text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ፡ አሜን። ንካልኦት ሰባት ካብ ዘየድኅን ክርስትያን ንላዕሊ ዝኸፍአ ምንም የለን። ኣንታ ሰብ! ድኻ ኢየ እትብለኒ ንምንታይ ኢዩ፧ ክልተ ዲናር […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን። ብመንገዲ ማር ይስሓቅ ዘሶርያዊ፥ መበል 46 ስብከቱ እምነት ኣፍ ደገ ሚሥጥራት እያ። ከምቲ ናይ ኣካላትና ኣዕንቲ ንዝርምሰሱ ነገራት ዘርእየና ከምኡ ድማ እምነት ነቲ ሕብኡ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን። ሲጥና ፣ ብዕብራይስጥ ኮይኑ ጽልኢ ማለት እዩ፡፡ ዘፍ. ፳፮፥፳፩/26፥21 ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ መንፈሳዊት ቤት ትምህርቲ ንቆልዑ ንምዝንጋዕ ንሓደ ሰሙን ዝኣክል […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ ኣምላክ 4.ምስ ሰባት ጽቡቅ ዝምድና ምፍጣር ምስ ኩሉ ሰብ ብሰላም ንበሩ ይብለና ቅዱስ መጽሐፍ ። መንፈሳዊ ሰብ ኣኽእሎ ረኺቡ ምስ ኩሉ ሰብ ብሰላም ክነብር ዓቢ ትዕድልቲ እግዚአብሔር ኣምላኽ እዩ። ሽዑ ድሌቱ ኵሉ ተግባሩ ናይ ሰባት ጽቡቅ እምበር ሕማቅ ክርኢ ኣይደልይን እዩ። እዚ ከኣ ናብ ክብረትን ትሕትናን የብጽሖ። ውሽጣዊ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላኽ አሜን። “ግናኸ ከምቲ ኣምላኽ ብክርስቶስ ይቕረ ዝበለልኩም ንሓድሕድኩም ተለዋህትን ተዳናገጽትን ኴንኩም ይቕረ ተበሃሃሉ። ” ኤፌ 4፡32። ይቕሬታ ሕድገት ኢዩ፡ ሓደ ሰብ ብነብሱ፡ ብሃብቱ፡ ብቤተሰቡ፡ ብኽብረቱ ኮነ ብኹሉ ንዋዩ ንዝተበደሎ ነገራት ገዲፉ ቒም ከይሓዘ ክነብር ምስ ዝኽእል ይቕረ ኢሉ ወይ ይቅሬታ ገይሩ ይበሃል። ይቕሬታ ቃሉ ናይ ትግርኛ ክከውን […]
ብመጽሓፍ ቅዱስ መሠረት ኃጢያትና ንመን ክንንሳሕ ይእዝዘና ᎒ ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያና ከም ትምህርና ኃጢያትና በሠለስተ ዓይነት መንገዲ ክንናሳሕ ትእዝዘና። ቀዳማይ ምስ ነብስና ብምዝርራብ ፡ ካልእ ኣብ ቅድሚ ካህን ብዝርዝር ንንሳሕ ፡ ሳልሳይ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ኣምላክ ብጸሎትን ብስግዳንን እና ኣሰነና ንንሳሕ። ቀዳማይ ምስ ነብስና ምንሳሕ ከም ዝግብኣና ዝምህረና እቲ ናይ ጥፉእ ወዲ ታሪኽ ንመልከት። […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላኽ አሜን። ብጹእ አቡነ ሺኖዳ ኣብ ውድቀት ኣብ ፈተና ኣብ ሓዘን ኣብ ድኻም ብሓፈሻ ናይ ዓለም ኩነታት ንየማን ንጸጋም ክጻፍዑኒ ምስ ዝጅምሩ “የመንፈስ ነፃነት” ትብል ብአቡነ ሺኖዳ ዝተጻሕፈ ብዲን. ደስታ ፍጹም ዝተተርጎመት ናይ ኣምሓርኛ መጻሓፍ ብምንባብ ንነፍሰይ ምርግጋእ ይጅምር። “ኃበነ እግዚኦ አዕይንተ አእምሮ፣ ወትረ ኪያከ ይርአያ፣ ወአእዛንነሂ ቃለ ዘባሕቲትከ […]
2ይ ክፋልን መወዳእታን † ኣምላኽ ንሕና ክንኮኖ ዝደልዮ÷ 1. ብዝተገብረልና ኩሉ ኣምላኻዊ ሓልየቱን ናይ ምድኃኑ፣ ሥራሕን ኣመስገንቲ ክንከውን ፥ “ ጐይታይ፥ ምስጋናኻ ክነግርሲ ክእለት ዘረባ ሃበኒ።”መዝ.51፥15። " ይኣኽለኒ ዝሰፈኖ ሃይማኖት ዓቢይ ረብሓ እዩ። "1ይጢሞ.6፥6። ፊሊ.4፥6። ኤፌ.5፥19-20። ቆላ3፥16። 2. ሕጉ ብምሕላው፣ ብደም እቲ ኣበርን ርኽሰትን ዘይብሉ ገንሸል ማለት ብኽቡር ደም ክርስቶስ እምበር ብጠፋኢ ነገር ብብሩር ወይ […]
በስም አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ ኣምላኽ ኣሜን። እዚ ሒዝናዮ ዘሎናዮ ወቕቲ ጾም፥ ብዝበለጸ መንፈሳዊ ትምህርቲ ጸጋን በረኸትን እግዚአብሔር እንሓፍሰሉ ግዝያት ኣብ ልዕሊ ምዃኑ፥ ጾሙ ባዕሉ ጐይታ ዝጸሞ ፍሉይ ብምዃኑውን መለኮታዊ ፍቕሩ እንዝክረሉ እዩ። ከመይሲ እዚ ኩሉ ንዓናን ምእንታናን ዝተገብረ ስለ ዝኾነ። «ኣምላኽ ፍቕሪ እዩ። » ከም ዝተባህለ 1ይዮሓ.4፥8፥ ፍቕሪ መለኮታዊ ስምን ባሕርይን እግዚአብሔር እዩ። […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ናይ እምባ ስብከቱ ካብ ዘምሃሮም ትምህርቲ ሓደ “ ንጸላእትኹም ፍተዉ ዝረገምኹም መርቑ ፣ ንዝጸልእኹም ጽቡቕ ግበሩ ዝበደልኹምን ዘሳደድኩምን ጸልዩ። ” ዝብል ይረከቦ። ማቴ.5፣43-44፣ ብዙሓት ነዚ ቃል ዋላ እንተፈለጥናዮ ጸላእትና ክንፈቱን፣ ክንምርቖምን ብዛዕብኦም ንጽልየሉ ምኽንያት እንታይ ከምዝኾነ ብዘይምስትውዓልና ነዚ ነገር እዚ ክንገብሮ ንጽገም። […]
- 1
- 2


c: text/html

text:
ሓንቲ ሽማግለ ህዝቢ ንሃገራዊ ጉባኤ – ስዊዝ፡ በቶም ካብ ከተማታት በርን ፡ ኒው-ሻተል፡ ሶሎቱን፡ ኣራው፡ ቮ(Vaud)፡ ጀነቭ፡ ባዝል፡ ዙሪክ፡ ሉዘርን፡ ሽዋይዝ፡ ሉጋኖን ፍሪቡርግን ዝመጹ፡ ኣብ ተቓዉሞ ደንበ ዘለዉ ኤርትራዉያን፡ ብ 27 ለካቲት 2011 ቖይማ። ኣብዚ ኣኼባ’ዚ፡ እቶም ዝበዝሑ ተሳተፍቲ መንእሰያት እዮም ነይሮም።
ሽማግለ ንሃገራዊ ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ናይ ዝሓለፈ ክልተ ኣዋርሕ መደብ ስርሑ ድሕሪ ምግምጋም ህዝባዊ ኣኼባ ንምጽዋዕ መደባቱ ሰሪኦዑ ኣብ ምንጣፍ ይርከብ።
ትማሊ ቀዳም ታሕሳስ 18/2010 ካብ ሰዓት 2፡00 – ክሳብ 6፡30 ድ፡ቀ ኩሉ ደላይ ፍትሕን ሰላምን ዝኾነ ኤርትራዊ ኣብ ኮሎምቦስን ሲንሲናትን ካልኦት ንኣሽቱ ከተማታት ኦሃዮን ዝነብር ነቲ ሓያል ቁርን በረድን ተጻዊሩ ብጉዳይ ሃገሩ ክዝቲ ምዕባለ ኮሚሽን ክከታተልን ንመጻኢ ጉዕዞኡ ሓሳቡ ከፍስስን ብኣዝዩ ዘሐብን ቁጽሪ ንርባዕተ ሰዓት ዝኣክል ክዝቲ ዉዒሉ ።
ዝሓለፈ ቀዳም ሕዳር 20 ጥቅምቲ 2010 ኣባላት ኮሚሽን ንሃገራዊ ዋዕላ ንህዝቢ ቦስቶንን ከባብን ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዶም።
ከምቲ ኣብ ኩሉ ኩርንዓት ዓለም ዝካየድ ዘሎ መደባት ህዝባዊ ኣኼባታት ብኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራሲያዊ ለዉጢ፣ ኣብ ኦታዋ ዋና ከተማ ካናዳ ብዕለት 6 ሕዳር 2010 ዓ.ም፣ ዕዉት ኣኼባ ብኣባል ኮምሽን ኣቶ ክብሮም ደብሩ ተኻይዱ።
ህዝባዊ ሽማግለ ተቐማጦ ሎስ ኣንጀለስ ቀዳም 30 ጥቅምቲ 2010 ንኻልኣይ ጊዜ ብምእካብ ኣቦ መንበርን፡ ምኽትልን፡ ዋና ጸሓፍን ከምኡውን ናይ ሓላፊ ሜድያን ሓበሬታን፡ ጉዳያት ፋይናንስን፡ ስርዒታውን፡ መጽናዕተ-ቅዋማውን ጉዳያትን፡ ንኡሳን ሽማግለታትን መሪጹ።
ካብ ዝሓለፈ ዓሰርተ ዓመታት ኣትሒዙ ፤ ኣብ ወጻኢ ዝቕመጡ ኤርትራውያን ንኹሉ ዝጥርንፍ ሃገራዊ ዋዕላ ንኽግበር ክጽውዑን ክጠልቡን ጸኒሖም እዮም።
ኣብ ቀንዲ ስነ-ጽሑፈይ ቕድሚ ምእታወይ፣ እዚ ጽሑፋዊ ተበግሶይ፣ ንውድባት፣ ንውልቀሰባት ንኪዳን ንምቁንጻብን ንምውንጃልን ዝዓለመ ዘይኮነስ፣ ኣብ ክንድኡ ብቡቁዓትን ውፉያትን ውልቀሰባት፣ ውድባት፣ ሰልፍታት፣ ከምኡውን ብብቁዕ ኪዳን ዝቆመ ደምበ ተቃውሞ ንኽህልወና ካብ ምህንጣይ ዝነቀለ ምዃኑ ክሕብር እፈቱ:: ተስፋ ድማ እገብር ብቕኑዕ መንፈስ ንኽትንበብ::

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ብኣብ ሰሜን ኣሜሪካን፡ ኣብ ኤውሮጳን፡ ዝርከቡ ኣባላት ምእመናን ካቶሊካውያን።
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን ካቶሊካውያን ምእመናን፡ ከምኡውን ኩልኻትኩም ኤርትራውያን ሃገራውያን፦
መንግስቲ ኤርትራ፡ ኣብ ልዕሊ ኩላተን ሃይማኖታት፡ ብፍላይ ከኣ ንካቶሊካዊት ቤተክርስትያን፡ ዘለዎ መደብ (ፖሊሲ) ተኻታቲልናዮ፡ ኣድቂቕና’ውን መርሚርናዮ፤ ዘሰምብድ ኮይኑ ድማ ረኺብናዮ። ምኽንያቱ ከኣ መንግሥቲ ኤርትራ፡ ንኹላተን ሃይማኖታት፡ ብፍላይ ከኣ ንካቶሊካዊት ቤተክርስትያን፡ ንሓዋሩ ከድክማ፡ እነተኾይኑሉ ክኣ ከጽንታ ዝመደበ እዩ ዝመስል ዘሎ።
መንግሥቲ ኤርትራ ንቤተ-ክርስትያንና ዘለዎ መደባት (ፖሊሲ)፡ እዚ ዝስዕብ ይርከቦ፦
- ቅድሚ ሎሚ ብዝኾን ይኹን መንግሥትን ኣመሓደርትን ተገይሩን ተሰሚዑን ዘይፈልጥ፦ ካብ 30 ዓመት ንታሕቲ ዝዕድሜኦም ካቶሊካውያን ፈለስቲ፡ ካህናትን፡ ደናግልን ናብ ሳዋ ወሪዶም ተዓሊሞም፡ ሃገራዊ አገልግሎት ክገብሩ፦ ማለት ወትሃደራት ክኾኑ፤
- ካብ 50 ዓመት ንታሕቲ ዝዕድሜኦም ካህናትን፡ ካብ 40 ዓመት ንታሕቲ ዝዕድመኤን ደናግልን፡ ብትምህርቲ ይኹን ብሥራሕ ምኽንያት፡ ካብ ሃገረ-ኤርትራ ክወጽኡ መንግስቲ ኤርትራ ኣይፈቅድን እዩ፤
- ኣፍ ቤተ-ክርስትያን ኮይነን ንሕዝቢ መንፈሰ-ሕሊናኡ ዜብርሃሉ ዝነበራ መጽሔታት/ጋዜጣታት ከም “ሓቅን ሕይወትን” ከምኡውን “ብርሃን” ዝኣመሰላ፡ ተኸልኪለን፡ ካብ ሥራሕ ደው ኢለን ይርከባ።
- ካቶሊካዊት ቤተ-ክርስትያን፡ ንጽጉማት እትህቦ ዝነበረት ሓገዝ፡ መንግስቲ ኤርትራ ጠጠው አቢሉዎ እዩ፤
- ነቲ ቤተ-ክርስትያን ካቶሊካውያን እትህቦ ማሕበራዊ አገልግሎታት፦ ከም ሕክምናን ቤት ትምህርትን ከይተረፈ፡ ካብ ኢዳ ንምሕዳግ፡ ብዙሕ ሜላታት ተፈቲኑ እዩ። ብሳላ ተሪር ተቓወሞ መራሕቲ ቤተ-ክርስትያን ግን ኣይተተግበረን። ካህናትን ደናግልን ንሳዋ እንተ ወሪዶም፤ ሽዑ ዘካይዶ የብሉን ብዝብል ጉልባብ መንግሥቲ ከይወርሶ ድማ የፍርህ፤
- አብዚ ቀረባ አዋን፡ ኣብ ባሕሪ ሊብያ፡ ንዓለም ምሉእ ዘሰንበደን ዘሕዘነን ህልቂት መንእሰያት ኤርትራውያን ምስ ተሰምዔ፡ ኣብ መላእ ኤርትራ ዘለዋ ቊምስናታት፡ በቲ ሃይማኖትና ዝሰርዖ መሠረት፡ ነቶም ዝሞቱ ጸሎት-ፍትሓት ክንዲ ዝገበሩሎም፡ ሰበ-ሥልጣን መንግሥቲ፡ ንካቶሊካውያን ካህናት ብሕማቕ ይጥምቱዎም ኣለዉ። ኣብቲ ጸሎተ-ፍትሓት ናይ ድጕዓ ግጥሚ ዘቕረቡ ገለ ምእመናን ከኣ ናብ ዘይተፈልጠ ቤት ማእሰርቲ ተወሲዶም ዝብል ወረ ይስማዕ እዩ።
ንመረዳእታ ዝኸውን አብነት
ቀዳማይ: ኣብዚ ዝሓለፈ ሰሙናት፡ መንግስቲ ንብዙሓት ካቶሊካውያን ካህናት፦ ቁምስናኹምን ካልእ ኣገልግሎትኩምን ገዲፍኩም፡ ንሳዋ ንቐሉ ዝብል መጸዋዕታ ምስ ሃቦም፦ ምእመናን ቊምስና ሠገነይቲ፡ ነቲ ብመንግሥቲ ዝተዋህበ ትእዛዝ፡ እንተ ቐየሩሎም ኢሎም ናብ አመሓዳሪ ንኡስ ዞባ ሠገነይቲ ፡ ተኣኪቦም፡ መስቀሎም ኣምሪሖም፡ ክልምኑ ምስ ነቐሉ፦ አብ ቤት ጽሕፈት ኣመሓዳሪ ከይበጽሑ ብዘሰንብድ ኣገባብ አጋፊዖም ኣሲሮምዎም።
ሰበ-ሥልጣን መንግሥቲ ደኣ ዝተረድኡዎ ኣይመስሉን እምበር፡ ንዘመናት ዝጸንሔ ባህልን ልምድን አሎ:: ንሱ ክኣ፦ ንኹሉ ሕዝቢ ዜፍርሕ ጸገም እንተ ተረኺቡ፡ ወይውን ንሕዝቢ ዝልክም ኣዋጅ አንተ መጺኡ፡ ሕዝቢ መስቀሉ ኣምሪሑ ናብ ሰበ–ስልጣን መንግስቲ ከይዱ ይጠርዕ። ጥርዓኑ ክኣ ይስምዓሉ ነበረ። ዓበይቲ ከምዘበሉዎ፡- ሕዝቢ ተኣኪቦም፡ መስቀሎም ኣምሪሖም ለሚኖሞስ ዝኣበየ መንግሥቲ ኣይተራእየን፡ ኣይተሰምዔን።
እዞም ምእመናን ቊምስና ቅዱስ ሚካኤል ሠገነይቲ፡ ከምቲ ልማዶም ክኾንሎም፡ መንግስቲ ሽግሮም ክፈትሓሎም ተጸብዮም ኔሮም፡፡ ኣመሓደርቲ መንግሥቲ ኤርትራ ግን፡ ብፖሊስ እኳ ከይከውን፡ ዕጡቓት ሠራዊት ኣኽቲቶም፡ እንዳ አጋፍዑ ብጅምላ፡ ናብ 200 ዝጽጋዕ ሕዝቢ አብ ቤት ማሕዩር ዳጒኖምዎ። ወላኳ ብዕድመ ዝደፍኣ/ኡ ሽማግለታት፡ ደቂ 80 – 90 ዓመት እንተ ነበሩዎም፡ እቶም ወተሃደራት ከይነሓፉ፡ ደፊሮምዎም፡ እንዳ ኣጓነጹ ኽኣ፡ ኣብ መካይን ጸፍጺፎም ናብ ማሕዩር ክእሰሩ ወሲዶምዎም። ገለ ካብተን አረጋውያን አንስቲ ኣዕይንተን ዘጸግመን እኳ እንተኾና፤ እቶም ወትሃደራት ግን ኣይነሓፉወንን። ሰብ ዘሰንበደ፡ ኣተሓሕዛ ድኹማት ዘይፈልጥ ሜላ እዩ ዝነበረ። ብሓቂ እግዚኦ ምሓርና ክርስቶስ ዘበለ ፍጻሜ እዩ።
ኣመሓዳሪ ሠገነይቲ፡ ናብቲ ቤት ማሕዩር ከይዶም፡ ነቲ ብትሕትና፡ ክቡር መስቀሉ ኣምሪሑ፡ ክልምኖም ዝዓቀነ ምእመን ሕዝቢ፡ ብዙሕ አጕባዕቢዖምሉ። “ከምዚ ኢልኩም ተኣኪብኩም ናብ ቤት ጽሕፈተና ክትመጽኡ ምፍታንኩም ጌጋ እዩ፡፡ መንግስቲ ብፖሊቲካዊ ዓይኒ እዩ ዝጥምቶ፤ እዚ ኣድማ ኢና እንብሎ፤ መንዩ ልኢኹኩም?…” ድሕሪ ምባል፡ “ልኡኻት ወያኔ ኢኹም” ዝብል ክሲ ብመልክዕ ምፍርራሕ ኣቕሪቦምሎም።
እቶም ምእመናን ግን ኣብ እምነቶም ጸኒዖም “ድላይኩም ድኣ ግበሩና እምበር፡ ንሕናስ ሓሳብናን እምነትናን ኣይንቕይርን ኢና፤ ካህናትና ናብ ዕስክርና ኣሕሊፍና ኣይንህብን ኢና፤ ከምቲ ሓንቲ ሃገር ብዘይ መንግስትን ብዘይ መራሕትን ክትነብር ዘይትኽእል፦ ከምኡ ድማ ሓደ ሃይማኖት ብዘይ መራሒ ኣይቀውምን እዩ። ካህናትና መራሕትናን አገልገልትናን እዮም፤ ጸዋዕታ ካህናትን ደናግልን ንእግዚአብሔር ምግልጋል ካብ ምዃን ሓሊፉ ምስ ሥራሓት ውትህድና ዚቃዶ ኣይኮነን…” ኢሎም ትምህርቲ ሓዘል ምላሽ ሂቦምዎም። ከምኡ ስለዝገበሩ ክኣ ኣብ ማሕዩር ተኣሲሮም ቀንዮም።
እቶም ምእመናን ዝበዝሑኳ እንተ ተፈትሑ፡ ገሊኣቶምስ ጌና አብ ቀይዲ እዮም ዘለዉ። ካብቶም ብጽኑዕ ተቐይዶም ዘለዉ፡ 4-5 ዝኾኑ ካቶሊካውያን መምህራን እዮም። መንግስቲ ነቶም መንእሰያት ዝኾኑ ምእመናን ኣይለቅቕን ምስበለ፡ እቶም ምስኦም ዝነበሩ ዓበይቲ፡- ደቀና ገዲፍና ኣይንኸይድን ኢሎም ማእሰርቲ መሪጾም ቀንዮም። ሰበ-ሥልጣን መንግሥቲ ግን ፈላለዮም ስለዝኣሰሩዎም ኣታሊሎም ነቲ ዝበዝሔ ሕዝቢ ኣፋንዮምዎ።
ምእመናን ተኣሲሮም ምስ ሰምዑ ካቶሊካውያን ጳጳሳት ኤርትራ፡ ንሰበ-ስልጣን መንግስቲ ተወኪሶም እዮም። ግዳስ ዜዕግብ መልሲ አይረኸቡን። ቅድሚ ሕዢ’ውን፡ “ገዳማትኩም መዕቆቢ ካብ ሳዋ ንዝሀድሙ መንእሰያት ኮይኑ አሎ” ዝብል ጉዳም ዝኾነ ክሲ ካብ መንግሥቲ መጺኡዎም ኔሩ እዩ። እዚ ክሲዚ ናብ ውሻጠ ቤተ-ክርስቲያን መተኣታተዊ ንክኸውን ዝተጠጅኤ እንተ ዘይኮይኑ፡ ገዳማትስ መሕብኢ ኣይኮናን። ሽዑ ኣቡናትና አትሪሮም ነጺጎምዎ ከም ዝነበሩ ዚዝከር እዩ፡፡
ካልኣይ አብነት፦ አብ ዝሓለፈ ዓመታት’ውን፡ ሰበ–ሥልጣን መንግሥቲ ኣብ ልዕሊ ምእመናን ካቶሊካውያን ሓደ ከቢደ ጾር ሰቒሎም ኔሮም። ንሱ ድማ፡ አብ ከባቢ ከረን ዘለዉ ምእመናን፡ ንደቅኹም ካብ ቤተ-ክህነት ኣውጺእኩም ንሳዋ ስደዱዎም ዝብል ትእዛዝ ሂቦም ኔሮም። እቶም ወለዲ፡ “ደቅና ንኣምላኽ ኣወፊናዮም ኢና፤ ካብ ኣምላኽ ኣሕዲግና ኣይንህበኩምን ኢና” ኢሎም ጽኑዕ ምላሽ ሂቦምዎም። ብድሕሪዚ እቶም ሰበስልጣን መንግሥቲ፡ ናብ ካቶሊካዊ ጳጳስ ከረን ከይዶም ነቶም ተምሃሮ ክንወስዶም ኢና ምስበሉዎም ንሶምውን ተቓዊሞም። ብድሕሪኡ እቶም አምሓደርቲ ናብቶም ወለዲ ተመሊሶም ወይ 50 ሽሕ ናቕፋ ንነፈሲወከፍ ቆልዓ ትኸፍሉ ወይ ከኣ ትእሰሩ ኢሎምዎም። ክሳብ ዓመት ዝኣሰሩዎምን ዘጋፍዑዎምን ምእመናን አለዉ። ወዮ ናብ ጸዋዕታ ምንኵስና ዝውፈዩ መንእሰያት ተረኺቦምስ፡ ካብ መንግስቲ ከምዚ ዘበለ ተጻብኦ ኬጋጥም ከሎ ንዓና ይገርመናን የፍርሃናን ኢዩ’ሞ፦ እግዚኦ ምሓረና ክርስቶስ ንበል!!
ገለ ካብቲ መደባት (ፖሊሲ) መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ካቶሊካዊት ቤተ–ክርስትያን ዘምጽኦ ሳዕቤን ክንጠቅስ፦
- መንእሰያት ኣብ ቤተ-ክህነትን ማሕበር ደናግልን ኣትዮም ከይኵስኰሱ መኸላእታ እንተ ተጌሩሎም፦ ጽባሕ ንግሆ ንካህናትን ደናግልን ዝትክኡዎም ክስእኑ እዮም። እዚ ሕጂ ቤተ-ክርስትያንና እትህቦ ዘላ ኣገልግሎት ክትገብር ኣይክትክእልን እያ። ኣብ ካቶሊካዊት ቤተ-ክርስትያን፦ ሓደ ፈላሲ/ት → ተመልሚሎም መሠረታዊ መዓርግ ክህነት ንክቕበሉ፡ ካብ 10 ዓመት ንላዕሊ ይወስደሎም። ንደናግልን ናይ ደቅ-ተባዕትዮ ፈለስትን እውን፡ እቲ ንሕይወቶም ምሉእ ክነብሩሉ ቢሎም ናብ አምላኽ ዜቕረቡዎ መብጽዓን ማሕላን ንኽፍጸሙ፡ ተመሳሳሊ ግዜ እዩ ዝወስደሎም።
- ካብ 30 ዓመት ንታሕቲ ዝዕድሜኦም፡ ካህናትን ደናግልን፡ ናብ ዕስክርና እንተ ወፊሮም፡ እቲ ንምእመናን ይኹን ንኹሉ ሕብረተሰብ ዝህቡዎ ኣገልግሎት ብሃንደበት ጠጠው ክብል እዩ። መንግስቲ ንቤተ-ክርስትያን ክሃሰያ ደልዩ እምበር፡ ካህናትን ደናግልን ንሳዋ ክዕስከሩ ወሪዶም ብዝሒ ወተሃደራት ኤርትራ ክውስኽ፡ ወይ ድማ ብዓይነቱ ክጸፍፍ ተባሂሉ ኣይኮነን።
- ካህናትን፥ ፈለስትን፥ ደናግልን፡ ናይ ትምህርቲ ዕድመኦም ክሳዕ ዝሓልፍ፡ ካብ ኤርትራ ክወጽኡ ኣይፍቀደሎምን ክብሃል ከሎ፦ ኣብ ወጻኢ ከይዶም መንፈሳዊ ትምህርቶም ክቕጽሉ፡ ሓዋርያዊ ሥራሖም ክገብሩ፡ ወይውን ካልእ ዘመናዊ ፍልጠት ክምሃሩ መሰል የብሎምን ማለት እዩ። ከም ቀደሞም፡ ፍልጠት ትምህርትን ሕክምናን፡ ሰብኣዊን፡ ሕብረተሰብኣውን ብቕዓቶም ጸብለል አይክብልን እዩ። ካብኣቶም ዝርከብ ዘበለውን ክጎድል እዩ። እዚውን ንቤተክርስትያን ንምህሳይ እንተ ዘይኮይኑ፡ ካልእ ዕላማ ይህልዎ ኢልካ ክትግምት ዘጸግም እዩ። ንሕዝቢ ኤርትራ ብሓብራ እውን ዝጎድኦ ኢኣ ኢምበር ዝጠቕሞ የብሉን።
- እቶም ንሓደስቲ ካህናትን፥ ፈለስትን፥ ደናግልን ዝምልምሉን ዝዅስኵሱን፡ ደቂ ቤተ-ክርስትያን፦ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ከይዶም እንተ ዘይሰልጢኖም፡ ብግቡእ ክሰናደዉ አይክእሉን እዮም። ብዓለምለኻዊ ደርጃ ዝምዘን ፍልጠትን ብስለትን ክጎደሎም እዩ። ካቶሊካዊት ቤተ-ክርስትያን፡ ዓለምለኻዊት ከም ምዃና መጠን ክማላእ ዝግባኦ ነገራት ምፍጻም ክኸብዶም እዩ።
- ቤተ–ክርስትያና ካብታ ኣካላ ዝኾነት ካቶሊካዊት፡ ዓለምለኻዊት ቤተክርስትያን ተፈልያ፡ ትዝኽትም ኣላ ማለት እዩ። እዚ መደብዚ እንተ–ቐጺሉ መንነታ ክትዕቅብ መሰል የብላን ማለት እዩ።
- ገሊኣተን ማሕበራት፡ ብባህሪኤን ኣብ ዓለም-ለኻዊ ሚስዮናዊ ኣገልግሎት ዝነጥፋ እየን። ብዙሓት ኤርትራውያን ደናግልን፡ ፈለስትን፡ ካህናትን፡ ኣብ ዝተፋላለያ ሃገራት ዓለም ተመዲቦም ይሰርሑ እዮም። ከምኡ ክኣ ደቂ ካልእ ሃገራት ኣብ ሃገርና መጺኦም የገልግሉ እዮም። መንግስቲ ኤርትራ ግን ነዚ ኰሊፉዎ ይርከብ። ንሕዝብና ዝጠቅም ብዙሕ ቁምነገር ዝገብሩ ዝነበሩ ደቂ ወጻኢ ሃገራት፡ ምስ ክንደይ ሞያኦም፡ መንግሥቲ ሰጕጉዎም፤ ነቶም ደቂ ዓዲ ክኣ ብዕድመ ክሳብ ዝደፍኡ ካብ ሃገር ከይወጽኡ ከልኪሉዎም ኣሎ። ኣብ ዕድመ ሽምግልና ምስ በጽሑ ካብ ሃገር ወጺኦም ክምሃሩ ይኹን ክሥርሑ ኣይክኽእሉን እዮም።
- ሰብ ሠናይ ዝኽሪ ዝኾኑ፡ ቁሩባት ዓበይቲ ደቂ ቤተ-ክርስትያን ክንጠቅስ። ከም ነፍሰ–ሄራን ካርዲናል ጳውሎስ ጻድዋ፤ አቡነ አብርሃ ፍራንሷ፤ አቡነ ተስፋማርያም ብድሆ፤ አባ አጎሰጢኖስ ተድላ፤ ኣባ አድሓኖም ሥእሉ፡ ከምኡውን ብዙሓት ዝሓለፉን ብሕይወቶም ዘለዉን ፈለስቲ፡ ካህናትን ደናግልን አብቲ ዝለዓለ ዩኒቨርሲቲታት (ንኣብነት ኣብ ሮማ ዝርከብ) ክመሃሩን ክምህሩን ዝበቕዑ ብንኡሳቶም ከለዉ፡ ኣብ ሃገርና ዝውሃብ ትምህርቲ ፈጺሞምስ፡ ኣብ ወጻኢ ሃገር ከይዶም ክምሃሩ ዕድል ስለ ዝረኸቡ እዮም። ገሊኣቶም ካብቶም አብ ወጻኢ ዝተማህሩ አባላት ቤተ-ክህነት፡ ኣብ ሃገርና ጥራሕ ዘይኮነ፡ አብ ወጻኢ ከይተረፈ፡ ኣብ ክብ ዝበለ ደረጃ ሓላፍነት ኮይኖም ክንርእዮም ከሎና፡- ንካቶሊካውያን ጥራሕ ዘይኮነ ንኹላቶም ኤርትራውያን ዜዅርዕ እዩ። እዞም ሰባት እዚኣቶም፡ ብንኣሽቱኦም ከለዉ፡ ካብ ሃገር ከይወጽኡ እንተ ዝኽልከሉ፡ ኣብኡ ኣይምበጽሑን ኔሮም። ሎሚ፡ እዚ መደብ መንግሥቲ ኤርትራ እንተ ቐጺሉ፡ ቤተክርስትያን፡ ከምዚኦም ዝበሉ ዓበይቲ ሰባት ክተፍሪ ኣይክትክእልን እያ። ዜሕዝን፡ ዓቢ ክሳራ ምዃኑ እዩ።
መንግስቲ ኤርትራ ካህናትን ደናግልን ከይመሃሩን ከይነቕሑን፡ ብጽፈት ሞያኦምን እጃሞምን ከየበርክቱ ደልዩ እንተ ዘይኮኑስ፦ ካቶሊካውያን ካህናትን ደናግልን ካብ ኤርትራ ከይወጽኡ ኮፍ እንተበሉ እንታይ ይኸስብ? ወጻኢ ሃገር ከይዶም ተማሂሮም እንተ ተመሊሶም ግዳ ንካቶሊካዊት ቤተ-ክርስትያን ጥራሕ ዘይኮነ፡ ንመላእ ሕብረተሰብ እዮም ዝጠቕሙ። እዚ ከኣ ብጸሎቶም ጥራሕ ዘይኮነ፡ ብትምህርቲ፡ ብሕክምና፡ ብማሕበራዊ ኣበርክቶ ክጥመት ይኽእል እዩ። ቅንዕና እንተሎስ እዚኣ ብምንታይ ትጽላእ? ሰበ-ሥልጣን መንግሥቲ ነዚ ከተባብዑዎዶ ኣይምተገብኤን?
መንግሥቲ ኤርትራ፡ ነዚ እንርዮ ዘለና ዘሰንብድ መደባቱ (ፖሊሲ) ምእንቲ ክቕይር፤ ቤተ-ክርስትያና ከኣ ከም ቀደማ ናጻ ኰይና ክትነብርን፡ ክትመርሕን፡ ክተገልግልን፡ ልዑል ፍጣሪ ከጣጥሓላ ምህልላና ነዕርግ ኣለና። ንኹላትና፦ መገዲ ሓቅን መገዲ ጽደቅን ክመርሓናን፡ መንፈሳዊ ብርታዔ ክህበናን፡ ንልዑል ፈጣሪ ንልምኖ አሎና።
በዚ መሰረት እምብኣር ነዞም ዝስዕቡ ኣካላት ጻውዒትናን ለበዋናን ነቕረብ አለና፦
ሀ) ንመንግሥቲ ኤርትራ፡–
1. መደባቱ ክቕይር እሞ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ቤተ-ክርስትያና ሰቒሉዎ ዘሎ ከቢድ አርዑት ከውርዶ፡ ብስም ልዑል ፈጣሪ ንልምኖ። መንግሥቲ ኤርትራ፡ መደባቱ (ፖሊሲታቱ) ምስቶም ቅድሚኡ ዝነበሩ መንግሥታት እንተ ዘነጻጽሮሞ፡ ካብቶም ቅደሚኡ ዝነበሩ ዝሓሸ እንተ ዝገብሮ መማዕረገሉ።
2. እዞም ካብ ቤተ-ክርስትያን ቅዱስ ሚካኤል ሠገነይቲ ጥርዓን ክንዲ ዜቕረቡ፡ ተኣሲሮም ዘለዉ መንእሰያትን መምህራንን፡ ምእመናን ብቕልጡፍ ኪፍትሑ ንልምን አለና። ንዝለመነካ ሰብ፡ ወይ ትተዅበሉ ወይ ከኣ ይርዳእካ ትብሎ እምበር፡ ተገምጢልካ ኣይትሳላበጦን። እዞም ብማእሰርትን ብምግፋዕን ዝተቐበልኩምዎም ምእመናን ከአ፡ ክቡር መስቀሎም አምሪሖም ድኣሎም ዝለመኑኹም እምበር ካልእ ኣይደለዩን። ወይ ትኾቡሎም ወይ ይርዳእኩም ኢልኩም ኣፋንዉዎም።
3. መንግስቲ ነቶም ብሕሱም ኣገባብ አጋፊዑ ዝኣሰሮም ምእመናን ድማ፡ ናይ ይቕሬታ ካሕሳ እንተ ደበሶም ካብ ሕሰምን ካብ መርገምን መድሓኖ ንብል።
4. ነተን ተኣጊደን ዘለዋ፡ ጽሑፋት ቤተ-ክርሰትያን ዝዝርግሓ ዝነበራ፡ ከም ብዓል ‘ብርሃን’ ‘ሓቅን ሕይወትን’ ዝኣምሰላ ጋዜጣታት/መጽሔታት ከምብሓድሽ ሥርሔን ክጅምራ መንግሥቲ ክፈቅድ ንጽውዕ። ንመገዲ መንግሥተ-ሰማያት ዝኸውን ስንቂ ድኣለን ዝህባ እምበር፡ ካልእ ዝገብራኦ በደል የብለንን። እዚኣተን ኣብ ዘመን ደርግ ይኹን ቅድሚኡ ተኸልኪለን አይፈልጣን። እንተ ገደደ፡ ብሳንሱር ይሓልፍ እምበር መንፈሳዊ ጽሑፋት ከይዝርጋሕ ምእጋድ ኣይግባእን’ዩ፤ ተሰሚዑ ድማ ኣይፈልጥን።
5. ካቶሊካዊት ቤተ-ክርስትያን፡ ንጽጉማት እትህቦ ዝነበረት ሓገዝ ክትቅጽሎ፡ ክፍቀደላ ንልምን። እዚ ትካል’ዚ ብዘመን ደርግ ከምድላዩ ዝሰርሕ ዝነበረን፡ ንብዙሓት ጽጉማት ዜጋታት ዝዓንገለን ዘሳለየን እዩ ዝነበረ።
ለ) ንኹላቶም ካቶሊካውያን ምእምናን፡ አሕዋትና
ነዚ አብ ልዕሊ ቤተ-ክርስትያና ወሪዱ ዘሎ ዜፍርህ ኩነታት ብቕልጡፍ ክቕየር፦ እቲ ኣምላኽ ዝሃቦም ዓቕምታት ተጠቂሞም፡ ብጸሎቶምን፡ ብኹሉ ዓቕሞምን ክጽዕሩ፡ ንቤተ-ክርስትያኖም ከድሕኑን ክሓለዩን፡ ክርስትያናዊ ሓላፍነቶም ከምዝኾነ፡ ብትሕትና ነዘኻኽሮም። ኣብ ዘዘለዉዎ ኮይኖም ተኣኻኺቦም ክምህለሉን፡ ክማኸሩን፡ ክደጋገፉን፤ ካብኡ ሓሊፎም ከኣ ምስቶም አብ ካልእ ክባቢታት/ሃገራት ዝርከቡ ደቂ ቤተ-ክርስተያን ዝራኽቡሉ መገዲ ከጣጥሑ’ሞ ክትሓባበሩ፡ ክዛተዩ ብትሕትና ንመኽሮም። “ቅንኣተ ቤትከ በልዓኒ” ብዝብሎ መሠረት።
ሐ) ንኹላቶም ኣመንቲ ክርስቶስ ዝኾኑ አሕዋትና
ብሕለፊ ድማ ተኸተልቲ ቤተ-ክርስትያን ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ፡- ብስምታ ኣደ ኵላትና ዝኾነት፡ እመ–አምላክ፡ ብጸሎቶምን ብኻልእ ምግባሮምን፡ ቤተ–ክርስትያና ብሰንኪ ግጉይ ሜላ መንግስቲ ከይትጸንት፡ ክድግፉናን አብ ሓልዮቶም ኬቐድሙናን፡ ብትሕትና ንምሕጸኖም። “ናፍቅር ቢጸነ ወንትፋቀር በበይናቲነ” ብዝበሎ መሠረት፡ ፍቕሪ ሓድሕድን ሓልዮትን ከይጎድል እሞ፡ ካብ ወንጌል ክርስቶስ ወጻኢ ዝኾነ አተሓሳስባ ከይነግሥ፡ ብትሕትና፡ ኣብ ጸሎትኩምን አብ ሓልዮትኩምን ዘክሩና ንብለኩም።
ነቲ አብ ልዕሊ ኩላቶም አመንቲ ክርሰቶስ ዝወርድ ዘሎ ግድዓት (ንኣብነት ጉዳይ ፓትርያርክ አቡነ ኣንቶንዮስን ካልኦት እሱራትን) ከአ ብመንፈስና ከም እንካፍሎን፡ ምስኣቶም ብጸሎት “ምሓረነ መሓሪ” እንዳ በልና ከም እንሰምሮምን ነረግጸሎም። ንዅላትና አይጠዓመናን፦ ብስዉር ድኣ ይመስል ይኸውን እምበር፡ ኣብ ኤርትራ፡ ናይ ሃይማኖት ስደት እዩ ዝካየድ ዘሎ! ሰኣሊ ለነ ቅድስት ንበል!
መ) ንኣመንቲ ምስልምና ዝኾንኩም ኤርትራውያን ኣሕዋትና
መደባት መንግሥቲ ኤርትራ፡ ንሃይማኖትኩም እውን ከም ዘየናሕስየሉ አይጠፍኣናን። በብዘሎናዮ ከፊኡና እዩ ዘሎ። ሃይማኖት ዘይፈቱ ኣተሓሳስባ ገኒኑ፡ ንብዙሓት ዜጋታት እውን የሳቒ’ሎ። ስቓይ ኣብ ዝገነነሉ ሃገር፡ ቅሳነት አብ ዘይብሉ ሃገር፡ ዕቤትን ምዕብልናን አይርከብን እዩሞ፦ ንኹላትና ክጥዕምና፤ ከምታ ቀደምና ተሓቛቝፍና እንነብረላ ሃገር ክትኮነልና፡ በብመዳይና ንስራሕ።
እንዛረበሉ ዘሎና ቀንዲ ጉዳይ፡ ማለት አብ ልዕሊ ካቶሊካዊት ቤተክርስተያን ዝወርድ ዘሎ ጸገማት፡ ንሓዋሩ ክሃስያ እዩ’ሞ፦ ከም ዓቕምኹምን ከም ሕልናኹምን ክትድግፉና፡ ዓገብ ክተባህሉና፡ ብትሕትና ንምሕጸነኩም። ንአምላኽ ዝተወፈዩ፡ ንስለ መንግሥተ-ሰማያት ቢሎም፡ ዓለም ዝመነኑ፡ ዘይምርዓዉ ሰባት፡ ናብ ውትህድርና ክጽውዑ ከለዉ፡ ንኹላትና ዝልክም ቊጥዓ አምላኽ ከይፍንወልና ንፈርህ! ንስለ ሕውነት ዓገብ አባህሉና።
ሠ) ካልእ እምነት እትኽተሉ፤ ከምኡውን እቶም ሃይማኖት ዘይብልኩም ሰብ ጽቡቕ ድላይ ዝኾንኩም ኤርትራውያን ኣሕዋትና፦
ብትሕትና ሓደ ታሪኽ ክንዝክር ፍቐዱልና። ብዘመን ኮምዩኒስት ሶቬት፦ ሌኒንን ሰታሊንን ዝመርሑዎ ፖሊቲካዊ ውድብ፡ ሃይማኖት ዘይብላ ሓዳስ ሃገር ክንሃንጽ ብዝብለ ዕላማ፡ ብዙሓት ክርስትያን ምእመናን ምስ በዙሓት ፈለስትን ካህናትን አህሊቑ እዩ፡፡ ንምሸቱ ግን፡ ከምቲ ድላዮም ኣይኮነሎምን። እኳድኣ ብግልባጥ፡ ወዮ ፍልስፍናኦም ብጸሓይ ከም ዝብተን ግመ ፋሕ ኢሉ ተሪፉ።
ሰብ አብ ሃይማኖቱ ጸኒዑ፡ ዓጊቡ እንተ ተናበረ፡ ንሓንቲ ሃገር ጸጋ እምበር፡ ግድዓት ኣይፈጥረላን እዩ። በዚ መሠረት ቤተክርስትያና ንምድኻም ንዝግበር ዘሎ ሜላ፡- ዓቕምኹምን ሕልናኹምን ብዝፈቕዶ ሓግዙና፤ ዓገብ አባህሉና፡ እንዳ በልና ብሕውነት ንምሕጸኖም።
ረ) ንዅልኻትኩም ደገፍትን ኣባላትን መንግስቲ ኤርትራ ፡–
መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ካቶሊካዊት ቤተ-ክርስትያን ዝወስዶ ዘሎ ስጉምቲ (ከምኡ’ውን አብ ልዕሊ ካልኦት)፡ ንዓና ጥራሕ ዘይኮነ፡ ንመላእ ሕዘቢ ኤርትራ ዝጎድእ እምበር ዝጠቅም ኣይኮነን። መንግስቲ ብሱል ኣመሓዳድራ ክገብር፤ ብደረጃን ብወረጃን ኬመሓድር፤ ካብ ጉዳይ እምነትን፡ ካብ ጕዳይ ታቦትን ከልግስ፡– እቲ ዘሎኩም ተሰማዕነት ተጠቂምኩም፡ ናብ መገዲ የማን ከትመልሱዎ፡ ንልምነኩም። ቤተ-ክርስትያን ካቶሊካውያን ኤርትራ እንተ ፈረሰትን እንተ ለመሰትን፤ ወይውን ኩላተን ሃይማኖታት እንተ ተቐየዳ፡ ንሃገርና ክሳራ እምበር ዘምጽኣላ መኽሰብ የብሉን።
ሰ) ንሰራዊት ኤርትራ
ንድኹም ደግፉ! ነቶም ወለድኹም ዝኾኑ፡ ሽማግለታትን ኣረገውትን፡ ሰብኡትን ኣንስትን፡ እሞ መስቀል ዝጾሩ ምእመናንን፡ ክተከላብቱ ተረኺብኩም። ብዕድመኦም ንወለድኹም ዝወልዱ፡ ዳርጋ ዓይነ-ሥዉራን ዝኾኑ ኣረጋውያን፡ ሰብኡትን ኣንስትን፡ ኣዳፊእኩም፡ ተጻሪፍኩም፡ ኣሲርኩም። እዚ ኩሉ ክትገብሩ ከሎኹም ደቅኹም ዝኾኑ ሕጻናት ይርእዩኹም አለዉ። ነዚኣቶም ድኣ፡ ክትከላኸሉሎም ዶይኮነን ዝግባእ?
እዚ ተግባራት እዚ ዘኽፍኣልኩም ምዃኑ ይጠፍኣኩም እዩ አይንብለን። ዝተኣዘዝኩምዎ ነገር ትገብሩ ከምዘሎኹም ንፈልጥ ኢና። ክንድዚ ዝሓስም ትእዛዝ ክተኽብሩ ከሎኹም፡ ክንደይ መሪሩኩም ከምዘሎ ክንግምት ንኽእል ኢና። ንሰላማዊ ሕዝቢ ኣጋፍዑ ክብሉኹም ከልዉ፡ ሕራይ ኢልኩም፡ ንወለድኹም ክተጋፍዑ ከለኹም፡ ኣብ ቅድሚ ሕልናኹምን አብ ቅድሚ ኣምላኽን፡ አብ ቅድሚ ታሪኽን ክትውቀሱ ምዃንኩም ግን ክትፈልጡ ይግባእ።
ልዑል ፈጣሪ፡ ካብ ግብረ-ዓመጻ ይሓሉኹም፡ ነቶም ኣዘዝትኹም ክኣ ጥበብ ልቦናን፡ ርቱዕ ሕልናን ይሃቦም። ንድኹማት ምብዳልን፡ ንዓበይቲ ምውራድን፡ ንታቦት ምድፋርን ጽያፍ ነገር እዩ! ንሓዋሩ ከኣ ኩንኔ እምበር ራህዋ ዘምጽእ ኣይምሰልኩም።
ኣብ መወዳእታ እነቕርቦ ሓሳብ ከኣ፡– ኩላቶም ክርስትያንን፡ ኩላቶም ኣስላምን ተሓባቢሮም፡ ንመንግሥቲ ኤርትራ፡ ‘ተለመነና’ ቢሎም ናይ ሃይማኖት ናጽነት ክረጋገጽ፡ ብሥምረት ክምሕጸኑዎ፡ ብትሕትና ለበዋና ነመሓላልፍ። ፍቕሪ ዘበለ ናይ አምላኽ እዩሞ ንከተሎ፤ ጽልኢ ዘበለ ከኣ ናይ ሰይጣን እዩሞ ያዕ ንበሎ።
ንቤተ-ክርስትያናን፡ ንምሉእ ሕዝቢ ኤርትራን ሰላምን ራህዋን ከውርደልና ጽሎትና ናብ ልዑል ፈጣሪ ነዕርግ።
ኣብ ሰሜን ኣሜሪካን፡ ኣብ ኤውሮጳን፡ ዝርከቡ ኣባላት ምእመናን ካቶሊካውያን።
ወርሒ ሰነ 2011 በቆጻጽራ ጎርጎርዮስ


