text:
ኣብ‘ታ ብበዝሒ ህዝባ ካብ ኣፍሪቃ ካልኣይ ደረጃ ዘላ ሃገር፣ ሰፊሕ ግህሰት መሰላት ከምዝኽሰት ተሓለቅቲ መሰላት ይዛረቡ።ስለዝኾነ ይብሉ፣ለገስቲ፣ንኢትዮዽያ ዝህብዋ ገንዘብ፣ንምግሃስ መሰላት የገልግል ከይህሉ ኣቀዲሞም ከረጋግፁ ኣለዎም ይብሉ።
ዳይረክተር ሁማን ራይት ዋች ጨንፈር ኣፍሪቃ ሌዝሊ ሌፍኮ ብሕልፊ ባንኪ ዓለም፣ኣይራኣኹን ባሃላይ ኮይኑ‘ሎ ትብል።
ዝሓለፈ ሰሙን፣ኣብ ኣሜሪካ ዝመደብሩ ማእከል መፅናዕቲ ኦክለንድ፣ኣብ ዝሰነዶ ሪፖርት፣ለገስቲ ትካላት ኣብ ምግሃስ መሰላት ኣብ ኢትዮዽያ ዝፃወትዎ ተራ ጠቂሱ ነይሩ።
መንግስቲ ኢትዮዽያ ግና፣እቶም ይስርሑ ዘለው ትካላት ሹኮርን ኣብ ኣፍሪቃ ዝዓበየ ሓድሽ ግድብን፣ነታ ሃገር ምንጪ ሓይሊ ኤሌክትሪክን ምዕባለን ዘረጋግፀላ‘ዩ ይብል።ቪኦኤ ነቲ ትካል ማእከል ምርምር ኦክላንድ ዘውፀኦ ሪፖርት፣መልሲ ካብ ኢትዮዽያ ክረክብ ፈቲኑ፣ግን ኣይቀንዖን።
ኢትዮዽያ ዓመት ዓመት ቢልዮናት ዶላራት ብመልክዕ ሓገዝ ካብ ካልኦት ትቅበል።እዚ ገንዘብ‘ዚ፣ንምምሕያሽ ዘፈራት ጥዕናን ትምህርቲን ዝውዕል‘ውን‘ዩ።
እንግሊዛዊ ክፍሊ ልምዓት ስግር ባሕሪ ግና፣ንኢትዮዽያ ዝፈቅደላ ገንዘብ፣ ንሚልዮናት ኢትዮዽያውያን ይሕግዝ‘ዩ ዘሎ ይብል።


c: text/html

text:
ጉጅለታት ስቪል ማሕበረሰባት ናይ ዙባቤ ፕሬዝዳንት ሮበርት ሙጋቤ ቀፃሊ ፕሬዝዳንት ሕብረት ኣፍሪካ ክኾኑ ይኽእሉ እዮም ንዝብል ይቃወምኦ ኣለዋ። በብዓመቱ ኣብ ወርሒ ጥሪ ኣብዝካየድ ጉባኤ ሕብረት ኣፍሪካ እቲ ህጉራዊ ኣካል ኣቦ መንበር ይመርፅ።ኣብዚ ዓመት እዚ እቲ ስልጣን ኣቦ መንበርነት ብናይ ዙምባቤ ፕሬዝዳንት ሮበርት ሙጋቤ ዝትሓዝ ይመስል።
ዪቨስ ኒዪራግሪ ኣብ ማሕበራዊ ፍትሒ ኣብ ዝጥምት ኣብ ትሕቲ ፅላል ፓን ኣፍሪካ ዝንቀሳቐስ ፋሃሙ ኣብ ዝተብሃለ ትካል ይሰርሑ።ንዙምባቤ ን35 ዓመታት ዝገዝኡ ሙጋቤ ንመሪሕነት ሕብረት ኣፍሪካ ምምራፅ ንኣፍሪካዊያን ዜጋታት ጌጋ መልእኽቲ የሕልፍ ይብሉ ንሶም።
ብምስዓብ ‘’ጉባኤ መራሕቲ ሃገራትን መንግስታትን ከምቲ ኣብ መትከል ሕብረት ኣፍሪካ ዝተቐመጠ ንመትከላት ሰናይ ምሕደራ፣ኽብሪ ሰብኣዊ መሰላት፣ልዕነት ሕግን ዴሞክራስን ዝውክል ፕሬዝዳንት ክመርፁ ንፅውዕ ኣለና’’ኢሎም።
ጉጅለታት ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ሙጋቤ ብምጭብርባር ምርጫ፣ንተቓወምቲ ብምእሳርን ብምንክልባትን ነዊሕ ኣብ ስልጣን ፀኒሖም ይብሉዎም።ሕብረት ኣፍሪካ ናይ ውልቀመለኽቲ ክበብ ተባሂሉ ብተደጋጋሚ ይፅዋዕ።ኣብ ኣፍሪካ ነዊሕ ዝገዝኡ 14 መራሕቲ ሃገራት ብድምር ን323 ዓመታት ኣብ ስልጣን ምፅንሖም ፋሃሙ ይሕብር።
ኣብ ኣፍሪካ ኣብዚ ዓመት እዚ 10 ምርጫታት ንምክያድ ኣብ እትዳለወሉ እዋን ነፃን ሚዛናዊን ምርጫታት ክካየዱ ሕብረት ኣፍሪካ ኢዱ ከእቲ ኒዪራጊሪራ ይፅውዑ።
ሕብረት ኣፍሪካ ንፀቐርቦ ነቐፌታ ብምንፃግ ምርጫ ናብዝካየደለን ሃገራት ተዓዘብቲ ጉጅለታት ንልእኽ ኣለና ኢሉ።
ቀፃሊ ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪካ ሃገሩ ብሓይሊ ብምግዛእ ካብ ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ጉጅለታት ደገፍቲ ዴሞክራስን ከቢድ ነቐፌታ ዝቐርቦ ፕሬዝዳንት ክኾኑ ገሊኦም ዘይፅበይዎ ምዕባለ እዩ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ዝተብሃለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ቦኮ ሓራም ኣብ ከተማ ማይዱግሪን ሞንጉኖን ብዝተፈፀሙ ክልተ ዓበይቲ መጥቓዕትታት ንዝተሃሰዩ ኣማእቲ ኣሽሓት ሰባት ሓለዋ ክግበረሎም ኣጠንቂቑ’ሎ።ህፁፅ ጠመተን ሓለዋን እንተድኣ ዘይተገይሩ ኣብተን ከተማታት ሰብኣዊ ቅልውላው ክፍጠር እዩ ክብል የጠንቅቕ።
ኣንፃር ቦኮ ሓራም ብዛዕባ ምውፋር ሓይሊ ድሕሪ ፅባሕ ሓሙስ ኣብ ዋና ቤት ፅሕፈት ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብናይታ ኣህጉር ሰላምን ፀጥታን ክዝተየትሉ እዩ ተባሂሉ ትፅቢት ይግበር።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣብ ሚኒስቴር ወጻኢ ኣሜሪካ ብዛዕባ ማእሰርቲ ዶ/ር መረራ ጉዲና ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ሎሚ ሓሙስ ኣብ ዝዋዓለ ክፍለ ጊዜ ሕቶን መልሲን ሪኢቶ ንክዋሃብ ተሓቲቱ ነይሩ። ወሃቢ ቃል እቲ ቤት ዕዮ ሚስተር ማርክ ቶነር ዝሃብዎ ሪኢቶ ስዒቡ ቀሪቡ’ሎ፣
“መራሒ ኦሮሞ ፈደራላዊ ኮንግረስ ዶ/ር መረራ ጉዲና ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ከምዝተኣሰሩ ፈሊጥና ኣለና። በቲ ሪፖርት ተሻቒልና ኢና። ስለዚ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ዶ/ር መረራ ንዝቀርቡ ክሲታት ብግልጺ ንከቅርብ ነተባብዕ።
እዚ ናይ ምእሳሮም ነገር ሓቂ እንተኾይኑ ፣ እቲ ተግባር ኣብ ኢትዮጵያ ነጻ ድምጺ ንምዕፋን ዝውሰዱ ስጉምትታት እናወሰኹም ምምጽኦም ተወሳኺ መርኣያ`ዩ ። ብግልጺ ንምዝራብ ኢትዮጵያ ዘውጽኣቶ ኣዋጅ ህጹጽ ጊዜ ንድምጺ ተቃውሞ ንምዕፋንን ንሕገ መንግስታዊ መሰላት ዜጋታት ንምድራትን’ዩ ኣብ ጥቅሚ ይውዕል ከምዘሎ ዘለና ርድኢት ዝያዳ ዘራጉድ`ዩ።
እዚ ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ኣዋጅ ህጹጽ ጊዜ ኣብ ዝተተግበረሉ እዋን ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ዝተባሃሉ መጽባዓታት ፖለቲካዊ ተሃድሶ ዝራጸም’ዩ። ስለዚ ብቅርበት ንከታተሎ ኣለና” ኢሎም።
ማርክ ቶነር ሎሚ ሓሙስ ዝሃብዎ ሪኢቶ ኣብ'ዚ ተታሓሒዙ ቀሪብልኩም ኣሎ፣


text:
እቲ ውድብ ፕሮግራሙ ንህዝቢ ንምልላይን ካብ ህዝቢ ድማ ርእይቶታት ንምቕባል እቲ ዘተ ከምዘዳለዎ ኣፍሊጡ::
እቲ ውድብ ትማሊ ኣብ ከተማ መቐለ ምስ ህዝቢ ኣብ ዘካየዶ ዘተ ፕሮግራም እቲ ውድብ ቐሪቡ ምይይጥ ተኻይድሉ እዩ:: አታሓባባሪ እቲ ውድብ ኣይተ ክንፈ ሓዱሽ "እቲ መድረኽ ዝተዳለወ ፕሮግራምና ንህዝቢ ንምልላይ እዩ" ኢሎም::
ንሶም ሳልሳይ ወያነ ትግራይ ረብሓ ክልል ትግራይ ክኽበር ንምስራሕ ዝዓለመ ብሄርተኛ ውድብ እዩ ኢሎም። ሕገ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብምምሕያሽ ክልላት ዝሓሸ ሉኣላዊ ስልጣን ክህልወን ብምግባር ኣብ ፌደራል መንግስቲ ዘሎ ስልጣን ክንኪ ንምግባር ክንቃለስ ኢና ኢሎም:: ረብሓታት ክልል ትግራይ ንምኽባር ብመሰል ዓርሰ ውሳነ ክሳብ ምምስራት ሃገር ዝቃለስ ውድብ እዩ ክብሉ ኣይተ ክንፈ ገሊፆም::
ኣይተ ክንፈ ኣብ ዝሓለፉ 28 ዓመታት ፌዴራላዊ ስርዓት ንሽሙ እምበር ብተግባር ኣይነበረን ክልላት ኣብ ፌደራል መንግስቲ ፅግዕተኛ ኮይነን እዩ ይስራሕ ፀኒሑ ኢሎም:: ክልላት ባዕለን ናይ ኢኮኖሚ ፖሊሲ ክቐርፃ ክልል ትግራይ እውን ናይ ባዕላ ፖሊሲ ብምውፃእ ዓበይቲ ትካላት ክትውንን ክንሰርሕ ኢና ኢሎም::
ንሶም ወሲኾም ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባ እቲ ውድብ ሶሻል ዴሞክራሲ እዩ ድሕሪ ምባል ምስ ኤርትራውያን ልኡላውነት እታ ሃገር ብዘኽበረ: ምስ ዴሞክራሲያውያን ሓይልታት ክንሰርሕ ኢና ኢሎም:: ኣብቲ ህዝባዊ መድረኽ ካብ ህወሓት ብምንታይ ትፍለዩ ተባሂሎም ተሓቲቶም "ህወሓት ኣብ ፕሮግራሙ ከምዘቐመጦ ደርባዊ ቃልሲ ዘካይድ እዩ ንሕና ግን ብሄር መሰረት ዝገበርና ኢና" ክብሉ መልሲ ሂቦም።


text:
Radio Erena: 19 June 2020
ሚኒስተራት ሃብቲ ማይን ሕርሻን ኢትዮጵያ፣ ሱዳንን ግብጽን፣ ኣብ ጉዳይ እቲ ኢትዮጵያ እትሃንጸሎ ዘላ ዲጋ ተሃድሶን ማይ ዘዕቁረሉ ኣገባብን ብዝምልክተ፣ ካብ 15 ክሳብ 17 ሰነ ዘካየድዎ ዘተ ብዘይፍረ ከምዝተበተነ ማዕከናት ዜና ግብጺ ሓቢረን።
እቲ ዘተ ብዘይፍረ ዝተበተነሉ ምኽንያት ብሰንኪ’ቲ ኢትዮጵያ ሒዛቶ ዘላ ነቓጽ መርገጺ ምዃኑ ንሚኒስተር ሃብቲ ማይን ሕርሻን ግብጺ መሓመድ ዓብደል ዓጢ ብምጥቅስ ኢጅፕት ቱደይ ገሊጹ።
ኢትዮጵያ፣ ኣብ ርትዓዊ ኣጠቓቕማ ናይል ምስ ግብጽን ሱዳንን ኣብ ስምምዕ ክትበጽሕ እንተዘይክኢላ፣ ግብጺ ካልእ ኣማራጺ ክትደሊ ምዃና’ውን እቲ ሚኒስተር ኣፍሊጡ።
ይኹን’ምበር እቲ “ካልእ ኣማራጺ” ዝበሎ ኣየነጸረን።
ሚኒስተር ሃብቲ ማይን ሕርሻን ሱዳን ያሲር ዓባስ ብወገኑ፣ ሰለስቲኤን ሃገራት ኣብ ዘካየድኦ ዘተ፣ ን95% ቴክኒካዊ መዳያት ናይቲ ማይ ዝዓቝረሉ ኣገባብ ከምዝተሰማምዕሉ’ዩ ዝጠቕስ።
ኢትዮጵያ ቅድሚ ኣዋርሕ ካብቲ ዘተ ድሕሪ ምስሓባ፣ ሰለስቲኤን ሃገራት ብመንገዲ ቪድዮ ኮንፈረንስ ናብ ርክብ ክምለሳ ንፈለማ እዋን’ዩ።
ኢትዮጵያ፣ ነቲ ካብ 2011 ኣትሒዛ እትሃንጾ ዘላ ዲጋ፣ ኣብ ዝመጽእ ኣዋርሕ ማይ ከተዕቑረሉ ከምእትጅምር ኣፍሊጣ ኣላ።
ግብጽን ሱዳንን፣ ኣብ ስሉሳዊ ስምምዕ ከይተበጽሐ ኢትዮጵያ በይናዊ ስጉምቲ ወሲዳ፣ ካብ ናይል ማይ ከተዕቑር ከምዘይፈቕዳ የጠንቅቓ።
===============


text:
በቢ ዓመቱ ከምቲ ካብ ከተማ ፐሩጃ ክሳብ ኣሲዚ ዝካየድ ምእንቲ ሰላም ናይ እግሪ ጉዕዞ ዕለት 11 ጥቅምቲ 2020 ዓ.ም. ነቲ ብምኽንያት ለብዒ ኮቪድ - 19 ዝተንደንገገ ሕጹጽ ናይ እዋን ሓደጋ መምርሕታት ብምኽባር ብመደብ ሰብኣዊ ሰንሰለት ክፍጸም ምዃኑ ክሕበር እንከሎ፡ ቅድሚ እዚ ምእንቲ ሰላም ናይ እግሪ ጉዕዞ ናይ ክልተ መዓልቲ መደብ ኣስተንትኖን ዓውደ ርክብን ከምእተኻደ ናይቲ ናይዚ መደብ ኣሰናዳኢ ሽማግለ ኣወሃሃዲ ፍላቪዮ ሎቲ ምስ ዜና ቫቲካን ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ሓቢሮም፡ እቲ መደብ “ናይ ተስፋ ምልክትን ዓለም ካብ ዝባኑ ውግእን ድኽነትን ኢጎነትን ክቕጥጥ” ዘነቓቕሕ መደብ እዩ ኢሎም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ፐሩጃን ኣሲዚን ናይ ሰላም ርእሰ ከተማታት፥ ዕለት 10 ጥቅምቲ ሰላም ንምርግጋጽ ኣብ ዝድግፉ ተግባራትን ዓለም ናይ ሰላም ስፍራ መታን ክኸውን እቲ ኢጉነትን ድኽነትን ውግእን ዓመጽን ዘስዓቦ ኣቑሳል ንምፍዋስ ኣብ ዝብል ሓሳብ መደብ ኣስተንትኖን ዘተን ከምእተኻየደን ውግእን ዓመጽን ድኽነትን ንኸይህሉ ኣብ ዝግበር ኪደት ብርቱዕ ጻዕሪ ከምዘድሊ ዝሕብርን እቲ ካልኣይ መደብ እውን ዕለት 11 ጥቅምቲ 2020 ዓ.ም. ሰብኣዊ ሰንሰለት ንሰላም ብዝብል መርሕ ቃል 25 ኪሎ ሜትር ዝንውሓቱ ነቲ ናይ ህጹጽ ሓደጋ እዋን ድንጋጌ ብምኽባር ሰብኣዊ ሰንሰለት ብዝብል መደብ እዚ ኸኣ ካብ ከተማ ፐሩጃ ክሳብ ኣሲዚ ናይ ቅዱስ ፍራንቸስኮ ከተማ ዝበጽሕ ክቐውም ከምዝኾነን፡ ብምኽንያት እቲ ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ ነቲ በቢ ዓመቱ ካብ ፐሩጃ ክሳብ ኣሲዚ ዝካየድ ዝነበረ ናይ እግሪ ጉዕዞ ዝትክእ ምዃኑ ልኡኽ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ፈድሪኮ ፒያና ኣፍሊጦም።
እቲ ናይ ክልተ መዓልቲ መደብ፥ ምክንኻን
እቲ ናይ ክልተ መዓልቲ መደብ ናይ ተስፋ ምልክታ ምዃኑ ሎቲ ሓቢሮም፥ ካብ ተስፋ ክንየው እውን ብርግጽ እቲ ኣብ ዓለም ዝረአይ ዘሎ ቅልውላው ጥዕና ንምውጋድ ማሕበረሰብ ዓለም ኣብ ኣነባብራኡን ኣጠቓቕማ ጸጋታት ተፈጥሮን ዝስዕቦ መደብ ልምዓትን ከመሓይሽን ኣብ ምክንኻን ዝጸንዔ ንኽገብሮ ዘነቓቕሕን ምትሕልላይን ምክብባርን ከምቲ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝብልዎ ብምትሕልላይን ብምክብባርን ነቲ ኣብ ዓለም ዝርአይ ዘይተገዳስነት ንምውጋድ ዝከኣል ምዃኑ ዝምስክር እዩ ኢሎም።
ሰብኣዊ ሰንሰለት ንሰላም
እቲ 25 ኪሎ ሜትር ዝንውሓቱ ዝቐውም ሰብኣዊ ሰንሰለት ኣብ መንጐ ነፍሲ ወከፍ ተሳታፊ ናይ ክልተ ሜትር ምርሕሓቕ ክህሉ ነቲ ውሳኔ ምፍንታት ዘኽብር ኮይኑ፥ ኣብ መንጐ ሰብ ዘሎ ተደለያይነትን ተማራዃስነትን ዝምስክር እዩ፡ እዚ መደብ’ዚ ብናይ ኢጣሊያ ናይ ተለቪዥን ጣቢያ ራይ ትረ ብእተሰምየ ናይ ኡምብሪያ ዞባዊ መደብርን ከምኡ እውን ብናይ ኡምብሪያ ብጹዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ መደብር ራዲዮ ምክትታል ከምዝክል ፒያና ሓቢሮም።


text:
“ዋዕላ ብራስለስን ድቡቕ ፖለቲካዊ ኣንፈቱን ኣመኻኽትኡን” ብጊላይ ቃሉ /ወዲ-ቃሉ/ ሳልሳይ ክፋል
2.ተራ ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ኣብዚ ዝጸንሐ ኣዛራቢ ፖለቲካ፡
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን እቲ ፈላላይን ጎዛዛይን ምስጢራዊ ዕድመን፡ ምስታፍ ናብ ዋዕላ ብራስለስ ምስ ተሰምዐ ቅድሚ ዋዕላ ምግብኡ፡ ንሕጅን ንመጻእን ኣብ ተቓለስቲ ሓይልታት ደምበ-ተቓውሞን፡ ሃገራዊ ሓድነትናን ዝህልዎ ኣሉታዊ ሳዕቤን ኣነጺሩ ብዕትበት ሓባርን፡ ሓጋዝን መግለጺ ብምውጽኡ፡ ከም ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር መጠን ካብኡ ዝጥለብ ተራ ተጻዊቱ እዩ በሃላይ እየ። ከመይ’ሲ እቲ ዝእለም ዝነበረ ዘይሓጋዚ ውጥንን፡ ሓደግኡን፡ ዘይተገንዘበን ዘይፈለጠን ዝነበረ ሓፋሽ ተቓላሳይ ህዝብን ኣባላት ተቓወምቲ ውድባትን፡ ካልኦት ኣብ ደምበ-ተቓውሞ ዝርከቡ ወገናትን ክፈልጡን፡ ፈሊጦም ነቲ ሓደጋ ክምክቱ፡ ተሳትፎኦም ከበርክቱን ኣብ ምግባር ኣወንታዊ ተርኡ ተጻዊቱ እዩ። በቲ ካልእ ገጽ ድማ ዋናታትን፡ ደገፍትን፡ መሳለጥያታትን ናይ’ዚ ዕማም እዝን መጻኢ ዕላምኦም ክፍለጥን፡ ነዞም በዓል-ቤት ናይ’ቲ ገዳይ ዝኾኑ ሽጣርኦም ተኸሽሑ ብኸምቲ ዝሓሰብዎ /ንግዚኡ/ ከይዕወቱን፡ ተለኣኣኽቶም መኣዝኖም ጠፊእዎም ክሓፍሩን ኣብ ናይ ፍሽለት ታኼላ ኣትዮም ክጽገሙ ኣኽኢሉ’ዩ።
ብሓፈሽኡ ተራ ናይ ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ኣብዚ ተርእዮዚ ዝተጻወቶ ተራ ክረአ እንከሎ ኣወንታዊ’ዩ ነይሩ በሃላ’የ። እዚ ኣወንታዊ ተራ ከም ዘለዎ ኮይኑ ግን፡ እዚ ተርእዮ’ዚ ንህዝባዊ ቃልስናን ተቓለስቲ ህዝብናን ውድባቱን ካብ ምትንካፍ ሓሊፉ ንኤ.ዲ.ኪ. ግንባራዊ ሓድነቱን ስነ-ስርዓታዊ ኣካይዳኡን መምርሒኡን ብቐጥታን ብቐንድን ዝተንከፈ ስለ ዝኾነ ነዚ ጸገምዚ ቀዳምነት ሂቡ ሓላፍነታዊ ብሱል ገምጋም ብምግባር ቀልጢፉ ክፈትሖን መዕለቢ ክገብረሉን ክሳብ ሕጂ ዘይምፍታኑ ግን ኣብቲ ነገር ምፍታሕ ክሕግዝ ዝኽእል ሓይልን ኩነታትን ኣብ ምፍጣር ናይ ገዛእ ርእሱ ድኹም ጎኒ ጸይሩ ይኸይድ ምህላው ብድኽመት ዝግለጽ’ዩ።
ምኽንያቱ እቲ ክእለ ዝግበኦ ጉዳይ ብቕልጡፍ መዕለቢ /መፍትሒ/ ብዘይምርካቡ ግጉይን ቅኑዕን ብማዕረ /ንቕድሚት እንታይ ይኸውን ካልእ ነገር ኮይኑ/ ብዘይሓታትን ተቖጻጻርን ክዋስእሉ ዝሕግዝ ኩነታት ሰፊኑ ብምህላው’ዩ። እዚ ከኣ ከምቲ “ናይ ዕዳጋ ዕግርግር ንሰራቒ ይምችእ” ዝበሃል ነዚ ነጻን ሕቡእ መድረኽ መርበብ እንተርኔታት ብምጥቃም ዝሪአ ዘሎ ከንቱ ናይ ምድንጋር ፈተናታት መሊኡ ክፈሽል ክውገድን ዝተኽእለ ኣይኮነን ዘሎ። ስለዝኾነ ኤ.ዲ.ኪ ነዚ ዘጋጥም ዘሎ ዓንቃፊ ተርእዮታትን፡ ካልኦት ውሽጣዊ ጸገማቱን ድኽመታቱ ርእዩ ከወግደሉን ከም ግንባር ሓድነቱን ብቕዓቱን ኣደልዲሉ ካብኡ ዝጥለብ ናይ ቃልሲ ጠለባት ንምምላሽ ክበቅዕ ነብሱን ስራሓቱን ዝግምግመሉን ዝእረም ኣሪሙ ዝመሓየሽ ኣመሓይሹ ክሰርሕን ክቃለስን ዘኽእሎ ኣገደስቲ ኣኼባታት ብምግባር ክሰርሕ ይግበኦ ይብል። ምኽንያቱ ግዜ ብምጥቃም ክነጥፍ እንተዘይክኢሉ ወይ ናይ ምጉታት መስርሕ ክኽተል ዝግደድ እንተደኣ ኮይኑ፡ ኣብ ኩሉ ስራሓቱን፡ ውሽጣዊ ስጥመቱን ከምቲ ዝድለ ኣድማዒ ክኸውን ስለዘይክእል፡ ስለዝኾነ ንዘውጸኦ መግለጺ መብርሂ ምሃብ ኣገዳሲ’ኳ እንተኾነ ከብ’ዚ ሓሊፉ ናብ ቀንዲ ግንባራዊ ዕማማት ምትግባር ከተኩር’ዩ ዝግባእ።
3.ተራ ዝተፈላላየ ውድባት ኣባላት ኤ.ዲ.ኪ. ይኹና ኣባላት ዘይኮና፡-
ኣብዚ ከካትዕ ዝወረሐ ዘይሓጋዚ ፖለቲካዊ ተረኽቦዚ ተቓወምቲ ውድባት /ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ከም ኣካል/ ገዲፍካ እዚ ተረኽቦ’ዚ ንህዝባዊ ቃልስና ዘለዎ ሃሰያ ኣመልኪተን ኣገዳሲ ሓበሬታን ርእይቶን ዕጥቂ ናይ ቃልሲ ብወግዕን ብግሉጽነትን ክህባ ዘይምብቃዐን ብወገነይ ብዓይኒ ናይ ቃልሲ ሓላፍነት ክመዝኖን ክጥምቶን ከለኹ ናይ ግቡእ ኣበርክቶ ብኩራት ዝመስለኒ። ምኽንያቱ እዘን ውድባት እዚኣተን ከም ናይ ፖለቲካ ውድባት መጠን ኣብ ናይ ቃልሲ ዕላማ ተሓንጊጠን ንህዝቢ ከንቀሓን ክውድባን ብኣብነት ኣብ ቅድሚት ብምዃን ክመርሓን፡ ኣብ መስርሕ ቃልሲ ዘጋጥሙ ዕንቅፋታት፡ ዘይቅኑዓት ሓሳባትን፡ ፖለቲካዊ ምዕብልናታት ኣመልኪተን ግሉጽ መርገጺ ብምሓዝ ዓቲበን ቃልሲ ከካይዳ ዝግበአን ክነሰን፡ እዚ ናይ ቃልሲ ሓላፍነት ግቡአን ክፍጽማ መሪሕ ጊደኤን ከርእያን ኣይፈተናን ኣይበቕዓን። ስለ ዝኾነ እዚ ናይ ቃልሲ ግቡእን ሓላፍነትን’ዚ ብትኹረት ክሪእየኦን ንምፍጻሙ ክጽዕታን ይግበአን ነይሩ ይብል ብወገነይ።
ምናልባት እዘን ውድባት ነቲ ብኤ.ዲ.ኪ. ዝወጸ መግለጺ ከም እኹልን ጠቓምን ገይረን ብምርኣይ፡ ከምኡ’ውን ነቲ ኣብ እንተርኔታትን ፓልቶክ ኦፍ ሩምስ ብናይ ብርዒ ስም ብደረጃ ውልቀታት ክካየድ ዝጸንሐን ገና ዘየቋረጸ ዘሎን ብሰላማዊ ፖለቲካዊ ኲናት ክግለጽ ዝከኣል ፖለቲካዊ መኸተታት “የድምዕ ኣሎ” ብምባል ኣገንዝቦ ብምውሳድ ብግልጺ ክነጥፍሉ ዘይከኣሉ ክኾኑ ይኽእሉ። ይኹን ደኣምበር እቲ ብደረጃ ውልቀታት ብናይ ብርዒ ስም ብሑቡእ ኣብ መርበብ ኢንተርነታት ዝካየድ ፖለቲካዊ መኸተን ቃልስን ንፖለቲካዊ ነገራት ኣብ ምጥቃም ይኹን ምሕባር፡ ምምካት ይኹን ምቅላዕ ጠቓሚ ፖለቲካዊ ፋይዳ/ኣበርክቶ/ ዝህብ’ኳ እንተኾነ ብኸምዚ ኣገባብ ጥራሕ ብምጥቃም ምቅላስ ግን ብዓይኒ ግሉጽን እሩምን ውደባ ናይ ቃልስን ኣብ ቃልሲ ከዕስሎም ዘለዎም ተቓለስቲ ኣካላት ኣብ ምስታፍን ምንቅስቓስን ዝህልዎም ቦታን ኣበርክቶን ግን ኣዝዩ ትሑትን ቀጻልነት ዘይብሉን ካብ ዝተወሰነ ዕማም ምግልጋል ዝሓልፍ ኣይኮነን። ኣብ መርሕ ህዝባዊ ቃልሲ ንዘጋጥሙ ጸገማትን ብደሆታትን ድማ ናይ ብርዒ ስም ብምጥቃም ብምስጢር ሕቡእን ኣገባብ ዝቃልዑ ዝእለዩ ወይ ንዓኣቶም ብምስጋር ናብ ካልእ ርህውን ምቹእን ናይ ቃልሲ መድረኽ ምስግጋር ዘተኣማምን ብሕታዊ ሜላ ናይ ቃልሲ ተገይሩ ዝውሰድ ኣይኮነን።
ስለዝኾነ ድማ’ዩ እቲ ሃንደበት ዝመስል ግን ከኣ ዘይኮነ ናጤባ ፖለቲካዊ ተርእዮ ንምምካት ክካይድ
ዝጸንሐ ቃልሲ ነቲ ኣንፈትን ትርጉምን ናይ’ቲ ጉዳይ ኣብ ምቅላዕን ብኡ መጠን ዘመሓላልፎ ዘሎ ናይ ቃልሲ መጠንቀቅታታትን ዘይነዓቕን ድጉፉን’ኳ እንተኾነ፡ ኣብኡን ኣብኡን ጥራሕ ብምሽካል ንኻልእ መሰረታዊ ህዝባዊ ቃልስና ዘወንዝፍ ወይ ዝኾልፍ ደረጃ ዝረአ መንፈስን ንጥፈታትን ክንጠፍ ብምጽንሑን ብምህላውን ግን ናይ ገዛእ ርእሱ ኣሉታዊ ጎኒ ኣለዎ’ዩ።
ብዛዕባ እዘን ውድባት ኣብቲ ዋዕላ ብራስለስ ዝፈጠሮ ፖለቲካ ብዝያዳ ተሓጺረን እሞኸኣ ብደረጃ ውልቀታት ብስውር ብናይ ብርዒ ስም ብምጥቃም ክካይድ ዝጸንሐን ገና ዘየቋረጸን ፖለቲካዊ ቁርቁስ ምሽካለን ኣመልኪትና ሕድሕድ ምስ መሓዙተይ ኣብ ነዕልለሉ ግዜ፡ ገለ መሓዙተይ “እዘን ውድባት ነቲ ብወጠንቲ ዋዕላ ብራስለስን ተዓደምቲ ኣካላትን ዝተፈጸመ ፖለቲካዊ ወስታ ብግልጺ ኣልዒለን መርገጺአን ከየነጽራን ነቲ ቃልስን ተቓለስቲ ሓይልታትን ዝህልዎ ኣሉታዊ ሳዕቤን ኣመልኪተን ብግልጺ ከይምህራን ከየቃልዓን፡ ምስተን ዋናታት ውጥን ዝኾና ሃገራት /ኤውሮጳዊ ሕብረትን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን/ እዘን ሃገራት እዚኣተን ኣብ ዓለምና ሓያላትን ተሰማዕትን ስለ ዝኾና ምስኣተን ኣብ ዘየድሊ ምስሕሓብ ንዘይምእታው፡ ከምኡ’ውን ምስ’ቶም ሓይሊ ዕማምን ተዓደምቲ ዝኾኑ ባእታትን፡ ተወከልቲ ውድባትን ኣብ ዘየድሊ ምስሕሓብን ምቅርሓንን ንከይፍጠር ክብላ ዝተኸተልኦ ሜላ ስለ ዝኾነ ቅኑዕ’ዩ ዝብል ርእይቶ ክወሃብ ጸኒሑ’ዩ።
ብወገነይ ግን እቲ ዝተወስደ ናይ ሌላን ጉሌላን ፖለቲካዊ ዕድመ ዘይቅኑዕነቱን ኣሉታዊ ኣሰር ናይ ምሕዳግ ባህሪያቱን ኣመልኪተን ነተን በዓል ቤት ናይ’ቲ ጉዳይ ዝኾና ኣባላት ከየነጻጸርካ እሩምን ሓላፍነታውን ኣገባብ ኣይጠቅምን’ዩ ንዝበልካዮ ነገር ንቓልሲ ዘለዎ ኣሉታዊ ጽልዋ ኣመልኪትካ ምቅላስ ተመራጺ’ምበር ኣጸጋሚ’ዩ ኣይብልን። እቲ ዝበለጸ ነገር ውድባትና ንህዝባዊ ቃልስናን ተቓለስቲ ሓይልታቱን ዘይሕግዝ ብኣንጻሩ ብኣሉታ ዝጸሉ ተረኽቦ ምስ ዘጋጥም ንዋናታት ናይ’ቲ ነገር ጌጋን ዘይጠቅምን ምዃኑ ብብሱልን ጥንቁቑን ዲፕሎማስያዊ ቃልሲ ከረዳኣን ከቐይራኦ ክጽዕራን ደኣ ይግባእ ‘ምበር ብስክፍታን ካልእን ክገብርኦ ዝግበአን ግቡኣት ካብ ምግባር ክቦኽራ ኣይግበአንን።
ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን 5/11/2009 ዝጸሓፎ ደብዳቤ ኣብቲ ፖለቲካዊ ተረኽቦ ኣመልኪቱ ናብ ኤውሮጳዊ ሕብረት ዝጸሓፎ ትሕዝቶ ጽቡቕ’ኳ እንተኾነ ኣብኡ ጥራሕ ግን ክድረት ዝግባእ ኣይነበሮን። ንዕኡ መሰረት ገይሩ ነቶም ዝምልከቶም ኣካላት ብቐረባ ረኺቡ መርገጺኡን እምነቱን ከብርሃሎምን ቀጻሊ ዲፕሎማስያዊ ስራሓት ከካይድ ዝግበኦ’ዩ ዝመስለኒ። ካብዚ ወጻኢ ከይብሉኒ ከይቕየሙኒ ካብአተን ክርከብ ዝከኣል ዲፕሎማስያዊ ይኹን ካልእ ደገፋት ከየስእነና ..ወዘተ ብምባል ስቕታን ምልስላስን ምምራጽ እንተደኣ ሃይልዩ ግን፡ ከይዱ ከይዱ ጽግዕተኛ መንፈስ ዝፈጥር፡ ርእሰ ነጻነት ዘህስስ መንፈስን ኩነታትን ክሰፍን ዝዕድም እዩ ዝኸውን። እዚ ድማ ዘዋጽእ ኣይኮነን። ኣብቲ ውድባት ብዛዕባ’ዚ ዝተፈጥረ ዘይሓጋዚ ፖለቲካዊ ምዕብልና ኣመልኪተን መርገጺኤን ኣረጋጊጸን ብግልጺ ክነጥፋ እንተጀሚረን፡ ምስተን ነቲ ዘይቅኑዕ መልአኽቲ ዋዕላ ብራስለስ ዝተቐበላ ውድባት ከይቅየመአን ኣብ ዘየድሊ ምስሕሓብ ከይኣትዋ ዝመረጽኦ መርጋጽን ኣካይዳን ስለዝኾነ ጽቡቕ እዩ ዝብል ርእይቶ ብመሰረተ ሓሳቡ ግጉይ እዩ።
ጌጋ ተፈጺሙ እዩ፡ ሳዕቤኑ ኸኣ ንቓልስናን ተቓለስትናን ዕንቕፋት ዝፈጥርን ሃሳይን እዩ ኢልካ ዝረኣኻዮ ተርእዮ፡ ካብ ናይ ዋናታቱ ኩራን ምቕሕሓርን ሰጊእካ፡ ብኣገባብን ኣብ እዋኑን ከይተቓለስካዮ ክትድንጉን፡ ትሑት ግምት ሂብካ ዘይክትነጥፈሉን እንተድኣ ኮይንካ ነቲ ቓልሲ ሓደገኛ ስለዝኾነ ብዓይኒ ህዝባዊ ቓልስን ዕላማን፡ ጌጋን ኣግዳዕን እዩ። ሰባት ከይቁጡዑን ዝተወሰነ ዕንቕፋታት ኣብቲ ቃልሲ ከይፈጥሩልካ ክትብል፡ ግቡእካ ካብ ምብርካት ማሕለኻ ዝፈጥር እዩ። ከምዚ ዓይነት ኣካይዳ’ከኣ ከይዱ ከይዱ ኣብ’ቲ ቃልሲ ኣሉታዊ ኣሰር ዝፈጥር ስለዝኾነ፡ ካብ ንሓፍነትን ስክፍታን ተገላጊልካ፡ እሩም ናይ ቃልሲ ኣንፈት ምኽታል ምቅላስ እዩ ዘዋጽእ። እቲ ዝድለ ኣብቲ ሃሳዩ እዩ ዝብሃል ሓሳብ /ነገር/ ትኹረት ተዋሂቡዎ ምስራሕ እዩ። ንዋናታቱ ብእሩም ኣገባብ ምርዳእን ሓሳቦም ክልዉጡን ክእሩሙን ምሕጋዝን፡ ምትብባዕን ብሓደ ገጽ፡ በቲ ካልእ ገጽ ድማ እቲ ዓንቃፊ ተራ ዘለዎ ፖለቲካዊ ነገር ክዉገድ ምቅላስን እዩ። ስለዝኾነ ኣብቲ መስርሕ ኣብ ክሊ’ዚ ነጥቢ’ዚ ከጋጥም ንዝኽእል ዕንቕፋት፡ ዘይጽቡቕ /ዘይእሩም/ ርእይቶታት….ወዘተ ብምስጋእ፡ ነቲ ህዝባዊ ቃልስና ዝጠቅም ናይ ቃልሲ ተራ ካብ ምብርካት ድሕር ክንብል ኣይግባእን በሃላይ እየ። ምኽንያቱ ብኸምዚ ኣገባብ ክንቃለስ ዘይንኽእል እንተዳኣ ኮይና፡ ንህዝባዊ ቃልስና ንዝተፈላለዩ ሓደጋታት ምስጣሕን፡ ናብ ናይ ተጸባይነትን ጽግዕተኛነት መንፈስን ስነምግባርን ምቅላዕን ርእሰ-ናጻነትና ምጥፋእን እዩ ዘስዕብ።
ስለዚ ከምቲ “ ሕልሚ ፈሪሕካ ከይደቀስካ ነይሕደር” ዝብሃል ምስላ፡ ጸገማት ከየጋጥሙኒ ኢልካ ካብ ክግበሩ ዝግብኦም ናይ ዕላማ ስርሓት ምቑጣብ ምዝሓል፡ ነቲ ዕላማ ኣብ ምዕዋት ዘለዎ ጎዶሎ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ንኽእረሙ ዝግብኦም ሓሳባት፡ ባእታታት’ውን ዘይሕግዝ ስለዝኾነ ንሓፍነት ኣብ ቃልስን ተቓለስትን ክዉገድ ዝግብኦ ሓበላ ናይ ቃልሲ እዩ። ኣብ ርእሲ’ዚ ብወገነይ ከም ዘይቅኑዕን ዘይሓጋዝን መንፈስን፡ ተረድኦን ገይረ ዝወስዶ፡ ኣብዚ ግዜ’ዚ ካብ ኤ.ዲ.ኪ. ወጻኢ ዝርከቡ መራሕቲ ውድባትን ሰልፍታትን ጉጅለታትን ንድኽመት ኤ.ዲ.ኪ. ብሓፈሻ ብምጥቃም፡ ነዚ ከዛርብ ዝጸንሐ ፖለቲካዊ ጉዳይ ፈጢሩዎ ዘሎ ገና መሊኡ ዘይተማእዘነ መንፈስ ድማ ብፍላይ፡ ከም ጽቡቕ ኣጋጣሚ ብምርኣይ “ ኤ.ዲ.ኪ. ኩሉ ግዜ ድኹም እዩ ስለዝኾነ እዞም ካብ ኤ.ዲ.ኪ. ወጻኢ ዘለና ውድባት ተራኺብና ናይ ገዛእ ርእስና ምጥርናፍ /ግንባር/ ዘይንምስርት” ዝብል ርእይቶ ሒዞም ሕቱኽቱኽ ክብሉ ምራኣይ የገርም እዩ።
ምኽንያቱ እዞም መራሕቲ ውድባትን ምንቅስቓሳትን እዚኣቶም ኣብ ክንዲ እቲ ሓቢሩ ከቃለስ ዝኽእል ተወጢኑ ኣብ መስርሕ ምስልሳል ዝርከብ ዘሎ ምግባእ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ብምድጋፍ፡ ሓደን ዝተወሃሃደን ሃገራዊ ዓቕሚ ምርግጋጽ ክብቃዕ ፡ሃገራዊ እጃም ዘበርኽቱ ኣብ ኤ.ዲ.ኪ. ብዝተፈላለያ ምኽንያታትን ራቛሒታትን፡ ብኣባልነት ብዘይምህላዎምን ካልእ ምኽንያትን መበገሲ ብምግባር፡ ይግበርዎ ኣይግበርዎ ካልእ ኮይኑ በተሓሳስባ ደረጃ ክርአ ከሎ፡ ወላ’ካ ብዝደለይዎ መልክዕ ክዉደቡን፡ ምስ ዝመረጽዎ ውድባት ክመሓዘዉን መሰሎም እንተኾነ፡ ኣብ ጉድለት ናይ ካልእ ተሰሪትካ ክትነሓናሕ፡ ናይ ምስግጋር ፖለቲካ ከተካይድ ምድላይን ግን፡ ብወገነይ ዘይቅኑዕን ዘይድገፍን እዩ። ስለዝኾነ እዞም ከምዚ ዓይነት ሓሳብ ኣብ ምንጥጣፍ ዝርከቡ ዘለዉ መራሕቲ ውድባት “ካብ ናይ በይንና ምትእኽኻብ ፈጢርና ክንወዳደር ኣለና” ዝብል ዘይሓጋዚ ባህጊ ተናጊፎም፡ ነቲ ንኹሉ ተቓዋሚ ሓይሊ ክጥርንፍን ከወሃህድን ዝኽእል ብኤ.ዲ.ኪ.ን ግዱሳት ተቓለስቲ ስቪካዊያን ማሕበራትን….ወዘተ ንክጋባእ ኣብ መስርሕ ዘሎ መደብ፡ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ምዕዋት ተርኦም ክጻወቱ፡ ንኹሉ ተቓዋሚ ሓይልን ህዝባዊ ቃልስና ጠቓሚ ስለዝኾነ፡ ክሓስብሉን ብተግባር ተሳትፎኦም ከረጋግጹን ኣለዎም በሃላይ እየ።
ራብዓይ ክፋል ይቕጽል
Short URL: https://english.farajat.net/?p=122


