text:
ታሪኽ ህይወት ሓርበኛ ሻምበል ኣሰፋ ስላምሳ
!
ኣብ ሕብረተሰብ ኤርትራ፡ ብዙሓት ብፍሉይ ጅግንነቶምን ትብዓቶምን ዝፍለጡን ዝግለጹን ከባቢታትን ወለዶታትን ኣሎዉ። ሓደ ካብዚኣቶም ከኣ ህዝቢ ወረዳ ቆሓይን ኣውራጃ ሰራየ እዩ። ቆሓይነታይ ጸባ ጸገብን ሰብኣይ ተቓሊሱ ኣብ ምድሪ ዘየተንክፎን ድርብ ዝቐላጽሙ ጅግና ምዃኑ ዘይፈልጥ ኤርትራዊ እንተልዩ ኣዝዩ ውሑድ’ዩ። ንሎሚ እምበኣር ሓደ ካብዞም ጀጋኑ ህዝቢ ዚውለድ ሻምበል ኣሰፋ ስላምሳ ኢና ከነላልየኩም፥
ሻምበል ኣሰፋ ስላምሳ፡ ኣብ ግዜ ሃይለስላሴን ኣብ ግዜ ደርግን ጸረ ህዝብን ሃገርን ኤርትራን ዕሉል ደጋፊ መግዛእታዊ መንግስታት ኢትዮጵያን ከም ዚነበረ’ዩ ብሓደ ወገን ማለት በቲ ንታሪኽን ሓቅን ህዝቢ ኤርትራ ጠምዚዙን ጠማዚዙን ወረ ዝነዝሕ ኣካል ብሰፊሑ ይውረን ይውዛዕን ነይሩ። እዚ ከኣ ዛንታ ብፈጻሚ ገበን ጥራይ ዘይኮነስ ብተበዳሊውን ክንገር ከም ዝግብኦ ዘጉልሕ ፍጻመ እዩ።
ኣብ ታሪኽ፡ ጽቡቕን ሕማቕን ብምባል ነፊኻ፡ ነቲ ጽቡቕ ጥራይ ወይውን ነቲ ሕማቕ ጥራይ ከተቕርብ ምፍታን ግን ገበን ምዃኑ ኩላቶም ጸሓፍቲ ታሪኽ ይሰማምዕሉ እዮም። እዚ ናይ ታሪኽ ገበን’ዚ ከኣ ኣብ ሰውራ ኤርትራ ብፍላጥ ተሰሪሑሉ’ዩ። ገና ሎሚውን ኣብ ናጻ ሃገረ ኤርትራ፡ ሓቂ ምዝራብን ምጽሓፍን ክሉል’ዩ ዘሎ! ናይዚ ህያው ምስክር ከኣ ካብቲ ብዙሕ ሓደ ታሪኽ ሻምበል ኣሰፋ ስላምሳ እዩ።
ፈጸምቲ ገበን፡ ሻምበል ኣሰፋ ስላምሳ ብምንታይ ምኽንያት ኣንጻር ሰውራታት ኤርትራ ከም ዚዓጠቐ ክገልጹ ከለዉ፡ ብዘይካ ህርፋን ስልጣንን ስርናይ ምልሻን ካልእ ዝኾነ ይኹን ምኽንያትን ባህግን ዘይነበሮ ዕሉል ምልሻ ስርናይ ከም ዚነበረ ጌርካ’ዩ ንዘይፈልጦ ህዝቢ ይግለጸሉ ነይሩ። እቲ ሓቂ ግን እዚ ዝተገልጸድዩ? መልሱ እንሆ፥
ሻምበል ኣሰፋ ስላምሳ፡ ኣብ 1919 ዓ.ም. ካብ ኣቦኡ በረምበራስ ስላምሳ ሓጐስን ካብ ኣደኡ ወ/ሮ ዘነበሽ መንገሻን እዩ ኣብ ዓዲ ሓንስ ወረዳ ቆሓይን (ኣውራጃ ሰራየ) ተወሊዱ ዓብዩ። ብዕለት 20/11/1965 ዓ.ም. ድማ ሓንቲ “ብቐዳመይቲ ክፍሊ” እትፍለጥ፡ ብተጋዳላይ ማሕሙድ ዲናይ እትምራሕ ሓይሊ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ (ተ.ሓ.ኤ.) ካብ ባርካ ተበጊሳ ናብ ቆሓይን ብምኻድ፡ ናብ ዓዲ ሓንስ ኣተወት።
ሰራዊት ተ.ሓ.ኤ (ጀብሃ) ናብ ዓዲ ሓንስ ምስ ኣተዉ፡ ብቐጥታ ነቲ ህዝቢ ኣኪቦም፡ መደረ ከስምዑ ጀመሩ። ሻቡ ሓው ሻምበል ኣሰፋ ስላምሳ ዚኾኑ፡ ባሻይ በርሀ ስላምሳ ዚተባህሉ ምስሌነ ዓዲ ብድድ ኢሎም፡ “ስምዑ እዞም ደቀይ፡ ንስኻትኩም እንታዎት እኹም? ናብዙ ዓድና መምጺእኹም ምኽንያትከ እንታይ እዩ?” ክብሉ ተወከሱዎም። መራሒ ኣታ ክፍሊ ተ.ጋ. ማሕሙድ ዲናይ፡ “ንሕና ጀብሃ ኣልታሓሪር ኣል ኤለትርያ” ኢና ንብሃል፤ ንኣኻትኩም ናጻ ከነወጽእ ድማ ኢና መጺእና” በሎም። እኩብ ህዝቢ ዓዲ ሓንስ፡ እተን “ጀብሃ ኣልታሓሪር ኣል ኤለትርያ” ዝብላ ናይ ቋንቋ ዓረብ ቃላት፡ ትርጉመን ስለ ዘይተረድኦ ትሒም ትሒም በለ።
ሻቡ ምስሌነ ዓዲ ዚነበሩ ባሻይ በርሀ ስላምሳ፡ “እሕሕ” ኢሎም ጎረሮኦም ድሕሪ ምጽራይ፡ “ስምዑ እዞም ደቀይ፡ ንሕና ደቂ ጋንዛይን ደማስን ደቂ ኣድከመ-ምልጋእ እና። ኣብ ትሕቲ እግዚኣብሄር ኣምላኽና ኴንና ከዓ ኣብ ሓቅን ፍትሕን ዝተመስረተን እንምርሓሉን ናትና ሕግን ናትና ባይቶን ኣሎና፣ በዙይ እናተዳነናን እናተመራሕናን ከዓመ ምስ ኩሉ ህዝቢ ብሰላም እንነብር ሓረስቶት እና። ስለዙይ ንሕና ፈታዊ’ምበር ጸላኢ የብልናን። ኣብ መሬትናን ዓድናን መጺኡ ዘሸግረና ሓይሊ ስለ ዘየለ ከዓ ብረትን ሓውን ኣየድልየናን እዩ። ስለዙይ፡ ንሎሚ ሽሻይና ተቛዲስኩም ኣብ ዓድና ውዒልኩም ሕደሩ፡ ጽባሕ ንግሆ ግን ካብዙ ቦታና ናብ ዝመጻእኩሞ ብሰላም ውጹልና!” በሉዎም።
ብድሕሪ’ዚ መራሒ እታ ሓይሊ፡ ነዚ ዝስዕብ ሕቶ ኣቕረበ፥ “ቅድሚ ክልተ ሰሙን ኣብዚ ከባቢ ናይ ተዂሲ ምቅይያራት ተጌሩ ነይሩ፣ ብዛዕባ’ዚ እንታይ ትፈልጡ?” ኪብል ተወከሶም። ሻቡ ሓደ ሽማግለ ካብቲ እኩብ ህዝቢ ብድድ ኢሎም፡ “እወ፡ ኣብ መንጎ ሰራዊት መንግስትን ገለ ዘይንፈልጦም ዕጡቓትን ኣብ በራቒት ዝጀመረ ረመጽ፡ ክሳብ’ዙ በረኻ ዓድና ልሒሙ ነሩ፡ ኣብ መወዳእትኡ ግን እቶም ዕጡቓት ሓደ ምዉት ገዲፎም ሃዲሞም ከይዶም፡” ክብሉ ምስ መለሱ፡ ሰራዊት ተ.ሓ.ኤ. ሰላሕ ኢሎም ካብቲ ዓዲ ብምውጻእ፡ ናብ በረኻታት እቲ ዓዲ ገጾም ተዓዝሩ፤ ህዝቢ ድማ በቲ ፍጻመ ንሓድሕዱ እናዕለለን እናዘተየን ነናብ ቤቱ ፋሕ በለ።
ንጽባሒቱ ዕለት 21 ሕዳር 1965 ዓ.ም. ወጋሕታ ግን ኣብ ዓዲ ሓንስ ብሃንደበት ኣውያትን ዋጭዋጭታን ተሰምዐ። ሓይሊ ማሕሙድ ዲናይ፡ 130 ዝኾኑ ዕጡቓት ሒዛ ናብ ዓዲ ሓንስ ብምምላስ፡ ን36 ሰባት ብግፍዒ ቀተለት። ንምስሌነ ዓዲ ባሻይ በርሀ ስላምሳ ድማ ምስ ሻዱሻይ ርእሶም ናብ ማይ ጐርዞ ዝብሃል ቦታ ወሲዶም ምስ ጸጋይ ዝብሃል ወዶም ድሕሪ ምቕታል፡ ርእሲ ባሻይ በርሀ ስላምሳ ቆሪጾም ሒዞሞ ከዱ።
ኣብቲ ህልቂት ኣቶ ሃይለ ስላምሳ ዚተባህሉ ሓዎም ንባሻይ በርሀ ስላምሳ፡ በረምበራስ በራኺ፡ ኣቶ ሃይለ በራኺ፡ ኣቶ ኣየለ በራኺን ኣቶ መሓሪ በራኺን ዝተባህሉ ኣርባዕተ ኣሕዋት ደቂ ሓብቶም ንባሻይ በርሀን እውን ተቐትሉ። ኣውያት ዝሰምዑ፡ ኣብ ጎደቦ ዓዲ ሓንስ ዝርከቡ ዓድታት፡ ደወል ቤተ-ክርስትያን ወቒዖም ብጉያ ክረድኡ ናብ ዓዲ ሓንስ ተኣከቡ። ገለ ካብቶም ናብ ዓዲ ሓንስ ገጾም ዝጎየዩ ጎረባብቲ ዓድታት ድማ ናብ ዓዲ ሓንስ ቅድሚ ምእታዎም ሬሳ ሽዱሽተ ሰባት ኣብ መገዲ ወዲቑ ረኸቡ። በቲ ፍጻመውን ኣዝዮም ሰንበዱን ረዓዱን! ርእሲ ባሻይ በርሀ ስላምሳ እውን ብድሕሪኡ ንበይና ኣብ በረኻ ወዲቓ ብጓሶት ተረኺባ፡ ተኣርያ ናብ ዓዲ መጸት!
ተጋደልቲ ጀብሃ ብተወሳኺ፡ 340 ከብቲ፡ 96 ኣእዱግ፡ ኣርባዕተ ኣፍራስ፡ ሽዱሽተ ኣባቕል፡ ናይ ዓዲ ሓንስ ዘሚቶም ብምውሳድ ኣብ ዕዳጋታት ከሰላ ሓረጁወን። ገለ ክፋል ናይ ዓዲ ሓንስ እውን ብሓዊ ኣቃጸሉዎ! እዚ ግፍዕታት’ዚ ክፍጸም ከሎ፡ ሻምበል ኣሰፋ ስላምሳ ዝርከቦም ገለ ደቂ ዓዲ ሓንስ፡ ኣብ ኣድያቦ ኣብ ማሕረስ ስለ ዝነበሩ ነቲ ጭካነ ዝመልኦ ግፍዒ ኣይተኻፈሉዎን። ኣማስያኡ ናብ ዓዶም ምስ ተመልሱ ግን እቲ ዘሐዝን ፍጻመ ተፈጺሙ ጸንሖም።
ብድሕሪ’ዚ እቶም ብሞት ኣሕዋቶምን ደቂ ዓዶምን መዓንጣ ከብዶም ሕርር ዚበሉ ሻምበል ኣሰፋ ስላምሳ፡ ብቐጥታ ናብ ኣስመራ ብምኻድ፡ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ “ካብ ሸፋቱ መሐለዊ ነብስና ዝኾነና ብረት ሃቡና?” ኢሎም ተማሕጸኑዎም። መፍቶቱ ዝረኸበ መንግስቲ ኢትዮጵያ ድማ ብቐጥታ 2000 ብረት ክወሃቦም ኣዘዘ።
ሻምበል ኣሰፋ ስላምሳን ብጾቶምን 2000 ዝኸውን ጠበናጁ ምስ ጠያይቱ ሒዞም ካብ መገሻኦም ናብ ዓዶም ምስ ተመልሱ ከኣ ኣኼባ መላእ ህዝቢ ቋሓይን ጸውዑ። ከባቢ 800.000 ዝኸውን ህዝቢ ድማ ተኣከበ። ኣብቲ ኣኼባ እቶም ክልተ ኣሕዋቶምን ኣርባዕተ ደቂ ሓብቶምን ከምኡውን ሓደ ወዲ ሓዎምን ምስ ብዙሓት ደቂ ዓዶም፡ ብሓንቲ መዓልቲ ዝተቐዝፉዎም ሻምበል ኣሰፋ ስላምሳ፡ ከምዚ ዝስዕብ ኪብሉ መደረ ኣስምዑ፥
“ክቡራትን ክቡራንን ተጋባእቲ ዋዕላ ዓዲ ኣቦይ፡ ጋንዛይን ደማስን ደቂ ኣድከመ ምልጋእ፡ ቅድሚ ሕዪ ተራእዩን ተሰሚዑን ዘይፈልጥ ዘስካሕክሕ ጭካነ ዝተመልኦ ህልቂት’ዩ ኣጋጢሙና ዘሎ! ስለዙይ፡ ነዙ ህዝብና ቀቲሉ ንብረትና ዝዘመተ ጭፍራ ሸፋቱ፡ ብእዋኑ ከነጥፍኦ ኣለና! ኣነ ብወገነይ ነዙይ ንምፍጻም ድሉው ኣለኹ! ጌጋ እንተሎኒ ድማ ብፍቓድ ዓደቦይ ንኽኸይድን ንኽእረምን ቅሩብ’የ” ብምባል ሓሳባቶም ብቑጥዐ ገለጹ። ተጋባኢ ዋዕላውን ንጻውዒቶም ዝድግፍ ድምጺ ይርሓሰና ኣስምዐ።
ብድሕሪ’ዚ ህዝቢ ወረዳ ቆሓይን ኣውራጃ ሰራየ፡ ብዕለት 26 ነሓሰ 1965 ዓ.ም. ኣብ ልዕሊ ተ.ሓ.ኤ. (ጀብሃ) ብወግዒ ኲናት ኣወጀ። ክሳብ 1982 ጀብሃ ብምትሕብባር ሻዕብያን ወያነን ካብ ሜዳ ኤርትራ ተጸራሪጋ ናብ ሱዳን ትስጎግ ድማ ሻምበል ኣሰፋ ስላምሳን ብጾቶምን ምስ ጀብሃ ብምርብራብ ንመሬት ቋሓይን እግራ መሊኣ ከምዘይትረግጾ ገይሮማ ነበሩ።
ጥፍኣት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ (ጀብሃ) ካብ ሜዳ ኤርትራ፡ ንኢትዮጵያዊ/ኤርትራዊ ተጋዳላይ ኢሳያስ ኣፍወርቂ ኣብርሃ፡ ዕላማ ለኣኺኡ ኢትዮጵያዊ ሃጸይ ሃይለስላሴ መኰነን ብዓወት ዝፈጸመሉ ዕለት ስለ ዝነበረ፡ ኣብ ታሪኹ ፍሉይ ቦታ’ዩ ዘሎዎ!
ኣብቲ እዋን፡ ጀብሃ ጠቕሊላ ናብ ሱዳን ከም ዝተሰጐጎት ዝሰምዐ ህዝቢ ቋሓይን ድማ ንቊሩብ ግዜ እፎይ ኢሉ ኣዕረፈ። ብዙሕ ከይደንጎየ ግን ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ (ህ.ግ.ሓ.ኤ) ናብ ቆሓይን ብምኻድ፡ “ንሕና ከም ጀብሃ ህዝቢ ነበሳብስ ዕጡቓት ኣይኮናን፣ በጃ ህዝቢ እንውፈ ደቅኹም ተጋደልቲ ኢና” ብማለት ከልዝቡዎም ፈተኑ። እቶም ብሻምበል ኣሰፋ ስላምሳ ዝምርሑ ዕጡቓት ደቂ ቋሓይን ግን ምስ ህብዞም ብምዃን፡ “ኩላትኩም ሓደ ጸረ ህዝቢ ኢኹም! ኪዱ ካብ ዓድና ውጹልና ኣይንቕበለኩምን ኢና!” ብምባል ኣባረሩዎም። ልኡኻት ህ.ግ. (ሻዕብያ) ነዚ ምስ ሰምዑ፡ ከምቲ ናይ ተ.ሓ.ኤ. ናይ ራዕድን ሽበራን ስጉምቲ ኣይወሰዱን። ሕራይ ኢሎም’ዮም ናብ ዝመጹዎ ሰላሕ ኢሎም ተመሊሶም።
ብድሕር’ዚ ፍጻመ’ዚ ብቐጥታ ንሻምበል ኣሰፋ ስላምሳን ዕጡቓቱን ፈልዮም ንምጥቃዕ ኣብ ምክትታል ኣተዉ። ድሕሪ ሓጺር ክትትል ድማ ብዕለት 8/11/1982 ዓ.ም. ንግሆ ሰዓት ኣርባዕተ፡ ነቲ ሻምበል ኣሰፋን 12 ዕጡቓትን ደቂሶሙሉ ዝነበሩ “ክሳድ ጓል ማይምነ” ዝተባህለ ታባ ተዂሲ ከፊቶም ኣጥቅዑዎ። ኣብ መንጎ ክልቲኦም ተጻረርቲ ወገናት ድማ ክልተ ሰዓታት ዝወሰደ ውግእ ብዘይምቁራጽ ተኻየደ። ሻምበል ኣሰፋ ስላምሳ ውግእ ምስ ጻዕጽዖም ምስ ብጾቶም ናብ ጎቦ ዓዲ ጉርዲ ገጾም ኣዝለቑ።
ተጋደልቲ ህ.ግ. ግን ደድሕሪኦም እናሰዓቡ ብምትኳስ 11 ሰባት ቀተሉሎም። ሻምበል ኣሰፋ ስላምሳ እውን እግሮም ተወጊኦም ምንቅስቓስ ስኢኖም ንበይኖም ተረፉ። ብቐደሙውን እግሮም ኣብ ዝሓለፈ ግጥማት ብምውግኦም ወትሩ ሓንከስ እናበሉ’ዮም ይቃለሱ ነይሮም።
ኣብ ከምዚ ዝበለ ርብርብ ከለዉ ድማ ሰዓት 8 ናይ ንግሆ ምስ ኮነ ዕጡቓት ህዝቢ ቆሓይን ረዳት መጺኦም ንተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ብድሕሪኦም ኣትዮም ከጥቕዑዎም ጀመሩ። ሻቡ ተጋደልቲ ህ.ግ. ብጉያ ናብቶም ኣብ በሪኽ ቦታ ደይቦም ኪትኩሱ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ጠያይቲ ስለ ዝወድኡ ድምጾም ዘጥፍኡ ሻምበል ኣሰፋ ስላምሳ ብምድያብ፡ ብጭካነ ቀተሉዎም። ብድሕሪ’ዚ ተዂሲ ዝሰምዐ ሰራዊት ደርግ እውን ነቲ ውግእ ተጸንበሮ። ብኹሉ ወገናት ተዂሲ ምስ ጻዕጽዐ ድማ ሰራዊት ህ.ግ. 59 ዝኾኑ ምውታትን 18 ምሩኻትን ገዲፎም ሃደሙ።
መሬት ምስ ረግአ ከኣ ህዝቢ ቆሓይን፡ ንሻምበል ኣሰፋ ስላምሳ ካብ ዚወደቑዎ ኣልዒሎም፡ ምስ ካልኦት ምእንቲ ህዝቦም ዝተሰውኡ ብጾቶም ብሓባር፡ ኣብ ደብሪ ኣቡነ ዮናስ ቆሓይን ብክብ ዝበለ ስነ-ስርዓት ሓመድ ኣዳም ኣልበሱዎም። ኣብ ስነ-ስርዓት ቀብሪ ሻምበል ኣሰፋ ስላምሳ፡ ባሻይ ሃብተ ዚተባህሉ መላቐሳይ ብዓል ዓዲ ቀጢና፡ ከምዚ ክብሉ ኣልቀሱሎም፥
“ነቒልካዶ ጎይታና ሓየት
ወዲ ጋንዛይ ደማስ ሓየት
ኣታ ወዲ ስላምሳ ሓየት
ኣታ ወዲ ሓጐስ ሓየት
ሽሕን ዋልታን ናይ ጭቁናት
ዋሕስ ደባይ ሓለንጊ ምኩሓት!
ገና ህጻን ከሎ ከይወንወነ
መሰለይ ኢሉ መሰል ምስ ሰኣነ
በጃ ህዝቡ ሓመድ ዚተደፍነ
ወይልኡ ደኣ’ምበር ፍትሒ ዝዓፈነ
ወይልኡ’ወ ህዝቢ ዝጨቈነ
ስንቂ ሂቡ ስንቂ ዝሰኣነ!” ብምባል ኣልቀሱሎም።
ብድሕሪ ሞት ሻምበል ኣሰፋ ስላምሳ፡ ብሻዕብያ ተተጨውዮም እናተወስዱ፡ ኣብ ሓለዋ ሰውራ ዝሓቐቁ ደቂ ቆሓይን፡ ኣዝዮም ብዙሓት ምኾኖም’ዩ ዝፍለጥ።
ምንጪ ጽሑፍ፥ መጽሓፍ “ደቂ ንጉሰ ነገስት ምራራ ተኽለሃይማኖት” ጸሓፊ፡ ኣንትሮፖሎጂስት (anthropologist) ፊደል መኰነን፡ ከምኡውን ዝተፈላለዩ ማሕበራዊ መራኽቦታት።
ታሪኾም ምስ ነበብካን ምስ ፈለጥካን ዝያዳ እተፍቅሮምን እትሕበነሎምን ኣቦታት ህዝቢ!
ብሩኽ ሰንበት ይግበረልኩም!
ዓዲ ጀጋኑና ክሓልፈላ፡ ስርዓት ምልኪ ንእለየላ!
ካብ ሓውኹም መሲናስ 21/07/2019


c: text/html

text:
Tigrinska
ናብ ማዕከን ሽቕለት ኣልቦነት ናይ ሽወደን፣ a-kassan እንቋዕ ብደሓን መጻኹም!
እዚ a-kassan እዩ
ህላውነት ናይ A-kassan ንስኻ ከም ሰራሕተኛ መጠን ስራሕካ እንተ ከሲርካዮ ውሕስነት ንኽህበካ እዩ። ናይ ሽወደን ኣገልግሎትን መራኸቢታትን ማሕበር (The Swedish Service and Communications Union A-kassa) ኣብ ኢንዱስትሪ ኣገልግሎትን መራኸቢታትን ትሰርሕ እንተኮንካ ምእንታኻ ዝቐውም እዩ።
ስለምንታይ ኣባል ናትና ክትከውን የድልየካ
ኣባል ናትና ማዕከን ሽቕለት ኣልቦነት ምስ እትኸውን፣ ንደሞዝካ መድሕን ትገብረሉ። ብድሕሪዚ ስራሕ ምስ እተቋርጽ ካሕሳ ንኽትረክብ ናባና ከተመልክት ትኽእል።
ኣባልነት ኣብ ክልቲኡ ማዕከን ሽቕለት ኣልቦነትን ናብ ማሕበር ናይ ኣገልግሎትን መራኸቢታትን፣Seko፣ ከም ሰራሕተኛ መጠን ዝበለጸ ውሕስነት ይህበካ።
ብኸመይ ኣባል ትኸውን
ናይ ኣባልነት መመልከቲ ኣብ sekosakassa.se ብምኻድ ምላእ። ብመንገዲ ወረቐት መንነት ናይ ባንክኻ ኣቢልካ እቶ። ናይ ባንክ ወረቐት መንነት እንተ ዘይብልካ፣ ነቲ መመልከቲ ቕጥዒ ብምምላእ ናብ ገዛኻ ክለኣኸልካ ብድሕሪኡ ክትፍርመሉ ሕተት። ብድሕሪ ምፍራምካ ተመሊስካ ናባና ንኽትሰዶ ኣይትረስዕ።
ክቡር ዘይኮነ መድሕን
ኣባል ናይዚ ማዕከን ሽቕለት ኣልቦነት ንኽትከውን ብዙሕ ክሳራ የብሉን። ነቲ ዝምልከተካ ናይ ኣባልነት ክፍሊት ኣብ sekosakassa.se ክትረኽቦ ትኽእል። እቲ ዝበለጸ ኣገባብ ክፍሊት ብቐጥታ ደቢት እዩ። መመልከቲ ናባና ምስ ኣቕረብካ ነዚ ብቕልጡፍ ኣዳልዎ። ነዚ ድማ ኣብዚ sekosakassa.se /autogiro ብምኻድ ትገብሮ።
ደውለልና!
ዝኾነ ሕቶ ምስ ዝህልወካ፣ ደውለልና። ብስልኪ ወይ ብኦንልይን ቻት ኩሉ ናይ ስራሕ መዓልታት ካብ 8 ቅ.ቀ. ክሳብ 4 ድ.ቀ. ክትረኽበና ትኽእል።
ተርጓሚ የድልየካ ድዩ?
ካባና ትረኽቦ ሓበሬታ ንምርድኡ ይጽግመካ እንተኾይኑ፣ ምናልባት ኣስተርጓሚ ክሕግዘካ ይኽእል? ንገረና እሞ ክንሕግዘካ ኢና። እዚ ድማ ብነጻ ኢኻ ትረኽቦ።
ስራሕ ዘይብልካ ምስ እትኸውን
ካብ A-kassan ካሕሳ ክሓትት ዝኽእል መን እዩ?
ዝኾነ ኣባል ናይዚ ማዕከን ሽቕለት ኣልቦነት ካሕሳ ክሓትት ይኽእል።
ክንደይ ዝኣክል ትረክብ?
ክልተ ዓይነት ካሕሳታት ኣለዉ፣ ሓደ ኣብቲ ሕሉፍ ደሞዝካ ዝምርኮስ ( ኣብ እቶት ዝምርኮስ ካሕሳ) ከምኡውን ሓደ ካልእ መሰረታዊ ካሕሳ ተባሂሉ ዝጽዋዕ። ኣየናይ ዓይነት ካሕሳ ይግበኣካ ንምፍላጥ ምሳና ንኽንደይ እዋን ኣባል ኮንካ ምንባርካ እዩ ዝውስኖ።
ኣብ ሕሉፍ ደሞዝካ ዝምርኮስ ካሕሳ
ኣብ ሕሉፍ ደሞዝካ ዝምርኮስ ካሕሳ ንምርካብ፣ ምሳና እንተወሓደ ዓሰርተ ክልተ ኣዋርሕ ኣባል ኮንካ ብምጽናሕ ነቲ መሰረታዊ ጠለባትን ናይ ስራሕ ኩነታትን ናይ ኣባልነትና ዘማላእካ ክትከውን የድልየካ። ብድሕሪዚ ክሳብ 80% ናይ ዝሓለፈ ደሞዝካ ክሳብ SEK 1 200 ንመዓልቲ ኣብተን ቀዳሞት 100 መዓልታት ክትወስድ ትኽእል። ብድሕሪዚ እዚ ዝተጠቕሰ ጊዜ ፣ ካሕሳ ናብ SEK 1 000 ኣብ መዓልቲ ይጎድል።
ኣባል ናይ ክልቲኡ ማዕከን ሽቕለት ኣልቦነትን ናይ ሽወደን ኣገልግሎትን መራኸቢታትን ሕብረት፣ Seko፣ ምስ እትኸውን፣ ብተወሳኺ ብመንገዲ መደብ መድሕን እቶት ካሕሳ ክትረክብ ከተመልክት ትኽእል። ተወሳኺ ኣብዚ ኣንብብ seko.se።
መሰረታዊ ካሕሳ
እንተደኣ ንዝሓለፈ ዓሰርተ ክልተ ኣዋርሕ ኣባልነት ዘይጸንሓካ ግን መሰል ናይ ካሕሳ ዝጠልቡ ረቛሒታት ተማልእ ምስ እትኸውን፣ ነዚ መሰረታዊ ካሕሳ ክትቅበል ትኽእል። በዚ ድማ እንተበዝሐ ንመዓልቲ SEK 510 ትቕበል።
እቶም መሰረታውያን ጠለባት እንታይ እዮም?
መሰረታውያን ጠለባት ማለት ኣብ ኣገልግሎት ህዝባዊ ዕዮ (Public Employment Service) ዝተመዝገብካ ክትከውን፣ ከምኡውን እንተወሓደ ን ሰለስተ ሰዓታት ኣብ መዓልቲ ወይ 17 ሰዓታት ኣብ ሰሙን ንክትሰርሕ ዝዕንቅጸካ ምስ ዘይህሉን ወይ ካብ ናይ ዕዮ ዕዳጋ ምስ እትወጽእን ማለት እዩ።
ኩነታት ስራሕ እንታይ እዮም?
ኩነታት ስራሕ ማለት ኣብ ዝሓለፋ ዓሰርተ ክልተ ኣዋርሕ እንተወሓደ 60 ሰዓታት ኣብ ወርሒ ብውሑዱ ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ምስራሕካን ወይ ድማ ኣብ ተኸታታሊ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ን 420 ሰዓታት ምስራሕካን የመልክት። ዝኾነት ወርሒ ትሕቲ 40 ሰዓታት ዝሰራሕካሉ ኣይሕሰብን።
ነጻ ኮንካ ክትረኽበና ትኽእል
ኣብ ዌብሳይትና ብዛዕባ ማዕከን ሽቕለት ኣልቦነት ከምኡውን ስራሕ ደው ምስ እተብል እንታይ ክትሓስብ ከም ዘለካ ተወሳኺ ሓበሬታ ክትረክብ ትኽእል ። እቲ ኣገዳሲ ነገር ግን ኣባል ክትከውንን ተወሳኺ ሕቶ ምስ ዝህልወካ ናባና ክትድውልን እዩ። ኣብዚ ዘለናሉ ንዓኻ እዩ!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
መንግስታት ሃገራት ኣፍሪቃ ሃገራቶም ንምውሓስን ንምርግጋእን ንዘካይድዎም ፃዕርታት ኣሜሪካ ከምትድግፎም ኣዘዝቲ ወታሃደራት ኣሜሪካ ኣፍሊጦም።ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ ሻሙናይ ኣኼባ ሓይልታት ምድሪ ኣፍሪቃ ወታሃደራት ኣፍሪቃ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላቶም ንምምምሕያሽ ብምፅዋዕ ተዛዚሙ’ሎ።
ላዕለዎት ወታሃደራዊ ኣዘዝቲ ኣሜሪካ ምስ ኣፍሪቃዊያን መዘናታቶም ብምርኻብ ሃገራት ኣፍሪቃ ካብ ህውከትን ዘይምርግጋእን ዝከላኸላሉ መንገድታት ተዘራሪቦም ኣለው።
ኣብ ቀረባ ዓመታት ካብ ቦኮ ሓራምን ኣል-ሸባብን ዝኣመሰሉ ጉጅለታት ግብረሽበራ ዝመፅእ ስግኣት ወሲኹ’ሎ።
ኣብ ኣፍሪቃ ኣዛዚ ሰራዊት ኣሜርካ ጀነራል ሮጀር ክላውቲየር እታ ክፍለ ኣህጉር ኣንፃር ዕጡቓት ጉጅለታት ዝገጥሙ ዝሰልጠኑ ወታሃደራት ክህልዋ ኣለዋ ኢሎም።
“ናይ ፅባሕ ድሕነት ናይ ሎሚ መሪሕነት የድልዮ ዝብል መልእኽቲ ምዕቃብ የድልይ።ኣብ ግደ ኣዘዝቲ ሓይልታት ምድሪ ኣፍሪቃ ኢና ክነተኩር ፀኒሕና።ላዕለዎት መራሕቲ ስርዓታት ምክልኻል ከማዕብሉ፣ብስልጠና ዝዓጠቑ ትካላት ክኾኑ፣ንልዕልነት ሕጊ ዘኽብሩን ዝሰርሑን ሓይልታት፣ኣብ ኣፍሪቃ ዝለዓለ ድሕነትን ምርግጋእን ኣበርኽቶ ዘወፍዩ ኢና ትኹረት ንገብር ዘለና።”
ካብ 42 ሃገራት ዝመፁ ወኪላት ዝተሳተፉሉ ኣብዚ ዓመታዊ ኣኼባ ሓይልታት ምድሪ ኣፍሪቃ ህውከት ኣብ ምክልኻል፡ ይፍጠሩ ዘለው ስግኣታት ንምምካት ዘለዎም ተመኩሮታትን ንምልውዋጥ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተኣኪቦምምእካቦም ተሓቢሩ’ሎ።
ኣብ ኣፍሪቃ ወታሃደራዊ ኮማንድ ኣሜሪካ ንልዕሊ ዓሰርተታት ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ምሕጋዝ ይርከብ።ብፍላይ ድማ ኣብ ልዕሊ እስላማዊ ጥሩፍ ጉጅለ ኣል-ሸባብ ብዙሕ ናይ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ/ድሮንስ/መጥቓዕቲ ፈፂሞም እዮም።
ኣብ ዋሽንግተን ምምሕዳር ትራምፕ ኣብ ኣፍሪቃ ወታሃደራዊ ስርሒት ከምዝንኪ ምልክት ሂቡ’ሎ።ብዙሓት ናይ ኣፍሪቃ ክኢላታት ፀጥታ ነዚ ስጉምቲ እዚ ኣንፃር ኣሸበርቲ ጉጅለታት ዝካየድ ግጥም ከም ምቕናስ ሪእዮምዎ ኣለው።
ጀነራል ክላውቴር ግን ሃገሮም ትገድፎም ከምዘየላ ንኣፍሪቃዊያን ወታሃደራዊ መራሕቲ ኣረጋጊፆምሎም ኣለው።
“እቲ ገምጋም ዝጥምቶ ጉዳይ ኣብ ኣፍሪቃ ዘለና ፀጋታት ምስ ሃገራዊ ናይ ምክልኻል ስትራተጂ ዝኸይድ ምዃኑ ንምርግጋፅ እዩ።ዘለና ፀጋታትና ብብቕዓት ንጠቀመሉ ከምዘለና ንምርግጋፅ ኢና ንፍትን ዘለና።ፃዕርታትና ካልኦት ዝሰርሑዎ ዘይደግም ምዃኑ የግዳስ ዝደጋገፍ ምዃኑ ኢና ነረጋግፅ ዘለና።ስለዚ እቲ ቀንዲ ጉዳይ ኣሜሪካ ካብ ኣፍሪቃ ትሃድም የላን።ፅምዶና ክቕፅል እዩ።”
ገለ ሓይልታት ፀጥታ ኣፍሪቃ ኣብቲ ዝካየድ ግጥም መናእሰይ ኣብ ጎኒ ናዕበኛታት ጉጅለታት ክሰልፍ ዝኽእል ከቢድ ታክቲክ ብምጥቃም ይኽሰሱ።
ሞስኮን (MOSECON) ብዝብል ስም ዝፅዋዕ ኣብ በርሊን ናይ ዝመደብሩ ትካል ድሕነት/ፀጥታ ዝመርሕ ተንታኒ ያን ሴንቲ ፐር መንግስታት ኣፍሪቃ ናይ ህዝቦም እምነት ክረኽቡ ክሰርሑ ኣለዎም ይብል።
“ዘይሩ ዘይሩ ብዛዕባ ርክብ ምስ ነበርቲ’ቲ ከባቢ’ዩ። ኣብ ካልኦት ከባቢታት’ውን ርኢናዮ ኢና። ኣብ ኣፍሪቃ ጥራሕ ዘይኮነ ኣብ መላእ ዓለም ነበርቲ ሓደ ከባቢ፣ ምስ’ቲ ዋርድያኦም ክኸውን ዝግባእ ሰራዊት፣ ፖሊስ ዘይጽቡቕ ርክብ እንተልይዎም፣ ንፈጠርቲ ራዕዲ ዝፈጥርዎ ሃዋሁው ዕድል ይህብ። ንሰራዊት ድማ ኣይኣምንዎን።”
ፒየር ወሲኹ ሓይልታት ፀጥታ ኣፍሪቃ ኣብ ዓለምለኸ ረድኤትን ስልጠናን ዝተደረኸ ብምዃኑ ዝፍጥሮ ፀገም እውን ቀሊል ኣይኸውንን ኢሉ ።


text:
ደቡብ ሱዳን ኣብዝርከብን ልዕሊ 20 ሽሕ ስደተኛታት ዝተዓቖቡሉን መፅለሊ ስደተኛታት ዶሮ ተስፋ ምቑራፅን ጥምየትን እናዓበየ ይኸይድ ኣሎ።እቶም ስደተኛታት ኣብ ቀረባ ሰሙናት ኣብ ክፍለ ግዝኣት ብሉ ናይል ብዝተፈፀመ ደብዳብ ነፈቲ ሃዲሞም ዝመፁ እዮም።
ኣብ ደቡብ ሱዳን ክፍለ ግዝኣት UPPER NILE ኣማእቲ ሰባት ትካላት ረድኤት ናብዝምዝገብሉ ንምምዝጋብ ተኣኪቦም ይርአዩ።ኣብ ክፍለ ግዝኣት ብሉ ናይል ካብዝተፈፀመ ናይ ነፈርቲ ደባብ ብምስጋእ ከምዝሃደሙ ይዛረቡ።
ቅድሚ ሓደ ሰሙን ኣብቲ መዕቖቢ ስደተኛታት ዝበፅሑ ካልኦት ብዙሓት ሰባት ሕዚ’ውም ጠምየኦም ይርከቡ።ፕሮግራም ምግቢ ዓለም ሕቡራት መንግስታት ኣብዚ ርሑቕ መዕቖቢ ስደተኛታት ሎጂስቲካውን ናይ ቀረብን ሽግራት ንምፍታሕ እናፈተነ እዩ።
ኣብ ብሉ ናይል ኣብ መንጎ ወታደራት ሱዳንን ቅድሚ ነፃ ምውፅኣ ምስ ደቡብ ሱዳን ብምዃን ሓቢሮም ይዋግኡ ዝነበሩ ሓይልታትን ግጭት እናተጎሃሀረ ይርከብ።


