text:
ናይ ቁጠባ ተቓዉሞታትን ሳዕቤናቶምን ኣብ ኢትዮጵያ
ካብ ዝሓለፋ ክልተ ዓመታት ጀሚሩ ኣብ ዝተፈላለዩ ክፋላት ኢትዮጵያ ዝተላዕለ ተቓውሞታት፡ ነተን ምስቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ፓርቲ ምትእስሳር ኣለወን ዝተባህላ ትካላት ፍርያተንን ኣገልግሎታተንን ካብ ምሕሳም ሓሊፉ ኣብ ልዕሊአን መጥቃዕትታት ከውርድ ተራእዩ'ዩ።
መንግስቲ ባዕሉ ዝበሓተን ከም ኢትዮ-ተሌኮም ዝኣመሰላ ዓበይቲ ትካላት ኣብ ዘለዉሉ ኩነታትን፡ መንግስቲ ድማ እቲ ዝለዓለ ቆጻሪ ስራሕ ዝኾነሉ ሃገርን፡ ነቶም ኣገልግሎታትን ፍርያትን ምሕሳም ዝተሓላለኸ ከም ዝገብሮ ተንተንቲ ይዛረቡ።
ብኣንጻሩ ድማ፡ መንግስቲ ነቲ ህዝቢ ፍኒሕኒሕ መበሊ ስለዝኸልኦ ዝለዓሉ ተቓውሞታትን፡ ግብረመልሱ ዓጸፋ ሓይሊ ምጥቃም ስለዝኾነን፡ ናይ ቁጠባ ተቓውሞ ከም ሓደ ጸቕጢ ዝፈጥር መገዲ ከም ዝኾነ ዝዛረቡ'ውን ኣለዉ።
ቀንዲ ዒላማታት
ኣብቲ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ከተማ ባህርዳር ተላዒሉ ዝነበረ ተቓውሞ ብዙሓት ሰባት ከምዝሞቱ ዝዝከር'ዩ። ግብረመልሲ መንግስቲ ክልል ኣምሓራ ብምቅዋምን፡ ሓላፍነት ናይቲ ዝጠፍአ ሂወት ክወስዳ ኣለወን ናይ ዝተባህላ ትካላት ኣገልግሎታትን ፍርያትን ናይ ምሕሳም ኣድማታት ተራእዮም'ዮም።
ሓደ ካብቶም ትካላት ዋንነቱ ናይ 'ጥረት ኢንደውመንት ፈንድ'ን ብሪጣናዊ ኩባንያ 'ቫሰሪ ግሎባል'ን ዝኾነ 'ዳሽን ቢራ' እዩ።
ነባሪ ከተማ ባህርዳር ዝኾነ ኣበበ ሰጠኝ፡ ሓደ ካብቶም ዳሽን ቢራ ዘይሰትዩ'ዩ። ንሱ ዘይመስተይኡ ምኽንያት ምስ'ቲ ናይ ባህርዳር ተቓውሞ ዝተኣሳሰር ምዃኑ ድማ ይገልጽ።
ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ ባህርዳር ብዙሓት ሰባት ዳሽን ቢራ ፈጺሞም ከም ዘይሰትዩን፡ ኣብ ሓደ ሓደ ባራት ንርእሶም ይትረፍ ካልኦት ክሰትዩ እንድኣ ሪኦሞም ካብ ቁጠዐ ሓሊፉ ኣብ ሽግር ከእትዎም ከም ዝኽእል ይዛረብ።
እቲ ስጉምቲ ንዳሽን ቢራ ስገም ዘቕርብሉ ድኻታት ሓረስቶት ዝጎድእ እኳ እንተኾነ፡ "ንድኻ ህዝቢ ዋላሓደ ኣማራጺ የብሉን፡ ብዘለዎ'ዩ ዝቃወም፡ ናይ ዳሽን ቢራ ብዝጎደለ መጠን ሓረስታይ ከም ዝህሰ ንፈልጥ ኢና፡ እንተኾነ ግን መንግስቲ እተጠንቅቐሉ መገዲ'ዩ" ይብል።
እቲ ካልእ ናይ ከምዚ ዝበለ ስጉምቲ ግዳይ ዝኾነ ትካል፡ ብማሕበር ልምዓት ትግራይ ዝተመስረተ ማሕበር ኣገልግሎት ኣውቶቡስ ሰላም 'ዩ።
ኣብዚ እዋን'ዚ ካብቲ ናይ ልምዓት ማሕበር ወጺኡ፡ ሓደ ናይ ኣክስዮን ማሕበር ብምዃን ብ1600 ብር ንሓደ ብርኪ ብዝኸፈሉ ሰብ ብርኪ ዝተመስረተ ምዃኑ፡ ኣካይዲ ስራሕ እቲ ትካል ኣቶ ሓጎስ ኣባይ ይዛረቡ።
እንታይ ኣጋጢምዎም
ኣብዚ ቀረባ እዋን፡ ናብ ቁልቢ ገብሪኤል ኣብ ምጉዓዝ ኣብልዕሊ ዝነበራ ኣርባዕተ ኣውቶቡሳት እቲ ማሕበር፡ ብተቓወምቲ ቬትሮታተን ከም ዝተሰብረ ኣይተ ሓጎስ ይገልጹ። ኣቐድም ኣቢሉ'ውን ኣብ ዝተፋለለዩ ቦታት ክልተ ኣውተቡሳት ተቓጺለንኦም ነይረን'የን።
ዋላኳ ኣቶ ሓጎስ፡ እቲ መጥቃዕትታት ኣብ ሰላም ኣውቶቡስ ዘነጻጸረ ጥራይ ኣይኮነን እንተበሉ፡ ርእይቶ ዝተፈላለዩ ሰባት ግን ብኣንጻሩ'ዩ። ብዙሓት ብሰላም ኣውቶቡስ ክጎዓዙ ይፈርሑ'ዮም።
"ሰላም ባስ ናይ ኣክስዮን ማሕበር፡ ርእሱ ዝኸኣለን ካብ መንግስቲ ናጻ ዝኾነን፡ ናይ ሰብ ብርኪ ማሕበር'ዩ፡ ብብዙሓት ግን ናይ መንግስቲ ትካል ኮይኑ ምርኣዩ ናይ ምርዳእ ሕጽረት'ዩ" ይብሉ።
ምስዚ ኣብ ዝተኣሳሰር፡ ካብ 17 መስመራት፡ ኣርባዕተ መስመራት ኣብ ሃረር፡ ድሬዳዋ፡ ጂጂጋን ኣሶሳን ኣገልግሎት ካብ ምሃብ ደው ኢሉ'ሎ።
"ካብዘን ኣርባዕተ መስመራት ወጻኢ ዓቢ ዝበሃል ጸቕጢ ኣየጋጠመናን። ሓቂ'ዩ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝበሃሉ ዓቢ ጽልዋ ከምጽኡ እዮም። ኣታዊና ምስቲ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ከነነጻጽሮ እንከለና ግን ካብ 100ሽሕ ዝበዝሕ ፍልልይ የብሉን" ይብሉ ኣቶ ሓጎስ።
ናይ ዳሽን ቢራ ምክትል ኣካያዲ ስራሕ ኣቶ ሙሉጌታ ማሩ ብወገኖም፡ ናይ ዳሽን ፍርቂ ንብረቱ ናይ ክልል ኣማራ መንግስቲ ናይ ኢንደውመንት ፈንድ ዝኾነ ጥረት ዝተባህለ ትካል ስለዝኾነ ብዙሓት ነቲ ቢራ ምስታይ ከም ዝተሓሰሙ ይዛረቡ።
"ብዙሓት ደጋጊሞም ዘልዕልዎ፡ እዚ ናይ ጥይት መግዝኢ'ዩ ዝብል'ዩ። እንተኾነ ግን ኣየናይ ትካል'ዩ ግብሪ ዘይከፍል? እቲ ትካል'ዚ ምስ ፓለቲካ ዘተኣሳስር ነገር የብሉን" ዝበሉ ኣቶ ሙሉጌታ፡ ንብዙሓት መንእሰያት ናይ ስራሕ ዕድል ከም ዝፈጠረ ይገልጹ።
በዚ ምኽንያት ኣብ ባህርዳር ሓያል ጽልዋ ከም ዘምጸኣሎም ዝዛረቡ ኣቶ ሙሉጌታ፡ ዋላኳ ኣብ ክሳራ እንተዘይኣተዉ፡ ምስ ዝሓለፉ ዓመታት ክወዳደር እንከሎ ግና መኽሰቦም ከም ዝጎደለ ይዛረቡ።
"ኣብ ባህርዳር ኣብ ሓደ ሓደ ኣብያተ መስተ፡ ኣብ ናይ ካልኦት መሰል ኣትዮም ዘፈራርሑ'ውን ኣለዉ" ብምባል ይዛረቡ። ብፍላይ ምስቲ ኣብ ባህርዳር ምስ ዝሞቱ ሰባት ዝተኣሳሰር ጉዳይ እቲ ኩነታት ቅልውላው ከም ዝፈጠረ ይገልጹ።
"ኣብ ድኻ ሃገር ትካላት ወይ ኣውፈርቲ ምስ ዝኸስሩ ዝያዳ ዝህሰ እቲ ናይ ሰራሕተኛ ክፍሊ'ዩ" ዝበሉ ኣቶ ሙሉጌታ፡ ነቲ ስርዓት ምቅዋም መሰል እኳ እንተኾነ፡ ናይ ሰባት መሰል ዝግህስን ንቁጠባ ዝዕንቅፍን ግን ክኸውን የብሉን ይብሉ።
ኣድማ ከም ፓለቲካዊ ስትራተጂ
ኣብዚ ሕጂ ዘሎ ፓለቲካዊ ኩነታት፡ ፍርያትን ኣገልግሎታትን ናይ ውልቂ ኩባንያታት ንዘይምጥቃም እቲ ሕብረተሰብ ገምጊምዎ'ሎ ትብል፡ ናይ ፓለቲካዊ ስነ-ፍልጠት ተንታኒት ህሊና ኣማረ።
"ሓደ ናይ ፓለቲካ ኩነታት ንምቅዋም ወይ ጸቕጢ ንምፍጣር ናይ ትካላት ፍርያትን ኣገልግሎታትን ምሕሳም ክኸውን ይኽእል፡ ካልኣይ ድማ፡ ኣብቲ ተገልጋሊ ጽቡቕ ምስሊ ከም ዘይህልዎምን፡ ድሕነት ከም ዘይስምዖምን ምግባር'ዩ" ክትብል ህሊና ትዛረብ።
እቲ ዝቃወም ህዝቢ ዘለዎ ኩነታት ብምግምጋም'ዩ ኣብዚ ደረጃ'ዚ በጺሑ ዘሎ ዝበልት ህሊና፡ ቅኑዕ መሰረት ኣለዎዶ የብሉን ዝብል ሕቶ ንምምላስ ሓያል መጽናዕቲ ከም ዘድሊ ትዛረብ።
"ተቓውሞ ካብ ሰማይ ኣይወርድን'ዩ። እቲ ማሕበረሰብ፡ ነቲ ፓለቲካ ዝተረዳኣሉን ዝሃቦ ግብረመልስን እቲ ኣድማ የርኢ። ናይ ቁጠባ ዕብየት ምስ ፓለቲካ ተኣሳሲሮም ከይረኣዩ ይኽእሉ'ዮም። ዕለታዊ መነባብሮ ናብ ፓለቲካዊ ኩነታት ከምርሑ እንከለዉ፡ ንሶም ይኹኑ እቶም ኩነታት ናይ ፓለቲካ ጉዳያት ይኾኑ" ትብል።
ዋላኳ ሓደ ሓደ ሰባት ነቶም ኣድማታትን መጥቃዕትታትን፡ ኣብ ልዕሊ እታ ሃገር ዝወረደ ቅልውላው ወይ ናይ ሽበራ ኩነታት ጌሮም ዘርእይዎ እንተኾኑ፡ ብኣንጻሩ ንህሊና "ሰባት ንሓደ ስርዓት ትኽክል ኣይኮንካን ንምባል ዝጥቀሙሉ መሳርሒ እዩ። መሰረት ናይቲ ተቓውሞ፡ እቲ መንግስቲ ባዕሉ ነቶም እቲ ሕብረተሰብ ከም ናይ ፓለቲካ መሳርሒ ጌሩ ዝርእዯም ኣድማታት ካብ ምዕፋን ምስቲ ሕብረተሰብ ዓᎁቕ ልዝብ ክገብር ይግባእ" ብምባል ትገልጾ።
እቲ ህዝቢ ዘለዎ ዘይዕግበት ክግልጸሉ ዝኽእል መድረኽ እንተ ዘይሃልዩ፡ እቶም ተቓውሞታት ከም ዝሕይሉ'ውን ትገልጽ። "ናይ ቁጠባ ምውዳቕ የምጽእ'ዩ፡ ብተወሳኺ ሰብ-ሃብቲ መንግስትን ሕብረተሰብን ከም ዘገልግሉ ዘይኮነ፡ ከም ጸላእቲ ኮይኖም ክራኣዩ ይገብር" ትብል።
ክሳብ ሕጂ ዘሎ ኩነታት ነቶም ተርእዮታት ካብ ምኹናን ፓለቲካዊ ፍታሕ ክህብ ይግባእ ዝበለት ህሊና፡ "ምኹናን ናይ ቤተ-ክርስትያን ስራሕ እምበር ናይ ፓለቲካ ስራሕ ኣይኮነን" ትብል።
እዞም ተርእዮታት ነባሪ ዝኾኑ ተቓውሞታት ዘይኮኑ፡ "እቲ ህዝቢ ዘለዎ ሕቶታት፡ ምስልቻዋትን ሕርቕርቖትን ዘርእዩ እዮም። መደረታትን ጽሑፋትን ከምጽእዎ ዘይካኣሉ ለውጥታት ከምጽኡ ይኽእሉ'ዮም" ብምባል ህሊና ትምጉት።
ንሳ ከም ትብሎ፡ እቲ መፍትሒ፡ መንግስቲ ህዝቢ ዝሳተፈሉ ኩነታት ፈጢሩ፡ ኣብ ኩሉ ከባቢታት ዘለዉ ሽግራት ምፍታሕ ከርኢ ኣለዎ።
እዚ ምስ ዘይከውን ግን፡ ግጭታት፡ ጽልኢ ወይ መጥቃዕቲ ምውራድ ክቕጽል ከም ዝኽእል ብዙሓት ይዛረቡ።


c: text/html

text:
ከም መቐጸልታ ናይቲ ቅዱስ ሲኖዶስ ፡ ምእመናን ኣብ ዘለውዎ ቦታ ብጉቡእ ንኽግልገሉ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ንኡስ ሃገረ ስብከታት ዝህቦ ዘሎ ታቦታት፡ኣብ ንኡስ ሃገረ ስብከት ጀርመን ፡ ውን ኣብ ከተማ ማግደቡርግ እትርከብ ማሕበረ ምእምናን መድኃኔ ዓለም ታቦት የእትዩ።
ኣብቲ ብዕለት ፲፯-፲፰ ጥቅምት ፳፻ወ ፲ ዓ.ም ግዕዝ(27-28 ጥቅምቲ 2017 ዓ.ም ፈረ ዝተፈጸመ ስርዓት ምእታው ታቦት ፡ ካብ ዓርቢ ምሸት ጀሚሩ ብቆሞስ ኣባ ሃብተወልድ ሃብተማርያም ወኪል ቅዱስ ሲኖዶስ ኣብ ሃገረ ስብከት ኤውሮጳ ዝተመርሐ ጸሎት ተጀሚሩ። ኣብዚ ዕለት ከም ስርዓት ምእታው ታቦት ብኣርባዕተ ማእዝን ናይ ጸሎትን ቡራኬን ስርዓትን ድሕሪ ምፍጻሙ፡ንዕኡ ዝበቅዕ ዝማሬ ብውሉደ ክህነትን ተማሃሮ ትምህርቲ ሰንበትን በጺሑ፡ ድሕርዚ ፡ ናይ መንእሰያት ጉባኤ ትምህርቲ ሰንበት ድሕሪ ምጅማሩ፡ ቆሞስ ኣባ ሃብተወልድ ናይዚ ጉባኤ ትምህርቲ
ብምሃብ፡ ኣባታዊ ማዕዳን ቡሩኬን ድሕሪ ምሃቦም ናይ ዕለተ ዓርቢ መርሃ ግብር ተፈጺሙ። ድሕሪዚ መንፈቀ ሌሊት እትነሣእ ከመ እግነይ ለከ በእንተ ኵነኔ ጽድቅከ ከም ዝብል ልበ ኣምላክ ዳዊት፡ ብሊቃውንት ዝተመርሐ ማህሌት ፍርቂ ለይቲ ድሕሪ ምጅማሩ ንዕለቱ ዝኸውን ስርዓተ ማህሌት በጺሑ ፡ ካብኡ ቀጺሉ ስርዓተ ቅዳሴ ብኣባ ሃብተወልድ ዝተመርሐ ድሕሪ ምክያዱ ፡ ናይ ዕለቱ ትምህርቲ ብኣቦ ወንበር ሃገረ ስብከት ኤውሮጳ ቀሺ ዘርእሠናይ ቀሺ ሰሎሞን፡ ” ኣብ ማእከልኩም መታን ክነብር መቅደስ ስርሑለይ ” ዘጽ 25፥8 ብዝብል ርእሰ ትምህርቲ ናይ ዕለቱ ስብከተ ወንጌል ሂቦም። ድሕርዚ ቡራኬን ማዕዳን ብኣባ ሃብተወልድ ምስ ተዋህበ፡ ዑደት ብምግባር ናይ ዕለቱ ፍጻሜ ኮነ። ኣብዚ በዓል ፡ ካብ ዝተፈላለዩ ስፍራ ናይ ጀርመን ዝመጹ ምእመናንን ኣገልግለትን ተሳቲፎም።
ክልል ሰበኻ ቤተ ክርስቲያን መድኃኔ ዓለም ማደግቡርግ ልዕሊ 300 ምእመናን ዘለውዎ፡ ኮይኑ፡ ብሕግን ስርዓትን ቅዱስ ሲኖዶስ፡ ተመሪሑ ዝኸይድ ክልል እዩ።
እዚ ከምዚ እንከሎ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ንኡስ ሃገረ ስብከት ሽወደን ዝርከባ ክልል ሰበኻ ቅዱስ ገብርኤል ኣብ ከተማ ብሮቢ፡ ከምኡ ውን ክልል ሰበኻ ቅዱስ ሩፋኤል ኣብ ከተማ ኖርሾፒን ታቦት ኣትይወን ኣብ ንጡፍኣገልግሎት ይርከባ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ማእከል ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራዊያን እስራኤል ኣብ ከተማ ቴል ኣቪቭ ዝርከብ ማእከል ኮይኑ ኣብ ሃገረ እስራኤል ዝርከቡ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ብፍላይ ድማ ደቂ ኣንስትዮን ኣዴታትን ዝተፈላለየ ኣገልግሎት ዝህብ ማእከል’ዩ። ገለ ካብቲ እቲ ማእከል ዝህቦ ኣገልግሎት ዝተፈላልየ ስልጠና፡ ሓበሬታን ምምላእ ፎርም ዳግመ ምጥያስን ንዋታዊ ሓገዝ ንትሑት ኣታዊ ዘለዎም ስድራቤትን ኣዴታትን ይርከብዎ።
ብመሰረት መርበብ ሓበሬታ እዚ ማእከል አስታት 36 ሽሕ ሓተቲ ዑቕባ ዝተፈላልዩ ሃገራት ኣብ እስራኤል ይነብሩ። መብዛሕትኦም ሓተቲ ዑቕባ ብመንግስቲ እስራኤል ከም ስደተኛታት ኣፍልጦ ዘይረኸቡ እዮም።
እዚ ማእከል ኣብ ሕዳር 2011 ዓ.ም ብብዝሒ ኤርትራዊያን ንምድረ በዳ ሲናይ ብምቁራጽ ናብ ዶባት እስራኤል ምእታዎም ኣብዚ ሓደገኛን አስቃቂ ጉዕዞን ድማ ብዙሓት ግዳያት ዘይሕጋዊያን አስገርቲ ሰባት ብምዃኖምን ኣብ እስራኤል ኣብ ዝበጽሕሉ ጊዜ’ውን ኣብ ሃገረ እስራኤል ምስ ዘሎ ኩነታት ኣትሓሕዛ ስደተኛታት ዝተፈላለየ ኣካላዊን ስነ ኣእምሮኣዊም ጸገማት ከጋጥም ምስጀመረ ንሓድሕድ ንምድግጋፍ ብዝብል ዝተመስረተ ትካል ምዃኑ ኣብዚ ሕጂ እዋን ዳይሬክተር እቲ ማእከል ሄለን ኪዳነ ትሕብር።
ድሒሩ እቲ ማእከል ተወሳኺ ነቲ ስደተኛ ማህበረሰብ አድላይ ዝበሎም አገልግሎት ክህብ ጀሚሩ። እቲ ማእከል ካብ ዝህቦም ስልጠና ናይ ቋንቋ ሄብሩን እንግሊዝን ትምህርቲ፡ ናይ ኮምፒተር ስልጠና፡ ናይ ስነ ጽባቐ ትምህርቲ ብተወሳኺ ንሓገዝ ዘድልዮም ኣዴታት ንዋታዊ ሓገዝ በጠቕላላ ድማ ኣብ ምዝርጋሕ ሓበሬታ ይነጥፍ።
ኣብዚ ሕጂ እዋን እቲ ማእከል ብዳይሬክተር ሄለን ኪዳነን ኣሜሪካዊት ኣንድርያ ጋግነ ማናጀር ፋይናስን ምትእክኻብ ሓገዝ ካልኦት ሰለስተ ወለንተኛታትን ዝኻየድ ኾይኑ በብእዋኑ ካብ ዝተፈላለዩ ክፍልታት ዓለም ብናይ ኢንተርንሽፕ ወይም ከም አካል ትምህርቶም ዝኾነ ኣገልግሎት ወይ ምልውዋጥ ልምዲ ዝህቡ ተማሃሮ ከምዝካየድ ዳይሬክተር እቲ ማእከል ሄለን ኪዳነ ትገልጽ።ንሳ ብተወሳኺ ኣብ ንጥፈታት ትርጉም ዝሳተፉ ኣባላት እቲ ማእከል ከምዘለዉን ትገልጽ።
እቲ ማእከል ኤርትራዊያን ደቂ ኣንስትዮ ከተማ ቴል ኣቪቭ ከምቲ ዝድለይ ዘይሰጎመሉ ብድሆታት ዝበዝሓ ብሰንኺ ካብ ፖሊሲ መንግስቲ እስራኤል ዘጋጥም ቐይድታት ምዃኑን’ውን ዳይሬክተር ሄለን ተረድእ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
የሆዋ ነቶም ብፍታው ዚህቡ ይባርኾም
ፈጣሪና ንደቂ ሰብ ብዋጋ ዘይሽነን ናይ ምምራጽ ናጽነት ብምሃብ ኣኽቢርዎም እዩ። ብዘይካዚ፡ ነቶም ነቲ ናይ ምምራጽ ናጽነቶም ተጠቒሞም ንናይ ሓቂ ኣምልኾ ንምስፋሕ ጥቕሚ ርእሶም ዚስውኡን ነቲ ቕዱስ ስሙ ንምቕዳስ እጃሞም ዜበርክቱን ነቲ ዓብዪ ዕላማኡ ዚድግፉን ኣብዚሑ እዩ ዚባርኾም። የሆዋ፡ ሰባት ፈሪሆምን ግዴታ ዀይንዎም ኪእዘዝዎ ኣይደልን እዩ። ኣብ ክንዳኡስ፡ ነቲ ብናይ ሓቂ ፍቕርን ብዓሚቚ ሞሳን ተደሪኽካ ዚግበር ናይ ፍታው ወፈያ እዩ ኣኽቢሩ ዚርእዮ።
ንኣብነት፡ የሆዋ ንእስራኤላውያን ኣብ በረኻ ሲና ኣብ ዝነበሩሉ እዋን፡ ቦታ ኣምልኾ ኺሃንጹ መምርሒ ሃቦም። ንሱ፡ “ካባኻትኩም ንእግዚኣብሄር ህያብ ውሰዱ። ነፍሲ ወከፍ ፍታው ልቢ ዘለዎ ንእግዚኣብሄር ህያብ የምጽእ” በሎም። (ዘጸ. 35:5) ነፍሲ ወከፍ እስራኤላዊ፡ ኪህቦ ዚኽእል ዝዀነ ይኹን ነገር ኪህብ ይኽእል ነበረ፣ ነፍሲ ወከፍ ብፍታው ዚግበር ውጽኢት፡ ማለት መጠን ወይ ብዝሒ ብዘየገድስ፡ መለኮታዊ ዕላማ ንምፍጻም ብግቡእ መገዲ ኣብ ጥቕሚ ኺውዕል ይኽእል ነበረ። እሞኸ እስራኤላውያን እንታይ ምላሽ ሃቡ፧
‘ነፍሲ ወከፍ ልቡ ዝደፍኦን ኵሉ መንፈስ ፍቓድ ዘልዓለሉን ፍታው ልቢ ዘለዎ ዘበለን’ ብፍቓዱ ሃበ። ሰብኡትን ኣንስትን፡ ኣቝላፍን ቀላብቲ እዝንን ቀላብቲ ኣጻብዕን ኣምባውርትን ወርቅን ብሩርን ኣስራዝን ሰማያዊ ፈትልን ሕብሪ ደም ዘለዎ ጸምርን ጽሩይ ቀይሕ ፈትልን ልሕጺ እንጣጢዕን ጸጕሪ ጤልን እተቐርጸ ቘራብቲ ድዓውልን ቈራብቲ ተሃስን ኣእማን ዕንቍን ዕንጨይቲ ሽጢምን ዘይቲ ቕብኣትን ምኡዝ ዕጣንን ብፍቓዶም ኣምጺኦም እዮም። ኣብ መወዳእታ፡ እቲ ጸብጻብ ከም ዚሕብሮ፡ “እቲ መተዓየዪ ንዅሉ ዚዕየ ዕዮ ዚአክል ነበረ፡ ተረፈ እኳ” ይብል።—ዘጸ. 35:21-24, 27-29፣ 36:7።
ንየሆዋ ዘሐጐሶ፡ እቲ ዝቐረበ ነገራት ዘይኰነስ፡ እቲ ንንጹህ ኣምልኾ ንምድጋፍ እተራእየ መንፈስ ፍቓደኛነት እዩ ነይሩ። እስራኤላውያን ግዜኦምን ጕልበቶምን ንኺህቡ እውን ተደሪኾም እዮም። እቲ ጸብጻብ፡ “ጥበበኛ ልቢ ዘለወን ኵለን ኣንስቲ ድማ በእዳወን ፈቲለን” ከም ዘምጽኣ ይገልጽ እዩ። እወ፡ “ኵለን ኣንስቲ ልበን ብጥበብ ዘልዐለን ከኣ ጸጕሪ ጤል ፈተላ።” ብዘይካዚ፡ የሆዋ ንበሳልኤል “ብጥበብን ብምስትውዓልን ብፍልጠትን ብዅሉ ዕዮን” ንኼገልግል መንፈሱ ሃቦ። እወ፡ ኣምላኽ ንበሳልኤልን ንኦሆልያብን ነቲ እተዋህቦም ዘበለ ዕዮ ንኺዓይዩ ዜድልዮም ጥበብ ሃቦም።—ዘጸ. 35:25, 26, 30-35።
የሆዋ ንእስራኤላውያን ንኺውፍዩ ምስ ዓደሞም፡ “ነፍሲ ወከፍ ፍታው ልቢ ዘለዎ” ንናይ ሓቂ ኣምልኾ ኸም ዚድግፍ ምሉእ እምነት ነበሮ። በዚ መሰረት እዚ፡ መምርሒ ብምሃብን ብዙሕ ከም ዚሕጐሱ ብምግባርን ነቶም ብፍታው ልቦም ዝሃቡ ባረኾም። የሆዋ ነቲ ኣገልገልቱ ዜርእይዎ መንፈስ ፍቓደኛነት ኪባርኾ ኸሎ፡ ፍቓዱ ንምፍጻም ዜድሊ ነገራት ወይ ክእለት ከም ዘይጐድል ዜረጋግጽ እዩ። (መዝ. 34:9) ንስኻ እውን ጥቕሚ ርእስኻ ብምስዋእ ንየሆዋ ምስ እተገልግሎ፡ ንሱ ነቲ እተርእዮ መንፈስ ፍቓደኛነት ብርግጽ ኪባርኾ እዩ።


text:
ቱኒዚያ፡ መገዲ ኣየር ሕቡራት ዓረብ ኢምሬትስ ኣብ ቱኒስ ከይዓርፍ ከልኪላ
ቱኒዚያ፡ ደቂ ኣንስትዮ እታ ሃገር ብመገዲ ኣየር ኢምሬትስ ከይስቀላ ብምኽልኻለን፡ ነፋሪት ኢምሬትስ ኣብ ቱኒስ ከይትዓርፍ ኸልኺላ።
እዚ ኣብታ ሃገር "ዘርኣዉን ኣድሎኣዉን" ተግባር'ዩ ብዝብል ቑጠዐ ዘልዓለ እንትኾን፡ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ቱኒዚያ ኾኒነሞ።
ሚኒስቴር መጓዓዚያ ቱኒዚያ ከምዝበሎ፡ አቲ ሕዚ ቱኒዚያ ወሲዳቶ ዘላ ስጉምቲ፡ ኢምሬትስ ብዓለምለኻዊ ስምምዓትን ሕግጋትን በረራ ክሳብ ትግዛእ ገቢራዊ ክኸዉን'ዩ።
ሕቡራት ዓረብ ኢምሬትስ ብወገና፡ "ሓበሬታ ደሕንነት" እቲ በረራ ክዝንግዕ ምኽንያት ኾይኑኒ'ያ ትብል።
"ቱኒዚያዉያን ኣሕዋትና ብዛዕባ ኹነታት መረዳእታ ደሕንነት ኣዘራሪብና ኢና" ክብሉ ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኢምሬትስ ኣንዋር ጋራጋሽ ኣብ ትዊተር ገጾም ጽሒፎም'ዮም።
"ንሕና ደቂ ኣንስትዮ ቱኒዚያ ነኽብር ኢና" ክብሉ'ዉን ገሊጾም።
ገለ ደቂ ኣንስትዮ ቱኒዚያ ግና፡ ናብ ሕቡራት ዓረብ ኢምሬትስ ዝነበረን ጉዕዞ ከምዝተዘናግዐን ናይ ቪዛ ጉዳየን ተወሳኺ ምጽራይ ክግበረሉ ግዘ ከምዝወሰደንን'የን ዝዛረባ።


text:
ነዛ ዓንቀጽ እዚኣ ብ%% ከተንብባ ትደሊዶ፧
ነዛ ዓንቀጽ እዚኣ ብ%% ከተንብባ ትደሊዶ፧
8 ኣሕዋተየ፡ ብዛዕባ እቲ ንጉባኤታት መቄዶንያ እተዋህበ ጸጋ ኣምላኽ ክትፈልጡ ንደሊ ኣለና፣
2 ብጸበባ ብዙሕ ኣብ እተፈተኑሉ እዋን፡ እቲ ብዙሕ ሓጐሶምን እቲ ሕሉፍ ድኽነቶምን ንሃብቲ ልግሶም ኣዕዘዞ።
3 ከመይሲ፡ ከም ዓቕሞም፡ አረ ሓለፋ ዓቕሞም እውን
4 ምእንቲ ኺልግሱን ንቕዱሳት ምእንቲ ኼገልግሉን፡ ብተበግሶኦም ብዙሕ ለሚኖምና እዮም።
5 ቅድም ንጐይታ፡ ድሕሪኡ ኸኣ ንዓና ብፍቓድ ኣምላኽ ርእሶም ወፈዩ እምበር፡ ከምቲ ንሕና ተስፋ ዝገበርናዮ ጥራይ ኣይኰነን።
6 ስለዚ ኸኣ፡ ንቲቶስ፡ ከምቲ ነዚ ዕዮ እዚ ኣባኻትኩም ዝጀመሮ፡ ከምኡ ድማ ነቲ ልግስኹም ኪፍጽሞ ኣተባባዕናዮ።
7 ግናኸ፡ ከምቲ ብዅሉ፡ ማለት ብእምነትን ብቓልን ብፍልጠትን ብጸዓት ዘበለን በታ ንዓኻትኩም ዘላትና ፍቕርን ዝዓዘዝኩም፡ በዚ ልግሲ እዚ እውን ዕዙዛት ኩኑ።
8 ጸዓት ካልኦት ከፍልጠኩምን ሓቅነት ፍቕርኹም ክዕዘብን እየ እምበር፡ ከም ትእዛዝ ኣይኰንኩን እዚ ዝብለኩም ዘለኹ።
9 ምኽንያቱ፡ ጸጋ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ትፈልጡ ኢኹም፣ ሃብታም ክነሱስ፡ ንስኻትኩም ብድኽነቱ ምእንቲ ኽትህብትሙ፡ ምእንታኹም ደኽዩ እዩ።
10 ብዛዕባ እዚ፡ ነዚ ሓሳብ እዚ ኽህበኩም፦ ዓሚ ነቲ ተግባር እቲ ጀሚርኩምዎ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ንምግባሩ ድሌት ከም ዘሎኩም ስለ ዘርኣኹም፡ እዚ ንጥቕምኹም እዩ።
11 ሕጂ ኸኣ ከምቲ ንምግባሩ ባህጊ ዝነበረኩም፡ ከምኡ ድማ ከም ዓቕምኹም ምእንቲ ኽትፍጽምዎ፡ ነቲ ኽትገብርዎ ዝጀመርኩም ፈጽምዎ።
12 ቅድም ባህጊ እንተ ኣልዩስ፡ በቲ ዘለዎ መጠን ቅቡል እዩ እምበር፡ ብዘይብሉ ኣይኰነን።
13 ንኻልኦት ከቕልለሎም፡ ንዓኻትኩም ከኣ ከኽብደልኩም ኢለ ኣይኰንኩን፣
14 የግዳስ፡ ብምምዕርራይ ተረፍኩም ነቲ ጐደሎኦም ምእንቲ ኺምልእ፡ ተረፎም እውን ነቲ ጐደሎኹም ምእንቲ ኺምልእ እሞ፡ ምምዕርራይ ምእንቲ ኪኸውን ኢለ እየ።
15 ከምቲ፡ “እቲ ብዓል ብዙሕ ኣይተረፎ፡ እቲ ብዓል ሒደት እውን ኣይጐደሎ” ተባሂሉ እተጻሕፈ እዩ።
16 ኣምላኽ ኣብ ልቢ ቲቶስ ከምዛ ንዓኻትኩም ዘላትና ሓልዮት ስለ ዘሕደረ፡ ምስጋና ይኹኖ፣
17 ምኽንያቱ፡ ንሱ ነቲ እተዋህቦ መተባብዒ ተቐቢሉስ፡ ኣዝዩ ተሃንጥዩ፡ ብተበግሶኡ ናባኻትኩም ይመጽእ ኣሎ።
18 ምስኡ እውን ነቲ ኣብ ኵለን ጉባኤታት ብስብከት ብስራት እተወደሰ ሓው ንሰድዶ ኣለና።
19 እዚ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ኣብዚ ንኽብሪ ጐይታን ሓልዮትና ንምርኣይን እነመሓድሮ ልግሲ መጋይሽትና ኪኸውን ብጉባኤታት ተሸይሙ እዩ።
20 በዚ ኸምዚ፡ ምስዚ ንሕና እነመሓድሮ ብዙሕ ውጽኢት ብእተተሓሓዘ ሓደ እኳ ምእንቲ ኸይነቕፈና፡ ንጥንቀቕ ኣለና።
21 ከመይሲ፡ “ኣብ ቅድሚ የሆዋ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ኣብ ቅድሚ ሰብ እውን ብቕንዕና ንሓሊ ኣለና።”
22 ብዘይካዚ፡ ትጉህ ከም ዝዀነ ብብዙሕ ዝመርመርናዮ፡ ሕጂ ኸኣ ስለቲ ኣባኻትኩም ዘላቶ ዓባይ እምንቶ ዝያዳ ትጉህ ዝዀነ ሓውና ምሳታቶም ንሰድዶ ኣለና።
23 ብዛዕባ ቲቶስ እንተ ዀነ፡ ንሱ ብጻየይን ንጥቕምኹም መዓይይተይን እዩ፣ ብዛዕባ እቶም ኣሕዋትና እንተ ዀነ እውን፡ ንሳቶም ልኡኻት ጉባኤታትን ክብሪ ክርስቶስን እዮም።
24 እምበኣር፡ ፍቕርኹም ግለጹሎም፡ ብዛዕባኹም ኣብ ጉባኤታት ስለምንታይ ከም እተመካሕና ድማ ኣርእይዎም።
ልኣኽ
ልኣኽ
መጽሓፍ ቅዱስ—ትርጉም ሓዳስ ዓለም
2 ቈረንቶስ 8
ትግርኛ
መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ኢንተርነት ኣንብብ
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
እስራኤል ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ጽኑዕ ምክትታል ተካይድ
እስራኤል ምስ ኢራን ብዝተተሓሓዘ ጉዳይ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ጽኑዕ ምክትታል ተካይድ ምህላዋ ተገሊጹ።
ዩፒኣይ ዝተባህለ መጽሔት ብዛዕባ’ዚ ኣመልኪቱ ኣብ ዘቕረቦ ፍሉይ ጸብጻብ፣ እስራኤልን ኢራንን ኣብ ዝተሃላለኻሉ ዘለዋ እዋን፣ ኣብቲ ልዑል ስትራቴጂያዊ ኣገዳስነት ዘለዎ ዞባ ቀይሕ ባሕሪ ጽልዋታተን ንምርግጋጽ ይሰርሓ ምህላወን ሓቢሩ።
ነርወይ ኣብ ኤርትራ ዝነበራ ኤምባሲ ክትዓጹ’ያ
መንግስቲ ነርወይ ኣብ 2013 ሒዝዎ ብዘሎ ዲፕሎማስያዊ መደባት፣ ኣብ ሓያሎ ሃገራት ኤምባሲ ንምኽፋት ክውጥን እንከሎ፣ ኣብ ኤርትራ ዝነበሮ ኤምባሲ ግና ክዕጾ ምውሳኑ ንመግለጺ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ብምጥቓስ ነርወይ ፖስት ኣረጋጊጹ።
ኣብ ጁባ ሰለስተ ኤርትራውያን ተቐቲሎም
ኣብ ጁባ ሰለስተ ኤርትራውያን ብጥይት ተቐቲሎም።
እቶም ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብጥይት ዝተቐትሉ ሰለስተ ኤርትራውያን፣ መን ከምዝቐተሎም ዛጊት ክንጸር ኣይተኻእለን።
ከተማ ጁባ ብሰንኪ ዘለዋ ጸጥታዊ ሃጓፍ፣ ምስ ስርቂ ዝተተሓሓዘ ብዙሕ ገበናት ቅትለት ዝፍጸመላ እኳ እንተኾነ፣ እዞም ኣብ ንግዲ ክነጥፉ ዝጸንሑ ኤርትራውያን ዝተቐትሉሉ ምኽንያት’ውን ምስዚ ምትእስሳር ክህልዎ ከምዝኽእል ኣፈኛ ፖሊስ ጁባ ኮለነል ጄምስ ማንደ ይእንፍት።
ኣብ ካርቱም ሰለማዊ ሰልፊ ተኻየዱ
ኣብ ካርቱም ኣንጻር መንግስቲ ዝቐንዐ ሰፊሕ ሰለማዊ ሰልፊ ተኻየዱ።
እቲ ብሰንበት ኣብ ዓበይቲ ጎደናታት ካርቱም ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፊ፣ ኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ዳርፉር ኣብ ዝርከብ ዩኒቨርሲቲ ኣርባዕተ ተማሃሮ ድሕሪ ምቕታሎም’ዩ ተወሊዑ።
ካናዳ፣ መእተዊ ቪዛ ንዝሓቱ ሓድሽ ሕጊ ኣውጺኣ
መንግስቲ ካናዳ፣ ናብታ ሃገር መእተዊ ቪዛ ንዝሓቱ ዜጋታት ኤርትራ ናይ እትርከበን 29 ሃገራት፣ ዝተፈልየ መስርሕ ክኽተል ምዃኑ ኣፍሊጡ።
እቲ ካብ ሓድሽ ዓመት 2013 ዝጅምር መስርሕ ብዝኾነ ምኽንያት ናብ ካናዳ ንምእታው ቪዛ ዝሓቱ ዜጋታት እዘን ኤርትራ እትርከበን ሃገራት፣ ኣቐዲሞም ናይ ኣጻብዕ ስእሊ ማለት ዓሸራን ካልእ ዝተዳቐቐ ሓበሬታ ክህቡን ክግደዱ’ዮም።