text:
መግለጺ ሓዝን ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን
ብምኽነያት ምጥሓል350 ኤርትራውያን ስደተኛታት
ኣብ ባሕሪ ሜዲትራንያን ብዕለት19/04/2015
መግለጺ ሓዝን
ብምኽነያት ምጥሓል ኤርትራውያን ስደተኛታት
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ብዕለት 19/04/2015 ካብ ሊብያ ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ኣብ ዝጓዓዝሉ ዝነበሩ ግዜ ኣብ ባሕሪ ሜዲትራንያን ናይ መርከብ ምጥሓል ሓደጋ ኣጋጢሙ ከባቢ 350 ኤርትራውያን ስደተኛታት ብምህላቖም ዝተስምዑ መሪር ሓዘን ይግለጽ።
ጠንቂ ስደት ኤርትራውያን ቁጠባዊ ስእነት ዘይኮነስ፡ ብቅንዱ ምንጪ ናይ’ዚ ስደትን ሓደጋታቱን፡ ኣዕናዊ ፖለሲታት ገባቲ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ምዃኑ በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ክረጋግጽ ይፍቱ። ካብ’ዚ ብምብጋስ ከኣ፡ ማሕበረ ሰብ ዓለም ነዚ ጉዳይ’ዚ ኣተኩሮ ክገብርን ልዑል ሓላፍነቱ ክጻወትን ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን የማሕጸን።
ኣብ መወዳእታ፡ ንህዝቢ ኤርትራን ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራትን ብሓፍሻ፡ ንመላእ ቤተሰብ ግዳያት’ዚ ሓደጋ’ዚ ብፍላይ ጽንዓት ይሃብኩም እናበለ ንግዳያት ዝኾኑ ድማ መንግስተሰማያት የዋርሶም ይብል።
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን
24 ሚያዝያ 2015


text:
ፖሊስ ኬንያ ካብ ነሓሰ 2018 ጀሚሩ ኣብ ቅትለት 21 ሰባት ከምዝተሳተፈ ሂማን ራይትስ ዎች ሎማዕንቲ ረቡዕ ዘውፅኦ ፀብፃብ ሓቢሩ።
እቲ ንዝተፈላለዩ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ብምዝርራብ ዝተዳለወ ፀብፃብ እቲ ቅትለት ዳንዶራን ማታረን ኣብ ዝተባህለ ትሑት አታዊ ዘለዎም ዜጋታት ዝነብርሉ ናይ ናይሮቢ ከባቢታት ከምዝተፈፀም ይገልጽ።
ኣብ ሂማን ራይትስ ዎች መፅናዕቲ ዘካይዱ ኦሲኖ ናምዋያ እቲ ቕትለት ተመሳሳልነት ኣለዎ ኢሎም።እቶም ሰባት ይቕተሉ ወይ ካብ መንበሪ ገዛውቶም ወይ ካብ ጎደና ይዕፈኑ፡ ይእሰሩ ወይ ኣምበርኪኮም ኣብ ፅሓይ ብርሃን ሰባት እናርኣዩ ብፖሊስ ይቐተሉ ኢሎም።
እቲ ፀብፃብ ብተወሳኺ ተሓታትነት ፖሊስ ንምርግጋፅ ዝተጣየሸ ትካል /IPOA/ እውን ብዛዕባ እቲ ቕትለት ብዙሕ ኣይሰርሐን ዘሎ ይብል ።ኣደመንበር እቲ ትካል ኣን ማኮሪ ግን ትካለን ንልዕሊ 5,500 ጉዳያት ከምዝመርመረን ካልኦት ልዕሊ 1,900 ጉዳያት እውን ናብ ቤት ፅሕፈት ዓቃቢ ሕጊ ከምዝልኣኸን ገሊፀን ኣለዋ።


text:
ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ነርወይ ናይቲ ንኤርትራ ናብ ገፋሕ ቤትማእሰርቲ ዝቐየረን ኣብ ዓለም ካብቶም ዝኸፍኡ ብምግሃስ ሰብኣዉን ደሞክራሲያዉን መሰላት ዝፍለጥ ስርዓት ህግደፍ ደጋፊ ዝኾነ ማሕበር መንእሰያት ህግደፍ YPFDJ ኣብ ነርወይ ብምድንጋርን ምትላልን ኣብዚ ቀረባ ግዜ ዝወሰዶ 400,000 ነርወይ ክሮነር ንምምላሱን ብሕጊ ዝሕተትሉ መንገድን ኣብ ምስልሳል ይነጥፉ ከምዘሎዉ ኣፍሊጦም፡፡
ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ነርወይ ናይቲ ንኤርትራ ናብ ገፋሕ ቤትማእሰርቲ ዝቐየረን ኣብ ዓለም ካብቶም ዝኸፍኡ ብምግሃስ ሰብኣዉን ደሞክራሲያዉን መሰላት ዝፍለጥ ስርዓት ህግደፍ ደጋፊ ዝኾነ ማሕበር መንእሰያት ህግደፍ YPFDJ ኣብ ነርወይ ብምድንጋርን ምትላልን ኣብዚ ቀረባ ግዜ ዝወሰዶ 400,000 ነርወይ ክሮነር ንምምላሱን ብሕጊ ዝሕተትሉ መንገድን ኣብ ምስልሳል ይነጥፉ ከምዘሎዉ ኣፍሊጦም፡፡
ብሪጋደር ጀነራል ተኸስተ ሃይለ 3ይ ክፋል
ኣቐዲመ ንኩሉ ደላይ ፍትሒ ኤርትራዊ ናይ ኣኽብሮት ሰላምታይ የቐድም። ብዙሓት ሰብ ሕልና ደለይቲ ፍትሒ፡ መሰል ውልቓዊ ናጽነተይ ብምግሃሱ፡ ንመሰለይ ምክልኻል ዓገብ ምባል ቕሬታይ ምግላጽጽ፡ ከም ቕኑዕ ሕጋዊ ሕቶ`ዩ ኣሚንኩም ኣብ ጎንካ ኣለና ኢልኩም ብኢመይል ሕልናዊ ደገፍ ሞራላዊ ምትብባዕ ዝገበርኩሙለይ፡ የቐንየለይ ክብረት ይሃበለይ ክብለኩም ኩርዓት ሓበን ይስማዓኒ።
ቶጎርባ.ኮም ይቕሬታ ዝሓተትካሉ ትደግሞ ኣለኻ ሕጋዊ ዲዩ?
ብሪጋደር ጀነራል ተኸስተ ሃይለ 2ይ ክፋል
ከም ወትሩ ንኩሉ ደላይ ሰላም ደላይ ፍትሒ ዕዙዝ ሰላምታይ የቐድም።
ኣቐዲመ ንኩሉ ደላይ ሰላምን ፍትሕን ዕዙዝ ሰላምታይ የቕርብ። ቐጺለ   ባህርያዊ ትዕድልቲ ደቒ ሰባት ስለዝኾነ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ከኽብሮ ዝግባእ`ዩ። መሰረታዊ መትከል ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ሕጊ ዝሰፈረ ክብርን መሰልን ደቒ ሰባት ኢዩ።


text:
Tigrinska
ናብ ማዕከን ሽቕለት ኣልቦነት ናይ ሽወደን፣ a-kassan እንቋዕ ብደሓን መጻኹም!
እዚ a-kassan እዩ
ህላውነት ናይ A-kassan ንስኻ ከም ሰራሕተኛ መጠን ስራሕካ እንተ ከሲርካዮ ውሕስነት ንኽህበካ እዩ። ናይ ሽወደን ማሕበር ሰራሕተኛታት ህንጻ (The Swedish Building Workers Union A-kassa) ኣብ ኢንዱስትሪ ህንጻን ቅብኣን ትሰርሕ እንተኾንካ ምእንታኻ ዝቐውም እዩ።
ስለምንታይ ኣባል ናትና ክትከውን የድልየካ
ኣባል ናትና ማዕከን ሽቕለት ኣልቦነት ምስ እትኸውን፣ ንደሞዝካ መድሕን ትገብረሉ። ብድሕሪዚ ስራሕ ምስ እተቋርጽ ካሕሳ ንኽትረክብ ናባና ከተመልክት ትኽእል።
ኣባልነት ኣብ ክልቲኡ ማዕከን ሽቕለት ኣልቦነትን ናብቲ ማሕበርን ከም ሰራሕተኛ መጠን ዝበለጸ ውሕስነት ይህበካ።
ብኸመይ ኣባል ትኸውን
ናይ ኣባልነት መመልከቲ ኣብ byggnadsakassa.se ብምኻድ ምላእ። ብመንገዲ ወረቐት መንነት ናይ ባንክኻ ኣቢልካ እቶ። ናይ ባንክ ወረቐት መንነት እንተ ዘይብልካ፣ ነቲ መመልከቲ ቕጥዒ ብምምላእ ናብ ገዛኻ ክለኣኸልካ ብድሕሪኡ ክትፍርመሉ ሕተት። ብድሕሪ ምፍራምካ ተመሊስካ ናባና ንኽትሰዶ ኣይትረስዕ።
ክቡር ዘይኮነ መድሕን
ኣባል ናይዚ ማዕከን ሽቕለት ኣልቦነት ንኽትከውን ብዙሕ ክሳራ የብሉን። ነቲ ዝምልከተካ ናይ ኣባልነት ክፍሊት ኣብ byggnadsakassa.se ክትረኽቦ ትኽእል። እቲ ዝበለጸ ኣገባብ ክፍሊት ብቐጥታ ደቢት እዩ። መመልከቲ ናባና ምስ ኣቕረብካ ነዚ ብቕልጡፍ ኣዳልዎ። ነዚ ድማ ኣብዚ byggnadsakassa.se/autogiro ብምኻድ ትገብሮ።
ደውለልና!
ዝኾነ ሕቶ ምስ ዝህልወካ፣ ደውለልና። ብስልኪ ወይ ብኦንልይን ቻት ኩሉ ናይ ስራሕ መዓልታት ካብ 8 ቅ.ቀ. ክሳብ 4 ድ.ቀ. ክትረኽበና ትኽእል።
ተርጓሚ የድልየካ ድዩ?
ካባና ትረኽቦ ሓበሬታ ንምርድኡ ይጽግመካ እንተኾይኑ፣ ምናልባት ኣስተርጓሚ ክሕግዘካ ይኽእል? ንገረና እሞ ክንሕግዘካ ኢና። እዚ ድማ ብነጻ ኢኻ ትረኽቦ።
ስራሕ ዘይብልካ ምስ እትኸውን
ካብ A-kassan ካሕሳ ክሓትት ዝኽእል መን እዩ?
ዝኾነ ኣባል ናይዚ ማዕከን ሽቕለት ኣልቦነት ካሕሳ ክሓትት ይኽእል።
ክንደይ ዝኣክል ትረክብ?
ክልተ ዓይነት ካሕሳታት ኣለዉ፣ ሓደ ኣብቲ ሕሉፍ ደሞዝካ ዝምርኮስ ( ኣብ እቶት ዝምርኮስ ካሕሳ) ከምኡውን ሓደ ካልእ መሰረታዊ ካሕሳ ተባሂሉ ዝጽዋዕ። ኣየናይ ዓይነት ካሕሳ ይግበኣካ ንምፍላጥ ምሳና ንኽንደይ እዋን ኣባል ኮንካ ምንባርካ እዩ ዝውስኖ።
ኣብ ሕሉፍ ደሞዝካ ዝምርኮስ ካሕሳ
ኣብ ሕሉፍ ደሞዝካ ዝምርኮስ ካሕሳ ንምርካብ፣ ምሳና እንተወሓደ ዓሰርተ ክልተ ኣዋርሕ ኣባል ኮንካ ብምጽናሕ ነቲ መሰረታዊ ጠለባትን ናይ ስራሕ ኩነታትን ናይ ኣባልነትና ዘማላእካ ክትከውን የድልየካ። ብድሕሪዚ ክሳብ 80% ናይ ዝሓለፈ ደሞዝካ ክሳብ SEK 910 ንመዓልቲ ኣብተን ቀዳሞት 100 መዓልታት ክትወስድ ትኽእል። ብድሕሪዚ እዚ ዝተጠቕሰ ጊዜ ፣ ካሕሳ ናብ SEK 760 ኣብ መዓልቲ ይጎድል።
መሰረታዊ ካሕሳ
እንተደኣ ንዝሓለፈ ዓሰርተ ክልተ ኣዋርሕ ኣባልነት ዘይጸንሓካ ግን መሰል ናይ ካሕሳ ዝጠልቡ ረቛሒታት ተማልእ ምስ እትኸውን፣ ነዚ መሰረታዊ ካሕሳ ክትቅበል ትኽእል። በዚ ድማ እንተበዝሐ ንመዓልቲ SEK 365 ትቕበል።
እቶም መሰረታውያን ጠለባት እንታይ እዮም?
መሰረታውያን ጠለባት ማለት ኣብ ኣገልግሎት ህዝባዊ ዕዮ (Public Employment Service) ዝተመዝገብካ ክትከውን፣ ከምኡውን እንተወሓደ ን ሰለስተ ሰዓታት ኣብ መዓልቲ ወይ 17 ሰዓታት ኣብ ሰሙን ንክትሰርሕ ዝዕንቅጸካ ምስ ዘይህሉን ወይ ካብ ናይ ዕዮ ዕዳጋ ምስ እትወጽእን ማለት እዩ።
ኩነታት ስራሕ እንታይ እዮም?
ኩነታት ስራሕ ማለት ኣብ ዝሓለፋ ዓሰርተ ክልተ ኣዋርሕ እንተወሓደ 80 ሰዓታት ኣብ ወርሒ ብውሑዱ ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ምስራሕካን ወይ ድማ ኣብ ተኸታታሊ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ን 480 ሰዓታት ምስራሕካን የመልክት። ዝኾነት ወርሒ ትሕቲ 50 ሰዓታት ዝሰራሕካሉ ኣይሕሰብን።
ነጻ ኮንካ ክትረኽበና ትኽእል
ኣብ ዌብሳይትና ብዛዕባ ማዕከን ሽቕለት ኣልቦነት ከምኡውን ስራሕ ደው ምስ እተብል እንታይ ክትሓስብ ከም ዘለካ ተወሳኺ ሓበሬታ ክትረክብ ትኽእል ። እቲ ኣገዳሲ ነገር ግን ኣባል ክትከውንን ተወሳኺ ሕቶ ምስ ዝህልወካ ናባና ክትድውልን እዩ።
ኣብዚ ዘለናሉ ንዓኻ እዩ!


text:
ኣብ ኔዘርላንድ ዘሎ ገዛኹም
ኣብ ሓደ ወይ ካብኡ ንላዕሊ ካብ ክፋላት ናይ ምውህሃድ ፈተና ምስ ዘይትሕልፉ፡ መለማመዲ ፈተና ክትጥቀሙ ትኽእሉ ኢኹም። ኣብ እዋን ምልምማድ ፈተና መምህርኩም ነተን ክፋላት ኣብ ምልምማድ ክሕግዘኩም’ዩ። ንኣብነት ፡ ናይ ምጽሓፍ ጸገም ምስ ዝህልወኩም፡ መምህርኩም ምሳኹም ዝተፈላለዩ ናይ እተባህለ፡ ባዶ ቦታ ምላእን ሰዋስዉን መላመዲታት ክሰርሕ’ዩ።
ኣብ ካፓበል ዘሎ ናይ ፈተና መለማመዲ በቶም ኣብ ገዛ ኮይኖም ንምውህሃድ ዝተማህሩን ሕጂ ግን ንፈተና ዝኸውን ተወሳኺ ደገፍ ዘድልዮም ሰባት’ውን ክውሰድ ይከኣል’ዩ። ኩሎም ክፋላት እቲ ፈተና ክትንከፉ’ዮም።
ንመለማመዲ ፈተና ክትወስዱ ናብ ካፓበልታል ን8 ሳምንታት፡ ኣብ ሰሙን 2 ፍርቂ መዓልቲ ክትመላለሱ ኢኹም። ምሳና ብሓባር ብምስራሕ ድማ ነቲ ተሪፉኩም ዘሎ ክፋላት እቲ ፈተና ክትሰግርዎ ኢኹም።
ሕጂ ተመዝገቡ ወይ ንነጻ ሓበሬታዊ ዝርርብ ኣመልክቱ።