text:
ኣብዚ ዘመና ብዙሓት ሰባት ብዛዕባ አምነትን ክሕደትን ክዛረቡ ንሰምዕ ኢና ግና ብንጹር ብዛዕባ ምእማን ምክሓድን ይፈልጡ እዮም ክንብል ኣይንኽእልን ኢና። ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ከም እንግንዘቦ ሰባት ኣብ ሓደ ቦታን ብሓደ እንዳ ተቀመጡ ግና እግዚኣቢሔር ብሃዕባ ናይ ውሽጦም እምነትን ፍልጠትን ዝተላዕለ ዝተፈላለየ ስራሕ ክሰርሕ ንርኢ ኢና። ንኣብነት ቅዱስ ጳውሎስ ዝተጸዋዓሉ ትእምርትን ድምጽን “ንምንታይ ተሳድደኒ ኣሎካ” ዝበሎ። ቅዱስ ጳውሎስ ብምርኣይ መብረቅ ካብ ሰማይ ክወድቅ ከሎ፡ እቶም ምስኡ ዝነበሩ ሰባት፣ ነቲ ንሱ ዝምልሶ ዝነበረ ድምጺ ንስኻ መን ኢካ ዝብል ጥራይ እዮም ዝሰምዑ ንይሮም። ግሓ9፡5-8 ነብየ እግዚኣቢሔር ዳኒኤል “ነቲ ራኣዩ ኣነ በይነይ እየ ዝረኣኽዎ እቶም ምሳይ ዝነበሩ ሰባት ኣይረኣይዋን ግናኸ ዓቢይ ስምባድ ወዲቁዎም ክሕቡኡ ሃደሙ።” ዳኒ10፡7, ኤልሳዕ ዝርእዮ ዝነበረ ጊልያኡ ግን ስለ ዘይረኣዮም በቶም ኣብቲ ከተማ ከቢቦም ዝነበሩ ሰራዊት ምስ ፈረሐ “ካብቶም ምስኣቶም ዘለዉስ ምሳና ዘሎዉ ይበዝሑ እዮም እሞ ኣይትፍራሕ” በሎ። 2ይ ነገ6፡14-18 ካብዚ እንዕዘቦ ነገር እንተደኣ ኮይኑ ናይ እግዚኣቢሔር ስራሕ ምግላጽ ወይውን ድምጺ ምስማዕ ቀሊል ነገር ከምዘይኮነ እዩ ኣብዚ እምነት እዚ እውን እንክተሎ ስርዓት ኣምልኾ ይኩን ነገረ ቅዱሳን ስቅ ኢልካ በተሓሳስባ ስጋ ወይውን ብቤላቤሎው ወይውን ብሓደ ስለ ዘለኻን ኣብ ሓደ ደው ስለ ዝበልካን ብሓደ እምነት ስለዝተጸዋዕካ ጥራይ ዝፍለጥን ዝስማዕን ዝርከብን ኣይኮነን። ብሙሉ እምነት ብምሉእ ፍልጠት ብዘይ ጥርጥር ምቓም የድሊ ካልኣይ ከኣ ናይ እግዚኣቢሔር ህያብን ሕሬትን ክኸውን ኣሎዎ።
1 ቅዱስ
ቅዱስ ዝብል ቃል “ብዕብራይስጥ ቅዳሺ ብሱርሲት ቃዲህ ብዐብራኛን ብግእዝን ቅዱስ” ይብሃል። ትርጉሙ ካኣ ክቡር፣ ንጹሕ፣ ፍሉይ ማለት እዩ። እዚ ቃል እዚ ቅድሚ ኩሉን ልዕሊ ኩሉን ዘገልግሎ ንእግዚኣቢሔር አምላኽ እዩ ። ናይ ባሕርኡ ስም እዩ፡ ናይ ባሕርኡ መግለጺ እዩ፣ ዝመስሎን ዝመዓራርዮን የብሉን። “ነዚ ቅዱስ አምላኽ ደኣ ምስ መን ከተመዓራርይዎ ኢኹም፣ ምስ መንከ ከተመሳስሉዎ ኢኩም፣” ኢሳ40፡25። “እግዚኣቢሔር ጎይታ ሰራዊት ግና ጽድቂ ብምግባር ዕቤቱ የርኢ፡ ንሕዝቡ ብምፍራድ ካኣ ቅድስኑኡ ይገልጽ። ሽዑ ኣብቲ ዝፈረሰ ከተማታቱ ዕያውቱ ኺጏሰያ እየን። መሓስእ ድማ ሳዕሪ ክረክባ እየን” ኢሳ5፡16። “ኣነ ንዘለኣለም ዝነብር ልዑል ዕዙዝን ቅዱስን ዝስሙን እግዚኣቢሔር እየ። ኣብቲ ልዑልን ቅዱስን ስፍራ እነብር፡ ግናኸ ንቱሑታት ሕያውያን ክገብሮም፡ ነቶም ዝተጣዕሰ ልቢ ዘሎዎም ድማ ሕያውያን ክገብሮም፣ ምስቶም ዝተጣዕሰ ልቢ ዘሎዎም ን ትሑታትን ሰባት እነብር” ኢሳ57፡15። “እግዚኣቢሔር ጎይታ ሰራዊት ቅዱስ፣ ቅዱስ፣ ቅዱስ እዩ። ኩላ ምድሪ ብክብሪ ምሊኣ ኣላ” እና በሉ ይቀባበሉ ነበሩ ኢሳ6፡1-3። “ኣብ ቅዱስ ስሙ ስለ ዝተኣመና ብኡኡ ንሕጎስ ኣሎና” መዝ32,33፡21። “ቃልካን ስምካን ዓቢ ከምዝኮነ ኣርኢኻ ኢኻሞ ናብ ቅዱስ መቅደስካ ኣቢለ ክሰግድ ንስምካ ውን ስለ ምሕረትካን ሓቅካን ኢለ ከመስግኖ እየ” መዝ137-8፡2። “ኣነ ንእግዚኣቢሔር ኩሉ ግዜ ከመስግኖ እየ፡ ኩሉ ፉጡር ካኣ ንቅዱስ ስሙ ንዘላለም ኣለም ይመስገን” መዝ144-5፡21።
2 ቅዱሳን
እቲ ብባሕርዩ ቅዱስ ዝኮነ እግዚኣቢሔር ብረድኤት ዝሓደሮም ብጸጋ ዝዓደሎም መላእኽቲ ናይ ሃይማኖት ሰባት፣ ናይ እምነት ቦታታት፣ ዝኮኑ ቅዱሳን ይባሃሉ።
ቅዱሳን መላእክት
ቅዱሳን መላእክቲ ቅዱሳን ዝተባህሉ ምስቲ ቅዱስ አምላክ ምስተጣበቁ እዩ። እቲ ዝተጣበቁሉ መንገዲ ካኣ ስሙ ኣብ ሊዕሊኦም ስለ ዘሎ እዩ። ከምቲ ንሙሴ ዝበሎ ስመይ ኣብ ሊዕሊኡ ኣሎ ኢሉ መንነት ናይቲ መልኣክን ተሰኪሙዎ ዘሎ ስም አምላኹ ከም ዝሓበሮ ንርኢ።
መላእክት ተፈጥሮኦም ከመይ እዩ፧
መዝ94፡4 “ንንፋሳት ልኡካትካ፡ ንሃልሃልታ ሓዊ ኣገልግልትኻ ገበርካዮም’’ ካብ ክልተ ፍጥረት ዝተፈጥሩ ረቀቅትን ቅልጥፋትን ሓያላትን እሳታውያን ምካኖም የረዳና። ቅዱስ ኤጲፋኒዮስ ኦክሲማሮስ ኣብ ዝተባህለ መጽሓፎም እግዚኣቢሔር ንመላእክት ብዕለት እሑድ(ሰንበት) ፈጢሩ ኣብ ሰለስተ ሰማያት (ኢዮር፡ ራማ፡ ኤረር) 100 ነገድ ጌሩ ፈጠሮም ማቴ18፡12። “እንታይ ይመስሎኩም ሚእቲ ኣባጊዕ ዘለዋኦ ሰብኣይ ካብአን ሓንቲ እንተ ጠፈኣቶ ነተን ተስዓን ትሻዓተን ኣብ ጎቦታት ሕዲጉ ነታ ዝጠፈአት ኪደሊዶ ኣይከይድን።” (99 መላእክት መበል 100 ነገድ ኣዳም) ሉቃ15፡8 “ወይስ ኣየነይቲ ሰበይቲ እያ ዓሰርቲ ቕርሺ ብሩር ዘሎዋ፡ ሓንቲ ቕርሺ ብሩር እንተ ጠፈኣታ መብራህቲ ዘይተብርህ ቤታውን ዘይትኩስትር ክሳዕ እትረክባ ኻኣ ኣጸቢቃ ዘይትደሊ።” (10 ከተማታት ከምዘለዎም ክዛረብ)
1 ኢዮር እግዚኣቢሔር ኣብ ኢዮር 40 ነገድ መላእክት ኣቀመጠ። ናብ 4 ክፊሉ ንኢዮር እውን ከም ደርቢ (ፓላሶ) ናብ ኣርባዕተ ከተማ ከፊሉ ኣቀመጦም 1ይ ከተማ 10 ነገድ ኣጋዕዝት ተባሂሎም ሳጥናኤል ሊቀ መላኣክት ኮይኑ ተቀመጡ ኔይሩ። 2ይ ከተማ 10 ነገድ ኪሩበል ኪሩብ ሊቀ መላእክት ኮይኑ ተቀመጠ። 3ይ ምከተማ 10 ነገድ ሱራፊኤል ሱራፊ ሊቀ መላእክት ኮይኑ ተቀመጠ። (ሕዝ10፡1 ንመልከት) ኣብ 4ይ ከተማ 10 ነገድ ሓያላት፡ ቁዱስ ሚካኤል ሊቀ መላእክት ኮይኑ ተቀመጠ። “ንሱ ናብ ሰማያት ዓሪጉ ኣብ የማን አምላኽ ኣሎ፣ መልእክትን ስልጣናትን ሓይልታትን ይዝኡዎ ኣሎዉ 1ይ ጰጥ3፡22። “ኣይፋለይን ኣነስ ሓለቃ ሰራዊት እግዚኣቢሔር ኮይነ ደኣ ሕጂ መጺአ ኣሎኩ” በሎ እያሱ5፡14። “ምመጀመርታ ግና እቲ ኣብ መጽሓፍ ሓቂ ዝተጻሕፈ እነግረካ ኣሎኩ፡ ነዚኣቶም ንምቍዋም ብዘይካ ሚካኤል እቲ መስፍን እስራኤል ሓደ እኻ ዘሓገዘኒ የብለይን፡ ነዓይ ዝሕግዘንን ዝከላከለለይን ሚካኤል እዩ ነቲ ሓቂ ከፍልጠካ እየ” በለኒ ዳን10፡21። “በቲ ዘመን እቲ ሚካኤል እቲ ምእንቲ ህዝብካ እስራኤል ዝከላከል ዓቢ መስፍን ክትንስእ እዩ”ዳኒ12፡1። “ግናኸ ሚካኤል ሊቀመላእክት ውን ብዛዕባ ሬሳ ሙሴ ምስ ዲያብሎስ ክከራከር ከሎ” ዩሁዳ9።
2 ራማ እግዚኣቢሔር ኣብ ራማ 30 ነገድ መላእክት ኣቀመጠ። ን3 መቂሉ ኣብ 3 ከተማታት ኣቀሚጡ 3 ሊቃነ መላእክት ኣቀመጠሎም። 1ይ ከተማ ኣርባብ ዝተባህሉ10 ነገድ ገበረ፣ ቁዱስ ገብሪኤል ሊቀ መላእክት ኮይኑ ተቀመጠ። 2ይ ከተማ መናብርቲ ዝተባህሉ 10 ነገድ ገበረ ቅዱስ ሩፋኤል ሊቀ መላእክት ኮይኑ ተቀመጠ። 3ይ ከተማ ስልጣናት ዝተባህሉ 10 ነገድ ገበረ፣ ሱርኤል ሊቀ መላእክት ኮይኑ ተቀመጠ (1ይ ጰጥ3፡22 ተመልከት)
3 ኤረር እግዚኣብሔር ኣብ ኤረር 30 ነገድ መላእክት ኣቀመጠ፡ ኣብ 10 ከተማታት ብ3 ሊቃነ መላእክት ኣቀመጦም። 1 ከትማ መኻንንት ሰዳከኤል ሊቀ መላእክት 2 ከተማ ሊቃነ ሰልታኤል ሊቀ መላእክት 3 ከተማ ነገደ መላእክት ኣናኒኤል ሊቀ መላእክት ኮይኖም ትቀሚጦም 1ይ ጴጥ3፡22።
ናይ ቅዱሳን መላእክት ኣገልግሎት
ቅዱሳን መላእክት ከም ሽሞም ተላእክቲ ኮይኖም ናይ እግዚኣቢሔር ልኡካት መልእክትን ትእዛዝን ንምብጻሕን ንምትግባርን ዝንቀስቃሱ ፍጡራት እዮም። “ዳኒኤል ኣነ ትርጉም ናይቲ ራእዩ ክገልጸልካ እየ መጺአ ዘሎኩ፡ ...ንሱ ኣዚዩ ይፈትወካ እዩ፡ ስለዚ ኸኣ እየ መልሲ ክነግረካ መጺአ ዘሎኩ”ዳኒ9፡22-23። እቲ ዝዓበየ ኣገልግሎቶም ንእግዚአብሔር ምምስጋን እዩ “እግዚአብሔር ጎይታ ሰራዊት ቅዱስ፡ ቅዱስ፡ ቅዱስ እዩ። ኩላ ምድሪ ኸኣ ብኽብሩ መሊኣ ኣላ።” ኢሰ6፡3 ራኢ4፡6-8
1 የድሑኑና “መልኣክ እግዚአብሔር ኣብ ዙርያ እቶም ዝፈርሕዎ ይሰፍር የናግፎም ከኣ” መዝ33-34፡7። “እስራኤል ዘስጋ ካብ ናይ ፈርዖን ሰራዊት” ዘጽ14፡19 “ንኣናንያ ንኣዛርያ ንሚሳኤል ካብ እቶን ሓዊ” ዳኒ3፡25.። “ዳኒኤል ካብ ኣፍ ኣናብስቲ” ዳኒ6፡22.። ንቅዱሳን ሓዋርያት ካብ ቤት ማእሰርቲ” ግሓ5፡19። “እግዚኣቢሔር መልኣኹ ሊኢኩ ካብ ኢድ ሄሬዶስን ካብቲ ሕዝቢ ኣይሁድን ዝጽበይዎ ዝነበሩ ኩሉን ከም ዘድሓነኒ ሕጂ ፈለጥኩ” በለ ግሓ12፡11።
2 ይረድኡና፣ እግዚኣብሔር ናይ ሰብ ድኻም ስለ ዝፈልጥ ንከረድኡዎ ቅዱሳን መላእክት ንሓገዝ ይልእኮም። “እምበኣር ኩላቶም መላእክት ነቶም ክድሕኑ ዘሎዎም ኪሕግዙ ዝለኣኩ ኣብ ኣገልግሎት እግዚኣቢሔር ዘሎዉ መናፍስቲ እዮም”ዕብ1፡14። “ነዚኣቶም ንምቁዋም ብጀካ ሚካኤል እቲ መስፍን እስራኤል ሓደ እካ ዝሓገዘኒ የብለይን። ነዓይ ዝሕግዘንን ዝከላከለለይን ሚካኤል እዩ” ዳኒ10፡21። “ዘበራትዖ መልኣክ ካብ ሰማይ ተራእዮ።” ሉቃ22፡43.። ጎይታ ዘበርትዖ ወይ ውን ዝድግፎ ዝደሊ ኣይኮነን፡ ከምቲ ኣነ መገድን ሓቅን ሕይወትን ኣነ እየ ዝበሎ፡ ኣብ እንጭነቀሉን እንጽልየሉን እዋን ንረድኤት ናባና ከምዝለኣኩን ከምዝረድኡናን ክምህረና ደልዩ እዩ።
3 የማልዱልና እስራኤል ዘስጋ ብባቢሎናውያን ንሰብዓ ዓመት ኣብ ምርኮ ኣብ ዝነበርሉ ግዜ እቲ መልኣክ እግዚኣቢሔር “ኦእግዚኣቢሔር ጎይታ ሰራዊት፡ ነዘን ሰብዓ ዓመት ዝተቆጣዕካየን እዮርሳሌም ከተማታት ይሁዳን ክሳዕ መኣዝ ኢኻ ዘይትመሕረን፧ በሎ።እግዚኣቢሔር ድማ ነቲ ምሳይ ዝዛረብ ዝነበረ መልኣክ ጽቡቅን ዘጸናንዕን ቃላት መለሰሉ።” ዘካ1፡12-17
4 ጾሎትና የዕርጉ ቄርኔሎዎስ ብእምነት ዝጸለዮ ጾሎትን ምጽዋትን ናብ ቅድሚ እግዚአብሔር ዘብጻሃሉ መላኽ እግዚአብሔር እዩ፡ “ብታሽዓይቲ ሰዓት ናይ መዓልቲ ኣቢሉ ድማ ብግሁድ ትርኢት መልኣኽ አምላክ ናብኡ ኣትዩ ተራእዮ። ጾሎትካ ናብ ቅድሚ አምላክ ንመዘከርታኻ ዓሪጉ እዩ...” ግሓ10፡1-8። “...ካልእ መልኣኽ ውን ጽንሃህ ወርቂ ሒዙ መጸ እሞ ኣብ ቅድሚ መሰውኢ ደው በለ። ምስቲ ጸሎት ኩሎም ቅዱሳን ወሲኹ ኣብ ልዕሊ እቲ እብ ቅድሚ ዝፋን ዘሎ መሰውዒ ወርቂ ምእንቲ ኸወፍዮ ከኣ ብዙሕ ዕጣን ተዋህቦ። እቲ ትኪ ዕጣን ከኣ ምስቲ ጸሎት ቅዱሳን ኮይኑ ካብ ኢድ መልኣኽ ናብ ቅድሚ አምላክ ዓረገ።” ራኢ8፡1-4 “ያዕቆብ ኣብ ፍኖተ ሎዛ ዝረኣዮ መሳልል ንይ መልኣክቲ መውረድን መደየብን” ዘፍ28፡12 ንካህን ዘካርያስ ቅዱስ ገብሪኤል መልኣኽ “ጸሎትካ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ተሰሚዑ እዩ” ዝበሎ ናብ እግዚአብሔር ምቅራቡን ዘይምቅራቡን ዝፈልጦኮ ስርሖም ስለ ዝኮነ እዩ። ሉቃ1፡13 ማኑሄ ምስት መልኣኽ እግዚአብሔር ክዛረብ ድሕሪ ምጽናሕ “እቲ ሃልሃልታ ኻብቲ መሰውዒ ናብ ሰማይ ክድይብ ከሎ እቲ መልኣኽ እግዚአብሔር በቲ ሃልሃልታ መሰውዒ ዓረገ። ሽዑ ማኑኔ ንሱ መልኣኽ እግዚአብሔር ከም ዝኮነ ፈለጠ። ማኑኔ እግዚአብሔር ርኢናዮ እና እሞ ክንመውት ኢና በለ ንሳ ግን እግዚአብሔር ክቀትለና እንተ ዝደሊ ዝሓርር መስዋዕትናን መስዋዕቲ ብልዕናን ካብ ኢድና ኣይምተቀበለን፡ ብድሕሪ እዚ ንሳምሶን ወለዱ።’’ መሳ12፡1-መፈጸምታ
5 ይዋግኡልና ናይ ክርስቶስ ውግእን ቅልስን ምስ ናይ ስጋን ደምን ኣይኮነን ምስ ጸላኢ ሰናያትን ስራዊቱን ደኣ እንበር። ኤፌ6፡12 ስለ ዝኮነ ነዚ ናይ ጥንቲ ጸላኢ ሰብ ተዋጊኡ ከሕምቆ እንተኮይኑ ሓገዝ መላእክቲ ከድልዮ እዩ፣ ከመይ ንሳቶም ቀደም ተዋጊኦም ካብ ዝነበሮ ክብሪ ዘውረድዎን ዝደብረይዎን ስለ ዝኾኑ። “ኣብ ሰማይ ከኣ ውግእ ኮነ፡ ሚካኤልን መላእኽቱን ነቲ ገበል ተዋግኡዎ፡ እቲ ገበልን መላእኽቱን ተሳዕሩ ነቲ ኣብ ሰማይ ዝነበረ ቦቶኦም ኣጥፍኡ”ራኢ12፡7። “መልኣኽ እግዚኣቢሔር ናብ ስፍራ ኣሶራውያን ከይዱ ሚእትን ሰማንያን ሓሙሽተን ሽሕ ሰብኡት ቀተለ።” ኢሳ37፡36, ይሁዳ 9።
6 ይሕልውና ቅዱሳን መላእኽት ኣብ መንገድና ኩሉ ይሕሉውና።“...እከይ ዘበለ ኣይክረኽበካን ስቃይካ ውን ኣብ ቤትካ ኣይክቅርበካን እዩ። ኣብ እትኸዶ ኹሉ ክሕሉወካ እግዚኣቢሔር ንመልኣኽቱ ክእዝዘልካ እዩ። ንሳቶም ከኣ እግርኻ ብእምኒ ኸትይትዕንቀፍ በኣእዳዎም ክጸሩኻ እዮም” መዝ90,91፡10-12። “ኣብ መንገዲ ኽሕልወካ ናብቲ ዘዳሎኹዎ ቦታ ድማ ኸእትወካ፡ እንሆ ኣነ መልኣኽ ቀቅድመኻ ይልእኽ ኣሎኹ። ኣብ ቅድሚኡ ተጠንቀቕ ድምጹ ኸኣ ስማዕ። እምቢ ኣይትበሎ ሰመይ ኣብኡ ተሰምዩ እዩ እሞ በደልካ ኣይክሓድገልካን እዩ” ዘፅ23፡20። ሰራዊት ሶርያ ናብ ኤልሳዕ ሓደጋ ኵአድቁዎም ብለይቲ ሰረገላታት ገይሮም ምስመጹ ዝነበረ ኩነት “ኣየ ጎይታይ! እንታይ ክንገብር ኢና፧” ጊሊኡ በሎ። ኤልሳዕ ከኣ “ካብቶም ምስኦም ዘሎዉስ ምሳና ዘሎዉ ይበዝሑ እዮም እሞ ኣይትፍራሕ” በሎ። ኤልሳዕ ድማ “ኦ እግዚኣብሔር እልምነካ ኣሎኹ! ክርኢስ ኣዕይንቱ ክፈት” ኢሉ ጸለየ ኣብ ዙርያ ኤልሳዕ ዘሎ ኮሮቢት ናይ ሓዊ ኦፍራስን ሰረገላን መሊኦም ከም ዘሎ ረኣየ።” 2ይ መ.ነገ6፡13-17.። ንጻድቅ ሎጥ ናይ ሶዶም ሰባት ኣብ ገዝኡ ከቢቦምሉ ኣብ ዝነበርሉ ግዝየ ዝሓገዝዎ ቅዱሳን መላእክት እዮም። ዘፍ19፡1-28.። ብዛዕባ ሓለዋ ቅዱሳን መላእክት ክዛረብ ኮሎ “ ኣብ መደቀስየይ ኮይነ ነዚ ራእያት እዚ ኽሓስብ ከሎኹ ሓደ ሓላዊ መልኣኽ ካብ ሰማይ ኵአርድ ኮሎ ረኣኹ።” ዳኒ4፡13
7 ጠበቃ ይኮኑልና እዮም፣ ከምዚ ኣብ ትምቢት ዘካርያስ ተጻሒፉ ንርኦ ዘሎና መላእክቲ ጠበቃ ኮይኖም ምእንታና ደው ከምዝብሉልና የረድኣና፡ “-----እቲ መልኣኽ እግዚአብሔር ድማ ንሰይጣን ‘ኣታ ሰይጣን፣ እግዚአብሔር ይግናሕካ እቲ ንኢየሩሳሌም ዝሓረያ እግዚአብሔር ይግናሕካ እዚ ሰብ እዚ ካብ ሓዊ ኽም ዝተመንጠለ እያድ ዶ ኣይኮነን፧’በሎ ኢያሱ ረሳሕ ኽዳውንቲ ኻብኡ ኣልግስሉ’”በሎም። ንኢያሱ ከኣ “ረአ ኣበሳኻ ኣልገስኩልካ ብሉጽ ክዳውንቲ እውን ከደንኩኻ” በሎ ዘካ3፡1-መፈጸምታ። “መላእኽቶም ኣብ ሰማያት ኩሉሳዕ ገጽ እቲ ኣብ ሰማያት ዘሎ ኣቦይይርእዩ ኣሎው እሞ ካብዞም ናኣሽቱ ንሓደ እኻ ከይትንዕቁ ተጠንቀቑ”ማቴ18፡10።
8 የጽንዑና እዮም ሰብ ክድሕን እንተ ኮይኑ “እቲ ኽሳዕ መወዳእታ ዘዕግስ ግና ንሱ ክድሕን እዩ ማቴ24፡13 ካብ ኩሉ ብኩሉ ዝመጽእ ፈተና ክይንወድቅ ዝሕግዝን ዘጽንዕን የድልየና እዩ፣ ከም ዳኒኤል ኣብ ትንቢቱ ዝበሎ። “ነዚኣቶም ንምቍዋም ብጀካ ሚካኤል እቲ መስፍን እስራኤል ሓደ እኻ ዝሕግዘኒ የብለይን። ንዓይ ዝሕግዘኒን ዝከላኸለለይን ሚካኤል እዩ።” ዳኒ10፡21
9 ይቆሙልና ኣብ ቅድሚ መፍርሕን መደንገጽን ዝኮነ መንበር ጎይታ ይቅምልና እዮም። “ኣነ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ቆይመ ዘገልግል ገብሪኤል መልእኽ እየ። ናባኻ ዝተላእኩ ከበስረካን ነዚ ነገር ክዛረበካን እየ።” ሉቃ1፡19 ገብሪኤል መልኣኽ ምስ ካህን ዘካርያስ ክዛረብ ከሎ። “በቲ ዘመን እቲ ሚካኤል እቲ ምእንቲ ህዝብካ እስራኤል ዝከላከል ዓቢ መስፍን ክትንስእ እዩ”ዳኒ12፡1።
10 ብንስሓ ደስ ይብሎም ንሕና ናብ ንስሓ ክንመጽእ ከለና ካብ ሓጥያት ናብ ጽድቂ፣ ካብ ጸልማት ናብ ብርሃን፣ ካብ ሞት ናብ ሕይወት፡ ክንሳጋገር ከለና ደስ ይብሎም እዩ። ከመይ ናብ ንስሓ ክንመጽእ ኣብ ሂወትና ንሶም እውን ቡዙሕ ስራሕ ስለ ዝሳተፉ ናይ ኣገልግሎቶም ፍረ ስለ እንኸውን። ኣብ ናይ ጎይታ ምውላድ እቲ ጥቅሚ ድሕነት ደቃ ኣዳም እዩ፣ እቶም ዝተሓጎሱ ግን መላእክትን ሰብን እዮም። ሉቃ2፡14 “ከምኡ ድማ ብሓደ ዝንሳሕ ሓጥእ ኣብ ቅድሚ መላእኽቲ አምላኽ ሓጎስ ከም ዝኮነውን እብለኩም ኣሎኹ” ሉቃ15፡10። “ከምኡ ከኣ ንስሓ ካብ ዘይደልዩ ተስዓን ትሽዓተን ጻድቃን ብሓደ ዝናሳሕ ሓጥእ ኣብ ሰማይ ዓቢ ሓጎስ ክኸአውን እዩ” እብለኩም ኣሎኩ ሊቃ15፡7። እዚ ቃል ጎይታ ዓለም ክርስቶስ ባዕሉ ዝተዛረቦ እዩ፣ እዚ ከኣ ርክብ መላእክትን ሰብን ማዕረ ክንደይ ጥቡቅ ምኻኑ እዩ ዘርእየና። “ብሞት ሓጥእ ዝሕጎስ ድዩ መሲሉኩም፣ ኣይፋልን ፍታወይሲ ሓጥእ ካብ ክፉእ መገዲ ክምለስ እሞ ብሕይወት ኪነብር እዩ። ኣነ ሉዑል እግዚአብሔር ተዛሪበ ኣሎኩ” ሕዝ18፡23። ፍታው አምላኽ ፍታው መላእኽትን ሓደ ካብ ኾነ ምስኦም ምፍታው ይበልጽ።
11 ይምግቡ ናእዮም ይምግቡና እቲ ንሶም ዝምግቡና ግን ከምቲ ንሕና ንነብስና ፈቲናያ ኢልና እንምገቦ መግቢ ኣይኮነን እቲ ንሶም ዝምጉቡና መግቢ ናብ ቅድሚ አምላኽ ዘብጽሕ ንነዊሕ መዓልታት ዝጸንሕ እዩ። ከምቲ ነቡዩ እግዚኣቢሔር ኤልያስ ምስ ኤልዛቤል ምስ ተጻለአ ካብ ገጻ ክሃድም ኣብ ዝከደሉ ግዜ ኣብቲ በረኻ ሞት ኣብ ዝተመነየሉ ግዜን ሰዓትን መልኣኽ እግዚኣቢሔር መጺኡ ነቕኒቁ “ተንስእ እሞ ብላዕ” በሎ። ተንሲኡ እንተ ረኣየ ኣብ ትርኣሱ ዝተሰንከተ ቅጫን ማይ ዝሓዘ ሳርማን ጸነሖ በሊዑ ሰትዩ ደቀሰ። “እቲ መልኣኽ እግዚኣቢሔር ካኣ መልሱ ካልኣይ ሳዕ ነቕነቁ “ነዊሕ መንገዲ ኣሎካ እሞ ተንሲእካ ብላዕ” በሎ። ተንሲኡ በለዐ ብሓይሊ እቲ ብልዒ ክሳብ እምባ ሲና፣ እቲ እምባ ኣምላክ፣ ኣርባዓ መዓልትን ኣርባዓ ለይትን ከደ። መላእኽቲ ንስኻ ዘይትፈጦ መንገዲ ክንደይ ከምዝተረፍካ ይፈልጡ መብጺሒ ዝከውን ስንቂ ኣቀዲሞም የብሉዑ። 1ይ ነገ19፡1-8.።
12 የጻናንዑና እዮም ኣጋር ካብ ቤት ኣብርሃም ምስትፋነወት ዝነበራ ኣብ ብኤር-ሻባዕ ኮብለል ክትብል ከላ ምስ ወዳእቶ ሞት ወዳ ከይትርኢ ኣብቲ ዘጻናንዕ ሰብ ዘየብሉ ቦታን ግዝየን ንወዳ ኣብ እግሪ ኦም ኣብ ዝገደፈትሉ ኣሞ ኣብ ማዕዶ ኮይና እንዳ በከየት ኣብ እትርኤሉ ኣብ ዝነበረት ግዜ እዩ “መልኣኽ እግዚኣቢሔር ድማ ንኣጋር ካብ ሰማይ ጸዊዑ “ኣጋር እንታይ ኮይንኪ ኢኺ፧ አምላኽ ድምጺ እቲ ቆልዓ ኣብታ ዘሎዎ ኹሉ ሰሚዑዎ እዩ እሞ ኣይትፍርሒ።” ብምባል ዘጸናንዓ እቲ እትደልዮ ሃቡ ናይ መጻኢ ዘይትፈልጦ ዝነበረት ሂወት ነጊሩ ዘፈነዋ። ዘፍ21፡14-21 ያዕቆብ ድሕሪ ነዊሕ ግዜ ናብ ቤት ኣቡኡ ኣብ ዝምለሰሉ ዝነበረ ግዝየ ኣብ መንገዱ መላእኽቲ እዮም ዝረከበ። ያዕቆብ ምስረኣዮም “እዚ ሰራዊት አምላኽ እዩ” በለ። ነታ ቦታ እዚኣ ኽኣ “ማሃናይም” ኢሉ ሰመያ ዘፍ32፡1-3። ቅዱሳን መልኣኽቲ ነተን ንጎይታ ደልየን ዝጭነቃ ዝነበራ ኣንስቲ ኣበይ ከም ዘሎ ምስጠፈአን ከም ዝተንሰአ ዘበሰሩወን ንማርያም ተምበርኪካ ኣብ ዝበከየትሉ ግዜ ዘጻናንዑዋ ዝሓበሩዋን ቅዱሳን መልኣኽቲ እዮም ዮሓ20፡11-13, ማቴ28፡5-6,። ነታ ጽድቂ ደልያ መንግስተ አምላኽ ክትኣቱ ገጽ ክርስቶስ ክትሪኢ እትጭነቅ ዘላ ሰብነትና ማዕረ ክንደይ ሎሚ ብሓቂ ንጎይታ እንደሊና ዘየጻናንዑና። ከምቲ ንሰብ ገሊላ ምዕራግ ጎይታ እሪኡ ኣብ ዝነበሩሉ እዋን ንላዕሊ እንዳቃዕረሩ ከለው እቶም ምምጻእ ጎይታ ከመይ ከሙኻኑ ነታ ዘይፈልጡዎ ኣፍሊጥዎም እዩ፣ ስለ ምካዱ ንዝደንገጸ ልቦም ክመጽእ ምኻኑ ሓቢሩ ኣጸናኒዑዋም ግሓ1፡9-11.።


text:
ኮቪድ 19 ኣብ ዓለም ካብ እዋን ናብ እዋን እናወሰኸን መልክዑ እናቀያየረን ይኸይድ ኣሎ:: ንዑዑ ንምክልኻልን ንሓዋሩ ንምጥፋእን'ውን መፅናዕትታትን ምርምራትን ቀፂሎም ይርከቡ ። ነዚ ስዒቡ ድማ ዝተፈላለዩ ክታበታት ተረኺቦምሉ ፤ ገሊኦም ነናይ ባዕሎም ሕፅረታት ክህልዎም ከሎ ስጋብ ሎሚ ውፅኢታውያን ኮይኖም ዝቀፀሉ'ውን ኣለዉ ።ኩሎም ግን ንቫይረስ ኮረና ኣብ ምክልኻል ልዑል ተኽእሎ ከምዘለዎ ይፍለጥ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ሚኒስትር ጥዕና ኢትዮጵያ ዶ/ር ልያ ታደሰ ንኾቪድ ኣመልኪተን ኣብ ዝሃበኦ መግለፂ ኣብ ኢትዮጵያ ብኮረና ቫይረስ ዝተሓዙ ሰባት ካብ 2% ናብ 12% ምዕባዩ ቁፅሪ ብፅኑዕ ሓሚሞም ኣብ ሆስፒታል ዝኣተዉን ዝሞቱን እውን ይውስኽ ምህላዉ እያን ገሊፀን ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ሰባት ነቲ በብእዋኑ ባሕሪኡ እናቀያየረ ዝመፅእ ዘሎ ሕማም እሞ ድማ ንግዚኡ ተረኺቡሉ ዘሎ መከላኸሊ ክታበት ንዘይምቅባል ዝተፈላለዩ ምኽንያታት ክፈጥሩ ወይ'ውን ዝተፈጥሩሎም ምኽንያታት ኣሚኖም ክቅበሉ ንርእን ንሰምዕን ኣለና ። ነዞም ነቲ ክታበት ኣመልኪቶም ዝፍጠሩ ዝተፈላለዩ ሓበሬታታት መበገሲኦም እንታይ ክኸውን ይኸእል ዝብል ንምርኣይ ክልተ ሰብ ሞያ ሕክምና ዶ/ር ኣረጋይ ግርማይ ካብ ኖርዝ ካሮላይ ጋስተን ኣገልግሎ ሕክምና ስድራ: ዶ/ር ተስፋይ ተጠምቀ ካብ ኣሌክሳንድሪያ ቨርጂንያ ሓኪም ውሽጣዊ ኣካላት አዘራሪብና አለና ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል::


text:
ኣብ ወረዳ ታሕታይ ማይጨው ዝነብራ ወይዘሮ ወይናረግ ህላወ “ጥዕነአን ዝሓለዋ ኣደታት ንሰለስተ ወርሒ ዝዋሃብ ግልጋሎት መከላኸሊ ጥንሲ ክረኽባ ንሰርሕ ኣለና ይብላ፡፡ካብ ስድራኣ ወይ ካዓ ካብ ባዓል ቤታ ተኸዊላ ክትጥቀም ንዝደለየት ብምሽጥር ዝዋሃብ ግልጋሎት እዩ” ይብላ፡፡
ኣብ ወረዳ ደጉዓ ተምቤን ትሰርሕ ዘላ ወይዘሮ ኣፀደ ገብረየሱስ መከላኸሊ መርፍእ ምውጋእ ዘይኸብድን ኣደታት እንተሰልጢነን ክፍጽመኦ ዝኽእላ ሓላፍነታዊ ተልእኾ እዩ ይብላ፤ ንባዕለን እውን ኣብ መንኮበን ባዕለን ከምዝወግኣ ይገልጻ፡፡
ሎሚ ሎሚ ኣብ ገጠራት ትግራይ መከላኸሊ ጥንሲ ምውሳድን መከላኸሊ ኮንዶም ምውሳድን ንቡር ይኸውን’ሎ እውን ትብል፡፡
ሕብረተሰብ መሰረት ዝገበረ ግልጋሎት መከላኸሊ ዘይተደለየ ጥንሲ ኣብ ትግራይ ብምትሕብባር ካሊፎርንያ ዩኒቨርሲቲ፣መቐለሉኒቨርሲቲ፣ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ትግራይን ማሕበር ኣንስትዮ ትግራይ እዩ ዝዋሃብ ዘሎ፡፡


text:
ዓለም-ለኸ ትኻል ጥዕና(WHO) ሎሚ ተኸቢሩ ዝወዓለ መዓልቲ ኤድስ እቲ ቫይረስ ንከይባዛሕ ዝሕግዝ መድሃኒት ጸረ-ረትሮቫይራል (antiretroviral therapy) ንኹሉ ምስ ኤች ኣይ ቪ ቫይረስ ዝነብሩ ሰባት ክባጻሕ አለዎ ዝብል ቴማ ሒዙ ክውዕል ጸዊዑ’ሎ።
ብመሰረት ሓበሬታ እዚ ትካል ሕ/ሃ ካብ 37 ሚሊዮን ምስ ኤች ኣይ ቪ ዝነብሩ ሰባት’ቶም 16 ሚሊዮን ነዚ መድሃኒት ይረኽቡ።
አብ ሕ/ሃ አብ ክፍሊ ኤድስ ጠቕላሊ ዳይሬክተር ሚቸል ሲዲበ ግን ገና ብዙሕ ስራሕ ከምዝተረፈ ይሕብሩ።
ብተወሳኺ ንሶም ‘ገና ብሚሊዮናት ዝቁጸሩ እቲ መድሃኒት ዘየባጻሕናሎም አለው። ካልኦት 22 ሚሊዮን እዚ መድሃኒት ከነብጽሓሎም ዘይኸአልና አለው። እቲ ስራሕ ገና ኣይተወደአን ዘሎ ገና ዝስራሕ ብዙሕ አሎ። ነዚ ስራሕ ደው ምስ ነብል ድማ ነዚ ተላባዒ ሕማም ንእውጅ አለና ማለት’ዩ። ካብ ተስፋ ምቁራጽ ኢና ናብ’ዚ ተስፋ በጺሕና ዘለና ስለዚ ነዚ ሕማም ብ2030 ደው ከነብል ንስራሕ’ ይብሉ።
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ኣብ ሊብያ ብጠንቂ ዝቀፀለ ኲናት፣ዓሰርተታት ኣሻሓት ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ከምዝተፈናቀሉ ተሓለቅቲ መሰላት ገሊፆም።
ኣብ እዋን ስርዓት መዓሙር ገዳፊ ኣስታት ሓደ ሚልዮን ኣፍሪቃውያን ኣብ ሊብያ ይቅመጡ ነይሮም።ኣብ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ወርሒ እዋን ውግእ ግና በዝሒ‘ቶም ስደተኛታት ናብ ሚእቲ ሽሕ ከምዝወረደ ትካላት ረድኤት ይሕብሩ።
ጋናዊት ኣሚኑ ዚምቦ፣ሓይልታት ፀረ-ጋዳፊ ንፀለምቲ ወፃእተኛታት የጥቅዑ‘ለው፣ምኽንያቱ ግና ኣይተረደአንን ምስበለ ”እትው ምስ በሉ፣ተኲሲ ተኸፈተ።ንሕና ድማ ምህዳም ጀመርና።ፓስፖርትና ኣብ ገገዛና ኢና ገዲፍና ኢና ወፂእና።ምኽንያቱ ንኩሎም ፀለምቲ ቀቲሎምዎም‘ዮም።ስለዝኾነ‘ዩ ዝሃደምና” ይብል።
ሓይልታት ፀረ-ገዳፊ፣ኣብ ጎድኒ መንግስቲ ተሰሊፎም ወጊኦምና‘ዮም ኢሎም ንዝጠርጠርዎም ዜጋታት ትሕቲ ሳሃራ ኣፍሪቃ ማሪኾም‘ለው።እቶም እሱራት ክዛረቡ ከለው፣ዜግነት ክንህበኩም ኢና ስለዝበሉና‘ዩ ምስ ገዳፊ ዝተሰለፍና ክብሉ ከለው፣ካልኦት ግና ካብ ቤት ማእሰርቲ‘ዮም ገፊፎም ናብ ዓውዲ ኲናት ኣእትዮምና ይብሉ።
ብርክት ዝበሉ ሊብያውያን ግና፣ንሰላማዊያን ሰባት ንዝቀተሉ ዕሱባት ስለዝብልዎም፣ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ንኩሎም ፀለምቲ ወፃእተኛታት ብጎቦ ዓይኖም እዮም ዝሪኢዎም።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ኣብ‘ቲ ካምፕ ዑደት ዝፈፀሙ ኣምባሳደር ናይጀርያ፣ ንዜጋታት ናይጀርያ ናብ ሃገሮም ንክምለሱ ከምዝገብሩ ቃል ኣትዮም። ኣብ‘ቲ ካምፕ ዝነበሩ ናይጀርያውያን ግና ተፃባኢ ኣቀባብላ‘ዮም ገይሮምሎም።
ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ኣብ ሊብያ - ናብራ ኣይጣዓሞምን
ተቃወምቲ ገዳፊ ይቀትሉና'ለው እውን ይብሉ
ኣብ ሊብያ ብጠንቂ ዝቀፀለ ኲናት፣ዓሰርተታት ኣሻሓት ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ከምዝተፈናቀሉ ተሓለቅቲ መሰላት ገሊፆም።