text:
ነዛ ዓንቀጽ እዚኣ ብ%% ከተንብባ ትደሊዶ፧
ነዛ ዓንቀጽ እዚኣ ብ%% ከተንብባ ትደሊዶ፧
3 ንመንግስትታትን ንሰበ ስልጣንን ኪግዝኡን ኪእዘዙን፡ ንሰናይ ግብሪ ዘበለ እተዳለዉ ኪዀኑ ኣዘኻኽሮም።
2 ንሓደ እኳ ኸይጸርፉ፡ ተባኣስቲ ኸይኰኑ፡ ልዙባት ኪዀኑ፡ ልእመት ዘበለ ንዅሉ ሰብ ኬርእዩ እውን ኣዘኻኽሮም።
3 ከመይሲ፡ ንሕና እውን ሓደ እዋን ዓያሹ፡ ዘይእዙዛት፡ ዝሰሓትና፡ ብእተፈላለየ ትምኒታትን ተድላን እንግዛእ፡ ብኽፍኣትን ብቕንእን እንነብር፡ ፍንፉናት፡ ንሓድሕድና እንጻላእ ነበርና።
4 እቲ መድሓኒና ዝዀነ ኣምላኽ ዘለዎ ለውሃትን ንሰብ ዘለዎ ፍቕርን ምስ ተገልጸ ግና፡
5 (እዚ ድማ ንሕና ብዝገበርናዮ ግብሪ ጽድቂ ዘይኰነስ፡ ብምሕረቱ እዩ ዝዀነ፡) በቲ ናብ ህይወት ዘምጽኣና ሕጽበትን ብመንፈስ ቅዱስ ብምሕዳስን ኣድሓነና።
6 ነዚ መንፈስ እዚ ብመድሓኒና የሱስ ክርስቶስ ኣብ ልዕሌና ኣብዚሑ ኣፍሰሶ።
7 ከምኡ ዝገበረ ኸኣ፡ ብጸጋኡ ምስ ጸደቕና፡ ከም ተስፋ ናይ ዘለኣለም ህይወት፡ ወረስቲ ምእንቲ ኽንከውን እዩ።
8 እዚ ቓል እዚ እሙን እዩ፣ እቶም ብኣምላኽ ዝኣመኑ፡ ሰናይ ግብሪ ኣብ ምግባር ምእንቲ ኼተኵሩ፡ ብዛዕባ እዚ ብምትእምማን ኣትሪርካ ኽትዛረቦም እደሊ እየ። እዚ ጽቡቕን ንሰብ ዚጠቅምን እዩ።
9 ናይ ዕሽነት ክርክርን ቍጽሪ ወለዶታትን ክትዕን ብዛዕባ ሕጊ ዚለዓል ባእስን ግና ዘይጠቅምን ከንቱን እዩ እሞ፡ ካብኡ ርሓቕ።
10 ንመናፍቕ ከኣ፡ ሓደ ሳዕን ካልኣይ ሳዕን ምስ መዓድካዮ፡ ኣርሕቆ፣
11 ከምዚ ዝኣመሰለ ሰብ ዘንቢሉ ይሓጥእ ከም ዘሎን ባዕሉ ንርእሱ ኸም ዝዀነነን ድማ ፍለጥ።
12 ንኣርጤማስ ወይስ ንትኪቆስ ምስ ለኣኽኩልካ፡ ኣብ ኒቆጶሊስ ክኸርም መዲበ ኣለኹ እሞ፡ ናባይ ክትመጽእ ጽዓር።
13 ንዜናስ እቲ ፈላጥ ሕግን ንኣጵሎስን ገለ እኳ ኸይጐድሎም ዚከኣለካ ዘበለ ኣማልኣሎም።
14 እቶም ናትና እውን ብዘይ ፍረ ምእንቲ ኸይኰኑ፡ ነቲ ኣዝዩ ዜድልዮም ንምምላእ፡ ሰናይ ግብሪ ምግባር ይምሃሩ።
15 ኵሎም እቶም ምሳይ ዘለዉ ሰላም ይብሉኻ ኣለዉ። ነቶም ብእምነት ዚፈትዉና ሰላም በለለይ።
ጸጋ ምስ ኵላትኩም ይኹን።
ልኣኽ
ልኣኽ
መጽሓፍ ቅዱስ—ትርጉም ሓዳስ ዓለም
ቲቶስ 3
ትግርኛ
መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ኢንተርነት ኣንብብ
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላኽ ኣሜን።
ኪዳነ ምሕረት ማለት ናይ ምሕረት ማሕላ ወይ ድማ ናይ ምሕረት ቃል ኪዳን(ውዕል) ማለት ኢዩ። ቅዱስ እግዚኣብሔር ልዕሊ ኩሎም ፍጡራት ዘኽበራ፡ ብድንግልና ጠኒሳ ብንድግልና ንኣምላኽ ዝወለደት ቅድስትን ብጽህትን ናይ ሃናን ናይ ኢያቄምን ፍረ ቅድስት ድንግል ማርያም ኢያ። ነዛ ክብርትን ልዕሊ ኩሎም ፍጡራትን ዝኾነት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዝተዋህበ ኪዳን ድማ ኪዳነ ምሕረት፡ ናይ ምሕረት ቃል ኪዳን ናይ ምሕረት ማሕላ ኢዩ።
እግዚኣብሔር ኣምላኽና ንመጀመርታ ግዜ ቃል ኪዳን ዝኣተወሉ ንመን ኢዩ ነይሩ እንተተባህለ ነቲ ኣቦ ኩላትና ዝኾነ ኣዳም ኢዩ። ኣቦና ኣዳም እግዚኣብሔር ኣብ ዘቐመጦ ስፋራ እንዳ ነበረ በቲ ዝተዋህቦ ትእዛዝ ክኸይድ ሰላማዊ ዝኾነ ናብራ ክነብር ቅዱስ እግዚኣብሔር ኣቐዲሙ ነገሮ። እንተ ኾነ ግን ነዚ ኣምላኻዊ ቃል ብምጥሓሱ ዝነበሮ ጸጋ ዝተዋህበቶ ሰላማዊት ስፍራ- ገነት ክስእንን ናብ ውርደትን መከራን ናብ ዘለዎ ምድሪ ክስደድ ኣብ ትሕቲ ኣርዑት መግዛእቲ ናይ ዲያብሎስ ክቑረንን ከኣለ። እዚ ዝኾነ ኣዳም ብዝፈጸሞ ውድቀት ኢዩ ነይሩ። እንተኾነ ኣምላኽና እግዚኣብሔር ንሱ ትኽክለኛ ፈራዲ ምዃኑ ከፍልጥ ንኣዳም፡ ሄዋን ከምኡ ተመን ግቡእ ዝኾነ መቕጻዕቲ ክህቦም ከሎ፡ ምሕረቱን ለውሃቱን ምእንቲ ከርኢ ድማ “ካብ ጓል ጓልካ ተወሊደ ድሕሪ ሓሙሽተ መዓልትን ፈረቓን ከድሕነካ ኢየ” ዝብል ናይ ድሕነት፡ ናይ ሰላም፡ ናይ ተስፋ ቃል ኪዳን ኣተወሉ። እዚ ቃል ኪዳን እዚ’ውን ዘመኑ ምስ ኣኸለ ተፈጸመ(ዘፍ፫፡፲፭/3፡15, መጽ. ቀለሜንጦስ፡ ገላ፬፡፬/4፡4)።
ብድሕሪ ኣዳምን’ውን እንተኾነ ምስ ብዙሓት ቅዱሳን ቃል ኪዳን ኣትዩ ኢዩ። ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ብዘፊሑ ተጻሒፉን ተዘርዚሩን ንረኽቦ ኢና። ቅድስት ቤተ ክርስቲያን’ውን ዝተፈላለዩ ቅዱሳን እግዚኣብሔር ንዝኣተወሎም ቃል ኪዳን ኣልዒላ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ትምህር፡ ደቃ ድማ ካብ ቃል ኪዳኖም በረኸት ክሳተፉ ከም ዝለዎም ትገብር ኢያ።
ናብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ቃል ኪዳን(ኪዳነ ምሕረት) ምስ እንምለስ፡ ቅድስት ድንግል ማርያም ቅዱስ እግዚኣብሔር ብዝገለጸሎም ብዙሓት ቅዱሳን ብብዙሕ ሕብሪ ኣምሳል ትገሊጻ ኢያ። ካብ ኣቡኣን ኣዴኣን ቅድሚ ምውላዳ፡ ንክርስቶስ ኣምላኽና ቅድሚ ብድንግል ጠኒሳ ብድንግልና ምውላዳ ብዙሕ ምሳሌታት ትንቢታትን ኢዩ ተነጊሩላ። እዚ ምስ ሓለፈ’ውን ቅዱሳን ሓዋርያት፡ ጻድቃን፡ ቅዱሳን ሰማእታት ትማሊ ዝነበሩ ኮነ ሎሚ ዘለዉ ሊቃውን ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ሰቢኾምላን ይሰብኩላን ኣለዉ። ምኽንያቱ ብዛዕባ ነገረ ድሕነት ኣብ ዝለዓለሉ ግዜ ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም ውዕለትን መንነትን ከይተጠቕሰን ከይተዘርበሉን ክሕለፍ ስለ ዘይክአል።
ወልደ እግዚኣብሔር ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ኣደባባይ ቀራንዮ ዕራቐቱ ተሰቒሉ ኣብ መስቀል ደሙ ኣፍሲሱ ንደቂ ኣዳም ካብ ጸልማት ናብ ብርሃን፡ ካብ ሞት ናብ ሕይወት ከም ዘሰጋገረና፡ ንዝተዓጽወ ገነት ከም ዝኽፈት ከም ዝገበረልና ዝተኣመነ ሓቂ ኢዩ። እዚ ግና ንሞትና ብሞቱ ክድምስስ፡ ካብ ስጋኣ ስጋ ካብ ነፍሳ ነፍሲ ተዋሃሂዱ ዝተወልደ ካብታ ናይ ድሕነትና ምኽንያት ዝኾነት ቅድስትን ብጽእትን ድንግል ማርያም ኢዩ።
ክርስቶስ ኣምላኽና ኣብ ቤተ ልሔም ተወሊዱ ኣብ እንብለሉ ግዜ ቁርን ኣስሓይታን ተጸሚማ ኣብ መሕደሪ ኣጋይሽ ዘይኮነስ ኣብ መብልዒ ማል ከምቲ ብዘይሕማም ዝጠነሰቶ ብዘይሕማም ዝወለደቶ ድንግል ማርያም ኣብ ልብና፡ ኣእምሮናን ዓይንናን ክትመጽእ ግድን ኢዩ። ኣብ ስደት ናብቲ መሪር ጉዕዞ ምድረ በዳ ግብጺ፡ ኣብ መዋእለ ስበከቱ እንተኾነ ኣብ ዝወዓሎ እንዳ ወዓለት ኣብ ዝሓደሮ እንዳ ሓደረት ክሳዕ ዕለተ ቀራንዮ ካብ እግሩ ዘየተፈልየት ኢያ።
እዚ ድሕሪ ዕረገቱ እውን እንተኾነ ኣየቋረጸቶን። ኣብቲ ዮሴፍን ኒቆዲሞስን ዝቐበርዎ መቓብር ከይዳ ድኣ ጸሎት ትገብር ነበረት። ነዚ ዝተዓዘቡ ኣይሁድ ንሳ ካብ ፍቕሪ ወዳን ኣምላኻን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተለዕለ ናብቲ ስጋኡ ተነቢሩሉ ዝነበረ መቓብር ከይዳ ክትጽሊ ብምርኣዮም ከም ኣመሎም ልቦን ምሕርቃን ገንፈለ። ብፍጹም ከኣ ኣብቲ ከባቢ መቓብር ናይ ወዳ ንኸይትመጽእን ንኸይትጽልን ብሓደ ልቢ ሰመሩ። ቅድስት ድንግል ማርያም ግና ኣብ መቓብር ናይ ወዳ እንዳ መጸት ጸሎት ካብ ምግባር ኣየቋረጸትን። ንሳቶም ክቐትልዋ ኢሎም ብዙሕ እኳ እንተሃቀኑ ክኾነሎም ግን ኣይከኣለን። ከምዚ ኢሉ ከሎ ካብ መዓልታት ሓደ መዓልቲ ብዕለት ፲፮/16 ለካቲት ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣጸናንዓ። እንሆ ከኣ እዚ ዓቢይን ፍሉይን ናይ ምሕረት ቃል ኪዳን ሃባ። ኣብ ወንጌል ጎይታ ዓለም ክርስቶስ ክዛረብ ከሎ “ብስም ወደ መዝሙር ዝሑል ብርጭቆ ማይ ዘስቲ ዓስቡ ከቶ ከም ዘይስእን ብሓቂ ብሓቂ ይብለኩም ኣለኹ”(ማቴ፲፡፵-፵፪/10፡40-42) ክብል ብስም ቅዱሳን፡ ካብ ኣምላኽ ብዝተዋህቦ ቃል ኪዳን ዘኪርና እንገብሮ ኩሉ፡ እንልምኖ ልማኖ ናይቲ ቃል ኪዳን በዓል ቤት ዝኾነ ቅዱስ ኣምላኽና እግዚኣብሔር ዓስቢ ከም ዝህበና ኣረዲኡና ኢዩ። ኣብ ዘመነ ኦሪት እውን ብዙሓት ኣብ ውድቀት ዝተረኽቡ ሰባት ብናይ ቅዱሳን ቃል ኪዳን ተማሒሮም ኢዩም። ብኣካለ ስጋ ኣብ ምድሪ ዝነበሩ ቅዱሳን’ውን እግዚኣብሔር ንቅዱሳኑ ብዝኣተዎ ቃል ኪዳን ኣልዒሎም ስለ ዝለመኑ ዓቢ ናይ ምድሓን ስራሕ ተፈጺምሎም ኢዩ((ዘፍ 18፣16-33፣1 ነገ 11፣7-13 ፡ ዘጽ32፣13-14)።
ካብ ክብሪ ኩሎም ቅዱሳን ዝዓበየን ዝተፈልየን ክብሪ ዝተዓደለት ከኣ ቅድስት ድንግል ማርያም ኢያ። ንቕዱሳን ብዘሃቦም ቃል ኪዳን ዓቢ ነገር ዝገብር እግዚኣብሔር ብናይ ቅድስት ድንግል ማርያም ናይ ምሕረት ቃል ኪዳን ድኣ ከመይ ዝበለጸን ዝዓዘዘን ምሕረትን በረኸትን ዘይፍጸመልና። ብርግጽ ከምቶም ዝሓለፉ ናይ እምነት ወለዶታት እዚ ሎሚ ዘሎ ወለዶ’ውን ብናይ ምሕረት ቃል ኪዳና ምስ ዝምዕቆብ ኩሉ ክፍጸመሉ ምዃኑ ዝተኣመነ ኢዩ። ከመይሲ ኣብ ዝሓለፈ ዘመናት ስንቆምን ምርኩሶምን ገይሩማ ዝኸዱ ቅዱሳን ብጸሎታን ብቓል ኪዳናን ካብ ኩሉ ምግባር እኩይ ዝደሓኑ፡ ካብ ሲኦል ምውራድ ተናጊፎም ብርሃናዊ ልብሲ ልብሶም ኣብ ቦታ ዕረፍቲ ዝኣተዉ ሎሚ’ውን ስማ ጸዊዕና ንቓል ኪዳና ተማዕቂብና ብስጋን ብነፍስን ሰላም ክነብር ኢና። ምኽንያቱ ለሚንካያ ይትረፍ ከይለመካዮ ሽግርካን ጸገምካን እተቃል ኣዴና ኢያ ዘላትና፡ ናብ ቃና ዘገሊላ ነብሎ ልቦናና(ዮሓ፪፡፪-፲፩/2፡2-11)።
ምናልባት ሎሚ’ውን ከምቶም ዝሓለፉ ጸረ ቅድስት ድንግል ማርያም ተንሲኦም ከም ዘለዉ ክንዝንግዕ ኣይግባእን። ልብና ብፍቕራ ክምላእ፡ ካብ ጣዕማን በረኸታን ከይንርሕቕ ኩሉ ግዜ ንቅዱስ እግዚኣብሔር ክንልምኖ ይግባእ። ነቶም ስማ ጸዊዖም ውዳሴኣ ደጊሞም ዝሓለፉ ኣቦታት ንዘክሮም ኣብ ኣሰሮም ከኣ ንጓዓዝ ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም በረኸትን ረዲኤትን ድማ ዝያዳ ካልእ ግዜ ምሳና ክኸውን ኢዩ።
ጸሎታን በረኸታን ጣዕማን ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ ኩላትና ይኹን። ብቓል ኪዳና ትሓልወና። ኣሜን!!!
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!!


text:
ኩሉ ኢትዮጵያዊ ንግብረሰዶም ብፅንዓት ክምክት ኣለዎ ክብሉ ፓትሪያርክ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ኢትዮጵያ ብፁእ ወቅዱስ ኣቡነ ማቲታስ ፀዊዖም ኣለው።
ብፁእ ኣቡነ ማቲያስ ነዚ ናይ ሎማዕንቲ ረቡዕ ፃውዒት ዘቕረቡ ዝቕፅል ሰንበት ዝኸበር በዓል ፋሲካ ምኽንያት ብምግባር ኣብ ዝሃብዎ ቡራኬን ዘሕለፉዎ መልእኽትን እዩ።
ኣብ መልእኽቶም ካልኦት ጉዳያት እውን ዳህሲሶም ኣለው።መራሕቲ ሃይማኖት ኣብ ብዓላት ኣብዘሕልፉዎም መልእኽትታት ብዛዕባ ግብረሰዶም ክዛረቡ ዝተለመደ ኣይኮነን።
እቲ ጉዳይ ምልዓሎም ንፓትሪያርክን ንዝመርሑዋ ቤተ ክርስቲያንን ክንደይ ከምዘተሓሰሰብ ዝሕብር እዩ።ፃዊዒቶም እውን ንኹሎም ኢትዮጵያዊያን እዩ ነይሩ።
ኣብዚ እዋን እዚ ኣብ መሬት ኢትዮጵያ ክፍፀምስ ይትረፍ ክውረ ዘይግብኦ ንሰዶምን ገሞራን ብሓዊ ዘንደደ ናይ ሓጢያት ተግባር ኣብ መሬት ኢትዮጵያ ምስምዑ እግዚኣብሄር ንኢትዮጵያዊያን ዝሃቦ ናይ ቅድስና ክብሪ ዘስእን እዩ ምስበሉ ኣስዒቦም ‘’ብተወሳኺ ንሃገርና መቕሰፍትን ውድቀትን ከየስዕበልና ኩሉ ኢትዮጵያዊ ነዚ ግብረሃጥያት ብፅንዓት ክምክቶ ይግባእ’’ኢሎም።
ብቅዱስ ባህልን ስነምግባርን ኣዝዩ ዝበልፀገን ዝለምዐን ትውልዲ ምፋርይ ናይ ልምዓትና ኣካል ክንገብሮ ኣለና ዝበሉ ብፁእ ወቅዱስ ኣቡነ ማትያስ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ኢትዮጵያ ንግብረሰዶም ክሳብ ምወዳእታ ኣምሪራ ከም እትዋግኦ ኣረጋጊፆም።
ግብረሰዶም ንዝኾነ ይኹን ዘይጠቅም፣ካብ ተፈጥሮኣውን ናይ እግዝኣብሄርን ሕጊ ዝወፀ ስለዝኾነ ኩሉ ክቃወሞ ዝግባእ እዩ ኢሎም።


text:
ፖሊስ ኬንያ፣ንሶማልያውያን ዘርኢ ዘለዎም ሰባት፣ከምዝገርፍን ከምዘንከላብትን ሁማን ራይት ዋች ኣፍሊጡ።
ሓይሊ ፀጥታ ኬንያ፣ብሕልፊ ካብ‘ቶም ምስ ኣል-ሸባብ ይድግፉ‘ዮም ዝባሃሉ ነበርቲ ሰሜን ኬንያ፣ከቢድ ነቀፋ ይወርዶ‘ሎ።
እቲ ሎሚ ዝተሓትመ ሪፖርት ሁማን ራይት ዋች፣ፖሊስ ኬንያ ኣብ መስከረምን ጥቅምትን ጥራሕ፣ብቦምብ መጥቃዕቲ ኣጋጢሙና‘ዩ ስለዝበለ ኣብ ከተማታት ጋሪሳን ማንዴራን ሰለስተ ጊዜ ንህዝቢ ከምዘጥቀዐ ይሕብር።
ፖሊስ ኬንያ፣ከየፃረየን ብልማሚትን ከምዘጥቅዕ ዝሕብር ሪፖርት ሁማን ራይት ዋች፣እቲ ዳሕረዋይ ንክልተ ሰዓት ዝዘለቀ ስርሒት ፖሊስ፣ ንሰላማዊያን ሰባት ከምዝሃሰየ ይሕብር።ሚስተር ኦትየኖ ናዋያ፣
”ከምልዕልና ሕጊ፣ምኽባር መሰል ሰባትን ንሕጋዊ መስርሕ ምስዓብን ዝብሉ መሰረታዊ ቁምነገራት‘ዮም ንዛረበሎም ዘለና።እቲ ቦምብ መን ከምዘንተጎ ከየፃረኻ፣ከመይ ገይርካ ኢኻ ንህዝቢ ተጥቅዕ።ድሕሪ ዝወሰድዎ መጥቃዕቲ እውን እንተኾነ፣እቲ ስጉምቲ ቅኑዕ‘ዶ ነይሩ? ንዝብል ንምምላስ ኣይፈተኑን” ይብሉ ንሶም።
ኬንያ ኣብ ውግእ ፀረ ኣል-ሸባብ ክትዋጋእ ናብ ሶማልያ ካብ ዝኣተወትሉ ንዳሓር፣ናይ ቦምብ መጥቃዕቲ ብተደጋጋሚ ኣጓኒፍዋ‘ሎ።
መንግስቲ ኬንያ፣ኣብ ዞባታት እቲ መጥቃዕቲ ዝተፈፀመሉ ዝነብር ህዝቢ፣ ጥርጡር‘ዩ ኢሉ ክድምድም የብሉን ይብል ሁማን ራይት ዋች።
ሚስተር ናምዋያ ብወገኑ፣ንዝድፀም መጥቃዕቲ ቦምብ መን ከምዝፈፀሞ ፖሊስ ኣቀዲሙ ከፃርይ‘ዩ ዝግባእ ይብል።
ወሃቢ-ቃል ፖሊስ ኬንያ ሚስተር ኤሪክ ኪርያቲ ግና፣ኣብ ልዕሊ ፖሊስ ንዝቀርብ ዘሎ ውግዘት ይነፅጎ፣”ፖሊስ ኣብ ጭብጥታትን መርተዖታን እምበር፣ኣብ ሪኢቶን ስምዒትን ተመርኲሱ ኣይኮነን ዝሰርሕ።ብሓፈሽኡ መኮንናትና ግቡእ ስልጠና ዝረኸቡን፣ንሰብኣዊ መሰላት ዘኽብሩን‘ዮም”ኢሉ።
መንግስቲ ኬንያ፣ኣንፃር ሓይልታቱ ንዝላዓል ክሲ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ከፃርዮ‘የ ኢሉ ደጋጊሙ ገሊፁ‘ዩ።እንተኾነ ዛጊድ ዝተወስደ ስጉምቲ የለን ይብል ሁማን ራይት ዋች።


text:
አዋጅ ህጹጽ እዋን ኢትዮጵያ ክጅመር’ውን ኢ-ህገ መንግስታዊ’ዩ፡ ዝተአወጀ’ውን ንሕገ-መንግስት ብዝጻረር ኩነት’ዩ ክብሉ ናይ ኦሮሞ ፈደራሊስ ኮንግረስ አባል ፈጻሚ ኮሚቴ አቶ ጥሩነህ ገመታ ገሊጾም።
አቶ ጥሩነህ ነዚ ዝበሉ ብዛዕባ’ቲ ትማሊ ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ሃይለማርያ ደሳለኝ እቲ አዋጅ ኣመልኪቶም ንፓርላማ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ እቲ ኣዋጅ ክናዋህ ይኽእል’ዩ ንዝበልዎ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብዎ ምላሽ’ዩ።
ነቲ 82 ሚእታዊት ካብ ህዝቢ ነቲ አዋጅ ዝድግፍ’ዩ ክብሉ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ዝተዛረብዎ ብዝምልከት እቶም አባል ፈጻሚ ኮሚቴ ፈደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ ከምዚ ክብሉ መልሲ ሂቦም።
“ ርእይቶ ህዝቢ ክበሃል ከሎ ግልጽን ወግዓዊ ዝኾነን ክኸውን ኣለዎ። እዚ ርእይቶ ህዝቢ ብኸመይ ከምዝተአኸበ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ዝተገልጸሉ ነገር የለን፡ ዝተዋህበ መብርሂ’ውን የለን። ስለዚ ናይ ባዕሎም ምክንያት ክደልይሉ እንተዘይኾነ ርእይቶ ህዝቢ ዝተአኸበሉ ህዝቢ ኸአ ህገ መንግስታዊ ዝኾነ መሰለይ ኣይተከበረን ኢሉ ርእይትኡ ዝህበሉ ምክንያት ንዓይ ትርጉም ኣይህበንን።”
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ንኣስታት 2 ኣዋርሕ ብኣሰጋገርቲ ደቂሰባት ተጨውዮም ዝነበሩ 6 ደቅኣንስትዮ ዝርከብኦም 14 ኤርትራውያን ስደተኛታት ብኣባላት ጸጥታ ምንግስቲ ሱዳን ነጻ ወጺኦም ኣለዉ።
እቶም ኣብ ሽወክ ዝበሃል ቦታ ብኣሰጋገርቲ ደቂ ሰባት ተጨውዮም ዝጸንሑ ስደተኛታት ነፍሲ ወከፎም ኣስታት 7 ሽሕ ዶላር ኣመሪካ ክኸፍሉ በቶም ኣሰጋገርቲ ኽሕተቱ ከም ዝጸንሑ ካብቶም 14 ስደተኛታት እቶም 3 ድሮ ገንዞቦም ከፊሎም ከም ዝጸንሑ ኣፍሊጦም። ኣባላት ጸጥታ ሱዳን ድሒሮም ብዘካየድዎ መጽናዕቲ ኣብ ሽወክ ሰደተኛታት ይጭወዩ ኸም ዘለዉ ምስ ኣረጋገጹ እዮም ነቲ ናይ ነጻ ምውጻእ ስርሒት ዘካየዱ።
ዘሰኒ ዘይብሎም ኤርትራውያን ህጻናት ስደተኛታት ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ሸገራብ
ስእሊ፦ UNHCR/K.Ringuette
ሽወክ ካብ መዓስከር ስደተኛታት ሸገራብ ኣስታት 40 ኪሎሜተር ንሸነክ ደቡብ ርሒቃ እትርከብ ዓዲ ዀይና፡ ቀንዲ መናሃርያ ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰባት ኰይና ዘላ ዓዲ እያ። ብፍላይ ካብ ከም በዓል ሸገራብ ተጨውዮም ዝመጹ ስደተኛታት፡ ከምኡ ድማ ካብ ኢትዮጵያ ብፍላይ ድማ ካብ ማዕስከር ሕጻጽ ዝመጹ ዘለዉ ስደተኛታት ዝዳጐኑላ ዓዲ ዀይና እቶም ስደተኛታት እቶም ኣሰጋገርቲ ዝሓትዎ ገንዘብ ክኸፍሉ ዝግደዱላን፡ ካብ ሓደ ናብ ካልእ ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰባት ከም ኣቕሓ ዝሽየጡላን ዓዲ እያ።
ኣብቲ ኸባቢ ቕድሚ ሕጂ ቀንዲ መናሃርያ ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰባት ዝነበረት ሓጀር እትበሃል ዓዲ ኮይና ኣብ መንጎ እቶም ኣሰጋገርቲን ንሓድሕዶምን፡ ከምኡ ድማ ምስ ምንግስቲ ሱዳን ተደጋጋሚ ረጽሚ ሰለ ዝተኻየደሉ እቶም ኣሰጋገርቲ ኣብዚ ግዜ’ዚ ንሽወክ ከም ቀንዲ መናሃርያ ይጥቀሙላ ኣለዉ ።


text:
ኣብ ዓለምና ዓበይቲ ይኹና ናእሽቱ፥ ብዝሒ ህዝበን ይውሓድ ይብዛሕ ብዘየገድስ 44 ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብለን ሃገራት ኣለዋ። እዘን ሃገራት እዚአን ብጀኦግራፊያዊ ኣቀማምተአን፡ ገሊኤን ምስ ኣፍደገ ባሕሪ ዘለወን፥ ገለኤን ከኣ ምስ ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብለን ሃገራት ዝዳወባ እየን። ኣፍደገ ባሕሪ ይሃልወን ኣይሃልወን ከኣ ምስ ጐረባብተን ተሰማሚዔን ብሰላም ይነብራ።
ልክዕ እዩ ኣፍደገ ባሕሪ ዘይምህላወን ብዙሕ ዝጐድለን ነገራት ክህለወን ይኽእል እዩ። ንኣብነት ካብ ባሕሪ ዝርከብ መግቢ፡ ማዕድናትን ካልእ ሃብቲ ተፈጥሮን ናይ ምርካብ ዕድል የብለንን። ብዘይካ እዚ እውን ንብረት ካብ ደገ ምምጻእ ይኹን ዘፈረየኦ ሃብቲ ናብ ወጻኢ ሃገረን ክልእካሉ ዘኽእለን መተሓላለፊ ኣፍደገ ባሕሪ ስለ ዘይህልወን ዝለዓለ ዋጋ ኣብ ምኽፋል ዝህሰያ ምዃነን ርዱእ እዩ። ኣብ ዓለምና ናይዚ ግዳይ ዝኾና ሃገራት እምበኣር 44 ይኾና እየን ኢልና ኣለና።
እዘን ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብለን ሃገራት፥ ክልተ ኣብ ደቡብ ኣመሪካ፥ ዓስርተ ኣርባዕተ ኣብ ኤውሮጳ፥ ዓሰርተ ሽድስተ ኣብ ኣፍሪቃ፥ ዓስርተ ክልተ ከኣ ኣብ እስያ ይርከባ። እዘን ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብለን ሃገራት ምስተን ኣፍደገ ባሕሪ ዘለወን ሃገራት ዘለወን ርክብ ልሕሉሕ እንተኾይኑ ጸገም ከም ዝፈጥረለን ርዱእ እዩ። ይኹን እምበር ሓንቲ ሃገር ኣፍደገ ባሕሪ የብለይን ኢላ ንካልእ ኣፍደገ ኣሕሪ ዘለዋ ሃገር ኣገዲዳ ኣፍደገ ባሕሪ ምርካብ ዘለዋ ዕድል ጸቢብ እዩ። ኣብዚ ክጥቀስ ዘለዎ ኣፍደገ ባሕሪ ምህላውን ዘይምህላውን በይኑ ናይ ሓንቲ ሃገር ዕቤት ዘይውስን ምዃኑ እዩ።
ብኻልእ ኣዘራርባ ስፍሓትን ብዝሒ ህዝብን ናይ ሓንቲ ሃገር ይዕበ ይንኣስ ብዘየገድስ ምስታ ኣፍደገ ባሕሪ ዘለዋ ሃገር ብዘይስምምዕ ኣፍደገ ባሕሪ ምጥቃም ብዝኾነ ምኽንያት ቅቡል ኣይኮነን። ምኽንያቱ ብኽምኡ ዝዕየር እንተኾይኑ ነጻነት ናይታ ኣፍደገ ባሕሪ ዝለዋ ሃገር ይግፈፍ ኣሎ ማለት ስለ ዘስምዕ። እቲ ናይ ኣፍደገ ባሕሪ ተጠቃምነት ኩሉ ግዜ ኣብ ናይ ጥዑይ ዝምድናን ሕድሕድ ምጥቕቓምን ዝመርኰስ ክኸውን ጥራሕ እዩ ዘለዎ።
ኣፍደገ ባሕሪ ዘለዋን ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብላን ሃገራት ክልቲኤን ነናተን ሃገራዊ ረብሓን ጠቕምን ስለ ዘለወን ክተኣማመና ይግበአን። ቁጠባውን ንግዳውን ዕቤተን ብሕኑን ክዓብን ክልቲኤን ጥራሕ ዘይኮነስ ንከባብአን እውን ዘርብሕ እዩ። ስለዚ እቲ ኣብ መንጎ ከምዚአን ዝኣመሰላ ሃገራት ዝህሉ ዝምድና ድልዱልን ኣብ ሕጊ ዝተመስረተን ክኸውን ኣገዳሲ እዩ። ካብኡ ሓሊፉ ብተዘዋዋሪ መንገዲ ይኹን ብቐጥታ፡ ንኣፍደገ ባሕሪ ካብ ሕጊ ወጻኢ ንምጥቃም ዝግበር ኩሉ ፈተነታት ስኒት ዝፈጥር ኣይኮነን። ንኣብነት እታ ኣፍደገ ባሕሪ ዘለዋ ሃገር፡ ንሰላማን ርግኣትታን ዝፈታተን እንተኾይኑ፡ ድሕነታ ዝሕሉ ስጉምቲ ክትወስድ ምሉእ ነጻነትን መሰልን ኣለዋ።
ካብዚ ዝተላዕለ ከኣ እዩ ሕቡራት ሃገራት ዓለም፡ ነቲ ንኣፍደገ ባሕሪ ዝምልከት ዓለምለኻዊ ሕጊ ተሰማሚዑ ዝሓንጸጸ። እቲ ሕጊ ዝኾነት ትኹን ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብላ ሃገር ብኣህጉራዊ ማያዊ ክሊ ክትጥቀም ሕጋዊ መሰል ኣለዋ። ይኹን እምበር እታ ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብላ ሃገር ብመሬት ናይታ መተሓላለፊት ሃገር ክትጥቀም ፈቓድ ክትረክብ ይህልዋ። እዚ ከኣ ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ስምምዕ ክበጽሓሉ ዝግበአን እዩ። እንተዘይኮይኑ በስገዳድ ኣፍደገ ባሕሪ ምጥቃም ናብ ስኒት ዘብጽሕ ኣይኮነን።
ስለዚ እታ ኣፍደገ ባሕሪ ዘይትውንን ሃገር ምስታ ኣፈደገ ባሕሪ ኣትውንን ካእባዊ ስምምዓትን ዘተታትን ክትገብር ግቡእ እዩ። እዚ ከኣ ኣብዚ እዋን’ዚ ብዙሓት ሃገራት ብሰላም ዝሰርሓሉ ዘለዋ ንክልቲአን ዘርብሕ እዩ። ክልቲአን ንልኡላውነት ካልእ ሃገር ናይ ምኽባርን ምዕቃብን ግድነት ከኣ ኣለወን። ምኽንያቱ ናብቲ ኣህጉራዊ ማያዊ ክሊ ንኽትበጽሕ ምስታ ኣፍደገ ባሕሪ ዘለዋ ሃገር ጥዑይ ፖለቲካዊ ዝምድና ክትፈጥር ኣገዳሲ እዩ። ከምኡ እንተዘይገይረንን ብዝኾነ ይኹን መንገዲ ብጥሪኡ ኣፍደገ ባሕሪ ይግበኣኒ እንተተበሃሂለንን ግና፡ እቲ ዝምድና ይሕርፍፍ እሞ ተሓባቢርካን ተጠቓቒምካን ናይ ምንባር ሰላማዊ ዕድል ይጸብብ።


text:
ቀዳሞት ኣቦታትና ክምስሉ ከለዉ ስንቂ ዘለዎ ጾሙ ኣይሓድርን ዋሕስ ዘለዎ ድማ ኣይእሰርን ይብሉ ኔሮም ብርግጽ ስንቂ ሰኒቑ ነዊሕ ዝተጓዕዘ ሰብ ይኹን ኣብ እዋናት ክረምቲ ጽቡቕ ምህርቲ ዝሓፈሰ ሓረስታይ እቲ ኣይጠሚ እቲ ኣይደኪ፡፡ ህዝቢ ኤርትራ ግን ካብዞም ክልተ ዝቐረቡ ኣብነታት ብሓንቲኤን’ኳ ኣይተዓወተን፡፡ ኤርትራዊ ኣብ ሃገሩ ስንቂ መሊእዎ ከብቅዕ ግን ንጸጋታት ሃገሩ ጓና’ዩ፡፡ ምስ ሙሉእ ጸጋታት ሃገሩ ሰሪሑ ከይበልዕን ጸጊቡ ከይሓድርን ብኹሉ ተታሒዙ፡ እታ ተቓሊሱ ዝረኸባ ናጽነት ብሰንኪ ውሑዳት መለኽቲ ሪኡ ስኢንዋ፡ መንእሰይ ወለዶ ኣብቲ ክሳብ ሕጂ ዝቕጽል ዘሎ ባርነት ቆሪኑ ሃገር ኣይተሕዊ ኣይተምውት ጌርዋ፡፡ ህዝቢ ኤርትራ ንስራሕ ዝተፈጥረ ክሳብ ዝመስል ሓርኮትኮት ዝፈቱ ህዝቢ’ዩ፡ ኤርትራ ማዕረተን ዝበልጸጋ ክሰርዓ ክሳብ መወዳእታ ጽዒሩ ኣይምተሓለለን፡ ባሕርታቱ’ዉን ከምዚ ሎሚ ብኣራግጽ ሰብ ገንዘብ ኣይምተሓማዞቐን፡ ምስ ሙሉእ ስንቁ ግን ብጽምኢ ማይ፡ ብስእነት መግብን መድሃኒትን ይሳቐ’ሎ፡፡ እዚ ህዝቢ’ዚ ኣብዚ ናይ ዓውለማ ግዜ ብርኡይ ይግፋዕ፡ ይቅጥቐጥን ይቕተልን ኣሎ፡ ብሰንኪ ሕሱም ምሕደራ ካብ ዓዱ ሃጽ ኢሉ እንተወጸ’ዉን ኣይጠዓሞን፡ እዚ ህዝቢ’ዚ ዋሕስ ዝኾኖ መንግስቲ የብሉን፡፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናኸፍአ ይመጽእ ኣብ ዘሎ ኩነታት ሊብያን እስራኤልን ዝግፍዑን ዝሳቐዩን ዘለዉ ዜጋታትና ረዳኢ ስኢኖም ይሽገሩ’ለዉ፡፡ ኤርትራውያን ኣብ ሱዳን ይኸዱ ሊብያ ዋላ’ዉን ማእከላይ ባሕሪ እንተሰገሩ ኣብ ሃገርና ዝገደፍናዮ ሽግር ደድሕሬና እናሰዓበ መከራና የብልዓና’ሎ፡ ኣያ ዝሰኣኑ መንእሰያትና ኣብ ሊብያ ከም ጠለ በጊዕ ንዕዳጋ ይቐርቡ’ለዉ፡ ህግደፍ ዋሕስ ህዝቡ ዘይምዃኑ ብንጉሁኡ’ዩ ኣፍሊጡ፡፡ እሞኸ ደኣ ዋሕስ ዝኸውንን ስንቂ ዝህብን ካብ ሰኣና ክንገብሮ ዝግባኣና እንታይ’ዩ፡ እዚ ሕቶ ካባና ናብ ባዕልና’ዩ መልሱ’ዉን ከምኡ፡ ህግደፍ ኣብ ጥፍኣትና’ዩ ዝለምዕ ኣብ ጽንተትና’ዩ ዝዕንብብ ኣብ ሓዘና’ዩ ዝሕጎስ እዚ ንኽኸውን ግን ከነፍቅድ የብልናን ሃገርና ናትና’በር ናቱ ኣይኮነትን መሰልና’ዉን ባዕልና ነረጋግጽ’በር ካልእ ኣየረጋግጸልናን፡ ስለዚ ግዜ ከይወሰድና ንለዓል፡፡
Home መልእኽቲ ወጋሕታ ዓንቀጻት ስንቂ ዘለዎ ጾሙ ኣይሓድርን


text:
ማእከላይ ባይቶ ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያት
ተማሃሮን ኤርትራ፣ መበል 14 ስሩዕ ኣኼብኡ ኣቃኒዑ።
ማእከላይ ባይቶ ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያትን ተማሃሮን ኤርትራ፣ “ውሁድ ስራሕ ኣብ መንእሰያት፣ ንህንጸት ኩለንትናዊ ብቕዓት” ብዝብል ቴማ መበል 14 ስሩዕ ኣኼባኡ ብምቅናዕ፣ ንጥፈታቱ ገምጊሙ።
ኣመሓዳሪ ዞባ ማእከል ኣቶ ካሕሳይ ገብርሂወት ኣብ ዘስመዖ መኽፈቲ ቃል፣ መንእሰይ ተሰካሚ ሕድሪ ስለዝኾነ፣ ነቲ ዝሓየለ ዝበሃል ብብልሓትን ንቕሓትን ክገጥሞ ከምዝግባእ ብምዝኽኻር፣ “ልምዓት ንኹሉ ሕቶታት ስለዝምልስ፣ ማሕበራዊ ፍትሒ ድማ ብመገዲ ልምዓት ስለዘጋገጽ፣ መንእሰይ ኣብ ልምዓት ኣበርቲዑ ክዓዪ መድረኽ ዝጠልቦ’ዩ” ክብል ኣገንዚቡ።
ቀጺሎም ተሳተፍቲ፣ ትካላዊ ኣሰራርሓ ንምሕያል ብዛዕባ ዝጽዓተሉ ዘሎ ጉዳያት፣ ከምኡ’ውን ውጽኢትን ኣበርክቶን ናይቲ ንረብሓ መንእሰያት ዓሊሙ ዝካየድ ዘሎ ዜናዊ ንጥፈታት ማሕበር ብዝምልከት ኣብ ዝቐረበ ጸብጻባት ዘትዮም።
ኣቦ-መንበር ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያትን ተማሃሮን ኤርትራ ኣቶ ሱልጣን ስዒድ ድማ፣ ብክፉት ልቢ ምዝታይን ምብህሃልን ካብ እወታዊ መዳይ ናይ’ቲ ዝተኻየደ ገምጋም ምንባሩ ብምግላጽ፣ ሱታፌ ደቂኣንስትዮ ኣብ ኩሉመዳያዊ ንጥፈታት ብዝሓየለ ክስራሓሉ ብምዝኽኻር፣ ካብ ውጽኢት ናይ’ቲ ኣኼባ ዝተረኽቡ ኣገደስቲ ነጥብታት፣ ኣብ ዝቕጽል 6 ናይ ስራሕ ኣዋርሕ ኣካቲትካ ክዕየየሎም ኣተሓሳሲቡ።
ኣብ’ቲ ኣኼባ፣ ካብ ሽዱሽተአን ዞባታት ሃገርናን ዞባ ሳዋን ላዕለዎት ትካላት ትምህርትን ዝመጹ 170 ወከልቲ ማሕበር ከምእተሳተፉ፣ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ኣመልኪቱ።
***** ኣ.ዜ.ኤ. *****


