text:
“ፍቕሪ ኣደን ሃገርን ሓደ እዩ” ስነ-ጥበባዊት ጸሃይቱ በራኺ ብ’ዓብደልቃድር ኣሕመድ ኣብ ካፈተሪያ ሚኒስትሪ ዜና’ዩ ቅድሚ ቐትሪ – መሳርሕተይ ኣቶ ሰለሞን በርሀ፡ ሓንቲ ንእሽቶ መጽሓፍ ሒዙ ናብታ ዘዘውትራ ኮፍ መበሊት ጣውላ ቀረበ’ሞ፡ ኣዒንተይ ናብታ ሒዙዋ ዝነበረ በዓልቲ ሕብራዊት ገበር ንእሽቶይ መጽሓፍ ተወርወራ። “እስከ’ዛ መጽሓፍ” ብምባል ኢደይ ምስ ሰደድኩ ከኣ’የ […]
ሸያጢ ምስጢራት እስራኤል፡ ሞርዶኻይ ቫኑኑ! ተርጓሚ መብራህቶም ኣብረሃ ኣስመላሽ ሞርዶኻይ ቫኑኑ፡ ካብ ኣይሁዳዊ ቤተሰብ፡ 1954 ኣብ ሰሜናዊ ኣፍሪቃ ሞረኮ ተወሊዱ። ወዲ ትሽዓተ ዓመት ምስ ኮነ፡ብምኽንያት ምጥርናፍ ኣይሁድ ምስ ስድራቤቱ ናብ እስራኤል ግዒዙ። ኣብ እስራኤል ባር ሸቫ ኣብ እትብሃል ከተማ ዓብዩ። ዕድሚኡ 18 ዓመት ምስ በጽሐ፣ ሃገራዊ ጉቡኡ ንምፍጻም […]
ቁንጫል፡ ብዛዕባ ኣድማሳዊ ተቓላሲ ኤርነስቶ ቸጉቬራ ተርጓሚ መብራህቶም ኣብርሃ ኣብ ልዕሊ ዝኮነ ይኹን ህዝቢ ዓሚቕ ፍቕሪን ክብሪን ነይርዎ። ዜግነት ኣልቦ፣ ዓለምለኻዉ ተቃላሳይ፣ ዓሌት ቋንቋን ሕብርን ከይፈለየ ንዝተጨኮኑ ዝተገፍዑ ፍትሒ ዝራሓቖም ዜጋታት ተቆርቋሪ #ኤርኔስቶ ቼ-ጉቬራ. June 14 1928 ኣብ(Rosario)ዝተባህለት ከተማ ኣርጀንቲና ተወሊዱ። ኣብ ንእስነቱ ሓያል ኣምባባይ መጽሓፍቲ፡ ሓያል […]
ፈጠራዊ ኣተሓሳስባ ብ Ghirmay Abraham ፈጠራዊ ኣተሓሳስባ፡ ኣብ ህይወት ደቂ-ሰብ ውልቃዊ ደረጃ ዘዕብን ናብ ዘይተበጽሐ ክውንነት ወይ ንዓለም ብኻልእ ሸነኽ (ዘይተለምደ) ኣጠማምታ ንኽንርእያ ዝሕግዝን ጥበባዊ ክእለት’ዩ። ዋላ’ኳ ኣብዚ እዋን’ዚ ኵሉ ሰብ ምስ ፈጠራዊ ዓቕሙ ከም ዝውለድ እተረጋገጸ እንተዀነ፡ ክሳብ’ዚ ቀረባ እዋን፡ ፈጠራ ምስ ስነ-ጥበበኛታት፡ ሙዚቀኛታትን ተመራመርቲ […]
ዓቕሊ ጽበት ዝፈጠሮ ፈተነታት፡ ምጥራዝ ኤርትራውያን ካብ እስራኤል! ካብ ዕለት ሓደ ናይ ወርሒ ክልተ 2018፡ ነብሲ ወከፍ ኤርትራዊ ስደተኛ፡ ቪዛ ከሐድስ ናብ ክፍሊ ኢመግረሽን ምስ ከደ፡ ክልተ ምርጫታት ክወሃብ ከም ዘለዎ መንግስቲ እስራኤል ወሲኑ ኣሎ፡፡ እዚ ድሕሪ ነዊሕ ክርክርን ክትዕን፡ ብዕለት 3 ናይ ወርሒ ጥሪ 2018 ዝሓለፈ ውሳነ፡ […]


c: text/html

text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ምሥጢረ ሜሮን
‘ሜሮን’፡ ድኅሪ ሥርዐተ ጥምቀት ዚፍጸም ጸጋ እግዚአብሔር ንምእመናን ዝወሃበሉ “ቅዱስ ቅብኣት” እዩ። ብዝርአ ኣገልግሎት ምቕባእ፡ ነቲ ዘይርአ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ስለዘውህብ ምሥጢረ ሜሮን ይበሃል። እዚ ምሥጢር’ዚ ድኅሪ ምሥጢረ ጥምቀት ዚፍጸምን ንእኡ ዘጽንዕን ብምዃኑ ዘይድገም ምሥጢር እዩ። ከምኡ’ውን ሓድሽ ጽላት፡ ሓድሽ ቤተ ክርስቲያን ሓደስቲ ንዋየ ቅድሳትን ኣሣእልን ምእንቲ ኪቕደሱ ቅብኣ ሜሮን ይቕብኡ እዮም።
ቅዱስ ቅብኢ ሜሮን ካብ ብዙኃት ናይ ዘይቲ ጠባይ ዘለዎም ኣትክልቲ ምስ ተዳለወ ብፍሉይ ጸሎት ቅዱስ ፓትርያርክን ሊቃነ ጳጳሳትን ተባሪኹ ይኸብር።
ቅብኣ ሜሮን ካብ ብዙኅ ዘይቲ ኣትክልቲ ተሓዋዊሱ ሓደ ምዃኑ መንፈስ ቅዱስ ሓደ ኪኸውን ከሎ ሃብትታቱ ግና ብዙኅ ምዃኑ ዘረድእ’ዩ።
• ቅብኣ ሜሮን ኣቐዲሙ ኣብ ብሉይ ኪዳን ንመንፈሳዊ ኣገልግሎት ይውዕል ነይሩ እዩ።
ያዕቆብ፦ ካብ ኣዳም ጀሚሮም ክሳዕ ሙሴ ዝነበሩ ኣበው ካብ እግዚአብሔር እናተሸሙ፡ ሃብተ ትንቢትን ክህነትን መንግሥትን እናተቐበሉ የገልግሉ ነበሩ። ኣቦና ያዕቆብ ውን ናይ’ዚ በረኸት እዚ ተኻፋሊ ኾይኑ ነታ ራእይ ሰማያት ዝረኣየላ ቦታ ዘይቲ ኣፍሲሱላ እዩ። (ዘፍ. 26፡10-ፍጻሜ) እዚ ንካህናት ሓዲስ ኪዳን ኣብነት እዩ።
እቲ ዘይቲ፡ ናይ ምሥጢረ ሜሮን፣ ኣቦና ያዕቆብ ናይ ካህናት ምሳሌ ኾይኑ ኣቦና ያዕቆብ ነቲ ቦታ ዘይቲ ኣፍሲሱ ከምዘኽበሮ ካህናት ድማ ብቅብአ ሜሮን ጸጋ እግዚአብሔር የውህቡ። ንጸጋ ጥምቀት’ውን የኽብሩሉ።
ኣሠራርሓን ኣገልግሎትን ቅዱስ ቅብኢ ንሊቀ ነቢያት ሙሴ ዝመሃሮ ልዑል እግዚአብሔር እዩ። ንሙሴ ኪዛረቦ ኸሎ “ንእኡ ከምቲ ኽኢላ ገባር ቅብኢ ዝገብሮ ጌርካ ጥዑም ዝጨናኡ ቅዱስ ዘይቲ ቅብኣት ግበሮ። ንሱ ቅዱስ ዘይቲ ቅብኣት ይኹን። ሽዑ ብእኡ ጌርካ ነቲ ኣነ ዝርከበሉ ድንኳን ምርኻብን ንታቦት ኪዳን፡ ንሰደቓን ነቲ ኣብ ሰደቓ ዘሎ ኣቕሑን፡ ንቐዋሚ ቐንዴል ምስ ናውቱ፡ ንመሠውዒ ዕጣን፡ ንመሠውዒ ናይቲ ዚሓርር መሥዋዕቲ ምስ ኣቕሑኡ፡ ነቲ ሸሓንን ኣጋሮኡን ቅባእ። ነዚ ዅሉ ቐድሶ እሞ ዅሉ ፍጹም ቅዱስ ኪኸውን እዩ። ዝተንከዮ ዘበለ ዅሉ ኸኣ ኺቕደስ እዩ’ በሎ። (ዘፀ. 30፡25-29) እቶም ብክህነት ኬገልግሉ ዝተመደቡ ኣሮንን ደቁን ክህነቶም በዚ ቅዱስ ቅብኢ ጸንዐ። “ንኣሮንን ንደቁን ብክህነት ምእንቲ ኬገልግሉኒ ቅብኣዮምን ቀድሶምን” በሎ። (ዘፀ. 30፡30) እዚ ሥርዓት’ዚ ቐጻልነት ዘለዎን ንወለዶታት ዚመኃላለፍ ምዃኑን ኪገልጽ ከሎ’ውን “እዚ ንውሉድ ወለዶኹም ቅዱስ ዘይቲ ቅብኣት ይኹነለይ” ይብል። (ዘፀ. 30፡31) እዚ ቅዱስ ቅብኢ’ዚ ከም ተራ ቅብኣት ዝኾነ ሰብ ኪሠርሖን ኪጥቀመሉን ከም ዘይግባእ ከረድእ ከሎ፡- “ኣብ ኣካላት ማንም ሰብ ኣይኵዖ፡ በቲ ናቱ ኣቃምማ ዝተዳለወ ኻልእ ዘይቲ ኣይትግበሩ። ንሱ ቅዱስ’ዩ እሞ ንኣኻትኩም ከኣ ቅዱስ (ፍሉይ) ይኹን። እቲ ኸምኡ ዝበለ ቅብኢ ዝገበረን እቲ ካህን ንዘይኮነ ኻልእ ሰብ ካብኡ ዝለኸየን፡ ካብ ሕዝቡ ይወገዝ” ይብሎ። (ዘፀ. 30፡32-33) በዚ መሠረት ካብ ቤተ ኣሮን (ነገደ ሌዊ) ዝተወልደ ብኽህነት ከገልግል፣ ካብ ቤተ ዳዊት(ነገደ ይሁዳ) ዝተወልደ ድማ ብንጉሥነት ኪመርሕ በዚ ቅዱስ ቅብኣት ይቕባእ ነበረ።
• ኣብ ዘመነ ብሉይ ኪዳን ከም ኣብነት ተገሊጾም ዘለዉ ኣብ ሓዲስ ኪዳን ተፈጸምቲ ኾይኖም ንረኽቦም።
ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ንደቀ መዛሙርቱ ብመሠረት ዝሃቦም ተስፋ ኣብ በዓለ ኃምሳ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ልዕሊኦም ወሪዱ’ዩ። ንሳቶም ድማ ነቶም ብጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝኣመኑ፡ ኣጥሚቖም ብኣንብሮተ እድ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ የኅድሩሎም ነበሩ። “እቶም ኣብ ኢየሩሳሌም ዘለዉ ሓዋርያት ከኣ ሰብ ሰማርያ ቃል እግዚአብሔር ከምዝተቐበሉ ምስ ሰምዑ፡ ንጴጥሮስን ዮሓንስን ለኣኹሎም። ንሳቶም ከኣ ወሪዶም መንፈስ ቅዱስ (ሃብተ ጸጋ) ምእንቲ ኪቕበሉ ጸለዩሎም። ምኽንያቱ ብስም ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ጥራይ ደኣ ተጠሚቖም ነበሩ እምበር መንፈስ ቅዱስ (ውህበት መንፈስ ቅዱስ) ገና ኣብ ሓደ ካባታቶም እኳ ኣይወረደን (ኣይተዋህበን) ነበረ። ሽዑ ኣእዳዎም ኣንበሩሎም’ሞ መንፈስ ቅዱስ (ንውህበቱ፣ ንጸጋኡ) ተቐበሉ” ይብል። (ግብ.ሓዋ. 8:14-17) ከምኡ’ውን “ነዚ ምስ ሰምዑ ብስም ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ተጠምቁ ጳውሎስ ውን ኢዱ ምስ ኣንበረሎም ከኣ መንፈስ ቅዱስ (ሃብቲ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ) ወረደሎም (ተዋህቦም)” ይብል። (ግብ. ሓዋ. 19፡5-6)።
ቅዱሳን ሓዋርያት፡ ኣብ መልእኽታቶም ንጸጋ መንፈስ ቅዱስ ቅብኣት ይብልዎ ነበሩ። ሓዋርያ ቅዱስ ዮሓንስ “ንስኻትኩም ድማ ቅብኣት ካብቲ ቅዱስ ኣለኩም ንዅሉ ውን ትፈልጡ ኢኹም” ብምባል ነቲ ዝወሃብ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ብቅዱስ ቅብኣት ገሊጽዎ ኣሎ። (1ይ ዮሓ. 2፡20)። መንፈስ ቅዱስ ንፍልጠት ዝገልጽ መንፈስ እዩ። ስለዚ ኢድ ብምንባር ናይ መንፈስ ቅዱስ ጸጋ ምኅዳር ብዝተቐደሰ ቅብኣት (ሜሮን) ተተኪኡ ኣብ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ካብ ዘመን ሓዋርያት ጀሚሩ ኪሥርሓሉ ዝጸንሐ ሥርዓት እዩ። ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ’ውን፦ “እቲ ብክርስቶስ ገይሩ ምሳኻትኩም ዘጽንዓናን ዝቐብኣናን ዝኃተመናን ኣብ ልብና’ውን ዕርቡን መንፈስ ዝሃበናን ኣምላኽ ንሱ’ዩ” (2ይ ቆሮ. 1፡21፣ ኤፌ. 1፡13 ፣ 4፡30) ብምባል ንቅዱስ ቅብኢ “ማኅተመ መንፈስ ቅዱስ” በሎ።
በዚ መሠረት ኣብ ዘመነ ሓዋርያት ሓደስቲ ኣመንትን ሕፃናትን ምስ ተጠምቁ ብኣንብሮተ እድ መንፈስ ቅዱስ ይኃድሮም ነበረ። ኣብ ዳኅራይ ዘመን ግና ምስ ምብዛኅ ምእመናንን ንኣሳልጦ ተልእኾን ኣብ ክንዲ ኣንብሮተ እድ ብቅብኣ ሜሮን ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ምኅዳር ብቤተ ክርስቲያን ተወሰነ።
ሥርዓተ ሜሮን ንኢድ ምንባር ዝተክአ ብምዃኑ ሎሚ ውን ካህናት ምስ ኣጥመቑ ሥርዓተ ተቀብኦ ሜሮን ይፍጽሙ።
እቲ ካህን ነቲ ዝተጠምቀ “እቀብአከ በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ” እናበለ ብኣምሳለ ትእምርተ መስቀል ኣመሳቒሉ፡ መጀመርታ ኣብ የማናይን ጸጋማይን ግንባሩ ይቀብኦ፣ ኣብ ገጹ’ውን ኡፍ ይብለሉ። ቀጺሉ ክልተ ቀዳዳት ኣፍንጫኡ፣ ክልተ ከናፍሩ፣ ክልተ ኣእዛኑ፣ ክልተ ኣዕይንቱ፣ ኣፍ ልቡን፣ ማእከላይ ርእሱ፡ ሕቈኡ፣ ኅንብርቱ፣ የማናይን ጸጋማይን ኣእዳዉ፣ ጸጋማይን የማናይን መንኩቡ፣ ክሳዱ፣ ምሕኵልቱ፣ የማናይን ጸጋማይን ኣእጋሩ፣ ኣብ 36 ኣባላት ኣካላቱ መኅደሪ እግዚአብሔር ኪኸውን ይቀብኦ።
ስለዚ ‘ሜሮን’ ንመንፈሳዊ ዕብየትን ጽንዓትን ኮነ ዘለዓለማዊ ድኅነት ኣገዳሲ እዩ። ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ናይ ምርካብናን፡ ካብ መንፈስ ቅዱስ ናይ ምውላድናን መረጋገጺ ማኅተመ መንፈስ ቅዱስ እዩ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ቀዳም 3 መጋቢት 2018 ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ነቲ ብማእከላይ ባይቶ ዝጸደቐ መደብ ምሕዳስ ሰልፊ ንምትግባር ሰፊሕ ናይ ኣባላት ኣኼባ ኣካይዱ።
እቲ ኣኼባ ሓው ተስፋይ ደጊጋ ብዘቕረቦ መግለጺ ህልዊ ኩነታት ሓይሊ ተቓውሞ ኤርትራን ዞናናን ብሓፈሻ ብፍላይ ከኣ ሰ.ድ.ህ.ኤ. እዩ ተኸፊቱ። ቀጺሉ ሓው ፍስሃየ ሓጎስ ኣባል ፈጻሚት ሽማግለ ሓላፊ ማሕበራዊ ጉዳያት ቤት-ጽሕፈት ብዛዕባ እቲ ቐንዲ ኣጀንዳ ማለት ምሕዳስ ሰልፊ ዝብል ኣርእስቲ ሰፊሕ መግለጺ ኣቕሪቡ።
ሓው ፍስሃየ ሓጎስ እቲ ምሕዳስ ሰልፊ ዝብል ኣምር እንታይ ማለት ምዃኑን ስለምታይ ይድለን ድሕሪ ምግላጽ ኣብ ዝኾነ ፖሊቲካዊ ይኹን ዘይፖሊቲካዊ ትካላት ቀንዲ ኣዐዋቲ መሳርሒ ምዃኑ ኣብሪሁ። መስርሕ ምሕዳስ ሰልፊ ብጽፈት ክኸይድ ድማ ቅድሚ ኹሉ ተመኩሮ ብግቡእ ምምዛንን ሓያልን ድኹምን ጎድንታት ምልላይን ከምዘድሊ ኣረዲኡ። ድሕሪ’ዚ እቲ ሓያልን ድኹምን ጎድንታት ሰልፍና ዝብል ብመጽናዕቲ ዝቐረበ ነጥብታት ሓደ ብሓደ ዘርዚሩ። ኣኼባ ንምይይጥ ተኸፊቱ፡ ኣባላት ሓደ ድሕሪ ሓደ ባይቶ ምሕዳስ ሰልፊ ዝብል ናይ ስራሕ መደብ ሓንጺጹ ምብጋሱ ዘሐጉስ ምዃኑ ድሕሪ ምግላጽ ኣብ’ቲ ዝቐረበ መጽናዕቲ ዘለዎም ርእይቶን ተወሳኺ ነጥብታትን ኣቕሪቦም። ኣኼባ ህድኣትን ምክብባርን ዝዓሰሎን መንፈስ ኣባላት ዘሐደስን ኮይኑ ተዛዚሙ።
ክንዕወት ኢና!
ውድቀት ንምልካዊ ስርዓት!
ክብርን ዘልኣለማዊ ዝኽርን ንስዉኣት ኤርትራ!


text:
ቴክሳስ ኣብ ዝርከብ ሓደ ቤተ-ክርስትያን ብዝተፈፀመ መጥቃዕቲ ተኹሲ ብዉሑድ 26 ሰባት ተቐቲሎም
ሰበ-ስልጣን ከምዘፍለጥዎ፡ ትማሊ ሰንበት ሓደ ውልቀ-ሰብ ኣብ ልዕሊ ቤተ-ክርስትያን ብዝኸፈቶ ተኹሲ ብዉሑድ 26 ሰባት ሞይቶም።
እቲ መጥቃዕቲ ዝተፈፀመ ኣብ ግዝኣት ቴክሳስ፡ ዊልሰን ካውንቲ ኣብ እትርከብ ቤተ-ክርስትያን እዩ።
ደሓር ዝተቐተለ ዕጡቕ ናብታ ቤተ-ክርስትያን ብምእታው'ዩ ኣብ ልዕሊ ሰባት ተኹሲ ዝኸፈተ።
ቁፅሪ ዝሞቱ ሰባት ዘረጋገፁ ኣማሓዳሪ ግሬግ ኣቦት፡ ኣብ ታሪክ ግዝኣት ቴክሳስ እቲ ዝኸፍአ መጥዋዕቲ ተኹሲ ምዃኑ ተዛሪቦም።
"ኣብ ስቓይ ንዝርከቡ ኩሎም ንነዊሕ ግዘ ዝፀንሕ ሓዘን እዩ" ኢሎም ኣብ ትማሊ ሰንበት ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ።
ዕድመ ግዳያት መጥቃዕቲ ካብ 5 ክሳብ 72 ከምዝበፅሕን፡ ካልኦት 20 ሰባት ብዘጋጠሞም መጉዳእቲ ኣብ ሆስፒታል ከምዝርከቡን ተሓቢሩ።
ሃገራዊ ማሕበር ጠበንጃ ኣሜሪካ ኣንጻር ብረት ሓድሽ ሕጊ ክድንገግ ጠሊቡ
ዞባዊ ዳይሬክተር ክፍሊ ድሕንነት ህዝቢ ፍሪማን ማርቲን፡ መጥቃዕቲ ዝፈፀመ ሰብ ኣብ መእተዊ 20ታት ዕድመ ከምዝርከብን ሙሉእ ንሙሉእ ፀሊም ክዳን ተኸዲኑ ምንባሩን ገሊፆም።
ዴቪድ ፒ ኬለይ ዝተብሃለ ወዲ 26 ዓመት መንእሰይ ምዃኑ'ውን ማዕኸናት ዜና እታ ሃገር ፀብፂበን። ፖሊስ ግን ብዝዕብኡ ዝሃቦ መረጋገፂ የለን።
ፓስተር እታ ቤተ-ክርስትያን ፍራንክ ፖሜሮይ ንኣገልግሎት ዜና ኤቢሲ ኣብ ዝሃብዎ ቃል፡ ጓል 14 ዓመት ጓሎም በቲ መጥቃዕቲ ተቐቲላ'ያ።
ኣዛዚ ፖሊስ ጆ ታኪት፡ ገበናት ኣብ ምፅራይ ዝርከብ ፖሊስ፡ ኣስማት መወትቲ ክፈልጡ ኣይከኣሉን። 23 ሰባት ኣብ ውሽጢ ቤተ-ክርስትያን ሞይቶም እንትርከቡ፡ ክልተ ድማ ኣብ ደገ ተተኲስዎም ዝተቐተሉ እዮም።
ሓደ ምስክር ዓይኒ "ዳርጋ ከም ዳርባ ዝትኩስ ጠመንጃ ዝዓይነቱ ኢና ሰሚዕና" ክብል ን ኤን ቢ ሲ ተዛሪቡ።
"ውሑድ ቁፅሪ ዘለዎ ማሕበረ-ሰብ ስለዝነብር፡ እንታይ ከምዝተፈጠረ ንምፍላጥ ኩሉ ሰብ ህንጥው ነይሩ" ኢሉ።
ኣብ ኤስያ ዑደት የካይዱ ዘለው ፕረዚደንት ዶናልድ ትራመፕ "ሰይጣናዊ ተግባር" ክብሉ ነቲ መጥቃዕቲ ኮኒኖም።
"ኣብ ዘንብዕን ዘሕዝንን ኩነታት፡ ብጥንካረና ደው ክንብል ኢና" ክብሉ ተዛሪቦም።


text:
ብዕለት 31/08/ 2016፡ ክልተ መንእሰያት ኣብ ሊንክ ኢንተርኔት ካፈ ብ ኣባላት ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ተቀይዶም።
እቶም ኣባላት ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ምዃኖም ዝገለጹ ሰባት፡ ነቶም መንእሰያት ክንድዚ ሰዓታት ኣብ ኢንተርኔት ኮፍ ትብሉ፡ ሓደው ኣብ ዘይሕጋዊ ሸርፍን ሓዋላን እትነጥፉ ኢኹም ወይ ድማ ንተቃወምቲ ሓበሬታ እተቀብሉ ኢኹም፡ ኢሎም ከምዘጉባዕብዑሎምን፡ ናብ ዘይተፈልጠ ቦታ እናጋፍዑ ከምዝወሰድዎምን ኣብቲ ፍጻሜ ብ ኣካል ዝነበሩ ኣባላት ዓርቢ ሓርነት ሓቢሮም።
ኣብ ኤርትራ ብፍላይ ድማ ኣብ ርእሰ ከተማ ኣስመራ ካብ ቅድሚ ቁሩብ ኣዋርሕ ጀሚሩ ኣብ ናይ ውልቂ እንዳ ኢንተርኔት ካፌታት ዝተኣታተወ ስልኪኣልቦ ኢንተርኔት (WiFi); ነቲ ኣዝዩ ውሑድ ዝነበረ ተጠቃሚ ኢንተርኔት ብተዛማዲ ከምዘበራበሮ፡ ብመንጸሩ ድማ ተጠቃምነት ኢንተርኔት (ብፍላይ ናይቶም ብገዛእ ሞባይሎም ዝጥቀሙ) ብተዓጻጻፊ ከምዝወሰኸ ይፍለጥ።
እንተኾነ ኣባላት ሃገራዊ ድሕነት ዳርጋ ኣብ መብዛሕትኡ ኢንተርኔት ካፈ ተዋፊሮም፡ ኣብ ኢንተርኔት ብዙሕ ሰዓታት ንዘሕልፉ ሰባት ኣብ ዒላማ ከእትውዎም ከምዝጸንሑ፡ ክሳብ ንገለ ሰራሕተኛታትን ወነንትን ኢንተርኔት ካፈ ድማ ብዛዕባ ኣብ ኢንተርኔት ብዙሕ ሰዓታት ዘሕልፉ ሰባት ክሕብሩ ከምዘጠንቀቅዎም ሓበሬታ ጸኒሑና። እዚ ናይ ሕጂ ምቅያድ እምበኣር ነቲ ኣቀዲሙ ዝጸንሓና ሓበሬታ ዘራጉድ እዩ።
ዓርቢ ሓርነት ዜጋታት ኢንተርኔት ኣብ ዝጥቀሙሉ እዋን ሰፊሕ ጥንቃቀታት ክገብሩ ተዘኻኽር።
ፕሮጀክት ዓርቢ ሓርነት


text:
ብኸምዚ መገዲ መንበሪ ቤት ትደሊ
መንበሪ ቤት ትደሊ እንተሎኻ ብሓደ ግዜ ብእተፈላለየ መገዲ ክትገብሮ ጽቡቕ እዩ። ከመይ ክትገብር ከም ዘሎካ እነሆ ገለ መምርሒ። ኣብቲ ናይቲ ገጽ ታሕተዋይ ሸነኽ ብእተፈላለየ መገዲ ከመይ ጌርካ ከም እትነብር ከተንብብ ትኽእል።
ኣፓርትመንት
ከም መንበሪ ቤት ደላዪ ኣብ ኩሉ ትካላት ክራይ ኣባይትን ኣብያተጽሕፈት ኣካፈልትን ተመዝገብ። ንሳቶም ክትምዝገበሉ እትኽእል ናይ መርበብ ሓበሬታ ኣለዎም። ኣብ ገሊኡ ትካላት ንኽትምዝገብ ክፍሊት የብሉን ኣብ ገሊኡ ግን ክትከፍል ትግደድ ኢኻ። ምስ ተመዝገብካ ነተን ጥርሐን ዝኾነ ኣፓርትመንት ሃሰው ክትብለን ትጅምር። ኣብቲ መርበብ ሓበሬታ እናተመላለስካ ብምእታው ብዛዕባ ሓደስቲ ኣፓርትማ ሓበሬታ ወጺኡ እንተ ኾይኑ ምርኣይ ኣገዳሲ እዩ።
ብዙሓት ትካላት ኣካረይትን ኣከፋፈልትን ናይ መንበሪ ኣባይቲ ሪጋ ወይ መስርዕ ዚብሃል ኣለወን። ስለዚ ከም ደላይ መንበሪቤት ምስ ተመዝገብካ ኣብቲ ሪጋ ኢኻ ትኣቱ። ኣብቲ ሪጋ ናይቲ እተመዝገብካዮ መዓልታት ነጥቢ ይወሃበካ እዩ። ነዊሕ ብምጽባይ መንበሪ ቤት ንምርካብ ዘሎካ ዕድል ይልዕል። እቲ ሕጊ ግን ኣብ እተፈላለያ ትካላት ይፈላለ እዩ።
ኣብ ብዙሕ ናይ ኮምዩናት መግለጺ ብዛዕባ ናይቲ ከባቢ ትካል ክራይ ኣባይትን ናብቲ ናይቲ ኮምዩናት መርበብ ዚወስድ ሊንክን ሓበሬታ ኣሎ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩናት መርበብ ኣብቲ ከባቢ ዚርከቡ ነኣሽቱን ዓበይትን መንበሪ ኣባይቲ ትረክብ።
ብዝከኣል መገዲ ንጡፍ ኩን
ሽሕኳ ኣብቲ ትካላት ክራይ ኣባይትን ኣከፋፈልትን ተመዝጊብካ እንተ ኾንካ፡ ብኻልእ ሸነኻት ሃሰው ምባል ጽቡቕ እዩ። ኣብ ኢንተርነት ብቐጥታን ብሰከንድሃንድን ዚካረ ኣባይቲ ሓበሬታ ዚህባ ብዙሓት ዋኒናት ኣለዋ። ኣብኡውን ምሳታቶም ዘቐምጡ ሰባትን ዝካረ ገዛውቲ ዚሕብርን ረክላማት ትረክብ ኢኻ። ኣብ ጋዜጣታት ብዛዕባ ጥርሑ ዚካረ ኣባይትን ክፍልን/ክላስን ዚሕብር ረክላም ምድላይውን ጽቡቕ እዩ።
ክትምዝገበሎም ዘይትኽእል ግን ዝካረ ገዛውቲ ክትረኽበሉ እትኽእል ወብሳይት ዘለዎም ብዙሓት ነኣሽቱ ትካላት ክራይ ኣባይቲ ኣለዉ። ኣብዚኣቶም ተገዳስነትካ ምርኣይ ጽቡቕ እዩ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩናት መርበብ ናብ ገለ ካበታቶም ዘሰጋግር ሊንክ ክትረክብ ትኽእል። ንብጾትካን ዚፈልጡኻ ሰባትንውን እቲ መንበሪ ቤቶም ካበይ ከም እተኸራዩዎ ክትሓቶም ትኽእል ኢኻ። ናይዚኣቶም ስምን ዚርከቡሉ ኣድራሻን ንኽትረክብውን ሕተት። ሽዑ ነቲ ኣካረዪ ብጾትካ ኣብ ገለ ካብቲ ዘካርዮ ኣባይቲ ከም ዚቕመጡ ንገሮ።
ኣብ ገለ ቦታ ኣፓርትማ ምስ እትደሊ ኣብቲ ኣስካላ ደዪብካ ኣካራዪ መን ምዃኑ ክትርኢ ትኽእል። እቶም ኣካረይቲ ነቲ ገዛ መን ከም ዘመሓድሮን ከመይ ጌርካ ከም እትረኽቦምን ሓበሬታ ኪህቡኻ እዮም።
ካልእ መገዲ ከኣ ኣብ ግሮሰሪታትን ኣብያተንባብን ናይ ገዛ መእተዊ ኣስካላታትን ወይ ኣብ ካልእ መለጠፊ ዘለዎ ቦታታት ወረቐት ምልጣፍ እዩ።
ኮምዶሚዩምን ገዛን
ኮምዶሚንዩም ወይ ገዛ ክትዕድግ ምስ እትደሊ ነቶም ናይቲ ከባቢ ናይ ገዛውቲ ወኪላት ተወከሶም። ኣብ ኢንተርነት እውን ብዙሓት ኣብ መላእ ሃገር ሽወደን ዘሎ ናይ ኮምዶሚንዩም ገዛ ወይ ዝሽየጥ ጥርሑ መሬት ረክላም ዘውጽኡ ዋኒናትን ቤትጽሕፈት ኣገልግሎትን ኣለዉ። ኣብ ጋዜጣታትውን ረክላም ኣሎ። ኣብቲ ናይ ኮምዩናት መግለጺታት ናብቲ ናይቲ ኮምዩናት መርበብ ገጻት ዚወስድ ሊንክ ወይ መላግቦ ኣሎ። ኣብኡ ድማ እንታይ ዓይነት ገዛ ወይ መሬት ይሽየጥ ከም ዘሎ ሓበሬታ ትረክብ።
መሰል ተኻራያይ ዝሕለወሉ ቤት
ኣብ መላእ ናይ ሽወደን ኮምዩናት ዝካረ ኣፓርትመንት እትደልየሉ ናይቲ ከባቢ ትካል ክራይ ኣባይቲ ኣሎ። እተን ትካላት ናይ ሓደ ሰብ ወይ ናይ ኮምዩን እየን። ብኮምዩን ዚውነነ ትካል ክራይ ኣባይቲ ህዝባዊ ትካል ኣባይቲ ይብሃል። ኣብ መሰል ተኻራያይ ዝሕለወሉ ቤት ምስ እትቕመጥ ከም ተኻራዪ ኢኻ እትፍለጥ። ነቲ ኣፓርትማ ካብቲ ኣካራዪ ትካረዮ (ትልቅሖ) ኢኻ ዘሎኻ፡ ማለት ካብቲ ነቲ ገዛ ዚውንን ትካል። ኣብቲ ገዛ ገለ ምስ ዚስበር እቲ ኣካራዪ እዩ ዘዐርዮ። ከም ተኻራያይ መጠን ንኣብነት እቲ ፎርኖ ወይ ፍሪጅ ምስራሕ ምስ ዚኣቢ ክትከፍል የብልካን። ግን ነቲ ምስባር ባዕልኻ ዝፈጸምካዮ ምስ እትኸውን ክትከፍል ትግደድ። እቲ ኣካራዪ ቅድሚ ኣብቲ ገዛ ምእታውካ ንኹሉ ቍጽጽር ይገብረሉ እዩ። ከምኡ ዚገብር መታን ነቲ ኣቐዲሞም ካልኦት ተኻረይቲ ዘበላሸውዎ ከይትኸፍል ብማለት እዩ።
ብዙሕ ዓይነት ኣገባብ ናይ ምክራይ ኮንትራት ኣሎ። ቀዳማይ ኮንትራክት ማለት ኣብቲ ገዛ ክሳዕ ዝደለኻዮ ግዜ ክትቅመጥ ትኽእል ማለት እዩ። ካልኣይ ኮንትራት ማለት ካብቶም ቀዳማይ ኮንትራት ዘለዎም ሰባት ንግዜኡ ትካረ ኣሎኻ ማለት እዩ።
ጸሊም ኮንትራት
ጸሊም ክንትራት ኣብቲ ብገንዘብ ዝሽየጥን ዚዕደግን ናይ ክራይ ቤት ዚግበር ኮንትራት እዩ። ኣብ ሃገር ሽወደን ተኸራይን ኣካራዪን ናይ ክራይ ኮንትራት ኪሸጡ ወይ ኪዕድጉ ኣይፍቀድን። እቲ ነቲ ንክራይ ቤት ዚግበር ኮንትራት ክፈል ዚብለካ ሰብ ገበን እዩ ዚፍጽም ዘሎ፡ በዚ ተግባርዚ ድማ ኪእሰር ይኽእል።
ተኻራዪ ነቲ ናይ ክራይ ኮንትራት ከቋርጾ መሰል ኣለዎ
ናብ ካልእ ክትግዕዝ ምስ እትደሊ ነቲ ናይ ክራይ ኮንትራት ናይ መንበሪኻ ከተቋርጾ ኩሉ ግዜ መሰልካ እዩ። ኮንትራትካ ምስ ኣቋረጽካዮ ንእተወሰነ ግዜ ክራይ ክትከፍል ግዴታ ኣሎካ። ኣዚ ድማ 'ስምዕታ' ይብሃል። ናይ ስምዕታ ግዜ ከም ልሙድ ሰለስተ ወርሒ እዩ፡ ኣብቲ ኮንትራት ካልእ ኣትዩ እንተ ዘይኮይኑ። ብዛዕባ ምቍራጽ ኮንትራት ስምዕታ ድሕሪ ምሃብካ ካብታ እትመጽእ ወርሒ እዩ ዚጅምር።
ኣካራዪ ነቲ ናይ ክራይ ገዛ ኮንትራት ከቋርጾ መሰል ኣለዎ
እቲ ኣካራዪ ነቲ ምስ ተኻራዪ ዝገበሮ ናይ ክራይ ኮንትራት ከቋርጾ መሰል ኣለዎ። ከምዚ ዚኸውን እቲ ተኻራዪ ነዚ ዚስዕብ ምስ ዚፍጽም እዩ፤
- ነቲ ክራይ ከይከፈለ ካብ ሓደ ሰሙን ንላዕሊ ምስ ዚጸንሕ
- ነቲ ኣካራዪ ከይኣፍቀደ ነቲ ገዛ ንኻልእ ምስ ዚገድፈሉ ወይ ምስ ዘካርዮ
- ነቲ ገዛ ከምቲ ኣብ ኮንትራት ዘሎ ዘይኮነስ ንኻልእ ምስ ዚጥቀመሉ፡ ንኣብነት ናይ ገበናት ስራሕ ወይ ርኡይ ዝኾነ ናይ ንግዲ ስራሕ
- ኣብቲ ገዛ ባልዕ ምስ ዚኣትዉ ወይ ባልዕ ከም ዝኣተዉ ምስ ዘየፍልጥ
- ብዘይ ብቑዕ ምኽንያት ነቲ ኣካራዪ ናብቲ ቦታ ምእታው ምስ ዚኸልኦ፡ ንኣብነት ንገዛ ምዕራይ
- ነቲ ገዛ ግዲ ምስ ዘይገብረሉ ወይ ድማ ነቲ ኣብ ውዕል ዘሎ ነጥብታት ምስ ዘየማልእ
ብሰከንድ ሃንድ/ሰኮንዶ ማኖ ምካራይ
ኣብ ሃገር ሽወደን ብሰከንድሃንድ ምክራይ ልሙድ እዩ። ከምዚ ኪብሃል ከሎ ካብ ሓደ ቀዳማይ ኮንትራት ዘለዎ ሰብ ገዛ ትካረ ማለት እዩ። ካብቶም ኣብ ኮንዶሚንዩም ዘለዉ ወይ ድማ ናይ ባዕሎም ገዛ ዘለዎም ክትካረ ትኽእል። ብሰከንድሃንድ ገዛ ክትካረ ምስ እትደሊ፡ እቲ ኣካራዪ ፍቓደኛ ምዃኑ ከተረጋግጽ ይግባኣካ። ብሰከንድሃንድ ገዛ ክትካረ ከሎኻ ኮንትራት ምጽሓፍ ኣይትረስዕ። ከምኡ ምስ ዘይትገብር እቲ ቀዳማይ ኮንትራት ዝገበረ ነቲ ገዛ ምስ ዚደልዮ፡ ከውጽኣካ ይኽእል እዩ። ቅድሚ ኮንትራት ምጽሓፍካ፡ ሰከንድሃንድ ክትካረ ከሎኻ እንታይ መሰላት ከም ዘሎካ ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ።
ጽግዕተኛ/ደባል
ኣብ ናይ ሓደ ሰብ ኣፓርትማ ወይ ገዛ እውን ተኻሪኻ ክትቅመጥ ይከኣል እዩ። ከምዚ ማለት ንስኻ ምስ ሓደ ኮንትራት ዘለዎ ወይ ነቲ ገዛ ዝውንኖ ሰብ ኢኻ ትቕመጥ ዘሎኻ ማለት እዩ። እዚ ድማ ጽግዕተኝነት ይብሃል። ጽግዕተኛ እንተ ኾንካውን ኮንትራት ምግባር ከድልየካ እዩ። ስለዚ ኣብ ናይ ካልእ ሰብ ኣፓርትማ ወይ ገዛ ተኻሪኻ ክትቅመጥ ከሎኻ ኮንትራት ምጽሓፍ ኣይትረስዕ።
ኮምዶሚንዩም
ኮምዶሚንዩም ኪብሃል ከሎ ዚካረ ገዛ ኾይኑ እትኸፍሎ ግዴታታት ዘለዎ እዩ። ካብቲ ነቲ ገዛ ዚውንኖ ማሕበር፡ ብርኪ ምግዛእ ማለት እዩ። ሽዑ ናይቲ ማሕበር ኣባል ትኸውን ነቲ ገዛ ድማ ትጥቀመሉ። ኣብቲ ኮንዶሚንዩም ክትቅመጥ ከሎኻ ነቲ ማሕበር ነፍስወከፍ ወርሒ ኢኻ እትኸፍሎ። ነዚ ንኽትከፍል ካብ ባንካ ተለቂሕካ እንተ ኾንካ ነቲ ባንካ ወለድን ግዴታን ክትከፍል ይግበኣካ። ኣብ ኮምዩናት ኣየናይ ገዛ ከም ዚሽየጥ ዚሕብሩ ናይቲ ከባቢ ወኪላት ክራይ ኣባይትን ትካላት ክራይ ኣባይትን ኣለዉ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩናት ናይ መርበብ ገጻት እንታይ ዞባውያን ትካላት ከም ዘለዉ ክትረክብ ትኽእል። ኣብ ኢንተርነት ኣቲኻውን ባዕልኻ ዝሽየጥ ኮንዶሚንዩም ክትደሊ ትኽእል።
ገዛ
ኣብ ሽወደን ገዛ ክትዕድግን ክትካረን ይከኣል። ገዛ ክትዕድግ ምስ እትደሊ እቲ ዋጋ ኣብ መንጎ ዓበይቲ ከተማታትን ነኣሽቱን ከምኡውን ገጠራትን ይፈላለ እዩ። ኣብቲ ኮምዩናት ናይቲ ከባቢ ኣየናይ ገዛ ከም ዝሽየጥ ዚሕብሩ ወኪላት ክራይ ኣባይን ኣከፋፈልትን ኣለዉ። ጥርሑ መሬት ገዚእካውን ኣብኡ ናይ ውልቂ ገዛ ክትሰርሕ ይከኣል እዩ። ኣብቲ ናይ ኮምዩናት መግለጺ ናብቲ ናይ ኮምዩናት መርበብ ገጻት ዚወስድ ሊንክ ወይ መላግቦ ኣሎ። ኣብኡ ኣየናይ ገዛ ወይ መሬት ንመሸጣ ከም ዝቐረበ ሓበሬታ ኣሎ። ኣብ ኢንተርነት ኣቲኻው ባዕልኻ ክትደሊ ትኽእል ኢኻ።