text:
ዕለት 23 መስከረም 2020 ዓ.ም. ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ናይ ዕለተ ረቡዕ ሓፈሻዊ ኣስተምህሮ ትምህርተ ክርስቶስ ለጊሶም ምስ ኣብቅዑ ሕይወት ምክልኻል ዘለዎ ኣገዳስነት እንከመላኽቱ፥ እዚ ኸኣ ሕይወት ካብ ምጽናስ ክሳብ ባህርያዊ ሞት ክኽበር ዝብል ምዃኑ ከምዘዘኻኸሩን፡ ኣተሓሒዞም እውን ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት ልክዕ ኣብዙ እዋን’ዚ ኣብ 2015 ዓ.ም. ኣብ ኵባ ዘካየድዎ ሓዋርያዊ መገሻ ዘኪሮም፡ ንኵባ እታ ፍቕርቲ መሬት እንክብሉ ከምዝገለጽዋን ልእኽቲ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ጋብርኤላ ቸራዞ ሓቢረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃግረ ቫቲካን
ቅዱስነቶም ድሕሪ እቲ ሕያዋይ ሳምራዊ ዘርእስቱ ናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር ወግዓዊ ዝገበሮ ዛዕባ ናይ ሕይወት ክብሪ ካብ ምጽናስ ክሳብ ባህርያዊ ሞት ክኽበር ዝብልን፡ ኣገልግሎት ክንክን ጥዕና ኣብ ሕክምናውን ስነ ኣእምሮኣውን ኣንፊ ክወርድ ከምዘይብሉን ንምሉእ ሰብ ናብ ምክንኻል ዝበረኸ ክኽከውን ከምዘለዎ ዘተሓሳስብ ምዃኑ ጠቒሶም፡ ዝኾነ ይኹን ስቓይ ዘይብሉ ሞትን ግብረ ቅትለትን ኮኒኖም ንኣባይቲ ስድራን ሰብ ሙያ ክንክን ጥዕናን ቅርበትን ደገፍን የድልይ ከምዝበሉ ቸራዞ ኣፍሊጠን።
ጸዋዕታ ንናይ ሕግን ፍትሕን ኣካላት
ካብ ፖላንድ ዝመጹ መንፈሳውያን ነጋዶ ብማሕበር “ሕራይ ንሕይወት” ሓገዝ ዝተሰርሐ “ድምጺ ናይቶም ዘይተወልዱ” ዝብል መጸውዕ ስም ዝተውሃቦ ደወል ሒዞም ኣብቲ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ሓፈሻዊ ኣስተምህሮ ትምህርተ ክርስቶስ ኣብ ዝለገስሉ ቅርዓት ቅዱስ ዳማዞ ከምእተረኽቡን፡ ቅዱስነቶም ካብዚ ተበጊሶም፥
እቲ ደወል ሕይወት ካብ ምጽናስ ክሳብ ባህርያዊ ሞት ክኽበር፥ ናይ ሰብኣዊ ሕይወት ክብሪ ንምዝኽኻር ዝካየዱ ፍጻሜታት ዘሰንይ እዩ፡ ናይቲ ደውል ድምጺ ኣብ ፖላንድን ኣብ መላእ ዓለምን ናይ ፍትሕን ሕግን ናይ ኵሉ ሰብ ጽቡቕ ድላይን ሕልና የነቓቕሕ፡ እቲ እንኰን እውነተይና ወሃቢ ሕይወት ዝኾነ ጐይታ ንኣኻትኵምን ኣባይቲ ስድራዅምን ይባርኽ!
ከምዝበሉ ዝሓበራ ቸራዞ ኣስዒበን፥
ቅርበት ነታ ኣብ ኵባ ንእትርከብ ቤተ ክርስቲያንን ሕዝቢ ኵባን
ኣብቲ ኣስተምህር ትምህርተ ክርስቶስ ንዝተሳተፉ ንናይ ቋንቋ ስፓኒሽ ተጠቐምቲ ሰላምታ ኣቕሪቦምን፥ ካብ ዕለት 19 ክሳብ ዕለት 22 መስከረም 2015 ዓ.ም. ኣብ ኵባ ዘካየድዎ ዓለም ሓቆፍ ሓዋርያዊ መገሻ ከምዝዘከሩን ቸራዞ ሓቢረን፥ ኣብ ሃገረ ኵባ ሓዋርያዊ መገሻ ዘካየዱ ድሕሪ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ በነዲክቶስ መበል 16 ስዕቦም ሳልሳይ ር.ሊ.ጳ. ክኾኑ እንከለዉ፥ ኣብ ኵባ ዘካየድዎ ሓዋርያዊ መገሻ ፈጺሞም ካብ ኵባ ነቒሎም ክሳብ ዕለት 25 መስከረም 2015 ዓ.ም. ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ሓዋርያዊ መገሻ ከምዘካየዱን ኣብ ዋሽንግቶንን ነው ዮርክን በጺሖምን፥ ኣብ ፊላደልፊያ ምስቶም ኣብ ሻምናይ ዓለም ሓቆፍ ጉባኤ ስድራ ቤት ተጋባእያን ኣባይቲ ስድራ ተራኺቦም ቃለ ምዕዳን ከምዝለገሱ ክዝከር እንከሎ፡
ኣብዘን መዓልታት እዚኣተን ኣብ ኵባ ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት ዘካየድኵኦ ሓዋርያዊ መገሻ ዝዝከረሉ ዕለት እዩ፥ ንደቂ እታ ፍቕርቲ መሬት ኣሕዋተይ ጳጳሳትን ካህናትን መላእ ሕዝብን ቅርበተይን ጸሎተይን አረጋግጽ፡ ጐይታ በማላድነት ቅድስተ ማርያም ዘ ኮብረ ሓላዊት ሃገረ ኵባ በቲ ኣብ ዓለም ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ ምኽንያት ንዝተፈላለየ ሓደጋ ተቓሊዖም ንዝርከኩ ናጻ ከውጽእን ካብቲ ስቓይ ከናግፎምን እምሕጸን!
ከምዝበሉ ኣፍሊጠን።
ደሴት ኩባን ለብዒ ኮቪድ - 19ን
ቅዱሚ ቁርብ መዓልታት ናይ ኵባ ብጹዓን ጳጳሳት እቲ ካብ ዕለት 19 ክሳብ ዕለት 22 መስከረም 2015 ዓ.ም. ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ኵባ ዘካየድዎ ዓለም ሓቆፍ ሓዋርያዊ መገሻ፥ ዝኽሪ ሓምሻይ ዓመት ምኽንያት ናይ “ስለ እቲ ምብጻሕ ሞሳን ኣብተን መዓልታት ዝተነብረ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ተመክሮታቱ ጸጋ ኮነልና” ዝብል ሓሳብ ኣማእኪሎም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፡ እቲ ምብጻሕን ኣብ ሓዋርያዊ ኣገልግሎትን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኵባዊ ኣእምሮን ህያው ከምዝኾነን ሎሚ እውን እቲ ኣብቲ እዋን ዘመሓላለፍዎ መልእኽትን ምዕዳንን ስልጣናዊ ትምህርቶምን ነታ ኣብታ ሃገር ንእትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ንእተካይዶ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ዘይጽንቐቕ ምንጪ ከምዝኾነ ንምስክር” ከምዝበሉ ክዝከር እንከሎ፡ ኣብዘን መዓልታት እውን ብጹዓን ጳጳሳት ኵባ ህልው ኩነታት ለብዒ ኮቪድ - 19 ጠቒሶም ዘስዕቦ ዘሎ ማሕበራውን ኤኮኖሚያውን ሰብኣውን ጸገም ከቢድ ምዃኑ ከምዘመላኸቱ ቸራዞ ሓቢረን፡ ለብዒ ኮቪድ - 19 ኣብ ኵባ ንኣስታት 120 ዜጋታት ናይ ሞት ምኽንያት ከምዝኾነን ሓሙሽተ ሺሕ እውን ብኾሮና ተህዋስ ከም እተለኽፉ የመላኽታ።


text:
Radio Erena: 26 August 2019
ቀጠር፣ ኣብ ሶማል ዘመናዊ ወደብ ክትሃንጽ ምዃና ኣፍሊጣ።
እታ ሃገር ነዚ ዘፍለጠት፣ ብምክትል ቀዳማይ ሚኒስተርን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢን ሸኽ መሓመድ ቢን ዓብዱልራሕማን ኣል ታኒ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ፣ ዝሓለፈ ሰሙን ናብ ሶማል ድሕሪ ዘካየዶ ምብጻሕ’ዩ።
ሚኒስተር መጓዓዝያን መራኸቢታትን ጃሲም ቢን ሰይፍ ኣል ሱልጣኒን ካልኦት ላዕለዕዎት ሰበ ስልጣንን ዝሓቖፈ ልኡኽ ቀጠር፣ ኣብ ሞቛድሾ ኣብ ዝጸንሐሉ ሓደ መዓልቲ፣ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ሶማል ዓሊ ኻይረን ካልኦት ሰበ ስልጣን እታ ሃገር ብምርኻብ፣ ኣብ ወፍሪ ወደብን መጓዓዝያን መራኸቢታትን ዘተረኮረ ሓያሎ ኣርእስታት ተመያይጦም።
ኣሚር ቀጠር ሸኽ ታሚም ቢን ሓማድ ኣልታኒ ኣቐዲሙ ምስ ፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ዓብደላሂ ፋርማጆ ብዝበጽሕዎ ምርድዳእ መሰረት፣ ንወደብ ሖብያ ናይ ሶማል፣ ብዘመናዊ መልክዕ ንምህናጹ ክጅምር ምዃኑ ሰበ ስልጣን ቀጠር ኣብቲ ናይ ሞቛድሾ ርክብ ገሊጾም።
ወደብ ሖብዮ ናብ ባብ ኤል መንደብ ቅርበት ስለዘለዎ፣ ብዘመናዊን ኣህጉራዊ መለክዒታት ብዘማልእ መልክዕን እንተተሃኒጹ፣ ካብቲ ዞባ ሓሊፉ ብደረጃ ዓለም ዝህልዎ ቆላሕታ ክዓቢ ምዃኑ ልኡኽ ቀጠር ኣብቲ ኣጋጣሚ ጠቒሱ።
ልኡኽ ቀጠር፣ ናብ ሶማል ዝቐንዐ ገዚፍ ፕሮጀክታት ዘቃልዕ ዘሎ፣ “ኣብ ሶማል ዝርከቡ ዕጡቓት ብቀጠር’ዮም ዝድገፍ” ዝብል ክስታት ኣብ ዝውሕዘሉ ዘሎ እዋን’ዩ።
ቀጠር፣ ቅድሚ ምውዳቕ ስርዓት በሺር፣ ኣብ ሱዳን’ውን ተመሳሳሊ መደባት ከምዝነበራ ኣይርሳዕን።
እዛ ሃገር ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ እትገብሮ ዘላ ቁጠባዊን ንግዳውን ምንቅስቓሳት፣ ስዑዲ ዓረብ፣ ሕቡራት ኢማራትን ግብጺን ብኣሉታ’የን ዝርእየኦ።
ብፍላይ ግብጺ፣ ቀጠርን ምስ ቱርኪ ብምሽራኽ፣ ኣብ ዝተፈላለይ ሃገራት ሕውነት እስላም ንዝተባህለ ምንቅስቃሳት ትድግፍ ከምዘላ’ያ ብወግዒ ትወቅስ።
ኤርትራን ጅቡቲን፣ ምስ ስዑዲ ዓረብን ኢማራትን ብምውጋን ምስ ቀጠር ዝነበረን ዝምድና ከዛሕትላ እንከለዋ፣ ሱዳን፣ ሶማልን ኢትዮጵያን ግና፣ ኣብ መንጎ ሃገራት ወሽመት ዓረብ ዘጋጠመ ምክፍፋል፣ ብዘተን ዕርቂን ክፍታሕ ከምዝደልያ ብምርግጋጽ፣ ናይ ዝኾነ ጸግዒ ኣይሓዛን።
=================


text:
ኣብ ግጥማት ኦሎምፒክስ ትሳተፍ ዘላ ሕርይቲ ጋንታ ኣትለታት ስደተኛታት ትማሊ ንፈለማይ ግዜኣ ተዓዋቲት ወርቂ መዳልያ ኮይና።
ስደተኛ ተወላዲ ደሞክራስያዊት ርፑብሊክ ኮንጎ ፖፖለ ሚሰንጋ ኣብ ዓውዲ ግጥም ጁዶ ብምዕዋቱዩ ናይ ፈለማ ተሸላሚ ወርቂ መዳልያ ካብ ኣትለታት ስደተኛታት ብምዃን ኣንጸባራቒ ዓወት ዘመዝገበ።
ፖፖለ ሚሰንጋ ኣብ ዓውዲ ጁዶ ኣንጻር ህንዳዊ ኣቭታር ሲንግ ገጢሙ ብምዕዋቱ ናይ ፈለማ ተሰላሚ ወርቂ መዳልያ ሕርይቲ ጋንታ ስደተኛታት ክኸውን ዝበቕዐ።
ኣብቲ ናይ ኪሎ ግራም ምድብ ዝተገብረ ናይ ጁዶ ቅልስ ዮላንዳ ማቢከን ፖፖለ ሚሰንጋን እዮም ተሳቲፎም ነይሮም።
ይኹንምበር ሚሰንጋ ብምዕዋቱ ወርቂ መዳልያ ክስለም በቒዑ ኣሎ።
ዓሰርተ ኣባላት ዘለዋ ሕርይቲ ጋንታ ኣትለታት ስደተኛታት ንፈለማ ግዜ ኣብ ግጥማት ኦሎምፒክ ት ሳተፍ ምህላዋ ዝፍለጥ ኮይኑ: ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ኣብ እትገብሮ ግጥማት ካብ ኣብ ብራዚል ዝርከቡ ስደተኛታት ዝተፈላለዩ ሃገራትን ካልኦት ኣፍቀርቲ ስፖርትን ውዕውዕ ኣቀባብላን ሞራላዊ ደገፍን እናተዋህባ ትገጥም ዘላ ስፖርታዊት ጋንታ'ያ።
እዛ ሕርይቲ ጋንታ ስደተኛታት ካብ ደቡብ ሱዳን: ሶርያ: ደሞክራስያዊት ርፑብሊክ ኮንጎን ኢትዮጵያን ዝተዋጽኡ ኣትለታት ክህልውዋ እንከለው: ን 60 ሚልዮን ኣብ በበይኑ ቦታታት ዓለም ዝርከቡ ስደተኛታት ትውክል።


text:
ኤርትራዊት ኣሜሪካዊት መንእሰይ ሓበን ግርማ ቀዳመይቲ ምርኣይን ምስማዕን ዝሰአነት ምርቕቲ ሃርቨርድ ዩኒቨሲቲ’ያ። ሎሚ ሓበን አብ ትካል ተሓለቕቲ መሰላት ጉዱአት አካል ጠበቓ ኮይና ትሰርሕ። እቲ ትካል ብፍላይ ምርኣይን ምስማዕን ንዝሰኣኑ ብሐፈሻ ንጉዱአት አካል ንዝኾኑ ናይ ትምህርቲ ዕድል ንክረኽቡ ዝሕለቕን ዝሰርሕን ትካል’ዩ።
ሓበን ምርኣይን ምስማዕን ዝሰኣኑ ዕድል ትምህርቲ ንኽረኽቡ ብዘካየደቶ ጻዕርን ስራሕ አብቲ ቤተ-መንግስቲ ኣሜሪካ(ዋይት ሃውስ) ዘዳለዎ ክብረ በዓል ተረኺባ መደረ ከተሰምዕን ምስ ፕረዝደንት ባራክ ኦባማ ክትራኸብን ዕድል ረኺባ’ያ።
አብ 2013 ዓ.ም.ፈ ዋይት ሃውስ ሻንፕዮን ንለውጢ ብምባል'ውን ንስርሓ አፍልጦ ሂብዋ።ቢቢሲ'ውን ጅግና ብምባል አብ መደብ ደቂ-አንስትዮ አፍሪቃ ረቑሕዋ'ዩ።
ሓበን ንናይ ሂወት ታሪኻን ተመክሮአን ዓወታታን ብኸምዚ ዝስዕብ ገሊጻ'ላ።
ምሉእ ትሕዝቶ ቃለ-መጠይቕ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ጠርነፍቲ መንእሰያት
ጠርነፍቲ መንእሰያት ኩፉት ኡ ን መንእሰያት ካብ 13-23 ዕድሚኣኦም።
ኩሎም ሰራሕተኛታት ዕቃበታት ኣለዎም ኪትበጽሑና ተደሊኩም ብነጻ ዩ ብጽሑና።
ኣብ ጠርነፍቲ መንእሰያት ጸገም ናይ ጸወታዊ ርክብ፣ጥዕና ወይ ዚምዲና ሓገዛት ትረኪብ።
ኣብ ጠርነፍቲ መንእሰያት ከም ኣለይቲ ኮልዑ፣ነርሳት፣ሓካይም ወይ ኣማኸርቲ ይሰርሑ።
ንስኻ ትራኸብ ምስ ተርነፍቲ መንሰያት ብ ቁጽሪ ተለፎን ወይ ወይ ብምምጻእ ናብ ጠርናፍቲ መንሰያት ወይ ብ 1177 Vårdguidens e-tjänster።
ብተወሳኺ ክትበጽሓና ትኽእል ንስኻ ናብ ጥርነፍቲ መንእሰያት ወብሳይት ኣቡ ትረኪብ መልሲ ናይ ዚተፈላለዩ ህቶታት ብ ዝተፈላለ ቃንቃታት - UMO:SE
ተወሳኺ ሌንካር
ፋርማሲ/ቤትመድሃኒት
መድሃኒት ኣብ ፋርማሲ ኢኻ እትዕድጎ። ገለ መድሃኒታት ካብ ሓኪምካ ፕረስክሪፕሽን የድልዮ። እቶም ኣብ ፋርማሲ ዚሰርሑ ብዛዕባ ሕማምን ኣፋውስን ብዙሕ ይፈልጡ እዮም። ንሓያሎ ሕቶታትካ ኪምልሹ ይኽእሉ እዮም። ኣብቲ ፋርማሲ ንእተፈላዩ ሕማማት ዚምልከቱ ብሮሹራትውን ይርከብ እዩ።


text:
ግርማይ ዮውሃንስ* ወርሒ መስከረም ኣብ ታሪኽ ኤርትራ ብሰንኪ እቲ ስርዓት ኣብ ልዕሊ’ተን ልሳናት ህዝቢ ዝዀና ናጻ ናይ ብሕቲ ጋዜጣታትን ጋዜጠኛታተንን ከምኡ ድማ ኣብ ልዕሊ ፍትሕን መሰልን ዝሓተቱ ኣባላት ባይቶን ዝወሰዶ ዓፋኒ ስጕምቲ ከም ጸላም ወርሒ ካብ ትጽብጸብ ነዊሕ ግዜ ኰይኑ ኣሎ። ድሮ ድማ 20 ዓመታት ሓሊፎም ኣለዉ። ኣብ ውሽጢ እዚ 20 ዓመታት ’ዚ ከኣ ገለኦም […]
Category: blog
Björn Tunbäck* “Yesterday was a sad day for me and many Eritrean journalists. We lost a hero, a fighter, a fighter for the freedom of the press. A man who founded a newspaper to fight for justice, a man who was never afraid to express his views, a man who was a voice for the […]
ብቴድሮስ ኣብርሃም ጸጋይ* ኣብ መዓልቲ ብውሕዱ ሓደ ግዜ፡ ሓደስቲ ሓበሬታታት እንተለው ንምክትታል ውሱናት መርበባት ዩትዩብ ሃሰስ ምባል ልማድ ኣሎኒ። ኣብ መንጐ’ዚ ስእሊ መስራቲን ኣሰናዳኢን ጋዜጣ ሰቲት ነበር ኣሮን ብርሃነ ተዓዘብኩ’ሞ ንሱ ዝገበሮ ቃለ-ምልልስ’ዩ ዝኸውን ኢለ ክሓልፎ ምስ በልኩ ግን መርድእ ምዃኑ ተገንዘብኩ። ኣእምሮይ ነቲ ዜና ንምቕባሉ ደኣ ይሓንግድ እምበር፡ እቲ ዜና ብቴለቪዥን ኣሰና ዝተዳለወ ምዃኑ […]
ነፍሰ-ሄር ኣቶ ኣሮን ብርሃነ ካብቶም ሓምሽተ ኣሕዋቱን ክልተ ኣሓቱን መበል ራብዓይ ኰይኑ፡ ብ 06 ጥቅምቲ 1969 ኣብ ኣስመራ ተወልደ። እቶም ሰለስተ ኣሕዋቱ ኣብ ቃልሲ ንሓርነት ኤርትራ ዝተሰውኡ ኣሮን፡ ኣብ ኣዝዩ ንኡስ ዕድመ – ወዲ 09 ዓመት ኣብ ዝኣኸለሉ’ዩ፡ ኣብ ወርሒ ሕዳር 1978 ናብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ዝተጸንበረ፣ ብኡ ንብኡ ኸኣ ናብ ቤት ትምህርቲ ሰውራ […]
ኣብርሃም ተስፋልኡል* ምስ ኣሮን ብርሃነ፡ ንመጨረሽታ ግዜ፡ ብ30 መጋቢት ኢና ተጸሓሒፍና። ንምድላው ፍልይቲ ሕታም ዝኽሪ ብሕታውያን ጋዜጣታት ኣብ ዝተኣኻኸበት ጉጅለ፡ ብዛዕባ ሞት ጋዜጠኛ ሚልኪያስ ምሕረትኣብ ኣመልኪቱ ዝጸሓፎ’ዩ ነይሩ እቲ ጉዳይ። “እታ ናይ እንግሊዘኛ ንኮሚተ ንድሕነት ጋዜጠኛታት (CPJ) ኢለ ዘዳለኹዋ’ያ ነይራ፣ ኣየሕተሙዋን፣ ዳሕራይ ብትግርኛ ተርጒመያ፡” ኢሉ ኣብታ ናይ መጨረሽታ መልእኽቱ። ልዕል ኢሉ፡ ኣብታ ባዕሉ ኣሮን […]
ሃብተኣብ የማነ* ሚያዝያ 2 2021 ልዕሊ’ታ ወለዱ ዘውጽእሉ ሚልኪያስ እትበሃል ወግዓዊት ስሙ፣ ዝያዳ ብብዙሕ ሰብ ዝፍለጠሉ ስም “ማስተሬ” ገለ መቕርብ ድማ “ኣቡዬ” እቶም ሰብ ውሻጠ ድማ “ኣተሽም” ተባሂሉ ኢዩ ዝጽዋዕ። እተን ክልተ ቀዳሞት ናይ ቅብጥሮት እታ ዳሕረወይቲ ድማ በታ ኣብታ ንሱ ከም ዋና-ኣሰናዳኢ ኰይኑ ዝመርሓ ጋዜጣ ቀስተ–ደበና ኣብ ዓምዲ ፖለቲካ ዝጥቀመላ ዝነበረ ናይ ብርዒ ስሙ’የን። […]
ኣኸደር ኣሕመዲን* መጋቢት 26 2021 ቅድሚ ገለ ዓመታት ኣብ ኣስመራ መበገሲኡ ዘይፍለጥ ‘ሚልኪያስ ሞይቱ’ ዝብል ወረ ይነፍስ ስለዝነበረ፡ እቲ ስንባደን ጓህን ሽዑ ተመቒሉለይ ይኸውን እዩ። እዚ ናይ ሕጂ ዜና ዕረፍቲ ግን ርግጽ መዋእል-ዕረፍቲ ናይታ ዘየስተርሓየት ነብሱ ብምዃኑ ክመርር። ሚልኪያስ፡ ሓደ ካብቶም ንመሰል ናጽነት ምግላጽ ሓሳባት [ኣብ ኤርትራ] ደው ዝበሉ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ናጽነቱ ብግብሪ ከረጋገጽ ዝተቓለሰ፡ […]
Response to COVID-19 and One Day Eritrea series 6 ኣኽበረት መሓሪ Dec. 1, 2020 ካብ ገዛይ ኣርሒቐ ተጓዒዘ እፈልጥ ኣይነበርኩን። ካብ ኣስመራ ናብ ከረን ዝተጓዓዝኩዋ እታ ዝነውሐት ነበረት – 91 ኪሎሜትር። ክልተ መዓልቲ ዝወሰደ ጕዕዞና ናብ ሳዋ ድማ ኣብ ህይወተይ ዝነውሐ መንገዲ ኰነ። ናብ መዕለቢና ክንበጽሕ ቀሪብና እናበልና ኣብ ከባቢ ኬሩ ውሕጅ ስለ ዝዓገተና ኢና […]
Response to COVID-19 and One Day Eritrea series 5 ሳባ ኪዳነ Nov. 27, 2020 25 መጋቢት 2020 ፓሪስ – ፈረንሳ ቫይረስ ኮሮና ኣብ ዘስፋሕፍሓሉ ዝነበረ ፈለማ ኣዋርሕ እየ ተለኺፈ። ናይ ስምዒት ህዋሳተይ ርሒቖሙኒ ኣለዉ፣ ብፍላይ ምሽታትን ምስትምቓርን። እዚ ንዅለንትናይ ጋሻ ዝዀነ ናይ ባዶሽ ስምዒት’ዚ ንማንም ዘመኒ ኣይኰነን። ሎሚ ንግሆ ጥሜት ተሰሚዑኒ ምብርባረይ ከም ዓቢ ዕድል […]


text:
ፕረዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ድሕሪ ኮቪድ19 ምሕማሞምን ዶክተሮም ንካልኦት ነቲ ሕማም ኣየመሓላልፉን ምስ ተባህሉንን ናብ ወፍሪ ምርጫ ክዋፈሩ እዚ ቀዳማይ ሰሙኖም እዩ።ሰለስተ ሰሙናት ኣብ ዝተረፎ ምርጫ ፕረ. ትራምፕን ፕረዚዳንታዊ ሕፁይ ዴሞክራት ጆ ባይደንን ደገፍቶም ንምሕያል ኣብተን ወሰንቲ ዝኾና ክፍለ ግዝኣታት ክዋፈሩ እዮም።
ናይ ምርጫ ዕለት ኣብ ዝቀራረበሉ ዘሎ ደገፍቲ ካብ ፍሎሪዳ ክሳብ ኦሃዮ ኣብ ዙሪያ ሕፁያቶም ይተኣኻኸቡ ኣለው።ከቢድ ውድድር ኣብ ዝካየደላ ፍሎሪዳ ፕረዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ድሕሪ ብኮቪድ -19 ምሕማሞም ኣብ ዘካይድዎ ወፍሪ ዝሳተፉ ሰባት ሙቐቶም እናተዓቀኑ ይኣትው።
"ብወግዒ ወፍሪ ምርጫ ንምክያድ ናብ ክፍለ ግዝኣተይ ፍሎሪዳ ምምፅአይ ደስ ኢሉኒ ኣሎ’’ ዝበሉ ፕረዚዳንት ትራምፕ ብግብሪን ብቃላትን ትራምፕ ካብ ኮቪድ-19 ምሕዋዮም ገሊፆም ኣለው።ነፃ ምዃኖም፣ሓይሊ ይስምዖም ከምዘሎን ኣብ ሰውነቶም መከላኸሊ ናይቲ ቫይረስ ከምዘማዕበሉን ይገልፁ።
ካብ ኮቪድ 19 ዝከላኸል ኣብ ሰውነት ከምዝምዕብል እቲ ሳይንስ ገና ንፁር ኣይኮነን።
ካብ ናይ ትራምፕ ፍሎሪዳ ብዝተፈለየ ኣብ ኦሃዮ ንዝተኣከቡ ደገፍቶም ዝተዛረቡ ባይደን "ትራምፕ ብኮቪድ ሓሚሞም እውን ነቲ ሕማሞም ብዝግባእ ኣይሓዙዎ" ክብሉ ነቒፎም።
ባይደን "ምሕማሙ ብምርመራ ካብ ዝንገሮ ዘርኣዮ ዘይግዱስን ዘይምኽኑይን ባህሪ እዩ።ዶናልድ ትራምፕ ፕረዚዳንት ኮይኑ እንተቐፂሉ ዝገደደ ዘይግደስ ኮይኑ እዩ ክቕፅል’’ ኢሎም ።
ትራምፕ ኣብ 2016 ኣብ ፍሎሪዳ ስዒሮም ነይሮም፤ ኣብ 2020 ግን ኣብ ውድድር ኣትያ ትርከብ። ብመሰረት ዳሕረዋይ ኣሃዛዊ መዐቀኒ ርእይቶ ህዝቢ ባይደን ንትራምፕ ብፀቢብ ይመርሑዎም ኣለው።ፍሎሪዳ ንኽልቲኦም ተወዳደርቲ ወሳኒት ክፍለ ግዝኣት እያ።


text:
ERi-TV, Eritrea: ጉዳይ ኣብ ዘተ፡ ዕላል ምስ ምኽትል ኣቦ መንበር ኣቶ ፍስሃየ ተስፋሚካኤል ብዛዕባ ንጥፈታት ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኩላን ኩናት ኤርትራ (ሃማሓስኩኤ) Interview with vice chairman Mr...
Category - Guday ab Zete (ጉዳይ ኣብ ዘተ)
ERi-TV ጉዳይ ኣብ ዘተ
ERi-TV, Eritrea – ዘተ ምስ ሓረስታይ ወ/ሮ ኣብርሀት ህብተገርግሽ ብዛዕባ ቃንጢሻ
ERi-TV, Eritrea – ጉዳይ ኣብ ዘተ፡ ዘተ ምስ ኣቶ ክፍሎም ሚኪኤል ብዛዕባ ድጅታዊ ቤት ንባብ ኣብ ኤርትራ (Rerun)
ERi-TV, Eritrea – ጉዳይ ኣብ ዘተ፡ ዘተ ምስ ኣቶ ክፍሎም ሚኪኤል ብዛዕባ ድጅታዊ ቤት ንባብ ኣብ ኤርትራ
Interview with Mr. Kiflom Michael director of Eritrean Digital Library
ERi-TV, Eritrea – ጉዳይ ኣብ ዘተ፡ ዘተ ብዛዕባ እቲ ኣብ ህንዲ ዝተቃነዕ ዋዕላ ሕቡራት ሃገራት ምብካት ምድረበዳነት
ERi-TV, Eritrea – ጉዳይ ኣብ ዘተ፡ ዘተ ብዛዕባ እቲ 2 – 3 መስከረም ኣብ ኒው ደሊ፡ ህንዲ ዝተቃነዕ ዋዕላ ሕቡራት ሃገራት ምብካት ምድረበዳነት Guday Ab Zete: discussion on the UN...
ERi-TV ጉዳይ ኣብ ዘተ: ዘተ ምስ ኣቶ የማነ ገብረኣብ፡ ውዳበን ተሳትፎን ኣበርክቶን ኣብ ኩለንተንዊ ንጥፈታት ህገር
ERi-TV ጉዳይ ኣብ ዘተ: ዘተ ምስ ኣቶ የማነ ገብረኣብ፡ ውዳበን ተሳትፎን ኣበርክቶን ኣብ ኩለንተንዊ ንጥፈታት ህገር.
ERi-TV ጉዳይ ኣብ ዘተ: Remarkable Improvements on Transportation and Communication Services
ERi-TV ጉዳይ ኣብ ዘተ: Remarkable Improvements on Transportation and Communication Services – ገስጋስ ምንስትሪ መጓዓዝያን መራኸብታትን.


