text:
ሓደ ካብ ኣብ ናይ ታሪኽ ዓለም ዝነጸረ ነገር እንተሎ ማሕበራውያንን መሰልቶምን ኣብ ስልጣን ንኽትድይብን ኣብኡ ንኽትጸንሕን ዘድሊ ስጉምቲ ኣይወስዱን እዮም። ኣብ ኤርትራ ንኣብነት ኣብ 1970ታት “መንካዕን” “የሚንን” ዝተባህሉ ምሁራት ተደናገጽቲ ናይ ማሕበርነትን ዴስነት እዮም ኔሮም። ኣብ ደሞክራስን ስነ ምግባርን እምነት ስለዝነበሮም ግን ኣብቲ ኣብ ትሕቲኦም ዝጎሃር ዝነበረ ናይ ስልጣንን ውድድርን መንዚዕካ ናይ ምሓዝ ድሌት ዝሓዘት ባዴላ ኣይተርድእዋን። ንኽምንዝዕዋ ክእለት ኣይነበሮምን ጥራሕ ዘይኮነ ክሳብ እታ በትሪ ኣብ ርእሲኦም እትወድቕ ከም ንቡር ናይ ማሕበራዊ ዝምድና መርኣያ ጌሮም እዮም ወሲዶምስዋ። ጽሑፋትን መስከርቲ ዓይንን ዘዘንተውዎ ዛንታ ክርአ እንከሎ እቶም ዝተረፉ ድሓር ዘርከብዎም “የሚን” እውን ኣብ ናይ ስልጣን መንገዲ ኣይጸንሑን። ኣብ ኢትዮጵያ እውን እቲ ናይ ማሕበርነትን ዴስነትን ዝብል ዝነበረ ናይ ደሞክራሲ እንታ ዝነበሮ ናይ ኢ.ፒ.ኣር.ፒ.ን (ብፍላይ ኣብ ምሁራት)ን ካልኦትን እውን እቲ ስልጣን ብመንግስቱ ክምንጠልን ንሳቶም እውን ናይ “ቀይ ሽብር” ግዳያት ንኽኾኑ ደሪኽዎም። ነዚ ኣምር ዝያድዳ ንምርዳእ ዴስነት ኣብ ሰሜን ኮርያ ረአ።
እቲ ኣውራ ዘይተሰቖሮም ነገር እቲ ዴስነት ከምኡ እውን ማሕበርነት ብሓይሊ እዩ ዝቐውም። ደቅ ሰብ ናይዚ ዓይነት ኣመራርሓ ብድሌቶም ኣይቕበልዎን እዮም። ናይ ሓባር ሃብቲ እናተባህለ ምስኡ ሃይማኖት ዘይምህልው ጥራሕ ዝበቅዕ ምኽንያት እዩ። ዲክተተርነት ድማ ሓደ ውላድ ናይዚ ተረእዮ ኢዩ። እቶም ናይ ብሓቂ ማሕበርነታውያን ዝነበሩ ጭካነ ብዝመልኦ ኣገባብ ክዓዩን እታ “ኣብ መሬት መንግስተ ሰማይ” ወይ ዩቶፕያ እተምጽእ መንገዲ ብደምን ረሃጽን ባርነትን ናይቲ ሕዝቢ ስለእትመጽእ ነዚ ዘድሊ ስጉምቲ ኣይውስዱን እዮም። እንተከፍአ ተሓባባአርቲ እንተኾነ ተቓወምቲ ኮይኖም ድማ በብሓደ ይልቀሙን ይጠፍኡን።
እቶም ነዚ ሃጉሃፍ ከጽንዑን ክደልዩን ዝኽእሉ ድማ ነታ በትሪ ሓንሳብ ምስሓዝዋ ኣይገድፍዋን። ኣብ ግፍዕን ዲክተተርነት ድማ የምርሑ። ምስኦም ድማ ኣብቲ ሕብረተሰብ እቶም ዝኸፍኡ ደቅ ሰብ ከም ተሓባበርቲ እናኣደየቡ እታ ባቡር ይዝውርዋ።
ስለምንታይ እቶም ዝኸፍኡ ምስ ገፋዒ ይስቀሉ።
እዚ ዝኾነሉ ሰለስተ ምኽንያታት ኣሎ። ማለት ከምዚ ዝኣመሰለ ሓደ ዓይነት ኣተሓሳስባ ዘለዎም ብዙሓት ዝሳተፉሉ ጉዳይ በቲ ዝበለጸ ናይ ሕብረተ ሰብ ዘይኮነስ በቲ ዝኸፍአ ኣካሉ እዮም ዝምወሉ። ንርአ
1) ዝለዓለ ትምህርትን ኣፍልጦ ናይ ውልቀ ሰባት እናዓበየ ምስዝኸይድ፣ እቲ ኣረኣእይኦምን ዝደልይዎ ነገራትን እናበዝሐን ፍልልይ ዝለዎን ይኸውን። ስለዚ ሓደ ዓይነት ድሌትን ፍልልይ ዘይብሉ ማለት ኣብ ዝተሓተ ስሚዒትን ስነ ምግባራዊ ኣሉታን ዝጸልዎም ማለት እቲ ብእንስሳዊ ስሚዒት ዝኸይድ ኣካላት ኣብኡ ሃሰስ ምባል የድሊ። እዚ ማለት ዝበዝሑ ደቅ ሰብ ትሑት ስነ ምግባር ኣለዎም ማለት ኣይኮነን። እንታይ ድኣ እቶም ዝበዝሑ ስነ ምግባር ዘይብሎም ሰባት እዮም። ኣብ ሓደ ሳንዱቕ ከተቐምጦም እንከለኻ ድማ እዚ ዘይብሀል ተግባር ይገብሩ።
2) እዚኣቶም ብዝሖም ነቲ ብመራሒ ዝካየድ ድሌት ከማልኡ እንተኾይኖም ግን ምስቲ ሕብረተ ሰብ ኣነጻጺርካ ብዙሓት ስለዘይኮኑ፣ ንሱ ነዚ ቁጽሮም ከብዝሕ ኣለዎ። ስለዚ ድማ ናይቶም ምእዙዛትን ብቀሊሉ ተጠበርትን፣ ሓያል እምንቶ ዘይብሎምን ንሓደ ስሩሕ ጠባያት ዝቕበሉን ማለት ብፍላይ ብተደጋጋሚ ብዓውታ እንተድኣ ተነጊርዎም/ተነጊርወን ኣብ ልቦም/ልበን ዘሕድርዎን/ዘሕድርኦን ኣተግበርቲ ጸጸኒሑ የጥሪ። እዚኦም እቶም ሃሳስ ሓሳባትን ምስዝንገሮም ከም ነዊሕ ሳዕሪ ብንፋስ ናብትን ናብትን ዝብል ኣብ ግናይ ተግባራት ይኣትዉ። እዚኣቶም እዮም እቶም ብስሚዕትን ናህርን ነቲ ናይ ገፋዒ ሰልፊ ዝመልእዎ።
3) ነዞም ተኸተልቲ ኣብ ሓደ ንምግባር ድማ እቲ መራሒ ንሱ ኣብቲ ናይ ልሙድ ናይ ደቅ ሰብ ድኽመታት ይጽውዕ። ምኽንያቱ ደቅ ሰብ ኣብ ሓደ ኣሉታዊ መደብ ማለት፣ ጽልኢ ናይ ጸላኢ፣ ቅንኢ ናይቲ ካባኻ ዝበልጽ ባእታ ንኣብነት ዝያዳ ይሰማምዑ ኣብ ክንዲ ሓድ ኣዎንታዊ ስራሕ።
ኣብዚ “ንሕና”ን “ንሶም”ን ዝብል ኣተሓሳስባ ኣብቲ ታሕቲ ይበዝሕ። እቲ ጸላኢ ውሽጣዊ ክኸውን ይኽእል ማለት “ከዳዕ” “ኢ.ሃ.ፓ.” ወይ ድማ ናይ ወጻኢ “ኢትዮጵያ” “ወያነ” ወ.ዘ.ተ.። እዚ ተክኒክ ካብ ሓደ ኣዎንታዊ መደብ ንላዕሊ ነቲ መራሒ ዝያዳ ነጻነትን ናይ ተግባር ስራሕን ክኸፈተሉ የኽእል። ማለት እቲ ሕዝቢ ናብዚ ስለዘተኩር ኣብ ውሽጢ ዝግበር ኢሰብኣዊ ተግባራት ከም ክፍሊት ናይዚ ናይ ወጻኢ ይኹን ናይ ውሽጢ ጸላኢ ምክልኻል ጌሩ ይወስዶ። ገፋዒ ግዜ ይገዝእ። ብምኽንያት ድማ ሰብ የጥፍእ።
ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ስርዓት እንተድኣ ኣብቲ ናይ ስልጣን መሳልል ክትድይብ ተደልዩ፣ እቲ ውልቀ ሰብ ኢሰብኣዊ ወይ ድማ ስነ ምግባር ዝጎደሎ ተግባራት ክገብር ኣለዎ። እቲ ሽቶ ናይ ሓባር ምብጻሕ ዝብል ኣምር ካብቲ ናይ ውልቀ ሰብ ክውለድ ከሎ ዘጥረዮ ኣዎንታ ንላዕሊ ኣብ ናይ ሓባር ሽቶ ክብጻሕ ኣለዎ ስለዝበሃል ብዘይ ነግ ፈረግ ንኩሉ ስነ ምግባር ብምስጋር እዚ እቲ ዝዓበየ ጠባይ ናይቲ ስርዓት ይኸውን። እዚ ናይ ሓባር እየ ዝርኢ ዝብል ኣካል ነዚ ዕላማ ንምግልጋል ዘይገብሮ ነገር ዘይብሎ ቃላት የልቦን።
ሓንሳብ እንተድኣ እቲ ውልቀ ሰብ ንዝለዓለ ሽቶ ማለት ሕብረተ ሰብ ወይ ሃገር እዩ ዘገልግል ዝብል ሓሳብ እንተድኣ ተቐቢልካዮ፣ እቶም ዘሰንብዱን ዘጉህዩን ዝገርሙን ዝኸፉኡን ተግባራት ናይ ግፍዓዊ ስርዓት ከም ንቡር እቲ ተኸታሊ ኣብ ግብሪ የውዕሎም። ኣብዚ ናይ “ሓባር” ዓይነት ስርዓት ወይ ዝመርሖ ሓሳብ፣ ዘይተጻዋርነትን ንዝኾነ ተቓውሞ ብሓይሊ ምጭፍላቕን ምሕሳውን ብስለያ ነቲ ሕዝቢ ምክፍፋል ይረአ። ናይ ሓደ ውልቀ ሰብ ሕይወትን ታሕጋስን ናብራን ድሌትን ራኣይን ኣብ ግምት ፈጺሙ ኣይኣቱን።
ስሚዕታትና ዝትንክፉን ዘጉህዩን ተግባራት ንኣብነት ንሰላማውያን ሰባት ምቕታል፣ ደቂ ኣንስትዮ ይዕመጻ ምህላወን እናፈለጥካ ምልጋጽ፣ ክሃድሙ ዝፍትኑ መንእሰያት ምቕታል፣ ንዜጋታት ካብ ዝነበሩሉ ከባቢ ብሓይሊ ናብ ካልእ ከባቢ ምውሳድ (እንተኣበዩ ኣብ ማእሰርቲ ምድጋን)፣ ናብቲ ሽቶ ናይ ሃገራዊ ሃላወን ምዕባለን እዩ ስለዝበሃል ከም ዋጋ ምኽፋል ኮይኑ ከምዝረአ ምእማን ዝኣመሰሉ ስሚዒታት ኣብቲ ላዕሊ ዘሎ ክሰርጽ እንከሉ እቶም ግዳያት ግን ነዚ መደብ ከምዘይቅበልዎ ኣብ ግምት ኣይኣቱን።
ፍልጠት ስለምንታይ ኣድላዪ ይኸውን።
ለውጢ እንተድኣ ክመጽእ ኮይኑ ስለምንታይ ኣብዚ ተበጺሑን እቲ ኣተሓሳስባ ክቕየርን ኣለዎ። ነዚ ድማ እዩ ፍልጠት ዘድሊ። ኣብዚ መዋእል ኢንተርነት ዘሎ ሕብረተ ሰብ ዳርጋ ክፈልጦ ዝደሊ በቲ ዝወሓደ ክረኽቦ ይኽእል እዩ። ንነፍስ ወከፍ ድማ ብፍልጠት እዩ ዋልታ ናይ ሕይወት ዝገብር። ኣብዚ እዋን እዚ ናይ ጋሂን ወይ ንሕና ዝበሃለሉ ዘመን እዩ። ካብዚ ክንወጽእ ኣይንኽእልን ኢና። እንተኾነ ግን ኣብቲ ጸላም ሰማይ ብልጭታ ይረአ ኣሎ። እዚ ድማ ኣብ ዘዘለኻዮ ኮይንካ ንነብስኻ ምምዕባልን ለውጢ ኣብ ሕይወትካ ምምጻእን እዩ ዝብል ድምጺ ይድሀ ኣሎ። ነዚ እውን ካብቲ ገፋዒን ተላኣኽቱን ኣብ መርበባት ይኹን ኣብ ተቓውሞ መሰል ሰባት ብድሆታት ይገጥሞ ኣሎ። ስለምንታይ እንተተባህለ እዚኣ እቲ ገፋዒ ክቆጻጸራ ዘይክእል ስለዝኾነት። ከምኡ እውን እንተድኣ እዚ ናይ ስደት ባእታ ናብ ገዛእ ሕይወት ኣድሂቡ እቲ ዝኽፈል 2%ን ኣድህቦ ናብ ሃገርን ክስእኖ ስለዝኾነ።
ደቅ ሰብ ንቡር ናብራ ኣብ ወጻኢ ከካይዱ ኣለዎም። ንነብሶም ኪኢሎም ንደቆም ኣብ ንቡር ኣብያተ ትምህርትን ማሕበራዊ ሕይወት ስፖርትን ተዋስኦን ሙዙቃን ስነ ጥበብን ኣብያተ መጻሕፍትን ከስንቕዎም እንተድኣ ጌሮም ኣብቲ ባሕርይ ዝሓሰቦን ንመላእ ዓለም ብሰላም ዘካይድ ዘሎ ስነ ሓሳብ ክኣትዉ ይኽእሉ እዮም። ብዝከኣል ኣብ ናይ ድሑር ናይ ማሕበርነት ነበር ዓይነት ምትእኽኻብን ዘለዓለም ናይ ኩናትን ስነ ኩናትን ዛንታን ታሪኽን ኮለል ምባልን ኣብ ናይ ቀድም ትውልዲ ጠጠው ክብል ኣለዎ። መንእሰያትን ቆልዑን ክሕጎሱን ክነብሩን ኣለዎም። ናይዛ ዘለናያ ዓለም መጻኢ ሓኻይምን ፕሮፈስሮታታን ስነ ጠባባውያንን ነርስታትን ከሚስትታትን ስነ ቁጠባ ተመራመርትን ናይ ሰላም መልእኸተኛታትን ፖለቲከኛታትን ናይ ጠፈር ገየሽትን ወዘተ….. ክኾኑ ይኽእሉ እዮም።
ነቶም ኣብ 60ታትን 70ታትን መንእሰይ ግዜኦም ሃገር ነጻ ከውጽኡ ዝተዋፈሩ እቲ ሓቂ ምስኦም ኣሎ፣ ግዜኦምን ሕይወቶምን ንፍትሕን ስነ ምግባርን፣ ንስርዓተ ሕጊ ሕይወቶምን ግዜኦምን ስለዝኸፈሉ ኣብ ዘዘለዉዎ እንተድኣ ተወድቦምን ተማሂሮምን ንስነ ፍትሒ ተቃሊሶምን እዚ ንባዕሉ ዓቢ ገጸ በረከት ነቲ ዝሓለፈ ግዳይን ኣብዚ ግዜ እዚ ዘሎ መንእሰይን እዩ።
“ንኹሉ ግዜ ኣለዎ” ኢሉ ንጉስ ሰለሞን። እዚ ግን ብናይ ዜና ዓለምን ናዕብታት ኣሕዛብን ዝኸይድ ኣይኮነን። ዝኾነት ሃገር ነናታ ሰዓትን መዓልትን ኣለዋ። ንሓደ ብጥሜትን ብሽግርን ግፍዕን ዝሳቐ ዘሎ ሕብረተ ሰብ ተላዓል እናበልካ ምጽዋዕ ኣብ ባይታ ዘሎ ህላወ ዘይ ስንኻስ እንተትቑርጥመሉ ከምዝበሃል እቲ ኣስናን ዘይብሉን ኣብ መምዓልቲ ሓድሽ ሽግር ኣብ ዝፍጠረሉ ሃዋህው ዝነበር ዘሎ ሕዝቢን ትዕድሎትን ዘይምርዳእ ጥራሕ እዩ ዘተንብህ። ዝኾነ ደቅሰብ ንርእሱ ጥራሕ እዩ ክቖጻጸር ዝኽእል። ስለዚ ነፍስ ወከፍ ናይ ገዛእ ርእሱ ምዕባለን ትዕድሎትን ደላዪ ፍትሒ ምኻኑ ተገንዚቡ ይመርሽ። እቲ ካልእ ድማ ባዕሉ ክስዕብ እዩ።
ሰለሞን ስዩም


c: text/html

text:
ልኡኻት መንግስትን ወኪላት ዓማፂያንን ቶኽሲ ጠጠው ንምባል ምስ ሸምገልቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ነኒበይኖም ተራኺቦም ኣለው።ክሳብ ሎማዕንቲ ዓርቢ ድሕሪ ስዓት ክልቲኦም ልኡዃት ገፅ ንገፅ ኣይተራኸቡን።
ኣብ ደቡብ ሱዳን ዝርከብ Sudd Institute ኣብ ዝተብሃለ ትካል መፅናዕቲ ዝሰርሑ ጆክ ማዱት ኣብዛ ስዓት እዚኣ ንህዝቢ ሱዳን ልዕሊ ኩሉ ዘገድሶ ቶኽሲ ጠጠው ምባል እዩ ኢሎም።
ሓሙሽተ ሃገራት ዝሓቖፈ ኢጋድ ብምኽትል ፕሬዝዳንት ነበር ሬይክ ማቻር ንዝምርሑ ዓመፅቲ ንመንግስቲ ደቡብ ሱዳን ሕገ መንግስታዊ ብዘይኮነ ኣገባብ ካብ ስልጣን ከውርዶም ቅቡል ኣይኮነን ክብል ኣጠንቂቑ እዩ።
መተዓረቕቲ እቲ ደንበ ነቲ ግጭት ንምፍታሕ ኣብ ዝፍትንሉ እዋን ንዓርሶም ኣብ ተኳሳሒ ኩነታት ከምዘእትዎም ጆክ ይገልፁ።
ኢጋድ በቲ ሓደ ወገን ንደቡብ ሱዳንን ኣብቲ ከባቢ ንዝርከባ ካልኦት ሃገራትን ፖለቲካዊ ስልጣን ንምሓዝ ህውከት ከም መሳርሒ ምጥቃም ብዝኾነ ይኹን መልክዑ ቅቡል ኣይኮነን ዝብል መልእኽቲ ንምሕላፍ ደልዩ’ሎ ምስ በሉ ኣስዒቦም ‘’ንስጉምቲ ምኽትል ፕሬዝዳንት ነበር ንምኹናን ምፍታን ግን ናብ ኵናት ሕድ ሕድ ናይ ምእታው ሓደጋ ኣለዎ’’ኢሎም ጆክ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኣዘዝቲ ተዋጋእቲ ዓማፂያን ካብ ቦር ናብ ጁባ ንምግስጋስ ይሰናድኡ ከምዘለው ኣጠንቂቖም።
እታማዦር ሰራዊት ደቡብ ሱዳን ጀነራል ጄምስ ሆት ማይ ግን ክልቲኦም ወገናት ናብ ዕርቂ ክኣትው ኣለዎም ክብሉ ትማሊ ሓሙስ ድሕሪ ምፅዋዕ ተነሓናሕቶም ካብ ቦር ናብ ጁባ ቅድሚ ምግስጋሶም ንሶም ናብ ቦር ይግስግሱ ከምዘለውን ኣብ ዝኾን ይኹን ስዓት ናብ ቦር ከምዝኣትውን ገሊፆም።ምኽንያቱ ኢሎም ንሶም ‘’እዞም ሰባት እዚኦም ናብ ጁባ ክመፁ እዮም ድልየቶም።ናብዚ መፂኦም ክሕዙና ኣይንደልን።ናብኦም ክንኸይድ ኣለና’’ኢሎም።
ኤምባሲ ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ጁባ ፀጥታዊ ኩነታት እናሓመቐ ይኸድ ብምህላው ተወሰኽቲ ሰራሕተኛታት ካብታ ሃገር ንኽወፁ ኣዚዙ’ሎ።
እቲ ህውከት ንልዕሊ ሓደ ሽሕ ሰባት ቐቲሉ፣ንከባቢ 200 ሽሕ ሰባት ድማ ካብ መንበሪኦም ኣመዛቢሉ’ሎ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኩሎም ናትና ፕሮጀክትታት ናጻን፡ ንኩሎም ሐደስቲ ተሳተፍቲ ክፉትን እዮሞ፣ ንኩሎም ኣብዚ ናትና ፕሮጀክትታት ክሳተፉ ዝደልዮ ተጠቀምትን ተሓጋገዝትን እንቋዕ ብድሓን መጻእኩም ንብሎም።
ቋንቋ ጀርመን
ኣፍልጦ ቋንቋ ጀርመን ኣብዚ ሕብረተሰብ ካብቶም ኣገደስቲን ቀንዲ ነገራትን እዩ። ክንዲ ዝኾነ ንኩሎም ሐተትቲ ዑቅባን መንበሪ ፍቃድ ዘይብሎም ሰባትን ኣብ ወግዓዊያን አብያተ ትምህርቲ ቋንቋ ክምሀሩ ስለዘይክእሉ ትካልና ናጻ ናይ ትምህርቲ ዕድል ይህብ። እቲ ትምህርቲ ንዝተፈላለየ ደረጃታት ዘካተተ እዩ።
ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ትምህርቲ ቋንቋ ኣዳሊና ንኩሎም ደለይቲ ክሳተፉ ንዕደም። ቆልዑ ንዘለዎም ድማ ኣብ እዋን ትምህርቲ ኣለይቲ ቆልዑ ኣዳሊና ኣለና። እቲ ትምህርቲ ንኩሎም ሓደስቲ ተሳተፍቲ ክፉት ኣዩ። ምዝገባውን ኣየድልዮን እዩ። ጥራይ ስሩዕ ዝኮነ ተሳትፎ ክህልወኩም ንላቦ።
ምሳሕ
ኣብቲ ዝበዝሕ ናይ ትምህርቲ ቦታታትና ድሕሪ ትምህርቲ ቋንቋ ጀርመን ውዑይ መግቢ ኣዳሊናልኩም ኣለና። እቲ መደብ ንባህልን፣ ስንስርዓትን፣ ከምኡውን ተሞክሮ ንምልውዋጥን ኣገዳሲ ምኻኑ ክንሕብር ንፈቱ።
ምዝዋር፣ ስፖርትን ምዝንጋዕን
ሰሙናዊ ምዝዋር ኣብ ከባቢ ዙሪክ
ኣብ ስሙን ሐደ መዓልቲ ትካልና (solinetz) መጠናዊ ዝኮነ ናይ ምዝዋርን ምንቅስቃስን መደብ ኣብ ከባቢ ዙሪክ የዳሉ። ኩሎም ፈተውቲ እግሪ ጉዕዞ ብዘይ ኣቀዲምካ ምምዝጋብ ክሳተፋ ይክእሉ። ንኩሎም ስደተኛታት ናይ መግቢን ትኬትን ዋጋ ትካልና ይከፍል።
Mittwoch, 14 Uhr
Treffpunkt Hauptbahnhof Zürich (Grosse Uhr)
Tatjana Rengel & Sarah Tanner, zusammen.wandern.zh@gmail.com, 076 524 63 15
ኩእሶ እግሪ
ንኹሎም ፈተውቲ ኩዕሶ እግሪ ስሩዕ ጸወታታት ኩዕሶ እግሪ ነዳሉ
Donnerstag 20.30 – 22.00 Uhr, Turnhalle Hirzenbach, Luchswiesenstrasse 186 Christoph Burgherr, hallo@solidarus.ch, 079 196 84 61
ጉጅለ ጉያ (ዘብዘብ) ሓሙስ ምዓልቲ
ንኹሎም ሐቢሮም ስፖርት ንምስራሕ ድሌት ዘለዎም፦ እዚ ጉጅለ ናይ ጉያ ልምምድን ስልጠናን ኣብ ናይ ዕሪፍቲ ቦታ ኣብ ቪታ ፓርኩር (Vitaparcour) ሓቢርና ትሬኒንግ ንገብር፣ ብሐባር ድማ ኣብቲ ዝግበር ናይ ሐድሽ ዓመት መእተዊን ናይ ዓመት መፋነዊን ውድድር ሲልቬስተር ላውፍ ንሳተፍ።
Dienstag, 18.30 Uhr, Finnenbahn am Zoo Zürich
Treffpunkt: Garderobe des ASVZ an der Forrenweistrasse 7
Christoph Burgherr, hallo@solidarus.ch, 079 196 84 61
ቬሎ–ዙሪ ትምህርቲ ምዝዋር ብሽክሌታ ንስደተኛታት
ምዝዋር ብሽክሌታ ምቹእን ደስታ ዝህብን ናይ ምንቅስቃስ ነጻነትን ዝህብን እዩ። ይኩንምበር ብዙሓት ስደተኛታት ምልከት የብሎምን። ስለዚ ትካልና አብዝተፈላለያ ማዕከናት ስደተኛታት እንዳከዱ ዝምህሩ መማህራን አዳልዩ ሒዞሞም ናብ ዝተፈላለየ ቦታታት እንዳዛወሩ ሕግታት ትራፊክ ይምህርዎም፣ ከምኡውን ምስቲ ዝነብሩሉ ከባቢን ብከመይ ከምዝዝውሩን ይምህርዎም።
www.friendsonbikes.ch
ናይ ብዓል ዳስ (ካምፕ)
ቤተክርስትያን ተሓድሶ (Landeskirche) ምስ ትካልና ሶሊኒትዝን (Solinetz) ቤተክርስቲያን ካቶሊክን ብምትሕብባር ነፍስወከፍ ሳመር (ሐጋይ) ናይ ብዓል ዳሳት ንስደተኛታት የዳሉ። እዚ ዳሳት ንስደተኛታት ዝተወሰነ መዓልታት ካብ ጭንቀት ርሒቆም አብ ብሕት ዝበለ ቦታታት ክዘናግኡ ኮለዉ ንመዕረፊ ይሕግዝ።
Remy Beusch, remy.beusch@refuster.ch, 044 943 15 11
ትምህርቲ ቅዲ ክዳን (ሳርቶ)
ደለይቲ ምስ ክኢላ ሰፈይቲ ብምኳን ብግብሪ ዝተሰነየ ትምህርቲ ይቐስሙ። ከምኡዉን ብማሽን ምስፋይ ይላመዱ። ድሌት ዘለዎም ሰባት መጺኦም ክርእዩ ፍቁድዩ ዘለና ቦታ ግና ዝተወሰነ እዩ።
Dienstag, 13.30 – 16.30, Stauffacherstrasse 8, 4. Stock
Mariannina Piciuccio, mariannina.piciuccio@gmx.ch, 076 229 19 77
ምትዕድዳም (ሓቢርካ ምምጋብ)
ንምጥቅላል ቁርስን ምሳሕን(Zäme brunche)
ቀንዲ ጽንሰ ሓሳብ ናይዚ (Zäme Brauche) ፕሮግራም ከምዚ ዝስዕብ እዩ። ሐደ መራከቢ ዝኮነ ቦታ ንስደተኛታትን ደቅዓድን Zürcher ምቹእ ዕድል ንምፍጣር እዩ። አብዚ ቦታ እንዳተራከቡ ብሐባር ቁርሲ ወይ ምሳሕ ይምገቡ ክምኡውን ሕድሕዳዊ አመጋግባታትን ስርዓታትን ይምሃሃሩ። እዚ ዕድመ አብ ወርሒ ሓንሳብ ብዕለተ ሰንበት ንግሆ ይግበር። ኩሎም ስደተኛታት ከአ ብነጻ ክሳተፉ ይኽእሉ። ንኹሎም ደለይቲ ሐገዝ ድማ ናይ ሕዝባዊ መጓዓዓዚ / ትራንስፖርት / ትኬት ይክፈለሎም።
Sonntag, 10.30 Uhr, Kleine Freiheit, Weinbergstrasse 30F1
Daria Jenni, zaemebrunche@solinetz.ch
ናይ ምብጻሕ ጉጅለ
አብያተ ትምህርቲ ምብጻሕ
እዚ ንብዙሓት አወዳትን አዋልድን አዝዩ ዘህጉስ ክከውን ኮሎ ነቲ ዘለዎም ምስ ሓደስቲ ስደተኛታት ናይ ምልላይ ድልየት ክውን ዝገብር እዩ። አብ ብዙሓት ማእከናት ዜና ጉዳይ ስደት ብሰፊሑ ይግለጽዩ። ይኩንምበር ብአካል ብዛእባ እዚ ጉዳይ ናይ ምዝርራብ ኩነት ግና የለን። መደብ ናይዚ ጉጅለ እምብአር ነቲ አብ መንጎ ዘሎ ሓጓፍ ንምምላእ እዩ። አብ ዝተፈላለየ አብያተ ትምህርትታት እንዳኸድና ውልቃዊ ዝርርባት ንገብር። ስደተኛታትን ተማሃሮን ድማ ኩሎም ንሕድሕድ አገዳሲ ሓበሬታታት ይለዋወጡ።
እዚ ጉጅለ ንኩሎም አብዚ ጉጅለ ክሳተፉ ዝደልዩን ናይ ሂወቶም ተመኩሮታትን አብ መንግዲ ዘጋጠሞም ሽግራትን ከዘንትዉ ዝደልዩን ብክብሪ ይዕድም።
Natalie Pfister, natalie.pfister@sunrise.ch, 078 768 94 04
ምብጻሕ አብ ግዚያዊ መዕቆቢታት (ካምፕታት)
ዝበዝሑ ግዚያዊ መዕቆቢታት ካብ ከተማ ዙሪክ ርሒቆም ይርከብ ከሙኡውን ካብ ዓድታት ርሒቆም ይርክብ። ኩሎም ሓደስቲ ሓተቲ ዕቁባ አብዘን ቦታታት አብዝነብሩሉ እዋን ካብ ሰባት ተፈልዮም፣ ብአዝዩ ውሑድ ገንዘብ (8.50 Fr) ንመዓልቲ እናተዋህቦም ብዘይ ናይ መንቀሳቀሲ ትኬት ክነብሩ ይግደዱ። ፍቃደኛታት አባላት ምስ ሶሊኔትዝ ብምትሕብባር ናብዘን መዕቆቢታት እንዳከዱ ምብጻሕ የካይዱ። ከምኡውን ርክባት ይፈጥሩ።
Adliswil: Hanna Gerig, info@solinetz.ch, 076 527 61 93
Glattbrugg: Christoph Albrecht, christoph.albrecht@jesuiten.org, 044 266 21 26
Urdorf: Melanie Mancuso, melanie.mancuso@yahoo.com, 079 688 43 14
አብያተ ማእሰርቲ ምብጻሕ
እዚ ናይ ቤት ማእስርት ምብጻሕ ጉጅለ ንኩሎም እሱራት አብ ቤት ማእሰርቲ ፍሉግሀፈን (Flughafengefängnis) ከባቢ ክሎተን (Kloten) ዝርከቡ እሱራት ይበጽሕ።
እዚ ምብጻሕ ነቶም እሱራት ተነጸሎ ከይስምዖም ይሕግዝ። ብተወሳኪ ዝሓልየሎም ከምዘሎ ከምዝርድኡ ይገብሮም። ንሕና ከም መተዓልልቲ ናይ ውሽጦም ጭንቂ ሰማዕቲ ከምኡውን ተሓጋገዝቲ ብምኳን ንሕግዞም። አቀዲምና ነቶም እሱራት ፍቃደኛታት ምኳኖም ሓቲትና ነቲ መደብ ነዳልዎ።
Lisa Gerig, lisagerig@hotmail.com, 079 725 33 26
ሓገዛትን ርክባትን
1፡1
እዚ ሓደ ንሓደ ( 1፡1) ዝተሰመየ ፕሮጀክት ንስደተኛታትን ግዱሳትን ብውልቂ ተራኪቦም በብጽምዲ ክዘራረቡ ይሕግዝ። እቶም ግዱሳት ውልቀሰባት ነቶም ስደትኛታት አብ ዘዘድልዮም ጉዳያት ንአብነት ምድላይ ገዛ፣ ሓገዝ ትምህርቲ ቋንቋ ጀርመን፣ ምድላይ ስራሕ ሓገዝ ምጽሐፍን ምንባብን ደብዳበ፣ አብ ዝተፈላለየ ዕለታዊ ዘጋጥሙ ነገራትን ናይ ትርፊ ግዜ ምንቅስቃሳትን ዘተኮረ ሓገዛት ይግበረሎም። እቲ ዝግበር ቀጻሊ ርክባት አብ ሕድሕዳዊ ምርድዳአት ይህግዝ። ኩሎም አብዚ ታንደን (ትርጉም ክልተ ሰባት ብሓባር ዝዝውርዋ ብሽክለታ) ክሳተፉ ዝደልዩ ግዱሳት ክምዝገቡ ይክእሉ።
Sign up with this formular
1:1 for volunteers
1:1 for refugees
and send it to Simone Thür, tandem@solinetz.ch
ሶሊ ዴስክ (Solidesk)
እዚ ናይ ተንቀሳቀስት አለይቲ ስደተኛታት መጸውዒ እዩ። እቶም አብዚ ዝሳተፉ ፍቃደኛታት ውልቀሰባት ንስደተኛታት ብዛዕባ ዘለዎም ጸገማትን ብዛዕባ መነባብርኦም አብዚ ሃገረ ስዊዘርላንድ እንዳሓተቱ ሓገዝ ይገብሩሎም። ንአብነት ሕቶን መልስን አብ ደብዳበ፣ አካይዳ መንግስታዊ ቤት ጽሕፈታት፣ ስራሕን ገዛን ምድላይ፣ ጉዳይ ሕጊ ምምኻር፣ ትምህርቲ፣ ምእላይ ሕጻናትን ቆልዑን፣ ናይ ነጻ ግዜ ንጥፈታትን ….. ወ ዘ ተ። እዞም ፈቃደኛታት አባላት ናይዚ ጉጅለ (Solidesk) ዕሙቅ ዝበለ ፍልጠት ብዛዕባ ሕግን መንግስታዊ አሰራርሓን ዘለዎም እዮም። ንሳቶም አብቲ ዘለኩም ጉዳያት ከም ወግዓውያን አማኸርቲ ቀሪቦም ክዘራረቡኳ ዘይክእሉ እንተኮኑ ከም መበገሲን ከም ማእከላዊ አቀራረብቲን ኮይኖም ክሕግዙ ይክእሉ እዮም።
ሶሊ ዴስክ አብኩሎም ቦታታት ናይ ትምህርቲ ቋንቋ ጀርመን ብሶሊኔትዝ ዝዳሎ ክረክቡ ይክእሉ።
Elena Dürst, elena.solidesk@gmail.com
ህዝባዊ ርክባት
እዚ ጉጅለ ህዝባዊ ርክባት ዝተፈላለዩ አዳለውቲ መደባት ብምውዳብ ናይ ዝተፈላለዩ ሰባት ሓሳባትን ድሌታትን አብ ናጻ ቦታ (ክፍሊ) ብጋህዲ አብ ምርኻብን ንህዝቢ ስዊዝ ምቹእ (ጥጡሕ) ባይታ ከምኡውን ኩነታት ብምፍጣር ብዛዕባ መነባብሮ ስደተኛታት አብ ሐገረ ስዊዘርላንድ አፍልጦ የጨብጥ። አባላት ናይዚ ጉጅለ ንኩሎም ፍቃደኛታት ምሳና ሓቢሮም አብ ሐደ ናይ ስደተኛታት ሰብአዊ ናይ ዕቁባ መስርሕን ከምኡውን ቅኑዕ ዝኮነ ናይ ስደተኛታት አተሓሕዛን አብ ምትእትታው እጃሞም ክበርክቱ ብሐንቀውታ ንጽበ።
Ueli Wildberger, ueliw@mhsmail.ch, 044 242 20 59
ንኡስ ዞባዊ ጉጅለታት አብ
ጉጅለ ሶሊኔትዝ ( Solinetz) አብ ዝተፈላለየ ምምሕዳራት (Gemeinden) ካብ ከተማ ዙሪክ ወጻኢ አብ ንኡስ ዞባታት (ንኡስ ምምሕዳራት) ተሰሪዑን ተወዲቡን ይርከብ።
ሌላን ሕብረትን ደቅዓድን ስደተኛታት አገዳሲ እዩ። እዚ ነዞም ክልተ ዝተፈላለዩ ባህልን መነባብሮን ዘለዎም ህዝብታት ብሕብረት ሓባራዊ ንጥፈታት ከካይዱ ይሕግዝ : ንአብነት ተራኺብካ ምዕላል፣ ሓቢርካ ዝተፈላለየ ኢደ ስርሓታዊ ስራሕ ምስራሕ….ወዘተ። ክንድዝኮነ ፕሮጀክትና ሶሊኔቲዝ አብ አድለስቪል፣ ዲቲኮን፣ ኡርዶርፍ፣ ኡስተር፣ ሬገንስዶርፍ ከምኡውን ቪንተቱር ናጻ ናይ ቋንቋ ጀርመን ትምህርትን ከምኡውን ዝተፈላለዩ መደባትን ሰሪዑ ንኩሎም ግዱሳት ተሳተፍቲ ከምኡውን ንኩሎም ውፍያትን ብሓንቀውታ ክሳተፉ ንዕድም።