text:
መርድእ
ኣቦና ሐጅ ሙሳ መሐመድ ኑር ሕጂ ኣይኮነን ዓሪፉ ካብታ ንህዝቡ ኣጆኻ ጽናዕ ንመሰልካ ጠጠው በል ኢሉ ዝትቃወመላ ዕለት ኣትሒዙ ኢዩ ተሰዊኡ።ምእንቲ ህዝቡን ሃገሩን ኩቡር ዋጋ ከፉሉ።ጽንዓት ማለት ትርጉሙ ነዚ ኑኡስ ወልዶ ብግብሪ እምበር ብጃህራ ከምዘይመጽእ ዓቢ ትምህርትን ተሪኽን ሐዲጉ።እምበኣር እዞም ጀጋኑ ኣቦታትና እቲ ቆራጽነቶም ስጋብ ሕጂ ስረኦም ከምዘይፈትሑ ንጸላኢ ድቃስ ዝኸልእ መልእኽቶም ብዝተፈላለየ መልክዕ ተቃውሞኦም ብግብሪ ቀጻሊ ሙኻኑ ንርእዮን ንሰምዖን ኣለና።
እዚ ኣብ ደገ ዝስማዕ ነውሪ ኣዘራርባታት ግን እዞም ዓበይቲ እናበልካ ምንሻው ናይ ኤርትራዊ ባህሊ ኣይኮነን።ኣቦና ሐጅ ሙሳ ተባዕ ወዲ 92 ዓመት ኢዮም፡ መን ኢዩ’ኸ መኪቱ ንህግደፍ እምብለይ ንመስል ህዝበይ ኢሉ ስጋብ መስዋእቲ ዝትበጀወ? እንታይ ገደሲኒ ኢሉ ዕረፍቲ ኣይመረጸን ፡ኣቦና ዶ ኣይኮኑን ጅግና ወዲ 92 ዓመት?ኣብ ከንዲ ኣብ ማሙቅ ስድሪቤቱን ኣብ ዓራቱ ዝዓርፍ እንታይ መሪጹ?እታ ደቀይ ዘሳቀየት ቤት ማእሰርቲ ካብ 50ታት ኣትሒዛ ምሶኦም ሽመይ ኣብ መንደቅ ይጻሐፈለይ ኢሉ ኣብታ ዝሕልቲ ስሚንቶ ኣብ መንጎ ደቁ ብመስዋእቲ ተፈላልዩ።
መንእሰይ ኣበይ ኣሎ እቲ ሕነ ምፍዳይ? ኣበይ ኣሎ እቲ ናይ ቃልሲ ወኒ ?እዚ ኹሉ ዝምለስ ሕቶ ከሎ ምውርዛይ ግን ትርጉም የብሉን፡ኣብ ስራሕ እቶ ኣቦና ሐጅ ሙሳ እምቢ ንመሰለይን መሰል ህዝበይን ኢሎም ዘይሕለል ቆራጽነትን ትብዓትን ተዓጢቆም ኣጆኹም ኣለና ዝትወለዔት ሽምዓ ኣይትጠፍእን ግንባረይ ይህብ ቅድሚ ህዝበይ ስለዝበሉ በዚ ኣረሜናዊ ህግደፍ ድሕሪ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ምጽናሕ እቲ ዘይተርፍ ብመስዋእቲ ብጃ ህዝቦም ንዘላለም ተፈልዮምና።
ኣቦና ሐጅ ሙሳመሐመድ ኑር መንግስተሰማይ የዋርስኩም፡
ጽንዓት ንስድራቤትን ንሙሉእ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራን
unitederitreamedia.com


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
የመን፣ ናይ ቱርኪ መርከብ መጥቃዕቲ ወሪዱዋ
Radio Erena: 14 May 2018
ኣብ ቀይሕ ባሕሪ፣ ሑቲ ናብ ዝቖጻጸሮ ወደብ ናይ የመን እተቕንዕ ዝነበረት ናይ ቱርኪ መርከብ፣ መጥቃዕቲ ከምዝወረዳ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ዜና ሓቢሮም።
እታ ካብ ወደብ ሖዴዳ ንሰሜን ኣብ እትርከብ ንእሽቶ ወደብ ሳሊፍ መልህቓ ንምውራድ እትዳሎ ዝነበረት መርከብ፣ ካብ ሩስያ ናብ ህዝቢ የመን ዝተላእከ 50 ሽሕ ቶን ስርናይ ጽዒና ምንባሩ'ዩ ተገሊጹ።
እቲ መጥቃዕቲ፣ ካብ ዘይተፈልጡ ወገናት ዝተተኮሰላ ሚሳይል ክኸውን ከምዝኽእል ሓይልታት ናይቲ ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ልፍንቲ ሃገራት ዓረብ ይገልጹ።
ይኹን'ምበር ጠንቂ'ቲ ኣብታ መርከብ ዝወረደ ዕንወት፣ካብ ውሽጣ ብዝተፈጥረ ነትጕ ክኸውን ከምዝኽእል'ውን ካልኦት ወገናት ግምታቶም ይህቡ።
ሱዳን፣ ናይጀርያዊ ዲፕሎማሰኛ ተቐቲሉ
Radio Erena: 14 May 2018
ኣብ ሱዳን፣ ናይጀራዊ ዲፕሎማሰኛት ከምዝተቐትለ መንግስታት ሱዳንን ናይጀርያን ኣረጋጊጾም።
እቲ ኣብ ሱዳን ኣብ ዝርከብ ኤምባሲ ናይጀርያ ኣብ ምክትታል ጉዳይ ስደተኛታት ዝተመደበ ወይ ኢምግሬሽን ኣታሸ ዝነበረ ዲፕሎማሰኛ፣ ዝሓለፈ ሰሙን'ዩ፣ ኣብ ካርቱም ኣብ ዝርከብ መንበሪ ገዝኡ'ዩ ሞይቱ ተረኺቡ።
ቅትለት እቲ ናይጀርያዊ ዲፕሎማሰኛት ኣብ ምጽራይ እኳ እንተሎ ፖለቲካዊ ምትሕሓዝ ከምዘይብሉ'ዩ መንግስቲ ሱዳን ዝጠቕስ።
ይኹን'ምበር ጠንቂ'ቲ ገበናዊ'ዩ ዝብሃል ዘሎ ቅትለት ናይጀርያዊ ዲፕሎማሰኛ ዝኾነ ኣንፈት ከምዘይተረኽቦ ፖሊስ ሱዳን ኣመልኪቱ።
ኤርትራ እትርከበን ሽዱሽተ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ከቢድ ናይ ፋይናንስያዊ ዕዳ ሓደጋ የንጸላልወን
Radio Erena: 13 May 2018
ኤርትራ እትርከበን ሽዱሽተ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ከቢድ ናይ ፋይናንስያዊ ዕዳ ሓደጋ የንጸላልወን ከምዘሎ ተገሊጹ።
ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘብ ማለት ኣይ.ኤም.ኤፍ. ኣብ ናይ 2018 ጸብጻቡ ኣስፊሩዎ ብዘሎ መሰረት፣ እዘን ሽዱሽተ ሃገራት ኣፍሪቃ ብሰንኪ ዋሕዲ ሰደድን ምንቁልቋል ሓፈሻዊ ሃገራዊ እቶትን ቁጠብአን ብከቢድ ተጸልዩ ከምዘሎ ኣመልኪቱ።
ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘብ ፓፓ ንዲያየ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ብሓፈሽኡ ክረአ እንከሎ ሃገራት ሳሕለ ሰሃራ ካብ ዝሓለፈ ዓመት ቁጠብአን ብ 3.5 ሚእታዊት ክብ እኳ እንተበለ፣ ከምኡ ኢሉ ክቕጽል ከምዘይኮነ ግና ኣሚቱ።
ባ.ጸጥታ ኣብ ደቡብ ሱዳን ጸኒዑ ንዘሎ ማዕቀብ ብሓደ ዓመት ክናዋሕ ወሲኑ
Radio Erena: 13 May 2018
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ደቡብ ሱዳን ጸኒዑ ንዘሎ ማዕቀብ ብሓደ ዓመት ክናዋሕ ብምሉእ ድምጺ ኣጽዲቑ።
ባይቶ ጸጥታ ብሰሉስ ሸሞንተ ግንቦት ኣብ ዝገበሮ ዋዕላ፣ ‘ንሰላም ኣስጋእቲ’ ዝበሎም ውልቀ ሰባትን ትካላትን ደቡብ ሱዳን፣ ምድራት ምንቅስቓስን፣ ምእጋድ ንብረትን፣ ዝኣመሰሉ ማዕቀብ ከምዘለዎ ንሓደ ዓመት ክቕጽል ተሰማሚዑ።
ሰበስልጣን ደቡብ ሱዳን፣ ኣብታ ሃገር ሰላም ንምስፋን ዝኾነ ድሌት ከምዘይብሎም ዝጠቐሰ ባይቶ ጸጥታ፣ ማሕበረሰብ ዓለም ተወሳኺ ጸቕጥታት ክገብር ተማሕጺኑ።
ባይቶ ጸጥታ ኣብ 2015 ኣብ ዝገበሮ ዋዕላ፣ ብገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት፣ ገበናት ኲናትን ካልእን ክስታት ብምቕራብ ኣብ ልዕሊ ሽዱሽተ ወተሃደራውያን መራሕቲ ደቡብ ሱዳን ማዕቀብ ምንባሩ ይዝከር።
ሓይልታት ሑቲ ናይ የመን፣ ኣብ ልዕሊ ሰለስተ የመናውያን ናይ ሞት ፍርዲ በዪኖም
Radio Erena: 13 May 2018
ዕጡቓት ሓይልታት ሑቲ ናይ የመን፣ ኣብ ልዕሊ ሰለስተ የመናውያን ናይ ሞት ፍርዲ ከምዝበየኑ ኣጃንስ ፍራን ፕረስ ንማዕከን ዜና ሳባ ብምጥቃስ ሓቢሩ።
ክልተ ካብቶም ንሞት ዝተፈርዱ የመናውያን፣ ናይ ስዑዲ ዓረብ ስለያ ኔሮም ዝብል ክሲ ከምዝቐረበሎም እንከሎ እቲ ሳልሳዮም ኣባል ኣልቃዒዳ ኔሩ ዝብል ክሲ ከምዝቐረበሉ እቲ ሓበሬታ ብተወሳኺ የመልክት።
እዞም ንሞት ዝተፈርዱ ሰለስተ የመናውያን፣ ጠበቓ ከምዝቖመሎም ይኹን ግቡእ ናይ ፍርዲ መስርሕ ተገይሩሎም ዝተዋህበ ዝኾነ ሓበሬታ የለን።
ብካልእ ወገን ናይቲ ኣብ ስደት ዝርከብ መንግስቲ የመን ወተሃደራት ንዞባ ዋዚያት ምሉእ ብምሉእ ከምዝተቖጻጸሩዋ ጋልፍ ኒውስ ካብታ ሃገር ሓቢሩ።


text:
ቀዳማይ ሰሙን ትንሳኤ (ካብ ትንሳኤ ክርስቶስ ክሳብ ዳግማይ ትንሳኤ)
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን
ቀዳማይ ሰሙን ትንሳኤ (ካብ ትንሳኤ ክርስቶስ ክሳብ ዳግማይ ትንሳኤ)
ስያመ መዓልትታት ቀዳማይ ሰሙን
ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ዝተንስኣላ ሰንበት ንድሕሪት ዘሎ ግዜያት ነቲ ጎይታ ብሞቱ ንሞት ስዒሩ መቃብር ክፈቱለይ መግነዝ ፍትሑለይ ከይበለ ዝተንስኣሉ ዕለት እና ዘከርና እንሕጎሰሉን እንድሰተሉን ግዜያት እዩ። እዚ ቅንያት እዚ ሓጎስና ብብልዕን መስተን እገልጸሉ ቅንያት ዘይኮነ፡ ሓጎስና ምስ ዝተቐይምናዮም እቕረ እናተባሃሃልና፡ ብዝቐደመ ሓጢኣትና ተጣዒስና ብንስሓ ተሓጺብና፡ ካብ ዝወደቕናሉ ብሓድሽ ህይወት ምስ ክርስቶስ እንትስኣሉ ግዜ እዩ ።
ብፍሉይ ድማ ካብ ሰንበት ትንሳኤ ኣትሒዙ እቶም ዝቕጽሉ ዕለታትን ሰሙናትን ክሳብ በዓለ ሓምሳ (ጰራቅሊጦስ) ነገረ ትንሳኤኡ ብሰፊሑ ይንገር፡ ይስብኽ፡ ይዝመር። እዘን እዋናት ድማ ብትንሳኤ ክርስቶስ ናይ ዝረኸብናዮ ጸጋ ንኽብረሉን ንዝክረሉን ስለ ዝኾነ ናይ ሓጐስ ፍስሓን መዓልትታት እየን።
ካብ ሰኑይ ጽባሕ ትንሳኤ ሰንበት ክሳብ ዳግማይ ትንሳኤ ሰንበት ዘለዋ መዓልትታት መልእኽተን መልእኽቲ ትንሳኤ ይኹን ደኣ እምበር ነናተን ፍሉይ መጸውዒ ስም ተዋሂብወን ይርከብ።
ሰኑይ፦ ማዕዶት ተባሂላትጽዋዕ። (ዮሓ19፡18,ሮሜ5፥10-17) ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብሞቱን ትንሳኤኡን ነፍሳት ካብ ሲኦል ኣውጺኡ (ጸአተሲኦል) ናብ ገነት ምስግጋሩ ንምዝካር ማዕዶት ተባሂላ ተሰይማ ኣላ። ማዕዶት ማለት ምስግጋር ማለት ከምምዃኑ ነፍሳት ብዕለተ ዓርቢ ስቅለት፡ ጐይታ ብኣካለ ነፍስ ናብ ሲኦል ወሪዱ ናጽነት እንተ ሰበኸሎምን ሓራ እንተውጽኦምን እኳ፡እዚኣ ማዕዶት ተባሂላ ትጽዋዕ ዘላ ሰኑይ ነዚ ኣቐዲሙ ዝተፈጸመ ግብሪ ተዘክርን ተስተንትንን።
ሰሉስ፦ ቶማስ ተባሂላ ትጽዋዕ (ዮሓ20፡24-30)። ኣብ ዕለተ ትንሳኤኡ ሰንበት ምሸት፡ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ሓዋርያት ኣብ ዝተኣከቡሉ ኣብ ዕጹው ማዕጾ ኣትዩ ክግለጸሎም ከሎ ኣብ ሞንጎኦም ቶማስ ሓዋርያ ኣይነበረን። ጸኒሑ ካብ ዝነበረሉ ምስ ተመልሰ፡ካልኦት ሓዋርያት ትንሳኤ ጐይታ ምስ ነገርዎ “ከይረኣኹ ኣይኣምንን” ብምባሉ፡ ኣብ ሰሙኑ ጐይታ ዳግማይ ቶማስ ኣብ ዝተረኽበሉ ስለ ዝተገልጸን “ኣማኒ እምበር ዘይኣማኒ ኣይትኹን” ኢሉ ንሱ ምዃኑ ስለ ዘረጋገጸሉ፡ ነዚ መዘከርታ ክኽውን ተባሂሉ እዚኣ ዕለት ብቶማስ ተጸዊዓ ኣላ።
ረቡዕ፦ ኣልኣዛር ተባሂላ ትጽዋዕ(ዮሓ11፡ 38-46)። ፈታዊ ክርስቶስ ዝነበረ ኣልኣዛር፡ኣርባዕተ መዓልቲ ድኅሪ ምማቱ ንምቕባሩን ካብ መቓብር ጸዊዑ ጐይታ ስለ ዘተንስኦን፡ ብዙኃን’ውን ነዚ ተኣምር ርእዮምን ሰሚዖምን ብጐይታ ስለ ዝኣመኑን፡ ኣብታ ዕለት ድማ ጐይታ “ትንሳኤን ሕይወትን ኣነ እየ; እቲ ብኣይ ዝኣመነስ እንተሞተ እኳ ብሕይወት ኪነብር እዩ” ብምባልብግልጺ ስለ ዝመሃረን ስለዘርኣየን፡እዚኣ መዓልቲ ነዚ ዓቢይ ግብሪ ትንሳኤ ንምዝካር ኣልኣዛር ተባሂላ ትጸዊዓ ኣላ።
ሓሙስ፦ ሓሙስ ኣዳም ተባሂላ ትጽዋዕ። (ሉቃ24፥35-49) እቲ ብጌጋኡ ዝወደቐን ሞት ዝተፈርዶን ቀዳማይ ሰብ ኣዳም እዩ። ስለ ዝተጣዕሰ ድማ ናብ ገነት ዳግማይ ከም ዝምለስ፤ ኣምላኽ ካብ ጓልጓሉ ተወሊዱ ድሕሪ 5መዓልትን ፈረቓን ከም ዝደሕኖ ተስፋ ዝተዋህቦ ቅድሚ ኵሉ ድማ ባዕሉ ኣዳም ነበረ። ኣዳም ተስፍኡ ተፈጺሙሉ ምስ ደቁ ደቁ ናብቲ ዝቐደመ ኽብሩን፡ስፍርኡ ገነትን ንምእታዉ መዘከርታ እዛ ሓሙሸይቲ መዓልቲ ሓሙስ፡ ሓሙስ ኣዳም ተባሂላ ትጽዋዕ።
ዓርቢ፦ ቤተክርስቲያን ተባሂላ ትጽዋዕ (ማቴ 26፥26-29, ግብሓዋ20፥28)። ብክርስቶስ ደም ተዓዲጋ ኣብ ዝተመስረተት ቤተክርስቲያን ዓባይ መዘከርታ ብምዃና ኣብ ሰሙነ ፋሲካ ዘላ ዓርቢ ቤተክርስቲያን ተባሂላ ትጽዋዕ። ቤተክርስቲያን ማእከል ስብከት ስቕለትን ትንሳኤን፡ኣካል ክርስቶስ፡ ቤተ እግዚአብሔር ምዃና ኵልና እንፈልጦ ሓቂ ድማ እዩ።
ቀዳም፦ አንስት ተባሂላ ትጽዋዕ(ሉቃ8፥2-3,ሉቃ8፥38-42,ማቴ8፥15 ሉቃ23፥27-29, ሉቃ24፥1-12, ማቴ25፥1-12)። ኣብ ዘመነ ስጋዌኡ ንጐይታን ሓዋርያትን ብገንዘበንን ብጉልበተንን ንዘገልገላን፡ ኣብ እዋን ስቕለቱ ድማ ዋይ ዋይ እናበላ ክሳብ ቀራንዮ ንዝሰዓባ፡ከይወገሐ ከሎ ኣብ ዕለተ ትንሳኤኡ ቅድሚ ሰበን ብለይቲ ናብ መቓብር ጐይታ ጨና ሒዘን ብምግስጋሰን ቅድሚ ዝኾነ ካልእ ሰብ ትንሳኤ ክርስቶስ ንዝተገልጸለን ቅዱሳት ኣንስት መዘከርታ ክኸውን ኣንስት ተባሂላ እዛ መዓልቲ ተጸዊዓ ኣላ።
ሰንበት፦ ዳግማይ ትንሳኤ ተባሂላ ትጽዋዕ። (ዮሓ 20፥24-30) እዚኸኣ ታሪኹ ምስ ቶማስ ሓዋርያ ዝተተሓሓዘ እዩ። ከምቲ ኣብ ዕለተ ሰሉስ ዝተገልጸ ኮይኑ፡ቶማስ ኣብታ ቀዳመይቲ ሰንበት ትንሣኤ ጐይታ ንሓዋርያት ክግለጽ ከሎ ስለዘይነበረ፡ ንትንሳኤ ጐይታ ብሰሚዕ ጥራይ ዘይኮነስ ዝረኣዮ ምእንቲ ክምስክር ደልዩ “ከይረኣኹ ኣይኣምንን” ብምባሉ ጐይታ ናይ ልቡ ፈሊጡ ኣብ ሰሙኑ ዳግማይ ንሱ ኣብ ዝተረኸበሉ ተገልጸሎም እሞ ንቶማስ ሓዋርያ “ኣጻብዕኻ ናብዚ ኣምጽእ ነእዳወይ ርአ፡ኢድካኸኣ ናብዚ ኣምጽእ እሞ ናብ ጐነይ ኣእትዋ። ኣማኒ እምበር ዘይኣማኒ ኣይትኹን ” ኢሉዎ። ንሱ’ውን ከምኡ ገበረ። ኣእዳዉ ግና እሳተ መለኮት ስለዝተንከፈ ቆሪየን ተሪፈን። ጐይታ ግና ምሒርዎ። ቶማስ ድማ መሊሱ “ጐይታይን ኣምላኸይን” ኢሉ በቲ ሓደ ኣምላኽነቱ በቲ ካልእ ድማ መሓርነቱን ጐይትነቱን መስከረ። ስለዚእዚኣ መዓልቲ ጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዳግማይ ትንሳኤኡ ዘረጋገጸላን ምስጢር ንሓዋርያት ዝገለጸላን ስለዝኾነት ዳግማይ ትንሳኤ ተባሂላ ትፍለጥ።
ቅድስት ቤተክርስቲያን እምበኣር በዚ ኣብ ላዕሊ ብውሑዱን ብሓጺሩን ብዝተገልጸ ምኽንያት ነዘን መዓልትታት ቀዳማይ ሰሙን ትንሳኤ ነናተን ስያመ ሂባ፡ ንደቃ ምእ መናን ብዝግባእ ኣገባብ ትንሳኤ ከኽብሩን ትርጉሙ ክርድኡን ትገብር።
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!


text:
ኣስመራ: መቐለ —
ሽንግርዋ ዳግም ተበሪህዋ ! ብሓዲሽ መጸውዒ-ሽንግርዋ ኣካዳሚ፡
ካልእ፡ ብግእዝ ምድራፍ ተጀሚሩ፡ ቋንቋ ግእዝ ንኸይጠፍእ ይብል ጸሃየ ክንፈ-ካብ መቐለ።
ውድድር ሽንግርዋ ኣካዳሚ ምድላዋቱ ኣጻፊፉ ብዝሰፍሐን ብዝተፈለየን መልክዑ ተወዳደርትን ሸፈነኡን ብምስፋሕ ኣብ ምሉእ ሃገር ከካይዶ ዝጸንሐ 1ይ ዙር ውድድር ተዛዚሙ ናብ ህዝቢ ክቐርብ ጀሚሩ ።
“ዕላማ ውድድር ሽንግርዋ ኣካዳሚ ኣብ ደርፊ፥ያታውን ዘመናውን ትልሂትን ምልከት ያታዊ ሙዚቃን ተውህቦን ፍሉይ ክእለትን ዘለዎም መንእሰያት ኣላሊኻን ባይታ ፈጢርካን ብምኹላዕን ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ንምብጻሕን እዩ” ይብሉ ኣካየድትን ደያኑን ውድድር ሽንግርዋ።
ካልእ ትሕዝቶ ቂሐ-ጽልሚ፡ ጥንታዊ ቋንቋ ግእዝ ኣብ ኣብያተ-ክርስትያናት ጥራይ ተሓጺሩ ከይተርፍ ብዝብል ብደርፊ ጌርካ ምብርባሩ ተጀሚሩ-ይብል-ዝሓለፈ ሰሙን፡ ፍርቃ ግእዝ ዝሓዘት ናይ ደርፊ ኣልቡም ዘመረቐ ስነ-ጥበባዊ ጸሃየ ክንፈ።
ክልቲኡ ትሕዝቶታት ቂሐ-ጽልሚ ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሓበሬታ ንኣብ ስቶድቡአንደ (መንእሰያት ቍሩብ ሓገዝ እንዳ ተገብረሎም ዝቕመጥሉ መንበሪ) ዝነብሩ መንእሰያት
እቲ ትነብረሉ ስቶድቡአንድ ከመይ ከም ዝሰርሕ ንምርኣይ ምብጻሕ ክንፍጽም ኢና። እዚ ምብጻሕ ቍጽጽር ይብሃል። ምሳና ክትዘራረብ እንተ ደሊኻ፡ ነቶም ሰራሕተኛታት ክትሕብሮም ወይ ንዓና ምስ መጻእና ክትነግረና ትኽእል ኢኻ። ኣስተርጓሚ ዘድልየካ እንተ ኾይኑ ክንቅርበልካ ንኽእል ኢና።
ስለምንታይኢናነቲትነብረሉስቶድቡአንደንቈጻጸሮዘለና?
ቍጽጽር ሕክምናን ማሕበራዊ ሓልዮትን (IVO) ንስቶድቡአንደ ናይ መንእሰያት ቍጽጽር ክገብረሉ ከም ዘለዎ ኣብ ሕጊ ሰፊሩ ኣሎ። ሓደ ሓደ ግዜ እቶም ሰራሕተኛታት ናይቲ ስቶድቡአንደ ኣቐዲሞም ብዛዕባ እቲ ቍጽጽር ይፈልጡ እዮም። ሓደ ሓደ ግዜ ድማ ዝኾነ ሰብ ከይፈለጠ ንመጽእ።
እዚቍጽጽርለውጢክገብርይኽእልድዩ?
እወ። ነቲ ስቶድቡአንደ ንምርምሮ፡ መታን ነቶም ዘለዎ ሕግታትን መምርሕታትን ክስዕብዎም እዩ። እቲ ኣገዳሲ፡ ንስኹም መንእሰያት ሓደ ውሑስን ድሕነት ዘለዎን መንበሪ ከም ዘለኩም፣ ከም ትስምዑን ዘድልየኩም ሓገዝ ከም ትረኽቡን ምርግጋጽ እዩ። ጌጋ እዩ ወይ ክቕየር የድልዮ ትብሎ ነገር ምስ ዝህሉ ብቐዳምነት ምስቶም ኣብ'ቲ ናትካ ስቶድቡአንደ ዘለዉ ሰራሕተኛታት ወይ ማሕበራዊ ሰራሕተኛ ክትዘራረበሉ ኣለካ። ዘይተሰማዕካ ኾይኑ እንተ ተሰሚዑካ ወይ ውሕስነት እንተ ዘይተሰሚዑካ ግን ምሳና ኣብ IVO ንሰርሕ ክትዛረብ ትኽእል።
ሓታቲ ዑቕባ እንተ ኾንካ እሞ ብዛዕባ ሕቶ ዑቕባኻ ዝምልከት ሕቶ ምስ ዝህልወካ ምስ በዓል መዚ ኢሚግረሽን ተራኸብ። IVO ምስ ናይ ዑቕባ ሕቶ ዝምልከት ኣይሰርሕን እዩ። ኣብ ሽወደን ክትጸንሕ ንኽፍቀደካ ድማ ክጸሉ ኣይክእል እዩ።
ኣብእዋንቍጽጽርእንታይይፍጸም?
ኣብ ነፍስ ወከፍ ቍጽጽር ምስ ሓደ ካብቶም ኣብቲ ስቶድቡአንደ ዝሰርሑ ሰባትን ምስቶም ከዛርቡና ዝደልዩን ተኽእሎ ዘለዎምን መንእሰያት ንራኸብ። ተሰማሚዑካ እንተ'ሎ፣ እቶም ሰራሕተኛታት እቲ ዘድልየካ ሓገዝ ዝህቡኻ እንተ ኾይኖምን ውሑስ ኾይኑ ይስምዓካ እንተ'ሎን ክንፈልጥ ንደሊ ኢና። ኣብ ክንድኡ ሓደ ሓደ ግዜ እቲ ዝርርብ ምሳኹም መንእሰያት ድሕሪ እቲ ቍጽጽር ብተለፎን ክግበር ይከኣል እዩ። ሓደ ሓደ ግዜ ኣብ እዋን ዝርርብ ዝተዛረብናሎም ምስ ኣመሓዳሪ ናይቲ ስቶድቡአንደ ወይ ማሕበራዊ ሰራሕተኛ ክንዘራረቡሉ ንደሊ ኢና።
ድሕሪኡእንታይይፍጸም?
ድሕሪኡ፡ እቶም ሰራሕተኛታት ክልውጥዎ ዘድልዮም ነገር ኣሎ ኢልና እንተ ሓሲብና፡ ነቲ ስቶድቡአንደ ብኸመይ ከም ዝገምገምናዮ ዝገልጽ ውሳነ ንጽሕፍ። እቲ ውሳነ ከም ሓደ ጸብጻብ የገልግል። ጽማቍ ትሕዝቶ ናይ መን እንታይ ኢሉ ከይተነግረ ፡ ንስኻትኩም መንእሰያት ዝሓበርኩሞ እውን ኣለዎ። ኣብቲ ውሳነ ዝተጻሕፈ ናይ ምፍላጥ ወትሩ መሰል ኣለካ። ነቶም ኣብቲ ናትካ ስቶድቡአንደ ዝሰርሑ ሕተቶም።
ምሳናኣብዝኾነግዜተራኸብ
ምሳና ኣብ IVO ዘለና ክትዛረብ እንተ ደሊኻ፡ ቅድሚ ወይ ድሕሪ እቲ ምብጻሕ ነቶም ናትካ ስቶድቡአንደ ዝበጻሕና ክትድውለልና ወይ ኢመይል ክትሰደልና ትኽእል ኢኻ። እቶም ሰራሕተኛታት ተለፎን ቍጽርናን ኣድራሻናን ኣለዎም። ከምኡ'ውን ብዛዕባ መሰላትካ ክትሓትት እንተ ደሊኻ ወይ ኣብ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ወይ ኣገልግሎት ጥዕና ጽቡቕ ዘየለ ነገር ክትሕብር እንተ ደሊኻ ምስ ናይ ቈልዑን መንእሰያትን መስመር ክትራኸብ ትኽእል ኢኻ።


text:
ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ዝመደብሩ ንጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ትካል CPJ ኣብ ኬንያ ሃውህው ነፃነት ፕረስ የንቆልቁል ኣሎ ክብል ፀብፃብ ኣውፂኡ።ኬንያዊያን ጋዜጠኛታት ንዓፋኒ ሕግን ኣካላዊ መጥቓዕትን ተሳጢሖም ኣለው ይብል እቲ ፀብፃብ።
ንነዊሕ እዋን ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ከም ሓያል ይርአ ዝነበረ ናይ ኬንያ ሚዲያ ሓደጋ የንፀላልዎ’ሎ ብመሰረት ሎማዕንቲ ረቡዕ ዝወፀ ፀብፃብ CPJ።ብፍላይ ድማ ካብ ዋና ከተማ ናይሮቢ ወፃኢ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት ዝፍፀሙ ምቕጥቃጥ፣ ማሰርትን ምፍርራሕን ሰኒዱ’ሎ።
ሰራሕተኛ CPJ ዝኾኑ ቶም ሮድስ ናይ ኬንያ ፕሬዝዳንት ኡሁሩ ኬንያታ ቅድሚ ክልተ ዓመት ናብ ስልጣን ካብ ዝድይቡ ስራሕ ጋዜጠኝነት ኣዚዩ ሓደገኛ ሙያ ኮይኑ’ሎ ይብሉ።
‘’ኣብዚ ዓመት እዚ ካብ ጥሪ ክሳብ ግንቦት 2015 ኣብ ናይ ኬንያ ፕሬስ ዝተፈፀሙ መጥቓዕትታት፣ምፍርራሓት፣ማሰርትን ምንክልባትን ብድምር 19 ጉዳያት ሰኒድናን ኣለኹ’’ዝበሉ ንሶም ብስምዓብ ‘’ኣብ ኬንያ ኣብ ዝፀናሕኹለን ኣርባዕተ ዓመታት ክንድዚ ዝኣክል ምንክልባት ሪአ ኣይፈልጥን’’ኢሎም።
በደለኛታት ዘይሕተቱ ምዃኖም ኣዚዩ ዘሻቕል እዩ ይብሉ ወሲኾም። ኣብዚ ዓመት ዝተፈፀሙ መጥቓዕትታት ብሰበስልጣን ኬንያ ወይ ብፖሊስ ኮይኑ ምስ ምስሕሓብ መሬት፣ግዕዝይና፣ፀጥታን ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበንን ዝተሳሰሩ እዮም ይብሉ ሮድስ።
ጋዜጠኛታት ዘስግኦም ሓደጋ የለን ይብሉ ሰበስልጣን መንግስቲ።ይኹን እምበር ኬንያ ንነፃ ፕረስ ዝድርቱ ብፍላይ ድማ ኣብ ጉዳያት ፀጥታን ምሽጥር ዝኾነ ሓበሬታ ሪፖርት ናይ ምግባር መሰል ዝድርቱን ገሊኦም ብቤት ፍርዲ ዝተርኣዩን ተኸታተልቲ ሕግታት ኣብ ቀረባ ኣፅዲቓ’ላ።
እቲ ምንክልባት ኣብ ስሩዕ ሚዲያታት ዝተሓፀረ ኣይኮነን፤ብመሰረት ፀብፃብ CPJ።መንግስቲ ንማሕበራዊ መራኸቢ እናተኸታተለ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣርእስትታት ተሞርኪሶም ኣብ ብሎግን ፌስቡክን ንዝፀሓፉ ሰባት እውን ከምዝኣሰረ ንመሰል ጋዜጠኛታት ዝሕለቕ CPJ ኣብ ፀብፃቡ ሓቢሩ’ሎ።