text:
ከተማ ዛላምበሳ ድባባ ዝሕል ዘበለ ኮይኑ ረኪበዮ፡፡ ቅድሚ ኵናት ኢትዮ ኤርትራ ድምቅትን ውዕውዕትን ምንባራ ይዝክር፡፡ እንተሎሚ ኩሎም ግልጋሎት ወሃብቲ ትካላት ስርሖም እናዓመሙ እኳ እንተኮኑ ዘለዋ ግርማ ግን ኣይ ከም ቀደምን፡፡ እቶም ዝደለኩዎም ማሰኛታት ግን ንምርካቦም ኣይተፀገምኩን፡፡ ሊቀ-ሁሩያን ኪዳነ ገብረን ኣቦይ ከበደ ኣባድን ረኪበ ኣዋጊዐዮም ኣለኩ፡፡ ጉዳይ ማሰን ኣጠቃቅምኡን ኣልዒሉ ሊቐ ሁሩያን ኪዳነ ገብረ ከምዚ ይብል፤ ማሰ ኣብ መርዓ ይግለጽ፡፡ ኣብ ዕብይ ዝበሉ ተስካራት እውን ይግለፅ እዩ፡፡ ኣብ ናይ ዓበይቲ ኣፀቢቁ ንሓዘን ዘይጎድእ ይብሃል እዩ፡፡ ማሰ ጥዑም ዝኾነ ናይ ባዕሉ ኣለዎ ዋላ እቲ መልቀስ እውን ኣብ ሐዘን ዝብሃል ድኣ ይኩን እምበር ናይ ባዕሉ ዜማ ኣለዎ እዩ፡፡ ወዲ 83 ዓመት ኣቦይ ከበደ ኣባዲ፡ ጥቅሚ ማሰ እንትሕብሩ ማሰ ንተውዳስ ኢካ ትጥቀመሉ ነቲ በዓል መዓልቲ፡፡ ተደሊካ ድማ ትፀርፈሉ ኣሎ፡፡ እግረ መገድካ እውን ጥቅምካ ከተእትወሉ ይግበር እዩ፡፡ ኣብነት ዘይሓርስ ብዕራይ ዝገዝኡ ወዲ ዓድና ከሽጥዎ ደልዮም ፡፡ ድሓር ኣቶ ቢዘን ዝበሃል ኣብ ዓድና ኩሉ ግዘ ግብጃ ዝገብር ነይሩ፡፡ ኣብቲ ናቱ ጉዳይ ነቲ ሕማቅ ብዕራይ ዝሸጠሎም ሰብኣይ ሸምጢጦም ብዕራዮም ክሽየጠሎም ከምዚ ኢሎም፡፡
ኣንታ ኣብ ኣግዓፀርገ ኣሎ ኣራፋይነ ዝበሃል ተንኮለኛን ጎራሕን
ብዕራይ ሸይጡለይ ቀይሕን ቁሩሕን
ፀሚድካዮስ ግርብያ ኣይምሑን
እንተረኪበሉ ሳዕርን ፈልሕን
ኣቶ ቢዘን ከሎ ሀፍታምን ርቡሑን
ዋግኡ ከየጥፍአለይ እኳ ኣይፈርሕን
ኢሎም ማሰ ምስ በሉ ኣቶ ቢዘን ኣምፅእዎ ኢሉ ብፅቡቅ ዋጋ ገዚኡ ሓሪደዎ ፡ ዝብልን ካልእ ዝርከቦ ዕላል ኣዕሊለ ኣለኩ፡፡
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል፡፡


text:
ግንባር ሓርነት ኦሮሞ/ኦነግ/ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ክልል ኦሮሚያ ኣብ ልዕሊ ወታደራትን ሰበስልጣንን መንግስቲ መጥቓዕቲ ብምፍፃም ጉድኣት ከምዘብፅሐ ወሃቢ ቃል ኦነግ ኣቶ ቦሩ በረቃ ንቪኦኤ ገሊፆም።
ሪሳእ ብዝብል ሽም ዝፍለጥ ፍሉይ ሓይሊ ግንባር ሓርነት ኦሮሞ ኣብ ዞባ ሰሜን ሸዋ ወረዳታት ኣንጎሉላን ደራን 5 ታሕሳስ 2012 ኣ/ፈን ምስቲ ዕለት እዚ ኣብ ዝተቐራረቡ ማዕልታትን ኣብ ልዕሊ16 ወታደራን ኣባላት መኮነናት ፖሊስን ናይ ሞትን መቑሰልትን መጥቓዕቲ ምፍፃሞም ኣቶ ቦሩ በራቃ ካብ ኤርትራ ኣብዝሃብዎ ቃለ ምልልስ ገሊፆም።
በቲ መጥቓዕቲ ዝተቐተሉ’ውን ብሽም ብምዝርዛር ገሊፆም ኣለው። ’’ሰለሞን ኣየለ ዝተብሃለ ሓለቓ ምእቲን ስዩም ሃይለን ዝተብሃለ ሓለቓ ዓሰርተን በቲ ስጉምቲ ካብ መንጎ ዝተቐተሉ መኮነናት ፖሊስ ገሊኦም እዮም።’’
መጥቓዕቲ ካብዝተፈፀሞም 16 ወታደራትን ኣባላት ፖሊስን እቶም ሸሞንተ ተቐቲሎም እቶም ሸሞንተ ድማ ቖሲሎም ኢሎም ኣቶ ቦሩ።
9 ታሕሳስ እውን ኣብ ምብራቕ ወለጋ ሳሲጋ ኣብ ዝተባህለ ወረዳ ጴጥሮስ ነጋ፣ኤሊያስ ተኽላይን በየንን ንዝተብሃሉ ንሰለስተ ኣባላት ሰልያ መነግስቲ ከምዝቐተሉ ሓቢሮም።
ከምኡ’ውን ሓደ ታሕሳስ 2012 ኣ/ፈ ኣብ ምብራቕ ኦሮሚያ ኣብ ከተማ ሃረር ሓሰን ኑሩ ዝተብሃለ ኣዛዚ ፖሊስ ከምዝተቐተለን እቶም መጥቓዕትታት ብድብያ ከምዝተፈፀሙን እቶም ወሃቢ ቃል ሓቢሮም።
ኣብ ዝተፈላለዩ ናይ ገጠርን ከተማን ከባብታት መጥቓዕቲ ይፍፅሙ ከምዘለው ብምግላፅ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ከተማታት ምንቅስቓሶም የስፍሑ ከምዘለው ሓቢሮም እቶም ወሃቢ ቃል ኦነግ።ኣብ ልዕሊ ኣባልት ኦነግ ዝበፅሐ ጉድኣት ዝተሓተ እዩ ኢሎም ንሶም ብምቕፃል።
ናይ ቪኦኤ ፒተር ሃይንላይን ንወሃቢ ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣቶ በረኸት ስምኦን ረኺቡ ብዛዕባ ዝተብሃሉ መጥቓዕታትት ሓቲቱዎም መልሲ ንምሃብ ፍቓደኛ ኣይኮንኩን ኢሎም።


text:
ሞርገን ብላደት ዝተብሃለ ፍሉጥ ጋዜጣ ነርወይ #ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ እቲ #ዝኸፍአ መራሒ ሃገር ክብል #ዝሓመቑ መራሕቲ ሃገራት ዓለም 2021 ዓመተ ፈረንጂ ኢሉ ኣብ ዘውፀኦ ስፍሕ ዝበለ ትንታነ ዕላዊ ገይሩ።
እቲ ጋዜጣ ነዚ ዝፀብፀበ ኪኢላታትን ተማራመርቲን ሰላምን ጎንፅን ኣዘራሪቡ #ረቛሒታት መሪሕነት መራሕቲ ሃገራት ዓለም 2021 ዓ/ም ፈረንጂ ብምግምጋም ሕማቕ መራሒ ሃገር ኽብል መደምደምታ ኣቕሚጡ ኣሎ።
ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ ካብ ተሸላሚ ኖቤል ሰላም ናብ ዓውደ ኲናት ዝገስገሰ መራሒ ኢሉ ሓተታኡ ዝፈለመ ጋዜጣ ሞርገን ብላደት ንናይ ባዕሉ ህዝቢ #ጥሜት ከም መሳርሒ ኲናት ተጠቒሙ ዘህልቕ ዘሎ ኣብ ዓለምና ዝኸፈአ መራሒ ሃገር ኽብል ፀብፂቡ።
ኣብ 41 ዓመቱ ብ2018 ናብ ቀዳማይ ሚኒስትርነት እንትምዘዝ ሓዱሽ ናይ ራህዋን ሰላምን ዘመን ከምፅእ እዩ ዝብል እምነት ተነቢርሉ ዝነበረ ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ውሽጢ ሃገር፣ ኣብ ኢትዮጵያውያን ዳያስፖራን ኣብ ሃገራት ምዕራብን ኣቢይ ፍርቂ ገፁ ፖለቲከኛ ፍርቂ ገፁ ድማ መሲህ እዩ ዝመስል ነይሩ።
ኣብይ ኣሕመድ ብሰፊሕ ፖለቲካዊ ሪፎርምታት ገይሩ ነዛ ልዕሊ 90 ብሄር-ብሄረሰባት ብዙሕነት ዘለዉዋ ሃገር ኣተሓባቢሩ ናብ ሓደ ናይ ምምፃእ ፖለቲካዊ ሸቶ ኣለዎ ዝብል እምነት ነይሩ፡፡ በቲ እዋን ዝነበሮ ቅቡልነት ኣቢይ ኣሕመድ እቲ ዘይከኣል ዝመስል ዝነበረ ኩነታት ናይታ ሃገር ብግቡእ ክኣልዮ ዝኽእል ዝነበረ መራሒ መንግስቲ እዩ ነይሩ ይብል እቲ ፀብፃብ ።
ኣብ 2018 ዓ/ም ምስተመረፀ ቀልጢፉ እሱራት ፖለቲካ ፈቲሑ፣ ንሚድያታት ዝሓሸ ናፅነት ሂቡ፣ ከምኡውን ን20 ዓመት ዝፀንሐ #ዶባዊ ጎንፂ ኢትዮ-ኤርትራ ታሪኻዊ ብዝበሃል ስምምዕነት ሰላም ኣቢሉ ጠጠው ኣቢልዎ ይብል ጋዜጣ ሞርገን ብላደት።ነዙይ ከዓ ብ2019 ሽልማት ኖቤል ሰላም ረኺቡ።
ኣብይ ኣብ ኦስሎ ሽልማት ኖቤል ሰላም እንትቕበል ምስ ዝተወሰኑ ኣባላት ኪኢላታት ፓነል ጋዜጣ ሞርገን-ብላደት ኮይና ኣብቲ ፅምብል ተረኺባ ዝተዓዘበት ተመራማሪት ፖለቲካል ሳይንስ ፕሮፌሰር ሊስ ራክነር ሽዑ ኣብይ ‘ውሽጡ ቅሱን ኣይመስልን ነይሩ’ ምስ በለት ሽዑ ቀልዲ ብዝመስል ወግዒ ‘‘እዚ ሰብኣይ ከም ኦባማ ቁፅሪ 2 ዓይነት ምዃኑ ድዩ፣ ኣብዘይግዚኡ ቀዲሙ ሽልማት ዝዋሃቦ’’ – ኢለ ተዛሪበ ነይረ ትብል።
በቲ ኖቤል ተሸፊኑ ፀኒሑ ሕዚ ዝተገለፀ ነገር ግን ብፖለቲካ ይኹን ብኢኮኖሚ፣ ኢትዮጵያ ብዘይ መጠን ተናጊዓ ኣላ። ኣብ ትሕቲ እዚ ናይ ኖቤል ሽፋን ግን ናይ #ኢትዮጵያ ናይ ብሄር ጎንፂታት (ethnic conflict) ምንትኽታኹ ቀፂሉ እዩ።
ብምኽንያት #መሬት ነባር ጎንፂታት ይቕፅሉ ኣለዉ ፣ #ምልኪ ይሰፍን ኣሎ፣ #ዓርሰ ምሕደራ ዝያዳ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ ኣሎ። #ምቕንፃላት (መቕተልቲ) ከም መሳርሒ ፖለቲካ እንደገና ተጋዲዶም መፂኦም እዮም። ብ2019 ክረምቲ ናይታ ሃገር #ኤታማጆር ሹምን ፕሬዚደንትን ሓለፍትን ክልል ኣምሓራን ኣብ ሓንቲ ለይቲ ተቐቲሎም። ኣብቲ ቐፂሉ ዝመፀ ዓመት እውን እቲ ፉሉጥ #ሙዚቀኛ ኦሮሞ ሃጫሉ ብተመሳሳሊ ተቐቲሉ።
ንዙይ ተኸቲሉ ኣብ ዝተኻየደ #ሰልፊ ተቓውሞውን ልዕሊ 200 ሰባት ተቐቲሎም እዮም። ኣቢይ እቶም ብደምቢ ዝፍለጡ #መንገዲታት ምልኪ ተጠቒሙ እዩ ግብረ- መልሲ ዝህብ፣ ንኣብነት ከም #ብጃምላ ምእሳርን #ኢንተርኔት ምቁራፅን ይገልፅ እቲ ጋዜጣ።
ልክዕ ኣብቲ እዋን ኣቢይ ንጥምረት #ፓርቲ ኢህወዴግ ናብ ፓርቲ ብልፅግና ዝቐየረሉ ጊዜ ነይሩ። ኮር ሓይሊ ጥምረት ኢህወዴግ ዝኾነ ህወሓት ከዓ ንጎኒ ተደፊኡ። ህወሓት ናይ ኣቢይ ራእይ ኣይቕበልን ኢሉ ናብ ማሕበራዊ መሰረቱ ዝኾነ ትግራይ ተመሊሱ እዩ።
ኣብ 2020 ክረምቲ ክካየድ ዝነበሮ መረፃ፣ ኣቢይ ብምኽንያት ለበዳ ኮሮና ኣሳቢቡ ኣመሓላሊፍዎ እዩ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ መረፃ ምንዋሕ ኣቢይ ሓይሉ ንምጥንኻር ዝገብሮ ሽጣራ ተገይሩ ተወሲዱ። ብምዃኑውን #ህዝብን መንግስትን ትግራይ ብ4 ጳጉሜን ንፕላን ኣቢይ ነፂጎም መረፃ ኣካዪዶም። እቲ መረፃ ግን ብሃገር ደረጃ ኣፍልጦ ኣይተዋሃቦን። ከም መቕፃዕቲውን #ትግራይ ናይ ባጀት ክልከላ ተገይሩላ።
ብዙሕ ከይደንጎየ ድማ ኣቢይ ኣብ ክረምቲ 2020 ዓ/ም/ፈ ሃንደበታዊ ሓይልታቱ #ንሓይልታት ኣምሓራን ኤርትራን ዓዲሙ ናብ ትግራይ ዘዋስኑ ዶባት ምስ ኣዋፈረ፣ #ሓይልታት ትግራይ ኣብቶም ከበባ ዝፈፀምሉ ሓይልታት ስጉምቲ ወሲዱ ይብል ፍሉጥ ጋዜጣ ሞርገን ብላደት ።
ሓይሊታት ኣቢይ ኸዓ ሕጊ ክነኽብር ብዝብል #ንትግራይ ወሪሮም። #ሰራዊት ኤርትራን #ሓይልታት ኣምሓራን እዉን ኣቢይ ንምሕጋዝ ብዝብል ሉዓላዊ ዶብ ጢሒሶም ናብ ትግራይ ብምእታው ሕዳር 2020 #ሕድሕድ ኲናት ኢትዮጵያ ጋህዲ ኮይኑ ይብል እቲ ጋዜጣ።
ኣብ ኒው ዩኒቨርስቲ ኦስሎ ኮሌጅ ሰላምን ጎንፅን ኣብ ጉዳያት ምብራቕ ኣፍሪቃ ተማራማሪን ዝኾነ ፕሮፌሰር ሸቲል ትሮንቮል፣ ተጋሩ ነቲ ኣቢይ ምስ ኤርትራ መጀመርያ ዝገበሮ ስምምዕነት ሰላም ክጣራጠርዎን ክፈርሖን ምኽንያታዊ እዩ ነይሩ ዝብል እምነት ከምዝነበሮ ይገልፅ።
ኣብ ቀረባ እዋን ዝታሓተመ ኒውዮርክ ታይምስ እውን እቲ ናይ #ትግራይ ኲናት ኣቢይ ከምዝብሎ፣ #ሓይልታት ፌደራል ብትግራይ ስለዝተጠቕዑ ሕጊ ንምኽባር ዝተገበረ «ኣገዳዲ ኲናት» ዘይኮነስ «ሓሲብሉ ዝኣተዎ ኲናት እዩ» ክብል ብስፍሓት ፀብፂቡ እዩ።
ኮሚቴ ኖቤል ሰላም ኖርወይ፣ ኣፍቲ ኒውዮርክ ታይምስ «ኣቢይን፣ ክልቲኦም ናይ ሓባር ፀላኢና ንዝብልዎ ህወሓት ንኽወቅዕ ኢሉ ምስ #ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ታሓባቢሩ እዩ» ንዝብል ዘቃለዖ መደምደምታ መልሲ ክህበሉ ታሓቲቱ መልሲ ንዘይምሃብ መሪፁ እዩ ይብል እቲ ጋዜጣ።
ርክብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ንዝሓለፉ 30 ዓመት ዘፅንዕ ዝነበረ ፕሮፌሰር ሸቲል ትሮንቮል፣ እዚ ብኒውዮርክ ታይምስ ግልፂ ምውፅኡ ኣቢይ ናይ ባዕሉ ህዝቢ ንኽጭፍጭፍ ምስ ካሊእ ባዕዲ ሃገር ከምዝሸረሐ ዘርእይ እዩ ኢሉ- ቀፂሉውን ትግራይ እዙይ ይግበር ከምዝነበረ ብእዋኑ ፈሊጣ ነይራ እያ ብምባል እቲ ኲናት ብድንገት እዩ ተላዒሉ ዝብል ዘረባ ብምፅራር እዚ ኲናት እዚ ኣብ ኣፍሪካ እቲ ዝያዳ ቀዲሙ ምምፅኡ ብግልፂ ዝፍለጥ ዝነበረ እዩ፣ ኢለ ይኣምን ይብል ሸቲል ትሮንቮል።
ሎሚ ድሕሪ እቲ ልዕሊ ሓደ ዓመት ዘቑፀረ ኲናት እቶም መጠንቀቕታታት #ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት፣ #ጃምላዊ ምድፋር ደቂ ኣንስትዮ፣ #ኣሰቃቂ ምቕታልን፣ #ጥሜት ከም መሳርሒ ኲናት ምጥቃምን ዝብሉ ጉዳያት ካብ «ዘይተራጋገፁ ሓበሬታታት» ዝብል ኣገላልፃ ሓሊፎም ናብ ብግልፂ «ኣዝዩ ቡዙሕ መርትዖታት ክቐርበሎም ዝኽእሉ ሓቅታት» ዓብዮም ኣለዉ።
ከም ሓበሬታ ሕቡራት መንግስታት ኣብይ #ሰብኣዊ ሓገዝ ናብ ህዝቢ ከይበፅሕ ንትግራይ ዓፅዩዋ እዩ ዘሎ። ኣምንስቲ ኢንተርናሽናልን ሂዩማን-ራይትስ ዎችን ድማ ኣብ ቀረባ እዋናት ብዝገበርዎ ምፅራይ #ተጋሩ ብሓይሊታት ኣምሓራ ብጃምላ ከምዝተቐተሉን ካብ ቦትኦም ከምዝተማዛበሉን ፀብፂቦም እዮም።
ኣብቲ ንልዕሊ ሓደ ዓመት ቀፂሉ ዘሎ ኲናት ኣብ ትግራይ ብውሑዱ ህይወት 50 ሺሕ ስቪላት ከምዝተቐጠፈ ይግመት። ብተወሳኺውን እቲ ሞት ብሰንኪ ጥምየት፣ ሕማምን ስእነት ግልጋሎት ሕክምናን ይውስኽ ኣሎ። ከም ሳዕቤን እዚ ኲናት ድማ ብቐጥታ ይኹን ብተዛዋዋሪ ናይ ኣማኢት ኣሽሓት ሂወት ኣፍታ ሃገር ከምዝጠፍአ ይግመት።
ብመሰረት ሓበሬታ ሕቡራት መንግስታት ድማ ይብል እቲ ጋዜጣ ኣስታት ፍርቂ ሚልዮን ህዝቢ ትግራይ ኣብ ከቢድ #ዓፀቦ ጥሜት ከምዘሎን 5.2 ሚልዮን ህዝቢ ከዓ ሕፁፅ ሓገዝ ብቕልጡፍ ኣብ ዝደልዩሉ ኩነታት ይርከብ። ብሰንኪ እቲ ኲናት እዉን 1.2 ሚልዮን #ተጋሩ ካብ ምዕራብ ትግራይ ብኣስገዳድ ተማዛቢሎም እዮም።
ካብ ዝሓለፈ ክረምቲ ንነዘ #ኣብይ ኣሕመድ ነዳዲ፣ ምግቢን መድሓኒትን ንትግራይ ከይኣቱ ከልኪሉ እዩ። ፍሉይ ልኡኽ ኣሜሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ነበር ጀፈሪ ፌልትማን ኣቢይ ኣሕመድ፣ ኣብ ሓደ ማዓልቲ ጥራሕ፣ መራሒ ሲርያ ዝነበረ #በሽር ኣልዓሳድ ኣብ ውሽጢ 10 ዓመት ካብ ዝገበሮ ንላዕሊ ቁፅሪ ዘለዎም ሰራሕተኛታት ሕቡራት መንግስታት ሰጕጉ እዩ ይብል።
ፌልትማን ኣብ ወርሒ ሕዳር ከምዝፀሓፎ «ዝኾነ ይኹን #ወታደራዊ ዓመፅ ዝፃወር መንግስቲ የለን፣ እዙይ ንርዳእ ኢና፤ ግን ዝኾነ ይኹን መንግስቲ ኸዓ ውፅኢቱ ናይ ባዕሉ ዜጋታት ብጃምላ ብጥሜት ዘርግፍ ፖሊሲታት ቀሪፁ ኣይፈልጥን» ይብል።
ነዚ እዩ’ውን ሸቲል ትሮንቮል እዚ ተፈጢሩ ዘሎ ኣዝዩ ሕማቕ ኩነታት ኣቢይ ኣሕመድ ፉሉይ ሓላፍነት ይወስድ ኢሉ ዝኣምን።ድሕሪ እቲ ኲናት እንትንዕዘብ፣ ኣቢይ ኣሕመድ ኮነ ኢሉ ተጋሩ ኣፍታ ሃገር ብፀላኢነት ክረኣዩ ዝገብር ኩነታት ፈጢሩን ኣዕሚቑን እዩ ይብል ።
ኣብ 2021 ኣቢይ ንትግራይ «ናይታ ሃገር ናይ ሞንሽሮ ፅኪ» ወይከዓ ካንሰር ንተጋሩ ኻዓ «ፃህያይ»፣ ንህወሓትውን «ካብ ጉድጓዳ ወፂኣ ከምዘይትምለስ ነዊሕ ርሕቐት ዝኸደት ኣንጭዋ» ኢሉ ገሊፅዎም እዩ። ኣቢይ ንተጋሩ
መትከል ሚድያhttp://www.metkelmedia.com


