣብ ወሰኽ መሃያን መተባብዒ (ቦነስ)ዘውዓልናዮ ምኽንያት፣ እቶም ሰራሕተኛታት ‘ንሕና ንጥቀም እቲ ፋብሪካ መትረፋይ እንተኾይኑ እዩ’ ዝብል ብዝግባእ ንክርደኦም እዩ። ብተግባር እውን እንተሰሪሖምን እቲ ትካል እንተዓብዩን ተጠቀምቲ ከም ዝኾኑ ኣረጋጊፆም እዮም” ይብሉ ኣይተ ዮውሃንስ።
ሕዚ ኣብ ሰራሕተኛታት ፋብሪካ ቆርበት ሸባ ዘሎ ስምዒት ፅቡቕ እዩ። እቲ ትካል ናቶም ከምዝኾነ ይኣምኑ፤ ብዙሕ እንተሰሪሖም ብዙሕ ከም ዝጥቀሙ እውን ይርድኡ። ዘጋጥምዎም ፀገማት ድማ ምስ በብርኩ ዘለዉ ኣካላት ኣመራርሓ ብቐረባ ተረዳዲኦም ይፈትሕዎም። ኣቦ ወንበር ማሕበር ሰራሕተኛታት እቲ ፋብሪካ መንእሰይ የማነ ኣርኣያ ነቲ ሕዚ ዘሎ ኩነታት ርክብ ኣመራርሓን ሰራሕተኛታትን እንትገልፅ “ብመሰረት ሰነድ ሓበራዊ ስምምዕነት ኢና እንምራሕ። እቲ ማሕበር ድማ ሰራሕተኛታት ዘጋጥምዎም ፀገማት ንክፍትሑ ዘኽእል ዓቕሚ ኣለዎ። ሎሚ ከም ቅድሚ ሕዚ ሰራሕተኛታት ናብ ምምሕዳር ወረዳን ካሊእን ኣይኸዱን። ኩሎም ፀገማት ኣብ ውሽጢ ኢና ተረዳዲእና እንፈትሖም” ብምባል ይገልፅ።
እቶም ቅድሚ ክልተ ዓመታት ኣብ ሞንጎ ኣመራርሓን ሰራሕተኛታትን ዝነበሩ ዘይምርድዳኣት እውን ምትህልላኽ ዝወለዶም እምበር ኣዐርዮም ዘየረዳድኡ ፀገማት ስለ ዝተፈጠሩ ከም ዘይነበሩ የረድእ። ኣብዚ እዋን እውን ተመሳሰልቲ ፀገማት ኣብ ክሊ ስራሕ የጋጥሙ እዮም። ግን ድማ እቲ ኣመራርሓ “ቅልጡፍ ፍታሕ ክህብ ኣለኒ” ኢሉ ስለ ዝኣመነ እቲ ሰራሕተኛ እውን “ተረዳዲአ ክሰርሕ ኣለኒ” ዝብል መንፈስ ስለ ዘሕደረ ንቕልጡፍን ፅፉፍን ስራሕ ተገዲስካ ምንቅስቓስ ከም ዘሎ ኣረጋጊፅና።
እቲ ሕዚ ዘሎ መንፈስ ምርድዳእ ሰራሕተኛታት ይኹን ኣመራርሓ ብመሰረት ሰነድ ሓበራዊ ስምምዕነት ስለ ዝኸዱ ዝተፈጠረ እዩ። መሃያ፣ ጥቕማጥቕምን ተሓታትነት ስራሕን ሓዊስካ ኩሎም መሰላትን ግቡኣትን ኣብቲ ሰነድ ዝሰፈሩ እዮም። ፋብሪካ ቆርበት ሸባ ውቕሮ ንማሕበር ሰራሕተኛታት ዓብዪ ድጋፍ ይገብር። ካብቶም ዝገብሮም ድጋፋት ተረፈ ምህርቲ እቲ ፋብሪካ 50 ምኢታዊ ነቲ ማሕበር ይህብ እዩ። ካብኡ ሓሊፉ እቲ ማሕበር ንኣባላቱ ዝኸውን ጣፍ ካብ ርሑቕ እንትሽምት እውን እቲ ትካል ናይ መጓዓዝያ ወፃኢ ይሽፍን። ካብዚ ሓሊፉ ነቲ ማሕበር ስሩዕ ቤት ፅሕፈት ምስ ምሉእ ናውቲ ኣማሊኡ ሂብዎ እዩ። ብዘይካ እዚ ንማሕበረሰብ እቲ ፋብሪካ ባኒ ዘቕርብ ማሕበር ሰራሕተኛታት እቲ ፋብሪካ እንትኸውን ማሽን “ፈርኖ” ዘላቶ ገዛን ኤሌክትሪክን ብነፃ ሂብዎ እዩ።
ማሕበር ሰራሕተኛታት ፋብሪካ ቆርበት ሸባ ኣካል ምምሕዳር እቲ ፋብሪካ ምዃኑ ድማ ካሊእ ረብሓ እዩ። ሰራሕተኛታት እንትቑፀሩ፣ ሓላፍነት እንትቕይሩ፣ ዕቤት እንትወሃቦም ከምኡ አውን ኣብ ውሳነታት “ድስፒሊን” እቲ ማሕበር ብቐዋምነት ይሳተፍ። ብመሰረት እዚ ክልተ ኣመራርሓ እቲ ማሕበር ኣባላት ማናጅመንት እቲ ፋብሪካ ኮይኖም ይሳተፉን ውሳነ የዕርፉን። እዚ ድማ ዝግበሩ ውሳነታት ዳሕራይ ሕቶ ዘልዕሉ ንኸይኾኑ ዝሕግዝን ሰራሕተኛታት ኣብቲ ፋብሪካ ስምዒት ናተይነት ክሓድሮም ዝገብርን እዩ።
ስለዝኾነ፣ ካብ ፋብሪካ ቆርበት ሸባ እንታይ ተማሂርና? እዩ እቲ ቁምነገር ዝኸውን። ሓደ ኢንዲስትሪ መትረፋይ ንክኸውን ኢንዲስትሪያላዊ ሰላም ክዓስሎ ኣለዎ። ኢንዲስትሪያላዊ ሰላም ንኽዓስል ድማ መስርሕን ሰራሕተኛን ክስማዕምዑ ግድን ይኸውን። እቲ ስምምዕ ውፅኢታውን ቀፃልነት ዘለዎን ዝኸውን ግና ብቓል ዘይኮነስ ኩሎም ዝምርሕሉ ሕገ ደምቢ ኮይኑ ዘገልግል ሰነድ ሓበራዊ ስምምዕነት እንተድኣ ሃልዩ እዩ። መስርሕን ሰራሕተኛታትን ተደራዲሮም ሚዛኑ ዝሓለወን ንረብሓ ክልቲኦም ወገናት ዝጣበቕን ሰነድ ሓበራዊ ስምምዕነት ንኽህሉ ድማ ንቐደም ማሕበር ሰራሕተኛታት ምጥያሽ ግድን ይብል። እዞም ክያዶታት ጥራሕ እውን እኹላት ኣይኮነኑን። መስራሕቲ/ኣመራርሓ/ን ሰራሕተኛታትን ብመሰረት እቲ ሰነድ ሓበራዊ ስምምዕነት ንምኽያድ ቅሩባት ክኾኑ ይግባእ። ፋብሪካ ቆርበት ሸባ ኣብዚ ሕዚ እዋን ብመንፅር እዚ ፅቡቕ ከም ዝሰጎመ ኢና ሪእና። ንቕድሚት እውን ነዚ ኣጠናኺሩ ብምቕፃል ዝበለፀ ውፅኢት ከመዝግብ ትፅቢት ይግበረሉ። ኣብ መላእ ትግራይ ዘለዉ ካልኦት ፋብሪካታት እውን እዚ ተመክሮ መሰረት ገይሮም ውሽጦም ክፍትሹን ድኽመት እንተድኣ ሃልዩዎም ከመዓራርዩን ይግባእ።


text:
ገበር
ኣረኣእያኻ ጽልዋ ኣለዎ!
ካብዚ ዚስዕብ ኣብ ሓጐስካ ዓብዪ ጽልዋ ኺገብር ዚኽእል ኣየናይ እዩ፧
ኵነታትካ
ጂንካ
ኣረኣእያኻ
ገሊኦም፡ “ኵነታት” እዮም ዚብሉ። ምናልባት ከኣ ከምዚ ዚስዕብ ይብሉ ይዀኑ፦ “ሕጉስ ክኸውን ዝኽእል፡ . . .
“ዝያዳ ገንዘብ እንተ ኣልዩኒ እዩ”
“ጽቡቕ ሓዳር እንተ ኣልዩኒ እዩ”
“ዝሓሸ ጥዕና እንተ ኣልዩኒ እዩ”
ከም ሓቂ ግና፡ ካብ ኵነታትናን ካብ ጂንናን ብዝያዳ ኣብ ሓጐስና ዓብዪ ጽልዋ ዘለዎ ኣረኣእያና እዩ። እዚ ምፍላጥና ኸኣ ዜሐጕስ እዩ። ስለምንታይ፧ ምኽንያቱ፡ ዋላ እኳ ንዅነታትካ ወይ ንጂንካ ኽትቈጻጸሮ እንተ ዘይከኣልካ፡ ንኣረኣእያኻ ግና ክትቈጻጸሮ ትኽእል ኢኻ።
“ጽቡቕ መድሃኒት”
ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ምሳሌ፡ “ሕጉስ ልቢ ጽቡቕ መድሃኒት እዩ፡ ስቡር መንፈስ ግና ነዕጽምቲ የንቅጾ” ይብል። (ምሳሌ 17:22) ብኻልእ ኣበሃህላ፡ ኣረኣእያኻ ጽልዋ ኣለዎ። ሸቶኻ ኽትወቅዕ ወይ ተስፋ ኽትቈርጽ ኪገብረካ፡ ዜሕዝን ፍጻመ ኼጋጥመካ ኸሎ ድማ መንነትካ ኼቃልዕ ይኽእል እዩ።
ገሊኦም ነዚ ሓሳብ እዚ ኣይሰማምዕሉን እዮም። ከምዚ ዚስዕብ ድማ ይብሉ ይዀኑ፦
‘ንመከራይ ብኣወንታዊ ኣረኣእያ ስለምንታይ እሓብኦ፧’
‘ኣወንታዊ ኣተሓሳስባ ንዅነታተይ ኪልውጦ ኣይክእልን እዩ።’
‘ሓላሚ ኣብ ክንዲ ዝኸውን፡ ነቲ ኽውን ነገር ምቕባል ይሕሸኒ።’
እዚ ሓሳባት እዚ፡ ሓቅነት ዘለዎ ዀይኑ ኺስምዓና ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፡ ኣወንታዊ ኣረኣእያ ምሓዝ ብዙሕ ጥቕሚ ኣለዎ። ነዚ ብምሳሌ ንምብራህ፡ ነዚ ዚስዕብ ኵነታት ርአ።
ኣሌክስን ብራያንን ነቲ ኣብ ስራሖም እተዋህቦም ነናቶም ፕሮጀክት ብዚግባእ ኪዓይዩ ብዙሕ እዮም ጽዒሮም። ሓለቓኦም ነቲ ስራሖም ምስ መርመሮ፡ ኣብ ነናቶም ፕሮጀክት ዘሎ ቐንዲ ጌጋታት ሓቢርዎም እዩ።
ኣሌክስ፦ “ነዚ ፕሮጀክት ብዙሕ ግዜ ኣጥፊአ ሓያል ጻዕሪ እኳ እንተ ገበርኩ፡ ጽቡቕ ገይረ ግና ክሰርሖ ኣይከኣልኩን! ኣብዚ ዕዮ እዚ ፈጺመ ኽዕወት ኣይክእልን እየ። ዝገበርኩ እኳ እንተ ገበርኩ፡ ብቕዓት ኪህልወኒ ኣይክእልን እዩ። ስለምንታይከ ዝጽዕር፧”
ብራያን፦ “ሓለቓይ ገለ ኻብቲ ዝፈተዎ መዳያት ስራሐይ እዩ ኣጕሊሑለይ፣ ሒደት መሰረታዊ ጌጋታት እውን ገይረ እየ። ካልእ እዋን ጽቡቕ ገይረ ኽዓዪ ዚሕግዘኒ ጠቓሚ ትምህርቲ ረኺበ ኣለኹ።”
እንታይ ይመስለካ፧
ድሕሪ ሽዱሽተ ወርሒ፡ ክኢላ ሰራሕተኛ ዚኸውን መን እዩ፧ ኣሌክስ ወይስ ብራያን፧
ኣስራሒ እንተ ትኸውን፡ ካብዞም ክልተ ንመኖም ምቘጸርካ ወይ ንመኖም ኣብ ስራሑ መጽናሕካዮ፧
ዜጕሂ ዅነታት ኬጋጥመካ ኸሎ፡ ከም መኖም ምዀንካ፧
ኣንድርያን ብሪታኒን ጽምዋ ይስምዐን እዩ። ክልቲአን ነቲ ዅነታት ብእተፈላለየ መገዲ እየን ዚሕዛኦ።
ኣንድርያ ዝበዝሕ ግዜ ኣብ ርእሳ እያ እተተኵር። ካልኦት ጽቡቕ እንተ ዘይገይሮምላ፡ ጽቡቕ ክትገብረሎም ኣይትደልን እያ። ‘ዋላ ሓንቲ ንዘይገብሩለይ ሰባት ስለምንታይ እየ ግዜይ ዘጥፍእ፧’ ኢላ ድማ እያ እትሓስብ።
ብሪታኒ ኻልኦት ዚህብዎ ምላሽ ብዘየገድስ፡ ንሰባት ክትልውሃሎምን ጽቡቕ ነገራት ክትገብረሎምን እያ እትጽዕር። ኣብ ህይወታ፡ ነቲ ንኻልኦት ከምቲ ኺገብሩልና እንደልዮ ኽንገብረሎም ዚእዝዝ ወርቃዊ ሕጊ እያ እትስዕብ። (ሉቃስ 6:31) ንብሪታኒ፡ ጽቡቕ ምግባር ከም ዓስቢ ዀይኑ እዩ ዚስምዓ።
እንታይ ይመስለካ፧
ካብዘን ክልተ ምስ መነን ምሕዝነት ክትፈጥር ምደለኻ፧
ምስ ካልኦት ጽቡቕ ርክብ ኪህልዋ ዚኽእል ኣየነይተን እያ፧
ጽምዋ ዚስምዓካ እንተ ዀይኑ፡ ከም መነን ምዀንካ፧ ከም ኣንድሪያ ወይስ ከም ብሪታኒ፧
ከም ብራያንን ከም ብሪታኒን ዝኣመሰሉ ሰባት ትፈልጥ ትኸውን ኢኻ። ንሳኻ እውን ከማታቶም ከም ዝዀንካ ይስምዓካ ይኸውን። ከምኡ እንተ ዀይኑ፡ ኣረኣእያኻ ኣብ ህይወትካ ጽልዋ ዚገብር ምዃኑ ኸም እተገንዘብካ ዜጠራጥር ኣይኰነን። ከም ኣሌክስን ኣንድርያን እንተ ዄንካኸ፧ እምበኣር፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ እቲ ኣብ ህይወትካ ዜጋጥመካ ጸገማት ዝያዳ ኣወንታዊ ኣረኣእያ ንኺህልወካ ኺሕግዘካ ዚኽእለሉ ሰለስተ መገዲ ርአ።
1 ኣሉታዊ ኣረኣእያ ኣወግድ
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧ “ብመዓልቲ መከራ እንተ ተሐለልካ፡ ሓይልኻ ቕሩብ እዩ።” —ምሳሌ 24:10።
እዚ እንታይ ማለት እዩ፧ ኣሉታዊ ኣረኣእያ፡ ነቲ ዅነታትካ ኸተመሓይሽ ወይ ክትዋጽኣሉ ዜኽእለካ ሓይሊ ይጽንቅቖ እዩ።
ኣብነት፦ ጁሊዛ ብቝልዕነታ ሕጉስ ህይወት ኣየሕለፈትን። ኣቦኣ ሰታይ እዩ ነይሩ፣ ስድራ ቤታ እውን ድኻታት እዮም ነይሮም። ካብ ቦታ ናብ ቦታ ድማ ይግዕዙ ነይሮም። ኣብ ፈለማ፡ ጁሊዛ ብህይወታ እተማርር እያ ነይራ። ጸኒሓ ግና ተለወጠት። ለውጢ ኽትገብር ዝሓገዛ እንታይ እዩ፧ ጁሊዛ ኸምዚ ትብል፦ “ወለደይ ገና ጸገማቶም ቅድሚ ምፍታሖም እውን፡ መጽሓፍ ቅዱስ ኣረኣእያይ ክልውጥ ሓጊዙኒ እዩ። ሕጂ እውን እንተ ዀነ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ኣሉታዊ ኣረኣእያ ኸወግድ ይሕግዘኒ እዩ። ሰባት ኣነ ዘይፈትዎ ባህርያት ኬርእዩ ኸለዉ፡ ንምንታይ ከምኡ ኸም ዚገብሩ ኽርድኣሎም እየ ዝጽዕር።”
ከምቲ ጁሊዛ እተገንዘበቶ፡ ካብ መጽሓፍ ቅዱስ ጠቓሚ ስርዓታት ይርከብ እዩ። እቲ ኻብኡ ዚርከብ ምኽሪ፡ ንዜጋጥመካ ሕማቕ ኵነታት ክትዋጽኣሉ ኺሕግዘካ ይኽእል እዩ። ንኣብነት፡ ኤፌሶን 4:23፡ “ብኣተሓሳስባኹም ከኣ ተሓደሱ” ትብል።
እዛ ጥቕሲ እዚኣ፡ ኣረኣእያኻ ኺልወጥ ከም ዚኽእል እያ እትሕብር። ብኣተሓሳስባኻ ‘ኽትሕደስ’ ትኽእል ኢኻ። ይኹን እምበር፡ ከምዚ ዓይነት ለውጢ ምእንቲ ኽትገብር፡ ቀጻሊ ዝዀነ ጻዕሪ ኽትገብር ኣሎካ።
2 ኣብ ኣወንታዊ ነገራት ኣተኵር
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧ “ኵለን ዕለታት እቲ ሕዙን ክፉኣት እየን፡ ሕጉስ ልቢ ዘለዎ ግና ኵሉ ጊዜ ደስ ዜብል መኣዲ እዩ።”—ምሳሌ 15:15።
እዚ እንታይ ማለት እዩ፧ ንዅሉ ነገራት ብኣሉታዊ ኣረኣእያ ትርእዮ እንተ ዄንካ፡ “ሕዙን” ኢኻ እትኸውን፣ ኵለን መዓልትታትካ ድማ፡ “ክፉኣት” ወይ ባህ ዘየብላ እየን ዝዀና። ኣብ ኣወንታዊ ነገራት ተተኵር እንተ ዄንካ ግና፡ “ሕጉስ ልቢ” እዩ ዚህልወካ። እምበኣር፡ እቲ ምርጫ ናትካ እዩ።
ኣብነት፦ ያንኮ ነቲ ኣብ ሓንጐሉ ዝነበረ ጥረ ንምውጻእ ሓያሎ መጥባሕቲ ሓንጐል ምስ ገበረ፡ ከም ቀደሙ ኺንቀሳቐስን ኪዛረብን ኣይከኣለን። እቲ ዘጋጠሞ ዅነታት ሸቶኡ ኸይወቅዕ ኪዓግቶ ኸም ዚኽእል ምስ ሓሰበ ድማ፡ ንብዙሕ ዓመታት ተስፋ ቘሪጹ ነይሩ። ጸኒሑ ግና ተለዊጡ እዩ። ለውጢ ኺገብር ዝሓገዞ እንታይ እዩ፧ ያንኮ ኸምዚ በለ፦ “ኣብቲ ዘሎኒ ናይ ዓቕሚ ድሩትነት ኣብ ክንዲ ዘተኵር፡ ኣብ ዜተባብዕ ነገራት ከተኵር ከም ዚግብኣኒ ተማሂረ እየ።”
ያንኮ ኸምኡ ኽገብር ዝኸኣለሉ ሓደ መገዲ፡ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ጥቕስታት ብምንባብ እዩ። ንሱ ኸምዚ በለ፦ “እዚ፡ ኣወንታዊ ኣተሓሳስባ ኺህልወኒ ሓጊዙኒ እዩ። ነቲ ናይ ነዊሕ እዋን ሸቶይ እንተ ዘይገደፍክዎ እኳ፡ ሕጂ ግና ኣብቲ ሎሚ ኽበጽሖ ዝኽእል ንኣሽቱ ሸቶታት እየ ዘተኵር። ተስፋ ዜቝርጽ ሓሳባት ሰላሕ እናበለ ናብ ኣእምሮይ ኪኣቱ ኸሎ፡ ብዛዕባ እቲ ኽሕጐሰሉ ዝግብኣኒ ነገራት እሓስብ እየ።”
ንስኻ እውን ከም ያንኮ ንኣሉታዊ ሓሳባትካ ኣወንታዊ ብዝዀነ ነገራት ክትትክኦ ትኽእል ኢኻ። ሕማቕ ኵነታት ኬጋጥመካ፡ ንኣብነት፡ ከም ያንኮ ጸገም ጥዕና ኺህልወካ ይኽእል እዩ። ከምኡ ኼጋጥመካ ኸሎ፡ ‘ኵነታተይ ተስፋ ዘይብሉ ድዩ፧ ፈጺምካ ኺስገር ዘይከኣል ድዩ ወይስ ግዜያዊ ጸገም ጥራይ እዩ፧’ ኢልካ ንርእስኻ ሕተታ። ሃናጺ ኣብ ዝዀነ ነገራት ብምትኳር ድማ፡ ንኣሉታዊ ሓሳባት ካብ ኣእምሮኻ ኸተውጽኦ ጽዓር።
3 ንኻልኦት ጽቡቕ ግበር
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧ “ካብ ምቕባል፡ ምሃብ የሐጕስ።”—ግብሪ ሃዋርያት 20:35።
እዚ እንታይ ማለት እዩ፧ ብዘይስስዐ ንኻልኦት ምስ እትህብ፡ ብዙሕ ዕግበት ኢኻ እትረክብ። ስለምንታይ፧ ምኽንያቱ፡ ብዛዕባ ገዛእ ርእስና ጥራይ ከም እንሓስብ ኴንና ኣይኰንናን ተፈጢርና። (ፊልጲ 2:3, 4፣ 1 ዮሃንስ 4:11) እቲ ብምሃብ እንረኽቦ ሓጐስ፡ ነቲ ኣብ ህይወትና ዜጋጥመና ሕማቕ ኵነታት ክንዋጽኣሉ ኺሕግዘና ይኽእል እዩ።
ኣብነት፦ ሆስዌ ስፒና ባይፊዳ ዚብሃል ሕማም ዓንዲ ሕቖ ኣለዎ። መብዛሕትኡ ግዜ ኸኣ፡ ሓያል ቃንዛ ይስምዖ እዩ። ይኹን እምበር፡ ንኻልኦት ብምሕጋዝ ትርጉም ዘለዎ ህይወት እዩ ዚነብር። ሆስዌ ኸምዚ በለ፦ “‘እዚ ኽገብር ኣይክእልን እየ’ ኣብ ክንዲ ዝብል፡ ብዛዕባ እቲ ንሰባት ኣብ መዓልታዊ ህይወቶም ክሕግዞም ዝኽእለሉ ግብራዊ መገድታት እየ ዝሓስብ። ንኻልኦት ክሕግዝ ዝኽእለሉ መገድታት ምርካበይ ድማ፡ ኣብ ህይወተይ ሕጉስ ከም ዝኸውን ገይሩኒ እዩ።”
ክትገብሮ እትኽእል ነገራት
ጥቕሚ ርእስኻ ሰዊእካ ንኻልኦት ክትሕግዘሉ እትኽእል ኣጋጣሚታት ድለ። ንኣብነት፡ ንዝሓመመ ብጻይካ ምግቢ ኸተዳልወሉ ትኽእልዶ፧ ኣብ ዕዮ ገዛ ሓገዝ ዜድልዮ ብዕድመ ዝደፍአ ሰብ ትፈልጥዶ፧
ከምቲ ንስፍራ ኣታኽልቲ ተጠንቂቕካ እትከናኸኖ፡ ንኣረኣእያኻ እውን ክትጥንቀቐሉ ኣሎካ። ኣሉታውን ሕማቕን ኣተሓሳስባ መርዛም ስለ ዝዀነ፡ ምሒኻ ኣወግዶ። ብዛዕባ እቲ ኣብ ህይወትካ ዘጋጠመካ ነገራት ኣወንታዊ ኣረኣእያ ብምሓዝ ትስፉው ኣተሓሳስባ ዝራእ። ከምቲ ንመሬት ጽቡቕ ፍረ ምእንቲ ኼፍሪ ድዅዒ እትገብረሉ፡ ኣብ ህይወትካ ሓጐስ ኬምጽኣልካ ዚኽእል ተግባራት ግበር። ከምኡ ምስ እትገብር፡ ዝያዳ ፍረ ዘለዎ ህይወት ክትመርሕ ኢኻ። በዚ ኸምዚ ድማ፡ ኣረኣእያ ኽሳዕ ክንደይ ኣገዳሲ ምዃኑ ኽትርዳእ ኢኻ።
ከምቲ ገሊኦም ሰባት ምእንቲ ጥዕናኦም ኢሎም ንገሊኡ ዓይነት ምግቢ ዜወግዱ፡ ንስኻ እውን ኣሉታዊ ኣረኣእያ ኸተወግድ ትኽእል ኢኻ