text:
ድምጺ ደሊና ዜና
ኣዳላዊ፡ ሳምሶን ሃይለስላሴ
ኣንባቢት፡ ራሄል ሰሎሙን
17 ታሕሳስ፣ 2014
እዋናዊ መግለጺ ኣህጉራዊ ትካል ንሓለዋ ሰብኣዊ መሰላት (Human Rights Watch)
ክፍሊ ኤሚግሬሽን ዴንማርክ ንጉዳይ’ቶም ኣብ ሃገሩ ዝርከቡ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ኣመልኪቱ ኣብ ወርሒ ሕዳር 2014 ዘውጽኦ ጸብጻብ ፈጺሙ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ከምዝነበረ ፥ ኣህጉራዊ ትካል ንሓለዋ ሰብኣዊ መሰላት (Human Rights Watch) ሎሚ 17 ታሕሳስ 2014 ሓቢሩ።
እቲ ኣህጉራዊ ትካል ኣብዚ ወግዓዊ መግለጺኡ፥ ሃገራት ኤውሮጳ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ስደተኛታት ሓተቲ ዑቕባ ከጽብበኦ ዝደልያ ዘለዋ መምርሒ ስደተኛነት (immigration law)፡ ድሕሪ’ቲ መርማሪት ኮሚሽን ንጉዳይ ሰብኣዊ ግህሰት ኣብ ኤርትራ እተቕርቦ ደምዳማዊ መጽናዕቲ ክሓስባሉ ከምዝግባኣ ተማሕጺኑ።
ኣህጉራዊ ትካላ ንሓለዋ ሰብኣዊ መሰላት ወሲዂ፥ እቲ ብመንግስቲ ዴንማርክ ንኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ኣብ ሃገሩ ኣመልኪቱ ኣውጺኡ ዝነበረ ጸብጻብ - ንውሕስነት እቶም ስደተኛታት ኣብ ግምት ዘየእቱን ንዋሕዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ዴንማርክ ንምግታእ ጥራይ ዝዓለመን ዝንቡዕ ጸብጻብ ምንባሩ ኣስሚሩሉ ኣሎ።
ክፍሊ ኣገልግሎት ኤሚግሬሽን ዴንማርክ ኣብ’ቲ ናይ ወርሒ ሕዳር ጸብጻቡ ፥ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ሃገሮም ክንዲ’ቲ ዝገልጽዎ ስግኣት ከምዘየለን መንግስቲ ኤርትራ ድማ ኩሉንትናዊ ጽገናታት ኣብ ቀረባ እዋን ከስምር ከምዝኾነን ድሕሪ ምጥቃስ፥ ኣብ ሃገሩ ዝርከቡ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ብቐጥታ ናብ ኤርትራ ንኽጥርዞም ዘኽእሎ ጽጹይ ሓበሬታታት ካብ እሙናት ምንጭታት ከምዝኣከበ’ዩ ገሊጹ ኔሩ።
ኣህጉራዊ ትካላል ንሓለዋ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ልዕሊ’ዚ ብመንግስቲ ዴንማርክ ወጺኡ ዝነበረ ጸብጻብ ዘለዎ ተቛውሞ ደጊሙ ብምንጻር ፥ መንግስቲ ኤርትራ ከተግብሮ እየ ዝብሎ ዘሎ ጽገናታት ሰብኣውነት ኣብ ባይታ ከይተመስከረ ፡ ብእንተታት ጥራይ ተደሪኽኻ ንኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ምምላስ ውዱዕን ሓላፍነታውን ከምዘይኾነ ኣተሓሳሲቡ ኣሎ።
ክፍሊ ኣገልግሎት ኤሚግሬሽን ዴንማርክ ኣቕሪብው ዝነበረ ጸብጻብ ካብ ሓያሎ ተሓለቕቲ ሰብኣውነት ተቛውሞ ድሕሪ ምስዓቡ ፥ መንግስቲ ዴንማርክ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ መዲብዎ ዝነበረ ተሪር ስጒምቲ ከምዘዝለቖን ሓሳቡ ከምዝቐየረን ምግላጹ ይዝከር።
ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩሉንትናዊ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ከተጽንዕ ብባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ወርሒ ሰነ 2014 ዝቖመት መርማሪት ኮሚሽን መጽናዕታ ዛዚማ ንእተቕርቦ ጸብጻብ ፡ ሃገራት ኤውሮጳ ኣብ መጻኢ ከም መወከሲ ወሲደን ኣብ ልዕሊ’ቶም ኣብ ሃገረን ዑቕባ ዝሓቱ ዘለው ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣረኣእያአን ከማእዝና ከምዝግባእ ዘገንዘበ ኣህጉራዊ ትካል ንሓለዋ ሰብኣዊ መሰላት ፥ መርማሪት ኮሚሽን ጸብጻባ ክሳብ እተቕርብ ሃገራት ኤውሮጳ ካብ ህዉኽ ውሳኔታት ክሕየባ ተማሕጺኑ።
ኣብ ውሽጢ እዛ ንዛዝማ ዘለና ዓመተ 2014 ዋሕዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ኣህጉር ኤውሮጳ- ብሰለስተ ዕጽፊ ከምዝበረኸ ንወግዓዊ ጸብጻብ ላዕለዋይ ወኪል ስደተኛታት (UNHCR) ብምጥቃስ ዝሓበረ ኣህጉራዊ ትካል ንሓለዋ ሰብኣዊ መሰላት ፥ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ 11 ኣዋርሕ ጥራይ ልዕሊ 37 ሽሕ ኤርትራውያን ማኣከላይ ባሕሪ ሰጊሮም ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኤውሮጳ ከምዝኣተዉ ኣረዲኡ።
ሓድሽ ምዝገባ ስደተኛታት ኣብ ካርቱም ንጥሪ 2015
መንግስቲ ሰሜን ሱዳን ኣብ ሃገሩ ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ስደተኛታት ሓፈሻዊ ምዝገባ ኣብ ወርሒ ጥሪ 2015 ከተግብር ዘድሊ ምድላዋት ኣጻፊፉ ከምዝሎ ገሊጹ።
ብመሰረት ሓበሬታ ጋዜጣ ሱዳን ትሪቢዩን ፥ ብፍላይ ኣብ ከተማ ካርቱም ዝርከቡ ስደተኛታት ንመንነቶምን ምኽንያት ጽንሖቶምን ኣብ’ታ ሃገር ዘድሊ መጽናዕትን ምእካብ መዝገባትን ከምዝካየድ፥ እዚ ድማ ነቶም ኣብ’ታ ከተማ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብቐጥታ ዝዓለመ ከምዝኸውን ክርዳእ ተኻኢሉ ኣሎ።
እዚ ሓድሽ ምዝገባ ስደተኛታት፡ ኣብ ልዕሊ’ቶም ኣብ’ታ ሃገር ተሰዲዶም ዝርከቡ ኤርትራውያን ጸቕጢ ንምፍጣር ከይኮነ ከምዘይተርፍ ዘመልከቱ ናይ ቀረባ ተዓዘብቲ፥ ድፍኢት ስርዓት ኣስመራ ክህልዎ ከምዝኽእል ኣሚቶም ኣለዉ። መንግስቲ ሱዳን ኣብ ልዕሊ’ቶም ኣብ ሃገሩ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብቐጻሊ ዝገብሮ ዘሎ ግፋታት ቀጥታዊ ተቛውም ማሕበረሰብ ዓለም ይገጥሞ ብምህላዉ፥ ነዚ ሓድሽ ምዝገባ ስደተኛታት ከም ካልእ ኣማራጺ ንምልቃም ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝተመደበ ሽርሒ ምዃኑ’ውን እመታ ዝተፈላለዩ ወገናት እዩ።
ምስ’ዚ ኣብ ዝተኣሳሰረት ዜና ፥ ንኩነታት ናይ’ታ ብኣባላት ጸጥታ መንግስቲ ሰሜን ሱዳን ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ካርቱም ዝተቐየደት ኤርትራዊት ተንቀሳቓሲት ሰብኣውነት ብዝምልከት ካብ ሰብ-መዚ እታ ሃገር ዝተዋህበ ወግዓዊ መግለጺ ዛጊት ብዘይምህላዉ፥ ጉዳይ’ታ ኤርትራዊት ኣቓልቦ ሓያሎ ተጣበቕቲ ሰብኣውነት ወኒኑ ከምዘሎ ናይ ቀረባ ተዓዘብቲ ይሕብሩ ኣለዉ።
እታ ወ/ሮ ዮሩሳሌም ያቆብ ዝተባህለት ነባሪት ዓባይ ብሪጣንያ ዝኾነት ኤርትራዊት ተንቀሳቓሲት ሰብኣውነት፥ ንኣብ ሱዳን ዝርከቡ መቕርባ ክትበጽሕን ኣብ’ታ ሃገር ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝወርድ ዘሎ ኣደራዕ ክትምዝግብን ኣብ ከተማ ካርቱም በጺሓ ናብ እትነብረሉ ሃገር ክትምለስ እንከላ’ያ ብኣባማላት ጸጥታ መንግስቲ ሰሜን ሱዳን ኣብ ካርቱም ኤርፖርት ተቐዪዳ።
Join VoD
VoD is looking for highly motivated candidates to collect, draft, edit and present relevant news items from various sources exclusively but not limited to Eritrea and the rest of the Horn of Africa. Excellent writing skills in both English and Tigrinya, proficiency in using technology, and ability to scan social media are essential. The candidate should be an active listener, able to communicate with persons of interest, and share timely information with the public.
The Main objective of Voice Of Delina is to collect and disseminate economic, social and political developments pertaining to Eritrea and Eritreans at home and in the Erespora.
We are also determined to develop the media capacity by grooming the new generation of Eritreans to articulate the aspirations of our country.
We are particularly looking for candidates who are keenly interested to play an active role in helping foster peace and democracy in Eritrea.
VOLUNTEER INTERNSHIP OPENINGS
• Media Director/Program Coordinator
o manage the team
o prepare editorials
o make editorial decisions on programs to be broadcast
o edit other program contents
• Researchers
o research topics required for programming
o assist in drafting stories
• Writers and Editors
o draft a regular feature story
o assist in news preparation
• Anchor-Reader
o read program items
o assist in news preparation
• Sound Engineer
o arrange programs, add music and repackage programs for dispatch to the studio
• Translator from English into Arabic and Tigrinya (and, on a limited basis, Amharic)
o translate copy of stories into appropriate language for broadcast
o when necessary, read stories in correct language or dialect
To participate please send email to info@delina.org
Please provide your personal CV, Skype ID, telephone number and best time to call you.


text:
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ከተማ ታኑም ዝተፈላለየ ዓይነት መንበሪ-ኣባይቲ ይርከብ። እቲ ብምምሕዳር ናይታ ከተማ ወይ ውን ብግላውያን ትካላት ዝውነን መንበሪ-ኣባይቲ፡ ዝካረ፡ ዝሽየጥ፡ ጭቕጭቅ ዝበለ መንበሪ ከምኡ ውን ፋሕ ዝበለ ይርከቦ። እቲ ዝዓበየ ትካል ክራይ-ኣባይቲ እቲ ብታኑም ቦስተደር ዝፍለጥ ብምምሕዳር ናይታ ከተማ ዝውነን እዩ። እዚ ትካል እዚ ኣስታት 600 ኣባይቲ-ክራይ ይውንንን የመሓድርን። ብመንገዲ ናይ’ዚ ትካል’ዚ ገዛ ክትወስዱ ምስ እትደልዩ ብኸመይ ሪጋ ትስርዑን፡ ኣብዚ እዋን ዝካረ ኣብይቲ ኣለዎምን የለዎምን ንምፍላጥ ኣብ
መርበብ-ሓበሬታ ናይቲ ትካል ኣቲኹም ክትድህስሱ ትኽእሉ።
ኣብ ከተማ ታኑም ዝተወሰና ናይ ግሊ ትካላት ክራይ-ኣባይቲ ኣለዋ። ገለ ካብኣቶም ኣብ
መርበብ-ሓበሬታ ምምሕድራ ከተማ ታኑም ክትረኽብዎም ትኽእሉ። ንተወሳኺ ሓበሬታ
ንሓላፊ ምውህሃድ ኣብ ሕብረተ-ሰብ ክትውከሱ ትኽእሉ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ከተማ ታኑም ዝተፈላለየ ቋንቋ ዝዛረቡ ስደተኛታት ኣለዉ። ንኣብነት፡ ዓረበኛ፡ ትግርኛ፡ ሶማለኛ፡ ታይላንድን ዳሪን ይርከብዎም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ከተማ ታኑም ኣስታት 130 ንጡፋት ማሕበራት ይርከባ። እዘን ማህበራት ኣብ ዝተፈላለያ መዳያት ሕብረተ-ሰብ ዝነጥፋ ኮይነን ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታ ናይቲ ወረዳ ይርከባ። ኣብ
መዝገብ-ማሕበራት ናይቲ ወረዳ ዝርዝር ኣስማት ማሕበራትን ዝነጥፋሉ ጽላትን ክትረኽቡ ትኽእሉ። ኣብ ከተማ ታኑም ሽወደናዊ ቤት-ክርስትያንን ካልኦት ነጻ ኣብያተ-ክርስትያንን ይርከባ። መስጊድ ብቐረባ ኣብ ከተማ ኡደቫላ ይርከብ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ታኑምስንሀደ ኣብያተ-ጽሕፈታት ማሕበራዊ ጉዳያት ይርከብ። ንኣብነት፡ መቐበሊ ሓደስቲ ስደተኛታት፡ ቤት-ጽሕፈት ዕዮ፡ ፋርማሲ፡ ኣገልግሎት ፖስታን ባንክታትን ይርከብ። ኣብ ስትሮምስታድ ከኣ፡ ኣብያተ-ጽሕፈታት ማዕከን ማሕበራዊ-ውሕስነት፡ ቤት-ጽሕፈት ቀረጽን ቆጸራ-ህዝብን ቤት-ጽሕፈት ኣገልግሎት ንጥሮተኛታትንይርከብ።
ኣብያተ-ንባብ ኣብ ኣርባዕተ ከተማት ወይ ዓዲታት ይርከብ። እታ ኣብ ታኑምስሀደ እትርከብ ግን እታ ዝዓበየት ቤት-ንባብ እያ። ብዜካ’ዚ ኣብቲ ወረዳ ሓራጅ ወይ ዘገልገለ ንብረት ዝሽየጠሉ ድኳናት ውን ኣሎ።
ኣብ ወረዳ ታኑም ብርክት ዝበላ መዓልታዊ ሃለኽቲ ኣቍሑ ዝሸጣ ድኳናት ኣለዋ። ንኣብነት ከም ኩፕ ኮንሱም፡ ኢካ ወዘተ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ናይቶ ወረዳ ይርከቡ። ኣብ ሕዳር 2014 65 ድኳናት ዝአንግድ ናይ ዕድጊ-ማእከል ኣብ ታኑምስሀደ ክኽፈት መደብ ኣሎ። ዓቢ ድኳን ኣቍሑ ዝኾነ ኢክያ ኣብ ከተማ ኡደቫላ ይርከብ።
ንከተማ ወይ ወረዳ ታንዩም ዝድህስስ ፊልም ክትርእዩ ምስ እትደልዩ ኣብዚ ጠውቑ
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣገልግሎት ክንክን ቆልዑ ኣብ ከተማ ታኑም መለሊይኡ ብዙሕነት’ዩ። እቲ ብንፉዓትን ክኢላታትን ሰራሕተኛታት ምካየድ መውዓሊ-ህጻናትን መጸናግዒ ማእከል ህጻናትን፡ መሳጥን ውሑስን ሃዋህውን ዝዓሰሎ እዩ። ንውላድኩም ናይ መውዓሊ-ህጻናት ክወሃቦ ኣስታት 3 ወርሒ ግዜ ይወስድ። ኣብቲ ብኤከን ዝፍለጥ ማእከል ስድራ-ቤታት ክፉት መውዓሊ-ህጻናት ይርከብ። ብዜካ’ዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቀሰ ብምትሕብባር ወለዲ ዝተመስረታ ኣብያተ-ትምርህቲ ማእከል መውዓሊ-ህጻናትን ውን ኣለዋ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ወረዳ ታኑም 9 መባእታዊ ቤት-ትምህርታት ኣለዋ። እታ ኣብ ታኑምስሀደ እትርከብ ማእከላይ ደራጃ ትምርህቲ ታኑም ንእሽቶይ ቤት-ትምርህቲ ኮይና ንኽትመሃረላ ኣዝያ ምችእቲ እያ።
ንተወሳኺ ሓበሬታ ብዛዕባ መባእታዊ ደረጃ ትምርህቲ
ንተወሳኺ ሓበሬታ ብዛዕባ ካልኣይ ደረጃ ትምርህቲ
ዕድላት ትምህርቲ
እቲ ብምምሕዳር ከተማ ዝእለ ካልኣይ ደርጃ ትምህርቲ ብፉቱራ ዝበሃል ትካል ዝምእከል ኮይኑ ኣብ ታኑምስሀደ ይርከብ። እቲ ትካል ዝተፈላለየ ትምህርታት ኣብ ዝተፈላለየ ደረጃታት የስተኣናግድ። ንኣብነት ቋንቋ ሽወደን ንስደተኛታት ውን ክትመሃሩ ትኽእሉ። ኣብ ግረበስስታድ ህዝባዊ ላዕለዋይ ትካል ትምርህቲ ይርከብ። ብቐረባ ዝርከብ ዩኒቨርሲቲ እቲ ኣብ ከተማ ትሩልሃታን ዝርከብ ዩኒቨርስቲ እዩ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ታኑም ክልተ ማእከላት-ጥዕና ኣለዋ። እታ ሓንቲ ኣብ ታኑምሸደ እታ ካልኣይቲ ከኣ ኣብ ፍያልባካ ይርከባ። ሕክምና ስኒ ከኣ፡ ኣብ ታኑምሸደን ሃምቡርግሱንድን ኣለዋ። እቲ ብኤከን ዝፍለጥ ኣብ ታኑምሸደ ዝርከብ ማእከል ስድራ-ቤታት እገግሎት ሕክምናዊ ክንክን ኣዴታትን መንእሰያትን ዘዋደደ እዩ። ዓበይቲ ሆስፒታላት ኣብ ስትሮምስታድ፡ ኡደቫላን ትሩልሀታንን ይርከብ።
ንደቕኹም ዝምለክት ሻቕሎት፡ ስድራቤታዊ ወይ ቤተ-ሰባዊ ሽግር፡ ቁጠባዊ ትሕዝቶ ወይን ካልእ ስክፍታታት ምስ ዝህልወኩም ናብ ሞተስሁሰት ብምምጻእ ምኽርን ድጋፍን ክትረኽቡ ትኽእሉ። ሞተስሁሰት ኣብ ታኑምሸደ ትርከብ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ ምምሕዳር ከተማ ንምዝርራብ ቆጸራ ምስ ዝህልወኩም እሞ ኸኣ ናይ ቋንቋ ጸገም ምስ ዝህልወኩም፡ ምምሕዳር ተርጓሚ ክቆጽረልኩም ይኽእል።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
እቲ ብ ኢ-6 ዝፍለጥ ናብ ኦስሎ ነርወይን ዮተቦርግን ዝወስድ ዋና ጽርግያ ብከተማ ታኑስ ሰንጢቑ’ዩ ዝሓልፍ። ብወገን ምብራቕ ምስ ዞባታት ዳልስላንድ፡ ቫርምላንድን ዞባ ቨነርን ዘራኽብ ጽግርያ ውን ኣለና። መዋፈሪ ባቡራት ታኑስ ካብ ታኑንስሀደ ውጽእ ኢልካ ኡርከብ። ካብቲ መዕረፊ-ባቡራት ብመንገዲ ቦሁስ ኣቢልኩም ንሰሜን ክሳብ ስትሮምስታድ ንደቡብ ውን ክሳብ ኡደቫላን ዮተቦርን ክትጎዓዙ ትኽእሉ። ንሰዓታት ባቡርን ኣውቶቢሳትን ብዝምልከት ኣብዚ መርበብ-ሓበሬታ መጎዓዝያ ምዕራብ ሽወደን ክትረኽብዎ ትኽእሉ።
ካብ ከተማ ታኑም ኣብ ዝቐረብ ርሕቀት ዝርከብ መዕርፎ-ነፈርቲ እቲ ኣብ ከተማ ትሩልሃታን ዝርከብ እዩ። ብመኪና ካብ ታኑምስሀደ ናይ ሰዓት ርሒቑ ይርከብ። ካብ ሽወደብ ወጻኢ ክትገሹ ምስ እትደልዩ፡ ኣብ ከተማ ዮተቦሪ ክልተ ማዕርፎ-ነፈርቲ ይርከብ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ከተማ ታኑም ብትካላትን ፋብሪካታትን ዘዕለቕለቐት ከተማ እያ። ኣብዚ ከተማ ኣስታት 2200 ትካላት ይርከባ። እተብ ዝበዝሓ ትካላት ነኣሽቱን ማእከሎትን እየን። እቶም ዝዓበዩ ወሃብቲ-ስራሕ ኣብቲ ወረዳ፡ ምምሕዳር ከተማ፡ ትካል ኖርዳን፡ ስፖርት ሾፐን፡ ተትራ ፓክ ኢንቨንቲንን ታኑም-ስትራንድን እዮም። ኩሎም እዘን ትካላት ኣብ ካብ 3 ማይል ዘይርሕቕ ቦታ ካብ ታኑምስሀደ ውጽእ ኢልካ ይርከባ።
ወረዳ ታኑም ምስ ኣርባዕተ ከተማታት ይዳወብ። ንሳተን ከኣ፡ ስትሮምስታድ፡ ዳልስኤድ፡ ሶተናስን ሙንከዳልን እየን። ማእከል ናይዘን ዝተጠቕሳ ተዳወብቲ ከተማታት፡ ካብ ታኑምስሀደ ናይ ኣብ 5 ማይል ርሕቀት ይርከባ።


text:
ለማናይ ካብ ምዃን ተዃቢ ክትኸውን ይምረጽ። ተኻራይ ካብ ክትኸውን ኣካራይ ክትኸውን ይሓይሽ። ተራ ሰራሕተኛ ካብ ክትኸውን ኣስራሒ ክትኸውን ይፎክሰካ። ገንዘብ ኣፍ ኣውጺኡ ይዛረብ። እዝኒ ስለዘለዎ ድማ ይሰምዕ።
ካብ ብደቂ ኣዳም እተማህዙ ነገራት፣ ከም ገንዘብ ገይሩ ኣቓልቦ ዝረኽበን ዝጸለወን ከቶ የልቦን፣ ገንዘብ ብግቡእ ንደቂ ኣዳም ኣገልጊሉ። ብኻልእ ወገን እወን፣ ምሒር ኣበላሽዩና’ዩ፣ ገንዘብ ከም ሕሱም ተመሊኹ፣ ከም ሕሱም ተጸይኑ፣ ገለ ሰባት “ ገንዘብ ንደቂ ኣዳም ሓራ ገይሩና’ዩ’ ይብሉ። በንጻሩ “ኣይፋሉ! ገንዘብ’ሲ ጊላኡ’ዩ ገይሩና” ዝብሉ’ወን ሒደት ኣይኮኑን።
ገንዘብ ክውሕደና እንከሎ ክሳብ ስምዒትና ምቁጽጻር እንስእን ኢና ዓቕልና እነጽብብ ። ገንዘብ ዓንዲ ማእከል ኩሉ ንጥፈታትና ምዃኑ ክከሕእድ ኣጸጋሚ’ዩ። ኣብዚ እዋን’ዚ፣ ኣብ ዓለምና ኣጋጢሙ ዘሎ ፋይናንሳዊ ቅልውላው( ምከት) ክሳብ ክንደይ ጸላዊ ምዃኑ ንማንም ኣይጠፍኦን።
ገንዘብ ከይሓዝካ ክዕመም ዝከኣል ነገር የልቦን። ደቂ ኣዳም ካብቲ ኣብ 750ቅ.ል.ክ ገንዘብ ኣብ “ ኤሽያ ማይነር’ እተማህዘሉ ዓመት ኣትሒዞም ፣ ብዛዕባ ሃብትን ብልጽግናን ክሓስቡ ዓይኖም ሰለም ኣየበሉን። ናጽነት ኣካላትካን ሓንጎልካን ከተረጋግጽ ግድን ገንዘብ ክህልወካ ወይ ገንዘብ ከተምጽእ ይግበኣካ።
እቲ ብምቑሕ ድኽነት እተሓየረ ሰብ፣ ልዋም ድቃስ ከወስዶ ፈጺሙ ዘይሕለም’ዩ፣ ህላወና ምስ ገንዘብ ኣብ እተተሓሓዘሉ ዘመን ክሳብ ዘሎና ፣ ን ኣገዳስነት ገንዘብ ከመይ ኣቢልና ክንርስዖ ንኽእል።
ገለ ሰባት፣ “ገንዘብ ኣገዳሲ ኣይኮነን” ክብሉ ንሰምዖም ኢና። መግቢ፣ ክዳን፣ መዕቆቢ… ኣገደስቲ ምዃኖም ንኣምን እንተኾይና እቲ ነዞኦም ዝሽምት “ ገንዘብ” ከመይ ኣቢሉ ዘይ ኣገዳሲ ክኸውን ይኽእል? ዝበለጸ ትምህርቲ ንክትረክብ፣ ናይ ‘ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ሃልኪ ሕሳብ ክትኸፍል ግድን’ዩ ገንዘብ ከድልየካ። ብመጠን ዘሎና ገንዘብ ለኪዕና’ዶ ኣይኮናን ‘ መጎዓዝያ ነማርጽ።
ገንዘብ እቲ ዝዓበየ ደራኺ (great motivator) እዩ። ን ኣባላት ስድራኻን ብጾትካን ካብ ጸገሞም ንኸተናግፎም ገንዘብ ክህልወካ ኣለዎ። ኣብ መርዓ ፣ ጥምቀት፣ ንግደትን ካል ኦት ውራያትን ንክትበጽሕ፣ ማሕፉዳኻ ክትጉርጉር ትቅሰብ፣ ንዝሓመሙ ንኽትበጽሕ፣ ንዝሓዘኑ ክትድብስ ገንዘብ የድልየካ።
ገንዘብ እንተሃልዩካ ኣብ ዝተለምካዮ ሸቶ ጥራይ ንኽተድህብ ይሕግዘካ ፣ ብዕዳ ተበሊዕካ እንከሎኻ ፣ ንግዜኻን ጸዓትካን ተዛኒኽእ ክትጥቀመሉ ከቶ ዝከኣል ኣይኮነን። ገንዘብ የዛንየካ’ዩ። ገንዘብ ብውሕዱ ለባም ይገብረካ።
ምስ ፋይናንሳዊ ውሕስነት ሰላም ኣእምሮ ይኽሰት። ብእኡ ኣቢልካ ናይ ገዛእ ርእስኻ ኣጀንዳ ሓንጺጽካ ንትግባረኡ ንክትሓስብ ርሒብ ዕድል ይፈጥረልካ። ብእንተታት (wat ifs) ተሽቑሪርካ ኣይትነብርን። ኣብ ክንዲ ካብ ኢድ ናብ ኣፍ ዝዓብለሎ ጥውልቆምቆም እትብል፣ ብህድ ኣትን ብኽብረትን ንህይወትካ ትመርሕ። ንኹሉ ህይወትካ መድሕን ስለ እተእትዎ ብመጻኢኻን ብመጻኢ ደቕኻን እትጭነቐሉ ኣብነት ኣይህሉን።
ሓጎስን ድኽነትን ፈጺመን ኣይሳነያን እየን ። ድኽነት ውጽኢት ድንቁርና’ዩ። ብሰሪ ድኽነት ግዳይ ስኽራንን ዕብዳንን ዝኾኑ ማእለያ የበሎምን ። ብሰሪ ድኽነት ኣብ ዓለም ርእሰ ቕትለት ዝፍጽሙ ውሑዳት ድዮም? ብሰሪ ድኽነት ሓያሎ ወለዲ ንደቆም ብግቡእ ክኣልዪ ስለ ዘይከኣሉ እቶም ህጻናት ተናበይቲ ጎደና ክኾኑ ተቐሲቦም እዮም።
ሃብቲ ነገራዊ ውሱንን ኣይኮነን። ሃብቲ ዘይውሱን ኮይኑ ‘ ራኢይ፣ ዲስፕሊን፣ ዕዮ፣ እምነት፣ ተበግሶ፣ ባህጊ፣ ርእይቶን ኣተሓሳስባን የጠቓልል። ሃብቲ ብስራሕ፣ መስዋእትን ጽፉፍ ኣገልግሎትን’ዩ ዝፍጠርን ዝዕቀብን። ሃብቲ ንውሑዳት ሰባት ጥራይ ዝምልከት ዘይኮነ፣ ንነፍሲ ወከፍና ብማዕረ’ዩ ዝብጸሓና፣ ኣብዚ ክንዝንግዖ ዘይብልና፣ ሓንሳእ ምስ ሃብተምካ ፣ ንሓዋሩ ሃብታም ኾይንካ ትነብር ዘይምዃኑ’ዩ።
ሃብቲ ፣ ባህርያት ኣተሓሳስባ እዩ። ሜላ ዕውት መንብሮ ብፍልጠት’ዩ ዝጭበጥ። ፍልጠት ድማ፣ ኣብ ኩልና ኣሎ። ንፍልጠትና ብግቡእ ምስ እንጥቀመሉ ሓይሊ ይኾነና። ብንጻሩ ፍልጠት ድንቁርና’ዩ። ደረጃ ድንቁርናና ነቲ ኣብ ሕብረተሰብና ዘሎና ጽፍሒ ይውስኖ። ኩሉ ሰብ ብዘይ ዋላ ሓንቲ ፍልጠት’ዩ ዝውለድ። ንዝተወሰነ እዋን ከኣ፣ ብዘይ ፍልጠት ንዓቢ። እቶም ብዘይፍልጠት ድንቁርና ንሓዋሩ እንነብር ግና፣ ንገዛእ ርእስና ጥራይ ኢና ከነማርር ዘሎና፣
ፍልጠት፣ ኣተሓሳስባን ርትዓዊ ተግባርን ብልጫ ደቂ ኣዳም እዩ። ነዞም ብልጫታትና መጢጥና ወይ ኣጽቢብና ናይ ምሓዝ ምሰል ከኣ፣ ኣብ ርእሲ ነፍሲ ወከፍና’ዩ ዝዓልብ። እቶም ንመሰል ኣተሓሳስባኦም ብግቡእ ዘይምዝምዙ ሰባት፣ ንኻልኦት እናቐድሑ እዮም ዝነብሩ። ሃብቲ ወትሩ ካብ ሓንጎል ከም ዝብገስ ክስቆረና ኣለዎ።
ድኽነት ብትኳቦ ዝፍወስ ኣይኮነን። ንሓደ ለማናይ ምሉእ መዓልቲ ክትቅልቦ ትኽእል ኢኻ። ንጽባሒቱ ግን፣ ብጥምየት ክልሎ’ዩ ዝጸንሓካ። ንውኖኡ ከም ዝዕቢ እንተገርካዮ ግን፣ ክሳብ መጠረሽታ ዕምሩ ብጋብ ይስንጠቕ። ዋሊ ኣምስ ከም ዝበሎ “ ንድሕነት ንምውጋድ ንደረጃ ራኢይካ ክብ ከተብሎ ይግባእ። መድሃኒት ኩሎም ጸገማት፣ ኣብ ውሽጢ ለውጢ ኣተሓሳስባ’ዩ ዝርከብ።
ገንዘብ ዓውዲ ፍረ ጽማና’ዩ። ኣፍሪና ኣገልጊልና ኣብ መጠረሽታ ዓስብና ገንዘብ’ዩ። ብእኡ ኣቢልና ድማ፣ ንፍርያትናን ኣገልግሎትን ካልኦት ሰባት ንሽምተሉ። ንመጠን ፍርያትናን ኣገልግሎትናን በቲ እተኸፍለና ገንዘብ ብምፍቓድ ኢና እንልክዖ።
ገለ ሰባት “ገንዘብ ሓጎስ ኣየምጽእን’ዩ” ክብሉ ንሰምዖም ። ከምቲ ኣተሓሳስባኦም፣ ብዝረኸብዎ ገንዘብ ከተሓጎሱ ይነብሩ። እቲ ብገንዘብ ዝጥረ መግቢ ፣ ንብረት ገዛ ወርቅን ጨርቕን፣ ስሉጥ ኣገልግሎትን ሓጎስ እንተዘይፈጢርሎም ደኣ’ ከመይ ኣቢሉ’ዩ ድኽነት ሓጎስ ክፈጥረሎም ዝኽእል?
ገንዘብ መቐጸልታ ኣተሓሳስባና’ዩ። ሕጽረትን ብልጫን ገንዘብ፣ ብ ኣተሓሳስባና’ዩ ዝልካዕ ። እቲ ብመገዲ ገንዘብ ንዕኡ ዘድልዮ ነገር ሸሚቱ ክሕጎስ ዝደሊ ፣ ንገንዘብ ኣይኩንን (ኣይረግምን) እዩ። ገንዘብ ከኣ፣ ሰላሕ እናበለ ናብ ሕቕፎኡ ይመጾ። እቲ ብገንዘብ ዝብህርር ብድኽነት ተቖራቢዑ ምድረ ሰማይ የዕርቦ። እቲ ጽቡቕ ዜና፣ ህሉው ኩነታትና ብዘይገድስ ነፍሲ ወከፍና ኣብ ሃብቲ ንዘሎና ኣመለኻኽት ከነማዕብሎ ንኽእል ምዃንና’ዩ።
ዶክተር ደኒስ ኪብሮ፣ ኣፍሮ ኣመሪካውያን ድኻታት’ዮም ዝብል መረዳእታ ኣሎ። ዓመታዊ እቶቶም ግና፣ ልዕሊ 900 ቢልዮን ዶላር’ዩ። እዚ ማለት ከኣ ካብ ዓመታዊ እቶት እተን ሃብታማት ዝብሃላ ሃገራት ካናዳን ኣወስትራልያን ይዓቢ ። ዘገም ኣፍሮ ኣመሪካውያን እምበኣር ሕጸረት ገንዘብ ኣይኮነን። ብገንዘብ እንታይ ክንገብር ንኽእል ዘይምፍላጥ’ዩ። እቲ ቀንዲ ጸገምና ኣታዊታት ኣፍሮ ኣመሪካውያን ካብ ምዝራብ ኤውሮጳ፣ እስራኤል ወይ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝዓቢ ስለ ዝኾነ፣ ሃብታማት ምዃንና ክንፈልጥ ኣሎና” ይብል።
መብዛሕትና ብዛዕባ ገንዘብ ኢሂን ምሂን ኣይንበሃሃልን ኢና። ክንደይ ገንዘብ ከም ዘድልየካ ሓሲብካሉ ትፈልጥ’ዶ ? ሸቶኻ ንኽትወቕዕ ባዕልኻ ጥራይ ኢኻ ተጠንቂቕካ ከተነጻጽር ዘሎካ።
ብዙሓት ሰባት ካብቲ ናይ ብሓቂ ገንዘብ ዘድልዮም ንላዕሊ ይሓስቡ። ዓለም ነቲ ንስኻ ከተሓለልካ ዋጋ ዕዳጋ ዝተቐጣቐጥካዩ እያ እትኸፍለካ። ልዕሊ ጠለብካ ግን፣ ሳንቲም ቀያሕ ኣይትኸፍለካን’ያ። ኣታዊታትካ ፈቲኻ ጸሊእካ ማዕረ እትህቢ ኣገልግሎት እዩ። ብ ኣታዊታትካ እንተዘይተሓጉስካ (እንተዘይዓጊብካ) ነቲ እትህቦ ኣገልግሎት ጥራይ ኢኻ ክብ ከተብሎ ዘሎካ።
ቁጠባዊ ውሕስነት ብዘሎካ ገንዘብ ጥራይ ኣይኮነን ዝረጋገጽ እንተላይ ብእትህቦ ኣገልግሎት’ዩ ዝውሰን። ጠቓሚ ኣግልግሎት ናብ ኩሎም ዓይነታት ድሌታት ደቂ ኣዳም ክልወጥ ይኽእል’ዩ-ብገንዘብ ወይ ብዘይገንዘብ።
ዕውት ብዓል ዋኒን ብዘዋህለሎ ገንዘብ ኣይኮነን ቁጠባዊ ውሕስነት ዝረክብ። ኣብ ዋኒኑ ንዝቆጸሮም ሰባት ብዝፈጥሮ ዕድል ስራሕ’ዩ ቁጠባዊ ውሕስነት ዝረክብ። እቲ ምንታይ’ዚ በቶም ሸቓሎኡ ኣቢሉ’ዩ ን ኣእላፋት ሰባት ማእለያ ዘይብሎም ኣቑሑ ን ጽፉፍ ኣገልግሎትን ዘቕርብ። እቲ ዝቕረቦ ኣገልግሎት’ዩ ነቲ ዝቆጻጸሮ ገንዘብ ዘምጸኣሉ። ክንሓስብ እንከሎና፣ ብኸምዚ ኩርናዕ ኣስፊሕና እንተጠመትናዮ ተመራጺ’ዩ ።
እትቅርቦ ኣገልግሎት ካብ ሓንጎልካ ክእለትካን ብልሓትካን ጸዓትካን ክምንጩ ኣለዎ። ሓደ ሓያል ሰብ ንድኹማት ሓያላት ክገብሮም ኣይክእልን’ዩ ። እቲ ድኹም ሰብ ብናቱ ተበግሶ ጥራይ’ዩ ሓያል ክኸውን ዝኽእል። እቲ ሓያል ከኣ፣ ኣመና ሓያል ክኸውን ዝእግሞ የልቦን።
ኣልማዝ ካብ ከሰል ከም ዝኸብር ኩልና እንፈልጦ ሓቂ’ዩ። የግዳስ ሰል እወን ናብ ኣልማዝ ክቅየር ይኽእል’ዩ። ደቂ ኣዳም ከኣ፣ ደረጃ ክብረትና ባዕልና ክንለዋውጦ ከም እንኽእል ርዱእ’ዩ።
ኤርል ናይቲንገል፣” ገንዘብ ማዕረ እነበርክቶ ዕዮ፣ ክእለት ኣተዕእይያናን ኣብ ብቅዓት ስራሕና ብቐሊሉ ብኻልኦት ሰባት ዘይንትካእ ንምዃን ብእነካይዶ ጻዕርን እዩ” ይብል።
ብቕዕእትና ትሑት ብምዃኑ፣ ኣብ ስራሕና ብኻልኦት ሰባት ብቀሊሉ ክንትካእ ንኽእል እንተኾይና፣ ብርክት ዝበለ መሃያ ክንጠልብ ከቶ ዝሕለም ኣይኮነን፣ ፈቲና ጸሊእና ብደረጃ ተጠላብነትና ኢና ገንዘብ እንኽፈል። ካብ ሓደ ወሓለ ወጊሰ ሓንጎል (brain surgeon) ንላዕሊ ሓንቲ ናይ ሆሊውድ ተዋሳኢት ዝሕሸ ኣታዊ እትረኽበሉ ዘላ ምኽንያት ብጠልብ ህዝቢ ዓለም ጥራይ እዩ፣
ባዕልኻ ንእትፈጥሮ ሃብቲ ንምስትምቓር ከቢድ ኣይኮነን። እቲ ምንታይ’’ሲ ክሳብ ክንደይ ከም ዝለፋዕካሉ ስለ እትግንዘቦ። ካብ ወለድኻ ንዝወረስካዮ ሃብቲ ብግቡእ ንምስትምቓሩ ግና፣ ምሒር ኣጸጋሚ’ዩ። ነቲ ሃብቲ ሰል ዘየሃጽካሉ፣ ምስኡ ጥቡቕ ፍቕሪ ክህልወካ ኣይክእልን። ክንዲ ዝኾነ ከተባኽኖን ብዘይጠቕም ክትሕሽሾን እንከለካ ዝስምዓካ ጣዕሳ ኣይህሉን።
ሃብቲ ካብ ሓዊ እሳት ንላዕሊ ተጠንቂቕካ ክትሕዞ ዝግባእ ነገር’ዩ። ብዘይግቡእ እንተተጠቂምካሉ መርገም ኮይኑ ክቐዝፈካ ይኽእል። ሃብቲ ምረቓ ዝኸውን ኣብ ጥቕሚ ካልኦት ወገናትካ ከተውዕሎ እንከሎኻ’ዩ። ሃብትኻ ንደቕኻ ብምውራስካ ንሓዋሩ ተበግሶ ከም ዘይወስዱ ዘልምሶም እንተኾይኑ ከም ዝጎዳእካዮም ክትፈልጥ ኣሎካ። ንሃብትካ ንደቅካ ዝበለጸ ምህሮ እንተኣቅሲምካዮም ዝበለጸ ኣገልግሎት ሂቦም ዝበለጸ መኽሰብ ክረኽቡ ከም ዝኽእሉ እንተነጊካዮም ግና ንዘንተእለት ቀሊትካዮም ኢኻ።
እቲ ንፈለማ ግዜ ወናኒ ሚልዮን ዶላር ክኸውን ዝበቕዐ ብዓል ዋኒን ‘ጆን ሮክፈለር፣ “ “ ሃብትኻ እንተኾመረ ክመጽእ እንከሎ፣ ንካል ኦት ሰባት ኣካፍሎ፣ እንተዘየለ መንደረጋሕ ኾይኑ ክዓብጠካ’ዩ” ብምባል ይምዕድ ነበረ። ንሱ’ወን ዕሽር ካብ ኣታዊታቱ ንጽጉማት የካፍል ነይሩ። እት ዝበለጸ ሃብቲ “ ሰላም ኣእምሮ ምዃኑ ኣዘኻኺሩ ድማ ብኽብሪ ሓሊፉ።
ኣብ ሞንጎ ሃብትን ሰላም ኣእምሮን ጥቡቕ ርክብ ከም ዘሎ ርዱእ’ዩ “ ኦፕራ ዊንፍሪ” “ ዕውት ንኽትኸውን ደረጃ ሃብትኻ ብዘየገድስ ሰላም ኣእምሮ ክትረክብ ኣሎካ” እንበለት’ያ እትምዕድ ። ንሳ ገና ትሕቲ ዕድመ እንከላ ተደጋጋሚ ጾታዊ ዓመጽ ስለዝወረዳ ፣ ዝነበራ ጭንቀት ብቓላት ዝግለጽ ኣይኮነን። ንኹሉ ግና፣ ብሓቦ በዲሃቶ። ህብብቲ ተዋሳኢት ኮይና፣ ወሓለ ጋዜጠኛ ኮይና፣ ሎሚ ከኣ ሓንቲ ካብቶም ዝሃብተሙ ዜጋታት ዓለምና ኮይና። ንሃብታ ግና፣ ኣብ ባንኪ ብዘለዋ ገንዘብ ኣይኮነትን እትልክዖ። በቲ ንኻል ኦት ጽጉማት ሰባት እተበርክቶ ሓገዝ’ያ እትልክዖ፣ ሰላም ኣእምሮ” ክትክእ ዝኽእል መጠን ገንዘብ የልቦን። ኣብ ህይወትካ ዝበዝሐ ቅሳነት ክትረክብ እንተደሊኻ ንዝበዝሑ ጽጉማት ሰባት ክትሕግዝ ኣሎኻ” ባሃሊት’ያ። \
መብዛሕትኦም እቶም ንዓለምና ብሃብቶም ዘዛረብዋ ሰባት፣ ኣብ ፈለማ ምሒር ውሑድ እቶት’ዩ ነይርዎም፣ የግዳስ ንኹሎም ጽቡቕ ሕልሚ ነይርዎም። “ ሓንቲ መዓልቲ ክርህወና’ዩ” ዝብል ቅኑዕ እምንቶ ተሓንጊጦም ንቕድሚት ገስጊሶም፣ ኣብ መጠረሽታ ከኣ ንገዛእ ርእሶም ኮይኖም፣ ንኻል ኦት ሰባት’ወን ዕድል ስራሕ ፈጢሮም።
ህሉው ኩነታትካ ብዙሕ ዝገድስ ኣይኮነን። እቲ ባዕልኻ እትፈጥሮ ኩነታት እዩ እቲ ዝያዳ ዘገድስ፣ ን ኣታዊታትካ እትድርቶን እትምጥጦን ባዕልኻ ጥራይ ኢኻ። ነቲ ከተካዕብቶ እትደልዮ ሃብቲ ብንጹር ኣብ ጽሑፍ ኣሳፊርካ ንምጭባጡ ግብራዊ ስጉምቲ ውሰድ።
እቲ ልዕሊ ኹሉ ዘድልየካ ጽፉፍ ውጡን’ዩ፣ ኣብ ርእሲኡ ከኣ፣ ናብ ዕላማኻ ንምብጻሕ ትብዓት የድልየካ። ኣብ ህይወት ማእለያ ዘይብሎም መሰናኽላት ከም ዘለው ዘይምዝንጋዕ። ነቶም መሰናኽላት ክትፍንጥሶም ብሓቦ እንተተበጊስካ ግና፣ ኣብ ቅድሜኻ ዝጸንሕ ዋላ ሓደ ሓይሊ ኣይህሉን።
ኣታዊታትካ ከትዕቢ ኣንተኾይንካ ካልኦት ከቕርብዎ ዘይኻሉ ፍርያትን ጽፉፍ ኣገልግሎትን ክትህብ ኣሎካ፣ ነዚ ድማ ብጽቡቕ ሓሳባት ኢኻ ክትጅምሮ ዘሎካ። ብኹለንተናኻ ተለዊጥካ፣ ኣብ ህዝብኻ እወታዊ ለውጢ ብምምጻእ ኢኻ ፣ ን ኣታዊታትካ ከትዕቢ እትኽእል።
ኣብ ፋናንሳዊ ሸቶታትካ ክውንነታዊ ኩን፣ ኣብ ሓጺር እዋን ኣርሂቕካ ምዝላል ውጽ ኢቱ ችንቀት ፣ ወጥርን ፣ ምውጅባርን ኣዩ። ዕብየትካ ስነ መጎታዊ ደረጃታት ዝሓለወ ክኸውን ይግባእ፣
ኣብ ኣተሓሕሳ ገንዘብ እምብዛ ጥንቁቓት ክንኸውን ኣሎና። ገንዘብካ ኩሉ ግዜ ጊላኻ ክኸውን ከም ዘለዎ ኣቕልበሉ። ንገንዘብ ልዕሊ ንቡር እንተኣፍቂርካዮ ፣ ንስኻ ኢላ ንሱ ጎታ’ዩ ዝኸውን፣ ኣብ መጠረሽታ ከኣ፣ ግዳይ ይግበረካ።
ምእንቲ ገንዘብ ሕልናኻ ትሸይጥ ሃይማኖትካ ትልውጥ ፣ ካብ ቀረጽ ተምልጥ፣ ፍትሒ ተጎብጥ ንሓቂ ትዓብጥ . እንተኾይንካ ሳዕቤኑ ከቢድ እዩ።
ምንጪ Money talks
Aklilu Abraham (Sunday, 24 March 2013 22:09)
I THINK THESE WEB WILL HELP ALL ERITREANS TO GET TOGATHERE AND EXCHANGE THIER OPINION IN MANY WAY.
IT IS IMPORTANT TO INCOURAGE TO GET TO THE HIGHEST STAGE.I just want to say well done.