text:
መኣረምታ፤
ኣብ እታው 7 ታሕሳስ 2013፡ እዞም ተሰሚሩሎም ዘሎ ጌጋታት በቲ ኣብ ጋራዲ-ሓጹር ተመልኪቱ ዘሎ ይተክኡ፤
ቀዳማይ ሕጡበ-ጽሑፍ (ሕ.ጽ.) – 20133[2013]) ።[፤] … ተጠቒሱ ነይሩ [ተጠቒሶም ነይሮም]
ካልኣይ ሕ.ጽ. ካልኣይ መስመር – ኰይኒ [ኮይኑ]
ከምኡ’ውን መሳለጥያታት ትምህርቲ ብኸመይ ከም ዝርከብ ተዳህሲሱን ከመይ ጌርካ ትምህር ዝብል ሕቶ ስዒቡ ነይሩ። መልሲ እቲ ዝሰዓበ ሕትቶ፡ ኣብ ገዛን ኣብ ወለዲን ዘተኰረ፡ እንሆ፤
ምምህርና ሜላን ስልቲን ኣመሃህራ ዜማልእ ተማሂርካ ዝርከብ፡ ብቕዓቱን ደረጅኡን ቍጽጽር ዚግበረሉ፡ ተምሃሮ ንኪምሃሩ ዚሕግዝ ሞያ እዩ። ምስክርነት ምምህርና ዜብሎም ወለዲን ወለንተኛታትን ኪምህሩ ኣይክእሉን ማለት ግን ኣይኮነን። ኣብ’ዚ ኣተኵሮ ዚግበረሉ፡ ካብ ሞያ ምምህርና ወጻኢ፡ ብ’ወለንታ’ ወለዲን ማሓበረኮምን ንዝሰላሰል ትምህርቲ ትግርኛ ከም ካልኣይ ቋንቋ እዩ። እዚ ኸኣ ብኸምቲ ወለዲ ንደቆም ዚናብይዎም፡ እሩም ጠባይ ንኺሕዙ ዚምዕድዎምን ሓበሬታ ዚህብዎምን ኣገባብ ኪካየድ ይኽእል። እቲ ቍሩብ ፍሉይ ዚገብሮ፡ እቲ ትምህርቲ ኣብ ክንዲ ብፍንው፡ ብመደብን ብስሩዕ መንገዲን ምክያዱ እዩ። ኣብዚ፡ ንምምሃር ዚድህሰስ፡ ኣብ ገዛ፡ ብወለዲ ንዝካየድ ምድላው ትምህርቲ እዩ፡ ንሱ ከኣ፤
– ንትምህርቲ ተባሂሉ፡ ንተምሃራይ ርዱእ ዝኾነ፡ ፍሉይ ቦታ፡ ምዓልቲን ግዜን ይወሰን።
– ምዓልቲ፡ ኣብ ግዜ-ትምህርቲ – ኣብ ሰሙን ሓደ ወይ ክልተ ግዜ፡ ኣብ ዕረፍቲ-ሓጋይ – ኣብ ሰሙን ኣርባዕተ ወይ ሓሙሽተ ግዜ።
– ግዜ፡ ካብ ሓደ-ሰዓትን ፈረቓን ክሳዕ ሰለስተ ሰዓት።
– ትምህርቲ ብዝተመደበሉ ግዜ ይጀመር። ንትምህርቲ ተባሂሉ ዝተሓዝአ ግዜ ብወግዒ ክሳዕ ዚዕጾ ዝኾልፍ ስራሕ ዘይምስራሕ።
– እዋናዊን ትምህርታዊን ስእላዊ-ሰሌዳ (ፖስተር) ኣብ ቦታ ትምህርቲ ምልጣፍ። ፖስተር ፊደል፡ ንኵሉ ስድራ ሓባራዊ ኣብ ዝኾነ ቦታ፡ ብቀዋሚ ምጥቃዕ፣ ዕለታዊ ኣዘኻኻሪ ኪኸውን ይሕግዝ።
– ምምሃር፡ ሕሉፍ ዝተዓመመ ትምህርቲ ብምኽላስ ናብ ንዕለቱ ዝተመደበ ምስግጋር።
መተሓሳሰቢ፤ ብስሩዕ መደብ ምምሃር ትግራኛ ይተሓዝ እምበር ኣብ ዝኾነ ኣጋጣሚ ትግርኛ ካብ ምዝራብ ዘይምቝጣብ፣ ብፍላይ ዕለታዊ ዜጋጥም ኵነታት። እዚ ንተምሃሮ ኣእዛኖምን ልሳኖም ንኪገርሑ ኣብ ርእሲ ምሕጋዙ ማህደረ-ቃላት ኬኻዕብትሉ ይኽእሉ።
ኣብ ዝቕጽል፡ ካብ ገዛን ወላዲን ወጻኢ፡ ብማሕበረኮም ኮነ ብግሊ ተወዲቡ ንዝካየድ ውዱብ ኣመሃህራ ኪደህሰስ እዩ።
–ኣርኣያ ካሳ


text:
East Coast, USA
Youth Retreat, East Coast USA (ጉባኤ መንእሰያት - ምብራቓዊ ዞባ ሰሜን ኣሜርካ)
Date: June 25--27, 2009
Place: Radford University, Radford, Va. 24142 or visit: http://www.runet.edu
West Coast, USAYouth Retreat, West Coast USA (ጉባኤ መንእሰያት ምዕራባዊ ዞባ ሰሜን ኣሜርካ)
እዚ ኣቲናዮ ዘሎና ቅንያት ጾመ፡ ጾመ ነብያት ይብሃል። ክሳብ ልደት ጐይታና ድማ ይቕጽል። እዚ ናይ ጾም እዋን፡ ከምቲ ኵሎም ነብያትን ነገስታትን ምውላድ ናይቲ ክርስቶስ ወዲ ኣምላኽ ዝተጸበዩን ዚናፈቑን፡ ንሕናውን ኣብዚ ትጽቢት እዚ እንሳተፈሉ ናይ ጾም ግዜ እዩ።
ናብ ክቡራን ህዝበ ክርስቲያን ኣብ ርሑቅን ቀረባን እትርከቡ፥ ካብ እግዚኣብሔር ኣቦናን ካብ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስን ጸጋን ሰላምን ኣብ ዘዘሎኹሞ ንዓኹም ይኹን።
ሓሙስ 30 ሕዳር 2017 እቲ ስደተኛ መንእሰይ - መበል 18 ክፋል
ኣብ መበል 19 ጉባኤ ቤተ ክርስትያን ተዋህዶ (ቀዳም 22 ሓምለ 2017) ዝተዋህበ ስብከት።
መሪሕ ጥቕስና ኣመልኪቱና ከም ዘሎ፡ እግዚኣብሄር ብዛዕባና ዚሓስቦ ሓሳባት፡ ኲሉ ጊዜ ስናይን ንደሓናን ዚኸውን ምዃኑ እዩ። ኣብዛ ኣብ ምድሪ እዚኣ ኣብ እነሕልፎ ሓጺር ዕድመና፡ ብብዙሕ ዝዓይነቱን ኣንጻራውን ኲነታት ኢና እንሓልፍ። ኣብቲ ዚሰማምዓና ዂነታት ክንህልዉ ከሎና ብዛዕባ ሓሳብ ኣምላኽ ዚህልወና ስምዒታትን ርድኢትን በኣንጻሩ ኣብቲ ዘይንፈትዎ ዂነታት ክንህሉ ከሎና ብዛዕባ ኣምላኽን ዕላማታቱን ዚህልወና ስምዒትን ርድኢትን፡ ምብራቕ ካብ ምዕራብ ከም ዚርሕቕ ዝተረሓሓቐ እዩ።
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላኽ ኣሜን።
መበል 19 ዓመታዊ ጉባኤ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ተዋሕዶ መንበረ ጵጵስና ሰሜን ኣሜሪካ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ሊቀ መላእኽት ቅዱስ ሚካኤል ሻርለት ኖርዝ ካሮላይና፡ "ኣነ ዝሓስበልኩም ዘሎኹ ሓሳብ እፈልጦ እየ፡ መፈጸምታን ተስፋን ክህበኩምሲ፡ ሓሳብ ደኃን እምበር፡ ናይ ክፉእ ኣይኰነን፡ ይብል እግዚኣብሔር” ኤርምያስ 29:11።“ ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ጥቕሲ ብፍሉይ መንፈስን ተስፋን ጉባኤኡ ብሰላም ዛዚሙ።
ንቡር ከይተርፍ ሲኖዶስ ኢለ ክጽውዖ። እምበር፤ ሲኖዶስ ኢዩ ክትብሎ ዘኽእል ዝኾነ ይኹን ኣቃዉማን ስርዓትን የብሉን። ገዛእ ፓትርያርኩ ንበላዒ ኣሕሊፉ ዝሃበ፤ ርእሱ ዘዘቅንዐ ኣገልጋሊ ናብ ቤት ማእሰርቲ ዝዉርዉር እኮ ኢዩ ሲኖዶስና።
1. Before the examination
Beloved brother, blessed sister,
+ Organize the time that is left to you so that you achieve the following objectives:
a. Studying what has not been learned yet.
ናይዚ ዕለት እዚ ንባብ ወንጌል፡ ብዛዕባ ክልተ መስተንክር ዝዀኑ ተኣምራት ናይ ኣምላኽናን ጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶ ዜዘንትው እዩ። እቲ ቐዳማይ ማዕበል ናይ ምህዳእ ተኣምር፡ መድሃኔ ዓለም ክርስቶስ፡ “ጐይታ ሕገ ተፈጥሮ ምዃኑ ኼመልክተና ኸሎ፡ እቲ ኻልኣይ ተኣምር ከኣ “መላኽ ኣጋንንቲ” ምዃኑ ዜመልክተና እዩ። ሰይጣንን ኣጋንንቱን ዋላ እኳ ብዕልወት ካብ መንግስቲ እግዚኣብሄር ዝወጹን ንእግዚኣብሄርን ሰዓብቱን ዚጻረሩ እንተ ዀኑ፡ ገና ኻብ ምልክን ቍጽጽርን ናይ እግዚኣብሄር ወጻኢ ኸም ዘይዀኑ ዘርእየና ተኣምር እዩ።
ኣብዚ ቅንያት እዚ መንፈሳውያን ኣቦታት ገዳም ደብረ-ቢዘን፥ ንኣባ ሉቃስን ንኣባ ባስልዮስን ብዝገብርዎ ዘይሕጋውን ዘይመንፈሳውን ኣሰራርሓ ብትሪ ስለ ዘወገዝዎም ድሮ ክልተ መነኮሳት ብወተሃደራት መንግሥቲ ተታሒዞም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ተሓይሮም ኣለዉ።
ብቀሺ ወልደትንሳኤ ብርሃነ ኣብ መበል 19 ጉባኤ ቤተ ክርስትያን ተዋህዶ (ቀዳም 22 ሓምለ 2017) ዝተዋህበ ስብከት።
ኣብ ዝሓለፈ ኣርእስትና “ብልብኹም መገድኹም ሕሰቡ” ዚብል ኣርእስቲ ርኢና። ብልብኻ መገድኻ ምሕሳብ ድማ ናይ ንስሓ ቀዳማይ ስጕምቲ እዩ። መገድኻ መርሚርካ ኣበሳኻ ድሕሪ ምፍላጥካ፡ ብድሕሪኡ ኽትገብሮም ዝእግባእ ተኸታተልቲ ስጕምትታት ኣለው።
ግድን ስለ ዝኾነና ደኣምበር፥ ዮፍታሔ ዝብል ስም ክለዓልኮነ ክዝከር እንደልዮ ስም ኣይኮነን። በዓል ኣርዮስ, ንስጥሮስ,ኣውጣኪ, መቅደንዮስ’ውን እኮ፥ ስሞም ክዝክሮ ዝደሊየልቦን። ሰይጣን’ውን ከምኡ ክዝከር ዝድለ ኣይኮነን።


text:
እረማ መለማመዲ ምምማይ ጽሑፍ ቍ.1
እቲ ኣብ ዝሓለፈ እታው ዝቐረበ ዝምመ ጽሑፍ ብዘይ መሰረታዊ ምቅይያር ምዕሩይ ኣጽሓሕፋኡ ኣብ ታሕቲ ይቐርብ። ማዕረ-ብማዕረ ምስ እቲ ዝተኣረመ ንምወድዳር፡ እቲ ምንጪ ጥቕሲ እውን ኣብ ታሕቲ ሰፊሩ ኣሎ።
ለ. እረማ፤
እቲ ጽሑፍ ብኣንደበት ሳልሳይ-ኣካል ኪኸውን እንከሎ፤
1. እቲ ናይ መግዛእቲ እዋን ሓሊፉ፡ ኣየር ናጽነት እነስተንፍሰሉ ኣብ ዘሎና እዋን፡ ሓደ-ሓደ ካብ ኣብ’ቲ እዋን’ቲ ዝቐረቡ ጽሑፋት ብምምራጽ፡ ጠቐምቲ ኮይኖም ስለ ዝእተረኽቡ፡ ተዋዲዶም [ንነበብቲ] ቀሪቦም ኣለዉ።
እቲ ጽሑፍ ብኣንደበት ቀዳማይ-ኣካል ኪቐርብ እንከሎ፤
2. እቲ ናይ መግዛእቲ እዋን ሓሊፉ፡ ኣየር ናጽነት እነስተንፍሰሉ ኣብ ዘሎን እዋን፡ ሓደ-ሓደ ካብ ኣብ’ቲ እዋን’ቲ ዝቐረቡ ጽሑፋት ብምምራጽ፡ ጠቐምቲ ኮይኖም ስለ ዝረኸብኩዎም፡ እነሆ ኣዋዲደ ንነበብቲ አቕርቦም ኣሎኹ።”
ምንጪ ናይ’ዚ ኣብ ላዕሊ ዝተእረም ጽሑፍ እዚ ዚስዕብ ነይሩ፤
“እቲ ናይ መግዛእቲ እዋን ሓሊፉ፡ ናጽነት ነስተንፍሰሉ ኣብ ዘሎና እዋን፡ ሓደሓደ ካብቲ ኣብቲ እዋን’ቲ ዝቐረቡ ጽሑፋት ብምምራጽ፡ ሕጂ’ውን እንተኾነ ጠቓሚ ኾይኑ ስለ ዝረኸብኩዎ፡ እነሆ ተወሃሂዱ ንኣንባብያን ቀሪቡ ኣሎ።”
ኣብ ዝቕጽል እታው “መለማመዲ ምምማይ ጽሑፍ ቍ.2” ኪቐርብ እዩ።
ኣርኣያ ካሳ
5 ለካቲት 2017


text:
መፅናዕትታት ከም ዝሕብርዎ ደቂ ኣንስትዮ ካብ ደቂ ተባዕትዮ ንላዕሊ እቲ ዝበዝሐ ግዜአን ኣብ ስራሕ የሕልፋ። ብፍላይ ኣብ ከም ሃገርና ዝኣመሰላ ድኻ ዓድታት ዝርከባ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ መዓልቲ ንልዕሊ 18 ሰዓታት ኣብ ከቢድ ስራሕ ይፅመዳ። እዚ ኮይኑ እናሃለወ ዝረኽብኦ ኣታዊ ግን ካብቲ ወዲ ተባዕታይ ንታሕቲ እዩ ጥራሕ ዘይኮነስ “ናተይ” ኢለን ዘጥርየኦን ዝውንነኦን ንብረት እውን የብለንን። ምኽንያቱ ድማ ደቂ ኣንስትዮ መብዛሕትኡ ግዜ ንጉልበተን ነዊሕ ግዜ ኣብ ዝወስዱ ከም ምሕብሓብ ቆልዓ፣ ምድላው ምግብን ምፅራይ ገዛን ዝኣመሰሉ ስራሕቲ ገዛ ተወሲነንን ተፀሚደንን ዘሕልፈኦ ብምዃነን እዩ። እዚ ኣብ ግምት ዘእተወ መንግስቲ ድማ ደቂ ኣንስትዮ መፍረይትን ተጠቀምትን ኮይነን ካብ ድኽነት ንኽወፃ ቁጠባዊ ዓቕመን ንኽዓቢ ዝተፈላለዩ ፓኬጃት ሓንፂፁ ተግባራዊ እናገበረ ካብ ዝመፅእ ኣብ ውሽጢ 25 ዓመታት እኳ ቁፅረን ዘይነዓቓ ደቂ ኣንስትዮ ሃገርናን ክልልናን ውፅኢታውያን ኮይነን ነቲ ሸቶ እናዓወታ እየን።
ብጉጅለታት ልምዓት ምውዳብ ዝበሃል ኣሰራርሓ ካብ ዝተኣታቶ ጀሚሩ ድማ ንቕሓተንን ርዲኢተንን ክብ ስለዘበለለን ደቂ ኣንስትዮ በቢግዜኡ ኣብ ቁጠባዊ፣ ማሕበራውን ፖለቲካውን ጉዳያት ብዝገብረኦ ምይይጥ ነቲ ዝነበረ ድሑር ኣተሓሳስባ ብምስባር፣ ንዝነበርወን ፀገማት ኣተሓሳስባ ብምቕራፍ ተሳትፎአንን ተጠቃምነተንን ካብ እዋን ናብ እዋን ከዕብያን ክልወጣን ኣኽኢሉወን ይርከብ። ብፍላይ እተን ኣብ ገጠር ዝርከባን ብሕርሻ ዝመሓደራን ደቂ ኣንስትዮ ከዓ ኣብ ስራሕቲ ሕርሻ ብዝገብረኦ ጉጅለኣዊ ምይይጥን ዓርሰ ምምህሃርን ቁጠባዊ ዓቕመን ዘዕበያሉ ኩነታት ጎሊሁ ስለዝረአ ኣብ ውፅኢታውነቱ ዝሓሸ እናኾነ ይኸይድ ኣሎ። ኣብ ወረዳ ላዕላይ ኣድያቦ፣ ጣብያ ሕብረት ዝርከባ ኣባላት ጉጅለ ልምዓት ሸዊት እንበኣር በዚ ዓይነት ኣካይዳ ካብተን ተጠቀስቲ ዋዕሮታት ገሊአን እየን።
ጉጅለ ልምዓት ሸዊት ኣብ ወረዳ ላዕላይ ኣድያቦ ካብ ዝርከባ 771 ጉጅለታት ልምዓት ደቂ ኣንስትዮ ሓንቲ ኮይና 35 ኣባላት ሓቝፋ ኣብ 2004 ዓ/ም እያ ተጣይሻ። እዘን ኣባላት እንትውደባ ልክዕ ከምቲ ወዲ ተባዕታይ ኣብ መነባብሮ ዝልውጥ ስራሕ ክዋፈራ ከም ዝኽእላ እምነት ዘይነበረንን “ኣይንኽእሎን” ዝብል ዓርሰ ምትሓት ዝዓብለሎ ፀገም ኣተሓሳስባ ዝነበረንን እየን። ነዚ ኣተሓሳስባ እዚ ንምስባር ብጉጅለ ልምዓት ተወዲበን ብኣመራርሓን ሰብ ሞያ እታ ወረዳን ግንዛበ መዕበዪ ስልጠና ብምርካበን፣ ነንባዕለን ብምትህንናፀን፣ ብስራሕ ናይ ዝተለወጣ ደቂ ኣንስትዮ ተመክሮ ብምርካበን ወዘተ ግንዛበአን እናሰፈሐ ክመፅእ ኣኽኢሉወን። እቲ ኣብ ስራሕቲ ገዛ ተወሲኑ ዝነበረ ጉልበተንን ግዜአንን ናብ ደገ ከውፅኣን መነባብሮ ናብ ዝልውጡ ስራሕቲ ከዋፍረኦን ድማ ጀሚረን።
በዚ ምኽንያት ድማ መሬተን ኣብ ዓመት ልዕሊ ክልተ ሰለስተ ግዘ ዘፈርያሉ ኩነታት ተፈጢሩ። እቲ ኣብ እዋን ክራማት ዝረኽበኦ ፍርያት ከም ዘለዎ ኮይኑ መማረፅታት ማይ እናተጠቐማ ተሓራሲ መሬተን ብመስኖ ከልምዐኦ ጀሚረን። ብጉጅለ ልምዓት ኣብ ክልተ ሰሙን እናተራኸባ ጋዜጣ ወይን ስለ ዝመያየጣ እውን ኣተሓሳስበአን ብዝበለፀ እናዕበያን ተመኩረአን እናስፈሓን ከም ዝመፃ ኣዶ መንበር እታ ጉጅለ ልምዓት ወ/ሮ መድርያ ጥዑም ይዛረባ።
እዘን ትማሊ ሕርሻ ማለት ብመሪሕነት ጓል ኣንስተይቲ ክቕለስ ዝኽእል ዘይመስለን ዝነበራ ደቂ ኣንስትዮ ሎሚ መማረፅታት ማይ እናወሰኻ፣ ፍርያት ከደንፍዑ ዝኽእሉ ከም ዘበናዊ ድኹዕን ምሩፅ ዘርእን ዝኣመሰሉ ዘበናዊ እታወታት ሕርሻ እናጠለባ ብዝኸዳ ቁፅሪ ብመስመር ዘሪአን ብዝረኽበኦ ፍርያት ኣብ ዘየቋርፅ ምህዋር ለውጢ ኣቲየን ኣለዋ። ነዚ እውን ኩለን ኣባላት ሓደን ልዕሊኡን መማረፂ ማይ ብምውናን ካብ ዘለወን ጠቕላላ 70 ፅማድ ተሓራሲ መሬት እቲ 35 ፅማድ (50 ምኢታዊ) ብመስኖ የልመዓ። መሬተን እውን ብማንጎ፣ ኣቫካዶ፣ ዘይትሁን፣ ኣራንሺ ዝኣመሰሉ ቀወምቲ ተኽልታት ዝሽፈንኦ እንትኾና እግሪ እግሪ እዞም ቀወምቲ ተኽልታት ድማ ከም ኣሕምልቲ፣ ሽጉርትን ኮሚደረን ይዘርአኦ። ብመሰረት እዚ ኩለን ኣባላት ኣብ ዓመት ካብ ክልተ ክሳብ ሰለስተ ግዜ እናልመዓ ተጠቀምቲ እናኾና እየን።
ኣብ 2007 ዓ/ም ጥራሕ እኳ ከም ኣብነት እንተሪኢና 30 ኩንታል ዘበናዊ ድኹዕን 250 ኩንታል ባህላዊ ድኹዕን ተጠቒመን ብመስኖ ዘልመዐዖ 35 ፅማድ መሬት ፍርያት ሸይጠን 700 ሽሕ ብር ኣታዊ ንምርካብ ተሊመን እየን ናብ ልምዓት ኣቲየን። ብመሰረት ትልመን እታወታት ጠሊበን ብምጥቃም 35 ፅማድ መሬት ኣልሚዐን። ንጎሆ ንጎሆ ስራሕቲ ገዝአን ብኣግኡ እናወገና ርፍድፍድ ምስበለ መዋሮን ጭዃሮን ሒዘን ናብ ልምዓት መስኖአን ይዋናጨፋ። ኣብ ሞንጎ ዝደኸመት ወይ ዝሓመመት ኣባል እንተደኣ ሃልያተን ድማ እናተሓጋገዛ ይሰርሐኦ። ውፅኢት ፃዕረን እንትረአ ድማ ካብቲ ፍርያት ንባዕለን ተጠቀምቲ ኮይነን 600 ሽሕ ብር ኣታዊ ክረኽባ ክኢለን እየን።
ኣብ 2008 ዓ/ም እውን ከም 2007 ዓ/ም ተመሳሳሊ እታወት ብምጥቃም ተመሳሳሊ ሄክታር ብምልማዕ 700 ሽሕ ብር ንምርካብ ተሊመን 560 ሽሕ ብር ረኺበን። እዚ ኣሃዝ ዝቐነሰሉ ምኽንያት ምስቲ ኣጋጢሙ ዝነበረ ሕፅረት ዝናብ ተኣሳሲሩ ዝተፈጠረ ፀገም ምዃኑ እዩ እተን ኣባላት ዝዛረባ።
እተን ኣብ ረብሓ መስኖ ናይ ሓሙሽተ ዓመት ተመክሮ ዘለወን ኣባላት ኣብዚ ዓመት እውን ነቲ ዘለወን 35 ሄክታር ተሓራሲ መሬት ብመስኖ ንምልማዕ 35 ኩንታል ዘበናዊ ድኹዒ ኢድ ብኢድ ጠሊበን ከም ኮሚደረ፣ ሽጉርትን ኣሕምልትን ተኺለንኦ ይርከባ። ካብዚ ድማ ምስቲ ዝነበረ ፅቡቕ ክራማት ዝፈጥሮ ጠሊ ተኣሳሲሩ 800 ሽሕ ብር ኣታዊ ንምርካብ ተሊመን ይሰርሓ ምህላወን ወ/ሮ መድርያ ይዛረባ።
ብሓፈሻ ኣባላት ጉጅለ ልምዓት ሸዊት ኣብ ጉጅለ ልምዓት ተወዲበን ለውጢ ኣተሓሳስባ ቅድሚ ምምፀአን ኣብ እዋን ክራማት ብዝረኽብኣ ፍርያት ጥራሕ ይመሓደራ ነይረን። እዚ ድማ ብፍላይ ዋሕዲ ዝናብ እንተጋጥም ቀለብ ሓጋይ ዘይረኽባሉ እዋን ስለ ዝነበረ ኣብ ትሑት መነባብሮ ዝነበራን ውሕስነት ምግበን ዘየረጋገፃን እየን ነይረን። ብውዳበአን ኣቢለን ብዝረኸበኦ ለውጢ ኣተሓሳስባ ግን መሬተን ኣብ ዓመት ክልተ ሰለስተ ግዘ ከፍሪ ብምኽኣሉ ቁጠባዊ ዓቕመን ብምድልዳል ናብ ዝሓሸ ብርኪ መነባብሮ ተሰጋጊረን ይርከባ።
ወ/ሮ ሓዳስ ኢሮ ካብተን ለውጢ ኣተሓሳስባ ኣምፂአን ብኹታ ገጠም መስኖ ዘልምዓ ኣባላት ጉጅለ ልምዓት ሸዊት ሓንቲ እየን። ቅድሚ ብጉጅለ ልምዓት ምውዳበን ነታ ዘላተን ሓንቲ ሄክታርን ፈረቓን ታሓራሲት መሬት ኣብ እዋን ክረምቲ ጥራሕ እናዘረኣ ካብ 10 ኩንታል ዘይበልፅ እቶት ይረኽባላ ነይረን። ስለ ዝኾነ እውን ኣብ ትሑት መነባብሮ ይነብራ ነይረን። ድሕሪ ምውዳበን ብዝረኸበኦ ለውጢ ኣተሓሳስባን ኣሰራርሓን ግን እቲ ሓደ ሄክታር ኣብ እዋን ክረምቲ ዘበናዊ እታወታት ሕርሻ እናተጠቐማ ልዕሊ 30 ኩንታል ምህርቲ ይረኽባሉ ኣለዋ። እቲ ፍርቂ ሄክታር ተሓራሲ መሬት ድማ ልዕሊ 3000 ማንጎ፣ ኣቫካዶ፣ ዘይትሁን፣ ሙዝን ካልኦትን ቀወምቲ ተኽልታት ተሸፊኑ ይርከብ። ብተወሳኺ ኣብቲ ግራት ዝተፈላለዩ ኣሕምልቲ ብምትካል እውን ኣብ ዓመት ሰለስተ ግዘ ይጥቀማሉ ኣለዋ።
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዝነበረ ምህርቲ እዘን ወላዲት ከም ኣብነት እኳ እንተሪእይና ሓደ ኩንታልን ፈረቓን ዘበናዊ ድኹዒ ተጠቒመን ብመስኖ ብምልማዕ 50 ሽሕ ብር ኣታዊ ንምርካብ ተሊመን 45 ሽሕ ብር ኣታዊ ክረኽባ ክኢለን እየን። ኣብዚ ዓመት ድማ ዓቕመን ኣጠናኺረን ኣትየንኦ ኣለዋ። እቲ ኣብቶም ዝሓለፉ ዓመታት ብ”ካናል” ዝለምዕ ዝነበረ ከም ዘለዎ ኮይኑ ሎሚ ዓመት ድማ ናብቲ ካናል ዘይኣትዎ ብሞተር ንምልማዕ ምድላዋተን ወጊነን ኣለዋ። ስለ ዝኾነ እውን 55 ሽሕ ብር ኣታዊ ንምርካብ ክልተ ኩንታል ዘበናዊ ድኹዒ ኢድ ብኢድ ጠሊበን መሬተን ኣብ ምልማዕ ይርከባ። ካብቲ ዝረኽበኦ ኣታዊ ኣብ ወርሒ 100 ብር እናዓቖራ ድማ ኣብዚ ሐዚ እዋን ልዕሊ 150 ሽሕ ብር ኣብ ባንኪ ኣዋህሊለን ይርከባ። እተን ኣብ ዝተመሓየሸ መነባብሮ ዝርከባ ኣባል፤ ሓደ ቖርቆሮ ገዛ ሰሪሐን 5000 ብር ዝዋግኣ “ሶላር” ኢድ ብኢድ ብምዕዳጋ ገዝአን ብብርሃን ተኾሊዑ ረኺብናዮ።
ወ/ሮ ሓረጉ ኣማረ እውን ኣባል እታ ጉጅለ ልምዓት እየን። ልክዕ ከም ወ/ሮ ሓዳስ ቅድሚ ምውዳበን መሬተን ኣብ ዓመት ሓደ ግዘ ጥራሕ እየን ዝጥቀማሉ ነይረን። በዚ ምኽንያት ኣብ ትሑት መነባብሮ ስለ ዝነበራ፣ ቀለብን ክዳን ደቀንን ብዝለዓለ ብርኪ ዘተሓሳስበን፣ ናውቲ ትምህርቲ ደቀን ንምምላእ ኣዝየን ዝፅገማ ዝነበራ እየን። ካብ 2004 ዓ/ም ጀሚረን ግን ዝኾነ ዓይነት መማራፂ ማይ ዘይነበሮ ክልተ ፅማድ መሬተን ብመስኖ ክለምዕ ዝኽእል ናይ ካሊእ ሓረስታይ ሓደ ፅማድ መሬት ብምልዋጥ ከም ማንጎ፣ ዘይትሁን፣ ኣቫካዶ፣ ኣራንሺ፣ ሙዝን ዝኣመሳሰሉ 1325 ቀወምቲ ተኽልታት ተኺለናሉ ይርከባ። ካብዚ ብተወሳኺ ድማ ከም ኣሕምልትን ሽጉርትን ዝኣመሰሉ ኣብ ዓመት ሰለስተ ግዘ እናልመዓ ይጥቀማ። ኣብቲ ዝሐለፈ ዓመት እንተሪኢና ድማ ካብቲ ሓደ ፅምዲ ዝረኸበኦ ፍርያት ሸይጠን 20 ሽሕ ብር ኣታዊ ረኺበን እየን። ኣብዚ ዓመት ድማ ሓደ ኩንታልን ፈረቓን ዘበናዊ ድኹዒ ብምጥቃም እቲ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዝለምዐ ከም ዘለዎ ኾይኑ ምስ ከምአን ዝመሰላ ኣርባዕተ ኣባላት እታ ማሕበር ሞተር ዓዲገን ተወሳኺ ሓደ ፅማድ መሬት እናልመዓ ይርከባ። ካብዚ ድማ 35 ሽሕ ብር ንምርካብ ከም ዝተለማ ወ/ሮ ሓረጉ ይዛረባ።
ብሓፈሻ ኣብ ወረዳ ላዕላይ ኣድያቦ ዝርከባ 4‚590 መራሕቲ ስድራ ደቂ ኣንስትዮ 2‚981 ሄክታር ተሓራሲ መሬት ኣለወን። ካብዚኣተን ኣብቲ ዝሓለፈ ዓመት 2‚257 መራሕቲ ስድራ 1‚232 ሄክታር መሬት ብመስኖ ዘልምዓ እንትኾና ሎሚ ዓመት ድማ 2‚828 መራሕቲ ስድራ ደቂ ኣንስትዮ ተጠቀምቲ ልምዓት መስኖ ንምግባር ይስራሕ ምህላዉ ሓላፊት ቤት ፅሕፈት ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ወረዳ ላዕላይ ኣድያቦ ወ/ሮ ዘይባ መስጦፋ ይገልፃ።
ደቂ ኣንስትዮ ነቲ ዝተቐረፀ ፓኬጅ ልምዓት ተጠቒመን እቲ ኣብ ስራሕቲ ገዛ ተወሲኑ ዝፀነሐ ጉልበተን ኣብ ውፅኢታዊ ስራሕቲ ክዋፈር ብምኽኣሉ መነባብሮአን የመሓይሻ ከም ዘለዋ ካብዛ ልምዓት ጉጅለ ምርዳእ ይከኣል። ብፍላይ እቲ ናይ ባዕለን መሬት ብመስኖ ካብ ምልማዕ ብተወሳኺ ናይ ካልኦት ሓረስቶት መሬት እናተኦፈራ ልምዓት መስኖአን ካብ ዓመት ናብ ዓመት ከስፈሐኦ ምኽኣለን ድማ እቲ ረብሓ ክንደይናይ ከም ዝተረደአን ምግንዛብ ይከኣል። ይኹን እንበር እዚ ስራሕተን እንተሳልጣ ዓንቀፍቐፍ ኣየጋጠመንን ማለት ኣይኮነን። ንኣብነት ኣባላት እታ ጉጅለ ኣብ ዘልመዓሉ ዘሎ ከባቢ ንስዲ ጋህፂ ዝተቓለዐ ስለዝኾነ ብተደጋጋሚ ሓፁር ብዝጥሕሳ እንስሳ ኣብ ዘልመዐኦ ጉድኣት ይበፅሕ እዩ። ስለዚ ካብዚ ንላዕሊ ውፅኢታውያን ንክኾና እቶም ኣብ ስዲ ጋህፅን ስርቅን ዘለዉ ፀገማት ምምሕዳር ጣብያን ወረዳን ቅልጡፍ መፍትሒ ክገብረሉ ንላቦ። ኩላትክን ኣብ ስራሕቲ ሕርሻ እትርከባ ደቂ ኣንስትዮ ድማ ከም ኣባላት እዛ ጉጅለ ልምዓት መማረፂ ማይ ወኒንክን ኣብ ዓመት ካብ ሓደ ግዘ ንላዕሊ እናፍረኽን ተረባሕቲ ብምዃን ድኽነት ነበረ ክትገብረኦ ይግባእ ንብል።
ፎቶ እንትንሰኣል ንጠንቀቕ
ኣብ ኒውዝላንድን ኣመሪካን ምስ ፎቶ ተታሓሒዙ ዘገርም ነገር ተወርዩ ኣሎ። እቲ ወረ ወዲ 22 ዓመት መንእሰይ ሪቻርድ ሊ ዝተበሃለ ፓስፖርት /መለለይ ካርድ/ ንምሕዳስ ብዘቕረቦ ጉርዲ ፎቶ ግራፍ ተንገላቲዑ። ምኽንያቱ ድማ እቲ ፎቶ ግራፍ ዘንብብ ማሽን የዒንትኻ ዓሚትካ ስለ ዝተሰኣልካ ኣይቕበሎን ተባሂሉ እዩ። ሪቻርድ ግና የዔይንቱ ኣናእሽተይ ብምዃኑ እንበር ኣይተዓመተን ነይሩ።
እቶም ሰብ ስልጣን እቲ ከተማ ነዚ ምስተረድኡ፣ ሪቻርድ ሊ ዝሓተቶ መሊሶምሉ እዮም። ኣብ ኒውዝላንድ ብተደጋጋሚ ከምዚ ዓይነት ተመሳሳሊ ጉዳይ ዘጋጥም ምዃኑ ’’ሮይተርስ’’ ዝተበሃለ ድረ -ገፅ ይገልፅ።
ብተመሳሳሊ ኣብ ሃገረ ኣመሪካ እውን ፍቓድ መግንሒ ሞተር ብሽክሌታ ንምሕዳስ ዝኸዱ ቐሺ ብዝተሰኣልዎ ጉርዲ ፎቶ ግራፍ መዘራረቢ ኮይኖም እዮም። እቶም ኣብ ፎቶ እትርእይዎም ዘለኹም ቐሺ ሙንሰንግ ይበሃሉ። ቀርኒ ጤል ኣብ ግንባሮም ኣቐሚጦም እዮም ተሳኢሎም። እቲ ፎቶ ካርድ ፍቓድ መዘወሪ ሞተር ብሽክሌታ ንምሕዳስ ዝተሰኣልዎ እዩ። ምምሕዳር ማይን ዝተበሃለ ግዝኣት እቲ ቀርኒ ጤል ዝገበርዎ ብመሰረት ትእዛዝ ብውልቀኦም ዝኣምንሉ ሃይማኖት ምዃኑ ብምርዳእን እቲ ቀርኒ ምስሊ ገፆም ስለ ዘይሽፍንን ኣብ ግምት ብምእታው ክሕደሰሎም ከምዝኽኣለ ’’ያሆ ኒውስ’’ ዝተበሃለ ድረ-ገፅ ይሕብር።
ንሕና ኸ! ንመለለይ ካርዲ፣ ንዋንነት ገዛ፣ ንቁፃር ስራሕ፣ ንመረዳእታ ትምህርቲ ወዘተ ንሰኣሎም ጉርዲ ፎቶ ግራፋት ክንደየናይ ቆላሕታ ንህበሉ? ፎቶ ንክፅብቕ መብዛሕትና ነቲ ሰኣሊ/ፎቶ ግራፈር/ ምሉእ ሓላፍነት ኢና ንህቦ። ዝኾነ ሰብ ፎቶ ርእዩ ብቐሊሉ ከለልየና ብዘኽእል ንሰኣል።
ኣብ ኒውዝላንድን ኣመሪካን ምስ ፎቶ ተታሓሒዙ ዘገርም ነገር ተወርዩ ኣሎ። እቲ ወረ ወዲ 22 ዓመት መንእሰይ ሪቻርድ ሊ ዝተበሃለ ፓስፖርት /መለለይ ካርድ/ ንምሕዳስ ብዘቕረቦ ጉርዲ ፎቶ ግራፍ ተንገላቲዑ። ምኽንያቱ ድማ እቲ ፎቶ ግራፍ ዘንብብ ማሽን የዒንትኻ ዓሚትካ ስለ ዝተሰኣልካ ኣይቕበሎን ተባሂሉ እዩ። ሪቻርድ ግና የዔይንቱ ኣናእሽተይ ብምዃኑ እንበር ኣይተዓመተን ነይሩ።
እቶም ሰብ ስልጣን እቲ ከተማ ነዚ ምስተረድኡ፣ ሪቻርድ ሊ ዝሓተቶ መሊሶምሉ እዮም። ኣብ ኒውዝላንድ ብተደጋጋሚ ከምዚ ዓይነት ተመሳሳሊ ጉዳይ ዘጋጥም ምዃኑ ’’ሮይተርስ’’ ዝተበሃለ ድረ -ገፅ ይገልፅ።
ብተመሳሳሊ ኣብ ሃገረ ኣመሪካ እውን ፍቓድ መግንሒ ሞተር ብሽክሌታ ንምሕዳስ ዝኸዱ ቐሺ ብዝተሰኣልዎ ጉርዲ ፎቶ ግራፍ መዘራረቢ ኮይኖም እዮም። እቶም ኣብ ፎቶ እትርእይዎም ዘለኹም ቐሺ ሙንሰንግ ይበሃሉ። ቀርኒ ጤል ኣብ ግንባሮም ኣቐሚጦም እዮም ተሳኢሎም። እቲ ፎቶ ካርድ ፍቓድ መዘወሪ ሞተር ብሽክሌታ ንምሕዳስ ዝተሰኣልዎ እዩ። ምምሕዳር ማይን ዝተበሃለ ግዝኣት እቲ ቀርኒ ጤል ዝገበርዎ ብመሰረት ትእዛዝ ብውልቀኦም ዝኣምንሉ ሃይማኖት ምዃኑ ብምርዳእን እቲ ቀርኒ ምስሊ ገፆም ስለ ዘይሽፍንን ኣብ ግምት ብምእታው ክሕደሰሎም ከምዝኽኣለ ’’ያሆ ኒውስ’’ ዝተበሃለ ድረ-ገፅ ይሕብር።
ንሕና ኸ! ንመለለይ ካርዲ፣ ንዋንነት ገዛ፣ ንቁፃር ስራሕ፣ ንመረዳእታ ትምህርቲ ወዘተ ንሰኣሎም ጉርዲ ፎቶ ግራፋት ክንደየናይ ቆላሕታ ንህበሉ? ፎቶ ንክፅብቕ መብዛሕትና ነቲ ሰኣሊ/ፎቶ ግራፈር/ ምሉእ ሓላፍነት ኢና ንህቦ። ዝኾነ ሰብ ፎቶ ርእዩ ብቐሊሉ ከለልየና ብዘኽእል ንሰኣል።
ኣብ ኒውዝላንድን ኣመሪካን ምስ ፎቶ ተታሓሒዙ ዘገርም ነገር ተወርዩ ኣሎ። እቲ ወረ ወዲ 22 ዓመት መንእሰይ ሪቻርድ ሊ ዝተበሃለ ፓስፖርት /መለለይ ካርድ/ ንምሕዳስ ብዘቕረቦ ጉርዲ ፎቶ ግራፍ ተንገላቲዑ። ምኽንያቱ ድማ እቲ ፎቶ ግራፍ ዘንብብ ማሽን የዒንትኻ ዓሚትካ ስለ ዝተሰኣልካ ኣይቕበሎን ተባሂሉ እዩ። ሪቻርድ ግና የዔይንቱ ኣናእሽተይ ብምዃኑ እንበር ኣይተዓመተን ነይሩ።
እቶም ሰብ ስልጣን እቲ ከተማ ነዚ ምስተረድኡ፣ ሪቻርድ ሊ ዝሓተቶ መሊሶምሉ እዮም። ኣብ ኒውዝላንድ ብተደጋጋሚ ከምዚ ዓይነት ተመሳሳሊ ጉዳይ ዘጋጥም ምዃኑ ’’ሮይተርስ’’ ዝተበሃለ ድረ -ገፅ ይገልፅ።
ብተመሳሳሊ ኣብ ሃገረ ኣመሪካ እውን ፍቓድ መግንሒ ሞተር ብሽክሌታ ንምሕዳስ ዝኸዱ ቐሺ ብዝተሰኣልዎ ጉርዲ ፎቶ ግራፍ መዘራረቢ ኮይኖም እዮም። እቶም ኣብ ፎቶ እትርእይዎም ዘለኹም ቐሺ ሙንሰንግ ይበሃሉ። ቀርኒ ጤል ኣብ ግንባሮም ኣቐሚጦም እዮም ተሳኢሎም። እቲ ፎቶ ካርድ ፍቓድ መዘወሪ ሞተር ብሽክሌታ ንምሕዳስ ዝተሰኣልዎ እዩ። ምምሕዳር ማይን ዝተበሃለ ግዝኣት እቲ ቀርኒ ጤል ዝገበርዎ ብመሰረት ትእዛዝ ብውልቀኦም ዝኣምንሉ ሃይማኖት ምዃኑ ብምርዳእን እቲ ቀርኒ ምስሊ ገፆም ስለ ዘይሽፍንን ኣብ ግምት ብምእታው ክሕደሰሎም ከምዝኽኣለ ’’ያሆ ኒውስ’’ ዝተበሃለ ድረ-ገፅ ይሕብር።
ንሕና ኸ! ንመለለይ ካርዲ፣ ንዋንነት ገዛ፣ ንቁፃር ስራሕ፣ ንመረዳእታ ትምህርቲ ወዘተ ንሰኣሎም ጉርዲ ፎቶ ግራፋት ክንደየናይ ቆላሕታ ንህበሉ? ፎቶ ንክፅብቕ መብዛሕትና ነቲ ሰኣሊ/ፎቶ ግራፈር/ ምሉእ ሓላፍነት ኢና ንህቦ። ዝኾነ ሰብ ፎቶ ርእዩ ብቐሊሉ ከለልየና ብዘኽእል ንሰኣል።
ኣብ ኒውዝላንድን ኣመሪካን ምስ ፎቶ ተታሓሒዙ ዘገርም ነገር ተወርዩ ኣሎ። እቲ ወረ ወዲ 22 ዓመት መንእሰይ ሪቻርድ ሊ ዝተበሃለ ፓስፖርት /መለለይ ካርድ/ ንምሕዳስ ብዘቕረቦ ጉርዲ ፎቶ ግራፍ ተንገላቲዑ። ምኽንያቱ ድማ እቲ ፎቶ ግራፍ ዘንብብ ማሽን የዒንትኻ ዓሚትካ ስለ ዝተሰኣልካ ኣይቕበሎን ተባሂሉ እዩ። ሪቻርድ ግና የዔይንቱ ኣናእሽተይ ብምዃኑ እንበር ኣይተዓመተን ነይሩ።
እቶም ሰብ ስልጣን እቲ ከተማ ነዚ ምስተረድኡ፣ ሪቻርድ ሊ ዝሓተቶ መሊሶምሉ እዮም። ኣብ ኒውዝላንድ ብተደጋጋሚ ከምዚ ዓይነት ተመሳሳሊ ጉዳይ ዘጋጥም ምዃኑ ’’ሮይተርስ’’ ዝተበሃለ ድረ -ገፅ ይገልፅ።
ብተመሳሳሊ ኣብ ሃገረ ኣመሪካ እውን ፍቓድ መግንሒ ሞተር ብሽክሌታ ንምሕዳስ ዝኸዱ ቐሺ ብዝተሰኣልዎ ጉርዲ ፎቶ ግራፍ መዘራረቢ ኮይኖም እዮም። እቶም ኣብ ፎቶ እትርእይዎም ዘለኹም ቐሺ ሙንሰንግ ይበሃሉ። ቀርኒ ጤል ኣብ ግንባሮም ኣቐሚጦም እዮም ተሳኢሎም። እቲ ፎቶ ካርድ ፍቓድ መዘወሪ ሞተር ብሽክሌታ ንምሕዳስ ዝተሰኣልዎ እዩ። ምምሕዳር ማይን ዝተበሃለ ግዝኣት እቲ ቀርኒ ጤል ዝገበርዎ ብመሰረት ትእዛዝ ብውልቀኦም ዝኣምንሉ ሃይማኖት ምዃኑ ብምርዳእን እቲ ቀርኒ ምስሊ ገፆም ስለ ዘይሽፍንን ኣብ ግምት ብምእታው ክሕደሰሎም ከምዝኽኣለ ’’ያሆ ኒውስ’’ ዝተበሃለ ድረ-ገፅ ይሕብር።
ንሕና ኸ! ንመለለይ ካርዲ፣ ንዋንነት ገዛ፣ ንቁፃር ስራሕ፣ ንመረዳእታ ትምህርቲ ወዘተ ንሰኣሎም ጉርዲ ፎቶ ግራፋት ክንደየናይ ቆላሕታ ንህበሉ? ፎቶ ንክፅብቕ መብዛሕትና ነቲ ሰኣሊ/ፎቶ ግራፈር/ ምሉእ ሓላፍነት ኢና ንህቦ። ዝኾነ ሰብ ፎቶ ርእዩ ብቐሊሉ ከለልየና ብዘኽእል ንሰኣል።


