text:
ሽወደን ኣብ 20 ክፍለ ዘመን
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 22 8 2018
ምትእትታው ደሞክራሲ
ኣብ ፈለማ 20 ክፍለ ዘመን፡ ሰባት ካብ ገጠራት ናብ ከተማታት ምውሓዝ ቀጺሎም። ሓረስቶት ጎዲሎም፡ ሸቓሎ ድማ በዚሖም። ብዙሓት ሰባት መሰል ምድማጽ ክወሓሰሎም ደለዩ። ብ 1907 ዓ/ም ኩሉ ልዕሊ24 ዓመት ዕድመ ዘሎዎ ሰብ ናይ ምድማጽ መሰል ረኸበ። ኣብ ቀዳማይ ዓመት 1919 ዓ/ም ከኣ፡ ፓርላማ፡ መሰል ምድማጽ ንደቀንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን ብማዕረ ኣፍቀደ። ኣብ መወዳእታ 19 ክፍለ ዘመን፡ ሰራሕተኛታት፡ ንዕኦም ዝጥርንፍ ዓቢ ማሕበር ሸቃሎ ኣቚሞም። ዕላማ ናይዚ ማሕበር'ዚ፡ ኲነታት ስራሕተኛታት ንምምሕያሽን ደሞዝ ሰራሕተኛታት ክብ ንምባልን ዝዓለመ እዩ ነይሩ። ኣብ ገለ ገለ እዋናት ይዕወቱ ነይሮም እዮም። ግዳያት ዘይርትዓዊ ኲነታት ስራሕ ክኾኑ እንከለዉ ተቓውሞኦም ንምግላጽ ስራሕ ደው የብሉ ነበሩ። እዚ ኸኣ "ኣብያ" (strejka) ይብሃል። ኣብዓመተ 1909 ሰፊሕ ናይ ሰራሕተኛታት ኣብያ ተኻይዱ። ኣብዚ ኣብያ'ዚ 300'000(ሰለስተ ሚእቲ ሽሕ) ሰራሕተኛታት ተሳቲፎም። እዚ ፍጻመ'ዚ ድማ፡ እምነ ኲርናዕ ንምምዕባል መሰል ስራሕን ደሞክራስን ኮይኑ።
ቀዳማይ ውግእ ዓለምን ኣብ መንጎ'ዚ ውግኣት'ዚ ዝነበረ ግዜን፡
ቀዳማይ ኲናት ዓለም ብ 1914 ዓ/ም ክጅመር እንከሎ፡ ሃገራት ኖርዲክ ኣብቲ ውግእ'ቲ ንኸይሳተፋን ካብ ሻራነት ነጻ ክኾናን ስምምዕ ከቲመን። ቀዳማይ ኲናት ዓለም፡ ካብ 1914-1918 ዓ/ም ተኻዪዱ።
ኣብ 1922 ዓ/ም ኣብ ሽወደን፡ ብደረጃ ዓለም ቀዳማይ ዝኾነ ናይ ስነ ህይወታውያን ዓሌት ኢንስቲትዩት ወይ ትካል ተመስሪቱ። ተልእኾ ናይዚ ትካል'ዚ ከኣ ኣብ መንጎ ደቂ ሰባት ዘሎ ፍልልይ ንምጽናዕ ነበረ። ብመሰረት ናይቲ ንምምስራቱ ዝደረኸ ዕላማ ኸኣ፡ "ሃገራዊ ትካል ዓሌት ስነ ህይወታውያን" (Statens institut för rasbiologi) ዝብል ስም ተዋህቦ። ህላወ ናይዚ ትካል'ዚ ኸኣ፡ ኣብ ምጽዳቕ ናይቲ ንምምካን ዝምልከት ኣብ 1934 ዓ/ም ዝጸደቐ ሕጊ፡ ወሳኒ ተራ ነይሩዎ። ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት፡ ከም ትሑታን ወይ ዋጋ ዘይብሎም ተራእዮም ብዘይድልየቶም ከም ዝመኽኑ ተገይሮም። ናዚስታዊ ስነ ሓሳብ ኣብ ሃገረ ጀርመን ክቀላቐል ኣብ ዝጀመረሉ ግዜ፡ "ዓሌታዊ ስነ ህወታዊ ስነ ሓሳብ" ነቐፌታ ክዘንቦ ጀመረ። ደቂ ሰባት ከከም መበቆሎም ፈላሊኻ ምርኣይ፡ ካብ መፋርቕ ቀዳማይ ኲናት ዓለም ጀሚሩ ድሕሪ ምስፍሕፍሑ፡ ኣብ መላእ ኣውሮጳ ዘይተኣደነ ፖለቲካውን ሰብኣውን ስምብራታት ገዲፉ።
ኣብ ዓመተ 1931፡ ንፋስ ቊጠባዊ ዝሕታለ ናብ ሽወደን መጽአ። እዚ ኣብ መላእ ዓለም ዘስፋሕፈሐ ቊጠባዊ ዝሕታለ'ዚ፡ ኣብ ዓመተ 1929፡ ኣብ ከተማ ኒውዮርክ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ብዘጋጠመ 'ዕዳጋ ልውውጥ ኣክሲዮን' ነበረ። እቲ ቅልውላው'ቲ፡ ሽቕለት ኣልቦነት፡ ኣብያን ሰለማዊ ሰልፍታትን ኣኸተለ። ሽወደን፡ ኣብቲ ግዜ'ቲ፡ ዝሓሸ ስርዓተ ውሕስነት ሽቕለት-ኣልቦነትን መሰል ናይ ስራሕ ዕረፍትን ኣተኣታተወት። ጡረተኛታት'ውን ጽቡቕ ደሞዝ ጡረታ ከምዝረኽቡ ተገብረ።
ኣብ 1930ታት ናይ ደቂ ኣንስትዮን ቆልዑን ህይወት ተመሓዪሹ። ቆልዑ ዘሎውወን ኣደታት፡ ናይ ሕክምና ክንክንን ተወሳኺ ገንዘብን ተዋሂቡወን። ከምዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ከኣ፡ እቲ መንግስቲ ብዙሓት ህጻናት ክውለዱ ስለ ዝደለየ እዩ። ኣደታት ኣብ ሆስፒታል ክሓርሳ ከለዋ ኣይከፍላን ነይረን። እቲ መንግስቲ፡ ናይ ቆልዑ ሆስፒታላትን ንስድራቤታት ቆልዑ ዝኸውን ግሩም ኣባይትን ሃኒጹ። ነፍሰ ጾራት ኣደታት፡ ካብ ስራሕ ምስጓግ ድማ፡ ክልኩል ከም ዝኸውን ተገይሩ።
ስምምዕ፡ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ኣካላት ዕዳጋ-ዕዮ
ኣብ ዕዳጋ-ዕዮ'ውን ዓቢ ለውጢ ተገብረ። ካብ መጀመርታ ዓመታት ናይ 20 ክፍለ ዘመን-1930ታት ኣብ ዝነበረ ግዜ፡ ኣብ መንጎ ወሃብቲ ስራሕን ሰራሕተኛታትን፡ ንደሞዝ፡ ንሰዓታት ስራሕን ንኹነታት ስራሕን ዝምልከት ምስሕሓባት፡ ልሙድ ነይሩ። ኣብ 1938 ዓ/ም ማሕበር ሰራሕተኛታት (LO) ከምኡ'ውን SAF (ማሕበር ወሃብቲ ስራሕ) ኣብ መጻኢ ብኸመይ ኣገባብ ክደጋገፉን ኣብ ሓባራዊ ምርድዳእ ክበጽሑን ከም ዘለዎም ኣብ ሓባራዊ መዕለቢ ወይ መደምደምታ ክበጽሑ ከኣሉ። ከም ውጽኢት ናይዚ ከኣ፡ "ሳልትኾባድሳቭታለት(Saltsjöbadsavtalet)" ዝብል ውዕል ከተሙ። እዚ ኣብ መንጎ ክልቲኦም ወገናት ዝተበጽሐ ሓቢርካ ናይ ምስራሕ ስምምዕ'ዚ፡ ኣብ ዕብየት ቊጠባ ሽወደን እወንታዊ ተራ ተጻወተ።
ካልኣይ ውግእ ዓለም
ካልኣይ ውግእ ዓለም፡ ብ 1939 ዓ/ም'ዩ ተጀሚሩ። ኣብቲ ውግእ'ቲ፡ ሂትለርን ናዚስትን፡ ልዕሊ 5 ሚልዮን ኣይሁድ፡ ኣማኢት ኣሽሓት ሮመራውያን፡ ኮምዩኒስት፡ ግብረ ሰዶማውያንን ስንኩላንን ኣህሊቖም። ካልኣይ ኲናት ዓለም ምስ ተጀመረ፡ ሽወደን፡ ማእከላይ መርገጺ ከም ዘሎዋ ብኽታማ ኣፍሊጣ። ሽወደን ነቶም ካብ ደንማርክ፡ ኖርወይን ሃገራት ባልቲክን ዝመጹ ስደተኛታት ተቐቢላ። 7,500 ናብ ጀርመን ክለኣኹ ዝነበሮም ደቂ ደንማርክ ዝኾኑ ኣይሁዳውያን'ውን ተቐቢላቶም።
ኣብ እዋን ኲናት ይኹን ብድሕሪኡ፡ 'ሽወደን ዘርኣየቶ መርገጺ፡ ካብ ሻራነት ናጻ ዝኾነ ንጥፈታት ኣይኮነን ነይሩዋ' ዝብል ወቐሳ ዘኒቡዋ እዩ። ንኣብነት፡ ናዚስታውያን ብመሬት ሽወደን ኣቢሎም ወተሃደራትን ኣጽዋርን ከሰጋግሩ ኣፍቂዳ።
ድሕሪ ካልኣይ ውግእ ዓለም፡ ብዙሓት ሃገራት ብሓባር፡ ካልእ ኲናት ከይለዓል ኢለን ብምሕሳብ "ውድብ ሕቡራት ሃገራት" መስሪተን።
ኤውሮጳ፡ ድሕሪ ካልኣይ ውግእ ዓለም
ድሕሪ ካልኣይ ውግእ ዓለም፡ ኤውሮጳ፡ ኣብ ክልተ ተኸፊላ። ናብ ምብራቕን ምዕራብን ኤውሮጳ ማለት'ዩ። ምብራቕ ኤውሮጳ ኣብ ትሕቲ ኮምዩኒዝም ኣትያ፡ ዝበዝሐ ሓይላ ድማ ብሕብረት ሶቭየት ይምራሕ ነይሩ።
ምዕራብ ኤውሮጳን ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካን፡ ዴስነት ኣብ ምዕራብ ኣውሮጳ ከየስፋሕፍሕ ዝከላኸል ብ 'ሰሜን ኪዳን ኣትላንቲክ ወይ ኔቶ' ዝፍለጥ ኣካል ኣቚመን። እቲ ኣብ መንጎ ምብራቓውን ምዕራባውን ቀጽርታት ዝተኻየደ ግጭትን ምትፍናናትን፡ 'ዝሑል ኲናት' ተባሂሉ ይፍለጥ።
ኣብ 1961 ዓ/ም፡ እቶም ኣብ ትሕቲ ዴሳዊ ረጋጺ ስርዓት ምብራቕ ጀርመን ዝነበሩ ሰባት ምእንቲ ከይሃድሙ ተባሂሉ፡ ብቐጽሪ በርሊን (Berlinmuren) ዝፍለጥ መንደቕ ኣብ ሃገረ ጀርመን ተሃንጸ። ምብራቕ ጀርመን ኣብቲ እዋን'ቲ፡ ኣብ ትሕቲ ዴሳዊ ስርዓት ብምንባራ፡ ነበርታ ካብቲ ቦታ'ቲ ወጺኦም ናብ ካልእ ክኸዱ ኣይፍቀደሎምን ነይሩ። እቲ ቀጽሪ ቅድሚ ምህናጹ ግን፡ ብዙሓት ሰባት ካብ ምብራቕ በርሊን ናብ ምዕራብ በርሊን ሃዲሞም'ዮም። ቀጽሪ በርሊን፡ ዘይሃስስ ምስክር ናይቲ ዝሑል ኲናት ኣብ ኤውሮጳ ዘስዓቦ ምግምማዕ እዩ። ቀጽሪ በርሊን ክሳብ'ታ ዝፈረሰላ ግዜ፡ ማለት ዓመተ 1989 ክምህ ከይበለ እዩ ጸኒሑ። እዚ ግዜን ኲነታትን እዚ ድማ፡ ምፍራስ ቀጽሪ በርሊን ተባሂሉ ይፍለጥ።
መንደቕ በርሊን ስእሊ: Colourbox
ሽወደን፡ ካብ 1960 ክሳዕ 2000 ዓ.ም
ኣብ 1960ታት ናይ ሽወደን ቊጠባ ጽቡቕ ሰጒሙ። ናይ ህጻናት ክንክን፡ ሆስፒታላትን ናይ ኣረጋውያን ክንክንን ትካላት ተሃኒጸን። ሰራሕተኛታት ናይ ኣርባዕተ ሰሙን ዓመታዊ ዕረፍቲ ረኺቦም። ሽወደን፡ ንህዝባ እትሕብሕብ ምዕብልቲ ሃገር ኮይና። መግቢ፡ ናይ መንበሪ ኣባይትን ስራሕን ናይ ምርካብ ውሕስነት ተረጋጊጹ። እዚ ውሕስነት'ዚ፡ "ሽወደናዊ ውሕስነቱ ዘረጋገጸ መነባብሮ" ይብሃል። ብ 1974 ዓ/ም፡ "ኩሉ ስልጣን ንህዝቢ ይወሃቦ" ዝብል መሰረታዊ ሕጊ ተመስሪቱ። ሽሕ'ኳ ንጉስ ናይታ ሃገር፡ ዝለዓለ በዓል ስልጣን እንተ ነበረ፡ ኩሉ ፖለቲካዊ ንጥፈታት ግን በቲ መንግስትን በቲ ባይቶን ከም ዝካየድ ተገብረ።
እዚ ሕጊ'ዚ ኣብ ግብሪ ድሕሪ ምውዓሉ፡ ናብ ስልጣን ዝደየበ ቀዳማይ ንጉስ ሽውደን፡ ካርል ጉስታቭ ዓሰርተ ሽዱሽተነበረ። ኣብ 1980 ዓ/ም ድሕሪ ዝተገብረ ምቅይያር ናይቲ ሕጊ፡ ጓል ተንስተይቲ ዝፋን ክትወርስ ተፈቕደላ። እዚ ማለት ከኣ፡ ልእልቲ ቪክቶርያ ንኣብነት፡ ንምንኣስ ሓዋ ልኡል ካርል ፍሊፕ ቀዲማ ወራሲት ዝፋን ኮይና።
ኣብ ዓመተ 1979፡ ዋጋ ነዳዲ ንሂሩ። ኣባላት ውድብ ነዳዲ ዝልእካ ሃገራት (Opec) ብዝወሰነኦ መሰረት'ዩ ዋጋ ነዳዲ ክኸብር ክኢሉ። ክብሪ ዋጋ ነዳዲ ዘስዓቦ ከኣ፡ ኣብ ብርክት ዝበላ ሃገራት ምዕራብ፡ ቊጠባዊ ቅልውላው ተኸስተ።
ብ 1986 ዓ/ም፡ ናይ ሽወደን ቀዳማይ ሚኒስተር ተቐቲሉ። ቀታሊኡ ክሳዕ ሎሚ ኣይተፈልጠን።
መጀመርታ 1990ታት፡ ንኤውሮጳ ሕማቕ ግዜ እዩ ነይሩ። ሽወደን ኣብ ናይ ባንክን ገንዘብን ቅልውላው ኣትያ። ብዙሓት ካብ ስራሕ ወጺኦም። ብዙሓት ኩባንያታት ሓቒቐን። ቊጠባ ሃገር ተበላሽዩ።
ብ 1994 ዓ/ም፡ ህዝቢ ሽወደን፡ ምስ ኤውሮጳዊ ሕብረት ክጽምበር ኣድሚጹ።
ሚኒስተር ወጻኢ ጒዳያት ሽወደን፡ ኣና ሊንድ፡ ብ 2003 ዓ/ም ተቐቲላ። ቀታሊኣ ንሕልፈት ተፈሪዱ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ይርከብ።
ኣብ 21 ክፍለ ዘመን ዓቢ ብድሆ ዝሓተተ ግሎባላዊ ቊጠባዊ ቅልውላው ተኸሲቱ።
ኣብ ከባቢ 2000 ዓ/ም ኣብ ጽላት ኣይቲ (IT-INFORMATION TECHNOLOGY) ቅልውላው ኣጋጢሙ። ከም ሳዕቤኑ ከኣ፡ ኣብ መዳይ ኢንተርነታዊ ሓበሬታ ወይ ኣይቲ ዝሰርሓ ካምፓኒታት ጠፊሸን። ጠንቂ ናይዚ ከኣ፡ ዘይንቡር ኣመትን ኣንፈትን ኮይኑ ንዕዳጋ ኣክስዮን ባይታ ከም ዝዘብጥ ገበሮ።
ኣብ ከባቢ 2008 ዓ/ም፡ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ምስ ዕዳጋ መንበሪ ኣባይቲ ዝተተሓሓዘ ቊጠባዊ ቅልውላው ተራእዩ። እዚ ኸኣ ንኸም ብዓል ኣይስ ላንድ፡ ግሪኽን ስፓኛን ዝኣመሰላ ብዙሓት ሃገራት ተንኪፉ ከም ዝኸስራን ናብ ምጥፋሽ ገጸን ከምዘምራሓን ገይሩወን። እቲ ጽልዋ እቲ፡ ገና ክሳዕ ሎሚ 2017 ዓ/ም ይሰርሕ ኣሎ።
ዓመተ 2010፡ ኣብ ኤውሮጳ ክሳዕ'ዚ 2017 ዓ/ም ዝኸይድ ዘሎ ናይ ዕዳ ቅልውላው ተኸሲቱ። መብዛሕትአን ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት፡ ካብ ኣታዊታተን ወጻኢታተን በዚሑ። እዚ ቅልውላው እዚ፡ ናብ ብርክት ዝበላ ሃገራት ኤውሮጳ ኣስፋሕፊሑ።


c: text/html

text:
ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ኢጣልያ ነቶም ኣብ ወደብ ካታንያ ኣብ መርከብ ዘለው 177 ስደተኛታት ክትቕበል ጻውዒት ዘቕረበ ክኸውን ኸሎ ሎሚ ረቡዕ ሰብኣዊን ሕክምናዊን ሓገዝ ንዘድልዎም 29 ትሕቲ ዕድመ ስደተኛታት ካብታ መርከብ ክወርዱ ከምዘፍቐደት ክፍለጥ ተኻኢሉ’ሎ።
እታ ‘ዲኮቲ’ ዝተባህለት 177 ስደተኛታት ዝጸዓነት መርከብ ኣብ ወደብ ካታንያ ካብ ትኣትው ሽዱሽተ መዓልታት ዘቑጸረት እንተኾነት ሚንስተር ውሽጣዊ ጉዳያት ኢጣልያ ሃገራት ሕብረት ኣውሮጳ ነቶም ስደተኛታት ከምዝቕበሉ ከየረጋገጹ ነቶም ስደተኛታት ክራገፉ ብዘይምፍቓዱ ክሳብ ሎሚ ኣብታ መርከብ ምህላዎም ተፈሊጡ’ሎ።
ከም ‘ሴቭ ዘ ችልድረን’ን ‘ሓካይም ብዘይዶብ’ ዝኣመሰላ ዘይመንግስታዊ ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት ነቲ መግለጺ ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካላት ደገፎም ገሊጾም ኣለው።
ሚንስተር ንሓለዋ ባሕሪ’ታ ሃገር ዝቆጻጸር ሚንስትሪ መጉዓዝያ ዳኒሎ ቶኒሊ እቲ ኩነታት ብቅልጡፍ ክፍታሕ ዘለዎም ሰናይ ትምኒት ገሊጾም ኣለው።
ንሶም ሶሉስ ምሸት ምስ ዩሮኒውስ ዝተባህለ ኣገልግሎት ዜና ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መጠይቕ ኣቐዲሙ ሃገራት ሕብረት ኣውሮጳ ናብ ኢጣልያ ዝኣተው ስደተኛታት ንምቕባል ዝኣተውዎ ቃል ከምዘይፈጸሙን ሕጂ ድማ ሃገሮም ከም ፕረዚደንት ፈረንሳን ኢማኑኤል ማርኮን ቻንስለር ጀርመን ኣርገላ መርከንን ዝኣመሰሉ መራሕቲ ሃገራት ነቶም ስደተኛታት ከምዝቕብሉ ከረጋግጹ ከምዝደልዩ ሓቢሮም ኣለው።።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ፖለቲካዊ ስርዓት ኣልቦነት ሊቢያ ቀፂሉ’ሎ።ዓለምለኸ ደገፍ ዘለዎ መንግስቲ ንውሱን ኽፋል ከተማ ትሪፖሊ ጥራሕ ክቆፃፀር ከሎ ካልኦት ተቐናቐንቲ ሓይልታት ድማ ንገለ ኽፋል እታ ከተማ ሓዊሱ ንካልኦት ከተማታት ይቆፃፀሩ።ንሃገራዊ ሰራዊት ሊቢያ ዝመርሑ ጀነራል ኻሊፋ ሓፍታር ድማ ንገለ ካባቢ ይቆፃፀሩ።
ኣዛዚ ወታሃደራዊ ስርሒታት ኣሜሪካ ኣብ ኣፍሪቃ ጀነራል ቶማስ ዋልድሃውሰር ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ናይ ሙኒክ ዋዕላ ፀጥታ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብዝሃብዎ ቃል ኣሜሪካ ንተቐናቐንቲ ወገናት ናብ ሓድነት ክመፁን ክሰማምዑን ድፍኢት ተኻይድ ኣላ ኢሎም።
ናይ ጀነራል ሓፍታር ሓይልታት ንመብዛሕቲኡ ነዳዲ ዝወጸሉ ቦታታት ተቖፃፂሮም ይርከቡ።ብመንግስቲ ሩሲያ ዝውነን ዓብዪ ናይ ነዳዲ ኩባኒያ ሮስነፍት ምስ ናይ ሊቢያ ሃገራዊ ኩባኒያ ነዳዲ ቢሊዮናት ዶላር ንምምዋል ብቕድሚ ትማሊ ሰሉስ ቀዳማይ ስምምዕ ተፈራሪሙ’ሎ።ሞስኮ ምስ ሊቢያ ዘለዋ ርክባት ንምርግጋፅን ንጀነራል ሓፍታር ምድጋፋን ተወሳኺ መርትዖን እዩ።ነዚ ብምምልኻት እቶም ጀነራል ኣብቲ ዝኻይደ ዘሎ ፃዕሪ ምቕርራብ ተቐናቐንቲ ሊብያ፡ ሩሲያ ተራ ክህልዋ ይኽእል እዩ ኢሎም።
ኣሜሪካ ኣብ ሊቢያ ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ዕጡቓት ዳዕሽን ናይ መሰልጠኒ መዓስከራቶምን ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጥሪ ቀፃሊ ደብዳብ ነፈርቲ ኣካይዳ’ላ።
ኣዛዚ ወታሃደራዊ ስርሒታት ኣሜሪካ ንግብረ ሽበራዊያን ንምግጣም ምስ ዞባ ሳሕል ምሕዝነት ብምፍጣር ስርሒት ፍሊንትሎክ ብዝብል ሽም ዝፅዋዕ ዓመታዊ ሓባራዊ ልምምድ የካይድ እዩ።
ናይጀሪያ ኣብቲ ዞባ ቀንዲ መሻርኽቲ ክትኸውን ከላ እታ ሃገር ኣንፃር ምስ ዳዕሽ ምትእስሳር ዘለዎ ኣሸባሪ ጉጅለ ቦኮ ሓራም እተካይዶ ግጥም ኣሜሪካ ኣብ መዳይ ስለያ ሓገዝ ኣብ ምሃብ ትርከብ።
ናይ 2017 ዓ.ም ስርሒት ፍሊንትሎክ ናብ ምጅማር ገፁ እዩ።እቲ ንሰለስተ ሰሙናት ዝፀንሕ ልምምድ ካብ ልዕሊ 20 ሃገራት ኣፍሪቃ፣ኣውሮጳን ሰሜን ኣሜሪካን ዝተዋፅኡ 2,000 ወታደራት ክሳተፍሉ እዮም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Date: Monday, 17 May 2021
ኤምባሲ ሜድያ ከም ኣካል እዚ ዓቢይ ሃገራዊ መደብ፥ መበል 30 ዓመት ጽምብል በዓል ናጽነት ንምጽንባል፥ ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኤርትራዊያን ኣብ ሓደ መድረኽ ብማንዛ (Virtual) ብእኩብ ይኹን ብተናጸል ዝሳተፍዎ ንሓደ ሰሙን ዝቕጽል መደባት ጽምብል ቅነ ናጽነት ሎሚ ዕለት 18 ግንቦት 2021 ይጅምር ከምዘሎ ነበስር። እዚ መደብ’ዚ ካብቶም ቅድሚ ሕጂ ዘካየድናዮም ናይ ማንዛ (Virtual) መደባት ዝሰፍሐን ፍሉይ ትሕዝቶታት’ውን ዘጠቓለለ ክኸውን እዩ።
መደባትና ብናይ ኤምባሲ ሜድያ ቻነላት፥ You Tube፥ Facebook ፥ ከምኡ’ውን Live Stream ክዝርጋሕን፥ ክፍኖን ምዃኑ ብኣኽብሮት ንሕብር፡፡
ንጉዕዞ ናጽነትን ምውሓስ ልኡላውነት ከምኡ ውን ኣብ ዝሓለፉ ልዕሊ 20 ዓመታት ብከቢድ መስዋእቲ ንዝተረኽበ ናጽነትና ንምምንጣል ፥ ብእገዳን ወተሃደራዊ መጥቃዕትን ዝተሰነየ ኣብ ፖለቲካ ፥ ዲፕሎማሲ ፥ ቁጠባንዘየቋርጽ ዓለማዊ ተጻብኦን ዝተካየደ መኸተን ዝተረኽቡ ዓወታትን፥ ኣብ መደብ "ኤርትራ ሎሚ" ኣብ ዝተሓልፈ ገድሊ - ዘተኮረ ኮይኑ ንምምጻእ ናጽነት ኤርትራ ዝተሰግረ ኩሉ ዓይነት ተወፋይነትን ብልሓትን ርእሰ ምርኮሳን ናይ ሓፋሽ ውድባትን ተጋደልትን ተዘክሮታት ዝድህስስ መደብ ሰፊሒ ታሪኻዊ ትንታነታት ክቀሪቡ ኢዮም።
እዛ ሎሚ እንጽምብላ ዘለና ዕለት፡ ነታ ብብዙሕ መስዋእትን መድመይትን ዝተረኽበት፡ ሰብኣዊ ክብረትናን መንነትናን ዘረጋገጽናላ ናጽነትና ንምዝካር ዓመት-ዓመት ካብ ዝጸምበልናየን ዕለታት፡ ሓነቲ ካብ እታ ዝረዘነት ምዃና ዘካትዕ ኣይኰነን።


text:
“መንግሥተ ሰማያት ቀሪባ እያ እሞ ተነሥሑ”
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………: :
ማቴ.3:1-3
በቲ ወርሓት እቲ ዮሓንስ መጥምቕ፥ “መንግሥተ ሰማያት ቀሪባ እያ እሞ ተነሥሑ” እናበለ አብ በረኻ ይሁዳ እናሰበኸ መጸ። እቲ ብነቢይ ኢሰያስ ፥ “ጎደና እግዚአብሔር ጽረጉ፥ መገዲውን አቕንዑ’ ኢሉ አብ በረኻ ዚእውጅ ድምጺ አዋጅ ነጋሪ” ተባሂሉ ዝተነግረሉ ንሱ ዮሓንስ እዩ።
- አስተንትኖ
ቅዱስ ዮሓንስ “መንግሥተ ሰማያት ቀሪባ እያ እሞ ተነሥሑ” እናበለ ንምጽአት ክርስቶስ ክእውጅ ይርከብ ። ክርስቶስውን እንተኾነ አብቲ ፈለማ ስብከቱ ነዚ አዋጅ እዚ ይደጊም። (Mt 4፡17).
የውሓንስ መጥምቕ ብዛዕባ መንግስተ ሰማይ ጥራይ ኣይኮነን ዝእውጅ፡ እንታይ ደኣ ደቂ ሰባት ንኽርስቶስ ንኽቅበሉ ንንስሓ ለውጢ ይዕድም።ዮሓንስ ንደቂ ሰባት ሓጢኣቶም ብምቕባል ኣብ ምሕረት ኣምላኽ ክቐርቡ ይዕድም። ስለዚ ወዲ ሰብ እምበኣር ንምሕረት እግዚኣብሔር ንኸስተማቕር፣ እቲ እንኮ መጋበሪ ወይ መገዲ “ምሥጢረ ንስሓ” ኢዩ።
ንስሓ ማለት ሕይወትካ፡ መንነትካ ምርካብ ማለት ኢዩ። እዚ ማለት ከኣ ንክርስቶስ ምርካብ ንመድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ምርካብ ማለት ኢዩ። ንስሓ ክትርጎም ከሎ ለውጢ የስምዕ። ናይ ገዛእ ርእስካ ለውጢ፡ ደጋዊ ጥራይ ዘይኮነስ እንተላይ ውሽጣዊ ለውጢ የስምዕ። ስለዚ ዝኾነ ኣማናይ ክርስትና ኣብ ምዓልታዊ ህይወቱ ኣብ ልውጢ፡ ዕርቂ፡ ምሕረት ክመላለስ የድልዮ። በዚ ምሥጢር’ዚ ወትሩ ኣብ መዓልታዊ ሕይወትና፡ ምሕረት ንምስትምቓር፡ ኣብ ቅድሚ እቲ መሓሪ ኣቦ ንኽንቀርብ ንስሓ ዓቢ መገዲ ወይ መሳሪሒ ኢዩ።
ስለዚ ምስጢረ ንስሓ ምስ እግዚኣብሔር ዓሚቅ ርክብ ንኽንገብር ኣብ ፍቅሩ ክንመላለስ ክንዓቢ ዝሕግዘና ዓቢ ምሥጢር ኢዩ።ብስም ጎይታና እየሱስ ክርስቶስ ብመንፈስ እግዚኣብሔር ተሓጺብኩም ተቐዲስኩምን ጸዲኩምን ኢኻትኩም። ካብቲ ንኽርስቶስ ዝለበሰ ሰብ ኃጢኣት ከምዝተቐንጠጠ ንምርዳእ እግዚኣብሔር ብምስጢራቱ መባእታ ኽርስትና ገቢሩ ዚሃበና ጸጋታት ስፍሓቱን ጥልቀቱን ምግንዛብ የዲሊ። ስለዚ እግዚአብሔር ብፍሉይ ፍቕሪ ተደሪኹ ብጸጋታቱ ሸሊሙና ኢዩ። በዞም ምስጢራት እዚአቶም ከአ ንሕና አብቲ ምሥጢረ ድኅነቱ ተሳተፍቲ ንኸዊን።
ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን ኣብዚ ግን ሓደ ዓቢ መሰረታዊ ለውጢ ክትገብር ሓደ ዓቢ መሰረታዊ ምናኔ ክትገብር የዲሊ፡ ማለት ካብ ገዛእ ርእስኻ ምውጻእ፡ ብትሕትና ምምልላስ የድሊ። ዮሓንስ “ጎደና እግዚአብሔር ጽረጉ፥ መገዲውን አቕንዑ’ እናበለ ንምጽአት መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ መንገዲ የሰናዳኑ ነበረ። ሎሚውን ንዓና በዚ እንጅምሮ ዘለና ግዜ ምጽ አት ( Advent) እግዚኣብሔር ንነፍሲ ወከፍና ዝሓተና ሕቶ እዚ ሕቶ እዚ ኢዩ፦ “ ተነስሑ’ “ጎደና እግዚአብሔር ጽረጉ፥ መገዲውን አቕንዑ”
እግዚአብሔር አምላኽና መገዲ ክንጸርገሉ፡ ወዲ ኣምላኽ ኣብ ነፍሲ ወከፍና ዳግም ንኽውለድ ልባትና ክነዳልወሉ፡ ኩሉ እቲ ካብ እግዚኣብሔር ዝፈሊየና ግጉይ መገዲ ገዲፍና ብመንገዲ ኣምላኽ፡ በቲ ንሱ ዝፈትዎ ክንመላለስ ይሓተና። በዚ ግዜ እዚ ሓዋርያ የውሃንስ ከምዚ ዝስዕብ እናበለ የሰም ዓልና፦ “ሓጢአት የብልናን እንተበልና ንርእስና ነሰሓሕት፡ ሓቅውን ኣባና የላን”
ነዚ ተረዲ እና እምበአር በዚ ግዜ እዚ ንስሓ፡ ለውጢ የድሊየና። ከምቲ አቀዲምና ዝገለጽናዮ ንስሓ ወይ ለውጢ- ማለት ከአ መገዲ ምቕያር ማለት ኢዩ። መንገዲ ዓለም ገዲፍካ መንገዲ ኣምላኽ ምሓዝ። ካብቲ ግጉይ መገዲ ናብቲ ቅኑዕ መገዲ ምምላስ ማለት ኢዩ። እቲ ሓቀኛ ለውጢ ንስሓ ዝመጽእ ንጸጋ እግዚኣብሔር ንኽንቅበል ድልዋት ኽንከውን ከለና ኢዩ። እዚ ምስ እንግብር ክርስቶስ ብዕምቀት ልባትና ይትንክፍ፡ ንሕና ኸአ ብፍቕሪ ኣምላኽ ንሰሓብ። ሕይወትና ንኽንቅይር ኸአ ቁሩባት ንኸውን። በዚ ግዜ እዚ እምበኣር ነቲ “መንግሥተ ሰማያት ቀሪባ እያ እሞ ተነሥሑ” ዝብል ጸዋዕታ ኣምላኽ ክነስምዕ ንዕደም። ንሕና ነቲ ጸዋዕታ ኣምላኽ ልባትና ምስ እንኸፍት ጥራይ ኢና እቲ ሓቀኛ ሕይወትን ሓጎስን ክንረክብ ንኽእል። እግዚኣብሔር ካባና ዝጽበዮ ማዕጾ ልባትና ክንከፍተሉ ጥራይ ኢዩ፡፣ ኣብ ግዜ ምቅርራብ በዓለ ልደት ክርስቶስ ጽሎት ምስጋናን ወፈያን ብምዝውታር፡ ነቲ ክበጽሓና ከድኅነና ዝመጽእ ዘሎ ክርስቶስ ልባትና ከፊትና ምቕባል ኢዩ።
ዘመነ ምጽአት (Advent) ሓደ ሓድሽ ሕይወት ወይ ጉዑዞ እንጅምረሉ ግዜ ኢዩ። ልደት ሓደ ብልምዲ ዓመታዊ እንዝክሮ በዓል ጥራይ አይኮነን። አብዚ ግዜ ነፍሲ ወከፍ አማናይ ንኽርስቶስ ንኽረክብ ብዝተሓደሰ መንፈስ ጉዑዞ ዝጅምረሉ ግዜ ኢዩ። ንኽርስቶስ ብሕይወትና ብቃላትና ብተግባራትና ልባትና ከፊትና ክንረኽቦ ክንሰርሕ ይግበአና። ንኽርስቶስ ጎይታና ብእምነት እንረኽበሉ ግዜ ኢዩ። ንኽርስቶስ ንኽንረክብ ልባትና ንኽርስቶስ ንኽንቅበል ክፉት ክንከውን አለዎ:፡
ዮሓንስ ዝተባህለ ጀርመናዊ “ንኣምላኽ ክትረክብ እንተደሊኻ ቅድም ንርእስኻ ርኸብ” ይብለና። ስለዚ በዚ ግዜ እዚ ክርስቲያናዊ ሕይወትና፡ ምስ እግዚአብሔር አምላኽናን አኅዋትናን ዘለና ርክብ ጸብጻብ እንገብረሉ ግዜ ኢዩ። ግዜ ምጽአት ግዜ ጸጋ ብምሕረት እግዚአብሔር እንትንከፈሉን ንፍቕሪ አምላኽን አሕዋትን ክፉታት እንኾነሉ ምሩጽ ግዜ ኢዩ። ኣብ’ዚ እዋን እዚ ነቲ ጸጋታቱ አብ ርእሲ ነፍሲ ወከፍና፤ ከፍሥስ ዚመጽእ ዘሎ ክርስቶስ፤ ብወገና ብፍሉይ መገዲ ከምቲ አቀዲሚና ዝበልናዮ፡ ኣብ ጸሎት – እንጽመደሉ፡ እንጾሞሉ፡ ብንስሓ ምስ እግዚኣብሔርን ኣምላኽ እንዕረቐሉ፡ ግብረ ሰናይ እነዘውትረሉ፡ ጸጋ ኣግዚኣብሔር እንሓፍሰሉ ቅዱስ ግዜ እዩ። ንሕና ደቂ ሰባት ድኹማት እካ እንተኾና በቲ አባታዊ ሓልዮቱን ፍቕሩን አምላኽ ወትሩ ይሕብሕበና። ንሕና ከአ ነዚ ብተስፋ ንነብሮን ብተስፋ ከአ መዓልታዊ ናብኡ ንኽንቐርብ ንዕደም። እቲ ዝጽበ ነቲ ሓድሽውን ንምቅባል ቅሩብ ክፉት ክኸውን አለዎ።
ኦ ኣምላክ ጽሩይ ልቢ ፍጠረለይ ጽኑዕ መንፈስ ኽኣ ኣብ ውሽጠይ ሓድስ” እናበልና እምበአር ነዚ ዝመጽእ ዘሎ ክርስቶስ አምላኽና ንቀባበሎ። ጽቡቅ ናይ ምቅርራብ ግዜ ይግበረልና፡ አማልድነት እኖና ቅድስቲ ማሪያም አይፈለየና! አሜን።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………: :
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
መባእታ ቤት ትምህርቲ
ኣብ ሽወደን ቤት ትምህርቲ መባእታ ኽትመሃር ግዴታ እዩ። ኩሎም ቖልዑ 9 ዓመት ክመሃሩ ኣለዎም።
ሓደ ቖልዓ ኣብ 7 ዓመቱ ቐዳማይ ክፍሊ ክጅምር ኣለዎ።
ሓደ ዓመተ ትምህርቲ ኣብ ክልተ ሰሚስተር ይኽፈል፡ ናይ ቀውዒ ሰሚስተርን ናይ ጽድያ ሰሚስተርን ይበሃሉ።
ንስካ እንተ ደኣ ሓታቲ ዑቕባ ኮይንካ ክትመሃር መሰል ኣለካ ልክዕ ከምቶም ካሎት ተቐመጥቲ ኣብ ሽወደን ግን ግዴታኻ ኣይኮነን ክትመሃር ድሌት ተዘይብልካ።
ሓድሽ ተቐማጢ ናይ ሽወደን አንተ ደኣ ኮይንካ ኣብ መእተዊ ናይ ስቬንስካ ትምሕርቲ ክትጅምር ልሙድ እዩ።
ቤት ትምህርቲ መባእታ ብነጻ ትመሃር። እሂ ማለት ከኣ ንስኻ ንትምህርቲን መጻሕፍትን ናይ ቤት ትምህርቲ ንብረትን ዝኮነ ክፍሊት ከም ዘይ ብልካ ማለት እዩ።
መግቢ ውን ብነጻ እዩ። ተማሃሮ ናይ ቤት ትምህርቲ ሕክምናን, ናይ ክልሰ ሓሳብን ግብራውን ምምዕባል ትምህርትን, ናይ ቤት ትምህርቲ ቤት ንባብን ውን ይረክቡ።
ከም ኣለይቲ ወይ ወለዲ ብሓንሳብ ኮይንኹም ቖልዓኹም ኣበየናይ ቤት ትምህርቲ ከም ዝመሃር ክትመርጹ መሰል ኣለኩም። ካብ ኣብ ጥቓኻ ዘሎ ቤት ትምህርቲ ገዲፍካ ኣብ ዝመረጽካዮ ንክትመሃር ሓላፊ ቤት ትምህርቲ (ዳይረክተር) ይውስኖ።
ባዕልካ ቤ ትምህርቲ ትመሃረሉ ውን ክትመርጽ ትኽእል ኢኻ ግን ናይ ቤት ትምህርቲ መጋዓዝያ ክክፈለልካ መሰል የብልካን።
ኣብዚ ኣንብቡ ብ ትግርኛ ብዛዕባ መባእታ ቤት ትምህርቲ። (pdf, 664.3 kB)
ተወሳኺ ሌንካር