text:
እንታይ ይምህረና መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ መላአኽቲ
ብቢንያም ዮሃንስ
(ራብዓይ ክፋል)
7.ሞት መላአኽቲ
ብዛዕባ መለኣኽቲ ይሞቱ ዶ? እንተልኻ ልኽዕ ከምቲ ናይ ወዲ ሰብ
ይውለድ፡ ይዕቢ፡ ይመውት፡ አብ ሰራዊት ሰማይ (መለኣኽቲ )ግና ፍሉይ ዝገብሮ ከምኡ ኣይኾንን ምክንያቱ
ሉቃስ 20፥35-36
“እቶም ነታ ዓለም እቲኣን ንትንሳኢ ምውትታን ንምርካብ ዚበቅዑ ግና ውሉድ ትንሳኤ ብምካኖም
ውሉድ ኣምላኽ እዮም። ከም መላአኸቲ ስለ ዝኾኑ’ውን ድሕርዚ ክመቱ ኣይከነሎምን እዩ።”
ተወሳኪ
ኣብቲ ናይ መወዳእታ ዘመንውን እንተ ኾነ ኣይልወጡን እዮም። እቶም ምስ ሰይጣን ዝተርደርበዩ መላእኽትን ሰይጣንን ሓዊስካ ድማ
ከምታ ሓንሳብ ዝተፈጠሩላ ኣብ ናይ ዘለአለም ሓዊ ይድርበዮ።
ማቴዎስ 25፥41 “ከምዚ ይብሎም ኣቱም ርጉማት ካባይ ርሓቁ ናብቲ ንሰይጣንን መላአኽቱን እተዳለወ ናይ ዘለኣለም ሓዊ።
ተወሳኪ ጥቅሲ
ራእይ የሃንስ 20፥10
8.መውስቦ (ምትእትታው)መላአኽቲ
ምክንያት መውስቦ ምፍራይ ምብዛሕ እዩ። መውስቦ ብእግዚኣብሄር ንስብ ዝተውሃበ
ብቅዱስ መንገዲ ክግበር ዝተውሃበ ፍቃድ እዩ። ንሰራዊት ሰማይ (መላአኽቲ) ግና ከምዚ ይብለና
ማቴዎስ 22፥30
የሱስ ከምዚ በሎም ኣብ ትንሳኤሲ፡ ከም መላአኽቲ ኣምላኽ አብ ሰማይ እዮም እምበር ኣየእትዉን ኣይተኣታተዉን።
9.ብልዒ(መግቢ)መላአኽቲ
መዝሙር ዳዊት 78፥25
ሰብ ናይ መላአኽቲ እንጌራ በልዔ፡ ንምሉእ ጽጋብ ዚኸውን መግቢ ሰደደሎም።
10.ፍሉይ ቛንቛ ወይ ኣንደበት (unique language)
ንኣምላኽ ዝጨንቆ ነገር የለን ንሱ ፈጣሪ ወሃብን ስለ ዝኾነ ናይ ዋንነት፡ ምልኺ፡ ሓላፍነት፡ ስልጣን አለዎ።
እግዚኣብሄር ንስብ ክዛረቦ እንተ ደልዩ በቲ ሰብ ብዝርድኦ ቛንቛ ብመላአኽቲ ብዝደለዮ ይሰደልኻ ይዛረበኻ ምክንያቱ እግዚኣብሄር መስተንክር ስለ ዝኾነ።
ስለ’ዚ ድማ
1ቆሮንቶስ 13፥1
” ቛንቛ ሰብን መላአኽትን እንተ ዝዛረብ……..ምኾንኩ”።
ራእይ የሃንስ 19፥6-7
ከም ድምጺ ብዙሕ ሰብን ከም ደሃይ ብዙሕ ማያትን ብርቱዕ ነጎዳታትን ዝበለ ከአ እቲ ኹሉ ዝኽእል
እግዚኣብሄር ኣምላኽና ነጊሱ እዩ እሞ ሃሌሉያ መርዓ እቲ ገንሸል በጺሑ መርዓቱውን ተዳልያ እያ እሞ
ንተሓጎስ ባህ ድማ ይበለና ንእኡውን ክብሪ ንሃብ ኪብሉ ከሎ ሰማዕኩ”።
ተወሳኪ ጥቅሲ
ቆሮንቶስ 14፥10-11, ግብሪ ሃዋርያት 2፥4-12
ራእይ የሃንስ10፥3, 5፥5,11:15
11.ኣምልኾን ስግደትን
ኣምልኾን ስግደት ካልእን ናይ ትሕትና፡ ኣክብሮት፡ ብዓላት ……ወዘተ ዝብሃሉ፡ ኣብ ቕድሚ እግዚኣብሄር እንታይ ይመስል ወይ እንታይ ሳዕቤን የከትለልና
ብመሰረት ቃል ኣምላኽ ሕጊ ኣምላኽን ትእዛዝን ምፍራስ እዩ። ስለዚ ዘዳግም 4፥19 “ጸሓይን ወርሕን ከዋኽብትን ኩሎም ሰራዊት ሰማያት (መላአኽቲ) ርኢኻ ኣዒንትኻ ንሰምይ ከይተልዕል እሞ ነቶም
እግዚኣብሄር ኣምላኽካ ኣብ ትሕቲ ሰማይ ንዘለዉ ኹሎም ህዝብታት ዝመቐሎም ናብ ምስጋዶምን ምግልጋሎምን ከይትስሐብ ተሓሎ”።
ዘዳግም 17፥3 “ከይዶም ከኣ ንዘይኣዘዝክዎም ኻልኦት ኣማልኽቲ ንጽሓይ ወይ ንወርሒ ወይ ንኹሎም ሰራዊት ሰማይ (መላአኽቲ) እንተ ኣምለኽዎምን እንተ ሰገዱሎምን”።
ቆሎሴ 2፥18 “ሓደ እኻ ትሕትና ብዝመስልን ብስግደት ንመላእኽቲን ገይሩ ንሰብ ዘይረአዮ ነገር እናተሓወሰ በእምሮ ስጋኡ ብኸምኡ ዚንፋሕ ነቲ ዓስቢ ዓወት ኣይዘርፍኩም”።
ተወሳኪ ጥቅሲ
ራእይ የሃንስ 19፥10,22፥8-9
ይቅጽል………


text:
ብ ዘርኣይ ሰሎሞን፡
ተጻብኦታት ኣብ ልዕሊ ኤርትራዊ ሃገራዊ ክውንንውትን፡ ሃገራዊ ሓርበኛዊ ሉኡላዊ መንነትን፡ ቀጻሊ ኢዩ ዘሎ። ሰንሰለታት ናይ`ቲ ውሽጣውን ግዳማውን ተጻብኦታት ግን፡ ንህዝብን ሃገርን ኤርትራ፡ ካብ`ቲ ክበጽሖ ዝደሊ ሽቶን ዕላማን ክዓግት ዝኽእል፡ ግዙፍ ይኹን ደቂቕ በሕየ ዝብል ረቂቕ ሓይሊ ግን፡ ተሰኒፉ ክርኽሞሽ እንተዘይኮይኑ፡ ስድሪ`ውን ትኹን ነቲ ኤርትራዊ ሃገራዊ ሓርበኛነት ከዳኽምሲ ይትረፍ፡ ካብ ምረሻ ጉዕዞኡ ከሰናኽል ዝኽእል፡ ናይ ቀረባ ይኹን ናይ ርሑቕ ሓይሊ፡ ነቲ ዛጊት ኪኖ ምብርካኽ ከጋጥሞ ዝኽእል ዘይተርፍ ዕድል፡ ተደቢሩ ስዩም ጥራይ ኢዩ። Continue reading ኣብ ብርሃን ኮይኑ: ጸልማት ፈጢሩ ዝሕባእ ተጻባኢ: ካብ ዓይኒ ንስሪ ከምልጥ ተኽእሎ የብሉን! (2ይ ክፋል) →
ክብሮም ዳፍላ መን ኢዩ? መበገሲ ዕምላዓኡ ኸ እንታይ ኢዩ?
ብ ዘርኣይ ሰሎሞን፡
ተጻብኦታት ኣብ ልዕሊ ኤርትራዊ ሃገራዊ ክውንንውትን፡ ሃገራዊ ሓርበኛዊ ሉኡላዊ መንነትን፡ ቀጻሊ ኢዩ ዘሎ። ሰንሰለታት ናይ`ቲ ውሽጣውን ግዳማውን ተጻብኦታት ግን፡ ንህዝብን ሃገርን ኤርትራ፡ ካብ`ቲ ክበጽሖ ዝደሊ ሽቶን ዕላማን ክዓግት ዝኽእል፡ ግዙፍ ይኹን ደቂቕ በሕየ ዝብል ረቂቕ ሓይሊ ግን፡ ተሰኒፉ ክርኽሞሽ እንተዘይኮይኑ፡ ስድሪ`ውን ትኹን ነቲ ኤርትራዊ ሃገራዊ ሓርበኛነት ከዳኽምሲ ይትረፍ፡ ካብ ምረሻ ጉዕዞኡ ከሰናኽል ዝኽእል፡ ናይ ቀረባ ይኹን ናይ ርሑቕ ሓይሊ፡ ነቲ ዛጊት ኪኖ ምብርካኽ ከጋጥሞ ዝኽእል ዘይተርፍ ዕድል፡ ተደቢሩ ስዩም ጥራይ ኢዩ። Continue reading ኣብ ብርሃን ኮይኑ ጸልማት ፈጢሩ ዝሕባእ ተጻባኢ : ካብ ዓይኒ ንስሪ ከምልጥ ተኽእሎ የብሉን! →


text:
ስራሕ ምርካብ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 24 6 2020
ስራሕ፡ ብብዙሕ ዝተፈላለዩ ኣገባባት ክትደሊ ትኽእል ኢኻ።
- ኣብ ናይ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ መርበብ ሓበሬታ ዝርከብ መወዓውዒ ክፉት ናይ ስራሕ ቦታ (Platsbanken) ክትበጽሕን ብመንገዲ መወዓውዒ ናይ ክፉት ናይ ስራሕ ቦታ ስራሕ ክትደልን ትኽእል ኢኻ።
- ምስ ትካል ምምልማል ሰራሕተኛታት ርክብ ክትገብር ትኽእል ኢኻ። ሓደ ትካል ምምልማል ሰራሕተኛታት ንዝተፈላለያ ትካላት ሰራሕተኛታት የካሪ።
- ምስ ትካል ምቝጻር ሰራሕተኛታት ርክብ ክትገብር ትኽእል ኢኻ። ሓደ ትካል ምቝጻር ሰራሕተኛታት፡ ሓድሽ ሰራሕተኛ ክቘጽራ ንዝደልያ ትካላት ሰብ ይረኽበለን።
- ኣብ ጋዜጣታት ወይ ኣብ ኢንተርነት ንዝወጽእ ምልክታ መልሲ ክትህበሉ ትኽእል።
- ምስ ሓደ ወሃብ ስራሕ ርክብ ክትገብር ትኽእል።
- ንትፈልጦም ሰባት ክትሓትት ትኽእል።
ሞያታት ኣብ ሽወደን
ኣየናይ ሞያ ከም ዝሰማምዓካ ወይ እቲ ናትካ ሞያ ኣብ ሽወደን እንታይ ኣገዳስነት ከም ዘለዎ ርግጸኛ እንተ ዘይኴንካ፡ ካብ ኣገልግሎት ሂታ ይርከን (Hitta yrken) ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ሂታ ይርከን (Hitta yrken) ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ዘማዕበልዎ ሓደ ኣሃዛዊ መሳርሒ እዩ።
ኣብ ኣገልግሎት ሂታ ይርከን (Hitta yrken) ብዛዕባ እዚ ዝስዕብ ሓበሬታ ኣሎ፤
- ትርጕም ናይ ዝተፈላለዩ ሞያታት
- ኣብ ውሽጢ ሓደ ፍሉይ ሞያ፡ ስራሕ ናይ ምርካብ ዘሎ ዕድል ክሳብ ክንደይ ዓቢይ ምኳኑ።
- ኣብ ውሽጢ ዝተፈላለዩ ሞያታት ስራሕ ንምርካብ ኣየናይ ትምህርትን ተሞኩሮን ክህልወካ ከም ዘለዎ።
ንመብዛሕትኦም እቶም ሞያታት ዝገልጹ ፊልምታት እውን ኣሎዉ።
ሂታ ይርከን (Hitta yrken) ናብ ብዙሓት ዝተፈላለዩ ቋንቋታት ብቕጽበት ናይ መተርጐሚ መሳርሒ ኣለዎ።


text:
ሻዱሻይ ክፋል (ሓፈሻዊ ምኽሪ ኣብ ልዕሊ ንጽህና) ወዲ ፍቕሪ ዝሕዞ ብዓይኒ እዩ ክበሃል እንከሎ፣ ኣዋልድ ዓይነን ጽብቕ ኣክዳድናን መልክዕን ክርኣይ የብሉን ማለት ከም ዘይኰነ ክንርዳኣእ ይግባእ። ስለዚ ሰብኡት ካብ ናይ እግሪ ካልሲ ጀሚሮም ክዳኖምን ኣካላቶምን ብንጽህና ክሕልውዎ ይግባእ። ጸግሮም ከስተኻክሉ ጭሕሞም ክላጸዩ ኣስናኖም ብንጽህና ክሕልዉ ይግባእ። ሓደ ሓደ ሰብኡት ጭሕሞም ኣንዊሖም ክኸዱ ከለዉ ናይ ኣንስቶም ስምዒት ከም ዝጐድኡ ኣይርድኦምን
ዉሕስነት ሓዳር 5ይ ክፋል
ኩራ (ካብ ዝሓለፈ ዝቐጸለ) ዕላልን ጸወታን ምኽርን ንምህናጽ መጻምድትኻ ኣብ መንጐ ሰብኣይን ሰበይትን ዝግበር ናይ ዝርርብ ወይ ኰምኒኬሽን ኣምር ብዝተፈላለየ መንገዲ ክግለጽ ይኽእል እዩ። ሰብ ሓዳር ብዘረባ፣ ብጸወታ፣ ብምክሪ ጌሮም ሓሳብ ንሓሳብ ብምልውዋጥ ስሚዒታቶም ክገላለጹ ይኽእሉ እዮም። ኩሉ ግና
ውሕስነት ሓዳር 3ይ ክፋል
ናይ ምዝርራብ ወይ ኰምኒኬሽን ጸገም ! ኣብ ሓደ ዙርያ ዝተኣከቡ ዓበይቲ ይኹኑ ንኣሽቱ ንሓድሕዶም ብሓሳብን ብቓልን ዘይምስምምዖም ሓደ ክፍታሕ ዘይክእል ሕንቅልቅሊተይ ይምሰለና እምበር ብጠበብቲ ናይ ስነ ፍልጠት ምሁራት ግና ሓደ ጸገም ከም ዘሎ ከስተብህሉሉ ጀሚሮም ኣለዉ። ናይዚ ጸገም ድማ ይብሉ
ውሕስነት ሓዳር 1ይ ክፋል
መእተዊ ብዙሓት ናይ ሕብረተሰብና ምሁራትን ጠቢባንን፣ መርዓ ኣብ ትርጉም ዘይብሉን ዘይጠቅምን ደረጃ ከም ዝበጸሐ እዮም ዝዛረቡ። እቲ ምኽንያት እንታይ እዩ እንተ ተባህለ ብዙሓት ሰባት ተመርዕዮም ኣብ ሓዳር ክንዲ ዝጸንዑ ዝፋትሑ ይበዝሑ ስለ ዘለዉ ንምንታይ መርዓ ኣድለየ ዝብል ሕቶ ኣብ ኣእምሮ
ውሕስነት ሓዳር ራብዓይ ክፋል
ራብዓይ ክፋል ኩራ ኩራ ኣብ መንጐ ናይ ሓዳር መጻምድቲ ኣትዩ ንዘሎ ናይ ምዝርራብ ወይ ኰምኒኬሽን መስመር ካብ ዘበላሽዉ እቲ ቀንድን ዋና ምኽንያት እዩ። ኩራ ብሓጺሩ ክንገልጾ ከሎና እቲ ዝሓሰብናዮ ዓላማ ኣብ ግብሪ ስለ ዘይዋዓለ ኣብ ውሽጥና ዝስምዓና ናይ ሕነ ምፍዳይ ስሚዒት ኢልና ክንገልጾ ይከኣል እዩ።
ዉሕስነት ሓዳር 2ይ ክፋል
ናይ ሓደ ጊዜ ዕድል! ቃል አምላኽ ከም ዝሕብረና ናይ ሰብ ዕድመ አብዛ ምድሪ ሱሳ ወይ ሰበዓ ተበዝሐ ድማ ሰማንያ ምዃኑ እዩ ዝነግረና:: ናይ ሰብ ምድራዊ ዕድመ ዘመኑ ምስቲ አብቲ ሰመያዊ ናይ አምላኽ መንግሰቲ ዝነብሮ ዘመን ክወዳደረ እንከሎ ብፍጽም ክነጻጸር አይክእልን እዩ::ብሓጺሩ ጊዚያውን
ቤትኩም ቤት ማርያምን ማርታን ይኹን
ኣብዚ ዓለማውነትን ምግያጽን ዝበዝሖ ዓለም ንኣምላኽ ተገዚእካን ንዕኡ ፈሪሕካ ምኻድ ከመይ ዓወት ይመስለኩም። ብፍላይ ከኣ ኣብዚ ንቤተሰብ ዝፈታተንን ዘፍርስን ዘመን ንኣምላኽ ማእከላይ ዓዲ ቤትካ ጌርካ ኣብኡ ኣሚንካን ተጸጊዕካን ምጉዓዝ ናይ ዓወት እቲ ዝበለጸ ዓወት እዩ። ሎሚ ፋይላት ቤት ፍርዲ ብዛዕባ ጉዳይ


text:
ናይ እምነት ቃል ትምህርቲ ብዘይምጥርጣር ዘይመጽሓፍ ቅዱሳዊ እዩ፥ ናይ ሓደ ሃይማኖት ወገን ኣይኮነን ወግዓዊ ማሕበር ውን የብሉን ። እዚ ምንቅስቓስ ኣብ ክንደኡ ግን ፍሉጣት ብዝኾኑ ፓስተራት ከም ኬነዝ ሃገን፥ቤን ሂን፥ ኬነዝ ኮፕላንድ ፥ፖልን ጃን ክሮች ፥ፍረድ ፕራይስን በዚኦም ብኣዚዩ ብዙሕ ዝተጸለወ እዩ።
ፍሉይ ምልክታት እቶም ናይ ሓቂ ዓየይቲ (The Unique Marks of the true Servants of God)
እቶም ናይ ሓቂ ናይ ክርስቶስ ዓየይቲ ፍሉይ ምልክታት ኣለዎም።
⦁ ቀዳማይ) ነቲ ምሉእ ምኽሪ ኣምላኽ እዮም ዝምህሩ።
''ኲሉ ምኽሪ ኣምላኽ ነገርኩኹም እምበር፡ ዘትረፍኩልኩም የብለይን እሞ፡ ካብ ደም ኲልኻትኩም ንጹህ ምዃነይ ሎሚ መዓልቲ እምስክረልኩም ኣሎኹ።''/Acts 20:26-27/26 Therefore, I
ምህሮ “ዘይንቡር ምብጃው ክርስቶስ”
“እቲ ሕያዋይ ጓሳ ኣነ እየ። እቲ ሕያዋይ ጓሳ ህይወቱ በጃ ኣባጊዑ የሕልፋ። ከምቲ ኣቦ ንኣይ ዚፈልጠኒ፥ ኣነዉን ነቦ እፈልጦ እየ። ንነፍሰይ
እቲ ቅዱስ መጽሓፍ እንታይ ይብል? ዘመናውያን መማህራንከ እንታይ ይብሉ? ንስኻ ኣንታ ሰማዒኸ ንመኖም ትሓሪ?
እቲ ቅዱስ መጽሓፍ እንታይ ይብል? ዘመናውያን መማህራንከ እንታይ ይብሉ? ንስኻ ኣንታ ሰማዒኸ ንመኖም ትሓሪ?
ኣብ መጋቢት 12, 2017, ኣብቲ ናይ ሰንበት ናይ ትምህርቲ ክፍለ ጊዜ ከም ዝገለጽኩዎ፡ እዞም ዘመናውያን መማህራን፡ብፍላይ ከኣ ''ምንቅስቃስ እምነት'' ኢና በሃልቲ፡ እቶም ኣምላኽ ኣብ ዘፍጥረት ምዕራፍ
ምህሮ “ዘይንቡር ምብጃው ክርስቶስ”
“እቲ ሕያዋይ ጓሳ ኣነ እየ። እቲ ሕያዋይ ጓሳ ህይወቱ በጃ ኣባጊዑ የሕልፋ። ከምቲ ኣቦ ንኣይ ዚፈልጠኒ፥ ኣነዉን ነቦ እፈልጦ እየ። ንነፍሰይ ከኣ በጃ እተን ኣባጊዕ ኤሕልፋ። ኣነ ንነፍሰይ በጃ ኽሕልፋ መሊሰዉን ክወስዳ እየ እሞ፥ ስለዚ ኣቦ የፍቅረኒ እዩ። በዓለይ እየ በጃ ዘሕልፋ እምበር ካባይ ዝወስዳስ
ህጹጽ ጻውዒት ምሕጽንታ፡ ወገን ሓቂ ንዝዀና ንናይ ኤርትራ ወንጌላውያን ማሕበራት ኩላተንን መራሕተንን
ኣቀዲመ ሰላም ኣምላኽን ጸጋ መድሓኒና የሱስ ክርስቶስን ንኹላህኩም ቅዱሳን ይኹን ይብል!
ኣቅደም ኣቢለ ኣብ ትሕቲ እዛ ሕጂ ዘቅርባ ዘለኹ መልእኽቲ ፖስት ዝገበርኩዋ ናይ ''ኢትዮጵያ ውያን ወንጌላውያን ኣብያተክርስትያናት'' ንናይ ሓቂ ትምህርትን ንናይ ሓሶት ትምህርትን ንዘለዎም መርገጽ ኣብ ወርሒ መጋቢት22
ዘፍጥረት ምዕራፍ ሓደን ክልተን
መጽሓፍ ቅዱስ ብዓቢዪ መጠንቀቅታ ካብ ዝምህሮን ካብ ዝእዝዞን ሓደ፡ ኪንዮው እቲ ጽሑፍ ኣይትኪዱ፣ ናብ ቃሉ ኣይትወስኹ፣ ካብ ቃሉ ኣይተጉድሉ፣ ንቃሉ ኣይትለውጡ፣ ንቃሉ ከም ዘለዎ ፍጹም ብዝዀነ መገዲ ተኣዘዝዎ ዝብል እዩ።
ምህሮ “ዘይንቡር ጸጋ”
‘ጸጋ ኣምላኽ ተገልጸ’ ኣሜን እንኳዕ ተገልጸ። እንተዘይኸዉንሲ ኣበይ ምሃለና? እቲ ብዘይ ሕጊ ተገሊጹ ንዘልኣለም ምድሓን ምኽንያት ዝኾነና ናይ ኣምላኽ ጽድቂ ንሱ ድማ ክርስቶስ እቲ ጸጋ ኣምላኽ ዝተባረኸ ይኹን። ሕጊ ብሙሴ ተዉሂቡ እዩ እሞ፥ ጸጋን ሓቅን ማለት እቲ ንምድሓንን ብሓዳስ ህይወት
ትምህርቲ ብዛዕባ ማንነት ሰብ
እቲ ንስኻ እትዝክሮ ሰብ እንታይ'ዩ (ዳዊት እቲ ናይ እስራኤል ጥዑም ዘማሪ)


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ንሕገ-መንግስታዊ መሰል ዜጋታቱ ከኽብር ሚኒስትሪ ወፃኢ ኣሜሪካ ጸዊዑ
መንግስቲ ኢትዮጵያ ንሕገ-መንግስታዊ መሰል ዜጋታቱ ከኽብር ሚኒስትሪ ወፃኢ ኣሜሪካ ጸዊዑ
ዋሽንግተን—
ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን’ቲ ቤት ዕዮ፣ ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኦሮምያ ዝተፈጥረ ኩነታት ኣልዒሎም ምስ መራሕቲ ኢትዮጵያ ከምዝተዘራረብሉ፣ ወሃቢ ቃል ቤት ዕዮ ሚኒስቴር ወፃኢ ኣሜሪካ ጆን ኪርብይ ገሊፁ።
ኣሜሪካ ብዛዕባ እቲ ዝተፈጸመ ዕግርግር ናፃ ኣፃራዪ ኣካል ክቀውም ኣለዎ ኢላ’ዶ ትኣምን? ዝብል ሕቶ ቀሪቡሉ ጆን ኪርብይ ‘እቲ ኣነ ክብሎ ዝኽእል፣ በቲ ኣብ ኦሮምያ ዝተፈጥረ ኩነታት ዓሚቅ ሻቅሎት ሓዲሩና’ሎ በለ።
‘ሓደ ሓባራዊ ምርድዳእ ኣሎ። ምስ’ቲ ማሕበረ-ሰብ ብሕልፊ ምስ መንእሰይ ወለዶ ዝሓሸ ምርድዳእ ክህሉ ከምዝግባእ፣ ንመሰረት እቲ ዕግርግር ምንፃር ኣገዳሲ ምኻኑ’ ኢሉ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ’ታ ብዙሕነት ዘለዋ ሃገር ንናይ ዜጋታት ሕገ-መንግስታዊ መሰላት ምእካብ፣ ምፅሓፍን ብናፃ ሓሳብካ ምግላፅን ንክረጋግፅ ኣሜሪካ ትፅውዕ ኢሉ ወሃቢ-ቃል ቤት ዕዮ ኣሜሪካ ጆን ኪርብይ።


text:
September 24, 2021
ኣብ ክልል ትግራይ ተኸሲቱ ንኣስታት 11 ኣዋርሕ ዝቕጽል ዘሎ ቅልውላው፡ ዝሓለፈ ሕዳር 2020፡ ወያነ ኣብ ልዕሊ ፈደራላዊ ሰራዊት ኢትዮጵያ – ሰሜን እዚ ብዝፈጸሞ ናይ ቃጻ መጥቃዕቲ ዝተወልዐ፥ እቲ ጃንዳ እውን ባዕሉ ዝተጃህረሉ፡ ከም ብርሃን ጸሓይ ድሙቕ፡ ዘይማትእ ፍጻሜ እዩ። ውጥን ናይ’ቲ ሕልማዊ ዕንደራ፡ ነቲ 80% ኣጽዋር ኢትዮጵያ ዝዓጠቐ፡ ኣብ’ቲ ክልል ዝነበረ ልዕሊ 30,000 ሰራዊት ደምሲስካን ዕጥቁ መንዚዕካን ናብ ኣዲስ-ኣበባ ብምግስጋስ መንግስቲ ምግልባጥ፣ ድሕሪኡ እንተተኻኢሉ ንኤርትራ ምውራር እዩ ነይሩ። ድሕሪ’ቲ ሃንደበታዊ መጥቃዕቲ ዝተቓልዐ ምስጢራዊ ሰነድ ወያነ ከምዝክሽሖ ድማ፡ እቲ ውጥን ኣብ ኣኼባ ማእከላይ ሽማግለ ናይ’ቲ ውድብ ተዘትይሉ ዝጸደቐ እዩ ነይሩ። ዕንደራ ወያነ፡ ዛጊት ኣውሪድዎ ዘሎ ዕንወትን ኣኸቲልዎ ዘሎ ሰብኣዊ ቅልውላውን፡ እምብዛ ከቢድ እዩ። ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ ድሙቕ እናኾነ ግን፡ ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ፡ ነዚ መዳርግቲ ዘይብሉ ገበን ብምኽዋል፡ ንወያነ ካብ ተሓታትነት ንምድሓን ጥራይ ዘይኮነ፡ ነቲ ሓጢኣት ናብ ካልኦት ንምስልባጥ፡ ብስም ሰብኣዊ መሰልን ሰብኣዊ ሓገዝን ክካየድ ዝጸንሐ ኣእዛን ዘደንቁር ውሁድ ፕሮፖጋንዳዊ ዘመተ፡ ኣዝዩ መስደመም


text:
Radio Erena: 28 August 2017
ሕብረት ኤውሮጳ ሓድሽ ወኪሉ ኣብ ኤርትራ ከምዝመዘዘ ኣፍሊጡ።
እቲ ጆሰፕ ኮል ካርቦ ዝተባህለ ሓድሽ ወኪል ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ኤርትራ፣ ነቲ ኣብ ኤርትራ ወኪል ናይቲ ሕብረት ኮይኑ ንልዕሊ ሰለስተ ዓመታት ዝሰርሐ ኦስትርያዊ ዲፕሎማሰኛ፣ ኣምባሳደር ክርስትያን ማናህል ንምትካእ ኣብዚ ቀረባ ናብ ኣስመራ ከምርሕ’ዩ።
ንኤርትራ ናይ ኣስታት 200 ሚልዮን ልምዓታዊ ሓገዝ ኣበርኪቱ ዘሎ ሕብረት ኤውሮጳ፣ መንግስቲ ናይታ ሃገር ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ንኸመሓይሽ ሓያል ጸቕጢ የካይድ ምህላዉ ይፍለጥ።
እቲ ሕብረት ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ጉዳይ እቶም ንልዕሊ 11 ዓመታት ኣብ ቀይዲ ዝርከቡ ሳልሳይ ፓትርያርክ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ኤርትራ ብጹእ ዎ ቅዱስ ኣቡነ እንጠንዮስ ተሪር ውሳኔ ከምዘሕለፈ ኣይርሳዕን።
ሓድሽ ተመዚዙ ዘሎ ወኪል ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ኤርትራ ስጳኛዊ ጆሰፕ ካርቦ፣ ነቲ ሕብረት ኣብ ኤርትራ ጀሚርዎ ዘሎ ናይ ሓመሽተ ዓመታት ልምዓታዊ መደባቲ ኣብ ርእሲ ምክትታል፣ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ዝመሓየሸሉ ተኽእሎታትን ዋሕዚ ስደተኛታት ኣብ ምግታእን ኣብ ዝሕግዙ መደባት ከምኡ ድማ ኣብ ዲፕሎማስያውን ፖለቲካውን ንጥፈታት ኤርትራን እቲ ዞባን ብምትኳር ክሰርሕ ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ።
===================


text:
Radio Erena: 08 February 2021
ኣብ ሶማል፣ ሎሚ ሰኑይ 8 ለካቲት ክካየድ ዝነበሮ ምርጫ ኣባላት ባይቶን ፕረዚደንትን፣ ኣብ መንጎ ፈደራላዊ መንግስትን ርእሰ ምምሕዳራትን ብዝተፈጥረ ዘይምርድዳእ ከምዝተሰናኸለ ተሓቢሩ።
ስልጣኑ ሎሚ 8 ለካቲት ብወግዒ ዘብቅዕን ንኻልኣይ እዋን ድማ ክምረጽ ዝደልን ፕረዚደንት መሓመድ ዓቡላሂ ፋርማጆ፣ ዝሓለፈ ሰሙን፣ ኣብ ዝተኻየደ ምምኽኻር ቅድመ ምርጫ፣ ብዙሕ ሕድገታት ብምግባር ከምዝጸዓረ፣ እንተኾነ ብሰንኪ ገለ መራሕቲ ርእሰ ምምሕዳራት ከምዘይተዓወተ’ዩ ኣአንፊቱ።
ኣብቲ ዝተኻየደ ናይ ቅድመ ምርጫ ዘተ፣ ከም ኣውራ ዕንቅፋት ኮይኖም ዝርቁሑ ዘለዉ መራሕቲ ርእሰ ምምሕዳራት ጁባላንድን ፑንትላንድ’ዮም።
እቲ ኣብ ምርጫ ሶማል ንኸይሳተፍ ብኬንያ ምድፍፋእ ይግበረሉ ከምዘሎ ክውቀስ ዝጸንሐ ፕረዚደንት ርእሰ ምምሕዳር ጁባላንድ፣ ኣሕመድ ማዶበ ብወገኑ፣ ኣብቲ ዘተ ብሰናይ ድሌትን ሓቐኛ እምነትን ከምዝቐረበ ብምጥቃስ፣ ብሰንኪ ፕረዚደንት ፋርማጆ ክዕወት ከምዘይክኣለ ቤት ጽሕፈቱ ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ ወቒሱ።
ኣብ መወዳእታ 2020 ክካየድ ዝነበሮ ምርጫ ሶማል፣ ናብ 8 ለኣቲት 2021 እኳ እንተተሳሕበ፣ ሕጂ’ውን ብሰንኪ ዘይምርድዳእ ፈደራላዊ መንግስትን ርእሰ ምምሕዳራትን፣ ክናዋሕ ተገዲዱ ኣሎ።
እዚ ኣብ መንጎ መራሕቲ እታ ሃገር ተፈጢሩ ዘሎ ዘይምርድዳእ፣ ነታ ኣብ ሰንኮፍ እትርከብ ሃገር፣ ብዝበኣሰ ናብ ጸጥታዊ ሓደጋ ከውድቓ ከምዝኽእል ተንተንቲ የመልክቱ።
==============


text:
Radio Erena: 03 September 2019
ቱርኪ፣ ኣብ ቀጠር ተወሳኺ ወትሃደራዊ መዓስከር ክትሃንጽ ምዃና ተገሊጹ።
እታ ሃገር፣ ኣብ ርእሲ’ቲ ኣቐዲሙ ዝጸንሓ መዓስከር፣ ሓይልታት ኣየርን ባሕርን ዘጠቓለለ ሰራዊት ከተዋፍር ምዃና ምስ መንግስቲ እታ ሃገር ቅርበት ዘለዎም ወገናት ንዝሃብዎ ሓበሬታ ብምጥቃስ ማዕከናት ዜና ዓረብ ሓቢረን።
ክልቲኤን ሃገራት፣ ዝጸንሐን ወትሃደራዊ ምትሕግጋዝ ከዕብያን፣ ቱርኪ ድማ ኣብ ቀጠር ተወሳኺ መዓስከር ከተቕውም ምዃናን ዝግለጽ ዘሎ፣ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ብጉዳይ ኢራን ኣብ ሻቕሎት ወዲቐናሉ ኣብ ዘለዋ ወቕቲ’ዩ።
ብስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ዝተመርሐ ምትእኽኻብ ሃገራት ወሽመጥ፣ ምስ ቀጠርን ቱርኪን ዝጸንሖ ምስሕሓብ ከይፈትሐ፣ ኣብ ጉዳይ ኢራን ሓባራዊ መርገጺ ክወስድ ከምዘይክእል ተንተንቲ የረድኡ።
ቱርኪ፣ ካብ ቀጠር ወጻኢ፣ ኣብ ሶማል’ውን ወትሃደራዊ መዓስከር ከምዘለዋ ይፍለጥ።
ብዘይካ’ዚ ኣብ ሱዳን፣ ብሓገዝ ቀጠር፣ ኣብ ወደብ ስዋኪን’ውን ተመሳሳሊ መደብ እኳ እንተነበራ፣ ስርዓት ኣልበሺር ብምውዳቑ እቲ መደብ ተሰናኺሉ ምህላዉ ይግለጽ።
ሃገራት ዓረብ፣ ኣጋጢሙወን ዘሎ ምክፍፋል፣ ንዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ናብ ቅድድም ወትሃደራዊ ሽርክነት ኣውዲቕዎ ይርከብ።
ኤርትራ፣ ጅቡቲን ሶማሊላንድን ምስ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ክውግና እንከለዋ፣ ሶማል፣ ኢትዮጵያን ሱዳንን ግና ምስ ክልቲኡ ደምበታት ዝጸንሐን ዝምድና ክቕጽላ ከምዝደልያ’የን ዝገልጻ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ቀጠርን ቱርኪን ተሓባቢረን፣ ኣሕዋት እስላም ንዝተባህለ ምንቅስቃስ ብምድጋፍ፣ ኣንጻሩ ውዲት ይኣልማ ከምዘለዋ’ዩ ዝወቅስ።


text:
ኣብ ታሕቲ ዘሎ ስእሊ ከፊትካ ብተፈላለየ ቋንቋ ፈነወ ዜና ትከታተል:
Dagens nyheter
Elevkanalen
ኣብዚ መሓበሪ፣ ዜና ብቋንቋ ትግርኛ ክትሰምዕን ክትርን ትኽእል።
Elevkanalen
ቡክሞል ( ነርወጂያን ቋንቋ ) ኣብዚ መስመር ተለቪጂን እዚ፣ ንማእከላይ ዕድመ ካብ 6-13 ዓመት ንዘለዉ ዝዝርጋሕ ዜና ክትርኢ ትኽእል።
Elevkanalen
ኣብዚ መስመር ተለቪጂን እዚ ፣ ንመንእሰያት ኣብ ክሊ ዕድመ 14-19 ዓመት ንዘለዉ ዝዝርጋሕ ዜና ክትርኢ ትኽእል።
Elevkanalen
ቡክሞል ( ነርወጂያን ቋንቋ )
Junioraktuelt 1-7
ቡክሞል ( ነርወጂያን ቋንቋ ) ኣብዚ መስመር ተለቪጂን እዚ፣ ንማእከላይ ዕድመ ካብ 6-13 ዓመት ንዘለዉ ዝዝርጋሕ ዜና ክትርኢ ትኽእል።
Junioraktuelt 1-7 tegnespråk
ዜና ብሕንጻጻት ዝቆመ ስእሊ።
Ny i Norge – nyheter på flere språk
ዜናታትን ጸብጻባትን ብዓረብ ፣ ዳሪ ፣ ኩርማንድጂ ፣ ሶማልን ትግርኛን ካብ ሙሉእ ኖርወይ።


text:
Radio Erena: 26 August 2018
ኢትዮጵያ፣ ናይ ሓደ ቢልዮን ዶላር ልምዓታዊ ሓገዝ ካብ ባንክ ዓለም ክትረክብ ምዃና ቀዳማይ ሚኒስተር’ታ ሃገር ገሊጹ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ስልጣን ካብ ዝመጽእ ናይ መጀመሪያ ጋዜጣዊ ዋዕላ ኣብ ዘካየደሉ ብቀዳም 25 ነሓሰ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ምስቲ ኣብ 2005 ዝተኻየደ ምርጫ ብዝተሓሓዝ ተኣጊዱ ዝጸሐ ልምዓታዊ ሓገዝ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ክቕጽል ምዃኑ ሓቢሩ።
እዚ ኣብ ኢትዮጵያ ተጀሚሩ ዘሎ ደሞክራስያዊ ለውጢ ክቕጽልን፣ ጥጡሕ ባይታ ክሳብ ዝንጸፍን ድሕሪ ክልተ ዓመት ዝካየድ ምርጫ ክናዋሕ ንዝብል ሕቶ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ናጻን ርትዓዊን ምርጫ ክካየድ ድሌቱ ምዃኑ ድሕሪ ምግላጽ፣ እቲ ምርጫ ኣብ ዝተመደበሉ ግዜ ክካየድ ምዃኑ ሓቢሩ።
እዚ ተጀሚሩ ዘሎ መስርሕ ሃገራዊ ክቕጽል ምዃኑ፣ እንተኾነ ግና ንኣባላት ቀይሕ ሽብር ነበር ከምዘየጠቓልል ድሕሪ ምግላጽ፣ እቲ ቀዳማ ሚኒስተር፣ ኮሎኔል መግስቱ ሃይለማርያም ምሕረት ተገይሩሉ ናብ ኢትዮጵያ ክኣቱ’ዩ ዝተባህለ ወረ ሓቅነት ከምዘይብሉ ኣነጺሩ።
ኣብ በበይኑ ከባቢታት ኢትዮጵያ ዝረአ ዘሎ ዓሌታዊ ግርጭታት ገና ከምዘይዓረፈ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ስምዒት ህዝቢ ብምትንካፍ ኮነ ኢሎም ናዕቢ ክለዓዓል ነገር ዝጽሕትሩ ዝተወደቡ ጉጅለታ ከምዘለዉ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ገሊጹ።
ኢትዮጵያ ኣብዘን ዝሓለፋ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ኣብ ናጽነት ሜድያ ኣርእያቶ ዘላ ለውጢ ዝነኣድ ምዃኑ፣ እንተኾነ ግና ህይወት ሰባት ንምድሓን ናይ ግድን ኣብ ገለ ከባቢታት ኢትዮጵያ ንዝተወሰነ ግዜ ኣገልግሎት ኢንተርነት ክቋረጽ ከምዝተገብረ ዝገለጸ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፣ ኣገልግሎት ኢንተርነት ሓላፍነታውያንን ዘይሓላፍነታውያንን ትካላትን ውልቀሰባትን ስለዝጥቀሙሉ ንረብሓ ህዝቢ ዝውዕለሉ መንገዲ ምጥጣሕ ሓላፍነት ኩሉ ምዃኑ ኣስሚሩሉ።
==================


text:
Radio Erena: 25 February 2016
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ክልል ኦሮምያ፣ ምዕራብ ኣርሲ ዳግም ዝተወልዐ ናዕብን ግጭትን ናብ ምብራቕ ሃረርጌን ካልእ ከባቢታትን እቲ ዞባ ተጎሃሂርሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ካብ 12 ሕዳር ኣትሒዙ ኣብቲ ግጭት ናይ ዝሞተ ሰባት ልዕሊ 200 ከምዝበጽሐ ሁማን ራይትስ ዎች ኣፍሊጡ።
እቲ ኣህጉራዊ ተጣባቒ ሰብኣዊ መሰላት፣ በብእዋኑ ክእክቦ ካብ ዝጸንሐ ሓበሬታ ምርኩስ ብምግባር’ዩ ኣብዚ ኣብ ኢትዮጵያ ተጎሃሂሩ ዘሎ ግጭት ናይ ዝሞቱ ሰባት ልዕሊ 200 ከምዝበጽሐ ዝሕብር ዘሎ።
ኣብቲ ኣብ ምዕራብ ኣርሲ ዳግም ዝተወልዐ ግጭት ሸውዓተ ኣባላት ፖሊስ ዝርከብዎም ሰባት ከምዝሞቱ ሚኒስተር ዜና ኢትዮጵያ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ብወግዒ ምሕባሩ ይፍለጥ።
ይኹን’ምበር መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዝሒ ግዳያት ናይዚ ንሓያሎ ከባቢታት ኦሮሞያ ሸፊኑ ዘሎ ግጭት ብዝርዝር ኣየነጸረን።
እቲ ግጭት ካብ ከባቢ ናብ ከባቢ እናልሐመ ይኸይድ ምህላዉ’ውን ቁጽሪ ግዳያትን ብዝሒ ዓንዩ ናይ ዘሎ ንብረትን እናዛየደ ይኸይድ ምህላዉ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ኢትዮጵያ የመልክቱ።
ኣብ ሃረርጌን ድሬዳዋን ኣብዚ ክልተ መዓልታት ዝተጎሃሃረ ግጭት’ውን ንመጓዓዝያ ናይቲ ከባቢን ካልእ መንግስታዊ ንጥፈታትን ከምዘሰናኸለ’ውን እቶም ምንጭታት ይጠቕሱ።
ነዚ ብህዝቢ ኦሮሞ ተወሊዑ ዘሎ ግጭት ንምቁጽጻር፣ ክልላዊ ምምሕዳር ኦሮሞያ ካብ ዓቕሙ ንላዕሊ ብምዃኑ ፈደራላዊ ሓይሊ ፖሊስን ኣባላት ሰራዊትን ክጽንበርዎ ከምዝሓተተ ይግለጽ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ ብዛዕባ’ዚ ኩነታት ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ’ቶም ነዚ ብህዝቢ ዝተወልዐ ግጭት ኣብ ምጉህሃር ኢዶም ዝሕውሱ ዘለዉ ዝተፈላለዩ ሓይልታት ዘየዳግም ስጉምቲ ክንወስድ ኢና ክብል ገሊጹ።
============================


