text:
ፈትዮም ይመጹ—ኒው ዮርክ
ሒደት ዓመታት ይገብር፡ ሰይዛርን ሰበይቱ ሮሲኦን ኣብ ካሊፎርንያ ምሹእ ናብራ ይነብሩ ነበሩ። ሰይዛር ኣብ ዓውዲ መውዓይን መዝሓልን መመሻሸውን ኣየር ምሉእ መዓልቲ ኺዓዪ ኸሎ፡ ሮሲኦ ኸኣ ኣብ ቤት ጽሕፈት ሓደ ሓኪም፡ ናይ ክፍለ ግዜ ስራሕ እያ እትሰርሕ ነይራ። እዞም ሰብ ሓዳር እዚኦም፡ ዚውንንዎ ገዛ ኣለዎም፣ ቈልዑ ግና ኣይነበርዎምን። ይኹን እምበር፡ ንህይወቶም ዚቕይር ኵነታት ኣጋጠሞም። እንታይ እዩ ኣጋጢምዎም፧
ኣብ ጥቅምቲ 2009፡ ቤት ጽሕፈት ጨንፈር ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ፡ ነቲ ኣብ ዎልኪል ኒው ዮርክ ዚርከብ ህንጻታት እቲ ቤት ጽሕፈት ጨንፈር ንምስፋሕ ኣብ ዚግበር ዕዮ ምእንቲ ኺድግፉ፡ ኣብ ኵለን እተን ኣብታ ሃገር ዘለዋ ጉባኤታት ዚርከቡ ኽኢላታት ዝዀኑ ወለንተኛታት፡ ግዝያውያን ቤት-ኤላውያን ንኪዀኑ ዚዕድም ደብዳበ ለኣኸ። እቶም ዕድሚኦም ካብቲ ቤት-ኤል ንምእታው ዚድለ ዕድመ ዝሓለፉ እውን ከይተረፈ፡ ንኼመልክቱ ተዓዲሞም እዮም። ሰይዛርን ሮሲኦን፡ “እዚ ኣብ ቤት-ኤል ንምግልጋል ዝረኸብናዮ ኣጋጣሚ፡ ብምኽንያት ዕድመና፡ ካልእ ግዜ ኽንረኽቦ ዘይንኽእል ፍሉይ ኣጋጣሚ ኸም ዝዀነ ንፈልጥ ኢና። ስለዚ፡ እቲ ኣጋጣሚ እቲ ኼምልጠና ኣይደለናን” በሉ። ብኡብኡ ድማ ኣመልከቱ።
ካብ ዚምዝገቡ ልዕሊ ሓደ ዓመት ኣቢሉ እኳ እንተ ሓለፈ፡ ሰይዛርን ሮሲኦን ግና ናብ ቤት-ኤል ኣይተዓደሙን። ይኹን እምበር፡ ናብራኦም ብምቕላል ሸቶኦም ንኺወቕዑ ዜኽእሎም ተወሳኺ ስጕምታት ወሰዱ። ሰይዛር፡ “ንቤትና ምእንቲ ኸነካርዮ፡ ንጋራዥና ሓንቲ ኽፍሊ ጥራይ ናብ ዘለዎ መንበሪ ቤት ቀየርናዮ። ስለዚ፡ ካብቲ ገለ ዓመታት ይገብር ዝሃነጽናዮ 200 ትርብዒት ሜተር ስፍሓት ዘለዎ እንፈትዎ ቤትና ወጺእና፡ ናብቲ 25 ትርብዒት ሜተር ስፍሓት ዘለዎ ቤት ገዓዝና። እዚ ለውጢ እዚ፡ ናብ ቤት-ኤል ክንኣቱ ምስ እንዕደም ብቐሊሉ ንኽንቅበሎ ዜኽእለና እዩ ነይሩ” በለ። ድሕሪኡኸ እንታይ ኣጋጠመ፧ ሮሲኦ፡ “ናብታ ንእሽቶ ቤትና ኻብ እንግዕዝ ሓደ ወርሒ ጸኒሑ፡ ግዝያውያን ወለንተኛታት ኴንና ኣብ ዎልኪል ንኸነገልግል ዕድመ ቐረበልና። ናብራና ብምቕላል፡ የሆዋ ንኺባርኸና ኣጋጣሚ ሂብናዮ ኢና” በለት።
ጥቕሚ ርእሶም ብምስዋኦም ይባረኹ ኣለዉ
ከም ሰይዛርን ሮሲኦን ዝኣመሰሉ ብኣማእታት ዚቝጸሩ ኣሕዋትን ኣሓትን፡ ኣብ ኒው ዮርክ ኣብ ዚግበር ዘሎ ዕዮ ህንጸት እጃሞም ንኼበርክቱ መስዋእቲ ኸፊሎም እዮም። ሓያሎ ኻባታቶም ኣብ ዎልኪል ኣብ ዚግበር ዘሎ ዕዮ ህንጸት ይድግፉ ኣለዉ፣ ብዙሓት ካልኦት ከኣ ኣብቲ ኣብ ዎርዊክ ዚግበር ዘሎ ህንጸት ቀንዲ ቤት ጽሕፈት ናይ ምሕጋዝ ፍሉይ መሰል ረኺቦም ኣለዉ። * ሓያሎ ሰብ ሓዳር ንየሆዋ ብዝያዳ ምእንቲ ኼገልግልዎ፡ ነቲ ጽቡቕ ኣባይቶምን ስራሖምን ንዚፈትውዎም እንስሳታትን ከይተረፈ ገዲፎም እዮም። እሞኸ የሆዋ ነዚ ኸምዚ ዝበለ ጥቕሚ ርእስኻ ናይ ምስዋእ መንፈስ ባሪኽዎ ድዩ፧ እወ ባሪኽዎ።
ንኣብነት፡ ዌይ ዝስሙ ኣብ ዕዮ ኤለክትሪክ ዚዓይን ዴብራ ሰበይቱን፡ ኣብ መወዳእታ 50ታት ዕድሚኦም እዮም ዚርከቡ፣ ነቲ ኣብ ካንዛስ ዚርከብ ቤቶምን ንመብዛሕትኡ ጥሪቶምን ሸይጦም ኣብ ቤት-ኤል እናተመላለሱ ንኼገልግሉ ኢሎም ድማ ናብ ዎልኪል ገዓዙ። * ነዚ ለውጢ እዚ ምእንቲ ኺገብሩ፡ ናብራኦም ኬተዓራርዩ እኳ እንተ ኣድለዮም፡ መስዋእቲ ምኽፋሎም ግና የሐጕሶም እዩ። ዴብራ ብዛዕባ እቲ ኣብ ቤት-ኤል እተዋህባ ዕዮ ኽትገልጽ ከላ፡ “ሓድሓደ ግዜ ኣብቲ ኣብ ጽሑፋትና ዚወጽእ፡ ኣብ ገነት ዕዮ ህንጸት ኪካየድ ከሎ ዜርኢ ስእሊ ዝካፈል ዘለኹ ዀይኑ እዩ ዚስምዓኒ” በለት።
ኣብ ሳውዝ ካሮላይና ዚነብሩ ዝነበሩ መልቪንን ሻሮንን፡ ኣብ ዎርዊክ ምእንቲ ኺሕግዙ ቤቶምን ጥሪቶምን ሸጡ። ከምዚ ዓይነት መስዋእቲ ምኽፋል ቀሊል እኳ እንተ ዘይነበረ፡ እቶም ሰብ ሓዳር ኣብዚ ታሪኻዊ ፕሮጀክት እዚ ምክፋሎም ከም ክቡር መሰል ገይሮም እዮም ዚርእይዎ። “ንዓለምለኻዊ ውድብ ዚጠቅም እተወሰነ ነገር ተበርክት ከም ዘለኻ ምፍላጥ፡ ፍሉይ ሓጐስ ከም ዚስምዓካ እዩ ዚገብር” በሉ።
ኣብ ዕዮ ህንጸት ዚዓዪ ዝነበረ እሞ ጥሮታ ዝወጸ ኬነትን ሰበይቱ ሞሪንን ኣብ መፋርቕ 50ታት ዕድሚኦም እዮም ዚርከቡ። እዞም ሰብ ሓዳር እዚኦም ካብ ካሊፎርንያ ናብቲ ኣብ ዎርዊክ ዚካየድ ዘሎ ዕዮ ህንጸት ኬገልግሉ ኸዱ። ቅድሚ ምኻዶም ግና፡ ኣባል ጉባኤኦም ንዝዀነት ሓንቲ ሓብቲ ንቤቶም ክትኣልየሎም መሰናድዎ ገበሩ፣ ንቤተ ሰቦም ከኣ ነቲ ብዕደመ ዝደፍአ ኣቦ ኬነት ኣብ ምክንኻን ሓገዞም ኬበርክቱ ሓተትዎም። እሞኸ ኣብ ቤት-ኤል ንምግልጋል ኢሎም መስዋእቲ ምኽፋሎም የጣዕሶም ድዩ፧ ኣይፋልን። ኬነት፡ “እዚ ዘይብሃል ጥቕሚ ኢና እንረክብ ዘለና። ጸገማት ዚብሃል የብልናን ማለት እኳ እንተ ዘይኰነ፡ ኣዝዩ ዜዕግብ ህይወት ኢና እንነብር ዘለና፣ ካልኦት እውን ኣብዚ ኣገልግሎት እዚ ኺካፈሉ ኻብ ልቢ ንላበዎም ኢና” በለ።
ብድሆታት ምስጋር
መብዛሕትኦም እቶም ኣብዚ ዕዮ ህንጸት እዚ ንኼገልግሉ ፍቓደኛታት ዝዀኑ ሰባት፡ ንገሊኡ ዕንቅፋታት ኪሰግርዎ ኣድልይዎም እዩ። ንኣብነት፡ ኣብ መጀመርታ 60ታት ዕድሜኦም ዚርከቡ ዊልያምን ሳንድራን ኣብ ፐንስልቨንያ ጥጡሕ ናብራ ይነብሩ ነበሩ። ዓሰርተው ሸውዓተ ሰራሕተኛታት ተቘጺሮም ዚዓይዩሉ፡ ኣቝሑ ማሽናት ዚሰርሕ ፋብሪካ ነበሮም። ኣብታ ዝዓበዩላ ጉባኤ የገልግሉ ነበሩ፣ መብዛሕትኦም ኣዝማዶም ድማ ኣብቲ ኸባቢ እዮም ዚነብሩ ነይሮም። ስለዚ፡ እናተመላለሱ ኣብ ዎልኪል ኬገልግሉ ኣጋጣሚ ምስ ተኸፍተሎም፡ ንዚፈልጥዎም መብዛሕትኦም ሰባትን ንዝለመድዎ ነገራትን ራሕሪሖም ኪኸዱ ኸም ዘለዎም ተገንዚቦም እዮም። ዊልያም፡ “ነቲ ዝዓበናሉ ምሹእ ከባቢ ገዲፍና ምኻድ ኣዝዩ ዝዓበየ ብድሆ ዀይኑና ነበረ” በለ። ይኹን እምበር፡ ድሕሪ ብዙሕ ጸሎት፡ እዞም ሰብ ሓዳር እዚኦም፡ ኪግዕዙ ወሰኑ፣ ብውሳነኦም ከኣ ኣይጥዓሱን እዮም። ዊልያም ኣስዒቡ፡ “ምስ ስድራ ቤት-ኤል ሓቢርካ ብምግልጋል ዚርከብ ሓጐስ መወዳድርቲ የብሉን። ኣነን ሳንድራን ካብ ቅድሚ ሕጂ ብዝያዳ ሕጉሳት ኢና” በለ።
ኣብ ሃዋይ፡ ኣካያዲ ፕሮጀክት ህንጸት ኰይኑ ዚዓዪ ሪኪ፡ ኣብ ዎርዊክ ኣብ ዚካየድ ዘሎ ፕሮጀክት ህንጸት ምእንቲ ኺሕግዝ፡ ናብ ቤት-ኤል እናተመላለሰ ንኼገልግል ዕድመ ቐረበሉ። ሰበይቱ ኬንድራ፡ ነቲ ዕድመ ኪቕበሎ ኣተባብዓቶ። ኰይኑ ግና፡ ብዛዕባ እቲ ወዲ 11 ዓመት ዝዀነ ወዶም ጃኮብ ተሻቐሉ። ስድራ ቤቶም ናብ ኒው ዮርክ ክትግዕዝ ጥበባዊ እንተ ዀይኑ፡ ወዶም እውን ነቲ ምሉእ ብምሉእ እተፈልየ ኣከባቢ ኺለምዶ ዚኽእል እንተ ዀይኑ ኣተሓሳሰቦም።
ሪኪ፡ “ሓደ ኻብቲ ብቐዳምነት ዝሰራዕናዮ ነገራት፡ ጽቡቕ መንፈሳውነት ዘለዎም መንእሰያት ዘለዉዋ ጉባኤ ምርካብ እዩ ነይሩ። ጃኮብ ወድና፡ ጽቡቕ ምሕዝነት ኪረክብ ኢና እንደልዮ ኔርና” በለ። ኣብ መወዳእታኡ፡ እታ ዝዓረፉላ ጉባኤ ብዙሓት ቈልዑ እኳ እንተ ዘይነበርዋ፡ ሓያሎ ቤት-ኤላውያን ግና ነበርዋ። ሪኪ ኸምዚ በለ፦ “ድሕሪ እታ ናይ መጀመርታ ኣኼባና ንጃኮብ፡ ብዛዕባ እታ ሓዳስ ጉባኤ፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ክሊ ዕድሚኡ ዚርከቡ ቘልዑ ብዘይምህላዎም፡ ከመይ ከም እተሰምዖ ሓተትክዎ። ንሱ ኸኣ፡ ‘ባባ ኣይትጨነቕ፡ እቶም ቤት-ኤላውያን ዝዀኑ መንእሰያት ኣሕዋት ኣዕሩኸይ ኪዀኑ እዮም’ በለኒ።”
እቶም መንእሰያት ዝዀኑ ቤት-ኤላውያን ምስ ጃኮብ ብሓቂ ተዓራሪኾም እዮም። ውጽኢቱኸ እንታይ ኰነ፧ ሪኪ፡ “ሓደ ምሸት ብጥቓ ኽፍሊ ወደይ ክሓልፍ ከለኹ፡ መብራህቲ ተወሊዑ ረኣኹ። ኤለክትሮኒካዊ ጸወታታት ኪጻወት ዘምሰየ መሲሉኒ እኳ እንተ ነበረ፡ ንሱ ግና መጽሓፍ ቅዱስ እዩ ዜንብብ ነይሩ። እንታይ ይገብር ከም ዘሎ ምስ ሓተትክዎ ድማ፡ ‘ከም ቤት-ኤላውያን ንመጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ከንብቦ እየ’ ኢሉ መለሰለይ” በለ። ስለዚ፡ እዞም ሰብ ሓዳር እዚኦም፡ ሪኪ ኣብቲ ኣብ ዎርዊክ ዚግበር ዘሎ ዕዮ ህንጸት ኪካፈል ብምኽኣሉ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ናብኡ ምግዓዞም ንመንፈሳዊ ዕቤት ወዶም ኣበርክቶ ብምግባሩ እውን ተሓጒሶም እዮም።—ምሳ. 22:6።
ብዛዕባ መጻኢ ኣይተጨነቑን
እቲ ኣብ ዎልኪልን ኣብ ዎርዊክን ዚዕይየ ዘሎ ፕሮጀክትታት ህንጸት፡ ውዒሉ ሓዲሩ ኺዛዘም እዩ። ስለዚ፡ እቶም ንኺሕግዙ እተዓደሙ፡ እቲ ኣብ ቤት-ኤል ዚዓይዎ ዕዮ ግዝያዊ ምዃኑ ይግንዘቡ እዮም። እሞኸ፡ እዞም ኣሕዋትን ኣሓትን ኣበይ ከም ዚኸዱ ወይ እንታይ ከም ዚገብሩ እምብዛ ይጭነቑ ድዮም፧ ኣይፋሎምን። መብዛሕትኦም ከምቶም ካብ ፍሎሪዳ ዝመጹ ኣብ ማእከላይ ዕድመ ዚርከቡ ሰብ ሓዳር እተሰምዖም ስምዒት እዩ ዘለዎም። ኣካያዲ ህንጸት ዝዀነ ጆንን ሰበይቱ ካርመንን ኣብ ዎርዊክ ግዝያውያን ወለንተኛታት ኰይኖም እዮም ዜገልግሉ። “የሆዋ ኽሳዕ እዚ እዋን እዚ ዜድልየና ዘበለ ፍሉይ ነገራት ብኸመይ ከም ዘማልኣልና ርኢና ኢና። ጸኒሑ ንኺጥንጥነና ኢሉ ናብዚ ኸም ዘየምጽኣና ኸኣ ንግንዘብ ኢና” በሉ። (መዝ. 119:116) ኣብ መጥፍኢ ሓዊ ዚዓዪ ሉኢስን ሰበይቱ ኬንያን ኣብ ዎልኪል እዮም ዜገልግሉ። ከምዚ ኸኣ በሉ፦ “የሆዋኢዱ ዘርጊሑ ዜድልየና ስጋዊ ነገራት ብልግሲ ኺህበና ኸሎ ርኢና ኢና። ኣብ ዚመጽእ እውን፡ ብኸመይ፡ መዓስ፡ ወይ ኣበይ ከም ዚገብሮ ዘይንፈልጥ እኳ እንተ ዀንና፡ ብቐጻሊ ኸም ዚሓልየልና ግና ንተኣማመን ኢና።”—መዝ. 34:10፣ 37:25።
“በረኸት ድማ ብዘይ ልክዕ”
መብዛሕትኦም እቶም ኣብ ኒው ዮርክ ኣብ ዚግበር ዕዮ ህንጸት ዚሕግዙ ኣስፋሕቲ፡ ወለንተኛታት ንኸይኰኑ ምኽንያት ዚዀኖም ነገራት ነይርዎም ኪኸውን ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፡ ምስቲ የሆዋ፡ “መሳዅቲ ሰማይ እንተ ዘይከፊተልኩም፡ በረኸት ድማ ብዘይ ልክዕ እንተ ዘየፍሲሰልኩም፡ በዚ ተዐዘቡኒ” ብምባል ዘቕረበልና ዕድመ ብምስምማዕ፡ ንየሆዋ ‘ተዓዚቦምዎ’ እዮም።—ሚል. 3:10።
ንስኻኸ ንየሆዋ ኽትዕዘቦን በረኸቱ ኽትረክብን ዲኻ፧ ኣብ ኒው ዮርክ ኣብ ዚግበር ዘሎ ይኹን ኣብ ካልእ ቲኦክራስያዊ ፕሮጀክትታት ህንጸት ብምክፋል፡ ኣብዚ ባህ ዜብል ዕዮ እጃምካ ንኸተበርክት እንታይ ክትገብር ከም እትኽእል ብጸሎት ሕሰበሉ። የሆዋ ብኸመይ ከም ዚባርኸካ ኸኣ ኽትርኢ ኢኻ።—ማር. 10:29, 30።
ሲቪላዊ መሃንድስ ዝዀነ ደይልን ካቲ ሰበይቱን ካብ ኣላባማ እዮም መጺኦም፣ ነዚ ዓይነት ኣገልግሎት እዚ ኸኣ ኣኽቢሮም እዮም ዚርእይዎ። እዞም ሰብ ሓዳር እዚኦም፡ ሕጂ ኣብ ዎልኪል ብወለንታ የገልግሉ ኣለዉ። “ነቲ ዝነበረካ ምሾት ክትሓድጎ እንተ ቘሪጽካ፡ መንፈስ የሆዋ ኺዓዪ ኸሎ ናይ ምርኣይ ኣጋጣሚ ኺህልወካ እዩ” በሉ። ፍቓደኛ ዄንካ ንኽትቀርብከ ኻባኻ ዚድለ እንታይ እዩ፧ ደይል፡ “ናብራኻ ኣጸቢቕካ ኣቕልል። ኣይክትጠዓሰሉን ኢኻ” በለ። ካብ ኖርዝ ካሮላይና ዝመጸ ጋሪ ኸኣ፡ ን30 ዓመት ዚኣክል ከም ኣካያዲ ህንጸት ኰይኑ ዓይዩ እዩ። ንሱን ሞሪ ሰበይቱን፡ “ምስቶም ንምሉእ ህይወቶም ኣብ ቤት-ኤል ኰይኖም ንየሆዋ ብምግልጋል ዘሕለፍዎ ሓያሎ ኣሕዋትን ኣሓትን ምእካብን ምስራሕን” ሓደ ኻብቲ ኣብ ዎርዊክ ዘስተማቕርዎ ዘለዉ በረኸት ምዃኑ ገለጹ። ጋሪ ኣስዒቡ፡ “ኣብ ቤት-ኤል ንኸተገልግል ቀሊል ናብራ ኽትነብር ኣሎካ። እዚ ኸኣ፡ ነዚ ስርዓት ዓለም እዚ ንኽትሰግሮ ኺሕግዘካ ዚኽእል ብሉጽ መገዲ እዩ” በለ። ምስ ሓደ ብኰንትራት ዚዓዪ ዓራይ ኤለክትሪክ ዚሰርሕ ዝነበረ ጀይሰንን ጀኒፈር ሰበይቱን እውን ካብ ኢሊኖይ ዝመጹ ሰብ ሓዳር እዮም። ንሳቶም ኣብ ዎልኪል ኣብ ፕሮጀክት ቤት-ኤል ምዕያይ፡ “ምስቲ ኣብ ሓዳስ ዓለም ክትገብሮ እትኽእል ነገራት ዚቀራረብ እዩ” በሉ። ጀኒፈር ኣስዕብ ኣቢላ፡ “የሆዋ ንዅሉ እንገብሮ ነገራት ከም ዜማስወሉን ነባሪ ረብሓ ኸም ዘለዎ ገይሩ ኸም ዚርእዮን ምፍላጥ ዜሐጕስ እዩ። የሆዋ ብዘይ ልክዕ እዩ ዚባርኸካ” በለት።


c: text/html

text:
መፅሓፍ ኣይተ ገብሩ ኣስራት ኣብ መበል ኣርባዓ ዓመት ምጅማር ጡርኑፍ ብረታዊን ብሄራዊን ቃልሲ (organized armed National Struggle) ህዝቢ ትግራይ ብምፅሓፋን፤ ኣይተ ገብሩ ኣስራት ብሰንኪ ኣብ ሕወሓት ዝነበሮ ናይ ኣመራርሓ ቦታን ፍሉይ ጠመተ ምርካባ ኣየጠራጥርን።ብተወሳኪ ድማ እዋን ሀገራዊ መረፃ ምዃኑ ተነባቢነታ ሓፈ [...]
(ገብረ ገብረመድህን) ንህውሓት ነዊሕ ዝመርሑ ኣቦይ ስብሓት ነጋ ኣብ ልዕሊ ኣቶ ገብሩ ኣስራት ዝፅሓፉዋ ‘’ልኡላውነትን ዴሞክራስን ኣብ ኢትዮጵያ’’ ዘርእስታ መፅሓፍ ሪኢቱኦም ሂቦም ኣለው።ኣብ ርክባት ህውሓትን ውድባት ኤርትራን ብፍላይ ድማ ኣብ መንጎ ህውሓትን ህዝባዊ ግንባርን፣ኣብ መንጎ ህውሓትን [...]
(ገብረ ገብረመድህን) ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ/ህውሓት/ ‘’ሕቶ ኤርትራ – ሕቶ መግዛእቲ‘ዩ’’ ክብል ኣብ ፖለቲካዊ ፕሮግራሙ ዘስፈሮ መርገፂ ዳግም ክምርመር ዘለዎ እዩ ኢሎም ንነዊሕ እዋን መራሒ ህውሓት ዝነበሩ ኣቶ ስብሓት ነጋ።ነፃነታ ኤርትራ ግና ኣየናስሐናን ኢሎም። ‘’ልኡላውነትን [...]
ምንስቴር ወፃኢ ኣሜሪካ ዓሚ ሕዳር ኣውፂእዎ ንዝነበረ መጠንቀቂ መገሻ ናብ ኤርትራ እንደገና ሓዲስዎ።ኣሜሪካውያን ናብ ኤርትራ ንከይኸዱ‘ውን ምዒዱ‘ሎ።ሰበ-ስልጣን ኤርትራ ናይ መውፅኢ ቪዛ ክህብዎም ሰለይኽእሉ፣ኣሜሪካውያን ናብ ኤርትራ ንከይኣትው ምንስቴር ወፃኢ ኣሜሪካ መጠንቀቂ መገሻ ኣውፂኡ። [...]
ናይ ኤርትራ ፕሬዝዳንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ምስ ናይ ግብፂ ፕሬዝዳንት ዓብድል ፋታሕ ኣል-ሲሲ ኣብ ክልትኣዊ ርክባት ተዘራሪቦም:: ክልቲኦም መራሕቲ ኣብ ዞባውን ዓለም-ለኻውን ጉዳያት ከበርክትዎ ዝኽእሉ ኣስተዋጽኦ`ውን ከምዝዘቱ ተሓቢሩ`ሎ። ምንጭታት ሎማዕንቲ ሰሉስ ንቪኦኤ ከምዝገለፅዎ ዑደት እቶም ፕሬዝዳንት [...]
እስራኤል ንኣሻሓት ስደተኛታት ኤርትራን ሱዳንን ካብ ግዝኣታ ኣስገዳድ ምውፃእ ትፍፅም‘ላ ክብል ሁማን ራይት ዋች መግለፂ ኣውፂኡ። HRW ሎሚ ሰሉስ ኣብ ዝዘርገሖ ፅሑፍ፣ኣብ ሆሎትን ሳሃሮኒን ዝተባሃሉ ክልተ ካምፕታት ስዱዳት ኣሻሓት ስደተኛታት ከምዘለው ይገልፅ። እስራኤል ንስዱዳት ክልተ ኣማራፂ [...]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1ዒንሢ ሓይ፥ ማሊ ጶቂሡዋ ጋላቲያ ዓጮ ዓሳ! ዖ ጌሺ ዒኖ ዒንሢኮ ባይዜይ? ኪሪስቶሴኮ ፑርቶ ዓሶ ሱፆ ሚፆይዳ ሱፂንቲ ሃይቂፆ ዛሎ ዒንሢ ዛዛጋጉዲ ፔጋሲ ታ ዒንሢም ኬኤዜኔ። 2ታኣኒ ሃሢ ዒንሢዳፓ ፔቴ ዔራኒ ኮዓ ባኣዚ ዓኣኔ፤ ዒንሢ ዓያኖ ጌኤዦ ዔኬሢ ሙሴ ዎጎ ኩንሥሢናሞ ኮዦ ሓይሶ ቃኣሎ ዋይዚ ጉሙርቂፆናዳይ? 3ዒንሢ ዓይፆ ፆሲ ዓያናና ዓርቃዖ ዓሲ ዎልቄና ኩንሣኒ ኮዓኔ፤ ሓይሾ ዒንሢ ሃኣዺ ዔኤያኬ! 4ኮዦ ሓይሶ ዛሎና ዒንሢ ዔኬ ሜታሢ ቢያ ጉሪ ማዒ ዓቴኔ ጌይሢዳ? ዬይ ጉሪ ዓቲባኣሴ! 5ፆሲ ፔኤኮ ዓያኖ ዒንሢም ዒንጋሢና ዒንሢ ኮራ ፔ ዎልቆና ማዺንታ ዓኮ ባኮ ማዻሢ ሙሴ ዎጎ ዒንሢ ኩንሣሢሮሞ ኮዦ ሓይሶ ቃኣሎ ዋይዚ ዒንሢ ጉሙርቃሢሮዳይ? 6ሂንዳ ዓብራሃሜሲ ማሉዋቴ፦ “ዓብራሃሜ ፆሲ ጉሙርቄኔ፤ ፆሲያ ዒዛ ፔ ዓሲ ማሄኔ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴኔ። 7ዓካሪ፤ ፆሲ ጉሙርቃዞንሢ ቢያ ዓብራሃሜ ናኣቶ ማዓሢ ዔሩዋቴ። 8ፆሲ ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሶ ጉሙርቂሢ ዛላና ፂሊሳንዳያ ማዔሢ ጌኤዦ ማፃኣፓ ቤርታዺ ዴንቂ፦ “ዴራ ቢያ ኔ ዛሎና ዓንጂንታንዳኔ” ጌይሢና ቤርታ ዓብራሃሜም ኮዦ ሓይሶ ቃኣሎ ኬኤዜኔ። 9ዬያሮ ፆሲ ጉሙርቃዞንሢ ቢያ ፆሲ ጉሙርቄ፥ ዓብራሃሜ ጉዲ ዓንጂንቴያኬ። 10“ዎጎ ኩንሢፆና ኑ ፂላንዳኔ” ጋዓዞንሢ ቢያ ጋዳንቂንቴያኬ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ፦ “ሙሴኮ ዓሶ ዎይሦ ዎጎ ማፃኣፖይዳ ፃኣፒንቴ ዓይሢፆና ቢያ ዶዲ ናንጉዋያ ሃሣ ማዺ ኩንሡዋ ዓሲ ጋዳንቂንቴያኬ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴሢሮኬ። 11“ፂሎ ዓሲ ጉሙርቂሢና ሼምፔና ናንጋኔ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴሢሮ ዎጎ ኩንሥሢና ዓይጎ ዓሲያ ፆሲ ቤርቶይዳ ፂሉዋኣሢ ዔርቴያኬ። 12ዎጌ ጉሙርቂሢና ዓርቂንቴ ባኣዚቱዋሴ፤ ጋዓንቴ “ዓሲ ዎጌና ናንጋኒ ዳንዳዓሢ ዎጎ ዓይሢፆ ቢያ ኩንሤቶኬ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴኔ። 13“ሚሢዳ ሱፂንቲ ሓይቃ ዓሲ ቢያ ጋዳንቂንቴያኬ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴኔ፤ ኪሪስቶሴ ኑ ጋይቴ ጌይ ሱፂንቲፆና ጋዳንቂንቴያ ማዒ ዎጎ ጋዳሞይዳፓ ኑና ዻቂሼኔ። 14ዬይ ያዺ ማዔሢ፦ ፆሲ ዓብራሃሜም ዒንጌ ዓንጃ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሶ ሄላንዳጉዲ፤ ሃሣ ፆሲ፦ “ታ ዒንሢም ዒንጋንዳኔ” ጌዔ ዓያኖ ጌኤዦዋ ጉሙርቂሢና ኑ ዔካንዳጉዲኬ። 15ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ዓሲም ዔርታ ማላታ ማዓንዳ ባኣዚ ታ ዒንሢም ኬኤዞም። ዓሲ ዎላ ጫኣቁሞ ጫኣቄስካፓ ዖኦኒያ ዬኖ ጫኣቁሞ ሃሻኒና ጊዳ ቃሳኒያ ዳንዳዑዋሴ። 16ፆሲ ዓብራሃሜና ዒዛኮ ዜርፆናም ሃጊ ማዓንዳ ዎዞ ቃኣሎ ዒንጌሢ ዬኖ ጎይፆኬ፤ ጌኤዦ ማፃኣፓ ሃጊ ማዓንዳ ዎዞ ቃኣላ ሚርጌ ዓሲም ማዓያ ማሂ፥ “ኔ ዜርፆም” ጎዑዋሴ፤ ጋዓንቴ ፔቴ ዓሲም ማዓያ ማሂ፥ “ኔ ዜርፃሢም” ጋዓኔ፤ ዬይያ “ኔ ዜርፃሢ” ጌይንቴሢ ኪሪስቶሴኬ። 17ዓካሪ፥ ታ ሂዚ ጋዓኔ፤ ዖይዶ ፄኤታና ሓይሢታሚ ሌዔኮ ጊንፃፓ ዒንጊንቴ ዎጋ ቤርታዺ ፆሲ ዔሪ ዶዲሼ ጫኣቁሞ ዓይሲ፥ ዒንጊንቴ ዎዞ ቃኣሎዋ ጉሪ ማሃኒ ዳንዳዑዋሴ። 18ፆሲኮ ዒንጊፃ ዎጌ ዛላና ጴዻያታቴ፥ ፆሲ ዒንጌ ሃጊ ማዓንዳ ዎዞ ቃኣሎና ማዒፃ ዓታንዳንቴኬ፤ ጋዓንቴ ፆሲ ዓብራሃሜም ዒንጌ ዒንጊፃ ሃጊ ማዓንዳ ዎዞ ቃኣሎናኬ። 19ሂዳዖ ዎጌ ዒንጊንቴሢ ዓይጌንዴሮዳይ? ዎጌ ጊዳ ቃሲንቴሢ ዓብራሃሜም ሃጊ ማዓንዳ ዎዞ ቃኣሎና ዒንጊንቴ ዜርፃሢ ሙካንዳያ ሄላንዳኣና ፑርታ ማዾ ዓይጎ ማዔቴያ ዔርዛኒኬ፤ ዎጌ ሙኬሢ ፆሲና ዓሲና ባኣካ ማዔ፥ ዓሢም ፆሲ ኪኢታንቾ ዛሎና ኬኤዚንቴምኬ። 20ዬይ ያዺ ማዔቴያ ባኣካ ማዔ ዓሢ ፔቴ ዜርሢም ሌሊ ዔቃያቱዋሴ፤ ፆሲ ጋዓንቴ ፔቴኬ። 21ዓካሪ፤ ሙሴ ዎጋ ፆሲኮ ሃጊ ማዓንዳ ዎዞ ቃኣሎና ዎላ ጊኢጉዋያዳ? ያዺቱዋሴ! ሼምፖ ዒንጋ ዎጌ ዒንጊንቴያ ማዔቴ ፂሉሞ ዎጌም ዓይሢንቲሢና ጴዼያ ናንዳንቴኬ። 22ጋዓንቴ ጌኤዦ ማፃኣፓ ዓጫ ጉቤ ጎሜና ቱቴያ ማዔኔ ጋዓኔ፤ ዬይያ፦ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ጉሙርቂፆና ጴዻ ዎዞ ቃኣላ ጉሙርቃዞንሢም ዒንጊንታንዳጉዲኬ። 23ዬይ ኪሪስቶሴ ጉሙርቂፃ ሙካንዳሢኮ ቤርታ ዎጎ ዛሎና ኑ ቱሲ ዓሲ ማዒ ዬይ ፔጋዻንዳያ ሄላንዳኣና ካራ ኑም ባይቄያ ማዔኔ። 24ዬያሮ ጉሙርቂፆና ኑ ፂላንዳጉዲ ኪሪስቶሴ ሙካንዳያ ሄላንዳኣና ሙሴ ዎጋ ኑና ዔርዚ ዔርዚ ዲቻያ ማዔኔ። 25ሓሢ ጋዓንቴ ኪሪስቶሴ ጉሙርቂሢ ሙኬሢሮ ዎጌ ኑና ዔርዚ ዔርዚ ዲቻያ ማዒፃ ዓቴኔ። 26ዬሱስ ኪሪስቶሴ ጉሙርቂፆና ዒንሢ ቢያሢ ፆሲ ናይኬ። 27ኪሪስቶሴና ዎላ ፔቴ ማዓኒ ዋኣፆና ማስቴ ዓሳ ቢያ ኪሪስቶሴ ዒንሢ ማኣዔኔ። 28ቢያሢ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ፔቴ ዒንሢ ማዔሢሮ ዓይሁዴና ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሲና፥ ማዻሢና ማዺሻሢና፥ ዓቲንቄና ላኣሊናኮ ባኣካ ዱሙሞ ባኣሴ። 29ዓካሪ ዒንሢ ኪሪስቶሴሮ ማዔቶ ዓብራሃሜ ዜርፆኬ፤ ዒንጊንቴ ዎዞ ቃኣሎ ጎይፆና ዒዛና ዎላ ዒንሢ ፆሲ ዒንጋ ባኮ ዔካንዳዞንሢኬ።
Copyright
Learn More


text:
1ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ኑኡኒ ዔርዛ ዓሶ ማዔ ዓሳ ዑሣ ዓኣዼ ሜቶ ዔካንዳያ ማዔሢ ዒንሢ ዔራኔ፤ ዬያሮ ዒንሢዳፓ ሚርጌሢ ዔርዛ ዓሶ ማዖፓ። 2ዓይጎሮ ጌዔቶ ኑኡኒ ቢያሢ ሚርጌና ዻቢንታኔ፤ ፔ ጌስታ ጌኤዞና ዻቢንቱዋ ዓሢ ዬይ ፔና ካፓኒ ዳንዳዓ ጎኔ ዓሲኬ። 3ፓራሢ ኑም ዓይሢንታንዳጉዲ ዻንጎይዳ ኑኡኒ ቢጻላ ጌልዛኔ፤ ዬያይዲ ኑ ኮዔ ቤሲ ፓራሢ ዔኪ ኑ ዓኣዻኔ። 4ሃሣ ዋኣፆ ካኣሚላ ዎዚ ዼኤፒ ማዔያ ሃሣ ዼኤፒ ዢባሬና ሂዒንቲ ዓኣዻያ ማዔቶዋ፥ ዋኣፆ ካኣሚሎ ዒሻ ዓሢ ዓልዔቱዋ ባኣዚና ዒዚ ኮዔ ቤሲ ዔኪ ዓኣዻኔ። 5ዬያጉዲ ዒንዲርሲ ዑፆይዳፓ ዻካታዖ ሚርጌ ዼኤፒ ባኣዚና ዖቶርቃኔ፤ ፑኡፒ ካይዚ ሚቺንታሢ ዻካ ታሚናኬ። 6ዬኖ ጎይጾ ዒንዲርሲያ ታሚኬ፤ ዒንዲርሲ ኑ ዑጾ ባኣኮይዳ ጴዻ ፑርታ ዓጪኬ፤ ኑኡኮ ዑጻ ዓኣ ዓሽኮዋ ቢያ ዒኢሳኔ፤ ናንጎ ቢያይዳ ኑኡኮ ዓኣ ጳዦና ዑጾና ቢያ ታሚዳ ሚቻኔ፤ ፔኤሮዋ ባይቁዋ ጋናሜ ታሞይዳ ሚቺንታንዳኔ። 7ሳዖይዳ ዓኣ ካፖንታ ቦዓ ዻኮንታ ዼኤፖንታ ሃሣ ባዞይዳ ዓኣ ማዢንታ ቢያ ዓሲና ዓርቂ ቆሊንታኒ ዳንዳዓኔ፤ ዓሲያ ዔያቶ ቆላኔ። 8ጋዓንቴ ዒንዲርሲ ዓርቂ ቆላኒ ዳንዳዓ ዓሲ ፔቴታዖ ባኣሴ፤ ዒዞ ጊዳ ዓሲ ዎዻ ባኣዚ ኩሜያ ሃሣ ሃውሺሢያ ባኣ ፑርታ ባኣዚኬ። 9ዒዞ ዒንዲርዜሎና ኑ ጎዳሢና ኑ ዓዳሢና ኑ ዓንጃኔ፤ ሃሣ ዒዞና ፆሲ ማሎና ማዢንቴ ዓሶዋ ኑ ጋዳንቃኔ። 10ፔቴ ዻንጋይዳፓ ዓንጆና ጋዳማና ኬስካኔ፤ ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ዬይ ያዺ ማዓኒ ኮይሱዋሴ። 11ፔቴ ዋኣሢ ዓልቃ ቤስካፓ ኮሺ ዋኣሢና ፑርታ ዋኣሢና ዓልቃኒ ዳንዳዓ? 12ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ቤሌሴ ጌይንታ ሚፃ ሪሚቲ ጎዖ ሚፆ ዓኣፖ ዓኣፓኒ ዳንዳዓ? ጊንሣ ዎይኖ ሚፃ ቤሌሶ ሚፄሎ ዓኣፖ ዓኣፓኒ ዳንዳዓ? ዬያጉዲ ፑርታ ዋኣሢዳፓ ኮሺ ዋኣሢ ጴዻኒ ዳንዳዑዋሴ። 13ዒንሢ ባኣኮይዳ ዔራ ማዔያና ጶቂሣያ ማዔ ዓሲ ዖናዳይ? ፔኤኮ ማዾ ዔራቶና ማዔ ኮሺ ናንጊና ፔጋሲ ዻዎንጎ። 14ጋዓንቴ ፑርታ ቂኢሩሞና ፔና ናሽኪሢና ዒንሢኮ ዒኖ ጊዳ ዓኣቶ ዖቶርቂፖቴ፤ ጎኔ ባኣዚያ “ዔሩዋሴ” ጌይፖቴ። 15ዓይጎሮ ጌዔቶ ዬኖጉዴ ዔራታ ጴዻሢ ዓጮይዳፓ፥ ዓሲዳፓ ሃሣ ፃላሄይዳፓ ማዓንዳኣፓዓቴም ፆሲዳፓቱዋሴ። 16ቂኢሩሞና ፔና ናሽኪሢና ዓኣ ቤሲዳ፥ ዣሎና ፑርታ ማዾና ቢያ ዓኣያ ማዓኔ። 17ጋዓንቴ ፆሲዳፓ ጴዻ ዔራታ ቤርታሳዖ ጌኤሺኬ፤ ሄሊሳዖ ኮሹሞ ናሽካያ፥ ጊቢ ዳንዳዓያ፥ ዓይሢንታያ፥ ዓቶም ጋዓያ፥ ቃራ ዓኣፒ ዓኣፓያ፥ ዓሲ ዱማሲሢና ዔራያ ፔና ማሊሲሢና ባኣያኬ። 18ኮሺ ናሽካ ዓሳ፡ ኮሹሞ ዜርቃዖ ፂሉሞ ዓኣፒ ዴንቃኔ።