text:
ኣብ ክልል ኦሮምያ ዞባ ምብራቅ ሃረርጌ ወረዳ ጉራዋ ኢፍባቴ ዝተባህለ ከባቢን ኣብ ምዕራብ ሃረርጌ ወረዳ ዳባን ሰላማዊ ሰልፊ ምክያዱን ሓይልታት ጸጥታ ዘንብዕ ጋዝ ብምጥቃም ንተሳተፍቲ’ቲ ሰልፊ ከምዝበተኑ ነበርቲ’ቲ ከባቢ ይገልጹ።
ኣብ ወለጋ ከተማ ነቀምቴ ንዝሓለፈ ሰለስተ መዓልታት ዘይምርግጋእ ከምዝነበረ፡ሓይልታት ጸጥታ ድማ ንሰባት ከምዝቀጥቀጡ ሓደ ነባሪ ንድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሮም።
ኣብ ዞባ ወለጋ ዞባ ሆሮ ጉድሩ ከተማ ኢልቦ ተማሃሮ ሎሚ ሰላማዊ ሰልፊ አካይዶም። ሰለስተ ተማሃሮ ተአሲሮም ናብ ሻምቦ ዝተባህለ ቦታ ከምዝተወሰዱ ዝገለጹ ነበርቲ፡ ብተመሳሳሊ ኣብ ዞባ ምዕራብ ሸዋ ብተማሃሮ’ቲ ዞባ ዝተካየደ ሰላማዊ ሰልፊ ግን ብሰላም ከምዘብቅዓ ገሊጾም’ለው።
ኣብ ምዕራብ ሃረርጌ ከተማ ማችራ’ውን ትማሊ ሰልፊ ምክያዱ እቲ ሰልፊ ብተማሃሮ ተጀሚሩ ደሓር ግን’ቲ ሕብረተሰብ ከምተጸንበሮ ዝገለጹ ሓደ ነባሪ ናይ አካልን ህይወትን ጉድአት ከምዘጋጠመን’ውን ሓቢሮም ድምጺ ኣሜሪካ ነዚ ሓበሬታ ገና የጻርይ’ኣሎ።
እዚ ከምዚ’ሎ ኸሎ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብባርዕ ሓዊ ነዲዱ ኣብ ዝተባህለ ዓብይን አሽሓት እሱራት ኔሮም ዝተባህለ ቤት-ማእሰርቲ ኣምቦ ናይ ዝሞቱ ሰባት ሬሳ ንስድራ ቤቶም ከምዝተዋህበ ነበርቲ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጾም። እቶም ነበርቲ ሬሳ ሽዱሽተ ሰባት ነፍሲ ወከፍ ስድራ 2 ሽሕ ብር እንዳኸፈለ ከምዝወሰዱ ሓቢሮም።
ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ ንጋዜጣ ሪፖርተር መብርሂ ዝሃቡ ሚኒስትር ኮሚንኬሽን ኢትዮጵያ ኣቶ ጌታቸው ረዳ እቲ ቤት-ማእሰርቲ ብባርዕ ሓዊ ከምዝነደደ ኣሚኖም ግን ዝሞተ ኮነ ዘምለጠ እሱር የለን፡ ኩነታት’ቲ ባርዕ ሓዊ ኸአ ይጻረ ኣሎ ምባሎም ተገሊጹ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Redo
Redo ማለት ናይ ሓባር ቦታ ኮይኑ ምውህሃድ ምልምማድ ናይ ቃንቆ ከሙኡ አውን ናይ ሕብረተሰብ ምልላይ ንስደተኛታት ኣብ ሶደርሃምን Söderhamn እዩ። ኒክላስ
ኣብዚ ቦታ ባሓባር ዝተፈላለየ ዕድመ መንአሰያትን ዓበይትን ካብ ዝተፋላለይ ልዕሊ ዕዓሰርተ ሃገራትን ዝተፋላለየ ቃንቃታትን ይርከቦም።
ዝበዝሑ SFI ዝመሃሩ ፍርቂ መዓልቲ ኣብ ቤት ትምህርቲ ፍርቂ መዓልቲ ከኣ ኣብ Redo ይመሃሩ።
Redo ምስ ዝተፈላለያ ማሕበርን፣ጡርኑፋት ሕብረታትን ከምኡዉን ኣብያተ ቤት ትምህርትታትን ብሓባር ይሰርሕ።
ኣብ Redo ዝተፈላለየ ሞያዊ ትምርትታትን ምስ ኣካላዊ ብቅዓት ንኹሉ ሰብ ዘሳቲፍ ጸወታታት ንኣብነት ምጽዋት ባስከት ቦል፣ምግፋፍ ዓሳ፣ምንሽርታት ኣብ በረድ፣ምሕንባስ ክምኡዉን ምዝዋር ብሽክለታ የጠቃሊል።
ኣብ Redo ክትልቅሑ ትኽእሉ ብነጻ ዝደለኹሞ ናውቲ ስፖርት ካብ መኽዘን ናዉቲስፒኦርትና።
ተወሳኺ ሌንካር


text:
Radio Erena: 17 December 2019
ብጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት፣ ልዩተናንት ጀነራል ሓማድ መሓመድ ታኒ ኣል ሩማይቲ ዝምራሕ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ሱዳን ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ኣካይዱ።
እቲ ልኡኽ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ካርቱም ኣብ ዝበጽሓሉ፣ ምስ ኣቦ መንበር ሉእላዊ ባይቶ ሱዳን ጀነራል ዓብደፈታሕ ኣል ቡርሃንን ጠቕላሉ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ሱዳን ልዩተናንት ጀነራል መሓመድ ዑስማን ኣልሓሰንን ብምርኻብ ክልትኤን ሃገራት ኣብ ወትሃደራዊ መዳይ ክተሓጋገዛ ዝኽእላ ነጥብታት ተመያይጡ።
ጎኒ ጎኒ’ዚ ብምክትል ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢን ምትሕግጋዝን ኣብ ልምዓትን ዶ/ር ዖበይድ ኣል ሓሪ ሳለም ኣልከትቢ ዝምራሕ ካልእ ጉጅለ ልኡኽ ኢማራት’ውን ናብ ሱዳን በጺሑ’ዩ።
እቲ ልኡኽ፣ ኣብ መንጎ ሱዳንን ኢማራትን ኣብ ጸጥታን ወትሃደራዊ ጉዳያትን ክግበር ብዛዕባ ዝኽእል ምትሕግጋዛት ብምትኳር ካብ 10 ክሳብ 11 ታሕሳስ ርክባት ከምዘካየደ ምንጭታት ዜና ካብ ካርቱም ሓቢሮም።
ኣብቲ ኣብ ካርቱም ዝተኻየደ ኣኼባ፣ ብመሓዙት ሱዳን ዝፍለጥ ጉጅለ ኢማራት’ውን ተሳቲፉ።
ልኡኻት ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ናብ ሱዳን ዝበጽሑ ዘለዉ፣ ሱዳን ኣብ የመን ዝጸንሐ ኣስታት 10 ሽሕ ሰራዊታ ከምዝሰሓበት ድሕሪ ምሕባራን፣ ምስ ቀጠር ድማ ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ሓባራዊ ወትሃደራዊ ልምምድ ምክያዳን’ዩ።
==================


text:
ህዝባዊ ጥዕና በዓልስልጣን ነዚ ዚስዕብ ሕቶን መልስን ኣኪቡ ኣሎ። እዚ ድማ ነቲ SARS-CoV-2 ጠንቁ ዝኾነ covid-19 ይምልከት። እዚ ገጽ’ዚ ንሓፋሽ ይምልከት። ዳሕረዋይ ሓበሬታን ግዜያዊ ኣሃዛትን ኣብ vår sida om utbrottet. ይርከብ።
ኮሮናቫይረስ እንታይ እዩ?
ብዙሓት ናይ ኮሮናቫይረስ ኣዝማድ ዝኾኑ ቫይሩሳት ኣለዉ፡ መብዛሕትኦም ኣብ እተፈላለዩ እንስሳታት ድማ ይርከቡ። ካብዚኣቶም ውሑዳት እዮም ንሰብ ዚለኽፉ። ኣብዚ እዋን’ዚ ንሰብ ዚለኽፉን ዘሕምሙን ሸውዓተ ዓይነት ኮሮናቫይረስ ኣለዉ። ካብዚኣቶም እቶም ኣርባዕተ ልሙዳት እዮም፡ ፍሉ ጥራይ ከኣ’ዮም ዘስዕቡ። ናይ SARS- ከምኡውን MERS-ኮሮናቫይረስ ግን ሓደገኛ ናይ ሳምቡእ ሕማማት እዮም ዘስዕቡ። ኣብ መጠረስታ 2019 ኣብ ሃገር ቻይና ንሰብ ዚለክፍ ሓድሽ ቫይረስ ተኸሲቱ። እዚ ሓድሽ ቫይረስ ዘስዕቦ ሕማም፡ ኮቪድ-19 ይብሃል።
ኮቪድ-19 እንታይ እዩ?
WHO ነቲ ብመገዲ ሓድሽ SARS-CoV-2ን ዚመጽእ ሕማም ብወግዓዊ መገዲ covid-19 ዚብል ስያመ ሂቡዎ ኣሎ። ኮቪድ-19 ማለት ኮሮናቫይረስ ዲዚዝ 2019 ማለት እዩ።
ንኮቪድ-19 ካብ ፍሉ ዚፈልዮ እንታይ እዩ?
ንኮቪድ-19 ምስ ወርሓታዊ ፍሉ ከተወዳድሮ ከቢድ እዩ። ክልቲኣተን ብብዙሕ መግዲ ይመሳሰላ እየን፡ ተመሳሳሊ ምልክታት እውን የርእያ እየን። ግን ከኣ ክልቲኣተን ብቐሊል ምልክታት ጀሚረን ኪቐትላ እውን ይኽእላ እየን። ይኹንምበር፡ ኮቪድ-19 ዝያዳ ናይ ምዝርጋሕ ዓቕሚ ኣለዎ። ከምዚ ዚገብሮ ድማ እቲ ግዳይ ኣንጻር’ቲ ሓድሽ ሕማም ተጻዋርነት ወይ ኢምዩኒቲ ስለ ዘየጥረየ እዩ።
ወርሓታዊ ፍሉ ካብ ዚረአ ነዊሕ ዓመታት ሓሊፉ እዩ። ከምዚ ብምዃኑ ድማ እቲ ህዝቢ ኣብ ኣካላቱ ናይ ምክልኻል ወይ ኢምዩኒቲ ዓቕምታት ፈጢሩ እዩ። ብተወሳኺ ድማ ነቲ ሕማም ዚከላኸል ክታበት ወይ መድሃኒት ኪፍጠር ክኢሉ እዩ።
ናይ ኮቪድ-19 ምልክታት ሕማም እንታይ እዩ?
ናይ ኮቪድ-19 ቀንዲ ምልክታት ረስንን ሰዓልን እዩ። ከምኡውን ናይ ምስትንፋስ ጸገምን ናይ ንፋጥ ጸረርታን፡ ቃንዛ ጎረሮን ቃንዛ ርእስን ቀጨውጨ ምባልን ናይ ጭዋዳታትን መላግቦታትን ቃንዛን፡ ልሙዳት ምልክታት እዮም። ኮቪድ-19 ዝሓዞ ሰብ ኩሉ’ቲ ምልክታት ከየርኢ እውን ይኽእል እዩ። ገሊኡ ምልክታት ኣብ ገዛኻ ኴንካ ኪጠፍእ ዚኽእል እዩ። ሰባት ግን እቲ ምልክታት እናበርተዐ ይኸዶም እሞ ምስትንፋስ ይኸብዶም ናይ ሳምቡእ ረኽሲ ድማ ይመጾም።
ካብቲ ብሕማም እትልከፍ ግዜ ክሳዕ መጥቃዕቲ ካብ 2-14 መዓልታት ይወስድ ኣዩ። ገለ ድማ ድሕሪ 5 መዓልታት ይሓሙ። ሓድሓደ ምልክታት ግን ካልእ መልክዕ ይሕዙ እዮም
ዝኾነኾይኑ ሓደ ሰብ ሕማም ኪስምዖ ከሎ ኣብ ገዛ ኪጸንሕ ይምረጽ። ኣብ ገዝኡ ንነብሱ እናተኸናኸነ ምስ ዘይሓዊ ናብ 1177 ማለት ናይ ሆስፒታል ወሃብ ምኽሪ ኪድውል ይኽእል እዩ።
እቲ ኣነ ዘርእዮ ምልክታት ሕማም ኮቪድ-19 ኣለርጂ ምዃኑን ዘይምዃኑን ብኸመይ እፈልጥ?
ኮቪድ-19 ብወገኑ ተመሳሳሊ ግን ቀሊል ናይ ፍሉ ምልክታት የርኢ ብምዃኑ፡ ኣብ መጀመርታ እቲ ሕማምካ ፍሉ ዲዩ ወይስ ኮሮናቫይረስ ዲዩ ምፍላጡ ኣሸጋሪ እዩ።
ስለዚ ቀሊል ሰዓልን ጸረር ዚብል ንፋጥን እንተሎካ ከምኡውን ኣብ ጎረሮኻ ዘሕምመካ እንተ ኾነ፡ ኣብ ገዛኻ ጽናሕ። ከም ቀደምካ ነቲ ዘድልየካ ኣፋውስ ውሰድ። ምልክታት ምስ ዚመሓየሽ ግን እቲ ሕማምካ ኣለርጂ ኪኸውን ስለ ዚኽእል ኣብ ገዛ ምጽናሕ ኣየድልን።
ምስ ኣለርጂ ዘይከይድ ምልክታት ምስ ዚስመዓካ ግን፡ ማለት ምስ እትረስን፡ ንኽልተ መዓልታት ዚኸውን ኣብ ገዛኻ ጽናሕ።


text:
1. እግዚአብሔር ብሓድነቱን ሠለስትነቱን ከም ጋሻ ኾይኑ ተገልጸሉ፣
ኣቦና ኣብርሃም ብሥነ ፍጥረት ተመራሚሩ ምስ በጽሖ እግዚአብሔር ኣምላኽ፡-
“ካብ ዓድኻን ካብ ኣዝማድካን ካብ ዓዲ ኣቦኻን ውፃእ ናብቲ ኣነ ዘርእየካ ምድሪ ኸኣ ኺድ” ኢሉ ኣዘዞ። በዚ መሠረት’ዚ ካብ ቤቱን ሥድራኡን ምእንቲ ፍቕሪ እግዚአብሔር ተፈልዩ ናብቲ እግዚአብሔር ዝኣዘዞ ቦታ ከይዱ ከም ፍቓድ እግዚአብሔር ክነብር ጀመረ። ኣቦና ኣብርሃም ጋሻ ብምቕባል ፍሉጥን ብዘይ ጋሻ ዘይበልዕ ስለዝነበረ፡ ጋሻ እናተጸበየ ብቐትሪ ኣብ ኣፍ ደገ ድንኳኑ ተቐሚጡ ኸሎ እግዚአብሔር ተገልጸሉ። ሥላሴ ብኣምሳል ሠለስተ ሰብኣይ ናባኡ ክወርዱ ረኣየ እሞ፡ “ኦ ጐይታይ ኣብ ቅድሜኻ ሞገስ እንተ ደኣ ረኺበስ በጃኻ ንባርያኻ ጐሲኻኒ ኣይትኅለፍ፡ ኂደት ማይ ከምጽኣልኩም እሞ ኣእጋርኩም ተሓጸቡ ኣብ ትሕቲ እዚ ኦም ድማ ኣዕርፉ። ብባርያኹም ኣቢልኩም ካብ ኃለፍኩም ድማ ቍራስ እንጌራ ከምጽኣልኩም እሞ ብልዑ ብድኅሪኡ ትኃልፉ” በሎም። ንሳቶም ድማ “ኸምቲ ዝበልካዮ ግበር” በልዎ።
2. እግዚአብሔር ውላድ ከም ዝወልድ ኣበሠሮ
ኣቦና ኣብርሃም፡ ዋላ እኳ እግዚአብሔር ብዙኅ ጊዜ እናተገልጸ ኣቦ ብዙኃን ሕዝብታት ከም ዝገብሮ እንተነገሮ ውላድ ግና ኣይነበሮን። በዚ ጋሻ ምቕባል ሠናይ ተግባሩ እግዚአብሔር ብእንግድነት ኣብ ቤቱ ምስ ኣተወ ግና ኣብ እርግናኡ ውላድ ከም ዝህቦ ኣበሠሮ።
3. እግዚአብሔር ንኣቦና ኣብርሃም ዘለዎ ኽብርን ፍቕርን ገለጸ፡
እግዚአብሔር፥ “ነቲ ኽገብሮ ዘሎኒ ካብ ኣብርሃም ኣይኃብኦን እየ። ኣብርሃምሲ ዓቢይን ብርቱዕን ሕዝቢ ኺኸውን እዩ፡ . . . ብሰንኪ ሰዶምን ገሞራን ኣውያት በዝኀ፡ ኃጢኣተን ከኣ እምብዛ ዓቢይ ኾነ። ከምቲ ናባይ ዝበጽሐ ኣውያት ምግባሮምን ዘይምግባሮምን ምእንቲ ኽፈልጥ ወሪደ ኽርኢ እየ” በሎ። ኣቦና ኣብርሃም’ውን እዚ ምስ ሰምዐ ብፍርሃትን ብጥበብን ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ደው ኢሉ “ጐይታይ ነቲ ጻድቕሲ ምስ ኃጥእ’ዶ ከተጥፍኦ ኢኻ፧ ምናልባት ኣብታ ከተማ ኃምሳ ጻድቃን. . . ክሳዕ ዓሰርተ ይርከቡ ይኾኑ እሞ ብርግጽ’ዶ ኸተጥፍኦም ኢኻ፧” ኢሉ ምእንቲ ሕዝቢ ሰዶም ለመነ። እንተኾነ ግና ኣብ ከተማ ሰዶም ዕሥራ ጻድቓን ኣይተረኽቡን።
እግዚአብሔር ኃጢኣት ሰዶም ንኣብርሃም ዝነገሮ ለውሃቱን ክብሪ ቅዱሳኑን ንኽገልጽ እዩ።
4. . . .
ስለዚ ጋሻ ምቕባል ካብቲ እግዚአብሔር ዝፈትዎ ሠናይ ግብሪ እዩ እሞ ኣሰር ኣሰር ኣቦና ኣብርሃም ክንስዕብ ይግባእ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር፡ አሜን!


text:
ናይ ኣሜሪካ ምክትል ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ንጉዳያት ኣፍሪቃ ቲቦር ናዥ ናብ ሱዳን ከተማ ካርቱም ብምኻድ ምስ አባላት’ቲ ወታሃደራዊ ቤት ምኽሪ ሱዳንን መራሕቲ ተቓውሞን ንምርካብ ውጥን ከምዘለዎም ተገሊጹ።
እቶም ላዕለዋይ ዲፕሎማት ኣሜሪካ ንጉዳያት ኣፍሪቃ ነቲ ኣብ ሱዳን ዘሎ ዘይምርግጋእ መበገሲ ዝገበረ ዑደት ኣብዚ ሰሙን’ዚ ኣብ ካርቱም ከካይዱ’ዮም ክብል ቤት ዕዮ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ኣብ ዘውጽኦ መገልጺ ኣፍሊጡ’ሎ።
ቲቦር ናዥ ኣብ ልዕሊ ሲቪላት ዝፍጸም መጥቓዕቲ ደው ክብል ክጽውዕ’የ ኢሎም። ንሶም ብተወሳኺ ኩሎም ወገናት ልዝብ ክቕጽሉ ዘኽእል ባይታ ንምፍጣር ክሰርሑ’ውን ክምዝምህጸኑ ሓቢሮም።
ቲቦር ናዥ ናብ ምዛብቢክን ደቡብ ኣፍሪቃን ቅድሚ ምግዓዞም ምስ ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ብዛዕባ ኩነታት ሱዳን ከምዝዘራረቡ ተፈሊጡ’ሎ።
ቲቦር ናዥ ኣብ ልዕሊ ተቓውሞ ሰልፈኛታት ዝተወስደ ብዓሰርተታት ዝተቐትሉ ወታሃደራዊ ስጉምቲ ኮኒኖም። ሱዳን ምስ ኣሜሪካ ዘለዋ ዝምድና ከተመሓይሽ እንተደልያ ናብ ሲቪላዊ መንግስቲ ክትምለስ ኣለዋ’ውን ኢሎም።
መሻርኽቲ ኣሜሪካ ዝኾና ሰለስተ ሃገራት ዓረብ ግብጺ፡ስዑዲ ዓረብን ዓረብ ኢማራትን ግን ንወታሃደራዊ መሪሕነት ሱዳን ይድግፋ’የን።


text:
Radio Erena: 27 June 2019
ኣብ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ብካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን ዝመሓደራ ትካላት ጥዕና ዝተወስደ ስጉምቲ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ልዕሊ ኣመንቲ ዝወርድ ዘሎ ኣደራዕ ጸሎት ንምብጻሕ ዝተገብረ ጻውዒት፣ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ዘለዎም ደገፍ ገሊጾም።
ሊቀ ጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን ኤርትራ ኣቡነት መንግስተኣብ ተስፋማርያም ኣብ ዘቕረቡዎ ጻውዒት፣ ካብ 25 ሰነ ጀሚሩ ክሳብ 12 ሓምለ ዝጸንሕ ናይ ጸሎት ስነስርዓት ክካየድ ዝጠልብ እዩ።
እቶም ሊቀ ጳጳሳት ኣብ መልእኽቶም፣ ብሰንኪ’ቲ መንግስቲ ኤርትራ ዝወሰዶ ስጉምቲ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ክረኽቡ ንዘይከኣሉ ህዝቢ ኣብ ጸሎቱ ክዝክሮም ጸዊዖም።
መንግስቲ ኤርትራ ነዘን ብካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን ዝመሓደራ ትካላት ጥዕና ምህጋሩ፣ ብፍላይ ኣብ ርሑቕ ገጠራት ኣብ ልዕሊ ዝርከብ ብኣሽሓት ዝቑጸር ህዝቢ ከቢድ ሳዕቤናት ከኸትል ጀሚሩ ከምዘሎ’ዩ ዝግለጽ።
ኣብ ቢንቢና ዝርከብ ትካል ጥዕና ብምዕጻዉን፣ ንኣገልግሎት ዝተዋፈረት ኣምቡላንስ ኣብቲ ትካል ብምዕሻጋን፣ ህጹጽ ኣገልግሎት ክትረክብ ዘይከኣለት ኣደ ዕጀል ገዲፋ ህይወታ ከምዝሓለፈት ኣቐዲሙ ብሬድዮ ኤረና ተቓሊሑ’ዩ።
ኣባላት ጸጥታ መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ መላእ ሃገር ጀሚሮሞ ዘለዉ ምህጋር ንብረት ሃይማኖታውያን ትካላት ገና ይቕጽል ከምዘሎን፣ መፍትሕ ኣይነረክብን ኢልኩም ንዝተባህሉ ደናግልን ኣገልገልትን ከይተረፈ ይኣስሩ ምህላዎም ከቢድ ቁጠዐ ፈጢሩ ይርከብ።
ሊቀ ጳጳሳት ኣቡነ መንግስተኣብ ኣብ መልእኽቶም፣ በዚ ሎምቅነ ኣብ ቤተክርስትያንናን ህዝብናን ተረኺቡ ዘሎ ዘሕዝን ፍጻሜታት ክንሓዝንን ክንበክን ንቡር እኳ እንተኾነ፣ ንሕና ኣመንትን ደቂ ተስፋን ስለዝኾንና፣ ብዘይካ ኣምላኽ ክረድኣናን ከጸናንዓናን፣ ሽግርና ክፈትሓልናን ዝኽእል ሓደ’ኳ ከምዘይብልና ፈሊጥና ኣብ ቅድሚኡ ተደፊእና ኣብ ጾምን ጸሎትን ክንጽመድ እንከሎና መስተርሆት ከምእንረክብ ኣይንጠራጠርን’ ክብሉ መንፈሳዊ ጻውዒቶም ኣቕሪቦም።
ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ሓያሎ ኤርትራውያን፣ ‘ናይ ግድን ኣይኮነን ኣመንቲ ካቶሊክ ክንከውን፣ በብእምነትና ንህዝብና ንጸልይ’ ብዝብል መንፈስ ነዚ ጻውዒት ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ዘለዎም ደገፍ ይገልጹ ኣለዉ።


text:
ኣብ ፊሊፒንስ ደቡባዊ ምብራቕ ዞባ ሉዞን ኣብ እትርከብ ከተማ ቢኮል በቲ ኣብታ ሃገር ዝተኸስተ ቲሶይ ዝብል መጸውዕ ዝተወሃቦ ህቦብላ ዘስዓቦ ከቢድ መጉዳእቲ ልዕሊ 200 ሺሕ ዜጋታት ክምእተመዛበሉን፡ ናይ መንግስቲ ምክልኻል ሓደጋ ጨንፈር ናይ ተፈጥሮ ሓደጋ ዝከታተል ቤት ጽሕፈት ዝመርሖ ናይ ሓገዝ መደብ ይካየድ ከምዘሎ ልእኽቲ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ረዲዮ ኢዛበላ ፒሮ ሓቢረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
በቲ ዘጋጠመ ህቦብላ ሓደ ሰብ ናይ ሞት ሓደጋ ከምዘጋጠሞን ብዙሓት ከምዘመዛበለን ዝንገረሉ ቲሶይ እተሰምየ ብርቱዕ ህቦብላ ፊሊፒናዊት ደሴት ሉዞን ብብርቱዕ ከምዘጥቀዔን ብሰዓት 240 ኪሎ ሜትር ዝጓዓዝ ብርቱዕ ንፋስ ከምዝዀነን፡ ኣብ 2019 ዓ.ም. ኣብ ፊሊፒንስ 20 ጊዜ ብርቱዕ ህቦብላ ነፋስ ከምዘጋጠመን ይንገር።
ኣብ ፊሊፒናዊት ደሴት ሉዞን ብሸነሽ ደብባዊ ምዕራብ ኣብ እትርከብ ከተማ ቢኮል ብብርቱዕ ዝተራእየ ህቦብላ ዘስዓቦ ሓደጋ ከቢድ ምዃኑ ክንገር እንከሎ፡ ኣብታ ከተማ ዝርከባ ቁምስናታት ነቶም ቤቶምን ንብረቶምን ዝባደሞም መዕቆሚ ከምዝዀናን፡ ናይ ሰበኻ ለጋዝፒ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ጆኤል ባይሎን፡ ናይ ሰበኻኦም ቁምስንታት ነቶም ብምኽንያት ብርቱዕ ህቦብላ ዝተመዛበሉ ከአንግዳ ከምዝገበሩን። ምእመናን ዝርካቦም ምስቶም ዝተመዛበሉ ኣሕዋቶም ከካፍሉን ጻውዒት ኣቕሪቦም፡ ቤተ ክርስቲያን እውን ብወገና ነቲ ዝተጐድአ ዜጋ ቀረበ ብምዃን ኩለ መዳያዊ ድጋፍ ተቕርብ ኣላ ከምዝበሉ ዝሓበራ ፒሮ ኣስዒበን፡ ብፁዕነቶም ኵሉ ኣብ ጸሎት ክሓብር እውን ጻውዒት ከምዘቅረቡን፡ ናይ ሰበኻ ካሰረስ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ሮላንዶ ትሪያ ቲሮን እውን ብወገኖም ምእመና ኣብቲ ጸሎት ክሓብሩ ዓዲሞም ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ካሪታስ እተሰምየ ናይ ግብረ ሰናይ ማሕበር ኣብ ጐድኒ እቲ ዝተጐድአ ሕዝቢ ኰይኑ ዘድሊ ድጋፍ የቕርብ ከምዘሎ ኣፍሊጠን።


text:
ቤት ምኽሪ ላዕለዋይ ባዓል ስልጣን ሱዳንን ቤት ምኽሪ ሚኒስተራትን ሱዳን ንልዕሊ ሹዱሽተ ዓሰርተታት ዓመታት ዝፀንሐ ክልከላ ርክባት እስራኤልን ሱዳንን ዝድንግግ ሕጊ ክስረፅ ብድምፂ ወሲኑ ። እቲ ሕጊ ምስ እስራኤል ዲፕሎማሲያዊ ርክባት ከይህሉ ፣ዝኾነ ዓይነት ንግዳዊ ርክባት ምስ መንግስቲ ኣይሁድ ንኽህሉ ዘየፍቅድ እዩ ። ምስ እስራኤላውያን ንግዳዊ ርክባት ዝፈጠረ ሰባት ስጋብ 10 ዓመት ዝበፅሕ ማእሰርትን ካልኦት ከበድቲ ቅፅዓታት ይስዕቡዎም ።
ዩናይትድ ስቴትስ እዚ ሓዱሽ ለውጣኣዊ ውሳንነ ከምዘሖጎሳ ወሃቢ ቃል ኔድ ፕራይስ ተዛሪቦም። ንሶም "እዚ ኣዝዩ ወሳናይ ስጉምቲ'ዩ ። ንህዝቢ ሱዳን፣እስራኤልን ብሓፈሻ ነቲ ዞባ ሓዱሽ ተስፋ ዘለዎ ስጉምቲ ዝፈጥር እዩ ። ወሳናይ ስጉምቲ 'ዩ ።" ኢሎም።
እዚ ውሳነ ሱዳንን እስራኤልን ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጥሪ ምስ ዩናይትድ ስቴትስ ዝፈረመኦ ውዕሊ ኣብርሃም ዝያዳ ርክባተን ዘማዕብል እዩ ። ከምቲ ዝፍለጥ ኣብ 2019 ወርሒ ነሓሰ ህዝቢ ሱዳን ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝፀንሐ ኣምባገነናዊ ምምሕዳር ዑመር ኣልበሽር ብሓይሊ ካብ ስልጣን ኣውሪዱ ።
ኣብዚ እዋን እታ ሃገር ምስ ምዕራባዊያን ዝተመሓየሸ ርክብን ቁጠባዊ ልምዓት ክህሉ ምስ ዝደሊ ሲቪላዊ መንፍስቲ ስግግር ትምራሕ ኣላ ።
ቁጠባ ሱዳን ንዓሰርተታት ዓመታት ኣብ ስልጣን ብዝፀንሐ እስላማዊ ድሕሪ ቤት ዝነበሮን ኣብ 1989 ብወተሃደራዊ ዕልዋ ኮረቻ ስልጣን ተቆ፟ፃፂሩ ዝፀንሐ ምምሕዳር ኣልበሽር ዋሕዲ ሰናይ ምምሕዳር ክሳቀ፟ ዝፀንሐ እዩ ። ኣብ 1990 ሱዳን ከም ዖሳማን ቢላደንን ካልዓኦትን ዝበሉ መራሕቲ አልቃዒዳ ዑቅ፟ባ ምሃባ ምስ ንአሸበርቲ ዝምውላ ሃገራት ተባሂላ ክልከላ ካብ ዝተነብረለን ሃገራት ኮይና ፀኒሓ እያ።
በቲ ሓዱሽ ምምሕዳር ሱዳን ብዝተወስዱ ስጉምትታት ሱዳን ብደረጃ ዓለም ንግብረሽበራውያን እትገብሮ ሓገዝ ጠጠው ኣቢላ ኣብ 2020 ወርሒ ታሕሳስ ካብ መዝገብ ሽም ዝርዝር መወልቲ ግብረሽበራውያን ዩናይትድ ስቴትስ ክጽረዝ ገይራ እያ ።
ብተወሳኺ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ንቡራዊ ስምምዓት ኣብ ሞንጎ እስራኤል ፣ ሕቡራት ሃገራት ዓረብ ኤምሬት ባሕሬንን ተፈራሪሞም። ሞሮኮ'ውን ምስ እስራኤል ዲፕሎማሲያዊ ርክባት ፈጢራ ትርከብ ።
" ርክባት እስራኤልን ሱዳንን ኣብ ከምዚ ዝበለ ሓዱሽ ዘመን ምብፅሑ ብሓጎስ ኢና ንቅ፟በሎ " ይብሉ ወሃቢ ቃል ዩናይትድ ስቴትስ ፕራይስ " ንመፃኢ ድማ ነቲ ዓጋቲ ሕጊ ዝተከአ ውፅኢታቱ ንምርኣይ ብሃንቀውታ ንፅበ ።" ኢሎም ።


text:
መግለጺ ሓዘን ብምኽንያት ዕረፍተ-ሞት ሓርበኛ ሃገራዊ ዶ/ር ተወልደ ተ/ማርያም (ወዲ-ቨካሮ)
መግለጺ ሓዘን ብምኽንያት ዕረፍተ-ሞት ሓርበኛ ሃገራዊ ዶ/ር ተወልደ ተ/ማርያም (ወዲ-ቨካሮ)
ናይ ጥዕንኡ ኩነታት ኣብ ካልኣይ ደረጃ ሰሪዑ፡ ድሕነት ሃገርን ህዝብን ቀዳምነት ሂቡ፡ ህዝብና ብሓድነት ንምልኪ ስርዓት ህግደፍ ንምልጋስ ከይሰልከየ ኣብ ሙሉእ ዓለም ህዝባዊ ምልዕዓል ዘካየደ ሓርበኛ ኤርትራዊ፡ ብሕማም ምኽንያት ካብ’ዛ ዓለም ብሞት ምፍላዩ ዝተሰመዓና ሓዘን ወሰን የብሉን። ዶ/ር ተወልደ፡ ንዝነበሮ ፍቕሪ ሃገርን፡ ንጹህ ሕልናን ሓልዮት ህዝብን፡ ብግብሪ ዘመስከረ ኣብነታዊ ሓውን ኣቦን ኢዩ ነይሩ። ብወገን ኤርትራዊ ህዝባዊ ምልዕዓል ንዲሞክራስያዊ ለውጥን ፍትሕን – ሰሜን ኣመሪካ፡ ዘይተጸበናዮን ዘይተዳለናሉን ሞት ናይ ኣቦናን፡ ኣያናን፡ ሓውናን ሓርበኛ ዶ/ር ተወልደ ተስፋማርያም ምስ ሰማዕና፡ እቲ ሓዘንን ክሳራን ንስድርኡን ቤተ-ሰቡን ጥራሕ ዘይኮነ፡ ንሃገርን ንኹሉ ህዝቢ ኤርትራን ምዃኑ ኢዩ ዘስተብህል። ነቲ ካብ ግዜ ንእሰነቱ ኣትሒዙ ምእንቲ ሃገራዊ ነጻነት ብተወፋይነት ኣብ ዝተቓለሰሉ ግዜ፡ ነቲ ኣብ ጎኒ መላኺ ስርዓት ኮይኑ ዝተሓባበሮ ንህዝቢ ኤርትራ ይቕረ ሓቲቱ፡ ንጥልመት መራሕቲ ጉጅለ ህግደፍ ብምኹናንን ብምቅላዕን ንድሕነት ሃገርን ፍትሒ ህዝቡን ብግብሪ ዘመስከረ ታሪኻዊ ዜጋ ኢዩ።
ግዚያዊት ኣወሃሃዲት ሽማግለ ኤርትራዊ ህዝባዊ ምልዕዓል ንዲሞክራስያዊ ለውጥን ፍትሕን ሰሜን ኣመሪካ፡ ምስ ዶ/ር ተወልደን መሳርሕቱን ኣብ ሆስፒታል ኣብ ዓራቱ ከሎ ብዛዕባ ሓድነት ናይ ህዝቢ ምንቅስቓስ ንምሕያልን ንምስፋሕን ዝዕላምኡ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ 30 መዓልታት፡ 2 ግዜ ተራኺባ ነይራ። ብዛዕባ ጉዳይ ሃገር ኣብ ዝተላዕለሉ ግዜ ንሕማሙ ረሲዑ፡ ነቲ በብከተምኡ ዝካየድ ዘሎ ህዝባዊ ጥርናፈን ምትእስሳርን ብዙሕ ከምዘሐጎሶን “ኣጀኹም እዞም የሕዋተይ” ኢሉ እቲ ዝነበሮ እምንት ናይ ለውጢ ገሊጹ። ዶ/ር ተወልደ ነባሪ ታሪኽ ስለዝሰረሐን ስለዝገደፈን፡ ብመንፈስ ምስ ኩልና ነባሪ ኢዩ። ከይተሓለለ ንህዝቡ ንምጥርናፍ መጸዋዕታ ኤርትራዊ ሓድነት ኣብ ኣመሪካን ኣውሮጳን ዘካየዶ ዑደት መልእኽቱ ንናይ ብዙሓት ህዋሳትን ሕልናን ተንኪፈን፡ ህዝቢ ኣብ ምልዕዓል ዝለዓለ ኣስተዋጽኦ ዘበርከተ ዜጋ እንተበልና ዝተጋነነ ኣይኮነን።
ነቲ ኣያናን፡ ሓውናን ዶ/ር ተወልደ ዝደኸመሉ ዕላማ ኣብ መዓልኡ ንምብጻሕ ከኣ ኩሉ ኤርትራዊ ካብ ዝሓለፊ ግዜ ብዝለዓለ ብተወፋይነት ኣብ ሓባራዊ ዕላማ ብሐድነት ክሰርሕ ንምሕጸን። ኤርትራዊ ህዝባዊ ምልዕዓል ንዲሞክራሲዊ ለውጥን ፍትሕን ሰሜን ኣሜሪካ ንኣብ ሰሜን-ኣመሪካ ህዝቢ ጠርኒፈን ዘሎዋ 15 ከተማታት ብምምእካል፡ ንስድራ-ቤት ዶ/ር ተወልደ ተስፋማርያም ጽንዓት ክህቦም፡ ንነፍስሄር ዶ/ር ተወልደ ከኣ መንግስቲ ሰማያት ከዋርሶ፡ ምንዮትናን ጸሎትናን ነብጽሕ።
ጅግና ሓላፋይ ኢዩ! ታሪኹ ግን ዘለዓለማውን ነባርን ኢዩ!
ኤርትራዊ ህዝባዊ ምልዕዓል ንዲሞክራሲዊ ለውጥን ፍትሕን – ሰሜን ኣሜሪካ
10/23/2014


text:
ብመሰረት ጸብጻብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ጥራይ 795 ሚልዮን ሰባት ንሓደጋ ጥምየት ምቕላዖም ይገልጽ።ወሃቢት ቃል ፕሮግራም መግቢ ዓለም ቤቲና ሉሸር እቲ ኣብ 2030 ዓ.ም ጥምየት ካብ መላእ ዓለም ምቅራፍ ዝብል ዒላማ ኣብ ሕጂ እዋን ክውን ኽከውን ከምዘይኽእል ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብኦ ቃል ሓቢረን።
“ ከምትፈልጥዎ ኣብዚ ሕጂ እዋን ዓለም ዝርግርግ ኣትይዋ’ዩ ዘሎ፡ ካብ ካልእ ጊዜ ንላዕሊ ብዙሕ ህጹጽ ጉዳይ ኣሎ።ካብ ካልእ ጊዜ ንላዕሊ ልዑል ቁጽሪ ስደተኛታት ኣለው፡ ብኩሉ ማዕዝናት ድማ ሰባት ንገዛእ ርእሶም ዝምግብሉ ኩነታት ኣብ ምድላው ኣብ ቃልሲ ንርኸብ ኣለና።”
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ፕሮግራም መግቢ ዓለም ልዕሊ 82 ሚልዮን ሰባት ሓገዝ መግብ ገንዘብን ሂቡ’ዩ። እዚ ቁጽሪ ተሓገዝቲ ብዙሕ ምኳኑ ዝተሰማምዓ ወሃቢት ቃል እቲ ትካል እዚ ሓገዝ ግን ውሑድ ምኳኑ ይገልጻ። ንሰን ብተወሳኺ ኣብ ዓለም ዝለዓሉ ዘለው ግጭታት ንስርሕ ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት ኣጸጋሚ ይገብሮ ምህላዎ ይገልጻ።
ብምቅጻል ንሰን ኣብ ምዕባለ ጽቡቕ ዝስጉማ ዝነበረ ሃገራት’ውን ብሰንኪ ግጭት ንድሕሪት ተመሊሰን ኣለዋ። ንደቡብ ሱዳን ብኣብነት ብምጥቃስ ድሕሪ ንኣሰርተታት ዓመታት ዝጸንሓ ኩናት ሓድሕድ ኣብ ጽባሕ ናጽነታ ምብላጻግ ደው ዘበለት ሃገር እያ ክብላ ገሊጸን።
“ኣብዚ ሕጂ እዋን ድሕሪ ሽዱሽተ ዓመታት ዳግማይ ናብ ኩናት ተመሊሶም ኣለው ኣብ ገለ ቦታታት እታ ሃገር ድማ ዳግማይ ሓደጋ ጥምየት ይረአ ኣሎ እዚ ክትኣምኖ ዘጸግም እዩ። እዞም ግጭታት ደው ክብሉ ኣለዎም” ኢለን።
ወሃቢት ቃል ፕሮግራም መግቢ ዓለም ቤትሲ ሊስቸር ሓደጋ ጥምየት ንምቅላስ ድማ ገንዘብ የድልይ’ዩ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ናይ ህጹጽ እዋን ሓገዝ ዘድልዮም ሃገራት ኣብ ዝበዝሕሉ እዋን ድማ ሓገዝ ማሕበረሰብ ዓለም እንዳጠፍአ ይኸይድ ኣሎ ድሕሪ ምባል ፕሮግራም መግቢ ዓለም ኣብ ኣርባዕተ ሃገራት የመን፡ሶማል፡ደቡብ ሱዳን ሰሜናዊ ምብራቕ ናይጀርያ ዘስፋሕፍ ዘሎ ሓደጋ ጥምየት ንምምካት ሓደ ቢልዮን ዶላር ናይ ገንዘብ ሓገዝ የድልዮ ኣሎ።
ካብ ዓለምለኸ ሓገዝ ወሃብቲ ሓገዝ ከይተረኽበ ብጥምየት ንዝሞቱ ዘለው ሰባት ምሕጋዝ ድማ ብጣዕሚ ኣጸጋሚ’ዩ ክብላ ወሲኸን ገሊጸን።