text:
ኣብ ክልል ኣምሓራ ከተማ ደብረ ማርቆስ ኣብ ዝርከብ ዩኒቨስርቲ ደብረማርቆስ ብዝተፈጥረ ዕግርግር ሓደ ትግራይዋይ ተምሃራይ ተቐቲሉ’ሎ።ካልኦት ሰለስተ ተምሃሮ እውን ብከቢድ ምቑሳሎም እውን መሰኻኽር ዓይንን ሰበስልጣንን ሓቢሮም ኣለው።
ኣብቲ ዩኒቨርስቲ ዝርከቡ ልዕሊ ክልተ ምእቲ ተጋሩ ተምሃሮ ኣብ ኣዳራሽ ብሓለዋ ፖሊስ ፌደራል ከምዝርከቡን ኣብ ዓብይ ስግኣት ከምዝወደቑን ይገልፁ ኣለው።ቪኦኤ ዘዘራረቦም ተምሃሮ ካብቲ ከባቢ ኣውፅኡና ይብሉ ኣለው።
ናይቲ ዩኒቨርስቲ ዳይረክተር ርክብ ህዝብን ኮሚኒኬሽንን ኣቶ ጌትነት ደሳለው እቲ ዝወረደ ሓደጋ መንነቶም ዘይተፈልጡ ሰባት ካብ ደገ ኣትዮም ዝፈፀምዎ ዝተዋደደ መጥቓዕቲ እዩ፤ግጭት ኣይነበረን ኢሎም።ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ፖሊስ ዞባ ምብራቕ ኢንስፔክተር ጎበዜ ይርሳው ግን ኣብ መንጎ ተምሃሮ ብሰንኪ ዝተፈጥረ ግጭት እዩ፤ምስዚ ብዝተኣሳሰረ ዝተጠርጠሩ ሓሙሽተ ተምሃሮ ድማ ኣብ ቁፅፅር ውዒሎም ምርመራ ይካይድ ኣሎ ኢሎም።
መጥቓዕቲ ካብ ዝተፈፀሞም ምስቲ ሓደ ተምሃራይን ካልኦት ተምሃሮ ናይቲ ዩኒቨርስቲን ዝተኻየደ ቃለምልልስ ሓዊሱ መልሲ ናይዝምልከቶም ኣካላት ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ጽቡቕ ምህላው
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 27 4 2021
ንስኻ ናብ ሽወደን ብዘይ ወለዲ ወይ መጕዚ ዝመጻእካ፡ ልክዕ ከም ኵሎም ካልኦት ኣብ ሽወደን ዝቕመጡ ትሕቲ 18 ዓመት ቈልዑ መሰል ኣሎካ። ከድልየካ ከሎ ሓገዝን ክንክንን ክትረክብ መሰል ኣሎካ። ጽቡቕ ንኽትህሉ መሰል ኣሎካ።
ኣብ ሽወደን ንኽምችኣካን ጽቡቕ ክትህሉን ዝሰርሑ ብዙሓት ኣሎዉ። ካልእ ገዲፍካ ማሕበራዊ ኣገልግሎት፡ ናትካ ግዝያዊ መጕዚን ናይ ቤት ትምህርቲ ወይ ኣገልግሎት ጥዕና ሰራሕተኛታት። ጽቡቕ እንተ ዘየለኻ ዄንካ ወይ ገለ ነገር እንተ ደሊኻ ንዕኦም ክትነግሮም ትኽእል ኢኻ። ንሶም እቲ ጽቡቕ ንኽትህሉ ዘድልየካ ሓገዝ ከም ትረክብ ከረጋግጹ እዮም።
እንተ ሓሚምካ ወይ ክንክን ስኒ ደሊኻ
እንተ ኣድልዩካ ናይ ሕክምናን ክንክን ስኒን መሰል ኣሎካ። ትሕቲ 18 ዓመት እንተ ዄንካ መብዛሕትኡ ግዜ ሕክምና ኣይክፈሎን እዩ። ኣብ ሽወደን ብዙሕ ዝተፈላለየ ዓይነት ክንክን እሎ።
መርመራ ጥዕና
ኵሎም ኣብ ሽወደን ዕቝባ ዝሓቱ ሰባት ብናጻ ናይ ጥዕና መርመራ ክገብሩ ዕድል ይወሃቦም እዩ።
ኣእምሮኣዊ ጥዕና
ኣእምሮኣዊ ጥዕና ብዛዕባ ብስምዒት ከመይ ከም ዘሎና እዩ። ሓደ ሓደ ግዜ ብዙሕ ዝሕሰብ ክህልወካ ይኽእል እዩ፡ ኣብ ከምዚ እዋን ደገፍ ከድልየካ ይኽእል እዩ። ንስኻ ናብ ሓንቲ ሓዳሽ ሃገር ዝመጻእካ ምናልባት ብዛዕባ ገለ ዝተመኮርካዮ ከቢድ ነገር ትሓስብ ትኸውን። ንስድራኻ እንታይ ከም ዘጋጥሞም ወይ መጻኢ ግዜ ከመይ ከም ዝኸውን የሻቕለካ ይኸውን። ሓደ ሓደ ግዜ ምናልባት ብርግጽ ስለ ምንታይ ምዃኑ ከይፈለጥካ ሕማቕ ይስምዓካ እዩ።
ሓደ ሓደ ግዜ ምእንቲ ክሕሸካ ባዕልኻ ክትገብሮም ትኽእል ነገራት ኣሎዉ። ኣብ ኢንተርኔት ሓደ Youmo.se ዝብሃል ብብዙሕ ቋንቋታት ናይ መንእሰያት ክሊኒክ ኣሎ። ኣብኡ ብዝይዳ ሕጕስን ህዱእን ዄንካ ንኽስምዓካ ባዕልኻ እንታይ ክትገብር ከም ትኽእል ምኽሪ ትረክብ። ኣብ youmo.se
ንስኻ ወይ ካልእ ሰብ ሕማቕ እንተ ኣሎኹም ዄንኩም እንታይ ክትገብሩ ከም ትኽእሉ ፊልምታት ክትርኢን ብዝያዳ ከተንብብ ትኽእል ኢኻ። ኣብኡ ብዛዕባ ሕቶታን ንኣብነት ናትካ ኣካላት፡ ፍቕርን ጾታዊ ርክብን ዚምልከት እውን መልሲ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ፊልም ካብ Yuomo.se፤ ሓደ ከቢድ ራዕዲ ኣጋጢሙካ ይፈልጥ'ዶ?
እዚ ፊልም ብሽወደንኛ፡ ዓረብኛ፡ ዳሪ፡ እንግሊዝኛ፡ ሶማልኛን ትግርኛን ኣሎ።
ኣእምሮኣዊ ኣዚካ ሕማቕ እንተ ኣሎካ ዄንካ ሓገዝ ሕተት
ንነዊሕ ግዜ ሕማቕ እንተ ኣሎኻ ወይ ኣዚኻ ሕማቕ ኣሎካ ዄንካ፡ ሓገዝ ክትሓትት ኣሎካ። ባዕልኻ ወይ ምናልባት ካብ ግዝያዊ መጕዝካ ወይ ሰራሕተኛታት ናይቲ ትነብረሉ መንበሪ ሓገዝ ረኺብካ ምስ ሕክምና ክትራኽብ ትኽእል ኢኻ።
ተምሃራይ እንተ ዄንካ ካብ ሓንቲ ኣማኻሪት፡ ኣላዪት ሕሙማት ወይ ካልእ ኣብ ጥዕና ተምሃራይ ዝሰርሕ ሰራሕተኛ ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ንኣብነት ምስ ሓደ ማእከል ክንክን ጥዕና፡ ሓደ ክሊኒክ መንእሰያት ወይ ምስ ናይ ቈልዑን መንእሰያትን ሕክምና ኣእምሮ (BUP) እውን ክትራኸብ ትኽእል ኢኻ።
ኣእምሮኣዊ ሕማቕ እንተ ኣሎኻ ዄንካ ብዛዕባ ሓገዝ ክትረኽበሎም ትኽእል ክሊኒካትን ካልኦት ቦታታትን ኣብዚ ብዝያዳ ከተንብብ ትኽእል ኢኻ።
-
ጥዕና ተምሃራይ
ኵሎም ተምሃሮ ኣብ ሽወደን ካብ ሓደ ጥዕና ተምሃራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ሓገዝ ክረኽቡ ይክእሉ እዮም። እዚ፡ ኣብ ቤት ትምህርትኻ ንሓንቲ ናይ ቤት ትምህርቲ ኣላዪት ሕሙማት ወይ ናይ ቤት ትምህርቲ ሓኪም ክትረክብ ትኽእል ኢኻ ማለት እዩ። ከምኡ'ውን ሓዚንካን ኣእምሮኣዊ ሕማቕ ኣሎኻ ዄንካን ከተዘራርቦም ትኽእል ሓንቲ ኣማኻሪት ወይ ስነ-ኣእምሮኛ (ሳይኮሎጅየኛ) ኣሎዉ። ኵሎም ኣብ ጥዕና ተምሃራይ ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት ግዴታ ምዕቃብ ምስጢር ኣሎዎም። እዚ ንስኻ ከየፍቀድካ ንኻልእ ሰብ ብዛዕባኻ ክነግሩ ኣይፍቀዶምን ማለት እዩ።
-
ማእከል ክንክን ጥዕና
ኣእምሮኣዊ ሕማቕ ይስምዓካ እንተ ኣሎ ኾይኑ ምስ ማእከል ክንክን ጥዕና ርክብ ክትገብር ትኽእል ኢኻ። እቶም ሰራሕተኛታት ብቑዕ ሓገዝ ንኽትረክብ ክሕግዙኻ እዮም።
-
ክሊኒክ መንእሰያት
ሓደ ክሊኒክ መንእሰያት፡ ንመንእሰያት ዝቕበል ክሊኒክ እዩ። ናብኡ ካብ ወዲ 12 ወይ 13 ዓመት ክሳብ ኣብ መንጎ 20ን 25ን ዓመት ትኸውን ክትከይድ ትኽእል ኢኻ። እዚ ካብ ክሊኒክ ናብ ክሊኒክ ይፈላለ እዩ። ኣብ ክሊኒክ መንእሰያት ናይ ብዙሕ ዝተፈላለየ ነገራት ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ሻቕሎት ወይ ጭንቀት ይስምዓካን ምስ ገለ ሰብ ክትዛራብ የድልየካን እንተ ኣሎ ኾይኑ፡ ናብኡ ክትከይድ ትኽእል ኢኻ። ከምኡ'ውን ንኣብነት ሓገዝ ናይ መከላኸሊ ጥንሲ ንምርካብ ወይ ሕቶ ብዛዕባ ኣካላትካ እንተ ኣሎካ ኾይኑ፡ ናብኡ ክትከይድ ትኽእል ኢኻ።
-
ናይ ቈልዑን መንእሰያትን ሕክምና ኣእምሮ (Bup)
ናይ ቈልዑን መንእሰያትን ሕክምና ኣእምሮ፡ ኣእምሮኣዊ ሕማቕ ንዘሎዉን ደገፍ ወይ ክንክን ዘድልዮምን ክሳብ ደቂ 18 ዓመት ንዘሎዉ መንእሰያት ዝዓለመ እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ሰብ ብዛዕባ ናይ ቈልዑን መንእሰያትን ሕክምና ኣእምሮ ክዛረብ ከሎ ኣሕጽሮት ቃል BUP ይጥቀም እዩ። ኣብ መብዛሕትኡ ቦታታት ናብቲ ኣብ ቀረባኻ ዘሎ ክሊኒክ ብምድዋል ምስ BUP ብቐጥታ ክትራኸብ ትኽእል ኢኻ።
ከምኡ'ውን ምኽሪ ንምርካብ ናብ ብዙሓት ክሊኒካት ክትድውል ትኽእል ኢኻ። ሽዑ ምስ ሓደ ተራፕየኛ ክትዛረብ ትኽእል። ሓደ ሓደ ግዜ ብተለፎን ምኽሪ ምርካብ ከም ሓገዝ እኹል ክኸውን ይኽእል እዩ። ሓደ ሓደ ግዜ ዝያዳ ሓገዝ ከድልየካ ይኽእል ይኸውን። እቲ ተራፕየኛ BUP ንዓኻ ልክዕ ክሊኒክ እንተ ኾይኑ ወይ ኣብ ክንድኡ ንኣብነት ካብ ጥዕና ተምሃራይ ወይ ክሊኒክ መንእሰያት ሓገዝ ክትድሊ እንተ ኣሎካ ኾይኑ ክግምግም ይኽእል እዩ።
-
ናይ ስነ-ኣእምሮ መቐበሊ ህጹጽ ረድኤት ከምኡ'ውን ቍጽሪ ተለፎን ህጹጽ ረድኤት 112
ንስኻ ወይ ካልእ ሰብ ኣጸቢቕኩም ሕማቕ እንተ ኣሎኹም ኴንኩምን ብቝልጡፍ ሓገዝ ዘድልየኩም ኾይኑን ናብ ናይ ስነ-ኣእምሮ መቐበሊ ህጹጽ ረድኤት ኪዱ። ናበይ ከም ትኸይድ ንምፍላጥ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 112 ክትድውል ትኽእል ኢኻ።
ህጹጹ ኵነትን ናይ ሓደ ሰብ ሂወት ኣብ ሓደጋ ዘእቱን እንተ ኾይኑ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 112 ክትድውል ኣሎካ። ሽዑ ብቑልጡፍ ሓገዝ ትረክብ። እንተ ኣድልዩ ናብ ቅበላ ህጹጹ ረድኤት ትወስድ ኣምቡላንስ ትመጸካ።
-
ወለንታውያን ማሕበራት
ብኣእምሮ ጽቡቕ እንተ ዘየሎኻ ዄንካ፡ ብጀካ ኣገልግሎት ሕማም ካልኦት ሓገዝን ምኽርን ዘወፍዩ እውን ኣሎዉ። ንኣብነት ብዙሓት ሓገዝ ንምርካብ ክትድውለለን ወይ ክትራኸበን ትኽእል ወለንታውያን ማሕበራት ኣሎዋ። እተን ማሕበራት ኣየናይ ሓገዝ ከም ዘወፍያ ክተንብበሉ ትኽእል ኣብ ኢንተርኔት ናይ ገዛእ ርእሰን መርበብ ሓበሬታ ኣሎወን።
ስንክልና
ሓደ ስንክልና ዘለዎ ሰብ፡ ዝደኸመ ዓቕሚ ትግባረ ናይ ኣካላዊ፡ኣእምሮኣዊ ወይ ዓቕሚ ኣእምሮ ዘለዎ እዩ። ስንክልና፡ ንኣብነት ሕማቕ ትርኢ ወይ ከም ሓገዝ-እዝኒ ወይ መንበር ዓረብያ ዝኣመሰሉ ሓደ ሓደ ናውቲ ከድልዩካ ይኽእሉ ማለት ክኸውን ይኽእል እዩ። ከምኡ'ውን መዓልታዊ መናባብሮኻ ንኽትኣሊ ካብ ካልኦት ሓገዝ የድልየካ ማለት ክኸውን ይኽእል እዩ።
ንዓኻ ስንክልና ዘሎካ፡ ሓታቲ ዕቝባ ኣብ ዘለኻሉ እዋን ፍሉያት መሰላት ኣሎዉኻ። ስንክልና እንተ ኣሎካ ኾይኑ እቲ ልክዕ ሓገዝ ንኽትረክብ እታ ናትካ ሰራሕተኛ ማሕበራዊ ጕዳያት ክትሕግዘካ እያ።
መንበሪ ፍቓድ እንተ ተዋሂቡካን ኣብ ሓደ ኮሙን ህዝባዊ መዝገብ ተመዝጊብካ ዄንካን ንተወሳኺ ሓገዝ መሰል ኣሎካ።
ግዳይ ናይ ዓመጽ
ጎነጽ፣ ምፍርራሕ ወይ ንካልኦት ምጉዳእ ኩልኩል እዩ። ጎነጽ ዝተፈላለየ ነገር ክኸውን ይኽእል እዩ። ንኣብነት ኣካላዊ፣ ስነ-ኣእምሮኣዊ፣ ጾታዊ፣ ቑጠባዊ ወይ ንዋታዊ ክኸውን ይኽእል እዩ። ንጎነጽ እንተተቓሊዕካ ንዑቕባን ደገፍን መሰል ኣለካ።
ኣልኮሆል፡ ዕጸፋርስ፡ ሓይሊ ዝህቡ መድሃኒት፡ ትምባኾን ቁማርን ኣኤንደተኤስ
ናይ ሂወት ኣመላት ኣብ ጥዕናና ዓቢ ኣገዳስነት ዘለዎም ኣመላት እዮም። ሽጋር ምትካኽ፣ ኣልኮላዊ መስተን ናርኮቲክን ንሕማም ከቃልዓካ ይኽእል እዩ። ብገንዘብ ምጥላዕ እውን ናብ ጸገማትን ሕማምን ከምርሕ ይኽእል እዩ።


text:
ባይቶ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ንጉዳይ ምርጫ ዝምልከት ሕገመንግስታዊ ምምሕያሽ ኣካይዱ:: እቲ ቤት ምኽሪ ሎሚ ሓሙስ ህፁፅ ጉባኤ ብምክያድ ስርዓት ምርጫ እቲ ክልል "ተመዓዳዊ ሓንፈፅ ስርዓት ምርጫ" ክኸውን ወሲኑ::
እቲ ባይቶ ቁፅሪ ኣባላቱ ካብ 152 ናብ 190 ክዓቢ ድማ ወሲኑ:: ባይቶ ክልል ትግራይ ሎሚ ኣብ ዘካየዶ ሓምሻይ ዘመን ታሽዓይ ህፁፅ ጉባኤኡ ኣብ ምርጫ ጠመተ ዝገብር ንዓንቀጽ 48 ንኡስ ዓንቀፅ ክልተ ሕገመንግስቲ ትግራይ ኣመሓይሹ። ቅድሚ ሐዚ ኣብቲ ሕገ መንግስቲ ዝነበረ ስርዓት ምርጫ ኣብዝሓ ድምፂ ዝረኸበ ይብል ዝነብረ ናብ "ተመዓዳዊ ሓንፈፅ ስርዓት ምርጫ" ክመሓየሽ ተገይሩ::
ኣካቢ ቀዋሚ ኮሚቴ ሕግን ምምሕዳርን እቲ ቤት ምኽሪ ኣይተ ሞገስ ታፈረ እዚ ምምሕያሽ ኣቐዲሙ ኣብ 2009 ዘተ ተኻይዱን ተወሲኑ ዝነበረ እዩ ኢሎም:: ኣብቲ ክልል ዴሞክራሲ ንምዕሟቕን ኩሎም ብህዝቢ ዝወሃቡ ድምፅታት ድማ ዋጋ ክህልዎም ዝገብር ስርዓት ክብሉ ተዛሪቦም::ኣይተ ሞገስ ወሲኾም ሕገ መንግስቲ ክልል ትግራይ ንምምሕያሽ ብመሰረት እቲ ሕገ መንግስቲ ኣብቲ ክልል ዝርከባ 94 ወረዳታትን ከተማታትን ዘትየን ምስ ኣፅደቕኦ ናብ ቤት ምኽሪ እቲ ክልል ቀሪቡ ምፅዳቑ ሓቢሮም::
እቲ ቤት ምኽሪ እቲ ምምሕያሽ ሕገ መንግስቲ ብሙሉእ ድምፂ ድሕሪ ምፅዳቕ ኣዋጅ ምርጫን ስነ ምግባር ምርጫ እቲ ክልል እውን ኣመሓይሹ እዩ:: ብመሰረት እቲ ምምሕያሽ፡ ኣብ ትግራይ ቅድሚ ሐዚ ዝነበረ 152 በዝሒ ተወከልቲ ኣባላት ባይቶ እቲ ክልል ናብ 190 መናብር ክዓቢ ተገይሩ። እቲ 152 መናብር (80 ሚእታዊት) ብኣብዝሓ ድምፂ ብዝሰዓረ ፖለቲካዊ ውድብ ወይ ውልቀ ተወዳዳሪ ዝተሓዝ እዩ:: እቲ 38 መናብር (20 ሚእታዊት) ድማ፡ እቶም ተወዳደርቲ ፖለቲካዊ ውድባት ካብ ዝተፈላለዩ ጣብያታት ምርጫ ዝረኽብዎ ድምፂ ተኣኪቡ ከከምዝረኸብዎ ዝማቐልዎ ከም ዝኸውን ተገሊጹ። ነቲ 38 መናብር ንምምቓል፤ ውድባት ኣቐዲመን ኣብ ኮምሽን ምርጫ ሰባት ኣመዝጊበን ክፀንሓ እየን።


text:
Radio Erena: 16 May 2021
ኢትዮጵያ፣ ኣብ ወርሒ ሰነ ከተካዪዶ ዝወጠነት ምርጫ፣ ሕጂ’ውን ተናዊሑ።
ኮሚሽን ምርጫ’ታ ሃገር ብቀዳም 15 ግንቦት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ‘ብሰንኪ ተክኒካዊ ጸገማት ኢሉ ዝጠቐሶ’ ምኽንያት፣ እቲ ምርጫ ኣብ ዝተመደበሉ እዋን ክካየድ ከምዘይኮነ ኣፍሊጡ።
ከምዝፍለጥ ሓያሎ ፖለቲካውያን ሰልፍታት፣ እቲ ምርጫ ርትዓዊ ኣይኮነን ብምባል ተቓዊመንኦ እየን።
ኣደ ወንበር ኮሚሽን ምርጫ ብርቱኳን ሚደቅሳ ንመንግስታውያን ማዕከናት ዜና ኣብ ዝሃበቶ ቃል፣ እቲ ምርጫ ዝተደናጎየሉ ቀንዲ ምኽንያት፣ ኣብ ምኽፋት መድመጺ ነቑጣታት፣ ምዝገባ ኣድመጽቲ ዝኣመሰለ ተክኒካዊ ጸገማት ስለዘጋጠመ እዩ ኢላ።
እታ ኣደወንበር ንሮይተርስ ኣብ ዝሃበቶ ቃል ከኣ፣ እቲ ምርጫ ንመዓስ ክካየድ ምዃኑ ዝተታሕዘ ውሱን ዕለት ከምዘየለ፣ እንተኾነ ግና ካብ ሒደት ሳምንታት ንላዕሊ ከምዘይድንጉይ ሓቢራ።
ሓፈሻዊ ምርጫ ኢትዮጵያ ኣብ ወርሒ ነሓሰ ናይ ዝሓለፈ ዓመት እዩ ክካየድ ተመዲቡ ኔሩ። እንተኾነ ብሰንኪ ለበዳ ኮሮና ቫይረስ እቲ ምርጫ ኣይክካየድን’ዩ ብምባል መንግስቲ’ታ ሃገር ንካልእ እዋን ኣሰጋጊሩዎ። ነቲ ናይ ምንዋሕ መደብ ዝተቓወመ ህወሓት ኣብቲ ዘመሓድሮ ዝነበረ ከባቢታት ምርጫ ክካየድ ምውሳኑ፣ እቲ ዝጸንሐ ምትፍናን ዝያዳ ተጎሃሂሩ እታ ሃገር ኣብ ውግእ ሓድሕድ ከምትሽመም ኮይና።
ጸጥታን ምርግጋእን ተሓሪሙዋ ዘሎ ኢትዮጵያ፣ ውጽኢት እቲ ምርጫ ብዘየገድስ፣ ናብ ዝገደደ ብሄር ዝመንቀሊኡ ግርጭታት ከምርሓ ከምዝኽእል ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ስግኣቶም ይገልጹ።


text:
Radio Erena: 09 January 2019
ኢትዮጵያ፣ ምስ ኤርትራ ኣብ ዘዳውብ ከባቢታት ዓስኪሩ ዝርከብ ሰራዊት ናይ ምንቅስቓስ መደባት ደው ከተብሎ ከምዝወሰነት ምክትል ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት እታ ሃገር ጀነራል ብርሃኑ ጁላ ሓቢሩ።
ንሱ፣ ብ8 ጥሪ ንፓርላማ እታ ሃገር ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፣ “ሰራዊት ካብቲ ምስ ኤርትራ ዘዳውብ ከባቢታት ከይስሕብ ብህዝቢ ትግራይ ተዓጊቱ” ንዝብል መግለጺ ግጉይ ኣበሃህላ ምዃኑ ብምጥቃስ፣ ኩሉ ዓይነት ኣጽዋር ንዝዓጠቐ ክዓግት ዝኽእል ህዝቢ ከምዘየለ ኣረዲኡ።
ይኹን’ ምበር፣ ገለ ሰብ ረብሓ፣ ነቲ ምስሓብ ሰራዊት ካልእ መልክዑ እንትሓዙ፣ ንቆልዓ ሰበይቲ ብምውፋር፣ ኣብ ቅድሚ ሰራዊት ደው ክብሉ ምግባሮም ጠቒሱ።
ሰራዊት ብዝህቢ ንምዕጋት ዝተኻየደ ፈተነ፣ ከም ዓቕሚ ዘይብሉን ብጸላእቲ ከምዝነዓቕን ስለዝገብሮ፣ደጊሙ ክርአ ዘይብሉን ዘይሕጋውን ተግባር ምዃኑ’ውን ጀነራል ብርሃኑ ጁላ ኣጠንቂቑ።
እቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተራእየ ፍጻሜ፣ ካብ ኣፍልጦ መንግስቲ ክልል ትግራይ ወጻኢ’ዩ ክብል ድማ ደሚዲሙ።
ምክትል ፕረዚደንት ክልል ትግራይ ዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ብወገኑ፣ ብዛዕባ ህሉው ኩነታት ኣመልኪቱ ኣቐዲሙ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ህዝቢ ንምንቕስቓስ ሰራዊት ክዓግት ምፍታኑ ግጉይ ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ኣብ ክልል ትግራይ፣ ምስ ኤርትራ ኣብ ዘዳውብ ከባቢታት ተዋፊሩ ዝጸንሐ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ዝስሕበሉ ዝነበረ እዋን ብነበርቲ ከባቢ ሽረ ከምዝተዓግተ’ዩ ተሓቢሩ።
ኣቐዲሙ’ውን ህዝቢ ከባቢ ፋጼ ተመሳሳሊ ፈተነ ከምዝወተሰደን ዝዝከር ኮይኑ፣ ንክልል ትግራይ ኣንጸላልይዎ ዘሎ ሓደጋታት ከይትኣልየ፣ ብፍላይ ከበድቲ ኣጽዋር ካብቲ ክልል ወጻኢ ክንቀሳቐስ ከምዘይብሉ ዝጠልብ’ዩ ኔሩ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ብዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ንዝንቀሳቐስ ሰብን ንብረትን፣ ዝምልከት ሕጊ ይንደፍ ከምዘሎ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።
እቲ ሚኒስትሪ ነዚ ዘፍለጠ፣ ኣቐዲሙ ፍኑው ዝጸንሐ ዶባት ክልትኤን ሃገራት ዝሓለፈ ቅንያት ድሕሪ ምዕጻው’ዩ።
እቲ ሚኒስትሪ፣ ብዛዕባ’ቲ ምዕጻው ዶባት ብዝምልከት ዝኾነ ኣፍልጦ ከምዘይብሉ ኣብቲ እዋን’ቲ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ምጥቓሱ ኣይርሳዕን።


text:
Radio Erena: 29 November 2016
ኣብ ከባቢታት ሽዕብ ዝተራእየ ዕስለ ኣንበጣ ኣብ ሓረስቶት ከቢድ ሻቖሎት ፈጢሩ ከምዘሎ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ሳላ ዝነበረ ጽቡቕ ክራማት፣ ህጡር እቶት ክጽበዩ ዝጸንሑ ሓረስቶ ሽዕብን ከባቢኣን፣ ተራእዩ ዘሎ ዕስለ ኣንበጣ ግና ከቢድ ሻቕሎት ኣሕዲርሎም ከምዘሎ ዝጠቐሱ እቶም ምንጭታት፣ ንምምሕዳርን ኣካላት ሚኒስትሪ ሕርሻን፣ ጸረ ኣንበጣ ሓገዝ ክገብረሎም ህጹጽ ጻውዒት ኣቕሪቦም ከምዘለዉ ኣመልኪቱ።
ኤርትራ ሓንቲ ካብተን ናይ ምድረበዳ ዕስለ ኣምበጣ ዝረኣየላን ሃገር ከም ምዃና መጠን መንግስቲ ወትሩ ምድላዋት ክገብር ውድብ መግቢ ዓለም ይኹን ክኢላታት ሕርሻ ወትሩ’ዮም ዘጠንቅቑ።
እንተኾነ ሚኒስትሪ ሕርሻ፣ ሓንሳእ ብዋሕዲ ዓቕሚ ሰብ ካልእ እዋን ከኣ ብሰንኪ ዋሕዲ ጸረ ኣንበጣን መሳርሒታትን እናመኻነየ፣ ከምቲ ዝግባእ ምድላዋት ከምዘይገብረሉን፣ ካብ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ዓለም ንምዕባጡ ድማ ከምዝቃለስን እቶም ምንጭታት ብተወሳኺ ኣረዲኦም።
ኣብዚ ናይዚ ዓመት እዚ ዝነበረ እኹል ዝናብ፣ ተስፋ ጽቡቕ እቶት እኳ እንተሃበ፣ ዝበዝሑ መንእሰያት ኣብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ተጸሚዶም ምስ ምህላዎም፣ ሓረስቶት ስድራቤታት ዝጽህን ዝዓጽድን እኹል ዓቕሚ ሰብ ብዘይምርካቦም ዝኸበደ ሻቕሎት ኮይንዎም ምህላዉ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
ጽላት ሕርሻ እቲ ቀንዲ መነባብሮ ህዝቢ ኤርትራ ዝሽፍን ቁጠባዊ ዓውዲ ይኹን ደኣ’ምበር፣ ሓረስቶት ብሰንኪ ግዱድ ዕስክርና ሃገራዊ ኣገልግሎት ንማሕረስን ዓጺድን እኹል ጉልበት ስለ ዘይረኽቡ፣ ኣዴታትን ኣረግቶትን ብወፈራ ምህርቲ ክሓፍሱ ዝረኣይሉ ግዜ ብዙሕ እዩ።
=============================


text:
ምስጢረ ንስሓ
I.ትርጉም
ምእመናን ብምስጢረ ጥምቀት እኳ ዳግም ዝተወልዱ እንተኾኑ፡ ብምስጢረ ሜሮን ድማ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ዝተቐበሉ እኳ እንተኾኑ፡ ኣይዕንቀፉን ወይ ሓጢኣት ኣይገብሩን ማለት ግን ኣይኮነን። ኣብርሃም፡ ይስሃቅ፡ ያዕቆብ፡ ሙሴ፡ ዳዊት፡ ወዘተ ኣብ ብሉይ ኪዳን፡ ጴጥሮስ፡ ዮሃንስ፡ ወዘተ ድማ ኣብ ሓድሽ ኪዳን፡ ኩሎም ሓጢኣት ጌሮም እዮም። በዚ ምኽንያት እዚ፡ ዝበደለ ሰብ ምስ ኣምላኹ ዝዕረቐሉ፡- ምስጢረ ንስሓ ተኣታተወ። ክርስቶስ ጐይታና ንደቀመዛሙርቱ፡ ነቶም ብስሙ ኣሚኖም ሓጢኣቶም ዝንስሑ ዘበሉ ሕድገት ክህቡ፡ ብዝሃቦም ስልጣን መሰረት ድማ እቲ ተነሳሒ፡ ብጸሎት እቲ ዘነስሕ ካህን: ሕድገት ሓጢኣት ይረክብ ምስ ኣምላኹ ድማ ዕርቂ ይገብር። እዚ ድማ ብፍላይ ቀቅድሚ ምቕባል ቅዱስ ቍርባን፡ ሰብ ርእሱ ክምርምርን ክንሳሕን ኣድላዪ ስለዝኾነ፡ ምስጢረ ንስሓ ኣድላዪ ኮይኑ ተረኽበ። “ግናኸ ሰብ ንርእሱ ይመርምር፡ ከምኡ ኸኣ ካብዛ እንጌራ እዚኣ ይብላዕ፡ ካብዛ ጽዋእ እዚኣውን ይስተ። እቲ ዚበልዕን ዚሰትን ንስጋ ጐይታ እንተ ዘየለለየ፡ ንርእሱ እዩ ፍርዲ ዚበልዕን ዚሰትን።” (1 ቈረ. 11: 28, 29)
II. እቲ ምስጢር ዝተጀመረሉ
እዚ ምስጢር እዚ ጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ሰለስተ ግዜ ብዝተዛረቦ ቃል ተስፋ ተመስረተ።
- ሃዋርያ ቅዱስ ጴጥሮስ ንጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ንስኻ ክርስቶስ ወዲ ህያው ኣምላኽ ኢኻ ኢሉ ምስ መስከረ፡ ጐይታና ድማ “መርሖታት መንግስተ ሰማያት ክህበካ እየ፡ ኣብ ምድሪ ዝኣሰርካዮ ዅሉ ኣብ ሰማይ እሱር ኪኸውን እዩ። ኣብ ምድሪ ዝፈታሕካዮ ዅሉ ድማ ኣብ ሰማይ ፍቱሕ ኪኸውን እዩ” በሎ (ማቴ. 16:19) ።
- ንደቀመዛሙርቱ ድማ ከምዚ ኢሉ ቃል ተስፋ ሃቦም፡ “ኣብ ምድሪ ዝኣሰርኩምዎ ዅሉ ኣብ ሰማይ እሱር ኪኸውን እዩ። ኣብ ምድሪ ዝፈታሕኩምዎ ዅሉ ድማ ኣብ ሰማይ ፍቱሕ ከም ዚኸውን፡ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ።” (ማቴ18:18)
- ድሕሪ ትንሳኤኡ፡ ንደቀመዛሙርቱ ተገሊጹ ከምዚ እናበለ ለኣኾም፡ “ሽዑ ኢየሱስ ከም ብሓድሽ፡ ሰላም ንኣኻትኩም ይኹን። ከምቲ ኣቦ ንኣይ ዝለኣኸኒ፡ ኣነውን ከምኡ እልእከኩም አሎኹ፡ በሎም። እዚ ኢሉ ኡፍ በለሎም እሞ፡ መንፈስ ቅዱስ ተቐበሉ፡ ሓጢኣቶም ንዝሐደግኩምሎም ይሕደገሎም፡ ንዝሐዝኩምሎም ከኣ ይተሐዘሎም እዩ፡ በሎም። (ዮሃ 20: 21-23)
III. እቲ ደጋዊ *(ኣፍኣዊ) ምልክት
ኣብዚ ምስጢር እዚ ክልተ ዝስምዑ፡ ደጋዊ ምልክታት ኣለው። ቀዳማይ፡ እቲ ተነሳሒ ነቲ ዘነስሖ ካህን ሓጢኣቱ ክናዘዝ ከሎ እዩ። ካልኣይ ድማ እቲ ካህን ነቲ ተነሳሒ ዘስምዖ ቃለ ምዕዳንን ዝህቦ ቀኖናን እዩ።
- እቲ ተነሳሒ ነቲ ዘነስሖ ካህን ሓጢኣቱ ክናዘዝ ከሎ እዩ። እዚ ምንዛዝ እዚ፡
- በቲ ዝተገብረ ሓጢኣት ብምሕዛንን “እምበኣርስኸ ሓጢኣትኩም ምእንቲ ኺድምስሰልኩም፡ ካብ ገጽ እግዚኣብሄር ከኣ ዘመን ዕረፍቲ ምእንቲ ኺመጻልኩም፡ ነቲ ቕድም ንኣኻትኩም እተሐርየ ክርስቶስ ከኣ ምእንቲ ኺሰደልኩምሲ፡ ተነስሑን ተመለሱን” (ግብ 3:19) ብዝብል መሪሕ ኣገባብ ክትግበር ይግባእ።
- ናብቲ ሓጢኣት ንዘይምምላስ ምውሳን፡ እቲ ጥፉእ ወዲ ናብ ቤት ኣቦኡ ምስ ተመልሰ፡ ብኡ ንብኡ እዩ ምሕረት ረኺቡ። እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ድማ እቲ ወዲ ተመሊሱ ናብቲ ጠፊኡሉ ዝነበረ ዓዲ ከምዘይምለስ፡ እቲ ኣቦ ርግጸኛ ስለዝነበረ እዩ።
- ሕድገት ሓጢኣትን ምሕረትን ካብ እግዚኣብሄር ዘርክብ እምነት ክህሉ የድሊ። ዝኾነ ምሕረትን ሕድገት ሓጢኣትን ደልዩ ኣብ ምድሪ ዝንሳሕ ዘበለ ሰብ፡ ብመጠን እቲ ባዕሉ ዝኣመኖ እምነት፡ ወይ ከአ ብውሑዱ ብእምነት ናይቶም ሒዞሞ ዝመጹ ሰባት “ሓጢኣትካ ተሓዲጉልካ እዩ” ዝብል ርድኢት ንኽሓድሮ፡ እዚ ምስጢር እዚ ተሰርዐ።
- ሓጢኣትካ ንካህን ምንዛዝ፡ ዘድልየሉ ምኽንያት እዚ ዝስዕብ እዩ፡
– ብእኡ ኣቢልካ፡ ሕድገት ሓጢኣት ምእንቲ ክትረክብ
– እቲ ተነሳሒ፡ ፈተነታት ክሰዕረሉ ዘኽእል ምኽርን መንፈሳዊ ብርታዐን ምእንቲ ክረክብ፡
- ንተነሳሒ ብካህን ዝዝረብ ቃለ ምዕዳን። ምስጢረ ንስሓ ማለት ፈውሲ መንፈሳዊ ሕማም ማለት እዩ።ካህን ድማ ነቲ ሕማም ንምፍዋስ ዘገልግል ሓኪም ማለት እዩ።
ስለዚ እምበኣን ንነፍሲ ወከፍ ጉዳይ ከከም ጉዳዩ ብጥንቃቐ ክምርምር ይግብኦ። “ማህተመ ንስሓ” ማለት እቲ ተነሳሒ ነቲ ካህን ዝነግሮ ጉዳያት ብኸቢድ ምስጢር ክተሓዝ ከምዝግብኦ ክዝንጋዕ ዘይብሉ እዩ። እዚ ምስጢር እዚ፡ ሕድገት ዘይግበረሉ ዝለዓለ ምዕቃብ ዘድልዮ ልዑል ምስጢር እዩ። እዚ ድማ ብባህርያዊ፡ ሰማያውን መንፈሳውን ሕጊ ቅቡል ኮይኑ ብኹሉ ክሕሎን ክዕቀብን ዘድልዮ ምስጢር ድማ እዩ። እቲ ተነሳሒ ምስ ሞተ’ውን እንተኾነ፡ እቲ ምስጢር ክዕቀብ ይግብኦ። ከምዚ ክኸውን ዝድለየሉ ምኽንያት ድማ ግሉጽን ርዱእን እዩ።
IV. እቲ ዘይርአ ጸጋ
እቶም በዚ ምስጢር እዚ ኣቢሎም ዝግሃዱ ዘይረኣዩ ጸጋታት፡ እዞም ዝስዕቡ እዮም።
- ሕድገት ሓጢኣት
- ዕርቂ ምስ ኣምላኽ
V. ሕድገት ዝረክብ ሓጢኣት
- ዝኾነ ዓይነት ሓጢኣት፡ ዕብየቱ ብዘየገድስ፡ ብንስሓ ኣቢሉ ሕድገት ክረክብ ከምዝኽእል፡ መጽሓፍ ቅዱስ ይምህረና፡ እዚ ድማ እቲ ተነሳሒ ናብ እግዚአብሄር ክምለስ ሓሊኑ ብንስሓ እንተተመልሰ ማለት እዩ። “ሽዑ ምጹ እሞ ንሓድሕድና ንማጐት፡ ይብል እግዚኣብሄር፡ ሓጢኣትኩም ከም ጁዂ እኳ እንተ ቔሔ፡ ከም በረድ ክጽዕዱ ከም ዝዋውዕ እኳ እንተ ቔሔ ከም ጻዕዳ ጸምሪ ኪኸውን እዩ።” (ኢሳ 1: 18)
- እግዚአብሄር ንኹሉ ክምሕርን ክቕበልን ድልው ምዃኑ ድማ ብተወሳኺ ይምህረና፡ “ኣቦይ ዚህበኒ ዘበለ ናባይ ኪመጽእ እዩ፡ ነቲ ናባይ ዚመጽእ ከቶ ንወጻኢ ኣይድርብዮን እየ።” (ዮሃ6: 37) “እዚ ኣብ ቅድሚ እቲ ዅሉ ሰብ ኪድሕን ናብ ፍልጠት ሓቂውን ኪመጽእ ዚፈቱ እግዚኣብሄር መድሓኒና ጽቡቕን ቅቡልን እዩ።” (1 ጢሞ 2:4) እቲ ክልተ ዓበይቲ ሓጢ፡ኣት ዝፈጸመ ዳዊት ካብ እግዚአብሄር ምሕረት ረኺቡ እዩ። እቲ ብዘሕፍር ኣገባብ ን ጐይታና ኢየሱስ ሰለስተ ግዜ ዝኸሓዶ ጴጥሮስ፡ ምሕረት ረኺቡ እዩ። እታ ክትምንዝር ኢድ በኢድ ዝተታሕዘት ሰበይቲ ምሕረት ረኺባ እያ (ዮሃ 8:11) ጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ነቶም ኣብ መስቀል ዝሰቕልዎ ዝነበሩ ከይተረፈ ምሕረት ክረኽቡ ጸለየ።
- ኣብ ማቴ. 12:31 ከምዚ ዝብል ንረክብ “ንሰብ ኵሉ ሓጢኣትን ጸርፍን ዘበለ ይሕደገሉ እዩ፡ ነቲ ንመንፈስ ዝጸረፈ ግና ኣይሕደገሉን።” እዚ ማለት እቶም ንናይ መንፈስ ቅዱስ ዕዮን ዝነጽጉን ዝቃወሙን ምሕረት ኣምላክ ከይቅበሉ ድማ ዝኣብዩን ምሕረት ኣይረኽቡን እዮም ማለት እዩ።
VI. ቅዱስ ቅጽዓት
ኣብ ገለ ኣጋጣሚታት እቲ ካህን፡ ቃል ተግሳጽ ክህብ ኣገዳሲ ኮይኑ ዝርከበሉ ኣጋጣሚ ኣሎ። ኣብ ከምዚ ኩነት፡ እቲ ካህን ነቲ ተነሳሒ፡ ንገለ መዓልትታት ክጸውም፡ ንንውሕ ዝበለ ግዜ ብጸሎት ክተግህ፡ ካብ ገንዘቡ ንድኻታት ክህብ፡ ንዝተወሰነ ግዜ ካብ ቅዱስ ቍርባን ክኽልከል፡ ወይ ካልእ ስርዓት ከትሕዝ ይኽእል እዩ ዝበሎ መቕጻዕቲ ክውስነሉ ይኽእል።
- እዚ ስልጣን እዚ ክርስቶስ ባዕሉ ንደቀመዛሙርቱ ዝሃቦም ስልጣን እዩ። ክፈትሑ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ክኣስሩ’ውን እዩ ስልጣን ሂብዎም (ማቴ. 16:19); ሓጢኣት ክሓድጉ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ከይሓድጉውን እዩ ስልጣን ሂብዎም (ዮሃ20:23)
- ሃዋርያትውን ባዕሎም ተጠቂሞሙሉ እዮም፡ “እዚ ኸምዚ ዝገበረ፡ መንፈሱ በታ መዓልቲ ጐይታና ኢየሱስ ምእንቲ ኺድሕንሲ፡ ንጥፍኣት ስጋኡ ንሰይጣን ኪውሃብ፡ ከም ምሳኻትኩም ኰይነ ድሮ ፈሪደ ኣሎኹ። (1 ቈረ. 5:5) ነዞም ዝስዕቡ እውን ተመልከት2 ቈረ. 2: 6,7 ከምኡ’ውን 1 ጢሞ 5:20።
- እዚ ከምዚ ዝኣመሰለ መቕጻዕቲ ዘድልየሉ ምኽንያት ድማ፦
- እቲ ሓጢኣተኛ፡ ዓስቢ ሓጢኣት ሞት ምዃኑ ምእንቲ ክርዳእ
- በቲ ቅኑዕ ዝኾነ ንስሓ ተነሲሑ ምሕረት ምእንቲ ክረክብ፡ እቲ ኣብ ቈረንቶስ ሓጢኣት ዝገበረ እሞ ዝተቐጽዐ ሰብ ተነሲሑ እዩ። እታ ቤተክርስቲያን ክትቅበሎ ከምዝግባእ ድማ ሃዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ጸሓፈ፡ “ነዚ ኸምዚ ዝበለ እቲ ካብቶም ብዙሓት ዝረኽቦ መግናሕቲ ይኣኽሎ። እምብኣርሲ ነዚ ኸምዚ ዝበለ፡ ምናልባሽ ብብዝሒ ጓሂ ኸይውሐጥ፡ ይቕረ ደኣ በሉሉን ኣጸናንዕዎን።” (2ቈረ. 2: 6,7)
- ካልኦት ተመሳሳሊ ሓጢኣት ካብ ምግባር ምእንቲ ክቝጠቡ ሓደው ምእንቲ ክፈርሁ ”ነቶም ሓጢኣት ዝገበሩውን፡ እቶም ካልኦት ምእንቲ ኺፈርሁ፡ ኣብ ቅድሚ ዅሉ ግንሓዮም።” (1. ጢሞ. 5:20)
- ከምቲ ሓደ ሓኪም ነቶም ዝተፈላለዩ ዓይነታት መድሃኒት ብጥንቃቐ ዝዕድሎም፡ ከምኡ ድማ እቲ ነዚ ምስጢር እዚ ክፍጽም ስልጣን ዝተዋህቦ አገልጋሊ፡ ኣዝዩ ጥንቁቕ ክኸውን ይግብኦ እዩ። ቅልል ንዝበለ ሕማም ከም ከቢድ ሕማም ወሲድካ ከቢድ መድሃኒት ኣይትእዝዘሉን ኢኻ።
“ከምቲ ንሕሙም ብጥንቃቐ ዝሕዝ ሕያዋይ ሓኪም ኩን። ነቲ ሓሚሙ ዘሎ፡ ገለ መድሃኒት ኣዚዝካ ኸተድሕኖ ጸዓር። ከቢድ መድሃኒት ዘይኮነስ ፍኹስ ዝበለ ኣገባብ ኣፈዋውሳ ጌርካ ኸአ ፈውሶ። ነቲ በጺሕዎ ዘሎ ማህሰይትን ጉድኣትን አሊኻ፡ ብዘጸናንዕ ቃል ኣበርትዓዮ። እቲ ማህሰይቲ ከቢድ እንተኾይኑ፡ መዓገሲ ስቓይ ድዩ ካልእ ነቲ መስርሕ ዝሕግዘካ መድሃኒት ተጠቐም። ብተሃዋስያን ዝተበከለ እንተኾይኑ፡ ጸረ ተሃዋያንን መድሃኒትን ጌርካ፡ እዚ ማለት መግናሕቲ ኣብ ዘድሊ መግናሕቲ፡ ምጽንናዕን ምብርታዕን ኣብ ዘድሊ ግዜ ድማ ከምኡ ከከም ኩነታቱ ኣለሊኻ እቲ ዝግባእ ግበር። እቲ ኩነታት እናጸንከረን ለውጢ ዘየምጽእን እናኾነ እንተኸይዱ ድማ፡ ነቲ ዝንሳሕ ዘሎ ሰብ ብዛዕባ እቲ ናይ መወዳእታ ፍርዲ ኣዘኻኺርካ፡ ንዝተወሰነ ግዜ ከምዝጸውም ክትእዝዞ ትኽእል። ዝኾነ መድሃኒት ክትረኽበሉ እንተዘይክኢልካ ግን ነቶም ክኢላታት ሓካይምን ሰብ ተሞኩሮን ኣካፍሎም። ፈጺሙ ዘይፍወስ እንተኾይኑ፡ ማለት ነቲ ዝለመዶ ሓጢኣት ክሓድግ ድሌት ዘይብሉ እንተኾይኑ፡ ንኻልኦት ምእንቲ ከይልክም ንበይኑ ክፍለ ከምዘለዎ ክትገብር ትኽእል ኢኻ። ተቐላጢፍካ ከምዚ ዓይነት ስጉምቲ ክትወስድ ከምዘይግባእ ግን ከኣ ኣስተብህል።
“ፍትሒ ዝጐደሎ ውሳነ ኣብ ልዕሊ ካልእ እንተሕሊፍካ፡ እቲ ፍርዲ እቲ ናባኻ ተገልቢጡ ከምዝመጽእ ኣይትዘንግዕ። “ኣብ ልዕሊ ኩሎም ዓይነታት ሓጢኣት ሓደ ዓይነት ውሳነ ኣይተሕልፍ። ንነፍሲ ወከፍ ሓጢኣት ንዕኡ ዝመጣጠን ምኽርን ውሳነን ኢኻ ክትወስድ ዝግባእ። ብጸሎት ጥራይ ከተፋንዎም ዝግባእ ክህልው ይኽእሉ እዮም። ንገሊኦም ጾም ክጾሙ ከምዘለዎም ክትገብር ትኽእል። ንገሊኦም ከአ ከከምቲ ክብደት ሓጢኣት ብምርኣይ፡ ንዝተወሰነ ግዜ ኣብ ሕብረት ቤተክርስቲያን ከይጽምበሩ ክትክልክሎምውን ትኽእል ኢኻ”(ዲድስቅልያ ምዕ.8)
- ቤተክርስቲያን ሮማ ግን እዞም መቕጻዕትታት እዚኦም ፍትሒ ኣምላኽ ንምቕላል ይሕግዙ እዮም ትብል እያ። እዚ ግን ብመሰረቱ ጌጋ እዩ፡ እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ድማ፡ ብጀካ እቲ ንድሕነትና ዝፈሰሰ ደም ክርስቶስ እንተዘይኮይኑ ፍትሒ ኣምላኽ ከቃልል ዝኽእል ካልእ ምንም ነገር ስለዘየልቦ እዩ፡ (ሮሜ3:25; ቆሎሴ, 1:20; 1 ጴጥ 2:24 ወዘተ. )
VII. ነዚ ምስጢር እዚ ንምፍጻም ስልጣን ዘለዎ መን እዩ፧
እዚ ስልጣን እዚ፡ ከምቲ ልዕል ኢልና ዝረአናዮ ቅድም ንሃዋርያት እዩ ዝተዋህበ። ድሕሪኦም ድማ ነቶም ዝሰዓብዎም ጳጳሳት ተዋህበ፡ ድሕሪኦም ድማ ምስቶም ምስ ህዝቢ ቀጥታ ርክብ ዘለዎም ካህናት ተዋህበ።
ቀሺ ማርቆስ ዳውድ፡ ምስጢራተ ቤተክርስቲያን ዘኦርቶዶክስ
ቤት ማሕተም ትንሳኤ ዘጉባኤ ኣዲስ ኣበባ ግንቦት 1952