text:
ብኢሳይያስን ዕሱባቱን ዝፍጸሙ ጠንቂ ናይ ኩሎም ዓይነት ግፍዕታትን ገበናትን፡ ኣብ ሃገርና ቅዋምን ቅዋማዊ ስርዓትን ስለ ዝተጨወየ እዩ፡፡ ን27 ዓመታት ዝቐጸለ ጎናጻዊ ኣታኣላልያ ውን ሳዕቤን ናይዚ መሰረታዊ ርግጸት ቅዋም እዩ፡፡ ከም ውጽኢቱ ድማ፡ ክሳብ ሕጂ፡ ኣብ ሃገርና ሕግን ልዕልና ሕግን ተጎሲዩ፡ ብምልኪን ጎነጽን ዝተዓብለለ፡ ህዝባዊ ሓልዮት ዘይሕሰበሉ፡ ኣንጻር ክብርታት ወዲ ሰብ ዝቖመ፡ ብኢሳይያስን ሒደት ወትሃደራውያን መኮናንትነ ዝዝወር፡ ዝንቡዕ ኣገባብ ፍርድን ፍርዳዊ መስርሕን ተኸሲቱ’ዩ፡፡
ልዕልና ሕግን ስርዓትን፡ ኣብ ዝሰፈነለን ሃገራት ዓለም፡ ጥሕሰት ሕግን ቀይዲ በተኽ ዝንባለታትን፡ ብሲቪላዊ ኣገባብ፡ ብኣካላት ፍትሕን ፖሊስን እዩ ዝዕመም፡፡ ብርግጽ ኣብ ሃገርና ውን ብኮሎኔል መሓሪ ጸጋይ ዝእዘዝ ኮሚሽን ፖሊስ፡ ከምኡ ውን ብወ/ሮ ፎዝያ ሓሽም ዝምራሕ ሚኒስትሪ ፍትሒን ኣሎ፡፡ ካብ ኮማዊ ቤት ፍርዲ ክሳብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ዝተዘርገሐ፡ ቅርጺ ዘለወን “ኣካላት ፍርዲ” እውን ኣለዋ፡፡ ብዓይኒ ሓቂ ግን፡ እዘን ሲቪላውያን ትካላት፡ ብግብሪ ጥር ትብል ጽልዋ ዘይብለን፡ ብጀካ ከም ስርቂ፡ ጾታዊ ዓመጽን ምጉዳል እምነትን ዝኣመሰሉ ገበናት፡ ኣብ ካልኦት ጉዳያት ከይነጥፋ ዘይተፈቐደለን ኣካላት መንግስቲ እየን፡፡
ኣካላት ፖሊስን ፍትሕን፡ ብሰብኣዊ ዓቕሚ ሰብ፡ ብጠለባትን ቀረባትን ብምድኻም ኣብ ዕንክሊል ክጥሕላን ትርጉም ኣልቦ ትካላት ንክኾናን ተገይረን እየን፡፡ ካልእ ይትረፍ፡ ኣብተን ዝርካበን ኣብያተ ፍርዲ ዝምደቡ ኣባላት፡ ቐለልቲ ገበናት፡ መርሚሮም ፍርዲ ንምሃብ ክሳብ ሕጂ ዝውከስሉ መጻሓፍትን ሰነዳትን”ውን፡ ኣብ እዋን ሃይለስላሰን ደርግን ብቋንቋ ኣምሓርኛ ዝተዳለው’ዮም፡፡ ኣብ ውሽጢ 27 ዓመታት፡ ብቋንቋ ትግርኛን ካልኦት ቋንቋታትን ዝተዳለወ ናይ ገዛእ ርእሳ ሕጋዊ ሰነዳትን ናይ ሕጊ መጻሕፍትን ዘየዳለወት ሃገር ተሓቒፍና ምትራፍና ካልእ መርኣያ ምልካዊ ባህግታት ኣባጓይላ ኢሳይያስ እዩ፡፡
ኣብ ኮሚሽን ፖሊስን ኣብያተ ፍርድን ዝተወዝዑ ብዙሓት ተጋደልቲ፡ እቶም ኣብ ሜዳ ኣብ ትሕቲ እንዳ 72 ምስ ጴጥሮስ ሰለሙን ተዋፊሮም፡ ኣብ ቃልሲ ንናጽነት ዘስደምም ስለያዊ ስርሓት ዝዓመሙ፡ ገዳይም ተጋደልቲ’ዮም፡፡ ኢሳይያስ ኣብ ልዕሊ እንዳ 72 ሕዱር ስግኣት ስለዝነበሮ፡ ድሕሪ ናጽነት፡ ኣብ ፈለማ ዓመታት ብስም ተኽሊጥ ንእንዳ 72ን ሙኩራት ኣባላቱን ፋሕ ክብል ጌርዎ እዩ፡፡ ነቶም ኣባላት እንዳ 72 ውን ናብ ፖሊስን ድጓናታትን ፋሕፋሕ ክብሉን ብዝተፈላለየ ምስምሳት ክድስከሉን ገይርዎም እዩ፡፡ ሰብ ቅያ ተጋደልቲ፡ ሞስኦም ተረሲዑ፡ ተጠሊሞም፡ ብዕድመን ብሕማማትን ተሃሲዮም ደልዓስዓስ እንዳበሉ፡ ኣብዚ ሕሱም እዋን ውን፡ ሃገርና መዕንደሪት በዓል ጀነራል ፍሊጶስ ኮይና እንዳተዓዘቡ፡ ከም ሰቦም ተረጊጾም፡ ደኒኖም ይነብሩ ኣለው፡፡
ቅዋም፡ ስርዓተ ሕግን ኣግባባቱን፡ ግሉጽነትን ተሓታትነትን፡ ኣብ ዘይሕሰባላ ሃገር፡ ቅድም ቀዳድም ናብ ጥሕሰትን ሕጊ ኣልቦነትን ዝሽመም ዓውዲ እንተሎ፡ ሰብኣዊን ዲሞክራሲያዊን መሰላት ህዝቢ እዩ፡፡ ለይትን ቀትርን ከይደቀሰ፡ ንዓመታት “ከይተሓለለ”፡ ንጥፍኣት ኤርትራዊ መንነት ዝተዓጥቐ ኣባጓይላ ኢሳይያስ፡ ቅዋምና ነጺጉ፡ ትካላት ሕጊ ኣዕኒዩ ከብቅዕ፡ መጋበርያ ምልካዊ ባህግታቱን መናውሒ ዕምሪ ስልጣኑን ብምኻን፡ ንመሰረታዊ ዕማማት ፖሊስን ፍትሕን ተኪኦም ክዓዩ ዝሓረዮም ድማ፡ ከም በዓል ጀነራል ፍሊጶስ ዝኣመሰሉ እሙናት ኣገልገልቱን ብስም “ፍሉይ ቤት ፍርዲ” ዝርቋሕ ትካልን፡ ማእለያ ዘይብለን ቤት ማእሰርታት ብምቋምን እዩ፡፡
ኣብ ስርሓት ሕግን ሕጋዊ መስርሕን፡ ብጀካ ምቅይያር ሓለፍትን ዕሱባቶምን፡ ኣብ ዝሓለፈ 18 ዓመታት ዝተለወጠ ዋላ ሓደ መስርሕ የልቦን፡፡ ኣብ ዞባ ማእከል ክሳብ 2005፡ በዓል ጀነራል ውጩ፡ ቅጫ፡ ወዲሙቁር፡ ወዲወለላን ኮሎኔል እዝራን ህዝቢ የበሳብሱ ኔሮም፡፡ ካብ 2006 ጀሚሩ ድማ ብጀነራል ፍሊጶስ ዝምርሑ በዓል ወዲ ከበደ፡ ሚኪኤለ ኢሳቕን ካልኦት መርመርትን ንህዝቢ የበሳብሱ ኣለው፡፡
ኣብዚ ቅንያት፡ ብተኸታታሊ ዝፍንወልኩም ዘለኹ ሓበሬታ፡ ኢሳይያስ መስርሕ ሕግን ልዕልና ሕጊን ንምጥሓስን ዕምሪ ስልጣኑ ንምንዋሕን ብዛዕባ ዝደኮነን ቤት ማእሰርታት እዩ፡፡ ኣብዝሓለፈ ክፋላት ብዛዕባ ህልው ኩነታት ቤት ማእሰርታት ዓላ፡ ዓዲኣቤቶ፡ ቀሓውታን ፍሊጶስ ዝጎበጦ ሃገራዊ ንዋትን ዝምልከት ሓበሬታ ምስ ፈነኹልኩም፡ ብዙሓት ኣንበብቲ ደንጺይኩም እዩ፡፡ እንሆ ብኢሳይያስ ሙሉእ ዘይጉዱል ስልጣን ዝተዓደሎ ጀነራል ፍሊጶስ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ንሙሉእ ነባሪ ሓንቲ ዓዲ ዝቐየደሉ ሓጺር ዛንታ ብምቕዳም ናብቲ ናይ ሎሚ መደብ ከስግረኩም፡፡
ኣብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ዓዲኻላ እትርከብ ዓዲወደርኪ፡ ብሰንኪ ሓደ ኩብሉል ኣባል ክ/ሰ 84 ብዝተፈጠረ ዕግርግር፡ ቆልዓ ሰበይቲ ከይፈለየ ንሙሉእ ነባሪ እታ ምምሕዳር ዓዲ፡ ክልተ በጣሓት ሊኡኹ ብጃምላ ተሰቒሎም ኣብ ዓዲ ኣቤቶ ክእሰሩ ጌሩ ኔሩ፡፡ ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ሕልፊ ስልጣን ዝተዓደሎ ፍሊጶስ፡ ካብ ዝመርሐን ቤት ማእሰርታት፡ ንሎሚ ድማ ብዛዕባ ህልው ኩነታት ቤት ማእሰርቲ ማይ ስርዋ ዝምልከት ሓበሬታ እንሆ፡፡
ህልው ኩነታት ቤት ማእሰርቲ ማይስርዋ
ኣብ ኣስመራን ከባቢ ኣስመራን ንዝነብር ዜጋ፡ ከባቢታት ማይስርዋ፡ ብሰለስተ ጉዳያት ይፍለጥ፡፡ ቀደም ብእንዳ ሕርሻን መናፈሻ ማይስርዋን፡ ካብ ፈለማ 2000 ንደሓር ድማ ብቤት ማእሰርትን ኣሰቃቒ ግፍዕታትን፡፡ ብልሙድ ኣጸዋውዓ፡ ኣብ ማይስርዋ ዝተደኮና ቤት ማእስርታት፡ ናይ “ዝረኣዩ”ን ናይ “ዘይረኣዩ”ን ተባሂለን ይምቀላ፡፡ ንሎሚ ኣብታ ብ “ዘይረኣዩ” ትጽዋዕ ላዕላይ ማይስርዋ፡ ወይ ከኣ ሸላ ኣድሂበ ሓበሬታ እፍንወልኩም፡፡
ቤት ማእሰርቲ ማይስርዋ፡ ካብ ኣስመራ ብኣስታት 6 ኪ/ሜትር ርሕቐት፡ ኣብ ጥቓ ዓዲ ሃብተስሉስ እትርከብ ቤት ማሕቡስ እያ፡፡ ኣብ ዝሓለፉ ኣስታት 18 ዓመታት፡ ፈለማ ኣብ ትሕቲ ሜጀር ጀነራል ገረዝጊሄር ዓንደማርያም (ውጩ)፡ ደሓር ድማ፡ ኣብ ትሕቲ ጀነራል ፍሊጶስ ወልደዮውሃንስ ክትመሓደር ጸኒሓ እያ፡፡
ቀቅድሚ ምቋም ቤት ማእሰርቲ ዒራዒሮ፡ ኣብ ፈለማ 2000 ብ“ፖለቲካዊ” ገበናት ንዝጥርጠሩ ዜጋታት ንምቕያድን፡ ብዝተፈላለየ ምስምስ ብፍሉይ ቤት ፍርዲ ኣቢሎም ንዝመጹ ፍሩዳትን ብትሪ ንምሓዝ ዝቖመት ቤት ማእሰርቲ እያ፡፡ ከም ናይ ታሪኽ ኣጋጣሚ ኮይኑ፡ ንክልቲአን (ማይስርዋን ዒራዒሮን) ዝሃነጸን ሓላፊ ድማ፡ እቲ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ብሰንኪ ጸቕጥታት ውሽጣዊ ጸጥታ፡ ኣብ ኢናይል ዝሞተ እሙን ኢሳይያስ ነበር ኮሎኔል ገረዝጊሄር ኣስመላሽ እዩ፡፡
ሰብኣዊን ዲሞክራሲያዊን መሰላት ንምሕላው ዝቖማ ሰቪላዊ ትካላት፡ ኣብ ትሕቲ ስጡም ወትሃደራዊ ትካላትን መኮነናትን ከም ዝኾና ብወግዒ ንምርኣይን፡ ንካልኦትን ንምፍርራህን፡ ቤት ማእሰርቲ ማይስርዋ ምስተደኮነት፡ ፈለማ ብምስምስ “ኣባላት ማወስ (CIA) ፖለቲካዊ ዕላልን’’ ዝተኣሰሩ ዜጋታት ውን፡ ሓለፍቲ ኮሚሽን ፖሊሰ ኤርትራ ኔሮም፡፡ በቲ እዋን፡ ኣብ ኮንቴኔራት ንልዕሊ ሓደ ዓመት ካብ ዝተኣሰሩ ሓለፍቲ ፖሊስ፡ ኮ/ል የማነ ፍስሃየ (ወዲ ርግኦ)፡ ሌ/ኮ ንጉስ ኣልኣዛር (ችንቶ)ን ኮ/ል ካሕሳይ እምባየ ይርከብዎም፡፡
ክሳብ 2007 ኣብ ዝነበረ ግዜ፡ ኣብ ውሽጢ ማይስርዋ ብሜ/ጀነራል ውጩ ዝተሃንጻ 37 ሸላታት ጥራይ ኔረን፡፡ ኣብ 2007 ድማ፡ ጀነራል ፍሊጶስ ኣዛዚ ስርሒት ዞባ 05ን ተወርዋሪ እዝን ምስ ኮነ፡ ተወሳኺ 39 ሸላታት ተሃኒጸን፡፡ ዓይነትን ትሕዝቶን ዝተጠርጠረሉ ገበናት መሰረት ብምግባር፡ እቶም እሱራት ኣብ ጸልማት ሸላታት ወይ ድማ ኣብ ኮንቴነራት ይቕየዱ፡፡
ናይቶም “ዘይረኣዩ” እሱራት፡ ጨንፈር ቤት ማእሰርቲ ማይስርዋ፡ ዚንጎ ማዕጾ ዘለዎ፡ ብደጊኡ ጽኑዕ ቤት ማሕቡስ ዘይመስል፡ ብሓጹር ኳና ዝተኸበበ፡ ኣብ ውሻጠኡ ሸለታትን ኮንቴኔራትን ዝሓዘ ቤት ማእሰርቲ እዩ፡፡ ማዕጾ ሓሊፍካ ምስ ኣተኻ፡ ንኢድ የማን ሓደ ናይ መርመርቲ ገዛ ትረክብ፡ ቁሩብ ምስ ሰጎምካ ድማ ክፍሊ ሕክምና ናይ ተኣለይቲ እሱራት ትረክብ፡፡ ድሕሪ ክፍሊ ሕክምና ናእሸቱ ቀጽርታት ሓሊፍካ ንኢድ ጸጋም እቶም እሱራት ዝዳጎንለን 76 ሸላታትን 85 ኮንቴናራትን ትረክብ፡፡ ብካልእ ሸነኽ፡ ነተን ሸላታትን ናይ መርመርቲ ክፍልታት ሓሊፍካ፡ ትኽ ኢልካ ምስትቕጽል፡ መንበሪ ኣባላትን ምግብናን ትረክብ፡፡ እተን ሸላታት በቢ 6ተን ልዕሊኡን ተላጊበን ዝተሃንጻ ኮይነን ኣቀማምጠአንን ዝተዓደለም መጸውዒ ኣስማትን ድማ ዝስዕብ’ዩ፡፡
– ካብ 1 – 12 ዘለዋ ሸላታት ብእንዳ 12 ይጽውዓ
– ካብ 13- 24 ዘለዋ ሸላታት ብእንዳ 24 ይጽወዓ
– ካብ 25- 36 ዘለዋ ሸላታት እንዳ 36 ይጽውዓ
– ካብ 37- 42 ዘለዋ ሸላታት እንዳ 42 ይጽውዓ
– ካብ 43- 48 ዘለዋ ሸላታት ብእንዳ 48 ይጽውዓ
– ካብ 49- 54 ዘለዋ ሸላታት ብእንዳ 54 ይጽውዓ
– ካብ 55- 60 ዘለዋ ሸላታት ብእንዳ 60 ይጽውዓ
– ካብ 61 – 66 ዘለዋ ሸላታት ብእንዳ 66 ይጽውዓ
– ካብ 67-72 ዘለዋ ሸላታት ብእንዳ 72 ዝጽውዓ ኮይነን ሸላ ቁጽርታት 73፡ 74፡ 75ን 76 ድማ እንዳ 76 ዝብል ሓበራዊ ስም ኣለወን፡፡
ኩለን ሸላታት ብካሳሽስትሮስ ዝተሃደማ፡ ነፍሰወከፈን ክሳብ 2 ብ 2 ሜትሮ ስፍሓት ዘለወን፡ ናይ 30 cm ምስ ማዕጾ ዝለገበት መቐበሊት መግቢ ፊኒስትራን፡ ከምኡ’ውን ኣብ ናሕሲ ጸቢብ መንፊት መተንፈሲ ዘለወን እየን፡፡ እቶም እሱራት ኣብ መሸማዕ ወይ ከኣ ተንኮበት እዮም ዝድቅሱ፡፡ ኣብ ቀጽሪ እቲ ቤት ማእሰርቲ፡ ካብ ዒራዒሮ ዘይፍለ ተሪርቲ ሕጋጋት እዮም ዝትግበሩ፡፡ ዝኾነ እሱር፡ ብጀካ ንቀልቀል፡ ካብ ውሽጢ እተን ሸላታትን ኮንቴነራትን ክወጹ ኣይፍቀደሉን፡፡ ካብ ምዱብ ሰዓታት ወጻእ እሱራት ደገ ምውጻእ እንተደሊዮም ኣብ ውሽጢ እታ ሸላ (ኮንቴነር) ዝርከብ ቆራዕራዕ ክጥቀሙ ይግደዱ፡፡ ዝኾነ እሱር፡ ኣብ ውሽጢ’ተን ሸላታት ድምጺ ክገብር፡ ወይ ከኣ ምስ ኣብ ካልእ ሸላ ዝርከብ እሱር ከዛረብን ከዕልልን ፍጹም ኣይፍቀድን፡፡ ኣብ ውሽጢ ሸላ ዝኾነ ዓይነት ወረቐት፡ ጋዜጣ፡ ሬዲዮ፡ ፒሮ፡ ሓጺን ክጥቀሙ ኩልኩል እዩ፡፡ ነቶም ብቀጥታ ብጀነራል ፍሊጶስ ዝተፈረዱ ካብ ሰብ ዝተኸወሉ “ዘይረኣዩ” እሱራት፡ ካብ ስድራ ዝመጽእ መግቢ ወይ ከኣ ኮሎኪዮ ክኣትዎም ኣይፍቀደሎምን፡፡
ንሕና ኤርትራውያን ኣዴታትና፡ ኣቦታትና፡ ደቅና፡ ጎረባብትናን መቕርብናን ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናት ብዘይፈጸምዎ ገበናት ካብ ጥቓና ተሓኒቖም ክውሰዱ እንከለው “ገለ ገበን ተረኺብዎ/ዋ ይኸውን” ምባል ኣብ ዘመነ ኢሳይያስ ዝተምሃርናዮ ካብቶም ስረ ዝፈታሕናሎም ባህልታት ሓደ እዩ፡፡ ብዝተፈላለዩ ምስምሳት፡ ካብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ተጨውዮምን ተሓኒቖምን፡ ካብ ዝውሰዱ ዜጋታት፡ ናይ ገሊኦም መዕለቢ፡ ኣብቲ ናይ ዘይረኣዩ ሸላታትን ኮንቲኔራትን ቤት ማእሰርቲ ማይ ስርዋ እዩ፡፡ ብናይ ልኡኻት 03 ወፍርታት፡ ቤት ማእሰርቲ ማይስርዋ ብፖለቲካዊ ገበናት ዝተጠርጠሩ እሱራት ዝቕየዱላ ከም ዝኾነት ተገይሩ ይዕለል እዩ፡፡ እንተኾነ ማይ ስርዋ ውን፡ ከም ዓዲኣቤቶ፡ ብኹሉ ዓይነት ገበናት ዝተጠርጠሩ እሱራት፡ ዝዳጎንላ ማእለያ ዘይብሉ ክውል ተግባራት ዝሓቖፈት ቤት ማእሰርቲ እያ፡፡
ኣብ ቀጽሪ ማይስርዋ፡ ብዘይሰማዒ ኣውያት፡ ክሳብ ሕጂ ዝማስኑ ዘለው ዜጋታት፡ ብምስምስ ፖለቲካ፡ ፈተነ ቅትለት፡ ምትህልላኽ ምስ ሓለፍቲ፡ ሓዋላ፡ ኮንትሮባንድ፡ ባህላዊ እምነት፡ ዘይሕጋዊ ዕደና፡ ስግረዶብ፡ ወዘተ ዝተጠርጠሩ’ዮም፡፡ ፍርድን ፈራድን ከይፈለጡ፡ ኣብ ቀጽሪ ማይስርዋ ተሰዊኦም ብኸውሊ ዝተቐበሩ’ውን ብዙሓት’ዮም፡፡ ቅድሚ ገለ ዓመት ኣቢሉ፡ ተስፋገርግሽ ዝተብሃለ ብስገረዶብ ተተርጢሩ ዝተኣሰረ ብሌናይ (ወዲ ከረን)፡ ብሰንኪ ሕሱም ማህረምትን ሕጽረት ሕክምናን ኣብ ሸለኡ ነቐጹ ዘልዕሎ ስኢኑ እቲ ከባቢ ብጨና ተበኪሉ ኔሩ፡፡
ከም”ቶም ኣብ ዒራዒሮ ዝርከቡ ብጾቶም፡ ትሕቲ ህልዋት ልዕሊ ሙውታት ብምኻን፡ ጸሓይ ብርሃን ዝተሓረሙ፡ ብሰንኪ ሕርቃንን ኣመጋግባን ጋስትራይት ዝገበሩ፡ ብሰንኪ ዛሕልን ሙቐትን መሓውራቶም ዝነቐጾም፡ ብሰንኪ ዶሮና ሕጽረት እስትንፋስ ዘጓነፎም፡ ብሰንኪ ጸልማት ጸገም ዓይኒ ዘጋጠሞም እሱራት፡ ሕጂ ውን ኣብ ቀጽሪ ማይስርዋ ንሞት ይጽበዩ ኣለው፡፡ መብዛሕትኦም እሱራት ብሰንኪ ሕሱም ኣተኣላልያን ኣመጋግባን፡ ግዳይ ሕማማት ውጽኣት፡ ብሮንካይት፡ ልምሰት፡ ድኻም ዓይኒ፡ ድኻም መሓውርን ጸገም ኣእምሮን ዝኾኑ እዮም፡፡ ብሰንኪ ዝፈጸምዎ ገበን ብዘይግቡእ ፍርዳዊ መስርሕ ዝተኣሰሩ ገለ እሱራት ዋላ እንተሃለው፡ ኣብ ልዕሊ ሕማማት፡ በቶም ኣባላት ሓለዋ ብቐንጠመንጢ ጌጋታት ብኣባትር ዝስልዑ፡ ፍኒስትራ ዝዕጸወሎም፡ ኦቶ ዝቕጥቀጡ ንጹሃን እሱራት’ውን ብዙሓት’ዮም፡፡
ክሳብ ቀረባ ዓመታትን ኣብዚ እዋንን፡ ኣብ ቀጽሪ ማይስርዋ ተሓይሮም፡ ኣምላኽ ዝዓደሎም ብርሃን ጸሓይ ጩራ ከይሪኡ፡ ብጀነራል ፍሊጶስን ኣሳሰይቱን ዝተሓረሙ፡ ዝርዝር ናይ ገለ እሱራትን ዝርከብሉ (ዝነበርሉ) ሸላታትን ዝስዕብ እዩ፡፡
1. ኮ/ል ኣስመሮም ገብረወልድ (ወዲ ገረወልድ)፡ ሓላፊ ገበን ምክልኻል ፖሊስ ኤርትራ ዝነበረ፡ ብጉዳይ በዓል ፍቕረን ሳምሶምን ዝተኣሰረ ኣብ ሸላ ቁጽሪ 46 ኣሎ፡፡ ብጸገም ዓይንን ዝሕታለ መሓውራትን ይሳቐ ኣሎ፡፡
2. ኮ/ል ጎይቶኦም ገብረትንሳኤ (ወዲ በኺት)፡ ሓላፊ ገበን መርመራ ፖሊስ ኤርትራ ዝነበረ፡ ብጉዳይ በዓል ፍቕረን ሳምሶምን ካብ 2007 ጀሚሩ ዝተኣሰረ ኣብ ሸላ ቁጽሪ 6 ይርከብ፡፡ ብሕማማት ሳምቡእ ምጥላም መሓውር ይሳቐ ኣሎ፡፡
3. ኮ/ል ሰለሙን ብርሃነ፡ ሓላፊ ምምሕዳርን ፋይናንስን ፖሊስ ኤርትራ ዝነበረ ብጉዳይ በዓል ፍቕረ ዝተኣሰረ፡ ኣብ ሸላ ኣሎ፡፡
4. ኮ/ል ኢሳያስ ዮሴፍ (ወዲ ዮሴፍ)፡ ምክትል ሓለፊ ገበን መርመራ ፖሊስ ኤርትራ፡ ብጉዳይ በዓል ፍቕረ ዝተኣሰረ ኣብ ኮንቴነር ኣሎ፡፡
5. ሜጀር ኣስመሮም ኣስገዶም (ባርባ)፡ ሓለፊ መርመርቲ ፍሉይ ገበናት ዝነበረ፡ ብጉዳይ በዓል ሳምሶም ዝተኣሰረ ኣብ ሸላ ኣሎ፡፡
6. ሜጀር ፍረዝጊ ሃብታይ፡ ኣብ ኮሚሽን ፖሊስ ሓላፊ ጨንፈር ድራግን ናርኮቲክን ዝነበረ መቕረብ ሳምሶም ወዲ ቀሺ ዝነበረን ኣብ ሸላ ኣሎ፡፡
7. ሜጀር ክብረኣብ ኣብርሃ፡ ኣብ ኮሚሽን ፖሊስ መርማሪ ዝነበረ፡ ብጉዳይ በዓል ሳምሶም ዝተኣሰረ ኣብ ኮንቴኔር ኣሎ፡፡
8. ሜጀር ጎይቶኦም ሰጊድ (ወዲ ቢኒ) ብጉዳይ በዓል ስምኦን ዝተኣሰረ ኣባል እንዳ ጸጥታ (ኣካል ግብረሽበራ ዝነበረ) ኣብ 2012 ተፈቲሑ ንካልኣይ ግዜ “ፈቐዶ ባራት ሃተፍተፍ ክብል ጀሚሩ” ብዝብል ዝተኣሰረ ኣብ ሸላ ኣሎ፡፡
9. ካፒተን ተስፋልደት እያሱ፡ ሓላፊ ንኡስ ጨንፈር ገበን መርመራን መርማሪን ዝነበረ ኣብ ሸላ ኣሎ፡፡
10. ተለንተ ተኪኤ ገብረሂወት፡ ኣብ ኮሚሽን ፖሊስ ሓላፊ ምክትታልን ሓበሬታን ጨንፈር ድራግን ናርኮትክስን ዝነበረ ብጉዳይ በዓል ፍቕረ ዝተኣሰረ ኣብ ሸላ ኣሎ፡፡
11. ሰርጌንቲ ኪሮስ ዓንደብርሃን፡ ወኪል ኮሚሽን ፖሊስን ኣብ ካርሸሊ መርማሪን ዝነበረ ኣብ ሸላ ኣሎ፡፡
12. ሳሚኤል የዕብዮ፡ ኣባል ክፍሊ ድራግ ፖሊስ ኤርትራ ዝነበረ ኣብ ኮንቴነር ኔሩ
13. ሳሚኤል ትኩእ፡ ኣባል ክፍሊ ድራግ ፖሊስ ኤርትራ ዝነበረ ኣብ ኮንቴነር ኔሩ፡
14. ተስፉ ዘካርያስ፡ ኣባል ሃ/ኣገልግሎት ነባሪ ከባቢ ገዛ ባንዳ ኣብ ሸላ ቁሪ 52 ምስ ሰለስተ ዲሒሮም ዝተቐየዱ መንእሰያት ኣሎ
15. ተስፉ፡ ብጉዳይ በዓል ፍቕረን ሳምሶምን ዝተኣሰረ ኣባል ሃ/ኣገልግሎትን ኣውቲስታ ሜ/ጀ ውጩን ዝነበረ ኣብ ሸላ ቁጽሪ 8 ይርከብ
16. ተስፋአለም (ታማኮ)፡ ብጉዳይ በዓል ፍቕረን ሳምሶምን ዝተኣሰረን ንብ/ጀነራል ስምኦን ገብረድንግል ዝተጠርጠረ ኣብ ሸላ ቁጽሪ 42 ኣሎ፡
17. ወዲ ሃብተ፡ ዝተብሃለ መራሕ ብርጌድ ክ/ሰ 28 ሰብኣይ ሓፍቱ ንሳምሶን ወዲ ቀሺ፡ ኣብ ሸላ ቁጽሪ 76 ንበይኑ ዝተኣሰረ ኮይኑ፡ ካፒተን የማነ ዝተብሃለ መርማሪ ውን ኣብ ጥቕኡ ኣብ ሸላ ቁጽሪ 75 ኣሎ፡፡
18. ዘርኣጋብር ገብረሂወት፡ ምስ በዓል ሳምሶምን ፍቕረን፡ ኣብ ኣታዊን ሰደድን ብዝነበሮም ምትፍናን ተኣሲሩ ኣብ ኮንቴነር ኣሎ፡፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ንሽቓቕ ክወጽእ ከሎ ብናይ ሰርዲን ዚንጎ መትኒ ኡዱ ቆሪጹ ነብሰ-ቅትለት ክፍጽም ፈቲኑ ኔሩ፡፡ ቀልጢፎም ስለዘርከብሉ ናብ ፕሪዚን ዋርድ ተወሲዱ ተሓኪሙ፡፡ የማነ ዘርኣጋብር ዝተብሃለ ወዱ ውን ኣብ ሸላ ተኣሲሩ ኣሎ፡፡
19. ተኽለ ኢሳቕ (ወዲ ኢሳቕ) ብጉዳይ ፈተነ ቅትለት ስምኦን ዝተቐየደ ንበይኑ ኣብ ሸላ 71 ኣሎ፡፡
20. ኣስገዶም ዓዲንፋስ ኣውቲስታ ቀያሕታይ ዝነበረ ብተመሳሳሊ ገበን ተጠርጢሩ ንበይኑ ኣብ ሸላ 28 ኣሎ፡፡
21. ጸጋይ ዕቑባይ ዝተብሃለ ኣባል 5ይ ዙርያ መራሕ ሓይሊ ቤት ማእሰርቲ ብድሆ፡ ቅዩድ ንበይኑ ኣብ ሸላ ኔሩ ኣብ ጥቕኡ ተስፋልደትን ተስፉን ዝተብሃሉ ኣባላት ቤት ማእሰርቲ ብድሆ ኣለው፡፡
22. ሕሩይ ኣስመላሽ፡ ዝተብሃለ ቅዩድ ንበይኑ ኣብ ሸላ ኔሩ፡ ከምኡ ውን ወናኒ እንዳፌራሜንታ ወዲ በኹረ ካብዞም ክልተ ቅዩዳት ንኢድ ጸጋም፡ ኣብ ትርከብ ሸላ ኣሎ፡፡ ብጀካ ብጉዳይ ፍቕረን ሳምሶምን ካብ ዝተቔዱ እሱራት ካልኦት ንምጥቃስ፡
23. ሜጀር ግርማይ ምስግና (ወዲ ምስግና) ብጉዳይ ቤ/ት ማእስርቲ ብድሆ፡ ብናይ ፍሊጶስን ተኽለ ማንጁስን ምትፍናን ዝተቐየደ፡ ኣብ ትሕቲ ቤ/ጽ ምክትታል ዶባት ሓላፊ ክፍሊ ምምሕዳር ተቓወምቲ ጉጅለታት ኢትዮጵያ ዝነበረ፡ ኣብ ሸላ ቁጽሪ 49 ኣሎ፡፡
24. ወልዱ ዘርኣይ፡ መርማሪ ቤት ማእሰርቲ ብድሆ ዝነበረ፡ ኣብ ሸላ ቁጽሪ 56 ኣሎ፡፡ ኣብ ጥቕኡ እዮብ ዝትብሃለ ናይዛ ቤት ማእሰርቲ ብድሆ ፐርሰኔል ውን ኣሎ፡፡
25. ዑመር፡ ዝተብሃለ ኣባል ሃ/ኣገልግሎት ነባራይ ባጽዕ፡ ብባሕሪ ሰብ ኣስጊሩ ተባሂሉ ዝተጠርጠረ፡ ኣብ ሸላ ቁሪ 53 ኣሎ፡፡ ምስኡ ሚሊየን ዝተብሃለ መንእሰይን፡ ኣይናለም ዝተብሃለ ኢትዮጵያዊን ሓዊሱ ካልኦት 2 መንእሰያት ኣለው፡፡
26. ሰመረ ሰለሙን (ወዲ ዓዲቀይሕ)ን ህንጻ ፍስሃየ (ወዲ ከባቢ ማይምነ)ን ብጉዳይ ስግረ ዶብ ተጥርጢሮም ኣብ ሸላ ቁጽሪ 54 ይርከቡ፡፡
27. ሃብተ ተወልደ (ወዲ ዓዲኳላ)፡ ሓበን ጠዓመ (ወዲ ዓዲቀ)፡ በረኸት (ወዲ ማይምነ) ከምኡ’ውን ሓደ ነባሪ ዓዲ ኳላ ዝኾነ ቀሺ፡ ብስግረ ዶብ ተርጢሮም ኣብ ሸላ ቁጽሪ 55 ይርከቡ፡፡
28. ተኽለ መንግስትኣብ፡ ኣባል ክ/ሰ 53፡ ኣቦይ ተስፋይ ዝተብሃሉ ኣቦ (ነባራይ ባረንቱ)፡ ዳኒኤል ራሻይዳ ዝተብሃለ (ወዲ ማይተመናይ)፡ ብርሃነ ዝተብሃለ (ወዲ ዓዲኳላ)፡ ብተመሳሳሊ ብጉዳይ ስግረ ዶብ ተጥርጢሮም ኣብ ሸላ ቁጽሪ 58 ብሓባር ተዳጊኖም ይርከቡ፡፡
29. ዮሴፍ መኮነን (ወዲ ሞኬ)፡ ዝትብሃለ ሓላፊ መጓዓዝያ ሓራት፡ ምስ ሓቢብ ዝትብሃለ “ናይ ተቓወምቲ ሬዲዮ ሰሚዕኻ” ተባሂሉ ዝተጠርጠረ (ወዲ 4 ኣስመራ) መንእሰይን፡ ሚሊዮን ዝተብሃለ ብ”ምሕጻብ” መንቀሳቐሲ ዝተጠርጠረ (ወዲ ባጽዕን) ብሓባር ኣብ ሸላ ቁጽሪ 64 ተኣሲሮም ኣለው፡፡
30. ተስፋለም ምሕረትኣብ፡ ዝተብሃለ ምስ ጀነራላት ብምሽራኽ ዘይተኣደነ ሃብቲ ወኒንካ ተባሂሉ ዝተኣስረ፡ ካብ 2007 ጀሚሩ ኣብ ሸላ ቁጽሪ 69 ንበይኑ ተኣሲሩ ኣሎ፡፡
31. ዳዊትን ማቲዎስን፡ ዝተብሃሉ ኣሕዋት ብምኽንያት ብርጋዴር ጀነራል ስምኦን ዝተጠርጠሩ ኣብ ሸላ ቁጽሪ 43 ተኣሲሮም ኣለው፡፡
32. ለገሰ ገብረመድህን፡ (ኢትዮጵያዊ) ኣብ ኣስመራ ፍሉጥ ጠበቓ ዝነበረ ምስ ሳምሶም ወዲቀሺ ርክብ ኔሩካ ተባሂሉ፡ ኣብ ሸላ ዝተኣሰረ፡ ብክቱር ማህረምቲ ብክልተ ሙርኩስ ክኸይድ ዝተገደደ ኣብ ሓድሽ ዓመት 2018 ፍሊጶስ፡ ዑደት ክገብር እንከሎ ሃንደበት ፍትሕዎ ስለዝበለ ተፈቲሑ እዩ፡፡
33. ተስፋልደት፡ ዝተብሃለ ካብ ዓሰብ ተዓፊኑ ዝመጸ ናይ 90 ተጋዳላይ ኣብ ሸላ “እንዳ 12” ኣሎ፡፡ ብተወሳኺ ብዝተፈላለየ ምስምስ ተጠርጢሮም (ተዓፊኖም) ናብ ማይስርዋ ካብ ዝኣተውን፡ ኣብ ጸልማት ሸለታታን ኣብ ኮንቴነራትን ንበይኖምን ብሓባርን ካብ ዝርከቡ እሱራት ገለ ንምጥቃስ፡
34. ወ/ሮ ስላስ ዝተብሃላ ኣደ ምስ በዓልቤተን፡
35. ኣደይ በላይነሽ፡ ዝተብሃላ ካብ ዓሰብ ዝመጻን ኣደይ ኣብርሀት ዝተብሃላ ኣዶን
36. ሰላም ዝተብሃለት ሰርሕተኛ ሰቪል ኣቬሽን ነበር
37. ወዲ ኣስራት ዝተብሃለ ገዲም ተጋዳላይ
38. ኣቦይ ሓዱሽን፡ ደበሳይ ዝትብሃለ ስንኩልን፡ (ፍሊጶስ ብብልሽውና ዝጠርጠሮም)፡
39. ኣቦይ ተስፋስላሰን ኣብርሃም ዝተብሃለ መንእሰይን
40. በሪሁ ዝተብሃለ ኢትዮጵያዊ ዘለው ኮይኖም፡ ካብ “እንዳ 12” ክሳብ “እንዳ 76” ኣብ ዝርከባ ሸላታት ድማ፡ በዓል ዘካርያስ፡ ወዲ ዓጻኒት፡ ኣሚት፡ ወዲ መሓሪ (ካብ ቤ/ጽ ቀሓውታ)ን ወዲ ዮሴፍ (መርማሪ ዓዲኣቤቶ)ን ተዳጊኖም ኣለው፡፡
41. ሃለቃ በርሀ (ወዲ ዓዲያቆብ)፡ ምስ ፍሊጶስን ኢሳይያስን ጽቡቕ ሌላ ዝነበሮ ፈላጣይ ኮይኑ፡ ኣብ ኮንቴነር ኔሩ፡፡ ጥቓ እዚ ፈላጣይ ብምንጻል ጥንሲ ዝተጠርጠራ ኣይዳ፡ ሑሩያ ፡ ዳናይትን ሚካልን ዝተብሃላ ኣዋልድ ኣብ ኮንቴነራት ኣለዋ፡፡ ኪኖ እዘን ኣዋልድ ዝርከባለን ኮንቴነራት ድማ፡ ኪዳነ ጎባጥ ዝተብሃለ (መራሕ ሓይሊ ዓዲኣቤቶ)፡ ወዲ ዕምረ ዝተብሃለ (ኣባል ቤት ማእስርቲ ቢንቢና) ሓጂ ሙሳ ዝተብሃሉ (ኣውቲስታ ዓዲ ኣቤቶ)፡ ወዲ ጅኦሜትራን መሓሪ ቢንቶን ዝተብሃሉ ቅዩዳት ኣብ ኮንቴነራት ኣለው፡፡
ካብቶም ኣዚዮም ኣብ ሕማቕ ጥዕናዊ ኩነታት ዝርከቡ እሱራት ሓደ ንልዕሊ 9 ዓመት ዝተኣሰረ ሄኖክ ንዋይ ዝተብሃለ ኢትዮጵያዊ እዩ፡፡ ሄኖክ ንዋይ፡ መንነት ስድራቤቱ ንምፍላጥ ስድርኡ ከናዲ ናብ ኤርትራ ዝመጸ ኮይኑ፡ ኣብ ኤርትራ ዝፈልጦ ስድራ ስለዘይነበሮ፡ “ናይ ወያነ ሰላሊ” ተባሂሉ እዩ ተዳጊኑ፡፡ ብተኸታታሊ ብበዓል ሚኪኤለን ሳንዲያጎን ብሕሱም ስለዝተቐጥቀጠ የማነይቲ እግሩ መሽሚሻ፡ ዓጽሙ ዝተቐልቀለን፡ የማናይ ኡዱ ዝሰንከለን እሱር እዩ፡፡ ንበይኑ ኣብ “እንዳ 24” ኣብ ትርከብ ሓንቲ ሸላ ኣሎ፡፡ ኣብ ጥቓ እሱር ኢትዮጵያዊ ሄኖክ ንዋይ ኣብ ምዕራባዊ እዚ ስታፍ ስለያ ዝነበረ ሜጀር ተኸስተ ዘውደ (ወዲ ዘውደ) ውን ኣብ ሓንቲ ሸላ ኣሎ፡፡
ክቡራት ተኸታተልቲ!
ደሃይ እሱራት ንዘይፈልጡ ስድራቤታት፡ ሎሚ ናይ ዝፈነኹዎም እሱራት ዝርዝር፡ ገለ ሩፍታ ከምዝኾኖም ብምእማን፡ ብጀካ እዞም ክብ ኢሎም ዝተጠቕሱ እሱራት፡ ብዝተፈላለየ ምስምስ ዝተኣሰሩ ኣስታት 12 ዝኾና ኣዴታት ዝርከብኦም 40 እሱራት፡ ሕጂ’ውን ኣብ ሸለታትን ኮንቴነራትን ማይስርዋ ከምዘለው በዚ ኣጋጣሚ ክሕብረኩም እፈቱ፡፡ ከም ኣድላይነቱ ኣብ ቀጻሊ ዝርዝር ናይቶም ዝተረፉ እሱራት ክፍንወልኩም እየ፡፡
ይትረፍ ዶ ንዓመታት ንመዓልታት እኳ፡ ኣብ ሸላታትን ኮንቴነራትን ማይስርዋ ዝተቐየደ ሰብ፡ ብሓደ ግዜ ናብ ጸማልያ እዩ ዝልወጥ፡፡ ጥዕናዊን ኣካላዊን ኩነታት ናይ እቶም ንልዕሊ 5 ዓመታት ዝተኣሰሩ ዜጋታት ኣብ ኣዚዩ ኣሰካፊ ደረጃ በጺሑ ኣሎ፡፡
ኣብ ትሕቲ ጀነራል ፍሊጶስ ዝመሓደራ ቤት ማእሰርታትን፡ ኣብ ካርሸሊ ዝርከቡ እሱራትን፡ ጥዕናዊ ኩነታቶም ምስተጋደደ ዝለኣኹሉ ክፍሊ ሕክምና፡ ኣብ ትሕቲ ሆስፒታል ሓሊበት ዝርከብ “ፕሪዚን ዋርድ” ተባሂሉ ድጽዋዕ ጨንፈር እዩ፡፡ ኣብዚ ጨንፈር፡ ሓደ “ክፋእ ምስረኣየ” ብወለንትኡ ክሕግዝ ዘፍቀደ፡ ኣሌክስ ዝተብሃለ ራሻዊ ሓኪምን ገለ ተሓጋገዝቲ ሓኻይምን ዘለው ኮይኖም፡ ነቶም ዕለታዊ ተጸይሮም ዝመጽዎም እሱራት ብጀካ ቀዳማይ ረዲኤት ካልእ ሓገዝ ክገብሩ ዘኽእል ቀረባት የብሎምን፡፡ ካብ ቤት ማእሰርቲ ማይስርዋ ውን ኣብ ኣዚዩ ተኣፋፊ ጥዕናዊ ኩነታት ዝርከቡ ከም በዓል ወዲ ገረወልድ፡ ዘርኣጋብርን ወዲ በኺትን ዝኣመሰሉ እሱራት እቲ ራሻዊ ሓኪም (ኣሌክስ) ብቕልጡፍ ደገ ሪፈር ክኸዱ ዋላ እንተጸሓፈሎም፡ ጀነራል ፍሊጶስ ግን፡ ካብ ሃገር ከይወጹ ስለዝኸልከሎም ብዘይዝኾነ ፍታሕ ይሳቐዩ ኣለው፡፡
እቶም ብዘይፈጸምዎ ገበን ተጠርጢሮም፡ ንልዕሊ 4 ዓመትን ፈረቓን፡ ኣብ ሸላታት ማይስርዋ ዝማሰኑ፡ ኣባላት ራዲዮ ባና ‘ውን፡ መብዛሕትኦም ኣብ ንኡስ ዕድሜኦም ግዳያት ዝተፈላለዩ ሕዱር ሕማማት ኮይኖም እዮም፡፡ ካብኣቶም እታ ደንጊያ ዝተፈትሐት ጋዜጠኛ ይርጋለም ፍስሃየ፡ ብዘጋጠማ ጥዕናዊ ጸገማት ዳርጋ ናይ “ፕሪዚን ዋርድ” ዓሚል ኮይና ነይራ፡፡ ኣብዚ ቅንያት ድማ ብምኽንያት “ስርሒት ፎርቶ” ኣብ ካሜራታት ካርሸሊ ካብ ዝተጓሓፉ ሓለፍቲ ዓብደላ ጃብር፡ ሚኒስተር ኣሕመድ ሓጂዓሊን ካልኦትን ይመላለሱ ኣለው፡፡
ንሕሙም መድሓኒት፡ ንምውት መሬት ዓዲቦ ኣብ ዝተነፈገላ ሃገር፡ ብጀካ ዛንታ ጥፍኣትን ጥልመትን ካልእ ቅያ ምስማዕ ሕሩም ኮይኑና ኣሎ፡፡ እንሆ! በዓል ጀነራል ፍሊጶስ ውን፡ ዕለታዊ ሃብቲ ሃገር እንዳጓሕጉሑ፡ ንጹሃት እንዳቀዘፉ፡ ዕምሪ ስልጣን ኣባጓይላ የናውሑ ኣለው፡፡ እቲ ጎራሕን ኣዲቢዩ ዝጎብጥ ጨካን ጀነራል ፍሊጶስ’ውን፡ ብጀካ ኣብ ቤት ማእሰርታት ሃንደበታዊ ዑደት ክገብር እንከሎ ዘፍትሖም እሱራት፡ ነቶም ዝተረፉ ዳርጋ ረሲዕዎም’ዩ፡፡ ነቶም ዕድል ገይሮም ዝፈትሖም ገለ እሱራት ውን፡ ምስተፈትሑ ክረኽቦም እንከሎ ንብዓት ሓርገጽ እንዳነብዐ መእሰሪ ምኽንያቶም ከምዘይፈልጥ ከምስል እዩ ዝረአ፡፡ ካብቶም ዕድል ጌሮም ዝተፈትሑ እሱራት ገለ፡ ሓላፊ ክፍሊ ኦዲት ገዲም ተጋዳላይ ገብረስላሰ መሓሪን፡ ማናጀር ዕደና ወርቂ ቢሻ ነበር፡ ዶክተር ኮሎኔል እዮብ ተኸስተን ይርከብዎም፡፡
ገዲም ተጋዳላይ ገብረስላሰ መሓሪ፡ ኣብ 2013 ብትእዛዝ ፍሊጶስ ካብ መንበሪ ገዝኡ ተዓፊኑ፡ ናብ ማይስርዋ ኮንቴነር ኣትዩ ኔሩ፡፡ ቀንዲ መእሰሪ ገረላሰ፡ ምስ ሓለፍቲ ብምትህልላኹ ኮይኑ፡ ድሕሪ ሓደ ዓመት ኣቢሉ ፍሊጶስ ሃንደበት ናብ ማይ ስርዋ ምስገሸ፡ ብናይ ኣባላት ጥቆማ ምስ ዘከሮ፡ ናብ ቤ/ጽሕፈት ቀሓውታ ኣጸዊዑ “ብምትእስሳር ምስ ጉጅለ-15ን ኣውራጃውነትን” ከም ዝተኸሰሰ እንተኾነ፡ ብናይ ባዕሉ ሓላፍነት ከምዝፈትሖ ብምጥባር እዩ ፈኒይዎ፡፡
ብተመሳሳሊ ንሓላፊ ዕደና ወርቂ ቢሻ ዝነበረ፡ ዶክተር እዮብ ተኸስተ’ውን፡ ንሓደ ዓመት ኣሲርዎ ኔሩ፡፡ ዶክተር እዮብ፡ ምስ ሜ/ጀነራል ውጩን ብ/ጀነራል ፍጹም ገብረሂወት (ወዲ መምህርን) ብሰንኪ ዝነበሮ ቅርበት፡ ስሪኡ ከርኢዮ፡ ብ“ብልሽውና” ኣመሳሚሱ፡ ኣብ ማይስርዋ ምስኣሰሮ፡ ድሕሪ ዓመት ድማ፡ ከም ዘይፈለጠ ኮይኑ ክፍታሕ ጌርዎ እዩ፡፡ ማእሰርቲ ዶክተር እዩብ ካልእ ዋጢጥ ውን ነይርዎ’ዩ፡፡ በዓልቲ ቤቱ ንዶክተር እዮብ ገዲም ተጋዳሊት ዘምዘም ሙሳ፡ ምስ በዓልቲ ቤት ሜ/ጀነራል ሃይለ ሳሚኤል ቻይና፡ ገዲም ተጋዳሊት ዘምዘም ዓብደላ ደቂ ክልተ ኣሕዋት እየን፡፡ ንቻይና ብቀጥታ ከርክበሉ ዘይከኣለ ፍሊጶስ፡ ብሰብኣይ ሓፍታ ንሰበይቱ ኣቢሉ ከርክበሉ እዩ ፈቲኑ፡፡ ብዝኾነ፡ ግዳይ ምትፍናን ናይዞም ሓራምዝ ዝኾነ ዶክተር እዮብ’ውን፡ ድሕሪ ማእሰርቲ ብዙሕ ከይጸንሐ ናብ ስደት ኣምሪሑ ‘ዩ፡፡
ብኣባጓይላ ኣብ እትምራሕ ሃገርና፡ ብሰንኪ ምትፍናን ላዕለዎት ሓለፍቲ፡ ኣብ ሞንጎ ግዳይ ሞትን ማእሰርትን ዝኾኑ ብዙሓት ዜጋታት ሪእና ኢና፡፡ ኣብ 2012 ምዕጣቕ “ህዝባዊ ሰራዊት” ምስ ተኣወጀ፡ ከም ሓለፍቲ ህዝባዊ ሰራዊት ኮይኖም ዝተመዙ ብርጋዴር ጀነራል ተኽለ ማንጁስን፡ ብ/ጀነራል ፍጹም ገበረሂወት (ወዲ መምህርን) ናብ ስልጣን ምስተወጥሑ፡ ኣብ መላእ ሃገር ንዝርከቡ ኣቦታትናን ኣያታትናን የከላብቱ ምንባሮም ዝፍለጥ’ዩ፡፡ በቲ እዋን ተኽለ ማንጁስ ብግዲኡ፡ ከም ናይ ፍሊጶስ ዓይነት ቤት ማእሰርታት ኣብ ዞባ ማእከል ናይ ምድኳን ባህጊ ስለዝነበሮ፡ ኣብ ከባቢ ፊንላንድ ሚሲዮን፡ ፊት ቤት ትምህርቲ ብድሆ፡ ብስም “ብድሆ” እትጽዋዕ 3 ኣንደራት ዘለዋ ቤት ማእሰርቲ ኣቑሙ ኔሩ፡፡ እዛ ቤት ማእሰርቲ’ውን፡ ከም ዓዲኣቤቶ ንኹሉ ዓይነት “ገበናት” ብምብሓት መወዳደርቲ ቤት ማእስርታት ፍሊጶስ ምስኮነት፡ ኣብ ሞንጎ ፍሊጶስን ተኽለ ማንጁስን ሓያል ምትፍናን ተፈጢሩ ኔሩ፡፡ ፍሊጶስ ሓለቓ ስታፍ ሓ/ም/ኤ ኮይኑ ምስተመዘ፡ ከይወዓለ ከይሓደረ፡ ካብ ዝወሰዶም ውሳነታት ሓደ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ኣሳሰይቲ ተኽለ ማንጁስ ዝነበሩ ኣባላት ምቕያድን ቤት ማእሰርታት ምቁጽጻርን እዩ ኔሩ፡፡ ብውጽኢቱ ድማ፡ ኣብ ከባቢ ቪላጆ ናይ ግለ ሰብ ገዛ ወሲዶም፡ ሰባት ዝዕፍኑ ዝነበሩ 12 ኣባላት ተኽለ ማንጁስ፡ ዓፊኑ ናብ ቤት ማእሰርቲ ማይስርዋ ዳጊንዎም ‘ዩ፡፡
ካብዚኣቶም የማናይ ኢድ ተኽለ ማንጁስ ብምኻን፡ መላእ ኣስመራ ዘናወጸ፡ ኣባል ምክትታል ዶባት ነበር፡ እድሪስ ዝተብሃለ መንእሰይ ሓደ እዩ፡፡ እድሪስ ንተኽለ ማንጁስ ተኣማሚኑ፡ ንመላእ ኣስመራ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሩ ብምእታው፡ ብዝተፈላለየ ምስምስ ንጹሃት ዜጋታት ብምጥቃንን ብምፍርራህን ማእለያ ዘይብሉ ሃብቲ ገቢቱ ኔሩ፡፡ ብዛዕባ እድሪስ ዝምልከት ሓበሬታ ንካልእ እዋን ሓዲገ፡ ፍሊጶስ ኣባላቱ ሊኢኹ ክኣስሮ እንከሎ፡ ካብ መንበሪ ገዝኡ ጥራይ ፍርቂ መሸማዕ ዶላርን 5 መሸማዕ ናቕፋን ተሃጊሩ፡ ናብ ቤት ጽሕፈት ቃሓውታ (ናብ ፍሊጶስ) ኣታዊ ከምዝተገብረ ክሕብረኩም እፈቱ፡፡
ንተኽለ ማንጁስ ተኣማሚኖም ኣብ ትሕቲ እድሪስ ብምኻን ህዝቢ ከበሳብሱ ዝጸንሑ በዓል ስምረት፡ ዓንዶም፡ ዑስማን፡ ያኢቆብን ተስፋለምን ዝተብሃሉ ኣባላት ውን ተቐይዶም’ዮም፡፡ እቶም ክብ ኢሎም ኣብ ተራ ቁጽሪ 23ን 24ን ዝተጠቕሱ (ሜጀር ግርማይ ምስግናን ወልዱ ዘርኣይን) እውን ብምኽንያት ምትፍናን እዞም ሓራምዝ ዝተቐየዱ ‘ዮም፡፡ ፈለማ ነዞም ኣባላት ብምእሳር ስሪኡ ከርኢ ዝጀመረ ፍሊጶስ፡ ኣብ 2015 ወርሒ 1 እውን ንባዕሉ ንተኽለ ማንጁስ ን8 መዓልታት ኣብ ቀጽሪ ማስርዋ ኣብ ሸላ ቁጽሪ 1 ዳጊንዎ ኔሩ፡፡
…….ይቕጽል
By: SACTTISM