text:
ሸያጢ ምስጢራት እስራኤል፡ ሞርዶኻይ ቫኑኑ! ተርጓሚ መብራህቶም ኣብረሃ ኣስመላሽ
ሞርዶኻይ ቫኑኑ፡ ካብ ኣይሁዳዊ ቤተሰብ፡ 1954 ኣብ ሰሜናዊ ኣፍሪቃ ሞረኮ ተወሊዱ። ወዲ ትሽዓተ ዓመት ምስ ኮነ፡ብምኽንያት ምጥርናፍ ኣይሁድ ምስ ስድራቤቱ ናብ እስራኤል ግዒዙ። ኣብ እስራኤል ባር ሸቫ ኣብ እትብሃል ከተማ ዓብዩ። ዕድሚኡ 18 ዓመት ምስ በጽሐ፣ ሃገራዊ ጉቡኡ ንምፍጻም ናብ ሰራዊት እስራኤል ተጸምቢሩ።
1973፡ ብ “ዮም ኪፑር” ዝፍለጥ ውግእ ኣብ ጎቦታት ጎላን ብጅግንነት ተሳቲፉ። ድሕሪ ሰለስተ ዓመት፡ ካብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ድሕሪ ምፍናዉ፡ ኣብ ዩኒቨሪሲቲ ቴልኣቪቭ ፊዚኪስ ከጽንዕ ጀሚሩ። ብተደጋጋሚ ግዜ ስለ ዝተረፈ ግን ተስፋ ብምቁራጽ ትምህርቱ ኣቋሪጹ።
ብ1976 ኣብ ናይ እስራኤል ናይ ኒክለር ሚስጢራዊ ምርምር፡ ኣብ’ቲ ትካል ተወዳዲሩ ተዓዊቱ። ድሕሪ ናይ ሓደ ዓመት ስልጠና ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን ኮነታት ዝረኣዮን ዝሰንዖን ከይዛረብ ቃለ ማሕላ ብምፍጻም ናይ ኒክለር ቴክንሻን ምክትክ ሓላፊ ብሙኻን ስርሑ ጀሚሩ። ድሕሪ ናይ ክልተ ዓመት ተመክሮ ስራሕ ኣብ ትርፊ ግዜኡ Ben-Gurion University ፍልስፍና ትምህርቱ ቀጺሉ። ኣብ’ዚ ግዜ እዚ ድማ’ዩ ንፖሊሲታት እስራኤል ብትሪ ክቃወም ዝጀመረ። ኣብ’ቲ ዩኒቨርስቲ 5’የዕራብን 4 እስራኤላውያን ዝርከብዋ ጥርናፈ ውን መስረቱ።
1982 እስራኤል ንዕጡቓት ፍልስጤም ንምህዳን ንሊባኖስ ኣብ ዝወረረትሉ፡ ካብ’ቶም ንእስራኤል ብትሪ ዝተቓወሙ ዜጋታት እስራኤል ሓደ ነይሩ። ካብ’ዚ እዋን’ዚ ድማ’ዩ ጸረ እስራኤልን ደጋፊ ዓረባዊ ሓሳብን፣ ተባሂሉ ኣብ ጸሊም መዝገብ ዝሰፈረ። ከም ሳዕቤኑ ድማ ሰራሕተኛታት ንምቕናስ ብዝብል ጉልባብ ካቭ ስርሑ ተባረረ። #Vanun ግን ቀሊል ሰብ ኣይነበረን’ሞ፡ ቅድሚ ካብ ስራሕ ምብራሩ ብዘገርም ኩነት ካሜራ ሓቢኡ ብምእታው ኣገደስቲ ዝብሃሉ ኒክለራዊ መስርሓት፡ ከባቢ ሱሳ ዝኸውን ደረቕን ተንቀሳቃሲ ስእልታትን ወሲዱ ነበረ።
ድሕሪ ካብ ስራሕ ምብራሩ ካልእ ስራሕ ክሰርሕ ውን ኣይፈተነን፣ መንበሪ ቤቱ ብምሻጥ ንሃገሩ ንእስራኤል ሕቑኡ ሂብዋ ብምስጢር ዘልዓሎ ደረቕን ተንቀሳቓሲን ስልታትን ኣብ ሳንጣኡ ተኾልኪሉ፡ መጀመርያ ኔፓል ናብ ትብሃል ሃገር ተሰደ። እምነቱ ናብ ብድሂዚም ብምልዋጥ ውን ኣብ ገዳማት ቡድሃ ክነብር ጀመረ።
ኣብ ኔፓል ከሎ ካታማንዳ ኣብ ዝብሃል ከተማ ምስ ዝርከብ ኤምባሲ ሩስያውያን ብምርኻብ ውን ብስም ዓለማዊ ሰላም እዘን ስእሊ ተዓዘቡ ብምባል ኣረኪብዎም። ሩስያውያን ግን ዘድልዮም ሓቤረታን ቅዳሕ ስእልታትን ድሕሪ ምውሳድ ኣይተገደሱሉን።
ድሕሪ’ዚ ቫኑን ኣብ ሩስያውያን ዝነበሮ እምነትን ትጽቢትን ቀሃመ። ብሩስያውያን ምኽድዑ ውን ብዙሕ ሓዘነ። ኣይጸንሐን’ውን ንሃገረ ኔፓል ብምርሕራሕ ስደቱ ናብ ኣወስትራልያ ኣቅንዐ። ኣወስትራልያ ድሕሪ ምእታዉ ኣብ ከተማ ሲድኒ ታክሲስታ ኮይኑ ንናባራ ስደት ጀመረ። እምነት ቡድሃ ብምግዳፍ’ውን ክርስትና እምነት ተቐበለ። ንጡፍ ኣባል ሓንቲ ቤተክርስትያን ከተማ ስድኒ ውን ኮነ። ኩሉ ስብከቱ ድማ፣ ሰባት ካብ ሓደገኝነት ኒክለሳዉ መሳርያ ክጥንቀቑ ጥራይ ኮነ።
This slideshow requires JavaScript.
ብስብከቱ ካብ ዝተመሰጡ ንጡፍ ኣባል እታ ቤተክርስትያን ዝኾነ ኮለምብያዊ ናይ ቀደም ጸሓፊ፣ ኦስካር ጎሬሮ ነበረ። “ቫኑኑ፡ ስማዕ እዘን ስእልታትን ታሪኽካን ንማዕከናት ዜና ሼጥና ገንዘብ ክንረክብ እኮ ንኽእል ኢና” ኢሉ ሕሹኽ በሎ። በዚ ስለ ዝተሰማምዐ ድማ መጀመርያ ዘዛራረብዋ ጋዜጣ ኣብ ከተማ ሲድኒ እትርከብ morning herald ዝተባህለት ጋዜጣ ነበረት፣ ኩይኑ ግን ጋዜጠኛታት morning herald ኩነታትቶም ደስ ስለዘይበሎምን ኣብ ጥርጣረ ስለ ዘእተዎም ትጽቢቶም ኣይሰመረን። ጎሬሮ ግን ተስፋ ኣይቖረጸን ናብ እንግሊዝ ተጓዒዙ daily mirror ናይ ትብሃል ጋዜጣ ኣካያድን ናይ ወጻኢ ዜና ኤዲተርን ንዝኾነ ኒኮላስ ደቪድሰ ተዘራረበ። እቲ ዘገርም ዝሰምብድን ኣጋጣሚ ግን ኒኮላስ ደቪድስ ኣባል ስለላ እስራኤል ሞሳድ ኮይኑ ምጽንሑ’ዩ። ቀጥታ’ውን ናብ መንግስቲ ተልኣቪቭ ሪፖርት ገበረ።
ድሕሪ እዚ ሓበረታ መንግስቲ ተልኣቪቭ ከቢድ ሓደጋ ከም ዘንጸላለወ ፈለጠ። Prime minster Shimon Pierez ቫኑኑ ንማዕከናት ዜና እንግሊዝ ቅድሚ ዝኾነ ይኹን ሓቤረታ ምሃቡ ተታሒዙ ንእስራኤል መጽ’ዩ ግቡኡ መቕጻዕቲ ክወስድ ኣለዎ በለ። ሰበስልጣን ስለላ (ሞሳድ) እስራኤል ሓበሬታ ቫኑኑ ውዒሉ ሓዲሩ እንዳተረሰዐ ክኸይድ’ዩ፣ ኢሎም እኳ እንተተከራኸሩ፣ prime minster Shimon Pierez ግን ብፍጹም ክቕበሎ ኣይክኣለን። ተታሒዙ መምሃሪ ክኸውብ ኣለዎ ኢሉ ድርቕ በለ።
ምሉእ ሓይሊ ሞሳድ’ውን ቫኑኑ ንምሓዝ ክረባረብ ቀጢን ትእዛዝ ኣማሕላለፈ። ሞሳድ ንቫኑኑ ንምሓዝስ ተዋፈረ ። ብኸመይ፡ እሞ ድማ ኣብ እንግሊዝ እትኣክል ሃገር ሰብ ጨዊኻ ከተውጽእ ዓቐብ ኔሩ። ቫኑኑ ብዝኾነ መገዲ ካብ እንግሊዝ ክወጽእ ኣለዎ። ብሓይሊ ዘይኮነ ግን ብገዛእ ፍቓዱ። ብኸመይ ግን ክታለል ይኽእል፧? መጀመርያ ብኪእላታት ሳይኮሎጂ ቫኑን ንውልቁ ነዊሕ ዝተሳቐየን ብጽሞና ዝተበልዐን ብምኻኑ መጻምዲ ሄዋን ንምርካብ ድማ ብጣዕሚ ድሌት ከም ዝህልዎ ተገምገመ።
ድሕር’ ዚ ሞሳድ ብኩሉንትነኣ ውሃ ዘበለት ቖንጆ ሄዋን ካብ እንግሊዝ ሓባቢላ ተውጽኦ ኣባል ሞሳድ ኣዳለዉ፣ ቸሪን በኒቶቭ ትብሃል ስድኒ ብዝብል ናይ ስለያ። ስማ ኣሜርካዊት ቱሪስት መሲላ ንቫኑን ቀረበቶ። ብጣዕሚ ውን ፈተዋ ኩሉ ታሪኹ’ውን ገከጸላ። ኣብ ዕላሎም ጸረ እስራኤልን ተቓዋሚት ፖሊስታት እስራኤልን ምዃና’ውን ገለጸትሉ።
ሓፍተይ ንምብጻሕ ንሮማ ክኸይድ ሓሲበ’ለኹ። በጃኻ ኣስንየኒ በለቶ። ኣይከውንን ኢለያ እካ እንተነበርኩ ሃንደበት ግን ሓሳበይ ቀየርኩ። ገለ ኔርዋ እታ ሄዋን ኩሉ ነገራ መዕበድ ሲዒራትኒ፡ ይብል ሞሳድ ይደልዩኒ ተልዮም ክሳብ ሕጂ መን ከልኪልዎም ኣብ ዝብል ዓዋን ስነሞጎት ከም ዝጠፋእ’ውን ገራትኒ።
ቪክቶርያ ኤርፖርት ብምኻድ ድማ ንሮም ተሳፈርና። ኣብ ሮም ምስ ኣተና ሓፍታ ምስ በዓልቤታ ከም እትቕበለና’ያ ገሊጻትለይ። ሮም ኣብ ዝኣተናሉ ግዜ ግን ሓደ ሽማግለ ኢጣልያዊ’ዩ ዝተቀበለና። ንክልቴና ኣብ ድሕሪት ወንበር ብምስፋር ድማ ከም ሕሱም ተወንጨፈ፣ ናበይ ይወስደኒ’ሎ ንምንታይ ብፍጥነት ንምንታይ ሓፍታ ዘይተቐበልትና ዝብል ሕቶታት ከይሓስብ ግን ሲድኒ ኣብ ትሽቱሸይ ተሸጊጣ ብተደጋጋሚ ትስዕመኒ ስለዝነበረት ምስ ቀልበይ ኣይነበርኩን።
ድሕሪ ቁሩብ ጉዕዞ ግን መኪና ኣብ ሓደ ንእስ ዝበለ ገዛ ደው ምስ በለት’የ ቀልበይ ዝፈለጥኩ #ሲድኒ ቀዲማትኒ ወረደት ኣነ’ውን ተኸቲለያ ወረድኩ። ማዕጹ ተኸፊቱ ተኸቲለያ ንቤት ኣብ ዝኣተኽሉ ሃንደበት ክልተ ሰባት ተጎበጥኩ። ብቕጸት መርፍእ ወጊኦም ሃለዋተይ ከም ዘጥፍእ’ውን ገበሩኒ። ድሕሪኡ ዝኾነ ኣይፈልጥን። ነብሰይ ዝፈለጥኩ መኪና ኣብ ሓደ ደንደስ ባሕሪ ደው ምስ በለት’የ። ኣብ ዳሕረዋይ መንበር እታ መኪና ሓደ ብጸጋም ሓደ ብየማን ብክልተ ሰባት ተታሕዘ ኮፍ ኢለ ነበርኩ።
ኣብ’ዚ ሰዓት’ዚ ድሮ Noga እትብሃክ መርከብ እስራኤል ካብ ገማግም ባሕሪ ቱርኪ ተበጊሳ ኣብ ከባቢ ባሕሪ ጣልያን አዕርያ ከይቀረበት መልሕቓ ደርብያ ቖይማ ትጽበ ነበረት። ካብ መኪና ብምውራድ ድማ ናብ ሞቶ ስካፍ ብምስጋር ናብታ መርከብ ኣሰጋገሩኒ። ድሕሪ ቁርብ ድማ ኣብ ወደባዊት ከተማ ሃይፋ እስራኤል ኣተኹ።” ይብል ቫኑኑ።
ኣብ እስራኤል ብሃገራዊ ክሕደት ተኸሲሱ ድማ ን’18 ዓመት ተፈርደ። ዝተረፎ ምስጢር ስለዘለዎ ብምባል ድማ ፍርዱ ድሕሪ ምዝዛሙ ቴሌፎን ኣይፍቀዶን። ምስ ዝኾነ ይኹን ናይ ወጻኢ ዜጋ ክምሓዞ ኣብ ናይ ዝኾነት ትኩን ሃገር ኤምባሲ ክኣቱን ኣብ ቀጽርታቱ ክጽጋዕን፣ ካብ ናይ እስራኤል ማዕከናት ዜና ወጻኢ ምስ ዝኾነ ማዕከን መድያ ወጻኢ ቃለ መሕትት ከይገብር፣ ኣብ ዝኾነ ዓለም ለኻዊ ኤርፖርት ይኽን ወደብ ከይቀርብ፣ ኣብ ዶባት እስራኤል ምስ ዝንቀሳቐስ 500 ሜትሮ እንክተርፎ ንድሕሪት ክምለስ ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን ኩነታት ካብ እስራኤል ክወጽእ ኣይፍቀዶን። ካብ’ታ ብፍቅሪ ዝቃራረባ ዝነበረ ሆላንዳዊት ኣፍቃሪቱ’ውን ክርሕቕ ተፈሪዶ።
ኣብ ገዛእ ሃገሩ ብከምዚ ናብርኡ እንዳመረሐ’ዩ። ምስኪን vanun።
እዚ ዛንታ ካብ ኣዋዜ ዝብሃል ናይ ኣምሓርኛ ሬድዮ ዝሰማዕክዎ’ዩ።https://youtu.be/vurKZ4lq5sQ
Categories: ዝተፈላለዩ ጽሑፋት


text:
ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ ዝተፈልላየ ሃገራት ዓለምና ከም ናይ ዜጋታት ግቡእ ዘይትረፍ ዕዮ ገዛ ኮይኑ ዝሰራሓሉ ግቡእ ዜጋታት ሃገራት እዃ እንተኮነ ፣ ኣብ ሃገረና ኤርትራ ፍሉይ ዝገብሮ ነገር እንተሎ ፣ መንእሰያት ኤርትራ ግን ንስለ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝወፍርሉ ዘይኮነስ፣ ሕደረ ሰማእታታ ንምትግባር ፣ መብጽዓ ዝእተዉሉ፣ ሃገር ዝውሕሰሉን ዝሃነጽሉን ግቡእ ናይ 18 ኣዋርሕ ረዚን ሕድሪ ዘስከም ዕዪ ገዛ እዩ ፣
ከም ምስላ ኣበዎት፣ ዘራጊ ከሎ ፣ ጸሩይ ማይ ከምዘይስተ ክምዝብሃል ፣ መንእሰያት ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ ወፍሪ ልምዓት ተሓድሶን ተጸሚዶምሉ ኣብ ዝነብርሉ እዋን፣ ኣብ ግንቦት 1998፣ ወያነ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ናይ ዓይኒ የብለይ ስነ የብለይ ኩናት ብምእዋጃን ፣ ሰለስተ ተደጋጋሚ ወራራት ብምግባሩን፣ ምንጻግ ብይን ወያኔን ንዝተወሰነ ዉሳኔ ኮሚሽን ዶባት ዉዱብ ሕብሩት ሃገራት ኣብ ግብሪ ዘይምውዓል ተደሚርዎ ፣ ንሱ ብዝሰዓቦ ዘይርጉእ ኩነታት ዶባት ኤርትራን ኢትዮጳያን፣ካልእ ቀጻሊ ተጸብኦታት ተወሓዊስዎ ነቲ ብእዋጅ ኣብ 1994 ዝተድንገገ ከምኡዉ’ን ኣብ ኣርባዕተ ዙርያታት ኣብ ግብሪ ዝወዓለ ፣ ግቡእ ሃገራዊ ኣገልግሎ ናይ 18 ኣዋርሕ ፣ንዝተኣወጀ ወራር ንምፍሻለን ድሕነት ጸጥታን ሃገረን ብምቓዳም ንዘይተወሰነ ግዜ ተናዊሑ ከምዝነበረን ኩሉ ዓለም ዝፈልጦ ሓቂ እዩ ፣
እንተኾነ መንግስቲ ኤርትራ ነዚ ኩነታት ናብ ንቡር ንምምላስ ቀጻሊ ጻዕረታት ክግበር ድሕሪ ምጽናሑን ፣ ኣብ ናይ ቆሕ ሰም ዘሎ ካልኢት ሰለም ከይበለ ፣ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ኣብ ዝካያዶ ሓያል ጻዕሪ ፣ ኣብዚ ሕጂ እዋን ተጻፊፉ ብምህላዉ፣ ግቡእ ናይ 18 ሃገራዊ ኣገልግሎት ናብቲ ንቡር ከምዝነበሮ ክምልስ ምዃኑ ፣ ኣብ ሕቡራት መንግስትታ ኣሜርካ
ኣብ ኤምባሲ ሃገር ኤርትራ ፈጻሚ ህዝባዊ ጉዳያት ኣቶ ብርሃነ ገ/ህይወት ካብ ዝተፈላለየ ኩርናዓት ሕቡራት መንግስታት ኣሜርካ ንዘተጋብኡ ኤርትራውያን ኣብ ዝከይዶ ሰሚናር ገሊጹ.።
ጉዳይ ሃገራዊ ኣገልግሎት ፣ ግቡእ ዜጋታት ምኾኑን ፣ ኣብ ግቡእ ምዱብ ግዜኡን ክፍጸም ከምዝግባእን ፣ ንመንግስቲ ኤርትራ ሓባርን መኻርን ኣይድልዮን እዩ ፣ ብመትከል ይሰርሓሉን ከምዝነብረ ይፍለጥ ፣ የግዳስ ነቶም እናረእዩ ዕዉራት፣ እናሰምዑ ጸምማት ዝኾኑ ገብርቲ እከይ ጸላእቲ ኤርትራ ፣ ነዚ ብረዚን መሰዋእቲ ዝመጸ ናጽነት ንምክልኻል ዝተነዉሐ ምኹኑይ ሃገራዊ ገልግሎት ከም ባርነት እዃ እንተተቆጽረ ፣ ነቶም ሕድረ ስምእታቶም ንምትግባር ፣ ዕደም ንእስነቶም ንሃገር ዝወፈዩ ጀጋኑ ተቐበልቲ ሕድሪ ኣላት ሃገራዊ ኣገልግሎት መብጽዖም ብምትግባሮም ፣ ሓበንን ክብርን እዩ ፣ ዘበርክትዎ ምያ ድማ ንወልዶታት እናተዝክረ ክንብርዩ ።
ፈነዉ ሬድዮ ኣዳል
ፈነዉ ሬድዮ ኣዳል ንምስማዕ ኣብዚ ጠዉቑ.[audio http://www.sheffieldlive.org/mp3/201411231100101.mp3]


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝለዓለ ሓላፍነት መንግስቲ ኣብ ምስራሕ ዝርከቡ ሰበስልጣን ብኣምባሳደርነት ምሻሙ ተገሊፁ።ኣማኻሪ ቀዳማይ ምንስቴር ዝኾኑ ኣቶ ኩማ ደመቅሳን ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲን ካብዝተሸሙ ገሊኦም እዮም።
ምንጭታት ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ከምዝገለፅዎ ብኣምባሳደርነት ካብ መንጎ ዝተሸሙ ኣብ ዝለዓለ ሓላፍነት መንግስቲ የገልግሉ ዝነበሩ ኣብ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ምንስቴር ኣማኻሪ መፅናዕቲ ኮይኖም ክሰርሑ ዝፀንሑ ኣቶ ኩማ ደመቅሳ ኣብ በርሊን ጀርመን ምሉእ ኣምባሳደር ኮይኖም ተሸይሞም ኣለው።
ኣቶ ኩማ ደመቅሳ ናይ ኦሮሚያ ክልል ፕሬዝዳንትን ከንቲባ ኣዲስ ኣበባን ብምዃን ዘገልገሉ እዮም።
ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ኮይኖም ዘገልግሉ ዝነበሩ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ እውን ኣብ ኬንያ ናይሮቢ ብዓል ሙልእ ስልጣን ኣምባሳደር ንክኾኑ ምሻሞም ምንጭታት ኣረጋጊፆም ኣለው።
ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ወሃቢ ቃል ቅድሚ ምዃኖም መቐመጢኦም ኣብ ስዊዲን ብምግባር ናይ ሓሙሽተ ናይ ስካንድኒቪያ ሃገራት ኣብምባሳደር ብምዃን ኣገልጊሎም እዮም።
ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ብምዃን ኣብዘገልግሉ እዋን ብፍላይ ምስ ናይ ውሽጥን ወፃእን መራኸቢ ብዙሃን ብዝንበሮም ፅቡቕ ርክብ ይፍለጡ።መን ከምዝትክኦም ግን ኣይተፈልጠን።
ብኣምባሳደርነት ካብ መንጎ ዝተሸየሙ ካልኦት ሰበስልጣን መንግስቲ ዋና ዳይረክተር ብዓል ስልጣን ማእኸላይ ስታትስቲክስ ብምዃን ንነዊሕ ዓመታት ዝሰርሓ ወ/ሮ ሳሚያ ዘካሪያ ኣብ ሌጎስ ብዓልቲ ምሉእ ስልጣን ኣምባሳደር ኮይነን ምሻመን እቶም ምንጭታት ኣመልኪቶም ኣለው።