text:
ዝሓሸ ሓድሽ ህይወት ኣብ ብሪጣንያን ሃገራት ኣውሮጳን ንምጅማር ዝትስፈው ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ስደተኛታት መዕቆቢ ዝነበረ ኣብ ዶብ ፈረንሳን ብሪጣንያን ዝርኸብ ብዱር(ጫካ) ዝፍለጥ ካልያስ ብሰበስልጣን ፈረንሳ ካብ ዝፈረስ ሓደ ዓመት ኣቑጺሩ’ሎ።
መብዛሕትኦም ካብቶም ኣስታት 6,500 ኣብ ካልያስ ተዓቑቦም ዝነበሩ ስደተኛታት ካብ ዒራቕ፡ሱዳን፡ኤርትራን ካልኦት ብኹናት ዝባደማ ሃገራት ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ዝመጹ ኽኮኑ ከለው ዕላማኦም ብናይ ጽዕነት መካይንን ባቡርን ነቲ ንብሪጣንያ ምስ ፍረንሳ ዘራኽባ መትረብ ብምስጋር ብሪጣንያ ንምብጻሕን ስራሕ ንምርኻብ እዩ።
ይኹን ደአ እምበር እቲ ኩነታት ካብ ቁጽጽር ወጻኢ ብምኳኑን ቁጥዓ ህዝቢ ብምዕራጉን ሰበስልጣን ፈረንሳን ብሪጣንያን ኣብቲ ስደተኛታት ይጉዓዝዎ ዝበልዎ መንገዲ ናይ ኤሌትሪክ ሓጹር ሃኒጾም።እዚ ነቲ ናብ ብሪጣንያ ዝጉዓዙ ቁጽሪ ስደተኛታት ክጉድል ኣበርኽቶ ጌሩ’ዩ።
ኣብ ካልያስ ዝነብር ዝነበሩ ሕብረተሰብ ኣብያተ ክርስትያን፡መሳጊድ፡ ኣብያተ ትምህርቲን ኣብያተ ንግዲን ብምህናጽ ናብራኦም ይመርሑ እንተነበሩ ናብቲ ቦታ ዝበጽሑ ዘይመንግስታዊ ትካላት ግን እቲ ቦታ ንመነባብሮ ምቹእ ከምዘይኮነ ይገልጹ።
ካብ ጥቅምቲ 24,2016 ጀሚሮም ሰበ ስልጣን ፈረንሳ ኣብቲ ቦታ ዝነበሩ ስደተኛታት ናብ ካልእ ቦታ ብምግዓዝ ነቲ ቦታ ከጽርዩ ኣብ ዝፈተንሉ ፡ ነቲ ቦታ ገዲፎም ዝወጹ ዝነበሩ ስደተኛታት ንመንበሪኦም ከቃጽሉ ተራእዮም እዮም።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ብርግጽ ከምቲ ኣቐዲሙ ዝነበረ መዓስከር ስደተኛታት ኣብቲ ቦታ ከምዘይተሃንጸ እንተተገልጸ ነበርቲን ኣብቲ ቦታ ዝሰርሑ ትካላት ግብረ ሰናይ ግን ሕጂ’ውን ብዙሕ ቁጽሪ ዘለዎም ስደተኛታት ናብቲ ቦታ ከምዝውሕዙን ኩነታት ድማ ኣብቶም ኣቐዲሞም ዝነበሩ ዝኸፍአ ምኳኑ ይገልጹ።


text:
Radio Erena: 30 April 2017
ቅልውላው ደቡብ ሱዳን ኣብ ዝቕጽለሉ ዘሎ እዋን፣ ዕልዋ መንግስቲ ክካየድ’ዩ ተባሂሉ ንተላበዐ ወረ ክሳብ ዝጻረይ፣ ሰራዊት መንግስቲ ንጎደናታት ከተማ ጁባ ዝገብሮ ዘሎ ከቢድ ሓለዋ ክቕጽል ምዃኑ ኣዘዝቲ ሰራዊት’ታ ሃገር ገሊጾም።
ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ሰራዊት ደቡብ ሱዳን ብዓርቢ 28 ሚያዝያ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ እቲ ብኣዘዝቲ ሰራዊት ዕልዋ መንግስቲ ክካየድ’ዩ ዝተባህለ ወረ ሓቅነት ከምዘይብሉ ኣረጋጊጹ።
ኣብ መንጎ ሰራዊት መንግስቲ ሳልቫ ኪርን ተቓወምቱን ከቢድ ወጥሪ ሰፊኑ ዳግማይ ምፍሕፋሕ ኲናት ኣብ ዝረኣየሉ ዘሎ ኩነታት፣ ቀንዲ ጎደናታት ከተማ ጁባ፣ ብሰራዊት መንግስትን ዕጡቓት ሓይልታት ጸጥታን ከቢድ ሓለዋ’ዩ ክካየድ ቀንዩ።
ወሃብ ቃል ሰራዊት ደቡብ ሱዳን ኮሎኔል ሳንቶ ዶሚክ ብዓርቢ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ብወገኑ፣ እቲ ፕረዚደንት ሳልቫኪር ስልጣኑ ንሰራዊት ከረክብ’ዩ ተባሂሉ ዝተላበዐ ወረ፣ ኮነ ኢልካ ኣብታ ሃገር ዘይምርግጋእ ንምፍጣርን፣ ህዝቢ ንምልዕዓልን ተባሂሉ ዝተናፈሰ ናይ ሓሶት ወረ’ዩ ክብል ገሊጹዎ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ክልቲኦም ወገናት ደቡብ ሱዳን፣ ተጻብኦታት ደው ከብሉ ንዝኣተዉዎ መብጽዓ ከኽብሩ ጻውዒት ኣቕሪቡ።
ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብዓርቢ 28 ሚያዝያ ኣብ ዝዘርገሖ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ ‘ኲናት ኣብ ደቡብ ሱዳን ሰላም ከምጽእ ኣይክእልን’ዩ’ ድሕሪ ምባል፣ ኩሎም ወገናት ምስ ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ኢጋድን ካልኦት ትካላትን ምትሕብባር ከርእዩን፣ ስምምዕ ሰላም 25 መጋቢት ከኽብሩን ጸዊዑ።
==============


text:
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮን ናይ ኣግሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ቀዳዳማዊ ወልባይን ናይ ስኮትላንድ ፕረስቢተሪያን ቤተ ክርስቲያን ላዕላይ መንፈሳዊ መራሒ ክብሩነቶም ቻልመርስ ብምኽንያት በዓለ ልደትን ሓድሽ ዓመትን፡ ንናይ ደቡብ ሱዳን ርእሰ ብሔር ኪርን ናይ ተቓዋሚ ፖለቲካዊ ውድብ መራሒማቻርን፡ ኣብታ ሃገር ሰላም ውሑስ ንኽኸውን ኣብ ዘካይድዎ ጻዕሪ ቅርበቶምን ጸሎቶምን ኣረጋጊጾም፡ እቲ ዝካየድ ናይ ሰላም ጻዕሪ ነቲ ሰለስቲኦም መንፈሳውያን መራሕቲ ኣብታ ሃገር ብሓባር ንኻካይድዎ ዝተሓስበ ሓዋርያዊ መገሻ ዝከኣል ክገብሮ ዘለዎም ተስፋ ከምዘመላኸቱ ልኡኽ ጋዜጠይና ኣገግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ረዲዮ ኣለሳንድሮ ዲ ቡሶሎ ሓቢሮም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ብምኽንያት በዓለ ልደት ዘእግዚኣነ ዕለት 25 ታሕሳስ 2019 ዓ.ም. ሓድሽ ዓመት 2020 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮን ናይ ኣንግሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ቀዳማዊ ብፁዕ ኣቡነ ጁስቲን ወልባይን ናይ ስኮትላንድ ፕረስቢተሪያን ቤተ ክርስቲያን ኣወሃሃዲ ክብሩነቶም ጆን ቻልመርስ ናብ ናይ ደቡብ ሱዳን ርእሰ ብሔርን ንናይታ ሃገር ናይ ፖለቲካ ላዕለዎት መራሕትን ናይ ሓባር መልእኽቲ ከምዘመሓላለፉን፡ እቶም ሰለስተ ናይ ሃይማኖት መንፈሳዊ መራሕቲ፡ ናይታ ሃገር መራሕትን ናይ ፖለቲካ ኣካላትን ንምርግጋጽ ሰላም ኣብ ዘካይድዎ ጻዕሪ ቅርበቶም ገሊጾም፡ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮን ወልባይን ቻልመርስን ኣብቲ ናይ ሓባር መልእኽቶም፡ ነቶም ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሚያዝያ 2019 ዓ.ም. ንመንፈሳዊ ሱባኤ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ቅድስቲ ማርታ ሕንጻ ዝዓደምዎም ርእሰ ብሔር ስልቫ ኪርን ናይ ተቓዋሚ ናይ ፖለቲካ ውድብ መራሒ ራይክ ማቻርን፡ ርሑስ በዓለ ልደትን ዝተባርከ ሓድሽ ናይ ሰላም ዓመትን ምንዮቶም ከምዝገለጹ ዲ ቡሶሎ ሓቢሮም።
ኣብ ደቡብ ሱዳን እነካይዶ ምብጻሕ ክኡል ክኸውን ኢየሱስ ንመገድታትኩም ከብርሃልኩም ንጽልይ
“ኣብ ናይ ዕርቅን ሕውነትን እተካይድዎ ጻዕሪ ክርስቶስ መድሕን መገድታኩም ንኸብርሃልኩም ጸሎትና እዩ፡ ኣብ መራሕቲ ደቡብ ሱዳንን ሕዝብን ቡራኬኡ ከብዝሓልኩም ንምሕጸን፡ ኣብታ ሃገር ንኸነካይዶ ሃረር እንብሎ ሓዋርያዊ መገሻ ክኡል ክኸውን ናይ ሰላም ጐይታ ኢየሱስ መገድታትኩም ኣእጋርኩምን ኣብ ሰናይን ሓቅን ክመርሖ ጸሎትና ነዕርግን።”
ናይ ሰላም ስምምዕ ንእነካይዶ ምብጻሕ መሰረት እዩ
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 10 ሕዳር 2019 ዓ.ም. ፍርቂ መዓልቲ ጸሎተ መልኣከ እግዚኣብሔር ኣዕሪጎም ምስ ኣብቅዑ፡ ምስ ናይ ኣንግሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ቀዳማዊ ሊቀ ጳጳሳት ወልባይ ብሓባር ኣብ 2020 ዓ.ም. ኣብ ደቡብ ሱዳን ሓዋርያዊ ምብጻሕ ንኸካይዱ ዘለዎም ምንዮት ገሊጾም፡ ክሳብ ለካቲት 2020 ዓ.ም. ኣብ ዘሎ ናይ ግዜ ገደብ ኣብ ደቡብ ሱዳን ናይ ሓገራዊ ሓድነት መንግስቲ እንተድኣ ቆይሙ እቲ ሓዋርያዊ ምብጻሕ ክኡል ከምዝኸውን እውን ዘለዎም ተስፋ ገሊጾም ገምዝነበሩን እቲ ፍቁር ሕዝቢ ደቡብ ሱዳን ብስእነት ሰላምን ተተሓሒዙ እውን ብዘጋጠመ ምዕልቅላቕ ማይ 490 ሺሕ ሕጻናት ንኸቢድ ሓደጋ ከምዘቃልዔን ጠቒሶም ስለ እታ ሃገር ከምዝጸለዩ ደ ካሮሊ ኣስዒቦም የዘኻኽሩ።
ናይ ኣቢያተ ክርስትያን ዓለም ሓቆፍ ቤት ምኽሪ ዘመሓላለፎ ናይ ርሑስ በዓለ ልደት መልእኽቲ
ቅድም ክብል ናይ ዓለም ሓቆፍ ቤት ምኽሪ ኣቢያተ ክርስቲያን ጨንፈር ደቡብ ሱዳን ብምኽንያት በዓለ ልደት ኣብ ክርስትያናዊ ተስፋ ዘማእከለ ናይ ርሑስ በዓለ ልደ ምንዮት መልእኽቲ ኣመሓላሊፉ ከምዝነበረን፡ እቲ ኣብታ ሃገር ንናይ ብዙሓት ዜጋታት ሞትን ማህሰይትን ስደትን ምኽንያት ኰይኑ ዘሎ ደም ኣፋሳሲ ግጭት ክውገድ ዕርቅን ምሕረትን ኣገዳሲ ምዃኑ ኣተሓሳሲቡ፡ እቲ ናይ ሰላም ተስፋ ክረጋገጽ ኵሉ ደላይ ሰላም ክኸውን ጻውዒት ኣቕሪቦም፡ ር.ሊ.ጳ.ን ወልባይን ቻልማርስን፡ ንናይ ደቡብ ሱዳን መራሕቲምእንቲ ሕዝብን ሃገርን ምሕሳብ ዝብል ድላይ ኣብ ኵለ መዳይ ቀዳምነት ክወሃቦ ሓደራ ከምዝበሉ ደ ካሮሊስ የዘኻኽሩ።


text:
ኣገዳሲ ኣኼባ ንኹሉ ኤርትራዊ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ።
ኣብ ዕለት 29 ነሓሰ 2010 ዓ.ም፣ ብመሰረት እቲ ኣቐዲሙ ተሓቢሩ ዝጸንሐ መደብ፣ ኣኼባ መሰረታት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ጨንፈር ዓባይ- ብርጣንያ፣ ብውዕዉዕ መንፈስ ኣብ ግዚኡ ከም ዝተሳላሰለ ካብቲ ቦታ ዝተረኽበ ሓበሬታ የረድእ፣፣
ልኡኽ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ብመሪሕነት ኣቦ መንበር ሰልፊ፣ ኣቶ ወልደየሱስ ኣማር፡ ኣብ ዝመጽእ ዘሎ መዓልታት ናብ ዓባይ ብሪጣንያ ዑደት ክፍጽም እዩ።
እቲ ብዕሊ ካብ ዝምስረት ሒድት ኣዋርሕ ጥራሕ ኣቑጺሩ ዘሎ ውልዶ ግን ከኣ ንጡፍ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ብሰንበት 30/05/2010 ምስ ግዱሳት ኤርትራውያን ኣኼባ ኣብ ከተማ ሎንደን ኣካይዱ።
ትማሊ ቀዳም ዕለት 01/05/2010 ኣብ ከተማ ሸፊልድ ዕዉት ናይ ተቓውሞ ሰላማዊ ሰልፊ ኣንጻር እቲ ብተስፋሚካኤል ገራህቱ ኣምባሳደር ስርዓት ህግደፍ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ምስ ገለ ሒደት ተቐማጦ ሸፊልድ ዚተረኽብዎ ኣኼባ ዚተኻየደ ኢዩ።
መጸዋዕታ ዓለምለኻዊ ምንቅስቓስ ኤርትራውያን መንእሰያት ጨንፈር ዓባይ ብሪጣንያ ንኩሉኹም ኤርትራውያን
ህዝቢ ኤርትራ ንሓደ ዘመን መመላእታ ኣብ ትሕቲ ዝተፈላለዩ ገዛእቲ ሓይልታት ክሳቐ ድሕሪ ምጽንሑ ኣብ 1991 ሓንሳብን ንሓዋሩን ካብ ባዕዳውያን ገዛእቲ ተላቒቑ። ድሕሪ ናጽነት፣ ነቶም ካብ ኣብራኹ ዝወጹ ደቁ ልዕሊ ኣምላኽ ብምእማን ኩሉ እንትንኡ ኣረኪቡ ክሕብሕቦምን ከምልኾምን ኣብ ዝጀመረሉ፣ ናይ ነገር ግዜ ሓቀኛ መንነቶም ብንግሁኡ በጨቕ ክብል እኳ እንተጀመረ ቀልጢፉ ዓገብ ከብሎም፣ናይ ነገር ወላዲ ኮይንዎ ርእዩ ከምዘይርኣየ ኮይኑ ክሓልፎ እዩ መሪጹ።
ክሉ ከም ዝፈልጦ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ወርሓት ሰነን ሓምለን ዝጅምሮ ብስም ፌስቲቫል ዝጽዋዕ ሆሆን ዳንኬራን ኣብ መላእ ዓለም እናዞረ ብሕልና ኣልቦ ዝኾኑ ስሱዓት ስነ-ጥበባውያን ተሰንዩ ወሰን ኢሉ ዝምታን ዝርፊያን ካብ ዝተሓሓዞ ዓመታት ኣቑጺሩ ኢዩ። መቐጸልታ ናቱ ክኣ እንሆ ሎሚ ዘመን ኣብ ዞባ ኤውሮጳ ብከተማ ሎንዶንዝመረ ዝምታ ከመይ ከም ዝነበረ ኣብቲ ውዕሎ ካብ ዝነበሩ ዜጋታት ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ጆባእ ንብለኩም። ጃንዳህግደፍ ኣቐዲሙ ዳምዳም ክብለሉ ዝቐነየ ፌስቲቫል ግዚኡ ኣኺሉ ካብ ዓርቢ ዕለት 03 ሓምለ ክሳብ 05 ሓምለ 2009 ዓ-ም ኣብ ዘሎ ጊዜ ከካይዶ ወጢኑ ብኡ መጠን ክኣ ዓርቢ ኣጋምሸት ሚሩ እኳ እንተተባህለ፡ ዝኣትወሎም ሰብ ብዘይ ምርካቦም፡ እቶም ዝርካቦም ምእንቲ ሕጻውንቲ ደቆም ክብሉ 25.00 ፓውንድ ከፊሎም ዝኣተዉ ወለዲ ቀንፈዞው ክብሉ ከም ዘምሰዩ ኣብ መወዳእታ ክኣ ብሰንኪ እኹል ሰብ ዘይምእታው ላህማም ምሸት ከም ዝሓደሩ እቶም ኣብቲ ሕድሮ ዝተረኸቡ ወሃብቲ ሓበሬታ ኣረጋጊጾም።ከም ቀደም ይመስለክን ውሕጅ ይወስደክን።
መሰል ሕቶ ዑቕባ ብኣህጉራውን ዘቤታውን ሕግታት ‘ዩ ዝመሓደር። በዞም ሕግታት እዚኣቶም ዝተሰማምዑ መንግስታት ከኣ፡ መምዘኒታት ዑቕባ ንዘማልኡ ሰባት ድሕነቶም ክሕልዉሎም ግዴታ ኣለዎም። መሰል ሕቶ ዑቕባ ኣካል ዘቤታዊ ሕጊ ዓባይ-ብሪጣንያ እዩ።
መሰል ሕቶ ዑቕባ ብኣህጉራውን ዘቤታውን ሕግታት ‘ዩ ዝመሓደር። በዞም ሕግታት እዚኣቶም ዝተሰማምዑ መንግስታት ከኣ፡ መምዘኒታት ዑቕባ ንዘማልኡ ሰባት ድሕነቶም ክሕልዉሎም ግዴታ ኣለዎም። መሰል ሕቶ ዑቕባ ኣካል ዘቤታዊ ሕጊ ዓባይ-ብሪጣንያ እዩ።
ሎሚ ሰንበት 22 ለካቲት ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ዝቕመጡ ኤርትራውያን ኣብቲ ብ ተቓወምቲ ውድባት፡ ኣባላት ሲቪካውያን ማሕበራት፡ ናይ ሚድያ ማዕከናትን ግዱሳት ውልቀሰባትን ብምትሕብባር ዝወደቡዎ ኣብ ከተማ ለንደን ኣፍደገ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ዓባይ ብሪጣንያ ዝተኻየደ ውዕዉዕ ሰላማዊ ሰልፊ ብምስታፍ ምእንቲ ምኽባር ሰብኣዊ መሰል ኤርትራውያንን ድሕነት ሃገርና ኤርትራን ድምጾም ኣስሚዖም ።
ስርዓት ህግደፍ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ መኸተና ዋሕስ ልኡላውነትናን ዕብየትናን ብዝብል ጉልባብ ንዕለት 07 ታሕሳስ 2008 ካልኣይ ናይ ዝምታ ወፍሪ ከካይድ እዩ። ኣብ ዝሓለፈ ቐዳማይ ዝምታ ወያነ ኩናት ክውልዓልና ይቐራረብ ኣሎ ዝብል ወረ ብምንፋስ ንህዝቢ ናብ ዘይተደለየ ሻቕሎት ብምሽማም ማሕፉድኡ መሊኡ:: ሕጂ ድማ ጭርሖኡ ብምትዕርራይ ንኻልኣይ ዝምታ ተበጊሱ ኣሎ።
ኣብ ዓባይ-ብሪጣንያ ዝመደበሮም ተቓወምቲ ውድባትን ሲቪካውያን ማሕበራትን፡ ብምኽንያት ባሕቲ መስከረም ምጅማር ሓርነታዊ ቓልሲ ኤርትራ (ባሕቲ መስከረም) ኣብ ሓደ ኣዳራሽ ዝወደቡዎ “ፈስቲቫል ሰላም”፡ ንሃገራዊ ናይ ቃልስን ሓርነትን መንፈስ ብዘለዓዕል ፍሉይን ምዕሩግን ኣገባብ ትማሊ 23 ነሓሰ ኣብ ለንደን ብዓወት ተኻይዱ።
ብምኽንያት ባሕቲ መስከረም ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ መበገሲ ዝገበረ ፌስቲቫል ንሰላም ኣብ ዓባይ-ብሪጣንያ ንዕለት 23 ነሓሰ 2008 ዓ-ም ተዳሊዩ ከም ዘሎ ንኹሉ ደላዪ ፍትሒ ሃገራዊ ክንሕብር ንፈትው።
ኦ! ህዝቢ ኤርትራ ነበርቲ ኣብ ዓባይ-ብሪጣንያ። ኩላትና ከም እንዝክሮ ኤርትራ ሃገርና ድሕሪ ናይ ሓደ ዘመን
መሪር መግዛእቲ ብመስዋእቲ ዓሰርተታት ኣሽሓት ብሉጻት ደቃ መሬታዊ ናጽነት ኣብ 1991 ተረጋጊጹ’ዩ።
ኣምባሳደር ተስፋሚካአል ገራህቱ ከም መቐጸልታ ናይቲ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዘጋታት ናይታ ሃገር ቆñጺሩ ዘጠረዞምን
ኣዕጽምቲ ክሳዶም ዘስበሮምን አርትራውያን መንእሰያት ከይኣኽሎ ኣብዚ’ውን ንዕኡ ክደግም ምኳኑ ፈኪሩ ኣሎ።
ኣብ ዓባይ-ብሪጣንያ ዝመደበሮም ዝተፈላለዮ ኤርትራውያን ተቓወምቲ ሓይልታትን በርጌሳዊ ማሕበርን ካብ ዕለት 02 ሕዳር 2007 ዓ.ም ጀሚሮም ከካይድዎ ዝጸንሑ ንናይ ሓባር ስራሕ ዝምልከት ዘተታት ብምቕጻል ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ሰሙን ዕለት 05 ጥሪ 2008 ዓ.ም ሓሙሽተ ፈጻሚት ኣካል ዘለዋ ባይቶ ብምቛም ከስርሖም ዝኽእል ውሽጣዊ ሕጊ ኣጽዲቖም።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኮይኑ ንዓባይ ብሪጣንያ ን10 ዓመት ዝመርሐ፡ ቶኒ ብሌየር፡ ኣብ መንግስቱ ከም ቻንሰለር ን10 ዓመት ንዘገልገለ ጎርደን ብራውን ሎሚ ፍርቂ መዓልቲ፡ 27 ሰነ ስልጣኑ ብወለንታ ኣረኪቡዎ።


