text:
“መሓርቲ ምሕረት ክረክቡ እዮም እሞ ብጹኣን ኣዮም” ማቴ 5።7
ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ብዝዓባ ዝተፈላለየ ነጥብታታ ናይ ከረን ስብከታታ ርኢና ኔርና።ኣምላኽ ኣቦ ጎይታና የሱስ ክርስቶስ ድማ ከም መጠን ጥበቡ ናብ ምልእት ዕቤቱን ብጽሕናን የሱስ ክርስቶስ ክንበጽሓሉ እንኽእል መምርሒታታ ኣብቲ ናይ ከረን ስብከታት ኣቐሚጡልና ኣሎ።
ናይ ከረን ስብከታት ብመስርዕ እዮም ተጻሒፎም ኣቲ ምክንያት ድማ መታን ጽድቂ ኣምላኽ ኣባና ክገሃድ እዩ፣ እተን ቀዳሞት ሰለሰት (ማቴ 5።3-5) ብግልጺ ዘሎና ናይ መንፈስ ድኽነትን ብመንፈሳውነት ድማ ጥራይና ምዃና ዘርእያና ኣየን። ከም ኣመንቲ ድማ ዘሎና ናይ ሓጥያት ሃዋህው ምስ ፈለጠና ንሓዝን እሞ መን ምዃና ድማ ንፈልጥ። በዚ ከምዚ ድማ ብትሕትና ተመሊእና ብሓጥያትና ትጣዒስና ኣብ ኣምላኽ ምሕረት ብምሕታት ኣብ ትሕቲ ግዝኣቱ ክንግዛእ ፍቓደኛታት ንኸውን፣
እታ ራበዐይቲ ነጥቢ ናይ ከረን ስብከት ድማ ኣብ ህይወትና ክውንቲ ትከውን በዛን ዝረናየን ሰለስተ ነጥብታት ምስ ሓለፍና ጥራይ እዩ። እዚ ማለት ድማ ንሕና ብገዛእ ርእስና ምንም ክንገብር ከም ዘይንክእል። ብሰንኪ ዝገጥመና ሓጥያት ድማ ድኻማት ምኻና ምስ እንርዳእን ጥራይ እዩ፣ ኣብዚ ደረጃ እዚ ምስ በጻሕና ጥራይ ድማ ኢና በቲ ብሞትን ትንሳኤን ጎይታና የሱስ ክርስቶስ ዝረከብናዮ ጽድቂ ዘሎና ጥመየትን ጽምእን ክውን ምኻኑ ነረጋግጽ፣ ንሕና ባዶታት ምኻና ክሳብ ዘይፈለጥና ጊዜ ኣምላኽ ብናቱ ጽድቂ ክመልኣና ግዴታ የቡሉን፣ ንሱ ንዓና ዝኣተወልና ተስፋ ዝፍጽሞ ንሕና ምንም ከም ዘይብልና ፈሊጥና ናቡኡ ምስ እንቐርብ ጥራይ እዩ፣
ኣምላኽ ኣባና ምሕረቱ ኣፍሲሱልና ኣሎ እቲ ዕላማ ናይዚ ድማ መታን ንሕና ንኻልኦት ምሕረት ከነርኢ እዩ፣ እቲ ሓቂ እምበእር እዚ እዩ ኣምላኽ ንዓና ምሕረት ዝገበረልና ይቕረ ድማ ዝበለልና ምኽንያት ካብኡ ብዘይንእስ መገዲ ንካልኦት ከምኡ ክንገብር መታን እዩ፣ ገበርቲ ምሕረት (ማቴ 5፣7) ካብተን ሲዒበን ዝመጻ ሰለስት ነጥብታ እታ ቐዳመይቲ እያ፣ እተን ክልተ ድማ ኣብ ጥቅሲ 8 ዘለዋ ጹርያት ልቢን ኣብ ጥቅሲ 9 ዘላ ገብርቲ ሰላምን ዝብላ እየን፣ ብዚ መገድታት ድማ እዩ ጽድቂ ኣምላኽ ኣብ ልባትና ክውን ዝከውን፣
ንጸጋ ኣምላኽ ምርዳእ
ወለዲ ቅድሚ ንውልዶም ብዛዕባ ምሕረት ኣምላኽ ምስትምሃር ብዛዕባ ጸጋ ኣምላኽ ኣፍልጦ ክህልዎም ክህግዝዎም ይግባእ፣ ከምዚ ክንገብር ድማ እቲ ጎይታና የሱስ ክርስቶስ ኣብና ዝገበሮ ግብሪ ኩሉ ብግልጺ ከነፍልጦም ይድለየና፣ ኣቶም ንጎይትና የሱስ ክርስቶስ ከም ግሊ መድሓኒኦም ጌርሞ ዝተቐብልዎ እሞ ድማ ምሕረት ዝረኸቡ ሰባት ብዛዕባ ጸጋ ኣምላኽ ዘለዎም ርዲእቲ ኣዚዩ ንእሱ እዩ ብዛሓት ኣመንቲ ድማ ብሰንኪ ዘለዎም ዱርት ኣፍልጦ ኣብ ጉዕዞ እምነቶም ብዙሕ ምስንኻላት የጋጥሞም፣
ሓንሳብ ሓንሳብ ጸጋ ኣምላኽ ብዋጋ ሞት ክርስቶስ ዝተረኽበ ነጻ ህያብ እዩ ተባሂሉ ክግለጽ ይካኣል እዩ፣ ገለ ገለ ኣመንቲ ናይ ኣቦ ጸጋ ብግቡእ ስለ ዘይርድእዎ እሞ ድማ ብተደጋጋሚ ሓጥያት ምስ ዝፍጹሙ ድሕነቶም ዝጠፍእ ዝመስሎም ብዙሓት እዮም፣ ክርስትያናት ኣዚ ንፍለጥ ሓጥያት ምስ እንገብር ናብ ኣምላኽ ብጎይታና የሱስ ክርስቶስ ቀሪብና ቃልስና ኩሉ ናብኡ ከነውድቖ ተኣዚዝና ኣሎና፣ ንሕና ክንቅይሮ ዘይካኣልና ነገርን ባህሪን ይህሉ ይኽእል ይኸውን ግና ኣምላኽ ስለ ዝኽእል ከም ዘለናዮ ድማ ስለ ዝቕበለና ጥራይ ናብኡ ብትብዓት ንቕረብ፣ ንሱ ብቕጽበት ምሉእ ብምሉእ ንዕኡ ክንመስል ከም ዘይንኽእል ይፈልጥ እዩ፣ ዘሎና ሰብኣዊ ዓቅሚ ድማ ይርድኦ እዩ፣ ነዚ ድማ እዩ ንወዱ የሱስ ክንመስለሉ እንኽእል መገድታታን መምርሒታትን ዝሃበና፣ ክርስትያን ምኻን ማለት ናይ ግድና ፍጹም ማለት ኣይኮነን፣ ኣብዛ ምድሪ ምልኣት ዘለዎ ፍጽምና ሒዝካ ምምልላስ ኣይካኣልን እዩ እንተኾነ ደረጃ ብደረጃ ናብ ምልኣት ወዱ የሱስ ክንበጽሕ ተነጊሩና ኣሎ፣
ኩቡራት ወለዲ ብዛዕባ ጸጋ ኣምላኽ ንውልድኩም ንምርዳእ ትሽገሩ እንተ ደኣ ኾይንኩም በጃካትኩም ንጓሳ ማሕበርኩም ወይ ካልእ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ኣፍልጦ ዘለዎ ሰብ ንደቕኹም ከረድኦም ግበሩ፣ ብዛዕባ ጸጋ ኣምላኽ ዝፈልጡ ስድራ ስለምንታይ እግዚኣብሄር ናይ ምሕረት ኢዱ ኣብ ሓጥያተኛታታ ከም ዝዝርግሕ ክርድኡ ኣዮም፣ ምንም እኳ ምሕረት ክንረክብ ዘይግባኣና ሰባት እንተኾና ካብ ጸጋ ኣምላኽ ዝተላዕለ ግና ምሕረት ረኺብና ኣላና፣ ምሕረቱ ድማ እዩ ምሑራት ሰባት ኮይና ክንመላለስ ኣኽኢልና፣ ድሕነት ብጸጋን ምሕረትን ኣምላኽ እምበር ብጻዕሪ ናይ ሰባት ዝመጽእ ኣይኮነን፣ “ንሕናውን ቀደምሲ ዓያሱ ዘይእዙዛት ግጉያት ንቡዙሕ ፍትወት ስጋን ትምኒት እተገዛእና ብኽፍኣትን ቅንእትን እንነብር ፈንፍናት ንሓድህድና እንጻላእ ነበርና፣ እቲ ናይ መድሃኒና ናይ ኣምላኽ ሕያውነትን ፍቕሩን ንሰብን ምስ ተገልጸ ግና ንሱ ብምሕረቱን ብምሕጻብ ሓድሽ ልደትን ብምሕዳስ መንፈስ ቅዱስን ኣዩ ዘድሃነና እምበር ንሕና ብዝገበርናዮ ግብሪ ጽድቂ ኣይኮነን፣” (ቲቶ 3፣3-5)
ንምሕረት ኣምላኽ ምርዳእ።
“ግናኸ እቲ ብምሕረት ሃብታም ዝኾነ ኣምላኽ ምእንቲ እታ ብኣኣ ዘፍቀረና ዓባይ ፍቕሩ ንኣና ብበደልና ምውታት ከሎናስ ምስ ክርስቶስ ህያዋን ገበረና ብጸጋ ኢኹም ዝደሓንኩም፣” ኤፈ 2።4-5፣ ኣምላኽ ብምሕረት ልቡ ስለ ዝመልኣ በጃ ሓጥያትና ክኸውን ወዱ የሱስ ኣብ መስቀል ክምውት ለኣኾ፣ ብሰንኪ እዚ ምሕረት እዚ ድማ ጸጋ ኣምላኽ ተገሊጹ፣ ኣምላኽ ካብ ብዝሒ ምሕረቱ ዝተላዕለ ጥራይ ንወዱ የሱስ ክርስቶስ ጥራይ ዘይኮነ ሊኢኽዎስ ምስ ወዱ ሕብረት መታን ክንገብር ኢሉስ ከማና ኮይኑ እዩ ክግለጽ እዩ ፈቂዱ፣
የሱስ ነቶም ኣብ ዝርዩኡ ዘለዉ ሰባት ወትሩ ምሕረትን ፍቅርን ምስ ገለጸሎምን ድኻሞም ድማ ምስ ተርድኣሎምን እዩ፣ ከምይሲ ንሱእውን እንተኾነ እንተርፎ ብሓጥያት ከምዚ ከማና ብኹሉ ዝተፈተነ እዩ፣ “ደጊም ብዘይ ሓጥያትሲ ብኹሉ ከምዚ ከማና እተፈተን እዩ እምበር ብድኻምና ኺድንግጸልና ዘይክእል ሊቀ ካህናት የብልናን እሞ ብሰማያት ዝሃለፈ ዓቢ ሊቀ ካህናት ካብ ዝህልወና ምእማና ነጽንዕ ስለዚ ምሕረት ምእንቲ ክንቅበል ብጊዜ ጸበባና ንረዲኤት ዝኸውን ጸጋ ክንረክብ ብትብዓት ናብ ዝፋን ጸጋ ንቕረብ” እብ 4።14-16፣ ኣምላኽ ኣባና ምሕረቱ ዝገለጸ መታን ንሕና ንኻልኦት ምሕረት ምግባር ክንመሃር ኣዩ፣ ሓደ ናይ መጽሓፍ ቅዱስ መዝገብ ቃላት ንምሕረት ብኸምዚ ይገልጾ “ምሕረት ማለት ካብ ኣምላኽ ይቕሬታ ምርካብን ንኻልኦት ኣብ ጸገም ዘለዉን ድማ ምድንጋጽን ማለት እዩ፣” ምሕረት ምግባር እምበኣር ኣብ ዝተወሰነ ጊዚያት ጥራይ እንጥቀመሉ መስርሕ ዘይኮነስ ናብራ ናይ ደቂ መዛሙርቲ የሱስ ኣዩ፣
ቤተሰባዊ ናይ ምሕረት ኣገልግሎት ምምስራት
ከመይ ጌርና ኢና ከም ቤተሰብ ኮይና ዓበይትና ናኣሽቱና ናይ ምሕረት ኣገልገልቲ ንከውን? ምናልባት እቲ ቀዳማይ ደረጃ ክንወስዶ ዘሎና ኣብ ውሽጢ ቤተሰብና ካብ ዓቢና ክሳብ ንእሽቶና ንሓድሕድና እናተደጋገፍና ብግልጺ ምሕረት ከንርኢ ከሎና እዩ፣ ሓደ ጆን ፒፐር ዝተብሃል ክዛረብ ከሎ “ እቲ እንኮ ምሕረት እንረእየሉ መገዲ ምስ ጎይታና የሱስ ክርስቶስ ጥቡቕ ዝኮነ ዝምድና ምስ እነማዕብል ጥራይ እዩ፣ ብዚ ከምዚ ድማ ኣብ ነሲ ወከፍ ንጥፈታትና ከመይ ዓይነት ምሕረት ከምዝገበረልና ንርዳእ ማለት እዩ፣
ኣምላኽ ምሕረት ዝለማመዱ ዉሉድ እምበር ብኸመይ መንገዲ ምሕረት ክገብሩ ከምዝግብኦም ሕጊ ዘውጹ ዉልድ ኣይድልይዎን እዩ፣ ብመሰርት ፒፐር ድማ እቲ ናይ ከረን ስብከት መሓርቲ ምሕረት ክረኽቡ እዮም እሞ ብጻኣን እዮም ዝብል ዘሎ እምበር እቶም መዓስን ኣበይን ምሕረት ክገብሩ ከም ዘለዎ ጥራይ ፈልጦም ዝውስኑ ሰባት ብሩኻት እዮም ኣይኮነን ዝብል ዘሎ፣ ንሕና ዋላ ኣብቲ ምርር ዝብለ ናይ ፍርዲ እውናትና ከይተርፈ መሓርቲ ሰባት ክንከውን ኣሎና፣ ንኣብነት ቆልዓ መቕጻዕቲ ኣብ ዘድልየሉ ጊዝያት። ሰራሕተኛ ኣብ ዝባረረሉ እዋን። ኣብ መስርዕ ፍርዲ ድማ ገበነኛ ኣብ ዝቕጻዓሉ ኣዋን። ልኽዕ ከም ዓለም ሓራይ ኮኑ ኢልና ከነጣቕዕ ዘይኮናስ ኣብዚ ግዝያት እዚ ክቱር ምሕረት ከነርኢ ይግባኣና፣ ምሕረት እምበኣር ኣብዞም ዝረኣናዮም ጉዳያት ከይተርፉ እያ ወትሩ ክትገሃድ ዘለዋ፣ ወላዲ ንውልዱ ምስ ቀጽዖ ክስምዖ ክኸል ኣለዎ፣ ሰራሕተኛ ምስ ተባረረ ካልእ ስራሕ ክረከበሉ ክሕግዞ ኣለዎ፣ ተጻባኢኡ ናብ ፍርዲ ምስ ኣተው ናይ ምትብባዕ ደብዳቤ ክልእኸሉ ንውልዱ ድማ ክከናኾነሉ ይግባእ፣
ንምሕረት ከም ዝግባእ ክንርድኦ ኩሉ ጊዜ የዒንትና ናብ ኣምላኽ ክንጥምት ኣሎና፣ ምሕረት ማለት መሓሪ ክኸውን እየ ኢልካ እተምጾ ነገር ኣይኮነን፣ ዋረን ወርስቢ ዝተባህለ ክዛረብ ከሎ፣ “ከመይ ዘሓጉስ ኮን እዩ ህይወትካ ምሕረት ኣምላኽ እናተለማመደት ክትመላለስ እንከላ ኣብዚ ከምዚ እውና ሰብት ምሕረት ክግበረሎም ብቑዓት ድዮም ዝብል ኣተሓሳስባ ኣብኻ ኣይሰርሕን እዩ፣ ንሰባት ድማ ብዘለዎም ደጋዊ ነገራት ዘይኮነስ ብዓኒቲ የሱስ ክርስቶስ ኢኻ ክትጥምቶም ትጅምር፣ ንነፍሲ ወከፍ ዝረኸብናዮ ክርስትያን የሱስ ዘለዎ ኩቡር ሰብ ምኻኑ ንፈልጥ፣ ንነፍሲ ወከፍ ዝረኸብናዮ ኣማኒ ዘይኮነ ሰብ ድማ የሱስ ከም ዘድልዮ ንፈልጥ፣ ብሓጺሩ ንሕና ምሕረት ክንገብር ዝተሓጸና ምዃና ንፈልጥ፣ ስለዚ እምበእር ከም ቤተሰብ ክንፈልጦ ዘሎና ነገር ምሕረት ምግባር ንኣማንን ንዘይኣማንን ንኹሉ ዘጠቓልል ምኻኑ እዩ፣ ወሪስቢ ብምቅጻል እንተ ደኣ ምሕረት ምግባር ተለማሚድካ ንኻልኦት ድማ ምሕረት ክትገብር ጀሚርካ ምስ ካልኦት ኣጸቢቕካ ምሕረት ክትለማመድ ልብኻ ብምሕረት ይመልእ፣ የሱስ ኣብ ውስን ጊዜ ጥራይ ኣይኮነን ምሕረት ክንገብር ኣዚዙና እንታይ ድኣ ኩሉጊዜ መተሓላለፍቲ ምሕረት ክንከውን እዩ ዝደልየና፣
ንሕና ምሕረት ዝረኸብና ዘማላእናዮ ቅዲሚ ኩነት ስለ ዘሎ ዘይኮነስ ብከምኡ ኢና ምሕረት ረኺብና፣ ኣምላኽ ብቓሉ ኣቢሉን ብምሳሌ ጎይታና የሱስ ጌሩ ነቲ ፍጹም ምሕረቱ ከለማምደና ኣዚና ክንኣምኖ ኣሎና፣ እስከ ብምቕጻል እምበኣር ካብ ምህሮ መድሓኒና የሱስ ክርስቶስ ኣብ መጽሓፍ ቁዱስና ገለ ገለ ጥቕስታትን ምስሌታትን ብዛዕባ ምሕረት ክንርኢ፣ ካብዚ ተበጊስና ድማ ጎይታና የሱስ ብዛዕባ ምሕረት እንታይ ክምህረና ከም ዝደለየ ክንርኢ ኢና፣ በዚ ከምዚ ድማ ኣብ ምሕረት ዘሎና ፍልጠትን ምርዳእን ክዓቢ እዩ፣
ከምቲ ናይ ሰማይ ኣብኹም መሕሪ ዝዀነ መሓርቲ ኹኑ፣
ሉቃስ 6።32 ሓቢርኩም እንብብዎ ብዛዕባዚ ድማ ተዛተዩ፣ “ሓጥኣን ድማ ንዝፈትውዎምሲ ይፈትዉ እዮም ኣሞ ንዝፈትውኹም ጥራይ ኣንተ ፈተኹም እንታይ ምስጋና ኣለኩም ጽቡቕ ንዝገበርልኩም ጥራይ ጽቡቕ እንተ ገበርኩምከ እንታይ ምስጋና ኣለኩም፣ ሓጥኣን ከኣ ከምኡ ይገብሩ እዮም፣ ኪፈድዩኹም ንእትጽበይዎም እንተ ኣለቓሕኩምከ እንታይ ምስጋና ኣለኩም፣ ሓጥኣን ድማ ንሓጥኣን ክንድኡ ኺፈድዩ የልቕሑ እዮም፣ ግናኸ ጸላእትኹም ኣፍቅሩ ጽቡቕ ከኣ ግበሩ ክትፈድዩ ኸይተጸቤኹም ኣለቅሑ እግዚኣብሄር ንዘየመስግኑን ንሕሱማትን ርሕሩሕ እዩ እሞ ዓስብኹም ብዙሕ ክኸውን እዩ ዉሉድ እቲ ሉዕሉውን ክትኮኑ ኢኩም፣ ከምቲ ኣቦኹም ርሕሩሕ ዝኾነ ርሑሩሃት ኩኑ፣” ሉቃ 6።32-36
ንስኻትኩም ከም ቤተሰብን ከም ወከልቲ ናኣገልግሎት ምሕረት ኣብ ቤተሰብ
“መሓርቲ ምሕረት ክረክቡ እዮም እሞ ብጹኣን ኣዮም” ማቴ 5።7
ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ብዝዓባ ዝተፈላለየ ነጥብታታ ናይ ከረን ስብከታታ ርኢና ኔርና።ኣምላኽ ኣቦ ጎይታና የሱስ ክርስቶስ ድማ ከም መጠን ጥበቡ ናብ ምልእት ዕቤቱን ብጽሕናን የሱስ ክርስቶስ ክንበጽሓሉ እንኽእል መምርሒታታ ኣብቲ ናይ ከረን ስብከታት ኣቐሚጡልና ኣሎ። ናይ ከረን ስብከታት ብመስርዕ እዮም ተጻሒፎም ኣቲ ምክንያት ድማ መታን ጽድቂ ኣምላኽ ኣባና ክገሃድ እዩ፣ እተን ቀዳሞት ሰለሰት (ማቴ 5።3-5) ብግልጺ ዘሎና ናይ መንፈስ ድኽነትን ብመንፈሳውነት ድማ ጥራይና ምዃና ዘርእያና ኣየን። ከም ኣመንቲ ድማ ዘሎና ናይ ሓጥያት ሃዋህው ምስ ፈለጠና ንሓዝን እሞ መን ምዃና ድማ ንፈልጥ። በዚ ከምዚ ድማ ብትሕትና ተመሊእና ብሓጥያትና ትጣዒስና ኣብ ኣምላኽ ምሕረት ብምሕታት ኣብ ትሕቲ ግዝኣቱ ክንግዛእ ፍቓደኛታት ንኸውን፣
እታ ራበዐይቲ ነጥቢ ናይ ከረን ስብከት ድማ ኣብ ህይወትና ክውንቲ ትከውን በዛን ዝረናየን ሰለስተ ነጥብታት ምስ ሓለፍና ጥራይ እዩ። እዚ ማለት ድማ ንሕና ብገዛእ ርእስና ምንም ክንገብር ከም ዘይንክእል። ብሰንኪ ዝገጥመና ሓጥያት ድማ ድኻማት ምኻና ምስ እንርዳእን ጥራይ እዩ፣ ኣብዚ ደረጃ እዚ ምስ በጻሕና ጥራይ ድማ ኢና በቲ ብሞትን ትንሳኤን ጎይታና የሱስ ክርስቶስ ዝረከብናዮ ጽድቂ ዘሎና ጥመየትን ጽምእን ክውን ምኻኑ ነረጋግጽ፣ ንሕና ባዶታት ምኻና ክሳብ ዘይፈለጥና ጊዜ ኣምላኽ ብናቱ ጽድቂ ክመልኣና ግዴታ የቡሉን፣ ንሱ ንዓና ዝኣተወልና ተስፋ ዝፍጽሞ ንሕና ምንም ከም ዘይብልና ፈሊጥና ናቡኡ ምስ እንቐርብ ጥራይ እዩ፣
ኣምላኽ ኣባና ምሕረቱ ኣፍሲሱልና ኣሎ እቲ ዕላማ ናይዚ ድማ መታን ንሕና ንኻልኦት ምሕረት ከነርኢ እዩ፣ እቲ ሓቂ እምበእር እዚ እዩ ኣምላኽ ንዓና ምሕረት ዝገበረልና ይቕረ ድማ ዝበለልና ምኽንያት ካብኡ ብዘይንእስ መገዲ ንካልኦት ከምኡ ክንገብር መታን እዩ፣ ገበርቲ ምሕረት (ማቴ 5፣7) ካብተን ሲዒበን ዝመጻ ሰለስት ነጥብታ እታ ቐዳመይቲ እያ፣ እተን ክልተ ድማ ኣብ ጥቅሲ 8 ዘለዋ ጹርያት ልቢን ኣብ ጥቅሲ 9 ዘላ ገብርቲ ሰላምን ዝብላ እየን፣ ብዚ መገድታት ድማ እዩ ጽድቂ ኣምላኽ ኣብ ልባትና ክውን ዝከውን፣
ንጸጋ ኣምላኽ ምርዳእ
ወለዲ ቅድሚ ንውልዶም ብዛዕባ ምሕረት ኣምላኽ ምስትምሃር ብዛዕባ ጸጋ ኣምላኽ ኣፍልጦ ክህልዎም ክህግዝዎም ይግባእ፣ ከምዚ ክንገብር ድማ እቲ ጎይታና የሱስ ክርስቶስ ኣብና ዝገበሮ ግብሪ ኩሉ ብግልጺ ከነፍልጦም ይድለየና፣ ኣቶም ንጎይትና የሱስ ክርስቶስ ከም ግሊ መድሓኒኦም ጌርሞ ዝተቐብልዎ እሞ ድማ ምሕረት ዝረኸቡ ሰባት ብዛዕባ ጸጋ ኣምላኽ ዘለዎም ርዲእቲ ኣዚዩ ንእሱ እዩ ብዛሓት ኣመንቲ ድማ ብሰንኪ ዘለዎም ዱርት ኣፍልጦ ኣብ ጉዕዞ እምነቶም ብዙሕ ምስንኻላት የጋጥሞም፣
ሓንሳብ ሓንሳብ ጸጋ ኣምላኽ ብዋጋ ሞት ክርስቶስ ዝተረኽበ ነጻ ህያብ እዩ ተባሂሉ ክግለጽ ይካኣል እዩ፣ ገለ ገለ ኣመንቲ ናይ ኣቦ ጸጋ ብግቡእ ስለ ዘይርድእዎ እሞ ድማ ብተደጋጋሚ ሓጥያት ምስ ዝፍጹሙ ድሕነቶም ዝጠፍእ ዝመስሎም ብዙሓት እዮም፣ ክርስትያናት ኣዚ ንፍለጥ ሓጥያት ምስ እንገብር ናብ ኣምላኽ ብጎይታና የሱስ ክርስቶስ ቀሪብና ቃልስና ኩሉ ናብኡ ከነውድቖ ተኣዚዝና ኣሎና፣ ንሕና ክንቅይሮ ዘይካኣልና ነገርን ባህሪን ይህሉ ይኽእል ይኸውን ግና ኣምላኽ ስለ ዝኽእል ከም ዘለናዮ ድማ ስለ ዝቕበለና ጥራይ ናብኡ ብትብዓት ንቕረብ፣ ንሱ ብቕጽበት ምሉእ ብምሉእ ንዕኡ ክንመስል ከም ዘይንኽእል ይፈልጥ እዩ፣ ዘሎና ሰብኣዊ ዓቅሚ ድማ ይርድኦ እዩ፣ ነዚ ድማ እዩ ንወዱ የሱስ ክንመስለሉ እንኽእል መገድታታን መምርሒታትን ዝሃበና፣ ክርስትያን ምኻን ማለት ናይ ግድና ፍጹም ማለት ኣይኮነን፣ ኣብዛ ምድሪ ምልኣት ዘለዎ ፍጽምና ሒዝካ ምምልላስ ኣይካኣልን እዩ እንተኾነ ደረጃ ብደረጃ ናብ ምልኣት ወዱ የሱስ ክንበጽሕ ተነጊሩና ኣሎ፣
ኩቡራት ወለዲ ብዛዕባ ጸጋ ኣምላኽ ንውልድኩም ንምርዳእ ትሽገሩ እንተ ደኣ ኾይንኩም በጃካትኩም ንጓሳ ማሕበርኩም ወይ ካልእ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ኣፍልጦ ዘለዎ ሰብ ንደቕኹም ከረድኦም ግበሩ፣ ብዛዕባ ጸጋ ኣምላኽ ዝፈልጡ ስድራ ስለምንታይ እግዚኣብሄር ናይ ምሕረት ኢዱ ኣብ ሓጥያተኛታታ ከም ዝዝርግሕ ክርድኡ ኣዮም፣ ምንም እኳ ምሕረት ክንረክብ ዘይግባኣና ሰባት እንተኾና ካብ ጸጋ ኣምላኽ ዝተላዕለ ግና ምሕረት ረኺብና ኣላና፣ ምሕረቱ ድማ እዩ ምሑራት ሰባት ኮይና ክንመላለስ ኣኽኢልና፣ ድሕነት ብጸጋን ምሕረትን ኣምላኽ እምበር ብጻዕሪ ናይ ሰባት ዝመጽእ ኣይኮነን፣ “ንሕናውን ቀደምሲ ዓያሱ ዘይእዙዛት ግጉያት ንቡዙሕ ፍትወት ስጋን ትምኒት እተገዛእና ብኽፍኣትን ቅንእትን እንነብር ፈንፍናት ንሓድህድና እንጻላእ ነበርና፣ እቲ ናይ መድሃኒና ናይ ኣምላኽ ሕያውነትን ፍቕሩን ንሰብን ምስ ተገልጸ ግና ንሱ ብምሕረቱን ብምሕጻብ ሓድሽ ልደትን ብምሕዳስ መንፈስ ቅዱስን ኣዩ ዘድሃነና እምበር ንሕና ብዝገበርናዮ ግብሪ ጽድቂ ኣይኮነን፣” (ቲቶ 3፣3-5)
ንምሕረት ኣምላኽ ምርዳእ።
“ግናኸ እቲ ብምሕረት ሃብታም ዝኾነ ኣምላኽ ምእንቲ እታ ብኣኣ ዘፍቀረና ዓባይ ፍቕሩ ንኣና ብበደልና ምውታት ከሎናስ ምስ ክርስቶስ ህያዋን ገበረና ብጸጋ ኢኹም ዝደሓንኩም፣” ኤፈ 2።4-5፣ ኣምላኽ ብምሕረት ልቡ ስለ ዝመልኣ በጃ ሓጥያትና ክኸውን ወዱ የሱስ ኣብ መስቀል ክምውት ለኣኾ፣ ብሰንኪ እዚ ምሕረት እዚ ድማ ጸጋ ኣምላኽ ተገሊጹ፣ ኣምላኽ ካብ ብዝሒ ምሕረቱ ዝተላዕለ ጥራይ ንወዱ የሱስ ክርስቶስ ጥራይ ዘይኮነ ሊኢኽዎስ ምስ ወዱ ሕብረት መታን ክንገብር ኢሉስ ከማና ኮይኑ እዩ ክግለጽ እዩ ፈቂዱ፣
የሱስ ነቶም ኣብ ዝርዩኡ ዘለዉ ሰባት ወትሩ ምሕረትን ፍቅርን ምስ ገለጸሎምን ድኻሞም ድማ ምስ ተርድኣሎምን እዩ፣ ከምይሲ ንሱእውን እንተኾነ እንተርፎ ብሓጥያት ከምዚ ከማና ብኹሉ ዝተፈተነ እዩ፣ “ደጊም ብዘይ ሓጥያትሲ ብኹሉ ከምዚ ከማና እተፈተን እዩ እምበር ብድኻምና ኺድንግጸልና ዘይክእል ሊቀ ካህናት የብልናን እሞ ብሰማያት ዝሃለፈ ዓቢ ሊቀ ካህናት ካብ ዝህልወና ምእማና ነጽንዕ ስለዚ ምሕረት ምእንቲ ክንቅበል ብጊዜ ጸበባና ንረዲኤት ዝኸውን ጸጋ ክንረክብ ብትብዓት ናብ ዝፋን ጸጋ ንቕረብ” እብ 4።14-16፣ ኣምላኽ ኣባና ምሕረቱ ዝገለጸ መታን ንሕና ንኻልኦት ምሕረት ምግባር ክንመሃር ኣዩ፣ ሓደ ናይ መጽሓፍ ቅዱስ መዝገብ ቃላት ንምሕረት ብኸምዚ ይገልጾ “ምሕረት ማለት ካብ ኣምላኽ ይቕሬታ ምርካብን ንኻልኦት ኣብ ጸገም ዘለዉን ድማ ምድንጋጽን ማለት እዩ፣” ምሕረት ምግባር እምበኣር ኣብ ዝተወሰነ ጊዚያት ጥራይ እንጥቀመሉ መስርሕ ዘይኮነስ ናብራ ናይ ደቂ መዛሙርቲ የሱስ ኣዩ፣
ቤተሰባዊ ናይ ምሕረት ኣገልግሎት ምምስራት
ከመይ ጌርና ኢና ከም ቤተሰብ ኮይና ዓበይትና ናኣሽቱና ናይ ምሕረት ኣገልገልቲ ንከውን? ምናልባት እቲ ቀዳማይ ደረጃ ክንወስዶ ዘሎና ኣብ ውሽጢ ቤተሰብና ካብ ዓቢና ክሳብ ንእሽቶና ንሓድሕድና እናተደጋገፍና ብግልጺ ምሕረት ከንርኢ ከሎና እዩ፣ ሓደ ጆን ፒፐር ዝተብሃል ክዛረብ ከሎ “ እቲ እንኮ ምሕረት እንረእየሉ መገዲ ምስ ጎይታና የሱስ ክርስቶስ ጥቡቕ ዝኮነ ዝምድና ምስ እነማዕብል ጥራይ እዩ፣ ብዚ ከምዚ ድማ ኣብ ነሲ ወከፍ ንጥፈታትና ከመይ ዓይነት ምሕረት ከምዝገበረልና ንርዳእ ማለት እዩ፣
ኣምላኽ ምሕረት ዝለማመዱ ዉሉድ እምበር ብኸመይ መንገዲ ምሕረት ክገብሩ ከምዝግብኦም ሕጊ ዘውጹ ዉልድ ኣይድልይዎን እዩ፣ ብመሰርት ፒፐር ድማ እቲ ናይ ከረን ስብከት መሓርቲ ምሕረት ክረኽቡ እዮም እሞ ብጻኣን እዮም ዝብል ዘሎ እምበር እቶም መዓስን ኣበይን ምሕረት ክገብሩ ከም ዘለዎ ጥራይ ፈልጦም ዝውስኑ ሰባት ብሩኻት እዮም ኣይኮነን ዝብል ዘሎ፣ ንሕና ዋላ ኣብቲ ምርር ዝብለ ናይ ፍርዲ እውናትና ከይተርፈ መሓርቲ ሰባት ክንከውን ኣሎና፣ ንኣብነት ቆልዓ መቕጻዕቲ ኣብ ዘድልየሉ ጊዝያት። ሰራሕተኛ ኣብ ዝባረረሉ እዋን። ኣብ መስርዕ ፍርዲ ድማ ገበነኛ ኣብ ዝቕጻዓሉ ኣዋን። ልኽዕ ከም ዓለም ሓራይ ኮኑ ኢልና ከነጣቕዕ ዘይኮናስ ኣብዚ ግዝያት እዚ ክቱር ምሕረት ከነርኢ ይግባኣና፣ ምሕረት እምበኣር ኣብዞም ዝረኣናዮም ጉዳያት ከይተርፉ እያ ወትሩ ክትገሃድ ዘለዋ፣ ወላዲ ንውልዱ ምስ ቀጽዖ ክስምዖ ክኸል ኣለዎ፣ ሰራሕተኛ ምስ ተባረረ ካልእ ስራሕ ክረከበሉ ክሕግዞ ኣለዎ፣ ተጻባኢኡ ናብ ፍርዲ ምስ ኣተው ናይ ምትብባዕ ደብዳቤ ክልእኸሉ ንውልዱ ድማ ክከናኾነሉ ይግባእ፣
ንምሕረት ከም ዝግባእ ክንርድኦ ኩሉ ጊዜ የዒንትና ናብ ኣምላኽ ክንጥምት ኣሎና፣ ምሕረት ማለት መሓሪ ክኸውን እየ ኢልካ እተምጾ ነገር ኣይኮነን፣ ዋረን ወርስቢ ዝተባህለ ክዛረብ ከሎ፣ “ከመይ ዘሓጉስ ኮን እዩ ህይወትካ ምሕረት ኣምላኽ እናተለማመደት ክትመላለስ እንከላ ኣብዚ ከምዚ እውና ሰብት ምሕረት ክግበረሎም ብቑዓት ድዮም ዝብል ኣተሓሳስባ ኣብኻ ኣይሰርሕን እዩ፣ ንሰባት ድማ ብዘለዎም ደጋዊ ነገራት ዘይኮነስ ብዓኒቲ የሱስ ክርስቶስ ኢኻ ክትጥምቶም ትጅምር፣ ንነፍሲ ወከፍ ዝረኸብናዮ ክርስትያን የሱስ ዘለዎ ኩቡር ሰብ ምኻኑ ንፈልጥ፣ ንነፍሲ ወከፍ ዝረኸብናዮ ኣማኒ ዘይኮነ ሰብ ድማ የሱስ ከም ዘድልዮ ንፈልጥ፣ ብሓጺሩ ንሕና ምሕረት ክንገብር ዝተሓጸና ምዃና ንፈልጥ፣ ስለዚ እምበእር ከም ቤተሰብ ክንፈልጦ ዘሎና ነገር ምሕረት ምግባር ንኣማንን ንዘይኣማንን ንኹሉ ዘጠቓልል ምኻኑ እዩ፣ ወሪስቢ ብምቅጻል እንተ ደኣ ምሕረት ምግባር ተለማሚድካ ንኻልኦት ድማ ምሕረት ክትገብር ጀሚርካ ምስ ካልኦት ኣጸቢቕካ ምሕረት ክትለማመድ ልብኻ ብምሕረት ይመልእ፣ የሱስ ኣብ ውስን ጊዜ ጥራይ ኣይኮነን ምሕረት ክንገብር ኣዚዙና እንታይ ድኣ ኩሉጊዜ መተሓላለፍቲ ምሕረት ክንከውን እዩ ዝደልየና፣
ንሕና ምሕረት ዝረኸብና ዘማላእናዮ ቅዲሚ ኩነት ስለ ዘሎ ዘይኮነስ ብከምኡ ኢና ምሕረት ረኺብና፣ ኣምላኽ ብቓሉ ኣቢሉን ብምሳሌ ጎይታና የሱስ ጌሩ ነቲ ፍጹም ምሕረቱ ከለማምደና ኣዚና ክንኣምኖ ኣሎና፣ እስከ ብምቕጻል እምበኣር ካብ ምህሮ መድሓኒና የሱስ ክርስቶስ ኣብ መጽሓፍ ቁዱስና ገለ ገለ ጥቕስታትን ምስሌታትን ብዛዕባ ምሕረት ክንርኢ፣ ካብዚ ተበጊስና ድማ ጎይታና የሱስ ብዛዕባ ምሕረት እንታይ ክምህረና ከም ዝደለየ ክንርኢ ኢና፣ በዚ ከምዚ ድማ ኣብ ምሕረት ዘሎና ፍልጠትን ምርዳእን ክዓቢ እዩ፣
ከምቲ ናይ ሰማይ ኣብኹም መሕሪ ዝዀነ መሓርቲ ኹኑ፣
ሉቃስ 6።32 ሓቢርኩም እንብብዎ ብዛዕባዚ ድማ ተዛተዩ፣ “ሓጥኣን ድማ ንዝፈትውዎምሲ ይፈትዉ እዮም ኣሞ ንዝፈትውኹም ጥራይ ኣንተ ፈተኹም እንታይ ምስጋና ኣለኩም ጽቡቕ ንዝገበርልኩም ጥራይ ጽቡቕ እንተ ገበርኩምከ እንታይ ምስጋና ኣለኩም፣ ሓጥኣን ከኣ ከምኡ ይገብሩ እዮም፣ ኪፈድዩኹም ንእትጽበይዎም እንተ ኣለቓሕኩምከ እንታይ ምስጋና ኣለኩም፣ ሓጥኣን ድማ ንሓጥኣን ክንድኡ ኺፈድዩ የልቕሑ እዮም፣ ግናኸ ጸላእትኹም ኣፍቅሩ ጽቡቕ ከኣ ግበሩ ክትፈድዩ ኸይተጸቤኹም ኣለቅሑ እግዚኣብሄር ንዘየመስግኑን ንሕሱማትን ርሕሩሕ እዩ እሞ ዓስብኹም ብዙሕ ክኸውን እዩ ዉሉድ እቲ ሉዕሉውን ክትኮኑ ኢኩም፣ ከምቲ ኣቦኹም ርሕሩሕ ዝኾነ ርሑሩሃት ኩኑ፣” ሉቃ 6።32-36
ንስኻትኩም ከም ቤተሰብን ከም ወከልቲ ናይ ክርስቶስ ኣምባሳደራት ኣብዛ ምድሪ ከም ምኻንኩም መጠን መን ኮን ይኸውን ካባካትኩም ምሕረት ዝጽበ ዘሎ? እስከ ብዛዕባ እዚ ተዛተዩ፣ ኣብዚ ሰሙን ኣዚ ድማ ወሲንኩም ነቲ ምሕረት ክትገብርሉ ዝግባእ ሰብ ምሕረት ኣርእይዎ፣ እቲ ሰብ ኣማኒ ክኸውን ይከእል ወይ ድማ ዘይኣማኒ ክኸውን ይኽአል፣ ኣብዚ ንዘክር የሱስ ንኹሉ ፍጥረት የፍቅር እዩ፣ ሓንሳብ ሓንሳብ ንዘይኣመንቲ ምሕረት ምግባር ንልቦም ናብ ጎይታ ክስሕቦ ይኽእል እዩ፣ እስከ ሰባት ንየሱስ ኣብ ቤተሰብክው እናንጸባረቕን እናበርሀን ይርኣይዎ፣
እቲ ዓይነ ስውር በርጤሜዎስ፣
ኣብ ማርቆስ 10 ካብ 46 ክሳብ 52 ዘሎ ብዛዕባ እዚ በርጤሜስ ዝብሃል ዓይነ ስውር ሰብኣይ ኣንብብዎ እሞ ካብ ጎይታ ምሕረት ንምርካብ ንዝነበሮ ትብዓት ድማ ከመይ ዓቢ ምንባሩ ተዛተዩ፣ እዚ ብዛዕባ ናይ በርጤሜዎስ እምነት እንታይ እዩ ዘርእየና? የሱስ ነዚ ሰብኣይ ብምፍዋስ ምሕረት ኣርእይዎ፣ ቤተሰብኩምከ ነቶም ኣብ ህይውቶም ፈውሲ ዝደልዩ ሰባት ብከመይ መንገዲ ኮን ምሕረት የርኢ ይኸውን? እስከ ነዛ ኣብ ያቆብ ዘላ ጥቕሲ ነቕልበላ፣ “እምብኣርሲ ምእንቲ ክትፍወሱ ንሓድሕድኩም ሓጥያትኩም ተኣመኑ ምእንቲ ሓድሕድኩም ድማ ጸልዩ። ጸሎት ጻድቕ ብግብራ ብዙሕ ተስልጥ እያ” ያቆ 5።16፣ ብዛዕባ ካልኦት ሰባት ምጽላይ እቲ ዝዓበየ መግለጺ ምሕረት ኣምላኽ ኣብ ሰባት ምርኣይ እዩ፣ ኣብ መዓልቲ ድማ ነቶም ብስጋን ብመንፈስን ፈወሲ ዘድልዮም ሰባት ከም ቤተስብ ኮይንኩም ክትጽልዩ ወስኑ፣
ሰብዓ ጊዜ ሸውዓተ
ነዛ ጎይታና የሱስ ክርስቶስ ኣብ ማቴ 18።21-35 ንጴጥሮስ ዝሃቦ ምስላ እስከ ሓቢርኩም ኣጽንዕዋ፣ ይቕረ ምባል መዕረ ክንደይ ኣገዳሲ ናይ ምሕረት ባእታ ምኻኑ ድማ ኣስተብህሉ፣ እቲ ንጉስ ነቲ ግዝኡ ከመይ ዓይንት ምሕረት እዩ ጌርሉ? ብመሰረት እዚ ምስላ ድማ እቲ ንጉስ ነቲ ግዙኡ ዝገበርሉ ምሕረትን እቲ ግዙእ ነቲ ካልእ ዝእውዶ ሰብ ዘርእዮ ጠባይን እስከ ኣወዳድር? ዓሲቢ ምሕረት ዘይምግባር እንታይ እዩ? እስከ ኣብ ልቢ ቤተሰብኩም ገለ ነዚ ዝመስል ነገር ከይህል ንልባትኩም ፈትሹ እሞ ነቲ ምሕረት ክትገብርሉ ዝግባእ ሰብ ድማ ምሕረት ግበርሉ፣ ምሕረት ኣብ ቤተስብኩም ክስልጥን ድማ ብጸጋ ኣምላኽ ተጋደሉ፣
እቲ ርሕሩሕ ሳምራዊ
እስከ ነዛ ኣብ ሉቓስ 10 ካብ 30 ክሳብ 37 ዘላ ፍልጥቲ ዛንታ እቲ ሳምራዊ ሰብኣይ ሓቢርኩም ኣንብብዋ፣ ሓቀኛታት ዝኾኑ ኣዕሩኽ ንሓድሕዶም ምሕረት ይገባበሩ፣ እስከ ንጎረባብትኹም ብኸመይ መንገዲ ምሕረት ከተርእይዎም ከም ዘለኩም ተዛተዩ፣ ኣብ ጎረባብትኹም ድማ ብምሕረት ተፈለጡ፣
ጎይታ ካብና ዝጽበዮ
ንሕና ስቕ ኢልና መሕርቲ ክንከውን ኣሎና ኢልና ንኸውን ዘይኮናስ ምሕረት እነፍቅር ሰባት ኢና፣ እስከ ደጊምና ኣብ ምክያስ 6።8 ዘላ ጥቕሲ ነንብብ፣ “ ኣታ ሰብ ንሱ ሰናይ ዘበለ ኣፍለጠካ እግዚኣብሄርሲ ቅንዕና ክትገብር ምሕረት ክትፈቱ ምስ ኣምላኽ እውን ብትሕትና ኽትመላለስ እንተ ዘይኮይኑስ ካባኻ ዚደልዮ እንታይ እዩ? ኣብ መንጎ ምሕረት ክትገብር ስለ ዝግብኣካ ምሕረት ምግባርን ካብ ፍቕሪ ተላዒልካ ምሕረት ምግባርን ዘሎ ፍልልይ እንታይ እዩ? ኣብ ውሽጢ ቤተስብኩም ካብ ፍቅሪ ተበጊስኩም ምሕረት ከተርእዮዎ ዝግባእ ሰብ ኣሎ ዶ
መጠንቀቕታ
ኩሉጊዜ ክንፈልጦ ዘሎና ነገር ንሕና ካብ ሓጥያት ካልኦት ምሉእ ብምሉእ ነጻ ስለ ዘይኮና ክንጥንቀቕ ኣሎና፣ “ንገሊኦም ነቶም ዝጠራጠሩ ኣረድእዎም ንገሊኦም ካብ ሓዊ መንጢልኩም ኣናግፍዎም ንገሊኦም ድማ ነቲ ብስጋ ዝረኸሰ ኽዳን እኳ እናጸላእኩም ብፍርሃት ደንግጽሎም፣” ይሁ 1።22-23 ንኻልኦት ምሕረት ክትገብር ክትብል ንባዕልኻ እውን ኣብ ሓጥያት ክትወድቕ ይከኣል እዩ፣ ሰይጣን ኣብ ውሽጢ ቤተሰብካ ቀዳድ ክረኽብ ኩሉጊዜ መፈንጥሩኡ ምስ ዘርገሐ እዩ፣ ነቶም ብፍጹም ምሕረት ንምግባር ገና ዘይተዳለዉ ኣባላት ቤተሰብካ ክሳባ ተዳልዎም ናብዚ ከምዚ ዓይነት መስርሕ እንተ ዘይኣተኻዮም ሰናይ እዩ እንተ ዘይኰይኑ በዚ ሰናይ ዝሓሰብካዮ ነገር ክዕንቀፉ ይኹእሉ እዮም፣
ምሕረት ምግባርሲ ምንቕቓሕ የምጽእ ድዩ?
ዶክተር ቻርልሶን ከምዚ ኢሎም “ኣነ ሓደ ነገር ተረዲኣ ኣለኹ መንፈስ ኣምላኽ ኣብ ምዕራባዊ ዓለም ሓድሽ ምንቕቓሕ ከምጽእ ከሎ እቲ ግሉጽ ምልክቱ ሰባት ብመንፈሳዊ ድኻታት ምኻኖም ይፈልጡን ኣብ ንሓድሕዶም ድማ ምሕረት ይገብሩ”፣ቤተሰብኩም ናይ ምሕረት ኣገልግሎት ክፈልጡን ክርዱእን ኣምላኽ ምስትዎዓል የፍስሰልኩም፣ “እቲ ናይ መድሓኒና ናይ ኣምላኽ ሕያውነትን ፍቅርን ምስ ተገልጸ ግና፣ ንሱ ብምሕረቱን ብምሕጻብ ሓድሽ ልደትን ብምሕዳስ መንፈስ ቅዱስን እዩ ዘድሓነና እምበር ንሕና ብዝገበርናዮ ጽድቂ ኣይኮነን፣ ብጽጽጉእ ጸዲቕና ብተስፋ ናይ ዘልኣለም ህይወት ወረስቲ ምእንቲ ክንከውንሲ ብመድሓኒና የሱስ ክርስቶስ ገይሩ ንመንፈስ ቅዱስ ኣብ ልዕሌና ኣብዚሑ ኣፍስሶ”፣ ቲቶ 3፣4-6
ንስኻትኩም ከም ቤተሰብን ከም ወከልቲ ናይ ክርስቶስ ኣምባሳደራት ኣብዛ ምድሪ ከም ምኻንኩም መጠን መን ኮን ይኸውን ካባካትኩም ምሕረት ዝጽበ ዘሎ? እስከ ብዛዕባ እዚ ተዛተዩ፣ ኣብዚ ሰሙን ኣዚ ድማ ወሲንኩም ነቲ ምሕረት ክትገብርሉ ዝግባእ ሰብ ምሕረት ኣርእይዎ፣ እቲ ሰብ ኣማኒ ክኸውን ይከእል ወይ ድማ ዘይኣማኒ ክኸውን ይኽአል፣ ኣብዚ ንዘክር የሱስ ንኹሉ ፍጥረት የፍቅር እዩ፣ ሓንሳብ ሓንሳብ ንዘይኣመንቲ ምሕረት ምግባር ንልቦም ናብ ጎይታ ክስሕቦ ይኽእል እዩ፣ እስከ ሰባት ንየሱስ ኣብ ቤተሰብክው እናንጸባረቕን እናበርሀን ይርኣይዎ፣
እቲ ዓይነ ስውር በርጤሜዎስ፣
ኣብ ማርቆስ 10 ካብ 46 ክሳብ 52 ዘሎ ብዛዕባ እዚ በርጤሜስ ዝብሃል ዓይነ ስውር ሰብኣይ ኣንብብዎ እሞ ካብ ጎይታ ምሕረት ንምርካብ ንዝነበሮ ትብዓት ድማ ከመይ ዓቢ ምንባሩ ተዛተዩ፣ እዚ ብዛዕባ ናይ በርጤሜዎስ እምነት እንታይ እዩ ዘርእየና? የሱስ ነዚ ሰብኣይ ብምፍዋስ ምሕረት ኣርእይዎ፣ ቤተሰብኩምከ ነቶም ኣብ ህይውቶም ፈውሲ ዝደልዩ ሰባት ብከመይ መንገዲ ኮን ምሕረት የርኢ ይኸውን? እስከ ነዛ ኣብ ያቆብ ዘላ ጥቕሲ ነቕልበላ፣ “እምብኣርሲ ምእንቲ ክትፍወሱ ንሓድሕድኩም ሓጥያትኩም ተኣመኑ ምእንቲ ሓድሕድኩም ድማ ጸልዩ። ጸሎት ጻድቕ ብግብራ ብዙሕ ተስልጥ እያ” ያቆ 5።16፣ ብዛዕባ ካልኦት ሰባት ምጽላይ እቲ ዝዓበየ መግለጺ ምሕረት ኣምላኽ ኣብ ሰባት ምርኣይ እዩ፣ ኣብ መዓልቲ ድማ ነቶም ብስጋን ብመንፈስን ፈወሲ ዘድልዮም ሰባት ከም ቤተስብ ኮይንኩም ክትጽልዩ ወስኑ፣
ሰብዓ ጊዜ ሸውዓተ
ነዛ ጎይታና የሱስ ክርስቶስ ኣብ ማቴ 18።21-35 ንጴጥሮስ ዝሃቦ ምስላ እስከ ሓቢርኩም ኣጽንዕዋ፣ ይቕረ ምባል መዕረ ክንደይ ኣገዳሲ ናይ ምሕረት ባእታ ምኻኑ ድማ ኣስተብህሉ፣ እቲ ንጉስ ነቲ ግዝኡ ከመይ ዓይንት ምሕረት እዩ ጌርሉ? ብመሰረት እዚ ምስላ ድማ እቲ ንጉስ ነቲ ግዙኡ ዝገበርሉ ምሕረትን እቲ ግዙእ ነቲ ካልእ ዝእውዶ ሰብ ዘርእዮ ጠባይን እስከ ኣወዳድር? ዓሲቢ ምሕረት ዘይምግባር እንታይ እዩ? እስከ ኣብ ልቢ ቤተሰብኩም ገለ ነዚ ዝመስል ነገር ከይህል ንልባትኩም ፈትሹ እሞ ነቲ ምሕረት ክትገብርሉ ዝግባእ ሰብ ድማ ምሕረት ግበርሉ፣ ምሕረት ኣብ ቤተስብኩም ክስልጥን ድማ ብጸጋ ኣምላኽ ተጋደሉ፣
እቲ ርሕሩሕ ሳምራዊ
እስከ ነዛ ኣብ ሉቓስ 10 ካብ 30 ክሳብ 37 ዘላ ፍልጥቲ ዛንታ እቲ ሳምራዊ ሰብኣይ ሓቢርኩም ኣንብብዋ፣ ሓቀኛታት ዝኾኑ ኣዕሩኽ ንሓድሕዶም ምሕረት ይገባበሩ፣ እስከ ንጎረባብትኹም ብኸመይ መንገዲ ምሕረት ከተርእይዎም ከም ዘለኩም ተዛተዩ፣ ኣብ ጎረባብትኹም ድማ ብምሕረት ተፈለጡ፣
ጎይታ ካብና ዝጽበዮ
ንሕና ስቕ ኢልና መሕርቲ ክንከውን ኣሎና ኢልና ንኸውን ዘይኮናስ ምሕረት እነፍቅር ሰባት ኢና፣ እስከ ደጊምና ኣብ ምክያስ 6።8 ዘላ ጥቕሲ ነንብብ፣ “ ኣታ ሰብ ንሱ ሰናይ ዘበለ ኣፍለጠካ እግዚኣብሄርሲ ቅንዕና ክትገብር ምሕረት ክትፈቱ ምስ ኣምላኽ እውን ብትሕትና ኽትመላለስ እንተ ዘይኮይኑስ ካባኻ ዚደልዮ እንታይ እዩ? ኣብ መንጎ ምሕረት ክትገብር ስለ ዝግብኣካ ምሕረት ምግባርን ካብ ፍቕሪ ተላዒልካ ምሕረት ምግባርን ዘሎ ፍልልይ እንታይ እዩ? ኣብ ውሽጢ ቤተስብኩም ካብ ፍቅሪ ተበጊስኩም ምሕረት ከተርእዮዎ ዝግባእ ሰብ ኣሎ ዶ?
መጠንቀቕታ
ኩሉጊዜ ክንፈልጦ ዘሎና ነገር ንሕና ካብ ሓጥያት ካልኦት ምሉእ ብምሉእ ነጻ ስለ ዘይኮና ክንጥንቀቕ ኣሎና፣ “ንገሊኦም ነቶም ዝጠራጠሩ ኣረድእዎም ንገሊኦም ካብ ሓዊ መንጢልኩም ኣናግፍዎም ንገሊኦም ድማ ነቲ ብስጋ ዝረኸሰ ኽዳን እኳ እናጸላእኩም ብፍርሃት ደንግጽሎም፣” ይሁ 1።22-23 ንኻልኦት ምሕረት ክትገብር ክትብል ንባዕልኻ እውን ኣብ ሓጥያት ክትወድቕ ይከኣል እዩ፣ ሰይጣን ኣብ ውሽጢ ቤተሰብካ ቀዳድ ክረኽብ ኩሉጊዜ መፈንጥሩኡ ምስ ዘርገሐ እዩ፣ ነቶም ብፍጹም ምሕረት ንምግባር ገና ዘይተዳለዉ ኣባላት ቤተሰብካ ክሳባ ተዳልዎም ናብዚ ከምዚ ዓይነት መስርሕ እንተ ዘይኣተኻዮም ሰናይ እዩ እንተ ዘይኰይኑ በዚ ሰናይ ዝሓሰብካዮ ነገር ክዕንቀፉ ይኹእሉ እዮም፣
ምሕረት ምግባርሲ ምንቕቓሕ የምጽእ ድዩ?
ዶክተር ቻርልሶን ከምዚ ኢሎም “ኣነ ሓደ ነገር ተረዲኣ ኣለኹ መንፈስ ኣምላኽ ኣብ ምዕራባዊ ዓለም ሓድሽ ምንቕቓሕ ከምጽእ ከሎ እቲ ግሉጽ ምልክቱ ሰባት ብመንፈሳዊ ድኻታት ምኻኖም ይፈልጡን ኣብ ንሓድሕዶም ድማ ምሕረት ይገብሩ”፣ቤተሰብኩም ናይ ምሕረት ኣገልግሎት ክፈልጡን ክርዱእን ኣምላኽ ምስትዎዓል የፍስሰልኩም፣ “እቲ ናይ መድሓኒና ናይ ኣምላኽ ሕያውነትን ፍቅርን ምስ ተገልጸ ግና፣ ንሱ ብምሕረቱን ብምሕጻብ ሓድሽ ልደትን ብምሕዳስ መንፈስ ቅዱስን እዩ ዘድሓነና እምበር ንሕና ብዝገበርናዮ ጽድቂ ኣይኮነን፣ ብጽጽጉእ ጸዲቕና ብተስፋ ናይ ዘልኣለም ህይወት ወረስቲ ምእንቲ ክንከውንሲ ብመድሓኒና የሱስ ክርስቶስ ገይሩ ንመንፈስ ቅዱስ ኣብ ልዕሌና ኣብዚሑ ኣፍስሶ”፣ ቲቶ 3፣4-6