text:
እቲ ቅዱስ መጽሓፍ እንታይ ይብል? ዘመናውያን መማህራንከ እንታይ ይብሉ? ንስኻ ኣንታ ሰማዒኸ ንመኖም ትሓሪ?
ኣብ መጋቢት 12, 2017, ኣብቲ ናይ ሰንበት ናይ ትምህርቲ ክፍለ ጊዜ ከም ዝገለጽኩዎ፡ እዞም ዘመናውያን መማህራን፡ብፍላይ ከኣ ''ምንቅስቃስ እምነት'' ኢና በሃልቲ፡ እቶም ኣምላኽ ኣብ ዘፍጥረት ምዕራፍ 1፡26-27 ዝፈጠሮም ሰባት መናፍቲ እዮም ይብሉ። ኣምላኽ መናፍስቲ ጥራይ ዝዀኑ ሰባት ኣብ ዘፍጥረት ምዕራፍ ሓደ ድሕሪ ምፍጣሩ፡ ነዞ መናፍስቲ እዚኣቶም ኣብ ዘፍጥረት 2፡7 መሕደሪኦም ዝዀውን ስጋ ኣዳልዩ ፡ ናብቲ ስጋ ኣእትይዎም ይብሉ።
ማይልስ ሙንሮ(Myles Munroe) ዝተባህለ ሓደ ፍሉጥ ምምህር ካብዚ ምንቅስቃስ እዚ፡ ኣብ ሓደ መጽሓፉ፡ ኣብ ዘፍጥረት 1:26-27 ንዘሎ ሰብ ኣመልኪቱ ከምዚ ይብል። መጀምርታ ነተን ጥቅሲታት ኣብዚ ኪጥቀዐን እየ እሞ፡ ነቲ ማይልስ ዝብሎ ቅድሚ ምርኣይና ነንብበን።
''ኣምላኽ ከኣ፥ ብመልክዕና ኸም ምስልና ሰብ ንግበር፡ ንዓሳ ባሕርን ነዕዋፍ ሰማይን ንእንስሳን ንብዘላ ምድርን ኣብ ምድሪ ለመም ንዚብል ኵሉ ለመምታን ይግዝኡ፡ በለ።ኣምላኽ ድማ ብመልክዑ ሰብ ፈጠረ። ብመልክዕ ኣምላኽ ፈጠሮ። ተባዕታይን ኣንስተይትን ገይሩ ፈጠሮም።'' (ዘፍጥረት 1፡26-27)
ካብዘን ጥቅስታት እዚኤን ተበጊሱ ማይልስ ከምዚ ዝስዕብ ይብል ኣብ መጽሓፉ፡
''ኣምላኽ ሰብ ፈጢሩ። እዚ ኣብዚ ሰብ ዝብል ዘሎ ቃል ኣገዳሲ እዩ። ምኽንያቱ እዚ ከም ንተባዕታይ ንጾታት ኣይኰነን ዘመልክት፡ እንታይደኣ፡ ነቶም ካብ መንፈሱ ዝመጹ ዓይነት መናፍስቲ /species of spirits/መናፍስቲ ንዝዀኑ ሰባት/ በቲ ፈጣሪ እተዋህበ ስም እዩ። በቲ እንታይነት መጺኻ፡ ሰብ ዝብል ናይ ብዙሕ ቁጽሪ እዩ፡ እዚ ከኣ እቲ ነቲ መናፍስቲ ዓይነት/spirits species/ እተዋህበ ስም እዩ።ካልእ ኣብዚ ከነስተውዕሎ ዘሎና ኣገዳሲ ነገር፡ መናፍስቲ ጾታ ከም ዘይብሎም እዩ።ስለዚ ከኣ ሰብ ተባዕታይ ኣይኰነ ወይ ኣንስተይቲ ኣይኰነ፡ እንታይደኣ ጽሩይ መንፈስ/pure spirit/ እዩ።''
ሕራይ፡ እቶም መማህራንስ ከምዚ ይብሉ ኣለዉ፡ እቲ ህያው መጽሓፍ ኣምላኽከ ብዛዕባ እዚ ነገር እዚ እንታይ ይብል?
ነቲ መሰረታዊ መንፈሳዊ ሕጊ ዓንቀጽ (The Fundamental Spiritual Principle of Context) ተኸቲልና እቲ መጽሓፍ ብትኽክል እንታይ ከም ዝብል ንመልከት።
በቶም ጥቅስታትን ምዕራፋትን ከይተገደብና ንዘፍጥረት 1፡26-31 ኪሳዕ ዘፍጥረት 2፡1-25 ብሓንሳእ ነንብቦ።
ናብ ዘፍጥረት ሰለስተ ከይቀጸልና ኣብ ዘፍጥረት ሓደን ክልተን ጥራይ እዚ ''ሰብ'' ዝብል ቃል 17 ጊዜ ተጠቂሱ ኣሎ።
ኣብፍጥረት ምዕራፍ ሓደ ክልተ ጊዜ ጥራይ (ዘፍ.1፡26 ፣1፡27)፡ ኣብ ዘፍጥረት ምዕራፍ ክልተ ድማ 15 ጊዜ ተጠቂሱ ኣሎ። ( ኣብ ዘፍ.2፡5 ፣ኣብ 2፡7 ክልተ ጊዜ ፣ ኣብ 2፡8 ፣ ኣብ 2፡15 ፣ ኣብ 2፡16 ፣ ኣብ 2፡18 ፣ኣብ 2፡19 ክልተ ጊዜ ፣ ኣብ 2፡20 ክልተ ጊዜ ፣ ኣብ 2፡22 ክልተ ጊዜ፣ ኣብ 2፡23 ፣ 2፡25)
እዚ ''ሰብ'' ዝብል ቃል እዚ ብእብራይስጢ ''ኣዳም/- 'adam/אָדָם/ እዩ ዝብል።
ነዚ ከተረጋግጹ ንትደልዩ ሰባት፡ ምስቲ ነዚ ናይ እብራይሽጢ ቃል እዚ ተቀሚጥሉ ዘሎ ስፍራ ምስ ዘመልክት ቁጽሪ ገይረ ነቶም 17 ጥቅስታት ኣብዚ ኣቅሪበልኮም ኣለኹ።
Strong's H120 - 'adam/אָדָם/
Gen 1:26
And God said, Let us make man H120 in our image, after our likeness: and let them have dominion over the fish of the sea, and over the fowl of the air, and over the cattle, and over all the earth, and over every creeping thing that creepeth upon the earth.
Gen 1:27
So God created man H120 in his own image, in the image of God created he him; male and female created he them.
Gen 2:5
And every plant of the field before it was in the earth, and every herb of the field before it grew: for the LORD God had not caused it to rain upon the earth, and there was not a man H120 to till the ground.
Gen 2:7
And the LORD God formed man H120 of the dust of the ground, and breathed into his nostrils the breath of life; and man H120 became a living soul.
Gen 2:8
And the LORD God planted a garden eastward in Eden; and there he put the man H120 whom he had formed.
Gen 2:15
And the LORD God took the man, H120 and put him into the garden of Eden to dress it and to keep it.
Gen 2:16
And the LORD God commanded the man, H120 saying, Of every tree of the garden thou mayest freely eat:
Gen 2:18
And the LORD God said, It is not good that the man H120 should be alone; I will make him an help meet for him.
Gen 2:19
And out of the ground the LORD God formed every beast of the field, and every fowl of the air; and brought them unto Adam H120 to see what he would call them: and whatsoever Adam H120 called every living creature, that was the name thereof.
Gen 2:20
And Adam H120 gave names to all cattle, and to the fowl of the air, and to every beast of the field; but for Adam H120 there was not found an help meet for him.
Gen 2:22
And the rib, which the LORD God had taken from man, H120 made he a woman, and brought her unto the man. H120
Gen 2:23
And Adam H120 said, This is now bone of my bones, and flesh of my flesh: she shall be called Woman, because she was taken out of Man.
Gen 2:25
And they were both naked, the man H120 and his wife, and were not ashamed.
ነዞም ጥቅስታት እዚኣቶም ተጠንቂቅናን ብኣግባብን ምስ እንምልከቶም ምስቲ ማይልስ ዝብሎ ዘሎ ኣይሰማምዑን ፈጺሞም።
ቀዳማይ ኣገዳሲ ነጥቢ) እዚ ማይልስ ''ሰብ'' ዝብል ቃል መናፍስቲ ጥራይ ንዝዀኑ ሰባት እዩ ዘመልክት ዝበሎ ሓሶት ከም ዝዀነ ባዕሉ እቲ ምዕራፍ ሓደን ምዕራፍ ክልተን ምሉእ ብምሉእ የቃልዖ።
ንዘፍጥረት 1፡27 ደጊምና ነንብቦ እቶም ኣምላኽ ዝፈጠሮም ሰባት መናፍስቲ ኣይኰኑን!
''ኣምላኽ ከኣ፥ ብመልክዕና ኸም ምስልና ሰብ ንግበር፡ ንዓሳ ባሕርን ነዕዋፍ ሰማይን ንእንስሳን ንብዘላ ምድርን ኣብ ምድሪ ለመም ንዚብል ኵሉ ለመምታን ይግዝኡ፡ በለ።ኣምላኽ ድማ ብመልክዑ ሰብ ፈጠረ። ብመልክዕ ኣምላኽ ፈጠሮ። ተባዕታይን ኣንስተይትን ገይሩ ፈጠሮም።'' (ዘፍጥረት 1፡26-27)
ኣብዚ ክፍሊ እዚ ብንጹር ከም እንሪኦ፡ እቶም ኣምላኽ ብመልክዑ ዝፈጠሮም ሰባት፡ ተባዕታይን ኣንስተይትን ምዃኖም እዩ ዝገልጽ ዘሎ። ተባዕታይን ኣንስተይትን ምባሉ ድማ፡ መንፈስ፣ነፍሲ፣ ስጋ፣ ሰለስቲኡ ብሓንሳእ ንዘለዎም ሰባት ኣመልኪቱ ይዛረብ ስለ ዘሎ እዩ።
እዚ ኣብ ምዕራፍ ክልተ 15 ጊዜ ተጠቂሱ ኣሎ ዝበልናዮ፡ ''ሰብ'' ዝብል ቃል እውን ናይ ተባዕታይን ኣንስተይትን ናይ ጾታ ፍልልይ ንዘለዎም ሰባት እዩ ዝዛረብ።
''ኣምላኽ ከኣ፥ ብመልክዕና ኸም ምስልና ሰብ ንግበር፡ ንዓሳ ባሕርን ነዕዋፍ ሰማይን ንእንስሳን ንብዘላ ምድርን ኣብ ምድሪ ለመም ንዚብል ኵሉ ለመምታን ይግዝኡ፡ በለ''(ዘፍጥረት 1፡26)
=> እቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ኣብዛ ጥቅሲ እዚኣ ጥራይ እያ ንብዙሕ እተመልክት! ግናኸኣ ናይ ጾታ ፍልልይ ንዘለዎም ሰባት እዩ ዝዛረብ ዘል፡ ምኽንያቱ ኩሉ ጊዜ ኣብ ሰብ ናይ ጾታ ፍልልይ ኣሎ።
''ኣምላኽ ድማ ብመልክዑ ሰብ ፈጠረ። ብመልክዕ ኣምላኽ ፈጠሮ። ተባዕታይን ኣንስተይትን ገይሩ ፈጠሮም።'' (1፡27)
=>ኣብዚ እታ ሰብ እትብል ቃል ንንጽል ተመልክት (ነቲ ተባዕታይ) ንኽልቲኦም ድማ ተመልክት (ተባዕታይን ኣንስተይትን ስለ ዝብል ዘሎ!)።
''እግዚኣብሄር ኣምላኽ ኣብ ምድሪ ገና ኣየዝነመን ነበረ፡ ንምድሪ ዚዐዪ ሰብውን ኣይነበረን እሞ፡ ገና ገለ ኦም መሮር ኣይነበረን፡ ሳዕሪ መሮር ከኣ ሓንቲኳ ኣይበቘለትን ነበረት።'' (2፡5) =>
'there was no man to cultivate the ground'' (cultivate=work, serve) (ኣብዚ እቲ ግሲ ብንጹር ንጽል እዩ። እቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል ድዩ ዋላስ ብዙሕ ንጹር ኣይኰነን። ንጽል ግና ይመስል።
''እግዚኣብሄር ኣምላኽ ከኣ ንሰብ ካብ ሓመድ ምድሪ ገበሮ፡ ኣብ ኣፍንጫኡ ድማ ትንፋስ ህይወት ኡፍ በለሉ እሞ እቲ ሰብ ህያው ነፍሲ ዀነ።'' (2፡7)
ኣብዚ እቲ ክልተ ጊዜ ተጠቂሱ ዘሎ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል እዩ፡ ክልቲኡ ድማ ነቲ ተባዕታይ ሰብ እዩ ዘመልክት!
''እግዚኣብሄር ኣምላኽ ከኣ ኣብ ኤድን ብሸነኽ ምብራቕ ገነት ተኸለ። ነቲ ዝገበሮ ሰብ ድማ ኣብኣ ኣንበሮ።'' (2፡8)
=> ኣብዚ እቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል እዩ፡ ነቲ ተባዕታይ ሰብ ድማ የመልክት!
''እግዚኣብሄር ኣምላኽ ከኣ ንሰብ ወሲዱ፡ ኪዐይያን ኪሕልዋን ኣብ ገነት ኤድን አቐመጦ።'' (2፡15)
=> ኣብዚ እቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል እዩ፡ ነቲ ተባዕታይ ሰብ ድማ የመልክት!
''እግዚኣብሄር ኣምላኽ ድማ ንሰብ፡ ካብ ኵሉ ኦም ገነት ከም ዝደሌኻ ብላዕ፡'' (2፡16)
=> ኣብዚ እቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል እዩ፡ ነቲ ተባዕታይ ሰብ ድማ የመልክት!
''እግዚኣብሄር ኣምላኽ ከኣ፡ ሰብኣይ በይኑ ኪኸውን ጽቡቕ ኣይኰነን፡ ንእኡ እትበቅዕ ደጋፊት ክገብረሉ እየ፡ በለ።'' (2፡18)
=>ኣብዚ እቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል እዩ፡ ነቲ ተባዕታይ ሰብ ድማ የመልክት!
''እግዚኣብሄር ኣምላኽ ድማ ንዅሉ ኣራዊት መሮርን ንዅለን ኣዕዋፍ ሰማይን ካብ ምድሪ ገበረ። እንታይ ከም ዚሰምየን ምእንቲ ኺርኢ ኸኣ ናብ ሰብ ኣምጽኤን። ነቲ ህያው ነፍሲ ዘለዎ ዅሉ፡ እቲ ሰብ ከም ዘውጽኣሉ፡ ስሙ ንሱ ዀነ።'' (2፡19)
=> ኣብዚ እቲ ክልተ ጊዜ ተጠቂሱ ዘሎ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል እዩ፡ ክልቲኡ ድማ ነቲ ተባዕታይ ሰብ እዩ ዘመልክት!
''ሰብ ድማ ንኹሉ እንስሳን ነዕዋፍ ሰማይን ንኣራዊት መሮርን ሰስሙ ሀቦ። ንሰብ ግና ንእኡ እትበቅዕ ደጋፊት ኣይተረኸበትን።'' (2፡20)
=> ኣብዚ እቲ ክልተ ጊዜ ተጠቂሱ ዘሎ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል እዩ፡ ክልቲኡ ድማ ነቲ ተባዕታይ ሰብ እዩ ዘመልክት!
''እግዚኣብሄር ኣምላኽ ድማ ነታ ኻብ ሰብኣይ ዝወሰዳ መሰንገለ፡ ሰበይቲ ገይሩ፡ ሰርሓ እሞ ናብቲ ሰብኣይ ኣምጽኣ።''(2፡22)
ኣብዚ እቲ ክልተ ጊዜ ተጠቂሱ ዘሎ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል እዩ፡ ክልቲኡ ድማ ነቲ ተባዕታይ ሰብ እዩ ዘመልክት!
''እቲ ሰብኣይ ከኣ፥ እዚኣ ዓጽሚ ኻብ ኣዕጽምተይ፡ ስጋ ኸኣ ካብ ስጋይ እያ፡ ካብ ሰብኣይ ተወሲዳ እያ እሞ፡ ሰበይቲ ትብሀል፡ በለ።'' (2፡23)
=> ኣብዚ እቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል እዩ፡ ነቲ ተባዕታይ ድማ የመልክት!
''እቲ ሰብኣይን ሰበይቱን ድማ ኽልቲኦም ጥራዮም ነበሩ፡ ኣይሓንኩን ከኣ ነበሩ።'' (2፡25)
=> ኣብዚ እቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል እዩ፡ ነቲ ተባዕታይ ድማ የመልክት!
ካልኣይ ኣገዳሲ ነጥቢ) እቲ ማይልስ ኣብቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ተባዕታይ ወይ ኣንስተይቲ ዝብል ጾታ የለን ዝበሎ፡ ምሉእ ብምሉእ ሓሶት ምዃኑ፡ ባዕሉ ምዕራፍ ሓደን ክልተን የቃልዖ።
ነዚ ሓሳብ እዚ ኣብ ትሕቲ እዛ ኣብ ላዕሊ ዘላ ቀዳመይቲ ነጥቢ ብንጹር ገሊጸዮ ኣለኹ። ኣብ 17ቲኡ እቲ ሰብ ዝብል ቃል ኩሉ ሳዕ ተባዕታይን ኣንስተይትን ዝብል ናይ ጾታ ፍልልይ ኣሎ።
እዚ ማለት ኣብቲ ኣብ ዘፍ.1፡26 ዘሎ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ናይ ጾታ ፍልልይ ኣሎ። ምኽንያቱ ''ኣምላኽ ከኣ፥ ብመልክዕና ኸም ምስልና ሰብ ንግበር፡ ንዓሳ ባሕርን ነዕዋፍ ሰማይን ንእንስሳን ንብዘላ ምድርን ኣብ ምድሪ ለመም ንዚብል ኵሉ ለመምታን ይግዝኡ፡ በለ'' ስለ ዝብል፡ ኣብዚ ''ሰብ'' ዝብልን ''ይግዝኡ'' ዝብል ናይ ብዙሕ ቁጽርን ናይ ግዲን ''ተባዕታይን ኣንስተይትን'' ዝብል ናይ ጾታ ፍልልይ ኣሎ።
ኣብ ዝፍ።1፡27 ዘሎ ''ተባዕታይ ኣንስተይትን'' ዝብል ናይ ጾታ ፍልልይ እዩ።
ኣብቲ ዘፍጥረት ምዕራፍ ክልተ 15 ጊዜ ተጠቂሱ ዘሎውን ልክዕ ከምኡ!
ነኣብነት ኣቀዲመ ኣብ ላዕሊ ከም ዝገለጽኩዎ ኣብ ዘፍጥረት 2፡5 ዘሎ ''ሰብ'' ዝብል ቃል፡ እቲ ግሲ ብንጹር ንጽል እዩ። እቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል ድዩ ዋላስ ብዙሕ ንጹር ኣይኰነን። ንጽል ግና ይመስል። ንብዙሕ ዘመልክት እዩ ዋላ ንበል ብዘየገድስ፡ ኣብቲ ኣብ ዘፍጥረት ምዕራፍ ሓደ ኪሳዕ ምዕራፍ ክልተ ተጠቂሱ ዘሎ ንብዙሕ ዘመልክት ''ሰብ'' ዝብል ቃል ኩሉ ጊዜ ''ተባዕታይን ኣንስተይትን'' ዝብል ናይ ጾታ ፍልልይ ሓቚፉ ዚሓዘ እዩ! እዚ ከኣ እቲ ''ሰብ'' ዝብል ናይ ብዙሕ ቃል፡ መናፍስቲ ጥራይ ንዝዀኑ ሰባት ከም ዘየመልክት ብንጹር ይገልጽ።
ካብ ዘፍጥረት 2፡7 ኪሳዕ 2፡25 ኣብ ዘሎ ስፍራ 14 ጊዜ ተጠቂሱ ዘሎ ሰብ ዝብል ቃል ድማ ነቲ ብጾታ ''ተባዕታይ'' እዩ ዘመልክት ብምልኡ።
ሳልሳይ ኣገዳሲ ነጥቢ) እቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንዙሕ እዩ ዘመልክት ዝበሎውን ምሉእ ሓቂ ኣይኰነን። ምኽንያቱ ኣብዚ ክፍሊ እዚ ማለት ኣብ ዝፍጥረት 1፡26-27፣ ኣብ ዘፍጥረት 2፡5-25፡ ንብዙሕ ኣመልክቱ እተጠሰ ካብቲ 17 ጊዜ ሓንሳእ ወይ ከኣ ካብ ክልተ ሳዕ ዘይበዝሕ እዩ።
ራባዓይ ኣገዳሲ ነጥቢ) ንዘፍጥረት ምዕራፍ ክልተ ከም ዝርዝር ምዕራፍ ሓደ ደኣ እምበር ካብ ምዕራፍ ሓደ እተፈልየ ፍጼሜ ገይሮም ንዝወስዱዎ ሰባት፡ እቶም ኣብ ምዕራፍ 1፡26-27 ተጠቂሶም ዘለዉ ሰባት፡ መናፍስቲ ከም ዘይኰኑ፡ ብቀዳምነት ዘፍጥረት 2፡5 ዘቃሊዖ ዓቢዪ ሓሶት እዩ!
there was not a man H120 to till the ground.//there was no man to cultivate the ground'' (cultivate=work, serve) //
''ሰብ'' ዝብል ንዓይነት መናፍስቲ ዘመልክት እንተዳኣ ኰይኑ፡ ኣብ ዘፍጥረት 2፡5 ነቲ ሓደ ዓይነት ናይ እብራይስጢ ቃል ጠቂሱ ሰብ ኣይነበረን ይብል ኣሎ። ኣብ ዘፍጥረት 1፡26-27 ሰብ ተፈጢሩ እንተዳኣ ኢሉ፡እቶም እተፈጥሩ ሰብ ድማ መናፍስቲ እንተዳኣ ኰይኖም፡ እሞ ስለ ምንታይ ደኣ ኣብ 2፡5 ሰብ ኣይነበረን ዝብል ነቲ ሓደ ዓይነት ናይ እብራይስጢ ቃል ተጠቂሙ? ማለት እቲ ኣብ ዘፍጥረት1፡26-27 ዘሎ፡ ''ኣዳም'' (እዚ ማለት ''ሰብ'') ዝብል ናይ እብራይስጢ ቃል!
ንዘፍጥረት ምዕራፍ ክልተ ከም ዝርዝርን መጠቃለሊ ምዕራፍ ሓደ፡ ብፍላይ ድማ፡
⦁ ዘፍጥረት2፡1-25 ዝርዝር ዘፍጥረት 1፡26-31 ከም ዝዀነ፣
⦁ እቶም ኣብ ዘፍጥረት 2፡7-25 ኣምላኽ ዝገበሮም ተባዕታይን ኣንስተይትን ዝርዝር ናይቲ ኣብ ዘፍጥረት 1፡26 ኣምላኽ ''ብመልክዕና ከም ምስልና ሰብ ንግበር'' ኢሉ ዝገብሮ ሰብ ከም ዝዀነ፣
⦁ እዚ ማለት ዝርዝር ናይቲ ኣብ ዘፍጥረት 1፡27 ኣምላኽ ብመልክዑ ዝፈተሮ ሰብ፡ ማለት ተባዕታይን ኣንስተይትን ገይሩ ዝፈጠሮም ክልተ ሰባት ከም ዝዀነ ፣
⦁ ዘፍጥረት 1፡26-27ን ዘፍጥረት 2፡7-25ን ንሓደ ዓይነት ፍጻሜ ይዛረብ ከም ዘሎ ምስ እንቅበሎ ጥራይ ኢና ፡
ካብዚ ኣምላኽ ቅድም ኣብ ዘፍጥረት ምዕራፍ ሓደ መናፍስቲ ዝዀኑ ሰባት እዩ ፈጢሩ፣ ስለዚ ከኣ ሰብ መንፈስ እዩ፣ ወዘተ ዝብል ጽንጽዋይን ግሉጽ ትምህርቲ ሓሶትን ኪንድሕንን ኬነምልጥን እንኽእል!
ብሓቂ ነቲ ጳውሎስ ንጢሞቴዎስ ''ንርእስኻን ንትምህርትኻን ተጠንቀቕ፡ በዚ ነገርዚ ጽናዕ። እዚ እንተ ገበርካስ፡ ንርእስኻን ነቶም ዚሰሞዑኻን ከተድሕን ኢኻ።'' (1ይ ጢሞቴዎስ 4፡16) ኢሉ ዝኣዘዞ ክርስቶሳዊ ትእዛዝ ክንደይ ኣብሊጽና ኣብዚ ዘመንዚ ኪንዝክሮን ብዘይ ገለ ዋጋ ዕዳጋ ኪንእዘዞ ዘይግባእ!
ምኽንታቱ ሎሚ ኣብ ማእከልና ብግልጺን ብድፍረትን ብትዕቢትን ገዛእ-ርእሶም መማህራን እተፈላለየ ሓሶትን ጽንጽዋያትን ኪነሶም፡ ግናኸ ነቶም ነቲ ጽሩይ ሃዋሪያዊ ትምህርቲ ክርስቶስ ንዝምህሩ ዓየይቲ፡ ''መማህራን ሕጊ፣ መማህራን ኩነኔ፣ ሕጋውያን (ለጋሊስት)፣ ወዘተ...እናበሉ ኣንዳዕዲኦም ዝጻረፉ፣ ዘስተናዕቁ፣ ፈላለይቲ እቲ ድሑን ህዝቢ ኣምላኽ ኣብ ማእከልና ኣለዉ! ካብዞም ከምዚኣቶም ዓይነት ዓየይትን እተፈላለየ ናይ ሓሶት ጽንጽዋያቶምን ድሓን፡ ኣምልጥ ህዝቢ ኣምላኽ!
ሓወይ ሮቤል ነጸረኣብ ኣብታ ጽሕፍቱ መስፋሕፋሕቲ ''ዘይንቡር ጸጋ'' ከም ዝበሎም፡ ኣነ ብወገነይ፡ መማሕራን እታ ናይ ጥንቲ ናይ ሓሶት ቅዳሕ ጸጋ (Teachers of the Ancient Counterfeit Grace) ኢለዮም ኣለኹ!
''ኣይቲዀንነኒ! ኣይፍረደኒ! ኣምላኽ ንኣይ ሰናይ ጥራይ እዩ! ኣምላኽ ንኣይ ፍቅሪ ጥራይ እዩ! ኣምላኽ ንኣይ፡ ፈራዲ ኣይኰነን! ዝባላዕ ሓዊ ኣይኰነን! መንነተይ መንፈስ እዩ! ኣነ ድማ ሓጢኣት ኣይገብርን እየ! መንፈሰይ ፍጹም ጽድቂ እዩ! መንፈሰይ ኣይረክስን እዩ! ፍጹም ተዓሽጉ ስለ ዝዀነ! ስለዚ ከኣ ኪንሳሕ ኣየድልየንን እዩ! ምናልባት ሓጢኣት እንተዳኣ ተገይሩ ግና ስጋይ ደኣ እምበር ኣነ ሓጢኣት ኣይገብርን እየ። ብስጋይ ንእተገብረ ሓጢኣት ድማ ፡ ናይ ሓሳብ ምልዋጥ ጥራይ እዩ ዘድልየኒ! ስለዚ ከኣ ፍቅሪ ኣምላኽ ደኣ እምበር ፍርዲ ኣምላኽ፣ ቁጣዓ ኣምላኽ ኣይትጥቀሰለይ! ዝገበርኩ እንተገበርኩ ኣምላኽ ኣይቁጣዓንን እዩ፡ ምኽንያቱ ኣምላኽ ካብ ቁጥዓኡ ዚሒሉ እዩ ንሓዋሩ! ወዘተ,,," እናበሉ ዝምህሩ፡ ከም ድላዮም ዝነብሩ፡ ንሃዋሪያት ሓድሽ ኪዳንን እቲ ፍሉይ ትምህርቶምን ዘቃልሉን ዘነኣእሱን፣ ኣብ ክንዲ ኣብቲ ምሉእ ባህሪያት ኣምላኽ (Whole attributes of God) ዘተኩሩ፡ ኣምላኽሲ ሰናይ ጥራይን ፈቃር ጥራይን ከም ዝዀነ ኣብ እተወሰና ባህሪያት ኣምላኽ ጥራይ ዘተኩሩ፡ እዚኣቶም ካብቲ ኣብ ዘፍጥረት ምዕራፍ ሰለስተ፡ 75% ሓቂ ዝመስል እተዛረበ፡ 25% ግና ከቶ ኣይክትሞቱን ኢኹም ኢሉ ኣንዳዕዲዑ ነቶም ናይ መጀመርታ ሰባት ዝሓሰወ ናይ ጥንቲ ኣስተምሃሪ/ለክቸረር (Lecturer) ብምንታይ ይፍለዩ!? እሞ እዚኣቶምሲ መን እዮም? እቲ ''ጸጋ'' እናበሉ ዝምህርዎኸ እንታይ ዚዓይነቱ ጸጋ እዩ? እዚ ካልእ ኣይኩነን ብጀካ እቲ ናይ ጥንቲ ናይ ሓሶት ቅዳሕ ዝዀነ ጸጋ (the ancient Counterfeit Grace)!
ኣታ ብዙሕ ዋጋ ከፊልካ ንክርስቶስ ዚሰዓብካ ህዝቢ ኣምላኽ፡ ካብቲ ቀልጢፉ ካብ ሰማይ ኪግለጽ ዘለዎ ወዲ ኣምላኽ ምሉእ ዓስቢ ኪትቅበል ዕላማኻ እንተዳኣ ኰይኑ ካብ ከምዚኣቶም ዝበሉ መማህራን ኣምልጥን ደሓንን!
''ምሉእ ዓስቢ ኽትቅበሉ እምበር፡ ነቲ ዝጸዐርናሉ ምእንቲ ኸይተጥፍእዎ፡ ርእስኹም ሐልዉ። እቲ ጐቦ ዚዘብል፡ ብምህሮ ክርስቶስውን ዘይጸንዕሲ፡ ኣምላኽ የብሉን። እቲ ኣብቲ ምህሮ ዚጸንዕ፡ ንሱ ኣቦን ወድን አለውዎ።ዝዀነ ይኹን ናባኻትኩም እንተ መጸ እሞ ነዚ ምህሮ እዚ እንተ ዘይምጽኤ፡ ኣብ ቤትኩም ኣይትቀበልዎ፡ ሰላምውን ኣይትበልዎ።'' ( 2ይ ዮሃንስ 1፡8-10)
እቲ ቅዱስ መጽሓፍ እንታይ ይብል? ዘመናውያን መማህራንከ እንታይ ይብሉ? ንስኻ ኣንታ ሰማዒኸ ንመኖም ትሓሪ?
Tools
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
Radio Erena: 04 January 2021
ኢትዮጵያ፣ በብግዜኡ ካብ ዝተፈላለያ ፊናንስያውያን ትካላትን ሃገራትን ክትልቅሖ ዝጸንሐት፣ ኣስታት 29 ቢልዮን ዶላር ውህሉል ዕዳ ከምዘለዋ ሚኒስትሪ ገንዘብ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ።
እቲ ሚኒስትሪ ኣብ መግለጺኡ፣ ጠቕላላ ዕዳ ኢትዮጵያ፣ 54.7 ቢልዮን ዶላር ምዃኑ ብምጥቃስ፣ እቲ 28.99 ቢልዮን ዶላር ናይ ወጻኢ ዕዳ ክኸውን እንከሎ እቲ 25,71 ቢልዮን ዶላር ድማ፣ መንግስቲ ካብ ሃገራዊ ባንክ ዝተለቅሖ’ዩ።
ውህሉል ዕዳ ኢትዮጵያ፣ ልዕሊ ፍርቂ ጃምላዊ እቶት እታ ሃገር ከምዝሽፍን’ዩ ዝግለጽ።
ንነዊሕ ዓመታት ሓንቲ ካብ ድኻታት ሃገራት ዓለም ኮይና ዝጸንሐት ኢትዮጵያ፣ ኣብዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት፣ ቅልጡፍ ቁጠባዊ ዕብየት ከርእያ ካብ ዝጸንሓ ሃገራት’ያ ኔራ።
እንተኾነ፣ ዝበዝሐ ናይቲ ንቁጠባዊ ዕብየታ መበገሲ ዝኾነ ምንጪ ካብ ከም በዓል ቻይና ዝተረኽበ ቢልዮናት ዶላር ልቃሕ ብምዃኑ፣ እታ ሃገር ካልእ ብድሆ ክጽበያ ምዃኑ ተንተንቲ ቁጠባ የጠንቅቑ።
ብዘይካ’ዚ ብደረጃ ዓለም ተላቢዑ ዘሎ ኮረና ቫይረስን ዝተፈጠሮ ቁጠባዊ ቅልውላውን፣ ኢትዮጵያ ድማ ብኹሉ ሸነኻታ ኣብ ናይ ብሄርርን ካልእን ግጭታት ተሸሚማ ስለእትርከብ፣ ዕዳኣ ንኽፋል ክሕግዛ ዝኽእል ናይ ወጻኢ ወፍሪ ኣብ ሓደጋ ወዲቁ ይርከብ።
ኢትይጵያ እትርከበን ገዚፍ ዕዳ ዘለወን ድኻታት ሃገራት፣ ዕደአን ካብ ወለድ ናጻ ኮይኑ ተወንዚፉ ክጸንሕን ካልእ መሕወዪ ቁጠባ ሓገዝ ክግበረለንን፣ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ድሕሪ ምኽሳቱ ንባንክ ዓለም ሓቲተን’የን።
ባንክ ዓለም’ውን ብዙሕ ሕድገታት ከምዝገበረ እኳ እንተገለጸ፣ ካብ ወለድ ተወንዚፉ ዝርከብ ዕዳ’ውን እንተኾነ ኣብ ዝባን እተን ተለቃሕቲ ከምዝጸንሐ’ዩ ተመልኪቱ።
መብዛሕቱ እቲ ናይ ኢትዮጵያ ዕዳ ኣብ ውሽጢ 15 ዓመታት ክኽፈል ዝነበሮ’ዩ።
ኢትዮጵያ፣ ግዳይ ናይ ኣስታት 29 ቢልዮን ዶላር ኮይና ዘላ፣ ቻይና፣ ኣብዚ ሓጺር ዓመታት ብዘይቅድመ ኩነታ ብዝሃበታ ልቓሕን፣ ብልቃሕ ባዕላ ቻይና እትሃንጾ ዘላ ዝተፈላለየ ናይ ልምዓት መደባት’ዩ።
ሓደ ካብዚ ብልቃሕ ዝህንጽ ዘሎ ናይ ልምዓድ መደባት፣ ኣብ ኩሉ ኩርንዓት እታ ሃገር ክህሀንጽ ዝጸንሐ፣ ናይ ኢንዱስትሪ ፓርክታት እኳ እንተኾነ፣ እታ ሃገር ኣብ ከቢድ ናይ ብሄር ግጭታት ተሸሚማ ምስ ምህላዋ፣ እዚ ብኣማኢት ሚልዮናት ዶላር ዝህነጽ ዘሎ ፓርክታት፣ ቁልሕ ዝብልዎ ናይ ወጻኢ ኣውፈርቲ ክስእን ተኽእሎ ምህላዉ ይግለጽ።
====================


text:
ኣሜሪካ ነቲ ሰሜን ኮርያ ዝፈጠረቶ ስግኣት ንዩኩለራዊ ኣጽዋር ንምቁጽጻር መታን፣ ፕረዚደንት በራክ ኦባማ ኣብ ልዕሊ ሰሜን ኮርያ ይትግብርዎ ዝነበረ ፖሊሲ ‘ስትራተጂካዊ ዓቕሊ ምግባር’ ተቐልቢሱ ‘ሓይሊ ዝሕወሶ ግብሪ’ ከምዝትግበር ሚኒስትር ወጻኢ ኣሜሪካ ኣፍሊጦም።
ረክስ ቲለርሰን ሎሚ ኣብ ደቡብ ኮርያ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ‘ክሳዕ ዝካኣለኒ ንጹር ክኾን ይደሊ’የ፣ ስትራተጂካዊ ዓቕሊ ምግባር ኣብቒዑ’ዩ፣ ደጊም ኩሎም ኣማራጺታት ክንጥቅመሎም ኢና’ ኢሎም።
ሚስተር ቲለርሰን ቅድሚ ኣብ ጥቓ ዞባ ጸጥታ ዶባት ሰሜንን ደቡብን ኮርያ ዝተዋፈሩ ሰራዊት ኣሜሪካ ምርኻቦም ምስ ኣዘዝቲ ሰራዊ ኣሜሪካ ተዘራሪቦም ኣለው።
ብዘይካ’ዚ ምስ ጊዚያዊ ፕረዚደንት ደቡብ ኮርያን ምስ ሚኒስትር ወጻኢን እታ ሃገርን እውን ተማኺሮም’ዮም።
‘ኣብ ዝሓለፉ ዕስራ ዓመታት ዝተፈጸሙ ዲፕሎማሲያዊ ስራሕቲን፣ ንሰሜን ኮርያ ምቅብጣርን ኣይሰርሑን’ ኢሎም ሚኒስትር ወጻኢ ኣሜሪካ።


text:
ኣብ መንጎ መንግስቲ ኢትዮጵያን መንግስቲ ትግራይን ብሳልሳይ ወገን ኣቢሉ ብዝተበፅሐ ናይ ተናፀል ሰብኣዊ ተፃብኦ ደው ምባል ምርድዳእ መሰረት ንዝሓለፉ ልዕሊ 6ተ ኣዋርሕ ኣብ መንጎ ምክልኻል ሰራዊት...
ስድራ ኣደይ ሰላስ መሊሳ ጐዲላ! ኣደይ ስላስ ብሰንኪ ስእነት መድሓኒት ብዕለት 23 ታሕሳስ ዓሪፈን፤ ጓለን ወ/ሮ ጻድቃን ድማ ብዕለት 27 ታሕሳስ ወራሪ ሰራዊት ኤርትራ ደብዳብ መዳፍዕ...
ቍጽሪ እቶም ከካብ ከባቢኦም ዝተወሰዱ ሰባት፡ ልዕሊ 76 ይግመት። እዞም ወገናት ድሕሪ ከካብ ከባቢኦም ምልቃሞም፡ ንመወዳእታ ጊዜ ብሂወት ዝተርአዩሉ ንጕሆ ጥሪ 16፡ 2021 ዓ/ም እዩ። ድሕሪኡ:...
ብዕለት 28/04/2013 ዓም ንጕሆ ኣስታት ስዓት 12:30 እቲ ውግእ ገና እንተ ኢተዛዘመ ሓዱሽ ተወሳኺ ወታደር ናብ'ቲ ጣብያ ይኣትዉ። ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ ድማ ናብ በረኻታት የንሳሕቡ። ብዝበፅሖም...


text:
Radio Erena: 22 November 2020
ኩነታት ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣተሓሳሳቢ ኮይኑ ከምዘሎ፣ ሕቡራት ሃገራት ደጊሙ ኣጠንቂቑ።
ወኪል ተጸዋዒ ስደተኛታት ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሃበቶ ቃል፣ ኣብ ትግራይ ዝርከቡ ልዕሊ 100 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ናይ ኲናት ዞባ ተቐርቂሮም ስለዝርከቡ፣ ውሕስነቶም ኣዝዩ ኣስጋኢ ኮይኑ ከምዘሎ ሓቢራ።
እቲ ውድብ ኣብ መግለጺኡ፣ እቶም ኤርትራውያን ስደተኛታት ህይወቶም ዳርጋ ምሉእ ብምሉእ ኣብ ሰብኣዊ ረዲኤት ዝምርኮስ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፣ ብሰንኪ’ዚ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ውግእ ከኣ ኩሉ ዓይነት መራኸቢታት ተበቲኹ ስለዘሎ፣ ጸገማቶም ንምግማቱ እኳ ኣሸጋሪ ኮይኑ ከምዘሎ ኣመልኪቱ።
እዞም ኣብ ሃገሮም ካብ ዘሎ ምልኪ ኣምሊጦም ፖለቲካዊ ዑቕባ ዝሓተቱ ኤርትራውያን፣ ናይ ኩሎም ወገናት መጣልዒ ፖለቲካ ከይኮኑ ሓያሎ ዲፕሎማሰኛታት ስግኣቶም ክገልጹ ጸኒሖም እዮም።
ብፍላይ ንተወላዶ ትግራይ ንምርካብ ተባሂሉ፣ ብስም ትግርኛ ይዛረቡ’ዮም ኢልካ ዝግበር ዓሌታዊ ኣፈላላይ እንዳገነነ ኣብ ዝመጻሉ ዘሎ እዋን፣ እዞም ኤርትራውያን ስደተኛታት ቀንዲ ዳያት ክኾኑ ከምዝኽእሉ ብኣግኡ ክሕበር ጸኒሑ’ዩ።
ተጸዋዒ ስደተኛታት ኣብ መወዳእታ፣ ኣብ ትግራይ ናብ ዝርከባ ኣርባዕተ መዓስከራት ስደተኛታት ክንቀሳቐስን፣ ሰብኣዊ ረዲኤት ክገብር ክፍቀደሉን፣ ተማጺኑ።
===================


text:
ዓስከረን ብጹእ ኣቡነ ኣብርሃ ፍራስንዋ ካብ ጸጸራት ንኪዳነ ምህረት
ዓስከረን ብጹእ ኣቡነ ኣብርሃ ፍራስንዋ ካብ ጸጸራት ንኪዳነ ምህረት
ዓስከረን ብጹእ ኣብርሃ ፍራስንዋ ኣቡን ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ኤርትራ፡ ካብ መካነ መቓብር ጸጸራት ናብ ርእሰ ኣድባራት ቤተ ክርስትያን ኤርትራ ኪዳነ ምህረት ኣስመራ ግዒዙ። መደብ ምግዓዝ ኣዓስከረን ብጹእ ኣቡነ ኣብርሃ ፍራስንዋ፡ ምስ’ቲ ምሕዳስ ጽምብል 50 ዓመት ቤተ ክርስትያ ኪዳነ ምህረት ኣስመራ ዝተሓስበ’ኳ እንተነበረ፡ ብሰንኪ ሃይማኖት ጉዳያት ቤት ጽሕፈት ህግዲፍ ከጋጥሞ ዝጸንሐ ተደጋጋሚ ዕንቅፋታት፡ ካብ’ቲ ዝተመደበሉ መዓልቲ ጽምብል ሓሙሽተ ዓመት ድሒሩ ዝተኻየደ ምኳኑ፡ ቤተ ክርስትያን ኪዳነ ምህረት ካብ ዝተሃነጽትሉ ግዜ ንደሓር ዝሓለፈ 50 ዓመታት ጸብጺብካ ክፍልጥ ዝከኣል ዘጸገም ኣይኮነን።
ሎሚ ኣብ ቀጽሪ ቤተ ክርስትያን ኪዳነ ምህረት ዝገዓዘ ዓስከረን ብጹእ ኣቡነ ኣብርሃ ፍራንስዋ ኣብ ግዜ መግዛእቲ ስርዓት ሃይለስላሴ ኮነ ስርዓት ደርግ ዘይተሓለለ ብርቱዕ ቃልሲ ዘካየዱ ኣቦ፡ ንመንፈሳውን ማሕበራውን ፖለቲካውን ሃለዋት ህዝቢ ኤርትራ ዘንጸባርቅ ምንባሩ ካብ ማንም ዝተኸወለ ኣይኮነን። ኣቡነ ኣብርሃ ንግፍዕታት ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣመልኪቶም ብተደጋጋሚ ዝወቅስዎ ዝነበሩ ጉዳይ፡ ኣብ ልዕሊ ሰላምዊ ህዝቢ፡ ብዘይንሕስያ ዝተፈጽመ ግፍዕታት’ዩ። እቲ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ህዝቢ ዝካየድ ዝነበረ ግፍዓታት ሕነ’ምበር፡ ኣንጻር እቶም ብረት ዓጢቆም ንነጻነት ዝቃለሱ ዝነበሩ ኤርትራውያን ዜጋታት ከም ዘይነበረ ብግሉጽ ኣብ ዓመታዊ በዓላት ንግደት ማርያም ደዓሪት ኮነ፡ ኣብ ንግደት ኪዳነ ምህረት ኣስመራ ኣብ ቅድሚ ኣሽሓት ኤርትራውያን ንምምሕዳር መንግስቲ ሃይለስላሴ ብትሪ ዝነቅፉን ክእርሙ ዝፍትኑ ዝነበሩ ኣቦ’ዮም።
ሎሚ ከኣ ካብ’ቲ ብወርሒ መጋቢት 2000 ዓ.ም ምህረት ኣዕሪፎምሉ ዝነበሩ መቃብር፡ ናብ’ቲ ሙሉእ ግዜኦም መንፈሳዊ ሓዋርያዊ ኣገልግሎት ዝፈጸምሉ ቦታ፡ ናብ’ቲ ብሂወቶም ከለዉ ከም ጓሳ ህዝቢ ኤርትራ ዝመስከርሉ ዝሰበኽሉ ታሪኻዊ ቦታ ብዕለት 14 ታሕሳስ 2019 ተመሊሶም ኣለዉ።
ፍትሕን ሰላምን ይንገስ
ዜናን ሓበሬታን ውሓዲለ
26 ታሕሳስ 2019


text:
ኣብ ከተማ መቐለ ብ2002 ዓ.ም ዕላዊ ስርሑ ዝመሰሰ ማርያም ሰባ ዝተሰየመ ትካል ዝበለጸ መማረጺ ኮይኑ ዝቐረበ እናተሓጸበ ንሓደ ዓመት ዘገልግል መቐበሊ ወርሓዊ ጽግያት (Reusable Sanitary Pads) ኣፍርዩ ናብ መሸጣ የቕርብ’ሎ፡፡ወናኒት እቲ ትካል ወይዘሮ ፍረወይኒ መብራህቱ ነዚ ሓዱሽ ምህዞአን ካብ ትካል ሳይንስን ቴክኖለጅን ኢትዮጵያ መረጋገጺ መሰል ዋንነት ሂብወን እዩ፡
ኣብ ኢትዮጵያ መቐበሊ ወርሓዊ ጽግያት ክጥቀማ ዝግበአን ኣዋልድ 18 ሚልዮን ምዃነን ዝገልጻ ወይዘሮ ፍረወይኒ እተን 2 ሚልዮን ጥራሕ እየን ተጠቀምቲ፤ ካብዚአን እውን እተን 98 ሚኢታዊ ኣብ ከተማታት እየን ዝርከባ ይብላ፡፡
ሐዚ ተመሓይሹን ብወይዘሮ ፍረወይኒ ተማሂዙን ተሰሪሑ ዘሎ እናተሓጸበ ዘገልግል መቐበሊ ወርሓዊ ጽግያት ሙሉእ ብምሉእ ካብ ጡጥ ዝተሰርሐ ራሕሲ ዘየሕልፍ፣ ንኣጠቓቕማ ምቑሉል፣ገንዘብ ዝቑጥብ፣ከባቢ ዘየርስሕ ምዃኑ ይገልጻ ተፈሊጡ’ሎ፡፡
ኣብዚ ሐዚ እዋን ደቀንስትዮ ንኣርባዕተ ፍረ ብ35 ቕርሺ ዓዲገን እናሓጸባ ዓመት መመላእታ ይጥቀማሉ ኣለዋ፡፡ ኣብ መቐለ ኣብ ዝተፈላለዩ መዐደሊ ማእኸላት ንመሸጣ ቀሪቡ’ሎ፡፡
ማርያም ሰባ ፋብሪካ መፍረዪ እናተሓጸበ ዘገልግል መቐበሊ ወርሓዊ ጽግያት ኣብ ዓመት 100 ሽሕ መቐበሊ ወርሓዊ ጽግያት ጨርቂ የፍሪ’ሎ፡፡
ንምስምዑ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
ዓርቢ 31 ታሕሳስ 2021
መልእኽቲ ኣምባ. ዓንደብርሃን ወልደጊዮርጊስ ብኣጋጣሚ ሓድሽ ዓመት 2022
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን፡
ጀጋኑ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፡
ሓይልታት ሃገራዊ ተቓውሞ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን፡
ኣቐዲመ፡ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን፡ ኣብዚ ድሮ ሓድሽ ዓመት’ዚ፡ እንቋዕ ብደሓን ናብ ዓመተ 2022 ኣሰጋገረና እብል። ኣስዒበ፡ ጅግና ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ (ሓምኤ)፡ ንኣስፋሕፋሒ ጐበጣ ኣልዩ፡ ንዅሉ ግዳማዊ ተጻብኦታትን ሽርሕታትን በዲሁ፡ ልዑላውነትን ግዝኣታዊ ምሉእነትን ሃገሩ ኣጽኒዑ ብምውሓሱ ምዉቕ ዮሃና አቕርብ።
ዓመተ 2021 እቲ ኣገዳሲ ስትራተጅያዊ ቦታ ሃገርና ኣብ መላግቦ ጋብላ ቀይሕ ባሕርን መፋስሶ ፈለግ ኒልን፡ ጀኦፖለቲካዊ ጠመተ ሓያላት ዓለምን ኣስፋሕፋሒ ህርፋን ዞባዊ ሓይልታትን ስሒቡ፣ ንልዑላውነት ሃገርና ሓደገኛ ስግኣት ዘንጸላለወላ ዓመት ኢያ። እቲ ምእንቲ ፍሉይ ጀኦቍጠባዊ ረብሓታት ዚእለም ባዕዳዊ ሽርሕታት፡ ዚተፈላለዩ ግጭታት ብምስዋር፡ ንዞባና ብኲናትን ግጭትን ንነዊሕ እዋን ኪሕምሶ ጸኒሑ። ህሉው ኵነታት የመን፡ ሱዳን፡ ደቡብ ሱዳን፡ ሶማልያ፡ ኤርትራ-ኢትዮጵያ፡ ኢትዮጵያ፡ ህያው መርኣያ ናይዚ ህውከተኛ ክዉንነት’ዚ ኢዩ።
ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ስራሓት ሃገራዊ ተቓውሞ ኣብ መንጎ ረብሓታት ህዝቢ ኤርትራ፡ ሃገረ ኤርትራን መንግስቲ ኤርትራን ዘሎ ፍልልይ ኣለሊዩ ዚመሚ፣ ንረብሓ ህዝብን ሃገርን ዚጣበቕ፣ ንባህርይን ተግባራትን ናይቲ ዓመጸኛ ስርዓት ዘቃልዕ ኪኸውን ይግባእ። ብዙሓት ሃገራውያን ኤርትራውያን ኣብ ጐድኒ ህዝቦም፡ ሃገሮምን ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራን ብጽንዓት ደው ምባሎም ዚምጐስ ተግባር ኪኸውን እንከሎ፣ እቲ ብስም ገለ ምሁራት ኰነ ደለይቲ ፍትሒ በሃልቲ ኪካየድ ዚጸንሐን ዘሎን ምስሳይ አጀንዳ ወያነ ዘሕፍር ክድዓት ኢዩ።
ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ኵነታት ኢትዮጵያ ኣብ ዓሚቝ ቅልውላው ይርከብ። እቲ ኣብ ክልል ትግራይ ዚተወልዐ ኲናት ናብ ጐረባብቲ ክልላት ብምስፍሕፋሕ፡ ገዚፍ መቕዘፍትን ዕንወትን ኣስዒቡ። ኣብ ሓያሎ ክልላት ቀጻሊ ናዕብን ህውከትን ኣሎ። ኣብዚ፡ እቲ ቅሉዕ ዘይሚዛናዊ መርገጺ ኣመሪካን ሰዓብታን ብዘይካ ነቲ ኲናት ምንዋሕን ኵነታት ምትሕላልኽን፡ ካልእ ፋይዳ የብሉን።
ኣህጕራዊ ኮም ምዙን ዘይሻራዊ መርገጺ ብምሓዝ፡ ኣብ ግዝኣተ ሕጊ ዚተመርኰሰ፡ ነባሪ ፍታሕ ንምርካብ ዚዓለመ፣ ንዅሎም ፖለቲካዊ ተዋሳእቲ ኢትዮጵያ ዘሳትፍ ሓቛፊ መጋባእያ ከዋድድ የድሊ። እቲ መስርሕ ተሓታትነት ዘረጋግጽን ፍትሒ ዘመሓድርን ኪኸውን ይጥለብ። እቲ ሓቛፊ መጋባእያ ብቐንዱ ኣብ (1) ታሪኻዊ ኣመዓባብላ፡ (2) መሰረታዊ ጠንቂ፡ (3) ወላዒ ጠንቂ ናይቲ ኲናት ኰነ ኣብ ዘላቒ ፍታሕ መዋቕራዊ ሽግራት ኢትዮጵያ፡ ማለት፡ ኣብ ሕቶ ፈደራላዊ ስርዓተ መንግስቲ፡ ሕቶ ቅዋም፡ ሕቶ ዶብ ምምሕዳራዊ ክልላት፡ ሕቶ ክልላዊ ፍሉይ ሓይሊ፡ ወዘተ.፡ ኣብ ሓባራዊ መረዳእታ ንምብጻሕ ዚሕግዝ ኪኸውን ይግባእ።
እዚ ኲናት’ዚ ብመሰረቱ ትርጉም-ኣልቦ ናይ ‘ባዶ-ድምር’ ኣዕናዊ ኲናት ኢዩ። እቲ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ህዝቢ ኣውሪዱዎን ጌና ዘውርዶ ዘሎን ሞት፡ ዕንወትን ስቓይን ኣዝዩ ገዚፍ፣ እቲ ዚዘርኦ ሓድሕዳዊ ጽልኢ ኣመና ሰፊሕን ዓሚቝን፣ እቲ ጐዳኢ ስንብራቱ ንነዊሕ እዋን ዚጸንሕ ኢዩ። እቲ ብዋጋ ዓቢ መቕዘፍቲ መንእሰያት፣ ጃምላዊ ሞት፡ ዕንወት፡ ምምዝባል፡ ስቓይን መከራን ህዝቢ ጸቢብ ጕጅላዊ ረብሓ ንምዕቃብ ዚተወልዐ ኲናት፡ ብዚዀነ መምዘኒ፡ ምኽኑይ ኣይኰነን፧
ልዕሊዅሉ ድማ፡ ወያነን ደገፍቶምን ዋላ ኣዲስ ኣበባ ኪሕዙ እንተ ዚኽእሉ፡ ከምቲ ናይ 27 ዓመታት ንኢትዮጵያ ኪገዝኡ ወይ ድማ ካብ ኤርትራን ጐረባብቲ ክልላት ኢትዮጵያን መሬት እንዳማቶም ወሪሮም ናጻ ዓባይ ትግራይ ኪምስርቱ ከም ዘይክእሉ ኪርድኡ ይግባእ።
ኣብዚ ጕዳይ’ዚ፡ ቅኑዕነት ኤርትራዊ ኣተሓሳስባ ብውድዓዊ ስንብራት ትግባረ ዕላማታት ናይቶም ተቐናቐንቲ ወገናት ኣብ ልዕሊ ረብሓ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ኪምዘን ይግባእ።
ክልቲኡ ተቐናቓኒ ወገናት፡ ማለት ሰልፊ ብልጽግናን ህወሓትን፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ብተደጋጋሚ ዚግለጽ ግዝኣታዊ ህርፋን ኣለዎም፦ ብልጽግና፡ ህርፋን ናይ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ እትውንን ዓባይ ኢትዮጵያ፤ ወያነ ድማ፡ ህርፋን ናይ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ እትውንን ዓባይ ትግራይ! ስለዚ፡ ክልቲኡ ወገናት ንናጻ ህላዌ፡ ግዝኣታዊ ምሉእነትን ልዑላውነትን ሃገረ ኤርትራ ዚጻባእ ህርፋን ኣለዎ። ነዚ ህርፋን’ዚ ምቅላዕን ምቅዋምን ሃገራዊ ሓላፍነት ኣለና።
እቲ ቅኑዕ ኤርትራዊ መርገጺ፡ መሳርሒ ወይ ዕሱብ ናይ ሓደ ተጻባኢ ባዕዳዊ ሓይሊ ምዃን ዘይኰነስ፣ ኣብ ኤርትራ ቅዋማዊ ስርዓት ንምትካል፡ ፍትሒ ንምስፋን፡ ራህዋ ንምምጻእ ብስሙር ቅልጽም እናተቓለስና ኣብ ጐድኒ ህዝብና፡ ሃገርናን ሓይልታት ምክልኻልናን ብጽንዓት ደው ምባል ኢዩ።
ወያነ ካብ ፈለምኡ ማንታዊ ኣረኣእያ ሒዛ ኢያ ኪትጐዓዝ ጸኒሓ። እንተሰለጠ ኣብ ኣዲስ ኣበባ በትረ-ስልጣን ምሓዝ፤ እንተ ዘይሰለጠ ድማ፡ ናጻ ትግራይ ምምስራት። ትግራይ ንበይና ከም ሃገር ቈይማ ኪትሰርር ስለ ዘይትኽእል ግን፡ ንህሉው ኣቀዋውማ ሃገራት ዞባና ዳግም ብምቕራጽ፣ ንገለ ክፋላት ኢትዮጵያን ኤርትራን ዘልሓቐት ናጻ ረፑብሊክ ትግራይ ምቛም። እዚ ኣብ ትረኻ ናይ ‘ዘመነ እንእኒ ሕምባሻ ከሎ እምኒ’ ዚምርኰስ ኦሪታዊ ኣምር ሃገርነት’ዚ ከንቱ ሕልሚ ኢዩ። እቲ ሕልሚ ምስ ክዉንነት ተራጺሙ ክሳብ ዚበንን ግን፡ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብዘይካ ጠንቂ ናይ ቀጻሊ ኲናትን ህውከትን ብምዃን ዘየድሊ ዕንወት፡ መቕዘፍትን ቅርሕንትን ምስዓብ ካልእ ፋይዳ የብሉን።
ዓመተ 2021፡ ብጠንቂ’ቲ ሓሳድ ዘቤታዊ ሜላን ተግባርን ስርዓት ኢሳያስ፡ ህዝብና እኹል ወይ ብቑዕ ቀረብ ናይ ከም እኽለ-ማይ፡ መንበሪ ኣባይቲ፡ መብራህቲ፡ ክንክን ጥዕና፡ ወዘተ.፡ ዚኣመሰሉ መሰረታዊ ጠለባት መነባብሮ ስኢኑ፣ ብስቓይ ዚሓለፋ ናይ ክቱር ሓሳረ-መከራ ዓመት ኢያ።ሕሉፍ ሓሊፉ፡ ኣብዚ ኵሎም መራሕቲ ሃገራት ዓለም ህዝቦም ንምድሓን ኪጓየዩ ዚጸንሑሉ ሓደገኛ እዋን ለበዳ ኮቪድ-19 እዚ፡ ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ ንበይኑ፡ ንዅሉ ወፈያታት ኣህጕራዊ ሓገዝ ናይ ክታበት (ቫክሲን) ነጺጉ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ዕድል ክታበት ጸረ ኮቪድ-19 ብምሕራም፡ ንብዙሓት ዜጋታት፡ እንተላይ ላዕለዎት ሰብ-መዚ ግንባርን መንግስትን፡ ግዳይ ሞትን ሕማምን ዚገበረላ ዓመት ኢያ።
ኣብ ሃገርና ግዝኣተ ሕጊ፡ ፍትሒ፡ ራህዋ፡ ልዑላዊ ናጽነትን ድሕነትን ሃገር ዘውሕስ ለውጢ የድሊ ኣሎ። ሕቶ ለውጢ ጥንቁቕ ገምጋም፡ ብቑዕ ምቅርራብ፡ ውሕሉል ኣተሓሕዛ ዘድልዮ ጕዳይ ኢዩ። ኣብ ውድዓዊ ገምጋም ጀኦፖለቲካዊ ክዉንነት ዚምርኰስ፣ ኣሰላልፋን ሚዛን ሓይልታትን ዘቤታዊ፡ ዞባዊ ኰነ ኣህጕራዊ ሓይልታት ኣብ ግምት ዘእተወ፣ ርጉእ ደሞክራስያዊ ስግግር ዘረጋግጽ ኣገባብ ኪውሰድ ኣለዎ። እቲ ህሞት ናይ ለውጢ በቶም ንለውጢ ዚድርኹ ቀንዲ ተዋሳእቲ ሓይልታት ኪውሰን ይግባእ።
ህዝብና ሎሚ ኣብ ትሕቲ ሕሱም ዘቤታዊ መድቈስቲ ይሳቐ ኣሎ። ሃገርና ድማ ብርቱዕ ደመና ኲናት የንጸላልዋ ኣሎ። ኣብዚ ንሃገርናን ህዝብናን ህላዌኣዊ ስግኣት ዘንጸላልወሉ ዘሎ ሓደገኛ ህሞት’ዚ፦
1. ነቶም ከይተሓለሉ ምእንቲ ረብሓ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ኪቃለሱ ዚጸንሑን ዚቃልሱ ዘለዉን ሃገራውያን ኤርትራውያን አመጕስ።
2. ኵሉ ሃገራዊ ኤርትራዊ፡ ኣብ ውሽጢ ይሃሉ ኣብ ግዳም፡ ደጋፊ ይዅን ተቓዋሚ፡ ኣንጻር ኵሉ ባዕዳዊ ተጻብኦታት ብሓባር ጸኒዑ ኪምክት ይግባእ።
3. ሃገረ ኤርትራ ናይ ኵሉ ኤርትራዊ ናይ ሓባር ዓደቦ ስለ ዚዀነት፣ ኵሉ ሃገራዊ ኤርትራዊ ንረብሓ ህዝቢ ኤርትራን ሃገረ ኤርትራን ኪጣበቕ፣ ኣብ ሃገርና ሰላም፡ ግዝኣተ ሕጊ፡ ፍትሕን ራህዋን ንምስፋን ኪቃለስ እላቦ።
4. ኵሉ ሃገራዊ ኤርትራዊ፡ ደጋፊ ይዅን ተቓዋሚ፡ በብዘለዎ፡ ኪኖ ደገፍ ወይ ተቓውሞ ንስርዓት ኢሳያስ፡ ብዝያዳ ምስ ረብሓ ሃገሩን ህዝቡን፡ ኣብ ጐድኒ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ደው ኪብል፣ ምእንቲ ሰላም፡ ፍትሒ፡ ራህዋ ህዝቢ ኤርትራ፣ ምእንቲ ግዝኣታዊ ምሉእነትን ልዑላውነትን ሃገረ ኤርትራ ኪቃለስ ይግባእ።
ዕድመ ንናጻ ልዑላዊት ሃገረ ኤርትራ!
ዘልኣለማዊ ሓበን ንጀጋኑ ሰማእታትና!
ፈጣሪ ንኤርትራን ህዝባን ይባርኽ!


