text:
ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ኣዲስ ኣበባWednesday, 15 November 2017 12:59 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ናይ ዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት ምምሕዳር ዝወደቦ ሰላማዊ ሰልፊ ብ15 ሕዳር 2017 ተኻይዱ። እዚ ንሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ወሲኽካ ኣባላትን መራሕትን ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝነብሩ ኤርትራውያን ስደተኛታትን ኤርትራውያን ነበርቲ ኣዲስ ኣበባን ዝተሳተፍዎ ሰልፊ ነቲ ተመሃሮን ወለድን ቤት ድያእ ኣልእስላምያ ኣስመራ ንተግባራት ስርዓት ህግደፍ ብምቅዋም ብ31 ጥቅምቲ 2017 ኣብ ከተማ ኣስመራ ዘካየድዎ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ዝድግፍ ሰልፊ ንግሆ ካብ ገነት ሆቴል እዩ ተበጊሱ።
ኣብዚ ሰልፊ ናይቶም ብስርዓት ህግደፍ መሰሎም ተጋሂሱ ተኣሲሮም ዘለዉ መራሕቲ እምነት ምስልምናን ክርስትናን ምስሊ ብሓባር ብዝተፈላለዩ ተሳተፍቲ ተታሒዙ፡ ዝተፈላለዩ ጭረሖታት ከኣ ተቓሊሖም። ካብቲ ዝተቓለሐ ጭረሖታት “ኣስላምና ክርስትያና ኩልና ሓደ፡ እምነትን ትምህርትን መሰል እዩ፡ ንተበግሶ ተመሃሮን ወለድን ቤት ትምህርቲ ድያእ ኣልእስላምያ ንድግፍ፡ እሱራትና ይፈትሑ፡ ሕብረተሰብዓለም ንህግደፍ የዕግሶ… ወዘተ” ዝብሉ ይርከብዎ።
ሰልፊ ዝተፈላለዩ ጭረሖታት እንዳቃልሐ ኣብ ኣፍደገ ቤት ጽሕፈት ሕብረት ኣፍሪቃ ምስ በጸሓ፡ ናይቲ ሕብረት ሓለፍቲ ኣብቲ ሰልፊ ቀሪቦም’ኳ መልሲ እንተዘይሃቡ፡ ነቲ ብደረጃ ጽሑፍ ተዳልዩ ዝነበረ መልእኽቲ ግና ተቐቢለምዎ። እቲ በቶም ነቲ ሰልፊ ዝወደቡ ኣካላት ዝተዳለወ’ሞ ንሕብረት ኣፍሪቃ ዝተዋህበ ጽሑፍ፡ መራሕቲ ሕብረት ኣፍሪቃ ንኤርትራውያን ሰልፈኛታት ንምዝራብ ፈቓደኛ ዘይኮኑ ዘለዉ ንራበዓይ ግዜኦም ምዃኑ ጠቒሱ፡ እዚ ድማ እቲ ሕብረት ንሕግታቱን ቻርተራቱን ዘየኽብርን ንወጻዕቲ ዘተባብዕን ምዃኑ ዝሕብር’ዩ ሓሳብ ኣስፊሩ። ካብዚ ናይ ስቕ ኣካይዳ ንክወጹ ድማ ጸዊዑ። ኣብ መወዳእታ ተሳተፍቲ ንንውሕ ዝበለ ግዜ ኣብ ኣፍደገ ቤት ጽሕፈት ሕብረት ኣፍሪቃ ጭረሖታትን ኤርትራዊ ዜማታትን ብምስማዕ ብሰላም ነናብ ቦታኦም ተፋንዮም
ቤት ጽሕፈት ወጻኢ ጕዳያት ኣመሪካ ን37 ሃገራት ኣፍሪቃ ንኣኼባ ጸዊዑ ኣሎWednesday, 15 November 2017 12:42 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ጕዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፡ ኣቶ ረክስ ስቲረልሰን፡ ን37 ሃገራት ኣፍሪቃ ንኣኼባ ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ዓዲምወን ኣሎ። እቲ ዋዕላ፡ ብዛዕባ ንግድን ወፍሪ ርእሰማልን፡ ከምኡ’ውን፡ ብዛዕባ ጸረ ሽበራን ሰናይ ምምሕዳር ክኸውን ምዃኑ ተሓቢሩ ኣሎ።
ንኤርትራን ኢትዮጵያን ብዝምልከት፡ ምኽትል ሓላፊ ወጻኢ ኣመሪካ ኣብ ጕዳያት ኣፍሪቃ፡ ኣቶ ዶናልድ ያማማቶ፡ ኣብ መንጐ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ውጥረት ንምህዳእን ሰላምን ጸጥታን ንምስፋንን ንሰርሕ ኣሎና፤ ኣመሪካ ነቲ ጕዳይ መፍትሒ ንምርካብ ቆሪጻ ተበጊሳ ኣላ፤ ኤርትራን ኢትዮጵያን ድማ ነቲ ወጥሪ ንምፍታሕ ድልውነተን ገሊጸን ኣለዋ ኢሉ።
ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት፡ ንእገዳ ሶማልያን ኤርትራን ንኽናዋሕ ወሲኑWednesday, 15 November 2017 11:56 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
15 ሃገራት ዝኣባላቱ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት (UNSC) ብሰሉስ 14 ሕዳር 2017 ዓ.ም ኣብ ዘካየዶ መጋባእያ፡ ነቲ ናይ ኣጽዋር ውግእ እገዳ ሶማልያን ኤርትራን ንክናዋሕ ዘኽእል ውሳኔ ቍጽሪ 2385 ኣጽዲቕዎ።