c: text/html

text:
ማእከል መራኸቢ ስድራ ቤት
ማእከል መራኸቢ ስድራ ቤት (Familjecentralen) ወለዲ ምስ ደቆም ካብ 0 ክሳብ 6 ዓመት ንዘለዉን ጡንሳትን ዝእከብሉ ናይ ኣኼባ ቦታ እዩ። ንጥፈታት ብነጻ ኮይኑ ምስጢር ናይ ምዕቃብ ከኣ ዉሑስ እዩ።
ማእከል መራኸቢ ስድራ ቤት ክፉት ናይ ቤት ትምህርቲ መዋእለ ህጻናት (Öppna förskolan)፡ ክፍሊ መወልዳን (barnmorskemottagning)፡ ማእከል ጥዕና ህጻናትን (barnhälsovården, BVC) ናይ ስነ ኣእምሮ ሓኪምን (kurator) ይርከቦ።
ካርታ፣ ሶደርሃመን External link, opens in new window.
ክፉት ቤት ትምህርቲ መዋእለ ህጻናት (Öppna förskolan)
እብዚ መጺኦም ቖልዑን ዓበይትን ክጻወቱን ምስ ካልኦት ክራኸቡን ይዕድም። መጻወቲ ንቖልዑ 0-6 ዝዕድሚኦም ኣሎ ከምኡ ውን ኩሉ ግዜ ሓደ ሰብ ዝዛረብ ውን ኣሎ። ወለዲ ወይ ወኪል ቖልዓ ሒዝዎ ዝመጸ ምስ ቖልዓ ክጻወት ኣለዎ።
ናብ ክፉት ቤት ትምህርቲ መዋእለ ህጻናት ንምምጻእ ምምልካት ኣየድልን እዩ። መግብን መስተን ንዝተማልአ ፍርጅን መውዓይን ድልው ኣሎ። ንዓበይቲ ቡን ሻሂ ፓኒኖ ንሸይጥ ኢና ንቖልዑ ግን ብነጻ እዩ።
እዚ ዝኽፈተሉ ዝተፈላለየ መዓልቲ ንዝተፈላለዩ ዕድመ እዩ።
ኣብዚ ተመልከቱ ዝኽፈተሉ ሰዓታት ኣብ ሶደርሃመን። External link, opens in new window.
ህጻናት ቕድሚ መዋእለ ህጻናት ምጅማሮም ክጻወቱ ይፍቐዶም እዩ ቕድምን ድሕርን ምቕራብ ናብ ማእከል ሕክምና ህጻናትን (BVC) መወለዳንን (barnmorskemottagning) እንድሕር ሓደ ወኪል ምስኦም ዝሪኦም ኣሎ ኮይኑ።
ኣብ ክፉት መዋእለ ህጻናት ሓገዝ ክትረኪብ ትኽእል ናይ ክንክን ቆልዑ።
ክፍሊ መወልዳን (Barnmorskemottagningen)
ክፍሊ መወለዳን ኣብ ግዜ ጥንሲ ይከታተልን ንናይ ወሊድ ጊዘ ይቐራረብን ምኽሪ ብከመይ ወለዲ ትኸውንን ይዕድም። ምርመራ ጥንስን ምኽሪ ብዛዕባ መከላኸልን መርመራ ጸታዊ ርክብ ተላገብቲ ሕማማትን ትራይ ውን ክትገብር ይከኣል እዩ። እዚ ድማ ብነጻ ኮይኑ ቖጸራ ክትገብር ግን የድልይ።
ሓኪም ስነ ኣእምሮ (Kurator)
ሓኪም ስነ ኣእምሮ ምኽሪ የዳሉን ነቶም ወለዲ ዝኮኑ ሓሳባዊ ትምህርቲ ይህብን ወለዲ ምስ ደቖም ካብ 0-6 ዝዕድሚኦም ኣብ ምምሕዳር ሰደርሃምን ይዕድም።
ትገብርዎ ርክብ ብነጻ ኮኢኑ ምስጢር ናይ ምዕቓብ ሓላፍነት ድማ ዘለዎ።
ማእከል ጥዕና ህጻናት (Barnavårdscentralen)
ሕክምናዊ ኣገልግሎት ንህጻናት ብድሌትን ብነጻ ኮይኑ ኣብ ሕክምና ኣብ ዝቐረበሉ ግዜ ጥዕናዊ ዝርርብን ምዕባለዊ ለውጢ ግምገማን ይግበረሉ።ማእከል ጥዕና ህጻናት ንስኻ ባዕልኻ ኣብትደሊዮ ክትመርጽ ትኽእል።
ካርታ፣ ማእከላት ጥዕና ህጻናት External link, opens in new window.
ካብ 0 ክሳብ 6 ዓመት ዝርከቡ ህጻናት ብሃገራዊ መደብ ብምግባር ምንክብኻብ ዝግበረሎም እዩ።
ርክብ ምስ: ነ = ነርስ; ዶ= ነርስ ምስ ዶክተር
1-3 ሳምንቲ: ነ, ቕዳማይ ርክብ ምስ ማእከል ጥዕና ሕጻናት (första kontakt BVC). ሓኪም ኣብ ገዛኻ ምብጻሕ (hembesök)
4 ሳምንቲ: ዶ, ሕክምናዊ መርመራ (läkarundersökning)
6-8 ሳምንቲ: ነ, ምኻድ ናብ ማእከል ጥዕና ሕጻናት (BVC-besök)
3 ኣዋርሕ: ነ, ክታበት (vaccination)
5 ኣዋርሕ: ነ, ክታበት (vaccination)
6 ኣዋርሕ: ዶ, ሕክምናዊ መርመራ (läkarundersökning)
8 ኣዋርሕ: ነ, ሓኪም ኣብ ገዛኻ ምብጻሕ (hembesök)
10 ኣዋርሕ: ነ, ምኻድ ናብ ማእከል ጥዕና ሕጻናት (BVC-besök)
12 ኣዋርሕ: ዶ, ሕክምናዊ መርመራ (läkarundersökning), ክታበት (vaccination)
18 ኣዋርሕ: ነ, ክታበት (vaccination)
2,5-3 ዓመት: ዶ, መርመራ ኣዘራርባ ህጻን (tal-och språkbedömning), ሕክምናዊ መርመራ (läkarundersökning)
4 ዓመት: ነ, መርመራ ናይ ዓይንን እዝንን (syn- och hörselundersökning)
5 ዓመት: ነ, ክታበት (vaccination) , ዝርርብ ባይ መወዳእታ ርክብ (avslutande samtal)
ተወሳኺ ሌንካር
ፋርማሲ/ቤትመድሃኒት
መድሃኒት ኣብ ፋርማሲ ኢኻ እትዕድጎ። ገለ መድሃኒታት ካብ ሓኪምካ ፕረስክሪፕሽን የድልዮ። እቶም ኣብ ፋርማሲ ዚሰርሑ ብዛዕባ ሕማምን ኣፋውስን ብዙሕ ይፈልጡ እዮም። ንሓያሎ ሕቶታትካ ኪምልሹ ይኽእሉ እዮም። ኣብቲ ፋርማሲ ንእተፈላዩ ሕማማት ዚምልከቱ ብሮሹራትውን ይርከብ እዩ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣብቲ ኣብ ዋና ከተማ ሶማል ሞቃዲሾ ብምትሕብባር መንግስቲ ሶማልን ኣሜሪካን ዝተኻየደ ደብዳብ ነፈርቲ ሓደ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ጥሩፍ ጉጅለ አል ሸባብ ምቕታሉ ሚንስትር ምክልኻል ኣሜሪካ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣረጋጊፁ።
ዓሊ ጃባል ብዝብል ዝፍለጥ ዓሊ መሓመድ ሑሴን ዝተባህለ ውልቀ ሰብ ኣብ ሞቓድሾ ዘለው ወነንቲ ኣብያተ ንግዲ ነቲ ጥሩፍ ጉጅለ ገንዘብ ከወፍዩ ዘገድድ ዝነበረ እዩ።
ናይ ኣሜሪካ ኣብ ኣፍሪቃ ዝተባህለ ትካል እዚ ኣብ ዘውፅኦ ሓፂር መግለፂ እቲ መጥቓዕቲ ዝሓለፈ ቀዳም ከምዝተፈፀመ ብምግላፅ ዝሞተ ሲቪል ሰብ ከምዘየለ ሓቢሩ።
ኣብ ታሕታይ ሸበሌ እቶም ጥሩፍ ጉጅለ ይጉዓዙለን ዝነበራ ክልተ መካይን ዒላማ ከምዝነበራ ሓደ በዓል ስልጣን ፀጥታ ሶማል ገሊፆም።
ናይ ሶማል ፕረዝደንት መሓመድ ዓብዱላሂ መሓመድ ነቲ መጥቓዕቲ ከምዘፅደቑዎ ሚንስትር ሓበሬታ ሶማል ዓብዱራሕማን ዑማር ዑስማን ንድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሮም።


text:
ብሰንኪ ዕፅዋን ክባን ፋሽስት ጉጅለ ኣብይ ኣሕመድ ምግቢን መድሓኒትን ከይረክብ ዝተፈረደሉ ህዝቢ ትግራይ ድሕሪ 20 ኣዋርሕ ካብ ውድብ ጥዕና ዓለምን ዩኒሴፍን ዝተረኸበ ክታበት ፀረ‑ ቫይረስ ኮሮና ኣብ ከተማ መቐለ ይወሃብ ኣሎ፡፡
በዚ ድማ ኣብ ከተማ መቐለ ጣብያ ጥዕና ዓዲ-ሽምዱሑን ክታበት ፀረ ቫይረስ ኮረና ክኽተቡ ዝረኸብናዮም ወገናት ብስእነት መድሓኒት ኣብ ከቢድ ስቓይ ከምዝርከቡ ገሊፆም፡፡
ብተወሳኺ እውን እቶም ወገናት ተረኺቡ ዘሎ ዕድል ክታበት ፀረ ቫይረስ ኮረና ብዝግባእ ይጥቀምሉ ከምዘለው ብምሕባር ብውድብ ጥዕና ዓለምን ካልኦት ትካላትን ንህዝቢ ትግራይ ዝወሃብ ሓገዝ መድሓኒት ተጠናኺሩ ክቅፅል ተላብዮም፡፡
ግልጋሎት ክህቡ ዝረኸብናዮም ሰብ ሞያ ጥዕና ብወገኖም ኣብ ትግራይ ዘሎ ዕፅዋን ክባን ህዝቢ ትግራይ ብስእነት መድሓኒት ክመውት ካብ ምግባር ብተወሳኺ ንሓደጋ ቫይረስ ኮሮና ዘሳጥሕ ከምዝኾነ ብምሕባር ሕብረተሰብ እቲ ብውድብ ጥዕና ዓለምን ዩኒሴፍን ምስ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ትግራይ ብምትሕብባር ዝወሃብ ዘሎ ክታበት ፀረ ቫይረስ ኮሮና ብዝግባእ ክኽተብ ምዒዶም ፡፡
ኣብ ከተማ መቐለ ካብ ሓምለ 4/2013 ዝጀመረ ወፍሪ ክታበት ፀረ ቫይረስ ኮሮና ንተኸታተልቲ 15 መዓልቲታት ከምዝቅፅል ድማ ካብ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ትግራይ ዝተረኸበ መረዳእታ የመላኽት፡፡
ብታደለ ዳኘው


text:
ማእኸላይ ኮሚቴ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ/ህወሓት/ ንሰለስተ ኣባላት ፖሊት ቢሮ ካብ መዝነቶም ከም ዘውረደን ንክልተ ድማ መጠንቀቕታ ከምዝሃበን ናይ ክልል ትግራይ መንግስታዊ ቴሌቪዥን ገሊጹ።
በዚ መሰረት ኣቦ መንበር ህውሓት ኣቶ ኣባይ ወልዱ ካብ ኣቦመንበርነትን ኣባልነት ፖሊት ቢሮን ወሪዶም ኣባል ማእከላይ ኮሚቴ ኮይኖም ክቕፅሉ ህውሓት ወሲኑ’ሎ።
ብተመሳሳሊ በዓልቲ ቤት ነፍስሄር ቀዳማይ ሚንስትር ነበር ኣቶ መለስ ዋና ፈፃሚት ስራሕ ትእምትን ዝኾና ወ/ሮ ኣዜብ መስፍን ካብ ኣባልነት ፖሊት ቢሮን ማእኸላይ ኮሚቴን ወሪደን ተኣጊደን ንክፀንሓ ተወሲኑ’ሎ።
ምኽትል ፈፃሚ ስራሕ ትእምት ኣቶ በየነ መኩሩ እውን ካብ ፖሊት ቢሮ ወሪዶም ኣባል ማእኸላይ ኮሚቴ ኮይኖም ክቕፅሉ ከምዝተገብረ ተፈሊጡ’ሎ።
ምኽትል ዋና ኣማሓዳሪ ክልል ትግራይ ዶ/ር ኣዲስኣለም ባሌማ እውን ከቢድ መጠንቀቕታ ከምዝተውሃቦም ሽሞም ክግለፀሎም ዘይደለዩ ምንጭታት ዝገለፁ ክኾኑ ከለው ገለ አባላት ማእኸላይ ኮሚቴ ህውሓት ናይ ምእጋድ ስጉምቲ ከምተወስደሎም ተፈሊጡ’ሎ። እቶም ምንጭታት ብተወሳኺ ቅድሚ ሎሚ ምስ ወ/ሮ ኣዜብ መስፍን ካብ ኣኼባ ማእኸላይ ኮሚቴ ረጊፆም ዝወፁ ኣቶ ብርሃነ ኪዳነማሪያም/ብርሃነ ማረት/ ካብ ማእኸላይ ኮሚቴነት ተኣጊዶም ኣለው ኢሎም።እቲ ኣኼባ ሕዚ እውን ቀፂሉ’ሎ።


text:
ኣብ ዞባ ማእከል፡ ኣብ 123 ዲጋታትን ራህያታትን ኣርባዕተ ዓሌታት ዓሳ ንምፍራይ – ብ23 ጥሪ ኣብ ዝተወደበ ዓውደ-መጽናዕቲ ተዘትዩ።
ብመሰረት ዝተኻየደ መጽናዕቲ፡ ኣብ’ቲ ዞባ ኣብ ዝርከባ ዲጋታት፡ መብዛሕትኦም ኣብ ጥዑም ማይ ዝነብሩ ዓሳታት ክፋረዩን ክዓብዩን ከምዝኽእሉ ምርግጋጹ፡ ኣብቲ ዘተ ተገሊጹ።
ሓላፊ ጨንፈር ሚኒስትሪ ሃብቲ ባሕሪ ዞባ ማእከል፡ ኣቶ ኤሳው ትኩእ፡ ዕላማ’ቲ ፕሮጀክት፡ ካብ ገማግም ባሕሪ ርሒቖም ዝነብሩ ዜጋታት፡ ኣብ ከባቢኦም ኣብ ዝርከባ ዲጋታት ዓሳታት ብምፍራይ፡ ዓሳ ከምዝምገቡን ሃብታም መኣዛዊ ትሕዝቶ ከምዝረኽቡን ንምግባር ምዃኑ ኣብሪሁ።
ምርባሕ ዓሳታት ኣብ ጥዑም ማይ፡ ኣብ ርእሲ’ቲ ኣብ ውሕስነት መግቢ ዘለዎ ኣበርክቶ፡ ጽግዕተኛነት ኣብ ቀይሕ ስጋ ኣብ ምንካይ፡ ዕድል ስራሕ ኣብ ምፍጣር፡ ከምኡ’ውን ቀጻልነት ዘለዎ ንኡስ ቊጠባዊ ንጥፈት ኣብ ምርግጋጽ ኣስተዋጽኦ ከምዝገብር፡ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ዘቕረቡ ክኢላታት ገሊጾም።
ኣብ’ቲ ካብ 2017 ዝተበጋገሰ ናይ ሓሙሽተ ዓመት ፕሮጀክት፡ ኣብ ዲጋታት ቶኮር፡ ማይ-ነፍሒ፡ ዓዲ ሻኻ፡ ጋላ፡ ሓየሎ፡ ዓዲ ቢደልን ጣዕረሽን ዝተኻየደ ፈተነ ጽቡቕ ውጽኢት ከም እተረኽቦ፡ ብዝሰፍሐ ንምትእትታው ድማ ንሓረስቶት ስልጠናን ጐስጓስን ከምዝካየድ እውን ተሓቢሩ።
ኣመሓዳሪ ዞባ ማእከል ሜጀር ጀነራል ሮሞዳን ዑስማን ኣውልያይ፡ ልምዓት ዓሳ ኣብ ጥዑም ማይ፡ ኣብ ምርግጋጽ ውሕስነት መኣዛዊ መግቢን ምምሕያሽ መነባብሮ ኣብ ገጠራት ዝነብር ሕብረተሰብን ንዘለዎ ኣበርክቶ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ኣብ ኩለን ንኡሳን ዞባታት ክኢላታት ብምምዳብ፡ ንሓረስቶት ስልጠናታት ክወሃብ፡ ኣብ መኣዶም ድማ ዓሳ ከም ዘዘውትሩ ንምግባር ውሁድ ጻዕሪ ከምዘድሊ ኣገንዚቡ።
ኣብ ዞባ ማእከል፡ ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ሜተር ኩቦ ማይ ዝሕዛ 6 ዓበይቲ ዲጋታት፡ ካብ 500 ሽሕ ክሳብ ሓደ ሚልዮን ሜተር ኩቦ ዝሕዛ 10 ዲጋታት፡ ክሳብ 700 ሽሕ ሜተር ኩቦ ዝሕዛ ድማ 51 ዲጋታት ኣለዋ።