text:
ምስ ጸላኢ ዝዓርኽ እናሓደረ ይሓንኽ! ዶር ተስፋሚካኤል ገብረሕይወት
ቻይናውያን ክራገሙ ከለዉ ኣብ ዘይርጉእ እዋን የንብርካ ይብሉ። ዘሎናዮ እዋን ብሓቂ ዘይርጉእን ቅልውላው ዝመልኦን ውግእ ወረ ውግእ ዝበዝሖን ምዃኑ ርሑቕ ከይከድና ኣብ ሃገርናን ኣብ ጐረባብትናን ንርእዮን ንሰምዖን ዘሎና ኢዩ። ኤርትራ ኣብ ነዊሕ ውግእ ተጠኒሳ ብናጽነት ዝተወልደትን ዝተደበሰትን ሃገር ስለ ዝዀነት ድሕሪ’ቲ መሪር ኲናትን መስዋእቲ ኣእላፍ ደቃን፡ መንገዲ ሰላም ተኸቲላ ጐደና ሕውየትን ልምዓትን ምዕባለን ሒዛ ንቅድሚት ክትግስግስ ናይ ወትሩ ናይ ኩልና ተስፋን ድሌትን ነይሩ። እንተዀነ ግና ጽባሕና ካብ ሎሚ ንክሓይሽ እናተጸበና፡ ብተደጋጋሚ ኲናት መንእሰይ ክሃልቕን ሃገርና ክትዓኑን ዘይተጸበናዮ መርገም ዝመስል ወሪዱና።
እቲ ዝነውሐን ኣዚዩ ደማዊን ኲናት ምስ’ታ ወትሩ ንሃገርናን ንባሕርናን እትምነ ኢትዮጵያ ምዃኑ ኩልና ንፈልጦ ሓቂ’ዩ። ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ሸሞንተ ኣዋርሕ ግና እቲ ስርርዕ ሓይልታት ብዘገርም ቅልጣፈ ተቐያይሩ፥ እታ ጸላኢትና ዝነበረት ኢትዮጵያ ያኢ ፈታዊት ኰይና፡ እቲ ሓውናን ጐረቤትናን ህዝቢ ትግራይ ድማ ከም ጸላኢ ተቘጺሩ፡ ብቂምን ቅርሕንቲን ዝተሳወረ ንረብሓ ኢትዮጵያ ዝተሓንጸጸ፡ ንሃገራዊ ኤርትራዊ መንነት ዝግህስ፡ ሰራዊትና ምስ ጸላኢ ንክዓርኽ፡ ንሕና ወትሩ ንክንሓንኽ ዝገበረ ውሽጣዊ ኲናት ተወሊዑ። ታሪኽ ይድገም ከም ዝበሃል ኣብ ጊዜ ብረታዊ ቃልሲ፥ ኢትዮጵያ ብደገፍ ሶቬት ሕብረት ምብራቕ ጀርመን ኩባን ካልኦትን ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዝፈጸመቶ ህልቂት ተረሲዑ፡ ኣብ’ዚ እዋን ድማ ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያን ኢማራት ዓረብን ካልኦትን ተሻሪኻ ንመንነቱ ደው ዝበለ ህዝቢ ትግራይ ንምጥፋእ ዶብ ምስጋራ፡ ክትገልጾ ዘጸግም ክትርደኦ ድማ ዝኸብድ ግርምቢጥ ሽርክነት’ዩ።
እቲ ናይ ሰላም ሃዋርያ ዝመስል ዝነበረ ኣብ ሓጺር ጊዜ ንናይ ኖበል ሰላም ሽልማት ዝበቕዐ ቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ነቲ ኩሉ ዝበሎ መብጸዓታት ናብ ቋንቋ ወራርን ኲናትን ቀይሩ፡ ምስ ባዕዳዊ ሓይሊ ሓቢሩ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ኲናት ምእዋጁ ንኩሉ ዘስደመመ’ዩ። ሕማቕ ዕድልና ኰይኑ ከኣ፥ መራሕ-ህግደፍ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ናይ’ታ ንዓመታት ዘድመየትና ኢትዮጵያ ዘይቅዱስ ቃል-ኪዳን ኣሲሩ፡ ኣንጻር’ቲ ንናጽነት ኤርትራ ዝተሰለፈን ዝተሰየፈን ህዝቢ ትግራይ፡ ሰራዊቱ ኣብ ዘይምልከቶ ሓድሕዳዊ ኲናት ኣኽቲትዎ።
ኣብ’ቲ ቅድሚ ኲናት ምእዋጁ ዝነበረ ሃዋህው ሰላም ዘበሰረ ጽቡቕ ጉርብትና ብዝመስል ኣብይ ንኣስመራ ኢሳያስ ንኢትዮጵያ ክማላለሱ፡ ህዝቢ ክልቲኡ ሃገራት ድማ ሰላም ሃሪፉ ሓድሽ ለውጢ መጺኡ ፍቕሪ ስዒሩ ኢሉ ብዕልልታ ተቐቢልዎ። እንተዀነ እዚ ብስም ሰላም ዝተራእየ ናይ ክልተ መራሕቲ ዳንኬራ በዓንተቡኡ ጅምር ክብል ሕቡእ ዕላማ ከም ዝነበሮ ዝሕብር ንክልል ትግራይ ዘዋሰነ፡ ንጐንደር ባህርዳር ኣዋሳ ግና ዝሓቘፈ ምንባሩ ንኩልና ከገርም ጀሚሩ። ድሕሪ’ቲ ኩሉ ድራማ ድማ በቲ ናይ ሰላም ውዕል ዝበልዎ ዝተኣልመ ውዲት፡ ብወገን ኢትዮጵያ “ምኽባር ሕጊ” ብዝብል ጉልባብ፥ ብወገን ኤርትራ ድማ “ወፍሪ ንውሑስ ህላወ” ብዝብል ምስምስ፥ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ሰፊሕ ኲናት ኣዊጆም፡ ሰራዊት ኤርትራ ከኣ ብዕሊ ሃንዳሲ ኣካል ናይ’ዚ ወራር ኰይኑ፡ ምስ ጸላኢ ዓሪኹ ዶብ ሰጊሩ ናብ ውሽጢ ትግራይ ኣትዩ ወትሩ ዘሕንኽ ተግባር ክፍጸም ብጋህዲ ርኢናዮ። ኤርትራ ልዕላዊነታን ዶባታን ከተውሕስ ብኣህጉራዊ ሕጊ ዝተደገፈ መሰላ ኢዩ፡ ብስም ምውሓስ ዶብ ክትሰግር ግና ብሕጊ ዘሕትት ወራር’ዩ።
ህላወኡ ንምውሓስ ዝቃለስ ህዝቢ ትግራይ የስገኣኒ’ዩ ዝብል ማይ ዘይዓቊር ግርምቢጥ ስነ-መጐት ህግደፍ ማንም ክኣምኖ ዝኽእል የለን። እዚ መደናገሪ ምኽንያት ግና ነቲ ን20 ዓመት ንመናውሒ ስልጣን ዝተጠቕመሉ ወያነ ከም ጠንቂ ኩሉ ሽግራትና ገይሩ ንከእምን፡ ኣብ ክንዲ ንኩልና ዘርብሕ ጽቡቕ ጉርብትና ምፍጣር፡ ንሕና ክንህሉ፡ ወያነ ክጠፍኡ ኣለዎም ዝብል ናይ ዓሳታት ምብልላዕ ዝመስል እከይ ውሳኔ፥ መንእሰይ ኤርትራ ኣብ ዘይምልከቶ ውሽጣዊ ጉዳይ ኢትዮጵያ ንክሃልቕ ተፈሪዱ። ቀላይ ንጥሚቕ ተንቀላውጣ ከም ዝበሃል፥ እዛ ውሑድ ህዝቢ ዘለዋ ንእሽቶ ሃገረ-ኤርትራ ነዛ ልዕሊ ሚእቲ ሚልየን ህዝቢ ዘለዋ ወራሪት ኢትዮጵያ ክትረጋጋእ ኣለዋ ካብ ዝብል መስደመም ሓልዮት፡ መንእሰያት ኣህሊቕካ ቁጠባ ኣዕኒኻ፥ ነቲ ናይ “መደመር” ስነሓሳብ ዘቀላጥፍን ንልዑላዊነት ኤርትራ ኣብ ሓደጋ ዘውድቕን ከይከውን ኩሉና ክንጥንቀቐሉ ይግባእ።
እቶም ወትሩ ንህላወና ዘስግኡና ካብ 40ታት ጀሚሮም ዝፈላለዩና፡ ን30 ዓመታት ዘድመዩና፡ ኤርትራ መሬታ’ምበር ህዝባ ኣየድልየናን’ዩ፡ ኤርትራ ንክትግንጸል ውግእ ኣይመድለየን ነይሩ፡ ኤርትራውያን ካብ ኢትዮጵያ ምፍላዮም ሕጉሳት ኣይኰኑን ወዘተ እናበሉ ብልዑላዊነትና ዘሽካዕልሉ ስርዓታት ኢትዮጵያ፡ ታሪኹ ዝረስዐ ስርዓት ህግደፍ ምስኦም ምውጋኑ፡ ንሕድሪ ስዉኣት ጥልመት፡ ነዛ ሃገርን ህዝባን ድማ ንዕቀት ዘጉልሕ ሓቂ’ዩ። ሓንቲ ንርእሳ ብዘይ ቅዋምን ሕጊን እትመሓደር ሃገር፡ ዶብ ሰጊራ ዘራይ ኢትዮጵያ ኰይና ሕጊ ከተኽብር፡ ጽምብላሊዕሲ መዓኮራ ዘይከደነት መሬት ከደነት ዘብል ንኩልና ዘነውርን ዘሕፍርን’ዩ።
ሽሕ’ኳ ንጊዜኡ ብግፋን ብሓይሊ ብረትን ንመንእሰያትና ናብ ዘይፈልጥዎ ቦታን ዘይምልከቶም ኲናትን እንተሸመምዎም፡ ንመንፈን ሞራልን ህዝቢና ግና ከቶ ክስዕርዎ ስለ ዘይክእሉ ኣደራዕ ዝመረሮ ህዝቢ ክለዓል ምዃኑ ክርድኦም’ዩ። ሰደትናን ዋሕድናን ካልእ ሽግራትናን ከይኣኽለና ኣብ ኲናት እንዳማትና ምስ ጸላኢ ምዕራኽከ ምስ ምንታይ ይቑጸር? ዝቐደመ ቊስሊ ከይሓወየ ህዝብና ብሕሰምን ስነ-ኣእምሮኣዊ ቅልውላውን እናተሳቐየ፥ ምስሊ ሃገርና ተደዊኑ፥ ሰራዊትና ብወራርን ዓመጽን ብሕብረተሰብ ዓለም ተዀኒኑ፥ ኣብ ሞንጎ ክልተ ጐረባብቲ ኣሕዋት ህዝቢታት ኤርትራን ትግራይን ድማ ናይ ቂምን በቀልን ሕነ ምፍዳይን ጸሊም ታሪኽን ናብ ዝለዓለ ጥርዚ ከም ዝበጽሕ ኰይኑ። ስለ’ዚ ኣብዚ ተኣፋፊ ህሞት ኣብ ዓሌታዊ ኲናት ኢትዮጵያ ምእታው ሕጂኸ መንእሰይ ንረብሓ መን? ንምንታይ ዕላማ’ዩኸ ሃሊቑ? ኢልና ብተደጋጋሚ ክንሓትት ጥራይ ዘይኰነስ ዓገብ ክንብል ንኩልና ዝምልከት ሕልናዊ ሓላፍነት’ዩ።
ኣሉ ቀጣን እናበለ ካብ ህዝቢ ተሓቢኡ ዝኣተዎ ኲናት፥ ስርዓት ህግደፍ ካብ ትግራይ ክወጽእ ብኣህጉራዊ ማሕበረሰብን ደላይ ፍትሒ ኤርትራዊን ዝተገብረሉ ተደጋጋሚ ጻውዒት ነጺጉ፡ ኩነታት ብዘገርም ቅልጣፈ ተቐያይሩ፡ ሓይሊታት ምክልኻል ትግራይ ኣብ ሓጺር ጊዜ ዓወታት ክጓናጸፉ፡ ወረርቲ ሓይልታት ክሰዓሩን ክማረኹን ኣብ ዝረኣየሉ እዋን፡ እቲ ሕቶ ጐንደር ኬድካ እንታይ ኣምጻእካ? ኰይኑ። ኤርትራ ድማ ኣብ’ዚ ኲናት ትግራይ ኣሳሳዪት ወራር ኢትዮጵያ ምዃና፡ ነቲ ምስ ጸላኢ ዝዓርኽ ወትሩ ይሓንኽ ዝብል ኣርእስቲ ናይ’ዚ ጽሑፍ ዝያዳ ዘረጋግጽ ሓቂ’ዩ።
ዕላማ ናይ’ቶም ብታንክታትን ድሮናትን ዝተሰነዩ ወረርቲ ፈሺሉ፥ ዕጫኦም ክማረኹን ብጭሉቕ ክወጽኡን ኰይኑ፡ እቲ ዝተዓመጸን መሰሉ ዝተጋህሰን ህዝቢ ትግራይ ኣብ’ዚ ርሱን እዋን ሕነ ንምፍዳይ ዶብ ሰጊሩ ኲናት ክቕጽል ከም ዝኽእል ምግማቱ ኣየጸግምን። እንተዀነ ግና ጌጋ ብጌጋ ስለዘይእረም፡ ከም’ቲ ምትእትታው ኤርትራ ዝተቓወምናዮ፡ ገበሩኒ ክገብር ዓዲ ነየናብር ስለ ዝዀነ፥ ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ ሕነ ካብ ምፍዳይ ክቊጠቡ ብዕቱብ ንላቦ። ሑጻን ማይን መታርፍቲ ከም ዝበሃል፥ ጐረባብቲ ኣሕዋት ህዝብታት ብሰላም ተሳንዮም ዝነብሩ ብሕድገትን ልቦናን ደኣ’ምበር፡ ሕነ ምፍዳይን ቀጻሊ ደም ምፍሳስን ነቲ ኩሉ ዝተፈጸመ ዕንወትን ኢሰብኣዊ ተግባራትን ከዐርዮ ስለ ዘይክእል፡ ሰዓሪ ዘይብሉ ኣጥፊእካ ምጥፋእ፡ ናይ እኩብ-ባዶ ጸወታ ወይ zero-sum game ጥራይ ኢዩ ውጽኢቱ።
ኣብ’ዚ ዘሎናዮ መበል 21 ክፍለ-ዘመን ግርጭታት ብውግእን ብብረትን ከም ዘይፍታሕ እዚ ንሸሞንተ ኣዋርሕ ኣብ ትግራይ ዝተኻየደ ኲናት ከም ዓቢ ኣብነት ክንጠቅስ ንኽእል። ክንስዕሮም ኢና ብዝብል ትዕቢት ዝኣተኻዮ ኲናት፡ ተመሊሱ ሂወትን ዕንወትን ከም ዘኽፍለካ፡ ምስኡ’ውን ስዕረት ከም ዘሎ ምርሳዕ ሓደገኛ’ዩ። ካብ ኲናት ዝርከብ ረብሓ ስለ ዘየለ ከኣ፡ ፍልልያት ብልቦናን ልዝብን ዳኝነትን ምፍታሕ ጥራይ’ዩ ዘዋጽእ።
ህዝብና ብድርብ ቀውሲታት ኲናትን ሕማም ኮሮና ቫይረስን ኣብ ዝጥቀዓሉ ዘሎ ሕሱም እዋን፡ ኩሉ ዓቕሚ ሃገር ንሰላምን ነዚ ሕማም ንምክልኻልን ክውዕል ይግባእ። ኩለን ሃገራት ህዝበን ከድሕና ኣንጻር ኮሮና ክታበት ዝዝርገሓሉ ዘለዋ ትስፉው ህሞት፡ ብኣንጽሩ እቲ ሓልዮት ህዝቢ ዘይብሉ ጊንጢ ስርዓት ህግደፍ ግና፡ ጉዳይ ኲናት ዓጥጥዎ ነቲ ብውድብ ጥዕና ዓለም ዝምእከል ኮቫክስ ዝበሃል ኣጋባብ ክታበት ተሓሲሙ ክሳብ ሕጂ ዘይምጅማሩ እናስደመመና፡ ህዝብና ንምድሓን ብህጹጽ ክታበት ክረክብ ድምጽና ከነስምዕ እዋኑ ይሓትተና’ሎ።
እምበኣር ካብ’ዚ ዘሎናዮ መዋጽኦ፥ ልዕሊ ኩሉ ካብ ኲናትን ወረ ኲናትን ርሒቕና፡ ነቲ ኣብ ሃገርና ዘሎ ሕዱር ሽግራት ህጹጽ ፍታሕ ንምርካብ ብቀዳምነት ንስርዓዮ። ማሃትማ ጋንዲ “ከም’ቲ ክትርእዮ እትደሊ ለውጢ ኩን” ከም ዝበሎ፥ ሃገርና ካብ ቀጻሊ ኲናትን ስደትን ሕጊ-ኣልቦነትን እትድሕነሉ፥ ነዚ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝተፈጸመ ወራር ከም መምሃሪን መለበሚን ክንጥቀመሉ፡ ካብ’ዚ ኲናትከ እንታይ ረቢሕና እንታይከ ከሲርና ኢልና ገምጊምና፡ መጻኢና ከነውሕስ ይግባእ። ደጋፊን ተቓዋሚን ዝብል ሻራዊ ፖለቲካ ገዲፍና፡ ኣንጻር ዓመጽ ምስ ውጹዕ ህዝቢ ደው ኢልና ዘየጣዕስ መርገጽ ንውሰድ። ኣብ ሃገርና ሕጊን ፍትሒን ክነግስ፡ ህዝብና ድማ ምስ ጐረባብቱ ካብ ጽልኢን ቂምን ሕነ ምፍዳይን ሓራ ኰይኑ ክነብር፡ ንመጻኢ ወለዶ ነባሪ ሰላምን ስኒትን ሰናይ ጉርብትናን ክነውርሶ ናይ ኩልና ሓላፍነት’ዩ።
እግዚኣብሔር ንኤርትራን ህዝባን ይሓሉ!
ዘለኣለማዊ ዝኽሪን ክብሪን ንስዉኣትና!
ዶር ተስፋሚካኤል ገብረሕይወት፡ ካልጋሪ፡ ካናዳ።


text:
ኣቶ ኢብራሂም ዓብደኑርን ወ/ሮ ሕድያት ራያን ነበርቲ ዩ.ኤስ እዮም። ጠንቂ`ት ናዕቢ ግብጺ፡ ድምር ፖሊቲካዊ ጸቕጥን ኤኮኖሚያዊ በደልን ምዃኑ ይሰማምዑ። ኣብ`ተን ቀንዲ ከተማታት ጥራሕ ዘተኮረ ልምዓታዊ ምንቅስቓስ ግብጺ፡ ነቲ ኣብ መንጎ ድኻታትን ሃብተማትን ዘሎ ክፍተት ናብራ እናግፍሖ ኸምዝኸደን፡ ሸቕሊ ኣልቦነትን ክብሪ ናብራን ንመንእሰያት ተስፋ እናቑረጾም ኸም ዝኸደን`ውን ይገልጹ።
ካልኦት ንድልየት ህዝበን ዘይሰምዓ ሃገራት፡ ከምዚ ናይ ግብጽን ቱኒዝያን ዕድል ከጋጥመን ይኽእል`ዩ ዝብል ኣቶ ኢብራሂም፡ ብሽም ምርጫ እናሸቀጥካ ድምጺ ህዝቢ ምስራቅ ግን ህዝቢ ምስማዕ ክብሃል ኣይክኣልን`ዩ ይብል።
ወ/ሮ ሕድያት ብወገና፡ ምርጫ ክግበር ኣለዎ፡ ብዘይ ምርጫ ድልየት ህዝቢ ክፍለጥ ኣይክእልን`ዩ ትብል። ኣተሓሒዛ፡ እቲ ኣብ ግብጺ ዝተራእየ ናዕቢ፡ ኣብ እትዮጵያ ክፍጠር ተስፋ ዝገብሩ ገለ ኢትዮጵያውያን፡ ካብ ዘይክውንነታዊ ሕልሚ እንተወጹ ይሓይሽ ትብል።
ንምሉእ ትሕዝቶ`ቲ ምይይጥ ነዚ ምልክት ድምጺ ብምጥዋቕ ምስማዕ ይክኣል፡
.


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያን ግንባር ሓርነት ኦጋዴንን ኣብ ውሽጢ 24 ዓመታት ን40 ግዜ ንልዝብ እንተተራኸቡ እውን ክሳብ ሎሚ ኣብ ስምምዕ ክበፅሑ ኣይክኣሉን።
ኣብ ቀረባ ኣብ ናይሮቢ ኬንያ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ሰለሰተ መዓልታት ልዝብ ዝተሳተፉ ሓላፊ ርክባት ወፃኢ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ኣቶ ዓብዱራሕማን መሪል እዚ ልዝብ ክልቲኦም ወገናት መርገፂታቶም ዘንፀባርቕሉ ግን ኣብ ጭቡጥ ስምምዕ ዘይተበፅሐሉ ምዃኑ ገሊፆም ኣለው።
ቀፃሊ ልዝብ ኣብ ቀረባ ከምዝካየድ ተሓቢሩ’ሎ፤መዓልቲ ግን ኣይተትወሰነን።ብዛዕባ እቲ ልዝብ ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዛጊድ ዝተገልፀ ነገር የለን ይብል ክብል ወኪል ድምጺ ኣሜሪካ ካብ ናይሮቢ ሓቢሩ’ሎ።
ብኻልእ ዜና ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ብሄር፣ብሄረሰባትን ህዝብታትን ደቡብ ዞባ ሲዳማ ፖሊስ ወረዳ ቤንሳ ኣሸበርቲ ኣሳፊርኩም ናብ ከተማ ኣእቲኹም ብዝብል ንክልተ ሰባት ምእሳሩ ምንቅስቓስ ሓርነት ሲዳማ ኣፍሊጡ።
ኣገልግሎት መጎዓዚያ ዝተጠቕሙ እውን ኣብ ቀረባ ካብ ቤት ማእሰርቲ ዝተፈትሑ ኣባላቱ ምዃኖም እውን ሓቢሩ’ሎ፤ናይ ፖሊስ ምላሽ ንምርካብ ዝተኻየደ ጻዕሪ ኣይሰለጠን።


text:
ኣብ ሃገረይ ዝተፈፀሙ ገበናት ዝፈፀሙ ሰባት ኣብ ክሲ ምቕራብ
እንታይ ኢዩ?
ሓደ ግዝኣት ነቶም ኣዝዮም ከበድቲ ገበናት ዝፈጸሙ ፣ ኣብ ዝፈጸምዎ ቦታን ዜግነት ናይቶም ገበነኛታት ወይ ግዳያት ብዘየገድስን ክኸስስ ይኽእል እዩ። እዚ ድማ "ኣድማሳዊ ስልጣን" ይበሃል። ንኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበን (ICC) ዝወሰዶ ስጉምቲ ዝምልእ እዩ።
ኣብ ፈረንሳ "ኣድማሳዊ ስልጣን" እቶም ጥርጡራት ኣብኡ ክነብሩን ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝፈጸሙን ይጠልብ፤
- ገበን ምጽናት ዓሌት፤
- ካልኦት ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት*፤
- ገበናት ኲናትን ገበናትን*።
* እቶም ተግባራት ብሕጊ ናይታ ዝተፈጸሙላ ሃገር ዝቕጽዑ እንተኾይኖም ወይ እዛ ሃገር፡ ወይ እቲ ዝተጠርጠረ ሰብ ዜጋ ዝኾነላ ሃገር ኣብ ትሕቲ ስልጣን ICC ዝወድቕ እንተኾይኑ።
ምፍላጡ ኣገዳሲ !
: እዞም ገበናት " ዘይግለጹ " ምዃኖም እቲ ሕጊ ይድንግግ። እዚ ማለት ንዓኣቶም ዝፈርደሉ ናይ ግዜ ገደብ ከምዘየለን ድሕሪ እቲ ሓቂ ንነዊሕ ዓመታት እውን እንተኾነ ኩሉ ግዜ ክሲ ክካየድ ከምዝኽእልን እዩ።
ንመን ኢዩ ፧
ዕለት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጻኽም\ሉ\ላ ወይ ዝኣተኽም\ሉ\ላ
ብኸመይ ይኸውን
ኣብ ፈረንሳ ዝነብር ገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ወይ ገበን ኲናት ዝፈጸመ ሰብ የለልዮ
Configurez votre étape
ብዘይካ ምጽናት ዓሌትን ገበናት ኲናትን፡ "ኣድማሳዊ ስልጣን ፍርዲ" ዒላማ ዝገበሩ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት፡፤
- ኣብ ልዕሊ ህይወት ብወለንታ ዝፍጸም መጥቃዕቲ፤
- ምጽናት፤
- ባርነት፤
- ምስጓግ ወይ ብግዴታ ምትሕልላፍ ህዝቢ፤
- ምስ ኣህጉራዊ ሕጊ ዝጻረር ማእሰርቲ፤
- እቲ ስቅያት ;
- ምዕማጽ፣ ግዱድ ምንዝርና፣ ግዱድ ጥንሲ፣ ብግዴታ ምጽናስ ወይ ካልእ ዓይነት ጾታዊ ዓመጽ ዝመጣጠን ስሕበት ዘለዎ፤
- ዝኾነ ይኹን መለለዪ ዝኾነ ጉጅለ ወይ እኩብ ብፖለቲካዊ፡ ዓሌታዊ፡ ሃገራዊ፡ ብሄራዊ፡ ባህላዊ፡ ሃይማኖታዊ ወይ ጾታ መሰረት ዝግበር ስደት፤
- ብግዴታ ምጥፋእ፤
- ናይ ምፍልላይ ተግባራት፤
- ካልእ ኮነ ኢልካ ዓቢ ስቓይ ወይ ኣብ ኣካላዊ ወይ ኣእምሮኣዊ ቅንዕና ከቢድ መጉዳእቲ ዘስዕብ ኢሰብኣዊ ተግባራት።
ሕጋዊ ስጉምቲ ንምውሳድ ምስ ጠበቓ ወይ ተወፋይነት ዘለዎ ዘይመንግስታዊ ትካል ወይ ማሕበር ይራኸብ
Configurez votre étape
እቲ ዘይመንግስታዊ ትካል "ቴማዊ" ዘይመንግስታዊ ትካል (ንኣብነት ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ) ወይ ድማ ኣብቲ መበቆል ሃገር ዝያዳ ፍሉይ ሞያ ዘለዎ ክኸውን ይኽእል።
ንኣብነት፡ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ 2020፡ ሰለስተ ሶርያውያንን ዓለምለኻውያንን ዘይመንግስታውያን ትካላት - Open Society Justice Initiative (OSJI) ፡ ሶርያ ኣርካይቭን ሶርያ ማእከል መራኸቢ ብዙሃንን ናጽነት ሓሳብካ ምግላጽን - ብገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት፡ ኣብ ጀርመን፡ ኣንጻር ናይ ባሻር ኣል-ኣሳድ ጥርዓን ኣቕሪበን። ስርዓት ህግደፍ።
ኣብ ፈረንሳ ከም ማሕበር ምድንፋዕ ኣድማሳዊ ብቕዓት ፈረንሳ (AFPCU) ዝኣመሰላ ፍሉያት ማሕበራት እውን ኣለዋ።
> መርበብ ሓበሬታ ናይዚ ማሕበር ዝወስድ ሊንክ ኣብዚ ኣሎ።
ብድሕሪኡ ዝቅጽል
ንፈረንሳ ፍትሒ ክህብ ገዲፈዮ
ናይዞም ገበናት ምኽሳስ ብሕቶ ዓቃቢ ሕጊ ፀረ ግብረሽበራን ዝኾነ ኣህጉራዊ ይኹን ሃገራዊ ስልጣን ፍርዲ እቲ ሰብ ኢዱ ክወሃብ ወይ ኣሕሊፉ ክወሃብ እንተዘይሓቲቱን ጥራሕ እዩ ክፍፀም ዝኽእል።
ስለዚ ፍትሒ ፈረንሳ ብICC ክሲ ከምዘይቀርብ ከረጋግጽን ነቲ ሰብ ክፈርድ ብቑዕ ዝኾነ ካልእ ኣህጉራዊ ስልጣን ፍርዲ ኢዱ ክህብ ከምዘይሓተተን ካልእ ሃገር ኣሕሊፉ ክወሃቦ ከምዘይሓተተን ከረጋግጽን እዩ።


text:
ኣብ ቦኽዶ à Bordeaux ሓደ ሲቪላዊ ንጥፈታት ምክያድ
ምስ ኮፕ ኣር ኡኒ ሲትይ Coop'R Unis-Cité
እንታይ ኢዩ?
Coop'R ምስ Unis-Cité. ብምትሕብባር ዘዳልዎ መደብ ናኮኡኑ
ን 8 ኣዋርሕ ዝጸንሕ ፣ ናይ ብሓቂ ኣብፈረንሳ ንምውህሃድ ዝሰላሰል ንጥፈት ኣገልግሎት እዩ።
እቲ መደብ ካብ ፈለማ ወርሒ ጥቕምቲ ክሳብ ሰነ ን (26 ሰዓታት ኣብ ሰሙን ዝወሃብ እዩ).
ንመን ኢዩ ፧
ዞባ\ ዴባርትሞ
33 - Gironde
ን 8 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
33 - Gironde
ን 8 ኣዋርሕ
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ናይ ቋንቋ ፈረንሳ ክእለትኩም ንምምሕያሽ
እዚ ናይ ሲቪል ኣገልግሎት እዚ፣ ቋንቋ ንምምዕባል ብቕዓትኩም m ኣብ ብፍላይ ኣብ ቋንቋ ፈረንሳ ዝሕግዝ ኮይኑ ፣ ደስ ዘብል እውን እዩ።
ሓድሽ ነገር ንምፍላጥ
ዝጠቕም ኣገልግሎት ንምሃብ ብኸምዚ ድማ ንዓኹም እውን ሓድሽ ነገር ተጥርዩ
ን መጻኢኹም ዝጠቕም
እዚ ናይ ሲቪል ኣገልግሎት ሰርቪስ ፣ ን መጻኢኹም ም ድላውን ዝሕግዝን ውልቃዊ መደባት ናይ መጻኢ ህይወትኩምን ዘማእዝን እዩ
እናተኸፍለኩም ን ወርሒ 580 €/ዩሮ
ብ ሳላ እዚ መደብ፣ናይ ሲቪል ሰርቪስ 580ን ወርሒ እናተኸፍልኩም ከተገልግሉ ትኽልሉ ኢኹም .
ተፈለጡ
ኣብ ሓደ ጋንታ 20 ዝኾኑ መናእሰያት 20 jዝኾኑ ሕውስዋስ ማለት ፈረንሳውያንን ስደተኛታታ ዘራኽብ dምስ መሳትኹም ዘላሊ መደብ እውን እዩ
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ዝኸቡና ብ 05 33 51 05 19
ን 8 ኣዋርሕ ዝጸንሕ ናይ ኣገልግሎት መደብ ፣ ካብ ጥዕምቲ ክሳብ ክሳብ ሰነ ዝጸንሕ ን 26 ሰዓታ ኣብ ሰሙንኣብ መንጎ 20 ተሳተፍቲ ፈረንሳውያንን ስደተኛታት ዝካየድ፣ (ናይዑቕባ መሰል ዘኸቡ ስደታኛታት ).