text:
ልዕሊ ኩሉ ድሕነት‘ቶም ኣብ ድሕሪት ዝተረፉ ኣዝዩ ከምዘሻቅሎም ተመለስቲ ካብ ስዑድ ዓረብ ገሊፆም።
ኣብ መዕርፎ ነፈርቲ ቦሌ ድሕሪ ምእታዎም ምስ ቪኦኤ ዝተዘራረቡ ተመለስቲ ስደት፣እቲ ዝተፈጠረ ኩነታት ኣዝዩ ዘሕዝንን ናብ ዓድና ንክንምለስ ደሪኹና‘ዩ ኢሎም።
ኣብ መዕርፎ ነፈርቲ ቦሌ ዝበፅሑ ተመለስቲ ስደት ምስ ዝቅበልዎም ቤተ-ሰብ እናተራኸቡ ይራኣዩ።ኩሎም ዘመሳስሎም ድማ ኣብ ስዑድ ዓረብ ዘሕለፍዎ ህይወት ስቃይ‘ዩ።ኣቶ ተኽለወይኒ ገብሩ ዝተባሃለ ተመላሳይ ካብ ስዑድ ዓረብ ክዛረብ ከሎ፣ናብ ስዑድ ዓረብ ንምእታው ናይ ሓደ ወርሒ ጉዕዞ ድሕሪ ምግባሩ፣ናብ ኢትዮዽያ ከምዝተመለሰን ውፁልና ዝብል ትእዛዝ ሓድሽ ኣይኮነን እዚ ናይ ዳሕረዋይ ግና ሓይሊ‘ውን ዝተሓወሶ ምኻኑ‘ዩ ይብል።
እቶም ተመለስቲ ስደት ካብ ስዑድ ዓረብ ናብ ሃገሮም ብሰላም ስለዝተመለሱ ዕግበት ሓደሮም ገሊፆም‘ዮም።እንተኾነ ድሕነት ኣብ ድሕሪት ዝተረፉ ኢትዮዽያውያን ከምዘሻቅሎም ኣይከወሉን።ናይ መብዛሕተኦም መልእኽቲ ድማ፣ኣርክቡሎም ዝብል‘ዩ።
እቶም ካብ ስዑድ ዓረብ ዝተመለሱ ኢትዮዽያውያን ገርጂ ኣብ ዝርከብ ባዓል ኣርባዕተ ደርቢ ከዕርፉ ከምዝተገብረ ቪኦኤ ኣረጊጊፁ‘ሎ።መንግስቲ ኢትዮዽያን ማሕበር ስደተኛታት ተሓባቢሮም ንነብሰ-ወከፍ ተመላሲ ተትሻዓተ ሚእቲ ቅርሺ ከምዝሃቦም ገሊፆም‘ዮም ተመለስቲ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ መንግስቲ ኢትዮዽያ ኣብ ስዑድ ዓረብ ንዝርከቡ ዘይሕጋዊ ስደተኛታት ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙን ሙሉእ ንሙሉእ ንምውፃእ መደብ ሒዙ ይንቀሳቀስ ከምዘሎ ምንስትር ወፃኢ ኢትዮዽያ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ገሊፆም‘ለው ይብል እስክንድር ፍሬው ዝላኣኸልና ሪፖርት።
ብዝተኣሳሰረ ዜና፣ዛጊድ ኣስታት 8, 129 ኢትዮዽያውያን ናብ ሃገሮም ከምዝተመለሱ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ምግላፆም መንግስታዊ ሚድያ ኣፍሊጡ‘ሎ።


text:
Published: 30 April 2017
ብድሕሪ’ዚ ድማ፥ እቲ ሪጋ ናብታ ኣነ ከጥቅዓ ተዓጢቐላ ዘሎኹ ዳይሬክተር በጽሐ። እቲ ኣብቲ ውሽጢ ዝግበር ዝነበረ’ኳ እንተ-ዘይፈለጥኩ፥ ካብ ብዝሒ ምብስጫዋ ዝተላዕለ ግን፥ ዳርጋ ኣውያትን ብኽያትን ክበሃል ዝከኣል፥ ዓው ብዝበለ ድምፂ ክትድሀ እሰምዓ ነበርኩ። እቲ ኣብ መርመራ ዝጸንሓቶ ግዜ ድማ፥ ካብቲ ናይቶም ተማሃሮ ኣዚዩ ዝነውሐ ነበረ። ኣብ መወዳእታ ክትወጽእ ከላ፥ ካብ ብዝሒ ምብካያ ዝተላዕለ፥ ኣዒንታ በርበረ ክሳብ ዝመስል ቂሑ ይርአ ነበረ።
ኣብቲ ቤት-ትምህርትና ብርግኣቱን ብልቦንኡን ዝፍለጥ፥ ብሓደ ናይ ቁጽሪ መምህር ዝኾነ ክርስቲያን ተሰንያ ድማ፥ ናብ ቤት-ጽሕፈተይ መጸት። “-ስምዒስከ-! ተማሃሮ ካብ ሕጊ ዝወጸ ነገር ክገብሩ ኢለ፥ ዝደፋፍእ ኢልኪ ትግምትንስ፥ ኣነዶ ጨሪሸ ኣእምሮይ ዝሰሓትኩ ሰብ’የ-!? ብምባል ኣብ ቤት-ጽሕፈተይ ኣምሪራ በኸየት። ኣነ ግን ዝኾነ ነገር ክብል ስለ-ዘይደለኹ ኣይመለስኩላን። ንሳ ግና “-ኣይከውንን’ዩ-! ፈጺሙ’ውን ኣይግበርን’ዩ-! እዚ ክኸውን ኣይክእልን’ዩ። ነዚ ክሲ’ዚ ድማ ኣነ ምንም እንተኾነ ኣይቅበሎን’የ። ንከምዚ ዝኣመሰለ ገበን መልሲ ክህበሉ’ውን ዘድሊ ኣይኮነን። እቲ ዝተገብረ መርመራ’ውን ፈጺመ ዝቕበሎ ኣይኮንኩን። በዚ ጉዳይ’ዚ ግና ምስቲ ዋና ሓላፊ ክዛርብ እደሊ’የ፥ ድሕሪ ምባል ጸርጸር እናበለት ከደት።
ብድሕሪ’ዚ ኣብ ልዕሊ’ቶም ኣብ ቤት-ትምህርትና ዝነበሩ ክርስቲያን፥ ዝወረደ ፍርህን ራዕድን እዚ’ዩ ኢልካ ክግለጽ ዝኽእል ኣይነበረን። ዝኾኑዎ ክሳብ ዝስእኑ ክሽቝረሩ’ዮም ዝተራእዩ። ኣነ’ሞ ከምቲ ተዓጢቐ ዝተበገስኩሉ፥ ኩሉ ነገር ሓሳባት ልበይ ሰሚሩ፥ ከም መደበይ ስለ-ዝኾነለይ፥ በቲ ዝፈጸምኩዎ ኩሉ ኩርዓት ተሰመዓኒ። ብተግባረይ ስለ-ዝተሓበንኩ ከኣ፥ ኣብ ልዕሊ’ቶም ኣብ ቤት-ትምህርትና ዝነበሩ ክርስቲያን፥ እናተኸታተልኩ ክሃድኖም ቈሪጸ ተለዓልኩ። ማንም ኣብ ቅድመይ ደው ኢሉ፥ ክዓግተኒ ከም-ዘይክእል ድማ ተኣማመንኩ።
በዚ መሠረት’ዚ ኣቐዲመ ዝወሰድኩዎ ስጉምቲ፥ ኩሎም ኣብ ቤት-ትምህርትና ዝመሃሩ ክርስቲያን ተማሃሮ፥ ምልክት መስቀል ዘለዎ ክዳን ከይክደኑ፥ ወይ ንዕኡ ዝመሳሰል ምልክታት፥ ሒዞም ከይርከቡ ዝብል መምርሒ ኣውጻእኩ። በዚ ድማ ዋና ጸላኢት ክርስቲያን ምዃነይ ኣፍለጥኩ። ሕጋዊ ይኹን ኣይኹን ድማ፥ ዝኾነ ይኹን ብኣታቶም ወገን ንዝቐርብ ሕቶ፥ መልሲ ንከይህብ ወሰንኩ። በቲ ዝፍጽሞ ዝነበርኩ ተግባራት ኩሉ ከኣ፥ ኣብቲ ናይቲ ቤት-ትምህርቲ ማኅበረ-ሰብ፥ ኣዚየ ዝተፈራህኩን ዘይድፈርን ክኸውን ከልኩ።
ካብዚ ዝተላዕለ’ውን፥ ክሎም ስለ-ዝፈርሁኒ ጥቓይ ቀሪቡ ከዛርበኒ ኢሉ ዝደፍር ዋላ ሓደ’ኳ ኣይነበረን። እቶም ክርስቲያን እንኳንዶ ምሳይ ክዛረቡ፥ ብጠቕላላ ናብ ቤት-ጽሕፈተይ ኣቢሎም ምምጻእ’ውን ፈጺሞም ኣቋረጹዎ። ኣነ ግና በቲ ኣብ ልዕሊኦም ዝገብሮ ዝነበርኩ ምህንዳድ፥ ፈጺመ ክዓግብ ኣይከኣልኩን። በዚ’ውን መንፈሰይ ክዓርፈለይ ኣይከኣለን። በዚ ምኽንያት’ዚ ድማ ነታ ዳይረክተር ዝኾነት ክርስቲያን ሰበይቲ፥ ናይ መሰናብቲ ዝኾነ በትሪ ኣብ ዝባና ከዕርፈላ ደለኹ። ነዚ ንምግባር ድማ፥ ምቹእ ግዜ ክሳብ ዝረክብ ክጽበ ነይሩኒ።
ስለ-ዝኾነ ድማ፥ ነዚ ኣብ ልዕሊኣ ዘጻወድኩዎ መጻወድያ ከተግብሮ፥ ብብዙሕ ኣውሪደን ኣደይበን ሓሰብኩሉ። እቲ መደበይ ድማ፥ በይና ከላ እንተ-ረኸብኩዋ’የ ከድምዓላ ዝኽእል ኣብ ዝብል ሓሳብ ጸናዕኩ። ነዚ መደብ’ዚ ከተግብር ኢለ ኣብ ዝሓስበሉ ግዜ ድማ፥ ንሳ ከም ዑፍ ኣንጊሃ ናብ ሥራሕ ከም-እትግስግስ ክርዳእ ከልኩ። ስለዚ ማንም ሠራሕተኛ ኣብ ዘይብሉ ግዜ ንበይና ክረኽባ ከም-ዝኽእል ኣረጋገጽኩ። ዳኛ ዘይብሉ በይነይ ክጻወተሉ ዝኽእል ሜዳ፥ ከም-ዝረኸብኩ ኮይኑ ስለ-ዝተሰመዓኒ’ውን ብሓጎስ ፍንጭሕ በልኩ። ኣብቲ ዘጻወድኩላ መጻወድያ ኣትያ ክርእያ ድማ ኣዚየ ተሃንጠኹ። መሬት ክሳብ ትወግሕ ከኣ፥ እቲ ግዜ ክንዲ ዓመት ዝረሓቐ ኮይኑ ተሰመዓኒ።
ብዝኾነ ኣብቲ መጻወድያይ ከተግብረሉ ዝመደብኩዎ መዓልቲ፥ ካብቲ ዝለመድኩዎ ካልእ ግዜ ኣንጊሀ ብምትንሣእ፥ ናብ ቤት-ጽሕፈተይ ኣቕኒዐ ገስገስኩ። ንሳ እታ መጻወድያ ኣዳልየላ ዝነበርኩ ዳይሬክተር’ውን፥ ድሕረይ ብዙሕ ከይዘንግዐት ደበኽ በለት። ኣዚያ ተሳቕያ ከም-ዝነበረት’ውን ገጻ ርኢኻ ንምፍላጥ ዝጽግም ኣይነበረን። እዚ ኩሉ’ዚ ድማ፥ ውጽኢት እቲ ኩሉ ዘካየድኩዎ ጻዕሪ ብምንባሩ፥ ንሓጎሰይ ወሰን ኣይነበሮን።
ቤት-ጽሕፈታ እትው ምስ-በለት ድማ፥ ኣነ’ውን ገጸይ ከም ሓዊ ዝተፍእ ዘሎ ኣቘጢዓ፥ ደድሕሪኣ ተኸቲለያ ኣቶኹ። ኩሉ ነገረይ ምስ-ረኣየት ግና፥ ንነገር ከም-ዝደለኹዋ ስለ-ዝተረደኣ ይመስለኒ፥ ሰውነታ ኣሲራ ጥንቅቕ ክትብል ደለየት። እዚ ከኣ ንዓይ መሊሱ ክንድር ገበረኒ። ብምቕጻል ድማ ዓይነይ ኣፍጥጥ ኣቢለ “-ኣብዚ እንታይ ክትገብሪ መጺእኪ-? ኣብዚ ቤት-ትምህርቲ’ዚ ፈጺመ ምሳኺ ክሠርሕ ኣይደልን’የ። ንዓኺ ኣብዚ ቦታ’ዚ ክርኢ ከቶ ዘይሕሰብ’ዩ። ሕጂ ክትወጺ ጥራይ’ዩ ዘሎኪ-“ ብምባል፥ ዓይነይ ኣፍጢጠ ኣንጋሕጋሕኩላ። ነዚ ኣበሃህላ’ዚ ግና ንሳ፥ ክትርድኦ ኮነ ክትቅበሎ ኣይከኣለትን። እንታይ ይብል ከም-ዘሎኹ’ውን ምርድኡ ጨነቓ።
እቲ ኩነታተይ ስለ-ዘፍርሃ’ዩ ይመስለኒ “-ንምዃኑ እንታይ ትብሊ ከም-ዘሎኺዶ ይርድኣኪ’ዩ-? ኣእምሮኺዶ ስሒትኪ ኢኺ-? በለትኒ-“ ኣነ ግን ንዕኣ ካብቲ ቤት-ትምህርቲ ንምብራር፥ ተዓጢቐ ዝሓዝኩዎ ጉዳይ ስለ-ዝነበረ፥ ንድሕሪት ዝምለሰሉ ምኽንያት ኣይነበረንን። ስለዚ ዓው ብዝበለ ድምፂ “-ኣነ ከማኺ ዓዋን ኣይኮንኩን። ፈጺመ ከኣ ምስ ከማኺ ዝኣመሰለት ሓቢረ ክሠርሕ ኣይደልን’የ-“ ብምባል ድምፀይ ዓው ኣቢለ ኣንጋሕጋሕኩላ። ብድሕሪ’ዚ እቲ ኩነታት ስለ-ዘስግአ’ዩ ይመስለኒ፥ ካባይ ክትሃድም ደለየት። ኣነ ድማ በቲ ምፍርሃ ናይ ልቢ ልቢ ስለ-ዝተሰመዓኒ፥ “-ቀልጢፍኪ ካብዚ ቤት-ትምህርቲ’ዚ ውጺ-! ኣብዚ ክጸንሕ’የ ዝብል ሓሳብ እንተደኣ ኣልዩኪ ግና ክቐትለኪ እየ-! ብምባል፥ ኣጉባዕባዕኩላ።
ነዚ ኩሉ’ዚ ክትጻወሮ ስለ-ዘይከኣለት ድማ፥ ካብ ቤት-ጽሕፈታ ሃዲማ ክትወጽእ ተገደደት። እቲ ዘጋጠማ ኩነታት ሰባት ክሰምዑላ፥ ዓው ብዝበለ ድምፂ ትዛረብ ኣብ ዝነበረትሉ ግዜ ድማ፥ ኣነ ዋላ ሓንቲ ከም-ዘይገበርኩ፥ ዝኾነ ሰብ ከይረኣየኒ ሰላሕ ኢለ ቤት-ጽሕፈተይ ኣትየ ተቐመጥኩ። ሱቕ ኢለ ድማ ዝተለመደ ዕለታዊ-ሥርሐይ ቀጸልኩ። ንሳ እታ ዓጢቐላ ዘሎኹ ክርስቲያን ዳይሬክተር ግና፥ “-ናህድ ክትቀትለኒ ደልያ-“ እናበለት ክትዛረብ እሰምዓ ነይረ እየ። እቶም ነዚ ዝሰምዑ መማህራን ድማ፥ እክብ ኢሎም ናባይ መጹ። ተረጋጊአ ዕለታዊ-ተግባረይ ክፍጽም ድማ ጸኒሐዮም። ዝኾነ ነገር ክብሉ ድማ ምኽንያት ኣይነበሮምን። ንኹሉ ነገር ጽቡቕ ገይረ ሓሲበሉ ስለ-ዝነበርኩ፥ ንወቐሳ ከጋልጸኒ ዝኽእል ጌጋ ክገብር ዘይሕሰብ’ዩ ነይሩ።
ኣብ ቅድሚ ኩሎም እቶም ሽዕኡ ተኣኪቦም ዝመጹ መማህራን ድማ፥ ንዕኣ ነታ ክርስቲያን ዳይሬክተር፥ ፊት ንፊት ገጻ ትኩር ኢለ እናጠመትኩ “-እንታይ እንዳበልኪ ኢኺ-? ነቲ ትብልዮ ዘሎኺ ዋላ ሓደ ኣሚኑ ዝቕበለኪ ክትረኽቢ ኣይትኽእልን ኢኺ-?” ብምባል ተረጋጊአ ነገርኩዋ። ብድሕሪ’ዚ ኩሉ ነገር ሕውስውስ ኢሉ፥ ትብሎን ትገብሮን ስለ-ዝጨነቓ፥ ናብ ቤት-ጽሕፈት ሓላፊ እቲ ቤት-ትምህርቲ፥ ኣቢላ ከደት። ብሓቂ ድማ ምድሪ-ሰማይ፥ ክንዲ ኣፍ ዑንቂ ከም-ትጸባ’የ ኣጽቢበላ። ነዚ ተኸቲሉ ከኣ ሽዕኡ ንሽዕኡ፥ ሓደ መርማሪ ኣስላማይ ብህጹጽ ተላኢኹ መጸ። እቲ ነገር ከምቲ ዝመደብኩዎን ዝሓሰብኩዎን፥ ካብቲ ዝግብኦ ንላዕሊ ስለ-ዝተኻበደ፥ ኣነ ዝዓግበሉ ውሳኔ ንኽመጽእ፥ ዳርጋ ርሑቕ ከም-ዘይኮነ ተሰመዓኒ።
በዚ መሠረት’ዚ እቲ መርማሪ ንዓይ ኣብ ዘዛረበኒ ግዜ፥ ንሳ እታ ክርስቲያን ዳይሬክተር ኣብ ልዕለይ ዝበለቶ ኩሉ ነጊሩኒ። ኣነ ግን ብፍጹም ዝበልኩዋን ዝገበርኩዋን የብለይን ብምባል ከሓድኩ። እቲ ጽቡቕ ነገር ድማ፥ ንሱ እቲ መርማሪ’ውን፥ ምንም ከይተኸራኸረ ዝበልኩዎ ኩሉ ኣሚኑ ተቐበለኒ። ኣነ እንተኾንኩ’ውን ዓሻ ኣይኮንኩን። ኣብቲ ሰዓት’ቲ ምሳይ ኣብ ቤት-ጽሕፈተይ፥ ከም-ዝነበሩ ኮይኖም ዝምስክሩለይ ናይ ሓሶት መሰኻኽር ኣዳልየ ነይረ እየ። ካብዚ ሓሊፈ’ውን፥ ነቲ ነገር ገልቢጠ ንሳ ከም-ትጽልኣኒ ንኸረድእ፥ ንዓይ ካብዚ ቤት-ትምህርቲ’ዚ ከም-ዝባረር ገይራ፥ ብሓንቲ ክርስቲያን ክትትከኣኒ ከም-እትደሊ፥ ዝምስክሩ መሰኻኽር ኣቕረብኩ። ንሳቶም’ውን እቲ ኣበሃህላ ልክዕ ምዃኑ መረጋገጺ ቃሎም ሃቡ።
ብድሕሪ’ዚ እቲ ጉዳይ፥ ኣብ መንጎ ክልቲኡ ሃይማኖት ቅርሕንቲ ንምፍጣር ተባሂሉ ዝተገብረ’ዩ ተባሂሉ ስለ-ዝተገመተ፥ ዓቢይ ጠመተ ክወሃቦ ከኣለ። ከምዚ ክኸውን ምኽኣሉ ድማ፥ ነቲ ዝተበገስኩሉ ዕላማ ብዓወት ከም-ዝዛዘም ንምግባር ኣዚዩ ሓጋዚ’ዩ ነይሩ። እቲ መደብ ጀሚሩ ክሳብ ዝውዳእ፥ ብውሕሉል ኣገባብ ስለ-ዘካየድኩዎ፥ ብናተይ ዓወት ከም-ዝውዳእ ጠርጠራ ኣይነበረንን። ስለ-ዝኾነ ድማ እታ ከም ሞት ዝጸላእኩዋ ክርስቲያን፥ ኩሉ ነገር ተስፋ ስለ-ዘቑረጻ፥ ነቲ ቤት-ትምህርቲ ኩቦ ደርቢያትሉ፥ ባዕላ ቅያር ሓቲታ ገዲፋቶ ክትከይድ ተገደደት። ካልእ ኣማራጺ ድማ ኣይነበራን። ብድሕሪ’ዚ ማለት ነዚ ቃልሲ’ዚ ብዓወት ምስ-ፈጸምኩዎ፥ ዘይትድፈር መሲለ ክርአ ጸገም ኣይነበረንን።
ብድሕሪኡ ነቶም ኣብቲ ቤት-ትምህርቲ ዝነበሩ ክርስቲያን፥ ጭካኔ ብዝመልኦ ኣተሓሕዛ ተተሓሓዝኩዎም። ብጨካን ኢድ ድማ ሰጥ ለበጥ ኢሎም፥ ተሸቝሪሮም ከም-ዝኸዱ ገበርኩዎም። ብጣዕሚ’ውን ክፈርሁኒ ጀመሩ። ከምዚ ኢለ ድማ ኣብቲ ቤት-ትምህርቲ መወዳድርቲ ዘይብለይ ንበይነይ ንግሥቲ ክኸውን ከኣልኩ። ዳርጋ ብሙሉኡ ኣብቲ ቤት-ትምህርቲ ዝግበር ዝነበረ ንጥፈታት’ውን፥ ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻረይ ኮነ። ትእዛዘይ ክቃወም ዝኽእል ከኣ ዋላ ሓደ’ኳ ኣይነበረን። ክከራኸረኒ ዝደሊ’ውን ኣይተረኽበን። ሓደ ክርስቲያን ዝኾነ ተማሃሪ፥ መስቀል ኣንጠልጢሉ እንተደኣ ረኺበዮ፥ ካብ ክሳዱ በጢሰ ንምድርባይ፥ ዋላ ሓንቲ ትዕግስቲ ኣይነበረንን። እምበኣር እታ ናህድ ማሕሙድ ሙትዋሊ ዝተበሃልኩ ሰብ፥ ከምዚ ትራዩኒ’የ ነይረ።
ይቕጽል
ብካህን ተክለ-ማርያም ምርካ-ጽዮን፥ ተተርጕሙ ዝቐርብ


text:
ኣብ’ቲ መደብ መትከል እግሪ፡ ኣብ ሽወደንኛ ንኽትምሃርን ሓደ ስራሕ ክትረክብን ዝሕግዙካ ዝተፈላለዩ ንጥፈታት ክትሳተፍ ትኽእል። ኣብዚ ሓደ ሓደ ኣብነታት ናይ ንጥፈታት ክትርኢ ትኽእል።
ሽወደንኛ ንወጻእተኛታት
ኣብ ትምህርቲ ሽወደንኛ ንወጻእተኛታት (sfi) መሰረታዊ ፍልጠት ናይ ቋንቋ ሽወደንኛ ትረክብ።
ሽወደንኛ ንወጻእተኛታት (sfi)፡ ንዓኻ ካብ 16 ዓመት ንላዕሊ ዝኾንካን መሰረታዊ ፍልጠት ናይ ሽወደንኛ ዘይብልካን ሓደ ናይ ቋንቋ ትምህርቲ እዩ። ብሽወደንኛ ምዝራብ፣ ምንባብን ምጽሓፍን ትምሃር። ከምኡ’ውን ነቲ ቋንቋ ኣብ መዓልታውን ናይ ስራሕ ሂወትን ንኽትጥቀመሉ ክትለማመድ ትኽእል። እቲ ትምህርቲ ብናትካ ኮሙን ይዳሎን ንዅሉ ሰብ ንኽሰማማዕ ብዝተፈላለየ ደርጃ ኣሎን።
ብዛዕባ ናይ ሽወደን ሕብረተሰብ
ኣብ መደብ መትከል እግሪ ንሕብረተሰብ ዘላሊ ትምህርቲ ይኣቱ እዩ። ዕላማ ናይ’ዚ፡ ኣብ ናይ ሽወደን ሕብረተሰብ ተሳታፊ ንኽትከውን ዝቐለለ ንኽገብረልካ እዩ።
እዚ ንጥፈት ናይ ሽወደን ናይ ስራሕን ሕብረተሰብን ሂወት ብኸመይ ከም ዝሰርሕ ሓደ ተሰቍሮ (ርድኢት) ይህበካ።
ንኣብነት ብዛዕባ እዞም ዝስዕቡ ብዝያዳ ክትፈልጥ ትኽእል
- ሰብኣዊ መሰላትን መሰረታውያን ዲሞክራስያዊ ክብርታትን
- ናትካ መሰላትን ግዴታትን
- ኣብ ሽወደን ምንባርን ምስራሕን ከመይ ከም ዝኾነ
- ኣብ ሽወደን ስድራ ምምስራትን ምስ ቈልዓ ምንባርን ከመይ ከም ዝኾነ
ትምህርቲ ኣብ ዝተፈላለየ ደረጃ
ንዓቕምኻ ክትሃንጾ ወይ ከተማዕብሎ እንተ ደሊኻ፡ ክትከዶም ትኽእል ብዙሓት ዝተፈላለዩ ትምህርትታት ኣለዉ። እዚ መሰናደዊ ትምህርትታት፣ ትምህርቲ ኣብ ኮለጅ ወይ ዩኒቨርሲቲ፣ ወይ ናይ ሞያ ትምህርትታት ክኸውን ይኽእል እዩ።
ኣብ ውሽጢ ዓንኬል ናይ መደብ መትከል እግሪ፡ ኣብ ኮለጅ፣ ዩኒቨርሲቲ፣ ብቑዕ ናይ ሞያ ቤት ትምህርቲ ወይ ናይ ሞያ ኮለጅ ክትመሃር ትኽእል ኢኻ። ናብ’ቲ ትምህርቲ ባዕልኻ ኢኻ ተመልክት፡ ግን ቅድሚ ምጅማርካ ንሕና ነቲ ትምህርቲ ከነፍቅዶ ኣገዳሲ እዩ። እዞም ዝስዕብ ብዛዕባ ትምህርትታት ምኽሪ ክትረኽበሎም ትኽእል ውሑዳት መርበብ ሓበሬታ እዮም፡
ኮምቩክስ ኣባጽሕ ሓደ ዓይነት ትምህርቲ ከም ናይ መባእታን ቤት ትምህርትን ካልኣይ ደርጃ ቤት ትምህርትን ዝምሃርሉ ቤት ትምህርቲ እዩ። ኣብ ኮምቩክስ ዝሓጸሩ ናይ ሞያ ትምህርትታት እውን ክትምሃር ትኽእል ኢኻ። ዕላማ ናይ’ዚ፡ ወይ ንሓደ ፍሉይ ሞያ ዘድልዩ ፍልጠታት ክትረክብ ወይ ንኣብነት ኣብ ኮለጅ ትምህርትኻ ክትቅጽል ንኽትክእል እዩ። ኮምቩክስ ብኮሙን ይዳሎ።
ሓደ ናይ ስራሕ ዕዳጋ ትምህርቲ፡ ኣብቲ ሕጽረት ምሁራት ዚርከቦ ስራሕ ናብ ሞያ ዘተኰረ ሓደ ሓጺር ትምህርቲ እዩ።. ናይ’ቲ ትምህርቲ ዕላማ፡ ኣብ ሓደ ፍሉይ ሞያ ስራሕ ንኽትረክብ ዕድልካ ንኸተዛይዶ እዩ። ኣብዚ ግዜ’ዚ ዘለዉ እዋናውያናን ትምህርትታት ኣየኖት ምዃኖም ዚውስን፡ እቲ ሕጂ ዘሎ ኵነታት ጠለብ ዕዮን ጠለብ ሓይሊ ስራሕን’ዩ።
ቅድሚ ሓደ ናይ ስራሕ ዕዳጋ ትምህርቲ ምጅማርካ ሓደ ሓደ ግዜ ናይ መሰናደዊ ንጥፈታት ንኣብነት ኣብ ሓደ ናይ መሰናደዊ ትምህርቲ ምስታፍ ወይ ንሓደ ስራሕ ንምፍታን ሓደ ልምምድ ስራሕ ምግባር ይሓትት እዩ።
ትምህርት ካልኣይ ደረጃ ዘይወዳእካ እንተ ደኣ ዄንካ ግን ኣብ መጻኢ ግዜ ኣብ ኮለጅ ክትመሃር ትደሊ ዄንካ፡ ብመንገዲ ኣብ ህዝባዊ ቤት ትምህርቲ ንትምህርቲ ዘተባብዑ ኮርሳት ምውሳድ ክትሰናዶ ትኽእል ኢኻ። ዕላማ ናይ’ዚ፡ ኣብ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ክትመሃር ኽትጅምር ወይ ቅድሚ ሕጂ ዝጀመርካዮ ትምህርቲ ኽትቅጽል ንኽትክእል እዩ። እቲ ኮርስ ትሕዝቶ ናይ ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠት፣ እንግሊዝኛ፣ ሽወደንኛን ሕሳባን ኣለዎ። ናይ መጽናዕቲ ሜላ እውን ክትለማመድ ትኽእል።
ስራሕ ርኸብ
ሓደ ስራሕ ናይ ምርካብ ዕድልኻ ንኸተዛይዶ፡ ልምምድ ስራሕ ክትገብር ትኽእል። ብልምምድ ስራሕ፡ ሓደ ሓድሽ ስራሕ ክትፍትን ወይ ናይ ሞያ ብቕዓትካ ከም ዝግምገም ክትገብር ትኽእል። ከምኡ’ውን ምስ ወሃብቲ ስራሕን መሳርሕትን ርክብ ንኽትፈጥር ዕድል ክትረክብ ትኽእል። ኣየናይ ሞያ ከም ዝሰማምዓካ ርግጽ እንተ ዘይኮንካ፡ ብመልክዕ ምኽሪ፣ ትምህርታዊ ምብጻሕ ወይ ምፍታን ስራሕ፡ ክትላለ ትኽእል ኢኻ።
ዕላማ ናይ ልምምድ ስራሕ፡ ሓደ ስራሕ ንኽትረክብ ዕድልካ ንኸተዛይዶ እዩ። ልምምድ ስራሕ፡ እንታይ ከም ትደልን ክትሰርሖ ትኽእል ወይ ትምህርቲ ርግጽ እንተ ዘኮንካ ሓጋዚ ክኸውን እውን ይኽእል እዩ። ብልምምድ ስራሕ፡ ሓደ ሓድሽ ስራሕ ክትፍትን ወይ ናይ ሞያ ብቕዓትካ ከም ዝግምገም ክትገብር ትኽእል። ከምኡ’ውን ምስ ሓደሽቲ ወሃብቲ ስራሕን መሳርሕትን ርክብ ንኽትፈጥር ዕድል ክትረክብ ትኽእል። ልምምድ ስራሕ ኣብ ትገብረሉ እዋን ካብ ሓደ ተሓጋጋዚ ተምሃሮ ሓገዝ ኣለካ። ድሕሪ እቲ ልምምድ ስራሕ ድማ ካብ ወሃብ ስራሕ ሓደ ወረቐት ምስክር ይወሃበካ።
ናይ ሓደ ሞያ ተመክሮ ሃልዩካ ግን ወረቐት ምስኽር የብልካን ዲኻ ኣብ ከምዚ እዋን ናይ ሞያ ፍልጠትካ ንኽግምገሙ ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። እቲ ግምገማ ትሕዝቶ ናይ ግብራውን ክልሰ-ሓሳባውን ፈተና ሃልይዎ ብምርግጋጽ ብቕዓት ይፍለጥ። መጀመርታ ብሓባር ኴንና ናይ ምርግጋጽ ብቕዓት ኣድላይነት እንተ’ሎ ኾይኑ ንምውሳን ንፍልጠታትካን ብቕዓታትካን ንግምግሞም። ድሕሪ ምውዳእ ምርግጋጽ ብቕዓት፡ ንብቕዓታትካ ዘረጋግጽ ወረቐት ምስክር ይወሃበካ። ካብ ሽወደን ወጻኢ ናይ ካልእ ሃገር ትምህርቲ እንተ’ለካ ኾይኑ፡ ዝተተርጎመ ወረቐት ምስክርን ሰርቲፊከትን ንግምገማ ናብ ቤት ምኽሪ ላዕለዋይ ትምህርቲ ሽወደን ባዕልኻ ትሰዶ።
ባዕልኻ ስራሕ ክትደሊ ከለኻ ብምኽርን ምክትታልን ንሕግዘካ። ብዛዕባ ንዓኻ ዝሰማማዕ ናይ ስራሕ ምቝጻር ርክባት እውን ሓሳብ ንህበካ።
ኣብ መደብ መትከል እግሪ ክትሳተፍ ከለኻ ሓደ ውሃብ ስራሕ፣ ስራሕ ንኸእትወካ ክፍሊት ክወሃቦ ይኽእል እዩ።
ግላዊ ትካል ምምስራት
ናትካ ትካል ክትምስርት እንተ ደሊኻ፡ ኣብቲ ፈለማ ኣብ ትካልካ ትሰርሓሉ እዋን ክፍሊት መትከል እግሪ ክትረክብ ዕድል ኣለካ። ከምኡ’ውን ሓገዝ ናይ ዝተፈላለየ ዓይነት ምኽሪ ክትረክብ ትኽእል ኢካ። መጀመርታ ናይ ዋኒንካ ውጥን ክንምርምሮን ትካልካ ንኽዕወት ዘለዎ ተኽእሎ ክንግምግሞን ምኳንና ዘክር።
ናትካ ትካል ክትምስርት እንተ ደሊኻ፡ ኣብቲ ፈለማ ኣብ ትካልካ ትሰርሓሉ እዋን ክፍሊት መትከል እግሪ ክትረክብ ዕድል ኣለካ። ከምኡ’ውን ንኣብነት ናይ ሓበሬታ ርክባት፣ ምኽሪን ናይ ሓድሽ ትካል ትምህርትታትን ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
መጀመርታ ሓደ ናይ ዋኒን ውጥን ከተውጽእ የድልየካ። ነቲ ናይ ዋኒን ውጥንካ ንምርምሮን እቲ ትካል ኣኽሳቢ ንኽኸውን ተኽእሎ ኣሎ እንተ ኾይኑ ንግምግምን። ከምኡ’ውን ካብ ብዓል መዚ ግብሪ ሓደ ኤፍ- ስካተሰደል (ንትካላት ዝወሃብ ናይ ግብሪ ሰነድ) ከተመልክት የድልየካ። ቅድሚ ካባና ብዛዕባ ኣብቲ ንጥፈት ክትሳተፍ ዝፍቀደኻ እንተ ኾይኑ ሓደ ውሳኔ ዝወሃበካ፡ ዝኾነ ስራሕ ኣብ ትካልካ ክትጅምር ከም ዘይፍቀደካ ዘክር።
ካብ ብዙሓት ዝተፈላለዩ ተዋሳእቲ ደገፍን ሓገዝን ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ክልተ ኣብነታት እንሆ፦
ጥዕናኻ ወይ ስንክልናኻ ኣብቲ ንጥፈታት ናይ ምስታፍ ዓቕምኻ ዝጸልዎ እንተ ኾይኑ፡ ክትነግረና ንደሊ ኢና። ሽዑ ምሳኻ ብሓንሳብ ኴንና ኣብቲ ንጥፈታት ንኽትሳተፍ እየናይ ደገፍ ከም ዘድልየካ ንምርምሮ።
ነንውልቅኻ ዝሰማማዕ ናይ ሓገዝ ስጕምቲ ምርካብ ዘድልየካ ምስ ዚኸውን፥ ካብ ቤትስልጣን “መራኸብቲ ስራሕ” (Arbetsförmedlingen) ደገፍ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ክልቲኡ ስራሕ ክትደሊ ከለካ ዝሕግዙኻ ተቐምቲ መሳርሒታትን፡ ከምኡ’ውን ምስ ወሃብቲ ስራሕ ርክብ ንኽትፈጥር ሓገዝን ክተርክብ ትኽእል ኢኻ።
ኣየናይ ስራሕ ወይ ኣየናይ ሞያ ከም ዝሰማምዓካ ትጠራጠር እንተ ኴንካ፡ ኣብ ሓደ ምልላይ ናይ ስራሕ ክትሳተፍ ትኽእል ኢኻ። ንኣብነት ምኽሪ ክወሃበካ፣ ዕድል ናይ ትምህርታዊ ምብጻሕ ክትገብር ወይ ምስ ሓደ ወሃብ ስራሕ ናይ ስራሕ ምፍታን ክትገብር ትኽእል ኢኻ።
ኣብነት ናይ ንኽትሰርሕ ወይ ክትመሃር ዓቕምካ ክጸልዉ ዝኽእሉ ኵነታት
- ናይ ምርኣይ ጸገም እንተ’ለካ ኾይኑ፡ ንኣብነት ካብ ርሑቕ ሰብ ከተለሊ ወይ ደቀቕ ጽሑፍ ከተንብብ ዝጽግመካ እንተ ኾይኑ።
- ናይ ምስማዕ ጸገም እንተ’ለካ ኾይኑ፡ ንኣብነት ጸገም ናይ ኣብ ዝርርብ ምስማዕ ወይ ኣብ እዝንኻ ዝርብሸካ ድምጺ ኣለካ ኾይኑ።
- ሕማቕ ኣንተ ኣለኻ ዂንካ፡ ንኣብነት ጭንቀት ይስምዓካ፣ ቃዝኖት፣ ናይ ምድቃስ ጸገም፣ ናይ ኣተኵሮን ምዝካርን ጸገማት ወይ ናይ ምምሃር ጸገም ኣለካ ኾይኑ።
- ኣብ ኣካላትካ ቃንዛ እንተ’ለካ ኾይኑ፡ ንኣብነት ኮፍ ክትብል፣ ደው ክትብል፣ ክትከይድ ወይ ምናትካን ኣእዳውካን ክትጥቀመሎም ዘጸግመካ እንተ ኾይኑ።
- ኣብ ስድራኻ ጸገም እንተ’ለካ ኾይኑ፡ ንኣብነት ወልፊ፣ ዝሓመሙ መቕርብ ወይ ዘቤታዊ ጐነጽ ኣለካ ኾይኑ።