text:
ተማሃሮ ካልኣይ ደረጃ ከረን
ቦኽሪ ዳግመ ርክብ
July 4 – 6, 2008
ተስፋጋብር ምስግና
ብተስፋጋብር ምስግና ዝቐረበ ጽሑፍ
ቶሮንቶ ካናዳ - እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም ንምባል ኣፍቁዱለይ፡ ካብ ዝተፈላለየ ኩርነዓት ዓለም ኣብዛ ንመጀመሪያ ጊዜ አነብዕላ ዘሎና ምትእኽኻብ ንገለና ናይ ድሕሪ መዋእል እንቋዕ ገጽ ንገጽ ኣረኣኣየና። ናይታ እንፈትዋን ዘዕበየትናን ቤት ትምህርቲ ከረን ካልኣይ ደረጃ ድሒራ ሃጸይ ዳዊት ዝተባህለት እንደገና ተመሊሳ ናይ ከረን ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ምርኻብናን ምትእኽኻብና ዓቢ ጸጋ ኢዩ።
ሎሚ ኣብ ከረን ኣሎና ይመስለኒ፡ ኣብ ከረን ክብል ከሎኹ አታ ካብ ኣርባዕተ መኣዝንን ከባብን ኮነ ካብ ኣስመራ ፡ ዓሊ ግድር፡ ተሰነይ፡ባረንቱ፡ኣቑርደት፡ኣፍዓበት ኮነ ናቕፋን መአከቢትናን ትምህርቲ እንቐስመላ ዝነበርናን መስራቲት ሓድነትናን ፍቕርና እነሳላስለላ ዝነበርናን ናይ ከረን ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ኣሎና።
እወ ናይ 60ታት፡ 70ታት፡ 80ታት፡ 90ታት፡ ከምኡውን ናይ 2000 ዓ.ም ተመሃሮ ኣብዚ ኣሎና ይመስለኒ፡ ብሕልፊ እቶም ኣብ 60ታት ዝነበሩ ምስቶም ኣብ 70ታት ዝነበርና ፍልጠትና ዓሚቚ ብምንባሩ ኣበየ ዘለናሉ ዓዲ ርክባትና ኣየቋረጸን ኣብ መዓልታዊ ርክብና ብዛዕባ ቤት ትምህርትና ነዕልልን እገለ ኣበይ በጺሑ እንታይ ይገብር ኣሎ ጥዕና ኰነ ሓዳሩ ደቁ ንተሓታተት፡ ነዞም ኣጋይሽ ኣብ 80, 90, 2000ዓ.ም ዝነበርኩም ምሳኹም ንምልላይ ተመክሮታትና እንለዋወጠላ ዕለት ስለ ዝኾነት እቲ ናይ ትማሊ ታሪኽ ናይዛ ቤት ትምህርቲ ኣብ ሓንጐልና ተዘክሮታት ስለ ዘለዎ ናይ ሎሚ ተዘክሮታ ኢዩ፡ እዚ ናይ ሎሚ እንገብሮ ዘሎና ምትእኽኻብ ናይ ጽባሕ ወይ ናይ ዝመጽእ ተተካኢ ስለ ዝኾነ እቲ ናይ ትማሊ ታሪኽ ቤት ትምህርትና ኣገዳስነት ስለ ዘለዎ ክንዝክሮን ከነዕልለሉን ይግበኣና።
እወ ናይ 60ታት፡ 70ታት፡ 80ታት፡ 90ታት፡ ከምኡውን ናይ 2000 ዓ.ም ተመሃሮ ኣብዚ ኣሎና ይመስለኒ፡ ብሕልፊ እቶም ኣብ 60ታት ዝነበሩ ምስቶም ኣብ 70ታት ዝነበርና ፍልጠትና ዓሚቚ ብምንባሩ ኣበየ ዘለናሉ ዓዲ ርክባትና ኣየቋረጸን ኣብ መዓልታዊ ርክብና ብዛዕባ ቤት ትምህርትና ነዕልልን እገለ ኣበይ በጺሑ እንታይ ይገብር ኣሎ ጥዕና ኰነ ሓዳሩ ደቁ ንተሓታተት፡ ነዞም ኣጋይሽ ኣብ 80, 90, 2000ዓ.ም ዝነበርኩም ምሳኹም ንምልላይ ተመክሮታትና እንለዋወጠላ ዕለት ስለ ዝኾነት እቲ ናይ ትማሊ ታሪኽ ናይዛ ቤት ትምህርቲ ኣብ ሓንጐልና ተዘክሮታት ስለ ዘለዎ ናይ ሎሚ ተዘክሮታ ኢዩ፡ እዚ ናይ ሎሚ እንገብሮ ዘሎና ምትእኽኻብ ናይ ጽባሕ ወይ ናይ ዝመጽእ ተተካኢ ስለ ዝኾነ እቲ ናይ ትማሊ ታሪኽ ቤት ትምህርትና ኣገዳስነት ስለ ዘለዎ ክንዝክሮን ከነዕልለሉን ይግበኣና።
ታሪኽና ባዕልና ከነዘንትዎ ከሎና እቲ ሓቀኛ ታሪኽ ኢዩ ዝኸውን፡ ካልእ ብማዕዶ ዝዕዘበናን ዝፈርደናን ካልእ ትርጉም ሂቡ ጌጋ ሓበሬታታት ጥራይ’ዩ ክገልጽ ዝኽእል፡ ባዕልና ምስ እንጽሕፎን እነዘንትዎን ግን ነባሪ ታሪኽ ኰይኑ ይተርፍን ይዝከርን። ትማሊ ናይዛ ቤት ትምህርቲ ተመሃሮ ዝነበሩ ኣብ ዝተፈላለየ ክለባት ቤት ትምህርቲ እናተሳተፉ ዓቢ ስምን ዝናን ዘትረፉ ብዙሓት’ዮም። ብሰፊሑ ንምግላጹ መዓልትን ለይትን ኣዋርሕን ዓመታትን ኩልና ተኣኪብና ናይ ኣርበዓ ወይ ሓምሳ ዓመት ታሪኽ ብሓጺር ግዜ ክንውዳኦ ስለ ዘይንኽእል ግዜ ንምቁጣብ ንሕጂ ብሓጺሩ ትንክፍ ፡ ትንክፍ ኣቢለ ንምግላጽ መሪጸ ፡ ገለ ኣስማት ክርስ ዕ ስለ ዝኽእል ይቕረታ ይሓትት። ኣብ 1.ጊሊ ክለብ፡ 2. ዝተፈላለየ ናይ ስፖርት ዓይነታት 3. ናይ ስካውት ኣሶስወሽን ብምክፋልን ካብ ብዙሓት ውሑዳት ንምጥቃስ ፡1.ከም ስዒድ ዓብድራሕማን ደራስን ሰኣላይን፡ 2.ዓብደኑር መ. ሓሰን ደራሲ፡ 3. መሓመድ ኑር ዑስማን ሰኣላይ ። ብስፖርት መዳይ ማለት ብዝላ፡ ብጉያ እግሪ፡ ሾት ቡት፡ ጃቨሊን፡ ዲስክ፡ ከም በዓል ዓወድ ሸኽ ሑሰን፡ ዓብደረዛቕ በሺር፡ ሮማ ኣንቶንዮ፡ ቅድስቲ ዮውሃንስ፡ ስውእ ክንፈ ሃይለ፡ ሓሰን እድሪስ፡ ካሕሳይ፡ ዑስማን መሓመድ(ጁዶ)፣ ገብረትንሳኤ ፍሰሃየ፣ ወዘተ ካብ ከረን ንኣስመራ ካብ ኣስመራ ኣብ ምሉእ ናይ ኢትዮጵያ ውድድር ከም ዝኣተዉን ገሊኦም እውን ዕውታት ኣይተሳእኑን። ኣቲ ኣብ ዓለም ቀዳማይ ቦታ ሒዙ ዝርከብ ስፖርት ኲዕሶ እግሪ እውን ኣብዛ ቤት ትምህርቲ ቀዳማይ ቦታ ነይርዎ፡ እንተ ነቶም ፍሉጣት ዓበይቲ ተጻወቲ ከም በዓል ዓሊ ኣሕመዲንን ተኽለ ገብረን ኣብ ጋንታ መንደፈራ፡ ተወልደ ዮውሃንስን ዮውሃንስ ወልደጽዮን ( ጆከር ) ኣብ ጋንታ ኣስመራ ወዘተ ዝጻወቱ ዝነበሩ ንዖኦም ብምኽታል ከም በዓል ኣሕመድ መሓመድ ሕርሲ፡ ኣረጋይ ገብረእግዚኣብሐር፡ ተስፋኣለም ገብረመስቀል፡ ተስፋጋብር ምስግና፡ ኣብ ጋንታ መንደፈራ። ኢስማዒል ኣብ ጋንታ ኣስመራ፡ ብእምነት ዛይድ ፡ የማነ ቦኽረጽዮን፡ ኣብ ጋንታ ቴለ። ስውእ ገብረትንሳኤ ደብረጽዮን ኣብ ጋንታ እምባሶይራ። ኣይቀጸሉን እንበር ከራር መሓመድ ዓሊ ካኖኒ፡ ኢብራሂም ኣድሓና፡ ዓቡድ፡ ዑመር መሓመድ ዑስማንን መኰነን ወልደንስኤን ኣብ ጋንታ ኣስመራ ተሳቲፎም ነይሮም፡ እዚ ስፖርታዊ ታሪኽ ብሓጺሩ እዩ።
ብናይ ስካውት ንምግላጽ እንተኰይኑ ዓቢ ኣበርክቶ ዝገበረ ማሕበር ብምንባሩ ጥራይ ዘይኰነ ነቲ መምርሒታት ብግቡእ ይትርጉሞ ስለ ዝነበረ ኣብ ናይ ኤርትራ ስካውት ኣሶስወሽን ዓቢ ከብደት ነይርዎ።
ናይ ገንዘብ ትሕዝቶ ከም ዘድሊ ብምግንዛብ ሓገዛት ንኽይሓጽር ብምሕሳብ ካብ ዝተጠቕመትሉ ሜላታት ደረፍቲ ካብ ኣስመራ ብምምጻእ ኣብ ሲነማ ከረን ምር ኢት ኣካይዳ፡ ዘርብሕ ኣታዊ ስለ ዝረኽበት፡
1. እታ ኣብ ጥቓ ቤት ትምህርትና ዝነበረት ዖና ኢትዮጵያ ዑና ምስ ገበረታ ኣብ ከባቢኡ 52 ዝኽውን ኣጓዱ ጸጊናን ሰሪሓን።
2. ክልተ ኣካለ ስንኩላን ዝጐዓዙለን ብሽግለታታት ኣስሪሓ ካብቲ ፍሑኽ ኢሎም ዝጓዓዝሉ ዝነበሩ ሓራ ኣውጺኣ ኣብ ዝስልጦም ጉዕዞ ክበጽሑ ገይራ።
3. ኩሉ ግዜ ሪፖርት ንናይ ኤርትራ ስለዝሓልፍ ኤርትራ ንናይ ዓለም ስካውት ኣሶስወሽን ተመሓላልፍ ብውጻኢት ናይዚ እቲ ዝለዓለ ሽልማት ረኺባ ኣብ ኢዳ ከይብዝሐ ኢትዮጽያ ከም ዝገበረቶዩ ተፈሊጡ።ሎሚ ኣብዚ ኣደራሽ ኣባላት ናይ ስካውት ተስፋጋብር ምስግና፡ መንግስተኣብ ምስግና፡ መሓመድ ሳልሕ ኣቡበከር፡ ሙሉገታ ኣብረሃ፡ ሓጂ ዓብደላን ኣለዉ፡ ካላኦት ዓብደልዓዚዝ ኣንዋር ኣብ ጀርመን፡ ዓብደኑር መሓመድ ሓሰን ኣብ ዓዲ እንግሊዝ፡ ኣሰፋው ኣብራሃ ኣብ ኣመሪካ፡ ወሪዕ ፍረን ፍሰሃየ ተወልደን ኣብ ኤርትራ ወዘተ ኣለዉ።
ጉዳይ ሃገር ኣብዛ ቤት ትምህርቲ ርሱን ብምንባሩ ምእንቲ ናጽነት ሃገርና ቡዙሓት ተማሃሮ ተጋዲሎምን ብመስዋእቲ ሓሊፎምን እዮም፡ ነዞም ምእንቲ ሃገር ሂወቶም ዝሃቡ ኣብ መዓልታዊ ሂወትና ነባሪ ዝኽርታት ኣለዎ፡ ብመውጋእቲ ዝሰንከሉን መርከብ ሓርነት ተጻዒኖም ዝመጹን ብሂወቶም ዘለዉ ሎሚ ምሳና እኳ እንተዘየለዉ ወትሩ ነዕልለሎምን ንዝክሮምን ኢና።
ናይዛ ቤት ትምህርቲ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ብሓጺሩ ዝተገልጸ ጥራይ ዘይኮነስ ናይ ትማሊ ተመሃሮ ዝነበሩ ሎሚ መማህራን፡ ናይ ስነ ኣእምሮ ክኢላታት፡ ናይ ሕሳብ፡ እንጂነሪታት ኰነ ናይ ሕክምና ዶክተራት ወዘተ ኣለውና ብጠቕላላኡ ብዙሓት ምሁራት ኣለዉና ማለት ኢዩ።
ካብ ዓዲ ክንወጽእ ከሎና ንውልቅና ኢና ወጺእና ዳርጋ ኩልና ኣብ ወጻኢ ኢና ተመርዒና፡ሓደ ዝነበረ ክልተ፡ ክልተ ዝነበርና ምስ ደቅና ሰለስተ፡ ኣርባዕተ ወዘተ በጺሕና ኢና። ኣብዚ ቦኽሪ ምትእኽኻብና ደቅና ሒዝና መጺእና ስለ ዘሎና ነዚ ቅዱስ ዕላማ መታን ንኽነውርሶም ሕሉፍ ታሪኽና ንግለጸሎም ንሶም እውን መላለዪ ክኮኖም ዝቅጽልሉ መንገዲ ንፍጠረሎም።
እቲ ህልዊ ነቲ ዝሓለፈ ስለ ዝዝክር ኣብ ዓዲ ከሎና እቲ ፍቅሪ፡ሕውነት፡ ምክብባር ነዘውትሮ ዝነበርና ሕጂ እውን ክምትማሊ ንቀጽሎ እቶም ኣብዚ ቦኽሪ ምትእኽካብና ክመጹ ዘይጠዓሞም ጀሚርናዮ ስለ ዘሎና ኣብ ካልኣይ ንኽሳተፉ ነተባብዓዮም ። ነዚ ዳግመ ርክባትና ክውን ንምግባር ንምዕዋቱ ዝጸዓሩን ንኣስታት ሾሞንተ ወርሒ ዝኣክል ዝተንቀሳቀሱን ፡ ባህልቢ ተኽለ፡ ተስፋጋብር ምስግና፡ ሓሰን ፈረጅ፡ ዘይነብ ወራሕ፡ ያዕቆብ ዓብደላ፡ ጅምዕ ዓብደላ ዓሊ ሽኽ፡ ዓድል ዑመር ሙሳ ሓጅን ከማኡውን ዮውሃንስ ፈርዲናንዶ ድራር ካብ ኣቶዋን ምስ እዞም ዝተጠቕሱ ሽማግለታት ጎኒ ንጎኒ ለይቲ ምስ መዓልቲ ዝተዋሰኤት ኬመት ባህልቢን መራሕቲ ናይዚ እምነት ስለ ዝኾኑ ምስጋና ኣይፈለዮም።
ኣብ መፈጸምታ ጽሑፈይ ክገልጾ ዝደሊ ሓድሓደ ሰባት ነዚ ቦኽሪ ምትእኽኻብ ምክፋእን ምቁንጻብን ንሰምዕ ኣዃ እንተነበርና ፈሪህና ኣየቋረጽናዮን እኳደኣ ዕውት ከብካብ ኰይናትልና።
ኣብዚ ከየመስገንክዎም ክሓልፍ ዘይደሊ ናይዛ ቤት ትምህርቲ ተመሃሮ ዘይኮኑ ካብ ረሑቕ ቦታ ተጓዒዞም ነዚ ዳግመ ርክብና ክብደት ክህብዎ ዝመጹን ከማኡውን ናይዛ ቤት ትምህርቲ ተመሃሮ ዘይኰኑን ዘይኰናን እንታይ ክንሕግዘኩም ብምባል ናይ ገንዘብ ሓገዝን መግብን ዝሓገዙናን ዝሓገዛናን ዓቢ ምስጋና ይግበኦም።ብሓፈሻኡ ከኣ ነዚ ርክባት ክንጅምሮ ከሎና ኣብ ቦኽሪ ኣኸባና ኣብ ቶሮንቶ ዝርከቡ ናይዛ ቤት ትምህርቲ ተመሃሮ ብዕምቆት ደሕሪ ምግንዛቦም ኣብ ሓደ ርእይቶ ብምብጻሕ ኣጋይሽና እንቕበለሉ ኢሎም ብጥረ ገንዘብ ምሕጋዝን ኰነ ብምትብባዕን፡ ሓልዮትን ዘርኣይዎ እቲ ምልክትሓድነትና ኣብ ቦታኡ ከም ዘሎ ኣረጋጊጽና ኢናሞ ዓቢ ምስጋና ነቕርበሎም ኣሎና።
ጽን ኢልኩም ዝሰማዕኩምኒ ክሳዕ ኣብ ካልኣይ ርክብና ኣብ ክንዲ ሽማግለን ከም ኡውን ደቂ ቶሮንቶ ኰይነ የቐንየልና ይብል።


text:
Radio Erena: April 16, 2014
ኣባላት ጸጥታ መንግስቲ ኤርትራ፣ ወዶም ንፕረዚደንት ወንጌላዊት ሉተራዊት ቤተክርስትያን ኤርትራ ቀሺ ዮሴፍ ኣርኣያ ዝርከቦም ሓሙሽተ ኣመንቲ ክርስትና ኣብ ቀይዲ ከምዘእተዉ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብ ኣስመራ ኣረጋጊጾም።
እቶም ጴጥሮስ ቀሺ ዮሴፍ፣ ኤርምያስ ሓድጉን ኣሮን ምሕረቱን ዝተባህሉ ዝርከብዎም ሓሙሽተ መንእሰያት ኣመንቲ ክርስትናን ወንጌላውያንን፣ ብሮቡዕ 26 መጋቢት ብኣባላት ጸጥታ ናብ ዘይተፈልጠ ቦታ ከምዝተወስዱ ዘረጋገጹ እቶም ምንጭታት፣ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ሃለዋቶም ክፍለጥ ከምዘይክኣለ’ውን ሓቢሮም።
ሲኖዶስ ወንጌላዊት ሉተራዊት ቤት ከርስትያን ኤርትራ ካብ 27 ክሳብ 29 መጋቢት ኣኼባ ብምክያድ ንሰንበት 30 መጋቢት ድማ ነቶም ሓሙሽተ ወንጌላውያን ናይ ክህነት ማዕረግ ክህቦም ምድላው ኣብ ዝወድኣሉ ግዜ’ዩ ኣባላት ጸጥታ መንግስቲ ኤርትራ ነቶም መንእሰያት ኣብ ቀይዲ ዘእተዎም።
ብስም ማሕበር ትንሳኤ ዝፍለጡ ኣባላት እታ ቤተ ክርስትያን ዝኾኑ ተጋደልትን ኣባላት ህግደፍን፣ ንንጥፈታት እቶም መንእሰያት ካብ ነዊሕ እዋን ክስልዩን ክከታተሉን ከምዝጸንሑ ዝሓበሮ እቶም ምንጭታት፣ ነቶም ሓሙሽተ መንእሰያት ናብ ጴንጤቆስጣል ዛዚኹም መንእሰያት ኣነቓቒሑክም እናበሉ ክወቕስዎም ከምዝጸንሑ’ውን ኣረዲኦም።
እታ ብተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ዝቖመት ማሕበር ትንሳኤ፣ ኣባል ወንጌላዊት ሉተራዊት ቤት ክርስትያን ደኣ ትኹን’ምበር፣ ኣብ ውሽጢ’ቲ ቤተ ክርስትያን ምንቕስቃስ መንእሰያት ኣብ ምክትታልን ሓይሎም ድማ ካብ ናብ መንፈሳዊ ኣገልግሎት ናብ ፖለቲካዊ ደገፍ ንመንግስቲ ክዛዝዉ ከምእትሰርሕ’ዩ ዝንገረላ።
እታ ኣብ ውሽጢ እታ ቤተክርስትያን ዝቖመት ብማሕበር ትንሳኤ እትፍለጥ ናይ ተጋደልቲ ምትእኽካብ፣ ንወንገላውያን መንእሰያት እታ ቤተክርስትያን ከም ናይ ገንዘብ ብልሽውናን ካልእን ዝኣመሰለ ዝተፈላለየ ሜላታት እናተጠቕመት ንሓድሕዶም ክወናጀሉ ክትገብር ከምዝጸንሐት’ውን እቲ ካብ ኣስመራ ዝተላእከልና ጸብጻብ የመልክት።
መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ጉዳይ’ተን ሕጋውያን’የን ኢሉ ዝሓቖፈን ሃይማኖታት ጣልቃ ብምእታው፣ ንመንፈሳዊ ኣገልግሎታተን ብምድኻም ከም ጥብቖ ህግደፍ ናብ ናይ ፖለቲካ መጋበርያ ክልውጠን ከምዝሕልን ናይ ኦርቶዳክሳዊት ቤተ ክርስትያን ኩነታት ህያው ኣብነት ምዃኑ ዘዘኻከረ እቲ ጸብጻብ፣ ወንጌላዊት ሉተራዊት ቤተክርስትያን’ውን ቀስ እናበለት ግዳይ ኣዚ ምትእትታው እዚ ትኸውን ምህላዋ ኣገንዚቡ።
======================================


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ እቲ ኣብ ኣቡ ዳቢ ብሓባር ምስ ኣብ ምስሪ ናይ ኣል ኣዝሓር መንበረ ጥበብ ዓቢይ መምህር ኣል ጣይብ ብኽታሞ ዕለት 4 ለካቲት 2019 ዓ.ም. ዘጽደቕዎ ሰብኣዊ ሕውነት ዘርእስቱ ሰነድ ዘንብሮም ሸቶ ንኽትግበር ዝዓዪ ናይ ላዕለዎት ተቕዋማት ሽማግለ ዕለት 11 መስከረም 2019 ዓ.ም. ተቐቢሎም፡ እቲ ሽመግለ ንዘካይዶ ዘሎ ጻዕርን ምርምርን ኣበራቲዖም፡ እቶም ናይቲ ሰብኣዊ ሕውነት ሽማግለ ኣባላት ስለ እቶም ዕለት 11 መስከረም 2001 ዓ.ም. ኣብ ኑው ዮርክ ብዘስካሕክሕ ግብረ ሽበራ ዝተቐትሉን ብሓፈሻኡ ብዝዀነ ይኹን ዓይነት ግብረ ሽበራ ስለ ዝተቐትሉ ኵሎም ጸሎት ከምዘዕረጉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
እቲ ዝቖመ ሽማግለ ሰብኣዊ ሕውነት፡ ሸውዓተ ኣባላት ዘለዎ ክኸውን እንከሎ፡ ቅድስቲ መንበር ምስ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ናይ ሓባር ዘተ ብዘነቓቕሕ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ሚገል ኣንገል ኣዩሶ ጉይሾትን ብናይ ቅዱስ ኣቦና ፍሉይ ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ኣቡነ ዮኣኒስ ላሕዚ ጋይድን እትውከል ክትከውን እንከላ፡ መንበረ ጥበብ ኣል ኣዝሓር ከኣ ብዶክተር ሞሓመድ ሑሲን ኣብደልዓዚዝ ሓሳንን ብሞሓመድ ማሕሙድ ኣብደል ሳላም ዳይናን ናይ ዓቢይ መምህር ኣል ጣይብ ነበር ኣማኻርን ኤሚራት ዓረብ ብናይ ኣቡ ዳቢ ሓልዮ ባህሊ ኣቦ መንበር ሞሓመድ ካሊፋ ኣል ሙባራክን ብጋዜጠይናን ደራስን ያሰር ሳኤድ ኣብዱላ ሃረብ ኣልሙሃይሪንን ብናይ ዓቢይ ናይ ቤት ምኽሪ ጉጅለ ሃይማኖት ምስልምና ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ ሱልጣን ፋኢሳል ኣል ካሊፋ ኣል ረመይቲንእትውከል ከምዝዀነት ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ቅዱስ ኣቦና ምስቶም ኣባላት ሽማግለ ሰብኣዊ ሕውነት ዕለት 11 መስከረም 2019 ዓ.ም. ተራኺቦም ንነፍሲ ወከፍ ኣባላት ብሓዋርያዊ ቤተ መዝገብ ቫቲካን ዝተዳለወ ሰነድ ሰብኣዊ ሕውነት ከምዝለገሱን፡ ነቶም ኣባላት ኣመስስጊኖም ኣብ ዕዮኦም ኣሳልጦ ተመንዮምን ኣስዒቦም ናይ ሕውነት ኣንጠረይና ኩኑ፡ እዚ ናይ ሓድሽ ፖለቲካ ኣናስር ክኸውን ማለት ናይቲ ኢዱ ንሰላምታ ዝዝርግሕ ጥራሕ ዘይኰነ ናይቲ ንኸአንግድ ልቡ ናይ ዝኸፍት ፖለቲካ ኣናስር ንኽኸውን ሓደራ ከምዝበሉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ የመልክት።
እቶም ኣባላት ሽማግለ ሰብኣዊ ሕውነት ካብ ቅዱስ ኣቦና ተሰናቢቶም ምስ ናይ ቅድስቲ መንበር ትኩእ ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ኣቡነ ኤድጋር ፐኛ ፓራ ርክብ ኣካይዶም ምስ ኣብቅዑ ብቐጥታ ኣኼባኦም ከምዘበገሱን ኣብቲ ዝተኻየደ ዋዕላ ብፁዕ ኣቡነ ሚገል ኣንገል ኣዩሶ ጕይሾት ናይታ ሽማግለ ኣቦ መንበርን ሞሓመድ ማሕሙድ ኣብደል ሳላም ዋና ጸሓፊ ንኽዀኑ ከምእተሓርዩን። ናይ ወሳኒ ድርገት ኣባላት ንኽኰኑ ብፁዕ ኣቡነ ዮኣኒስ ላሕዚ ጋይድን ያሰር ሳኤድ ኣብዱላ ሃረብ ኣልሙሃይሪንን ሱልጣን ፋይሳል ኣል ካሊፋ ኣልረማይቲ ከምእተሓርዩ ዝሓበረ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣስዒቡ፡ ናይ ኣል ኣዝሓር ዓቢይ መምህር ኣል ጣይብ ናብቲ ኣኼባ ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ነቲ ሽማግለ ዘቕረብዎ እንገዳን ኣቀባብላን ከምኡ እውን ነቲ ሽማግለ ምሉእ ድጋፍ ንዝገለጹ ንልዑልነቶም ሙሃማድ ቤን ዛይድ ከምዘመስገኑ ኣፍሊጡ።
እቲ ሽማግለ ሰብኣዊ ሕውነት ዕለት 3 ወይ ውን ዕለት ሓሙሽተ ለካቲት ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ሰብኣዊ ሕውነት ብዓለም ሓቆፍ ደረጃ ዝሕሰበሉ ዕለት ክውሰን ዝብል ሓሳብ ንውዱብ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ከቕርብ ምዃኑ ክፍለጥ እንከሎ፡ ብተወሳኺ እውን ናይ ካልኦት ሃይማኖታት ኣባላት ናይዚ ሽማግለ ኣባላት ንኽዀኑ ከምዝዓደመን፡ እቲ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ዝተኻየደ ዕለት 11 መስከረም 2019 ዓ.ም. ሰዓት ሓደ ዝተዛዘመ ቀዳማይ ዋዕላ ሽማግለ ሰብኣዊ ሕውነት፡ ቀጻሊ ኣኼባኡ ዕለት 20 መስከረም 2019 ዓ.ም. ኣብ ኒው ዮርክ ንኽካየድ ከምዝወሰነ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ፡ ነፍሲ ወከፍ ኣባላት እታ ሽማግለ ንናይ ዕለት 11 መስከረም ግዳይ ግብረ ሽበራ ንዝዀኑ ኵሎም ከከም ሃይማኖቱ ጸሎተ ተዝካር ከምዝፍፈጸመ ይሕብር።


text:
ክኢላታት ማሕበራውን ባህርያውን ስነ-ፍልጠት
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 28 6 2019
ክኢላታት ማሕበራውን ባህርያውን ስነ-ፍልጠት፡ መብዛሕቱ ግዜ፡ ንክኢላታት ስነ-ኣእምሮን ፍወሳ ስነ-ኣእምሮን እንተዘይኮይኑ፡ ክትትል ዝግበረሎም ሞያተኛታት ኣይኮኑን፣ ኣብ ትሕቲ ሞያ ጥዕናን ሕክምናዊ ክንክንን ዚብል ሓበሬታ ብዝያዳ ከተንብቡ ትኽእሉ ኢኹም።
ትምህርቲ ናይ ስራሕ ዕዳጋ
ቅልጡፍ መስመር ንናይ ማሕበራዊ ስራሕ ዲግሪ ዘለዎም ሓደሽቲ መጻእቲ፣ ሓደ ጸዓት ነዓኻ ሓዲሽ መጻእን ኣብ ቤት ጽሕፈት መራኸቢ ስራሕ ምዝጉብ ዝኾንካን እዩ። ቅልጡፍ መስመር ብቐዳምነት ንዓኻ ወጻኢ ካብ ኤውሮጳዊ ኮም/ኤውሮጳዊ ቁጠባዊ ምትሕብባርን እትመጽእን፣ እብ ዝሓለፋ 36 ኣዋርሕ እንተወሓደ ሓደ ናይ ማሕበራዊ ስራሕ መስመር ናይ ሕጹይ ክኢላ ዲግሪ ሒዝካ ዝምመጻእካን እዩ። ናይ ወጻኢ ሃገር ትምህርቲ እንተወሓደ ሓደ ናይ ማሕበራዊ ስራሕ ናይ ካንዲደይት ዲፕሎም ዘለዎም ሰብ እውን ክምልከቶም ይኽእል።
እቲ ትምህርቲ ብመቀራረቢ ክፋል ኣብኡ ኣካደሚካዊ ሽወደን እትመሃረሉን ሓደ ዕይነት ልምምድ እትገብረሉን፣ እዚ ማለት ኣብ ጎድኒ ሓደ ናይ ማህበራዊ ሰራሕተኛ ትኸይድ ማለት እዩ። ስዒቡ 26 ሰሙናት ሰለስተ ናይ ኣካደሚካዊ 30 ናይ ላዕለዋይ ትምህርቲ ነጥብታት ዝመጣጠን ትመሃር። እዘን ትምህርቲታት እዚአን ከም መመላእታ ነቲ ናይ ወጻኢ ሃገር ዲግሪኻ ይረኣያ። ምስ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ርክብ ግበር።
ቅልጡፍ መስመር ንፈላጥ ህብረተሰብ ብዝወሓደ ናይ 3 ዓመት ናይ ዩኒቨርሲቲ ናብ ናይ ህብረተሰብ ሳይንስ፣ ቁተባ ወይ ስነ-ሕጊ ኣትኵሮ ዘለዎ ትምህርቲ፣ እውን ኣሎ። እቲ ኣሰራርርዓ ናይቲ ትምህርቲ ነቲ ናይ ህብረተሰብኣዊ ይመሳሰል፣ ግን ኣብዚ ቅልቱፍ መስመር እዚ ልምምድ የልቦን። መቀራረቢ ኣካደሚካዊ ሽወደን ትመሃር፣ ስዒቡ 26 ሰሙናት ሰለስተ ናይ ኣካደሚካዊ 30 ናይ ላዕለዋይ ትምህርቲ ነጥብታት ዝመጣጠን ትመሃር። ኣብ መወዳእትኡ ኣብ ሓደ መንግስታዊ ትካል ን4-6 ኣዋርሕ ልምምድ ትገብር። ዕላማ ቅልጡፍ መስመር ኣብ ሓደ ዓቢ ትካል መንግስቲ፣ ብሕልፊ ፍልጠት ቋንቋታት ካብ አውሪሮጳዊ ኮም/ቁጠባዊ ምትሕብባር አውሮጳ ዘለዎም ዘድልዩዎም፣ ከም በዓል መዚ ኮይንካ ንኽትሰርሕ እዩ።
ተወሳኺ ትምህርቲ
ዘለኩም ብቕዓት ገምጋም ምስዝግበረሉን ሓቅነቱ ምስዝረጋገጽን፡ ብቐጥታ ኣብ ዕዳጋ ዕዮ ክትኣትዉ ወይ ስራሕ ናይ ምርካብ ዕድልኩም ንኽዓቢ ተወሳኺ ትምህርቲ ክትወስዱ ትኽእሉ ኢኹም።
መመላእታ ትምህርቲ ኣብ ናይ ሽወደን ዩኒቨርሲቲን ኮለጅን ይዳለው። ንናይ ትምህርቲ ቁጠባዊ ደገፍ የብቅዑን 1-2 ዓመት እዩ ዝወስድ።
ስሩዕ ትምህርቲ
ናይ ስቶክሆልም ዩኒቨርሲቲ ንናይ ወጻኢ ሃገር ማሕበራዊ ሰራሕተኛታት፡ ንኣርባዕተ ክፍለ-ትምህርት (ሰሚስተር) ዝከይድ ናይ መመላእታ ትምህርቲ ዕድል ይህብ እዩ።


text:
ኣብ ኬንያ ናይ ክልተ መዓልታት መገሻ ዝፈጸሙ ቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድ ድሕሪ ዑደቶም ምስ መራሒ ኬንያ ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ ሓባራዊ መገለጺ ሂቦም። ምስ ኬንያ ብዙሕ ዘራኽቡና ክብሪታት ኣሎና በሉ ንሶም።
‘ራእየይን ራኢ ክቡር ፕረዚደንት ኬንያታን ንሕልምና ምዕዋት’ምበር ካልእ ራኢ የብልናን። ሓድሽ ራኢ የብልናን። እቲ መሰረት ተነጺፉ ኣሎ። ስራሕና ንድሕሪት ምልስ ኢልና ንታሪኽና ምንባብ፣ ክንሰርሓሉ፣ ርክባትና ክነሕይለሉን ናብ ዝላዓለ ብራኸ ምብጻሕን’ዩ’ በሉ ንሶም።
'በቲ ኣብ’ዞም ዝሓለፉ ቁሩብ ዓመታት ዝፈጸምናዮም ጥራሕ ኣይንኮርዕን። ንኢትዮጵያን ኬንያን ከምኡውን ነዚ ዞባ’ዚ ሓድሽን ዝበለጸን ስራሕ ክንፍጽም ኢና ንደሊ። ታሪኽና ከምዝሕብሮ ምስ ኬንያ ባእሲ ኣይጸንሓናን፣ ኣብ ሞንጎና ውግእ ኣይነበረን። ሓባራዊ ባህሊን ቋንቋን ኣሎና። ሓቢርና ደሚና ኢና። ሓባራዊ ክብሪታት’ውን ኣሎና። ክነሕይሎ ኢና ድልየትና' በሉ።
ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ ብወገኖም ‘ጎረባብቲ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣሕዋት ንምዃና ናይ ብሓቂ መረጋገጺ’ዩ እዚ። ካብኡ ሰጊርና እዚ ጽምዶ’ዚ ብከመይ ኣገባብ ክነዕምቆ ከምዝንኽእል ኣማዕዲና ንጥምት’ውን ኢና። ቁጠባዊን ጸጥታዊን ጽምዶታትና’ውን ብከመይ ከምነዕምቆ ንሓስብ፣ ከመይ ገይርን ህዝቢታትን ሃገራትናን ብከመይ ናብ ሓደ ከምዝመጻ ንሓስብ ሃገራት ኢና። ብዙሕ ዘመሳስሉና ኣለውና። ድሕሪ’ዚ ክልተኣዊ ጽምዶ’ዚ ናብ ህዝቢታትና ንገልጾ ብዙሕ ነገር ክህልዉና’ዮም። ስለ ረብሓ ክልቲኦም ህዝቢታትና ሓቢርካ ምዕዋት ዝካኣለሉ መስርሕ ክህልወና’ዩ’ ኢሎም።


text:
እግዚኣብሄር ዘለኣለማዊ፡ ዘይውሰን፡ ኩሉ ዝኽእል፡ ብሰለስተ ኣካል ብኣብን ወልድን መንፈስ ቅዱስን ዝግለጽ፡ ብሓደ ኣምላኽ ንኣምን።
እግዚኣብሄር ኣብ፡ ብፍቅሩ ምስ ኣዳም ቃል ኪዳን ብዝኣተወ መሰረት፡ ንኹሉ ሰብ ብወዱ ብመድሓኒናን ጎይታናን የሱስ ክርስቶር ምድሓን ከም ዘዳለወ፡ ንጎይታና የሱስ ክርስቶስ ከም ናይ ብሕቲ መድሓኒኦም ተቐቢሎም ሓጥያቶም ንዝናዘዙ ኩሎም ድማ ፦ ውሉድ ኣምላኽ ኪኾኒ ምሰል ከምዝሃቦም ንኣምን
እግዚኣብሄር ወልድ፡ ጎይታናን መድሓኒናን የሱስ ክርስቶስ። ዘለኣለማዊ ወዲ እግዚኣብሄር ምኻኑ፡ ብመንፈስ ቅዱስ ተጸኒሲ ካብ ድንግል ማርያም ምላዱ፡
ፍጹም ስብ ፍጹም ኣምላኽ ሓጢኣት ዘይተረኽቦ፡ ኣብ ኽንዲ ሓጢኣተኛታት ተላኢኹ ኣን ምስቀል ድሙ ብምፍሳስ በጃ ሞይቱ
ዕዳ ሓጢኣትና ከፊሉ ምስ እግዚኣብሄር ኣብ ዘተዓረቀ፡ ብሳልሰይቲ መዓልቲ ዝተንሰኤ፡ ብኽብሪ ዝዓረገ፡ ኣብ የማን ኣምላኽ ኮይኒ
ምእንታና ይልምን ከም ዘሎ፡ ናይ ቤተክርስትያን ምስርትን ርእስን ከምዝኾነ፡ ዳግምውን ንህያዋንን ምውታንን ኪፈርድ ከምዚምለስ ንኣምን።
እግዚኣብሄር መንፈስ ቅዱስ፡ እግዚኣብሄር መንፈስ ቅዱስ ምልኣተ ኣካል ዘለዎ ምስኮት ምኻኑ፡ ንዓልም ብዛዕባ ሓጢኣትን ጽድቅን ፍርድን ዚረትዓ ኣብ ኣመንቲ ሓዲሩ
ናብ ኩሉ ሓቂ ዝመርሖምን፡ ዝምህሮምን፡ ዜጽንዖምን፡ ዜጸናንዖምን፡ ብቅዱስ ናብራ ንምንባር ዜኽእሎም ንኣገልግሎት፡ ሓይልን
ንብይኑ ዝኾነ ናይ መንፈስ ቅዱስ ህያባትን ዚህብ ምኳኑ ንኣምን።
መጽሓፍ ቅዱስ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ክልተ ዓበይቲ ክፍልታት ይኽፈል፡ ብሉይ ኪዳንን ሓድሽ ኪዳንን ተባሂሉ ይጽዋዕ። ናይ ብሉይ ኪዳን ምጻሕፍቲ 39፡ ናይ ሓድሽ ኪዳን መጻሕፍቲ 27፡ ኩሉኹሉ 66 መጻሕፍቲ ከምዚሓዛ ንኣምን፡ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ቅዱሳት ሰባት ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሖም ከምዚጸሓፍዎ፡ ሕፍቲ ዘይብሉ ቃል ኣምላኽን ናይ ቤተክርስትያን መሰረታዊ እምነትን ስርዓትን ዚሓዘ ስልጣን ዘለዎ መጽሓፍ ከምዝኾነ ንኣምን።
ውድቀት ሰብ እግዚኣብሄር፡ ብምስሉ ሰብ ከምዝፈጠረ፡ ስብ ግና ንትእዛዝ ኣምላኽ ብምፍራሱ ብምኽንያት ሓጢኣት መንፈስ ከምዝሞተ፡ ብጽድቂ
ገዛእ ርእሱ ኮነ ብጽድቂ ኻልኦት ቅዱሳን ኪድሕን ኸም ዘይኽእል ንኣምን።
ድሕነት ሰብ፡ በቲ ጎይታና የሱስ ክርስቶስ ኣብ መስቀል ዚፈጸሞ ግብሪ ምድሓን ኣሚኑ ብደሙ ሕድገት ሓጢኣት ረኺቡ፡ ብመንፈስ ቅዱስ
ዳግም ልደት ብምርካብ ውሉድ ኣምላኽ ከምዚኽውን፡ ካብ ፍርዲ ድሒኑ ናይ ዘለኣለም ህይወት ከም ዝረክብ ንኣምን።


text:
Radio Erena: 24 June 2018
ኣብ ዚምባብወ ንፕረዚደንት’ታ ሃገር ንምቕታል ዝተኻየደ ፈተነ ከምዝፈሸለ፣ ካብታ ሃገር ዝተፈነወ ዜና ኣረዲኡ።
ፕረዚደንት ኤመርሰን መንጋጓ፣ ንምርጫ ጎስጓስ ኣብ ዘካዪደሉ ዝነበረ እዋን፣ መንነቶም ዛጊት ካብ ዘይተፈልጡ ሰባት ናይ ቦምባ መጥቃዕቲ ከምዝተፈጸመሉ ዝገለጸ ኣፈኛ መንግስቲ ዚምባብወ፣ እቲ ፕረዚደንት ብዘይወላሓንቲ መጉዳእቲ ከምዝወጸ ኣብሪሁ።
ወሃብ ቃል ፕረዚደንት ጆርጅ ካራምባ ኣብ መግለጺኡ፣ ምኽትል ፕረዚደንት ዝርከቦም ገለ ሰበስልጣናት መንግስቲ፣ ፈኲስ መጉዳእቲ ወሪዱዎም ኣሎ።
ንሱ ብተወሳኺ ኣብ ዝሓለፈ እዋን ተደጋጋሚ ፈተነ ቅትለት ኣብ ልዕሊ ፕረዚደንት ኤመርሰን ከምዝተኻየደ ገሊጹ።
ብሪጣንያን ኣመሪካን ዝርከብአን ሃገራት ዓለም፣ ነቲ ኣብ ልዕሊ’ቲ ፕረዚደንት ዝተኻየደ ፈተነ ቅትለት ዝኹንን መግለጺ ኣውጺኤን ኣለዋ።
ዚምባብወ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ሓምለ ዕለት 30 ፕረዚደንታዊ ምርጫ ከተካዪድ ኣብ ምሽብሻብ ኣብ እትርከበሉ ዘላ እዋን፣ ፕረዚደንት ኤመርሰን ቁጽሪ ደገፍቱ ንምዕባይ ጎስጓስ ኣብ ዘካዪደሉ ዝነበረ እዋን’ዩ ናይ ቅትለት ፈተነ ተኻዪዱሉ።
=====================