text:
1. ንፉዕ መራሒ ዓራቒ ዘይኮነ ዝደልስ ንባዕሉ ኣርኣያ ናይ ዕርቂ እዩ፣
2. ሓሶት ፈጺማ ብህይወት ኣይትነብርን እያ፣
3. ሕቖኻ ክሳብ ዘየጎበጥካሉ ግዜ ሰብ መጹዩ ኣብ ዝባንካ ክስቀል ኣይክእልን እዩ፣
4. እቲ ንሓደ ነገር ክመዉት ፍቓደኛ ዘይኮነ ሰብ ንኽነብር እውን ፍቓደኛ ኣይኮነን፣
5. ሃገር ወይ ሕብረተሰብ ሑሱር ኣእምሮ ዘለዎም ሰባት ተፍሪ እንተ ኾይና ኣብ ኩሉ መዳያት ዕማም መንፈሳዊ ሞት ትዕድግ ኣላ፣
6. ሓንቲ ሃገር ካብ ሰብኣዊ ምዕባለ ንላዕሊ ገንዘባ ኣብ ምምዕባል ወተሃደራዊ ሓይሊ ተጥፍኦ እንተ ኾይና ናብ መንፈሳዊ ጥፍኣት ገጻ ቀሪበ ኣላ፣
7. ንሓቒ ምድንጓይ ንሓቂ ምኽሓድ እዩ፣
8. ዓመጽ ወይ ሰለማዊ ሰልፊ ናይ መጨረሻ ቋንቋ ናይቶም ዘይተሰምዑ እዩ፣
9. ኩሉ ንናይ ሰብ ክብሪ ልዕል ከብል መታን ዝግበር ጻዕሪ ኩቡርን ቡሉጽን እዩ ዝለዚ ብኽብሪ ክተሓዝ ይግባእ፣
10. ኩሉ ምዕባለ ሓደጋ ኣለዎ፣ ምፍታሕ ናይ ሓደ ጸገም ከኣ ምስ ካልእ ጸገም እዩ ዘጋፍጠካ፣
11. ዳራጋ ኩሉ ግዜ እቶም ኣዚዮም ተበላሓቲ ዉጽዓት እዮም ንዓለም ዘወቅብዋ፣
12. ሓደ ሰብ ካብ ናይ ገዛእ ርእሱ ጥቕሚ ወጺኡ ኣስፊሑ ብዝዕባ ካልኦት ዘይሓስብ እንተ ኾይኑ ብህይወት ኣይነብርን እዩ ዘሎ፣
13. ኣብ ማእከል ህውከት ዘይብሉ ቦታ ሕጊ ፍቕሪ ኣሎ፣
14. ጸልማት ንጸልማት ኣይሰጎን እዩ ብርሃን ጥራይ እዩ ዘባርሮ፣ ጽልኢ ኸኣ ንጽልኢ ኣይሰጎን እዩ እንትርፎ ፍቕሪ፣
15. ዝኾነ ሰብ ካብ ስስዐ ወጽዩ ብብርሃን ክመላለስ ወይ ከኣ ብናይ ስስዐ ጸልማት ክኸይድ እቲ ውሳኔ ናቱ እዩ፣


text:
አብ ህይወትና ንእግዚአብሔር ክንረኽቦ ብኸመይ ዝበለ ኣገባብ ንጸሊ
“ለምኑ ኺወሃበኩም እዩ፥ ድለዩ ኽትረኽቡ ኢኹም፥ ማዕጾ ካሕኩሑ ኪረሓወልኩም ኢዩ። ከመይ ዝለመነ ኹሉ ይቕበል፥ ዝደለየ ይረክብ፥ ማዕጾ ዝካሕኮሐ ድማ ይረኃወሉ እዩ”። ማቴ. 6፡6
ዝከበርኩም ምእመናን መድኃኔ ዓለም ብመጀመርታ እንቃዕ ናብዚ ሓድሽ ዓመተ 2017 አብጸሓና እንዳበልኩም: ነፍሲ ወከፍ ምእመን ነዚ ሓድሽ ዓመትዚ እንዳበልና ምስ ማሪያም ጉዑዞና ክንጅምር፡ ብፍሉይ መገዲ ነዚ ዓመት’ዚ ድማ አብ ጸሎትን አስተንትኖ: ቃል አምላኽን ክንድህብ እዕድም።
ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ “ለምኑ ኺወሃበኩም እዩ፥ ድለዩ ኽትረኽቡ ኢኹም፥ ማዕጾ ካሕኩሑ ኪረሓወልኩም ኢዩ። ከመይ ዝለመነ ኹሉ ይቕበል፥ ዝደለየ ይረክብ፥ ማዕጾ ዝካሕኮሐ ድማ ይረኃወሉ እዩ” ከምዝበለ ጸሎት ሓደ ካብቲ ቀንዲ ምስ እግዚአብሔር ዓሚቕ ርክብ: ዝምድና ንክህልወና ዝገቢር መሳሪሒ ኢዩ። አብ መዓልታዊ ሕይወትና ሓደሽቲ ናይ ጸሎት አገባባት ክንምህዝ ከአ ወትሩ ክንጽዕር ይግበአና። ብርግጽ ብዙሓት ጸሎታት አብ ስርዓት አምልኾና፡ አብ በዓላትና፡ ብዙሕ ግዜ ከም ልምዲ እንጥቀመሎም ዓይነት ጽሎታት አለዉና። ጸሎት ምስ እግዚአብሔር ክንራኸብ ከም ሓደ ምስ ሓደ ዓርክና እንገብሮ ርክብ ልዝብ፡ ምስ አቦ: አደ እንገብሮ ወግዒ ወይ ርክብ ክኸውን አለዎ። በዚ መንፈስ ምስ እንጽሊ እቲ ንደልዮ ካብ እግዚአብሔር አምላኽና ንረኽቦ፡ ይወሃበና፡ ንቕበል። ጸሎትና ከኣ ናይ ልምዲ ጸሎት ኮይኑ ኣይተርፍን።
ከመይ ጌርና ንጸሊ
ብዙሕ ግዜ ነቲ ዝተዋህበና ጸሎታት ክንደግሞ ከም ልምዲ እንወስዶ ውሑዳት አይኮናን። ንአብነት አቦና አብ ሰማይ ትነብር፥ ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም …. እቶም ቀንዲ ጽሎታት ምስ እግዚአብሔር ዘራኽቡና እካ አንተኾኑ፡ አብዚ ነዞም ጸሎታት ክንጽሊ ከለና ከም ልምዲ ከይንደግሞም ክንጥንቀቅ ይግበአና። ማለት አፋትና ነዞም ጸሎታት ክደግም እንከሎ አእምሮና ግና ካሊእ ሓሳባት ከይሓስብ። ንኣምላኽና ብመልሓስና ጥራይ ከይነኽብሮ አንታይ ደኣ ብኹልንተናና። ስለዚ ከመይ ጌርና ንጸሊ … ንዝብል ሕቶ ንገዛእ ርእስና ክንቕርብ እምበአር አድላዪ ይኸውን። ጸሎትና ካብ ውሽጢ ዘይኮነስ ብአፍና ጥራይ ምስ እንደግሞስ አብ መንፈሳዊ ሕይወትና እንታይ ረብሓ አለዎ፧ ዕላማ ጸሎት ምስ እግዚአብሔር አቦና ምርኻብ ካብ ኮነ፡ ስለዚ ጸሎትና ብሓቂ ፍረ ንኽህልዎ ገዛእ ርእስና ንጸሎት ክንቅርብ አድላዩ ኮይኑ ይርከብ። ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ አብ ወንጌል ማቴዎስ 6፡6 ከምዚ ኢሉ ክምህር ንረኽቦ፤ “ ንስኻ ግና ክትጽሊ ከሎኻ፥ ናብ ቤትካ እቶ፥ ማዕጾኻ ዓጺኻ ናብቲ ብሥውር ዘሎ አቦኻ ጸሊ” እናበለ ብኸመይን ከመይን ጌርና ክንጽሊ ከምዘለና ይምህር። እዚ ማለት አብ ጸሎት ብሓቂ ካብ ኩሉ ሓሳባትና ነጻ ኮይና ናብ እግዚአብሔር አምላኽና ብምሉእ ሓሳብናን ቀልብናን ናብኡ ክንቀርብን ክነድህብን ከምዘለና ኢዩ።
አበይ ንጸሊ፡ እንታይ ቃላት ንጥቀም፧
ሓደ ፍሉይ ዝኾነ ቦታ ናይ ጸሎት ክህሉ አይክእልን ኢዩ። ማለት አብ ዝኾነ ቦታን ግዜን ናይ መዓልታዊ ሕይወትና ምስ እግዚአብሔር ክንራኸብ ንኽእል ኢና። አብዚ ክርደአና ዘለዎ ምጽላይ ማለት ከምቲ አቀድሚና ዝበልናዮ ምስ እግዚአብሔር ምዝራብ ፡ ምውጋዕ ኢዩ። “ እቶም ግቡዛት ብሰብ ምእንቲ ኺረአዩ፥ አብ ናይ አይሁድ አባይቲ ጸሎትን፥ አብ ቀራናታት መገድን ደው ኢሎም ኪጽልዩ ይፈትዉ እዮም እሞ፥ ክትጽልዩ ኸለኹም ከምአቶም አይትኹኑ፥ ዓስቦም ከም ዝተቐበሉ ብሓቂ እብለኩም አለኹ። ንስኻ ግን ክትጽሊ ከሎኻ፥” ናብ ቤትካ እቶ፥ ማዕጾኻ ዓጺኻ ናብቲ ብሥውር ዘሎ አቦኻ ጸሊ። እቲ ብሥውር ዚርኢ አቦኻ ድማ ብግልጺ ኪፈድየካ ኢዩ”። ማቴ.6፡5-7
እግዚአብሔር አብ ዝኮነ ቦታ ጸሎትና ይሰምዕ ኢዩ። ግና ጸሎትና አብ መገዲ ይኹን፤ አብ ካሊእ ዝኾነ ቦታ ብሰብ ምእንቲ ክንረአ ከይከውን ክንጥንቀቕ የዲሊ። ብርግጽ ጽምው ዝበለ ቦታ ምስ እግዚአብሔር፡ ከምቲ ዝድለ ክንራኸብ፡ ክንዛረብ ሓግዚ ኢዩ። እዚ ባዕሉ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ አብ ሕይወቱ ዝመስከሮ ኢዩ። ንእግዚአብሔር አብ መዓልታዊ ሕይወትና አብ ዝኾነ ቦታን ሰዓትን ክንረኽቦን ክንዛረቦን ከምንኽእል ግና ክንአምንን ከይንዝንግዕን ይግበአና። ካብ ገዛና ወጺና ናብ ስራሕ ክንገዓዝ ከለና፡ ክንዛወር ከለና፡ አብ ዕረፍትና፡ ዕዳጋ ክንገቢር ከለና፡ ቅድሚ ምድቃስና ወዘተ ንአምላኽና ክንረኽቦ ከምንእኸል ምግንዛብ የድሊ። ብዙሕ ዘረባ አይድልን፡ “ኣሕዛብ ብምብዛሕ ዘረባኦም ዚስምዑ እዩ ዚመስሎም እሞ፣ ኽትጽልዩ ኸሎኹም ከምኣቶም ከንቱ ዘረባ ኣይተብዝሑ”ማቴ.6:7 ሓጸርትን ቁሩባትን ጸሎትና ፍረ ክህልዎ ይገብሩ። ከምቲ ምስ ሓደ ዓርክና እንዛረቦ ከምኡ ምስ ፈጣሪና ክንዛረብ ይግበአና። ንእግዚአብሔር ሓሳብና ሓጎስና ክነካፍሎ ይግበአና። ብዙሓት ካባና ንጸሎት ከም ሓደ ልመና፡ ሕቶ ጥራይ ጌርና ንሓስቦ ሰባት አለና። ጸሎትና ወግዕና ካብ ሕማምና ከሕውየና፥ አብ ሓዘና ከጸናንዓና፥ ካብ ገለ ፈተናታት ከድሕነና፥ ውላድ ንኽህበና ወዘተ። ምስ እግዚአብሔር ክንራኸብ ክነዋግዕ ግና አብ ግዜ አድላይነትና ጥራይ አይኮነን። ርክብና ከምቲ ምስ አዕርኹትና፡ አቦታትና፡ አዴታትና፡ አሕዋትና እንገብሮ ርክብ ክኸውን አለዎ ካብ በልና፤ ሓዘናን ድልየትናን ጥራይ ዘይኮነ ሓጎስናን ዓወትናን ክነዘንትወሉውን ይግበአና። በዚ ምኽንያት መጀመሪያ ጸሎትና ንእግዚአብሔር ብዛዕባ መዓልታዊ ሕይወትና ክነዘንትወሉ ይግበአና። ብዛዕባ ሓጎስናን ድኻምነትናን ዓወትናን ወዘተ። ካብዚ ተበጊስና በቲ ዘሕዝን ዘጋነፈና ነገራት ንእግዚአብሔር ሓገዝ ክንልምኖ። በቲ ዝረኸብናዮ ሓጎስ፡ ዓወት ከአ “ኦ አግዚኣብሔር ብምሉእ ልበይ ኣመስግነካ፡ ኩሉ ዝገበርካዮ ተኣምራታትውን ክነግር አየ” አንዳበልና ክነመስግኖ። መዝ.9:1
አብቲ ኣብ ሕይወትና እንወስዶ ስጉምትታት ከአ ምኽሩ ክልግሰልና ብትሕትና ክንሓቶ፥ ‘’ኦ አግዚኣብሔር ንቓላተይ ጽን በሎ” አንዳበልና ኽንጺሊ። በቲ ዝፈጸምናዮ ጌጋታት ከአ ምሕረቱ ክልግሰልና “ ኦ ኣምላኽ፣ ምእንቲ ዘለ ዓለማዊ ምሕረትካ ኢልካ ይቕረ በለለይ፡ ምእንቲ ዓቢይ ርሕራሔኻ ኢልካ ኸኣ ኣበሳይ ደምስስ” እንዳበልና ክንሓቶ ይግበአና።
ዝከበርኩም ምእመናን ደብረ መድኃኔ ዓለም እዚ ግዜ እዚ፦
ንእግዚአብሔር አምላኽና እነመስግነሉ፤
ናይዚ ዝሓለፈ ዓመት እምነታዊ ጉዑዞና እንምርምረሉ፤
ምስ ገዛእ ርእስናን – አምላኽናን – ሓውናን – ሓፍትናን ብዛዕባ ዘለና ርክብ ጸብጻብ እንገብረሉ፤
ነቲ ክርስቶስ ዘዳለዎ አፍደገ/መንገዲ ድሕነት ሲሒትና እንቶሎና፤
ናብቲ ቅኑዕ አፍደገ እንምለሰሉ፤
ነዚ እንጅምሮ ዘለና ሓድሽ ዓመት 2017 ከአ ብዝተሓደሰ መንፈስ፡
ብቁርጺ ፍቓድ ተዓጢቅና ንኽንጅምር እንብገሰሉ ግዜ እዩሞ ሃየ ንተዓጠቅ።
ርሑስ ሓድሽ ዓመት ይግበረልና!
ንሃገርናን ዓለምናን ብአማላድነት ኪዳነ ምኅረት፡
ዓመተ ሰላምን ቅሳነትን ይግበረልና።
ካብ ኩሉ ናይዚ ዓለምዚ ነገራት ተባህለን ተገብረን ካብ ምባል ሪሕቅና፤
አብቲ ናይ እግዚአብሔር ቅኑዕ መገዲ፤
ግላዊን ቁምስናዊን፡ መንፈሳዊ ዕብየትናን ክንሰርሕ ጸጋታቱ የብዘሓልና።
እግዚአብሔር አብዘን ዝሓለፋ ዓመታት ቁምስናዊ ጉዑዞና፤
ንነፍሲ ወከፍ ምእመን ቁምስና መድኃኔ ዓለም፡ ቁምስናና ንክዓቢን፤ ከምቲ ዝድለ አገልግሎቱ ንክህብን፤
ዘርአኽምዎ ተወፋይነትን፤ መስዋዕትን ከአ እግዚአብሔር ጻማኹም ይኽፈልኩም።
መድኃኔ ዓለም ክርስቶስ ቁምስናናን ማሕበርናን ይባርከልና። ኣሜን!
ኣባ ሓጎስ ተፍስጋቢር
Aba Hagos Tesfagabir


text:
መንግስታት ሃገራት ኣፍሪቃ ሃገራቶም ንምውሓስን ንምርግጋእን ንዘካይድዎም ፃዕርታት ኣሜሪካ ከምትድግፎም ኣዘዝቲ ወታሃደራት ኣሜሪካ ኣፍሊጦም።ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ ሻሙናይ ኣኼባ ሓይልታት ምድሪ ኣፍሪቃ ወታሃደራት ኣፍሪቃ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላቶም ንምምምሕያሽ ብምፅዋዕ ተዛዚሙ’ሎ።
ላዕለዎት ወታሃደራዊ ኣዘዝቲ ኣሜሪካ ምስ ኣፍሪቃዊያን መዘናታቶም ብምርኻብ ሃገራት ኣፍሪቃ ካብ ህውከትን ዘይምርግጋእን ዝከላኸላሉ መንገድታት ተዘራሪቦም ኣለው።
ኣብ ቀረባ ዓመታት ካብ ቦኮ ሓራምን ኣል-ሸባብን ዝኣመሰሉ ጉጅለታት ግብረሽበራ ዝመፅእ ስግኣት ወሲኹ’ሎ።
ኣብ ኣፍሪቃ ኣዛዚ ሰራዊት ኣሜርካ ጀነራል ሮጀር ክላውቲየር እታ ክፍለ ኣህጉር ኣንፃር ዕጡቓት ጉጅለታት ዝገጥሙ ዝሰልጠኑ ወታሃደራት ክህልዋ ኣለዋ ኢሎም።
“ናይ ፅባሕ ድሕነት ናይ ሎሚ መሪሕነት የድልዮ ዝብል መልእኽቲ ምዕቃብ የድልይ።ኣብ ግደ ኣዘዝቲ ሓይልታት ምድሪ ኣፍሪቃ ኢና ክነተኩር ፀኒሕና።ላዕለዎት መራሕቲ ስርዓታት ምክልኻል ከማዕብሉ፣ብስልጠና ዝዓጠቑ ትካላት ክኾኑ፣ንልዕልነት ሕጊ ዘኽብሩን ዝሰርሑን ሓይልታት፣ኣብ ኣፍሪቃ ዝለዓለ ድሕነትን ምርግጋእን ኣበርኽቶ ዘወፍዩ ኢና ትኹረት ንገብር ዘለና።”
ካብ 42 ሃገራት ዝመፁ ወኪላት ዝተሳተፉሉ ኣብዚ ዓመታዊ ኣኼባ ሓይልታት ምድሪ ኣፍሪቃ ህውከት ኣብ ምክልኻል፡ ይፍጠሩ ዘለው ስግኣታት ንምምካት ዘለዎም ተመኩሮታትን ንምልውዋጥ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተኣኪቦምምእካቦም ተሓቢሩ’ሎ።
ኣብ ኣፍሪቃ ወታሃደራዊ ኮማንድ ኣሜሪካ ንልዕሊ ዓሰርተታት ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ምሕጋዝ ይርከብ።ብፍላይ ድማ ኣብ ልዕሊ እስላማዊ ጥሩፍ ጉጅለ ኣል-ሸባብ ብዙሕ ናይ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ/ድሮንስ/መጥቓዕቲ ፈፂሞም እዮም።
ኣብ ዋሽንግተን ምምሕዳር ትራምፕ ኣብ ኣፍሪቃ ወታሃደራዊ ስርሒት ከምዝንኪ ምልክት ሂቡ’ሎ።ብዙሓት ናይ ኣፍሪቃ ክኢላታት ፀጥታ ነዚ ስጉምቲ እዚ ኣንፃር ኣሸበርቲ ጉጅለታት ዝካየድ ግጥም ከም ምቕናስ ሪእዮምዎ ኣለው።
ጀነራል ክላውቴር ግን ሃገሮም ትገድፎም ከምዘየላ ንኣፍሪቃዊያን ወታሃደራዊ መራሕቲ ኣረጋጊፆምሎም ኣለው።
“እቲ ገምጋም ዝጥምቶ ጉዳይ ኣብ ኣፍሪቃ ዘለና ፀጋታት ምስ ሃገራዊ ናይ ምክልኻል ስትራተጂ ዝኸይድ ምዃኑ ንምርግጋፅ እዩ።ዘለና ፀጋታትና ብብቕዓት ንጠቀመሉ ከምዘለና ንምርግጋፅ ኢና ንፍትን ዘለና።ፃዕርታትና ካልኦት ዝሰርሑዎ ዘይደግም ምዃኑ የግዳስ ዝደጋገፍ ምዃኑ ኢና ነረጋግፅ ዘለና።ስለዚ እቲ ቀንዲ ጉዳይ ኣሜሪካ ካብ ኣፍሪቃ ትሃድም የላን።ፅምዶና ክቕፅል እዩ።”
ገለ ሓይልታት ፀጥታ ኣፍሪቃ ኣብቲ ዝካየድ ግጥም መናእሰይ ኣብ ጎኒ ናዕበኛታት ጉጅለታት ክሰልፍ ዝኽእል ከቢድ ታክቲክ ብምጥቃም ይኽሰሱ።
ሞስኮን (MOSECON) ብዝብል ስም ዝፅዋዕ ኣብ በርሊን ናይ ዝመደብሩ ትካል ድሕነት/ፀጥታ ዝመርሕ ተንታኒ ያን ሴንቲ ፐር መንግስታት ኣፍሪቃ ናይ ህዝቦም እምነት ክረኽቡ ክሰርሑ ኣለዎም ይብል።
“ዘይሩ ዘይሩ ብዛዕባ ርክብ ምስ ነበርቲ’ቲ ከባቢ’ዩ። ኣብ ካልኦት ከባቢታት’ውን ርኢናዮ ኢና። ኣብ ኣፍሪቃ ጥራሕ ዘይኮነ ኣብ መላእ ዓለም ነበርቲ ሓደ ከባቢ፣ ምስ’ቲ ዋርድያኦም ክኸውን ዝግባእ ሰራዊት፣ ፖሊስ ዘይጽቡቕ ርክብ እንተልይዎም፣ ንፈጠርቲ ራዕዲ ዝፈጥርዎ ሃዋሁው ዕድል ይህብ። ንሰራዊት ድማ ኣይኣምንዎን።”
ፒየር ወሲኹ ሓይልታት ፀጥታ ኣፍሪቃ ኣብ ዓለምለኸ ረድኤትን ስልጠናን ዝተደረኸ ብምዃኑ ዝፍጥሮ ፀገም እውን ቀሊል ኣይኸውንን ኢሉ ።


text:
ነዚ መልሲ’ዚ ምኽንያት ገይሩ ንኣዳምን ሔዋንን ሕጊ እግዚአብሔር ጥሒሶም ዕፀ በለስ ከም ዝበልዑን ምስ እግዚአብሔር ከም ዝበኣሱን ገበሮም። በዚ ኸኣ እቲ ቅኑዕ ፍርዲ እግዚአብሔር ኣብኣቶም ተፈጸመ። መርገመ ሥጋን መርገመ ነፍስን፣ ሞተ ሥጋን ሞተ ነፍስን ከኣ ተፈርዶም። ስለዚ ጥንተ ኣብሶ ብምሥጢራዊ ትርጕሙ ‘ብሰንኪ ሕጊ ምፍራስ ዝሰዓበ መርገም ወይ ድማ ዝተዋህበ ፍርዲ እዩ።’
* ጥንተ አብሶ ኣብ ዘመነ ብሉይ
በዚ ምኽንያት’ዚ ጥንተ አብሶ ካብ ዲያብሎስ መንጭዩ ናብ ኣዳም ወኃዘ፣ ብሰንኪ በደል ኣዳም ከኣ ኵሉ ዓለም 5500 ዘመን ብእኡ ተዀኒኑ ነበረ። “ወሶበ ኵነኔ ኃጢአት ወፂኣ እምላዕለ አሐዱ ብእሲ ኵሉ ተቀሥፈ ባቲ/ ብኃጢኣት ዝመጸ ፍርዲ (ጥንተ አብሶ) ካብ ሓደ ሰብኣይ (ኣዳም) ወፂኣ ንዅሉ ዓለም ኵነኔ ኣስዓበት” ይብል። (ሮሜ 5፡16)። ከምቲ ብሓንቲ ጨንገር ብዙኀት ዝግረፉ፡ ብጥንተ አብሶ ኸኣ ኵሉ ዓለም ተገርፈ።
በዚ ኸኣ ኣብ ዘመነ ብሉይ ጥንተ አብሶ ብዘይካ ኣብ ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም እንተ ዘይኮይኑ፡ ካብ ኣዳም ጀሚሩ ክሳዕ ስቅለተ ክርስቶስ ንደቂ ሰባት ከም ሮማዲ ኣስፋሕፊሑ፡ ከም ሐረግ ተጠምጢሙ፡ ከም ገመድ ቀፊዱ ኣሲሩ የማን ጸጋም ከም ዘይብሉ ጌርዎም ነበረ። ኵሉ ዝበደለን ዘይበደለን ግዙእ ሞት ኮይኑ ከምዝነበረ ክገልጽ ከሎ፡ ‘ወባሕቱ ኰነኖሙ ሞት እም አዳም እስከ ሙሴ ለእለሂ አበሱ ወለእለሂ ኢአበሱ በእንተ ይእቲ ኃጢአቱ ለአዳም/ ብሰንኪ በደል ኣዳም ካብ ኣዳም ጀሚሩ ክሳዕ ሙሴ ነቶም ዝበደሉን ዘይበደሉን ሞት ገዚእዎም ነበረ።’ (ሮሜ 5፡14) ከም ዝብል፡ ንዅሎም ዝበደሉን ዘይበደሉን ሞት ገዚኡዎም፡ “ወኮነ ርኩሳነ ኵልነ ወከመ ጸርቀ ትክቶ ኵሉ ጽድቅነ፤ ኵላትና እነጸይፍን እነፈንፍንን ኮንና፤ ኵሉ ጽድቅና’ውን ከም ጨርቂ መርገም ኮነ።” (ኢሳ. 64፥6) እናበሉ፡ ናብ ሲኦል ይወርዱ ነበሩ።
* ጥንተ አብሶ ኣብ ዘመነ ሓዲስ
ኣብ ሓዲስ ኪዳን ማለት ድኅሪ ስቅለተ ክርስቶስ ግና እቲ ብምኽንያት ሕጊ ምፍራስ ኣብ ልዕሊ ደቂ ሰባት ሠልጢኑ ዝነበረ ጥንተ አብሶ ከምታ ካብ ሡር መሠረታ ተማሕያ ዝወደቐት ገረብን፡ በልያ ዝተደርበየት ጨርቅን ኮይኑ ከም ዘይተራእየን ከም ዘይነበረን ኮነ። ነተን ዲያብሎስ ብተንኮል ‘አዳም ገብሩ ለዲያብሎስ፣ ሔዋን አመቱ ለዲያብሎስ’ ኢሉ ዘፈረሞም ክልተ እብነ ሩኳም ባዕሉ እግዚአብሔር ወልድ ኢየሱስ ክርስቶስ ደመሰሰን። ነታ ኣብ ፈለገ ዮርዳኖስ ዝደርበያ ክጥመቕ ከሎ ብሰብነቱ ረጊጹ ብኣምላኽነቱ ኣምኪኹ ኣጥፍኣልና። ነታ ካልአይቲ ኣብ ሲኦል ዝደርበያ ድማ ሰዓት ትሸዓተ ዓርብ ስቅለት መለኮት ብኣካለ ነፍሲ ናብ ሲኦል ወሪዱ ደምሰሳ፣ ‘ወሖረ ኀበ እለ ሙቅሕታ ትነብር ነፍሶሙ ወሰበከ ሎሙ ግዕዛነ ለእለ ክሕድዎ ቀዲሙ/ ነቶም ኣቐዲሞም ዝኸሓድዎ ሰባት ናብቲ ነፍሶም ተኣሲራቶ ዝነበረት ቦታ ኸይዱ ናጽነት ሰቢኹ ካብ ባርነት ዲያብሎስ ናብ ናጽነት ኣሰጋገሮም። (1ይ ጴጥ. 3፡20) በዚ ጊዜ’ዚ ጥንተ አብሶ ኃይሉ ደኺሙ ሥልጣኑ ተመንዚዑ ህልም ኢሉ ጠፍአ።
ነዚ ከረድእ ድማ ብርሃነ ዓለም ቅዱስ ጳውሎስ “ወደምሰሰ ለነ መጽሐፈ ዕዳነ በሥርዓቱ እምዕድውነ፣ ወአእተቶ እማእከሌነ ወቀነዎ በመስቀሉ/ ነቲ ናይ ዕዳ ደብዳቤና ብኣምላካዊ ጥበቡ ካብ ኢድ ጸላኢና ዲያብሎስ መንዚዑ ካብ ማእከልና ኣርሓቖ፣ ብመስቀሉ ከኣ ሸንከሮ።” ይብል። (ቈላ. 2፡14) ቅዱስ ኤፍሬም’ውን ኣብ ናይ ሰኑይ ውዳሴ ማርያም፦ “እስመ ሠዓረ ዘትካት ወነሠተ ምክሮ ለጸላኢ/ ንምኽሪ ጸላኢ ዲያብሎስ ሥዒሩ ነቲ ናይ ቀደም መርገም ደምሰሰልና’ ብምባል ድኅሪ ዕለተ ዓርብ ጥንተ አብሶ ፈጺሙ ከም ዝተደምሰሰን ናብ ደቂ ሰባት ምምኅልላፍ ከም ዘቋረጸን ይነግረና።
ነዚ ትምህርቲ እዚ መጻሕፍተ ቤተ ክርስቲያን ብዝግባእ ኣሥፊሮሞ ኣለዉ። መረዳእታ ንምጥቃስ፡- “ተሰቅለ ዲበ ዕፀ መስቀል ከመ ይሥዓራ ለኃጢአት/ ንኃጢኣት ምእንቲ ኪሥዕራ ኣብ መስቀል ተሰቕለ።” (ድርሳነ ማሕየዊ ዘዓርብ 5፥4) ክብል ከሎ፡ ቅዱስ ያሬድ ከኣ ንመዓልቲ ጥምቀት ኣብ ዝሠርዖ ድርሰቱ፡ “ከመ ይሥዓር መርገማ ለሔዋ ዲበ ዕፅ ተሰቅለ። መርገም ሔዋን ንምድምሳስ ኣብ ዕፀ መስቀል ተሰቕለ።” ኢሉ ገሊጹ ኣሎ።
ብርግጽ እግዚአብሔር ወልድ ካብ ጽንሰቱ ጀሚሩ ክሳዕ ትንሣኤኡ ንዲያብሎስ ስዒሩ ንጥንተ አብሶ ደምሲሱ ንኣና ድማ ነቲ ናይ ቀደም ክብርና ከም ዝመለሰልና፡ አባ ብንያሚ ንቃል ቅዱስ ኣትናቴዎስ ክጠቅስ ከሎ፡ “ወአትናቴዎስ ሐዋርያዊ ይቤ በድርሳኑ ዘነበበ በእንተ እሉ አርዮሳውያን፣ እስመ እግዚአብሔር ውእቱ አስተኃፈረ ኃጢአተ በዲበ ምድር፣ ወአእተተ መርገመ በዲበ መስቀል፣ ወነሠተ ሙስና በውስተ መቃብር፣ ወአብጠለ ሞተ በውስተ ሲኦል። ወበኵሉ መካን ዘኮነ ቦቱ ገብረ ለነ መድኃኒተ።/ ኣትናቴዎስ ሓዋርያዊ ብዛዕባ አርዮሳውያን ኣብ ዝተዛረበሉ ድርሳኑ ከምዚ ይብል፡- ንሱ እግዚአብሔር እዩ’ሞ፡ ኣብ ምድሪ ንኃጢኣት ኣኅፈረ፣ ኣብ መስቀል ንመርገም ደምሰሰ፣ ካብ መቓብር ምብስባስ ኣጥፈአ፣ ንሞት ኣብ ሲኦል ኣጥፍአ። ኣብ ኵሉ ቦታ ብዝሠርሖ ሥራሕ ድኅነት ገበረልና።’ ይብል።(ሃይ. አበ. 89፡24) እዚ ትምህርቲ እዚ ብሰፊሕ ክትንተን ከሎ ድማ፦
* ‘አስተኃፈረ ኃጢአተ በዲበ ምድር’ - እግዚአብሔር ወልድ ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ጽንሰቱ ጀሚሩ ንዲያብሎስ ሰዓሮ። ኣብ ጊዜ ጽንሰቱን ልደቱን ነቲ ንነፍሲ ወከፍ ቘሪኑ ዝኅዝ ዝነበረ ዲያብሎስ፡ እንበለ ዘርአ ብእሲ ተጸኒሱ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ተወሊዱ ኣኅፈሮ። ብጥምቀቱ ከኣ ነታ ሓንቲ ናይ ዕዳ ደብዳቤ ደምሰሰ። ኣብ ገዳመ ቆሮንቶስ ድማ ብሠለስተ አርእስተ ኃጣውእ ንዲያብሎስ ሰዓሮ። (ማቴ. 4፥1-10 ንባብ ምስለ ትርጓሜ)። “እስመ ሶበ አመከሮ ሰይጣን በገዳም ተዐገሠ አኮ ፈቂዶ መከራሁ አላ ከመ ያብጥል ኃይሎ ለዘያሜክሮ፤” ከም ዝበሎ እዩ።(ሃይ. አበ. ዘሳዊሮስ 85፥16) ብኪደተ እግሩ ንምድሪ ቀደሳ። በዚ ድማ ንሰይጣን ኣኅፈሮ።
* ‘ወአእተተ መርገመ በዲበ መስቀል’ - ቅዱስ ጳውሎስ፡ “ወአእተቶ እማአከሌነ ወቀነዎ በመስቀሉ፤” ከም ዝበለ፡ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ዕፀ መስቀል ተሰቒሉ ደሙ ኣፍሲሱ፡ ንዝነበረ መርገመ ሥጋን መርገመ ነፍስን ካብ ማእከልና ኣርኃቖ። (ቈላ. 2፥14-15)። ነዚ ከኣ ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን፡ “በውኂዘ ደሙ ቅዱስ አንጽሖሙ ለመሃይምናን ወለሕዝብ ንጹሐን፤ በቲ ዝወኃዘ ቅዱስ ደሙ ነቶም ብዓፀደ ሥጋ ኣብዛ ምድሪ፣ ብዓፀደ ነፍስ ድማ ኣብ ሲኦል ንዝነበሩ ፈጺሙ ኣድኃኖም።” (ቅዱስ ኤፍሬም፣ ውዳሴ ማርያም ዘሰንበተ ክርስቲያን)፣ “ወምድርኒ ትገብር ፋሲካ ተሐፂባ በደመ ክርስቶስ፤ ምድሪ ኸኣ ብደም ክርስቶስ ተሓፂባ ፋሲካ ተብዕል።” (ቅዱስ ያሬድ፣ ዘትንሣኤ) ብምባል፡ ብሰንኪ ኣዳም ዝተረግመት ምድርን ተሰካሚ መርገም ኣዳም ዝኾነ ዘርኢ ኣዳምን ናፃ ወፂኡ፣ ብዘይ ኣፈላላይ ኵሉ ዘርኢ ኣዳም ንሓዋሩ በዚ ዕዳ እዚ ዘይሕተት ከም ዝኾነ ገሊጾም ኣለዉ።
* ‘ወነሠተ ሙስና በውስተ መቃብር’ - ቅዱስ ኤፍሬም ኣብ ናይ ሰኑይ ውዳሴ ማርያም፡- “ወነሠተ ምክሮ ለጸላኢ፤ ንምኽሪ ዲያብሎስ ሰዓረ፤” ከም ዝበለ፡ እግዚአብሔር ወልድ ኢየሱስ ክርስቶስ ነቲ፡ ‘ንሥጋ ኣብ መቓብር፡ ንነፍሲ ድማ ኣብ ሲኦል ገዚአየን ክነብር እየ፣’ ዝብል ምኽሪ ሰይጣን ንምጥፋእ፡ ነተን ዝመኸረለን ነፍስን ሥጋን ተዋሒዱ ሠለስተ መዓልትን ሠለስተ ለይትን ኣብ ከርሢ መቓብር ብምግባር ብትንሣኤኡ ምብስባስ ሥጋ ኣጥፈአ። እዚ ፍጻሜ እዚ፡ “አይቴ እንከ ቀኖትከ ሞት፡ ወአይቴ መዊዖትከ ሲኦል” ዝተባህለሉ ፍጻሜ እዩ። (1ይ ቆሮ. 15:55)
* ‘ወአብጠለ ሞተ በውስተ ሲኦል’ - እዚ ድማ ጐይታ ብኣካለ ነፍሲ ናብ ሲኦል ወሪዱ ንዲያብሎስ ብእሳት ሞቍሕ ኣሲሩ፣ ነታ ካልአይቲ እብነ ሩኳም ደምሲሱ፣ ንነፍሳት ሓራ ከም ዘውፅኦም ዝገልጽ እዩ።
ስለዚ ብጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ፡ ኣዳማዊ ኃጢኣት ተደምሲሱ፡ ማዕፆ ገነት ከም ዝተኸፍተልና ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና፡ “ሶበሰ ኢሞተ በሥጋ ከመ ሰብእ እም ኢያብጠለ ሞተ ከመ አምላክ ዘቦቱ ሥልጣነ ሞት ወእም ኢተደምሰሰ እምነ ማእከል መጽሐፈ ዕዳሁ ለአዳም። / ኣምላኽ ብሥጋ ሰብ እንተ ዘይመውት፡ ሥልጣነ ሞት ከም ዘለዎ መጠን ብኣምላኽነቱ ሞት ኣይመጥፈአን፤ እቲ ናይ ኣዳም መጽሓፍ ዕዳ ድማ ካብ መንጎ ሰብን እግዚአብሔርን ኣይምተደምሰሰን።”፤ ከምኡ’ውን፡ “ርኢከኑ ኦ ንጉሥ፣ እስፍንተ ሠናያተ ረከብነ እምኀቤሁ ንሕነ እለ ርኁቃን እምኔሁ በሕማማተ ወልዱ ቤዛነ።! በጠለ ሞት፣ ወጐየ ዲያብሎስ፣ ወተሀውከ ሲኦል፣ ወተፀርዐ ፍትሐ ዕዳ፣ ወተሠረወ ስሕተተ ሰይጣን ወኮነ ኅቡአ፣ ወተርኅወ ገነት፣ ወተከሥተ ዕፀ ሕይወት። ኦ ንጉሥ ካብኡ ርኂቕና ንዝነበርና ንኣና ቤዛና ብዝኾነ ሕማማት ወዱ፡ ካብኡ እንታይ ዓይነት ክብሪ ከም ዝረኸብና’ዶ ርኢኻ፧! ሞት ጠፍአ፣ ዲያብሎስ’ውን ተሳዕረ፣ ሲኦል ተረበሸት፣ ብኃጢአት ዝተፈርደ ፍርዲ ተፋሕቈ፣ ሰይጣን ዘምጽኦ ስሕተት ጠፍአ፣ ከም ዘይነበረ’ውን ኮነ፣ ገነት ተኸፍተ፣ ትንሣኤ ተጋህደ።” ኢላ ትምህረና። (ሃይ. አበ. ዘሳዊሮስ 84፥19 ፣ 85፥36)
ነዚ ትምህርቲ እዚ ቅዱስ ቄርሎስ፡ “እንከሰ አሐዱ ውእቱ ክርስቶስ ወልደ እግዚአብሔር ዘተሣየጠነ በደሙ እመርገመ ኦሪት ወፆረ መርገመ በእንቲአነ በከመ ጽሑፍ ርጉም ኵሉ ዘስቁል ዲበ ዕፅ። ወመጽሐፈ ሕግሂ ያጤይቅ እስመ ዘሀሎ መትሕተ ዕልወት ወኃጢአት ርጉም ውእቱ። ወክርስቶስ ንጉሥ ዘኢየአምር ኃጢአተ ተኰነነ በእንቲአነ ወተዐገሠ ኵነኔሁ ለዐመፃ በእንቲአነ። ወተወክፈ ሕማማተ ዘይደልዎሙ ለእለ እሙንቱ መትሕተ መርገም። ዘኢመጠኑ ኵሉ ፍጥረት ሶበ ሞተ አእተተ ኃጢአተ እንተ ኮነት በዕልወት ቀዳሚ በዕልወት እምፍጥረተ ዓለም። እምበኣር፡ ‘ኵሉ ኣብ ዕንፀይቲ ዝተሰቕለ ርጉም እዩ፣’ ተባሂሉ ከም ዝተጻሕፈ፡ ምእንታና መርገም ኦሪት ተቐቢሉ፣ ካብ ፍዳ ኦሪት ብደሙ ዘድኃነና ወልደ እግዚአብሔር ክርስቶስ ሓደ ኣካል ሓደ ባህርይ እዩ። መጽሓፈ ኦሪት’ውን ሕጊ ብምፍራስ ኣብ ኃጢኣት ዘሎ ርጉም ከም ዝኾነ የረድእ። እቲ ኃጢኣት ዘይብሉ ንጉሥ ክርስቶስ ምእንታና መከራ ተቐበለ። ስሌና ነቲ ብምኽንያት በደል ዝመጽአ ፍርዲ ብፍቓዱ ተቐበለ። ነቶም ኣብ ትሕቲ መርገም ኦሪት ዝነበሩ ሰባት ዝግባእ ዝነበረ መከራ ተቐበለ። እቲ ኵሉ ፍጥረት ዘይመጠጣኖ ምስ ሞተ፡ ዓለም ካብ ትፍጠር ጀሚራ ብምኽንያት ምፍራስ እታ ቀዳመይቲ ትእዛዝ ንዝመጽአት ኃጢኣት ኣጥፍአ።” (ሃይ. አበ. ዘቄርሎስ 79፥7) ብምባል ኣነጺሩ ምሂሩና እዩ።
ካልኣይ ክፋል ይቕጽል . . .
ምንጪ፦ ብጉባኤ ሊቃውንት ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ዝተዳለወ ጽሑፍ!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር፡አሜን!