text:
ናብ ገዛእ ርእስና ምልስ ኢልና እንተርኢና ካብ ቅድሚ ምውላድና፡ ድሕሪ ምውላድናንን ክሳብ ዕለተ ሞትናን ዘሎ ናይ ሰብነትን ናይ ኣተሓሳስባናን ለውጢ ኣዝዩ ዘገርምን ዘደንቕን ስራሕን መደብ አምላኽን ምኻኑ ንግንዘብ። ሕልፍ ኢልና ናብቲ እግዚአብሄር ንሕና ክንግልገለሉን ክብሩ ክገልጸሉን ኢሉ ዝፈተሮ መዓልትን ለይትን ወቕትታትን ምስ እንምልከት ድማ ውሕልነት አምላኽን ዓሚቕ ሚስጢሩን ብቑሩብ ነስተውዕል። ወዲ ሰብ ህጻን ጥራይ ኮይኑ እንተዝነብር ንወለዲ እንታይ ዝበለ ሸኸም ምኾነ? ንኻልኦት ክውለዱ ዘለዎም ህጻናት ቦታ የለን ወዘተ ኩሉ ክትብልዎ እትኽእሉ። ብዓቢኡ ድማ እቲ ፍረዩን ተባዝሑን ንምድሪ ምልእዋን ምለኽዋን ዝብል ተልእኾ አምላኽ እንታይ ምኾነ? ካልእ እንተርኣና'ውን ኣርባዕቲኡ ወቕትታት ሓደ ኔሩ እንትዝኸውን እቲ ናይ ዓመት ሙሉእ መቐረትን እቲ በብእዋኑ ብምኽንያት ለውጥታት አየር ክስራሕን ክኸውንን ዝነበሮ ከመይ ምኾነ?
ስለዚ ለውጢ አድላይን ናይ ግድንን ካብ ኮነ ንሕና'ክ ንልውጢ ብኸመይ ንቀባበሎ? ሓደ ህጻን ተወሊዱ ክሳብ ዝዓቢ ወለዲ እቲ ኣኣብ ግዚኡ ብፍቕሪን ብስነ ሓሳብን ብንዋታውን እቲ ኣኣብ ግዚኡ ክረኽቦ ዘለዎ እንተዘይረኺቡ፡ እቲ ዝዓቢ ህጻን ጎደሎ ዘለዎ ኮይኑ ይዓቢ። ሸኸም ሕብረተሰብን ዘይኣድማዕን፡ ንዘይተደልየ መከራን ድማ ይቃላዕ። ከምኡ'ውን ወቕትታት ክቀያየር ከሎ እቲ እንሓርሰሉን እንዓጽደሉን፡ ንሙቐት ኮነ ንዛሕሊ እንኽደኖን እንበልዖን፡ እንሰርሓሉን እነዕርፈሉን እንተዘይመዲብናን እንተዘይተዳሊናን እቲ ንጥቕምና ኢሉ እግዚአብሄር ዝገበሮ ለውጢ ንጉድኣትና ክኸውን ይኽእል ኢዩ። ስለዚ ለውጢ ኣብ ዝርኣየሉ ጎኒ ንጎኒ ናይቲ ለውጢ ንምስትእንጋድ ምቅርራባት እንተዘይጌርና ወይ ድማ እንተዘይተዋሲእና ወይ እቲ ለውጢ ግዳያቱ ክገብረና ኢዩ ወይ ድማ ካብቲ ልውጢ ክንረኽቦ ዝግብኣና ረብሓታት ከይተጠቀማናሉ ክሓልፍ ይኽእል ኢዩ።
ኣብቲ መንፈሳዊ ዓለም እንተርኢና ድማ ብተዛማዲ ኢዩ ዝኸይድ። ከማን እቲ ፍጥነት እንተ ዘይወሲኹ አይንክን ኢዩ። ኣብ ደጉዓ ኤር 3፡23 "ኣብ ጸጽባሕ ሓድሽ ኢዩ፡ እሙን ምኻንካ ዓብዩ ኢዩ" ይብል። ስለዚ እግዚአብሄር ኣብ መንፈሳዊ ኮነ ግኡዛዊ ዓለም ኩሉ ግዜ እናሓደሶን እናለወጦን እዩ። ኣብ ብሉይ ኪዳን እንተረኣና ደቂ እስራኤል ኣብቲ ዝተላማመድዎ ዓንኬል ጥራይ እናዞሩ ንሓድሽ ምኽሪ አምላኽ ምቕባል ኣጸገሞም። ንኣሰራርሓን መንገድታትን እግዚአብሄር ደሪቶም እቲ ዝኸውን ዝነበረ ለውጥታት ካብ እግዚአብሄር ከም ዘይኮነ ንነብሶም ከእምኑ እናፈተኑ አብቲ ናይ ገዛእ ርእሶም ሃዋሁው ክነብሩ መሪጾም። ስርዓት ርእሶም ክኽተሉ ብምድላይ ንምኽሪ አምላኽ ክስዕቡ ኣይመረጹን። ሎሚ'ኸ ኣነን ንስኻን/ኺን እግዚአብሄር አብ ሂወትይን ሂወትኩምን ሂወት አሕዋትናን ከይሰርሕ ኮን ብምንታይ ከልኪልናዮ ንህሉ? ድሕሪ ናይ ትንሳኤን ዕርገትና ናይ ጐይታናን መድሓኒናን የሱስ ክርስቶስ ደቀ መዛሙርቲ ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስን ብትብዓትን ተዓጢቖም ወንጌል መንግስቲ አምላኽ ክነግሩ ምስ ጀመሩ፡ በዚ ነገር እዚ ዝተናደዱ ፈሪሳውያንን ሰዱቓውያንን ንደቀ መዛሙርቲ ምእሳርን ምቕታልን ስርሐይ ኢሎም ተተሓሓዝዎ። እንተኾነ ኢድ እግዚአብሄር ዘለዎ ለውጢ ማንም ክዓግቶ ሰለ ዘይኽእል ብመጠን ዘሳጎጉዎም ወንጌል እናተላብዒ ከደ። ምኽንያቱ ምስ እግዚአብሄር ተቓሊሱ ወይ ተማጒቱ ዝሰዓረ የለን። ነዚ ዘስተውዓለ ገማሊኤል ዝስሙ ናይ ሕጊ መምህር ከምዚ ክብል መሊሱ፡ "እዚ ምኽሪ እዝን እዚ ግብሪ እዝን ካብ ሰብ እንተኾይኑ ክፈርስ ኢዩ፡ ካብ ኣምላኽ እንተኾይኑ ድማ ግብሮም ከተፍርሱ አይትኽእሉን ኢኩም እሞ ምስ አምላኽ ክትብኣሱ ኸይትርከቡስ ነዞም ሰባት እዚአቶም ሕደግዎም ገለ አይትበልዎም..." (ግብ 5፡38-39)። ልክዕ ከምቲ ዝበሎ ድማ እቲ ምኽሪ ኣምላኽ ጸኒዑ፡ እቶም ነቲ ለውጢ/ምኽሪ አብ ምቅዋም ዝጸንዑ ግና ግዳያት ናይቲ ለውጢ ኮይኖም። እቶም ነቲ ለውጢ ዘጸባበዩ ዘነበሩን ነቲ ለውጢ መምዮም ዝተቐበሉን ምስቲ ለውጢ ዝተጓዕዙን ድማ እነው ንኹሉ ዓለም ረቢሖም።
ለውጢ ክመጽእ ከሎ ሰባት በዘን ዝስዕባ መንገድታት ክዋስኡ ይኽእሉ።
1. ተዓዘብቲ ናይ ለውጢ ወይ ድማ ግደን ታራን ዘይብሎም ብማዕዶ ዝምልከቱ፣
2. ንልውጢ ዘይቃወሙ ግና'ኸ ዘይዋስኡ
3. ለውጢ ከም ዘሎ ዘይግንዘቡ ምስ ሓለፈ እንታይ ኒሩ ኢሎም ዝሓቱ፡
4. አንጻር ለውጢ ዝስለፉ ወይ ህላውነቱ ዝኽሕዱ፡
5. ለውጢ አብ ምምጻእ ዝዋሱኡን ምስ ለውጢ ዝስጉሙን።
ካብዞም 5 ዝተጠቕሱ ሰባት እቶም አብ 5ይ ደረጃ ዘለዉ ጥራይ እዮም ተለዊጦም ንለውጢ ዝኾኑ። ሰጒሞም ንምስጋር ዝኾኑ። ኩሎም እቶም ዝተረፉ ግዳያት ናይ ለውጢ እዮም ዝኾኑ። መኽንያቱ ካብቲ ለውጢ አይረብሑን፡ ኣይራብሑን ድማ እዮም (መኻናት)።
ስለዚ ንሕና'ኽ ንለውጢ ብኸመይ ንቕበሎ አሎና? ንለውጢ ዝደፋፍእ ኩነታት አብ መንፈሳውን ዕለታዊን መነባብሮና ክቀላቐል ከሎ ብስም የሱስ ኢልና ናብ ምእሳርን ምርጋምን ዲና ንቅድም ወይስ ከምቲ ገማልኤል ዝበሎ ህድእ ኢልና ኢና እነስተንትን? ለውጢ አብ ኩሉ መዳያት ሂወትና ክሁሉ ናይ ግድን ኢዩ። አንጻሩ ተስሊፍና ዲና ወይስ ምስኡ ሰጒምና ምልዋጡ አይተርፎን እዩ። ካብቲ ዝተለማመድናዮ ማሙቕ ምንቅስቓስ ዘሸግረና እንተኾይኑ፡ ንኹሉ ልውጢ ክንቃውም ክንነብር ኢና። እቲ ጸገም ነቲ ዝነበረናን ዝተለማመድናዮን ማሙቕ ክይጠፍኣና ስለ እንፈርሕ እዩ። ኣምላኽ ግና ዝሓሸ ነገር ስለ ዘለዎ ኢዩ ነገራት ዝልውጦ። ሓደ ዘሕዝን አበሃህላ አብ ሕብረተሰብና ኣሎ ንሱ ድማ "ካብ ዘይትፈልጦ መልኣኽሲ፡ ትፈልጦ ሰይጣን" ዝብል እዩ። እዚ ብምሰረቱ ክንቀል ዘለዎ አበሃህላ እዩ። ካብዚ እንርድኦ ነገር እንተሃልዩ ግና ወዲ ሰብ ጽቡቕ ነገር እናደለየ ግናኸ እቲ ናብ ዝሓሸ ንኽሰጋገር ዝሓቶ ዋጋ ክኸፍል ቁሩብ ስለ ዘይኮነ እዩ። ኣብ እብ 8፡7 "ነቲ ቐዳማይ ኪዳን መንቀፊ እንተዘይህልዎ፡ ነቲ ካልኣይ ሰፍራ አይምተደልዮን ኒሩ" ይብል። እግዚኣብሄር ኣብ ግዚኡ ዘምጽኦ ለውጢ እቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ከም ዘየስርሕ ወይ ከም ዘየስልጥ ስለ ዝፈለጠ ኢዩ። እሞ እግዚኣብሄር ሓድሽ ንፋስ መንፈስ ቅዱስ ከንፍስ ይጅምር አሎ እሞ፡ ኣብ ማሕበራት ክርስቶስ ምንቕናቕ ክህሉ ኢዩ። እቲ መንፈስ ናብ ዝደልዮ ኢዩ ዝንፍስ፡ ነቲ ዝናብ ክጸባበ ዝጸንሐ ድማ ክረውን ክሳገርን ኢዩ። ስለዚ ምስ ለውጢ ክንስጉም እንተኾይና ለውጢ ባህርያዊ ምኻኑን፡ እቲ ለውጢ ዘምጽኦ ቅያር ድማ ዝበለጸ ምኻኑን፡ ካብቲ ዘለኻዮን ዝበጻሕካዮን ዝሓሸን ዝበለጸን ከም ዘሎ ንነብስኻ ኩሉ ግዚ ምዝኽኻር የድሊ።
ዝኽበርኩም ፍቱውዋት ኣሕዋት ክምቲ ዳዊት አብ 51፡10 "ጽሩይ ልቢ ፍጠረለይ፡ ጽኑዕ መንፈስካ ድማ አብ ውሽጠይ ሓድስ" ዝበሎ ንሕና ድማ ነንምዓልቱ ካብ መንፈሱ ብዝኾነ እናተሓደስናን እናተለውጥናን ናብቲ ብፍቕሩ ዝማረኸና፡ ቅቡኡ ሙኡዝ ሽቶ ዘለዎ፡ ስሙ ድማ ዝፈሰሰ ቅብኢ ዝኾነ ኩቡር ገይታ ንለወጥ። ንሱ ካብቲ ነንመዓልቲ ሓድሽ ምኻኑ ዝተላዕለ ኣእላፋት ቅዱሳት መላእኽቲ ቅዱስ...ቅዱስ...ቅዱስ... እዩ እ/ሄር ጐይታ ሰራዊት፡ ኩላ ምድሪ ድማ ብኽብሩ መሊኣ አላ (ኢሳ6፡3)እናበሉ ክውድስዎ ይነብሩ አለው እሞ፡ ንሕና ድማ ሃየ ንሰጉምን ንሳገርን። ኩሉ ለውጥን ምስለውጢ ዝመጽእ ማዕበልን ድማ ክብሪ አምላኽ ክንሪአሉ ኢና። ኣሜን።


text:
ምክትል ቀድማይ ሚኒስተር ደመቀ መኮነን ንቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ተኪኡ መንግስታዊ ስራሕቲ ከምዝሰርሕ ወሃቢ ቃል መንግስቲ ኢትዮጲያ ሎሚ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣፍሊጡ።
እቶም ኣብ ክንዲ ኣብይ ኣሕመድ፡ ብደመቀ መኮነን ክስርሑ ዝተብሃሉ ዝርዝር ስራሕቲ እውን ከምዝተውሃቦ ተሓቢሩ።
እንተኾነ ውድብ ብልፅግና ካብ መጀመርትኡ ሕጋዊ ዋላ እኳ እንተዘይነበረ እዚ ሎሚ ዝተገበረ ስግግር ስልጣን እውን ብዙሕ ፖለቲካዊን ሕጋዊን ሕቶታት ዘልዓለ ኮይኑ ሓደ ቀዳማይ ሚኒስተር ብሂወትን ጥዕናን እናሃለወ ብምክትሉ ክትከኣሉ ዝክእል ኣግባብ ኣብ ሕገ መንግስቲ እታ ሃገር ከምዘየለ ተዓዘብቲ ይዛረቡ።
ከም ቀዳማይ ሚኒስተር ኲናት ምምርሓን ካልኦት ተተሓሓዝቲ ግቡኣትን ዘለዎ እኳ እንተኾነ እዚኦም ክሰርሕ ካልኦት ስልጣናቱ ኣሕሊፉ ክህበሉ ዝክእል ምክንያት ይኹን ሕጋዊ ኣግባብ ከምዘየለ ግን ይግለፅ።
እዚ ትማሊ ብካድረታት ስርዓት መንግስቲ ኢትዮጲያ ሎሚ ድማ ብወሃቢ ቃል እቲ መንግስቲ ዝተወዘዐ ዜና ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ምናልባት እውን ካብ ኢትዮጲያ ወጺኡ እዩ ወይ ድማ ፖለቲካዊ ዕልዋ ተፈጺሙሉ እዩ ዝብል ሕቶታትን ጥርጣርን ከልዕል ዝገበረ ኮይኑ ኣሎ።
ኣብ ሓደ እዋን ናይ ሬድዮ ኦፕሬተር ብምኳን ጥራሕ ኣብ ኲናት ዝተሳተፈን እዙይ እዩ ዝብሃል ወታደራዊ ዓቅምን ፍልጠትን ዘይብሉ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ናብ ግንባር ኣምሪሐ ክዋጋእ እየ ምባሉ ህዝቢ ንምልዕዓል እንተዘይኾነ እዙይ እዩ ዝብሃል ወታደራዊ ዓወት ክረኽብን ትርጉም ዝወሃቦን ከምዘይኮነ ተዓዘብቲ ይዛረቡ።
axumate media http://axumate media


text:
ኣብ ዓዲ-እንግሊዝ፡ ዝቕመጥ ኣቶ ኣለምሰገድ ኣባይ፡ ዕላማ ፕሮጀክት ግድብ ሩባ ኣባይ፡ ውሕስነት መግቢ ንምርግጋጽ ክሳብ ዝኾነ፡ ብምሉእ ዓቕምና ክንድግፎ ዝግባእ`ዩ ይብል።
ኣብ ኖርወይ ዝነብር ኣቶ ሃይለማርያም ወልዳይ ብወገኑ፡ ሓጽቢ ምስራሕ ዝቃወም ክህሉ ኣይክእልን፡ የግዳስ ምሉእ መጽናዕቲ ዘይተገብረሉ፡ ምስ ተቓወምቲ ምምኽኻር ዘይተገብረሉ ፕርጀክት ኣብ መፈጸምትኡ ክተብጽሖ ኣሸጋሪ`ዩ ይብል።
ቦንድ ናብ ህዝቢ ሸጥካ ነቲ ሓጽቢ ምህናጽ ከምዝክኣል ዝኣምን ኣቶ ኣለምሰገድ፡ እቲ ቐንዲ ነገር እቲ ህዝቢ ተሳታፍነቱ ብምሕያል ኣብ`ቲ ናይ ልምዓት ፕሮጀክት ዋንነት ንኽስምዖ ምግባር`ዩ ይብል።
ኣቶ ሃይለማርያም ግን፡ ቦንድ ማለት ሕጋዊ ወረቐት ስለዝኾነ፡ ሓደ ቦንድ ዝገዘአ ሰብ ንመንግስቲ ክኸሰሉ ዝኽእል ናጻ ቤት-ፍርዲ ኣብታ ሃገር ክሳብ ዘይሃለወ፡ ቦንድ ክሰርሕ ኣይክእልን`ዩ፡ ቅንዕና ዘይብሉ ኣካይዳ`ዩ ይብል።
ካልኣይ ክፋል`ቲ ክትዕ ንምስማዕ ኣብ`ዚ ጠውቑ፡
ቀዳማይ ክፋል`ቲ ክትዕ ነዚ ምልክት ድምጺ ብምጥዋቕ ምስማዕ ይክኣል፡


text:
ስኒት ዘለዎም ኣናህብ መዓር ይጐርሱ፡ ፋሕ ዝበሉ ሃመማ ገምቢ ይልሕሱ!
ኣብ ያታናን ባህልናን ንሓድነት ህዝብን ሃገርን ዝሕብሩን ዘተባብዑን ብዙሓት ምስላታት ኣለዉ። ገለ ካብኣቶም ንምጥቃስ፡
- መኣዶ ምስ ዝሓብር ኣንበሳ ይኣስር
- ኣሕዋት ክፋቐሩ፡ ጸላእቲ ይባረሩ
- ላም ፍርቂ ጐድና ኣይትሰብሕን’ያ
- ኣፍንጫ እንተ ተሃርመት፡ ዓይኒ ትነብዕ፡ ወዘተ ዝብሉ ይርከብዎም።
ኣነ ንሓድነትናን ሓይልናን ብቋንቋ ትግርኛ ጥራይ’ኳ እንተቕረብክዎ፡ ካልኦት ብሄራትና’ውን ነናተን ከም’ዚ ዓይነት ናይ ስምረትን ሓድነትን ምስላታት ከም ዘለወን ዘየማትእ ሓቂ’ዩ። ከም’ዚ ክብሃል ከሎ ግን ሓድነትና ብምስላን ብቃላትን ጥራይ ዝተወሰነ ዘይኰነስ፡ ብግብሪ’ውን ኣቦታትና ንዘመናት ብምክብባርን ሓድነትን ፡ ብዘይ ኣፈላላይን፡ ንርኹስ ፈተነታት ገዛእቲ ኣፍሺሎም ዘዂርዕ ባህልን ልምድን፡ ሕጊን ስርዓትን፡ ወግዒን ዝሓቘፈት ሃገር ኣረኪቦምና’ዮም። ስለ’ዚ ድማ ከም’ቲ ነፍሰ-ሄር ኣቦና ሱናባራ ማሕሙድ ደመና ዝበልዎ “ንሕና ኤርትራውያን ጸባ ሓንቲ ላምን፡ እኽሊ ሓንቲ ግራትን” ኢና።
እሞ እዚ ንርእዮን ንሰምዖን ዘሎና ንሕና-ንሶም ዝዓይነቱ ኣውራጃዊን ሃይማኖታዊን ጸቢብ ፖለቲካዊን ሕብሪታት ዝተለኽየ ኣልባሳት ደኣ ካበይ’ዩ ዝመጽእ ዘሎ? ፍንፉን ቃላትን ጽዩፍ ጸርፍታትን መን ዝመሃዞ መን ዝመወሎ ኢዩ? ኣነ ከም ዝመስለኒ ገለ ጠንቂ ናይ’ዚ ፈላላዪ ኣተሓሳስባን ኣረኣእያን፡ መንነትና ኣነጺርና ካብ ዘይምፍላጥ ክኸውን ይኽእል። መንነት ብዙሕ ቀጸላታት ዝሓቘፈ ብዙሕ-ጐድናዊ ኣምር ኢዩ። ንኣብነት ዓብላሊ ኤርትርዊነት ረሲዕካ፡ ሃይማኖታዊ፡ ኣውራጃዊ፡ ደጋፊ ህግደፍ፡ ደላይ ፍትሒ፡ ወዘተ ዝብል ዝተተምየነ (fake) መንነት ክንጉልበብ ንኽእል ኢና። ነስተውዕል’ሞ! እቲ ሃይማኖት ወይ እቲ ኣውራጃ’ኮ ኣብ ኤርትራ ኢዩ ዘሎ! ኤርትራውነት ዘይሓዘ ኣውራጃ ወይ ሃይማኖት ወይ ፖለቲካ ናትና መንነት ኣይኰነን’ሞ ዓገብ ንበሎ!
ነቲ ንሕና-ንሶም ዝብል ጸግዒ ሓደ ፖለቲካዊ፡ ኣውራጃዊ ወይ ሃይማኖታዊ ወገን ሒዝካ ዝግበር ዘሎ ኣነዋሪ ስራሓትን፡ ዝጋዋሕ ሓደገኛ ቃላትን፡ ነቶም ዝተተምየነ መንነት ዝሓዙ ሰባት ንዕኦም ዝመስሉ ወይ ክም’ቲ ናቶም እምነት ዝኣምኑ ሰባት ኣቕሪቦም ነቲ ካልእ ድማ ኣጓንዮም ይጐዓዙ። ወዲ ኣውራጃይ፡ ወይ ወዲ ሃይማኖተይ፡ ወይ ወዲ ውድበይ እንተዘይኰንካ ጸላኢየይ ኢኻ ዝብል ጸቢብን ዕዉርን ኣተሓሳስባ ኣብ ዘይድሊ ሓሸውየ የወድቐና’ሎ ። እምበኣርክስ ብቋንቋታትና እንዳተዛረብና፡ ከም ግምቢ ባቢሎን ዘይንረዳዳእ ዝገብሩና ዘለዉ ሰባት እቶም ዝተተምየነ መንነት ሒዞም፡ ተሓለቕቲ ወይ ተጸዋዕቲ ናይ ጸቢብ ፖለቲካዊ መርገጾም፡ ኣውራጃኦም ወይ ሃይማኖቶም ከም ዓብላሊ መንነት ጌሮም ዝሓስብዎ ኢዮም። እዚ ነቲ ኤርትራዊ ዝበሃል ክቡር መንነት ኣዳቒቑን ኣህሲሱን ኣብ ክንዲ ብሃገር ብትሕተ-ሃገራዊነት ክንካፋፈልን፡ክንባዳደልን ዝደፋፍእ ሰይጣናዊ ተግባር’ዩ። እስክ ሕስብ’ሞ ነብል- ሓደ ዓይነት ፖሊቲካዊ ኣረኣእያ፡ ሓደ ዓይነት ሃይማኖት፡ ሓደ ኣውራጃ ዘለዋ ኤርትራ ከመይ ምመሰለት? ብተመሳሳልነት ተምባህቚ ሃገር፡ ንበጻሕቲ ሃገር ይትረፍ ንዓና’ውን ዘይትበሃግ ሃሳስ ሃገር ምዀነት። ክልቲኡ ዓበይቲ ሃይማኖታትናን፡ ኣውራጃታትናን፡ ኣብ ኤርትራ ዝሰረተ ዝተፋላለየ ፖልቲካዊ ኣረኣእያናን፡ መልክዕናን ሕብርናን ዘድምቕን ዘጸብቕን ደኣ’ምበር ዘባእስ ወይ ዝፈላሊ ክኸውን ኣይግባእን። ደሓር ድማ ሓንቲ ኣውራጃ ወይ ሓንቲ ሃይማኖት ንበይና ከም ሓንቲ መንገብገብ ጥራይ ዘለዋ ዑፍ ኢያ ክትከውን፡ ኣይትበርር! ኣይትምእርር፡ ጾማ ድማ ትሓድር።
ሓይሊ ሳምሶን ኣብ ጸጉሪ ርእሱ ከም ዝነበረ፡ ሓይሊና ሓይሊ ኤርትራውያን ድማ ኣብ ሕብረትናን ሓድነትና ምዃኑ በቲ ናይ ነዊሕ ዓመታት ቃልስና ኣመስኪርና ኢና። ንሓደ ዓቢ መንግስቲ ምስ ርእሰ-ሓያላን መወልቱ ስዒሩ ሃገር ዘምጽአ’ኮ ብሓድነትን፡ ሓቦን ጽንዓትን ደኣ’ምበር ብብዝሒ ህዝቢን ብብዝሒ ብረትን ከምዘይኰነ ዓለም ዝፈልጦ ሓቂ’ዩ። እሞ ሕጂ እዚ ንሓያላንን ንርእሰ-ሓያላንን ዝሰዓረ ህዝቢ ደምበርበር ኢሉ ነንሕድሕዱ ክጻረፍን ክፋላለን ክትርኢ እንታይ’ዩ ጉዱ? ኢዩ ዘብል። እቲ መሪሕነት ናይ’ዚ እጹብ-ድንቅ ዝዀነ ታሪኽ ዝፈጸመ ድማ ካልእ ስም ተጠሚቑ ሓይሉ ኣንጻር ህዝቡ ከውዕሎን፡ ከም መራሒ ዘይብሉ ህዝቢ፡ ሹም ዘይብሉ ንህቢ፡ ፋሕ-ብትን ኣቢሉ፡ ማሕበራዊ ጸጋታትና ክብሕጒጎ ክትዕዘብ ከሎኻ፡ ከመይ ኢዩ ዝኸውን ዘሎ እዚ ኩነታት ሃገርና? ኢልካ ዘሻቕልን ዘስደምምን’ዩ!
ከም’ቲ ኣብ ኣርእስትና ዝተጠቕሰ፡ ስኒት ዘለዎም ኣናህብ መዓር ይጐርሱ፡ ፋሕ ዝበሉ ሃመማ ገምቢ ይልሕሱ ስለ ዝዀነ፡ መራሕትና ኣብ ንመርጸሉ ጊዜ ኣብ’ቲ ጸቢብ መንነት ተመርኲስና፡ ወዲ ኣውራጃይ፡ ወዲ ሃይማኖተይ፡ ወዲ ውድበይ ዝብል ሓደገኛ ዝንባሌ እንተዓብሊሉ፡ ዘየድሊ ሓገጽጐጽን ሕማቕ ውጽኢትን ኢዩ ትርፉ። እሞ ወዲ’ዚ ኣውራጃ ወይ ሃይማኖት ኣይገዝእን’ዩ እንተኢልና፡ ካበይ ዝመጽአን መንን ደኣ ኢና ከመሓድረና ኢና ንደሊ? ክንርስዖ ዘይብልና ድማ፡ ኣነ ወዲ ኣውራጃይ ወይ ወዲ ሃይማኖተይ ጥራይ ክምረጽ ዝደሊ እንተዀይነ፡ እቲ ወዲ ካልእ ኣውራጃ ወይ ሃይማኖት’ውን ከምኡ እንተኢሉ፡ ተፋጠጥ ተጓጠጥ ኢዩ ዝኸውን። ውጽኢቱ ድማ ከምቶም ፋሕ ዝበሉ ሃመማ ጉሓፍ ምልሓስ’ዩ።
ኣብ’ዚ ዘሎናዮ እዋን ኣሽሓት ኪሎ ሚተራት ተራሓሒቕካ ከሎኻ ብማዕዶ ምስ ዘይትፈልጦም ሰባት ብኣውራጃ፡ ሃይማኖት፡ ወይ ጸቢብ ፖለቲካ ኣማሳሚስካ ክትጻላእ ወይ ክትፋቐር ዘኽእሉ ማሕበራዊ መራኺቢታት ዓብሊሎም ይርከቡ። ነዚ ተረዲእና ንኣጠቓቕማ ማሕበራዊ ሚድያ ብምስትውዓልን ብስነ-ምግባርን ንረብሓ ውጹዕ ህዝብናን ሰብኣዊ መሰሉ ንምሕላውን፡ ሓድነቱ ንምድልዳልን ክንጥቀመሉ ይግባእ። ናይ ሳይበር ውግእ ነቶም መሃዝቱን ዋናታቱን ንግደፈሎም።
ንሕና ውግእና ኣንጻር ምልኪን፡ ድኽነትን፡ ጥሜትን ድንቁርናን ድሕረትን ደኣ’ምበር፡ ኣንጻር ኣውራጃታትና ወይ ሃይማኖታትና ኣይኰነን። ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ጥብ ትብል ቃል ንህዝብና መምሃርን፡ መዘናግዕን፡ መቀራረቢን፡ መራሕትና ንከነለሊ ትሕግዝን ከትከውን ይግባእ። ንዓኻ ዝበቅዕ መንግስቲ ኢኻ ትረክብ ከም ዝበሃል፡ ንዓና ዝበቅዕ፡ ሕልምናን ባህግናን ተስፋናን ናብ’ቲ ክንበጽሖ ንደሊ ዝመርሓናን ጥጡሕ ባይታ ዝፈጥረልናን፡ ብሕጊ ዝምእዘዝ መንግስቲ ክንተክል ካብ ጸቢብ ኣፈላላይ ወጺእና ብሓባር ንጓዓዝ።
እምበኣር ሓንቲ ሃገር’ያ ዘላትና፡ ምስ ንሓብር ኢና ከኣ ሓያላት ንኸውን’ሞ፡ ከም ስጋ ጉዚ ብኣውራጃ፡ ብሃይማኖት፡ ወይ ብጸቢብ ፖለቲካዊ ኣረኣእያ ኣይንጐዛዘ። ከመይ’ሲ ኤርትራ ትበሃል ናይ ሓባር ረቛሒት ሃገር ስለ ዘላትና። ኣልበርት ኣነስታይን ከም ዝበሎ ዓለም ካብ በቶም ገበርቲ እከይ፡ በቶም ንእከይ እንዳረኣዩ ዘጽቀጡን ወይ ንእከይ ዝጻወሩን’ያ ዝያዳ ኣብ ሓደጋ ትወድቕ። እዚ ንዓና ከም ህዝቢ ብቀጥታ ዝምልከት’ዩ። ኣብ ሃገርና እከይ ኣንዳረኣና ከም ዘይረኣና፡ ከም’ታ ኣብ ጊዜ ሓደጋ ርእሳ ኣብ ሑጻ ትቐብር ሰገን፡ ኣጽቅጥ ኣቢልና፡ ኣውራጃ፡ ሃይማኖት ክንብል፡ ብደጋፊ፡ ተቓዋሚ ኢልና ክንፈላለ፡ እቶም ገበርቲ እከይ ብቐሊሉ ዘይሓዊ ጉድኣት ከውርዱልና ክኢሎም። ሕጂ ግን ይኣክል፡ንለብም!
እግዚኣብሔር ንኤርትራን ህዝባን ይሓሉ።
ዶ/ር ተስፋሚካኤል ገብረሕይወት
ካልጋሪ፡ካናዳ።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ሓዊ ትእጎድ ኣላ መን’ዩ ግን ክስሕና
ኣብ ቤትካ ሽሕ ግዜ ሰላምን ሃብትን ይሃልኻ፡ ኣብ ጎረቤትካ ህውከትን ጥሜትን እንተሎ ግን ቀሲንካ ኣይትነብርን ኢኻ። ኣብዛ ምድራዊት ዓለም ብኸማኻ ሰብን ካልኦት ፍጡራትን ተኸቢብካ ክሳብ ዘለኻ ብቀጥታ ይኹን ብተዘዋዋሪ፡ ክትጽሎ ወይ ክትጸሉ ባህርያዊ ኢዩ። ኤርትራ ኣብ ማእከል ብቀጻሊ ዝረስንን ዝጥመትን ቅልውላው ዝመልኦ ጆኦግራፍያዊ ኣከባቢ ስለዝተደኮነትን ብሕጊ ኣልቦ ዝገዝእን ከም ጭርናዕ ሕቆ ካልኦት ዝተኩብ ውልቀመላኺ መራሒ ስለዘለዋን፡ ህዝባ ሩፍታን ክብረትን ኣይረኸበን። ከም ውጽኢቱ፡ ህዝብና ብናቱ መጋርያ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ናይ ካልኦት ሓዊ ክጥበስ ይግደድ።
ኤርትራን ኢትዮጵያ፡ ብጉርብትናን ብታሪኽን ዝያዳ ካልኦት ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ጥቡቅ ምትእስሳር ኣለወን፡፡ ኣብ ሓድሕዳዊ ምክብባርን ምትሕግጋዝን ዝተመርኮሰ ምሕዝነትን ምትእስሳርን ዘቀድሙ ለባማት መራሕቲ እንተልዮመን ድማ፡ ህዝበን ተጠቃሚ ጸጋታቱን መራሺ ናብ ጎደና ልምዓትን ይኸውን። ብኣንጻሩ፡ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ስሱዓትን ጻሕተርቲ ኩናትን መራሕቲ እንተልዮም ድማ፡ ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ 60 ዓመታት ዝተራእየ፡ ሞትን ስደትን፡ ድኽነትን ዕንወትን፡ ድንቁርናን ጽልእን ጥራይ ኢዩ ክረክብን ክድገምን።
ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ዝርአ ዘሎ ፖለቲካዊ ቅልውላውን ምትፍናንን፡ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ዝምልከት ስለዝኾነ፡ ኣብ ጉዳይ ካልእ ህዝቢ ግዳማዊ ምትእትታው ኣየድልን’ዩ። ብፍላይ ድማ ኣብ ክንዲ ኣብ መንጎ ኣሕዋት ኣቲኻ ክትዓርቅ ዕግርግር ከተህድእን ምፍታን፡ ንውልቃዊ ረብሓኻን መደልደሊ ስልጣንካን ክትብል፡ ንሓደ ክፋል ክትሓቁፍ ነቲ ካልእ ከተርሕቅ እንከለኻ፡ ኣዝዩ ሓደገኛን ጠባይ ኣንጭዋ ክልተ ዓንዴልን’ዩ።
እዚ ብውልቀመላኺ ኢሳያስ ኣብ ገዝኡ ዘሎ ግዕዘይን ጸገማትን ከይፈትሐ፡ ተሓላቂ ህዝቢ ኢትዮጵያ ክመስል ንክልል ትግራይ ነጺልካ፡ ምስ ኣብ ስልጣን ዘሎ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዓቢይ ኣሕመድ ዝካየድ ዘሎ ሸበድበድን ጣልቃ ምእታውን ድማ ነገር ጥዕና ስለዘይኮነ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሓዊ ስለዝጠብስን ኣብ ዳግማይ ደም ምፍሳስ ስለዘእቱን፡ ህዝቢ ኤርትራ ክጥንቀቀሉን ክነቅሓሉን ኣትሪሩ ክቃወሞን ኣለዎ። ኤርትራውያን፡ እቲ ኣብ 1998 ብሓሶት ጉዳይ ዶብን ባድመን ተሳቢቡ ዝተወልዐ ኩናትን ዝሃለቀ ህይወትን ዝስዓበ ምምዝባልን ዕንወትን ይኣኽለና። ውልቀመልኺ ኢሳያስ “ምስ ኢትዮጵያ ጸገም ዶብ የብልናን” ኢሉ ከብቅዕ፡ “ወያነ ክወሩናን ተቃውምቲ ብምውዳብ ክዓልዉናን ይዳለዉ ኣለዉ” ብምባል ስልጣኑ ከናውሕን ንዓቢይ ኣሕመድ ከሐጉስን ነጋሪት ኩናት የስምዕ ኣሎ። ንሕና ዝሓለፈ ቁስልና ከይሓወየን ኣብ ስደት ፋሕብትን ኢልና እንከለናን፡ ነቲ ኣብ ዓዲ ተሪፉ ዘሎ ህዝብና ንምህላቅን ክድፈርን ብመላኺ ኢሳያስ ዝውጠን ዘሎ ተንኮል ንጠንቀቀሉ። ኣብ መንጎ ክልል ትግራይን ማእከላይ መንግስቲ ኢትዮጵያን ዘሎ ዘይምስምማዕ ንዓዓቶም ይምልከት።
ጉጅለ ህግደፍ፡ ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ጥራይ፡ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ከይተሓጽረ፡ ክሳብ ዞባ ዓበይቲ ቃላያት ኣእዳዉ ዘርጊሑ ዝፈጸሞ ምትእትታውን ዘጥፍኦም ኤርትራውያንን ንዘክር። እግሪ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ዝኣተወታ ሃገር፡ እሾኽ ተዘሪኡዋን ደቂ ሓንቲ ሃገር ጎጃጂላን ክትምለስ እምበር፡ ዕርቂ ወይ ሰላም ኣይተስፍንን ኢያ። ቅድሚ ሕጂ መላኺ ኢሳያስ፡ ኣብ ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ የመን፡ ደቡብ ሱዳን፡ ሶማልያ ዝፈጸሞ ጣልቃ ብምእታው፡ ሕብሩ እናቀያየረ፡ ነቶም ጸላእተይ ዝብሎም መንግስታትን ውድባትን ንምጉጣይ፡ ኣብ መሬት ኤርትራ ብምስልጣን፡ ናይ ገንዘብን ኣጽዋርን ደገፍ ብምሃብ ተቃወምቲ ጫጭሑ። ኩሎም’ቶም ጉጅለ ህግደፍ ብስም “ተቃወምቲ መንግስቲ” ዝጫጭሖም ውድባትን ጉጅለታትን፡ ሕግብግብ ኢሳያስ ንግዝያዊ ረብሓ እምበር ንነባሪ ሰላም ከምዘይኮነ ብኣጋ ስለዝተረድእዎ፡ ጠሊሞሞ ወይ ኢሳያስ ተጠቂሙ ደርብይዎም ኢዩ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ህዝቢ ኤርትራ፡ ንብዓቱ ዝሕብሰሉ፡ ካብ ድኽነትን ስደትን ዘድሕኖ፡ ሰላምን ፍቅርን ዝልግሰሉ ምሕደራን መንግስትን እምበር፡ ኣብ ዘይምልከቶ ጉዳይ ደም ክግብር፡ ብጥምዩ ገንዘብን ንብረትን ከባኽን ዘታልሎን ዝግድዶን ኣይደልን ኢዩ። እቶም ብጉጅለ ህግደፍ ተዓሲቦምን ናይ ጁባ ገንዘብ ተዋሂቦምን፡ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ናይ ጽልእን ዕንወትን ዘመተን ሓሶትን ዝነዝሑ ዘለዉ ኤርትራውያን፡ ካብ እከይ ተግባራቶም ክቁጠቡ ይግባእ። ኣብ ወጻኢ፡ ዜግነት ናይ ካልኦት ሃገራት ሒዞምን ሓገዝ መንግስቲ እናተቀበሉን፡ ነቲ ኣብ ዓዲ ዘሎ ኤርትራዊ ኣብ ሓዊ ክጥበስን ስልጣን ኢሳያስ ክቅጽልን ምጉስጓስ ገበን’ዩ። ፍቅሪ ሃገርን ሓልዮት ህዝብን ኣለኒ ዝብል ኤርትራዊ፡ ነቲ ብጉጅለ ህግደፍ ተጨውዩ ብዘይ ፍርዲ ኣብ ማሕዩር ንዓመታት ዝሳቀን ዝበልን ዘሎ ወገኑ ከድሕን፡ ነቲ ኣብ መንጎ ክልተ ሓዊ ኣብ ስደት ተበታቲኑ ኣደዳ ጥሜትን ሕማምን ኮይኑ ዘሎ ኤርትራዊ ናብ ዓዱ ክምለስን መሰሉ ክሕሎን እምበር፡ ነቲ ህዝቢ ኤርትራ ዘንብዕ ዘሎ ጉጅለ ህግደፍ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ሓዊ ክኣጉድ ጅዓዮ ክብሎን ክድግፎን የብሉን።
ጽላል፡ ካብ ሕቡራት መንግስታት እመሪካ ግንቦት 10, 2020


text:
Radio Erena: 21 December 2018
ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ፣ ትማሊ 20 ታሕሳስ ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፣ ኣብ ጉዳይ ወሰን ክልላትን መንነትን ዘጽደቖ ኣዋጅ፣ ካብ ክልል ትግራይ ተቓውሞ ከምዝገጠሞ ተሓቢሩ።
እቲ ቤት ምኽሪ፣ ጉዳይ ወሰን ክልላትን መንነትን እትውክል ኮሚሽን ክትቀውም ኣብ ዝብል ኣዋጅ ኣብ ዘካየዶ ናይ ድምጺ ምሃብ መስርሕ፣ 33 ተቓውሞ ክገጥሞ እንከሎ፣ ኣርባዕተ ድማ ድምጺ ካብ ምሃብ ተቖጢቦም።
ይኹን’ምበር እቲ ኣዋጅ ናይ ዝበዝሑ ኣባላት ናይቲ ቤት ምኽሪ ድጋፍ ስለዝረኸበ ጸዲቑ ኣሎ።
ምቛም እዛ ኮሚሽን፣ ንወሰናስን ክልላትን መንነት ነበርተንን ክውስን’ዩ።
ድሕሪ’ዚ ውሳኔ፣ ወከልቲ ህዝቢ ክልል ትግራይ፣ እቲ መስርሕ ኣገባብ ዘይተኸተለን ዘይቅዋማውን’ዩ ብምባል ናይ ተቓውሞ ደብዳቤ ከምዘቕረቡ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
እቲ ኣዋጅ፣ ንወሰናስን ክልል ትግራይን ሕቶ መንነት ወልቃይትን ራያን ብቐጥታ ክጸልው’ዩ ብዝብል ምኽንያት ወከልቲ ህዝቢ ክልል ትግራይ ይቃወምዎ ከምዘለዉ ዝተፈላለየ ትንተነታቶም ይህብሉ።
እቲ ኮሚሽን፣ ነቲ ኣብ መንጎ ትሽዓቲኤን ክልላት ኢትዮጵያ ብሰንኪ ወሰን ክርአ ዝጸንሐ ምስሕሓብ ኣብ ምፍታሕ ኣበርክቶ ክህልዎ ብወገን መንግስቲ ትጽቢት ተነቢርሉ እኳ እንተሎ፣ ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ድሮ ተጓሃሂሩ ዘሎ ናይ ብሄርን ቀቢላን ግጭታት ብዝበኣሰ ከየጋድዶ ዝሰግኡ ወገናት’ውን ኣለዉ።
===================


text:
ኩሉ ሰብ ንኽዕወት ክንሕግዝ ኢና ኣብዚ ዘለና።
እንኳዕ ደሓን መፁ
ፍፃሜታት
ሓድሽ እዩ ዓመት፣ ሓድሽ እዩ ተስፋታት፣ ሓድሽ እዩ እቲ ውሳነ፣ ሓድሽ እዩ መናፍስቲ፣ ሓድሽ ድማ ንዓኻ ጥራይ ምዉቕ ትምኒትና እዩ። ሰላማዊ ፣ ተስፋ ዝህብን ዘማልእን ሓድሽ ዓመት ይግበረልኩም! እቲ ቦርድ ዳይረክተራት & መስራቲ ኣባላት NSBG LLC & NST SC
እንኳዕ ን ፪፻፲፬ ሓዱሽ ዓመት ከምኡ እውን ካብ ዘመነ ማቴዎስ ናብ ዘመነ ማርቆስ ብሰላም ኣሰጋገረና። We wish you , Happy new year 2014🌻🌻🌻🌻 ናይ ኖርዝ ስታር አባላት ቦርድን ማኔጅመንት North Star Board of Directors and Management
ከምኡ ምዃኑ ክንሕብር ከለና’ዩ ዘሐጉሰና .
ኖርዘርን ስታር መንገዲ ኣየር
ንDMV, Pennsylvania, NYC ንንግዳዊ መደቡ ከቕርብ እዩ
ዕለት
ነሓሰ 29 2021 ዓ.ም.
ግዜ
1:45 PM (ምብራቓዊ)
መንገዲ
901 S Highland St.
Arlington, VA 22204