Copyright
Learn More


text:
ገበር | ኣምላኽ ይግደሰልካ ድዩ፧
ኣምላኽ ይቐርበካ
“እቲ ዝለኣኸኒ ኣቦይ ዚስሕቦ እንተ ዘይኰይኑ፡ ናባይ ኪመጽእ ዚኽእል የልቦን።”—ዮሃንስ 6:44።
ገሊኦም ዚጠራጠሩ ስለምንታይ እዮም፧ ኣብ ኣምላኽ ዚኣምኑ መብዛሕትኦም ሰባት፡ ካብኡ ኣዝዮም ከም ዝረሓቑ ዀይኑ እዩ ዚስምዖም። ኣብ ሰሰሙን ቤተ ክርስትያን እትኸይድ ክርስቲና ዝስማ ኣብ ኣይርላንድ እትነብር ሰበይቲ፡ “ንኣምላኽ፡ ንዅሉ ኸም ዝፈጠረ ፈጣሪ ገይረ ጥራይ ደኣ እየ ዝርእዮ እምበር፡ ኣይፈልጦን እየ። ሓንሳእ እውን ይኹን፡ ኪቐርቦ ኸም ዚኽእል ኰይኑ ተሰሚዑኒ ኣይፈልጥ እዩ” በለት።
ቃል ኣምላኽ እንታይ ይምህር፧ ከም ዝጠፋእና ዀይኑ ምስ ዚስምዓና፡ የሆዋ ብኣና ኣይሕለልን እዩ። የሱስ፡ ኣምላኽ ከም ዝሓልየልና፡ በዚ ዚስዕብ ምሳሌ ገሊጽዎ ኣሎ፦ “ሓደ ሰብ ሚእቲ ኣባጊዕ እንተ ኣለዋኦ እሞ ሓንቲ ኻባታተን እንተ ጠፊኣ፡ ነተን ተስዓን ትሽዓተን ኣብ ኣኽራን ሓዲጉ፡ ነታ ሓንቲ ዝጠፍአት ኪደሊዶ ኣይከይድን፧” እዚ ንዓና እንታይ ትምህርቲ እዩ ዜመሓላልፈልና፧ የሱስ ኣስዒቡ፡ “ከምኡ ኸኣ፡ እቲ ኣብ ሰማይ ዘሎ ኣቦይ፡ ሓደ ኻብዞም ንኣሽቱ ኺጠፍእ ኣይደልን እዩ” በለ።—ማቴዎስ 18:12-14።
ኵሎም እቶም “ካብዞም ንኣሽቱ” እተባህሉ ሰባት፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ክቡራት እዮም። ኣምላኽ “ነታ ሓንቲ ዝጠፍአት” ብኸመይ እዩ ‘ዚደልያ፧’ እታ ኣብ መእተዊ ዘላ ጥቕሲ ኸም እትሕብሮ፡ የሆዋ ንሰባት ናብኡ ይስሕቦም እዩ።
ኣምላኽ ንቕኑዓት ሰባት ናብኡ ንኺስሕቦም ብኸመይ ተበግሶ ኸም ዝወሰደ ንርአ። ኣብ ቀዳማይ ዘመን ድ.ክ.፡ ኣምላኽ ነቲ ክርስትያን ወደ መዝሙር ዝነበረ ፊልጶስ፡ ምስ ሓደ ኣብ ሰረገላ ተቐሚጡ ትንቢት መጽሓፍ ቅዱስ ዜንብብ ዝነበረ ኢትዮጵያዊ ብዓል ስልጣን ተራኺቡ፡ ንትርጕም እቲ ትንቢት ኪገልጸሉ ለኣኾ። (ግብሪ ሃዋርያት 8:26-39) ድሕርዚ እውን ኣምላኽ ንሃዋርያ ጴጥሮስ ናብ ቤት ሓደ ኣዘውቲሩ ዚጽልን ንኣምላኽ ኬምልኽ ዚጽዕርን ዝነበረ ቆርኔሌዎስ ዝስሙ ሮማዊ ብዓል ስልጣን ኪኸይድ ኣዘዞ። (ግብሪ ሃዋርያት 10:1-48) ብዘይካዚ፡ ኣምላኽ ንሃዋርያ ጳውሎስ ምስ ብጾቱ ኣብ ወጻኢ ኸተማ ፊልጲ ናብ ዚርከብ ርባ ኪኸይድ መሪሕዎ እዩ። ጳውሎስን ብጾቱን ናብቲ ቦታ ምስ ከዱ፡ ልድያ ዝስማ ‘ንኣምላኽ እተምልኽ ሰበይቲ’ ረኸቡ፣ ዘረባኦም “ከተቕልብ ከኣ፡ የሆዋ ልባ ኸፈተላ።”—ግብሪ ሃዋርያት 16:9-15።
ኣብ ኵሉ እዚ ዝረአናዮ ኣብነታት፡ የሆዋ ነቶም ንዕኡ ዚደልይዎ ዝነበሩ ሰባት ንኺፈልጥዎ ኣጋጣሚ ኸፊቱሎም እዩ። ሎሚ ንሰባት ብዛዕባ ኣምላኽ ዚገልጽ መልእኽቲ መጽሓፍ ቅዱስ ንኺነግርዎም ኢሎም ኣብ በቤትን ኣብ ህዝባዊ ቦታታትን ዚኸዱ ዘለዉ መን እዮም፧ ሓያሎ ሰባት፡ “ናይ የሆዋ መሰኻኽር እዮም” ኢሎም እዮም ዚምልሱ። እምበኣር፡ ‘ኣምላኽ ንኪቐርበኒ ኢሉ፡ ንናይ የሆዋ መሰኻኽር ይጥቀመሎም ድዩ ዘሎ፧’ ኢልካ ንርእስኻ ሕተታ። ነቲ ኣምላኽ ናብኡ ንኺስሕበካ ኢሉ ዚገብሮ ዘሎ ጻዕሪ ኣወንታዊ ምላሽ ምእንቲ ኽትህበሉ ናብ ኣምላኽ ጸሊ። *
^ ሕ.ጽ. 8 ዝያዳ ሓበሬታ እንተ ደሊኻ፡ ነታ መጽሓፍ ቅዱስ ከተጽንዕ ዘሎካ ስለምንታይ ኢኻ፧ ዘርእስታ ቪድዮ፡ ኣብ www.jw.org/ti ርኣያ።
ብዝያዳ ፍለጥ
መጽሓፍ ቅዱስ ከተጽንዕ ዘሎካ ስለምንታይ ኢኻ፧
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣብ መላእ ዓለም ንዚነብሩ ብሚልዮናት ዚቝጸሩ ሰባት፡ ንኣገዳሲ ሕቶታት ህይወት መልሲ ኺረኽቡሉ ይሕግዞም ኣሎ። ንስኻኸ ሓደ ኻባታቶም ክትከውን ትደሊዶ፧
ስርዓታት መጽሓፍ ቅዱስ ዚጠቕመና ብኸመይ እዩ፧
የሱስ ስለምንታይ መምርሒ ኸም ዜድልየናን ብቐዳምነት ኣገደስቲ ዝዀና ኽልተ ትእዛዛት ከም ዘለዋን ገሊጹ።


text:
እቲ ዘውርስን ዝወርስንSaturday, 09 January 2016 19:17 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰደህኤ
ግዜ ሓሊፉ ግዜ ክትካእ እንከሎ፡ ዓመተምህረት ጥራይ ኣይኮነን ዝሓልፍን ኣሃዝ እንዳወሰኸካ ዝቑጸርን። ካልእ ምስኡ ተተሓሒዙ ዝቕየር ሓፈሻዊ ምዕባለታት’ውን ኣሎ። እዚ ኩሉ ምቅይያርን ምትኽኻእን ድማ ብናይ ሰባት ኣተሓሳስባ እዩ ዝግዛእ እምበር ግዜስ ዝሓለፈ ኮነ መጻኢ ግዜ እዩ። ምስኡ ብዘሳኒ ማዕባሊ ኣተሓሳስባ ተዘይተሰንዩ፡ ብመንጽር መዕቀኒ ግዜነቱ ዓምን ሎሚ ዘበንን ሓደ እዩ። ሓደ ተመኩሮ፡ ምስቲ ዝመጽእ ምዕባለ መሰረታዊ’’ኳ ተዘይኮነ ሓቢሩ ዝመጽእ ለውጢ ኣለዎ። ንኣብነት ፖለቲካዊ ቃልስና ኣብ ኤርትራ ከም ኣብነታዊ ተመኩሮ እንተወሰድናዮ እቲ ናይ ሎሚ ካብቲ ቅድሚ ነጻነት ዝነበረ ፍልልይ ክህልዎ ባህርያዊ እዩ። መሰረታዊ ትሕዝቶኡ ግና ሽዑ ኮነ ሎሚ ረብሓ፡ መሰልን ነጻነትን ህዝቢ ኤርትራ ምርግጋጽ ነይሩን እዩን። ኣብ ዙርያ ኣፈጻጽማኡ ዝረኣዩ ክንርዕሞም ዝግበኣና ለውጥታት ከም ዘለዉ ግና ክንክሕድ ኣይግበኣናን። ነቲ ቅድሚ ሰላሳ ዓመታት ኣብ ግዜ ዝሑል ውግእ ዝነበረ ኣገባብ ሎሚ ኣብ ግዜ ዓለም ለኻውነት (globalization) እውን ከም ዘለዎ ክንትግብሮ እንተፈቲንና ምስ ግዜን ዝምረሓሉ ዘሎ ከባብያውን ዓለምለኻውን ክነታት ከይንራጸም ከነስተብህል ይግበኣና። ካብቲ ክልተ ጫፋት ብሓዲኡ ጫፍ ከይንውሰድ’ውን ምጥንቃቕ የድልየና። ብጉልባብ “ምስ ህልዊ ግዜን ኩነታትን ምኻድ” ነቲ ንናይ ሎሚ ዓውትና ዝሕግዝ ካብ ዝሓለፈ ተመኩሮና ክንወስዶ ዝግበኣና እታዎ (input) ሓጢጥና ከይንድርብዮ’ሞ ናብ መሰረቱ ዝተፋሕቈን ሚዛኑ ዝሰሓተን ህላወ ምእንቲ ከይንምለስ።
ኣባና ዝተጀምረ’ኳ ተዘይኮነ፡ ጉዳይ ምውራስ ተመኩሮ ናብ ቀጻሊ ወለዶ ኣብ ቃልስና ኣዛራቢ ካብ ዝኸውን ነዊሕ ገይሩ እዩ። እቲ ምስሕሓብ ኣብ ምውሳን ዝውረስን ዘይውረስን ዝጠቓለል እዩ ኢልካ ምድምዳም ይከኣል። እቲ ኣብ’ዚ ዛዕባ’ዚ ዝፍጠር ምፍልላይ ብግቡእ ክናበብ ክሳብ ዝኸኣለ ዘበላልሕ እምበር እምብዛ ዝጐድእ ኣይኮነን። ካብዚ ሓሊፉ እቲ ምስሕሓብ ነቲ ክልተ ጫፋት ናይ ኣውራስን ወራስን ፍልልይ ኣብ ምትዕራቕ እንተኾይኑ፡ ሃስያኡ ቀሊል እዩ። ኣብ ቃልስና ሓሓሊፉ ዝረአ ዘሎ እውን እዚ እዩ። ገለ ወገናት እቲ ወራሲ ወይ ተካኢ ክፍሊ ሕብረተሰብ መንእሰይ፡ ነቲ ኣብቲ ንሱ ኣብ ዘይነበረሉ መድረኽ ቃልሲ ዝተፈጸመ መስተንክር ጅግንነትን ሓርበኝነትን “ከይቆርመመ ከይሽርመመ ክቕበሎ ኣለዎ” ዝብል ኣብ ሓደ ጫፍ ዝተጸገዐ ንውዑይን ወሳንን ብጽሒት መንእሰይ ዘደብዝዝ ርኢቶ ይሕዙ። ዝተወሰነ ካብቲ ተረካቢ ሕድሪ ዝኾነ ኤርትራዊ መንእሰይ ድማ፡ ነቲ ዝሓለፈ ናይ ኣያታቱ ተመኩሮ ኣወጊዙ ካብ ናቱ ሓድሽ ቅዲ ናይ ምጅማር ካልእ ጫፍ ክሕዝ ይደናደን። ጫፍ ምሓዝ ከኣ ኣካቢ ኣይኮነን። ኣብዚ እዋንዚ ክንድቲ ክኾነልና እንደልዮ’ኳ ተዘይኮነ፡ ርኢቶታት ከካብቲ ዝነበሮ ጫፋት እንዳተፋሕኰ ኣብ ማእከላይ ቦታ ናይ ምርኻብ ተስፋታት ይሕዝ ኣሎ።
እዚ ምስሕሓብ ዝረአን ብግቡእ ተዘይተታሒዙ ዝጐእን ኣብዚ ንዛረበሉ ዘለና ፖለቲካዊ መዳይ ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ኩሉ መዳያት ህይወትና እዩ። ክልተ ሰባት ብዛዕባ ንናይ ቀደም ባህሊ ከም ዘለዎ ምውሳድን ዘይምውሳድ ክከራኸሩ እንከለዉ፡ ኣቲ ኩሉ ባህሊ ከም ዘለዎ ክውረስ የብሉን ንዝብል ርኢቶ ዝማጐት ዝነበረ “ቀደም ከምዚ ናይ ሎሚ ሕግን ስርዓትን ዝሓዘ ውርዙይ መወስቦ ኣይነበረን፡ ኣብ መንጎ ተጻረርቲ ጾታታት ዝግበር ርክብ ግን ነይሩ እዩ፡ ሎሚ ግና ወግዕን ስርዓትን ሒዙ ኣሎ። ስለዚ ወዲ ሰብ እዚ ዳሕረዋይ ስርዓት ከይሓዘ ከምቲ ዝነበሮ ተዝቕጽል ጽቡቕዶ መኾነ?” ኢሉ ሓተቶ’ሞ እቲ ተጻራሪ ሓሳብ ዝነበሮ ጉዳያት ተሰቊርዎ፡ ዝውረሱን ዘይውረሱን ዛዕባታት ብሓባር ኮይኖም ክመምዩ ከኣሉ ይበሃል።
ድሌትን ቅሩብነትን እንተልዩ ዝተረሓሓቐ ንምቅርራብ ኣየጸግምን እዩ። ድሌትን ቅሩብነትን ህልኽ ዘይጸለዎ ሓልዮትን ተዘየልዩ ግና ክንዲ ዝኾነ ብቕዓትን ዓቕምን ይሃሉ ከድምዕ ኣይክእልን እዩ። ናብ ተመኩሮ ደንበ ተቓውሞና ክንመጽእ እንከለና ናይ ኩለመዳዊ ዓቕሚ ውሱንነትና ዘዛርብ ኣይኮነን። ኩልና እንርደኦ ስለ ዝኾነ። ጸገማትና ክንጽብጽብን ክንሰርዕን እንከለና ግና እዚ ናይ ዓቕሚ ውስኑነት’ዚ ቅድሚት ዝስራዕ ጸገምና ኣይኮነን። ምኽንያቱ ቀንዲ ጸገምና፡ በታ ዘላትና ውስንቲ ዓቕሚ፡ ሓልዮትን ቅሩብነትን ሰኒቕና ብሓባር ክንሰርሕ ዘይምኻልና እዩ። እዚ ብኩራት እዚ ከኣ ኣብቲ ብሓባር ክንዋሰኣሉ እንብህጎ ጽላል ኮነ፡ ኣብቲ ውሱን ውድባትና፡ ሰልፍታትናን ማሕበራትናን ከነቕልበሉ ዝግበኣና እዩ። እዚ በዂሩና ዘሎ ግሉጽነትን ምትእምማንን እንተነማልእ ግና ነቲ ናይ ዓቕሚ ውሱንነትና ንምብዳህ ዓቕሚ ከነጥሪ መኸኣልና። ዓቕሚ ኣብ ማዕባሊ መስርሕ ዝጥረ ስለ ዝኾነ። እዚ ነባራት ተቓለስቲ ንመንእሰያት፡ ወይ መንእሰያት ንገዳይም ዝድርብይሎም ተሓታትነት ዘይኮነ፡ ኩሎም ወገናት ነናብ ነብሶም ተመሊሶም ክፈትሕዎ ዝግበኦምን ማዕረ ሓላፍነት ዝወስድሉን ሕጽረት እዩ።
ምውርራስ ኣኼባ ጌርካ መዓልቲ ቆጸራ ቆሪጽካ፡ ካብዚ እዋንዚ ጀሚርና ኣውሪስና ኣለና ወይ ካብዚ እዋንዚ ንደሓር ወሪስና ኣለና ኢልካ ብናይ ሓደ መዓልቲ ኣዋጅ እትገልጾ ወይ መፈላለዪ ረጒድ መስመር ወይ ሕንጻጽ ተቐምጠሉ ኣይኮነን። ኣብ ክንድኡ ብናቱ መስርሕ ዝኸይድ፡ ዘዕውቶ ጻዕሪ ዝሓትት፡ ዘድልዮ ግዜ ዝወስድን ውፉያት ተዋሳእቲ ዝሓትትን ምዃኑ ተደጋጊሙ ዝተባህለን ብተመኩሮ ዝተራእየን እዩ። ናይቲ ኣውራሲ ግቡኡ እንዳፈጸመ ካብ ፖለቲካዊ ሜዳ ምርሓቕን ናይቲ ወራሲ ግደ ኣብቲ ሜዳ እንዳጐለዐ ከም ዝኸይድ ዝግበር መስርሕ ኣብ ምድንጓይን ምቕልጣፍን ከኣ ግደ ክልቲኦም ዕዙዝ እዩ። ናይቲ ክወርስ ዝግበኦ ወናኒ ውዑይ ዓቕሚ ዘይምትጋህ፡ እቲ ከውርስ ዝግበኦ ከየውረሰ ክቕጽል ከገድዶ ባህርያዊ እዩ። ምኽንያቱ ብዘለዎ ዓቕሚ፡ ምስቲ ንሱ ዝመጸሉ ግዜን ኩነታትን ንዘዋህለሎ ተመኩሮኡ፡ ኣብ ማእከል ጐልጐል ክድርብዮ ወይ ብግቡእ ክወርሶ ምዃኑ ንዘኣመነሉ ኣካል ክምጥዎ ባህርያዊ ኣይኮነን። ኣብ ከምዚ ኩነታት ነቲ ኣውራሲ፡ “ስሱዕ፡ ኣብ ስልጣን ክነብር ዝደሊ … ወዘተ” ዝብሉ ቅጽላት ምሃብ ቅኑዕ ኣይኮነን። ቅድሚ “ዘየውርሰኒ” ምባል ብቑዕ ወራሲ ኮይንካ ምቕራብ ዘይስገር ቅድመ ተደላይነት እዩ። እዚ ከኣ ብቓልሲ ዝጥረ እምበር ብዓቀንካ ተሰፍዩ ዝጽበየካ ኣይኮነን።
ንመንእሰይ ምውራስ ግዴታ’ምበር ተለሚንካ ወይ ዘውርሱ ወገናት ኣቀባጢሮምልካን ጸዊዖምኻን እትርከቦ ሓላፍነት ኣይኮነን። ምኽንያቱ እዚ መሰረታዊ ናይ ምውራስን ምቕጻልን ግቡኡን ግደታኡን ተዘይፈጺሙ ዘሕትቶ ስለ ዝኾነ። ነዚ ንምፍጻም ኩሉ ኣውንታዊ መዓጹ ከይኳሕኳሕካ ጋህ ኢሉ ኣይጽበየካን እዩ። ሓንሳብ ኳሕኲሕካ’ውን ዘይክኸፈተልካ ይኽእል እዩ። ኣብ ከምዚ ኩነታት ካብቲ መንእሰይ ዝድለ “ፈቲነ ኣብዩኒ” ኢልካ ጠጠው ምባል ወይ ዘየዕውት መንግዲ ምሓዝ ዘይኮነ፡ ክሳብ እትዕወት ምቕጻልን ደጋጊምካ ምቕጻልን ጥራይ እዩ። ከምቲ ኣብ ደንበ ተቓውሞና ብጻዕቂ ዝበሃል፡ ከረክቡ ዝግበኦም ዘየረክቡን ኣብ ስልጣን ክነብሩ ዝደልዩን ፖለቲከኛታት ከጋጥሙ እንከለዉ እውን፡ ነዚ ዘይቅቡል ኣካይደኦም፡ ክሳብ ዝሓሽካ ተረካቢ ምዃንካ ብዘነጽር ቃልሲ እትረትዖም ምቅላስ እዩ እቲ ፍታሕ። እቲ ተግባር “ቃልሲ” ዝበሃለሉ ምኽንያት ድማ እዚ ክብደቱ እዩ። እዚ ሓላፍነት’ዚ ኣብቲ ተረካቢ ተደሪቱ ዝተርፍ ተሓታትነት ዘይኮነስ፡ እቲ ኣረካቢ እውን ዝርከቦ ተካኢ ናይ ምፍጣር ሓላፍነት ከም ዘለዎ ብምዝንጋዕ ኣይኮነን። እዚ ገዲፍካ እቲ ጸገም ናትካ ዘይኮነስ ናይ ካለኦት ኣምሲልካ ዝግበር ህድማ ግና ሓጋዚ ኣይኮነን። እዚ ክበሃል እንከሎ ናይ ካለኦት ጌጋ ብኣራሚ መልክዑ ኣይተንከፍ ማለት ኣይኮነን። ነዚ ኩሉ ናይ ሓባር ውፉይነት ቆላሕታ ተዘይሂብካ ግና ከምቲ “ኣነዶ ከይሕዛ ነዊት ንስኽዶ ከይትበልዒ ሸዊት” ዝበሃል ረብሓ ኩልኻ እዩ ዝሃጉግ።
ኣብ እንዳ ህግደፍ ዘይተነግረ’ምበር፡ ዘይተገብረ የለንMonday, 04 January 2016 20:34 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰደህኤ
ጨቋኒ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ዝፍጽሞ ግፍዒ ዘይተነግረ’ምበር ዘይተገብረ ከም ዘየለ ቅድሚ ሕጂ ተደጋጊሙ ዝተጠቐሰን ብተግባር ዝተረጋገጸን እዩ። እንተኾነ ዋላ ኣቐዲምካ እትፈልጦ ተግባር ተመሊሱ መልክዕ ቀይሩ ክመጽእ እንከሎ፡ መሊሱ ይሕደሰካ እሞ ብዛዕብኡ ክትግረምን ቃልካ ከተስምዕን ትግደድ። እነሆ ከኣ ጉጅለ ህግደፍ ግናይ ምስሉ ንምጽብባቕን ጸረ ህዝቢ ተግባራቱ ንምሕባእን “ጠንቂ ስደትና ቁጠባዊ ድኽነት እምበር ፖለቲካዊ ጸገም ኣይኮነን” ኢልኩም ኣመኽንዩለይ ዝዓይነቱ ምንቅስቓስ የካይድ ኣሎ። ዘገርም እዩ! እቲ ጠንቂ ቁጠባዊ ድኽነት እንተኾነኸ ወዮ ተጠሊዑ “ህዝቢ አመሓድርን ሃገር እመርሕን ኣለኹ” ዝብል ጉጅለ ካብ ተሓታትነት ይድሕን ማለቱ ደኾን ይኸውን።? እቲ ጠንቂ ቁጠባዊ ጸገም እዩ እንትዝበሃልከ ክሳብ ክንደይ እዩ ካብ ፖለቲካዊ ጠንቅነት ክፍለን ተነጺሉ ክረኣይን።
እዚ ከምዚ ዓይነት ካብቲ መሰረታዊ ክውንነት ናይ ምህዳምን ንውሽጣዊ ጉዳያት ኣብ ክንዲ ብቐጥታ ምቕራቦምን ክትፈትሖም ምትባዕን፡ ብደጋዊ ተረኽቦታት ኣጐልቢብካዮም ንምሕላፍን ዝፍተን ተንኮላት ናይዚ ጉጅል ሕጂ ዝተጀመረ ተንኮል ዘይኮነ፡ መፋጥርቱ እዩ ተተባህለ ዝውሕዶ እምበር ዝበዝሖ ኣይኮነን። እዚ ጉጅለ ኩሉ ግዜ ውሽጣዊ ናይ ህዝቢ ናይ መሰልን ደሞክራሲያዊ ምምሕዳርን ሕቶታት ደፊኡ ክቀላቐል እንከሎ፡ ዘሰንብድ ደጋዊ ኩነታት ፈጢርካ ክትኮልፎ ምፍታን ዝላደየሉ መህደሚ ሜላኡ እዩ። ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ እዚ ጉጅለ ኣንጻር ሱዳን፡ የመን፡ ኢትዮጵያን ጅቡትን በብታራ ውግኣት ክኸፍት እንከሎ፡ ናይቲ ውግኣት ዕላማ ንውሽጣዊ ሕቶታት ደፊንካ ናብ ደገ ካብ ምምዕዳው ወጻኢ ዝረአ ኣይነበረን። እዚ ሕጂ ምስ በዓል ሳዑድ ዓረብዶ ኢማራት ኣንጻር ኣይሲስ ክንዋጋእ ኢና እንዳበልካ ዝግበር ዘሎ ሸበድበድ’ውን ካብዚ ወጻኢ ዝረአ ኣይኮነን። ንህዝብና ሓድሽ መዘዝ ከየምጸኣሉ ዘይፍራሕ እውን ኣይኮነን። እንተኾነ ጉዳያት በቲ ህግደፍ ዝሓልሞ ስለ ዘይከደ፡ ብሰንክዚ ካብ ውሽጣዊ ቅልውላው ንምህዳም ተባሂሉ ዝተኣጉደ ውግኣት ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ህዝብና ዝወረደ ሳዕቤናት ስንብራቱ እንዳ ኩልና ስለ ዘሎ ምዝርዛሩ ዘድሊ ኣይኮነን። ስምዒትን ቀልብን ናይቲ ናብኡ ክውርወር ጀሚሩ ዝነበረ መሰረታዊ ህዝባዊ ሕቶታት ደገደገ ከም ዘመዓዱ ንምግባር ዝተኣልመ ተንኮል ንዝተወሰነ ኣዕጊስሉ ይኸውን። ናይቲ ስርዓት ወያነን ኣሜሪካን ኣንጻርና ተሰሊፎም፡ ምዕራባዊ ዓለም ህላወና ክሒዱ እዩ፡ ዝብሎ ዘይቅዱስ ምልዕዓላት እውን ካብዚ ዝተፈልየ ዕላማ ኣይነበሮን የብሉምን። መሰረታዊ ሕቶታት ህዝቢ ኤርትራ ግና ሕጂ እውን ኣብ ቦታኦም እዮም ዘለዉ።
ሎሚ ኣብ ኤርትራ ዘሎ፡ ብኩራት ደሞክራሲ፡ ምሕራም ኩሉ ዓይነት መሰላት፡ ዘይፍትሓዊ ምምሕዳር፡ ጽዑቕ ማእሰርትን ናብ ሕጊ ቀሪብካ ንመሰልካ ዘይምክልኻልን፡ ስእነት ኩሉ መሰረታዊ ነገራትን ዘይተኣደነ ክብሪ ዋጋን፡ በቲ ጉጅለ ኮነ ኢልካ ዝስረሓሉ ናይ ከፋፊልካ ምግዛእ መጻወዲያታት፡ ዘይህላወ ነጻነት እምነትን መንግስታዊ ኢድ ኣእታውነት ኣብ እምነትን … ወዘተ ኣቐሚጥካ “ጸገምና ቁጠባዊ ጸገም ጥራይ እዩ ኢልኩም ፈርሙለይ ኢልካ ምሽሓጥ፡ ዘይክውንነታዊ ጥራይ ዘይኮነስ፥ ኣብ ልዕሊ እቲ ናይዚ ኩሉ መከራ ግዳይ ዝኸውን ዘሎ ህዝቢ ናይ ዘለካ ንዕቀትን ድፍረትን ጉሉሕ መርኣያ እዩ። ብደሙ፡ ደቁን ንብረቱን ክንዲ ነጻነት ዝኣክል ክቡር ውህብቶ ኣብ ልዕሊ ዘውሓሰ ህዝቢ ኤርትራ ከምዚ ዓይነት በደል ምፍጻም ከኣ ንዕቀት ጥራይ ዘይኮነ ገበን’ውን እዩ። ምናልባት ነቲ እቲ ጉጅለ ከም ቀንዲ ናይ ስደትን ምብትታንን ምኽንያት ኮይኑ ክቐርበሉ ዝደልዮ ዘሎ “ቁጠባዊ ጸገም” ከም ቅቡል እንተንወስዶኸ፡ ናይቲ ነቲ ጥንቂ ስደት ዝኾነ ቁጠባዊ ጸገም “ካብ ጉጅለ ህግደፍ ሓሊፉ መንዩ ተሓታቲ ክኸውን?” ኢልና እንተንሓትት እንታይ ኢሉኾን መመለሰልና።
ናይቲ “ምኽንያትና እዩ ኢልኩም ፈርምሉ” ዝብሎ ዘሎ ቁጠባዊ ዕብራን መሰረታዊ ጠንቂ እኮ እቲ መንግስቲ ከም ፖሊሲኡ ወሲዱ ክሰርሓሉ ዝጸንሐን ዘሎን፡ መሬት ሓረስታይ ብዙሕ ዘይሰርሕ ኣስማት እንዳሃብካ ምምንዛዕ፡ ንሓረስታይ ብዘይድሌቱን ዘይተጸንዐ ኣገባብን ካብ መረበቱ ምምዝባል፡ መንእሰይ መወዳእታ ኣብ ዘይብሉን ጻማ ረሃጹ ዘይክፈሎን ብጉልባብ “ሃገራዊ ኣገልግሎት” በቲ ንሱ ዝጥቀመሉ ቃል፡ ከደምትን ሃነጽቲ ኣባይትን ሰብ ጹሩራ ክኸውን ምግዳዱ፡ ኤርትራውያን ሰብ ሃብትን ክእለትን ኣብ ሃገሮም ሰሪሖም ነብሶምን ህዝቦምን ዝጠቕምሉ ዕድላት ብምዕጻዉን ናይ ብሕቲ ድንኳናት ዓጽዩ፡ ኣብ ድኳን ሕድሪ ብምሕባእን ዝተፈጥረ ድኽነት ማለቱዶ ኣይኮነን። እዚ ሕማቕ ቁጠባዊ ኣተሓሕዛኸ መሰረቱ እቲ ነፋግን በሓትን ፖለቲካዊ ባህሪ ናይቲ ጉጅለ ምዃኑኸ መን እዩ’ሞ ክኽሕዶ። ነዚ እትርእዮን ዝርእየካን ክውንነት ሓቢእካ “ጠንቂ ስደትና ቁጠባዊ ጸገም ጥራይ እዩ” ኢልኩም ፈርሙለይ ብምባል ካብ ፖለቲካዊ ጠንቅነት ኢደይ ሕጹብ ከም ጵላጦስ እዩ ምባል ይከኣልዶ። ጉጅለ ህግደፍ ተንኮለኛ እምበር ክሳብ ክንድዚ ዓሻ እዩ ምባል ዘጸግም እዩ። ኣብዚ መንቀራቕሮ’ዚ ምእታዉ ከኣ ካልእ መተካእታ ስለ ዝሰኣነ ጥራይ እዩ። በቲ ኮነ በዚ ኣብ ኤርትራ ናይ ዝፍጠር ቁጠባዊ ይኹን ፖለቲካዊ ናይ ስደት ጠንቂ ንጉጅለ ህግደፍ ከቶ ነጻ ከውጸኦ ኣይክእልን እዩ። “ሓረድዋ ሞተት ነጸይዋ ሞተት” ከም ዝበሃል እዩ እቲ ጉዳይ።
ኩሉ ናይቲ ጉጅለ ናይ ምትላል ስንክሳር ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ከም ዝጅመር ብሩህ ኮይኑ፥ ክመልእ እንከሎ ግን ናብ ደገ ናብ ጐረባብቲ ገጹ ጀርበብ ምባሉ ናይ ግድን እዩ። ሓደ ስርዓት ንህዝቡ ሕሱም ኮይኑ ናብ ደገ ሓዳግ ከኸውን ስለ ዘይክእል። እዚ ጉጅለ ኣብ ናይ ግዳም ኣደባባያት’ውን ንሓንሳብ ንኤርትራውያን ስደተኛታት ዜጋታተይ ኣይኮኑን ክብል ድሕር ዘይብል። እዚ ምስራሕ ምስ ኣበዮ ድማ ዜጋታተይ እዮም፡ ጠንቂ ስደቶም ከኣ ቁጠባዊ እምበር ፖለቲካዊ ኣይኮነን ናብ ዓዶም ተተመሊሶም ድማ ዘጋጥሞም በደል የለን ክብል ዝፍትን። “ክሰርቀኒ ዝረኣኹዎስ ክመልሰለይ ኣይኣምኖን” ዝብል ምስላ ብምዝንጋዕ።
እዛ ኣቀራርባ እዚኣ ካልእ ጐራሕ ትርጉም እውን ኣለዋ። ፖለቲካዊ ኣበሳኻ ሓቢእካ ቁጠባዊ ጸገም ኣጉሊሕካ ቅቡል ዝመስል መለመኒ ምኽንያት ንምርካብ። ኣብዚ ዘይቅዱስ ጸወታ ጉጅለ ህግደፍ ብፍላይ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ምሉእ ብምሉእ ጥራሕ ኢዱ ወጺኡ ዝበሃል ኣይኮነን። ዝቖንጠርሉ ወገናት ስለ ዘለዉ። ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ሕብረት ኢውሮጳ ርእዩ ከምዘይረኣየ ብምምሳል “ንልምዓት” ብዝብል ዝፈቐደሉ ዝወሰኖ ናይ 200 ሚልዮን ዩሮ ሓገዝ ብኣብነት ዝጥቀስ እዩ። እቶም ዝተኹብሉን ናይ ቃለ-ዓለም ልቦም ዝኸፍትሉን ወገናት ናይቲ ጉጅለ ጸሓይ ዝወቐዖ ተንኮልን ጸረ-ህዝብነትን ተሰዊርዎም እዩ ምባል እትቕበሎ ኣይኮነን። እንታይ ደኣ ንሳቶም እውን በዚ ናይ ጉጅለ ህግደፍ ሓሳዊ ምህዞ ተኸዊሎም ስደተኛታት ናይ ምቕባልን ምምሕዳርን ግደታኦምን ሓላፍነቶምን ከራግፉ ወሲኽካ ከረጋግጽዎ ዝደልዩ ሸቶታት ስለ ዘለዎም እዩ። ንሕና እውን ዝኾነት ሃገር ትኹን ማሕበር ኢዳ ክትዝርግሕ እንከላ ቀዳምነታን ማእከላን ናታ ረብሓ እምበር ናይ ህዝብና ቃንዛ ከምዘይኮነ ክንዝንግዕ ኣይግበኣናን። እቲ ጉጅለ እውን ከምዚ ዓይነት ወፈራን ጐስጓስን ዘካይድ ነዚ ናይዘን ሃገራት ድኹም ጐኒ መዝሚዙ ዕዳጋ ኣይስእንን እየ ኣብ ዝብለሉ ህሞት እዩ። ንጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት እውን ከም ኩሉ ዛዕባ ሃገራት ቅድሚ ነናተን ሃገራዊ ኣጀንዳ ክሰርዕኦ ክንጽበየን የብልናን።