text:
ዜና ቫቲካን!
ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ኣብ እስሎቫክያ ኣብ ዝፍጽምዎ ዘለው ሓውጾተ ኖልዎ ምስ ውሉደ ክህነት ናይቲ ዓዲ ማለት ኣቡናትን ካህናትን ገዳማውያንን ገዳማውያትን ተመሃሮ ዘርኣ ክህነትን ዘርኣ ምንኲስናን ከማኡ እውን መማህራን ትምህርተ ክርስቶስ ኣብ ካተድራል ቅዱስ ማርቲን ከተማ ብራቲስላቭ ሰኑይ ዕለት 13 መስከረም 2021 ንግሆ ተቀቢሎም ከምዘዘራረቡ ካብቲ ቦታ ዝመጸ ዜና ኣመልኪቱ።
ቅዱስነቶም ልባዊ ሰላምታኦም ድሕሪ ምቅራብ ስለቲ ዘቅረቡሎም ዕድመ ኣመስጊኖም ኣብ መንጎኦም እንክርከቡ ኣብ ገዛእ ቤቶም ዘለው ኰይኑ ከምዝስምዖም ገሊጾም። በዚ ከኣ ጋሻ ዘይኮነስ ሓደ ካብኣቶም ኰይኑ ከምዝስምዖም ብፍሉይ ስምዒት ብምግላጽ እቲ ከም ሓደ ሓው ክበጽሕዎም ዝመጽዎ ናብ ዝበለጸ ሓድነት ከምዘደየቦም በዚ ከኣ ብዛዕባ ሓውጾተ ኖልዎኦም ከምዚ ክብሉ ኣብርሁ።
ኣብ መንጎኹም ዝርከበሉ ቀንዲ ምኽንያት ተመክሮታትኩም ክካፈል ሕቶታትኩም ክቅበል ሃረርታን ተስፋን ናይ ቤተክርስትያንኩምን ናይ ሃገርኩምን ጽን ቢለ ንምስማዕ እዩ። እዚ ኣገባብ እዚ እታ ቀዳመይቲ ማሕበረ ክርስትያን ትገብሮ ዝነበረት እዩ። ንሳቶም ኣብ ጸሎት ጽኑ ዓት ነበሩ ብኩሉ ኩሉ ከኣ ተሰማሚዖም ብውህደት ይጐዓዙ ነበሩ። በዚ ከኣ ቤተክርስትያን ኣብ ዓለም ሕይወታ እትነብር ትኸውን።
ኣብ ውሽጢ ዓለም ሕይወታ እትነብር ቤተክርስትያን
ቅዱስነቶም ሎሚ ድሕሪ ክልተ ሺሕ ዓመት ብመሠረት እታ ቀዳመይቲ ጥንታዊትን ሓዋርያዊትን ቤተክርስትያን ሎሚ እንብህጋ ቤተክርስትያን ከመይ ዝበለት ምዃና ከምዚ ክብሉ ገለጹ ‘ብሓባር ክትጐዓዝ እትኽእል ቤተክርስትያን ነዚ ከኣ ነቲ ህያው ሽግ ወንጌል ሓፍ ኣቢላ ሒዛ ኣብ ጐደናታት እትምርሽ ኰይና ከምቲ ናይ ማእከላይ ዘመን ዕርድታትን ምቾት ዝመልኦ ርእሱ ዝኸኣለ ኣካል ኰይኑ ንዓለም ኣትሒታ ዘይትጥምት እያ’ ኢሎም።
ቅዱስነቶም ሕጽር ብዝበለ መንገዲ ቤተክርስትያን ማሕበር ኰይኑ ንሰባት ብታሕጓስ ወንጌል ናብ ክርስቶስ ክትስሕብ ዘንቀደት በዚ ከኣ ንዓለምና ናይ መንግሥቲ እግዚኣብሔርን ፍቅሩን ሰላሙን መባዂዕቲ ትኸውን። ስለዚ ቤተክርስትያን ከምቲ ዘለዎ ኩሉ ገዲፉ ንኣና ንከሀብትም ድኻ ዝኾነ ትሕትና ክትለብስ ኣለዋ ትሕቲ ክትከውን የድሊ ኢሎም።
እታ ኣበው ሰላም ለኪ ቅድስት ቤተክርስትያን ኢሎም ዝንእድዋ ቤተክርስትያንከስ ቀንዲ ጽባቄኣ ትሕትና ኰይኑ እዚ ዝመለለዪኣ ቤተክርስትያን ከኣ ካብ ዓለም ዘይረሓቀትን ዘይተፈልየትን ኣብ ውሽጡ ኰይና እትነብርን ንግድላትን ተስፋን ትጽቢትን ሕዝቢ ንክትሳተፍን ንክትርዳእን ብፍቃዳ እትጽመድን እትውፈን እያ ቤተክርስትያን ጽባቄኣ ዘደንቅ ምዃኑ ገሊጾም።
ነፃነት ወይውን ሓርነት ወንጌል!
‘ደቂሰባት ብነፃነት ክነብሩ ነፃ ኰይኖም ስለዝተፈጥሩ ብዘይ ነፃነት ሰብኣውነት ፈጺምካ ክህሉ ኣይክእልን’ እንክብሉ ንነጻነት ምስ ሰብኣውነት ዘነጻጸሩ ቅዱስነቶም ናብ ታሪኽ እስሎቫክያ ምልስ ኢሎም እቲ ድራማዊ ታሪኽ ናይታ ሃገር ኣብ ልዕሊ ነጻነት ዘስዓቦ ጽልሙት ምዕራፋት ታሪኽ ሃገረ እስሎቫክያ ካብ ዝምህረና ዓበይቲ ትምህርታት ‘ነጻነት እንክጥቃዕ ወይውን እንክዕመጽን እንክጭቆንን ሰብኣውነት ተጋሂሱ ማዕበል ዓመጽን ሰፍ ዘይብል ተጽዕኖን መሊኹ መሠረታውያን መሰላት ደቂሰባት ብኡ ንብኡ ከምዝገሃስ’ በተግባር ምህሩና እዩ ኢሎም። እንተኾነ ነጻነት ንሓንሳብን ብቀጥታን ዝርከብ ጉዳይ ኣይኮነን እኳ ደኣ ቀስ ብቀስ ብቀጻሊ ዝግለጽ ከይዲ ኰይኑ ሓንሳእ ሓንሳእ ክዝሕትል ሓንሳእ ሓንሳእ ከኣ ተሓድሶ ዘድልዮ ጒ ዕዞ ደቂሰባት ምዃኑ እውን ገሊጾም።
ቅዱስነቶም ነዚ ኣምር ናጽነት ናብ ቤተክርስትያን ብምምጻእ ኣብ ቤተክርስትያን እውን እንተኾነ ብስለትን ሓላፍነትን ዘልብስ ነጻነት ከምዘድሊ እዚ ከኣ ካብቲ ኩሉ ብህድኣት ዝጐዓዘሉ ልኡም ናብራን ኩነትን ካብ ምሕላም ብሓዊ ወንጌል ዝተፈተነ መንፈሳዊ ሕይወት ነፍሲወከፍን ናብራ ቤተክርስትያንን ዘውሕስ ነጻነት ከምዘድሊ ገሊጾም።
ከምዚ ብምግባር ውሉደ ክህነት ንሕዝበ እግዚኣብሔር ኣብ ዝኲስኲሱሉ ምስ እግዚኣብሔር ዘለዎም ርክብ ብሱልን ሓራን ኰይኑ ካብ ደረቅ ሃይማኖታውነት ወጺኦም ሓርነት ወንጌል ለቢሶም ቀስ ብቀስ ምስ እግዚኣብሔር ዘለዎም ርክብ መንፈስ ውሉድነትን ሓርነትን ዝለበሰ ነጻ ርክብ ንክፈጥሩ ምናዳ ኣቡናትን ካህናትን ኣበርቲዖም ክሠርሑ ተማሕጺኖም።
ፈጠራ/ምህዞ እምነት!
ንስብከተ ወንጌል ብሓዲስ ኣገባብ ንምፍጻም ቀዳሞት ሰበኽቲ ወንጌል ናይቲ ከባቢ ዝኾኑ ቅዱሳን ቄርሎስ መቶድዮስን ዘርኣይዎ ክእለት ምህዞን ፈጠራን ብምጥቃስ ሎሚ እውን ከም ኡ ዓይነት ፈጠራ ከምዘድሊ ዝጠቀሱ ቅዱስነቶም ብቀንዱ ኣድላይነት ምህዞ ወይውን ፈጠራ ኣብ ስብከተወንጌል ዝሕግዞ ንሕሉፍ ነገራት ካብ ምድግጋም ሕዳሴ ወንጌል ተኸቲልካ ንዘመኑ ዝኸውን ኣገባብ ምምሃዝ ከምዘድሊ ናይ ግዜኡ ኩነታትን ታሪኽን ምልክታትን ብምምልካት ወትሩ ንሕዳሴ ስብከተ ወንጌል መሃዝትን ፈጠርትን ክኾኑ ከምቲ ቀዳሞት ሰበኽቲ ወንጊል ቅዱሳን ቄርሎስን መቶድዮስን ፍደላት ምሂዞም ንወንጌልን ሥር ዓተ ኣምልኾን ትምህርተ ክርስቶስን በቲ ናይቲ ሃገር ቋንቋ ተርጒሞም ብምሕታም ዓቢ ምህዞ ዘርኣዩ ሎሚ እውን ከምኡ ዓይነት ምህዞን ፈጠራን የድሊ ኢሎም። እዚ እቲ ኢንካልቹረሽን ዝብል ንባህልን ወንጌልን ኣዛሚድካ ዝርከብ ሕዳሴ ሓዲስ ሕይወት ብመንፈስ ቅዱስ ምዃኑ ምግንዛብ የድሊ ምስ በሉ ናብታ ሳልሰይቲ ነጥቢ ዝበልዋ ዘተ ሓለፉ።
ዘተ/ዝርርብ!
ቅዱስነቶም ከምቲ ደጋጊሞም ከም ቀንዲ መፍትሒ ኩሉ ግድላትን ጸገማትን ዓለምን እምነታትን ዝምሕጸንዎ መጋበሪ ዘተ ዝርርብ ምዃኑ ብምግላጽ ‘ንውሳጣዊ ሓርነትን ሓላፍነትን እትዂስኩስ ቤተክርስትያን ነፍስወከፍ ክፍሊ ሕብረተሰብ ኣብ ታሪኹን ባህሉን ብምጥሓል ምስ ዓለምስ ይኹን ምስ ካልኦት ተኸተልቲ ክርስቶስ ከምኡ ምስ ዝተፈላለየ እምነታት ዝቃለሱ ወላውን ምስቶም ዘይ ኣምኑ ንምዝታይ መንገዲ ትኸፍት’ ኢሎም። ከምዚ እትገብር ቤተክርስትያን ዝተፈላለዩ ባህልታትን ስምዒታትን ኣተሓባቢራን ኣዋሲኣን ውህደትን ዕርክነትን ዘተን ኣብ መንጎ ኣመንትን ዝተፈላለዩ ኣብያተ ክርስትያንን ሕዝብታትን ትፈጥር’ እንክብሉ ነተን ሠለስተ ነጥብታት ዝበልወን ኣብሪሆም።
እዚ ግን ብዘይ ምሕረትን መሥዋዕትነትን ዘይርከብ ምዃኑ ምናዳ ከኣ ኣብ ስደትን መከራን እንክትርከብ ነቲ ጐይታ ስለዘሳድድኹም ጸልዩ ንዝረግሙኹም መርቁ ዝብሎ ዘኪርና ከምቲ ‘እምኒ ንዝደርበየልካ እንጌራ ደርብየሉ’ ዝብል ምስላ ነቶም ስደትን መከራን ዝፈጸሙ ብምምሓር ንዝሓለፈ ቊስልታት ከም ጐይታ ምሕረት እግዚኣብሔር ብምልማን ይግበር፡ ነዚ ዓቢይ ኣብነት ዝኸውን ኢየሱሳዊ ካርዲናል ኮረች ብ2000 ዓም ን ዓመት ኢየቤል ንሮማ ምስ መጹ ኣብቲ ብካታኮምበ ዝፍለጥ ጐዳጒዲ ሰማዕታት ሮማ ክበጽሑ ምስ ከዱ ስለ እቶም ዘሳደድዎምን ዘሰቀይዎምን ሓንቲ ቀንዲል ብምብራህ ስለኦም ዝጸልይዎ ብምዝካር ከምኡ ዓይነት ምሕረት ምዕጣቅ ከምዘድሊ ብምግላጽ ኣብ ሓዋርያዊ ኣገልግሎቶም ሓርነት ወንጌል ምህዞ እምነትን ዘተን ከዘውትሩ ሓደራ ኢሎም ብሓዋርያዊ ቡራኬ ተሰናበትዎም።


text:
ኣብ ቻምፒዮንስ ሊግ ኣፍሪቃ ጋንታ መቐለ 70 እንደርታ ምስ ካኖ ስፓርት ኣካዳሚ ኣብ ዘካየደቶ ግጥም ጋንታ መቐለ 70 እንደርታ ኣብ ሜዳኣ ማዕረ ሸቶ 1 ብ 1 ተፈላልያ::
ኣብ ሻምፒዮንስ ሊግ ኣፍሪቃ ትማሊ ሰንበት ኣብ ከተማ መቐለ ጋንታ መቐለ 70 እንደርታ ምስ ናይ ኢኳቶሪያል ጊኒ ካኖ ስፖርት አካዳሚ ኣብ ዘካየደቶ ግጥም ጋንታ መቐለ 70 እንደርታ ማዕረ ብምውፃኣ ናብ ቐፃሊ ዙርያ ከይሓለፈት ተሪፋ::
ኣብ መበል 11 ደቒቓ ኣማኑኤል ገብረሚካኤል ብዘመዝገባ ሸቶ መቐለ 70 እንደርታ መሪሕነታ ክትሕዝ ኪኢላ ዋላ ተነበረት ቤንጃሚን ናኦኔ ኣብ መበል 37 ደቒቓ ብዘመዝገባ ሸቶ ካኖ ስፖርት ኣካዳሚ ማዕረ ገይርዋ።
ብመሰረት እዚ ብድምር ውፅኢት 3 ብ 2 ብዝኾነ ውፅኢት መቐለ 70 እንደርታ ተሳዒራ ካብ ውድድር ወፃኢ ኮይና:: ጋንታ መቐለ ዝረኸበቶ ፍፁም ቅላዕ ኦሴይ ማውሊ ክጥቀመላ ኣይከኣለን:: ተፃወቲ መቐለ 70 እንደርታ ብቁፅፅር ኩዕሶን ፅዕንቶ ፈጢርካ ብምፅዋት ዝሓሹ ነይሮም: ካኖ ስፖርት አካዳሚ ድማ ሜላ መሊስካ ምጥቃዕ ብምጥቃም ተፃዊቶም:: ናብ ቐፃሊ ዙርያ ዝሓለፈት ጋንታ ካኖ ስፖርት ኣካዳሚ ኣብ ወርሒ መስከረም ምስ ናይ ግብፂ ጋንታ ኣል-ኣህሊ ክትፃወት ምኻኑ ተገሊፁ::


text:
ብእሱ ስ ዕረቑኒ ይብል’ምበር፡ ክዓርቕ ኣይበል !!
መልሲ ንኽቡር ዶ/ር ፍስሓጽዮን መንግስቱ
ብመጀምሪያ እቲ ኣርእስቲ ቃል ብቃሉ ንኸይንበብ፡ ነቲ ተፈላልዩ ዝቃለስ ዘሎ ሓይልታት ዘሕብር ዘረባ ንተዓረቕ ክበሃል ኣለዎ ካብ ዝብል ሓሳብ’የ፡ ብእሱስ ዕረቍኒ’ምበር ክዓርቕ ኣይበል ዝብል ኣርእስቲ ሂበ ክጽሕፍ እንከለኹ። ባእሲ ማለተይ ተፈላሊና ከም ዘሎና ንምግላጽ ዝተጠቐምኩሉ ቃል ምዃኑ ከብርህፈቱ።
ዋዕላ ኣምስተርዳም ካብ 10-11 ሰነ 2005 ተቃወምቲ ውድባትን፡ ማሕበራትን ውልቀ ተቃወምቲ፡ሓይልታት ክመ ዝተሳቲፈምዎ በቲ ዝቀጸለ ደምዳሚ መገልጺ’ቲ ዋዕላ ተገሊጹ። ድሕሪ’ቲ ዋዕላ ድማ ደጋፊ ቃሉ ሓሳቡ ገሊጹ፡ ብካልእ ሸነኽ ድማ ካብ’ቲ ዋዕላ ዝሃቦ ፍልይ ዝበለ ሓሳብ ዝነበሮ ኣካልት ርእይቶ ሂበምሉ። ሓደ ካብ’ቲ እዋን ርእይቶ ዝሃብኩ ሓነ ኣነ’የ።
ኣብ ታሕቲ ካብ ዘሎ ጥብቆ ብዛዕባ ዋዕላ ኣመስተርዳም ዝነበረኒ ትጽቢት ድማ ሓሳበይ ገሊጸ። እቲ መሰረት ስለምንታይ ውድባት ኣብ ኣምስተርዳም ተኣኪበን ተዛቲየን ኣይኮነን። ኩሉ ንመላኺ ስርዓት ዝቃወም ዘበል፡ በቲ ዝጥዕሞ ግዜን ቦታ ኣብ ዝሃለወ ይሃሉ ድምጺ ውጽዕ ህዝቢ ከስምዕ እንከሎ። ቀጺሉ ነቲ ድምጹ ንምስ ካልኦት ኣብ መስመር ተቃውሞ ናይ ዘሎ ሓይልታት ተወሃሂድካ ናይም ምስራሕ’ዩ መደባት ኣገዳስነት ኣለዎ።
‰Moñ …chªïM| ›²DÃö|¨ –EL H©öa o]Í {qÈX‹ ‰êEq| „íXqV‘é¥} mkA§L~q OE{ mk–Díq: mk…‘éV® OE{ mkmkAôX ‰§oÊED| I›mk| Šmkoñ I®ð s³¹N sD÷ s]ŠI‹I Nq} K‰V}”FK|}: ‘éX©q}” ]©q} ojEDïÏŠ M‘éªi} “s§Mq†ML}} Šmk |§ ‘éFdgñ ·iM} SmkH} oEchñi| |§ HlX a´X| mkHlX }MÏpI” {q ‘éÃê— I›mk| …mk ›²©© |§ NVF ‘é©öcq ‰§kÃöJ †}‰D÷ Šmk Í_ð]pgñ ]X–q „ï\¥] mk›chF·Ê K²´©öpq }M©öH} ”
21 ሰነ 2006 ዋዕላ ኣምስተርዳም
እንተዀነ ከም ትዕዝብተይ ኣብ’ቲ ቀጺሉ ዝወጸ ጽሑፋት፡ ዝተተፋነነ ቃላት ዝሓዘ፡ ናይ ትዕቢትን ጸብለልትነትን፡ ብናይ ግርጭትን፡ ህርፋን ስልጣንን ብዝተላዕጠጠ መግለጺ ብተደጋጋሚ ክወጽእ ክትርኢ ብሓቂ ነቲ ናይ ኤ.ዲ.ኪ ቃልሲ ብኸመይ ይጥመትን ይረኣይን ምህላዉ ይገርመካን የተሓሳስበካን።
ኣብ ቅድም ዝተገብረ ቃልሲ ኮነ ኣብዚ ሕጂ ዝግበር ዘሎ ናይ ሐደ ሐደ መራሕቲ ውድባትን ደንበ ተቓውሞን ናይ ስልጣን ጽምኣትን ንምርዋይ ዝግብርዎ ዘለዉ ኾነ ኣብ መንጎ ሓደ ሓደ ደገፍቶምውን ዝግበር ዘሎ ምጽርራፍን ምጥርጣርን ብጣዕሚ ዘሕፍርን ዘሕዝንን ተስፋ ዘቑሪጽን ይመስል።
7 መጋቢት 2007 ዋዕላ ኣምስተርዳም
ኣብ ዋዕላ ኣምስተርዳም እንተዘይተጋግየ ይቕረታ ብዘይካ ሓደ ክልተ ውልቀ ሰባት፡ መብዛሕትኡ፡ ኣብ ክሊ ተ.ሓ.ኤ ወይ ህ.ግ.ዲ.ፍ ብኣካል ኣብ ዓውደ ኵናት ዝተቃለስ ስለ ዝዀነ፡ ንተመክሮ ቃልሲ ናይ በይኑ መርኣይ ( ሚኒኮለ) ኣለዎ ኣይብልን። እቲ ዝተሓለፈ ናይ ምንጫልን ምፍልላይን ተምክሮታት ብኣሉታዊ እንተተመዚኑ፡ ንፍታሕ ዝቀርብ ሓባራውዊ ቃልሲ ናይ ምቋም ኣብ ዝካየድ ቃልሲ’ዩ ዝምስከር። ከም’ቲ ዝበሃልን ትብልዎን ድማ ንምእንቲ ህዝቢ እንተደኣ ኮይኑ ከም ህዝብኹም ኣብ’ቲ ናይ ቃልሲ ቦታ ምቁርቋስን፡ ስዓብትን ደገፍን ብምጥራይ ከኣ ነቲ ኣሉታዊ ተርእዮታትን፡ ነቲ ጌጋግ መስምር ብምስዓር’ዩ።
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተገብረ ናይ ኪዳን 2ይ ኣኼባ ዘስዓቦ ውጽኢት ንዓና ጥራሕ ዘይኮነ ንምሉእ ህዝቢ ኤርትራን ደምበ ተቓውሞን ከም ዝሃስን ናይ ቃልሲ ሸውሃት ከም ዘዳኽምን ዝሰሓት ኣይኰነን። ብወገንና ነቲ ኵሉ ብዛዕባ ኪዳን ክንጽሕፎን ክንገልጾን ዝጸናሕና ዘኪሩ ነዚ ኣጋጢሙ ዘሎ ኵነታት ህዝብና ባዕሉ ክምርምሮን ክፈልጦን እምበር ኣብ መንጎ ኣቲና ሎሚ እዚኦም በዲሎም ዕቲኦም ተበዲሎም ክንብል ኣይንመርጽን። ንሕና ንኣምኖ ግን ዝተበደለ ህዝብና ከም ዝዀነ ጥራሕ Iዩ።
እቲ ኣውራ ዘሕዝን ከኣ እቲ ሓቂ ልክዕ ከምቲ ኣብ መርበብ ሓበሬታታት ዘንበብናዮ እንተዀይኑ እዞም ኣብ ኪዳን ተጠርኒፎም ዝነበሩ ኣካላት ኣብ ክልተ ክምቀሉ ከለዉ እቲ ዝፈናጨሎምን ዝበተኖምን ኣብ ናይ ስልጣን ምውጣጥ ብምዃኑ ዝያዳ ዘሕፍር እዩ። ነዚ ዘይምርድኦምን ብኡ ዘይምግዳሶምን ከኣ ብጣዕሚ ዝገርም እዩ።
27 ለካቲተ 2007 ዋዕላ ኣምስተርዳም
ዝኽበርካ ዶ/ር ፍስሓጽዮን መንግስቱ፡ ነቲ ንዕርቒ ዘበገሰካ ሰናይ ተበግሶ እንዳመስገንኩ፡ ነቲ ንህዝብና ኣብ ጽሑፋትካ ተስፍሮ ሓልዮት፡ ነቲ ሃገርና ተማዕድዎ ስልጣነን ዕብየትን ፈውሲ ንምርካብ ኣብ ትገብሮ ጻዕሪ፡ መስርሕ ከም ዘድልዮን፡ ቃልሲ ከም ዘድልዮን ከም ትግንዘቦ ኣይስሕትን። ስለ ዝኸነ ከኣ ኣብ ማእከል ዓውዲ’ቲ ቃልሲ ኮይንካ ክትቅልስ ከም ዘሎካ’ውን ትስሕቶ ከም ዘይኮንካ እፈልጥ። ግን ኣብ’ቲ መግለጺታትካ ንስኻን ኣብ ክሊ እቲ ትመርሖ ዘሎኻ ምንቕስቓስ ከም ጲላጦስ ሕጹባት ኢድ ንምዃን ኣብ ዝግበር ፈተነ ንፈላለ ኣሎና። ነዚ ከኣ’የ ሓደ ብኡስ ወይ ዝተፈንጨለ ወይ ዝተፈለየ ኣካል፡ ዓራቕን ፈራድን ክኸውን ኣይክእልን ክብል ዝደፈርኩ።
ዋዕላ ኣምስተርዳም፥ ሎሚ እዚኦም በዲሎም ዕቲኦም ተበዲሎም ክንብል ኣይንመርጽን፡ ንክብል ኣብ ናይ 27 ለካቲት ጽሑፉ ኣስፊሩ። ጌጋን ቅቡዕን ሚዛን ዘይብሉ ክዓርቕ ከም ዘይክእል ከኣ ርድእ እዩ። ስል’ዚ እቲ ዕርቒ ኣብ ድፈኖ ድፈኖ ዝኸይድ መስርሕ፡ ኩሉኹም ኣይተጋገኹምን ዝብል ፍሩስ ሞጎት ክኸይድ ከም ዝዀነ ይረኣየካ።
ንባዕልኹም ዕርቒ ዘድልየኩም’ኹም
ኣባላት ዋዕላ ኣምስተርዳም፡ ንባዕልኹም ብቅድም ምስ ኤ.ዲ.ኪ ክትትዓረቑ፡ ሓቢርኩም ክትሰርሑ ዝግበኣኩም ዝነበረን፡ ንባዕልኹም ንዕርቒ ክትዕደሙ ዝነበረኩም’ኹም በሃላይ’የ። ሎሚ ድማ በዚ ኣብ ካልኣይ ጉባኤ ኤ.ዲ.ኪ ዝተረኽበ ተርእዮ ዳግማይ ከም ዓረቕቲ ኮይንኩም ክተቐርቡ ብሓቂ የደንጽወኒ።
ንባዕልኹም ኣብ’ቲ ክኸይድ ዝጸንሐ ምጥርናፍ ኣይትጽንሑ’ምበር፡ ብሓደ ሸነኽ ወይ ተወጊንኩም ካብ ኪዳን ወጻኢ ቃልሲ ከተካይዱ ዝጸናሕኩምን፡ ከም ኣፍልጦይ ከኣ ምስ ዝዀነ ይኹን ብደረጃ ኪዳን ዝምድን ዘይጸንሓኩም ምንቕስቓስ ሕጂ ኣብ ደረጃ ዓራቒ ኮይንኩም ክትቀርቡ፡ ብሓቂ ኣተሓሳሲቡኒ።
ከም ርእይቶይ፡ ነቲ ተቅርብዎ ሓሳብ ዕርቒ፡ ነፍስኹም ወጊንኩም፡ ነቲ ዕርቒ እንተትደፍኡሉ ምሓሸን ዝያዳ ኣድማዕነትን ምሃቦ። ዋዕላ ኣመስተርዳም ድማ ኣብ ሓድሽ መድረኽ ክብ ዝበለ ኣበርክቶ ክህልዎ ምኸኣለ እብል።
ኣካላት ናይ’ቲ ዕርቒ
እቲ ዝሓሸ ግን ንነፍሱኹም፡ ካብ’ቲ ይብዛሕ ይውሓድ ወይ’ን ካብ ኤ.ዲ.ኪ ተነጺልኩም ንኸተካይድዎ ዝጸናሕኩም ንጥፈታት፡ ብመጀምሪያ ንነፍስኹም ከም ዓረቕቲ ዘይኮነኩምስ ኣካላ ናይ’ቲ ክኻየድ ዘለዎ ዕርቂ ምዃንዃኩም እንተትሓስቡ ተቀባልነት ምሃለዎ’ብል።
መደምደምታ
ዋዕላ ኣምስተርዳም፡ ብርእይቶይ ናይ ዓራቒ ቦታ የብሉን። ንባዕልኹም ነዚ ሕጂ ኣብ ፍሉ መድረኽ ብንጺር ኣብ ክለተ ሸነኽ ዘሎ ሓይሊ ኪዳን፡ ብኣልማማም ክትነቕፉ ዝጸናሕኩም ንስለ ዝኸነኩም፡ ምፍልላይ ኣብ ዝተረኽበሉ፡ ናይ’ቲ ሓደ ሸነኸ ቅንዕና፡ ትርጉም መፈላልየን ከየነጸርኩም ሕጂ ብድፉን ዕርቒ ክትብሉን፡ ንዕርቒ ሓግዙና ክትብሉ ኣይትኽእሉን’ኹም።
ብወገነ ኣብ’ቲ ዘለኽዎ ውድብ፡ ነቲ ጉዳይ ከም ሓደ ዓቢ ሓደጋ መዚንዎ፡ እቲ ተርኽቦ ከኣ ከም ዝሕዘኖ ናይ ቃላት ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ናይ ሕልናን ኣእምራዊ ሚዛን ከም ዝነበሮን፡ ግን ከኣ ከይተሓለለ ነቲ ቅኑዕ ፍታሕ ቢሉ ዝኣመነሉ ክሳብ መወዳኣታ ክቃለሰሉ ምዃኑ ኣሚኑ፡ ግዚያዊ መሪሕነት ኣቁም ይጓዕዝ ኣሎ።
በዚ ዝተረኽበ ውጽኢት ጉባኤ ኪዳን ዕግበት ኣርእዩ፡ ግን ነቲ ሙሉእ መልክዕን ኣካይዳን ለውጢ ኣብ ኪዳን ንምርግጋጽ ወሳንነት ካብ ዝነበሮ ጉዳይ ክዕወት ብዘይምኽኣሉ ከኣ ብኣሉታዊ መዚኑ፡ ሕጂ ኣብ ቃልሲ ይርከብ።
ደገፋትኩም ኣብ’ዚ መዳይ ብንጹር ከተርእዩ ንትገብርዎ ዕድመ ከኣ ተቐባልነት ክህልዎ ይኽእል። ሚዛን ዘለዎ ፍርድን ዕርቕን ተቐባልነት ክህልዎ ይኽእል። ካብኡ ሓሊፉ ግን ከም ናይ ኵዕሶ እግሪ ዳኛ( ኣልቢትሮ) ወገን ዝዀነ ይኹን ጋንታ ዘይብሉ ዓይነት ኣቀራርባ ግን ንዓኹም ኣየርብሕ ንካልኣኦት ኣየርብሕ።
ምእንቲ’ዚ ነቲ ክሳብ ሕጂ ኣብ መርበብ ሓበሪታ ቀሪቡ ዘሎ ናይ ዓራቒ ወይ ዳኛ ናይ ምዃን ትህቅንዎ ዘለኹም መስርሕ ዳግማይ ርእይቶ ገቢርኩም፡ መልክዕን ንድፍን ዘለዎ ናይ ዕርቒ መስርሕ ሒዝኩም እንተተበገስኩም፡ ልዕሊ ኩሉ ድማ ነፍስኹም ኣካላ ናይ’ቲ ዕርቒ ቆጺርኩም ንተዓረቕ እንተበልኩምስ ይሓይሽ እንዳበለኩ ሓሳበይ ኣብ’ዚ ይድምድም።
መተሓሳሰቢ
ኣብ ንህዝቢ ዝዝርጋሕ መልእክትን ሓበሬታትን ንውልቃዊ ጥቕሞምን ረብሖም፡ ንስልጣን ህርፋንን ዝብል ሓረጋት እንተተረፈ ዝሓሸን፡ ነቲ ትደልይዎ ዕርቒ ከኣ መንገዲ ክመርሓኩም መታን እንተተረፈ ይሓይሽ በሃላይ’የ። ከመይስ እቶም ዝውቐሱ ዘለዉ ውልቓዊ ረብሓ እንተዝህልዎም ንሕና ከኣ ክሳብ እዚ ዘሎናዮ ራሕቂ ስደት ዘጓዕዝ ኣይምስነበረናን፡ ዘሰምብር ዘረባ ኣብ ልዕሊ ምዃኑ ይትረፍ’የ ዝብል።
ርሑስ በዓል ትንሳኤይ ይግበረልኩም እንዳበልኩ ሓሳበይ ኣብዝ’ኢ ይድምድም።
ክንዕወት’ና
7 ሚያዝያ 2007
ኣንቶንዮ ተስፋይ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1149