text:
ብዙሕ ሓይሊ ጉልበት ዘለዎ በብዓይነቱ ማሽነሪታት ተማሂዙ ኣብ ተግባር ኣብ ዝወዓለሉ መዋእል፡ ጽርጊያ ብጉልበት ሰብ ብጭዃሮን ባዴላን ይሰርሕ ኣለኹ ማለት ኣሽካዕላል ምዃኑ ተገሊጹ
ፖሊስ ኢጣልያ ኣስታት ሓደ ሽሕ ንዝኾኑ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ስደተኛታት ካብ ዝነብርዎ ህንጻ ኣብ ጎደና ክሓድሩ ገይሩ።
ነታ ብሰንኪ እምነታ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ተሳቕያ ዝሞተት ኤርትራዊት፡ በዓል ቤታን ብኲሪ ወዳን’ውን ብሰንኪ እምነቶም ገና ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከም ዘለው ተፈሊጡ
ሓደ ህዝባዊ መንግስቲ ቅኑዕ ናይ ልምዓት ስትራተጂ ቀሪጹ፡ ህዝቢ ብጉልበቱ፡ ብፍልጠቱ፡ ብገንዘቡ ክሳተፍ ምግባር ክተባብዕ ዝግበኦ ሰናይ ተግባር’ዩ፡ ይኹን ግን፡ ኣብ ክንዲ ብዘመናዊ ማሽነሪታት ተጠቒምካ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ደረጃኡ ዝሓለወ ጽርጊያ ብምስራሕ ጸገም መራኸቢታት ምቅላል፡ ብዝደኸመ ጉልበት ሰብ፡ ብዝኣረገ መሳርሕን ገይርካ ህዝቢ ዓዲ ክስቶ ክንዲ ኪ/ሜትር ጽርጊያ ሰሪሖም ሽግሮም ፈቲሖም እናበልካ ፕሮፖጋንዳዊ ነፍሒ ምክያድ ሓላፍነት ዝጎደሎ ኣሽካዕላል’ዩ ክብሉ ንፈነወ ተለቪዥን ኤርትራ ዝተኸታተሉ ወሃብቲ ርእይቶ ሓቢሮም።
እዚ ከም’ዚ ዓይነት ንፕሮፖጋንዳዎ ሃልኪ ዝግበር መደባት መጀመርያኡ ከምዘይኮነ፡ ኣብ መጀመርያ ተስዓታት፡ ብዕድመ ኣዝዮም ዝተዳኸሙ ግን ሰብ ኒሕ ነጻ ጉልበት ተጠቒሙ፡ ዝኣረገ ሓጻውን ባቡር ኣራርእዩ ነዛ ኣብ መስኮት ቴሌቭዥን ዘቐልቅላ ናብ ጠቐር ዝተቐየረት ምዕባለ ዝሰገራ ኣረጊት ባቡር ክትንቀሳቐስ ብምግባሩ፡ ካብ ልክዕ ንላዕሊ ምውዕዋዕ ይገብር ምንባሩ ብምዝካር፡ እዚ ከም’ዚ ዓይነት ኣካይዳ፡ ብሓቂ ብውጥን ዝምራሕ ሃገራዊ ልምዓት ዘይኮነስ፡ ጉልበት ናይ ምስኪን ህዝቢ ምምጻይ’ዩ ኢሎም።
ናይ ሰላምን ልምዓትን ባህሪ ዘለዎ መንግስቲ እንተዝኸውን፡ ዘመናዊ መስመራት ባቡር ኣብ ሓደ መስመር ጥራሕ ዘይኮነ ኣብ ብዙሕ ቦታት ኤርትራ ምገበረ። ነቲ ፈጣሪኡን መራሒኡን ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ቀዳማይ ኲናት ዓለም ምስተሰርሐ ጽገና ዘይተገብረሉ ካብ ኣገልግሎት ወጻኢ ዝኾነ ጽርጊያ ክብል ዝገለጾ፡ ህዝቢ ድማ ዘማርረሉ ዘሎ ሕቶ ዘመናዊ መጎዓዝያ ሞያተኛታት ኣሳቲፉ፡ ዘድሊ ባጀት ሰሊዑ፡ ዘመናዊ ማሽነሪ መዲቡ ትርጉም ዘለዎ ስራሕ ምሰርሐ ነይሩ። ሕጂ ዝብሎን ዝገብሮን ዘሎ ግን ግብራዊ ልምዓት ዘይኮነ ተራ ፕሮፖጋንዳ’ዩ። ብጉልበትን ህይወትን ህዝቢ ምጽዋት ድማ’ዩ ክብሉ ትዕዝብቶም ገሊጾም።
ፖሊስ ኢጣልያ ኣስታት ሓደ ሽሕ ንዝኾኑ
ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ስደተኛታት ካብ ዝነብርዎ ህንጻ ኣብ ጎደና ክሓድሩ ገይሩ።
ኣብ ዓዲ ጣልያን ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታት፡ ኣዝዮም ብዙሓት ስደተኛታት ብግዝያውነት ተዓቚቦም ከም ዘለው፡ ሓደ ካብ’ቲ ዝበዝሑ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ስደተኛታት ዝተዓቕቡሉ ኣብ ከተማ ሮማ ዝርከብ ህንጻ ምዃኑ፡ ፖሊስ ኢጣልያ ብ19 ነሓሰ 2017 ብዝወሰዶ ሃንደበታዊ ናይ ሓይሊ ስጉምቲ፡ ነብሰ ጾራት፡ ህጻነትን ሕሙማትን ዝርከብዎም ኣስታት ሓደ ሽሕ ዝኾኑ ስደተኛታት ካብ ዝነብርሉ ዝነበሩ ህንጻ ወጺኦም ኣብ ጎደናታት ክሓድሩን ንዝኸፍአ ሕማም ክቃልዑ ገይርዎም ከም ዘሎ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ንሓለፊ ፖሊስ ከተማ ሮማ ብምጥቃስ ከም ዝጸንጸባ ካብ’ቲ ቦታ ዝተረኽበ ሓበሬታ ኣረዲኡ።
መንግስቲ ጣልያን ባሕሪ ሜዲትራኒያን ሰንጢቖም ንዝመጽእዎ ስደተኛታት፡ ንህይወት ሰብ ምቹእነት ኣብ ዘይብሉ ካብ ምቕባል ሓሊፉ፡ ከም’ቲ ኣብ ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳ ዝግበር ንስደተኛታት መጽለሊ ዝኸውን ኣባይቲ ከምዘሃነጸ፡ እዚ ሕጂ ስደተኛታት ዝተባረርሉ ኣረጊት ህንጻ ኣስታት ንኣርባዕተ ዓመት ስደተኛታት ዝነብርሉ ዝነበሩ ምዃኑ፡ ፖሊስ ኢጣልያ ከም’ዚ ዝበለ ዘይቅቡልን ዘይሰብኣውን ተግባር ምፍጻሙ ንብዙሓት ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ኣገሪሙን ኣቖጢዑን ምህላዎን’ውን ጸብጺበን።
ነታ ብሰንኪ እምነታ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ተሳቕያ ዝሞተት ኤርትራዊት፡
በዓል ቤታን ብኲሪ ወዳን’ውን ብሰንኪ እምነቶም ገና ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከም ዘለው ተፈሊጡ
ብሰንኪ ትኣምኖ ሃይማኖት ጴንጤ ቆስጠ ምስ ደቂ ማሕበራ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጉንበት 2017 ብጸጥታ ህግደፍ ተኣሲራ ክትሳቐ ድሕሪ ምጽናሕ ኣብ’ዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ነሓሰ 2017 መትከል ኣብዮት ኣብ ዝተባህለ መዳጎኒ ህይወታ ከም ዝሓለፈ ዝተገልጸት ኣደ፡ ገና በዓል ቤታን በዂሪ ወዳን ምስ ከቢድ ሓዘኖም ኣብ’ቲ መዳጎኒ ይማስኑ ምህላዎምን ረድዮ ኤርና ብ21 ነሓሰ 2017 ኣረጋጊጻ።
ኣዲኦም ብሞት ኣቦኦም ብማእሰርቲ ስኢኖም ኣልቦ ኣላዪ ዝተረፋ ቆልዑ ኣብ መሪር ሓዘንን ስቓይን ወዲቖም ከም ዘለው፡ ነዚ ኢ-ሰብኣዊ ተግባር ኣብ ዝሰምዑ ወገናት ኣዛራቢ ኮይኑ ምህላው ኣረዲኣ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 25-08-2017


text:
ሓቀይና ሰብኣዊ ነጻነት ብዘይ ብስራተ ወንጌል ክህልው ዘይከኣል እዩ ዝብል ሓሳብ ዘማአክለ መልእክቲ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ብምኽንያት እቲ ብቅዱስ ቪንቸንዞ ዘፓውሊ ዝተመስረተ ሕውነታዊ ግብረ ሰናይ ዝኽሪ መበል 400 ዓመት ቅዋመ ናብቲ ማሕበር መልእኽቲ ከዘመሓላለፉ ልኡኽ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኣመደዮ ሎ ሞናኰ ሓቢሮም።
“ናይ ቤተ ክርስቲያን ተኣማንነት ብጭቡጥ ምስክርነት ፍቕሪ እዩ ዝሓልፍ። እቲ ሕውነታዊ ማሕበር ግብረ ሰናይ ኣብ 1617 ዓ.ም. ንኽቐውም ዝገበሮ ኣስተንፍሶ ምስ ተልእዀኡ ዝነበሮ ምትእስሳር ህያው ኰይኑ ክቕጽል ቅዱስ ኣቦና ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ምዒዶም፥ እዚ ተልእኾ’ዚ ህያው ኰይኑ ኣብ እዋንና ሓቀይና ናይ እግዚኣብሔር ምሕረት ንድኻታት ምስ ዝሓልይ ጭቡጥ ምስክርነት ርጡብ ተላግቦ ዘለዎ ኰይኑ ክትግበር ኣለዎ፡ እዚ ዝኽሪ መበል 400 ዓመት ምስረታኡ ድማ ንእግዚኣብሔር ስለ ጸጋታቱን ስለ ግብረ መስተንክርነቱን ግራመታቱን ተመስገን ዝበሃለሉ ኵነት ክኸውንን ብኣስተንፍሶ መንፈስ ቅዱስ ነቲ ኣብ ናይ ፍቕሪ ዝግበር ናይ ምግልጋል ተልእኾ ፍርያማ ክኸውን ዘብቅዖ ሓደስቲ መገዲ እነለልየሉ ይኹን” ፥ ከምዝበሉ ልኡኽ ጋዜጠና ራዲዮ ቫቲካን ሎ ሞናኰ ኣፍሊጦም።
እቲ ሕውነታዊ ማሕበር ካብ ፍቕሪ ንድኻታት ዝተወልደ እዩ
እቲ ሕውነታዊ ግብረ ሰናይ ማሕበር ይብሉ ቅዱስነቶም ካብቲ ቅዱስ ቪንቸንዞ ነቶም ብዙሕ ጊዜ ኣብ ከተማታት ድዩ ኣብ ገጠራት ብኹሉ ንዝጥንጠኑን ኣብ ንበይኖም ዝሕደጉን ዝተነጸሉን ንድኻታት ካብ ዝነበሮ ሓልዮት ዝተወለደ ከምዝዀነን ነቶም ድኻታት “ከም ናይ ስቝይ ኣካለ ኢየሱስ ክርስቶስ ወከልቲ” ምዃኖም ብምልላይ እዚ ተልእኾን ኣገልግሎትን ግብረ ሰናይ ንዓለማውያን ምእመናን ብፍላይ ድማ ንደቂንስትዮ ብሓላፍነት ከምዘረከቦን ድማ ገሊጾም ሎሚ ዓለም ሓቆፍ ግብረ ሰናይ ኰይኑ ነቶም ዘይዕዱላት ተባሂሎም ዝሕሰቡ ንዋታውን ኣካላውን ግብረ ገባውን መንፈሳውን ስቅያት ንዝሓድሮም ፍጥረት ሰብ ስቓዮም ንምቅላልን ንምፍዋስን ዝብል ተልእዀኡ ይቕጽሎ ከምዘሎ ገሊጾም።
ናይ ወዲ ሰብ ጭቡጥ ኩነት ክስትውዓል ዝገብር ኣማኒ ሕይወት
ቅዱስ ኣቦና ኣስዒቦም እቲ ናይዚ ዓለም ሓቆፍ ግብረ ሰናይ ህርኩት ጻዕሪ ኣብ ናይ እግዚኣብሔር ሓልዮት ዝጸንዔ ከምዝዀነ ኣዘካኺሮም ምሉእነት ሰብኣዊ ክድግፍን ቆላሕታኡ ነቶም ኣብ ዘይርጉጽነትን ሓደገይናን ኣብ ዝዀነ ናይ ሕይወት ኩነት ንዝርከቡ እልፍ ኣእላፍ ደቂንስትዮን ሕጻናትን ክድግፉ ከምዘተባብዑ ዝገለጹ ልኡኽ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ሎ ሞናኰ ኣተሓሒዞም፥ ምስ ክርስቶስ ስሙር ዝዀነ ኣምነተ ሕይወት ነቲ መዳርግቲ ዘይብሉ “ኣርኣያን ኣምሳልን እግዚኣብሔር ኰይኑ ተፈጥረ” ኣብ ዝብል ምዃን ዝጸንዔ ናይ ወዲ ሰብ ጭቡጥ ኩነት ንኸነስተውዕል የብቅዓና ከምዝበሉ ሓቢሮም።
ንድኽነት ምስትውዓል ምስጢረ ትስብእት ምንባር ማለት እዩ
“ድኽነት ንምስትውዓል” ይብሉ ቅዱስ ኣቦና “ዓበይቲ መደባትን ሓሳባትን ምስዓብ ጥራሕ እዅሉ ኣይኰነን እንታይ ደኣ ምስጢረ ትስብእት ምንባር የድሊ።” ናይ እግዚኣብሔር ምስጢር ሰብ ኰነ ፍጥረት ሰብ ክብ ንኸብልን ንኸድሕኖን ሞተ፡ እቲ ተሰግወ ሓምመ ሞተ ዝብል ቃል ደስ ዘየብል ከቢድ ይኸውን ግናኸ እቲ ከም ቤተ ክርስቲያን ንኽንነብሮ ጽውዓት ከምዝዀንና ዘረጋጾ ክውንነት (ጭቡጥ) እዩ፡ “ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብቶም ነዳያት ምርኣይ” ማለት ይብሉ ቅዱስ ኣቦና “እቶም ድኻታት በቶም ሓቀይና ናይ ፍቕሪ ምስክርነት ብዘወፍዩ ኣቢሎም ምስ ክርስቶስ ክራኸቡ ምጽዋዕ” ማለት እዩ፡ ናይ “ምሕረት ባህሊ እዩ እቲ ልቢ ብጥልቂ ዝሕድስን ናይ ሓድሽ ክውንነት ርህው ዝገብር” ቢሎም ዘመሓላለፍዎ መልእክቲ ከምዘጠቓለሉ ልኡኽ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ሎ ሞናኰ ገሊጾም።


text:
ብካህን ተክለ-ማርያም ምርካ-ጽዮን, ጀርመን, 7ይ - ክፋል
ጉዕዞ ሕይወተይ ብኸምዚ ይቕጽል ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፥ ዝተማልአ ጥዕና ግና ኣይነበረንን። ማለት ከቢድ ናይ ጸቕጢ-ደም ሕማም ስለ-ዝነበረኒ፥ ቅሳነት ነይሩኒ ክብል ዝኽእል ሰብ ኣይነበርኩን። እቲ ዓቐነይ 200/100 ዝበጽሕ’ዩ ነይሩ። ስለዚ ድማ ሓደ ግዜ ኣብ ዓራተይ ኮይነ “-ኣታ ጎይታይ በጃኻ ካብዚ ሕማም’ዚ ገላግለኒ ኢለ-” ጸለኹ። ብእኡ ቀጺለ ምስ-ደቀስኩ ድማ፥ ነዚ ዝስዕብ ሕልሚ ኣብ ድቃሰይ ኮይነ ክሓልም ከኣልኩ። ማለት ሐደ ዝኾነ ነገር፥ ገጸይ ትንክፍ ዘብለኒ ዘሎ ኮይኑ ተሰማዓኒ። ከም ሓውሲ ስምባድ ብር ኢለ ብምትንሣእ ድማ፥ ቀልጢፈ መብራህቲ ኣብራህኩ። እንተኾነ ኣብቲ ክፍሊ ዝኾነ ነገር ዝረኣኹዎ ኣይነበረንን። ቀጺለ ድማ ኣብ ድቃሰይ ኣቶኹ። ልበይ ኣውዲቐ ድማ በጥ ኢለ ደቀስኩ።
መበል 90 ዓመት ዝኽሪ ዕለተ-ልደት ቅዱስ እንጦንዮስ 3ይ ፓትርያርክ ሃገረ ኤርትራ ኣብ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሚካኤል ሻርሎት ሰሜን ካሮላይና፡ ብፍሉይ ክብርን ዝኽርን ክበዓል ምዃኑ ንሕብር።
The Standing Conference of Oriental Orthodox Churches Presents the First Ever Midwest Regional Con-Celebration of the Divine Liturgy
We believe in one God, God the Father, the Pantocrator, creator of heaven and earth, and of all things seen and unseen.
We believe in one Lord, Jesus Christ, the only-begotten Son of God, begotten of the Father before all ages.
On the early morning of Sunday, H.H the Pope went to the Virgin's Cathedral in Asmara, H.H and the accompanying delegate arrived there at 8 AM, and after reading a chapter of "Acts of the Apostles", praying the prayer of Thanksgiving and offering the incense around the Altar, the Enthronement Ceremony of the New Patriarch then started.
ኣብዚ ናይዚ ዕለት ስብከት ዘቕዳሴ፡ “ብርሃንካን ሓቅኻን ልአኽ፣ ንሳተን ይምርሓኒ፣ ናብ ቅድስቲ ኸረንካን ናብ ማሕደራትካን የብጽሓኒ” ኢሎም ዲያቆናትና የዚሙልና፡ ኣብ ቅዳሴ ዚንበብ ኵሉ ንባባት ሓዲሽ ኪዳን ድማ፡ ክርስቶስ መድሓኒና ብርሃን ምዃኑ፡ ንሕናውን ከምኡ ኽንበርህ ከም ዚግብኣና ዚገልጹልና እዮም። ሊቃውንቲ ቤተ ክርስትያንና ድማ ነቲ ብርሃን ዓለም ዝዀነ እግዚኣብሄር ወልድ፡ መድሓኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ክንሰብኮ ኸም ዚግብኣና፡ “ወልደ መድህነ ንሰብክ” ኢሎም ብመዝሙሮም መልእኽቶም የመሓላልፉልና ኣለዉ።
ንገባሬ ሠናያትን መሓርን ኣምላኽ፥ ኣቡኡ ንጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ። ሰቲሩናን ረዲኡናን፥ ዓቂቡናን ተቐቢሉናን፥ ራኅሪኁልናን ደጊፉናን ክሳዕ እዛ ሰዓት እዚኣውን ኣብጺሑና እዩ እሞ ነመስግኖ ኣሎና።
ኣብ ቅንያት በዓል ቅዱስ ዮሓንስ ንርከብ ምህላውና ክንዝክሮ ግዲ ይብለና። ናይ ቅዱስ ዮሓንስ መዓልቲ ሰማእትነቱ ክንዝክር እንከለና፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኣምላኽ ንዝግበር ዓመጽ ብትብዓት ናብ ንጉስ ቀሪቡ ክኹንኖ እንከሎ፥ እታ ክብርቲ ህይወቱ ድማ ብሰማእትነት ከም ዝሓለፈት ንዝክረሉ መዓልቲ እዩ። ከምዚ ድማ ይብል "ጐደና እግዚኣብሔር ጽረጉ መገዱ ድማ ኣቅንዑ። "ሽንጭሮ ዘበለ ልዕል ይበል፡ ከረንን ኵርባን ዘበለ ድማ ትሕት ይበል፡ ቄናን ከኣ ይቕናዕ፡ ድንጉርውን ሰጥ ዝበለ መገዲ ይኹን" (ሉቃ 3፡ 4-5)። እምበኣር ኣብዚ ሓዱሽ ዓመት ምስ ቅዱስ ዮሓንስ ኮይና፥ ዓመጽ ዘበለ የብቅዕ፡ ቄናን ኣካይዳ ይወገድ ብምባል ነቲ ዓማጺ ስርዓት ናይ ሃገርና ብትብዓት ከም ዮሓንስ ደው ምባል ክንላማመድ መንፈሳዊ ትብዓት ይሃበና ይብል። እቲ ቅዱስ ጽሑፍ ከምዚ ይብል "ቅኑዕ ክትገብሩ፡ ሓቂ ኽትፈርዱ፡ እእዝዘኩም ኣለኹ። ነቲ ዝተዓመጸ ኻብቲ ዓማጺኡ ኣናግፍዎ (ኤር 22፡ 3)።
ሰንበት 31 ታሕሳስ 2017 ኢየሱስ፡ ሕያዋይ ጓሳ
እቲ ንኣርባዕተ መዓልታት ካብ ሓሙስ 20 ክሳብ ሰንበት 23ሓምለ 2017 ኣ.ፈ (፲፫ ክሳብ ፲፮ ሓምለ ፳፻፱ ዓ.ም ግእዝ) ኣብ ቅዱስ ሚካኤል ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ከተማ ሻርሎት ክካየድ ዝቐነየ መበል 19ዓመታዊ ጉባኤ መንበረ ጵጵስና ሃገረ ስብከት ሰሜን ኣሜሪካ ብጸሎተ ቅዳሴ ብቡራኼ ብፁዕ ኣቡነ መቃርዮስጳጳስ ዲበ-ኩሉ ብሰላም ተዛዚሙ።
ኣባ ሉቃስን ግርማይን ኣብ ዝኸድዎ ኩሉ፥ ዝሕተትዎ ሕቶ፥ ኩነትታ ፓትርያርክ እንጦንዮስን ጉዳይ ሕግን መምርሒ ቤተ ክርስቲያንን እዩ።
ካህን ሓለፎም ዓ/ማርያም ምስ ራድዮ ኤረና ዘካየድዎ ቃለ መሕትት


text:
ዝቕባበ ዋጋ ወርሒ ጥሪ 6.1 ሚኢታዊ ኮይኑ
መቐለ ጥሪ 27/2009(ድወት) ዝቕባበ ዋጋ ወርሒ ጥሪ ናብ 6.1 ሚኢታዊ ከምዝነከየ ኤጀንሲ ማእኸላይ ስታስቲክስ ኣፍሊጡ፡፡
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ታሕሳስ ዝነበረ ዝቕባበ ዋጋ 6.7 ሚኢታዊ ምንባሩ ድማ እቲ ኤጀንሲ ኣዘኻኺሩ፡፡
በዚ ድማ ኣብ ወርሒ ጥሪ ዝተመዝገበ ዝቕባበ ዋጋ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ታሕሳስ ካብ ዝነበሮ ብ0.6 ሚኢታዊ ነክዩ ኣሎ፡፡
ዝቕባበ ዋጋ ምግቢ ተንከፍ ኣብ ዘይኾኑ ነገራት 7.4 ሚኢታዊ ምዃኑ ዝገለፀ እቲ ኤጀንሲ ኣብ ዘሓለፈ ወርሒ ታሕሳስ 8.2 ሚኢታዊ እዩ ነይሩ፡፡
ይኩን’ምበር ዝቕባበ ዋጋ ወርሒ ጥሪ እዚ ዓመት ምስ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ተመሳሳሊ እዋን እንትነፃፀር ወሰኽ ከምዘርኣየ ተገሊፁ፡፡
ናይዚ ቐንዲ ምኽንያት ድማ ኣብ ዋጋ ጫት፣ኣልባሳት፣ዕንፀይቲ መጎጎ ነዳዲ፣ኣቅሑ ገዛን መማለኽዕታትን ወሰኽ ብምርኣዩ’ዩ፡፡
ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ጥሪ ዝቕባበ ዋጋ ምግቢ ድማ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ታሕሳስ ካብ ዝነበሮ 5.3 ሚኢታዊ ናብ 5 ሚኢታዊ ነክዩ ኣሎ፡፡
መረዳእታ እቲ ኤጀንሲ ከምዝሓበሮ ኣብዚ ወርሒ ካብ ምግብታት ኣብ ዋጋ እኽልን ቅመማ ቅመምን ምንካይ እንተርኢ ኣብ ሽኮር፣ፍራምረ፣ዘይቲን ቅብኣት እኽልን ቡንን ውሱን ወሰኽ ኣርኢዩ ኣሎ፡፡


text:
ጽንብል ብሩራዊ ኢዮቤልዩ ምድምሳስ
ናደው እዝን ምሕራር ከተማ ኣፍዓበትን ብወግዒ ተጀሚሩ።
“ሓመድ ድበ ናደው – ቅያ መቐይሮ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ንሰለስተ መዓልታት ዝካየድ ጽንብል ብሩራዊ ኢዮቤልዩ ምድምሳስ ናደው እዝን ምሕራር ከተማ ኣፍዓበትን፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ሚኒስተራት፣ ኣዘዝቲ ሰራዊት፣ ኣማሓደርቲ ዞባታት፣ መራሕቲ ሃይማኖት፣ ዓበይቲ ዓድን ካብ ውሽጥን ወጻእን ዝመጹ ኣሽሓት ተሳተፍቲን ኣብ ዝተረኽቡሉ፣ ሎሚ ብወግዒ ተጀሚሩ።
ኣብቲ ቅያ ህዝብን ተጋዳላይን ብዝገልጹን ተዘክሮታት ብዘሐድሱን መደባት ዝማዕረገ ኣብ ከተማ ኣፍዓበት ዝተኻየደ ጽንብል፣ ፕረዚደንት ኢስይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዘስመዖ ቃል፣ ዝኽሪ ሓመድ ድበ ናደው ይኹን ካልኦት ዓበይቲ ቅያታት፣ ነቶም ዝተሳተፍዎም መዘኻኸሪን መሐደስን፤ ንመጻኢ ወለዶታት ድማ ቤት-ትምህርቲ ምዃኖም ብምምልካት፣ ንድምቀት ናይ’ቲ ጽንብል ንዘበርከቱ ኩሎም – ብቐንዱ ድማ ንሃገራዊ ኣወሃሃዲ ሽማግለ በዓላት፣ ህዝብን ምምዳርን ንኡስ ዞባ ኣፍዓበትን፣ ከምኡ’ውን ብሓይሉ፣ ብትሕዝቶኡን ብገላጽነቱን ነቲ ረዚን ዝኽሪ ዝበቅዕ መደባት ንዘቕረቡ ስነ-ጥበባውያን ምስጋናኡ ኣቕሪቡ።
ኣማሓዳሪት ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ወይዘሮ ጽገሬዳ ወልደገርጊስ ብወገና፣ ታሪኻውያን ጽንብላትና ነቲ ዝተፈጸመ እምበር ገና ዘይተነግረ ተኣምራታዊ ታሪኽ ገድልና ክንብርብር፤ ምስጢር ሓያል መትከላዊ ዕጥቅና ክንዝክርን ከነስተማቕርን፤ ከምኡ’ውን መብጽዓና ብምሕዳስን ብርሃን መጻኢ ብምርኣይን ጻማን ሕድርን ሰማእታትና ብዓጸፋ ክንከፍል ሓይልን ድርኺትን ዝፈጥሩልናን ከይንዝንግዕ ሓላፍነት ዘሰክሙናን ኣጋጣሚታት ከምዝኾኑ ብምግላጽ፣ ከምዚ ዝበለ ጽንብላት – ሓቀኛ ታሪኽ ብምብርባር ምስ መጻኢ ወለዶ ዘተኣሳስርን ነባሪ ሰነድን ሓድግን ዝገድፍን ስለዝኾነ ብዝሓየለ ጥበባዊ ኣገባብ ክድፋኣሉ ተላብያ።
ኣቦ-መንበር ሽማግለ በዓላት ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ኣቶ ስራጅ ሓጂ ድማ፣ ርብዒ ዘመን ዘቝጸረ ሓመድ ድበ ናደው፣ ድምር ውጽኢት ኣብ ስትራተጂካዊ ምዝላቕ ዝተራእየ ጽንዓትን ናይ 9 ዓመት ምርብራብን በቲ ሓደ፤ ባና ሓርነት ዝዀልዐ ድማ በቲ ካልእ ብምዃኑ፣ መልእኽቱ – ንታሪኽ ሰማእታትና ብኽብርን ሓበንን ብምዝካር፣ መብጽዓና ከነሐድስ ዝገብርን ዘዘኻኽርን ኣጋጣሚ ምዃኑ ብምምልካት፣ ንኹሎም ነቲ ጽንብል ክውን ንምዃን ዝጸዓሩ ኣመስጊኑ።
ኣብ መወዳእታ፣ ምምሕዳርን ህዝብን ንኡስ ዞባ ኣፍዓበት፣ ብመንገዲ ወከልቶም ኣብ መድረኽ ብምውጻእ ንክቡር ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ህያብ ኣበርኪቶም።
እቲ ወግዓዊ ጽንብል፣ ነባራትን ሓደስን ስነ-ጥበባውያን ብዘቕረብዎ – ሙዚቃዊ ድራማታት፣ ግጥምታት፣ ሓደስትን ናይ ገድልን ደርፍታት፣ ግጥሚ፣ ምርኢት ተማሃሮን ካልእን ዘጠቓለለ ባህላዊ መደባት ማዕሪጉ ነይሩ።
****** ኣ.ዜ.ኤ ******