ሕጂ እውን እቲ ንኤርትራን ህዝባን ካብዚ ዘለዉዎ ሲኦል ናይ ምንጋፍ ሓላፍነት ኣብ ኢድና ኣብ ኢድ ኤርትራውያን እዩ ዘሎ። ነቲ ኩሉ ኣብ ኤርትራ ክፍጸም ዝጸንሐን ዘሎን ግፍዒ ዘንጊዕና፡ ንህዝብና ንጉጅለ ህግደፍ ኣሕሊፍና ብምሃብ፡ ካብ ክውንነት ወጺእናን ንሓቂ ደፊንናን ናይቲ እቲ ጉጅለ ኣባዚሑ ዝዝርገሖ ዘሎ ዘይቅዱስ ቀጥዒ ግዳይ ክንከውን ኣይግበኣናን። እዚ ጉጅለ ኣብ ልዕሊ ኩለመዳይና ዝፈጸሞ ገበናት ረሲዕና፡ ኣብ መጻወድያኡ ኣቲና ከፈልቲ 2%ን መዳመቕቲ ጓይላኡን ክንከውን ኣዝዩ ዘተዓዛዝብን ዘፍኩሰናን ምዃኑ ኣይንዘንግዕ። እንተደኣ ኣብቲ መጻወድያኦም ኣቲና፡ ናይቲ ጉጅለ ኣክላት ብደገ’ኳ ንብዓት ሓርገጽ እንተነብዑ ብውሽጦም ግና ክሳብ ክንደይ ከም ዝንዕቁና ንዘክር። ስለዚ ብኣንጻርቲ ናይ ህግደፍ ጻዋዒት፡ ነቲ ብሰንኪ እዚ ጉጀለ ዝሳቐ ዘሎ ህዝብና ነጻ ንምውጻእ ኢና ክንውደብን ዓቕምና ዝፈቕዶ ከነበርክትን ዝግበኣና። ህዝብን ሃገርን ኣማን ኣብ ዘይኮንሉ ነጻን ሓራን ዝኾኑ ገዛን ቤተሰብን ክንፈጥር ከምዘይንኽእል ኣስተብሂልና ኣርሒቕናን ኣስፊሕና ንርአ። ቀንዲ ከሻቅለና ዝግበኦ፡ ቤተሰብና ክሞቱ እንከለዉ ኣብ ሓዘኖም፡ ክምርዓዉ እንከለዉ ኣብ ሓጐሶምን ብኸመይ ከም እንሳተፍ ዘይኮነስ ከመይ ጌርና ሃገርናን ህዝብናን ናብ ራህዋ ነብጸሖም እዩ ክኸውን ዝግበኦ። ሃገር ኣብ ዘይደሓነትሉ ዝስራሕ ገዛ ከኣ ካብ ቁርን ሃሩርን ኣይክከላኸለልናን’ዩ። ኣብቲ ንግዜኡ ጉጅለ ህግደፍ ዝዕንድረሉ ዘሎ ጐረቤት ሃገር ሱዳን ኮይኖም መንእሰያት ኣመንቲ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተክርስትያን ዝወሰድዎ ናይ “እምቢ ምስልኻ ንምጽብባቕ ኣይንፍርምን” መርገጽ ከኣ ኣብነታዊ ጌርና ክንውስዶ ይግበኣና።
4 ጥሪ 2016
ዓመት ኣፋኒና፡ ዓመት እንክንቅበል!Wednesday, 30 December 2015 23:50 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ
በብደረጃኡ፡ ሰከንድ፡ ደቒቕ፡ ሰዓት፡ መዓልቲ፡ ሰሙን፡ ወርሒ ደሓር ድማ ዓመት ዝብሉን ካልኦትን ናይ ግዜ መዕቀንታት ኣለዉና። ብፍላይ ዓመት ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚ ከም መዐቀኒ ግዜ እንጥቀመላ ማእከላይ መምዘኒ ግዜ እያ። ዕድመና ብዓመት እዩ ዝልካዕ። ኣብ መስርሕ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስና ኮነ ካልእ ዕማማትና ድማ “ናይ ክንድዚ ዓመት ፕላን ከውጽእ እየ ወይ ኣብ ክንድዚ ዓመት ጉባኤ ከካይድ እየ” እንዳበልና ንናይ ዓመት ማእከላይ ናይ ግዜ መለክዕነት ነጉልሖን ንሰርሓሉን። ሓደ ዓመት ወዲእካ ናብ ሓድሽ ዓመት ክእቶ እንከሎ ድማ መጻኢ ኣገዳሲስን ብተስፋ እትጽበዮን ክኾነልካ እትምነየሉን መሰጋግሮ እዩ። መጻኢ ዓመት ናይ ሰናይ ኣሳልጦን ሰላምን ክኾነልካ ምምናይ ድማ ኣካል ባህልና እዩ። ንመጻኢ እንታይ ክንሰርሕ ወይ ናበይ ክንከይድ መደብ ከምዘለና ንምእማት ድማ ኣብ ከምዚ ዘለናዮ ዓመት ናይ ምፍናውን ሓድሽ ናይ ምቕባልን ኣጋጣሚ ኮይንካ፡ “ኣብ’ዛ ትመጽእ ዘላ ዓመት ከምዚ ክገብር እየ” እንዳበልካ ምምጽባዕ ዝተለምደ እዩ።
ሓዳሽ ዓመት ክትእቶ እንከላ ሓድሽ መደብ ይወጽእ። ንምትግባሩ ድማ ቃል ይእቶ። እዚ ናይ ሓድሽ ዓመት መደባት ክሕንጸጽ እንከሎ፡ ምስ ናይታ ዝሓለፈት ኣረካቢት ዓመትን ምስ ንየወይቲ ተረካቢት ዓመትን ምትእስሳር ከም ዘለዎ ክዝንጋዕ ኣይግባእን። ንኣብነት ብዛዕባ ሓድሽ ዓመት 2016 ክንሓስብ እንከለና ካብ 2015ን 2017 ነጺልና ኣይኮናን ንሓስብን ንትልምን። ምኽንያቱ 2016 ኣብ 2015 ዘይተመለአ ዋኒን ናይ ምምላእን ኣብኣ ዘይተወደአ መደባት ድማ ናብ 2017 ናይ ምርካብን ግደታ ስለ ዝህልዋ። ክንዲ ዓመት ዝኣክል ገዚፍ ናይ ግዜ መዐቀኒ ወዲእካ ናብ ካልእ ክንድኡ ዝኸውን ናይ ግዜ መለክዒ ክስገር እንከሎ፡ ነቲ ዝሓለፈ ይኹን ነቲ መጻኢ ዝምልከቱ ሓደሓደ ጉዳያት ምድህሳስ ዘይስገር እዩ።
ኣብ ዝሐለፈ ዓመት ሃገርናን ህዝብናን ብሰንኪ ጉጅለ ህግደፍ ካብ ኩሉ ዓይነት ሕሰምን መከራን ኣይተናገፉን። ኤርትራ ሕጂ’ውን ሕገመንግስቲ ዘየብላ ሃገር እያ። ብብዝሒ ስደተኛታታ ድማ ካብቲ ደድሕሪ ሶርያን ኣፍጋኒስታንን ተሰሪዓቶ ዘላ ሪጋ 3ይ ደረጃ ኣይወጸትን። እኳደኣ ጉጅለ ህግደፍ ነዚ ኩሉ ኣበሩ ሓቢኡ፡ ዘየለ ጽቡቕ ዝመስል ምስሊ ሒዙ ብምቕራብ ካብቲ ኣትይዎ ዘሎ ተነጽሎ ክወጽእ ብዙሕ ፋሕተርተር ዝበለላ ዓመት እያ ነይራ። ብኣንጻሩ እቲ ብህግደፍ ክሕባእ ዝጸንሐ ግህሰት ኩሉ ዓይነት መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብዘቖማ መርማሪ ኣካላ ብዝቐረበ ዳርጋ 500 ገጻት ዝሓዘ ጸብጻብ ዝተቓለዓላ ዓመት እያ። ኤርትራውያን ተቓወምትን ደለይቲ ፍትሕን ድማ ነዚ መርመራዊ ጸብጻብ ዘለዎም ደገፍ ንምርኣይ፡ ክሳብ ሕጂ ተራእዩ ብዘይፈልጥ ተሳትፎ፡ ኣብ በበይኑ ናይ ዓለም ኩርነዓት ብፍላይ ድማ ኣብ ጀነቭን ዋሽንግተንን ሰፋሕቲ ሰላማዊ ሰልፍታት ዘካየዱላን ንመጻኢ እውን ተቓውመኦም ብዝሓየለ ደረጃ ንምቕጻል ቃል ዝኣተዉላን ዓመት ነይራ።
ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ኣብዚ ዓመት እዚ እውን ምስ ኩሉ እቲ ፍታሕ ከምጽእ ዘርኣዮ ፈንጠርጠር ካብቲ “ትሕቲ ትጽቢት ህዝብና ኢና ዘለና” እናተባህለ ክግለጽ ዝጸንሐ ኣተሃላልዋ ኣይወጸን። እቲ ካልእ ካልእ ኮይኑ፡ እቲ ዝጭረሓሉ ናይ ሓባር ጽላል ናይ ምምስራት ጻዕሪ ደንበ ተቓውሞ እውን፡ ዋላ’ኳ ኣብ ኣጋ መወዳእታ ናይዛ ንፋነዋ ዘለና ዓመት ናይ ፍራንክፈርትን ናይሮብን ኣኼባታት ዝፈጠሮ ተስፋ እንተሃለወ፡ ጌና ሩባ ዘስግር ዓወት ኣየመዝገበን። እዚ ክበሃል እንከሎ ግና ኣብ ክሊ ውድባትን ሰልፍታትን ዝተኻየዱ ኣኼባታትን ጉባአታትን ኣይነበሩን ማለት ኣይኮነን። ኣብ ሕድሕድ ዘይምክብባር፡ ምብኳር ምጽውዋር፡ ኣብ ነብስኻ ዘይምትእምማን፡ ድኽምታት ንምእራም ኣብ ክንዲ ካብ ውሽጥኻ ምጅማር ናብ ደገ ምምዕዳው፡ ብዘይካ ብሓባር በይንኻ ከም ዘይትዕወት ብተግባር ዘይምእማን፡ … ወዘተ ዝኣመሰሉ ድኽመታት ኣብዛ ነፋንዋ ዘለና ዓመት’ውን ካብ ደንበ ተቓውሞና ኣይወጹን። ወረ ኣብ ገሊኡ ዛዕባስ እቲ ክእረም ዝተጸበናዮ ድኽመታት ዝያዳ ዝሳዕረረሉ’ውን ርኢና። እዚ ክበሃል እንከሎ ከም ርዱእ ንምውሳዱ እንተዘይኮይኑ፡ ነቲ ኢድካ ዘይመልእ ዝተረጋገጸ ውሱን ዓወታትን ናይ “ሕጂ እውን ይከኣልዩ ክንቅጽል ኢና” ዝብል ኒሕን ተቓለስቲ ኤርትራውያን ደገፍቲ ለውጢ ብምዝንጋዕ ኣይኮነን።
ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብዛ ንፋነዋ ዘለና ዓመት ሒዝዎ ካብ ዝነበረ ቀንዲ ዕማማት ምክያድ 2ይ ሰልፋዊ ጉባአኡ እዩ ነይሩ። ከምቲ ዝተለሞ ድማ ኣብዚ ንምድላዉ ዳርጋ ሓደ ዓመት ዝወሰደ ኣብ ነፍሲ ወከፍ 4 ዓመታት ዝካየድ ጉባአኡ፡ ዓበይቲ ኣብቲ ሰልፊ ተደሪቶም ዘይተርፉ ኣብ ኤርትራዊ ጉዳያት ጽልዋ ዘለዎም ዛዕባታት ዳህሲሱን ኣገደስቲ ውሳነታት ወሲኑን። ሰደህኤ እውን ከም ኣካል ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ክንድቲ ክስጉሞ ዝግባእ ከም ዘይሰጐመ ዘርኢ ገምጋማት ኣብዚ ጉባአኡ ኣካይዱ፡ መዋጸኦ ዝብሎም ኣገደስቲ ፖሊሲታት ሓንጺጹ። ናይ ኣተገባብራኡ ሜላታት ስኢሉ ፈጸምቲ ትካላት’ውን ኣቚሙ። ኣብዚ ናይ መወዳእታ ሲሶ ዓመተ 2015 ድማ ውሳነታት 2ይ ጉባአኡ ንምዕዋት ብዘኽእል ኣገባብ ነብሱ ክወዳድብ ጸኒሑ። ምስዚ መስርሕ ምድላው ጉባአ ጐኒንገኒ ኣብዛ ነፋንዋ ዘለና ዓመት ኣብ ኩሉ መዳያት፡ በቲ ሓደ ወገን ንጸረ-ህዝቢ ተግባራት ጉጅለ ህግድፍ ኣብ ምቅላዕ፡ ብቲ ካልእ ወገን ድማ ብሓፈሻ ንደንበ ተቕውሞ ብፍላይ ድማ ንፖሊሲታት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ኤርትራዊ ሕብረተሰብ ንምስራጽን ምስ ዓለም ለኻውን ዞባውን ትካላት ንምልላይን ከይሰልከየ ዝሰርሓላ ዓመት ነይራ። ኣብቲ ምስ ካለኦት ተመሳሳሊ መትከልን ዕላማን ዘለዎም ብሓባር እምበር በይንኻ ዘይዕመም ናይ ሓባር መድረኽ ናይ ምፍጣር ዕማሙ ግና ኣይተዓወተን። እቲ ቃልሲ ከኣ ኣብዚ መዳይዚ’ውን ቀጻሊ ኣሎ።
“ዝሓለፈስ ሓለፈ፡ ኣይትድገመኒ ዝተረፈ” ከም ዝበሃል ዘረባ ለባማት፡ ኣብዚ ሓደ ዓመት ኣፋኒኻ ካልእ ሓድሽ ዓመት ናይ ምቕባል መሰጋገሪ እዋን ኮይንና፡ ብዛዕባቲ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ከነዕውቶ ዝግበኣና ዝነበረ እሞ ዘየዕወትናዮ ኣይኮናን ክንቁዝም፡ ክንትክዝን ክንጠዓስን ዝግበኣና። ብርግጽ ድኽመትና ኣሚና ነብስና ብመንጽር ናይ ዝሓለፈ ውጽኢትና ክንነቅፍ ቅቡል እዩ። ናይ መጻኢ ዓመት መደባት ኣብ ምዕዋት እውን ኣስተዋጸኦ ኣለዎ። ንናይ ዝሓለፈ ዓመት ክንመልሶ ዘይንኽእል ናይ ሕጽረት ተመኩሮና ሕራይ ኣይንረሰዓዮ፡ ቀንዲ ኣድህቦናን ቆላሕታናን ግና ናብቲ ጌና ኣብ ኢድና ዘሎ መጻኢ ዓመት እዩ ክኸውን ዝግበኦ። ኣብዛ ንርከባ ዘለና መጻኢት ዓመት 2016፡ ነዞም ኣብ ላዕሊ ዝተዘረዘሩ ድኽመትና ኣጉሊሖም ዘርእዩ ሕጽረታትን ዘይቅርዑይ ኣተሓሕዛ ጉዳያትን ከነእርሞም ክንክእል ኣለና። ነታ ንየወይቲ ቀጻሊት ዓመት 2017፡ እንተኾነ ኩሉ ጸገማትና ፈቲሕና፡ እንተዘየለ ከኣ፡ “ጸገማትና ክንፈትሕ ከም እንኽእል ዝእምት ንጹር መንገዲ ከነረክባ ይግበኣና” ኢልና ብትብዓት ክንነቅል ይግበና። እቲ ትብዓት ኣብ ምጭራሕ ጥራይ ዘይኮነ እንተላይ ኣብ ምትግባር ምዃኑ ከኣ ከነርኢ ይግበኣና። ኣብ ክንዲ ኣብ ፍኑው ናይ ግዜ ሜዳ ንጭርሕ መዓስ እንታይ ከም ንሰርሕ ንምምልካት ምስ ግዜ ውዱእ ቆጸራ እንተንሕዝ’ውን ጽቡቕ እዩ። እዚ ናይ ግዜ ደረት ምስፋር እንታይ ክትሰርሕ መዲብካ፡ ካብኡ እንታይ ተግቢርካ፡ እንታየከ ኣይተግበርካን፡ ስለምንታይከ ከምኡ ኮይኑ ኣብ ምግምጋም እውን ሓጋዚ ስለ ዝኾነ።
ከም እምንቶ ሰደህኤ ኣብዛ ሓዳስ ዓመት እውን ከም ወትሩ፡ ኩልና ውድባትን ሰልፍታትን ድርብ ዕማም ይጽበየና ኣሎ። እቲ ሓደ ኣብ ወውድብካን ሰሰልፍኻን ዝዕመም ውሽጣዊ ዓቕሚ ምፍጣርን ነጻነትካ ምውሓስን እዩ። እቲ ካለኣይ ድማ ኣብ መጽናዕቲ ዝተመርኮሰን ኣርሒቑ ዝጥምትን ስሙ እንታይ ንበሎ ብዘየገድስ ናይ ሓባር መድረኽ ወይ ጽላላ ምፍጣር እዩ። እዞም ክልተ ዕማማት ነቲ ሓደ ወዲእካ ደሓር ናብቲ ካልእ ዕማም ትኸደሎም ዘይኮኑስ፡ ኣብ ሕድሕዶም ዝመጋገቡ፡ ማዕረማዕረ ዝዕመሙ እዮም። ቅድም ውድባዊ ዕማምካ ትውድእ እሞ፡ ነዚ ወዲእካ ድማ ናብ ምውዳብ ናይ ሓባር ጽላል ትኸይድ፡ ወይ ንውድባዊ ዕማም ጠጠው ኣቢልካ ናብ ምስራሕ ጽላል ትኸይድ ማለት ዘይኮነስ፡ ከከም መድረኹ ናይ ቀዳምነታት ኣሰራርዓ ክብን ለጠቕን’ኳ እንተሃለወ፡ ማዕረማዕረ ዝጐዓዙን ዝመጋገቡን ዕማማት እዮም። እዚ ማለት እቲ ኣብ ውድባትን ሰልፍታትን ብዝግበ ጻዕሪ ዝፍጠር ዓቕሚ፡ ናይቲ ናይ ሓባር ጽላል’ውን ዓቕሚ እዩ። እቲ ድንፉዕ ጽላል ከኣ ተመሊሱ ናይቲ ኣብቲ ጽላል ኣጽሊሉ ዘሎ ሓይልታት ዓቕሚ እዩ ዝኸውን። ነዚ ክትገብር ከኣ ካብ ውሱን ውድባዊ ወይ ሰልፋዊ ጸቢብነት ወጺእካ፡ ኣብ በሪኽ ቦታ ደይብካ ሰፊሕ ራኢ ከተጥሪ የድሊ። ኣብዚ ሓደራ እንብሎ ብቑዓት ኣባላት ዘየብሉ ጽላል ብቑዕ ክኸውን ከምዘይክእል እዩ። ደሓር ጽላል ንምሕያሉ ኣስተዋጸኦ ተበርክተሉ መድረኽ እምበር ውድባዊ ድዩ ሰልፋዊ ሕጽረታትካ ትሓብኣሉ በዓቲ ኣይኮነን። እዚ ኩሉ ናይ 2016 ዕማምና ኢልና ክንወስዶ ይግበኣና። ክንትግብሮ ከኣ ብዘለና ዓቕሚ ንጽዓት። ካብዚ ወጻኢ እንኸዶ መንገዲ ግና ናይ ለውጢ ዕላማና ኣየዕውትን ጥራይ ዘይኮነ፡ ንህልውናና እውን ሓደገኛ ምዃኑ ክንእመን ይግበኣና።
ርሑስ ልደትን ሓድሽ ዓመትን
31 ታሕሳስ 2015
ኩልና እነጽልለሉ ጽላልFriday, 25 December 2015 11:49 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰደህኤ
“ጽላል” ዝብል ቃል ኣብ ሕብረተሰብና ዓይብይ ትርጉም ዝወሃቦ እዩ። ዓብይ ትርጉም ዝወሃበሉ ምኽያት በቲ ፊትንፊት ካብኡ እንረኽቦ ካብ ሃሩር ጸሃይ፡ ዝናብን ቁርን ምክልኻል ጥራይ ዘይኮነ፡ ጽላል ማለት እንተላይ ዋሕስ፡ ክብርን ክብደትን ዝህበካ ኣካል ማለት እውን ስለ ዝኾነ እዩ። ጽላል ከምዚ ዝተባህለ ተፈጥሮኣዊ ዋዒ፡ ቁርን ዝናብን ዘይምቹእነት እትከላኸለሉ ዋልታ ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ትሕቲኡ ኣጽሊልካ ብዛዕባ ንኩልኻ ዝርብሕ ነገር ከቢብካን ነቢብካን ዘቲኻ ናይ እትውስነሉ ባይቶ መግለጺ ስለ ዝኾነ እውን እዩ። ባይቶን ጽላልን ፈላሊኻ ዝረኣዩ ኣይኮኑን። ብባህላዊ ልምድና፡ ኣቲ ጽላል ከከም ናይ ከባቢኡ ክሊማ፡ ናይ ዳዕሮ፡ ሳግላ፡ ሽባኻ፡ ዓርኮብኮባይ ወይ ኣውሒ ይኸውን። ። ካልእ ናይ ጽላል መግለጺ ንብዙሓት ዘጽልል ለጋስ ምዃኑ እዩ። እዞም ኣብ ትሕቲ ጽላል ዘጽልሉ ተፈጥሮኣዊ ዘይምቹእነት ንምክልኻል ኮነ ካልእ ናይ ሓባር ዕማም ክዓሙ እንከለዉ፡ እቲ ጽላል’ኳ ናይ ሓባሮም እንተኾነ ዝፈላልይዎም ብዙሓት ነጥብታት ክህልዉዎም ይኽእሉ እዮም። ካብታ ጽላል ዝረኽብዎ ረብሓ ግና ናይ ሓባሮም እዩ።
እቲ ጽላል ሓደ እዩ። እቶም ካብቲ ጸጋኡ ንምዕንጋል ዘጽልሉ ግና ብዙሓት እዮም። ከምቲ ብዝሖም ድማ ኣብቲ ጽላል፡ ሓደ ነቲ ሓደ ዘየጓንየሉ ዘዝኽእልዎ ዘበርክትሉ ናይ ሓባሮም ኣዳራሽ እዩ። ኣብዚ ፍልልያትካ ዓቂብካ ብሓባርል እተጽልለሉ ጽላ ኣጽሊልካ ሓቀኛ ለውጠሊ ንክትረክብ ምስቶም ምሳኻ ዘጽልሉ ዘሰማመዓካን ዝጠምረካን ናይ ሓባር መሰማምዒ ነጥብታት ክህልወካ ናይ ግድን እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ሓደን ዘጽልለሉ ካልእ ንፋስ ዝውቀዓሉ ኣይከውንን እዩ። ኣብዚ ጽላል ክሳብቲ ናይ ሓባር ዕማምካ እተስልጥ ብሓባር ምእንቲ ክትነብር ካብ ስሰዐን ሸፈጥን ነጻ ኮይንካ ካልኦት ፍልጦ ክህቡኻ ጥራይ ዘይኮነ ንስኻ’ውን ኣፍልጦን ክብርን ክትህቦም ቅሩብ ክትከውን የድሊ። እዚ ጽላል ጠማርን መእከቢ ዝተበተነ ናይ ሓባር ዓቕምን ስለ ዝኾነ ብኽንድኡ ደረጃ ክብደትን ቀዳምነትን ሂብካ ክስረሓሉ ይግባእ። ናይ ኩልኻ ጻዕሪ፡ ቅሩብነት፡ ሕድገትን ጹረትን ተዘይተወሲኽዎ ግና ብናይ ውሱናት ኣበርክቶን ድሌትን ጥራይ ዝዕወት ኣይኮነን። ካብዚ ወጻኢ ኣብ ውሽጥኻ ዘይቅዱስ ናይ “ንበይነይ ወይ ንጉጅለይ ጥራይ” ጸቢብነት ሓቢእካ ብምቁር ቃላት ጥራይ ዘጽልል ጽላል ምፍጣር ኣዕዋቲ ኣይኮነን። ጽላል ቅኑዕ መንገዲ ዓወት ዘትሕዝ መሳርሒ እምበር ንገዛእ ርእሱ ዓወት ከምዘይኮነ ከኣ ኣይንዘንግዕ።
ኣብ ደንበ ተቓውሞና ብዛዕባ ኣገዳስነት ምፍጣር ናይ ሓባር ጽላል ናይ ክልሰ-ሓሳባዊ ተረድኦ ጸገም ዘሎ ኣይመስለናን። እቲ ጸገም ነቲ ትደልዮን እትብህጎን ኣብ ግብሪ ኣውዒልካ ናብ ፈረ ናይ ምብጽሑ ተወፋይነት እዩ። እዚ ድማ ኣብ ምፍጣር ጽላል ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ብዙሓት ኣገደስቲ ዛዕባታት ዘይሰዓርናዮ ጸገም እዩ። ካብ ናይ ክሳብ ሕጂ ተመኩሮና ከም እንመሃሮ፡ ኣብዚ ሓቢርካ ናይ ምስጓም መድረኽ ንሰዓረሉ ዘለና ምኽንያታት ኩልና እንፈልጦ እዩ። እቲ ዘተሓሳስብ ድማ ነቲ እንፈልጦን መድሃኒቱ ኣብ ኢድና ዘሎን ሕማም ክንፍውስ ዘይምኽኣልና እዩ። ናይዚ ጠንቂ ድማ “ናተይ ሓሳብ ጥራይ እዩ ብሉጽ ምባል፡ ኣብ ዝሓለፈ ቂም ምኹዳድ፡ ካብ ጸቢብ ግላዊ ወይ ጉጅላዊ ኣምነት ዘይምልቓቕ፡ ንናይ ዘይትገድፎምን ዘይገድፉኻን መፋርቕትኻ ኣውንታዊ ኣበርክቶ ርትዓዊ ኣፍልጦ ዘይምሃብ፡ ኣብ ክንዲ ናብ ብሩህ መጻኢ ምምዕዳው ሕሉፍ ኣሉታዊ ስንብራት ክትቆማምል ምምራጽ፡ ኣብ ገዛእ ጉዳይካ ኣእዳውካ ዓጺፍካ ኣእዳው ካለኦት ምምዕዳው፡ ንጉዳይ ህዝቢ ክንድቲ ትምድረሉ ዋጋ ክትከፍለሉ ቅሩብ ዘይምዃን፡ ንኤርትራዊ ክውንነት እንተ ብፍላጥ እንተ ብዘይፍላጥ ኣብ ኩሉ ኩነታትካ ኣብ ግምት ዘይምእታው … ወዘተ” ካብቶም ብዙሓት ሒደት እዮም።
እቲ ዓብይ ፖለቲካዊ ዕላማ ናይ ኩልኻ ስለ ዝኾነ፡ በይንኻ ከተዕውቶ ከምዘይትኽእል ተገንዚብካ ናይ ሓባር ጽላል ናይ ምፍጣር ጻዕርና፡ ማዕረ ፖለቲካዊ ቃልስና ነዊሕ ዕድመ ዘለዎ እዩ። ካብቲ ዝተፈተነ ሃቐነታት ኣየንኡ ተዓዊቱ ኣየንኡኸ ኣይተዓወትን ክንጽብጽብ እንከለና እቲ ዘይተዓወትናሉ ሃቐነታት’ዩ ዝበዝሐ። ናይ ርሑቕ ገዲፍና ናይ ዝሓለፈ 20 ዓመት ተመኩሮታት ንጸብጽብ እንተበልና’ኳ፡ ፈተነታት፡ ፖለቲካዊ ምትእኽኻብ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ፡ ምሕዝነት ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ፡ ኤርትራዊ ደሞክራሲያዊ ኪዳን፡ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ፡ ከም ኣብነት ምውሳድ ይከኣል። ኣብዞም ኩሎም ፈተነታት ከነድምዕ ዘይምኽእልና ከኣ ቀንዲ መምዘኒ ድኽመትና እዩ። ኣብ ምፍጣር እዚ ጽላል ምዕዋትናን ዘይምዕዋትና ንኹሉ እቲ እንሓልሞ ናይ ርሑቕን ቀረባን ዕላማና ዝጸልዎ እዩ። ጽላል ክንፈጥር እንተኽኢልና ነቲ ቀጻሊ ዕላማና ኣብ ምዕዋት ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት እዩ። ኣብዚ ዘይምዕዋትና ድማ ንኹሉ ባህግና ንድሕሪት ዝመልስ ውይ ኣብ ዘለዎ ንከኹድድ ዘገድድ እዩ። ሎሚ ነዚ ኣበሃህላ’ዚ ዘነጽሩ ኣብነታት፡ ካብ ዒራቕ ክሳብ ሊቢያ ብዙሓት እዮም። እቲ ኣዝዩ ዘተዓዛዝብ ድማ ከምቲ “ገ ክብሉኻዶ ትጋገ” ዝበሃል ነዚ ኣብ ጥቓና ንርእዮ ዘለና ሓደጋታት ናይ ኣቐዲምካ ሓባራዊ ጽላል ክትፈጥር ዘይምኽኣል ክሳብ ክንደይ ከም ዝሃሲ ክንመሃረሉ ዘይምኽኣልና እዩ። ወዮ “መለአበምን ኣይግበርካ፡ መለበምንከ ኣይኽላእካ” ዝበሃል ለባም ኣበሃህላና’ውን ዝተሰወጠና ኣይንመስልን።
ምምስራት እዚ ንዛረበሉ ዘለና ጽላል፡ ኣገዳሲ ጥራይ ዘይኮነ ከቢድ እውን እዩ። ኣገዳስነቱ ኮነ ክብደቱ ከኣ ካብ ተመኩሮና እንግንዘቦ እምበር ርሑቕ ኬድና ንመራመረሉ ኣይኮነን። ብዘይካዚ ኣብቲ መስርሕ ካብ ሓደ ደረጃ ናብቲ ድሕሪኡ ዝመጽእ ኣንዳተሰጋገርካ ብምጡንን ቀጻልን ስጉምትታን ብናይ ኩሎም ሰብ ዋኒን ኣስተዋጸኦን ዝብጻሕ እምበር፡ ብጻዕሪ ውሱናት ብዝላን ኣቋራጭን ዝብጻሕ ኣይኮነን። እቲ ተበግሶ ካብ ውሱን ኩርናዕ ነቒሉ መስርሑ ሓልዩ ከም ሮማዲ ዘስፋሕፍሕ ኣምበር ሎሚ ተዘሪኡ ጽባሕ ፍረኡ ዝሕፈስ ኣይኮነን። ከምቲ ዝተባህለ ዝሓለፉ ጽላል ናይ ምፍጣር ጻዕርታትና ኣብቲ ንደልዮ ዓወት ኣይበጸሓን። እንተኾነ ካብ ሕጂ ንድሕሪት ኣብ እንገብሮ ጉዕዞ ዝጠቅም ዋላ ሓንቲ ቁምነገር ኣይተረኽቦን ኢልካ ዝድምደም ኣይኮነን። ካልእስ ይትረፍ ሕጽረትና እንታይ ከም ዝነበረ ንምግንዛብ። ምኽንያቱ ንናይ ጽባሕ ዓወትና ናይ ትማልን ሎምን ድኽመትና መምህርና ስለ ዝኾነ። ግን ከኣ ክንመሃረሉኸ ቅሩባት ዲና? ዝብል ድማ ኣሎ። እንተ ተማሂርናሉ ግና መጻኢ ርህው ኣብ ምግባር ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት እዩ።
እነሆ ሎሚ እውን ካልእ ኣቋራጭ መዋጸኦ ስለ ዘየብልና ጽላል ሃሰስ ናይ ምባል ጻዕርና ክሳብ ንዕወተሉ ቀጻሊ’ዩ። ኣብዚ ቀረባ ግዜ ኣብ ፍራንክፈርትን ናይሮብን ጉዳይና፡ ጉዳይ ኤርትራ ዝዝቲ ርክባት ተገይሩ። ብዛዕባ ቦታ፡ ግዜ፡ ኣዳለውቲ፡ ተሳተፍትን ኣጀንዳን ናይቲ ርክባት ብፍላይ ኣብቶም ዘይተሳተፉ ኣካላት ስኽፍታ ተተራእየ፡ ንቡር እምበር ዘሰንብድ ኣይመኾነን። እቲ ዘሰክፍ ነዚ ተረኽቦ ኣብ ክንዲ ከም ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት ኣብ ምምስራት ኩልኻ እንተጽልለሉ ጽላል ወሲድካ “ኣጆኹም ኣጆና” ምብህሃል፡ ንድሕሪት ምእንቲ ክትመልሶ ኣብ ልዕሊ’ቶም ኣብኡ ዝወዓሉን ዝወደቡን ብውልቅን ብጉጅለን፡ ሕሉፍ ቁስሊ እንዳ ጐዳዳእካን ኢንታታት እንዳናደኻን ፋስን ምሳርን ስሒልካ “ቱታ ኣይትሓዙኒ” ምባል ግና፡ ምስ ኩሉ ነቶም ኣብ ከምዚ ዘይሓጋዚ ወፍሪ ተጸሚዶም ዘለዉ ኣካላት ዘለና ኣኽብሮት፡ “ምናልባት ንገለ ብግሎም ዘይፈትውዎም ኣካላት ይኹኑ ጉጅለታት ብምጥቃዕ ይፈኹሶም ይኸውን፡ እንተ ብመንጽር ምድሓን ህዝብን ሃገርን ግና ኣካይዳኦም ሓጋዚ ኣይኮነን’ሞ ናብ ውነኹም ተመሊስኩም ሕሰቡ ንብሎም።” ኮታ “ተገራሪህና ዓዲ ነድሕን፡ እምበር ተጐራሪሕና ዓዲ ኣይነጥፍእ” ዝበሃል ለባም ዘረባ ወለድና ናብዚ ናይ ሎሚ ኩነታትና ኣምጺእና ንመምዮ፡ ምእንቲ ”ኩልና እነጽልለሉ ጽላል” ክንፈጥር ክንበቅዕ ንብሎም።
24 ታሕሳስ 2015
المكان أم الأجندة؟Thursday, 17 December 2015 10:35 Written by اعلام حزب الشعب الديمقراطي الارتري
في الأمثال الشعبية يقولون: (من اللقاء ينطلق الحوار ومن الحوار ينبثق الحل لأية مشكلة تتم مناقشتها علي مائدة الحوار)، وفي السياسة كما في كل المجالات من الطبيعي أن تتباين الآراء حيناً وتلتقي حيناً، لكن ليس كل خلاف في الرأي يؤدي بالضرورة الي الفراق والشقاق، إذ يمكن أن يتعايش الفرقاء مستندين الي ما يجمع بينهم ومتحاورين حول ما يفرقهم من وجهات النظر، وخلال مسيرة التلاقي والحوار تتقلص الفجوة بين الآراء وتذوب معظم الفوارق. كلا الفريقين يدركان عبر الزمان عبثية بعض نقاط خلافهما وموضوعية بعض النقاط مما عند كلٍّ منهما.