ነዚ ውሳኔ’ዚ 11 ኣባላት ሃገራት ባይቶ ጸጥታ ደጊፈንኦ፡ ዝተቓወምት ሃገር ኣይነበረትን፡ 4 ድማ ናይ ድምጺ ተዓቅቦ ገይረን። እተን ናይ ድምጺ ተዓቅቦ ዝገበራ ሃገራት ሩስያ፡ ቺና፡ ግብጽን ቦሊቭያን ኢየን።
ነቲ ንድፊ ውሳኔ ዘቕረበት ዓዲ እንግሊዝ ኰይና፡ ኣምባሳደራ ኣብ ሕቡራት ሃገራት፡ ንኤርትራ ምስ ኮሚቴ እገዳ ሕቡራት ሃገራትን ምስ ፍልይቲ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላትን ንኽተሓባበር መጸዋዕታኡ ኣቕሪቡ ኣሎ።
እቲ እገዳ ካብ ዝጅምር 8 ዓመቱ ኣቝጺሩ ኣሎ።
EPDP Foreign Relations Office Holds Season's Regular MeetingWednesday, 15 November 2017 11:42 Written by EPDP Information Office
On 12 November 2017, the administrative committee of the Foreign Relations Office of the Eritrean People's Democratic Party (EPDP) held an important regular meeting attended by representatives of the Office's sub-committees formed in many regions of the world.
Agenda for this meeting, held in the aftermath of the conclusion of the 8th regular meeting of the EPDP Central Council, included the following items: exchange of situation reports; summary presentation of the annual report of the Office for 2016-2017 which was earlier reviewed by the CC; the New Action Plan for the Foreign Relations Office for the year ahead; review of the structure of regional committees, and enhancing their role in new party projects for the future (such as the proposal for joint action with other sister organizations and the Party Renewal Plan.)
Each regional representative made brief presentation giving a picture of their respective situations and activities. This was followed by a discussion on the summary of the annual report of the Office as presented to the 8th regular meeting of the EPDP Central Council. Below are a few points gleaned from the report covering August 2016 to July 2017:
Memoranda: During the 12 months of the period under review, the Foreign Relations Office submitted 27 memoranda on different Eritrea-related issues to various governments, parties, UN agencies, the African Union and other global and regional organizations. Of these, four memoranda were sent to different German institutions; three to Holland; three to Switzerland; two each to Sweden; UN agencies and the Progressive Alliance; and one memorandum to each the African Union; Ethiopia; Sudan; Somalia; State of Qatar; Italy; France; UK; Belgium; Norway and Denmark. It was also cited that the EPDP sent a grand total 134 such memoranda since the first party congress of July 2011.