text:
ብምኽንያት ቪሲታ ኣድ ሊሚና ኣፖስቶሎሩም Visita ad Limina Apostolorum ማለት ካብ ሓምሻይ ዓመት ድርኩኺት ባሲሊካ ቅዱስ ጳጥሮስ ባዚሊካ ቅዱስ ጳውሎስን ንምስላም ካቶሊካውያን ብፁዓን ጳጳሳት ዝገብርዎ ሓዋርያዊ ምብጻሕ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ዝኣተዉ ኣብ ምስሪ ናይ እስክንድሪያ ምስራቓዊት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳት ዝሓለፈ ሰኑዕ ዕለት 6 ለካቲት 2017 ዓ.ም. ምስ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራቸስኮ ተራኺቦም ብዛዕባ ኣብ ምስሪ እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ህልው ኩነታት ዘትዮም ካብ ቅዱስነቶም መሪሕ ቃል ከምእተቐበሉ ክፍለጥ እንከሎ።
ናይ እስክድርያ ኤጳርቅና ፓትሪያርክ ብፁዕነቶም ኢብራሂም ኢሳክ ሰድራክ ምስ ራዲዮ ቫቲካን ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፥ ቅድሚ ምርኻብ ምስ ቅዱስ ኣቦናን ምቕባል መሪሕ ቃሎምን ምዕዳኖምን ኣብ ዝተፈላለያ ናይ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ናይ ቀረባ ተሓባባርቲ ጳጳሳዊ ኣባይቲ ጽሕፈትን ቅዱሳት ማሕበራትን ጳጳሳዊ ኣቢያተ ምኽርታትን ምብጻሕ ከምእተኻየደን ገሊጾም፡ ምስ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝተኻየደ ርክብ ይብሉ፥ ብዛዕባ ሕንጸት ተመሃሮ ዘርአ ክህነትን ቀጻሊ ሕንጸት ወሉደ ክህነትን ዓለማውያን ምእመናንን ብቓልን ሕይወትን ኣብነት ኣብ ቤተ ክርስቲያንን ካብ ቤተ ክርስቲያን ወጻእን ፍሉዩ ቆላሕታን ንመንእሰይ ወለዶን ኣብ ዝምልከቱ ኣርእስታት ሰፊሕ ምይይጥ ተገይሩ ቅዱስነቶም ኣብዞም ነጥብታት ኣተኵይሮም ቅድም ኣቢሎም እውም ምዕዳን ከምዝለገሱን እቶም ኣብ ምስሪ እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳት ቅዱስ ኣቦና ኣብ ምስሪ ዓለም ለኻዊ ሓዋርያዊ ዑደት ንኽፍጽሙ ናይ ዕድመ ሰታሪት ከምዘረከቡ እውን ሓቢሮም ስለ እተገብረሎም ዕድመ ድማ ኣመስጊኖም ብጥንቃቔ ድማ ክሓስብሉ እየ እንክብሉ ከምዝመለሱ ዝሓበሩ ብፁዕነቶም ፓትሪያርክ ኢብራሂም ኢሳቕ ሰድራቕ ኣስዒቦም ብዛዕባ ማእከላይ ምብራቕን ምስርን ኣብ ዝምልከት ሕቶ እንክምልሱ፥ ዓመጽን ሁከትን ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ብሰፊሕ ዝረአይ እውን እንተዀነ ዓመጽ ዳርጋ ዕውሉም ኰይኑ እዩ፡ እቲ ኣብ ምስሪ ዘሎ ህልው ኩነት ናይ ምስሪ ሰናይ ዝሓስቡ መንግስትን እስላምን ክርስቲያንን ኩሉ ብዙሕ እዩ ዝሻቐልን ዝሓስብን እቶም ሰላም ዘይደልዩን ናይ ምስሪ መንግስቲ ክእለይ ዝደልዩ ናይ ገለ ገለ መንእሰያን ብስእነት ስራሕ እውን ዝተጠቕዑ ካልኦት ጉድለት ሓበሬታን ዘይኣፍልጦነት እናተጠቐሙ ናይዚ ናይ ሁከት ዕላማኦም መሳለጢያ ክገብርዎም ይርአይ ኣሎ፡ ማሕበረ ክርስቲያን ኣብ ምስሪ ውሁዳን ክፍሊ ሕብረተሰብ እዩ። እቲ ማሕበረ ክርስቲያን ድማ ነቲ መንግስቲ ኣል ኣሲሲ ደጋፊ ስለ ዝበሃል በቶም ኣኽረርትን ጸረ መንግስቲ ምስርን ተሃዳኒ እዩ ኢሎም።
ኣብ ልዕሊ ማሕበረ ክርስቲያን ዝፍጸም መጥቃዕቲ ብመንግስትን ብሰላማዊ ሕዝብን ክውገዝን ናይቲ መጥቃዕቲ ተሓተትቲ ንፍርዲ ንምቕራብን ግቡእ ፍርዲ ንምትሕልላፍ ዝግበር ዘሉ ኣሰራርሓ ኣባይቲ ፍርድን ሓይሊ ጸጥታን ዘርአይዎ ዘሎ ጻዕሪ ዘሕጉስ እውን እንተዀነ ዝቕተሉ ክርስትያን ምእመናን ኣብ ዝግበር ጸሎተ ፍትሓት ናይ መንግስቲ ኣካላትን ልኡካንን ክሳተፉ ምስ እትርእይ እቲ ዘሎ ሓድነት የሐጒስ። ኣብ ልዕሊ ማሕበረ እስላም ዝፍጸም መጥቃዕቲ እውን ማሕበረ ክርስቲያን ኣብ ልዕለይ ዳርጋ ዝተፈጸመ እዩ ቢሉ ዘርእዮ ምትሕብባር ንኡድ እዩ።
ኣብ 2013 ዓ.ም. ብኣሸበርቲ ዝወደማ ኣቢያተ ክርስቲያን መንግስቲ ንዳግማይ ሕንጸት ድጋፍ ይህብ እውን እዩ። ኵለን ዝዓነዋ ኣቢያተ ክርስቲያን ዳግማይ ተሓኒጸን እየን እዚ ዓቢይ ተበጽሖ እዩ ሽሕ እኳ ቤተ ክርስቲያን ንምሕንጻ ፍቓድ ምሕታት ዝብል ሕጊ እውን እንተሎ ኣብ ሓሳብን ተግባርን ብዙሕ ፍልልይ ኣሎ። ኣብ መንጐ ኣል ኣዝሃርን ናይ ምስልምና ሃይማኖት መንበረ ጥበብን ኣብ ግብጺ ናይ ኦርቶዶክስን ካቶሊክን ፕሮተስታትን ኣቢያተ ክርስቲያን ዘሎ ርክብ ሰናይ እዩ፡ ሰላማዊ ሕዝቢ ሃገሩ ዘፍቅር እዩ እንክብሉ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ኣጠቓሊሎም።


text:
ንባባት ሮሜ 7:1-14፥ 1ዮሓ 4:1-11፥ ግ.ሓ.5፡34-ፍ፥ ዮሓ 3፡1-21 ምስባክ፡ ሐወጽከኒ ሌሊተ ወፈተንኮ ለልብየ፥ አመ ከርከኒ ወኢተረክበ ዓመጻ በላዕሌየ፥ ከመ ኢይንብብ አፉየ ግብረ እጓለ እመ ሕያው። “ንልበይ ተዓዘብካዮ ብለይቲ በጻሕካዮ፥ መርሚርካንስ ገለ ክፉእ አይረኸብካን፥ ብአፈይ ከም ካልኦት ሰባት ክፉእ አይዛረብን እየ” መዝ.17፡3።
ሰንበት ዘኒቆዲሞስ ኢና ዘኪርና ዘሎና። ኒቆዲሞስ ምሁር ሕጊ ነቲ ኢየሱስ ዘስተምህሮን ዝገብሮን ዝነበረ ብማዕዶ ርእዩ ዝአመነ፥ አብ ፍርዲ ኢየሱስ ምስ አይሁድ ዘይተሓባበረ፥ ንሬሳ ኢየሱስ አብ ኢዱ ዝተቐበለ ረድኢ ኢዩ። ጉዕዞ እምነት ንበይኑ በቲ ዝሰምዖን ዝርአዮን ዝነበረ ጀሚርዎ፥ ንዝነበሮ እምነት ከረጋግጽ ኢሉ ኸአ አብ ኢየሱስ ብለይቲ አብ ጽምዋ ክምሃር ክፈልጥ ኢሉ መጺኡ። “መምህር ብጀካ እቲ አምላኽ ምስኡ ዝኾነ ሰብ እንተ ዘይኮነ ነዚ ንስኻ እትገብሮ ዘሎኻ ተአምራት ኪገብሮ ዚኽእል ሓደ እኳ የልቦን እሞ ንስኻ መምህር ኴንካ ኻብ አምላኽ ከም ዝመጻእካ ንፈልጥ ኢና” በሎ። እዚ ብለይቲ ምምጽኡ፥ መጀመርያ ሕፉር አባል ባይቶ ቤት ምኽሪ አይሁድ ስለ ዝነበረ፥ ዝነበሮ ሓላፍነትን ክብርን ምስ ኢየሱስ ብግሁድ ክራኸብ አየፍቅደሉን ነሩ። ካልአይ ካብቲ አብ ውሽጡ ዝስምዖ ዝነበረ ጸልማት ወጺኡ አብ ብርሃን ክአቱ ስለ ዝደለ ብለይቲ አብ ኢየሱስ መጺኡ። ንኢየሱስ ንበይንኻ ክትረኽቦ ክተዕልሎ ምኽአል ጸጋ ብርሃን እዩ ዝዕድል ምኽንያቱ ንሱ ምንጪ ሕይወትናን ተፈጥሮናን ስለ ዝኾነ ኒቆዲሞስ ነዚ ጸጋ እዩ አብ ግብሪ ርእይዎ። ሎሚ ንሕና እውን ንኢየሱስ ንብሕትና ክንረኽቦ ንድለዮ ጸገምና ነዕልሎ፥ ምስጢር ጸገምና ምስ ኢየሱስ ክነዕልል ከሎና ጥራሕ እዩ ዝፍትሓልና።
ኒቆዲሞስ ዕላሉ እናወደሰ እዩ ጀሚርዎ “ነዚ ንስኻ እትገብሮ ዘሎኻ ተአምራት ኪገብሮ ዚኽእል ሓደ እኳ የልቦን እሞ ንስኻ መምህር ኴንካ ኻብ አምላኽ ከም ዝመጻእካ ንፈልጥ ኢና” ኢልዎ። ካብ አምላኽ ከም ዝመጸን ናይ አምላኽ ነገራት ከም ዝገብር፥ ነቢይ ከም ዝኾነ ክርኢ ክኢሉ ግን ጌና ምሉእ እንታይነት ኢየሱስ ክርኢ ክፈልጥ ስለ ዝደለ ክሓቶ አብኡ መጺኡ። ኢየሱስ ክምልሰሉ ከሎ ሓደ ንሕግን መንግስቲ አምላኽን ክርኢ ዝደሊ “ንሱ ካብ ላዕሊ ክውለድ አለዎ” ኢልዎ። “መንግስቲ አምላኽ” ዝብል አብ ወንጌል ዮሓንስ አብዚ ጥራሕ ንረኽቦ ማዕረ “ሕይወት” ዝብል አብ ዮሓንስ እንረኽቦ ከምኡ ክርአ ይክአል፥ አብ ካልኦት ወንጌላውያን ግን ብተደጋጋሚ ንረኽቦ። አብ መንግስቲ አምላኽ አባል ምዃን ማለት አብቲ ግዝአት ብምሉእ ምውህሃድ ወይ ናይ አምላኽ ግዝአት ብምልኡ አባኻ ሕያው አሎ ማለት እዩ።
ኒቆዲሞስ ቃል ብቃሉ ይርድኦ እሞ “ሰብከ ምስ አረገ ከመይ ኢሉ ክውለድ ይኽእል መሊሱ አብ ከርሲ እንኡ አትዩስ ኪውለዶ ይኽእል እዩ” እናበለ ሓቲቱ። እዚ ዘይምርዳእ አብ ዝልዓለ ርድኢት ከብጽሖ ዕድል ከፊትሉ። “ብሓዲስ ምውላድ ማለት ካብ ማይን ካብ መንፈስ ቅዱስን ምውላድ ማለት እዩ፥ እዚ ኸአ ብንጹር ንክርስትያናዊ ጥምቀት ዘመልክት እዩ። ካብ ሥጋ ዝተወልደ ሥጋ እዩ (ከም አብ ባህርያዊ ልደት) ግን ካብ መንፈስ ዝተወልደ መንፈስ እዩ፥ እዚ እዩ እቲ ካልአይ ልደት ኩልና ክንከዶ ዘሎና።
“ካብ ላዕሊ እንደገና ክትውለዱ አሎኩም” አብ ኒቆዲሞስ ጥራሕ ዝዓለመ ዘይኮነ አብ ኵልና ዝዓለመ እዩ። ሓንሳብ ብምንፈስ ክንውለድ እንተ ኸአልና ንርእስና አብቲ አምላኽ ክንኮኖ ዝደልዮ ክንመርሖ ንኽእል። “ንፋስ አብ ዝደለዮ ይነፍስ” ድሃዩ ኸአ ትሰምዕ ካበይ ከም ዝመጽእ አበይ ከም ዝኸይድ ግን አይትፈልጥን ኢኻ”። “ንፋስ” “እስትንፋስ” ናይ መንፈስ ቅዱስ ጥራሕ እዩ እቲ እንኮ መራሕን ጸግዒ ሕይወትናን እዩ። ንሱ ዝተሓደሰ ሕይወት ብናቱ መንገዲ ከም እንረክብ ይገብረና። አብዚ እቲ “ንፋስ” ዝብል ቃል ትርጉሙ “እትስትንፋስ” “መንፈስ” ብግሪኽ “pneuma” ዝብል እዩ።
ሓንሳብ ብመንፈስ ቅዱስ እንተ ተመራሕና ንርእስና ብምልኡ አብ ትሕቲ ኢድ አምላኽ ገርና ከምቲ ንሱ ዝደልየና ክንከይድ ቅሩባት ኮና አሎና ማለት እዩ። እዚ መልእኽቲ እዩ ንኒቆዲሞስ ተዋሂብዎ። ንሓዲስ ጉዕዞ ካብቲ አብዚ ዘብጽሖ ብዝተፈለ መገዲ ክመርሕ ቅሩብ ክኸውን። በዚ መገዲ እንተ ተጓዕዘ አብ ኢየሱስ ቃል አምላኽ ዝኾነ ከብጽሖ እዩ። ሎሚ ንነፍሲ ወከፍና አብዛ ስዓት ካብቲ ሒዝናዮ ዘሎና ጉዕዞ ሕይወትና አብ ሓዲስ ጉዕዞ አብ አምላኽ ዘብጽሕ ክንክተል ይነግረና አሎ። ጉዕዞ ሕይወተይ አንፈቱ አበይ ገጹ እዩ ዘሎ ኢልና ክንሓትት አብቲ ምንጪ መልስና ዝኾነ ክርስቶስ ንቕረብ።
ኒቆዲሞስ ከም ንፉዕ ተመሃራይ ኩሉ እናበርሃሉ እንከሎ እንደገና እዚ ከመይ ኢሉ ክኸውን ይኽእል እናበለ ምስ ሓተተ “ንስኻ መምህር እስራኤል ኢኻ ነዚ ነግር እዚዶ አይትፈልጥን? ናይ ምድሪ ነገር ነጊረኩም ካብ ዘይትአምኑስ ናይ ሰማይ ነገር እንተ ነገርኩኹም ግዳ ከመይ ጌርኩም ክትአምኑ” እናበለ ይሓቶ እሞ ንሱ ብናይ ገዛእ ርእሱ ተበግሶ ጥራሕ ዘይኮነ ብናይ ሰማያዊ አብኡ ድላይ ከም ዝመጽአ ይነግሮ። ንሱ ናይ አብኡ ቃላትን ትምህርትን እዩ ዘመሓላልፈልና ዘሎ፥ ንሱ ቃል አምላኽ እዩ። ንሱ ዝዛረብ ቃል ጥራሕ አይ ኮነን፥ ንሱ ንኹሉ ካብ ዘየሎ ህልዊ ዝገብር ፈጣሪ እዩ። ንሙታን አብ ሕይወት ይጽውዖም፥ መንፈስ ቅዱስ አብ ዘለዓለማዊ ሕይወት ክመርሓና ይህበና እሞ ንኹልና ደቂ አምላኽ ይገብረና። ነዚ ኹሉ አብ ሕይወትና አብ ግብሪ ክንምከሮን ሕይወትና ብፍቕሪ ክነብሮን አብ ኢየሱስ እምነት ክህልወና ንሱ ሓቀኛ ቃል አምላኽ ከም ዝኾነ ክንአምን ይነግረና አሎ።
ንቃል አምላኽ ዝኾነ ኢየሱስ ክንርዳእ ቀሊል ስለ ዘይኮነ ልዕሊ ኹሉ ክንቅበሎ ልብና ክፉት ክኸውን ነቲ ዝግለጸልና ብሓቂ ክንቅበሎን ናትና ክንገብሮን ናታትና ሱታፌ የድሊ። ኢየሱስ እዚ ዓይነት ቅሩብነት ክህልዎ እዩ ንኒቆዲሞስ ዝደሊ ዝነበረ። ሰባት ንቃል አምላኽ ብዝተፈላለየ መግዲ ክምልሱ ይኽእሉ እዮም። ገለ ብምሉእ ይአምኑ፥ ገለ ኸአ ብዙሕ ምልክታትን ትእምርትን ተዋሂብዎም እንከሎ ተስፋ ቆሪጾም ይኸዱ። አብዚ ነቲ ምሳሌ ዘርእን ዘራእን (ማቴ 13) ክንዝክር አሎና ሽዑ አነ ካበናይ ጋንታ እየ ኢልና ንርእስና ክንሓትት ንኽእል።
ክሳብ ሕጂ ወልድ ጥራሕ ምስ አምላኽ አብ ሰማይ ዘሎ (አብ መጀመርያ ቃል ነበረ እታ ቓል ድማ አብ አምላኽ ነበረ፥ እቲ ቃልውን አምላኽ ነበረ. . . . ) ካብኡ መጺኡ አብ መንጎና ሓደረ፥ ድላይ አምላኽ እንታይ ከም ዝኾነ ከመይ ኢልና ክንምልሰሉ ከም ዝግብአና መገዲ አምላኽ ክሕብረና መጸ።
ነዚ ኹሉ ሓቀኛ መልሲ እትኾነና ኵሉ አድህቦና አብ ኢየሱስ ክንገብር ከሎና እዩ። “ከምቲ ሙሴ አብ በረኻ ንተመን ዝሰቐሎ ወዲ ሰብ ድማ ኸምኡ ኪስቀል ይግባእ እዩ”። እዚ ነቲ አብ ዘኁልቅ 21፡9 ዘሎ እስራኤላውያን ኃጢአት ምስ ገበሩ አምላኽ ከም ዝቐጽዖም ክምሕሮም ምስ ደለ ኸአ ነቲ አብ ባላ ዝተሰቕለ ናይ አስራዚ ተመን ዝርአየ ዝሓዊ ዝነበረ የዘኻኽረና።
ኢየሱስ ብዝልዓለ መገዲ አብ መስቀል ምስ ተሰቕለ አብ ግርማ አብኡ ብትንሣኤኡን ዕርገቱን ከም ዝአተወ ንርኢ። ንሱ ምንጪ ሕይወት ናይ ኵሎም እቶም ርእሶም ብምልኡ አብኡ ዘወፍዩ ክኸውን እዩ። ሽዑ ጥራሕ ኢና ካብቲ ካብ ጎኑ ዝወጸ ማይ ተሓጺብና እንጸሪ (ዮሓ 19፡34፥ ዘካርያስ 13፡1)።
ከምዚ ካብ ኮነ ክሳብ ክንደይ ኢና አብ ኢየሱስ እንጥምት ዘሎና? አጠማምታና ናይ ሓላፍ መገዲ አጠማምታ ድዩ ወይስ ብሓቂ ልብና አድሂብና ብምሉእ ምስኡ ንወሃሃድ አሎና። ንሱ ማእከል ናይ ሕወትናን ርክባትናን ገርናዶ ኢና እነቐርቦ ዘሎና ወይስ ንርአዩለይ ጥራሕ እዩ አጠማምታና?
ከም ኒቆዲሞስ ብቐጻሊ አብ ኢየሱስ ክንመላለስ ክሳብ ዝበርሃልና ምስኡ ክነዕልል እሞ ጎይታይ ሓግዘኒ ነዚ ጸልማት ዝመልኦ ሕይወተይ ብርሃንካ ኰልዓለይ ኢልና ክንልምኖ ይግብአና። ዘተ ኢየሱስን ኒቆዲሞስን አብ ተሎጋዊ ዘተ ገጹ ስለ ዘምርሐ ቃላት ኢየሱስን ናይ እዚ ወንጌል ጽሓፋይን ብቐሊል ክትፈላልዮ ዘይክአል ኮይኑ። ኢየሱስ አብ መወዳእታ ዘቲኡ ርክብ አብ መንጎ አምላኽን ዓለምን ዘሎ ገሊጽሉ፥ ካብቲ ቀንዲ ዝበሎ ኸአ እዞም ዝስዕቡ ቀንዲ ሓሳባት ንረክብ።
አምላኽ ንዓለም የፍቅራ፥ ከም መግለጺ ፍቕሩ ንሓደ ወዱ አብ መስቀል ብጨካን ሞት ክሓልፍ ብምፍቃዱ ክሳብ ክንድዚ አፍቀራ። አምላኽ ንዓለም ብምሉአ እዩ ዘፍቅር ነቲ ጽቡቕ ክፍላ ጥራሕ አይ ኮነን ዘፍቅር። ፍቕሩ ንኹሉ ፍጡር ብዘይ አፈላላይ ብዘይ ዝኾነ ቅድመ ኩነት ብማዕረ እዩ፥ ስለዚ ብኢየሱስ ክርስቶስ አቢሉ አብ ዓለም ዝተገልጸና ክንአምን፥ቃሉ ንምስማዕ ኩሉ ጊዜ ስንድዋት ክንከውን፥ ሕይወትና ብምልኡ ብዓሚቕ እምነትን ክነወፍየሉ ስንድዋት ክንከውን ይግብአና።
አምላኽ ንወዱ ናብ ዓለም ዝልአኾ ዓለም ብእኡ ምእንቲ ኽትድኅን እምበር ንዓለም ኪፈርድ ኢሉ አይኮነን። አብ ሕይወትና ነዚ ደጋጊምና ክንዝክሮ ይግብአና፥ ናይ አምላኽ እታ እንኮን መጀመርያን ዝንባሌ ባህሪኡ ንአና ምፍቃርን ንሕና ነቲ ፍቕሩ አብ ሕይወትና ምስትምቓሩን እዩ። ንሕና ብአኡን ምእንትኡን ኢና ተፈጢርና። ሕይወቱን ፍቕሩን ንዘለዓለም ክንካፈል ኢሉ ፈጢሩና።
እቲ ብሓደ ወዱ ኢየሱስ ክርስቶስ ዝአምን አይ ክፈርዶን እዩ፥ እቲ ብአኡ ዘይአምን ግን ብሓደ ወዲ አምላኽ ስለ ዘይአመነ ድሮ ተፈሪድዎ እዩ። እዚ ምስቲ አቐዲምና ዝበልናዮ አይጻረርን እዩ። ፍርዲ ካብ አምላኽ አይ ኮነን ዝመጽእ ካብ ባዕልና ዝመረጽናዮ እዩ ዝመጽእ። ቀጺሉ ዮሓንስ ወንጌላዊ “ብርሃን ናብ ዓለም መጸ ደቂ ሰብ ግና ግብሮም ክፉእ ስለ ዝኾነ ካብ ብርሃን ጸልማት ይፈትዉ. . . ኽፉእ ዝገብር ዘበለ ኹል እቲ ግብሩ ምእንቲ ከይግለጽ ብርሃን ይጸልእ እምበር ናብ ብርሃን አይመጽእን እዩ” ይብለና።
አምላኽ አይኮነን ዝሓድገና ወይ ዝኹንነና ንሕና ኢና እንሓድጎ። ካብ ብርሃን ጸልማት ምስ መረጽና ናይ ገዛእ ርእስና ፈረድቲ ባዕልና ኢና። ንገዛእ ርእስና ኲኖ ፍቕሩ ንገብሮ ሽዑ ንሱ አብኡ ክንምለስ ይጽበየና። ብአንጻሩ “ሓቂ ዝገብር ግና ኸም ትእዛዝ አምላኽ ስለ ዝገበረ እቲ ግብሩ ምእንቲ ኽግለጽ ናብ ብርሃን እዩ ዝመጽእ”።
ፍርዲ አምላኽ አይ ኮነን ክንፈርሖ ዘሎና፥ ምርጫና እዩ ናብኡ ዘቕርበና ወይ ከአ ዘርሕቐና፥ ኩሉ ጊዜ አብ ብርሃን ወይ አብ ጸልማት ክነብር ምርጫና እዩ።
ሎሚ አብዚ ቅዱስ እዋን ጾም ፵፥ አብ ሕይወትና ዝርከብ ናይ ጸልማት ኵርንዓት ሕጅን ዝሓለፈን ካብ ካልኦት ሓቢእናዮ እንነብር ክንርኢ እሞ አብ ብርሃን ክንወጽእ። ስለምንታይ ኢና ክፍአትና ኃጢአትና ክንሓብእ እንፍትን? አብ ብርሃን ዝነብር ዝኾነ ክፉእ ግብሪ ዘይብሉ ሓንቲ ዝፈርሖ ስለ ዘይብሉ ዝሓብኦ የብሉን። አብ ብርሃና ዝኾነ ክርስቶስ አብ ቅድሚኡ ደው ንበል እሞ ከብርሃልና እዩ።
አሰር ኒቆዲሞስ ስዒብና ካብ ጸልማት ሕይወትና ወጺእና ብኃጢአትና ነጺሕና ንአምላኽ ክንቅበሎ ንቕረቦ። አብ መንበረ ንስሓ አቲና ብኃጢአትና ንተአምን ሽዑ ብርሃን ክርስቶስ አባና ክበርህ እዩ። ነዚ ኸአ የብቅዓና።
ብንስሓ ዝተሰነየ ጾም አሓሊፍና አብ ብርሃነ ትንሣኤኡ ብሰላምን ፍቕርን የብጽሓና።
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ መጻኢ ዕድል’ታ ሃገር ኣብ ኢዱ’ዩ ዘሎ ክብሉ ናይ ሕቡራት ሃገራት ኮሚሽን ሰብአዊ መሰላት ላዕለዋይ ኮሚሽነር ዛይድ ራዓድ አል ሁሴን አገንዚቦም።
ኢትዮጵያ ብመዳይ ምኽባር ሰብአዊ መሰላት ሓዲሽ ገስጋስ ክትጅምር እንተኺኢላ ብህዝባ ከምትታአማመን እንተርእያን ንኹሉ ዝረብሕ ድልዱልን ሓድነቱ ዝሰጠመነ ማህበረሰብ ክትፈጥር ትኽእል’ያ ክብሉ’ውን መኺሮም።
“እዚ እንተዘይኮይኑ ዕንቅፍቅፍ ትብል እንተኾይና ግን” ኢሎም እቶም ኮሚሽነር “ንልምዓት ኾነ ነቲ ህዝቢ አሉታዊ ሳዕቤን ክፈጥሩ ይኽእሉ’ዮም” ክብሉ አዘኻኪሮም።
እቶም ኮሚሽነር መንግስቲ ብፍርሂ ዝአሰሮም ዝተፈርዱን ዝበልዎም ሓያለ እሱራት ክፍትሑ’ውን ሓቲቶም።
ላዕለዋይ ኮሚሽነር ሰብአዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ዛይድ ራዓድ ኣል ሁሴን ትማሊ አማስይኡ ኣብ አዲስ አበባ ማእከል መአኸቢ አዳራሽ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝጸውዕዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣብ ኢትዮጵያ ንዘሎ አተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ገምጊሞም ኣለው።


text:
ክቕፅል ዘለዎ መደብ !! by Mearg Amare
*******×******
ማእኸላይ ኮሚቴ ህወሓት ብኣንፃር መድረኻዊ ሉኡኹ ዘለዎ ጥንካረን መሰረታዊ ድኽመታትን ዝጀመሮ ዓሚቕ ገምጋም ድሕሪ ምዝዛም መድረኽ ዓርሰ ነቐፌታን ነቐፌታን ይገብር ኣሎ።
~ ~ ~ ~ ~
ንሕሉፍ ተኸታታሊ ሰለስተ ሰሙናት ኣብ ዘካየዶ ዓሚቕ ገምጋም በዚ መሰረት ኣብቲ ስትራተጅካዊ ኣመራርሓ ዝኾነ ማእኸላይ ኮሚቴ :….
√ ኣብ ቃልሲ ዝተመስረተ መትከላዊ ሓድነት ከምዘይብሉ፣
√ ኣብ ምጥቕቓዕን ምክልኻልን ዝተመስረተ ዝምድና ከምዝነበሮ፣
√ ዓሚቕ ናይ ፀረ-ዴሞክራሲ ኣተሓሳስባን ተግባራትን ከምዘለውዎ፣
√ ናይቲ ሓዱሽ ወለዶ መንእሰይን ሙሁሩን ዓቕምታት ኣብ ምህናፅ …..
ዝብሉ ዓበይቲ እዋናዊ ዛዕባታት ከመዝተልዓሉን መሰረታዊ ለውጢ ከምዝህልዎ ተደጋጊሙ መግለፂ ተዋሂብሉ እዩ::
~ ~ ~ ~ ~
እዚ ፅቡቕ ተበግሶ ኮይኑ ንተግባራዊነቱ ህዝቢ ብሃንቀውታ ዝፅበዩ እዩ::ድሕሪ እዚ ስዒቡ ክመፅኡ ዘለዎም መደባት ከም ናተይ ሪኢቶ ንህዝቢ ኣዙዩም ዘሓረቑን ብሕመቕን ብብልሽው ስርሑም : ብዝወረደ ዓቕሞም ዝፍለጡ ” ንነዊሕ ዓመታት ቤት ፅሕፈት : ትካል : ማሕበር …” ከም ድሌየቶም እናማረፁ ኣብ ሓላፍነት ዝፀንሑ ውልቀሰባት ብዕምቐት ተገምጊሞም ብመንእሰይ ምሁራት ዝትከእሉ እዋን ሕዚ እዩ::
~ ~ ~ ~ ~
ከም ኣብነት ተጋደልቲ ነይሮም ቅድም ኢሉ ብፍላይ ኣብ ክፍሊ ህዝብን ደጀንን ስርሓቲ ተዋፊሮም ዝነበሩ ውሑዳት ተጋደልቲ ዕድመ ምግዳል እናቆፀሩ ብሰናይ ድሌየት ልዕሊኦም ብዘለው አመራርሓ ውልቀሰባት እናተሓገዙ ኣብ ዘይግብኦምን ዘይምጥነምን ሓላፍነት ተቀሚጦም ዘዕግብ ስራሕ ኣብ ልዕሊ ዘይምስርሖም ህዝብን መንእሰይ ኣብቲ ዝመርሕዎን ኣብ ልዕሊ ኽብሪ ተጋዳላይ ዘለዎ ፅቡቕ ኣርኣእያ ንቕይር ይገብሩ ዘለዎ እዩም::
~ ~ ~ ~ ~
እዞም ብኣፃብዕቲ ዝቁፀሩ ሰባት ካብ ዝሰርሑሉ ሓደ ሓላፍነት ናብ ካሊእ ቦታን ሓላፍነት ኣማሪፆም ኣብ መዓልቲታት ይምደቡ ዝነበሩ ምዃኖም ፀሐይ ዝወቕዕ ሓቂ እዩ::
~ ~ ~ ~ ~
ኣብ ናይ ህዝቢ ትግራይ ትካላት ትእምት ዝኾና ትካላት እውን ንነዊሕ ዓመታት ሓላፍነት እናቐያየሩ ከም ርስቲ መሬት ዘሓዙን እተን ትካላት ከም ናይ ውልቂ ንብረቶም ብቀረባ ሰበም መብዛሕቲኡ ቁልፊ ስራሕ መደባት ንክታሐዛ ዝግብሩ ብዙሐት ኣለው::
~ ~ ~ ~ ~
ብጭቡጥ ዋላ ነፃ ማሕበር እየን ንምባል የፅግም ‘ምበር ኣብ ትግራይ በዚሕ ዘለውን ብውድብን መንግስትን ደገፍ ዝግበረለን ኣብነት :..
ማሕበር ………. ትግራይ : ውዳብ ….ትግራይ ……
ብዝብል ዝፅውዑ ማሕበራት በቲ ኣግባብ ዘለዎ ኣካይዳን ሕጊን ደንብን መሰረት ኣመራርሓ እተን ማሕበራት ተወሓደ ብቢ ክልተ ዓመት ጉባኤ እናካየዳ ሓዱሽ ኣመራርሓ ክትካኣ ከምዘለዎን እዩ::ሕዚ እንሪኦ ዘለና ግን ዝገርም ንነዊሕ ዓመታት ዝተወሰኑ ውልቀሰባት ንተን ማሕበራት እንትመርሕዎን ንሪኦም ኣለና::
~ ~ ~ ~
እዚ ኣዙዩ ኣብ ትግራይ ካብ ዝረኣዩ ሕመቓትን ግዕዝይና ንክስፋሕፍሑ: ጉድለት ሰናይ ምምሕዳር ይኹን ህዝቢ ኣብቲ ውድብ ዘለዎ ፅብቕ አርኣእያ ንክቕይር ዝገብርን ምስሊ ክልልና ዘበላሽው ብምዃኑ ንመሰረታዊ ለውጢ ኣብተን ዝተጠቐሳ ጠንካራ ገምጋምን ለውጥን ክካይድ ይግባእ::


text:
ኣብያተ ማእሰርታት ኤርትራ ብፍላይ ድማ ቤት ማእሰርቲ ዓዲ ኣቤቶ እሱራት ስለዝበዝሑ ማእሰርቲ ኣብ ክልተ እብረ (ሺፍት) ኮይኑ ምህላዉ ተፈሊጡ። ገለ ክፋል ናይ ዓዲ ኣቤቶ ካብቲ ክሕዞ ዝኽእል ዓቕሚ እሱራት ዕጽፊ ስለዝሓዘ፤ እሱራት ገሊኦም 3 መዓልቲ ብዋሕስ ነጻ ወጺኦም ንምሕዳር ጥራይ ናብ ቤትማእሰርቲ ከምዝምለሱ፤ እቶም ካልእ ዕብረ ድማ ኣብቲ ካልእ ሰለስተ መዓልቲ ወጺኦም ኣብ ራብዓይ መዓልቶም ናብ ማእሰርቲ ከምዝምለሱ ይግበር ምህላዉ ተሓቢሩ።
ብዙሓት ሃገራት ፋብሪካታት በብእብረ ሰራሕተኛታት ብምስራሕ ቁጠባዊ ዕብየት የመዝግባሉ ኣብ ዘለዋ እዋን፤መንግስቲ ኤርትራ ድማ ብእብረ ሰባት ምእሳሩ ኣብ ታሪኽ ዓለም ተራእዩ ዘይፈልጥ ዘገርም ተርእዮ ሙኻኑ እቶም ነቲ ሓበሬታ ዝለኣኹ ምንጭታት ሓቢሮም።
ብኻልእ ወገን ወርሒ ጥሪ 2017 ኣዚዩ ብርክት ዝበለ ብዝሒ ማእሰርቲ ዜጋታት ዝተራእየላ ምንባራ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮምም። እቶም ምንጭታት ብዙሓት ማእከሎት ሓለፍቲን ኣባላትን ዝተፈላለያ ሚኒስትሪታትን ፖሊስን ምክልኻልን ናብ ደገ ዝርከቡ ተቓወምቲ ምስጢራት ተመሓላልፉ ኣለኹም፥ ዘይንጹር ምትእኽኻባትን ውሽጣዊ ውደባታትን ተካይዱ ኣለኹም ተባሂሎም ከም ዝተኣስሩ ተፈሊጡ።
ብዘይካ እዚ ብልሽውና ንምጥፋእ ብዝብል ክሲ ብርክት ዝበሉ ኣባላት ፖሊስን ኣብያተ ማእስርትን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዝኣተዉ ተፈሊጡ።


text:
ካብ ሱዳን ናብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝተበገሰት ነፋሪት፣ ኣብ ውሽጣ ባርዕ ኣጋጢሙ
Radio Erena: 11 Januray 2018
ካብ ሱዳን ናብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝተበገሰት ናይ መጓዓዝያ ነፋሪት መንገዲ ኣየር ዓረብያ፣ ኣብ ውሽጣ ብዘጋጠመ ባርዕ ብሃንደበት ክትዓልብ ተገዲዳ።
እታ ነፋሪት፣ 103 ገያሾ ጽዒና ብ9 ጥሪ፣ ኣብ ሰዓታት ናይ ንግሆ ካብ ካርቱም ድሕሪ ምብጋሳ ድሕሪ ሒደት ደቓይቕ'ዩ፣ ኣብ ውሽጣ ባርዕ ኣጋጢሙ።
ኣብራሪ እታ ነፋሪት ብዘመሓላለፍዎ ሓበሬታ፣ ብኣቭየሽን መዓርፎ ነፈርቲ ካርቱም ተሓጊዞም ሃንደበታዊ ምዕላብ ከምዝገበሩ ዘረጋገጹ ኣካየድቲ ስራሕ እቲ መንገዲ ኣየር ኣብ ገያሾ ዝበጽሐ ጉድኣት ከምዘየለ ኣፍሊጦም።
እቲ ባርዕ ከቢድ ጉድኣት ከየውረደ ብሰራሕተኛታት እታ ነፋሪት ከምዝጠፍአ'ዩ ተገሊጹ።
ጠንቂ'ቲ ኣብ ውሽጢ ነፋሪት ዘጋጠመ ባርዕ ምጽራይ ይግበረሉ ኣሎ።
እታ ነፋሪት፣ ድሕሪ ሓደ መዓልቲ፣ ንጽባሒቱ ሮቡዕ 10 ጥሪ፣ ናብ ሳርጃ፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ክትበርር ከምዝኸኣለት መንገዲ ኣየር ዓረብያ ገሊጹ።
ብትሑት ክፍሊት ካብን ናብን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ናይ መጓዓዝያ ኣገልግሎት ዝህብ መንገዲ ኣየር ዓረብያ፣ ካብዚ ሓድሽ ዓመት ጀሚሩ ናብ ኤርትራ ሓድሽ በረራ ከምዝጀመረ ይፍለጥ።