text:
ዘይንጹር መደብ ቅርጺ ሃገራዊ ፖሊቲካ ዘኸትሎ ኣሉታዊ ሳዕቤን፡
ዘይንጹር መደብ ቅርጺ ሃገራዊ ፖሊቲካ ዘኸትሎ ኣሉታዊ ሳዕቤን፡
ኤርትራ መበቆል ዝተፈላልየ ሕብረ ብሄራዊ፡ዓሌታትን፡ እምነታት ዘለዎም ኣሕዛብ ዝቆመት ሃገር ስለ ዝኾነት መርኣያ ብዙሕነት ባህልን ልምድን’ያ። ኤርትራ ሓድነት ህዝባን መሬታን ኣቒባ ዝጸንሐት፡ ሕሉፍ ታሪኽ ዝምስክሮ’ውን እዩ። ከም’ቲ ሓረስታይ ክዘርእ ” ኣስመር” ዝብል፡ ከም’ቲ መርዓት ክትወጽእ ” ዑፈይ ስመርለይ” ተባሂሉ ዝድረፍ፡ ህዝቢ ኤርትራ ከኣ ኣብ ጽቡቕን ሕማቅን፡ ኣብ ሰላምን ኵናትን፡ ብሓደ ኮይኑ ህዝበይ ስመረለይ እንዳበለ፡ ሰላም ንዝዝርግ ባዕዲ ሓቢሩ ተሓጋጊዙን ተኸላኺሉን፡ ዘጽንሓ ሃገር’ያ። ካብኡ ሓሊፉ ዘይተነጸረ መደብን ቅርጽን ሃገራዊ ፖሊቲካ ምስ ሕውስዋስ መደብ መሳርዕ ኣውራጃ ሃይማኖት ዓሌትን ዘኸትሎ ኣሉታዊ ሳዕቤን ኣዝዩ ሓደገኛ’ዩ።
ፖሊቲካ ኤርትራ፡ ኤርትራ ከም ሃገር ብመደብ ተሰሪዑ፡ ብህዝቢ ተደጊፉ ሕጂ’ውን ሰሚሩን ተሓቋቍፉን ክነብር ዘክእሎ ዕድልን ባይታ ይበዝሕ። ፖለቲካዊ ጉዳይ ኤርትራ፡ ከም ሃገርን ህዝብን ንዘሎ ሃብታም ባህላዊ ጸጋታትን ተሞክሮን ክዝረበሉ ኣይግባእን ዘስምዕ ማለት ግን ኣይኮነን። ብኣንጻሩ ነቲ ባህልታት፡ ቋንቋታት፡ ልምድታት፡ ወግዒ ቀዳሞት መንጸብረቕታ ብዙሕነትና ስለ ዝኾነ ኣብ ምንቅስቓሳትና ደሚቑ ክረኣ’ኳ ደኣ ይግባእ። እዚ ዝኾነሉ ከኣ ግዜ፡ቦታ፡ኣለዎ። ባህልታትና ተራ ተዋሂብዎም ብዘይኣድልዎ መስርዕ ወግዒ ኣገባብ ምስ ዝግበረሉ ጥራሕ’ዩ።
ጉዳይ ፖሊቲካ ሃገርና ኤርትራ ብእኩብ ድምር ብውክልና ድሌት ኩልና ኤርትራውያን ዝፍጸም ስለ ዝኾነ፡ ኣርማ ሓድነት መላእ ኤርትራ ሒዝካ ዝፍጸም ስርሓ ስለ ዝኾነ መተካእታ ዘይብሉ ቀዳማይ ቦታ ዝሓዘ’ዩ። ቀጻልነት ሃገር ኤርትራ ክረጋገጽ እንተኮይኑ ከኣ ኩሉ ኤርትራዊ ኣብ’ዚ ቀዳምነት ቦታ ዝህቦ ጉዳይ ሃገር ኣቓልቦ ከሕይል፡ ማለት ሓድነቱ ምሕያል ክኸውን ስለ ዘለዎ፡ ሓድነቱ ምሕያል ቀጻልነቱ ምርግጋጽ፡ ታሪኹ ምዕቅብን ማለት ይኸውን። ታሪኹ ዓቒቡ ብምክብባር ዝነብር ህዝቢ፡ ሂወትን ዜጋታት ካብ ግዜ ንግዜ ኣብ መገዲ ሰላምን ራህዋን ዕብየትን ከም ዝጓዓዝ የውሕስ። ኣድልዎ ዘይብሉ ሓድነት ኤርትራውያን እዋናዊ ሕቶ’ዩ። ነዚ ሕቶ ንምምላስ ከኣ ብቀዳምነት ንትንሳኤ ህላውነትና ዝኾነ ሕቶ ሃገር ክንምልስ ይግባእ። እዚ ዓይነት ኣገባብ ኣካይዳ ኣብ ኣተሓሳስባና እንተሰሪጹን ተቐሪጹን ከኣ፡ ብድሕሪኡ ክመጽእ ዝኽእል ዝተፈላለየ ባህሊታት ቋንቋታት ልምድታት ሕቶታት ክዕምብብ፡ ክሰፍሕ ይኽእል። ከም ጥምረት ”ማእዶ” ከኣ ሓቢርና ንሰላምን ራህዋን ተግባራዊ ኣድማዒ ስርሓት ክንሰርሕ የኽእለና።
ፍልልያትና ርኢና ዘይኮነ ንኤርትራ ንጥምትስ፡ ኤርትራ ርኢና’ና ንፍልልያትና ክንጥምት ዝግባእ። መሰረት ሓባራዊ ቁም ነገርን፡ ሃገራዊ ሓባራዊ ረብሓ ዘለዎ ከኣ ንሱ’ዩ። እዚ ማለት ከኣ ከይሓበርናን ከይሰመርናን ንዝተለምናዮም ክንበጽሖ ዘጸግም’ዩ። መለለይና ሓድነትና ኣጥፊእናን ኣዳኺምና፡ ንገዛእ ርእስና ተፈላሊልና፡ ኣብ ቅድሚ ሕብረተ ሰብ ዓለም ተፈላጥነት ክንረክብን፡ ሓይሊ ከነጥሪ ኣይከኣልን’ዩ። ከም’ቲ ስነ ጥበባዊ ንኡስ ወድና በረኸት መለስ ዝበሎ ” ሕቶ ህልውነትና ሎሚ ንመልሶ፡ ምስ ተሰማማዕና ዓለም ክትሰምዓና” እዩ።
ከም’ቲ ልዕል’ሉ ተጠቒሱ ዘሎ ሃብታም ባህልታት፡ ልምድታት፡ እምነታት ኤርትራ ፍጹም ክዝረበሉ የብሉን ማለት ግን ኣይኮነን። ብጸጋ መርኣያ ብዙሕነት ባህልናን ልምድናን ክንኾርዕን ክንሕበንን ዘክእል ረቋሒ ከም ሃገር ኤርትራ ስለ ዝኾነ፡ ነቲ ንኾርዓሉን ንሕበነሉን ብዙሕነት ኩሉ ግዜ ኣብ ክሊ ሃገርን ህዝብን ኤርትራ ኮይኑ ኣድልዎ ዘይብሉ መደብ ሓደ ድሕሪ ሓደ ተሰሪዑ ምስ ዝቀርብ ጥራሕ’ዩ። ሚስጢር ሓይልን ብቅዓትን ህላውነት ኤርትራ ዘረጋገጸ፡ ሕሉፍ ታሪኽ ዝምስክሮ ከኣ ንሱ’ዩ።
ብዛዕባ ፍሉይ ተርኽቦ ባህልን ልምድን ክዝረብ የብሉን፡ ክጥቅስ የብሉን ኣይኮነን፡ ፍሉይ ሓሳብ ክቀርብ የብሉን ኣይኮነን። እንታይ ደኣ መስርዕን ኣገባብን ሓልዩ ክኸይድ ደኣ’ምበር። ፖለቲካዊ ጉዳይ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ኣብ ቦትኡ መደብ ዘትሓዘ፡ ጉዳይ ኣውራጃ ኣብ ቦትኡ መደብ ዘትሓዘ፡ ጉዳይ እምነታት ኣብ ቦትኡ መደብ ዘትሓዘ ኮይኑ ምስ ዝቀርብ ንምባል’ዩ።
ሃብታም ባህልታት ኤርትራ ከም ጸጋን መርኣያን ብዙሕነትና ደኣ’ምበር ከም መፈላልዪ ክንርእዮን ክንጥቀመሉን ኣይግባእን። ንሕና ኤርትራውያን ሃብታም ባህሊ ኣለና ክንብልን፡ በብባህልና ክንፋናጣሕ ኣለና ማለት ክልተ ዝተፈላልየን ዘይሰማምዕን ተርእዮ ምዃኑ ህዝብና ክርዳእ ይግባእ።
ሎሚ ኣህጉራዊ ሕብረተ ሰብ ዓለም፡ ይዕበ ይንኣስ ጉዳዩ ንምስላጥ ሓድሕዱ ተሓጋጊዙ ተሓባቢሩ ፍታሕ ንምርካብ ኣብ ዝቀዳደመሉ ዘሎ እዋን፡ ንሕና ኤርትራውያን’ውን፡ ብሓድነትና ህላውነት ሃገርና ኣረጋጊጽና፡ ንስልጡን ዕብየት ባህልታትና መርኣያ ብዙሕነትና ክንኸውን ተሓባቢርና ተሓጋጊዝና ሰሚርና ክንቃለስ ይግባእ።
ህላውነት ሃገር ኤርትራ፡ ዘዳኽም ፍልልያት ምንጽብራቕ ዘስዕቦ ኣሉታዊ ተርእዮ ኣዝዩ ጎዳኢ ዘይጠፍእ በሰላ ዝሓድግ ኣብ ልዕሊ ምዃኑ፡ ምስ’ቲ መላኺ ስርዓት ዘሪእዎ ዝኸይድ ዘሎ እከይ ተግባራት ንምትዕርራይ ዓቕሚ፡ ክእለት፡ ዘባኽን’ዩ። ዝሓለፈ 20 ዓመታት ንደላይ ፍትሒ ገዚእዎ ዝጸንሐ ውስጣውን ግዳማውን ኩነታት፡ ዓብይ ትምህርትን ተሞክሮን ስለ ዝኾነ፡ ሎሚ ህዝብና ካብ ምፍልላይ ዝቀሰሞ ተሞክሮ ኣብ ባይታ ክሰርሓሉ፡ ኤርትራዊ ሓይሊ ክጥርነፍ ክንእክብን፡ ዓቅሚ ከነዋህልል ቃልስና ንረብሓ ህዝብን ሃገርን ክንቅይሮ ይግባእ።
ዝሓለፈ ዓመት 2019 ተስፋ ዝህብ ተበግሶታት ደላይ ፍትሒ ህዝብና ተራእዩ። ብሓፈሻ ህዝብናን ብፍላይ ከኣ ፖለቲካዊ ውድባትናን ማሕበራትን ነቲ በብግዜኡ፡ ንደገፍ ህዝብና ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ከካይዶ ዝጸንሐ ቃልስታት ሰሚሩ ከዕውቶ ከም ዘለዎ ርእዩ ኣብ ዝሓሸ ደረጃ መድረኽ ቃልሲ ኣብጺሕዎ ኣሎ። እዚ ህዝባዊ ቃልሲ ካብ’ዚ ሕጂ ዘለዎ ደረጃ ንወሳኒ መድረኽ ንምስግጋር ዓብይ ንቕሓት ምትሕብባርን ምድግጋፍን ኣድላይነት ኣለዎ።
ሓድነት ሓይሊ ህዝቢ ኤርትራ ንጸላእትና ዕብድብ ከም ዝእተወሎምን፡ ንምዝራጉ ዘይፈንቀልዎ እምኒ ኣይነበሮምን። ሕሉፍ ሓሊፍዎም፡ ገገለ ኢትዮጵያውያን ጋዜጠኛታት፡ ደጊም ህዝቢ ኤርትራ ብስንኪ ህግዲፍ ተደቍሱ ኣይክትንስእን’ዩ እሞ፡ ሕልምና ንምትግባር ሎሚ’ዩ ግዜና ብዝብል ኣጕል ኣተሓሳስባ እንታይ ክዝራቡ ከም ዝቀነዩ ኩሉ ዝሰምዖን ዝረኣዮን ስለ ዝኾነ እኹል መርትዖ ጸረ ሰላም ራህዋ ህዝብና’ዩ። ሓድነትና ዘይደልዩ ሓይልታት ዝብልዎ’ዩ። እዚ ዘለናዮ እዋን ዕላማና ኣነጻጺርና ብሓባር ብስምምዕ፡ ብምትሕግጋዝ ክንሰግሮ ዘለናን፡ ንኤርትራዊ ፖለቲካዊ ጉዳይ ቀዳምነት ሂብና፡ ካብ’ቲ ዘለናዮ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዋ ዓለም ክንወጽእ ብሓድነትና ንርእስና ኮሪዕና ፈተውትና ከነኹርዕ፡ ኣብ መድረኽ ሰላምን ራህዋን ክንበጽሕ ዝተቀበልናዮ ሕድሪ ክንትግብር ክንጽዕር ክንቃለስ ይግባእ።
ዘለኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ንስውኣትና
ክንዕወት’ና
ዜናን ሓበሬታን ውሓዲለ
10 ጥሪ 2020


text:
ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም ዝለዓለ ናይ ክብሪ ሽልማት ብዩኒቨርሲቲ ኢደንበርግ ተዋሂቦም፡፡
ዋና ዳይሬክተር ውድብ ጥዕና ዓለም ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም ብዩኒቨርሲቲ ኢደንበርግ ዝለዓለ ናይ ክብሪ ዶክትሬት ተሸሊሞም፡፡ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ዝመደብሩ ዩኒቨርሲቲ ኢደንበርግ ንዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም እዚ ሽልማት ዘበርከተሎም ኣብ መላእ ዓለም ብመዳይ ጥዕና ዝነኣድ ውፅኢት ብምምዝጋቦም ከምዝኾነ ተሓቢሩ፡፡
ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም ኣብ ትዊተር ከምዝገለፅዎ እቲ ሽልማት ንኩሎም ኣብ ዓለም ዝርከቡ ሰብ ሞያ ጥዕና ዝተበርከተ ከምዝኾነ ገሊፆም፡፡ ንኹሎም ሰብ ሞያ ጥዕና ዓለም ድማ እንኳዕ ሓጎሰኩም ክብሉ መልእኽቶም ኣመሓላሊፎም፡፡
ዓለም ካብቲ ሕዚ ዘላቶ ኩነታት ናብ ዝሓሸ ብርኪ ንክትሰጋገር ድማ ከምዝፅዕሩ ሓቢሮም፡፡
ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም ኣብ ታሪኽ ውድብ ጥዕና ዓለም ፈላማይ ኣፍሪካዊ መራሒ እንትኾኑ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጉንበት ንካልኣይ ግዜ ዋና ዳይሬክተር እቲ ውድብ ኮይኖም ንክመርሑ ብዝለዓለ ድምፂ ከምዝተመረፁ ይዝከር፡፡
ብገ/ሄር ታደለ


text:
ሓረስታይ ተስፋኪሮስ ግርማፅዮን ይባሃል። ነባሪ ከተማ መቐለ እዩ። ንብዙሓት እዋናት መእለይ ጓሓፋት ዝነበረ መሬት፣ ልዕሊ 4 ሽሕ ብያጆ ሓመድ ብምምላእ ክባን ዕፅዋን ከይበገሮ ናብራኡ ይመርሕ ኣሎ።
ሓረስታይ ተስፋኪሮስ ዓርሱ ካብ ምኽኣል ብተወሳኺ ልዕሊ 8 ኩንታል ምሩፅ ዘርኢ ን 20 ገባራት ኣለቒሑ።
ዘለናሉ እዋን እዋን ክራማት እዩ። ሓረስታይ ግራቱ ሓሪሱን ኣለሳሊሱን ማእቶቱ ንምድንፋዕ ዝረባረበሉ እዋን ክራማት ሓረስታይ ተስፋኪሮስ ግርማፅዮን መራሒ ስድራን ኣቦ 6 ቆልዑን እዩ።
እዚ ሓረስታይ ኣብ ዝሓለፉ እዋናት መእለይ ጓሓፍ ፣ ውሕጅ መውረድን ማይ መዕቖርን ዝነበረ ቦታ ልዕሊ 4 ሽሕ ብያጆ መኪና ሓመድ ብምምላእ ናብ ተሓራሲ መሬት ብምልዋጥ፣ ባህላዊ ዱኽዕን ኮምፖስትን ብምጥቓም ናብራኡ ይመርሕ ከም ዝነበረ ይዛረብ።
ኣብዚ ሐዚ እዋን ድማ ብዕፅዋን ክባን ፀላእቲ ከይተሰኾነ፣ ዘበነ ምህርቲ 2014/2015 ዓ/ም ንምድንፋዕ ፣ ግራቱ ካብ ምሕራስን ምልስላስን ብዝሰገረ ዓቒርዎ ዝፀንሐ ምሩፅ ዘርኢ ንካልኦት ሓረስቶት እውን ልዕሊ 8 ኩንታል ምሩፅ ዘርኢ ከም ዘከፋፈለ ኣረዲኡ። ኮይኑ ግና ይብል ሓረስታይ ተስፋኪሮስ ዋላ እኳ ገለገለ ሓረስቶት ዘበናዊ እታወታት ሕርሻ ብምፅባይ ፣ መሬትና ኣሪጉ እዩ ብዝብል ዕብራ ምኽንያት፣ መሬቶም የባድሙ እንተሃለው ኣነ ግና ባህላዊ ድኽዒን ኮምፖስትን ብምድላው ተረባሒ ይኸውን ኣለኹ ኢሉ።
በዓል ሞያ ኪኢላ ሕርሻ ክ/ከተማ ሓወልቲ መንእሰይ ሃፍቶም ይትባረክ ብወገኑ ሓረስታይ ተስፋኪሮስ ዝገበሮ ሰናይ ተግባር ኩሉ ሓረስታይ ኣሰሩ ክስዕብ ይግባእ ኢሉ።
መርሃዊ ተስፋይ


text:
ቋንቋ ፈረንሳ ንምጽናዕ
ምስ ኣብ ኡኒተ ሎካል ናይ ቀይሕ መስወል ኣብ ካሌስ
እንታይ ኢዩ?
ል ፣ ዩኒቲ ። ሎካል ዝተባህለ ናይ ማሕበር ቀይሕ መስቀል ፣ ን ኣብ ካሌስ ዘለዉ ስደተኛታት ፣ ብነጻ ናይ ቋንቋ ትምህርቲ ይህብ።
ንመን ኢዩ ፧
ዞባ\ ዴባርትሞ
62 - Pas-de-Calais
ዞባ\ ዴባርትሞ
62 - Pas-de-Calais
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ምስ ደረጃ ክእለትኩም ዝኸይድ ናይ ቋንቋ ፈረንሳ ትምህርቲ
ዩኒ ሎካ ካብ ሰዓት 9 ክሳብ 11:30 ወይ ካብ14h ክሳብ 17 ሰዓት
ኣቲ ስልጠና ዝወሃብ 4 ደረጃታት : ደረጃታት
- መሃይም
- ጀመርቲ
- ማእከሎት
- ዝሰጎምሙ
ኣጸዋውዕኡ ድማ B1/B2 du DELF, ይበሃል ብ ኣመዳድባ ብቕዓት ቋንቋ ፈረንሳ ዝተለከዐ ድማ እዩ።
ንስራሕ ክትክተቱ ዝገብር ስልጠና
ቋንቋ ፈርንሳ ምጽናዕ ፣ገዛእ ርእስኹም ነቲ ዝነበረኩም ዓውደ ስራሕ እተሰስንሉን፣ ጥራይ ዘይኮነ፣ ሓድሽ ናይ ሞያ ናይ ምምሃር ዕድል እውን ክከፍተልኩም ይኽእል እዩ።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ርኸቡና !
ብ ቴለፎን : +33 3 21 19 36 60
ኣድራሻና 57, rue Magenta - 62100 Calais ፌርማታ ኣውቶቡስ፣ ላፋየት Lafayette, መስመራት 1, 3, 4 ከምኡ ውን Balad'in ባላዲን)
ንዝያዳ ሓበሬታ በዚ ተወከሱ: https://pasdecalais.croix-rouge.fr/nous-contacter/


text:
ሰፊሕ ህዝባዊ ኣኼባ ብግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ-ሕድሪ ጀርመን።
20 የካቲት 2016
ኣቦ መንበር ፈጻሚት ኣካል ግሃድኤ – ሕድሪ ብጻይ ዕቕባዝጊ ድቡስ፡ ኣብ ሃገረ ጀርመን ከተማ ፍራንክፉርት ሰፊሕ ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዱ። ኣባል ፈጻሚት ኣካል ሓላፊ ወጻኢ ዝምድናታት ግሃድኤ – ሕድሪ ብጻይ ፍሰሃጽየን ገብረ፡ ብጾት ኣባላት ኣመራረሓ ባይቶ ኣብረሃም እያሱ፡ ማሕሙድ ዕላጅ፡ ከምኡውን ኣብረሃም ተስፋገርግስን ብኣካል እተረኽቡሉ ሰፊሕ ኣኼባ ኮይኑ፡ ኣህጉራውን ዞናውን ብፍላይ ድማ ኩነታት ሃገርናን ህዝብና ዘሕልፎ ዘሎ መሪር ሂይወትን ኣብ ግምት ዘእተወ እዋናውን ኣገዳስን ህዝባዊ ኣኼባ ምንባሩ ካብቲ ቦታ ዝመጸና ዜና ይሕብር።
ሓፈሻውን ውድባውን ጉዳያት መብርሂታት ድሕሪ ምክያድ ኣብ ሞንጎ ሽዱሽተ ውድባት ዝሰላሰል ዘሎ መስርሕ ናብ ሓድነት ዝኸይድ ዘሎ ምዕብልናታትን ድማ ሓፈሻዊ መብርሂ ተዋሂብሉ። ብድሕሪኡ መድረኽ ንተሳተፍቲ ዕድል ብምሃብ ግሉጽን ምሃሪን ዝኾነ ሕቶን መልስን ዝተኻየደሉ ሰፊሕ አኼባ ምንባሩ ተሓቢሩ። ካብቲ ብተሳተፍቲ ዝቐረበ ሕቶታት፦
1ይ ሓይሊ መንእሰይ ዘቃልሶ ስኢኑ እናጠፍአ ስለምንታይ ኢኹም ፍልልያትኩም ኣወዚፍኩም ነቲ ናይ ሓባር ጸላኢ ንምውዳቕ ኣብ ሓድነት ዘይትጽመዱ?
2ይ ንሕና ንዛረብ ዘሎና ብዛዕባ ሓፈሻዊ ደምበ ተቓውሞ እዩ። ስለ ምንታይ ሰልፊ ኣቝምና ህዝቢ ክዓስለና ዘይንገብር። ካልእ ንኹሉ ክብጻሕ ሕቶ ቁጠባ ክንፈትሕ ዘይንሰርሕ? ወ.ዘ.ተ.
ዝብሉን ብርክት ዝበሉ ኣገደስቲ ሃገራውን ዞናውን ኩነታት ዝምልከት ሕቶታት ምንባሮም ተገሊጹ።
ዕቱብ መብርህን ናይ ሕቶታቶም መልስታትን ከምዝተዋህቦም፡ ብምሉእ ዕግበትን ብዓቢ ሃገራዊ ፍናንን ከኣ ኣኼባ ከምዝተዛዘመ ካብቲ ቦታ ዝመጸና ዜና የረጋግጽ።
ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ!!!
ዓወት ንሓፋሽ ብተግባር!!!
ለካቲት 22/2016 ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን ግሃድኤ-ሕድሪ ዞና ኤውሮጳ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10161


text:
ነቐፍቲ ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ዜናዊ ብውልቀ ምልክነት ናይ ኣመሓድራ ሜልኦም ዝነቕፍዎም እንተኾኑ’ውን ቀዳማይ ምንስቴር መልስ ዜናዊ ሃገሮም ዕዙዝ ቁጠባዊ ዕብየት ንኽተመዝግብን፡ሰላማይ ንኽትኸውንን ኣብቲ ከባቢ ናይ ኢትዮጵያ ታሪኻዊ ዓብላልነት ንኽረጋገፅን ገይሮም እዮም። “ገጠር ተጛዒዘ ንዓሰርተታት ሰባት ኣዘራሪበ ብሕሹኽታ ከምዝገለፁለይ ንገዛኢ ፓርቲ እንድሕር ዘይመሪፆም ስርሖም፡መንበሪ ገዛውቶምን ናይ ምግቢ ረድኤትን ከምምጠሉ መጠንቀቕታ ከምዝተውሃቦም ተዛሪቦምኒ”
ኣብ ዓለምለኸ መድረኽ ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ዜናዊ ንናይ ኢትዮጵያ ፅኑዕ ሃገራዊ መንነት ምስ ጠለባት ዘመናዊት ዓለም ንኽጠዓዐም ዝገበሩ እዮም ነይሮም።
ኣብ ዋሽንግተን ብንግዲ ዝመሓደር ኣቶ ካሳሁን ተፈራ ኣቶ መለስ ዜናዊ ነታ ሃገር ንድሕሪት ጎቲቶምዋ እዮም ይብል።
ንዝሓለፉ 10 ዓምታት ኣብ ኣሜሪካ ትነብር ዘላን ወናኒት ናይ ዕምበባ መሸጥን ኑብያ ፋሲል እውን ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ሰብኣዊ መሰላት ዝጥሓሱ መራሒ ስለዝነበሩ ንኢትዮጵያ ፅቡቕ ኣጋጣሚ እዩ ትብል። ሽሙ ዘይገለፀ ሓደ ወሃቢ ሪኢቶ ድማ ኣቶ መለስ ዜናዊ ዓብዪ መራሒ ነይሮም ይብል።


text:
ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ Eitrean Orthodox Tewahdo
ደብረ ሰላም መድሓኔ ዓለም ቤተክርስትያን Medhanie Alem kerk ኣምስተልፌን-ኣምስተልላንድ Amstelveen-Amstelland
ሆላንድ።
29 መጋቢት 2009 ዓ.ም .ግ.
7 ሚያዝያ 2017
ደ/ሰ/መ /ኣ/ኣ2009-12
ብስም ኣብን ወልድን መንፈስ ቅዱስን ሓደ ኣምላክ ኣሜን።
ትብጻሕ ናብ፥ ኩልኹም ኣባላት ደብረሰላም መድሓኔ ዓለም ኣምስተልፌን-ኣምስተልላንድን
ክልኹም ምእመናን ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያንን፥
ሰበኻ ጉባኤ፡ ነቲ ብኣካየድቲ ቤተ ክርስትያን St. Augustinuskerk ኣብ ዕለት ዓርቢ ስቕለት ተዋሂቡና ዝነበረ ሰዓታት፡ ንምእመናን ደብረሰላም መድሓኔዓለም ቊሩብ ውሒዱ ኢልና ስለ ዝሓሰብና፥ ንዓኣቶም እውን ከነጻብበሎም ስለ ዘይደለና፡ ካልእ ምርጫ/መፍትሒ/ ረኺብና ከም ዘሎና ክንሕብረኩም ንፈቱ። ንሱ ከኣ ዓርቢ ስቕለት ካብ ሰዓት 13:00 ድሕሪ ቀትሪ ክሳብ ሰዓት 18:00 ንስግዳን ኣብ እቲ ኣዳራሽ ጥንተ ስቅለቱ ንመድሓኔ ዓለም ዘብዓልናሉ፡ (ኣብ ታሕቲ፡ ክትኣቱ ንየማን ሸነኽ) ከነካይዶ ተወሲኑ ኣሎ። ምናልባት ጸበል (እኽለ-ማይ) እንተደ ኣ ኣሎ ኮይኑ ክሳብ 19:30 ክንጥቀመሉ ከም እንኽእል ክንሕብር ንፈቱ። ንመዘኻኸሪ ኣድራሻ፥ Hermann Wesselink College, Startbaan 3, 1185 XP Amstelveen መጓዕዝያ፥ ኣውቶቡስ ቊጽሪ 170: ከምኡ ከኣ 174 ወሲድኩም ኣብ Startbaan ትወርዱ። “ ብሜትሮ ብኹሉ ሸነኽ ቊጽሪ 51 ወሲድኩም ኣብ Marle ትወርዱ
ካብ’ዘ ብምቕጻል ሆሳእና ከነብዕል፥ ሰንበት ካብ ሰዓት 13:00 ክሳብ ሰዓት 16:00 ኣብ ደብረሰላም ብሰላም መድሓኔ ዓለም የራኽበና ኣምላኽ። መተሓሳሰቢ፥ ኩሉ ሓደ ክፈልጦን ከተግብሮን ዘለዎ፡ ኣጥቢቕና እንላበዎ ነገር ኣሎ። እቶም ወነንቲ ቤተ ክርስትያን ጉባኤኦም ወዲኦም ካብ ቤተክርስትያን ከይወጹ፡ ናብ ውሽጢ ቤተክርስትያን ምእታው ክልኩል ኢዩ። ምክብባር ኣድላዪ ስለዝኾነ። ነፍሲወከፍ ሰብ ዝረኣዮ ጉድለት ሸለል ኢሉ ኣይሕለፎ፥ ዝለዓል ኣቕሓ ምልዓል፡ ዝንጥልጠል ኣብ ቦትኡ ምንጥልጣል፡ ዝጓሓፍ ናብ ናይ ፕላስቲክ መጒሓፊ ወሲድካ ምጒሓፍ…ወዘተረፈ ንኩልና ዝምልከት ስለዝኾነን ኣምላኽ ከኣ ስለ ዝፈትዎን፡ ከምኡ ክንገብር ልዑል ኣምላኽ ልብናን ዓይንናን የብርሃልና ኣሜን።
ብዛዕባ ኣከባብራ ፋሲካ ቀጻሊ ሓበሬታ ናብ ኣባላት ክላኣኽ ኢዩ፥ ኣብ ወብሳትና’ውን ክወጽእ ኢዩ። ስለዚ ተኸታተሉ።
ጸሓፊ
ሰበኻ ጉባኤ ደብረ ሰላም መድሓኔዓለም
Email: debreselammedhaniealem@gmail.com
Amstelveenseweg-965
1081JG Amsterdam
Nederland


text:
ኣብ ሃገረ ኖርወይ ኣብ ቀረባ ማዓልታት ዓመታዊ ጉባኤ ብምግባር መሳርሒ ዉልቀመላኺ ኢሰይያስ ዝኾነ ኣኼባ መንእሰያት ህግደፍ ዝተወደበ ንመንግስታዉያንን ዘይመንግስታዉያንን ትካላት ነርወይ ብምድንጋርን ምትላልን ዝተረኽበ ገንዘብ ምዃኑ ኣገልግሎት ቴሊቪዥን ነርወይ ሎሚ ኣማስይኡ ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ ኣቃሊዑ ኣሎ፡፡
ስርዓት ህግደፍ፡ ብዝተፈላለየ መንገዲ ኢዱ ብምእታው፡ ኣብ ወጻኢ ዝርከባ ማሕበረኮማት ኤርትራውውያን ዓምቢበን ንኤርትራዊ ማሕበረሰብ ግቡእ ኣገልግሎት ክይህባ ቀንዲ ዕንቅፋት ኮይኑ ከምዘሎ ኣብ ቶሮንቶ (ካናዳ) ዝነብሩ ኤርትራውያን ትማሊ 7 ግንቦት ‘ኤርትራ ብዓይኒ ህዝባ’ ኣብ ትሕቲ ዝብል መደብ ገምጋም 20 ዓመታት ናጽነት ምስ ድምጺ ኣሰና ኣብ ዘካየዱዎ ሓባራዊ ዘተ ገሊጾም።
ስርዓት ህግደፍ ብምኽንያት 24 ግንቦት ካብ ካብ ነፍሲ ወከፍ ስድራ 300 ናቕፋ፡ ካብ ሰብ ትካል ድማ 500 ናቕፋ ክዋጻእ ዘገድድ መምርሒ ኣውጺኡ ድሮ ክሰርሓሉ ጀሚሩ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ ብምኽንያት 24 ግንቦት ካብ ካብ ነፍሲ ወከፍ ስድራ 300 ናቕፋ፡ ካብ ሰብ ትካል ድማ 500 ናቕፋ ክዋጻእ ዘገድድ መምርሒ ኣውጺኡ ድሮ ክሰርሓሉ ጀሚሩ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብ ኤርትራ ኣድማ ከይጅመር ኣብ ሻቕሎት ዝርከብ ስርዓት ህግደፍ፡ ሎሚ ንጉሆ ገዚፍ ቁጽሪ ዘለዎ ህዝቢ ሰገነይቲ ኣብ ማእሰርቲ ከምዝዳጎነ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም። ምምሕዳር ከተማ ሰገንይቲ ንቐንዲ ቀሺ ናይቲ ዓዲ ንሳዋ ኪኸይድ ናይ ሓንቲ መዓልቲ መጠንቐቕታ ድሕሪ ምሃቦም፡
ካብቲ ናይ መንግስቲ መጠንቀቕታ ብምብጋስ ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ስርዓት ህግደፍ ኣብ ሱዳን ዘካይዶ ንጥፈታት እንዳ ወሰኸ ይኸይድ ከምዘሎ ካብ ከሰላ ዝመጸና ሓበሬታ የረጋግጽ።
መራሒ ስርዓት ህግደፍ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብጽኑዕ ሓሚሙ ከምዘሎ ደጊሞም ግምርግጋጽ፡ ብሓደ ኢጣልያዊ ዶክተር ኣብ ኣስመራ ቀጻሊ ምክትታል ይግበረሉ ከምዘሎ ኣብ ኤርትራ ዝርከቡ ምንጭታትና ኣረጋጊጾም።
መራሒ ስርዓት ህግደፍ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብጽኑዕ ሓሚሙ ከምዘሎ ደጊሞም ግምርግጋጽ፡ ብሓደ ኢጣልያዊ ዶክተር ኣብ ኣስመራ ቀጻሊ ምክትታል ይግበረሉ ከምዘሎ ኣብ ኤርትራ ዝርከቡ ምንጭታትና ኣረጋጊጾም።
በቲ ኣብ ናይ መወዳእታ ደረጃ በጺሑ ዘሎ ውዱቕ ውሽጣዊ ፖለቲካውን ቁጠባውን ኩነታቱን ሙሽሙሽ ስርዓቱን፡ ከምኡ ‘ውን ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ብዝቕጽል ዘሎ ውዕዉዕ ህዝባዊ ተቓውሞታት ተጨኒቑ፡ ኣብ ኤርትራ ‘ውን ህዝባዊ ተቓውሞ ከይለዓል ክቱር ስግኣት ሓዲሩዎ ዘሎ ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ኣስመራ ኣርባዕተ ክፍላተ ሰራዊት ኣኪቡ ከምዘሎ እሙናት ምንጭታት ሓቢሮም።
በዚ ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃ ዝካየድ ዘሎ ህዝባዊ ምልዕዓልን ደገፍ ሰራዊት እተን ሃገራት ንተቓውሞ ህዝብን ዝረዓደ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ዚ ቐረባ እዋን ኣብ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ብወዛ (ተኽሊጥ) ክገብር ከምዝወጠነ እሙናት ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
እቲ ዒብ ዘይብሉ ነውራም ስርዓት ህግደፍ፡ መብዛሕትኦም ድርብ ደቆም ንዝተሰውኡዎም 57 ገባሮ ማዕረባ ኣምሳያ ‘ቶም ካብ ስርዓቱ ዘመለጡ ደቆምን ደቂ ደቆምን 50 ሽሕ ናቕፋ ክኸፍሉ የገድዶም ከምዘሎ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ ነቲ ንገለ እዋናት ኣዋዲቑዎ ዝጸንሐ 50 ሽሕ ናቕፋ ‘መቕጻዕቲ’ ካብ ኤርትራ ናብ ስደት ዘምለጡ ዜጋታት ብምቕጻል፡ ንወለዲ የሸገርን ይኣስርን ከምዘሎ ካብ ንኡስ ዞባ ሰገነይቲ ዝተረኽበ ሓበሬታ ኣገንዚቡ።
ብህዝቢ ኤርትራ ተኻዒቡን ተነጺሉን ዘሎ ዲክታተርያዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ነቲ እምነት ኣጥፊኡ መመሊሱ እናረሓቖ ዝኸይድ ዘሎ ኣብ ወጻኢ ዝነበር ስደተኛ ህዝብና ብስዉር ንምቍጽጻር፡ ስፊሕ ስለያዊ መርበብ ዘርጊሑ ከምዘሎ እሙናት ምንጭታት ሓቢሮም።
እቲ ኣብ ህዝቢ ባይታ ስኢኑ እናተነጸለ ዝኸይድ ዘሎ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ወጻኢ ንዝነበር ህዝቢ ብስምዒት ንምሓዝን መደልደሊ ዲክታተርያዊ ስርዓቱ ዝኸውን ዶላራት ንምጥርቓምን ኣበጊሱዎ ኣብ ዘሎ ፕሮፖጋንዳዊ ባህላዊ ጎስጓስ ክጥቀመሎም ዝሓረዮም ደረፍቲ ብመንግስቲ እንግሊዝ መእተዊ ቪዛ ስለዝተኸልከሉ ብሓሶት ናይ ዲፕሎማት ፓስፖርት ኣውጺኡ ብምድንጋር ቪዛ የሳልጠሎም ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብ ዝሓለፈ ዜና ኣሰና ተጠቒሱ ከምዝነበረ፡ 6 ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ዝነበሩ ዜጋታት ካብ ከባቢ ጢዖ (ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ) ስርዓት ህግደፍ ራሕሪሖም ብፈጣን ጃልባ ናብ የመን ድሕሪ ምስጋሮም፡ እቲ ስርዓት ኣምሳያ ቁጥዐኡ፡ ኣብ ገማግም ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ርእሲ ዝርከብ ህዝብና፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ልዕሊ ተቐማጦ ጢዖ ናይ ሕንሕነ ስጉምታት ይወስድ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብ ዝሓለፈ ዜና ኣሰና ተጠቒሱ ከምዝነበረ፡ 6 ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ዝነበሩ ዜጋታት ካብ ከባቢ ጢዖ (ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ) ስርዓት ህግደፍ ራሕሪሖም ብፈጣን ጃልባ ናብ የመን ድሕሪ ምስጋሮም፡ እቲ ስርዓት ኣምሳያ ቁጥዐኡ፡ ኣብ ገማግም ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ርእሲ ዝርከብ ህዝብና፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ልዕሊ ተቐማጦ ጢዖ ናይ ሕንሕነ ስጉምታት ይወስድ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ፡ “ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብጌግኡ ተኣሚኑ፡ ሓቅነትና ተረጋጊጹ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝፈጸሞ ጌጋ ይግምግሞ ‘ሎ ክብል ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ናይ ሓሶት ዘመተ የካይድ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ ኣብ ወጻኢ ሰብ ዘለዎን ዘይብሉን እናበለ ህዝቢ ብምፍልላይ፡ ነቶም ኣብ ወጻኢ ሰብ ኣለዎም ዝበሎም ብኩቦን ሃለኽቲ ናይ ምግዛእ መሰሎም መንዚዑ፡ ኣብ ልዕሊ እቲ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ዝነበር ህዝብን ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ቤተሰቦምን ተወሳኺ ጸቕጢ ብምፍጣር ገንዘብ ንምኽዕባት፡ ተንኮላዊ ውጥን ኣዋዲዱከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ብዕለት 18/03/2010 ኣብ ባጽዕ ንሓለፍቲ ሚኒስትሪ ዜናን ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንትን ኣብ ዝገበሮ ኣኼባ፣መራሒ ስርዓት ህግደፍ፣ ነታ ካብ ሃገረ ፈረንሳ ብሳተላይት ትፍኖ ሬድዮ ኤረና፣ “ዝተኸፍለ ይከፈል ደው ክትብል ኣለዋ” ብምባል፡ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ከምዘይትስማዕ ንምግባር ኣድላዪ መደባት ክሕንጸጽን ምስ መሻርኽቲ ሃገራት ዝርርብ ክካየድ ከምዝኣዘዘ፡ ራድዮ ኤሪና ሓቢራ።
ቀዳማይ ክፋል – ውዮ ድኣ ኣነዋሪ ክፋል ታሪኽ ሃገር ብጽሑፍ ሰፊሩ: ኣብ መዝገብ ታሪኽ ካብ ምጉሓፉ ሓሊፍካ: ኣብ መዓልታዊ ዕላላትን መደረታትን ንኽተልዕሎ ዘየነይትን ዘየሕብንን ስለዝኾነ፣ ተሰኒዱ ዝተርፍ ኮይኑ እምበር: ከምኡ እንተዘይኸውን ነይሩስ፣ እዚ ሕጂ ብፐሎቲካውያን መራሕቲ ሃገርናን ብገለ ሃይማኖታውያን መራሕቲ ኦርተዶክሳዊት ቤተክርስትያንን ዝግበር ዘሎ ናይ ትሕተ ሃገራውነት ተግባራት: ደግሲ ናይቲ ብ1940ታት ዝተፈጸመ ገስረጥ ታሪኽ ምዃኑ ንማንም ዜጋ ጐሊሑ መተራእዮ ነይሩ::
ስርዓት ህግደፍ ኣብ ኔዘርላንድስ ካብ ኤርትራውያን በስገዳድ 2% (ክልተ ሚእታዊት) እናኽፈለ ABN AMRO ኣብ ዝተባህለ ባንክ ናይታ ሃገር ብሕሳብ ቁጽሪ 425297322 ኣቐሚጡዎ ዝጸንሐ 4.8 ሚልዮን ይሮ ከይንቀሳቐስ ተኣጊዱ ከምዘሎ ማእከል ምርምርን ስነዳን ኤርትራ ዝተባህለ ኣብ ኔዘርላንድስ ዝመደበሩ ሲቪካዊ ማሕበር ሓቢሩ።
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኤርትራ ንጥሩፋት እስላማውያን ተቓወምቲ ሶማል እትህቦ ደገፍ ብምቕጻላ፡ ኣብ ልዕሊ መንግስትን ሰራዊትን ኤርትራ ናይ ኣጽዋር መሸጣን መገሻን እገዳ፡ ከምኡ ‘ውን ምድስካል ንብረትን ጸጋታትን ዘጠቓለለ ንድፊ – እገዳ ኣርቂቑ ንውሳኔ ኣዋዲዱዎ ከምዘሎ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ኣፍሊጡ።
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍን ኣብዚ ቐረባ እዋን ኣካያዲ ሚንስትሪ ዜና ኮይኑ ተመዚዙ ዘሎን የማነ ገብርኣብ (ማንኪ) ከምኡ ‘ውን ኣብ ልዕሊ ‘ቲ ዕሉል ሃሱስ ህግደፍ ኮይኑ ዘይሕጋዊ ስግረዶባዊ ስርሒታት ኣብ ምክያድ ብምንጥጣፉ ዝፍለጥ ብሪጋደር ጀነራል ጠዓመ ጎይትኦም (መቐለ) ኣህጉራዊ ናይ መገሻ እገዳ ክገብር ከምዝወሰነ ስሞም ክዕቀበሎም ዝሓተቱ ምንጭታት ካብቲ ኣብ ነውዮርክ ዝርከብ ቤትጽሕፈት ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሓቢሮም።
‘ፕረዚደንት’ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት ናይ ቦታን ስልጣንን ምቅይያራት ገይሩ ከምዘሎ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም ።
ኤርትራ ሓንቲ ካብተን ድሒረን ኣገልግሎት ኢንተርነት ዘተኣታተዋ ሃገራት ኣፍሪቃ ‘ኳ እንተኾነት፡ ካብ ድምር ብዝሒ ተጠቃመት ኢንተርነት ኣፍሪቃ፡ ክልተ ሚእታዊት (2%) ሒዛ ከምዘላ እቲ ሓበሬታ የረድእ። እቲ “ኣብ ስደት ንዝነብሩ ኤርትራውያን ኢንተርነት ካልኣይ ቤቶም ኮይኑ ‘ሎ ዝበለ” ጸብጻብ፡
ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሳምንቲ ጀሚሩ ንህዝቢ ዓዲ ገብራይ፡ ቆልዓ ሰበይቲ ከይተፍረፈ ብጅምላ፡ ኣብ ከባቢ ጋሕቴላይ ኣብ ኣጻምእ ኣብ ዝተደኮነ ማሕዩር ዳጕኑዎ ከምዘሎ ምንጭታት ኣፍሊጦም።
ስርዓት ህግደፍ ንኹሎም ኣብ ውሽጢ ኣብያተ ጽሕፈት ኤምባሲ ኤርትራ ክሰርሑ ንወጻኢ ሃገራት ልኢኽዎም ዝነበረ ወከልቲ ህግደፍ ኣብ ሓጺር እዋን ኩሉ ሰነዳቶም ጠርኒፎም ናብ ውሽጢ ሃገር ክኣትዉ መምርሒ ከመሓላልፈሎም ኣብ ምድላው ከምዝርከብ ምንጭታትና ሓቢሮም።
ኣብ ውሽጢ፡ እንተላይ ኣብ ወጻኢ ብዝነብር ህዝቢ ኤርትራ መንነቱ እናተፈልጠን እናተኻዕበን ዝመጸ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ብልቢ ዝቐርቦን ከም ናይ ቀደም ዝምእዘዞን ብምስኣኑ፡ ኣብዚ እዋን እዚ ኣተኲሩሉ ዘሎ ዕዮ፡ ብናይ ውሽጢ ሃገር ጸገማት ዘይተጸልዉን፡ ንኤርትራ ብመገሻ ጥራይ ዝፈልጥዋን ገርህኛታት ምምልማል ኢዩ።
ቀንዲ ልኡኽ ናይቲ ‘ብሃይማኖታዊ ጉዳያት” ዝፍለጥ መፍላቒ መሓውር ሃይማኖታዊ ናጽነት ህግደፍ ብምዃን፡ ንኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያን ኤርትራ ከምዘራኸሰ ዝንገረሉ ይፍታሄ ዲሜጥሮስ፡ መንነቶም ዘይተፈልጡ ሰባት ከቢድ መጠንቀቕታ ዝሓዘ ደብዳበ ካብ ዝገድፉሉ ንደሓር፡ ብጽኑዕ ሓለዋ ይንቀሳቐስ ከምዘሎ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ባጤራ ናቕፋ ብፍላይ ካብዚ ቐረባ እዋት ጀሚሩ ኣዝዩ ብምንቍልቋል፡ ኣብ ጸሊም- ዕዳጋ ብመንጽር ሓደ ዶላር 44 ናቕፋ፡ ብመንጽር ሓደ ፓውንድ ስተርሊን ከኣ 53 ናቕፋ ይሽረፍ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ ቆጸራ ህዝቢ ብዝብል ምስምስ ኣብ ኣስመራ ገዛ ገዛ እናኣተወ ወግዓዊ ተፍትሽ የካይድ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።
ሰራዊት ኣመሪካን ኔቶን ነቲ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዘሎ ኩነታት ንምቑጽጻር ኣብ ዝንቀሳቐሰሉ ዘሎ እዋን፡ ቀጻልነት ስልጣኑ ኣብ ኣስጋኢ ደረጃ ምብጽሑ ዝተራእዮ ፕረሲደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ሻቕሎቱ ካብ ማንም ግዜ ንላዕሊ ዓሪጉ፡ “ስልጣን ብሰላም ክለቅቕ” ይማታእ ከምዘሎ ምንጭታት ኣሰና ሓቢሮም።
ምረት መነባብሮ ህዝቢ ኣብ ዝኸፍአ ደረጃ ወረዱ ከቢድ ሓደጋ ወዲቑዎ ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ መሳጊድን ኣብያተ ክርስትያናትን ክምህለል ይውዕል ከምዘሎ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ይሕብሩ።
መንግስቲ ሱዳን፡ ካብ ሓሙስ 12/07 ኣትሒዙ ኣብ ካርቱም መጠነ ሰፊሕ ግፋ ኤርትራውያን ስደተኛታት የካይድ ከምዘሎ ምንጭታትና ካብ ካርቱም ሓቢሮም።