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ተቓወምቱ ብሓዲሽ መልክዕ ዝተዋህደ ናይ ኮምፒተር ስለያ ይገብር ኣሎ ክብል ትካል ተጣባቒ ሰብኣዊ መሰላት ሂማን ራይትስ ዎች ኣፍሊጡ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ንተቓወምቲ ውልቀሰባትን ውድባትን ኣብ ሃገራት ወፃኢ ከይተረፈ ፕሮግራም ስለያ ኮምፒተር ብምጥቃም ከምዘጥቕዖም ዝገለፀ ሂማን ራይትስ ዎች ብኮምፒተር ምስላይ ብዝምልከት ዘይሕጋዊ ዝገብር ሕጊ ወይ ዓለምለኸ ሕጊ ከምዘየለ ይገልፅ።ቤት ፅሕፈት ኮሚኒኬሽን ኢትዮጵያ ብዛዕባ እቲ ጉዳይ ምላሽ ንክህብ ዝተገብረ ፈተነ ኣይሰለጠን።
እቲ ትካል ብተወሳኺ እቲ መጥቓዕቲ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዓለም ዝነብሩ ተቓወምቲን ናይ ተቓወምቲ መራኸቢ ብዙሓንን ደለይቲ ለውጢ ዒላማ ዝገበረ’ዩ ይብል።
ትማሊ ዝወጸ መግለጺ ሂማን ራይትስ ዎች ከም ምንጪ ዝተጠቐመሉ ኣብ ከተማ ቶረንቶ ዝመደበሩ "ሲቲዜን ላፕ" ዝተባህለ ናይ መጽናዕቲ ትካል ዘውጽኦ ቴክኒካዊ ሪፖርት’ዩ።


text:
ፕሬዝዳንት ኦባማ ናይ እዋኑ ናይ መወዳእታ ዓመት ናይ ስልጣን ዘመኖም ኣብ ዘብቅዐሉ እዛ ዓመት ዳግም ንምምራጽ ዝገብርዎ ፈተነ ሓዊሱ ብዙሓት ትንፋስ ዘይህቡ ጉዳያት አጋጢምዎም እዮም።አፍሪካዊያን ተንተንትን ንኣፍሪካዊያን ዝጣበቑ ወገናትን ግን ንትሕቲ ሰሃራ ኣፍሪካ ዘቕንዐ ፖሊሲ ብዙሕ ከምዘየለ ይዛረቡ።አቡኦም ንፕሬዝዳንት ኦባማ ኬንያዊ ምኳኖም ኣብ ግምት ብምእታው እዚ ንገሊኦም ኣይውሓጠሎምን።
ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ኦብ ቐረባ እዋን ንኽልቲኡ አብያተ ምኽሪ ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ብዛዕባ ትሕቲ ሰሃራ አፍሪካ ዋላ ሓንቲ አየልዐሉን።አብ ዋሽንግተን ዲሲ አብዝርከብ አሜሪካን ዩንቨርስቲ መምህር ዝኾኑ ጋናዊ ፕሮፌሰር ዋኩ ኑዋማህ በዚ አይተገረምኩን ይብሉ።ምኽንያቱ ድማ ኣፍሪካ ኣብ ዋሽንግተን ዓብይ ቦታ የብላን ይብሉ።
ሰበስልጣን ዩናይትድ ስቴትስ ግን አብ አፍሪካ አብ ቀረባ እዋን ብዛዕባ ዘመዝገብዎም ዓወታት ኣጉሊሆም ይዛረቡ።እዚኦም እውን ደቡብ ሱዳን ዝሓለፈ ዓመት ሓዳስ ሃገር አብ ዝኮነትሉ እዋን ናይ ዲፕሎማሲ ሓገዝ ምሃብ፡ አብ ቀርኒ አፍሪካ ንዘጋጠመ ድርቂ ንምምካት ንሚሊዮናት ግዳያት ረድኤት ምቕራብን ኤዲስን ካልኦት ሕማማትን ንምምካት ዓበይቲ ተበግሶታት ምውሳዶምን ሕዚ’ውን ምቕፃሎምን ብምሕባር ኣብ ኣፍሪካ ዝሰርሑዎም ዓበይቲ ጉዳያት መዃኖም ይገልፁ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
" ናብ ሰማይ ዓረገ " ማር. 16.19
ዓመት መጸ ብዓቢይ መንፈሳዊ ኽብሪ ካብ እነኽብሮም ዓበይቲ በዓላት ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ እቲ ሓደ በዓለ ዕርገት እዩ።
ዕርገት ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ መጻሕፍተ ሓዲሳት ብሰፊሑ ተገሊጹ ኣሎ። ብፍላይ ቅዱስ ሉቃስ ኣብ ዝጸሓፎም መጻሕፍቲ ናይ ዕርገቱ ቦታ፡ ሰዓት፡ ኵነታት፡ መሰኻኽር . . . ብዝርዝር ተጻሒፉ ኣሎ።
“ሽዑ ጐይታ ኢየሱስ ንወፃኢ ኽሳብ ቢታንያ ወሰዶም፡ ኢዱ ኣልዒሉ’ውን ባረኾም። ኪባርኾም ከሎ ኸኣ ኻብኣቶም ተፈልዩ፡ ናብ ሰማይ’ውን ዓረገ። ንሳቶም ከኣ ሰገዱሉ፡ ብብዙኅ ሓጐስ’ውን ናብ ኢየሩሳሌም ተመልሱ። ንኣምላኽ ኵሉ ሳዕ ኣብ ቤት መቕደስ ኮይኖም የመስግኑ ነበሩ።” ሉቃ. 24፡50-53
“ . . . መንፈስ ቅዱስ ናባኻትኩም ምስ ዚወርድ ግና ኃይሊ ኽትቕበሉ ኢኹም። ኣብ ኢየሩሳሌምን ኣብ ኵላ ይሁዳን ኣብ ሰማርያን ክሳብ ወሰን ምድሪ ኸኣ መሰኻኽረይ ክትኮኑ ኢኹም” በሎም። እዚ ምስ በለ ድማ እናረኣይዎ ንሰማይ ዓረገ፡ ካብ ኣዕይንቶም ከኣ ደመና ሠወረቶ። ንሱ ኺዓርግ ከሎ ንሳቶም ከኣ ናብ ሰማይ ኣንቃዕሪሮም ኪጥምቱ ኸለዉ፡ እንሆ ፃዕዳ ኽዳውንቲ ዝተኸድኑ ኽልተ ሰብኣይ ኣብ ጥቓኦም ደው ኢሎም “ኣቱም ሰብ ገሊላ ስለምንታይ ኢኹም ናብ ሰማይ ኣማዕዲኹም እናጠመትኩም ደው ኢልኩም ዘሎኹም፧ እዚ ኻባኻትኩም ናብ ሰማይ ዝዓረገ ኢየሱስ ከምቲ ናብ ሰማይ ኪዓርግ ከሎ ዝረኣኹምዎ፡ ከምኡ ገይሩ ኸኣ ኺመጽእ እዩ” በልዎም። ግብ.ሓዋ. 1፡8-11
ቅዱሳን ደቀ መዛሙርት፡ ጐይታ ካብ ሙታን ተፈልዩ ምስ ተንሥአ “ሰላም ንኣኻትኩም ይኹን” ብምባል የዘራርቦምን ዝበልዕዎ ኣብ ዝሰኣንሉ ጊዜ ዓሣ ብምብራክ ኣበርኪቱ የብልዖምን ስለዝነበረ ኣዝዮም ይሕጐሱ ነበሩ። መጠን እዚ ዝተሓጐስዎ፡ ክዓርግ ከሎ ግና ዝኽትምና ስለ ዝተሰምዖም ኃዘኑ። ማእምረ ኅቡኣት ጐይታ’ውን ባዕሉ ከምዚ በሎም፥ “ሕጂ ግና ናብቲ ዝለኣኸኒ እኸይድ ኣሎኹ፡ ካባኻትኩም ከኣ ሓደ እኳ ‘ናበይ ኢኻ እትኸይድ፧’ ኢሉ ዚሓተኒ የልቦን። እዚ ስለ ዝነገርኩኹም ግና ልብኹም ኃዘን መልአ።” ዮሐ. 16፡5
እቲ ሓቂ ግና ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝፈጸሞ መንገዲ ድኅነት ክንርእይ ከሎና ብልደቱን ትንሣኤኡን ዝተጀመረ ሓጐስ ብዕርገቱ ፍጹም ከም ዝኾነ ነስተውዕል። ምእንቲ ኃጢኣት ሰባት ንብዙኃት በጃ ኾይኑ ዝተወልደ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ እንተዘይትንሥእን፡ ኣብ መበል ኣርብዓ መዓልቲ ናብ ዘለዓለማዊ ክብሩ እንተ ዘይዓርግን ነይሩ ድኅነትና ፍጹም ኮይኑ ኣይምተረጋገጸን ነይሩ።
“መንፈስ ቅዱስ ክልእከልኹም እየ፣ ካብ ላዕሊ ካብ ሰማይ ኃይሊ ክሳብ ትለብሱ ኣብ ኢየሩሳሌም ተቐመጡ” ክብል ንደቀ መዛሙርቱ ዝሃቦም ተስፋ፡ ንሱ እንተ ዘይዓርግ ኣይምተፈጸመን ነይሩ እሞ ኵሉ ምእንቲ ክፍጸም ናብ ሰማይ ዓረገ።
ዕርገት ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብጠቕላላ ኣብዚ ምድሪ ሠላሳን ሠለስተ ዓመትን ኣርባዕተ ወርኅን ዓሰርተው መዓልትን ጸኒሑ ካብ ደቂ ሰባት ብሥጋ ዝተፈለየሉ ናይ መወዳእታ ጊዜ እዩ። ብድኅሪ እዚ ዳግማይ ናብ ዓለም ዝመጽእ ንፍርዲ እዩ።
ስለዚ ኣብ ሃይማኖትና ጸኒዕና ሠናይ ግብሪ ኂዝና ክንጸንሖ እሞ ብየማኑ ክንቐውም ቅዱስ ፍቓዱ ይኹነልና!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
ሂወት ብምሕላፍ፣ ኣካል ብምጉዳል፣ ገዛ ብምፍጋርን ኮታስ ካብ ዝናኣሰ ክሳብ ዝዓበየ ገበን ይፍፅሙ። ነዞም ዝሰርቁን ፀልማት ጉልባብ ገይሮም ሰላምና ዝዘርጉን ገበነኛታት ሒዝካ ናብ ሕጊ ንምቕራብ ድማ በቢከባቢኡ ዝርከቡ ኣባላት ፖሊስ፣ ሓይልታት ፀጥታን ሕብረተሰብን ዝገብርዎ ዘለዉ ምንቅስቓስ ዝናኣድ እዩ።
ንኣብነት ንጥፈታት ቤት ፅሕፈት ፖሊስ ክፍለ ከተማ ዓይደር ንርአ። እዚ ቤት ፅሕፈት ኣብ 2008 ዓ/ም ቅድሚ ናብ ስራሕ ምእታው ምስ ኩሎም ኣባላቱን ኣካላት ፀጥታን ከምኡ እውን ሕብረተሰብ ሰፊሕ መድረኽ ምርድዳእ ኣካይዱ እዩ ናብ ስራሕ ኣትዩ። ከም ቤት ፅሕፈት ኣብ 2008 ዓ.ም ንልዕሊ 18 ሽሕ ብዘይስሩዕ፣ ን42 ሽሕን 304 ወገናት ድማ ብስሩዕ ትምህርቲ ምክልኻል ገበን ንምሃብ ትልሚ ተታሒዙ እቲ 39 ሽሕን 794 ፈፂሙዎ እዩ። በዚ ድማ 35 ምኢታዊ ገበን ንምቕናስ ካብ ዝተትሓዘ መደብ ኣብ 2007 ዓ.ም ካብ ዝነበረ ገበን 23 ነጥቢ 47 ምኢታዊ ኣብ 2008 ዓ.ም ንምቅናስ ተኻኢሉ እዩ።
ኣብ 2009 ዓ.ም ብተመሳሳሊ ምስ ኩሎም መዳርግቲ ኣካላት ብምዝታይ ጠንቅታት ገበን ዝበሃሉ ነጥብታት፣ ከባብታት፣ ውልቀ ሰባትን ኣነፂሩ ገበን ንምቅናስ ዘኽእል ክሳብ ውልቀ ትልሚ ኣዳልዩ እዩ ናብ ተግባር ኣትዩ። ስራሕቲ ምክልኻል ገበን ብተሳትፎ መላእ ሕብረተሰብ ዝረጋገፅ ‘ምበር ንኣባላት ፖሊስን ኣካላት ፀጥታን ጥራሕ ዝድርበ ከምዘይኮነ ምርድዳእ ተገይሩ። ብፍላይ ኣብ ሕሉፍ ዓመት 2008 ዓ.ም ዝነበሩ ዓበይቲ ስግኣታት ገበን ኣብ 2009 ዓ.ም ብዝተጠናከረ ናይ ውድብን መንግሰትን ውዳበታት ፈጢርካ ዝኾነ ገበን ስግኣት ናብ ዘይኮነሉ ብርኪ ክበፅሕ ተገይሩ እዩ። ከም ውፅኢቱ እውን ኣብ 2009 ዓ.ም ኣብቲ ወረዳ በብጣብይኡ ካብ ዘለዋ 71 ብሎካት /ኣብ ሓደ ከባቢ ኣብ ዝርከቡ ኣባይቲ/ እተን 58 ብሽፍቲ ዝሕልዉ 98 ዋርድያ ቆፂረን እየን። ኣብተን 13 ብሎካት ዝነብሩ ድማ ባዕልቶም ክሕልዉ ምርድዳእ ተፈጢሩ እዩ ካብኡ ሓሊፉ። ኣብ 2009 ዓ.ም 42,900 ወገናት ስሩዕ ትምህርቲ ገበን ንምሃብ ተተሊሙ ን38 ሽሕን 693 ተዋሂቡ እዩ።
ከምኡ እውን ኣብ ዝተፈላለዩ ህዝባ’ውን መንግስታውን በዓላት ንልዕሊ 92 ሽሕ ክፋላት ሕብረተሰብ ብዘይስሩዕ ኣስተምህሮ ገበን ንምሃብ ተኻኢሉ እዩ። ብተወሳኺ 30 ስግኣታት ገበን ዝኾኑ ሰባት፣ 35 ናይ ስግኣት ከባብታት ኣነፂሩ ዝኾነ ሓደጋ እንተጋጥም ኣብ ውሽጢ 10 ደቒቓ ንምብፃሕ ሸቶ ኣነፂሩ 89 ምኢታዊ ፈፂሙ እዩ። ብመሰረት እዚ ሓፈሻዊ ገበን 35 ሚኢታዊ ንምቕናስ መደብ ተታሒዙ 11 ምኢታዊ ተፈፂሙ እዩ። ኣብ ከቢድ ገበን እውን 21 ምኢታዊ ንምቕናስ ካብ ዝተትሓዘ ትልሚ እቲ 15 ነጥቢ 27 ምኢታዊ እዩ ተፈፂሙ። ይኹን እምበር እዛ ወረዳ ምስ ሕሉፍ ዓመት ዝነበረ ኣፈፃፅማኣን ፍፃመ ካልኦት ወረዳታትን እንትነፃፀር ሎሚ ዓመት ዝሓሸ እዩ ኢልካ እዩ ዝውሰድ። ኣብ 2009 ዓ.ም ብፍላይ ድሕሪ ተሃድሶ እቲ ዝዓበየ ተሰሪሑ ተባሂሉ ዝውሰድ ኩሉ ኣባል ፖሊስን ሕድሕድ ልምዓት ጉጅለን ኔትዎርክን በብግዚኡ ናገምገምካ ብምካድ ዝኾነ ገበን ስግኣት ናብዘይኾነሉ ብርኪ ክበፅሕ ዓብይ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ ክፍጠር ምኽኣሉ እዩ። ኣብ ገሊአን ጣብያታትን ቁሸታትን እውን እቲ ገበን ብቁፅሪ ዝቐነሰሉ ኩነታት እዩ ዘሎ። ሕዚ እውን ግን ገበነኛታት ኣብ ቁፅፅር ኣውዒልካ ልዕልነት ሕጊ ንምክባርን ሰላምን ድሕንነትን ናይቲ ሕብረተሰብ ንምርግጋፅ ብዙሕ እዩ ዝፅበየና ብምባል መተሓባበሪ ቤት ፅሕፈት ፖሊስ ክፍለ ከተማ ዓይደር ዋና ኢንስፔክተር ሙሉ ኣብርሃ ይገልፅ።
ብዛዕባ ኣብቲ ክፍለ ከተማ ዘለዉ ስራሕቲ እዚ ኢልና ኣብ ጣብያ ሰርፀ ቀጠና ሓደ ናይ ዘሎ ምንቅስቓስ ፎረም ማሕበረሰብ ንርአ። ቅድም ክብል ብሰንኪ ዝኸትሩን ዝሰርቁን ኣካላት ክሳብ ቅትለትን ምጉዳል ኣካልን ዘብፅሑ ሓደጋታት የጋጥሙ ነይሮም እዮም። እዚ ብዝፈጠሮ ፀገም ድማ ህዝቢ ለይቲ ቤተ ክርስትያን ገስጊሱ ንምኻድ ይሰግእ ነይሩ እዩ። ነዚ ፀገም እዚ ንምፍታሕ ኣብ 2008 ዓ.ም ምስ ህዝቢ እቲ ቁሸት ብምዝታይ ካብ ኣካረይቲ 20 ብር ካብ ተኻረይቲ 10 ብር እናተኣከበ ባዕሉ እቲ ህዝቢ ካብ 900 ክሳብ 1000 ብር እናተኸፈሎም ኣብ ሰለስተ ብሎክ ዝሕልው ሽዱሽተ ኣካላት ፀጥታ ቆፂሮም እዮም። እዞም ኣካላት ፎረም ማሕበረሰብ ቀለልቲ ጎንፅታት ባዕልቶም እናፈትሑ ልዕሊ ዓቕሞም ዝኾኑ ናብ ወረዳ እናሕለፉ እዮም ገበናት ዝከላከሉ። ንሕድሕድ ስራሕቶም እቶም 10 ፈፀምቲ ፎረም ማሕበረሰብ በብክልተ ሰሙን ከም ጠቕላላ ፎሮም ማሕበረሰብ ኣብ ወርሒ፣ ሰለስቲአን ብሎካት እውን ኣብ ሰለስተ ጉጅለታት ልምዓት ተመዲቦምን በቢወርሑ ስራሕቶም እናገምገሙ ክኸዱ ብምኽኣሎም ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ሸሞንተ ዝነበረ መጠን ገበን እታ ቁሸት ኣብዚ ዓመት ሓደ ጥራሕ እዩ ኣጋጢሙ።
ብድምር እቲ ሕብረሰብ ምስቲ ፖሊስ ማይን ፀባን ኮይኑ ክሰርሕ ብምኽኣሉ ቅድሚ ሎሚ ዝይነበረ ጠንካራ ስራሕ ተሰሪሑ እዩ። ይኹን እምበር ከም ወረዳን በብጣብይኡን ቁሸቱን ዘሎ ስርዓት ምክልኻል ገበን ሕዚ እውን ዝተመጣጠነ ኣይኮነን። ካብዚ ብምብጋስ ኩሎም ኣካላት ፀጥታ ምስቲ ሕብረተሰብ ዝሰጠመ ርክብ ብምፍጣር ገበነኛታት ኣብ ትሕቲ ሕጊ ዝውዕልሉ ዕድል ንፍጠር መልእኽትና እዩ።


text:
ዓለምለኸ መዓልቲ ናጻነት ፕረስ ጽባሕ ሓሙስ ግንቦት 3 ኣብ መላእ ዓለም ተዘኺሩ ኣብ ዝውዕለሉ ኣጋጣሚ፡ነጻነት ፕረስ ኣብ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ምንቁልቋሉ ተሓለቕቲ ይሕብሩ`ለዉ።
ኤርትራን ሱዳንን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ኣብ ዝወጽእ ጸብጻብ ዝተሓተ ደረጃ ዝስርዓ ኽኾና ከለዋ ፡ ኢትዮጵያ`ውን ካብ`ቲ ዝሓለፈ ዓመት ዝነበረቶ ትሑት ደረጃ ኣይተመሓየሸትን። ብመሰረት ሓበሬታ ተሓለቕቲ መሰላት ኣብ ዝሓለፈ ቁሩብ ዓመታት ኣብ ሃገራት ኬንያን ታንዛንያን`ውን ነጻነት ፕረስ ምንቁልቋሉ ይገልጹ።
ኢትዮጵያዊ ጋዜጠኛ እስክንድር ነጋ ብክስታት ክሕደት ሃገር፡ግብረ ሽበራን ምጽናት ዓሌትን ንትሽዓት ጊዜ ተአሲሩ፡ ንሱ ሓድሽ ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ቃለ መሓላ ምፍጻሙ ድሕሪ ቁሩብ መዓልታት ካብ ቤት ማእሰርቲ ዝተፈትሐ ኾይኑ ኣብ ልዕሊኡን ኣብ ልዕሊ ካልኦትን ዝፍጸም ግፍዒ፡ ንመንግስቲ ዝነቕፍ ጽሑፍ ካብ ምጽሓፍ ከምዘይክልክሎ ይገልጽ።
“ሓሳብካ ብነጻነት ምግላጽ ብዘይምህላው፡ ነጻነት ክህልው ኣይክእልን’ዩ። ነጻነት ብኡ’ዩ ዝጅምር። ሓሳብኻ ክትገልጽ ክትኽእል ኣለካ። ሓድሽ ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ቃል ኣትዮም ኣለው። ንዝኣተውዎ ቃል ክትግብሩ ኣለዎም። ክሳብ ሕጂ ዝተተግበረ ነገር ኣይርኣይን።”
ዶብ ኣልቦ ጋዜጠኛታት ዝተባህለ ትካል ዘውጽኦ ዝርዝር ነጻነት ፕረስ ሃገራት ኢትዮጵያ መበል 150 ክትስራዕ ከላ ኤርትራ ድማ ኣብቲ 180 ሃገራት ዝሓዘ ዝርዝር ንሰሜን ኮርያ ጥራይ ብምቕዳም ኣብ መበል 179 ተሰሪዓ ኣላ። እዚ ደረጃ`ዘን ሃገራት ካብ ዝሓለፈ ዓመት ኣይተቐየረን።
ኣብ ዝበዝሓ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ግብረ ሽበራን ስግኣት ሃገራዊ ጸጥታን፡ ቀንዲ ምክንያት ምድራት መሓውራት ዜናን ምምያ ትሕዝቶን ምዃኑ ይፍለጥ።
ዳይሬክተር ዞባዊ ቤት ጽሕፈት ዓለምለኸ ትካል ተሓላቒ መሰላት ኣምንስቲ ኢንተርናሽናል ጆዋን ኑያንዩኪ ብዛዕባ’ዚ ከምዚ ትብል።
“ዜጋታት’ውን ንመሰል ብነጻነት ሓሳብካ ምግላጽ ደው ክብሉ ኣለዎም ምክንያቱ ንመጻኢ ምዕባለን ንምሕላው መሰላትን ኣገዳሲ ረቛሒ ብምኳኑ። ምክንያቱ ነጻነት ፕረስ ነጻነት ነፍሲ ወከፍ ዜጋ’ቲ ዞባ ማለት እዩ።”
ታንዛንያ ነጻነት ፕረስ ብቅልጡፍ ዘልቆልቆለላ ሃገር ኮይና`ላ፡ ብመሰረት ዝርዝር ደረጃ ሃገራት ነጻነት ፕረስ ታንዛንያ ካብ መበል 83 ናብ 93 ወሪዳ አላ። ሰበ ስልጣን እታ ሃገር ንህዝቢ ዘለዓዕሉን ሰላም ዝዘርጉን እዮም ንዝብልዎም መደበራት ራድዮ ይኽልከሉን ጸሓፍቲ ዓምዲ ኢንተርነት’ውን ተመሳሳሊ ዕንቅፋት ይገጥሞምን ኣሎ።ንመንግስቲ ዝነቕፉ ወይ ሕቶ ዘልዕሉ መሓውራት ዜና ብመንግስቲ ይዕጸዉ`ለዉ፡ ትብል ተሓላቒት መሰላት ሀለን ቢሲምባ።
“ ዝተዓጽዋ ጋዜጣታት ኣለዋ። ንኣብነት ሰለስተ ጋዜጣታት ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ ዓመታት ተዓጽዮም ኣለው ገለ ድማ ንኣዋርሕ ተዓጽዮም። ገለ’ውን ንሓዋሩ ዝተዓጽዋ`ዮም።”
ኣብ ኡጋንዳ ዝርከብ መርበብ ሰብኣዊ መሰል ጋዜጠኛታት፡ ፖሊስ እታ ሃገር ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት መጥቓዕቲ ክፍጽሙ ዘርእይ ቪድዮ ከምዘለዎም ይገልጹ። እዚ ጉጅለ ተሓለቕቲ መሰላት ቀንዲ ገሃስቲ ነጻነት ፕረስ ፖሊስ ምኳኖም ይገልጽ።
ፖሊስ እታ ሃገር ግን ኣብ ልዕሊ ፕረስ መጥቓዕቲ ዝፍጽሙ አባላት ፖሊስ ከምዝቕጽዑ ብምግላጽ ነዚ ክስታት ይነጽጉ።
ሪፖርት ዶብ ኣልቦ ጋዜጠኛታት ኣብ ናይ ሎሚ ዓመት ጸብጻቡ ኡጋንዳ ካብ 112 ናብ 117 ንኬንያ ድማ ካብ 95 ናብ 96 ኣውሪድወን ኣሎ።
ኣብ ኬንያ ብተቓወምቲ ዝተዳለወ ፍጻሜ ሸፈነ ብምሃቦም ንዝተዓጽዉ ኣርባዕተ ጋዜጠኛታት ቴሌቭዥን፡ ንመንግስቲ ኬንያ ተሪር ነቐሬታ ኣስዒብሉ’ዩ።
ድሕሪ ካብ ሰብ ሞያ ሕጊ ዝተላዕለ ተቓውሞ መንግስቲ ነተን መደበራት ቴሌቭዥን ስርሓት ክጅምራ ኣፍቒዱ’ዩ ስለዚ`ዩ ድማ ኣምንስቲ ኢንተርናሽናል ነጻነት ፕረስ ኣብ ዝድረተሉ ጊዜ ዜጋታት ድምጾም ከስምዑ ዝጽውዕ።


text:
ሙሉጌታ ገብረህይወት
ፖለቲካ ሃገርና ቅጥዒ ካብ ዝስእን ፀኒሑ እኳ እንተኾነ
ኢንጅነር ኣሰፋ ኣብርሃ ይበሃል፤ ሓው ፍሉጥ ተጋዳላይ ስየ ኣብርሃ እዩ። ኣብ መጀመርታ ሰብዓታት ካብ ኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርስቲ ብኢንጂነሪንግ ተመሪቑ ስራሕ ጀሚሩ እኳ እንተነበረ ብደርጊ ኣስታት 9 ዓመት ኣብ እሱር ኣሕሊፉ። ድሕሪ ቅድቀት ደርጊ ብዝተፈላላዩ ብርኪታት ስራሕ ክሳብ ብሚኒስተር ደረጃ ኮይኑ ኣገልጊሉ። ተመሊሱ ድማ ብኢህወዴግ እውን ክንድታ ናይ ደርጊ ተኣሲሩ። ሐዚ ብውልቅኡ እናተንቀሳቐሰ ይርከብ። ኣብ ቀረባ ምስ ሓወ ሰየን ካልኦት ደገፍቱን ቤተሰብን ኮይኑ ብሽም ስውእ ሓው ገብረስላሰ ኣብርሃ ሓደ ቤት ትንህርቲ ኣስሪሑ ኣሎ። ኣብዚ ጉዳይን ኣብ ኣጠቓላሊ ኩነታት እቲ ቤተሰብ (ኣብ ታሪኽን ሎምን) ኣመሊክትና ሰፊሕ ወግዒ ገይርና ኣለና። ቀዳማይ ክፋሉ እኑሀ። ሰናይ ንባብ።
ብ ተስፋሚካኤል ንጉስ
“ምፍልላይ ፅቡቕ ከይኑ ኣይኮነን። ግን ካብ ምሟት ይሓይሽ።…ኣነ ሃገር ኣይንደልን ኣይበልኩን። ሃገር ዘየድልዮም እትሃልዮም ግን መስርሕ ኣለዎ እየ ዝበልኩ።” መምህር ሙሉወርቂ ኪ/ማርያም
ብሳልሳዊ
ጭውያ ንውድብና ፡ ብዉሱናትን ወሰንቲን፡
መድሃንዬ ታደሰ (ፕሮፌሰር) ስሙይ ፖለቲካዊ ተንታኒ ኢትዮጵያን ቀርኒ ኣፍሪካን እዩ። ብፍላይ ድማ ኣብ ሰላምን ድሕንነትን ውፁእ በዓል ሞያ እዩ።( professor of global studies, kinks college London. Vetran political analyst in Ethiopia nad the horn; academic specialist on peace and security issues in Africa. Senior SSR advisor to the African union. ) ፕሮፌሰር መድሃንዬ መስ ማነጂንግ ዳይርክተር ውራይና ጌታቸው ኣረጋዊ ዝገበሮ ስፊሕ ቃለ መጠይቕ እኒሆ፣ ሰናይ ንባብ።
ዝገጠሙናን ንቕድሚት ክገጥሙና ዝኽእሉን ፀገማት ንምፍታሕ እንኸዶ መንገዲ ንፁር ክኸዉን ናይ ግድን እዩ።
ሰለሞን ኣባዲ
መእተዊ
አብ ሕታም መበል 44 ሕታም ወራይና ምስ ማኔጂንግ ዳይሬክተር እታ መጽሄት ጌታቸው አረጋዊ አብ ዝገበርኩዎ ቃለ መሕትት
ውራይና፦ ኣብዚ ሎሚ ህወሓት ገይርዎ ዘሎ ለወጢ፡ ሓሳብካ ክትህበና፤ እቲ ከይዲ ከመይ ርእይኻዮ? እንታይ ይኸውን ኣሎ፣ እንታይ ክግበር ኣለዎ?
ጀነራል ፃድቃን፦ እቲ ከይዲ ኣብዚ ምብፅሑ ፅቡቕ እዩ። እቲ
ጉዕሽ ወዲ’ንከረ
- 1. “ኣብ መቓብር ህወሓት ጥራሕ”
ኣብ ልዕሊ እቲ “ዓሚቕ ገምጋም” ዝተባህለ ከይዲ ዝተዋህበ ሓደ ግብረመልሲ ኩሉ ነገር ዝዕሪ ኣብ መቓብር ህወሓት እዩ ዝብል እዩ። ህወሓት ድሕሪ ሕዚ ዓሰርተ በትሪ እንተተዓጥቀት ክትድሕን እትኽእል ኣየኮነትን ይብሉ። ብስሩ ሞይታ ናብ መቓብራ ስለዝወረደት ፍሒርካ ምውፃእ ኣይከኣልን ይብሉ።
ውራይና፦ እቲ መግለፂ መሰረታዊ ነገራት ዝራኣየ እዩ። ካብቶም ዝተላዕሉ ጉዳያት ነፃነት ማሕበራት፣ ተሳትፎ ሙሁራን፣ ናይቲ ስትራተጂክ መራሕቲ ዓቕሚ ምውሓድ፣ ከምዚ ዝበለ መሰረታዊ ፀገማት ክሳብ ዝፍጠር እንታይ እዩ እቲ ምንጪ ናይዚ ፀገም?
ኣቶ ጌታቸው ረዳ፦ቀዳማይ፡ ስልጣን ተመቺዩካ ክትነብር ምድላይ እዩ። ስለዚ እቲ ገምጋም እውን (skin deep) እዩ ዝብሃል።
ውራይና፦ መጀመሪያ ብጣዕሚ የመስግን። ኣብ ሃገርና ከቢድ ፖለቲካዊ ቁልውላው ኣሎ። ነዚ ድማ ኣሎ ዶ የለን ኢለ ኣይሓተክን። ርዱእ እዩ።ኣብቲን ኣብትን ጉጅላኣዊ ረብሻታት ክሳብ ሰብ ምቕታል ስለዘሎ። እዚ ዝርአ ዘሎ ቁልውላው እንታይ እዩ እቲ ምንጩ?
ተጋዳሊት ኣረጋሽ፦ ከምቲ ዝበልካዮ ኣብ ኢትዮጵያ ኣሸጋሪ ኩነታት እዩ ዘሎ። እዚ ኩነታት ዘተሓሳስብ እዩ። ንዓይ ከምዝርደአኒ መበገሲ ናይዚ ሕዚ ዘሎ ቅርሕንቲ፣ ረብሻታትን ጎንፅታትን ንሕና ካብ እንኣትወሉ ግዘ ጀሚሩ እቲ ህዝቢ ብሓፈሻ ድሕሪ ደርጊ ለውጢ ክመፅእ ይኽእል እዩ። ስለዚ ኢህኣዴግ ዝሓሸ መንግስቲ ክኸውን ይኽእል ዝብል ተስፋ ነይሩዎ እዩ። እዚ እውን ብትግራይ ወገን ጥራይ ዘይኮነስ ብኢትዮጵያ ደረጃ እውን እዩ።
“እንተደኣ እታ ኩሉ ጊዜ እትሰርሓ ስራሕ ቀፂልካ፤ እታ ኩሉ ጊዜ እትረኽባ ጥራሕ ኢኻ እትረክብ” ይብሃል። እዙይ ማለት ምስ ኩነታት ክተዓፃፀፍ ዘይከኣለ ኣሰራርሓ ተገቲሩ ይተርፍ ንምባል እዩ። ተገቲርካ ምትራፍ እውን ከይርከብ ይኽእል። መርዓስ ይቕረኽን ዓይነት። ብፍላይ ኣብ ሜዳ ፖለቲካ ዝፃወት ሓይሊ፤ በቢጊዚኡ ኣሰላልፉ ሓይልታት እናተንተነ መስርዑ ክሕሉ
ዶ/ር ደብረፅዮን ገብረሚኪኤል (ኣባመንበር ህወሓት)


text:
ነጋድያን ሀገር ቅድስት ኢየሩሳሌም ዘድሊ ምድላዋት ኣጻፊፎም ንምብጋስ ድልዋት ኮይኖም!
ዓመታዊ ብቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቶያን ኤርትራ ተማእኪሉን ተወዲቡን ዝካየድ ንግደት ናብ ሀገረ ቅድስት ኢየሩሳሌም፡ ሎሚ ዓመት’ውን ነጋድያን በብሃገረ ስብከቶም ድኅሪ ዝተኻየደ ምዝገባን ዕጫን ከምኡ’ውን ቕጥዕታት ምምላእን ገንዘብ ምኽፋልን ዘድሊ መንፈሳዊ ኣኼባታት . . . ካብ ወርሒ ነሓሰ 2008 ዓ.ም. ጀሚሩ ክኻየድ ዝጸንሐ ኵሉ ምድላዋቱ ኣጻፊፉ።
ንነጋድያን ሀገር ቅድስት ኢየሩሳሌም ናይ መወዳእታ መምርሒ ንምሃብ ከምኡ ድማ ዕለት ምብጋስን ካልእ ዘድሊ ሓበሬታን ዝምልከት ናይ መወዳእታ ኣኼባ ንሰኑይ ዕለት 02 ሚያዝያ 2009 ዓ.ም. (10/04/ 2017 ዓ.ም.ፈ) ኣብ ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ ክካየድ ምዃኑ ቤት ጽሕፈት ነጋድያን ኢየሩሳሌም ሓቢሩ።
ናይ ሎሚ ዓመት ኣብ ታሪኽ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ንመጀመርታ ጊዜ፡ ነጋድያን ሀገር ቅድስት ኢየሩሳሌም ብዝኆም ልዕሊ 614 ክብ ኢሉ ኣሎ።
ነጋድያን ሀገር ቅድስት ኢየሩሳሌም፡ ናብ ረቡዕ 4 ሚያዝያ 2009 ዓ.ም. (27/04/2016 ዓ.ም.ፈ) ዘውግሕ ለይቲ ናብ ሀገር ቅድስት ኢየሩሳሌም ብፍሉያት ክልተ ነፈርቲ ኪጓዓዙ እዮም።