text:
ሕጓ መስኖ ዝፈጠሮ ሽሻይ (ጣብያ ገነቴ)
“ልምዓት ዝውሰን ኣብ ገፀር ከባብታት ወርቂ ስለ ዘሎ፣ እኹል ዝናብ ስለዝርከብን እቲ ከባቢ ልሙዕ ስለዝኾነን ኣይኮነን። ልምዓት ዝውሰን ሃፍትታት ተፈጥሮ ብኣግባቡ ተጠቒሙ እቶቱ ዘሰስን ዝተወደበ ናይ ሓረስታይ ምንቅስቓስ እንትህሉ እዩ” እዚ ሓሳብ፣ ህያው መራሒና ተጋዳላይ መለስ ዜናዊ ኣድላይነት ውዳበ ሓረስታይ ንምግላፅ ዓሊሙ ዝተዛረቦ ረዚን መልእኽቲ እዩ። እቲ መልእኽቲ ሓረስታይ ዘለዉዎ ዓቕምታት ብዝተወደበ መንገዲ እንተተግቢርዎም ረብሓታቱ ናይ ምርግጋፅ ዓቕሙ ኣብ ዝሓፀረ እዋን ከም ዘማዕብል እዩ ዘረድእ። ብመሰረት እዚ ኣብዚ ሐዚ እዋን ሓረስቶት ክልልና ኣብ ልምዓት መስኖ ዘለዎም ዝተወደበ ዓቕምታት ብምጥቃም ልዑል ውፅኢት እናመዝገቡ ይርከቡ። ትሕዝቶ ፅሑፍና እውን ነዚ መሰረት ገይሩ ምንቅስቓስ ሓረስቶት ወረዳ ራያ ዓዘቦ ዝድህስስ እዩ።
ወረዳ ራያ ዓዘቦ 43 ሽሕን 279 ሄክታር ተሓራሲ መሬት ኣለዋ። ካብዚ እቲ 8,234 ሄክታር መሬት ብመስኖ ክለምዕ ዝኽእል እንትኸውን 6,234 ሄክታር መሬት ድማ ብምሽላ፣ ኮሚደረ፣ ሽጉርትን ካልኦት ኣሕምልትን እናለምዐ ይርከብ። በዚ እውን ኣብታ ወረዳ ካብ ዝርከቡ 36 ሽሕ 535 መራሕቲ ስድራ 1,173 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከበኦም ሽዱሽተ ሽሕን 34 መራሕቲ ስድራ ተጠቀምቲ ልምዓት መስኖ እዮም። ካብቶም ጠቕላላ መራሕቲ ስድራ ድማ እቶም 27 ሽሕን 315 ሓደ ኣማራፅታት ማይ፣ 13 ሽሕን 267 ክልተ ኣማራፅታት ማይ ዝወነኑ እንትኾኑ 8,802 መራሕቲ ስድራ ድማ ወነንቲ ሰለስተ ኣማራፅታት ማይ ከም ዝኾኑ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ሃፍቲ ማይ፣ ማዕድንን ኢነርጅን ወረዳ ራያ ዓዘቦ ኣይተ ተስፋይ ተፈሪ ገሊፆምልና።
ብፍላይ ካብ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ትራንስፎርሜሽንን ጀሚሩ ኣብ ለውጢ ሓረስታይ ዝሐሸ ዓቕሚ ዝፈጥሩ ብበጀት መንግስቲ፣ ጉልበት ሕብረተሰብን ትካላት ገበርቲ ሰናይን ˝ስትራክቸራት” ማይ እናተሰርሑ መፂኦም እዮም። ኣብ ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ትራንስፎርሜሽን እውን ምውናን ኣማራፅታት ማይ ንምጥንኻር ትልሚ ተታሒዙ ሰፊሕ ስራሕ ተሰሪሑ እዩ። ብመሰረት እዚ ኣብ 2008 ዓ.ም ከም ወረዳ 4,712 ሄክታር መሬት ሓዱሽ ብመስኖ ክለምዕ ዝኽእል ዓቕሚ ንምፍጣር ትልሚ ተታሒዙ 4,755 ተፈጢሩ እዩ። ኣብዚ ዝተኣታተዋ ኣማራፅታት ማይ ድማ ሸውዓተ ውልቀ ዒላታት፣ ሸውዓተ ሓባር ዒላታት፣ ሸሞንተ “ዳይቨርሽናት”ን ሰለስተ ቸክዳማትን ብኣብነት ምቕማጥ ይከኣል። ብተወሳኺ ሰለስተ ግድባት፣ 12 ኪሎ ሜትሮ ካናልን 3000 ሆረየታትን ናብ ምልማዕ መስኖ ክኣትዉ ክኢሎም እዮም።
በዞም ኣማራፅታት ማይ ብመስኖ ክለምዕ ዘኽእል ዓቕሚ ብምፍጣሩ ሓረስቶት ልምዓት መስኖ ተጠቒሞም ዕዳጋ ተኮር ዝኾነ ኣሕምልትን ፍራምረን ብምፍራይ ዝሐሸ ኣታዊ ዝረኽብሉ ዕድል ኣሎ እዩ። ይኹን እምበር ኣብ ምትእስሳር ዕዳጋ ፀገም ከም ዘሎን ንቐፃሊ ትኹረት ገይርካ ምስራሕ ከም ዘድልን ክኢላ መስኖ እታ ወረዳ ኣይተ ኣበበ ነብሮ ዝሃብዎ መብርሂ የረድእ።
ሕጓ መስኖ ሕጓኦም ገይሮም ኣብ ልምዓት መስኖ ተጠቀምቲ ይኾኑ ካብ ዘለዉ ሓረስቶት ወረዳ ራያ ዓዘቦ ኣብ ጣብያ ገነቴ እትርከብ ጉጅለ ልምዓት ፍረ ስወኣት ሓንቲ እያ። እታ ጉጅለ ልምዓት ኣብ ሓሙሽተ ኔትዎርክታት ዝተወደቡ 30 ኣባላት ሒዛ ኣብ 2004 ዓ/ም ተጣይሻ። ኩሎም ኣባላት እታ ጉጅለ ተጠቀምቲ ልምዓት መስኖ እንትኾኑ ብክልል መንግስቲ ብዝተኾዓተሎም ሓደ ዓብዩ ጉድጓድ ሓባር ዒላን ሓደ ሆረየን ኣቢሎም ኣብታ ጉጅለ ልምዓት ዘሎ 30 ሄክታር መሬት ምሉእ ንምሉእ ብመስኖ እናልምዕዎ ይርከቡ።
ኣባላት ጉጅለ ልምዓት ፍረ ስወኣት ኣብ ኩለ መዳይ ምንቅስቓሶም ኣመልኪቶም ኣብ ሰሙን ሓደ ግዘ እናተራኸቡ ይግምግሙ። ብመሰረት ኣፈፃፅማ ስርሖም ድማ ይሰራርዑ፤ ኩሉ ግዘ ዝተረኽበ ተመክሮ ይለዋወጡ። ከምዚ ዓይነት ዝተዋደደ ስራሕ ብምስርሖም ኣብ 2008 ዓ/ም 780 ኩንታል ሽጉርቲ፣ 2,856 ኩንታል ኮሚደረን ንምርካብ ተሊሞም እኳ እንተነበሩ ብምኽንያት ኣብ ግቡእ ኣጠቓቕማ እታዎታት ዝፈጠርዎ ክፍተት 520 ኩንታል ሽጉርትን 1,904 ኩንታል ኮሚደረን ከም ዝረኸቡ ኣቦ መንበር እታ ጉጅለ ልምዓት ኣይተ መሓመድ ስዒድ ዓብደልቃድር ሓቢሮም እዮም።
ሓረስታይ ስራጅ በድኣስ ካብ 2004 ዓ/ም ጀሚሩ ብጉጅለ ልምዓት ተወዲቡ ናብ ስራሕቲ መስኖ ከምዝኣተወ ይገልፅ። ኣብ ኣጠቓቕማ ኣማራፂ ማይ ዝሓሸ ግንዛበ ብምሓዙ ድማ ኣብታ ዘላቶ ሓንቲ ሄክታር ተሓራሲት መሬት በቢዓመቱ ኮሚደረ፣ ሽጉርቲ፣ ምሸላ ባሕሪ፣ ጣፍ ወዘተ ኣዝርእቲ እናዘርአ ይጥቀመላ። ንኣብነት ኣብ 2008 ዓ/ም ካብ ኮሚደረ 100 ሽሕ ብር ንምርካብ ተሊሙ ብምኽንያት ፀገም ምትእስሳር ዕዳጋ 50 ሽሕ ብር ከምዝረኸበ የረድእ። ዛጊድ ድማ ካብ መስኖ ብዝረኸቦ እቶት ወናኒ ክልተ ከፍቲ፣ ፅምዲ ብዕራይን ክልተ ክፍሊ ቆርቆሮ ገዛን ኮይኑ ኣሎ። ከምኡ እውን ዓሰርተ ሽሕ ብር ኣብ ባንኪ ዕቋር ኣለዎ።
ብድምር ኣብ ክልልና ኣብ ልምዓት መስኖ ዝነበረ ኣተሓሳስባ ካብ እዋን ናብ እዋን እናማዕበለ ይመፅእ ኣሎ። ብኡ ልክዕ እውን ሓረስቶት ልምዓታዊ ተጠቃምነቶም ብምርግጋፅ መነባብሮኦም እናመሓየሹን ሃፍቲ እናኻዕበቱን ይርከቡ። ከምቲ “ሓረስቶት ዘለዎም ዓቕምታት ብዝተወደበ መንገዲ እንተተግቢረምዎ ረብሓታቶም ናይ ምርግጋፅ ጉልበት ኣብ ዝሓፀረ ግዘ የማዕብሉ እዮም።” ክብል ህያው መራሒና ዝገለፆ፤ ሓረስቶት ተወዲቦም ብዝገብርዎ ዘለዉ ምንቅስቓስ ብልምዓት መስኖ መሰረታዊ ለውጢ እንተምፅኡን እንትዕወቱን ምርኣይ ልሙድ ኮይኑ ኣሎ። ስለዚ ሓረስቶት ክልልና ነዚ ተመክሮ ክስዕብዎ ይግባእ። እዚ ኮይኑ ሓረስቶት ዘፍረይዎ ፍርያት ዝሐሸ እቶት ክረኽብሉ ኣብ ምትእስሳር ዕዳጋ ዘሎ ፀገም ብቕልጡፍ ንምፍታሕ ዝምልከቶም ኣካላት ብትኹረት ክሰርሕሉ ኣለዎም መልእኽትና እዩ። ኣብ ምውናን ኣማራፅታት ማይ ዘሎ ኣፈላላይ እውን ክፀብብ ክግበር ይግባእ።


text:
ብርሃነ ገብረህይወት
(ራብዓይ ክፋል)
ገና ካብ ሃገረ ሆላንድ ኣይወጻእናን። ኣቐዲመ ኣብ ዘልዓልኩዎ ጉዳይ ገንዘብን ብልሽውናን ኣብኡ ኣለኹ። ኣብዚ ዝገብሮ ምንጽጻር ምስ ትሕተ ቅርጺ ዘይኰነ ምስ ልዕለ ቅርጺ ምዃኑ ከገንዝብ እደሊ። እቲ ልዕለ ቅርጺ ድማ ምስ ዕድላት ትምህርቲ ዘይኰነ ምስ ሕልና ብትሕሓዝ፡ ኣብ ጽሬት ስራሕን ኣሰራርሓን ክዛረብ። ኣብ ስራሕ ተቐሚጡ ዘሎ ሰብ ብርግጽ ንገንዘብ’ዩ። እቲ ገንዘብ ግን ብቐጥታ ካባኻ ዝደልዮ ኣይኰነን። ጉዳይካ እምበር ተዕኹቶዶ ኣይተዕኹቶን ኣይግድሶን። ኣብ ዓድና ግን እኹል ትሩፍ ዘለዎም እውን ክውተፎም ይደልዩ። ስራሕ ህዝባዊ ኣገልግሎት፡ ንዕግበት ዘይኰነ ንኣቋራጭ ሃብትን ሰብ ንምምላኽን ንምንብርካኽን’ዩ። ስልጣን ሒዙ ሰብ ከሰራጢ ክሓልም ዝሓድር ይበዝሕ። ‘ኣብ ዘመነይ ይጥዓሞ ወገነይ’ ዝብል’ዩ ጭረሖ ስራሕ ዓድና። ሕልና ኣብ ሸውዓተ መዓሙቕ ዝቐበረ ስራሕን ኣሰራርሓን። ብዓል ጽሩራ ኣምሪሕካ ወይ ጁባኻ ሰጒድካ ሰብ ክትረግጽ ንቡር’ዩ። መንፈሳዊ መዝነት ተጐልቢብካ ንዓለማዊ እምነት ምውዓሉ ግኑን’ዩ። ኣገልጋሊ ህዝቢ ምዃኑ ዝስወጦ ውሑድ’ዩ። ኵሉ መላኺ ንናይ ምዃን ዕድል ሃረር ይብላ። ባህርያት ምልኪ ኣብ ደምና ዝሰረጸ ሕብረተ ሰብ ከይንኸውን እጠራጠር። ትንኣስ ትዕበ ስልጣን ዝሓዘ፡ ክመልኽ’ምበር ክምለኽ፡ ከጽብብ’ምበር ከርሁ ወይ ከግፍሕ ኣይረአን። ኣብዚ ግን ብኣንጻሩ’ዩ። ኤርትራውያን ድማ ንዝዀነት ጉዳይ ብመንጽር እነፍስሰላ ገንዘብ ስለ እንዕይራ፡ ብገንዘብ ንዘይተሰርሐት ዋጋ ኣይንህባን።
ማዕረ ፖለቲካዊ ሃሮምሮምና ንግዲ ዓድና’ውን ጠገለ የብሉን። ልዕሊ ሚእቲ ሚእታዊት ንምኽሳብ’ዩ ዝሰርሕ። ‘ዝተሸጠ ንብረት ኣይምለስን’ እናበሉ፡ መኣስ ይወጸሎምን ናብ ገንዘብ ይልወጠሎምን ጥራይ ዝሓስቡ ነጋዶ መሊኦም። መሬት ከም ኣፍ ዑንቂ ክትጸብብ እሞ ምስ ሰብ ጽሩራ ብምምሽጣር ቆፎ መኽሰብ ከኻዕብቱ ዝጽዕሩ ነጋዶና ከኣ ነጋዶ ይበሃሉ! ኣብዚ ድማ ብኣንጻሩ። ‘ኣይደለኹዎን’ እንተ ኢልካ ክትመልሰሎምን ገንዘብካ ክትቅበልን ዕድል ኣሎ። ዘይከም ነጋዶ ዓድና፡ ንዘይሰርሕዎ ንብረት ከእምኑኻ ላሕ ኣይብሉን። ትርእዮ፡ ትዕድጎ ኣይማእመአካን ኣብ ገዛኻ ሕስብ ቀኒኻ ትመልሶ። ቅብሊቱ ጥራይ ኣይተጥፋኣዮ።
ብሓደ ወገን ሓቁ’ዩ ናይ ሕማመይ። ማንካ ሓመድ ብግቡእ ኣብ ዝመሓደረሉ ሃገር ምንባር ክኸብድ ግድን’ዩ። ይትረፍዶ ናብ መንደበሉዎ ተሰዲድካ ካብ ጐደቦ ናብ ጐደቦ’ኳ ይሕድሰካ። ካብ ምሕደራ ግዜ ክሳዕ ምሕደራ ጸጋታት ጸብለል ኣብ ዝብለካ ሕብረተ ሰብ ንምሕንባስ እትሕተቶ ሕቶ ብብቕዓት ንምምላስ፡ ብውሕዱ ድልውነት የድሊ። ፍርቂ መገዲ ናይቲ ባሕሪ ድማ ይኸውን። ንዘይለመዶ፡ ናብራ ብቈጸራ ብልክዕ ክብደት ኣለዎ። ቀተልቲ ቈጸራን ኣኽበርቲ ቈጸራን ተሰማሚዖም ኣይሰማምዑን። ግዜ ብኸመይ ይሓልፈለይ ዝብል ዝነበረ ሰብ፡ ግዜ ከይሓልፎ ሓለዋ ኣየርክበሉን። ኣብ ሰዓቱ ዘይተረኽበ ኣብ ሰዓት ካልኦት መጺኡ ክእንገድ ኣይፍቀደሉን። ስነ ስርዓት ዘትሕዘካ ኣካል የለን። ንነብስኻ ባዕልኻ ትሰርዓ። ክትሰርዓ ምስ ዘይትኽእልን ስድነትካ ብዋጋ ካልኦት ምስ ዝኸውንን ግን ኣደብ ዘግብር ኣካል ኣብ ቀረባ’ዩ።
ከከም ኣመጻጽኣኻን ተሓላሊኻን’ዩ። ኣታሊልካ ወይ ቀሺሽካ የለን። ጐኒጽካን ተጓኒጽካን ኣይተስልጥን። ብሰበይ ሰብካ ወይ ብሕበጥ ጁባኻ ኣይሰርሕን። ግዜኡ ዘቃጸለ ምስ ወሃቢ ኣገልግሎት ዘጓራፍጥ የብሉን። ዘቃጸሎ ግዜ ብኣጋኡ ንጕዳዩ ኣቃጺሉዎ ኣሎ። ሰዓት ቈጸራኡ ስለ ዘየኽበረ ጥራይ ክሓትት’ኳ ኣየምሕረሉን። ሰዓታት ምግብና ከም ዘየኽበረ ወተሃደር ተረሺንካ ይኸውን። ዘለካ ኣምራጺ ካልእ ቈጸራ ምሓዝ’ዩ። ወርሒ ተቘጺርካ ንዝኸሰርካዮ እንደገና ወርሒ ይውሰኾ። ሽዑ እውን ሰዓትካ እንተ ኣኽቢርካ’ዩ። ምልምማን ወይ ምምስሳል ዋጋ የብሉን። ኢድ ምስላም ወይ ምዝርጋሕ ንድኽመትካ ኣይሽፍንን። ኣብቲ ስራሕ ተቐሚጡ ዘሎ ሰብ ብልክዕ ንገንዘብ’ዩ። እቲ ገንዘብ ግን ብቀጥታ ካባኻ ዝደልዮ ኣይኰነን። ጉዳይካ እምበር ተዕዅቶ ዶ ኣይተዕዅቶን ኣየገድሶን። ከም ናይ ዓድና “ነጻ ግዜ ኣብ ዘለካ ሻሂ ምሰተና” እትብሎን ንኽትክሽክሾ ግዜን ቦታን እትመርጸሉን የሎን። መስፍናዊ ኣተሓሳስባ ቦታ የብሉን። ብኣማላድነት እትቐርቦ ቤት ጽሕፈት የሎን። ወዲ ርኹብ ይኹን ወዲ በተኽ፡ ወዲ ኮሎኔል ኩን ወዲ ደፋእ ድንኩል፡ ዝዀንካ ኩን፡ እታ ሚዛን ሓንቲ እያ። ክንዮ ሰብ ምዃንካ መለክዒ የለን። እዚኣ ክትከብደና ድማ ባህርያዊ’ዩ። ርእስና ከምዚ ዘይኰነ ካልእ ዓፍሽ’ዩ መሊኡ ዘሎ።
ኣቃውማ ንስነትና ኣብ ምምልላእ ዝተሃንጸን ዝተመርኰሰን’ዩ። ኣብ ወጃዕ ነይርካ ናብራ ጽምዋ ብቐሊሉ ተለማዲ ኣይኰነን። ኣብ እኩብ ዝሃነጽካዮ መንነት ኣብ በይንኻ ዑና ይዀነካ። ክትኳንዮ እንተ በልካ ምቛም ይኣቢ። ጽምዋን ከንቱነትን ይዘራረዩልካ። ኣብ ማሕበራዊ መንነት ጸኒሕካ ውልቀ ሓርነት ምልማድ ትስእኖ። መጻኢኻ ዘይኰነ ሕሉፍካ ትብርብር፡ ኣብ ሕሉፍካ ድማ ትነብር። ተስተማስል፡ ተንጸርጽር። ንዕኡ ክትመልስ ትቃለስ። መባእስቲ ስኢንካ ምስ ነብስኻ ትበኣስ። ትምጅርጣ፡ ቃንዛኣ ድማ ባዕልኻ ትቕንዘዎ። ንዝፋሕጠርካዮ ቍስላ ተመሊስካ ትልሕሶ። ምስ ዓሰርተ ኣጻብዕትኻ ኴንካ ከተብቅዕ፡ “ክፍጠር ኣይነበረንን፡ መማልእቲ እየ” ክሳዕ ምባል ትበጽሕ። ድኽመትካ እተሸክሞም ጸላእቲ ኣቐሚጥካ ትውንጅሎም። ጽልኢ ዝዘርኡን ግርጭት ዝዅስኩሱን ናብ ኣእምሮኻ ይውሕዙን ይገዝኡኻን። ዝጠፈሹ ፖለቲኸኛታት ብሓይልኻ ክጐዩ ይፍትኑ፡ ብኣፍካ ይልፍልፉ፡ ንኩለንትናኻ ይራስይዎ። እንደገና ካብቲ ብምልኣት ዘይተጐናጸፍካዮ ውልቀ ሓርነትካ ትዅብልል። ፍረ ሓረስታይ ከይለኸፍካ ሓንቲ ለይቲ ክትሓድር ዘይትኽእል ክነስኻ ‘ሓረስታይ’ እናበልካ ክትጻረፍ ኣውጊሕካ ተዕርቦ። ብዕራይ ዝሰርሖ ዘይትሰርሕ፡ ‘ብዕራይ’ እናበልካ ሰብ ትዝልፍ። ድኽነት ኣእምሮኻ ዘይፈወስካ፡ ትምለኣሎም ንዘይብልካ ብድኽነት ንዋይ ካልኦት ትወራዘ። ኣብ ደምካ ዝኣተወ ኣልኮልን ኣብ ጁባኻ ዘለዋ ቁሩብ ባጤራን፡ ኵሉ ግዜ ንፈንጣሕጣሕ ይደፋፋኣኻን ዘይዝሩብ የዛርባኻን።
ይቕጽል…..


text:
September 2, 2017
ብመሰረት ዓንቀጽ 2(4) (5) ናይ ሕጋዊ ምልክታ 14/1993 ሓላፍነት ምንዳፍን ምድብታርን ሕግታት ዘሎዎ ሚኒስትሪ ፍትሒ፣ መሰረታውያን ሕግታት ንኺነድፍ መንግስቲ ሓላፍነት ምስ ሃቦ፣ ምኵራት ኣህጕራውያን ሰብ ሞያ ሲቪላዊ ስርዓት ምስታ ብኤርትራውያን ክኢላታት ሕጊ ዝቘመት ኮሚቲ ምምሕያሽ ሕጊ ተወሃሂዶም ከም ዝሰርሑ ብምግባር ንመስርሕ ምንዳፍ ሕጊ ሲቪላዊ ስርዓት ኣበጊሱዎ።
ኮሚቲ ምምሕያሽ ሕጊ ሓጺር፣ ብቐሊሉ ኽትርድኦ ዚከኣልን ምስ ክብርታትን ባህግታትን ህዝቢ ኤርትራ ዚኸይድን ንድፊ ሕጊ ንኸተዳሉ መምርሒ ተዋሂብዋ። ናይ መጀመርታ ንድፊ ሕጊ ሲቪላዊ ስርዓት ድሕሪ እቶም ዝቐጸሉ ኣኼባታት፣ ርክባት፣ መጽናዕትታትን ወኸሳ ንተመኵሮታት ካልኦት ሃገራትን ቀሪቡ። ምቕራብ ናይቲ ንድፊ ተኸቲሉ፣ ሚኒስትሪ ፍትሒ፣ ኣብቲ ንድፊ ርእይቶታትን ሓሳባትን ንምእካብ ንዚምልከቶም ኣካላት ዘሳተፈ ኣኼባታት ኣቃንዐ። ስዒቡ ኸኣ፣ ኣብቲ ንድፊ ንኽዛተዩን ንኽካትዑን ዳያኑ፣ ኣኽበርቲ ሕጊ፣ ጠበቓታት፣ መምህራን ሕጊ፣ መኰንናት ፖሊስን ካልኦት ሰብ ሞያ ሕግን ዝተሳተፍዎ ተኸታታሊ ኣኼባታት ተኻዪዱ።