Official Tours/Meetings: During the past year, EPDP conducted 13 officials tours/meetings with different parties and governments. Seven of the tours/meetings were to/with UN agencies; two with EU/Brussels; two in Gothenburg/Sweden; two to/in Berlin and Dortmund/Germany. The total visits in the past six years reached 72 including to places like Niami/Niger and Tunis/Tunisia. On top of this, the EPDP conducted 22 public diplomacy events. These include seminars and conferences at which Eritreans and non-Eritreans take part to discuss issues related to Eritrean refugees and the situation at home.
Publications:- Also during the period under review, the Foreign Office published and distributed six issues of Liberty, an English-language magazine containing mainly diplomatic efforts of the party. Also distributed to diplomatic circles were video clips and written materials on the Eritrean situation. The office published 36 issues of the English magazine since its first congress six years ago.
The Foreign Office Committee meeting also discussed the new work plan for the year ahead ending July 2018, and enriched it by proposing some details relevant to the situation of each EPDP regional committee.
Furthermore, the meeting urged that each Foreign Office sub-committee as well as each and every EPDP branch/zone in Australia, Middle East, Africa, Europe and North America to take very seriously the June 4 2017 party proposal for joint work with other sister organizations. Likewise, it called upon all party organs to start effectively implementing the upcoming Party Renewal plan being enhanced by the Commission for Party Renewal and scheduled to be reviewed every two months at extraordinary meetings of the EPDP Central Committee.
ዕዉት ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ በይ-ኤርያ ካሊፎርኒያ ተኻይዱWednesday, 15 November 2017 04:16 Written by ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ በይ-ኤርያ