text:
Radio Erena: 30 March 2016
ኢትዮጵያ ኣብ ጅቡቲ ኣጋጢሙዋ ዘሎ ናይ ወደብ ምጭንናቕ ንምቅላል ካብ ሱዳን ሓገዝ ከምዝሓተተ ተሓቢሩ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ናብ ኢትዮጵያ ዝቀንዓ ልዕሊ 20 መራኽብ ኣብ ወደብ ጅቡቲ ንምርጋፍ ሪጋ ሒዘን ከምዘለዋ ዝሓበረ ጋዜጣ ዘ ሪፖርተር፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዝቀልጠፈ ከገዓዕዞ ብዘይምኽኣሉ፣ ንተወሳኺ ናይ ወደብ ክራይን ካልእ ክሳራታትን ክቃላዕ ምዃኑ ኣተሓሳሲቡ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብታ ሃገር ኣንጸላልዩ ንዘሎ ደርቂ ንምምካት ቀዳምነት ሂቡ ይሰርሓሉ ምስ ምህላዉ ዝበዝሐ እቲ ኣብ ወደብ ጅቡቲ፣ ምርጋፍ ዝጽበ ከም ስርናይ ዝኣመሰለ ኣእካል እኳ እንተኾነ፣ ከም ድኩዒን ካልእ ንሕርሻን ልምዓትን እታ ሃገር ዘገልግል ነገራት’ውን ይርከቦ’ዩ።
ነዚ ብቀዳምነት ከምዝራግፍ ዝተገልጸ እኽልን ዱኽዓን ንምብጽጻሕ ፈደራላዊ በዓል መዚ መጓዓዝያ፣ ኣብታ ሃገር ንዝርከባ 9 ሽሕ ዓበይቲ ናይ ጽዕነት መካይን ናብ ወደብ ጅቡቲ ክዋፈራ ጻውዒት ኣቕሪቡ ምህላዉ እታ ጋዜጣ ሓቢራ።
ይኹን’ምበር እዚ’ውን ናብ ጅቡቲ ተዋፊረን ዘለዋ ናይ ጽዕነት መካይን እኹላት ስለዘይኮና፣ ኢትዮጵያ ካብ ሱዳን ሓገዝ ምሕታታ ዘረጋገጸት እታ ጋዜጣ ካብ ሱዳን ዝተኻረየተን ዓበይቲ ናይ ጽዕነት መካይን ናብ ጅቡቲ ክትልእኽ ጀሚራ ምህላዋ’ውን ኣምልኪታ።
እዚ ንኢትዮጵያ ኣብ ወደብ ጅቡቲ ኣጋጢሙዋ ዘሎ ናይ ወደብ ምጭንናቕ፣ ኣብ ርእሲ’ቲ ናይ ዝፈጥሮ ናይ ወደብ ክራይን ካልእ ተወሳኺ ክሳራታትን፣ ኣብ ወደብ ጅቡቲ ዝተራገፈ ነጋዶ ዝኣዘዝዎ ኣቑሑ’ውን ናብ ኢትዮጵያ ኣብ ግዜኡ ክኣቱ ብዘይምኽኣሉ፣ ኣብ ዕዳጋ ጽልዋ ክፈጥር ከምዝኽእል ይግለጽ።
እዚ ንኢትዮጵያ ኣብ ወድብ ጅቡቲ ኣጋጢሙዋ ዘሎ ናይ ኣገልግሎት ምጭንናቕ፣ ነቲ ናብ ህዝቢ ብህጹጽ ክበጽሕ ዝግብኦ ረዲኤት የሰናኽል ምህላዉ ኣህጉራዊ ትካል ድኽነት ቆልዑ ምርግጋጹ ኣይርሳዕን።
===========================


text:
ዛጊድ 4000 ውዳበታት መናእሰይ ብገዛ ፍቓዶም ኣብቲ ንኣምቡላንስ ኣጸጋሚ ዝኾነ ታባታት ትግራይ ኣዴታቶምን ኣሓቶምን ካብ ሞት ክኽውሉ ኣብ ጻዕሪ ይርከቡ ይብል ኣካያዲ ስራሕ እታ ማሕበር ኣብርሃ ገብረዋህድ፡፡ ብተወሳኺ ኣዴታት ኣብ እዋን ሕርሲ ብዙሕ ደም ፈሲሱወን ኣብ ሓደጋ ከይወድቃ መናእሰይ ደም ይልግሱ ኣለዉ፤ ብኡ ኣቢሎም ባንኪ ደም ኣብ ከከባቢኦም ንኽህሉ ኣኽኢሎም ኣለዉ፡፡ ክሳብ ሐዚ 500 መናእሰይ ደም ክልግሱ ቁሩባት ምዃኖም ተመዝጊቦም ኣለዉ፤ ኣብ ዝኾነ ይኹን እዋን ደም ንምሃብ ድልዋት እዮም፡፡
ባህላዊ ኣምቡላንስ ንምስራሕ ብዙሕ ኣእዋም ስለዝቑረጹ እዚ ድማ ኣብ ብርሰት ኣግራባት መጋደዲ ጸገም ስለዝፈጥር ገንዘብ ኣዋጺኦም ኣብ ቁሸት ሓንቲ ቃሬዛ ክትህሉ ይግባእ ዝብል ምልዕዓል ድማ ብወገን ዞባ ደቡብ ትግራይ ተጀሚሩ ምህላዉ ኣብርሃ ገሊጹ፡፡ ወላ እኳ ኣብዚ ሐዚ እዋን ዝተባባዕ ምምሕያሽ ይረአ ኢትዮጵያ ሓንቲ ካብቶም ብሞት ኣዴታት ዝህሰያ ሃገራት ምዃና ይፍለጥ፡፡


text:
ምምሕዳር ኦባማ ምስ ትሕቲ ሳሃራ ሃገራት ኣፍሪቃ ንዝፀንሐ ፍሉይ ርክብ ንግዲ ንክናዋሕ ከምዝድግፍን፣ቤት ምኽሪ ኣሜሪካ ነቲ ውዕል ንግዲ ንከናውሖ ከምዝሰርሕን ሓላፊት ጉዳያት ኣፍሪቃ ጆኒ ካርሰን ኣፍሊጦም።
ኣፍሪቃ ኣብ‘ዚ ሰሙን‘ዚ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ኣብ ዝተካየዱ ዝተፈላለዩ መድረኻት ቀንዲ መዘራረቢ ኮይና‘ላ።ንመሓውራዊ ምዕባለ ኣፍሪቃ ዝመኸረ ኣኼባ ሽዱሽተ ሚእቲ ሰበ-ስልጣን፣ሰብ-ሃብቲን ሲቪላዊ ማሕበራትን‘ውን ኣብ’ዚ ሰሙን‘ዚ ተሳሊጡ‘ሎ።
ሚስተር ጆኒ ካርሰን ኣብ‘ቲ እዋን ከምዝገለፅዎ፣ኣፍሪቃ ልዕሊ ኣውሮዻን ኣሜሪካን ሎም-ዘበን ካብ ሓሙሽተ ክሳብ ሽዱሽተ ሚእታዊ ቁጠባዊ ዕብየት ክተምዝግብ‘ያ ዝብል ትፅቢት ኣሎ ኢሎም።
ባንኪ ልምዓት ኣፍሪቃ፣ልዕሊ ቢልዮን ህዝቢ ኣፍሪቃ ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ እቶቱ ዝውሰኸሉ ኩነታት ስለይጋሃድ ዘሎ፣ንሰደዳት ኣሜሪካ ክሓብል‘ዩ ይብል።
ጆኒ ካርሰን ብወገኖም፣ኣፍሪቃ ዘለዋ ዕቁር ዓቅሚ ምዕባለ፣ብትሑት ቀረብ ኤሌክትሪክን ዘይተማሓየሸ መሓውራዊ ቅርፅን ክተዓናቀፍ ከምዝኽእል ይገልፁ።
”ኣብ መላእ ኣፍሪቃ፣ክፍሊት ኣገልግሎት ኤሌክትሪክ ተመጣጣኒ ዘይምኻኑ ሓደ ካብ ሞንጎ ዕንቅፋት ምዕባለ ኮይኑ‘ሎ።ንኣብነት ብበዝሒ ህዝባ ቀዲማ ትስራዕ ናይጀርያ ዘለዋ ሓይሊ ኤሌክትሪክ፣ካብ ምምሕዳር ከተማ ሲንጋፖር ዝታሓተ‘ዩ” ኢሎም።
ኣብ ኣፍሪቃ ኤሌክትሪክ ንምምንጫው ዝተፈፀሙ ፃዕሪታት ዘተባብዕ ኣይኮነነ ኢሎም ይገልፅዎ ሚስተር ጆኒ ካርሰን።ኢንዱስትሪ ነዳዲ ናይጀርያ ኣተሓሕዛ ኣይፀበቀን፣ከም ጋና ዝበላ ነዳዲ ዘለወን ሃገራት‘ውን እንተኾና ንኣንፈት ምዕባለአን ክንፅራ ይግባእ ኢሎም ንሶም።
“ሓደ ከም‘ቲ ኣብ ናይጀርያ ዘጓነፈ ጥፍኣት ከባቢ፣ብኽነትን ስርቅን ነዳዲ፣ ምስ ነበርቲ ገለ ከባቢታት ጎንፂን ጉሕለት ኣታዊ መኽሰብ ነዳዲ፣ወይካኣ ከም‘ቲ ኣብ ኖርዌይ ዝራኣይ ማለት‘ዩ፣ኣብ ዘፈር ትምህርቲ፣ክንክን ጥዕና፣ ምፍጣር ዕድላት ስራሕ፣ቁጠባዊ ምዕባለን ፖለቲካዊ ህድኣትን ከስዕብ ይኽእል‘ዩ” ኢሎም ንሶም።
ውዕል ምዕባለን ዕድላትን ኣፍሪቃ (ኣግዋ) ኢሎም ጆኒ ካርሰን፣ኣሜሪካ ምስ ኣፍሪቃ ንዘለዋ ቁጠባዊ ምትእስሳር ዓንዲ-ሕቆ‘ዩ።ምምሕዳር ኦባማ ድማ፣እቲ ድሕሪ ሰለስተ ዓመታት ዘብቅዕ ዕድመ ኣግዋ ንክናዋሕ ድልየቱ‘ዩ። ምንዋሕ ዕድመ ኣግዋ ግና ኣብ ኢድ ኮንግረስ ኣሜሪካ‘ዩ ዘሎ፥
“ዕድመ ኣግዋ ንክናዋሕ መእንታን፣ምምሕዳር ኦባማ ምስ ኮንግረስ ይሰርሕ‘ሎ።እቲ ውዕል ዝህልዎ ትሕዝቶ ንክመሓየሽ ድማ፣ኣባላት ሲቮላዊ ማሕበረ-ሰብ እጃሙ ከውፊ ኣለዎ”ባሃላይ’ዮም ንሶም።
ቅድሚ 12 ዓመት ዝፀደቀ ሕጊ ስምምዓት ንግዲ ኣሜሪካን ኣፍሪቃን ኣግዋ፣ኣርባዓ ሃገራት ኣፍሪቃ ንገለ ፍርያተን ናብ ዕዳጋታት ኣሜሪካ ብዘይቀረፅ ንከእትዋ ዝፈቅድ ምኻኑ ይፍለጥ።
ብመሰረት ፀብፃባት ምንስቴር ንግዲ ኣሜሪካ፣ዩ-ስ ናብ ኣፍሪቃ ትሰዶም ፍርያት ዓሚ ናብ 21 ቢልዮን ዶላር ከምዝበፅሐ ይሕብር።ኣሜሪካ ካብ ኣፍሪቃ ትቅበሎ ሰደድ ግና ናብ 72 ቢልዮን ዶላር ክብ ኢሉ‘ሎ።ቴስዓ ሚእታዊ ሰደድ ኣፍሪቃ ናብ ኣሜሪካ ካብ ነዳዲ ዝርከብ‘ዩ።ኣብ‘ዚ እዋን ግና ኢንዱትሪ ዓለባን ካልኦት ፍርያት ንክጠናኸሩ መተባብዒ ይዋሃብ‘ሎ።
ምምሕዳር ኦባማ ንምንዋሕ ዕድመ ምዕባለን ዕድልን ኣፍሪቃ (ኣግዋ) ክሰርሕ'ዩ ኢሎም ጆኒ ካርሰን
ምምሕዳር ኦባማ ምስ ትሕቲ ሳሃራ ሃገራት ኣፍሪቃ ንዝፀንሐ ፍሉይ ርክብ ንግዲ ንክናዋሕ ከምዝድግፍን፣ቤት ምኽሪ ኣሜሪካ ነቲ ውዕል ንግዲ ንከናውሖ ከምዝሰርሕን ሓላፊት ጉዳያት ኣፍሪቃ ጆኒ ካርሰን ኣፍሊጦም።
ዕለታዊ ፈነወ ድምጺ ኣመሪካ
-
05/10/2022
ፈነወ ድምጺ ኣመሪካ ቋንቋ ትግርኛ ጥቅምቲ 5,2022
ፈነወ ድምጺ ኣመሪካ ቋንቋ ትግርኛ ጥቅምቲ 5,2022 ዜና ( ሕብረት ኣፍሪቃ ቀጥታዊ ዘተ ኣብ መንጎ መንግስቲ ኢትዮጵያን መራሕቲ ክልል ትግራይን ክካየድ ጸዊዑ: ተወላዶ ትግራይ ነበርቲ ኣዲስ ኣበባ ንህወሓት ዝቓወም ሰልፊ አካይዶም: ሰሜን ኮርያ ንጃፓን ዝሓልፍ ሚሳይል ተኹሳን ካልኦትን) ቃለ መጠይቕ ምስ መስራቲትን ቋንቋ ትግርኛ ንኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝተወልዱን ዝዓበዩን ብርሕቐት ዝምህር ትካል 'ሰማይኪድስ' ሩት ተወልደ የጠቓልል


text:
ዩኒሰፍ ኣብ ግጭት ክልል ትግራይ ዝርከቡ ወገናት ቆልዑት ከይጎድኡ ኣተሓሳሲቡ። ካብ መንጎ 500,000 ዝኾኑ ነበርቲ መቐለ ፍርቆም ቆልዑት`ዮ ዝበለ ዩኒሰፍ፡ በቲ ዝዓርግ ዘሎ ግጭት ኣዝዩ ከምዝተሻቐለን፥ እቲ ኩናት ኣብ ሓደጋ ኣውዲቕዎም ከምዘሎን ኣፍሊጡ።
እቶም ወገናት ኩናት ደው ኣቢሎም ናብ ሰለማዊ መዕለቢ ክበጽሑን ሰብኣዊ ሓገዝ ክበጽሕ መስመራት ክከፍቱን፥እቲ ትካል ህጻናት ሕቡራት ሃገራት ጸዊዑ`ሎ።
ብኻልእ ወገን ብተመራጺ ፕረዚደንት ኣመሪካ ጆ ባይደን፥ ኣማኻሪ ሃገራዊ ጸጥታ ክኸውን ዝተመርጸ ጀይክ ሱልቫን፥ኣብ ልዕሊ ስቪላት ክወርድ ዝኽእል ጎንጽን ኣብ ከባቢ መቐለ ኣብ ዝካየድ ኩናት ገበናት ኩናት ክፍጸም ዘለዎ ተኽእሎን ብዓሚቕ ኣተሓሳሲቡኒ ኣሎ ክብል ብትዊተር ኣብ ዝለኣኾ መልእኽቲ ገሊጹ።
ሲቪላት ክሕለዉን ሰብኣዊ ረድኤት ክኽፈትን ኣለዎ ዝበለ ሱልቫን ክልቲኦም ወገናት ነቲ ብሕብረት ኣፍሪቃ ዝሳለጥ ዘሎ ልዝብ ብቕልጡፍ ክጅምሩ ይግባእ ኢሉ።


text:
ኣብ ክልል ትግራይ ከተማ መቐለ ኣብ ዝተኻየደ ጉባኤ `ፈደራልሲት ፎረም` ተዓዲምና ግንክንሳተፍ ኣይመረጽናን ዝበሉ ሰለስተ ውድባት ነናቶም ምኽንያታት ኣቕሪቦም ኣለዉ። ብኻልእ ወገን ናብ`ቲ ጉባኤ ዘይተዓደመ ተቓዋሚ ውዱብ ዲሞክራሲያዊ ምትሕብባር ትግራይ : ሕወሓት ተሓላቒ ፈደራሊዝም ክኸውን ኣይክእልን`ዩ ይብል።
ኣብ ጉባኤ መቐለ፡ ተዓዲምና ግን ኣይተሳተፍናን ዝበሉ ሰለስተ ውድባት፡ግንባር ሓርነት ኦሮሞ (ኦነግ)፡ ብሄራዊ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን:ከምኡ`ውን ፈደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ`ዮም።
ፕረዚደንት ብሄራዊ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን፡ አቶ አብደራሕማን ማሕዲ፡ እንተተዓደምና`ውን ኣብ`ቲ ጉባኤ ኣይተሳተፍናን ይብል። ይኹን`ምበር ናትና ኣምሲሎም ጽሒፎም ኣብ ማሕበራዊ መዲያ ዝዘርግሕዎ ደብዳበ ናትና ኣይኮነን-ንኻልእ ግዜ ከምኡ ንኸይደግሙ ውዱቕ ጌርናዮ ኣለና ይብል፡-
“ናትና ኣምሲሎም ዝጸሓፍዎን ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ዝተበተነን ደብዳቤ፡ ናይ ሓሶት`ዩ። ንሕና ደብዳበ ኣይጸሓፍናን ይኹን`ምበር ሕወሓት ዓዲሙና ኔሩ`ዩ። ነቲ ዕድመ ስለዘይተቐበልናዮ ግን ኣይንሳተፍን ኢና ኢልና ነጊርናዮም ኢና” ድሕሪ ምባል ናብ ጉባኤ መቐለ ክንከይድ ኣይደለናን- ንኸደሉ ምኽንያት`ውን የለን ኢሉ።
“ምስ ሕወሓት ዝነበረና ታሪኽ ዝፍለጥ`ዩ። ብኣሸሓት ዝቑጸሩ ተቐቲሎምና ካልኦት ብዙሓት ንስቓይን ኸርተትን ተቓሊዖምና`ዮም። እንታይ ክንገብር ኢና ናብ መቐለ ንኸይድስለዚ እቲ ደብዳቤ ሓሶት`ዩ- መርገጽና ብዝፈልጡ ሰባት ኮነ ተባሂሉ ዝተጻሕፈ`ዩ። ጽባሕ`ውን ብተመሳሳሊ ዘይበልናዮ ከምዝበልናዮ ጌሮም ንኸይጽሕፉ ኢና ንነጽጎ ዘለና።"
ካልእ ኣብ ጉባኤ መቐለ ኣይተሳተፍኩን ዝበለ ውድብ ድማ ፈደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ`ዩ።ኣቦ-መንበር ኦፌኮ ዶ/ር መረራ ጉዲና፡-ካብ ጠቕሙ ጉድኣቱ ስለዝበዝሕ ኣይተሳተፍናን ይብል ።
“ዕድመ ተገይሩልና`ዩ። ናብ መቐለ ተጋቢዝና ኢና። ኣብ`ዚ ዙር`ዚ ግን ኣይተሳተፍናን።በዚ ዘሎ ኩነታት ነቲ ዘሎ ፍልልያት ንምስፋሕ ግዚኡ ኮይኑ ስለዘይተሰመዓና፡ከምኡ`ውን ካብ ጠቕሙ ጉድኣቱ ከምዝን ስለዝኽእል ክንሳተፍ ኣይመረጽናን። ስለዚ ኣብ`ቲ ጉባኤ ኣይተሳተፍናን- ጸብጻብ`ውን ኣይረኣናን” ።
ካልእ ሳልሳይ ናብ`ቲ ጉባኤ መቐለ ዕድመ ቀሪብሉ ግን ከም ዝነጸጎ ዝገልጽ-ግንባር ሓርነት ኦሮሞ-ኦነግ `ዩ፡
ሚካኤል ቦረንኣባል ፈጻሚ ስራሕ ኦነግ `ዩ። ኣብ ግዜ ሕወሓት ብዛዕባ ዝወረደና ጉድኣት ክሳብ ዘይተዘራረብና ኣብ ከምኡ ዓይነት ኣኼባ ክንርከብ ትኽክል ኣይኮነን ይብል።-
“ነቲ መጸዋዕታ ዘቕረቦ ሕወሓት ስለዝኾነ፡ ምስ ኦነግ ዘለዎ ርክብ ድማ፡ ኣብ 1992 ኦነግ ካብ ቻርተር ካብ ዝወጻሉ ግዜ ጀሚሩ ኣብ ኩናት ከምዝነበርና ይፍለጥ`ዩ። ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ከም ውድብ ከቢድ ጉድኣት ወሪዱና`ዩ። ህዝብና ከምኡ ጉድኣት በጺሕዎ`ዩ። ነዚ ኩሉ መጀመርያ ተሓታቲ ንኢህወደግ ዝመርሕ ዝነበረ ሕወሓት`ዩ። ስለዚ ኣብ`ቲ ጉዳይ ክሳብ ዘይተዘራረብና ኣብ`ቲ ኣኼባ ክንርከብ ቅኑዕ ኣይኮነን” ።
ኣብ ክልል ትግራይ ካብ ዝርከቡ ተቓወምቲ ውድባት፡ ዓረና ትግራይ፡ ደሞክራሲያዊ ምትሕብባር ትግራይ፡ ደሞክራሲያዊ ፓርቲ ዓሲንባን፡ ኣብ`ቲ ኣብ መቐለ ዝተኻየደ ጉባኤ ሓይልታት ፈደራሊስት ዝተባህለ መደረኽ ኣይተዓደሙን።
ኣብ`ቲ መድረኽ ዝተሓተቱ ምኽትል ፕረዚደንት ክልል ትግራይ ዶ/ር ደብረጽየን ገብረሚካኤል፡ ስለምንታይ ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ውድባት ፖለቲካ ዘይተዓደሙ ዝብል ሕቶ ቀሪብሉ ኔሩ። ሕገ-መንግስቲ ዘይቅበል ዝኾነ ውድብ ኣይዓደምናን ዝብል ምላሽ ድማ ሂቡ። ብዛዕባ`ዚ ንምኽትል ኣቦ-መንበር ደምክራሲያዊ ምትሕብባር ኣቶ ግደይ ዘራጽየን ሓቲትናዮ ኔርና፡
ህወሓት ዝህቦ ዘሎ ምኽንያት ካብ ጸረ-ደሞክራሲ ተፈጥሩኡ ዝብገስ ሓንካስ ምኽንያት`ዩ ዝብል ምላሽ ዝሃበ ኣቶ ግደይ ካብ መስረቲ ህወሓት ኣቶ ግደይ ዘርኣጽየን፡ ንሕና ናይ ኢትዮጵያ ኾነ ኽልል ትግራይ ፈደራላዊ ስርዓት ንቃወም ኣይኮናን፡ እኳ ደኣስ ነዚ ዘሎ ሕገ-መንግስቲ ተገዚእና ንንቀሳቐስ ዘለናን ንክሕሎ ንቃለስ ዘለናን ውድባት ኢና ኢሉ። “ ውሁድ ፓርቲ ምፍጣር ማለት ፈደራላዊ ስርዓት ምቅዋም ማለት ኣይኮነን። ህወሓት ግን ፈደራላዊ ስርዓት ቅድሚ ሎሚ ዘየኽበሮ ሎሚ ከኽብሮ እንተበለ ዘይጠባዩ እዩ።”
እቲ ኣብ`ዚ ሰሙን`ዚ ኣብ መቐለ ንክልተ መዓልታት ዝተኻየደ፡ `ምድሓን ሕገመንግስትን ሕብረ-ብሄራዊ ፈደራላዊ ስርዓትን` ብዝብል መሪሕ ሓሳብ ዝተኻየደ ጉባኤ፡ በዓል ሓሙሽተ ነጥቢ መርገጺ ብምውጻእ ተዛዚሙ`ሎ።


text:
(https://www.facebook.com/mahmud.hamed.148/posts/894403397432818?tn=K-R)
- ኣብዚ ዝሓለፈ ኣስታት ዕስራ ዓመታት፡ ነዚ ኣብ ኢትዮጵያ መጺኡ ዘሎ ትስፉው ለውጥታት ክዉን ንምግባር ኤርትራ ኣዝዩ ከቢድ ዋጋ ከፊላ ክንሳ፡ ብሰንኪ ሕምቐት መንግስቲ ኤርትራ፡ እቲ መድረኽ ወይ ማእከል-ምርኢት (spotlight)፡ ኢትዮጵያ ሰሪቓቶ። ሰላም ብተበግሶ ኢትዮጵያ እምበር፡ ኤርትራ እዚ ክሉ ዓመታት ንሰላም ዋጋ ከም ዝኸፈለትን ሰላም ዝደሊ ወገን ትጽበ ከምዝነበረትን ዝዝክር ሰብ ውሑድ እዩ ክኸውን። ምኽንያቱ በሪ ናይ’ዚ ሓድሽ መድረኽ ንምኽፋት ይኹን ከምዝተኸፍተን ብናይ ኢትዮጵያ ቀዳማይ ሚኒስተር እያ ዓለም ሰሚዓ። ንሕና እውን ከም ዓለምና ካብ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ሰሚዕናዮን ንሰምዖን ኣለና። ቅሩብ ‘ኳ ንእሽቶ ሕልፊ ከይህልወና። መንግስና ዓባስ ኮይኑ።
- ወያነ ምስ ክሉ ኣንጻር ኤርትራ ከካይዶ ዝጸንሐ ሸርሕታቱ፡ ሎሚ መዓልቲ፡ ኣብ ገጽ ፕረሲደንትና “ናይ ቀደም ሕሳባትና ኣይንገናጽል” በለ። ኣብ መላእ ኢትዮጵያ ከም “ናይ ትማልን ዝኣረገን ስርዓት” ተባሂሉ ርዖኡ’ኳ ክጥቕልል ዕድል ብዘይህብ መገዲ ናብ ትግራይ ከምዘይተሰጐ፡ ሎሚ መዓልቲ፡ ኣብ ገጽ ፕረሲደትና ናይ ሕሉፍ (ኣረጊት ስርዓት) ከምዘይኮነን ናይ መጻኢ ምዃኑን እዩ ነጊሩ። ጽቡቕ መደረ። ይግበረልና ጥራይ ንብል። ንሕና እውን’ኳ ወያነ ክሕደስን ናብ መጻኢ ክጥምትን ኢና ልደልዮ። ግን ሕጂ እውን እቲ ናይ ኤርትራን ትግራይን ናይ ምቅርራብ ስራሕ ብወያነ ተባሒቱ። መንግስትና ኣዝዩ ዓባስ እዩ። ንወያነ ብናይ ሕሉፍ (ኣረጊት ኣተሓሳስባ) ንኸሶ እሞ ንሕሉፍስ ሕሉፍ ከይህልዎ ንሰግእ ኣለና።
- ብሓፈሽኡ፡ ዜናን ትረኻን ናይ’ዚ መስርሕ ሰላም ብኢትዮጵያውያን ዝዝወር ኮይኑ ጸኒሑ። ናብ ኲናት ንምኻድ ዘገደድ ምኽንያት ልኡላውነት ኤርትራ ንምኽባር ነይሩ ካብ ተባህለ፡ ናብ ሰላም ንምኻድ ድማ ልኡላውነት ኤርትራ ከምዝተኸብረ ዘረጋግጽ መርትዖታት ብመንግስቲ ኤርትራ ክግለጽ ኣለዎ። ዝተገብረ ድግሳት ይገበር፥ ዓይንና ካብቲ ኣሽሓት ዝበልዐ ዶብናን ልኡላውነትናን ከቶ ኣይከዝብልን እዩ። እታ ዶብና ክትጥረር ኣለዋ’ሞ ድሕርኡ ክንሞጋገስን ክንትሓቛቐፍን።
ሰራዊታት ምፍንታቶም ጽቡቕ እዩ። ግን ኣንፈት ይኹን ናይ ግዜ መቓን ናይ’ዚ መስርሕ ብመንግስትና ክንሰምዕን መንግስትና ኣፉ ከፊቱ ምስ ህዝቡ እሂን-ምሂን ክብልን ክንደይ ምፈተና። እዚ ድማ ብፍላይ ነቶም ልኡላውነት ኤርትራ ንምኽባር ኣብ ጎድኒ መንግስቶም ደው ዝበለኡ ኣባላት ህግድፍ ይኹን ዘይኣባላት ኤርትራውያን ክብሪ ምኾነ። ንሱ ጥራይ ዘይኮነ፡ መንግስቲ ኤርትራ ንኤርትራውያን ብኣምሳሉ (ማለት በቶም መግለጺ ይኹን መብረሂ ዘይደልዩ ንዝኾነ መንግስቲ ኤርትራ ዝወሰዶ ስጉምቲ ዝድግፉ) ጥራይ እንተዘይሓስቦም ጽቡቕ ነይሩ። ከመይ ሲ ልቢ መንግስትና ክነንብብ ዘይከኣልና ብዙሓት ኤርትራውያን ኣለና። መንግስትና ድማ ናይ ኩልና ክኸውን ይግባእ- ነቶም ልቢ መንግስቶም ዘንብቡን ነቶም ልቢ መንግስቶም ከንብቡ ኣኻእሎ ዝሰኣኑን።
- ብዝተረፈ፡ ኣብ መንግስቲኢ ኤርትራን ኣካይድኡን ዝረአ ዘሎ ሱቕታ ብፍጹም ምኽንያታዊ ኣይኮነን። ኣዝዩ ሓላዂ ዝኾነን መንስታዊ ባህሊ ስለዝሳዕረረ ክኽወን ይኽእል። እዚ ግን ክስበር ኣለዎ። ከም ቀደም ይመስለክን ውሒጅ ይወስደክን ከይከውን፡ ወይ ማዕረ ፍጻመታት ዝጓየ ናይ ሓበረታ ምክፋል መርበባት ከማዕብልን ንዜጋታቱ ከካፍልን ኣለዎ ወይ ድማ ኣብ ከዘንትዎን ከካፍሎን ዘይክእል ፍጻመታት ክጎዪ የብሉን።
- ዘሕዝን እዩ። በዚ ዝረአ ዘሎ ክንፈርዶ እንተኮይኑ፡ ብደረጃ ሃገራት፡ ማለት ብደረጃ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ሓደ ቀዳማይ ሚኒስተርን ክልተ ማዕረ-ፕረሲደንትታትን (co-presidents) ዘለዉና ኮይኑ ይስመዓኒ። ብደረጃ ትግራይን ኤርትራን ክረአ እንከሎ ድማ፡ ክሳብ ሕጂ ወያነ እዩ ነቲ ትረኻ (narration) ተቖጻጺርዎ ዘሎ። Good for you Dr. Debretsion. ግን መንግስትና ኣፉ ንክኸፍት ምሕታት ኣዝዩ ዓቢ ድዩ?
- ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ዝገብሮ ናይ ትዊተር ለጠፋ ጽቡቕ ‘ኳ እንተኾኦነ፡ ዘድልየና ዘሎ ደድሕሪ ፍጻመታት እንዳጎየኻ ንዜናታት ምቅዳሕን ምልጣፍን (copy and paste) ዘይኮነስ፡ ንጡፍ ናይ ዜጋታት ጽምዶ ምትእትታውን ምብርታዕን እዩ። እቲ ሚኒስተር ዝልጥፎ ዘሎ ትዊተራት ኣብ ሻባይት.ኮም ክነንብቦ ንኽእል ኢና። ኢትዮጵያ ናይ ወደባትን ናይ ንግድን ካልእ ሓይሊ ዕማማት ኣቚማ ክትጓየ እንከላ፡ ካብ መንግስቲ ኤርትራ ዝተሰምዐ ነገር የለን። ውሳነታት ብኸመይ ከምዝውሰዱን ዝትግበሩን’ኳ ኣይፍለጥን። እዚ ኣዝዩ መባእታዊ መሰል ናይ ዝኾነ ዜጋ እዩ።
- ብሓፈሽኡ፡ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ በይነ-ሃገራት ይኹን ኣብ ዞባናን ዘርእዮ ዘሎ ተበተብ ዝምስገን እዩ፡ ይኹን እምበር ኣብቲ ንዘቤታዊ ጉዳያት ዝምልከት ክግበር ዝግበኦ ምድላዋት ይኹን ኣብቲ ንመስርሕ ዞባዊ ሰላም ዝትንክፉ ፍጻመታት ምስ ዜጋታቱ ኣብ ዕቱብ ጽምዶ ክኣቱ ኣለዎ። ኣብቲ ንዞባና ዝምልከት ጉዳያት ብናይ ማንትለ ፍጥነት እንተጎየየ፡ ኣብ ዘቤታዊ ጉዳያት እውን እንተወሓደ ቅሩብ እታ ልምድቲ ናይ ኣባጎብየ ለመምታ እንተዘርኢ ክንደይ ተስፋ ዝህብ ምኾነ። ወላ እታ ናይ ኣባጎብየ ለመምታ ኢና ‘ኳ ስኢናያ።
- ፕረሲደንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ድንን ከይበለ (ቅርጹ-ከይሰበረ) ኣብ ዛላምባሳ ምስ መራሕቲ ወያነ ካብ ተዛነየ፡ ዘስግእ ነገር የለን ማለት እዩ፡ ብኩነተ-ኲናት ዝግበር ምኽንያታት ኣብቂዑ እዩ። ተሪፉ ዘሎ ዕማም ምውዳንን ምጽፋፍን ዘቤታዊ ዕዮና እዩ። ድሕሪ ሕጂ ወያነ ዝበሃል ኤርትራዊ ተቓዋማይ ኣይክህሉን እዩ። ምኽንያቱ፡ ፕረሲደንትና ባዕሉ ምስ ወያነ ምውቕውቕ ምባል ሓላል እዩ ኢሉና ኣሎ። እቲ ዶብናን ንዕኡ ንምኽባር ዝተሰውኡ ሰማእታትና ግን ገና እቲ ቀንዲ ዕማምና ኣይተጀመረን ይብሉና ኣለዉ።
- ፕረሲደንት ኢሰያስ ኣብ ዛላምባሳ ምስ መራሕቲ ወያነ ምርኻቡ ተባዕ ስጉምቲ እዩ። ይኹን እምበር፡ ነቲ ናይ ሰላም መስርሕ ባዕሉ ከማእዝኖን ከዘንትዎን ክቖጻጸሮን ዕድል ነይርዎ እዩ። ደድሕሪ ኣዲስ ኣባባ፡ እታ ትቕጽል ንመራሕቲ ወያነ በዳሂት ክትከውን ዝግበኣ ዝነበረ ስጉምቲ፡ ናብ መቐአ ምኻድን ንቤትምኽሪ ትግራይ መደረ ምግባርን እያ ነይራ። ወይ ከኣ ከምኡ ክገብር ድሌት ከምዝነበሮ ግን ከም ዘይጠዓሞ ምግላጽ እያ ነይራ። እታ ዕድል እቲኣ ኣምሊጣ፡ መራሕቲ ትግራይ ብልክዕ ነዚ ዙር እዚ ብኣውዲቕካ ምስዓር (KNock out) ደምዲሞሞ ኣለዉ። ክሉ ብሰንኪ ስእነት ፖለቲካዊ ምትዕጽጻፍን ብሰንኪ ናይ ግዜና ናይ ሚድያን ናይ ልስሉስ ዲፕሎማሲ (soft diplomacy) ኣገዳስነትን ጥበባት ዘይምኽኣልን እዩ።
- እዚ ክሉ ዘነጽሮ እንተሎ፡ መንግስትና ሓገዝ የድልዮ ከምዘሎ እዩ። ምእንቲ ኤርትራን ሓድጊ ጅግና ህዝባን፡ መንግስቲ ኤርትራ፡ ንኤርትራውያን ንምድማር ኣብ ዕቱብ ስራሕ ክኣቱ ኣለዎ። መቸም ኢትዮጵያን ዞባና ደሚርዎ እንድዩ። ተሪፉ ዘሎ ዝቤታዊ ምድማር ዓቕምታት ኤርትራ እዩ። ኤርትራ ዓቕምታታ ከተኣኻኽብ ኣለዋ። ብዙሕ ብኮታት ንርኢ ኣለና። ከምዚ ኢሉ እንተቐጺሉ፡ ኣስጋኢ ክይኮነ ኣይክተርፍን እዩ። ዝቕጽል ኣተኩሮ ኤርትራውያን ሓደትና ምጥንኻርን ቅዋማዊ መንግስቲ ንምትካል ጸቕጢ ምግባርን እዩ። ደጊም ብወያነ ምምኽናይ ኣብቂዑ እዩ። ፕረሲደንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ናብ ኣሳታፊ መድረኽ ንምስግጋር ዝገትእ ምኽንያታት ክጠቅስ ኣይክእልን እዩ። ዝቕጽል መድረኽ፡ መድረኽ ቅዋምነትን ግሉጽነትን ክኸውን ምድፋእ እዋናዊ እዩ።