text:
ዝኽሪ ስርሒት ፈንቅል፡ ዓመታዊ ግብረ-መልሲ ንታሪኻዊ ቅራይ(Hangover)
ስርሒት ፈንቅልን ዓመታዊ ዝኽሩን ካብቶም ኩላትና ኤርትራውያን እንሕበነሎም ወርቃውያን ሰውራውያን ውርሻታትና ብቐዳምነት ዝስራዕ ኢዩ። ኩናት! ብAlgebraic factor(ብዝሒ ኣጽዋርን ሰብን)፡ Biological factor( ብቐንዱ ሰብ)ን psychological factor(ስነ-ኣምሮን) እንዳተቓነየ ዝካየድ እቲ እንኮ ሙኡዝ ቅኔ ናይ ቀጻልነት ወይ ድማ ንለውጢ ዝድርኽ ማሕበራውን ባህርያውን መገዲ ኢዩ። ሰለስቲኦም ረቛሒታት ኣብ ባይታ ናይ ኩናት ብምዑርይነት ኣብ ዝትገብርሉን ዝወሃሃድሉን ድማ ዓወት ግሁድ ክኸውን ይኽእል። ብዝሒ ሰራዊት ምስ ጽፉፉን ብሉጽን መሳርያ ውግእ ተዋሲቡ፣ ስነ-ኣእመረኣዊ ተወፋይነትን እምነትን ተዋጋእቲ ድማ እንተደኣ ጠንኪሩ ኣብ ቅድሚ‘ዚ ምውህሃድ ዝፈጥሮ ዓርሞሽሽ ጸዓት ጠጠው ንምባል ዝኽእል ጸላኢ የለን። ብፍላይ፡ እቲ ዘይድህሰስ መነፈሳዊ ጸዓትን ኩነተ-እእምሮን ወላ ውን እቶም ክልተ ረቛሒታት ኣብ ዝጎድልሉ ንበይኑ ታኣምር ከስርሕ ዝኽእል ምዃኑ ብዙሓት ታሪኻውያን ተሞክሮታት ዝምስክርዎ ሓቂ ‘ዩ።
ስልቲ ውግእ ናይ ህዝባዊ ግንባርን እቲ ኣብ ዓለመ-ታሪኽ ውሑድ መዳርግቲ ጥራይ ዝርከቦ ናይ ምሕላም፡ ምእማንን፡ ምትግባርን ሞራላዊ ጸዓትን ተጋደልትን ድማ ታሪኽ ብዝግባእ ንዝጎርጎረ’ስ ይትረፍ ነቲ ብላዕሊ ላዕሊ ዝዕዘብ ‘ኳ ሓቀነቱ ጸሓይ ቀትሪ ምዃኑ ኩሉ ዝምስክሮ‘ዩ። ናብ’ዚ መደምደምታ ንምብጻሕ ድማ ሰነዳት ውግእ ቃልሲ ብሓፈሻ፡ ሰነዳት ኤርትራዊ መኸተ (ኣብ ታሪኽ ክሳብ ‘ዚ ቀረባ እዋናት ዘጋጠመ ውግኣት) ምውካስ ይከኣል ኢዩ። ምኽንያቱ፣ እቲ ምስክርነት ኣሽንኳይ’ዶ በቶም ፈጸምቱ በቶም ጸላእቲ ‘ውን እንተኾነ፣ (ገለ ሕነ ስዕረቱ ብመንገዲ ታሪኽ ምጥምዛዝ ንኽፈዲ ዝተወፈየ ስዑር ገዲፍካ) ኣብ ሓደ ሓቂ ዝሰማማዕ ኢዩ። ንሱ ድማ ዝበዝሑ ጸላእቲ ምስ ህዝባዊ ግንባር ኣብ ዝተዋግእሉ ናይ ታሪኽ ኣጋጣሚ፡ ምስ ዘመናዊ ናይ ውግእ ፍልስፍና ፊት ንፊት ተፋጢጥካ ብግብሪ ናይ ምምሃር ዝበለጸ ዕድል ከምዘጋጠሞምን ኣብ ሂወት ሃገርነቶም ድማ ብዙሕ ከምዝሓገዞምን ስለ ዝምስክሩ ኢዩ። ግን ከኣ ምስክርነት ሕቡኣት ማለት ‘ዩ።
ህዝባዊ ሰራዊት ዝልለየሉ ቀንዲ ባህሪ ምውናን “ሓያል ኩነተ-ኣእምሮ” ኢዩ። እቶም ብግብራዊ ቁጽራዊ መዐየርን ንሱ ዝፈጥሮ ናይ ምጽላው ተኽእሎታትን ከም ጻጸ ንሓርማዝ ዝወደኑ ሓርበኛታቱ፣ ኣብ ‘ፍጹም ዘይክማህ ሓያል ኩነተ-ኣእምሮ ስለዝኣመኑን ብግብሪ ድማ ስለዝረዓምዎን እምበር ካብ ብዝሒ ሰራዊትን ዓይነት ኣጽዋርን ‘ሲ ፍጹም ምተደምሰሱ። ምኽንያቱ፣ ቃልሶም ኣንጻር “ንፖሎቲካዊ ምንዝርና” ዝተዓጥቁ ኣገልገልቲ ዓበይቲ ሓይልታት ዝኾኑ ናይ ኢትዮጵያ ገዛእቲ ጉጅለ ደኣምበር፡ ኣንጻር ኢትዮጵያ ኢትዮጵያ ዝጨኑ ስርዓት ኣይነበረን። ኣስፋሕፋሕቲ ገዛእቲ ኢትዮጵያ፡ በቲ ኣብ ውልዶ ዕድመኡ ዝጸብለለ ስሙር ናይ ህ.ግን ተ.ሓ.ኤን ናይ ኩናት ዓቕሚ ብራዕዲ ታህ ታህ ዝበልሉ መፋርቕ 70ታት ዘራይ እነተዘይመጽእ ነይሩ ብኣኣ መብቅዑ። እንተኾነ ግና ታሪኽ ስረሑ ሰረሐ ‘ሞ ኣስፋሕፋሒ ሕልሚ ደርጋውያን ዝልእኮ ሰይጣናዊ ጎይታ ረኺቡ ኣይትሓዙኒ በለ። ካብ ሂወት ክሳብ ዕጨ እምኒ ኤርትራ ድማ ደም ከዛሪ ተሃንደደ። ኣብ ኩሉ ከባቢታት ኤርትራ ድማ እቲ ፖሎቲካዊ ባዕዳዊ ህበይ፡ ኤርትራ ክትግምጠለሉ ‘ሞ ኩዕንቲ ክጽገብ ያኢ ብምሕሳብ፣ ካብ ምዝማርን ምትጋብርን “ኤርትራ መሬታ እምበር ህዝባ ኣይድልን ኢዩ’ ብምባል ክሳብ ብግብሪ ገበን ጸረ-ሰብኣውነት ፈጸመ።
እዚ ምበኣርከስ መህድኢ ክግበረሉ ነበሮ። ካብ ምዝላቕ፣ ድብያ፣ ደሓር ናብ ተማጣጣኒ ግብረ-መልሲ፣ ቀጺሉ ድማ ናብ ተብግሶ ዝበረኸ ስልቲ ኩናት ህ.ግ ድማ ብመንገዲ ኣማኢት ናይ ኩናት ስርሒታት ብፍሉይ ድማ ብመንገዲ ምድሳስ ናደውን ስርሒት ፈንቅልን ብጅግንነት መህድኢ ክገበረሉ በቐዐ። ጸኒሑ ድማ ናብ ሓርነት መላእ ኤርትራን ኢትዮጵያን ተሰጋጊሩ ዞባውነቱ ከም ዘመሰከረ ድማ ናይ ትማሊ ፍጻመታት ዝምስክርዎ ሓቂ ኢዩ።
ስርሒት ፈንቅል እምበኣር፣ ብኹልንተነኡ ናይ ህ.ግ ናይ Algebraic factor, Biological factorን Psychological factorn ውህደትን ተራን ብኩለንተና ጸብለል ዝበለሉ፡ ዛጊት ካብቶም ብመንገዲ ሓርነታውያን ምንቅስቓሳት ዝካየዱ ውግኣት ምስቶም ቀዳሞት ዘስርዖ ብዙሓት ረቛሒታት ዘማለአ ኣብነታዊ ወተሃደራዊ ስርሒት ኢዩ። ምምራኽን ምስላፍን ኣብ ናደው ዝተሰልበ ፍሉይ ወተሃደራዊ ኣጽዋራት ክሳብ ምክያደ ዝተወሃሃደ ናይ ባሕርን ምድርን ስርሒታት ድማ ርእሰ-ጉሉጽ ኣብነት ኢዩ። ህ.ግ ኣብ ስርሒት ፈንቅል ዝነደፎ እስታርተጂ፣ ዘሰለፎ ብዝሕን ዓይነትን ኣጽዋር፣ ዘኽተቶ ብዝሒ ሰብን ብናይ ‘ቲ እዋን መዐቀኒ “እቲ ዝበረኸ ወተሃደራዊ መድረኽ” ከምዝነበረ ካብ ደቒቓዊ ጸብጻብ ናይ ‘ቲ ስርሒት ምውካስ ዝከኣል ‘ዩ። እቲ ናይ ሰብ ተራ ድማ ልክዕ ከም ቀድሙ ኣብ ወኒ ዝተሞርኮሰ ማለት ‘ዩ።
እምበኣርከስ፣ ህ.ግ ኣብ ስርሒት ፈንቅል ብብዝሒ ኣጽዋርን ሰብን ወሃ ዘበለ ስርሒት ኣብ ዘካየደሉ፣ እሞ ድማ ነቲ ብኩለንተና ኣብ ጽብሉል ክውንነት ዝነበረ ደርጊ ብምንታይ ኣምበርከኾ ተባሂሉ እንተተሓቲቱ ‘ብሓያል ኩነተ-ኣእምሮ’ ጥራይ ‘ዩ እቲ መልሲ። እቲ ሽዑ ዝነበረ ዓይነታዊ ሰብ፣ ጸዓት፣ ወኒ፣ ትብዓት፣ መንነታዊ ኣንነት፣ ሓላፍነትን፣ ሰውራውነትን ኤርትራ ኣብ ታሪኻ ኣስተማቒራቶ እትፈልጥ ሓደ ካብቶም ዝበለጹ ፍቕሪ ናይ ዜጋታታ ኢዩ። ውግእ ባጽዕ ናይ ‘ኩነተ-ኣእምሮ’ ኩናት ምንባሩ እነረጋግጸሉ ቀንዲ ጭብጥታት ብወገን ጸላኢ ዝብሃል ኣባሃህላታት ምስ እንዕዘብ ኢዩ። ምኽንያቱ፣ እቲ ቀንዲ መለልይታት ኣብ ኢትዮጵያ ‘ስርወ-ንግስነት’ ዝጭብጡ ጉጅለታት ምንጽብራቕ ‘ታሪኻዊ ስኽራን’ ዝመንቀሊኡ ‘ፖሎቲካዊ ሒቕታ’ ኣብ ዝኾነሉ፣ ነቶም ብሕልማዊ ሃተፍተፍ ንቀላይ ቀይሕ-ባሕሪ ዝከላኸሉ ብግብሪ ከም ዋናታት መጠን ኣፎም እንዓጽወሉ ዝዓበየ ናይ ታሪኽ ኣጋጣሚ ድማ ‘ዩ ዝነበረ። ምኽንያቱ፣ ሓዴና ጥራይ ‘ዩ ኣብ’ቲ ባሕሪ ብሂወቱ ክሕንብስ ዝነበሮ!
ኣነ ኩሉ ግዜ ናብ ባጽዕ ክሕንብስ ኣብ ዝኸደሉን ቀዳመይቲ ወስታ ሱግመይ ናብ ቀላይ ኣብ ዘእትወሉን ሓደ ሰብ ኣብ ሓንጎለይ ይቕጀለኒ። ንሱ ድማ ብ/ጀ ተሾመ ተሰማ ዝበሃል ኢዩ። ብ/ጀ ሓደ ካብቶም ነቲ ውግእ ብወገን ደርጊ ዝመርሑ ዝነበሩ፣ ከንቱ ገተርተር ዝነብሮም ኣብቲ ኣጋጣሚ ድማ ቆልዓ ሰብይቲ ከም ድፋዕ ኽጥቀም ዘይሓፈረ ፖሎቲካዊ-ሰኽራም ኢዩ ዝነበረ። እቲ ኣብ’ታ ‘‘ኤርትራን ከኢትዮጵያ የነጠለ ጦርነት፣ ኣይ ምጽዋ“ እትብል ብሓለቓ ሚእቲ ታደሰ ቴሌ ሳልቫኖ ዝተጻሕፈት ንሓቀኛ ፍጻመ ውግእ ባጽዕ ብኩርናዕ ኢትዮጵያውያን ወረርቲ እተዘንቱ መጽሓፍ፣ ምስ ኩሉ ዕቃበታት ሓደ ሓቂ ተቃልዕ። ንሱ ድማ እቶም ‘ወይ ምጽዋዕ ወይ ሞት’ እንዳጨፈሩ ዝዋጉኡ ዝነበሩ ደርጋውያን ናይ ልቢ ንብዓቶም ንኽትዕዘብ ትቕስበካ። መሳኪን፣ ከምዚ ብጠራሙስ ታሪኽ ዘቕቢቦም ዝሰኸሩ ‘ሞ ሃንደበት ህ.ግ ህሩግ ኢሉ ምስ ስኽራኖም እንከለዉ ምስ ደሰቖም በቲ ሓደ ስኽራኖም ምብናኑ በዓቲ ታሪኻዊ ስኽራን ተነፊግዎም ደንበርበር ክብሉ እንከለዉ፣ በቲ ሓደ ድማ ቀይሕ-ባሕሪ ‘ውን ንባዕሉ ‘ዋናታት ኣለዉኒ’ እንዳበለ ክጠልሞም እንከሎን ሽዑኡ ዝኽሰት ዓቕሊ ጽበትን ይረኣየኒ።
ብ/ጀ ተሸሞ ተሰማ ኣእጋሩ ኣብ ደንደስ ቀላይ ብኸፊል ኣጥሊቑ ዝገብራ ናይ መወዳእታ ኣኼባን ዘውጸኦ ዝነበረ ናይ ዓቕሊ ጽበት ቃላትን፡
“ሎሚ-መዓልቲ ሻዕብያ ወደባዊት ከተማ ምጽዋዕ ተቖጻጺረያ ኣለኹ ኢሉ፡ ንዓለም- ለኻዉያን ‘ናይ ዜና ማዕከናት’ ከናዉጸን ኢዩ። እዚ ድማ ንህዝብን ሃገርን ኣብዮታዊት ኢትዮጵያ ዓቢይ ዉርደት ኢዩ” ክብል እንከሎ፡ ኣዒንቲ በርበረ መሲሉ፥ ከንፈሩ ብጽምኢ ማይ ሓሪሩ ተቀራሪፉ፥ ከብዱ ብጥምየት ምስ ሕቖኡ ተላጊቡ፥ ካብ ጉድጋድ ፊሒርካ ዘዉጽኣካዮ ሰብ መሲሉ ነበረ። ኣይጸነሐን ድማ በቲ ከንቱ ሕልሙ ሕፍረት ተሰመዖ ‘ሞ እታ ኣፈ-ሙዝ ካላሽኑ ኣብ ኣፉ ተኺሉ ቓታ ሰሓበ። ድምጺ እቲ ጥይት ክስማዕን ጀነራል ተሾመ ተሰማ ንጥንቅልዒት ኣብ ማያት ቀይሕ-ባሕሪ ከንሳፍፉን ሓደ ኮነ። ኣይጸንሑን ድማ ካብቶም ኣብ’ቲ ኣኼባ ዝነበሩ ወተሃደራት 150 ዝኾኑ ንተሸመ ስዒቦም ብገዛእ ብረቶም ጥይት ተደረሩ።” ዝብል ሓረግ ድማ ብዝግባእ የስተንትኖ። ወይ ታሪኻዊ ስኽራን!!
ቀጺለ ዝዝክሮም ድማ ነቶም ሓለምቲ ንምብርባር ሂወቶም ዝወፈዩ ደሞምን ዓጽሞምን ኣብ ሰልሚ ሳሊናን ማይ ቀይሕ ባሕርን ዛርዩ እቲ ደሞም ባሕሪ እቲ ዓጽሞም ድማ ኮራል ዝኾነ ጀጋኑ ሰማእታትና ኢዮም። እቶም ኣብ ውሽጢ ባሕሪ እንዳሓንበሱ ዝዋጉኡ ዝነበሩ ምዑታት፣ እቶም ንስጋለት ቀጣን ንምስጋር ዝሓለፉ(ብዙሓት ብሉጻት ኣዘዝቲ ሓይልታት ዝርከብዎም) ሰማእታት፣ ነቶም ብታንኪ እንዳተራገጹ ዝሓልፉ ሓርበኛታት ይዝክሮም ‘ሞ ሓበን ድማ ይስመዓኒ። ኩነተ ኣእምሮ ዋናታት ኩሉ ግዜ ሓያል ‘ዩ፡ ንዘልኣለም ድማ መዋዳድርቲ ኣይርከቦን። እቲ ኣብ ፈንቅል ዝፈንቀለ ጸዓት ድማ መበገሲኡ ንሱ’ዩ መስለኒ።
ዘለኣለማዊ ዝኽሪ ንሰማእታትና
ዓወት ንሓፋሽ!
ኣማኑኤል ዘካርያስ
192 total views, 4 views today


text:
ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ: ኣብ ኢትዮጵያ ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ዘዳለዎ ኣብ ሕርሻ ዝተዋፈራ ኣፍሪቃዊያን ደቂ ኣንስትዮ ተመኩረኣን ዝለዋወጣሉ መድረኽ ኣብ ኣዲስ ሎሚ ተኻይዱ።
ዕላማ ናይቲ መድረኽ ኣብ ሕርሻ ዝተዋፈራ ብፍላይ ድማ ኣብቲ ዘፈር መራሕቲ ዝኾናን መርበብ ብምፍጣር ተመኩሮ ንክለዋወጣ እዩ።
ኣብቲ መድረኽ ካብ ዝተሳተፋ ደቂ ኣንስትዮ እቲ መድረኽ ኣገደስቲ ዝኾኑ ጉዳያት ከምዝለዓለ ኣብ ሃዲያ ወናኒት ናይ ሕርሻ ኩባኒያ ወ/ሮ ሃዲያ ጉንጂ ገሊፀን።ኣብ ሕርሻ ዝተዋፈራ ደቂ ኣንስትዮ ዝበለፅ ፈተናታት ከምዘለወን እውን ሓቢረን።
“ኣብቲ መብርሂ ከምዝተገልፀ ልክዕ ከም ብሩኪና ፋሶ ዝኣመሰላት ሃገራት ምዕራብ ኣፍሪቃ ኣብ ኢትዮጵያ እውን ኣብ ዋንነት መሬት ዓብዪ ክፍተት ኣሎ።ኣብ ከባቢታት ገጠር ደቂ ኣንስትዮ እቲ ከቢድ ስራሓት ይሰርሓ፤ድምፂ ግን የብለንን።ወናኒ ናይቲ ፍሪያት ሰብኣይ፤ዝሸይጥ እውን ንሱ እዩ።”
ብደረጃ ፖሊሲ’ውን ንደቂ ኣንስትዮ ዝሕግዝ እንተኾነ እውን ኣብ ታሕቲ ኣብ ኣፈፃፅማን ዓብዪ ፀገም ከምዘሎ ወ/ሮ ሃዲያ ገሊፀን።
ኣብቲ መድረኽ ካብ ኣሜርካ ብዝመፁ ክኢላታት ፅሑፋት ምቕራቡ እውን ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ጸብጻብ ይገልጽ።


text:
ክንክን-ስኒ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 1 7 2019
ኣብ ሃገር ሽወደን ህዝባዊን ግላውያንን ሓኻይም-ስኒ ኣሎዉ። እቲ ህዛባዊ ክንክን-ስኒ፤ ብወረዳዊ-ባይቶ ወይ ብዞባዊ ምምሕዳር ይካየድ። ሕዝባዊ ክንክን-ስኒ Folktandvården ተባሂሉ ድማ ይጽዋዕ።
ኣብ ሃገር ሽወደን ብዙሓት ውልቃውያን ሓኻይም-ስኒ ኣለዉ። ክንደይ ከም ትኸፍል ዚውስን ሕጊ ነንበይኑ እዩ። እቲ እትቕመጠሉ ቦታን፤ እቲ እትመርጾ ሓኪም-ስኒን ወሳንነት ኣሎዎ።
ክንክን-ስኒ ኣብ ሃገር ሽወደን፤ ናብ ምክላኻል ሕማም ዘድሃበ ክንክን-ስኒ እዩ። እዚ ማለት ድማ፤ ኣብ ዘዝተወሰን ግዜ ናብ ሓኪም-ስኒ እናተመላለስካ፤ ኣስናንካ ብጥዕና ንምሕላው እዩ።
ኣብ ሽወደን ኩሎም ትሕቲ 23 ዓመት ናጻ ናይ ስኒ ክንክን ይግበረሎም፣ ኣብ ህዝባዊ ክንክን ስኒ (Folktandvården) ከምኡ እውን ኣብ ናይ ግሊ ሓኪም ስኒ። ኩሎም ቈልዑን መንእሰያትን ናብ ሓኪም ስኒ ብስሩዕ ንመርመራ፣ ክንክንን ምክልኻልን ይጽውዑ። መንእሰያት ባዕሎም ምስ ሓኪም ስኒ ክራኸቡ ይኽእሉ እዮም።


text:
ካብ ውግእ ሰላም ክትመርጽ ተስፋ ይገብር!!
ካብ ውግእ ሰላም ክትመርጽ ተስፋ ይገብር!!
ሃገረ-ኤርትራ ካብ ውልቀ-ሰብ ስድራ-ቤት እንዳ ቀቢላ ብሄር( ብጉጅላዊ ቋንቋታት ዝልለዩ ማሕበረ ሰብ) ውሱን ጂኦግራፊካዊ ክልን ምጣነ-ሃብታዊ ክውንነትን ሓባራዊ ስነ-ኣእምራዊ ኣተሓሳስባን ናይ ዝውንን ህዝቢ ሰፈር ኢያ። ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ከም ኩለን ኣብ ትሕቲ ምዕራባውያን መንግስታት ክግዘኣ ዝጸነሓ ሃገራት ኣፍሪቃ ነጻነታ ክእወጅ ዝነበሮ ኢዩ። ይኹን እምበር ንእስትራተጂካዊ ጠቅምታት ልዕሊ ሓያላን ሃገራት ንኢደ ኣዙራዊ ግዝኣት ካልኦት ኣብ ትሕቲ ኢትዮጽያ ክትቁረን ተገይሩ። ውዲት ናይ ደገ ክልታት እንተዘይከውን ኢትዮጽያ ንኤርትራ ክትገዝኣ ኣይትኽእልን ነራ። ምኽንያቱ መስፍናዊ ሕብረተ-ሰብ ንሓደ መስፍነ-ርእሰማላዊ ሕብረተ-ሰብ ክገዝእስ ይትረፍ እታ ናይ ዓለምና ርእሰ-ማላዊት ሃገር እኳ ካብ ቨትናም ተሳዒራ ወጺኣ። ምእንቲ ጠቅሚ ርእሰ-ሓያላን ዝተኣልመ ጨፋሊቅካ ባሕሪ ዘለዋ ዓባይ ኢትዮጽያ ናይ ምቋም ውዲት እምበኣር ምስ ክውንነት ምዕባለ ኤርትራዊ ሃገራውነትን ፍትሓዊ ጉዳዩን ተራጺሙ ክተርፍ ግድነት ኮነ። ህዝቢ ኤርትራ ብሰላም ሽገይ ሃቡኒ ኢሉውን ሰማዒ ስለዘይረኸበ ቅልጽሙ ኣልዒሉ። ናይ ዝምታን (ዘመቻን) ስልጣኔ ዝሕላገቶም መሳፍንቲ ኢትዮጽያን ደገፍቶም ሰብ እኩይ መደባት ወቻእተኛታትን ግን ሓይልውን ናቶም ጥራይ ገሮም ወሲዶሞ ልዕሊ ፍትሓዊ ጉዳይ ዘለዎ ሓያል ህዝቢ ክህሉ ከምዘይኽእል ዋላ ክርድኡ ኣይከኣሉን። ከም ውጽኢቱ ኣምበኣር ህዝቢ ኤርትራ ብክላስተር ቡምባ ናፓልን ተደብዲቡ ብካታተር እናሸነውን ፈጺሙ ኣይተንበርከኸን። ነቲ ተኣምር ብሃገራዊ ስምዒት ዝተቃጸለ ሓይሊ ኤርትራውነት ዝረኣዩ ገዛእቲ ፍረ-ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ንምስራቅ ከም ሃገራውያን ተቃለስቲ ኣምሲሎም ሰቦም ኣብ ሰልፊ ሰውራ ክጸፍዩ ተራኢዮም። ብዙሓት ካብኦም ኣብ መስርሕ ፍርዶም ወሲዶም ወዲቆም። ኤርትራውያን ተቃለስቲ መሲሎም ጉዕዞ ምዕባሌ መንነት ኤርትራ ክሕንክሩ ብደገን ብውሽጥን ሓያል ፕሮፓጋንዳዊ ወፍሪ ዝተኻየደሎም ትርፍራፍ ከም ዘይተሳእኑ ግን ንህዝቢ ኤርትራ ሕጂ ሸቲቶሞ ፎ ክብሎም ጀሚሩ ኣሎ። ኣብ ኢትዮጽያውን ተረፍ መረፍ ገዛእቲ ቀስ ብቀስ ኣብ ስልጣን ከም ዝሓዀሩ ደጊምስ ተነጺሩ ኢዩ።
ንምዕባለ ኢትዮጽያ ለኪሙ ንድሕሪት ዝጎተተ ንኤርትራ ብምግዛእ ባሕሪ ዘለዋ ዓባይ ኢትዮጽያ ዝብል ሕልሚ ኢዩ። ኣብ ግዜ ሃጸይ ሃይለስላሴን ኮለነል መንግስቱን ዝነበረት ኢትዮጽያ ብውግእ ድሕረት ማህይምነት ሕማም ድርቂ ሞት ዝተገንዘት ኢያ ነራ።
ክቡር ህዝቢ ኢትዮጽያ ንክብርኻን ክብሪ ሃገርካን ንምግሃስ ዘይኮነ ሓቅታት ንምግላጽ ነዚ ኣብ ታሕቲ ዝስዕብ ከስፍር ኣፍቅደለይ።
ሃጸይ ሃይለስላሴን ኮለነል መንግስቱ ሃይለማርያምን ዳር ድንበራችን ቀይ-ባህራችን ኣረቦች ጥቂቶች ወንበዴዎች እናበሉ ንኤርትራ ዝለኣኽዎም ሓንቲ ዘይፈልጡ መሳኪን ደቅኻ ተመሊሶምኻዶ? ምስቲ ኣብ ኣፍሪቃ ልሉይ ዝኾነ ባህርያዊ ጸጋታትካ ፍርቂ ሰብካ ሳእኒ ተኸዲኑ ይፈልጥ ድዩ? ካብ ሓንቲ ቅያር ንላዕሊ ክዳን ነርኳ ዶ? ከይተመስሑን ከይተደሩን ዝሞቱ ኣካላትካ ትዝክሮም ዶ? ( ወገኖቸ ወሃ ሲሉ የረሃቡን ጉንፋን ሲታገሉ) ዝብል ደርፍኻ ሎሚ ረሲዕካዮ ዲኻ? ወይስ ትዝክሮ ኢኻ? ከም እምነተይ ረሲዕካዪ ኣይብልን። ይኹን እምበር ህዝቢ ኤርትራ ተዳኺሙ ንስደት ጥራሕ ኣምሪሒ ጠፊኡ ኢዩ ዝኽልክለካ የለን ኢሎም ናብ ውግእ ከይነቁቱኻ ግን ተጠንቀቅ ይብል።
ክትፈልጦ ዘለካ እምበኣር በቲ ንዝያዳ ደሞክራስያዊ ለውጥን ምዕባለን ዝጠልብ ህዝባዊ ማዕበልካ ተሓቢኡ ኣብ ስልጣን ዝደየበ ኣብይ ኣሕመድ ንኢሰያስ ኣሚኑ ናይ ሙዚቃ ባንድታት ልኢኹ ንህዝቢ ኤርትራ ንስኻ ድሕሪ ሕጂ ኢትዮጽያዊ ኢኻ ኢልዎ ኣሎ። ንቀይሕ ባሕሪ ኸኣ ባህርያዊ ጸጋና ኢዩ ኢሉ። ስለዚ ኣብይ ኣሕመድ ብዜናውን ዲፕሎማስያውን መዳይ ውግእ ኣዊጁ ኢዩ። ተሪፉ ዘሎ ወተሃደራት ብምስዳድ ናይ ዘመቻ ውግእ ጥራይ ኢዩ። ኮለነል መንግስቱ ሃይለማርያም ንሚኤሶን ጫድ ኢማለዲ ኢፒኣር ፒ……..ወዘተ ዝበሃላ ኢትዮጽያውያን ፖሊቲካውያን ሰልፍታት ቀንጺሉ ብጀካ እታ ሓንቲ ኢሰፓ እትበሃል ሰልፊ ካልእ የለን ኢሉ ብሰላማዊ ኣገባብ ንስልጣን እንተዝወዳደራ ንስኻ እቲ ሰላም ዝብል ሓይሊ ምመረጽካ እቲ ኩሉ ብርሰትውን ኣይምሰዓበን ደሞክራሲ ከኣ ኣንጊሁ ምጀመረ። ኮለነል ኣብይ ኣሕመድ ውን ንፖሊቲካዊ ብዙሕነትካ ረጊጹ ንኲናት ክልእኸካ ተደመር ኢብለካ ኣሎ። ኣብ መዳእታ ክትርዶኦ ዘለካ ኣምበኣር ብዘይካ ኢሰያስን ቁንጣሮ ሰዓብቱን ዋላ እቶም ንኢሰያስ ዝመስሎኻ ኣብ መንግስቲ ኤርትራ ዘለዉ ዝኣገመ ኣጊምዎም እምበር በቲ ኣብይ ኣሕመድን ኢሰያስንዝገብርዎ ዘለዉ ውዲት ተቆጢዖም ብፍቅሪ ኤርትራ ሃገሮም ይቃጸሉ ምህላዎም ፈሊጥካ ካብ ውግእ ሰላም ክትመርጽ ተስፋ ይገብር
ኣቡ ያረድ


text:
Lilla Edet
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 25 11 2019
ግሩም ትሕተቅርጽን ግሩም መራኸቢታትን ግሩም መንበሪ ኣባይትን ነቲ ናይቲ ኮምዩን ምዕባለ መሰረት እዩ። ኣብዚ ኣብ ጥቓ ቤትትምህርቲ ህጻናትን መደበኛ ቤትትምህርትን፡ ድኳናትን ናይ ዕረፍቲ ቦታታትን ጽቡቕ መንበሪ ኣባይቲ ይስራሕ ኣሎ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ14,093
ስፍሓት መሬት316 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Trollhättan 23 ኪሜ
- Stenungsund 28 ኪሜ
- Uddevalla 38 ኪሜ
- Kungälv 40 ኪሜ
- Göteborg 54 ኪሜ
ወሓዚ ዮታ ኣልቭ ካብ ሰሜን ንደቡብ ብሊላ ኤደት ኮምዩን ገይሩ እዩ ዚሓልፍ። እቲ ተፈጥሮን ዮታ ኣልቭን ምሉእ ዓመት ንተፈጥሮ ከም እተደንቕ ይገብረካ። ኣብዚ ሓደ ካብቲ ኣብቲ ሃገር ዝበለጹ ናይ ዓሳ ማያትን ናይ ዙረት ቦታን ኣሎ። ሊላ ኤደት ሓንቲ ካብተን ንዮተቦሪን ትሮልሃታንን ኡደቫላን ዝቐረባ ኮምይንናት እያ።
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ሊላ ኤደት ኮምዩን ብዙሓት ብሕታዊ ኣካረይትን ሓንቲ ኮሙናዊ ትካል ኣባይትን ኣለዋ። ትካላት ኣባይቲ ገዛውቲ ክትካረን ሪጋ ንኽትሕዝን ሓበሬታ ይህባ። ሊላ ኤደት፡ ኮሙናዊ ናይ ኣባይቲ ደልዳሊ የብላን።
-
ናይ ሓበሬታ ካርታ
ኣብቲ ካርታ እንታይ ኪረኣይ ከም እትደሊ ምረጽ
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
በቶም ሓደስቲ መጻእቲ ተቐማጦ ዚዝረባ ቋንቋታት ካብ ብዙሓት እዚኣተን እየን፣ ዓረብ፡ ፋርስ፡ ታይላንድን ሶማሊን። ኣብቲ ኮምዩን 15-20 ናይ ቋንቋ ጉጅለታት ኣለዋ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
እቲ ኮምዩን ንኹሉ ዕድመታት ዘሳትፍ ሰፊሕን ንጡፍን ማሕበራዊ ህይወት ኣለዎ። ኣስታት 100 ምዝጉባት ማሕበራት ኣለዋ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ሊላ ኤደት ማሕበራዊ ቤትጽሕፈትን ናይ ዜጋታት ኣገልግሎትን ዝሓዘ ናይ ኮምዩን ቤትጽሕፈት ኣሎ፡ ኣብኡ ንሓፈሻዊ ሕቶታትካ መልሲ ትረክብ። ኣብኡውን ቤትጽሕፈት ዕዮን ቤትጽሕፈት መድህንን ኣሎ። ጥቓኡ ፋርማሲን ማእከል ጥዕናን ህዝባዊ ሕክምና ስንን ኣሎ። ኣብቲ ናይ ኤከን ፋሚልየሰንትራለን ናይ ህጻናት ክሊኒክን ማእከል ጥዕናን ክፉት ቤትትምህርቲ ህጻናትን ብሓደ ትረክብ። ምስኡ ተላጊቡ ድማ ናይ ስድራቤት ትምህርቲ፡ ማሕበረሰብኣዊ ኣገልጋሊን ሳይኮሎጂስትን ኣሎ። ብተወሳኺ ግሮሰሪታት፡ ባንክታት ሰከንድሃንድ ቡቲካት፡ መከፋፈሊ ኣልኮላዊ መስተ፡ እንዳ ፒሳታት ካፈታትን ኣብያተመግብን ኣሎ።
እቲ ኮምዩን ነቶም ስራሕ ዚደልዩ ዚድግፍ ናይ ስራሕ ዕድል ቤትጽሕፈት ኣለዎ፡ ከምኡውን ናይ ስደተኛታት መቐበልን ሽወደን ንወጻእተኛታት (sfi) ስልጠናን ኣሎ።
ኣብቲ ኮምዩን ንኹሉ ዕድመ ዚኸውን ንጥፈታት ኣሎ። ኣብኡ ግሩም ናይ መዛወሪ መገድትታት፡ ቤትንባብ፡ ቤተመዘክር፡ ሲነማ፡ ኣደራሽ ህዝቢ፡ ኣብያተክርስትያን፡ ኣርቲፊሻል ሳዕሪ ዘለዎ ሜዳ ኵዕሶ፡ ኣደራሽ መንሸራተቲ፡ መጋለቢ፡ ጂም፡ ሜዳ ተኒስ፡ ናይ ስፖርት ኣደራሽ፡ ኣብ ዮታ ኣልቭ ምግፋፍ ዓሳ ወዘተ. ኣሎ። እንታይ ክትገብርን ክትምኮርን ከም እተድሊ ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ዝያዳ ከተንብብ ትኽእል።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ክንክን ህጻናት ኣብ ኩሉ ክፋላት ናይቲ ኮምዩናት - ሊላ ኤደት፡ ዮታ፡ ሎደሰ፡ ኒጎርድ፡ ፕራሰቡ፡ የርቱምን ቨስተርላንዳ፡ ኣሎ። ኣብ ሊላ ኤደት፡ ብሕታዊ ክንክን ህጻናት ኣሎ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ሊላ ኤደት ንደቂ 6-15 ዚኸውን ኣርባዕተ መባእታ ኣብያተትምህርቲ ይርከባ፡ ከምኡውን ሓንቲ ብሕታዊት ቤትትምህርትን ሓንቲ ድማ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርትን ኣለዋ። ብዙሓት ናይቲ ኮምዩን መንእሰያት ኣብ ካልእ ቦታ እዮም ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ዝመሃሩ፡ ብቐዳምነት ኣብ ናይ ዮተቦሪ ከባቢ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ሽወደን ሓድሽ መጻኢ እንተ ኾንካን ሽወደን ክትመሃር እንተ ደሊኻን እቲ ኮምዩን ሽወደን ንወጻእተኛታት (sfi) የቕርበልካ ናብቲ ናይ ማሕበራዊ ምልላይ ዚብል ኮርስ ክትምዝገብ ድማ ይሕግዘካ። ማሕበራዊ ምልላይ ዚብል ኮርስ ብምትሕብባር ከተማ ዮተቦሪ እዩ ዚካየድ።
ናትና ለርሰንትሩም ትምህርቲ ንዓበይቲ የቕርብ። ኣብኡ ድማ ሽወደን ከም ካላኣይ ቋንቋ ብመባእታውን ብካልኣይ ደረጃን መልክዕ ይውሃብ።
ሊል ኤደት ምስቲ ናይ ዮተቦርይ ዞባ ንካልኣይ ደረጃዊ ሞያዊ ስልጠና ብዚምልከት ናይ ምትሕብባር ስምምዕ ኣለዋ። ንተወሳኺ ሓበሬታ ነቲ ናይቲ ኮምዩን ናይ ሞያ ተሓጋጋዚ ርኸቦ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ሊላ ኤደት ኮምዩን፡ ማእከል ጥዕና፡ ሕክምና ስኒ፡ ከምኡውን ናይ ኣደታትን ህጻናትን ማእከላት፡ ናይ መንእሰያት ክሊኒክ፡ ናይ ኣረጋውያን ክንክን፡ ክፉት ናይ ስነ-ኣእምሮ ክሊኒክ፡ ሰፊሕ ናይ ህጻናትን ስድራቤትን ደገፍ ዘለዎ ናይ ስድራቤት ማእከል ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ሊላ ኤደት ኮምዩን ናይ ባዕላ ናይ ትርጉም ኣገልግሎት የብላን፡ ግን ምስ ቤትጽፈት ዕዳጋ ስራሕን ማሕበራዊ ቤትጽሕፈትን ብዘሎ ስምምዕ ንኣኻ ከም ሓዲስ መጻኢ ብቛንቋ ኣደኻ ተርጓማይ ኪግበረልካ ተኽእሎ ኣሎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
E45 ዚብሃል ጽርግያ ብምስራሑን ሓድሽ ድርብ ዝመስመሩ መገዲ ባቡር ድማ ስለ ዘሎን፡ ብማኪናን ኣውቶቡስን ባቡርን ጌርካ ኣብን ናብን ሊላ ኤደት ኮምዩን ብቕልጡፍ ክትንቀሳቐስ ትኽእል። ብግሩም መገዲ እተሰርሐ ናይ ኣውቶቡስ መስመራት ንኹላተን ናይቲ ኮምዩን ከተማታት (ሊላ ኤደት፡ ዮታ፡ ሎደሰ፡ ኒጎርድ፡ ፕራሰቡ፡ የርቱምን ቨስተርላንዳ) ምስ ትሮልሃታን፡ ኩንግኣልቭን ስተኑንግሱንድ የተኣሳስር ከምኡውን ምስ ሎደሰ ሰድራ፡ ካብኡ ባቡር ክትወስድ ትኽእል።
ናይ ባቡር ሰሌዳ ሰዓታት
- ሎዶሰ ሰድራ መዕረፍ ባቡር - ዮተቦሪ ሰንትሩም፡ ኣስታት 25 ደቓይቕ
- ሎዶሰ ሰድራ መዕረፍ ባቡር - ትሮልሃታን መዕረፍ ባቡር፡ ኣስታት 13 ደቓይቕ
ንተወሳኺ ሓበሬታ ኣብቲ ናይ Västtrafiks ን SJs ወብሳይት ተመልከት።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብቲ ኮምዩን ልዕሊ 100 ዋኒናት ኣለዋ። ናይ ክገብር በሃሊ መንፈስ ልዑል እዩ፡ ዕብየት ናይ ሓደስቲ ዋኒናት ድማ ግሩም እዩ። ዓመት ዓመት ብዙሓትን ብቑዓትን ዋኒናት ይፍጠራ። ካብተን ዝዓበያ ንምጥቃስ፤ SCA Hygiene Products AB, Storel, Solhagagruppen ከምኡውን Electrolux እየን። እቲ ኮምዩን ማእከላይ ቦታን ብምኽንያት ናይቲ E45 ዚብሃል ጽርግያን መገዲ ባቡርን ወሓዚ ዮታን ግሩም ናይ መራኸቢ መስመራት ስለ ዘሎን፡ SCA ን Storel ን ነቲ ሰሜናዊ ንጥፈታተን ኣብኡ ገይረንኦ ኣለዋ። ሓባራዊ ናይ ጉዕዞ ትራፊክ ድማ ናብተን ዓበይቲ ወሃብቲ ስራሕ ዝኾና ከተማታት ዮተቦርን ትሮልሃታንን ንምግያሽ ኣቃሊሉዎ ኣሎ።
እቶም ናይ ባዕሎም ዋኒን ንምጅማር ተገዳስነት ዘለዎም ነቲ ናይቲ ኮምዩን ቁጠባዊ ኣደንፋዒ ኪረኽቡዎ ይኽእሉ። ኣብኡ ብመልክዕ ፍልጠትን ምስ ሰብ ምልላይን ተመክሮን፡ ደገፍ ክትረክብ ትኽእል።