text:
ገዛኢ ጎይትኦም ይበሃል።ካብ ኮለጅ ማይ ነፍሒ ብዓውዲ ስነ-ቁጽሪ ብዲግሪ ተመርቑ ኣብ ስራሕ ተዋፊሩ ዝርከም ወዲ 22 ዓመት መንእሰይ`ዩ። ካብ ግዜ ቆልዑነቱ ብዝነበሮ ዝንባለ ኤለክትሮኒክስ ከኣ፡ ጎኒ ጎኒ ትምህርቱ ብረዲዮ ምፍታሕ ምግጣምን ዝጀመሮ ስራሕ ኣብ 10ይ ክፍሊ ሓንቲ ትሑት ምንብድባድ ድምጺ እናፈነወት ጣንጡ እተባርር መሳርሒት ብምስናዕ ኣመዕበሎ ።
ኣብ 2016 ኣብ መወዳእታ 3ይ ዓመት ናይ ኮለጅ ትምህርቱ ናይ ቀደም ደርፍታት ትግርኛን እንግሊዝኛን እተላሊ ኣንድሮይድ ኣፕሊኬሽን ቀጺሉ`ውን ኣብ ግዜ ውድድር ቅዲ ክዳን ንስርሓት ናይ ዝተፈላለዩ ሰፈይቲ ብምልላይ ተዓዘብቲ ድምጾም ዝህብሉ ኣፕሊከሽን ኣማዕቢሉ።
ኣብ`ዚ ሕጂ እዋን ከኣ ምስ 2 ኣዕሩኽቱ ብምዃን ተማሃሮ ኣብ ገዝኦም ብዋይ ፋይ ተጠቂሞም ዘንብቡሉን ሕቶታት(ፈትና) ዝዓይሉን፡ወለዲ`ውን ብዝቐለል መንገዲ ደቆም ንኽከታተሉን ኽቆጻጸሩን እትሕግዝ ኣፕሊኬሽን ክሰርሕ በቒዑ`ሎ።
ምስ ገዛኢ ጎይትኦም ዝተገብረ ዕላል ይቕጽል፡


text:
ንባባት፡ ፪ቆሮ 8፡7-15፥ ይሁዳ 1፡17-ፍ፥ ግ.ሓ. 14፡8-18፥ ማር 5፡21-43። ምስባክ፡ ለነዳያኒሂ አጽገቦም እክለ፥ ወለካህናቲሃኒ አልበሶሙ ሕይወተ፥ ወጻድቃኒሃኒ ትፍሥሕተ ይትፌሥሑ።
እዚ መዝሙር አብ ኅዳር አብ ሰንበት ዘደብረ ዘይት እውን ይዝመር እዩ። አብ ሰነ ሰንበት ዕለት 25 እንተ ወዓለ ኸአ ይዝመር። ካብ 25 ሰነ ክሳብ ቂርቆስ 19 ሓምለ መዝሙር ዘዘርእ፥ ደመና፥ ጊሜ፥ ክረምት ይብሃል ብሓቂ ክረምቲ ዝብሃል እውን ሽዑ እዩ።
ናይ ዕለቱ መዝሙር አምላኽ ሰንበት ምእንቲ ሰብን ካልእ ፍጡርን ከዕርፈላን ከመስግነላን ኢሉ ከም ዝሰርዓ የዘኻኽረና። አብዚ ኩልና ደቂ አዳም ደረጃ ሓላፍነትና ወይ ጸዋዕታና ብዘየገድስ ብዕለተ ሰንበት ምስ አምላኽ ክንራኸብን አመት ነፍስና ክንገብር ይነግረና። ሰንበት መሠረት ሓዋርያዊ ትውፊት ፋሲካዊ ምሥጢር እትኸብረሉ ዕለት እያ፥ ስለዚ ኸአ ቀዳምነት ዚውሃባ፥ ብግዴታ እትብዓል ዕለት ኮይና አብታ ኵላዊት ቤተ ክርስትያን ክትሕሎ ይግባእ (ሓ/ት/ክ 2177፥ ሕገቀኖና ላቲ 1246፡1)።
ብ1994 አብ ግላስ ደብረ ልደታ ለማርያም ቆሞስ ከሎኹ 4 መንእሰያት አብ ዔላ ተደፊኖም ሞይቶም። አብ ከባቢ ዝነበረ ህዝብን ምምሕዳርን ኩሉ ንምድኃኖም ዝክአል ገሩ። እቲ ነፍሰ አድሕን ካብቶም አብኡ ዝነበሩ ብላዕሊ ኾይኑ ዝሰርሕ ዝነበረ ብአውያት ምስ ነገረ ሰብ ቀልጢፉ ከድሕነሉ ዝኽእል መገዲ ብቕልጣፈ ጀሚሩ። ሓደጋ እዞም መንእሰያት ቀልጢፉ አብ ኩሉ በጺሑ አብ ከባቢ ዝነበረ ኩሉ አብቲ ሓደጋ ዝተፈጸሞ ተአኪቡ ዓዓቕሙ ገሩ ግን ኩሎም በቲ ሓደጋ መይቶም። ኩሉ ህዝቢ ብሓዘን ተዋሒጡ ዝግበር አይነበረን እናነባዕና አፋኒናዮም። ካብኦም ሰለስተ አስላም ሓደ ኸአ ክርስትያን እዮም ነሮም። ብሓባር ሓዚናሎም ጸሊናሎም። አብዚ ክልተ ነገር ንርኢ ፩ያ ካብ ዓቕምና ንላዕሊ ንዝኾነ ነገር አብ ኢድ አምላኽ ምሕዳግ፥ ፪ይ ኩልና ደቂ ሰብ አብ ቅድሚ አምላኽ ሓደ ኢና ስለዚ አብኡ እምነት ገርና ንሓቂ አምላኽ ሒዝና እንተ ኸድና ኵልና ተጠቐምቲ ጸጋ አምላኽ ኢና ሽዑ ንዝወረደ ይውረድ አብ ኢድ አምላኽ ክንሓድጎ አየጸግመናን እዩ።
ሰብ ብባህሪኡ ከቢድ ሓዘን ምስ ወረዶ ዝገብሮ ይጠፍኦ ከብቲ ዝወረደ ክድሕን ዝክአሎ ይገብር። አብ ከምዚ ክነታት እንከሎ እታ እንኮ ፍታሕን ቅሳነት እትህብን አብ አምላኽ ክንጥምት ከሎና እያ። ንኹሉ አብኡ አንቢርና ክንጉዓዝ እንተ ኸአልና እሞ ፍቓዱ ክንቅበል እንተ ኸአልና ዓይነት ጸገምና ብዘየገድስ ሰላም ክእለት ንረክብ።
ናይ ሎሚ ወንጌል ተምሳሳላይ ኩነታት የቕርበልና። ጓል ኢያኢሮስ ሓደ ካብቶም መራሕቲ ቤተ ጸሎት ብርቱዕ ሓሚማ። ኩሉ ጊዜ ሓደ መቕርብና ብፍላይ ንእሽቶይ ክሓምም ወይ ክሳቐ እንከሎ ከቢድ እዩ። እዞም አርባዕተ መንእሰያት አብ ዔላ ብሓመድ ምስ ተደፍኑ ዓበይቲ አብ ጸሎት መንእሰያት ከድሕኑ አብ ኵዕታ ገለ ኸአ አብ ምምሕዳር ገለ ሓገዝ ክረኽቡ ጎዮም ኮታስ ኩሉ በበታ ዘላቶ ከድሕኖም ተጓይዩ፥ ንምድኃን ዘይተገብረ ነገር አይነበረን ኩልና ብሓባር ሓዚና ነቢዕና ጸሊና። ኢያኢሮስ ጓሉ ንምድኃን ዘይገበሮ ነገር አይነበረን ኩሉ ፈቲኑ፥ ብዙሕ ህዝቢ እውን አብ ቤቱ መጺኡ ይበጽሖን የጸናንዖን ነሩ። ንሱ ሓንቲ ልዕሊ ኹሉ እያ ኢሉ ዝሓሰባ እሞ ንኹሉ ስቓይ ጓሉን ናቱን እትፈትሓሉ አብ ቅድሚ ኢየሱስ ተደፊኡ እንተ ለመነ ጥራሕ ምዃና አሚኑ ቀሪቡ አብዚ እዩ ንኹልና ትምህርቲ ዝኸውን ነገር ዘለዎ። አብ ቅድሚ ኢየሱስ ከመይ ኢልና ክንቀርብ ከምዝግብአና ይነግረና። ዓቢ ጸገም ምስ ተጓነፈና ብቀዳምነት አብ መን ንኸይድ እንታይ ንሓስብ። አብ ዘመና ገኒኑ ዘሎ አብ ክንዲ እምነት ገርካ መጀመርያ ምጽላይን አምላኽ ዝደልዮ ምግባር ድሕሪኡ አብ ሕክምና ምኻድ ብዙሓት አብ ጠንቋሎ፥ ቡዳታት፥ ተጎምቲ ካልኦት ከምኦም ዘአመሰሉ ምኻድ ዳርጋ ልሙድ ኮይኑ። ዝገደደ ነሕዊ ኢና ኢሎም ብስም ዘደናግር ገበሩ ብዙሓት አብኦም አሚኖም ካብ እምነት ዘርሕቕ ዝገብሩን ዝሳተፉን ብዙሓት እዮም? እዚ ምስ አምላኽ ዘሎና ርክብ በቲኹ ዝያዳ ከም እንሳቐን ሰላም ዝኸልእ ኮይንና አሎ።
እንታይ ንግበር? አብ ኢየሱስ ንመለስ ጸገምና አብኡ ነቕርብ ምሉእ እምነት ገርና አብኡ ገጽና ንጉዓዝ። አብ ቅ. ቍርባን ምሉእ እምነት ገርና ብምሉእ ልብና ንለምኖን ንቀበሎን ሽዑ ድላይ አምላኽ አባና ክርአ እዩ።
አብዚ ብዛዕባ እዚ መራሕ ቤተ ጸሎት ብዙሕ ይነግረና። ንሱ ብሰብ ክቡርን ሕፉርን እዩ ነሩ። በቲ እዋን መራሕ ቤተ ጸሎት ሓደ ካብቶም ዓበይቲ ሰባትን አብ ቅድሚ ህዝቢ ዓቢ ግምት ዘልኦ ክቡር ሰብ እዩ ነሩ። እንተኾነ ዘይተጸበዮ ጸገም ተጓኒፍዎ ጓሉ ብርቱዕ ሓሚማ ስለዚ እቲ ሓደ ክረድአኒ ዝኽእል ንጓለይ ከሕዋያ ይኽእል እዩ ዝበሎ ኢየሱስ እዩ ነሩ ስለዚ አብኡ ከይዱ።
፩ያ ክብረቱን አብ ቅድሚ ህዝቢ ዘልኦ ሓላፍነትን ሓዲጉ ከም ማንም ሰብ ኮይኑ ቀሪቡ። ንሱ በቲ ዝነበሮ ሓላፍነት ንኢየሱስ ከም ሓደ መናፍቕን ከም ሓደ መናዓቢ ህዝብን ሓደገኛን ክሓስቦ ምኽአለ ነሩ። እንተ ኾነ አብዚ እዋን እሞ ብሓቂ ሓገዝ አብ ዝደልየሉ እዋን ነዚ ኹሉ ግምታት ንጸጋም ሓዲጉ አብ ኢየሱስ እዩ ከይዱ። ብዙሕ ጊዜ ብዛዕባ ሰባት ዝህልወና ቅድመ ኩነታዊ ግምታት ንነገራት ከም ዘለዎ ክንርእዮም አይንኽእልን ኢና ምኽንያቱ ብዙሕ ጊዜ አብቶም ሓቂ ዘይብሎም ነገራት ኢና እነተኩር። ኢያኢሮስ ንዝነበሮ ግምታት ምስ ሓደገ ኢየሱስ እንታይ ክገብረሉ ከምዝኽእል ክርኢ ክኢሉ። ሓንቲ ዝርአያ ኢየሱስ ክሕግዞ ከምዝኽእል ብኻልእ አዘራርባ አብ ኢየሱስ ምሉእ እምነት ገሩ። እምነት ዓይኒ ኩሉ እዩ ምስ አመና ጥራሕ ኢና ንአምላኽ ክንርእዮ እንኽእል። ግዙፋዊ አካል ንምርአይ እኹል አይኮነን መንፈሳዊ እምነት ጥራሕ እዩ ንኹሉ ክንርኢ ዘኽእለና።
አብ ወንጌል ብዙሓት ዓቢ ጸገም ወይ ብሓቂ ክፈልጡ ዝደልዩ ብምሉእ እምነት አብ ኢየሱስ ይቐርቡ ከም ዝነበሩ ንርኢ። ንአብነት ኒቆዲሞስ ንዝነበሮ አፍልጦን ንሓቅን ከብርሃሉ ናብ ኢየሱስ ከይዱ፥ እዛ ደም ዝፈሳ ዝነበረት ሰበይቲ ካብ ሕማማ ክትሓዊ አብ ኢየሱስ ብምሉእ እምነት ቀሪባ፥ ብዙሓት ወደይ ጓለይ ሓሚምኒ/ማትኒ እናበሉ አብ ኢየሱስ ይቐርቡ ነሮም ሎሚ እውን ኢየሱስ መልሲ ጸገምና እዩ ብምሉእ እምነት አብኡ ንቕረብ።
ኢያኢሮስ ሰባት ብዛዕብኡ ዝሓስብዎን ንሱ ዝገበሮን ክልተ ዝተፈላለየ ነገራት እዩ። ምስቲ ዝነበሮ ሓላፍነት አብ ቅድሚ ህዝቢ አብ ኢየሱስ ክቐርብ አይከውንን እዩ፥ በዚ እዩ ካልእ መገዲ ክመርጽ ዝደለየ፥ ካብቲ ህዝቢ ዝሓስቦ ጭሪሹ ፍሉይ መገዲ ሒዙ።
አቐዲምካ ፍርዲ ምሃብ አብ ክልተ ነገር እዩ መሰረቱ፥ ድንቍርናን ፍርሕን። ኩልና አብ ልዕሊ ካልኦት አቐዲምና እንህቦ ፍርዲ አሎና። እዚ ከምዚ ዝበለ አቐዲምካ ሓንቲ አፍልጦ ዘይብልካ ከሎኻ እትህቦ ሓሳብ ወይ ፍርዲ አብ ድንቍርና እዩ መሰረቱ። አብ ከምዚ ዝአመሰለ ሓባራዊ ኩነታት ሰባት ክገልጽ እንከሎ ሓደ እዋን ሓለቓ ገዳም ዝነበረ ካህን ዝሃቦ ምኽሪ ምስማዕ ጽቡቕ እዩ። “ናይ ብስለት ወይ ልቦና መለክዒ ወይ መምዘኒ ክሳብ ኩሉ መርትዖታት ዝመጽእ ካብ ፍርዲ ምሃብ ደው ምባል እዩ” እይብል። እቲ ኻልእ ምንጪ ፍርሒ እዩ። ፍርሒ ካብ ድንቁርና አዝዩ ዝዓመቐ እዩ፥ አብ ሱር አቐዲምካ ፍርዲ አብ ምሃብ እዩ ዝርከብ። ኢያኢሮስ ንኹሉ አቐዲሙ ንዝውሃብ ዝነበረ ፍርዲ ወይ ብዛዕባ ኢየሱስ ሰባት ዘጸልምዎ ዝነበሩ ካብ ርእሱ አውጺኡ ምስ ከአለ ናይ ኢየሱስ ስልጣንን ኃይልን ክርኢ ክኢሉ። አቐዲሙ ብዘይአፍልጦ ዝግበር ፍርዲ ወይ ጽልዋ ንአእምሮ ሰብ ይዓጽዎ እሞ ካብ ብዙሕ በረኸትን ጸጋን የትርፎ፥ ሎሚ በዚ ብሩኽ ሰንበት አብ ቅድሚ ኢየሱስ ደው ክንብል እንከሎና አብ ልዕሊ ከማና ዝበሉ ሰባት ዘሎና ጽልዋ ወይ ግምታት አወጊና አብ ኢየሱስ ዘቕርበና ነገር ጥራሕ ርኢና ንኽአል እሞ ነቲ ኢየሱስ ዝመድበልና መደብ ልብና ክፉት ንግበር።
፪ይ ኢያኢሮስ መንነቱ ኵሉ ሓዲግዎ። መራሕ ቤተ ጸሎት አብ ቅድሚ እግሪ ሓደ እናዞረ ዝምህር መምህር ለጥ ኢሉ ምስጋዱ ንዝርኢ ብሓቂ ከቢድ እዩ። ብምሉእ እምነት ዝጉዓዝ ዝገብሮ እዩ ገሩ። እቲ ኩሉ ዝነበሮ ሓላፍነት አብ ቅድሚ ኢየሱስ ኢሚንት እዩ። አብ ሕይወትና እንተ ረአና አብ ዝተፈላለየ ስራሓት ብሓላፍነት ወይ ብዘሎና ደረጃ ትምህርቲ ልዑል ቦታ ዝሓዝና ክንህሉ ንኽእል ንኸውን አብዚ ሰብ እሞ ንጠምት። እዚ ኹሉ ዘሎና ሓላፍነትን ክብርን ኢሚንት እዩ። አብ ገለ እዋን ክበኑ ክሓድጉና ይክአል እዩ። ዝገደደ እዞም ሓላፍነታት ወይ መዓርጋት ካብ አምላኽን መደባቱን ከውጽኡና ይኽእሉ እዮም። ኢያኢሮስ ናይ ኢየሱስ ተመክሮ ንኹሎም ዘለዉና መዓርጋት ወይ ክብረታት ወላ ሓንቲ ከምዘይ ኮኑ ክንርኢ ይሕግዘና።
አብ ሓደ ዝንገር ታሪኽ ዲዮግነስ ዝተባህለ ብሸፋቱ ተማሪኹ ከም ባርያ ተሸጡ። አብ ዕዳጋ ወሪዱ አብ ቅድሚ ዝገዝኡ ደው ኢሉ እንከሎ ሓደ ሰብአይ ርአየ እሞ አብዚ ሰብአይ ሽጡኒ ጎይታ ዝኾኖ ይደሊ አሎ ኢልዎም። እቲ ሰብአይ ገዚእዎ፥ ናይ ገዝኡ ምሕደራ ብምልኡ ከምኡ ንደቁ ከምህረሉ ሂብዎ። በቲ ኩሉ ነገራት ዝገብሮ ተሓጒሱ ጎይትኡ ዲዮግነስ አብ ገዛይ ዝአተወላ መዓልቲ ክንደይ ብርኽቲ ዕለት እያ እናበለ ይዛረብ ነሩ። እንተ ኾነ እዚ ከምዚ ዝአመሰለ ምቕባል ናይ መንነት ስረዛ ክስዕቦ ይግባእ ማለት እዚ ባርያ ካብቲ ዘልኦ ኩነት ከውጽእ ይግባእ እምበር ብስም ዝገበሮ ጽቡቕ ብምጥቃስ መንነቱ አይተቐየረን ጌና አብ ባርነት እዩ ዘሎ። ብዙሕ ጊዜ ዝገጥም እዩ ሰብ ብግዳማዊ መልክዕ እንታይነቱ ዝሓለወ ክኸውን ይክአል ግን ካብ ጸጋ ዝርሓቐ ክኸውን ከአ ይክአል እዩ። ሰብ ሰብ ዘብሎ ውሽጡን ደጊኡን ሓደ ዓይነት ክብርን መንነትን ክህልዎ እንከሎ ጥራሕ እዩ።
፫ይ ትዕቢት ካብ ርእሱ አልዩ። ትዕቢት ቅድሚ ኹሉ እዩ ዘውድቕ። ዶግላስ ማክአሱር ዝተባህለ አብ ጊዜ ውግእ ኮረያ ዝመርሕ ዝነበረ ጀነራል እዩ። አብ ሓደ ግጥም ብዙሓት ብጾቱን መማኽርቱን እናመኸርዎ ምስማዕ ስለ ዝአበየ ካብ 1000 ንላዕሊ ዝኾኑ ወተሓደራት ብኾንቱ አጥፊኡ። ስአን ምኽሪ ምስማዕ ብትዕቢት ተመሪሑ ወተሃደራቱ አጥፊኡ ይብሃል።
አብ ዘሎናዮ እዋን ስአን ምኽሪ ኢየሱስን ቤተክርስትያንን፥ ለባማት ሰባት ዝብልዎ ስአን ምስማዕ ክንደይ ሃገራት አብ ግጭትን ሞትን ውግእን ይርከባ አለዋ። አብ ርክብ ሰባት ስድራታት ስአን ትሕትና ገርካ ምስማዕ ክንደይ ተፈላልዮም ይርከቡ። ሎሚ ልዕሊ ኹሉ ዝሳቐን ዝብተንን ዘሎ ቃል ኪዳን እዩ ስአና ልቢ ንልቢ ተወሃሂብካ ምዝርራብ ትዕቢት አቐዲምና ንፍቕሪ ሓዲግና አብ ምብትታንን ፋሕ ምባልን ምውዳቕ እንርእዮ ዘሎና ሓቂ እዩ። ወረ ዝገደደ አብ ገሊኡ አብ ምቅታል ዝበጽሑ ንርኢ አሎና። ናይ እዚ ኹሉ ምንጪ ትዕቢት ክፍአት ጥልመት እዩ። ትሕትና ንትዕቢት ቀታሊታ እያ፥ ንርእስኻ ከም እትመልኽ ትገብረካ እሞ ንሓቂ ክትመርጽ ትሕግዝ ስለዚ ትሕትና ለቢስና ንትዕቢት ካባና አውጺእና ንሓቂ ኢየሱስ ክንሰምዕ ጽን ንበል።
አብ ጥንታዊ ግሪኽ ንትምክሕቲ ፍሉይ ቃል ነርዎም hubris። አስክይሉስ ዝተባህለ ዓቢ ጸሓፋይ ተዋስኦ ከም ዝብሎ አምላኽቲ ከመይ ኢሎም ነቶም አብ ልዕሊ ካልኦት ሰባት ንርእሶም ዝገብሩ ከምዝቐጽዕዎም ይነግር። እቶም ውሩያት ነጋውስ ስሞም እናዕበየ ዝኸይድን ብልሓቶም እናበዝሐ ዝኸይድ ካብ መብረቕ አማልኽቲ ክጥንቀቝ አለዎም ይብል።
አብ ኩሉ እምነታት ናይ ትዕቢት ሓደጋነት ይግለጽ። ፈርዖን ራምሰስ ብጣዕሚ ትዕብተኛ እዩ ነሩ እንተኾነ ብሙሴ አቢሉ አምላኽ ንእኡን ንግስነቱን አጥፊእዎም። አዳምን ሔዋንን ብተመን ተፈቲኖም ካብታ ኦም ጽቡቕን ክፉእን እተፍልጥ በልዑ ከም አምላኽ ጽቡቕን ክፉእን ክፈልጡ ሓሲቦም እንተ ኾነ እዚ ኹሉ አብ ዓለም ዘሎ መከራ አምጺኦም። ትዕቢት ሞት አምጺኦምልና።
ሰይጣን ቅድሚ ምውዳቑ ካብቶም ዝጸበቑ መላእክቲ እዩ ነሩ እንተ ኾነ ንርእሱ ከልዕል ስለ ዝደለ አብ ክንዲ አብ መንግስተ ሰማይ ዘገልግል አብ ገሃነም እሳት ተኾኒኑ። ካብ ኩሎም ዝበለጸ ፍጡር ዝነበረ ካብኩሎም ዝተጸልአ ዝተፈርሐን ዝኸፍአ ፍጥረት ኮይኑ ዲያብሎስ ተባሂሉ።
ኢያኢሮስ ንኹሉ ሓዲጉ ኢየሱስ ክሕግዞ አብ ቅድሚኡ ደው ኢሉ ለሚኑ። እታ ደም ዝፈሳ ዝነበረ ሰበይቲ እውን እዚ እዩ ነሩ ሓሳባን ግብራን። ኢየሱስ ሎሚ እውን አብ ነፍሲ ወከፍና ከምዚ ዝበለ አተሓሳስባ ክህልወና እዩ ዝደሊ። ምሉእ እምነት ገርና አብ ቅድሚኡ ደው ክንብል እሞ ሓሳብና ድላይና ገሊጽና ምሕረትን ሰላምን ክንረክብ።
ግዙፋዊ ሕማም ጥራሕ አሳቕዩና ዘይኮነ እቲ መንፈሳዊ ሕማምና ማለት ኃጢአትና ሒዝና አብ ቅድሚ መንበር ኢየሱስ ተምበርኪኽና ክንጽሊ ኃጢአትና ክንእመን እሞ ክንሳሕ ተቢዕ ውሳኔ ክንገብር አሎና። እዛ ደም ዝፈሳ ዝነበረት ሰበይቲ ዘፈር ክዳኑ እንተ ተንከፍኩ ክሓዊ እየ ኢላ ስለ ዝአመነት እሞ አብኡ ስለ ዝኸደት ሓውያ። አብዚ እንርእዮ ሃረርታ ጽቡቕ ድላይ ትምኒት እኹል አይ ኮነንን አብ ግብሪ ክንገብሮ አሎና። ሎሚ ኢየሱስ ብቤተ ክርስትያኑ ገሩ ይረኽበና ምሉእ እምነት ገርና አብኡ እንተ ቐረብና አባና ተአምራት ይፍጸም።
ኢየሱስ ነታ ብምሉእ እምነት ዝቐረበቶ ሰበይቲ ጓለይ አይትፍርሒ እምነትኪ እያ ዘድኃነትኪ ብሰላም ኪዲ ኢልዋ። እምነትን አብ ቅድሚ ኢየሱስ ደው ምባልን ክልተ ዘይፈላለ ነገር እዩ። እምነት ሕውየት ሕድገት ሰላም የውርደልና። ሎሚ ክንደይ ካባና ኢና ክንሓዊ እንደሊ? ክንደይ ኢና አብ ኢየሱስ ክንቀርብ እንደሊ? ክንበራበር አሎና ፍርሒ፥ ጉድለት እምነት ጸልዩና አብ ኃጢአት አብ ቂምታ አብ ጽልእን ፍርሕን አይንንበር። ንትዕቢትና ንክፍአትና ተአሚና ብእከየ ወበ ዓቢ እከየ ኢልና አብ መንበረ ንስሓ ቀሪብና ንኢየሱስ ንለምኖ። ሽዑ ወደይ ጓለይ እምነትካ/ኪ አሕውዩካ/ኪ ብሰላም ኪድ ክብለና እዩ ነዚ የብቅዓና። ብሩኽ ክረምቲ ይግበረልና። ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ


text:
ኣብ ኣርባዕተ ወረዳታት ዞባ ምዕራብ ትግራይ ካርዲ መረፃ ካብ ዝወሰዱ 201ሽሕን 968 ህዝቢ እቶም 193 ሽሕን 889(96 ምኢታዊ) ኣብ 202 ናቑጣታት መረፃ ንዝኣመንሉ ፓርቲ ድምፆም ብምሃብ ዕዉት ዝኾነ ሓምሻይ ዙር ሃገራውን ክልላውን መረፃ ኣካይዶም።
እቲ ከይዲ መረፃ ዕዉት ክኽውን ዝኻኣለ ተዋዳደርቲ ፖለቲካዊ ፓርቲታት ዘለዎም ኣማራፂ ፖሊሲ ሕብረተሰብ ክፈልጦ ብምግባሮም እኹል ግንዛበ ክረክብ ሰለዘኽኣሎ እዩ ክብሉ ነበርቲ ከተማ ሰቲት ሑመራ ነባር ተጋዳላይ ጉዑሽ ተጠምቀን ኣይተ ዼጥሮስ በዛብህን ብሓባር ገሊፆም። ንእስቲ ፋና ሃ/እየሱስን መንእሰይ ደስታ
ገ/ሚካኤልን ብወገኖም እዚ መረፃ ሰላማውን ዲሞክራስያውን ምንባሩ ድሕሪ ምግላፅ ህዝቢ ብካርዱ ኣቢሉ ንዝኣመኖ ፓርቲ እንትመርፅ ግደ መናእሰይ ልዑል ምንባሩ ሓቢሮም።
ኣብቲ መረፃ ሰብ ፀጋ ዕድመን ኣካል ጉድኣትን ቕድሚያ ብምሃብ ዝተረጋገአ፣ ተኣማንን ደንቢ መረፃ ዘኽበረን መረፃ ምንባሩ ዝሓበሩ ድማ ተዓዘብቲ መድረኽ ዓረና ኣይተ ባንቲ ተሻለን ኣይተ ግርማይ ምስጋናውን እዮም። ኣብ ኩሎም ናቑጣታት መረፃ ሰላማውን ተኣማንን ከም ዝነበረ ድማ መተሓባበሪ ቦርድ መረፃ እቲ ዞባ መምህር ኣታላይ ተወልደ ገሊፆም።
ዘይሕጋዊ ስደት መናእሰይ ንምዕጋት ዘኽእል ዘተ ተኻይዱ
ብ ዞባ ምብራቕ ትግራይ ወረዳ ሓውዜን ምዕጋት ዘይሕጋዊ ስደት መናእሰይን ኣብ ዓድኻ ተረባሒ ንምዃን ዘክእል ሜላን ዘድሃበ ምስ ኣመራርሓ ኣካላትን ገለ ካብ ስደት ተመለስቲ መናእሰይን ብሽዱሽተ ጉንበት 2007 ዓ/ም ዘተ ከም ዝተኻየደ ቤት ፅሕፈት ጉዳይ መናእሰይን ስፖርትን እቲ ወረዳ ገሊፁ፡፡
ዕላማ እቲ ዘተ መናእሰይ ናይ ስደት ሃንቀውትኦም ብምቕያር ኣብ ሃገሮም ዘሎ ጥጡሕ ሃዋህው ተጠቒሞም ንባዕሎምን ሃገሮምን ዝቕይርሉ ምርድዳእ ንምብፃሕ ከም ዝኾነ ምክትል ሓላፊት ቤት ፅሕፈት ጉዳይ መናእሰይን ስፖርትን እቲ ወረዳ ወ/ሮ ኣዝመራ ወልደማርያም ሓቢረን፡፡ ነዚ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ተደጋጋሚ መድረኽ ምርድዳእ ብምፍጣር መጠኑ ዝቕንስ ዘሎ ዘይሕጋዊ ስደት ጠቕሊሉ ጠጠው ንኽብል ፃዕሪ ኩሉ ሕብረተሰብ ከም ዝሓትት ወሲኸን ኣረዲአን፡፡
ተሳተፍቲ እቲ መድረኽ ዘተ ዝኾኑ ተመለስቲ ስደት መናእሰይ እውን ትርፊ ዘይሕጋዊ ስደት ሞትን መግረፍትን ጥራሕ ምዃኑ መስኪሮም፡፡ ተሳተፍቲ እቲ ዋዕላ ዘይሕጋዊ ስደት ንምዕጋት ዝከኣሎም ዘበለ ፃዕሪ ከም ዝገብሩ ብሓበራዊ ቅዋሞም ኣቢሎም ኣብቲ ዕለት ቃል ኣትዮም፡፡
24 ማሕበራት ሕብረት ስራሕ ልዕሊ ኣርባዕተ ነጥቢ ሰለስተ ሚልዮን ብር ካፒታል ወኒነን
ኣብ ዞባ ሰሜን ምዕራብ ወረዳ ታሕታይ ቆራሮ ዝርከባ 24 ሕብረት ስራሕ ማሕበራት ልዕሊ ኣርባዕተ ነጥቢ ሰለስተ ሚልዮን ብር ካፒታል ከም ዝወነና ቤት ፅሕፈት ሕርሻን ልምዓት ገፀርን እታ ወረዳ ገሊፁ፡፡
መተሓባበሪ ከይዲ ስራሕ ዕቋርን ልቓሕን እታ ወረዳ ኣይተ ወንድየ ግርሙ ከምዝገለፅዎ እተን ሕብረት ስራሕ ማሕበራት ሕብረተሰብ ብቐረብኡ እታወታት ሕርሻ ክረክብ ኣብ ርእሲ ምግባረን ኣብ ምርግጋፅ ዕዳጋን ባህሊ ቁጠባን ዘተባብዕ ውፅኢት እናመዝገባ ከም ዝመፃ ሓቢሮም፡፡
መጠን መበገሲ ካፒታል እተን ሕብረት ስራሕ ማሕበራት 649 ሽሕ ብር ከም ዝነበረ ዝሓበሩ ኣይተ ወንድየ፣ ሕዚ ዘለወን መጠን ካፒታል ድማ ኣርባዕተ ነጥቢ ሰለስተ ሚልዮን ብር ምዃኑ ኣብሪሆም፡፡ ከም ውፅኢቱ እውን ብመሰረት ኣዋጅ ቁፅሪ 147/9 ሕዚ ከም ወረዳ ሓንቲ ኩለ መዳይ ዩኔን ዕቋርን ልቓሕን ሕብረት ስራሕ ማሕበር ክተጣየሽ ከም ዝኸኣለት እቶም መተሓባበሪ ከይዲ ስራሕ ኣብሪሆም፡፡
ንምጥንኻር እታ ሓዳሽ ዩኔን ካብ ኤጀንሲ ምስፍሕፋሕ ሕብረት ስራሕ ማሕበራት ትግራይ 350 ሽሕ ብር ዝግመት ንብረት፣ ጥረ ገንዘብ ከምኡ እውን ካብ ሓደሽቲ ኣባላት ልዕሊ 20 ሽሕ ብር ጥረ ገንዘብ ኣታዊ ከም ዝተረኸበ ንምፍላጥ ተኻኢሉ ኣሎ፡፡
ዜና
ሓምሻይ ዙርያ ሃገራውን ክልላውን መረፃ ነፃ፣ ፍትሓውን ዴሞክራስያውን ምንባሩ ሕፁያት ተወዳደርቲ ዓረና/መድረኽ ኣረጋጊፆም
16 ግንቦት 2007 ዓ/ም ዝተኻየደ ሓምሻይ ዙር ኣጠቓላሊ ሃገራውን ክልላውን መረፃ ህዝቢ ብድሌቱ ዝተሳተፈሉ ነፃ፣ ፍትሓውን ዴሞራስያውን ምንባሩ ዓረና መድረኽ ብምውካል ኣብ መረፃ ክልል ውቕሮን ወረዳ ኣፅቢ ወንበርታን ንፌደራልን ቤት ምኽሪ ክልልን ዝነሓንሑ ሕፁያት ተወዳደርቲ ኣረጋጊፆም።
ኣብ መዓልቲ መረፃ ኣብ ክልል መረፃ ውቕሮ ተረኺብና ዘዘራረብናዮም ዓረና መድረኽ ወኪሎም ንፌደራል ተወከልቲ ህዝቢ ዝቐረቡ ኣይተ ቴድሮስ መጐስ ከም ዝገለፅዎ እቲ ዝተኻየደ መረፃ ኣብ ቅድመ ምድላው፣ እዋን መረፃ ይኹን ድሕሪ መረፃ ነፃ፣ ፍትሓውን ዴሞራስያውን ምዃኑን ህዝቢ ዝኣምነሉ ፓርቲ ብነፃነት ዝመረፀሉን ምንባሩ ኣረጋጊፆም። “ቅድሚ እዋን መረፃ በራሪ ወረቐትን ብሮሸርን እናተጠቐምና ዕላማታትና ህዝቢ ክፈልጦ ገይርና ኢና። ተወዳደርቲ ንምልላይ እውን ፎቶታትና ዝሓዘ ፖስተር ኣብ ዝተፈቐዱ ከባቢታት ብምልጣፍ ምስ ህዝቢ ተላሊና። ኣብ እዋን መረፃ ተዓዘብትና ካብ ንጉሆ ሰዓት 12፡00 ጀሚሮም ኣብ ናቑጣ መረፃ ብምርካብ ከይዲ መረፃ ክዕዘቡን ኣብ’ዚ ንዘጋጥም ክፍተት ከስተኻኽሉን ገይርና ኢና። ድሕሪ መረፃ እውን እንተኾነ ኣብ ቆፀራ ድምፂ እቶም ተዓዘብቲ ተሳቲፎም እዮም። ብድምር ኣብ ኩሎም ከይድታት ዘጋጠመና ዕንቅፋት ይኹን ዝተፈጠረ ቅሬታ የለን” ክብሉ ኣይተ ቴድሮስ ገሊፆም።
ዓረና መድረኽ ብምውካል ኣብ ክልል መረፃ ኣፅቢ ወንበርታ ንኣባል ቤት ምኽሪ ክልል ዝተነሓንሑ ተወዳዳሪ ሃለቃ ገብረ መድህን ገብረየሱስ ብወገኖም ኣብ ቅድመን እዋን መረፃን ዝኾነ ዓይነት ዕንቅፋት ከም ዘይኣጋጠሞም ብምሕባር ኣብዚ መረፃ ህዝቢ ብድሌቱ ንዝኣመነሉ ፓርቲ ድምፁ ከም ዝሃበ ኣብሪሆም። ብመሰረት እዚ ነፃ፣ ፍትሓውን ዴሞክራስያውን መረፃ ከም ዝተኻየደ ሓቢሮም።
ኣብ ሸሞንተ ክልላት መረፃ ዞባ ምብራቕ ትግራይ 409 ሽሕን 688 ሰብ መረፃ ካርድ ዝወሰደ እንትኾን ካብዚ እቲ 99 ምኢታዊ ኣድሚፁ እዩ። ኣብ እዋን ምዝገባ ይኹን ምሃብ ድምፂ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ልዕሊ 53 ምኢታዊ ዝተረጋገፀሉ ሃገራውን ክልላውን መረፃ ዞባ ምብራቕ ህዝቢ ብነፃነት ንዝደለዮ ፓርቲ ድምፁ ዝሃበሉ ከምዝነበረ ኣብ ዞባ ምብራቕ መተሓባበሪ ቦርድ መረፃ ኣይተ መኮነን ረዳ ገሊፆም።
ከም ኣገላልፃ እዞም መተሓባበሪ ቅድሚ መረፃ ናውቲ መረፃ ፅፈቶምን እዋናውነቶምን ሓልዮም ነናብ ናቑጥኡ ኣብ ምእታው ይኹን ነቲ መረፃ ዘድልዮ ኣጠቓላሊ ቅድመ ምድላዋት ኣብ ምግባር ምንም ክፍተት ኣይነበረን። ስለዝኾነ ኣብ ቅድመ፣ እዋን መረፃን ድሕሪ መረፃን ዘጋጠመ ዕንቅፋት ኣይነበረን። ብወገን ተወዳደርቲ እውን ኣብ ኩሎም ከይድታት ኣመልኪቶም ዘቕረብዎ ቅሬታ ወይ ጥርዓን ከምዘየለ እቶም መተሓባበሪ ቦርድ መረፃ ገሊፆም።
ብወገንና እውን ካብ ድሮ እቲ መረፃ ጀሚርና ኣብ ዝተፈላለዩ መረፃ ክልላትን ናቑጣታትን ተዘዋዊርና ከም ዝተዓዘብናዮ ምንም ዓይነት ክፍተት ኣየጋጠመናን። ተወከልቲ ተቓወምቲ፣ ገዛኢ ፓርቲ ይኹን ተዓዘብቲ ህዝብን ኣዘራሪብና ዝረኸብናዮ መልሲ እውን እቲ መረፃ ነፃ፣ ፍትሓውን ዴሞክራስያውን ምንባሩ ዘረጋግፅ እዩ።


text:
ትንታነ ዜና 17-05-2018
ንኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ከተጽንዕ ብሕቡራት ሃገራት ዝተመዘት መርማሪት ኮሚሽን ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ኤርትራ ከቢድ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ይፍጸም ብምህላው ኣስታተ 500 ገጻት ዝሓዘ ሰነድን ንዑዑ ዘሰኒ ኣሳእልን ዘቅረበትሉ ፈላሚ ግዚኣ’ዩ ኔሩ 8 ሰነ ዓመተ 2015። ኣብቲ ግዜ’ቲ 3ተ ኣባላት ሒዛ ዝቆመት መርማሪት ኮሚሽን ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ማእሰርትን እሱራትን፡ ኣብ ልዕሊኦም ዝፍጸም ምግሃስ መሰረታዊ መሰላትን ኣካላዊ ማህሰይትን ግኑን ምዃኑ፡ ብጀካ’ዚ በቲ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት’ውን ብስርዓት ህግደፍ ዝፍጸም ግሁድን ስውርን ግፍዕታት’ውን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ኣስታት 5 ሽሕ ኤርትራውያን ዓዶም ገዲፎም ክስደዱ ከም ዝግደዱ ኣብቲ ንሓደ ዓመት መመላእታ ዘካየደቶ መጽናዕቲ ብዝግባእ ዘረጋገጸቶ ምዃና ዝፍለጥን ዝዝከርን’ዩ።
መጽናዕቲ እዛ ኮሚሽን ኣብ ስደት ፋሕ ኢሎም ኣብ ዘለው ኤርትራውያን ዝተሞርኮሰ’ዩ ኔሩ፡ ሕጂ’ውን እንተኾነ ንዑዑ ምርኩስ ብምግባር’ያ ትቅጽለሉ ዘላ፡ እቲ ምኽንያት ከኣ ህግደፍ ኣብ ኤርትራ አትያ ስርሓ ከተሳልጥ ዕድል ስለዘይሃባ’ዩ፡ እንሆ ድማ ክሳብ ሕጂ እቲ ኩናት ከምኡ እንዳበለ ይቅጽል ኣሎ፡ ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ’ዚ ኣኼባታት ኣብ ዝካየደሉ እዋናት ግን ህግደፍ ኤርትራ ንግህሰት መሰል ከም ትኹንንን ትጣበቅን’ዮም ክምድሩ ዝስምዑ፡ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቒ ግን ካልእ’ዩ። ብሰንኪ’ዚ ሽግር እዚ ዝተፈጥረ ሕልክላኽ ህይወት ክጻወር ዘይከኣለ ኤርትራዊ እናተወደበ ንስደት ኣብ ዘማዕደወሉን ማሕበረሰብ ዓለም ብግዲኡ ንኤርትራ ከም መፍረዪ ስደተኛታትን ዘይበዓልቲ ለይቲ ዜጋታታን ጌሩ ኣብ ዝጥምተላን ዘሎ እዋን እምበኣር፡ ህዝቢ ኣብ ጫቛጫቛ ብምንባርን ነቲ ካልእ ጉዳያቱ ቦታ ብምኽላን ዕድመ ስልጣኑ ንምንዋሕ ጥራይ ዝነብር ዘሎ ስርዓት ህግደፍ፡ ሎሚ’ውን ህዝቢ እቲ ዝኸበረ በዓሉ ኣብ ዝጽንብለሉ ወርሒ ኣብ ሓሸውየ ክኣቱ መታን ነቲ ሰብን እዝግን ዝፈልጦ ሓቒ ብምኽሓድ ኣብ ዓለም ኤርትራ ጥራይ’ያ ሰብኣዊ መሰል ዜጋታታ ተኽብር ሃገር ክብል ብመንገዲ ዋና ጸሓፊ ህግደፍ አልኣሚን መሓመድ ስዒድ ኣቢሉ ገሊጹ። ኤርትራ ኣብ ዓለም ሰብኣዊ መሰል ዝኽበረላ እንኮ ሃገር’ያ።
እዚ መግለጽ’ዚ ምስ ሕሉፍን ህሉውን ተመክሮ ህግደፍ ኣዛሚድካ ክረአ ከሎ ሓድሽ’ኳ እንተዘይኮነ ግን ድማ ዘደንጸ’ዩ። ስርዓት ህግደፍ እቲ ዘይንቡር ከም ንቡር ጌሩ ካብ ዝወስዶን ንሓቒ ጸለሎ ምቅባእ ከም ዝቐሎን ጉዕዞ 27 ዓመታት ብቁዕ መምህር’ዩ።
እዚ ናይ ሕጂ ፈጢርዎ ዘሎ ሓድሽ ድራማ’ውን ካብቲ መደናገርን ዘይእመን ሜላታቱን ሓደ’ዩ። ኣብ ኤርትራ ግህሰት ሰብኣዊ መሰል ዘየለ እንተድኣ ኮይኑ ሰለምንታይ ህዝቢ መዓልታዊ ናብ ስደት ይውሕዝ ኣሎ፡ ህዝቢ ጥሜትን ጽምእን ሓሊፉ ኣብ ምቹእ ናብራ እንተድኣ ዝነብር ኮይኑ ሰለምንታይ ኤሪ ቲቪ ጸገም ዝስተ ማይ ኣብ ዜና ተቅርቦ’ላ፡ ሓደ ኤርትራዊ ካብን ናብን ውሽጢ ሃገሩ ብናጽነት ክንቀሳቐስ ዝኽእል እንተኾይኑ ብዝሓለፍካዮ ብሎኮ ንምንታይ ኬላታት አድለየ፡ ወዘተ ኣብዚ ጉዳይ’ዚ ኣድሂብካ ብዙሕ ክበሃል ይኽእል’ዩ፡ ምክንያቱ ኩነታት ሃገርና ውሽጡን ደጊኡን ብዘዛርብ ሕሰማት ዝዘቅበበ ስለ ዝኾነ።
ብጀካ’ዚ ኣብዚ ንሰማዒ ዘደንጸወ መግለጺ አልኣሚን፡ ብርክት ዝበሉ ዜጋታት’ውን ኣብ ዝተፈላለያ ማዕከናት ተቓውሞ ኤርትራን ማሕበራዊ መራኽቦታትን ሓሳባቶምን ዝፈልጥዎ ሓቅታትን እናፍሰሱ’ዮም ዝርከቡ ዘለው፡ እቲ በዚ ስርዓት ዝተፈጸመን ዝፍጸም ዘሎ ግፍዕን ኣብ ዝቅጽለሉ ዘሎ ግዜ ከምዚ ዓይነት ኣላጋጭ ክትሰምዕ ሓደ መዓልቲ ጥራይ ዝኣክል ብዘይ ምዃኑ ድማ እዚ ትሕዝቶ’ዚ ክሳብ ዝዳለወሉ ሰዓት ሪኢቶታት ዝተፈላለዩ ወገናት’ውን እናወሓዙ’ዮም ኔሮም።
ኣብ ኤርትራ ናጽነት ሃይማኖታት ከም ዝሕሎን እዚ ድማ ፈጺሙ ኣብ ካልእ ሃገር ከምዘየለን ንዝነግር መግለጺ እቲ ዋና ጸሓፊ እዞም ዜጋታት ቅድሚ ሕጂ ብትእዛዙ ብዙሓት ቅዱሳት መጽሓፍቲ ከምዝተቓጸሉን ብርክት ዝበሉ ምእመናን ከምዝተኣሰሩን ነቶም ን12 ዓመት መመላእታ ኣብ ዝሸምገለ ዕድሚኦም ተኣሲሮም ብዙሕ ጸገማት ጥዕና ዘሕልፉ ዘለው ጳጳስ እንጠንዮስን ካልኦት መራሕቲ ሃይማኖታትን ከም ኣብነት ብምጥቓስ ይገልጹ፡ ዋናን ጎይታን ፖለቲካዊ ውሳኔኻ ዘይምዃን፡ ናይ ምጽሓፍን ምዝራብን ናጽነት፡ ብዘይ ፍርሕን ራዕድን ከምኡ’ውን ናጽነት እምነትን ሕትመትን’ውን እቶም ኣብ ኤርትራ ክኽበሩ ዝነበሮም ግን ድማ ተረጊጾም ዝኸዱ ዘለው ሓርነታት ምዃኖም’ውን ይውስኹ።
ኣቶ ኣልኣሚን ኩነታት ሰብኣዊ መሰል ኤርትራ ብዓይኒ ገዛእ ርእሱ ጥራይ ከም ዝተመልከቶን እንተኾነ ግን እቲ ንውልቑ ኣብነት ብምግባር ዝተጠቐመሉ መግለጺ ኣብ ህዝቢ በጺሑ ከምዘይሰርሕን ዝገለጹ ካልኦት ወገናት’ውን ኣካል’ቲ መግለጺ ኣልኣሚን ዝፈጠሮ ኣግራሞት’ዮም ንዘይተፈጸመ ፍጻሜታት ከምተፈጸመ ንሓቂ ብሓሶት፡ ንመጻኢ ኣብ ዘየለ ተስፋ ኮታ ንግዚኡ መጠበሪ ዝኸውን ንኣረጋውያን ዕድመ ዘሕጽር፡ ንመንእሰያት ኣብ ባርነት ዘንብርን መጻንሒ ዝኸውንን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ካብ ዘስሙዑና 27 ዓመታት ዝገበሩ ህግደፋውያን ሕጂ ድማ ብዘይ ሕፍረት ልዕሌና ፍትሓዊ የለን ክብሉ ምርኣይን ምስማዕን ክቱር ንዕቀት ጥራይ ዘይኮነ ላግጺ’ውን ምዃኑ ይጠቅሱ።
ፋሽሽትነት ኣብ ናይ መወዳእታ ጥርዙ በጺሑ ንክርአ ተራ ህዝብን መንእሰይን ሱቅትኡ ክሰብር ኤርትራውያን ተቓወምቲ ውድባት ይኹኑ ውልቀ ሰባት ተከባቢሮምን ተጠርኒፎምን ምስ ህዝቦም ናብ ሓርነት ጉዕዞ ብሓድነት ከካይዱ ድማ ኣብ መወዳእታ ናብቲ ህዝቢ ለበውኦም የመሓላልፉ።


text:
ካብ “ሸዳት” ፓርክ ኢንዳስትሪ መቐለ ብኽፋል
ኣብ ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ˝ትራንስፎርሜንን” ካብ ዝተትሓዙ ዓበይቲ ሸቶታት ልምዓት፣ ሕርሻ ዝመርሖ ቁጠባ ሃገርና ናብ ኢንዳስትሪ ዝመርሖ ብምስጋር ሃገርና ማእኸል ኢንዱስትርታት ክትከውን ምግባር እቲ ቀንዲ እዩ። ምኽንያቱ ኣብ ሃገርና ስሉጥ ቁጠባዊ ዕብየት ብምርግጋፅ ኣብዝሓ ክፋል ሕብረተሰብ ተረባሓይ ንምግባር ልምዓት ኢንዳስትሪ ዘለዎ ረብሓ ልዑል ብምዃኑ ነዚ ኣብ ከተማታት ምህናፅ ማለት ወሳናይ ሽኻል ልምዓት ምህናፅ ማለት እዩ። ስለዝኾነ ሃገርና ኣብ 2025 ዓ.ም ብዘፈር ማኑፋክቸሪንግ ኢንዳስትሪ ክትበፅሖ ዝሓዘቶ ሽቶ ንምዕዋት ብመንግሰትን ውድብን ሰፋሕቲ መደባት ተሓንፂፆም እናተሰርሑ ይርከቡ። ናይዚ መርኣዪ ኣብ ዝተፈላለዩ ክልላት ህንፀቶም ተዛዚሙ ዝተመረቑ ኢንዱስትሪ ፓርክታት ምጥቃስ ይከኣል። እዚ እውን ሃገርና፣ ብዘፈር ማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪ ካብ ኣህጉረ ኣፍሪካ መሪሕ ንምግባር ዝሓንፀፀቶ ስትራተጂ ልምዓት ኢንዱስትሪ ኣብ ባይታ ወሪዱ ተግባራውን ውፅኢታውን ይኸውን ምህላዉ ዓብዪ ምስከር እዩ። እምበኣርከስ ትሕዝቶ እዚ ዛዕባ እውን ኣብ ከተማ መቐለ ተሃኒፁ ንምርቓ በቂዑ ዘሎ ኢንዱስትሪ ፓርክ ዕድል ስራሕ ካብ ምፍጣር ሓሊፉ ምስ ኮሌጃት ቴክኒክን ሞያን ዘለዎ ምትእስሳር ውሱን ነገር ምባል ከድሊ እዩ።
ማእኸል ኢንዱስትሪ ፓርክ ከተማ መቐለ ኣብ 2009 ዓ/ም ብብርኪ ሃገር ተሃኒፆም ንምረቓ ካብ ዝበቕዑ ኢንዱስትሪታት ፓርክ ሓደ እዩ። እቲ ኢንዱስትሪ ፓርክ ጠቕላላ ስፍሓቱ ሓደ ሽሕ ሄክታር መሬት ዝሽፍን እንትኸውን ሐዚ ኣብ ቀዳማይ ምዕራፍ ተሃኒፁ ንምርቓ በቂዑ ዘሎ ግና እቲ 75 ሄክታር መሬት እዩ። ኣብቲ ፓርክ 15 ሸዳት ዝተሃነፁ ኮይኖም 96 ሚልዮን ዶላር ኣሜሪካ ተሰሊዕሉ ዝተሰርሐ ፓርክ እዩ። እቲ ኢንዱስትሪ ፓርክ ብኣሽሓት ዝቑፀሩ ዜጋታት ክልልና ዕድል ስራሕ ካብ ምፍጣር ሓሊፉ ሃገርና ብብርኪ ዓለም ለኸ ዋና መናሃርያ ዘፈር ኢንዱስትሪ ጨረቓ ጨርቅን ኣልባሳትን ክትኸውን ዝለዓለ ተራ ኣለዎ። ካብዚ ብተወሳኺ ምትእስሳር እታዎታትን ምህርትን ከምኡ እውን ብ“ኤክስፓርት” ንግዲ ኣቢሉ ኣታዊ ሸርፊ ወፃኢ ሃገርና ንምዕባይ ኣብ ግምት ብምእታው ዝተሃነፀ ዓብዪ ሃገራዊ ፕሮጀክት ምዃኑ ኣብቲ እዋን ስነ ስርዓት ምርቓ ብቀዳማይ ሚኒስተር ሃገርና ኣይተ ሃይለማርያም ደሳለኝ ተገሊፁ እዩ።
እዚ ኢንዱስትሪ ፓርክ ብመንፅር ምፍጣር ዕድል ብፍላይ ድማ ካብ ኮሌጃት ቴክኒክን ሞያን ሰልጢኖም ዝወፁ መናእሰይ ዘለዎ ትርጉም ዓብዩ ምዃኑ ግልፂ እዩ። ኣብ ክልልና በብዓመቱ ኣብ ኮሌጃት ቴክኒክን ሞያን ኣትዮም ብምስልጣን ይምረቑ ንዘለዉ ብርክት ዝበሉ ተምሃሮ ቀፃሊ ተስፋ ብሩህ ዝገብር እዩ ተባሂሎም ተስፋ ካብቶም ዝተገበረሎም ሓደ ድማ እዩ። ካብዚ ብተወሳኺ ኣብ ኩለን ዞባታት ክልልና ዝነብር ህዝቢ ምስ ካልኦት ህዝብታት ሃገርና ብዝተፈለየ መልክዑ ካብ ሕርሻ ክፍለ ኢኮኖሚ ሓሊፉ ቀፃላይ ጉዕዝኡ ምስ ልምዓት ኢንዳስትሪ ዝተኣሳሰረ ክኸውን ዝህልዎ ኣስተዋፅኦ ልዑል እዩ። ስለዝኾነ ከም ሃገር ብምስፍሕፋሕ ኢንዳስትሪ ፓርክታት ንምስኻዕ ዝተሓሰቡ ኣጀንዳታት ከም ዘለዉን ነዚ ዕድል ዘመዓድው ኮይኑ ግና ነዚ ዕድል ምርካብ ዘይከኣሉ ብሚልዮናት ዝቑፅሩ መናእሰይ ሃገርና ዝህልዎ ረብሓ ንምግማቱ ኣየፀግምን። ቢሮ ቴሞትስ እውን እንተኾነ ኢንዳስትሪ መቐለ ይኹን ኣግሮ ፕሮሰሲንግ ባዕኸር ኣብ ግምት ብምእታው ታሕተዋይን ማእኸለዋይን ሓይሊ ሰብ እናሰልጠነ እዩ። ዛጊድ ፋብሪካታት ዓለባ ኣልመዳ፣ “ቬሎሲትን ዲቪኤልን” ብዝጠለብዎ መሰረት 1,500 መናእሰይ ኣሰልጢኑ ዘረከበ ኮይኑ ንፓርክ ኢንዳስትሪ መቐለ ዝኸውን እውን ምስ ኤጀንሲ ማእኸለዎት ማኑፋክቸሪንግ ኢንዳስትሪ ብምዃን ካብ ፓርክ ኢንዳስትሪ ሃዋሳ ተመክሮ ብምውሳድ ኣብ ምድላው ይርከብ። ብምዃኑ ኣብ ጋርመንት ዘድሃቡ ን10,000 መናእሰይ ንምስልጣን ተተሊሙ ዛጊድ 4,500 ሰባት ከሰልጥኑ ከምዝኸኣሉ መተሓባበሪት ውፅኢት መሰረት ዝገበረ ስልጠና ወ/ሮ ኪሮስ ገ/ህየወት ይገልፃ።
ወ/ሮ ኪሮስ ምስ ጋርመት ተዛሚዱ ኣብ ሕድሕድ ወገን ዘሎ ኣረኣእያ ክስተኻኸል ይግባእ ዝበለኦ ነገር እቲ መሰልጠኒ ሓይሊ ተቐዳዲሙ ወሰኽ መሃያ ዝሓትት ምዃኑ እዩ። ኣብዚ ክፍለጥ ዘለዎ ምስ ቴክኒካዊ ዓቕሚ ተዛሚዱ ሕድሕድ ሰብ ልዑል መሃያ ዝኽፈሎ ብፅፈትን ቅልጣፈን ስርሑን ኣብ ግምት ብምእታው እዩ። እንተዘይኮይኑ እተን ፋብሪካታት ንትርፊ ዝተጣየሸ እናሃለዋ ኣብዚ ሕዚ እዋን ካብ 26 ክሳብ 30 ምኢታዊ ብፅሒት መፍረያይነት “ፕሮዳክሽን ሬሾ” እናሃለወን መሃያ ክውስኸኩም ዘይኽእላ ምግንዛብ የድሊ። ናብዘን ፋብሪካታት ዝኣቱ ሕድሕድ መንእሰይ ዝበለፀ ተረባሒ ክኾን ዝኽእል ቅልጣፈን ባህሊ ስራሕን እንተማዕብል ብምዃኑ ብዝግባእ እቲ ፋብሪካ ዝጠልቦ ቴክኒክን ቴክኖሎጅን መሊኹ ተረባሒ ንምዃን ዓርሱ ከዳሉ ይግባእ ድማ ይብላ።
ስለዚ ትካላት ማእኸል መሰልጠኒ ቴክኒክን ሞያን ኣብ ምዕምባብን ምጥንኻርን ደገፍቲ ምዃነን ተረዲእና ኣብ ኣተሓሳስባን ክእለትን ዘለና ክፍተት ንምምላእ ቁሩባት ክንኸውም ይግባእ። መፃኢ ኢንዱስትርያላዊ ምዕባለ ሃገርና ናብ ዝለዓለ ጠርዚ ንምብፃሕ ምስ ትካላት ቴክኒክን ሞያን ሓበራዊ ጥምረት ፈጢርና ጉዕዞ ህዳሰና ብሩህ ክንገብር ሓደራ ንብል።


text:
ኣብ ኣፍሪካ ዝተርኣየ ሓፈሻዊ ዕብየት ቁጠባ ድኽነት ኣብ ምንካይ ዝገበሮ ኣስተዋፅኦ ዝተሓተ እዩ ተባሂሉ።ኣብ ኣፍሪካ ኣብ መንጎ ሃብታምን ድኻን ዘሎ ኽፍተት ሰፊሕ ምዃኑ’ውን ተፈሊጡ’ሎ ።ፖለቲካዊ ዘይምርግጋእ እውን ንቑጠባዊ ዕብየት ከምዝሃሰዮ ተገሊፁ።
እዚ ኩነታት ቁጠባ ኣፍሪካ ዝድህስስ ፀብፃብ ዓሽራይ ሕታም እዩ።ኣፍሪካ ኣብ 2008 ኣ/ፈ ዝተርኣየ ናይ ዓለም ፋናንሻዊ ቅልውላው ብኣንፃራዊ ኩነታት እንትምዘን ብዘዕግብ ተዋፂኣቶ ይብል እቲ ፀብፃብ።ብፋልይ ድማ ኣፍሪካ ኣብ 2010 ኣ/ፈ ኢኮኖሚያዊ ምዕባለ ኣርእያ ኣላ ይብል ብምውሳኽ።
ብዛዕባ እቲ ፀብፃብ ትንታነ ዘቕረቡ ኣብ ልምዓት ባንኪ ኣፍሪካ ዝሰርሑ ኣደም ኢልሂራ-ያካ ኣፍሪካ ነቲ ኣብ ቐረባ ዝተርኣየ ቁጠባዊ ቅልውላው ዓለም ከምዝተፃወረቶ ይገልፁ።ብፍላይ ድማ ኣብ ትሕቲ ሰሃራ ዝርከባ ሃገራት ኣፍሪካ ምስ ሃገራት ሰሜን ኣፍሪካ እንትነፃፀር ዝሐሸ ከምዝነበረ ይገልፁ።ምኽንያት ኣብ ሰሜን ኣፍሪካ ብዝነበረ ፖለቲካ ዘይምርግጋእ እዩ ይብሉ ንሶም።
ኮይኑ ግን ይብሉ ብምስዓብ ኣብ ኣፍሪካ ዝተርኣየ ቁጠባዊ ዕብየት ከዐንቅፉ ዝኽእሉ ሓደሽቲ ፖለቲካዊ ኩነታት እናተርኣዩ ምዃኖም ኣደም ይገልፁ።
ሓድሽ ዝተፈጠረ ፖለቲካዊ ተርእዮ ኣብ ኣፍሪካ ከምዝተግሃዱ ምስገለፁ ‘’ኣብ ሰሜን ኣፍሪካ ዝተፈጠረ ፖለቲካዊ ለውጥን ዘይምርግጋእን፡ኣብ ትሕቲ ሰሃራ ኣብ ዝርከባ ብርክት ዝበላ ሃገራት ኣፍሪካ ዝርአ ፖለቲካዊ ከይዲ ኣብ ነዊሕ እዋን ኣብ ዕብየት ቁጠባ ኣሉታዊ ፅልዋ ከስዕብ ይኽእል እዩ።’’ኢሎም።
ኣደም ኢልሂራ-ያካ ካሊእ ዘተኮርሉ ኩነት እቲ ሓፈሻዊ ቁጠባዊ ዕብየት ምስ ምንካይ ድኽነት ዘለዎ ምትእስሳር እዩ።ብኣንፃራዊ መልክዕ ኣብ ኣፍሪካ ዝለዓለ ቁጠባዊ ዕብየት ይርአ ኣሎ እንተተብሃለ’ውን እቲ ምዕባለ ንዝበዝሕ ህዝቢ ዝሓቖፈ ኣይኮነን።ብፍላይ ነቲ መንእሰይ።
እቲ ዓሽራይ ሕታም ዘተኮረሉ ካሊእ ጉዳይ ኣብ መንጎ ኣፍሪካን ቻይና፡ህንዲ፡ብራዚልን፡ኮሪያን ካልኦት ሃገራትን እናዓብየ ዝኸይድ ዘሎ ቁጠባዊ ምትእስሳር እዩ።ኣፍሪካ ክትጥንቀቖ ዝግብኣ ይብል እቲ ፀብፃብ እዚ ሓድሽ ርክብ ንዕኣ ብዝረብሕ መንገዲ ክትፍፅሞ ከምዘለዋ እዩ።


text:
ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ እገዳ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ንዘናውሕ ውሳነ ቁጽሪ 2385 ኣጽዲቑ።
እቲ ቤት ምኽሪ ሎሚ ሰሉስ ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ ነቲ ረቂቕ 11 ሃገራት ደጊፈነኦ፣ ዝተቃወማ ሃገራት ኣይነበራን፣ ኣርባዕተ ሃገራት ድማ ድምጸ ተዓቅቦ መሪጸን።
ድምጸ ተኣቅቦ ዝመረጻ ሃገራት ቻይና፣ ሩስያ፣ ግብጺን ቦሊቭያን’የን።
ነቲ ረቒቕ ውሳነ ዘዳለወት እንግሊዝ ክትከውን ከላ ኣምባሳደራ ‘ኤርትራ ንኣል-ሸባብ ትሕግዝ ንምህላዋ ዝሕብር መርተዖ ስለዘይተረኸበ ዘተባብዕ'ዩ፣ እንተኾነ ምስ ኮሚቴ እገዳን ፍሉይ መርማሪት ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላትን እውን ንክትተሓባበር’ ጸዊዖም።
እዚ ከም'ዚ'ሉ ከሎ፣ ሚኒስትር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገ/መስቀል ድሕሪ'ቲ ውሳነ ምንዋሕ እገዳ ኣብ ዝፈነዎ መልእኽቲ ትዊተር ‘ኩሎም ኣባል ሃገራት እቲ ዝቀረበ ክሲ ዕምቆት ከምዘይነበሮ ብዘይጥርጥር ተቐቢሎም’ዮም። ከምኡ ኮይኑ’ውን ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ ነቲ ዘይሕጋዊ እገዳ ንምቕጻል ምትእስሳርን ጭብጢን ዘይብሉ ተጠቒሙ’ ክብል መሊሱ።
ቤት ምኽሪ ጸጥታ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ እገዳ ዘንበረ ቅድሚ 8 ዓመት ከምዝኾነ ዝዝከር’ዩ።