اللقاءات أو الاجتماعات تعقد لوضع الأمور العالقة في نصابها ومن ثم الوصول الي تحديد نقاط الاتفاق ونقاط الخلاف، ليستخلص من تلك النقاط الرأي المعبر عن المشترك بين المتحاورين لنرسم من ذلك السياسة المشتركة، ذلك أنه ليس هناك خيار صحيح بنسبة 100% ولا خيار خاطئ بذات النسبة، بل يتم انتقاء الموضوعي والصحيح من أجندة المناقشة من خلال مناقشة المطروح من الخيارات. إلا أن من عيوب المناقشات لرسم الخيارات الصحيحة المشتركة التمسك بالخيار الشخصي للفرد أو الجماعة واعتباره منزهاً غير خاطئ البتة واعتبار خيار الآخر محض خطأ لا يمكن قبوله أبداً ومن ثم الوصول الي طريق مسدود.
عند الدعوة أو التداعي لأي لقاء يتم الاتفاق علي تحديد الآتي: مكان وزمان الاجتماع، الجهات المدعوة، موضوع اللقاء والهدف الرئيس لانعقاده، أي المطلوب الوصول اليه من خلال الاجتماع. أما مهمة إيضاح وتحديد هذه العناصر فمن نصيب الجهة الداعية للاجتماع. وبالطبع لصاحب الدعوة وجهة نظره التي يحدد من خلالها عناصر الاجتماع من حيث المكان والزمان والجهات المدعوة وموضوع اللقاء والهدف منه. تقديرات الجهة الداعية في تحديد تلك العوامل قد تتفق أو تختلف جزئياً أو كلياً مع تقديرات الجهات المدعوة، لكن مع كل تحفظاتهم ليس من حق المدعوين رفض الدعوة أو التدخل في تحديد عواملها أو أجندتها، عليهم أن ينظروا للأمر برؤية الجهة الداعية وليس المدعوة.
خلال الأسابيع القليلة الماضية انعقد بكلٍّ من فرانكفورت – ألمانيا – ونيروبي – كينيا لقاءان يتعلقان بمناقشة الوضع السياسي الارتري الراهن، مادة اللقاءين وإن كانت واحدة تتمثل في تفحص الوضع الارتري ودراسة المخارج من أزماته، إلا أن اللقاءين اختلفا زماناً، مكاناً، مدعوين وأصحاب دعوة. بالطبع كان من المفروغ منه أن يخضع اللقاءان للمناقشة بل والتـَّــأوُّلات قبل الانعقاد وبعده، من قبل المشاركين فيهما وغير المشاركين، لكن الكل يتوقع أن تتناول المناقشات لب الموضوع لا قشوره وجوانبه التكنيكية، أي أننا نتوقع أن ينصب الحديث في مدى تلبية الاجتماعات وأجندتها الموضوع الرئيس الذي عقدت فيهما الآمال بمناقشته وإيجاد الحلول والمخارج له.
أما أن تتجاهل موضوع اللقاءات الجدير بالمناقشة في أي مكان وزمان وتدبج التحليلات المطولة والممجوجة عن الاعتراض علي مكان الاجتماع (المانيا، كينيا) فلم يكن بالأمر المستحق لكل تلك الجهود والطاقات العلمية والأدبية المهدرة، وإذا تساءلت: ما عذر هؤلاء في الاعتراض علي المكان؟ فلن يجيبك أحد. وإذا أجابك أحدهم عن الأسباب فلن تجد سوى إجابات هلامية معممة، لكن من باب التحجج قد يطرح البعض الهاجس الأمني في الاعتراض علي مكان اللقاء الأخير، أي نيروبي، لكن عندما يأتي مثل هذا الاعتراض من قبل من يقيمون من قمة القيادة الي أسفل قواعد العضوية بأماكن ومواقع تسرح وتمرح فيها طغمة الهقدف كيف شاءت، تدرك تماماً أن الأمر مجرد اعتراض تعلــُّــلِي للتشويش والشغب علي إنجازات اللقاءين.
علي مرِّ الزمان ظل المشكل السياسي الارتري يناقـَــش في عدة أماكن إقليمية ودولية، في امريكا، أوربا، الشرق الأوسط وأصقاع مختلفة من إفريقيا. وإثيوبيا تحديداً شهدت عدداً ضخماً من لقاءات المعارضة الارترية خاصةً في السنوات القليلة التي أعقبت الاستقلال، توزعت هذه اللقاءات في المدن والمواقع التالية: أديس أبابا، دبر زيت، أقاقي، أواسا، غوندر، مقلي، عدي قرات وشري، علماً أن العلاقات الأزلية والإستراتيجية بيننا وبين الشقيقة اثيوبيا كانت وستظل قائمةً يتخللها التأثـُّــر والتأثير. لذلك فإن انعقاد هذه اللقاءات خارج اثيوبيا لا يقدح في الدور الاثيوبي الايجابي تجاه الشعب الارتري سياسياً ومدنياً وإنسانياً، وخلال الأيام القليلة الماضية كان أحد قادة منظمة (مدرخ) التي نظمت ورشة نيروبي الارترية التشاورية في زيارة الي اثيوبيا عقد خلالها عدة لقاءات تتعلق بالشأن الارتري، مما يعكس تعاطف اثيوبيا العميق مع قضايانا، وما عقدنا اللقاء الحالي في كينيا جارة اثيوبيا اللصيقة إلا مكسب اقليمي آخر لقضيتنا ضم الينا دولة اقليمية أخرى تتعاطف معنا. لذا ليس من الحكمة الاعتراض علي لقائنا بكينيا لمجرد أنها جارة لا نلتقي معها بحدود برية مباشرة مثل اثيوبيا، السودان، جيبوتي.
في اعتقادنا لا يهم أين التقينا، في فرانكفورت، نيروبي، أديس أبابا أو الخرطوم، إنما المهم ماذا حققنا من إنجاز، البعض أيضاً قد يعد من إيجابيات ملتقانا هذا أنه عقد خارج اثيوبيا، هذا أيضاً رأي خاطئ، لذا بغض النظر عن مكان وزمان وحضور اللقاء يجدر بنا أن نعالج أخطاءنا ونجري التغيير في عقلياتنا التقليدية، أما نجاح اللقاء فلا تحدده أمزجة وتأويلات المدعوين بل الجهة الداعية هي التي تحدد نجاح أو فشل دعوتها في بلوغ الأهداف المرجوة منها.
أضف الي ذلك أ
ن حضور الملتقيين – فرانكفورت ونيروبي – لم يأتوا من العدم ولم ينزلوا من الفضاء، بل هم من مكونات المعارضة الارترية المنتمين الي خلفية مدرستي النضال الارتري – الجبهة والشعبية – ولكلٍّ من هؤلاء المشاركين في تلك الملتقيات دوره السلبي والإيجابي في مسيرة المعارضة الارترية، وإدانة هؤلاء لمجرد ضعفهم بأنهم لم ولن ينتصروا أو أن الفشل حليفهم الدائم أيضاً رأي خاطئ للغاية، هذا فضلاً عن أن النصر أو الإنجاز ليس بالسهل المنال، إنه أمر يتطلب النضال والمعاناة في الدروب الوعرة والمنعطفات الخطِـرة.
لننظر أننا بغض النظر عن مكان الاجتماع أنجزنا فيه التفاهمات التالية: (الحرص علي سيادة ارتريا الوطنية ووحدة أراضيها، العمل علي توحيد أهداف دعاة الديمقراطية والتغيير، استبدال النظام الدكتاتوري بنظام ديمقراطي، الإعداد لانتقال سلمي وسلس للسلطة)، ومن تفاهمات ملتقى فرانكفورت: (العمل سوياً علي تحقيق الديمقراطية والتغيير، العمل للحصول علي حل سلمي لقضايانا، التأكيد علي مبدأ حكم القانون والانتقال القانوني للسلطة، فصل الدين عن الدولة مع ضمان الدولة لحرية المعتقدات الدينية، بناء العلاقة مع دول الجوار علي أساس الاحترام لسيادة ارتريا ووحدة أراضيها، اعتبار اللغتين العربية والتجرينية لغتي تعامل للدولة مع ضمان مساواة سائر اللغات الارترية، اعتماد الحكم اللا مركزي)، إذاً ينتقل الكلام الآن الي ما إذا كان أحدنا معترضاً علي تلك التفاهمات، أم فقط يعترض علي مكان وزمان تلك التفاهمات!! إذاً فلننظر الي الأمام ونحقق تلك المطامح، لا أن نتشاءم وننظر الي الوراء ونبكي علي أطلال الأمكنة والأزمنة، لنعمل علي هزيمة السياسات غير المسئولة للهقدف واستبدال قيمه الكارثية بقيم العدالة والديمقراطية والحداثة والمواكبة.
ንዝኽሪ ናይቲ ሓርበኛThursday, 17 December 2015 09:30 Written by ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ
ኣቦ መንበር ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ-ሰውራዊ ባይቶ፡ ዝነበረ ሓርበኛ ስዩም ዑቕባሚካኤል ብ17 ታሕሳስ 2005 ብሃንደበት ካብ ዝስዋእ፡ እነሆ 10 ዓመቱ መሊኡ። ስዩም ካብ ግዜ ንእስነቱ ጀሚሩ ኩለንተኡ ንኤርትራን ህዝባን ዝተወፈየ ንግዜኡን ዓቕሙን ብግቡእ ንረብሓ ህዝቡ ዘውዓለ ነይሩ። ስዩም እንተላይ ዓሰርተ ዓመት ሕሱም ማእሰርቲ ኣብ ትሕቲ ጸላኢ፡ ኣብ ኩሉ መሪር ናይ ቃልሲ መድረኻትን ኣገባባትን ተፈቲኑ ጽንዓቱ ዘመስከረ ሃገራዊ ሓርበኛ ነይሩ። ኣብ ዝሓለፎ ናይ ቃልሲ ምዕራፋት “ብዕራይ ናብ ዘበለ እንተበለ ዕርፊ ኣጽንዕ” ዝብል ምስላ ዘዘውትር ኣብ መትከላዊ እምነቱ ዘይዋገ ጽኑዕን ክብሎ ዝደሊ ካብ ምባል ንድሕሪት ዘይብል ተባዕ ምንባሩ ኩሎም ብቐረባ ዝፈልጥዎ መቓልስቱ ዝምስክርሉ መለለይኡ ነይሩ። ስዩም ናይ ህዝቢ ሓያልነትን ወሳንነትን ዝኣምን፡ ውዳበ ሓይሊ ምዃኑ ተቐቢሉ ዝጽዕት ስለ ዝነበረ፡ ብፍላይ ናይቲ ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝነበረ ሃገራዊ ማሕበር ሓረስቶት ኤርትራ ኣቦመንበር ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፡ ብዘርኣዮ ህዝባዊ ሓልዮት “ስዩም ሓረስታይ” ዝብል ቅጽል ዝረኸበ ናብ ህዝቢ ዝቐረበ እዩ ነይሩ።
ብመሰረት’ቲ መጻኢት ኤርትራ፡ ክብራን ልኡላውነታን ዓቂባ ንክትረጋገጽ ዝነበሮ ዓሚቝ እምንቶ፡ እሞ እዚ ጽንዓትዚ ብደረጃ ውድባት እውን ከሎ ጌና ኣብ ግዜ ቃልሲ ኣንጻር ዲክታቶርነት’ውን ክጅመር ኣለዎ ኢሉ ይኣምን ስለ ዝነበረ፡ ምእንቲ ምውናን ነጻ ውሳነን ርኢቶን ኣብ ዝግበር ቃልሲ ኣብ ቅድሚት ካብ ዝስርዑ ጽኑዓት ኤርትራውያን ባእታታት ሓደ ነይሩ። ንሓደጋ ተንበርካኽነት ክገልጽ እንከሎ፡ ‘’ሎሚ ብጉምብሐጉምብሕ እንተኼድና ጽባሕ ከኣ ብበጠበጥ ክንከይድ ኢና’’ ዝብሎ ዝነበረ ከኣ ካልእ ናይ ጽንዓቱ መርኣያ እዩ። ስዩም ሓድነት ሓይሊ እዩ ኢሉ ብልዑል ይኣምን ስለ ዝነበረ፡ ስማዊ ዘይኮነስ፡ ኣርሒቑ ዝጥምትን ኣስሪሑ ዘድምዕን ግብራዊ ምቅርራብ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ንክፍጠር ጻዕሪ ዝገበረ፡ ኣብ ምዕቃብ ሓድነት ህዝብን መሬትን ኤርትራ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘይወርድ ባእታ እዩ ነይሩ። መጻኢ ዝምድና ኤርትራ ዕጹው ወይ ጸቢብ ዘይኮነስ፡ ሰፊሕ ኣብ ዝዝርጋሐኡ፡ ግና ድማ ኣብ ምክብባርን ኣብ ሕድሕድ ኢድ ዘይምትእትታውን ዝሰረተ ንክኸውን ብጽኑዕ ዝኣምን’ውን ነይሩ።
እዚ ዓቕሙን ተወፋይነቱን ኣብ ውድቡ ጥራይ ከይተደረተ፡ ኣብ መላእ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ እውን ቦታ ዝነበሮ ስዩም፡ ብዙሕ ናይ ርሑቕን ቀረባን ዕማማት እንዳሃለዎ እዩ ቅድሚ 10 ዓመታት ብሃንደበታዊ ሕማም ተሰዊኡ። ስዩም ከምቲ ዝተገልጸ ንውልቁ ከይሰሰዐ፡ ግዜኡ ብግቡእ ኣብ ጉዳይ ህዝብን ሃገርን ዘውዓለ ስለ ዝነበረ፡ ዘጣዕሶ ከም ዘይገደፈ ፍሉጥ እዩ። ንዓና ዝገድፈልና ሓላፍነትን ሕድርን ግና ብዙሕ እዩ። ንሕና እውን “ዋላ’ኳ ብኣካል ተተፈለኻና ብዕላማ ግና ምሳና ኢኻ ዘለኻ እሞ፡ ቃልካ ኣይከነዕብርን ኢና ቅሰን” ኢልና ኢና ኣፋኒናዮ። ኣብዚ ድሕሪ መስዋእቱ ዝሓለፈ ክንዲ ሓደ ሲሶ ናይቲ ብረታዊ ቃልስና ዝወሰዶ ግዜ ካብቲ ሕድርታቱ ክንደይ ተግቢርና? ከኣ ኣብዚ ናይ ዝኽሩ ኣጋጣሚ ኮይና ነብስና ክንሓትት ናይ ግድን እዩ። ከነፋንዎ እንከለና ቃል ዝኣቶና ንሕና ናይ ሽዑ ኣባላት ሰውራዊ ባይቶ ናይ ሎሚ ኣባላት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣባላት ጥራይ ዘይኮና፡ መላእ ደንበ ተቓውሞን ደላይ ፍትሒ ኤርትራውን ምንባርና ኣይርሳዕን። ስዩም ምስ ተሰወአ ካብ ኩሉ ኩርነዓት ዝተራእየ ስንባደን ሕራነን ዝተዓዘቡ ወገናት “ስዩም ሓረስታይስ ምስተሰወአ እምበር መሊሱ ገኒኑ” ዝበሉ ውሑዳት ኣይነበሩን። ስዩም ሓመድ ናይዛ ኩለንተናኡ ዝኸፈለላ ኤርትራ ብዘይምልባሱ “ ስዩም ዘይቅበረላ ኤርትራስ ኣይኤርትራናን” ክሳብ ምባል ዝበጽሑ ኣደነቕቱ ምንባሮም እውን ተኸታቲልና ኢና። እዚ ናይታ ዋጋ ዝኸፈልካላ ሃገር ኤርትራ፡ ካልእ ጸጋታት ምርካብ ተሪፉስ ምስተሰዋእካ ሓመዳ ናይ ምትርኣስ መሰል ዘይምርካብ፡ ኣብ ስዩም ከይተደረተ ካለኦት ሓርበኛታት እውን ኣብ ፈቐዶ ዝተዓቑቡለን ሃገራት ይቕበሩ ኣለዉ።
እዚ ሓርበኛ ጀሚሩ ክንምለኦ ካብ ዝገደፈልና ሕድርታት ሓደ፡ ብሓፈሻ ኣብ ደንበ ተቓውሞ ኣብ መትከል ፍልልያዊ ሓድነት ኣሚንካ ሓቢርካ ዘስርሕ ኩነታት ናይ ምፍጣር ዕማም ክኸውን እንከሎ፡ ብፍላይ ድማ ምርግጋጽ ፍጹማዊ ሓድነት ሰልፊ ደሞክራሲ ኤርትራን ሰልፊ ህዝቢ ኤርትራን ነይሩ። እዚ ክልቲኡ ሰልፍታት ሰሚሩ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝብል ስም ካብ ዝሕዝ ድሮ 5 ዓመታት ኮይንዎ ኣሎ። በዚ ዓወት ስዩም ከም ዝቐስን ርግጸኛታት ኢና። እቲ በዚ ሰልፊዚ ኣቢልካ ሓያል ዓቕሚ ፈጢርካ ብቑዕ ናይ ለውጢ ሓይሊ ናይ ምዃን መስርሕ ከኣ ቀጻሊ ኣሎ። እቲ ሰፊሕ ጽላል ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ናይ ምርግጋጽ ጻዕሪ’ውን ህያው ኣሎ። ኣብዚ እውን ከምቲ ዝድለ’ኳ ተዘይሰለጠናስ ቃል ስዩም ከየዕበርና ብዘይምሕላል ንሰርሓሉ ዘለና እዩ። ንመጻኢ እውን ካብዚ ወጻኢ ካልእ መማረጺ ስለ ዘየብልና ክንቅጽሎ ኢና። እንተኾነ እዚ ዕማም ብናይ ኩልና ደለይቲ ለውጥን ፍትሕን ድምር ጻዕርን ተወፋይነት እምበር በይንና ኣብ መፈጸምታ ነብጸሖ ስለ ዘይኮነ፡ ካብዚ ኣገዳሲ ኣጋጣሚ፡ ናብ ኩሎም እዚ ጉዳይ ዝምልከቶም ኤርትራዊ ናይ ለውጢ ሓይልታት ተኸኣኢልካን ተኸባቢርካን፡ ኣብቲ ዘሰማመዓካ ብሓባር ናይ ምስራሕ መጸዋዕታና ነሕድስ። ድሕሪ መስዋእቲ ስዩም ኣብ ዘካየድናዮም ጉባአታትና እውን ካብዚ መስመርዚ ፈልከት ከምዘይንብል ኣረጋጊጽና ኢና። ንመጻኢ’ውን ከምኡ።
ሎሚ ዝኽሪ 10ይ ዓመት መስዋእቲ ስዩም ንዝክር ኣሎና። ኣብዚ ዝኽሩ ብዛዕባ ዝሓለፎ ምዕራፋት ቃልስን ቅያታቱን ክንዝክርን ከነዘንቱን ናይ ግድን እዩ። እቲ ቀንዲ መልእኽቲ ናይዚ ኣጋጣሚ ግና እዚ ጥራይ ኣይኮነን። ቀንዲ ቆላሕታና ከምቲ ከነፋንዎ እንከለና “ቅሰን ዝጀመርካዮ ኣብ መወዳእታ ከነብጸሕ ኢና” ዝበልናዮ፡ ሕጂኸ ኣብቲ ቃልናዶ ጸኒዒና ኣለና ወይስ ኣይፋልናን? ዝብል ሕቶ ኢና ክንምልስ ዝግበኣና። መልስና “እወ ሕጂ’ውን ኣብ ቃልና ኣለና” ከም ዝኾነ ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተገልጸ ተግባርና ዝምስክሮ እዩ። ብመሰረት እዚ ቃል ናብ ተግባር ክንሰግር እንከለና ዝያዳ ቅልጣፈን ተወፋይነትን ከም ዝሓተና ከኣ ቃል ስዩም ጥራይ ዘይኮነ ህልዊ ኩነታት ህዝብናን ሃገርናን እውን የገድደና እዩ። ስለዚ ኢና ከኣ ነዚ ኣጋጣሚ “ስዩም ብኣካል እምበር ብሕልናስ ኣይተፈላለናን” ብዝብል ዘይዓመምናዮ ዕማም ንምዕማም ከም መንጠሪ ክንጥቀመሉ ዝግበኣና።
ስዩም ኩለንተናኡ ንህዝብን ሃገርን ዘወፈየን ኣብቲ መስርሕ ነብሱ ከብቅዕ ዝጽዕትን ነይሩ ክንብል እንከለና፡ ከምኡ ንክገብር ናቱ ተባዕ ውሳነ ጥራይ ዘይኮነ፡ ናይ ቤተሰቡ ደገፍ’ውን ቀሊል ከም ዘይነበረ ዝዝንጋዕ ኣይኮነን። ሳላዚ ናይ ቤተሰቡ ምድግጋፍ ድማ ስዩም ዝባኑ ቀሊዑ ተቓሊሱ ጥራይ ዘይኮነ፡ እነሆ ደቁ እውን ዓብዮም ሓላፍነት ተረኪቦም፡ ሎሚ ነቲ ዝያዳ ንዓኣቶም ንሃገሩ ዝተወፈየ ሓርበኛ ኣቦኦም ኣብ ዝዝክርሉ ደረጃ በጺሖም ኣለዉ። ብዝገድፈሎም ነገራዊ ውርሻ ዘይኮነስ፡ በቲ ዘውረሶም ቅያን ሓርበኝነትን ከም ዝሕበኑ ድማ ንጹር እዩ። ስለቲ ተቓሊሱ ንከቃልሰና ዝኸፈልዎ ዋጋ ድማ ነመስግኖም።
17 ታሕሳስ 2015
ቦታ ኣኼባዶ ኣጀንዳኡThursday, 10 December 2015 08:44 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰደህኤ
“እስኪ ተራኺብና ንላዘብ ምኽሪ ምእንቲ ክርከብ” ዝብል ምስላ ቀዳሞት፡ ተራኺብካ እሂን ምሂን ምብህሃል ክሳብ ክንደይ ኣገዳሲ ምዃኑ ዘመልክት እዩ። ኣብ ፖለቲካዊ ጉዳያት ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ኩሉ መዳያት ህይወትን ዛዕባታትን፡ ካብ ሓደ ንላዕሊ ብሓባር ኮይንካ ክትሰርሕ እንከለኻ ኣብ እተልዕሎም ዛዕባታት ፍልልያት ክህልወካ ውሁብ እዩ። እንተኾነእዚፍልልያት ከም ዘለዎ ኮይኑ፡ ኣብቲ እትሰማማዓሉ ኣትኪልካ ብሓባር ምንባርን ምጉዓዝን ዘይክኣል ኣይኮነን። ምኽንያቱ ንገሊኡ ፍልልያት ኣብ መስርሕ ከተወግዶ፡ ነቲ ከተወግዶ ዘይከኣልካ ድማ ከተምሓድሮ ስለ ዝከኣል። ፍልልያት ምምሕዳር ማለት፡ እቲ ቅኑዕ እቲ ናትካ ጥራይ ከም ዘይኮነ ተኣሚንካ፡ ንስኻ ዋላ ንዓኻ ቅኑዕ ኮይኑ ተዘይተሰመዓካ ነቶም ቅኑዕ ኢሎም ዝኣምንዎ ስለ እተኽብረሎም፡ እቶም ካለኦት ወገናት እውን ከምኡ ኣብቲ ናትካ ቅኑዕ ተመሳሳሊ መርገጽ ስለ ዝሕዙ እዩ።
እዚ ኣቐዲሙ ኣብ መእተዊ ዝጠቐሰ ኣበሃህላ ኣበው ከም ዘመልክቶ፡ ኣኼባ ዘይተወገነ ጉዳያት ዝውገነሉ፡ ነቲ ብተሳተፍቲ ኣኼባ ዝቐርብ ዝተፈላለየ መማረጽታት ኣቀራሪብካ ማእከላይ ዘሰማምዕ ናይ ሓባር ፖሊሲ እትቐርጸሉ እዩ። ኩልና ከም ዘይንስሕቶ፡ ምሉእ ብምሉእ ግጉይ ወይ ምሉእብምሉእ ቅኑዕ ዝበሃል ኣመራጺ ስለ ዘየለ፡ ካብቲ በብኩርናዑ ዝቐርብ መማረጽታት እቲ ቀቅንዑ ወሲድካ እዩ ናይ ሓባር ማእከላይ መሰማምዒ ፖሊሲ ዝቕረጽ። ኣብ ከምዚ መስርሕ ካብ ዝረአ ድኽመታት ሓደ፡ ንናትካ መማረጺ ምሉእብምሉእ ከም ቅቡል ወሲድካ ናይቲ ምሳኻ ዝላዘብ መወዳድርትኻ ኣካል መማረጺ ድማ ምሉእብምሉእ ግጉይ ኢልካ ክትነጽጎ ዝግበር ሃቐነ እዩ።
ሓደ ኣኼባ ክውደብ እንከሎ ክንጸሩ ካብ ዝግበኦም ብዙሓት ረቛሕታት፡ ቦታ ኣኼባ፡ ግዜ ኣኼባ፡ ተሳተፍቲ ኣኼባን ኣብቲ ኣኼባ ተዘሪብሉ ክዕወት ዝድለ ዛዕባን ቅድሚት ዝስርዑ እዮም። ናይዞም ረቛሒታት ምንጻር ናይቲ ኣኼባ ንምስራዕ ዘንቀደ ኣካል ሓላፍነት እዩ። እቲ ዘንቀደ ኣካል እዞም ዝተጠቕሱ ናይ ኣኼባ ረቛሕቲ ብዝምልከት ክውስን እንከሎ ዝርእዮ መለክዕታት ክህልዉዎ ባህርያዊ እዩ። እዚ ናቱ መምዘንታት ኣብ ዝተወሰነ ክፋሉ ምስ ግምታት ናይቶም ዝዕደሙ ተሳተፍቲ ዘይቃዶ ክኸውን ይኽእል። እንተኾነ እቶም ተዓደምቲ ምስ ኩሉ ትዕዝብቶም ንመደባት ናይቲ ዓዳሚ ክምእዘዝዎ ናይ ግድነት እዩ። ስለምታይ ንሓደ ጉዳይ ብናትካ ስምዒት ጥራይ ዘይኮነ ብዓይኒ ናይቲ ሓላፍነት ዝወሰደ ኣካል ምርኣዩ ናይ ግድን ስለ ዝኾነ።
ኣብዚ ቅረባ እዋን ብዛዕባ ህልዊ ፖለቲካዊ ኩነታት ኤርትራ ዝዝትይ ክልተ ኣኼባታት ኣብ ፍራንክፈርት ጀርመንን ኣብ ናይሮቢ ኬንያን ተኻይዱ። ናይዚ ክልተ ኣኼባታት ኣጀንዳ ኣብ ህልዊ ኩነታት ኤርትራን መዋጸኦታቱን ዘትከለ ኮይኑ፡ ዓደምቱ፡ ተሳተፍቱ ኮነ ዝተኻየደሉ ቦታን ግዜን ግና በበይኑ እዩ። ብዛዕባዚ ኣኼባታት፡ ቅድሚ ምክያዱ ኮነ ድሕሪ ምግባኡ በቶም ኣብቲ መድረኽ ዝወዓሉ ኮነ በቶም ዘይወዓሉ ክዝረበሉ ውሁብ ነይሩ። ይዝረበሉ ድማ ኣሎ። ዋላ’ኳ ሓደ ኣካል ብዛዕባ ከምዚ ዝቐነየ ኣኼባታት ክዛረብ እንከሎ ነየናይ ሸነኹ መዚዙ የጉልሕ ናቱ ምርጫ እንተኾነ፡ ከም ሓፈሻዊ ኣረዳደኣ ኣብቲ ተክኒካዊ ሸነኻት ዘይኮነስ ኣብቲ መሰረታዊ ዛዕባ ዝያዳ ኣድህቦ ክግበር ኢኻ እትጽበ። ንኣብነት ኣብዚ ዝቐነየ ኣኼባ እቲ ኣጀንዳን ውጽኢቱን ክሳብ ክንደይ ምስቲ ኣብ ኤርትራ ፍታሕ ዘድልዮ ቅድሚት ዝስራዕ ጸገም ይዛመድን ኣይዛመድን እዩ ክዝረበሉ ዝግበኦ ነይሩ ንምባል ዝኣክል እዩ።
ንቦታ ኣኼባ ንቕድሚት ኣምጺእካ፡ “ስለምንታይ ኣብ ፍራንክፈርትን ናይሮብን ተኻይዱ?” ዝብል ሕቶ ኣዋዲድካ ኣብዚ ዝተጠቕሰ ቦታታት ክካየድ ኣይነበሮን ናብ ዝብል መደምደምታ ንክትበጽሕ ሰፋሕቲ ቀልብኻ ዘይስሕቡ ተንታናት ምቕራብ ኣይመድለየን። ነዞም ከምኡ ዝብሉ ወገናት “ስለምንታከ እቲ ኣኼባታት ኣብቲ ውደብቱ ዝመረጽዎ ቦታታት ዘይካየድ?” ኢልካ ክትሓቶም እንከለኻ ምላሾም እንታይ መኾነ እንድዒ። ምኽንያት ተባሂሉ ዝጥቀስን ምቕባሉ ዘጸግምን ነጥብታት ኣሎ። ንኣብነት ምስ ጸጥታዊ ኣተኣማንነት ናይሮቢ ከተተሓሕዞ ምፍታን። ገለ ካብቶም ከምኡ ዝብሉ ወገናት ካብ ተራ ኣባላት ክሳብ ዝለዓሉ ኣባላት መሪሕነታቶም ኣብቲ ጉጅለ ህግደፍ ዝዕንድረሉ ሱዳን ዘለዉዎም ምዃኖም ክትዕዘብ እንከለኻ እቲ ምኽንያት መሸፈኒ እምበር እቲ ቀንዲ ንሱ ከም ዘይኮነ ምርዳእ ኣየጸግምን እዩ።
ብሓፈሻ ኣብቲ ነዊሕ ኤርትራዊ መስርሕ ፖለቲካ ጉዳይ ኤርትራ ኣብ ብዙሕ ከባቢታት እዩ ተዘትይሉ። ኣብ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤውሮጳ፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕን ዝተፈላለየ ኩርነዓት ኣፍሪቃን። ብፍላይ ድማ ኣብ ኢትዮጵያ፡ ኣብዚ ዝሓለፈ ናይ ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ሒደት ዓመታት፡ ኣዲስ ኣበባ፡ ደብረዘይቲ፡ ኣቃቂ፡ ኣዋሳ፡ መቐለ፡ ጐንደር፡ ዓዲ ግራትን ሽረን ደረጃታቶም ዝተፈላለየ ኮይኑ ኤርትራዊ ጉዳይ ክዝተየሎም ዝጸንሑ ቦታት እዮም። ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝጸነሐ፡ ዘሎን ንመጻኢ ዝህሉን እስትራተጅያዊ ዝምድናን ምጽልላውን ክሳብ ክንደይ ዓሚቕ ምዃኑ ሓደ ንሓደ ዘይምህሮ ኩልና ንፈልጦ እዩ። እዚ ከም ዘለዎ እንከሎ ኣብ ፍራንክፈርትን ናይሮብን ንኤርትራዊ ጉዳይ ዝምልከት ኣኼባታት ምክያዱ ንተደላይነት ኢትዮጵያ ከም ቀንዲ መቃለሲ ቦታን ንኣበርክቶ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይ ኣተሓሕዛ ኤርትራውያን ስደተኛታትን ምትሕግጋዝ ምስ ውድባት ኤርትራን ይፍሕቆ እዩ ዝብል ኣረዳድኣ እንተልዩ፡ ቅኑዕ እዩ ዝብል እምነት የብልናን። ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ሓደ ካብ መራሕቲ ናይቲ ሃገራዊ ምምኽኻራዊ ኮንፈረንስ ናይሮቢ ዝወደበ መድረኽ፡ “ኣብ ኢትዮጵያ ብዙሕ ንህልዊ ሽግር ኤርትራ ዝምልከት ኣኼባታት ኣካይዱ’ዩ። እዚ ድማ ኢትዮጵያ ንቃልስና ዘለዋ ደገፍ ዘርኢ እዩ። ሕጂ ኣብ ናይሮቢ ኣኼባ ምግባርና ድማ ካልእ ደጋፊት ሃገር ምርካብና ዘርኢ እዩ” ዝበልዎ ግምት ዘይወሃቦ ኣይኮነን። ካብዚ ሓሊፉ፡ ከም ኢትዮጵያ፡ ሱዳንን ጅቡትን ብመሬት ኣብ ዘይትዳወበና ሃገር ኬንያ ምእካብና ኣይዕውትን እዩ ብዝብል ዝቐረብ ርኢቶ ኣዝዩ ስንኩፍ እዩ።
ብርኢቶና “እቶት ኣይካብ ቦታን ካብ ባይቶ” ከም ዝበሃል፡ ጉዳይና ክንፈትሕ ናይ ምኽኣልን ዘይምኽእል ምስጢር፡ ኣብ ኣደራሻት ፍራንክፈርት፡ ናይሮቢ ወይ ኣዲስ ኣበባ ኣይኮነን ዘሎ። እቲ ምስጢር ኣበየናይ ኣዳራሽ ንተኣከብ ካባና ኣብ ዘይፍለይ ኣብ ኣተሓሳስባና እዩ ዘሎ። ምናልባት ካብ ኢትዮጵያ ወጻኢ ስለ ዝተኣከብና ጥራይ ክንዕወት ኢና ዝብል ኣረዳደኣ ዘለዎም ወገናት እንተልዮም እውን ግጉይ እዩ። ስለዚ ብዛዕባቲ ክንሰማማዓሉ ዘይከኣልና ጉዳያት ክንሓስብ እንከሎና ኣብ ክንዲ ንንግዜን ቦታን ኣኼባ ወይ ብዝሒ ተሳተፍቲ ተሓታቲ እንገብር፡ ነቲ ድኽመት ናብ ውሽጥና መሊስና ብጽሞና ሓሲብና፡ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ ክንገብር ተንተብዕ እዩ ዝሓይሽ። እዚ ኣኼባ እዚ ተዓዊቱዶ ኣይተዓወተን መዕቀኒኡ፡ እቲ ኣቐዲሙ በቲ ኣኼባ ዝሰረዐ ኣካል ዝተቐመጠ ሸቶ’ምብር በብስምዒትካ ብዝወሃብ ሚዛን ኣይኮነን።
ኣብ ፍራንክፈርት ኮነ ናይሮቢ ዝተኣከቡ ኤርትራውያን ተሳተፍቲ ኣብቲ ጐተት ክብል ዝጸነሓ ደንበ ተቓውሞና ዝጸንሑ፡ ናይ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራን ናይ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን ድሕረ-ባይታ ዘለዎም እምበር፡ ካብ ባኮ ዝወጹ ሓደስቲ ማይ ዘይጠዓሙ ፖለቲከኛታት ኣይኮኑን። እዞም ኣካላት ኣብቲ ክሳብ ሕጂ ከምቲ ዝድለ ዘይተዓወተ ደንበ ተቓውሞ ክዋስኡ ዝጸንሑ ኣብ ኣውንታ ኮነ ኣሉታት ነናቶም ኣበርክቶ ዘለዎም እዮም። ምስ እዚ ኩሉ፡ ክሳብ ሎሚ ካብ ዘይተዓወቱ ንመጻኢ’ውን ኣይዕወቱን እዮም ዝብል ጽልሙት መደምደምታ ፈጺሙ ቅቡል ኣይኮነን። ምዕዋት ብሓጐጽገጽ ሓሊፍካ፡ ካብቲ ሓጐጽጎጽ እንዳተምሃርካ ዝብጻሕ እምበር ብኣቋራጭ ዝርከብ ህያብ ኣይኮነን።
ማእከልና ቦታ ኣኼባ ዘይኮነስ ኣብኡ ዝተበጽሐ ስምምዓት ገይርና ክንመዝን እንከለና፡ ካብ ምምኽኻራዊ ኣኼባ ናይሮቢ “ንሓድነትን ልዑላውነት ሃገረ ኤርትራ ምሕላው፤ ኵሎም ደለይቲ ለውጥን ዲሞክራስን ሓባራዊ ዕላማ ንኽህልዎን ምጽዓር፤ ንዲክታቶርያዊ ስርዓት ብቅዋማዊ ስርዓት ምትካእ፤ህዱእን ሰላማውን ናይ ምስግጋር መድረኽ ክውን ንምግባር ዘድሊ ምድላዋት ምግባር፤ .. ወዘተ” ዝብሉ መሰማምዒ ነጥብታት ኢና ንረክብ። ውጽኢት ኣኼባ ፍራንክፈርት ክንድህስስ እንከለና ድማ “ኣብ ኤርትራ ደሞክራሲያዊ ለውጢ ብዝምልከት ብሓባር ምስራሕ።ሰላምዊ መፍትሒ ንምርካብ ምቅላስ።ሕጋዊ መሰጋገሪ መስርሕን ግዝኣተ ሕግን ንምርግጋጽ ዝምልከት ዳህሳስ ምክያድ። መንግስትን ሃይማኖትን ምፍላይ፡ መንግስቲ ናይ ሃይማኖት ነጻነት ከም ዘረጋግጽ ምግባር። ምስ ጐረባብቲ ሃገራት ኣብ ምርግጋጽ ልኡላውነትን መሬታዊ ሓድነትን ዘትከለ ዝምድና ምምዕባል። ዓረብን ትግርኛን ከም ወግዓዊ ናይ ስራሕ ቋንቋታት ምቕባልን፡ ናይ ኩሉ ቋንቋታት ኤርትራ ማዕርነት ምሕላውን። ብዝተሓተ ደረጃ ኣብ ዘይምእኩል ፖለቲካዊ ስርዓት ምስምማዕ። … ወዘተ” ዝብሉ ሓሳባት ንረክብ። ኣብዞም ነጥብታት እዚኣቶም ደጋፊ ድዩ ተጻራሪ ሓሳብ ምሃብ እንተኾይኑ ጸገም ዘለዎ ኣይኮነን። እንህቦ ሓሳብ ግና ዘዝተበጽሐ ስምምዕ ንድሕሪት ኣብ ምምላስ ዘይኮነስ ዝሓሸ ንምምዕዳው ዝዓለመ ክኸውን ይግበኦ። እቲ ንዘይሓላፍነታዊ ኣካይዳ ጉጅለ ህግደፍ ንምቅላዕ “ድሕረይ ዳንዴር ኣይብቆላ በለት ኣድጊ” ኢልና እንምስሎ፡ ከይምሰለና ከኣ ክንሓስብ ይግበኣና።
9 ታሕሳስ 2015
المبادرة التي يجب أن نعزِّزَهاFriday, 04 December 2015 11:25 Written by إعلام حزب الشعب الديمقراطي الارتري
خلال 13 – 14 نوفمبر 2015م عقدت بفرانكفورت بألمانيا ورشة علمية خصصت لدراسة الوضع الارتري الراهن، نظم الورشة مشكوراً معهد فلتسبيرغ الألماني، شارك في الورشة عدد مقدر من االأحزاب والتنظيمات السياسية الارترية ومنظمات المجتمع المدني، فضلاً عن أفراد ارتريين دعوا الي الورشة بصفة شخصية كمراقبين. ما طرح في الندوة تمثل في أمرين اثنين: تحليل الوضع الارتري الراهن من جهة ووضع الحلول والأفكار الملائمة للخروج من المأزق الحاضر واستشراف المستقبل المشرق للبلاد من جهة أخرى.