text:
…….ቨሊን ነልጌርቮ እዩ ዝብሃል ዓዱ ሓንቲ ካብተን ኣብ ምብራቕ ኣውሮጳ ዝርከባ ሃገራት ኮይና ቡልጋርያ ድማ ትበሃል። ንሱ ድማ ኣብ ድቡባዊ ክፍሊ ናይታ ሃገር ኣብቲ ጎቦታት ዝበዝሖ ሮድፒ ዝብሃል ቦታ እዩ ዝቕመጥ። ቨሊን ካብ ናይ ርሐቓት ኣባሓጎታቱ ንኣማኢት ዓመታት እንዳ ተወራርሰ ዝቐጸለ እምነት ምስልምና እዩ ዝኸተል ነይሩ።
ቨሊን ብንእስነቱ ምስ ኣዝዩ ዘፍቕራ ጎርዞ ፋንካ እትብሃል ጓል’ዩ ተመርዕዩ ኣብ ሓዳሩ ድማ ምውቕ ፍቕሪ ነበሮ። ነቲ ኣብ ሓዳሮም ዝነበሮም ፍቕሪን ። ሓጎስን ዘራጉደሎም ሓደ ምጩው ቆልዓ ወሊዶም እኳ እንተነበሩ ሓጎሱም ግን ቛሕ ሰም እዩ ኮይንዎም። እቲ መደረብታ ሓጎሶም ኮይኑ ዝነበረ ህጻን ንሓጺር ግዜ ድሕሪ ምሕማሙ ቀልጢፉ እዩ ሞይቱ። በዚ ድማ ቨሊን ኣዝዩ ጉሃየ። እዚ ሞት ናይ ወዱ ድማ ሓደ ሕቶ ኣለዓዒልሉ ትርጉም ህይወት እንታይ እዩ? ድሕሪ ሞት’ከ ሰብ ናበይ እዩ ዝኸይድ ወይ ከኣ እንታይ እዩ ዝኸውን ዝብል ሕቶ እዩ ነይሩ።ንሱ ተኸታሊ ሃይማኖት ምስልምና ሰለ ዝነበረ ነዚ ሕቶ እዚ መልሲ ክረኽበሉ ኢሉ ነቲ ቅዱስ መጽሓፍ ናይ ሃይማኖት ምስልምና ዝኾነ ቑርኣን ብጽምኣት ከንብቦ ጀመረ ነገር ግን እቲ መድሓፍ ንዝነበሮ ሕቶ ኣዕጋቢ መልሲ ክህቦ ኣይከኣለን።
ቨሊን ትውልዱ ካብቶም ኣብ ቡልጋርያ ዝነብሩ ንሃይማኖት ምስልምና ዝኽተሉ ዓሌት ፖማክ ስለዝኾነ ንሃይማኖት ምስልምና እዪ ዝኽተል ነይሩ፣ ኣምላኽ ወይ ኣላህ ንስድራቤቱ ኮነ ንርእሱ ኣዝዩ ርህሩህ ወይ ምሕረተኛ እዩ ዝብል ኣተሓሳስባ ስለዝነበሮ ብሞት ወዱ ብኣላህ ሕጉስ ኣይነበረን ንሰበይቱ ሓብታ(ዘምኡ) ክርስትያን ስለዝነበረት ነቲ ዝነበሮ ጓሂን ጭንቅትን ክፍውስ ዝኽእል የሱስ ጥራይ ከም ዝኾነ ተረዲኣ ሓደ መዓልቲ ንገዝኡ ብምኻድ ብዛዕባ ጎይታ መስከረትሉ፣ ሽዑ እንታይ ትብሎ ከም ዝነበረት ክርድኦ ኣይክኣለን።። ካልእ መዓልቲ ድማ ንገዝኡ ብምኻድ መጽሓፍ ቅዱስ ኣንብቦ ኢላ ሃበቶ፣ንሱ ድማ ብሑጉስ ልቢ ተቐበላ። ድሕሪ እዚ ከንብቦ ጀመረ ኣምላኽ ድማ ምርዳእ ናይ ቃሉ ከፈተሉ መደብ ኣምላኽ ነዛ ዓለም እንታይ ምኻኑ።ንወዱ የሱስ ክርስቶስ ንምድሓን ደቂ ሰባትን።ንዕኡን ከምዝለኣኾ ። ምእንቲ ሓጥያትና የሱስ ከም ዝሞተን በርሃሉ።እዚ ምስ ፈለጠ ከይተረደኦ ናይ ሓጎስ ንብዓት ካብ ኣዒንቱ ጀረብረብ ክብል ጀመረ፣ብዝገበሮ ሕሉፍ ሓጥያቱ ተነሲሑን ከምእውን ንየሱስ ከም ናይ ግሊ መድሓኒኡ ክቕበሎ ወሲኑ፣
ንየሱስ ከም ናይ ግሊ መድሓንየይ ብምቕባለይ ኣብ ህይወትይ ጥዒመዮ ዘይፈልጥ ሓጎስ ክፈስስ ስለ ዝጀመረ ንሓጎሰይ ክሓብኦ ኣይክኣልኩን፣ ኣምላኽ ንባዓልቲ ቤተይ’ውን ብቕልጡፍ በጽሓ፣ ክርስትያን ከምዝኾንኩ ኣብታ ዝነብራ ዝነበርኩ ቁሽት ተስምዐ፣ ገለገለ ሃይማኖተኛታት እምነቱ ለዊጡ ብምባል ብርቱዕ ስደትን ተነጽሎን ከላዓዑሉለይ ጀመሩ። እቲ መራሒ ሃይማኖት በቲ ናትና ኣጸዋውዓ ሙላህ እዩ ዝባሃል። ኣብ ዝሰርሓሉ ዱኳነይ መጺኡ ከምዚ ኢሉ ተዛረብኒ መንገዲ ምድሓን የሱስ ኣይኮነን ካብ ሓቂ ኣዚካ ርሒቅካ ኣለኻ አሞ ናብቲ ናይ ቀደም እምነትካ ተመለስ በለኒ፣ ኣነ’ውን ብወገነይ መንገዲ ሓቂ የሱስ ከም ዝኾነ መለስኩሉ፣ ድሕሪ ብዙሕ ክትዕ ድማ ከይተረዳዳእና ተፈላለና። በዚ ከይዓገበ ናብ ምስልምና ክመልሰኒ ብቀጻሊ እንዳ መጻ የዛራርብኒ ነበረ ክመልሰኒ ግን ኣይክኣለን፣
እቲ መራሒ ሃይማኖት(ሙላህ) ሓሚሙ ኩሉ ጸጋማይ ክፍሊ ኣካላቱ ለመሰ (paralayse) ኮነ፣ንሕና ድማ ሓደ መዓልቲ በቲ መዓልቲ እቲ መርዓ ሓወይ እዩ ዝነበረ።ነቲ ሙላህ ፍቓደኛ እንተኾይኑ ክንጽልየሉ ።የሱስ ካብዚ ሕማሙ ሙሉእ ብሙሉእ ክፍውሶ ከም ዝክእል ነገርናዮ፣ንሱ ድማ ብዘይ ውልውል ኣውንታዊ መልሲ ሃበና፣ ንሕናውን ከምቲ ኣብ መጽሓፍ ያቆብ ተጻሒፉ ዘሎ ነቲ ሕሙም ናይ እምነት ጸሎት ከተሕውዮ እያ ዝብሎ ናይ እምነት ጸሎት ጸሊና ተፋነናዮ፣
ኣብቲ ዝቕጽል መዓልታት እቲ ሙላህ ናይ ሓጎስ ንብዕት እንዳነበዓን እንዳሳዕስዐን ናብቲ ኣነ ዝሰርሓሉ ዱኳነይ መጺኡ የሱስ ፊዊስኒ ኢሉ ድሕሪ ምብሳር ። እዛ ተገርም ጥቕሲ ናቱ ተዛረበኒ ከምዚ ድማ እያ ትብል።-“”ኩሎም ህዝቢ ዓለም ተኣኪቦም የሱስ የለን እንተዝብሉኒ። ኣነ በይነይ ድማ የሱስ ኣሎ ተጋጊኩም ምስ በልክዎም ነይረ፣’’ ኢልኒ እወ ኪምቲ ኣብ ሮሜ 1።20 ተጠቒሱ ዘሎ እቲ ካብ ምስራት ዓለም ጀሚሩ ብተግባሩ ዝፍልጥ ብባህሪኡ ግን ዘይርኤ ኣምላኽና ሕጂ’ውን ህያው እዩ፣በቲ ኣምላኽ ኣብ ሓውና ዝገበሮ ተኣምራት ድማ ኣዚና ተጸናኒዕናን ነቲ በይኑ ገባሪ ተኣምራት ዝኾነ ኣምላኽና ድማ ኣመስገናዮ፣
ሕጂ ድሕሪ ኣርብዕተ ዓመት ማለት እዩ ኣብታ እንነብረላ ቁሸት ሓንቲ ውሑዳት ኣባላት ዝርከብዋ ቤተክርስትያን መስሪትና ኣለና፣ጎይታ ከብዝሓናን ከጽንዓናን ጸሊዪልና፣ስብሓት ነቲ በይኑ ገባሪ ተኣምራት ዝኾነ ኣምላኽና ይኹን፣ኣሜን !
ካብ ብጎይታ ሓውኹም ቨሊን፣
ምንጪ ምስክርነት መጽሄት ሱን(soon)


text:
Lerum
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 21 11 2019
ለሩም ምስ ጎረቤት ከተማ ዮተርቦሪ ርክብ ዘለዋ ንስድራቤት ተባሂላ እተሰርሐት ኮምዩን እያ!
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ42,221
ስፍሓት መሬት259 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Göteborg 22 ኪሜ
- Borås 27 ኪሜ
ስእሊ: Emelie Asplund
መንበሪ-ገዛ
ናብ ለሩም ንምግዓዝ ዕድል ንዝተዋህበካ፡ ክሳብ ክትከራዮ ናይ ትኽእል ገዛ ናይ ቀዳማይ ኢድ ውዕል ክራይ ገዛ ትረክብ ሓደ ናይ ገዛ ኣቕሑት ዘለዎ መንበሪ ክወሃበካ ይኽእል እዩ። እዚ ኮምዩን ገዛ ንኽትረክብ ክሕግዘካ እዩ። ቅድሚ ብስምካ ናይ ቀዳማይ ኢድ ውዕል ዕድል ምርካብካ ኣስታት ሓደ ዓመት ይወስድ እዩ።
-
ናይ ሓበሬታ ካርታ
ኣብቲ ካርታ እንታይ ኪረኣይ ከም እትደሊ ምረጽ
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ለሩም 11% ካብቶም ተቐማጦ ኣብ ካልእ ሃገር እተወልዱ እዮም። ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ ብእተፈለለይ ቋንቋታት ይውሃብ፡ ካብኡ ንምጥቃስ፡ ዓረብ፡ ቦስንያ፡ ሰርብያ፡ ክሮኣት፡ ፋርስ፡ ኩርድ፡ ሩስያን ፖላንድን።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ለሩም ብዙሓት ዓይነታት ማሕበራት ኣለዋ፡ ንኣብነት፡ ናይ ስፖርት፡ ናይ ባህሊ፡ ናይ ምዝንጋዕ ማሕበራት። ንህጻናትን ንዓበይትን ዚሓቝፋ ማሕበራት ኣለዋ። ኩለን ማሕበራት ኣብቲ ናይ ማሕበራት ደብተር ተዘርዚረን ኣለዋ።
ስእሊ: Lennart Nordin
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ለሩም ኮምዩን ብብዙሓት ከተማታት ዝቖመ እዩ፡ ከም ለሩም፡ ግሮቡን ፍሉዳን። ኣብ ኩሉ ከተማታት ኣገልግሎትን ሸቐጥን ዘለዎ ሰንትሩም ኣሎ። ናይ ለሩም ሰንትሩም ናይ ዜግነት ኣገልግሎትን ድኳናትን ዘለዋ እቲ ዝዓበየ እዩ። ኣብኡ ቤትጽሕፈት ኮምዩን፡ ናይ ዜጋታት ቤትጽሕፈት፡ ማሕበራዊ ኣገልግሎት፡ ቤትንባብ፡ ቤትጽሕፈት ዕዮ፡ ፋርማሲ፡ ማእከል ጥዕና፡ ወዘተ. ይርከብ።
ስእሊ: Emelie Asplund
ኣብ ግሮቦ ሰንትሩም ግሮሰሪታትን፡ ፒሰርያን፡ ፋርማሲን ቤትንባብን ኣሎ።
ካብ ናይ ለሩም ሰንትሩም ውጽእ ኢልካ ብዙሓት ድኳናት ኣለዋ፡ ንኣብነት ከምቲ ብሕሱር ዚሸይጥ ሊድል። ካብቲ ሰንትሩም ሓሙሽተ ኪሎመትር ርሒቕካ፡ ሁላን ዚብሃል ከባቢ ኣሎ፡ ኣብኡ እቲ ኢካ ክቫንቱም እተባህለ ዓቢ ሱፐርማርከት ይርከብ።
ኣብ ናይ ለሩም ሰንትሩም ቫተንፓላሰት እተባህል ውሩይ መሐምበሲ ኣሎ። ኣብኡ ንኺሕምብሱ ካብ መላእ ናይ ዮተቦሪ ከባቢ ይመጹ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ለሩም ኮምዩን ክኢላታትን ውፉያትን ሰራሕተኛታት ዘለዎ ልዕሊ 50 ኣብያተትምህርቲ ህጻናትን መውዓሊ ስድራቤትን ኣሎ። ኣብ ለሩም ኮሙናውን ብሕታውን ምርጫታትውን ኣሎ።
ስእሊ: Mattias Jansson
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ናይ ለሩም ኮምዩን ሰፊሕ ናይ ትምህርቲ ዕድላት ኣሎ፡ ካብ ቤትትምህርቲ ህጻናት፡ መውዓሊ ስድራቤት፡ መባእታ ኣብያተትምህርትን ክሳዕ ካልኣይ ደረጃ ን ትምህርቲ ንዓበይት ን። ኮሙናውን ብሕታውን ምርጫታትውን ኣሎ። ኣብ ናይ ለሩም ሰንትሩም ብዙሕ መደባት ዘለዎ ናይ ለሩም ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ኣሎ። ኣብቲ ከባቢ ድማ ክትመርጾም እትኽእል ብዙሓት ኣብያተትምህርቲ ኣለዉ፡ ንኣብነት፡ ኣብ ዮተቦሪ፡ ቡሮስ ወይ ኣሊንግሶስ።
ዕድላት ትምህርቲ
ነቶም ከም ዓበይቲ ኪመሃሩ ዚደልዩ፡ ኣብ ለሩም ብዙሕ ዕድላት ኣሎ። ኣብ ናይ ለሩም ትምህርቲ ንዓበይቲ ኤስኤፍኢ (ሽወደን ንወጻእተኛታት) ክትመሃር ትኽእል፡ ከምኡውን ካልእ እተፈላለየ ኮርሳት ወይ ስልጠና። ንክንክን ጥዕና፡ ሶሲዮሎጂን ኣጠቓቕማ ኮምይፕዩተርን ዚምልከት ኮርሳት ኣሎ። ናብ ዮተቦሪ እትኸይድ ባቡር 20 ደቓይቕ እያ እትወስድ። ኣብኡ ድማ ብዙሕ ናይ ትምህርቲ ምርጫታት ኣሎ፡ ንኣብነት ኣብ ዮተቦሪ ዩኒቨርሲቲን ቻልመርስ ተክኒካል ኮለጅን።
ስእሊ: Emelie Asplund
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ናይ ለሩም ኮምዩን ብዛዕባ ጥዕናን ክንክንን ብዙሕ ምርጫታት ኣሎ። ኣብ ፍሉዳ፡ ግሮቡን ለሩምን፡ ኣብ ውሽጢ ከተማ ዚርከባ ሰለስተ ማእከላት ጥዕና ኣለዋ። ኣብኣተን ናይ ህጻናት ክሊኒክን (BVC) ናይ መወልዳን ክሊንክን ኣሎ። ኣብ ናይ ለሩም ሰንትሩም፡ ናይ ህጻናትን መንእሰያትን መድሃኒት ክሊኒክ፡ ናይ መንእሰያት ክሊኒክ፡ክፍሊ መወልዳንን ናይ ጥዕናዊ ምሕዳስ ክሊንክን ኣሎ። ከምኡውን ብዙሕ መንግስታውን ብሕታውን ናይ ስኒ ሕክምና ክሊኒካት ኣሎ። ኣብ ፍሉዳ፡ ግሮቦን ኣብ ናይ ለሩም ሰንትሩምን ህዝባዊ ሕክምና ስኒ ኣሎ። ኣብ የተቦሪ ብዙሓት ብክኢላታት ዝተሰነያ ሆስፒታላት ኣለዋ፡ ከምኡን ናይ መሕረሲ ክሊኒክ ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ ኩሉ ትካላት ኣብ እትገብሮ ርክብ፡ ናይ ትርጉም ምርካብ ተኽእሎ ኣሎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ካብ ለሩም ንየቶቦሪ ብባቡር 18 ደቓይቕ ይወስድ፡ ብኣውቶቡስ ከኣ 28 ደቓይቕ። ኣውቶቡስን ባቡርን ኩሉ ግዜ ኣለዋ። ኣብ መንጎ ለሩምን ዮተርቦሪን ዘሎ ጽርግያ ኣዚዩ ምዕቡል እዩ። ኣብ መንጎ ለሩምን ዮተቦሪን ዘሎ ቅርበት፡ ንበጺሕካ ምምላስ እውን ግሩም እዩ። ብዙሓት ኣብ ለሩም ዚነብሩ ሰባት ኣብ ዮተርቦሪ ይሰርሑ። ብዛዕባ ሰዓታትን ዋጋን ኣብ ናይ ቨስትራፊክ ወብሳይት ተመልከት።
ስእሊ: Emma Söderblom
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ለሩም እዚ ዝዓበየ ሞያ ኣብ ትምህርትን ክንክን ጥዕናን ኣላዪነትን እዩ ዘሎ። ገሊኡ ድማ ኣብ ንግድን ህንጻን ኣገልግሎት ዋኒን እዩ። ኣብተን ጎረቤት ከተማታት ዝኾና ዮተቦሪን ቡሮስን ንኹሉ ሞያ ዘስተናግድ ስራሕ ኣሎ!


text:
ስርሒት ፈንቕል ጩራ ምሉእ ብርሃን : ብመድሃኔ ተስፋለም
ብመድሃኔ ተስፋለም
ኣዘንትውለይ‘ባ ! እቲ ናይ ትማሊ ወዕሎ
ሓወልቲ ታሪኽ ሓበን ከርስኺ ዝደጎሎ
ገለ በሊ : ስጋለት ቀጣን ንህላዌና ዝምስክሮ
ናይ ዳዊትን ጐልያድን ጽምዶ : ናጻነትና ዝወለዶ :
ስጋለት ቀጣን ! ኣዘንትውለይ ልክዕ ልክዑ
ተጋዳልይ ናባኺ ክምርሽ : እንኮ ጽንዓት ተዀልኲሉ
ወዲ ኣዳም ክንሱ ንሓጺን ዘምክኸ ብኣካሉ
ታሪኽና ብኣኺ‘ዶ ኣይኮነን ዝገረመ ተዃሕሉ :
ህላዌና ንምጥፋእ ዝደጋገም ዘይቅዱስ ኪዳን
ከምሕሱም ዳምዳም ንክርቢትን ላምባን
ከርሲ ዘጣመሮ ናይ ናጽነት ብርሃን
ዉሉድኪ‘ዩ ተሰዊኡ ንዓኺ ንምድሓን :
ተደብዩ ንሓዋሩ : ቆፎ መግዛትን ዕንደራን
በቲኽክዮ ቀለቤት : ተንኮልን ሽሕጣንን
ኣበሲርክና ብስራት ናጽነትን ብርሃንን
ካልእ የሎን ዝኾነልኪ ቀለምን ማህደርን
ውሉድኪ‘ዩ ! ህያው ባይቶን ፈራድን :
ስጋለት ቀጣን ! ሃየ ተዛረቢ ውዕሎ ናይ ትማሊ
ሃገር ሎሚ ርስቲ ኣማን ናይ ህዝቢ
ገዝሚ ክብሪ : ስፍራ ሕሩያት እንዲኺ
ዓምቢቡ በሊጉ እቲ ናይ ሓቂ ሕርያኺ :
ውሽጥኺ ዝበርህ ረዚን ዝዕያሩ ሓይልኺ
ለበዋ ጀጋኑ እዩ ነይሩ ከብቅዕ ጸገምኪ
ኣብ‘ ዚ ርህው እዋን ትፍተዊ ፍትውቲ :
ዝተዓመ ዕዮ ቅድምን ድሕሩን
ሂወት ዝተጸፍዮ ንምህርትን ንዳእቱን
ብመስዋእቲ‘ዩ ሓውዩ ኣይመስለንን ብጸሎትን ጸናጽልን
ናሓዋሩ ተደብዩ ! ዛንታ ቅትለትን ቅብጸትን :
ዋሕዚ መትንታትኪ ቀይሕ ደም ዝሕብሩ
ንጹህ ምስጢሩ ፈለግ ታሪኽ ጀጋኑ ጸይሩ
መስዋእቲ ናይ‘ቲ ጅግና `ዩ ምንጪ ጽባቐኡ :
ጅግና `ዩ ጸዓት ኣካላትኪ ዘውዲ ህላዌኺ
መኸተ ህዝብኺ‘ዩ ዝነድቆ ብራኸኺ
ሓለፋ ኩለን : ልዕልቲ ተሰሚኺ
ኣፍ ኣውጺእኪ : ገለ‘ባ ሕሹኽ በሊ
ኣንፈት ቀጻልነትይ መንገደይ ከለሊ
ዓወት ንሓፋሽ !
ብመድሃኔ ተስፋኣለም : 09.02.2016 ዝኽሪ ንስርሕት ፈንቅል


text:
ደሓንዩ ንነፍሰይ
ብሆራትዮ ስፓፎርድ
ሰላም ከም ወሓይዝ መገደይ ክኸድን ከሎ፣
ጓሂ ከም ማዕበል ባሕሪ ከንከባልለኒ ከሎ፣
ብዘየገድስ ትዕድልተይ፣
ምሂርካኒ እንዲኻሞ ንስኻ፣ ክብል
ደሓንዩ ደሓንዩ ንነፍሰይ።
ኣዝማች
ደሓንዩ ንነፍሰይ
ደሓንዩ ንነፍሰይ
ደሓንዩ ደሓንዩ ንነፍሰይ።ሰይጣን እንተጸፍዐ፣ ፈተና እንተመጸ
ይኾነለይ ንበረኸተይ መቆጻጸሪ ንእምነተይ
ክርስቶክ ክዕዘቦ ነቲ ድሩት ዓቅመይ
ደሙ ኣፍሲሱዩ ስለ ዛ ሂወተይ።
ሓጥያተይ፣ ደስታ ናይቲ ክቡር ሓሳብ
ሓጥያተይ፣ ብኸፊል ኣይኮነን ብምልኣት
ደጊም ኣይስከሞን፣ ተሸንኪሩዩ ኣብቲ መስቀል፣
ዎ ነፍስይ፣ ስብሓት ንኣምላኸይ ስብሓት ንኣምላኸይ።
ይኹነለይ ካብ ሕጂ ምንባረይ ንኽርስቶስ
ዮርዳኖስ እንተሓለፈ ብልዕለይ
ከምቲ ንሂወት እንተኾነ ውን ንሞት
ኣይንታየይንዩ ሸቕታ፣ እንተቀዘዝኩ እኳ፣
ኣሎዎ ንነፍሰይ ናይ ሰላም ሕሹኽታ።
ጎይታ ተሃወኻ ታመዓልቲ፣ ትርኣየላ እምነተይ
ደበና ክንካባለል ከም ብራና
ከድምጽ መለኸት፣ ጎይታይ ክወርድ
ሽዑ ውን ደሓንዩ ንነፍሰይ።
ብድሕሪ እታ መዝመር ዘሎ ዛንታ
እታ ህብብቲ መዝሙር "ደሓንዩ ንነፍሰይ" ኣብ መፋርቅ 1800 በቲ ፍሉጥ ኣብ ቺካጎ ዝነበረ ጠበቃ ሆራትዮ ጂ. ስፓፎርድ እያ ተጻሒፋ። ከምዚ ዝበለ ናይ ኣምልኾ መዝሙር ዝጸሓፈስ ምናልባት እቲ ዕዉትን ሃብታምን ጠበቓ ናይ ቺካጎ እዩ ትብል ትኸውን። ብርግጽ ዕዉት ጠበቃዩ ነይሩ። ግናኸ እተን "ጋሂ ከም ማዕበል ባሕሪ ከንከባልለኒ ከሎ........ ደሓንዩ ንነፍሰይ"፣ ዝብላ ቃላት ኣብ ሕጉስ እዋን ሂወት ስፓፎርድ ኣይኮናን ተጻሒፈን። ነገር ግን፣ ካብ ሓደ ንምግማቱ ውን ፍጹም ዘይከኣል ዘሕዝን ፍጻሜ ዝገጠሞ ሰብ እምበር ተዘሚረን።
ስፓፎርድን በዓልቲ ቤቱ ኣናን ኣብ ናይ 1860ታት ቺካጎ ኣዝዮም ዝተፈልጡ እዮም ነይሮም። እዚ ግን ብምኽንያት ናይ ሕዚ ሞያ ሆራትዮ ወይ ውን ኣብ ንግዳዊ ንጥፈታት ብዝነበሮ ጻዕሪ ኣይኮነን። እዞም ሰብ ሓዳር ናይ ሙዲ ዝተባእለ ፍሉጥ ሰባኺ ውፉያት ደገፍትን ናይ ቀረባ ኣዕሩኽን እዮም ነይሮም። ኣብ 1870 ግና ነገራት ክበላሸዉ ጀመሩ። እንኮ ወዲ ስፓፎርድ ኣብ 4 ዓመቱ ብሕማም ንፍዮ ሞተ። ድሕሪ ሓደ ዓመት ብ 1871 እቲ "ብገዚፍ ባርዕ ቺካጎ" ዝፍለጥ ሓደጋ ባርዕ ኣጋጠመ፣ በዚ ድማ እቲ ስፓፎርድ ኣብ ገማግም ቀላይ ሚቺጋን ኣውፊርዎ ዝነበረ ገዚፍ ንብረትን ገንዘብን ተሃሞኸ።
ሆሪቲዮ እዚ ዕንወት እዚ ኣብ ስድርኡ ዘምጸኦ ክሳራ ብምግንዛብ፣ ንሰበይቱን ንኣርባዕተ ኣዋልድ ደቁን ኣብ ግዜ ዕረፍቲ ናብ ዓዲ እንግሊዝ ክወስደን ወሰነ። ኣብኡ ከዕፍፉ ጥራይ ኣይነበረን ሓሳቦም፣ እንታይ ደኣ ነቲ ኣብ እንግሊዝ ኣብ ዕዮ ስብከት ተወፊሩ ዝነበረ ሙዲ ንምድጋፍ ውን። ኣብቲ እዋን እቲ ሙዲ ኣብ መላእ ዓባይ ብርጣንያ እናዞረ ወፈራ ናይ ወንጌልዩ ዝገብር ዝነበረ(ሓደ ካብቶም ዓበይቲ ዝበሃሉ ዕዮታቱ)። ኣብ መወዳእታ 1873 ሆሪቲዮን ኣናን ንሙዲ ክጽንበርዎ መደቡ። በዚ መሰረት እንበኣር እዛ ስድራ ኣብ ወርሒ ሕዳር ናብ ኒውዮርክ ክትጎዓዝ ነይሩዋ፣ ምኽንያቱ ነታ "ቪለ ዲ ሃቭረ" ዝተባህለት መርከብ ፈረንሳ ረኺቦም ንኣትላንቲክ ክጓዓዙ ስለ ዘለዎም። ሰዓት ምብጋስ ኣብ ምእካሉ ሆሪትዮ ሃንደበት ህጹጽ ጉዳይ ስለ ዝረኸበ ክዳናጎ ተገደደ። ናይ ስድራቤቱ መደብ ዕረፍቲ ከይሰናኸል ብማለት ንስድርኡ ንበይኖም ከም ዝብገሱ ገበረ፣ ንሱ ድማ ድሒሩ ክስዕቦምዩ። በዚ መሰረት ኣናን ኣርባዕተ ኣዋልዳን ናብ ምብራቕ መገዲ ኤሮጳ ገጸን ተንሳፈፋ፣ ስፓፎርድ ግና ንወገን ምዕራብ ናብ ቺካጎ ተመልሰ። ልኽዕ ድሕሪ ትሽዓተ መዓልታት፣ ስፓፎርድ ካብ ሰበይቱ ካብ ዌልስ መልእኽቲ ተሌግራም ተቐበለ፣ ከምዚ ትንበብ ፣ "በይነይየ ድሒነ"።
ኣብ 2 ሕዳር 1873፣ "ቪለ ዲ ሃቭረ" ምስ ናይ ዓዲ እንግሊዝ መርከብ "ሎክሄርን" ተጋጨወት። ብደቃይቅ እያ ጥሒላ። 226 ትንፋስ ድማ ወሰደት። ኣና ስፓፎርድ ኣብ ባይታ እታ መርከብ ብትብዓት ደው በለት፣ ደቃ ኣኒ፣ ማጊ፣ ቤሲ፣ ታኔታን ድማ ምዓቅሊ ጽበት ጨቢጠን ሓዘኣ። ኣና እታ ናይ መወዳእታ ትዝክራ ነገር፣ ብርተዐ ናይቲ ማይ ንጓላ ካብ ኢዳ ብሓይሊ ክምንዝዓ ከሎ ጥራይያ። ኣና ሃለዋታ ኣብ ዘጥፈአትሉ ብትሕቲኣ ትንሳፈፍ ዝነበረት ሉሕ ንላዕሊ ሰፍ ስለ ዘበለታ እያ ካብ ናይ ደቃ ዕጫ ክትድሕን ዝኸኣለት። እቶም ካብታ ዝዓነወት መርከብ ብሂወት ዝተረፉ ምስ ደሓኑ፣ ወይዘሮ ስፓፎርድ ከቢድ ተስፋ ቁርጸት እዩ ኣጎልቢብዋ። ከምዚ ዝብል ድምጺ ድማ ሰምዐት " ንዓላማ ኢኺ ተማሒርኪ"። ብቅጽበት ድማ ከምዚ ዝብል ቃላት መሓዝኣ ተዘከራ፣ " ኩሉ ኣብ ዝመልኣልካ ከተመስግንን ሕጉስ ክትከውንን ቀሊልዩ፣ ግናኸ ኣስተውዕል ንስኻ ናይ ጥዑም ኩነታት ዓርኪ እግዚኣብሄር ኣኮንካን''።
እዚ ዘስደምም ወረ ዝሰምዐ ስፓፎርድ፣ ነታ ተመንዚዓ ዝነበረት ሰበይቱ ንምርካብ፣ በታ ንግሆ ካብ ኒውዮርክ ትብገስ መርከብ ገስገሰ። በርዛ ስፓፎርድ (ደሓር ዝተወደት ሓሙሸይቲ ጓሎም)፣ ንኹነታት ጉዕዞ ኣቡኣ ክትገልጾ ከላ ከምዚ ትብል፣ እቲ ካፕተይን ናይታ መርከም ነቦይ ናብቲ ገምገም ጸውዖ እሞ፣ ብጥንቃቀ ድሕሪ ምግማት፣ ከምዚ በሎ፣ "እቲ መርከብ ቪለ ዲ ሃቭረ ዝጠሓለትሉ ባታ እዚ ንሓልፎ ዘሎና እዩ፣ ሰለስተ ማይልስ ዝኸውን ዕምቆት ድማ ኣለዎ"። ድሕሪ እዚ ስፓፎርድ ናብ ወንበሩ ብምምላስ ግጥሚ ናይታ ፍልጥቲ ዝኾነት መዝመሩ ጸሓፈ።
እተን ኣብቲ እዋን ስፓፎርድ ዝጸሓፈን ቃላት ኣብ ካልኣይ መጽሓፍ ነገስት 4፣26 ዘሎዋ እየን። መቃልሕ ድምጺ ናይታ እንኮ ወዳ ዝሞታ ሽናማዊት ሰበይቲ የድምጻ። ነፍሳ ኣብ ውሽጣ ከም ዝመኸኸት እዃ እንተተገልጸ፣ ንሳ ግና ገና "ደሓንዩ" ትብል ነበረት። ልክዕ ከምቲ ናይታ ሽናማዊት ሰበይቲ፣ ናይ ስፓፎርድ መዝሙር ነዚ እያ እትገልጽ፣- ኣብ እግዚኣብሄር ዝውከል ሰብ ከም ዘየንደልህጽዩ።
ንዝኾነ ይኹን ካባና ከምዚ ናይ እንዳ ስፓፎርድ እንተዝገጥሞ ከመይ ምኾነ ነይሩ፣ ንምግማቱ ኣዝዩ ከቢድ እዩ። ግናኸ እቲ ንኣኣቶም ዘጽንዐ ኣምላኽ ምሳና ውን ከም ዘሎ ንፈልጥ ኢና።
ዝመጸ እንተመጸ ንነፍስኻ ደሓን ሙዃኑ፣ ኣብ እግዚኣብሄር ትተኣማመን ዶ?
"ደሓንዩ ንነፍሰይ" ብድሕሪ እታ መዝመር ዘሎ ዛንታ
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ኣብ ንኡስ ዞባ ማይ ዓይኒ ኣብ ዓዲ ዑና ዋጦት ትብሃል ዓዲ ትነብር ብሕርሻ ትናበር ስድራ`ያ- ስድራቤት አቶ ሳልሕ ኣሕመድ።
እዛ 2 ኣዋልድን 5 ኣወዳትን ዝረከብዎም 9 ኣባላት ዘለዋ ስድራ፡እቶም 4 ኣወዳት ብዘጋጠሞም ጠንቁ ዘይተፈልጠ መልመስቲ ኣእጋር ክንቀሳቐሱ ኣይክእሉን’ዮም።
እቲ ስንክልና ኣብቶም ኣወዳት ጥራይ ብፍሉይ ዘጋጥም ምዃኑ ከኣ ነታ ስድራ ይኹን ነቲ ጉዳይ ብደቂቕ ዝተከታተሉን ዝመርመሩን ሓካይም ዘይተፈትሐ ግድል’ዩ ኮይንዎም ዘሎ።
ኣቶ ሳልሕ ኣሕመድ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝርከብ ኩሉ ዓይነት ባህላውን ዘመናውን ሕክምና ብተደጋጋሚ’ዃ እንተፈተኑ፡ እቲ ጠንቂ ይኹን ዓይነት ናይቲ ሕማም ክንጽርን ክፍለጥን ስለዘይከኣለ ንዝያዳ ሕክምናዊ ሓገዝን መርመራን ናብ ሱዳን ክወስዶም ከምዝወሰነ ይዛረብ።
ብርሃነ በርሀ ንኣቶ ሳልሕ ኣሕመድን ንዝተሓጋገዞ ወዲ ሓውብኡ ኣቶ ዖስማን ኣዘራሪቡ`ሎ።