ሎሚ መዓልቲ ሰኑይ 13 ሕዳር 2017 ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት በይ-ኤርያ ዝነብሩ ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ብበይ-ኤርያ ኤርትርውያን ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ዝተጸወዐ፡ ኣብ ከተማ ሳን-ፍራንሲስኮ ዕዉት ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም። ዓላማ ናይ’ዚ ሰላማዊ ሰልፊ’ዚ ነቲ ኣብ ከተማ ኣስመራ ብዕለት 31 ጥቅምቲ ዝተራእየ ህዝባዊ ተቓውሞ ንምድጋፍ እዩ ኔሩ።
ብምኽንያት ስርዓት ህግዲፍ ኣብ ልዕሊ ቤት-ትምህርቲ ኣል ዲያእ ኣልእስላሚያ ዝወሰዶ ዓማጺ ስጉምቲ፡ ጅግና ኣቦና ሓጅ ሙሳ መሓመድኑር ብዘርኣይዎ ተባዕ መኸተ ኣብ 93 ዓመቶም ከምቶም ዝቐደሙ ኣሕዋቶም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከምእተዳጎኑ ኩሉ ዝፈልጦ ሓቂ እዩ። በዚ ጨካን ኣብ ልዕሊ ኣቦና ሓጅ ሙሳ እተወስደ ስጉምቲ ዝተቖጠዐ ህዝብና ምረቱ ንምግላጽ ብ31 ሕዳር ስላማዊ ሰልፊ ኣካይዱ። እንተኾነ ግን እቲ ዝኾነ ይኹን ሰብኣዊ መሰል ዘየኽብር መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ነቲ ሰላማዊ ሰልፊ ብተዅሲታት በቲኑዎ ጥራሕ ዘይኮነ ንብዙሓት ንጹሃት ዜጋታት ከምዝኣሰረን ጌና ይኣስር ከምዘሎን ተረጋጊጹ ኣሎ።
ኣብርእሲ እቲ ኩሉ እከይ ተግባራቱ፡ መላኺ ስርዓት ኤርትራ እቲ ሰላማዊ ሰልፊ ሃይማኖታዊ እዩ ብምባል ንህዝብና ብሃይማኖት ክፈላልየና ህርድግ ይብል ኣሎ። እንተኾነ ግን ህዝቢ በይ-ኤርያ ልክዕ ከምቲ ኣብ ዝተፈላለየ ኩርናዓት ዓለም ዘሎ ህዝብና ዘርእዮ ዘሎ ጽንዓት ብምርኣይ “ሕቶ ቤት-ትምህርቲ ኣል ዲያእ ኣል እስላሚያ ሕቶ ሰብኣዊ መሰል እዩ” “እሱራት ይፈትሑ” “ንሕና ኤርትራውያን ኢና፡ ኣስላም ኢና፡ ክርስትያን ኢና፡ ምፍልላይ ኣይንፈቅድን” “ኣቦና ሓጅ ሙሳ ይፈትሑ፡ ኣቦና ፓትሪያርክ ኣንጦንዮስ ይፈትሑ” “እወ ንፍትሒ፡ እምቢ ንምልኪ” “እምነት ገበን ኣይኮነን” “ሕልናኹም ኣበይ ኣሎ” “ስልጣን ንህዝቢ ይረከብ” “ሰራዊት ኤርትራ ምስ ህዝብኻ ወግን” ብዝብል ጭርሖታቱ ኣብ ናይ ህግዲፍ መጻወድያ ከምዘይኣቱ ኣረጋጊጹ። ቀንዲ መለለዪ ናይ ሎሚ መዓልቲ ሰላማዊ ሰልፊ፡ ነቲ ህግዲፍ ኣብ ህዝብና ከእትዎን ክስርጾን ዝህቅን ዘሎ ሃይማኖታዊ ምፍንጫል ዝሰዓረ ምዃኑ እዩ።
ኣብ’ዚ ዕዉት ሰላማዊ ሰልፊ’ዚ ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ከምኡ’ውን ኣብ በይ-ኤርያ ዝርከቡ ኣብላት ተቓውሞ ውድባት ተሳቲፎም። መደረታት ካብ ዘቕረቡ ሓንቲ ኣባል ሰልፊ ወይዘሮ ኣስገደት ምሕረትኣብ ኔራ።
13 ሕዳር 2017
ቤት ጽሕፈት ኣህጉራዊ ዝምድናታት ሰዲህኤ ኣገዳስ ስሩዕ ኣኼባ ኣካይዱTuesday, 14 November 2017 13:34 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ብዕለት 12 ሕዳር 2017፡ ምምሕዳራዊ ሽማግለ ቤት ጽሕፈት ኣህጉራዊ ዝምድናታት (ወጻኢ ቤት/ጽ) ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ወከልቲ ቦታውያን ሽማግለታት እተሳተፍዎ ስሩዕን ኣገዳስን ኣኼባ ብዘመናዊ መራኸቢ እናተጠቕመ ኣካይዱ። ከም ዝፍለጥ፡ ቦታውያን ሽማግለታት ፈጻሚ ቤት ጽሕፈታት ሰዲህኤ፡ ኣብ ጨንፈራት ሰልፊ ኣብ ዝርከብኤን ሃገራት ዝቖማ ኢየን።