text:
ነበርቲ ምምሕዳር ድሬዳዋ ኣብታ ከተማ ብሰንኪ ዘጋጠመ ሕፅረት ዘይቲን ናህሪ ዋጋን ከምዝተማረሩ ገሊፆም። ብተመጣጣኒ ዋጋ ንዕዳጋ ዝቐርብ ዘይቲ እውን ብዝግባእ ንዝተፀገሙ ይበጽሕ ዘይምህላው እቶም ተጠቀምቲ ቅሬትኦም ገሊፆም።
ብመንግስቲ ኮታ ወፂእሉ ካብ ፋብሪካ ዘይቲ ንነበርቲ ከተማ ዝከፋፈል ዘሎ መጠን ብኽልተ ሲሶ ምንካዩ ናይቲ ፀገም ምንጪ ምዃኑ ናይታ ከተማ ምምሕዳር ኣፍሊጡ ኣሎ።
ሚንስትሪ ንግድን ዞባዊ ምትእስሳርን ኣብ ዕዳጋ ዓለም ዋጋ ዘይቲ ምንሃሩን ናይ ሕጋውን ዘይሕጋውን ነጋዶ ኣሉታዊ ተራን ንወሰኽ ዋጋ ኣበርክቶ ገይሩ ኣሎ ይብል።
ሚንስትር ገንዘብ ኣቶ ኣሕመድ ሺዴ ኣብ ቀፃሊ ብደረጃ ሃገር 150 ሚሊዮን ሊትሮ ዘይቲ ኣብ ዝቕፅሉ ሰለስተ ኣዋርሕ ንምግዛእ ምውሳኑ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ምግላፆም ይዝከር።
ኣብ ዕዳጋ ንሓደ ብዓል ሓሙሽተ ሊትሮ ዘይቲ ካብ 650 ክሳብ 1000 ብር ዝሽየጥ ዘይቲ እቲ ምምሕዳር ብ450 ብር ከምዘቕርብ ምስተሰምዐ ካብ ለይቲ ጀሚሩ ክሳብ ምሸት ሪጋ ቀፂሉ ምህላው'ውን ተሓቢሩ'ሎ።


text:
ብመሰረት ዜና ሮይተርስ እቶም ብዙሕ ደርዘናት ቑጽሮም ዝበሎም ተማሃሮ ‘ንሕና ኣሸበርቲ ኣይኮናን። ንህዝቢ ኦሮሞ ምቕታል ደው ይበል’ ዝብል ጭርሖታት የስምዑ ኔሮም።
ሮይተርስ ንትካላት ሰብአዊ መሰላትን ኣብ ኣሜሪካ ንዝነብሩ ተቓወምትን ብምጥቃስ እቲ ናይ ኢትዮጵያ ተቓውሞ ካብ ዝጅምር ዛጊት ልዕሊ 200 ዝኾኑ ሰባት ከምዝሞቱ ይጠቅስ።
ብዛዕባ’ቲ ቑጽሪ ብወገን መንግስቲ ዝተባህለ ነገር ከምዘየለ’ውን ይግለጽ። እቶም ትማሊ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተቓውሞ ዘካየዱ ተማሃሮ ሰላማዊያን ምዃኖም ንምርኣይ ጻዕዳ ጨርቂ ሒዞም ምንባሮምን ሮይተርስ ይገልጽ።
ብኻልእ ወገን ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረቦ ሓደ ተማሃራይ እቶም ተማሃሮ ተቓውምኦም ንምስማዕ ኻብ አዲስ ኣበባ ዩኒቨሪስቲ ኣራት ኪሎ፡ኣምስት ኪሎን ስድስት ኪሎን ካምፓሳት ብዝተፈላለዩ ወገናት ተራኺቦም ተቓውሞኦም ከስምዑ ከምዝኸዱ፡ ድሕሪኡ ግን ፖሊስ እናቐጥቐጠ ከምዝበተኖምን ብዙሓት ከምዝኣሰረን ገሊጹ። ካብ ወገን መንግስቲ ምላሽ ዝህብ ኣይተረኽበን።
ምሉእ ጸብጻብ ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Kil
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 30 7 2020
ኣብ ከተማ ሺል፡ ኩሉ ንመዓልታዊ መነባብሮኹም ዘድልየኩም ነገራት፡ ኣብ ጥቕኹም’ዩ ክበሃል ይከኣል። እዚ ቅርበት’ዚ ከኣ’ዩ ቅሳነት ዝፈጥር ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ ንምትሕግጋዝ ውን ዝተባብዕ እዩ። ነዚ መንፈሲ’ዚ ኸኣ፡ ኣብተን ኣብቲ ከተማ ብንጥፈት ዝዋስኣ ማሕበራት ክትርእይዎ ዘጸግም ኣይኮነን። ኣብዚ ከተማ’ዚ፡ መጻወቲ ሜዳ ጎልፍ፡ ዓቐበት መንሸራተቲ ጸወታ ብረድ፡ ማእከል ስፖርታዊ-ንጥፈታት፡ መጻወቲ ሜዳ ቴንስ ዝሓዘ ህንጻ፡ ስፖታዊ ህንጻታት፡ ክለብ-ፈረሰኛታን ሜዳ ኩዕሶን ይርከብ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ12,069
ስፍሓት መሬት407 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Karlstad 23 ኪሜ
- Örebro 130 ኪሜ
- Oslo 216 ኪሜ
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ከተማ ሺል ኣብ ቪላታት፡ ክትገዝእዎ እትኽሉ ገዛውቲ ወይ ውን ኣብ ዝካረ-ኣባይቲ ክትነብሩ ትኽእሉ። ኣብ ኣብ ጥቓ ባሕሪ-ፍሪከን ዝርከብ ሎቫስትራንድ፡ ሓደስቲ መንበሪ-ኣባይቲ ንምስራሕ ተጸሚድና ንርከብ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብዚ ከተማ'ዚ ብብዝሒ ካብ ዝዝረቡ ካልኦት ቋንቋታት፡ ዓረበኛ፡ ዳሪ፡ ኢራነኛን ሶማልን፡ ካልእ ውሑዳት ሰባት ጥራይ ዝዛረብዎ ቋንቋታትን፡ ይርከቦም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ከተማ ሺል ኣስታት 1300 ኣባላት ዘለወን 100 ማሕበራት ኣለዋ። ኣብቲ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ዝርከብ መዝገብ-ማሕበራት ብምእታው፡ ዝርዝራተን ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ማእከል ከተማ ሺል፡ ቤት-ንባብ፡ ድኳናት፡ ቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣርበትስፎርመድሊንገን)፡ ድኳናት ዘገልገለ-ንብረትን ይርከብ። ናብታ 20 ማይል ርሒቓ እትርከብ ከተማ ካርልስታድ ብምኻድ ውን ዘድልየኩም ንብረት ወይ ኣቍሑ ካብ ድኳን ኢክያ ኬድዩም ክትዕድጉ ትኽእሉ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ከተማ ሺል፡ 11 መንግስታዊ ከምኡ ውን ክልተ ናይ ግሊ ኣብያተ-ትምህርቲ፡ መውዓሊ-ህጻናት፡ክፉት መውዓሊ-ህጻናት ከምኡ ውን ማእከል-ስድራቤታት ይርከብ። ከባቢ ወርሒ ጥቕምቲ 2015፡ ኣብ ሞንስ-ባከ ሓዳስ መውዓሊ ህጻናት ክትክፈት ትጽቢት ይግበር። እቶም ናብ ከተማ ሺል ዝመጹ፡ መብዛሕትኦም ቆልዑ ዘለዎም ብዙሓት ስድራ-ቤታት ይርከብዎም።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
እታ ኣብ ሺል እትርከብ፡ ናይ ማእከላይ-ደርጃ ዝኾነት ቤት-ትምህርቲ ሳነርኡድስ፡ ኣብዚ ቐረባ እዋን ዝተመስረተት ኮይና፡ ኣብ ሽወደን ዝበለጸት ቤት-ትምርህቲ ናይ ምዃን መደብ ኣለዋ። ኣብ ማእከል ከተማ ሺል 4 ናይ መባእታን ማእከላይ ደረጃን ኣብያተ-ትምህርታት ይርከባ። ኣብ ዓዲታት ፋገርኦስ፡ ሆግቡዳን ቱሊታን ከኣ ተመሳሳሊ ኣብያተ-ትምህርታት ኣለዋ። ኣብ ከተማ ሺል፡ ናይ ላዕለዋይ-ደርጃ ቤት-ትምህርቲ የለን። መብዛሕትኦም ኣብዚ ከተማ ዝቕመጡ ተመሃሮ እምበኣር ናይ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቶም ኣብ ከተማ ካርልስታድ ብምኻድ ይመሃሩ።
ዕድላት ትምህርቲ
ብቐረባ ዝርከብ ዩኒቨርስቲ፡ እቲ ኣብታ 20 ደቓይቕ ርሒቓ እትርከብ ዝርከብ ብስምታ ከተማ ዝጽዋዕ ካርልስታድ ዩኒቨርስቲ እዩ። እቶም ብርሕቐት ክትመሃሩ እትደልዩ ሰባት፡ ቁሩብ ገንዘብ ብምኽፋል፡ ነቲ ኣብ ቤት-ንባብ ሺል ዝርከብ ላርስቱድዮን ዝበሃል መምሃሪ ክፍሊ፡ ክትጥቀሙ ትኽእሉ። ኣብቲ ኣብ ከተማ ሺል ዝርከብ፡ ክፍሊ ትምህርቲ ንዓበይቲ፡ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ (ኤስ-ኤፍ.ኢ)፡ ክትመሃሩ ትኽእሉ። ብመንገዲ ናይታ ኣብ ክሪስቲነሃምን እትርከብ ህዝባዊ-ዮኒቨርስቲ ውን ንሕብረተ-ሰብ ሽወደን ዝምልከት ትምህርቲ፡ ብቋንቋኹም ይወሃበኩም።
ንከተማ ሺል ዝምልከት ኣፍልጦኹም ንምዕባይ፡ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ብምእታው፡ ነቲ ኣብኡ ዘሎ ፎልምታት ክትርእዩ ትኽእሉ። ገለ ካብዚ ፍልምታት'ዚ፡ ውለዶም ምስኦም ዘየለዉ ትሕቲ-ዕIድመ ስደተኛታት ጸወታ-ብረድ (ስላሎም) ክላመዱ እንከለዉ ክትርእዩ ትኽእሉ። እዚ ፊልምታት'ዚ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ፡ ትረኽብዎም።
ብዛዕባ ትምህርቲ ኣባጽሕ ኣብዚ ዝስዕብ ኣንብብ፡
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ከተማ ሺል ማእከል-ጥዕና ኣሎ። ኣብቲ እዚ ሕክምና ዝርከበሉ ህንጻ ውን ማእከል-ስድራቤታት፡ ኣሎ። እዚ ማእከል-ስድራቤታት'ዚ፡ መራኽቢ ወለዲ ክኾኑ ዝጽበዩን ወለዲ ዝኾኑን ቆልዑን እዩ። ኣብ ከተማ ሺል ክልተ ክሊኒካት-ስኒ ይርከባ። ህጹጽ ሕክማናዊ ኣገልግሎት ምስ እትደልዩ፡ ናብ ከተማ ካርልስታድ ክትከዱ ኣለኩም።
ሓልዮት፡ ክንክን ጥዕናን ክንክን ሕማምን ኣብዚ ኮሙን
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምምሕዳር ከተማ ሺል፡ ተርጎምቲ ካብ ማእከል-ተርጎምቲ ከተማ ካርልስታድ ይቆጽር። ከም ኣካል መስርሕ ምውህሃድ ከኣ፡ ምስ መንግስታዊ ትካላት ኣብ እትገብርዎ ርኽክባት፡ ኣድላዪ ምስ ዝኸውን፡ ተርጓሚ ክግበረልኩም ይኽእል።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ጅኦግራፊካዊ ኣቐማምጣ ሺል፡ ናብ ዝኾነ ኣንፈት ንምጋሽ ስሉጥ ይገብሮ። ብባቡር ወይ ኣውቶቡስ ናብ ካርልስታድ 15 ደቓይቕ ኡወስድ። ናብ ስቶክሆልም፡ ዮቶቦሪ ወይ ውን ኦስሎ 3 ሰዓታት ይወስድ። እቲ 8 ኪሎ-ሜተር ርሒቁ ዝርከብ መዕርፎ-ነፈርቲ ካርልስታድ፡ ናብ ዝኾነ ክፋላት ዓለም ንምጋሽ ኣዝዩ ስሉጥ ይገብሮ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ከተማ ሺል፡ ብርክት ዝበላ ነኣሽቱ ትካላትን ዓበይቲ ኣብ ምስናዕ ዘተኮራ እንዱስትሪታት ኣለዋ። ወነንቲ ትካላት ወይ ውን ሓደስቲ ትካላት ክገብሩ ዝሓስቡ ሰባት ሓሳባት ንምልውዋጥን ምኽሪ ንምውሳድን ምስ ክፍሊ ትካላዊ ንጥፈታት ምምሕዳር ከተማ ክዘራረቡ ይኽእሉ። እቶም 10 ዝኾኑ ኮሚተ ትካላዊ ንጥፈታት ናይ ዝተፈላለየ ጽላታት ድሕረ-ባይታ ዘለዎም እዮም። ተወሳኺ ሓበሬታ ኣድራሻ ናይዞም ሰባትን ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ: ትረኽብዎ።


text:
Ragunda
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 27 11 2020
ራጉንዳ ኮምዩን ኣብቲ ዝዓበየ ክፋል ናይ የምትላንድ እያ ዘላ። ንእሽቶ ኮምዩን ብምዃኑ ኩሉ ይፋለጥ እዩ። እዚ ድማ ናይ ድህንነትን ቅርበትን መንፈስ ይፈጥር። ንሕና ነንሕድሕድና ንተሓላለ ኢና። ናብቶም ሰበስልጣን ወይ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ቀረባ ኢና፡ ሪጋ ወይ መስርዕ ከኣ ኣይንፈልጥን።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ5,355
ስፍሓት መሬት2,633 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Östersund 97 ኪሜ
- Sundsvall 108 ኪሜ
- Örnsköldsvik 160 ኪሜ
ስእሊ: Fredrik Backlund
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ራጉንዳ፡ ኣብ ከተማታትና ቢስፕጎርደን፡ ስቱጉንን ሃማርስትራንድን ኣፓርትማታት ኣሎ። ራጉንዳ ቡስታድ፡ ገዛውቲ ዘራኽብ ሓደ ኮሙናላዊ ትካል ኣባይቲ እዩ፣ ግን ናይ ግሊ ወነንቲ ኣባይቲ ከም ንኣብነት ሱንድስቫልስ ቡስቴደርን ኮኣ ድሪፍትተክኒክ ናይ ብርኪ ትካልን (KA Driftteknik AB) ኣብ ቢስፕጎርደን ኣለዉ።
ኣብ ውሽጥን ወጻእን ከተማታት፡ መንበሪ ኣባይቲ ክትካረን ክትዕድግን ተኽእሎ ኣሎ። እዚ ብብሕታዊ ረክላማት እዩ ዚቃላሕ፡ ከም Blocket ን Hemnet ን።
ብዛዕባ መንበሪ ኣብዚ ኮሙን ብዝያዳ ኣንብብ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ራጉንዳ ኣስታት 30 ናይ ቋንቋ ጉጅለታት ኣለዋ፡ ከም ሶማሊ፡ ትግርኛ፡ ዓረብ፡ በርማ፡ ስፓኛ፡ ፋርስ/ዳሪ፡ ቸክ፡ ስሎቫክን ነዘርላንድን።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ብተፈጥሮ ምጭውቲ ራጉንዳ ብዙሕ ናይ ዕረፍቲ ግዜ ንጥፈታት ኣሎ። ኣርቲፊሻል ሳዕሪ፡ እተፈላለየ ናይ ስፖርት መሳለጥያታት፡ ናይ ኣፍራስ መጋለቢ፡ መወሳወሲ፡ ናይ ምንሽርታት ጎቦታት፡ ናይ በረድ ማኪና፡ ናይ መንሸራተቲ መገዲ ወዘተ። ብዛዕባ ደጋዊ ህይወት ዝያዳ ክትፈልጥ እንተ ደሊኻ፡ ናይ ምግፋፍ ዓሳ ማሕበራት ከምኡውን ስካውት ኣብኡ ኣሎ።
ዓይነታት ባህሊ ሰፊሕ እዩ፡ ስለዚ ኣብኡ ንኹሉ ዕድመ ዝምሽኣን ግሩም ገጠራዊ ህይወት ዚፈጥራን ብዙሓት ንጡፋት ማሕበራት ኣለዋ። ናይ ባህሊ ቤትትምህርትና እቲ ኣብ ሽወደን ዝበለጸ እዩ!
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ሰለስተ ከተማታትና፡ ማለት ቢስፕጎርደንን ሃማሽስራንድን ስቱጉንን፡ ግሮሰሪታት፡ ኣብያተመግቢ፡ ካፈታትን ቤትንባብን ኣሎ። ኣብ ሃማርሽስትራንድ ናይቲ ኮምዩን ቤትጽሕፈት፡ ቤትጽሕፈት ዕዮ፡ ሲነማ፡ ፋርማሲ፡ መደበር ፖሊስን ብዙሕ ድኳናትን፡ ሰከንድሃንድ ቡቲክን ይርከብ። ናይቲ ኮምዩን ናይ ምውህሃድ ኣገልግሎት ኣብ ቢስፕጎርድን ሃማርሽስትራንድን ናይ ኣገልግሎት ቤትጽሕፈት ኣለዎ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኩለን ናይ ራጉንዳ ኮምዩን ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣብ ራጉንዳ ኮምዩን ወብሳይት ተጠርኒፈን ኣለዋ። እቲ ኮምዩን ኣብ ሃማሽስትራንድ ናይ ስድራቤት ማእከል፡ ኣብ ቢስፕጎርደን ድማ ወለዲ ምስ ደቆም ዚኸዱሉ ክፉት ቤትትምህርቲ ህጻናት ኣለዎ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ራጉንዳ ኮምዩን ኣርባዕተ ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣለዋ፤ ናይ ስቱጉን ሃንስኦከር ቤትትምህርቲ F-9፡ ናይ ቢስጎርደን ያሮስ ስኩላን F-6፡ ኩሉስታትስኩላን F-5 ከምኡውን ናይ ሃማሽስትራንድ ኣንደሽ-ኦሎፍ ቤትትምርህቲ 6-9።
ናይ የምትላንድ ዪምናስዩም ቢስፕጎርደን (JGY) ናይ ኤለትሪክን ጽዓትን ፕሮግራም፡ ኢንዱስትሪያዊ ተክኒክ ፕሮግራምን መእተዊ ፕሮግራም፡ ከም IM-språk ኣለዎ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ቢስፕጎርደን ብመባእታውን ካልኣይ ደረጃን ጽፍሒ ዚወሃብ ናይ ዓበይቲ ትምህርትን ናይ ሞያ ስልጠናን፡ ከም ቶርኒቶረን ተሓጋጋዚ ነርስን ኣሎ። ናይ ኤስኤፍኢ ስልጠና ኣብ ሃማሽስትራንድ እዩ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ሃማሽስትራንድን ስቱጉንን ማእከል ጥዕናን ሕክምና ስንን ኣሎ። ኣብ ቢስፕጎርደን ናይ ዞባ ነርስ መቐበሊ ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ እተፈላለያ ኣብያተ ጽሕፈታት መንግስቲ፡ ምስ ኮምዩንን እዚ ዞባን ምርኻብ እንተ ኣድልዩካን ናይ ተርጓማይ ኣድላይነት ኣለካ ኾይኑን፡ ክግበረልካ ይኽእል እዩ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ራጉንዳ ኮምዩን ኣብ መንጎ ሱንድስቫልን ኦሰተርሱንድን፡ ኣብ መንጎ ኣኽራናትን ባሕርን፡ ኣብቲ ምጩው ኢንላንድስደለን ይርከብ። ካብ ከተማ ሃማሽስትራንድ ክሳብ ሱንድስቫል 110 ኪ/መ እዩ፡ ክሳዕ ኦስተርሱንድ ድማ 100 ኪ/መ፡ ክሳዕ ኸለፍተዮ ድማ 70 ኪ/መ። ናብ ራጉንዳ ንምኻድ ባቡር ኪወሰድ ይከኣል ወይ ከኣ ክሳዕ ኦስተርሱንድ ወይ ሱንድስቫል ብነፋሪት ደሓር ብማኪና ወይ ብኣውቶቡስ ምቕጻል። ኣብቲ Länstrafiken Jämtland መዓልታዊ ናይ ኣውቶቡሳት ሰለዳ ሰዓታት ኣሎ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ራጉንዳ ኮምዩን እቲ ቁጠባ ኣብ ኣስታት 450 ዋኒናትን ውድባትን እተመርኮሰ እዩ። መብዛሕትአን ዋኒናት ነኣሽቱን ብሕታውያንን እየን። እቲ ኮምዩን ንእሽቶ ብምዃኑ ውሳነ ንምርካብን ናይ መስርሕ ግዜን ሓጺር እዩ። ገለ ካብተን ዓበይቲ ዋኒናትና ንምጥቃስ፤ Fors industrier, SCA Timber ከምኡውን Moderna försäkringar. ከም ውድብ፡ ራጉንዳ ኮምዩን ዓቢ ወሃብ ስራሕ እዩ። ብፍላይ ንትምህርትን ክንክን ጥዕናን ብዚምልከት።


text:
ሰኔጋል ካልኣይ ግዳይ ኮሮናቫይረስ ከምዝረኸበት ወግዓዊ ገይራ
ኣብ ሰኔጋል ካልኣይ ግዳይ ኮሮናቫይረስ ከምዝተረኸበ ሚንስትሪ ጥዕና'ታ ሃገር ኣፍሊጡ።
እቲ ወዲ 80 ዓመት ግዳይ ፈረንሳዊ ዜግነት ዘለዎ ኮይኑ፡ ናብታ ምዕራብ ኣፍሪቃዊት ሃገር ብ29 ለካቲት [ዝሓለፈ ቀዳም] ምእታዉ ተገሊጹ።
ካልእ ፈረንሳዊ ግዳይ እቲ ቫይረስ ምክትታል ሕክምና ናብ ዝረኸበሉ ኣብ ዋና ከተማ ሰኔጋል - ዳካር ዝርከብ ሆስፒታል ተወሲዱ'ሎ።
እዚ ኣብ ሰኔጋል ዝተረኸበ ካልኣይ ሰብ ንቑጽሪ ኣብ ኣፍሪቃ ዘለዉ ግዳያት እዚ ቫይረስ ናብ 10 ክብ ኣቢልዎ'ሎ።
ግዳያት ዝተረኸብወን ኣፍሪቃውያን ሃገራትን ቁጽሪ ግዳያትን
ኣልጀርያ - 5 ሰባት
ግብጺ - 2 ሰባት
ሞሮኮ - 1 ሰብ
ናይጀርያ - 1 ሰብ
ቱኒዝያ - 1 ሰብ
ሰኔጋል ሓንቲ ካብተን ናውቲ ምርመራ ኮሮና ቫይረስ ዘለወን 33 ሃገራት ትሕቲ ሳህራ'ያ። ሰበስልጣን እታ ሃገር ነቲ ቫይረስ ንምክልኻል ድልዋት ከምዝኾኑ ይገልጹ።
ዝተረፋ 14 ሃገራት ትሕቲ ሳህራ ኣፍሪቃ ነቲ መሳርሒ ምርመራ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙን ከምዝማልኣለን ትካል ጥዕና ዓለም ብሰኑይ ንቢቢሲ ሓቢሩ ነይሩ።


text:
ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ካብ ዞባታት ምብራቕን ምዕራብን ጉጂ ተመዛቢሎም ኣብ ዞባ ጌዲኦ ከተማ ገደብ ንዝተዓቕቡ ተመዛበልቲ በጺሖም።
ቀ/ሚ ኣብይ መስርሕ ሓገዝ ዝተሰናኸለ ብሰንኪ ፀገም ፀጥታ ምዃኑ ገሊፆም።ተመዛበልቲ ብወገኖም ዘለዎም ቅሬታ ገሊፆም ኣለው።
ኣብ ጌዲኦ ተመዛቢሎም ኣብ ከቢድ ፀገም ዝርከቡ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ተመዛበልቲ ንዝለዓለ ጥምየት ተቓሊዖም ኣለው።ኣደ 10 ቆልዑ ዝኾና ወ/ሮ ውዴ ኣበራ ቆና ካብ ዝነብራሉ ዞባ ምብራቕ ጉጂ ወረዳ ቀርጫ ልዕሊ ክልተ ግዜ ከምዝተመዛበላ ይገልፃ።ኣብዚ ሕጂ እዋን ንዝለዓለ ጥምየት ከምዝተቓልዓ ይዛረባ።
“ናብዚ ካብ እንመፅእ 10 ህፃናት ሞይቶም ኣለው።ሽዱሽተ ሰብኡትን ክልተ ደቂ ኣንስትዮን እውን ብጥምየት ሞይቶም።ንበልዖ ዋላ ሓደ ነገር የለን።ገንዘብ’ውን የብልናን።ዋላ ሓደ ሰብ ዝሓገዘና የለን።በዓልቤተይ ሞይቱ፤10 ቆልዑት ኣለውኒ።ካበይ ኣምፂኤ’ሞ ከብልዖም? ስጋይዶ ቆሪፀ ክህቦም ኮይነ?”
ንሰን እቶም ህፃናት ነብሶም ወዲኦም ተጎዲኦም ይርከቡ ድሕሪ ምባል ይነብራሉ ዝነበራ ከባቢ ልሙዕ ምስ ምዃኑ ሰሪሐንን ተዓንጊለንን ይነብራ ከምዝነበራ ተዛሪበን።
ካብ ዞባ ምብራቕ ጉጂ ወረዳ ቀርጫ ብተደጋጋሚ ከምዝተመዛበሉ ዝገለፁ ኣቶ ተስፋየ ታምሩ እውን ሰብኣዊ ሓገዝ ዝገበረሎም ዋላ ሓደ ወገን የለን፤መንግስቲ እውን ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ ርእዩ ከምዘይርኣየ ኮይኑ’ሎ ኢሎም።
“ኣጋጢሙና ዘሎ ፀገም ጥምየት እዩ።ንሰርሖ የለን፣ጠሚና።ዝሞተ ሰብ 100 ይኸውን።መደቀሲና እውን እዚ ትርኢዎ ዘለኹም እዩ።ጥር ትብል ሓገዝ እውን ኣይረኸብናን፤ዳኛ የብልናን።”
ኣቶ ተስፋየ ወሲኾም ህፃናት ካብ ጥምየት ብተወሳኺ ብዝተፈላለዩ ተመሓላለፍቲ ሕማማት ይጥቅዑ ከምዘለው ሓቢሮም።
“ውግእ ኣመዛቢሉና’ሎ።ንበልዖ ኣይንረክብን ዘለና።ብሰንኪ እዚ ኣብፅንኩር ፀገም ኢና ንርከብ።”
እቲ ፀገም ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ዞባ ጌድኦ ተዓቑቦም ዝርከቡ 178 ሽሕ ዜጋታት ተመሳሳሊ እዩ።ድምጺ ኣሜሪካ ኣብቲ ከባቢ ብኣካል ተረኺቡ ከምዘረጋገፆ ኣብ ቤት ክርስቲያን ጎቲ ቃለ ህይወት ጥራሕ ልዕሊ 12 ሽሕ ዜጋታት ተዓቑቦም ንሕሱም ጥምየት ተቓሊዖም ምህላዎም አረጋጊጹ’ሎ።
ብሕፅረት መግቢ ኣዝዮም ዝተጠቕዑ ኣዒንቶም ክገልፁ ዘይኽእሉ ህፃናት፣ስኣን ዓቕሚ ካብዝደቀሳሉ ዘይንቀሳቐሳ ደቂ ኣንስትዮ ኣለዋ።ህፃናት ይሞቱ ከምዘለው እውን እቶም ተመዛበልቲ ይዛረቡ።
ሚንስትር ሰላም ኢትዮጵያ ወ/ሮ ሙፈሪያት ካሚል ኣብ ዞባ ጊዲኦ ወረዳ ገደብ ኣዕቑቦም ንዝርከቡ ሰባት ከምዝበጽሓን ንተመዛበልቲ ሓገዝ ከምዝግበረሎምን ገሊፀን ኣለዋ።መንግስቲ ነባሪ ፍታሕ ንምምፃእ የካይዶ ዘሎ ፃዕሪ ኣሐይሉ ክቕፅለሉ እዩ ኢለን።
ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ትማሊ ሰንበት ኣብ ዞባ ጌዲኦ ወረዳ ገደብ ዝርከቡ ተመዛበልቲ ዝርከብሉ ኩነታት ተዓዚቦም ኣለው።
እዚ ናይ ትማሊ ሰንበት ምብፃሕ ህዝቢ ጌዲኦ ካብ ምብራቕን ምዕራብ ዞባታት ጉጂ ምምዝባል ካብ ዝጅመር ቅድሚ ሸሞንተ ኣዋርሕ ቀዳማይ ሚንስትር መፂኦም ዘይምርኣዮም ይልዓል ንዝነበረ ቅሬታ ዝምልስ ነይሩ ።
ኣብ ወረዳ ገደብ ዝርከቡ ልዕሊ 96 ሽሕ ተመዛበልቲ ወኪሎም ምስ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ተራኺቦም ፣ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ዘለዎም ቅሬታ ገሊፆም።
ኣብዚ ኣዚዩ ፀገም ከምዘለኹም መንግስቲ ፈሊጡ’ሎ ዝበሉ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ካብ ግዚያዊ ሓገዝ ብተወሳኺ ነባሪ መፍትሒ ንምርካብ ጻዕርታት ይካየድ ከምዘሎ ገሊፆም።
“ሎሚ ዝተመዛበለ ፅባሕ ንባዕሉ ምምዝባሉ ኣይተርፍን።ናይ ግዜ ጉዳይ እዩ።ስለዘይጠቕም ንዕኡ ገዲፍና ናብ ልምዓት ክንኸይድን ነባሪ ፍታሕ ዝመፀሉ ኣገባብ ምስ ናይ ክልቲኡ ህዝብታት ኣባ ገዳታት፣ዓበይቲ ዓዲን መራሕቲ ሃይማኖትን ክንመኻኸር ኢና።ምስ መሪሕነት ኦሮሚያን ደቡብ ህዝብታትን ክንመኻኸር ኢና።ነባሪ ፍታሕ ንምርግጋፅ ፃዕሪ ክግበር እዩ።”
ቅድሚ ሎሚ ሓገዝ ንምቕራብ ዘይተኸኣለ ብሰንኪ ፀገም ፀጥታ እዩ ዝበሉ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ንዜጋታት ዘመዛበሉን ዝቐተሉን ክቕተሉ ዝገበሩን ናብ ሕጊ ክቐርቡ እዮም ኢሎም።
ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ መፂኦም ስለዝረኣዩዎም እቶም ተመዛበልቲ ኣመስጊኖም ኣለው።
ዝለዓለ ጥምየት ዘጋጠሞምን ኣብ ኣዝዩ ሕማቕ ኩነታት ዝርከቡን ኣብ ጉተት ዝርከቡ ተመዛበልቲ ግን መፂኡ ዝርኣዮም በዓል ስልጣን መንግስቲ የለን ክብል ናብቲ ቦታ ዝኸደ ወኪል ድምጺ ኣሜሪካ ይሕብር።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
መጀመርያ ጾታዊ ርክብ ኣብ ዝፍጽመሉ ግዜ ከይደመኹ ከይተርፍ ስግኣት ኣለኒ። መጥባሕቲ ክገብር ይኽእል’ዶ?Jag är rädd att jag inte kommer att blöda när jag har samlag första gången. Kan jag göra en operation? - tigrinska
ሕቶ
ስድራይ ክምርዖ ከለኹ ብድንግለይ ክጸንሕ ኣለኒ ይብሉኒ። መጀመርያ ጾታዊ ርክብ ምስ ፈጸምኩ ኣብ ዓራት ደም ክጸንሕ ኣለዎ ይብሉ። ከምኡ ከይኮነ ከይተርፍ ስግኣት ኣለኒ። ኣካለ-ድንግልና ክስፈየሉ ከም ዝኽእል ሰሚዐ ኣለኹ። እዚ ይሰርሕ`ዶ?
መልሲ
እተን ዝበዝሓ ኣዋልድ ኣብ መጀመርያ ጾታዊ ርክበን ኣይደምያን እየን። እንተ ደምየን ድማ እኹል ዘይተነቓቓሓ ወይ እኹል ዘይጠለላ ክኾና ይኽእላ።
ከፋት ርሕሚ ብመምብራና ዝተሸፈነ ኣይኮነን። መምብራና ኔይርዎ እንተዝኸውን ጽግያት ንግዳም ክወጽእ ኣይምኸኣለን። እዚ ኣከለ-ድንግልና ፈጠራ ጥራይ እዩ። ስለዚ ድማ እዩ ገለ ንዕኡ ዝኸድን ዝስፈ ነገር ዘየል። ገለ ገለ ደቂ ኣንስትዮ ዝገብርኦ መጥባሕቲ ኣይሰርሕን እዩ።
ምስ ዝኾነ ሰብ ጾታዊ ርክብ ከም ዝፈጸምኪ ዝኾነ ካልእ ሰብ ክሪኢ ከም ዘይክእል ምፍላጥ ድማ ጽቡቕ እዩ። ዋላ’ውን ሓኪም ወይ እውን መሕረሲት ነርስ መርመራ ብምግባር ጾታዊ ርክብ ከም ዝፈጸምኪ ክፈልጡ ኣይክእሉን እዮም። እቲ ምኽንያት ርሕሚ ከምቲ ቕድሚ ምርኻብ ዝነበሮ ኾይኑ ስለ ዝቕጽል እዩ።
ዝከኣል እንተኾይኑ ብዛዕባ እዚ ምስ ስድራኺ ክትዛረቢ ፈትኒ። ኣብ Youmo.se ዝርከብ ጽሑፋትን ስእልታትን ኣርእይዮም። ብዝኾነ ኣገባብ ፍርሂ ወይ ምፍርራሕ እንተ ተሰሚዑኪ ምስ ክሊኒክ መንእሰያት፣ ማሕበራዊ ኣገልግሎይ ወይ ንፖሊስ ርክብ ግበሪ።


text:
ቻይና ኣብ ጅቡቲ ዝመሰረተቶ ናይ ፈለማ ወተሃደራዊ መዓስከራ ሎሚ ሰሉስ ባሕቲ ነሓሰ ብወግዒ መሪቓ ከፊታቶ።
እቲ ሎሚ ዝተመረቐ ወተሃደራዊ መዓስከር ዕጥቅን ስንቅን መከፋፈሊ ተባሂሉ ዝተገልጸ ክኸውን እንከሎ ፡ ቻይና ካብ ሃገራ ወጻኢ ትምስርቶ ዘላ ናይ ፈለማ ወተሃደራዊ መዓስከር እዩ።
ብመሰረት ካብቲ ቦታ ዝተረኽበ ሓበሬታ ኣስታት 300 ዕዱማት ነቲ ናይ መኽፈቲ ስነ ስርዓት ዝተሳተፍዎ ክኾኑ ከለው: ወተሃደራዊ ተወከልቲ ቻይናን ጅቡቲን ከምኡ'ውን ኣባላት መበል 26 ክፍለ ሰራዊት ቻይና ተረኺቦም ነይሮም።
መንግስታዊ መደበር ቴለቪዥን ቻይና ነቲ ስነስርዓት ብቐጥታ ከምዘመሓላለፈቶውን ብተወሳኺ ክፍለጥ ተኻኢሉ። ይኹንምበር እቲ ብቐጥታ ዝተመሓላለፈ ስነ-ስርዓት ብልክዕ ካበየናይ ቦታ ጅቡቲ ይፍኖ ምንባሩ ኣይተገልጸን።
ዝሓለፈ ወርሒ ዕጥቅን ስንቅን ከምኡውን ኣባላት ሰራዊት ዝጸዓና ወተሃደራዊ መራኽብ ቻይና ናብ ጅቡቲ ምምርሐን ይዝከር።
ቻይና ኣድላይነት ናይቲ ኣብ ጅቡቲ ዝመሰረተቶ ወተሃደራዊ መዓስከር ኣብ ሓገዝ ምዕቃብ ሰላም: ኲናት ኣንጻር ቅርሰናን ማለት ክትራን ባሕሪን ካልእ ተልእኾን ዝዓለመ ምዃኑ’ያ ትገልጽ።
ይኹንምበር: ምስ ኣሜሪካ ተቐናቒና ትገብሮ ዘላ ወተሃደራዊ ምስፍሕፋሕ እዩ ክብሉ ዝገልጹ ወገናት'ውን አለው።


text:
ኢትዮጵያዊ ሓረስታይ ኣሕመድ ኢብራሂም ነቲ ቀንዲ ምንጪ አታዊኡ ዝኾነ ሕርሻ ጫት ዝወረሩ ኣምበጣ ንምብራር ይቃለስ።
“ ናብ ዕዳጋ ነቕርቦ ዋላ ሓደ ነገር የብልናን። ነቶም ሸሞንተ ደቐይ እንታይ ከምዝምግብ ኣይፈልጥን።” ክብል ኢብራሂም ነቶም ደቑ ዘባርርዎም ዝነበሩ ነቲ ቦታ ዝወረሩ ኣምበጣ ይጥምት።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ብወራር ኣምበጣ ምድረበዳ ዝባደመ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸር ሄክታር ዝስፍሓቱ መሬት ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ቀርኒ ኣፍሪቃ ይረአ ምህላው ዓለምለኸ ትካል መግብን ሕርሻን (ፋኦ) ይገልጽ።
“እዚ ወራር ኣምበጣ ነቲ ብምዕልቕላቕ ውሕጅን ደርቂን ዕንቅፋት ገጢምዎ ንዘሎ ውሕስነት መግቢ ኬንያን ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ስግኣት ዝፈጥር እዩ” ክብሉ ተሓጋጋዚ ዳይሬክተር ፋኦ ቡካር ታጂና ይገልጹ። ንሶም ወሲኾም እቲ ወረራ ኣምበጣ ሰፊሕን ሓድሽ ተርእዮ ምኳኑ’ውን የረድኡ።
እቲ ወረራ ኣምበጣ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ካብ ኢትዮጵያን ሶማልን ናብ ምብራቓዊን ሰሜናዊን ክፋል ኬንያ ብምዝርጋሕ ኣብ ምህርቲ መግቢን ቁጠባ’ታ ሃገርን ስግኣት ፈጢሩ ምህላው ሚንስትር ሕርሻ ኬንያ ሓቢሮም።
ኬንያ ኣብ ሰሜናዊ ክፋል’ታ ሃገር ካብ ጥሪ 4 ጀሚራ ምንጻግ ጸረ ባልዕ ምጅማራ ተፈሊጡ’ሎ።
ብተመሳሳሊ ማሕበር ሓረስቶት ኬንያ ዞባ ሰሜናዊ ላኪፓ ነቲ ድሕሪ 1954 ንመጀመርያ ጊዜ ዝተራእየ እዚ ወረራ ኣምበጣ ንምምካት ፈውሲ ባልዕ ናይ ምንጻግ መደብ ከምዘለዎ ይሕብር።
ነቲ ኣቐዲሙ ክጠፍእ ጀሚሩ ዝነበረ ኣብዚ ሕጂ እዋን ግን ኣብቲ ቦታ ዝተራእየ ወራር ኣምበጣ ብዝምልከት ኣብ ቤት ጽሕፈት ሕርሻን ሃብቲ ተፈጥሮን ክልል ሶማል አካያዲ ስራሕ ምክትታል ምህርቲ ኣቶ አብዲ አደን “ክልል ሶማል ምስ ፈደራል መንግስቲ ብምትሕብባር ምንጻግ ጸረ ባዕል የካይድ ኣሎ” ኢሎም።
ብመሰረት ሓበሬታ ፋኦ ሓደ ወራር ኣምበጣ ካብ 40 ኪ.ሜ ክሳብ 60 ኪ.ሜ ስፍሓት ዘለዎ መሬት ከምዝሽፍን ይሕብር።