text:
ብኣዳም
ኣብ ዝሓለፉ ክልተ ቅነታት ኩነታት ጥዕናይ ስለዝተዛበዐ ሕክምና ክከታተል እየ ቀንየ። ብመሰረት ትእዛዝ ሓኪም ሸውዓተ መርፍእ ጀሚረ ንክውድአን ዓቐብኳ እንተኾነኒ ምእንተ ባዕለይ ክብል ከይፈተኹ ንመሳርሕተይ ብመኪና ንክወስደኒ ስልኪ ደዊለ ፀዋዕኽዎ። “ሕራይ” ኢሉ ሒዙኒ ከደ።
ብመሰረት ትእዛዝ ሸውዓተ መርፍእ ሳልሳይ ማዕልተይ ተሓኪመ ኣለኹ። ኣጋጣሚ ኮይኑ ናብቲ መርፍእ ዝውገአሉ ክፍሊ አንትኣቱ እታ ትማሊ ዝወገአትኒ ሓኪም ኣይነበረትን። ብዙሕ ተፀቢየ። ብድሕሪ እዚ ካሊእ ፃዕዳ ጋዎን ዝተኸደነት ሓኪም መፂኣ ኮፍ ንክብል ብኢዳ ሓበረትለይ። ዘድልያ ምድላዋት ምስ ገበረት ሓደ ነገር ኣስተውዐልኩ። ናብቲ መርፍእ ዝኣቱ ዘሎ ፈውሲ ግና እቲ ኣነ ዝውግኦ ኣይኮነን። “ኣነ ዝውግኦ ዝነበርኩ ዓይነት ፈውሲ ንሱ ኣይኮነን” በልክዋ።
ኣይሰመዐትንን፤ ወይድማ ክትሰምዐኒ ኣይደለየትን። ደጊመ “እዛ ሓፍተይ ኣነ ዘውግኦ ዓይነት ፈውሲ ንሱ ኣይኮነን፣ ካብ ዝነበርኩዎ ወንበር ተሲአ ብኢደይ እናመላኸትኩ “ናተይ እዚ ዓይነት መድሓኒት እዩ” በልክዋ። ድሕሪ እዚ ስቕ በል ዝዓይነቱ ብዘምስል ኣቀራርባ ንሳ ብዝኣመነትሉ ክትወግኣኒ ተፀገዐት። “ኣይውጋእን” በልኩ። “ኣስርሐናባ” በለትኒ! ስራሕኺ ብኣግባቡ ስርሒ፣ ኣነ ኣንቢበ ዝርዳእ ሰብ እየ። ኣነ ዝውግኦ ዓይነት ፈውሲ እዚ እዩ” እንትብላ ናይ ክልቴና ምልልስ ዘረባን ብደገ ዝሰምዐ ዶክተር ናብ ውሽጢ ኣትዩ “እንታይ ደኣ ኮይንኩም” በለ። ዝተኣዘዘለይ ዓይነት ፈውሲ እዚ እናሃለወ ካሊእ ዓይነት ኣይውጋእን ኢለ ኣብየያ።” በልኩ። ቀፂለ ድማ ዋላ ኣነ ንጋገ ነቲ ኣብ ኢዳ ዝሓዘቶ ፈውሲ ንምርግጋፅ እኳ ፍቓደኛ ኣይኮነትን፤ ተዘይሪኣ ነይረኮ ህይወተይ ኣብ ሓደጋ ኣትየ ነይረ ማለት እዩ” በልክዎ።
ድሕሪ እዚ እቲ ዶ/ር ነቲ ዝተኣዘዘለይ ወረቐትን ነቲ ፈውስን እናረኣየ ኣዒንቱ ኣፍጢጡ ብንዴት ንምንታይ ከምኡ ከምዝገበረት ሓተታ። ንምንታይ ኢኹም እናንበብኩም፣ እናተረዳእኹም፣ እናስተውዓልኩም ዘይትሰርሑ?፣ ብኣኻትኩም ሰበብ ተገልገልቲ ዘንፀርፅሩሉ ምኽንያት ንምንታይ እዩ። ንዝተመረቕክሙሉ ክቡር ሞያስ ግደፍዎ ንዝኸፈለኩም መሃያ ኢልኩምዶኳ ብስርዓት ኣይተገልግሉን?። ሓውሲ ነቐፌታን ሕቶን ኣውሐዘላ። ኣዘራርብኡ ግን ንብዙሓት ሓካይም ኣምሲሉ እንትገልፅ እቲ ጌጋ ኣብ ካልኦት ሓካይም እውን ተመሳሳሊ ፀገም ከም ዘሎ ካብ ልሳኑ ተረዳእኹ። “በሊ ኪዲ ኣብ ቢሮይ ፅንሕኒ” ድማ በላ። ባዕሉ እቲ ዶ/ር መርፍእ ንክወግኣኒ ኣብ ምድላው እናሃለወ፣ እቲ ፀገም ዝፍጠር ዘሎ ግን ካብ ዘይምርዳእን ዘይምፍላጥን ኣይመስለንን፤ ካብ ባዕልኩም እዩ በልክዎ። ንሕና እንታይ ኣጥፊእና? ኣፋውስ እናቐያየርኩም ንሕሙም ዘይግባእ መድሓኒት ውግኡ እኮ ኣይበልናን” በለኒ።
“ኣነ መርፍእ ንክውጋእ ናብ ክፍሊ ኣትየ እንትፅበያ ብጣዕሚ ዘንጊዓ እያ መፂኣ። ዘንጊዕኽኒ እኮ እንትብላ ግን ዝሃበትኒ ምላሽ “ትማሊ ዘምለጠትኒ ሓንቲ ክፋል ፊልሚ “ቃና” ንዓኣ ክምልእ እየ ዘንጊዐ ይቅርታ ኢላትኒ” ይብሎ። ድሕሪ እዚ እዩ ብዘይቀልባ እቲ ፈውሲ ዘልዐለቶ” ኢለ ትዕዝብተይ ብዘይስኽፍታ ነገርክዎ። ቀፀልኩ፣ ኣብ ከምዚ ዓይነት ትካል ህይወት ደቂ ሰባት ኣብ ምድሓንን ኣብ ዘይምድሓንን ዝውሰነላ ሓፃር ሰዓት ቴሌቪዥን ምክትታል እንታይ ይዓብስ። እዚ ፊልሚ ብባህሪኡ ቀልቢ ሰብ ስለዝሕዝ ብዙሓት ወገናት ዕለታዊ ስርሖም ንከየሳልጡ ምኽንያት ኮይኑ እዩ ዝርከብ።
ብፍላይ ኣብ ከምዚ ዓይነት ትካል ጥዕና ድማ ንእሽተይ ጌጋ ህይወት ሰብ ናብ ሓደጋ ከሳጥሕ ከምዝኽእል ናተይ እኹል ተመኩሮ እዩ። ይቅርታ ዶክተር ነቲ ነገር ኣፅንኦት ንምሃብ እምበር ነገራት ንምጉህሃር ደልየ ኣይኮንኩን” ምስ በልኩዎ ርእሱ ብምንቕናቕ ሓሳበይ ከምዝተቐበሎ ኣረጋገፅኩ። “ደሓን ብዛዕባ ናትካ ይቅርታ! ካብ ደጊም ኣይድገምን” ኢሉ ማእገረይ ሓቚፉ ሒዙኒ ናብቲ ኮሪደር እንተምርሕ ካብ ሓሙሽተ ዘይንእሱ ሓካይም ኣብቲ መዕረፊ ኣጋይሽ ዘሎ ወናብር ኮፍ ኢሎም ኣዒንቶም ናብቲ ፊልሚ ቃና ዝመሓላለፈሉ ቴሌቪዥን ተኺሎም ረኸብናዮም።
እቲ ዶክተር ነቲ ኩነታት ብልቢ ተረደአ። ብፅባሒቱ ራብዓይ ማዕልተይ መርፍእ ክውጋእ እንትመፅእ ኣብቲ መዕረፊ ኣጋይሽ ብዘይካ ተገልገልቲ ዋላ ሓደ ሓኪም ኣይነበረን። ለካ ብዘይካ ቻነላት ዜና ኩሎም ቻነላት ፊልም ክስረዙ ተገይሩ። ጥርዓን ተገልገልቲ ምስማዕ ማለት እዚ እዩ።


text:
ቅልውላው ኢትዮጵያ ብሰላማውን ደሞክራስያውን ኣገባብ እንተዘይተፈቲሑ ዝኸፍአ ኩነታት ከምዝፍጠር ኢታ ማጆር ሹም ነበር ጀነራል ጻድቃን ኣጠንቂቖም – Part 2
ኣብ ኢትዮጵያ ኣጋጢሙ ዘሎ ቅልውላው ንምፍታሕ ካብ ናይ ሓደ ውድብ ዓቕሚ ንላዕሊስለዝኾነ መንግስቲ ስርሑ እናቐፀለ ከሎ እጀታ ኣለና፤ጉዳይ ኢትዮጵያ ይምልከተና እዩ ዝብሉኩሎም ፖለቲካዊ ሓይልታትን ግዱሳት ወገናትን ኮፍ ኢሎም ብሓባር ክፈትሕዎ ኣለዎምይብሉ ኢታ ማጆር ሹም ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ ዝነበሩ ለቴናል ጀነራል ፃድቃን ገብረትንሳኤ።
እቲ ሕዚ ዘሎ ዕግርን ዓመፅን እናበርትዐ ከይዱ መንግስቲ ካብ ዝቆፃፀሮ ዝኽእል ንላዕሊ ኮይኑ ናይ ምቕፃልን ኣብ ልዕሊኡ ድማ ናይ ደገ ሓይልታት ኢዶም እንተድኣ ኣእትዮምሉ መንግስቲ ከም መንግስቲ ዓዲ እናመሓደረ ክቕፅል ዘይኽቕለሉ ኩነታት ክሳብ ምብፃሕ ክኸይድ ይኽእል እዩ ይብሉ ጀነራል ፃድቃን።‘’ይኹን እምበር ክሳብ ሕዚ ብዘለኒ ሓበሬታ ኢህወዴግ ኣብ ውሽጡ ውሱን ምምሕያሽ ብምግባር ዝቕፅል እዩ ዝመልስኒ።እዚ ዘላቒ ሰላም ከምፅእ እዩ ዝብል እምነት እውን የብለይን’’ ኢሎም።


text:
ብምክኒያት ሞት ኣዚና እነፍቅራ ወ/ሮ ሳባ መብራህቱ በርሀ ዜና ዕረፍታ ምስ ሰማዕኩም ናይ መሪር ሓዘና ተካፈልቲ ብምኳን ካብ ዝተፈላለየ ኩርንዓት ዓለም ብኢመይል፤ቴለፎን ብካልእን መራከቢታት ናይ ጽንዓት መልእክትኩም ዝልኣኩም ኩልኩም ቤተሰብን ኣዕሩኽን ፈተውትን፤ብስመይን ብስም መላእ ስድራቤት የቀኒየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልኩ ንኣዝየ ዘፍቅራ አሞይ ወ/ሮ ሳባ መብራህቱ በርሀ ድማ እግዝኣብሄር ኣብ ጽላል መንግስቱ የጽልላን ይቀበላን።
“ሳባ ካባና ብኣካል እንተተፈለኪ ወትሩ ኣብ ልቢ ኩልና’ዩ ሰፈርኺ”
ኣክሊሉ ኣብርሃም መብራህቱ
ንዝክሪ ኣዝየ ንዘፍቅራ ኣሞይ ወ/ሮ ሳባ መብራህቱ በርሀ መዘከርታ..
ብምክኒያት ሞት ኣዚና እነፍቅራ ወ/ሮ ሳባ መብራህቱ በርሀ ዜና ዕረፍታ ምስ ሰማዕኩም ናይ መሪር ሓዘና ተካፈልቲ ብምኳን ካብ ዝተፈላለየ ኩርንዓት ዓለም ብኢመይል፤ቴለፎን ብካልእን መራከቢታት ናይ ጽንዓት መልእክትኩም ዝልኣኩም ኩልኩም ቤተሰብን ኣዕሩኽን ፈተውትን፤ብስመይን ብስም መላእ ስድራቤት የቀኒየልና ሕሰም ኣይትርከቡ እናበልኩ ንኣዝየ ዘፍቅራ አሞይ ወ/ሮ ሳባ መብራህቱ በርሀ ድማ እግዝኣብሄር ኣብ ጽላል መንግስቱ የጽልላን ይቀበላን።
Got something to say? Go for it!


text:
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝረአይ ዘሎ ጸንፋውያን ወንጌላውያንን መኽረርቲ ካቶሊካውያንን ነቲ ኣብ መንጐ ሃማኖታት ንዝግበር ናይ ሓባር መሰናኽል እዩ ብዝብል ኣርእስቲ ናይቲ Civiltà Cattolica - ካቶሊካዊ ስልጣኔ እተሰምየ መምጽሔት ዋና ኣሰናዳኢ ኣባል ማሕበር ኢየሱሳያን ኣባ ኣንቶኒዮ ስፓዳሮን ናይቲ ሎ’ሶርቫቶረ ሮማኖ እተሰምየ ናይ ቅድስቲ መንበር ዕለታዊ ጋዜጣ ንናይ ኣርጀቲና ሕትመት ክፍሊ ኣመሓዳሪ ምእመን ፕሮተስታንት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ኣርጀቲናዊ ማርቸሎ ፊጒወራኦው ብሓባር ዝደረስዎ ጽሑፍ ዕለት 14 ሓምሌ 2017 ዓ.ም. ኣብቲ መጽሔት ተሓቲሙ ንንባብ ከምዝበቕዔ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኣለሳንድሮ ጂሶቲ ካብ ዘቕረብዎ ጸብጻብ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
እቶም ናይቲ ጽሑፍ ደረስቲ ነቲ ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ዝግበር ናይ ሓባር ዘተ ንስግኣት ዘቃልዕ ጸንፋዊ ዘተ ምዃኑ ብምትንታን፥ ኣብ መንጐ ጸንፋውያን ወንጌላውያን ኣቢያተ ክርስቲያንን መኽረርቲ ካቶሊካውያንን ዝግበር ናይ ሓባር ዘተ ነቲ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝገልጽዎን ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ክትኽተሎ ዝግብኣ ቢሎም ዝምህርዎን ዘተሓሳስብዎን ናይ ሓባር ዘተ ዝጻረርን ቅዱስነቶም ዘስምርሉ ናይ ምሕረት ኣድማስን መንፈሳዊ ስልጣንን ምድራዊ ስልጣንን ምንጻግን ዝብል ሓሳብ ዘየስተውዕል ምዃኑ ኣባ ስፓዳሮን ፊጒወራኦውን ኣብ ዝደረስዎ ጽሑፍ ከምዘመልክቱ ጂሶቲ ሓቢሮም።
እቲ In God We Trust - ብእግዚኣብሔ ንኣምን (ኣብ እግዚኣብሔር ንተኣማመን) ዝብል ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ሃገራዊ መለለዪ ቃል (ጭርሖ) ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ሃይማኖታዊ ድርኾት ኣብ ብሔራዊ ሕይወት ዓቢይ ተጽእኖ ከምዘለዎ ዝሕብርን ኣብ ዝሓፈሉ ዓሰርተ ዓመታት ኣብ ሕዝባዊ መረጻ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ሃይማኖቶ ፍሉዩ ቆላሕታ ክግበረሉን ወሳኒ ተራ ዘለዎን ድሓር እውን እቲ ዝተመርጸ መንግስቲ ኣብ ውሳኔታቱ ዓቢይ ጽልዋ ዘለዎ ከምዝዀነን እዚ ድማ ቀጻሊ ኰይኑ እዩ ዝረአይ ዘሎ። ከምዚ ምዃኑ ድማ ዘግርም ኣይኰነን ስለምታይ ባዕሉ እቲ ብሔራዊ ጭርሖ ክህሉ ዝድርዀ ኩነት እዩ።
ኣብ መንጐ ፖለቲካን ግብረ ገብን ሃማኖትን ዝርአይ ቋንቋ ድማ ትምህርቲ መነቃውነ (Manichaeism) ዘማከለ እናዀነ መንፈስ ሰናይን መንፈስ ክፍኣትን ብዝብል ፍጹም ክፍኣትን ፍጹም ሰናይን ዝተፈላለየ ደርባውነት ሓጹር ዝግለጽ እናዀነ ይመጽእ ምህላዉ እቶም ክልተ ደረስቲ ናይቲ ጽሑፍ እንክገልጹ፡ ከም ኣብነት ናይ ሕቡራት መግስታት ኣመሪካ ዜጋ ዳግመ ምቛም ክርስትና ዝብል ጸንፋዊ ኣመለኻኽታ ዘነቓቕሑ መጋቤ ሩሳስ ጆን ሩሽዶንይ ካብ ሰዓብቶም ሓደ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ንዘሎ ናይ ትራምፕ መንግስቲ ፖለቲካዊ ጉዳያት ኣማኻርን ሓንጻጽን ስተቨ ባኖን ክዀኑ እንከለዉ፡ ናይቶ ጸንፈይና መጋቤ ሩሽዱንይ ሃይማኖታዊ ሰረተ ሓሳብ ኣብ ፖለቲካዊ ጉዳይ ዘቃልሑ እዮም። እቲ ናይ መጋቤ ሩሽዱንይ ሃማኖታዊ ሰረት “መንግስትን ፖለቲካን ተኣዛዚ (ተንበርካኺ) ቅዱስ መጽሓፍ ይኹን ዝብል እዩ፡ እዚ ድማ ካብቲ ጸንፋውያን ሃይማኖት ምስልምና ዘነቓቕሕዎ ኣመለኻኽታ ፈጺሙ ዘይፍለይ እዩ” እዚ ሰረት እምነት’ዚ ናይ ጸጋታት ቲዮሎጊያን ንናይ ሃይማኖት ነጻነት ጥበበ-መደረ ተገይሩ ስለ ዝሕሰብ እዚ ድማ ነቲ ካብ ሃይማኖት ነጻ ዝዀነ ንኹሉ ዝውክል ኢሃይማኖታዊ መንግስቲ ዓቢይ ብድሆ እዩ ዝኸውን።
ኣባ ስፓዳሮን መጋቤ ፊጒወሮኣ ነዚ ገሊጾም፡ ነዚ ዓይነት ሰረት እምነት መሰረት ዝገበረ ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ማለት ብቐጥታ ሃይማኖታዊ ተጽእኖ ዘለዎ ፖለቲካዊ ኣድማስ ክረጋገጽ ዝብል ብናይ ሓባር ናይ ኣመለኻኽታ ረቛሒ ጸንፋውያን ወንጌላውያንን መኽረርቲ ካቶሊካውያንን ዘካይድዎ ንሓድነት ዝኣመተ ናይ ሓባር ዘተ ይቐውም ከምዘሎ ይሕብሩ። እዚ ጸንፈይና ሰረት እምነት ድማ ጸላኢ መጻእተይናን ጸላኢ እስላማውያንን ርእየት ዝኽተል ኰይኑ ፈላላይ መናድቕ ምቛምን ነቶም መጻእተይናን ካልእ ዓይነት ሃይማኖት ሰዓብቲ ብምስጓግ ምንጻሕ ዝብል ተግባር ክውን ክኸውን ዘተባብዕ እዩ። ኣብ መንጐ’ዚ ዓይነት ናይ እምነት ሰረትን ቅዱስ ኣቦና ዘነቓቕሕዎን ዘበራትዕዎን ዓይነት ናይ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ዘተ ዓቢይ ፍልልይ ኣሎ። እቲ ቅዱስ ኣቦና ዘነቓቕሕዎ ናይ ሓባር ዘተ ማንም ዘይንጽልን ዘይነጽግን ናይ ሰላምን ናይ ምርኻብን ንሱ ኸኣ ፈላላይ መናድቕ ዘይኰነ ዘራኽብ ድልድል ዘተሓሳስብ እዩ። ቅዱስነቶም ኣንጻር ዝዀነ ዓይነት ናይ ሃይማኖት ውግእ ከምዝዀኑን ሃይማኖትን ፖሊቲካን ክደናገር ከምዘይብሉ እዮም ዝምዕዱ። በዚ ዓይነት ትምህርቶም’ዚ ድማ ነቲ ካብ ጥንቲ ጀሚሩ ብገለ ገለ ሃይማኖታትን ኣካላትን ዝንዛሕ ንዝነበረ ገማማዕን ወጋንን ኣቡቀለምሲሳውን ናይ መወዳታ ዓለም ኣብ መንጐ ሰናይን ክፍኣት መንፈስን ዝግበር ውግእ ብዝብል ምጽኦታት ዝግልጾ ትርጉም ኣልቦ ምዃኑ ይምህሩ። ከምኡ እውን እቲ ኣብ መንጐ ባህልን ፖለቲካን ተቕዋማትን ቤተ ክርስቲያንን ዘሎ ግሙድ ርክባትን ምትእስሳራትን ክብተኽ ብምምሃር ኣብቲ መሰረት ዝዀነ ምሕረት እግዚኣብሔር ክትኰር ይገብሩ። ንቕዱስነቶም መንፈሳውነት ነገልግሎት ኵሉ ሰባኣዊ ፍጥረት ብምዃኑ መንፈሳውነት ኣብ መንግስቲ ወይ ድማ ኣብ ወተሃደራዊ ስምምዓት ግሙድ ክኸውን ከምዘይብሉ ይምዕዱ።
ነዚ ዝገለጹ ኣባ ስፓዳሮን መጋቤ ፊጒወሮኣን ኣብ መንጐ ሃይማኖትን መንግስትን እንታይ ዓይነት ቃል ኪዳን ወይ ከኣ ስምምዕ ክቐውም ኣለዎ ንዝብል ሕቶ ኣልዒሎም። ነዚ ሕቶ ድማ “እቲ ዘሎ ቕዉም ስሮዓት ክይፈርስን ሕንፍሽፍሽን ምድንጋርን ከየስዕብ ብምፍራሕ ዝቐውም ቃል ኪዳን እዩ” ምእንቲ’ዚ ምንም ቃል ኪዳን ክህሉ የብሉን፡ ፍርሒ ዘቑሞ ቃል ኪዳን ንገዛእ ርእሱ ዓቢይ ጸገም እዩ ዝወልድ። ምእንቲ’ዚ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ እቲ ኰነ ተባሂሉ ፍርሒ ክወልዶ ዝግበር ስርዓት ከይህሉ ይምህሩ ከምዘለዉ ክልቲኣቶም ናይቲ ጽሑፍ ደረስቲ ገሊጾም፥ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ነሸበርቲ ኰነ ነቶም ምስልምና ሃማማኖት ምስ ግብረ ሽበራ ከተኣሳስርዎ ንዝደልዩን ከምዚ ዓይነት ኣመለኻኽታ ንዘስፍሑ ምንም ዓይነት ቲዮሎጊያዊ ኰነ ፖለቲካዊ ሕጋውነት ከምዘይብሉ ብምምሃርን ኣብ ምንቕቓሕን ተባዕ እዮም እንክብሉ ነቲ ዝደረስዎ ጽሑፍ ይዛዝሙ።


text:
ብርሃነ ገብረህይወት
(ሓሙሻይን መወዳእታን ክፋል)
ነገረ ኣልኮል ካብ ተላዕለስ፡ ቢራ ኣስመራ ተዘኪሩኒ። ንእኡ ዘዘክር ስለ ዝረኸብኩ’የ። ኣብ መንበሪ ገዛይ ክድሰት መደብ ሒዘ ኣለኹ። ኣብ ቅድመይ፡ ንበይነይ ዝሰትዮ ካሴታ ምሉእ ሀይነከን ቢራ ኣሎ። ሀይነከን፡ እቲ ኣብ ዓለም ግኑን ስም ዘለዎ፡ ሆላንዳውያን ዝዀርዑሉ ቢራ ምዃኑ እዩ። ቀዳመይቲ ምዕጕቲ ናይ ቀዳመይቲ ጥርሙዝ ጐርዳዕ ምስ ኣበልኩ ግን ብኣጋኡ ሰልችዩኒ። ፍጊዕ ድማ ኢሉኒ። ዝሰኣንኩዎ ናፊቐ መስለኒ። ኣብ ባር ጆስ-ደንደን ክለብ፡ ብመቝነን ንሰትዮ ዝነበርና ቢራ መሎቲ ናፊቐዮ። ነተን ናይ መቝነን እውን ጉቦ ወሲኽካ’ዩ ነይሩ። ገጽካ ኣብቲ ባር ልሉይ እንተ ዘይኰይኑ ከኣ ምርካበን ንጋዳ። ምስተን ኣብኡ ዘለዋ ኣሳሰይቲ ምውዕዓል’ዩ። ብኸመይ፧ ብግቦ። ነፍሲ ወከፍ ምሸት ንኹሕለ ምሕለን ፈይ ተብል። ዝበልዐት ከብዲ ሓሲማ ኣይትሓስምን። ኢድካ ፍትሕ እንተ ኣቢልካስ ቀልጢፍካ ምጻእ ድሒርካ መቝነንካ ናብ ዘብላኦ የብለንን። ፈውሲ ጽምኢ፡ ጠምጠም ኢልካየን ናብ ካልእ ብኸምኡ ዝጸቐጥካዮ ዓውዲ ምቕጻል’ዩ። ተመሳሳሊ’ዩ እቲ መስርሕ።
ብዙሕ ንምስታይ ኣብ ብዙሕ ባራት ዓሚል ምዃንካ ከተመስክር ኣለካ። ወስ ዘይትብል ምስ እትኸውን ወስ ኣይብላኻን። መሳኪን ኣሳሰይቲ ድማ ካብ ጣውላ እንደኣሉ መሃያአን። ኣይተሓዘንን’ዩ። ኣየናይ ደሞዝ ዝኽፈላ ኰይነን። ይትረፍ ንሳተን እቲ እኹል ትሩፍ ዝመሃያኡ’ኳ ንጉቦ ምቕባል ድሕር ኣይብልን – ገንዘብ ዘይመልኮ የለን። ቢራ ኣስመራ ብዘይቀልዓለም መቐረት ኣለዎ። የርዊ፡ ይዕንግልን የዘናግዕን። መሰረታዊ ሃላኺ መግቢ ድዩ መጋየጺ ኣይርደኣንን። ካብ ስገሙ ድዩ ካብ ማዩ እንድዒ። ካብ መስተ ከይወጻእኩ፡ በብዓይነቱ ወይኒ እውን ኣብ ቀረባይ’ዩ። ክሳዕ ሕጂ ካብ ዝለኸፍኩዎ ወይኒ ከምታ ኣብ ኤርትራ ዝሰትያ ዝነበርኩ ‘ሻልኩ’ ዝስማ ወይኒ ኣይተጋጠመንን። ድሕሪኣ ንወይኒ ሕሩመይ ኢለ ኣለኹ።
ምስ ናፍቖት ኣብ ዝተሓሓዝ ዛዕባ ብተወሳኺ፡ ሃገረ ሆላንድ ንቀምቃማየይን ዓቐን ኣልባሳተይን እውን ኣናፊቓትኒ። ጸሊም ሓውሲ ኰርዳድ ጸጕረይ ኣማሓዳሪ ኣይረኸበን። ብቐደሙ ጠባይ ኣይነበሮን። ወዲ ሃገር ንሕማቕ ጠባዩ ገኒሑ ስርዓት የትሕዞ ነይሩ። ሎሚ ግን ካብ ወዲ ሃገር ስለ ዝረሓቐ ስድነቱ ሳዕሪሩ ኣሎ። ላጺኻ ማጓ ምግባሩ ተመራጺ ኰይኑ ኣይተረኽበን። ክሳዕ ዘሎስ ብውሕዱ መከላኸሊ ቀዝሒ ሓጋይ ኤውሮጳ ምዃኑ ኣይተርፎን። ኣብ ዓቀን ኣልባሳት እውን ከምኡ። ሆላንዳውያን ብቑመቶምን ኣቃውማኦምን ብደረጃ ዓለም ፍሉጣት እዮም። ኣነ ድማ ቁንጽብ ኢለ። እቲ ንቑመቶምን ጸባ ጸገብ ኣካላቶምን ኣብ ግምት ኣእትዩ ዝኣቱ ኣልባሳት ብውሕዱ ክልተ ዕጽፊ ይዀነኒ። ነዚ ንምስትኽኻል እንዳ ሳርቶ ተረካቢ ኣይኰነን። ከም ዝበዝሑ ሆላንዳውያን ኣብ ገዛይ ሳርቶ ከየቐምጥ ድማ ኢደይ ኣየዋሕለልኩን ጸኒሐ። ተንኪፈያ ዘይፈልጥ ንብረት እያ ሳርቶ። ናይ ቀዳምነት ቀዳምነታት ይግባኣ ነይሩ። ኣይተግበርኩዋን። ‘ኣዳም’ዩ መምህርና’ እትብል ደርፊ ጣኒቆ ክሰምዕ እንከለኹ፡ ነታ ቈጽሊ ለጋጊቡ ሕፍረቱ ዝኸደነላ ትምህርቲ ኣብ ግብሪ ከም ዘየውዓልኩዋ እግንዘብ። ሰፋዪኡ ዘይፍለጥ ኣልባሳት ካብ ምቅይያር ግን ዓዲ ኣይወዓልኩን። እቲ ኣማራጺ ካብ ዓዲ ቁንጹባት ምእታው ኰይኑ ተረኺቡ ኣሎ። ልክዕ ከም ቁጠባ ዓድና ሰደድ ዘይብሉ እታው ምዃኑ’ዩ። ፈቲኽን ዶ ንጉስ ትምርቓ’ዩ ነገሩ። ከይፈተኻ’ዩ።
ናብ ኣርእስተይ ክምለስ። ሕማም ገንዘብን ገንዘብን መወዳእታ የብሎምን። መሳርሒ ካብ ምዃን ወጻኢ፡ ልዑል ስልጣን ተዋሂቡዎ ንመንፈስ ሰብ ተቛጻኣጺሩዎ ኣሎ። ሓጐስን ርውየትን ኵሎም ካብኡ ይድለዩ ኣለዉ። ስለ ዝዀነ፡ ብዕጥራን ይምጻእ ብኽትራን፡ ርሂጽካ ይምጻእ ወሽሊኽካ ክህሉ ኣለዎ። ንገንዘብ፡ ሃገር ትሸይጥ፡ ብ ‘ምስጢር’ ትዋገ፡ ትዕሰብ፡ ክብርታት ሕብረተ ሰብካ ብምቁሻሽ ትሓድር፡ መንነትካ ትኽሕድ። ገንዘብ ሓያል። ንስጋዊ ዓለም ሓሊፉ ድማ ንመንፈሳዊ ዓለም እውን ገዚኡዎ ይርከብ። ብኽድኑ፣ መኽፈልቲ ዘባእሶም መኣስ ውሒዶም። መንፈሳውያን ኢና እናበሉ ስጋ ዝሰዓሮምን ኣብ ሓመድ ዘንገርገሮምን ስለ ንዕዘብ፡ ተኸተልቲ ሓባራዊ እምነት ካብ ምዃን ከም ዘየምለጡ ግሁድ ኰይኑ ኣሎ። ኣምላኽ ኣምላኽ ይብሉ፡ ኣምላኽ ዝፈትዎ ግን ዘይገብሩ። ብኻልእ ሸነኽ፡ ጕዕዞ ስነ ፍልጠት ፈጣሪ ንምርካብ ይምርሽ ኣሎ። ኣምላኽ ምስ ተረኽበ፡ ካብ ሞት ንምትራፍ ጕቦ ንምሃብ ዘሎ ጽቕጥቅጥ ካብ ሕጂ ይረኣየካ። ገነት ናይ ውሑዳት ንምግባሩ ዝህሉ ጸደፍደፍ ኣይንርኣዮ።
ጽርግያ ንኸቋርጽ ብመገዲ ኣጋር ክሰግር ኣብ ዝዳለወሉ ዝገርመኒ ስነ-ስርዓት ሆላንዳውያን ኣሎ። ክሰግር ከም ዝደለኹ ስለ ዝተገንዘቡ ጥራይ ገና እግረይ ከይሰጐመ፡ ብክልቲኡ ሸነኽ ዝጐዓዙ ደው ክብሉ እንከለዉ ይገርመኒ። ብመገዲ እግሪ እናቋረጽካ፡ ኣብ ማእከል ‘ዘብራ’ ዝደፍኡኻ መራሕቲ መካይን ዓድና ትዝ ይብሉኒ። እንታይ ንኸርክቡ ከምኡ ይገብሩ ኣይፈልጥን። ግን ገንዘብ’ዩ ዝኸውን። ደሓር ኣብ ዓድና ድማ፡ መኪና መሳለጢ ዘይኰነትስ መጋየጺ ስለ ዝዀነት፡ ክደፍኡኻ ወይ ክረግጹኻ ባህርያዊ’ዩ። “ጐማይ ከይትጽይቐለይ’ምበር ንዓኻስ” እናበለ ዝፍክር፡ ካብ ህይወትካ ንላዕሊ መኪናኡ ወይ ጐማ መኪናኡ ከም ዝኸብር’ዩ ዝነግረካ ዘሎ – ብተዘዋዋሪ።
ፈጣሪ ንሰብ ፈጢሩዎ ከብቅዕ፡ ጊላ ናይቲ ዝፈጠሮ ኰይኑ ይነብር ኣሎ። ሸውሃት ሰብ ደረት ተሳኢኑዎ ካብ ፈጣሪኡ ኰብሊሉ ንፈጣሪኡ ካብ ቁጽጽሩ ወጻኢ ብምዃን ተፈታቲኑዎ። “ብውሉድካ ተፈደዮ’ ከም ዝብል ወላዲ፡ ኣምላኽ ድማ ሓደ መርገም ጥራይ ረጊሙ። “ብዝፈጠርካዮ ተፈደዮ” ካብ ምባል ሓሊፉ ዛጊት ዝወሰዶ ስጕምቲ የልቦን። ሰብ ንገንዘብ ፈጢሩ። መርገም ፈጣሪ ሰሪሑ፡ መሃወኑ ክሳዕ ዝጠፍኦ ድማ የዕገርግሮ ኣሎ። እቲ ኵሉ ዕግርግር ንገንዘብ ብገንዘብን ንገንዘብን’ዩ። ገንዘብ ንምርካብ ክሳድ ሰብ ምቕንጣብ ከኣ ሓደ ቅዲ። ኣብ ድቃሱ፡ ኣብ ዅሉ ብዛዕባ ገንዘብ’ዩ ዝሓልም። ገንዘብ’ዩ ዝምነ። ብገንዘብ ልዕሊ ሰብ ንምዃንን ሰብ ንምግዛእን ይቃለስ። ብዓል ጸጋ ኰይኑ ጸጋ ሰብኣውነት ይምንዝዕን ይቕንጥጥን። ንፈጣሪ ራሕሪሑ ንገንዘብ የምልኽ። ብገንዘብ ሕማም የሕድር፡ ይሳቐ፡ ይመውት።