እዚ ን8ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ ስዒቡ እተጋብኤ ኣኼባ ምምሕዳር፡ ብሓላፊ ቤት ጽሕፈት እናተመርሔ፡ ስፍሕ ዝበለ ኣጀንዳታት ዳህሲሱ። ንሱ ከኣ፡ 1) ሓበረታ ንጥፈታት ካብ ዞባውያን ወከልቲ፣ 2) ናብ 8ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ ካብ ዝቐረበ ጽማቚ ናይ 2016-2017 ዓመታዊ ጸብጻብ ቤት ጽሕፈት፣ 3) ብ8ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ዝጸደቐ ሓዲሽ መደብ ዕዮ ቤት ጽሕፈት ን2017-2018፣ 4) ቅርጻዊ ምትዕርራይ ቦታውያን ሽማግለታት፣ 5) ጊደ ቦታውያን ሽማግለታት ቤት ጽሕፈት ኣብ መስርሕ ምሕዳስ ሰልፊ ዝብል ነይሩ።
ምልውዋጥ ሓበረታታት/ጸብጻባት
ኣኼባ ምምሕዳራዊ ሽማግለ፡ ካብ ነፍስ-ወከፍ ኣወሃሃዲ ቦታዊ ሽማግለ ብሕጽር ዝበለ መልክዕ ዝቐረበ፡ ንንጥፈታት ሽማግለን ሃለዋት ሰልፍን ዝገልጽ ጸብጻባት ሰሚዑ። ቀጺሉ፡ ጸብጻብ ናይ ዓመተ ስራሕ 2016-2017 ቤት ጽሕፈት ኣህጉራዊ ዝምድናታት ብሓላፊ ቤት ጽሕፈት ቀሪቡ። ኣብ ዓመታዊ ጸብጻብ ካብ እተጠቕሰ ኣሃዛት፡-
- መዘክራት ሰዲህኤ፡- ካብ ነሓሰ 2016 ክሳዕ ሓምለ 2017 ኣብ ዝነበረ ናይ 12 ኣዋርሕ ንጥፈታት፡ ቤት ጽሕፈት ኣህጉራዊ ጽምድናታት፡ 27 መዘክራት ናብ መንግስታትን ሰልፍታትን ኣህጉራዊ ውድባትን/ማሕበራትን ልኢኹ። ንመዘኻኸሪ፡ ካብ ቀዳማይ ጉባኤ ሰዲህኤ ክሳዕ 8ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ (ነሓሰ 2011 - ሓምለ 2017)፡ ሰዲህኤ 134 መዘክራት ናብ መንግስታትን ሰልፍታትን፡ ቤት ጽሕፈታት ሕቡራት መንግስታትን፡ ዓለም-ለኸ ማሕበራትን ከም ሕብረት ኣፍሪቃ ዝኣመሰሉ ዞባውያን ትካላትን ከም ዝለኣኸ ተሓቢሩ።
- ዑደት/ርክባት ብመሪሕነት ሰዲህኤ፡- ከምኡ'ውን ኣብ ውሽጢ ዝሓለፈ ዓመተ-ስራሕ፡ ሰዲህኤ፡ ብዕላዊ ዲፕሎማሲ ዝግለጽ 13 ርክባት/ብጽሖታት ምስ መንግስታትን ሰልፍታትን ኣብ ርእሲ ምክያድ፡ 4 ብህዝባዊ ዲፕልማሲ ዝግለጽ ፍጻሜታት ክዉን ገይሩ። ኣብ ውሽጢ ዝሓለፈ 6 ዓመታት (2011-2017)፡ ሰዲህኤ 72 ዕላዊ ዲፕሎማሲ ኣካይዱ። (ማለት ናብ መንግስታት ዑደት ብምክያድን ኣብ ዓበይቲ ኮንፈረንሳት ብምስታፍን።) ኣብ ልዕሊ'ዚ 22 ብህዝባዊ ዲፕሎማሲ ዝግለጽ ምንቅስቓሳት ኣካይዱ።
- መጽሔት/ጽሑፋት፡- ኣብውሽጢዝሓለፈዓመት፡ኣብከክልተወርሒብእንግሊዝ ናይ እትሕተም መጽሔትሊበርቲ6 ሕታማት ዘርጊሑ። በብጊዚኡ ንሃለዋት ህዝብናን ግህሰታት ስርዓት ህግደፍን ዝገልጽ ጽሑፋት ይኹን ናይ ቪደዮ ቅዳሓትን ናብ ዲፕሎማሲያዊ ዓንኬላት ክዝርጋሕ ከም ዝጸሐ ተገሊጹ። ካብ ቀዳይ ጉብኤ ንድሓር፡ ናይዚ ኣብ ዲፕሎማሲያዊ ዓንኬላት ዘቕንዐ መጽሐት ሕታማት 36 ከም ዝበጽሐ ተሓቢሩ።
ሓዲሽ መደብ ዕዮ ቤት ጽሕፈት ንዓመተ-ስራሕ 2017-2018
ከም ዝዝከር፡ ቀንዲ ዕማማትን ሓላፍነትን ቤት ጽሕፈት ኣህጉራዊ ዝምድናታት ሰዲህኤ፡ ንራእን ዕላማታትንሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ፣ንራእይን መትከላትን ፓለቲካዊ ተቓውሞ ኤርትራ ከኣብሓፈሻ፡ ንደገፍቲ ህዝቢ ኤርትራ ዝኾና ሃገራትን፡ ሰልፍታትን፡ ማሕበራትን ኣብ ርእሲ ምብራህ፡ ንኩሉ-ሸነኻዊ እንታይነት መላኺ ስርዓትን ግህሰታቱን ምቅላዕ ኢዩ። መሪሕነት ሰልፊ ዘጽደቖ ሓዲሽ መደብ ዕዮ ቤት ጽሕፈት ከኣ ነዚ ሓላፍነታት እዚ ዘንዘባርቕ ኢዩ።