text:
ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ ኣብ መወዳእታ ዕለታት ናይ ወርሒ ሕዳር ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፣ 11 ሚኒስተራት ጥራይ ምስታፎም ኣብ ሓያሎ ኤርትራውያን ወገናት ኣዘራራቢ ጉዳይ ኮይኑ ኣሎ። 18 ሚኒስተራት ዘለዉ ካቢነ ኤርትራ፣ ብዘይካ እቶም 11 እቶም ካልኦት ኣብቲ ንኽልተ መዓልታት ዝቐጸለ ኣኼባ ኣይተረኽቡን። ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ፣ እቶም ሸውዓተን ወሰነትን ሚኒስተራት ኣብ ዘይተረኽብሉ ንኽልተ መዓልታት ዝቐጸለ ኣኼባ ዘካየደሉ ምኽንያት ኣይተፈልጠን። ኣብቲ ኣኼባ ዘይተረኽቡ ሚኒስተራት፣ ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳያት ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፣ ሚኒስተር ምክልኻል ጀነራል ስብሓት ኤፍሬም፣ ሚኒስተር ፋይናንስ ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ፣ ሚኒስተር ማዕድን ኣቶ ኣሕመድ ሓጅ ዓሊ፣ ሚኒስተር ትምህርቲ ኣቶ ሰመረ ርእሶም፣ ሚኒስተር ፍትሒ ወይዘሮ ፎዝያ ሓሽምን ሚኒስተር ዜና ኣቶ ዓሊ ዓብዱን’ዮም። እንተኾነ፣ ኣኼባ ካቢነ ሚኒስተራት ገና ክቕጽል ምዃኑ ልሳናት መንግስቲ ጠቒሰን ብምህላወን፣ ኣብ ዝቕጽል ኣኼባ’ውን እቶም ዝተረፉ ሚኒስተራት ክሳተፍዎ ትጽቢት ይንበር። እዚ ይኹን’ምበር ካቢነ ሚኒስተራት ልዕሊ ሓደ ስልሲት ማለት ልዕሊ 25 ሚእታዊት ካብ ኣባላቱ ኣብ ዘይተረኽብሉ ንኽልተ መዓልታት ኣኼባ ምክያዱ ኣዘራራቢ ጉዳይ ካብ ምዃን ኣይተረፈን።
ኣብ ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ 11 ሚኒስተራት ጥራይ ተሳቲፎም
Newer Postመ.ንግስቲ ኤርትራ ብምስጢር ምስ መ. እስራኤል ዝርርብ ይቕጽል
Older Postሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ኣብ ግጥማት ሴካፋ ክትሳተፍ’ያ
COMMENTS
WORDPRESS: 0


text:
"ሃገራዊ ኣገልግሎት ናብ ንቡር ኣዋርሕ ክምለስ'ዩ" ኣቶ የማነ ገብረመስቀል
መንግስቲ ኤርትራ ክኽተሎም ዝጸንሐ ፓሊሲታት ካብቲ "ንህላወ [እታ ሃገር] ኣብ ሓደጋ ዘእተወ" ምስ ኢትዮጵያ ዝነበረ ግጭት ዝምንጩ ምዃኑን፡ እቲ ግጭት ኣብ ዝውገደሉ እዋን ናይ ፓሊሲ ለውጢ ክህሉ ግድን ምዃኑ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ንቢቢሲ ተዛሪቡ።
ኣቶ የማነ፡ ብዛዕባ ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ሰባዊ መሰላትን፡ ጉዳይ እሱራት'ውን ዝምልከት ሕቶታት'ውን ቀሪቦምሉ ነይሮም።
ሃገራዊ ኣገልግሎት
ንሱ ብዛዕባ ደረት-ኣልቦ ሃገራዊ ኣገልግሎት ተሓቲቱ ኣብ ዝሃቦ መልሲ፡ ምብቃዕ ናይቲ ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ዝጸንሓ ኩነተ-ኲናት ነቲ ሃገራዊ ኣገልግሎት ናብ ንቡር ማለት ናብ 18 ኣዋርሕ ከም ክምለስ ከም ዝገብር ኣተንቢሁ።
"ግጭት እንድኣ ዘይሃልዩ እቲ ቀንዲ መትከላት ናይቲ [ኣብ 1994 ዝተኣወጀ] ሕጊ ክትግበር'ዩ" ክብል ንጋዜጠኛ ቢቢሲ ኢማኑኤል ኢጉንዛ ኣብ ኣስመራ ገሊጹ።
እንተኾነ ግን፡ እቲ ሚኒስተር እቲ ለውጢ መዓስ ክትግበር ምዃኑ ብንጹር ዝሃቦ ሓበሬታ የለን።
እቲ ኣብ 1994 ዝተኣወጀ ሃገራዊ ኣገልግሎት ን18 ኣዋርሕ ዝጸንሕ ኮይኑ፡ እዚ ድማ 6 ኣዋርሕ ወታሃደራዊ ታዕሊም ዘካተተ ምዃኑ ይፍለጥ።
ዶባዊ ኲናት ኢትዮጵያን ኤርትራን ድሕሪ ምውልዑ ድማ እታ ሃገር ኣብ ኩነተ-ኲናት ብምጽንሓን፡ እቲ ብብይን ኮሚሽን ዶብ ክልቲአን ሃገራት መሰረት ንኤርትራ ዝተዋህቡ ባድመ ዝርከቦም ቦታታት ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ኢትዮጵያ ምህላዎም ነቲ ሃገራዊ ኣገልግሎት ደረት-ኣልቦ (ኢንደፍኒት) ክኸውን ከም ዘገደደ ሰበስልጣን ኤርትራ ብተደጋጋሚ ክገልጹ ጸኒሐም እዮም።
እንተኾነ ግን እዚ ሕጂ ተፈጢሩ ዘሎ ሰላምን፡ እቲ ኩነተ-ኲናት ብወግዒ ምብቅዑን፡ እቲ ሃገራዊ ኣገልግሎት ናብ ንቡር ክምለስ'ዩ ዝብል ትጽቢት እናዓዘዘ መጺኡ ኣሎ።
ብዙሓት ኤርትራውያን መንእሰያት ካብዚ ደረት-ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ብሰንኪ ካልኦት ምኽንያታትን ካብታ ሃገር ሂዲሞም ናብ ስደት ክውሕዙ ከምዝጸንሑ ይፍለጥ።
ኣሽሓት ካብዚኣቶም ድማ ኣብ ኢትዮጵያን ሱዳንን ኣብ ማዓስከራት ስደተኛታት ተዓቚቦም ይርከቡ።
ኣሽሓት'ውን ናብ ኣወሮጳን ማእከላይ ምብራቕን ኪኖኡን ተሰዲዶም እዮም፡ እቶም ኣብኡ ክበጽሑ ዘይተዓደሉ ድማ ኣብ ምድረበዳታትን፡ ባሕርን ሂወቶም ሲኢኖም'ዮም።
ፓለቲካዊ ለውጢ
ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ብዛዕባ ሃገሩ ክትጅምሮ ዘለዋ ፓለቲካዊ ለውጥታት'ውን ተሓቲቱ ነይሩ።
ንሱ፡ "ግጭት እንተድኣ ተወጊዱ ሓያሎ ናይ ፓሊሲ ለውጥታት ክመጽእ'ዩ ኢለ እሓስብ" ክብል ብድብድቡ ገሊጹ።
ኤርትራ ኣብዚ እዋን'ዚ ብዘይቅዋምን ሃገራዊ ባይቶን እትመሓደር ሃገር'ያ። ሃገራዊ ባይቶ ካብ ዝድስክል ዓመታት ኣቑጺሩ ኣሎ።
ነዚ ንምምላስ ነቲ ናይ 1997 ቅዋም ምትግባር ወይ ድማ ሓድሽ ቅዋም ብምንዳፍ፡ ብኡ መሰረት ንኹሉ ዘሳትፍ ሃገራዊ ምርጫ ምክያድ ክሓትት'ዩ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብ24 ግንቦት 2014፡ መዓልቲ ናጽነት ኣብ ዘስመዖ መደረ "ንመጸኢ መንግስታዊ ስርዓት መርሓ ፓለቲካዊ ጎደና ዝቕይስ ቅዋም ምንዳፍ ክጅምር ምዃኑ ኣብዚ ኣጋጣሚ'ዚ ክሕብር እፈቱ" ኢሉ ነይሩ።
ኣቶ ኢሳይያስ ኣብ ታሕሳስ 2014 ንቴለቭዥን ኤርትራ ኣብ ዝሃቦ ቃለመጠይቕ እቲ ኣብ 1997 ዝጸደቐ ቅዋም "ብግብሪ ኣብ ባይታ ከይኣወጅካ ዝሞተ ሰነድ'ዩ" ክብል ገሊጽዎ ነይሩ።
እቲ "ሓድሽ" ቅዋም ድማ "ብዘይ ዓውዓው፡ ብግብሪ ግን እቲ ዘድሊ ምድላዋት፡ ዘድሊ ምቅርራባት ወይ መጽናዕቲ ተኻይዱሉ እቲ ሰነድ ክዳሎ'ዩ። እቲ ሰነድ ኩሉ ሰብ ክፈልጦ፣ ክርደኦ ዘለዎ'ዩ" ድሕሪ ምባሉ ንዕኡ ዘሳልጥ "ሓደ ኣካል ቆይሙ ኣሎ" ክብል ገሊጹ ነይሩ።
ኣብ 2016 ኣብ ዝገበሮ ቃለ መጠይቕ ግን "ኣነ ቅዋም ኣይብሎን'የ፡ ስርዓተ-መንግስቲ'የ ዝብሎ" ኢሉ ምግላጹ ብዙሕ ኣዛሪቡ'ዩ። ይኹን'ምበር እቲ ዝተባህለ "ስርዓተ-መንግስቲ" እውን ክወጽእ ኣይተራእየን።
ይኹን እምበር ብ8 ሰነ 2016 ቀንዲ ፓለቲካዊ ኣማኻሪ ናይቲ ፕረዚደንት ዝኾነ ኣቶ የማነ ገብረኣብ፡ ነቲ በቲ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ ዝገበር ምግሃስ ሰባዊ መሰላት ንምጽራይ ዝቖመ ኮሚሽን ዝቐረበ ጸብጻብ መልሲ ኣብ ዝሃበሉ እዋን፡ "ንምንዳፍን ምጽዳቕን ቅዋም ናይ'ታ ሃገር ዘሳልጥ ኮምሽን ምቛም" ከም ቀንዲ ዓወት ሃገሩ ጌሩ ኣቕሪብዎ ነይሩ።
ኣብ 2015 ድማ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብዛዕባ እቲ ኣብ 2014 ክንደፍ ምዃኑ ዝተዛረበሉ ቅዋም ተሓቲቱ ክምልስ እንከሎ "ኣነ ቅዋም ኣይብሎን'የ፡ መርሓ ጎደና ወይ ሮድ ማፕ እየ ዝብሎ" ክብል ገሊጽዎ'ዩ።
ብዘይብኡ ንኣካይዳ እቲ ፕረዚደንት ብምቅዋም፡ ቅዋማዊ መንግስቲ ክምስረት ዝጠለቡ ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስትን፡ ኣባላት ሃገራዊ ባይቶን ዝነበሩን ካልኦት ፓለቲከኛታት ንሃገራዊ ድሕነት ኣብ ሓደጋ ኣእቲኹም ተባሂሎም ብመንግስቲ ድሕሪ ምእሳሮም ሃለዋቶም ኣይፍለጥን'ዩ።
"እቲ ናይ ሰብኣዊ መሰላት ኣጀንዳ ብካልእ ረብሓታት ዘለዎም ወገናት ክድፋኣሉ ዝጸንሐ ጸለመ እዩ፡ ኤርትራ ከም ኩለን ካልኦት ሃገራት ኣብዝን ኣብትን ድኽመታት ኣለዋ። እንተኾነ ግን እቲ ኤርትራ ኣዝያ ዝኸፈአት ሰብኣዊ መሰል ዝግፈፈላ ሃገር ጌርካ ምቕራባ መሰረት ዘይብሉ'ዩ" ብምባል ኣቶ የማነ ነቲ መንግስቱ ክኽተሎ ዝጸንሐ ፓሊሲ ይከላኸል።
ምልዓል ማዓቀብ
ኢትዮጵያ እቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ብባይቶ ጸጥታ ዝተነብረ ማዕቀብ ክለዓል ኣቕሪባቶ ዘላ ሕቶ ክምስገን ዝግበኦ ምዃኒ እቲ ሚኒስተር ዜና ሓቢሩ።
"እንተኾነ ግን" ይብል ንሱ፡ "እቲ ወሳነ ሕጋዊ ነገር ስለዝኾነ እቲ ባይቶ ጸጥታ'ዩ ዝውስኖ" ኢሉ።
እቲ ኣብ 2009 ዝተነብረ ማዕቀብ ብሰንኪ'ቲ ኤርትራ ነቶም ኣብ ሶማል ዝንቀሳቐሱ እስላማውያን ዑጡቓት ኣልሸባብ ትድግፍ'ያ ዝብል ዝቐረበላ ክሲ እዩ ነይሩ። መንግስቲ ኤርትራ ግን ነቲ ክሲ ክነጽጎ ጸኒሑ'ዩ።
ውድብ ሕቡራት ሃገራት ነቲ ጉዳይ ዘጻሪ ጉጅለ ብምቛም ዓመታዊ ጸብብጻብ ናብ ባይቶ ጸጥታ ከቕርብ ምጽንሑን፡ ኣብዘን ዝሓለፋ ዓመታት ኤርትራ ንኣልሸባብ ከምእትደግፍ ጭብጢ ከምዘይረኸብ ክገልጽ ጸኒሑ'ዩ።
እንተኾነ ግን፡ ኢትዮጵያ ዝነበረተን ጎረባብቲ ሃገራት፡ ኤርትራ ኣብ ውሽጠን ይኹን ኣብቲ ዞባ ዘይምርግጋእ ክትፈጥር ትጽዕር ኣላ ኢለን ብምኽሳሰን፡ እቲ ማዕቀብ ክቕጽል ክጉስጉሳ ጸኒሐን እየን።
እቲ ማዕቀብ ናይ ኣጽዋር እገዳን፡ ምድስካል ሕሳባት ባንኪ ናይ ገለ ሰበ ስልጣን ኤርትራን ዘካተተ'ዩ።
ኢትዮጵያ ዘይቀዋሚት ኣባል ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኮይና፡ ኣብዚ እዋን'ዚ ምስ ኤርትራ ዘለዋ ዝምድና ዳግም ተማሓይሹ ከምዘሎ ይፍለጥ።
100 መዓልታት ስራሕ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይን ጉዳይ ኢትዮ-ኤርትራን
ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ፡ ተበቲኹ ዝነበረ ዲፕሎማሲያዊ ርክብ ኣስመራን ኣዲስ ኣበባን ናብ ንቡር ዝመልስ በሪ ሰላም ክኽፈት ገይሩ'ዩ። እዚ ተበግሶ ሰላም ነቲ ዞባ ሒዙዎ ዝመጽእ ጸጋ ብኸመይ ይዕቀን?


text:
ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ኣብ ግብፂ ብዙሕ ለውጢ ተራኢዩ እዩ።ን30 ዓመታት ዝኣክል ነታ ሃገር ዝገዝኡ ሖሲን ሙባረክ ንኽብደት ስልጣኖም ዝንቕንቕ ሓይሊ ፈፂሙ ኣይህልን ኢሎም ብዙሓት ይኣምኑ ነይሮም።
ኣብቲ ዞባ ዘለው መራሕቲ ሃገራት ንዓሰርተታት ዓመታት ብተምሳሳሊ ኣብ ስልጣኖ ዝፀንሑ እዮም።
እዚ ንዓሰርተታት ዓመታት ኣብ ስልጣን ምፅናሕ ነይሩ ን18 ማዕልታት ዝፀንሐ ህዝባዊ ዓመፅ ዝቐስቀሰ።11 ለካቲት 2011 ኣ/ፈ ሙባረክ ካብ ስልጣኖም ክወርዱ እንተለው ኣብ ኣደባባይ ታሕሪርን ኣብ ሙሉእ እታ ሃገርን ዝነበሩ ተቓወምቲ ንቕድሚት ብምእማት ታሕጓስ ዝዓበየ ነይሩ።
ሎሚ እቲ ሽዑ ዝነበረ ናይ ተስፋ ንፋስ በኒኑ እዩ።ኣብ ጎደና ታሕሪር እናተንቀሳቐሰት ሓንቲ መንእሰይ ዋላ ሓደ ነገር ዝተለወጠ ነገር ከምዘየለን እቲ ለውጡ ሙባረክ ከይዶም ሞርሲ ምመፂኦም እዩ ትብል።
ኣደባባይ ታሕሪር ሕዚ’ውን ኣንፃር ፕሬዝዳንት ሞርሲን እስላማዊ ሕውነትን ናይ ተቓውሞ መድረኽ ኮይኑ ቐፂሉ’ሎ።ምኽንያት እቲ ተቓውሞ ምዝሕታል ቁጠባን ንምኽንያት እቲ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ዕሽሽ ብምባል ንናይ ባዕሉ ረብሓ ጠጠው ዝበለ መሪሕነት እዩ ዝብል እዩ።
ካይሮ ኣብ ዝርከብ ዪኒቨርስቲ ኣሜሪካ ምሁር ፖለቲካዊ ማሕበረሰብ ዝኾኑ ሰይድ ሳዲቅ ኩነታት ኣብ ክንዲ እናተመሓየሹ እናገድዱ ከምዝኸዱ ይኣምኑ።
ዝኾነ ይኹን ህዝባዊ ለውጢ እንተተኸሲቱ መንግስቲ ድኹም ከምዝኸውን፣ቁጠባ፣ፀጥታን እቶም ፕሬዝዳንትን ድኹም ክኾኑ ባህሪያዊ እዩ ይብሉ።
ኣብ ማእኸላይ ዕደም ዝርከቡ መሓመድ ያሶ መናእሰይ መንበሪ ገዛን ስራሕን፣ትምህርትን ኣገልግሎት ጥዕናን ከምኡ’ውን ሓዳር መስሪቶም ክነብሩ ተስፋ ከምዝደልዩ ይገልፁ።ኩሉ መንእሰይ ተስፋ ኣለኒ ዝብል ስምዒት ክህልዎ ኣለዎ ይብል።
ብዙሓት መንእሰያት ቅድሚ ክልተ ዓመታት ካብቲ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ዘሕደርዎ ተስፋ ኣብ ፈተና ኣትዩ ይርከብ።


text:
ኣብ ሰኔት ኣሜሪካ ኣቦ መንበር ኮሚቴ ርክባት ወፃኢ ዝኾኑ ሪፓብሊካዊ ሰኔተር ጂም ሪስችን ናይ ስቪል ድሕንነት፣ዴሞክራስን ሰብላዊ መሰላትን ዝቆፃፀር ናይ ሰኔት ንኡስ ኮሚቴ ኣባል ዝኾኑ ኣባል ዴሞክራቲክ ፓርቲ ቤን ካርዲን መንግስቲ ኢትዮጵያን ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን ኩሉ ተፃብኦታት ደው ከብሉ ዝፅውዕ፣ ሰብኣዊ መሰላት ክሕልውን ኣብ ክልል ትግራይ ዝተፈጥረ ግጭት ብሰላማዊ ኣገባብ ክፍታሕ ዝሓትትን ውሳነ ትማሊ ረቡዕ ኣቕሪቦም።
ሰኔተር ሪስች “ኣብ ክልል ትግራይ ዝተፈጥረ ግጭት ኣብ ሰብኣዊነት ከቢድ ኩነታት ከምኡ እውን ኢትዮጵያ ናብ ዴሞክራሲ ንእተካይዶ ታሪኻዊ ስግ ግር ስግኣት እዩ’' ኢሎም ።
’’እዚ ናይ ሓባር ውሳነ ብቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ዝመራሕ ፌደራላዊ መንግስትን ህወሓትን ቅሬታታት ዘስተኻኽልን እቲ ግጭት ብሰላማዊን ነባሪን ጠጠው ንምባል ክላዘቡ ዘተባብዕ እዩ።ብምውሳኽ ዝተረጋግአትን ዴሞክራሲያዊትን ኢትዮጵያ ንናይቲ ከባቢ ድሕንነት ወሳኒ እዩ፤ኣሜሪካ ድማ ዴሞክራሲ ንምምዕባል ብቅኑዕ ልቦና ፃዕርታታ ክትቕፀለሉ እያ’’ ኢሎም ።
ሰኔተር ካርዲን ብወገኖም ‘'ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ይካየድ ዘሎ ውግእ ድሮ ብኣሽሓትን ዝቑፀሩ ሰባት ዝቐተለን ኣዚዩ ዝኸፍአ ሰብኣዊ ቅልውላው ዝፈጠረን ብምዃኑ ንኢትዮጵያ ጥራሕ ዘይኮነስ ንምርግጋእ ብምሉኡ እቲ ዞባ ዘስግእ እዩ’’ ኢሎም።
ሰኔተር ካርዲን ብምውሳኽ “ስለ ህዝቢ ኢትዮጵያን ኣብ ዳያስፖራ ዝርከቡን ብዙሓት ኣብ ሜሪላንድ ንዓቶም ብምውካለይ ኩርዓት ዝስምዐኒን እቲ ህወከት ጠጠው ክብል ኣለዎ።ኣብዚ ግጭት ዝሳተፉ ኩሎም ናብ ዕርቂ፣ፍትሒን ነባሪ ሰላምን ክሰርሑ ኣለዎም’' ኢሎም ።


text:
በስመአብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ ኣምላክ ኣሜን!!!
፯/7 ነሓሰ ጽንሰታ ለእግዝእትነ ማርያም
ድንግል ማርያም ቅድሚ ዓለም ኣብ ሕልና ኣምላኽ ዝነበረት ከም ምዃና ገና ከይተወለደት ትንቢት ተነጊሩላ ሱባኤ ተቆጺሩላ ዝነበረን፡ ምስ ተወልደት ውን ኣደ ኣምላኽ እና ተባህለት ከም እትነብር ቅዱሳን መጻሕፍቲ ዝመስከሩላ ኢዮም።ብዛዕባ ልደት ቅድስት ድንግል ማርያም ነቢይ ኢሰይያስ ካብ እግዚኣብሔር ብዝተዋህቦ ጸጋ ትንቢት “ትወጽእ በትር እም ሰርወ እሰይ ወየዓርግ ጽጌ እምጉንዱ” ካብ ጉንዲ እሴይ በትሪ ክትወጽእ ካብቲ ጉንዲ በትሪ ድማ ዕምበባ ጠጥዔ ክወጽእ ኢዩ ተባሂሉ ተነጊሩ ኔይሩ። (ኢሳ ፲፩፡፩/11፡1) ኣብዚ ቃል እዚ በትሪ ዝተባህለት ወይ ብበትሪ ዝተመሰለት ቅድስት ድንግል ማርያም ክትከውን ከላ ዕምባባ ወይ ጠጥዔ ዝተባህለ ድማ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብዚ ምድራዊ ዓለም መጺኡ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ
ስጋኣ ስጋ ካብ ነፍሳ ነፍሲ ወሲዱ ካብኣ ምውላዱ ዘመልክት ትንቢት ኢዩ።ቅዱሳን ነቢያት እግዚኣብሔር ብዝገለጸሎም ረቂቕ ናይ ትንቢት ምስጢር ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ልደት በብግሎም ዝተነበዩ ነቢያት ብዙሓት’ዮም።ንኣብነት ቅድሚ ኢሳይያስ ዝነበረ ቅዱስ ዳዊት ንልደት ቅድስት ድንግል ማርያም ኣመልኪቱ “እግዚኣብሔር ንጽዮን ሓርይዋ (መሪጽዋ) እዩ’ሞ መሕደሪኡ’ውን ክትከውን በሃጋ እዚኣ ንሃዋሩ መዕረፊተይ ኢያ ብሂገያ ኣለኹ’ሞ ኣብዚኣ ክነብር ኢየ” ይብል።(መዝ ፻፴፩፡፲፫–፲፬/131፡13-14) ጽዮን ኢሉ ጸዊዕዋ ዘሎ ንቅድስት ድንግል ማርያም ምዃኑ ምግንዛብ የድሊ።
ከም ብሓድሽ ነቢይ ኢሳይያስ ከም እትውለድን ምስተወልደት ከኣ ብንጽህናን ብድንግልናን ኣምላኽ ከም እትወልድ ከገንዝብ “እግዚኣብሔር ባዕሉ ትእምርቲ ክህበኩም’ዩ እነሆ ድንግል ክትጸንስ’ያ ወዲ’ውን ክትወልድ’ያ ስሙ’ውን ኣማኑኤል ክትሰምዮ ኢያ” ኢሉ’ዩ(ኢሳ 7፡14/ ፯፡፲፬)። እዚ ትንቢት እዚ ቅድስት ድንግል ማርያም እትወልደሉ ዘመልክት ጥራይ ዘይኮነስ ኣካላዊ ቃል እግዚኣብሔር ኢየሱስ ክርስቶስ’ውን ካብኣ ከም ዝውለድ ዝገልጽ’ዩ። ስሙ’ውን ኣማኑኤል ክትብሎ’ያ ኣማኑኤል ማለት ድማ እግዚኣብሔር ምሳና ማለት ምዃኑ ንባቡን ትርጓሜኡን ጽሒፍዎ ኣሎ።
እዛ ንኣምላኽ ዝወለደት ቅድስት ኣደ ትውልዳ ከመይ ከም ዝኾነ ምፍላጥ ኣገዳሲ ስለ ዝኾነ ናይ ትውልዳ ነገር ከምዚ ዝስዕብ ተገሊጹ ኢዩ።
በጥሪቃን ቴክታን ዝባሃሉ ሰባት ኣብ ኢየሩሳሌም ብሓድነት ይነብሩ ነበሩ፡ንሳቶም’ውን ንእግዚኣብሔር ዝኣምኑ ዝተፈተዉ ብሩኻት ኣብ ቅድሚ ሰብን እግዚኣብሔርን ብቑዓትን ብዙሕ ሃብቲ ዝነበሮምን ሰባት ነበሩ።ቴክታ ንሰበይቲ እዚ ኩሉ ዘኣከብናዮ ሃብትና እንታይ ክንገብሮ ኢና ዝወርስ ውላድ የብልናን ንስኺ መኻን ኣነ ከኣ ካልእ ሰበይቲ ኣይፈልጥን በላ።ንሳ’ውን ኣምላኽ እስራኤል ዝገብሮ ነገር ዝፈልጥ የለን፡ትማሊ ምሽት ብሕልመይ ጻዕዳ ምራክ(ብተይ)ካብ ማህጸነይ ክወጽእ፡እታ ጻዕዳ ምራኽ’ውን ጻዕዳ ምራኽ ክትወልድ ከምኡ እና በለ ክሳብ ሸውዓተ ትውልዲ
ክዋለዱ እታ ሻበዓይቲ ንወርሒ ክትወልድ እታ ወርሒ ድማ ንጸሓይ ክትወልድ ረኣኹ በለቶ።ንሱ’ውን እቲ ራእይ ጽቡቕ ኢዩ ኢሉ ናብ ሕልሚ ዝፈትሕ ከይዱ ኩሉ እቲ ዝበለቶ ነገሮ።እቲ ሕልሚ ዝፈትሕ ሰብ ድማ “እግዚኣብሔር ብዓይኒ ምሕረቱ ርእይኩም ኢዩ፡ ሸውዓተ ኣንስቲ ምራኻት ምውላድኩም ሽውዓተ ኣዋልድ ክትወልዱ ኢኹም ካባኻትኩም እታ ሻብዓይቲ ንወርሒ ምውላዳ ካብ ሰብ ዝበለጸት ካብ መላእኽቲ ዝኸበረት ብርኽቲ ፍጥረት ክትወልዱ ኢኹም ናይ ጸሓይ ነገር ግና ኣይፈለጥክዋን በሎም።
ኣብ ፱/9 ወርሓ ጓል ወለደት ኣብ ሻሙናይ መዓልታ ድማ ንሽማ ሄኤሜን ኢሎም ኣውጽኡላ።ሄኤሜን ማለት ዘእምስእለትነ ዝብሂል ረከብነ (ዝተመባጻዕናዮ ረኸብና)ማለት ኢዩ።ሄኤሜን’ውን ኣካለ መጠን ምስ በጸሐት ኣመርዓውዋ’ሞ ጓል ወለደት ኣብ ሻሙናይ መዓልታ ድማ ዴርዴ ኢሎም ስም ኣውጽኡላ። ዴርዴ ማለት ካብ ኣቦታትና ወገን ዝተወልደት ማለት ኢዩ። ዴርዴ ዓበየት ኣመርዓውዋ’ውን ጓል ድማ ወለደት ብሻሙናይ መዓልቲ ድማ ቶና ኢሎም ስም ኣውጽኡላ።ቶና ማለት ራእይ ሪኢና ነገር ረኺብና ዝወለድናያ ማለት ኢዩ።ቶና’ውን ብስርዓት ዓበየት ኣመሮኣውዋ’ሞ ጓል’ውን ወለደት ብሻሙናይ መዓልታ ድማ ስማ ሲካር ኢሎም ኣውጽኡላ።ሲካር ማለት ካብ ኣዝማድና ወገን ዝተወልደት ማለት ኢዩ።ሲካር’ውን ዓበየት ኣመሮዓውዋ ጓል’ውን ወለደት ብሻሙናይ መዓልቲ ድማ ሴትና ኢሎም ስም ኣውጽኡላ።ሴትና ማለት ስርሓ ዝጸበቐ ምግባራ ዝሰመረ ጽብቕቲ ማለት ኢዩ። ሴትና’ውን ብስርዓት ዓበየት ኣመርዓውዋ ጓል’ውን ወለደት ኣብ ሻሙናይ መዓልታ ድማ ሔርሜላ ኢሎም ስም ኣውጽኡላ።ሔርሜላ ማለት ካብ ሃብታማት ካብ ክቡራት ወገን ዝተወልደት ማለት ኢዩ።ሔርሜላ ድማ ዓበየት ንኣካለ መጠን ምስ በጸሐት ኣመርዓውዋ ጓል’ውን ወለደት ኣብሻሙናይ መዓልታ ድማ ሓና ኢሎም ስም ኣውጽኡላ።ሓና ማለት ብሃይማኖት ብምግባር ዝጸነዐት፡ብንጽህና ብቕድስና ዝተሸለመት ቡርክት ክብርት ወልዕልት ክብርቲ ፍትረት ማሌት ኢዩ።ናይ ኣዴና እግዚእትነ ቅድስት ድንግል ማርያም ትውልዲ ንምቑጻር ትንቢት ዝተነግረለን ሱባኤ ዝተቖጽረለን እዚኣተን ሸውዓተ ኣንስቲ ኢየን።
ሓና’ውን ብሥርዓት ዓብያ ንኣካለ መጠን ምስ በጸሐት ካብ ቤተ መንግስት ንዝተወልደ ክቡር ጻድቕ ኢያቄም ንዝባሃል ሰብ ኣመርዓውዋ። ሓናን ኢያቄምን ብሓደ ክነብሩ ውላድ ሰኣኑ። በዚ ምኽንያት ከኣ ውላድ ንኽህቦም ኩሉሳዕ ናብ እግዚኣብሔር ይልምኑ ነበሩ። “ወዲ እንተወሊድና ሓሪሱ ኩዒቱ የብለዓና ኣይንብልን ንቤተ እግዚኣብሔር የገልግል፡ ጓል’ውን እተኾነት ማይ ቀዲሓ ሞሶብ ወርቂ ሰፍያ ተገልግለና ኣይንብልን ንእግዚኣብሔር ተገልግል” ኢሎም ተማባጽዑ። ዝነገርዎ ዘይርስዕ ዝለመንዎ ዘይከልእ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ንልመነኦም ሰሚዑ ብነሓሰ ፯/7 ብዕለት እሑድ ካብ ሰብ ዝበለጸት ካብ መላእኽቲ ዝኸበረት ፍጥረት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ተፀንሰት።
በረኸታን ኣማላድነታን ምስ ኩልና ህዝበ ክርስቲያን ይኹን!!!
ወስብሐት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን።
Leave a comment


text:
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሓዱ ኣምላክ ኣሜን!
24/፳፬ ካህናተ ሰማይ
ቅዱሳን መላእኽቲ ቍጽሮም ክንዲ’ዚ ተባሂሉ ዘይውሰን ኣዝዮም ብዙሓት እዩም። ይኹን እምበር በብነገዶም ዝተኸፋፈሉ እዮም ነናቶም ሊቀመላእክት ድማ ኣለዎም። ቅዱስ ዮሓንስ፥ ካብዞም ኵሎም ቅዱሳን መላእኽቲ ኣብ ዙርያ መንበር ዙፋን ጐይታ ዝቖሙ ዕስራን ኣርባዕተን ሊቃናት (ሽማግለታት) ከም ዘለዉ ኣነጺሩ ገሊጹ ኣሎ። “ኣብ ማእከል እቲ ዝፋን ተሓሪዱ ከምዝነበረ ዚመስል ገንሸል ደው ኢሉ ረኣኹ። እቶም ኣርባዕተ እንስሳን እቶም 24 ካህናትን ድማ ኣብ ዙርያኡ ነበሩ” ይብል ቅዱስ ዮሐንስ ኣብ ራእዩ። እዚ ማለት ግና ኣብ ቅድሚ መንበር ጐይታ ዝቖሙን ዘመስግኑን እዚኦም ጥራይ እዮም ማለት ኣይኮነን። እዚኦም 24 ቅዱሳን መላእኽቲ ኣብ ዙርያ ዙፋን እግዚአብሔር ንፍሉይ ኣገልግሎት ዝቖሙ ዝተሓርዩን ዝተመደቡን ብምዃኖም እምበር ብኣፈጣጥርኦም ካብ ካልኦት ቅዱሳን መላእኽቲ ዝፍለየሉ የብሎምን።
ኣብ ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ፡ እዞም ንፍሉይ ኣገልግሎት ዝተሰየሙ መላእኽቲ ዕስራን ኣርባዕተን ካህናተ ሰማይ ተባሂሎም ይጽውዑ። እዚ ስያሜ’ዚ ድማ ነቲ ሰማይን ምድርን ዘይውስንዎ ብባህሪኡ ቅዱስ ዝኾነ ኣምላኽ ዘገልግሉ ሰማያውያን መላእኽቲ ምዃኖም የመልክት። ብካልእ ኣጸዋውዓውን ከምቲ ኣርባዕቱ እንስሳ – ኪሩቤል ጸወርተ መንበር ኢልና እንጽውዖም ነዞም ካህናተ ሰማይ ሱራፌል ድማ ዓጠንቲ መንበሩ ኢልና ንጽውዖም።
ምድራዊ ስርዓትን ኣገልግሎትን ኣምልኮተ እግዚአብሔር፡ ብተምሳል ሰማያዊ ስርዓት እተሰርዐ ምዃኑ ቅዱሳት መጻሕፍት በብምሳሌኡ ዘረድኡና እዮም። እግዚአብሔር ኣምላኽ፡ ዓለም ቅድሚ ምፍጣሩ ባህሪኡ ንባህሪኡ ይምስገን ነበረ። ፍጥረቱ ክፈጥር ከሎ ድማ ስሙ ጸዊዖም ከመስግንዎ ልባውያን ሕያዋንን ነባብያን ገይሩ ዝፈጠሮም መላእኽትን ሰባትን ጥራይ እዮም። እዚ ኸኣ ብቀዳምነት ንምስጋና እዩ። እግዚአብሔር ንመላእኽቲ ረቀቕቲ ገይሩ ኣብቲ ቀዳማይ መዓልቲ ክፈጥሮምን በብስፍርኦም ከስፍሮምን ከሎ ድሕሪ ውድቀት ሳጥናኤል ስርዓት ሰሪዑሎም እዩ። በዚ መሰረት ቅዱሳን ንእግዚአብሔር ዘመስግኑሉን ዘገልግልሉን ሰማያዊ ስርዓት ኣኽቢሮም ክሳዕ ዘለዓለም ብዘይ ዕረፍቲ የገልግልዎን የመስግንዎን ኣለዉ። ሰባት ድማ እግዚአብሔር ብዝዓደሎም ሕገ ልቦናን ብቃሉን፡ ከምኡውን ቅዱሳን መላእኽትን ካብ ኣዳም ጀሚሮም ንዝመሃርዎም ስርዓተ ኣምልኾት ብትውፊት እናጽንዑ ንእግዚአብሔር ከገልግልዎን ክእዘዝዎን ክሳዕ ሙሴ ጸንሑ። ብሙሴ ኣቢሉ ግና ሕገ ኦሪት ካብ እግዚአብሔር ምስ ተዋህበ፤ ምስኡ ድማ ኣብ ደብተራ ኦሪት ሕጊ ክስራዕ ከሎ እግዚአብሔር ሰባት ብኸመይ መገዲ ኣምልኾቶም ከም ዝፍጽሙ ዘርኣዮም ስርዓት፡ ነቲ ረቂቕ ብመላእኽቲ ንዝፍጸም ሰማያዊ ስርዓት ዝተኸተለ እዩ።
ኣብ ዘመነ ሓዲስ ድማ ባዕሉ እግዚአብሔር ወልድ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ነቲ ሕጊ ፍጹምነት ኣልበሶ። ቅዱስ ዮሐንስ ብዝኣመሰሉ ሕሩያቱ ኣቢሉ ድማ ብራእይ እናገለጸ ብዝያዳ ነቲ ሰማያዊ ስርዓት ኣርኣየና። ቅዱሳን ሰባት ይኹኑ ቅዱሳን መላእኽቲ ድሕሪ ትንሳኤ ዘጉባኤ ዝነብሩሉን ምስ እግዚአብሔር ዝህልዎም ስርዓተ ኣምልኾን ስብሐትን ውዳሴን ድማ መሳዂቲ ሰማይ ኸፊቱ ኣርኣየ። ስለዚ ኣብ ምድሪ ዘላ ቤተ ክርስቲያን ብሰማያዊ ስርዓት እትምራሕ ምዃኑ ምስትውዓል የድሊ። ጽን ኢልና እንተደኣ ብምስትውዓል ኣብ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ዝግበር ንዋየተ ቅዱሳትን ስርዓተ አምልኾን ርኢናዮን ፍጹም ሰማያዊ ምዃኑ ክንርዳእ ንኽእል። ነዚ እግዚአብሔር ኣምላኽ ነቦታትና ዝገለጸሎም ከነመስግኖን፤ ክብሪ ቤተ ክርስቲያናን ድማ ክንፈልጥ ይግባእ። ነዚ’ውን ኣንክሮ ተዘክሮ ይግባእ። እምበኣርከስ ነቲ ኣብ ላዕሊ ንዝተጠቕሰ ኣበሃህላ ኣብነት ክኾኑና ካብ ዝኽእሉ እዞም 24 ሕዳር ቤተ ክርስቲያን ብዓቢይ ክብሪ እተኽብሮምን በዓሎም እትገብረሎምን 24 ካህናተ ሰማይ እዮም።
ኣብ ዘመነ ብሉይ ኪዳን ኣብ ዙርያ ደብተራ ኦሪትን መቅደሰ ኦሪትን ዘገልግሉ ዝነበሩ ካህናተ ኦሪት ኣብ ሓደ ጊዜ ከገልግልዎ ክሳብ ዝኽእሉ ቍጽሮም እምብዛ ብዙሕ ነበረ። መጽሓፈ ዜና መዋዕል’ውን ፍቕዲ እቶም ካህናት 288 ከም ዝነበሩ ከኣ ይገልጽ። 1ዜና 24፥1-18። ንሳቶም ድማ ኣብ ውሽጢ 24 ሰሞን ተመዲቦም ነታ ቤት መቕደስ ዘገልግሉ ነበሩ። ኣብ ሓደ ሰሙን ዝምደቡ ካህናት ድማ 12 ይኾኑ ነበሩ። ንነፍስ ወከፍ ናይ ሰሞን ኣገልግሎት ሓደ ሓለቓ ስለዝነበሮ ድማ ብጠቕላላ 24 ኣሕሉቕ ነበርዎም። ንሳቶም ከኣ ዕስራን ኣርባዕተን ሊቃነ ካህናት ወይውን ኣመሓደርቲ ቤት ኣምላኽ ተባሂሎም ይጽውዑ ነበሩ(1ዜና24፥5)። ሌዋውያን ከም ካህናት መጠን ኣብ 24 ሰሞናት ተመዲቦም፡ ኣገልግሎቶም ኣብታ ቤት መቕደስ ይፍጽሙን፤ ብጸናጽንል ከበሮን፡ ብበገናን ብመሰንቆን የመስግኑ ከምችዝነበሩ ተጻሒፉ ኣሎ (1ዜና 25፥9-31)
እምበኣርከስ ዮሐንስ ኣብ ራእዮ ዝረኣዮም ዕስራ ኣርባዕተ ካህናተ ሰማይ ናይቶም ምሳሌኦም ኣብ ምድራዊ ስርዓት ዝተራእዩ ካህናተ ኦሪት እዮም። ብርግጽ ኣብ ምድሪ ዘለዉ ካህናትን ኣገልግሎቶምን ጥራይ ዘይኮነሲ፡ ናይ ኪዳን ታቦተ ሕጉ ኣብ ሰማይ’ውን ከምዘላ ቅዱስ ዮሓንስ ኣብ ራእዩ ተመልኪቱ ነበረ (ራእ 11፥16-19)። ብዘይካ’ዚውን ቅዱስ ዮሐንስ 12 ናይ ብሉይ ኪዳን ኣርእስተ ነገዳት እስራኤል ዘስጋ (ፓትርያርካት)፡ 12ተ ናይ ሓዲስ ኪዳን ኣርእስተ ሕሩያኑ ሓዋርያት (ፓትያርካት) ኣብታ ሓዳስ ኢየሩሳሌም ኣብ ማዕጾታታን መሰረታን ተመልኪቱ ከም ዝነበረ ጽሒፉ ኣሎ። ኵሎም ድማ ብኃባር ናይቶም 24 ህናተ ሰማይ ተምሳል እዮም (ራእ 21፥12-14)።
ብኻልእ ምሳሌ’ውን ኣብ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ዘሎ ስርዓተ ማህሌት እንተተመልከትና በቆመ ብእሲ 6 ብዓምደ ወርቅ 6 ብየማናይ ከበሮ 6 ብጸጋማይ ከበሮ 6 መዘምራን ክቖሙ ስርዓት ምዃኑ በቶም 24 ካህናተ ሰማይ ምሳሌ ዝተገብረ እዩ። ሓሓንሳብ’ውን ብ24 ቀዳስያን ምቕዳሱ፡ ዕጣን ናይ ዝዕጠነሉ ሻኩራታት ጽንሃህ 24 ምዃኖም ተምሳል ናይቶም ኣብ ሰማይ ዘመስግኑን 24 ካህናተ ሰማይ እዩ።
እዞም ኣብ ሰማይ ኣብ ቅድሚ መንበር ስላሴ ቖይሞም ዘመስግኑ ቅዱሳን መላእኽቲ ፍቕዶም 24 ምባሉ፡ ኣብ 24 ሰዓት ብዘይ ምቍራጽ ንኣምላኽ ከምዘምስግኑ ንምግላጽ ዝተጠቕሰ ምዃኑ ሊቃውንት ይገልጹ። ኣብ ሰማይ ሰዓተ መዓልትን ሰዓተ ለይትን ዘሎ ኮይኑ ዘይኮነስ ሰብ ብዝርድኦን ብዝነብረሉ ስርዓት ንምግላጽ እዩ።
እዞም 24 ካህናተ ሰማይ ንእግዚኣብሔር ዘገልግሉን ንሰባት ድማ ዝራድኡን እዮም። ኣብቲ ዙፋን ንዝነብር እግዚአ አጋዕዝት፡ ንጉሰ ነገስት፡ አምላከ አማልክት ዝኾነ ዘለዓለማዊ ሕያው ጐይታ ፍግም ኢሎም “ኦ ጐይታናን ኣምላኽናን፡ ንብዘሎ ንስኻ ፈጢርካዮ፡ ስለ ፍቓድካውን ኰይኑን ተፈጢሩን እዩ እሞ፡ ንስኻ ኽብርን ስብሓትን ስልጣንን ይግባእካ” እናበሉ፡ የመስግኑ (ራእ 4፡10-11)። ስለዚ እዞም ቅዱሳን መላእኽቲ ብዘይ ዕርፍቲ ንእግዚአብሔር ዘመስግኑ እዮም። እዞም ቅዱሳን መላእኽቲ፡ ብእግዚአብሔር ንዝኣምኑ ሰባት ብዝተፈላለየ መገዲ የገልግሉን ይራድኡን። ንኣብነት ንጸሎት ቅዱሳን ከም ዕጣን ብማዕጠንቶም ብኢዶም ናብ አምላኽ የዕርጉ። ሕዙናን የጸናንዑ (ራእ 5፡5)፥ ንዝተሰወረ ራእይ ንቅዱሳን ይትርጉሙ (ራእ7፥13-14) “ወኢየዐርግ ጽድቅ ወምጽዋት ዘእንበሌሆሙ” ከም ዝብል ዝኾነ ዝግበር ጸሎትን ምጽዋትን ብዘይ እዞም 24 ካህናተ ሰማይ ናብ እግዚአብሔር ከምዘይዓርግ መጽሓፈ ስንክሳር ይነግር። “እቶም ኣርባዕተ እንስሳን እቶም ዕስራን ኣርባዕተን ( 24) ካህናትን (ኣሕሉቕን) ኣብ ቅድሚ እቲ ገንሸል ብግምባሮም ተደፍኡ። ነፍስ ወከፎም ከኣ መሰንቆን፥ ዕጣን ዝመለአ ጽዋዕ ወርቅን ኂዞም ነበሩ። እዚ ድማ ጸሎት እቶም ቅዱሳን እዩ።” ይብል ቅዱስ ዮሐንስ ኣብ ራኢኡ። ስርየት ኃጢኣት ምእንቲ ፍጡራን ዚልምኑን ከኣ እዮም።
እዞም 24 ካህናተ ሰማይ ኣብ ቅድሚ ጐይታ ልዕል ዝበለ ክብሪ ኣለዎም። እዚ’ውን ጻዕዳ ልብሲ ለቢሶም፡ ኣኽሊል ደፊኦም፡ ኣብ ዙርያ ዙፋን ጐይታ 24 ዙፋናት ተዘርጊሕሎም ክቕመጡ ክብሪ ዝተዋህቦም ምዃኖም ቅዱስ ዮሐንስ ኣብ ራእዩ ደጋጊሙ ገሊጹ ኣሎ (ራእ4፡1-4)።
ስለዚ ዕስራን ኣርባዕተን ካህናተ ሰማይ ክንብል ከሎና ኣብ ዙርያ መንበር እግዚአብሔር፡ ንሰማያዊ ኣምላኽ ዘመስግኑ ቅዱሳን መላእኽቲ ማለትና እዩ። ኣብ ምድሪ ዘሎ መንፈሳዊ ኣገልግሎትን ስርዓተ ቤተ ክርስቲያንን ብተምሳል ናይዞም ቅዱሳን መላእኽቲ ሰማያዊ ኣገልግሎት ዝተሰርዐ እዩ።
እዞም ካህናተ ሰማይ እዚኦም ንሰብን እንስሳን ምሕረት ዝልምኑ፡ ናይ ምእመናን ጸሎት ናብ ኣምላኽ ዘቕርቡ ኣማለድቲ፡ ንሰባት ዝራድኡን ዘገልግሉን ምዃኖም ድማ ንኣምን። ኣቦታትና ቅዱሳት መጻሕፍት መሰረት ብምግባር ነዞም ብዘይ ብእኦም ናብ እግዚአብሔር ጸሎት ዘይዓርግ ቅዱሳን መላእኽቲ መዘከርታ በዓሎም ክንገብርን ብጸሎቶም ክንምሕጸን እግዚአብሔር ኣምላኽ ድማ ብምሕረቱ ክምሕረና መዓልቲ ዝኽሮም ፈልዮም ሰሪዖምልና ኣለዉ። ንሱ ድማ 24/፳፬ ሕዳር እዩ። ኣብ ገለ ከባቢታት ሃገርና’ውን ብስሞም ዝጽዋዕ ቤተ ክርስቲያንን ዝተቐርጸ ታቦትን ከምዘሎ ይፍለጥ።
በረኸቶምን ጸሎቶምን ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን።
ሰላም ለክሙ ካህናተ ሕጉ ወትእዛዙ
ለእግዚአብሔር አምላክ ዘጶዴረ ሥጋ ዓራዙ
ወነቅዐ አፉክሙ ኃሤት ዘኢይነጽፍ ውኂዙ
ኪያየ ኀዙነ ወትኩዘ ሱራፌል ናዝዙ
በክነፊክሙ ብርሃናዊ ዓውድየ አግዝዙ።
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!
Leave a comment