الورشة التي استغرقت يومين لا شك سبقتها تكهنات ومناقشات كثيرة تحلل ماهيتها وأهدافها، ففي أجواء التنافر وعدم الثقة التي نعيشها اليوم يخضع كل حدث جديد للعديد من التأويلات، فقد يتساءل الناس عن مشروعية المكان والزمان والمشاركين والجهة المنظمة أو المستضيفة، فكل جهة ارترية تعطي أجوبتها الخاصة علي مثل هذه الأسئلة اتفاقاً مع الآخرين أو تبايناً عنهم. إلا أن من لديه الإجابة النهائية والصحيحة هو الجهة المنظـِّــمة. فعن معايير اختيار المشاركين مثلاً الأمر يعود الي الجهة المنظـِّــمة لا الي المدْعوِّين. وبخلاف التساؤل عن الموضوعات المختارة للنقاش فإن الأجندة الرئيسية هي ليس ما ورد في الورشة، والتساؤلات هذه لا تحركها سوى أجواء عدم الثقة السائدة بيننا، خاصةً وأن المثل الشعبي يقول: من لدغه الثعبان خاف من الحبل.
في رأينا كان التساؤل الجدير بالطرح هو عن مدى ارترية ومواكبة الموضوعات المطروحة في الورشة وليس بالضرورة من نظمها وأين وكيف و...و...الخ. كما أن الأولى بالتساؤل ليس قلة أو كثرة المشاركين، بل مدى استجابة الموضوعات المطروحة لتساؤلات الساعة المطروحة من قبل الاتجاه الغالب من الارتريين. إن تقديم الأسئلة التكنيكية كمعايير المشاركة والتنفيذ علي سؤال محتوى اللقاء هو الذي ظل يؤدي بنا الي الفشل.
الكل يعرف أننا في يوم من أيام مسيرة المعارضة الارترية أنفقنا الكثير من الوقت النفيس والجدل العقيم حول مزايدات من نوع ( لماذا صارت الخرطوم مقراً لمفاوضات توحيد المعارضة بدلاً من الساحة الارترية؟ ). لا أحد ينكر أن قضايانا معقدة وتستحق الصبر والأفق الواسع، لذلك فإن مبادرة فرانكفورت منطلق لمرحلة جديدة في مسيرتنا الطويلة وليست فصل الختام فيها، مما يحتم علي المشاركين فيها أن يسعوا الي إشراك المزيد من القوى وأن تبدي القوى غير المشاركة فيها الاستعداد لتلبية نداء الانضمام الي الركب متى ما طلب منها ذلك، أي أن نكون جميعاً متفائلين ننظر الي الأمام وليس الي الوراء.
أبرز مميزات مبادرة فرانكفورت كانت الشفافية، لذا عندما عرض كل المشاركين موجز رؤاهم السياسية لم يصعب علي العشرة ممثل للتنظيمات والمنظمات السياسية والمدنية أن يضعوا توقيعاتهم العشرة علي وثيقة الورشة ذات النقاط العشر التي بعثت برسالة قوية ومبشِّــرة الي الشعب. إن القول بأننا قبل الدخول الي تفاصيل نقاط التفاهم العشر نعتبر أنفسنا أصحاب قضية ورغبة وطنية واحدة وصادقة وحل مشكلاتنا أيضاً يكمن في قوتنا ونحن مجتمعين وليس متفرقين، إن القول والإقرار بذلك والجلوس حول مائدة حوار مستديرة يعتبر في حد ذاته خطوة الي الأمام في البحث عن حلول لقضايانا. ذلك أن اللقاء في ذاته عامل من عوامل الاتفاق وخطوة نحو العمل المشترك. كما أن أي تحرك أو مبادرة نحو عمل وطني مماثل يقوم بها من لم يحالفهم الحظ في حضور الملتقى الحالي يجب أن تعطى لها ذات الأهمية ونفس الثقل. لماذا؟ لأن الحل الأمثل لقضايا المستقبل أيضاً سوف يستخلص من هذه المبادرات التي اتـُّــخِــذَتْ من قبل أصحاب الشأن في مناسبات وملتقيات وأوقات متفرقة.
قد يقول البعض عندما يرى أن نقاط الورشة العشر ليست بالأمر الجديد: (وما الجديد إذاً؟). مثل هذا التخوف نابع من تجارب الفشل التي سجلناها في الاتفاق النظري علي المبادئ والفشل في تطبيقها عملياً، لكن الفشل القديم يجب أن لا يظلم الطريق أمامنا، بل يجب أن نوقد من الفشل شموع الأمل ونسير بها إلي الأمام ونترك الفشل وراءنا بإنفاذ ما نتفق عليه. يجب أن لا ننظر الي الفشل كعادة متأصلة، بل كحالة عارضة الي زوال.
من نقاط فرانكفورت العشر: العمل سوياً لتحقيق التغيير الديمقراطي في ارتريا. فصل الدين عن الدولة مع احترام الدولة لحرية الأديان. بناء العلاقة مع دول الجوار علي احترام السيادة الوطنية لارتريا ووحدة أراضيها. تحقيق المزيد من مشاركة المرأة والشباب في العمل النضالي. اعتماد اللغتين العربية والتجرينية كلغتي عمل للدولة مع ضمان مساواة اللغات الارترية الأخرى. إن هذه النقاط وإن اعتمدت من قبل عدد محدود من المشاركين إلا أنها لا تقصي الآخرين ولا تفتئت علي حقوقهم.
من أهداف حزب الشعب الديمقراطي الارتري العمل علي خلق منبر شامل لجميع طلاب التغيير يثق فيه بعضهم ببعض. ولأنه، أي الحزب، يدرك تماماً أن هذا لن يتحقق بين يومٍ وليلة فسوف لن يدَّخر جهداً في الانضمام الي أي منبر يحقق هذا الهدف الوطني النبيل، وتلبيته لدعوة المشاركة في هذه الورشة خير دليل علي هذه الرغبة والروح. وقد أورد الحزب في القرارات السياسية لمؤتمره الأخير أن ( الحزب يؤكد مجدداً علي استعداده التام للعمل مع كل قوى التغيير علي خلق منبر مشترك دون كلل أو ملل )، مؤكداً بذلك علي استعداده الدائم وإيمانه الثابت بقضايا العمل المشترك.
لا عمل بلا تنظيم كما لا ثمر بلا زرعThursday, 03 December 2015 19:00 Written by اعلام حزب الشعب الديمقراطي الارتري
في السياسة وغيرها من المجالات يتمنى الكل أن يكون مستقبلهم أفضل من حاضرهم، ولأنهم يعلمون أن تمنياتهم هي أيضاً تمنيات الآخرين كثيراً ما يعملون علي مد أيديهم الي مشاركيهم في الرغبة والهدف، وذلك لأن التعاون بين أصحاب المشروع الواحد خير وسيلة لتحقيق الأهداف المشتركة’ كما أن العمل المشترك من شأنه أن يضاعف الإنتاج أكثر من تأدية العمل فـُــرَادَى. ولأن من عوامل استدامة ونجاح التعاون والتقارب اتخاذ دليل أو قانون عمل مرشد ترى الجهات المتقاربة ضرورة الانتظام والتأطـُّـــر بما يؤمن لها ذلك النجاح. وبذلك ينتظمون في سلك أو إطار ما يسمونه بحزب، تنظيم أو أي مُـسمَّـــىً آخر. إن المنتظمين في مثل هذا الإطار ينشأون من الشعب ويعيشون في خضم بحر الشعب، تماماً كالأسماك في البحر، وكما لا يعيش السمك دون بحر، فإن كل تنظيم يستند علي الشعب لن يعيش أو ينمو بلا شعب.
التنظيم أو التأطير ليس قوة فحسب، بل لا تغيير أو نصر يتحقق بلا تنظيم، إن من يرنو الي التغيير ولا يؤمن بضرورة التنظيم لذلك التغيير لن يحقق ما يرفعه من شعار التغيير.
الأوعية التنظيمية من تنظيمات، أحزاب سياسية أو جمعيات مدنية لن تكون جديرةً بتمثيل الشعب ما لم تلتزم بقوانين التنظيم والتأطُّـر حولها. إن عدم الأهلية لتمثيل الشعب تعني أنه ما لم تشتمل أهداف تلك التنظيمات أو المنظمات علي الأهداف الوطنية والشعبية العامة فإن الاقتصار علي رغبات عضويتها فقط لا يؤهلها لتمثيل الشعب. هذا وبالطبع فإن مصلحة الشعب تختلف ضيقاً واتساعاً حسب حجم الوعاء التنظيمي الذي يخدم أو يحقق تلك المصلحة. كما أنه ليس كل شكل أو مسمى تنظيمي هو بالضرورة يستهدف السهر علي خدمة الشعب، فالقوى المضادة لمصلحة الشعب أيضاً تستخدم بدورها التنظيم واستقطاب الناس الي صفوفها. ذلك أنه ليس من عمل أو مشروع – بناء أو هدَّام – يتحقق بلا تنظيم أو وعاء تنظيمي يحتضنه ويتبناه.
بعض الأفكار غير المنطقية التي تظهر لمعالجة الأوضاع السالبة والسائبة في معسكر المعارضة من حين لآخر واحدة من مظاهر التقييم الخاطئ للعلاقة بين ضرورة التنظيم ودور الشعب وكذلك الحال في الحكم علي التنظيمات والأحزاب ضعفاً وقوة. علي أن تلك الأحكام علي علاتها هي أقل قسوةً من اعتبار حق التنظيم جريمةً يعاقب عليها القانون. إن الحديث الناقد عن قوة أو ضعف التنظيم أو الحزب أمر محبـَّــذ وليس مستهجناً، خاصةً إذا كان النقد يقترح الحلول والبدائل ولا يقتصر علي تعديد العيوب فقط. إن نَسْــب الأخطاء والرزايا الي التنظيمات فقط لأنها تنظيمات أو أطر تنظيمية أمر غير قابل للهضم ولا للاستيعاب، الأسوأ إذاً هو التحريض علي التنظيمات كي يكون طلاب التغيير لقمةً سائغة للأنظمة الدكتاتورية القمعية، وحتى يكون نقد التنظيمات موضوعياً وعادلاً يجب أن يبتعد عن وضع الحسن والسيئ من التنظيمات في سلة واحدة كي يتخذ من مجرد حق التنظيم ستاراً يقنن القمع والافتئات علي حق التنظيم. إن اختلاق العيوب وإلصاقها بالتنظيمات جزافاً يضر بالمنتقد أكثر مما يضر تلك التنظيمات، من أمثلة هذا النقد المجاني ما أثاره مؤخراً المجلس الوطني للتغيير من (أن التنظيمات خارجه هي التي قوَّضت أركانه)، أما كان الأجدر بهذا المجلس أن يتساءل ما إذا كان من الأساس قائماً علي أرضية صلبة مقاومة للسقوط والانهيار عـِــوَض إطلاق هذه الأحكام المجانية الجاهزة بالتبرؤ من الفشل بنسبته الي الآخرين؟؟؟!!! نحن ندرك أن المجلس المذكور كمظلة سياسية جامعة لطيف واسع من الانتماءات السياسية والتنظيمية وحتى المجتمعية لابد أن تجري داخله المنافسات والمناورات والمساومات الحادة حيناً والهادئة حيناً آخر. وفي مؤسسة كهذه تحمل في أحشائها مبدأ التنافس وتقر بمشروعيته من الطبيعي أن يكون بين المتنافسين غالب ومغلوب حسب قواعد اللعبة التنافسية، والفوز أو الخسارة في هذه المنافسة تحدده العوامل والقواعد الداخلية الحاكمة للمنافسة.
إن القول بأن (علي الشعب أن يأخذ بزمام المبادرة بدلاً عن انتظار الحلول من التنظيمات السياسية) قول قديم ولا غبار عليه، لكنه عندما يأتي من أناس أدمنوا الهجوم المرير علي القوى المنظمة يصعب فهم مضمونه وما إذا كان ينطلق من البراءة أم من الغرض؟؟؟ إن توَلـِّـي الشعب أمره بنفسه بالطبع والمنطق لا يعني أن يكتفي كل شخص بصب اللعنات علي نظام الهقدف وهو يتكئ علي أريكته الوثيرة في حديقة منزله، في رأينا نحن أن توَلـِّـي الشعب أمر نفسه يعني أن يطوِّع الشعب الواقع لصالحه ويديره بنفسه، وبمعنى أكثر وضوحاً نقول إننا بذلك نعني أن يتولى الشعب أمر تحقيق التغيير بنفسه، وهذا بالطبع أمر لا يتأتى ونحن فرادى بغير تنسيق أو سلك ناظم أو وعاء تنظيمي يؤطر قوانا وطاقاتنا. لذا بدلاً من دعوة الشعب الي التبعثر بدعوى رفض التأطير، علينا أن نتأطر بغض النظر عن الاسم الذي نأتطر داخله، إن التنظيم قد ينطلق من الصفر أو من تحته لكنه ينمو ويصعد الي الأعلى حسبما تسمح به سياسته أو مبادئه التي قام علي أساسها. كما يجب أن يكون للتنظيم خط هرمي واصل بين أعاليه وأسافله والعكس. كذلك فإن التنظيم لا يقام فقط للانتقاص من قدر التنظيمات القائمة مهما بلغت من الضعف والقصور، بل للإتيان بما لم تستطع تلك التنظيمات الإتيان به، أي كقول الشاعر: ( إني وإن كنت الأخير زمانه ** لآتٍ بما لم تستطعه الأوائل ). لذا بدلاً من التبرم من التنظيمات القائمة بدعوى الضعف والخرف عليك أن تقيم من التنظيمات ما تشاء بشرط أن تحمل رؤية وعقلية وأداء أفضل مما تملكه تلك التنظيمات لتنافسها به في ميدان العمل والعطاء.
يجب أن ندرك أن أي تنظيم من التنظيمات القائمة لم يعلن نفسه الي اليوم أنه بخلاف تمثيله عضويته المتقيدة بدستوره ولوائحه يمثل بقية الشعب، هذا لا يعني أن التنظيم قد يدعي أن برنامجه يمثل ويكفل كافة مصالح الشعب ولذا علي الشعب الانضمام الي حزبه أو تنظيمه وأن تنظيمه الأمثل والأفضل من بين الجميع، هذا حقه غير المنقوص، كذلك حق الانتماء الي هذا الحزب أو ذاك لأن برنامجه أو سياسته تمثلني وتعجبني حق مكفول، ومن رأى أن ذات الحزب لم يعد يمثل طموحاته ورؤاه وبالتالي قرر تركه والتحق بآخر يراه يعكس رغباته فله ذلك، هو حر، لكن طال الزمن أم قصر سيأتي اليوم الذي تنقشع فيه سحابة العلاقة المدَّعاة بين الشعب والتنظيمات عندما تتقدم تلك التنظيمات ببرامجها التنافسية الي الشعب ليختار من بينها ما يروقه وأن كل تنظيم يومها بالطبع سوف يبذل كل المستطاع لكسب تأييدها الي جانبه. وكل منافسات فكرية أو تنظيمية تجري اليوم ما هي إلا تمهيد للمنافسة الكبرى في المستقبل عندما تتوفر الأجواء الصحية التي تضمن تلك المنافسة الشريفة. وعندما تحسم الانتخابات النزيهة نتيجة التنافس النزيه والدستوري يمكن حينها للحزب، التنظيم أو الجبهة التي كسبت الانتخابات أن تدَّعي بملء الفم أنها بالفعل تمثل الشعب. وعلي الشعب والتنظيمات التي لم يحالفها حظ الفوز بالسلطة أن يتقبلا النتيجة ويخضعا لحكم القانون وينصاعا لأوامر الإدارة القائمة في البلاد بحكم نتيجة التنافس الحر. اليوم أيضاً تجري محاولات لادعاء تمثيل الشعب، فعند تأسيس المجلس الوطني الارتري للتغيير الديمقراطي مثلاً اتفق الفرقاء علي تقاسم مقاعد التمثيل فيه بنسبة 60% لمنظمات المجتمع المدني، أي الشعب، و40% للتنظيمات السياسية، أي حكومات الغد، لكن ذلك أثار تساؤلات من قبيل ما هو المعيار الذي يعطي التنظيمات المدنية الحق في تمثيل الشعب وكيف؟ وما الذي يمنع التنظيمات السياسية من ذلك؟ وبالفعل فإنه لا يصح أن تدعي مجموعة محدودة الأفراد أنها تمثل الشعب، لكن يمكن لأيٍّ كان أن يتساءل: وماذا فعلت التنظيمات لهذا الشعب؟ إلا أن الأصح والأفضل أن يبدأ أحدنا مثل هذا التساؤل بنفسه فيقول: (وما الذي فعلته أو قدمته أنا للشعب؟؟؟).
ደጊም “ኩሉ ወዮ” የኽትምWednesday, 02 December 2015 22:27 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ
ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ ካብ ዝሕመያሉ ብዙሕ ኢንታታት ሓደ ዘይምኽኑይ ምርባሕ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ፍልልያተን ኮነ ተመሳሳልነተን ሕልዊ ኮይኑ ብሓባር ክሰርሓ ዘይምኽኣለን ድማ ዝያዳ ዘሻቕል መለለይአን ኮይኑ ዝጸነሐን ዘሎን እዩ። እዚ ብሓባር ናይ ዘይምስራሕ ስኽፍታ በቲ ብደገ ኮይኑ ገለን ብፍላጥ ገለን ድማ ብዘይፍላጥ በቲ ኣተሃላልወአን ዝሓምን ዝሻቐልን ጥራይ ዘይኮነ፡ እዚ ሻቕሎት በተን ውድባት እውን ተቐባልነት ዝረኸበን ንምዕራዩ ካብ ነዊሕ ግዜ ክጸዓረሉ ዝጸነሓን ዘሎን ድኹም ጐድነን እዩ። ነዚ ድኽመት ምዕራይ ናይ ኩለን ውድባት፡ ሰልፍታትን ማሕበራትን ዘይትግበር ጭረሖ ኮይኑ ምጽንሑ ድማ ናይዚ ምስክር እዩ። “ፍልልያትና ኣወጊድናን ካለኣይ ደረጃ ኣትሒዝናን፡ ኣብቲ ንህዝብና ድሂኹ ንሃገርና ደዊንዋ ዘሎ ዲክታተር ናይ ምውዳቕ ህጹጽነት ሓደ ዝገብረና ንኡስ ፕሮግራም ብሓባር ንስራሕ” ኢልና እንእውጅ ብዙሓት ኢና። ኣካል ፖለቲካዊ መደብ ዕዮና ጌርና እነስፍሮ’ውን ከምኡ። እቶም ነዚ ዝኣወጅናዮ ከነተግብሮ ብቕንዕና እንተግህከ ክንደይ ኢና? ግና ዘዛርብ እዩ። ምጭራሕ ብዘይ ተግባር ከኣ ትርጉም የብሉን። ኣብዚ መዳይ ናይ ክሳብ ሕጂ ድኽመትና ተቐቢልና ንምእራሙ እንቃለሰሉ እምበር እንሓብኦ ኣይኮነን።
ምሕዝነት፡ ኪዳንን ባይቶን መስሪትካ ንምዕዋት ዝተኻየደ ጻዕርን፡ ከምኡ’ውን ብኽልተን ሰለስተን ኣርባዕተን … ወዘተ ውድባት ክካየዱ ዝጸንሑ ልፍንታዊ ምቅርራባትን ፈተነታትን፡ ብውሕዱ ብሓሳብ ንኣገዳስነት ብሓባር ምስራሕ ዝህብኦ ቦታ ዕዙዝ ምዃኑ ዘርእዩ ፈተነታት እዮም። እዚ ፈተነታት’ዚ ዘተባብዕ ነይሩ ከብቅዕ ክሳብ ሕጂ ካብ ኩሎም ፈተነታት ዳርጋ ኩሎም ክፍጸም ዘይምኽኣሎም ከኣ ዘሕዝን እዩ። ብዘይተፈጸሙ ፈተነታት ምሕዛን ናይቲ መስርሕ መወዳእታ ስለ ዘይኮነ፡ ሕጂ እውን እቲ ፈተነታት ቀጻሊ’ዩ ዘሎ። ክሳብ ኣብቲ እንደልዮ በሪኽ ቦታ እነብጸሖ ከኣ ክንቅጽሎ ኢና። ናይዚ ቀረባ ግዜ ተመኩሮ ዓውደ-መጽናዕቲ ፍራንክፈርትን ኮንፈርንስ ሃገራዊ ምምኽኻር ናይሮብን ከኣ ናይ’ቲ ከይተሓለልካ ዝፍተን ዘሎ ቀጻሊ ኣብነት ቃልሲ’ዩ። ህላወ ብዙሓት ሰልፍታት፡ ውድባትን ማሕበራትን ብኣና ዝተጀመረ ኣይኮነን፡ ግን ኣባና ዝያዳ ጐሊሑ ዝረአ ዘሎ ሕጽረት፡ ብፖሊሲ ብዙሕነታዊ ሓድነት ተማእዚዝና ብሓደ ክንገጥም ዘይምብቃዕና እዩ።
ስለዚ እቲ ቀንዲ ኣፍደገ ለውጢ ብውሽጢ እምበር ብግዳም ስለ ዘይክፈት፡ ንዝጅመር ሓባራዊ ተበግሶ ይብዝሑ ይውሓዱ ንምዕዋቱ ዝውስኑ እቶም ኣንቀድቱ ኤርትራውያን እዮም። እዚ ክበሃል እንከሎ ግና፡ እቶም እቲ ሓባራዊ መስርሕ ክጸልዎም ዝኽእል ዝተረፉ ውድባት ይኹኑ ማሕበራት ናብቲ ዝኸይድ ሓድነታዊ መስርሕ ተጽዕኖ ክህልዎም ዘይተረፍ ኮይኑ፡ ግምታት ክወሃቦ ቅኑዕ’ዩ። ኣብ ደንበ ተቓውሞና ዝተወሰና ውድባት ብሓባር ንምስራሕ ወይ መሊእካ ንምስማር ዝፍጠር ዓቕሚ ረብሓኡ ኣብተን ተዋሳእቲ ፖለቲካዊ ኣካላት ጥራይ ተገዲቡ ዝተርፍ ዘይኮነስ፡ ነቲ ወርትግ እንሓልሞ ግና ክሳብ ሕጂ ዘይበጻሕናዮ ናይ ኩልና ዘተኣማምንን ቀጻልን ኣንብሎ ጽላል ክንበጽሕ ዘይምኽኣልና’ዩ። እዚ ተደላዪን ንጽዕተሉ ዘለናን ሓባራዊ ግንባር፡ መተካእታ ህግደፍ ክኸውን እንተበቒዑ ኣብ መስርሕ ምርግጋጽ ደሞክራሲያዊ ስርዓት ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት ምዃኑ ክዝንጋዕ ኣይግበኦን። ካብዚ ተበግሶ’ዚ ብምንቃል’ውን፡ ገለ ዝተወሰና ውድባት ጥራሕ ዝወስዳኦ ተበግሶት ኣድማዕነቱ እኹል ኣይኮነን። ነዚ ንናይ ለውጢ ሓይልኻ ዝድርዕ ተበግሶ ምንኣድን ምትብባዕን ይትረፍ’ሞ፡ ሓደሓደ ንምዕንቃፉ እንሃልኽ ምህላውና ስንፍናናን ስስዐናን ካብ ምቅላዕ ሓሊፉ ሜዳ ጸላኢና ጉጅለ ህግደፍ ዘለምልም እዩ’ሞ ከነስተብህለሉ ይግበኣና። ብመንጽር እዚ ንተበገሶ ፍራንክፍርትን ናይሮብን ከነዕኩኾን ከነተባብዖን እዩ ዝግበኣና።
ነቲ ብዙሓት ብቑጽሪ ጥራይ ዘይኮነስ ብዙሕነትና፡ ብእምነት፡ ብጀኦግራፍያዊ ኣሰፋፍራ፡ ብዕድመን ተመኩሮ ቃልስን፡ ብብሄራዊ ስምዒትን ብፖለቲካዊ ኣረኣእያን ብዘንጸባርቕ ኣገባብን ብሓባር ዘስርሕ ቀጥዕን ሰፊሕ ጽላል ምምጻእ ቀሊል ኣይኮነን። ነዚ ንምዕዋት ብምዕራፋት ዝተኸፋፈለ ቅርጥው ግና ድማ እኹል ግዜ ምሃብ ኣድላይ እዩ። ጸዋራት፡ ሓላፍነታውያን፡ ብናተይ ጥራይ እዩ ቅኑዕ ዘይዓወሩ፡ ጉዳይ ህዝብን ሃገርን ዘቐድሙ፡ ከዕውትዎ ንዝደልዩ ነገራት ዘነጸሩን ምስ ዓቕሞምን ከባቢኦምን ዘገናዝቡ፡ ካብ ጸቢብ ፖለቲካዊ ኩዳ ወጺኦም ናብ ኩነታት ህዝቢ ዝቋመቱን ተዋሳእቲ ከኣ የድልዩ። እዚታት ኣብ ዘይተማለኣሉ እዚ ኣቐዲምና ዝጠቐስናዮ ጓሲኻዮ ክሕለፍ ዘይከኣል፡ ናይ ሓባር መቃለሲ መድረኽ ምዃኑ እንኣምነሉ ጽላል ግቡእ መስርሑ ሒዙ’ምበር ብኣቋራጭ ክረጋገጽ ኣይክእልን እዩ። እዚ ንብዙሓት ኣከኣኢሉ ብሓባር ዘቃልስ እሞ ክንፈጥሮ ንቃለሰሉ ዘለና ናይ ሓባር መድረኽ፡ ምናልባት ብሓደ ንግሆ ኩልኻ “ሆ” ኢልካ ትድኩኖ ዘይክኸውን ይኽእል። እቶም ዝፍልሙ ውሑዳት ኮይኖም እቶም ዝፍጽሙ ግና ብዙሓት ክኾኑ ይኽእሉ። ናትና ናይ ናጽነት ቃልሲ ኣጀማምራን ኣፈጻጽማን ተመኩሮ ዘርእየና እውን ከምዚ እዩ። ናይ ብዙሓት ወገናት ናይ ቃልስን ዓወትን ታሪኽ እውን በዚ ውሑዳት ኮይንካ ጀሚርካ ብዙሓት ኮይንካ ኣብ ዓወት ምብጻሕ ዝቃነ እዩ። እቲ ብውሑዳት ዝተጀመረ ናይ ብዙሓት እንዳኾነ ንክዓቢ ግና በቶም ናይ መጀመርያ መድመድቲ ኮነ በቶም ድሒሮም ክሳተፍዎ ዝግበኦም ኣካላት ክኽፈል ዝግበኦ መስዋእቲ ኣሎ። እቶም ናይቲ ተበግሶ ፈለምቲ፡ ካብ “ንሕና ስለ ጀመርናዮ ንሕና ጥራይ ኢና ኣብ መወዳእታ ነብጸሖ” ዝሕመረቱ ጸቢብነት ክወጹ ይግበኦም። ዝጐድሎም ሓይሊ ከም ዘሎ ተረዲኦም፡ ዝበዝሕሉን ዝሕይልሉን እምበር ነቶም ምስኦም ዘይጀመሩ ዝቐጽዕሉ ዓጋቲ መርበብ ክዝርግሑ ኣይግበኦምን። እቶም ብባዕላዊ ድዩ ብወድዓዊ ምኽንያት ኣብቲ መጀመርታ ኣካል’ቲ ተበግሶ ዘይኮኑ ኣካላት ድማ፡ መዓስ፡ ብመንን ኣበይን ተወጢኑ ብዘየገድስ ጽባሕ ኣካሉ ከም ዝኹኑ ተገንዚቦም ንድኽመታቱ እንዳኣረሙን ርትዓዊ ነቐፈታ ኣንዳሃቡን፡ ነቲ ኣውንታዊ ጐድኑ ድማ ብፍትሓዊ ናእዳን ምትብባዕን ከሰንይዎ ይግበኦም። እዚ ኣገባብ’ዚ ብሓባር ናይ ምቅላስ ቅሩብነት እንተልዩካ፡ ፈቲኻ እትኽተሎ ጸሊእካ ድማ እትሕሰሞ ዘይኮነ ግድን ክትስዕቦ ዘለካ ሓላፍነታዊ ኣካይዳ እዩ። ኣብ ናይዚ ቀረባ ተበግሶ ፍራንክፈርትን ናይሮብን ዝወዓሉን ዘይወዓሉን ወገናት ክኽተልዎ ዝግበኦም ኣተሓሕዛ’ውን ካብዚ ውጻኢ ክኸውን የብሉን ዝብል እምነት ኣለና።
እቲ ኣዝዩ ዘተሓሳስብ፡ ኩልኻ ብዜግነት ኤርትራውያን፡ ብፖለቲካዊ ሚዛንካ ኣንጻር ህግደፍ፡ ብዕላማ ኣብ ክንዲ ህግደፍ ብዝህዝቢ ዝምረጽን ብሕገ-መንንግስቲ ዝቕየድን ብዙሕነት ዝጸውር ስርዓት ክትምስርት እትተግህ እንዳሃለኻ፡ ኣምበርዶኸ ናይ ሓባር ዕላማ ኣለና እዩ ክሳብ ዘብል፡ ሓደ ኣጋጣሚ ወይ ናይ ሓባር ፖለቲካዊ መጋባእያ ክፍጠር እዩ ክበሃል እንከሎ፡ ጌና ብዛዕባ ምንታይ ከም ዝዛረብን ኣብ እንታይ ውሳነ ከም ዝብጻሕን ከይተፈልጠ ንዘይምስታፍካ ምኽኑይ ክትገብር ክትብል ዝፍጠር ዓንቃፊ ደሮና እዩ። ገለ ወገናት ብዛዕባ ሓደ ጉዳይ ገለ ዘይትገብሩ ይብሉኻ። ንኣብነት ብሓባር ዘስርሕ ናይ ለውጢ ሓይልታት ጽላል ከም ምፍጣር። ደሓር ምስተበገስካ ድማ ኣብ ክንዲ “ኣጆኻ” ዝብሉኻ፡ ተጻባእትኻ ይኾኑ። ሽዑ ከኣ እዩ “ኩሉ ወዮ” እምበር ኮይኑ ክትብል ዘገድደካ። ካብ ተመኩሮና ተማሂርና፡ ንህልዊ ኩነታትናን ከባቢናን ኣብ ግምት ኣእቲና ነዚ ንዕዘቦ ዘለና ብሓባር ናይ ምስራሕ ንቕሎታት ከኣ ከነመጉሶን ክንስዕቦን ይግበኣና።
2 ታሕሳስ 2015


text:
1ሓይ ዮሓኒሴም ፆሲ ፔጋሲ ዻዌ ባካ፡- ዑኬ ማዓንዳ ባኮ ፆሲ ፔም ማዻዞንሢም ዻዋንዳጉዲ ዬሱስ ኪሪስቶሴም ዻዌያኬ፤ ዬሱስ ኪሪስቶሴያ ፔ ኪኢታንቻሢ ዳኪ ዒዛም ማዻ ዮሓኒሴም ሃያ ባኮ ፔጋሲ ዻዌኔ። 2ዮሓኒሴያ ፆሲ ቃኣሎና ዬሱስ ኪሪስቶሴ ማርካዼ ባኮ ዛሎ ቢያ፤ ሓሣ ዒ ዛጌ ባኮዋ ቢያ ፔኤሮ ማርካዺ ኬኤዜኔ። 3ዬይ ቢያ ማዓንዳሢ ዑኬ ዎዴይዳታሢሮ ሃኖ ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛ ማፃኣፖ ናባባ ዓሢ ዓንጆ ዎዛ ዴንቃንዳኔ፤ ዬያጉዲ ኬኤዚንቴ ፆሲ ማሊፆ ዋይዛዞንሢና ፃኣፒንቴሢ ኩንሣሢ ቢያ ዓንጆ ዎዛ ዴንቃንዳኔ። 4- 5ዒሲያይዳ ዓኣ፥ ላንካዎ ሺኢጲፆ ማኣሮ ዓሶም ዮሓኒሴይዳፓ ዳኪንቴ ሳራሥሢ፡- ሓሢ ዓኣሢ፥ ሚናፓ ናንጋሢና ሃጊ ሙካንዳ ፆሲዳፓ፥ ፆሲ ካኣቱሞ ዖይቶ ቤርታ ዓኣ ላንካዎ ዓያኖንሢዳፓ፤ ሃሣ ጉሙርቂንታያ ማዔሢዳፓ፥ ሓይቢፓ ዔቂፆና ኮይሪ ማዔሢዳፓ፥ ዓጮ ካኣቶ ዎይሣያ ማዔ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴይዳፓ ኮሹሞና ዎዛና ዒንሢም ማዖንጎ። ኑና ናሽኬሢም፥ ፔ ሱጉፆና ሻንቂ ጎማፓ ኑና ጌኤሼሢም፥ 6ዒዛኮ ዓዳሢ ማዔ፥ ፆዛሢም ኑኡኒ ቄኤሴ ማዒ ማዻንዳጉዲ ካኣቱሞ ኑም ዒንጌ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴም ቦንቾና ዎልቄና ናንጊና ማዖንጎ፤ ዓኣሜን። 7ዒዚ ሻኣሬና ሙካንዳኔ፤ ዒዛ ጫርጌ ዓሳኣ ዓቱዋዖ ዓሲ ቢያ ዒዛ ዛጋንዳኔ፤ ሳዖይዳ ዓኣ ዴራ ቢያ ዒዛ ዛሎና ዬኤካንዳኔ፤ ሂዮ! ዬይ ባካ ቢያ ጎኔ ማዓንዳኔ፤ ዓኣሜን። 8“ሓሢ ዓኣሢንታ ሚናፓ ናንጋሢ ሃሣ ሓጊያ ሙካንዳሢ፥ ቢያ ባኣዚ ዳንዳዓ ጎዳ፥ ፆሲ ዔኤቢ ቢያ ዓርቃሢና ጋፒሳሢና ታናኬ” ጋዓኔ። 9ታኣኒ ዒንሢኮ ዒሻሢ ማዔሢ፥ ዒንሢና ዎላ ኪሪስቶሴኮ ሜታሢና ዓኣ ካኣቱሞና ሃሣ ጊቢ ዳንዳዒጾና ዴንቃያ ማዔ፥ ዮሓኒሴ ፆሲ ቃኣሎና ዬሱሴ ዛሎናሮ ማርካዻሢሮ ፒፂሞ ጌይንታ ዋኣፆ ሳዛ ዓኣ ዓጬሎይዳ ታ ቱቲ ዓኣዖ፡- 10ጎዳ ኬሎና ዓያና ጌኤሺኮ ዎልቆ ጋሮ ጌሊ ታ ዓኣንቴ ዛዬ ዑኡሲጉዴ ዼኤፒ ዑኡሲ ታኣኮ ጊንሢና፦ 11“ኔ ዛጋ ባኮ ማጻኣፔይዳ ፃኣፒ ላንካዎ ሺኢጲፆ ማኣሮም ጌይጻ፡- ዔፕሶኔም፥ ሴሜርኔሴም፥ ጴርጋሞኔም፥ ቲያፂሮኔም፥ ሴርዴሴም፥ ፒላዴልፒያና ሎዶቂያናም ዳኬ” ጋዓንቴ ታ ዋይዜኔ። 12ዬያ ታኣም ዖ ኬኤዛቴያ ዔራኒ ጊንሢም ታ ሺሬኔ፤ ዬማና ላንካይ ዎርቄፓ ኮሾና ፖዒ ጌሦ ሻርና ታ ዴንቄኔ፤ 13ዬንሢ ሻርኖ ባኣካ ዓሲ ናዓሢ ማላ ዓሲ ታ ዴንቄኔ፤ ዒዚያ ቶኮ ሄላ ዖዶሲ ማኣዖ ማይንቴያ፥ ዳዶይዳ ዎርቄይዳፓ ኮሺንቴ ቃልሾ ቱኪ ዓኣኔ። 14ዒዛኮ ቶኦኮና ቶኦኮ ጋፓኖና ቦኦሬ ማራይ ጋፓኔ ጉዴያ ሃሣ ሻቺጉዲ ቦኦሬኬ፤ ዓኣፓኣ ዔኤታ ታሚጉዲኬ፤ 15ቶካ ጊንሣ ታሚዳ ዓጊ፥ ጊልፒ ዞቂሶና ዓንጊ ማላያኬ፤ ዑኡዛ ሃሣ ዼኤፒ ሶኦሪንታ ዋኣሢ ጉኡማያጉዲኬ። 16ሚዛቆ ኩጮይዳ ዒዚ ላንካይ ዦኦጌ ዓርቂ ዓኣኔ፤ ዻንጋፓ ዒዛኮ ቢያ ዛላ ዓጬ ማዔ፥ ጬንቻ ዓፓሮ ኬስካኔ፤ ሃሣ ዒዛኮ ዓኣፖ ካራ ሚርጌና ፖዓ ዓቢጉዲ ፖዓያኬ። 17ዬያ ታ ዛጋዖ ዶሊንቲ፥ ቶኮ ዴማ ታ ዒዛኮ ሎኦማዛ ዒዚ ጋዓንቴ ሚዛቆ ኩጮ ታ ዑጻ ጌሣዖ፦ “ዒጊጪፖ፤ ዔኤቢ ቢያ ዓርቃሢና ጋፒሳሢና ታናኬ፤ 18ሼምፔና ታ ናንጋያኬ፤ ሓያኮ ቤርታ ታ ሓይቄኔ፤ ጋዓንቴ ሓይሾ ታኣኒ ናንጊና ሓይቁዋዖ ናንጋያ ማዔኔ፤ ሓይቢና ሓይቄ ዓሳ ዴዓ ቤዞናይዳ ቢታንቶ ታኣኮ ዓኣኔ” ታኣም ጌዔኔ። 19ሓሣ ዒ ኬኤዛዖ፦ “ዓካሪ ኔ ዛጌሢና ሃሢ ዓኣ ባኮና ሃጊ ማዺንታንዳ ባኮና ፃኣፔ፤ 20ታኣኮ ሚዛቆ ኩጫ ኔ ዛጌ፥ ላንካዎ ዦኦጎንሢና ፖዖ ጌሦ ላንካዎ ዎርቆ ሻርኖንሢኮ ዓኣሺንቴ ማሊጻ ያዺኬ፤ ላንካዎ ዦኦጎንሢ፡- ላንካዎ ሺኢጲፆ ማኣሮኮ ኪኢታንቾኬ፤ ላንካዎ ፖዖ ጌሦ ሻርኖንሢ፡- ላንካዎ ሺኢጲፆ ማኣሮንሢኬ” ጌዔኔ።
Copyright
Learn More


text:
JW LIBRARY
JW Library ተጠቐም—ኣንድሮይድ
JW Library ክትጥቀም ምምራጽካ ዜሐጕስ እዩ። እዚ ኣፕሊኬሽን እዚ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ከተንብበሉን ከተጽንዓሉን ተባሂሉ እዩ ተዳልዩ። ነቲ ቐንዲ ትሕዝቶ እቲ ኣፕሊኬሽን፡ ኣብቲ ተመዛዚ ሓበሬታ ኽትረኽቦ ትኽእል ኢኻ። ነቲ ተመዛዚ ሓበሬታ ኽትከፍቶ፡ ካብ ጸጋማይ ጸግዒ ናብ የማን ገጽካ ገንጽል ወይ ነታ ብላዕሊ ኣብ ጸጋማይ ኵርናዕ ዘላ ምልክት ዝርዝር ጠውቃ።
መጽሓፍ ቅዱስ
እታ Bible እትብል ምልክት፡ ትርጉማት መጽሓፍ ቅዱስ ከተንብብን ክትጽዕንን ትሕግዘካ። መጽሓፍ ቅዱስ ንምንባብ፡ ፈለማ ነታ እትደልያ መጽሓፍ፡ ደሓር ከኣ ነታ እትደልያ ምዕራፍ ጠውቕ። ከተንብብ ከለኻ፡ እግረ ጽሑፋት፡ ሕድጋታዊ መወከሲታት፡ ተመሳሳሊ ትርጉማት ኣብ መጽናዕታዊ ኽፋል ክትርኢ ትኽእል ኢኻ።
ካልእ ጥቕሲ ኸተንብብ እንተ ደሊኻ፡ ነቲ ተመዛዚ ሓበሬታ ኽፈቶ፡ ነታ Bible እትብል ምልክት ጠዊቕካ ድማ ናብ ዝርዝር መጻሕፍቲ መጽሓፍ ቅዱስ ተመለስ።
ሕታማት
እታ Publications እትብል ምልክት፡ ጽሑፋትን ኦውድዮን ቪድዮን ክትርኢ ትሕግዘካ። ጽሑፍ ንምንባብ፡ ፈለማ ነቲ እትደልዮ ጽሑፍ፡ ደሓር ከኣ ነታ እትደልያ ዓንቀጽ ጠውቕ። ነቲ ጽሑፍ ከተንብብ ከለኻ፡ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ እውን ክትርኢ ትኽእል ኢኻ። ነታ እትደልያ ጥቕሲ መጽሓፍ ቅዱስ ምስ እትጥውቕ፡ ነቲ ፍቕዲ ኣብቲ መጽናዕታዊ ኽፋል ክትርእዮ ትኽእል ኢኻ። ነቲ ኣብ መጽናዕታዊ ኽፋል ዘሎ ሊንክ ጠዊቕካ ድማ፡ ናብ ምልእቲ ምዕራፍ እታ ጥቕሲ መጽሓፍ ቅዱስ ክትከይድ ትኽእል ኢኻ።
ካልእ ጽሑፍ ክትከፍት እንተ ደሊኻ፡ ነቲ ተመዛዚ ሓበሬታ ኽፈቶ፡ ነታ Publications እትብል ምልክት ጠዊቕካ ድማ ናብቲ ዝርዝር መጻሕፍቲ ተመለስ።
ጥቕሲ ዕለት
ጥቕሲ ዕለት ንምንባብ፡ ነቲ ተመዛዚ ሓበሬታ ኸፊትካ ነታ Daily Text እትብል ምልክት ጠውቃ።
ኦንላይን
እቲ ኣብ ተመዛዚ ሓበሬታ እትረኽቦ ኽፋል Online ናብ ወግዓዊ ወብሳይታትና ዚመርሓካ ሊንክ ኣለዎ።
ናይ ቀረባ ግዜ ለውጥታት
ነታ ታብለትካ ወይ ሞባይልካ በብግዜኡ ኣፕዴት ምስ እትገብራ ወይ ምስ እተዘምና፡ ኣብ JW Library እተገብረ ናይ ቀረባ ግዜ ለውጥታት ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ነታ ታብለትካ ወይ ሞባይልካ ናይ ቀረባ ግዜ ኣንድሮይድ ጽዒንካ ኣዘምና። ዝያዳ ሓበሬታ እንተ ደሊኻ፡ ነዚ ዚስዕብ ሊንክ ርአ፦ https://support.google.com/nexus/answer/4457705.