ኣኼባ ምምሕዳራዊ ሽማግለ ነቲ መደብ ዕዮ ድሕሪ ምጽናዕ፡ ቦታውያን ሽማግለ ናተን ኲነታት ብዝፈቕዶ ኣገባብ ከስፍሕኦን ኣብ ግብሪ ከውዕልኦን ወሲኑ።
ቅርጻን ጊደን ቦታውያን ሽማግለታት፣
ኣኼባ ምምሕዳራዊ ሽማግለ ቤት ጽሕፈት፡ ብዝሒ ኣባላት ናይ ቦታዊ ሽማግለታት ከምቲ ዝጸንሐ ትጽቢት ቤት ጽሕፈት ከምዘይሰርሐ መዚኑ። ካብዚ ብምንቃል፡ ኣብ ነፍስ-ወከፍ ሃገር ውይ ዞባ ዘሎ ኲነታት ተጸኒዑ (ከከም ኲነታቱ) ብውሑዳት ኣባላት ዝቖመ ቦታዊ ሽማግለታት ከም ዝህሉ ክግበር ወሲኑ። ምስ ጨንፈራት ሰልፊ ብምውህሃድ ከኣ ኩሉ ኣባል ሰልፊ ኣብ ህዝባዊ ዲፕሎማሲ ከም ዝሳተፍ ክግበር ኢዩ።
ከምኡ'ውን ንመደብ ሓባራዊ ዕዮ ንምዕዋት፡ ምስ መሓዙት ማሕበራትን ኣገደስቲ ባእታታትን ጥቡቕ ርክብን ሓባራዊ ንጥፈታትን ምክያድ ካብ ቀዳምነታት ቦታውያን ሽማግለታት ክኸውን ኢዩ።
ቦታውያን ሽማግለታት ቤት ጽሕፈት፡ ንመስርሕ ምሕዳስ ሰልፊ ዕቱብ ኣቓልቦ ክህብኦ ከም ዝግባእ ኣኼባ ተረዳዲኡ። ቀንዲ እተጸቕጠሉ ነጥቢ ከኣ፡ ህልዊ ፖለቲካዊ ውድባት ተቓውሞ ኤርትራ ነቲ ሓዲሽ ወለዶ ጠርኒፉ መተካእታ ክፈጥር ዘይምኽኣሉ ኣሻቓሊ ጒዳይ ምዃኑ ኢዩ። ካብዚ ብምንቃል፡ ክሳዕ ናይ 2019 3ይ ጉባኤ ሰዲህኤ፡ ሰልፍና ሓደስቲ ኣባላት ብብዝሒ ክጥርንፍ እተዓጻጸፈ ጻዕሪ ክገብር ከም ዘሎዎ ተመዚኑ። ከም ሓበረታ፡ እቲ ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ ዝጸንሐ ቦታዊ "ቅልውላው" ድሮ ተሰጊሩ፡ ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ኣብ ናህሪ ዝወሰኸ ምሕዳስ ሰልፊ ከም ዘሎን፡ ኣብ ከባቢ ካናዳ ጥራይ ብዓሰርተታት ዝቚጸሩ ሓደስቲ መንእሰይ ኣባላት ኣብ ሰዲህኤ ይጽንበሩ ከም ዘሎዉን ተገሊጹ።
Eritreans Demonstrate at UN Geneva In Solidarity with Asmara ProtestersMonday, 13 November 2017 23:06 Written by EPDP Information Office
On Friday, 10 November 2017, over 500 Eritreans coming from many parts of Switzerland held a dynamic demonstration in front of the United Nations Office in Geneva in support of the 31 October 2017 protests in Asmara. Eritrean men and women of all ages and different political orientations were loudly shouting songs of solidarity with the spark of a New Momentum of fearless popular protest in Eritrea that started from the Akhriya locality of the Eritrean capital.
Like all the mass demonstrations being organized globally in support of the demonstration in Asmara that was interrupt by gun shots and massive arrests, the Geneva demonstration carried slogans calling for more unity among Eritrean freedom strugglers to shorten the days of suffering in Eritrea.