text:
ሊሎየ ሊሎ ፡ ድምጺ ኣሎና ይስማዕ’ሎ
ሊሎየ ሊሎ ፡ ድምጺ ኣሎና ይስማዕ’ሎ ብዋዛ እተሰቅለ ገበል ኣብ ዘንቀና ውሕጅ ደም ይትምነ ንጥፍኣት ኩልና ፍጡር ኣባሪሩ ገዛ ባዶ ኮይኑ ንግሆ ዝንቑ ደርሆ ተሳኢኑ ሽላን ኣሞራን ሸይሙ መዃንንቲ መግቦም ካብ ገበላ ኮይነን ጨቕውቲ ጸሊም ተከዲኑ ኣብ’ቲ ዝባን ናሕሲ ኣብ ጉንባሕ ኮይኑ ሙሉእ
ሊሎየ ሊሎ ፡ ድምጺ ኣሎና ይስማዕ’ሎ
ብዋዛ እተሰቅለ ገበል ኣብ ዘንቀና
ውሕጅ ደም ይትምነ ንጥፍኣት ኩልና
ፍጡር ኣባሪሩ ገዛ ባዶ ኮይኑ
ንግሆ ዝንቑ ደርሆ ተሳኢኑ
ሽላን ኣሞራን ሸይሙ መዃንንቲ
መግቦም ካብ ገበላ ኮይነን ጨቕውቲ
ጸሊም ተከዲኑ ኣብ’ቲ ዝባን ናሕሲ
ኣብ ጉንባሕ ኮይኑ ሙሉእ ኣባት ነብሲ
ተሓብኤ ከይተርፍ ገለ ተቀመጠ
መንደላይ ተሓርዩ ጸጥታ ውሻጠ
ጸዋር ሕማቅ ወረ ዕሉል ጋዘጤኛ
ጸሓዩ በሪቃ ጉንጓ ኮይኑ ዳኛ
ለዋሃት ኣዕዋፍ ኩለን ምስ በረራ
ገበላ መሊኣ ብሽላ ኣሞራ
ብስራተን ይጥዓም ኣዕዋፍ ሃገርና
ኔረን ኔረን ሎሚስ ኣሎና ኢሎናና
ኣብ ኣፈን ቆጽሊ ኣብ ኣእጋረን ጥዋፍ
ትሕዝቱአን ጸይረን ናይ ሃገርና ኣዕዋፍ
ጀሚረን ኩለን ብሓንሳብ ክበራ
ኣብ ምድረ ባሕራ ሰማያት ኤረትራ
ንግሆ ረጋቢት ምሸት ለዃዂቶ
ይዝምራ ኣሎዋ መዝሙር እቶ እቶ
ንተንስእ ሎሚስ ናይ ሓቂ ወጊሑ
እንሆንዶ ድምጸን ብዓውታ ጋዊሑ
ስልማት ምድሪ ውቁባት ተፈጥሮ
ንሰን ዘይብሉስ ዘይመልእ መንብሮ
ሰፈርክን ህነጻ ኣክናፍክን ዘርግሓ
ኣብ ኣእዋም ገድዲፍክን ኣብ ጎተና ስርሓ
ለከ ኣብ’ዚ ዓለም “ኣደ” እንተ ጸዊዓ
ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ ኩሉ’ዩ ዝሰምዓ
ጊዜ ከይጋገ ዅዅናይ ከይስሕታ
ድሉው’ዩ ኣርሓ ደርሆ ክህቦ ምልክታ
ሓቢርክን እተዋ ረጋቢት ምስ ሊሎ
መረጸ ኣስመላሽ —– 8/25/2018


text:
ኣብያተ ክርስትያን ትግራይ ብሰንኪ ዕፅዋን ክባን ብዘጋጠመን ስእነት ንዋያተ ቅዱሳትን ዕጣንን ኣገልግሎት ስርዓተ ኣብያተ ክርስትያን ናብ ምዕፃው ብርኪ ከምዝበፅሐ መራሕቲ ሃይማኖት ትግራይ ኣፍሊጦም ፡፡
እቶም መራሕቲ ሃይማኖት ማሕበረሰብ ዓለም ኣብ ልዕሊ መእመናንን ኣብያተ ክርስትያንን ትግራይ ዝበፅሕ ዘሎ በደል ተረዲኡ ህፁፅ ስጉምቲ ክወስድ ከምዝግባእ ፀዊዖም ፡፡
እቶም መራሕቲ ሃይማኖት ኣብ ልዕሊ ኣመንቲን ኣብያተ ክርስትያናትን ዝበፅሕ ዘሎ በደል ኣመልኪቶም ዘተ ኣሳሊጦም ፡፡
ተሳተፍቲ እቲ መድረኽ ዝኾኑ ኣቦታት ሃይማኖት ኣብያተ ክርስትያናትን ገዳማትን ትግራይ ብሰንኪ ኩለመዳይ ዕፅዋን ክባን ንስርዓተ ኣገልግሎት ቤተ ክርስትያን ዝውዕሉ ንዋያተ ቅዱሳን ብምስኣነን ግልጋሎት ናብ ዘይህባሉ ብርኪ ከምዝበፅሓን መእመናን እውን ኣብ ከብድ መከራን ስቃይን ወዲቆም ከምዝርከቡ ገሊፆም ፡፡
ህዝቢ ትግራይ ብኣርባዕተ ማእዘን ጉሮሮኡ ተዓፅዩ ብጉጅለ ፋሽስታውያን ይፀንት ኣሎ ዝበሉ ሊቀ ጳጳስ ሃገረ ስብከት ዞባ መቐለ ብፁእ ኣቡነ ኢሳያስ ኣብያተ ክርስትያና እውን ኣካል እቲ ፅንተት ኮይነን እየን ኢሎም ፡፡
ሊቀ ጳጳስ ሃከረ ስብከት ዞባ ምብራቕ ትግራይ ብፁእ ኣቡነ መርሃ ክርስቶስ ብወገኖም ህዝቢ ትግራይ ብሰንኪ ፀላእቲ ዘካየድዎ ክባን ዕፅዋን ብስእነት ምግብን ምድሓኒትን በቢ መዓልቱ ብጥሜት ይረግፍ ከምዘሎ ገሊፆም፡፡ ብተወሳኪ ድማ ኣብያተ ክርስትያናትን ገዳማትን ትግራይ ንኣመንተን ስርዓተ ግልጋሎት ኣብ ዘይህባሉ ብርኪ በፂሐን አየን ዝበሉ ብፁእ ኣቡነ መርሃ ክርስቶስ ማሕበረሰብ ዓለም መከራን ህልቀትን ህዝቢ ትግራይ እናርኣዩ ህፁፅ ስጉምቲ ክወስድ ዘይምክኣሉ ከምዘተሓሳሰቦም ብምግላፅ ሐዚ እውን ህፁፅ ፍታሕ ከምፅእን ህይወት ዜጋታት ከድሕንን ከም ዝግባእ ፀዊዖም ፡፡
ናብ ትግራይ ዝኣቱ ንግዳዊ ምንቅስቓስ ኮነ ስልኪን ኢንተርኔትን ብሰንኪ ፋሽስታዊ ጉጅለ ንዓመታት ምዕፃዉ ስዒቡ ንስርዓተ ቤተ ክርስትያናትን ገዳማትን ዝውዕሉ ከም ዕጣን፣ ጥዋፍ፣ ሽምዓ፣ መባእ፣ ዘቢብን ካልኦት ንዋያተ ቅድሳትን ናብ ትግራይ ክኣትዉ ብዘይምኽኣሎም ኣብያተ ክርስትያን ትይራይ ስርዓተ ግልጋሎተን ጠጠው ናብ ዘብላሉ ብርኪ ከምዝበፅሓ ዋና ኣካያዲ ስራሕ ላዕለዋይ ቤተክህነት ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ትግራይ ብፁእ ኣቡነ ጴጥሮስ ገሊፆም ፡፡
እቶም መራሕቲ ሃይማኖት ኣብ ዓለም ተራእዩን ተሰሚዑን ዘይፈልጥ ዕፅዋን ክባን ዝወለዶ መከራን ህልቀትን ማሕበረሰብ ዓለም ተረዲኡ ህፁፅ ፍታሕ ክህበሉ ድማ ኣብ ዘውፅእዎ መግለፂ ቁዋም ሓቲቶም፡፡
ብበላይ ሽፈራው


text:
ሓተታ፥
- ቀዳም፡ 23 ሓምለ 2022
ማሕበራዊ ክብርታትና – ክብረትና ሓበንና
እዚ ዝሓለፈ ሰለስተ ዓመታት፡ ንደቂ-ሰብ፡ ንኹሉ ሕብረተሰባት፡ ንኹለን ሃገራት – ፈታኒ’ዩ ኔሩ። ለበዳ ኮሮና ቫይረስ፡ ነተን “ማዕቢልና ኢና፣ ሕክምናዊ ዓቕሚናን ኣገልግሎታትን በቃ ዘበለ’ዩ” ኢለን ዝጀሃራ ዝነበራ ሃገራት፡ ዕርቃነን ኣውጺእዎ። ዜጋታተን በቲ ለበዳ ብኣእላፍ ክልከፉን ክቕዘፉን ምስ ጀመሩ፡ ኣብ ክንዲ ዝተሓላለያን ዝተሓጋገዛን፣ ሓድሕደን ክካሰሳን ክባላዓን ተራእየን። ‘ሰብ ናብ ሰቡ፡ ዝብኢ ናብ ገረቡ’ ኰይኑ።
እዚ ተርእዮ’ዚ፡ ሳዕቤናት ክሊማዊ ለውጢ – ከም ወሰኽ መጠን-ሙቐት፡ ብርትዐ ህቦብላ ማይን ዕልቕልቕ ወሓይዝን – ኣብ ዝቕልቀለሉ ግዜ’ውን ይድገም ኣሎ። ንዓቕሚ ሃገራትን ሕብረተሰባትን፣ ከምኡ’ውን ንማሕበራዊ ስኒት ህዝብታተን፡ ክሳብ ናይ መወዳእታ ደረቱ ይመጦ ኣሎ።
ኲናት ዩክሬን ድማ – ገና መንፈቕ ከይሓለፎ – ሃገራት፡ ኣውራ ሃገራት ምዕራብ፡ ጉልባበን ዝቕልዓሉ፣ ምስሉይነተን ብዛዕባ ሰብኣዊ መሰል፥ ናጽነት ፕረስን ስነ-ጥበብን፥ ናጽነት ስፖርት ካብ ፖለቲካ፥ ሰላምን ሰላማዊ ፍታሕን፥ ኣጉል ፍልፍስንኤን ኣብ “ብጹእነት ብሕታዊ ዋንነት” ከይተረፈ ዝተቐንጠጠሉ፣ ናብ ተራ ዘመትቲ ብሕታውን መንግስታውን ንብረት ካልኦት ዝተቐየራሉ፣ መሰረታዊ ሃለኽቲ ዝተሳእነሉ፡ ዋጋታት ሰማይ ብምዕራጉ ዜጋታተን ስድራቤቶም ንክዕንግሉ ዝተሸገሩሉ፥ ስርቅን ገበንን ዝበዝሓሉ፡ ኣድማታት ሰራሕተኛታትን ተቓውሞ ዜጋታትን ዝዓበየሉ፥ ናይ ምሕማስ ተርእዮ ኰይኑ ኣሎ።
ብመንጽር’ዚ ተርእዮታት’ዚ፡ ተመሊስና ኩነታትና ምስ እንዕዘብ፡ ኣብ ርእሲ ልቦና፡ ልቦና ዝውስኽ ትምህርቲ ዝቕሰሞ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ኣብዚ ዝሓለፈ ልዕሊ 20 ዓመታት፡ ኣብ ትሕቲ ተሪርን ዘየቋርጽን ተጻብኦን ውዲታትን ኣዝዩ ጽንኩር ግዜን መሪር ሽግራትን እዩ ኣሕሊፉዎ። ኣብ ርእሲ ኲናትን ከቢድ ሳዕቤናቱን፣ ዝተፈላለየ እውጅን ዘይእውጅን እገዳታት፡ ሃገርን ሰባን ኣባዲንካ ዛዕባታትካ ንምዕዋት ዝተሃቀነ ቁጠባዊን ጸጥታዊን ሽርሒታት ወዘተ.፡ መቚጸሪ የብሉን። ሳዕቤናት ኮቪድን ካልእ ዓለማዊ ክስተትን ድማ ኣብ ርእሲ ኣላታ ተወሰኸታ።
ንኸምዚ ዓይነት እምብዛ በዳሂን መሪርን ኩነታት ህዝብና ብኸመይ ሰጊሩዎ ምስትንታን ዘለካ ጸጋታት ከተገናዝብ ሓጋዚ እዩ። መልሲ ናይዚ ሕቶ’ዚ ብቐንዱ ኣብ ማሕበራዊ ክብርታት ሕብረተሰብና እዩ ዝርከብ።
ኣብ እዋን ኮቪድ ንኣብነት፡ መንግስቲ ኤርትራ ከም ኩሎም መንግስታት፡ ተሪር ስጉምቲ’ዩ ወሲዱ። እቲ ስጉምቲ ኣብ ዕለታዊ ህይወትን መነባብሮን ዜጋታት፡ ከምኡ’ውን ኣብ ሓፈሻዊ ሃገራዊ ንጥፈታት ተጽዕኖኡ ቀሊል ኣይነበረን። እንተኾነ ህዝቢ ነዚ ዘይንቡር ክስተት’ዚ ንምስጋር፡ ጸኒሕ ባህሉን ክብርታቱን መሰረት ብምግባር፡ ዕለታዊ ድራሩ ዝምእርረሉ ሽቕለትን ቁጠባዊ ንጥፈትን ብምቁራጽ፡ ብጽንዓትን ምጽማምን በዲሁ። መምርሒታት ኣብ ምትግባር ልዑል ንቕሓቱን ውዳበኡን ዳግም ኣመስኪሩ። “ምስ ሰብካ መዓት ዳርጋ ግዓት” ፍሉጥ ምስላ ኤርትራውያን እዩ። ክንዲ ዝኾነ፡ ንሓድሕዱ ብምትሕልላይን ብምድግጋፍን፡ ንጽጉማት ብምርዳእ ዘርኣዮ ጭውነት መግለጺ ኣይርከቦን። ኣብ ውሽጢን ወጻኢን ዝርከቡ ዜጋታት፡ ዜግነታዊ ሓላፍነቶም ብምግንዛብ፡ ማዕከን ምክልኻል ኮቪድ ንምስሳን፡ ብወለንታኦም፡ ብዙሕ ገንዘባዊን ንዋታዊን ደገፍ ኣበርኪቶም።
እዚ ናይ ኮቪድ እዋን ከም ኣብነት ኣቕሪብናዮ እምበር፡ ህዝቢ ኤርትራ፡ ንልዕሊ 80 ዓመታት፡ ኣዝዩ ጽንኩር ፓለቲካዊን ቁጠባዊን ጸጥታዊን ኩነታት ተጻዊሩ ዝሰገረ ህዝቢ እዩ። ኣብዚ ዝተጠቕሰ መሪር እዋን፡ ውሱን ዝዓቕሙ ህዝቢ ኤርትራ ናብ ዘይጽዓድ ሓይሊ ተቐይሩ፡ በይኑ ንርእሰ ሓያላን ስዒሩ፡ ከቢድ ውዲታት ሰጊሩ ህላወኡን ቀጻልነቱን ከም ህዝቢን ሃገርን ከረጋግጽ ዘብቅዖ ብርቱዕ ዕጥቂ፡ ብሉጽ ማሕበራዊ ክብርታቱ እዩ።
ቀዳመይቲ ቤት ትምህርቲ ናይዚ ብሉጽ ማሕበራዊ ክብርታት፡ ኤርትራዊት ስድራቤት እያ። ኤርትራውያን ቆልዑ፡ ካብ ህጻንነቶም ጀሚሮም፡ ንወለዶምን ኣሕዋቶምን ካልኦት ዓበይቲን ከኽብሩ፡ ምስ ጎረባብቶምን መቕርቦምን ብፍቕሪን ሓድሕዳዊ ሓልዮትን ክነባበሩ፡ ፈተውቲ ህዝቦምን ዓዶምን ክኾኑ፡ ምስ ጽጉማት ወገናቶም ክደናገጹን ክደጋገፉን ከምዝግባእ እናተማህሩ፡ ብጥዑይ ስነምግባር ተዀስኲሶም እዮም ዝዓብዩ። ገና ብንእሰነቶም ከኣ፡ ኣብ ኩሉ ማሕበራዊ ኣጋጣሚታት ካብኦም ዝሕተት ይፍጽሙን ሓላፍነት ይስከሙን። ንዝኾነ ጉዳይ ተሓጋጊዚም የጸብቑ፣ ብወፈራ፡ ሓባራዊ ዕማማት ይዓሙን ጽጉማት ይሕግዙን። ኮታ ማዕረ ውልቃዊ ህይወቶም፡ ብሃለዋትን ድሕነትን ወገኖም ይግደሱን ይተሓጋገዙን።
በይነይ ይጥዓመኒ ዝብል ኣተሓሳስብ ዝፍንፍን፡ ሓድሕድ እናተላዘበ፡ ሓባራዊ ፍታሕ ዘናዲ እኩብ ባህሊ ተጻዋርነትን ምትሕልላይን፡ እቲ ቀንዲ መጣምር ሕብረተሰብን መሰረት ዓወትን እዩ። ፖሊሲታት መንግስቲ ኤርትራ እውን ብቐንዱ ነዞም ክብርታት እዚኣቶም መሰረት ዝገበረ እዩ። ምኽንያቱ ሕብረተሰብ፡ ከምዚ ዓይነት ክብርታት እንተዘይብሉ፡ ጥምረቱ ልሕሉሕ እዩ ዝኸውን። ከምዚ ክበሃል እንከሎ፡ ከም ህዝቢ ካብ ካልኦት ህዝቢታት ፍሉያትን ብሉጻትን ኢና ንምባል ኣይኮነን። ኩሎም ሕብረተሰባት፡ ዋሕስ ጥምረቶም ዝኾነ ነናቶም ብሉጽ ክብርታት ነይሩዎም ኣለዎምን። የግዳስ፡ ብፍላይ ኣብ ገለ ሃገራት፡ ማሕበራዊ ክብርታት፡ ንረብሓ ገበትቲ ሓይልታት ስለዘየገልግል ደይ መደይ ኢልካ ከምዝዓኑን ብውልቃውነት ከምዝትካእን’ዩ ተገይሩ። ውልቃውነት እምበኣር፡ ምዕባለ ኣምሲልካ፡ ዝተዀስኰሰ ድሕረት እዩ። መርኣያ ንቕሓትን ምዕባለን ዘይኮነ ድማ፡ መርኣያ ክቱር ስስዐን ትሑት ንቕሓትን፡ እዩ። ከምዚ እንዕዘቦ ዘለና፡ ኣብዚ ዘለናዮ ዘመን፡ ኣብ ብዙሓት ሕብረተሰባት ማሕበራዊ ክብርታት ፍጹም ሃሲሱ እዩ ክበሃል ይከኣል። እቲ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ዓለማዊ ተርእዮታትን ዘኸተሎ ነውጺን ሃጸፍጸፍን ነዚ እዩ ዝምስክር።
በዚ መንጽር ክርአ እንከሎ፡ ህዝብና ክሳብ ክንደይ ጸዋርን ኣስፊሑ ዘገናዝብን ምዃኑ ምርዳእ ኣየጸግምን። ብርግጽ ድማ፡ ኤርትራውያን ማሕበራዊ ክብርታትና ሳላ ዝዓቀብና፡ ወነንቲ ብዙሓት ክረኽብዎ ዘይክእሉ ዓቢይ ጸጋ ኢና። ክንዲ ዝኾነ፡ እዞም ንሓባራዊ ህይወትና ዘመቅሩን ዝሰርዑን፡ ጽንኩር ኩነታት ብምትሕልላይን ሓድሕድ ምትሕብባርን ንምስጋር ዘኽእሉ፡ ብሉጻት ማሕበራዊ ክብርታት፡ ከም ብሌን ዓይንና ክንሕብሕቦም፡ ምስ ግዜን ኩነታትን ከምዝስጉሙ ብምግባር ክንዕቅቦምን ከነማዕብሎምን የድሊ። ሕጂ እውን ከም ትማሊ ዋሕስ ህላወናን ምዕባለናን፡ ምንጪ ክብረትናን ሓበናን፡ ማሕበራዊ ክብርታትና እዩ።


text:
እከይ ተግባራት መላኺ ስርዓት ህግዲፍ፡ ኣብ ከውሊ ሓድሽ ኣህጉራዊ ፍጻሜታት
እከይ ተግባራት መላኺ ስርዓት ህግዲፍ፡ ኣብ ከውሊ ሓድሽ ኣህጉራዊ ፍጻሜታት
መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዙ፡ንህርፋን ፖለቲካዊ ስልጣኑ ዘዕግብ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ እከይ በደላት ግፍዕን ዘካይደሉ ኣብ ከውሊ ሓድሽ ኣህጉራዊ ፍጻሜታት እዩ። ህዝቢ ኤርትራን። ህዝቢ ዓለምን ኣቓልቦ ኣብ ዝስሕብ ሓድሽ ኣህጉራዊ ፍጻሜታት ኣብ ዝተራእየሉ፡ መላኺ ስርዓት ኣድብዩ ብምጽናሕ እከይ ተግባራቱ ይፍጽምን ንረብሕእ ዕድመ ስልጣኑ ከኣ ይጥቀመሉ።
መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ኣብ መፋርቅ 90ታት ኣብ መንጎ ክልተ ሃገራት ሩንዳን ብሩንድን ዝጀመረ፡ ኣብ መንጎ ክልተ ኣሕዋት ዓሌታት ቱሲን ሁቱን ዝቀጸለ ዘስካሕክሕ ኣፍሪቃዊ ህልቒት ህዝቢ ንምርዓድ ከም ሕሱም ፕሮፕጋንዳ ሰሪሕሉን ተጠቒምሉን’ዩ።ኣብ መንጎ መንግስቲ ሱዳንን፡ ተቃውምቲ ሓይልታት ሱዳናዊ ኪዳን ዝነበረ ፖለቲካዊ ግርጭታት ኣብ ክንዲ ንምፍታሕ ጻዕርታት ምክያድ፡ ኣብ 1994 ኤምባሲ ሃገር ሱዳን ብምዕጻው ቤት ጽሕፈት ንተቃወምቲ ንክኸውን ከም ዝዋሃብ ተገይሩ። 1998/2000 ዓ.ም ድሕሪ ዶባዊ ኵናት ኢትዮ ኤርትራ፡ ተቃወምቲ ሓይልታት ረፓፕሊክ ፈደራላዊ ዲሞክራሲያዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ብወጻእታት፡ ብዋጋ ነጻነት ህዝቢ ኤርትራ ንጥፈታቶም ንምክያድ ልዑል ዋጋ ዝተኸፈሎ ምንባሩ ዝኽሪ ትማሊ’ዩ። ብፍላይ እቶም ኣንጻር ነጻነትን ክብርታት ህዝቢ ኤርትራ ድግዲጊት ተዓጢቆም ዝጭርሑ ዝነበሩ ግንቦት 7 ከይተረፈ ገበርትን ሓደግትን ጠርነፍቲ ተቃወምቲ ሓይልታት ኢትዮጵያ ኮይኖም ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ንጥፈታቶም ጉባኤታቶም ከካይዱ ተገይሩ።
ብተመሳሳሊ ካብ ሙሉእ ዓለም ዝተሳተፍዎ ተቃወምቲ ሓይልታት ሶማልያ ኣብ ወርሒ መስከረም 2007 ዓብይ ኮንፈረንስ ኣብ ኣስመራ ተኻይዱ። መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ንዞም ዝተጠቕሱ ተቃወምቲ ፖለቲካውያን ሓይልታት ጎረባብቲ ሃገራት ሱዳን፡ኢትዮጵያ ሶማሊያ ንመራሕቶምን ሰራዊቶም ካብ ኣፍ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ መንጢሉ እዚ ዘይብሃል ወጻኢታት ብምግባር ናብይዎምን ኣማሕዲርዎምን እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ንብረቱን ገንዘቡን ጓኖት ክጻፍዕሉ ኣብ በይቶም ተኾርሚያም ንብዓቶም ተነጺፎም ከም ዝሓልፉ ተገይሩ። እቲ ዕላማ ከኣ ንህዝቢ ኤርትራ ንምቅጻዕ፡ ንምርዓድን ንምፍርራሕን ኮይኑ፡ ውሽጣዊ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ጉዳይ፡ ኣብ ሰላምን ምርግጋእን ዘይምጽእ ዋጋ ዘይብሉ ብግዳማዊ ፖለቲካዊ ከውሊ ጌርካ ድላይካ ምፍጻምን ዝዓለመ’ውን እዩ። ብልክዕ ከኣ ህዝቢ ኤርትራ ንደላይ ሰላም ዝከኣሎ ክገብር ክሕግዝን ዝግባእ’ኳ እንተኾነ ጾር 30 ዓመት ኵናት ንነጻነት ከየውረደ፡ ከብዱ ብጥሙዩ፡ ዝባኑ ብዕሩቝ ውን ክህብ እንተደለየስ መን ይቕበሎ። ህግዲፍ ካብ ህዝቢ መንጢሉ ንጓኖት ኣመንጊጕ ሂብዎም’ዩ።
ብመስከረም 11 2001 ኣብ ሃገር ኣሜሪካ ዝተፈጸመ ህልቒት ሰባት፡ ህዝቢ ዓለም ኣብ ሻቕሎት እንዳሃለወ መላኺ ስርዓት ኣብ ዓለም ተራእዩን ተሰሚዑን ብዘይፈልጥ ኣገባብ ብዘይ ክስን ፍርድን ንጉጅለ 15፡ ወነንትን ሰራሕተኛታት ብሕታውያን ጋዜጣታት ኤርትራ፡ ሰዓብቶምን ስድራ ቤቶም ብጃምላ ዝኣሰረሉን ዝዳጎነሉ ከውሊ ኣህጉራዊ ፖለቲካዊ ተርእዮ ነበረ። ዛጊት ፍታሕ ዘይተረኽበሉ ታሪኽ ክርሳዕ ህግዲፍ ዝስርሓሎ ዘሎ ኵናት ኣብ ርእሲ ኵናት ንህዝቢ መስተርሆት ከሊእኻ፡ ዓፊንካ እከይ ተግባራት መላኺ ስርዓት ክፍጸም ምድላይ’ዩ።
ሎሚ ከኣ እንሆ ወርሒ ሕዳር 2020 መንግስቲ ኣሜሪካ ንፕረሲደንታዊ ምርጫ ኣብ ዝካየደሉ ዘሎ እዋን፡ ብፍላይ ድሕሪ ሞት ጆርጅ ፍሎይድ ምስ ፍትሕን ሕግን፡ ሕቶ ዓሌታት ዝተኣሳሰረ፡ ሕማም ለበዳ ኮሮና ቫይረስ ተወሲኽዎ ዝጸንሐ ዘይርጉእ ኩነታት፡ ህዝቢ ኣሜሪካ ይኹን ዓለም ንሓድሽ ምምሕዳር ይኹን ፍታሕ ክረክብ ኣብ ትጽቢት እንዳሃለወ፡ መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ከኣ ኣብ ከውሊ እዚ መድረኽ ፕረሲደንታዊ ምርጫ ኣሜሪካ፡ ተመሃሮ ኮሌጃት ኣስመራን ዓዲ ቐይሕን ካልእ ኣኻኺቡ ንጥፍኣቶም ኣብ ዝውላዕ ኵናት ንምእታዎም ይሸባሸብ ኣሎ።
ህዝቢ ኤርትራ ኵናት ሂወት ዝበልዕ፡ ንብረት ዘብርስ፡ ሰላምን ዘማሕግን ዘርሕቅ፡ ከይዱ ከይዱ ዘይሓዊ በሰላ፡ ጽልእን ቅርሕንትን ዝገድፍ፡ ብኩሉ እንተናኡ ንህዝቢ ንሃገር ዘይርብሕ ፍጻሜ’ዩ። ምእንቲ’ዚ ከኣ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ዘሎ ህዝብና፡ ኣባላት መከላኸሊ ሰራዊት፡መራሕቲ ሰራዊትን ብሓደ ድምጺ ኣብ ጎኒ ውጽዕ ህዝቦም ሃገሮም ኣንጻር ኣዕናዊ ኵናት ጎረቤት ሃገር ንሰላም ጠጠው ክብሉ ይግባእ። ኣብ’ዚ ኵናት ብዘይካ ጃንዳ መላኺ ስርዓትን ገገለ ሰዓብቱን ሓደ’ኳ ረብሓ ዘለዎ ንስለ ዘይርከብ ህዝቢ ንሰላም ደው ይበል።
ዘለኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ስውኣትና
ዓወት ንተቃላሳይ ህዝቢ ኤርትራ
ዜናን ሓበሬታን ውሓደለ
5 ሕዳር 2020