text:
“መልእኽቲ ንውድብ ናፅነት ትግራይ”
ሙሉጌታ በሪሁን ኻብ ሃገረ ካናዳ
09-15-21
አቐዲመ ንኹሉ አባልን ደገፍቲን እዚ ዕሸል ውድብ ዝኾንኹምን፣ዝኾንክንን ዝኸበረ ሰላምታይ የቕርብ። ብምቕፃል አነ ከም ውልቀ ሰብ ብዛዕባ “ናጽነት” ዘለኒ እምነትን፣ርድኢትን፣ ባህገይን ብብርኺ ውልቐ ሰብ ኽገልጽሞ፣ ዳሓር ድማ ምስ ወዳበ ብምትሕሓዝ ርድኢተይን, እምነተይን, ኮላይ ባህገይ ኸቐምጥ እፈትው።
ንዓይ ናፅነት ማለት ወዲሰብ ዝኾነ ኩሉ ኻፍታ ተፈጢሩ ልቢን፣ አእሙሩኡን ተጠቒሙ/ተጠቒማ፣ምሕሳብን፣ ምንቅስቓስን ዝጀመረላ/ዝጀመረትላ እዋን አትሒዙ/አትሒዛ ዝግበር ኸይዲ ሂወት እንትኸውን ፣አብ ከይዲ ግን እቲ ዝግባእ ሓገዝን አስተምህሮን እናተውሃቦ/እናተውሃባ ምስላይ አብ ዝጅምረሉ/እትጅምረሉ እዋን በብግዚኡ እናዓምበበን እናጎልበተን ዝኸይድ ስነ እምነትን፣
ስነልቦናን፣አካላዊን፣አእምሮአዊ ዕቤትን ዝጠመረ ብሕታዊ ኸይዲ ሂወት፣አቢሉ ድማ ህንጸት ሓደ ማሕበረሰብን እዩ ኢለ ይአምን።
ኸም ውልቐ ሰባት አተሓሳስባናን ኸይዲ መነባብሮናን ዝውሰን በቲ እንነብረሉ ዘለና ማሕበረሰባዊ
ርድኢትን፣ ማሕበረሰብአዊ ኽብርታትን, ባህሊን, እምነትን ስለ ዝኸውን፣ ከከም ኸባቢኡ ርድኢትናን
አተሓሳስባናን ድማ ይፋላለይ እዩ። ንሕና ተጋሩ ኻብ ካልኦት ሕዝብታት ፍልይ ዘብሉና ኽብርታትናን፣ሓድጊ ታሪካዊን፣ባህላውን እምነታትና ከም ዘለዉ ኾይኖም፣መነባብሮና ናብ ዝመርሓና ተኸቲልና አብ ንንቃሳቐሰሉ እዋን ድማ፣ እንማሃሮን ነኻዕብቶን ተወሳኺ ባህልን, ፍልጠት, ሜላ ናብራን ንቲ ዝነበረና መሰረት አታዓባብያና፣ ርድኢትን ልምዲ ናጽነታዊ አተሓሳስባን እውን ይልውጦ እዩ ኢለ ይአምን ። እምባአርከስ ብዛዕባ ብሕታዊ ርድኢት ናጽነት እዙይ እንካብ በልኩ፣ናብ ቐንዲ መልእኽተይ
“ውድብ ናጽነት ትግራይ” ኽምለስሞ ምስ ብሕታዊ እምነተይ ንዚ ዕሸል ውድብ እዙይ ይጠቕም ዝብሎ ሓሳብ ኽገልጽ። አነ ሙሉጌታ ወዲ በሪሁን ኻፍታ ልቢ ጌረ ናይ ጉርምስና ዕሸል ዕድመይ ዝጀመርኩላ እዋን ጀሚረ ኽሳብ ዛ ሎማአንቲ ዝኾነ ይኹን ናይ ፖለቲኻ ውዳበ ተሰሪዔ፣ይኹን አባል ኮይነ አይፈልጥን። ደጊፈም አይፈልጥን።ምድጋፍ ማለት ንዓይ አሚንኻ ትድግፎን፣ ኻሊእ አማራጺ ስለዘየለ ትድግፎን ዝተፈላለዩ እዮ።
ብፍላይ ከም ትግራዋይ ንዝሓለፉ ፴፪ ዓመታት መነባብሮይ አብ ስደት ስለዝኾነ፣ ኹሉ ብፍቕሪ ትግራይን፣ ናፍቆት ሕዝበይን ዓይኒ ዝገበርኹዎ ድጋፍን ሓገዝንምበር፣አሚነሉ ተሰሪዔ ንድርጅት ወይ ድማ ፖለቲካዊ ሰልፊ ዝደገፍኹሉ እዋን የለን። እቲ ምንታይ እምነተይን ናጽነተይን ንኽድግፍ ኾነ ንኽሕግዝ ስለዘይፈቐደለይ እዩ። ፖለቲካ ማለት እምነትን፣ናጽነትን እዩ። ፖለቲኻ ቕንዕናን ሕዝባዊነትን እዩ። ንረብሓ, ንትርፊ, ንስልጣን, ንሃፍቲ ዝግበር ፖለቲካ፤ ፖለቲኻ እንተይኮነስ “ንግዲ” እዩ። ብውሽጣዊ እምነተይ አነ “ከም ሙሉጌታ” አብ ናይ ዝሓለፉ ፵ ዓመታት፣ ብታዝነበረትኒ
እምነትን ፖለቲኻዊ ርድኢትን እቲ አነ ዝአምነሉን፣ ዝርድኦን፣ ዝብህጎን ኸይዲ ፖለቲኻ ስለዘይራእይኩ አብ ዝኾነ መስርዕ ኽስራዕ ድሊትን ባህጊን አየሕደርኹን።
ሎሚ ሎሚ ግን፣ ብፍላይ ድሕሪ እዚ ወራር ናይ ኢትዮዺያ፣ኤርትራ፣አምሓራ፣ሶማሊይን ብናይ ዓረብ ሓገዝ ዝተአወጀልና ናይ ዘርኢ ምጽናት ዄናት፣ንኹላህና ከም ተጋሩ ዘርእና ንምጽናት ስለዝኾነ ፣መጀመርታ ኸም ትግራዋይ፣ ምስቲ ብህዝቢ ትግራይ ዝተመርጸ ሕጋዊ መንግስቲ ብዝኻአልኩዎ
ምስራሕ፣ኻባይ ዝካአል ኩሉ ምግባር፣ብምቕፃል ንሕዝበይ ይጠቕም ዝበልኹዎን ዝአመንኩሉን
ሓሳባተይ ናብ ዝምልከቶም እሕዋተይ ምሕባር፣ ብሓፈሻ ዓደይን ሕዝበይን ይሕግዝ እዩ ኢለ ዝአመንኩሉ፣ዓቕመይ ዝፈቐዶ ብናጽነት ምግባር ስለዝኾነ ኸም ሓደ ትግራዋይ እገብር አለኹ። አብዚ ሕዚ እዋን ሕዝቢ ትግራይ ወዲ ሰብ ኽወርዶ ይኽእል ኢልኻ ንኽትአምኖ ዘጸግም ግፍዕን በደልን አብርእሲኡ ወሪዱ፣አዴታትና በኼን ሓዚነን፣እሕዋትና ተገዲደን ተደፊረን፣መናእሰያትና
ትግራዎት ስለዝኾኑ ጥራሕ ተረሺኖም፣ቤተ እምነታትና ተደፊሮም ዓንዮም፣ፋብሪካታትና
ዓንዮም፣ቤት ትምሕርታትና ዓኒዮም፣ሕክምናታትና ፈሪሶም፣ አጣል በጊዓትና፣አኻፍትና
ተሓሪዶም።ትግራይ ብኢኮኖሚ፣ብስነልቦና፣ብወታደር አፍሪሶማ። ግን ሕዝቢ ትግሪይ እምቢ አይግዛእን፣እምቢ አይምብርከኽን ብምባል ዕሸላት መናእሰይ ሕነ አዴና ሕነ ሓፍትና፣ሕነ ሕዝብና ሕዝቢ ትግራይ ኽንፈድይ አለና ኢሎም ተዓጢቖም። ብዘይ ምንም ድፍኢትን ብድሌትን ብናጽነትን
ኽብሪ ትግራወይቲ አዶን፣ኽብሪ ትግራወይቲ ዋዕሮን፣ ኽብሪ ሃገረ ትግራይ ብዘሕብንን ብዘኹርዕን
ሓቢሮምን ሰሚሮምን ውድብ ህ.ወ.ሓ.ት፣ውድብ ሳልሳይ ወያነ፣ውድብ ባይቶናን፣ውድብ ናጽነት ትግራይን ብዘይ አፋላላይ አብ ትሕቲ ትግራዋይነት ይዋደቑ አለው።እወ ትግራይ ዓድና “ሰብ አለዋ” አብ ውሽጢን አብ ደገን በእንታ እዛ ኽብርቲ መሬት፣በእንተ እዛ ኽብርቲ ሃገር, ሃገረ ትግራይ ሂወቶም ዝኸፍሉ ሚሌናት ተጋሩ አለውዋ።
እምባአር ከስ እዚ አብ ላዕሊ ዝገለጽኩዎ ግፍዒን መከራን ዋላኳ ንሕዝብና ዘይግቦኦ እንተነበረ
ይኹን ዳአምበር ኾይኑሎ።ንሕና ኸም ማሕበረሰብ ትግራይ ጸላእትና ዝኻአልዎ ኩሉ ጌሮም ኸጽንቱና ዋላ እንተፈተኑ, ታኒኻ፣ ማንኻ፣ መንድቕ፣ ትኻላት አዕኒዎም እዮም። ርእሲ ትግራዋይ፣ ጀግንነት ትግራዋይ፣ታሪኽን ባህሊ ትግራዋይን ግን ኸዕንዉዎ አይኻአሉን ጥራሕ እንተይኮነስ አይኽእሉን።
ስለዝኾነ ድማ ትግራዋይ ኩሉ ኸም ሓደ ሰብ ኮይኑ መኪትዎም። ይምክቶም ድማ አሎ። ትግራይ ስዒራ፣መሊአ ድማ ኽትስዕር እያ። አብዛ እዋን እዚአ ኩሉ ትግራዋይ ብዝባሃል መልኽዕ ትምኒቱን ድሌቱን ሓንቲን ሓንትን ትመስል፣ንሳ ድማ ነፃነት ሃገረ ትግራይ። እሞ እዛ እዋን ብፍላይ ነዚ ዕሸል ውድብ ናጽነት ትግራይ እንተሰሪሕሉን፣እንተተጠቒምሉን ኻብዙይ ዝበለጸ ጽቡቕ አጋጣሚ ስለዘየለ ዝግብኦ አወዳድባን
ንጹር ዕላማን ብምሕንፃጽ አብ ውሽጢን አብ ደገን ዘሎ ትግራዋይ ብምዕሳል ውድባዊ ሓይሉን፣ ዓቕሙን ኸደንፍዕ ይኽእል እዩ ኢለ ይአምን።
እዙይ ንምግባር ግን ዝስዕቡ ሚዛኖም ዝሓለው ፖሊሲታትን መምርሕን ኽሕልዉዎ አለዎም እብል።
፩) ውድብ ናጽነት ትግራይ ብመምርሒ(ፕሪንስፕል)እቲ ውድብን አባላቱን ከም ሽሞም ነፃ ዝኾነ እምነትን ተጋብርን ኽላበሱ ክኽእሉ አለዎም። ናጽነት ማለት እምነትኻን ሓሳብኻን ተጋብርኻን ብዘረባ ጥራሕ እንተይኾነስ ብግብሪ ዝርአይን ዝትግበርን ክኸውን አለዎ። ንአብነት አብዛ ኽተጥፍአና ዝፈተነት ሃገር፣ ብሹም ዲሞክሪሲ ዝተጣየሹ ኻብ 100 ንላዕሊ ፖለቲኻዊ ውድባት አለዋ። ይኹን እምበር ዋላ ሓደ ቑም ነገርን ውጽኢት ዘለወን ውድባት የለዋን። እንትጅመር ከምቲ አብ ላዕሊ ዝገለጽኩዎ መፈልፈሊ እቶት ዳአምበር ረብሓ ሕዝቢ ዘለወን አይኮናን። ብውልቀ ሰባት ዝእዘዛን ብውልቐ ሰብ ረብሓ ዝዓብያን ዝጠፍአን እየን። ሰለዝኾነ ድማ ው.ና.ት ኻብዙይ ተማሂሩ አባላቱ ብጽሬትን በጥንቓቐን ኽውድብ አለዎ ዝብል ምኽረይ የቕርብ።
፪) ው.ና.ት ብመሰረቱ ኻብ ሕሉፍ ፖለቲካዊ ውድቐት ናይ ትግራይ፣ ኽማሃርን ኸማሓይሽን
ይኽእል እዩ ኢልና ኽንአምን ፍልይ ዝበለ አቐራርባ ሒዙ ኽመጽእ አለዎ እብል።ንአብነት አብ ትግራይ ኮነ አፍታ ኽተጥፍአና ዝፈተነት ሃገር፣ዝተለምደ ገባጣይን, አምባገነን ፖለቲካዊ ኸይዲ ብዝቕይር መልኽዕ፣ እቲ አባኹም ኽበጽሕን ኽፍጸምን ዘይትደልዮዎ ተጋብርን፣ ጸለመን፣ ዓፈናን አብ ካልኦት ብዘይምፍፃም፣ ካብ ተናሓናሕቲኹም ውድባት ዝበለጸ ፖሊሲን ትሕዝቶን ከምዘለኹም፣
ብፖለቲካዊ ትሕዝቶኹም፣ በፕላንኹም ብመርትዖ ምሙጓት እምበር፣ እቲ ዝተለመደ ጠቐነን፣ ምጽላምን፣ ምሽቑራርን እንድሕር ትዝቲዩ ኾይንኹም, ብምንታይ ዳአ ኻፍቶም ዝነበሩን ዝንሄውን ትሕሹ ? ሕዝቢ ኽተእምኑን ኽተዕስሉን፣ ብግብሪ ኾይንኹም ተረኸብ። አርሒቕኹም ጠምቱ፣ናብ
ዘፃወዱልኹም መፃወድያ አይትእቶዉ።ንአባላትኹም ብውልቒ ብኸምዙይ ዓይነት ፖሊሲን መምርሒን ህነጽዎም (ነፃ ስለዝኾንኻ ናይ ኻልኦት ናጽነትን ኽብሪን አይትንኻዕ) (ተናሓናሕትኻ እሕዋትኻን አሓትኻን እዮምሞ አኽብሮም) ምስ ኻልኦት ውድባት ዘለኹም አፋላላይ ናይ ፖሊሲን አተገባብራን እምበር፣ ብትግራውነትኹም
እጫኹም ሓንቲ እያ። ሓቢርኻ ምጥፋእ፣ወይድማ ሓቢርኻ ምልማዕ። ብዓይኒ ጸላኢ ፍልልይ ስለዘይብልኹም አብ ትሕቲ ትግራዋይነት ዝዓሰለ ፍልልይ ንረብሓ ሕዝቢ ትግራይን፣ ንረብሓ ሃገረ ትግራይን፣ ምዃኑ ኻብ ልቢ ንአባላትኹም አምህሩ፣ አእምኑ እዙይ እናገበርኹ እንትትከዱ፣ ትግራዋይ ብሙሉእ ልቢን ፍቕርን ደድሕሬኹም ኽዓስል እዩ። ለውጢ ንደልይ አለና፣ኻፍቲ ዝተለመደ ናይ ሸፈጥን፣ ናይ ሓሶትን ሕማቕ ፖለቲኻ ገላግሉና።
ብኸመይ ንዝብል ሕቶ ? ብብቕዓት፣ብፍልጠት፣ብመርትኦ፣ብግብሪ፣ብጉርሒን ብአርሒቕኻ
ምዕማትን ዝአምን ፖለቲኻዊ ባህሊ፣ ባህግና እዙይ እዩ ። ሕዝቢ ትግራይ ንሓንሳብን ንሓዋሩን ኻብ ድሑርን ዝአረገን ፖለቲኻዊ ባህሊ ኽናገፍ ዓብይ ድሌትን ባህግን አለዎ። ይኹንምበር ሕዝቢ ትግራይ መስተውዓልን ዕጉስን ስለዝኾነ እቲ እዋኑን ኹነታትን እንትፈቕድ ዝወስዶ ስጉምቲ ይህሉ፣ኾይኑ ግን ው.ና.ት ከም ውድብ መሓውርኹም ብጽሬትን ብግልጽን አብ ውሽጢን አብ ደገን ንዘሎ ትግራዋይ አረድኡ፣አምሕሩ ድኸሙ። ፖለቲኻዊ ዕቤት ማለት እናወደኻ እናተሳእኻ እዩ (ሕንዲ ዝመርሕ ዘሎ ገዛአይ ውድብ ቕድሚ ፶ ዓመት አብ ፖርላማ ናይ ሕንዲ ፩ ወንበር እያ ኔራቶ) ሎሚ ግን ዓብላላይ ውድብ ኮይኑስ ሃገር ይመርሕ አሎ።
ብዝተፈላለየ መንገዲ ማሓውርን ኹነታትን ው.ና.ት ብፍላይ አብ ደገ እንርኸብ ዳያስፖራ ርድኢት የብልናን እንተበልኩ ዝተጋገኹ አይመስለንን፣እዙይ ማለት ድማ ምስዚ ናይ ፳፩ ክዘመን ቴክኖሎጂ እናሃለወ ሓበሬታ ዘይምህላው ቑሩብ አሰኪፉና፣ ንሹሙ አብ ፌስቡክ አለኹም, ንትሕተትዎ ሕቶ መልሲ እንድሕር ዘይትህቡ ከምዘየለኹም ቑጸርዎ። ኢሜል አድራሻኹምን፣ስልኽኹምን ኽተፋልጡ እንድሕር ዘይኽኢልኹም ዳርጋ የለኹምን።
ኽሳብ ሎሚ አብ ዳያስፖራ አባላት እንድሕር ዘይሒዝኹም ጸገም ሚዲያን ኮሚኒኬሽንን ርአይዎ። ሎሚ ኩሉ ብሚድያ እዩ ሚዲያ ሓይሊ እዩሞ፣እቲ ትረኽብዎ ናይ ሚድያ ዕድል፣ ንረብሓ ውድብኹምን ንረብሓ ትግራይን አውዕልዎ።
ናብ ሚድያ እንትትወጹ ንሕዝቢ ዝዝረብን፣ዘይዝረብን ብረብሓ ፖለቲኻዊ ኸስቢን ትሕዝቶ ውጽኢቱን ተዘራረብሉ።
ንአብነት ዝሓለፈ እዋን ተጋዳላይ ማሓሪ ዮውሃንስ ምስ ት.ሚ.ሃ ዝገበሮ ቓለመሕትት፣ብዙሕ
ዋዕዋዕታ ፈጢሩ። ወዮ ድአ ሕገመንግስታዊ መሰል ብዙሕ ዘይሰረፆ ኸባቢ ኾይኑምበር ዝተዛረቦ አበር የብሉን፣ርድኢት ብርኪ ናጽነትና ኸምቲ ዝርአናዮን፣ ዝሰማዕናዮን ስለዝኾነ እዋኑ አይኮነን ወ.ዘ.ተ ብዝብል ሓሳብ ተዓብሊሉ።እዙይ ጽቡቕ መምሃሪ ኽስተት ይኹንኩም።
እዋናዊ መግለጺ ውጽኢቱ እንታይ ክኸውን ይኽእል ?
ሕዝብና ብኸመይ ይርድኦ ? ጸላእትና እንታይ ኽብሉ ይኽእሉ ? ቕድሚትን ድሕሪትን፣ሎምን ጽባሕን ትማልን ገሚትኩም ተማሃርሉ። መርገፂ ውድብን፣ እምነት ውልቐ ሰብን ፈላልዩዎ።
ውድባዊ መግለጽታት እንትትህቡ ፖለቲካዊ ልዝብ ጌርኹምን አሚትኩምን እንትትገብርዎ ብዙሕ ቐልቢ ሕዝቢ ክትስሕቡ ትኽዕሉ ኢኹም ዝብል እምነት አለኒ።
ረጚድ ቖርበት ይሃልኹም፣ እትንሓንሕዎም ውድባት ብቐሊሉ አይትርአይዎም።ስብ ነዊሕን ምዕቡልን ልምዲ እዩም። መፃኢት ትግራይ ናይዚ ዕሸል፣ ጅግና፣ ተአምረኛ ወለዶ እያሞ ንዚ ግዜ እዙይ ዝምጥን ተዓፃፃፋይ፣ዓለም ለኻዊን ብሳይንስን ቴክኖለጂን ዝማዕበለት ትግራይ ንምህናጽ፣ ምስቲ ወለዶ ብዝሓሸ መንገዲ ተረዳዲእኹም ኽትሰርሑ ትኽእሉ ኢኹም።
እዚ ዕድል እዙይ ብጉርሒን ብጥበብን ተጠቐምሉ። ማዓስ ትነብሕ, ማዓስ ተጽቕጥ, ማዓስ ተጥቕዕ, ማዓስ ትኻላኸል, አብ ወታደራዊ ሂወት ጥራሕ እንተይኮነስ አብ ፖለቲካ ኹለይ እዩ ዝትግበር በርትኡ።
በዝሒ ቑጽሪ ውድባት አብ ትግራይ፣አነ ብወገነይ አብ ትግራይ እንተንአሰ ፪ እንተበዝሐ ፫ ፖለቲኻዊ ውድባት እንተዝህልዋ እምነይሞ፣ኸምቲ ማሓሪ ዝጠቐሶ ብፖለቲካዊ እምነትኹም
እትቐራረቡ ውድባት ናብ ሓደ ብዝጥዕመኹም መንገዲ እንተትቓራረቡ ዝበለጸ ሓይልን ልምድን ስለትፈጥሩ ምስኻልኦት ውድባት እትሓብርሉ አንፈት እንተዝህሉው እምነ። እናበልኩ ዘልዓልኹዎም
ነጥብታትን ኸይድን ውሽጣዊ ጽሬት ውድብ ናጽነት ትግራይን ብሃናፃይ መልኽዕ ይጠቕሙ ኢለ ተስፋ እገብር።ኸምቲ ኽጠቕሶ ዝፈተንኹዎ ሓበሬታታት እንተተዘርጊሖምልና ብፍላይ ዳያስፖራ ትግራይ ብዝኽእለትና ሞራላዊን ፋይናንሳዊን ድጋፍና እነወፍየሉ አንፈት ንፈጠረልና እናበልኩ ሓሳበይ እንትዛዝም ዓርሰ ነፃነት ዘለዎ ውልቐ ሰብ ኮነ ውድብ፣ ሕዝቡን ሃገሩን ነፃ ኸውጽእን ናፍቲ ዝድለይ ሃገራዊ ናይ ዕቤት ብርኺን ንምስቓል አይጽገምን ኢለ ይአምን።
ትግራይ ስዒራ፣መሊአ ድማ ኽትስዕር እያ !
ኽብርን ሞገስን ንሕዝቢ ትግራይ !
ኽብርን ሞገስን ንቶም ጀጋኑ ሰብ ኽልተ ገድልን፣ ናይ ሕዚ ወለዶን ይኹነለይ !
ኽብርን ሞገስን ንአዴትት ትግራይን ዋዕሮታት ትግራይን !
ኽብርን ሞገስን ንፍሉይ ሓይልታት ምክልኻል ሃገረ ትግራይ ይኹነለይ !
ኽብርን ሞገስን ንሙሁራት ትግራይን ዳያስፖራ ትግራይን ይኹነለይ !
ዘልአለማዊ ኽብሪ ንጀጋኑ ስውአትና እናበልኹ እንትዛዝም ብትግራዋይነተይ እናተሓበንኹ እዩ።
የቐንየለይ
mba1277@gmail.com


text:
ሕጂ ዳርጋ ኩሉ ሰብ ተሃኑ ዘውጽአ ይመስል እሞ ቁሩብ ብዛዕባ”ትግራይ” ክንዛረብ፡፡ እንታይ ብዛዕባ ትግራይ? ብዛዕባ ትግራይ ዋላ ሓንቲ ክንዛረብ ኣይንኽእል ኢና። ምኽንያቱ ዓቕሚ ስለዘይብልና። ብዛዕባ እቲ ኣብ መሬት ኢትዮጵያ ከይዱ ብዝኾነ መለክዒ ኣብ ዘይብጽሖ ኲናት ዝሳተፍ ዘሎ ሰራዊት ኤርትራ ግን ክዝረብ ይከኣል እዩ፡፡ እቲ ንባዕሉ እውን ግዳይ ናይ ብዙሓት ረቛሒታት ዝኾነ ሰራዊት ግና ብዛዕባኡ ክትዛረብ […]
Read More ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ትግራይ
ገጣሚ፡ ዮናስ ወልደሩፋኤል ኣሕታሚን ዘርጋሕን፡ ኣሕታሚ እምኵሉ ዓመተ-ሕትመት፡ 2019 መጽሓፍ እንቶሽ ከምቲ ልዒሉ ዝተገልጸ ብቐሺ ዮናስ ወልደሩፋኤል ዝተጻሕፉ ግጥምታት ሒዛ ብኣሕታሚ እምኵሉ ዝተሓትመት መጽሓፍ እያ፡፡ ኣብ መእተዊ ንብዙሕ ምርምርን ተገንዝቦን ስነ-ጽሑፍ ካብኡ ናብኡ ድማ ስነ-ግጥሚ ዝዕድም ጽሑፍ ብገጣሚት ይርግኣለም ፍስሃ ዝተጻሕፈላ ድማ እያ፡፡ ኣብ መጽሓፍ እንቶሽ ዘለዉ ግጥምታት ንምስትምቓር ይዅን ንምርዳእ መራትዕን መደግፍታን ዘየድሊ እኳ […]
Read More እንቶሽ፡ ከም ጠስሚ ኣብ ልዕሊ ሽሮ ንቛንቋን ባህልን ትግርኛ
መእተዊ ርቀትካ ዕጣን፡ ጋዜጠኛን ገጣምን ግርማይ ኣብርሃም ዝተገጥሙ ግጥሚታት ሒዛ፡ ብኣሕተምቲ ሕድሪ ዝተሓትመት መጽሓፍ እኵብ ግጥምታት እያ። እዛ 87 ግጥሚታት ሓቚፋ ኣብ 2018 ዝተሓትመት መጽሓፍ፡ ሓቚፋቶም ዘላ ግጥሚታት ኣብ መቓን ነዊሕ ግዜ ዝተጻሕፉ ምዃኖም ካብቲ ኣብ መእተዊ ብገጣሚ ተጻሒፉ ዘሎ “ንመዓስ ከይበልኩ ቕድሚ ሓያሎ ዓመታት በብሓደ ኽጽሕፎም ዝጀመርኩ ግጥሚታተይ እነሀዉ ባይቶ ኣቚሞም፡፡” ዝብል ምሉእ ሓሳብ […]
Read More ርቀትካ ዕጣን፡ ኣብ መንጸፍ ሓቦ፡ ተስፋን ትዕግስትን ዝተሃናዘዩላ መጽሓፍ
ብምንጽጻር! ንፕረዚደንት በሽር ብድምጹ ኣምጺኡ ብድምጹ ድማ ዝኣልዮ ዘሎ ህዝቢ ሱዳን፡ ንትብዓቱ ዝበቅዕን ድሌታቱን ቀዳምነታቱን ኣለልዩ ዘተግብርን መንግስትን መርሒነትን የምጽኣሉ። ዝዀነ ደላይ ጽቡቕን ፈታው ህዝቢ ሱዳንን ዝዀነ ሰብ ክብሎ ዝኽእል እዚ ጥራይ እዩ። እቲ ካልእ ዕዮ ባዕሉ ህዝቢ ሱዳን ይፈልጦን ይኽእሎን እዩ። ምስ ምእላይ በሽር ተኣሳሲሩ ብብዙሓት ኤርትራውያን ዝስማዕ ዘሎ ዘረባታት ግን ሓቂ ዘይምፍላጥ ወይ […]
Read More ብምንጽጻር
ፈለማ ንገብሮ ጠፊኡና ነዕወንውን ነይርና። ደሓር ነብስና ክንከላኸልን ሓቀኛታት ምዃንና ከነርእን ፈቲንና። ከምዚ እንከሎ ንሳቶም ከጥቅዑና ዝከኣሎም ገይሮም። ተኸላኺልና። ጸኒሕና ክንማጎት ጀሚርና፡ ዝምልሰልና እኳ እንተዘይረኸብና ግን ቀጺልናዮ። ልምምድና ንለውጢ ብውልቅን ብእኵብን ቀጻሊ ነይሩ። ሃንደበት ዘይኰነ ኣብ ነዊሕ መስርሕ፣ ልዕሊ ዓሰርተ ዓመታት ኣብ ዝወሰደ መስርሕ ለውጢ ክመጽእ ጀሚሩ። ንሕና ከነጥቅዕ ንሳቶም ክከላኸሉ ጀሚሮም። እዚ መስርሕ እዚ […]
Read More ዝቕጽል ስጒምቲ ኣብ መስርሕ ለውጢ እንታይ እዩ ክኸውን?
ብግዱሳት ሃገራውያን ኤርትራውያን ዝጀመረ፡ «ይኣክል» ዝተሰምየ ጐስጓስ ሕድሕድን ናብ መንግስቲ ኤርትራ ዝቐንዐ ጻውዒት ብድሆን ኤርትራውያን፡ ዝርጋሐኡ እናሰፍሐን ዘልዕሎም ኣርእስታትን እናዓበዩን እናሰፍሑን ይቕጽል ኣሎ። እዚ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ዝካየድ ዘሎ ሃገራዊ ንጥፈታት፣ ብዝተወሰኑ ኣዕሩኽን መፍልጥትን ጀሚሩ ብዘደንቕ ስንሰለታዊ መርበብ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ኣብ ምሉእ ዓለም ናብ ዘለዉ ኤርትራውያን ተባጺሑ ክላባዕ ምኽኣሉ፣ ዘመናዊ ቴክኖለጂ ብዝፈጠሮ ዕድል ማሕበራዊ […]
Read More ይኣክል፡ ብዓይኒ ንስሪ እንክርአ
ተልእኾይ ናብ ኣቢሲንያ፡ ብእንግሊዛዊ ዲፕሎማት ጀራልድ ሀርበርት ፖርታል፡ ኣብ 1891 ተጻሒፉ፡ ኣብ 2017 ብነጋሽ ኣስፋሃ ዝተተርጐመ መዘክር እዩ። ጀራልድ ሀርበርት ፖርታል ኣብ መወዳእታ 18 ክፍለ-ዘመን ኣብ ኣፍሪቃ ዘገልገለ ዲፕሎማት ኮይኑ፡ ኣብ 1887 ካብ ንግስቲ ዓዲ እንግሊዝ ናብ ንጒስ ኣቢሲንያ ሃጸይ ዮውሃንስ ክበጽሕ ዝተደልየ መልእኽቲ ከብጽሕ ብልዑል ሓላፍነት ዝተመዘዘ ሰብ እዩ። ትሕዝቶ እዛ መጽሓፍ፡ እቲ ካብ […]
Read More ድሕሪ ንባብ …
1ምስልኻ ዘቖመ ሕብርታት ዘይሳነደጓሕን ልኡምን ከም ወርሕን ጸሓይንትነብረሉ ስፍራ ኣብ ኣንጻር ዝቖመንፋሱ ዘይራኸብ ዝሑልን ውዑይን።ልቕብቃብ ናይ ላኻ ምንጻፍካ ተንኮበትጨንገርን እሾኽን ምንባርካ ኣብ ኣግነት፡ብጨዋም ትረዊ፡ ቅዳሕካ ማይ ባሕሪኣብ ሽያኽ ናይ ሑጻ ባርካዊ ነባሪ፡ማእከል ዘየብልካ እንትርፎ ፈጣሪ፡ […]
Read More ‘ኤርትራውነት’
መን’ኳ ከይነግሮ መዓስ ምስ ተጻሕፈ ግና፡ ታሪኸይ ዘዘንቱ ጽሑፍ ‘ተተረኽበ ቀዳማይ ምዕራፉ፡ ክኸውን’ዩ ከምዚ ዚንበበ’። “ኣብ ዋልድቢ ዓፈን ዝተወልደ ጸሓዩ ዝዓረበት ቀትሪ ዘይረኣየ ክፈትዎን ክጸልኦን ንብርሃን ዘይፈልጦ ነበረ ኣብ በዓቲ ጽላለቱ ዘፍርሖ።” ወደይ! ኣንታ ናይ ጽባሕ መጻኢ ብህንጡይነት ‘ትዓቢ ብዓል ራኢ ሱርካ ንኽትፈልጥ ዝመጻእካሉ ምንጪ ዘይትርፍ’ዩ ምፍታሽካ ሓዲሩካ ባህጊ፡ በጃኻ! ንባብካ ግደፎ፡፡ እመነኒ፡፡ ንቓላተይ ምስክር […]
Read More ክሕሸካ ምእንቲ
መስለኒ፡ ሕሰም ጽምዋኻ ዝፈጠሮ ፍርሒ ዝሓደረ ጭንቀት ዝዘርኣልካ ቀዝሒ ምጻሩ ስኢንካስ ብሂግካ መጸግዒ፡ ከም እኖኣ ዝሰኣነት ዕየት ብባህጊ ዕንጋሎን ሕቚፍን እተሕገብግብ፡ ከተምሰውስው ከተማስው ተሸጒጥካ ንኽትመውቕ ካብ ማእከል ሞሊቕካ ናብ ‘ማእከል’ ክትድቕደቕ፡ ቀው! ኢለ ርእየካስ፡ ከብደይ በሊዕካኒ ወሪሩኒ ድንጋጽ። ከም ነቢ ድሕነት ኣብ ዝኸበርካሉ ከም ሸዊት ሓጋይ ኣብ ዝተብሃግካሉ ከም ቆልዓ መብጽዓ ኣብ ዝተረረኻሉ ቃልካ ከም […]
Read More ሰብኣውነት
ዕጹፍ መጽሓፍ ከይተገንጸለ ዕጹው ማዕጾ ከይተራሕወ ኣሎ ድዩ ተኽእሎ ክነብብ ‘ዝደሊ ኣብ ውሽጢ ንዘሎ ይከኣል ድዩ ክትለሊ? እቲ መጽሓፍ ኣብ ኢድካ ሒዝካዮ መሸጐር ውሽጥኻ እምቢ ረጊጥካዮ ምሳኻ ንዘሎስ ካብ ካልእ ትደልዮ ውሽጥኻ ሰፈሩስ ማዕዶ ትደሃዮ! ንቡር እኮ’ዩ! ንቡር እኮ እዩ ንድሕሪት ምምላስ ናብ መንቀሊኻ ምርኣይ ምጥማት ምቕባል ስዕረት ሕሉፍ ምፍታሽ ተረጋጊእካ ዳግማይ ንምብጋስ ምንጻህ እኮ’ዩ […]
Read More ንቡር እኮ’ዩ
Fikrey Yeman Translated from tigrigna By Tedros Abraham My father, sharing a room with an Abed! Abed, in Arabic, means slave. In November 2012, I was in Benghazi, Libya. I intended to cross the Mediterranean Sea into Europe by working and saving enough money. Before getting a job, I was arrested by armed forces and […]
Read More On The Road
ኣዳላዊ ሮሂት ኢናኒ ትርጉም ፍቕረይ የማን መጋቢት 9, 2018 ዝሓለፈ ዓመት፡ ከንያዊ ጸሓፊ ንጉጒ ዋ ትየንጎ ናብቲ ብተዓዘብቲ ቅጽጽ ዝበለ ኣደራሽ ዩኒቨርስቲ ዊትዋተርስራንድ ናይ ጁሃንስበርግ ምስ ኣተወ፡ ኩሉ ሰብ ካብ ኮፍ ዝበሎ ብምትንሳእ እዩ ተቐቢልዎ። ተዓዘብቲ ብፊስካን ጭደራን ተሰንዮም ኣእዳዎም ኣብ ኣየር ብምዝርጋሕ “ንጉጒ! ንጉጒ! ንጉጒ!” እናበሉ ጨዲሮም። ቅድሚ ልዕሊ 50 ዓመታት […]
Read More “ቋንቋ፡ ዓውደ-ውግእ እዩ።” ዕላል ምስ ንጉጒ ዋ ትያንጎ
ብ Joy E. Stocke ትርጒም ፍቕረይ የማን እቲ ኣነን ሓደ ካብ ዓበይቲ ገጠምቲ ዓለም ዝዀነ ሰዓዲ ዮስፍን ኮፍ ኢልናሉ ዝነበርና ክፍሊ፣ ካብቲ ልዑል ድምጽን ምንቅስቓስን ዘለዎ ጐደና ለክሲግተን ኒውዮርክ ኣዝዩ ርሑቕ ዘሎ ይመስል። ምስቲ ረጒድ መንደቑ፡ ጥንታዊ ቅዲ ዘለዎ ስርሓት ጽርበት ዕንጸይቲ ዝዀነ ንብረቱ፡ ልዑል ናሕሱን ስርሓት ሓጺን ዝዀነ ዓራቱን፣ እዚ ክፍሊ’ዚ፣ ኣብ […]
Read More ሎሚ ለይቲ ኣብዚ ኣዕሪፍና፣ ዕላል ምስ ገጣሚ ሰዓዲ ዮሱፍ


text:
ተጣበቅቲ ከቢቢን ሰብኣዊ መሰላትን፣ነቲ ውዕል ተቃዊሞምዎ‘ዮም።ካብ‘ቶም ዝቃልሑ ድምፂ ተቃውሞታት፣ኣብ‘ታ ፅንኩር ሕፅረት እኽሊ ዝራኣየላ ሃገር፣ህዝቢ እናጠመየ ከሎ፣ወፃእተኛ ኩባንያታት ናብ ወፃኢ እኽሊ እናፍረዩ የግዕዙ‘ለው።ካልእ ዝላዓል ክሲ፣ወፃእተኛ ኩባንያታት ገዚፍ መኽሰብ ክሓፍሱ ተባሂሉ፣ኣስታት ክልተ ሚእቲ ሽሕ ነበርቲ‘ቲ ከባቢ ስለዝተፈናቀሉ ርእሶም ምኽኣል ኣብዩዎም‘ሎ።ሳልሳይ፣እቶም ገዘፍቲ ኩባንያታት ዝጥቀሙሉ ኬሚካላት ንወሓዝቲ ሩባታት ይብክል‘ሎ፣ከምኡውን ዱራት ይቁረፅ ስለዘሎ እቲ ከባቢ ንምሽርሻር ሓመድ ተቃሊዑ ዝብሉ ይርከብዎም።
መስራታይ ሓላፊ ስራሕ ካራቱሪ ራም ክሪሽና ካራቱሪ ግና፣ኣብ ኢትዮዽያ ንዘሎ ኣሰራርሓ ሕርሻ፣ናይ መርየት ዘረፋ ኢልካ ምግላፅ ሚዛን ዝጎድሎን መሰረት ዘይብሉን‘ዩ ይብል።
“እዚ ኣንፃር ኩባንያታት ንግዳዊ ሕርሻ ዝቀንዐ ዘይሚዛናዊ ጠቀነ‘ዩ።ቀዳማይ ኣብ ኢትዮዽያ መርየት ናይ መንግስቲ‘ዩ።መሰል ኪራይ‘ዩ ተፈቂዱልና።ልዕሊ ኩሉ ድማ፣ዘረፋ መርየት ክትብል ከለኻ፣መርየት ካብ‘ቶም ንመዋእላት ኣብ‘ቲ ከባቢ ዝነበሩ ህዝቢታት ክትምንጥል ከለኻ‘ዩ ዝሕብር።ንሕና ብወገና፣ ኣብ ጋምቤላ ብጠንቂ ዝጀመርናዮ ሕርሻዊ ንጥፈታት፣ዋላ ሓደ ሰብ‘ውን ኣይፈናቀልን ኢልና ኢና።ኣብ ጥቃ ብርክት ዝበሉ ሕራሻታትና፣ሎሚ‘ውን ቁሸታት ኣለዋ።ምስ ነበርተን ድማ ፅቡቅ ርክብ ኣለና።ካብኡ ሓሊፍና ፍርያቶም ዘደንፍዕሉ ዘበናዊ ሜላታት ሕርሻ‘ውን ነምህሮም ኣለና” በለ።


text:
ሓደ ጉጅለ ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብቲ ፈላማይ ቫይረስ ኮሮና ዝተራኣየሉ ከባቢ ቻይና ነቲ ምንጪ ንምፍላጥ ኣብ ዝሰርሓሉ ዘሎ እዋን፡ ሎሚ ንማእከል ምቁጽጻር ሕማማት`ቲ ዞባ ከምዝበጽሐ ኣፍሊጡ።
ቻይና ብዛዕባ ምብጻሕ`ቲ ጉጅለ ኣይተዛረበትን፡ ኣባል`ታ ጉጅለ ዝኾነ ፒተር ዳስዛክ ግን እቲ ርክብ ጽቡቕን ኣገዳስን ምንባሩ ንሪፖርተራት ተዛሪቡ`ሎ።
ብኻልእ ወገን ኣብ እስራኤል ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ጸሊም ዝተኸደኑ ሕሉፋት ኦርቶዶክስ እስራኤላውያን ነቲ መምርሒ መንግስቲ ብምንጻግ ኣብ ቀብሪ ክልተ ፍሉጣት ሃይማኖታዊ መራሕቶም ንምስታፍ ተኣኪቦም።
እቶም ብጻዕቒ ዝተኣከቡ እስራኤላውያን ማስክ`ውን ኣይገበሩን-መምርሒ ምፍንታት`ውን ኣየኽበሩን። እስራኤል ዕቱብ ዝኾነ ክታበት ኮሮናቫይረስ ጀሚራ`ላ እንተኾነ ከምቲ ኣብ እስራኤል ዝተኻየደ ዓይነት ምትእኽኻባት ነቲ ምዕባለ ምዝርጋሕ ክታበት ንድሕሪት ክጎቶ ይኽእል`ዩ ተባሂሉ`ሎ።
ሕብረት ኤውሮጳ ድማ፡ ኩባንያ ኣስትራ ዚንካ ትሸዓተ ሚልየን ተወሳኺ ዓቐን ክታበት ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ክልእኽ ተሰማሚዑ`ሎ።