text:
Radio Erena: 07 July 2016
ፕረዚደንት ሓሰን ሸኽ ማሕሙድ ዝመርሖ ላዕለዋይ ወኪል ፈደራላዊ መንግስቲ ሶማል ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል በንያሚን ናታንያሁ ከምዝተዘራረበ ይግለጽ ኣሎ።
ክልቲኦም መንግስታት ብዛዕባ’ዚ ብማዕከናት ዜና ሶማልን እስራኤልን ዝግለጽ ዘሎ ሓበሬታ ብምልክተ ናይ ኣሉታ ይኩን ናይ እወታ ምላሽ ኣይሃቡን።
ይኹን’ምበር ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል ብዛዕባ’ቲ ርክብ ተሓቲቱ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፣ ዲፕሎማስያዊ ዝምድና ምስ ዘይብልና ሓያሎ ሃገራት ርክባት ኣሎና ካብ ምብላ ሓሊፉ፣ ነዚ ናይ ሶማል ከረጋግጾ ኣይከኣለን።
መንነቶም ዝዓቐቡ ሰበ ስልጣን ሶማል’ውን ንማዕከንን ዜና ታይምስ ኦፍ እስራኤል ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ ፕርዚደንት ሶማል ዝመርሖም ወከልቲ መንግስቲ ምስጢራዊ ዑደት ብምክያድ ምስ መንግስቲ እስራኤል ከምዝተዘራረቡ ጠቒሶም።
መራሕቲ ሶማልን እስራኤልን ምስጢራዊ ርክብ ዘካየድሉ ቦታ ኣብ ከተማ ቴልኣቪቭ ምዃኑ ሓደ ሓደ ማዕከናት ዜና ይገልጻ እኳ እንተለዋ፣ ካልኦት ከኣ እቲ ርክብ ካብ እስራኤል ወጻኢ ምንባሩ የመልክታ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ቤንያሚን ናታንያሁ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ዑደት ኣብ ምክያድ ይርከብ።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ምስ ሸውዓተ መራሕቲ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ኣብ ከተማ ካምፓላ ብምርኻብ ክመያየጥ እንከሎ፣ ኣብዚ ርክብ ዘይተሳተፋ መራሕቲ ኤርትራ፣ ሱዳን፣ ጅቡትን ሶማልን ጥራይ’ዮም።
ሶማል፣ ሱዳንን ጅቡትን ኣብዚ ናይ ናታንያሁ ዑደት ዘይተጸንበራሉ ምኽንያት፣ ንእስራኤል ከም ሃገር ዘይፈልጣ ኣባላት ማሕበር ሃገራት ዓረብ ብምዃነን’ዩ።
ኤርትራ ኣብዚ ናይ ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል ዑደት ዘይተጸንበረትሉ ምኽንያት ግና ኣይተነጸረን።
ሓያሎ ሃገራት ዓረብ ኤርትራ ምስ እስራኤል ምስጢራዊ ወትሃደራዊ ስምምዓት ኣለዋ ዝብል ስግኣት ከምዘለወን ይገልጻ’የን።
=============================


text:
ናይ’ቲ ቈልዓ ናይ ነጻ ግዜ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 6 9 2018
ቈልዑ ንኽጻወቱ፣ ከዕርፉን ነጻ ግዜ ክህልዎምን መሰል ኣሎዎም። ሓደ ጠቕሚ ዘሎዎ ናይ ነጻ ግዜ ንጥፈት ኣብቲ ምዕባለ ናይቲ ቈልዓ ሓገዝ ክኸውን ይኽእል እዩ። መብዛሕትኦም ቈልዑ ኣብ ነጻ ግዜኦም ምስ የዕርኽቶም ክኾኑ ይፈትዉ። ኢንተርነት ክጥቀሙ፣ ተለቪዥን ክርእዩን ሙዚቃ ክሰምዑን ንቡር እዩ። ብዙሓት ብዝያዳ ዝተወደበ ንጥፈታት ይገብሩ።
ስእሊ: Colourbox
-
ስፖርት
መብዛሕትኦም ቈልዑ ኣብ ሽወደን ኣብ ግዜ ቍልዕነቶም ኣባላት ናይ ገለ ስፖርታውያን ማሕበራት ይኾኑ። ዳርጋ ማዕረ ቑጽሪ ደቂ ኣንስትዮ ከም ደቂ ተባዕትዮ ንጡፋት እየን። ናይ ስፖርት ማሕበራት ኣብ ኵሉ ክሊ ዕደም ንዝርከቡ ሰባት ልሙዳት እየን፡ ኾይኑ ግን እቶም ዝበዝሑ ኣብ ስፖርት ዝነጥፉ ቈልዑ ኣብ ክሊ ዕድመ 10-12 ይርከቡ። እቶም ልሙዳት ስፖርት ኵዕሶ እግሪ፣ ምውጣሕ ፈረስ፣ ኢነባንድይ፣ ተኒስ፣ ስፖርት ምሕንባስ፣ ቃርሳ፣ ጂምናስቲክ፣ ኵዕሶ ኢድ፣ ኵዕሶ ሰክዔትን ኣትለቲክስን እዮም።
ናይ ሽወደን ስፖርት ሓደ ዓይነት ደሞክራስያዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ እዩ። እዚ ኣብ ሓደ ማሕበር ማሕበርተኛ ብምኳንን እቶም ኣባላት ናይ ማሕበርተኛ ክፍሊት ብምኽፋልን ይቐውም። ኣብ ናይ ሽወደን ስፖርት መብዛሕትኦም መራሕቲ (ኣሰልጠንቲ)፡ ናይቶም ኣባላት ቈልዑ ወለዲ እዮም። እቶም መብዛሕትኦም ኣሰልጠንቲ ብዘይ ደሞዝ ይሰርሑ። መብዛሕትኡ ግዜ ምስቲ ናይ'ቲ ቈልዓ ስፖርታዊ ንጥፈታት ዝተተሓሓዘ ዝግበር ንጥፈታት ወለዲ ክሕግዙ ትጽቢት ኣሎ።
-
ባህሊ
ቤት ትምህርቲ ባህሊ
ቤት ትምህርቲ ባህሊ ቈልዑን መንእሰያትን ድሕሪ ትምህርቲ ኣብ ስነ-ጥበባውን ባህላውን ንጥፈታት ንኽሳተፉ ዕድል ይህብ።
ኣብ ቤት ትምህርቲ ባህሊ ውላድኪ ድሕሪ ትምህርቲ ካብ ብዙሕ ገለ ንምጥቃስ፡ መሳርሒ ሙዚቃ ፣ ምድራፍ፣ ምስዕሳዕ፣ ምውሳእ ክምሃርን ኣብ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ስነ ጥበብ ክሳተፍን ይኽእል።
ቤት ንባብ
ቤት ንባብ ንዅሉ ሰብ እዩ። ኣብያተ ንባብ መብዛሕትኡ ግዜ ንቈልዑን መንእሰያትን ዝተፈላለየ ንጥፈታት፣ ጸወታታትን መዘናግዕን ኣሎዎም። መብዛሕትኡ ግዜ ኢንተርነት ክትጥቀመለን ትኽእል ኮምፕዩተራት ከምኡ'ውን ፊልምታት፣ ጸወታን ናይ ድምጺ መጻሕፍትን ክትልቃሕ ይከኣል።
መዓልታዊ ምንባብ ንናይቲ ቈልዓ ቃላዊ ብቕዓት፣ ናይ ትምህርቲ ድሉውነትን ውጽኢት ትምህርትን ይጸልዎ እዩ። ጽውጽዋይ ምንጋር ንናይቲ ቈልዓ ማህደረ-ቓላት ይውስኾ፣ ዘንብቦ ንኽርድኦ ይሕግዞን ሓሳባቱ ንኽገልጽ ዓቕሙ የማዕብሎን።
-
ኢንተርነት
ቈልዑ ኣብ ንኡስ ዕድመኦም ምጥቃም ኢንተርነት ክጅምሩ ንቡር እዩ።
ናእሽቱ ቈልዑ ብዙሕ ግዜ ሓጸርቲ ፊልምታት ይርእዩ እዮም። እቶም ቈልዑ እንዳ ዓበዩ ክኸዱ ከለዉ፡ ክሳብ 10 ዓመቶም፡ ምጽዋት ይዛይድ። ድሕሪኡ ተገዳስነት ናይ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃን ይዛይድ።
ሃገራዊ ቤት ምኽሪ መራኸቢ ብዙሓን ሽወደን ንውሉድካ ብጽቡቕ ኣገባብ ንኽትድግፎ ዝሕግዘካ ብሮሽርን ፊልምታትን ኣዳልዩ ኣሎ።
-
ማእከል መዘናግዒ መንእሰያት
ኣብ ማእከል መዘናግዒ መንእሰያት ብሰራሕተኛታት ናይ ነጻ ግዜ መራሕቲ ዝምራሕ ንጥፈታት ኣሎ። ኣብኡ ቈልዑ ካብ ናይ ቤት ትምህርቲ ግዜ ወጻኢ ክራኸቡ ይኽእሉ። ንጥፈታት፣ ውራያት፣ ምሸታዊ ቴማታትን ናይ ጕጅለ ንጥፈታትን ካብ ናይ እቶም መንእሰያት ምንዮትን ድልየትን ተበጊሱ ይስራዕን ይምደብን።
-
ማሕበራዊ ሂወት
ኣብ ሽወደን ንቈልዑን ዓበይትን ዝኾና ማሕበራት ዘሎዎ ሓደ ሓያል ማሕበራዊ ሂወት ኣሎ።


text:
ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑአል ማክሮን ኣንፃር እስላማዊ ዕጡቓት ይዋግኡ ዘለው ወታሃደራቶም ካብ ማሊ ከም ዝወጹ ኣፍሊጦም።ህልውና ወታሃደራቶም ኣብ ጎረቤት ሃገራት ምዕራፍ ኣፍሪቃ ግን ክቕፅል እዩ ኢሎም።
ፕረዚደንት ማክሮን ንምውጻእ ወታሃደራት ፈረንሳ ካብ ማሊ ብዝምልከት ኣብ ፓሪስ ኣብ ዝሃቡዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ብስትራተጅን ዕላማን ምስ ዘይሰማምዑና ስበ ስልጣን መሰጋገሪ መንግስቲ ማሊ "ወታሃደራዊ ምትእትታው እናገበርና ክንቅፅል ይንኽእልን" ኢሎም።
ፈረንሳ ኣብ ማሊ ዝርከቡ 2,400 ሓዊሱ ኣብ ዞባ ሳሕል ኣስታት 4,300 ወታሃደራት ኣለውዋ።ሓይልታት ፈረንሳ እስላማዊ ጥሩፍት ካብ ስልጣን ንምውጋድ ካብ 2013 ኣትሒዞም ኣብ ማሊ ይርከቡ።
ምስዚ ብዝተሓሓዝ መራሕቲ ኣውሮጳ ታኩባ ብዝብል ዝፍለጥ ብኣውሮጳ ዝምራሕ ወታሃደራዊ ግብረ ሓይሊ ካብ ማሊ ከምዘውፅእ ኣፍሊጦም ኣለው። ግብረ ሓይሊ ታኩባ ካብ ፈረንሳ ሓዊሱ ካብ ልዕሊ 10 ሃገራት ኣውሮጳ ዝተዋፅኡ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ወታሃደራት ዝሓቖፈ ሓይሊ እዩ።


text:
መሰረታዊ ሓቅታትን ናይ እምነትና መርገጺናን
መንፈሳዊ ሂወት ጉዕዞ ዝጀምር ናይ የሱስ ኩሩስቶስን ከም ናይ ግሊ መድሓኒ ጌርካ ብምቅባል ክከውን እንከሎ ።እየሱስ ከም ግሊ መድሓኒ ገይርካ ምቅባል ኣብ ሂወትና እግዚኣቢሄር ንዘለዎ ዕላማን ነቲ ናይ ዘልዓለም ሂወት ንማሓዝ ማዕጾ ከፈቲ ኽኮውን እንከሎ ምድሓን ንምቅባል እምነት ቀንዲ ናይ መጀመሪያ ውሳኔና ኣድላይ ሙኩኑ ምስትውዓል ብጣዕሚ ኣድላይ ነገር እዩ ።
ናይ ድሕነት መሰርታዊ ሓቅታት ብእየሱስ ኩሩስቶስ ምእማን እዩ ።
ድሕነት ወይ ምድሓን ኣዳምን ሄዋንን ዝነብሩሉ ካብ ዝነበሩ መጽሓፍ ቁዱስ ገነት ኢሉ ካብ ዝጽዎዖ ኣብቲ ፍጹም ካብ ዝኮነ ዓለም ውሽጢ ብምሳሌ ኣግዚኣቢሄር ዝተፈጠረ ወዲ ሰብ ምስኡ ሓቢሩ ንምስራሕን ሙሉእ ዝኮነ ርኽብን ሕብረትን ኣብቲ ዝነበሩዎ ቦታ ጸኒዕካ ምንባር ዘኽእል እግዚኣቢሄር ኣዳም ዝሀቦ ትእዛዝ ወድሰብ (ኣዳም) ብዘይ ምእዛዙ ምኽንያት ዝመጸ ውድቀት ወይ ከኣ ምስ እግዚኣቢሄር ዝነበሮ ሕብረት ምፍልላይ እግዚኣቢሄር ዳግም ርኽብ ምስ ወድሰብ ዝነበሮ ሕብረት ንምሕዳስ ዝተጠቀመሉ መንገዲ እዩ ።ዘፍ1፡3 የንብቡ ።
ምንም እዃ ኣዳም ብዘይ ምእዛዙ ውጺቱ ሞት ከም ዘስዕበሉ እንተተነገሮ(ዘፍ1፡15-17) ንእግዚኣቢሄር ብዘይ ምእዛዙ ሞት ናብ ሂወቱ ከም ዝዓደመን ከሙኡ ውን ሞት ከም ሰንሰለት ናብ ርእሱን ናብቶም ዝወለዶም ቆልዑት ስልጣን ረኪቡ ካብ ኡውን ናብ ኩሉ ወድሰብ ኽመሓላለፍ ንሪኦ። ''ሮሜ 5፡12 ስለዚ ሓጢያት ብሓደ ሰብ ናብ ዓለም ኣትዩ ፡ ብሓጢያት ድማ ሞት ከምኡ ውን ኩሎም ሓጢያት ስለዝገበሩ ሞት ንኩሉ ሰብ በጺሑ።''
እየሱስ ኩሩስቶስ ጎይታ እዩ ።
እቲ ፍቅሪ ዝኮነ እግዚኣቢሄር ንወድሰብ ስቅ ኢሉ ብዘይ ተስፋ ከይሓድጎ ዳግም ንምብጃው ፕላን ምድላው ኣድለዮ ፡ እዚ ትግበራ እዚይ ናይ ድሕነት መንገዲ ኢልና ንጽዎዖ።
ናይ ድሕናት መንገዲ ወድሰብ ዝተሰዓረሉ ሓጢያትን ሞትን ብምስዓር እግዚኣቢሄር ንሰብ ንርእሱ ኽብሪ መሊሱ ንምቅራብ ዝወሰዶ ስጉምቲ ክከውን እንከሎ። ። በዚ ትግበሩኡ ንወድሰብ ምስኡ ኽፈላለ ዝገበሮ ናይ ሓጢያት ደሞዝ ዝኮነ ናይሞት ዋጋ ብምኽፋል ወድሰብ ካብ ሓጢያቱ ይቅሪታ ንኽረኽብ ብምግባር እግዚኣቢሄር ንወድሰብ ምስ ሪእሱ ዘታዓረቀሉ ዓብይ ጥበቡ እዩ ።እዚ ኩነት ብወድሰብ ፈጺሙ ዘይካኣል ብሙኳኑ እግዚኣቢሄር ሓደ ወዱ ብምልኣኽ ከምዝፈጸሞ ከምኡውን እግዚኣቢሄር ንወድ ሰብ ዓብይ ፍቅሩ የረዳኣና።ዮሀ3፡16 -17።
ከምኡውን እዚ ኩነት ካባና ጻዕሪን ኽእለትን ዘይኮነስ ብናይ እግዚኣቢሄር ምሕረትን ኽእለትን ከምዝተገበረልናን ንሕነውን ካብ ጸጉኡ ዝተልዕለ እየሱስ ካብ ዝከፈሎ ዋጋ ብምእማንን ንሱ ከም ናይ ግሊ መድሓኒና ገይርና ብምእማና ጥርሕ ዝርከብ ምድሓን ከምዝኮነ መጽሓፍ ቁዱስ ብግልጺ የርደኣና ።ሮሜ 5፡7-11
''ሮሜ፦ ሰብ ብልቡ ኣሚኑ ይጸድቕ፡ ብኣፉ ተኣሚኑውን ይድሕን እዩ፡ ስለዚ ብኣፍካ የሱስ ጐይታ ምዃኑ እንተ ነገርካ፡ ብልብኻውን ኣምላኽ ካብ ምዉታት ከም ዘተንስኦ እንተ ኣመንካ፡ ክትድሕን ኢኻ።''
መጽሓፍ ቅዱስ ናይ እግዚኣቢሄር ቃል እዩ ።
መጽሓፍ ቁዱስ ኣብ እግዚኣቢሄር ዝነበረ ናይ ሕጅን ናይ ዝመጽእን ናይ ባዕሉ ድሌት ንወድሰብ (ንግልና ንቤተሰብና ንቤተኽርስትያናን ንምድር ) ዘለዎ ድሌት ፣ፕላን ኣብ ውሽጢ ዘመናት ዝገለጾን ዝግለጸሉን ዘሎ ብመንፈስ ዝተጻሓፈ መጽሓፍ እዩ ።2ይጢም3፡16 እቲ ናይ እግዚኣቢሄር ሰብ ፍጹምን ንሰናይ ስራሕ ዝተዳለወ ንኽከውን መንፈስ እግዚኣቢሄር ዘለዎ መጽሓፍ ኩሉ ንትምህርትን ተግሳጽን ልቢ ንምቅናዕ ብጽድቂ ንዘሎ ምኽሪ ደጊሙ ይጠቅም ።ናይ መጽሓፍ ቁዱስ ቀንዲ ዝኮነን ዘገሪምን ዝኮነ ባህሪ ምንም እኳ ንምጽሓፍ 40 ዝኮኑ ዝተፈላለዮ ጸሓፍቲ ካብ 1800 ዓመታት ግዜ ንላዕሊ ወሲዱ እንተተፈጸመ ፍጹም ነንሕድሕዱ ዘይጋጮ ሙኳኑ እዩ ። መጽሃፍ ቁዱስ ሓዱሽ ኪዳንን ቡሉ ኪዳንን ብምባል ኣብኽልተ ዝተከፈለ መጽሓፍ ኽከውን እንከሎ እየሱስ ኩሩስቶስ ቅድሚ ምምጹኡ ኣግዚኣቢሄር ምስ ደቂ ሰባት ዝነበረ ርኽብ ዝሓዘ 39 መጽሃፍቲ ቡሉይ ኪዳን ኢልና ክንጽውዖ እንከለና ፡ እየሱስ ናብ ዚ ምድር ምስመጸን ድሕሪ ሞዕራጉን ዘሎ 27 መጽሓፍ ድማ ሓዱሽ ኪዳን ብምባል ንጽዎዖ ። እዝይ ብጠቅላላ 66 መጽሓፍቲ ዝሓዘ ሙኳኑ የርዳኣና ።
መጽሓፍ ቁዱስ ካብ ዝፍለጠሉ ባህሪታቱ ብውሕድ እግዚኣቢሄር ብዕሉ ብስልጣን ኣነ ብምባል ዝዛረበሉ ባህሪኡ ዝገለጸሉ ንወድሰብ ዘለዎ ዓላማን ቃልኪዳንን ከምእውን ተስፍኡ ዝገለጸሉ መጽሓፍ እዩ ።ከምኡውን ኣብ ውሽጡ ታሪካትን ፣ፍልስፍናን ቅኔታትን ፣ትንቢታት ዝሓዘ መጽሓፍ እዩ ።
ኣድላይነት ጥምቀት ፡
ናይ ማይ ጥምቀት ንእግዚኣቢሄር ናይ ምእዛዝና ምልኽት ክከውን እንከሎ ኣብ ሓደ ኣማኒ ሂወት ውሽጢ ትኽኽል ዝኮነ ናይ ውሽጢ ለውጢ ምኪያዱ ንምግላጽ እንገብሮ ትግበራ እዩ ።እዚ ድማ እየሱስ ኣብ ልዕሊምድሪ ብምሳሌ ዝተመላለሶ ናይ ሂወት ልኽዕ ንምንባር ዘለና ውሳኔን ቆራጽነትን የሪኢየና ።
''ሮሜ 6፦4 እምብኣርሲ ኸምቲ ክርስቶስ ብኽብሪ ኣቦኡ ኻብ ምዉታት ዝተንስኤ፡ ከምኡ ኸኣ ንሕና ብሓዳስ ህይወት ምእንቲ ኽንመላለስ፡ ናብ ሞት ብጥምቀት ምስኡ ተቐበርና።5 ሞትና ንሞቱ መሲሉ ሕቡራቱ እንተ ዀንናስ፡ ከምኡ ኸኣ ብትንሳኤኡ ኽንሐብሮ ኢና። 6-7እቲ ዝሞተ ኻብ ሓጢኣት ሓራ ወጺኡ እዩ እሞ፡ እዚ ደጊም ንሓጢኣት ከይግዛእ፡ እቲ ናይ ሓጢኣት ስጋ ምእንቲ ኺጠፍእ፡ እቲ ኣረጊት ሰብና ምስኡ ኸም እተሰቕለ፡ ፈሊጥና ኣሎና። ናይ ጥምቀት ኣድላይነት እየሱስ ንርእሱ በምጥማቁ ዘርእየና ኽኮውን እንክሎ እዚ ዓለም ለቂቁ ቅድሚ ምካዱ ኩሉ ሰብ ከም ግሊ መድሓኒኡ ገይሩ ድሕሪ ምእማኑ እዚይ ስርዓት ንኽገብሩ ትእዛዝ ምሀቡ እዚይ ስርዓት ዓብይ ዝኮነ መንፈሳዊ ኽብደት ዘለዎ ኣብ ኣመንቲ ኽግበር ዝግበኦ ሙኳኑ ኣመልካቲ እዩ ።
የመንፈስ ቁዱስ ጥምቀት ፣
ኣመንቲ ናይ እግዚኣቢሄርን ስራሕ ብትግሀት ንኽሰርሑ ናይ መንፈስ ቁዱስ ጥምቀት ኣድላይ ከምዝኮነ መጽሃፍ ቁዱስና ኣብ ዝተፈላለየ ቦታ ተገሊጹ ብፍላይ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት ምዕራፍ 1፦8 መንፈስ ቅዱስ ናባኻትኩም ምስ ዚወርድ ግና፡ ሓይሊ ኽትቅበሉ፡ ኣብ የሩሳሌምን ኣብ ኲላ ይሁዳን ኣብ ሰማርያን ክሳዕ ወሰን ምድሪ ምስክር ክትኰኑኒ ኢኹም፡ ብምባል ናይ መንፈስ ቁዱስ ጥምቀት ኣብ ልዕሊ ሂወቶም ንኣገልግሎቶም ዓቢይ ሓይሊ ከምዝህበኩም ገሊጽሎም ኔሩ ።እዚ ድማ ድሕሪ ኣብ ዝነበሮም ምንቅስቃስ ብግልጺ ዝተራእየ ኽከውን እንከሎ ናይ መንፈስ ቁዱስ ሓይሊ ምቅባሎም ቃሉውን ብዓሚቁ ምርዳእን ብግልጺ ኽዛረቡን ብድፍረት ንካልኦት ንኽምስኽሩ ኣኽኢልዎም ።
ከምኡውን ናይ መንፈስ ቁዱስ ጥምቀት ንኣመንቲ ናይ መንፈስ ቁዱስ ህያባት ንምቅባል ማዕጾ ከፍቲ ሙኳኑ እዚኣቶም ህያባት እግዚኣቢሄር ቤተኽሪስትያን ናብ ምል ኣት ንምምጻእን ንምህናጽን ከምዝጠቅሙ ሙኳኖም ምርዳእ ኣመንቲ ኽንጸምኦምን ድሕሪ ምስ ተቀበልናዮምን ደጊምና ኣካሉ ዝኮነት ቤትክርስትያን ውሽጢ ብግቡእ ኽንጥቀመሎም ይግባእ ። ብፍላይ ሕጂ ዛኣተናዮ ናይ ዘመን መጨርሽታ ኣብ ኤፌሶን ምዕራፍ 4፡11 ዝተገለጹ ህያባት ቤተኽርስትያን ፉሉይ ዝኮነ ኣትኩሮት ብምሀብ ኣካሉ ንፍጽምና ኽተዳሉ ይግባኣ።
ኤፌ 4፦11-13 ኵላትና ናብ ሕብረት እምነት፡ ናብ ፍልጠት ወዲ ኣምላኽ፡ ናብ እኹል ሰብኣይ፡ ናብ ልክዕ ምልኣት ብጽሕና ክርስቶስ ክሳዕ እንበጽሕ፡ እቶም ቅዱሳን ነቲ ግብሪ ኣገልግሎት ንምህናጽ ስጋ ክርስቶስ ምሉኣት ምእንቲ ኪዀኑ ኢሉ፡ ንሱ ገሊኦም ሃዋርያት ገሊኦም ድማ ነብያት፡ ገሊኦም ከኣ ወንጌላውያን፡ ገሊኦምውን ጓሶትን መምህራንን ኪዀኑ ሃበ።
ናይ ቤትኽርስትያን (ማሕበረሰብ ) ኣድላይነት
ቤትኽርስትያን ናይ እግዚኣቢሄር ናይ ዘልኣለም ሓሳቡ ክትከውን ከላ ቤትኽሪስትያን እቲ ህንጻ ዘይኮነስ ኣብ ውሽጢ ልቢ እግዚኣቢሄር ዘሎ ናይ ዘልኣለም ሓሳቡ ናብ ፍጻሜ ንምምጻእ ናይ ሂወት ለውጢ ንምህናጽ ኣትኩሮት ዝገበሩን ትንቢታዊ ናይ እግዚኣቢሄር ሓሳብ ናብ ፍጽሜ ንምምጻእ ዝተጸውዑ ሰባት ዝተኣካከቡላ እያ ።ማቴ16፡18 እየሱስ ውን ቤተክርስትያኔን( ንማሕበሪይ) ኽሰርሓን ናይ ደጌታት ሲኦል ድማ ኣይሕይልዋን ኣብዚ ቦታ ቤተኽርስትያን ዝብል ቃል ብግሪኽ ekklesia ንሓደ ዓላማ ዝተጽወዕ ከምበባል ክከውን ከሎ እዚይ ማለት ቤተክርስትያን ብብዙሕ ኣንፈት ናይ ሂወት ተሳትፎ ዘለዎ ናይ ዝተሀነጸ ሂወት ምትእኽካብ እንበር ሀይማኖት ማሕበር ከምዘይ ኮነ የረዳኣና።
ስለዚይ ቤተኽርስትያን ናይ እግዚኣቢሄር ድሌት ብዝበለጸ ምምላእ ንኽንኽእል እግዚኣቢሄር ሕብርተሰብ ፈጢሩልና ማለት ንኽእል ።እዚይ ውን ብሕብረት እንገብሮ ሓደ ጎል ዘተኮረ ናይ ሓድነት ምንቅስቃስ ብዙሕ ፍረ ኽነፍሪን ብቀሊሉ ዓበይቲ ዓወታትን ንኽንጭብጥ የኽእል ።
''ዘሌዋውያን 26፡8 ሓሙሽተ ኻባኻትኩም ንሚእቲ ይሰጒዎም፡ ሚእቲ ካባኻትኩም ንዓሰርተ ሽሕ ይሰጒዎም፡ ጸላእትኹም ብሴፍ ኣብ ቅድሜኹም ይወድቁ።'' እዚ ናይ መጽሓፍ ቁዱስ ኽፍሊዘሪኢየና ከም ግለ ሰብ ምስቲ ህብረትሰብ ብሃደ ዓላማ ኽንወሀሀድ እንከለና ተኣምርታዊ ብዝኮነ መንገዲ ምህርትን ( ፍሪታትን) ከምዝውስኽ እዩ።
ስለዚ ከም ግለሰብ እንገብሮ ምንቅስቅስ ዓላማ ኩሉ ንህብረትሰብ ዕቤት ኽኮውን ይግባእ ማለት እዩ ።ብተወሳኪ እዚ ሓቂ ኣነ ብግለይ ዝገብሮ ምንቅስቃስ ጠቃምነቱ ንሙልእ ኣካለይ (ነቲ ሕብርተሰብ ) ኣድላይ ብዝኮነ ነገር ኽኮውን ይግባእ ።ናብ ዝብል ሪኤት ይወስደና ።
ማቴ 18፡ 19-20 ክልተ ወይ ሰለስተ ዀይኖም ብስመይ ኣብ እተኣከቡሉ ኣነ ኸኣ ኣብኡ ኣብ ማእከሎም እየ እሞ፡ ክልተ ኻባኻትኩም ኣብ ምድሪ ብዚልምንዎ ነገር ኵሉ እንተ ተሳማምዑ፡ ካብቲ ኣብ ሰማያት ዘሎ ኣቦይ ኪውሀቦም እዩ፡ ኢለ ኸም ብሓድሽ እብለኩም አሎኹ። ኣብ ልዕሊ ከም ዝረኣናዮ ከምዚ ዓይነት ሓድነት ምንባሩ እግዚኣቢሄር ስሌና መደባቱ ከንቀሳቅስ ከምዘኽእሎ ብግልጺ የረደኣና ።ከምኡውን ኣብዚ ቦታ ምስምማዕ (Agree)ዝብል ቃል ብእንግልሽ ትርጉሙ symphony(ሲምፓኒይ)ማለት ሃደ ውጺት ንምምጽእ ብሓድነት ዝግበር ናይ ሕድሕድና ናይ ግልና ምንቅስቃስ ማለት ሙኳኑ ናብ ሓደ ዓላማ ዘተኮር ከምዚይ ዓይነት ሓድነት መሰረት ሓድነት ነቲ ንገብሮ ስጉምቲ ካብ ተፈጥሮ ግምት ንላዕሊ ዝኮነ በርትዕ ፉሉይ ኽእለት ዘገርም ውጺት ከምዝህበነ ዘረዳኣና ኽፍሊ እዩ ።
ናይ ተሀድሶ ኣድላይነት ፡
ተሀድሶ ዝብል ቃል ብግልጺ ኣብ መጽሃፍ ቁዱስና እንረኽበሉ ሓደ ቦታ እንተሎ ኣብ እብ 9፡10 ዘሎ እግዚኣቢሄር ናብ ናይ ዘልኣላለም ሓስቡ ኽግስግስ ኣብ ጉዕዞ ውሽጢ ደረጃ ብደረጃ ሪኣሱን ሓስቡን ዝገልጸሉ ናይ ሰማይ ሓቂ ስጉምቲ ከምዝኮነ መጽሃፍ ቁዱስና ከነ ታሪኽ የረደኣና ።
''እብ9፡10 ፈታኒት ድንኳን ኣብዚ ገና ደው ኢላ ኣላ ናብ ቅድስቲ ዝወስድ (ሕዱሽ)መንገዲ ገና ከምዘይተገለጸ መንፈስ ቁዱስ ያሳያል ።9-10 እዝይ ነዚ ሕጂ ግዜ ምሳሌ እዩ ።እዚኣቶም መባእን መስዋእትን ይቀርቡ እዚኣቶም ኽሳብ ምሕዳስ ዘመን ዝከውን ዝተቀመጡ ስለ ምግብን መስተን ስለ ዝተፈላለዩ ምሕጻብን ዝኮኑ ናይ ስጋ ስርዓት ጥራሕ እዮም ።እቲ ዝምለክን ብሕልና ፍጹም ኽገብሩዎ ኣይኽእሉን ። ከምኡ ውን ኣብ ሓዋ 3፡21 እግዚኣቢሄር ካብ ቀደም ጀሚሩ ብቅዱሳን ነቢያቱ ኣፍ ዝተዛረቦ ነገር ኩሉ ኽሳብ ዝሕደሰሉ ዘመን ሰማይ ኽቅበሎ ይግቦኦ ።ብምባል ኽሩስቶስ ተመሊሱ ኽሳብ ዝመጽእ ተሀዱሶ ቀጻሊ ሙኳኑ የሪኤና ።
ተሀዱሶ ዝብል ቃል ብግሪኽ diorthosis(ዲዮርቶሲስ)ማለት ኽኮን እንከሎ ትርጉሙ ሓደ ነገር ብቀጻልነት ኽቃናዕ ከም ኡውን ሓደ ነገር ናብቲ ቀደም ዝተፈጠርሉን ትኽኽል ቦቱኡ ምምላስ ቀት ምባል ኩነት ወይ ቦቱኡ ዝለቀቀ ዝተሰበረ ወይ ዝተጣመመ ዓጽሚ ናብ ቦቱኡ ናብ ምምላስ የሪኢየና ።
በእንግሊዘኛ ኦሪቶፔዲክ ዝብል ቃል ኽሕዝ እንተሎ ቃሉ ናይ ሕኽምና በዓልማያታት ዓጽምን ጅማውቲ ንምቅናዕ ዝገብርዎ ናይ መጽናዕቲ ኽፍሊ ይጥቀሙሉ ። Orthopaideia ዝብል ናይ ግሪኽ ቃል ናይ ኽልተ ቃል ጥምረት ኮይኑ ኦርቶ ምቅናዕ ኮይኑ ፕያዳያ ከኣ ህጻናት ሙሉእ ብሙልእ ክሳብ ዝዓቢዩ ምንኽብካብ የሪኢ።ስለዚይ ተሀድሶ ናይ ድሕንነት ምልኣት ቀንዲ ኽፍሊ እዩ ።ማለት ንኽእል ።
ድሕነት ብናይ ተሓድሶ ቋንቋ ሂወት ምኽፋል ፣ ብሓድነት ጎይታ ምምላኽ ብኩሉ ኣንፈት ንሂወት መለኮታዊ ምሪሒት ንምቅባል ብኩሉ ናይ ሂወት ኣንፈት ዝግበር ናይ ነጻነት ጉዕዞ ፣ጸጋ ምኽፋል ማለት ክከውን ከሎ ኣመንቲ ናብዚ ናይ ብስለት ምልኣት ንኽመጹ ተሀድሶ ብጣዕሚ ኣድላይን ቁልፊ ሓቅ እዩ ። ተሀድሶ ካብ ግሊ ግዕዞ ሓሊፉ ኣብ ማሕበር ኽትርጎም ከሎ ገጽ ምጭምዳድ ዘይብላ ኣዚያ ምልኽዕቲ ቤተኽርስትያን ንኩሩስቶስ ንምቅራብ ዓቢይ ኣስተዋጸኦ ዝዓይይ ኽኮውን እንከሎ ኣብ ውጺት ቤተኽርስትያን በማተርያላዊ ዘመልእት ዓለማዊ ኣራኣእያ ቀስ እንዳበለ ናብ ቤተኽሪስትያን ዘኣተወሉ ናይ ጸላኢ ፍልስፍና ብምስዓር መተካእቱኡ ኣብ ኢሳ60፡1ን ኣብ 2 ዝተኣተወላ ቃል ፍጻሜ ንከረክብ ዓብይ ግደ ኣለዎ ።
'' ኢሳ60፦ 1 ብርሃንኪ መጺኡ፡ ክብሪ እግዚኣብሄር ከኣ ወጺኡልኪ እዩ እሞ፡ ተንስኢ፡ ብርሂ። 2 እንሆ፡ ጸልማት ንምድሪ፡ ጣቓ ድማ ንህዝብታት የጐልብቦም፡ ግናኸ እግዚኣብሄር ኣብ ልዕሌኺ ኺወጽእ፡ ክብሩውን ኣብ ልዕሌኺ ኺርኤ እዩ። 3 ኣህዛብ ናብ ብርሃንኪ፡ ነገስታት ከኣ ናብ ጸዳል ምብራቕኪ ኺመጹ እዮም። ''


text:
Radio Erena: 18 April 2019
ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ኣብ ማእቶት ተዋፊሩ ዝጸንሐ ሰራዊት፣ ናብ ዞባ ጋሽ ባርካ ይንቀሳቐስ ከምዘሎ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ምንቅስቓስ ሰራዊት፣ ካብን ናብን ንቡር ፍጻሜ እኳ እንተኾነ፣ እዚ ኣብ ዚ ሳልስቲ’ዚ ዝካየድ ዘሎ ምንቓስቃስ፣ ኣብ ሱዳን ኣጋጢሙ ካብ ዘሎ ኩነታት፣ ኣብ ተሰነይ፣ ኣቑርደትን ካልእ ከባቢታት ምዕራብ ኤርትራን ጽልዋ ከይህልዎ ካብ ምስጋእ’ዩ ዝብል ጥርጣረታት ከምዘሎ ይግመት።
ካልኦት ወገናት ድማ እቲ ሰራዊት ብዘይዕረፍቲ ካብን ናብን ዝንቐሳቐስ ዘሎ፣ ኣብ ህሉው ኩነታት ሃገር ከየተኩርን ሕቶታት ከየለዓዕልን ካብ ምስጋእ ምዃኑ የመልክቱ።
ምስ ኢትዮጵያ ድሕሪ ዝተጀመረ ሓድሽ ርክብ፣ ብርክት ዝበለ ሰራዊት፣ ናብ ኢትዮጵያ ዘእቱ ጽርግያታት ኣብ ምጽጋን ተዋፊሩ ምህላዉ ይፍለጥ።
ንዝመጽእ ኣርባዕተ ዓመታት፣ ምጥያስ ይኹን ምፍናው ሰራዊት ከምዘይህሉ ኣቐዲሙ ከምዝተሓበረ ዝዝከር ኮይኑ፣ “ወያነ ጠቕሊላ ክሳብ ትጠፍእ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ኩነታት ኣየተኣማምንን’ዩ ፣” ዝብል ምኽንያት’ዩ ብመንግስቲ ኤርትራ ዝወሃቦ ዘሎ።