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ፡ አሜን።
ነቢይ ማለት "ናቪ" ካብ ዝብል ቋንቋ እብራይስጥ ዝተረኽበ ኮይኑ ትርጕሙ ኸኣ ምጽዋዕ፡ ምብሳር፡ ምንጋር ማለት ዩ። እቶም ንብሉይ ኪዳን ናብ ቋንቋ ግሪክ ዝተርጐምዎ ሊቃውንት ነዚ ቃል'ዚ ክትርጒምዎ ከለው "ፕሮፌቴስ" ዝብል ትርጕም ኢዮም ሂቦሞ። ነዚ ነገር'ዚ በብሓደ ክንርእዮ እንተድኣ ፈቲና፡ "ፕሮ" ማለት ንቅድሚት ዝኸውን ወይ ንመጻኢ ዝፍጸም ክኸውን ከሎ "ፌሚ" ማለት ከኣ ምዝራብ ምብሳር ምንጋር ዝብል ትርጕም ኣለዎ። ስለዚ ንኽልቲኡ ክንጠምሮ ከለና ፕሮፌቴስ ዝብል ቃል ንመጻኢ ዝፍጸም ፍጻሜ ኣቐዲሙ ዝነግር ማለት ኢዩ።
ምዕራባውያን ነዚ ቃል'ዚ ከም ዘለዎ ወሲዶም "ፕሮፌት" ኢሎም ንነቢይ ክጽውዕዎ ከለው ናይ ቋንቋ ሴሜቲክ በዓል ቤት ዝኾኑ ትግርኛን ኣማርኛን ዝዛረቡ ሰባት ድማ ምስ ናቪ ተቐራራቢ ዝኾነ ቃል ብምምጻእ "ነቢይ" ዝብል ቃል ይጥቀሙ። ዝኾነ ኴይኑ፤ ምስ እግዚአብሔር ጥቡቕ ምቅርራብ ዘለዎ፤ ነቲ ብሕልሚ ኾነ ብራእይ ዝረኣዮ ሓሳብ ኣምላኽ ናብ ደቂ ሰባት ዘብጽሕ፡ ሽግር ናይ ደቂ ሰባት ከኣ ናብ ፈጣሪ ዘመላልስ፡ ኣፍ እግዚአብሔር ኮይኑ ኣብ ምድሪ ዘገልግል ነቢይ ይበሃል። ካብዚ እንርድኦ ነቢይ ማለት ንፈጣርን ፍጡርን ዘራኽብ መሳልል ምዃኑ ኢዩ። ነቢይ ንቀጻሊ ዝኸውን ጥራይ ዘይኮነ ወቕታዊ ዝፍጸሙ ነገራት'ውን ክዛረብ ይኽእል ኢዩ። ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ብዙኃት ነቢያት ከም ዝነበሩ ተነጊርና ኣሎ። ገለ ካብቶም ኣብ ብሉይ ኪዳን ኮነ፤ ኣብ ሓዲስ ኪዳን ዝነበሩ ነቢያት ብዙኃት ኣዋልድ ነቢያት ከም ዝነበራኦምውን ቃል ኣምላኽ ይሕብረና ኢዩ።
ንኣብነት፦
- ማርያም ኃፍቲ ሙሴ (ዘፀ 15፡20)
- ዲቦራ (መሳ 4፡4)
- ሕልዳና ( 2ነገ 22፥14)
- ከምኡ ውን ኣብ ሐዲስ ኪዳን ንዲያቆን ፊልጶስ ወንጌላዊ ኣርባዕተ (4) ትንቢት ዝዛረባ ኣዋልድ ከም ዝነበራኦ (ግብ. ሓዋ 21፡8-9) ምጥቃስ ይከኣል ኢዩ።
ናብ ኣወዳት ነቢያት ምስ ንምለስ ድማ ብናይ ቤተ ክርስቲያና ኣስተምህሮ እቲ ናይ መጀመርያ ፍጥረት ኣዳም ነቢይ እዩ ኔሩ ዝብል ክኸውን ከሎ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ነቢይ ነበረ እናበለ ንመጀመርያ ጊዜ ዝነገረና ግና ንኣቦና ኣብርሃም ኢዩ። (ዘፍ 20፡6-7) ቀጺሎም ብዙኃት ቍጽሪ ዘየብሎም ነቢያት ኣብ ብሉይ ኪዳን ኮነ ኣብ ሓድሽ ኪዳን ከም ዝተንሥኡ መጽሓፍ ቅዱስ ብዝግባእ ይነግረና ኢዩ።
ናብ ካልእ እምነት ምስ ንሰግር ከኣ ብናይ እስልምና ሃይማኖት ኣስተምህሮ 25 ነቢያት ኣለው ዝብል ከኸውን ከሎ ካብኣቶም እቲ ናይ መወዳእታ ዝተላእኸ ኸኣ ነቢይ መሓመድ ኢዩ ይብሉ። ኣስማቶም እዞም ዝስዕብ ኢዩ፣ "ኣዳም፤ እድሪስ፤ ኖኅ፤ ሁድ፤ ሳሊህ፤ ኣብርሃም፤ እስማኤል፤ ይስሐቅ፤ ያዕቆብ፤ ሎጥ፤ ዮሴፍ፤ ሹኣይብ፤ ኢዮብ፤ ዱህ ኣል ኪፍል፤ ሙሴ፤ ኣሮን፤ ዳዊት፤ ሰሎሞን፤ ኤልያስ፤ ኤልሳዕ፤ ዮናስ፤ ዘካርያስ፤ ዮሓንስ፤ ኢየሱስ ( ሎቱ ስብሐት ) ፤ መሓመድ" ኢዮም። መብዛኅትኦም ካብ መጽሓፍ ቅዱስ ዝወጹ ምዃኖም ርዱእ ኢዩ። እቲ ዘኅዝን ግን ነቲ ጐይታ ነቢያት ዝኾነ ክርስቶስ ከም ሓደ ታራ ነቢይ ቘጺሮም ቀቅድሚ መሓመድ ምስርዖም ኢዩ። ብዝኾነ ንሶም ነቢያት ኢዮም ኢሎም ዝቕበልዎም እዚኦም ኢዮም።
ኣብ ዝተፈላለየ ዘመን ብዙኃት ሓቀኛታትን ሓሰውቲ ነቢያትን ይትሥኡ ስለ ዝነበሩ (ኤር 1፡9 ፤ 28፡15-17) እቲ ሕዝቢ ነቶም ሓሰውቲ ነቢያት ክፈልጠሉ ዝኽእል መምዘኒ ከኣ ብሙሴ ተዋሂቡ ነበረ። ንሱ ድማ ስም እግዚኣብሔር ብምጥቃስ እናተነበየ ናብቲ ሓቀኛ ኣምላኽ ንሕዝቡ ዝወስድ እንተዄይኑ ንሱ ሓቀኛ ነቢይ ኢዩ'ሞ ስዓብዎ። ስም ኣምላኽ ገዲፉ ብስም ጣዖታት ዝንበ ወይ ብስም ኣምላኽ እናተዛረበ ኣብ መወዳእታ ግን ነቶም ሕዝቢ ናብ ጣዖታት ዝወስዶም እንተኴይኑ ግና ንሱ ሓሳዊ ነቢይ ስለ ዝኾነ ክሰምዕዎ ከም ዘየብሎም ወይ ብዳርባ እምኒ ክቐትልዎ ከም ዘለዎም እስራኤላውያን ብነቢይ ሙሴ ሕጊ ተዋሂቦም ነበሩ። (ዘዳ 18፡20 ፤ ዘዳ 13፡1-5)
እምበኣር ዕላማ ናይ ነቢያት መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ከም ዝነበረ ክገልጸልና ከሎ፡
ነቶም ብሰንኪ ኃጢኣቶም ብተደጋጋሚ ብባዕዳውያን ነገሥታት ዝማረኹ ዝነበሩ እስራኤላውያን ምእንቲ ተስፋ ከይቈርጹ ኣምላኽ ካብዚ ኵሉ ምርኮ ከድኅኖም ከም ዝኽእል ምእማን ክኸውን ከሎ፤ እቲ ቀንዲ ሥራሕ ግን ብመንጽር ሥጋዊ ሚጠት መንፈሳዊ ሚጠት ከም ዘሎ ማለት ድኅሪ ዘመን ኣምላኽ ሥጋ ለቢሱ መጺኡ ካብ ሲኦል ከድኅኖም ከም ዝኽእል ምብሳርን ምንጋርን ኢዩ። ብተወሳኺ ድማ ንዕኡ (ንመሲሕ) ኣብ ጾምን ጸሎትን ተጸሚድና ንጽበዮ ዝብል ኢዩ ኔሩ። (ኢሳ 58፡3)
ንኣብነት ናይ ነቢይ ኢሳይያስ ትንቢታዊ ቃል ክንርኢ እንተዄይና፡ መሲሕ (ክርስቶስ) ካብ ሓንቲ ፍልይቲ ድንግል ከም ዝውለድ (ኢሳ 7፡14) ምስ ዓበየ፤ "ግሩም መኻሪ፤ ብርቱዕ ኣምላኽ፤ ዘለኣለማዊ ኣቦ " ተባሂሉ ከም ዝጽዋዕ (ኢሳ 9፥ 6-7) ክሰብኽ ምስ ተዳለወ ኸኣ መንገዱ ዝጸርግ ካልእ ኣካል ከም ዝመጽእ (ኢሳ 40፡3-5)፣ እቲ ናይ መጀመርያ ስብከቱውን ኣብ ገሊላን ከባቢኣን ከም ዝኸውን (ኢሳ 9፡1-2)፣ መንፈስ እግዚአብሔር ኣብ ልዕሊኡ ስለ ዘሎ ንብዙኃት ሕሙማት ከም ዝፍውስ (ኢሳ 42፡1-3፤ 61፡1) ኣብ መወዳእታ ድማ ንሕማምና ዅሉ ከም ዝስከምን ንመላእ ዓለም ከም ዘድኅንን ነቢይ ኢሳይያስ ንጹር ብዝኾነ ቓል ኣቐሚጥልና ኣሎ። (ኢሳ 53፡4-9 ፤ 65፡1-2)
ስለዚ መሠረታዊ ዕላማኦም ንርእሶም መሲሕ ከም ዝውለድ፡ ተወሊዱ ኣብ መስቀል ተሰቒሉ ንዓለም ምሉእ ከም ዘድኅን ኣሚኖም፡ ከይኮነ ከሎ ንሕዝቦም ምንጋርን ምብሳርን ኢዩ ኔሩ።
ነቢያት ናይ ቃልን ናይ ጽሑፉን ተባሂሎም ኣብ ክልተ ይኽፈሉ ኢዮም። ካብቶም ብቃሎም ምሂሮም ግን ከኣ መጽሓፍ ከይጸሓፉ ዝኃለፉ እኒ ኤልያስ. ኤልሳእ ....... ክኾኑ ከለው መጽሓፍ ጽሒፎም ዝኃለፉ ኸኣ እኒ ኢሳይያስ፤ ኤርምያስ፤ ሕዝቅኤል .. ምጥቃስ ይከኣል ኢዩ።
እቶም ናይ ጽሑፍ ነቢያት ንባዕሎም ዓበይትን ነኣሽቱን ነቢያት ተባሂሎም ኣብ ክልተ ይኽፈሉ ኢዮም። ዓበይቲ ነቢያት ዝበሃሉ "ኢሳይያስ፤ ኤርምያስ፤ ሕዝቅኤል፤ ዳንኤል" ክኾኑ ከለው ንኣሽቱ ነቢያት ድማ ካብ ሆሴዕ ክሳብ ሚልክያስ ዘለው እዮም። ንኣሽቱ ዝተበሃልሉ ምኽንያት ጽሑፋቶም ብምውሓዱ እምበር ብጸጋ ወይ ብዕድመ ስለ ዝነኣሱ ኣይኮነን። ሕጂ'ውን ብቦታ ናይ ይሁዳን እስራኤልን ነቢያት ተባሂሎም ኣብ ክልተ ይኽፈሉ ኢዮም።
ካብ ኣዳም ጀሚሮም ንብዙኅ እዋን ዘመናት ተሳጊሮም ንክርስቶስ ዝረኣይዎ ነቢያት ብዙኃት ክኾኑ ከለው እቲ ናይ ቀረባ መነጽር ተጠቂሙ ንክርስቶስ ዝረኣዮ ግን ነቢይ ሚልክያስ ኢዩ። (ሚል 3፡1-3) ንሱ ክርስቶስ ቅድሚ ምውላዱ ብ400 ዓ.ዓ ዝነበረ ነቢይ ኢዩ።
ጐይታ ነቢያት አምላከ ቅዱሳን በረኸት ናይ ነቢያት ክኸፍለና ሠናይ ፍቓዱ ይኹነልና።
ስብሐት ለእግዚአብሔር!
መር. ቂርቆስ


text:
ፕሬዝደንት ጆ ባይደን ምስ ፕሬዝዳንት ሩስያ ቭላድሚር ፑቲን ኣብ ዝተራኽብሉ እዋን ከምዝበልዎ "ዝተረጋገአን ክእመት ዝኽእል " ሸቶታት ርክባት ሩስያን ዩናይትድ ስቴትስን ኣብ ዝክእለሉ ዝተፈላለዩ ረእሰ ጉዳያት ምዝርራቦም ሓቢሮም ። ካብቶም ዘተታት ሓደ ስልታዊ ህድኣት ዝጠመተ ዘተ ንምጅማር ምውሳና ብሓጎስ ከምዝተቀ፟በልዎ ገሊፆም ። ኣብቲ ዘተ ዩናይትድ ስቴትስን ሩስያን ንመፃኢ ኣብ ምቁፅፃር ኣፅዋራትን ምንካይ ሓደጋን ዝሕግዙ መዓቀንታት ንምድላው ባይታ ዘንፀፍሉ እዩ ።
ካልእ ብስፍሓት ዝተዘራረብሉ ርእሰ ጉዳይ ብዛዕባ ደሕንነት ሳይበር እዩ ። ኣብ መርበባት ሓበሬታ ሶላርውንድስ ባአገልግሎት ደህንነት ደገ ሩስያ ብዝበፅሐ ሓደጋ ኣብ መላእ ዓለም ብኣማኢት ዝቁ፟ፀሩ ኮምፑተራትን ከምኡ'ውን ሚስጥራት ውልቀሰባትን ትካላትን ትካላትን ብምዕፃው ልዑል ገንዘብ ክኸፍሉ ዘገድድ /Romware/ ዝተባህለ ሩስያ ዝመሰረቶም ጥቅ፟ዓታት ዝጠመተ ነይሩ ።
ፕሬዝዳንት ባይደን ከምዝበልዎ ሰብሞያ ክልቲኣን ሃገራት ኣብ ሓባራዊ ንፁር ምስምመዓት ብምብፃሕ ክሕለፉ ዘይግበኦም ገደባት ማለት(ንሳይበራዊ ጥው፟ዓት) ዝምልከትን ካብ ክልቲኣን ሃገራት ንዝብገስ ንፁር ምኽኛት ዝከታተልን ብሓባር ንምስራሕ ተሰማሚዕና ኣለና ኢሎም።
ካልእ ኣድላይነት ሰብኣዊ ሓገዝ ነቶም ብሚልዮናት ዝቁ፟ፀሩ ዝሳቀዩ ዘለዉ ሲርያውያን ምብፅሑ ክቅ፟ፅል ዩናይትድ ስቴትስን ሩስያን ርግፀኛታት ክኾናሉ ኣብ ዝግባእ ኩነታት'ውን ዘትየን እየን ከምኡ'ውን ክልቲኤን ሃገራት ሩስያን ዩናይትድ ስቴትስን ኣሸበርቲ ኣብ ኣፍጋኒስታን ከምብሓዱሽ ንኸየንሳእርሩ ዘበርክተኦ ዘለዋ ኣስተዋፅኦ መብርሂ ዝተዋህበሉ ዛዕባ ነይሩ ።
ጠመተ ዝተገብረሉ ካለእ ዛዕባ ምምሕዳር ኢራን ኒኩለራዊ ኣፅዋራት ክዕድግሉ ዝኽእል ኩንታት ክረክብ ከምዘይብሉ ዘረጋግፅ እዩ ነይሩ ። ፕሬዝዳንት ባይደን ንፕሬዝዳንት ፑቲን ፈተንቲ ርእሰ ጉዳያት ኣልዒሎም 'ዮም ንጉዳይ ዩክሬን ኣመልኪቶም "ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ሉኣላዊነት ዩክሬንን ሓድነታዊ ምሕደራን ኣመልኪታ ዘየማትእ ውሳነ "ከምዘለዋ ብምግላፅን ጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ድማ ኩልግዘ ኣብ ዙርያ ጠረጴዛ ጥራሕ እዩ ክፍታሕ ዝግባእ " ንሱድማ መንነትና እዩ ዘርኢ" ክብሉ ፕሬዝዳንት ባይደን ተዛሪቦም።
ፕሬዝዳንት ባይደን ወሲኾም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝርከብ ጉዳይ መራሒ ተቃ፟፟፟ዋሚ ፓርቲ ኣሌክሲ ናቫሊን ኣልዒሎም ተዘራሪቦም ። ፕሪዝዳንት ባይደን ንጋዜጠኛታት ከምዝበልዎ ናቫሊኒ ኣቤት ማእሰርቲ እንተሞይቱ "ሳዕቤኑ ኣብ ሩስያ ከቢድ እዩ ዝኸውን ክብሉ ንፑቲን ብግልፂ ከምዘተሓሳሰብዎም ተዛሪቦም። ከምኡ'ውን ኣብ ልዕሊ ፈነወ ሬድዮ ኔትዎርክ ኣሜሪካ ነፃ ኣውሮፓ /ራድዮ ናፅነት / ብከርሚላን ዝበጽሕ ዘሎ ፈተነታት ምትዕንቃ፟ፍ ኣልዒሎም ሓሳባት ብነፃነት ናይምግላፅን /ናፅነት ፕረስ/ ብናፅነት ናይ ምዝራብ መሰልን ፀቅ፟ጢ ገይሮም ንፕሬዝዳንት ከም ዘብርህሎም ሓቢሮም።
እቲ ስዓታት ዝወሰዶ ዘተ "እወንታዊ" ድባብ ዝነበሮ ከምዝነበረ እዮም ፕሬዝዳት ባይደን ድሕሪ እቲ ዘተ ዝተዛረቡ ። ንሶም ክልቲኤን ሃገራት ማዕቢለን ንዓለም ክረብሓሉ ዝኽእላሉ ባይታ ነፂርና ፣ ዩናይትድ ስቴትስ ወሳናይ ዝኾኑን ጥቅ፟ምና /ድልየታትና/ ናብ ሓደጋ ዘሳጥሑ ፈተነታት ከጋትመና ከሎ ቀጥታዊ ምላሽ ከምእንወስድ ።
"ንቅ፟ድሚት ዝስርሑ ተወሰኽቲ ስራሕቲ ኣለዉ እዮም " ዝበሉ ፕሬዝዳንት ባይደን " ንሎሚ ግን ምስ ሩስያ ከመይ ክንሰርሕ ከምዘለና ርክባት ዩናይትድ ስቴትስን ሩስያን ከመይ ክከውን ከምዝግበኦ ግልፂ ዝኾነ መሰረት ኣንፂፍና ኢና" ኢሎም።


text:
ምኽትል ፕሬዝዳንት ማይክ ፔንስ ኣብቲ መብዛሕቲኡ ብማዕዶ ወይ ብቨርችዋል ዝካተድ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤ ንኻልኣይ ዙር ሕፀ ሪፓብሊካዊ ፓርቲ ተቐቢሎም።ኣብ ብዙሓት ከተማታት ኣሜሪካ ስቪላዊ ዘይምርግጋእ ይርኣይ ኣብዘለሉ ፔንስ ናይ ተስፋ መልእኽቲ ብምሃብ ብዛዕባ ተቐናቐቶም ዴምክራቲ ፓርቲ ኣጠንቂቖም ኣለው።
ፔንስ ኣብ ሳልሳይ ማዕልቲ ሃገራዊ ጉባኤ ሪፓብሊካዊያንፓርቲ ትማሊ ረቡዕ ምሸት ኣብ ባልቲሞር ኣብ ዝርከብን ኣብ 1814 ኣ\ፈ ኵናት ዝተኻየደሉን ከም ምልክት ዝርኣይን ፎርት ሚክሄነሪ መደረ ኣስሚዖም ኣለው።
‘’ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ብዝሃቡኒ እምነት፣ብድጋፍ ሪፓብሊካዊ ፓርቲ፣ከምኡ እውን ብናይኣምላክ ፀጋ ምኽትል ፕሬዝዳንት ኮይነ ክወዳደር ንዘቕረብኩምለይ ሕፀብትሕትና ይቕበል ኣለኹ’’ኢሎም ፔንስ።
ብፖሊስ ዝተቐትሉ ብርክት ዝበሉ ፀለምቲ ኣሜሪካዊያን ሓል ሓሊፉ ናዕቢ ዝተሓወሶ ተቓውሞታት ይገጥሞም ንዘለውን ኣብ ቅድሚት መስመር ተሰሪዖም ንዝርከቡን ፖሊሳት ዝድግፉ ናይ ሓርበኝነት መግለፂታት ተሰሚዖም ኣለው።ኣማሓዳሪ SouthDakota ክርስቲኖም ’’ህወከት ተጋፊሑ ኣሎ።ወራር ንብረት፣ናዕቢ፣ዕንወት ኣሎ’’ኢለን።
ትማሊ ምሸት ተደጋጊሙ ዝተሰምዐ መልእኽቲ ነይሩ።ናይ ቴነሲ ተወካሊት ዝኾና ሰኔተር ማርሻ ብላክበርን እውን ተመሳሳሊ ናይ ሓርበኝነት መልእኽቲ ኣስሚዐን።
ናይ ነቐፌታቶም ዒላማ ፕሬዝዳንታዊ ሕፁያት ዴሞክራቲክ ፓርቲ ጆ ባይደንን ካማላ ሃሪስን እዮም።
ነባርን ኣባል ሃገራዊ ማሕበር ውዳበታት ፖሊስን ዝኾነ ማይክል ሚክሄል መፍትሒታት ካብ ትራምፕ እዩ ዝርከብ ኢሉ።
ባይደን ናይ ፖሊስ በጀት ክንኪ ከመዘይደልዩ ብምግላፅ ኣብ መዳድባ ፖሊስን በጀት ክስራሕ ኣለዎ ይብሉ። ንኩነታት ናይቶም ከባቢታት ዝርድኡ ፖሊሳት ክምደቡን ንሰራሕተኛታት ጥዕና ኣእምሮ ዝኸውን ተወሳኺ ገንዘብይደልዩ።
‘’ንፖሊስ ዝምደብ ገንዘብ ክኽልከል ድልየት የብለይን።ተወሳኺ ሓገዝ እዩ ዘድልዮም፤ተወሳኺደገፍ የድልዮም።እዚ ብዛዕባ ምሕላው መነበሪ ከባቢታት፣ብዛዕባ ሓለዋ ህዝቢ ምዃኑ ብንፁርክነቐምጦ ኣለና’’ ኢሎም።
ንትራሞ ዝድግፉ ወታደራት ዝነበሩ ታሪኾም ከዘንትው ኣምሲዮም ኣለው።ቻይናዊ ተቓዋሚ ቸንጓንግቸን ባይደን ንኮሚኒስት ፓርቲ ቻይና ንምሕጓስ ይሰርሑ ክብል ኸሲሱዎም።
ምኽትል ፕሬዝዳንት ማይክ ፔንስ ናይ ተስፋ መልእኽቲ ኣስሚዖም። ‘’ጆ ባይደን ኣብ ፀላም እዋንንነብር ኣለና ኢሉ። ፕሬዝዳንት ትራምፕ ከምዝበሉዎ ንጆ ባይደን ፀልማት ኣሜሪካ እያ ትርአዮ፤ንዓና ግን ዓባይ ኣሜሪካ ትርኣየና።
ትራምፕ ኣብዚ ናይ ሎሚ ምሸት ሓሙስ ናይ መወዳእታ ጉባኤ ሕፁይነት ፓርቶም ምቕባሎም ወግዓዊ መደረ ከስምዑ እዮም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ሃገራዊ ጉባኤ ሪፓብሊካዊያን ፓርቲ ይካየድ ኣብዘለሉን ኣብታ ሃገር ሓዱሽ ናዕቢ ዝተሓወሶ ተቓውሞታት ኣብዝተልዓለሉ እዋን ቀንዲ መልእኽቲ ወፍሪ ዳግመ ምርጫ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ምኽባር ‘’ሕግን ስርዓትን’’ ዝብል ኮይኑ ኣሎ።
ነቐፍቲ ግን ምምሕዳሮም ንለበዳ ኮሮናቫይረስ ምቁፅፃር ስለዘይክኣለ ኣቓልቦ ንምስሓት ዝግበር ዘሎ ፃዕሪ እዩ ይብሉ።


text:
ኣብ ዛምቢያ ይካየድ ኣብዘሎ ሃገራውን ፕሬዝዳንታውን ምርጫ ውፅኢቱ ዝተቐራረበ ከምዝኸውን ትፅቢት ይግበር።እቲ ውድድር ኣብ መንጎ ኣብ ስልጣን ዝርከቡ ሩፒያ ባንዳን ብማይክል ሳታ ዝምራሕ ቀንዲ ተቓዋሚ ፓትሪዮቲክ ፍሮንትን እዩ ዝካየድ ዘሎ።ገለ ናይ ዘይምርግጋእ ኣጋጣሚታትን ናይ ናውቲ ሽግራትን እንተነበሩ’ውን ብድምር እንትርአ እቲ ምሃብ ድምፂ ብፅቡቕ ተኻይዱ ኣሎ ተባሂሉ’ሎ።
መብዛሒቲኦም ተዓዘብቲ ውፅኢት እቲ ምርጫ ተቐራራቢ ከምዝኸውንን ምስቲ ናይ ዝሓለፈ 2008 ኣ/ፈ ፕሬዝዳንታዊ ምርጫ እንትነፃፀር ድማ ቀንዲ ኣፈላላይ ናብ ሓደ ሚሊዮን ዝፅግዑ መንእሰያት ሓደስቲ ኣድመፅቲ ምህላዎም እዩ ይብሉ።
ፖል ዋንሳ ኣብ ዋና ከተማ ሉሳካ ዝነብር ኣብ ስራሕ ህንፃ ዝተዋፈረ ወዲ 44 ዓመት እዩ።ንሱ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃቦ መግለፂ መናእሰይ ኣድመፅቲ ብበዝሒ ከምዝወፁን ንተቓዋሚ ፓርቲ ከምዝድግፉን ይዛረብ።
ንሱ ብምቕፃል መብዛሕቲኦም ሎሚ ዘድመፁ ኣብ 20ታት ዝርከቡ መናእሰይ እዮም ምስ በለ ብምስዓብ ‘’እዞም መናእሰይ ምንቅስቓስ ንበዝሃ ዴሞክራሲ ዝተብሃለ ፓርቲ ኣብ 1991 ስልጣን ክሕዝ እንተሎ ዝተወለዱ እዮም።ኣነ ከምዝርድአኒ እቲ ተቓዋሚ ፓርቲ እዞም መናእሰያት ክሪኡዎ ዝደልዩ ብዛዕባ ለውጢ እዩ ዝሰብኽ ዘሎ።’’ይብል።
መብዛሕቲኦም መናእሰይ ኣድመፅቲ ስራሕ የብሎምን።ዋንሳ ከምዝበሎ ናይቲ ቀንዲ ተቓዋሚ ፓርቲ ሕፁይ ዝኾኑ ማይክል ሳታ ነዚ መዝሚዘምዎ ኣለው።
እቲ ፓትሪዮቲክ ፍሮንት ብዝብል ሽም ዝፅዋዕ ተቓዋሚ ፓርቲ ንድኻታት ዝረብሑ ካልኦት ብርክት ዝበሉ ስጉምትታት ከምዝወስድ እውን መፅብዓ ኣትዩ ኣሎ።60 ሚእታዊ ህዝቢ ዛምቢያ ኣብ ማዕልቲ ካብ ክልተ ዶላር ብዝወሓደ ኣታዊ ይናበር።
ኣብ ስልጣን ዝነበሩ ፕሬዝዳንት ምስ ሞቱ ኣብ 2008 ኣ/ፈ ኣብዝተኻየደ ፕሬዝዳንታዊ ምርጫ ሕዚ ኣብስልጣን ዘለው ሩፒያ ባንዳ ንመነሓንሕቶም ንማይክል ሳታ ብ35 ሽሕ ድምፂ ብልጫ ስዒሮምዎም።
ኣብ ዛምቢያ ምድማፅ ካብ ክልተ ክሳብ ሰለስተ ማዕልታት ይወስድ።


text:
ስዊድንን ፊንላንድን ናብ ወተሃደራዊ ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ(ኔቶ) ክጽንበራ ኣብዚ ወርሒ`ዚ ብወግዒ ኣመልኪተን ኣለዋ።
ሩስያ ኣብ ልዕሊ ዩክሬን ዝወሰደቶ ዘይምኽኑይ ወራር፡ ነቲ ኣብ ኤውሮጳ ዝጸንሐ ጸጥታዊ ኩነታት ከምዝቐየሮ፡ ዝገልጻ እዘን ክልተ ሃገራት፡ ብመንጽር ኑክሌራዊ ስግኣት ሩስያ፡ ሓባራዊ ርእሰ-ምክልኻል ከም ዘድሊ`ውን ይገልጻ`ለዋ።
ንዓሰርተታት ዓመታት፡ ወላ`ውን ኣብ እዋን ጥርዚ`ቲ ዝሑል ኩናት፡ ኔቶን ሩስያን ንዕብላለ ኤውሮጳ ክወዳደራ ከለዋ፡ ፊንላንድ ጥንቁቕ ዝኾነ ዘይሻራውነት መርገጽ`ያ ክትሕዝ ጸኒሓ። ሕጂ ግን እቲ ሓሳብ ይቕየር ኣሎ፡ ፊንላንድ ናብ ኔቶ ክትጽንበር ትቀራረብ ኣላ።
ቲቲ ቱፑራይን፡ ሚንስተር ፊንላንድ ንጉዳያት ኤውሮጳ`ያ፡ንሳ “ሩስያ ንዩክሬን ድሕሪ ምውራራ ኩሉ ነገር ከም ዝተቐየረ ንጹር`ዩ። ንሕና ድማ ምስ ሃገራዊ ረብሓና ዝሳነ ክንገብር ግድን`ዩ። ንሕና ኣካል ምዕራብ ኢና። ስለዚ ኣባልነትና ኣካል`ቲ ምዕራባዊ ኪዳን ብምዃን ክንዛዝሞ ኢና።"
ኣብ ፊንላንድ ዘሎ ህዝባዊ ኣረኣእያ`ውን ይቕየር ኣሎ። ዝሓለፈ ዓመት ሓደ ርብዒ ህዝቢ ፊንላንድ ጥራይ`ዩ ናብ ኔቶ ምጽንባር ዝድግፍ ኔሩ። ሎሚ ግን እቲ ቁጽሪ ናብ 76 ሚእታዊት ክብ ኢሉ`ሎ።
ፒካ ሉታ፡ ነባሪ ከተማ ሀለንስኪ ፊንላንድ`ዩ ከምዚ ድማ ይብል: “ምስ ኣካይድኡ ዘይፍለጥ ጎረቤት ከም ቀደምና ክንነብር ኣይንኽእልን ኢና። ስለዚ ንጸጥታና ብዝምልከት ከም ኣማራጺ ኮይኑ ረኺብናዮ ዘለና ናብ ኔቶ ምጽንባር`ዩ።"
ካልእ ነባሪት ሀልንስኪ ዝኾነት ሳና ኣልት ድማ ተመሳሳሊ ርእይቶ ትህብ።
“ንጅኦግራፊያዊ ክውንነት እንተርኢና፡ ኣባል ኔቶ ካብ ዘይኮና ሃገራት ዘይተወረረት ሃገር ንሕና ጥራይ ኢና። ስለዚ ንምንታይ ናብ ኔቶ ምጽንባር ከምዘድሊ እዚ ሓደ ሓቂ ይነግረካ`ዩ። ንሩስያ ብዙሕ ክኣምና የጸግመኒ`ዩ።"
ፊንላንድ ምስ ስዊዲን ብምዃን`ያ ናብ ኔቶ ትጽንበር ዘላ። ኔቶ ብወገኑ ኣብ ውሽጢ ሒደት ኣዋርሕ ብታሕጓስ ከምዝቕበለን ኣፍሊጡ`ሎ። ክልቲአን ሃገራት ኣባላት ሕብረት ኤውሮጳ ኮይነን፡ ምስ ኔቶ ወተሃደራዊ ልምምድ ኣብ ምግባር ክሰርሓ ዝጸንሓ`የን። ኣብቲ ሩስያ ግዙፍ ወተሃደራዊ ህላዌ ዘለዋ ባልቲክን ሰሜናዊ ኤውሮጳን`ውን ነቲ ወተሃደራዊ ኪዳን ኣብ ምሕያል ተራ ከምዝህልወን ትጽቢት ይግበር።
ብሪጋደር ጀነራል ሚንስትሪ ምክልኻል ፊንላንድ ሳሚ ኑርሚ፡ እቲ ምሕዝነት ትርጉም ኣለዎ ይብል፡“ንመጻኢ ዘይንዓቕ ቁጽሪ ዘለወን ፡ሃገራት ሰሜን ኤውሮጳ፡ ኣብቲ ኪዳን ክጥመራ`የን። እዚ ትርጉም ኣለዎ። ካልኣይ ድማ ወተሃደራዊ ብቕዓት`ዩ። ንሕና ድማ ንዓመታት ክንሃንጾ ዝጸናሕና ዘመናዊን ኣድማዕን ናይ ምክልኻል ሓይሊ`ዩ ዘለና።"
ሩስያ፡ ነቲ ምጽንባር ብምቅዋም፡ ፊንላንድን ስዊድንን ናብ ኔቶ እንተተጸንቢረን፡ 'ወተሃደራዊ ተክኒካዊ ግብረ ምላሽ' ኢላ ትጽውዖ ግብረ-መልሲ ከምዝጽበየን ክተጠንቅቕ ጸኒሓ`ያ። ንሱ ድማ ኣብቲ ካሊኒንግራድ ዝብሃል ናብ ውሽጢ ዝኣተወ ግዝኣት ሩስያ ኑክሌር ናይ ምትካል ምፍርራሕ`ዩ።
ሩስያ ንዩክሬን ቅድሚ ምውራራ፡ ቭላድሚር ፑትን፡ ኔቶ ሰራዊቱ ካብ ምብራቓዊ ኤውሮጳ ክስሕብ ይጠልብ ኔሩ`ዩ። ኣብ ክንድኡ ግን ኔቶ ካልኦት ሓደሽቲ ኣባላት ክቕበል ተበጊሱ።
ኣብ 1917 ካብ ሩስያ ናጽነታ ዝኣወጀት ፊንላንድ ዘይሻራዊት ሃገር ኮይና`ያ ጸኒሓ። ድሕሪ ወራር ሩስያ ኣብ ልዕሊ ዩክሬን ግን ንሳ`ውን ካብ ጎረቤታ ዝኾነት ሩስያ ወራር ብምስጋእ ኣብ ናይ ጸጥታ ኣባልነታ ምትዕርራይ ክትገብር ክኢላ ።


text:
Category: ዜና
ኣብ ኤርትራ፣ ን13 ዓመታት ዕደና ፖታሽ ከካይድ ዝጸንሐ ኩባንያ ዳናካሊ፣ 50% ፕሮጀክቱ ናብ ቻይና ክሸጦ’ዩ
Radio Erena: 06 October 2022 ካብ 2009 ኣትሒዙ፣ ኣብ ኤርትራ፣ ኣብ ዳህሳስን ኩዕታን ፖታሽ ዝነጥፍ ዘሎ፣ ናይ ኣውስትራልያ ኩባንያ ዳናክሊ፣ 50% ናይ ዕደና ፕሮጀክቱ ናብ ቻይና ክሸጦ ምዃኑ ኣፍሊጡ። እቲ ኩባ [...]
ፕረዚደንት ኡጋንዳ፣ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ኣዛዚ ንዝኾነ ቦኽሪ ወዱ ካብ መዝነቱ ኣልዩዎ
Radio Erena: 06 October 2022 ወዱ ንፕረዚደንት፣ በዓል ኣርባዕተ ኮኾብ ጀነራልን ኣዛዚ ሓይሊ ምድሪን ኡጋንዳ፣ ሙሆዚ ካይነርጉባ፣ ካብ ስልጣኑ ከምዝተኣልየ መጽሔት ዥን ኣፍሪክ ኣቃሊሓ። እቲ ንኣብኡ ክትክእ ትጽቢት [...]
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ብሕብረት ኣፍሪቃ ንዝተጸውዐ፣ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝካየድ ቀጥታዊ ዝርርብ ምስ ህወሓት ንምስታፍ ተሰማሚዑ
Radio Erena: 05 October 2022 መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ብሕብረት ኣፍሪቃ ንዝተጸውዐ፣ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝካየድ ቀጥታዊ ዝርርብ ምስ ህወሓት ንምስታፍ ከምዝሰማማዕ ገሊጹ። እቲ መንግስቲ ምስ ህወሓት ኣብ ደቡብ ኣ [...]
መንግስቲ ሶማል ምስ ኣህጉራውያን መሻርኽቲ ብምዃን ንሓደ ካብ መስረቲ ኣልሸባብ ከምዝቐተለ ኣፍሊጡ
Radio Erena: 04 October 2022 መንግስቲ ሶማል ምስ ኣህጉራውያን መሻርኽቲ ብምዃን፣ ንሓደ ካብ ላዕለዎት መራሕቲ ኣልሸባብ ዝኾነ፣ ዓብዱላሂ ናዲር ከምዝቐተሎ ኣፍሊጡ። እቲ ሓደ ካብ መስረቲ ኣልሸባብ ምዃኑ ዝተ [...]
መንግስቲ ኤርትራ፣ ንዝሓከሉ ተቓወምቲ ደቡብ ሱዳን ናብ ስምምዕ ሰላም ክጽንበሩ ኣብ ዝካየድ መስርሕ ክሳተፍ ምዃኑ ተገሊጹ
Radio Erena: 04 October 2022 ኤርትራ፣ ሓኪሎም ኣለዎ ንዝተባህሉ ዕጡቓት ተቓወምቲ ደቡብ ሱዳን፣ ናብ ስምምዕ ሰላም ክጽንበሩ ኣብ ዝካየድ ዘሎ መስርሕ ክትሳተፍ ምዃና ንመንግስቲ እታ ሃገር ብምጥቃስ መርበባት ዜና [...]
ኤርትራ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ዝካየድ ዘሎ ግጥማት ሴካፋ ብሃንደበት ቦኺራ
Radio Erena: 03 October 2022 ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ፣ ካብ 30 መስከረም ክሳብ 19 ጥቅምቲ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ዝካየድ ዘሎ ግጥማት ኩዕሶ እግሪ ማእከላይን ምብራቕን ኣፍሪቃ ማለት ሴካፋ ብሃንደበት [...]
ስነጥበባዊ ኣብራር ዑስማን ተዓዋቲ ስልማት ፔን ኤርትራ 2022 ኮይኑ
Radio Erena: 02 October 2022 ዓመታዊ ኣብ ዝካየድ ምዕዳል ስልማት ፔን ኤርትራ፣ ስነጥበባዊ ኣብራር ዑስማን ናይዚ ዓመት'ዚ ተዓዋቲ ኮይኑ። ምዕዳል ስልማት ፔን ኤርትራ፣ ሎሚ ሰንበት 02 ጥቅምቲ 2020'ዩ [...]
ምትእትታው ሩስያ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ፣ ኣብ ሃገራት ምዕራብ ሻቕሎት ይፈጥር
Radio Erena: 02 October 2022 ሩስያ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ እተርእዮ ዘላ ተገዳስነት ኣብ ልዕሊ ሰበስልጣን ኣመሪካ ሻቕሎት ፈጢሩ ከምዘሎ ተገሊጹ። ብፍላይ ምስቲ ኣብ ዩክረይን ዝካየድ ዘሎ ኲናት ተኣሳሲሩ፤ ሩስያ ቁጠባዊ [...]
ው.ሕ.ሃ. ብነፈርቲ ኢትዮጵያ ዝተኻየደ ደብዳብ ኮኒኑ
Radio Erena: 02 October 2022 ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረዝ፤ ኣብ ትግራይ ዝተኻየደ ደብዳብ ከምዘጉሃዮ ገሊጹ። ኣፈኛ'ቲ ዋና ጸሓፊ ስተቨን ዱጃሪክ ኣብ ዝሃቦ ቃል፤ እቲ ደብዳብ ብሓፈሽኡ ከኣ [...]
ኣብ ልዕሊ ሶማል ዝጸንዐ ማዕቀብ ክለዓል፣ መራሕቲ ኢትዮጵያን ሶማልን ጸዊዖም
Radio Erena: 02 October 2022 ካብ 1992 ኣትሒዙ፤ ኣብ ልዕሊ ሶማል ጸኒዑ ዝጸንሐ ናይ ኣጽዋር ማዕቀብ ክለዓል፤ መራሕቲ ሶማልን ኢትዮጵያን ጸዊዖም። እቶም መራሕቲ ነዚ ጻውዒት'ዚ ዘቕረቡ፤ ፕረዚደንት ሶማል ሓሰን [...]