ነታ ታብለትካ ወይ ሞባይልካ ባዕላ ኸም እተዘምን ክትገብራ ትኽእል ኢኻ። ዝያዳ ሓበሬታ እንተ ደሊኻ፡ ነዚ ዚስዕብ ሊንክ ርአ፦ https://support.google.com/googleplay/answer/113412.


text:
1ካብ ጳውሎስን ስልዋኖስን ጢሞቴዎስን ናብታ ኣብ እግዚኣብሔር ኣቦናን ኣብ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስን ዘላ ቤተ ክርስቲያን ተሰሎንቄ ጸጋን ሰላምን ንኣኻትኩም ይኹን። 2ምእንቲ ዂልኹም ንእግዚኣብሔር ኲልሻዕ ነመስግኖ ኣለና፤ ኣብ ጸሎትናውን ኲሉ ጊዜ ንዝክረኩም ኣለና። 3ነቲ ናይ እምነት ሥራሕኹም ነቲ ኣብ ፍቕሪ ዝተመሥረተ ፃዕርኹም ነቲ ኣብ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብዘሎ ተስፋ ዝተመሥረተ ጽንዓትኩም ኣብ ቅድሚ ኣምላኽናን ኣቦናን እንተየብኰርና ንዝክር ኣለና። 4ኣቱም ብእግዚኣብሔር ፍቑራት ኣኅዋትና! እግዚኣብሔር ከም ዝኃረየኩም ንፈልጥ ኢና። 5እቲ ንሕና እንሰብኮ ወንጌል ብኃይልን ብመንፈስ ቅዱስን ብምሉእ ምርዳእን እምበር ብቓል ጥራሕ ኣይመጸኩምን። ንሕናውን ምእንታኻትኩም ክንብል ኣብ ማእኸልኩም ከመይ ኢልና ኸም ዝነበርና ትፈልጡ ኢኹም። 6ብዙኅ መከራ እኳ እንተ ተቀበልኩም ነቲ ቓል በቲ ካብ መንፈስ ቅዱስ ዝተረኽበ ሓጐስ ብምቕባልኩም ንኣናን ንጐይታን መሰልኩም። 7ስለዙይ ነቶም ኣብ መቄዶንያን ኣካይያን ዘለዉ ዂላቶም ኣመንቲ ኣርኣያ ኾንኩምዎም። 8እዝ ኻባኻትኩም ዝወፀ ቃል እግዚኣብሔር ኣብ መቄዶንያን ኣካይያን ጥራሕ ኣይኮነን ዝተሰምዐ፤ እቲ ኣብ እግዚኣብሔር ዘለኩም እምነት ኣብ ኲሉ ሥፍራ ተሰሚዑ እዩ። ስለዙይ ንሕና ኽንዛረበሉ ኣየድልን እዩ። 9- 10ነቲ ሕያው ንዝኾነ ናይ ሓቂ ኣምላኽ ክተገልግሉን ነቲ ካብ ሞት ዘተሠኦ ካብቲ ዝመጽእ ቊጥዓ ዘድኅነናን ወዱ ኢየሱስውን ካብ ሰማያት ክትጽበዩ ኽትብሉ ከመይ ገይርኩም ንጣዖታት ኃዲግኩም ናብ እግዚኣብሔር ከም ዝተመለስኩም ናባኻትኩም ምስ መጻእናውን ከመይ ገይርኩም ከም ዝተቐበልኩምና እዞም ሕዝቢ እዚኣቶም ባዕልቶም ይምስክሩ እዮም።
Copyright
Learn More


text:
ኣብ 40ታት፡ ኤርትራ ንምንታይ ናጽነት ዘይተዋህባ?
(Yoel Alem)
ምስዚ ሕቶ ተተሓሒዞም ዝቀርቡ ክልተ ሓሳባት ኣለው፦
(1) “ኤርትራ፡ ከም ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ፡ ናጽነታ ክወሃባ እንዳ ተገብአ፡ ሕቡራት ሃገራት ግን፡ ብፈደረሽን ምስ ኢትዮጵያ ከም ትቁረን ጌሩ”.. ዝብል ልሙድ ኣዘራርባ ኣሎ።
(2) “ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ናጽነት ‘ኳ እንተ ነበረ፡ ሕቡራት ሃገራት ግን፡ ብፈደረሽን ክም ትቁረን ጌሩ” ዝብል ዘረባ ‘ውን ኣሎ።
ሓቅነቶም ግን ማዕረ ክንዳይ እዩ?
ነቲ ቀዳማይ ሕቶ ክንምልስ እንተ ኾይንና፡ ኣብቲ ሽዑ እዋን ኩነታት ሃገራት ኣፍሪቃ ከመይ ኔሩ ኢልካ ምግምጋም የድሊ።
ኣብ ኣፍሪቃ፡ ዓርባዕት ሃገራት ጥራይ፡ ካብ ባዕዲ መግዛእቲ ኤውሮጳ፡ ናጻ ኔረን። (1) ላይበርያ (2)ደቡብ ኣፍሪቃ (3) ግብጺ (4) ኢትዮጵያ።
ላይበርያ፡ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ኣሜሪካ ዝነበረት ኮይና፡ ካብ ጊላነት ናጻ ንክኾኑ ዝተፈቅደሎም ጸለምቲ ኣሜሪካውያን ዘቆምዋ ናይ መጀመርያ ኣፍሪቃዊት ሪፓብሊክ እያ። ኣሜሪካ ኣብ 1864 ከም ናጻ ሃገር ፈሊጣታ።
ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ካብ መግዛእቲ እንግሊዝ ኣብ 1931 ናጻ ወጽያ። ጸዓዱ ደቡብ ኣፍሪቃውያን፡ “ኣፍሪካነርስ” ኢሎም ንነብሶም ዝገልጹ፡ ንደቡብ ኣፍሪቃ ካብ መግዛእቲ እንግሊዝ ናጻ ንኽትወጽእ ልዑል ተራ ነበሮም።
ድሕሪ ናጽነት ግን፡ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ ትሕቲ ጨካን ዓሌታዊ መግዛእቲ ኣፓርታይድ ወዲቃ። ናጽነት ንጸሊም ደቡብ ኣፍሪቃዊ ዋላ ሓንቲ ለውጢ ኣየምጻሉን። ካብ ሓደ መግዛእቲ፡ ናብ ዝያዳ ህልም ዝበለ መግዛእቲ ጥራይ እዩ ተሰጋጊሩ።
ግብጺ ኣብ 1922 ካብ መግዛእቲ እንግሊዝ ናጻ ወጽያ። ኢትዮጵያ ድማ፡ እዛ ንፈልጣ ኢትዮጵያ እያ።
እቲ ኻልእ ጸሊም ኣፍሪቃዊ ኣብ ህልም ዝበለ ኤውሮጳዊ መግዛእቲ ነበረ። ኤርትራ ‘ውን ከምኡ።
ጣልያን፡ ኣብ ካልኣይ ኩናት ዓለም ምስ ተሳዕረ ግን፡ ግዝኣት ጣልያን እንታይ ይኹና ዝብል ሕቶ ተላዕለ። ግዝኣት ጣልያን፡ ንሶማል፡ ኤርትራን፡ ሊብያን የጠቃልል።
ኣብዚ እዋን ‘ዚ፡ ግዝኣታት ኣፍሪቃ ብመልክዕ ኤሮጳዊ መግዛእታዊ ዶባት ናጻ ይኹና ዝብል international instrument ወይ ሕጊ ወይ ውዕል ኣይነበረን። ክነብር ‘ውን ኣይክእልን። ምኽንያቱ፡ ሃገራት ኣፍሪቃ ናጻ ክወጻስ ይትረፍ፡ ብዓቢኡ ኣፍሪቃውያን ናጻ ክወጹ ኣለዎም ዝብል ሓሳብ ‘ውን ህቡብ ኣይነበረን። ዘይሕሰብ ነገር ‘ዩ ኔሩ።
ኾይኑ ድማ፡ ጉዳይ ኤርትራ፡ ሊብያን ሶማልን፡ ኣብ ህልም ዝበለ ገልታዕታዕን ስሓቦ ጉቶቶን ሓያላን ይኽኑ ሕቡራት ሃገራት ንኽወድቅ ተገዲዱ። ፋሕ ዝበለ ውጽኢቱ ‘ውን፡ ገዛኢ ሕጊ ወይ instrument ዝተሓረሞ ከም ዝነበረ ምስክሩ እዩ።
ሊብያ ኣብ ሰለስተ (ፌዛን፣ ትሪፑሊን ሳራናይካን) ክትክፈል እያ እንዳ ተባህለ፡ ብሰንኪ ዘይምርድዳ ናይቶም ኣብ ሊብያ ረብሓ ዝነበሮም ሃገራት፡ ዘይትሓስበ ሕብርትን ናጻን ሃገር ኮይና።
ሶማል፡ ተመሊሳ ኣብ ትሕቲ ገዛኢታ ጣልያን ከም ትወድቅ ኮነ። ኤርትራ ‘ ድማ ብፈደሬሽን ምስ ኢትዮጵያ።
ግዝኣታት ኣፍሪቃ፡ ብመሰረት ኤውሮጳዊ መግዛእታዊ ዶባት ናጻ ክወጻ ኣለወን ዝብል ሓሳብ፡ ኣብቲ እዋን ኣይነበረን። ጸኒሑ ካብ ጋሕማጥ መስርሕ ኣፈታትሓ ጉዳይ በዓል ኤርትራ፣ ሶማልን ሊብያን ተሞክሮ ምስ ተጠርየ፡ ኣብ መወዳእታ 50ታት ዝተቀልቀለ ሓሳብ እዩ። ውድብ ሓድነት ኣፍሪቃ ድማ ኣብ 1963 ብወግዒ ተቀቢልዎን ኣጽዲቅዎን።
እምበኣርከስ፡ ሕቡራት ሃገራት ከም ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ፡ ንኤርትራ ናጽነት ክውስን ኔርዎ ዝብል ሓስብ ቁቡል ኣይኮነን። ምኽንያቱ፡ ንሕቡራት ሃገራት፡ ንኤርትራ ይኹን ሶማል ዋላ ‘ውን ሊብያ፡ ብቀጥታ ናጽነት ንኽውስን ዘፍቅድ ሕጋዊ ስልጣን ስለ ዘይነበሮ።
እቲ ኻልኣይ ነጥቢ፡ “ፈደረሽን ኣንጻር ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ነበረ” ዝብል እዩ።፡ እዚ ቁኑዕ ዘረባ እዩ። ፈደረሽን ኣንጻር ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ኔሩ። ግን ድሌት “ኩሉ” ህዝቢ ኤርትራ፡ ናጽነት ኣይነበረን። በንጻሩ ‘ኳ ደኣ፡ ሕብረት (ኣንድነት) እዩ እቲ ዝበዝሕ ዝነበረ። ወግዓውን ዘይወግዓውን ጸብጻባት ናይቲ እዋን፡ ነዚ ሓቂ ‘ዚ የስምሩሉ። (ስእሊ ርአ)
ብዛዕባ ቀጽሪ ናጽነት ክዝረብ እንተ ኾይኑ፡ እቲ ዝሓየለ ጎኑ ኣልራቢጣ ነበረ። እቶም ካልኦት፡ በዓል LLP ናይ ራእሲ ተሰማን ወልደኣብ ወልደማርያምን፡ ከምኡ ‘ውን Pro-Italia ደቀቅቲ ነበሩ።
ሓያል ጎድኒ ቀጽሪ ናጽነት፡ ኣብ ምዕራባዊ ቆላ ወይ መታሕት ነበረ። ኣብ ዝተረፈ ክፋል ሕብረተሰብና ግን፡ ሕብረት ኣብዝሓ ነበሮ። “ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ናጽነት ኔሩ” ዝብል ሓረግ እምበኣር፡ ፍጹም ካብ ሓቂ ዝረሓቀ እዩ።
ስለዚ፡ ብመሰረት ድሌት ህዝብን፡ ኣብዝሓን ዲሞክራስን ክውሰድ እንተ ኾይኑ፡ ሕቡራት ሃገራት ፈደረሽን ዘይኮነ፡ ሕብረት እዩ ክውስን ኔሩዎ። ብዓይኒ ፍትሒ ክርአ እንተ ኾይኑ ድማ፡ ውጥን በቪን-ሲፎርዛ ዝያዳ ይምረጽ። ንምዕራባዊ ቆላ ካብቲ ዝተረፈ ክፋል ኤርትራ ምፍላይ ማለት እዩ።
ንኤርትራ ናብ ክልተ ምፍላይ ግን፡ ብኹሉ ሸነኽ፡ ብሸነኽ ኣቦታት ሕብረት ይኹን ኣልራቢጣ፡ ዝቅበልዎ ኣይነበሩን። ኣትሪሮም ዝቃወምዎ ጉዳይ ነበረ።
ስለዚ፡ ድሌት ህዝቢ ኣብ ግምት እንተ ዝውሰድ ‘ሲ፡ ውሳኔ ሕቡራት ሃገራት ከመይ ክኸውን ኔርዎ? ብመሰረት ኣብዝሓን ዲሞክራስን፡ ሕብረት ‘ዶ ይኹን? ወይ ፍትሓዊ ኮይኑ፡ ኤርትራ ኣብ ክልተ ክትምቀል? ዋላስ ከም ፈደረሽን ወይ ኮንፈደረሽን ዝኣመሰሉ ማእከላይ ውሳኔ?
**************


text:
ተጋዳላይ ስዩም መስፍን፦
ውራይና፦ እቲ ሐዚ ኣብዛ ሃገር ዘሎ ፀገም ምንጩን እንታይነቱን ብኣኻ ከመይ ትገልፆ?
ተጋዳላይ ስዩም መስፍን፦ ንቐደም እቲ ፀገም ንብሎ ዘለና እንታይ እዩ፣ ናይ ሓባር ምርድዳእ ኣለና ዶ ዝብል ምርኣይ ከድልየና እዩ ቅድሚ ናብ ምንጩ ምኻድ። ስለዚ ዘጋጥሙና ዘለው ፀገማት እንታይ ይመስሉ? እንታይ ከ እዩ ባህሪኦም፣ ኣሰላልፈኦም? ኢልካ ምርኣይ እዩ ፅቡቕ ዝመስለኒ። ኣብ ሃገርና ኩላትና ከምንሪኦ ዘለና ህንፀት ፖለቲካዊ ስርዓት እዩ ዝካየድ ዘሎ። እዚ ድማ ብመሰረቱ ብፅቡቕ እናኸደ እዩ፤ ይዓቢ ኣሎ፣ ይምዕብል ኣሎ ዋላ እቲ ፖለቲካዊ ጉዕዞ። ፌደረራላዊን ዴሞክራስያዊን ናይ ስርዓት ጉዕዞ ኢልና ኣለና። ህወሓት/ኢህወደግ ሒዝዎ ዝተበገሰ ዕላማ ኣሎ። ምስ ደርጊ 17 ዓመት ዝተቓለሰሉ ምኽንያት እቲ ስርዓት እቱይ ከይኣፍረስካ ኣንፃር ድኽነት ዝካይድ ቃልሲ ምግባር ስለ ዘይከኣል እዩ። ናይ ህዝብታት ሓድነት ኣብ ምፍቕቓድ ዝተመስረተ ሓድነት ብዘለዎ ምቕፃል ዘይከኣል ስለ ዝነበረ እዩ። ንዙይ ብሓይሊ ኣወጊድካ ንቲ ንኸዶ ዘለና ስርዓት ንምህናፅ እዝኹሉ ዝተኸፈለ። እቲ ቀዳማይ ምዕራፍ ቃልሲ እዙይ እዩ ነይሩ ብዓወት እውን ተዋፂእናዮ።
ስለዚ ምስተዓወትና ክንገብሮ ዝነበረና ኣብ ሃገርና ናይ ብሄራትን ብሄረሰባትን ማዕርነትን ሓድነትን ክነረጋግፅ ነይሩና። እዙይ ብናይቲ ህዝቢ ድሌት መሰረት እዩ። ሓደ ልዑል ሓደ ትሑት፣ ካልኣይ ዜጋ ሳልሳይ ዜጋ ዘይብሉ ኩሎም ብሄራት ብሄረሰባት ኢትዮጵያ ኣብ ናይ ሓባር ድሌቶምን ረብሐኦምን፣ ኣብ ምክብባርን ምድግጋፍን ዝተመስረተት
ሃገር ክትከውን ኣለዎ። ንኹሎም ብማዕረ ፅላል እትኾኖም ሃገር ሒዞም ክኸዱ ኣለዎም ኢልና፤ እዚኣ ድማ ብቲ ህዝቢ ባዕሉ ብዝደለያ ኣረጋጊፅናያ ኢና። ብዘይ ማንም ደፋኢ ኩሎም ህዝብታት በቢቑሸቱ ተማይጦም፤ ብወከልቶም ኣብዚኣ ንኣዋርሕ ዝኣክል ተኸቲዖም እቲ ሕገመንግስቲ ብናይ ህዝቢ ድሌት ፀዲቑ። እታ ሕገመንግስቲ ክትፀድቕ ከላ ዓበይቲ ሰባት ከም ህፃን ዝዘሉ ነይሮም፣ ከም ቢተይ ዝዕንድሩ ነይሮም፣ ዝዕልል ብምሒር ተሓጓስ ዝነብዕ ነይሩ እቲ ስሚዒት ፈንቂሉ ስለ ዝወፀ። ብኸምዙይ ዝበለ መንገዲ እቲ መንፀፍ ተነፂፉ እዩ። ድሕሩ ዝመፀ ናይ ትግራዋይ ልዕልነት፣ ናይ ህወሓት ዓብላልነት ዝበሃል ዘረባ ኣሎ። እዙይ መሰረት ዘይብሉ እዩ። ምኽንያቱ እቲ ሕገ መንግስቲ ናይ ሓደ ህዝቢ ልዕልነት ከም ዘይህሉ ገይርዎ እዩ።
ኣብቲን ኣብቲን ዝተረፉ ንጎንፂ ከለዓዕሉ ዝኽእሉ ነዃላት ኣለው ዶ እንተይልካ እወ እዩ። ሓንቲ ወረዳ ምስ ካሊእ ወረዳ ዶ ኣብ ምጥራር፣ ኣብ ምምሕዳር ዘጓንፁ ነገራት ኣለው? እወ። ኣብ መጎራበቲ ወሰናት ናይ ክልልላት ዶ ብእዋኑ ክፍትሑ ዝግበኦም ፀገማት ይፍጠሩ ኣለው? እወ። እዚኣቶማት እቲ ስርዓት ክፈትሖም ኣለዎ፣ ድኽመቱ እዮም። ሕገመንግስታዊ መሰረት ገይሩ ክፍትሖም ኣለዎ፤ ግን ይድንጉ ኣሎ ቶሎ መልሲ ኣይህብን ዘሎ እዩ እቲ ሓደ ፀገም። እዞም ናይ ባዕልትና ምምሕዳር ይሃልወና፣ ናይ በዓልትና ፍሉይ ዞባ ይሃልውና ወዘተ ዝብሉ ብእዋኑ እንተዘይተፈቲሖም ናይቲ ስርዓት ፈተና እናኾኑ ክኸዱ እዮም። እዚኦም ፀገማት ብምልዓሎም ግን ውድቀት ገይርካ ክውሰዱ ኣይኽእሉን።
ፖለቲካ ኣባና ብናይ ኢህወደግ (መስረቲ እቲ ቓልሲ ብፍላይ) ኣርኣእያ ናይ ልህይቃን ወይ ናይ ፖለቲካዊ ውድባት ፀወታ ኣይኮነን። ምህናፅ ሓደ ፖለቲካዊ ስርዓት ማለት… ንቲ ኤሊት ክዋሰአሉ፣ ክጣፈአሉ፣ ክሻየመሉ፣ ክረአየሉ፣ ክወድቀሉ ወዘተ ንዕኡ እንተተገዲፉ እዚ ስርዓት እዙይ ኣይስርዓትን ብውሕዱ ነዓይ ኣይስርዓተይን፤ ጠጠው ዝብለሉ ስርዓት ኣይኮነን። ህዝቢ ተዓዛባይ ኮይኑ፣ ህዝቢ ተመልካታይ ኮይኑ፣ ማለተይ ባዕሉ ዘይዋሰአሉ ኮይኑ፤ ኣብ ሞንጎ ኢህወደግ ኣብ ሞንጎ ካልኦት ፖለቲካዊ ፓርቲታት ወይ ከዓ ፖለቲካዊ ፓርቲ ዘይብሎም ኤሊት…. ናትና ናይ ምምጓት ሕቶ ገይርካ እንተተወሲዱ፣ ንስርዓት ብዚ ንልክዖ እንተኾይና እዚ ሃገር እዙይ ቀፃሊ ጉዕዝኡ ክዕፀፍ እዩ ዝብል ኣረኣእያ ኣለና። እዚ ስርዓት እዙይ መሰረቱ እቲ ህዝቢ እዩ። ይረብሐኒ እዩ ኢሉ በዓልቤት ኮይኑ ቀንዲ ተዋሳኢ ባዕሉ ኮይኑ ንቕድሚት ዘሰግሞ ተዘይኮይኑ፤ ተመልካታይን መጣቐዓይን እዩ እንተይልካ ኣብዙይ ኣሎ ፀገም።
ንዓና ዴሞክራሲ ትርጉም ዝህበና ንዚ ህዝቢ እዙይ የሳትፍ ዶ ኣየሳትፍን እዩ። ብዝደልዮ ይመርሖ ዶ ኣይመርሖን? ይጠቕመኒ እዩ ኢሉ ይሳተፈሉ ዶ ኣይሳተፈሉን? እዩ እቲ ሕቶ። መሳተፋይ ስርዓት ክኸውን ኣለዎ። ፖለቲካዊ ውድባትን ልህቃንን ጥራሕ ዝዋስእሉ፣ ኣብ ላዕሊ ተንሳፊፉ ዝተርፍ ነንሕድሕዱ መበላለፂ ዝገብረሉ፣ ንቲ ህዝቢ ድምፅኻ ሃበኒ ክርኣየሉ ዝብለሉ መድረኽ ተዋስኦ ኣይኮነን ኣይኮነን ናትና ናይ ፖለቲካ ስርዓት። ብዘየማትእ እዚ ህዝቢ እዙይ እናተሳተፈ መፂኡ እዩ። ነገር ግን እዚ ጉዕዞ እዙይ ከይኹለፎ ምእንቲ ንቲ ላዕላዋይ ኣካል ንቲ መራሒ ዘይምቹ ናብ ካሊእ ሓይሊ ከይልወጥ ኩርኳሕ ዝኾን፣ ሓዊ ባርዕ ዝኾን ህዝቢ ክኾን ኣለዎ ብቐፃልነት። እቲ ናይቲ ህዝቢ ምንቅስቓስ መቑሎ ክኸውን ኣለዎ ኩሉ ግዘ፣ እምብለይ በሃላይ ክኸውን ኣለዎ። ስቕ ኢሉ ተኣዛዛይ ክኸውን የብሉን። ካብ ላዕሊ ዝውርደሉ ብትእዛዝ ዝፍፅም እንተኾይኑ ጌጋ እዩ፤ እቲ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ነሃቱ ፈፃማይ መገልገላይ እዩ ከምኡ ገይሩ እዩ ኩሉ ግዘ ክሪኦ ዘለዎ።
ሐዚ ኣብዚ ስርዓት እዙይ ከመይ ንኸይድ ኣለና? እንተይልና። ከቢድ ፀገማት የጓንፈና ኣሎ። ከቢድ ፈተና የጋጥሞ ኣሎ እዩ እምበር መሰረታዊ ባህሪኡ ኣይለወጠን እዚ ስርዓት እዙይ። ብመሰረቱ ንህዝቢ ረብሓ ኢሉ ዝተሰለፈ እዩ። ኣብ ውሽጡ ናይ ውልቅኡ ረብሓ ዘቕድም ኣሎ፣ ንቲ ሀዝቢ ከም መገልገሊኡ ዝርኢ አሎ፣ ዝሰርቕ ኣሎ፣ ዝጎጃጀል ኣሎ…. ንዙይ ግን መንገዲ እናስአናዮ ክንከይድ ኣለና። ከምዙይ ዝበሉ ግን ይፈታተንዎ ኣለው። አዞም ፈተና እዚኦም ዘይብሉ ስርዓት ኣሎ ዶ ኣብዚ ዓለም? ካሊእ እሞ ንግደፎ ሙስና እንተወሲድና እኮ ኣባና ክህሉ ዝኽእል ስቕ ኢልካ ጠልቆምቆም እዩ፤ ኣብ ካሊእ ግን ብቢልዮናት እዩ ዝርከቦም። ስለዚ ዝጋነነን እውን ኣይኮነን። ጌጋ ዘይረኣየሉ ስርዓት ክንሃንፅ ኣይንኽእልን። ፍፁም ዝበሃል ስርዓት የለን። ክንሪኢ ዘለና ከምዚኦም ዝበሉ ፀገማት ከጋጥምዎ እንተለዉ እንዳተቓለስና፣ እንዳኾርኮምና፣ እንዳፈተሽና… ኣፍቱ ነዊሕ ጎዕዞ እንዳሰኮንያዮም ክንከይድ ኣለና በቢእዋኑ። ስለዚ ብመሰረቱ እዚ ዴሞክራስያዊ ጉዕዞና ፅቡቕ እዩ ዝጓዓዝ ዘሎ። ኣብ ልምዓት እውን ይኸይድ ኣሎ። እቶም ዝረኣዩ ፀገማት ግን ኣብቲ ልምዓት እውን ይረኣዩ ኣብቲ ዴሞክራሲ እውን ይርኣዩ።
አቲ ሐዚ ንርኦ ዘለና ኢትዮጵያ ብዚ ትለዓል ኣላ፣ በዚ ትጎዪ ኣላ እንብሎ ንኾርዐሉ ኢና፤ ህዝብና ይኾርዐሉ እዩ፣ ባዕሉ እዩ ኣምፂእዎ። ግን ኣይንዓግበሉን፤ ክንዓግብ የብልናን፤ እንተዓጊብና ደንዚዝና ኣለና ማለት እዩ። ዕግበት ሕማቕ እዩ፣ መስከሪ እዩ፣ ካብ ኣልኮል ዝገደደ፣ ኣልኮልስ እኳ ንፅባሒቱ ይገድፈካ። ብዕግበት እንደተደንዚዝካ ግን ንዓመታት ካብቲ ዘለኻዮ ኣይትወፅእን። ክንዓግብ የብልናን፣ ናይ ህዝብና ናብራ እቲ ንሪኦ ዘለና እዩ፤ ይልወጥ ዶ ኣሎ? እወ ይልወጥ ኣሎ፤ ግን ካብኡ ንላዕሊ እዩ ዝፅበየና። ኢትዮጵያ ሐዚ ኩሉ ዝሃርፋ ኣብ ሓደ ክልተ ወለዶ ናብ ዝለዓለ ብርኪ ምዕባለ ክትበፅሕ ዝትስፈወላ ዓዲ እያ ኮይና ዘላ፤ እዙይ ብቓልስና ብናይ ህዝብና ፃዕሪ ኢና ረኺብናዮ። በዙይ ግን ክንሰክር የብልናን ብዙሕ ኣብ ድኽነት ዘሎ ሕብረሰተሰብ ኣለና። ናይ ኣማኢት ዝተደራረበ ፀገም እኒሀና እዙይ ብሓፂሩ ዝፍታሕ ኣይኮነን፤ ብዙሕ ክንፅዕር ክንደክም ኣለና። ንዞም ኣብዚ ከይዲ እዙይ ከዐንቅፍና ዝኽእሉ ነገራት ከለሊ ኣለዎ እዚ ኣመራርሓ፤ ንዚ ዝዓግብ ዘሎ ኣይፋልካን ገና ኢኻ ክንብሎ ኣለና፤ ክንቃለስ ኣለና… ንቃለስ ከኣ ኣለና፣ ክንዕወተሉ ኢና ድማ ኣይንጠራጠርን። ብምንም መንገዲ ሸብረኽ ኣይብልን።
ኣብ ማሕበራዊ ግልጋሎቱ ብጥዕና፣ ብትምህርቲ፣ ብመሰረተ ልምዓት ወዘተ ዝኸድናዮ ርሕቐት ብጣዕሚ ነዊሕ እዩ። ሎሚ ቤት ትምህርቲ ዘይብላ ቁሸት ዳርጋ የብልናን። ኣብ 1-2 ኪሜ ቀዳማይ ብርኪ፣ ካብ 3-4 ካልኣይ ብርኪ ከረክብ ገይርና። ሽቶ ሚሊንየም ኣዕዊታ ተባሂላ ኢትዮጵያ። ገና ሐዚ እውን ግን ፅሬት ትምህርቲ ክነመሓይሽ፤ ትምህርቲ መምፅኢ ረብሓን መፍትሒ ፀገማትን ክኸውን ክነኽእል ምስዚ ክነተኣሳስሮ ኣለና። ዝተመሃረ መንእሰይ ስራሕ ዝስእነሉ፣ ሸኽሚ ወለዱ ዝኾነሉ ከኸውን የብሉን፤ ስራሕ ክንፈጥረሉ ኣለና። እቲ መንእሰይ እንተጨኒቕዎ ታይ ከምዝገብር የርእየና ኣሎ፤ ስራሕ ስኢኑ ስራሕ ክረኽበሉ ዝኽእል ፋብሪካ የቃፅል ኣሎ፤ እዙይ ብምንም መለክዒ ልክዕ ክኾን ኣይኽእልን። ግን መንግስቲ ንዙይ ሪኡ ኣቐዲሙ እናጠመተ መፍትሒ ከዳሉ ኣለዎ።
እቶም ዘጋጥሙና ዘለዉ (ኣብ ፖለቲካ፣ ኢኮኖሚ፣ ማሕበራዊ) ፀገማት መበገሲኦም ኣብቲ መንግስትን ንቲ መንግስቲ ዝመርሕ ዘሎ ፓርቲን ዘጋጥም ዘሎ ጉድለታት እዩ። እዚኦም ድማ ክፈትሖም ክቃለስ ኣለዎ። ገሊኦም እቶም ፀገማት ክተርፉ ዝነበሮም እዮም፤ ገሊኦም ድማ ክመፁ ግድን ኮይኑ ማለት ኣቐዲምካ ዘይግመቱ ኮይኖም ግን ኩሎም ክፍትሑ ዝኽእሉ እዮም። ስለዚ ሐዚ ክንግምግም ከለና እዞም ፀገማት ናብ ግጭታት ከምርሑና ድዮም? ብቐሊሉ ንኣልዮም ድዮም? ጉዕዞና ናበይ ይመስል? ክፍትሑ እንተኾይኖም እንታይ እንታይ ንግበር ዝብል ምርኣይ እዋናዊን ግቡእን ስለዝኾነ እንተዘይተፈቲሖም ከኣ መጥቀሚ እቶም ንቲ ስርዓትና ከፍርሱ ዝደልዩ ኮይኖም ንድሕሪት ጥራይ ዘይኮነስ ንቑልቁል ከፅድፉና ዝኽእሉ እዮም እዩ።
ውራይና፦ ንዓይ ዝርደአኒ ግን እቲ ሕቶ ካብቲ ትብሎ ዘለኻ ንላዕሊ እዩ። ናይ ስርዓት ሕቶ እዩ። ኣብ ናይ ፖለቲካዊ ስልጣን ሕቶ፣ ኣብ ናይ ፌደራሊዝም ሕቶ፣ ኣብ ናይ ሃፍቲ ክፍፍል ሕቶ፣ ኣብ ናይ ዴሞክራስያዊ ከይዲ ሕቶ ወዘተ ዝለዓል ዘሎ ናይ ስርዓት ሕቶ እዩ። ብፍላይ ኣብ ኣምሓራን ኦሮሚያን ብዙይ እዮም ክግለፁ ዝኽእሉ ዝብል እምነት ኣለኒ። ስቕ ኢልካ ኣብ ማሕበራዊ፣ ኣብ ኣፈፃፀማን ምምሕዳራዊ ፀገማትን ዝውሰን ናይ ፈፀምቲ ጉድለታት ዝበሃል ኣይመስለኒን። ምናልባት ግን እቲ ናይ ስርዓት ሕቶ ዘልዕል ዘሎ ኣካል ከም መለዓዓሊ ንቶም ዝበልካዮም ፀገማት ክጥቀም ተኾነ እምበር እቲ ሕቶ ካብኡ ንላዕሊ እዩ ዝመስለኒ?