text:
ካብ ናይ ሓርነት ቃልሲ ናብ ጭው ዝበለ ምልኪ !
ቃልሲ ሕዝቢ ኤርትራ ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ፤ መሬትን ሕዝብን ሓራ ምውጻእ ዝብል ዕላማ እኳ እንተነበሮ ቀንዲ ኣቶኩሮኡ ግን መሬተ-ኤርትራ ናጻ ምውጻእ ኢዩ ነይሩ እንተበልኩ ካብ ሓቂ ዝርሓቁ ኣይመስለንን። ሕዝብና ካብ ዝፈትዎም ደቁ ክሳብ ሕወቱን፡ ንብረቱን፡ ፍልጠቱን ኣወፍዩ፤ ብምሉእ ሓይሉ ተዓጢቑ ናጽነተ-መሬት ኤርትራ ኣረጋጊጹ ኢዩ። እንተኾነ ግን ካብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ኣትሒዙ ክሳብ ሕጂ መሰረታዊ ሰብኣዊ ሓርነቱ ኣየረጋገጸን።
ስለምንታይ ንዝብል ሕቶ ብዓቕመይ ክትንትን ክፍትን ኢየ። ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ቀንዲ ኣቶኩሮ ሕዝባዊ-ቃልስና መሬተ-ኤርትራ ናጻ ምውጻእ፤ ድኣ እምበር ኣብ ምርግጋጽ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላት ሕዝቢ ነይሩ ክበሃል ኣይከአልን፤ በቲ ዝነበረ፡ ጸበባን፡ ብርታዐን ብረታዊ ቃልሲ ከኣ ኣብ ውሽጡ ንመሰሉ ክሓትትን ክቓለስን፤ ዕድልን፡ ግዜን፡ ኩነታትን እውን አየፍቀደሉን ነይሩ ክበሃል ይከኣል። ድሕሪ ናጽነተ-መሬት ኤርትራ ነርክበሉ ዝብል ናይ ሓባር ተረድኦ ዝነበረ ኢዩ እዉን ዝመስል።
በዚ ምኽንያታት ከአ ዋላ ነቲ ኣብ ግዜ ቃልሲ ዝነበረ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ብመሪሕነት ሕ.ግ.ሓ. ኤ ይኹን ብናይ ካልኦት ውድባት መሪሕነት ኣብ ልዕሊ ሕዝብን ተጋደልትን ዓቢይ ኣቶኩሮ ዝተገብረሉ ኣይመስለንን። ስለዚ እቶም በቲ ግዜ እቲ ዝነበሩን ክሳብ ሕጂ እውን ዘለዉ መራሕቲ ከኣ ብዘይ ገለ ተሓታትነት መሰላት ህዝብን፡ ተጋደልትን እናገሃሱ፤ ንጉልበትን፡ ፍልጠትን ሕዝቢ ብዘይ ገደብ ብናጻ እናተጠቕሙ፤ ኣብ ናጽነት መሬተ-ኤርትራ ተበጽሐ።
እቲ ካብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ኣትሒዙ ዝተለምደ ናጻ ጉልበት ሕዝቢ ምጥቃም፤ መሰረታዊ መሰል ሕዝቢ ምግሃስን ከኣ ክሳብ ሕጂ እውን እንተኾነ ብድሕሪ ናጽነት ይቕጽል ኣሎ።
እዞም ሎሚ ስልጣን ሕዝቢ ገቢቶም ብሓይሎም ኣብ ስለጣን ዝነብሩ ዘለዉ ጠላማት፤ ሕዝቢ ብገርህነት ክቃለስ ከሎ፡ ኣብ ስልጣኖም ከመይ ኢሎም ከምዝነብሩ፤ መደባቶም ይሕንጽጹን፤ ሰዓብቶም ይዉድቡን ይምልምሉን ከምዝነበሩ ሎሚ ብግልጺ በሩህ ኮይኑ ኣሎ። ንኩሉ ንስልጣኖም ዕንቅፋት ክኾኖም ዝኽእል ሓይልን፤ ናይ ደሞክራሲ ሕቶታት ከልዕሉ ይኽእሉ ኢዮም ንዝብልዎም በላሕቲ ባእታታትን፤ ከኣ ብውሽጢ ውሽጥን፡ ብግህዶን ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ናይ ምጽናት ስረሓቶም ይቕጽልዎ ኣለዉ።
ንኣብነት ናይ 30 ዓመታት መቓልስቶም ደሞክራሲያዊ ሕቶታት ብምልዓሎም 5 ዓመታት ኮይኑ ደሃይ ዘይብሎም ካብ ዝጠፍኡ፤ ከምኡውን ጋዘጠኛታት ናጻ ፕረስን ካልኦትን ወዘተ…
ኣብ ግዜ ቃልሲ ይኹን ብድሕሪ ናጽነት ከኣ ከም ኩሎም ጸረ-ሕዝባዊ መንግስቲ ዝኾኑ ገበቲ ስልጣን ዝገብርዎ፤ ናቶም ፍሉይ ስትራተጅን፡ መደብን፤ ናይ ሕዝቢ ምድንጋር ስልቲ እውን
ነይርዎምን አለዎምን። ከም ኣብነት ንምጥቃስ ጽሑፋት ሕ.ግ.ሓ.ኤ ምልስ ኢልና እንተ ሪኢና „መራሕን ተመራሕን የለን“፤ „ኩሉ መምህር ኩሉ ተመሃራይ“፤ „ደሞክራሲያዊት ኤርትራ ምህናጽ“፤ ሕዝባዊ መንግስቲ ምትካልን“ ወዘተ… ዝብል ብመዓር ዝተሸፈኑ ጭረሖታት ብዙሓት ኢዮም ነይሮም።
ብፍላይ እቶም ከምዚ ከማይ ኣብ ናይ ሓፋሽ ወዱባት ሕ.ግ.ሓ.ኤ ዝነበርና፤ ኣብ ወጻኢ ሃገራት እኹል ግዜን ምቹእ ናይ መነባብሮ ኩነታትን ዝነበረናን፤ ኣብቲ ናይ ሰውራዊ ትምህርቲ መደባትና ሰሙናዊ ኣኼባታትናን ክንደይ ግዜ እሞ ዘየኳማሳዕናዮ!፤ ኣብ ገገዛና እቲ ጽሑፋት እዉን ክህልወና ስለ ዝኽእል እስከ ምልስ ኢልና ኩሉ ቁዋማትን ፕሮግራማትን ሕ.ግ.ሓ.ኤ፤ በዓል መሪሕን ማሕታታትን፤ሓፈሻዊ ፖሊቲካዊ ትምህርትን ካልኦት ጽሑፋትን፤ ናይ ሽዑ
ሃብሮም ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቅን ብጾቱን ዝገብርዎ ዝነበሩ ቃለ መጠይቓትን ተመሊስና ንርኣዮ፤ ምስዚ ሕጂ ብድሕሪ ናጽነት መሬተ-ኤርትራ ዝኸይድ ዘሎ ኩነታት ከኣ እስከ ነመዛዝኖ፤ ብሓቂዶ ኣብ ግብሪ ይትርጎም አሎ፤ ዋላስ! መዓሸዊ ዓሻ ኮይኑ ኢዩ ተሪፉ !! ንሕናኸ ስለምንታይ ኣብ ግበሪ ዘይተተርጎመ ኢልና ዓው ኢልና ዘይመሕተቲናስ እንታይ ኮን ይኸውን፤ወይስ ካብ ቀደም ክሳብ ለይቲ ሎሚ ከም ፓፓጋሎ ዝተዋህበና ኣስተምህሮታትን ናይ ሓሶት መብጸዓታት ምድጋም ጥራይ ኢዩ ነይሩ ዕላማና !! ወይስ ዓባሳት ከም ኣባ ጎቢየ ኮይና ተሪፍና ማለት ኢዩ! ዘስደምም ነገር ኢዩ !!!!
ደሓን እስኪ ናይ ዘበን ቃልስስ ንዘበን ቃልሲ ንግደፎ ! ብድሕሪ ናጽነት እውን ናይ ህግደፍ ቻርተር ንርአ! እቲ ሃገራዊ ቁዋምና እውን ንመልከት ! ኣብ ክንደይ ኣደባባያትን ኣኼባታትን ባይቶን ሕዝቢ ተኻቲዑ ዘጽደቆ እንታይ ኮነ ? ስለምንታይ ኣብ ግብሪ ኣይተተርጎመን ? ኢሉ ኣብ ኣደባባይ ወጺኡ ዝሓትት ብጣዕሚ ውሑድ ኢዩ! ብኣንጻሩ ኣብ ገዛ ገዛ ክቑዝምን ክራገምን ዝዉዕል ግን ብዙሕ ኢዩ።
ካብ ኩሉ ዘገርም ከኣ እቲ ዉድብ ህግደፍ ዝበሃል እውን፤ ስሙ „ህዝባዊ ግንባር ንዲሞክራስን ፍትሕን“ (ህግደፍ) ተባሂሉ ኢዩ ዝጽዋዕ። ግን ደሞክራሲ ኣይራኣና ! ፍትሒ ኣይረኸብና! ብዘይካ ግፍዕን ሕጊ-ኣልቦነትን! እቲ „ስም ይመርሕ ጥዋፍ የብርህ“ ዝተባህለ ምስላ ኣበው ከማን ኣብ ስም ህግደፍ´ሲ ኣይሰርሐትን፤ ስለምንታይ ግን ከምዚ ኮይኑ ተሪፉ? ዝብል ሕቶ ሓደ ኣዕጋቢ መልሲ ክህብ ዝኽእል ኣካል የለን፤ ግን ይሕመቕ ይጸብቕ ናተይ ትንተናን ተረድኦን ከይሃበኩሉ ክሓልፍ ግን ኣይደልን።
ብርግጽ ኣነ እዉን ከም ሕዝበይ ንነዊሕ ዓመታት ብዝጭራሕ ዝነበረ ናይ ሓሶት ጭርሖታትን፤ ዝጸሓፍ ዝነበረ ናይ ምትላል ቅዋማትን ፕሮግራማትን፤ ኣብ ክንደይ ኣደባባይን ኣኼባታትን ዝወሃብ ዝነበረ ናይ ሓሶት መግለጽን፡ መብጽዓታትን ሓቂ መሲሉኒ ኣሚነዮ ተታሊለ ዝጎዓዘሉ ዝነበርኩ ግዝያት እውን ነይሩ ኢዩ። ከማይ ከኣ ንዝተወሰነ ግዜ ዝተታለለ ሕዝቢ ብዙሕ ከምዝነበረ ይኣምን።
ሎሚ ግን ካብ ግዜ ቃልሲ ኣትሒዙ ክሳብ ድሕሪ ናጽነት ዝተጻሕፈ ቅዋማትን፡ ፕሮግራማትን፡ መብጸዓታትን፡ ውሳኔታትን ሕዝቢ ብወግዒ ከምዝተጠልመን ከምዝተጣሕሰን፡ ጭው ዝበለ ምልካዊ ስርዓት ብወግዒ ከምዝነገሰን ብግብሪ ይረኣ ኣሎ። ነዚ ኣሉ ዝብል እንተሎ ግን ብጥቕሚ ወይ ብሽርሒ ወይ ከኣ ብፍርሒ ዝተገዝአ እንተዘይኮኑ ካልእ መግለጺ ክህልዎ ኣይክእልን ኢዩ በሃላይ ኢየ።
ኣብቲ ቀንዲ ሕመረት ጽሑፈይ ክምለስ፤ ሕዝብና ሎሚ ናብቲ ቀንዲ ናይ ቃልሱ መበገሲ ዝነበረ ናይ ሓርነት ቃልሱ ከቶኩር ይግብኦ፤ ነዚ ብሓይሉ ዝነገሰ ምልካዊ ስርዓት ካብ ስልጣኑ በርቁቑ እንተዘይጉሑፉዎ ከኣ ፍረ ናይ ናጽነት ቃልሱ ንከንቱ ኮይኑ፤ ካብ ውግእ ናብ ውግእ ዕንክሊል ክብል ከሕልፎ ኢዩ፤ እዚ ከኣ ኣብ ብዙሓት ብምልካዊ ስርዓታት ዝመሓደራ ዝነበራን፡ ዘለዋን፡ ኣብ ሃገርና እውን ከይተረፍ ዝርአ ዘሎ ተሪእዮ ወይ ክውንነት ኢዩ።
ንኣብነት ባህርያት ዲክታቶራት ንምጥቃስ፤ ሚሎሶቪች ናይ ሰርቢያ ንዘክር ኣብ ስልጣኑ ንክነብር ዓባይ ሰርቢያ ብዝብል ጭርሖ ንሃገሩ ኣብ ኩናት ኣንጻር ቦስኒያ፡ ኩርኣሽያ፡ ስሎቨንየን፡ ኮሶቮ ወዘተ… ጠበሰ፤ ሕዝቢ ሰርብያ ከኣ ኣብ ዘየርብሖ ውግኣት ብምእታው ንብላሽ ደሙ ኣፍሰሰ፡ ክንደይ ንብረቱ ከኣ በረሰ፤ ኣብ መጨረሽኡ ከኣ ሚሎሶቪች ባዕሉ ብዝጻሕተሮ ውግእ መጥፊኡኡ ኮነ።
ካልኣይ ኣብነት፤ ሳዳም ሑሰን መሰል ሕዝቡ እናገሃሰ፤ መሰል ኣህዛብ ኣዕራብ ክሕሎ አለዎ እናበለ ይፍክር ነበረ፤ ንብዙሓት ኣሕዛበ ዓረብ ከኣ ኣታለለ፤ እስራኤል ካብ ገጽ ምድሪ ክትድምሰስ ኣለዋ እናበለ ከኣ ውግእ ኣንጻር እሰራኤል፤ ንሾሞንተ ዓመት ውግእ ኣንጻር ኢራን፡ ውግእ ኣንጻር ኩወይት፤ ውግእ ኣንጻር ሕዝቢ ኩርዲስታን፡ ወዘተ… ኣካየደ።
ኣብ መጨረሽትኡ ግን ንሕዝቡ ኣብዚ እንሪኦ ዘሎና ኩነታት ደርብዩ፤ ንርእሱ ከአ ንሞት ተፈሪዱ ይርከብ።
ሳልሳይ ኣብነት ናይ ዲክታቶር ሰይድ ባረ ናይ ሰማል እውን ክጥቀስ ይከኣል፡ ኣብ ስልጣን ንክነብር ንሕዝቡ ብዓሌትን ወገንን ፈላለዩ፤ ዓባይ ሶማል ክንሃንጽ ኢና! ኦጋድየን ናይ ሶማል መሬት ኢዩ ብማለት ምስ ኢትዮጵያ ውግእ ከፈተ፤ መጨረሽትኡ ከኣ መጥፊኡኡ ኮይኑ፤ ንሃገሩ ከኣ ኣብ ድቕድቕ ጸልማት ራሕሪሑ፤ እዛ ዓውደ ውግእ ኮይና እንሪኣ ዘሎና ሶማል ኣውሪሱ ከደ።
ካብዘን ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስኩወን ሓጸርቲ ኣብነታት ብብሩህ ጠባያት ወይ ባህሪ ምልካውያን ስርዓታት ክንዕዘብ ንኽእል፤ ምልካውያን ኣብ ስለጣን ምእንቲ ክነብሩ፤ ንህዝቢ ውግእ ኣብ ነንሕደሕዱ፡ ውግእ ምስ ጎረባቢቱ ይእውጅሉ። ውርሽኦም ከአ ከምዚ ኣብ ላዕሊ ከም ኣብነት ዝተጠቅሳ ሃገራት ይኸውን። ኣብ መጨረሽትኡ እውን ንርእሶም እንተኾነ ሕማቕ ታሪኽ ገዲፎም ንሃገሮምን ሕዝቦምን ኣብ ሽግር ደርብዮም ብሕማቕ ይጠፍኡ።
ኣነ ንሃገርና ኤርትራ ብወገነይ ናይ ሰርብያን፡ ዒራቕን፡ ሶማልን ኩነታት ኣይምነን፤ እንተኾነ ግን ሕዝብና ኣብ ውሸጢ ሃገር ዘሎ ይኹን ኣብ ስደት ዓይኑ ዓሚቱ፡ ኣፉ ሒዙ፡ እዝኑ ዓጽዩ፡ ስቕ እንተ ኢሉ ፡ ነዘን ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሳ ሃገራት ዘጋጠመን ከም ዘጋጥመና ብሩህ ኢዩ። ብዙሕ ተመሳሳሊ ተርእዮታት እዉን ኣብ ሃገርና ይረኣዩ አሎዉ።
ሃገርና ድሕሪ ናጽነት ሰላም ረኺባ ኣይትፈልጥን ካብ ውግእ ናብ ውግእ እናተሰገገረት ኢያ ትነብር ዘላ፤ ውሽጣዊ ጸገማታ ኣብ ክንዲ ምፍታሕ፤ ኣብ ናይ ካልኦት ሃገራት ጉዳያት ጣልቃ ምትእትታው እናበዝሓ ይኸይድ ኣሎ፤ ከም ድኻን ንእሽቶን ሃገር እውን ሰላም እምበር ውግእ ዘምጽኣልና ረብሓ የለን። ኣየዋጻኣናን እውን ኢዩ።
ጉዳይ ዶብ ጸወታ ጭርጭር ዓበደ ኮይኑ መመኽነይታ ንመንእሰያት ኣብ በረኻ መስፈርን፤ መመኽነይታ ንናይ ቁጠባ ውድቀትን፡ መመኽነይታ ንመጉሓፊ ሕዝባዊ ቁዋምን፤ መመኽነይታ ንምልካዊ ስርዓትካ ምድልዳልን ኮይኑ ተሪፉ።
ሃገርና ከኣ ብግህዶ ብናይ ሓደ ሰብ ድሌት ጥራይ ኢያ ትምራሕ ዘላ፤ዋላ ሓደ ንኢሳያስ ዝቋጻጸር ሕግን ሓይልን የሎን!። ኣብ ሃገርና ኤርትራ ፍትሕን ሕግን ለሚሱ፡ ቅዋም ተጓሒፉ፡ ሕጊ ኣልቦነት ኢዩ ነጊሱ ዘሎ!
ስለዚ ብሓጺር ኣዘራረባ ናጽነተ-መሬት ሃገረ ኤርትራ ብዘይካ ንዉሑዳት ጀነራላትን ኮረነላትን ሰዓብቶምን ንሓፋሽ ሕዝብና ዘምጽኣሉ ረብሓታት ክሳብ ሕጂ ዋላ ሓንቲ የለን።
ስለዚ ሕልሚ ሓርነት ሕዝብና ንግዜኡ ብምልካዊ ስርዓት ሕጊ-ግደፍ ኢዩ ተተኪኡ ዘሎ።
ሕዝብና ከኣ ካብዚ ምልካዊ ስርዓት ሕጊ-ግደፍ ናጻ ወጺኡ ምሉእ ሓርነቱ ክጓናጸፍ እንተደልዩ መዓንጥኡ ሸጥ ኣቢሉ ብዝሓነነ መልክዕ ተቓሊሱ ሓርነቱ ከረጋግጽ ኣለዎ ዓወቱ ከኣ ይንዋሕ ይሕጸር ብዘይየገድስ ናይ ግድን ኢዩ።
ዓወት ንሰላማዊ ሰልፊ ለንደን
ዓወት ንምሉእ ሓርነት ሕዝብና
ኣብርሃም ተኽለ
07.12.2006
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2337


text:
ትማሊ ሰንበት ዕለት 7 ሕዳር 2010 ኣብ ከተማ ዮተቦርግ ብርክት ዝበሉ ኤርትራውያን ካብ ፖሊቲካዊ ውድባትን ብርገሳዊ ማሕበራትን፣ ውልቀ ሰባትን ዝተሳተፍዎ ኣኼባ ኮሚስዮን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ተኻዪዱ።
ብመሰረት እቲ ቅድሚ ሰለስተ ሰሙን ኣቢሉ ኣብ መርበብ ሓበርታታትን ብስልክን ብኢመይልን ዝትዘርግሔ መጸዋዕታ ሕዝባዊ አኼባ ትማሊ ቀዳም ዕለት 16 ጥቅምቲ ኣብ ከተማ ስቶክሆም ብርክት ዝበሉ ኤርትራውያን ካብ ፖሊቲካዊ ውድባትን ብርገሳዊ ማሕበራትን፣ ውልቀ ሰባትን ዝተሳተፍዎ ኣኼባ ኮሚስዮን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ተኻዪዱ።
ንዕለት ሰንበት 17 ጥቅምቲ 2010 (October Sunday 17, 2010)
ክቡር አቶ መስፉን ሐጎስ ላዕላዋይ አባል መሰጋገሪ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ አብ ከተማ ሳን ድየጎ ሰፊሕ ህዝባዊ አኼባ ከካይድ ኢዩ።
ንዕለት ሰንበት 17 ጥቅምቲ 2010 (October Sunday 17, 2010)
ክቡር አቶ መስፉን ሐጎስ ላዕላዋይ አባል መሰጋገሪ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ አብ ከተማ ሳን ድየጎ ሰፊሕ ህዝባዊ አኼባ ከካይድ ኢዩ።
ብሓልዮት ኤሪትራዊ ጥርናፈ ንዲሞክራስን ንፍትሕን አብ የቶቦሪ (ሽወደን) ኣብ ዝተጸውዔ ህዝባዊ አኼባ፡ አቶ አማኒኤል ሳህለን አቶ ኻልድ ዓብዱን ብዛዕባ ኩነታት ኤርትራውያን ስደተኛታት አብ ኢትዮጵያን ዝተኻየደ ዋዕላን ሰፊሕ ሓበሬታ ንዕዱማት ከምዝሃቡ፡ ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣገንዚቡ::
ብምኽንያት እቲ ብኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን ንወርሒ ሐምለ 2010 ዓ.ም. ክግበር ተመዲቡ ዘሎ ሃገራዊ ዋዕላ
ንቐዳም ዕለት 17 ሚያዝያ 2010 አብ ከተማ ሮተርዳም ሆላንድ ህዝባዊ አኼባ ብአባላት ኪዳንን በርጌሳውያን ማሕበራትን ንዘተ ህልው ኩነታት ሀገርና መሰረት ብምግባር አዳሊና ስለዘለና ኩሉ ኤርትራዊ/ት አብ ዝተባህለ ዕለትን ሰዓትን ምሳና ሐቢሩ ብጉዳይ ሀገሩ ክዝቲ ብኽብሪ ነዕድም አለና
ንቀዳም ዕለት 07. ወርሒ 06. 2008 ዓ.ም.፣ ክልተ ደቂ ሃገር ካብ አሜሪካ፣ አቶ ሰመረ ተ. ሃብተማርያም
ካብ ዳላስ (Dallas)፤ አቶ ሃይለማርያም ተስፋይ ካብ ሳን-ዲያጎ (San-Diago/ California)፤
አጋይሽ ናይ „Eritrean Room For Strong And United Opposition“ ኮይኖም ከምስዩ
ዓዲመናዮም አሎና።
ጠለብ ዘለናዮ እዋን፡ ቃልሲ ንድሕነት ህዝብን ሃገርን እምበር፡ ውድድር ውድበይ ውድብካ፤ ሰለፈይ ሰልፍካ አይኮነን።


text:
ኤርትራ ኣብ‘ቲ ዞባ ቀንዲ ምንጪ ህውከት ኮይና ከምዘላ ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ ገሊፆም።ንሶም ነዚ ቃል ዘስምዑ፣ሎሚ ካብ ኣዲስ ኣበባ ናብ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕ/መ ኣብ ዘማሓላለፉዎ ናይ ቪድዮ መልእኽ‘ዩ።
ገለ ወገናት ኢትዮዽያ ምስ ኤርትራ ዘለዋ ምስሕሓብ ቤተ-ሰባዊ ጎይቊ‘ዩ እናበሉ ክገልፅዎ ይፍትኑ ግን ሓቂ ኣይኮነን።ንሓዳስ ሃገር ደቡብ ሱዳን ሓዊስካ ኩሎም ኣብ‘ቲ ናይ ሎሚ መድረኽ ዝተረኸቡ መራሕቲን ወከልቲን ተመሳሳሊን ሓደን መርገፂ ሒዞም ከምዝቀረቡ‘ውን ሓቢሮም።
ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕ/መ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ግቡእ ቆላሕታ ንምሃብ ካብ‘ዚ እዋን‘ዚ ተመራፂ ክኸውን ዝኽእል ካልእ ጊዜ ክህሉ ከምዘይኽእል ዝገለፁ ወካላይ ኬንያ‘ዮም።ኣስዒቦም” ኤርትራ ንኣል-ሸባብ ደገፍ ኣፅዋርን ሎጂስቲክን ትህብ‘ላ።እዚ ተንካፍን ተፃባኣይን ተግባር፣ካብ ሓንቲ ኣባል ኢጋድ‘የ ትብል ሃገር ትፅቢት ዘይግበር‘ዩ” ኢሎም።
ቅድሚ ኣቶ መለስ ዜናዊ መራሕቲ ጂቡቲን ሶማልያን‘ውን ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ንዝቀረበ ተወሳኺ ማዕቀብ ስለምንታይ ክፀድቅ ከምዘለዎ ዘርግፅ መደረ ኣስሚዖም።


text:
ቢሮ ሕርሻን ልምዓት ገጠርን እቲ ክልል ከምዝሓበሮ እቲ ዕስለ ኣንበጣ ንምክልኻል ህዝቢ ብስፋሓት ይሳተፍ ከምዘሎ እዩ:: በነፋሪት ተጠቒምካ ኬሚካል ናይ ምንጻግ ስራሕ ሎሚ ሶኑይ ኣብ ወረዳ ራያ ዓዘቦ ከምዝተጀመረ እውን እቲ ቢሮ ኣፍሊጡ::
ኣብ ዝሓለፊ ሰሙን ረቡዕ 12 ጥቅምቲ 2012 ድሕሪ ቀትሪ ብክልል ዓፋር ኣቢሉ ኣብ መዋስንቲ እቲ ክልል ናብ ወረዳ ራያ ዓዘቦ ውላጋ ኣብ ዝበሃል ከባቢ እዩ ዕስለ ኣንበጣ በረኻ ምእታው ተፈሊጡ’ሎ:: እቲ ዕስለ ኣንበጣ ኣብ 8 ወረዳታት ምስፍሕፍሑ ኣብ ቢሮ ሕርሻን ልምዓት ገጠርን ክልል ትግራይ ዳይሬክተር ርክብ ህዝቢ ኣይተ ሚኪኤለ ምሩፅ ንድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሮም::
ንሶም ነቲ ዕስለ ኣንበጣ ንምክልኻል ኣብ ዝግበር ዘሎ ምንቅስቓስ ሰራሕተኛታት መንግስቲ፡ ተማሃሮን ፍሉይ ሓይሊ ፖሊስ ትግራይን ኣባላት ሰራዊት ምክልኻል ሃገር ይሳተፉ ኣለዉ ኢሎም:: ብፍላይ ድማ ኣብ ክልል ትግራይ ናይ ዝርከቡ ጋንታታት ኩዕሶ እግሪ ደገፍቲ መናእሰይ ብምልዕዓል እቲ ዕሰለ ኣምበጣ ኣብ ምክልኻል ልዑል ግደ የበርክቱ ኣለዉ ኢሎም::
ምክትል ርእሰ ምምሕዳር ትግራይ ዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ፌስቡክ ገጾም ትማሊ ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ: ዕስለ ኣንበጣ ንምክልኻል ንዝወፈሩ መናእሰይ ዘለዎም ልዑል ክብርን ናእዳን ገሊፆም::
ኣብ ምክልኻል እቲ ዕስለ ኣንበጣ መንግስቲ ዘመናዊ መከላኸሊ ሜላ ኣይጥቀምን ዘሎ ዝብል ዝቐረበሎም ሕቶ ኣይተ ሚኪኤለ "ኬሚካል ቀትሪ እንትንፀግ ስለዘይረኣዩ እዮም ከምኡ ዝብሉ ዘለዉ እምበር መድሓኒት ወጋሕታ ሰዓት 10 ኣትሒዙ ክሳብ ሰዓት ክልተ ይንፀግ ኣሎ" ኢሎም። ብነፋሪት ኬሚካል ናይ ምንፃግ ስራሕ እውን ኣብ ወረዳ ራያ ዓዘቦ ማሩ ኣብ ዝበሃል ከባቢ ሎሚ ምንጻግ ተጀሚሩ’ዩ ኢሎም::
ኣብ ሸሞንተ ወረዳታት ክሳብ ሐዚ ዕስለ ኣንበጣ ኣብ ዝተርኣየሎም ከባቢታት ኣብ ልዕሊ ዘራእቲ ዘብፀሖ ጉድኣት ኣሎ’ዶ ንዝብል እውን ልዑል ምክልኻል ይግበር ስለዘሎ ክበፅሕ ዝኽእል ጉድኣት ትሑት እዩ:: ድሕሪ እቲ ስራሕ ምክልኻል ድማ ዘብፀሖ ጉድኣት ፀብፃብ ንህዝቢ ነፍልጥ ኢና ክብሉ ንኣይተ ሚኪኤለ ኣረዲኦም::
ንሶም ወሲኾም ነቲ ዕስለ ኣንበጣ ናብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ይንቀሳቐስ ስለዘሎ ሕብረተሰብ ቀልጢፉ ዝበፅሑ ዘራእቱ ክዓፅድን ክእክብን ይግባእ ኢሎም:: ብተወሳኺ ድማ እቲ ዕስለ እንትርአ ብቕልጡፍ ንሰብ ሞያ ሕርሻ ሓረስቶት ከፍልጡ ይግባእ ኢሎም ::
ኣብ ትግራይ ዝርከቡ ፖለቲካዊ ውድባት ዓረና ትግራይ ንሉኣላውነትን ዴሞክራሲን፣ ሳልሳይ ወያነ ትግራይን ብሄራዊ ባይቶ ዓባይ ትግራይ ባይቶናን ኣባላቶም ናብ ዕስለ ኣንበጣ ዝተርኣየሎም ከባቢታት ኣዋፊሮም ኣብ ምክልኻል ዕስለ ኣንበጣ ግደኦም የበርክቱ ከምዘለው’ውን ተሓቢሩ’ሎ።


text:
ዓብይ ሰላማዊ ሰልፊ ብኤርትራውያን አብ ከተማ ሊቨር ፑል
አብ ዓባይ ብሪጣንያ ከተማ ሊቨር ፑል ብስደተኛታት ኤርትራውያን ዝተዳልወ ዓብይ ሰላማዊ ሰልፊ ሚያዝያ 4 2007 ተኻይዱ። እቲ ሰላማዊ ሰልፊ አብዚ እዋን ካብታ ዝፈትውዋን ዘፍቅርዋን ሃገሮም ተሰዲዶም አብ ዓባይ ብሪጣንያ ብዝርከቡ ስደተኛታት ዝተዳለወ እዩ ኒሩ። እቲ ሰላማዊ ሰልፊ መንግስቲ እንግሊዝ አብ ሃገሩ ንዝርከቡ ኤርትረውያን ስደተኛታት ጉዳዮም ብግቡእ ክርእየሎምን፡ ናይ ሰራሕን መንበሪ ፍቓድን ንኽውሃቦም ዝጠልብ ኒሩ። ኣብዚ ሰላማዊ ሰልፊ አስታት 450 ኤርትራውያን ከምኡ ድማ ድጋፍ ክገብሩ ዝተሳተፉ እንግሊዛውያ ዝርከብዎ ሰላማዊ ሰልፊ ኒሩ። ሰላማዊ ሰልፈኛታት ካብ ማንቸስተር፡ ሊቭረ ፑል፡ ሊድስ፡ ኒውካስትል፡ ኮቨንተሪ፡ በርኒንግሃም፡ ብላክቢሪ፡ ነቲንግሃም፡ ሰቶክ፡ ዝበሃል ቦታት ብአውቶቡሳት ተጋዓዒዞም ዝመጹ ኒሮም። ከምኡ ድማ ግዱሳት ሰባት ካብ ለንደንን ካልእ ቦታታትውን ተረኺቦም ኒሮም። ንምጉዓዝያን ካልእን ብሓፈሻ እስታት 5000 ፓውንድ (160000 ናቕፋ) ወጻኢታት ጊሮም። እዚ ሰልፈኛ ካብ ዊልያምስሰን ስኪር ተበጊሱ ናብ ኢሜግሪሸን ኦፊስ አስታት 2 ኪ.ሜ. ዝኸውን ብእግሪ ጭርሖ እናስምዓ ተጋዒዙ። አብቲ ቦታ ድሕሪ ምብጻሕ ድማ ነቲ ዝምልከቶ ብዓል ስልጣን ናይ ጥርዓንን ዝትኣከበ ናይ ድጋፍ ፊርማን ብመንገዲ ወከልቶም አቕሪቦም። አብቲ መስርሕ ፖሊስ ነቲ መስርሕ ካብ ዝጅመር ስጋብ ዝውዳእ ድማ ብዓጀባ ሓለዋ አካይዶም።
እዚ ሰልፊ ክንየው እቲ ምሕታት መሰል ዕቑባ ንኤርትራውያን ካልእ ዘንጸባርቖ ተርእዮታትውን ኒሩ። መንእሰይ ኤርትራ አብ ገዛእ ሃገሩ መሰሉ ተኸቢሩሉ ክነብረላን ክዕቆበላን ዝኽእል ሃገር ስኢኑ ካብ ሱዳን ኢትዮጵያን ሓሊፉ አብ ሰሜን አፍሪካ፡ ማእከላይ ምብራቕ፡ አውሮፓ፡ ሰሜን አሜርካ፡ ካናዳን አውስትራልያን ተዘርጊሑ ይርከብ። እዚ ዋሕዚ መንእሰይ ድማ ህያው ምስክር ምግሃስ ሰብኣዊ መሰል ወዲ ሰብ አብ ኤርትራ ዘንጸባርቕን ኒሩ።
አብዚ ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፊ ብርክት ዝበሉ ህጻናት መንባሮም ነቲ አብ 60ታት ህዝቢ ኤርትራ ብንጉስ ሃይለ ሰላሴ ገዛውቱን ዓዱን ይነድድ ብምንባሩ ብጡርኑፍ ካብ ዝፈትዋ ሃገሩ ናብ ሱዳን በኣማኢት ኣሽሓት ህዝቢ ዝነበረ አዲታት ህጻውንቲ ሓዚለን ናብ ዘይፈልጥኦ በረኻታት ሱዳን ንዕቑባ ይኸዱ ብምንባሮም እቲ አብ ዓለም ንብዙሕ ዓመታት ዝተኸፈተ መዓስከር ስደተኛታት አብ ሱዳን አብ መጀመርያታት 1960 ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ጉዳይ ሰደተኛታት ዝቐመሉ እዋን እዩ። ሕጁ ድማ እቲ ጉዳይ ነጻነት ሃገር መስተረጋገጸ ብሰንኪ ዘይቡቕ ምሕደራን፡ ሕጊ አልቦነትን ልዕልነት ሕጊ ዘይምህላውን፡ ሰላም ዘይብሉን ዘይርጉእ መነባብሮን፡ ግዱድ ውትህድርናን፡ ወፍሪ ባርነትን፡ግፋን፡ብዙሓት ዝጭወዩላን ሃለዋቶም ዘጥፍኡላን ሃገር ብምውናንና እቲ አብ 1991 አብ ናጽነት ኤርትራ ክምለስ ሃንቀውታ ዝነበሮ ስደተኛ ዳግም ናብ ሰደት አምሪሑ። ሰደት ድማ ኩል ግዜ ናቱ ዝኾኑ አሉታዊ ሳዕቤናት ሰለዘለዎ አብ ሰደት ክሕጎስ ዝኽእል ሰብ ክህልው ኣይክእልን እዩ። እቶም አብ ሰደት ዝውለዱ ቆልዑ ድማ ጣዕምን ፍቕሪ ሃገሮምን ክረኽቡ አይክእሉን እዮም። ነዚ ህያው አብነት ድማ እቲ አብዛ ሰላማዊ ሰልፊ ዝርከብ ህጻን ዝተሰከሞ ጭርሖ እዩ “ ሓንሳብ አብ ሃገርና ተጋፊዕና ሕጁ ድማ ንካልኣይ ግዜ ንጋፋዕ አለና” ዝብል እዩ።
እዚ ህጻን ከም ኩሉ ህጻን አብ ሃገሩ ክነብር ክጻወት ፍቕሪ ሃገሩ ክረክብ ኣይጸልእን እንታይድኣስ አብ ዝባን ወለዱ ዝፍጸም ምግሃስ መሰል ወዲ ሰብ አብ ሃገሩ ክንብሮ ግን አይክእልን እዩ። ሰለዚ እቶም አብዚ ሰልፊ ዝርኣናዮም ህጻናት ድማ ግዳይ ናይቲ ስርዓት እዮም።
አብዚ እዋን ብዙሓት ኤርትራውያን አብ መላእ ዓለም ይሰደዱ ብምህላዎም፡ ዝተፈላለያ ሃገራት ድማ ዓብይ ቆላሕታ ብምሃብ ዋላ እኳ ንኤርትራውያን ጉዳዮም ብዝሓሸ መንገዲ ይርእያሎም እንተሃለዋ፡ አብ ዓዲ እንግሊዝ ድማ ብዙሓት ኤርትራውያን ዑቑባ ረኺቦም ከምኡ ድማ ብዙሓት ጉዳዮም ተዓጽዩ ብዘይ ሓገዝ ዝተረፉ ስለ ዘለው ነዚ ንምቅልሑን ግቡእ መሰል ናይ ዑቑባ ንኽረኸቡ ድምጾም ንኽስምዑ ዝተዳለወ እዪ ኒሩ። ኤርትራውያን መሰሎም አብ ዝኸነ ቦታ ንከኽብሩ ናይ ሓባር ድምጾም ከስምዑ ከምዘለዎም ዘንጸባረቐ ሰልፊ እዩ ኒሩ።
ብሓፈሻ መሰል ኤርትራዊ ዝኸበር አብ ሃገርና መሰል ወዲ ሰብ ዝተኸብረላ ሃገር ክንውንን ከለና እዩ። እቲ ዝተግብረ ሰላማዊ ሰልፊ ብሓጋዊ ሸነኻቱ ዝተማልኣን ዝጸፈፈን ኮይኑ መሰልና እኽቡሩልና ክንብል ከለና ከምዚ ዓይነት መሰል ሂቦሙና አብ አደባባይ ድምጽና ከነስምዕ ዝኽኣልና ሕግን መሰልን ዝተኸብረሉ ሃገር ስለዝኾነ እዩ። አብ ገዛእ ሃገርና ግን ነዚ መሰል ተሓሪምና ይትረፍ ዶ ክንዛረብን ሕቶ ክነልዕልን አብ ውሽጢ ገዛና ተዓጺና ድምጽና ከየስማዕናውን ክነብር አይክኣልናን። ሕግን ግዝኣተ ሕግን ዘለዎ ሃገር ግን ናይ ዜጋታቱ ጥራሕ ዘይኮነ መሰል ናይ ዝኸነ ዜጋ ዘኽብር እዩ ስለዝኸነ ድማ ድምጽና እስሜዕና። ስለዚ መሰል ዝተኸብረላ ሃገርውን ንኽንውንን ኩሉ ጻዕሪ ክነካይድ አለና።
መሰል ወዲ ሰብ ይከበር
ተኸስተ ግደይ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1048


text:
እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም
እዚ ስኩለካሳ (Skolekassa.no) ድበሃል ንዓይነታት ትምህርቲ ኖሽክ፣ ስነፍልጠት፣ ቁጽሪ፣ ጂኦግራፍን እንግሊዝን ንምምሃር ባዕልኻ ዕዮታት ትሰርሓሉ መርበብ ኢንተርነት ኢዩ። ኣብ ስኩለካሳ ክፉታት ድኾኑ ምንጪ መምሃሪ ከምኡውን ፈይደ መእተዊ ኮድ (Feide) ድጠልቡ ምንጪ መምሃሪን ኣለዉ።
መብዛሕትኦም እቶም ኣብ ስኩለካሳ ደለዉ ምንጪ መምሃሪ ክፉታት ኢዮም።
እዚኣቶም ነጻ ንኹሉ ክፉታት ኢዮም።
በቲ ፈይደ ናትካ መእተዊ ኮድ ጌርካ ናብ ስኩለካሳ እንተደኣ ኣቲኻ፣ ናብቶም ቤት ትምህርትኻ ፍቓድ ድገዝኣሎም ምንጪ መምሃሪታት ከምተወሳኺ ክትኣቱ ትኽእል።
እታ ናይ ፈይደ መእተዊ ትጥወቕ ኣብ ነብሲወከፍ ገጽ ናይ ስኩለካሳ ብንጹር ተቐሚጣ ትርከብ።
ኣብቲ ንጸጋም ወገን ደሎ ዝርዝር ዓይነት ትምህርትን ኣርእስትን ክትመርጽ ትኽእል። ንነብሲ ወከፍ ኣርእስቲ ናብቲ ዕዮ ትሰርሓሉ፣ ብድምጺ ትሰምዓሉ፣ ጽሑፋት ተንብበሉ፣ ምሉእ ሓሳባት ትጽሕፈሉን ኣዘናጋዕቲ ናይ ትምርቲ ጸወታ ትጻወተሉን መርበብ ድወስዱ ኣተሓሓዝቲ ኣለዉ።
ካብ ቋንቋታት ኖሽክ፣ እንግሊዝ፣ ዓረብ፣ ዳሪ፣ ፓሽቶ፣ ትግርኛን ኩርማንድጂን ክትመርጽ ትኽእል። ኣብቲ ዝርዝር ቋንቋታት ብምኻድውን ካብ ሓደ ቋንቋ ናብቲ ካልእ ክትቅይር ትኽእል።
እዋናዊ ዜናታት ኣብ ስኩለካሳ (Skolekassa)
Uttrykk
Norsksidene
ብዛዕባ ሰዋስው ፣ ምጽሓፍን ቋንቋን ብምንባብ ፣ ምስማዕን ዕዮታት ብምስራሕን ተማሃር።


text:
ሱና ዝተባህለ ኣገልግሎት ዜና ሱዳን ንፕረዝደንት ዑመር ኣልበሽር ብምጥቃስ: እቶም ፕረዝደንት ምስ ኣሜሪካ ዘተን ልዝብን ንዘካይድ ዝነበረ ኮሚተ ደው ክብል ውሳኔ ምሕላፎም ገሊጹ’ሎ።
ፕረዝደንት ነበር ባራክ ኦባማ: ኣቐዲሞም ኣብ ልዕሊ ሽዱሽተ ሃገራት ማእከላይ ኣፍሪቃ ዝነበረ እገዳ ብኸፊል ንሽዱሽተ ወርሒ ክለዓል ዝብል ውሳኔ ምፍራሞም ይፍለጥ። ፕረዝደንት ትራምፕ እዚ ውሳኔ ምሉእ ንምሉእ ከልዓል ወይ ከይለዓል ውሳኔ ከሕልፉ ዘለዎም ጊዜ በጺሑ’ሎ።
ንሶም ግን እቲ ግዝያዊ ምልዓል እገዳ ንዝመጽእ ሰለስተ ወርሒ ክናዋሕ ወሲኖም ኣለው።
ኣብ 1997 ዓ.ም ኣብ ልዕሊ ሱዳን ዝተነብረ እገዳ መራሒ ጉጅለ ኣልቓዒዳ ግብረ ሽበራ ኦሳማ ቢን ላዲን ኣብ ካርቱም ሱዳን ይነብር ብምንባሩን ፡ ሱዳን ንግብረ ሽበራ ትድግፍ እያ ብዝብል ክሲ’ዩ። ብተወሳኺ ኣብ ዳርፉር ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰል ተፈጺሙ’ዩ ብዝብል ተወሳኺ እገዳ ኣብ ልዕሊ እታ ሃገር ምንባሩ ይፍለጥ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ኣብ ልዕሊ ሱዳን ዝጸንሓ እገዳ ምሉእ ብምሉእ እንተተላዕለ’ኳ ኣብ ልዕሊ መራሒኣ ዝጸንዓ እገዳን ክስታት ምፅናት ዘርእን ከምዘለዎ ከምዝቕጽል ይግለጽ ኣሎ።


text:
ድሕሪ ውድቀት ንግስነት ዛግወ (13 ክ/ዘ) ዝጀመረ ኩናትን ወራራትን መሳፍንትን ነጋውስን ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ህዝብን መሬትን ኤርትራ ወላኲ ኣብ 24/05/1991 ዘብቅዐ እንተመሰለ ብሰንኪ እቲ ኣብ 1998-2000 ዘጋጠመ ናይ ዶብ ኲናትን ድሒሪ ውዕል ኣልጀርስ ዝተወስደ ዘይሓላፍነታዊ መርገጽን ንህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ስቅያት ክነብር ገዲድዎ ጸኒሑ እዩ።
ስርዓት ህግደፍ ብቐደሙ ኣብቲ ንዓለም-ለኻዊ መለክዒ ሕጊ ኲናት(International Rule of Law) ዘየማልኤ ዘይእዉጅ ግን ከኣ ንመሉእ ህዝቢ ኤርትራ ዘካተተ ኲናት ልዕሊ 19,000 መንእሰያት ዘጥፍእን ንኣማኢት ኣሽሓት ምምዝንባላትን ስደትን ዝፈጠረ ኩነታት በዚ ናይ ኢትዮጵያ ውሳነ ብምፍሻሉ ኣብ መንጎ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ሓድሽ ሂወት ክፈጥር ተስፋ ኣሎ።
ነዚ ዝምልከት ዚሃብክዎ ትንታነታት ድማ ኣብዚ ሊንክ ኣሎ።
1. ውሳነ ኢትዮጵያ ዝምልከት
2.1ይ ትንታነ
3.2ይ ትንታነ
4. 3ይ ትንታኔ


text:
ሚልኪያስ ምሕረተኣብ፡ ኣብ ኣሰና ዶት ኮም ብዕለት 21- 12- 2010   ዝብል ኣርእስቲ ሰለስተ ነጥብታት ገሊጽካ።
ተጋዳላይ መምህር ሃይለ መብራህቱ (ወዲ መብራህቱ) ኣብ ዝሓለፈ ቕንያት ብድንገት ብሓደጋ መኪና ሃንደበት ብምዕራፉ ዝተሰምዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና፡ ኣብ ወጻኢ ሃገራት እንርከብ ተማሃሮኡ፡ መቓልስቱን ብጾቱን፡ ንስድራቤቱ ብሓፈሻ ብፍላይ ከኣ ነቶም ገድሊ ናጽነት ኤርትራ ብምቕዳሙ ድሒሩ ስለዝወለዶም ከይዓኾኹ ብዘይ ኣቦ ዝሓደጎም ዕሸላት ደቁ ጽንዓት ይሃብኩም ንብል።
ተጋዳላይ መምህር ሃይለ መብራህቱ (ወዲ መብራህቱ) ኣብ ዝሓለፈ ቕንያት ብድንገት ብሓደጋ መኪና ሃንደበት ብምዕራፉ ዝተሰምዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና። ኣብ ወጻኢ ሃገራት እንርከብ ተማሃሮኡ፡ መቓልስቱን ብጾቱን፡ ንስድራቤቱ ብሓፈሻ ብፍላይ ከኣ ነቶም ገድሊ ናጽነት ኤርትራ ብምቕዳሙ ድሒሩ ስለዝወለዶም ከይዓኾኹ ዝሓደጎም ዕሸላት ደቁ ጽንዓት ይሃብኩም ንብል።
"ካብዛ ኣካይዳ ጎብየ ትበሃል ተመዛዚት ሓረግ ክንናገፍ ከድሊ እዩ።"
Friday, March 14, 2001 Friday, March 14, 2001
ዕላል ብሕታውያን ጋዜጠኛታት ምስ ሚኒስተር ነበር ሃይለ ወልደትንሳኤ (ድሩዕ)
"ፕረዚደንት ካብ ሕጊ ወጺኡ፡ ነዚ ዘሎ ናይ ኣረኣእያ ፍልልይንሰላማዊ ተቓውሞን ብጎነጽ
ተሓጋጋዚ ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ፖለቲካዊ ጉዳያት ኮይኑ ከገልግል ከም ዝተመዘዘ መርበብ ሓበሬታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ።
“ ሃይለ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት እዩ ነይሩ። ሕጂ ግን ኣብ ትውልዲ ሃገሩ ዲሞክራስን ሰብኣዊ መሰልን ክነግስ ስለዝሓተተ ብጥልመት ተኸሲሱ ኣሎ። ንሱ ግን ሓደ ካብቶም ዝለበሙን ምጉሳትን መራሕቲ ውድብ ሕቡራት ሃገራት እዩ። ተባዕ ጅግና እዩ። ንደቀይ ኣብነት (role model) እዩ። ንደቀይ ካብ ዕርክነቱ ዝበልጽ ህያብ ክረኽበሎም ኣይክእልን እየ”