text:
ንባባት፡ ኤፈ 1፡17-23፥ 1ጴ 3፡15-ፍ፥ ግ.ሓ. 1፡1-11፥ ማር 16፡15~20 (ዕብ. 9፡24-28፥ 1፡፡19-23፡ ማቴ 28፡16-20/ ሉቃስ 24፡46-53) ማር 16፡15-20።
ስብከት፡ ዓርገ እግዚአብሔር በይባቤ፥ ወእግዚእነ በቃለ ቀርን፥ ዘምሩ ለአምላክነ ዘምሩ። እግዚአብሔር ብዕልልታ ዓረገ፥ ጎይታና እውን ብመለኸት ዓረገ፥ ዘምሩ ንኣምላኽና ዘምሩ” መዝ. 47፡5~6።
ብዛዕባ ዕርገት ኢየሱስ ንሰማይ ዝንገር ሓደ ጽውጽዋይ አሎ። ኢየሱስ ንሰማይ ምስ ዓረገ ገብርኤል መልአኽ ረኺብዎ ይብሃል ከምዚ እናበለ ኸአ ሓቲትዎ። ሕጂ ተልእኮኻ/ሥራሕካ ፈጺምካ መጺእካ አሎኻ ግን እንታይ መደባት ገርካ መጺእካ ነቲ አብ ዓለም ዘምጻእካዮ ሓቂ አብ ኩሉ ከም ዝበጽሕ ክትገብር? ኢየሱስ ከምዚ እናበለ መሊሱ፥ ከምቲ አነ ንድላይ አቦይ ዝገበርኩ ነቲ አነ ዝበልክዎ ዝቕጽሉ ካብቶም ብዙሓት ዝስዕቡኒ ዝነበሩ ገፈፍቲ ዓሣን መኽፈልቲ ቀረጽን ሓርየ ጸዊዐ ኢልዎ። ገብርአል ቅጽል አቢሉ ብዛዕብኦም እፈልጥ እየ፥ ግን እንታይ ካልእ መደብ ገርካ? ኢየሱስ ክምልስ እንከሎ፥ ንጴጥሮስ፥ ያዕቆብን ዮሓንስን ብዛዕባ መንግስቲ አምላኽ ምሂረዮም፥ ንቶማስ ብዛዕባ እምነት፥ ኩሎም ንህዝቢ ክምህርን ከሕውን ከሎኹ ምሳይ ነሮም ኢልዎ። ገብርአል ትቕብል አቢሉ፥ እዚ ዘይተአማምን ዕድል/ዕጫ ከምዝኾነ ትፈልጥ ኢኻ ብርግጽ ካልእ መደባት ክህልወካ አለዎ ስራሕካ ብላሽ ኮይኑ ከይተርፍ። ኢየሱስ ትሕት ብዝበል ድምጺ ክምልስ እንከሎ “ካልእ መደብ የብለየን፥ መደበይ አብኦም ሓዲገዮ አሎኹ ኢልዎ ይብሃል።
ቀጸልቲ መደብ ኢየሱስ ኩልና ብጥምቀት ዝአመናን አብኡ እምነት ገርና ምስ ቤተ ክርስትያኑ እንጉዓዝ ዘሎና ኢና። ነፍስወከፍና አብ ግራት አምላኽ እጃምና ክነበርክት ትሑዛት ኢና። ብማዕዶ ካልኦት ክገብሩ ጥራሕ ምድላይ ናይ ሓደ ተልእኮ ክርስትያን ዘይተሰቝሮ ጥራሕ እዩ።
ናይ ሎሚ ሰንበት ፯ይ ሰንበት ዘትንሣኤ ኮይኑ ዘዕረገት ኢልና ንሰምዮ ። ብዓለ ትንሣኤ ካብ እነብዕል 40 መዓልቲ ሓሊፉ ዝሓለፈ ኃሙስ ዕርገት ተባዒሉ፥ አብ ገለ ሰበኻታት ንሓዋርያዊ ጥቕምን ተሳትፎን ክጥዕም አብ ሰንበት የብዕልዎ አብ ስርዓት ሃገርና ድሕሪ ዕርገት ዘላ ሰንበት ዘዕርገት ኢልና ንዝክራ።
አብ ኩሎም ወንጌላውያን ኢየሱስ ከመይ ኢሉ ምድራዊ ሕይወቱ አብ መጨረሻ ከም ዝሓለፈ ዝገልጽን ከመይ ኢሉ ከም ዝተፈልዮም ዝገልጽ ንረክብ። እንተ ኾነ አብ ሉቃስን ግብሪ ሓዋርያትን ብሓደ ወገን ማቴዎስን ማርቆስን በቲ ካልእ ወገን ዝመሳሰልን ዝፈላለይን ነገራት ንረክብ።
አብ ሉቃስን ግ.ሓ.ን ዕርገት አብ ቢታንያ ጥቓ ኢየሩሳሌም ከም ዝኾነ ይነግሩና። ማቴዎስን ማርቆስን ግና አብ ገሊላ ኸም ዝተፈልዮም ይነግሩ። ክልቲኦም ወገን ግን አብ እሞባ ከም ዝተፈጸመ እዮም ዝነግሩ።
አብ ሉቃስን ግ.ሓ.ን ዕርገት ድሕሪ ትንሣኤ ድሕሪ 40 መዓልቲ ኢየሱስ ንሓዋርያቱ ደጋጊሙ ምስ ተራእዮም ከም ዝኾነ ይነግሩና። አብ ማቴዎስን ማርቆስን ግን አብ መንጎ ትንሣኤን ዕርገትን ዝኾነ ጊዜ ምአስ ከም ዝኾነ ዝሕብር አይንረክብን። ዳርጋ እቲ ፩ያ ዝተራእዮ መጀመርያን መጨረሽታን እዩ።
አብዚ ተመስሪትና ሓደ ንጹር ነግር እንርእዮ ወንጌላውያን አብ ታሪኻዊ ሓቅታት ዕርገት ክነግሩ ዝዓለሙ አይኮኑን፥ ንሳቶም ብዝያዳ ዘተኩሩሉ መልእኽቲ ተስፋ ግርማ ሞገስና ምምሕልላፍን ንተልእኮ ኢየሱስ ብሓላፍነት ለቢሳካ ምቕጻልን እዩ።
አብ ግ.ሓ. 1፡1-11 ዝተነበ ሉቃስ ብዛዕባ ዕርገት ዝሃቦ ኢና ሰሚዕና። ኢየሱስ ነርድእቱ ክሳብ ቢታንያ ወሲድዎም አብ እምባ ምስ በጽሐ ከአ እናረአይዎ ንሰማይ ዓረገ ካብ አዒንቶም ከአ ደመና ሰወረቶም። ሽዑ እናተሓጎሱን ንአምላኽ እናአመስገኑን ንኢየሩሳሌም ተመሊሶም። አብዚ ክልተ ክነስተውዕለሉ ዝግብአና ነገራት አሎ።
፩ያ ንቢታንያ ወሲድዎም ይብል፥ ቢታንያ እታ ኢየሱስ ንኢየሩሳሌም ብሰንበት ሆሣዕና ዝአተዋ እያ። ሕጂ እውን ካብ ቢታንያ እዩ ኢየሱስ ናብ ሰማያዊት ኢየሩሳሌም ማኅደር ሰማያዊ አብኡ ዝአቱ ዘሎ።
፪ይ እቲ ዝጥቀስ ደመና ከም እንርእዮ ደመና አይ ኮነን። አብ ብሉይ ኪዳን ምልክት አምላኽ ምስ ህዝቡ ከምዘሎ ዝገልጽ ጥራሕ አይኮነን እንታይ ደአ ሕጂ እውን አብ ማእከሎም ከምዘሎ ዝገልጽ እዩ፥ ስለዚ እግዚአብሔር አቦ እዩ አብ ዕርገት ኢየሱስ ዝዋሳእ ዘሎ።
ዕርገት ጎይታ፥ ፍሉይ ፍጻሜ አብ ሕይወት ኢየሱስ ከምኡ ጠቓሚ ብዓል አብ ቤተ ክርስትያን እዩ። እሞ ንሕና ከመይ ንርእዮን ነብዕሎን አሎና? ብሓቂ ክንርእዮ እንተ ኾና እንታ እዩ ትርጉም ዕርገት፥ እንታይ እዩ ሎሚ ብፍላይ አብ ሕይወት ንነፍሰወከፍና ዘልኦ ፍሉይነት?
፩ያ ዕርገት ናይ ኢየሱስ ክርስቶስ ግርማ ሞጎስ ድሕሪ ትንሣኤ ዝተፈጸመ ፍጻሜ እዩ። ብሓቂ ክንርእዮ ከሎና ሕማማት ሞት ኢየሱስ ትንሣኤኡ፥ ዕርገቱን ጵብራቅጦስን ኩሎም ሓደ ነገር የቝሙ፥ ካብ ነነድሕዶም ዘየፈላሊ ዘተአሳስር ሓደ ናብቲ ሓደ ዘመልክት አልኦም።
አብዚ ዘሎናዮ ዘመን ጸወታ ኩዕሶ እግሪ ውሩይ እዩ ሓንቲ ጋንታ ወይ ሓደ ፍሉይ ተጻዋታይ ካብታ ጋንታ ብጽቡቕ ተጻዊቶም እንተ ሰዓሩ ድሕሪ ጸወታ ነቲ ቀንዲ ተጻዋታይ/ወቲ ናይ እታ ዝሰዓረት ጋንታ ደገፍቲ ጸሮም ሓፍ የብልዎ። አብዚ እዋና ንመርዓትን መርዓውን አብ ገለ ጓይላ ዕሰልየ ክብሉ ከለዉ አዕሩኽ ሓፍ የብልዎም እዚ ኸአ ፍልይቲ መዓልቶም ከምዝኾነት ልዕሊ ኹሉ ሓፍ ክብሉ ክሕጎሱ ንማለት እዩ። ንሰብ ወይ ንሓደ ሓፍ ክተብሎ ከሎኻ ናይ ክብሪ፥ ብኹሉ ክርአ ከምኡ ካብቶም ዝርእይዎ ዘለዉ መን ምዃኑን እንታይ ከምዝገበረን ንኽርእዩ እዩ። እዚ ምስ ዕርገት ኢየሱስ ክንርእዮ ከሎና ተመሳሳላይ እዩ። ትንሣኤኡ ዓወት አብ ልዕሊ ኃጢአትን ሞትን፥ እግዚአብሔር ብምሉእ ስለ ዝተሓጎሰሉ ንመንግስተ ሰማይ አብ ሕቍፉ ሓፍ አቢልዎ እዚ ዕርገት ንብሎ። ሕጂ ኢየሱስ ንነፍሲ ወከፍና አብ ሰማይ ይጽበየና አሎ፥ ዕርገቱ ተስፋ መጻኢ ክብርናን ዋሕስ አብ ሰማይ ከም እንረኽቦን እዩ።
ዕርገት ንጰራቅሊጦስ መቀራረቢ ሓደ ደረጃ እዩ። ንሓዲስ ልቢ፥ ንሓዲስ መንፈስን ሓዲስ ኃይሊ እምነትን ዝመጽእ ሰንበት እነብዕሎ ብዓል። ሰማያዊ አቦ ንኢየሱስ ንሰማይ ክወሰዶ እንከሎ ፍሉይ ምቅርራብ ቅድሚ ምኻዱ/ምፍልዩ እዩ ገርሉ፥ መንፈስ ቅዱስ ክልእኽ እዩ። ከምቲ ወንጌል ሉቃስ ዝብሎ ኢየሱስ ንሓዋርያቱ ዘተስፈዎም ካብ ላዕሊ ኃይሊ ከም ዝለብሱ እዩ።
፪ይ ዕርገት መጨረሽታ ምልክት ድሕነት አብ ምድራዊ ሕይወት ኢየሱስ እዩ። እዚ ማለት ከአ ኢየሱስ ንሓዋርያቱ ድሕሪ ዕርገቱ ብግዙፍ አካል ዝርአዮም አቋሪጹ። እዚ ግን ተልእኮ ኢየሱስ አብ መጨረሻ በጺሑ ማለት አይኮነን። አብ ግ.ሓ. 1፡8 ተልእክኡ ንሓዋርያቱ ክቕጽልዎ አብኦም ከምዝሓደጎ ክነግር እንከሎ “አብ ኢየሩሳሌምን አብ ኵላ ይሁዳን አብ ሰማርያን ክሳብ ወሰን ምድሪ ኸአ መሰኻኽረይ ክትኮኑ ኢኹም” ኢልዎም። ሓደ ዓይነት ተልእኮ ሕጂ እውን ብግልናን ከም ማሕበር አመንትን ቤተክርስትያን ተዋህቡና አሎ። እቲ ብኢየሱስ ክርስቶስ ዝተጀመረ ናይ ድሕነት ስራሕ ሕጂ እውን ብቤተ ክርስትያን ብአና አባላታ ዝኾና ክቕጽል አለዎ። ኢየሱስ አብ ቤተ ክርስትያኑ ብዝተፈላለየ መገዲ አሎ ማለት ንሱ ዘይርአ መራሕ አብታ እትርአ ቤተ ክርስትያን እዩ። ካብዛ መዓልቲ ዕርገት ቀጺሉ አካላዊ ህላዌ ክርስቶስ ምስጢራዊ እዩ፥ እዚ ኸአ ክርስቶስ ኩሉ ጊዜ ምሳና ህልው ዝኸውን አብቶም እንጥቀመሎም ምልክታት ምስጢራት ኢልና እንጽውዖም ጥምቀት ሜሮን ቅ. ቍርባን፥ ንስሓ፥ ቃል ኪዳን ክህነትን ቅብአተ ሕሙማንን እዩ። አብዞም ምስጢራት ህላዌ ክርስቶስ አብዚ ዓለም እንከሎና ንምከረሉ።
፫ይ ዕርገት ኢየሱስ ካብ ሓዋርያቱ ከም ዝተፈልየሉ ክርአ ይክአል። አብ ግ.ሓ. 1፡1-11 ኢየሱስ ንሓዋርያት ከመኢሉ ከም ዝተሰናበቶም ንርኢ፥ እዚ ኸአ ኩሎም ምስኡ ከለዉን ንኹሉ ኩነታት ከም ስእሊ ገሩ እናአቕረበ ይነግረና። ኢየሱስ ከም ሓደ ፍሕኛ/ባላንቺና ንላዕሊ ገጹ እናደየበ ክሳብ ምርአይ ዝስእንዎ ቀስ ብቕስ ከም ዝተሰወረ ገሩ ይነግረና። እዚ ምናልባት ንሓዋርያት ከቢድ ነገር ነሩ ክኸውን ይኽእል እዩ፥ እንተ ኾነ ቅድሚ ምኻዱ ብዝሃቦም ዘሓጉስ ህያባቱ መሊእዎም እዩ። ህያብ ምርዳእ በዚ ኸአ ንቅዱስ መጽሓፍ ብምሉእ ክርድእዎ፥ ተስፋ ኃይሊ መንፈስ ቅዱስን መጨረሻ ናይ ፍቕሪ ቡራኬ ምስ ተስፋ ከምዘይሓድጎም ክሳብ መወዳእታ ዓለም ምስኦም ከምዝኸውን ገሊጽሎም።
አብ ጊዜ ስንበት ዝተገብረ ፍጻሜ ናይ ክርስቶስ ዳግማይ ምጽአቱ ጫፍ ተርእዮን ርግጽነቱን ሂብዎም። አቱም ሰብ ገሊላ ስለምንታይ ኢኹም አብ ሰማይ አማዕዲኹም እናጠመትኩም ደው ኢልኩም ዘሎኹም እዚ ኻባኻትኩም ናብ ሰማይ ዝዓረገ ኢየሱስ ከምቲ ናብ ሰማይ ኪዓርግ ከሎ ዝረአኽምዎ ከምኡ ገሩ ኸአ ኺመጽእ እዩ” (ግ.ሓ. 1፡11)።
እዚ እምነት ሕይወት ድሕሪ ሞት ከም ዘሎ ዝገልጽ አብ ፩ይቲ ንባብና ኤፈ 1፡17-23 ንርእዮ። አዒንቲ ልብኹም በሪሁ ናይእቲ ዝጸውዓኩም ተስፋ እንታይ ከም ዝኾነ ምእንቲ ኽትፈልጡ፥ እቲ ንአመንቲ ዘተስፈዎም ናይእቲ ኽቡር ርስቲ ሃብቲ እንታይ ከምዝኾነ ምእንቲ ክትግንዘቡ፥ አባና አብቶም እንአምን ከአ እቲ ኺግመት ዘይክአል ዕቤት ኃይሉ እንታይ ከምዝኾነ ምእንቲ ክትፈልቱ እጽሊ አሎኹ ይብል። አብዚ እንርእዮ ጽቡቕ ጸሎትን ዘደንቕ አተሓሳስባን እዩ።
ቅ. ጳውሎስ ነዚ ብዝያዳ ክገልጾ እንከሎ እግዚአብሔር አብ ንክርስቶስ ካብ ሙታት ዘተንሥአሉን አብ ሰማያት አብ የማኑ ዘቐመጠሉን ኃይሉ እዩ ይብል (ኤፈ 1፡20)። አብ የማን አምላኽ ተቐመጠ ዝብል ናይ አይሁዳውያን ውስጠዘ እዩ፥ ምስ አምላኽ ስልጣን ምክፋል ማለት እዩ። ብኻልእ አዘራርባ እግዚአብሔር አብ ንወዱ ኢየሱስ ክርስቶስ ጎይታ ሰማይን ምድርን ገርዎ ማለት እዩ። በዚ ምኽንያት ኢና እምብአር ብዓል ዕርገት እነብዕል ዘሎና።
ቅ. ጳውሎስ መግለጺኡ ብዝያዳ ይቕጽል እሞ ክርስቶስ ሕያው አሎ፥ ንሕና ምድራውያን ሰውነቱ ኮና። ሰውነቱ ስለ ዝኾና ንኻልኦት ክርስቶስ ክንኮነሎም አሎና። ንሱ ሓንሳብ ንምድሪ ምስ ሓደጋ ንስርሑ ክንቅጽል ምእንቲ መንፈሱ ሂቡና።
ናይ ሎሚ ወንጌል ንባብና ማቴ 28፡16-20 ኢየሱስ ንሓዋርያቱ ዝዓበየ ተልእኮ ክሰብኩን ብስም አብን ወልድን መንፈስ ቅዱስን አብ ኩሉ እናኸዱ ከጠምቝን ከም ዝልአኾም ይነግረና። ዓላማ ተልእክኦም ንኹሉ ዘጠቓለለ ሓፈሻዊ እዩ። ተልእክኦም አብ ኩሎም አሕዛብ እምበር አብ እስራኤል ጥራሕ አይኮነን። አብ ምእተዊ ኢየሱስ ንሓዋርያቱ ክርአዮም እንከሎ ከም ጎይታ ኩሉ ዓለም እዩ ተራእይዎም። ርእይ ምስ አበልዎ ኩሉ ዘጠራጥር ነገራት ካብኦም ተቐንጢቱ፥ ክዛረቦም እንከሎ ብቃላት ትእዛዝ እዩ ዝነገሮም። ግን እቲ ዝሃቦም ምስኦም ኩሉ ጊዜ ከምዝህሉ ዝገልጽ ክሳብ ክንደይ ምስኦም ጥቡቕ ርክብ ከም ዝህልዎ ይገልጽ። ክሳብ መወዳእታ ዓለም ምሳኹም ክህሉ እየ።
ብዓለ ዕርገት እምብአር እንጎናጸፎ ክብረ ግርማ መጻኢ ተስፋናን ዋሕስና ንጎይታ አብ መንግስተ ሰማይ ከም እንረኽቦ ዘረጋግጽ እዩ። ዕርገት መዘኻከሪ ድሕነትናን እቲ ሓቀኛ ቤትና መንግስተ ሰማይ ከምዝኾነ ዝገልጽ እዩ። ሎሚ እምብአር ኲኖ እዚ እንነብሮ ዓለም ርኢና ክንክእል መወዳእታና አብቲ ምስ ኢየሱስ ክርስቶስ እንሳቶፎ አብ መንግስተ ሰማይ ከምዝኾነ አለሊና ጉዕዞና ክነቕንዒ ይግባእ። እዚ እንነብሮ ዓለም ግዝያውን ሓላፊ ምዃኑ እምበር ዘለዓለማዊ ከምዘይኮነ ክንፈልጥ አሎና። አብ ገለ እዋን እዚ እንነብሮ ዓለም ጥራሕ ቀዳምነት ሂብና ስለ እንነብር ሎሚ ክንበራበር ንሕተት አሎና። ሕይወተይ ከመሎ ንሰማይ ዝኸውን ስንቂ ሒዘዶ እጉዓዝ አሎኹ ክንብል ይግብአና።
ብተወሳኺ ብዓለ ዕርገት ንመጻኢ ዝጽበየና ዘሎ ድሕሪ ሞት ንዘሎ ነገራት ክንሓስብ ጥራሕ አይኮነን ዘዘኻኽረና አብዚ ሕይወት ከሎና ክንከዶ ዘሎና መገዲ እውን የዘኻክረና እዩ። ኢየሱስ ቅድሚ ዕርገቱ ንሓዋርያቱ ልኢኽዎም ንአና እውን ሎሚ ይልእኸና አሎ። መሰኻክሩ ክንከውን ንተልእኮኡ ክሳብ መወዳእታ ዓለም ክሳብ ብዳግም ዝመጽእ ክነብጽሖ ንልአኽ አሎና። ብሓቂ ዓቢ ሓላፍነት/ተልእኮ እዩ። ግን ቅድሚ ንኢየሱስ ንኻልኦት ምስባኽና መጀመርያ ኢየሱስ ጎይታ ልብና ምዃኑ ክነረጋግጽ አሎና። እዚ እንገብሮ ኸአ እናጸለና አብ ቃላቱ ክነስተንትን ከምቲ ንሱ ዝመሃሮ ብምንባርን ንትእዛዛቱ ብምሕላውን እዩ። አብ ኩሉ ሕይወትና ተግባርና ንኢየሱስ ክንመስል ክንጽዕር አሎና። ድሕሪኡ ነቲ ሰናይ ብሥራት ንካልኦት ክንሰብኽ ብቃልናን ተግባርናን ጥራሕ ዘይኮነ ብምሉእ ሕይወትና ሽዑ ኢየሱስ አብ ልባቶም ክነግስ እሞ ሓንቲ ምዓልቲ ኩልና ምስኡ አብ መንግስተ ሰማይ ክንህሉ ኢና።
ብዓልና ባሪኹ ቅዱስ ሕይወት እንመርሕን ነሕዋትና አፍደገ ሰማይ እንኸፍትን ይግበረና።
ብሩኽ ብዓል።
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ


text:
ኣብነታት ስርዓተ-ጽሕፈት-1
ኣብ ዝሓለፈ (06 ነሓሰ 2015) ኣብነት ስርዓተ-ጽሕፈታት ኪቐርብ ተባሂሉ ነይሩ፣ እንሆ ድማ፤
ያታዊ ስርዓተ-ጽሕፈት ካብ ግእዝ ንእተራዕሙ ምንጪ-ቃላት ኪዕቅብ እንከሎ፡ ዘመናዊ ስርዓተ-ጽሕፈት ምትዕራርይ ይገብር።
ዘመናዊ ስርዓተ-ጽሕፈት ንሠውት ብሳት፡ ንፀጳ ብጸደይ ይትክእ። ፍሉይ ኣትኵሮ ዘድልዮም፤ ብኀርም ዝጽሓፉ ከከም ዝረዓምዎ ድምጺ ገሊኦም ብሆይ ገሊኦም ከኣ ብሐወት ይትክኡ። ከምኡውን ብግእዝ ብሐውት ዝተጻሕፉ ናብ ሆይ ዝቕይረሉ እዋን ኣሎ። አልፍን ዐይንን ዝሓቘፉ ቃላት ገሊኦም ይቀያየሩ፡ ገሊኦም ከኣ ይዕቀቡ።
ኣብ ዘመናዊ ስርዓተ-ጽሕፈት ትግርኛ፡ ነፍሲ-ወከፍ ፊደል እቶም ሸውዓተ ሆህያት፡ ዝተፈላለየ ድምጺታት ኣለዎም። ካብ ግእዝ ንእተውርሱ ቃላት ከከም ኣደማምጽኦም፡ ኣብ ጽሕፈት፡ ምትዕርራይ ይገብር።
ኣብዚ ዝድህሰሱ፤
ሀ. ሀ-ሐ-አ-ዐ ዝሓቝፉ ቃላት-ግእዝ
ለ. ኀርም ዝሓቘፉ ቃላት-ግእዝ
ሐ. ብሐውት ዝተጻሕፉ ቃላት-ግእዝ
መ. አልፍን ዐይንን ዝሓቘፉ ቃላት-ግእዝ ዝኽሰት ዝተፈላለየ ምቅይያራት
ሠ. ብዘይካ ድምጺ ምቅይያር ቅርጺ-ጽሕፈት ዘየርእዩ ቃላት
እቲ ምትዕርራይ፤
ሀ. ሀ-ሐ-አ-ዐ ዝሓቝፉ ቃላት-ግእዝ፡ እቶም ሀ-ሐ-አ-ዐ፤
1. ኣብ መጀምርታን ኣብ መንጎን እንተኾኑ ቅርጾም ብምቕያር ብ ሃ-ሓ-ኣ-ዓ ይትክኡ (ናይ ኀ-ኃ ኣብትሕቲ (ለ) ተመልከት)።
2. ኣብ መወዳእታ ቃል እንተኾኑ ቅርጾም ኣይቅይርን፣ ድምጾም ግን ካብ ራብዕ-ድምጺ ናይ ግእዝ-ድምጺ ይቕይሩ። ኣብ’ዚ ክስትብሃል ዘለዎ እቲ ቅርጺ ሱር-ግሲ ግእዝ-ግእዝ-ግእዝ (1.1.1) ዝብል መጐት ኣብ ቁ.1 ከምዝተኸስተ ከም ዘይሰርሕ እዩ፣ ዋላ ኣብ’ቲ ዝሰርሕ (ቁ.2) ኣብ ቅርጺ እምበር ኣብ ኣደማምጻ ኣይሰርሕን እዩ። ብግእዝ፡ ድምጺ ራብዕ እንክህልዎ፡ ኣብ ትግርኛ ግን ድምጺ ግእዝ እዩ ዝሕዝ።
ኣብ ዝቕጽል እታው፡ መቐጸልታ ኣብነታት ስርዓተ-ጽሕፈት-2 ኪቐርብ እዩ። (ውከሳ-ጽሑፍ ኣብ መወድእታ ኪጥቀስ እዩ)
ኣርኣያ ካሳ
29 ነሓሰ 2015