text:
ስቕ ኢልካ እንተራኢኻዮ እቲ ዕንበብኣ ከም ጉዕሽ ዓፍ-ዓፍ ዝበለ ምሽ!
እንድያሞ!
***
ብዕድል ኮይኑ ኣብ ዕንበባ ዝዓብለሎ ካንቸሎ እየ ዓብየ፣ ዕድመ ነተን ፈታዊት ተኽሊዝነበራ ዋና ገዛና፣ ወይዘሮ ቅዱሳ ገብረ (ነብሰን ይምሓር) ዋላ እኳ ሽዑ ኣዳቒቐ እንተዘይተዓዘብክዎ መራግእቲ ዝኽሪ-ስ ኣሎኒ።
ካብታ ዝደቐቐት ናይ ባዞ ዕንብባ ክሳብ እታ ዝዓበየት ሓረግ ናይ ወይኒ፣ ዘይትፈሪ ካዝሜርናን ዘካተተ። ዓባይ ጽላል ካንቸሎና ብሸነኽ ጸጋማይ ኩርናዕ ናይቲ ካንቸሎ እያ ዝነበረት ፣ መትከሊ ቦትኣ ኣብቲ ኣብ መንጎ ካንቸሎናን ጎረቤትናን ባር ጥዑም ዘመን ዝፈሊ ሓውሲ ሕጽር ዝበለ ነጸላ መንደቅ ነበረ። ብኣፍደገ ሳሎን ኣቢላ ዝርግሐኣ የማን ክሳብ ምሓዝ ዓንዲ ናይታ ወይንና ገለ ኽፋል ይጫረት ግን ከኣ ምስታ ወይኒ ተሓለሊኹ ይጎራበት።
እቲ ዝተረፈ ክፋል ድማ ሓይሉ ብጸገም ኣቢሉ ዝነኩርናዕ ዘላ ንእሽቶ ኽሽነ ሓሊፉ፣ በታ መኻዚኖ ጌሩ ናብቲን ፍሉይቲ ናይ እንዳ ዋና ገዛና ጥራይ ዝጥቐሙላ ሽቓቕ ጌሩ ናብታ መብዛሕትኡ እዋን ትዕጾ: ደስ እንክለን ድማ መጽሓፍ ከነንብነላ ትኽፈተልና ዝነበረት ናይ ኣጋይሽ ክፍሊ ኮይና መጽሓፍቲን ዓቢ ኣርማድዮ ዝነበራ ኣፍደገ ኣቢላ ኣብ ደረት ሓረግ ናይ ወይኒ ምስ በጽሐት ተዓጺፋ ንቕድሚት ብምምራሽ ምስቲ ዝበዝሐ ወገናቱ ኣብቲ ዝተደለወላ ናይ ሓጺንን ሻምብቖንድ ዳስ ተስተርሒ።
ሽልሕ ዝበለን ማእከላይዝዕብየቱ ቆጽሊ ነበራ፣ ህስስ ዝበለ ሮዛ ዝሕብሩ ክንዲ ዓባይ ዓባይቶ ኢድና ዝኸውን, ናይ መጠቅለሊ ሽኮር ዝቐራረብ ቕርጺ ዘለዎ ድማ እዩ ዝነበረ። ሳሕቲ ድማ ኣደይን ማማ ቐደስን ከውግዓ እንከለዋ ብዕላለን እንተዘይተመሲጠ ነቲ ዝወድቕ ዝነበረ ዕንባባታት እናረኣኹ ይዘናጋዕ እሞ፣ “እዋእ ክሳብ 17 ፍዮሪታት ዝወድቓ ኣዕሊለን” ኢለ ን ነብሰይ ጸብጻብ የቕርበላ ኔረ ።
ክሳብ ዕንበባ ዝወድቕ ድማ ነተን ኣብ መእተዊ ናይ ሳሎን ዘሎ መሳልል ዘለዋ ናይ ባዞ ኣትክልቲ ይዕዘብ፣ መብዛሕቲኡ እዋን እዘን ኣትክልቲ እዚአን እየን ንነዊሕ እዋን ሕብረን ከይቐየራን ከይሓረራን ዝጸንሓ ፣ ኣብቲ ገፊሕ ካንቸሎና ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ብስርዓት ዝተቐመጠ ማእለያ ዘይብሉ ባዞታትት ናይ ፍዮሪ ነይሩ። ኣብ መሳኩቲ፣ ኣብ ነኣሽቱ መሳልላትን ኣብ ጥቓ እንዳ ከልብናን ከይተፈረ!
ኣደይን ጎረቤትናን ኣብ ዝተፈላለየ ሆቴላት ዝሰርሓ ነበራ፣ ንሰን ኣብ ኦፊስ ኣደይ ድማ ኣብ ናይ ክፍልታት ምትዕርራይን ምስሳይ ኣጋይሽን። ንሰን ምስ ተፈደሳ ብሕትው ኢለን ጋዜጣ ዘንብባሉ፣ ኣብ ተለቭጅን ክሳብ ዝጅመር ኣብ ሶፋ ዝድቕሳሉ እዋንን ኩነትን ነበረን። ከምዚ ዓይነት ናብራ ነደይ Copy and Paste ይገብረላ ነበርኩ ነደይ።
ምስ ኣደይ ናይ ጓልን ኣደን ዝከውን ናይ ዕድመ ፍልልይ ነበረን። ስለዝኾነ ድማ እታ ምሳና ትጻወት ጓለን ትመስለኒ ዝነበረት፣ ለካ ጓል ጓለን እያ ንሱ እውን ኣብታ ጽላል ከዕልላ እንከለዋ እየ ሰሚዐየን።
ዕላለን ቐጺሉ፣ ኣደይ ናታ ኣብ ኢዳ ሒዛታ ዝነበረት ጥራዝ ገንጺላ ዘይተረድኣ መታን ሕሳብ ትሓተን ነበረት።
“ኣንትን ማማ ቐደስ እንታይ ማለት እዩ
5+2-2 =
ኢልካ ኸ? ስለምንታይ ደሚሩ ዘጣዕስ ኣለዎ?
“ጣዕሳ ዶ በልክዮ? ኣነስ ኣሸበሸብ መልክዎ
ንኣብነት ርሑቕ ከይከድና ። በለስ ደስ ይብለኪ እሞ፣ ነቲ በዓል በለስ ክቐርፈልኪ ደው ተብልዮ፣ ሽዑ ንዓኪን ንደቅኺን ሓሙሽተ በለስ ንኽትገዝኢ ሓንቲ ሕርካም ጥራይ ትህልወኪ፣ ከመጋጣሚ ኣነን ሰናይት ጓለይ ድማ ንርእየኪ ከም ዘለና ምስ ፈለጥኪ ንዓና እውን ሓሓንቴና ተቕርፍልና፣ ሽዑ ወዮ ነዛ ሰናይ ተግባርኪ ዘስተብሃለ በዓል በለስ፣ ኣብ ክንዲ ናይ 7በለስ ዘኽፍለኪ ናይ 5 ጥራይ ኣኽፊሉ ነተን ናይና ከም መቑሽሽ ይሓስበልኪ።”
ምስ በልኣ፣ ሰሓቕ ብሰሓቕ ኮና ክልቲኤን። ኣነ ድማ እቲ ኣብ ሕዝሎ ኣደይ ዝነበረ ሓወይ ደቂሱ ስለ ዝነበረ፣ ብሰሓቐን ክበራበር ተመነኹ።
፣ ንሰን ድማ ገጸን ከም ጸሓይ ተኾሊዑ የዕልላ፣ ኣደይ ብኣመሃህረአን ተገሪማ።
“እዋን ኣንትን ማማ ቐደስ መምህር ዘይትኾና ዝነበርክን” ምስ በለተን
“እህ ናይ ጎረቤት ዝያዳ ነጥቢ ክምልኣልኪ ደሊኺ ምሽ ኣትረከ !” ይበሃሃላ እሞ ይስሕቃ።
ኣንታ ሰብ እባ ክስሕቕ ከሎ ከጸብቀሉ በልኩ፣ ከመይሲ መብዛሕቲኡ እዋን ጽውግ በሃሊት ኣየን ዝነበራ፣ ኣብቲ ካንቸሎ ኣብ ዝኾነ እዋን ጎፍ ንጎፍ ምስ ተራከባ ድማ፣ ኣደይ እያ ቐዲማ ሓደርክን ትብል፣ ሽዑ ምምላስ ወይ ዘይምምላስ ናተን እዩ፣ ደስ ክብለን ይምልሳ ደስ ከይብለን ድማ ከምቲ ገረብ ትም ይመርጻ። ሽዑ ኣደይ ናይ ምሸት ገለ ቛይቛ ክቖጽራ ምዃነን ትግምት፣ እቲ ቛይቛ ድማ ደማሙ ክበኣሱ ዝሰበርዎ ወይ ዘውደቕዎ ባዞታት ናይ ፍዮሪ፣ ዓንጾ ንምውጻእ ይርከብዎ ነበሩ እሞ ኣደይ ድማ፣
“ክላእ እዚ ፍዮሪስ መሕጥኢ እዩ!” ክትብል ይሰምዓ ነበርኩ።
ኣደይ ናይ መሃይምነት ምጥፋእ ትምህርቲ ምስ ጀመረት ኣነ ካልኣይ ክፍሊ እየ ነይረ፣ እንተኾነ ግን ሓሊፋትኒ ከተረድኣኒ ግዜ ኣይወሰደላን፣ እዚ ንማማ ቀደስ ዓቢ ሩፍታ ነበረ። ዝተማህረት ኣደ ዝተማህረ ሕብረተሰብ ተፍሪ ኢለን ይኣምና ከም ዝነበራ ድማ ይደጋግማ።
ኣቓልቦይ ናይ ሓንቲ ጥቓይ ዝነበረት ባዞ ፍዮሪ ገበርኩ። ድማ ረጒድን ውሑድን ቆጽሊ ነበረን፣ ቅጡባብ ከም ግጥሚ!
ረእይዋ እዚኣ እቲ ቖጽላ ንባዕሉ ብመልክዕ ዕንበባ እዩ ዝቖመ፣ ቀጠልያ ጽገሬዳ እኮ እያ ትመስል! ከይትቕንጠብ ድማ ክንዲ ኣጻብዕ ዝኸውን ክሳድ ከማን የብላን በቃ ዶጭዷጭ እያ ኩርዕቲ ከም እቲ ኣብ ኣፍልቢ ናይ ኣደይ ዘላ እስተሊኒ ዓይነት! ከመይ ኣቢላ እንድዕላ ኣይትነቕጽ እያ፣ “ብዙሕ ማይ ከይተስትይዋ” ስለ ንበሃል ድማ ማማ ቐደስ ባዕለን ከስትይኣ ኢና ንገድፈለን ዝነበርና፣ ዋላ ነቲ ጃርዲን ምሉእ ቀዳም ንግሆ ማይ ከነስቲ ን ከንቸሎ ክንሓጽብን እንከለና፣ ንዓኣን ነተን ጥቓኣ ዘለዋ ናይ ባዞ ፍዮሪታት ዳርጋ ንኽሕጸብ ጥራይ ነቲ ዝዘርጋሕናዮ ሻምብቖ ፕላስቲክ ኣጻብዕና የእቲና “ፊፍ” ኣቢልና ንሓጽበን ጥራይ ነበርና።
ዘይከምታ ዘስተኸ ዘስተካ ማይ ዘይኣኽላ ጽጌረዳ እያ ነይራ። “ንሳ እትሰትዮ ማይ ጋቢ የሕጽብ ይብላና ነበራ” ሓደ ሓደ እዋን ድማ ንኹሉ ጸንቒቓ: ቁንጣሮን ደም በጊዕን ዝመስላ ዕንበባታት ጥራይ ትምጡ። ከም ንግስቲ ናይቲ ጃርዲን ኮይና ድማ ይቀባጠረላ፣ ኣከባይኣ ጸሃያይ ኣይርከቦን፣ ።
እታ ኣብ ሰሜናዊ ምዕራባ ዝነበረት ጨና ኣዳም፣ ንዝተፈላለየ ፈውሲን ቀመም ናይ ሽሮ ክትከውን ዘይትቅንጠበሉ እዋን በዓልን ሰንበትን ክከውን እንከሎ፣ እታ ጽገሬዳ ግን ወትሩ ወስ ዝብላ ኣይነበረን። ኣብ ዓመት ሓንሳብ ክትቕምቀም እንከላ ድማ፣ ማማ ቐደስ ብኣካል ክህልዋ ኣለወን፣ ሽዑ ከምዚ ዝላጸ ቖልዓ ከቐባጥራላ ቁሩብ እዩ ዝተርፈን። ቆልዑ ከይረግጽዋ ተባሂሉ ድማ ኣከባቢኣ ብሓውሲ ዚግዛግ ዝተቐመጠ ሕጡብ ተኸሊላ ትርከብ። መዓስ እዚ ጥራይ፣ ከም ርእሰ ከተማ ድማ፣ ርሕቐት ካብኣ እዩ ዝልካዕ ዝነበረ። ካብ ጽገሬካ ክንድዚ ስጉምቲ ፣ ካብኣ ክንድዚ እመት ንላዕሊ ይምናልባት እታ ኣብ ጥቃኣ ዝነበረት ሮዝማሪኖ ዶ ትኸውን ትጫረታ ዘላ!
ኣሃ ከይረሳዕክዎ ኣባ ጉዕ ድማ ኔራትና፣ ዕንጨይቲ ጸርያ ትሓጊ እሞ ደሓር ጨብጪባ ጨብጪባ ጻዕዳ ንኣሽቱ ዕንበባታት ኣጨልጊዓ ደሓር ነቲ ጉዓ ዘግ ተብለልና፣ ፐርሰሜሎ ሴደኖ ኩል ግዜ ብሮማዲ ይድንደኑ ነበሩ፣ ነቲ ንኾሚደረ ኢልና ዝተከልናዮ መደገፊ ድማ ሓደ ጸሃያይ ዝኾነ ጻዕዳ ሓረግ እናተጠምተመ ሞኽ የብለና። ክንቕንጥቦ እንተበልና ምስ ዱባ ተሓዋዊሱ ይጸንሓና።ሽዑ ተሓሊልና ንገድፎ።
ክላ እዋእ ናይ ዱባ ኣሞ ግደፍዎ ፈስቲቫል እዩ በቃ! ባንዴርኡ ኣብ ኩሉ የስፋሕፍሖ፣ ጫማና ኣውጺእና ምስ ደቐስና፣ ክንድ ጫማና ዝኸውን ወሲኹ ይሓርድ። ማይ ዝኣከለ ስለ ዘይኣኽሎ ድማ ከየሰክፈና ኢሉ ግዲ ኾይኑ ኣብ እዋን ክረምቲ እዩ ዝቦቑል። ውዕዉዕ ብጫ ዝሕብሩ ክንዲ ዓባይ ዓባይቶና ዝኾና ሸላሕቲ ሊቺታት ክመስል ዕንበባታት : መሬት ቧዕ ኣቢልዋ ምስ ቀነየ፣ ኣብ ዳርጋ ሰለስተ ሰሙኑ ድማ ከም ለቖታ እናተጠቕለለ ፈለማ ክንዲ ጡብ ኣደይ፣ ድሕሪ እዚ ዂዕሶ ናይ ቴምፖ ምስ ኮነ፣ ሽዑ እዩ ክንዲ ጡብ ናይተን ዋና ገዛና ዝኸውን። እዚ ዝኽዝውን ዘሎ ድማ ቅድሚ ክንዲ ዓባይ ኩዕሾ ምዃኑ እዩ።
ይ ቕ ጽ ል
ሳባ ኪዳነ
26/ 07/ 2019


text:
ኣብ ክልል ዓፋር ወረዳ ኣብዓላ ኣብ ጣብያታት ውህደት፣ ህድሞን ዋጋየን ዝነብሩ ተጋሩ ብመሰረት ሕገ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዓንቀጽ 39 ንኡስ ዓንቀጽ 2 ን 3 ን ቋንቋና ተጠቒምና ዓርስና ክነማሓድር ዘኽእለና ፍሉይ ወረዳ ይፈቐደልና እንትብሉ ይሓቱ፡፡
እዞም በዝሖም ልዕሊ 15 ሽሕ ምዃኑ ዝገልፁ ሰባት ብ 8 ወከልቶም ኣቢሎም ጥርዓኖም ካብ ጣብያ ክሻብ ምምሕዳር ክልል ካብኡ’ውን ንቤት ምኽሪ ፌደሬሽን ኢትዮጵያ ከምዘቕረቡ ገሊፆም ኣለዉ፡፡
“ኣብቲ ክልል ከም ክርስትያን ኣይንቑፀርን ኣብ ልዕሊ ሃይማኖታዊ እምነትና ፀቕጢ ይበጽሐና’ሎ” እንትብሉ ጥርዓኖም የስምዑ፡፡
ርእሰ ምምሕዳር ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ዓፋር ኣይተ እስማዒል ዓሊ ሴሮ ብወገኖም “እቶም ሰባት ናብ ቤት ምኽሪ ፌደሬሽን ጥርዓን ከምዘቕረቡ ሰሚዐ እየ፤ ኮይኑ ግና ክሳብ እዛ ዕለት እዚኣ ናባይ መፂኡ ዝተዛረበኒ ሰብ የለን” ይብሉ፡፡
ንበይንና ይሕሸና እንተዳኣ ዝብሉ ኮይኖም ኣገባብ ብዘለዎ መልክዕ ምስቲ ክልል ክዛተይሉ ይኽእሉ እዮም፡፡
ኣብ ሃይማኖታዊ እምነቶም ፅዕንቶ ይበጽሐና’ሎ ንዝበልዎ ድማ ዋላ እኳ ብዛዕባ እዚ ናባይ ዝበፀሐ ነገር ተዘይሃለወ ቤተ ክርስትያን ኣለዎም ከምቃሕተኦም እምነቶም ዝገልጽሉ ፤ካብዚ ወጻኢ ንሃይማነቶም ዝጻረር ዝኾነ ይኹን ሰብ ወይ ኣካል የለን ኢሎም ኣይተ እስማዒል፡፡
እቶም ንቲ ህዝቢ ንውክሎ ኢና ዝብሉ ዘለዉ ሰባት ህዝቢ ከምዝወከሎም ብኸመይ ምርግጋፅ ይካኣል ዝብል ስግኣት ዝሓዘለ ርኢቶ ዝሃቡ እቶም ርእሰ ምምሕዳር እቲ ዝቐርብ ዘሎ ሕቶ ናይ ህዝቢ ሕቶ እዩ ዝብል እምነት የብለይን ኢሎም፡፡


text:
ንቕሎ ኣዴታት ንምድሓን፡ ህዝብን ሃገርን፡
فرع حركة األمهات اإلريترية لحماية الشعب وبلد أوروب
Eritrean Mothers Initiative to Save the People & the Nation
ናብ ዝክበርኩምን፡ ዝኸበርክንን ኣባላት ፖለቲካዊ ውድባትን፡ ህዝባዊ ምንቅስቕስ ይኣክልን፡ ምሁራትን ውልቀ ሰባትን ደለይቲ ፍትሒ።
ብቐዳምነት ዝኸበረ ሰላምታና ነቕርብ። ብምቕጻል ኣብ እተካይድዎ ዘለኹም ሃገራዊ ቃልስኩም ኣሳልጦ ን ምነየልኩም።ከምኡ እውን እቲ ዝወሰድክምዎ ተባዕ ስጎምቲ ብሓባር ንምስራሕ ከይመጎስናኩም ክንሓልፍ ኣይንደልን።
ኣብዚ እዋን እዚ ውዓል ሕደር ዘይበሃሎ፡ ህዝብና ኣደዳ ጥሜትን ስቃይን ስደትን ተጻጢሑ ኣብ ዝላዓል፡ ጥርዚ ኣብ ዘለወሉ እዋን ስቓይ ናይ ህዝብኹም ተረዲኢኩም ትገብርዎ ዘለኹም ጻዕሪ ሕጂ እውን ምስ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ብሓባር ተጠርኒፍኩም ንኽትሰርሑ ንላቦ። ኣብዚ እዋን እዚ ስቃይ ናይ ህዝብና ንደማመጻሉ ድኣ እንበር ኣብ ነንሕድሕድና ንዋናጀለሉ ግዜ ኣይኮነን። ስለዝዀነ ድማ፡ ንሕና ንቅሎ ኣዴታት ንህዝብን ሃገርን ንምድሓን ሕጂ ውን ንኹሎም ደለይቲ ፍትሒ ብሓንሳብ ተጠርኒፎም ዝሰራሕሉ ባይታ ንምፍጣር ን 26 መስከረም 2020 ንናይ ሓባር ዘተ ጻውዒትና ነቕርበልኩም።
ተሪፉና ዘሎ ጥርናፈ ብሓባር ክንደፍኣሉ: ከምኡ እውን ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ዋዕላና ዝኣተኹሞ ቃል ተጠርኒፍኩም ትሰርሕሉ ባይታ ብምትካልኩም ንህዝብና ዓቢ ተስፋ ንዓና ድማ እቲ ዝኸፈትናዮ ናይ ዘተ መኣዲ ቃልኩም ኣኽቢርኩም ኣብዚ ብምብጻሕ ሓደ ዓቢ ስጉምቲ እዩ። ስላዚ ሕጂ እወን ኩላትና ደላይቲ ፍታሒ ንጥርናፈሉ ባይታ ምፍጣር ስለዝዀነ፡ ብዚ መሰረት ድማ ናብዚ ንሰድልኩም ዘለና ማዓልቲ ዕድሜና ኣኽቢርኩም ንኽትመጹና ብትሕትና ነማሕጽን። መልስኩም ምስ መጸና መራኸቢና ኽንሕብረኩም ኢና።
ዓወትን ራህዋን ንህዝብና
ዘላኣለማዊ ዝክርን ክብርን ንስዉኣትና
ውድቀት ንጨቋኒ ስርዓት
ኣፈኛ ህዝባዊ ርክባት፡ ፍረወይኒ ባይረ
ሰላም ቅነ


text:
ኢጣልያ መራኽብ ኩናት ናብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ከምትልእኽ ኣፍሊጣ። እዚ ውሳነ'ዚ: ዘይሕጋዊያን አስገርቲ ሰባት ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ስደተኛታት ናብ ኢጣልያ ንምእታው ንዘካይድዎ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ንምግታእ ምዃኑ'ዩ ተሓቢሩ። ብመሰረት እዚ: መራኽብ ኲናት ኢጣልያ ኣብ ጎድኒ ሓይሊ ባሕሪ ሊብያ ብምዃን ደገፍ ክህባ እየን።
መብዛሕትኦም በዚ ሓደገኛን አሰቃቂን ጉዕዞ ማእከላይ ባሕሪ ብምቁራጽ ጥልያን ዝአትው ስደተኛታት ካብ ሃገራት ኣፍሪቃ፡ ደቡብ ኤስያን ማእከላይ ምብራቕ ምዃኖም ይፍለጥ።
ቀዳማይ ሚንስትር ኢጣልያ ፓውሎ ጀነቲሎ ብዛዕባ እዚ ውሳነ መንግስቲ ጥልያን ከምዚ ይብሉ።
“ሰበ ስልጣን ሊብያ ዘቕረብዎ ሕቶ ምትሕብባርን ምትሕግጋዝን መሰረት ሓገዝ ንሓለዋ ባሕሪ እታ ሃገር ንምሃብ'ዩ፡ እዚ ድማ ኣብቲ ኩነታት ለውጢ ከምጽእ ኢልና ንኣምን ኢና።”
ኣቐዲሞም ወታሃደራዊ መራኽብ ሕብረት ኣውሮጳ ነቲ ሓደገኛ ጉዕዞ ማእከላይ ባሕሪ ኣብ ምፍጻም ሓደጋ ዘጋጠሞም ሰባት ንምድሓን ናይ ህይወት ኣድሕን ስርሒት ከካይዱ ምጽንሖም ይፍለጥ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ኮሚሽን ሕብረት ኣውሮጳ ኢጣልያ ኣብ ተኻይዶ ቃልሲ አንጻር ዋሕዚ ስደተኛታትን ማእከላይ ባሕሪ ዝውዕል 116 ሚልዮን ዶላር ናይ ገንዘብ ሓገዝ ንምሃብ ውዕል ምእታው ተገሊጹ’ሎ።


text:
ኣብ ገማግም ባሕሪ ኢጣልያ ናይ ዝሞቱ ኤርራውያን ተረኺቡ ዘሎ ሬሳ 311 በጺሕሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ሬሳ ናይቶም ኤርትራውያን ኣብ መበቖል ዓዶም ኤርትራ ንቡር ሓመድ ኣዳም ክለብስ ጻውዒት ይግብር ኣሎ።
መንግስቲ ኤርትራ ነቶም ዘይሕጋውያን ስደተኛታት’ዮም ኢሉ ጎስዮም ዘሎ ልዕሊ 300 ኤርትራውያን፣ ሬስኦም ክቕበልን ስድራቤታቶም ብወግዓዊ ከርድእን ባህላውን ሕጋውይን ሓለፍነት ከምዘለዎ ዘዘኻኸሩ ሓያሎ ወገናት፣ እቲ መንግስት መዓልቲ ሓዘን’ውን ክእውጅ ከምዝግብኦ ጠቒሶም።
ቆልዑን ህጻናትን ናይ ዝርከብዎም ሬሳ ልዕሊ 300 ኤርትራውያን ኣብ ሳናዱቕ ኣኪባ ዘላ ኢጣልያ፣ ናይ ሓደ መዓልቲ ሓዘን ከምዝኣወጀት ዝፍለጥ ኮይኑ፣ እቲ ሬሳ ኣበይ ክቕበር ምዃኑ ግና ኣይሓበረትን።
ብመሰረት እዚ ዝቐረብ ዘሎ ጻውዒት ድማ፣ መንግስቲ ኢጣልያ ንመንግስቲ ኤርትራ ሬሳ ዜጋታቱ ክቕበል ክሓትት ምዃኑ ይግለጽ።
ትማሊ ሮቡዕ ናብቲ ናይ ሓደጋ ቦታ ኣብ ላምፔዱሳ ዝበጽሐ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢጣልያ ኤንሪኮ ሌታ፣ እቶም ግዳያት ሃገራዊ ስነ ስርዓት ቀብሪ ከምዝግበረሎም እኳ እንተሓበረ፣ ዝቕበርሉ ቦታ ግና ኣየነጸረን።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተርን ኮሚሽነር ሕብረት ኤውሮጳ ሆሰ ልዊስ ባሮሶን፣ ናብ ላምፔዱሳ ኣብ ዝበጽሕሉ፣ መንግስቲ ኢጣልያ ንጉዳይ’ቶም ብባሕሪ ዝመጹ ስደተኛታት ኣመልኪቱ ዝወሰዶ ስጉምቲ ብዘይምህላዉ ህዝቢ እታ ከተማ ተቓውሞ ኣካይዱ።
ናብ ላምፔዱሳ ዝበጽሐ ባሮሶ፣ ኣብ ኢጣልያ ንዝርከቡ ስደተኛታት መጣየስ ዝኸውን ሕብረት ኤውሮጳ 40 ሚልዮን ኤውሮ ሰሊዑ ምህላዉ ኣፍሊጡ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ሓያሎ ኤርትራውያን ፖለቲካውያን ውድባትን ሰልፍታትን ከምኡ ድማ ውልቀሰባትን ብሞት እዞም ልዕሊ 300 ኤርትራውያን ዝተሰምዖም ሓዘን ንምግላጽ ናብ ሬድዮ ኤረና መልእኽታት የመሕእላልፉ ኣለዉ።
ኣቦ መንበር ናይቲ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ከተማ ጅዳ ዝጨንፈሩ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ኣቶ ሮሞዳን ደራንካ፣ ናብ ሬድዮ ኤረና ኣብ ዝልኣኾ መልእኽቲ፣ ነዚ ህዝቢ ኤርትራ ጥራይ ዘይኮነ ንመላእ ዓለም ኣሰንቢዱ ዘሎ ሞት ኣምኢት ኤርትራውያን፣ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ኣፍሪቃ ዝወረደ ተራ ሓደጋ ኣምሲሉ ክጎስዩ ምፍታኑ ከምዘቖጥዖ ብምጥቃስ፣ ንስድራቤታትን መላእ ህዝቢ ኤርትራን ጽንዓት ይሃብኩም ኢሉ።
ኣብ ካልእ ዜና፣ በዚ ኣብ ላምፔዱሳ ኣብ ሎዕሊ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዘጋጠመ ዘሕዝን ሓደጋ ዝተሰናበዳ 27 ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ፣ ብዛዕባ’ቲ ጉዳይ ንምዝታይ ኣብ ሉክሰንበርግ ኣኼባ ኣካይደን።
27 ሚኒስተራት ውሽጣዊ ጉዳያት እዘን ሃገራት ኣብቲ ዘካየድዎ ኣኼባ፣ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ተመሳሳሊ ኣሰቓቒ ሓደጋ ከየጋጥም እንታይ ክግበር ይኽእል ኣብ ዝብል ናይ ድሕነትን ጸጥታን ነጥብታት ኣልዒሎም ከምዝዘተዩ’ውን ተፈሊጡ።
==================================================


text:
ንሓድሽ ፕረዝዳንት ድምፆፀን ንምስማዕ ናሽናል ሞል ተባሂሉ ኣብ ዝፍለጥ ሃገራዊ ኣደባባይን ኣብ ዙሪያ ዓለምን ሰልፊ ተቓውሞ ደቂ ኣንስትዮ ተኻይዱ’ሎ።
መብዛሕቲአን ደቂ ኣንስትዮ ዝኾና ካብ መላእ እታ ሃገር ዝመፁ ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ጭደራን ጭርሖታትን ብምሓዝ ድምፆም ኣስሚዖም ኣለው።
ዶናልድ ትራምፕ መበል 45 ፕረዝደንት ኣሜሪካ ኮይኖም ቃለ መሓላ ድሕሪ ምፍፃሞም ድሕሪ 24 ሰዓታት ኣብ ዝተኻየደ ሰልፊ ዝተሳተፉ ኣሽሓት ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕቲዮም እቶም ሓድሽ ፕረዝዳንት ንክብርታቶምን ንራእይ ኣሜሪካን ኣፍልጦ ክህቡ ንምፅዋዕ እዩ።
ብሚሊዮናት ዝቑጸሩ ካልኦት እውን ኣብ ካልኦት ዓበይትን ናእሽቱን ከተማታት እታ ሃገር ተሰሊፎም እዮም።
ኣብቲ ሰልፊ ንዴሞክራሲያዊ ፓርቲ ብምውካል ኣንፃር ዶናልድ ትራምፕ ተወዳዲረን ዝተስዓራ ሂላሪ ክልንተን፣ ከምኡ እውን ካልኦት ፖለቲከኛታት፣ከየንቲን ሙዚቀተኛታትን ተረኺበን እየን።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
እዚ ብትንቢት ተነጊሩኑ እናበለ ዘዕገርግር ዘሎ ኣባል Pentecostal Church ዝኾነ Dr. Abiy AHMED ንመራሕቲ ሃይማኖት ከንብዕ ድዩ መጺኡ?
ጸላኢ ቤተ-ክርስትያን ተዋህዶ ከይከውን ደኣ?
ልክዕ ከም ዲክታቶር ኢሰያስ ቆርበት በጊዕ ለቢሱ ዝመጸ ቀታሊ ወኻርያ ከይኮነ ኣይተርፍን እዩ።
ኢትዮጵያውያን ኣስተውዕሉ ብፍላይ ድማ ተጋሩ።
ጥበብ ዝሓትት ግዜ እዩ።
ኣባል Pentecostal Church ዝኾነ ንOrthodox Church ከዕኑ ዝተላእከ ከይከውን ምጥንቃቕ የድሊ።
ከም ዝፍለጥ
ፓትርያርክ( Patriarch) ተዋህዶ ቤተ-ክርስትያን ኤርትራ ንልዕሊ 12 ዓመታት ኣብ ማሕዩር ይርከቡ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ግና Dr. Abiy AHMED ዕጅብ እንከይበሎ ምስ ኣረሜናዊ መራሒ ጭፍራ ህግደፍ ብዙሕ ዳንኬራን ርክባትን የካይድ ኣሎ።
ህዝቢ ኢትዮጵያ ብሓፈሻ፣ ህዝቢ ትግራይ ድና ብፍላይ ንዚ ጉዳይ ብዕቱብ ሒዙ ከስተውዕለሉ ይግባእ። እንተዘይኮነ እታ ጥንታዊት ኣፍደገ ክርስትና ዝኾነት ኣክሱም ልእላውነታ ኣብ ሓደጋ ክወድቕ ተኽእሎ ዘሎ ይመስል።


text:
Radio Erena: 17 August 2020
ሰራዊት መንግስቲ ደቡብ ሱዳን፣ ኣብ ዞባ ራፕ፣ ኣብ ህዝቢ ዝርከብ ጠበናጁ ኣብ ዝእክበሉ ዝነበረ እዋን ብዝተጎሃሃረ ግጭት ኣስታት 130 ሰባት ከምዝተቐትሉ ተሓቢሩ።
እቲ ሰራዊት፣ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፣ ኣብ ምምሕዳር ከባቢ ቶንጅ ጠበናጁ ንምእካብ ኣብ ዝወፈረሉ፣ መንእሰያት ተኣኪቦም ናዕቢ ድሕሪ ምልዓሎም እቲ ግጭት ከምዝተጎሃሃረ ዘመልከቱ ሰበ ስልጣን እቲ ዞባ፣ ካብ ወገን ህዝቢ ልዕሊ 82፣ ካብ ሰራዊት ድማ ኣስታት 45 ከምዝተቐትሉ ጠቒሶም።
ኣብ ካልእ ወገን፣ ዕጡቃት፣ ኣብ ዞባ ቦር፣ ማኮል ቹይ ኣብ እትርከብ ቤት ክርስትያን ተዓቝቡ ኣብ ልዕሊ ዝነበረ ህዝቢ ብዝኸፈትዎ ቶኽሲ፣ መራሒ እታ ቤተ ክርስትያን ዝርከቦም ብውሕዱ 30 ሰባት ከምዝተቐትሉ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ዜና ካብታ ሃገር ሓቢሮም።
እቶም ዕጡቃት፣ ሓያሎ ቆልዑን ደቂንስትዮን ጂሆ ሒዞም ክኸዱ እንከለዉ፣ ነታ ቤት ክርስትያን ምስ ህዝባ ባርዕ ከምዝወልዑላ እቶም ምንጭታት ኣመልኪቶም።
ደቡብ ሱዳን፣ ምስ ተቓወምቲ ብምልፋን፣ መሰጋገሪ መንግስቲ ቆይሙ እኳ እንተሎ፣ ጸጥታ ናይ ልዕሊ 30 ዝኾና ዞባታት ከውሕስ ኣይከኣለን።
================


text:
ዕጡቓት ጉጅለ ጣሊባን ንህንጻ ቤተ-መንግስቲ ኣብ ዝተቖጻጸርሉ ፡ ብቕልጡፍ ምልውዋጥ ሓይሊ ዓቕሎም ዝጸበቦም ዜጋታት ካልኦት ሃገራትን ምስ ወጻኢ ርክብ ዝጸንሖም ኣፍጋናውያንን ነብሶም ንኸድሕኑ ንማዕርፎ ነፈርቲ ካቡል ኣብ ሕንፍሽፍሽ የእትዮሞ ምህላዎም ተፈሊጡ።
ዕጡቕ ጉጅለ ጣሊባን ድሕሪ 20 ዓመታት ንርእሰ-ከተማ ካቡል ኣብ ዝተቖጻጸረሉ፡ ማዕርፎ-ነፈርቲ እታ ሃገር ቀንዲ መስሕብ ማዕከናት ዜና ኰይኑ ውዒሉ ኣሎ። ሓይልታት ጣሊባን ገስጋሶም ናብቲ ማዕርፎ-ነፈርቲ ከብሉ እንከለዉ፡ ሰራዊት ኣመሪካ ድማ ብማዕዶ፡ እቲ ናይ ምግዓዝ በረራታት መታን ከይተዓናቐፍ፡ ናይ ምክልኻልን መፈራርሒን ተኹሲን ከስምዑ ውዒሎም።
ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ብራዕዲ ዝሃድሙን ነብሶም ከድሕኑ ዝጓየዩን ዜጋታት በበይኖም ሃገራት ብሰፊሑ ይካፈለሉ ኣብ ዘሎ እዋን፡ በዓለ-መዚ መጓዓዝያ ኣየር ኣፍጋኒስታን ድማ፡ ማዕርፎ-ነፍርቲ ካቡል “ክሳብ ዝቕጽል መምርሒ” ንሲቪላዊ በረራታት ዕጹው ምዃኑ ኣፍሊጡ።
ሓያሎ መገዲ ኣየራት ከምእኒ ዩናይት ናይ ኣመሪካ፣ ብሪቲሽ ኣየርወይስ ናይ ዓዲ-እንግሊዝ፡ ሉፍታንዛ ናይ ጀርመንን ናብ ክሊ-ኣየር ኣፍጋኒስታን ምብራር ብወግዒ ደው ከም ዘበለኦ ክገልጻ እንከለዋ፡ ኢማራትን ናይ ፓኪስታን መገዲ-ኣየርን ከኣ ብፍሉይ በረራታተን ናብ ካቡል ከም ዘቋረጻ ኣመልኪተን።
ብዙሓት ኣብ ሃገራት ኤምባሲታተን ደኣ የውጽኣ እምበር፡ ገና ሰራሕተኛታተን ብምሉኡ ከየውጽኣ ሚዛን ሓይሊ ስለ ዝተቐያየረ፡ ማዕርፎ-ነፈርቲ ካቡል ኣብ ቀውሲ’ዩ ኣትዩ።
ሰራዊት ጣሊባን፡ ጎደናታት ከተማ ካቡል እናዘሩን ሓለዋታቶም እናቐጽሉን ይርኣዩ ኣለዉ።
ሓደ ካብ መስረቲ እቲ ጉጅለን ምኽታል ኣዛዚ ጣሊባንን ሙላህ ዓብዱል-ቓኒ ባራዳር ብሰንበት ካብ ኣብ ዶሓ ቐጠር ዝርከብ ቤት ጽሕፈቱ ኣብ ዝፈነዎ ናይ ቪድዮ መልእኽቲ፡ ነቶም ተቓለስቲ ድሕሪ ምምጓስ፡ ሓላፍነት ህዝቢን ካልእ ጉዳያትን ኣብታ ሃገር ንዓኣቶም ከም ዝምልከት ወሲኹ። እቲ መራሒ፡ ኣብቲ ከባቢ ብዝዝረብ ብቛንቋ ፓሽቶ ኣብ ዝሃቦ መልእኽቲ፡ ህዝቢ ክረጋጋእን ዘድሊ ጠላባት ከማልኡ ምዃኖምን ኣመልኪቱ።
ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት፡ ውድብ ጣሊባን ድሕነት ዜጋታት ከውሕስ ጸዊዖም። ኣመሪካ እትርከብን 60 ሃገራት ብሰንበት ኣብ ዘውጽአኦ ናይ ጽሑፍ መግለጺ’ውን፡ ጣሊባን ንውሑስ በረራ ዜጋታተን ካልኦት ክወጹ ንዝደልዩ ኣፍጋናውያንን ከተግብር ተማሕጺነን።
ፕረዚደነት ኣፍጋኒስታን ኣሽራፍ ቓኒ፡ ምስ ምኽትሎምን ካልኦት ላዕለዎት ሰበ-መዚን፡ ብሰንበት’ዮም ነታ ርእሰ-ከተማ ለቒቖም ናብ ታጃኪስታን ሃዲሞም። እቶም ፕረዚደንት ኣብ ፈይስቡክ ኣብ ዝለጠፉዎ ጽሑፍ፡ ምፍሳስ ደም ከውግዱ ከም ዝሃደሙ ድሕሪ ምሕባር፡ ካብ ታጃኪስታን ናብ ዘይተፈልጠ ስፍራ ምኻዶም ተፈሊጡ ኣሎ።


text:
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ጉዳይ ግድብ ዓብይ ህዳሴ ናብ ሕብረት ኣፍሪቃ ክምለስ ብቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት ሃገራት ምውሳኑ ናይ ኢትዮጵያ ዓብይ ዲፕሎማሲያዊ ዓወት እዩ ኢሉ።
ወሃቢ ቃል`ቲ ሚኒስትሪ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ሎሚ ዓርቢ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለፂ፡ ካልኣይ ምምላእ ግድብ ህዳሰ ምስተዛዘመ፡ ግብፅን ሱዳንን ናብ ምትሕብባር ክምለሳ እየን ኢሉ።
ኣብ ከይዲ ዝርከብ ምምላእ ማይ ናይቲ ግድብ ምስተዛዘመ ግብፅን ሱዳንን ገፀን ናብ ምትሕብባር ክምለሳ እየን ዝበሉ ኣማባሳደር ዲና ድሕሪ ሕዚ ናይቲ ግድብ ጉዳይ ናብ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ኣይወስዱዎን ኢሎም።
እቶም ወሃቢ ቃል ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣዲስ ኣበባ ምስ ዝርከቡ ኣምባሳደራት ኣባል ሃገራት ተፋሰስ ናይል ኣብ ዘካየዶ ምይይጥ ጉዳይ ግድብ ህዳሴ ናብ ናይ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት ሃገራት ምኻዱ ትኽክል ከምዘይኮነ ኣብ ምርድዳእ ምብፅሑን ዓረብ ሊግ ነቲ ጉዳይ ናብ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ክኽየድ ምግባሩ ንሃገራት ኣፍሪቃ ዘለዎ ንዕቐት ዘርኢ ምዃኑ እቶም ኣምባሳደራት ገሊፆም ኢሎም ።
ንጉዳይ ክልል ትግራይ ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃቡዎ መብርሂ ኣገልግሎት ሰብኣዊ ሓገዝ ናብ ትግራይ ንምብራር ናይ ኣየር ክልል ምሉእ ብምሉእ ተፈቒዱ ኣሎ ዝበሉ ኣምባሳደ ዲና ሙፍቲ እተን ነፈርቲ ክወፃን ክኣትዋን ከለዋ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክፍተሻ እየ ኢሎም።እቲ ተፍቲሽ ካብ ነፈርትን ብተወሳኺ ንመካይንን ውልቀሰባትን ከምዝሓውስ እውን ሓቢሮም።
ምስ ቶኽሲ ጠጠው ናይ ምባል ስምምዕ ብዝተኣሳሰረ ናይ ትግራይ ክልላዊ መንግስቲ ዘቐመጦ ቅድመ ኩነት ተቐባልነት የብሉን ኢሎም።
ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ቁጽሪ ኤምባሲታቱ ከምዝንኪ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ድሕሪ ምግላፆም ኤምባሲታት ይዕፀው ከምዘለው ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያ ይውረ ዘሎ ሓሶት እዩ ኢሎም ።ብናይ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ተግባራት ብምምሕያሽ ዝዕፀፉ ኤምባሲታት ከምዝህልው ግን ሓቢሮም ኣለው።