text:
በየነ ዘርኣይ በራኺ ዝተባህለ ኤርትራዊ ኣትሌት፡ ትማሊ ሰንበት 25 ሚያዝያ ኣብ ሃምበርግ (ጀርመን) ኣብ ዝተኻየደ 16 ሽሕ ተቐዳደምቲ ዝተሳተፉዎ ዓመታዊ ውድድር ጉያ ፡ ሳልሳይ ብምውጻእ ተሸሊሙ።
ኤርትራዊ ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ ኣብ በርሚንግሃም ዓዲ እንግሊዝ ሎሚ 11 ኣብ ዝተኻየደ ናይ ፍርቂ ማራቶን ቅድድም ብምዕዋት ወርቂ ማዳልያ ተሸሊሙ።
ኤርትራዊ ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ ኣብ በርሚንግሃም ዓዲ እንግሊዝ ሎሚ 11 ኣብ ዝተኻየደ ናይ ፍርቂ ማራቶን ቅድድም ብምዕዋት ወርቂ ማዳልያ ተሸሊሙ።
ብሃር ኤርትራዊ ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ፡ ሎሚ 12 ጥቅምቲ ኣብ ሪዮ ዲ ጀኔሮ፡ ብራዚል፡ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ፍርቂ ማራቶን ውድድር ቀዳማይ ኮይኑ ተዓዊቱ። ንሳልሳይ ግዜ ናይ ፍርቂ ማራቶን ሽምፕዮን ዝተዓወተ ቀዳማይ ወዲ ተባዕታይ ብምዃን ከኣ ታሪኽ ሰሪሑ።
ኤርትራዊ ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ ሎሚ ሰንበት (30 መጋቢት) ኣብ ኢደንብራ፡ ስኮትላድ ኣብ ዝተኻየደ ጉያ መሮር ሳልሳይ ወጺኡ።
በሃር ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ዘርእሰናይ ታደሰ ኣብ ኢድንብራ (ዓዲ እንግሊዝ) ሎሚ ኣብ ዝተኻየደ ናይ 9.3 ኪ.ሜ ሃገር ኣቋራጭ ውድድር ጉያ (Bupa) (cross-country championship ) ዝነኣድ ቅድድም ብምክያድ ካልኣይ ደረጃ ወጺኡ።
ሓበን ሃገርን ህዝብን ኤርትራ ዝኾነ ጅግና ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ ኣብ ኡዳይን (ጥልያን) ኣብ ዝተኻየደ ናይ ፍርቂ ማራቶን ቅድድም ተወዳዲሩ ወርቂ ማዳልያ ብምዕታር ናይ ዝሓለፈ ዓመት ዓወቱ ዓቂቡ።
ኤርትራዊ ዘርእሰናይ ታደሰ ኣብ ዋና ከተማ ኣልጀርያ ኣልጀሪስ ኣብ ዝተኻየደ ውድድር ቅድድም ጉያ 10 ሽሕ ሜትሮ ‘ኦል ኣፍሪካን ገይምስ’ ቀዳማይ ኮይኑ ብምዕዋት ወርቂ ማዳልያ ዓቲሩ።


text:
ኣብ የመን ቁጽሪ ብሕማም ኮሌራ ዝተጠቕዑን ብሕጽረት ዝተመጣጠነ መግቢ ዝሳቐዩ ሰባት ምውሳኹ ትካል ሕጻናት ኣድሕን (ሴቭ ዘ ችልድረን) ኣጠንቂቑ።
ብመሰረት ሓበሬታ እታ ትካል ብሰንኪ ማይ ወለድ ሕማማት ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ንሞት ከምዝተቓልዑን አስታት 300,000 ሕሙማት ኮሌራ ምምዝጋቦም ይገልጹ።
ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ህጻናት ኣድሕን ብወገኑ አስታት 130,000 ሕሙማት ኮሌራ ምምዝጋቦምን አስታት 1,000 ድማ ምሟቶምን ይገልጹ።
ወሃቢት ቃል ትካል ሴቭ ዘ ችልድረን ኣናስ ሰሃሪ ካብ ዋና ከተማ የመን ሰንዓ እቲ ኩነታት ብሰንኪ ዘይምዕሩይ ኣገልግሎት ጥዕና'ታ ሃገር ናብ ዝኸፍአ ደረጃ ይዓርግ ከምዘሎ ይገልጻ።
ንሰን ብተወሳኺ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ድሩት ምኳኑን ብተወሳኺ ኣብ መንጎ ብስዑዲ ዝድገፍ ሓይልታት ሕብረትን ተቓወምቲ ሁቱን ዝኻየድ ዘሎ ቀጻሊ ግጭት ድማ ሰብኣዊ ሓገዝ ናብታ ሃገር ከይበጽሕ ዕንቅፋት ምኳኑ ብምግላጽ 10,000 ሰባት ምሟቶምን ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ካብ መነባብርኦም ምዝንባሎምን ትሕተ ቅርጺ እታ ሃገር ድማ ምዕናዉን ይገልጻ።


text:
ትማሊ ቃለ መሓላ ዝፈፀሙ ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብዪ ኣሕመድ ካልኣይ መዓልቶም ሒዞም ኣለው።እቶም ሓድሽ መራሒ ለውጢ ከምፅኡ ከምዝኽእሉ ዝገለፁ ምሁራንን ተንተንትን ነዚ ናይ ለውጢ ፃዕሪ ንምምራሕ ድልዊ ምዃኖም መደረርኦም ሓባሪ እዩ ኢሎም ኣለው።
ብዓል ሓዳርን ኣቦ ሰለስተ ኣዋልድን ዝኾኑ ሓድሽ መራሒ ኢትዮጵያ ምስ ስድርኦም ናብ ኣራት ኪሎ ቤተ መንግስቲ ዝኣተው ቀዳማይ ሚንስትር ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ ብምትካእ እዩ።
ናይ መጀመሪያ ስራሕ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብዪ ብወዛ ካብኔ ምግባር ወይ ምሉእ ብምሉእ ሓድሽ ምጥያሽ ክኸውን ከምዝኽእል ትፅቢት ይግበር።መዓስ ከምዝፍፀም ግን ዝተገልፀ የለን።ኣብ ፓርላማ ሓጋዚ ሚንስትር ድኤታ ወኪል መንግስቲ ኣቶ ኣማኑኤ ኣብርሃም ነዚ ኣረጋጊፆም ኣለው።
“ምጥያሽ ካብኔ ብዝምልከት ናይ በይኖም ስልጣን ስለዝኾነ ኣብዚ ጉዳይ ሪኢቶ ንምሃብ ኣፀጋሚ እዩ።”
ክሳብ ሕዚ ምስቲ ነባር ካብኔ ኣኼባ ከምዘይገበሩ ምንጭታት ገሊፆም ኣለው።ዶ/ር ኣሕመድ ቀዳማይ ሚንስትር ኮይኖም ብምምራፆም መራሕቲ ዝተፈላለያ ሃገራት ዓለም መግለፂ ሰናይ ትምኒቶም ኣብ ምልኣኽ ይርከቡ ከምዘለው ጸብጻባት ካብ አዲስ አበባ ሓቢሮም።


text:
ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ንዲሞክራሲያዊ ለዉጢ(ሃኮዲለ)፡ ካብ ሃገራዊ ዋዕላ ሽግ ቓልሲ ተቐቢሉ፡ ሃገራዊ ጉባኤ ንምውዳብ ዝቐራረበሉ ፡ ኣብ ታሪኽ ሃገርና ኣገዳሲ ምዕራፍ ሒዙ ይርከብ። ክንዮ ምእላይ ስርዓት ዉልቐ-መላኺ፡ ባህጊ ብቕዋም እትምራሕ፡ ብስርዓተ-ሕጊ እትመሓደርን ፍትሒ ዝሰፈናን፡ ኤርትራና ክዉን ንምግባር፡ ኩሉ ደላይ ለዉጢ ዝሸባሸበሉ ሃገራዊ ኮሚሽን፡ እቲ መሰጋገሪ መድረኽ፡ ጥጡሕ መታን ክኸውን፡ ዕማማቱ ኣብ ምስልሳል ይርከብ።
ኣብቲ ብመሪሕነት የማነ ገብረኣብ (ማንኪ) ኣብ መወዳእታ ሚያዝያ ኣብ ነርወይ ዝተኻየደ ኣኼባ YPFDJ ዝተሳተፉ ሰለስተ ኣባላት ማእከላይ ቤትጽሕፈት ህዝባዊ ግንባር ንዲሞክራስን ፍትሕን ከምኡ ‘ውን ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያት ኤርትራን ንስርዓት ህግደፍ ራሕሪሖም ኢዶም ከምዝሃቡ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ሎሚ’ውን ብርእሰ-ምትእምማን ሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋት ክንረባረብ ኢና!! ኣብ ትሕቲ ዝብል ጭርሖ ካልኣይ ስሩዕ ኣኼባ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ብ15 መጋቢት 2011 ሰዓት 8:30 ቅድሚ ቀትሪ ብወግዒ ተኸፊቱን ዕማማቱ ጀሚሩን።
ብቀዳም ዕለት 18.12.2010 ኣብ ዝተገብረ ክፉት ኣኼባ ፣ ብጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላን ኣብ መደብ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤን ንኤርትራውያን ተቐማጦ ከተማ ዙሪክን ከባቢኣን መግለጺ ተዋሂቡ።
ነብሱ ብሓዊ ኣቃጺሉ ሃገራዊ ተቓውሞ ብምብራዕ ትእምርቲ ህዝባዊ ተቓውሞን ለውጥን ዝኾነ ቱኒዝያዊ መንእሰይ ሙሓመድ ቦዋዓዚዚ
ናብ ኣቶ ኣምሃ ዶሚኒኮ – ኣቦ መንበር ሃገራዊ ኮምሽን ንዴሞክራሲያዊ ለውጢ
ድሕሪ ናይ ዝሓለፈ ሓምለ 2010 ዋዕላ ፣ ደላይ ለውጢ ኤርትራዊ ብጉዳይ ተመዲቡ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤ ክዝቲ በብዓዱ ኣኼባታት የካይድ ኣሎ።
ብዕለት 6 ኅዳር 2010፡ ዶ/ር ክብርኣብ ይሥሓቕ፡ “ነባሪ ሰላም ብመትከላት (መገዲ) ሃገራዊ ዋዕላ” ኣብ ዝብል ኣርእስቲ፡ ትምህርቲ ንሕዝቢ ኣቕሪቡ ነበረ። ኣቶ ጸጋዘኣብ ዮውሓንስ ኣብ ምምሕዳር’ቲ ኣኼባ፡ ከምኡ መምህር ማሕሙድ ኣደም ናብ ቛቓንቛ ዓረብ ብምቱርጋም ተሓባበሩ።
ኮሚሽን ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለዉጢ ዝመርሖ ህዝባዊ ኣኼባ ንዕለት 12/18/2010 ኣብ ከተማ ኮሎምቦስ ኦሃዮ ክካየድ ስለዝኾነ
12 ተወላዶ ሰቲሞን ሌ/ኮሎኔል ዑስማን ኣቡጠዊላ ዝተባህለ ሓላፊ ሃገራዊ ድሕነት ንኡስ ዞባ ተሰነይን ተኣሲሮም።
ትማልን ሎምን ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብዓይነቱን ዓቐኑን ክግምግምዎ ንዝደልዩ ተመራመርቲ ሓያሎ ሰነዳት ክእክቡን ካብቶም ዉሑዳት ሰብ ጸጋ ዕድመ ኣፈ-ታሪኽ ከዋህልሉን እንተዝብገሱ ንመስተንክር ታሪኽን ንናይ ሎሚ ጽልግልግን ከነጻጽሩ ኣይምጸገሞምን።
ትማልን ሎምን ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብዓይነቱን ዓቐኑን ክግምግምዎ ንዝደልዩ ተመራመርቲ ሓያሎ ሰነዳት ክእክቡን ካብቶም ዉሑዳት ሰብ ጸጋ ዕድመ ኣፈ-ታሪኽ ከዋህልሉን እንተዝብገሱ ንመስተንክር ታሪኽን ንናይ ሎሚ ጽልግልግን ከነጻጽሩ ኣይምጸገሞምን።
ብመሰረት እቲ ብዕለት 28 ጥቅምቲ 2010 ኣብ መርበባት ሓበረታን ከምኡ ዉን ብኣካል ዝተዘርገሐ ዕድመ ፣ ብርክት ዝበሉ ደለይቲ ፍትሒ ሃገራዉያን ዕድመ ኣኽቢሮም ዝመጹ ፣ከፋትን ነጻን ዝኾነ ኣኼባ ኣካይዶም።
መንእሰይ በረኸት ካሕሳይ፡ ኣባል ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ብምትሕብባር ምስ ኣብ ኦስሎ ዝምቕማጦም ኣባላት መርበብ ኤርትራውያን ማሕበራት ኣብ ኤውሮጳን ብ23 ጥቅምቲ 2010 ኣብ ከተማ ኦስሎ፡ ኖርወይ ክፉት ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዱ።
ብሚልክያስ ምሕረትኣብ ዮውሃንስ
ትማሊ ምሸት ቐዳም 23 ጥቅምቲ፡ኣብ ከተማ ዋሽንግተን ዲሲ ነቲ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ካብ 31 ሓምለ ክሳብ ነሓሰ 9 ንዝተኻየደ ሰፊሕ ሃገራውን ህዝባውን ዋዕላ ብዝምልከትን፤ነቲ ኣብ መጻኢ ክግበር ተመዲቡ ዘሎ ንኹለን ውድባትን ማሕበራትን ህዝብን ዝሓቖፈ ሰፊሕ ሃገራዊ ጉባኤ ተካይድ ዞባዊ ሽማግለ ንምምራጽን ዝዕላሙኡ ኣዝዩ ኣገዳሲ ኣኼባ ተጋቢኡ ኣምስዩ።
ብመሰረት እቲ ቅድሚ ሰለስተ ሰሙን ኣቢሉ ኣብ መርበብ ሓበርታታትን ብስልክን ብኢመይልን ዝትዘርግሔ መጸዋዕታ ሕዝባዊ አኼባ ትማሊ ቀዳም ዕለት 16 ጥቅምቲ ኣብ ከተማ ስቶክሆም ብርክት ዝበሉ ኤርትራውያን ካብ ፖሊቲካዊ ውድባትን ብርገሳዊ ማሕበራትን፣ ውልቀ ሰባትን ዝተሳተፍዎ ኣኼባ ኮሚስዮን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ተኻዪዱ።
እቶም ካብ ኖርወይ ተወኪሎም ኣብ`ቲ ዝተኻየደ ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ተሳቲፎም ዝተመልሱ ኣሕዋት፡ ተሞክሮታቶም ንህዝቢ ንኽገልጹን፡ ነቲ ንኽካየድ ተወሲኑ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋት፡ ምሳኹም ንኽመያየጡን ኣኼባ ተዳልዩ ስለ ዘሎ፡ ኩልኹም ደለይቲ ፍትሕን ሰላምን ዝኾንኩም ኤርትራውያን ኣብ`ቲ ኣኼባ ንኽትሳተፉ ብኽብሪ ትዕደሙ ኣለኹም፡፡
ኣዋሃሃዲት ሽማግለ ስቱትጋርትን ከባቢኡን በቲ ኣቐዲማ ብኣባላትኮምሽ ሃገራዊ ጉባኤ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ብጉዳይ ጠቕላላውጽኢት ሃገራዊ ዋዕላን፣
ኣባላት ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ንኩሉኹም ግዱሳት ደለይቲ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ኤርትራ ዚኾንኩም ኤርትራውያን ነበርቲ ከተማ በርሚንግሃምን ከባቢኣን ናብ ዘዳለናዮ ህዝባዊ ኣኼባ ንቀዳም 23/10/2010 ትዕደሙ።
እቲ ንዓመታት ብምስምስ ሃገራዊ ክተትን መኸተን ካልእ ውዲታዊ ወፈራታትን፡ ግዜኡን ገንዘቡን እናመዝመዙ ኣብ ነንሕድሕዱ ከይራኸብን ከይዋሳእን ከኣ ብወገንን ሃይማኖትን ፈላልዮም ኣኣብ ገዝኡ ተወሲኑ ክነብር ተገይሩ ዝጸንሐ ኤርትራዊ ከተማ ሎስ ኣንጀለስን ከባቢኡን ትማሊ ቀዳም 9 ጥቅምቲ 2010 ብጉዳይ ሃገሩ ንኽላዘብ ልዕሊ 7 ሰዓታት ዝወድኤ ኣኼባ ገይሩ ውዒሉ።
ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብቲ ካብ 31 ሓምለ ክሳብ 09 ነሓሰ 2010 ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተጋብአ ዕውት ሃገራዊ ዋዕላ ዝተመዘዘ ኣካል ምዃኑ ዝዝንጋዕ ኣይኮነን።
ዝሓለፈ ሰንበት 26 መስከረም አብ ከተማ ከሎን ዕቱብ ኣኼባ ንተቐማጦ ምምሕዳር ቨስቲፋልያ ተኻይዱ፡፡ ነቲ ኣኼባ ዝጸውዐት ሽማግለ እታ ዝነበረት ናይቲ ቦታ ተሓጋጋዚት ሽማግለ ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ዋዕላ ነይራ፡፡
በዓል መስቀል ንህዝቢ ኤርትራ በዓል ሰላምን ፍቅርን ሕድገታትን ክኸውን ከኣ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ይምነ።
ንቀዳም ዕለት 30. 10. 2010፡ ሰዓት 1500 እቶም ካብ ህዝብን በርገሳውያን ማሕበራትን ፖለቲካውያን ውድባትን ተወኪሎም ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ዝተሳተፉ ደቂ ሃገር፡ ሓቀኛ ስእሊ ውጽኢት ኤርትራዊ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ንተቐማጦ ካርልስሩሀን ካልኦት ናይ ባደን ከተማታትን ንምሕባር ተዳሊዮም ኣለዉ።
„መን ይንገር..? ዝዋዓለ። መን የርድእ..? ዝቐበረ።“ ከምዝብልዎ ስድራና፡ እንሆ ን-ሰንበት ዕለት 26. 09. 2010 ዓ.ም.ፈ.፡ እቶም ንኤርትራውያን ተቐማጦ Nordrhein Westfallen ወኪሎም ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ዝተሳተፉ
ሃገራዊ ጉባኤ ተሳትፎ ኩሉ ክውንነት ህዝብናን ሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጥን ብዘይዝኾነ ፍልልይ ዘውሕስን ብስልጡን ኣገባብ ኤርትራውያን ሕድሕድ ልዝባት ዘካይድሉን ዕውት መጋብኣያ ክኸውን ኮሚሽን ብዋዕላ ዝተነበረሉ እምነትን ብሓልዮትን ሓገዛትን ህዝብናን ብርቱዕ ጻዕርታት ክገብር ምዃኑ ይሕበር።
ልኡኽ ቶሮንቶ ናብ ሃገራዊ ዋዕላ፡ ድሕሪ ናብ ቶሮንቶ ምምላስ፡ ኮሚቴ ቶሮንቶ ብዛዕባ ውጽኢታት ሃገራዊ ዋዕላ መብርሂታት ክህብን ዘተታት ከካይድን ስለዝኾነ ከምኡ’ውን ናይ መጻኢ ዕማማት ክቕይስ መደብ ስለዘለዎን ኩሉኹም ኤርትራውያን ናብዚ መኣዲ ዘተ ብኽብሪ ትዕደሙ ኣለኹም።
ካብ ዕለት 31 ሓምለ ክሳብ 9 ነሓሰ 2010 ኣብ ርእሰ ከተማ ኢትዮጵያ ኣዲስ ኣበባ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሚክራሲያዊ ለዉጢ ከምዝተኻየደ ዝዝከር እዩ።
በቲ ለባማትን ከኢላታትን ሃገራዉያን ባይታ ዘተ ዘጣጥሑልና ተጠቒምና ኣሰር ናታቶም ሒዝና ይሓይሽ እንብሎ ኣካይዳ እዋናዊ ቃልሲ ክንዝቲ ኣብዚ ምብቃዕና ሓጎስ ኩልና ምኻኑ ንኣምን ።
ሃገራዊ መትከላዊ ሰልፊ ኤርትራ: ኣብ ዉሽጢ ሓደ ዓመት ኣካላቱ ሰሪዑምስ ኩሎም ኣብ ዉሽጢ ኤርትራን ኣብ ደገን ዘለዉ ዲሞክራስያዉያን ኣካላት ተወሃሂዱ ክሰርሕ ወሲኑ፡፡
ጉድ ጕዶ ዝብል ቃል ብሓጺሩ፡ እቲ ካብ ጥንቲ ኣትሒዙ እንጥቀመሉ ኣገዳሲ፡ ሓይሊ ምንጪ ነዳዲ፡ ኣብ ዘቤት ንጥቀመሉ’ዩ። እዚ ቃል ኣጥቢካ እንተነበብካዮ ብዒባ ዝተጠፍተፈ ጉድጕዶ ኣብ ኳና ወይ ኣብ ምስድሪ ተጎድጕዱ ምስ ነቐጸ ቀቀሊጥካ፡ መፍልሒ ማይ፡ መብሰሊ ጸብሒ፡ ከም መሰንከቲ ነዳዲ ከኣ ኣብ እቶን ፡ ሞቝሎ ከኣ ትጥቀመሉ።
አሰናዳኢ ሽማግሌ ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ አብ ዋዕላ ናይ ዝቐርቡ መጽናዕታዊ ጽሑፋት ምእራምን ብምጽፋፍ ናይ መወዳእታ መልክዑ አትሒዙዎ ይርከብ፡፡
ኣቶ ኣምሃ ዶመኒኮ ኣባል ሽማግለ ሃገራዊ ዋዕላ ዝመርሖ ኣብ ስቶክሆልም ብዕለት 22 ግንቦት 2010 ድሕሪ ቐትሪ ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዱ። ቅድሚ ኣብ’ዚ ናይ ዕለት 22 ግንቦት 2010 ዝተኻየደ ኣኼባ ህጽር ዝበለ ጸብጻብ ምቕራበይ ገገለ ናይ ዝሓለፈ ተመክሮታት ክጠቕስ እፈቱ።
ሕጊ 90 ደቂቕ ኣብ 1567 ብሎሚ ብልክዕ ቅድሚ 943 ዓመታት ዝጀመረ ሕጊ’ዩ። እዚ ሕጊ 90 ደቒቕ ተባሂሉ ዝፍለጥ ኣህጉራዊ ሕጊ ማዕቢሉ፡ እንዳተመሓየሸ ዝመጸ እንተዀነ፡ እቲ ነቲ ዝፈላልዮ ናይ ምዕባለ መስርሕ፡ ኣገባብ፡ ዓይነት ግን ብሕጊ ዝተወሰነ’ዩ።
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን – ለበዋታት ሓፈሻዊ ዓውደ መጽናዕቲ ንሰፊሕ ሃገራዊ ዋዕላ ንዘተን ንደሞክራስያዊ ለውጢ – ካብ ዕለት 4—8 ሓምለ 2009 ዝተኻየደ
ብኣባል ኣሰናዳዊት ሽማገለ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ብሓው ኣምሃ ደመኒኮ ዝተመርሔ ኣኸባ ኣብ ስቶክሆልም ብዕለት 22 ግንቦት 2010 ኣብ ናይ ኣኸባታት መጋብኣያ ኣደራሽ ሽስታ ትሬፍ ኣብ ዝተባህለ ቦታ ንጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላ ማእከል ዝገበረ ናይ ህዝቢ ኣኸባ ተኻይዱ።
ሰንበት ሰነ 6 / 2010 አብ ከተማ ቶሮንቶ ብጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላ ብዝምልከት ናይ ሰሜን አመሪካን /ካናዳን ወኪል አሰናዳዊት ሽማግለ ሃገራዊ ዋዕላ መግለጽን መምርሕታትን ክህብ ይመጽእ ስለዘሎ ኩሉ ኤርትራዊ ብሓድነት ህዝቡን ሃገሩን ዝሓልን ፤ዝግደስን አብዚ ታሪኻዊ አኼባ ተረኺቡ ሃነጽቲ ርእይቶታትን ሓሳባትን ከበርክት ብኽብሪ ይዕደም።


text:
Tigrinya Proverbs ምስላታት ትግርኛ
ሓጺር መእተዊ ብዛዕባ ምስላታት ትግርኛ
ምስላ ጭቡጥን ዘይተሓላለኸን ቃለ-መግለጺ ኮይኑ፣ ብመብዛሕቲኡ ሰብ ፍሉጥን ዝደጋገምን ኢዩ። ምስላ ድማ ንሓቂ ኣብ እንዶ ወይ ሕሉፍ ተምክሮ ምርኩስ ብምግባር ይገልጾ። ምስላታት ካብ ናብ ባህልታትን ሕብረተሰባትን ዝለቃቃሕ ከኸውን እንከሎ፣ ግን ነፍሲወከፍ ሕብረተሰብ ናቱ ፍሉይ ዝኾነ ምስላታት ዝሓዘ ኢዩ። ምስላ ክበሃል እንከሎ ናይ ብሓቂ ክትገልጾ ኣሸጋሪ እኳ ኣንተኾነ ግን ከምዚ ዝስዕብ ተባሂሉ ክግለጽ ይከኣል “ሓጺር ምሉእ ሓሳባት ኮይኑ፣ ጽቡቅ ጌይሩ ዝፍለጥን ኣብ ገለ እዋናት ድማ ፍሉይ ረምታ ዝህልዎን ኢዩ።
ማዕዳ፣ ናይ ልቦና ፍረ ነገር፣ ብሄራዊ ተመክሮ፣ ሓቂ፣ ሞራልን ባህላዊ ኣጠማምታን ዘተጠቃለለ ኮይኑ፣ ኣብቲ ሕብረተሰብ ብጽቡቕ ብዝፍለጥ ክዝከር ብዝኽእልን ውስጠዛዊ መንገዲ ድማ ይግለጽ”። ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ድማ ይሰጋገር። ምፍታሕ ምስላ መብዛሕቲኡ ግዜ ክብድ ዝበለ ኮይኑ ግን ነቲ ተገሊጹ ዘሎ ኩነታት ተረዲእካ ክትፈትሖ ዝቀለለ ይኸውን። ምስላታት መብዛሕቲኡ ግዜ ብእኹላት ሰባት ዝዝውተር ኮይኑ፣ ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናት ንጥቀመሎም።
ኣብ ናይ መዓልታዊ ዝርርብ፣ ኣብ ስነ ጽሑፍ፣ ዝተፈላለዩ ናይ ስነ ጥበብ ስራሓትን ይዝውተሩ። ምስላታት ካብ ብዙሕ ነገራት ክንረኽቦን ከነጽንዕን ንኽእል። ኣብ ገዛ፣ ትምህርቲ፣ መራኸቢ ብዙሃን ካልኦትን ድማ ክንረኽቦ ንኽእል።


text:
መንነትና
ዜና ቫቲካን ሓዲስ ናይ ቅድስት መንበር ኣገልግሎት ዜና እዩ፣ እዚ ፍጻሜ እዚ ብሞቱ ፕሮፕርዮ ዝበሃል ኣዋጅ ናይ ር.ሊ.ጳ ፍርናቸኮስ (ብቋንቋ እንግሊዝ ንምንባቡ ብቋንቋ ጣልያን ንምንባቡ) ቤት ጽሕፈት መራኸቢ ብዙሓን ብዝብል ስም ኣብ ኩርያ ሮማና ከም ሓዲስ ክፍሊ ብዕለት 27 ሰነ 2015 ዝጀመረ እዩ፣
ዜና ቫቲካን ነቲ ቅልል ዝበለ ንኩሉ ናይ ምእካብ ዲጂቲላዊ ሥነሓሳብ ሰጊሩ ነቲ ብቀጻሊ ዝለዋወጥ ዘሎ ናይ መራኸቢ ብዙኃን ቦታን ቅርጽን ክምልስን ኣቀዲሙ ባይታ ከጣጥሕን ይእምት፣ ኣብ ብዙሕ ቋንቋታትን ብዙሕ ባህልታትን ብዙሕ መሳርዕን ብምውዳድ ማልቲሚድያ ብዝብል ንኩሉ ዘጠቃልል ንኩሉ ናይ መራኸቢ ብዙሓን መጋበሪታት ክጥቀም ምስ ኩሉ ከኣ ክዋሳእ ነቂሉ ኣሎ፣
ትሕዝቶኡ ኣብ ኣርባዕተ ነጥብታት ዘተኰረ እንክኾን ብዛዕባ ውዕሎ ር.ሊ.ጳ ቅድስት መንበር ናይ ክልል ኣብያተ ክርስትያናትን ዝምልከት ሓበሬታ እናሃበ ብዛዕባ ዓለምና እውን ክትንክፍ እዩ፣ ንኩሉ ንክመርሕ በተን ቀንዲ ሽድሽተ ናይ ኤውሮጳ ቋንቋታት (ጣልያን እንግሊዘኛ ፈረንሳይኛ ጀርመን እስፓንሽን ፖርቱገስን) ተበጊስና እተን ዝተረፋ 33 ቋንቋታት ከኣ ክስዕባ እየን፣ ኣገልግሎት ዜና ቫቲካን ዜና ጥራይ ምሃብ ዘይኮነስ ብብርሃን ወንጌል ንነገራት ክትርጉም ክፍትን እዩ፣
እታ ቀንዲ ግድል ‘ንተልእኮ ቤተክርስትያን ንዘድልዩ ጉዳያት ብዝበለጸ ምምላስ’ ትብል ኮይና እዚ ከኣ ኣብ ዘመናዊ ባህሊ ‘ነቲ ናይ ምሕረት ወንጌል ናብ ኩሉ ህዝቢ’ ናብ ዝተፈላለየ ባህልታት ምምሕልላፍ እዩ፣
ቀንዲ መምርሒ ሚዛን ከስ 'ሓዋርያዊ ስብከተ ወንጌላዊ ተልእኮኣዊ ኮይኑ ፍሉይ ኣተኲሮኡ ኣብ ዝርኤ ህልው ጸገማት ጥሜትን ካልእ ሽግርን' እዩ (ር.ሊ.ጳ ፍራንቸኮስ ዕለት 4 ግንቦት 2017 ኣብ ምልኣተ ጉባኤ ቤትጽሕፈት መራከቢ ብዙኃን ቅድስት መንበር ዝሃብዎ ማዕዳ ብቋንቋ ጣልያን ንምንባቡ ጠውቅ)።
ናይ መራኸቢ ብዙሓን ሓልዮ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ህየንተ ዶር. ፓውሎ ሩፊኒን ዋና ኣመሓዳሪ ርእሰ ዓንቀጽ ዶር. ኣንድረያ ቶርኒየሊ.