text:
መንበሪ-ገዛ
ኣብቲ ኮምዩን ብዙሕ ዓይነት መንበሪ ኣባይቲ ኣሎ። እቲ ናይቲ ኮምዩን ትካል ክራይ ኣባይቲ 1,000 ዚካረ ገዛውቲ ኣለዎ። ግን ካልኦት ብሕታውያን ኣካረይቲ ድማ ኣለዉ። ኣብቲ ናይ ደየርፉሽ ወብሳይት
ናይተን እተፈላለያ ኣካረይቲ ትካላት ዝርዝር ኣሎ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
እቲ ኮምዩን ኣብ ከባቢ ምምሕዳር ፊንላንድ ስለ ዚርከብ ፊንላንድኛ ዓቢ ቦታ ኣለዎ። ካልኦት ቋንቋታት፤ ትግርኛ፡ ሶማሊን ዓረብን እየን።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብቲ ኮምዩን ኣስታት 150 ኣብ ብዙሕ ነገራት ዚነጥፋ ማሕበራት ኣለዋ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ደየርፉሽ ናይቲ ኮምዩን ቀንዲ ከተማ እያ። ኣብኡ ቤትንባብን ድኳናትን ግሮሰሪታትን ካፈታትን ኣብያተመግብን፡ ሜዳን ኣድራሽን ኵዕሶ ኣሎ። ዘገልገለ ኣቕሑ ገዛን ክሽነን ክዳውንትን ዚሽየጦ ብዙሕ ናይ ሰከንድሃንድ ድኳናትን ሓራጃትን ኣሎ። ማእከል ጥዕናውን ኣሎ። ኣብቲ ኮምዩን ክልተ ነኣሽቱ ከተማታት ኣለዋ፡ ስቮርቶን ኦትሮፕን ይብሃላ። ኣብአን ቤትትምህርቲ ህጻናትን መደበኛ ቤትትምህርትን ግሮሰሪታትን ኣብያተትምህርትን ኣሎ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብቲ ኮምዩን ዓሰርተ ሓደ ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣለዋ። እቶም ካብ 1-5 ዝዕድመኦም ህጻናት፡ ወለዶም ኪመሃሩ ወይ ኪሰርሑ ከለዉ ኣብአን ኪጸንሑ ይኽእሉ። ከምኡውን ንኹሎም ወለድን ንደቂ 0-6 ዝዕድመኦም ህጻናትን ከም መራኸቢ ቦታ ዚኸውን ክፉት ቤትትምህርቲ ህጻናት ኣሎ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብቲ ኮምዩን ብድምር ሽድሽተ መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ። ኣብኡ እቶም ህጻናት ካብ ቤትትምህርቲ ህጻናት ክላስ ክሳዕ ትምህርታዊ ዓመት 9 ይምሃሩ። እቲ
Möckelngymnasiet እተባህለ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ፡ ተዮሪኣውን ተግባራውን ትምህርቲ ይህብ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብቲ ጎረቤት ኮምዩን ዝኾነ ካርልስኩጋ ናይ ሞያ ኮለጅ፡ ህዝባዊ ኮለጅ፡ ኮምቩክስን ሽወደን ንወጻእተኛታትን፡ ኤስኤፍኢ፡ ኣሎ። ኣብ ኦረብሩን ካርልስታድን፡ ዩኒቨርሲቲ ኣሎ። ክልቲአን ከተማታት መገዲ ሓደ ሰዓት እየን። እተፈላለየ ስልጠናታት ዚህቡ ብዙሓት ናይ መጽናዕቲ ማሕበራትውን ኣለዉ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ደየርፉሽ ፒልጎርደን ዚብሃል ማእከል ጥዕና ኣሎ። ኣብኡ ናይ ህጻናትን ኣደታትን ማእከላት ጥዕና ኣሎ። እቲ ዝቐረበ ሓፈሻዊ ሆስፒታል ኣብ ካርልስኩጋ እዩ ዘሎ። ኣብኡ ናይ ህጹጽ ረድኤትን መሕረስን ኣሎ።
ንሕክምና ስኒ ብዚምልከት፡ ህዝባውን ብሕታውን ምርጫታት ኣሎ።
እቲ ኮምዩን ንኣረጋውያንን ስንኩላንን ንፍሉይ ክንክንን ረድኤትን ዚደልዩ ህጻናትን ስድራቤትን ይኣሊ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ናይ ትርጉም ሓገዝ ምስ ዘድልየካ ነቲ ናይ ኦረብሩ ናይ ትርጁማንን ትርጉምን ኣገልግሎት ክንውከሶ ኢና።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ነቲ ናይቲ ኮምዩን ኣውቶቡስ መስመራት
Länstrafiken i Örebro እዩ ዘመሓድሮ። ደየርፉሽ ምስ ካርልስታድን ኦስሎን ስቶክሆልምን ዮተቦሪን ግሩም ናይ ባቡር መራኸቢ ኣለዎ። እቲ ዝቐረበ መዓርፎ ነፈርቲ ኣብ ኦረብሩን ካርልስታድን ይርከብ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ደየርፉሽ ኮምዩን ኣስታት 600 ዋኒናት ኣለዋ። ካብቲ ናይቲ ኮምዩን 3,300 ናይ ስራሕ ዕድላት 1,200 ኣብ ኢንዱስትሪ ዘተኮረ እዩ። Outokumpu እታ ዝዓበየት ብሕታዊት ወሃቢት ስራሕ እያ። ንሳ ኣብ ዓለም ዝዓበየት ናይ ዘይምርት ላመራ ኣፍራዪት እያ።
ብዛዕባ ቢዚነሳዊት ህይወት ናይቲ ኮምዩን ክትፈልጥ ምስ እትደሊ፡ ነቲ
näringslivsavdelningen ተወከሶ።


text:
ናይ ናይጀሪያ ፕሬዝዳንት ጉድላክ ጆናታን ተዋጋእቲ ቦኮ ሓራም ብጉጅለ እስላማዊ መንግስቲ/ISIS/ ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ ስልጠና ምውሳዶም ገሊፆም።
እቶም ፕሬዝዳንት ነዚ ዝገለፁ መራሒ ቦኮ ሓራም ኣቡበከር ሸካው ውድቡ ኣብ ሶሪያን ዒራቕን ንዝመደብሩ እስላማዊ መንግስቲ ዘለዎ ተኣማንነት ብወግዒ ድሕሪ ምግላፁ ድሕሪ ኣርባዕተ ማዕልታት እዩ።
ትማሊ ረቡዕ ምስ ቪኦኤ ኣብዘካየድዎ ቃለ ምልልስ ተዋጋእቲ ቦኮ ሓራም ዝሰልጠንሉ ዝርዝር ቦታ ኣይገልፁን።እቲ እስላማዊ ኣኽራሪ ጉጅለ ኣብ ወፃኢ ምስ ዝርከቡ ተመሳሰልቲ ጉጅለታት ርክብ ከምዘለዎ ግን ንፈልጥ ኢና ኢሎም።
‘’እቲ ርክብ ንፈልጦ ኢና’’ ዝበሉ ንሶም ብምስዓብ ‘’ደረጃ ርክቦም፣ካብኦም ዝረኽቡዎ መጠን ገንዘብ፣ በዝሒ ኣፅዋርን ዜግነቶም ካበይ ምዃኑን ሎሚ እውን ዘይክንፈልጦ ንኽእል።ገሊኦም ኣባላት ቦኮ ሓራም ኣብ ናይ ISIS ካፕም ሰልጢኖም ዝተመልሱ ግን ኣለው እዮም’’ይብሉ።
ፕሬዝዳንት ጆናታን ዝቕፅል 28 መጋቢት ኣብ ዝካየድ ንሕንሕ ዝተመልኦ ምርጫ ዳግም ክምረፁ ይወዳደሩ ኣለው።ቀንዲ ተነሓናሒኦም ንAll Progressives Congress party ብምውካል ዝወዳደሩ ናይ ቀደም ወታደራዊ ገዛኢ ሙሓማዱ ቡሃሪ እዮም።ኣብ መፋርቕ ወርሒ ለካቲት ክካይድ ዝነበሮ ምርጫ ተናዊሑ እዩ።ወታደራት ናይጀሪያ ምስ ወታደራት ቻድ፣ካሜሩንን ኒጀርን ብምትሕብባር ንቦኮ ሓራም ካብ ገሊአን ከተማታት ደፊኦምዎ እዮም።
ፕሬዝዳንት ጆናታን ማዕበል ናዕበኛታት ክዕገት ዝኽኣለ ሳላ ምትሕብባር ጎረባብቲ ሃገራትን ምውናን ሓደሽቲ ኣፅዋርን እዩ ኢሎም።
ናይ ወፃኢ ወታደራት ናብ ውሽጢ ግዝኣት ናይጀሪያ ኣትዮም ንቦኮ ሓራም ንኽደፍኡ ኣይፍቀደሎምን ምስ በሉ እንተኾነ ግን ወታደራት ናይጀሪያ ንኣጠቓቕማ ዝወነኑዎ ሓድሽ ኣፅዋር ዘስልጥኑ ናይ ወፃኢ ቴክሊሻናት ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ከምዝርከቡ ሓቢሮም እቶም ፕሬዝዳንት።
ኣብቲ ስልጠና ክልተ ኩባኒያታት ይሳተፉ ከምዘለው ብምሕባር ዜግነትን በዝሕን እቶም ኣሰልጠንቲ ግን ንምግላፅ ፍቓደኛ ኣይኮኑን።ቀዳማይ ዘመን ስልጣኖም ብናይ ቦኮ ሓራም ናዕቢ እዩ ዝግለፅ ንዝብል ኣይተቐበሉዎን።
ፀጥታ ቀንዲ ዛዕባና፤ከም ሃገር እውን ቁፅሪ ሓደ ጉዳይና እዩ ብቦኮ ሓራም ግን ኣይንግለፅን ኢሎም።
ብዙሓት ሃገራት ይሳተፋሉ ዘለዋ መጥቓዕቲ ኣብ ዝቐፀለሉ እዋን ፕሬዝዳንት ጆናታን ሰሜናዊ ምብራቕ ክፍለግዝኣታት ዮብን ኣዳማዋን ኣብ መፋርቕ ዝቕፅል ሰሙን ካብ ቦኮ ሓራም ነፃ ክኾና እየን ክብሉ ተንቢዮም።እቲ ኣኽራሪ ጉጅለ ውግእ ዝጀመረሉ ክፍለግዝኣት ቦሮኖ እውን ኣብ ዝቕፅሉ ሰለስተ ሰሙናት ካብቲ ጉጅለ ነፃ ክትኸውን እያ ኢሎም ኣለው።
ቦኮ ሓራም ንናይ ዕዳጋ መደብራትን ኣብያተ ትንህርትን ብቦምብ ምጥቕዑ ክቕፅል ትፅብት ይግብሩ እቶም ፕሬዝዳንት።ስትራተጂ መንግስቶም ስራሕቲ ስለያ ብምምሕያሽ ከም ናይ ነዊሕ እዋን ስትራተጂ ነቲ ጉጅለ ንምጥፋእ ዕድላት ስራሕን ትምህርትን ከምዘመሓይሽ ሓቢሮም።


text:
ኣህጉራዊ ዜና
ስዑዲ ዝመራሒተን ሽዱሽተ ሃገራት ዓረብ፣ ዋንጫ ዓለም 2022 ካብ ቀጠር ናብ ካልእ ሃገር ክሰጋገር ጥርዓን ኣቕሪበን
Radio Erena: 18 July 2017
ስዑዲ ዝመራሒተን ሽዱሽተ ሃገራት ዓረብ፡ ውድድር ዋንጫ ዓለም 2022 ካብ ቀጠር ናብ ካልእ ሃገር ክሰጋግር፡ ናብ’ቲ ኣብ ስዊዘርላንድ ዝመደበሩ ቤት ጽሕፈት ፊፋ ወግዓዊ ጥርዓን ኣቕሪበን።
እዘን ሽዱሽተ ሃገራት፡ ማለት ስዑዲ ዓረብ፡ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፡ ግብጺ፡ የመን፡ ባሕረይንን ሞውሪታንያን፡ “ቀጠር መዋፈሪት ግብረሽበራ ስለ ዝኾነት፡ ንድሕነት ተጻወትቲን ተዓዘብትን ኣስጋኢት እያ” ብዝብል ምኽንያት እየን፡ ውድድር ዋንጫ ዓለም ናብ ካልእ ሃገር ክግዕዝ ዝጠርዓ ዘለዋ።
ዋና ጸሓፊ ፊፋ ጂያኒ ኢንፋንቲኖ “The Local” ንዝተባህለት መርበብ ሓበሬታ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ እዘን ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ምስ ቀጠር ዝነበረን ዝምድና ዝበተኻ ሃገራት፡ ፊፋ ጠለበን እንተዘይኣማሊኡ፡ ንዋንጫ ዓለም 2022 ክሕሰምኦ ምዃነን ኣጠንቂቐን ኣለዋ።
ኬንያ፣ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ኣብ ዝካየድ ምርጫ ኢንተርነት ክዕጾ ከምዝኽእል ተጠንቅቕ
Radio Erena: 18 July 2017
ኬንያ፣ ኣብ ወርሒ ነሓሰ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ንምክያድ ምድዋላት ኣብ እትገብረሉ ዘላ እዋን፣ ኢንተርነት ክዕጾ ከምዝኽእል መንግስቲ እታ ሃገር የጠንቅቕ።
እቲ መንግስቲ፣ ኣገልግሎታት ኢንተርነት ብፍላይ ድማ ማሕበራዊ ሜድያታት ክዕጾ ከምዝኽእል ዘጠንቅቕ ዘሎ፣ ክጎሃሃር ካብ ዝኽእል ግጭት ንምውጋድ'ዩ።
እንተኾነ፣ መንግስቲ ኬንያ ኣብ እዋን ምርጫ ንኢንተርነት ክዓጽዎ ከምዝኽእል ምጥንቃቑ፣ ኣንጻር መትከላት ሓሳብካ ብናጻ ምግላጽ'ዩ ዝበሉ ተቓወምቲ ወገናት፣ ማሕበረ ሰብ ዓለም ንመጠንቀቕታ እቲ መንግስቲ ክቃወም ጸዊዖም።
ሱዳን ምስ ኣመሪካ ዘተ ንምክያድ ዝነበራ መደባት ሰሪዛ
Radio Erena: 14 July 2017
መንግስቲ ሱዳን፣ ብዛዕባ ምልዓል እገዳ ብዝምልከት ምስ ምምሕዳር ትራምፕ ከካይዶ ዝወጠነ ናይ ዘተ መደብ ከምዝሰረዘ ኣፍሊጡ።
እቲ መንግስቲ ነዚ ዘፍለጠ፣ ምምሕዳር ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ሱዳን ዝተነብረ እገዳ ዝልዓለሉ እዋን ንዘይተፈልጠ ግዜ ክናዋሕ ድሕሪ ምውሳኑ'ዩ።
ምምሕዳር ትራምፕ ኣቐዲሙ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኣልበሽር ዝተነብረ እገዳ ንኽልዓል ተወሳኺ ግዜን መጽናዕትን ከምዘድሊ ብምጥቃስ ኣብ ልዕሊ ሱዳን ዝተነብረ እገዳ ንዘይተወሰነ እዋን ከይተላዕለ ክጸንሕ ወሲኑ።
የመን፣ ብሸሮኽ ናይ ዝተጠቕዑ ሰባት ቁጽሪ ልዕሊ 300 ሽሕ በጺሑ
Radio Erena: 14 July 2017
ኣብ የመን፣ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ክላባዕ ዝጸንሐ ሕማም ሸሮኽ ኣብዚ እዋን'ዚ ልዕሊ 313 ሽሕ ሰባት ኣጥቂዑ ከምዘሎን ብሰንኪ እቲ ሕማም ናይ ዝሞቱ ሰባት ብዝሒ ከኣ 1700 ከምዝበጽሐን ሕቡራት ሃገራት ኣረጋጊጹ።
እቲ ትካል ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ፣ ኣብ የመን ሕማም ሸሮኽ ኣብ ወርሒ መጋቢት ናይዚ ዓመት'ዚ ካብ ዝተራእየሉ ናብ 22 ዞባታት እታ ሃገር ኣስፋሕፊሑ ይርከብ።
ብፍላይ ህጻናትን ኣዴታትን እቶም ቀንዲ ግዳያት ናይዚ ኣብ የመን ተኸሲቱ ዘሎ ሕማም ውጽኣት ኮይኖም ይርከቡ።
ብሪጣንያ ኣብ ኢትዮጵያ ንውጥን ስድራቤት ዝውዕል 90 ሚልዮን ፓውንድ ሓገዝ ሂባ
Radio Erena: 12 July 2017
ብሪጣንያ ኣብ ኢትዮጵያ ንውጥን ስድራቤት ዝውዕል ናይ 90 ሚልዮን ፓውንድ ሓገዝ ሰሊዓ።
ክፍሊ ኣህጉራዊ ምዕባለ ብሪጣንያ ብዕለት 12 ሓምለ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ እቲ ናይ 90 ሚልዮን ፓውድ ሓገዝ ኣብ ርሑቕ ገጠራት ኢትዮጵያ ንደቀንስትዮ ዘገልግሉ ናይ ጥዕና ማእከላት ዘጠቓለለ ዝተፈላለየ ኣብ ውጥን ስድራቤት ዝሕግዝ ኣገልግሎታት ኣብ ምምዕባልን ምህናጽን ዝውዕል ከምዝኾነ ሓቢሩ።


text:
ጥምቀት
ኣብ ሽወደን 45% ህጻናት ይጥመቑ እዮም። ኣብ ገዛ ኾንካ ነቲ ህጻን ስም ምሃብ እውን ልሙድ እዩ። እዚ ድማ ናይ ስም ምሃብ በዓል ይብሃል። ኣብዚ ግዜዚ ኣዝማድን ኣዕሩኽን ይጽውዑ። እቶም ኣጋይሽ ነቲ ህጻን ህያብ የምጽኡሉ።
ትህድስቲ
ትህድስቲ ንእምነት ክርስትና ይምልከት። ትህድስቲ ነቲ ጥምቀት ንምርግጋጽ ብመንእሰያት ዚግበር ስነስርዓት እዩ። መብዛሕትኦም ኣብ 14 ዕድመኦም ይህደሱ። ቀደም መንእሰያት ብብዝሒ ይህደሱ ነይሮም። ድሕሪ ትህድስቲ ቤተሰብን ኣዝማድን ኣዕሩኽን ዘለዉዎ በዓል ይግበር። እቶም እተሃደሱ ድማ ህያብ ይውሃቦም።
መርዓ
ኣብ ግዜ መርዓ ኣዝማድን ኣዕሩኽን ይዕደሙ። ኣጋይሽ ኣብቲ ናይ ቃልኪዳን ስነስርዓት ይርከቡ። እቲ ጽምብል ብመግብን ሳዕስዒትን ይስነ። ንመርዑት ድማ ካብቶም ኣጋይሽ ህያብ ይውሃቦም።
መርዓ
ስእሊ: Colourbox
እተወለድካሉ መዓልቲ
ኣብ ሽወደን ዝበዝሕ ሰብ እተወልደሉ መዓልቲ የኽብር እዩ። ህጻናት ብጾቶም ብምጽዋዕ የብዕሉዎ። ነቲ ፌስታ ካላስ ኢሎም ይጽውዑዎ። ኣብኡ ድማ ይጻወቱን ቶርታ ይበልዑን። ነቲ ልደቱ ዘኽብር ዘሎ ህጻን ድማ ህያብ ይውሃቦ። ዓበይቲ እውን መዓልቲ ልደቶም የኽብሩ እዮም። ኣብዚውን ህያባት ይውሃብ እዩ። እቶም ምሉእ ቁጽሪ ዝመልኡ ሰባት፡ ከም ንኣብነት 50፡ ነቲ በዓል ብዓቢ ድምቀት እዮም ዘኽብሩዎ።
ስድራቤት-ዕለተ ልደት ከብዕሉ እንከለዉ
ስእሊ: Colourbox
ቀብሪ
ሰብ ምስ ሞተ ኣብ ቤትክርስትያን ወይ ቤትጸሎት (ካፐል) ቀብሪ ይካየድ። ካፐል ኣብ ክንዲ ቤትክርስትያን እተገልግል ንእሽቶ ቤት እያ። ኣብቲ ቀብሪ ቤተሰብን ቀረባ ኣዕሩኽን ይርከቡ።
< ናብቲ ዝሓለፈ ገጽ
ናብቲ ዚቕጽል ምዕራፍ
>
ናብቲ መውጽእ ኣርእስቲ ተመለስ


text:
መግቢ ድሕሪ ምብላዕና ብቐጥታ ፍሩታ ክንበልዕ የብልናን። ብመጽናዕቲ ከም ዝተረጋገጸ ፍሩታ ድሕሪ መግቢ ምብላዕ ኣብ ከስዐና ሕበጥ ብምፍጣር ብፈሳሲ ወይ ጋዝ ከም ዝመልእ ስለ ዝገብሮ ከም ስሩዕ መግቢ ኣብ ናቱ ግዜ ክውሰድ ኣለዎ፣ ሻሂ ክንሰቲ የብልናን። ቆጽሊ ሻሂ ሉዑል ዓቐን ኣሲድ ስለዝውንን ነቲ ኣብቲወሲድናዮ ዘለና መግቢ ዘሎ ትሕዝቶ (protein) ብምትራር
ኣብ ስርዓተ ምሕቃቕ መግቢ ጸገም ከስዕበልና ይኽእል።
ተዓጢቕናዮ ዘለና ቁልፊ ወይ ቅናት መግቢ ድሕሪ ምብላዕና ከነፍኩሶ የብልናን። እዚ ናይ መዓናጡ ጸገም ስለዘስዕብ እንተተኻኢሉ ቅድሚ መግቢ ምብላዕና ንቑልፍና ከነፈኩሶ ኣለና።
መግቢ ድሕሪ ምምጋብና ሰብነትና ክንሕጸብ የብልናን። ማይ ምሕጻብ ዓቐን ናይቲ ናብ ምሉእ ኣካላትና ዝውሕዝ ደም ስለዝውስኾ ብኡመጠን ከኣ ነቲ ኣብ ዙርያ ከስዐና ዘሎ ደም ከምዝጎድል ብምግባር ንስርዓተ ምሕቃቕ መግቢ የዳኽሞ’ዩ።
መግቢ ድሕሪ ምምጋብና ምንቅስቓስ ጠቓሚ’ኳ እንተኾነ ብቐጥታ ክኸውን ከምዘይብሉ’ዮም ሰብ ሞያ ጥዕና ዝመኽሩ። መግቢ ወሲድና ምንቅስቓስ ስርዓተ ምሕቃቕ መግቢ ነቲ ካብ መግቢ ንረኽቦ መኣዛ ክመጽዎ
ስለ ዘይክእል ምንቅስቓስና ሓደ ሰዓት ድሕሪ ምምጋብና ክኸውን ተመራጺ’ዩ። ድሕሪ መግቢ ምምጋብና ብኡ ንብኡ ምድቃስ ስርዓተ ምሕቃቕ መግቢ ንመኣዛታት መግቢ ኣብ ቦቦታኡ ከብጽሖ ስለዘይክእል ንናይ መዓናጡ ሕማም (gastro-intestinal) የቃልዓና። ስለዚ ዝበላዕናዮ ብጉቡእ ክሳብ ዝሓቅቕ ክንድቅስ የብልናን።


text:
ኣብ 1980 ሞስኮ ኦሎምፒክ ኣብ መበል 40 ዓመቱ ኽልተ ወርቒ ሜዳልያ ንሃገሩ ብምምፃእ ታሪኽ እንዳዘከሮ ዝነብር ህያዊ ኢትዮጵያዊ ኣትሌት።
5 ጥቅምቲ 1937ዓ.ም ኣብ ከተማ ዓዲግራት ፍሉይ ሽሙ ጐሎ መኸዳ ኣብዝብሃል ቦታ ዝተወለደ ፍርያት ክልልና ዝኾነ ሻምበል ኣትሌት ምሩፅ ይፍጠር ቅድሚ ናብ ውድድር ኣትሌቲክስ ምእታዉ ኣብዝተወለደሉ ኸባቢ ብሕርሻ ይመሓደሩ ንዝነበሩ ንወላዲ ኣቡኡ ኣይተ ይፍጠር ተኽለሃይማኖትን ንወላዲቱ ኣዲኡ ወይዘሮ ለተገብርኤል ገብረኣረጋዊ ንምሕጋዝ ኣብ ሓደ ፋብሪካ ተቖፂሩ ብምስራሕ ይሕግዞም ነይሩ።
ጐናጐኒ ንስድርኡ እንዳሓገዘ ኣብ ስፖርት ይነጥፍ
ዘፅኣት (ዶ/ር)- ካብ መቐለ
ናይ ነገራት ኣንፈት ንዘስተብህል፣ ኣብ ቅድሚትና ዘለዉ ፈተናታት ካብቶም ዝሓለፍናዮም ኩሎም ብዓይነት፣ ስፍሓትን ዕምቆትን ዝዛየዱ እምበር ዝወሓዱ ኣይኮኑን፡፡ ስለዝኾነ ድማ በብግዚኡ ንዝፍጠሩ ጊዜያዊ ፀገማት ሓዊ ኣብ ምጥፋእ ጥራሕ ተፀሚድና ኣብ ሰንፈለል ከይንነብር ጥንቃቐ ክንገብር ይግበአና፡፡
ብርግፅ ንቶም በብግዚኡ ዝፍጠሩ ሃንደበታዊ ፀገማት፣ ተጻብኦታት ግቡእን ተመጣጣኒን ግብረ-መልሲ ምሃብ ግድን እዩ፡፡ ንኣብነት፡ ንቲ ሐዚ ኣብ ከባቢታት ጎንደርን ካልኦት ከባቢታት ኣምሓራን ብኒ የጎንደር ሕብረትን መሰል ሓይልታት ትምክሕቲን ውዲት፣ ብገለ መራሕቲ ብአዴን ኣተሓባርነት፣ በዓል ግብጽን ሸዓብያን ኣይዞኹም
ብዳንኤል ትካቦ /This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it./
መሰረታዊ ዕብየት ወድሰብ ተፈጥሮኣዊ እታወታት ዓለም ካብ ምዃኑ ንላዕሊ ከም ተወሳኺ መሳለጢ ዕብየትን መፍረይ ፍልፍል ፍልጠትና ዝኾነ መሃዛይነትና እዉን እንገልፀሉ ብኡኡ ልክዕ ዓቕምና ኣዉፂእና ዘለና ፍሉይ ከእለት እነንፀባርቐሉ ባይታ እዉን እዩ ዓዉዲ ትምህርቲ።
ኸይዲ ትምህርቲ ከባቢና፣ ማሕበረሰብና፣ ባህልናን ልምድታትናን ኣለሊና ክንፈልጥ ከምኡ ድማ ዝጠቕመናን ዝጎድአናን ካብ ጥቅሚ ዉልቀ ሰብነት ዘሊልና ዜግነታዊ እታወትና እነንፀባርቐሉ ከይዲ ለዉጢ ኣመለኻክታን ባህርን /Behavioral and Attitudinal Change/ እነምፀአሉ ሃዲድ እዩ ትምህርትን ኣብያተ ትምህርትን።
እዚ ከም መንደርደሪ መረዳድኢ ሓሳብ ሒዝና ኣብ ክልልና ልክዕ ከም ካልኦት ክልላት ሃገርና ዘይስሩዕ ቐረብ ትምህርቲ ወይ ድማ ልማዳዊ ፈላሚ እንዳ ትምህርቲ ቤተሰብን ኣብያተ ክርስትያናት ምዃነን ከምዘሎ ኾይኑ መሰረታዊ ስሩዕ ትምህር ካብ መዉዐሊ ህፃናት ይጅምር። ። ፅሬት ከይዲ ስሩዕ /ዘበናዊ/ ትምህርትና ከመይ ይመስል? ወለዲ ደቆም ናብ ስሩዕ ትምህርቲ እንተእትዉሎም መሰረታዊ ከይዲ ክትትሎም እንታይ ይመስል? መዓልታዊ ዉዕሎ ደቆምን ለዉጢ ኣተሓሳስብኦምን ካብ መምህራኖም ንላዕሊ ከስተዉዕሉሉ ዝኽእሉ ምችዉ ባይታ ዘርጊሖም ዶ? ብፍላይ ድማልዕሊ ካልኣይ ብርኪ ኣብ ዘለዉ መደባትን ዓዉድታትን ትምህርቲ “ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን ደቅና እንታይ ይመሃሩ ኣለዉ?” ኢሎም ምስ ኣብያተ ትምህርቲ እኹል ረክቢ ልዉዉጥ ሓበሬታ ዶ ይገብሩ? ኢልና እንተሓቲትና እንረክቦ መልሲ “ክንድትዝድለ ኣይኮነን።” ዝብል እዩ። መንግስታዉን ዘይመንግስታዉን ኣብያተ ትምህትታትና ዋላ’ኳ ወ.መ.ሕ /ወለድን መምህራንን ሕብረት/ ኢለን
ከም ውራየይን ጋሻአን ኮይነ …
እዛ ልዕሊ ሚእቲ ዓመት "ናይ ሓባር ታሪኽ እንበር ናይ ሓባር መስዋእቲ ዘይነበራ ሃገር" ንነዊሕ ግዜ ብጸቢብነትን ትምኽሕትን ብሄራዊ ጭቆናን ክትሕመስ እያ ጸኒሓ: "ብቀሊሉ" ካብቲ ብሄራዊ ጭቆና ዘትረፎ ስንብራት ጸቢብነትን ትምክሕትን ኽትወጽእ ከአ አይትኽእልን። ፍጹም ለውጢ "መስርሕ እንበር ናይ ገለ ዓመታት ዕማም አይኮነን": ናይ ትማል ወለዶ ነዚ ተረዲኡ አብ ታሪኽ አፍሪቃ ንመጀመርያ ግዜ ዝተፈላለዩ ውድባትን ብሄራትን ዝሐቆፈ ጽምዲ (ኢህወደግ) ተኺሉ ንሃገሩ ካብዚ ማሕለኻ ብሄራዊ መግዛእቲ ካብ ዘናግፋ እነሆ ርብዒ ዘመን ሐሊፉ አሎ።
በዚ መንጽር ንጽምዲ ኢህወደግ ሎሚ ክዕዘቦ ከለኹ ሐለፋ ካልኦት አብ አፍሪቃ ዘለዋ ፖለቲካዊ ውድባት
ኣብ ክልልና ካብ ዘለው የኒቨርስቲታት ሓደ ዘኾነ ዩኒቨርስቲ ዓድግራት ኣብ ሓጪር ግዜ ነዊሕ ዝተጎዓዘ ኣብነታዊ ዩኒቨርስቲ እዩ። እቲ ኣብ ሓፂር ግዘ ዝተጎዓዞ ነዊሕ ርሕቐት ግልፂ ምእንታን ክኾነልና ክጅመር ከሎ ዝነበሮን ሐዚ ዘለዎን ብኣሃዝ ኣደጊፍና ክንርኢ፦
ሕዳር 2004 እዩ ስራሕ ጀሚሩ። ኣብቲ እዋን 960 ተመሃሮ፣ 13 ክፍሊ ትምህርቲ፣ 4 ኮሌጅ፣ 94 መመሃራን፣ 109 ድጋፍ ወሃብቲ ዝሓዘ ነይሩ። ኣብ ዝሓለፈ ዘበን ትምህርቲ 12696 ስሩዕ ቀዳማይ ድግሪ፣ ማስተርስ 203 ተመሃሮ ኣተኣናጊዱ( ለሚዘበን ድማ 5600 ብስሩዕ ጥራይ ይቕበል ኣሎ)፤ ስራሕተኛታት 1350 ድጋፍ ወሃብቲ፣ መመሃራን 856፣ ድምር ቀወምቲ 2200፣። ክጅምር ከሎ 12 ብሎክ ፣ ሎሚ 190 ብሎክ ተሰሪሑ። ኣብ በዝሒ ተመሃሮ፣ ስታፍ ኣባላት ይኹም መሰረተ ልምዓት ብኽንደይ ዕፅፊ ከምዝዓበየ ገቢጥዎ።
ብኣቤል ጉዕሽ
ኩሉ ዝመሰሎ ክዛረብ እዩ ክፉት መድረኽ ተፈጢሩ። ከምቲ ዝተብሃለ እውን ኮይኑ። ኣብዛ ዓዲ ዝርኣዩ ፀገማት ኩሎም ይልዓሉ ኣለዉ። “ወዲ ሰራሒ ማዕፆ ዝብኢ ወሰዶ።” ይብሃል ኣሎ። “መብራህትን ስልክን ምቁርራፅ ኣሎ” ዝብሃል ዘረባ ከም ማስቲካ ይሕየኽ ኣሎ። ናይ መሬት ጉዳይ ይልዓል ኣሎ። ኣብ ኣብያተ ፍርዲ
አስጦብያ ንዘመናት ብሓለንጊ ጥሜት ፎትያ ክሳብ እትፀልእ ተጠዊፋ እያ፡፡ አስጦቢያ አብ ለቖታ ድኽነት ተቐፂራ ከም ቆሎ ስገም (ብርዳ) ተሓሳያ አብ ሞጉእ እንጣጢዕን ንሂጉን ተወቒጣ አስጦቢያ ብትዕቢት ጋኔን ትምክሕቲ ብዘይ ጣቕዒት ብዘይከበሮ ንዘመናት አጉሪዓ…አጉሪዓ ፎፎው ኢላ እያ፡፡ አስጦቢያ ፀብሒ ድንሽ ሓሪምዎም ደቃ ኸም ፍረ ቐቭቀቭ ዛሕ ኢሎም ዩም፡፡ አስጦቢያ ደቃ ብኹናት ሕድሕድ ተፋሊሶም ዮም፡፡ አቤት ዝረገፍካ ሓይሊ ሰብን ገንዘብን ከክንዲ አባይ ዝኾኑ ሓደ ዓሰርተ ዓበይቲ ግድባት ብውሕድ የገድብ፡፡ አስጦቢያ ብቑማል፣ ቁንጪ፣ ትኋንን ቁርዲድን መራሕታን
ሃፍተ ንጉስ ( ኣብ ዩኒቨርሲቲ ዓዲ ግራት፣ መምህር ልሳነ ግእዝ)
እም ውስተ ክፍለ ዓለም ዘአፍሪካ፣ ወሚመ እምታሕተ ምድረ በድው አው “ሰሃራ” ዘይትረከባ አህጉራት ዘሀለዋ ዘእንቲአሃ ፊደል፣ ኁልቅ(አኀዝ)፣ ሥርዓተ ጽሕፈት ወ ንባብ ኢትዮጵያ ይእቲ። ዝንቱ ዘሀለዎ ዘእንቲአሁ ፊደል፣ ኁልቅ(አኀዝ)፣ ሥርዓተ ጽሕፈት ወ ንባብ፣ ጥንታዌ ሀገራዌ ልሳን፣ ልሳነ ግእዝ ውእቱ። መብዝሕቶሙ ልሳናት ዘሀለዉ እም ዓለም፣ ይጼውዑ በነገድ። ልሳነ ግእዝሰ ኢኮነ
The Kurd Factor: Lessons to be taken
ብዛዕባ እዚ ክፅሕፍ ምስ ነብሰይ ብዙሕ ተኻቲዐ፤ “ሕሉፍ ጌጋን ቀፃሊ ዕፃን ናይቲ ካብ መረብ ንሰሜንን ንደቡብን ዘሎ ትግራዋይ ትግርኛ ብዝበለፀ ምስየንኡ ይመሳሰል?- ምስ ናይ ኩርዳውያን ምስ ናይ ሮማ/ጂፕሲ? ካብ ክልቲኡ ዝተፈለየ? ዝገደደ ወይስ ዝሐሸ?
ኣብዚ ሐዚ ሰዓት ቁፅሪ ኩርዳውያን ካብ 30- 40 ሚልዮን ይግመት፡፡ ካብኡ 50 % ኣብ ቱርኪ ይነብሩ፤ 22 % ኣብ ኢራቅ፣ 22 % ኣብ ኢራን፣ 5 % ድማ ኣብ ሶርያ ይነብሩ፡፡ እዚ ማለት 20-25 % ካብ ህዝቢ ቱርኪ፤ 20 % ካብ ህዝቢ ኢራቅ፤ 10 % ካብ ህዝቢ ኢራን፣ 9 % ካብ ህዝቢ ሶርያ ኩርዳውያን እዮም ማለት እዩ፡
ሙሉጌታ ገብረህይወት
አብ ዝሓለፈ ሓጋይ አብ ወይን መፅሄት ስናይ ምምሕድዳር ምንጋስ ብዝምልከት ዝተገበረ ምንቅስቃስ ዝተፅሓፈ ረፖርት ብአጋጣሚ ምስ ሓደ ተጋዳላይ አግንየ አንቢበ ኔይረ። እቲ ሪፖርት አብ ትግራይ ናይ ዘለዋ ዩኒቨርሲታት ማሕበረ ሰብ ዝምልከት ጠቋሚ ገምጋም አብ ዝብል ክፋሉ ነዚ ዝስዕብ ሓሳብ ሒዙ ይርከብ።
'አብ መቐለ ዩኒቨርሲቲ ርኡይ ክበሃል ዝከአል ናይ ልሂቅ (elite) ምትአኽኻብ ከምዘሎን እዙይ ድማ መብዛሕትኡ ብኒዮ-ሊበራል አተሓሳስባ ዝተምሃረን ዝተሃነፀን ስለዝኾነ ምስቲ አፍቲ ኸተማ ዘሎ ፅግዕተኛ እናተአሳሰረ 'ህወሓት ብቁዓት መራሕቲ የብላን ደኺማ እያ' እናበለ ሓደገኛ ምንቅስቃስ ከምዝጀመረን ነዙይ ብትኹረት ርኢኻ ምስትኽኻል አድላዪ ክምዝኾነን የብርህ።
ብተመሳሳሊ መንገዲ ሓደ አባዲ አባይ ዝበሃሉ አብ ዓይጋ ፎረም ብተኸታታሊ ዝፅሕፉ ሰብ እውን ኢህወደግ ንምንታይ ዳግማይ ተሃድሶ ከምዘድልዮ ብዕለት 5 መስከረም 2008 አብ ዝፀሓፍዎ ፅሑፍ አመልኪቶም ናይ ዩኒቨርሲቲ ትምህርቲ ብዝምልከት ከምዚ ኢሎም ነይሮም፡
"እዚ ሓዱሽ ወለዶ ንቲ መንገዲ ምዕባለ ንኺሱ ከይሕዝ ዝገብርዎ ቀንዲ ምኽንያታት ሓደ እቲ መንእሰይ
ጮምዓ ማለት ንከተማ መቐለ ግርማ ሞገስ ኣላቢሱ ብኣንፈት ምብራቕ ዘሎ ጎቦ እንዳየሱስ ዝሓዘ ማለት እዩ። ጮምዓ ኣብቲ ዝባን ጎቦ ዘሎ በዓል መስቀል ዝኽበረሉ ቦታ እዩ ዝውክል። ጮምዓ እንትብሃል እውን ንዝኾነ ወዲ መቐለ ምስ በዓል መስቀል ተኣሳሲሩ እዩ ናብ ሕልንኡ ዝመፅእ። ጮምዓ ብዙሕ ነገር ክስረሓሉ ዝግባእ ሙሉእ ከተማ መቐለ ንምርኣይ ዘመቹ ግሩም ስፍራ እዩ። ፀብለል መቐለ ድማ ኢልናዮ ኣለና (ስካይ ታወር ወይ ማማ ማለት እዩ)።
ብሙሉጌታ ገብረሂወት (ጫልቱ)
ተሓጋጋዚ ፕሮፌሰር
ቕድሚ አርበዓ ዓመት ከምዛ ሎመዓንቲ ሓምለ ሓሙሽተ ትሻዓንተ ርእሰይ (ይኩኖአምላክ ገብረሚካኤል (ስው እ)፤ልእልቲ ሃፍተማርያም (ስወእቲ)፡ አልማዝ ከዳነ ማርያም (ስውእቲ) አይናለም ኪሮስ(ስውእ)፡ አበራ ማንካ (ስውእ)፡ ኢያሱ በርሀ (ስውእ)፤ ሓሰን ሹፋ፡ ሂሪት ምሕረተአብ፡ አነ ታሻዓዮም) ንምግዳል ካብ መቐለ ከተማ ልበረኻ ወፄና። ቅድሚ ናብ ናይ መንገድና ምእታወይ ግን አብታ ሰመን እቴአ ልነበረ ነገራት አስታዊሰ ክሓልፍ።
ሰናይት ተኽሉ
እዚ ሓፂር ፅሑፍ ኣብ መብል 21 ሕታም ውራይና ገፅ 2 ዘሎ ፅሑፍ (ርእሰ ዓንቀፅ እቲ መፂሄት ምዃኑ እዩ) መሰረት ዝገበረ እዩ። መበል 21 ሕታም ውራይና ኣብቲ ዝተጠቐሰ ገፅ “ህዝቢ ትግራይ ይብል ኣሎ ጠንካራ ውድበይ” ብዝብል ርእሲ ዝተወሰነ ሓሳባት ገሊፁሎ፤ እቲ ትንታነ “ህወሓት” ከምዘሎውን ከምዘየለውን ገይሩ እዩ ዘቕርብ ይመስል።
ግደና መስፍን ከበደ።
ዩኒቨርሲቲ ሃምቡርግ
ፍሉይ ክፍሊ ፅንዓት ጥንታውያን መዛግብቲ ኣፍሪካ፣ እስያን ኣውሮፓን
ጀርመን
ፀሓፊ ብThis email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. ክርከብ ይከኣል።
ሃመይያኻትኹም የቶ ብልሳን ራየቶት! ኣብ ትሕቲ እዚ ዓምዲ ጉማየ ተባሂሉ ንዝፅዋዕ ቃላዊ ሃፍቲ ከባቢ ራያ መሰረት ብምግባር ትንታነ ክንህብ ክንፍትን ኢና። መልክዕ ምድሪ ራያ ባሕሪ እተፈላለዩ ባህላዊ መግለፅታትን ቋንቋታትን እዩ። ቋንቋታት ትግርኛ፣ ኣምሓርኛ፣ ኣገውኛን ኦሮምኛን ዝዝረብሉ ከባቢ ምስ ምዃኑ መግለፅታት ባህሊ እቲ ከባቢ ውን ብዙሓት እዮም።
ብ ሙሉወርቅ ኪዳነማርያም
ሓቅን ሕሶትን ኣብ ታሪኽ ሃፀይ የውሃንስ
ኣብዚ ቀረባ እዋን በቲ ኣብ ቋንቋታት ኢትዮዽያ ቅልጡፍ ምዕባለ ዘርእይ ዘሎ ውፅኢት ፕሬስ ኣቢሎም ብዘበነ መንግስቲ ሃፀይ ዮሃንስ ኣብ ዝነበሩ ናይ ውሽጥን ናይ ወፃእን ፓሊሲ ጉዳያት ብዙሓት ፅሑፋትን ምምልላላትን ይካየዱ ኣለዉ። እዚ ድማ ኣብ እቶም ዝለዓሉ ነጥብታትን ዝጋውሑ ነቐፌታታትን ኣብዚ ፅሑፍ’ዚ ዝተወሰነ ሓተታ ምክያድ ዘድሊ ይመስለኒ።