text:
ዲን ኢንስቲትዩት ቴክኖሎጂ መቐለ ኣይተ መለስ ገብረየሱስ
ኣብ ምርግጋፅ ስሉጥን ቐፃልነት ዘለዎን ልምዓት ምሁርን ዝሰልጠነ ሓይሊ ሰብን ወሳኒ ግደ ኣለዎም። ብፍላይ ዝለዓለ ፍልጠት ሳይንስን ቴክኖሎጅን ዘለዎም ክኢላታት ኣስተዋፅኦኦም ዝዓዘዘ እዩ። ነዚ እዩ እምበአር መንግስቲ ንዘፈር ትምህርቲ ብፍላይ ድማ ንዘፈር ሳይንስን ቴክኖሎጅን ዝለዓለ ትኹረት ብምሃብ እናተንቀሳቐሰ ዝርከብ። ካብዞም ኣብዛ ሃገር ኣብዚ ዘፈር ዝነጥፉ ዘለዉ ትካላት ብ1995 ዓ/ም ዝተጣየሸ ኢንስቲትዩት ቴክኖሎጂ መቐለ ሓደ እዩ። እቲ ትካል ዝተጣየሸሉ ቀንዲ ዕላማ ኣብ ዘፈር ሳይንስን ቴክኖሎጅን መፅናዕትን ምርምርን ዘካይዱ ብሉፃት ምሁራት ንምፍራይ እዩ። ከምኡ እውን ኣብዚ ትካል ዝፈርዩ ምሁራት ኣብ ኩለመዳያዊ ምንቅስቓስ ልምዓት እዛ ሃገር ኣብነታዊ ግደ ንከበርክቱ ኣብ ግምት ብምእታው ዝተጣየሸ እዩ። እዚ ኢንስቲትዩት ፈለማ ብሓልዮት መንግስታዊ፣ ዘይመንግስታዊ ትካላትን ግዱሳት ተጋሩ ውልቀ ሰባትን እዩ ተጣይሹ። ኣብ መጀመርያ ክጣየሽ እንተሎ ኣብ ውሽጢ ዓድን ወፃእን ዝርከቡ ዘይመንግስታዊ ትካላትን ውልቀ ሰባትን ብዝገብርዎ ንዋታውን ገንዘባውን ሓገዝ እዩ ዝንቀሳቐስ ነይሩ። ንኣብነት ማሕበር ልምዓት ትግራይ፣ ማሕበር ረድኤት ትግራይ፣ ትእምት፣ ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ዓለም ዝርከቡ ተጋሩን ምስ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ተዋዲዶም ብምስራሕ እቲ ኢንስቲትዩት ብክልተ እግሩ ጠጠው ክብል ገይሮም እዮም።
ኢንስቲትዩት ቴክኖሎጂ መቐለ ፈለማ እንትጣየሽ ብሽዱሽተ መምህራንን ካብ ዝተፈላለያ ካልኣይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ትግራይ ልዑል ውፅኢት ብዘምፅኡ 104 ንፉዓት ተምሃሮን እዩ ከይዲ ምምሃር ምስትምሃር ጀሚሩ። ካብቶም ሽዱሽተ መምህራን እቶም ኣርባዕተ ካብ ዓዲ እንግሊዝ፣ ኔዘርላንድን ኣሜሪካን ዝመፁ እንትኾኑ እቶም ክልተ ድማ ኢትዮጵያውያን እዮም ነይሮም።
ኣንፈት እዚ ትካል ካብ መጀመርያ ኣትሒዙ ንሳይንስን ቴክኖሎጅን ክብ ከብሉ ዝኽእሉ ሓደሽቲ ዘፈራት ትምህርቲ ምኽፋት እዩ። ንሳቶም እውን “ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂን ኢንጅነሪንግ”ን፣ “ኮምፒውተር ሳይንስን ኢንጅነሪንግ”ን፣ “ኤሌክትሪካልን ኤሌክትሮኒክስን ኢንጅነሪንግ”፣ “ኮሚኒኬሽንን ኤሌክትሮኒክስን ኢንጅነሪንግ”ን “ኬሚካልን ባዮሎጂካልን ኢንጅነሪንግ” እዮም። ካብ 2011 ዓ/ም ኣትሒዙ ድማ ካልኦት ሓደሽቲ ሰለስተ ተወሰኽቲ ዘፈራት ትምህርቲ ማለት እውን “ሳይበር ሰኩሪቲ”፣ “ማተሪያል ሳይንስ ኢንጅነሪንግ”ን “ባዮቴክኖሎጅ”ን ብምኽፋት ብደረጃ ካልኣይን ሳልሳይን ዲግሪ ትምህርቲ ምሃብ ክጅምር እዩ።
ናብዚ ኢንስቲትዩት ዝኣትዉ ተምሃሮ ልዑል ውፅኢት ሃገራዊ ፈተና 10ይ ክፍሊ (ማትሪክ) ዘምፅኡ እዮም።ስለዚ ኣብቲ ትካል ብምእታው ክመሃሩ ዝደልዩ ተምሃሮ ብዌብሳይት ናይቲ ኢንስቲቱት፣ ብስልኪ፣ ምልክታት ብምልጣፍን ብዝተፈላለዩ ማዕኸናት መራኸብቲ ሓፋሽ ብምፍላጥን ክምዝገቡ ይግበር። ካብ 1995 ክሳብ 2004 ዓ/ም ኣብዚ ትካል ንክመሃሩ ዝሕረዩ ዝነበሩ ተምሃሮ ኣብ መላእ ትግራይ ካብ ዝርከባ ካልኣይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ፀብለልታ ዘለዎ ውፅኢት ዝነበሮም እዮም። ኣብ 2004 ዓ/ም ምስ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ድሕሪ ምፅንባሩ ድማ ካብ መላእ ሃገር ብምምዝጋብ መእተዊ ፈተና እናሃበ ምቕባል ጀሚሩ።
ከይዲ ምዝገባ ምስተወደአ እቶም ተምሃሮ እቲ ትካል ዘዳለዎ መእተዊ ፈተና ብምውዳድ ይወዳደሩ። ኣብ ትግራይ ዝተመዝገቡ ተምሃሮ ኣብ ኩለን ዞባታት ናቑጣታት መፈተኒ ብምድላው ተምሃሮ ኣብ ቀረብኦም ይፍተኑ። ካብ ትግራይ ወፃእ ዝተመዝገቡ ተምሃሮ ድማ እቲ መእተዊ ፈተና ኣብ ኣዲስ ኣበባ ይወሃብ። እዚ ኣሰራርሓ እቶም ተምሃሮ ካብ ተወሳኺ ወፃእን ገልታዕታዕን ንምድሓን ብምሕሳብ ምዃኑ ዲን ኢንስቲትዩት ቴክኖሎጂ መቐለ ኣይተ መለስ ገብረየሱስ የረድኡ። ኣብዚ ሐዚ እዋን እቲ ኢንስቲቱት በብዓመቱ ብማእኸላይ 200 ብሉፃት ተምሃሮ ተቐቢሉ እናምሀረ ይርከብ።
እቲ ዝዳሎ መእተዊ ፈተና ካብቲ ኣብ ካልኣይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ዝተምሃርዎ ትምህርቲ ብተወሳኺ ንቅድሚት ሓዱሽ ነገር ንምፍላጥ፣ ንምምሃዝ፣ ንምምርማርን ንምፅናዕን ዘለዎም ድልውነትን ተበግሶን ዝዕቀንሉ እዩ። ኣብ ርእሲ እቲ ዘለዎም ኣካዳሚያዊ ዓቕሚ መስተውዓላይነቶም፣ መሃዛይነቶም፣ ምኽንያታውነቶም፣ ቀፃሊ ራኢዮም፣ ንቕሓቶምን ሓፈሻዊ ዓቕሞምን ዝዕቀኑሎም ፈተናታት እዮም ዝዳለዉ። ብተወሳኺ እንግሊዘኛ፣ ሒሳብን ተውህቦን (aptitude) ይፍተኑ።
እዞም በዚ መንገዲ ተፈቲኖም ዝሓለፉ ተምሃሮ ኣብ ዝመረፅዎ ዘፈር ትምህርቲ ብምእታው ሓሙሽተ ዓመት ይመሃሩ።ኩሎም ተምሃሮ ብፀቢብ መንፊት ተነፍዮም ዝሓለፉ ንፉዓት ተምሃሮ ስለዝኾኑ ኣብቲ ኢንስቲትዩት ዝፅበዮም ትምህርታዊ ንሕንሕ ካብ እቶም ዝሓለፍዎም እዋናት ትምህርቲ ዝዓበየ እዩ። ናብቲ ትካል ዝኣትዉ ተምሃሮ ዝለዓለ ፃምእ ትምህርትን ክእለትን ዘለዎም ስለዝኾኑ ንስንሳቶም ብዝገብርዎ ትምህርታዊ ንሕንሕ ዝለዓለ ፍልጠት ንክውንኑ የኽእሎም።
እቶም ኣብቲ ኢንስቲትዩት ከምህሩ ዝምደቡ መምህራን እውን ንዓቕሚ እቶም ተምሃሮ ዝምጥኑ፣ ዝለዓለ ኣካዳሚያዊ ፍልጠት ዘለዎም፣ ሓላፍነት ዝስመዖምን ግዱሳትን ዝኾኑ እዮም። ዝኾነ መምህር ዘምህሮ ክፍሊ ሃልይዎ ብዘይ ወድዓዊ ከቢድ ፀገም ፈፂሙ ኣይተርፍን። ናብ ክፍሊ ዘይኣቱ እንተኾይኑ ተምሃሮ ኣቐዲሞም ንክፈልጥዎ እዩ ዝገብር። እቶም ተምሃሮ እውን ንምምሃር ዘለዎም ድልውነት ልዑል ስለዝኾነ እታ ዝመሃሩላ ክፍለ ግዘ ክትሓልፎም ኣይደልዩን። ስለዚ ተምሃራይ ይኹን መምህር ካብ ክፍሊ ምትራፍ ነውሪ እዩ። እቶም ተምሃሮ ኣዝዮም ንፉዓትን ኩሉ ግዘ ሓዱሽ ነገር ሓተትቲን ስለዝኾኑ እቲ መምህር ንዘምህራ ሓንቲ ክፍለ ግዘ ልዕሊ ሰለስተ ሰዓት እዩ ተዳልዩ ዝኣቱ። ኣብዚ ጉዳይ ርእይቶ ዝሃቡ ዲን እቲ ኢንስቲትዩት “ዝዓበየ ሃፍቲ እቲ ኢንስቲትዩት እቶም ተመሪፆም ዝኣትዉ ንፉዓት ተምሃሮ ብዝበለፀ ንፉዓት ንምግባር ኩሉ ሰራሕተኛ ሓላፍነት ተሰሚዑዎ ብህርኩትነት ምስራሕ ከም ባህሊ ምውሳዱ እዩ” ይብሉ መምህራን እቲ ኢንስቲትዩት ካብ ክልሰ ሓሳብ ንላዕሊ ንተግባራዊ ትምህርቲ ዝለዓለ ትኹረት ሂቦም ዘምህሩ ምዃኖም እውን ናይዚ መረጋገፂ እዩ።
ኢንስቲትዩት ቴክኖሎጂ መቐለ ቅድሚ ናብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ምፅንባሩ ዝነበርዎ ናውቲ ትምሀርቲ እኹላት ኣይኮኑን። ይኹን እምበር በቶም ዝነበሩ ውሑዳት ኣብያተ ፈተነ ለይቲ እውን እንተይተረፈ መምህራንን ተምሃሮን እናተባረዩ ተግባራዊ ትምህርቲ ብምምሃር እኹል ፍልጠት ዝረኽብሉ ኩነታት ንምፍጣር ተኸታታሊ ፃዕሪ ይካየድ ነይሩ። ንኣብነት ኣብ መጀመርያ እዋናት ኣብቲ ኢንስቲትዩት ዝነበራ ንትምህርቲ ዘገልግላ ኮምፒውተራት 30 ጥራሕ እየን። እዚ ዝፈጠሮ ድማ ምስ ኮምፒውተር ምትእስሳር ንዝነበሮም ዘፈራት ትምህርቲ ኣብ ምሃብ ፀገማት የጋጥም ነይሩ።ኣብቲ እዋን ንዝነበረ ፀገም ብግዝያውነት ንምፍታሕ 24 ሰዓት ኣብ ጥቕሚ ንክውዕላ ዝግበር ዝነበረ ፃዕሪ ዝነኣድ እዩ። ኣብ ቤተ ንባብ እውን ውሑዳት መፃሕፍቲ ሳይንስን ቴክኖሎጅን ስለዝነበሩ ለይትን ቀትርን ብዘይዕረፍቲ በብተራ እናተገልገሉ ብቑዓት ተምሃሮ ንምፍራይ ዝተገበረ ፃዕሪ ልዑል ነይሩ።ስለዚ ብሕፅረት መምሃሪ ሓገዛት እናተፈተነ ግን ድማ እቲ ዝነበረ ሃፍቲ ብግቡእ ኣብ ጥቕሚ ብምውዓል ተምሃሮ እኹል ፍልጠት ሒዞም ንክወፁ ዝተገበረ ርብርብ ካልኦት ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ እውን ክኽተልኦ ዝግባእ ብሉፅ ተሞክሮ ምዃኑ እቶም ዲን ይገልፁ። ምስ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ምስተፀንበረ ድማ እቶም ዘጋጥሙ ዝነበሩ ሕፅረታት ናውቲ ትምህርቲ ዳርጋ ብምሉእነት ክፍትሑ ክኢሎም እዮም።
ኣብቲ ትካል ዝተዋደደን ዝተሰጣጠመን ከይዲ ምምሃር ምስትምሃር ስለዝካየድ እቶም ተመሪቖም ዝወፁ ተምሃሮ ብደረጃ ክልል ይኹን ሃገር ኣዝዮም ብቑዓትን ተጠለብትን እዮም። እቶም ተምሃሮ ቅድሚ ምምራቖም ማለት እውን ገና ኣብ መኣዲ ትምህርቲ እናሃለዉ ብቕዓቶም ዝተገንዘባ ዝተፈላለያ መንግስታውን ዘይመንግስታውን ትካላት ንክቖፅረኦም ይረባረባ። ምኽንያቱ ድሕሪ ምምራቖም ኣብ ደገ ወፂኦም ዝሰርሑዎ ስራሕ ኣብ ውሽጢ እቲ ኢንስቲትዩት ደጋጊሞም ብተግባር ክመሃርዎ ስለዝግበር ዝኸብዶም ነገር የለን። ንኣብነት “ብኮሚኒኬሽን”ን “ኤሌክትሮኒክስን ኢንጅነሪንግ”ን ተመሪቖም ዝወፁ ተምሃሮ ኣብ በዓል መዚ ቴሌኮሚኒኬሽን ኮርፖሬሽን ኢትዮጵያ ቀዳሞት ተደለይቲ እዮም። ብተወሳኺ ቀንዲ ስራሕ ኤጀንሲ ብሄራዊ መረብ ድሕንነት (ኢንሳ) ኣብቲ ትካል ሰልጢኖም ብዝወፁ ተምሃሮ እዩ ዝካየድ። ኣብቲ ኤጀንሲ ዝሰርሑ ዘለዉ ስልጠንቲ ኣብ ልዕሊ ሃገር ክፍነዉ ካብ ዝኽእሉ መጥቃዕትታት ኮምፒውተር (ሳይቨር) ብምክልኻል ድሕንነት ሃገር ኣብ ምሕላው ልዑል እጃሞም እናበርከቱ ይርከቡ። ብፍላይ ኣብ ልዕሊ ትካላት ገንዘብ፣ ባንክታት፣ ሓይሊ መብራህቲ፣ ኢንሹራንስን ካልኦት ትካላትን ክፍነዉ ዝኽእሉ መጥቃዕትታት መረዳእታ ብምክልኻል ሃገራዊ ሓላፍነቶም ብብቕዓት እናፈፀሙ ይርከቡ።
ከምቲ ዝፍለጥ ምስ ኮምፒውተር ምትእስሳር ዘለዎም ስራሕቲ ምክልኻል መጥቃዕቲ (ሳይበር ሰኩሪቲ) ካብ ወፃኢ ዓዲ ብዝመፀ በዓል ሞያ ክስራሕ ኣይከኣልን። ምኽንያቱ ድሕንነት ፖለቲካን ቁጠባን ሃገርካ ኣሕሊፍካ ምሃብ ስለዝኸውን ካብዚ ወድዓዊ ሓቂ ብምብጋስ እቲ ኢንስቲትዩት ዝለዓለ ፍልጠት ምክልኻል ድሕንነት መረብ ዘለዎም ኢትዮጵያውያን ክኢላታት ኣብ ምስልጣን እናነጠፈ ይርከብ።
ኢንስቲትዩት ቴክኖሎጂ መቐለ ጐድና ጐድኒ ከይዲ ምምሃር ምስትምሃር ኣብ ምርምርን መፅናዕትን እውን እናነጠፈ ይርከብ። ክኢላታት እቲ ትካል ብዝገብርዎ መፅናዕትን ምርምርን ኣብ መሰልጠኒ ሞያን ቴክኒክን፣ ቢሮ ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ፣ ኣብ ቢሮ ትምህርቲ ምምሕዳር ኣብያተ ትምህርቲ፣ ኣብ ኮሚሽን ስነ ምግባርን ፀረ ግዕዝይናን ዘሎ ስርዓት ምሕደራ “ዳታ ቤዝ” ንክመሓየሽ ተገይሩ እዩ። ከምኡ እውን መብዛሕትአን ኣብ ትግራይ ዝርከባ ዝተማሓየሸ ስርዓት ምሕደራ ዳታ ቤዝን ዌብሳይትን ዝጥቀማ ኣብያተ ዕዮ ብተምሃሮን መምህራንን እቲ ኢንስቲትዩት ዝተሰርሑ እዮም። ይኹን እምበር ኣብቲ ትካል ዝግበሩ ምርምራት ክንድ እቲ ኣብ ምምሃር ምስትምሃር ዝተኸየደ ክያዶ ስለዘይኮነ ንቕድሚት ኣብ ፈጠራን ስግግር ቴክኖሎጅን ትኹረት ብምሃብ ከምዝስራሕ ዲን እቲ ኢንስቲትዩት ይገልፁ።
ውፅኢት እቲ ኢንስቲትዩት ዝኾኑ ተምሃሮን ምርምራትን ነቲ ናይ ከባቢ ማሕበረሰብ እናገልገልዎ ይርከቡ። ብመሰረት እዚ መምህራንን ተምሃሮን እቲ ትካል ንዝተፈላለዩ መንግስታውን ዘይመንግስታውን ትካላት ብዛዕባ ቴክኖሎጂ ርክብን ሓበሬታን ዝምልከት ተደጋጋሚ ስልጠናታት ይህቡ እዮም። ከምኡ እውን እዚ ኢንስቲትዩት ኣብ ትግራይ ካብ ዝርከባ 200 ካልኣይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ንዝተውፃፅኡ 600 ንፉዓት ተምሃሮ ኣብ እዋን ክረምቲ ኩሉ ግዘ ትምህርትን ካልኦት ተዛመድቲ ስልጠናታትን ንክረኽቡ እናገበረ መፂኡ እዩ።እቶም ተምሃሮ ብፍላይ ኣብ ዘፈር ሳይንስን ቴክኖሎጅን ዘለዎም ድልየትን ፍልጠትን ከዕብዩ ዝኽእሉ ስልጠናታት እዮም። ካብኡ ሓሊፉ ኣብ መቐለን ከባቢኣን ዝርከባ ዝተበላሸዋ ኮምፒውተራትን ናውቲ ኤሌክትሮኒክስን ብምፅጋን ሕብረተሰብ እናገልገለ ይርከብ። ንኣብነት ኣብ ዝተፈላለያ ኣብያተ ዕዮ ክልልና ተበላሽየን ካብ ግልጋሎት ወፃእ ዝኾና ኮምፒውተራትን ናውቲ ኤሌክትሮኒክስን ኣኻኺቡ ብምፅጋን ዳግም ኣብ ጥቕሚ ንክውዕላ ይገብር። በዚ ድማ ተምሃሮ እቲ ትካል ኣብ ተግባራዊ ፅገና ኮምፒውተርን ኤሌክትሮኒክስን ዘለዎም ክእለት ንክዓብን እቲ ዝተፀገነ ኣቕሓ ኣብ ረብሓ ሕብረተሰብ ንክውዕልን ይግበር። በዚ መንገዲ ዛጊድ ልዕሊ 500 ኮምፒውተራት ብምፅጋን ሕብረተሰብ፣ ኣብያተ ትምህርትን ቢሮታትን ዳግም ንክጥቀማለን ገይሩ እዩ።
ብድምር ኢንስቲትዩት ቴክኖሎጂ መቐለ ካብ ዝጣየሽ ክሳብ ሐዚ 912 ሰብ ሞያ ሳይንስን ቴክኖሎጅን ኣመሪቑ ኣሎ። ብ104 ተምሃሮ ዝጀመረ እዚ ትካል ኣብዚ ሐዚ እዋን ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሓምሻይ ዓመት ብሓሙሽተ ዘፈራት ትምህርቲ 800 ተምሃሮ ብምምሃር ዝተጣየሸሉ ዕላማ እናዐወተ ይርከብ። “ተፅግበካያ ቅጫስ ኣብ መቑሎኣ እንተላ ትፍለጥ” ከምዝበሃል ተምሃሮ እቲ ትካል ኣብ መኣዲ ትምህርቲ እናሃለዉ ተጠለብቲ እናኾኑ ይርከቡ። እዚ ድማ እቲ ኢንስቲትዩት ክንደየናይ ኣብ ምርግጋፅ ፅርየት ትምህርቲ ትኹረት ሂቡ ይሰርሕ ምህላዉ የርኢ። ነቲ ዝለዓለ ፍልጠት ሳይንስን ቴክኖሎጅን ዘለዎምን ሃገራዊ ሓላፍነት ዝወነኑን ምሁራት ኣብ ምፍራይ ዝገብሮ ዘሎ ፃዕሪ ኣጠናኺሩ ክቕፅለሉ ይግባእ። ካልኦት ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ እውን ኣሰር እዚ ኢንስቲትዩት ብምስዓብ ኣብ ቴክኖሎጅን ምርምርን ምርግጋፅ ፅርየት ትምህርትን ሓላፍነቶም ዝፍፅሙ ዜጋታት ኣብ ምፍራይ ክነጥፉ ይግባእ።


text:
“ቻው ተኸስቲኖ ወዲ-ባጽዕ -- ውቃበን ሓወልትን ከተማ ባጽዕ!” ኣማን ተኸስተ ካብ ኢማራት ዓረብ
ነዚ ጽሑፍ ካብ መጀመርታኡ ንምንባብ ኣብ’ዚ መርበብ ክትጥውቑ ትኽእሉ ኣብ’ዚ ዛራ ጥበባት ዝብል መርበብ ጠውቑ
ድሕሪ ዕረፍትኻ፡ ኣምዑት ውሽጠይ ብዀንቱነት ህይወት ቅሒሩ እንከሎ፡ ከመይ ኢለ ንብዓት ከንጥብ?! እቲ ጒሁር ኲራይ ናብ ንብዓት ደገ ኣይተቐየረን፣ ብውሽጢ ግን ዘይነጽፍ ጸረርታ ኣውሒዙ። ከምቲ ዝበልኩኻ ሞትካ ምስ ኣርዱእኒ ኣየልቀስኩን። ብኸመይ ድምጺ ኣውያት ከውጽእ?! ጎረረይ ነቒጹ፡ ግዜ ከኣ’ባ ልዕሊ ኹሉ ነቒጹኒ። (ከምታ ኢንዶነዢያዊት ጓል ኣብ ጽርግያ ወይ ብፈይስቡክ ኣይተረዳእኹን፡ ካብ ፈይስቡክ ግን ንዋራ እየ ድሒነ) እተን ናይ መርድእ ቃላት ካብቲ ድያቆን ዝወጻ ዝነበራ፡ ኣብ ልበይን ጎረረይን ሕበጥ ፈጢረን ንኣውያት ይኹን ንብኽያት ዝኸውን ድምጺ ክወጸሉ ዝኽእል ፈቃቕ ኣይነበረን። እግረይ ወለል ኢሉ፡ ነብሰይ ክንቀሳቐስ ኣይከኣለን። ኣብ ቅድመይ ሸውዓተ መሓዙትን ኣርዳእትን’ኳ እንተነበሩ፡ መወዳእታ ዘይብሉ ጸልማት ጥራይ እዩ ዝረኣየኒ ነይሩ። ሽዑ እዩ እቶም ሓወልቲ ስእልታት ህላውነትካ በብሓደ ክቅጀሉ ዝጀመሩ። እቲ ምቈት ባጽዕ ዘየሕመቈ ጨዓይ ፍሕሹው ገጽካ፣ ዕቱብነትን ተስፋን ዝረኣዮ ብሩህ ገጽካ፣ እቲ ወለላ ዋዛኻን ሰሓቅኻ፣ እቲ ዝጓዝም ፍሉይ ቃና ድምጽኻ፣ እቲ ውከላውነትን ውስጠዘን ምስላታትን ዝዓብለሎ ዕላላትካ፣ ሓልዮትካ፣ ህድኣትን ርግኣትን መንፈስካ፣ ዋዛ-ፈዛዛ ዘይብረኦ ጠባይካ፣ ተኽለ-ቊመናኻ ብስራሕ ዝተሃንጸ ዓርጣም መሓውራትካ፣ ንማዕበላት ኲናት ዝሰገርናዮም ህሞታት፣ ዘዕበየትና ሆቴልካ … ወዘተ ተቐጂሉኒ። ከም ናትካ ድምጺ ዝጥዕም ከቶ እኮ ኣይገጠመንን፣ ከም ናትካ ፍሕሹው ገጽ ከቶ ኣይረኣኹን፣ ከማኻ ገይሩ ዝርድኣኒ ከቶ ኣይነበረን፣ ከማኻ ብኣይ ዚኣምን ከቶ ኣይክህሉን እዩ፣ ከማኻ ንሓርነትን ንትብዓትን ንጥርዚ-ትምኒትን ዘተባብዓንን ዘቊመንን እሞ ዘይሕሰብ እዩ። ኣቐዲመ፥ “ብድሕረኻ ሕልምታተይ ተፈንጢሑ፣ ባህገይ ከም ሓርጭ ኣብ ንፋስ ተበቲኑ፣ ህይወት ትርጉም ስኢነሉ” ዝበልኩ ነዚ እዩ።
ተኸስቲኖ፡ እቲ ሰሓቕካ እንድዩ መመሊሱ ዝረኣየኒ ዘሎ። ሰሓቂ ኢኻ ኔርካ ብሓቂ። እታ ልብኻ ስለ ዝፈልጣ፡ እንታይ የስሕቐካ ስለ ዝፈልጥ፡ ንዓኻ ዝኸውን ዋዛ ምስ ኣዕለልኩኻ፡ ኣሰሕቓ ሃፋትም እናሰሓቕካ ትፈሓስ ኔርካ። ብሰሓቕ ትመውት ኔርካ። ንዓይ ግን፡ ዘይሃስስ ዘልኣለማዊ ምስሊ ስሓቕ ኣብ ልበይ ገዲፍካለይ ኬድካ። እቶም ኔርካ ትጥቀመሎም ቃላት ጥልያን ኣብዚ ስደት እናኽሰምዕ፡ ኣካላተይ ብዘይፈልጦ ሓይሊ መንፈስ ይነቓነቕ። “ቦን ጆርኖ፡ ቦና ሴራ፡ ቦና ፋርቱና፡ ሜለ ግራሴ፡ ኔንተ፡ ባቤነ፡ ባቤነ-ባህታ-ሓጎስ፡ ኣድዮ፡ ፕሬጎ፡ ፐር ፋቮረ” ዝብሉ ቃላት ጥልያን እናኽሰምዕ ኣብ ዝኽረይ ትቅጀለኒ። ዋላ እቶም ምስ ሓረቕካ “ብሮብዮ፡ ፊኒታ፡ ኣርጀንቲ፡ ፈለዲካነ፡ ፖርኮ ሚዘርያ” ዝብላ ከይተረፋ ናፊቐየን።
እታ ብኣጋጣሚ ናብ ኣርባዕተ ዝተሰብረት ኣብ ናይ ውልቂ ክፍልኻ ዝነበረት ዓባይ መስትያት፡ ብሓባር ክንጽግና ኢና እናተበሃልና፡ ኣነ ዝጥዕም ግዜ እናኸናዲ ኣራኽቦን ኣቓልቦን ከይሃብኩዋ፡ ከየዐረናያ ምኻድካ ካብቲ ኣዝዩ ዘጒህየኒ እዩ። ኣብታ ዝከታተላ ፊልሚ “winter is coming” እናበሉ ዓመታት ከም ዘይተኸታተልኩዎም፡ ሓጋይ ቀልጢፉ ከም ድቦላ ንዓና ሓደጋ ክወርደና እዩ ኢለ መዓስ ገሚተ ነይረ። ዋላ ንሓሙሽተ ደቒቕ ተራኺብና ነታ መስትያት ንኸነዕርያን እቲ ፍሽኽታኻ ጥራይ ክርእይን፡ ሓሙሽተ ድዩ ዓሰርተ ዓመት ካብ ህይወተይ መወፈኹ።
ካላእ ትዘክሮ ዘሕለፍናዮ ሂወት!
ግን ክኣ….
ኣብ ዝኽሪ ኣሎ ክብሪ!
ኣብ ዝኽሪ ኣሎ ፍቕሪ!
ንሕሉፍ እናጋማድሐ ሕልና ዘጽሪ።
ደም ብደም እዩ ዝጸሪ፣ ሞት ከኣ ብሞት እዩ ዝሰዓር’ሞ፡ ሞይተ ንሞትካ ክቃለሶ እየ። ነጸብራቕ ህይወተይ –ሕሉፉን ሕጅን መጻኢኡን– ብምግምጋምን ብምግማትን፡ እቲ ዘይፍጹምነት ህላውነትና፡ እቲ ዘይምሉእነት ህላውነትና፡ እቲ መለሳ ኣልቦነቱ፡ እቲ ቅርጺ ኣልቦነቱ፡ እቲ ዕላማ/ትርጒም ኣልቦነቱ ኣሚንካ ኰንቱነቱ ብምሉእ ልብኻ ምቕባል እዩ። ዘፍቀርካዮ ዘይትጭብጦ፡ ዝተመነኻዮ ብሃንቀውታ ጥራይ’ምበር ዘይተርክቦ፡ ዘይትደልዮ ዝጠብቀካ፡ ከምቲ ገጣሚ ዝበሎ “ንስኻ ትነድቕ ደድሕሬኻ ዝወድቕ” … ዘካተተት ዓለም እንደኣላ። ነዚ ዘይፍጽምነትን ትርጒም ኣልቦን ህይወትና ንምግጣሙ፤ ምርኩስ መደገፊ – እምባ መጸግዒ ኣይጽበይን። ኣብ ጽምዋ ተገሊልካ ኢድካ ምሃብ ኣይተበረሃንን። ብተራ ዕንደራ ርእሰይ ኣደንዚዘ ካብ ጭንቀቱ ክገላገል ኢለ’ሞ ኣይሓስቦን። ገለስ ክግበር ኣሎዎ። ገለስ ክፍጠር ኣሎዎ። ገለስ ክገብር ክፈጥር ኣለኒ። ስለዚ’ምበኣር፡ ህይወተይ ህይወት ንኽዘርእ፡ ኩሉ ኰንቱ ናይ ኰንቱነት ምዃኑ ኣሚነ፡ ኰንቱነተይ መትከል ህልውናይ ክገብሮ እየ።
ንስኻ ግን፡ ኣብቲ ዘለኻዮ ዓለም “ቅሰን!” ጥራይ እየ ክብለካ ዝደሊ። ክብርቲ ሰበይትኻ ግደይ፣ ደቅኻ ዮርዳ፡ ጆኒ፡ ሙሴ፡ ኣሚን፡ በሬ፡ ኣኽሊል፡ ፍጆሪ፡ ሜሪ፡ ደርዘን ደቂ-ደቅኻ ናትካ ሓወልቲ ኢና’ሞ ቅሰን። እዛ ጽሕፍቲ’ውን ሓድጊ ትኹነልካ። ተፍቕሮ ቋንቋን ትረኽኡን፡ ባህልን ያታን ትግርኛ ኣብ ኣእምሮይ፣ እቲ ፍቕሪ ህዝብኻ ኣብ ልበይ፣ ደረት-ትርኢት ዝኸይድ ሓርነትን ትብዓትን ኣብ መንፈሰይ ኣሎ’ሞ ቅሰን ጨዓይ ተኸስቲኖ ዘብሄረ ማሳዋ! ጨዓይ ተኸስተብርሃን ዘብሄረ እምባ-ጠቐራ።
ኣዲዮ ተኸስቲኖ! ኣዲዮ ፓድረ! ኣዲዮ ፓፓ!
ቻው ሚዮ ኣሚኮ ዲ ሰምብረ!
ዲዮ ቲ ሳልቫ!
ነዚ ጽሑፍ ብሙሉኡ ብድምጺ ንምክትታል ድማ ኣብ’ዚ ዝስዕብ ናይ ራድዮ ኤረና ሊንክ ክትጥውቕይ ትኽእሉ ( ጽሑፍ ኣማን ተኸስተ ብምድምጺ ንምስማዕ ኣብ’ዚ ጠውቑ )
*******
ድሕረ-ጽሑፍ፤ እዚ ዝመላለስ በጨቕታ ስምዒት፡ በጨቕታ ሓሳባት ናይ ሓደ ደቒቕ ዝኸውን፡ ክጽሕፎ ዶ ወይስ ስቅ ኢለ ኣብ ርእሰይ ጥራይ ክመላለስ ክገድፎ? ኢለ ብዙሕ ግዜ ንነብሰይ ሓቲተያ እየ። ግን፡ ዕላማ ጽሑፈይ ናፍቖተይ ንምውጻእ ድዩ? ፍቕረይ ንምግላጽ ድዩ? ሕልና ንምጽራይ ድዩ? ኢንትሮስፔክሽን ድዩ? ዝኽረይ ንኽውድቦም ድዩ?
ቀንዲ ግን፡ ነቶም ከማይ ኣቦታት ብሞት ዝተፈለይዎም ሃንቀውታ ፍቕሪ ወላዲ፡ ክብደትን ቃንዛን ህይወት፡ ኣባኹም ጥራይ ኣይኮነን፡ ዳርጋ ኣብ መብዛሕትና እዩ’ሞ በይንኹም ኣይኮንኩምን You are not alone ክብሎም ይደሊ። ብዘለናዮ! ሰላም ዎ ሰናይ ደቂ ሃገረይ!
ሓውኹም ኣማን ተኸስተ (ለካቲት 2018)
(ዓይነይ ንብዓቱ ኣውሒዙ ትብል ሓጻር ማይ-ቤት ካብ መጽሓፍ “ድምጺ ልቢ” – ካብ ግጥሚ ድሕሪ መገሻኺ – ብገጣሚ ብርሃነ ገብረህይወት
ካላእ ትዘክሮ ዘሕለፍናዮ ሂወት! ትብል ሓጻር ማይ-ቤት ካብ ግጥሚ “ዝኽሪ ፍቕሪ” – ብገጣሚ ዮናስ ገብራይ ሚነይ) ዝተወስዳ እየን።
photo credit Aman Tekeste
source : https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1634275523254947&set=pb.100000175446017.-2207520000.1520614155.&type=3&theater
ኣማን ተኸስተ ካብ ኢማራት ዓረብ
Categories: ዝተፈላለዩ ጽሑፋት


text:
“ንሰብ ዘርክሶ ካብ ኣፍ ዝወጽእ እምበር ናብ ኣፍ ዝኣቱ ኣየርክሶን እዩ”ማቴ15፡11 ማለት፥
መልሲ ንሕቶታኩም.
በሰመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን።
ሕቶ፥ ዝኸበርኩም ማሕበረ ማሪያም ኣነ ሓውኹም እዛ እትስዕብ ሕቶ ኣላትኒ እሞ ከም ፍቃድ ኣምላክ ክትምልሱለይ ብትሕትና ይሓትት።ምስ እናይ ይቕረታ፡
“ንሰብ ዘርክሶ ካብ ኣፍ ዝወጽእ እምበር ናብ ኣፍ ዝኣቱ ኣየርክሶን እዩ”ማቴ15፡11
እዚ ዝተዛረበ ባዕሉ ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ፡ስለዚ ባዕሉ ዝተዛረቦ ስለ ዝኾነስ ብምብላዕና ወይ ድማ ስለዘይጾምና ሓጢኣት ኣይገበርናን ዝብሉ ሰባት ኣለዉ ኣነውን ግቡእ መልሲ ክህበላ ስለዝደሉኹ ክትምሉሱለይ ይሓትት።
– መልሲ
ሐራይ ዝኸበርካ ሓውና ኣቀዲምና ብስም እግዚኣብሔር ነመስግነካ ፡የቀንየልና።
ብምቕጻል ናብ ሕቶኻ ክንኣቱ።ባዕልኻ ገሊጽካዮ ከም ዘለኻ ተዛራቢ ኣካል ባዕሉ ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ኢዩ።ናይ’ዚ ሕቶ እዚ መልሲ ድማ ናብ ብዙሕ ጽሑፍ ከይከድና ኣብቲ ውሽጢ እቲ ምዕራፍ ኣብታ ገጽ ናይ’ታ ምዕራፍ ንረኽቦ ኢና።ናብ’ቲ ጽሑፍ እንተተመልኪትና ከምዚ ይብል፡“መማህራን ሕግን ፈሪሳውያንን ናብ ኢየሱስ ቀሪቦም ‘ስለምንታይ ደቂ መዛሙርትኻ ትእዛዝ ዓበይቲ ዘፍርሱ፧ምኽንያቱ ክበልዑ ከለዉ ኣእዳዎም ኣይሕጸቡን እዮም፥፡” በልዎ ይብል እቲ ጽሑፍ(ማቴ15፡1-2)። ውርድ ኢልና እንተ ኣንቢብና ካኣ “ኢየሱስ ነቶም ህዝቢ ናብኡ ጸዊዑ “ስምዑ!ኣስተውዕሉ።ንሰብ ዘርክሶ ካብ ኣፍ ዝወጽእ ድኣ እምበር ናብ ኣፍ ዝኣቱ ኣየርክሶን እዩ”በሎም። ሽዑ ደቂ መዛሙርቱ ቀሪቦም “ፈሪሳውያን ብዘረባኻ ሰሚዖም ከምዝተዓንቀፉስ ፈሊጥካዶ፧ በልዎ።………ጴጥሮስ ድማ “ነዚ ምስላ እዚ ግዳ ተርጉመልና “በሎ።
ኣብዚ ጽሑፍ እንተ ኣስተብሂልና ጎይታ ነቲ ፈሪሳውያንን ጸሓፍትን ንደቂ መዛሙርቱ ዘቕረብዎ ክሲ ማለት ከም ኣይሁድ ተሓጺብካ ምብላዕ ስለዝጠሓሱ ዝቐረበ ክሲ ዝሃቦ መልሲ ንርኢ። ከምቲ ናይ ግዜና መናፍቓንን ገለ ገለ ካብ ኣመንቲ ተዋህዶ እውን ካብ ስስዔ ብልዒ ዝመጸ ነዛ ጥቕሲ ከም መኾብለሊ ይጥቀሙላ – ብዘይ ጾም ክነብሩ ይደልዩ ።እንተኾነ ነዚ ጎይታ ዝተዛረቦ ቅዱስ ጴጥሮስ ‘ውን ኣይተረድኦን፡ ስለዘይተረድኦ ከኣ፡”ነዚ ምስላ እዚ ግዳ ተርጉመልና” ክብል ዝተሰምዐ (ማቴ15፡15)። ከመይ ቃል ኣምላኽ መምህር የድልዮ፡ዝትርጉም የድልዮ ፡ከም ተራ ጽሑፍ ኣንቢብካ ዝኽየድን ዝርዳእን ኣይኮነን ፡ስለዝኾነ ከኣ ቅዱስ ጴትሮስ ከይተረድኦ ክኸይድ ኣይመረጸን ሓተተ ድኣ ።ስለ ዝሓተተ ፈለጠ፡ መልሲ ከኣ ኣብ ግዜኡ ተዋህቦ ። ናብቲ ቃል ንመለስ፡ ”ኢየሱስ ከኣ ንስኻትኩም’ውን’ዶ ገና ኣየስተውዓልኩምን፧ እቲ ብኣፍ ዝኣቱ ዘበለ ናብ ከብዲ ከም ዝሓልፍ እሞ ንግዳም ከምዝወጽእዶ ኣይትፈልጡን ኢኹም፧ እቲ ካብ ኣፍ ዝወጽእ ግና ካብ ልቢ እዩ ዝመጽእ እሞ ንሱ እዩ ንሰብ ዘርክሶ። ካብ ልቢ ክፉእ ሓስብ፡ ቅትለት፡ ዝሙት ፡ ምንዝርና፡ ስርቂ፡ ብሓሶት ምምስካር፡ ጸርፊ ይወጽእ እዩ እሞ እዚ እዩ ንሰብ ዘርክሶ እምበር ብዘይ ተሓጽበ ኣእዳው ምብላዕሲ ንሰብ ኣየርክሶን እዩ” በሎም ( ማቴ15፡16-20)። ስለዚ ነቲ ኣቐዲሞም ፈሪሳውያን ብዘይተሓጽበ ኢድ ምብላዕ ከም ነውሪ ሓሲቦም ኣብ ልዕሊ ሓዋርያት ዘጉረምረሙ ፡እዚ ግና ካብ ልቢ ሰብ ዝምንጩ ርኽሰት ዝሓዘለ ዘረባን ክፉእ ስራሕን ድኣ ንሰብ የርክሶ እምበር ከይተሓጸብካ ምብላዕ ከምዘየርክሶ ግልጺ ጌሩ ተዛሪቡ ኣሎ። ጾም ጾም ኣየድልን እዩ ንምባል ዝተጻሕፈ ከምዘይኮነ ክንፈልጥን ክነስተውዕልን ይግባእ። ከመይ ኣቐዲሙ ንኣዳም ሕጊ ጾም ዝሰርዐ ኣምላኽ ኣብዚ ምድሪ እዚ ሰብ ኮይኑ ብምምጻእ ውን ብዘይካ ሓጢያት ኩሉ ኣርእዩና እዩ። ምስ ተጠምቀ ከይወዓለ ከይሓደረ ኣርብዓ ለይትን መዓልትን ኣብ ገዳመ ቆረንጦስ ጾም ጸይሙ እዩ (ማቴ4፡1-2)።ነቲ ጋኒን ሒዝዎ ንሓዋርያት ምሕዋይ ዝኣበዮም ክዛረብ ከሎ ድማ፡ “ኣዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ዓይነት ግና ብጾምን ጸሎትን እንተዘይኮይኑ ኣይወጽእን እዩ”በሎም ይብል (ማቴ17፡21)። ንኣጋንንቲ እንስዕሮም ብሓይሊ ጸሎትን ጾምን ከምዝኾነ ባዕሉ ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ይነግረና ኣሎ።” ስለ ጽድቂ ዝጠውምዩን ዝጸምኡን ክጸግቡ እዮም እሞ ብጹኣን እዮም” (ማቴ5፡6) ክብል እውን ኣብ ናይ ዓንቀጸ ብጹኣን ትምህርቱ ገሊጹ ኣሎ። ከመይ ጌርና ክንጸውም ከም ዝግብኣና እውን ምሂሩና ኣሎ (ማቴ6፡16)። ስለዚ ዝኸበርካ ሓውና ብሓፈሻ ከኣ ክቡራት ኣንበብቲ ናይ ኣዚ ዓምዲ ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተዛረቦ ነቲ ፈሪሳውያን ዘቕረብዎ ክሲ (ማለት ኢድካ ከይተሓጸብካ ምብላዕ ኣብ ሕጎም ጌጋ ስለዝኾነ)ዝሃቦም ግቡእ መልሲ እኹል መረዳእታ እዩ። እንተዘይኮነስ ባዕሉ ሰራዒ ሕጊ ስለዝኮነ ንዝሰርዖ ሕጊ ዘፍርስ ኣይኮነን።
ወስብሓት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን


text:
እስራኤል ሃገረ ፍልልይ-ኢሎምዋ ፕረዝደንት ቱርኪ…
መቐለ ግንቦት 08/2010(ድወት) ፕረዝደንት ቱርኪ ታይፕ ኤርዶጋን ንእስራኤል ሃገር ኣፓርታይድ ኢሎምዋ።
ፕረዝደንት ኤርዶጋን ንቐዳማይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ መራሒ ዓሌታዊ ፍልልይ ዝግበረላ ሃገር ወይ መራሒ ሃገር ኣፓርታይድ ክብሉ ነቂፎምዎም።
ቐዳማይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ ዓሰርተ ትእዛዛት ብምንባብ ሰብኣውነት ክመሃሩ ድማ ሚዒዶምዎም እቶም ፕረዝደንት።
ፕረዝደንት ታይፕ ኤርዶጋን ነዚ ዝመረረ ሪኢቶ ክፅሕፉ ዝደፍኦም 59 ፍልስጤማውያን ብሓይልታት እስራኤል ኣብ ዶብ ጋዛ ምስተቐተሉ እዩ።
ፕረዝደንት ኤርዶጋን ኣብ ትዊተር ገፆም ከምዝፃሓፍዎ ኔታንያሁ ደም ፍልስጤማውያን ኣብ ኢዶም ኣሎ እዚ ገበን ንቱርኪ ብምጥቃዕ ኣይሽፍንዎን።
ቅድም ኢሎም ቐዳማይ ሚኒስትር ኔታንያሁ ንፕረዝደንት ኤርዶጋን ደጋፊ ሃማስ ከምኾኑን ሞራል እስራኤል ካብ ምትንካፍ ክቑጠቡን ኣብ ትዊተር ፅሒፎምሎም ምንባሮም ይዝከር።
ይኹን እምበር ፕረዝደንት ቱርኪ ግን ኣብ ዋሽንግተን፣ ቴልኣቪቭን ዘለዉ ኣምባሳደራቶም ከምዝስሕቡን ኣምባሳደር እስራኤል ኣብ ኣንካራ ከምዘባርሩን ኣፍሊጦም ኣለዉ።
ድሕሪ ሒደት ስዓታት ድማ እስራኤል ኣብ እየሩሳሌም ዝነበሩ ቆንስላ ቱርኪ ከምዘባረረት ኣፍሊጣ።
ኣሜሪካ ኤምባሲኣ ካብ ቴልኣቪቭ ናብ እየሩሳሌም ምዝዋራ ብትሪ ካብ ዝተቐወማ ሃገራት ቱርኪ ሓንቲ እንትትኸውን ኣብቲ ዞባ ተፈጢሩ ንዘሎ ናዕቢ ኣሜሪካ ጀማሪት ምኽንያት ከምዝኾነት ትገልፅ።


text:
ተጋዳላይ ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል
- ብዙሓት ህዝባዊ ቃልሲ ህወሓት ካብዘፈረዮም ጀጋኑ ደቂ - ህዝቢ እቲ ሓደ እዩ ይብልዎ፡፡
- ተወሊዱ ኣብ ዝዓበይሉ ከባቢ ኣብ ትምህርቲ ኣዝዮም ንፋዓት ካብዝባሃሉ ተምሃሮ ኣብ ቅድሚት ይስራዕ ከምዝነበረ መተዓብይቱ ይዛረቡ፡፡
- ተጋዳላይ ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል ኣብ ዮኒቨርስቲ ኣዲስ ኣበባ ጀሚርዎ ዝነበረ ትምህርቲ ኣቋሪፁ ህዝቢ ትግራይን መሪሕ ውድቡ ህወሓት ስርዓት ደርግ ንምድምሳስ ናብ በረኻ እንትወፅኡ ሓቢሮምዎ ተጉዒዙ፡፡
- ን17 ዓመታት ድማ ስርዓት ድርግ ንምውዳቅ ኣብዝተገበረ ቃልሲ ኣብ ዝተፈላለዩ ብርክታት ኮይኑ ተቃሊሱ ኣቓሊሱን መሪሑን፡፡
- ህ.ወ.ሓ.ት. ምስ ህዝቢ ትግራይ እትራኸብሉ ልሳን ንክህልዎ ዓብይ ግደ ፈፂሙ፡፡
- ኣብ ዓድ ጥልያን ስልጠና ኮምኒኬሸን ቴክኖሎጂ ብምውሳድ “ ሬድዮ ድምፂ ወያነ ትግራይ ንክትምስረት ዓብይ ግደ ተፃዊቱ፡፡
- ተጋዳላይ ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል ኣብ ዝተፈላለዩ ብርክታት ሓላፍነት ውድብን መንግስቲ ልኡኽ ብዝግባእ ዝፈፀምን ኣብምፍፃም ዝርከብን እዮም፡፡
- ተጋዳላይ ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል ጎና ጐኒ ሓላፍነት ውድብን መንግስትን ስርዓት ደርግ ካብ እንግድዓ ህዝቢ ንምንጋፍ ኢሉ ኣቋሪፅዎ ዝነበረ ትምህርቲ ቀፂሉሉ፡፡
- 1ይን 2ይን ድግሪኡ ካብ ዮኒቨርስቲ ኣደስ አበባ ብኤሌክትርክ ኢንጅነሪንግ ረኪቡ፡፡
- ዶክትሪት ዲግሪኡ ድማ ካብ ዮኒቨርስቲ Capell ተቐቢሉ፡፡
- ተጋዳላይ ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል ኣብዚ ሐዚ ሰዓት ብማዓርግ ምትክል ቀዳማይ ሚኒስተር መተሓባበሪ ክላስተር ፋይናንስን ኢኒኖሚን ፣ ሚኒስትር መራከቢ ኮምኒኬሸንን ቴክኖሎጅን ኣካቢ ቦርድ ህንፀት ዓብይ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያን ግልጋሎት ሓይሊ መብራትን’ውን እዩ፡፡
- ህንፀይት ዓብይ ግድብ ኣብ ምንታይ ብርኪ ይርከብ?
- ዓብይ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ርክብ ኢትዮጵያን ጎረባብቲ ሃገራትን ኣብ ምጥንኻር እንታይ ዓይነት ግደ ኣለዎ?
- ምስ GTP -1 ተኣሳሲሩ ብሓይሊ መብራህቲ ኣብ ምንታይ ብርኺ ኣለና ዝበሉን ካልኦትን ቃለ- መጠይቕ ኣካይዱ ኣሎ ንክትከታተሉ ብኽብሪ ንዕድም፡፡
- መሰረተ ልምዓት ቴሌኮሞኒኬሸን ሃገርና ከመይ ይግለፅ?
- ኮርፓሬሽን ሓይሊ መብራህትን ኢትዮ ቴሌኮምን ንምንታይ ንውልቀ ትካላተ ዘይወሃቡ ዝብሉን ካልኦት ቃለ- መጠይቅ ኣካዱ ኣሎ፡፡ ንክትከታተሉ በክብሪ ንዕድም፡፡


text:
መንበሪ-ገዛ
እቲ ብኹሉ ጠቓሚ ናይ ዪስላቨድ ቤትጽሕፈት ኪራይ ኣባይቲ ኣስታት 2600 ኣብ 8 ቦታታት ፋሕ ዝበለ ናይ መንበሪ ኣባይቲ ኣለዎ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ብብዝሒ ዚዝረብ ሶማሊ፡ ዓረብ፡ SKB (ሰርብያ፡ ክሮኣት፡ ቦስንያ) ፊንላንድ፡ ኣልባንያ፡ ስፓኛን ግሪኽን እዩ። ብዙሓት ፋርስ፡ ዳሪ፡ ፋርሲ ከምኡውን ስዋሂሊ ይዛረቡ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ከም ኮሙናዊ ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ዝኣመሰሉ ብዙሓት ኣለዉ። ኣብ ዪስላቨድ ኮምዩን ምሸትን ለይትን ከምኡውን ብግዜ በዓላት ዘገልግል ናይ ህጻናት ክንክን ኣሎ።
ናይ ስድራቤት ሰንትራል ወይ ፋሚልየሰንትራለን ዚብሃልውን ኣሎ። እዚ ንኹሉ ወላድን ወላዲ ንኺኸውን ዝቐረበን ይምልከት። ንሱ ወላድን ወላዲ ንኺኸውን ንዝቐረበን ከም መራኸቢ ቦታ ኮይኑ ምስ ሰብ ርክብ ንምግባር፡ ምኽሪ ንምርካብ ከምኡውን ኣብቲ ናይ ወላዲ ንጥፈታት ደገፍ ንምርካብ የኽእለካ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ከተማታት ዪስላቨድ፡ ኣንደሽቶርፕ፡ ስሞላንድስተናርን ረፍተለን 17 መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣለዉ። መብዛሕትአን እተን መባእታ ኣብያተትምህርቲ፡ ናይ ህጻናት ቤትትምህርቲውን ኣለወን።
ኣብ ዪስላቨድ ኮምዩን፡ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲውን ኣሎ። ኣብ
ናይ ዪስቨልድ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ወይ ዪምናስዩም ብዙሕ ዕድላት ኣሎ፡ ንኹሉ ኣገዳሲ ዝኾነ ነገራትውን ኣለዎ። እተፈላለየ ኮርሳት ድማ የቕርብ።
ዕድላት ትምህርቲ
ከም ሓድሽ መጻኢ፡ ንስኻ ቋንቋ ሽወደን ክትመሃር ኩሉ ግዜ ዕድል ኣሎካ። ኣብቲ ኮምዩን ኤስኤፍኢን ናይ ሕብረተሰብ ምልላይ መደብ ኣሎ። ናይ ኤስኤፍኢ ትምህርቲ ኩሉ ምሉእ ዓመት ክፉት እዩ።
ናይቲ ኮምዩን ከባቢታት ንእሽቶ እኳ እንተ ኾነ፡ ተወሳኺ ትምህርቲ ንምቕሳም ተኽእሎ ኣሎ። ኣብቲ ኮምዩን ብናይ ውልቂ መደብ ዚወሃብ ናይ ኮለጅ ትምህርቲ ኣሎ። ኣብኡ ከይዱ ኪመሃር ንዝደሊ፡ እቲ ዝቐረበ ኣብ ቨርናሞ እዩ፡ ንሱ ከኣ ካብ ዪስልቨድ 40 ኪሎመትር እዩ።
ኣብ ኮለጅ ክትመሃር ምስ እትደሊ ናይ ዮንሾፒንግ፡ ናይ ቡሮስ፡ ናይ ሃልምስታድ ኮለጃት ኣዚየን ሰሓብቲ እየን። ናብዘን እተጠቕሳ ከተማታት ናይ ግሩም ናይ ኣውቶቡስ ኣገልግሎት ኣሎ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ዪስላቨድ ኮምዩን ኣብ ከባቢታት ዪስላቨድ፡ ኣንደሽቶርፕ፡ ስሞላንድስተናርን ረፍተለን ዚርከባ ኣርባዕተ ማእከል ጥዕና ኣለዋ። ኣብ ዪስላቨድ ናይ መንእሰያት ክሊኒክ ኣሎ። ኣብ ሰለስተ ከባቢታት ናይቲ ኮምዩን ናይ ደቀንስትዮ ክሊኒካት ኣሎ።
ህዝባዊ ናይ ስኒ ሕክምና ኣብ ዪስላቨድ፡ ኣንደሽቶርፕን ስሞላንድስተናርን ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ኣብቲ ኮምዩን ናብ ኣስታት 90-100 ቋንቋታት ዝዓለመ ናይ ትርጉም ኣገልግሎት ኣሎ። እቲ ኣገልግሎት ብኣካልን ብተለፎንን ኣገልግሎት የቕርብ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ ዪስላቨድ ኮምዩን እቲ ትራንስፖርት ብናይ
ዮንሾፒን ወረዳ ትራፊክ እዩ ዚካየድ። እቲ ኮምዩን ኣብ ውሽጡ ዚካየድ ኣዚዩ ግሩም ናይ ኣውቶቡስን ባቡርን ኣገልግሎት ይህብ፡ ካብኡ ሓሊፉውን ናብዘን ዚስዕባ ከተማታት ኣገልግሎት ይህብ፣ ቨርናሞ፡ ሃልምስታድ፡ ቡሮስን የተቦርይን።
ኣብነት ናይ ጉዕዞ ኣውቶቡስ ሰሌዳ ሰዓታት
ኣብነት ናይ ጉዕዞ ኣውቶቡስ ሰሌዳ ሰዓታት ሃልምስታድ፡ ቡሮስን የተቦርይን


text:
ኢትዮጵያ ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ብዘጋጠሙ ተኸታታሊ ተቓውሞታትን ግጭታትን ሰባት ተቐቲሎም፣ቆሲሎም፣ማእለያ ዘይብሉ ንብረት ዓንዩ ኣማእቲ ኣሽሓት ኢትዮጵያዊያን ካብ መንበሪኦም ተመዛቢሎም፤ሰባት ብሰንኪ ብሄራዊ መንነቶም ግዳያት መጥቃዕቲ ኮይኖምን ንብረቶም ዓንዩን።
ብሰንኪ እቲ ቅልውላው ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ካብ መንግስታውን ውድባውን ስልጣኖም ንምውራድ ሕቶ ኣቕሪቦም፣ክልተ ግዜ ህፁጽ ኣዋጅ ግዜ ተኣዊጁ።ከም ውፅኢት መራሕቲ ተቓወምቲ ውድባትን ጋዜጠኛታትን ሓዊሱ ኣሽሓት ሰባት ካብ ቤት ህንፀት ተፈቲሖምን እናተፈትሑን ይርከቡ።
እሞ ናይዞም ኩሎም ምኽንያታት እንታይ እዮም? መፍትሒታቶምከ? ኣብ ዝብሉ ንኣርባዕተ ሰባት ኣዘራሪብና ኣለና።
ኣጋይሽና ወ/ሮ ኣረጋሽ ኣዳነ፣ዶ/ር መሓሪ ረዳኢ፣ጋዜጠኛ ኣታኽልቲ እምባየን ኣቶ ገብረመድህን መዝገበን እዮም።
ወ/ሮ ኣረጋሽ ኣዳነ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣባል ኣመራርሓ ተቓዋሚ ውድብ ዓረና/መድረኽ እየን።ካብ ህውሓት ቅድሚ ምብራረን ኣባል ማእኸላይ ኮሚቴ ህውሓት፣ኣባል ቤት ምኽሪ ኢህወዴግ፣ዋና ፀሓፊት ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ፣ብደረጃ ምንስቴር ኣማኻሪት ቀዳማይ ምንስቴርን ኣባል ፓርላማ ኢትዮጵያን ኮይነን ሰሪሐ።
ዶ/ር መሓሪ ረዳኢ ኣብ ዩኒቨርስቲ ኣዲስ ኣበባ፣ቤት ትምህርቲ ሕጊ ተሓባባሪ ፕሮፌሰር ንልዕሊ 24 ዓመታት ዘምሃሩን ኣብዚ ኣብ ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ብተደጋጋሚ እናቐረቡ ትንታነ ዝህቡን እዮም።
ነባር ጋዜጠኛ ኣታኽልቲ እምባየ ቅድም ክብል ዋና ኣሰናዳኢ ልሳን ኢህሓት ዝኾነት ጋዜጣ ወይን፣ኣብዚ ሕዚ እዋን ድማ ወናኒ ኤጀንሲ ሚዲያን ሕትመትን ፍኖተ ትንሳኤ ኮይኑ፣ብውልቂ ኣብ ምስራሕ ይርከብ።ኣብ መቐለ ዝመደብራ፣ዋና ኣሰናዳኢ ብትግርኛን ኣምሓርኛን እትሕተም ወርሓዊት መፅሄት ‘’ፍኖተ ሰሜን’’ እውን እዩ።
4ኣቶ ገብረመድህን መዝገበ ድማ ኣብ ዩኒቨርስቲ ኣኽሱም ክፍሊ ትምህርቲ ፖለቲካዊ ሳይንስ፣ መምህር ስነ-ዜጋን ፖለቲካዊ ሳይንስን እዩ።
ድምፂ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
እለ ይዘርኡ በአንብዕ ወበኀሤት የአርሩ/ ብንብዓት ዚዘርኡ ብሓጐስ ይዓጽዱ። (መዝ. 125(126)፥5)
ኣብዛ ዓለም’ዚኣ ወዲ ሰብ ኃዘኑን፡ ሽግሩን ዋላ ውን ገለ እዋን ሓጐሱ ንእግዚአብሔር ወይ ንሰብ ዝገልጸሉ መንገዲ ሓደ ብኽያት እዩ። ብዙኃት ሰባት ስለ ብዙኅ ነገር ካብ ሽግሮም ንኺናገፉ፡ ዝጐደሎም ንኺማልኣሎም፡ ብኃጢኣቶም ተጣዒሶም. . . በኽዮም እዮም። ብኽያቶም ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር በጺሑ ድሌቶም ዝተማልኣሎም ኣለዉ፣ ንዘይጠቕሞም ብነፍስን ብሥጋን ከምዚጐድኦም ከይፈለጡ ዝበኸዩ እሞ ኸንቱ ዝተረፉ ውን ኣለዉ።
ቀዳሞት ሰባት ኣዳምን ሔዋንን ብምኽሪ ዲያብሎስ ተታሊሎም ኃጢኦም ብዘምጽእዎ ናይ ነፍሲ ጥሜት ናብ ምድረ ፋይድ ወረዱ፡፡ ዝነበሮም ክብሪ ስኢኖም፣ መከራ ምስ ጸንዖም ናብ እግዚአብሔር ንብዓቶም ኣፍሰሱ። “ወአልቦቱ ካልእ ሕሊና ዘእንበለ ብካይ ላዕለ ኃጢኣቱ/ ብዘይካ ብኃጢኣቱ ምብካይ እንተዘይኮይኑ ኾልእ ሓሳብ ኣይነበሮን” ከምዝብል (ትርጓሜ ውዳሴ ማርያም ዘሰኑይ)። ደቂ ኣዳም ነቢያት’ውን ዘመነ ፍዳ ኰኒንዎም ኣውያቶም ክሳብ ኣርያም ኣስምዑ። እግዚአብሔር ድማ ኣብ መኅደሪኡ ኾይኑ ንብዓት ኣዳምን ደቁን ርኣየ እሞ ፍጹም ሰብ ኮይኑ መከራ መስቀል ተቐቢሉ ንሥልጣነ ዲያብሎስ ስዒሩ ናብ ዝቐደመ ክብሮምን ገነትን መለሶም። ነቲ ነቢያት ብብዙኅ መከራ ዝዘርእዎ ንብዓት፣ ንሕና ድማ ትንሣኤ ዓጸድና፡ ብሓጐስ ተመሊእና ውን “ ትንሣኤከ ለእለ አመነ ብርሃንከ ፈኑ ዲቤነ/ ትንሣኤኻ ንዝኣመንና ብርሃንካ ልኣኸልና” ኢልና ብሓጐስ ዘመርና።
እስራኤላውያን ብምኽንያት ጥሜት ናብ ግብጺ ወሪዶም ብዙኅ ዘመን ብሓጐስ እኳ እንተነበሩ ጨካን ንጉሥ ፈርዖን ምስ ተንሥአ ግና ዘጨንቕን ዘብክን መከራ መግዛእቲ ኣውረደሎም፡ ለይትን መዓልትን ብሥራሕ ዕረፍቲ ሰኣኑ። ኣብቲ እዋን’ቲ እስራኤላዊት ራሔል ጭቃ እናኣብዓጠት ከላ ብሕማም ሕርሲ ተታኅዘት’ሞ ንደቅኺ ምስኡ ረጊጽኪ ኣብዕጥዮም ከኣ ተባህለት። “ኣብ ራማ ድምፂ ዋይ ዋይታ፡ እወ ድምፂ መሪር ብኽያት ተሰምዐ ደቃ ስለዝተወድኡ ራሔል ትበኪ ኣላ ምድባስ ውን ኣበየት” (ኤር. 31፥15) ከምዝተባህለ ድማ ካብቲ መከራ ናጻ ከውፅኣ ናብ ዝኽእል እግዚአብሔር ጠርዓት፣ መሪር ወኃዚ ንብዓታ ድማ ናብ ሰማይ ነጸገት። እግዚአብሔር ድማ ነቲ ሕዝቢ እስራኤል ዘስምዕዎ ኣውያት ሰምዐ፣ ብኽያቶም ርእዩ’ውን ሃለዋቶም ፈለጠ። ንሙሴ ባርያኡ ኸኣ “ጸበባ እቲ ኣብ ግብጺ ዘሎ ሕዝበይ ርእየ ኣሎኹ፡ እቲ ብሰሪ ጨቈንቶም ዜእውይዎ ዘለዉ ኸኣ ሰሚዐ ኣሎኹ፡ ስቓዮም ውን ኣጸቢቐ ፈሊጠ ኣሎኹ. . . . . እምበኣር ሕጂ ነዓ፡ ንሕዝበይ ደቂ እስራኤል ካብ ግብጺ ከተውፅኦም ናብ ንጉሥ ግብጺ ክልእከካ እየ” ኢሉ ኣዘዞ። እንሆ ድማ ከም ቃሉ ብኃያል ኢድን ብብርቱዕ ቅልጽምን ካብ ባርነት ግብጺ ኣውፅኦም። ራሔልን ኵሎም እስራኤላውያንን ብስቡር መንፈስ ብዝዘርእዎ ንብዓት፡ ሓጐስ ዓጸዱ። ንግብጺ ድኅሪት ገዲፎም’ውን ባሕሪ ኤርትራ ተሳጊሮም ንእግዚአብሔር ዘመሩ፡ ምድሪ ርስቲ ኸኣ ወረሱ። (ዘፀ. 3፥9-10)
ቅዱሳን ኣቦታትና እቲ ብመጀመርታ ዝበኸይዎን ዝኃዘንዎን ምእንቲ ኃጢኣቶም’ዩ። ከመይ! ረሳሕ ክዳን ብማይ ከም ዝሕጸብ፡ ነታ ብኃጢኣት ረሲሓ ዘላ ነፍሲ ሓጺቡ ዘጽሪ፣ ካብ ርኽሰታ ዘንጽሕን ንብዓት ንስሓ ስለዝኾነ። ንጉሥ ዳዊትን ሓዋርያ ጴጥሮስን ከም ምሳሌ ንገብሮም ስለቲ ብኃጢኣቶም ዘፍሰስዎ ንብዓት’ዩ። ንጉሥ ዳዊት “ኣይትዘሙ” ዝብል ትእዛዝ ጥሒሱ ምስ ሰበይቲ ኦርዮ ዘመወ፣ እዚ ኃጢኣት’ዚ ንኸይፍለጥ ድማ “ኣይትቕተል” ዝብል ሕጊ ኣፍሪሱ ንኦርዮ ኣቕተለ። ብድኅር እዚ ረአዬ ኅቡኣት እግዚአብሔር ኣብ ነቢይ ናታን ኃዲሩ ወቐሶ። ንጉሥ ዳዊት ድማ ዓስቢ ኃጢኣት ዝኾነ ሞት ከይበጽሖ ከሎ ብዝተዋህቦ ጊዜ ንስሓ ኸይወዓለ ኸይኃደረ ካብ ዙፋኑ ወሪዱ ማቕ ለበሰ፡ ሓመድ ውን ነስነሰ። ብኃጢኣቱ ኣምሪሩ በኸየ። ካብ ብዝኂ ንብዓቱ ዝተላዕለ ውን “ኣነ ብእህህታ ሰልክየ፡ ለይተ ለይቲ ንመደቀስየይ ብንብዓተይ አርሕሶ፡ ንመንጸፈይ ከኣ ብንብዓት አጠልቅዮ ኣሎኹ፡ ኣዕይንተይ ብኃዘን ተበላሸዋ” ይብል። (መዝ. 6፡6-7/ መዝ. 51) መደቀሲ ነገሥታት ብወርቅን ብሩርን ዝመልእ እኳ እንተኾነ መደቀሲ ንጉሥ ዳዊት ግና ብንብዓት ደኣ መልአ።
ሓዋርያ ጴጥሮስ’ውን ኣብቲ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብኣይሁድ ተታኂዙ ዝነበረሉ እዋን፡ ንጐይታ ‘ኣይፈልጦን’የ’ ኢሉ እኳ ብልሳኑ እንተኸሓደ፡ ብኡ ንብኡ ግና በደሉ ተኣሚኑ ብንብዓት ንስሓ ተመልሰ። “ኣታ ሰብኣይ እዚ ትብሎ ዘሎኻ ኣይፈልጦን እየ በሎ፡ ሽዑ ገና እዚ ኪዛረብ ከሎ ደርሆ ነቀወ፡ ጐይታ ኸኣ ግልጽ ኢሉ ንጴጥሮስ ጠመቶ። ጴጥሮስ ከኣ ሎሚ ደርሆ ከይነቀወ ሠለስተ ሳዕ ክትክሕደኒ ኢኻ ዝበሎ ቓል ጐይታ ዘከረ። ናብ ወፃኢ ኸይዱ ውን መሪር ብኽያት በኸየ” (ሉቃ. 22፥60-62)። “ሃልሃልታ ኃጢኣት እምብዛ ብርቱዕ እዩ፣ ብቑሩብ ንብዓት ግና ዝጠፍእ እዩ” (ቅዱስ ዮሓንስ ኣፈወርቅ) ከምዝበለ ንጉሥ ዳዊትን ሓዋርያ ጴጥሮስን ስለ ኃጢኣቶም ኣብ ዝበኸይሉ ጊዜ፡ እቲ ኵላቶም ናብ ንስሓ ኪበጽሑ እምበር ሓደ እኳ ኪጠፍእ ዘይፈቱ ጐይታ ይቕረ በለሎም። ብንብዓት ስለ ዝዘርኡ ድማ ንጉሥ ዳዊት - ልቢ ኣምላኽ፣ ሓዋርያ ጴጥሮስ ድማ ሊቀ ሓዋርያት ተባህሉ።
ሎሚ’ውን ንኣና እግዚአብሔር ከምቲ ንጉሥ ዳዊት ምስ በደለ ንነቢይ ናታን ዝለኣኸሉ፡ ምስ ንብድል ዘነስሑ ኣቦታት ካህናት ልኢኽልና ኣሎ። ከምቲ ደርሆ ምስ ነቀወ፡ ንሓዋርያ ጴጥሮስ ግልጽ ኢሉ ዝረኣዮ፡ ሎሚ ውን ንኣና ንኽንሳሕ ብዓይኒ ትዕግሥቱ ይርእየና ምህላዉ ነስተውዕል። (2ይጴጥ. 3፥9)።
እግዚአብሔር፥ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ኣብ ምድረ እስራኤል ኣብ ዝተመላለሰሉ ጊዜ ንትምህርትና ባዕሉ ነቢዑን፥ ንብዓት ኃጥኣን ተቐቢሉ እዩ። ንምሳሌ፥ ጐይታ ኣብ ቤት ስምዖን ፈሪሳዊ (ምሁር ሕጊ ኦሪት)፣ ኣብ መኣዲ ተቐሚጡ ኸሎ ሓንቲ ኃጥእት ሰበይቲ (ኣመንዝራ) ኣብ ጥቓ እግሩ ቖይማ ትእምርቲ ጣዕስኣ እናበኸየት በቲ ንብዓታ እግሩ ኣጠልቀየቶ፣ መግለጺ ትሕትናኣ ድማ ብጸጕሪ ርእሳ እናደረዘት እግሩ ሰዓመቶን ቅዱይ ቅብኢ ቀብኣቶን። መፍቀሬ ንስሓ ጐይታ ድማ ‘ኃጢኣትኪ ተኃዲጉልኪ እዩ’ በላ። (ሉቃ. 7፥35-50) ብሓቂ ጐይታ ካባና ዝጽበዮ ፈላጥ ምዃን ጥራሕ ዘይኮነስ ንብዓት ንስሓ ካብ ኮነ ልቡናና ጠርኒፍና፡ ሕልናና ሰቒልና ፥ “ኦ ጐይታ ከምቲ ነታ ኃጢኣተኛ ሰበይቲ ብዙኅ ፈልፋሊ ንብዓት ንስሓ ዝሃብካያ ንኣይ’ውን ሃበኒ። ምእንቲ እቲ ‘ኃጢኣትካ ተኃዲጉልካ’ ዝብል ሓጐስ ዝመልኦ ድምፂ ኪሰምዕ፡ ብንስሓ ንጹሕ ሕይወት ክመርሕ ሓግዘኒ።” እናበልና ክንጽልይ ይግባእ። ከመይሲ ሓደ ካብ አበው ከምዝበሎ “ጐይታ፡ ተኣምራት ኣይገበርኩምን መምህራን ሊቃውንቲ ኣይኮንኩምን ብማለት ኣይወቕሰናን ይኸውን። ብርግጽ ግና ‘ብኃጢኣትና ንብዓት ብዘይ ምፍሳስና’ ንዝሓተና ግና መልሲ ካብ ምሃብ ኣይነምልጥን ኢና።”
ንኽርዳድ ኃጢኣቶም ብንብዓት ንስሓ ኣጽርዮም ምስ እግዚአብሔር ዝተዓርቑ ኣቦታት፡ “ንብጻይካ ከም ነፍስኻ ኣፍቅር” ዝብል ትእዛዝ ስለዝዝክሩ፡ እቲ ናብኦም ክበጽሕ ዘይደልይዎ ሽግር ናብ ካልኦት ምእንቲ ከይበጽሕ ካብ ጸሎት ንብዓት ኣይበዅሩን እዮም።
ሕዝቢ እስራኤል ኣብ ልዕሊ እግዚአብሔር ምስ ኣጒረምረሙ፡ ቍጥዓ እግዚአብሔር ኣብ ልዕሊኦም ነደደ፡ ንሊቀ ነቢያት ሙሴ ኸኣ ከጥፍኦም ምዃኑ ነገሮ። ሊቀ ነቢያት ሙሴ ድማ “ኦ እግዚአብሔር ንቝጥዓ ደንጓዪ ብዙኅን ዘይውዳእን ምሕረት ዘሎካ ኢኻ፡ በደልን ኃጢኣትን ይቕረ እትብል ኢኻ. . . . ነዚ ሕዝቢ እዚ ከምቲ ዓቢይ ምሕረትካ፡ ከምቲ ካብ ግብጺ ኂዝካ ክሳዕ ናብዚ ይቕረ ዝበልካሉ፡ ሕጂ ኸኣ እልምነካ ኣሎኹ ኃጢኣቱ ኅደገሉ” ፣“ሕጂ ድማ ኃጢኣቶም ይቕረ በለሎም እንተዘይኮነስ ስመይ ካብቲ ስም ሕዝብኻ ዝጸሓፍካሉ መጽሓፍካ ሕኸኮ” ኢሉ ኣምሪሩ ስለዝጸለየ ንሕዝቡ ካብ መቕጻዕቲ ኣድኃነ።(ዘኊ. 14፥17-19)
“ብዘይ ብኣይ ሓንቲ እኳ ክትገብሩ ኣይትኽእሉን ኢኹም” (ዮሓ. 15፥5) ከምዝብለና ብዘይ ናይ እግዚአብሔር ምሕረትን ለውሃትን ብናትና ጥበብን ብቕዓትን ግብሪ ጽድቂ ክንገብር ኣይንኽእልን ኢና’ሞ፡ ጽቡቕ እንተገበርና፡ ናይ ገዛእ ርእስና ጥራይ ክንሓስብ ዘይኮነስ፡ ስለ ብጾትና ውን ክንበክን ክንሓልን ይግባእ’ዩ። ምኽንያቱ ንብጾትና ምስ እንርኅርኅ’ዩ እግዚአብሔር ዝርኅርኃልና።
ኣብ ርእሲ’ዚ ምእንቲ ቤተ እግዚአብሔርን ሃገርን ንብዓትካ ምፍሳስ’ውን ይግባእ እዩ። እቶም ብሃይማኖቶም ጽኑዓት ዝነበሩ ደቀ መዛሙርት ነቢይ ኤርምያስ ዝኾኑ ኣቤሜሌክን ባሮክን ቅድስት ሃገር ኢየሩሳሌም ከም እትዓኑ፡ ሕዝባ’ውን ከም ዝማረኽ ምስ ሰምዑ፡“ ኢታርእየነ ሙስናሃ ለኢየሩሳሌም / ጥፍኣት ናይ ኢየሩሳሌም ኣይተርእና” እናበሉ ይልምኑ ነበሩ።እግዚአብሔር ድማ ጥፍኣታ ምእንቲ ከየርእዮም ኢሉ ብጥበቡ ሠወሮም። (ተረፈ ኤር. 9)።
እቲ ስለ ኃጢኣቱ ዝበኸየ ንጉሥ ዳዊት ስለ ቤተ እግዚአብሔር’ውን በኽዩ እዩ። “ኣነ ንሱ ኣብ ብጽሕድን ብዝግባን ዝተሠርሐ ቤት ተቐሚጠ፡ ታቦተ ጽዮን ግና ኣብ ድንኳን ተቐሚጣ ኣላ” እናበለ ይኃዝን ነበረ። (1ይዜና 17፡1-12) ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ’ውን ስለ ቤተ እግዚአብሔር ዘለዎ ቅንኣት ክዛረብ ከሎ “ንርእሲ እዚ ዅሉ ከኣ እቲ ብዛዕባ ዅለን ኣብያተ ክርስቲያን ዘሎኒ ኃልዮት ኣብ ጸጽባሕ የጽብበለይ ኣሎ” ይብል። (2ይቆሮ. 11:28)።
ሕዝበ ክርስቲያን! ሎሚ ግና ብዙኃት ኣብያተ ክርስቲያንን ገዳማትን ኣገልገልቲ ተካኢ ወለዶ እናወኃደን፡ ገብርኄር ኣገልገልቲ እናሰኣና፡ ጓሳ ከም ዘይብለን ኣባጊዕ ምእመናን ብሥውር ዝኾነ መናፍቕነትን ፈተና ዓለምን እናተጠቕዑ፡ ብኽፉእ ወረ ምእመናን እናተጐድኡ . . . ስለ ቤት ገዛእ ርእስና ጥራይ ክንሓስብ ኣይግባእን’ዩ። ኣቦ ኣደ ሞይቶሙኒ፡ ኣኅዋት ኣኃት ስኢነ፣ ርስቲ ጕልቲ ተወሲዱኒ ኢልና እነውኅዞ ንብዓትን ጓሂ ዓለም እንጕህዮን ዘይግባእ ኃዘን ደረቱ ዝኃለፈ ኾይኑ ይርአ እዩ። ክንዲ ሎሚ ብኽያትን ኃዘንን ከምዘይበዝኀ፣ ስለ መን ከም እንበኪ ግና ፍልጠትን ርድኢትን ይጐድለና ኣሎ።
ስለዚ ሎሚ ምእንቲ ኃጢኣትና፥ ስለ ፈታዊናን ጸላኢናን፣ ንሃገርን ቤተ ክርስቲያንን ንብዓትን ኃዘንን እንተዘራእና ጽባሕ ክብሪ ብፅዕና ብዕልልታ ክንዓጽድ ምዃንና እሙን እዩ። ጐይታ’ውን “ብፁዓን እለ ይላህዉ ይእዜ እስመ እሙንቱ ይትፌሥሑ/ ዚኃዝኑ ምጽንናዕ ኪረኽቡ እዮም እሞ ብፁዓን እዮም።” ከምኡ ኸኣ “ ኣምላኽ’ውን ካብ ኣዕይንቶም ንብዓት ዘበለ ኺደርዝ እዩ” (ራእ. 7፥17) ክብል ተስፋ ሂቡና እዩ።
ስለዚ እግዚአብሔር ዝቕበሎ ንብዓት፡ ብነፍስን ብሥጋን በረኸት ዘውህብ፡ ከምኡ’ውን ንርእስናን ንኅብረተ ሰብናን ሃገርናን ሰላምን ፍቕርን ዘውርድ ብኽያት ኣየናይ ምዃኑ ኣለሊና ንብዓትና ከነውኅዝ ይግብኣና።
ንብዓት ኣቦታትና ርእዩን ብኽያቶም ሰሚዑን ጸሎቶም ዝተቐበለ እግዚአብሔር፡ ንብዓትና ርእዩ ጸሎትና ኪሰምዕ፡ ዘይውዳእ በረኸቱን ንብዓት ዘፈልፍል ስቡር ልቦና ኪዕድለናን ቅዱስ ፍቓዱ ይኹነልና።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
መግለጺ ብኣጋጣሚ ዓመታዊ ዝኽሪ መስዋእቲ ሓርበኛ ዶር. ሃብተ ተስፋማርያም
መስዋእቲ ዓቢ ሃገራዊ መራሒ ተጋዳላይ ዶር. ሃብተ ተስፋማርያም ድሮ እነሆ ሓደ ዓመት ኣቕጺሩ ይርከብ። ስዉእ ዶር. ሃብተ ብዕለት 13/01/2017 ኣብ ከተማ ቦን (ጀርመን) ድሕሪ ነዊሕ ሕማም ብመሳዋእቲ ተፈልዩና። ሓርበኛ ስዉእ ዶር. ሃብተ ሓደ ካብ’ቶም ልሉያት መራሕቲ ሰውራናን ውድብናን ኮይኑ፡ ምእንቲ ህዝብን ሃገርን ዕድሜኡ ብምሉኡ ዘወፈየ ሃገራዊ ኢዩ።
ኤርትራ፣ ድሕሪ መሪር ቃልሲ፣ ብ1991 ነጻነታ ድሕሪ ምጉንጻፍ፣ ስዉእ ዶር. ሃብተ፣ በቲ ዝነበሮ ዓቕምን ተመክሮን ልዑል ሃገራውነትን፣ ምስ’ቶም ከምኡ ዝኣመሰሉ ሃገራውያን ተቓለስትን መራሕትን፡ ትካላት ሓዳሽ ሃገረ ኤርትራ ኣብ ምቛም ዓቢ ግደ ንክጻወቱ ተስፋ ተነቢርሎም ካብ ዝነበሩ መራህቲ ኢዩ። መላኺ ኢሳይያስ ዝመርሑ ገባቲ ጉጅለ ግን ኣብ ኤርትራ ስልጣን ብምብሓት፡ ኣስተዋጽኦ ውፉፍያት ሃገራውያን ኣብ ዳግመ ህንጻ ሃገር ንከይውዕል ዓቢ ዕንቅፋት ኮይኑን ክሳብ ሕጂ’ውን ይቕጽሉን ኣሎ።
ውድብ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ፡ ዓመታዊ ዝኽሪ መስዋእቲ ሓርበኛ ዶር. ሃብተ ተስፋማርያም የኽብረሉ ኣብ ዘሎ እዋን፡ ንሃገራዊ ውርሻ መራሒና ክዕቅቦን፡ ካብ ሃገርና ጭቆና ለጊሱ፣ ዲሞክራስን ፍትሕና ንኽነግስ ይካይዶ ኣብ ዘሎ ቃልሲ፣ ሓርበኛዊ ታሪኹ ደራኺ መንፈስን ሓይልን ከም ዝህበና ብምርግጋጽ፡ ቃልስና ብዝያድ ክሓንን ምዃኑ ሎሚ ንብጻይና ዶር. ሃብተ ተስፋማርያምን ንኩሎም ስውኣትናን መብጻዓና እነሕደሰሉ ዕለት ኢዩ።
ክቡር ስዉእ ዶር. ሃብተ ተስፋማርያም፣ ኣብ ልዕሊ ግሃድኤ ዝተኣልመ፣ ውሽጣውን ግዳማውን፣ ውዲት ኣብ ምፍሻልን፣ ውድብና ኣብ ንቡር መሪሕ ናይ ቃልሲ ቦትኡ ኣብ ምምላስን፣ ዓቢ ተራ ዝነበሮ ውፉይ መራሒ ኢዩ። ተቓለስቱ ብጾቱ ከኣ፣ ኣሰሩን ኣሰር ኩሎም ጀጋኑ ስዉኣትና ብምኽታል፣ እነሆ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ዕዉት 3ይ ውድባዊ ጉባኤ ኣሰላሲሉ፣ ኣብ መስርሕ “ምድሓን ህዝብን ሃገርን” ከም ዝምርሽ ገይሮሞ ይርከቡ።
ልዑል ሃገራዊ መትከላት ስዉኣትና ህያው ኮይኑ ንክነብር፡ ኩሎም ሃገራውያን ሓይልታት፡ ሓድነትን ሃገራዊ ጥርናፌ ኤርትራውያን ክዕቀብን፡ መትከል ልዝብን ተጻዋርነትን ኣንጊሶም ምፍልላይ ወጊዶም፡ ንያታውን ንዋታውን ዓቕምታቶም ብሓባር ጸሚዶም፡ ህዝብና ካብ ኣርዑት ምልካዊ ስርዓት ንምድሓንን፣ ዲሞክራስን መሰል ደቂ ሰባት ዝኸብረሉ ስርዓት ንምቛምን፣ ሓያል ቃልሲ ከካይዱ ጻዊዕትና ነቕርብ።
ደጊምና ንኽብርቲ በዓልቲ ቤት ስዉእ ዶር. ሃብተ ብጸይትና ኣድያም ተኽሊትን፣ ክቡራት ደቁን ኩሎም ስድራ ቤቱን ኣባላት ግ.ሃ.ድ.ኤን ከምኡ’ውን ንኩሎም ኤርትራውያን ተቓለስቲ በዚ ሰፍ ዘይብል ክሳራ ናይ ብጻይናን መራሒናን ዶር. ሃብተ ጽንዓትን ኣኻእሉን ክህብና እናተመነና፡ ኣሰሩ ተኸቲልና ቃልስና ክንቅጽል ምዃና ነረጋግጽ።
ጅግንነታዊ ታሪኽ ሓርበና ስዉእ ዶር. ሃብተ ንዘልኣለም ኣብ ልብና ነባሪ ኢዩ !!
ክብርን ዝኽርን ንኹሎም ስውኣትና !!
ፈጻሚ ኣካል ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ
13/01/2018
Short URL: http://english.farajat.net/?p=10922