text:
ኣብዚ ጽሑፍ 'ዳግም ምውላድ' ወይ 'ምድሓን' እንታይ ማለት ምዃኑ ክገልጽ እየ፣ናይዚ ናይ ምድሓን ተመኩሮ ቀዳማይ
ስጉምቲ ንስሓ እዩ፣ ቅድሚ ምንሳሕካ ግን ሓጢኣት እንታይ ምዃኑ ክትፈልጥ የድሊ፣ ሎሚ ኣብ ማእከል ክርስትያናት ካብ
ግጉይ ርድኢትናይ ሓጢኣትዝተበገሰ ብዙሕ ግጉይ ርድኢት ናይ ንስሓ ኣሎ፣ኣብዚ ቀረባ ዓሰርተታት ዓመታት ወንጌል። ናይ
ክርስትና መምዘኒታት ኣዝዩ ለጠቕ ኢሉ እዩ፣ እቲ ሎሚ ብብዙሓት ሰበኽቲ ዝስበኽ ዘሎ "ወንጌል" ንእሽቶ ሓቂ ጥራይ ዘለዎ
ዝተቓጠነ ወንጌል እዩ፣ ሰባት ብየሱስ ክኣምኑ ከም ዘለዎም ጥራይ እዮም ዝንገሩ ዘለዉ፣ እንተኾነ ግን ከይተነሳሕካ
ብየሱስ ምእማን ንማንም ኣየድሕኖን እዩ፣ዳግም ምውላድ መሰረት ህይወት ክርስትና እዩ፣ ነዚ መሰረት እዚ ከየንጸፍካ ጽቡቕ
ህይወት ምንባር ልክዕ ከምቲ ንሰብ ጥዑይ ህይወት ክነብር ዝምህር ካልእ ሃይማኖታት እዩ፣ ጽቡቕ ወይ ጥዑይ ህይወት
ክንነብር ከም ዘሎና ርግጽ እዩ። እንተኾነ ግን እዚ እቲ ብላዕሊ ዝህነጽ ህንጻ እምበር መሰረት ናይቲ ህንጻ
ኣይኮነን፣እቲ መሰረትዳግም ምውላድ እዩ። ኩልና ከኣ ካብኡ ክንጅምር ኣሎና፣የሱስ ነዚ ዳግም ምውላድ ዝብል ቃል
ምስኒቆዲሞስ ይዘራረበሉ ኣብ ዝነበረ እዋን ጠቒስዎ ኣሎ (ዮሃ.3።3)፣ ኒቆዲሞስመራሒ ሃይማኖት ኣይሁድን ፍርሃት
ኣምላኽዝነበሮ ብጽድቂ ዝመላለስን ሰብ እኳ እንተነበረ የሱስ ግን "ካብ ላዕሊ እንተ ዘይተወልደ። ንመንግስቲ ኣምላኽ
ኪርእያ ዚኽእል ከም ዜልቦ። ብሓቂ ብሓቂ እብለካ ኣሎኹ።" ኢልዎ፣ እምበኣርከስ ግብርኻ ጽቡቕ እንተኾነውን ናብ መንግስቲ
ኣምላኽ ንምእታዉ መንፈሳዊ ልደትከም ዘድልየካ ንርኢ፣ ቀጺሉ ድማ የሱስ ንሱ ኣብ መስቀል ከም ዝመውትን እቶም ብእኡ
ዝኣምኑ ከኣ ናይ ዘለኣለም ህይወት ከም ዝረኽቡን ነጊርዎ (ዮሃ.3።14,16)፣የሱስ ሰባት ግብሮም ክፉእ ስለ ዝኾነ ካብ
ብርሃን ጸልማት ከም ዝሓረዩውን ነጊርዎ (ዮሃ.3።19)፣ እቶም ቅኑዓት ግና ናብቲ ብርሃን ብምምጻእ ምድሓን ይረኽቡ
(ዮሃ.3።21)፣ ዳግም ንኽትውለድ ናብቲ ብርሃን ክትመጽእ ይግብኣካ፣ እዚ ከኣ ሓጢኣትካ ብቅንዕና ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ
ምእማንን ምንሳሕን ማለት እዩ፣ ንኩሉ ዝገበርካዮ ሓጢኣት ከም ዘይትዝክሮ ርግጽ እዩ። እንተኾነ ግን ሓጢኣተኛ ምዃንካ
ክትእመንን ነቲ ክትዝክሮ ዝኸኣልካ ሓጢኣት ንኣምላኽ ክትነግሮን ይግብኣካ፣ ሓጢኣት ኣዝዩ ዓቢ ነገር እዩ። ስለዚ ከኣ
መጀመርያ ንእሽቶ ክፋሉ ጥራይ ኢኻ ኣብ ህይወትካ ክትርእዮ ትኽእል፣ ልክዕ ከምቲ ኣብ ሓንቲ ዓባይ ሃገር እናተቐመጥካ
ግናኸ ንእሽቶ ክፋላ ጥራይ ምፍላጥ እዩ፣ ካብቲ እትፈልጦ ሓጢኣት ክትምለስ ምስ ጀመርካ ግን ቀስ ብቐስ ነቲ ዘይትፈልጦ
ዝነበርካ ክፍልታት ናይዛ 'ናይ ሓጢኣትሃገር' ትፈልጦ፣ ኣብ ብርሃን ትመላለስ እንተሊኻ ሓጢኣትካ መመሊሱ እናበርሃልካ
ስለ ዝኸይድ ካብኡ እናነጻህካ ክትከይድውን ትኽእል ኢኻ፣ ስለዚ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ኩሉ ሳዕ ብቅንዕና ክትመላለስ
ይግባእ፣ካልእ ኣብነት ንምጥቃም። ኣብ ሓደ ብዙሕ ረሳሕ ክፍልታት ዘለዎ ገዛ ትቕመጥ ኣሎኻ ንበል፣ ንየሱስ ከኣ ኣብ
ገዛኻ ክነብር ደሊኻዮ። ንሱ ግን ኣብ ረሳሕ ክፍልታት ክነብር ኣይክእልን እዩ፣ ስለዚ ከኣ ንነፍሲ ወከፍ ክፍሊ በብሓደ
ኣብ ምጽራይ ይሕግዘካ፣ ቀስ ብቐስ እታ ገዛ ብምልእታ ትጸሪ፣ ብከምዚ እምበኣር ኣብ ህይወት ክርስትናና ብቅድስና ንዓቢ፣
ሃዋርያ ጳውሎስ ኣብ ዘዝኸዶ ሰባት ብንስሓ ናብ ኣምላኽ ኪምለሱብጎይታና የሱስ ክርስቶስ ከኣ ኪኣምኑ ይሰብኽ ከም ዝነበረ
ተዛሪቡ ኣሎ (ግብ.20።20)፣ ዳግም ንምውላድን ጽቡቕ መሰረት ንምንጻፍን ዘድልያ ክልተ ረቛሒታት እዚኣተን እየን፣
ኣምላኽ ንስሓን እምነትን ብሓደ ከም ዝኸዳ ጌሩ ኣቋሪንወን እዩ፣ ብዙሓት ክርስትያናት ሰበኽቲ ግን ፈላልዮመን ኣለዉ፣
ንስሓ ካብ ብዙሕ ናይ ሎሚ ናይ ወንጌል ስብከታት ወጺኣ እያ። ብዙሓት ሰበኽቲ እምነት ጥራይ ይሰብኩ ኣለዉ፣ከምቲ
ዝጸዓረት እንተጸዓረት ሰበይቲ በይና ቆልዓ ከተምጽእ ዘይትኽእል ከምኡ ከኣ ብእምነት ጥራይ ዳግም ክትውለድ ኣይከኣልን
እዩ፣ ሰብኣይውን ንበይኑ ቆልዓ ከምጽእ ኣይክእልን እዩ፣ ቆልዓ ንኽውለድ ሰብኣይን ሰበይትን ክራኸቡ ኣለዎም፣ ከምኡ ድማ
ንስሓን እምነትን ብሓደ ምስ መጻ ሽዑኣብ መንፈስና መንፈሳዊ ልደት ይፍጸም መንፈሳዊ ቆልዓ (ሰብ) ከኣ ይውለድ፣ እዚ
መንፈሳዊ ልደት ልክዕ ከምቲ ስጋዊ ልደት እዩ፣ ብቅጽበት ዝፍጸም እምበር ዘገምታዊ ኣይኮነን፣ ልክዕ ከምቲ ንስጋዊ ልደት
ናይ ኣዋርሕ ምድላው ዘድልዮ። ንመንፈሳዊ ልደትውን ናይ ኣዋርሕ ምድላው የድልዮ ይኸውን፣ እቲ ሓድሽ ልደት ግን ከምቲ
ስጋዊ ልደት ብቕጽበት ዝፍጸም እዩ፣ ገለ ክርስትያናት መዓስ ዳግም ከምዝተወልዱ ኣይፈልጡን እዮም፣ ኣነውን መዓስ ዳግም
ከም ዝተወለድኩ ኣይፈልጥን እየ፣ እዚ ግን ልክዕ ከምቲ ብስጋ ዝተወለድካሉ ዕለት ዘይምፍላጥ እዩ፣ ብህይወት ክሳብ
ዝሃለኻ ከኣ ኣገዳሲ ነገር ኣይኮነን፣ እቲ ቀንዲ ዘገድስ ነገር ሎሚ ብክርስቶስ ህይወት ረኺብካ ከም ዘሎኻ ርግጸኛ ምዃን
እዩ፣ ናብ ኣምላኽ ዘብጽሕ መንገዲ የሱስ ጥራይ እዩ ክንብል ከሎናስ ጸቢብ ኣተሓሳስባ ዘሎና ኣየምስለናንዶ?እስኪ ነዚ
ሕቶ ብሓደ ኣብነት ጌረ ከብርሆ። ንኣቦይ ብኣካል ዘይፈልጦ ወይ ስእሉ ዘይረኣየ ሰብ ኣቦይ ከመይ ከም ዝመስል ክፈልጥ
ኣይክእልን እዩ፣ ልክዕ ከምኡ ከኣ እዞም ንኣምላኽ ርኢናዮ ዘይንፈልጥ ሰባት ንሱ እንታይ ከም ዝመስልን መንገዱ ከመይ
ከም ዝኾነን ክንፈልጦ ኣይንኽእልን ኢና፣ የሱስ ክርስቶስ ግን ካብ ኣምላኽ ስለ ዝመጸ ንሱበይኑ ጥራይ እቲ ናብ ኣምላኽ
ዘብጽሕ መንገዲ ከርእየና ይእኽል እዩ፣ ንሱ ከምዚ ኢሉ። "መገድን ሓቅን ህይወትን ኣነ እየ፣ ብዘይ ብኣይ ሓደ እኳ ናብ
ኣቦ ዚመጽእ የልቦን፣" (ዮሃ.14።6)፣ነዚ የሱስ ናብ ኣቦ ዘብጽሕ መንገዲ ንሱ ጥራይ ከም ዝኾነ ባዕሉ ዝተዛረቦ ዘረባ
ክንሓስብ ከሎና ወይ እቲ ዝበሎ ሓቁ እዩ ወይ ከኣ ንሱ ሓሳውን መታለልን እዩ ኔሩ ክንብል ኢና፣ የሱስ ሓሳውን መታለልን
እዩ ኔሩ ንምባል ዝደፍር መን ኣሎ? የሱስ ጥዑይ ሰብ ወይ ነብይ ኔሩ ጥራይ ምባል እኹል ኣይኮነን፣ ንሱ ኣምላኽ ባዕሉ
እምበር ጥዑይ ሰብ ጥራይ ኣይነበረን፣ ሓሳዊ ወይ መታለሊ እንተኔሩ ድማ ጥዑይ ሰብ ክኸውንውን ኣይክእልን እዩ፣ ስለዚ
የሱስ ብስጋ ዝተገልጸ ኣምላኽ ኢልና ክንድምድም ኢና፣ኩሉ ሓቂ ጸቢብ ኣተሓሳስባ ዘለዎ የምስለካ እዩ፣ ኣብ ስነ ቁጽሪ 2
ተደመሮ 2 ኩሉ ጊዜ 4 እዩ፣ ኣተሓሳስባና ብምስፋሕ (ኣተሓሳስባኦምጸቢብ እዩ ንኸይንበሃል ኢልና) 3 ወይ 5 እውን
መልሲ ክኸውን ይኽእል እዩ ኣይንብልን ኢና፣ ን 3.9999 እንተኾነውን ከም መልሲ ኣይንቕበሎን ኢና፣ ከምዚ ዓይነት
ፍልልይ ዘለዎ መልስታት እንተ ተቐቢልና እቲ ናይ ስነ ሕሳብ ስራሕና ጌጋ ክኸውን እዩ፣ ብተመሳሳሊ መንገዲ መሬት ኣብ
ዙርያ ጸሓይ ከም ትዘውር ንፈልጥ ኢና፣ "ኣተሓሳስባና ብምስፋሕ" ጸሓይውን ኣብ ዙርያ መሬት ትዘውር እያ ዝብል ስነ
ሓሳብ እንተ ተቐቢልና ግን ኩሉ እቲ ናይ ስነ ጠፈር መጽናዕትና ከንቱ ክኸውን እዩ፣ ብተመሳሳሊ ኣብ ስነ ቀመም H2O
ማይ እዩ፣ኣተሓሳስባና ብምስፋሕ H2O ማይ ጥራይ ዘይኮነስ እንኮላይ ጨው እዩ ክንብል ኣይንኽእልን ኢና፣ ስለዚ ሓቂ ኣብ
ዝኾነ ዓይነት ሓሳብ ፍጹምን ጸቢብ ኣተሓሳስባ ዘለዎን እዩ፣ ኣብ ናይ ኣምላኽ ነገርውን ከምኡ እዩ፣ ሰፊሕ ኣተሓሳስባ
ከምቲ ኣብ ስነ ቁጽሪ። ስነ ጠፈርን ስነ ቀመምን ናይ ኣምላኽ ሓቂ ኣብ ምፍላጥውን ሓደገኛ ጌጋ የምጽእ እዩ፣ መጽሓፍ
ቅዱስ ኩሎም ሰባት ሓጥኣን ከም ዝኾኑን የሱስ ከኣ ምእንቲ ሓጥኣን ከም ዝሞተን ይምህር፣ ስለዚ ከም
'ክርስትያን'(ጻድቕ) ናብ የሱስ እንተመጺኻ ንሱ ንሓጥኣን እምበር ንክርስትያናት ኢሉ ስለ ዘይሞተ ሓጢኣትካ
ኣይሓድገልካን እዩ፣ እቲ ሓጢኣቱ ዝሕደገሉ እቲ ናብ ጎይታ መጺኡ "ጎይታ። ኣነ ሓጥእ እየ" ዝብል ሰብ ጥራይ እዩ፣
የሱስ ምእንቲ ሓጥኣን ስለ ዝሞተ ከም ኣባል ናይ ዝኾነ ሃይማኖት ኮይንካ ክትመጽእ ኣይትኽእልን ኢኻ፣ ከም ሓጥእ እንተ
መጺእካዮ ግን ሽዑ ሓጢኣትካ ክሕደገልካ ይኽእል እዩ፣ኣምላኽ ሕልና ስለ ዝሃበና ኩልና ሓጥኣን ምዃንና ክንፈልጥ ቀሊል
እዩ፣ ህጻናት ኣዝዩ ተነቃፊ ሕልና ኣለዎም። ስለዚ ከኣ ንጌጋ ቀልጢፎም ይርድእዎ (ይፈልጥዎ)፣ እናዓበዩ ክኸዱ ከለዉግን
ሕልንኦም እናተረረ ክኸይድ ይኽእልእዩ፣ ወዲ 3 ዓመት ቆልዓሓሶት ክዛረብ ከሎ ሕልንኡ ስለ ዝኸሶ ናይ ክሲ ምልክት ኣብ
ገጹ ይርአ እዩ፣ ድሕሪ 15 ዓመታት ግን ንድምጺ ሕልንኡ ደጋጊሙ ዕሽሽ ብምባል ንሕልኡ ይቐትሎ'ሞ ኣብ ገጹ ዝኾነ
ምልክት ከየርኣየ ክሕሱ ይኽእል እዩ፣ ናይ ሓደ ህጻን ከብዲ እግሪ ብክንቲት ተንኪፍካዮውን ይስምዖ እዩ። ናይ ዓበይቲ
ሰባት ከብዲ እግሪ ግን ካብ ምትራሩ ዝተላዕለ መርፍእውን ኣጸቢቑ እንተ ዘይተጸቒጡ ኣይስምዖምን እዩ፣ ሕልና ሰባትውን
እናዓበዩ ክኸዱ ከለዉ ልክዕ ከምኡ እዩ፣ሕልና ሞራላውያን ፍጥረታት ምዃንና ምእንቲ ክነግረና ኣምላኽ ኣብ ውሽጥና ዘቐመጦ
ድምጺ እዩ፣ ናይ ጽቡቕን ክፉእን መባእታዊ ፍልጠት ዘረድኣና ኣምላኽ ዝሃበና ውህበት እዩ፣ ጎይታ የሱስ "ናይ ስጋ
መብራህቲ" ኢልዎ ኣሎ (ሉቃ.11።34)፣ ነዚ "ዓይኒ" እዚ እንተ ዘይተጠንቂቕናሉ ሓደ መዓልቲ መንፈሳውያን ዕዉራት
ክንከውን ኢና፣ ነቲ ኣብ ሕልናና ዝጎጥየና ነገራት ዕሽሽ ምባል ከምቲ ኣብ ዓይንኻ ንዝኣቱ ነኣሽቱ ደሮና ሸለል ምባል
ሓደገኛ እዩ፣ ሓደ መዓልቲ መንፈሳዊ ኣዒንትና ምሉእ ብምሉእ ክዓውር እዩ፣ህጻናት ክውለዱ ከለዉ ሃይማኖት የብሎምን፣
ኩሎም ከኣ ሓደ እዮም፣ ድሕሪ ክልተ ዓመትውን ለዉጢ የብሎምን ኩሎም ስሱዓትን ተበኣስትን እዮም፣ ድሕሪ ጊዜ ግን ወለዶም
ዝተፈላለየ ሃይማኖት ይምህርዎም እሞ ተኸተልቲ ዝተፈላለየ ሃይማኖት ይኾኑ፣ ካብ 90% ንላዕሊ ናይሰባት ሃይማኖት ወለዶም
ዝመረጹሎምእዩ፣ኣምላኽ ግን ከም ተኸተልቲ ዝተፈላለየ ሃይማኖታት ኣይርእየናን እዩ፣ ንኩልና ከም ሓጥኣን እዩ ዝርእየና፣
የሱስ ምእንቲ ሓጢኣት ኩሉ ሰብ ንኽመውት እዩ ካብ ሰማይ ናብ ምድሪ መጺኡ፣ ንሱ ምእንቲ እቶም ሓጥኣን ምዃኖም ዝእመኑን
ናብ ህላውነት ኣምላኽ ክኣትዉ ብቕዓት ከም ዘይብሎም ዝፈልጡን እምበር ምእንቲ እቶም ናብ ህላውነት ኣምላኽ ክኣትዉ
ብቑዓት ከም ዝኾኑ ዝሓስቡ ኣይኮነን መጺኡ፣ ሕልናኻ ሓጥእ ምዃንካ ይነግረካ እዩ፣ ስለዚ ስለምንታይ ደኣ ናብ የሱስ
መጺእካ "ጎይታ። ኣነ ሓጥእ እየ። ኣብ ህይወተይ ብዙሕ ክፉእ ነገራት ጌረ እየ፣" ምባል ዝኸብደካ?ገሊኣቶም "እቲ ሰናይ
ዝኾነ ኣምላኽ ንሓጢኣትና ሸለል ብምባል ከም ኣቦ ይቕረ ዘይብለልና?" ኢሎም ይሓቱ እዮም፣ ሓደ ውሉድ ገለ ክቡር ኣቕሓ
እንተሰይሩን ተጣዒሱ ከኣ ንኣቦኡ ይቕረታ እንተ ሓቲቱን ኣቦኡ ይቕረ ይብለሉ እዩ ይብሉ፣ እዚ ነገራት እዚ ግን ሞራላዊ
ነገራት ኣይኮነን፣ኩሉ ሓጢኣትና ከምዚ ኔሩ እንተ ዝኸውን እግዚኣብሄር ይቕረ ምበለልና ኔሩ፣ ሓጢኣት ግን ከምዚ
ኣይኮነን። ሓጢኣት ገበን እዩ፣ሓደ ዳኛ ኣብ መጋባእያ ተቐሚጡ ከሎ ወዱ ብገበን ተኸሲሱ ናብ ቅድሚኡ እንተ ዝቐርብ።
"ወደይ። እፈትወካ እየ። ይቕረ ኢለልካ ኣለኹ። ኣይትቕጻዕን ኢኻ" ኢሉዶ ነጻ ምሰደዶ? ንእሽቶ ሕጊ ዝፈልጥ ምድራዊ
ፈራዲውን ከምዚ ኣይምገበረን፣ እቲ ፍትሒ ናይ ምትግባር ንእሽቶ ባህርይእምበኣር ካብቲ ብምስሉ ዝተፈጠርና ፍጹም ፍትሒ
ዝገብር ኣምላኽ ዘመጻእናዮ እዩ፣ ኣዝዩ ከቢድ ገበን ምስ ፈጸምና እምበኣር እግዚኣብሄር ከም ፈራዲ "ኣዝዬእየ ዘፍቅረካ።
እንተኾነ ግን ገበን ፈጺምካ ኣሎኻ። ስለዚ ከኣ ክትቅጻዕ ኢኻ" ክብለና ኣለዎ፣ ኣብቲ መጋባእያ እቲ ውሉድ ክሳብ ክንደይ
ብገበኑ ይጠዓስ ብዘየገድስ እቲ ኣቦኡ ከም ፈራዲ መጠንክቐጽዖ ኣለዎ፣ እስኪ እቲ ወዲ ባንኪ ሰሪቑ ኔሩ ንበል፣ እቲ ኣቦ
እቲ ግቡእ መቕጻዕቲ - ንኣብነት 1 ሚልዮን ናቕፋ ቀጺዕዎ ንበል፣ እቲ ወዲ ክንድኡ ዝኣክል ገንዘብ ስለ ዘይብሉ ናብ
ቤት ማእሰርቲ ክኸይድ ኣለዎ፣ ሽዑ እቲ ኣቦ ካብቲ ናይ ፈራዲ መንበሩ ብምትንሳእ ነቲ ናይ ፈራዲ ክዳኑ የውጽእ፣ ካብ
ጅቡኡ ቸክ ብምውጻእ ከኣ ናይ ሓደ ሚልዮን ናቕፋ (ንዓመታት ዝኣከቦ ገንዘብ) ንመቕጻዕቲ ወዱ ይኸፍል፣ እቲ ወዱ
ኣየፍቀርካንን ኢሉ ክኸሶ ይኽእልዶ? ኣይፋሉን፣ ንወዱ እቲ ሕጊ ዝሓቶ ግቡእ መቕጻዕቲ ስለ ዝበየነሉ ቅኑዕ ፈራዲ ብዘይ
ምዃኑውን ዝኸሶ ሰብ የብሉን፣ ኣምላኽውን ንዓና ልክዕ ከምዚ እዩ ጌሩልና፣ ከም ፈራዲ ኩልና ብሓጢኣትና ክንመውት ከም
ዘሎና ፈሪዱ፣ ብድሕሪኡ ከኣ መልክዕ ሰብ ብምውሳድ ነቲ ንዓና ዝግባእ መቕጻዕቲ ተቐጺዕዎ፣መጽሓፍ ቅዱስ ኣምላኽ ሓደ እኳ
እንተኾነ ብሰለስተ ኣካላት ማለት ኣቦ። ወዲን መንፈስ ቅዱስን ከምዝተገልጸ ይምህር፣ ኣምላኽ ሓደ ኣካል ጥራይ እንተ
ዝነብር ነቲ ኣብ ሰማይ ዘሎ ዝፋኑ ገዲፉ ከም ሰብ ብናይ የሱስ ኣካል ኣይምመጸን ኔሩ፣ ንኣድማስከ መን መመሓደሮ?
ኣምላኽ ሰለስተ ኣካላት ስለ ዘለዎ ግን ወዲ ናብ ምድሪ ብምምጻእ ኣብ ቅድሚ እቲ ኣብ ሰማይ ዘሎ ኣቦ ንሱ ከኣ ፈራዲ
ምእንቲ ሓጢኣትና ክመውት ክኢሉ፣ ገለ ክርስትያናት ኣብ ኣምላኽ ሓደ ኣካል ንሱ ከኣ የሱስ ጥራይ እዩ ዘሎ ብምባል
'ብስም የሱስ' ጥራይ የጥምቑ እዮም፣ እዚ ግን ዓቢ ጌጋ እዩ፣ 1ዮሃ.2።22 እቲ ንኣቦን ወድን ዝኽሕዶም ንሱ መንፈስ
ጸረ ክርስቶስ ኣለዎ ይብል፣ ንኣቦን ወድን ምኽሓድ ማለት እግዚኣብሄር ወልድ ብመልክዕ ሰብ የሱስ ክርስቶስ ኮይኑ
ኣይመጸን። ፍቓዱ ገዲፉ ፍቓድ ኣቦ ኣይገበረን። ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ኣቦ መቕጻዕቲ ሓጢኣትና ኣይወሰደን ይብል ኣሎ
ማለት እዩ (1ዮሃ.4።2-3)፣የሱስ ናብ ምድሪ ክመጽእ ከሎ ፍጹም ኣምላኽን ፍጹም ሰብን ኔሩ፣ ኣብ መስቀል ክመውት ከሎ
ንመቕጻዕቲ ኩሉ ሰብ ወሲድዎ፣ ናይ ሓጢኣትና መቕጻዕቲ። ካብ ኣምላኽ ንዘለኣለም ምፍላይ እዩ፣ የሱስ ኣብ መስቀል ምስ
ተሰቕለ ከኣ ካብ ሰማያዊ ኣቦኡ ተፈልዩ እዩ፣ እዚ ምፍላይ እዚ እቲ ዝኾነ ሰብ ክምኮሮ ዝኽእል ዝኸፍአ መከራ እዩ፣ ኣብ
ኣድማስ እቲ እንኮ ኣምላኽ ዝሓደጎ ቦታ ሲኦል (ገሃነም) እዩ፣ ኣምላኽ ኣብኡ የለን፣ ስለዚ ከኣ ኣብ ገሃነም ኩሉ እቲ
ናይ ሰይጣን ክፉእ ባህርያት ብምልኣት ይግለጽ፣ እቲ ነቶም ናብ ገሃነም ዝኸዱ ሰባት ኣዝዩ ክፉእ ዝኾኖም ከኣ ናይዚ
ክፉእ ባህርያት ብምልኣት ምግላጽ እዩ፣ የሱስ ኣብ መስቀል ምስ ተሰቕለ ነዚ መቕጻዕቲ እዚ ተመኩርዎ እዩ፣ ኣብ መስቀል
ን6 ሰዓታት እዩ ጸኒሑ። ኣብተን ዳሕረዎት 3 ሰዓታት ግን ኣምላኽ ሓዲግዎ፣ ጸሓይ ጸልሚታምድሪ ከኣ ኣንቀጥቂጣ፣ ምስ
ሰማያዊ ኣቦኡ ዝነበሮ ርክብ ተቛሪጹ፣ ኣምላኽ ርእሲ ክርስቶስ እዩ (1ቆረ.11።3) ስለዚ ኣቦ ንክርስቶስ ምስ ሓደጎ
ልክዕ ከምቲ ርእሱ ዝተቖርጸ እዩ ኮይኑ፣ እዚ ንየሱስ ከመይ ዓይነት ስቓይ ከም ዝነበረ ብምልኣት ክንርድኦ ኣይንኽእልን
ኢና፣
የሱስ ፍጡር ኔሩ እንተ ዝኸውን ንመቕጻዕቲ ናይቶም ካብ ኣዳም ጀሚሮም ዝነበሩ ብቢልዮናት ዝቑጸሩ ሰባት ክቕጽዖ
ኣይክእልን እዩ ኔሩ፣ምኽንያቱ ሓደ ሰብ ምእንቲ ሓጢኣት ናይ ሓደ ቢልዮንቀተልቲ ሰብ ክስቀል ኣይክእልን እዩ፣ የሱስ ግን
እቲ መጀመርታን መወዳእታን ዘይብሉ ኣምላኽ ስለ ዝኾነ ንናይ ኩሉ ሰብ መቕጻዕቲ ክወስድ ክኢሉ፣ንሱ እቲ መጀመርታን
መወዳእታን ዘይብሉ ኣምላኽ ስለ ዝኾነ ንናይ ዘለኣለም መቕጻዕቲ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ሰዓታት ክቕጽዖ ክኢሉ፣የሱስ ኣምላኽ
እንተ ዘይነብርን እግዚኣብሄር ኣቦ ከኣ ብሰንኪ ናትና ሓጢኣት እንተ ዝቐጽዖን ኔሩ።ዓቢ ምጉዳል ናይ ፍትሒ ምኾነ ኔሩ፣
እቲ ሰብ ክቕጻዕ ፍቓደኛ እንተኾነውን ኣምላኽ ብሓጢኣት ናይ ሓደ ሰብ ንካልእ ሰብ ኣይቀጽዕን እዩ፣ ዓርክኻ ኣብ ክንዳኻ
ክስቀልን ክቕጻዕን ኣይክእልን እዩ፣ እዚ ምጉዳል ፍትሒ እዩ፣ እምበኣርከስ የሱስ ፍጡር እንተ ዝነብር እሞ ኣብ ክንዳና
እንተ ዝቕጻዕ እዚ እቲ ዝዓበየ ምጉዳልፍትሒ ምኾነ ኔሩ፣ዝኾነ ፍጡር ንመቕጻዕትና ክወስዶ ይኽእል ከም ዘይነበረ እምበኣር
ርግጽ እዩ፣ ኣምላኽ ፈራድ ኩሉ ምድሪ ስለ ዝኾነ ነቲ መቕጻዕቲ ክቕጽዖ ዝኽእልውን ኣምላኽ ጥራይ እዩ ኔሩ፣ ንሱ
ንኽቀጽዓናን ነቲ መቕጻዕትና ክወስዶን መሰል ኣለዎ፣ የሱስ ክርስቶስ ብኣካል ናብ ምድሪ ብምምጻእ ድማ ከምኡ ጌሩ፣
መሰረት እምነት ክርስትና ኣብ ክልተ ዓበይቲ ሓቅታት ዝተመስረተ እዩ፣ ቀዳማይ።ክርስቶስ ምእንቲ ሓጢኣት ሰባት ሞይቱ፣
ካልኣይ ከኣ ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ ካብ ምውታት ተንሲኡ፣ክርስቶስ ካብ ምውታት እንተ ዘይትንስእ ኔሩ ኣምላኽ ንምዃኑ
መረጋገጺ ኣይምሃለወን፣ ካብ ምውታት ምትንስኡ ንሓቅነት ናይቲ ኩሉ ንሱ ዝበሎ ነገራት የርኢ፣ ዋላ ሓደ መራሒ ሃይማኖት
ምእንቲ ሓጢኣት ዓለም ከም ዝመውት ኣይተዛረበን፣ ዝኾነ መራሒ ሃይማኖትውን ካብ ምውታት ኣይተንስአን፣ እዚ ክልተ ሓቅታት
እምበኣር ንክርስትና ፍሉይ ይገብሮ፣ኩሉ ሃይማኖታት ጽቡቕ ክንገብርን ምስ ካልኦት ብሰላም ክንነብርን ይምህሩና ይኾኑ፣
እምነት ክርስትና ግን ፍሉይ መሰረት ኣለዎ። ንሱ ከኣ። ክርስቶስ ምእንቲ ሓጢኣትና ሞተ። ካብ ምዉታት ከኣ ተንስአ ዝብል
እዩ፣ እዚ ክልተ ሓቅታት ካብ ክርስትና እንተ ወጺኡ ክርስትና ልክዕ ከምቲ ካልእ ሃይማኖታት ክኸውን እዩ፣ ንክርስትና
ፍሉይ ዝገብሮ እዚ ክልተ ሓቅታት እዩ፣ኩልና ንኣምላኽ ንክንነብር ኢና ተፈጢርና ኔርና። ኩልና ግን ንገዛእ ርእስና
ክንነብር ጸኒሕና፣ ስለዚ ናብ ኣምላኽ ክንመጽእ ከሎና ንብዙሕ ዓመታት ንኣምላኽ ዝግባእ ነገር ክሰርቁ ከም ዝጸንሑ
ዝተነስሑ ሰረቕቲ ኮይንና ክንመጽእ ኣሎና፣ ክርስቶስ ምእንታና ስለ ዝሞተ ከነመስግንን ካብ ምውታት ከም ዝተንስአ ሎሚ
ከኣ ህያው ከም ዝኾነን ክንኣምን ይግብኣና፣ ናብ ዝሞተ ሰብ ክትጽሊ ስለ ዘይከኣል የሱስ ሎሚ ህያው እንተ ዘይከውን
ናብኡ ክንጽሊ ኣይምኸኣልናን፣የሱስ ካብ ምውታት ስለ ዝተንስአ ግን ምስኡ ክንዘራረብ ንኽእል ኣሎና፣የሱስ ካብ ምውታት
ድሕሪ ምትንስኡ ናብ ሰማይ ዓሪጉ፣ ሽዑ ድማ እቲ ሳልሳይ ኣካል ናይ ስላሴ ዝኾነ መንፈስ ቅዱስ ናብ ምድሪ መጺኡ፣
መንፈስ ቅዱስ ልክዕ ከም የሱስ ሰብኣውነት ኣለዎ፣ ናብ ምድሪ ንህይወትና ብህላዌኡ ንኽመልእ መጺኡ፣ ህይወትና ንመንፈስ
ቅዱስ እንተ ሂብናዮ ንሱ ክቕድሰና ይኽእል እዩ፣ መንፈስ ቅዱስ ምስ መልኣካ ኣብ ልዕሊ ሓጢኣት ብዓወት ክትመላለስ
ትኽእል ኢኻ፣ መንፈስ ቅዱስ ብበዓል ሓምሳ ቅድሚ ምውራዱ ዋላ ሓደ ሰብ ኣብ ልዕሊ ሓጢኣት ብዓወት ክመላለስ ይኽእል
ኣይነበረን፣ ቅድሚኡ ሰባት ደጋዊ ህይወቶም ጥራይ እዮም ከመሓይሹ ዝኽእሉ ኔሮም፣ ውሽጣዊ ህይወቶም ግን ብሓጢኣት
ዝተሳዕረን ዘይተለወጠን እዩ ኔሩ፣ መንፈስቅዱስ ምስ መልኣካ ኣምላኽ ኣብ ውሽጥኻ ስለ ዝነብር ብውሽጥኻውን ንኣምላኽ
ዝበቅዕ ናብራ ክትነብር ትኽእል ኢኻ፣እቲ ዘገርም መልእኽቲ ናይ ወንጌል ኣምላኽ ሓጢኣትካ ምስ ሓደገልካ ልብኻ ፈጺሙ
ክጸሪ ከም ዝኽእልን የሱስ ኣባኻ ክነብር ምስ ጀመረ ከኣ ብመንፈሱ ጌሩ ንኣካላትካ ቤተ መቕደስ ኣምላኽ ይገብሮ ዝብል
እዩ፣ሓደ ጊዜ ምስ ሓደ ሽጋራ ዘትክኽ ክርስትያን የዕልል ነበርኩ፣ ኣብ ውሽጢ ቤተክርስትያን ሽጋራ መትከኽካዶ? ኢለ ከኣ
ሓተትክዎ፣ ንሱ ድማ ቤተክርስትያን ቤት ኣምላኽ ስለ ዝኾነ ኣብኡ ፈጺሙ ከም ዘየትክኽ ነገረኒ፣ ኣነ ድማ ቤተ መቕደስ
ኣምላኽሰብነቱ እምበር ሓደ ቤተክርትያን ዝበሃል ህንጻ ከም ዘይኮነ ነገርክዎ፣ ኣብ ውሽጢ ህንጻ ቤተክርስትያን ዝሙት
ምፈጸምካዶ? ብርግጽ ኣብ ውሽጢ ቤተክርስትያን ኣጸያፊ ስእልታት ኣይምረኣኻን፣ ክርስቶስ ኣብኡ ክነብር ከሎ
ስጋኻቤተመቕደስ ኣምላኽ እዩ፣ ስለዚ ብኣካላትካ እንታይ ከም እትገብር ተጠንቀቕ፣ ናይ ምትካኽ። መስተ ምስታይ። ጎዳእቲ
መድሃኒታት ምውሳድን ርኹስ ሓሳባት ኣብ ኣእምሮኻ ቦታ ክረክብ ምፍቃድን ቀስ ብቐስ ንስጋኻን ኣእምሮኻን ከዕንዎ
እዩ፣ህይወት ክርስትና ከም ሓደ ውድድር ጉያ እዩ፣ ገጽና ካብ ሓጢኣት ምስ መለስናን ዳግም ምስ ተወለድናን ናብ መጀመሪ
መስመር ናይዚ ውድድር ንመጽእ፣ ሽዑ እቲ ክሳብ ናይ መወዳእታ ህይወትና ዝቕጽል ናይ ማራቶን ውድድር ይጅመር፣
ንጎዪንጎዪንጎዪ፣ በብመዓልቱ ከኣ ናብቲ ናይ መወዳእታ መስመር እናቐረብና ንኸይድ፣ ኩሉ ሳዕ ግን ጉያና ከነቋርጽ
ኣይግባእን፣ብካልእ ኣብነት ንምግላጹ። ዳግም ክንውለድ ከሎና ናይ ገዛና መሰረት ነንጽፍ ኣሎና፣ ብድሕሪኡ ቀስ ብቐስ ነቲ
ብዙሓት ደርብታት ዘለዎ ላዕለዋይ ክፋል ናይቲ ህንጻ ክንሃንጽ ንጅምር፣ እዚ ህይወት እዚ በብዓመቱ ኣብ ህይወትካ ዝነበረ
ክፉእ ባህርያት እናኣጥፋእካን ብዝያዳ ንኣምላኽ እናመሰልካ እትኸደሉ ስለ ዝኾነ እቲ ክትነብሮ እትኽእል ዝበለጸ ናብራ
እዩ፣እሞ ዳግምንክትውለድ እንታይ ክትገብር ኣሎካ?መጀመርያ ሓጢኣተኛ ምዃንካ ፍለጥን ተኣመንን፣ ርእስኻ ምስ ካልኦት
ብምውድዳር ካብ ገሊኦምስለ ዝሓሽኻ ኣይትጸናናዕ፣ ሓጢኣት ልክዕ ከም ቀታሊ መርዚ እዩ፣ ሓደ ንጣብ ሰቲኻ ኮነ ሚእቲ
ንጣብ ሰቲኻ ምሟትካ ኣይተርፈካን እዩ፣ ኣብ ህይወት ክርስትናኻ ጥዑይ ምጅማር ክትገብር እንተ ደሊኻ ካብቲ ኣብ ዓለም
ዘሎ ዝኸፍአ ሓጢኣተኛ ከም ዘይትሓይሽ ፍለጥን ተኣመንን፣ ብድሕሪኡ ካብ ኩሉ እትፈልጦ ሓጢኣት ክትምለስ ወስን፣ብድሕሪኡ
ብክርስቶስ እመን፣ እዚ ማለት ኩለንትናኻ ኣብ ክርስቶስ ምዕቋብ ማለት እምበር ብኣእምሮኻ ብዛዕባ ክርስቶስ ገለ ነገር
ምእማን ማለት ኣይኮነን፣ ንገለ ሰብ ኣብኡ ከይተዓቖብካ ወይ ከይተወከልካ ክትኣምኖ ትኽእል ኢኻ፣ ሓንቲ መርዓት ኣብ
ዕለተ መርዓኣ "ርእስኺ ነዚ ሰብኣይ እዚ ክትውፍዩ ፍቓደኛ ዲኺ?" ተባሂላ ምስ ተሓተተት "ጥዑይ ሰብ ምዃኑ እኣምን
እየ። ህይወተይን መጻእየይን ንዕኡ ከረክብ ግን ርግጸኛ ኣይኮንኩን" ኢላ እንተ መሊሳ ኣብኡ እምነት ስለ ዘይብላ
ክትምርዓዎ ኣይትኽእልን እያ፣ ሰበይቲ ክትምርዖ ከላ ናይ ህይወታ መኣዝን ብምሉኡ እዩ ዝቕየር። ስማ ብስም ሰብኣያ እዩ
ዝዕብለል። ቤት ኣቦኣ ገዲፋ ከኣ ናብ ቤት ሰብኣያ እያ እትኸይድ፣ ሰብኣያ ኣበይ ከም ዝነብር ዘይክትፈልጥ ትኽእል እያ።
መጻኢኣ ግን ኣሚና ንእኡ ተረክቦ፣ ኣብኡ እምነት ኣለዋ፣ እምነትካ ኣብ ክርስቶስ ምግባር ማለትእምበኣር ከምዚ እዩ፣
እቲ "ክርስትያን" ዝብል ቃል (በቲ ቅኑዕ ትርጉሙ እንተ ወሲድናዮ) 'መርዓት (ሰበይቲ) ክርስቶስ' ማለት እዩ፣ሰበይተይ
ድሕሪ ንዓይ ምምርዓዋ እያ ሰበይተይ ትበሃል፣ ልክዕ ከምኡ ከኣ ንክርስቶስ እንተ ተመርዒኻዮ ጥራይ ኢኻ ስም ክርስቶስ
ክትወስድን ንርእስኻ "ክርስትያን" ኢልካ ክትጽውዓ ትኽእልን፣ ሓንቲ ሰበይቲ ዘይተመርዓወትኒ ክንሳ ሰበይቱ እየ እንተ
ኢላ ትሕሱ ጥራይ እያ ዘላ፣ ከምኡ ከኣ እቲ ንክርስቶስ ከይተመርዓዎ ክርስትያን እየ ዝብል ሰብ ይሕሱ እዩ ዘሎ፣መርዓ
ንዘለኣለም እምበር ንውሑድ መዓልትታት ኣይኮነን፣ ክርስትያን ምዃን ከኣ ናይ ምሉእ ህይወት መብጽዓ (ኪዳን) እዩ፣ ምስ
ክርስቶስ ኪዳን ምግባር ማለት ፍጹም ኮይንካ ኢኻ ማለት ኣይኮነን፣ ሰበይቲ ክትምርዖ ከላ ኣብ ህይወታ ምሉእ ዋላ ሓንቲ
ጌጋ ከም ዘይትፍጽም ቃል ኣይትኣቱን እያ፣ ብዙሕ ጌጋታት ክትገብር እያ።ሰብኣያ ግን ይቕረ ክብለላ እዩ፣ ምስ ሰብኣያ
ንዘለኣለም ክትነብር ግን ቃል ትኣቱ እያ፣ እቲ ምስ ክርስቶስ ዝህልወና ሕብረትውን ከምዚ እዩ፣ እቲ ቀጺልካ እትገብሮ
ስጉምቲ ጥምቀት ማይ ምውሳድ እዩ፣ ምጥማቕ ናይ መርዓ ምስክር ወረቐት ከም ምውሳድ እዩ፣ ናይ መርዓ ምስክር ወረቐት
ብምምጻእ ጥራይ ክትምርዖ ኣይከኣልን እዩ፣ ብምጥማቕውን ክርስትያን ኣይክወንን እዩ፣ ድሕሪ ምምርዓውካ ጥራይ እዩ ናይ
መርዓምስክር ወረቐት ክትሕዝ ዘሎካ፣ ከምኡ ድማ ድሕሪ ብክርስቶስ ምእማንካ ጥራይ ኢኻ ክትጥመቕ ዘሎካ፣ ብጥምቀት ካብቲ
ዝሓለፈ ኣረጊት ህይወት ከምዝተላቐቕካን ንየሱስ ክርስቶስ ጎይታ ህይወትካ ከም ዝገበርካዮን ትምስክር፣ጥዑያት ሰብ ሓዳር
ዝኾኑ ሰብኣይን ሰበይትን ብዙሕ የዕልሉ፣ ስለዚ ንስኻውን መዓልታዊ ምስ ጎይታ ክትዘራረብን ነቲ ንሱ ብቃሉ ዝብለካ
ክትሰምዕን ይግብኣካ፣ጥዕይቲ ሰበይቲ ንሰብኣያ ዘጉሂ ዝኾነ ነገር ኣይትገብርን እያ፣ ኩሉ ነገራት ምስኡ ብሕብረት እያ
ትገብሮ፣ ሓቀኛ ክርስትያንውን ንክርስቶስ ዘየሕጉስ ነገር ኣይገብርን(ንኣብነት የሱስ ዘይርእዮ ፊልም ኣይርእን) እዩ፣
ምስ የሱስ ኮይኑ ክገብሮ ዘይክእል ነገር ኣይገብርን እዩ፣ዳግም ከም ዝተወለድካ ርግጸኛ ክትከውን ትኽእልዶ? እወ ኣብ
ሮሜ.8።16 ዳግም ድሕሪ ምውላድና ውሉድ ኣምላኽ ምዃንና መንፈስ ቅዱስ ከም ዝምስክረልና ይነግረና፣ምስቲ ሰባት ክረኽብዎ
ዝኽእሉ ዝበለጸ ዓርኪ ምንባር ስለ ዝኾነ እዚ ኣዝዩ ደስ ዘብል ህይወት እዩ፣ የሱስ ኩሉሳዕን ኣብ ኩሉ ቦታን ምሳና ስለ
ዝኸውን በይንና ኣይንኸውንን ኢና፣ ሽግርና ንእኡ ከነካፍሎን ንሱ ኣብ ምፍትሖም ክሕግዘናን ይኽእል እዩ፣ የሱስ ንመጻኢና
ኣብ ኢዱ ስለ ዝሓዘ ከኣ ህይወትና ካብ ጭንቀትን ፍርሃትን ነጻ ዝኾነን ብሓጎስ ዝተመልአን እዩ፣ ዳግም ክትውለድ ትደሊ
እንተኾይንካ ብቅንዕናን ካብ ልብኻን ሕጂ እዚ ጸሎት ናብ ጎይታ ጸሊ።"ጎይታ የሱስ። ንስኻ ወዲ ኣምላኽ ምዃንካ እኣምን
ኣሎኹ፣ ኣነ ገሃነም ዝግብኣኒ ሓጢኣተኛ እየ፣ ስለ ዘፍቀርካንን ምእንቲ ሓጢኣተይ ኣብ መስቀል ስለ ዝሞትካን አመስግነካ
ኣለኹ፣ ካብ ምውታት ከም ዝተንሳእካንሎሚ ህያው ከም ዝኾንካንእኣምን ኣሎኹ፣ ካብቲ ሓጢኣት ዝመልኦ ህይወተይ ሕጂ ክምለስ
እደሊ ኣለኹ፣ ንሓጢኣተይ ይቕረ በለለይ። ንሓጢኣት ክጸልኦከኣ ደግፈኒ፣ ንዝበደሉኒ ዘበሉ ኩሎም ይቕረ እብለሎም ኣለኹ፣
ጎይታ የሱስ ናብ ህይወተይ ንዓ። ካብ ሎሚ ጀሚርካ ከኣ ጎይታ ህይወተይ ኩን፣ ሕጂ ከኣ ውሉድ ኣምላኽ ግበረኒ፣"ቃል
ኣምላኽ። "ነቶም እተቐበልዎ ዘበሉ ኩሎም ብስሙ ንዚኣምኑ ግና ውሉድ ኣምላኽ ኪኾኑ መሰል ሃቦም፣" ይብል
(ዮሃ.1።12)፣ጎይታ የሱስውን "ነቲ ናባይ ዚመጽእ ከኣ ከቶ ንወጻኢ ኣይድርብዮን እየ፣" ኢሉ ኣሎ
(ዮሃ.6።37)፣ስለዚ ንሱ ከምዝተቐበለካ ርግጸኛ ክትከውን ትኽእል ኢኻ፣ብድሕሪዚ። "ጎይታ የሱስ ሓጢኣተይ ስለ
ዝሓደግካለይን ስለ ዝተቐበልካንን አመስግነካ ኣለኹ፣ ብመንፈስ ቅዱስካ ምልኣኒ። ንዓኻ ክነብር ከኣ ሓይሊ ሃበኒ፣ ካብ
ሎሚ ጀሚረ ንዓኻ ጥራይ ባህ ከብለካ እደሊ ኣለኹ፣" ኢልካ ከኣ ከተመስግኖ ትኽእል ኢኻ፣ሕጂ ቃል ኣምላኽ መዓልታዊ
ከተንብብን ጎይታ መዓልታዊ መንፈስ ቅዱስ ክመልኣካ ክትሓቶን ኣሎካ፣ ምስ ካልኦት ዳግም ዝተወልዱ ኣመንቲ ሕብረት
ክትገብርውን የድልየካ፣ ሽዑ ጥራይ ኢኻ ኣብ ህይወት ክርስትና ክትዓብን ንጎይታ ንምስዓብ ዝኸውን ሓይሊ ክህልወካን
ዝኽእል፣ ስለዚ ጎይታ ናብ ጥዕይቲ ቤተክርስትያን ክመርሓካ ሕተቶ፣ጎይታ ኣብዚሑ ይባርኽካ፣