text:
ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ከጋጥም ንዝኽእል ስግኣት ግብረ ሽበራ: ብሪጣንያ፡ ኣውስትራልያን ኣሜሪካን መጠንቀቕታ ኣመሓላሊፈን። መንግስቲ ደቡብ ኣፍሪቃ ብወገኑ ዜጋታቱ ክፈርሁ ከምዘይብሎም ይገልጽ ኣሎ፡ ላዕለዎት ተንተንቲ ጉዳይ ግብረ-ሽበራ’ውን ምስ ሰበ-ስልጣን ደቡብ ኣፍሪቃ ይሰማምዑ እንተኾነ ግን ደቡብ ኣፍሪቃ ብዙሕ ክትዛነይ ከምዘይብላው’ን የተሓሳስቡ።
ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዳዕሽ ኣብ ዓበይቲ ማእከላት ንግዲ ደቡብ ኣፍሪቃ መጥቓዕቲ ክፍጽሙ ይክእሉ’ዮም ክብል ብቀዳም ኣጠንቂቑ`ሎ። ብሪጣንያን ኣውስትራልያ’ውን ሶኑይ ተመሳሳሊ መጠንቐቕታ ሂበን’ለዋ።
ምንጪ እቲ ስግኣት ብርግጽ እንተዘይገለጻ’ኳ ኤምባሲ ኣሜሪካ ግን እቲ ስግኣት ‘ርግጸኛን ተአማኒን’ዩ’ ክብል ገሊጽዎ’ሎ።
መንግስቲ ኣሜሪካ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መስከረም ተመሳሳሊ መጠንቐቕታ ምውጽኡ’ውን ይዝከር።
መንግስቲ ደቡብ ኣፍሪቃ ግን በዚ ስግኣት ዘይተሻቐለ እንኾ ኣካል ይመስል። ሚኒስትሪ ሃገራዊ ጸጥታ’ታ ሃገር ድሕሪ ክልተ መዓልቲ መጠንቐቕታ እዘን ሃገራት ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ዜጋታቱ በዚ ስግኣት ከይፈርሑ ይገልጽ።
ሚኒስትር ጸጥታ’ታ ሃገር ዳቪድ ማህሎቦ ደቡብ ኣፍሪቃ ሓያል፡ ዝተረጋገአትን ዲሞክራቲክ ሃገር ኮይና ከምትቅጽል፡ በቲ ዝወጸ መጠንቀቕታ ምክንያት ድማ ህጹጽ ሓደጋ ከምዘየለ ይገልጹ።
ኣብ ጉዳይ ግብረ-ሽበራ በዓል ሞያ ዝኾነት ጃስሚን ኦፐርማን ብወገና ምስ ሰበ-ስልጣን ደቡብ ኣፍሪቃ ብምስምማዕ ደቡብ ኣፍሪቃ ቀዳምነት ዒላማ ከምዘይኮነ ትገልጽ።
ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጸጥታ ደቡብ ኣፍሪቃ ብራያን ዱብ ግን ደቡብ ኣፍሪቃ ሓንቲ ካብዘን እዚ ዓውደ ኩናት ዝካየደለን ሃገራት ከምዘይኾነት፡ ብተወሳኺ ኣብቲ ዓለም-ለኸ ኩናት ኣንጻር ዳዕሽ’ውን ዋና ተሳታፊት ኣይኮነትን ይብሉ።
‘ ንሕና ደቡብ ኣፍሪቃዊያን ከም ኣካል ፖሊሲ ወጻኢ ጉዳያት ተሓለቕቲ ሰላማዊ ዝርርብን ሰላማዊ ምፍታሕ ግጭታት መላእ ዓለም ኢና ንኣምን። በዚ ዝወሰድናዮ ስጉምቲ ድማ ደቡብ ኣፍሪቃ ዒላማ እዞም ጥሩፍ ጉጅለታት’ያ ኢና ኢልና ኣይንኣምንን።’
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ዳይሬክተር ክፍሊ ስርሒት ኣንጻር ሽበራ ደቡብ ኣፍሪቃን ተመራማሪትንን ተንታኒትን ኣብ ጉዳይ ግብረ-ሽበራ ኦፐርማን እዚ ማለት ግን ደቡብ ኣፍሪቃ ካብዚ ስግኣት ነጻ’ያ ማለት ኣይኮነን ትብል።
ኣብዚ እዋን ኣሜሪካ፡ ብሪጣንያ ኾነ ኣውስትራልያ ዜጋታተን ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ከይገሹ ዝገልጽ መጠንቐቕታ ኣየውጽኣን ኣለዋ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
እዝጊ ይምሓርካ ዘይበሃል ሕማም!
ካልኣይ ክፋል
ረድኢ መሓሪ /ኣለና/ 11 መስከረም 2016 ቶሮንቶ
ርሑስ በዓል ቅዱስ ዮሓንስ ንኤርትራውያን ኣመንቲ ክርስትና
ቀዳማይ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ፡ ስርዓት ህግደፍ ኢዩ። ህዝቢ ኤርትራ ሰላምን ራህዋን ክረክብ እንተኾይኑ ድማ፡ እዚ ስርዓት እዚ ካብ ሰራውሩ ክብርቆቕ ኣለዎ። ከምቲ ወሓለ ሰበይቲ፣ ‘ኣይቡቕለይ ኣይግለተይ’ ትብሎ፤ እዚ ስርዓት እዚ ከኣ ንህዝቢ ኤርትራን ንሰውራ ኤርትራን፤ ኣይቡቕሉ ኣይግለቱ ኢዩ። ብካልእ ኣዘራርባ፡ እዚ ስርዓት እዚ ንህዝቢ ኤርትራ ትግርኛ ዚዛረብ ጓና ኢዩ። ከምዚ ገርካ ፈላሊኻ ዘይምርኣይ፡ ንደምበ ተቓውሞ ናብ ግብ ዝበለ ጸልማት መንገዲ ሸሚሙዎ ይርከብ ኣሎ። ጉዕዞ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ፍልም 60ታት፡ 70ታት፡ 80ታትን ተስዓታትን ክሳብ ሎሚን ነናቱ ፋይላት ኣለዎ።
ነዚ ፋይላት እዚ ብግቡእ ምግንጻልን ምንባብን ድማ፡ ውሕልነት ይሓትት። ንዘመነ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ፡ ንታሪኽ ህዝባዊ ግንባርን ነቲ ኣብ 1994 ዝተፈጥረ ህግደፍን ኣብ ሓደ መልወሲ ኣእቲኻ ከተዳውሶ ምፍታን፡ ዝዓበየ ጌጋ ኢዩ። ብዙሓት ኣብ ደምበ ተቓውሞ ዘለዉ ዓበይትን ንኣሽቱን ተቓለስቲ፡ ከምዚ ዓይነት ብወዛ ስለዝገበሩ፡ ከምቲ ደቂ እስራኤል ሕግታት እግዚኣብሄር ስለዘይተኸተሉ ን40 ዓመታት ዕንክሊል ዝበሉዎ፡ ደምበ ተቓውሞ’ውን ንሕግታት ታሪኽ ስለዝሰሓቱ፣ ን30 ዓመታት ኣብ ሓደ ዓውዲ ዕንክሊል ክብሉ ይነብሩ ኣለዉ። ስርዓት ኢሳይያስ ጸዊኻ ዘይውዳእ፡ ብቶናት ገበናት ዝመልአ መሕደር ገበነኛታት ኢዩ። ንገበናት ስርዓት ህግደፍ ክከላኸል ዝኽእል ሰብ ድማ የለን።
መቐጸልታ ከምዚ ዝኣመሰለ ዘይብሱል ኣከያይዳ ድማ፡ ነዞም ሎሚ እንርእዮም ዘለና መናፍቓን ክወልድ ክኢሉ። ዘሕዝን ኢዩ! ኣብዘን ዝሓለፋ መዓልታት፡ ብዛዕባ ኣብ ሚድያታት ዝግበር ዘሎ ኣዕናዊ ጎስጓሳት ኣብ ገጻት ፈይስ-ቡክ ጽሒፈ እየ። እዚ ከኣ ናተይ ውልቃዊ ርእይቶ ኢዩ። ቀንዲ ጉዳይ ጽሑፈይ ድማ፡ ነቶም ኮነ ኢሎም ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ዘመራስሑ ዘለዉ ኣዝዮም ውሑዳት ልኡኻት ዘተኮረ ኢዩ። እዚ ጎስጓስ እዚ ምስ ግዜ ዝመጸ፡ ዕላማ ዘለዎ ስራሕ ኢዩ። ግዜ በሊዑ ከኣ፡ ከም ብላይ ጨርቂ ክድርበ ኢዩ። ነዚ ኣዕናዊ ወፍሪ እዚ መን ኢዩ ዚዝውሮ፡ ግዜ ከብርሆ ኢዩ። ግን ከኣ እዚ ርእሰ ማል ዝኽፈሎ ዘሎ ወፍሪ ኢዩ። መን ኢዩ ኣበጊስዎ፡ በዓል መን ይከታተልዎ ኣለዉ፡ ከመይ ዝበለ ወፍሪ ኢዩ? ብመዓልቱ ክበርህ ኢዩ። ወላ’ኳ ብዙሓት ኣብ ሰንኮፍ ዝጸንሑን ተስፋ ዝቖረጹን ዘዳምቕዎ እንተሃለዉ፡ ህዝቢ ኤርትራ ምስ ክብርታቱ ዘለዎ ጥቡቕ ዝምድናን ኣብ ስዉኣቱ ዘለዎ ኣኽብሮትን ብምንጽጻር፡ ዘውቅዮ ነገር የለን። እቲ ምንታይ ህዝቢ ኤርትራ ሕላገቱ ዝጠፍኦ ህዝቢ ኣይኮነን። እዚ ፕሮጀክት እዚ፡ ከም ውሕጅ ጎላጉል ንነዊሕ ዓመታት ዘገም እናበለ ክመጽእ ዝጸንሐ፡ ዋናታት ካብ ማዕዶ ብሪሞት ኮንትሮል ዝቆጻጸርዎ ብካሪክለም ዝተሓንጸጸ ፕሮጀክት ኢዩ። ሎሚ ከኣ ብጋህዲን ዓው ብዝበለ ድምጺን ናብ ኣእዛንና ይቃላሕ ኣሎ። ወላ’ኳ ክብሪን መንነትን ህዝቢ ኤርትራ ንምርኳን ዝተበገሰ ውጥን እንተኾነ፡ ነጠብጣብ ማይ ኣብ ውቅያኖስ ኢዩ። መራሕቱ ኣዝዮም ውሑዳት ኢዮም። ካብቲ ሰውራ ዝተጓዕዘሉ መዋእል ንዝነበሩ ጉድለታት ከም ቡኮ ተጠቒሞም፡ ብጅምላ ንሰውራ ኤርትራ ምጽላምን ምቕንጻልን የካይዱ ኣለዉ።
እዞም ሰባት፡ ብዝኾነ ተኣምር ካብ መንገዶም ዝምለሱ ኣይመስሉን ኢዮም። እዚ ከኣ ናይ ገዛእ ርእሶም ውሳኔን ዕላማን ኢዩ። ሒዞሞ ዘለዉ መንገዲ ኣዝዩ ዘይሃገራዊ ኢዩ። ንተጋዳላይ ከም ሽፍታ፡ ንስንኩልን ስዉእን ዝኽሕድ ግናይ ፍልስፍና ኢዩ። ህዝቢ ኤርትራ ወላ’ኳ ሎሚ ኣብ ትሕቲ ሕሱም ጭኮና ህግደፍ እንተሃለወ፡ ሓደ መዓልቲ ክርህዎ ኢዩ። እዚ ከም ነጠብጣብ ዝናብ ኣብ ውቅያኖስ ዝወርድ ዘሎ ጸለመ ከኣ ብመዓልቱ ከኽትም ኢዩ። እዚ ኣዕናዊ ፍልስፍና እዚ፡ ንዝኾነ ክፋል ሕብረተሰብ ኤርትራ ዘይውክል ኢዩ። ገበናት ህዝባዊ ግንባር ኣብ ግዜ ገድሊ ምጽብጻብን ብኡ እህህ ምባልን፡ ንዕኡ ከም መለለዪ ወሲድካ “ፎእ ገድሊ ኤርትራ” ምባል ናይ ነገር ጣቋ ኣይመስለንን። ብድሕሪ ናጽነት፡ ብፍላይ ከኣ ብድሕሪ ምቛም ህግደፍ ዝተፈጸሙ ገበናት’ከ ብከመይ ይጸብጸቡ? ብዓቢኡ ዒራዒሮ ዝወሓጠቶም ደቀባት ክንደይ ኢዮም? ክንደይ መራሕቲ ሃይማኖትን ንጹሃትን ኢዮም ኣብ ግዜ ህግደፍ ጠፊኦም ዘለዉ? ካልኦት’ከ ክንደይ ኣብያተ ማእሰርቲ ኣለዋ? ጸሓይ ምስ በረቐት’ከ ክንደይ ህዝቢ ኢዩ ተረሽኑ? ኣብ ግዜ ኲናት ምስ ወያነ፡ ክንደይ መንእሰይ ኢዩ ብተመልከተለይ ዝተረሸነ? ውድብ ህዝባዊ ሓይልታት /ደሓር ህዝባዊ ግንባር/ ኢሳይያስ ማዕረ ቁመቱ ገይሩ ዝሰርሖ ክዳን ኢዩ። ካብታ ናብ ዓላ ዝተጸንበረላ መዓልቲ ክሳብ ሎሚ ከኣ፡ ደም ኤርትራውያን እናሰተየ ዝነብር ዘሎ ሕሱም ኣራዊት ኢዩ ። ብዛዕባ ጉዕዞ ሰውራ ኤርትራ /1961-1991/ ብሓፈሻ፣ ብፍላይ ከኣ ብዛዕባ ኣብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ዝነበረ ቅንጸላ ብዙሓት ኣብቲ ውድብ ዝነበርናን ዝነበሩን /ኣስማት ከይዘርዘርኩ/ ገሊጽናዮ ኢና። ብሰንኪ ንቑጽ ይነድድ ርሑስ ከም ዝበሃል፡ ብሰንኪ ኢሳይያስን መጫፍርቱን ዝገበርዎ ገበን፡ ንኩሉ ተጋዳላይ ግዳይ ምግባሩ ዘወጻጽእ ኣይኮነን። ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ጽሑፈይ ዝገለጽኩዎ፡ ኣብቲ ንሰላሳ ዓመታት ዝተኻየደ ርሱን ቃልሲ፡ ኩሉ ህዝቢ ኤርትራ ተጋዳላይ ኢዩ ነይሩ። በዚ ከኣ ‘ዞም ሰባት ንሙሉእ ህዝቢ ኤርትራ ሽፍታ ኢልናዮ ኣለና እንተ ደኣ ኢሎም፡ ምርጫኹም ኢዩ ክብሎም እደሊ። ነዚ ብዝምልከት ብዙሕ ተዘሪቡን ተተንቲኑን ኢዩ’ኮ። ታሪኽ እኩብ ድምር ፍጻሜታት ኢዩ። ህዝቢ ኤርትራ ከኣ፡ ፈተውቱ ጥራይ ዘይኮኑስ ጸላእቱ’ውን ዝምስክርዎ፤ ዓለም ዝፈልጦን ዝምስክሮን ታሪኽ ዘለዎ ህዝቢ ኢዩ። ብዙሕ ግዜ ከም ዝተዘርበን ዝተጻሕፈን፡ ኣብ ውሽጢ ሰውራ ኤርትራ ተሓቢኦም ዝነበሩ ቫይረስ፡ ንኩሉ መልክዓት ታሪኽና በሪዞሞ ኢዮም። /ነዚ ሓቂ እዚ ንምፍላጥ ኣቀዋውማ ህግደፍ 1994 ተመልከት።
ዘለኣለማዊ ዝኽሪ ንስዉኣትና! ሞት ክናና ንኢሳይያስ!!
ይቕጽል …