text:
ነቶም ሰባት ንምቕታል ልዕሊ 15 ጥይት ከምዝተተኮሰ ይግለፅ
ኣካያዲ ስራሕ ዲፒ፡ ትማሊ ኣማስዮም ካብ ፋብሪካ ስሚንቶ ዳንጎቴ ኣዲስ ኣበባ ናብ ዝርከብ መንበሪኦም ይጓዓዙ ኣብ ዝነበሩሉ እዋን፡ ክልተ ዝተዓጠቑ ሰባት ናብ መኪንኦም ክትኩሱ ጀሚሮም። በቲ መጥቃዕቲ ድማ ንሶም ምስ ፀሓፊቶምን ዘዋሪ መኪንኦምን ተቐቲሎም።
ኣብ ጥቓ'ታ ህንዳዊ ዲፒ ካማራ ይጓዙላ ዝነበረት መኪና ኣስታት 17 ቀልሃታት ጥይት ከምዝረኣዩ መሰኻኽር ዓይኒ ገሊፆምልና።
እቲ መጥቃዕቲ ምስተፈፀመ ኣብቲ ቦታ ከምዝበፅሑ ብምግላፅ፡ እታ ትጓዓዝ ዝነበረት መኪና ተጋጭያ ደው ከምዝነበረት ሓቢሮም። እቶም ዕጡቓት ንዲፕ ካማራ ብ7 ጥይት ከምዝወቕዕዎም'ውን ተዛሪቦም።
ኣብ ወረዳ ኣደኣ በርጋ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ኦህዴድ ድሪርሳ ታደሰ ድማ፡ ኣብቶም ኣካያዲ ስራሕን ክልተ ኢትዮጵያውያንን ኣብ ዝተፈፀመ መጥቃዕቲ፡ 15 ጠያይቲ ከምዝተተኮሰ ኣረጋጊፆም።
"ዘወርቲ መኻይን እቲ ፋብሪካ ምስ ናይቲ ፋብሪካ ምምሕዳር ኣብ ዘይምርድዳእ ብምእታዎም ኣብ ዝሓለፉ ኣዋርሕ ናብ ስራሕ ኣይወፈሩን። ምስቲ ፋብሪካ ምስ ዝሰርሑ ገለ ኤጅንሲታት'ውን ልሙድ ዝባሃሉ ዘይምርድዳኣት ከምዝነበሩ ይፍለጥ" ኢሎም።
ሽሞም ክግለፅ ዘይደለዩ ሰራሕተኛ፡ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ተወሊዑ ኣብ ዝነበረ ጎንፂ ኣብ ልዕሊ መኻይንን ማሽናትን እቲ ፋብሪካ ጥቕዓት ተፈፂሙ ከምዝነበረ ብምዝኽኻር፡ እቶም ኣካያዲ ስራሕን ካልኦት ናይቲ ፍብሪካ ሓለፍትን ምስ ሕብረተሰብ ብዝገበርዎ ቀፃሊ ዘተ ሰናይ ዝባሃል ርክብ ተፈጢሩ ከምዝነበረ ንቢቢሲ ተዛሪቦም።
ልዕሊ ሓደ ዓመትን ፈረቓን ንፋብሪካ ስሚንቶ ዳንጎቴ ዘመሓደሩ ዲፒ ካማራ ብማሕበረሰብ እቲ ከባቢ ተፈታውነት ከምዝነበሮምን ካብ ቋንቋ ኦሮሚኛ ዝወፀ ሳጓ (ተወሳኺ ስም) ከምዝተውሃቦምን ሓቢሮምና።
ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚንስትር ኣይተ ፍፁም ኣረጋ፡ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብዪ ከምዝሓዘኑን መንግስቶም ኣብ ፈፀምቲ'ቲ ገበን ምርመራ ብምክያድ ናብ ፍርዲ ከምዘቕርቡ ምግላፆምን ኣፍሊጦም።


text:
አርካይቭ
here we go
- Details
-
አፕዴት ዕለት ሶኒ, 31 ሓምለ 2017 08:38
-
ዝተሓተመሉ ዕለት
-
Written by Woyen
-
Parent Category: ROOT
-
Category: ስነ ቃል
-
ሂትስ: 2006
selam new
ብሄረሰባት ትግራይ (ተዛረብቲ ቋንቋታት ትግርኛ፣ ሳሆኛን ኩናመኛን) ብርክት ዝበሉ ስነ ቃላት ኣለዎም። እዞም ሃፍቲ ህዝቢ ትግራይ ዝኾኑ ስነ ቃላት ተኣኪቦም ብዕምቆትን ብስፍሓትን ተሰኒዶም እንተተቐሚጦም ኣብ ማሕበራዊ፣ ፖለቲካዊ፣ ቁጠባውን ባህላውን ንጥፈታት ህዝቢ ዝለዓለ ረብሓ ክህቡ ይኽእሉ እዮም። ከም ኣብነት እንተወሲድና እቲ ሓደ ብሄረሰብ ምስቲ ካሊእ ዘለዎ ሓድነትን ፍልልይን ክግንዘብ፣ ናይቲ ሓደ ፅቡቕ ተመኩሮ ነቲ ካሊእ ከካፍል፤ ከምኡ እውን ኣብ መንገኦም ዝህሉ ርክብ ዝያዳ ክጠናኸር ኣብ ምግባር ዕዙዝ ግደ ኣለዎም እዩ። ቋንቋን ባህልን ህዝቢ ትግራይ ንምዕባይ ንልዕሊ 41 ዓመት እናሰርሐት ዝመፀት ጋዜጣ ወይን ድማ ንሎሚ ስነ ቃላት ብሄረሰብ ኢሮብ ብቋንቋታት ሳሆን ትግርኛን ዘለዎም ትርጉም ሒዛትልኩም ቀሪባ ኣላ።
ፍልፍል፡- ብቢሮ ባህልን ቱሪዝምን ትግራይ ዝተሓተመ መፅሓፍ ስነ- ቃል ብሄረሰብ ኢሮብ
alena ember
where do we


text:
ህዝቢ ትግራይ ኣንፃር ኩለመዳያዊ ወፅዓን ሰእነት ፍትሒን፤ ከምኡውን ኣንፃር ድሕረትን ዓፈናን ዝተወደበ ቃልሲ ካብ ዝጅምር እነሆ ኣርባዓን ስለስተን ዓመታት ገይሩ’ሎ። ህዝቢ ትግራይ ብመሪሕ ውድቡ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ እናተመርሐን ምስ ካልኦት ኣሓት ህዝብታት ኢትዮጵያን ብምዃን ኣንፃር ፋሻስታዊ ስርዓት ዝገበሮ ቃልሲ ድሕሪ ብዓወት ምዝዛሙ ኣብ ዝሓላፉ ዕስራን ሽዱሽተን ዓመታት ድማ ኣንፃር ድኽነትን ድሕረትን ኣብ ዝግበር ቓልሲ ምስ ካልኦት ህዝብታት ኢትዮጵያ ብምዃን ብርክት ዝብሉ ዓወታት ንምሕፋስ ክኢሉ’ዩ።
ኣብ ልምዓትን ቁጠባዊ ዕብየትን ካብ ዝተመዝገቡ ዓወታት ብተወሳኺ ማዕርነት ህዝብታት ዝተረጋፀገላ ዴሞክራሲያዊት ፌዴራላዊት ኢትዮጵያ ኣብ ምህናፅ’ውን ልዑል ታራ እናተፃወተ’ዩ መፂኡ።
ክሳብ ሕዚ ኣብ ዝተገበሩ ኩለመዳያዊ ቁጠባዊ፣ ማሕበራዊን ፖለቲካውን ምንቅስቓሳት ህዝቢ ትግራይ ኣብ ትሕቲ መሪሕነት ህወሓት ዓሲሉ ንካልኦት ህዝብታት’ውን መርኣያ ክኸውን ዝኻኣለ መስንተክር ፈፂሙ’ዩ። ህዝቢ ትግራይ ካብ ድኽነት ንምንጋፍ ዝጀምሮ ዕውት ቃልሲ ብጋህዲ ዝተራእዩ ገዘፍቲ ለውጥታት ኣብ ምርግጋፅ ዋላ’ኳ ብዙሕ እንተነጠፈ ሐዚ’ውን ድሕሪ ናይ ዒስራን ሽዱሽተን ዓመታት ድኽነትን ስእነት ስራሕን ናይ ህዝብና ሱር ዝሰደዱ ሽግራት ምዃኖም ኣይተረፈን። ብኣማኢት ኣሻሓት ዝቑፀር ህዝብና ሕዚ’ውን ኣብ ሕሱም ድክነትን ከርፋሕ ናብራን ይርከብ፡፡
መሪሕ ውድብና ህወሓት ልኡኹ ንምፍፃም ኣብ ዝገበሮም ምንቅስቓሳት ዘጋጠምዎ ሽግራት ብቃልስን ብርሱን ወነን እናፈትሐ ዝመፀ ውድብ ምዃኑ ዝፍለጥ እኳ እንተኾነ በብእዋኑ ብዘጋጠምዎ ናይ መሪሕነት ጉድለታት ቀፃሊ ለውጢ ናይ ምርግጋፅ ዓቕሙን ህዝባዊ ውግንናኡን እናተሸርሸረ ህዝብና ኣብ ስእነት ፍትሕን ሰናይ ምምሕድዳርን፤ ከምኡውን ኣብ ትሕቲ ፀረ ዴሞክራሲን ንክወድቕ ኣብ ምግባር ግሁድ ታራ ዝተፃወተሎም ኣጋጣሚታት እናተረኣየ መፂኡ እዩ። ድሕሪ ቀረባ ዓመታት ብፍላይ ድማ ካብ ህዝባዊ እምነቱን መስመሩን እናራሓቐ ዝኸደሉ ኩነታት’ዩ ተራእዩ፡፡
ህወሓት ብህዝቢ ተወሊዱ ዓብዩ ንህዝቢ ናብ ዓወት ዘብፅሐ ውድብ ኮይኑ እንተብቅዕ በብእዋኑ ብዝጋጠሙ ናይ ፀረ-ዴሞክራሲን ብልሹው ኣሰራርሓን ዝንባለታት ምኽንያት ናይ ህዝብና ሽግር ኣብ ምፍታሕ ክንዲ ብሙሉእ ትኩረት ዝነጥፍ ኣብ ሸግር ኣትዩ ፀኒሑ ‘ዩ። እንተኾነ ግን ውደብና ህ.ወ.ሓ.ት ከምቲ ልማዱ ከቢድ ፈተና እንተጋጥሞ ደው ኢሉ በቲ ሳይነሳዊ መስመሩ መነፅር ሽግር ናይ ምፍታሕ መለለይ ባህሪኡ መሰረት ማእከላይ ኮሚቴ ህወሓት ሕዚ ዘሎ ሽግር ብዕምቆት ብምግምጋም ብተከታታሊ ናይ ፅሬትን ምትዕርራይን ስጉምቲ ምውሳድ ጀሚሩ ኣሎ፡፡ ውድብና ናይ ምዕራይን ምህዳስን ከይዲ ናይ መላእ ተቓላሳይ ህዝብና ተሳትፎ ብምሕያል ተጠናኺሩ ክወፅእ ኣበርቲዕና ክንምርሽ ኢና፡፡
ብምዃኑ’ውን መሪሕነት ህወሓት ሎሚ’ውን ከምቀደሙ ህዝባዊ ውግንናኡ መሊሱ ንምዕታር ዘኽእሎ ናይ ብዕምቆት ምህዳስ ምንቅስቓስ ኣብ ዝጀመረሉ እዋን ኾይንና ነዛ ወርቃዊት ዕለት 11 ለካቲት እንትንዝክር ልዕሊ ዂሉ መሪሕነት ህወሓት ብምኽንያት ዘርኣዮም ድኽመታት ኣብ ህዝብና በፂሑ ዘሎ ብርኽት ዝበለ ሽግራትን ናይ ታኣማንነት ምጉዳልን ተዓርዩ ናብ’ቲ ልሙድ ህዝባዊ መስመሩ መሊኡ ዝምለስሉ ኩነታት ንምፍጠር ክረባረብ ቃሉ ብዕቱብ ዘህድሰሉ ክኸውን ’ዩ።
ዝኸበርካ ህዝቢ ትግራይ፤
ተደጋጋሚ ሽግራት እናጓነፈካን ኣብ የዐሪዩ ፅንኩር ኩነታት ተሳጢሕካ ከይተረፈ ኣብ ወድብኻ ዘላካ እምነት መሊኡ ከምዘይጠፍኣ ህወሓት ይርዳእ። ኣብ ልምዓትን ዴሞክራሲን ይኹን ኣብ ሰናይ ምምሕዳር ዘለውኻ ሕቶታት ሕዚ’ውን ከምዘይመለስናዮምን ትሕቲ ትፅቢትኻ ከምዝሰራሕናን ኣፀቢቕና ንፈልጥ ኢና። ህዝብና ኣብ ውድቡ ዝነበሮ እምነት መሊሱ ንክጥጥዕ ኣበርቲዕና ክንሰርሕውን ቃልና ነሐድሰሉ ዕለት’ዩ።
መበል 43 ዓመት ልደት ህወሓት እንትንዝክር ኣብ ግምት ክኣቱ ዝግበኦ ካሊእ ጉዳይ’ውን ኣሎ። እዙይ’ውን ብትምክሕትን ፀቢብነትን ዝግለፅ ሕመቅ ኣብ መሪሕነት ኢህወዴግ ዓብይ ሓደጋ ኮይኑ ብምውፅኡ ምኽንያት ኣብ ዕሽል ዴሞክራሲያዊ ፌዴራላዊ ስርዓትና ኣዚዩ ኺቢድ ናይ ጥፍኣት ደበና ኣንፀላሊዩ ምህላው’ዩ። ፀላእትና ነቲ ስርዓት ንምጥፋእ ከም ሓደ መንገዲ ዝወስድዎ ድማ ንህዝቢ ትግራይን ውድቡ ህወሓትን ፈሊኻ ብምውቃዕ ሓድነት ኢህወዴግ ኣብ ሓደጋ ንክወድቕ ብምግባር ፌዴራላዊ ስርዓትና ምፍራስ’ዩ። ዋላ’ዃ እዙይን ወዲዙይን ሓደጋታት ይሃሉ ስርዓትና ንምድሓን ዘለና ብሕታዊ መማረፂ ምስ ኩሎም ህዝብታት ኢትዮጵያ ብምዃን ብፅንዓት ጠጠው ብምባል ኣንፃር ስርዓትና ዘቕንዐ ናይ ፀላእትና ወፍሪ ብሓባር ምምካት ’ዩ።
ኣብዚ ከይዲ እዚ እቲ ዝግበር ዘሎ መጥቃዕቲ ልዕሊ ኹሉ ኣብ ስርዓትና ዘቕንዐ ምኳኑ ምግንዛብ የድሊ። እቲ መጥቃዕቲ ኣብ ህዝቢ ትግራይን ህወሓትን ጥራሕ ዘተኮረ፣ ኩሉ ኣባና ዝረባረብ ዘሎ ጌርካ ብምርኣይ ተስፋ ምቑራፅን ናይ ተናፀል መፍትሒ ምንዳይ መፍትሒ ኣይኮነን። ኣብ ናይ ሎሚ ሓዳሽ ኢትዩጵያ ኩሎም ብሄር ብሄረሰባት መሰረትን ባዓል ቤትን’ዮም። ማዕረ ተሳተፍትን ተጠቀምትን እቲ ስርዓት’ዮም። እቲ ጉድለት ተሓባቢርካ ዝፍታሕ’ምበር ብተናፀል ዝምከት ነገር የለን። መፃኢ ዕድልና ሓደን ሓደን ጥራሕ’ዩ፣ ንሱውን ህንፀት ዝማዕበለት ዴሞክራሲያዊትን ፌዴራላዊትን ኢትዮጵያ ምጥንኻር እዩ፡፡
ሕዚ’ውን ጅግና ህዝብና ከምቲ ትማሊ ማእለያ ዘይብሎም ዝመስሉ ፈተናታት ብፅንዓት ሰጊርካ መሰላትካ ዝረጋገፀሉ ስርዓት ከምዘረጋገፅካ ኩሉ ኣብ ቅድሜኻ ዘለዉ ፈተናታት ምስቶም ከማኻ ዝቃለሱ ኣሓትካ ብሄር ብሄረሰባት ኢትዮጵያ ኾይንካ ከምቲልሙድ ክትቃለስ ህ.ወ.ሓ.ት ውድብና ፃውዒቱ የቕርብ፡፡
ዝኸበርኩም ኣባላት ህወሓትን ተጋደልትን
ንብርክት ዝብሉ ዓመታት ዓወታት ብምምፃእ ዝፍለጥ ዝነበረ ውድብና በብእዋኑ ኣብ ውሽጢ መሪሕነት ብዝረኣዩ ሽግራት እምነትዂም ዋላ’ዃ ኣብ ሐዳጋ እናወደቐ እንተመፅአ ኣብ ውድብዂም ዘለኩም እምነት ሕዚ’ውን ኣብ ቦትኡ ምዃኑ የሕብነና። ሕዚ’ዉን ናይ ህዝብና ናይ ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ዴሞክራሲን ሽውሃት ንምርዋይ ዝጀመርናዮ ናይ ምህዳስ ምንቅስቓስ ኣጠናኺርና ንክንቕፅልን ኣብ ህዝባዊ መስመርን ዕላማን ዙርያ ንክትዓስሉ ማእከላይ ኮሚቴ ህወሓት ዓውዒት የቕርብ!
ዝኸበርኩም ኣሓትን ኣጋርን ውድባት
ኣብ ውድብና ይዂን ኣብ ሃገርና ተፈጢሩ ዘሎ ሽግር ክፍታሕ ዝኽእል ብቓልስን ብመትከላዊ ቃልስን ጥራሕ’ዮ። ሕዚ’ውን ኣንፃር ስርዓትና ዝግበር ዘሎ ናይ ፀላእቲ ዘመተ ብሓባር መኪትና ብልፅግናን ልምዓትን ሃገርና ንምርግጋፅ ሎሚ’ውን ከምቀደም ኣብ ጎንዂም ምዃና ማእከላዊ ኮሚቴ ህወሓት ከረጋግፅ ይፎቱ፡፡
ዝኸበርኹም መላእ ህዝበታት ኢትዮጵያ
ኣብ’ዚ ሐዚ እዋን ኣብ ልዕሊ ሃገርናን ህዝብናን ኣንፀላልዩ ዘሎ ናይ ጥፍኣት ደበና ንክቕንጠጥ ብሓያልነት መስመር ህወሓት/ኢህወዴግ/ ክፍታሕ ዝካኣለና ኹሉ ክነበርክት ድልዋት ምዃና ማእከላይ ኮሚቴ ህወሓት ደጊሙ እናረጋገፀ ሐዚ’ውን ከምቲ ልሙድ ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ዝዓሰላ ምዕብልቲ ኢትዮጵያ ናይ ምህናፅ ጉዕዞና ንክነሐይል ፃውዒቱ የቕርብ ።
ህዝባዊን ዴሞክራሲያዊን ባህሪና ብምሕላው ዕለማታት የካቲት 11 ኣብ
ሽቶኡ ክነብፀሖ ኢና!!
ክብርን ሞጎስን ንሰማእታትና!!
ማእከላይ ኮሚቴ ህ.ወ.ሓ.ት
09 ለካቲት 2010 ዓ.ም
ን ህወሓትን


text:
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ምዮልቢ እቲ ዝዓበየ ትካል ክራይ ኣባይቲ
ቡስታድስቡላገት እዩ። ንሱ ኣስታት2,500 ኣፓርትማን ልዕሊ 250 ናይ ንግዲ ኣባይትን ኣለዎ። ገዛ ንምርካብ ተራ ክትሕዝ እንተ ደሊኻ ወይ ድማ ብዛዕባ ጥርሑ ገዛ ሓበሬታ እንተ ደሊኻ ብመገዲ ናይቲ ቡስታድስቡላገት ወብሳይት ክትገብሮ ትኽእል።
ገዛ ዘካርዩ ኣካረይቲውን ኣለዉ። ኣብቲ
ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ዝርዝር ኣካረይቲ ኣሎ። እቲ ናይ ምውህሃድ ቤትጽሕፈት ንሓደስቲ መጻእቲ ስደተኛታት ገዛ ንኺረኽቡ ይሕግዞም።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ምዮልቢ ኮምዩን ንነዊሕ ግዜ ናይ ስደተኛታት መቐበሊ ስለ ዝነበራ ኣብኡ ብዙሓት እተፈላለየ ቋንቋ ዚዛረቡ ብሔራት ኣለዉ። ገለ ካብኣታቶም ንምጥቃስ፣ ዓረብ፡ ሶማሊ፡ ኦሮሞ፡ ፈረንሳ፡ ዳሪ ወዘተ.
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብቲ
ናይቲ ኮምዩን ደብተር ማሕበራት ብዛዕባ ኩለን ማሕበራት ሓበሬታ ኣሎ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ምዮልቢ ኩሉ ዳርጋ ቀረባ እዩ። ኣብኡ ቤትንባብ፡ ቤትጽሕፈት ዕዮን ማሕበራዊ ቤትጽሕፈትን ኣሎ። ኣብኡ ግሮሰሪታት፡ እንዳ ክዳውንቲ፡ እንዳ ሳእኒን ኣቕሑ ገዛውትን ኣሎ። ዘገልገለ ኣቕሑ ገዛን ክዳንን ኣቕሑ ክሽነን ወዘተ. ዚሸጣ ናይ ሰከንድሃንድ ድኳናትውን ኣለዋ።
ኣብቲ ኮምዩን ናይ ጽባሕ ሙዚቀኛታትን ተለሃይትን ተዋንያንን ዚፈርዩሉ ናይ ባህሊ ቤትትምህርቲ ኣሎ። ኣብ ምዮልቢ ግሩም መሐምበስን መዘናግዕን ህንጻታት ኣሎ - ሉንድቢ መሐምበሲ። መጋለቢ፡ 18-ናይ ጎልፍ ሜዳታት፡ ኣደራሽ በረድ፡ ኣደራሽ ስፖርትን ካልእን ድማ ኣሎ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብቲ ኮምዩን ኮሙናዊ
ኣብያተትምህርቲ ህጻናትን
መውዓሊ ስድራቤትን ኣሎ። ኣብ ናይ ትምህርቲ ዕድመ ዝበጽሑ ህጻናት፡ ማለት 6-12 ዓመት፡ ቅድምን ድሕርን ትምህርቲ
ኣብቲ ናይ ዕረፍቲ ቤት ኪህልዉ ይኽእሉ። ብኣካላውን ስነኣእምሮኣውን ወይ ካልእ ምኽንያት ኣብ ምዕባለኦም ፍሉይ ክንክን ዚደልዩ ህጻናት ነቲ ድሌቶም ዚጠልቦ ረድኤት ኪረኽቡ እዮም። ንተወሳኺ ሓበሬታ ኣብቲ ናይ
ዓቕሚ ኣሃዱ (resursenhetens) ወብሳይት ኣንብብ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ምዮልቢ ኮምዩን ሓያሎ
መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ። ብዛዕባአን ብተወሳኺ ኣብቲ
ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ኣንብብ። ንካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ብዚምልከት ኣብ ምዮልቢ ኮምዩን ክልተ ኣለዋ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ብዛዕባተን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተትምህርትን ሃገራዊ ናይ ስፖርት ቤትትምህርቲ/ናይ መኻይን ስፖርትን ከተንብብ ትኽእል።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ምዮልቢ ናይ ዓበይቲ ትምህርቲ ዕድላት ኣሎ። ንተወሳኺ ሓበሬታ ንናይ
ምዮልቢ ትምህርቲ ንዓበይቲ ተወከስ። እቲ ዝቐረበ ዩኒቨርሲቲ ኣብ
ሊንሾፒንግ ኣሎ። ኣብኡ ብዙሓት ተመሃሮ እናተመላለሱ ይምሃሩ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ምዮልቢ
ማእከል ጥዕና፡ ፋርማሲን
ሕክምና ስንን ኣሎ። ኣብ ሓደገኛ ሕማምን ወይ መጕዳእትን ግዜ
ንሞታላ ሆስፒታል ወይ ድማ ነቲ ናይ
ሊንሾፒንግ ዩኒቨርሲታዊ ሆስፒታል ተወከስ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ቋንቋ ሽወደን ዘይትዛረብን ዘይትርዳእን ምስ እትኸውን፡ ምስ ኩሉ ትካላዊ፡ ኮሙናዊ ወይ ሕክምናዊ ትካል ኣብ እትገብሮ ርክባት ናይ ትርጉም ሓገዝ ኪግበረልካ መሰል ኣሎካ። ነዚ ኣቐዲምካ ቆጸራ ምሓዝ የድሊ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ካብ ምዮልቢ ብመገዲ
Östgötapendelnከምኡውን
SJ ጽቡቕ ናይ መስመራት መራኸቢታት ኣሎ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ምዮልቢ ዚርከባ ዓበይቲ ወሃብቲ ስራሕ እዘን ዚስዕባ እየን፤
Toyota Industries Europe AB
Väderstad-verken AB
ሞልቢ ኮምዩን


text:
ሕብረት ኣፍሪቃ ነቲ ኣብ ሊብያ ዝቕጽል ዘሎ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ስደተኛታት ብትሪ ኮኒኑ።
ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ሙሳ ፋኪ ማሃመት ሶሉስ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ አባል ሃገራት ነቲ ዘድልይ ጸጋታተን ብምልላይ ንስቅያት ስደተኛታት ከብቕዕ ክሰርሓ ጸዊዖም።
ንሶም እቲ ቀንዲ ሓገዝ ነቶም ስደተኛታት ካብቲ ቦታ ኣብ ምውጻእ ዘድልይ ምኳኑ’ውን ሓቢሮም።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ብናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ዝተመዝገቡ ኣስታት 43,000 ስደተኛታት ኣብ ሊብያ ይርከቡ። ነቶም ኣብ ሊብያ ዝርኸቡ ስደተኛታት ንምጥያስ አጸጋሚ ዝኾነሉ ቀንዲ ምክንያት ድማ ድሕሪ ናይ 2014 ኩናት ሓድሕድ’ታ ሃገር መብዛሕትኣን ሃገራት ኤምባሲታተን ኣብታ ሃገር ምዕጻወን እዩ ኢሎም።
መብዛሕትኦም እቶም ብሊብያ ኣቢሎም ኣውሮጳ ንምብጻሕ ዝጉዓዙ ስደተኛታት ካብ ሃገራት ትሕተ ሰሃራ ኣፍሪቃ ዝመጹ ምኳኖም’ውን ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ሙሳ ፋቂ ገሊጾም።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ሶኑይ ካብ ቤት ጽሕፈት ሕቡራት ሃገራት ጀነቫ መግለጺ ዝሃቡ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒ ጉተርስ ነቲ ኣብ ሊብያ ዘሎ መሸጣ ስደተኛታት ዝምልከት ዝወጸ ጸብጻብ ከምዘሰንበዶም ገሊጾም።
ንሶም ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ እቲ ብመደበር ቴሌቭዥን ሲኤንኤን ዝተመሓላለፈ ጸብጻብ መሸጣ ስደተኛታት ከም ግልያነት ሰንብድ መቓልሕ እቲ ዘመናት ዘሕለፈ መሸጣ ግልያነት እዩ ክብሉ ገሊጾሞ።
ንሶም ብተወሳኺ እቲ ጉዳይ ብዝምልከቶም አካላት፡ ሕቡራት ሃገራት ወሲኹ ምሉእን ዝርዝርን ምርመራ ክኻየድ ብምሕታት “ ግልያነት ኣብዚ ዓለምና ቦታ የብሉን፡ እዞም ፍጻሜታት ድማ እቲ ዝኸፍአ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኮይኑ ምስ ገበናት ኣንጻር ሰብኣዊነት ዝጽብጸብ’ዩ” ኢሎም።
ፕረዝደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማርኮ ምስ ፕረዝደንት ጊኒን ኣልፋ ኮንደ ድሕሪ ምርኻቦም እቲ ብመደበር ቴሌቭዥን ሲኤንኤን ዝተመሓላለፈ ንመሸጣ ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ኣብ ሊብያ ዘርእይ ጸብጻብ ዘነውርን ዘይቕቡልን እዩ ኢሎም።
“ ፈረንሳ ነዚ ስጉምቲ ብትሪ ትኹንን። ኣብ ሕቶ ዝአትው ኣይኮነን ብዛዕባ እዚ ፍጻሜ ስጉምቲ ክንወስድ ንደልይ ኢና። ብመጀመርያ ፈረንሳ ንኩነታት ስደተኛታት ኣብ ሊብያ ዝምልከት ኣብ ውሽጢ ናይ ሕቡራት ሃገራት ቤት ምኽሪ ጸጥታ ንዝውሰድ ስጉምቲ ተበግሶ ክትወድስ እያ። ነዚ ብዝምልከት ትማሊ ኣብ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ ክትዕ ተጀሚሩ’ሎ። እዚ ድማ ናብ ጭቡጥ ስጉምትን መፍትሒን ከምርሕ ኣለዎ። ድልየተይ ከምዚ ዓይነት ገበን ንዝፍጽሙ ዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ዝኻየድ ቃልሲ ልዑል ኽከውንንን ሃገራት እቲ ዞባ ድማ ኣብቲ ጉዳይ ክተሓባበራን እዩ።"
ፕረዝደንት ኮንደ ሕብረት ኣውሮጳ ሰበ ስልጣን ሊብያ ነቶም ስደተኛታት ኣብ መዳጎኒ ማእከላት ክጸንሑ ብምፍቓዶም ነቲ ሕብረት ይነቕፉ።
ሊብያ ካብ ሃገራት ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ተበጊሶም ኣውሮጳ ንምብጻሕ ንዝጉዓዙ ስደተኛታት ቀንዲ መተሓላለፊ ቦታ እዩ ብተወሳኺ ማእከላይ ባሕሪ ከቋርጹ ዝተታሕዙ ስደተኛታት ዝጸንሕሉ መዳጉኒ ማእከላት’ውን እቲ ቀንዲ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ዝኻየደሎም ቦታታት ምኳኖም ጉጅለታት ተሓለቕቲ መሰላት ይገልጹ።


text:
ገመል ሰሪቕላስ ጉንብሕ ጉንብሕ
- Details
- Created: Saturday, 27 January 2018 16:00
- Last Updated: Saturday, 27 January 2018 16:00
ዝኣኽለን ጥሒነን በዓለ ማርያም ይብላ፡ ኣብዚ ዘሎ ኩነታት ምርኩስ ብምግባር፡ ኣብ ፓልቶካትን ፊስቡክን ህግደፋዊያን ሕፍር ከይበሉ ከምዚ ይብሉ, ወደባትና ኣታዊ ዘይብሉ ግረውሮው ክብል ጸኒሑ፡ መንግስትና እትዋት ክረኽበሉ ኢሉ ከካርዮ መሰል ኣለዎ ይብሉ፡፡
ዉሽጡ ሑሩር፡እወ መንግስትኹም ሕጊ ኣልቦ ጉጅለ ተዃሉ፡መሰል ዝሐተቱ ትሕቲ መሬት ኣስፊሩ፡ንህዝቢ ብገዛእ ሃብቱ ብጥምየት ጠሚሙ ከይዛረብ ብኣፉ ተታሒዙ፡ መሰል ህዝቢ ገፊፎም ንመንእሰይ ካብ ዓዱ ከም ዝባረር ገሮም፡ ተገምጢሎም ሃዲሙ ይብልዎ፡ንጉሒላ ሳሕል ምስ ጭፍሩኡ ኑዑኡ መሰል መን ሂብዎ መሰሉዩ ትብሉ፡፡
ኣይኮነን ወደባትና ክሸይጥ ከካሪ
መን ሐርይዎ ክኸውን ኣማሐዳሪ
ንህዝቢ ኤርትራ ሐኒቑ ሕዝዎ ከየፍሪ
ብዓመጽ ማዕዳናትና ይፍሕር ዘይናቱ ምድሪ,
ገመል ሰሪቕካ ጉንብሕ ጉንብሕ
ወዲ ሰብ ዶ በዚኦም ይምራሕ
ሽግርና ዘይፈለ ብማዕዶ ይምካሕ,
ናብርኦም ብጺሊም ዕዳጋ ብሐዋላ
ሕጊ ኣልቦ እኽብካብ እኒ ጉሒላ
ሃገር ከትርፍዋ ደቀባት ዘይብላ,
ነዚ ድያብሎስ ምስ ጭፍሩኡ ለኹመኛ በልዎ
ናይ ወድኻ ጓልካ ሐምሳ ሽሕ ክፍል ይብልዎ
በቲ ሐደ ድማ ንሃገሩ ዋጋ ክፈለላ ይግድድዎ,
ብሐሶት ክንዲ ንጸሊም ዕዳጋ ሂወት ከኽፍልዎ፡
ማንኪ ንሐሶት ክሻ ተኸተል
ዘመደ መንእሰይ ይመሃር ኣሎ በል
ሻርሊ ውን መልሐስካ ሰሐሎ
ክትብል ኣብ ኤርትራ ፍትሒ ኣሎ
ዝበሎም ዝደግሙ ከም ፓፓጋሎ
ህዝቢ ንውድቀትኩም ይቃለስ ይጽሊ ሎ፡
ትኽ እንተ በሉ ከም ማዕጽትድ
ሕጎም ዝበልናካ ተኣዚዝካ ኪድ
ንድሕነት ህዝቢ ስጉምቲ ንሰድ፡
ሕክምና እንተ በልካ ወይከ
መድሃኒት ሐተትካ ኪድ እስኸ
ዝውሰኽ የለን ብጀካ ዝንከ..
ኣጋፋርቲ ኣለዋ ኣብ ርእሰን መኾምብያ
ገለ ኣብ ጽላሎም ገለ ኣብ ስደት ዝዓበያ
ናበይ ከይበላ እግሪ እግሪ ጭፍራ ዝጎያ,
ሃብቲ ሃገር ዶብ ሰጊሩ
ባንክታት ዱባይ ዓሚሩ
ንባንክታት ሃገር ግረውሮው ኣቢሉ
ንኤርትራዊያን ክልተ ካብ ሜእቲ ክፈሉ፡
ንሱዳን ብጸሊም ዕዳጋ ኣጸሊልዋ
ምስ ኤርትራ ዶባታ ክትዓጹ ገሩዋ
ንስልጣኑ ሐለዋ ንግብጺ ዓዲምዋ,
ውዲት ዝኣልም ብተደጋጋሚ
ካብ 81 ኣትሒዙ ክሳብ ሎሚ
ህዝቢ ከጽንት ንውግእ ዓዳሚ
ንጉጅለ ህግደፋዊያን ዕረ ስሚ
መላዓዓሊ እንተኾነ ጠቓሚ
ነዚ ይመስል ናይ ሎሚ ግጥሚ,
ክብርን ሞጎስን ንጀጋኑ ሰማእታትና, ዓወት ነቲ ደም ዝነብዕ ዘሎ ህዝብና,ስዕረት ንጃንዳ ህግደፍ ዓንገልቶምን፡ በርሀ ዑቅባዝጊ ካብ ሃገር ጀርመን፡፡


text:
ቀ/ ሚ ኢትዮጵያ ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ዘካይዶ ዘሎ ምብጻሕ ብምቕጻል ናብ ኬንያ ኣምሪሑ
Radio Erena: 08 May 2018
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ፣ ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ዘካይዶ ዘሎ ወግዓዊ ዑደት ብምቕጻል ብሰንበት 6 ግንቦት ናብ ኬንያ ከምዝኣተወ ማዕከናት ዜና ካብ ናይሮቢ ሓቢረን።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ናብ ከተማ ናይሮቢ ድሕሪ ምእታዉ፣ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኬንያን ንዘሎ ናይ ዶባት ጉዳያት ጸጥታን ንግድን ካልእ ዞባዊ ኣርእስታትን ብምልዓል ምስ ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ ተዘራሪቡ።
ኢትዮጵያን ኬንያን፣ ብዘይካ'ዚ ኣብ ዶባተን ጸጸኒሑ ዝኽሰት ናይ ቀቢላን ዋንነት መጋሃጫን ግጭታት፣ ምንቅስቓስ ሽበራውያን ጉጅለታት ሶማል ዝዓበየ ኣጀንድአን ምዃኑ'ዩ ዝግለጽ።
ብዘይካ'ዚ ሓያሎ ዕጡቓት ተቓወምቲ ኦሮሞን ክልል ኦጋዴንን፣ ንኬንያ ከም መናሃርያ ከምዝጥቀሙላ ይፍለጥ።
ሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፣ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ናብ ስልጣን ካብ ዝመጽእ፣ ብጅቡቲ ዝፈለመ ኣህጉራዊ ዑደቱ ናብ ሱዳን'ውን በጺሑ'ዩ።
እዚ ከምዚ'ሉ እንከሎ፣ ፕረዚደንት ጅቡቲ እስማዒል ዑመር ገለ'ውን ንቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ተኸቲሉ ናብ ኬንያ ከምርሕ ምዃኑ ተገሊጹ።
==============


text:
ዓመት መጸ ፫/3 ታኅሣሥ ዝኽበር ‘በአታ ለማርያም’፡ ሎሚ ዓመት’ውን ኣብ ኵለን ኣብያተ ክርስቲያን ብድምቀት ተኸቢሩ። ብፍላይ ድማ ኣብተን ብስም በአታ ለማርያም ክብረ በዓል ዘኽብራ ካብ ዋዜማ ጀሚረን ክሳዕ እቲ ዕለቱ፡ ብማኅሌትን ጸሎተ ቅዳሴን ታቦት ብምዕዋድን ኣኽቢረንኦ ውዒለን።
ኣብ ሃገረ ስብከት ኣሥመራ ቤተ ክርስቲያን ቲራቮሎ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስ ኣቡነ ሉቃስ፡ ዋና ኣመኃዳሪ መንበረ ፓትርያርክ ኣቡነ ባስልዮስ፡ ጳጳስ ሃገረ ስብከት ኣሥመራ ኣቡነ ጴጥሮስ፡ ሊቃውንት መዘምራንን ውሉደ ክህነትን ምእመናንን ምእመናትን ተረኺቦም ነይሮም። ሊቃውንት መዘምራን ብድሮ ዋዜማ ‘ቀደሰ ማኅደሮ ልዑል ወይቤ ዝየ አኅድር እስመ ኃረይክዋ’ እናበሉ ስብሐተ እግዚአብሔር ምስ ኣብጽሑ፡ ካብ ምሸት ጀሚሮም ክሳዕ ነግህ ድማ ‘ንጽሕተ ንጹሐን ከዊና፡ ከመ ታቦተ ዶር ዘሲና ውስተ ቤተ መቅደስ ነበረት በቅድስና ሲሳያ ኅብስተ መና ወስቴሃኒ ስቴ ልቦና’ እናበሉ ብጣዕመ ዜማን ብዝማሬ መላእክትን ከዝይሙ ኃዲሮም።
ብድኅር’ዚ ብብፁዕ ኣቡነ ሉቃስ ዝተመርሐ ጸሎተ ቅዳሴ ምስ በጽሐ፡ ልክዕ ሰዓት 9፡00 ቅ.ቀ. ‘ታቦት’ ብብፁዓን ጳጳሳት፡ ውሉደ ክህነት፡ ተማሃሮ ትምህርት ሰንበት፡ ምእመናንን ምእመናትን ብዝማሬን ምህለላን እናተዓጀበ፡ተውሳክ፡ . . .ክብረ በዓል በአታ ለማርያም ብድምቕ ዝበለ ሥነ ሥርዓት ተኸቢሩ!