text:
ፕሮኣክቲቫ ኦፕን ኣርምስ ዝተባህለ ዘይመንግስታዊ ትካል ዝውነን መርከብ 105 ስደተኛታት ካብ ገማግም ሰሜናዊ ሊብያ ምድሓኑ ሓቢሩ።
አባላት’ታ መርከብ እቶም ስደተኛታት ሞተረ ኣብ ዘይብላ ጀልባ ከምዝጸንሕዎም ገሊጾም።
ገለ ካብቶም ኣብታ ጀልባ ዝነበሩ ስደተኛታት ንኣሶሴይትድ ፕረስ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ዘሰጋግርዎም ዝነበሩ ሰባት ንሞተረ’ታ ጀልባ ብምውጻእ ኣብ ካልእ ጀልባ ተጻዒኖም ከምዝኸዱ ሓቢሮም።
ካብቶም ዝደሓኑ 105 ስደተኛታት ሸሞንተ ደቂ ኣንስትዮን ሽዱሽተ ህጻናት ዝርኸብዎም ኮይኖም ዝበዝሑ ካብቶም ስደተኛታት ካብ ሃገራት ባንግላዴሽ፡ሞሮኮን ግብጺን ዝመጹ ምዃኖም ካልኦት ካብ ኤርትራ፡ሱዳን፡ሊብያ፡ጋና፡ናይጀርያን ፓኪስታን ዝመጹ’ውን ከምዝርከብዎም ተፈሊጡ’ሎ።
ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ብኣሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ስደተኛታት ኣውሮጳ ንምብጻሕ ብቑዓት ብዘይኾና ነኣሽቱ ጀላቡ ማእከላይ ባሕሪ የቋርጹ።
ብመሰረት ሓበሬታ ሕቡራት ሃገራት ኣብዘን ኣርባዕተ ኣዋርሕ ዓመተ 2018 ኣስታት 615 ስደተኛታት ማእከላይ ባሕሪ ኣብ ምቁራጽ ዝሞቱ ክኮኑ ከለው 22,439 ድማ ኣውሮጳ በጺሖም፡ ካልኦት 4,409 ዝኾኑ ድማ ስጳኛ በጺሖም።


text:
ወሃቢ ቃል ትካል ቀይሕ ወርሒ ሊብያ መሃመድ ኣል ሚስራቲ ትማሊ ሶኑይ ንግሆ ኣብ ገማግም ከተማ ሳዊያ ዝተሰባበረት ጀልባ ከምዝረኸቡ ብምሕባር ቁጽሪ ዝሞቱ ሰባት ክውስኽ ከምዝኽእል ይሕብር።
ንሶም ብተወሳኺ ሬሳ እቶም ስደተኛታት ኣብ ከተማ ትሪፖሊ ዝርኸብ መንነቶም ንዘይተፈልጠ ሰባት ዝቕበርሉ መቓብር ከምዝተወስደ ሓቢሮም።
ሰበ ስልጣን ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ብወገኖም ኣብ ዝሓለፈ ዓርብን ቀዳምን ልዕሊ 500 ስደተኛታት ኣብ ገማግም ባሕሪ ሳዊያ ከምዝደሓኑ ይገልጹ።
ናይ ኣውሮጳ ገማግም ባሕሪን ዶብ ኤጄንሲ ዝተባህለ ትካል ዳይሬክተር ፋብሪስ ለገሪ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ጥራይ ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ተበጊሶም ናብ ኣውሮጳ ማእከላይ ባሕሪ ብምቁጻር ኣብ ጉዕዞ ካብ ዝነበሩ ስደተኛታት 4,579 ምሟቶም ይገልጽ።
ብተወሳኺ ኣብ ሊብያ ዝርኸቡ ዕጡቓትን ኣባላት መንግስትን ካብቲ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ይጥቐሙ ኣለው። ትካላት ተማጓቲ ሰብኣዊ መሰላት ብወገኖም ኣብታ ሃገር ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ስቕያት፡ ጾታዊ ዓመጽን ግዱድ ስራሕን ከምዝፍጸም ጭብጢ ከምዘለዎም ይገልጹ።
ሊብያ ድሕሪ ኣብ 2011 ዓ.ም ዝተላዕለ ኹናት ሓድሕድን ምቕታል ናይ ነዊሕ እዋን መራሒኣ መሃመድ ጋዳፊ ኣብታ ሃገር ብሰፊሑ ስርዓት ኣልቦነት ከምዝረኣ ይ’ውን ይፍለጥ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ሓለዋ ባሕሪ ጣልያን ኣስታት 630 ዝኾኑ ስደተኛታት ሎሚ ሶሉስ ካብ ማያት ማእኸላይ ባሕሪ ምድሓኑ ሓቢሩ።
እቶም ስደተኛታት ብክልተ ጀላቡ ይጉዓዙ ከምዝነበሩ ዝሓበረ ሓለዋ ባሕሪ ታልያን ብዛዕባ ዝርዝር መንነት እቶም ስደተኛታት ሓበሬታ ኣይሓበን።


text:
መጻሕፍቲ ብዝተፈላለዩ ቓንቓታት
ሓደ መጽሕእፍ መብዛሕቲኡ ግዜ ንኣርባዕተ ሳምንታት ትልቕሖ ። ፊልም ወይ ጋዜጣ ክትልቓሕ ግን ሓጺር ግዜ ኣለዎ። ኣብ ትልቕሓሉ ቕብሊት ይወሃበካ አዩ። ኣብ ቕብሊት ድማ ዕለተ ምልቓሕን ምምላስን ተመዝጊቡ ኣሎ።
ኣብ ናይ ቤት ንባብ ሕበሬታ ባንኮ ኩሉ ግዜ ኣባላት ኣለዉ። ንዖኦም ክትውከሶም ይከኣል, ንምድላይ መጻሕፍትን ፊልምታትን ሲዲን ( CD ) ብዛዕባ ካልእ ዝተፈላለዩ ሓበሬታትን ።
ብዝተፈላለየ ቓንቓ ዝተጻሕፉ ብዙሓት መጽሓፍቲ ኣለዉና። ቤት ንባብና እንታይ ዓይነት መጽሓፍ ጎዲልዎ ኣሎ ትብል አንተ ደኣ ኮይንካ ሓበሬታ ክትህቡና, ገዜእና ክንቕርቦ ድልዋት ኢና። ጋዜጣን መጽሔትን ብዝተፈላለዩ ቓንቓ ዝተጻሕፉ ውን ኣለና። ኣብ ኮምፒተር ኣቲካ ጋዜጣ ክተንብብ ውን ይከኣል አዩ። ኣባላትና ኣጠቓቕማ ኮምፒተር ከርእዩኻ ይከኣል እዩ።
መጽሓፍ መምርሒ ፍቓድ ብቡዙሓት ብዝተፈላለዩ ቓንቓታት ዝተጻሕፉ ከም ትግሪኛ፡ እንግሊዝ፡ ዓረብ፡ ሪስካ፡ ፐርሲስካ.. ወዘተ ኣለዉ። ብቐለልቲ ቓላት ስቨንስካ ዝተዳለወ መጽሓፍ መምርሒ ፍቓድ ውን ኣሎ። ብዙሓት መምሃሪ መጻሕፍቲ ስቨንስካ ክምህሩካ ዝኽእሉ መጻሕፍቲ ኣለውና። ብዙሓት ክልቕሕዎም ዝደልዩ ስለ ዘለዉ ነታ ዝደለኻያ መጽሓፍ ንምርካብ ግዜ ምሕዛእ የድልየካ።
ተወሳኺ ሌንካር
ቤት ንባብ
አንተ ዳ ኣ ኣጥፊእካዮ ወይ ድማ ኣባላሽኻዮ አቲ ዝተለቀሕካዮ መጽሓፍቲ ግድን ባዕልኻ ትኸስሮ።
ብኸምዚ መሰረት ትኸፍል፣ External link, opens in new window.
ናብ ቤት ንባብ በዚ ቁጽሪ ተለፎን ተወከሱ 0270-755 10
ወይ ብ ኢ-መይል (e-post) ክትሰዱ ትኽሉ


text:
ናብ እስራኤል ክሰግሩ ዝደልዩን አብ በረኻ ሲና ተጨውዮም ሓፍ ዘይብል ገንዘብ ክኸፍሉ ብዛዕባ ዝሕተቱን መንእሰያት ቅድሚ ገለ አዋርሕ ሓደ መደብ ምቅራብና ይዝከር።
እቲ ኹነት ጠጠው አይበለን። ገና ከም ዓንኬል ኾይኑ ብቀፃሊ ይካየድ'ሎ።
እቲ ክኸፍልዎ ዝሕተትዎ ገንዘብ አብዚ እዋን'ዚ ናብ $25,000 (25-ሽሕ ዶላር) በፂሑ'ሎ።
እቶም መንእሰያት በብጉጅለታት ተገይሮም ኣብ አርባዕተ ቦታታት ተታሒዞም'ዮም ዘለው።
ገለ ካብቶም ኣብ አርባዕተ ጉጅለታት ተገይሮም ተታሒዞም ዘለው እቲ ዘለውሉ ኩነታት ኣዝዩ ዘስካሕኽሕዩ ኢሎም።
እቶም ዛጊድ ብህይወት ዘለው ገንዘብ ዝሰደልና ሰብ አሎ ስለዝበሉ ምኻኖምን የብለይን ዝበሉ ሓደ ኣብ ቅድሚኦም ከምዝቀትልዎን ወሲዶም ኣበይ ከም ዘእተውዎ ከምዘይፈልጡን'ዮም ገሊፆም።
ብተወሳኺ ደቀንስትዮ ይድፈራን ካብ ባሕርያዊ ወፃኢ ብዝኾነን ንምዝራቡ'ውን ብዘፀግም አገባብ ፆታዊ ግፍዕታት ይፍፀመን ከምዘሎ ተዛሪቦም።
ንምስምዑ ናብቲ ምልክት ድምፂ ኸድኩም ስምዕዎ።


text:
ሓጺር ትዕዝብቲ ብዛዕባ ትግራይን ተጋሩን
ኣማኑኤል ሳህለ
ኣስታት 4 ዓመት እናተመላለስኩ ኣብ ትግራይ ተቐሚጠ እየ። መብዛሕትኡ ትዕዝብተይ ኣብ መቐለ እተሓጽረ ኪኸውን ከሎ፡ ናይ ካልእ ቦታታት’ውን ብመጠኑ ሕጽር ዝበለ ትዕዝብቲ ኣሎኒ።
ጋዜጠኛን ተመራማርን ብምዃነይ፡ ንነኣሽቱ ነገራት ብብዙሕ ገጽታታቶም ክርእዮምን ክምርምሮምን ደስ ይብለኒ። ናይ ታሪኽ ተመሃራይ ብምንባረይ ድማ፡ ንዝኾነ ነገር ንድሕሪት ተመሊሰ ክርእዮን ምኽንያት ክደልየሉን ኣይጽግመንን።
ቅድሚ ኣብ ትንተናን ትዕዝብትን ህዝቢ ምእታወይ ግን፡ ኩሉ ኣብ ዓለም ዚነብር ሰብ ብመሰረቱ ሕደ ከም ዝኾነ ክሕብር እፈቱ። እቲ ኣብ መንጎ ደቂሰብ ዚረአ ናይ ባህርያትን ናይ ኣተሓሳስባን ናይ ጠባይን፡ ናይ ስምዒትን ተጻዋርነትን ፍልልያት፡ መብዛሕትኡ ግዜ ውጽኢት ናይቲ ህዝቢ ሕሉፍ ተመክሮን፡ ናይቲ ህዝቢ ተመክሮ ግብረመልስን፡ ድምር ናይቲ ብግብረመልሲ ዚመጽእ ኣወንታዊ ወይ ኣሉታዊ ሳዕቤናትን ደኣምበር፡ ምስኡ እተፈጥረ ሕላገት ኣይኮነን።
ብሓጺሩ፡ ባህርያት ሰብ መብዛሕትኡ ግዜ ጀነቲካዊ ወይ ዘርኣዊ ዘይኮነስ፡ ባህላውን (cultural) ልምዳውን (memetic) ማሕበራውን ፖለቲካውን እዩ።
ናብቲ ቀንዲ ኣርእስተይ ንምምጻእ፡ ህዝቢ ትግራይ፡ ናይቲ ኣክሱማዊ ስልጣኔ ወናኒ ብምዃኑ፡ ኣብ ታሪኽ ኢትዮጵያ ዓቢን ኣገዳስን ተራ ተጻዊቱ እዩ። ኣብዚ ግዜናውን ነቲ ዝሓለፈ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ንምፍራስ መሪሕ ተራ ተጻዊቱ እዩ።
ልዕሊ ክልተ ሽሕ ዓመታት ይገብር፡ እቲ ንትግራይን ከፊል ኤርትራን ሸፊኑ ዝነበረ ኣክሱማዊ ግዝኣት፡ ነቲ ሕጂ ናይ ሓበሻ ዚብሃል ዘሎ ግዙፍን ረቂቕን ባህሊ (physical and metaphysical culture) ዘመንጨወን ዝዓቀበን እዩ።
ኣብ ሓንቲ ሓቦ፥ ሕላገት ተጋሩ (ኣርእስታ ተጋግየ ክኸውን እኽእል እየ) እትብል መጽሓፍ ከም ዘንበብኩዎ፡ ኩሉ ባህሊ ሓበሻ ዚብሃል፡ ከም ስዋ፡ ሜስ፡ ነጸላ፡ ዙርያ፡ ትልሂትን ጓይላን፡ ሚዶ፡ ጣይታ ወይ እንጌራ፡ ሽሮ፡ እተፈላለዩ ናይ ገጠር ኣቕሑ ገዛ፡ ከምኡውን እቲ ቋንቋ ንባዕሉ ማለት ትግርኛ ወይ ቋንቋ ትግራዋይ፡ ጽሕፈት፡ ናይ ቅዳሴ ስርዓትን ዜማን ወዘተ. ካብ ትግራይ ዝመንጨወ ኢዩ፡ ይብል። ነቲ ግዙፋዊ ባህሊ መርጎዲ ዝኾነኒ መረጋገጺ ድማ፡ ተጋሩ በዚ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ካብ ኤርትራ ምስ ተሰጎጉ፡ ኣብ ዕዳጋታት ኣስመራ ብዙሕ ከም ንቡር ጌርና እንወስዶ ዝነበርና ባህላዊ ነገራት ከም ዝጠፍአ ባዕለይ እተዓዘብኩዎ ተርእዮ እዩ።
ብሓጺሩ፡ መብዛሕትኡ እቲ ኢትዮጵያዊ ይኹን ወይ ኤርትራዊ፡ ባህለይ ልምደይ ኢሉ ዚኾርዓሉ ነገራት፡ መበቆሉ ትግራይ ምዃኑ ኩሉ ሰብ ታሪኽ ዚምስክሮ ሓቂ ኢዩ።
ብተወሳኺ፡ ሃይማኖት ኣይሁድነትን ክርስትናን እስልምናን ኣብ ኢትዮጵያ ኪዝርጋሕ ዝኸኣለ ብመገዲ ኣኽሱማዊ ንግስነት ኢዩ። ኣይሁድነት ኣብ ግዜ እስራኤላዊ ንጉስ ሰሎሞን፡ ክርስትና ኣብ ግዜ ኣክሱማዊ ንጉስ ኤዛና፡ እስልምና ኣብ ግዜ ነጃሺ ንጉስ ኣክሱማዊ ግዝኣት።
ንእግረ መገደይ ናይቲ ኣብ ካይሮ ዚርከብ ኣል-ኣዝሃር መስጊድ ዝማዕረገ ኢማም፡ ሼኽ ኣሕመድ ኣል-ጣየብ፡ ንንጉስ ኣክሱም (ትግራይ) ኣመልኪቱ ኣብ ቀረባ ግዜ ኣብ ናይ ጀርመን ባይቶ ተረኺቡ ዝበሎ ክጠቅስ እፈቱ። ንሱ ከምዚ ዚስዕብ ይብል፥
”……………… ሓበሻን [ትግራይን] እቲ ነቶም ፈለምቲ ኣመንቲ እስልምና እተቐበሎም ክርስትያን ንጉሳን እንተ ዘይህልዉ ነይሮም፡ እስልምና ጌና ብዕሸሉ ከሎ ምጸነተ ነይሩ……”
እዚ፡ ነቶም ዘስተውዕሉ፡ ንሰማይን ምድርን ዘንቀንቅጥ ቃል ኢዩ።
ናብቲ ቀንዲ ኣርእስተይ ብምምላስ፡ ሓደ ካብቲ ኣብ ትግራይ ከሎኹ እተዓዘብኩዎ ባህርያት፡ እቲ ህዝቢ ኣብ ጋሻ ዘለዎ ኣኽብሮት እዩ። ቀልጢፍካ በግ ምባል ወይ ምሕራቕ እውን የልቦን። ኣብ ኤርትራ እውን ምሉእ ብምሉእ ናይ ኣኽብሮት ባህሊ ኣሎ፡ ግን ኣብ ገጠራት እምበር ኣብ ከተማስ ዳርጋ እናጠፍአ ኢዩ ዚኸይድ ዘሎ ኪብሃል ይከኣል። ኣብ ትግራይ ግን ኣብቲ ከተማታትውን ናይ ምኽባርን ውርዙይ ቃላት ናይ ምዝውታርን ባህሊ ዝጠፍአ ኣይመስልን። መንእሰያት ትግራይ ንዓበይቲ የኽብሩ እዮም፡ ገለ ናይ ምዝንጣል ባህርያት ኣይረኣኹሎምን።
ይኹንምበር፡ ብግዜ ውቤ ዝጸመመስ፡ ዝባን ውቤ እናበለ ሞተ ከም ዚብሃል፡ ኤርትራውያን ነቲ ኣብ ተጋሩ ዘለዎም ዝንቡዕ ኣረኣእያ ኪሰግሩዎ ኣይከኣሉን። ከምዚ ኪኸውን ዝኸኣለ ድማ እቲ ናይ ህዝብታት ባህርያዊ ምውሳእ ነቲ ህዝቢ ክንዲ ዝግደፍ መራሕቲ ስለ ዝኣተዉዎ ኢዩ።
ገለ ካብቲ ንኣሕዋት ህዝብታት ትግራይን ኤርትራን ዚፈላልዮም ባህርያት፡ ጀዮግራፍያውን ማሕበራውን ፖለቲካውን ቁጠባውን ኣቃውማ ዝፈጠሮም ደኣእምበር ኣብ ደሞም ዝሰረጸ ኣይኮነን።
ኤርትራ ንኣስታት 70 ዓመታት ኣብ ትሕቲ ጣልያንን እንግሊዝን ክትግዛእ ከላ፡ ትግራይ ግን ኣብ ኢትዮጵያዊ ክልል እያ ነይራ። ምሕደራ ጣልያንን እንግሊዝን ነቲ ብመጠኑ ኣብ ኤርትራ ዝነበረ ፊውዳላዊ ስርዓት ከህስሶ ኸሎ፡ ኣብ ትግራይ ግን፡ እቲ ፊውዳላዊ ምሕደራን ንኣኡ ዘሰንዮ ባህርያትን፡ ካብኡ ዝምንጩ ናይ ኣኽብሮት ባህልን ልምድን፡ ብመጠኑ ኪቕጽል ኣኽኢሉዎ ኢዩ።
መብዛሕትኡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ተጋሩ ዘለዎ ኣረኣእያ ኣሉታዊ ኪኸውን ከሎ፡ መብዛሕትኡ ህዝቢ ትግራይ ኣብ ኤርትራውያን ዘለዎ ኣረኣእያ ግን ኣወንታዊ ይመስል። ኣነ ከም እተዓዘብኩዎ (ምናልባት እቲ ትዕዝብቲ ሰፊሕ ከይከውን ይኽእል እዩ) ተጋሩ ንኤርትራውያን ከም ቅኑዓትን ለጋሳትን ተዋዘይትን ጌሮም እዮም ዚወስዱዎም። ኤርትራውያን ግን፡ ብፍላይ ኣብዘን ዝሓለፋ 20 ዓመታት ዘጥረዩዎ ግንዛቤ፡ ኣብ ልዕሊ ተጋሩ ዘለዎም ኣረኣእያ ኣዚዩ ኣሉታውን ዘይሚዛናውን እዩ። እዚ ድማ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስኩዎ፡ ውጽኢት ጽልዋ መራሕቲ ሃገርን ኣጀንዳታቶምን እምበር ናይቲ ህዝቢ ጭዋ ባህሊ ወይ ልምዲ ከም ዘይኮነ ኩሉ ዘስተውዕል ሰብ ኪግንዘቦ ይግባእ።
ኣብ ሓደ ብ1935 ኣከባቢ፡ ሓደ ኢጣልያዊ ሶልዳቶ ወይ ወትሃደር ዝጸሓፎ መጽሓፍ ‘Il mio sogiorno fra i popoli di Agame’ (ጻኒሒተይ ምስ ህዝቢ ዓጋመ) ከምዚ ዚብል ኣንቢበ፡ ” ከም ተጋሩ ንሕማምን ቃንዛን ንብሶትን ሕሰምን ዚጻወር ህዝቢ ርእየ ኣይፈልጥን”። ፈርዲናንዶ ማርቲኒ፡ እቲ ናይ መጀመርያ ኢጣልያዊ ሲቪላዊ ኣመሓዳሪ ኤርትራ እውን ኣብ መጽሓፍቱ ተመሳሳሊ ርእይቶ ሂቡ እዩ። ኣብ ውግእ ብርቱዓት ምዃኖምውን ይምስክር።
ብንግድን ብባህልን ቋንቋን ከምኡውን ብሃይማኖት መዳይ ተመሳሳልነት ዝነበሮን ዘለዎን ህዝቢ ከበሳዊ ኤርትራን ትግራይን፡ ኣብቲ ኣክሱማዊ ስልጣኔ ሰፊኑሉ ዝነበረ ዘመን፡ ብርቱዕ ባህላውን ቁጠባውን ምትእስሳር ከም ዝነበሮ እውን ክንርስዕ ኣይግባእን።
ነዚ ሓቅዚ ዚኽሕድ ሰብ፡ ታሪኽን ባህልን ሰባት ብዕምቆት ዘይምርምር ጥራይ ዘይኮነስ፡ ነቲ ንምዕባለ ኣበርክቶ ዘይብሉ፡ ፋይዳ እውን ዘይርከቦ፡ ብህዝቢ ዘይኮነስ ብመራሕቲ ሃገር ዚትለም ፖለቲካውን ቁጠባውን ማ|ሕበራውን ፈላላዪ ኣጀንታታትን መጻልኢ ትልምታትን ከም እንኮ መመርኮሲ ገይሩ ዚወስዶ ሰብ ጥራይ እዩ።
ንመደምደምታ ሓደ ብጻየይ ዝበሎ ክጠቕስ። ንሱ ነዚ ኣብ መንጎ ኤርትራን ትግራይን ተኸሲቱ ዘሎ ኩነታት ከምዚ ዚስዕብ ብምባል ብውሑድ ቃላት ይገልጾ፥
ኣብ ታሪኽ ወድሰብ፡ ዳርጋ ንመጀመርያ ግዜ ፖለቲካዊ ወይ ቁጠባዊ ዶብ ዘይኮነስ፡ ባህላዊ ዶብ ኪምስረት ዚሕለንን ዚፍተንን ዘሎ ኣብ ኤርትራን ብመራሕቲ ኤርትራን ኢዩ እንተ ተባህለ ምግናን ኣይኮነን።


text:
ኣብ ፈለማ እዋን ምግዳሉ 1971 ዓ.ም ማለት እዩ ኣብ ትግራይ ምስ ደርጊ ኣብ ዝተኻየደ ኵናት ቆሲሉ ንኽሕከም ናብ ማእኸል ሕክምና ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ተላኢኹ። ንባዕሉ ተሓኪሙ ቁስሉ ምስ ሓወየ ናብ ስልጠና ሙያ ሕክምና ድማ ኣተወ። ምስ ሰልጠነ ኣብ ኤርትራ ክሳብ 1975 ዓ.ም ኣብ ሕክምናዊ ግልጋሎት ፀነሑ። ብድሕሪኡ ናብ ትግራይ ናብ ምድብ ቦትኡ ናብ ትግራይ ተመሊሱ ተመሳሳሊ ግልጋሎት ሂቡ። ናብ ሱዳን ተላኢኹ ድማ ብመጥባሕትን ፅገናን ኣዕፅምቲ ሰልጢኑ።
ኣብቶም ዝሓለፉ 36 ዓማውቲ ንብዙሓት ሓኪሙን ኣድሒኑን። ኣብዚ ሐዚ እዋን ኣብ ጊዜ ኵናት ኣብ ነብሱ ዝወረዶ ማህሰይቲ ደጊሱዎ ንዓሰርሱ ሕክምናዊ ሓገዝ ዘመዓዱ ሰብ ኮይኑ’ሎ።
ወዲ ሻለቃ ሳጉኡ እንትኾን ምሉእ ስሙ ስለሺ ተወልደ ይበሃል።
ወዲ ሻለቃዛጊድ እዚ እዩ ዝበሃል ሕክምናዊ ረድኤት ከምዘይረኸበ ይዛረብ። ኮይኑ ግና ኣብ ውሽጥን ወፃእን ሃገራት ዝርከቡ መማህርተይን መጋድልተይን ሓገዝ ኣተኣላሊሾም ከሐክሙኒ እዮም ዝብል ምሉእ ተስፋ ኣለዎ።


text:
ስፍየት ክዳን ስልጠና ምውሳድ መደብ።
ምስ ኣብ ከተማ ዲጆን ዝርከብ ኢኮል ደ ሜትየ ዲጆን ቤት ትምህርቲ ሞያ፣
እንታይ ኢዩ?
ቐንዲ ዕላምኡ ንልዕሊ ዕድመ ዝኾኑ ዓበይትን ንስኩላንን ዝሰማማዕ ክዳውንቲ ኣብ ምስፋይን ምልቃብን ምምዕርራይን ማለት ንዝጸበቡ ክዳውንቲ ምግፋሕ ንዝገፍሑ ምጽባብ ቁመቶም ንዝነውሑ ምሕጻርን ክዳውንቲ ምስትራርን ኣቑሑት ዘቤት ምድላውን ምንብባርን ዝኣመሳሰሉ ስራሓት ምስላጥ ዝዓለመ መደብ እዩ።
ንመን ኢዩ ፧
ካብ 0 ክሳብ 24 ኣዋርሕ ኣብ ዘሎ ግዜ ድማ ይወሃብ።
ዞባ\ ዴባርትሞ
21 - Côte-d'Or
ካብ 0 ክሳብ 24 ኣዋርሕ ኣብ ዘሎ ግዜ ድማ ይወሃብ።
ዞባ\ ዴባርትሞ
21 - Côte-d'Or
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ደሞዝ ዘለዎ ሰራሕተኛ ወይ በዓል መሃያ ከምዃንኩም ኣፍልጦን ክብርን ዝህብ ስም ወይ ናይ ስራሕ መዓርግ ምውናን።
ኣብዚ ናብ እዚ ንዘራረበሉ ዘለና ሞያዊ ስልጠና ናይ ምውህሃድ መደብ ብምስታፍኩም ኣብ መወዳእታ ከም ሰራሕተኛ ተቖጺርኩም ክፍሊት እትረኽቡሉ ኣጋጣሚን ዕድልን ኣለኩም እዩ።
ኣብዚ መደብ እዚ ሓገዝን ምስናይን ምርካብ።
ኣብዚ ናይ ስልጠና ግዜኹም ብግልኹምን ውልቃዊ ዝኾነ ምክትታልን ሓገዝን ምስናይን ዘለዎ ጠቕሚ ተጠቀምቲ ክትኮኑ ኢኹም።
ምምሕያሽ ናይ ቋንቋ ፈረንሳ ደረጃ ክእለትኩም፣
ኣብዚ ናይ ስልጠና (l’École des Métiers) ቤት ትምህርቲ ሞያ ዝተባህለ መሰልጠኒ ትካል ናይ ቋንቋ ፈረንሳ ትምህርቲ ተዳልዩልኩም ኣሎ።
ሓደ ስልጠና ወይ ስራሕ ንምርካብ፣
ትካልና ፣ ስራሕ ወይ ድማ ስልጠና ንምርካብ ንዝተሸገሩ ሰባት ኣብ ምሕጋዝ ቀዳምነት ሂቡ ይሰርሕ።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ርኸቡና
እዚ ስልጠና ብዛዕባኹም ከዘራርበልኩምን ሕተትዎ።ኣድራሻና እዚ ዝስዕብ እዩ።
l’École des Métiers.
- contact@ecoledesmetiers.fr ጸሓፉልና
- ቁጽሪ ስልክና 0380684880


text:
camera_altFOTO: HivNorge
HivNorge(ማሕበር አችኣይቪ ኖርወይ)
ሂቭኖርገ ንአችኣይቪ ዘለዎም ሰባት ዝጥርንፍ እንኮ ማሕበር ተሓከምቲ ኣብ ኖርወይ እዩ፡ ከም ተወሳኺ ንኩሎም ብአችኣይቪ ዝተተንከፉ ሰባት ፈውሲ-PrEP ዝወስዱ ተጠቀምትን ብአችኣይቪ ክልከፉ ዝተዛየደ ተኽእሎታት ዘለዎም ሰባትን ዘጠቓለለ ኣብ ፖለቲካዊ ጽፍሒ ውን ንረብሓታቶም ዝቃለስ ማሕበር እዩ።
scheduleOppdatert: 23.07.2021
createForfatter: Sekretariatet
labelEmner: HivNorge
ማሕበር ሂቭኖርገ ቀንዲ ዕማሙ ንአችኣይቪ ዘለዎም ሰባት ወይ ብአችኣይቪ ዝተተንከፉ ሰባት መሰላቶምን ረብሓታቶምን ከምዝሕለወሎም ምርግጋጽ እዩ፡ እዚኦም ድማ መቃርብቶም፡ ተጠቀምቲ ፈውሲ-PrEP: ክልከፉ ዝተዛየደ ተኽእሎታት ዘለዎም ሰባት፡ ከምኡውን ኣብ ሞያዊ ንጥፈታቶም ነዞም ጉጅለታት ዝረኽቡ ሰባትን ማሕበራትን ዘጠቓለለ ውን እዩ።
Les også
schedule31.12.2021
→ ውሑስ ክታበት ኮቪድ 19
ክታበት ኮቪድ-19፣ ኤች/ኣይ/ቪ (HIV) ንዘለዎም ሰባት ክወሃብ ውሑስ ምዃኑ፣ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት “ትካል መጽናዕቲ ኤይድስ“ -ው/ሕ/ሃ/ት/መ/ኤ-(UNAIDS) ኣፍሊጡ ኣሎ። ኣብ ኖርወይ ዘለዉ ናይ ተላገብቲ ሕማማት ሓካይም፣ ነዚ ደጊፎሞ ኣለዉ። ነቶም ኤች/ኣይ/ቪ ዘለዎም ድማ፣ ነቶም ክታበታት ክወስዱዎም የተባብዕዎም።
schedule21.12.2021
→ ኣብ ሆስፒታል ኦስሎ ተገልገልቲ ምኽሪ እትረኽበሎም ሰዓታት ለውጢ ተጌሩ ኣሎ።
እቲ ኣብ ኦስሎ ዩኒቨርሲቲ ሆስፒታል ዝርከብ ማእከል ናይ ተመላለስቲ ሕሙማት ክሊኒክ ረኽሳዊ ሕማማት፣ ሰራሕተኛታቱ ብከላ -ምሕማም- ኮሮናዊ ለበዳ፣ ስለዘጋጠሞም ነዚዝስዕብ ለውጥታት ምግባሩ ይሕብር ኣሎ።


text:
አብይ ሀለወ አይሀለወ፣ ጸገም ትግራይ ብሓደ ግዜ ዝፍታሕ አይኮነን፤ ዕድላት ግን ንጠቀመሎም
ናይ ገለገሌኹም ጥርጣረ ቅቡል እዩ፣ ጥንቃቀ ምግባር አድላዪ ‘ውን ‘ዩ። ናይ ገሌኹም ግን ሓለፋ አለዎ። ካብ ጉጅለ ብልጽግና ዝተወሀበ መምርሒ ተጋውሑ ዘለኹም እዩ ዝመስል።
??D-CPMU, a Learjet 60 Air Ambulance from ??#AddisAbaba, #Ethiopia heading for Europe as #IFA1018. pic.twitter.com/2Jxo0tJP1k
— Gerjon | חריון (@Gerjon_) January 23, 2021
ቀዳማይ ነገር፣ አብይ ክርትም ተበለ፣ ጸገም ትግራይ ብሓደ ሻዕ ክፍታሕ እዩ ማለት አይኮነን። እንዲያውም ናብ ዘይንፈልጦን ክንእምቶ ዘይንኽእልን ምስቅልቅል ኢና ክንአቱ። ጽቡቅን ሕማቅን ዕድላት ሒዙ እዩ ክመጽ። ስለዝኾነ እውን፣ ሎሚ ይኹን ጽባሕ ዋላ ንዓመታ እቲ በዓለገ ናይ ኢዱ ረኺቡ ክርትም ተበለ፣ ነቲ ዕድል ከመይ ንጠቀመሉ ኢልና ኢና ክንሓስብን ክነሰላስልን ዝግበአና እምበር፣ ሓቂ እዩ አይኮነን አብ ዝብል ሙግት ጊዜና ክነባኽን አይኮነን።
Anyone knows where Ethiopian PM Abiy Ahmed is at? He has not been seen in public for days.
— Rashid Abdi (@RAbdiAnalyst) January 24, 2021
ካልኣይ፣ ናቱ ዘይምህላው ጸገምና ቀልጢፉ ክፍታሕ ከምዘይኽእሎ እንድሕር ተረዲእና፣ ሞተ አይሞተ ኢልካ ትጽቢት አይክህልወናን እዩ ማለት እዩ። እንድሕር ትጽቢት ዘይብልካ ድማ፣ እቲ ዜና ሓሶት ኮይኑ ተተረኸበ እውን፣ ዝጎድእ ነገር የብሉን። ስለዚ ብቀዳምነት ዋላ ክርትም ተበለ እውን ጸገምና ብሓንሳብ ከምዘይፍታሕ ንረዳእ። እታ ዓዲ ናብ ዝገደደ ቅልውላው ክትአቱ ከላ ዝፍጠሩ ዕድላት ምእንታን ክንጥቀመሎም፣ እንተኾይኑኸ ብኸመይ ነስተናግዶ ዝብል ንሕሰብ። ብኹሉ ዝተጸለአ፣ ብኦሮሞ፣ ብአምሓራ፣ በትግራዋይን ብኻልኦትን ዝተጸለአ ሰብን፣ ደጋፊ ዘይብሉ ባንዳን ስለዝኾነ ውዒሉ ሓዲሩ፣ ዕጫኡ ፍግም ምባል እያ፣ በዚ አይትጠራጠሩ።
ሕጂ እቲ ዝውረ ዘሎ ዜናታት ማለት ‘ውን ብጥዕና ምስአን ምኽንያት አክቲቭሊ አብ ስራሕ ከምዘየለ ዝስማዕ ዘሎ ወረ፣ ሓቂ ዋላ ተዘይኮነ፣ አብ ከቢድ ቅልውላው አብ ዘላ ሀገር ከቢድ ናዕቢ ክፈጥር ዝኽእል እዩ። ተዘይተጸሊሎም በስተቀር ብሓሶት ከምዚዓይነት ዜና አብዚ እዋን አይሰርሑን። ናይ ኢሳያስ ትብልዎ ዘለኹም ወረ፣ ናይ ባዕሉ ምኽንያት ነይርዎ እዩ፥
ቀዳማይ ነገር ብዙሕ ጊዜ ፈተነታት ተገይሮም ፈሺሎም እዮም። እቲ ፈተነ ከምዘይተገበረን ተገይሩ ከምዘይፈልጥን ንምጥፍፋእ ሓደ ወይ ክልተ ጊዜ ከምዚ ዓይነት ድራማ ሰሪሑ ክኸውን ይኽእል እዩ።
ካልአይ ነገር ዓለም እዝኒ ሂባቶ ዘይትፈልጥ ሰብ፣ ህልም አቢላ አብ ዝረሰዐቶ እዋንን አብ ውሽጢ ዓዲ እውን ኩሉ ኩነታት ጭር ኢሉ አብ ዝነበረሉ እዋን ትኹረት ንምርካብን ጸላእቱ ንምማይን ዝተጠቀመሉ እዩ።
አብይ አሕመድ ከምዚ ዓይነት ድራማ ክሰርሕ ዝኽእለሉ እዋን አይኮነን ሕጂ። እታ ትማሊ ምሸት ዝተበተነት ወረ ብደንቢ ገይሩ ዝጥቀመላ ሓይሊ ተዝህሉ ነይሩ፣ ብፍላይ ኦሮሚያን ፊንፊኔን ሓያል ናዕቢ ምትፈጠረ ነይሩ። ንምንታይ ፈሪሖም ሙሉእ ለይቲ በኩሉ ማህበራዊ ሚድያታት አብ ስርሑ እዩ ዘሎ እንዳበሉ ሓዲሮም? እታ ዝቀለለት ብዛዕባ ወቅታዊ ኩነታት መግለጺ ምሃብ ዶ አይኮነትን?
ቪድዮን ፎቶን ካብ አርካይቭ ክጥቅዑ ይኽእሉ እዮም። ሶሻል ሚድያ ገጻቱ ድማ ብኻልኦት ሰባት እዩ ራን ዝግበር። አብ ላይቭ አኬባ ኮፍ ኢሉ፣ “አንተ ብቻ ነህ መዳኛችን” እንዳበለ ብባዕሉ አካውንት ዝጽሕፍ ጀዝባ ሰብ እኮ እዩ ራን ዝገብሮ። ረሲዕኹሞ ዶ? እቲ ናይ ዩኬ ሚንስቴር ‘ውን ፎቶ አይጠቀዐን። ምስ ደመቀ ግን ብዜናን ብፎቶን ተራእዩ። ካብ ሚድያ ከርሕቆ ዝኽእል ነገር ተዘይፍጠር ነይሩ አኽኢልዎ ዳርጋ ንሓደ ወርሒ አይምጠፈአን። ንመጨረሽታ ግዜ አነ ዝረአኽዎ፣ አብ መተከል ዝኸደሉ እዋን እዩ። ድሕሪ ዝመጹ ፎቶታት፣ ናይቲ ኮይሻ ገለ ዝብሃል ምስቲ ፍልስጤማዊ ሰላሊ ዝተራአዮ፣ ዝጸነሐ ፎቶ ካብ አርካይቮም እዩ።
የጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድን ደህንነት አስመልክቶ በማኅበራዊ ሚዲያ የሚናፈሰው ወሬ የሀሰት እንደ ሆነ ሁሉም ሰው እንዲገነዘብ ለማሳሰብ እንወዳለን።#PMOEthiopia
— Office of the Prime Minister – Ethiopia (@PMEthiopia) January 24, 2021
ክጠቃለል ከሎ፣
ቀዳማይ ንሕና ንክንጠራጠር እኹል ምኽንያት አለና። እዚ ምኽንያታዊ ጥርጣረ ናብ ኩሉ ክዛመት አለዎ። ጦር ከፈታው ወሬ የፈታው እዩ። ሚድያን ኔትዎርክን ዓጽዩ ዶ አይኮነን፣ ካብ ኲናት ንላዕሊ ብፕሮፓጋንዳ ዝሰዓረና? ስዒረ ምስ በለ፣ ኩሉ ተቀቢልዎ እቲ ዜና ንሱ እዩ ዝፍለጥ። ሓቅነት አይኮነን፣ እቲ ዋና እቲ ስቶሪ ዓዳጊ ረኺቡ ዶ እዩ።
ካልአይ እቲ ጥርጣረ ናብ ብዙሓት ንኽበጽሕ ንሳቶም ብራዕዲ ይሕግዙና አለዉ እዮም። ክነቀጻጽሎን ከንባዝሖን እዩ ዝግባእ። ከምቲ ዝብሃል አብ ስራሕ እንድሕር ዘየለ፣ አብ ስልጣን ዘለዉ አምሓሩ እዮም ማለት ስለዝኾነ፣ ኦሮሞ ግልብጥ ኢሉ ንኽወጽእ ኢንሰንቲቭ አለዎ። ነዚ ንጠቀመሉ።
ሳልሳይ ሓሶት ተኾነ እውን ዝጎድለና ነገር የለን። እታ አጋጣሚ ጥራሕ ንጠቀመላ። ጸገምና ምስ ሀለዋት አብይ ዝተተሓሓዘ እዩ ኢልኩም ትአምኑ ሰባት ተሃሊኹም፣ እምነትኩም ፈትሹ እምበር፣ ንዓታቶም ተኪእኹም ሓሶት እዩ ገለ አብ ዝብል ንጻላኢ ዝጠቅም ፕሮፓጋንዳ አይትጸመዱ።
ብዝኾነ ሕማምን ሞትን መለስ ዜናዊ እውን ብእዋኑ ንነዊሕ ግዜ ተሸፋፊኑ እዩ ነይሩ። እቲ ዝወሃብ ዝነበረ ምኽንያት ድማ ልክዕ ከም ሎሚ ተመሳሳሊ እዩ ነይሩ።
Abiy Ahmed, who has been sick recently for unknown illness , and not seen in public has responded to #Sudan for the first time & Ethiopian forces & Amhaha militias recaptured already today four villages in the Al-Fashaqa area from #Sudanese forces,
— BASHIR HASHI YUSUF ?? (@BashirHashiysf) January 19, 2021
ብአካል ተዘየለ የለን። አብ ሞንጎ ብልጽግና ዓብይ ጸገም አሎ። አብ ኦህዴድ ባዕሉ ተኸፋፊሎም እዮም። መከላከያ ተኸፊሉ እዩ። ሻዕቢያን መከላከያን አብ ትግራይ ዂናት እዩ ተሪፍዎም ዘሎ። አብ ርእሲኡ ግብጺ አላ። ሱዳን አላ። ካልኦት ሀገራት እውን አለዋ። እዚ ብጽምዋ ዝተዋሓጠ ዘመነ ድርቂ ኢሳያስ አይኮነን። ንድራማታት አይዕድምን። ወድዓዊ ኩነታት አብ ግምት እንዳእተና ንጉዓዝ። ዳይ፣ ይነዛሕ፣ ይሰራጨው፣ ይበተን፣ ደሀይ ሀለዋቱ ህዝቢ ከምዘይብሉ። ብፍላይ ኦሮሞ አብ ማእሰርቲ ዘለዉ መራሕቶም ከይስእኑ ንምልዕዓል ንጠቀመሉ።
Tigray's interim president, Dr. Mula Nega, has submitted his resignation to the office of Abiy
This information by some EPP officials, The reason for his resignation is said to be the plight of the people of Tigra, & the presence of Eritrean troops in #tigray region #Ethiopia pic.twitter.com/33XiDtGS5T
— BASHIR HASHI YUSUF ?? (@BashirHashiysf) January 24, 2021