text:
ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ሕብረት ኣፍሪቃ (ሕኣ) ብዛዕባ ትጽቢት ባይቶ ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ ብኣኡ ክውሰድ ዝግበኦ ምርመራን ምጽራይን ብዛዕባ ብግህሰት ሰብኣዊ መሰልን ሜላዊ ገበንን ዝሕተቱን ላዕለዎት ሓለፍቲ ህግደፍ ናብ ሕጊ ምቕራብን፡ ኣዘኻኺሩ።
ኣብቲ ብ3 ለካቲት 2017 ብኣቶ መንግስተኣብ ኣስመሮም ኣቦመንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ናብ ሓድሽ ኣቦመንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ዝተላእከ መዘክር፡ ኣቦመንበር ሰደህኤ ብምምራጽ እቶም ሓድሽ ኮሚሽነር ዝተሰምዖ ሓጐስ ገሊጹ። እቲ መዘክር ኣተሓሒዙ፡ ኣብ ኤርትራ ብዛዕባ ዘሎ ኩነታት ንሕብረት ኣፍሪቃ’ውን ዘሕፍር ምዃኑ ጠቒሱ።
ኣብዚ ብቕዳሕ ናብ ግዝያዊ ኣቦመንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ኣቶ ኣልፋ ኮንደ መራሒ ጊኒያ፡ ናብ ምክትሎም ጋናዊ፡ ካለኦት 8 ኮሚሽነራትን ኩሎም ኣብ መበል 28 ኣኼባ ሕብረት ኣፍሪቃ ዝተሳተፉ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃን፡ ኣቦመንበር ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰደህኤ) ዝተላእከ መዘክር፡ ነቲ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት ብ2016 ንኩነታት ሰብኣዊ መሰል ኣብ ኤርትራ ብዝምልከት ዝወሰኖ፡ ነቶም ኣብቲ ብ483 ገጻት ዝተመዘበ ጸብጻብ፡ ኣብ ኤርትራ ሜላዊ ሰብኣዊ ገበን ዝፈጸሙ እሞ ናብ ፍርዲ ክቐርቡ ዝግበኦም ዝምልከት ሰፊሩ ዘሎ ውሳነት ክግደሰሉ ኣዘኻኺሩ። ብመሰረት እዚ ብሰደህኤ ዝቐረበ መዘክር፡ ኣብ ኤርትራ ድሕሪ 26 ዓመታት ናጽነት፡ ቅዋም፡ ምኽባር ዝኾነ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰል፡ ሓሳብካ ምግላጽ፡ ምእካብ፡ ምምላኽ፡ ብሰላም ናይ ምንባር፡ ውሕስነት ህይወት፡ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ምንቅስቓስ፡ ብሕታዊ ዋንነት ምጥራ፡ ብቑዕ ትምህርቲ ምርካ፡ ዝኽፈሎ ስራሕን ስርዓተ ጡረታን የለን።
መበል 28 ኣኼባ መራሕቲ ሃገራትን መንግስታትን ኣፍሪቃ፡ “ነዚ ብኣሰፋፍራ ዝተፈጥረ ፍልልይ፡ ብወፍሪ ኣብ መንእሰያት ነቀራርቦ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ጭረሖ ብ30 ጥሪ 2017 እዩ ተጀሚሩ። እዚ ኣኼባ ብዛዕባ ምርግጋጽ ሰላምን ምርግጋእን ኣብዛ ክፍለ ዓለም መጸዋዕታ ኣቕሪቡ። ኣብዚ ኣኼባ፡ ሓድሽ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣቶ ኣንቶኒዮ ጉተርስን ኣቶ ማሕሙድ ዓባስ ፕረሲደንት ምምሕዳር ፍልጥኤን ዝርከብዎም ብዙሓት ላዕለዎት ዕዱማት ተሳቲፎም ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ጕዕዞና ናብ ታሪኻዊ ገዳም ደብረ ጥሉል እንዳቦና
ኣብ ሃገርና ኤርትራ፡ ጥንታውያን ሰነዳትን ታሪኻውያን ቅርስታትን መንፈሳዊ ትውፊታትን ምስ ዝድኅሠሡ፡ ኣብኡ ታሪኽ ገዳማትን ቅዱሳን ኣበውን ኣሎ።
ሎሚ እምበኣር ብሓፂሩ፡ ታሪኽ ገዳም ደብረ ጥሉል እንዳቦና ከምኡ’ውን ነዚ ገዳም’ዚ ዝገደመ ካብዛ ጥንታዊት ርትዕት ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ዝፈረየ፡ ብትሩፋቱን ገድሉን ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ክብርን ሞገስን ረኺቡ ናይ ምሕረት ቃል ኪዳን ዝተቐበለ ኣቡነ ኣብራንዮስ ክንትርኽ ኢና፡ እግዚአብሔር ጸጋኡ የብዝኃልና!
ገዳም ደብረ ጥሉል እንዳቦና ኣብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ድባርዋ ዝርከብ ብኣግራብን ወሓይዝን ዘጌጸ ግሩም ገዳም እዩ። . . .
እዚ ገዳም እዚ ብጻድቕ ኣቡነ ኣብራንዮስ ኣብ ከባቢ 1700 ዓ.ም. እዩ ተመሥሪቱ።
ስለምንታይ እዚ ገዳም’ዚ ኣብ ክንዲ እንዳ ኣቡነ ኣብራንዮስ “እንዳቦና” ይብሃል ፧ ንዝብል ሕቶ፡ ኣብ መጽሓፈ ገድሉ ተመሊሱ ንረኽቦ።
ንጉሥ ሱስንዮስ ዝበሃል ኣብ ዝነገሠሉን ናይ ሃይማኖት ህውከትን ስደትን ኣብ ዝነበረሉን እዋን፡ ሰብ ሓዳር ወልደ ክርስቶስን ወለተ ትንሣኤን ዝበሃሉ ጻድቃንን ፈራህቲ እግዚአብሔርን ነበሩ። ወለተትንሣኤ ፀኒሳ ነበረት። እቲ ኣብ ማኅፀና ተፀኒሱ ዝነበረ ድማ “እዚ ናይ ሃይማኖት ምንዋጽን ህውከትን ክሳዕ ዝሃድእ ኣይውለድን እየ” ብምባል ንሾብዓተ ዓመትን ሾብዓተ ወርኅን ተዓቊቡ ጸንሐ።
ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ፡ ሓንቲ ጐረቤት ዓባይ ሰበይቲ ሓዊ ኽትልም መጽአት እሞ፡ ንወለተትንሣኤ “እዚ ኣብ ማኅፀንኪ ዘሎስ መዓስ’ዩ ዝውለድ” ምስ በለት፡ ካብ ማኅፀን ወለተትንሣኤ “ኣንቲ ሰበይቲ ሓዊ ለሚንኪ ኪዲ እምበር ዘየምጽኣኪ ኣይትግበሪ።” ዝብል ተግሣፅ ተሰምዐ። እታ ሰበይቲ ድማ ተደኒቓ “ እዚ’ሲ ኣብ ማኅፀን ኣደኡ ከሎ ኣሪጉ’ዩ፡ እዚ’ስ ኣቦና እዩ።” ኢላ ተዛረበት። እዚ ኣብ ማኅፀን ኣደኡ ኮይኑ ዝተዛረበ ኣቡነ ኣብራንዮስ እዩ። በዚ ኸኣ ክሳዕ ሎሚ ኣቡነ ኣብራንዮስ “ኣቦና” ተባሂሉ ይጽዋዕ፡ እቲ ገዳሙ’ውን “እንዳ ኣቦና” ይበሃል።
እቲ ናይ ሃይማኖት ምንዋጽ ምስ ሃድአ፡ ብድኅሪ ሾብዓተ ዓመትን ሾብዓተ ወርኅን ኣቡነ ኣብራንዮስ ተወልደ። ኣቡነ ኣብራንዮስ ካብ ሾብዓተ ዓመት ዕደመኡ ጀሚሩ፡ ካብ ፊደል ምቝጻር ክሳዕ ትምህርተ መጻሕፍተ ቤተ ክርስቲያን ተማህረ። ካብ ሢመተ ዲያቆን ክሳዕ ምንኵስና ብመንፈሳዊ ኣገልግሎት ንእግዚአብሔር ኣሥመረ።
ንዓለምን ፍትወታን መኒኑ ብጾምን ጸሎትን ተወሲኑ ድኅሪ ምንባር፡ እግዚአብሔር ገሊጽሉ ናብዚ ሕጂ ብስሙ ዝጽዋዕ ዘሎ ገዳም መጽአ። ነዚ ገዳም’ዚ ብሥርዓተ ምንኵስናን ሕጊ ገዳምን ገዲሙ ደቀ መዛሙርት ኣፍርዩ፡ ስብከተ ወንጌል ዘርጊሑ ብዙኅ ተጋደለ።
ኣብ መወዳእታ ድማ ድኅሪ ጽኑዕ ተጋድሎን ብሕትውናን ካብ እግዚአብሔር ኣምላኽ ቃል ኪዳን ተቐቢሉ፡ 21 ነሓሴ ኣብ ገዳሙ ደብረ ጥሉል ዓሪፉ ብኽብሪ ተቐብረ። መርኣያ ቅድስናኡ ካብ ዝዓርፍ ክሳዕ ሕጂ ካብቲ መካነ መቓብሩ ብዝርከብ ጸበል ብዙኃት ድውያንን ሕሙማንን ይፍወሱ ኣለዉ።
ዓመት መጽአ’ውን ዕለተ ዕረፍቱ 21 ነሐሴ ብስብሐተ ማኅሌትን ጸሎተ ሰዓታትን ውዳሴን ቅዳሴን ብኽብሪ ይዝከር።
ጸሎቱን በረኸቱን ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
ኢየሱስ ከኣ ንኒቆዲሞስ ከምዚ ክብል መለሸሉ! ‘ብሓቂ ብሓቂ እየ ዝብለካ ዘሎኹ! ሰብ ብማይን ብመንፈስን እንተዘይተወሊዱ ናብ መንግሥቲ እግዚብሔር ኪኣቱ ኣይክእልን እዩ፣ እቲ ኻብ ሥጋ ዝተወልደ ሥጋ እዩ እቲ ኻብ መንፈስ ዝተወልደ ኸኣ መንፈስ እዩ’ በሎ፣ (ዮሓ 3.5-6)
ዝተፈቶኹም ኣሕዋትን ኣሓትን! ደሓንዶ ሓዲርኩም!
ኣብዚ ዘመነ ፋሲካ ዝጀመርናዮ ብዛዕባ ምሥጢረ ጥምቀት ንቅድል ኣሎና፣ ትርጉም ምሥጢረ ጥምቀት ኣብ ግዜ ምዕዳሉ ጐሊሑ ስለዝግለጽ ኣተኩሮና ናብኡ ንግበር፣ ነቲ ኣብ ምዕዳል ምሥቲረ ጥምቀት ዝግበር ነገራትን ዝድገም ቃላትን እንተተመልኪትና ካብዚ ምሥጢር እዚ ዝርከብ ጸጋን እዚ ምሥጢር እዚ ዘሰክመና ወትሩ ክንፈልጦ ዘሎና ሓላፍነትን ክንርዳእ ንኽእል፣ ነዚ ኣብቲ ክግበር ዝግብኦ ሰንበት ሰንበት ቅድሚ ቅዳሴ ብማይ ጥምቀት ምንጻግን ከምኡ እውን ኣብ ድሮ ፋሲካ ቅድሚ ቅዳሴ መብጽዓ ጥምቀትና ንክንሕደት ኣብ ዝግበር ሥርዓት ዝንጸግ ማይ ጸሎት ከነስተብህሎ ይከኣል፣ ስለዝኾነ ከኣ ኣብ ሥርዓተ ምሥጢረ ጥምቀት ኩላ እታ ማሕበረ ክርስትያን ኣብታ ቤተክርስትያን ምስ ክርስቶስ ሓቢራ ክትጐዓዞ ዘለዋ መንፈሳዊ ምንቅስቃስ የመልክት፣ በዚኸስ ኣብቲ ምንጪ ሕይወት ክርስትያናና ዝኾነ ጉዳይ ምልስ ክንብል ከሎና ኣብ ዕለተ ጥምቀትና ንዝተቀበልናዮ ዓቢ ጸጋ ንምርዳእን ሎሚ እንርከቦ ኩነታት ርኢና ነቲ ሽዑ ዝኣቶናዮ ቃል ንምሕዳስን ይሕግዘና፣ መብጸዓና ምሕዳስ ነዚ ጸጋዚ ብዝበለጸ ንምርዳእን ከኣ ዕለት ጥምቀትና ክንዝክር ኣሎና፣ ዝሓለፈ ሮቡዕ ዕዮ ገዛ ሂበኩም ነረ ዕለተ ጥምቀትኩም ክትሓቱን ክትምዝግብዎን፣ ገሊኹም ከምትፈልጥዎ እፈልጥ እየ ገሊኹም ግን ኣይመስለንን፣ ስለዚ እንደገና ንወለዲ ንእኖልገታት ወይ ከኣ ኣቦልገታት ‘መዓስ እየ ተጠሚቀ ኢልና ንሕተት! ካልአይ ዕለተ ልደት እዩ፣ ሃየ እምበር ነዚ ኣይትዘንግዑ፣ ዕለተ ጥምቀተይ መኣስ ነሩ ኢልኩም ነንዝምልከቶም ሕተቱ፣
ኣብ ሥርዓት ምሥጢረ ጥምቀት ምስ እንምለስ እቲ ዘጠምቅ ክቅበሎም እንከሎ ሽም ናይቲ ተጠማቂ ይሓትት ከመይ ሽም መንነት ናይቲ ኣካል ስለዝገልጽ፣ እዚ ከኣ ከምቲ ኣብ ዕለታዊ ሕይወታዊ ምስ ሰባት ክንላለ እንከሎና ‘ኣነ እከለ\ሊት እበሃል’ ከም እንብሎ እዩ፣ ካብ ማንም ኰንካ ሽም ዘይብልካ ናይ ምዃን ኩነት ንወጽእ ማለት እዩ፣ ስም እንተዘይብልካ ኣይትፍለጥን መሰል የብልካ ግቡእ የብልካ፣ እግዚአብሔር ንነፍስወከፍና ስለዘፍቅረና በብሽምና ይጽውዓን ነዚ ኣብ ጭቡጥ ግዜ ታርኽ ሕይወትና ይገብሮ፣ ምሥጢረ ጥምቀት ከስ ነዚ ግላዊ ጸዋዕታ በሪ ከፊቱ ኣብ ጉዕዞ ሕይወትና ዝምዕብል ከም ክርስትያን ንክንበር የኽእለና፣ እዚ ከኣ ግላዊ መልሲ ናይቲ ኣካል ይሓትት ከምዚ ናይ ዘመንና ቀዲሕካ ዝምለስ ኣይኮነን፣ ከም ሓቁ እንተኾይኑ ሕይወት ክርስትና ተዋስኦ ናይ ጸዋዕታን መልሲ ምሃብን ኮይኑ እግዚአብሔር በብሽምና ክጽወዓና ይነብር ነዚ ከኣ ብዝተፈላለዩ ኣገባብ ይገብሮ ቀንዲ ጻውዒቱ ከኣ ንወዱ ኢየሱስ ንክንመስል እዩ፣ ስለዚ ስም ብዘይመጠን ኣድላዪ እዩ፣ ወለዲ ሕጻን ገና ኣብ ከብዲ ወላዲቱ እንከሎ እዮም ሽም ክመርጹ ዝጅምሩ እዚ ስም ምሃብ እዚ ኣብታ ዝውለደላ ቤተሰብ መበቆላዊ መለለዩኡ ኮይኑ ምስታ ምስ እግዚብሔር እተተሓሕዞ ሕይወት ክርስትና እውን ከምኡ፣
ከምቲ ዮሓንስ ወንጌላዊ ዝብሎ ክርስትያን ምዃን ካብ ላዕሊ ዝወሃብ እዩ (3.3-8) እምነት ክንዕድጎ ኣይንኽእልን እንታይደኣ ለሚንካ ከም ውህበት ጸጋ ትቅበሎ፣ ‘ኦ ጐይታ ናይ እምነት ጸጋ ዓድለኒ’ ጽብቅቲ ጸሎት እያ፣ ኦ ጐይታ እምነት ከምዝህልወኒ ግበር እውን ከምኡ፣ ንሓደ ጸጋ ትልምኖ እምበር ኣይትዕድጎን፣ ስለዝኾነ ከኣ መምርሒ ሥርዓት ምሥጢረ ጥምቀት ናይ ላቲናዊ ሥርዓተ ኣምልኾ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ቊ.3 ከምዘመልክቶ ‘ምሥጢረ ጥምቀት ናይዛ ኣብ ላዕሊ ዝጠቀስናያ እምነት ምሥጢር ኮይኑ ደቂ ሰባት ከኣ ብጸጋ መንፈስ ቅዱስ ተመሪሖም ንወንጌል ክርስቶስ ብኣኣ ይምልሱ’ ይብል፣ በቲ ንንኡሰ ክርስትያንን ንወለዲ ሕጻናትን ናብ ጥምቀት ንምስንዳው ብዝወሃብ ኣስተምህሮን ኣብ ዕለቱ ብዝንበብ ቃል እግዚብሔር ንወንጌል ዝወሃብ ናይ እምነት መልሲ ይወሃብ ይበራበር እውን፣ እቶም ምሥጢረ ጥምቀት ዝቅበሉ ዓቅመ ኣዳም ዝበጽሑ እንተዀኖም ነዚ ዓቢ ምሥጢር እዚ ካብ ቤተክርስትያን ንኽቅበሉ ከምዝደልዩ ባዕሎም ይሓቱ፣ እንተ ሕፃናት ኮይኖም ግን ወለዶም ወይ እኖልገን ኣቦልገን ክንዳኦም ኰይኖም ይሓቱ፣ እቲ ኣብ መንጎ ጥምቀት ዝሓትትን ንቤተክርስትያን ወኪሉ ዝምልስን ዝግበር ዘተ ንሃረርታኦምን ድላዮምን ንኽገልጹ ቤተክርስትያን ምሥጢረ ጥምቀት ንክትዕደል ዘሎ ዓላማ ንምብራህ የፍቅድ፣ ኣብ ላዕሊ ዝጠቅስናዮ መምርሒ ኣብ ቊ.16 ‘መግለጺ ናይዚ ኩሉ ከኣ እቲ ሠራዒ ምሥጢርስ ይኹን ወለዲ ናይቲ ክጥመቅ ዘለዎ ኣብ ግንባሮም ዝገብርዎ ምልክት መስቀል እዩ፣’ ይብል፣ ነዚ ከኣ ሓዲስ ትምህርተ ክርስቶስ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ኣብ ቊ.1235 ‘ኣብ ፈለማ’ቲ ሥርዓት ዚፍጸም ትእምርተ-መስቀል፤ ናይ ክርስቶስ ንብረት ኪኸውን ንዘለዎ (ተጠማቒ) ምልክቱ የኀትመሉ፥ ከምኡ’ውን ክርስቶስ ብመስቀሉ ንዘልበሰና ጸጋ-ድኅነት ዜመልክት እዩ።’ እንክብል የብርሆ፣ ኣብቲ ሥርዓት ኣብ ግንባር ሕጻናት እውን ትእምርተ መስቀል ንግበር፣ ኣብዚ ቅድሚ ሕጂ እውን ተዛሪበኩም ኣብ ዝነበርክዎ ጉዳይ ክምለስ ምደለኹ፣ ሕጻናትና ትምእርተ መስቀል ከመይ ከምዝግበር ይፈልጡዶ! ብዙሕ ግዜ ኣይፈልጡን እዮም፣ ስለዚ ንስኹም ኣቦታት ኣደታት እኖሓጎታት ኣቦሓጎታት እኖልገታት ኣቦልገታት ንሕጻናት ትእምርተ መስቀል ከመይ ከምዝግበር ክትምህርዎም ኣሎኩም ከመይ ነቲ ኣብ ዕለተ ጥምቀት ዝተገብረ ትምእምርተ መስቀል እዩ ዝደግም፣ ተረዲእኩምዶ! ኣብ ንእስነቶም እንተተማሂሮሞ ምስ ዓበዩ ጽቡቅ ገሮም ክገብርዎ እዮም፣
መስቀል መንነትና ዝገልጽ ፍሉይ ምልክት ኮይኑ ኣዘራርባና ኣተሓዛስበና ኣመለኽታና በቲ ኢየሱስ ክሳብ መወዳእታ ፍቅሩ ብኣኡ ዝገለጸልና ብትእምርተ መስቀል ክስነ ኣለዎ፣ ናብቲ ዝጸናሕናዮ ክንምለስ እቶም ንጥምቀት ዝቀርቡ ብትእምርተ መስቀል ነማዕትቦም፣ እቶም ዝጥመቁ ዓቅመ ኣዳም ዝበጽሑ እንተዀይኖም `ነዙይ ኣብ እዝንኻ እንገብሮ ትእምርተ መስቀል ድምጺ ጐይታ ንክትሰምዕ ተቀበል፣ ንብርሃን እግዚብሔር ንክትርኢ ኣብ ዓይንኻ ትቀበል፣ ንቃል ኣምላኽ መልሲ ሂብካ ክትክእል ኣብ ኣፍካ ተቀበል፣ ንኢየሱስ ክርስቶስ ብእምነት ወትሩ ኣብ ልብኻ ከምዝነብር ክትገብሮ ኣብ ኣፍልብኻ ነዚ ትእምርተ መስቀል ተቀበል፣ ነቲ ቀሊል ዝኾነ ኣርዑት ኢየሱስ ጸርካ ክትክእል ኣብ እንግድዓኻ አዚ ትእምረ መስቀል ተቀበል’ እናበሉ ብትእምርተ መስቀል ይዓትብዎ፣ (ሥርዓት ፈለምቲ ምስጢራት ንዓቅመ ኣዳም ዝበጽሑ ቊ.85 ተመልከት)፣ ከምቲ ኣብ ራእዩ ለዮሓንስ 14.1 ዘመልክቶ ትእምርተ መስቀል ኣብ ግንባርና ከም መፍለጢ ምልክት ምስ ተወቀጠ ጥርሕ ኢና ክርስትያን ክንከውን እንኽእል፣ ነዚ ከኣ ብደገ ከምዝርኤ ገርካ ክሳብ ምግባር እውን ደፊእካ ከም ክርስትያን ንሕይወት ክትቅበል ማለት እዩ፣ ክንትንሥእ እንከሎናስ ይኹን ቅድሚ መግቢ ኣብ ቅድሚ ሓደ ሓደጋስ ይኹን ካብ ክፉእ ነገር ንገዛእ ርእስና ንምክልኻል ምሸት ቅድሚ ምድቃስና ብትእምርተ መስቀል ንገዛእ ርእስና ክንዓትብ እንከሎና ንገዛእ ርእስናስ ይኹን ንካልኦት ናይ መን ምዃናን መን ምዃናን ንገልጽ፣ ስለዚኸስ ሕጻናት ንትእምርተ መስቀል ብግቡእ ንክገብርዎ ምምሃር ብዘይመጠን ኣድላዪ እዩ፣ ከምቲ ኣብ ቤተክርስትያን ክንኣቱ ከሎና ነማዕትቦ ኣብ ገዛ ክንኣቱ ከሎና እውን ንእሽቶ ናይ ማይ ጸሎት መትሓዚ ኣብ ኣፍገዛና ብምግባር ክነማዕትብ ንኽእል፣ ከምዚ ብምግባር ንገዛና ክንኣቱስ ይኹን ካብ ገዛና እንክንወጽእ ዝተጠመቅና ምዃና እናዘከርና ትእምርተ መስቀል ክንገብር ንእኽል፣ ገሊኤን ስድራቤታት ይገብሮኦ እየን፣ ሃየ እምበር ነታ ብዛዕባ ሕጻናት ዝበልኩኹም ኣይትረስዕዋ ትእምርተ መስቀል ከመይ ከምዝግበር ብሥርዓት መሃርዎም፣ እንክብሉ ትምህርቶም ዛዘሙ፣


text:
ኣሜሪካ ምስ ሰሜን ኮርያ ዝካየድ ዘተ ተስፋ ከምዘይትቖርፅ ገሊፃ…
መቐለ ግንቦት 09/2010(ድወት) ኣሜሪካ ኣብ ጉዳይ ኣፅዋር ኑኩሌር ምስ ሰሜን ኮርያ እተካይዶ ዘተ ሐዚ እውን ተስፋ ከምዘይትቖርፅ ገሊፃ።
ምምሕዳር ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ጉዳይ ቕልውላው ኑኩሌር ኮርያ ምስ ሰሜን ኮርያ ዘካይዶ ዘተ ፃዕሪ ዝሓትት እኳ እንተኾነ ኣሜሪካ ግና ሐዚ እውን ተስፋ ከምዘይትቖርፅ ወሃቢ ቃል ዋይት ሃውስ ገሊፁ።
ኣሜሪካ ምስ ሰሜን ኮርያ ክተካይዶ ዝሓሰበቶ ዘተ ሰሜን ኮርያ ከምትስርዞ ምግላፃ ስዒቡ ኣብ መንጐ ኽልቲኤን ሃገራት ካልእ ወጥሪ ከይዓስል ስግኣት ምዃኑ ይግለፅ ኣብ ዘለሉ እዋን ኣሜሪካ ነቲ ኹነታት ብርግዓት ብምኽትታል ተስፋ ከምዘይትቆርፅ ገሊፃ ኣላ።
ኣሜሪካ ኣብ ምምዕባል ኑኩሌር ሰሜን ኮርያ ተዕርፎ ዘላ ፅዕንቶን ኢሉ እውን ምስ ደቡብ ኮርያ ተካይዶ ሓበራዊ ወታሃደራዊ ልምምድን ከም ምኽንያት ዘቐመጠት ሰሜን ኮርያ ብዙሕ ትፅቢት ካብ ዝተገበረሉ ዘተ ክትወፅእ ከምትኽእል ምግላፃ ድማ ካልእ ስግኣት ፈጢሩ ኣሎ።
ፕረዝደንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕን መራሒ ሰሜን ኮርያ ኪም ጆንግ ኡንን 12 ሰነ 2018ዓ.ም ፈረንጂ ኣብ ሲንጋፖር ተራኺቦም ክዝትዩ መደብ ምሓዞም ዝዝከር እዩ።


text:
ፌደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ
ስልጠና ዳንነት ሂቡ
ሃገራዊ ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ከም መቐጸልታ ናይቲ ሞያዊ ብቕዓት ደያኑ ሃገርና ክብ ንምባል ዘካይዶ ዘሎ ኩሉ-መዳያዊ ጻዕሪ ካብ 18-22 ለካቲት 2013 ብሃገራውያን ኢንስትራክተራት ኣብ ኣስመራ ክህቦ ዝቐነየ ስልጠና ዳንነት ዛዚሙ።
ኣብቲ ካብ ኩለን ዞባታት ሃገርና ዝተዋጽኡ 23 ናይ ቀዳማይ ደረጃ ደያኑ ዝተሳተፍዎ መደብ ኣካላዊ ብቕዓት ከምኡ’ውን ክልሰ-ሓሳብን ግብሪን ዘጠቓለለ እዋናዊ ስልጠና ዳንነት ኩዕሶ እግሪ ብኢንስትራክተራት ደያኑ ግርማይ ዮውሃንስን ኪዳነ ብርሃነን ክወሃብ እንከሎ ዕላማኡ ደረጃ ደያኑ ካብ ቀዳማይ ደረጃ ናብ ደረጃ ፌደራል ክብ ንምባል ምዃኑን ኣብቲ ኣጋጣሚ ተገሊጹ።
ኣብ መዛዘሚ’ቲ ኣጋጣሚ ሰልጠንቲ ዝተዳለወሎም ወረቐት ምስክር ካብ ዝተፈላለዩ ሓለፍቲ’ቲ ሃገራዊ ፈደረሽን ድሕሪ ምቕባሎም ፕረዚደንት ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ኣቶ ተስፋይ ገብረየሱስ ኣብ ዘስምዖ ቃል ሰልጠንቲ ነቲ ዝወሰድዎ ስልጠና ብግብራዊ ስራሕ ዝያዳ ብምምዕባል ኣብ ደረጃን ብቕዓትን ዳንነት ሃገርና ዓይነታዊ ለውጢ ንምምጻእ ልዑል ጻዕሪ ከካይዱ ኣዘኻኺሩ።
ህዝባዊ ርክባት
ኮሚሽን ስፖርት ኤርትራ
ሃገራዊ ውድድር ጉያ መሮር 2013 ብድምቀት ተኻይዱ
by Dirar fessahaye
ሃገራዊ ፈደረሽን ኣትሌቲክስ ኤርትራ ዓመታዊ ካብ ዘካይዶም ውድድራት ሓያል ናይ ተወዳዳርነት መንፈስ ዝንጸባረቐሉ ውድድር ጉያ መሮር ንመበል 15 ጊዜኡ ብቐዳም 23 ለካቲት 2013 ኣብ ጻዕዳክርስትያን (ዞባ ማእከል) ብድምቀት ኣካይዱ።
ኣብቲ ሓለፍቲ ኮሚሽን ስፖርት ኤርትራ፡ ሃገራውያን ፈደረሽናት ስፖርት፡ ዕዱማት ኣጋይሽን ብርክት ዝበሉ ኣፍቀርቲ ኣትሌቲክስን ዝተረኽብሉ ድሙቕ ረፍዲ ካብ ዞባታት ማእከል፡ ደቡብ፡ ጋሽ-ባርካን ዓንሰባን ዝተዋጽኡ 49 ደቀንስትዮ ዝርከባኦም 129 ነባራትን ሓደስቲን ኣትሌታት ዝተሳተፍዎ ሃገራዊ ውድድር ተወዳደርቲ ኣትሌታት ልዑል ናይ ተወዳዳርነት መንፈስ ዝተንጸባረቖን ንዕዱማት’ቲ ዕለት ዝመሰጠን ውድድር ኢዮም ኣካይዶም።
ኣብቲ ዕለት ብክልቲኡ ጾታታትን ኣብ ዝተኻየዱ ናይ መንእሰያትን ዓበይትን ውድድራት፦
ካብ 6 ኪ/ሜ ጁንየር ደቀንስትዮ
1- ወይኒ ቀለታ- ማእከል
2- ዮሃና ዘሙይ- ደቡብ
3- ዊንታ መኮንን- ማእከል
4- ምብራቕ ኤፍረም- ማእከል
5- ስምረት ወልደጋብር-ማእከል
6- ኮኾብ ተስፋጋብር- ማእከል
ካብ 8 ኪ/ሜ ሲንየር ደቀንስትዮ
1- ለተኺዳን ገብረኣማን- ደቡብ
2- ፍዮሪ ኣሰፋው- ደቡብ
3- ልኡላ ብርሃነ- ደቡብ
4- ናዝሬት ወልዱ- ጋሽ-ባርካ
5- ኣድያም ኣብርሃም- ደቡብ
6- እምበይተይ በላይ- ማእከል
ካብ 8 ኪ/ሜ ጁንየር ደቂተባዕትዮ
1- ጸጋይ ጥዑማይ- ደቡብ
2- ኣብርሃም ሃብተ- ደቡብ
3- ግርማይ ገብረስላሴ- ደቡብ
4- ኣፈወርቂ ብርሃነ- ደቡብ
5- ዳዊት ወልደስላሴ- ማእከል
6- ዑቕባሚካኤል መስፍን- ጋሽ-ባርካ
ካብ 12 ኪ/ሜ ሲንየር ደቂተባዕትዮ
1- ጎይትኦም ክፍለ- ማእከል
2- ኣማኑኤል መሰል- ማእከል
3- ሳሙኤል ጸጋይ- ደቡብ
4- ንጉሰ ኣምለሶም- ሚኒ/ምክልኻል
5- ተኽለማርያም መድሕን- ማእከል
6- ሳምሶን ገ/ዮውሃንስ- ደቡብ ብምዃን ውድድሮም ፈጺሞም፡፡
ብድምር ናይ ጋንታ ውጽኢት ድማ ካብ ጁንየር ደቀንስትዮ ዞባታት ማእከል፡ ደቡብን ጋሽ-ባርካን፡ ካብ ሲንየር ደቀንስትዮ ደቡብ፡ ማእከልን ጋሽ-ባርካን ዕዉታት ኮይነን፡ ብተመሳሳሊ ካብ ጁንየር ደቂተባዕትዮ ደቡብ ጋሽ-ባርካን ማእከል፡ ካብ ሲንየር ደቂተባዕትዮ ድማ ማእከል፡ ደቡብን ሚኒ/ምክልኻል ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሳልሳይ ንዘሎ ደረጃታት ብምሓዝ ውድድረን ዛዚመን፡ ካብ ኣርባዕቲአን ተሳተፍቲ’ቲ ሃገራዊ ውድድር ዝኾና ዞባታት ድማ ማእከልን ደቡብን ካብተን ዝተዳለዋ ኣርባዕተ ዋናጩ ክክልተ ብምጭባጥ ብፍሉይ ኣብ መድረቕ ደሚቐን ክረኣያ ክኢለን ኢየን።
ኣብቲ ኣጋጣሚ ፕረዚደንት ፈደረሽን ኣትሌቲክስ ኤርትራ ኣቶ ልኡል ፍሰሃየ ኣብ ዘስምዖ ሓጺር ቃል ውድድር ጉያ መሮር ንኤርትራ ሓንቲ ካብተን ኣብ ዓለም ጎሊሐን ክረኣያ ዝኸኣላ ውሑዳት ሃገራት ገይርዋ ምጽንሑ ብምጥቃስ ኣብቲ ሃገራዊ ውድድር ዝተዓወቱ ኣትሌታት ድማ ኣብቲ ኣብ ፖላንድ ዝጽበዮም ዓለማዊ ውድድር ማዕረ’ቲ ዝግበረሎም ዘሎ ወፍሪ ሓያል ናይ ተወዳዳርነት ኒሕ ተቐኒቶም ስሞምን ስም ሃገሮም ንምጽዋዕ ልዑል ጻዕሪ ከካይዱኣዘኻኺሩ። ነቲ ዓመታዊ ሃገራዊ ውድድር ብድምቀት ንምዕዋት ንዝተዋስኡ ምም/ንኡስ ዞባ በሪኽ ኩሎም ኣካላቱን ድማ ብስም’ቲ ሃገራዊ ፈደረሽን ምስጋናኡ ኣቕሪቡ።
ኣብ መዛዘሚ’ቲ ሃገራዊ ውድድር ድማ ዕዉታት ኣትሌታትን ዞባታትን ዝተዳለወሎን ናይ ሜዳልያ፡ ዋንጫ ገንዘብን ሽልማት ካብ ኢድ ዝተፈላለዩ ሓለፍቲን ዕዱማት ኣጋይሽን ተቐቢሎም። ኣብዚ ሃገራዊ ውድድር ብሉጽ ውጽኢትን ብቕዓትን ዘርኣዩ ኣትሌታት ዝመጽእ 24 መጋቢት 2013 ፖላንድ ኣብ ዝካየድ መበል 40 ዓለማዊ ውድድር ጉያ መሮር ክሳተፉ ትጽቢት ይግበረሎም።
ህዝባዊ ርክባት
ኮሚሽን ስፖርት ኤርትራ
ውድድር ብሽክለታ ቸርኪቶ ኣስመራ ( Asmara Circuit Race 2013 )
ብዓወት ኣልጄርያዊ ተቐዳዳማይ ተዛዚሙ
ብድራር ፍሰሃየ
# ኮሚሽነር u.c.i ዝሃበቶ ውሳኔ ኣዛራቢ ኣርእስቲ ሰሪሑ
ሃገራዊ ፈደረሽን ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ካብ ዘዳለዎም ሰለስተ ብ ዩ.ሲ.ኣይ ናይ 2.1 ደረጃ ዘለዎ ኣህጉራዊ ውድድር ሰንበት 24 ለካቲት 2013 ኣብ ጎደናታት ኣስመራ ብዝተኻየደ ናይ ቸርኪቶ ውድድር ተዛዚሙ።
ኣብቲ ካብ ክልተ ሃገራያን ጋንታታት ኤርትራ፣ ክልተ ክለባት ኣልጌርያ ከማኡ’ውን ካብ ሃገራውያን ጋንታታት ሩዋንዳ፣ ምስሪን ሱዳንን ዝተዋጽኡ ተቐዳደምቲ ዝተሳተፍዎ 106 ኪ/ሜ ዝሸፈነ ሓያል ናይ ከተማ ውድድር ተቐዳዳማይ ሜሮን ተሾመ ካብ ኣኤርትራ ናይ መዛዘሚ ሕንጻጽ ቅድሚ ኩሎም ተቐዳደምቲ ብምርጋጽ ተዓዊቱ’ኳ እንተነበረ ነቲ ኣህጉራዊ ውድድር ክትመርሕ ብ ዩ.ሲ.ኣይ – u.c.i ዝተመዘዘት ኮሚሽነር ኢዛቤላ ማርያ ኣብቲ ቅጽበታዊ ውድድር ተቐዳዳማይ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ንኣልጄርያዊ ተወዳዳራይ ንምዕጻው ዘይግቡእ ኣካይዳ ኣርእዩ ብምባል ንዓወት ሜሮን ተሾመ ሰሪዛ ነቲ ዓወት ንኣልጄርያዊ ተቀዳዳማይ ዓብደላ ቢን ዩሱፍ ብምሃባ ተዓዋቲ’ቲ ውድድር ክኸውን ክኢሉ።
ንዕኡ ስዒቦም ድማ ተቐዳደምቲ ዳንኤል ተኽላይን ናሆም ደሳለን ኤልያስ ኣፈወርቂን ካብ ካልኣይ ክሳብ ራብዓይ ደረጃ ሒዞም ውድድሮም ዛዚሞም፣ እታ ፖርቱጋላዊት ኮሚሽነር ነቲ ኣብ ሜሮም ተሾመ ዝተዓወተሉ ናይ መዛዘሚ ቅጽበታዊ ውድድር ብምስራዝ ንኣልጄርያዊ ተቐዳዳማይ ዓብደላ ቢን ዩሱፍ ብምሃባ ነቲ ውድድር ብልዑል ደገፍን ወኒን ዝተኸታተልዎ ኣፍቀርቲ ቅድድም ብሽክለታ ዘሕዘነ ፍጻሜ ኣብ ርእሲ ምንባሩ፣ ነቲ ንኩለን ኣብቲ ውድድር ዝተሳተፋ ሃገራት ብምም/ዞባ ማእከል ዝተበርከተ መግለጺ ክብሪ ክቡር ባህሊ ኤርትራውያን ኣብ ምቕባል ኣጋይሽ ዝገልጽ ህያብ ክትቅበሎ ፍቓደኛ ብዘይምዃና ንኹሉ ዘስደመመ ፍጻሜ’ዩ ነይሩ።
ኣብቲ ናይ ሓደ መዓልቲ ውድድር ብጋንታ ደረጃ ጋንታ ሬድሲ-ካሜልስ ኤርትራ ተዓዋቲት ናይቲ ውድድር ብምዃን ዝተዳለወላ ናይ ዋንጫ ሽልማት ካብ ኢድ ሚኒስተር ትምህርቲ ኣቶ ሰመረ ርእሶም ተቐቢላ። ካብ 16-22 ለካቲት 2013 ኣብ ዝተኻየደ ውድድር ፈንቅል ቻለንጅን ዙር ኤርትራ 2013ን ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ብውልቒን ብጋንታን ብዓብላሊ ውጽኢት ብምምዝጋብ ምዕዋቶም ዝዝከር’ዩ።
ህዝባዊ ርክባት
ኮሚሽን ስፖርት ኤርትራ