text:
Radio Erena: 11 June 2018
ካብ ኣመሪካ፣ ተሰጕጉ ናብ ኤርትራ ዘምርሕ ዝነበረ ኤርትራዊ መንእሰያት፣ ኣብ ግብጺ መዓርፎ ነፈቲ ካይሮ ድሕሪ ምብጽሑ ርእሰ ቅትለት ከምዝፈጸመ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ሓቢሩ።
እቲ ዘርእሰናይ ኤርሚያስ ተስፋጽዮን ዝተባሀለ ወዲ 34 ዓመት ኤርትራዊ መንእሰይ፣ ካብ ኣመሪካ ናብ ኤርትራ ንምስግጋር ናብ መዓርፎ ነፈርቲ ካይሮ ድሕሪ ምርካቡ፣ ኣብ መሕጸቢ ሰብነት ናይቲ ተታሒዝሉ ዝነበረ ቦታ’ ብቀዳም 9 ሰነ’ዩ ሞይቱ ተረኺቡ።
ሬስኡ ናብ ሆስፒታል ድሕሪ ምውሳዱ፣ ነቶም ኣሰንዮሞ ዝመጹ ኣባላት ክፍሊ ኢምግሬሽን ኣመሪካ ከምዝተረከበ’ውን ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
እቲ ኤርትራ መንእሰያት፣ ብሜክሲኮ ኣቢሉ ናብ ኣመሪካ ድሕሪ ምእታው፣ ካብ ለካቲት 2017 ኣትሒዙ ቴክሳስ ኣብ ዝርከብ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከምዝጸንሐ ጸብጻባ ናይቲ ኣገልግሎት ዜና የመልክት።
ፕረዚድነት ትራምፕ ኣብ ስልጣን ድሕሪ ምምጽኡ ኣብ ልዕሊ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዘይብሎም ስደተኛታት ድሕሪ ዘሕለፎ ናይ ማእሰርትን ምጥራዝን ውሳኔ፣ ብውሕዱ 700 ኤርትራውያን ናይ ምጥራዝ መስርሕ ይጽበዩ ከምዘለው ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
እንተኾንነ፣ መንግስቲ ኤርትራ፣ ብዘይድሌቶም ተጠሪዞም ንዝመጹ ኤርትራውያን ክቕበል ፍቓደኛ ብዘይምዃኑ፣ ምምሕዳር ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ናይ ቪዛ እገዳ ክትግበር ምውሳኑ ኣይርሳዕን።
ኣብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሓላፊ ክፍሊ ኣፍሪቃ፣ ኣምባሳደር ዶናልድ ያማማቶ ናብ ኤርትራ ዑደት ብምክያድ ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዝተራኸበሉ እዋን፣ ጎኒ ጎኒ’ቲ ካልእ ጉዳያት፣ ኣብዚ ነጥቢ’ዚ ብምትኳር ከምዝተዘራረቡ ዲፕሎማስያውን ምንጭታት የመልክቱ።
=======================


text:
Radio Erena: 09 August 2020
መንግስቲ ኤርትራ ብምኽንያት ውሸባ ኣንጻር ኮቪድ 19፣ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ናይ ጥሜት መርበብ ኣጻዊዱ ብምባል ዝካየድ ዘሎ ሰላማዊ ሰልፍታት ይቕጽል ኣሎ።
በዚ መሰረት ኣብ ዋሺንግተን ዲሲን ከባቢኣን ዝርከቡ ኤርትራውያን ደለይቲ ለውጢ ኣብ ዘካየዱዎ ሰላማዊ ሰልፊ፣ ‘ኣብ ውሽጢ ሃገር ናይ ዝርከብ ህዝብና ድምጺ ሰሚዕና፣ ንምቅላሕ ከይረብረብና ክንጽዕር ኢና’ ብምባል ቃል ኣትዮም።
ህዝቢ ኤርትራ ካብዚ ወሪዱዎ ዘሎ ናይ ጥሜትን መከራን እዋን ዝወጻሉ፣ ሕብረቱ ኣደልዲሉ ብሓደ ህርመት ንሰላምን ፍትሕን ክቃለስ እንከሎ ጥራይ’ዩ ዝብሉ ኤርትራውያን ደለይቲ ለውጢ፣ ‘ስዉር ጥሜት ይኣክል’ ብምባል ጭሮሖኦም ኣስሚዖም።
ኣብቲ ኣጋጣሚ ካብ ዝተፈላልያ ከተማታት ኣመሪካ፣ ወከልቲ ማሕበራትን ምንቅስቓሳትን ናይ ገደፍ ቃል ቀሪቡ።
ኣብ ኤርትራ ለበዳ ኮሮና ቫይረስ ንምግታእ ጸኒዑ ብዘሎ ምንቅስቓስ ህዝቢ ዝድርት ኣዋጅ፣ ንህዝቢ ኣደዳ ጥሜትን ከቢድ ማሕበራዊ ሕሰምን ኣቃሊዑዎ ኣሎ ብምባል፣ ኣብ ጀኔቫ ብዕለት 17 ሓምለ፣ ኣብ ለንደንን ከባቢኣን ከኣ ብዕለት 6 ነሓሰ ተመሳሳሊ ሰላማዊ ሰልፍታት ከምዝተኻየደ ዝዝከር’ዩ።
ብሰንኪ’ዚ መንግስቲ ኤርትራ ኣጽኒዑዎ ዘሎ ውሸባ ጥራይ ዘይኮነ፣ ብእኡ ንዝሰዓበ ቁጠባዊ ምምዝባል ብኸመይ ክፍታሕ’ዩ ዝገልጽ ዝኾነ ዝተሓንጸጸ መሕወዪ መደብ ብዘይምህላዉ፣ መከራ ህዝቢ ኤርትራ ከብቅዕ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ካብ ዝርከቡ ዜጋታትና ጻውዒት ክቐርብ ጸኒሑ’ሎ።


text:
Radio Erena: 20 January 2020
ኣብ ወፍሪ ዘተኮረ ዋዕላ ብሪጣንያን ሃገራት ኣፍሪቃን ሎሚ 20 ጥሪ ኣብ ለንደን ይካየድ ኣሎ።
ኣብዚ ዋዕላ፣ ኬንያ እትርከበን ሓያሎ ሃገራት፣ ብመራሕተን ክውከላ እንከለዋ፣ እታ ሃገር ኣብ ደቡባዊ ክፋል ኣፍሪቃ እትኽተሎ ፖሊሲ ተቓውሞ ዘለወን ከም ዚምባብዌን ደቡብ ኣፍሪቃን ዝኣመሰላ ሃገራት ግና ብዙሕ ግምት ኣይሃብኦን።
ብፍላይ ኣብቲ ዋዕላ ንኽትሳተፍ ወግዓዊ ዕድመ ዘይቀረበላ ዚምባብዌ፣ እቲ ዋዕላ ኣብ ሽርክነት ወፍሪን ቁጠባን ዘተኮረ ዘይኮነ ፖለቲካዊ ተልእኾ ዘለዎ ምትእኽኻብ’ዩ ክትብል ነቒፋቶ።
ምስ ብሪጣንያ ብዙሕ ንግዳዊ ምትእስሳር ዘለወን ከም ጋና ዝኣመሰላ ሃገራት፣ እቲ ኣብ ሎንደን ዝካየድ ዋዕላ፣ ምስ ወፍርን ዕዳጋታትን እተላለየሉ ኣጋጣሚ’ዩ ክብላ ይገልጽኦ።
ካብ ዝበዝሐ ዞባውን ኣህጉራውያን ኣኼባታት ተገሊሉ ዝርከብ መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብዚ ኣብ ለንደን ዝካየድ ዋዕላ’ውን ክሳተፍ ብዛዕባ ምዃኑ ዝተፈልጠ ነገር የለን።
===============


text:
ናብ ፖሊስ ምምልካትPolisanmälan - tigrinska
ንስካ ዝፈጸምካዮ ዝኾነ ዓይነት ገበን ምስ ዚህሉ ወይ ምስክር ናይ ዚኾነ ገበን ምስ እትኸውን ናብ ፖሊስ ክተመልክት ይግበኣካ።
እቲ ገበን ምስ ተፈጸመ ብቅልጡፍ ናብ ፖሊስ ምምልካት እቲ ዚበለጸ እኳ እንተኾነ ዋላ ግዜ ምስ ሓለፈ’ውን ናብ ፖሊስ ከተመልክት ትኽእል ኢኻ። ኣብዚ ከመይ ጌርካ ናብ ፖሊስ ከተመልክት ከም ትኽእል ሓበሬታ ትረክብ።
ናብ 112 ደውል
ዘሀውኽ እንተ ኾይኑ ወይ እቲ ገበን ገና ይፍጸም እንተሎ ኾይኑ ናብ 112 ደውል። ዝኾነ ሓደጋ እንተ ርኢኻ፡ ኣብ እዋን ባርዕ ወይ ዝኾነ ሰብ ኣምቡላንስ ምስ ዝድልዮ ናብ112 ክትድውል ትኽእል።
ስለ ምንታይ ገበን ናብ ፖሊስ ከመልክት ይግባኣኒ?
ገበን ናብ ፖሊስ ምምምልካት ንብዙሕ ምኽንያት ጽቡቕ እዩ።
- እቲ ገበን ዝፈጸመ ሰብ ናብ ፍርዲ ክቐርብ ይኽእል።
- እቲ ዝተወሰደካ ንብረት ክምለሰልካ ይኽእል።
- ካብ ንግዳያት ገበን ዝሕግዙ ትካላት ሓገዝ ንምርካብ ቀሊል ይኸውን።
- ናብ ፖሊስ ብምምልካትካ መብዛሕትኡ ግዜ ዝያዳ ጽብቕ ይስመዓካ።
እንታይ ዓይነት ሓገዝ ክረክብ ይኽእል
- ናብ ፖሊስ ከተመልክት ከለኻ ካልእ ትፈልጦ ሰብ ሒዝካ ምኻድ ይከኣል።
- ካብ brottsofferjour ሓገዝን ደገፍን ክትረክብ ትኽእል። ሓደ ነቶም ገበን ዘጋጠሞን ዝሕግዝ ማሕበር እዩ።
- ካብቲ ገበነኛ ሰብ ትፈርሕ እንተ ኾንካ ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል።
መብዛሕትኡ ግዜ ከም ግዳይ ገበን ኣብ እዋን መርመራን ፍርዲን ሓገዝ ካብ ጠበቓ ክትረክብ መሰል ኣለካ። ነዚ ሓገዝ ምኽፋል ኣየድልየካን እዩ። ንፖሊስ ወይ ኣኽባሪ ሕጊ እዚ ዓይነት ሓገዝ ከም ዘድልየካ ሓብር።
ፍርሒ ወይ ታህዲድ ካብቲ ገበነኛ ሰብ ምስ ዘጋጥመካ ሓገዝ ክትረክብ እውን ትኽእል ኢኻ። እቲ ሰብ ከይ በጽሓካ፣ ከይድውለልካ ወይ ብዝኾነ ይኹን መገዲ ከይረኽበካ ናይ ምርኻብ እገዳ ክግበረሉ ይኽእል። ነቲ ናይ ምርኻብ እገዳ ናብ ፖሊስ ብምኻድ ከተምልክት ትኽእል።
ፖሊስ እንታይ ክፈልጥ ይደሊ?
ፖሊስ እንታይ ክፈልጡ ከም ዝደልዩ ዓይነት ናይቲ ገበን እዩ ዝውስኖ። ኵሉ ግዜ ነዚ ዝስዕብ ክትሕብር ኣለካ፡
- ስምካ፡ ትነብረሉ ቦታን ቁጽሪ ተለፎንካን።
- እንታይ ከም ዘጋጠመካን ፣መነመን ኣብቲ ጕዳይ ከም ዝተኻፈሉን።
ከምኡ’ውን ነዚ ዝስዕብ ክትሕብር ቁሩብ ኩን፣
- ኣበይን መዓስን እቲ ገበን ኣጋጢሙ።
- እቲ ገበን መጕዳእቲ ኣውሪዱ እንተ ኾይኑ፡ከምኡ እንተ ደኣ ኾይኑ ኣየኖት መጕዳእቲ።
- ናብ ሕክምና እንተ ድኣ ኸድካ ዄንካ ወይ ክትከይድ መደብ እንተለካ።
- ዓይነት ወይ ሞዴል ናይቲ ጠፊኡ ወይ ተሰሪቁ ዘሎ።
- እቲ ገበን ብኢንተርነት እንተ ተኻይዱ ኾይኑ፣ እቲ ዘጋጠመ ክትሕብር ኣሎካ።
ፖሊስ ነቲ ገበን ዘጋጠመሉ ኣሰር ክምርምር ክደሊ ስለ ዝኽእል፣ ስለዚ ከይሓጸብካ፣ ከየጽረኻን ዝኾነ ነገር ከይቐየርካን ከም ዘለዎ ክትገድፎ ይግባእ።
ድሒርካ ነቲ ናይ ፖሊስ ምልክታ ክትቅይሮ ወይ ክትውስኸሉ ትኽእል ኢኻ።


text:
Radio Erena: 24 April 2019
“ልኡኽ ህግደፍ’ዮም” ዝብሃሉ ኣቡነ ሉቃስ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ብዝርከባ ናይ ኤርትራ ማዕከናት ዜና ንዝውሕዝ ዘሎ ሓበሬታ ዘሕደረሎም ስግኣት ዝእንፍት መግለጺ ዘርጊሖም።
እቶም ቀንዲ መሳርሒ ሃገራዊ ድሕነትን ጸጥታን ምዃኖም ዝንገረሎም ጳጳስ፣ ኣብቲ ትማሊ 23 ሚያዝያ ብስም ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ኤርትራ ዝዘርግሕዎ መግለጺ፣ ብማሕበራዊ መራኸቢታት ኣንጻር ሓድነት እታ ቤት ክርስትያን ክፍኖ ዝቐነየን ሕቡእ ኣጀንዳ ዘለዎን ናይ ሓሶት ዘመተ’ዩ ድሕሪ ምባል፣ ኣገልገልትን ህዝበ ክርስትያንን ግጉይ መረዳእታ ምእንቲ ከይሕዙ፣ ቅዱስ ሲኖዶስ ብመርትዖ ዝተሰነየ ንጹር ዝርዝራዊ መግለጺ ክህብ ምዃኑ ጠቒሶም።
ንሶም ነዚ መግለጺ ዝዝርግሑ ዘለዉ፣ ድሕሪ ምትእትታው ህግደፍን ማእሰርቲ ፓትርያርክ፣ ቅዱስ ኣቡነ እንጠንዮስን፣ ካብታ ናይ ህግደፍ ቤተርክርስትያን ተፈልያ፣ ኣብ ስደት ዝቆመት ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያ፣ ብመንገዲ መርበብ ሓበሬትኣ tewahdo.org፣ ምስጢራዊ ርክባት ሃገራዊ ድሕነትን ጸጥታን ኤርትራን ልኡኻቶም ዝኾኑ ጳጳሳትን ብቪድዮ ድሕሪ ምዝርግሓ’ዩ።
ብዘይካ’ዚ እታ ናይ ስደት ቤተ ክርስትያን፣ ን13 ዓመታት ኣብ ናይ ገዛ ማእሰርቲ ዝርከቡ፣ ሳልሳይ ፓትርያርክ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ኤርትራ፣ ብጹእ ወ ቅዱስ ኣቡነ እንጠንዮስ፣ ንህዝቢ ዘመሓላለፍዎ ናይ ቪድዮ መልእኽቲ’ውን ዘርጊሓ’ያ።
94 ዓመት ዝዕድሚኦም፣ ፓትርያርክ ቅዱስ ኣቡነ እንጠንዮንስ፣ ካብቲ ናይ ገዛ ማእሰርቶም ንህዝቢ ኣብ ዘመሓለለፍዎ መልእኽቲ፣ ኣብታ ቤተክርስትያን ዝተኻየደ ምትእትታው ብምቕዋሞም መጀመርያ ናይቲ ኩሉ ምዃኑ ብምጥቃስ፣ ምስ መንግስቲ ዝወገኑ ጳጳሳት ዝፈጸምዎን ዝፍጽምዎ ዘለዉን ካብ ሕጊ ቤተ ክርስትያን ወጻኢ ዝኾነ ስርዓት፣ ነታ ቤተ ክርስትያን ጥራያ ኣትሪፉዋ ከምዘሎ ብዝርዝር ኣቓሊዖም’ዮም።
እዚ ንሶም ዘመሓላልፍዎ መልእኽቲ ድማ፣ ኣብ ህዝቢ ልዑል ተሰማዕነት ኣሕዲሩ ከምዘሎን፣ ምትእትታው ህግደፍን ልኡኻቱ ዝኾኑ ጳጳሳትን ዝገብርዎ ዘለዉ ግፍዒታት ብምቅልዑን ድማ’ዮም ጸሓፊ ሲኖዶስ ኣቡነ ሉቃስ፣ መግለጺ ዘርጊሖም ዘለው።
እቶም ኣቡን፣ ሃገራዊ ድሕነትን ጸጥታን ኤርትራ ብስሞም ክዝርግሕዎ ብዘሃብዎም ትእዛዝ ነዚ መግለጺ ከምዝዘርግሕዎ ድማ’ዩ ዝንገር ዘሎ።
===================


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ታኅሣሥ – 28፡2017
ማቴ.2:13-18
ሄሮዶስ ነዚ ሕጻን ኪቀትሎ ይደሊ አሎ እሞ ተንሥእ፥ ነዚ ሕጻንን ነዲኡን ኂዝካ ናብ ግብጺ ህደም፣ ክሳዕ ዝነግረካ ኸአ አብኡ ጽናሕ” በሎ። ሄሮዶስ በቶም “እቲ ዝተወልደ ንጉሥ አይሁድ አበይ አሎ? ኮኸቡ ብምብራቅ ርኢና እሞ፥ ክንሰግደሉ መጺና” እናበሉ ካብ ሃገረ ምብራቕ ተላዒሎም አብ ኢየሩሳሌም ዝበጽሑ ሰብ ጥበብ፥ ዜና ምስ ሰምዓ ሰንበደ።
ነቲ ሕጻን እቲውን ክቐጥሎ ወሰነ። እግዚአብሔር ግን አብ ሕይወት ኢቲ ዘፍቅሮ ወዱ እዚ ኽፍጸም አይደለየን። ክርስቶስ ኢቲ ሓድሽ መሲሕ ከም ሙሴ ክሃድም ነይሩዎ። ሓድሽ ጉ ዑዞ ክጅምር ነይሩዎ። እግዚአብሔር ከአ መልአኹ ሰዲዱ ንዮሴፍ ነቲ ሕጻንን አዲኡን ሒዙ ናብ ግብጺ ክሃድም ይእዝዝ። አብኡ ኸአ ስጋብ ተመለስ ዝብል ትእዛዝ ዝቅበል ይጸንሕ። ተአዝዞ ንድኅነት ወዲ ሰብ አድላዪ ኢዩ። ብዘይ ተአዝዝዞ ወዲ ሰብ እግዚአብሔር ብዙሕ ክገቢር አይኽእልን፡ ምኽንያቱ እግዚአብሔር አባና እቲ ምስጢረ ድኅነቱ ኽፍጽም እንተኾይኑ፡ ናትና ተአዝዞን ምትሕብባርን የድሊዮ። ቅዱስ ዮሴፍ ተአዛዚ ነበረ። ነቲ ዝተባህሎ ዝሰምዕን ብትሕትና ዝፍጽምን መገልገሊ አምላኽ ነበረ። ብተአዝዝኡ ኸአ ንመድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ አቦ ኾይኑ ከዕብዮን ክሕልዎን ንዝተዋህቦ ተልእኾ ብትሕትና ተቀቢሉ አብ መፈጸምታኡ አብጸሖ። ብተአዝዞን ምትሕብባርን ዮሴፍ ኸአ እግዚአብሔር – ወልድ ኢቲ ምስርጢረ ድኅነት አብ መፈጸምትኡ ከምጽሖ ተረኽበ። ብተአዝዝኡ ክርስቶስ አብ ሓደ ስድራ ቤት ክውለድን ክዓብን ኺኢሉ። ንወልድ ካብ ናይ መቕተልቲ ሄሮዶስ ክድሕኖ ኪኢሉ። ብዙሓት ሕጻናት ቤተ ልሔም ግን ብዘይ ገበን ተቐትሉ። ቤተክርስቲያን ነዞም ሕጻናት እዚአቶም ወትሩ ተኽብሮምን ትዝክሮምን።
ዝኸበርኩ አኅዋት አኃት ሎሚውን ብዝተፈላለየ መገዲ ክንደይ ንጹሓት ሕጻናት ብኽፍአት ደቂ ሰባት ይቕተሉን ይስደዱን ከምዘለዉ አይንረስዕ። ሎሚ ታሪኽ ሄሮዶስውን አብ ሕይወትና ይፍጸም ከምዘሎ ኩሉና እንፈልጦ ሓቂ ኢዩ። እግዚብሔር ብርሃን እዩ፥ አብኡ ኸአ ጸልማት ዚብልዎ ኸቶ የልቦን። ንሕና ኸአ ነዚ ብርሃን ኢዚ ተቀቢልናዮ ኢና። ብሓቂ አብዚ ብርሃን እዚ ንመላለስ እንተለና ካብዚ ሓጢአት እዚ ነጻ ኾይና ኽነብር ኢና። ምስ እግዚአብሔር አምላኽና ብሕብረት ክነብር ኢና። አሜን!
አባ ሓጎስ ተስፋግቢር


text:
ኣስገዳድ ኣገልግሎት ኣብ ኤርትራ መንእሰያት ናይ ምምልምል መደብ ወይስ ጃምላዊ መቕጻዕቲ ንህዝቢ ኤርትራ ኤርትራ
ግዱድ ወተሃደራዊ ኣገልግሎት ወይ ሃገራዊ ኣገልግሎት ብኣጸዋውዓ ገለገለ መንግስታት፡ ኣብ መዳይ ስነ-ስርዓትን ምፍጻም ግቡኣት ብስሩዕ ኣገባብን ዘትኰረ መደብ ምልመላ ናይ መንእሰያት ኰይኑ፤ ነዚ መደብ’ዚ ኣብ ምትግባር ንዓቕምታት ተመልመልቲ መንእሰያት፡ ኣብ’ቲ ሓፈሻዊ ናይ መንግስታዊ ትካላት ናይ ማእቶት መስርሕ ብምጽማድ፡ ተወሳኺ ዓቕሚ ኣብ ስራሕ ንምውዓል ዝዓለመ ኢዩ። ሃገራዊ ኣገልግሎት ምስ ዕድመ ናይ ውግእ ወይ ምስ’ቲ እታ ሃገር እትሓልፎ ዘሉ ፍሉይ ኵነታት ዘተኣሳስር ነገር የብሉን። እንታይ ደኣ፡ መንእሰያት ኣብ ሓደ ውሱን ዕድመ ምስ በጽሑ ዝሕወስዎ ቀጻሊ ወይ ዘየቋርጽ መደብ ኰይኑ፡ ኣብ’ዚ ኣገልግሎት’ዚ ዝጸንሕሉ ግዜ ድማ፡ ብሕጊ ዝተወሰነ ክኸውን ኣለዎ። ኣብ ስነ-ስርዓትን ግቡኣት ምፍጻምን እተሰረተ ሕግታት ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ኣብ ግብሪ ኣብ ዝውዕለሉ እዋን፥ ንሃገራዊ ስምዒት ናይ መንእሰያት ዘዕሙቕ፡ ሓላፍነቶም ብተኣማንነትን ብክእለትን ንምፍጻም ዘኽእል፡ ንምምሕዳራዊ ብልሽውናን ሸለልትነትን ዘየተባብዕ ክኸውን ከምዘለዎኝ፤ ብኸም’ዚ ኣገባብ ናይ ምልመላ ዝተዋህለለን ዝተጠርየን ኣወንታዊ ክብርትታት፡ ነቲ ኣሉታዊ ልምድታት ኣብ ምስዓር ግደ ክህልዎ ምዃኑ ዘጠራጥር ኣይኰነን።
ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኣብ ኤርትራ ዝኽተሎ ዘሎ ኣገባብ ናይ ሃገራዊ ኣገልግሎት ግን፡ ብዅሉ መዐቀኒታቱ፡ ካብ’ቲ ካልኦት መንግስታት ዓለም ዝጥቀምሉ ኣገባብ ዝተፈልየ ኢዩ። ኣብ ኤርትራ ዝካየድ ዘሎ መደብ ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ መንእሰያት ንሃገሮም ብንቕሓትን ብክእለትን ክከላኸሉን ከገልግሉን ዘኽእሎም ናይ ሓላፍነት ጾር ንኽስከሙ ዘዳሉ ወይ ዝሕግዝ ዘይኰነስ፤ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ብመላኡ ዝፍጸም ናይ መቕጻዕቲ መርሆ ኰይኑ፤ ወጽኢቱ ድማ ብኣንጻር ናይ’ቲ ንምርግጋጹ እተበገሰሉ ሃገራዊ ዕላማታት ኢዩ። ምኽንያቱ ከኣ፡ እዚ መደብ’ዚ ኣብ ግብሪ ኣብ ዝውዕለሉ እዋን፡ ዕድመ ናይ ኣብ ኣገልግሎት ዝጸንሕሉ ግዜ ይኹን ኣገልግሎት ክህቡ ዘለዎም ክፍልታት ናይ ህዝብና መነመን ምዃኖም ብመሰረት እተወሰነ ሕጊ ስለዘይኰነን፤ ነቲ ሃይማኖታዊ ክብርታት ናይ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ግምት ዘየእቱ ስለዝዀነን ኢዩ። ናይ’ቲ ስርዓት ናይ ኣስገዳድ መደብ ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ካብ 18 ዓመት ንታሕትን ካብ 50 ዓመት ንላዕልን ዝዕድሚኦም ዜጋታት ዘጠቓለለ ኰይኑ፤ ንደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ናይ ትምህርቲ ዕድሚኦም ክሳዕ ዝውድኡ ውን ዝፈላሊ ኣይኰነን። ኣብ መወዳእታ ክፍሊ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ዝበጽሑ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ተመሃሮ፡ ኣብ ፍልጠት ክቕስምሉ ምቹእ ዘይኰነ ወተሃደራዊ መደበር ታዕሊም ኰይኖም ነታ ናይ መወዳእታ ዓመት ትምህርቶም ክከታተሉ ዝገብር መደብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ተጀሚሩ ኣሎ። ተመሃሮን መምህራንን ኣብ’ዚ መደበራት’ዚ ብዘጋጥሞም ኣካላውን ኣእሙራውን ጸቕጥታት፡ ነቲ ናይ ምስክርነት ወረቐት ዘውህቦም ዝተወሰነሎም ኣካዳሚካዊ ትምህርቲ ዕሽሽ ኢሎም፡ ኣብ’ቲ ናይ’ቲ ናይ ስርዓት ናይ ፕሮፓጋንዳ መደብ ዕዮ ከተኵሩን ካብ ሃይማኖታውን ሞራላውን ክብርታት ክርሕቑን ይግደዱ ኣለዉ።
ህዝቢ ኣንጻር’ዚ ኣብ ልዕሊ ደቁ ዝፍጸም ኣዕናዊ ተግባራት’ዚ ዝገብሮ ተቓውሞታት፡ እቲ ስርዓት ብቅንጸላን ሽበራን ንሰብኣዊ መሰላት፡ እንተላይ ናይ’ቶም ትሕቲ ዕድነ ዝዀኑ መንእስያት፡ ዝግህሱ ሓደስቲ ሕግታት ብምውጻእን ኢዩ ዝምልሰሉ። ውሉዶም ካብ ኣገልግሎት ዝሃደሙ ስድራ ቤታት ከኣ፡ ክብ ዝበለ ገንዘባዊ መቕጻዕቲ ክኸፍሉ፡ ወይ ከኣ፡ ክሳዕ’ቶም ሰበ-ስልጣን እቲ ዝወስኑሎም መቕጻዕቲ ዝኸፍሉ ከቢድ ስራሕ እናሰርሑ ኣብ ማእሰርቲ ክጸንሑ ይግደዱ።
እዞም መንእሰያት እዚኣቶም ታዕሊም ወዲኦም ኣብ ሰራዊት ድሕሪ ምጽንባሮም ከኣ፡ ኣብ’ቲ እቲ ገዛኢ ሰልፊ ወይ ወተሃደራዊ መራሕትን ኣዝማዶምን ዝውንንዎም ሰፋሕቲ ናይ ሕርሻ ቦታታት ክሰርሑ ይግደዱ። ከምኡ ውን፡ ገንዘብ ከፊሎም ደቆም ካብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ናጻ ዝዀኑሎም ስድራ ቤታት ከምዘለዉ ይፍለጥ።
ከም ውጽኢት ናይ’ዚ ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ጽዒንዎ ዘሎ ዘይሰብኣውን ኣሸባርን መርሆ’ዚ፡ ማእለያ ዘይብሎም መንእሰያት ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ናብ ጐረባብቲ ሃገራት ክስደዱን፤ ነቶም ዝነበራኦም ንብረቶም ሸይጦም ጥራሕ ኢዶም ዝተረፉ ወይ ጕልበቶም ኣብ መዓስከራት ናይ ባርነት ዘብልዩ ዘለዉ ወለዶም ንድሕሪት ገዲፎም፡ ብሰላምን ብኽብረትን ንምንባር ክብሉ፡ ንህይወቶም ኣብ ሓደጋ ዘእቱ ምርጫታት ወሲዶም ናብ ኵሉ ኵርንዓት ናይ ዓለም ፋሕ ክብሉ ይርኣዩ ኣለዉ። ብዙሓት ኤርትራውያን መንእሰያት ናብ ጐረባብቲ ሃገራት ምስዳዶምን ኣብ ከተማታት ምእካቦምን፡ ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ ናጽነት ዝጽበዮ ዝነበረ ሰላምን ርግኣትን ብዘይምርግጋጹ ዘሕልፎ ዘሎ ስቅያትን ሓዲርዎ ዘሎ ስንባደን ክሳዕ ክንደይ ከቢድ ምዃኑ ኢዩ ዘመልክት። እቲ ኣብ ኤርትራ ተጋሂዱ ዘሎ ቍጠባዊ ቅልውላው ውን፡ ውጽኢት ናይ’ቲ ንኣፍራዪ ዓቕሚ ህዝብና ዘልመሰ፡ ሰብ ርእሰማል ዝዋፈርሉ ምቹእ ባይታ ብምኽላእ ንግድ ብሕታዊ ጽላት ዝቐተለ ግጉይ ፖሊሲታት ኢዩ።
እዚ ተርእዮ’ዚ፡ ካብ’ቲ መንእሰያት ብእልልታ ናይ ወለዲ ተሰንዮም፡ ብወለንታኦም ናብ ሰውራኦም ብብዝሒ ዝስለፍሉን፤ ውድባት ኤርትራ ንምቕባሎም ዓቕሚ ውሒድወን ዝጭነቓሉን ዝነበራ መዋእል ዝተፈልየ ኢዩ። ስርዓት ኢሳያስ፡ ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ዝምለስሉ ባይታ ኣብ ክንዲ ምጥጣሕ፤ ህዝብና ኣብ ጕዕዞ ዘጋጥሞ ሽግራት ብዘየገድስ፡ ካብ’ቲ ኣብ ሃገሩ ሰፊኑ ዘሎ ግህሰታት ሰብኣዊ መሰላት ንምምላጥ፥ ንስደት ከም ዕላማ ክወስድ ዘገድዶ ባይታ ኢዩ ፈጢሩ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2536