text:
ሰበ ስልጣን ሊብያ ከም አካል እቲ ኣብታ ሃገር ዘለው ዘይሕጋዊያን ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ንምምላስ ዘካይድዎ ዘለው ጻዕርታት 170 ሱዳናዊያን ስደተኛታት ሎሚ ሓሙስ 14 መስከረም,2017 ዓ.ም ናብ ሃገሮም መሊሶም።
እዞም ስደተኛታት ኣውሮጳ ንምብጻሕ ማእከላይ ባሕሪ ከቋርጹ ብሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ዝተታሕዙ ወይ ተጻዒኖምሎም ዝነበሩ ጀላቡ ብምጥሓለን ብህይወት ኣድሕን ስርሒት ድሒሮም ናብ መዳጎኒ ስደተኛታት ሊብያ ዝተመለሱ እዮም።
መብዛሕትኦም ኣብታ ሃገር ዘለው መዳጎኒ ስደተኛታት ካብ ዓቐን ንላዕሊ ሰባት ዝሓዛ ምኳነን ብሰንኪ እዚ ድማ ብፍላይ ኣብ ኣዋርሕ ክረምቲ መሰረታዊ ኣገልግሎት ንምሃብ አጸጋሚ ይኸውን ምህላው ሰበ ስልጣን እቲ መዳጎኒ ስደተኛታት ይገልጹ።
ነዚ ኣብ ግምት ብምእታው ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ኣብቲ መዳጎኒ ማእከናት ንዘለው ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ዝምለሱ መደብ ብምትእታው ኣብ ሰሙን ክልተ መዓልቲ ነፈርቲ ብምድላው ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ይመልስ።
ሓላፊ መዳጎኒ ስደተኛታት ሁስኒ አቡ አያን “ ሎሚ ሓሙስ 14 መስከረም,2014 ዓ.ም 170 ሱዳናዊያን ስደተኛታት ብምትሕብባር ብዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ብወለንትኦም ናብ ሃገሮም ይምለሱ ኣለው። ካብ ሱዳን ዝመጹ ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ምምላስ እዚ ናይ መጀመርያ እዩ። ንሕና ናብ ሚቲጋ መዓርፎ ነፈርቲ ከነብጽሖም ኢና ካብኡ በንፋሪት ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ናብ ካርቱም ክወስድዎም እዮም” ኢሎም።
ኑር ኣልዲ መሃመድ ሓደ ካብቶም ሎሚ ናብ ሃገሮም ዝምለሱ ዘለው ስደተኛታት እዩ፡ “ካብ ማእከላይ ባሕሪ ኢና ናብዚ መጺና፡ ድሕሪ ኣብዚ ማእከል ዝጸናሕክዎ 40 መዓልታት ናብ ሃገረይ ብምምላስ ዓብይ ሓጎስ ይስምዓኒ” ኢሉ።
እቶም ብወለንትኦም ናብ ሃገሮም ዝምለሱ ስደተኛታት ድሕሪ ነዊሕ ዝርርብ ምስ ኤምባሲታት ሃገራት ዝኻየድ ምኳኑ’ውን ይሕበር።


text:
Radio Erena: 10 February 2020
መንግስቲ ሱዳን፣ ምስ ኤርትራ ኣብ ዘዳውብ ከባቢታት ምብራቕ ሱዳን ዝርከቦ ሓያሎ ዞባታት፣ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ክዋፈር ወግዓዊ ጠለብ ከምዘቅረበ መግለጺ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ኣፍሊጡ።
ብመሰረት እቲ ብሰንበት 9 ለካቲት ዝተዋህበ መግለጺ፣ ሱዳን ነቲ ጠለብ ዘቕረበት ንምዕራፍ 6 ቻርተረት ናይ ሕቡራት ሃገራት ብምጥቃስ’ያ።
ኣፈኛ ቀዳማይ ሚኒስተር ሱዳን፣ ኤልናዚር ኣናዚር ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፣ እቲ ኣብ ዞባታት ምብራቕ ሱዳን፣ ብሉ ናይል፣ ዳርፉርን ደቡብ ኮርዶፋንን ክዋፈር ክዋፈር ዝድለ ዘሎ ዓቃብ ሰላም ሕቡራት ሃገራት፣ መስርሕ ሰላም ንምቕልጣፍ ዝዕንቅፉ ፖለቲካውያን ባእታታት ንምቑጽጻር ዝሕግዝ’ዩ።
ብዘይካ’ዚ፣ እቲ ናብ ሱዳን ዝዋፈር ዓቃብ ሰላም ሕቡራት ሃገራት፣ ክሳብ’ቲ ኣብ 2022 ዝካየድ ምርጫ እታ ሃገር፣ መሰጋገሪ መንግስቲ ቅዋም ንምትግባር ክከታተሎ’ዩ።
እንተኾነ፣ እቲ ዝዋፈር ዓቃብ ሰላም ሕቡራት ሃገራት፣ ሰራዊት ዘጠቓለለ ድዩ ወይ ብበርጌሳዊ ጉጅለታት ዝቖመ ብጽኑር ኣይተጠቕሰን።
መንግስቲ ሱዳን፣ ብፍላይ ኣብ ጉዳይ ምብራቕ ሱዳን ብወገን መንግስቲ ኤርትራ ዝቐረበ ናይ ሽምግልና ተበግሶታት ክቕበሎ ከምዘይጸንሐ ዝጠቐሱ ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ዲፕሎማሰኛታት ብወገኖም፣ ኣብ መወዳእትኡ ብምትእትታው ሕቡራት ሃገራት ንምፍትሑ ጠለብ ከምዘቕረበ ኣነጺሮም።
ኣብ እዋን ስርዓት በሺር፣ ኣብ 2005 ብመንጎኝነት ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝተኸተመ ስምምዕ ሰላም መንግስቲ ሱዳን ተቓወምቲ ምብራቕ ሱዳንን፣ ነዊሕ ከይከደ ከምዝፈሸለ ኣይርሳዕን።
ብቀቢላታት ቤጃን ራሻይዳን ዝተዓበለለ ዞባ ምብርቅ ሱዳን፣ ብመንግስቲ ሱዳን ቆላሕታ ኣይረኸበን ብዝብል ክሳብ ብረታዊ ጎነጽ ዝኸደ ተቓውሞታት ከለዓዕል ምጽንሑ ይፍለጥ።
==================


text:
Radio Erena: 19 February 2020
ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ፣ ብምኽንያት ዝኽሪ መበል 45 ዓመት ምምስራት ብረታዊ ቃልሲ ናብ ህዝቢ ኤርትራ ጻውዒት ኣቕሪቡ።
እቲ ውድብ፣ ኣብቲ ናብ ህዝቢ ኤርትራ ዘቕረቦ ጻውዒት፣ ህዝቢ ትግራይን ህወሓትን ኣብ ሕቶ ህዝቢ ኤርትራ ተዋግዮምን ተጋግዮምን ከምዘይፈልጡ ብምርግጋጽ፣ ብሓባር ዝኸፈልዎ መስዋእቲ ንጨቛኒ ስርዓት ደርጊ ከምዝደምሰሱን ናይ ሓባር ዓወት ከምዝጨበጡን ኣዘኻኺሩ።
ንህዝቢ ኤርትራ ናብ ቃልሲ ዝደፍአ መሰል ናጽነት ባዕሉ ከምዘረጋገጾ ዝጠቐሰ እቲ ጻውዒት፣ በዚ’ዝን ህወሓትን ህዝቢ ትግራይን ሕቡናት ምዃኖም ኣስሚርሉ።
ይኹን እምበር ኣብ ዝሓለፉ 20 ዓመታት ዝተኻየደ ዘይተደልየ ኵናትን ጎንጺን ዘየድሊ ዋጋ ከምዝተኸፍለ ብምግንዛብ እዚ ዝፈጠሮ በሰላ ቀሊል እኳ እንተዘይኮነ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ግን ናይ ሓባር ረብሓናን ታሪኻዊ ዝምድናናን ብምሕዳስ ሓበራዊ ዕቤት ናብ ምርግጋጽ ክነሰጋግሮ ደጊምና ንጽውዕ ክብል ህወሓት መልእኽቱ ደምዲሙ።
እቲ ውድብ ኣቐዲሙ’ውን ተመሳሳሊ ጻውዒት ከምዘቕረበ ዝዝከር’ዩ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብዚ ቅንያት ኣብ ዝገበሮ ቃለ መጠይቅ፣ ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ ባድመ ዘይወጸ ህወሓት ስዝሓንገደ’ዩ ክብል’ዩ ወቒሱ።
ሓደ ካብ ገዳይም ተጋልደቲ ህወሓትን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ዝነበረን ኣቶ ስዩም መስፍን፣ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዝተዘከረ መበል 45 ዓመት ምምስራት ህወሓት ኣብ ዘስምዖ መደረ፣ “ፕሬዝዳንት ኢሳይያስ ንፍርቂ ህዝቢ ኤርትራ ናብ ስደት በቲኑ ከብቅዕ ንህዝብታት ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላምን ልምዓትን ከምጽእ ኣይኽእልን” ክብል ብወገኑ ምላሽ ሂቡሉ።
==================


text:
ሓቂ`ዶ ሓሶት?
ሓቂ`ዶ ሓሶት?
ናይ ዑቕባ ሓተታኻ ምስ ዝንጸግ ተገዲድካ ክትምለስ ትኽእል’ዶ?
እወ
ብሓይሊ ክትምለስ ክትግደድ ኢኻ፡ ብዘይ ሕጋዊ ኣገባብ እንተ ኣቲኻን ናይ ዑቕባ ሓተታኻ ተነጺጉ፡ ብፍቶትካ ክትምለስ እውን ፈቓደኛ እንተዘይኬንካ? ኣብ ከምዚ ኩነት፡ ናብ ከባቢ ናይ ሸንገን ኣባላት ሃገራት ንኸይትኣቱ ንነዊሕ ግዜ ክትክልከል ትኽልከል። ተገዲድካ መምለሲኻ ወጻኢታት እውን ባዕልኻ ክትስከሞ ትግደድ።
ሓቂ`ዶ ሓሶት?
ዩነቨርስቲታት ጀርመን ንኹሉ ሰብ ክፉት ድዮም?
ኣይፋል
ብሓፈሽ ኡ ዩነቨርስቲታት ጀርመን ንኹሉ ክፉት ኣይኮነን፡ ገለ ቤት ትምህርቲታት ፍሉይ ናይ ምዝገባ ፕሮግራማት ንወጻእተኛታት እኳ እንተኣለዉዎም፡ ኣብዘን ቤት ትምህርቲታት ንኽትኣቱ መንበሪ ፈቓድ የድልየካ።
ሓቂ`ዶ ሓሶት?
ካብ 18 ንታሕቲ ዝኾኑ ቆልዑት ኩሎብ ብርግጽ ዑቕባ ክረኽቡ እዩም?
ኣይፋል
ዝቐርቡ ጉዳያት በብሓደን ብውልቀን ይረኣዩ፡ ብዘየገድስ ኣየናይ ዕድመ ኣለዎም። ዕድመ ኣብ ዝኾነ ጉዳይ ወሳኒ ግደ የብሉን። ንቖልዑት መንበሪ ፈቓድ ብርግጽ ክወሃቦም እዩ ዝምበሃል ነገር የለን።
ሓቂ`ዶ ሓሶት?
ቋንቋ እንግሊዝኛ ኣብ ጀርመን ከንቀሳቕሰካ ይኽእልዶ?
ኣይፋል
ኣብ መዓልታዊ ስርሓት ኣመሓደርቲ ምሕደራታትን መብዛሕትኦም ሰራሕተኛታት ካምፓኒታት ቋንቋ ጀርመን ጥራይ ዝዛረቡ። ብጣዕሚ ሒደት ናይ ስራሕ ዕድላት ቋንቋ ጀርመን ኣጸቢቕካ ከይመለኽካ ዝርከቡ።
ተወሳኺ »
ሓቂ`ዶ ሓሶት?
ደላሎ ኣብ ጉዕዞኻ ክሕልዉኻ ይኽእሉ ድዮም?
ኣይፋል
ክትፈልጦ ዘለካ፡ ደላሎ ኣካል ናይ ውዱባትን ጥርኑፋንትን ጃንዳ ገበናውያን ክመ ሙኻኖም እዩ። ንዖኦም ዘገድሶም እቶት ገንዘብ ጥራይ እዩ። መብዛሕትኦም እንተተሃረምካ ኮነ ኣብ መንገዲ እንተሞትካ ዘገድሶም ኣይኮነን። ብዘይ ሕጋዊ መንገዲ ንኦይሮጳ ወይ ንጀርመን ምስ እትመጽእ ንሂወትካ ኣብ ሓደጋ ተእትዋ ኣለኻ።
ተወሳኺ »
መንግስቲ ጀርመን መንበሪኻ ገንዘብ ይህበካ ድዩ?
ኣይፋል
ኣብ ጀርመን ሓተቲ ዑቕባ ገለ ሓገዛት ይረኽቡ እዮም። ግን ኣብ ጽንኩር ውሳኔታት ዝተመርኮሰ ኮይኑ፡ ዝቖጠብዎ ኩሉ ምስተጠቐሙሉ እዩ ዝወሃቦም። ብተወሳኺ ኩሉ ሓገዛት ዝወሃበሉ መንገዲ ብመልክዕ መጽለሊ ቦታን፡ መትሓጻጸቢታትን ክዳውንትን እዩ።
ተወሳኺ »


text:
ክቡራት ተቐማጦ ስዊዘርላንድ፣
ከም መቐጸልታ ነቲ ኣብ ከተማታት ስዊዘርላንድ ክካየድ ዝጸንሐ ኣኼባታት፡ ንምጥርናፍ፣ ብጉዳይ ሃገራዊ ጉባኤ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ፣
ክቡራትን ክቡራንን ኣንበብቲ ካብ እኩብ ድምር ናይ ዘጽናዕክዎን ዘንበብክዎን ዝተመኰርክዎን ዓይነት ሓበሬታታት ምርኩስ ብምግባር ሚዛነይ ኣብ መንገዲ ዓወት ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ንምክፋል ብልቦና ንኽትመዝንዎ ኣተሓሳስብ።
ብሚልክያስ ምሕረትኣብ ዮውሃንስ
ትማሊ ምሸት ቐዳም 23 ጥቅምቲ፡ኣብ ከተማ ዋሽንግተን ዲሲ ነቲ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ካብ 31 ሓምለ ክሳብ ነሓሰ 9 ንዝተኻየደ ሰፊሕ ሃገራውን ህዝባውን ዋዕላ ብዝምልከትን፤ነቲ ኣብ መጻኢ ክግበር ተመዲቡ ዘሎ ንኹለን ውድባትን ማሕበራትን ህዝብን ዝሓቖፈ ሰፊሕ ሃገራዊ ጉባኤ ተካይድ ዞባዊ ሽማግለ ንምምራጽን ዝዕላሙኡ ኣዝዩ ኣገዳሲ ኣኼባ ተጋቢኡ ኣምስዩ።
እቶም ካብ ኖርወይ ተወኪሎም ኣብ`ቲ ዝተኻየደ ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ተሳቲፎም ዝተመልሱ ኣሕዋት፡ ተሞክሮታቶም ንህዝቢ ንኽገልጹን፡ ነቲ ንኽካየድ ተወሲኑ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋት፡ ምሳኹም ንኽመያየጡን ኣኼባ ተዳልዩ ስለ ዘሎ፡ ኩልኹም ደለይቲ ፍትሕን ሰላምን ዝኾንኩም ኤርትራውያን ኣብ`ቲ ኣኼባ ንኽትሳተፉ ብኽብሪ ትዕደሙ ኣለኹም፡፡
ኤርትራውያን ተቐማጦ ዋሽንግተን ዲ.ሲን ከባቢኣን ቀዳም 5 ሰነ 2010 ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ኣጋቢኦም። ተሳተፍቲ ዋዕላ ነቲ ብናይ ዋዕላ ሽማግለታት ዝተዋህበ መግለጺ ብጽሞና ተኸታቲሎም።
ክቡራት ተኸታተልቲ ድምጺ ኣሰና
ድምጺ ኣሰና ንቐዳም 3 ሚያዝያ ምስ ኣቦ ወንበርን ምኽትል ኣቦወንበርን ኣሰናዳኢት ኮሚተ ናይቲ ን29 ሓምለ ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ‘ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ’: ዶር በሽር ይስሓቕ፡ ኣቶ ኣምሃ ዶመኒኮን ቃለመጠየቕ ከተካየድ መዲባ ስለዘላ፡ ነቲ ዋዕላን ምስኡ ዝተኣሳሰሩ ጉዳያትን ዘለኩም ሕቶታት፡ ብሕጽር ዝበለ፡ ኣብ ነጥብታት ዝተጸምቌ ኣቀራርባ ጽሒፍኩም፡ በዚ ኢመይል’ዚ asenaquestions@googlemail.com ክትልእኩልና ብትሕትና ነዘኻኽር።
ኣምባሳደር ኣድሓኖም ገብረማርያም ንመሪሕነት ዲሞክራስያዊ ኪዳን ኤርትራ ብምውካል ሎሚ 7 መስከረም ኣብ ለንደን ሰሚናር ኣካይዱ


text:
ኣባላት ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ንኩሉኹም ግዱሳት ደለይቲ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ኤርትራ ዚኾንኩም ኤርትራውያን ነበርቲ ከተማ በርሚንግሃምን ከባቢኣን ናብ ዘዳለናዮ ህዝባዊ ኣኼባ ንቀዳም 23/10/2010 ትዕደሙ።
ኣምባሳደር ህግደፍ ወዲ ገራህቱ ‘ ከምዚ ዓይነት ሕቶ ከም ትሓትት ፈሊጠ እየ ካብ መጀመርታ ዕድል ክህበካ ዘይክኣልኩ’ ብምባል ከኣ ነቲ ናይ ልቡ ከይተረድኦ በጨቕ ኣቢልዎ።
ኤርትራዊ ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ ኣብ በርሚንግሃም ዓዲ እንግሊዝ ሎሚ 11 ኣብ ዝተኻየደ ናይ ፍርቂ ማራቶን ቅድድም ብምዕዋት ወርቂ ማዳልያ ተሸሊሙ።
ኤርትራዊ ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ ኣብ በርሚንግሃም ዓዲ እንግሊዝ ሎሚ 11 ኣብ ዝተኻየደ ናይ ፍርቂ ማራቶን ቅድድም ብምዕዋት ወርቂ ማዳልያ ተሸሊሙ።
ታሪኽ ግፍዕታት ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ኤርትራ ሳውዝ ኣፍሪቃ ምስንውኽስ ናይ ሎሚ ኣምባሳደር ገፋዕቲ ወይጦ ተስፋንኪኤል ገራህቱ ዓቢ እጃም ኸምዝነበሮ ናይ ኣደባባይ ምስጢርዩ፡፡
ስርዓት ህግደፍ ን መንእሰይ ኤርትራ ግዱድ ዕስክርና ነጻ ጉልበት ብምጥቓም መጻኢ ሂወቱ ኣጸልሚቱ ባርያ ናይ ሰበስልጣናት ገርዎ ይርከብ ። ነዚ ግዱድ ዕስክርና ዝመረሮም በሽሓት ዝቑጸሩ መንእሰያት ድማ ብሰንኪ እዚ ስርዓት ዝፈትውዋ ሀገሮም ገዲፎም ካብ ቅድሚ ሕጂ ተራእይዎ ዘይፈልጥ ቑጽሪ ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ይውሕዙ ኣለዉ ።


text:
By Yirgalem Fisseha – ይርጋኣለም ፍስሃ 21 ጥሪ ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመታት ካብ ቤት ማእሰርቲ ማይ-ስርዋ ዝወጻእኩላ ዕለት! ዓሚ፡ እታ ናይ መወዳእታ ዕለት ማእሰርተይ ከመይ ከም ዝነበረት ብዝተናኽፍ ጽሑፍ ክዝክራ ፈቲነ ...
By Yirgalem Fisseha – ይርጋኣለም ፍስሃ
21 ጥሪ ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመታት ካብ ቤት ማእሰርቲ ማይ-ስርዋ ዝወጻእኩላ ዕለት! ዓሚ፡ እታ ናይ መወዳእታ ዕለት ማእሰርተይ ከመይ ከም ዝነበረት ብዝተናኽፍ ጽሑፍ ክዝክራ ፈቲነ ነይረ። ሎሚ ድማ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ማይ-ስርዋ ዝነውሐ ግዜ ካብ ዝገበሩን ክሳብ ሕጂ ኣብኡ ዘለዉን ብምዝካር ምሳኹም ሓቢረ ክዝክራ ደልየ’ለኹ።
ተስፋኣለም መንግስትኣብ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ማይ-ስርዋ ካብ ዘለዉ እሱራት እቲ ዝገደመ’ዩ። ድሕሪ ውሑድ ኣዋርሕ ካብ ዝተኣስረት ጉጅለ ድማ ዳዊት ሃብተማርያምን ማቲዎስ ሃብተማርያምን ዝብሃሉ ኣሕዋት ይርከቡ። ሰለስቲኦም እዞም ዕድመ ንእስነቶም ኣብ ኰንቴነራት ማይ-ስርዋ ኰይኖም ዝተፋነዉዎ ኣያታት ልዕሊ 12 ዓመት ኣቑጺሮም ኣለዉ።
ካብ ሰለስቲኦም ቀሪበ ዘይፈልጦ ዳዊት’ዩ። ሓደ ግዜ፡ ኣብታ ኣብ ማይ ስርዋ እትርከብ ክሊኒክ ተረኣኢና። ብናይ ዓይኒ ቆላሕታን ፍሽኽታን ሰላምታ ተለዋዊጥና። ቅድሚኡን ድሕሪኡን ግን ኣብ ጸሎት ብዘለዎ ትግሃት፡ ብልዙብነቱን ዘይብተኽ ሞራሉን ክጥቀስ ሰሚዐ’ለኹ። ዳዊት፡ በዓል ሓዳርን ኣቦ ሰለስተን’ዩ።
ምስ ማቲዎስ ፈለማ፡ ጥሪ 2010 ኣብ ሕክምና ዓይኒ ማይ-ተመናይ ተራኺብና። ድሒርና ድማ ኣብ ሆስፒታል ሓሊበት ብሓባር ንሰሙናት ደቂስና ተሓኪምና።
እዞም ክልተ ኣሕዋት ኣብ ዘይተረሓሓቓ ነናቶም ኰንተነራት ተዓጽዮም ኣለዉ። እቲ ዝበዝሕ ግዜ ጥዕና ዝስእንን ናብ ሕክምና ዝመላለስን ማቲዎስ’ዩ። ቃንዝኡ ግን ንማቲዎስ ጥራይ ኣይኰነን። ዳዊት እቲ ኣብ ኰንቴነር ተዓጽዩ፡ ምንም ክገብርን ክብልን ዓቕሚ ዘይብሉ ፍጡር፡ ነፍሲ ወከፍ ሓዉ ዝሓምመላ ደቒቕ፡ ኣብ ቅድሚ ዓይኑ’ያ። ቃንዝኡ፡ እህህታኡ፡ ብሓፈሻ ክብደት ስምዒቱ… ክመዝን እፍትን’ሞ ይኸብደኒ።
2012 – ኣብ ሆስፒታል ሓሊበት ካብ ዝድቅስ ኣዋርሕ ገይረ ነይረ። ንህጹጽ ረዲኤት ሕሙም ዝሓዘት መኪና ኣድሚጻ። ዋርድያ፡ ሓኪም፡ መርማሪ ዓጅቦማ ነበሩ። እቲ ሕሙም ብሰባት ተጸይሩ ንውሽጢ ኣተወ። ተስፋኣለም መንግስትኣብ’ዩ። ሸበድበድ ናይ ሓካይም ሰዓበ።
ኣብ ሳልስቱ ኣነ ንማይ-ስርዋ ስለ ዝተወሰድኩ ምስ ተስፋኣለም ካብ ሰላምታ ዝሓልፍ ናይ ዕላል ዕድል ኣይረኸብናን። እንተ ዀነ ኣብ ማይ-ስርዋ ብዛዕብኡ ዝነበረ ዕላል ብውዕዩ ኸሎ’የ ኣርኪበዮ።
እቲ ወዲ ስዉእ፡ ኣቦ ሓሙሽተ ዉሉዳት፡ ህይወቱን ህይወት ስድራኡን ዝተመሳቐሎ ተስፋኣለም፡ መግቢ ብምሕሳም መዓልታት ከም ዘሕለፈ፡ ብሓካይም ንዝግበር ሓገዝ ““ኣነ ዘኽቲመ’የ ዓብየ። ደቀይ ድማ ድሓን ይዘኽትሙ” ኢሉ ከም ዝኣበየ፡ ምልክታት ሞት ምስ ኣንጸላለዉዎ ኣብ ከባቢኡ ዝነበሩ እሱራት ንብዓቶም ከም ዝወድኡን ከም ዝቐበጽዎን ሰማዕኩ።
ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ፡ ደቂ ተስፋኣለምን ደቂ ዳዊትን ‘ደጊም’ቶም ዝንኣሱ ማእከላይ ደረጃ፡ እቶም ዝዓበዩ ድማ ልዕሊኡን ኪንኡን በጺሖም ኣለዉ’ ኢለ እግምት።
“ኣቦይ ኣበይ ኣሎ፧” ዝብል ሕቶኦም
“ገይሹ’ሎ ክመጽእ’ዩ።” ንዝብል መተዓሻሸዊ ሰጊሩ፡
“ልቢ ሰዂዖም’ዮም” ተባሂሎም፡ ሃለዋት ኣቦታትቶም ተነጊርዎም ይኸውን ኢለ እሓስብ።
እዚ ዛንታ’ዚ ጸይሮም፡ ኣብቲ ቤት ትምህርቶም፡ ኣብ መንጎ መዛንኦም ኰይኖም፡
“ኤርትራ…
በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ
መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ…”
ክዝምሩ ከለዉስ ልቦምከ እንታይ ትብል ትኸውን፧ ኣቦታቶም ኣብ ሕጊ ክንዲ ዝቐርቡ፡ ኣብ ዘይርእይዎም ቦታ ምስዋሮም ከመይ ይርድኦም ይኸውን፧ እታ ልዕልና ሕጊን ደቃን ብሓንሳብ ዝተጨውዩላ ኤርትራኸ ከመይ ትርኣዮም፧
ነዚ ሓቂ’ዚ ንኸይሰምዑ ኣእዛኖም ወቲፎም፡ ኣፎም ዝኸፍቱ ‘ኣሕዋት’ ድማ’ለዉና! ከስዐ’ደ..


text:
መንግስቲ ኣፃብዕቱ ካብ ዓንቀር ብረት ኣልዒሉ ንሕቶ ህዝቢ ግቡእ ምላሽ ይሃብ ክብል ናይ ኢትዮጵያ ተቓዋሚ ሰማያዊ ፓርቲ ሓቲቱ።ገዛኢ ፓርቲ ኢህወዴግ ስልጣኑ ንህዝቢ ከረክብ እቲ ፓርቲ ሎሚ ሶሉስ ኣብዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለፂ ፀዊዑ።
ሓላፊ ህዝባዊ ርክባት እቲ ውድብ ኣቶ ኣበበ ኣካሉ ብዛዕባ’ቲ መግለጺ ከምዚ ይብሉ።
“ኣብዚ ሕዚ እዋን ተወለድቲ ኦሮሞ ካብ ክልል ሶማሊያ ብምምዝባሎምን ኣዚዩ ዘስካሕክሕ ህልቀት ህዝቢ ዝፈጠሮ ቅልውላው ንመላእ ኦሮሚያን ህዝቢ ኢትዮጵያን ዘቖጥዐ ብምዃኑ በብከባቢኡ ይልዓሉ ዘለው ህዝባዊ ተቓውሞታት ግቡእ ምላሽ ዘድልዮም እዮም።መንግስቲ ኣፃብዕቱ ካብ ዓንቀር ብረት ከልዕልን ንሕቶ ህዝቢ ግቡእ ምላሽ ክህብን ኣጥቢቕና ንሓትት።”
ኣቶ ኣበበ ኣካሉ ብተወሳኺ ኢህወዴግ ነታ ሃገር ከድሕና ዝኽእል ስልጣኑ ንህዝቢ እንተድኣ ኣረኪቡ እዩ እውን ኢሎም።
ምኽትል ኣቦ መንበር እቲ ውድብ ኣቶ ጌታነህ ባልቻ እውን መንግስቲ ንፖለቲካዊ እሱራት ክፈትሕን ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ የገድሰኒ እዩ ዝብል ኣብ ውሽጢ ይኹን ኣብ ወፃኢ ዝርከብ ፖለቲካዊ ውድብ ስለ ሃገሩ ዝግደስ ምዃኑ ኣፍልጦ ምሃብ ኣገዳሲ እዩ ኢሎም።ሰማያዊ ፓርቲ ብዛዕባ እዚ እዋናዊ ጉዳይ ምስ ህዝቢ ንምምኻር ን19 ጥቅምቲ 2010 ዓ.ም ኣኼባ ፀዊዐ ኣለኹ ክብል’ውን ኣፍሊጡ።


text:
ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን /ICC/ ዝተጣየሸሉ ምኽንያት ዘስካሕክሑ ገበናት ተፈፂሞም ግን ፍትሒ ኣብዘይወሃበሎም ከባቢታት ዓለም ፍትሒ ንምርግጋፅ እዩ።ገበን ዝፈፀመ ልዕሊ ኣብ ዘሄግ ዝመደብሩ ቤት ፍርዲ ክኸውን ኣይኽእልን።እዚ ነይሩ እቲ ሓሳብ።ኣብ ልዕሊ ናይ ኬንያ ፕሬዝዳንት ኡሁሩ ኬንያታን ዝቐረቡ ክስታት በርዒኖም ምትራፎም ግን ኣብ ኣድማዕነትን ኣድላይነትን ICC ክትዕ ኣልዒሉ’ሎ።
ንጥርዓን መራሒ ሚሊሽያታት ኮንጎ ቶማስ ሉባንጎ ዝሰምዑ ዳያኑ ኣብዘሄግ ዝመደብሩ ቤት ፍርዲ ቅድም ክብል ንዝተውሃበ ውሳነ ኣብ መጀመሪያ እዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ኣፅኒዖምዎ ኣለው።እዚ ነቲ ቤት ፍርዲ ዓወት እዩ።
እቲ ቤት ፍርዲ ካብ ዝጣየሽ 2002 ኣ/ፈ ጀሚሩ ክሳብ ሎሚ መዕልቦ ዝሃበሎም ጉዳያት ሰለስተ በፂሖም ኣለው።ውዱቕ ዝገበሮ ኽሲ ሓዊሱ ማለት እዩ።
ወርሒ ታሕሳስ ኣብ ልዕሊ ናይ ኬንያ ፕሬዝዳንት ኡሁሩ ኬንያታ ቐሪቦም ዝነበሩ ክስታት ዓቃቢ ሕጊ ዝበርዓንሉ ወርሒ ኮይና ክትዝከር እያ።ዋና ዓቃቢ ሕጊ ICC ፋቱ ቤኑሱዳ ሰበስልጣን ኬንያ ንመሰኻኽር ብምፍርራሕን ሰነዳት ንምሃብ ፍቓደኛታት ብዘይምዃኖምን ከም ምኽንያት ብምጥቓስ ኣብ ልዕሊ ፕሬዝዳንት ኬንያታ ዝቐረቡ ክስታት ከምዝሓደግኦ ኣፍሊጠን ኣለዋ።
እዚ ናይ ኬንያታ ግዳይ ICC ክቕፅልዶ ኣለዎ ንዝብል መሰረታዊ ሕቶ ክትዕ ኣሐይልዎን ኣሎ።
ኣብ ናይ ኣውሮፓ ቤት ምኽሪ ርካባት ወፃኢ ክኢላ መሰላት ዝኾኑ ኣንቶኒ ዲወርክን ግን እወ ክቕፅል ኣለዎ ይብሉ።’’ዘስካሕክሑ ገበናት ዝፍፅሙ ክሕተቱ መትከላዊ እምነተይ እዩ’’ዝበሉ ኣንቶኒ ብምስዓብ ‘’ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ሎሚ እንተተወጊዱ ንዓለምለኸ ፍትሒ ዓብዪ ጉድኣት እዩ።ICC ንምጥፋእ ዝውሰድ ዝኾነ ይኹን ምንቅስቓስ እቃወሞ እየ’’ይብሉ።
ብዙሓት ምስዚ ኣይሰማምዑን። ICC ብፍትንሕን ርትዕን ከይኮነስ ብፖለቲካ እዩ ዝዕበለል ይብሉ ነቐፍቲ።ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ገበናት ንኽምርመሩ ናብ ICC የሕልፎም።እንተኾነ ግን ሰለስተ ኣባላት እቲ ቤት ምኽሪ ሩሲያ፣ቻይናን ዩናይትድ ስቴትስን ኣባላት ICC ኣይኮናን።እቲ ቤት ፍርዲ ኣብ ውሽጢ ልዕሊ 12 ዓመታት ንክልተ ጉዳያት ጥራሕ መዕልቦ ምሃቡ እዚ ኩሉ ገንዘብ ወፃኢ ክግበረሉ ቕቡል ድዩ? ይብሉ ነቐፍቲ።
ገሊኦም መራሕቲ ኣፍሪካ ድማ እቲ ቤት ፍርዲ ኣድልዎ ይገብር እዩ ይብሉ።ኣብ ከይዲ ፍርዲ ዝርከቡ ኩሎም ኣፍሪካዊያን እዮም።ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ እዋን ናይ ኡጋንዳ ፕሬዝዳንት ዩዎሪ ሙሶቮኒ ኣባል ሃገራት ሕብረት ኣፍሪካ ካብ እቲ ቤት ፍርዲ ንኽወፃ ዝቕፅል ኣብ ዝካየድ ጉባኤ ሕብረት ኣፍሪካ ከም ኣጀንዳ ከቕርቦ እየ ኢሎም ኣለው።
ስቲቭ ላምነይ ላዕለዋይ ኣማኻሪ ጥምረት ምስ ICC ናይ ዝተብሃለ ዓለምለኸ ጉጅለ እዮም።ፍርዶም ኣብዝቕፅል ዓመት ዝጅምር ናይ ኣይቮሪ ኮስት ፕሬዝዳንት ዝነበሩ ላውረት ባግቦ ክኽሰሱ መረጋገፂ ምሃቡ ሓዊሱ እቲ ቤት ፍርዲ ኣብዚ ዓመት ዝሰርሖም ዕዮታት ከም ዓወት ይጠቕስዎ።እቲ ቤት ፍርዲ ስርሑ ብኣድማዒ ክዓዪ ካብ ኣፍሪካዊያን ነቐፍቱ ከይተረፈ ዘድሊ ፀጋታትን ሓገዝን ከምዘድልዮ ይገልፁ ላመኒ።
ኣብ ኣፍሪካ ዝፍፀሙ ገበናት እቲ ቤት ፍርዲ ክሪኦም ዝቐርቡ ሕቶታት ካብ ቤት ምኽሪ ፀጥታን ካልኦትን ከይኮነስ መብዛሕቲኡ ግዜ ካብ ኣፍሪካ እዮም ክቐርቡ ፀኒሖም ይብሉ ንሶም።
ኣብ ናይ ኬንያታ ጉዳይ እቲ ኽሲ ነዊሕ እዩ ተወጢሩ ይብሉ ተንታኒ ድወርክን።’’ዘተኣማምን መርትዖ ከይሓዝካ ኣብ ልዕሊ ኣፍሪካዊ መራሒ ክሲ ክትምስርት ዘይምዕዳል እዩ’’ዝበሉ እቶም ተንታኒ ‘’ክትኣትዎ የብልካን።ክትሓባበር ድልዊ ኣብ ልዕሊ ዘይኮነ መራሒ ሃገር እቲ ቤት ፍርዲ ኽሲ ክምስርት የፀግመሉ እዩ።ዓብዪ ዓለምለኸ ሓገዝ ክይተውሃቦ ክሰርሕ እዩ ማለት ዘይክኣል እዩ’’ኢሎም።
ዋና ዓቃቢ ሕጊ ቤንሱዳ ካብ ሕቡራት መንግስታት ሓገዝ ኣይረኸብናን ክብላ ኣብ ዳርፉር ተፈፂሞ ዝተብሃሉ ገበናት ኲናት ይካየድ ዝነበረ ምርመራ ምቁራፁ ኣብዚ ወርሒ እዚ ንቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ገሊፀን ኣለዋ።ኣባል እቲ ቤት ምኽሪ ዝኾነት ቻይና ንሱዳን ስለእትድግፋ ዝክኣል ኣይኮነን ይብሉ ተዓዘብቲ።ICC ብምፅናት ዘርእን ካልኦትን ክስታት ተኣሲሮም ንክቐርቡ ትእዛዝ ዝሃበሎም ናይ ሱዳን ፕሬዝዳንት ዖማር ኣል-በሽር ዓወት ኢሎምዎ ኣለው።
እቲ ቤት ፍርዲ ኣብ ኮሎምቢያ፣ጆርጂያ፣ሆንዱራስ፣ዒራቕን ኡክሬይንን ሓዊሱ ካብ ኣፍሪካ ወፃኢ ምርመራታት የካይድ ኣሎ።ኣብ ኣፍጋኒስታን እውን ወታደራዊ ሓይሊ ዩናይትድ ስቴትስ ‘ምዕቡል ናይ ምርመራ ስልቲ ‘’ተባሂሉ ብዝፅዋዕ ኣገባብ ገበን ተፈፂሙ ክኸውን ይኽእል እዩ ክብላ ምርመራ ከምዝካየድ ቤንሱዳ ሓቢረን ኣለው።ዋሽንግተን ኣይፈረመትን፤ኣፍጋኒስታን ግን ፈሪማ እያ።
ኣብ ልዕሊ ዩናይትድ ስቴትስ ዝኣመሰላ ሓያላት ሃገራት ምርመራ ንምክያድ ፖለቲካዊ ኣፀጋምነት ስለዘለዎ ውፅኢት ንምርካብ እውን ከምዘጠራጥር ተንተንቲ ይዛረቡ።
ተንታኒ ድወርኪን ነቲ ቤት ፍርዲ ብምፍራስ ከይኮነስ ስርሑ ብዝግባእ ንክሰርሕ ክጠናኸር ኣለዎ ይብሉ።ሽዑ እንታይ ይሰርሕ እንታይከ ኣይሰርሕን ብግምሪ ምርኣይ ይክኣልን እዩ ክብሉ።