text:
ኩነታት መንበሪ-ኣባይቲ
ኣውራጃ ክሮነበሪ፡ ብባሕሪ፡ ጫካታት ኣግራብን ሃብታም ዝኾነት፡ ምስ ከባቢ ጽቡቕ ናይ መጎዓዝያ ርኽኽብ ዘለወን ከተማታት ዝርከብዋ ኣውራጃ እያ። ኣብ ገለ ከተማታት ናይዚ ኣውራጃ፡ ሕጽረት መንበሪ-ኣባይቲ ይርከብ። ኣገልግሎት መጎዓዝያ (ብባቡር ይኹን ኣውቶቡሳት) ኣብዚ ኣውራጃ ስሉጥ እዩ ክበሃል ይከኣል። እዚ ኸኣ፡ ነቶም ኣብ ነኣሽቱ ከተማታት ክንብሩ ዝደልዩ ሓጋዚ እዩ። ኣብ ገለ ክፋላት ናይዞ ዞባ ጽቡቕ ዕድላት ስራሕን መንበሪ-ኣባይትን ይርከብ።
ንግዳዊ-ንጥፈታትን ወሃብቲ-ስራሕን
ኣብዚ ዞባ’ዚ እቲ ዝዓበየ ወሃቢ-ስራሕ ምምሕዳር ከተማ ቬክሾ ኮይኑ፡ 7575 ሰራሕተኛታት ይርከቦ። ኣብ ብሕታዊ-ጽላት ከኣ፡ እቲ ዝዓበየ ወሃቢ-ስራሕ፡ እቲ ብኢክያ ዝፍለጥ ህቡብ ድኳን ኣቕሑን ንብረት ገዛን ኮይኑ፡ ኣስታት 1075 ሰራሕተኛታት ቆጺሩ ይርከብ። መብዛሕትኦም ኣብዚ ዞባ ዝሰርሑ ዜጋታት፡ ኣብ መዳይ ሕክምናን ክንክን ወይ ምእላይን ይሰርሑ። ብርክት ዝበሉ ውን ኣብ መዳይ መሸጣ፡ ሆቴል፡ ቤት-መግቢ፡ ከምኡ ውን ኣብ ጽላታት ህዝባዊ ኣገልጎታት ይሰርሑ። እዚ ኣውራጃ’ዚ፡ ብብዝሒ ህላዌ ነኣሽቱ ትካላት፡ ኣብ ቅድሚት ዝርከብ ኣውራጃ እዩ።
ኣብያተ-ትምህርታትን ትምህርትን
እታ ኣብ 2010፡ ንዩኒቨርሲታት ቬክሾን ካልማርን ናብ ሓደ ብምጽንባር ዝተፈጥረት ሊነየ ዩኒቨርስቲ፡ ኣብዚ ዞባ ትርከብ። እዛ ዩኒቨርስቲ እምበኣር ኣብ ክልቲእን ከተማታት መምሃሪ ቦታታትን ምምሕዳራዊ ማእከልን ኣለዋ። ኣብዛ ዩኒቨርስቲ እዚኣ ኣስታት 4000 ተማሃሮ ትምርህቶም ኣም ምክትታል ይርከቡ። ኣብዚ ዩንቨርስቲ’ዚ ኣስታት 150 ዓውደ-ትምህርታትን 2000 ዝተፈላለየ ኮርሳትን ይወሃብ። ቁጽሪ ናይቶም ኣብዚ ዩኒቨርስቲ ክመሃሩ ዝመርጹ ተማህሮ ኣብ 2010 ዓ.መ ብ 32% ወሲኹ።
ኣገልግሎት ጥዕና
ኣብ ኣውራጃ ክሮኖበሪ ክልተ ዓበይቲ ሆስፒታላት ኣለዋ። ንሳተን ከኣ፡ ኣብ ከተማታት ቬክሾን ዩንግቢን ይርከባ። ኣብዚ ዞባ ውን ክልተ ህጹጽ ህክምናዊ ረድኤት ዝህባ፡ ማእከላት-ጥዕና ውን ኣለዋ። ኣብ ምሉእ እቲ ዞባ፡ ኣስታት 32 ነኣሽቱ ሕክምናታት ሃልየን እተን 11 ካብኣተን ብሕታውያን እየን። ኣብ ከተማ ቬክሾ፡ ዞባዊ ስነ-ኣእምሮኣዊ ሕክምና ከምኡ ውን ንዓበይትን፡ ህጻናትን መንእሰያት ዘአንግድ ማእከል ሰነ-ኣእምሮኣዊ ፍወሳ ውን ኣሎ።
ባህላውን ናይ ምዝንጋዕ ንጥፈታትን
ኣውራጃ ክሮነበሪ፡ ማለት ማእከላይ ክፋል ስሞላንድ፡ ከም ጎብለል ኣብ መዳይ ኢንዱስትሪ ወይ ምስናዕ ጥርሙዝ ይፍለጥ። ብዜካ’ዚ፡ እቲ ዞባ ውን ሃብታም ባህላዊ ውርሻን ሃብታም ተፈጥሮኣዊ ከባብን ውን ኣለዎ። ኣብ ከተማ ቬክሾ ንኣብነት፡ ቤት-መዘክር ጥርሙዝ፡ ውዕዉዕ ባህላዊ ንጥፈታትን፡ ዘመናዊ ቤት-ንባብን ይርከብ።
ኣብ ዓመተ 2013 ከተማ ቬክሾ፡ ስፖርታዊት ከተማ ተባሂላ ተሸሊማ እያ። እቲ ብኣስሬና ስታድ ዝፍለጥ ስፖርታዊ ህንጻ ቬክሾ፡ ማእከል ስፖርታዊ ንጥፈታት፡ ትምህርቲ፡ መርሕነትን ዕቱብ ተዋስኦ ኣብ ሕብረተ-ሰብኣዊ መዳያትን እዩ።
ኣውራጃ ክሮነበሪ እምበኣር፡ በቲ ኣብ ሕቝፎኡ ዝርከብ ቤት-መዘክራት ስሞላንድ ከምኡ ውን በቲ ባኡትንቫንድራንናስ ሁስ ዝፍለጥ ታሪኻዊ ቦታታትን፡ ንነባሮ ብርክት ዝበለ ባህላዊ ንጥፈታት ዝአንግድ ዞባ እዩ። ኣብዚ ዞባ’ዚ፡ መሳጢ ተፈጥሮኣዊ ከባቢ፡ ንኣብነት ዝተሓዝአ ተፈጥሮኣዊ ቦታታት፡ መናፈሻታት፡ ከምኡ ውን ሃል ዝበለ ጎላጉልን፡ ይርከቦ። እቲ ኣብዚ ዞባ ዝርከብ ዝተሓዝአ ታሪኻዊ ቦታታት፡ ንኣብነት፡ ሊነያስ ሮስሁልት (ሽወደናዊ ተመራማሪ) ውን ኣብቲ ዞባ ይርከብ። ኣብ ከተማ ዩንግቢ ውን ብተመሳሳሊ ቤት-መዘክር ዩንግበሪ ከምኡ ውን ቤት-መዘክር ሳጉን ይርከባ።


text:
እገዳ፤ ይሰርሕን ፈረቓን
ካብ ናይ ወጻኢ ጉዳይ ብጆርጅ አ. ሉፐዝን ደቪድ ኮርትራይት
(ሰነ/ነኅሰ 2004 – “ወጻኢ ጉዳይ” መጽሔት) ዝተተርጎመ
by George A. Lopez and David Cortright,
(July/August 2004 – “Foreign Affairs”)
Summary: The failure to find weapons of mass destruction in Iraq has prompted much handwringing over the problems with prewar intelligence. Too little attention has been paid, however, to the flip slide of the picture: that the much-maligned UN-enforced sanctions regime actually worked. Contrary to what critics have said, we now know that containment helped destroy Saddam Hussein's war machine and his capacity to produce weapons.
SUCCESS DISREGARDED (ገጽ 6 – 8)
ዝበርተዐ መርበብ (A Stronger Net)
ክሳብ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ኲናት (እዚ ብ2004 ሓምለ/ነሓሰ እዩ ተጻሒፉ) ኣብ ዋሺንግተን ገለ ሰባት ብዛዕባ ኣድማዕነት ናይ እገዳን ትዕዝብትን (ኢንስፐክሽን) እኳ እንተኣመኑ እቲ እገዳስ ክፈሽል እዩ ዝብል እምነት ኔሩዎም። ከንዝ ፖላክ ኣብቲ ወርሓዊ ኣትላንቲክ እትብሃል መጽሔት ነዚ ትንታነ እዚ ብጥሪ 2004 ደጊምዎ። ማለት ናይቲ ኲናት ኣድላይነት “እቲ ምቁጽጻር ንኩል ግዜ ክቕጽል ስለዘይክእል”ን ሳዳም ድማ “ናይ ኣጽዋር መደባቱ እንደገና ክሃንጽ ይኽእል እዩ” ብዝብል ምኽንያት ገሊጹ። ደገፍ ናይ እገዳ ኣብ መወዳእታ 1990 ክሃፍፍ ድሕሪ ምጅማሩ፣ ናይ ቡሽ ምሕደራ ኣብ መፈለምታ 2001 ዕዙዝ ናይ ዲፕሎማሲያዊ ዘመተ ኣካየዱ። ነቲ እገዳ ኣማሓይሹን፣ ኣህጉራዊ ደገፍ ድማ ኣብ ልዕሊ ዝያዳ ትኩረት ዝዓይነቱ ኣገባብ ናይ ኣጽዋር እገዳን ምስኡ ዝዛመድ ኣታውን ከምዝምልከት ጌሩ።
ሓደ ካብዚ ዋና ምኽንያት ናይዚ ሓድሽ ዘመተ እዚ ንኹሉ ዘሰማምዕ ጉዳይ ““ስማርት” እገዳ ኣብ ልዕሊ እቲ ስርዓት እዩ። ናይዚ “ስማርት” እገዳ ዕላማ ነቲ ስርዓት ብጽብብ ዝበለን፣ ኣጽዋር ብምኽልካልን፣ ወተሃደራዊ ንዋት ብምግታእን፣ ሲቪላዊ ንግዲ ከይተንከፍካ ንምትግባር ነበረ። እዚ፣ ሳዳም መሳርሒ ኲናት ከይዓጠቐን ኣጽዋር ከየዘቕበበን፣ ንቑጠባ ኢራቕ እንደገና ክሃንጽ ተኽእሎ ይህብ። ኣብዚ እዋን ናይ ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስተር ዝነበረ ኮሊን ፓወል ንእገዳ ምምሕያሽን፣ ኣብቲ ዝግበር ዝርርብ፣ ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ናይ በንዚን-ንመግቢ-ኮንትራክታት ዝነበራ ምድስካል ከተቛርጽን፣ በዚ ድማ ንግዲ ናይ ሲቪላዊ ኮንትራክታት ናብ ሩስያን ቻይናን ፈረንሳን ንክኸይድ ኣኽኢሉ። ሓድሽ ኣገባብ ናይ መዕዘቢ ክትትል ናይ ሓባራዊ ትጥቀመሉ ኣቑሑ ተኣታትዩ፤ ኣብ ልዕሊ ናይ ኣጽዋር ዝነበረ ምድራት ኣብ ቦትኡ ኮይኑ ኣብ ልዕሊ ሲቪላዊ ንግዲ ዝነበረ እገዳ ግን ተላዒሉ። እቲ እገዳ ነቲ ሲቪላዊ ንግዲ ከይዓጸወ ናብ ኣጽዋር ምኽልካል ገጹ ምስ ኣድሃበ ኣህጉራዊ ደገፍ ናይዚ እናበዝሐ ከደ። “ስማርት” እገዳ ነቲ ናይ ሰብኣዊ ሓገዝ ዝምልከት ጉዳይ ካብቲ ጣውላ ኣልጊሱ፣ ኩሉ ዝሰማምዓሉ ናይ ሓባር ናይ ጸቕጢ መስርሕ ኣማዕበለ። ኣብ መወዳእታ 1990 ዝነበረ ናይ ጸጥታ ቤት ምኽሪ ምክፍፋል ኣብ 2002 ገጹ ተለዊጡ፣ ናብ ሙሉእ ናይ ኣባላት ስምምዕ ኣድሃበ። ናይ ነዊሕ እዋን ወተሃደራዊ ቁጽጽር ዝምልከት ኣገባባት ሰለጠ። እዚ ሓድሽ እገዳ ውሳነ ፖሊቲካዊ መላእ ምስምማዕ ኣብ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ኣታኣታትዩ፣ ንዘይተወሰነ ግዜ ክኸይድ ዝኽእል ናይ ኣጽዋር ምኽልካል ሰረተ።
ቁሩብ ኣዋርሕ ቅድሚ እቲ ኲናት፣ ናይ ቡሽ ሰበ ስልጣናት ወተሃደራዊ ስጉምቲ ክወስዱ ሃዲዶም ነቲ እገዳ ከምዘይጠቅም ጌሮም ክወስድዎ ከለዉ፤ ነቲ ናይ እገዳ ስርዓት ዘሕይል ስጉምትታት ተወሳኺ ሓሳባት ቀረቡ። ብሓምለ 2002 ኣብ ቅድሚ ናይ ላዕለዋይ ባይቶ ናይ ወጻኢ ዝምድና ኮሚቲ ኣብ ዝገበሮ ምስክርነት፤ ሞርቶን ሃልፕሪን ዝተባህለ ናይ ኣሜሪካ ናይ ወጻኢ ጉዳይ ዲረክተር-ነበር ናይ “ወሰኽ ቁጽጽር” ሓተተ። ናይዚ ኣገባብ ዕላማ በለ ሃልፕሪን፤ “እቲ ቑጠባዊ እገዳ ናይ ኣልማማ መጥፊኢ ክኸውን ዝኽእል ናይ ኣጽዋር ኣቑሑን ወተሃደራዊ መደባትን ካልእን ኣጥቢቑ ብምስሓብ ናይ ኢራቕ (ነዚ ኣጽዋር ዝኸውን) ናይ ወጻኢ ሸርፊ ካብቲ ናይ ሕ.መ. እገዳ ወጻኢ ናይ ምርካብ ዓቕሚ ንምትሓት እዩ።”
ነቲ እገዳ ብዝያዳ ንምጽፋፉን ምሕያሉን ኣብ ልዕሊ’ዚ ተወሳኺ ስጉምቲ ክወሰድ ይከኣል ኔሩ። እዚ ማለት ናይ እገዳ ናይ ምክልኻል ሚሽናትን ኣብ ዶብ ኢራቕ ክግበር ዝከኣል ናይ ኣቑሑ ምንቅስቓስ ንምክትታልን፣ ሕጋውነት ዘይኽብሩ ኩባንያታት ማለት ናይ ኢራቕ ዘይቲ ንምሻጥ ብዝብል ዝህብዎ ጉቦ ምጥፋእን፤ ናይ ኢራቕ ዘይትን ናይ ኩሉ ዝሽየጥ ናይ ዘይቲ ንግዲ ፓብሊክ ኦዲተር (ሕሳብ ምቁጽጻር) ከምዝግበረሉን፣ ነቲ (ሽዑ) ክፉት ዝነበረ ናይ ሶርያን ኢራቕ ናይ ዘይቲ መስመር ወይ ምዕጻዉ ወይ ምቁጻጽሩ ዝኣመሰሉ ክትግበሩ ይኽእሉ ነይሩ። እዚ ናይ መወዳእታ ዝተባህለ ፍሉጥን ክግበር ዝከኣል ኣዩ ኔሩ። ካልእ ስጉምቲ ግዜን ዲፕሎማስን ዝወስድ ክኸውን እንከሎ፤ ኣብዚ ኣሜሪካ ጸብለትነንት ስለዝነበራን ወተሃደራዊ ስጉምቲ ከምእትወስድ ነጊራ ስለዝነበረትን፣ ነዚ ተጠቒማ ነቲ ገመድ ከተርርሮ ትኽእል ኔራ። ምስ ኣሜሪካ ዝተመሓየሸ ዝምድና ክምስርታ ምእንቲ ሶርያን ጎረባብትን ንኽተሓባበራ ምጽዋዕ ይከኣል ኔሩ። እዚ ንናይ ነዊሕ እዋን ቁጽጽርን፣ ዝበለጸ ዝምድና ኣብቲ ከባቢ ናይ ምምዕባል ሰረት ክትከል ይኽእል ኔሩ። ከምቲ ካልእ ዘይ-ናይ ኣጽዋር ኣገባብ (ማለት ሰላማዊ) ብዛዕባ ከመይ ጌርካ ናይ ኣሜሪካ ዕላማ ትወቅዕ ኣብነት እዚ ናይ ምቁጽጻር ኣገባብ’ውን ተነጽገ።
ኣብ ልዕሊ ኢራቕ ዝተገብረ “ስማርት” እገዳ፣ ዲፕሎማሲያዊ ዓወት ናይ ቡሽ ምሕድራ ነበረ። ብድሕሪ’ዚ ቁሩብ ኣዋርሕ ጸኒሑ መንግስቲ ኢራቕ ንተዓዘብቲ ተቕቢላን ብናይ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ዝሓየለ ውሳነ 1441 ተማእዚዛ ክትከይድ ተሰማሚዓ። ናይ ቡሽ ምሕድራ ኣብዘን 2 ዓመት፤ ነዚ ጉዳይ ንምትግባር ዘድልዮ ስምምዕ ንምርካብ ጻዕርታት ኣካየደ። ኣብ ሓጋይ ናይ 2002 ሕመረት ናይቲ ዝደለዮ ናይ ነዊሕ እዋን ምቁጽጻር ኣብ ልዕሊ ስርዓት ኢራቕ ጌሩ እንከሎ - ንኲናት ብምምራጽ ነዚ ገደፎ።
ናይ ትግባረ ነጸብራቕ (ደሞንስትረሽን ኢፈክት)
ናይ ኢራቅ ጉዳይ፣ ናይ ስለያ ትንተና ንሕሉፍ ዓወታት ኣብ ግምት ዘይእቱ እንተኾይኑ፣ ንመጻኢ ፖሊሲ እውን ብኣሉታ ክጸልዎ ከምዝኽእል የመልክት። ዋሽንግቶን ምስ ኢራን ሊብያ ሶርያን ሰሜን ኮርያን ዝኣመልሰኡ ሃገራት ብዛዕባ ምቁጽጻር ናይ ኣልማማ መጥፈእቲ ዝኾኑ ኣጽዋር (WMD) ተኣፋፊ ዘተ ክትጅመር እንከላ እቲ መልእኽቲ፣ ብፍላይ እኳ ንእገዳን ዲፕሎማስን ንዝምልከት… ካብዚ ንላዕሊ ኣዝዩ ኣገዳሲ ክኸውን ኣይክእልን እዩ።
ብፍላይ ናይ ሊብያ ጉዳይ፤ እገዳ ናይቲ ስርዓት ጠባይ ኣብ ነዊሕ እዋን ናይ ምቅያሩ ክእለት ከምዘኸትል የገንዝብ። ሙዕማር ኣል ቓዛፊ ቀደም ከም ሳዳም ሑሴን ሽፍታ እዩ ዝቑጸር ኔሩ። ግዜ እናሓለፈን ሸኸም ናይ ኣህጉራዊ እገዳ እናኸበደን ምስከደ ግን፣ ሊብያ ናይ ኣህጉራዊ ኣካይዳ ክትቅበል ወሲና። በዚ ድማ ንሽበራውያን ምሕጋዝን ብምስጢር እትገብሮ ዝነበረት ናይ ኣልማማ መጥፍኢ ኣጽዋር (WMD) ምግዛእን ምምዕባልን ፈተነ ገደፈቶ። ፕረሲደንት ቡሽን ካልኦት ደገፍቱን ናይ ሊብያ ዙር ምምላስ ቀንዲ ምኽንያት ወኪል ናይ ካሊፎርንያ ዝኾነ ቶም ላንቶስ ዝብሎ ናይ “ፐዳጎጊክ ክብሪ” ናይ ኲናት እዩ ይብሉ። ብሓቂ ግን ናይ ሊብያ ገጽ ምግምጣል ቅድሚ ቁሩብ ዓመታት እዩ ተጀሚሩ። ብ1990 ዝተገብረ ናይ ሕ.መ. እገዳ፣ ሊብያ ነቶም ሽበራውያን ኣብ ቤት ፍርዲ ሄግ ንኸተቕርቦም ኣወሲንዋ። ብዛዕባ ኣህጉራዊ ሽበራ ዝወጸ ናይ 1996 ናይ ስተት ዲፓርትመንት ጸብጻብ፤ “ብሊብያ ዝገበር ሽበራ ብድሕሪ’ቲ ናይ ሕ.መ. እገዳ ጎዲሉ” ይብል። ብድሕሪኡ ዝተገብረ ቀጻኢ ዝርርብ ምስ ጥሪቡሊ፣ ምትሕባባር ኣንጻር ሽበራን ከምኡ’ውን ናይ ሊብያ ሙሉእ ምግሃድ ብዛዕባ እተካይዶ ናይ ኑክለር ኣጽዋርን ምትሕብባር ብዛዕባ ናይ ምፍንጥሑን ኣኸቲሉ።
ዓበይቲ ሰበ ስልጣን ናይ ክሊንተንን ናይ ቡሽን ምሕድራ፣ ናይ ሊብያ ምምሕያሽ ካብ 1990 ኣቢሉ ምዃኑ ይእመኑሉ እዮም። ፍሊን ለቨረት ዝተባህለ ላዕለዋይ ድረክተር ናይ ማእከላይ ምብራቕ ኣብ ናሽናል ሰኩሪቲ ካውንስል ብ2003 ብዛዕባ ናይ ኢራቕ ኲናት ክጽሕፍ እንከሎ “ናይ ሊብያ ንጥፈት ኣብዚ ኣዋን እዚ በዚ (ናይ ኢራቕ ኲናት) ዝተረኽበ ለውጢ ኣይኮነን…..እንታይ ድኣ ሊብያ ብዝተዘርገሐላ ዝእመን ናይ ዲፕሎማስያዊ ኣእዳው.........እዚ ድማ ነቲ ክትወቕዖ እትደሊ ናይ ውሽጥን ወጻእን ዕላማ ኣገዳሲ ኮይኑ ስለዝረኸበቶ እዩ።….” (ናይ ኣቦኡ ስልጣን) ወራሲ ዝበሃልን ኣስተዋጽኦ ዘለዎ ወዱ ንመራሒ (ሊብያ)፣ ሰይፍ ኣል ኢስላም ኣል ቓዛፊ፣ ንለ ሞንድ ዝተባህለ መጽሔት ኣብ መንጎ ኣሜሪካን ሊብያን ዝምድና ዘተ ካብ ነዊሕ እዋን ከምዝጀመረን ምስ ናይ ኢራቕ ኲናት ዘራኽብ ከምዘይብሉን ነጊሩ። ሓቂ እዩ፤ እገዳ ጥራሕ ኣይኮነን ንሊብያ ቀይርዋ። እንታይ ድኣ ምስ ናይ ዓለም ቑጠባ ንምትእስሳር ዝነበራ ድሌት ኣዝዩ ኣገዳሲ ረቛሒ ኮይኑ ስለዝተረኽበ እዩ።
ነዚ ናይ እገዳን ትዕዝብትን ኣብ ኢራቕ ከመይ ጌሩ ከምዝሰርሐ እንተድኣ ክትርዳእ ዘይተፈቲኑ፣ ኣሜሪካ ሕጅውን ጌጋ ኣብ መጻኢ ክትድገም ትኽእል። እቲ ናይ ስለያ ሽግር ዝበሃል እምበኣር ነዚ ናይ ምትንታንን ስለምንታይ ብዙሓት ሰበ ስልጣን ኣብ ኢራቕ ዝነበረ ምግናኖምን፣ ብዛዕባ እቲ ዝሰርሕ ዝነበረ ኣገባባትን መረዳእታት ስለምንታይ ኣብ ግምት ዘይምእታዎምን እዩ። ነቲ ዝዕወት ዝነበረ ትዕዝብትን (ኢንስፐክሽን) እገዳን ወሰን (ብምግላል) ዋሽንግተን ክሰርሕ ዝኽእል ናይ ምቁጽጻር ኣገባብ ኣልጊሳ፣ ኣብ ጌጋ ናይ ሓበሬታ ብምምርኳስ ናይ ምክልኻል ኲናት ኣብ ቦትኡ ኣበገሰት።
********
እዚ ኹሉ እንታይ ንማለት እዩ፤ እገዳ ይሰርሕን ፈረቓን፣ እኳ ድኣ ስለዚ እዩ ንህ.ግ.ደ.ፍ. ኣብ ሸበድበድን መኸተን ዲፕሎማስያዊ ወፍርን ኣእትይዎም ዘሎ። ሕሉፍ ሓሊፎም ናይ ወጻኢ ጸሓፍቲ ኣዋፊሮም ይርከቡ።


text:
እቲ ትማሊ ዕለት 13-04-2017 ብመንእሰያት ኤርትራውያን ደገፍቲ ስርዓት ኤርትራ ዝተመደበ ዋዕላ ስርሑ ብምኽንያት ናይ ሰላማዊ ሰልፊ ደምበ ተቓውሞ ከይጀመረ ተቋሪጹ። እቲ ውሳኔ ከኣ በቲ ከንትባ ናይታ ከተማ ዝሃቦ ውሳኔ እዩ። በዚ ውሳኔ እዚ ዘይዓገበ ስርዓት ህግዲፍ ክሲ ኣቕሪቡ ሎሚ ዕለት 14-04-2017 ስዓት 15:00 ድሕሪ ቀትሪ ከኣ ቤት ፍርዲ እቲ ከንቲባ ዝወሰኖ ውሳኔ ኣጽድቑ። እቲ ዋዕላ ብዕሊ ከምዝተከልከለ ተፈሊጡ ኣሎ። ከምኡ እውን እቶም ናብዚ ዋዕላ ዝመጹ ድማ ሎሚ ክሳብ ሰዓት 8:00 ድሕሪ ቀትሪ ካብቲ ሆተል ግዒዞም ክሓድሩ ከምዘለዎም ተነጊርዎም ኣሎ። ነዚ ንምክትታል ድማ ናይ ፖሊስ መኻይን ኣብ ቀጽሪ ናይ’ቲ ሆቴል ይርኣያ ኣለዋ።
ተሳተፍቲ ዋዕላ ነዛ ናይ ገለ ሰዓታት ዕድል ዝረኸብዎ ህዝቢ ንምድንጋር ግን ዓዲ ኣይወዓሉ። ነዚ ኣጋጣሚ እዚ ተጠቒሞም ከኣ ኣብ ውሽጢ እቲ ሆተል ኮይኖም ኣይተኸልከልናን ንመበሊ ዝከውን ብፈስ ቡክ ኣቢሎም እናሳዕስዑ ከርእዩ ፈቲኖም። እዚ ናይ ሎሚ ፍርዲ ግን፡ ንንጥፈታት ስርዓት ኢሳያስ ኣብ ኣውሮጳ ኣስጋኢ ጥራሕ ዘይኮነስ ዓቢ ክስራን እዩ።


text:
ዑቕባ አብ ፈረንሳ
ከይደ አስራርሓ አቀባብላ ስደተኛ ካብ 2015 ጀሚሩ ተለዊጡ አሎ።ስብ ስልጣን ፖለቲካ ዝተመሓየሽ አሰራርሓ ተገይሩ አሎ እናበሉ’ኳ እንተተዛረቡ ሎሚውን እንተኸነ ዝተወሳሰበን ብቐሊሉ ዘይርዳአካን ኸይኑ ይርከብ።
እዚ ጉዳይ እዚ ብቅልጡፈ ፍታሕ ክረከበሉ ይግባእ ምክንያቱ ብኣማቲ ዝቑፅሩ ሓተትቲ ዕቕባን ስደተኛታትን በዚ እዋን እዚ አብ ብዘሕ ፀገም ዝርከብሉ ኹኔታት አቀባብላን ኣለሻ ምምሕዳራዊን ፍትሓዊን ምትሕባበርን፣ ዝተወሰኑ ፍጹም ሓገዝ ኣብ ዘይረኽብሉ ማእከላት ተሰዲዶም ነይሮም፣ ብዙሓት ድማ ኣብ ዝባኣሰ ኹኔታ ኣብ መንገዲ ወዲቆም ይርከቡ፣ ስለዚ ገዛ መንበሪ ንኹሉ ብቕሊሉ ክዋሃብ ከም ዘይተኽኣለ ምርኣይ ይከኣል :: ዓላማ ናይ እዚኦም ጽሑፋት ሕቶ ዑቕባ ከመይ ጌርካ ክተቐረብ ከምዝግባእ፣ ግቡእ መሰልካ ከመይ ክተኽብር ከምዝትኽእልን ከምኡ ድማ ምምሕዳር ፈረንሳ ዘለዎ ዝተወሳሰበ ኣሰራርሓ ተረዲእኻ ብጥንቃቐ ንምክያድ ንምኽኣል እዩ ::
- ንመንግስታዊ ቤት ጽሕፈት ዝትህብዎ ሰነድ ዶኩመንት ኹሉሻዕ ኮፒ ኣቕሪኹም ሓዙ
- ኦሪጂናል ዶኩመንት ፈጺሙ ከይትህቡ
ዝትፈላለዩ ህዝባዊ ማሕበራት ዝጥርንፍ እሞ ሓተትቲ ዑቕባ ዘለዎም መሰል ብዝምልከት ሓበሬታ ዝህብ ብዞም ዝስዕቡ ተመስሪቱ አሎ (ATMF, Dom’asile, Gisti, Cimade, Elena)
ናይ ስራሕ ሰዓት፣
ሶኒን ረቡዕን ካብ ሰዓት 14 ክሳብ 18 አድራሻ ፣ 10 rue Affre, 75018 Paris
Sommaire
Articles de cette rubrique
1. ሕቶ ዑቕባ ንዘቕርቡ ሰባት መቐበሊ ቦታ (ፓዳ-PADA)
2. ኣብ ቤት-ጽሕፈት ብሕታዊ ሕቶ ዑቕባ (GUDA –‘ጉዳ’ ዝበሃል ኣብ ፕሬፌክቱር ኣብ ኦፊ (OFII)) ብዛዕባ ዝግበር ፈላሚ መስርሕ
3. ከይዲ አሰራርሓ ዱብሊን III (ብኻሊእቲ ሃገር ሕብረት ኣውሮፓ ምሕላፍ - Dublin III)
4. ኣብ ኦፍፕራ (ቤት-ጽሕፈት ፈረንሳ ሐለዋ መሰል ስደተኛታትን ሃገር-ኣልቦን) ዝቐርብ ሕቶ ዑቕባ
5. ውሳን ኦፍፕራ ብምቅዋም ዝቐርብ ይግባኝ ናብ ሃገራዊ ቤት ፍርዲ መሰል ዑቕባ (Cour nationale du droit d’asile - CNDA)
8. በይኖም ዝርከቡ ትሕቲ እድመ ዝኮኑ ዜጋ ወጻተኛታት


text:
መንበሪ-ገዛ
ንሕና
እተፈላለየ ናይ መንበሪ ቅርጽታት ኣሎና: ካብ ኣፓርትማ ጀሚሩ ናብ ኮምዶሚኒዩንምን ቪላታትን። እዚ ኣብ ውሽጢ ከተማ: ኣብ ጥቓቲ ዶብ: ኣብ ጥቓ ወሓዚ ወይ ባሕሪ ከምኡውን ኣብ ገጠር ይርከብ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብኡ ሽወደን: ፊንላንድ: ስፓኛ: ዓረብ: ፋርስ: አስቲንስካ: ታይላን: ትግርኛ: እንግሊዝ: ሮማኒ ቺብ: መኣንኪየሊ ይዝረብ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብዚ: ሽወደናዊት ቤትክርስትያን: ናይ ቶርኒዮ ናይ ተዋህዶ ቤትክርስትያን: ናይ ቶርኒዮ መስጊድ: ናይ ሰላም ማሕበር: ናይ ፊላደልፍያ ማሕበር ይርከብ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ሃፓራንዳ: ቤትጽሕፈት ምምሕዳር ከተማ: መድህን ድርጅት: ቤትጽሕፈት ዕዮን ቤትጽሕፈት ቀረጽን ግብርን: ከምኡውን ናይ ምጽምባር ኣሃዱ ምስ መቐበሊ ስደተኛታት: ዓበይቲ ድኳናትን ኢከያን። ናይ ህደሳ ፋብሪካ ዝኣረገ ኣቕሑ ኣሓዲሱ ይሸይጥ። ከምኡ ዝኣመሰለ ንጥፈታት ድማ ኣብ ቶርኒዮ ይርከብ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ሃፓራንዳ ነቶም ኣብቲ ኮምዩን ዚቕመጡ ናጻ ዝኾነ ናይ
ህጻናት ክንክን ይህብ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ሃፓራንዳ ሓያሎ ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ: ካብ ቤትትምህርቲ ህጻናት 6 ክሳዕ ትምህርታዊ ዓመት 9። ከምኡውን ሞንተሶሪ መባእታን ናይ ቋንቋ ቤትትምህርትን ኣሎና። ኣብቲ ናይ ቋንቋ ቤትትምህርቲ እቶም ተመሃሮ ካብ ሃፓራንዳን ካብ ቶርኒዮን ይመጹ። ሓደ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ።
ናይ
ኣብያተትምህርትና ናይ ትምህርቲ ኩነታት ጽቡቕ ብምዃኑ ኩሉ ህጻን: ተመሃራይ: ሰራሕተኛ ናይ ዕቤት ሓጎስን: ናይ ምዕባለን ስጉምትን ዕግበት ይስምዖ።
ህጻናትን መንእሰያትን ዓበይትን ኣህጉራዊ ርክባት ኣለዎም ከምኡውን እቲ እተፈላለየ ናይ ባህሊ ዓይነታት ንፈጠራነትን ኣካላውኢ ንጥፈታትን ይቕስቅሶ። ኣወንታዊ ናይ ህይወት ኣገባብን ትርጉም ዘለዎ መጻኢ ዕድላትን ንሃፓራንዳ ምስ ኩሉ ኣውራጃ ዘሕብር ቀዪሕ ገመድ እዩ።
ኣብ ናይ ሃፓራንዳ ቤትትምህርቲ ባህሊ: ንግዜኡ ናይ ሙዚቃን ስእልን ዳንስን ተያትርን ትምህርቲ ይውሃብ። ናይቲ ቤትትምህርቲ መምህራን ኣብቲ ናይ ኮምዩን መባእታ ቤትትምህርትን ማእከላይ ደረጃን ዚወሃብ ናይ ሙዚቃ ትምህርቲ ይነጥፉ እዮም። ኣብቲ ናይ ሙዚቃ ትምህርቲ ኩሎም ተመሃሮ እንተወሓደ ኣብ ሰሙን 20 ደቓይቕ በቲ መሳርያኦም ጌሮም ኪለማመዱ ከም ዕላማ ተወሲዱ እዩ። ብውልቂ ወይ ብጉጅለ። ከምኡውን ካብ ትምህርታዊ ዓመት 3 ጀሚሮም ኣብ ናይ ኦርከስትራን ካልእ ንጥፈታትን ኪሳተፉ ይኽእሉ። ናይ ዳንስ ትምህርቲ ንእተፈላለየ ዕድመ ዘለዎም ህጻናት ድሕሪ ቀትሪን ምሸትን ይውሃብ። ጥበብ ዝመልኦ ዳንስ እዩ ዚስዕሳዕ። ዕላማኡ ነቲ ኣብ ኮምዩን ዘሎ ሰብ ነቲ ናይ ዳንስ ተገዳስነቱ ንምዕባይ እዩ። እቲ ትምህርቲ ኣብቲ ናይ መንእሰያት ሁስ ስታሹን እዩ ዚካየድ። ክልተ ናይ ስእሊ ጉጅለ ሰኑይ ሰኑይ ይቕጽል ኣሎ። ናይ ስእሊ ትምህርቲ ኣብቲ ናይ ሽወደን-ፊንላንድ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ኢዩ ዚካየድ። እዚ በቶም ናይ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ መምህራን ይኽፈት። ናይ ትያትር ንጥፈታት ኣብ ናይ ስታረን ኣደራሽ ኣብ ግረንስስኩላን ምሸት እዩ ዚካየድድ።
ዕድላት ትምህርቲ
ምስ ሕብረተሰብ ምልላይ ንዚወሃብ ሓበሬታ ብመራኸቢ ቪደዮ ኢዩ ዚካየድ። ኮምቩክስን ኤስኤፍኢ
svenska för invandrare.
Högskoleförbundet Östra Norrbotten.
ኣገልጎት ጥዕና
ንኽትዓግብን ካብቶም ፈላጣት ሰራሕተኛታትና ድማ ጽቡቕ ኣገልግሎትን ክንክንን ንኽትረክብ ኩሉ ክንገብር ኢና።
ማእከል ጥዕናና ኣብ እተፈላለየ ዓውዲ ፍልጠት ሰፊሕ ክእለትን ነዊሕ ተመክሮን ዘለዎም እዮም: ስለዚ ብቑዕ ክንክንን ጽቡቕ ኣቀባብላን ክንገብረልካ ንኽእል ኢና።
ብዘይካ ናይ ኣውራጃ ሓኪም: ናይ ኣውራጃ ነርስ: ናይ ሕማም ሽኮር ነርስ: ናይ ኣምቡላንስ ነርስ: ተቐባሊት ነርስ: ምክትል ነርስ: ናይ ሓኪም ሰክረታሪ: ሳይኮሎጂስት: ናይ ጭዋዳታትት ሓኪምን ናይ ስራሕ ሓኪምን ናይ እግሪ ክኢላን ድማ ኣሎና። ኣብቲ ስራሕና: ናይ ኣምቡላንስ ንጥፈታት እውን እቱው እዩ። ኤክስ ረይን ናይ ላቦራቶሪ ክፍልን ናይ ጨረር ሕክምናን ድማ ኣሎና።
ኣብቲ ናይ ስድራቤት ገዛ ኣሕረስቲ ወይ BVC ኣለይቲ ኣለዋ። ኣብቲ ናይ ስድራቤት ገዛ ብዘይካ ኣሕረስትኢ ወይ BVC ኣለይቲ: ዕሉማት ናይ ቤትትምህርቲ ህጻናት ሰራሕተኛታት ኣለዋ: ኣብኡ ድማ ኣብ ገለ ሰዓታት ናይ ህጻናት ትምህርቲ ይካየድ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ኣብ ኩሉ ናይ ትካላት ኣብያተጽሕፈት: ተርጓማይ ኣሎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
Länstrafiken i Norrbotten.
Ringlinjen ኣብ ሃፓራንዳ
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብዚ እዚ ዚስዕብ ይርከብ፤ ኢከያ ሃፓራንዳ: ፖላሪካ: ሃፓራንዳ ኮምዩን: ኦኡቶኩምፑ ከምኡውን ቢለሩድ ካርልስቦርይ።


text:
መበል 13 ዓመታዊ ኣኼባ ናይቲ ኣብ ኤውሮጳ ንወጻዒ ስርዓት ህግደፍ ዘገልግል ኣካል ብናይ ሓባር ድምጽን ተግባርን ኣብ ኔዘርላንድስ ዝርከቡ ኤርትራውያን ብምትሕብባር ኣብ መላእ ኤውሮጳ ዘለዉ መቓልስቶም ኣበርዒኑ። ንተግባራት ህግደፍ ዝኹን መዘክራት ሰደህኤ እዚ ኣኼባ ንምክያድ ክንቀሳቀሱ እንከለዉ ኣብ ኢድ ሓለፍቲ ኔዘርላንድስ ነይሩ እዩ። እዚ ሓደ ኣካል ናይቲ ናይ ተቓውሞ መልእኽታት እዩ። እዚ ዓመታዊ ተረኽቦ ናይ መህግደፍ (ክንፊ መንእሰይ ናይቲ ኣብ ኣስመራ ዝዓረደ ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራስን ፍትሕን) ኣብ 13ን 17 ማዝያ 2017 ኣብ ሆላንድ ከተማ ቨልድሆቨን ክካየድ እዩ ተመዲቡ ነይሩ። እንተኾነ ቅድሚ ላዕለዋይ ኣማኻሪ ዲክታቶር ኢሳይያስ ኣፈወርቂ የማነ ገብረኣብ ከምቲ ዝለመዶ ምምዳሩ እዩ ምሉእ ብምሉእ ተኣጊዱ።
ከንቲባ ከተማ ቨልድሆቨንን ንሱ ዝመርሖ ሽማግለን ኣብ ከባቢ እቲ ኣኼባ ክግበረሉ ተሓሲቡ ዝነበረ ቦታ ይቃወሙ ካብ ዝነበሩ ኤርትራውያን 100 ዝኾኑ ምስተኣስሩ ናይ ጸጥታ ሓደጋ ከየስዕብ ብምስጋእ ብ14 ማዝያ እዮም ነቲ ኣኼባ ኣጊደምዎ። ናይቲ ኣብ ኤርትራ ዝፍጸም ዘሎ ገበናት ሃንዳሲ ዝኾነን ብሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝርዝር ገበነኛታት ዝሰፈረን የማነ ገብረኣብ ኣብቲ ኣኼባ ክህሉ እዩ ምስተባህለ፡ ክሳብ 2,500 ዝኾኑ ኤርትራውያን ካብ ኔዘርላንድስ ወጻኢ ከባቢ ኤውሮጳ ኣብ 15 ማዝያ ናብቲ ቦታ ኣኼባ ክመጹ መደብ ከም ዝነበረ ዝሕብር ጸብጻባት ማርቲን ፕላውት እውን ነይሩ እዩ።
ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ብዛዕባዚ ጉዳይ ንመንግስታት ጀርመን፡ ሽወደን፡ ኖርወይ፡ ኢጣልያ፡ ዋላውን ንኔዘርላንድስ ነዚ መንግስቲ ህግደፍ ኣተሓሳስባ መንእሰያት ንምብልሻው ዝጥቀመሉ ኣኼባ ከየፍዱ ከተሓሳስብ ጸኒሑ እዩ። ሰደህኤ ብኣድራሻ ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስተር ንግስነት ኔዘርለንድስ ኣቶ በርት ኮአንደርስ ኣብ ዝለኣኾ፡ እዚ መሳርሒ ወጽዓ ህግደፍ ዝኾነ ፈስቲቫል ኣብ ኔዘርላንድስ ክጋባእ ፈቓድ ምርካቡ፡ ዓሚቕ ሻቕሎቱ ዘንጸባርቕ ናይ ተቓውሞ መዘክር፡ ልኢኹ’ዩ።
እቲ መዘክር፡ “ንሕና ሰዲህኤ እዚ ተግባር ነቲ ቅድሚ ሕጂ በቲ ንኔዘርላንድስ ዝመርሕ ዘሎ ፓርላማ ዝመርሖ ቤት ፍርዲ ብዛዕባዚ ሕጂ ክእከብ ዝደሊ ዘሎ ኣካል ንእተዋህበ ብይንን ተሪር መርገጽ መንግስቲ ኔዘርላንድስ ኣንጻር ግህሰታት ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኤርትራን ዝጻባእ እዩ ዝብል እምነት ኣለና” ዝብል ትሕዝቶ ነይርዎ።