text:
ንዅሉ ጭንቀትካ ናብ የሆዋ ደርብዮ
“[የሆዋ] ይሓልየልኩም እዩ እሞ፡ ንዅሉ ጭንቀትኩም ናብኡ ደርብይዎ።” —1 ጴጥ. 5:7።
1, 2. (ሀ) ምስ እንጭነቕ ኪገርመና ዘይብሉ ስለምንታይ እዩ፧ (ኣብ መእተዊ ዘላ ስእሊ ርአ።) (ለ) ኣብዛ ዓንቀጽ እዚኣ እንታይ ኢና ኽንምርምር፧
ጭንቀት ኣብ ዝመልኦ ግዜ ኢና እንነብር ዘለና። ሰይጣን ድያብሎስ ኣዝዩ ተቘጢዑ ስለ ዘሎ፡ “ዚውሕጦ ደልዩ፡ ከም ዚጓዝም ኣንበሳ ዀይኑ ይዘውር ኣሎ።” (1 ጴጥ. 5:8፣ ራእ. 12:17) ኣገልገልቲ ኣምላኽ ሓድሓደ እዋን እንተ ተጨነቕና እምበኣር ዜገርም ኣይኰነን። ከም ዳዊት ዝኣመሰሉ ጥንቲ ዝነበሩ ንኣምላኽ ዚፈርሁ ኣገልገልቲ የሆዋ እውን ሓድሓደ ግዜ ‘ይጭነቑ’ ነይሮም እዮም። (መዝ. 13:2) ንኣብነት፡ ሃዋርያ ጳውሎስ፡ ‘ንዅለን ጉባኤታት ዚጭነቖ ጭንቀት’ ነይርዎ እዩ። (2 ቈረ. 11:28) እሞኸ፡ ብጭንቀት ክንውሓጥ ከለና እንታይ ኢና ኽንገብር እንኽእል፧
2 እቲ ፈቃር ሰማያዊ ኣቦና ነቶም ጥንቲ ዝነበሩ ኣገልገልቱ ሓጊዝዎም እዩ፣ ሎሚ እውን ንዓና ኻብ ጭንቀትና ምእንቲ ኽንገላገል ኪሕግዘና ይደሊ እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ንሱ ይሓልየልኩም እዩ እሞ፡ ንዅሉ ጭንቀትኩም [“ሓልዮትኩም፡” እ.ጽ.] ናብኡ ደርብይዎ” ይብለና። (1 ጴጥ. 5:7) ብኸመይከ ኢና ኸምኡ ኽንገብር እንኽእል፧ ከምኡ ኽንገብር እንኽእለሉ ኣርባዕተ መገዲ ኽንርኢ ኢና። እዚ ድማ፡ ልባዊ ጸሎት ብምቕራብ፡ ቃል ኣምላኽ ብምንባብን ብዛዕባኡ ብምስትንታንን፡ መንፈስ ቅዱስ ኪውሃበና ንየሆዋ ብምሕታት፡ ንእትኣምኖ ፈታዊኻ ዚስምዓካ ብምዝራብ እዩ። ነዚ ኣርባዕተ መገዲ ኽንምርምር ከለና፡ ነየናይ ግብራዊ ስጕምቲ ኽትወስድ ከም እትደሊ ሕሰብ።
“ጾርካ ናብ የሆዋ ደርቢ”
3. ‘ጾርካ ናብ የሆዋ ኽትድርቢ’ እትኽእል ብኸመይ ኢኻ፧
3 ክንወስዶ ዘሎና ቐዳማይ ስጕምቲ፡ ናብ የሆዋ ልባዊ ጸሎት ምቕራብ እዩ። ስክፍታ፡ ሻቕሎት፡ ወይ ጭንቀት ዚፈጥረልካ ዅነታት እንተ ኣጋጢሙካ፡ ልብኻ ናብቲ ፈቃር ሰማያዊ ኣቦኻ ኣፍስስ። ዳዊት ንየሆዋ፡ “ኦ ኣምላኽ፡ ንጸሎተይ ጽን በል” ኢሉ ለመኖ። ጸኒሑ እውን፡ “ጾርካ ናብ የሆዋ ደርቢ፣ ንሱ ድማ ኪድግፈካ እዩ” ኢሉ ጸለየ። (መዝ. 55:1, 22) ዜጋጠመካ ሽግር ክትፈትሕ ዝከኣለካ ምስ ገበርካ እትጽልዮ ልባዊ ጸሎት፡ ከይትጭነቕ ኪሕግዘካ ይኽእል እዩ። ጸሎት ብዚርብሽ ሓሳባትን ብጓህን ከይትውሓጥ ኪሕግዘካ ዚኽእል ግና ብኸመይ እዩ፧—መዝ. 94:18, 19፡ እ.ጽ.።
4. ክንጭነቕ ከለና፡ ምጽላይ ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
4 ፊልጲ 4:6, 7። የሆዋ ነቲ ኸይተሓለልና ኻብ ልብና እንምህለሎ ምህለላ ምላሽ ይህበሉ እዩ። ብኸመይ፧ ንልብናን ንኣእምሮናን ካብ ዚርብሽ ሓሳባት ናጻ ኺገብሮ ዚኽእል ውሽጣዊ ህድኣት ብምሃብ እዩ። ሓያሎ ሰባት ነዚ ተመኲሮምዎ እዮም። ኣብ ክንዲ ብጭንቀትን ብዚርብሽ ሓሳባት ዚሳቐዩ፡ ሰብ ኪሓስቦ ኻብ ዚኽእል ንላዕሊ ዝዀነ ሰላምን ህድኣትን ኪረኽቡ ኣምላኽ ሓጊዝዎም እዩ። ንዓኻ እውን፡ “ሰላም ኣምላኽ” ንዝዀነ ይኹን ጸገም ከተሰንፎ ኺሕግዘካ ይኽእል እዩ። ነቲ፡ “ኣነ ኣምላኽካ እየ እሞ፡ ኣይትጨነቕ። ከጽንዓካ፡ እወ፡ ክረድኣካ . . . እየ” ዚብል የሆዋ ዘተስፈዎ ተስፋ ምሉእ ብምሉእ ክትኣምኖ ትኽእል ኢኻ።—ኢሳ. 41:10።
ካብ ቃል ኣምላኽ ዚርከብ ውሽጣዊ ሰላም
5. ቃል ኣምላኽ ውሽጣዊ ሰላም ኪህበና ዚኽእል ብኸመይ እዩ፧
5 ውሽጣዊ ሰላም ክንረኽበሉ እንኽእል ካልኣይ መገዲ፡ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ብምንባብን ብዛዕባኡ ብምስትንታንን እዩ። እዚ ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ጭንቀት ከተወግድ፡ ክትንኪ፡ ወይ ክትጻወር ዚሕግዘካ ግብራዊ ዝዀነ መንፈሳዊ መምርሒ ሒዙ ኣሎ። ብዘይካዚ፡ ቃላት ጥበብ ፈጣሪና ስለ ዝሓዘ፡ ጠቓምን ዜሐድስን መጽሓፍ ከም ዝዀነ ኣይትረስዕ። ቀትሪ ይኹን ለይቲ ብዛዕባ ሓሳባት ኣምላኽ ምስ እተስተንትንን ኣብ ቃል ኣምላኽ ዚርከብ ግብራዊ መምርሒ ብኸመይ ብብሉጽ መገዲ ኣብ ግብሪ ኸም እተውዕሎ ምስ እትሓስብን፡ ብዙሕ ብርታዐ ኽትረክብ ኢኻ። የሆዋ፡ ቃሉ ምንባብ ‘ተባዕን ብርቱዕን’ ምስ ምዃንን ምስ ‘ዘይምፍራህን’ ኣተሓሒዙ ገሊጽዎ ኣሎ።—እያ. 1:7-9።
6. ቃላት የሱስ እንታይ ኣወንታዊ ጽልዋ እዩ ኼሕድረልካ ዚኽእል፧
6 ኣብ ቃል ኣምላኽ፡ ዜህድእ ቃላት የሱስ ንረክብ ኢና። ቃላትን ትምህርትታትን የሱስ ንሰማዕቱ ዕረፍቲ ዚህብ እዩ ነይሩ። ንጕሁይ ልቢ የህድእ፡ ንድኹም የበርትዕ፡ ንእተጨነቐ የጸናንዕ ስለ ዝነበረ፡ ብዙሓት ብእኡ ይስሓቡ ነበሩ። (ማቴዎስ 11:28-30 ኣንብብ።) ካልኦት ብመንፈሳውን ብስምዒታውን ብኣካላውን መዳይ ንዜድልዮም ነገራት ፍቕራዊ ሓልዮት የርኢ ነበረ። (ማር. 6:30-32) ከምቲ የሱስ ነቶም ምስኡ ዚኸዱ ዝነበሩ ሃዋርያት ከም ዚሕግዞም ቃል ዝኣተወሎም፡ ንዓና እውን ኪሕግዘና ይኽእል እዩ። ሓገዙ ንምርካብ ከም ሃዋርያት ብኣካል ምስ የሱስ ክንከውን ኣየድልየናን እዩ። የሱስ ሰማያዊ ንጉስ ከም ምዃኑ መጠን፡ ይድንግጸልና እዩ። ስለዚ፡ ክትጭነቕ ከለኻ ‘ብግዜኡ ኺረድኣካ’ ይኽእል እዩ። ብዘይካዚ፡ ጭንቀት ክትጻወር ዜኽእለካ ተስፋን ትብዓትን ኪህበካ ይኽእል እዩ።—እብ. 2:17, 18፣ 4:16።
ብመንፈስ ኣምላኽ ዚፈሪ ኣምላኻዊ ባህርያት
7. መንፈስ ቅዱስ ኪውሃበካ ምስ እትሓትት እሞ፡ ኣምላኽ ምላሽ ምስ ዚህበካ ብኸመይ ኢኻ እትጥቀም፧
7 የሱስ፡ እቲ ሰማያዊ ኣቦና ነቶም ዚሓትትዎ ዘበሉ መንፈስ ቅዱሱ ኸም ዚህቦም ኣተስፍዩ እዩ። (ሉቃ. 11:10-13) እቲ ጭንቀትካ ዜፋዅስ ሳልሳይ መገዲ ኸኣ እዚ እዩ። እወ፡ ፍረ መንፈስ ምፍራይ ጭንቀትካ ኸተፋዅስ እትኽእለሉ ሓያል መገዲ እዩ። በቲ ንጡፍ ሓይሊ ኣምላኽ ዚፈሪ ኣወንታዊ ባህርያት፡ ባህርያት እቲ ዅሉ ዚኽእል ኣምላኽ ዜንጸባርቕ እዩ። (ገላትያ 5:22, 23 ኣንብብ፣ ቈሎ. 3:10) ፍረ መንፈስ ከተፍሪ ኸለኻ ኸኣ፡ ምስ ካልኦት ዘሎካ ርክብ ይመሓየሽ እዩ። በዚ ኸምዚ፡ ጭንቀት ኪፈጥር ዚኽእል ብዙሕ ኵነታት ከተወግድ ትኽእል ኢኻ። ፍረ መንፈስ ምፍራይ ብኸመይ ኪሕግዘካ ኸም ዚኽእል እስከ ሕሰብ።
8-12. ፍረ መንፈስ ኣምላኽ፡ ኬጨንቐካ ንዚኽእል ኵነታት ክትዋጽኣሉ ወይ ከተወግዶ ዚሕግዘካ ብኸመይ እዩ፧
8 “ፍቕሪ፡ ሓጐስ፡ ሰላም።” ንኻልኦት ብኣኽብሮት ክትሕዞም ምስ እትጽዕር፡ ነቲ ዚስምዓካ ኣሉታዊ ስምዒታት ብዝያዳ ኽትዋጽኣሉ ትኽእል ኢኻ። ብኸመይ፧ ሕውነታዊት ፍቕርን ኣኽብሮትን ተርኢ እንተ ዄንካ፡ ጭንቀት ዚፈጥር ነገራት ከተወግድ ትኽእል ኢኻ።—ሮሜ 12:10።
9 “ዓቕሊ፡ ለውሃት፡ ሕያውነት።” ነቲ፡ “ብናጻ ይቕረ እናተባሃሃልኩም፡ ንሓድሕድኩም ለዋሃትን ርሕሩሓትን ኩኑ” ዚብል ምዕዶ ምስ እትስዕብ ሰላማዊ ርክብ ኢኻ እትፈጥር። (ኤፌ. 4:32) በዚ ኸምዚ ድማ፡ ጭንቀት ኪፈጥር ዚኽእል ኵነታት ከተወግድ ትኽእል ኢኻ። ብሰንኪ ዘይፍጽምና ደቂ ሰብ ንዚፍጠር ኵነታት እውን ዝያዳ ውጽኢታዊ ብዝዀነ መገዲ ኽትዋጽኣሉ ትኽእል ኢኻ።
10 “እምነት።” ሎሚ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ብዛዕባ ገንዘብን ጥሪትን ኢና እንጭነቕ። (ምሳ. 18:11) ስለዚ፡ የሆዋ ብፍቕሪ ተደሪኹ ኸም ዚሓልየልካ ብጽኑዕ ምስ እትኣምን፡ ንጭንቀትካ ኽትዋጽኣሉ ወይ ከተሰንፎ ትኽእል ኢኻ። ብኸመይ፧ ነዚ ኸምዚ ዝኣመሰለ ጭንቀት ነቲ ሃዋርያ ጳውሎስ፡ “በቲ ዘሎኩም . . . ዕገቡ” ኢሉ ብድራኸ መንፈስ ቅዱስ ዝሃቦ ምኽሪ ብምስዓብ ከተሰንፎ ትኽእል ኢኻ። ጳውሎስ ወሲኹ ኸምዚ በለ፦ “[ኣምላኽ] ‘ከቶ ኣይክሓድገካን፡ ከቶ እውን ኣይክጥንጥነካን እየ’ ኢሉ እዩ እሞ፡ . . . ስለዚ፡ ተቢዕና፡ ‘የሆዋ ረዳእየይ እዩ፣ ኣይፈርህን እየ። ሰብከ እንታይ ከይገብረኒ፧’ ክንብል ንኽእል ኢና።”—እብ. 13:5, 6።
11 “ልእመት፡ ርእሰ ግትኣት።” ነዚ ባህርያት እዚ ምምዕባል ክሳዕ ክንደይ ጠቓምን ውጽኢታውን ከም ዝዀነ ሕሰብ። በዚ ኸምዚ ድማ፡ ኬጨንቐካ ዚኽእል ተግባራት ካብ ምግባር ክትቍጠብ ትኽእል ኢኻ፣ “ምረትን ቍጥዓን ነድርን ታዕታዕን ጸርፍን” ምስ እተርሕቕ እውን ብዙሕ ክትጥቀም ኢኻ።—ኤፌ. 4:31።
12 ኣብታ “ሓያል ኢድ ኣምላኽ” ክንውከልን ‘ጭንቀትና ናብኡ ኽንድርብዮን’ ትሕትና የድልየና እዩ። (1 ጴጥ. 5:6, 7) ትሕትና እንተ ኣማዕቢልካ ድማ፡ ሞገስን ደገፍን ኣምላኽ ክትረክብ ኢኻ። (ሚክ. 6:8) ብዛዕባ እቲ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ስምዒታውን ዓቕምኻ ሚዛናዊ ኣረኣእያ እንተ ኣልዩካ፡ ኣብ ኣምላኽ ስለ እትውከል፡ ብጭንቀት ኣይክትወሓጥን ኢኻ።
“ኣይትጨነቑ”
13. የሱስ፡ “ኣይትጨነቑ” ኺብል ከሎ እንታይ ማለቱ እዩ ነይሩ፧
13 ኣብ ማቴዎስ 6:34፡ “ኣይትጨነቑ” ዚብል ጽቡቕ ምኽሪ የሱስ ንረክብ ኢና። (ኣንብብ) ነዚ ምኽሪ እዚ ኣብ ግብሪ ምውዓል ግና ከቢድ ኰይኑ ኺስምዓና ይኽእል እዩ። የሱስ፡ “ኣይትጨነቑ” ኺብል ከሎ እንታይ ማለቱ እዩ፧ ኣገልጋሊ ኣምላኽ ፈጺሙ ኣይጭነቕን እዩ ማለቱ ኣይኰነን፣ ዳዊትን ጳውሎስን ተጨኒቖም ከም ዝነበሩ ድሮ ርኢና ኢና። ይኹን እምበር፡ የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ፡ ዘይግቡእ ወይ ክቱር ጭንቀት፡ ጸገም ከም ዘይፈትሕ እዩ ዚነግሮም ነይሩ። ዝዀነት መዓልቲ ናይ ርእሳ ጭንቀት ስለ ዘለዋ፡ ክርስትያናት ንዝሓለፈ ጭንቀት ወይ ንጭንቀት መጻኢ ናብ ናይ ሎሚ ጭንቀት ኪውስኽዎ የብሎምን። ነቲ የሱስ ዝሃቦ ምኽሪ ኣብ ግብሪ ብምውዓል ካብ ከቢድ ጭንቀት ክንገላገል እንኽእል ብኸመይ እዩ፧
14. ብዛዕባ ሕሉፍ ንዚስምዓካ ጭንቀት ክትዋጽኣሉ እትኽእል ብኸመይ ኢኻ፧
14 ገሊኡ ጭንቀት፡ ሓደ ሰብ ቀደም ብዝገበሮ ጌጋ ወይ ብዘርኣዮ ድኽመት እዩ ዚልዓል። እቲ ሰብ ቅድሚ ሕጂ፡ ወይ ቅድሚ ሓያሎ ዓመታት ብዛዕባ ዝገበሮ ነገር በደለኛነት ኪስምዖ ይኽእል እዩ። ንጉስ ዳዊት፡ ‘ስሕተቱ ኣብ ልዕሊ ርእሱ ኣንጸላልዩ’ ኸም ዘሎ ዀይኑ ዚስምዖ ግዜያት ነይሩ እዩ። “ካብ ጓሂ ልበይ እተላዕለ ዓው ኢለ እግዕር ኣለኹ” እውን በለ። (መዝ. 38:3, 4, 8, 18) ኣብቲ ዅነታት እቲ፡ ዳዊት እንታይ ጥበባዊ ነገር እዩ ኺገብር ነይርዎ፧ እንታይከ ገይሩ፧ ኣብ ምሕረትን ይቕረታን የሆዋ ተወከለ። ብምትእምማን ከኣ፡ “ኣበሳኡ እተሓድገሉ . . . ሕጉስ እዩ” በለ።—መዝሙር 32:1-3, 5 ኣንብብ።
15. (ሀ) ብዛዕባ ህሉው ኵነታት ክትጭነቕ ዘይብልካ ስለምንታይ ኢኻ፧ (ለ) ጭንቀት ንምንካይ እንታይ ግብራዊ ስጕምትታት ክትወስድ ትኽእል፧ (“ ጭንቀት ንምንካይ ዚሕግዝ ግብራዊ ስጕምትታት” ዘርእስታ ሳጹን ርአ።)
15 ሓድሓደ ግዜ፡ ብዛዕባ ህሉው ኵነታት ትጭነቕ ትኸውን። ንኣብነት፡ ዳዊት መዝሙር 55 ኪጽሕፍ ከሎ፡ ብዛዕባ ህይወቱ ፈሪሁ ነበረ። (መዝ. 55:2-5) ይኹን እምበር፡ ጭንቀት ነቲ ኣብ የሆዋ ዘለዎ ምትእምማን ኬጥፍኣሉ ኣይፈቐደን። ብዛዕባ ጸገማቱ ብትግሃት እኳ እንተ ጸለየ፡ ምንጪ እቲ ጸገም ምእንቲ ኼወግድ ግብራዊ ስጕምትታት ኪወስድ ኣድላዪ ኸም ዝዀነ ግና ተረዲኡ ነበረ። (2 ሳሙ. 15:30-34) ካብ ዳዊት ክትምሃር ኣሎካ። ጭንቀት ኪዕብልለካ ኣብ ክንዲ እትፈቅድ፡ ንዅነታትካ ኽትዋጽኣሉ ዜኽእለካ ግብራዊ ስጕምቲ ውሰድ እሞ፡ የሆዋ ኸም ዚሓልየልካ ምሉእ ብምሉእ ተኣማመን።
16. ትርጉም ስም ኣምላኽ ንእምነትካ ዜደልድላ ብኸመይ እዩ፧
16 ሓደ ክርስትያን ብዛዕባ ኣብ መጻኢ ኪኸውን ዚኽእል ነገራት ኣዝዩ ይጭነቕ ይኸውን። ይኹን እምበር፡ ብዛዕባ ገና ዘየጋጠመ ነገራት ክትጭነቕ የብልካን። ስለምንታይ፧ መብዛሕትኡ ግዜ፡ ከምቲ ዝፈራህናዮ ኸየጋጥም ይኽእል እዩ። ብዘይካዚ፡ ኣምላኽ ኪቈጻጸሮ ዘይክእል ኵነታት ስለ ዘየሎ፡ ንጭንቀትካ ናብኡ ኽትድርብዮ ትኽእል ኢኻ። ስሙ፡ “የኽውን” ዚብል ትርጉም ኣለዎ። (ዘጸ. 3:14) እዚ ዜደንቕ ትርጉም መለኮታዊ ስም ድማ፡ ኣምላኽ ነቲ ንኣገልገልቱ ዘለዎ ዕላማ ኸም ዚፍጸም ኪገብሮ ኸም ዚኽእል የረጋግጸልና። ኣምላኽ ንእሙናቱ ዓስቢ ኸም ዚህቦም፡ ንዝሓለፈን ንናይ ሎምን ንናይ መጻእን ጭንቀት ኪዋጽእሉ ድማ ከም ዚሕግዞም ርግጸኛ ኽትከውን ትኽእል ኢኻ።
ካብ ልቢ ሓሳብ ንሓሳብ ተለዋወጥ
17, 18. ጽቡቕ ሓሳብ ንሓሳብ ምልውዋጥ ንጭንቀትካ ኽትዋጽኣሉ ዚሕግዘካ ብኸመይ እዩ፧
17 ጭንቀትካ ኽትዋጽኣሉ ዚሕግዘካ ራብዓይ መገዲ፡ ጽቡቕ ሓሳብ ንሓሳብ ምልውዋጥ፡ ማለት ስምዒትካ ንእትኣምኖ ፈታዊኻ ምክፋል እዩ። ብዛዕባ እቲ ዜጨንቐካ ነገራት ሚዛናዊ ዝዀነ ኣረኣእያ ምእንቲ ኺህልወካ ኻብ መጻምድትኻ፡ ካብ ናይ ቀረባ ዓርክኻ፡ ወይ ካብ ሓደ ሽማግለ ጉባኤ ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። “ኣብ ልቢ ሰብ ዝሓደረ ጭንቀት ንዕኡ ይኸብዶ፣ ጽቡቕ ቃል ግና የሐጕሶ።” (ምሳ. 12:25) ብዛዕባ እቲ ዜተሓሳስበካ ነገራት ብግልጽን ብቕንዕናን ምምይያጥ ንጭንቀትካ ኽትዋጽኣሉ ኺሕግዘካ ይኽእል እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ምኽሪ ኣብ ዘይብሉ፡ ውጥናት ይፈሽል፣ ብብዙሓት ኣማኸርቲ ግና ዕማም ይዕመም” ይብለና።—ምሳ. 15:22።
18 የሆዋ ብሰሙናዊ ኣኼባታት ጉባኤ ኣቢሉ እውን ክርስትያናት ንጭንቀቶም ኪዋጽእሉ ይሕግዞም እዩ። ኣብኡ ምስቶም ብዛዕባኻ ዚግደሱን ኬተባብዑኻ ዚደልዩን ኣመንቲ ዝዀኑ ብጾትካ ኽትሓብር ትኽእል ኢኻ። (እብ. 10:24, 25) እቲ ኣብኡ እትረኽቦ ‘ምትብባዕ፡’ መንፈሳዊ ስንቅኻ ኽትመልእን ንጭንቀትካ ኽትዋጽኣሉን ይሕግዘካ እዩ።—ሮሜ 1:12።
ምስ ኣምላኽ ዘሎካ ርክብ —ብርታዐ እትረኽበሉ ብሉጽ መገዲ
19. ምስ የሆዋ ዘሎካ ርክብ ከም ዜበርትዓካ ኽትተኣማመን እትኽእል ስለምንታይ ኢኻ፧
19 ሓደ ኣብ ካናዳ ዚነብር ሽማግለ ጉባኤ፡ ጭንቀቱ ናብ ኣምላኽ ምድርባዩ ኽሳዕ ክንደይ ኣገዳሲ ኸም ዝዀነ ብኸመይ ከም ዝፈለጠ እሞ ንርአ። እቲ ሓው መምህርን ኣማኻርን ኰይኑ ሓያል ውጥረት ዚፈጥር ስራሕ ይሰርሕ ነበረ፣ ብሕማም ጭንቀት እውን ይሳቐ ነበረ። እሞኸ ንጭንቀቱ እተዋጽኣሉ ብኸመይ እዩ፧ ንሱ ኸምዚ በለ፦ “ምስ የሆዋ ዘሎኒ ርክብ ምድልዳል፡ ንስምዒታዊ ብድሆታት ክዋጽኣሉ ዚሕግዝ ካብ ኵሉ ዝበለጸ ብርታዐ ዀይኑ ረኺበዮ እየ። ክትጭነቕ ከለኻ፡ ደገፍ ናይ ሓቂ ፈተውትኻን መንፈሳውያን ኣሕዋትካን እውን ሓጋዚ እዩ። ንሰበይተይ ከኣ ብዛዕባ ስምዒታተይ ብግልጽን ብቕንዕናን እነግራ እየ። ካልኦት ሽማግለታትን ሓላው ወረዳን ብዛዕባ እቲ ዜጨንቐኒ ነገራት ሚዛናዊ ዝዀነ ኣረኣእያ ኺህልወኒ ብዙሕ ሓጊዞምኒ እዮም። ብዘይካዚ፡ ሕክምናዊ ሓገዝ ረኺበ፡ ኣብ ኣጠቓቕማ ግዜይ ምትዕርራይ ገይረ፡ ንምዝንጋዕን ንምውስዋስ ኣካላትን ዚኸውን ግዜ ድማ መዲበ እየ። በብቝሩብ ከኣ፡ ጭንቀተይ ክቈጻጸር ጀሚረ። ክቈጻጸሮ ዘይክእል ነገራት ኬጋጥመኒ ኸሎ ድማ፡ ኣብ የሆዋ እየ ዝውከል።”
20. (ሀ) ንጭንቀትና ናብ ኣምላኽ ክንድርብዮ እንኽእል ብኸመይ ኢና፧ (ለ) ኣብ እትቕጽል ዓንቀጽ እንታይ ኢና ኽንርኢ፧
20 ብሓፈሻ፡ ልባዊ ጸሎት ብምቕራብን ቃል ኣምላኽ ብምንባብን ብዛዕባኡ ብምስትንታንን ጾርና ናብ ኣምላኽ ምድርባይ ክሳዕ ክንደይ ኣገዳሲ ምዃኑ ርኢና ኢና። ፍረ መንፈስ ኣምላኽ ምፍራይ፡ ንእንኣምኖ ፈታዊና ስምዒትና ምክፋል፡ በቲ ዚሃንጽ ክርስትያናዊ ሕውነት ምብርታዕ ኣገዳሲ ምዃኑ እውን ርኢና ኢና። ኣብ ዚቕጽል ዓንቀጽ፡ የሆዋ ኸም ዚኽሕሰና ተስፋ ብምሃብ ብኸመይ ብዝያዳ ኸም ዚሕብሕበና ኽንርኢ ኢና።—እብ. 11:6።