ተጋዳላይ ስዩም፦ ፅቡቕ እሺ ንርኣዮ! ኣብ ኣምሓራ፣ ኣብ ኦሮምያ ኣብዞም ክልላት እዚኦም ዝለዓሉ ኣጀንዳታት ኣለው፤ ንቲ ስርዓት ዝፈታተኑ፣ ዝነፅጉ ማለት ክዕረ ኣለዎ ዝብሉ ዘይኮኑስ ጠቕሊሎም ዝነፅግዎ እዮም ዝብል ዘልዕልካዮ ኣሎ፤ አዚኦም ኣካል ፈተና ናይቲ ስርዓት ገይርካ ዝውሰዱ እዮም። ብስሩ እውን ሐዚ ዝበቖሉ ሐዚ ዳባደባ ኢልና ነጥፈኦም ኣተሓሳስባታት ኣይኮኑን ዝብል ምርኣይ ፅቡቕ ይመስለኒ። ሓደ በዓልቤት ናይዞም ናይ ትምክሕቲ ከምዚኦም ዝበሉ መን እዩ ዝብል ንርኣይ፤ በዓልቤቶም አቲ ተቓሊስና ዝሰዓርናዮ ስርዓት እዩ ነሃቱ ተረፍመረፍ እዮም። ኣብ ዓዲ ውሽጢስ ይሃልዉ፣ ኣብ ደገስ ይሃልዉ…. እዛ ሃገር እዚኣ ከም ዝተለወጠት ፈፂማ ንድሕሪት ከም ዘይትምለስ ዘይተረደኦም፣ ዘይበርሀሎም፤ እቲ ስርዓቶም ፈፂሙ ክምለስ ከም ዘይኽእል ዘይኣመኑ እዮም። ተንሳፊፎም ዝነብሩ፣ እዚ ስርዓት እዙይ ግዚያዊ እዩ ክፈርስ እዩ ኢሎም ዝሓልሙ ዘልዕልዎ እዩ። ድሕሪ ሐዚስ ኣብ ኢትዮጵያ ንቶም ብሄራትን ብሄረሰባትን ጨቁንካን ፀቒጥካን ስርዓት ምትካል ክክኣል? ኣይሕሰብን።
ውራይና፦ ከምኡ ዝበለ ስርዓት ሒዙ ክገዝእ ዋላ ተዘይከኣለ የፍርሳ ወይ ይበታትና…
ተጋዳላይ ስዩም፦…. ብምንም ብምንም ኣይኸውንን። ደርጊ እንድዩ ነይሩ ፍርቂ ሚልዮን ወታደር ዝሓዘ…. ንዚ ህዝቢ እዚ ንግዚኡ ጨቆኖ እምበር ኣየሰኮኖን፣ ተቓሊሱ ሲዒርዎ። ካብ ደርጊ ንላዕሊ ሓይሊ ሒዙ መፂኡ እንደገና እናቐጥቀጠ ካሊእ ስርዓት ክተክል ኣይሕሰብን ኣይከኣልን።
ውራይና፦ እሞ…. እቲ ስግኣት እኮ ስርዓት ተኺሎም ክጭቁኑ እዮም ዘይኮነስ እቶም ዘልዕልዎም ዘለው ናይ ስርዓት ሕቶታት ተቐባልነት ከይርኽቡ ብዘግብር ኣድሬስ ተዘይተገይሮም ክትብተን ዶ ኣይትኽእልን? እየ ዝብል ዘለኹ!
ተጋዳላይ ስዩም፦ ንርኣዮ እንደሞ ከመይ ከም ዘይኸውን፤ ስቕ ኢሉ ብፈትሊ ዝተሸቀጠ እኮ ገይርካዮ…. ካብ መጀመርታ ጀሚሮም እኮአዮም ከፍርስዎ ዝደልዩን ዝተግሁን ነይሮም ንዚ ስርዓት። ሐዚ’ን ክቕፅሉ እዮም። ምናልባት ብወለዶታት እዩ ክበሊ ዝኽእል፤ እቲ ሓቂ ተረዲኦም እዙይ ኣይመንገድናን ድሕሪ ሐዚ አየኽይድን ኢሉ ንቲ ዘሎ ሓቂ ተረዲኡ ምኻዱ ዘይትርፍ እዩ። ክሳብ እዙይ ዝመፀእ ግን ምቅላሶም ኣይተርፍን። ሐዚ እታ ይፈታተነና ኣሎ ንቲ ስርዓት ዝበልካዮ ንኣብነት ኣብ ኣምሓራ እንተወሲድና ኩሉ ንቲ ስርዓት ዝቃወም እንተዝኾን ድኣ መን ደው ኣቢልዎ? ኣብ ውሽጢ ንቲ ኣራእያ ዝቃለሱ ስለ ዘለው፣ እቲ ህዝቢ እዚ ስርዓት እዙይ ይጠቕመና እዩ ስለ ዝበለ እኮ እዩ። ህወሓት ወይ ህዝቢ ትግራይ ኣብ ትግራይ ኮይኑ ስለ ዝተቓለሶ እኮ ኣይኮነን። እዞም ተርእዮታት ኣብ ኦሮምያ ይኹን ኣብ ኣምሓራ ክርኣዩ ከለው ክግልብጦን ከፍርሶን ዘይኽእል ዘሎ ህዝቢ ኦሮሞ አባልን ኣመራርሓን ኦህዴድ፤ ህዝቢ ኣማሓራ ኣብ ውሽጢ ብኣዴን ዘሎ ይቃለሶ ስለ ዘሎ እዩ። በዓልቤት ናይቲ ፀቢብነት ይኹን ትምክሕቲ ይኹን ናይ ሃይማኖት ፅንፈኝነት ይኹን ኣብ ፖለቲካ ሓይሊ ዝለዓሉ ጉልባብ እዮም። እዚኦም ኢና ኸዓ ብኢህወደግ ደረጃ ክንቃለሶም ዘለና። ኣብ ውሽጢ እቲ ህዝቢ ብዚኦም ዝተኣኻኸብ ከይህሉ ምቅላስ እዩ። አቱ ህዝቢ ባዕሉ እውን ይቃለሶ ኣሎ እዩ፤ ከምኡ ተዘይኮኑ ደው ክብል ኣይምኸኣለን አቲ ስርዓት፤ ንቲ ስርዓት ክሕሉ ዝቃለስ ህዝቢ እዩ ዝበዝሕ። ኣይትኽድዑና ዓርዩ እዩ ዝብል ዘሎ። እዚኣቶም ብምርኣዮም እንተደንጊፅና ክንፅገም ኢና። ግን ከጋጥሙ ዘይግበኦም እውን ብስንፍናና የጋጥሙ ኣለው እዮም፤ ግን ክንመሃረሎም ኣለና።
ውራይና፦ እቶም ንቲ ኣይጠቅምን እንብሎ ዘለና ኣተሓሳስባ ዝሓዙ ሓይልታት ግን ኣብዙይ ኣብ ግልፂ መድረኽ ቀሪቦም፣ ሓሳባቶም ብግልፂ እንዳቕረቡ፣ እቲ ህዝቢ እናፈለጦም ከይኸድ እሞ ፈሊጡ ከይነፅጎም ወይ እውን ዝጠቅሞ ተኾይኑ ይጠቕመኒ እዩ ከይብል፤ እቲ መድረኽ ኢህወደግ በይኑ ሒዘዎ ፤ንሳቶም ተበታቲኖም ኣብ ወፃእን ካሊእን ኮይኖም ንቲ ዘጋጥም ፀገማት እንዳንበልበሉ ዓዲ ኣብ ቅልውላው የእትውዋ ኣለው። ኢህወደግ ድማ ነዚ ተረደኡ ክንዲ ዝኣልዮ በይነይ እየ ዝፈትሖ እንዳበለ ሐዚ እውን ንሱ ጥራይ ፈታሒ ናይ ኩሉ ኮይኑ ንምንታይ ይቐርብ ኣሎ?
ተጋዳላይ ስዩም፦ ኣብዚኣ ንቲ ሕቶኻ…. ምስ አራእያ እውን ስለ ዝብገስ… ይቅርታ ግበረለይ እንበር ትኽክል ኣይኮነን።
ውራይና፦ እሺ ከመይ?
ተጋዳላይ ስዩም፦ ኢህወደግ በይኑ ደው ኢሉ ኣይፈልጥን፤ በይነይ እውን ክፈትሖ እየ ኢሉ ኣይፈልጥን። ካብ ህዝቢ ተነፂልና ክንከይድ ኢና ዝብል ኣረኣእያ ፍፁም የለን።
ውራይና፦ ኢህወደግ ምስ ህዝቢ ዘለዎ ርክብ እኮ ኢኻ ትነግረኒ ዘለኻ፤ ምስ ህዝቢ እኮ ኣይብለካን ዘለኹ። ኢህወደግ ንሱ ጥራይ ምስቲ ህዝቢ ክራኸብ ይደሊ፣ ንቶም ካልኦት ኣተሓሳስባታት ገና ናብ ህዝቢ ከይቀረቡ ንሱ ባዕሉ ኣይጠቕሙን ኢሉ ይኽልክሎም። ክኾን ዝነበሮ ግን ናብ ህዝቢ ይቕረቡ እሞ ህዝቢ ባዕሉ እናለለየ ይንፀጎም ዘይጠቕሙ ተኾይኖም እየ ዝብል ዘለኹ እምበር ኢህወደግ በይነይ ካብ ህዝቢ ተነፂለ ክኸይድ እየ ኢሉ ኣይብልን ዘለኹ እኮ….
ተጋዳላይ ስዩም፦ እሞ እቲ ኻሊእ ድኣ ናህና ፖለቲካዊ ስርዓት ናይቲ ኤሊት ናይ ፖለቲካ ፀወታ ኣይኮነን እኮ ኢልካ እየ ዓንተዎ። እቲ ኤሊት ክሳተፍ ኣለዎ ሰላመዊን ሕጋዊን መንገዲ ሒዙ። እዙይ ፀቢብዎ፣ ከልኪልዎ፣ ኣዕንቂፍዎ፣ ወቒዕዎ ዝበሃል ክንዘራረበሉ ንኽእል ኢና። ኣብዚ ሃገር እዙይ ከምዚኦም ዝበሉ ሓይሊታት እንተዘይሃለው ተጠያቓይ ኢህወደግ እዩ ዝበሃል ነገር ግን ኣይህሉን። ከምታ ትፈልጣ እያ። ስዒሮም እውን ዝሓዝዎ ኣይንደልን ኢህወደግ ተዘይኣፍሪስና ይብሉ። እዚኦም ናይ ዜሮ ድምር ፖለቲካ ዝደልዮ ሓይልታት ምስ ኢህወደግ ተሰሊፎም ክሰርሑ ኣይካኣሉን ኣይደለዩን። ናትና ኣይኮነን እቲ ፀገም። ኢህወደግ ኣይሰጎጎምን፤ ባዕሎም እዮም ኢህወደግ እንደሃለወ ኣይንህሉን ኢሎም። ወይ ኢህወደግ ወይ ንሕና ዝብል ኣይሰርሕን፤ እቲ ፀገም ነሃቶም እዩ። ናይቲ ስርዓትና ህንፀት ሓደ ዘጋጥሞ ዘሎ ፀገም እውን እዙይ እዩ። እዚ ሃገር አዙይ ክለምዕ የብሉን፣ ካብ ብኢህወደግ ለሚዓ ዝበሃል ክትፈርስ ኣለዋ ኢሎም ምስ ዝተሰለፉ ክሳድ ንኽሳድ ትተሓናነቕ እምበር ታይ ናይ ሓባር ኣጀንዳ ሒዝና ክንከይድ ትደልየና? ክግበር ዘለዎ እዚኦም ብቐፃሊ ክቃልዑ፣ ክፍለጡ፣ ንሳቶም ዘለዕልዎም ዘንበልብልዎም ጉዳያት እውን ብግልፂ ክፍተሹ ህዝቢ ክፍልጦም ህዝቢ እቲ ሓቂ ክርዳእ ግን ክስርሓሉ ኣለዎ።
ውራይና፦ ግርም እሞ ናብቲ ሐዚ ተኣዊጁ ዘሎ ኣዋጅ እቶ እቶ ወይ ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ ክንብሎ ንኽእል ንምፃእ እሞ፤ ኣብኡ ዝለዓሉ ስግኣታት ኣለዉ። ምናልባት ንምስሊ እታ ሃገር ክጎድእ ዶ ይኾን? ካሊእ እንታይ ሳዕቤናት ይህልዎ? ዝብል ይለዓል እዩ እሞ እንታይነቱን ኣድላይነቱን ገሊፅካ እቶም ስግኣታት ዝበሃሉ ዘለው እውን እንተተብረሀልና?
ተጋዳላይ ስዩም፦ ሓደ ነገር ዘይከሓድ፤ ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ መሰላት በቲይን በቲይን ይሸራርፍ እዩ። ባህሪኡ መሰላት ከምዝግድብ ዘጠራጥር ኣይኮነን። ከምኡ እውን ስለ ዝኾነ ስቕኢልካ ብሃበ ተረኸበ እትእውጆ፤ በርደግ ኢልካ ክጥቀመሉ ዝግባእ ኣይኮነን። ብፍላይ ከዓ ሕገ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰብኣዊን ዴሞክራስያዊን መሰላት ኣጉሊሁ ዘውፀአ ሕገ መንግስቲ እዩ። ስለዚ ከምዙይ ዝበለ ሕገ መንግስቲ ብቐሊሉ ከምዙይ ዝበለ ክእውጀሉ ዝኽእል ኩነታት ኣይመርፆን፤ ክምረፅ የብሉን። ብባህሪኡ ዝግድቦም መሰላት ናይ ህዝቢ እውን ስለ ዝህልዉ መሪፅካ ወይ ደሊኻ ትኣትዎ፣ እሰየ ኢልካ እትጭረሐሉ ኣይኮነን። ብዚ ምኽንያት ዝለዓሉ እንተሃልዮም ከምቲ ዝበልካዮ ኸዓ ግቡእ እዩ።
ንምንታይ ድኣ ኣድልዩ ሐዚ? ንርአ! ኣብ ኢሬቻ ታይ ተገይሩ? ንዕኡ ተኸቲሉ ኣብ ክልተ ሰለስተ መዓልቲ ታይ ተገይሩ? ኣብ ከባቢ ኣዲስ ኣበባ ጥራይ እንታይ ከም ዝተገበረ ንርአ። መንግስቲ፣ ህዝቢ እውን ብኣውርኡ እንታይ ይኸውን ከምዘሎ ሪኡ። እዚ ከምዙይ ዝበለ እናረአኻ ይቐፅሉ ዶ ትብል እዩ። እናገፍሐ እንተኸደ ታይ ትገብሮ። ፈረንሳይ እንታይ ኣገጢምዎም ኣዊጆም? ኣብ ፓሪሲን ካልአይቲ ኣብ ደቡብ ከተማን ከንደይ ሰብ እዩ መይትዎም ታይ ንብረት እዩ ዓንይዎም፤ ናይ ትርኩስ ፅቡቕ ዕልዋ መንግስቲ እዩ ግን ካብ ፈረንሳይ ንላዕሊ ዶ ድልዱል መንግስቲ ኣሎ፤ ግን ቀልጢፎም ክከላኸልዎ ስለ ዝደለዩ ኣዊጆም። ስለዚ ዲተረንስ እዩ፣ መከለኻሊ እዩ። እንተነኣሰ ሓሲቡ ዝመፀ ሓሲቡ ይምፃእ ህዝቢ እውን ግን ክለዓለሉ ኣለዎ።
ናትና ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ ካብቲ ካሊእ ዝፈልዮ ህዝቢ ማእኸል ገይሩ ዝወፀ ኣዋጅ ምዃኑ እዩ። ሓላፍነት ናይ ፀጥታ ሓይልታት ጥራይ ኣይኮነን። ብዓብዪ ጥንቃቐ ብደንቢ ተዘትይሉ ዝወፀ እዩ። ስለዚ ዝጠፍእ ህይወት ዝጠፍእ ንብረት እንተኺኢልና ምትራፍ እንተዘየለ ብጣዕሚ ክንእስ ኣለዎ። እዞም መንግስቲ የለን ኢሎም ሕልሚ ዝሕዙ ዝነበሩ እውን ዕፀው እዩ አዚ መንገዲ እዙይ ንዓኹም በዙይ ኣይትኸድዎን፤ ነዳዲን ክርቢትን ሒዝካ ዝልወጥ ስርዓት ኣይኮነን አዙይ ዝብል መልእኽቲ ክወሃቦም ኣለዎ።
እዛ ነገር እዝኣ ብምፍጣራ እቲ ብቲ ኣብዛ ሃገር ዝንሀ ልምዓታዊ ምንቅስቓስ ዝሰሓብ ዝነበረ ኢንቨስተር ሰገጥ ከብሎ ከምዝኽእል ዘጠራጥር የብሉን። ግን ካብዚ ናይ ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ ንላዕሊ ሰገጥ ዘብሎ እተን ዝተኸለን ትካላት እንትነዳ እየን። ድሒነን እንትርኢ መንግስቲ ምስኡ ኮይኑ ክሕልወሉን ንቲ ሓደጋ ዘጋጠሞ ድማ እንተጣይሸን እንትርኢ እዩ ክምለስ ዝኽእል፤ ክመፅእ ዝኽእል። ስለዚ እቲ እንረኽቦ ረብሓ ይዓቢ ካብቲ ዝህልዎ ሳዕቤን። እቲ መሪሕነት ድማ ብደንቢ ተማጉቱ ረብሕኡን ሳዕቤኑን ሪኡ እምበኣር ተጠንቂቕና ከምዚኣ ገይርና ንኺዳ፤ ሳዕቤኑ ነውሕዶ እቲ ዝዓቢ ረብሕኡ ኣብ ተግባር ኣውዒልና ስርዓትና ንሓሉ፣ ህይወት ህዝብናን ልምዓትናን ከኣ ንከላኸል ብዝብል ዝመፀ እዩ። እቲ ህዝብና በዚኣ ክርድኣ ኣለዎ።
ሽድሽተ ወርሒ ኣይነውሐን ዶ ዝብል ኣሎ። እዙይ ግድን ኣይኮነን ኣብታ ብዝግባእ ዝተረጋገአትላ ተቋርፅ እያ፤ ኮንትራት ኣይኮነን። መንግስቲ ኣብ ዝመስሎ መዓልቲ ከልዕሎ ይኽእል፤ ዝፈታተን ኩነታት ኣሎ እንተይሉ ኸዓ ከፅንሖ ይኽእል።
ውራይና፦ እሞ እቲ ኩነታት ተሎ ዝልወጥ ዶ ይመስለካ?
ተጋዳላይ ስዩም፦ እቲ ህዝቢ ብምሉእ ሓይሉ እንትኣትይዎን ንረብሕኡ ሪኡ ቐልጢፉ ዝልወጥ እዩ ዝመስለኒ። ህዝብና ኸዓ ክነምህሮን ክነሳትፎን ኣለና። ጉዳእታ ይርኣ ስለዘሎ ከዓ ቀልጢፉ ከም ዝስለፍ ኣይጠራጠርን፤ ታይ ይብል ከም ዘሎ ብኣንደበቱ ይሰምዖ ስለ ዘለኹ። ኣበይ ነይርኩም ታይ ኮይንኩም ዘንጊዕኹም እዩ ዝብል ዘሎ። ቅድም ኢልኩም ክትመፁ ነይርኩም እዩ። ቅድም ኢሉ መፂኡ እንተዝኸውን ከዓ ከምዙይ ኢሉ ዶ ኣገዳሲ እዩ ኢሉ ምተቐበሎ ዘዘራርብ እዩ።
ውራይና፦ ካሊእ ናይቲ ህዝቢና ቀልቢ ስሒቡ ዝነበረ ጉዳይ ኣብ ኢህወደግ ብፍላይ ድማ ኣብ ህወሓት ዝነበረ ገምጋም ዝምልከት እዩ። ብዓልትኹም እውን ፀገምና ኣብ ኣመራረሓ እዩ፣ ኣመራርሓና ብዝግባእ ገምጊምና ምምዕርራይ ክንገብር ኢና ስለ ዝበልኩም ናብቲ ናይ ህወሓት ገምጋም ክትኣትዉ ከለኹም፤ እቲ ሰብ ብውነ ይከታተሎ ነይሩ፤ ብዙሕ ለወጢ እውን ይፅበ ነይሩ፤ ግን ምንም ዝረኣናዮ የለን። ዝኹሉ መዓልቲ ፀኒሖም እንታይ ገይሮም ተበተኑ ዝብል ኣዕርዩ ዝዝረበሉ ዘሎ እዩ እሞ ከመይ ኢኻ ክትገልፆ ትኽእል?
ተጋዳላይ ስዩም፦ ኣነ ሓደ ነገር እንተረኣኻ ፅቡቕ ይመስለኒ ጌታቸው፤ ከማኻ ዝበሉ መንኣሰይ እውን ክርእይዎ ዝግበኦም ዝብሎ፤ ህወሓት/ኢህወደግ ብዙሕ ክብርታት/እሴታት ዘለውዎ ውድብ እዩ። ኣብ ማንም ናይ ፖለቲካ ወድብ ኣብ ኢትዮጵያ ንግደፎ ‘ሞ ኣብቶም ልዕሊ ሚኢቲ ዓመት ኣብ ዴሞክራሲ ፀኒሕና ዝብሉ ውድባት እውን ዘይርከቡ values እሴታት ኣለውዎ። ብቓልሱ ዘማዕበሎም፣ ዝረኸቦም ፀጋታት እዮም። ምግምጋም ህወሓት ኣይኮነን ፈጢርዎ፤ ኢንድስትሪታት ትካላት እውን ይጥቀምሉ እዮም። ግን ሃናፂ ነቐፌይታ ምሃብን ምቕባልን ባህሉ ገይሩ ኣማዕቢልዎ እዩ ብኸይዲ። ቅድሚ ኹሉ ውሽጥኻ ፈቲሽ ድሕሪኡ ኢኻ ናብ ካሊእ ትወፅእ ዝብል መርአይኡ ገይርዎ እዩ። ንዚ ስርዓት ከፍርስ ዝደሊ ሓይሊ ኩሉሻዕ ስርሑ ስለ ዝኾነ ንሱ እዩ እቲ ፀገም ኣይንበል፤ ኣባና ዘሎ ፀገም ንርአ ንፈትሽ ንሱ ኣይኮነን ከፍርሰና ዝኽእል ካብ ውሽጥና እዩ። ኣብ ውሽጥና ዘለዉ ፀገማት ከምቲ ዓንተወይ ዝበልካዮ እንደዓበዩ እንደዓበዩ ከይዶም ገዛእቲ ባህሪና እንተኾይኖም እዩ ዘፍርስና ስለዚ ንዚኣ ክንኩርኩም ኣለና እዩ።
ስለዚ ሓደ ነገር ዘዐሸወና ኣብዚ ከይዲ እዙይ (15 ዓመት እንዲና ገምጊምና) እቲ እናምፀኣናዮ ዝኸድና ዓወታት ዓብዪ እዩ። ኣብዚ ሓፂር ግዜ ብናይ ኢትዮጵያ ዓቕሚ ክንዲዙይ ክስራሕ እዩ ኢሉ ዝሓስብ ስለ ዘይነበረ እዩ። ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዘጋጠመና ድርቂ ቅድሚ ሐዚ ካብ ዘጋጠሙ ድርቅታት ዝዓበየ እዩ ነይሩ ግን ብናይብዓልትና ዓቕሚ ሰብናስ ይትረፍ እንስሳና እውን ማይን ሓሰርን ኣይቕሪብና ብዘይ ፀገም ዘሊቕና ኢና። ግን እዙይ እናዕገበና ከይዱ ፀገማትና ብግዚኡ ክንፍትሽ ኣይከኣልናን። ስለዚ ሐዚ ንቐደም ንባዕልና ብውነ ንፈትሽ ኢልና ኢና ኸይድና ብኢህወደግ ደረጃ እውን። እቲ ነባር ዝተተከአ እውን እቲ ዝተከአ እውን ብሓባር ኮይና ንርኣዮ ኢና ኢልና ሪኢናዮ። ንምንታይ ናይ 15 በዓመት እውን ንርኢ ስለ ዘለና ገሊኡ ንሕና ዘረከብናዮም ዕዳ እውን ዘለ ዝኾነ። ናተይ ናትካ ከይበልና ናይኩላትና ገይርና ንርኣዮ እሞ ኣተሓሳስባና ዓቕምና ብሓደ ኣምፂእና ድሕነት ናይዚ ስርዓት እዙይ ነረጋገፅ ኢልና። ፅቡቕ ድማ ነይሩ፣ ብጣዕሚ ብሱል ነይሩ ገምጋምና።
እንታይ ንርአ፣ ኣበይ ንርአ ኢልና ድማ ፈሊና። ኣብ ዴሞክራስያዊ ኣራእያና/ኣካይዳና፣ ኣብ መንግስታዊ ስልጣን ንህዝቢ ምግልጋል ወይስ ንውልቀ ረብሓ መሐለዊ ርስቲ እዩ ንርኣዮ፣ ኣብ ፀቢብነትን ትምክሕትን ዘለና ኩነታት ከመይ ይመፅእ ኣሎ ናይ መን ኣጀንዳ እዩ፣ ምስ ህዝብና ዘተኣሳስሩና ገመዳት ይልሕልሑ ዶ ኣለው ወይስ እንዳሰጠሙ…… ኣብዚታት እንታይ ንመስል እንታይ እዮም ዝፈታተኑና ዘለው ፀገማት ኢልና በዙይ ንርኣዮ ኢልና። ነዚኦም ብደንቢ ፈቲሽና ተረዳዲእናሎም ከዓ ኣብ ኩሎም ዘለውና ፀገማት። ኣንኳይዶ ሎሚ ኣብ እዋን ኩናት እውን ኣዋርሕ ኮፍ ኢልና ኢና ንግምግምን ኣብ ምርድዳእ ንበፅሕን ነይርና። ኢህወደግ ናይ ምርድዳእ ሓይሊ እዩ። ከምቲ ዝበሃል ናይ ሓደ ውልቀ ሰብ የ ታይ ዶየ ዝበሃል እውን ኣኮነን ካብ ብቐደሙ። ናይ ሓደ ክልተ ሰለስተ ተዋስኦ ኣይኮነን። ኣብዚኣ ገለ ሰባት ዘሰጉምዎ ኣራእያ ክእርም፤ መለስ ዓቕሚ ስለ ዝነበሮ ፅልዋ ስለ ዝነበሮ መለስ እናኣዘዘ ዘስርሕ ዝነበረ ገይሮም ዝሪኡ ኣለው፤ ከምኡ ኣይኮነን። ኢህወደግ ናይ ኮንሰንሰስ ሓይሊ እዩ፤ ተረዳዲእኻ እዩ ዝስራሕ።
ሐዚ እዚታት ይሽርሸር ዶ ኣሎ እወ ኢልና ሪኢና። ናይ ባዕሉ መሰል ዘየኽብር ተሓሽካሪ ንባዕሉ እናተሸቑረረ ዝከይድ ኣመራርሓ ንኻሊእ መሰል ከኽብር ኣይኽእልን ኢልና ሪኢና። ናተይ መሰል እናተገሃሰ ስቕ ኢለ ዝርኢ እንተኾይነ ኣብዙ ውድብ እዙይ ናይ መን መሰል እየ ክጣበቕ ኣነ? ዘይኸውን እዩ። ንምንታይ ይሽርሸር ኣሎ? መገልገላይ ይኸውን ኣሎ ንሓላፊኡ ኣብ ከክንዲ ንህዝቢ ዘገልግል፤ ሓሳብ ኣልዒልካ፣ ተቓዊምካ ተባሂሉ ዝጉዳእ እንተሃልዩ… ዎው ደቀይ ከዕቢ እንዳበለ ስቕ ይብል። እዞም ከምዙይ ዝበሉ ኢና ኣንቲዕና ክንዛረቦም ዘለና፣ ክንምሕዎም ዘለና። ዝገደፍናዮ ነገር የለን ኩሉ ፈቲሽና ኢና።
እዚ ሐዚ ዝኒሀ ኣመራርሓ ብቑዕ ድዩ ዝብል ኣሎ፤… ካብታ ተተካእኹላ መዓልቲ ጀሚረ ዝዛረባ ኣላ፤ ንቲ መድረኽ ዝምጥን ኣመራርሓ ዘይፈጠርና እንተኾይና ተሓተቲ ንሕና ኢና። እቲ ህዝቢ ካብቲ ዘሎ ንላዕሊ ብቑዕ ኣመራርሓ ዶ ይፅበ ነይሩ እወ፤ ግን ንሕና ኢና ንሕተት ንሱ ኣይኮነን። እሞ ብቑዕ ክሳብ ንፈጥር ክንዱንጉ ዶ ነይሩና ኣብ ውሽጢ ዶ ክንፀንሕ ነይሩና ብናተይ ኣይነበረናን። ካባና ክንድንጊ ነይሩና ዝብል ኣሎ ኣነ ግን የዋይ እኳስ ደንጉና በሃሊ እየ። ምኽንያቱ ብቑዕ መራሒ ባዕሉ ኣብቲ መድረኽ እዩ ዝህነፅ፤ ዋላ እኳ ኮነ ተባሂሉ ኣቐዲሙ ክህነፅ ዝግበኦን ዝኽእልን እንተኾነ። እዙይ ብግዜና ስለ ዘይገበርናዮ ግን ክሳብ እንመዉት ኣብኡ ክንፀንሕ ኣይግባእን። ኣትዩ ባዕሉ እናተሰርሐ፣ እናጠንከረ፣ እናተመሃረ ይኺድ እዩ። ከምኡ እንዳበለ እዩ ወለዶታት ከኣ እናተቐያየረ ዝከይድ ኢልና ኢና ገይርናዮ።
ብርግፅ ካብቲ ዝርኣናዮ ሓደ ምፍንታት ነይሩና። እቲ ነባርን እቲ ሓዱሽን ተቐራሪቡ ክሰርሕ እናተገበኦ ከምቲ ዝድለ ኣይነበረን ኢልና። ከምቲ ሐዚ ኩነታት እናገንፈለ ምስ ከደ ተቐራሪብና ንሰርሖ ዘለና ከምኡ ክንከዶ ነይርና ካብ መጀመርታ። ኣብታ ምውሳን እቲ ሐዚ ዘሎ እዩ ዝውስን ሓሳብ ተሓጋጊዝካ ምኻድ ግን ኩሉ ግዘ ክህሉ ኣለዎ። በዚኣ ተኣማሚና ከይድና።
ክሳብ ሐዚ ታይ ሰሪሕኹም ተዓቢጥኩም ኢኹም ዘለኹም ዝበልካዮ፤ ኣይወዳእናን እኮ ገና ኢና ዘለና። ገና ኣብቲ ላዕሊ እኮ ኢና ዝኒሀና ክንወርድ ኢና ንታሕቲ በቢደረጅኡ። ኣብ ኣመራርሓ ዓቢጥናዮ ኣይንተርፍን ክሪኦ እዩ ህዝቢ፤ ዕድል ይሃበና ጥራይ። ኣብ ሓንቲ ኣኼባ ኩሉ ወዲእና ወፂእና ኣለና ክንብሎ? ኣብ ማእኸላይ ኮሚቴ ጥራይ እኮ ኢና ወዲእና ዘለና። አዚኣ ኸዓ ብዓወት ወዲእናያ ኢና። ተፈታቲሽና ኢና ብዘይምሕረት።
ውራይና፦ ብኸመይ ክግለፅ ይኽእል ምፍትታሽኩም፤ ዝርአ ውሳነታት እንተዘይሃልዩ?
ተጋዳላይ ስዩም፦ ንኣብነት ሐዚ ብግዕዝይና ዝጥርጠር ዋላ ብሕመይታ ዝለዓል እንተሊዩ ይቕረብ ተባሂሉ ዝውረ ይኹን ዝግመት ይኹን እንዳቐረበ ይፈተሽ ተባሂሉ። ብዙሕ አኮ አዩ ዝሕመ፤ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ናይ ስዩም ዝበሃል ከንደይ ፎቕ ቆፂርካ፣ ክንደይ ኣርእዩካ ሰብ ወይ ኣብ ፌስቡክ ተለጢፉ ዝረኣኻዮ፤ ከምዚታት ዝበለ ወረታትን ፀለመታትን እውን ኣሊዕልና ንርአ። ሓቅነት ዘለዎ ተሊዩ ንመርምሮ ወረ ተኾይኑ ድማ ወረ ንበሎ ኢልና ፈቲሽና። ዋእ! ዝገርመካ ኣነ እኮ መደቀሲተይ እትኣክል ናይ ውልቀይ ገዛ እኮ የብለይን። ዝውረ ግን መዓት እዩ ኣነ እውን ይሰምዕ እየ። ስለዚ ታይ ንምባል እየ ዝውረ ነገር እውን እንተኾይኑ ይቕረብ እሞ መረዳእታ ዝርከበሉ ዝመሰል ተኾይኑ ካብ ስልጣንካ ውረድ ክንብሎ፤ መፀለምታ ተኾይኑ ድማ ክንኩንኖ ብኣ ኢና ጀሚርና ኣብ ኩለን እተን መገምገሚ ነጥብታት ብዕምቆት ሪኢና ኣብ ምርድዳእ በፂሕና። ናይ ኩዕሶ ፀወታ ኮይኑስ ሰዓርን ተሰዓርን ክህልዎ እሞ ኣብ መወዳእታ እገለ ሲዒሩ እገለ ተሳዒሩ ክንበሃሃል እንተኾይኑ ከምኡ ዝበሃል የለን። ካብዙይ ወፃእ ተሳዒሮም ከይዶም ከምዙይ ኮይኑ ኢሉ ዘውሪ እንተሃልዩ፤ ዝኾኑ ትንክታንክ ዶ ገለ ዶ ዝበሃሉ ከምኡ ኢሎም የውርዩ ነይሮም ሰሚዐ ኣለኹ፤ እዚኦም ተሓሽከርቲ ጥራይ ዘይኮኑስ ምስቶም ንስርዓትና ንምፍራስ ዝደልዩ እውን ዝፅንበሩ እዮም። ሕሽክርና ዝለመዱ እዮም አዚኦም፤ ቲንክ ታንክ ዝተበሃሉ ንህዝቢ ከገልግሉ እምበር ክሓምዩ ኣይኮነን። ንስኹም ተሓሽከርቲ ኢኹም ቦታ ድማ የብልኩምን ክበሃሉ ኣለዎም፤ ከምኣ ኢልካ ፅሓፋ፤ ዘየለ ዘውርዩ እዮም፤ ካብ ብፆት ከምኡ ስለ ዝሰማዕኹ እየ። ናይ ሊቨርፑልን ቸልስን ፀወታ ኣይኮነን። ህወሓት ስርዓቱ ንረብሓ ህዝቢ ትግራይ ጠጠው ዝበለ ድዩ ኣይኮነን፤ መሪሕነቱ ንዙይ ጠጠው ዝብል ድዩ ኣይኮነን እየ ዝርኢ ኣነ።
ውራይና፦ ግርም እዩ። ንስኻትኩም ብኽብሪ ዝተተካእኹም መራሕቲ ምሰቲ ሐዚ ዘሎ መሪሕነት ብፅቡቕ ተረዳዲእኹም ምኻድ ንትግራይ ሓደ ስጉሚ እዩ እየ ዝብል ሓይልና ክንብትን ስለ ዘይብልና። ነገር ግን ካብቲ ውድብ ወፃእ ዘሎ ብዙሕ ዓቕሚ ዘለዎ ትግረዋይ ተበቲኑ እዩ ዘሎ እሞ ንዚ…..