text:
(ጋረድ ይነበብ)
ኣብ ትግራይ ገዛኢ ውድብ ህወሓት እዩ።ህወሓት ምስቲ ዝንሄ ናይ ሃገርና ጭቡጥ ኩነታት ግዜ እንተይወሰደ ጋእ መጋእ ከይበለ እዞም ዝስዕቡ ኣገደሽቲ ተግባራት ክፍፅሞም ይግባእ።
ተግባር ሓደ
ህወሓት ንቲ ሕዚ ኣብ ውሽጢ ኢህወዴግ ተፈጢሩ ዘሎ ኹነታትን ኣፈላላይን ብዝምጥን መልክዑ ተኽለ ሰብነቱ ኣሰላልፍኡ ከመዓራሪ ይግባእ። እዚ ማለት እቶም ን ህወሓት ብላዕላውነት ዝመርሑ ማእኸላይ ኮምቴ ኣብ ናይ ኢህወዴግ ቤት_ ምኽሪ ዝሳተፍ 45 ሰባት ንቲ ናይ ኢህወዴግ ቤት_ ምኽሪ ዝምጥን ፍልጠትን ፣ክእለትን፣ናይ ምግላፅ ዓቕሚ ዘለዎ ማእኸላይ ኮምቴ ክኸውን ህወሓት ንቲ ሜዳ ንኹሉ ማዕረ ብምግባር ካሊቨር ዘለዎም ሰባት መናእሰይ ናብቲ ማእኸላይ ኮምቴ ክፅበሩ ክገብር ኣለዎ።
ተግባር ክልተ
ህወሓት ቑፅሪ ማእኸላይ ኮምቴ በዝሖም ልዕሊ 45 ክኾኑ ክገብር ኣለዎ።ኣብ ኢህወዴግ እኳ እንተሪኢና ኩሎም ( 3 ብሄራዊ ውድባት) ቑፅሪ ማእኸላይ ኮምቴኤን ልዕሊ 45 እዩ።ኣብ ቤት_ ምኽሪ ኢህወዴግ ዝሳተፍ 45 ኮይኖም እቶም ካልኦት ግና ኣብ ብሄራዊ ውድብ ጥራሕ ዝሳተፍ እዮም። ህወሓት ግና ብ 45 ጥራሕ ዝተገደበ እዩ። ልዕሊ 45 ማእኸላይ ኮምቴ ምህላዎም ቡዙሕ ረብሓ ኣለዎ÷
1/ ማእከላይ ኮምቴ ብሞት ይኹን ብቕፅዓት እንትውገድ ቁፅሩ ምስ ዝጎድል ጉባኤ ምፅዋዕ እንተይድለየ እቲ ማእኸላይ ኮምቴ ባዕሉ ንቶም ዝጎደሉ ማእኸላይ ኮምቴ ክትኩኡን ክምረፁን ይጠቅም እዩ።
2/ እቲ ካብ 45 ማእከላይ ኮምቴ ወፃኢ ዘለው ማእኸላይ ኮምቴ እንዳተለማመደ፣ እንዳበቕዐ፣ ተሞክሮ ዳወሰደ ክፀንሕ ይገብሮ እዩ። ካብቶም ሲኔራት ልምዲ ክወስድ ይጠቕሞ እዩ። ምኽንያቱም ብሓደ ለይቲ ምብቃዕ ዝብሃል ስለዘይርከብ። ዝኽፈል ዋጋ እውን የብሉን።
ምኽንያቱም ኣብ ዝሓለፈ ኢህወዴግ ኣቦ_ መንበሩ ክመርፅ እንከሎ ህወሓት ኣብ ቤት_ ምኽሪ ኢህወዴግ ዝተሳተፈ ንገሊኦም ማእኸላይ ኮምቴ ኣጊዱ፣ሶጊጉ( ኣባሪሩ) ፣ብሞት ዝተፈለየቶ፣ ዝገደፍዎ ብዝጎደለ ቑፅሪ እዩ ተሳቲፍ።ዋጋ እውን ከፊልሉ ክኾን ይኽእል እዩ።ኩላ ሕድ ሕድ ብድምፂ እያ ትውሰን ዝላዓለ ድምፂ ክትረክብ ድማ ቕድሚ ኣፍ_ ደገ ካልኦት ብሄራዊ ውድባት ምፅናዕ ምቁማት ናይ ባዕልኻ ድምፂ ክእከበሉ ክወህለሉ ዝኽእል መስርሕ ምዝርጋሕ ናይ ፍልጠት ናይ መጀመርያ ጥበብ እዩ።ቅድሚ ውሕጅ መንገዲ ውሕጅ ምፅራግ እዩ ዝኸውን።
ተግባር ሰለስት
ህወሓት ቡዙሓት ኣባላት ውድብን፣ሓፍሽ ማሕበራትን ሊግ መናእሰይን ደቂ_ ኣንስትዮ ዘለውዎ ሃፍታም ውድብ እዩ።ሊግ መናእሰይ ን ደቂ_ ኣንስትዮን፣ ማሕበር መናእሰይ ን ደቂ_ ኣንስትን፣ ማሕበር ሓረስቶስ ዝመሰሉ ውዳበታት ዘለውዎ ውድብ እዩ። እዚኦም ኣበይ ኣለው? እንታይ ይሰርሑ? ዝፍለጥ የልቦን።ዝተጣየሽሉ ዝተወደብሉ ዕላማን ሽቶን ብኸመይ ይኸድ ኣሎ ኣብ ዝብል ደውታ ድዮም ፈጢሮም ወይስ ሽም ጥራሕ ተሓንጊጦም ሒዞም ተሪፎም ያው ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ እዩ።
ካልኦት ክልላት ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዝተወደበ ቄሮ ኣውፊሮም ሃገራዊ ፓለቲካ ቀይሮም ለውጢ ብቄሮ እዩ ለውጢ መፂኡ ኢሎም ንቄሮ ብኣደባባይ እንተሞግስዎ ( ምክትል ቀዳማይ ሚንስተር ደመቀን፣ ለማን፣ኣበይን) ሰማይ እንትሰቕልዎ ኣብ እንርኤሉ መድረኽ ብህንፃን ስሪትን ኢህወዴግ ዝተጣየሸ ሊግ_ መናእሰይን ደቂ_ ኣንስትዮን ካልኦት ሓፍሽ ማሕበራት ኣብ ማይ ከም ዝኣተዋ ኣንጭዋ ከፅቅጡን ምርኣይ ኣዝዩ ናይ መሪሒነት ውድቀት እዩ።
ስለዚ ህወሓት ንኣባላቱን ሊግን ሓፍሽ ማሕበራትን ምስቲ ዝንሄ ትኩስ ሃገራዊ ኩነታት ተመዓራርየን ናብ ቓልሲ ክኣትዋ ህወሓት ክገብር ይግባእ።
ተግባር ኣርባዕተ
ሕዚ ኣብ ልዕሊ ትግራዋይን ህወሓትን ዝፃወደ ዘሎ መፃወድያን ጥጅእን ኩሉ መዳይ እዩ።ብወልቃይት (ወልቃይት ከም ካሽሚር) ፣ ብእግሪ ኩዕሾ፣ ብቋንቋ ትግርኛ ላህጃ፣ ነንሕድሕድና ክንናቖር ብዝተፈላለየ መንገዲ ናይ ጭቃ ጭጉራፎም ከንጉዱልና ንዕዘብ ኣለና። በዚ መሰረት ኣብ ምክልኻል ክንፅመድ ኣይግባእን።ንሳቶም ኣብ ዘዳለውዎ ኣጀንዳ ሕዲግ ክንብል የብልናን።ኣብ እንዳማትና ዳስ ኣቲና ድግዲጊት ተዓጢቕና ክነሳሲ ፍፁም የብልናን።
ህወሓት ከም ገዛኢ ውድብ ትግራይ ሚድያ ክቆፃፀርን ክውድብን ፕሮ ኣክቲቨ ኮይኑ ካብ ምክልኻል ናብ ምጥቃዕ ንኽሰጋገር ንመንግስቲ ትግራይ ኣንፈትን መበገሲ ሓሳብ ከቕርብ ይግባእ።
ካልኦት ክልላትን ብሄራዊ ውድባት ንማሕበራዊ ሚድያ ዓብይ ትኹረት ሂቦም ወዲቦም ስሩዕ ድህረ ገፅ ከፊቶም ሰባት መዲቦም ንቲ ብገርሁን ብጉሩሑን ዝነጥፍ እንዳስተኻኸሉ እንዳመከቱ ሰዓርቲ እንዳኾኑ ኣብ ዘለውሉ መድረኽ እንዳ ህወሓት ግና እቶም ስሩዓት ሚድያ ቴሌቪዠን ሬድዮ ናብ ኣቦ_ ጎይላ ተቐይረን ላለኹምባየ እንዳበላ ንትግራይን ህወሓትን ኣብ ዘይምጥን ኣጀንዳ ዕንኪልል ክብላ ይረአ እዩ።
ብምኻኑ ድማ ህወሓትን ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ን ሚድያ ትግራይ ፣ንማሕበራዊ ሚድያ ሓዱሽ ፔጅ ከፊቶም እዋናዊ ሓበሬታ ዳሃቡ ኣጠናኺሮም ንልምዓት፣ዲሞክራሲ፣ሰላምን ሰናይ ምም/ር ብዝተፈላለየ ቋንቋ ክጠቅም ብዝኽእል ክፈጥሩ ይግባእ።
ተግባር ሓሙሽተ
ህወሓት ፈታዊኡን ፀላኢኡን ፈልዩ ክፈልጥ ይግባእ። እርግፅ ፀላኢ ዝብል ብ ንህወሓት ዘይድግፍ ወግሐ ፀብሐ ከፅድፍዎ ዝሓስቡ ጉጅለን ሓይልን ብዝብል ክንትክኦ ንኽእል ኢና። ብመሰረቱ ህወሓት ፈታዊኡን ፀላኢኡን ብትካላዊ ኣሰራርሓን ብሱሩዕ መንገዲ ፈልዩ ክፈልጥ ይግባእ። ስርዓት ደርጊ ሓንቲ መዓልቲ ክሻብ ዝተርፎ ምስ ደርጊ ወጊኖም ዝነበሩ ሎሚ ድማ ብዘረባ ጥራሕ ዝንበር ብመልሓስ ዝሕደር ምኻኑ ፈሊጦም ምስ ህወሓት ተፀጊዖም ስገኦም እንበር መንፈሶም ዘየለው ሰባት ህወሓት ክትፈልጦም ይግባእ። ህወሓት ንፈታዊኡ ከኽብር ይግባእ።ክሕብሕብ ኣለዎ።ተዘይኮይኑ ከም ዝቖሰለ ነብሪ ንኹሉ ዝናኸስ እንተኾይኑ ዕድሚኡ ዕድመ ደርሆ እዩ ክኸውን።
ተግባር ሽዱሽተ
ህወሓት ንመናእሰይ ትግራይ ካብ ስደትን እንዳ ጫትን ሓሽሽን ሓራ ዝወፀሉ ፓሊሲ ንክወፅእ ንብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ሰነድን መበገሲ ሓሳብ ኣቕሪቡ ክፀድቕ ክገብር ይግባእ።መንእሰይ ትግራይ ኣብ ዓዱ ተሰፍ ሰኒቑ ተሳታፍይ ክኸውን ልቓሕ ብምምችቻው ልክዕ ከም ናይ ቀደም ኣግበ ኣብ ትግራይ ሓደ ማእኸል መሰልጠኒ ጌይርካ መንእሰይ ትግራይ ብኣካላዊ መንፈሳዊ ኣእሙራዊ ዝህነፀሉ፣ብስነ_ ምግባር ዝህነፀሉ ታሪኽ ሃገሩን ቅያ ኣያታቱን ዝመሃረሉን ክረምታዊ ንጥፈታት ነፃ ግልጋሎት ( ሰርቪስ) ዝህብሉ ባህልን ልምድን ዝለዋወጥሉ ሓደ ማእኸል ክጣየሽ ህወሓት ፕሮጀክት ክቐርፅ ንመንግስቲ ኣማኺሩ ዕድል መናእሰያት ቡሩህ ክገብር ይግባእ።
ተግባር ሸውዓተ
ህወሓት ከይቡሉኒ ዝብል ናይ ሰኸፈት ፓለቲካ ኣካይዳ ጠቒሊሉ ክሓድጎ ይግባእ።ከምዚ ንርእዮ ዘለና ካብ ሰነፍ ሓረስታይ መረባ ነዊት እንትቑረፅ ካብ ምርኣይ ሓሊፍ ካሊእ ውፅኢት የብሉን።ህወሓት ዝሰርሖም ወርቃዊ ታሪኻት ተሰኪፍ ክገድፎም የብሉን።ፊት ንፊት ክገጥም ይግባእ። ቡሱሩ ኣቦይ ስቕ ምስ በሉ እየ ቐቢረዮም ከይመፅእ። ድሕሪ ቐብሪ ዝብኢ ምስተዓዘረ ያዕ ያዕ እነይ ኢታይ ቁሩፅ ምሸላ ይሕልዋ እዩ ዝኸውን።
********


text:
// Die 3 Meta-Tags oben *müssen* zuerst im head stehen; jeglicher sonstiger head-Inhalt muss *nach* diesen Tags kommen ?>
ኣብ ኢንተርኔት ገጽ ናይ „Welcome to BW“ ኢኹም ዘለኹም። ኣብቲ ናይ ኢንተርኔት ገጽ፣ ሓበሬታታት ብዛዕባ ሂወት ከም ስደታኛ ኣብ ባደን-ቩርተምበርግ ከመይ ምኻኑ ክትረኽቡ ትኽእሉ ኢኹም። መብዛሕትኡ እቲ ሓበሬታታት ብዛዕባ ሕጋዊ ኩነታትኩምን፣ ዘሎ ተኽእሎታትን እዩ። ሕጋዊ ኩነታት ክበሃል ከሎ፣ እቲ ንሂወትኩም ከም ስደተኛ ኣብ ባደን-ቩርተምበርግ ኣገዳሲ ዝኾነ ሕጊ ማለት እዩ።እቲ ናይ እንተርኔት ገጽ ካብ ናይ ስደተኛታት ቤት- ምኽሪ ናይ ባደን-ቩርተምበርግን( BW) ከምኡውን ዝተፈላለያ ናይ ቤተ-ክርስቲያን ማሕበራት እዩ ተዳልዩ። ንሕና ነጻ ዝኾና ማሕበር (NGOs) ኢና፣ ከማኡውን ንስደተኛታት ኣብ ባደን-ቩርተምበርግ ንሕግዝ። ገለ ግዜ ሕግታት ቀልጢፎም ይቀያየሩ እዮም። ስለ ዝኾነ ብቐጻሊ ሕተቱ ኢኹም፣ እቲ ሓበሬታት ኩሉ ገና ከም ቀደሙ ምህላዉን ዘይምህላዉን ከተረጋግጹ።ሕጉሳት ኢና፣ ናብ ባደን-ቩርተምበርግ ምምጻእኹም፣ ከምኡ‘ውን ሰሰናዩ ንምነየልኩም።


text:
‘እቲ ኻልእ ኲናት’ - ኣድማሳዊ ሓቅነት ዘለዋ ኤርትራዊት ድራማ! ደራሲ ኣለም ሰገድ ተስፋይ ብ'ዮሴፍ ሃይለማርያም
1ይ ክፋል
ናይ ሎሚ ዕዱም ዓምዲ ‘ቃለ-መሕትት’፡ ኣቶ ኣለምሰገድ ተስፋይ እዩ። ብ1944 ኣብ ዞባ ደቡብ – ከተማ ዓዲ-ዃላ ዝተወልደ ኣቶ ኣለምሰገድ፡ ብ1969 ኣብ ኢትዮጵያ፡ ብ1972 ድማ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ብሞያ ሕጊ ናይ ባችለርን ማስተርስን ማዕርግ ዝለበሰ’ዩ። ብ1974 ናይ ዶክቶረይት ትምህርቱ ኣቋሪጹ፡ ኣብ ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ ብምስላፍ ከኣ፡ ክሳብ ናጽነት ኣብ ዝተፈላለየ – ማለት ኣብ ትምህርቲ፡ ባህሊ፡ ምንቕቓሕን ዜናን ኣገልጊሉ። ነዚ ዝሓለፈ ኣስታት ዕስራ ዓመት ናይ ናጽነት ከኣ፡ ነቲ ካብ 1941 ክሳብ 1962 ዝዝርጋሕ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ፡ ከም ሓደ ጥሙርን ተኸታታሊን መጽናዕቲ ኣብ ምድላው ኣሕሊፉዎ። ‘ኣይንፈላለ’ (1941-1961)፡ ‘ፈደረሽን ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ፡ ካብ ማትየንሶ ክሳብ ተድላ’ (1951-1955)፡ ‘ኤርትራ ካብ ፈደረሽን ናብ ጐበጣን ሰውራን’ (1956-1962)፡ ዝብላ ንታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ዝገልጻ ዓበይቲ ተኸታተልቲ ቅጽታት ከኣ ካብ ፍርያቱ እየን። ብዘይካ’ዚ፡ ኣቶ ኣለምሰገድ ተስፋይ፡ ልብ-ወለዳዊ ዛንታታት፡ ተዋስኦታት፡ መጽናዕታዊ ጽሑፋትን ቴማታትን ብቛንቋታት ትግርኛን እንግሊዝን ዘበርከተ ገዲም ናይ ታሪኽ ተመራማሪ፡ ደራሲን ተርጓምን’ዩ።
ኣቶ ኣለምሰገድ ተስፋይ፡ ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ ግዜ፡ ብዛዕባ’ታ ኣብ 1984 ኣብ ሜዳ ዝደረሳ – “እቲ ኻልእ ኲናት” እትብል፡ ገዛእቲ ሓይልታት ኢትዮጵያ ህዝቢ ኤርትራ ንምብራዝ ይጥቀምሉ ንዝነበሩ ስዉር ኲናት እተቃልዕን፡ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ናይ ኤውሮጳ ተፈላጥነት ረኺባ ዘላን ተዋስኦኡ ብዝምልከት፡ ብስነ- ጥበባዊያን ደቂ ሪፖብሊክ ኣየርላንድ ብዝተገብረሉ ዕድመ ናብ’ታ ሃገር ገይሹ ነይሩ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ’ቲ ‘ማይልስ ሞርላንድ’ ዝተባህለ ንኣፍሪቃውያን ጸሓፍቲ ብስነ- ጽሑፍ ኣወዳዲሩ ሽልማት ዝህብ እንግሊዛዊ ትካል ተሳቲፉ – ካብ 550 ተወዳደርቲ፡ ምስ ቀዳሞት ሓሙሽተ ብምዃን፡ ቅድሚ ሕጂ ንዝደረሶም ናይ ታሪኽ ጽሑፋቱ እናተርጐመ ኣብ ዓለማዊ መድረኽ ንኸስፍር ዕድል ረኺቡን ናይ ገንዘብ ሽልማት ተዓዊቱን ኣሎ። ብዛዕባ’ዚ ኣብ 2ይ ክፋል ክቐርብ’ዩ። ንሎሚ፡ ኣብ ቀዳማይ ክፋል – ብዛዕባ ምኽንያት መገሺኡን ተዋስኦ ‘እቲ ኻልእ ኲናት’ ኣብ ዓለማዊ መድረኽ ረኺባቶ ዘላ ተቐባልነትን ዝምልከት ክኸውን’ዩ – ሰናይ ንባብ፦
ኣቶ ኣለምሰገድ ተስፋይ፡ ብዛዕባ ናይ ደገ መገሻኻ ክንጅምር?
ንደገ ዝገሽኩሉ ምኽንያት፡ ኣብ ድራማ ዝነጥፉ ደቂ ሪፖብሊክ ኣየርላንድ ብዝገበሩለይ ዕድመ’ዩ ኔሩ። እቲ ዕድመ፡ ነታ “እቲ ኻልእ ኲናት” እትብል ኣብ ሜዳ ዝጸሓፍኩዋ ናይ መድረኽ ድራማ፡ ኣብ መድረኽ ድራማኦም ንኸንብብዋ ምድላዋት ስለዝነበረ’ዩ። ተዋስኦ “እቲ ኻልእ ኲናት”፡ ብመልክዕ ቪድዮ ይኹን ኣብ መድረኽ ድራማ ብሰፊሑ ዝተዘርግሐት’ያ። በዓል ወዲ ሻውል፡ ግዜነሽ፡ ታንኪ፡ ወይኒ፡ ኣልማዝ ወዘተ ዝተዋስኡዋ ድማ’ያ። እዛ ናይ መድረኽ ድራማ እዚኣ፡ ኣብ’ታ “ክልተ ቕነ ኣብ ድፋዓት”፡ (Two Weeks in the Trenches) እትብል ናብ እንግሊዝኛ ዝተተርጐመት መጽሓፈይ ዘላ እያ። ኣብ 1997 ድማ፡ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ – ከተማ ሊድስ፡ ኣብ መድረኽ ድራማ ተራእያ ነይራ። ብድሕሪ’ዚ፡ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ዝተሓትመ ዝተፈላለየ መጻሕፍቲ፡ ምስ ካልኦት ተዋስኦታት ክትሰፍር ክኢላ።
እዞም ኣብ ድራማ ዝነጥፉ ሞያዊያን ደቂ ሪፖብሊክ ኣየርላንድ፡ ኣብ’ቲ ናይ ዓዲ እንግሊዝ መጻሕፍቲ ምስ ረኸቡዋ ኣዝያ እያ መሲጣቶም። ትሕዝቶኣ’ውን ንዓኣቶም ዝምልከት ስለ ዝመሰሎም፡ ኣብ’ቲ ኣብታ ሃገር ዝዳሎ ፌስቲቫል፡ ናይ ልምምድ ምንባብ (Rehearse Reading) ፕሮግራም ከዳልውላ ወሲኖም። እዚ ከኣ፡ ምርኢት ዘይኰነስ፡ ነታ ተዋስኦ ኣብ መድረኽ ተለማሚዶም ብድሕሪኡ ከንብብዋ ማለት’ዩ። በዚ ድማ፡ ኣብ’ዚ ፕሮግራም’ዚ ንኽሳተፍ’ሞ፡ ምስቶም ኣንበብቲን ኣብኡ ዝመጹ ተዓዘብቲን ንኽዘራረብ ዝዓለመ ዕድመ ሰዲዶሙለይ። እታ ተዋስኦ፡ ብፕሮፈሽናል ሞያዊያን ተዋሳእቲ’ያ፡ ከምታ ዘላታ ብምልእታ ተነቢባ። ብድሕሪ’ዚ፡ ምስቶም ኣብኡ መጺኦም ዝነበሩ ፕሮፌሰራት፡ ተመሃሮን ሓፈሻዊ ረኣይትን፡ ‘ስለምንታይ ከም ዝጸሓፍኩዋን እንታይ ከምዝገበርኩን ቃለ-መጠይቕን ዕላልን ገይረ። ናይ ብሓቂ ድማ ጽቡቕ ነይሩ። ታሪኽና፡ ከምዚ እናበለ ኣብ ዓለማዊ መድረኽ ዝፍለጠሉ ዕድል ክፍጥር ከኣ ብሓቂ ኣሐጕሱኒ።
ድርሰትካ ምስ ኣንበቡዋ’ሞ፡ ከመይ ተወኪላ ረኺብካያ? እንታይከ ተሰሚዑካ?
እቶም ተዋሳእቲ፡ ፕሮፌሽናል ሞያዊያን ስለዝዀኑ፡ ብጽቡቕ’ዮም ወኪሎማ። ነቲ ጽሑፍ ርእዮም’ኳ እንተኣንበብዎ፡ ኣቐዲሞም ተለማሚዶምዎ ስለዝጸንሑ፡ ነቲ ንባብ ብጽፈት’ዮም ኣንቢቦምዎ። ናይ ብሓቂ ከኣ፡ ንልዕሊ ሓደ ሰዓት ዝኣክል ጠልጠል ኣቢሎምና። ነቶም ኣብታ ተዋስኦ ዘለዉ ጠባያት’ውን ከምታ ዘለዉዋ – ለተየሱስ፡ ኣስቴር፡ ኣሰፋ ወዘተ እናበሉ’ዮም ኣንቢቦምዎ። ስለዚ፡ ሞያዊያን ስለዝነበሩ፡ ዘዕግብ’ዩ ነይሩ። ኲሉ ተሳታፋይ እውን ተሓጕሱ። ልዕሊ ኲሉ ግን ኣነ ተሓጕሰ። እቲ ኣጋጣሚ፡ ካብ ዝተፈላለየ ሃገራት ኤውሮጳን ኣፍሪቃን ዝመጹ ካብ ሰብዓ ዘይውሕዱ ዕዱማት ዝተሳተፍዎ ብምንባሩ ከኣ፡ እቲ መድረኽ ንህዝቢ ኤርትራ ዘጋጠሞ ስዉር ኲናት ናይ ገዛእቲ ንኽንጸባረቕን ንኽፍለጥን ዕድል ፈጢሩ።
ሕጂ ዕላማኦም እንታይ’ዩ?
ከምቲ ንሳቶም ዝብልዎ፡ ምወላ እንተደኣ ረኺቦም፡ ነታ ተዋስኦ ኣብ ሪፖብሊክ ኣየርላንድ፡ እንተስ ከምዘላቶ እንተስ ምስ ናይ ሃገሮም ብዝሰማማዕ መገዲ፡ ክርዕምዋ’ሞ፡ ብመልክዕ ድራማ ኣብ መድረኽ ከቕርብዋ ሓሳባት ኣለዎም። ንዘራረብን ንጸሓሓፍን እውን ኣለና። ትሕዝቶ ተዋስኦ “እቲ ኻልእ ኲናት”፡ ኣብ ልዕሊ ደቀንስትዮ ብገዛእቲ ዝፍጸም ዓመጽን ኣገዲድካ ቈልዓ ምውላድን ዝምልከት’ዩ። እዚ ከኣ ኣድማሳዊ ኣርእስቲ እዩ። ንሳቶም ተገዲሶሙሉ ዘለዉ’ውን በዚ ምኽንያት’ዩ። ከመይ ክትከይድ’ያ ብሕጂ ዝርአ ጕዳይ ክኸውን’ዩ።
ተዋስኦ “እቲ ኻልእ ኲናት”፡ ኣብ 1995 እየ ጀይን ፕላስቶ ዝተባህለት እንግሊዛዊት ፕሮፌሰር፡ ናብ ኤርትራ መጺኣ ናይ ትግርኛ ተዋስኦ ምስ ሓተተት፡ ናብ እንግሊዝ ተርጕመ ሂበያ። በዚ ከኣ፡ ከምዚ ሕጂ ኣብ ሪፖብሊክ ኣየርላንድ ዝገበርዎ፡ ኣብ 1996 ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ንመጀመርታ ግዜ ንባብ ተጌሩላ :: ሽዑ’ውን ኣነ ተዓዲመ ከይደ እየ። ምስ ተነበበት ከኣ፡ ኣብኡ ዝተሳተፉ ብዙሓት ህንዳዊያን፡ ጀማይካዊያን፡ ብራዚላዊያን ወዘተ፡ በቲ ዛንታ በኽዮም። ምስቲ፡ ገዛእቲ ሓይሊታት፡ ደቀንስትዮ ብሓይሊ ከምዝምርዓዋን ዓሚጽካ ከምዝወልዳን እናገበሩ፡ በቶም ቈልዑ ሕብረተሰቦም ንምብራዝ ዝተጠቐምሉ ሜላ ከምዝመሳሰል ብምምስካር ከኣ፡ ተዋስኦ “እቲ ኻልእ ኲናት” ኣድማሳዊ ክውንነት ከምዘለዋ ገሊጾም።ብምቕጻል፡ ኣብ 1997፡ ‘ዌስት ዮርክሼር ቲየትር’ ኣብ ዝተባህለ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝርከብ ዓቢዪ ናይ ትያትር ቦታ፡ ኣብ ናይ መድረኽ ድራማ ብግቡእ ተዋሲኦማ። ሽዑ’ውን ምስ ሓፍተይን በዓል ጠዓመ በየነን ካልኦት ኣዕሩኽተይን ተዓዲምና ተሳቲፍና ነይርና። እታ ተዋስኦ ድማ፡ ንኽልተ ቕነ ዝኸውን ኣብ’ቲ ቦታ ተራእያ። ካልእ፡ ኣብ ቢቢሲ፡ ‘ፕለይ ኦፍ ዘ ዊክ’ (BBC፡ Play of The Week) ተባሂላ፡ ክሳብ ሰለስተ እብረ ብመልክዕ ተዋስኦ ተሰሚዓ። ኣብ ካልእ ቦታታትን ዩኒቨርሲታትን ናይ ዓዲ እንግሊዝ’ውን ቀሪባ እያ። ሕጂ ከኣ፡ እዞም ኣየርላንዳዊያን፡ ድሕሪ ዕስራ ዓመታት፡ ‘ከምዚኣ ዝኣመሰለት ተዋስኦኻ ረኺብና’ሞ፡ ኣብ ሓደ ፌስቲቫል ፕሮግራም ክንገብረላ’ ምስ በሉኒ፡ ንዓይ’ውን ገሪሙኒ እዩ። ነዛ ተዋስኦ ዝተገደሱላ ድማ፡ እንግሊዛዊያን ከምኡ ገይሮሙና እዮም ስለዝብሉ ይኸውን።
ተዋስኦ “እቲ ኻልእ ኲናት” ብኸመይ እያ ንህዝቢ ኤርትራ ትውክሎ?
ከምቲ ዝበልኩኻ፡ ተዋስኦ “እቲ ኻልእ ኲናት” ናይ ቀደም ተዋስኦ እያ። እዚ ኣብ ማእከላይ ዕድመ ዘሎ ወለዶ ዝፈልጣ ዘይክኸውን ይኽእል’ዩ። ነዛ ተዋስኦ፡ ኣብ ሜዳ ኣብ 1984 ደሪሰያ፡ ኣብ 1985 ከኣ ኣብ ድራማ ተራእያ። ብድሕሪ’ዚ እውን ኣብ ቪድዮ ተቐሪጻ፡ ኤርትራዊያን ናብ ዝርከብዎ ከባቢታት ናይ ዓለም ተዘርጊሓ። እቲ ቪድዮ ደኣ ኣሪጉ’ምበር፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር’ውን ሓሓሊፋ ኣብ እዋን በዓላት ኣብ ቲቪ- ኤረ ትርአ እያ። እዛ ተዋስኦ እዚኣ፡ ኣብ ውሽጢ ጸላኢ፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ፡ ኣብ መንጎ ሓደ ኤርትራዊት ዝተመርዓወ ካድር ናይ ኢትዮጵያን ኣብ መንጎ ኣደኣ ነታ ሰበይቱ እትኸውን ዘላን ዝፍጠር ሕቶ ‘መን ነዛ ሃገር ወነነ’ እዩ። እቲ ኢትዮጵያዊ ካብታ ኤርትራዊት
ስለዝወለደ፡ ‘ነዚ መሬት’ዚ ኣነ እየ ዝረግጾ’ ክብል ከሎ፡ እታ ዓባይ ኣደ ከኣ፡ ‘ብውላድና ዲና ንሕና ክንግዛእ’ ብዝብል፡ ነቲ ቈልዓ ኣሕዲጋቶ ንሜዳ ትኸይድ። ኣብ ሜዳ፡ ከም ኤርትራዊ ተዕብዮ። ስለ’ዚ፡ እዛ ተዋስኦ እዚኣ፡ ነቲ ገዛእቲ ሓይልታት ንህዝቢ ኤርትራ ንምብራዝ ዝጥቀሙሉ ዝነበሩ ስዉር ኲናት ብሰፊሕ ተዘንቱዎ።ኣብ’ዚ፡ ሓንቲ ክትንጽር ዘለዋ ጕዳይ ኣላ። “እቲ ኻልእ ኲናት፡ ” ነቲ ገዛእቲ ኰነ ኢሎም፡ ኣቃውማ ግዙኣቶም ንኽቕይሩ ዝገብርዎ ዘርኢ ናይ ምብራዝ ዘመተ (ብእንግሊዝኛ Ethnic Cleansing ዝበሃል) እያ ተቃልዕ። ብዛዕባ ክልተ ፍቑራት ዝገብሩዎ ንጹህ መውስቦ ኣይኰነትን። ፍቕሪ ፍቕሪ እዩ። ኣብ’ዚ ዝረባ የለን። ዘርኢ ህዝቢ ንምብራዝ ዝካየድ ናይ ዓመጽ ተግባራት ግን ክውገድ ዘለዎ ኣድማሳዊ ነውሪ እዩ – መልእኽቲ “እቲ ኻልእ ኲናት” እውን እዚ እዩ።
ይቕጽል…
ምንጪ Qadie Manche facebook page
Categories: ዝተፈላለዩ ጽሑፋት