text:
እዋኑ፣ ብርሃን ወጋሕታ ዝረኸበ ሰማይ መቐለ ጨረር ፀሓይ ንኽዓርፎ ውሱን ሰዓታት እንትተርፎ እዩ። ርግዕ ዝበለ ኩነታት ኣየር መቐለ ምንባርካ የብህግ፤ ጥዕና የዋርስ። ነዚ ኩነታት እናስተማቐርና ዋና ቤት ፅሕፈት ምስንዳእ ጋዜጣ ወይን ዝብል ፅሑፍ ዝተሓንገጠ ነዊሕ ህንፃ ጉና ብኣንፈት ምብራቕ ካብ ጩራ ፀሓይ ተኸዊልና ናብ ሓደ ዋኒን ንምውፋር ተኣኻኪብና ኣለና። ጉዕዞና ናብ ማህፀን ቃልሲ፣ ከውሊ ኣረሜናዊ ስርዓት፣ ዓይነ ብርኪ ገድሊ፣ ማዕኸን ሽሻይ፣ ወላዲት ወየንቲ ኮታስ ታሪኽ ፅንዓትን ጅግንነትን ዘይነፅፋ ዞባ ምዕራብ ትግራይ እዩ። ናብ ሑቕፊ እታ ዞባ ቅድሚ ምእታውና ግና ኣብታ ወርቃዊት ወርሒ፣ ወርሒ ለካቲት ሽግ ሓርነት ክንውልዕ ምኽንያት ዝነበሩን፣ ደምን ዓፅምን ዝገበርናሎምን ታሪኻዊ ቦታታት እውን ኣካል ትዕዝብትና እዮም። ስለዝኾነ ኣብ ሰለስተ ተሽከርከርቲ ብሓደ መስመር፣ ብሓደ ፖለቲካዊ እምነትን ዕላማን ተሳፊርና ጉዕዞና ጀመርና።
ድሕሪ ጉዕዞ 50 ኪሎ ሜትር ካብ ሃገረ ሰላም ንኣንፈት ሰሜን ናብ እትርከብ ዓዲ ገዛእቲ ኣምሪሕና። ኣብቲ ጉዕዞና ንኣንፈት ደጉዓ ተምቤን ዝገበርናሉ እዋን ድማ እቲ ከባቢ ብማእኸላይ መጠን ሙቐት ፀሓይ ተቐቢሉ ኣተኣናጊዱና። ዓዲ ገዛእትን ህወሓትን ዝሓለፍዎ ህይወት ቃልሲ ፍሉይ ምሽጥሩ ንምርኣይ፣ ናብቶም ከም ዓለሞም በዓትታት ዘይኮኑ ኣፍ ከየውፅኡ ዝዛረቡ ኩርባታትን ሽንጥሮታትን ዓዲገዛእቲ ኣቲና።
በዓቲ ዓዲገዛእቲ ካብ 18 ነሓሰ 1981 ዓ/ም ክሳብ ሰነ 30/1983 ዓ/ም መዕቆብን መዋፈርን ህወሓት (ኢህወዴግ ዝነበረ ቦታ እዩ። እቶም ንኣንፈት ሰሜን ዝጥምቱ ክልተ በዓትታት ኣብ ውሽጦም ዝተፈላለዩ ክፍልታት ኣለዉዎም። እቲ ብኣንፈት ደቡብ ምዕራብ ዝርከብ ተጋዳላይ ሰብሓት ነጋ፣ ተስፋማርያም ገ/መድህን ኣለምሰገድ ገ/ኣምላክን ካልኦትን ወታደራዊ፣ ፖለቲካውን ኢኮኖሚያውን መሪሕነት ዝህብሉ ዝነበረ ቦታ እዩ። ነዚ ቦታ ሓሊፍካ ብኣንፈት ምብራቕ ዝርከብ ቦታ ድማ ኣመራርሓ ኢህወዴግ ዝነበርሉን ሰነዳት ዝዕቀብሉን ቤተ መዛግብቲ ይርከብሉ።
እቶም ኩሎም ክፍልታት፣ ነቲ ኣብ መላእ ኢትዮጵያ ተዘሪኡ ኣረሜናዊ ተግባራቱ ዝፍፅም ዝነበረ ስርዓት ደርግ ዝድምስስ ወታደራዊ መሪሕነት ዝህንደሰሎም ፖለቲካዊ ብልሒ ተጋደልቲ ዝህነፀሎም ማእኸላት እዮም። ካብ ተባዕ ህዝባ ሓሊፉ፣ እምባን ኩርባን፣ ሽንጥሮን ሩባን ዝዋገአላ ትግራይ ካብ ካልኦት ከባቢ ብዝተፈለየ ከመይ ተሓርዩ ዝብል ሕቶ ብልጭ ኢሉና። ነዚ ብዙሓት ተዛመድቲ ምኽንያታት ዋላ እኳ እንተሃለዉዎ ዓሚቕን ዝተሸፈነን ምስ ምዃኑ፣ ካብ ንውሑዳት ብፆት ሓሊፉ ንብዙሕ ህዝቢ ዝኣክል ኣቕርቦት ማይ ብምህላዉን እዩ። እቲ ዝዓበየን ንካልእ ወለዶ ዝተርፍን ወርቃዊ ምኽንያት ግና ህዝቢ ዓዲ ገዛእቲ ሽሕ ከም ሓደ ሰብ ኮይኑ ነቲ ቃልሲ ብምሽጥር ዓቂቡ ምውቕ ሕቑፊ ቃልሲ ህወሓት ምዃኑ ብምርግጋፁ እዩ። ኣብ እዋን ዕጥቃዊ ቃልሲ ካብቲ ቀለም ዘይፀገበ ዕሸል ጀሚሩ ህዝቢ ዓዲገዛእቲ ተጋደልቲ እንትንቀሳቐሱ “ሪአ ነይረ” ኢሉ ንኻልእ ምንጋር ክሕደት ዝመስለሉ እዋን እውን ነይሩ። ነዚን ካልእን ዝርዝር ዛንታታት ዓዲ ገዛእቲ ኣዳሚፅና። ኣብ ቅድሚ ወሃቢ ሓበሬታ ዓይኖም ዘፍጠጡ መቕረፅታት ድምፅን፣ ብፅሞና ዝከታተላ ዝነበራ ኣእዛን፣ ተዓዘበትን ዕረፍትን ኣኺሉ። ሙቐት ፀሓይ እናመረረ እንትኸይድ፣ ዝተሳፈርናለን ተሽከርከርቲ ጣብያ ዓዲ ገዛእቲ ንኣንፈት የማን ገዲፈን ንቅድሚት ተሓንበባ። ፈላማይ ምዕራፍ ጉዕዞና ኣብ ከተማ ሽረ ብንገብሮ ፃንሒት ዕረፍቲ ተዛዘመ።
ዳግማይ ፅንዓት በረኻታት ወልቃይት
ኣብ ሃይሃይታ ልምዓት ዝተፀመደት ከተማ ሽረ ኣጋ ወጋሕታ ብሓያል ድምፂ ተሽከርከርቲ ካብ ድቃሳ እንትትነቅሕ ንቀፃሊ ጉዕዞና ተዳለና። ቀንዲ ዕላማና ጉዳይ ፋብሪካ ሽኮር ንምድህሳስ እዩ። ብመንገዲ ኣስፋልት ዝወቀበ መንገዲ ንርሕቐት ኪሎሜትር እቲ ጉዕዞ ከየዘከረና ምድሪ ወልቃይት ረገፅና። ወረዳ ወልቃይት ከም ቀደማ ብጫካ ተሸፊና፣ መሕብኢት ሸፋቱን ማእኸል ስግኣትን ኮይና ኣይረኸብናያን። የግዳስ ኣብ ሰጣሕ መሬት ንምድሪ እታ ወረዳ ተቐኒቱ ብዝተዘርገሐ መንገዲ ኣስፋልት ተሓንበብና። መስመር ህወሓት ሎሚ እውን ከም ትማሊ ኣኻውሕ ዝበስዕ፣ ኣኽራናት ዝጨድድ መንገዲ ብሩህ ተስፋን ልምዓትን ምዃኑ ካብቲ ዝተጉዓዝናሉ መንገዲ ተገንዚብና። ኮይኑ ግና ነቲ ካብ መታሕት ኣንቃዕሪርካ ዝረአ እምባ ጨዲዱ መንገዲ ክሰርሕ ዘይከበዶ በዓል ስልጣን መንገዲ ኢትዮጵያ እኹል ስፍሓት ዘለዎ መተሓላለፊ ውሑጅ ኣብ ምስራሕ ዝዓቀቦ ይመስል። ምኽንያቱ ካብቲ ጎቦ እናፈረሰ ብሓመድን ደንጎላን ዝድፈን መንገዲ ብምህላዉ ንመጓዓዝያ ኣፀጋሚ ክገብሮ ከም ዝኽእል ንማንም ግልፂ እዩ።
ነቶም እናኸድና እንዕዘቦም ፀጋታትን ፀገማትን ብመንፅር ትማልን ሎምን እናመዘንና ጉዕዞና ቀፀለ። ሕድሕድ ታባን ኩርባን፣ ሰጣሕ መሬትን ሩባን ምስ ገድሊ ህወሓት ዝተኣሳሰረ ዛንታ ኣለዎ። እቲ ዛንታ ኣልዒልካ እምበር ተንቲንካ ስለዘይውዳእ ቆፀሮ ሒዝና ብዓበይቲ ኣእዋም ዝማዕረገ ሰጣሕ ሜዳ ሓሊፍና ናብ ፋብሪካ ሽኮር ወልቃይት ኣተና። እቲ ፋብሪካ ብብርክት ዝበሉ መኽበርቲ ፀጥታ ዝተኸበበን ፅኑዕ ሓለዋ ዝግበረሉን እዩ። ነዚ ዘድሊ ፍተሻ ድሕሪ ምክያድ ብኣንፈት ምዕራብ ናብቲ ህንፀት ዝካየደሉ ቦታ ኣተና።
እቲ ከባቢ ኣካል ክፃወሮ ዘይኽእል ነዳድ ሙቐት ኣለዎ። ካብቲ ኣፍ በሪ እቲ ፋብሪካ ንኣንፈት ምብራቕ ዘሎ ሰፊሕ መሬት ዝርከቡ ሰራሕተኛታት ብከበድቲ ማሽናት ተዓጂቦም ኣብ ሃይሃይታ ስራሕ ተፀሚዶም እንትሰርሑ ይረኣዩ። ሓይሊ ሙቐት ከይበድሆም ኣብ ጫፍ ነዋሕቲ ዝተተኸሉ ሓፃዊንን ህንፃታትን ተንጠልጢሎም ዝብይዱ ቻይናውያን፣ ኳሕ ቶርኳሕ፣ ፂፅ ምፂፅ ዝብል ድምፂ ማሽናት ነቲ ከባቢ ዕንፅራር እንትገብርዎ ንእዝኒ ኣይኩርኩሕን። ምኽንያቱ ተራ መናወፂ ድምፂ ከይኮነስ እቲ ድምፂ ድምፂ ልምዓትን ቀፃሊ ተስፋ ትግራይን ምዃኑ ሓሲቡ ንዘዳምፆ ኣብ ልቢ ዝፈጥሮ ደረት ኣልቦ ሃሴት ኣሎ።
ስለዝኾነ ኣፈፃፅማ እቲ ፋብሪካ ዛጊድ በፂሕዎ ዘሎ ብርክን መግለፂ ንምሃብ ምክትል ኣካያዲ ስራሕ ፕሮጀክት ፋብሪካ ሽኮር ወልቃይት ኣይተ ሃይለ ገብረመድህን ተቐቢሎምና። ብዛዕባ እቲ ፋብሪካ መብርሂ ንምሃብ ምድላው ገይሮም ምፅንሖም ድማ ፍሽኽታ ገፆምን ኣቀባብላኦምን ተዓዚብና። ድሕሪ እዚ ካብቲ ተዓዘብቲ ዝተኣከብሉ ንኣንፈት ምብራቕ ኣብ ዝርከብ በሪኽ መድረኽ ደው ኢሎም መብርሂኦም ቀፂሎም፤ “ፕሮጀክት” ልምዓት ሽኮር ወልቃይት ህንፀት ግድብ ዛሬማ፣ ልምዓት ቃንጫ ሽኮር ወልቃይት ከምኡ እውን ህንፀት ማእኸል ፋብሪካ ሽኮር ወልቃይት ዘካተተን ብልዕሊ 30 ቢልዮን ብር ዝህነፅ ዘሎ ፕሮጀክት እዩ። ኣብ ልዕሊ 50 ሽሕ ሄክታር መሬት ቃንጫ ሽኮር ብምልማዕ ብመዓልቲ 30 ሽሕ ቶን ሽኮር ከፍሪ ድማ ትፅቢት ይግበር። እቲ ፋብሪካ ኣብ 2008 ዓ.ም ውዕሊ ተኣሲርሉ ህንፀት ዝጀመረ እንትኸውን ብልዕሊ 647 ሚልዮን ዶላር ኣሜሪካ ኣብ ውሽጢ 42 ኣዋርሕ ኣብ 2011 ዓ/ም ክዛዘም ትልሚ ኣለዎ። እዚ ፋብሪካ ካብ ዝወነኖም ዓበይቲ ቴክኖሎጅታት ስዒቡ ዝሰጋገር ፍልጠት ብተወሳኺ ምሉእ ብምሉእ ህንፀቱ ምስ ተዛዘመ 80 ሽሕ ንዝኾኑ ወገናት ዕድል ስራሕ ክፈጥር ትፅቢት ኣሎ። ነዞም ልዕል ክብሉ ዝተዘርዘሩ ሓቅታት ዘዳመፀ ዑደተኛ ወግዑን ትኹረቱን ንዕኡ ገይሩ በቶም ሓቅታት ተደመመ። በዚ ድማ ብሕሱም ሙቀት ኣብ ግንባሩን ገፁን ዘንጠብጥብ ረሃፅ ትኹረት ኣይገበረሉን። ዑደተኛ ካብዚ ዝገደደ ሙቐት ዛሬማ ከም ዘሎ እናሓሰበ ንኣንፈት ምብራቕ ተሓንበበ።
ዛሬማ፣ ህይወት ኣእላፋት ክትቅይር ታሪኽ ዝዓደላ
ናብ ግድብ መይደይ ዛሬማ ብኣንፈት ሰሜን ምዕራብ ኣቲና። ካብቲ ዋና ግድብ ንኣንፈት የማን ነቲ ከባቢ ንእሽተይ ከተማ ዘምስልዋ ዘመናዊ ጎጆታት ተኸቢባ ኣላ። ሰራሕተኛታት እቲ ግድብ ህንፀት እቲ ግድብ የሳልጥ ብዘሎ ብሱር ኮንስትራክሽን ሓላፍነቱ ዝተወሰነ ውልቀ ማሕበር ተዓጂቦም ኣብ ፅዑቕ ወፍሪ ተፀሚዶም ይርኣዩ። ኣብ ማእኸል እቲ ስፍሓት ዘለዎ ድልድል ንዘሎ ምልኢት “ኮንክሪት” ዘሳልጡ ቻይናውያን ሰራሕተኛታት ኣለዉ። ካብ ዝሓዝዋ ስራሕ ወፃኢ ብየማነ ፀጋም ዘሎ ምንቅስቓስ ኣይጉዳዮምን። ህርኩትነቶም ኣዝዩ መቕነኣይ እዩ። ካልኦት ሰራሕተኛታት እውን ካብዚ ኣፀቢቖም ዝተምሃሩ ወይ ድማ በቲ መስርሖም ዝተገዝኡ ይመስሉ። ዝኾነ ሰራሕተኛ ቅንዕ ኢሉ ሓላፊ መንገዲ ዝርእየሉ ቅፅበት የለን። ንዝኾነት ሰከንድ ናይ ባዕላ ዋጋ ሂቡ ዝሰርሕ ሰራሕተኛ ምህላዉ ኣብቶም ዓበይቲ ህንፃታት እቲ ፋብሪካ ዝብይዱ፣ ዝቕጥቕጡ፣ ዝኣስሩን ዝቕይሱን ሰራሕተኛታት ብሓያል ድምፂ ተሰንዮም ብኣርባዕቲኦም ኣንፈታት ይጓየዩ። ምኽንያቱ ግዜ ዝልካዕ ብገንዘብ ከይኮነስ ብህይወት እዩ።
እቲ ኣብ 2004 ዓ/ም ዝጀመረ ፋብሪካ ርኢኻን ዘይርካን ዘይውዳእ፣ ኣብ ሰፊሕ ሜዳ ዝዓረፈን ማእለያ ዘይብሉ መዋእለ ንዋይ ዝፈሰሰሉ ሃፍቲ እዩ። ብዛዕባ ምጉታት ህንፀት እቲ ፋብሪካ ኮፍ ኢሉ ዘውሪ ዝኾነ ኣካል ብኣካል ምስተዓዘበ ምዝራብን ምስራሕን ዘለዎ ኣፈላላይ ተዓዚቡ ምሓነኸ። ምኽንያቱ እቲ ኣብ ባይታ ዘሎን እቲ ዝውረን ዘመላኽተና ንሱ ስለዝኾነ።
ዑደተኛታት ብፃምእ ማይ ከናፍሮም ታህፊፉ ሙቐት ዝፃወርሉ ዓቕሚ ዋላ እኳ እንተስኣኑ ዋኒንና ስለዘይተወድአ ግና ብፅንዓት ምጉዓዝ ግድን ነይሩ። ካብ ሰራሕተኛታት እቲ ፋብሪካ ዝተምሃርናዮ ፍቕሪ ስራሕን ህርኩትነትን እውን ሓቦ ኣስኒቑና፤ ድሕሪ እዚ ጉዕዞና ናብቲ ዋና ኣካል እቲ ፋብሪካ ዝኾነ ግድብ መይደይ ዛሬማ ቀፀለ። ከባቢ ሰዓት ሸሞንተ ምስኮነ ድማ ግድብ መይደይ ዛሬማ ኣቲና። ኣብዚ ከይዲ ኣብ ልዕሌና ዝዓርፍ ሙቐት ፀሓይ፣ ልዕሊ ዓቐን ሓይሊ ኣለዎ። ኣካላት ሰብነት ብሓያል ሙቐት ፀላዕላዕ እንትብል ኣብ ሓደ ቦታ ንደቓይቕ ምፅናሕ ዓቕልኻ የፅብብ። ግን ድማ ብኣንፃሩ ነዚ ሙቐት ዘረስዑ ዓበይቲ ሓቅታት እቲ ግድብ ስለዘለዉ ኣዕንቲና ናብ ወሃቢ ሓበሬታ ተኺልና ነቲ ዝነበረ ፀገም ረሲዕናዮ።
ኣብ ማእኸል እቲ ግድብ ተኣኪብና ሓቅታት እቲ ግድብ ነዳምፅ ኣለና። እቲ ግድብ 154 ሜትሮ ልዕሊ ፀፍሒ ባሕሪ ብራኸ ዘለዎ፣ ምዝሯቕ ማይ ንምክልኻል “ኣስፋልት ኮርድ” ዝበሃል ስትራክቸር ዝተሃነፀሉ፣ ሰለስተ ነጥቢ ሽዱሽተ ቢልዮን ኲዩቢክ ሜትር ማይ ዝሕዝ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ “ማይ ካብቲ ግድብ ንኣንፈት ምብራቕ ንድሕሪት ተመሊሱ 27 ኪሎ ሜትሮ ምስ ሸፈነ 9‚000 ሄክታር መሬት የልምዕ። ናብ ስራሕ እንትኣቱ ከዓ 75 ኪሎ ሜትሮ ንውሓት ብዘለዎ መትረብ እናተጓዓዘ 50 ሽሕ ሄክታር ቃንጫ ሽኮር ከልምዕ ይኽእል” ዝብል ብስራት እንትንሰምዕ ካብቲ ግድብ ንኣንፈት ምብራቕ ዘሎ ዓረበይታ መሬት ድሕሪ ዓመታት ምድራዊ ገነት ኮይኑ ብዓይነ ሕልናና ኮለል በለ።
ካብዚ ብተወሳኺ እቲ ግድብ ብሙልኢት ሓመድ ዝስራሕ ዘሎ እንትኸውን ካብ ኣፍሪካ ቀዳማይ ደረጃ ዝሓዘ ምዃኑ ምስተረዳእና ድማ ታሕጓስና ሰማይ ዓረገ። እቲ ዝዓበየ ብስራት ዝተፈላለዩ ፈተናታት ትምክሕቲ ሓሊፉ ብርኪ ህንፀቱ ዛጊድ 90 ምኢታዊ በፂሑ ምህላዉን ኣብ ወርሒ ጥሪ 2010 ዓ.ም ዝዛዘምን ምዃኑ እዩ። ህንፀት ግድብ መይደይ ዛሬማ እንትዛዘም ካብቲ ዝዕቀብ ማይ ክሳብ 30 ምኢታዊ ዝኸውን ጥራሕ ንልምዓት ሽኮር ይውዕል። እቲ ዝተረፈ ሃፍቲ ማይ ባሕሪ ኮይኑ ዝቕመጥን ንልምዓት ሃፍቲ ዓሳ፣ ፍራምረ፣ ልምዓት ሃፍቲ እንስሳ ከምኡ እውን መስሕብ ቱሪዝም ግልጋሎት ዝውዕልን እዩ። እዚ ኩሉ ሓበሬታ እንትነዳምፅ ነቲ ግድብ ኣብ ምህናፅ ዝተዋፈራ ዓበይቲ ዶዘራት፣ ሓመድ ካብትን ናብትን ዘመላልሳ መኻይን ፅዕነትን ማሽነርታትን ስራሐን ኣየቋረፃን። ንሕና እውን ሕድሕድ ሓቂ ምስቲ ኣብ ባይታ እናተሰርሐ ዝራኣናዮን ዘሎን ተግባር እናዛመድና ስለዝተረዳእና ሃገርና እተመዝግቦ ዘላ ዓበይቲ ለውጥትታት ከየስደመመና ኣይተረፈን። እዚ ኩሉ ብሳላ ክቡር መስዋእቲ ጀጋኑ ዝመፀ ፍረ እዩ። ብሳላ 20 ግንቦት።
በዓቲ ደጀና፣ ፅላል ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ
19 ግንቦት ኣጋወጋሕታ እዩ። ዓዲ ረመፅን ህዝባን ካብ ምድቃሱ ተበራቢሩ መዓልቲ ዕዳጋ ንምስላጥ ዝሸባሸበሉ ዕለት እዩ። ሰራሕተኛታት ወይን እውን እቲ ዝሓደረ ሓያል ድኻም ከይዛረየልና መዋፈሪ ህወሓት ናብ ዝነበረ በዓቲ ጣብያ ደጀና ንምጉዓዝ ኣብታ ከተማ ተኣኻኸብና። ድሕሪ እዚ ኩሉ ሰራሕተኛ ብመንፈስ ሕጉስ ኮይኑ ኣብ ሰለስተ ተሽከርከርቲ ተሳፊሩ ጉዕዞኡ ቀፀለ። ኣካል እቲ ዑደት ዝኾኑ ጋዜጠኛታት ዓሺገምዎ ዝነበሩ ካሜራ፣ መዘክርን ካልኦት መሳርሕታቶምን ኣውፂኦም ኩነታት እቲ ዑደት ክስንዱ ጀመሩ። ድሕሪ ናይ 30 ደቓይቕ ጉዕዞ ድማ ናብ ጣብያ ደጀና ኣብ ዘምርሕ መንገዲ ኣስፋልት ደው ኢልና ብእግርና ኣንቆልቆልና።
ጣብያ ደጀና 26 ዓመታት ንድሕሪት ተመሊስና እንትንዝክር ዘይተገንፀለ ዓብዪ ማህደር ታሪኽ ቃልሲ ህወሓት ዘለዎ ቦታ እዩ። ካብታ ጣብያ ንኣንፈት ምብራቕን ደቡብን ዝርከቡ ንወታደራውን ፖለቲካውን መራሕቲ ህወሓት ሓቑፎም ዝሓብሐቡ እምባታት ልዕሊ እቲ ግርማ መጎሶም ዝኸብድ ዛንታ ኣለዎም። ካብቲ ብደገ ዝተላበስዎ ሓምለዋይ ፅባቐ ዝደምቕ ታሪኽ ውዕሎ ተጋድሎ ኣብ ውሽጦም ኣሎ። ልዕሊ ኩሎም ኣካል ቃልሲ ዝኾኑ ተፈጥሮታት ድማ ዛንታ በዓቲ ደጀና ከም ዝኾነ ጎሊሁ ይንገር።
በዓቲ ደጀና ኣብ ዞባ ምዕራብ ትግራይ ወረዳ ወልቃይት ዝርከብ ካብ 1978 ዓ.ም ጀሚሩ ንከባቢ ሰለስተ ዓመት ማእኸል መዋፈሪ ህወሓት ዝነበረ እዩ። ንኣንፈት ምብራቐ ዝጥምት መቐመጢ ተኣከብቲ ዝውዕል ደረጃ ኣለዎ። ካብቲ ደረጃ ንኣንፈት ምብራቕ ኣብ ዘሎ ዓሙቕ ቦታ መራሕቲ መድረኽ ይኹን መደረ ዘካይድ ኣካል ንኩሉ ዕዱም ብቐሊሉ ንምቁፅፃር ዘኽእሎ ታሪኻዊ ቦታ እዩ። ይኹን እምበር እቲ ወኒንዎ ዘሎ ቅርፂ ብሓይልን ፅንዓትን ህዝቢ ዝተሃነፀ እዩ።
ብመሰረት እዚ ኩላትና ኣብቲ ደረጃ ተቐሚጥና ሓደ በሊሕ ኣመሓዳሪ ጣብያ ደጀና ዝትንትኖ ታሪኽ፣ ዘስምረሉ ፖለቲካዊ ሓይልን ዘነፃፅሮ ልምዓትን ነዳምፅ ኣለና። ኣይተ ተፈራ ወንዴ እዩ ዝበሃል። ኣብ የማናይ ማእገሩ ዝተሓንገጦ ከላሽንኮቭ ዝዓይነቱ ብረት ተሸኪሙ ዓቐብን ቁልቁልን እንትወርድ፣ ዘለዉ ፀጋታት ልምዓት ብመንፅር መበገሲ ሕቶታት ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ እናነፃፀረ እንትትርኽ ወያናይ ፅንዓቱ ኮለል ኢሉ የርእየካ። “ነቲ መዋፈሪ ህወሓት እንትትሓርዮ ህዝቢ ደጀናን ከባቢኣን ንህወሓት ዝነበሮ ፍቕሪ ዝወለዶ እዩ” ዝብል ኣገላልፃኡ ንፅንዓት እቲ ህዝቢ ብድምር እንትገልፆ ንፖለቲካዊ ብስለትን ትንታነን ዝነኣደ ሰራሕተኛ ድሙቕ ጣቕዒት ለገሰሉ። ኣስዒቡ ህዝቢ ወልቃይት ንነዊሕ ዘመናት ሒዝዎ ዝመፀን ዝተቓለሰሉን ትግራዋይነት ንምድንጋር ዝንቀሳቐሱ ሓይልታት ደላዪ ሰላም ዝኾነ ህዝቢ ይቃለሶን ንዝደናገሩ ውሑዳት ሰላማዊ ብዝኾነ መንገዲ ናብቲ ንቡር ኣተሓሳስባ ንምምላስ ፃዕሪ እናተኻየደ ዕዉት ብዝኾነ ኣገባብ ከም ዝተፈፀመን ቀፃሊ ፃዕሪ እውን ከም ዝሓትትን መብርሂ ድሕሪ ምሃብ እቲ ዑደት ተዛዚሙ።
ፀሓይ ናብ ምዕራባዊ ኣንፈት እንትተንቆልቁል ጉዕዞና እውን ንምዕራፍ ኣንፈት ኣመረሐ። ዛጊድ ዝመፃእናዮ መንገዲ ደረጅኡ ዝሓለወ መሰረተ ልምዓት እዩ። በዚ ኣቢልና ዝዛወንናዮም ቦታታት ትግራይ ዘመን ከይገደቦ ብቅብብል ወለዶ ዝስራሕ፣ መመሊሱ ዝድገም ታሪኽ ጅግንነትን ልምዓት ዘለዋ፣ ካሕሳ ሕሱም መስዋእትን መርሸንትን ሰላም፣ ዴሞክራስን ልምዓትን እተስተማቕር ዘላ ክልል ምዃና ብተግባር ርኢናዮ። ቅድሚ 26 ዓመታት ብደም ጥማዕ ታሪኽ ዝፍለጡ በረኻታት፣ እምባታትን ሽንጥሮታትን ትግራይ ብልምዓት ታሪኽ እንትድግሙ ዋሕዚ ታሪኽ ጅግንነት፣ ፅንዓትን ሓድነትን ትግራይ ካብ ህዝቢ ሓሊፉ ኣብ ቦታታት እውን ዝተደገመ ክሳብ ዝመስል ትድመም። ነዚ ዘደምም ታሪኽ መመሊሱ ክዕምብብ ድማ ግደ ኩሉ ፈታዊ ሰላምን ልምዓትን ብምዃኑ ዋርድያኡን ሰብ ዋናኡን ክንከውን ይግባእ። ሰላም ንዓኺ ትግራይ!


text:
ናይ ቺለ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ካብ ዕለት 24 ሚያዝያ ክሳብ ዕለት 30 ሚያዝያ 2017 ዓ.ም. ድሕሪ ዘካየዶ መበል 113 ምሉእ ሓፈሻዊ ዓመታዊ ጉባኤ ኣብ ዝውጸኦ ናይ ፍጻሜ ሰነድ፥ ለምዘበን ሃገሮም ናይ ሕዝባዊ መረጻ ንምክያድ ኣብ ዝግበር ዘሎ ናይ ምቅርራባት ሕዝባውን ፖለቲካውን ክትዓትን ናይ ምረጹኒ ጎስጓሳትን መርሓ ግብሪ ዝረአይ ዘሎ ማሕበራውን ፖለቲካውን ወጥሪ ስግኣት ከምዘሕደረሎም ኣፍሊጦም ክብል ሲር ናይ ዜና ኣገልግሎት የመልክት።
ሕይወትን ሰብኣዊ ክብርን ምክልኻልን ምኽባርን ምግባረ ብልሽውና ምውጋእን
ሲር ናይ ዜና ኣገልግሎት ከምዝሓበሮ፥ ብፁዓን ጳጳሳት ሃገረ ቺለ፥ ናብ ግርጭት ሃዋሁ ዝደፍእ “ንዝዀነ ይኹን ናይ ምትእምማን ማዕጾ ዝሽግጥን ዝዓጽውን” ተግባር ኩሉ ብዓንተውዑ ክዕገት ሓደራ ቢሎም ብዛዕባ ሰብኣዊ ሕይወትን ክብሪ ሰብን ዝብሉ ስንኩፋት ሕቶታት ኣብዚ እዋ’ዚ ኣክንዲ መደብ ሓገዝን ምትሕብባርን ምሕንጻጽን ምትግባርን ጽንሲ ምንጻል ከም መፍትሒ ጸገም ብምቕራብ ጽንሲ ምንጻል ዘነቓቕሕ ባህሊ መሰረት ዝፍታሕ ምዃኑ ዝንዛሕ ዘሎ ጸረ ሕይወት ምርጫታት ጠቒሶም፡ ጽንሲ ምንጻል ጸረ ሰብኣዊ ሕይወትን ጸረ ክብርን እዩ ከምዝብሉ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ብፁዓን ጳጳሳት ቺለ ኣብ ናይ ፍጻሜ ሰነድ እቲ ኣብ ሃገሮም ኣብ ዝተፈላለዩ ማሕበራዊ ተቛማትን ከከም ደረጃታቱ ዝፍጸም ምግባረ ብልሽውና ፍልቀቱን ማሕበራዊ ጸገም ዘስፍሕን ብኻልእ መዳይ እውን ናይ ጡረታ ኣበል ዝምልከት ሕጊ ንምሕዳስ ብዝብል ምስምስ ዝፍጸምን ዘይጥሉቕን ህውኽን ኣሰራርሓ ጐዳኢ ምዃኑ ብምስትውዓል ዝዀነ ይኹን ሕዳሴ ብግቡእ ተጸኒዑን ሰብኣውነት ዘማእከለን ክኸውንን ከምኡ እውን ናይ ኣቢያተ ትምህርትን ስደተይናታትን ዝምልከት ሓድሽ ሕጊ ዘለዎ ኣገዳስነት ከምዘመልከቱ ሲር ናይ ዜና ኣገልግሎ ኣፍሊጡ።
ሰላም ኣልቦ ኩነት ዓለም ዘተሓሳስብ እዩ
ኣብ ሃገረ ቫቲካን ብፁዓን ጳጳሳት ቺለ ብመደብ ቪሲታ ኣድ ሊሚና ማለት ካብ ሓምሻይ ዓመት ድርኩኺት ባሲሊካ ቅዱስ ጳጥሮስ ንምስላም ካቶሊካውያን ጳጳሳት ዝገብርዎ ሓዋርያዊ ምብጻሕ መሰረት ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ንዝገበሩሎም ኣቀባብላን ንዝለገሱሎም ምዕዳን ንዝሃብዎም መርሕ ቃልን ኣመስጊኖም ብዛዕባ ሰላም ኣልቦ ህልው ኩነት ዓለም ዘለዎም ሻቕሎት እውን ገሊጾም በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ንሕዝቢ ቨነዝዋላ ቅርበቶምን ጸሎትምን ብምርግጋጽ ኣስዒቦም እውን እቲ ኣብ ኰሎምቢያ ዝረአይ ዘሎ ናይ ሰላም ጉዕዞ ናይ ብርሃን ተስፋ እንክብሉ ከምዝገለጽዎ ሲር ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣመልኪቱ።


text:
ሓሙስ 30 ሕዳር 2017 እቲ ስደተኛ መንእሰይ - መበል 18 ክፋል
ኣብዚ ቅንያት እዚ መንፈሳውያን ኣቦታት ገዳም ደብረ-ቢዘን፥ ንኣባ ሉቃስን ንኣባ ባስልዮስን ብዝገብርዎ ዘይሕጋውን ዘይመንፈሳውን ኣሰራርሓ ብትሪ ስለ ዘወገዝዎም ድሮ ክልተ መነኮሳት ብወተሃደራት መንግሥቲ ተታሒዞም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ተሓይሮም ኣለዉ።
ሰንበት 8 ጥቅምቲ 2017፡ ብምኽንያት ዝኽሪ ኤርትራውያን ግዳያት ላምፐዱሳ፡ ኣብ ኩለን ኣህጉረ ስብከታትና ጸሎት ፍትሓት ክካየድ እዩ። እዚ ጸሎት ፍትሓት'ዚ:
ሰሉስ 31 ጥቅምቲ 2017 ዘይነዓቕ ንእስነት፡ ካብ ፍቕሪ ገንዘብ ህደም - መበል 22 ክፋል
እግዚኣብሔር ቅዱስን ብሩኽን በዓለ መስቀል ይግበረልና። ኣሜን ።
መሰቀል ጽንእነ
መሰቀል ቤዛነ
መስቀል መድሃኒተ ነፍስነ
ንሕነስ ኣመነ በኅይለ መስቀሉ ድኀነ።
“ወወሃብኮሙ ትእምርተ ለእለ ይፈርኁከ ከመ ያምሥጡ እምገጸ ቅስት ወይድኃኑ ፍቁራኒከ”። “ስለ ሓቂ ምእንቲ ኪለዓል ነቶም ዝፈርሁኻ ሰንደቕ ዓላማ ሃብካዮም” Read More...