text:
ፍርቂ ሚልዮን ህፃናት ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ብጠንቂ ጉድለት ኣመጋግባ ኣብ ድርኲኺት ሞት ከምዝርከቡ ትካል ህፃናት ሕ/ሃ ኣፍሊጡ።ኣብ ኬንያን ኢትዮዽያን በፂሖም ዝተመልሱ ክልተ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን እቲ ትካል፣ሚልዮናት ሰባት ብሕልፊ ህፃናት ኣጋጢምዎም ዘሎ ከቢድ ፀገም ከምዘሻቀሎም ይገልፁ።
ሰበ-ስልጣን ሕ/ሃ ኣብ ደቡብ ምብራቅ ኢትዮዽያ መዕቆቢ ስደተኛታት ዶሎ ኣቦ፣ኣብ ኬንያ ድማ ንመዕቆቢ ስደተኛታት እቲ ዝዓበየ ካምፕ ስደተኛታት ዓለም ዳዳብ ተዓዚቦም‘ለው።ሓላፊ ክፍሊ ህዝባዊ ጥዕና UNHCR ፓወል ስፒጌል፣በቲ ዝራኣዮ ነገር ከምዝተሰናበደ ይዛረብ።
ሚስተር ስፒጌል ወሲኹ ”ኣብ ሓደ መዓልቲ ካብ 10 ሽሕ ሰባት እቶም ሸውዓተ ነጥቢ ኣርባዕተ ይሞቱ።ንምንፅፃር ኣብ ትሕቲ ሳሃራ ኣፍሪቃ፣እቲ ኣሃዝ ዜሮ ነጥቢ ሓሙሽተ እዩ።ብሓፈሽኡ ህፁፅ ኩነታት ኣሎ ዝባሃል ብውሑድ ሓደ ሰብ ምስ ዝመውት‘ዩ።ስለዚ እቲ ፀገም ብ15 ሚእታዊ ዝዓበየ ብሕልፊ ንትሕቲ ሓሙሽተ ዝዕድሚኦም ህፃናት ዝለከመን ኮይኑ‘ሎ።ደረጃ ጉድለት ኣመጋግባ እውን ኣዝዩ ዝሓመቀ‘ዩ” በለ።
ካብ ዶብ ኣልቦ ሓካይም ዝተረኽበ ሓበሬታ ከምዝገልፆ፣ምሒር ሕፅረት ዝተማለአ ኣመጋግባ ኣብ‘ቲ ካምፕ ካብ ብደረጃ ዓለም ብሓምሳ ሚእታዊ ዝናሃረ፣ናብ ሞት ዘብፅሕ ጉድለት ኣመጋግባ ድማ ኣብ 26.8 ሚእታዊ ከምዝርከብ ሓቢሩ።
ተጠባባቂ ሓላፊ UNHCR ዞባ ቀርኒን ምብራቅን ኣፍሪቃ ራውፍ ማዙው፣ ብቁፅሪ እቶም ናብ ኬንያን ኢትዮዽያን ይሰግሩ ዘለው ግዳያት ከምዝተገረመ ይገልፅ።
”ኣብ ሓደ እዋን፣ካብ ሶማልያ ናብ ኢትዮዽያን ኬንያን ዕለታዊ ኣስታት 4 ሽሕ ሰባት ይሰግሩ ነይሮም።ሎሚ ቁሩብ ዝነከየ ይመስል። ከምኡ ኢሉ ክቅፅል‘ዩ ኢልና ግና ክንግራህ የብልናን።ኣብ ሶማልያ ዝተኸሰተ ኩነታት፣ካብ ጊዜ ናብ ጊዜ እናባኣሶ‘ዩ ዝኸይድ ዘሎ።ተደጋጊሙ ከምዝተገልፀ፣ሶማልያ ዘጓነፋ ደርቂን ህውከትን፣ነዚ ንሪኦ ዘለና ፀገም ከምዘስዓበ ክፍለጥ ኣለዎ” ይብሉ ንሶም።
ሓለፍቲ ካምፕ ዶሎ፣እቲ መዕቆቢ ስደተኛታት ኣብ ሓፂር ጊዜ ከምዝመልአ ይዛረቡ።ኣብ ዶሎ ክልተ መፅለሊ ስደተኛታት ኣሎ።ተወሰኽቲ ግዳያት ደርቂን ኲናትን ንምትእንጋድ ኣብ ዶሎ ኣቦ ሳልሳይ ካምፕ ይስራሕ ኣሎ።ከም ኣገላልፃ‘ቶም ሓለፍቲ፣ስሳ ሽሕ ስደተኛታት ዘተኣናግድ ካምፕ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ መዓልቲ ክኽፈት‘ዩ።
ናብራ ካምፕ ፅንኩርን ንጥዕና ዘይምረፅን‘ዩ ይብሉ እቶም ሓለፍቲ። ነበርቲ ካምፕ፣እኹል ፅሩይ ዝስተ ማይ፣ዝተኳዕተ ዓይኒ-ምድሪ ስለዘይርከብ ድማ ደረጃ ፅርየት ኣዝዩ ዝወረደ ከምዝኸውን‘ውን ይዛረቡ።
ኣብ ዶሎ ኣቦን ዳዳብን ዘሎ ኩነታት ኣዝዩ ፅንኩር ስለዝኾነ፣ንማይ-ወለድን ካልኦትን ሕማማት ከምኡውን ንውፅኣት ክቃልዑ ይኽእሉ‘ዮም ኢሎም‘ውን የጠንቅቁ።ኮሌራ ግና ዛጊድ ኣይተኸሰተን ዘሎ።
ትካል ስዱዳት ሕ/ሃ ብደርቂን ጥሜትን ኣብ ሶማልያ ስንባድኡ ይገልፅ
4 ሽህ ሶማልያዊያን ዕለታዊ ናብ ኬንያን ኢትዮጵያን ይሰግሩ ኣለው
ፍርቂ ሚልዮን ህፃናት ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ብጠንቂ ጉድለት ኣመጋግባ ኣብ ድርኲኺት ሞት ከምዝርከቡ ትካል ህፃናት ሕ/ሃ ኣፍሊጡ።ኣብ ኬንያን ኢትዮዽያን በፂሖም ዝተመልሱ ክልተ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን እቲ ትካል፣ሚልዮናት ሰባት ብሕልፊ ህፃናት ኣጋጢምዎም ዘሎ ከቢድ ፀገም ከምዘሻቀሎም ይገልፁ።


text:
ኣባላት መራሕቲ ውድብ ሓድነት መላእ ኢትዮጵያ /መኢኣድን/ ሰማያዊ ፓርትን ዝሓዘ ጉጅለ እሱራት ዘድልዩዎም ቀረባት ንምሃብ ትማሊ ሶሉስ ናብ ቂሊንጦ እንተኸዱ እውን ሓለፍቲ እቲ መአረሚ ማእከል ከምዝኸልከሉዎምን ዝገዝኡዎ ኣቑሑት ሒዞም ክምለሱ ከምዘገደዱዎምን ንድምጺ ኣሜርካ ገሊፆም።
ነዚ ብዝምልከት ናይ መኢኣድ ፕረዝደንት ዶ/ር በዛብህ ደምሴ ከምዚ ይብሉ።
“እዞም ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ሕጊ ዝርከቡ እዮም።ካናቲራ፣ካልስን ካልእን ክረኽቡ ሕገ መንግስታዊ መሰሎም እዩ።ዝኽልክል ነገር የለን።ሓደ ሰብ ኣብ ማዕጾ ደው ኢሉ ኣቑሑት ጥራሕ ዘይኮነስ ንሳኻትኩም እውን ኣይትኣትውን ኢኹም ኢሉ ዝኽልክል እንተ ኮይኑ ሕገመንግስቲ ዝኣክል ዓብዪ ጉዳይ ንምምሕያሽ ከመይ ይክኣል?ብሓቂ መንግስቲ ብቅኑዕ ፍታሕ ክህበሉ ኣለዎ።”ንሶም ብተወሳኺ ንሳቶም ጥራሕ ተፈሊዮም ከምዝተኸልከሉ እውን ወሲኾም ገሊፆም።
ኣቦ መንበር ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ የሺዋስ ኣሰፋ ዕላማ እቲ ምብጻሕ ካብ ዝተፈላለያ ክልላት ተኣሲሮም ዝመፁን ናይ ስድርኦም ናይ ቀረባ ክትትል ዘይብሎምን ኣባላቶም ብፍላይ ንምብፃሕን ብኣካል ንምዝርራብን ከምዝነበረ ሓቢሮም።
ሕገ መንግስታዊ መሰሎም ክሕለወሎም ዝገልፅ ደብዳቤ ንምምሕዳር መአረሚ ማእኸላት ፌደራል ምፅሓፎም ዝገለፁ ክኾኑ ከለው እዚ ተፈፃሚ ዘይኸውን እንተድኣ ኮይኑ ግን ንህዝቢ ብወግዓዊ መግለፂ ከምዘፍልጡ ኣቶ የሺዋስ ገሊፆም።
ብዛዕባ እዚ ካብ መአረሚ ማእኸል ቂሊንጦ መብርሂ ንምርካብ ዝተገብረ ፈተነ ኣይሰለጠን።


text:
ኣብ ኤርትራ፣ በብደረጅኡ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ናይ ዘመተን ጎስጓስን ሰሚናራት፣ ህዝቢ ብዛዕባ ምስሓብ ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ ባድመን ምሕንጻጽ ዶባትን ብዝምልከት ከይሓትት ይንገሮ ኣሎ።
ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣብ ዝልኣኽዎ ሓበሬታ፣ ነቲ ሰሚናራት ዝመርሑ ዘለዎ ካድራት ህግደፍ፣ ብዛዕባ ምስሓብ ሰራዊት ኢትዮጵያን ምሕንጻጽ ዶባትን፣ መንግስቲ ይከታተሎ ስለዘሎ፣ ኣብዚ ኣኼባታት ምሕታት ኣይድልን’ዩ ክብሉ ኣቐዲሞም የጠንቅቕዎ ከምዘለዉ ኣመልኪቶም።
እቶም ካድራት፣ ‘’ወያነ ሕጂ’ውን ነዚ ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ተረኺቡ ዘሎ ሰላም ንምዝራግ ይሰርሕ ኣሎ፣ ኤርትራ ብሕርሻን መግቢ ልምዓትን ርእሳ ንምኽኣል ቀሪባ’ላ፣ ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ሰራዊት ንዝጸንሑ ኣባይቲ ክስርሓሎም እዩ፣ ባጽዕን ዓሰብን ብደረጃ ዓለም ኣገልግሎት ዝህባ ምዕቡላት ወደባት ክኾና’የን’’ ብልን ዝኣመሰለን፣ ዘመተን ጎስጓስን’ዮም ዘቕርቡ ዘለው።
እንተኾነ ዝበዝሐ ካብቲ ብህዝቢ ዝቐርብ ዘሎ ሕቶታት፣ ‘ ከቢድ መስዋእቲ ዝኸፈልናሉ ጉዳይ ምሕንጻጽ ዶብን ምስሓብ ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ ባድመን መዓስ’ዩ ዝትግበር፣ እዚ እንተዘይተተግቢሩ ውሕስነት ሰላም የሎን፣ ኢትዮጵያ ትምስርቶ ዘላ ሓይሊ ባሕሪ ኣበይ’ዩ ክቐውም? ምስ ኤርትራ ኸ እንታይ ውዕላት’ያ ፈሪማ? ወያነ ተሳዒሩ’ዩ ጌም ኦቨር ኮይኑ ተባሂሉ ከብቅዕ? ሕጂ ኸ ከመይ ጌሩ ስግኣት ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ይኸውን’ ዝብል ይርከቦ።
ነቲ ሰሚናራት ዝመርሑ ካድራት፣ ኣብ ዘዝኸድዎ ከባቢታት ተመሳሳሊ ሕቶታት ይልዓል ምስ ምህላዉ ድማ’ዮም፣ ህዝቢ ብዛዕባ ምስሓብ ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ ባድመን ምሕንጻጽ ዶባትን ብዝምልከት ከይሓትት ኣቐዲሞም ዝሕብርዎ ዘለዉ።
ገለ ካብቶም ካድራት፣ ካብቲ ናይ ኣኼባ ኣዳራሻት መህደሚ ዝኸውን ናይ ግዚኡ መልስታት’ዮም ዝህቡ ዘለዉ ዝበሉ ነዚ ሓበሬታ ዝልኣኹ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና፣ ካልኦት ድማ፣ ላዕላዋይ ኣካል መንግስቲ ኣብዚ ቀረባ መልሲ ክህበሉ’ዩ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ምስ ኤሪ ቲቪ ኣብ ዝገብሮ ቃለ መጠይቕ ሰፊሕ መልሲ ክህብ’ዩ…ወዘተ ክብሉ ጥራይ’ዮም ንናይ ህዝቢ ሕቶታት ዝሰግርዎ ዘለዉ።
ላዕለዎት ሰበ ስልጣን፣ ኣዘዝቲ ሰራዊትን ካድራትን ህግደፍ፣ ኣብ ውሽጢ ሃገር ንዝርከብ ህዝብን ኣብ ወጻኢ ሃገራት ንዝርከቡ ደገፍቲ ናይቲ ስርዓትን ጽዑቕ ዘመተን ጎስጓስን ኣብ ምክያድ ከምዝርከቡ ይፍለጥ።


text:
ኢትዮጵያውያንን ዓለምለኸ ትካላትን ኣብ ክልል ትግራይ ህይወት ናይ ምድሓን ስራሕ ብዝበለጸ ንክሰርሑ ተሰናባታይ ኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ማይክል ሬይነር ተዛሪቡ።
ብኻልእ ወገን ወታሃደራት ኤርትራ ኣብ ክልል ትግራይ ዝገብርዎ ምንቅስቓስ የሕስበና`ዩ ቀልጢፉ ከብቅዕ`ውን ጻዊዕትና ክንቅጽል ኢና ኢሉ።
ኣብ ክልል ትግራይን ኣብ መተከልን ኣብ ካልኦት ቦታታትን ቅትለታት ጾታዊ ዓመጽን ካልኦት ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን ይፍጸሙ`ለዉ ዝብል ጭቡጥ ሪፖርትታት ብገለልተኛ ምጽራይ ክግበረሎም`ውን ኣብ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ኣመሪካ ኮይኑ ዝጸንሐ ማይክል ረይነር ጸዊዑ'ሎ።
ኣምባሳደር ረይነር ይኹን`ምበር መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ክልል ትግራይ ዘካየዶ ወታሃደራዊ ወፍሪ፡ ናይ ዝኾነ መንግስቲ መሰልን ግዴታን`ዩ ኢሉ ።
ንሱ ወሲኹ ኣብ ክልል ትግራይ ዝተኻየደ ኩናት፡ ኣብ መንጎ ናይ ሃገሩ ግዝኣታዊ ሓድነትን ድሕነት ህዝብን ናይ ምሕላው ግዴታ ዘለዎ መንግስትን፡ ዘይ-ሕጋዊ ዝኾነ ዕጥቃዊ ዓመጽን`ዩ ኢሉ`ሎ ።


text:
Radio Erena: 10 September 2020
ኣብ ግሪኽ፣ ደሴት ለስቦስ ዝርከብ መዓስከር ስደተኛታት ሞርያ ድሕሪ ዘጋጠመ ባርዕ፣ ኣሽሓት ስደተኛታት ክሃድሙ ከምዝኸኣሉ ተገሊጹ።
እቲ 12 ሽሕ ዝግመት ስደተኛታት ኣዕቝቡ ዝጸንሐ መዓስከር፣ ናብ ሮቡዕ ኣብ ዘግሐ ለይቲ ብውሽጥን ብደገን ድሕሪ ዝተራእዮ ባርዕ፣ ኣብ ሓጺር ግዜ ምሉእ ብምሉእ ከምዝተሃሞኸ ሰበ መዚ እቲ ከባቢ ኣረዲኦም።
ጠንቂ ‘ቲ ባርዕ ገና ኣብ ምጽራይ እኳ እንተሎ፣ ብሰንኪ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ብጻዕቅን ሕማቕ ኩነታትን ተታሒዞም ዝጸንሑ ስደተኛታት ባዕላቶም ዝወልዕዎ ክኸውን ከምዝኽእል ግምታት ኣሎ።
ብመንገዲ ቱርኪ ኣቢሎም ናብ ኣባል ሕብረት ኤውሮጳ ዝኾነት ግሪኽ ክሰግሩ ዝጸንሑ ዜጋታት ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ሶማልን ሱዳንን ዝርከብዎም 10ታት ኣሽሓት ስደተኛታት፣ ኣብዛ መዓስከር እዚኣን ከምዝኣ ዝኣመሰላ ካልኦትን’ዮም ብግዴታ ክትሓዙ ጸኒሖም።
ዝሓለፈ ቅንያት፣ ብውሕዱ ሓደ ሶማላዊ ብኮረና ቫይረስ ከምዝተለኽፈ ድሕሪ ዝተዘርግሐ ሓበሬታ፣ ኣብቲ መዓስከር ብቅልጡፍ ከይላባዕ ተሰጊኡ ምጽንሑ’ውን ጸብጻባት ካብታ ደሴት ኣመልኪቶም።
ድሕሪ’ዚ ባርዕ ፋሕ ኢሎም ዘለዉ ልዕሊ 10 ሽሕ ስደተኛታት፣ ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት ሰሜን ኤውሮጳ ንምስጋር ፈተነ ከካይዱ ከምዝኽእሉ ግምታት ኣሎ።
=====================


text:
Radio Erena: 19 February 2021
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ኣብ ኤርትራ ዝነበራ ወትሃደራዊ መዓስከር ትዓጹ ከምዘላ ተገሊጹ።
ኣሶሸትድ ፕረስ፣ ካብ ሳትላይት ንዝረኸቦ ኣሳእል ብምስናይ ኣብ ዘቕረቦ ዜና፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ኣብ ከባቢ ወደብ ዓሰብ ዝጽንሓ መዓስከር፣ ተፈራርስ ከምዘላ’ዩ ኣመልኪቱ።
ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን፣ ኣብ 2015 ኣብ የመን ኣብ ዝወልዐኦ መጠነ ሰፊሕ ኵናት፣ መንግስቲ ኤርትራ፣ ንዓሰብ፣ ከም መናሃርያ ክግልገላሉ ስለዝፈቐደ፣ ኢማራት፣ መራኽባ ከተጸግዓሉን ነፈርታ ድማ ከተዕርፈሉን ጸኒሓ።
እንተኾነ፣ እዘን ክልተ ሃገራት ዓረብ፣ ኤርትር ናይ እትርከበን 31 ሃገራት ድጋፍ ረኺበን ኣብ የመን ንኣስታት 6 ዓመታት ዘካየድኦ ኵናት፣ ፍረ ከምጽእ ስለዘይክኣለን፣ ብመንጎኝነት ሕቡራት ሃገራት፣ ናብ ፖለቲካዊ ዘተ ክምለሰ’የን ተራእየን።
ብዘይካ ንከተማ ዓደን ንዝበዝሐ ክፋል የመን ተቆጻጺሩ ዝርከብ ሑቲ፣ ብወትሃደራዊ ሓይሊ ክስዕርኦ ዘይክኣላ ሃገራት ዓረብ፣ በብሓደ ካብቲ ኵናት ክስሕባ ከምዝጸንሓ ዝፍለጥ’ዩ።
እታ ከም ቀንዲ መራሕቲ ናይቲ ኣብ የመን ዝካየድ ዝነበረ ውግእ ዝኾነት ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ሰራዊታ ካብ ዝበዝሐ ክፋል የመን ጠቕሊላ ክትስሕብ እንከላ፣ ከም መተካእታ፣ ኣብ ኤርትራ ከምዘሰልጠነቶም ዝንገረሎም ሚሊሻታት የመን’ያ ኣዋፊራ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ፣ ኣብ ወደብ ዓሰብ ዝነበራ፣ መዓስከር ትዓጹ ከምዘላ ይግለጽ ኣሎ።
ሕቡራት ኢማራት፣ ኣምሳያ ናይቲ ንወደብ ዓሰብ ከም መናሃርያ ክትጥቀመሉ ምጽንሓ፣ ብዘይካ’ዚ ንመንግስቲ ኤርትራ ክትህቦ ከምዝጸንሐት ዝነገረሉ ሚልዮናት ዶላራት፣ ኣብ ስልጠና ኣባላት ሓይሊታት ኣየርን ባሕርን ኤርትራ’ውን ክትተሓጋገዝ ምጽንሓ ይፍለጥ።
ኣቐዲሙ’ውን፣ ኣፍሪካን ኢንተሊጀንስ ዝተባህለ፣ ኣብ ፓሪስ ዝመደበሩ ማዕከን ዜና፣ ተመሳሳሊ ጸብጻብ ኣቕሪቡ’ዩ።
ሚኒስተር ዜና ኤርትራ፣ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል፣ ብትዊተር ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፣ ነቲ ናይ ኣፍሪካን ኢንተሊጀንስ ጸብጻብ ዘይቅኑዕን ሓሶት ዝበዝሖን’ዩ ክብል ነጺግዎ።
=============


text:
በስመኣብ ወወልድ ውመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን!!!
“አነ ውእቱ ኖላዊ ኄር” ዮሐ ፲፥፲፩
ትንቢት ነቢያትን ስብከት ሓዋርያትን
ኣብ ዘመነ ብሉይ፡ እግዚአብሔር ኣምላኽ ኣብ ነቢያቱ ሓዲሩ ቃል ምጽንናዕን ተስፋን በብጊዜኡን ይልእኽን የዛርብን እኳ እንተነበረ፤ እቶም ኣባጊዑስ ክጥርነፉን ብዝግባእ ክጓሰዩን ኣይከኣሉን ነበሩ። እቶም ክጓስዩሉ ዝመደቦም ካህናተ ኦሪት ድማ ንርእሶም ኣብ ከቢድ ድቀተ ምግባርን ምክፍፋልን ኣትዮም፡ ጽቡቕ ኣብነታዊ ተግባር ይሰኣኖም ስለዝነበረ፤ ሕዝበ እስራኤል ክስዕቦ ዝኽእል ጓሳ ክርእይ፡ ድምፁ’ውን ከለልዮ ዝኽእል ሓቀኛ መምህር ክረክብ ኣይከኣለን ነበረ። ሕዝቢ ዝኣልዮ ስኢኑ ግዳይ ቀቢጸ ተስፋን ምብትታንን ኮይኑ ከኣ ይሽገር ነበረ። ፈተውቲ ርእሶም፡ ክብርን ረብሓን ነፍሶም እምበር ስለ መጓሴኦም ግዲ ዘይብሎም ጓሶቱ ድማ መምሰልቲ እምበር ካብ ልቢ ዝምንጩ ሰናይ ግብሪ ዝረሓቖም እዮም ነይሮም። ሓሪዶም ክበልዕዎ፡ ሓሊቦም ክሰትዪዎ እምበር ከብልዕዎን ከስትዪዎን ኣይረኣዩን ነይሮም። ስለዚ’ውን ነቶም ጓሶት ሕዝቡ ገይሩ ዝመደቦም መራሕትን ካህናት ኣብ ነቢያት ሓዲሩ ኣትሪሩ ወቒስዎም ነይሩ። (ሕዝ ፴፬/34 ዘካ ፲፩፥፲/11፥10) እቲ ሕዝቢ ድማ ብኃጢኣት ምስ ዝወድቕ ዝሕክሞ፤ ምስ ዝስበር ዝጽግኖ፤ ምስ ዘደኽም ዘበርትዖ፤ ምስ ዝሓምም ዝፍውሶ፤ ምስ ዝሓዝን ዘጸናንዖ ሓቀኛ ጓሳ እምበር፡ አስራቱን በኵራቱን እናበልዐ፡ ብስምን ብሕግን እግዚአብሔር እናመኽነየ ዝሽቕጠሉ ይደልይ ስለዘይነበረ፡ ናብ እግዚአብሔር ካብ ምምልካት ዓዲ ኣይወዓለን ነይሩ።
ነቢያተ እግዚአብሔር ብዛዕባ እቲ ዝመጽእ ሓቀኛ ጓሳ ነቲ ሕዝቢ ብምሳሌን ትንቢት ይነግርዎን፤ ተስፋ ይህብዎን ከኣ ነበሩ። “ኦ ጓሳ እስራኤል፡ ጽን በል። ንዮሴፍ ከም መጓሰ እትመርሖ፡ ኣታ ኣብ ልዕሊ ኪሩቤት እትቕመጥ፡ በሪህካ ተገለጽ። (መዝ ፸፱፥፩/80:1) ብምባል እቲ ጓሳ ክግለጽ፤ ክውለድ ቅዱስ ዳዊት ጸሎቱን ትንቢቱን ኣቕሪቡ ነይሩ። “እግዚአብሔር ጓሳይየይ እዩ፡ ዚጐድለኒ የብለይን።” መዝ ፳፪፥፩ (23፥1) “እንሆ፡ እቲ ንእስራኤል ዚሕሉ ኣይታኽስን ኣይድቅስን እዩ።” (መዝ ፻፳፥፬/ 121:4) እናበለ ኣብ ኣምላኽ ዝነበሮ ተስፋ ይገልጽ ነበረ። ልዑለ ቃል ኢሳይያስ’ውን “ንመጓሲኡ ኸም ጓሳ ኼውፍር፡ ንዕያውቱ ኣብ ቅልጽሙ ኺእክብ ኣብ ሕቚፉ ኸኣ ኪስከሞም፡ ነተን ዜጥብዋ ድማ ብህድኣት ኪመርሔን እዩ።” (ኢሳ ፵፥፲፩/40፥11) ብምባል ተነቢዩ ነበረ። ከምኡ’ውን በቶም ጓሶት እስራኤል ፈጺሙ ዘይተሓጐሰ እግዚአብሔር “ስለዚ እግዚአብሔር ኣምላኽ ከምዚ ይብል ኣሎ፡ እኔኹ ኣነ ባዕለይ፡ ኣነ ነተን ኣባጊዔይ ክኣልየንን ክደልየንን እየ።” ብምባል ባዕሉ መጺኡ ከምዝጓስየን ኣብ ሕዝቅኤል ሓዲሩ ተዛሪቡ ነይሩ።
ኮይኑ ድማ እቲ ካብ ኣዳም ጀሚሩ ዘቋጸሮ ጊዜ ምስ ኣኸለ ግና ጐይታ ባዕሉ ተወሊዱ ንሕዝቡ ጓሰየ። ብነቢያት ዝተነግረሉ ርኅሩኅን ሕያዋይን ጓሳ፤ ከምቶም ቅድሚኡ ዝነበሩ ሰረቕትን ጓሓሉትን ዘይኮነሲ፡ ሕይወቱ በጃ ኣባጊዑ ዘኅልፍ ሓቀኛ ጓሳ ንሱ ባዕሉ ምዃኑ ኣግሃደ። ወልደ እግዚአብሔር ፍጹም ሥጋ ለቢሱ ነቲ ምስ ምንዋሕ ጊዜ ኣብ ቀቢጸ ተስፋ ኣትዩ ይብተን ንዝነበረ ወዲ ሰብ ኣኪቡን ጓስዩን ናብ ሓደ ደምበ ኣምጽኦ። (ዮሐ ፲፥፩-፲፰/10፥1-18 ማር ፲፬፥፳፯/14፥27) እቲ ሕያዋይ ጓሳና ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። ቅዱሳን ሓዋርያት’ውን ዝኣከቦም ጓሳ ብዝግባእ ኣለልዮምን ተጓሲዮምን፡ ጓሳ ኲሉ ሕዝቢ ንሱ ጐይታ ምዃኑ ብዛዕብኡ መስከሩ። “ከም እተባረራ ኣባጊዕ ኔርኩም ኢኹም እሞ፡ ሕጂ ግና ናብቲ ጓሳኹምን ሓላው ነፍሳትኩምን ተመሊስኩም ኣሎኹም።” (ቀዳማይ ጴጥ ፪፥፳፭/2:25 ዕብ ፲፫፥፳/13፥20) ስለዚ ብነቢያት ንዝተነግረ ቃል መሠረት ገይርና፡ ብጐይታ ንዝተመሃርናዮን ንዝተገብረልናን ኣሚንና ተቐቢልና፡ ብሓዋርያት ንዝተሰብከና ስብከት ሰሚዕና፡ ሎሚ’ውን ኖላዊነ ኄር እናበልና ከነመስግኖ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ሥርዓት ገይራትልና ኣላ።
ስብሐት ለእግዚአብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር።
Leave a comment


text:
Radio Erena: 21 September 2021
ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፣ ኣብቲ ካብ ሰንበት 19 መስከረም ክሳብ ሰንበት 26 መስከረም፣ ኣብ ቤልጁም ዝካየድ ዘሎ መበል 88 ውድድር ሻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ዓለም ትሳተፍ ኣላ።
ብኣሰልጣኒ ሳምሶም ሰለሙን ተመሪሓ ናብ በልጅዩም ኣቕኒዓ ዘላ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ሎሚ ሰሉስ 21 መስከረም፣ ኣብ መንጎ ጁንየር ደቂ ኣንስትዮን ኣብ መንጐ ጁንየር ደቂ ተባዕትዮ፡ ውድድር ክሮኖሜትር ክትጽመድ’ያ።
ረቡዕ 22 መስከረም ድማ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ተሓናፊጾም፡ 44.5 ኪሎ ሜትር ርሕቐት ዝሽፍን ናይ ሪለይ ወይ ከኣ ምቅብባል ውድድር ክሮኖሜትር ከካይዱ ምዃኖም ተፈሊጡ ኣሎ።
ውድድር ሻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ዓለም ሓሙስ የዕሪፉ ድሕሪ ምውዓል፡ ዓርቢ 24 መስከረም፣ 121 ኪሎ ሜትር ብዝርሕቐቱ፡ ውድድር ጽርግያ ጁንየር ደቂ ተባዕትዮን 160.9 ኪሎ ሜትር ርሕቐት ዘለዎ ናይ ትሕቲ 23 ዓመት ደቂ ተባዕትዮን ውድድር ጽርግያ ክሳለጥ እዩ።
ኣብ’ዚ ቅድድም፣ ኤርትራ ንሄኖክ ሙሉብርሃን፡ ቢንያም ግርማይ፡ ናትናኤል ተስፋጽዮን፡ ጴጥሮስ መንግስን ኤፍሬም ገብረሂወትን ኣብ መስርዕ ውድድር ከተሰልፍ እያ።
ኣብ ጽቡቕ ቁመናን ብቕዓትን ዝርከቡ ሄኖክ፡ ቢንያምን ናትናኤልን፣ ኣብ’ዚ ዓመት’ዚ ኣብ ኤውሮጳ ተደጋጋሚ ዓወታት ኣመዝጊቦም’ዮም።
ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ደሴት ኪዳነ፡ ብስራት ገብረመስቀልን ኣድያም ተስፋኣለምን ብሸነኸን፡ ቀዳም 25መስከረም፣ 157.7 ኪሎ ሜትር ኣብ ዝጓዓዝ ውድድር ጽርግያ ክካፈላ እየን።
ሻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ዓለም፡ ሰንበት 26 መስከረም ኣብ ዝሰላሰል ናይ መዛዘሚ ናይ ጽርግያ ውድድር ሲንየር ደቂ ተባዕትዮ፣ ዓበይቲ ፕሮፌሽናል ተቐዳደምቲ ናትናኤል ብርሃነ፡ መርሃዊ ቅዱስ፡ መትከል እዮብን ዳዊት የማነን ንኤርትራ ወኪሎም ክርከቡ’ዮም።
ስእሊ፦ ካብ ኣርካይቭስ ኢንተርነት
==================


text:
ሕድሪ ጀጋኑና፡ ሕድሪ መጻኢ ወለዶ ኤርትራ’ዩ
ሕድሪ ጀጋኑና፡ ሕድሪ መጻኢ ወለዶ ኤርትራ’ዩ
ሕድሪ ዝተቀበልናዮ ምስጢር ዘይፈልጡ፡ ብዙሕ ክዛረቡ ይኽእሉ’ዮም። ቅድሚ ሕጂ’ውን ልዕሊ 60 ዓመታት ዘቁጸረ ብሂላትን፡ ነጻነት ኤርትራ ዘይቅበልዎን ወገናት ክሳብ ሎሚ ከም ብዕሪር ብዝተፈላልዩ ሰባት ተደጋጊሙ ኣብ ማሕበራዊ መራኺቢ ብዙሓት ክዝረብ ይስማዕ። ንምዃኑ እቶም ዝዛረቡ እንታይ ይብሉ ኣለው፡ ከይተገምገመን እንታይነቶም ከይተፈልጠን ”ወደብ ዓሰብን ባጽዕን ወደብ ኢትዮጵያ ንስለ ዝበሉ” ጥራሕ ዶኾን ይኸውን? ውልቃዊ ረብሓ ዶ ኸ ይኸውን? ወይስ ህዝቢ ንምድንጋር፡ ወዘተ ክጽናዕን ብምስትውዓል ክረአ ዘለዎ ይመስል።
ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ሰለስተ መዓልትታት፡ ብዛዕባ መጻኢ ጉዳይ ኤርትራ ከም ነጻ ሃገር ኣብ ሓደጋ ምህላዋ፡ ብሓደ ኢትዮጵያዊ ጋዜጠኛ ብዙሕ ተዘሪቡ። እቲ ዝቀረበ ቃል መሕተት ብዙሕ ድራማታት ዘለዎ’ዩ። ቅድሚ ኩሉ ግን እቲ መደብ ቲቪ ብ subscribe share ግበርዎ እንዳበለ ዝጅምር ጣቋ ዘይብሉ፡ መሸቀጢ’ምበር ቁም ነገር ዘለዎ ኣይመስልን። ቀጺሉ ንሃገር ኤርትራ ከም ሃገር ዘፍልጣ ኩሉ ኣሕዲግካ ወይ ሰሪዝካ፡ ንህዝቢ መሰል ከም ዘይብሎምን ከም ዘይቃወሙ ጌርካ፡ ባዕሎም ንባዕሎም ዝመሓደርሉ ባይቶን፡ ልዕሊ በትሪ ዘይውንን ሰራዊት ጌርካ ምሓዞም ይብል” ክፋል’ቲ ትሕዝቶ ፈነወ።
ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ መሰሉን ክብሩን ተነፊግዎ ኣብ ትሕቲ ሓደ ኣረሜናዊ ስርዓት ይመሓደር ደኣ ይሃሉ’ምበር፡ ከም ህዝብን ሃገርን ኣባል ሕብረተሰብ ዓለም ስለ ዝኾነ ብሓደ ረፍዲ ዝቅየር ኣይኮነን። ብካልእ ወገን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ክፍጸም ዝጸንሐ ግፍዓዊ ተግባራት ኣብ ቅድሚ ሕግን ቤት ፍርድን፡ ህዝቢ ኤርትራ ዝሕተተሉ ዘይምኳኑ’ዩ። እዚ ማለት ህዝቢ ኤርትራ ሓንጻጽን ወሳንን’ቲ ኩሉ ግፍዕን በደላት ዘይምኳኑ’ዩ። በዚ ምኽንያት ከኣ በደላት መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ከም ህዝቢ ዝፈጸሞ በደላት ተቆጺሩ ሃገሩ ከስእኖ ዝኽእል ደረጃ ኣይኮነን።
ከም ኣብነት ኣብ ብዙሓት ሃገራት ኣፍሪቃ ዝተራእየ ተሞክሮ ብሰንኪ ምሕደራ መለኽቲ ስርዓታት ዝተፈጸመ ኵናት፡ ጥፍኣት ሞት፡ ብርሰት፡ ሃገራት ዶባተን ክድምሰስን መሰለን ክብረታትን ክሕደጋ ፍጹም ኣይተራእየን።ብኣንጻሩ’ኳ ደኣ ድሕሪ’ቲ ኩሉ ጥፍኣት፡ከም ቅዋማውያን ዲሞክራሲያ ውያን ሃገራት ኮይነን ክቅጽላ ዝተሓገዛን ዝተተባብዓን። እሞ ከመይ ኮይኑ’ዩ ሕጂ ብሃገር ኤርትራ ክጅምር ? ሎሚ 1952 ግዜ ፈደረሽን ኣይኮነን።
ሓደ ነገር ግን ኣሎ። ኣብ’ዚ ህሉው ህዝብናን ሃገርና ዝሓልፎ ዘሎ መድረኽ፡ ደረጃ ሓድነት ፖለቲካውያን ሓይልታት ኤርትራ ከም’ቲ ክህልወሉ ዝግባእ ዝተዳለወ ዘይምኳኑ፡ ሓይሊ ሓድነት ደሊቡ ክቃለስን ከቃልስን ዘይምኽኣሉ፡ ግዳይ እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ” ወረ ቤላ በለው” ዝኾነ።
ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዘካየዶ ሓይል ጽንኩር ተጋድሎ ንነጻነት፡ ብዋጋ መስዋእቲ ኣሽሓት ደቁ ዝተረከባ ሃገር፡ ሎሚ’ውን ኣሕሊፉ ከም ዘይህብ ሕድሪ ጀጋኑ ስውኣትን፡ ሕድሪ መጻኢ ወለዶ ኤርትራን ኣለዎ። ሕድርና ሕድሪ ዝሓለፉን፡ ሕድሪ ህልዋት’ዩ። እዚ ስለ ዝኾነ ከኣ’ዩ፡ ንድሕነት ህዝብን ሃገርን ኣብ ዝካየድ ዘሎ ወሳኒ ፖለቲካዊ ቃልሲ ቀጻልነቱ ዘረጋገጸ። ቃልስና ህላውነቱ ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት’ኳ ተረጋጊጹ እንተተባሃለ፡ ኣብ ፍጹም ዓወት ንምብጻሕ ተሪፍዎ ዘሎ ኣገዳሲ መድረኽ ዛጊት ክሰግሮ ዘይከኣለ ጉዳይ ሓድነትን ሓባራዊ ስርሓትን ሓይልታት ኤርትራን፡ ሲቪካዊ ማሕበራትን፡ ማሕበራዊ መራኺቢታትን፡ እዩ።
ደጊም ደላይ ፍትሒ ዝኾንካ ህዝብና፡ ኣብ ጉዳይ ሓድነትካ ግቡእካ እንተፈጸምካ፡ ዝተዘርበ እንተተዘርበ፡ ንሕጋውነት ህዝብን ሃገርን ኤርትራውነት ጠጠው ከብሎ ዝኽእል ሓይሊ ሞጎት ክህሉ ኣይክእልን’ዩ። ጉዳይና ዘቲና ኣብ መዕልቦ ከየብጻሕና፡ ግዜና ጉልበትና ነቲ ብህልኽን ገምጋም ዘይብሉ ንዓና ንምግጋይ ዝግበር ፈተነታት ክንስዕቦ ኣይግባእን። ግዜና ንጉዳይና፡ ሓይልናን ዓቕምናን ንጉዳይና እንተውዓልናዮ’ዩ ፍረ ንረኽበሉ፡ ንባዕልና እፎይታ ንረኽበሉን።
ልክዕ’ዩ ኣብ ኣሰራርሓና ደኺምና ኣሎና ንሓይል፡ ኣብ ኣረኣእያና ተፈላሊና ኣለና ንቀራረብ ንዛተ ጸገምና ንፍታሕ፡ ተበታቲና ኣሎና ንጠርነፍ ሓደ ንኹን።
ዘለኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ንስውኣትና
ዜናን ሓበሬታን ውሓዲለ
3 ጥሪ 2020


text:
ኣቃውማ መንግስቲ ኣሜሪካ
ሕገ መንግስቲ ኣሜሪካ ንፌደራላዊ መንግስቲ ኣብ ሰለስተ ጨናፍር ይመቓቕሎ። ከምውጽኢቱ ድማ ሓደ ጨንፈር ኣብ ልዕሊ'ቲ ካልእ ጨንፈር ልዕልና ወይ ጽልዋ ከየሕድር ገይርዎ'ሎ።
ሓጋጊ ኣካል (ቤት ምኽሪ) ሕጊታት ይሕንጽጽ፣
ፈጻሚ ኣካል (ፕረዚደንትን ምክትሉን ምስ ካቢነታትን) ንሕጊ የፍጽሙ
ተርጓሚ ኣካል ( ፌደራላዊ ኣብያተ ፍርዲን ካልኦትን)
ሓደ ጨንፈር መንግስቲ ንስራሕቲ ካልእ ጨንፈር ክቅልብሶን ክልውጦን ስልጣን ኣለዎ። ንኣብነት፣ ፕረዚደንት ነቲ ብቤት ምኽሪ ዝጸደቐ ሕጊ ክስዕሮ ስልጣን ኣለዎ (ቬቶ ፓወር ይባሃል)። ብካልእ ወገን ቤት ምኽሪ ንፕረዚደንት ካብ ስልጣኑ ከባርር ስልጣን ኣለዎ።
ዳያኑ ፌደራላዊ ኣብያተ ፍርዲ፣ ሕገ መንግስታዊ ንዘይኮኑ ሕጊታት ክገትኡ ስልጣን ኣለዎም። ከምኡ ኮይኑ'ውን ዳያኑ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ብፕረዚደንት ይሕጸዩ ብቤት ምኽሪ ይጸድቕ ሕጸኦም።
ረብሓ ኣሜሪካዊያን በዞም ዝተጠቕሱ ስርዓተ ቁጽጽርን ሚዛንንን ይረጋገጽ።