text:
ምስጢር ግዳይ በዓል ጽሩራ ህግደፍ ዝኾነት ጓል ስውአትን፡ አውያት ዓሳታት ማእከላይ ባሕሪ ዝተቛደስዋ “ሳሊናን”፥ ስለምንታይ?
ምስጢር ግዳይ በዓል ጽሩራ ህግደፍ ዝኾነት ጓል ስውአትን፡ አውያት ዓሳታት ማእከላይ ባሕሪ ዝተቛደስዋ "ሳሊናን"፥ ስለምንታይን? ስርዓት ህግደፍ ንሕድሪ ስውአት ጎስዩ፡ ንህዝብን ንዋጋ ዝኸፈሉ ጀጋኑን፡ ብዘይ መስርሕ ሕጊ ኸርዲኑ ምስቃይ ከይአኽሎ፡ ስድርኦም ሲኢኖም፡ አብ ትሕቲ ባሩድን ሃድን
ምስጢር ግዳይ በዓል ጽሩራ ህግደፍ ዝኾነት ጓል ስውአትን፡ አውያት ዓሳታት ማእከላይ ባሕሪ ዝተቛደስዋ “ሳሊናን“፥ ስለምንታይን?
ስርዓት ህግደፍ ንሕድሪ ስውአት ጎስዩ፡ ንህዝብን ንዋጋ ዝኸፈሉ ጀጋኑን፡ ብዘይ መስርሕ ሕጊ ኸርዲኑ ምስቃይ ከይአኽሎ፡ ስድርኦም ሲኢኖም፡ አብ ትሕቲ ባሩድን ሃድን ነፈርትን፡ አብ ቤት ትምህርቲ ሰውራ ዝዓበዩ፡ ዘኽታማት ደቂ ስውአት’ውን ከይተረፉ፡ ባዕሉን ብመገዲ ዕሱባቱን፡ ከከላብቶምን ከሳቅዮምን ይርከብ። ንህዝቢ ኤርትራ በአልማማ፡ ንመንእሰያት ሃገረ ኤርትራ ብሓፈሽኡ፡ንዘኽታማት ደቂ ስውአት ክዓ ብፍላይ፡ ግዳያት በላዕ ሰብ ስርዓት ህግደፍን ስብ ጽሩራን ክኾኑ መን‘ዩ ፈሪድዎም? ነዚ ዘልዓልክዎ ሕቶ ብሓጺሩን ብዘይ ቃል ዓለምን፡ ስቅታን ተምበርካኽነትን ናትና ናይ ዜጋታት ጥራሕ‘ዩ መልሱ። ኣብ ሃገርና ሕግን ተሓታትነት ቦታ ብምስአኖም፡ ውልቀ ረብሓ ዝሰረቶም ዕንደራ፡ ብልሽውና፡ ክሕደት፡ ጥልመት፡ ዜጋትት ብዘይ መስርሕ ሕጊ ምቕፋድ፡ ምርዓድ፡ ምሕቃቕ፡ ዝምታን፡ ምክልባትን ዋጋ ዝኸፈሉን፡ ሰላማውያን ዜጋታትን፡ ከም ቀንዲ ሜላ፡ ውልቀ መላኺን፡ መዳኽርቱን መጋበርያታቱን ዝኾኑ፡ ገለ ገለ ስብ ጽሩራን ሰብ መዝን ህግደፍን ፡ ገለ ፈትወቲ ነብሶም ዜጋታትን ዝተላበስዎ፡ ናይ ገበትን ዓመጽትን፡ ቅዲ ኮይኑ ብስዉርን ብዕልን ክስርሓሉ ጸኒሑን አሎን። እዚ ዓመጽ፡ ዝምታን፡ ምክልባትን ምጽናት ዜጋታት ዝመለለይኡ ኩነት’ዚ፡ ህልው ኩነታት ሃገርና ብዝግባእ ንዝርድኦ ሰብ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ንዝኾነ ዜጋ’ውን፡ ታሪኽ ክስንዶ ዝጸንሔን ዘሎን፡ ማዓልታዊ ንርእዮ ዘሎናን ስለዝኾነ ነጋሪ ዘየድልዮ ሓቂ’ዩ። ከም ዜጋታት፡ ነዚ ክውንነት’ዚ፡ ሕጂ ዓገብ ክንብልን ግቡእ መልሲ ክረክብ እንተ ዘይተዋሲእናን፡ ግቡእና አይፈጸምናን ተሓተትቲ ካብ ምዃን’ውን አየድሕነናን። ምኽንያቱ፡ ነዚ’አ ውን ክንገብር ስለዘይከአልና’ዩ፡ ብቀንዱ መትከልን ዕላማን በጃ ዝሓለፉ ስውአትና፡ ንሰብአውን ንማሕበራዊ ፍትሕን ዝኸፈልዎ ክቡር ዋጋን ተረሲዑ፡ መሰል ዜጋታት ተረጊጹ፡ ብሩህ መጻኢ ሃገርና ተኾሊፉ መጻወቲ ውልቀ መላኺን፡ መዳኽርቱ ዝኾኑ ዉሑዳት ገለ ገለ ስብ ጽሩራ ህግደፍን ሰብ መዝን ፡ ገለ ፈትወቲ ነብሶም ዜጋታትን ኮንና ሃገርና ትዓንው፡ ህዝብና ድማ ዝሳቀን ዝጠፍእ ዘሎን። ከም ውጽኢት ስቅታና እዩ እምብአር እዚ ስርዓት ህግደፍ ዝተኸተሎ ኣዕናውን ዓንዳርን ሜላ፡ ፍረ ቃልሲ ስውአትን፡ ህዝቢ ኤርትራ ዝኸፈሎ ዋጋን፡ ዘመዝገቦ ዓወትን፡ሰማዊ ጥራይ ኮይኑ ተሪፉ፡ አብዛ ሰዓት’ዚአ ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ፡ መንእሰያትን ደቂ ስውአትን ክዓ ብፍላይ፡ ግዳይ ዓመጽትን ገበትን ስብ ጽሩራ ህግደፍን፡ መጋበርያታቶምን ኮይኖም ንረኽቦም። ገድላዊ ታሪኽናን ክብርታትናን ናጽነትናን ተጨዊዩ፡ ውልቀ መላኺ ቁንጮ ህግደፍ ንስልጣን ብሒቱ፡ ኣብ ልዕሊ ውጹዕ ህዝቢ ዘውረዶ ሕስምን መከራን አብ ጠርዚ በጺሑ፡ ሃገርና ካብ እዋን ናብ እዋን፡ ካብ ዝገደደ ናብ ዝኸፍአ ደልሃመት ተሽሚማ አብ ትርከበሉ ህሞት፡ ገለ ውሑዳት ስብ ጽሩራ ህግደፍን ሰብ መዝን፡ ገለ ፈተውቲ ነብሶም ዜጋታትን፡ ካብ ህዝቢ ዝተኸወለ ምስጢር’ያኢ ኮይኑ፡ ብመን አሎኒ፡ ደረት ዘይብሉ ገበን፡ ግሕምጥና፡ ብልሽውናን፡ ሰብአውነት ዝጎደሎ በደላትን ኣብ ልዕሊ ህዝብን ደቂስውአት’ውን ከይተናሕፉ ክፍጽሙ ዝረአዩን ዝቅጽልዎ ዘለዉን።
ኣብዚ ዘሎናዮ መድረኽ ቃልሲ ንሓርነት፡ ህዝብና ካብ ምብህዳል ንምድሓን ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ንኽዕወት፡ ብዙሓት ደለይቲ ፍትሒ ደቂ ሃገር፡ ንፍርሒ ሲዒሮም፡ ካብ ህዝቢ ዝተኸወሉ ኮይኑ ንዝስምዖም ስብ መዚ ህግደፍን መሻርኽቶምን፡ ንዝፍጽምዎ ዘለዉ እኩይ ተግባራትን ገበናትን ብድፍረት የቃልዕዎ አለዉ። እዚ ክነአድን ክቅጽልን ዘለዎ ተግባር’ዩ። ጎኒ ጎኒ ናይቲ ኩሉ መዳያዊ ቃልስና፡ እዚ ምስንገብር’ዩ ንኹሉ ደላይ ፍትሒ ነበራብሮን፡ ነቶም ኣብ ድርኩኺት ዕርበት ዝርከቡ ህግደፍን፡ መሻርኽቱን መጋበርያታቱን ዝኾኑ ወይጦታት ዕምሮም ዝሓጽርን፡ ዝተጨውየ ባህጊ ሓርነት ህዝቢ ኤርትራ ድማ ዝሰምርን ሕድሪ ስወአትና ዝኽበርን፡ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ፍትሒ ሰላምን ቅሳነትን ዝረክብን። ኻብ’ዚ ቕድም ኢለ ዘተንባህክዎ ድሕረባይታን፡ “ህዝብኻ ክዝመት ዓይንኻ’ዶ ይዕመት” ዝብል ብሂልን ዲሒረ ዝዝርዝሮ ሓቂታትን፡ አነን እዛ ብናተይ ምኽንያት “ሳሊና” ኢለ ዘጠመቅኩዋን ብጸይተይ፡ አብ ልዕሌና፡ ብጎባልል ሰብ ጹሩራ ስርዓት ህግደፍ ብዘጋጠመና ዓመጽ ሕሰምን ኣደራዕን፡ ድሕሪ ደጊም ፣ ኣብ ትሕቲ’ዞም አራዊት ዝኾኑ ሰብ ግዜ ኮንካ ሂወት አብ ኤርትራ ትርጉም የብላን ክትነብር’ውን ዝከኣል ኣይኮነን ብምባል፡ ካብታ ሓላል ሃገርናን ንፈትዎም ቤተሰብናን ራሕሪሕና፡ ካብ ንወጽእ ጃ 5 ዓመት አቚጺሩ’ሎ። ይኹን እምበር፡ ሽሕኳ አነ ብሂወት እንተሰረርኩ፡ ምስታ ብዕሸላ ነፊጻ ኡይ እንዳበለት ሬስአ ከይተረፈ፡ ዓሳታት ማእከላይ ባሕሪ ተቛዲሶማ ዝተቆጽየትን ህጣማ ዝጠፍኤት ብጸይተይ ሳሊና ንዝአተናዮ ቃል አኽቢረ ‘ፍቓድ ረቢ ኮይኑ ፡ ሓደ ካብ ክልቴና ብህይወት ክንነብር ዕድል እንተረኺብና ፣ ነዚ ዘጋጠመና ወጽዓታት፡ ንህዝቢ ኤርትራ ንኸነዘንትወሉ ኪዳን ንእቶ ።” ዝብል ረዚን ምሕጽንታ ለበዋን ተበጊሰየ፡ ንጥፍኣት ሳሊና ቀንዲ ምኽንያት ንዝኾነ ብዓል ጊዜ፡ ብዛዕባ ሓደ ዕሉል ገበነኛ ብ/ጀነራል ተብየ ግርማይ መሓሪ ንሰይጣናዊ ተግባራቶም ዝፈልጦን ዝረአኽዎን ዝሰማዕክዎን ዘጻረኽዎን ሓቅታት፡ ሕጂ ንውጹዕ ህዝብና ዘካፍልን እንሆ ዝብል ዘለኹን። ዋና ዕላማ ናይዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ንለበዋ ‘ሳሊና’ ምኽባር እኳ እንተኾነ፡ ብዓቢኡ ነቲ ማእለያ ዘይብሉ ቅሉዕ ፡ ግሁድን ስውርን ዓመጻት ገለ ገለ ስብ ጽሩራን ኢደ ቤዛታት ስርዓት ህግደፍን፡ ብምልኡ ምዝርዛሩ ይእግም እኳ እንተኾነ፡ ብመጠኑ ምግላጹ፡ ነቶም አይተፈለጥናን እንዳበሉ ገበን ዝፍጽሙ ዘለው ሰብ ጊዜ፡ ብዓቢኡ ካብ ህዝቢ ዝኽወል ገበን ከምዘየሎ ንምግንዛቦምን፡ ብመጠኑ ኽዓ ንመጻኢ’ውን ንድሕነት ግዳያት ናይዞም ሰብ ግዜ ክኾና ዝኽእላን ዝኽእሉን ዜጋታት ምሕባር አገዳሲ ስለዝኾነን’ዩ።
ሳሊና መን‘ያ?
ድሕረ ባይታ ሳሊናን ዝሓለፈቶ መስገደልን ቆጺርካ ዘይውዳእን ስለዝኾነ፡ ረቢ ዕድመ እንተሂቡኒ አብ መጽሓፍ ክትርኾ’ኳ ድሌት እንተሃለወኒ፡ ከም ቁሩብ መላለዩ፡ ካብ ባሕሪ ብጭልፋ የሕጺረ ወስ ከብለልኩም። ሳሊና ካብ አቦአ ተጋዳላይ ሰርጹ (አሻዕለ) አዲአ ተጋዳሊት ደሃብን አብ 1978 ተወሊዳ። 2 ወርሒ ድሕሪ ምዝማድ ወለዳ፡ ሕማቅ አጋጣሚ ኮይኑ አሻዕለ፡ ባጽዕ ንምሕራር አብ ዝተገብረ ደማዊ ዂናት አብ ወርሒ 12 ዕለት24, 1977አብ ሳሊና ስለተሰውኤ፡ ደሃብ ድሕሪ መስዋእቲ አቦአ ንዝተወልደት ህጻን፡ “አነ ብቅቡል ምኽንያት ሳሊና ኢለ ዝሰመኹዋ” ተገላገለት። ዘይምዕዳልን ዕጫ ሳሊናን ኮይኑ፡ ደሃብ ወላዲት ሳሊና’ውን አብ ድሮ ነጻነት 1990 አብ ከባቢ ቶኾምብያ ብዘጋጠመ ናይ ፈንጂ ሓደጋ ስለ ተሰውአት፡ ሳሊና ከም ኩሎም ደቂ ስውአት፡ ዘኽታም ኮይና’ያ ንናጽነት ርእያን ምስ አንኮ ሓውቲኖአ አብ ኣስመራ አብ ወርሒ ሓምለ 1991ክትራኸብ ዝኸአለትን። አፍልጦናን ሌላናን ምስ ሳሊና፡ ከም ኩሉ መንእሰይ፡ አብ 10ይ ዙርያ፡ ንሃገራዊ አገልግሎት ምስወረድና እኳ እንተኾነ፡ አነ መጀመርታ አብ ባረንቱ ከም አባል ክፍሊ ዜናን ሓበሬታን፡ ቀጺለ አብ ኣስመራ ግምሩክ ፈሮቪያ ተመዲበ፡ ንምግላጹ ዝእግም ግዕዙይ አሰራርሓ ርእየን አገልጊለን። ሳሊና ኽአ አብ ተሃድሶን አብያተ ማእሰርትን ኣስመራ፡ ከተገልግል ምስ ጸንሔት፡ ድሒሩ ብሰበብ ‘ስግረዶብ’ አብ ቀይዲ ትኣቱ። ጽንሕ ኢሉ፡ አነው’ን፡ በቲ አብ ዝተመደብክዎ ስራሕ ዝረአኽዎ ግሕምጥና፡ ሕልናኻን ክብርኻን ሽጥካ ትረኽቦ ልዑል ናይ ስራሕ ዕድል አይደልንየ ስለዝበልኩን፡ ብሰበብ አስባብ፡ ብሓላፊ አሃዱየይ ናብ ቀይዲ አትየ ምስ ዝፈትዋ መሓዛይ ዳግማይ አብ መጻብቦ ቀይዲ ተራኸብኩ። ድግሲ ማለት ከምዚ’ዩ ፡ አብዛ ሕጂ ዘላ ሓላል ሃገርና። ማእሰርቲ አብ ኤርትራ፡ መእረሚ ቦታ ዘይኮነ፡ መውጽእ ህልኽ፡ ቅርሕንትን ጽልእን ስለዝኾነ ጀሃነብ ወይ ሲኦል ጥራይ ኢልካ ምሕላፉ ይቀልል። አብ ትሕቲ ቀይዲ ዝርከባ ደቅንስትዮ ማእለያ ዘይብለን ኮይነን፡ ብጥቅልሉ፡ ብዘይ በደል ስጋዊ ፍትወት ወይ ጊላነት ሰብ ጊዜ ስለዘይተቀበላ፡ ወይ ብአካላዊ ጉድአት ምስዓብ፡ ብስርቂ፡ ምጥፍፋእ፡ ብሃይማኖት፡ ወይ ብስግረዶብን ፖለቲካዊ ዝንባለን ዝተአስራ የጠቃልላ። ብሓፈሽኡ ክርኤ ከሎ ግን፡ አብ ትሕቲ ቀይዲ ንዝርከባ፡ ብሃይማኖት፡ ወይ ብስግረዶብን ፖለቲካዊ ዝንባለን፡ ወይ ስጋዊ ፍትወት ወይ ጊላነት ሰብ ጊዜ ስለዘይተቀበላ ዝተአስራ ብፍላይ ከአ ብሃይማኖት ዝተቀየዳ፡ ብመደብ ልዑል ዝኾነ ጸቕጥን ስጋዊ ዓመጽን አብ ልዕልዔን ስለዝፍጸም ዋላ’ውን አብ ትሕቲ ቀይዲ ከለዋ፡ ግዳይ ጾታዊ ዓመጽን ዘይተደልየ ጥንስን ምዃን ንቡር’ዩ። እዚ አብ ልዕሊ አብ ትሕቲ ቀይዲ ዝርከባ ደቂ አንስትዮ ዝፍጸም ግህሰትን ዓመጽን፡ ብአድማስያዊ ሕጊ ዝኸፈኤ ገበን እኳ እንተኾነ፡ አብ ትሕቲ ስርዓት አልቦ ህግደፍስ፡ ዝሓተሉ አካል ወይ’ውን ዝሕተተሉ’ውን የብሉን።
ብዝኾነ ክሕጽረልኩም፡ ሳሊና ብምስምስ ‘ጓል ስውአት` ተባሂላ ድሕሪ ናይ 2 ዓመትን 7 ወርሕን፡ አነ ኸአ ድሕሪ ናይ 19 ኣዋርሕ ቀይዲ ወጺእና ዳግም ተራኺብና አብ አስመራ ስሩዕ ሂወትና ክንጅምር ንሕልን። ይኹን እምበር፡ ርሑቅ ከይከድና፡ ሳሊና ነቲ ‘ጓል ስውአት ተባሂላ’ ዝወጻትሉ ምስምስ ተጎስዩ ወይ ከም ሞሳ ተቖጺሩ፡ ብግርማይ መሓሪ “ወይ ዝሓተትኩኺ ተቀበሊ ወይ’ውን አብቲ ዝነበርክዮ ቀይዲ ከትበልዪ ኢኺ ተባሂላ” ብዓመጽ ድንግልንአ አረኪባ፡ ኣብ መንበሪ ገዝኡ ሓዝሓዝ፡ ብፍሉይነት ዝተውሸመን ሰብ ጥቅሚ ደቂ አንስትዮ እንተዘይሃልየን መዓልታዊ ከም ሪሰርቫ፡ ግዳይ ጾታዊ በለጽን ዓመጽን ናይ ብ/ጄ ተብየ ግርማይ መሓሪ ኮይና ብምትራፋ ዘይተደልየ ጥንሲ ይመጽእ። ሳሊና፡ ዓቅሊ ጽበት ዝመበገሲኡ፡ ነዚ ሓቢአትለይ እኳ እንተጸንሔት፡ ድሒራ፡ ብግርማይ መሓሪን ወሻሽሙን ንዘጋጠማ ዘስካሕክሕ አረሜናዊ አተሓሕዛን፡ ስቃይን፡ ሕንቅንቅ እንዳበለት ብምዝንታው፡ ነብሳ ከምዝጸልኤት አተንቢሃትለይ። ብድሕርዚ፡ ሓውትኖአው’ን ንገዛና መጺአ፡ ሳሊና “ቅትለት ነብሲ ከትፍጽም ፈቲና” ኢላ ምስ ነገረትንን፡ ዓቅመይ ዝኽእሎ ክፍትን፡ ንግርማይ መሓሪ ተወከስክዎ። ግርማይ “ንባዕልኺ አብ ዘይምልከተኪ ሽግር ከይትአትዊ ተጠንቀቂ” “ስልከይ ስለዘይተልዕሎ ግን ሞባይልኪ ሃብኒ’ሞ አብ ቅድሜኺ ዝበሃል ባዕለይ ክብላየ” ኢሉኒ ምስሃብክዎ ስልኪ ይድውል። “አይተላዕለን” ኢሉ ምስ ብዙሕ ምፍርራሕ፡ “ድሕሪ ሕጂ ንዓኺ ዝምልከትን ስራሕክን ጥራይ ግበሪ” ብምባል ሞባይለይ ይመልሰለይ። ለካ ሞባይለይ ዝተጠቅመ ናብ ናቱ ስልኪ ደዊሉ ቁጽሪ ሞባይለይ ንምርካብ’ዩ ኔሩ ውዲቱ። ብዝኾነ ንኽገርመኩም፡ ንጽባሒቱ ደዊሉለይ ተቋጺርና፡ አነ ብጉዳይ ሳሊና መሲሉኒ ዝኸድድክዎ ቖጸራ፡ ንዓይ’ውን ከም ግዑዝ አቅሓ ቖጺሩ ብነብሰይ ምስኡ ክመራሳሕ ተደናደነኒ። ደጊም ትሩፍ ክኣ በልኩን አብ ኤርትራ ምፍጣረይ አጽልአንን።
ብድሕር’ዚ፡ ንሳሊና ካልእ አማራጺ ሂወት’ውን ከምዘሎ አእሚነ፡ ካብ ሃገር ክንውጽእ መደብና። ጽቡቕ አጋጣሚ፥ ብዝነበረኒ ናይ ስራሕ ዕድል መገሻ ንተሰነይ፡መጀመርያ ንቅድም ኢለ ብናይ ስራሕ ዕድል ዝፈለጥክዋ ባረንቱን፡ ብሓገዝ ሻቡ ዝተላልኽዎም ሰብ ሞሳን ብም’ጥቃም፡ ብሻምብቖን ብሹካን አቢልና ንትግራይ ሰጊርና ንአዲስ አበባ ብምቅጻል፡ አብ ባልቻ ዝብሃል ሆስፒታል ሽግርና ብምግላጽ፡ ነቲ ሳሊና ‘ዘርኢ መርገም’ ኢላ ምቕባል ዝአበየቶ ዕሸል ወይ ዘርኢ ግብረ ዕሉል ገበነኛ ግርማይ መሓሪ ከምዝንጸል ዝተገብረ። ብድሕርዚ ናብቲ ክትገልጾ ዘጸግም ደቂ ተባዕትዮ የሕዋትና’ውን ከይተረፉ ግዳይ ጾታዊ ዓመጽ ክኾኑ ከለዉ ዝረኣናሉ ጉዕዞ ንሱዳንን ቀጺሉ ንሊብያን ኮይኑ። አነ ብዕለት 16 ወርሒ 02, 2013 ካብ ሊብያ ተበጊሰ ብሰላም ማልታ አትየ። ከትስዕበኒ ዝተጸበኽዋ ሳሊና ግን አብታ ብዕለት 03 ወርሒ 10, 2013 ካብ ሊብያ ተበጊሳ ሓደጋ ዘጋጠማ ጀልባ ግዳይ ብምዃን፡ ከም ስማ ሳሊናን ከም አቦአ አሻዕለን፡ ግዳይ ጨው ማእከላይ ባሕሪ ብምዃን ዓሳታት ማእከላይ ባሕሪ ተቛዲሶማ ንሕልፈት በቂዓ፡ ብዘይ ንቡር ቀብሪ፡ እንኮ ንስድርአ ዝነበረት ጓል ስውአት ሳሊና፡ ካብ ሽግር ክትሃድም እንዳተቃለስት ዓለም አብ ሰዊት ዕድሜአ አርኪባታ ዓዲ ለዊጣ። በዚ’የ ኸኣ፡ ልክዕ ከም ስውእ ኣቦአ ኣሻዕለ፡ ጨው ባሕሪ ስለዝበለዓ “ሳሊና” ኢለ ዝሰመኹዋን ክገልጻ ዝደለኹን። እስከ ብዛዕባ ነዚ አረሜናዊ ዝኾነ ተግባራት ፈጺሙ፡ ንሳሊና ንሞት ዘጋለጻን፡ ንጥፍኣታ ምኽንያት ዝኾነን፡ ብዓል ግዜን በዓል ጹሩራን ብ/ጄነራል ተብየ ግርማይ መሓሪ ቅሩብ ወስ ከብለልኩም።
‘ብ/ጄነራል‘ ተብየ ግርማይ መሓሪ መንዩ?
ግርማይ መሓሪ ገበናዊ ታሪኹ ነዊሕን ዝተሓላለኸ ምስጢር ዝሓቖፈ ስለዝኾነን ዘርዚርካ ዝውዳእ አይኮነን። ግን ገለ ገሊኡ ብጭልፋ ንምርአይ ጥራይ፡ ነዚ ዝስዕብ ምጥቃስ ይከኣል። ገና ኣብ ፈላሚ ምሕራር ናቕፋ፡ አብ ሓይልታት ከም መራሕ ቀዳመይቲ ቦጦለኒ እኳ እንተነበረ፡ አብቲ እዋን’ቲ ኣብ ዝተገብረ ናይ ኩሉ ሓይልታት ተኽሊጥ፡ ንሱ ጥራይ ከይተወዝዔ ተሰጊሩ። እዚ ከአ፡ እሳያስ ኣፈወርቂ ንግርማይ መሓሪ ኣብ ፍሉይ ቦታ ብውልቁ ክውዝዖ ስለተደልየ ነበረን ኮነን። ግርማይ መሓሪ፡ ከም ቀንዲ መጋበርያ ኢሳይስ ኮይኑ ኪኖ’ቲ አብ ታሪኽ ተሰኒዱ ንረኽቦ፡ አብ ምቅንጻል ናይቶም ፈለምቲ ሰውራ ኤርትራ ዝነበሩ፡ ኣብርሃም ተወልደን ካልኦትን፡ ኢስያስ ንዘሃቦ ፍሉይ ተልእኾ ንምትግባር ንሱዳን ከይዱ፡ መጀመርያ ፈታዊን ብጻይን መሲሉ ንዝቀረቦ ትኩእ ይሕደጎ፡ አብ ከባቢ ዔላ ጻዕዳ አብ ቃጽያ የእትዩ፡ አብ ምሕቃቅን ምቅንጻልን ትኩእ ይሕደጎ ዝወሰዶ ስጉምትን፡ አብ ምቅንጻል ተመስገን በርሀ፡ አልአሚን ስራጅን፡ ካልኦትን ዘስካሕክሕ ገበን ንክፍጸም ዘዋደደን ዘተግበረን ምዃኑ ብዙሓት ዝሰማምዕሉ’ዩ። ጽባሕ ገዲፍካያ ንትኸይድ ዓለም፡ ንብጻይካን ብሂወቱ ዝአመነካን ሰብ ንኽቅንጸል፡ ጨኪንካ አብ ናይ ሞት መጻወድያ ክተእትዎን፡ ንኽቅንጸል የሕሊፍካ ክትህቦን ንሕልና ዘልዎ ሰብ ከቢድ’ዩ፡ ንግርማይ ግን አይዓጦን’ዩ። ኪኖ ዚውን፡ ግርማይ መሓሪ ኣብ ሱዳን፡ ኢሳያስ ተቃናቀንተይ’ዮም ንዝበሎም ገዳይም ወልዳይ ግደይን ኪዳነ ክፍሉን ዝርከብዎም ተጋደልትን፡ ካልኦት ዉፍያት ደቂ ሃገርን አብ ምቕንጻልን ምጥፋእን ተዋፊሩ፡ ብደም ንጹሃት ሰባት ኢዱ ዝጠልቀየ ሰብ’ዩ። እቲ ዝገርም ኢሳያስ አቀዲሙ ጉልባብ ስለ ዘናዲ፡ ብፍላይ ንወልዳይ ግደይን ኪዳነ ክፍሉን ብመገዲ መሓመድብርሃን ብላታ ደብዳበ ንሱዳን ምልአኹን፡ እዞም ዉፉያት ተጋደልቲ ሻቡ ምቕንጻሎምን ንኸገናዝብ ንሰማዒ ይገድፎ። እዚ ኢሰብአዊ ተግባራት’ዚ እዩ ብኢሳያስ ከም ሞሳ ተቖጺርሉ፡ ነቲ ሓለዋ ሰውራ፥ ብደረጃ መሪሕነት ዓሊ-ስዒድ፥ ብደረጃ ሓላፊ’ካኣ ግርማይ መሓሪ ተመዲቡ ነቲ ሓለዋ ሰውራ ተቛጻጺርዎ። እቶም ኣብ ሓለዋ ሰውራ ዝነበሩ፥ ብዓል ሃይለ ጀብሃን፥ ሰለሙን ወልደማርያምን ምስኦም ዝንቀሳቐሱ ንዝተባህሉ ብዓል መሓሪ ግርማጼን፡ ገ/ምካኤል ልኡልን ተቀንጺሎም። ሲዒቡ ውን ጴጥሮስ ሰለሙንን ብዓል ሙሴን ጆንን ውን ተታሒዞም ሓለዋ ሰውራ ኣትዮም። ይተካእ ይለቀብ፡ አብ 1973 ‘መንካዕ’ ተባሂሎም ዝተጠመቁ ገስገስቲ ምሁራት ናይ ምእራም ምንቅስቃስ አርኢኹም ተባሂሎም ንዘቅረብዎ ሃናጺ ሕቶን ርእይቶን ንምልማስ፡ ንሙሴ ተስፋምካኤል፡ ዮውሃንስ ስባህቱ፡ ኣፈወርቂ ተኽሉ፡ ታረቀ የሕደጎ፡ ሃብተስላሴ ገብረመድህን፡ ዶክቶር ርእሶም ዓንቛይ፡ ግርማይ ባህረን ዝርከብዎም ገስገስትን ምሁራትን አብ ምህዳን፡ ምእሳርን ምቅንጻልን ግርማይ መሓሪ ብዋናነት ዝተዋስኤ ምዃኑ ሰነዳትን አብቲ ህሞት ዝነበሩ ተጋደልትን ይገልጹ።
ብጥቅልሉ፡ ግርማይ መሓሪ አብ ሓለዋ ሰውራ ከም ሓላፍን ቀንዲ አተግባርን ባርባራዊ ውሳነታት ኢሳያስ ኮይኑ ካብ ዝምደብ፡ እልቢ ዘይብሎም ተቃለስቲ፡ ከምቲ ቅድም ኢሉ ዝተገልጸ፡ ነቲ ፈታዊ መሲሉ አብ ቃጽያ ዘእተዎን ዘቀንጸሎን ትኩእ ይሕደጎን፡ ቅድሚኡ ሓላፊ ሓለዋ ሰውራ ዝነበረ ሰሎሞን ወልደማሪያም ውን ከይናሓፈ፡ ካልኦት ንጹሃት ዉፉያት ተጋደልትን’ውን ከይተረፉ፡ ዘሳቀየን ህጣሞም ዘጥፍኦምን ኮይኑ፡ ከም ቀንዲ ናይ ኢሳያስ መጋበርያ አብ አዚዩ ብዙሕ ገበናትን ቅንጸላታት ዘዋደደን ዘተግበረን ብደም ንጹሃን ዝተሓጽበን ገበነኛ’ዩ። ከም መቀጸልታ ናይዚ እኩይ ተግባራቱ፡ ንአብነት፡ ብተጋደልቲ ብዝነበሮ ህቡቡነት ዝልለን፡ አባል መሪሒነት ዝነበረን ኢብራሂም ዓፋ፡ ገባቲ ህግደፍ ዝኾነ ኢሳያስ አፈወርቂ፡ ከም ተቀናቃኒ ስልጣኑ ጌሩ ስለተጻብኦን፡ ኢስያስ ንኩሉ ዝገብሮ ሕሉፍ ውዲታት ገበናት ትርኣስ ዘናዲ ስለዝኾነን፡ ቅትለት ኢብራሂም ዓፋ፡ ኢሳያስ አብ “ሕጽኖት አሎ” አብ ዝተባህለሉ እዋን ክፍጸም’ዩ ተጌሩ። ልክዕ ከምቲ ኲናት ምስ ወያነ ክውላዕ ከሎ ‘አብ ሱዑድያ’የ ኔረ’ ‘ዶ ደቂሰ ኔረ’ ዶ’ዩ ነገሩ። ኢብራሂም ዓፋ አብ ዝተቀንጸለሉ እዋን፡ መስፍን ሓጎስ፡ ዓሊ ስይድ፡ አሕመድ አል ቐይስን፡ ግርማይ መሓርን፡ ምስ ኢብራሂም ዓፋ አብ ዓምበርብ ከምዝነበሩ፡ እንተኾነ ግን ኩሎም ነናብ ቦትኦም ከይዶም፡ ብድሕሪኡ፡ ኢብራሂም ዓፋ ንዓራግ ቅድሚ ምብጋሱ፥ ዕለት 10 ወርሒ 10, 1985 ንመጨረስታ ግዜ ምስኡ ዝተራእየ ግርማይ መሓሪ ጥራይ’ዩ ነይሩ። አብዚ ዕለት’ዚ ክኣ እቲ ቕንጸላ አብ ጎቦ ዓጋመት ተፈጺሙ። እዚ ብኢሳያስን መጋበርይያኡ ዝኾነ ግርማይ መሓርን ዝተፈጸመ ገበን፡ አብ ኢብራሂም ዓፋ’ውን ደው አይበለን። ብግርማይ ተወዲቦም ተለአአኽትን ፈጸምትን ናይዚ ውጹእ ገበን’ዚ ኮይኖም ዝተዋስኡ ተጋደልቲ’ውን፡ ነቲ ገበን ንምሕባእ ተባሂሉ፡ ብኡ ንብኡ ናብ ሓለዋ ሰውራ ተወሲዶም ከምተቀንጸሉ ቡዙሓት ተጋደልቲ የዘንትዉን ሰነዳት ይገልጹን። እዚ ከይአኽሎ፡ ግርማይ መሓሪ፡ ሕጂውን ካብ ጽባሕ ነጻነት፡ ባርባርያዊ ጨካን ባህርታቱን ተግባራቱን፡ ከም ሞሳ ተቖጺርሉ፡ ካልኦት፡ ልዕሊኡን መዘንኡን ዝነበሩ ሰብ መዚ ህዝባዊ ግንባር፡ ገለን ክስጎጉ፣ ገለን ክድስክሉ ወይ ክቅፈዱ፡ ገለን ክአ ብኽቱር ብስጭት ክሞቱ፡ እቶም ተሪፎም ዘለዉ ክንነብር በሃልቲ ሰብ መዚ’ውን ከም ኩዑሶ 7-8 ግዜ ካብ ልዑል ስራሕ ናብ ትሑት ስራሕ ከም ኩዕሶ ክቕልዑ፡ ክድስክሉን፡ ክከላበቱን ከለዉ፡ ግርማይ መሓሪ ከምቲ ቅድም ኢለ ዝገለጽክዎ፡ ንኢሳያስ ብዘለዎ ተአማንነትን፡ ብዘለዎ ጨካን ባህርን፡ ሕጂውን አብ መቐጸልታ ናይ’ቲ ሓለዋ ሰውራ ምዃኑ ዝፍለጥ፡ ናይ “ተሃድሶን” አብያተ ማእሰርትን ተመሳሳሊ ስራሕትን፡ ላዕለዋይ ሓላፊ ኮይኑ አብ ሓንቲ ጽፍሒ ንልዕሊ 25 ዓመታት፡ ብቀዋምነት ንስርዓት ኢሳያስ ከገልግል ዝጸንሔን ዘሎን’ ኮይኑ ንረኽቦ። ስለምንታይ እዚ ተመሪጹ ድማ ባህርያት ግርማይ መሓርን ተግባራቱን ዋና ምስክር’ዩ።
አሃዛት ከምዘነጽርዎ፡ ስጋብ ዕለት ነጻነት አብ ኤርትራ ብጠቅላልኡ38 ነቑጣታት መደበር ፖሊስ 21 ካብኤን መቐፈዲ ቦታ ዝሓቆፋ ክም ዝነበራ መዛግብቲ የመልክቱ። አብ ትሕቲ ስርዓት ህግደፍ፡ ግርማይ መሓሪ ሃንዳስን ኣዛዝን ብምዃን አብ ዝነጥፈሉ አብዚ ናይ ኣብያተ ማእሰርቲ ጽፍሒ’ዚ፡ አብ ኤርትራ፡ ድሕሪ ነጻነት ቁጽሪ ኣብያተ ቤት ማእሰርቲ ብዓሰርተታት ዕጽፍታት ናብ ልዕሊ 360 በሪኹ ጥራይ ዘይኮነ፡ ከም መተካእታ ፋብሪካታትን ንግዳዊ ትካልትን ተቖጺሩ፡ ኣብያተማእሰርቲ ከም ቀንዲ ንግዳዊ ትካል ኣዋዲድካ ምዝማትን ገንዘብ ምኽዕባት ልሙድ ተርእዮ ኮይኑ’ሎ። እዚ ስለዝኾነ፡ ኪኖ’ቲ ኣብ መንግስታዊ ቤትጽሕፈት ዝካየድ ጉዳይካ ንምስላጥ ብብላዕን ቅርበትን ምዃኑ፡ ብዙሓት ዜጋታት ንሓቂ ደው ስለዝበሉ፡ መባእታዊ መሰላቶም ተጋሂሱ፡ ሰብኣዊ ክብሮም ተቐንጢጡ፡ ብጨካንን ዘስካሕክሕን ኣገባብ ኣትሓሕዛ ተቀይዶም ንዓመታት ይሳቐዩ አለዉ። ኣብ ኩሉ መዳያት ድኻን ሰብ ዘይብሉን ግዳይ ኪኸውን ከሎ፤ ሃብታምን ሰብ ግዜን ዝደለይዎ ጉዳይ ኣብ ዝደለይዎ እዋን የፈጽሙ ምህላዎም ይፍለጥ። ከም መርኣያ ናይዚ ስርቅን ሃነፍነፍን ዝመለይኡ ግዕዙይ ተግባር፡ ገለ ገለ ዜጋታት ብውልቃዊ ቅርሕንቲ ጉቦ ከፊሎም ንዝተጻብእዎም ሰባት ምእሳር፡ ብዝደለይዎ መልክዕ ምስቃይን፡ ወይ ገንዘቦምን ንብረቶምን ክትምንዝዖም ንዝደለኻ ሰባት ብሰበብ ብምእሳር ኣብ ማእሰርቲ ድሕሪ ምድርባዮም፥ ንብረቶምን ገንዘቦምን ተዘሚቱ፤ ኣብ ከቢድ ሰለሎን ሕማምን ወዲቖም ዝርከቡን ብሂወት ዝሓለፉን ሰብ ንብረት ብዙሓት’ዮም። እዚ ዓይነት ግዕዝይና፡ ናይቲ ኣብ ጫፍ በጺሑ ዘሎ ብልሽውና ናብ መወዳእታ ዘይብሉ ዕንወት ሃገር የምርሕ ምህላዉ አጒሊሑ ዘርኢ’ዩ። እዚ ስለዝኾነ ከአ ፡ ግርማይ መሓሪ አብ ናይ ከተማ ሽፍትነት ተሸሚሙ፡ ብቀንዱ አብ ቱሽቱሽ ኢሳያስ፡ ብጎኒ ክኣ ምስ ካልኦት ጎባልል ሰብ ጽሩራ ህግደፍ፡ ከም ብዓል ብጀነራል ፍሊጶስ፡ ብሪጋደር ጀነራል ተኽለ ማንጁስ፡ ብሪጋደር ጀነራል ስምኦን ገብረድንግል፤ ኮለነል ተስፋልደት ተስፋስላሰ፤ ብሪጋደር ጀነራል ኣብረሃ ካሳ፥ኮለነል ወልደዝጊ፤ ኮለነል የማነ ኣፍወርቂን ካልኦትን፡ አብ ቱሽቱሾም ተሸጒጡ ዝተኸውለ ኮይኑ እንተተሰምዖን እንተመሰሎን፡ ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ግርማይ መሓሪ፡ ብትእዛዝ ናይ ኢሳያስን፡ ናይዞም ጎባልልን ብውልቁን፡ ብምትሕብባር ኮለነል ተስፋልደት፡ ብ/ ጀነራል ሓድሽ ኤፍሬም፡ ኮለነል ወዲ ፍርዙን፤ ኮለነል ወልዱ ባርያን፤ ሚኪኤል ሃንስ፡ በረኸት መብራህቱ፡ ወልደማሪያም ጸጋይ ካልኦትን ዝርከብዎም፡ ካብ ኢሳያስ መምርሒ እንዳተቐበሉ ዘተግብሩ፤ብዘይ በደል ንሰብ አብ ምእሳር፣ ምጭዋይን፣ምስዋርን ዜጋታት ብዋናነት ካብ ዝዋስኡን ዝአልዩን ዘለዉ ሓደ ምዃኑ ዑፍ’ውን ከይተረፈት ፈሊጣቶ ዘላ ሓቂ’ዩ።
እዚ ጥራይ ከይኮነ፡ ግርማይ መሓሪ፡ ሰብአውነት ብዝጎደሎ መገዲ ንስዉእ ብሪጋዴር ጀነራላት መሓሪ ዑቅባዝጊ፡ ንስቲፋኖስ ስዩምን፡ ተኽለ ዓንዶምን ከም ሕሱም ዘሳጸየ፡ ንተራ እሱራትን ነዞም ተአሲሮም ዘለዉ ላዕለዎት ሰብ መዚ ህግደፍ ነበር’ውን ከይተረፉን ዝዝልፍን ዘሳቕን ጨካን ምዃኑን ብዙሓት ይገልጹ። ንአብነት፡ ግርማይ መሓሪ፡ ሕጂ ንዘለዎ ስልጣን ተጠቂሙ፡ ቅድም ኢሉ ቂም ሒዝሎም ዝጸንሔ፡ አብ ትሕቲ ቀይዲ ዝርከቡ ሓለፍቲ ህዝባዊ ግንባር ነበር፡ ሕነ ንምፍዳይ ህርድግ ዝብል ብምዃኑ፡ ብመቅርብ ቤተሰብ እሱራት፡ ንምእሳር እድሪስ ኣቡ ዓረ፡ ጎመራ፡ ተጋዳላይ ሰለሙን ሃብቶምን ካልኦት እሱራትን አመልኪቶም ንዘቅረበሉ ሕቶ “ምሽ’ዶ ብሂወቶም ከለዉ፡ ሬስኦም’ውን ካብቲ ቀጽሪ ናይ ቤት ማእሰርቲ አይወጽእን’ዩ አይትድከሙ” ክብሎም ተሰሚዑ። እዚ ዓይነት ኣረአእያ፡ ዋላ አብ ርእሲ ሰብኡተን ተአሲሮመን አቤት ዝበላ ዝደጋገሞን፡ ንገልኤን ይኾነልና ዶኾን ዝበላ ሰብ ሓዳር፡ ኪኖ ዘይተአደነ ሕቶ ገንዘብ፡ ብነብሰን ክመራሳሕን ወይ ምዃን እንድሕር አብይዎ ክተናኾለንን ከሳቅየንን ፍሉይ ዕግበት ዝረክብ ጋኔን’ዩ። ኮታ ንምዝርዛሩ ዝእግም፡ ተራእዩ ዘይፈልጥን ዘስደምምን አረሜናዊ ባህሪ ዝተላበሰ ግርማይ መሓሪ፡ አብ ምእሳር ፣ምጭዋይ፣ምስዋርን ምስቃይን ዜጋታት ብዋናነት አብ ምምራሕን ምእላይን ከይተሓጽረ፡ ብፍሉይ’ውን፡ ንኢሳያስ ጸብጻብ ህሉው ኩነታቶም ዘቅርብን ክነሱ፡ ብጥርዓን መገዲ፡ ግርማይ መሓሪ፡ አብ ርእሲ እሱራት፡ ንዝርአይን ዝፍጸምን ዘሎ በደላት ንቤት ጽሕፈት ኢሳያስ፡ ብቤተሰቦምን፡ ግዱሳት ዜጋታትን፡ ሰብ መዝን ዋላ እንተቀረቡ ” ኢሳያስ አነ መራሕ ሃገር’ምበር ሓላዊ እሱራት አይኮንኩን” “ሰስራሕኩም ስርሑ” “እዚ ክሰምዖ አይደልን’የ” ክብል መልሲ ሂቡሉ። ነዚ መርገጽ ኢሳያስ የዕርዩ ዝፈለጥ ግርማይ መሓሪ፡ ሓደ ሓደ እዋን፡ ነዚ ቕድም ኢሉ ተዘርዘረ አረሜናዊ ተግባራት፡ አብ ቱሽቱሽ ኢሳያስን ካልኦት ጎባልል ሰብ ጽሩራ ህግደፍን ተሓቢኡ ከሰላስሎን፡ ምስዚ ገበናት’ዚ ዘለዎ ምትእስሳር ክሓብእ ህርድግ ስለዝብልን፡ ብዙሓት ህሉዋት ተጋደልትን፡ ብደዎም ዝሞቱ ገለ ገለ ሰብ መዚ ህግደፍን፡ ንግርማይ መሓሪ ‘ሕቡአን’ ኢሎም አጠሚቆሞን ክዛረብሉን ክሓምይዎን ይስማዕ። እዚ ኩነት’ዚ፡ ነቲ ብናይ ምሕደራ ግሕምጥና፡ ዝሳዕረረ ብልሽውና፡ ሰብአዊ በደል፡ ናይ መንእሰያት ፍልሰት፡ ማእሰርቲ፡ ቅትለትን፡ ካልእ አብ ርእሲ ዜጋታት ክፍጸም ዝጸንሔን ዘሎን በደላት፡ ግብረ ጸይቂ መራሕ ህግደፍ ኢሰያስን፡ ግርማይ መሓርን ጥራይ ዘይኮኑ ሓላፍነት ዝስከሙ፡ ኩሎም በብደረጃኡ፡ ነዚ ዘሎ በላዕ ሰብ ስርዓት ኢደቤዛ ኮይኖም ንህዝቢ ዘበሳብሱ ዘለዉ ኣመሓደርቲ፡ መራሕቲ ሰራዊትን፡ በርገሳትን፡ ኩሎም መጋበርያታትን ከምዝኾኑ ክግንዘብዎ ምግባርን ምግንዛብን አገዳሲ’ዩ።
መጠቃለሊ
ህዝብና ኣብ ገዛእ ሃገሩ ሰሪሑ ከይነብር እንዳተሳቀየ ከሎ፡ ግርማይ መሓሪ፡ ንስኻን፡ ከማኻን፡ ብዋጋ ሂወት ህዝቢ፡ ንብልሽውናን ስደትን ሞትን ዜጋታት ነጊድኩም፡ ንሕሰም ህዝብን ዕንወት ሃገር ከተናውሑን ጸደፍደፍ ትብሉ ኣለኹም። እዚ ህዝቢ ብቓልዕ ዝዛረበሉን ዝፈልጦን ጉዳይ ከምዝኾነን፡ ካብ ህዝቢ ክአ ዝሕባእ ነገር ከምዘየሎን ክትግንዘቡን፡ ብሂወት እንተጸኒሕኩምን፡ ብድሕሪኡው’ን እንተኾነ፡ ጽባሕ ምስ ወግሔ ክትሕተትሉ ምዃንኩምን ዘይጉሰ ሓቂ’ዩ። እዚ ዝተዘርዘረ ሓቅታት፡ ኩሉ ሰብ ፈሊጥዎ ዘሎ ጉዶም እኳ እንተኾነ፡ ብባህሪኦም፡ ካብዚ ዝገደደ አበሳ’ውን ክፍጽሙ ከምዝኽእሉን፡ ከምዘለዉን ኣየጠራጥርን ወይ ንምግማቱ ኣየሸግርን። እንተኾነ፡ እዚ ሎሚ መሬት አይትጹርኒ ዝብል ዘሎ አተሓሳስባ ግርማይ መሓርን መሰልቶምን ጽባሕ ምስ ወገሔ ተገልቢጡ ከምዝውሕጦም ዘይግንዘቡ ክልተ ድኹማት ፍጥረት ምዃኖም የርእይ። ምኽንያቱ ነዚ ክርዳእ ዝኽእል፡ አእምሮ ዘለዎ፡ ነቲ ሰፍ ዘይብል ዋጋ ዝተኸፍሎ ነጻነትን፡ ሕድሪ ሰማእታትን ዝግንዘብን ዘኽብርን ጥራይ’ዩ። ኵሉ ብመዓልቱ ክሓልፍን ራህዋ ክመጽእን ምዃኑ ግን ታሪኽ ዘረጋግጾ ሓቂ’ዩ። ንኽፉእ መጋብርን፡ ንውድቀትን ትዕቢት ትቕድማ ከም ዝበሃል፡ እዞም ግብረ ጸይቂ’ዚኦም፡ አብ መሬት ንዝአበስዎ ዋግኦም’ሲ ብሂወት ዘሎ ጽባሕ ክርእዮ’ዩ፡ አብ አኺራ’ኸ ዓስቦም እንታይ ከምዝኸውን ከመይሉ ይጠፍኦም? ምስዚ ኹሉ አበሳኸ አበየናይ ደገሰማያት’ዩ ክኸውን ሰፈሮም? እዚ ሃነፍነፍ’ዚ፡ ነዚ ጽባሕ ብሞት ገዲፍካዮ ንትኸይድ፡ ንመን’ዩ? ንወራሲ’ድዩ ተሓል’ዩ? ወይስ ብድሕረይ ሳዕሪ አይትብቆላ’ዩ ነገሩ? ክትርድኦ’ውን ይእግም።
ብዝኾነ፡ ግርማይ ‘ሕቡአንን’ መዳኽርቱን፡ ህዝቢ ክሳቕዩ፡ ክዘልሙን፡ ብፍርሕን ራዕድን ከይደቀሰ ከም ዝሓድር እንዳገበሩን፡ ዜጋ ምንባር ሲኢኑ ሃገሩ ገዲፉ ሃጽ ኢሉ ክስደድ ብምግባር ጁቡኦም ዘህጥሩ ፈትወቲ ነብሶምን ሱስዓትን እንዳሃለዉ፡ ነዚኦም ኣዋፊሩ፡ ስርዓት ህግደፍ ንስለ ሃገር ተበጀዉን፡ ንሓቂን ምስ ረብሓ ህዝቢ ደው ዝበሉ ዉፉያት ዝቅፍድን፡ ህጣምሞ ዘጥፍእን ስለዝኾነ፡ ህዝቢ ኤርትራ ካብ’ዚ በላዕ ሰብ ዝኾነ ስርዓት ህግደፍ፡ ፍትሒ፡ ራህዋን ሰላምን ቅሳነትን ክትረከብ ትጽቢት ክትገብር የብልካን። አንቱም ምዑታት ደቂ ሃገር፡ ንመሰል ህዝብኹምን ድሕነት ሃገርኩምን፡ ትገብሩዎ ዘሎኹም ቃልስን ተስምዕዎ ዘሎኹም ድምጽን ቀጽልዎ። ብአውርኡ ክዓ፡ ነቶም ነብሶም ዝፈትዉን፡ብግዝያዊ ጥቅሚ ተገዝኦም ብድሌቶም ሰብአውነት ዝገደፉን ኩሎም ገበነኛታት፡ ክተጋልጽዎም አይትተሓለሉ። ምኽንያቱ ሰብ ኣይፈለጠናን ወይ ሰብ እንታይ ይብለኒ ስለ ዘይዓጦም ንክንደይ ዘሳቀዩ፡ ዘጥፍኡን፡ ብጭካነኦምን ጥልመቶምን ዝልለዩን ጥራይ ዘይኮኑ፡ ተግባራቶም ካብ ኣንስሳ ንታሕቲ እምበር ከም ሰብ ዘይሓስቡ ፍጡራት ስለዝኾኑን፡ ካብ ሰብአውነትን ፈሪሃ ረብን ሪሒቕም፡ ንኸብዶም ጥራይ ዝሓስቡ ስለዝኾኑን ዝገደደ ሃስያ ክድሩዑልና’ምበር፡ ንሃገርናን ንህዝብናን ፍታሕ አይከምጽኡልናን’ዮም። ረበል ዓለሚን ከብዞም አራዊትዚ’ኦም ይሰውርኩምን ይሓልወኩምን። ግዱሳትን ውፉያትን ደቂ ሃገር፡ ንፍትሒ አብ ዝቃለስሉ ዘለዉ እዋን፡ ብፍላይ አንቱም አብ ነጻ ሃገር ተዓቚብኩም፡ መለሳ ሓለንጊ ስርዓት ህግደፍ ኲንኩም፡ አብ ዓዲ ” ብላዕ ወ’ስተ” “ደቂ አንስትዮ ከም ምርጫኻን ከይጸዋዕካየን’ዩ” “ሃገር ትውንጨፍ አላ” “ህዝቢ ሰላም አሎ” እንዳበልኩም ንየዋሃት ክተደናግሩ ህርድግ ትብሉ ዘለኹምን፡ ነዚ እንዳረኤኹምን እንዳሰማዕኩምን ስቕ ዝመረጽኩምን የሕዋት፡ ጽባሕ ምስ ወግሔ ተሓባበርቲ ወይ ተሓተቲ ናይዚ ግዕዙይ ተግባር ከምትኾኑ ተገንዚብኩም ሕጂ’ውን አብ ልብኹም ክትምለሱን፡ ምስ ውጹዕ ህዝብኹምን፡ ንሓቂ ደው ክትብሉን፡ ንሕልናኹም ሕተቱን ፈጣሪ የብርሃልኩምን። ኪኖቲ ዕዙዝን ሓጺን ዓረን ገድላዊ አበርክቶ ደቂ አንስትዮ፡ “ጓል አንስተይቲ፡ ዝወለደ ወሊዱዋ’ሎ ዘይወለደ ክኣ አብ ዝባኑ’ላ” ዝብል ብሂልን፡ ከም‘ቲ ትማሊ ንናጽነት ሃገርና ደው ኢልና ብጽንዓት ዝተቓለስናን ዝመከትናን፡ ሎሚ’ውን፡ ኣብ ጐድኒ ውጹዕ ህዝብናን መንእሰያትን ብሓፈሻ፣ ብፍላይ ድማ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኣሓትናን ደቅናን ዝኾና ደቂ አንስትዮ፡ ደቂ ስውአት’ውን ከይተረፋ፡ በዚ ዘሎ ስርዓትን፡ በዞም አዛብእ ሰብ ጊዜን ዝወርድን ዝፍጸምን ዘሎ ድርብ ወጽዓን ዓመጽን ንምብዳህ አለና ንበል። ቅድሚ ዝአገረ፡ ብዘይ ተሳትፎን መስዋእቲ ደቂ አንስትዮን፡ ከም ናይ በዓል ደሃብ (አደ ሳሊናን)፡ ነጻነታዊ ቃልስናን፡ ሃገረ ኤርትራን’ውን ህያው አይምኾናን። በዚ ኣጋጣሚ’ዚ፡ ምእንቲ ፍትሕን መሰላት ዜጋታትን፡ ነዚ ብሓይሊ ጨፍሊቁ፡ ንዜጋታት ብምርዓድ፡ ንህዝቢ ዘሳቂ ዘሎ ስርዓት ህግደፍን ዓንዳሪ ፖሊስታቱን በዲሆም፡ ዝወደቑን፡ ዝተሓየሩን ዝሳቀዩ ዘለዉ ጀጋኑ ኤርትራውያን ምዝካርን ንዝኸፈልዎን ዝኸፍልዎ ዘለዉ ዋጋን ክብሪ ምሃብን ምግንዛብን ኣገዳሲ’ዩ። ብምትላልን ሓሶትን፡ ምፍርራህን ህግደፍ ከይተሰናበድና፡ ብጽንዓት፡ ነቲ ምእንቲ ናጽነት፡ ልዕልና ሕግን ፍትሕን፡ ስውአትና ዝተበጀውሉ ዕላማን፡ ህዝቢ ኤርትራ ዘካየዶ መሪር ቃልስን ዝኸፈሎ ክቡር ዋጋን ክንግንዘብን፡ ብሰላምን ፍትሒን ንነብረላ ሃገር ክትህልወና፡ ነዚ ስርዓት ህግደፍ ተላቢስዎን አውሪድዎን ዘሎ ማእለያ ዘይብሉ ቅልውላዋት፡ ዝርጋን፡ ህልቂትን ዕንወትን ዓመጽን፡ ንምምካት ብድሆ ክንብልን ክንቃለስን ይግባእ።
እዚ ወድ’ሓንኩም።
ክብርን ሞጎስን አጅርን፡ ስሌና ንዝተበጀው ስውአት፡
ሞሳ፡ ንሓቅን ምስ ህዝቢ ደው ስለዝበሉን፡ ዝተቀየዱ፡ ዋጋ ዝኸፈሉን ዝኸፍሉ ዘለዉን ብሉጻት፡
ዓወት ንሓቐኛ ቓልሲ ምዑታት ደለይቲ ፍትሒ ደቂ መሬት፡
ፍትሕን ሰላምን ርዝቅን ንውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ።
ጓልኩምን ሓፍትኹምን ስደተኛ ነጃት
Subscribe ASSENNA YouTube to get Radio Assenna shows on time:


text:
ተማሃሮ ዲያእ ኣል እስላምያ ንዘካየድዎ ተቓውሞ ንምድጋፍ፣ ሰልፍታት ይቕጽል
Radio Erena: 10 November 2017
ነቲ ተማሃሮ ዲያእ ኣል እስላምያ ብ31 ጥምቅቲ ኣብ ኣስመራ ዘካየድዎ ተቓውሞ ንምድጋፍ ዝካየድ ዘሎ ሰልፍታት ኣብ ሓያሎ ሃገራት ይቕጽል ኣሎ።
በዚ መሰረት፣ ኣብቲ ኣብ ከተማታት ፈረንሳ ከተማ ፓሪስ፣ ስዊዘርላንድ ከተማ ጀኔቫ፣ ብሪጣንያ ከተማ ለንደን ኣመሪካ ከተማ ሲያትልን ኣብ ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፍታት ዝተሳተፉ ኣማኢት ኤርትርውያን፣ ኣሳእል ናይቶም ኣብ ቀይዲ ዝርከቡ ኣቦታት መራሕቲ ሃይማኖታት እስልምናን ክርስትናን ብምልዓል፣ ብዘይሕጊ ምእሳር ዜጋታት ደው ክብል ጸዊዖም።
ካብ ኩለን ከተማታት ፈረንሳ ዝተኣኻኸቡ ኤርትራውያን ዝተሳተፍዎ፣ ሎሚ 10 ሕዳር ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ፣ ኣብ ፓሪስ፣ ከባቢ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፊ፣ መሰል ሃይማኖት ክኽበር ብምጽዋዕ፣ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ኣካየደቲ ድያእ ኣል እስላምያ፣ ተማሃሮን ወለድን ወሲድዎ ንዘሎ ናይ ምእሳር ስጉምቲ ኮኒኑ።
ኣብዚ ናይ ፓሪስ ሰለማዊ ሰልፊ ዝሳተፉ ኤርትራውያን ንሬድዮ ኤረና ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፣ መሰል ሃይማኖት ማዕረ'ቲ ካልእ መሰረታውያን መሰላት ተጋሂሱ ከምዘሎ ብምትሕስሳብ፣ ብኣመንትን ክርስትናን እስልምናን ክሕተት ግቡእ ምዃኑ ኣገንዚቦም።
ንሳቶም ብተወሳኺ፣ መንግስቲ ንመራሕቲ ሃይማኖትን ናይ እምነት ኣቦታትን ክእስር እዚ ናይ ዲያእ ኣልእስላምያ ሓድሽ ተርእዮ ከምዘይኮነ ኣዘኻኺሮም።
እዚ ሎሚ ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፊ ድማ፣ ነቶም መሰሎም ንምሕታት ኣብ ማእከል ኣስመራ ተቓውሞ ዘካየዱ መንእሰያት፣ ተማህሮን ወለድን ንምድጋፍን ኣብ መላእ ዓለም ዝርከብ ደላይ ፍትሒ ብዘይ ኣፋላላይ ሃይማኖትን ኣውራጅን ኣብ ጎኖም ከምዘሎ ንምጉላሕን ምዃኑ'ውን ጠቒሶም።
ክቡራት ተኸታተሊ ናይዚ ኣብ ፓሪስ ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፊ ምሉእ ጸብጻብ ኣብ ናይ ሰኑይ ፈነወና ከነቕርቦ ኢና።
===============================


text:
ምስ ኤርትራ ኣብ ዘዳቡብ ምዕራብ ትግራይ፣ካብ ኤርትራ ሰጊሮም ክኣትው ንዝፈተኑ ካብ 30 ዘይበዝሑ ዕጡቃት ከምዝተደምሰሱ፣ ፈደራል ፖሊስ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።
ንኮምሽነር ፖሊስ ኢትዮጵያ ኣሰፋ ኣብዪ ዝጠቀሰ ብሮድካስቲንግ ፋና፣ብመንግስቲ ኤርትራ ተላኢኾም ዝተባሃሉ እቶም ዕጡቃት፣መብዛሕተኦም ተቀቲሎም፣ ዝተረፉ ተማሪኾም ይብል።
ካብ’ቶም ዕጡቃት ሓደ’ውን ኣየምለጠን፣ስለዚ ዝተዋሃቦም ልእኽቶ ሙሉእ ንሙሉእ ፈሺሉ’ሎ ይብል እቲ ዜና።
ቀ/ሚ ኃይለማርያም ደሳለኝ ኣብ’ዚ ሰሙን’ዚ፣መንግስቲ ኤርትራ፣ ንኢትዮጵያን ካልኦት ጎረባብቲ ሃገራትን ንምህዋኽ ዝስዕቦ ስትራተጂ እንተዘይቀይሩ፣ኢትዮጵያ ተመጣጣኒ ስጉምቲ ክትወስድ’ያ ከምዝበሉ ዝዝከር’ዩ።
መንነቶም ክንጠቅሶ ዘይደለዩ ኤርትራዊ ዲፕሎማት ብዛዕባ’ቲ ኢትዮጵያ ዝሃበቶ መግለፂ ተሓቲቶም ክዛረቡ ከለው ‘ኣብ ኢትዮጵያ ወትሃደራዊ ርፅም ብዝተኸሰተ ቁፅሪ ንኤርትራ ምጥቃን ልሙድ ኮይኑ’ሎ፣ፍግዕ ኢሉና ሎምስ፣እንታይ ኢና'ሞ ክንብል? ንውሽጣዊ ፀገሞም ኣቀዲሞም እንተዝፈትሑ ምሓሾም’ ዝብል መልሲ ሂቦም ኣለው።