text:
ኣብቲ ኣብ ዋና ከተማ ሶማል ሞቃዲሾ ብምትሕብባር መንግስቲ ሶማልን ኣሜሪካን ዝተኻየደ ደብዳብ ነፈርቲ ሓደ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ጥሩፍ ጉጅለ አል ሸባብ ምቕታሉ ሚንስትር ምክልኻል ኣሜሪካ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣረጋጊፁ።
ዓሊ ጃባል ብዝብል ዝፍለጥ ዓሊ መሓመድ ሑሴን ዝተባህለ ውልቀ ሰብ ኣብ ሞቓድሾ ዘለው ወነንቲ ኣብያተ ንግዲ ነቲ ጥሩፍ ጉጅለ ገንዘብ ከወፍዩ ዘገድድ ዝነበረ እዩ።
ናይ ኣሜሪካ ኣብ ኣፍሪቃ ዝተባህለ ትካል እዚ ኣብ ዘውፅኦ ሓፂር መግለፂ እቲ መጥቓዕቲ ዝሓለፈ ቀዳም ከምዝተፈፀመ ብምግላፅ ዝሞተ ሲቪል ሰብ ከምዘየለ ሓቢሩ።
ኣብ ታሕታይ ሸበሌ እቶም ጥሩፍ ጉጅለ ይጉዓዙለን ዝነበራ ክልተ መካይን ዒላማ ከምዝነበራ ሓደ በዓል ስልጣን ፀጥታ ሶማል ገሊፆም።
ናይ ሶማል ፕረዝደንት መሓመድ ዓብዱላሂ መሓመድ ነቲ መጥቓዕቲ ከምዘፅደቑዎ ሚንስትር ሓበሬታ ሶማል ዓብዱራሕማን ዑማር ዑስማን ንድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሮም።


text:
ኣብ ሰያትል ሕቡራት መንገስታት ኣመሪካ ከም ወዋፈሪ ንጥፈታት ስርዓት ህግደፍ ዘገልግል ዝነበረ ብኣማኑኤል ዝተባህለ ኤርትራዊ ዝውነን ገዛ፡ ‘ከም ማእከል ዘይሕጋዊ ንጥፈታት ስለዝተጠርጠረ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን FBI ማለት ወከልቲ ናይቲ ዝለዓለ ፈደራላዊ ጸጥታዊ መርማሪ ሓይሊ ፖሊስ ኣመሪካ ኣብቲ ገዛ ሃንደበት ተረኺቦም ብጽኑዕ ድሕሪ ምፍታሾም ፡ ዘድልዮም ሓበሬታን ጭብጥታትን ኣኪቦም፡ ኣብቲ ገዛ ንዝጸንሓኦም ኮምፒተራት ከምዝወሰዱወን ምንጭታትና ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።
ኣምባሳደር ስርዓት ህግደፍ ኣብ ኣመሪካ ዝነበረ ግርማይ ሳንቲም፡ ብመንግስቲ ኣመሪካ ድሕሪ ምስጓጉ ካብ ዋሺንግተን ዲሲ ክወጽእ ርዑኡ ጠቕሊሉ ተዳልዩ ከምዘሎ እሙናት ምንጭታት ሓቢሮም።
እታ ድምጺ ኣሰና ንምስሳን ተባሂላ ክትሽየጥ ዝወርሔት ሎተሪ ትማል መስከረም 4 ኣብ ከተማ ኦክላንድ ካሊፎርንያ ወዲቃ። ኣብቲ ብማሕበር መንእሰያት ንለውጢ ብመበል 49 ምጅማር ብረታዊ ቃልሲን መበል ካልኣይ ዓመት ናይቲ ማሕበርን ዝተገብረ በዓል እያ ወዲቃ፡ ተመሳሳልውን ዝሓልፈ ዓመት ተጌሩ ከም ዝነበረ ዝዝከር እዩ።
እታ ድምጺ ኣሰና ንምስሳን ተባሂላ ክትሽየጥ ዝወርሔት ሎተሪ ትማል መስከረም 4 ኣብ ከተማ ኦክላንድ ካሊፎርንያ ወዲቃ። ኣብቲ ብማሕበር መንእሰያት ንለውጢ ብመበል 49 ምጅማር ብረታዊ ቃልሲን መበል ካልኣይ ዓመት ናይቲ ማሕበርን ዝተገብረ በዓል እያ ወዲቃ፡ ተመሳሳልውን ዝሓልፈ ዓመት ተጌሩ ከም ዝነበረ ዝዝከር እዩ።
ኣቶ ዓንዱ ብርሃነ ዝተባህለ፡ ኣብ ኣመሪካ፡ ኣብ ዋሺንግተን ዝቕመጥ ኤርትራዊ ዜጋ፡ ብ18 ሰነ ብሕማም ዓሪፉ ሬስኡ ብ23 ሰነ ናብ ዓዲ ምስ ተላእከ፡ ኣብ ዓደቡኡ ኣምሁር ኣብ ዝርከብ ቤተክርስትያን ፍትሓት ከይግበረሉ ድሕሪ ምኽልካሉ ንቡር ፍትሓት ከይረኸበ ከምዝተቐብረ ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ዝርከቡ ኤርትራውያን ሙዘቀኛታት “ክብሪ ሞያና” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ተኣኪቦም፡ ዓውዲ ሙዚቃ ኤርትራውያን ንምግምጋምን ፍሉይ ኣበርክቶ ንዝገበሩ ሞያውያን ሙዚቀኛታት ንምትብባዕን ዝዕላምኡ ውራይ ከም ዘካየዱ ምንጭታት ሓቢሮም።
ዝኸበርኩም ተከታተልቲ ድምጺ ኣሰና፣ ንሕና ኣዓሩኽ ኣሰና፣ ኣብ ሕብራት መንግስታት ኣሜሪካ ንቅመጥ፣ እታ ተስፋ ህዝቢ ኮይና ዘላ፣ ድምጽኹም ድምጺ ኣሰና፣ ዘጋጥማ ዘሎ ፋይናንሳዊ ጸገም ንኽፍታሕ፣ ተበግሶ ወሲድና፣ ዝተፋላለየ መደባት ሰሪዕና፣ ጻዕርታት ካብ ንጅምር ነዊሕ ኮይኑ ኣሎ።
ዘተ ብዛዕባ ምርጫ ኢትዮጵያ ኣብ ድምጺ ኣመሪካ
ቴድሮስ መንግስቱ ዝተባህለ ሓደ ኤርትራዊ ጋዜጠኛ ኣብ ህዩስተን፡ ኣመሪካ ኣብ ዝተኻየደ ህዝባዊ ኣኼባ ብደገፍቲ ህግደፍ መጥቃዕቲ ከምዝወረዶ ብምጥቃስ፡ ነቲ ኩነታት ጽጹይ መጽናዕቲ ክካየደሉ CPJ ዝተባህለ ተጣባቒ መሰል ጋዜጠኛታት ኣጥቢቑ ጸዊዑ።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ቆንስል ኤርትራ ኮይኑ ክሰርሕ ዝጸንሐ ኣቶ ሳልሕ ኢማን ማሕሙድ፡ ንስርዓት ህግደፍ ራሕሪሑ ኣብ ኣመሪካ ፖለቲካዊ ዑቕባ ከምዝሓተተ እሙናት ምንጭታት ንኣሰና ሓቢሮም።
ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ንሃብቲ ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኢሳያስን ኣቶ የማነ ገብራኣብ ከይንቀሳቀስ ከምዝኣገደቶ ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ናይ ሎሚ 16 ሚያዝያ ዜናኣ ኣቃሊሓ።
ዝኸበርኩም ተከታተልቲ ድምጺ ኣሰና፣ ንሕና ኣዓሩኽ ኣሰና፣ ኣብ ሕብራት መንግስታት ኣሜሪካ ንቅመጥ፣ እታ ተስፍ ህዝቢ ኮይና ዘላ፣ ድምጽኹም ድምጺ ኣሰና፣ ዘጋጥማ ዘሎ ቑጠባዊ ጸገም ንኽፍታሕ፣ ተበግሶ ወሲድና፣ ዝተፋላለይ መደባት ሰሪዕና፣ ጻዕርታት ካብ ንጅምር ነዊሕ ኮይኑ ኣሎ።
ዘተ ድምጺ ኣመሪካ ነቲ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ ዝወሰኖ እገዳ ምስ ዝድግፉ ኤርትራውያን
ንመደምደምታ ስምረት ሰለስተ ውድባት ማለት ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራ፡ ሰልፊ ህዝቢ ኤርትራን፡ ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስን ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ኣብ ዋሽንግቶን ዲ.ሲ. ዋዕላ ከካይዱ ምዃኖም ንሕብር። ቀንዲ ዕላማ’ ናይ’ቲ ዋዕላ፡ ኣባላት ሰልስቲኡ ውድባት/ሰልፍታት ነንሕድሕዶም ንኽላለዩን፣ ርኢቶን ለበዋን መሰረታት ኣብ’ቲ ናብ ኣባላት ተዘርጊሑ ዝወርሐ ንድፊ ፖለቲካዊ መደብ-ዕዮን ቅዋም ሰልፍን ጸሚቝካ ናብ’ቲ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ታሕሳስ ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ መጸናበሪ ጕባኤ ንምቕራብ እዩ።
ዝኸበርኩም ኣሰናዳእቲ ሬድዮ ድምጺ ኣሜሪካ መደብ ክፍሊ ትግርኛ ንሕና ኣብ ሽቱትጋርትን ከባቢኡን ሃገር ጀርመን እንርከብ ኤሪትራዊያን ኣባላት ፖለቲካዊ ውድባትን ሲቪካዊ ማሕ በራትን ከምኡውን ውልቀ ተቓወምቲ ኤሪትራውያንን ዝኾናን መደባትኩም ብተገዳስነት መዓልታዊ ኢና ንከታተሎ ።
ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ነባሪ ኢንዲያናፖሊስ ኢንዲያና ዝርከቡ ኤርትራውያን “ ንጽምብል ናጽነት በበይንካ ተኸፋፊልካ ምብዓል የብቅዕ “ኣብ ትሕቲ ዝብል ሓድነታዊ ጭርሖ ኣጽሊሉ፡ ብመሪሕነት ካብ ውሽጢ ህዝቢ ዘቖማ ናይ ገዛእ ርእሱ ሽማግለ ዕዉት በዓል ናጽነት ከምዘሕለፈ ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ላዕለዋይ ዲፕሎማት ኣመሪካ ኣብ ጉዳያት ኣፍሪቃ ኮይኑ ብፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ዝተመዘ ጆኒ ካርሰን ምስ ሮይተርስ ኣብ ዝገበሮ ቃለመጠየቕ፡ ኤርትራ ምስ ኣመሪካ ዘለዋ ዝምድና ከተማሓይሽ ትደሊ እንተደኣ ኮይና ነቲ ኣብ ሶማልያ ትገብሮ ዘላ ኣሉታዊ ምትእትታው ደው ከተብሎ ኣተሓሳሲቡ።
ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ብምኽንያት ‘ቲ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት ንዝወርድ ግፍዕታት፡ ማእሰርትን ቅትለትን ንምዝካር ወትሩ 3 ግንቦት ተዘኪሩ ዝውዕለ ‘ዓለማዊ መዓልቲ ናጽነት ፕረስ’ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ንኤርትራ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታትን ናጽነት ፕረስን ብእትገብሮ ዘላ ዓመጽን ጭፍለቓን ወቒሱዋ።
ኤርትራ ምስ ኣልቓዒዳ ምትእስሳር ንዘለዎም ግብረሽበራውያን ብምሕጋዛ ፡ ወተሃደራዊ ስጉምቲ ክትወስደላ ከምእትኽእል ኣመሪካ ከምዘጠንቀቐት ቴሌግራፍ ዝተባህለ ጋዜጣ ዓዲ እንግሊዝ ሓቢሩ።
ኣፍሪቃዊ መበቆል ዘለዎ ንደሞክራስያዊ ሰልፊ ወኪሉ ዝተወዳደረ ባራክ ኦባማ፡ ኣብ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ኣመሪካ 2008 ቀዳማይ ጸሊም-ኣመሪካዊ ፕረዚደንት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኮይኑ ብምምራጽ ታሪኻዊ ዓወት ኣመዝጊቡ።
መንግስቲ ኣመሪካ፡ ኤርትራ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንዝርከቡ ግብረሽበራውያን ትሕግዝ እያ ካብ ዝብል ሻቕሎት ተበጊሳ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ናይ ኣጽዋር መሸጣ እገዳ ከምዘጽንዐት ኣገልግሎት ዜና ኣሾሼትድ ፕረስ ሓቢሩ።
ኤህም ጨንፈር ሰሜን ኣመሪካን ካናዳን ሳልሳይ ዓመታዊ ጉባኤኡ ብዓወት ብዕለት 5ተ ሓምለ 2008 ኣብ ዋሽንግቶን ዲሲ ኣቃኒዑ።
ጸሓፊት ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኮንዶሊሳ ራይስ ዝመጽእ ዘሎ ሰሙን ኢትዮጵያ ብምብጻሕ ኣብ ኣኼባ መራሕቲ ሃገራት ዞባ ዓበይቲ ቀላያት ከምእትሳተፍን ምስ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ከምእትራኸብን ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ንኣፈኛ ስተይት ዲፓርትመንት ብምጥቃስ ኣብ ዘመሓላለፎ ዜና ኣፍሊጡ።
ኣብዚ እዋን’’ዚ መውጽኢ ኣፍ ‘መንግስቲ ኤርትራ’ “ ኣመሪካ፡ ኣመሪካ “ ኮይኑ ‘ሎ። ሎምስ እቲ መረረ ፕረዚደንት ዝጥርዙ መደረ፡ ኣብ ሃገራዊ ጽምብላት ውሒዱስ፡ ከም “ዋዕላ ዕርቂ ሶማላውያን” ዝኣመሰለ ንኣመሪካ መጻረፍን መተንፈስ ቅብጸትን ዝኸውን መድረኻት ምፍጣር ‘ውን ተጀሚሩ ኣሎ።
ናይ ባይቶ ኣመሪካ (ሰነት) ኮሚተ ወጻኢ ዝምድናታት ጸብጻብ፡ መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ብኣመሪካን መንግስቲ ሲሪላንካን ከም ‘ግብረሽበራዊ ውድብ’ ዝጥቀስ ‘ታሚል ታይገርስ’ ቀጥታዊ ወተሃደርዊ ሓገዝ ይገብር ከምዝነበረ ከምዘቃለዐ ኤሽያን ትሪቡን ዝተህለ መርበብ ሓበሬታ ይገልጽ።
ኣመሪካ ንኤርትራ ምስተን መወልቲ ግብረሽበራውያን እትብለን ሃገራት ክትሰርዓ ትደናደን ከምዘላ ሮይተርስ ንላዕለወይቲ ብዓልቲ ስልጣን ኣመሪካ ብምጥቃስ ካብ ዋሺንግተን ኣብ ዘመሓልለፎ ጸብጻብ ይሕብር።
መንግስቲ ኣመሪካ፡ ከም መርኣያ ናይቲ እናኣንቆልቆለ ዝኸይድ ዘሎ ዲፕሎማስያዊ ዝምድናኡ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ካሊፎርንያ ዝነበረ ቆንስላዊ ቤትጽሕፈት ኤርትራ ክዕጾ ከምዝኣዘዘ ቢቢሲ ሓቢሩ።
ግዳያት ግጭት ኤርትራ ኢትዮጵያን (1998-2000) ዝኾኑ፡ 700 ኣብ ኢትዮጵያ ተዓቝቦም ዝጸንሑ ኤርትራውያን ስደተኛታት ተወለድቲ ብሄረ ኩናማ፡ መሰል ዑቕባ ተዋሂቡዎም ኣብ ኣመሪካ ሓድሽ ህይወት ክጣየሱ ናብ ኣመሪካ ይኸዱ ከምዘለዉ ላዕዋይ ኮምሽነር ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ።
ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ብምኽንያት 24 ግንቦት መዓልቲ ነጻነት ኤርትራ ኣብ ኣስመራ ስታድዩም ኣብ ዘስመዖ መደረ፡ ብዘይተግባራውነትን ምትሕልላኻትን ውሳኔ ምምላካት ዶብ ኤርትራ ኢትዮጵያን ተሓተቲ ሰበስልጣን ኣመሪካ ምዃኖም ገሊጹ።


text:
ሽዑ ነቢይ ዳንኤል “ ተዘከረኒኑ እግዚአብሔር ዘኢኃደጎሙ ለእለ ያፈቅርዎ/ ነቶም ዘፍቅርዎ ዘይኃድግ እግዚአብሔር ብሓቂ ዘኪርኒ” ብምባል ኣመስገነ። እዚ ምሳሌ እዚ፡ ሊቃውንት ከመሥጥርዎ ከለዉ ግበ ኣናብስት ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም፣ እቲ መግቢ ናይ መግበ ነፍስ፣ ነቢይ ዕንባቆም ከኣ ናይ ጐይታ ምሳሌ እዩ። ብዕፅዉ ኣትዩ ብዕፅዉ ምውፃኡ፡ ጐይታ ብኅቱም ድንግልና ተፀኒሱ ብኅቱም ድንግልና ናይ ምውላዱ ምሳሌ እዩ። (ተረፈ ዳንኤል 1፡33-39)
ነቢይ ዕንባቆም 4 ምዕራፋት ዘለዎ መጽሓፈ ትንቢት ጽሒፉ እዩ።
ነቢይ ዕንባቆም፡ ካብ ካልኦት ነቢያት ብዝተፈልየ ኣብ መጽሓፉ ንርእሱ ‘ነቢይ’ ኢሉ ዝጸውዐ እዩ።
ኣብዚ መጽሓፉ፡ ንሱ ብዛዕባ ምርኮ እስራኤላውያን ኣብ ኢድ ባቢሎናውያን ዝሓተቶን፣ እግዚአብሔር ድማ ዝመለሰሉን ተጠቒሱ ኣሎ።
ንሓዲስ ኪዳን ዘመልክቱ ትንቢታት ተገሊጾም ኣለዉ። ንምሳሌ፦ “እግዚኦ ሰማዕኩ ድምፀከ ወፈራህኩ ርኢኩ ግብረከ ወአንከርኩ በማእከለ ክልኤ እንስሳ ርኢኩከ/ ኦ ጐይታ ድምፅኻ ሰሚዐ ፈራህኩ፡ ተግባራትካ ርእየ ተደነቕኩ። ኣብ ማእከል ክልተ እንስሳ ረኣኹኻ።” በለ። (ዕን. 3፡2) እዚ ኸኣ ኣቐዲሙ ብመንፈሰ ትንቢት ንዝረሓቐ ኣቕሪቡ፡ ንዝረቐቐ ኣጕሊሑ ዝተዛረቦ ኮይኑ፥ ኣብ ጊዜ ልደት ኣብ መንጎ ላሕምን ኣድግን፣ ኣብ ጊዜ ስቕለት ኣብ መንጎ ፈያታዊ ዘየማንን ፈያታዊ ዘጸጋምን፣ ኣብ ጊዜ ወሪደ መቃብር ኣብ መንጎ ዮሴፍን ኒቆዲሞስን፣ ኣብ ጊዜ ፍርዲ ኣብ መንጎ ጻድቃንን ኃጥኣንን ርኣኹኻ እሞ ድምፅኻ ሰሚዐ ፈራህኩን ተግባራትካ ርእየ ተደነቕኩን” በለ።
“እግዚአብሔርሰ እምቴማን ይመጽእ ወቅዱስኒ እም ደብረ ፋራን ወእም ኣኅጉረ ይሁዳ/ እግዚአብሔር ካብ ቴማን፡ እወ እቲ ቅዱስ ካብ እምባ ፋራን ይመጽእ ኣሎ” ኢሉ’ውን ብዛዕባ ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ተነበየ። ‘ፋራን’ ማለት ኃያል ማለት እዩ፡ ስለዚ “እቲ ኃያል ጐይታ ኣባኺ ኃደረ” ማለት እዩ።
ኣብ መወዳእታ መጽሓፉ ድማ ዘቕረቦ መዝሙርን ጸሎትን ጠቒሱ ኣሎ።
“ ሶበ ትትሀወክ ነፍስየ በምሕረትከ ተዘከረኒ . . . ወአንሰ እትፌሣሕ በእግዚአብሔር ወእትኃሠይ በአምላኪየ ወመድኃንየ። እግዚአብሔር አምላኪየ ወኃይልየ ዘይሠርዖን ለፍጻሜየ፡ ወያቀውመኒ ውስተ መልዕልት ወዲበ ልዑላት ያፄዕነኒ ከመ እማዕ በመኃልይሁ። / ኣብ ዝተሃወኽኩሉ ጊዜ ብምሕረትካ ተዘከረኒ . . . ኣነ ግና ብኣምላኸይን መድኃኒየይን እግዚአብሔር ፈጺመ ይሕጐስ። እግዚአብሔር ኣምላኸይን ኃይለይን እዩ፣ ነእጋረይ ዘጽንዐን፡ ፍጻሜየይ ዘሥምረለይ ንሱ እዩ። ኣብ ሕጉ ኣሚነ ንኽዕወት ኣብ ልዕልና የቑመኒን፡ ኣብ ኣሕዛብ የሥልጥነኒን። (ዕን. 3፡2-19)
ጸሎቱን በረኸቱን ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን!
ሰላም እብል ለእንተ ኮንከ ነጻሬ፡
ነቢሮ አምላክ ማእከለ እንስሳ ኑባሬ፡
ዕንባቆም ነቢይ ወልደ ናኮር እምነገደ ኅሬ፡
ሥራዌ እንዘ ይኤምር እማሬ፡
ውስተ ዐፀደ ወይን ይብል ኢይከውን ፍሬ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
ኣብ ከተማ ሃዋሳ ክካየድ ዝቐንየ መበል 11 ጉባኤ ኢህወዴግ ንዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ኣቦ መንበር ንኣቶ ደመቀ መኮነን ድማ ምኽትል ኣቦ መንበር ገይሩ ብምምራፅ ሎማ ዓርቢ ተዛዚሙ።
ንሰለስተ መዓልታት ኣብ ከተማ ሃዋሳ ክካየድ ዝቐነየ ጉባኤ ኢህወዴግ ናይቲ ውድብ ኣቦ መንበር ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ምኽትል ኣቦ መንበር ኣቶ ደመቀ መኮነን ክኾኑ መሪፁዎም ኣለው።ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ካብ 177 ኣባላት ቤት ምኽሪ ኢህወዴግ 176 ድምፂ ብምርካብ ብዝለዓለ ድምፂ ተመሪፆም ኣለው።ኣቶ ደመቀ መኮነን 149 ድምፂ ብምርካብ ምኽትል ኣቦ መንበር ኮይኖም ኣለው።
ኣብቲ ጉባኤ ብተዓዛብነት ካብ ዝተሳተፉ ሓደ ኣቶ ደሳለኝ ሃይሉ እቲ ከይዲ ምርጫ ንኹሉ ግልፂ ከምዝነበረ ብምሕባር ንኣቦ መንበርነትን ምኽትልን ዝነበረ ምርጫ ከምዚ ክብሉ ገሊጾሞ ።
“ሰለስተ ሰባት ተረቑሖም ።ንዶ/ር ኣብይ ናይ ደቡብ ክልል ኣቶ ሚሊዮን ይመስለኒ ጠቒሞምዎም፣ኣቶ ለማ መገርሳ ንኣቶ ደመቀ ጠቒሞምዎም ኣቶ ገዱ ድማ ንዶ/ር ደብረፅዮን ጠቒሞምዎም።”
ኮሚቴ እቲ ውፅኢት ክገልፅ ከሎ ብዓብይ ጣቒዕትን ጭደራን ዝተሰነየ ነይሩ።ናይቲ ኮሚቴ ተወካሊ ዝኾኑ ዋና ዓቃቢ ሕጊ ፌደራል ኣቶ ብርሃኑ ፀጋየ ነቲ ውፅኢት ከምዚ ክብሉ ኣወጁ።
“ፈለማ ንኣቦ መንበርነት ካብ 177 ኣድመፅቲ 176 ድምፂ ንዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ሂቦም ኣለው።”
ኣብቲ ጉባኤ ዝተሳተፉ ኣባላት እቲ ምርጫ ዴሞክራሲያዊ ከምዝነበረ ገሊፆም ኣለው።ኣብ ወፃኢ ሃገር ኮይኖም ንኢህወዴግ ብምንቃፍ ካብ ዝፍለጡ ኣብቲ ጉባኤ ብተዓዛብነት ካብዝተሳተፉ ዶ/ር ብርሃነ መስቀል ኢህወዴግ ተቓወምቲ የልዕሉዎም ምስ ዝነበሩ ሓሳባት ምስምምዑ ዕግበቶም ብምግላፅ በዚ ክቕፅልሉ ተስፋና እዩ ኢሎም።
ኢህወዴግ ኣብ መወዳእታ ሸውዓተ ነጥብታት ዝሓዘ መግለፂ ኣውፂኡ’ሎ። እቲ መግለፂ ናይ ዜጋታት ምዝንባል፣ናይ ዕስለ ፍርዲ ኢሰብኣዊ ተግባራት ይፍፀሙ ከምዘለው እቲ መግለፂ ከም ብድሆታት ጠቒሱዎም ኣሎ።
“ናይ ዜጋታት ሞትን ምዝንባልን፣ካብ ቦታ ናብ ቦታ ብነፃነት ተዘዋዊርካ ናይ ምስራሕ ሕገ መንግስታዊ መሰላት ክጥሓሱ ይርኣዪ ኣለው።እዞም ፀገማት እዚኦም ካብ ሱሮም ክቡቀሱ ዘለዎም ፀገማት ብምዃኖም ናይ መንነት ይኹን ናይ ወሰን ሕቶታት ብነፃ ድልየት ዝምልከቶም ዜጋታት ኣብ ግምት ብምእታው ብሕገ መንግስታውን ዴሞክራሲያውን መስርሓት ክፍትሑ፣ናይ ዜጋታት ኣብዝኾነ ቦታ ተዘዋዊሮም ናይ ምንባር፣ናይ ምስራሕን ብቋንቍኦም ናይ ምምሃርን ናይ ምድናይን ባህሎም ናይ ምዕባይ …ሕገመንግስታዊ መሰሎም ክኽበረሎም ከምኡ እውን ብሄራዊ መንነትን ሃገራዊ ሓድነትን ከይተነፃፀሉ ንክኽበሩ ኣበርቲዕና ክንሰርሕ ኢና።”
ኣብቲ መግለፂ እሱራት ምፍትሖም ናይ ዴሞክራሲ ሃዋህው ምስፍሑ፣ዝተፈላልዩ ውድባት ናብ ሃገር ኣትዮም ብሰለም ክንቀሳቐሱ ምግባሩ፣ኢትዮጵያን ኤርትራን ሓደሽ ናይ ሰላም ምዕራፍ ምጅማረ ዓብዪ ናይ ዲፕሎማሲ ዓወት ተባሂሉ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ እዋን መስርሕ ዕቑባ ምኽሪ ዝህባ ቤት ጽሕፈታት ኣለዎ። ገለ ካብኣተን ኣብዚ ገጽ ታሕቲ ትረኽብወን ኢኹም። ብዘተኻእለ መጠን እዚ ዕድላት ተጠቐሙሉ። እዚ ጽሑፍ ግን ናይ ሕጊ ምኽሪ ኣይኮነን እንታይ ደኣ ናይ መጀመርያ ኣንፈት ዝህብ ጽሑፍ እዩ። እቶም ሰራሕተኛታት ቤት ምኽሪ ከከም ኣድላይነቱ ንሕጊ ዝምልከቱ ሕቶታትኩም ክምልሱን ናብ ጠበቓታት ከመሓላልፍኹምን ይኽእሉ እዮም።
1 ኢድ መውሃቢ ቦታ- Ankunftszentrum Rahlstedt
ኣብ ሃምቡርግ ምብጻሕ
ብቐዳምነት፡ ናብ ማእከል መቐበሊ Rahlstedt (Bargkoppelweg 66a) ክትከዱ ኣለኩም።
ኣብኡ ክትምዝገቡ ኢኹም። እቲ ማእከል፡ መጀመርታ Ankunftsnachweis (ናብ ሃገር ከም ዝኣተኹም መረጋገጺ) ክሰርሓልኩም’ዩ፥ እዚ ናይ ዑቕባ መመልከቲ ንምቕራብ ኣድላዪ እዩ። ኣብ እዋን መስርሕ ምዝገባ፥ እቲ ማእከል መቐበሊ ከም ስምኩምን ዕለተ ልደትኩምን ዝኣመሰሉ ውልቃዊ ሓበሬታታ፡ ከምኡ’ውን ስእልኹምን ቅዳሕ ኣሰር ኣጻብዕትኹምን ክወስዱ ኢዮም። ብድሕሪኡ፡ እቲ ማእከል መቐበሊ፡ ጒዳል ሕቶ ዑቅባኹም ኣበየናይ ፌደራላዊ መንግስቲ ናይ ጀርመን ከምዝርአ ይውስን። ነዚ ውሳነ እዚ ብዝምልከት ብቅልጡፍ ክሕበረኩም’ዩ።
ብሓፈሽኡ ኣብቲ ዝግበር ውሳነ ዝኾነ ጽልዋ ኣይህልወኩምን። ከም ብርቱዕ ሕማም ወይ ስንክልና ዘለዎም ግን ፍሉይነት ኣሎዎም። ስለዚ፡ ነዚ ዝምልከት ሓበሬታ ምቕራብ ኣይትረስዑ።
2 ኣፈናዊ ምዝገባ
መስርሕ ሕቶ ዑቕባ ካብ ሃምቡርግ ወጻኢ
መስግሕ ሕቶ ዑቕባኹም ኣብ ካልእ ፌዳራላዊ መንግስቲ እንተድኣ ኮይኑ ዝካየድ፡ ብቕልጡፍ ክሕበረኩም’ዩ። ኣድራሻ ዝተጻሕፎ Anlaufbescheinigung (ወረቐት ምስክር ናይ መስርሕ) ይወሃበኩም። ኣብቲ ኣድራሻ ንሱ ተመልክቱ። ንመጓዓዝያ፡ ናይ ባቡር ትኬት ክወሃበኩም’ዩ።
ናብቲ ዝተመደብኩሞ ማእከል ክሳብ እቲ ዝቕዝል መዓልቲ ክትከዱ ዘይክኣል እንተድኣ ኮይኑ፡ ኣብቲ ማእከል መቐበሊ ክትሓድሩ ትኽእሉ ኢኹም። Ankunftsnachweis ኣብቲ ዝተመደብኩሞ ማእከል ምስከድኩም ጥራሕ’ዩ ዝወሃበኩም።
ስርሕ ሕቶ ዑቕባ ኣብ ሃምቡርግ
መስርሕ ሕቶ ዑቕባኹም ኣብ ሃምቡርግ ዝካየድ እንተድ። ኣብት Ankunftsnachweis ስምኩምን ዕለተ-ልደትኩምን ብትኽክል ምምዝጋቡ ኣረጋግጹ!
ሕጂ፡ ኣብ ጀርመን ከም ሓታቲ/ት ዑቕባ ብወግዒ ተመዝጊብኩም ኣለኹም ማለት’ዩ። ንዑቅባ ግን ገና ኣየመልከትኩምን ዘለኹም።
እቲ Ankunftsnachweis ዘገልግሎ ገደብ ግዜ 1 ሰሙን እዩ። ኣብ ውሽጢ 1 ሰሙን ናይ ዑቕባ መመልከቲ እንተድኣ ዘየቕረብኩም ወይ ብኣካል ኣብ BAMF (ፌደራላዊ ቤት ጽሕፈት ኢሚግራሽንን ስደተኛታትን፡ Sachsenstraße 12-14, 20097 Hamburg) ኣብ ዝተመደበልኩም ቆጸራ እንተድኣ ዘይቀሪብኩም፡ እቲ Ankunftsnachweis ተቐባልነት ኣይህልዎን። ኣብ Ausländerbehörde, Hammer Straße 30-34 ክኣ ን 6 ኣዋርሕ ከተናውሑዎ ከድልየኩም እዩ።
Ankunftsnachweis ምስተቐበልኩም፡ ሽዑ ንሽዑ መሰል ናይ መዕረፊ፡ መግቢን ሕክምናዊ ክንክንን ይህልወኩም። Ankunftsnachweisኩም፡ ከምኡ’ውን ናይ ቼክ መለለዪ ካርድኹም ኩሉ ግዜ ምሳኹም ሓዝዎ።
3 ኣፈናዊ መርመራ
ድሕሪ ምምዝጋብኩም፡ ኣብ Bargkoppelstieg 10-14 ኣፈናዊ ሕክምናዊ መርመራ ክርገብሩ ኢኹም። እዚቲ መርመራ፡ Röntgenuntersuchung (ናይ ራጂ መርመራ)፡ መርመራ ደም፡ ከምኡ’ውን ሓጺር ናይ ኣካላዊ መርመራ የጠቓልል። እቲ መርመራ፡ ተመሓላለፍቲ ሕማማት ንምልላይን ንምፍዋሶምን ኣገዳሲ ኢዩ፡ ንኣብነት። ክታበት’ውን ክትክተቡ ትኽእሉ ኢኹም።
ደቂ-ኣንስትዮ፡ ጓል-ኣንስተይቲ ሓኪም ክጠልባ ይኽእላ ኣየን።
4 ምቕራብ ወግዓዊ መመልከቲ ሕቶ ዑቕባን መስርሕ ምስማዕ ጒዳይ ዑቕባን
ውግዓዊ መመልከቲ ሕቶ ዑቕባኹም ንሰራሕተኛ ፌዳራላዊ ቤት-ጽሕፈት ኢሚግረሽንን ስደተኛታትን (BAMF) ተቕርቡ፡ Aufenthaltsgestattung (ናይ መንበሪ ፍቓድ) ይውሃበኩም። ነዚ፡ ኩሉ ግዜ ምሳኹም ሓዙዎ!
DUBLIN III
ኣቐዲምኩም ኣብ ካልእ ሃገር ተመዝጊብኩም እንተድኣ ኔርኩም፡ ብዛዕባ’ዚ ክትሕተቱ ኢኹም። ንኣብነት፡ ኣሰር ኣጻብዕኹም (ዓሸራ) ተወሲዱልኩም እንተድኣ ነይሩ ተመዝጊብኩም ኢኺም ማለት እዩ። ሓባራዊ ስርዓተ-ኣሰራርሓ ናይ ኣውሮጳ፡ ንሰበ-ስልጣን ጀርመን ኣብ ካልእ ኣውሮጳዊት ሃገር ኣቐዲሙ ምዝገባ ተግይሩ ምንባሩን ዘይምንባሩን ሓበሬታ ክረኽቡ ይፈቕደሎም’ዩ። መስርሕ ሕቶ ዑቕባኹም ኣብታ ሃገር እቲኣ ከተካይዱ ናብኣ ክትምለሱ ትኽእሉ ኢኹም። ከምኡ ንምግባር ከኣ ናብታ ሃገር ክትውሰዱ ኢኹም። እድላዪ እንተድኣ ኮይኑ፡ ካብ ማእከል ምኽሪ ሓገዝ ሕተቱ።
እቲ ምስማዕ ጒዳይ ንመስርሕ ምቕራብ ሕቶ ዑቕባ ወሳኒ እዩ። ኣብዚ፡ ስለምንታይ ካብ ሃገርኩም ከምዝወጻእኩም ትገልጹ። እዚ መስርሕ ምስማዕ ጒዳይ ፍሉይ ኣገዳስነት ዘሎዎ ብምዃኑ ኣቐዲምኩም ክትዳለዉ ኣለኩም።
ትወሳኺ ሓበሬራ ብዛዕባ መስርሕ ምስማዕ ጒዳይ ኣብዚ ዝስዕብ ክትረኽቡ ትኽእሉ፦
– ፊልም ብዛዕባ መስርሕ ምስማዕ ጒዳይ ካብ asylindeutschland.de፦ www.asylindeutschland.de/de/film-2/
– መንሹር (ፓምፍሌት) ብዛዕባ መስርሕ ምስማዕ ጒዳይ ካብ Informationsverbund Asyl und Migration e.V.፦ https://goo.gl/hd7Uwe
ኣብቲ መስርሕ ምስማዕ ጒዳይ ሕቶ ዑቕባ እቲ ውሃቢ-ውሳነ ከምኡ’ውን ተርጓሚ ይሳተፉ። እንተድኣ ደሊኹም፡ ምሳኹም ካልእ ሰብ ሒዝኩም ክትመጹ ትኽእሉ ኢኹም። እንተኾነ ግን፡ እቲ ሰብ ኣቐዲሙ ኣብ BAMF in advance ክምዝገብ ኣሎዎ፡ ኣብቲ መስርሕ ዑቕባውን ዘይክሳተፍ ይኽእል’ዩ። ንጠበቓታት ወይ መጒዚታት ኣቐዲምካ ምምዝጋብ ኣየድልዮምን።
ብዛዕባ ጸቕጢ/ጭንቀት ዝፈጥሩ ተመኲሮታትኩም ክትዛረቡ ድሉዋት እንተድኣ ዘይኴንኩም፡ ብኽብረትኩም ንBAMF ሓብሩ።
ደቂ ኣንስትዮ፡ ጓል ኣንስተይቲ ሓታቲት ከምኡ’ውን ተርጓሚት ክግበራለን ክጠልባ ይኽእላ እየን።
5 ውሳኔ
ዑቕባ፦ ብዛዕባ ናይ ዑቅባ ሕቶኹም ዝተዋሀ ውሳነ እወታዊ እንተድኣ ኮይኑ፡ elektronischen Aufenthaltstitel (eAT) (ኤለክቶኒካዊ ፍቓድ መንበሪ) ይውሃበኩም። እዚ ናይ ውህደት ትምህርቲ ክትወስዱ የኽእለኩም፡ ስራሕ ምስራሕ’ውን ክትጅምሩ ትኽእሉ።
ንምጥርናፍ ስድራቤት መመልከቲ ንምቕራብ፡ ናይ ስደተኛ ወረቐት (refugee status) ናይ ግድን ኣድላዪ እዩ። ናይ ስደተኛ ወረቐት ድሕሪ ምርካብኩም ኣብዘለዋ 3 ኣዋርሕ፡ ኤምባሲኹም ንመስርሕ ምጥርናፍ ድራኹም ምእንቲ ከሳልጠልኩም ብእዋኑ መዘኻኸሪ ሃቡ። መመልከቲኹም ኦንላይን ኣብዚ ዝስዕብ ከተቕርቡ ትኽእሉ፦ https://fap.diplo.de/webportal/desktop/index.html#start ወይ https://familyreunion-syria.diplo.de/webportal/desktop/index.html#start. ኣባላት ስድራ ናብ ጀርመን መዓስ ክመጽኡ ከምዝኽእሉ ዝምልከት ተወሳኺ ሓበሬታ ካብ ማእከል ምኽሪ ርኸቡ።
ኣስተውዕሉ-፦ ናይ ሓደ-ዓመት መንበሪ ፍቓድ ንዘለዎም (ኣብ ካልኣዊ ሓለዋ ንዘለዉ) ጒዳይ ምጥርናፍ ስድራቤት ክሳብ መጋቢት 2018 ተወንዚፉ ኣሎ። ስለዚ፡ ቈጸራ ንምሓዝ ኣብተን ዝምልከተን ኤምባሲታት ብዝተኻእለኩም መጠን ቀልጢፍኩም ኣመልክቱ። ብተወሳኺ፡ ናይ ስደተኛ ወረቐት ድሕሪ ምርካብኩም፡ ብዝታኻእለ መጠን ቀልጢፍኩም ናብ ምኽሪ ኪዱ፡ ዝኾነ ሓጹር ግዜ ምእንቲ ከይተሕልፉ።
ምንጻግ ሕቶ ዑቕባ፦ ናይ ዑቕባ ሕቶኹም እንተድኣ ተነጺጉ ክትማጐቱ ትኽእሉ ኢኹም። ገደብ ግዜ ናይ ምጒት ኣብ ዓይነት ናይቲ ምንጻግ ሕቶ ዑቕባ ዝምርኮስ ኮይኑ፡ 1 ወይ 2 ሰሙን ጥራሕ እዩ። ናብ ሃገር ክኣትዉ እጉዳት ንዝኾኑ ወይ ሕቶ ዑቕባኣዕም ምቁዕ መሰረት ዘይብሉ እንተድኣ ኮይኑ እቲ ገደብ ግዜ 1 ሰሙን እዩ። ስለዚ፡ ደብዳቤታትኩም ቀጻሊ ፈትሹ። ናይ ዑቕባ ሕቶኹም እንተድኣ ተነጺጉ፡ ብዝተካእለኩም መጠን ቀልጢፍኩም ንማእከል ምኽሪ ተወከሱ። እንተዘየሎ፡ ብህጹጽ ካብዚ ሃገር ክትወጽኡ ኢኹም ትግደዱ። በዚ ግዴታ እዚ ተቐዪድኩም እንተድኣ ዘይወጺእኩም፡ ክትጥረዙ (ማለት፡ ብሓይሊ ናብ መበቆል ሃገርኩም ክትስደዱ) ከምኡው’ን ናብዚ ሃገር ዳግም ካብ ምእታው ክትእግገዱ ትኽእሉ ኢኹም።
ብመሰረት ሕጊ ዑቕባ ሃገረ ጀርመን፡ እዘን ዝስዕባ ሃገራት ውሑሳት ከምዝኾና እየን ዝሕሰባ፦ ኣልባንያ፡ ቦዝንያ-ሄርዞጎቪና፡ ጋና፡ ኮሶቮ፡ ማቼዶንያ፡ ሞንተኔግሮ፡ ሰኔጋል፡ ከምኡ’ውን ሰርብያ። በዚ ምኽንያት፡ ካብዘን ሃገራት እዚኣተን ዝመጹ ሓተትቲ ዑቕባ፡ ሕቶ ዑቕባኦም ናይ ምዕዋት ተኽእሎኡ ትሑት’ዩ። ይኹን ድኣ’ምበር፡ BAMF ንነፍሲ-ወከፍ ናይ ሕቶ ዑቕባ መመልከቲ ብጥንቃቐ ክምርምሮ ይግደድ እዩ።
ገና ዘይተወሰነ፦ ብዛዕባ ዝመልከትኩሞ ናይ ዑቕባ ሕቶ ቅልጡፍ ውሳነ እንተድኣ ዘይተዋሂቡኩም፡ Aufenthaltsgestattung ን 6 ኣዋርሕ ትውሃቡ። እንደገና፡ ብኽብረትኩም ስምኩምን ዕለተ-ልደትኩምን ትኽክል ምዃኑ ኣረጋግጹ። እቲ እንተድኣ እቲ ዝተዋህበኩም Aufenthaltsgestattung ድሕሪ ሰለስተ ኣዋርሕ ዝወድቕ እንተድኣ ኮይኑ፡ ንኽናዋሓልኩም ኣብ Ausländerbehörde, Hammer Straße 30-34 ኣመልክቱ።
ናብ ሃገርካ ብወለንታኻ ምምላስ፡ ናብ መበቆል ሃገርኩም ክትምለሱ ድሌት እንተድኣ ኣለኩም ወይ ብሰንኪ ምንጻግ ናይ ዑቕባ ሕቶኹም ክትምለሱ እንተድኣ ግድን ኮይኑ፡ ናይ ምምላስ ጒዕዞ ብዝምልከት Flüchtlingszentrum, Adenauerallee 10 ምኽርን ሓገዝን ምርካብ ክህብ ይኽእል እዩ።
ኣማኸርቲ ቤት ጽሕፈታት ንስደተኛታት
ኣብዚ ናይ ኣማኸርቲ ቤት ጽሕፈታት ሓገዝ ብዛዕባ ናይ ዑቕባ መስርሕኩም ዝምልከት ትረኽቡ። እቲ ምኽሪ ናይ ናጻ ኣገልግሎትን ምስጢራውን እዩ። ሰራሕተኛታት ቤት ምኽሪ ዝተፈላለየ ቋንቋታት ይዛረቡ እዮም!
flucht•punkt: Eifflerstr. 3, +49 40 432500 80, www.fluchtpunkt-hh.de, ረቡዕ: ካብ ሰዓት 10 ክሳብ 15
Flüchtlingszentrum: Adenauerallee 10, +49 40 284079, www.fz-hh.de, ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ: 9 – 13፡ ሓሙስን ሰሉስን ተወሳኺ 15 – 17፡ ረቡዕ ዕጽው እዩ።
Café Exil: Hammer Straße 10, +49 40 2368216, ሰኑይ ክሳብ ሓሙስ: 8 – 14፡ ዓርቢ: 8 – 13፡ ረቡዕ ዕጹው እዩ
Refugee Law Clinic: ናይ ነጻ ሕጋዊ ምኽሪ ብዛዕባ መስርሕ ዳብሊን (Dublin-Verfahren)፡ ናይ ስድራቤት ምትእኽኻብ፡ ምቅርራብ ንቃለ-መጠይቕ ዑቕባ ኮነ ንኣንስትን፡ ኣዋልድን ከምኡ ‘ውን LGBTI ስደተኛታት ዝምልከት። www.rlc-hh.de
Campus(Universität Hamburg): Von-Melle-Park 5 (VMP 5), Aufgang D, 2. Obergeschoss, Raum 2029. Dienstags und Mittwochs von 14-17 Uhr.
Altona -Thalia Theater: Gaußstraße 190, Donnerstag 15 – 18 Uhr.
Veddel (Poliklinik Veddel): Am Zollhafen 5b, Jeden 1., 3. und 5. Freitag des Monats 15-18 Uhr.
Frauenberatung (Poliklinik Veddel): Am Zollhafen 5b, Jeder 2. Freitag des Monats von 15-18 Uhr.
Last Updated: 02.03.2018