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
ኣብ ቅብሊት ምቁራፅ ዝርኣዩ ኣተሓሳስባን ተግባራትን ኣካብነት ክራይ ንምድኻም ኣበርቲዖም ከም ዝሰርሑ ሞዴላት ከፈልቲ ግብሪ ከተማ ዓድዋ ገሊፆም
ብብርኪ ክልል በዓል መዚ ልምዓት እቶት ሞዴላት ከፈልቲ ግብሪ ንምፍጣርን ንምድጋፍን መምርሒ ኣፈፃፅማ ኦዲት ስትራተጂ ብምውፃእ ዝሐሹ ከፈልቲ ግብሪ ብምፍላይ ብተግባር ብመደጋገፊ ኔትዎርክ ብምትሕሓዝ ብዝተገበረ ደገፍን ክትትልን ኣብ ከተማታትን ወረዳታትን ብዓሰርተታት ኣሽሓት ሞዴላት ከፈልቲ ግብሪ ተፈልዮም ሪፎርምታት ግብሪ ኣብ ምትግባር ይርከቡ።
ካብቶም ብቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ከተማ ዓድዋ ዝተፈለዩ ሞዴላት ከፈልቲ ግብሪ ሓደ ዝኾነ ስራሕ መካየዲ ቤት ቁርስን ኬክን ልደት ኣይተ መንበሩ ጥበቡ ብምክንያት ቕንያት ግብሪ 2009 በጀት ዓመት ቤት ቁርስን ኬክን ልደት ንመጀመርያ ግዜ ዓርሱ ክኢሉ ብብርኪ ነጋዳይ ቕንያት ግብሪ ዘኽበረ ኮይኑ ንተግልገልቲ ዓማዊል ቕብሊት ብምሃብ በቢወርሑ ካብ ተወሳኺ እሴት ተወሳኺ እሴት ታክስ ካብ 30 ክሳብ 40 ሽሕ ብር ዝኸፍል እንትኸውን ኣብ 2008/9 በጀት ዓመት ግብሪ ዘመን ካብ ተወሳኺ እሴት ታክስ 195‚106.83 ብር ዝኸፈለ እንትኸውን ካብ ንግዲ ትርፊ ድማ 293‚159 ብር ክኸፍል ዝኸኣለ ሞዴል ነጋዳይ እዩ።
ከፈልቲ ግብሪ ከተማ ዓድዋ ካብ ዝኾኑ ወ/ሮ ኣምለሰት የማነን ኣይተ ተጠምቐ ወልዱን ካብ ቤት ቁርስን ኬክን ልደት ተማሂርና ንተገልገልቲ ዓማዊል ቅብሊት ብምሃብ ኣብ ልምዓት ከተማናን ሃገርናን ግቡኡና ክንዋፃእ ኢና ክብሉ ቃል ኣትዮም።
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣብ ግብሪ ሰሙን ኣመልኪቱ መድረኽ ዘተ ኣካይዱ፡፡
እቲ መድረኽ ዘተ ኣብ ኣከባብራ ግብሪ ሰሙንን ኣፈፃፅማ ቅብሊትን ኣመልኪቱ ”ኣብ ምሕደራ ግብሪ ዝረኣዩ ዘይሕጋዊ ተግባራት ብሓባር ንከላኸል” ብዝብል መሪሕ ቃል ዝተኸበረ ኮይኑ ኣብቲ መድረኽ ዘተ ዝተረኸቡ ምኽትል ርእሰ ምምሕዳር ክልል ትግራይን ሓላፊ ቢሮ ከተማ ልምዓት፣ ንግድን ኢንዱስትርን ዶ/ር ኣምባሳደር ኣዲሳለም ባሌማ ጉዳይ ቅብሊት ትኹረት ዝወሃቦ ዘሎ ቅብሊት ንምሃብን ምሕታትን ዘይኮነስ ካብኡ ንላዕሊ ካልኦት ዓበይቲ ሞያታት ስለ ዘለውዎ እዩ፡፡ እቲ ቀንዲ ልዕልነት ሕጊ ክኸበር ምግባር ዝብል ኮይኑ ሕጊ እቲ ዋና ናይ ዲሞክራሲ ዓምዲ ስለዝኾነ ክኸበር ኣለዎ፡፡ ብዘይሕጊ ሰላም፣ ልምዓትን ዲሞክራሲን ክተልዕል ኣይትኽእልን፡፡ እቲ ካልኣይ ቅብሊት ኣብ ምእካብ እቶት ዓብይ ግደ ስለ ዘለዎ እዩ፡፡ ካብ ሕብረተ-ሰብ ፅቡቕ እቶት እንተተኣኪቡ መንግስቲ ጠለብ ህዝቢ ዝምለሱ ዝተፈላለዩ ስራሐቲ ንምስራሕ ስለ ዝሕግዝ እዩ፡፡ ሞኽንያቱ ናይ ሓደ መንግስቲ ዋና መንቀሳቐሲ እቶት ስለ ዝኾነ ህዝቢ ንዝሓቶም ዝርገሐ መሰረት ልምዓትን ማሕበራዊ ግልጋሎት ንምምላስ ስለ ዘኽእልን እዩ፡፡ ብሳልሳይ ደረጃ ኣብ ቅብሊት ዝትግበር ዘይሕጋዊ ተግባር መጀመርያ ኣብቲ ሕጋዊ ነጋዳይ ዓብይ ጉድኣት ስለዘስዕብ ክንከላኸሎ ስለ ዝግባእ እዩ፡፡ በዚ መሰረት ጉዳይ ቅብሊት ጉዳይ ኩሉ ዜጋ እምበር ናይ መንግስቲ ጥራሕ ስራሕ ስለዘይኮነ ኩላትና ተጠየቕቲ ክንኸውን ይግባእ፡ ነቶም ሕጋውያን ሰብ ሃፍቲ ብምትብባዕ ብኣንፃሩ ነቶም ሕጊ ዝጥሕሱን መጭበርበርትን ነጋዶ ድማ ክቃልዑን ክቕፅዑን ክግበር ኣለዎ ኢሎም ዶ/ር ኣምባሳደር ኣዲሳለም ባሌማ፡፡
ብተወሳኪ ኣብቲ መድረኽ ዘተ ዝተረኸባ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ እዚ መድረኽ ዘተ 20 ጉንበት ሞኽንያት ብምግባር ዝኽበር ግብሪ ሰሙን መእተዊ መድረኽ ኮይኑ ኣብ ሪፎርምታት ግብሪ መሰረት ዝገበረ እዩ፡፡
ብፍላይ ኣብ ቅብሊት ዘሎ ዘይሕጋዊ ተግባር ተኸታታሊ ናይ ግንዛበ መዕበይ ስራሕቲ ብምስራሕ ክስተኻኸልን ሕጊ እውን ክኽበርን ምግባር እዩ፡፡ ብፍላይ ምስ ሪፎርምታት ግብሪ ዝተተሓሓዙ ምስ ምልማዕ ሓይሊ ሰብ ወይ ልምዓታዊያን ምሕያል፣ ኣወሃህባ ግልጋሎት ምምሕያሽ ፣ ኣብ ምርግጋፅ ልዕልነት ሕጊ ብፍላይ ምስ ቅብሊት ምቑራፅን ኢኮኖሚ ዘፈልፈሎ እቶት ምእካብን ዝብሉ ሪፎርምታት ተግባራዊ ንምግባር ኣብቲ ቤት ዕዮ ልምታዊ ኣተሓሳስባን ክእለትን ዝወነነ ሰራዊት ተፈጢሩ እዩ፡፡ ብፍላይ ኣብ መምርሕታት፣ደንብታትን ኣዋጃትን ዘለዎ ፍልጠተ ብዓርሰ ምምህሃር ኣቢሉ ብምዕባይ ዝሓሸ ኣሰራርሓ ከም ዝተኸኣለ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ሓቢረን፡፡
ኣብ መወዳእታ ካብ ተሳተፍቲ ግንዛበ ኣብ ምፍጣር እንታይ ይመስል፣ ፈጣን ግልጋሎት ኣብ ምሃብን እኹል ሓይሊ ሰብ ኣብ ምምላእ፣ ቅብሊት ኣብ ዘይቆርፁ ነጋዶ ዝወሰዱ ሕጋዊ መምሃሪ ዝነኣሰ ምዃኑን ምስ ነፃ ቀረፅን ኮንትሮባንድን ዝተተሓዙ ዝተፈላለዩ ሕቶታትን ርኢቶታትን ቀሪቦም ካብ መራሕቲ መድረኽን ተሳተፍትን ኣብቶም ዝፍፀሙ ዘለው ዘይሕጋዊ ተግባራት፣ ኣብ ዓበይቲ ነጋዶ ዝውሰዱ ሕጋዊ መምሃሪ ቅፅዓታትን ምስ ምስፍሕፋሕ ቴክኖሎጅ ዝምልከት ግቡእ ዝኾነ ግብረ መልስን ርኢቶን ምስተወሃበ እቲ መድረኽ ዘተ ብዓወት ተዛዚሙ፡፡
ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ክፍለ ከተማ ዓዲ ሓቂ ግብሪ ሰሙን መሰረት ብምግባር መድረኽ ዘተ ኣካይዱ።
ግብሪ ሰሙን 2009 በጀት ዓመት ኣብ ክልልና “ኣብ ምሕደራ ግብሪ ዝረኣዩ ዘይሕጋዊ ተግባራት ብሓባር ንከላኸል” ብዝብል መሪሕ ቃል ኣብ ዝኽበረሉ ዘሎ እዋን ብተመሳሳሊ ክፍለ ከተማ ዓዲ ሓቂ እውን ዝተፈላለዩ ክፋላት ማሕበረሰብ እቲ ክፍለ ከተማ ኣብ ዝተረኸብሉ መድረኸ ዘተ ኣካይዱ።
ኣብቲ መድረኽ ዘተ ዝተረኸባ መተሓባበሪት ምኽባር ሕጊ እቶትን ኢንተለጀንስን ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ዞባ መቐለ ወ/ሮ ዘምዘም ኣደም ኣብዚ ሐዚ እዋን እናተኸበረ ዘሎ ግብሪ ሰሙን ቀንዲ ዕላምኡ ኣብ ጉዳይ ቅብሊት ዝፍፀሙ ዘለዉ ዘይሕጋዊ ተግባራት መፍትሒ ንምቕማጥ “ቅብሊት ምሃብ ድርብ ኩርዓት ቅብሊት ዘይምሃብ ፀረ ልምዓት” ብዝብል ጭርሖ ተሓጊዙ እናተኻየደ ይርከብ። ስለዚ ኣብ ኣጠቓቕማ ቅብሊት መንግስቲ ካብ ተጠቀምቲ ግብሪ ንምእካብ ንነጋዶ ዝሃቦም ውክልና ወይ ከዓ ሓደራ ሓላፍነቶም ንክዋፅኡን ፍትሓውን ተመጣጣንን ግብሪ ንምእካብን ኩሉ ሕብረተሰብ ብንጥፈት ዝሳተፈሎም መድረኻት ኣገደስቲ ከም ዝኾኑ ሓቢረን።
ምስዚ ብተዛማዲ ናይ ከተማ ነባሪ ማሕበረሰብ ንግድን ዓዳግን ስለ ዝኾነ ቅብሊት ሓታቲ ተጠቃሚ ማሕበረሰብን ቅብሊት ብቅንዕና ዝህብ ነጋዳይን ብምፍጣር ጉዳይ ቅብሊት ጉዳይ ኩሉ ሕብረተሰብ እናኾነ እዩ። ከምኡ እውን ኣብ መሸጣን ክራይን ገዛ ዝረኣዩ ዘለዉ ዘይሕጋዊ ተግባራ መሰረታዊ መፍትሕታት ንምቕማጥ ኩሉ ሕብረተሰብ ብቅንዕናን ብእምነትን ዝሳተፈሎም መድረኻት ብምድላው ፍትሓዊ ሃፍቲ ክፍፍል ዘመዓራርን ኣብ ልምዓት ዝውዕልን ኣታዊ መሰረት ዝገበረ ተመጣጣኒ ምኽፋል ግብሪ ብተሳትፎ ሓፋሽ ህዝቢ እናተረጋገፀ ከም ዝኾነ ኣመሓዳሪ ክፍለ ከተማ ዓዲ ሓቂ ኣይተ ገ/መድሂን ኣረጋይ ገሊፆም።
ኣብ መወዳእታ ቅብሊት ኣብ ምቑራፅ ዘሎ ኩነታት ከመይ ከም ዝኾነ፣ ተወሳኺ እሴት ታክስን ሒሳብ መዝገብን ኣብ ምትሓዝ ከመይ’ዩ? ኣብ ኣወሃህባ ግልጋሎትን ፍትሓውነትን ምኽፋል ግብሪ ዘሎ ኣፈፃፅማን እንታይ ይምስል? ብግብሪ ኣቢልካ ሃፍቲ ክፍፍል ሕብረተሰብ ኣብ ምርግጋፅ እንታይ ክያዶታት ተኸይዶም? ዝበሉ ሕቶታትን ርኢቶታትን ካብ ተሳተፍቲ እቲ መድረኽ ዘተ ተላዒሎም ካብ መራሕቲ መድረኽን ተሳተፍቲ ኣካላትን ግቡእ መብራህርህን ርኢቶን ምስተውሃበ ኩሉ ተሳታፊ “ኣብ ምሕደራ ግብሪ ዝረኣዩ ዘይሕጋዊ ተግባራት ብሓባር ንከላኸል” ብዝብል ቃልኪዳን ብምእታው እቲ መድረኽ ዘተ ተዛዚሙ።
በዓል መዚ ልምዓት እቶት
ኣብ ቅብሊት ዘይምቑራፅ ዝረኣዩ ኣተሓሳስባን ተግባራትን ኣካብነት ክራይ ንምውጋድ ኣበርቲዖም ከም ዝሰርሑ ኣመራርሓን ነጋዶን ክፍለ ከተማ ዓይደር ገሊፆም
ነዚ ዝተገለፀ ቅንያት ግብሪ 2009 በጀት ዓመት ምኽንያት ብምግባር ምስ ኣመራርሓ ሓገዝትን መዳርግቲ ኣካላትን፣ከፈልቲ ግብሪ ውዳበታት ሓፋሽ ማሕበራትን ልምዓት ጉጅለን ደኣንትን ብሓባር ኣብ ዘሳልጥዎ መድረኽ ዘተ ኣብ ቅብሊት ዘይምቑራፅ ዝርኣዩ ምስዋርን ምጭብርባርን ግብሪ ንምውጋድ ኣበርቲዕና ክንሰርሕ ይግባእ ክብላ ሓላፊት ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ክፍለ ከተማ ዓይደር ወ/ሮ ሰለማዊት ሓድጉ ኣገንዚበን።
ኣብ ምሕደራ ግብሪ ዝርኣዩ ዘይሕጋዊ ተግባራት ብሓባር ንከላኸል ብዝብል መሪሕ ቃል ብብርኪ ክልልና ተጠናኺሩ ዝኽበር ዘሎ ኮይኑ ከፈልቲ ግብሪ ክፍለ ከተማ ዓይደር ሪፎርምታት ግብርን ታክስን ብምትግባር ኣካብነት ክራይ ብሓባር ንቃለስ፣ ግብሪ ምኽፋልን ንግዲ ፍቓድ ምሕዳስን ባህልና ንግበሮ፣ ንተገልገልቲ ዓማዊል ቅብሊት ምሃብ ባህልናን ልምድናን ክንገብሮ ኣለና ብዝብል መሪሕ ጭርሖታት ተዓጂቡ ልምዓታውን ዲሞክራሲያውን መስመር ካብ ዘመንጨዎ ቁጠባ ፍትሓዊ ግብሪ ብምእካብ ናይ መንግስቲ ወፃእታት ብውሽጣዊ ዓቕምታት ንምሽፋን ዝያዳ ተጠናኺርካ ምስራሕ ከም ዘድሊ እተን ሓላፊት ገሊፀን።
ሰኣን ጥቡቕ ደገፍን ክትትልን 6መንግስቲ ንኸፈልቲ ግብሪ ካብ ቫት ካብ ተጠቀምቲ ዓማዊል ዝርከብ እቶት ንምእካብ ሓላፍነት ሂቡ ኣክቡለይ ኢሉ ዋላ ሓላፍነት ይሃቦም ኣብ ምትግባሩ ክራይ ኣከብቲ ነጋዶ ንውልቀ ረብሐኦም እንተውዕልዎ ይረኣይ ብምህላዉ ኣብ ምሕደራ ግብሪ ልዕልነት ሕጊ ንምርግጋፅ ብተደጋጋሚ ግንዛበ መዕበይ ትምህርትን ስልጠናን ብምሃብ ምምሕዳራዊ ስጉምቲ ምውሳድ ወሳኒ ከም ዝኾነ ኣብ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ዞባ መቐለ መተሓባበሪት ከይዲ ስራሕ ምኽባር ሕጊ እቶትን ኢንተለጀንስን ወ/ሮ ዘምዘም ኣደም ብተወሳኺ ኣገንዚበን።
ተሳተፍቲ እቲ መድረኽ እውን ግብሪ ምኽፋል ሰላምን ልምዓትን ክምዕብል፣ማሕበራውን ፖለቲካውን ስራሕትና ክሳለጡ ዝገበር ብምዃኑ ኣብ ቅብሊት ዘይምቁራፅ ዝርኣዩ ዘይሕጋዊ ተግባራት ብምድኻም ምኽፋል ግብሪ ባህልና ክንገብሮ ኢና ክብሉ ቃል ኣትዮም።
በዓል መዚ ልምዓት እቶት
“ኣብ ቅብሊት ምቑራፅ ዘሎ ዘይሕጋዊ ኣካይዳ ናብ ስርዓት ንምእታው ኣብቲ ሕ/ሰብ ምንቕናቕ ብምፍጣር ንክራይ ኣከብቲ ብትረት ምቅላስ እዋኑ ሕዚ’ዩ።”
ልምዓታውን ዲሞክራሲያውን መንግስትና ኣብ ሃገርና ኣንፀላልዩ ዝነበረ ሚሒር ድኽነትን ድንቁርናን ትሑት መሰረተ ልምዓትን ናብ ልምዓት ንምቕያር ፣
- ዝተፈላለዩ ፖሊስታትን ስትራተጂታትን ብምቕራፅ ፣
- ህልኽካ ዘወድእ ቃልሲ ብምክያድ ኣብዚ ሐዚ እዋን ዘተባብዕ ውፅኢት እንዳተመዝገበ ይርከብ ኣሎ።
- ሓደ ካብቶም ተቐሪፆም ለውጢ ኣብ ምምፃእ ዝርከቡ ዘለዉ ሪፎርምታት ድማ ኣብ ስርዓት ምምሕዳር ግብሪ ዝነበረ ዘይፍትሓዊ ኣካይዳ መልክዕ ዘትሕዝ እዩ።
- ከምዝፍለጥ መንግስትና ሓደ ካብቶም ክራይ ኣከብቲ ዘንፀላልውሎም ሴክተራት እቶት ኢሉ ኣነፂሩ እዩ።
- ነዚ መሰረት ብምግባር ምስ በቢ ደረጅኡ ዘሎ ኣመራርሓ ምርድዳእ ብምግባር፣
- ምስቲ ኣመራርሓ ቤት ምኽሪ ንግድን ዘርፍ ማሕበራትን ማሕበረሰብ ንግድን ምርድዳእ ብምግባርን ሰፊሕ ቃልሲ ብምክያድን ናብ ዘሓሸ ደረጃ በፂሑ’ዩ ምባል ይከኣል።
- ብፍላይ ምስቲ ታሕተዋይ ነጋዳይ ዝነኣድ ምርድዳእ ተፈጢሩ እዩ።
- ኣብቶም ላዕለዎት ግብሪ ከፈልቲ እንተኾነ’ውን ግብሪ ንልምዓት ከምዝኾነን ኣብ እንታይነትን ኣድላይነትን ግብሪ ሰፊሕ ምርድዳእ ኣለና።
- ይኹን’ምበር ሐዚ’ውን ዘይተሰገረ ዓብይ ፀገም ኣለና። ንሱ’ውን ኣብቲ ማሕበረሰብ ንግዲ ቅብሊት ቆሪፁ ዘይምሃብን ኣብቲ ሕ/ሰብና ድማ ቅብሊት ሃበና ኢሉ ዘይምቕባን ዘሎ ፀገም’ዩ።
- ካብዚ ዝተርፍ ገንዘብ ድማ ንክንደይ ፀገማት መሰረት ልምዓት ምሸፈነልና ነይሩ።
- ኣብዚ ኣብ ቅብሊት ምቑራፅ ዝምልከት
- ዝተወሰኑ ነጋዶ ቅብሊት ብዝግባእ እንዳቆረፁ ናብ መንግስቲ ኣታዊ ዝገብሩ ኣለዉ።
- ዝተወሰኑ ድማ ሓደ ሓደ ዝቆርፁ ዝበዝሕ ድማ ዘይቆርፁ ኣለዉ
- ጠቕሊሎም ድማ ዘይቆርፁ ኣለዉ።
- እዚ ድማ ወንጀል እዩ።
ነዚ ከምዚ ዝበለ ወንጀል ዝሰርሑ ኣከላት ድማ ምምሕዳራዊ ገበንን ከቢድ ቅፅዓትን ዘስዕብ ምዃኑ መንግስትና ኣብ ተመሓይሹ ወፂኡ ዘሎ ኣዋጅ ኣታዊ ግብሪ ፌደራል ቑፅሪ 979/2008 ወይ ከዓ ኣዋጅ ኣታዊ ግብሪ ብ/ክ/መ/ትግራይ ቑፅሪ ኣዋጅ 283/2009 ኣብ ኣዋጅ ምምሕዳር ግብሪ ፌደራል ቑፅሪ 983/2008 ወይከዓ ኣዋጅ ምምሕዳር ግብሪ ብ/ክ/መ/ትግራይ ኣዋጅ ቑፅሪ 284/2009 ብግልፂ ደንጊጉ’ዩ።
- ኣብዚ መንግስቲ ካብ ብሕጊ ምቕፃዕ ብምርድዳእ ምፍታሕ እዩ ዝሐይሽ እንዳበለ እንዳሰርሐ ፀኒሑ እዩ። ኮይኑ ግና ካብ በዚ ሐዚ መንግስቲ ከምዚ እንዳበለ ኣይቕፅልን ናብ ምርር ዝበለ ስጉምቲ’ዩ ክኣቱ።
- ስለዚ ቅብሊት ክቖርፅ ዝኽእል ኣካል ኩሉ ቅድሚ ናብ ቅፅዓት ምእታው ሕጊ ብዝእዝዞ መሰረት ንኽሰርሕን ሕ/ሰብና’ውን ቅብሊት ሃቡኒ ናይ ምባል ባህሉ ንኸዕብን እቶትና በዚ ኣቢልና ብምዕባይ ዘድልዩና መሰረተ ልምዓታት ምእንታን ክማልኡልናን ፍትሓዊ ብዘለዎ መልክዕ ግብሪ ንኽእከብንዓቢይ ሓገዝ ክገብር ከምዘለዎ በዚ ኣጋጣሚ መልእኽትና ክነመሓላልፍ ንፎቱ።
ስርዓት ምሕደራ ግብሪ ፍልፍል ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ክንገብሮ ኢና!
More Articles...
Subcategories
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
በዝሒ ጎብነይቲ
We have 62 guests and no members online


text:
ሚንስትር ውሽጣዊ ጉዳያት እስራኤል ሃገሩ ካብቶም ናብ ሳልሳይ ሃገር ምጥራዝ ወይ ማእሰርቲ ዝብል ምርጫ ማእሰርቲ መሪጾም ኣብ ማእሰርቲ ዝጸንሑ 200 ስደተኛታት ከምዝፈትሓት ብሰንበት ኣፍሊጦም።
እስራኤል ነቶም ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ ሃገራ ዝኣተው ናይ ቁጠባ ስደተኛታት እዮም ትብሎም ኤርትራዊያንን ሱዳናዊያንን ስደተኛታት ናብ ኡጋንዳ ንምጥያስ ኣብ ስምምዕ ንምብጻሕ ጻዕርታት ኣብ ዝኻየደሉ ጊዜ’ዩ ነዞም ተአሲሮም ዝነበሩ ስደተኛታት ዝፈትሓት: ሚንስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ዘሎ ኣተሓሕዛ ብዝምልከት ኣብ ቤት ፍርዲ ክሲ ድሕሪ ምቕራቡ ነቶም ስደተኛታት ካብ ማእሰርቲ ከምዝፈትሑ ዝገልጽ መግለጺ ኣውጺኡ።
መንግስቲ እስራኤል ኣብ ሃገሩ ዝርከቡ 37,000 ስደተኛታት ናይ ቁጠባ ስደተኛታት እዮም መንግስቲ ድማ ዶባት ሃገሩ ናይ ምክልካል መሰል ኣለዎ ክብል ኸሎ ተሓለቕቲ መሰላትን እቶም ስደተኛታት ግን ካብ ስቅያትን ኩናትን ዝሃደሙ ሓተቲ ዑቕባ ምዃኖም ይገልጹ።


text:
ዚምባብወ ነጻነታ ካብ ብሪጣንያ ካብ ትረኽብ ጀሚራ ትፈልጦ እንኮ መራሒ ሮበርት ሙጋበ፡ ድሕሪ ንኣስታት ሓደ ሰሙን ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ድሕሪ ምጽንሖም ሎሚ ሶሉስ ካብ መዝነቶም ለቒቆም። ንሶም ካብ ወታሃደራዊ ሓይልታት እታ ሃገር፡ ካብ ምኽትሎም ነበርን፡ ካብ ሓያሎ ገዳይም ኩናት እታ ሃገርን ካብ ብዙሓት ዜጋታት እታ ሃገር ካብ መዝነቶም ክለቑ ጸቕጢ ክግበረሎም ምጽንሑ ይፍለጥ።
ድሕሪ ሓደ ሰሙን ናይ ገዛ ማሕዩርን ዘተ ምስ መንጎኛታትን ተቓውሞንን ምጅማር መስርሕ ክሲን እቶም ን37 ዓመታት ንዚምባብወ ዝመርሑ ፕረዝደንት ሙጋበ ካብ መዝነቶም ለቒቖም ኣለው።
አባላት ፓርላማ እቶም ፕረዝደንት ካብ መዝነቶም ክለቑ መስርሕ ሕጊ ንምጅማር ኣብ ዝተአኸብሉ እዮም ወሃቢ ቃል ጃኮብ ሙደንደ ንምልቓቅ መዝነት ሮበርት ሙጋበ ዘመልክት ደብዳበ ንኣባላት ፓርላማ ዘንበቡ።
እቲ ደብዳበ “ ኣነ ሮበርት ጋብሬል ሙጋበ ብመሰረት ኣንቀጽ 96 ሕገ መንግስቲ ሃገረ ዚምባብወ ካብ መዝነተይ ምልቃቐይ ብወግዒ የፍልጥ። እዚ ድማ ብቕልጡፍ ተግባራዊ ኽኸውን’ዩ” ይብል።
ድሕሪ መግለጺ ወሃቢ ቃል ፓርላማ ዚምባብወ አባላት ፓርላማ ሓጎሶም ክገልጹ ከምዝተራእዩ ዜጋታት እታ ሃገር እውን ሓጎሶም ኣብ ጎደናታት ከተማ ሃራረ ብሳዕስዒትን ዋዕዋዕታን ክገልጹ ተራእዮም እዮም።
እንተኾነ ካብ ቤት ጽሕፈት ፕረዝደንት ብዛዕባ እቲ ደብዳበ ዝተዋህበ መብርሂ የለን።
መራሕቲ ገዛኢ ፓርቲ ዛኑ ፒ ኤፍ ካብ መዝነቶም ዝተባረሩ ምክትል ፕረዝደንት ኢመርሰን ሙናግዋ ስልጣን ከምዝርኸቡ ሓቢሩ’ሎ።
ቀዳመይቲ ሚንስትር ብሪጣንያ ተረሳ መይ ኣብ ዘወጽኦ መግለጺ ምልቓቕ ስልጣን ሮበርት ሙጋበ ዚምባብዊያን ካብ ጭቆና ነጻ ዝኾነ ጎደና ክኽተሉ ዘኽእል’ዩ ኢለን።
ዝሓለፈ ሰሙን ወታሃደራዊ ሓይልታት ነታ ሃገር ድሕሪ ምቁጽጻሮም ሮበርት ሙጋበ ካብ መዝነቶም ክወርዱ ጸቕጢ ክግበረሎም ምጽንሑ ይፍለጥ።
ወታሃደራዊ ሓይልታት እታ ሃገር ነዚ ስጉምቲ ዝወሰዱ ፕረዝደንት ሙጋበ መዝነት ምክትል ፕረዝደንት ንበዓልቲ ቤቶም ግሬስ ሙጋበ ንምሃብ ንምክትሎም ድሕሪ ምብራሮም ኮይኑ ቀዳመይቲ እመቤት ግሬስ ሙጋበ ድሕሪ ምእላይ በዓል ቤተን ካብ ስልጣን ኣብ መዝነት ንምጽናሕ ምስ ሰበ ስልጣን እታ ሃገር ኣብ ልዑል ውድድር ምጽነሓን ይፍለጥ።
ዚምባብዊያን ብዘንኪ ኣብታ ሃገር ዝረአ ዝነበረ ጸቕጢ ፖለቲካን ቁጠባዊ ጸገማትን ኣብ ምምሕዳር ሮበርት ሙጋበ ሕጉሳት ከምዘይነበሩ ዝፍለጥ ኮይኑ ፕረዝደንት ሙጋበ ግን ነቲ ዝመጽእ ዓመት ዝኻየድ ምርጫ እታ ሃገር ንምውድዳር’ውን ወጢኖም ምንባሮም ይፍለጥ።


text:
ህሙማንን ኣካለ ስንኩላንን ኣብ ምእላይ ዘገልግል ጳጳሳዊ ተቛም ሕጋዊ መሰል ዘለዎ ናይ ፍቕሪ ኣሓው እተሰምየ ኣብ በልጅም ኣብ 1899 ዓ.ም. ብሓደ በልጂማዊ ካህን ዝተመስረተን ብፍቓድ ቅድስቲ መንበር ዝቖመ ካቶሊካዊ ማሕበር፥ ኣገልግሎት ኣብ ዝህበሉ ናይቲ ማሕበር ኣባይቲ ናይ ስነ ኣእምሮ ሕክምና ነቶም ገና ፈውሲ ብዘይተረኽበሎም ሕማም ዝተጠቕዑ ብፍቓዶም ካብ ስቓይ ንኽላቐቑ ቢሎም ብመሰረት ናይ በልጂም ሕጊ ስቓይ ብዘይብሉ ሞት ንኽሞቱ ዘቕርብዎ ሕጊ ኣብ ግብሪ ይውዓል ዝብል ሕቶኦም ከይትግብሩ ዝእዝዝ ናይ ውሳኤ መልእኽቲ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 10 ነሐሰ 2017 ዓ.ም. ከምዘመሓላለፉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግልጺ ዝጠቐሳ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኣድሪያና ማሶቲ ሓቢረን።
እቲ ማሕበር ኣሃው ደቂ ፍቕሪ ኣብ ቤልጂም 15 ኣባይቲ ሕክምና ዘለዎ ክኸውን እንከሎ፡ እቶም ገና መድሃኒት ብዘይተረኽቦ ሕማም ዝተጠቕዑ ካብቲ ዝነብርዎ ከቢድ ስቓይ ክገላገሉ ዘቕርብዎ ሕቶ ብሰለስተ ሓኻይንም ብሓደ ናይ ስነ ኣእምሮ ሓኪም ብዝሓቁፍ ጉጅለ ውሳኔ ዝወሃቦ ክኸውን እንከሎ፡ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ግና ሕይወት ካብ ምጽናስ ክሳብ ባህርያዊ ሞት ዝብል ሃምነናዊ ትምህርቲ እምነት እትኽተል ብምዃና፡ ዝዀነ ይኹን ካቶሊክ ነዚ ትምህርቲ ዝቕበል ክኸውን ስለ ዘለዎ ድማ፡ እቶም ሓኻይም ብዘለዎም ጸዋዕታን ካቶሊካዊ ሓላፍነትን ከኽብርዎ ትሑዛት እያቶም።
ናይቲ ናይ ፍቕሪ ኣሃው እተሰምየ ማሕበር ሓላቓ ኣብ በልጂም ራፍ ደ ርይከ ብወገኖም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፥ እቲ euthanasia ምሕረተ-ቅትለት ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ነቶም ኣብ መሪር ስቓይ ንዝርከቡ ናይ ምሕዋይ ዕድል ንዘይብሎም ምኽንያታዊ ዝዀነ ካልእ ኣማራጺ ክንክን ጥዕና ንምቕራብ ኣብ ዘይከኣለሉ ድረጃ ምስ ተበጽሐ ምሕረተ ቅትለት ምስ ዝሓቱ ነቲ ዝቕርብዎ ሕቶ ብጥንቃቔ ተጸኒዑን ናይ ሓኻይም ነጻነት ብዘኽብር ኣገባብ ኣብ ግብሪ ዝውዕል ምዃኑ እንክሕብሩ። ናይዚ ማሕበር ዋና ቤት ኣብ ሮማ ዘሎ ኣብ 2017 ዓ.ም. ወርሒ ግንቦት ኣብ ዘውጽኦ ወግዓዊ መግለጺ ድማ፥ ምሕረት ቅትለት ምስ ናይ ቤተ ክርስቲያን ትምህርቲ ዓንቀጸ እምነት ዝጻረር እዩ እንክብል ምሕረተ ቅትለት ዘይቅቡል እዩ ቢሉ ምሕረት ቅትለት ንናይ ሓኻይን ናይ ክንክን ጥዕና ሞያ ዝምልከት እዩ ቢሉ ዝሃቦ መግለጺ ከምዘሎን። እዚ ምሕረተ ቅትለት ብኸምዚ ዝበለ ሓሳብ ገሊጹ ቅቡል ዘብሎ ከምዘሎ ዘመልክት ርእየት ብሓደ ናይ ክርስቲያን ተቛም ክግለጽ ፈለማ ምዃኑ ናይቲ ማሕበር ጠቕላሊ ሓለቓ ረነ ስቶካን ገሊጾም ምሕረተ ቅትለት ዘይቅቡልን ዘይምኽንያታውን ዕንቅፋን እዩ ቢሎም እቲ ብማሕበሮም ዝመሓደር ኣባይቲ ሕክምና ኣብ በልጅም ነቲ ውሳኔ ምሕረተ ቅትለት ፍቑድ ዝብል ናይ በልጂም ሕጊ ከኽብር ካብ መንግስቲ ብዙሕ ጸቕጢ ዘጋጥሞ እውን እንተዀነ፡ ነቲ ሕጊ ኣብ ዘይ ምኽባር ጽኑዓት ምዃን የድሊ፡ ግብረ ገብን ሃይማኖትን ዝነጽግ ኣብ በልጂም ዝሰፍሕ ዘሎ ባህሊ ነታ ሃገር ናብ ውድቀት ይድርኻ ኣሎ እንክብሉ ገሊጾም ከምዝነበሩ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊማሕተምን መግለጺ ዝጠቐሳ ማሶቲ ኣስዒበን፥ ሓው ዶክተር ረነ ስቶኮልማ ብዛዕባ ምሕረተ ቅትለት ናይ በልጂም ብፁዓን ጳጳሳት ኣብ ናይ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ዓንቀጸ እምነት ዝተሰርተ መርገጺ ገይሮም ሓሳቦም ከቃልሑ ጻውዒት ኣቕሪቦም ብዛዕባ ኣብ ምኽባር እቲ ናይ ምሕረተ ቅትለት ሕጊ ዝምልከት ኣሰራርሓ ኣብቲ ብማሕበሮም ዝመሓደር ኣባይቲ ሕክምና ክሳብ ክንደይ ተሓታቲ ምዃኑ ዘጻርይ ምርመራ ክካይድ ድማ ከምዝወሰነ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኣድሪያና ማሶቲ ሓቢረን።።
ቅዱስ ኣቦና በቲ ጳጳሳዊ ናይ ሕይወት ተቛም ኣቢሎም ናብተን ኣብ በልጂም ዝርከባ ናይ ፍቕሪ ኣሃው ኣባይቲ ሕክምና ኣብ ዘመሓላለፍዎ ናይ ውሳኔ ሰነድ፥ ግብረ ምሕረተ ቅትለት ጠሪሹ ኣብ ግብሪ ከይውዕል እንክብሉ ጽኑዕ ትእዛዝ ሂቦም ነዚ ውሳኔ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን’ዚ ኣብ ምኽባሩ ብኹር ዝዀነ ሕገ ቀኖና መሰረት ዝገበረ ክሳብ ውጉዝ ዝብል ጽኑዕ ፍርዲ ክወሃብ ምዃኑ የነጽሩ ከምዝበሉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ዝተወከሳ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኣድሪያና ማሶቲ ሓቢረን።
ኣብ በልጂም euthanasia-ምሕረተ ቅትለት (ስቓይ ዘይብሉ ሞት ምሃብ) ዝሓቱ መብዛሕቲኦም ብሕማም መንሽሮ ወይ ከኣ ሰለይ እናበለ ሰብነትን ጅማውትን ብዘልምስ ኣንቆልቋሊ ብዝኣመሰሉ ሕማማት ዝተጠቕዑ ህሙማን ክዀኑ እንከለዉ፡ እቶም ብምዝባዕ ጥዕና ኣእምሮ ዝተጠቕዑ ካብዚ ሕማም’ዚ ክድሕኑ ዘይክእሉ ምስ ዝዀኑ ድማ ስቓይ ዘይብሉ ሞት ካብ ዝሓቱ ዝሓቱ ሰለስተ ሚእታዊ ዝሽፍኑ ከምዝዀኑን ካብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ንነጀው መድሃኒት ብዘይተረኽበሉ ሕማም ዝተጠቕዑ ዜጋታት ስቓይ ዘይብሉ ሞት ዝሓትቱ ብዝሒ ክብ ይብል ከምዘሎ ኣድሪያና ማሶቲ ገሊጸን።


text:
Welcome to Radio Erena!
ተጻወቲ ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ኣብ ካምፓላ ተሰዊሮም ምህላዎም መንግስቲ ኡጋንዳ ኣረጋጊጹ።
ኣብ ግጥማት ሴካፋ ንምስታፍ ብ24 ሕዳር 2012 ናብ ኡጋንዳ ዘምርሐት ተጻወቲ፣ ኣሰልጣኒ ተሓጋጋዚ፣ ሓኪም ጋንታን ኣወሃሃድትን ዝርከብዎም 22 ኣባላት ዝሓቝፈት ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ፣ ግጥማት ሴካፋ ገና ከይተዛዘመ 18 ኣባላታ ምስዋሮም ኣብ ናይ ትማሊ ዜና ሬድዮ ኤረና ቀሪቡ’ዩ።
Read more...
ቆንስላዊ ጉዳያት ክፍሊ ወጻኢ ኣመሪካ፣ ዜጋታቱ ናብ ኤርትራ ከይገሹ ዘውጽኦ መጠንቐቕታ ዳግም ብምሕዳስ፣ ናብ ኤርትራ ክገሹ ወጢኖም ዘለዉ ኣመሪካውያን መገሽኦም ክስርዙ ጸዊዑ።
Read more...
መንግስቲ ኤርትራ፣ ብዛዕባ ጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ እስራኤል ብዝምልከት ብምስጢር ምስ መንግስቲ እስራኤል ይዘራረብ ምህላዉ ተፈሊጡ።
Read more...
ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ ኣብ መወዳእታ ዕለታት ናይ ወርሒ ሕዳር ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፣ 11 ሚኒስተራት ጥራይ ምስታፎም ኣብ ሓያሎ ኤርትራውያን ወገናት ኣዘራራቢ ጉዳይ ኮይኑ ኣሎ።
Read more...
ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ኣብ ኡጋንዳ ኣብ ዝካየድ ግጥማት ሴካፋ ክትሳተፍ ምዃና እቲ ዞባዊ ማሕበር ኩዕሶ እግሪ ኣረጋጊጹ።
እቲ ካብ 24 ሕዳር ክሳብ 8 ታሕሳስ ዝካየድ ግጥማት ኩዕሶ እግሪ ምብራቕን ማእከል ኣፍሪቃ፣ ኤርትራ እትርከበን ሓደ ሓደ ሃገራት ምስታፈን ኣጠራጣሪ ኮይኑ ስለዝጸንሐ፣ ኣብዚ ዞባ ዘይርከባ ከም ካሜሮንን ማላውን ዝኣመሰላ ሃገራት ከም ዕዱማት ብምስታፍ ንቦታ እተን ዘይሳተፋ ንምትካእ ምውጣኑ ክሕብር ጸኒሑ’ዩ።
Read more...
Inside Erena
ናጻ መድርኽ
Links
Powered by Joomla!®.
Designed by: free hosting no ads resell dot me domains Valid XHTML and CSS.


text:
Welcome Message
እንቛዕ ብደሓን መጻእኩም።
ኵልና ከም እንፈልጦ ኣብ’ዛ ዓለም እንከሎና መንፈሳ’ውን ሥጋ’ውን መግቢ እዩ ዘድሌና። እቲ ሥጋዊ መግቢ ዝተፈላለየ ዓይነት መግቢ ኪኸውን እንከሎ፤ እቲ መንፈሳዊ መግቢ ግና፡ ሓደ ዓይነት መግቢ ጥራሕ እዩ። ንሱ ድማ፡ ቓል ኣምላኽ ምዃኑእዩ።
እቲ ፈታኒ ዲያብሎስ፡ ንጐይታናን መድሓኒናን፡ ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ መጺኡ ብትምክሕቲ ክፍትኖ እንከሎ፡ ጐይታ ድማ፡ ብትዕግሥቲ እዩ ስዒርዎ። ኣብ ወንጌል ማቴዎስ ምዕራፍ 4 ፍቕዲ 4 ምስ እንምልከት። ኢየሱስ ግና፡ “ሰብ ካብ ኣፍኣምላኽ ብዚወጽእ ኵሉ ቓል እምበር፡ ብእንጌራ ጥራሕ ኣይነብርን፡” ጽሑፍ እዩ ቢሉ መለሰሉ። ንሕና ድማ፡ ከም ደቂ ሰባት መጠን፡ ከም’ቲ ቓል ኣምላኽ ዝምህረና ብእንጌራ ማይ ጥራይ ዘይኴናስ ብቓል ኣምላኽ ኢና እንነብር። ደጊሙ’ውን ነብዪኤርምያስ፡ ኣብ ምዕራፍ 15 ፍቕዲ16። “ዎ እ/ሔር ኣምላኽ ሰራዊት ቃላትካ ምስ ረኸብኩ በላዕክዎ። ብስምካ ተሰምየ እየ እሞ፡ ቓላትካ ሓጐሰይን ፍስሓ ልበይን ኰነኒ። ቓላት እ/ሔር ኣምላኽና እምበኣር፡ ነዓና እንታይ እዩ፧ መግብና፣ ሓጐስናን ፍስሓልብናን እዩ። ስለ ዝዀነ ድማ፡ እኖሆ ብደብረ ሰላም ቤተ ክርስቲያን መድኃኔ ዓለም ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ኤርትራ፡ ኣብ ዋሽንግተን ዲ.ስ.ን ከባቢኣን ዝተዳለወ መርበብ ሓበሬታ ወይ ዌብ ሳይት ተጻፊፉ ድለዊ ኴኑ ይርከብ።
ኣብ’ዚ ምርበብ ሓበሬታ ወይ ዌብ ሳይት እዚ፡ ዝዳሎ ካዓ፡ እቲ ሓቀኛ ቓል ኣምላኽና፡ ንዓለምን ዲያብሎስን እንስዕረሉ፣ ካብ ፈተና እንድሕነሉ፡ ዉሉድ ኣምላኽ እንጽውዓሉ፣ ናብ ኣምላኽና እንቐርበሉ፣ ብሥነ ምግባር እንነብረሉን ተስፋ ትንሣኤእንረኽበሉን እዩ ዝምህረና’ሞ፤ ኵልና ናብ’ዚ መርበብ ሓበሬታ ወይ ዌብ ሳይት ኣቲና ቓል ወንጌል ንማሃር።
ኃዋርያ ጳውሎስ፡ ኣብ መልእኽቱ ናብ ሰብ ሮሜ፡ ምዕራፍ 10 ፍቕዲ 17።“እምበኣር’ሲ እምነት ካብ ምስማዕ እያ፡ ምስማዕ’ውን ብቓል ክርስቶስ እዩ፡” ዝበለና ። ክሳዕ መወዳእታ ምስቲ ንኣምኖ ኣምላኽና ክነብር እንተዄንና ቓሉ ክንሰምዕ ይግብኣና።
ነዚ ቅዱስ ሓሳብ ክንሓስብ፡ ኣብ መፈፀምታኡ ንኺንበጽሕ፡ እ/ሔር መንፈስ ቅዱሱ ሊኢኹ ዘነቓቕሓና፡ ሓሳብና ኣብ ግብሪ ንኺውዕል ዝሓገዘና ፈጣሪና፡ ምሥጋና ንዕኡ ይኹን፡ ኣሜን።