text:
ኣሜሪካ ንረስኒ ቅልውላው ደቡብ ሱዳን ተኸታቲሎም መልሰ-ግብሪ ዝህቡ 150 ወትሃደራት ኣብ ጂቡቲ ክእትው ገይራ‘ላ።ናብ‘ዚ ስጉምቲ‘ዚ ዝተበፅሐ፣ኣርባዕተ ኣብ ክፍለ-ሃገር ዮንግለይ ወፍሪ ምድሓን የካይዱ ካብ ዝነበሩ ወትሃደራት እቶም ኣርባዕተ ድሕሪ ምቁሳሎም‘ዩ።
እዚ ኣፍሪቃ ሰራዊት ኣሜሪካ ብኣሕፅሮተ-ቃል ኣፍሪኮም ትማሊ ሰሉስ ኣብ ዝዘርገሖ መግለፂ፣እቶም ካብ መደብር ሰራዊት ስዻኝ ዝተበገሱ ወትሃደራት ኣብ ጂቡቲ መደብር ሰራዊት ሊሙነይር ኣትዮም‘ለው ይብል።
ኣፍሪኮም ወሲኹ፣ከም‘ዚ ዝዓይነቱ ሓይሊ ንወፍሪ ምድሓን ኣብ ኣፍሪቃ ክድግፍ ንፈለማ ጊዜ‘ዩ ይብል።
ወሃቢ-ቃል ኣፍሪኮም ቤንያሚን ቤንሰን፣እዚ ስጉምቲ‘ዚ ዝተወስደ ኣብ ደቡብ ሱዳን ዘለው ኣሜሪካውያንን ትካላትን ኣብ ስግኣት ስለዝወደቁ‘ዩ ኢሉ።
”እዞም ሓይልታት ናብ‘ቲ ከባቢ ክፅግዑ ምግባርና፣ኣብ‘ቲ ዞባ ምናልባሽ ቅልውላው እንተተፈጢሩ መልሲ ንምሃብ ዓቅሚ ክፈጥረልና‘ዩ” ይብል።
ኣብ ሞንጎ ፕረዚደንትን ምክትሎምን ኣፈላላይ ድሕሪ ምሕያሉ፣ሰራዊት ኣብ ክልተ ተገሚዑ፣ደቡብ ሱዳን‘ውን ኣብ ህውከት ኣትያ‘ላ።ዓሌታዊ ምቅትታል‘ውን ይፍፀም‘ሎ ይብሉ መሰኻኽር።
ኣሜሪካ ንሰላማዊያን ሰባት፣ነቲ ኣብ‘ታ ሃገር ዘሎ ኤምባሲኣ ንምሕላውን ዜጋታታ ክወፁ ንምሕጋዝን ኢላ 45 ወትሃደራት ናብ ደቡብ ሱዳን ኣዋፊራ‘ላ።
ቀዳም ድማ ኣብ ክፍለ-ሃገር ዮንግለይ ስራሕቲ ምውፃእ ሰባት ይፍፅማ ኣብ ልዕሊ ዝነበራ ሄሊኮፕተራት ኣሜሪካ ተኲሲ ኣጓኒፍወን ኣርባዕተ ኣሜሪካውያን ወትሃደራት ቆሲሎም‘ዮም።
ወሃቢ-ቃል ኣፍሪኮም ሚስተር ቤንሰን ናይ ስትራተጂ ምቅይያር ዝተገብረ፣ ብጠንቂ‘ቲ ዓሚ ኣብ ቤንጋዚ ሊብያ ኣብ ልዕሊ ቆንፅል ኣሜሪካ ዝተፈፀመ ጥቅዓትን ንኣምባሳደር ኣሜሪካ ሓዊሱ ኣርባዕተ ዜጋታት ምቅታልን ምኳኑ ይጠቅስ።
“ሓደ ካብ ናይ 2012 ጥቅዓት ቤንጋዚ ዝተማሃርናዮ ነገር፣ኣድላዪ እንተኾይኑ መልሰ-ግብሪ መእንታን ክንህብ ኣቀማምጣና ስትራተጂካዊ ክኸውን ከምዝግባእ‘ዩ።ከምዝይኽሰት ዘሎ ነገር ምስንዕዘብ ስልጥ ኢልና መልሲ ክንህብ ስለዘኽእለና” ይብል ቤንሰን።
ፕረዚደንት ሳልቫ ኬርን ምክትሎም ዝነበሩ ሪክ መቻርን ብመሰረተ-ሓሳብ ደረጃ እቲ ቅልውላው ብልዝብ ክፍታሕ ኣለዎ ኢሎም‘ዮም።
ሚስተር ኬር፣እቲ ቅልውላው ዝሓለፈ ሰሙን ዝተወለዐ ሚስተር መቻር ዕልዋ መንግስቲ ንምፍፃም ድሕሪ ምፍታኖም‘ዮ ኢሎም ክኸሱ ከለው፣ነቲ ክሲ ዝነፀጉ ሚስተር መቻር ድማ ባዕሎም ፕረዚደንት ክኾኑ ድልየቶም ምኳኑን ሰራዊቶም ንሚስተር ኬር ካብ ስልጣኖም ንከውርዱን ፀዊዖም‘ዮም።
ኣባላት ሰራዊት ደቡብ ሱዳን ዝነበሩ ዕጡቃት ንርእሰ-ከተማታት ክፍላተ-ሃገራት ዮንግለይን ዩኒቲን ተቆፃፂሮም‘ለው።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ብጠንቂ‘ቲ ግጭት ልዕሊ ሸሞንተ ሚእቲ ሽሕ ሰባት ከምዝተፈናቀሉን ኣማኢት ከምዝተቀትሉን ሕ/ሃ ኣፍሊጡ‘ሎ።


text:
ጥዑምዝጊ ተስፋይ
ምድሪ ሳሕል፡ ቀንዲ መግሃር ኲናት ካብ ዝኸውን ኣብ ዓሰርተ ዓመቱ እዩ። እምባታትን ኣጻድፍን፡ ሩባታትን ሰናጭሮን፡ ጐላጉልን ኮጃጅትን፡ ዕርቃኖም ወጺኦም ኣብ ቃውሮ ምድሪ-ቤቶም ንፋስ ከም ቃሕታኡ ይዕንድር። ምድሪ ሳሕል፡ ንዓመታት ሚዛኑ ብዘይልካዕ ሓጻውን ተቐጥቂጡ፡ ተውሳስ ዝኸደኖ ኣካላት ይመስል። ነቲ ዒቕ ዝበሎን ደም ዘይብሉን ኲናት “እንደለኻ!” ከም ዝበሎ ከኣ፡ ብሓጻውን ክሳብ ዝድራዕ ሃዲኡ ይጽበ። ብመሳኹቲ ዕርድታቶም እናስሎኹ ምንቅስቓስ ጸላኢ ዝከታተሉ ተጋደልቲ፡ ካብ ዕራርቦ ክሳብ ዕራርቦ፡ ልሙድ ንጥፈታቶም ከካይዱ ይረኣዩ። ንሳቶም እውን፡ ረመጽ ኣብ ዝተነጽፎን ጓህሪ ኣብ ዝዘንቦን ምድሪ ምንባር ለሚዶሞ እዮም። ወግሐ-ጸብሐ ብጻይ ምቕባር፡ ወግሐ-ጸብሐ ገለ ካብ ኣካላቶም ምስኣን፡ ወግሐ-ጸብሐ ጥንቃቐን ሃለኽለኽን፡ ወግሐ-ጸብሐ. . . ከም ዕለታዊ ውህብቶኦም ወሲዶሞ። ዕርድታት ስዋራ፡ ናኹራ፡ ቴስታ፡ ተዓጠቕ፡ ፈርኔሎ፡ እንዳ ቡምባ፡ ሳልፈር፡ ፊደል “ፐ”፡ እምባ ደንደን. . . ንኽልተ ኣንጻር ሓይልታት ኣፋጢጦም ክነሶም፡ ሰላም ዝዓሰሎም ይመስሉ። እቲ ብዘይምስልካይ ን10 ዓመት ዝቐጸለ ጨካን ውግእ ዘስዓቦ ተዛማዲ ርግኣት!!! እቲ ዘይርብርብ ናይ ምርብራብ ቃልሲ ኣላሽ ከም ዝበለ ዝእውጅ ህድኣት! ኣብ መወዳእታ፡ ካብ ምድርባይ ሓጺን ዘየዕረፈ ቀላጽም ክልተ ኣንጻር ሓይልታት ‘ይኣክል’ ከም ዝበለ ወስታ ኣቋሪጹ። ክልተ ሓይልታት በብወገኖም፡ ምስ’ቶም ሰማይ ዝጥንቁሩ እምባታት፡ ብፈንጂ ዝተተኽተኸን ድልዱልን ዕርድታቶም፡ ከም ዓይኒ ዓራት ዝምብዝሖም ዝጠማመቱ ኣፈሙዛቶም፡ ትሕዝቶኦም ብቐሊሉ ብኣንጻር ሓይሊ ከም ዘይድፈር ርእሰ-እምነት ነይሩዎም። ስለ ዝዀነ ከኣ፡ ግንባር ናቕፋ፡ ንኽልተ
ሴፍ፡ ኣብ ከብዲ ናደው
1ይ ክፋል ሓይልታት ኣፋጢጡ ካልኦት ዕቑዳት ዝውስኽ ይመስል ነበረ። ኣዒንቲ ግን፡ ንሓድሕደን ክናቘራ ከም ዝበላ፡ ካብ ምፍጣጥ ዓዲ ኣይውዕላን። መንኮርኮር ግዜ ይዘውር – ምትሕልላው ይቕጽል። በቃ – ኣብ ዘዘለኻዮ – ነታ ዘይተፈልጠት፡ ግን ከኣ ነቲ ከቢድ ርግኣት እትሰብር መዓልቲ ምቁማት። መድሎ ክሳብ ዝርከብ ምሕንሓን፡ ቅልጽም ክሳብ ዝተርር ሓይሊ ምዕቃብ፡ ሰዓሪ ክሳብ ዝፍለጥ ምፍካር. . .። ኣብ’ቲ ዕርድን መቓብርን ዝጐልበቦ መሬት፡ ክንዮ እቶም ክስገሩ ዘይሕሰቡ ዕርድታት ዝኸይድ መጥቃዕቲ ዝፈተነ ሓይሊ “ወይልኡ” ከም ዝተባህለ፡ ግዝኣትካ ብጽኑዕ ምሕላው ዝዓበየ ዕማም ኰይኑ ሓሊፉ። ሓደ ወገን ወስ እንተ ኢሉ፡ እምባታት ሳሕል፡ ሓጺን ውሒጦም ሓጻውን ክተፍኡ ቅሩባት ነበሩ። ተጋደልቲ ሳሕል እውን፡ ትንፋስ ሂቦም ትንፋስ ክፈጥሩ ድሉዋት! ሓደ ካብ’ቶም ተፋጠጥቲ ሓይልታት፡ ነቲ ሰማይ ከም ምፍራስ ዝቑጸር ግንባር ናቕፋ ንኸፍርስ ሜላታት ኣብ ምውዳድ ተጸሚዱ ነበረ። ዕርድታት ግንባር ናቕፋ፡ ዘይኣመሉ ብስቕታ ኣብ ዝተጎብኣሉ እዋን፡ ኣብ ውሻጠ ዝእለም ገለ ነገር ነይሩ። እዋኑ ሓልዩ ዝነቱግ ከቢድ ተተኳሲ ምንባሩ፡ እቲ ዘይቅዱው ጸጥታ ኣመት ካብ ምሃብ ኣይተረፈን። ኣንበሳ ብዘይድምጺ እንክጓዝም – ነብሪ ደሃዩ ኣህጢሙ እንከድቢ – ብዘይካኡ ዝሰምዕ ኣይነበረን። ንጥፍኣት ናደው፡ ስለያታት ህዝባዊ ግንባር መጽናዕቲ ኣጻፊፎም ሰራዊት ናደውን ኩነታቱን ኣብ ኢዶም ጨቢጦሞ እዮም። ምስ’ቲ ደርማስ ሓይሊ ፊትንፊት ምርጻም፡ ወተሃደራዊ ብስለትን ጥበብን ዘየሰነዮ ኒሕ ጥራይ ክኸውን ስለ ዝኽእል፡ ናብ ከብዲን ርእሲን ናደው ከምልቑ ዝኽእሉ ማፋታት፡ ዋላ’ውን ሽሕ ግዜ ይጽበቡ ስሑላት ሰብ ዳንጋ ክሰግሩ ነይሩዎም። ምስ’ቲ ገጂፍ፡ እሙን ደርጊ
ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዝዀነ ሰራዊት ብኣእጋር ምርጋሕ፡ ነቲ ዓቢ ሸቶን ጉዕዞን ዝቐዱ ከም ዘይኰነ፡ ተፈቲሉን ተተንቲኑን ተኣሚኑሉ እዩ። ናደው፡ ከብዱ ተበትቢቱ ገጹ ናብ ገዛእ-ርእሱ ምስ መለሰ፡ ርእሱ ተሃሪሙ ንቡር መምርሒታትን ትእዛዛትን ምዝርጋሕ ምስ ሰኣነ፡ ብገጂፉ ዓነው ከም ዝብል ትጽቢት ተገይሩ። ግን ከኣ፡ ወተሃደራዊ ክውንነት፡ ክንዲ ፍረ ኣድሪ ብእትኸውን ጌጋ ምሉእ-ብምሉእ ናይ ምቕያር ተኽእሎ ስለ ዘለዎ፡ ነዚ ክትግብሩ ዝተረቑሑ ስሑላት ዳንጋ “ንሓዲኣ” እዮም ክረጋረጉ። ወይ ከብዲ ናደው ክብትብቱ፡ ወይ ኣብ ከብዲ ናደው ክሓቅቑ። ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ ተወርዊራ፡ ኣብ ጎልጅ ዝዓረደ ሓደ ሻለቃ ሜካናይዝድ ኣረማሲሳ ብርኪት ዝኣተወት 2ይቲ ቦጦሎኒ – ብርጌድ 26 ክፍለ-ሰራዊት 16፡ ጉዕዞ ብምቕጻል፡ ናብ ሳንዳቺና፡ ኣንቶረ፡ ጀርበት፡ ሽላሎ፡ ዓዲ ሃኪን፡ ዴዳ. . . ሩባ መረብ ሰጊራ፡ ብማይድማ ናብ ዝባን ሰራየ ብምውጻእ፡ ኣብ ዓዲብሓይላይ፡ እርግዛና፡ ኩዶብዑር፡ ማይልሓምን ከባቢኡን ተዘርዩ ንዝነበረ ሚሊሻ ስርዓት ደርግ እናጸራረገት ናብ ዴዳ ተመሊሳ። ካብኡ ከኣ ኣብ መካይን ተጻዒና ሃወሻይት ተራእያ። እዛ ቦጦሎኒ ኣብ ሃወሻይት ከላ፡ ስርሒት ናደው ንኽፍልም ውሑዳት መዓልታት ጥራይ ይጽበ ነበረ። ንሳ፡ ሓንቲ ካብ’ተን ናይ ስርሒት ቦጦሎኒ ክትከውን ተመዲባ ነበረት። ብጸቢብ ቦታ ሓሊፋ፡ ናብ ዝባን ጸላኢ ተጠውያ፡ ርእሲ ክትሃርም ከም ዝተመደበት ዋላ ሓንቲ ሓበሬታ ኣይነበራን። ምኽንያቱ፡ እቲ ምስጢር ኣብ ቦታኡ ጥራይ ተዓቚሩ ብምንባሩ። 14 መጋቢት 1988፡ ንእሽቶ መኪና መልእኽቲ ሒዛ ኣብ ሃወሻይት ደበኽ በለት። እቲ መልእኽቲ፡ ናብ ኣዛዚ ናይ’ታ ቦጦሎኒ ቀላቲ ሃይለ (ወዲ ሃይለ) ዝተላእከ ክኸውን ከሎ ‘ቀልጢፍካ ምጻእ” ዝብል ነበረ። ናብ’ቲ ክነቱግ ብዝቐረበ ህዋህው ተባሒቱ ዝነበረ ግንባር ናቕፋ! ወዲ ሃይለ፡ ብዘይምድንጓይ መኪና ተሰቒሉ ናብ ግንባር ናቕፋ ኣምርሐ። ምክትል መራሒ ቦጦሎኒ ሚኪኤል ንግሩ (ወዲ ንግሩ) ነታ ቦጦሎኒ ሒዙ ብዓበይቲ መካይን ይስዕብ። 15 መጋቢት፡ ኣዛዚ ቦጦሎኒ ወዲ ሃይለ፡ ምስ መራሒ ክፍለ-ሰራዊት 16 ብመኪና ናብ ሮራ ባቕላ ብምምራሕ፡ ናብ ሃሆት ደየቡ። ወዲ ሃይለ፡ ናደው ክጥቃዕን ኣፍዓበት ሓራ ክትከውንን መደብ ከም ዝወጽአ ተሓበረ። ካብኡ ንደሓር፡ ሸቶ ናይ ካልኣይቲ ቦጦሎኒ ምንጻር ኣድልዩ።
ናብ’ቶም ንዓመታት ዝደልደሉን ነቕ ዝብሉ ዘይመስሉን ዕርድታት ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣማዕድዮም። ካብ መንቀሊኦም ክሳብ ዕርድታት ኣንጻሮም፡ ብኣመና ኣጻድፍን ስብርባር ቅርጺ መሬትን ዝተመልአ እዩ። ኣብ ሰንሰለት ናይ’ቲ ዕርድታት፡ መምርያ ናይ ሓደ ሻለቃ ዝነበራን ብጽኑዕ ዕርድታት ዝተኸበበትን “ስጋድ” ተራእያቶም። ብሓደ ሸነኻ ኣመና ጸዳፍ ብምዃና፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ ብውሑዳት ወተሃደራትን ቡምባ ኢድን ተኣማሚኑ ክሕልዋ ይኽእል እዩ። ኣብ ርእሲኡ እውን እቶም ዝተጠናነጉ ተቐበርቲን ተተከልቲን ፈንጂታት ሓንቲ ስጉምቲ’ኳ ዘኽይዱ ኣይነበሩን። ስጋድ፡ ናይ ቦጦሎኒኡ ሸቶ ምዃና፡ ናደው እዝ ንምድምሳስ ኣብ ዝግበር ስርሒት ካብ ወሰንቲ ቦታታት ምዃና፡ ናይ ስጋድ ኩነታት ኣብ መዓልቦኡ ከይበጽሐ፡ ምሉእ ግንባር መጥቃዕቲ ከም ዘይጅምር፡ ብኣጠቓላሊ፡ በቲ ግንባር ዝብገስ መጥቃዕቲ፡ ናይ’ታ ቦጦሎኒ ኣሳልጦ ክጽበ ከም ዝዀነን፡ ንግንባር እተጀምር ቦጦሎኒ ንሳ ምዃናን፡ መራሒ ክፍለ-ሰራዊት ብዝርዝር ሓበሮ። “እዛ ቦጦሎኒ ድማ ነዚ ስርሒት ተወፍያ ኣላ. . . መዓልቲ – መዓልቲ ቀደምኩም ይግበረልኩም” ክብል ከኣ ሓበሬታ ዛዘመ። “ቅሰን! – ህዝባዊ ግንባር ዝዕወተሉ ዝዀነ ይኹን ተልእዀ ክፍጽም ድሉው እየ። እንተ ዀነ ክንዕወት ኢና፡ እንተ ዘይተዓዊትና ግን ንዓይ እውን ቅበጹኒ – ብሂወት ክምለስ ኣይደልን እየ!. . .” ርእሰ እምነት ዝሓዘለ ሓጺር መልሲ ሃበ – ወዲ ሃይለ። “እንተ ዘይተዓዊና ኣነ የለኹን” ደጊሙ – ደምደመ። ወዲ ሃይለ፡ ካብ’ቶም ኣብ ጽጹይ መጽናዕቲ ዝገበሩ ኣባላት ስለያ ክፍለሰራዊት 16 ዝዀነ ተሾመ ዘድልዮ ሓበሬታ ንኽወስድ፡ ሰለስተ ሕቶታት ኣቕረበ። ፈለማ “ዓቕሚ ኣብ’ዛ ቦታ ዘለዋ ወተሃደራት ክንደይ ይግመት?” – “ሓደ ሻለቃ እየን” – ካልኣይ ሕቶ፡ “ኣብ’ዚ ቀረባ እዋን፡ ካብ’ቲ ልሙድ ዝዀነ ምንቅስቓሰንን ጠባየንን ወጻኢ እንታይ ትዕዝብቲ ኣሎ” – “ዝዀነ ሓድሽ ነገር የለን” ሳልሳይ ሕቶ – “ካብ’ዚ ክሳብ ስጋድ ንዓኻትኩም ክንደይ ይወስደልኩም ነይሩ?” – “ሓንቲ ሰዓት”። በቃ፡ እተን ንኣሃዱኡ ዘድልያ ሓበሬታ ምስ ሓዘ፡ ብወገነይ ወዲአ ኣለኹ በለ። ተሾመ ግን ሓንቲ ሓበሬታ ኣስዓበ። ብኣእዳዉ እናሓበረ፡ “ኣብ’ታ ትረኣየካ ዘላ ቀራና ግን፡ ውርውር ኢለን ዋርድያ ዝወጽአ ሰለስተ ወተሃደራት ኣለዋ” በሎ። እታ ቦታ መገብቲ ሩባታት ዓቢልባ፡ ክቡብ ብዕራይን፡ ሃሆትን ካልኦትን ዝራኸቡላን ንቕድሚት ውጽእ ዝንበለትን ብምዃና፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ ንቐንዲ ዕርድታቱ ውሕስነት ንኽትከውን ከም ዝመረጻ ዝሰሓት ኣይነበረን። እቶም ኣብኣ ሓለዋ ዝወጽኡ ወተሃደራት፡ ዝዀነ ሓደገኛ ዝመስል ምንቅስቓስ እንተ ርእዮም፡ ተኹሲ ብምኽፋት፡ ነቲ ኣብ ቀንዲ ዕርድታት ዝተዘርገሐ ሰራዊት ናይ ተዳሎ ምልክት ክህቡ እዮም። እታ ቦጦሎኒ በታ ቀራና ክትሓልፍ ናይ ግድን እዩ። ምኽንያቱ፡ የማነ-ጸጋማ ብኣጻድፍን ሰራዊት ክጓዓዘሉ ምቹእ ዘይኰነን መሬት ዝተዓብለለ እዩ። ቦጦሎኒ ዝኣክል ብጸቢብ ቦታ ከይተሰምዐ ክሓልፈሉ ዝኽእል ዕድል ኣመና ውሑድ እዩ። ስለ
ዝዀነ፡ ወዲ ሃይለ ምስ ኣሃዱኡ፡ ነቶም ሰለስተ ዋርድያ ሰራዊት ደርግ ብኸመይ ክሓልፉዎም ከም ዝኽእሉ ኣሰላሰለ። “ጸገም የለን – ብዝዀነ ይኹን መንገዲ ክንሓልፈን ኢና” ሽዑ እውን ብርእሰእምነት ምስ ተሾመ ተዘራረበ። ካብ’ቶም ክምግብዎ ዝኽእሉ ኣባላት ስለያ ዝኣኽሎ ሓበሬታ ምስ ሰነቐ፡ ካብኡ ንደሓር ኣሃዱኡ ብኸመይ ከም ዝምድብ ንዑኡ እዩ ዝምልከት። ኣሰላሲሉ – ሓሲቡ። ኣብ መደምደምታ ምስ በጽሐ – ንኣዛዚ ክፍለ ሰራዊት ዝርዝር ውጥኑ ብሓጺሩ ገለጸሉ። “እዛ ቦታ ነቶም ብውሑድ ቁጽሪ ዝንቀሳቐሱ ኣባላት ስለያ ሰዓት ትወስደሎም እንተ ዀይና፡ ቦጦሎኒ ብጥንቃቐ ሓሊፉ ኣብ ሸቶኡ ንኽበጽሕ፡ ካብ ክልተ ክሳብ ክልተ ሰዓትን ፈረቓን ክትወስደሉ እያ። ስለ’ዚ ናይ ዜሮ ሰዓትና ልክዕ ሓሙሽተን ፈረቓን (ወጋሕታ) ክኸውን እዩ። ካብ መበገሲና ሰዓት ሰለስተ (ናይ ለይቲ) ክንነቅል ኢና። ነተን ኣብ መንገድና ዘለዋ ሰለስተ ወተሃደራት ብኸመይ ከም እንሓልፈን ክንጣበብ ኢና!. . .” “ስለ’ዚ ሰዓት ሓሙሽተን ፈረቓን መጥቃዕቲ እንተ ጀሚርና፡ ንሽዱሽተ ዕስራ ጎደል ብራድዮ ተኸታተሉኒ። እንተ ደንጎኹ ከኣ፡ ክሳብ ንሽዱሽተ ዓሰርተ ጎደል ተጸበዩኒ። ካብ’ዚ ግዜ’ዚ እንተ ሓሊፉ ግን፡ ከም ዘየለና ቅበጹ። እቲ ረብሓ ናብ ጸላኢ ከም ዝዘዘወ ንእመን።” ቁሩጽ ውሳነኡ ኣፍሊጡ ናብ ኣሃዱኡ ተበገሰ። ኣብ 15 መጋቢት 1988፡ ካልኣይ ቦጦሎኒ፡ ኣብ መካይን ተጻዒና ድሕሪ ናይ 32 ሰዓት ጉዕዞ ግንባር ናቕፋ ምስ ኣተወት፡ ኣባላታ ናብ’ታ ከም መበገሲት ዝተወስደት ‘ሃሆት’ መንገዲ ፍርቂ ሰዓት ምስ ተረፎም፡ ኣብ ማይምዖ ወረዱ። ሰራዊት ጸላኢ ሓድሽ ምንቅስቓስ ናይ ኣንጻሩ ክርኢ የብሉን። ካብኡ ንንየው እቲ ጉዕዞ ብእግሪን እናተመሳሰልካን ክግበር ጥራይ እዩ እቲ ኣማራጺ። መካይን እውን ምስ ጸልመተ ክሳብ ዝእለያ፡ ኣብ ጽዑቕ ጽሕድን ኣውሊዕን ተዓሺገን ኣጽቀጣ። ምንቅስቓስ መካይን ብጸላም ጥራይ ክኸውን ነይሩዎ። ምኽንያቱ ንብርሃን እንተ ድኣ ተቓሊዐን፡ ኣብ ሽገ፡ ዓቢልባ፡ ጀዛን. . . ዝዓረደ ሓይሊ ጸላኢ ብቐሊሉ ክርእየን ስለ ዝኽእል፡ በቲ ፍሉይ ኩነት ተደሪኹ ጥንቃቐ ክገብር ይኽእል እዩ።
ይቕጽል. . . ምንጪ ሓበሬታ ኣባላት ቦጦሎኒ 2 ቀላቲ ሃይለን ተኽለሃይማኖት ገብረንጉስን
ሴፍ፡ ኣብ ከብዲ ናደው
ጥዑምዝጊ ተስፋይ