text:
ሓታቲ ዕቝባን 18 ዓመት ትመልእ እንተ ዄንካን
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 27 11 2018
18 ዓመት ምስ መላእካ ወይ ዕድሜኻ ከም ካብ 18 ዓመት ንላዕሊ እንተ ተመዝጊቡ፡ ደጊም ከም ቈልዓ ኣይትሕሰብን ኢኻ። እዚ በጽሒ ኴንካ ይብሃል። ንስኻ ከም ሓታት ዕቝባ በጽሒ ምስ ኮንካ እንታይ ከም ዘጋጥም ኣብዚ ከተንብብ ትኽእል ኢኻ።
ቤት ጽሕፈት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ካብዚ ግዜ እዚ ንደሓር ንቍጠባኻን መንበሪኻን ዚምልከት ሓላፍነት የብሎምን። ካብዚ ግዜ እዚ ንደሓር ናይ ግዝያዊ መጕዚ መሰል የብልካን።
ቅድሚ ናይ ዕቝባ ሕቶኻ መልሲ ምርካብካ በጽሒ እንተ ኣኺልካ፡ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ናትካ ሓላፍነት ይወስዱ። በጽሒ ምስ ኣኸልካ እንታይ ከም ዘጋጥም ሓበሬታ ንምርካብ ኣብ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ናብ ሓደ ናይ 18 ዓመት ዝርርብ ክትጽዋዕ ኢኻ። ብዓል መዚ ኢሚግረሽን እቲ ናትካ ምዓልታዊ ክፍሊት ከመይ ከም ዝኸውን እውን ክሕብሩኻ እዮም።
ኣብ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ዘሎ ጕዳይካ ብመሰረት እቶም ንዓበይቲ ሓተቲ ዕቝባ ዚምልከት ሕግታት ክተሓዝ እዩ። ምስ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ርክብ ምግባር ባዕልኻ ሓልፍነት ትወስድ።
-
መንበሪ
18 ዓመት ምስ መላእካ ወይ ዕድሜኻ ከም ልዕሊ 18 ዓመት ምስ ተጻሕፈ፡ ድሕሪኡ ኣብቲ ኮሙን ዘዳለወልካ መንበሪ ክትነብር ኣይትኽእል ኢካ።
ምናልባት ኣብቲ ኮሙን ኣብ ሓደ ናይ ባዕልኻ መንበሪ (EBO) ክትጸንሕ ዕድል ይህልወካ ይኸውን። እንተ ዘኮነ ናይ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን መንበሪ ገዛውቲ ክትግዕዝ ኣለካ። ሽዑ ኣበየነይቲ ኮሙን ክትነብር ከም ዝኾንካ ክትመርጽ ኣይትኽእልን ኢኻ። እንተ ተኻኢሉ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ኣብ ጥቓ እቲ ትነብረሉ ሓደ መንበሪ ክረኽቡልካ ክፍትኑ እዮም። ሓደ ሓደ ኮሙናት መንበሪ ኣዳልየን ነቶም ልዕሊ 18 ዓመት መንእሰያት ኣብኡ ምንባር ክቕጽሉ የፍቅዳሎም እየን። ቤት ጽሕፈት ማሕበራዊ ኣገልግሎት እውን ፍሉይ ምኽንያት ኣሎ ኢሎም እንተ ገምጊሞም ኣብኡ ናይ ቀጻሊ መንበሪ ዕድል ክህቡኻ ይኽእሉ እዮም።
ሓታቲ ዕቝባ ኣብ ዘለኻሉ እዋን መንበሪኻ ባዕልኻ ከተዳሉ እንተ መሪጽካ፡ መንበሪ ፍቓድ እንተ ተዋሂብካ ናይ መንበሪ ሓገዝ ኣይክትረክብን ኢኻ።
-
ሓለዋ ጥዕናን ክንክን ሕማምን
18 ዓመት ምስ መላእካ ወይ ዕድሜኻ ከም ካብ 18 ዓመት ንላዕሊ እንተ ተመዝጊቡ፡ ናይ ሓለዋ ጥዕናን ክንክን ሕማምን ሕግታት ይልወጡ እዮም። ኣባጽሕ ሓተትቲ ዕቝባ ናይ ክጸንሕ ዘይክእል ክንክን ሕማም፡ ሕክምና ሕርሲ፡ሕክምና ኣብ እዋን ምንጻል ጥንሲ፡ ምኽሪ ብዛዕባ ምክልካል ጥንሲ ከምኡ'ውን ሕክምና ብመሰረት ሕጊ ተመሓላለፍቲ ሕማማት ጥራይ እዩ መሰል ዘለዎም።


text:
Game Over!!!!!
Re: Game Over!!!!!
"ብመሽረፈት ኣንበድቢድካ ታሪኽ ኣይስራሕ ኣይስረቅ "
Re: Game Over!!!!!
Re: Game Over!!!!!
ናይ ኣእምሮ ስንክልና ዘለዎም ደኣ ገሪሙኒ ኣነ!
The sad thing is that this blind guy has also mental blindness!
Re: Game Over!!!!!
ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ንቑሕ፣ውፉይን ጽኑዕን ሰብ፣ ካብ ሓጺነ መጺን ከምዝሕይል ኣረጋጊጽዎ'ዩ ኣብ ዝሓለፉ ልዕሊ 20 ዓመታት ውን እንተ ኮነ ንዝገጠመና ዓለማዊ ከበባን ጠገለ ዘይብሉ ውዲትን ናጽነትና ንምምዛዕ ወተሃደራዊ ወራርን እገዳን ፥ ቁጠባውን ፖለቲካውን ዲፕሎማሲያዊ ጸቅጥታትን ብዘገርም ክንምክቶ ዘክኣለና ኣብ ሓርነታዊ ቃልሲ ብዝተጥርየ ጹኑዕ ሓድነትን ብጻይነትን ሓድሕዳዊ ምክብባርንዩ። ነዚ ብጽንዓትን ልዑል ሓሊዮትን ብጻይነትን ዝውንን ጥራይ ዘይኮነ ዕጥቁ ዝገበረ ህዝቢ ኤርትራን መንእስያቱን ካብ ዕሉላት ከዳዓትን መጋበርያታት ጸላእትን ደቂ ሃገር ብዛዕባ ሓድነትን ብጻይነት ሓሊዮትን ትምህርቲ ኣየድሊዮን'ዩ። እዚ ስለ ዝኮነ እቲ ኑጹር ሓቂ ኣብ ምፍጣር ኩሉ መዳያዊ ምዕባለ እቲ ወሳኒ ባህርያዊ ሃብቲ ወይ ፈሰስ ርእሰማል ዘይኮነ፣ ብቐንዱ ሰብ ውን እንኮነ ብጻይነትን ሓድነትን ሓሊዮት መሰረታዊ ሮቋሕን ዘይንቅነቅ ሕላገት ህዝቢ ኤርትራ ብሙኳኑዩ።
ብእውጅ ፍልሰት ካብ ሃገር ንዝወጹ መንእስያት ብዝወጽዎ ከይጠፍኡ መጻወቲ ዕሉላት ገበነኛታት ንከይኮኑ ቀሲኖም ሃገሮም እናተመላለሱ ብሉጻት ኮይኖም ንክርከቡ መንግስቲ ምትብባዕ ዝገብር ዘሎን መንእስያት ድማ ንርእዮም ኣሎና ከምቲ ብመጋበርያታት ዝንገሮም ዘይኮነ ከይተሰከፉ ሃገሮም ወለዶም ህዝቦምን ይበጽሑን ይመላለሱን ኣለው። ነዚ ብዝሓየ ንምድራክዩ ድማ ኣብ ኣቲናዮ ዘሎና ሓድሽ መዋእል ንምሕያል ማሕበረ ኮም ንምእላይ መንእስያትን ምሕያል ስፍድራ ቤታትን ኣብ ወጻኢ ዞባ 4 ዞባ መከተን ልምዓትን ብዕቱብ ዝስርሓሉ ዘሎ። ስለዚ ዮም ድማ ጸላእቲ በተን ከም እምኒ ዓረ ዝምትራረን ሓድነት ፥ ብጻይነት ፥ ሓልዮትን ቀዳድ ፈጢሮምን ሰሊኮም ኣቲዮም ንመንእስያት ብዘይ መጸውዒ ታሪክ ክዘርጉ መዝሙር ሓድነትን ብጻይነትን ሓልዮትን እናዘመሩን ንብዓት ሓርገጽ እናነብዑ ካባ ፍሊሊና ነጽብብ ተከዲኖም ንከንቱ እንቅዓ ዝርህጹ።
ስለዚ ኣብዚ ንህንጸት ልምዓትን ሃገር እንረባረበሉ ዘሎና መድረኽ ሓድሽ መዋእል ሰላም ፣ ብጻያዊ ሓልዮት ዝመለለይኡ ባህሊ ሰማእታትና ወሪስና፣ ንሓድሕድና ክንከባበር፣ ክንተባባዕ፣ ዝያዳ ኹሉ ድማ ብዕድመ ንዝንእሱና ኣሕዋት እናሓብሓብና ተሞኩሮና እናቕሰምና፣ ዝያዳና ንኽምዕብሉን ንኽውንጨፉን ካብ ዕሉላት ከዳዓትን ጸላእትን ክጥንቀቁ ክንድርኾም የድሊ። በዚ መንጽር ወትሩ ንቅሓትና ከነሓድስን ከነበርክን መሳርዕና ከነስጥም ማሕበረ ኮማትናን ውዳቤታትናን ከነሓይል ዘለናዬ ሓድሽ መዋእል ሰላም ብድሆታቱን መከተን ድማ ነዚ'ዩ ዘዛካክረና።
Re: Game Over!!!!!
-
- Senior Member
- Posts: 10542
- Joined: 29 Mar 2009, 11:10
- Location: Bujumbura Brundi
Re: Game Over!!!!!
Re: Game Over!!!!!
Deqi-Arawit wrote: ↑24 Jan 2020, 00:18ቲፎዞታት ወዲ መድሕን በራድ ኣብ ሑሉፍ ታሪኽ ህዝባዊ ግንባር ኣይ ትንበራ። ኣብዘን ዝሓለፋ ፳ ዓመት፣ ጎይታኽንን መድሓኒኽንን ወዲ መድሕን በራድ ኢንታይ ገይሩ፧


text:
ወግዓዊ ጽምብል ብሩራዊ ኢዮቤልዩ – ሳዋ ብምዕሩግ ኣገባብ ተኻዪዱ
ወግዓዊ ጽምብል ብሩራዊ ኢዮቤልዩ – ሳዋ ብምዕሩግ ኣገባብ ተኻዪዱ ወግዓዊ ጽምብል ብሩራዊ እዮቤልዩ ምጅማር ሃገራዊ ኣገልግሎትን መመረቕታ መበል 32 ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎትን፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ሚኒስተራት፡ ላዕለዎት ሓለፍቲ ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራስን ፍትሒን፡ ወለድን ዕዱማትን ኣብ ዝተረኽቡሉ፡ “ሳዋ – ዕቱብ ምርጫ ንውሑስ መጻኢ” ብዝብል ቴማ፡ ትማሊ 2 ነሓሰ ብምዕሩግ ኣገባብ ተኻዪዱ።
ኣቦ-መንበር ኣወሃሃዲ ሽማግለ ጽምብል ብሩራዊ ኢዮቤልዩ ኮሎኔል እዝራ ወልደገብረኤል፡ ሕመረት ቁም- ነገር መደብ ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ንስለ ህላወ ክብረትን ልምዓትን ሃገር ድልውነቱ ዘረጋገጸን፡ ሓባራዊ ኣተሓሳስባ ዝውንንን ዜጋ ምቕራብ ምዃኑ፡ ሕብረተ-ሰብ ኤርትራ ንትግባረ ናይዚ መደብ ዘርኣዮ ተሳታፍነት ድማ መዘና ከምዘይነበሮ ብምጥቃስ፡ ኣብ ዝሓለፈ 25 ዓመታት ከይተሓለሉ ንዝጸዓቱ ኣዘዝቲን ስታፋትን ዓለምትን፡ ከምኡ’ውን ካብ ጐድኒ’ቲ
መዓስከር ከይተፈልዩ ደገፎም ንዘወፈዩ መሻርኽቲ ምስጋና ኣቕሪቡ።
እቲ ጽምብል፡ ንብቕዓት ናይቶም ሳዋ ኣብ ጒዕዞ 25 ዓመታት ዘፍረየቶም መንእሰያት ኣብ ኩሎም መዳያት መኸተን ልምዓትን ብዝምስክር፡ ንሓይሊታት ምድሪ፡ ባሕሪ፡ ኣየር፡ ፖሊስን ጸጥታን፡ ከምኡ’ውን ፍሉያት ሓይልታትን ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎትን ዝውክል፡ ብናይ ክብሪ ሰላምታ ዝተሰነየ ምርኢት ነፈርቲ፡ ሄሊኮፕተራት፡ ታንክታት፡ ድሩዓት መካይን፡ ፈጣናት ጀላቡ፡ ረሻሻትን ከቢድ ብረትን ደሚቑ ነይሩ።
ኣዛዚ ማእከል ስልጠና ሃገራዊ ኣገልግሎት ኮሎኔል ደበሳይ ግደ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ መበል 32 ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ተመረቕቲ – ከም ኩሎም ዝሓለፉ ዙርያታት፡ ንዓመት መመላእታ ክወሃቦም ዝጸንሐ ፖለቲካዊ፡ ወተሃደራውን ኣካዳሚያውን መደባት ብግቡእ ቀሲሞም፡ ብኣእምሮን ኣካልን ደልዲሎም፡ ብዲሲፕሊን ተሃኒጾም፡ ክቐስምዎ ብዝግብኦም ክብርታት ሕብረተ-ሰብና ተዀስኲሶም ይምረቑ ምህላዎም ገሊጹ። ብጨመተ ተዂሲ – ኣብ ዝሓለፈ 31 ዙርያታት ንዝነበረ ክብረ- ወሰን ከምዝሰበሩ ብምጥቃስ ከኣ፡ ደቂ ኣንስትዮ ንዘርኣያኦ ጸብለልታ ሞጒሱ።
ሳዋ – ሃገራዊ ተልእኾ ንኽዕወት ብዘይምቁራጽ ኣብ 32 ዙርያታት ልዕሊ ፍርቂ ሚልዮን መንእሰያት ተቐቢላ ከምዝመልመለት ዝሓበረ ኮሎኔል ደበሳይ፡ “ብስራሕን ቃልስን መኪትና፡ ዝተበገስናሉ ዕላማ ወቒዕና ኣሎና” ክብል ገሊጹ።
ኣቲ ወግዓዊ ጽምብል፡ ንተራን ኣበርክቶን ሳዋን መደብ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ኣብ ምዂስኳስ ኤርትራዊ መንነት፡ ሓባራዊ ኣረኣእያ፡ ሓድነት፡ ከምኡ’ውን መደባት መኸተን ልምዓትን ብዘንጸባርቕ ባህላውን ስነ-ጥበባውን መሰናድኦታት ደሚቑ ነይሩ።
ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ውድድራት ብደረጃ ኣሃዱን ውልቂን ንዝተዓወቱ ሽልማት ድሕሪ ምዕዳል፡ ኣባላት 32 ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎት ቃለ-ማሕላ ፈጺሞም።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ንኹሎም’ቶም ኣብ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ብጅግንነት ዝተሰውኡን ብኣብነታዊ ሓርበኛነት ኣብ ልምዓታዊ ተልእኾ ዘሕብን ኣበርክቶ ዝገበሩን – ሞሳ፡ ንተመረቕቲ 32 ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ተመረቕቲ 10ይ ኮርስ ማሞስን ድማ “ዮሃና” ኢሉ። እዚ ዕዙዝ ኣጋጣሚ፡ ኣብ መፈለምታ ሓድሽ መዋእል ይጽምበል ብምህላዉ፡ ናይ ርብዒ ዘመን ተመኲሮ ብደቂቕ ገምጊምና፡ ንዝሓየለ መኸተ ሃገራዊ ኣገልግሎት ክንምርሽ ዕጥቅና ሸጥ እነብለሉ ከምዝኾነ ጠቒሱ ድማ፡ “ጽባሕ እውን ከም ትማሊ፡ ዓወት ናትና እዩ” ክብል ኣገንዚቡ።
ከም ኣካል ናይ’ዚ ንሰለስተ መዓልታት ዝቕጽል ጽምብል፡ ብዝተፈላለየ ዓውደ- ሞያታት ንክልተ ዓመታት ክስልጥኑ ዝጸንሑ ተመሃሮ 10ይ ዙርያ ማእከል ሞያዊ ስልጠናታት፡ ሎሚ ቀዳም 3 ነሓሰ ክምረቑ እዮም።
ዘመዝገበቶን ዘርኣየቶን ዓቕሚን ሓይልን ዘንጸባርቕ ምርኢት ካርኒቫል ተኻዪዱ ነይሩ። “ዘመና” ዘርእስታደርፊብድምጻዊ ፊልሞን ማሕራይ ምስ ሰዓበት፣ ሙዚቃዊት ድራማ “እጅር ጃህ” ብቋንቋ ብዳዌት እያ ንምርኢት ቀሪባ። እዛ ድራማ ንጥንታዊ ኣጸዋውዓ፡ መበቆልን ኣመጻጽኣን ትርጉም ሳዋ ትትንክፍ ኮይና፡ ካብ ጥንቲ ኣብዚ ሎሚ ሳዋ ዝብሃል ዘሎ ቦታን ከባብን፡ ‘እሳዋ’ ዝበሃሉ ዓሌት ይቕመጡ ከም ዝነበሩን፡ ምዕቡል ሓባራዊ ሂወትን ጥምረትን ከም ዝነበሮምን እትገልጽ ድራማ’ያ። ቀጺሉ ኣብ ጨመተ ተዅስን ኣካላዊ ብቕዓትን ወተሃደራዊ ሰልፍን ካብ መዘናኦም ጸብለል ንዝበሉ ዕዉታት ተዓለምቲ 32 ዙርያ ካብ ኢድ ፕረስደንት ኢሳይያስን ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ጀነራል ፍሊጶስ ወልደየውሃንስን ተቐቢሎም። “ሳዳ” ትብል ደርፊ ብቋንቋ ብሌን ብድምጻዊ ቀላቲ ኣቶምቦስ ምስ ቀረበት፡ ቃለ መሓላ 32 ዙርያ’ዩ ቀሪቡ። ኣብ መወዳእታ ድማ ሓጺር ቃል ፕረሲደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ እዩ ስዒቡ። ነቶም ኣብ
ምውሓስን ምዕቃብን ናጸነት ሂወቶም ዝበጀውን ከምኡ’ውን ኣብ ህንጸትን ልምዓትን ሃገር ከይተሓለሉ ክሳብ ሕጂ ዝሰርሑን ዝጽዕቱን ዘለዉ ደቂ ሳዋ፡ ሞሳን ክብርን ዝግባኦም ከምዝኾነ፡ ኣብቲ ኣጋጣሚ ገሊጹ። ደርፊ ሪመይ ብድምጻዊ ተስፋእየሱስ ተስፋብርሃን ምስ ቀረበት ድማ፡ መኽፈቲ ጽምብል ብሩራዊ ኢዮቤልዩ ሳዋ ብድምቀት ተዛዚሙ።
ብድሕሪዚ ፕረሲደንት ኢሳይያስ ብቐጥታ፡ ነቲ ኣብ እንዳ ሓምሻይ ክፍለ- ሰራዊት ዝተዳለወ ምርኢት ኤግዝብሽን መሪቑ ከፊቱዎ። እዚ ስእላዊ ኤግዝብሽን፡ ሳዋ ኣብ 25 ዓመታት ንዝሓለፈቶ ካብ ምምስራታ ጀሚርካ፣ ዘፍረየቶም መንእሰያትን ህንጸትን ልምዓትን ሃገር፡ ሂወት ተዓለምትን ሳዋን፡ መስዋእትን መኸተን፡ መመረቕታን ኣብ ሳዋ ዝተዓመመ ሓፈሻዊ ስርሓትን ዝተጠረየሉ ዓቕምን ዝገልጽ ዓቢ ኤግዝብሽን’ዩ። ክሳብ ዕለት ኣርባዕተ ነሓሰ ድማ ንነጋድያን ክፉት ኮይኑ ክቕኒ’ዩ።


text:
ብናይ ኢትዮጵያ ቤት ምኽሪ ሚንስትራት ዝፀደቐ ሓድሽ ረቂቕ ሕጊ ፀረ-ሽብር ናብ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ተመሪሑ።እቲ ሓድሽ ሕጊ ተግባራት ግብረሽበራ ንምክልኻል ጥራሕ ዘይኮነስ ሰብኣዊ መሰላት ዜጋታት ዝሕሉ’ውን እዩ ተባሂሉ’ሎ።
ቤት ምኽሪ ሚንስትራት ኣብ መበል 68 ስሩዕ ኣኼብኡ ዘጽደቖ ሓድሽ ረቂቕ ሕጊ ፀረ ሽብር ዝተወሰነ ምምሕያሻት ብምውሳኽ ናብ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኣሒሉፉዎ’ሎ።
ኣብ ትሕቲ ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ ናይ ዝተመስረተ ኣርቃቒ ሕጊ ጉጅለ ኣቦ መንበር ኣቶ ኣምሃ መኮነን እቲ ረቂቕ ሕጊ ካብቲ ቅድሚ ሎሚ ዝነበረ ብብዙሕ መልክዑ ዝተፈለየ እዩ ኢሎም።
ዕላማ ቅድሚ ሎሚ ናይ ዝነበረ ሕጊ ንዜጋታት ካብ ሽብር ምሕላውን ምክልኻልን ከምዝነበረ ብምግላፅ ናይ ሎሚ ግን ኣተሓሕዛ ብሽብር ናይ ዝጥርጠሩ ሰባት ከምኡ እውን መስርሕ ኽሲ ዓለምለኸ ደረጅኡ ዝሓለወ እዩ ኢሎም።
“ናይቲ ሕጊ ዕላማ ንሽብር ምልክልኻል ጥራሕ ዘይኮነስ ናይ ዜጋታት መሰላት ምኽባርን ክኽበር ምግባርን ኣብ ግምት ዘእተወ እዩ።”
መሰል ንምሕታት ዝካየድ ተቓውሞ፣ሰልፊ፣ኣኼባ ብገበን ሽበራ ከምዘየሕትትን ሽብር ክፍፀም ወይ እናተፈፀመ ምዃኑ ዘረጋግፅ እንተድኣ ዘይኮይኑ ጋዜጠኛታት፣ሓካይምን ዝኣመሰሉ ኣካላት ብሕጊ ዝሓዙዎ መረዳእታ ንሳልሳይ ወገን ኣሕሊፎም ንምሃብ ከምዘይግደዱ ብግልፂ ተቐሚጡ’ሎ ኢሎም።
ዕጥቓዊ ቓልሲ ዘካይዱ ኣካላት ሽብርን ዕጥቓዊ ቓልስን ክሳብ ዘይሓዋወሱ ብናይ ጄኔቫ ኮንቨንሽን እምበር ብገበን ሽብር ኣይሕተቱን ኢሎም።
ኣብስራሕ ዘሎ ሕጊ ኣፈፃሚ ኣካል ንዝኾነ ይኹን ጉጅለ ኣሸባሪ ኢሉ ንምምዳብ ናብ ፓርላማ ኣቕሪቡ ከፅድቕ ነይሩዎ።በዚ ሓድሽ ሕጊ ግን “ካብቲ ናይ ቅድሚ ሎሚ ኣዚዩ ፍሉይ ዝገብሮ ብሽበራ ክምደብ ዝተኸሰሰ ውድብ ርእይትኡ ከስምዕ ዕድል ክውሃቦ ከምዘለዎ ተቐሚጡ’ሎ።ብሽብር ምስተመደበ እውን እቲ ምደባ ክልዓለሉ ዘመልክተሉ ስርዓት ተዳልይሉ’ሎ።ይልዓል ኢሉ ዝሓትት ድማ እቲ ውድብ ጥራሕ ዘይኮነስ ዝኾነ ይኹን ሰብ ከልዕሎ ይኽእል።”
ኣቶ ኣምሃ መኮነን ብተወሳኺ እቲ ረቂቕ ሕጊ ኮይኑ ንክወፅእ ዝተረፎ እዋን ሓፂር እዩ።ኣብ ግብሪ ክውዕል ግን ብኣካላት ፈፀምቲን ተርጎምትን ሕጊ ዝለዓለ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ ከምዘድልይ ገሊፆም።