ተጋዳላይ ስዩም፦ ከዕንቅፈካ ጌታቸው! ሓደ ዝረኣናዮ ጉዳይ ንሱ እዩ። ሓይልና ንኣክብ፤ እቲ ሙሁር ነሳትፎ። ነሳትፎ ማለት ፀዊዕና ኣተሓሳስባና ንንገሮ ጥራይ ዘይኮነስ፤ ዘለና ንንግሮ ዝህበና ድማ ንቀበሎ። ካብኡ ብዝዘለለ እውን ክውስን ንግበር ዕድል ንሃቦ ኢልና። ተጋዳላይና ይኹን አቲ ሐዚ ዝፍጠረ ዘሎ ሙሁር ኣይጠርነፍናዮን። ብዙሕ ሰብ ሓይሊ ምብታን እንትብል ተሎ ንታ ናይ 93 ምክፍፋል እዩ ዝርኢ፤ ንሱ እማ ብዕሊ ኣሚኑሉ ኣብ መድረኽ ዝተፈለየ እዩ። ብስሩ ግን ንቲ ብኸምኡታት ዝተፈለየ ክሕግዝ ዝደሊ ይኹን ብፍላይ ንቲ ሓዱሽ ዝፍጠር ዘሎ ዘይሓቖፍናዮ ብደንቢ ክንሰርሐሉ ኣለና ኢልና ተማይጥናሉ ወሲና እውን ኢና።
ማሕበራት ኣለዋ፤ አዚኦን መቐፀልታ ናይቲ ውድባዊ መሓዉር ወይ መቐፀልታ ናይቲ መንግስታዊ መሓውር ገይርናየን ኢና ብተግባር። እዙይ ንለውጦ ከምኡ ኣይጠቕመናን ኢልና ኢና። ነፃነት ናይተን ማሕበራት ክነረጋግፅ ኣለና። ክቆፃፀረና ክንገብር ኣለና። እዚኣ ክንገብር እንተዘይኪኢልና ክንቅኒ እውን ኣይንኽእልን። እዙይ ጥራሕ እኮ ኣይኮነን። ቤት ምኽርታት እኮ ይጠሓሳ ኣለዋ። እቲ ዝለዓለ ስልጣን ዘለዎ ቤት ምኽር በቢወረድኡ ይጠሓስ ኣሎ እዙይ ጠጠው ይበል እዩ።
ስለዚ አቲ ሓይልና ንኣክብ ዝብል ቀሊል ነገር ኣይኮነን ብጣዕሚ ኣገዳሲ ነገር እዩ። ሓደ ናይ ወፃእተኛ ዘዋገዐኒ ሓደ ግዜ ክነግረካ፤ ኢህወደግ ከይጎልመሰ ዝኣርግ ዘሎ ውድብ እዩ ኢሉኒ። ንምንታይ ኢለዮ። እዚ ኩሉ ተቓሊሱ እዚ ኩሉ ሰሪሑስ ዝትከኦ ዘይብሉ ይበሊ ኣሎ ኢሉኒ። ኣበይ ኣሎ ዝሃነፅክሞ ኢሉኒ። ንቲ ሓዱሽ ሓይሊ ሓቑፍና ክትከኣና እንተዘይገይርና ሓቂ እዩ ከምኣ እያ። ክርቢትን ላምባን ሒዙ ዓዲ ዘባርዕ ዘይኮነስ፤ ሓላፍነት ወሲዱ ዓዲ ዝሃንፅ ሓይሊ ዶ ነፍሪ ኣለና ብኡ ዶ ንሃንፆ ኣለና ክፍተሽ ኣለዎ። እቲ ብናይ ባዕሉ መንግዲ ንባዕሉ ዘብቀዐ ኣይንእክቦን ዘለና እዩ። አዙይ ድማ ንኣርሞ ኢልና ኢና። እቲ ሙሁር ክነቕርቦ ኣለና ክቐርበና ኣለዎ፤ ክንትሃናነፅ ኣለና፤ ብሓባር ድማ ዓዲ ክንሃንፅ ኣለና።
ውራይና፦ ኣበይ እሞ ኢኹም ክትራኸቡ?
ተጋዳላይ ስዩም፦ መድረኻት እኮ ክኽፈት እዩ።
ውራይና፦ እቲ ኣብ ትግራይ ዝኒሀ መሪሕነትስ ነፃ ዝኾኑ ናይ ምሁር መድረኻት ክፈጥር እዩ ዲኻ ትብለኒ ዘለኻ?
ተጋዳላይ ስዩም፦ እወ መሰልካ እኮ እዩ። ዝመሰለካ ኪሪቲካል ኮይንካ ሓሳብካ ተቕርብ ትነቅፍ ትንቀፍ። ሐዚ ንስኻ እትፅሕፎ ኣብ ውራይና እዙይ ትኽክል ኣይኮነን እዙይ ትኽክል እዩ ክብል ኣለኒ፤ ደስ ዝበለካ ምፅሓፍ ግን መሰለክ እዩ ማንም ዝህበካን ዝኸልአካን ክኾን የብሉን። ኣብቲ መድረኻት እውን ኣብ ትግራይ ዘሎ ክሳብ ሐዚ ዘይተማለአ ዝበሃል ኣብ ባህሊን ቋንቋን ኣብ ኢንቨስትመንት ኣብ ዴሞክራስያዊ መሰላት ወዘተ ዓንተወይ ተልዕሎም ነበርካ ዘሎ ክፍተት ብድፍረት ክተቕርቡ ኣለኩም።
ውራይና፦ እሞ ንሕናስ መቕረብና ነፃ መድረኽ ሃልዩ ንማንም ሙሁር ዝምልከት፣ ማንም ኣትዩ ንዓዱ ዝጠቅም ዝበሎ ክዛረብ ዕድል ዝረኽበሉ፣ ማይክ ዝጭብጠሉ መድረኽስ ከመይ ኢሉ ይህሉ? ብዙሕ ግዘ ፈቲና ኣይተሳኸዐን እኮ እየ ዝብለካ ዘለኹ?
ተጋዳላይ ስዩም፦ ክንከዶ ኢና እየ ዝብለካ ዘለኹ። ሎሚ ግበርዋ ኣይትበል ግን ክንከዶ ኢና። ካብዚ ውሳነ ወፃኢ እዙይ ካሊእ ውሳነ የብልናን፤ ክፍቲ ኮይና ነፃ ኮይና ትኺድ ኢና ኢልና እምበር ክንድዚኣ ንኽፈታ ክንዲዝኣ ዕፅውቲ ንግበራ ትብል የብላን። ቅድሚ ሐዚ ዝንበረ ኣይትርአ ካብ ሐዚ ንኸዶ ምርኣይ። ሓንቲ ግን ኣብዚኣ ክትሕዛ ዘለካ፤ እስቲ እዚኣ ተገይርኩም ንርኢ ዓይነት ክኾን የብሉን። ኩሉ እቲ ክኾን ዝግብኦ ክኾን ኢዱ ክሓውስ ኣለዎ፤ ተመልካቲ ክኾን የብሉን።
ውራይና፦ ህወሓት ትግራይ ትግራይ ኣይትጨኑን ድሕሪ ዓውት፤ ብፍላይ ብባህሊን ቋንቋን እንትንሪኣ ከለና ዝብል ኣለኒ፤ ከም መጠን ጀማሪን መበገሲን ናይቲ ቃልሲ ኣብዙይ ሪኢቶኻ ይደሊ እየ?
ተጋዳላይ ስዩም፦ ጨካን ኢኻ ብጣዕሚ። ጨካን መደምደምታ እዩ። ከምቲ ኣብ ኩሉ ስራሕትና ዝረኣዩ ሕፅረታት ሕፅረት ክህሉ ይኽእል እዩ፤ ምንም ኣይሰራሕኽሙን ምባል ግን ጭካነ እዩ። ዝተበገስናሉ ዕላማ ኣብ ትግራይ ዘይፈፀምና እንተኾይና ህወሓት ዘይሰርሐ እንተኾይኑ እንታይ ኢልና ንሽከሞ። እንድሕር ንዝተበገሰሉ ዕላማ ዘየተግበር፣ እንድሕር ዘይእክበና ኮይኑ ህወሓት እንታይ ድኣ ኢልናዮ? እናምለኸናዮ ክነብር ከም ጣኦት? እዙይ ክመፅእ ኣይኽእልን ይሰርሕ ስለ ዘሎ እዩ። ጌጋታት ግን ክህልዉ እዮም ጌጋታቱ እንደኣረመ ክኸይድ ኣለዎ። ኣብ ባህሉ፣ ኣብ ቋንቁኡ፣ ኣብ ፀጋታቱ አዚኦም ኣብ ምዕቃብን ምምዕባልን፣ ኣብ ዴሞክራስያዊ፣ ኣብ ምክእኣል፣ ኣብ ሓቋፊ ምዃን ይጎድሎ ዝብል ክመፅእ ይኽእል እዩ አዙይ ድማ እናተኣረመ ክኸድ ክንቃለስ ኣለና። ንተዓረይ ኢልና ምሕረት ዘይብሉ ብዕምቆት ምፅራይ ገይርና እንተኾይና ኣብዚ መድረኽ እዙይ እዩ።
ውራይና፦ እሞ ነዊሕ ግዜ ሒዘካ ኣብዚ ክንውድእ፤ ንዝሃብካኒ ቃለ መጠይቕ ብሽም መንበብቲ ውራይና ብጣዕሚ የመስግን። ንስኻን መሰላትካን ንዝገበርክምዎን እትገብርዎ ዘለኹምን ናይ ዕድመ ምሉእ ቃልሲ ዘለኒ ኽብርን ኣድናቖትን እውን ብውልቀይ ክገልፀልካ ይደሊ፤ የመስግን።
ተጋዳላይ ስዩም፦ እሺ ሰላም።


text:
ግምቢ ዘብዐኛ ጥቅምቲ 2014
መንግስቲ ኣምላኽ ብኸመይ ትጠቕመካ፧
መልሲ እዛ ሕቶ እዚኣ፡ ኣብቲ ንየሱስን ንኣቦ የሱስን ዘለዋ ኣገዳስነት፡ ከምኡ እውን ኣብቲ ንእሙናት ደቂ ሰብ እተምጽኦ ጥቕሚ እተመስረተ እዩ።
ብመንግስቲ ኣምላኽ ክትግደስ ዘሎካ ስለምንታይ ኢኻ፧
መብዛሕትአን ክርስትያናት ኢና ዚብላ ሃይማኖታት ንመንግስቲ ኣምላኽ ዕሽሽ ዚብላኣ ኽነሰን፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ግና ዓብዪ ኣትኵሮ ዚገብሩላ ስለምንታይ እዮም፧
መንግስቲ ኣምላኽ ንየሱስ ኣገዳሲት ዝዀነት ስለምንታይ እያ፧
የሱስ ካብ ካልእ ርእሰ ነገራት ንላዕሊ ብዛዕባ መንግስቲ ኣምላኽ እንተ ተዛረበ ኣየገርምን እዩ።
መንግስቲ ኣምላኽ ንዓኻ ብኸመይ ትጠቕመካ፧
መልሲ እዛ ሕቶ እዚኣ፡ ብቐንዱ ኣባኻ እተመርኰሰ እዩ።
መንግስቲ ኣምላኽ መዓስ እያ ኽትገዝእ ጀሚራ፧ (1ይ ክፋል)
መልሱ ትፈልጦ እንተ ዄንካ፡ ንኻልእ ሰብ ካብ መጽሓፍ ቅዱስ ክትገልጸሉ ትኽእልዶ፧
ኣብ ርእሰይ ጥራይ እየ ዘተኵር ነይረ
ክሪስቶፍ ባውር ኣብ ንእሽቶ ጃልባ ዀይኑ ኣብ ኣትላንቲካዊ ውቅያኖስ ጕዕዞ ኺገብር ከሎ፡ ንግዜኡ መጽሓፍ ቅዱስ ንምንባብ ተጠቕመሉ። እንታይ እዩ ተማሂሩ፧
መልሲ ሕቶታት መጽሓፍ ቅዱስ
መንግስቲ ኣምላኽ፡ እንታይ መንግስቲ ሰብ ኪገብሮ ዘይክእል ነገራት እያ ኽትገብር፧


text:
ፈትዮም ይመጹ—መክሲኮ
ቍጽሮም እናወሰኸ ዚኸይድ ዘሎ መንእሰያት ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ ክርስትያናዊ ኣገልግሎቶም ምእንቲ ኼስፍሑ፡ ቀሊል ናብራ ይነብሩ ምህላዎም ኣዝዩ ዜሐጕስ እዩ። (ማቴ. 6:22) እቶም መንእሰያት እንታይ ዓይነት ለውጥታት እዮም ዚገብሩ ዘለዉ፧ እንታይ ዕንቅፋታትከ እዩ ዜጋጥሞም፧ ነዚ ንምፍላጥ፡ ብዛዕባ እቶም ኣብዚ እዋን እዚ ኣብ መክሲኮ ዜገልግሉ ዘለዉ ክርስትያናት እስከ ንርአ።
‘ለውጢ ኽንገብር ነበረና’
እቶም ካብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ዝመጹ ዳስቲንን ጄሰን፡ ኣብ ጥሪ 2007 እዮም ተመርዕዮም። ድሕርዚ ነዊሕ ከይጸንሑ፡ ብጋንጽላ እትንቀሳቐስ ጃልባ ኺዕድጉን ምሉእ ዓመት ኪቕመጡላን ብምኽኣሎም፡ ናይ ነዊሕ እዋን ሕልሞም ተጋህደ። እታ ጃልባኦም ኣብ ጥቓ ኣስቶሪያ፡ ኦሪገን፡ ሕ.መ.ኣ. እያ ነይራ፣ እዚ ቦታ እዚ ኸኣ፡ ካብ ፓሲፊክ ውቅያኖስ ብዙሕ ዘይርሕቕ ኰይኑ፡ ብጫካ ብእተሸፈነ ጎቦታትን ብበረድ ብእተሸፈነ ኣኽራንን እተኸብበ እዩ። ዳስቲን፡ “እቲ ቦታ ብዅሉ ሸነኹ ኣዝዩ ዚማርኽ እዩ ነይሩ” በለ። ዳስቲንን ሰበይቱን፡ ኣብ የሆዋ ብምውካል፡ ቀሊል ናብራ ዚነብሩ ዝነበሩ ዀይኑ እዩ ዚስምዖም ነይሩ። ‘ኣብ 7.9 ሜተር ዝንውሓታ ጃልባ ንነብርን ናይ ክፍለ ግዜ ስራሕ ንሰርሕን ብናይ ወጻኢ ቛንቋ ኣብ እትምራሕ ጉባኤ ንካፈልን ሓሓሊፍና ድማ ሓገዝቲ ፈለምቲ ንኸውንን ካብ ኰንና፡ ቀሊል ናብራ ንነብር ኣለና ማለት እዩ’ ኢሎም ይሓስቡ ነበሩ። ድሕሪ ግዜ ግና፡ ገዛእ ርእሶም የዐሽዉ ኸም ዝነበሩ ተገንዘቡ። ዳስቲን፡ “ነታ ጉባኤ ኣብ ክንዲ እንድግፋ፡ መብዛሕትኡ እዋን ንግዜና፡ ንጃልባና ኣብ ምትዕርራይ ኢና እነጥፍኦ ኔርና። ንየሆዋ ብሓቂ ኣብ ህይወትና ቐዳማይ ቦታ ኽንህቦ እንተ ዄንና፡ ለውጢ ኽንገብር ከም ዘሎና ንፈልጥ ነበርና” በለ።
ጄሰ፡ “ቅድሚ ምምርዓውና፡ ኣብ መክሲኮ እየ ዝነብር ነይረ፣ ኣብ ሓንቲ ብእንግሊዝኛ እትምራሕ ጉባኤ ኸኣ እካፈል ነበርኩ። ኣብኡ ምግልጋል ኣዝየ ስለ ዝፈተኽዎ፡ ክምለስ ተሃንጥየ እየ ነይረ” በለት። ዳስቲንን ጄሰን፡ ኣብ ወጻኢ ሃገር ንምግልጋል ዘለዎም ባህጊ ንምሕያል፡ ኣብ እዋን ኣምልኾ ስድራ ቤት ብዛዕባ እቶም ናብቲ ንዓጺድ ዝጻዕደወ ሃገራት ዝገዓዙ ኣሕዋትን ኣሓትን ዚገልጽ ታሪኽ ህይወት ኬንብቡ ጀመሩ። (ዮሃ. 4:35) ዳስቲን፡ “ንሕና እውን ከምኡ ዓይነት ሓጐስ ክንረክብ ደለና” በለ። ኣብ መክሲኮ ዚነብሩ ፈተውቶም፡ ሓገዝ ዜድልያ ሓዳስ ጕጅለ ኸም ዘላ ምስ ነገርዎም፡ ናብኡ ንኺግዕዙ ወሰኑ። ንስራሖም ኣቋረጽዎ፣ ነታ ጃልባኦም ሸይጦም ድማ ናብ መክሲኮ ገዓዙ።
“ጠቒሙና እዩ”
ዳስቲንን ጄሰን ኣብታ ኣብ ጥቓ ፓሲፊክ ውቅያኖስ እትርከብ ከተማ ተኮማን ኪነብሩ ጀመሩ፣ እዚ ቦታ እዚ ግና፡ ካብ ኣስቶርያ ብሸነኽ ደቡብ ኣስታት 4,345 ኪሎ ሜተር ርሒቑ እዩ ዚርከብ። ዳስቲን ብዛዕባ ተኮማን ኪገልጽ ከሎ፡ “ዝሑል ኣየር እትረኽበሉን ኣኽራን እትርእየሉን ቦታ ዘይኰነስ፡ ብሓያል ሃሩር እትጥጠቐሉን ተኽሊ ለሚን ጥራይ እትርእየሉን ቦታ እዩ” በለ። ኣብ ፈለማ፡ ዳስቲንን ሰበይቱን ስራሕ ኪረኽቡ ኣይከኣሉን። ገንዘብ ስለ ዝወሓዶም ድማ፡ ንሰሙናት ዚኸውን ኣብ መዓልቲ ኽልተ ሳዕ ሩዝን ባልደንጓን ይበልዑ ነበሩ። ጄሰ፡ “እቲ እንበልዖ ዝነበርና ነገራት ምስ ተመነወና፡ እቶም መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ እንመርሓሎም ዝነበርና ሰባት፡ ማንጉስን ባናናን ፓፓዮን፡ ዘንቢል ምሉእ ለሚንን ኪህቡና ጀመሩ” በለት። ድሕሪ ግዜ፡ ዳስቲንን ሰበይቱን ኣብ ሓደ ብኢንተርነት ኣቢሉ ቛንቋ ዚምህር ኣብ ታይዋን ዚርከብ ትካል ስራሕ ረኸቡ። ደሞዞም ከኣ ነቲ መዓልታዊ ዜድልዮም ነገራት ይሽፍነሎም እዩ።
እሞኸ ዳስቲንን ጄሰን ብዛዕባ እቲ ሓድሽ ናብራኦም እንታይ ተሰምዖም፧ ከምዚ በሉ፦ “ናብዚ ቦታ እዚ ምግዓዝና ጠቒሙና እዩ። ምስ የሆዋን ኣብ ንሓድሕድናን ዘሎና ርክብ፡ ካብ ቅድሚ ሕጂ ብዝያዳ ደልዲሉ እዩ። በብመዓልቱ ብሓባር ኴንና ብዙሕ ነገራት ኢና እንገብር፣ ናብ ኣገልግሎት ንኸይድ፡ ነቶም መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ እንመርሓሎም ሰባት ብኸመይ ከም እንሕግዞም ንመያየጥ፡ ንጉባኤ ድማ ንዳሎ። ካብቲ ቕድሚ ሕጂ ዝነበረና ጸቕጢ ኸኣ ናጻ ኢና።” ኣስዕብ ኣቢሎም ድማ፡ “ሕጂ ንሓቅነት እቲ ኣብ መዝሙር 34:8 ዚርከብ፡ ‘እግዚኣብሄር ሰናይ ምዃኑ ጥዐሙን ርአዩን’ ዚብል መብጽዓ ምሉእ ብምሉእ ተረዲእናዮ ኢና” በሉ።
ብኣሽሓት ንዚቝጸሩ ወለንተኛታት ዓየይቲ ዘለዓዓሎም እንታይ እዩ፧
ኣብ 20ታትን 30ታትን ዕድሚኦም ዚርከቡ ልዕሊ 2,900 ዝዀኑ እተመርዓዉን ዘይተመርዓዉን ኣሕዋትን ኣሓትን፡ ኣብቲ ኣብ መክሲኮ ዚርከብ ዝያዳ ሰበኽቲ መንግስቲ ኣምላኽ ዜድልዩሉ ቦታታት ንምግልጋል ግዒዞም እዮም። እዞም ናይ የሆዋ መሰኻኽር እዚኦም፡ ነቲ በዳሂ ዕዮ ንኺዓይዩ ፍቓደኛታት ዝዀኑ ስለምንታይ እዮም፧ እዚ ሕቶ እዚ ምስ ቀረበሎም፡ ሰለስተ ቐንዲ ምኽንያት ጠቐሱ። እቲ ምኽንያት እንታይ እዩ፧
ንየሆዋን ንብጻዮምን ዘላቶም ፍቕሪ። ለቲስያ ጓል 18 ዓመት ከላ እያ ተጠሚቓ። ከምዚ በለት፦ “ርእሰይ ንየሆዋ ኽውፊ ኸለኹ፡ ንዕኡ ብምሉእ ልበይን ብምሉእ ነፍሰይን ከገልግሎ ኸም ዘሎኒ ይርድኣኒ ነበረ። ስለዚ፡ ነታ ንየሆዋ ዘላትኒ ኻብ ልቢ ዝመንጨወት ፍቕሪ ምእንቲ ኸርኢ፡ ንግዜይን ንጕልበተይን ኣብ ኣገልግሎቱ ኸውዕሎ ደለኹ።” (ማር. 12:30) እቲ ሰብኣይ ለቲስያ ዝዀነ ኢርሚሎ፡ ናብቲ ዝያዳ ሰበኽቲ መንግስቲ ኣምላኽ ዜድልዩሉ ቦታ ኺግዕዝ ከሎ፡ ኣብ መጀመርታ 20ታት ዕድሚኡ እዩ ነይሩ። “ንሰባት ብመንፈስ ዜድልዮም ነገራት ንኼማልኡ ምሕጋዝ፡ ንብጻየይ ዘላትኒ ፍቕሪ ኸርእየሉ ዝኽእል ዝበለጸ መገዲ ምዃኑ ተገንዘብኩ” ድማ በለ። (ማር. 12:31) ስለዚ፡ ነቲ ኣብታ ብልጽግቲ ኸተማ ዝዀነት ሞንተሬይ ዝሰርሖ ዝነበረ ናይ ባንክ ስራሕን ነቲ ምሹእ መነባብሮኡን ሓዲጉ፡ ናብ ንእሽቶ ኸተማ ገዓዘ።
ናይ ሓቅን ነባርን ሓጐስ ንምርካብ ዘለዎም ድሌት። ለቲስያ ኻብ እትጥመቕ ነዊሕ ከይጸንሐት፡ ንሓንቲ ምክርቲ ፈላሚት ሓብቲ ኣሰንያታ ናብ ሓንቲ ግልልቲ ኸተማ ከደት፣ ኣብኡ ኸኣ ንሓደ ወርሒ ኣገልገላ። ለቲስያ ብዛዕባኡ ተዘክሮኣ ኽትገልጽ ከላ፡ ከምዚ በለት፦ “ኣዝየ እየ ተገሪመ። እቶም ህዝቢ ነቲ እነካፍሎም ዝነበርና መልእኽቲ መንግስቲ ኣምላኽ ዚህብዎ ዝነበሩ ጽቡቕ ምላሽ ኣዝዩ ኣሐጒሱኒ እዩ። ኣብ መወዳእታ እታ ወርሒ፡ ‘ኣብ ህይወተይ ነዚ ዕዮ እዚ እየ ኽዓዪ ዝደሊ’ ኢለ ሓሰብኩ።” እታ ኣብ 20ታት ዕድሚኣ እትርከብ ኢስሊ እውን፡ ኣብቲ ዝያዳ ሰበኽቲ መንግስቲ ኣምላኽ ዜድልዩሉ ቦታ ንኸተገልግል ዝደረኻ፡ እቲ ዝረኣየቶ ሓጐስ እዩ ነይሩ። ገና ኣብ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ኸላ፡ ኣብቲ ዝያዳ ሰበኽቲ መንግስቲ ኣምላኽ ዜድልዩሉ ቦታ ምስ ዘገልገሉ ሓያሎ ቐናኣት ናይ የሆዋ መሰኻኽር ተራኸበት። “ነቲ ኣብ ገጽ እቶም ኣሕዋትን ኣሓትን ዚንበብ ዝነበረ ሓጐስ ምስ ረኣኽዎ፡ ኣነ እውን ከምቲ ናታቶም ዓይነት ህይወት ክህልወኒ ደለኹ” በለት። ብዙሓት ኣሓት፡ ምስ ናይ ኢስሊ ዚመሳሰል ምላሽ እየን ሂበን። ኣብዚ እዋን እዚ፡ ኣብ መክሲኮ ልዕሊ 680 ዝዀና ንጽል ኣሓት ኣብቲ ዝያዳ ዓየይቲ ዜድልዩሉ ቦታታት የገልግላ ኣለዋ። እዘን ኣሓት እዚአን፡ ንዓበይትን ንንኣሽቱን ከመይ ዝኣመሰለ ሰናይ ኣብነት ኰን እየን ዚዀናኦም!
ዕላማ ዘለዎን ዜዕግብን ህይወት ንምንባር ዘለዎም ባህጊ። ኢስሊ ኻልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ምስ ወድአት፡ ዝለዓለ ትምህርቲ ብናጻ ንኽትምሃር ዜኽእላ ኣጋጣሚ ረኸበት። መሳቱኣ ነቲ ኣጋጣሚ ኽትጥቀመሉን “ንቡር ህይወት” ክትነብርን፡ ማለት ዲግሪ ኽትሕዝን ስራሕ ክትሰርሕን ማኪና ኽትዕድግን ናብ እተፈላለየ ቦታታት ክትዛወርን ኣተባብዕዋ። ንሳ ግና ነቲ ምኽሮም ኣይተቐበለቶን። ከምዚ በለት፦ “ሓያሎ ኻብቶም ክርስትያናት ፈተውተይ፡ ነቲ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ ነገራት ይስዕብዎ ነይሮም እዮም፣ ንመንፈሳዊ ሸቶታት ከኣ ቀዳምነት ኣይህብዎን እዮም ነይሮም። ብሰንኪ እዚ፡ ኣብ ጕዳያት እዛ ዓለም እዚኣ እናጠሓሉ ስለ ዝኸዱ፡ ብብዙሕ ጸገማት ኪበሳጨዉ ኸለዉ ርእየዮም እየ። ኣነ ግና ንንእስነተይ ንየሆዋ ምሉእ ብምሉእ ኣብ ምግልጋል ከውዕሎ እየ ዝደሊ።”
ኢስሊ ፈላሚት ኰይና እናኣገልገለት ገዛእ ርእሳ ብገንዘብ ክትድግፍ ዜኽእላ ስራሕ ምእንቲ ኽትረክብ፡ ተወሳኺ ስልጠናታት ወሰደት፣ ድሕሪኡ ናብቲ ኣስፋሕቲ መንግስቲ ኣምላኽ ብህጹጽ ዜድልዩሉ ቦታ ገዓዘት። ነቲ በቶም ደቀባት ዚዝረብ ኦቶሚን ትላፓኒኮን ዚብሃል ቋንቋታት እውን ተማህረቶ። ሕጂ ነቲ ኣብቲ ግሉል ቦታታት ንሰለስተ ዓመት ዘሕለፈቶ እዋን ምልስ ኢላ ኽትርእዮ ኸላ፡ “ኣብቲ ዝያዳ ዓየይቲ ዜድልዩሉ ቦታ ምግልጋል፡ ዕግበት ኣምጺኡለይን ንህይወተይ ናይ ሓቂ ትርጕም ከም ዚህልዋ ገይሩን እዩ። ልዕሊ ዅሉ ግና፡ ነቲ ምስ የሆዋ ዘሎኒ ርክብ ኣዕሚቝዎ እዩ” በለት። ኣብ መጀመርታ 30ታት ዕድሚኦም ዚርከቡ ኻብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ዝመጹ ፊሊፕን ራኬልን፡ ምስቲ ኢስሊ ዝበለቶ ይሰማምዑ እዮም። ከምዚ በሉ፦ “ዓለምና ብቕልጡፍ ትቕየር ስለ ዘላ፡ ብዙሓት ሰባት ህይወቶም ዘይተረጋግአ ዀይኑ ይስምዖም። ኰይኑ ግና፡ ኣብቲ ብዙሓት ሰባት ንመልእኽቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዚሰምዑሉ ቦታታት ምግልጋልና፡ ህይወትና ትርጕም ከም ዚህልዋ ገይሩ እዩ። እዚ ኸኣ ኣዝዩ ዜዕግብ እዩ።”
ንጸገማት ብኸመይ ከም እትዋጽኣሉ
ኣብቲ ዝያዳ ሰበኽቲ መንግስቲ ኣምላኽ ዜድልዩሉ ቦታ ምግልጋል፡ ናይ ገዛእ ርእሱ ጸገማት ከም ዘለዎ ዚከሓድ ኣይኰነን። ሓደ ኻብኡ፡ ንገዛእ ርእስኻ ብገንዘብ እትድግፈሉ መገዲ እዩ። ከምኡ ንምግባር፡ ከም ህዝብኻ ንምዃን ፍቓደኛ ኽትከውን ኣሎካ። ሓንቲ ቨሮኒካ ዝስማ ምክርቲ ፈላሚት፡ “ኣብቲ ሓደ ኻብቲ ዘገልግለሉ ዝነበርኩ ቦታ፡ ትሑት ዝዋጋኡ ምግቢ ኣዳልየ እሸይጥ ነበርኩ። ኣብ ካልእ ቦታ ኸኣ፡ ክዳውንቲ እሸይጥን ጸጕሪ እቕምቅምን ነበርኩ። ሕጂ ኸኣ ገዛ ኣብ ምጽራይ እሰርሕ ከምኡውን ንሓደስቲ ወለዲ ብኸመይ ምስ ደቆም ከም ዚዘራረቡ እምህሮም ኣለኹ” በለት።
ኣብ ግሉል ቦታ ምስ ዚነብሩ ደቀባት ክትነብር ከለኻ፡ ነቲ ኻብ ናትካ እተፈልየ ባህሎምን ልምድታቶምን ምልማድ ከቢድ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ፊሊፕን ራኬልን ኣብቲ ቛንቋ ናዋትል ዚዝረበሉ ኽሊ ኼገልግሉ ኸለዉ፡ ከምኡ እዩ ኣጋጢምዎም። ፊሊፕ፡ “እቲ ባህላዊ ፍልልይ ኣዝዩ ሰፊሕ እዩ ነይሩ” በለ። እሞኸ ኣረኣእያኦም ንኼተዓራርዩ ዝሓገዞም እንታይ እዩ፧ ፊሊፕ፡ “ኣብቲ ህዝቢ ናዋትል ዘለዎም ኣወንታዊ ጐድኒ፡ ማለት ኣብቲ ኣብ መንጎ ስድራ ቤቶም ዚርአ ቕርርብ፡ ኣብቲ ንሓድሕዶም ኣብ ዘለዎም ርክብ ዜርእይዎ ቕንዕና፡ ከምኡውን ኣብ ልግስናኦም ከነተኵር ጀመርና” በለ። ራኬል እውን ኣስዕብ ኣቢላ፡ “ናብራናን ኣብ ጐድኒ እቶም ደቀባት ዝዀኑ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ምግልጋልናን ብዙሕ ምሂሩና እዩ” በለት።
ንገዛእ ርእስኻ እተዳልወሉ መገዲ
ኣብቲ ሓገዝ ዜድልየሉ ግሉል ቦታታት ከተገልግል እንተ ደሊኻ፡ ሕጂ ንገዛእ ርእስኻ ንምድላው እንታይ ክትገብር ትኽእል፧ ኣብቲ ዝያዳ ዓየይቲ ዜድልዩሉ ቦታታት ዘገልገሉ ኣሕዋትን ኣሓትን ከም ዝገለጽዎ፡ ቅድሚ ምግዓዝካ፡ ቀሊል ናብራ እትነብርን በቲ ዘሎካ እትዓግብን ክትከውን ኣሎካ። (ፊል. 4:11, 12) ካልእከ እንታይ ክትገብር ትኽእል፧ ለቲስያ፡ “ኣብ ሓደ ቦታ ንነዊሕ እዋን ከም ዝጸንሕ ዚገብረኒ ዓይነት ስራሕ ኣይመርጽን እየ። ኣብ ዝዀነ ይኹን እዋንን ናብ ዝደለኽዎ ቦታን ክግዕዝ እየ ዝደሊ” በለት። ኢርሚሎ፡ “ምግቢ ምኽሻንን ክዳውንቲ ምሕጻብን ምስትራርን ተማሂረ እየ” በለ። ቨሮኒካ እውን፡ “ምስ ወለደይን ምስ ኣሕዋተይን ኣሓተይን ኣብ ገዛ ኽነብር ከለኹ፡ ገዛ ኣብ ምጽርራይ እሕግዝ ነበርኩ፣ ትሑት ዝዋጋኡ ግናኸ ጥዑይ ምግቢ ምኽሻን ድማ ተማሂረ እየ። ብኸመይ ከም ዝቝጥብ እውን ተማሂረ እየ” በለት።
እቶም ካብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ዝመጹን ካብ ዝምርዓዉ ሸሞንተ ዓመት ዝገበሩን ሊቫይን ኣሚልያን፡ ብዛዕባ ዜድልየካ ነገራት ፈሊኻ ምጽላይ፡ ኣብ መክሲኮ ንኼገልግሉ ብኸመይ ከም ዝሓገዞም ተመክሮኦም ኣዘንትዮም ነበሩ። ሊቫይ፡ “ንሓደ ዓመት ኣብ ወጻኢ ሃገር ንምግልጋል ክንደይ ዚኸውን ገንዘብ ከም ዜድልየና መዲብና ነበርና፣ ሽዑ፡ ነተን ገንዘብ እቲአን ምእንቲ ኺህበና፡ ናብ የሆዋ ጸሊና” በለ። ኣብ ውሽጢ ኣዋርሕ፡ ሊቫይን ኣሚልያን ክንድቲ ኣብ ጸሎቶም ዝጠቐስዎ መጠን ገንዘብ ኬዋህልሉ ኸኣሉ፣ ከይተደናጐዩ ድማ ገዓዙ። ሊቫይ፡ “የሆዋ ነቲ ፈሊና ዘቕረብናዮ ጸሎት ካብ ሰምዖ፡ ንሕና ድማ ግደና ኽንገብር ነበረና” በለ። ኣሚልያ እውን ኣስዕብ ኣቢላ፡ “ሓደ ዓመት ጥራይ እንገብር እዩ መሲሉና ነይሩ፡ ሕጂ ግና ሸውዓተ ዓመት ጌርና ኣለና፣ ካብዚ ቦታ እዚ ኽንከይድ ድማ ኣይንደልን ኢና። ኣብዚ ቦታ እዚ ንነብር ሳላ ዘለና፡ ንሓገዝ የሆዋ ኽንምከሮ ኽኢልና ኢና። በብመዓልቱ ሕያውነት የሆዋ ንርኢ ኢና” በለት።
ነቶም ካብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ዝመጹን ኣብቲ ኣብ መክሲኮ ዚርከብ እንግሊዝኛ ዚዝረበሉ ኽሊ ዜገልግሉን ኣዳምን ጀኒፈርን፡ ጸሎት ኣዝዩ ሓጊዝዎም እዩ። ከምዚ ዚብል ምኽሪ ሃቡ፦ “ፍጹም ኵነታት ኬጋጥመካ ኽትጽበ የብልካን። ብዛዕባ እቲ ኣብ ወጻኢ ሃገር ንኸተገልግል ዘሎካ ባህጊ ብትግሃት ጸሊ፣ ድሕሪኡ፡ ምስ ጸሎትካ ዚሰማማዕ ስጕምቲ ውሰድ። ንናብራኻ ቐሊል ግበሮ፣ ኣብቲ ኸተገልግለሉ እትደሊ ሃገር ናብ ዚርከብ ቤት ጽሕፈት ጨንፈር ጽሓፍ፣ ድሕሪኡ፡ ወጻኢታትካ ጸብጺብካ ናብቲ ቦታ ግዓዝ።” * ከምኡ እንተ ጌርካ፡ ዜሐጕስን ብመንፈስ ዝበልጸገን ህይወት ኪህልወካ እዩ።
^ စာပိုဒ်၊ 21 ዝያዳ ሓበሬታ እንተ ደሊኻ፡ ነታ ኣብ ናይ ነሓሰ 2011 ሕታም ናይ መንግስቲ ኣገልግሎትና ዝወጸት፡ “‘ናብ መቄዶንያ ኽትሓልፍ’ ትኽእልዶ፧” ዘርእስታ ዓንቀጽ ርአ።
ብዝያዳ ፍለጥ
ኣገልግሎት ሚስዮናውነት እንታይ እዩ፧
ሚስዮናዊ ምዃን እንታይ የጠቓልል፧ እንታይ ፍሉይ ስልጠና እዩ ዚውሃብ