The Geneva demonstrators condemned the cheap divide- and rule tactics of the dictatorship in Eritrea and called on the international community to stand on the side of the pro-change struggle of Eritrean democratic forces.
A message prepared by the coordinating committee of the demonstration was submitted to the office of the president of the UN Human Rights Council in Geneva. It explained the objective of the event and emphasized the importance and urgency of establishing a democratic order in a constitutional state abiding by the rule of law.
Attending the demonstration were members of civic associations, political organizations and private individuals. Besides being members of the coordinating committee, members of the Eritrean People's Democratic Party (EPDP) from Freiburg, Bern and Geneva were taking part in the lively Geneva event.
ጨንፈር ሰ.ዲ.ህ.ኤ.ፍራንክፎርትን ከባቢኡን ስሩዕ ኣኼባ ኣካይዱMonday, 13 November 2017 13:05 Written by ሽማግለ ጨንፈር
ጨንፈር ሰዲህኤ ፍራንክፎርትን ከባቢኡን ብዕለት 12.11.2017 ስሩዕ ኣኼባኡ ኣካይዱ። ኣኼባ ሰዓት ብኣቦ መንበር ጨንፈር ብናይ ሰላምታን ሰናይ ምንዮትን ምስ ተኸፈተ ኣብቲ ቀንዲ ዛዕባ ተኣትዩ።
ዝነበረ ዛዕባ ድማ፡-
- እዋናዊ ሰልፋውን ዞናውን ዓለማውን ሓበሬታታት ምልውዋጥ፤
- ገምጋምና ናይቲ ብዕለት 11.11.2017 ዝተገብረ ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ ፍራንክፎርት፤
- እምነት ሰዲህኤ ኣብ መንጎ መንግስትን ሃይማኖትን ንዝህሉ ዝምድና ዝብሉ ኔሮም።
ኣኼበኛ ነዞም ዝተጠቕሱ ዛዕባታት ሓደ ብሓደ ተዘራሪቡሎም። እቲ ዝበዝሐ ግዜ ዝወሰደ ምርድዳእ ድማ ኣብቲ 2ይ ነጥቢ እዩ። ኣባላት ጨንፈርና ኣብዚ ዝነበረ ዕዉት ሰላማዊ ሰልፊ‘ዚ ብምስታፍ ዓቢ ተራ ስለ ዝተጻወቱ ሽማግለ ማሕበር ኣሞጒሱ። ብቐዳምነት እዚ ሰላማዊ ሰልፊ‘ዚ፡ ኣካል ናይ‘ቲ ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙናት ኣብ ምሉእ ዓለም ብደለይቲ ፍትሒ ምእንቲ መሰል ክካየድ ዝቐነየ ሰላማዊ ሰልፍታት ምዃኑ ኣኼበኛ ተረዳዲኡሉ። እዚ ኩሉ ክካየድ ዝቐነየ ሰላማዊ ሰልፍታት‘ዚ ድማ፡ ኣካል ናይቲ ኣብ ምሉእ ዓለም ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ጸረ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ዘካይዶ ዘሎ ሰላማውን ዲሞክራስያውን ቃልሲ ምዃኑን፤ ካብቲ ቅድሚ ሎሚ ዝካየድ ዝነበረ ሰላማዊ ሰልፍታት ፍልይ ዘብሎ ድማ፡ ብመንእሰያትን ህዝብን ኣስመራ፡ ኣብ ውሽጢ ርእሰ ከተማና ዝተጀመረን ብእኡ ጌሩ ድማ ኣብ ምሉእ ዓለም ዝለሓመን ብምንባሩ እዩ። ኣካያዲ ቤት ትምህርቲ እስላሚያ ኣኽርያ ኣቦና ሸኽ ሙሳ መሓመድ ኑር ድማ፡ ነቲ ብስርዓት ህግደፍ ዝተወስደ ስጉምቲ ናይ ኣብ ሃይማኖት ኢድ ምእታው፡ መሰል ህዝቢ ምግፋፍ ስለ ዝኾነ፡ ዝመጸ ሽግር ይምጻእ ክንቃወሞ ኢና ብምባል ዝሃብዎ መግለጺ፡ ንኩሉ ህዝቢ ኤርትራ ንፍርሂ ስዒሩ ተባዕ ተቓውሞ ከም ዘርኢ ጌሩዎ‘ዩ። ገለ ካብቶም ኣብቲ ሰላማዊ ሰልፊ ዝነበሩ ጭርሖታት ድማ፡ መሰል ህዝቢ ይተሓሎ፡ ኩሎም ናይ ሕልናን ፖለቲካን እሱራት ይፈትሑ ዝብሉን፡ ስእልታት ናይቶም ንልዕሊ 11 ዓመት ብስርዓት ህግደፍ ተኣሲሮም ዘለዉ ብጹእ ፓትርያርክ ኤርትራ ኣቡነ ኣንጦንዮስን፡ ኣብቲ ብዕለት 31.10.2017 ዝነበረ ሰላማዊ ሰልፊ ኣስመራ ዝተኣስሩ ሸኽ ሙሳ መሓመድ ኑርን ኔሮም። ኣኼበኛ ድማ ነዚ ሰላማዊ ሰልፍ‘ዚ ብምድጋፍን ምምጓስን፡ ኣብ ተቓውሞ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ሓደ ካብቲ ካብ ውሽጢ ዝብገስ ተባዕ ተቓውሞን ምዃኑ ድሕሪ ምግምጋምን፡ ኩሉ ኤርትራዊ ደላይ ፍትሒ ክሳብ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ዝወድቕ ክቕጽሎን ጸዊዑ።
ብተወሳኺ ነቲ ስርዓት ህግደፍ ንትሕዝቶን መልክዕን ናይቲ ዝተራእየ ተቓውሞ ምእንቲ መሰል ህዝቢ፡ ናይ ፍሉይ ሃይማኖታዊ ጥሩፍነት ጌሩ ብምግላጽ ከጸልሞን ኣብ ውሽጢ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ኣፋላላይን ግርጭትን ክፈጥር ዝገብሮ ዘሎ ፍሹል ፈተነ ዝኹንንን፥ ሓድነት ኩሉ ህዝቢ ኤርትራ ዘረጋግጽ ሰላማዊ ሰልፊ ምንባሩን‘ውን ኣኼበኛ ኣስሚሩሉ።
ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ኣኼበኛ ነቲ ሰልፊ ሰደህኤ ኣብ መንጎ መንግስትን ሃይማኖትን ዘሎ ዝምድና ኣብ ቁዋሙ ኣስፊሩዎ ዘሎ ኣርእስቲ ብምግላጽ፡ ንመሰል ሃይማኖታት ዘኽብር ምዃኑ ተረዲኡ። መንእሰይ ክብሮም ዓንዶም‘ውን ከም ኣባል መንእሰያት ሰዲህኤ መጠን ንኣብ ውሽጢ ሃገር ዘለዉ ህዝብን ሰራዊትን ኤርትራ፡ ጸረ እቲ ዝውጽዖምን ዝገፍዖምን ዘሎ ስርዓት ክምክቱ ሎሚ እዋኑ ምዃኑን፡ ንሕና‘ውን ኣብ ጎኖም ከም ዘሎናን ዝገልጽ ናይ መጸዋዕታ ጽሑፍ ኣንቢቡ። ኣኼባ ብዝክረ ስዉኣት ተዛዚሙ
ኣኼባ ጨንፈር ኣዲስ ኣበባMonday, 13 November 2017 12:12 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ጨንፈር ኣዲስ ኣበባ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ብ12 ሕዳር 2017 ኣኼባ ኣካይዳ። ኣብዚ ኣኼበኣ፡ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ንዝተሰወአ ናይታ ጨንፈር ኣቦመንበርን ወኪል ቤት ጽሕፈት ውደባዊ ጉዳያት ኣብ ኢትዮጵያን ዝነበረ ስዉእ ኪሮስ ወልደኣብ ፍሰሃየ ዘኪራ፡ ብዛዕባ ኣገደስቲ እዋናዊ ኤርትራውን ሰልፋውን ዛዕባታት ብሰፊሑ ተመያይጣ። ጨንፈር ኣዲስ ኣበባ ኣብዚ ኣኼበኣ ካብ ዝተመያየጠትሎም፡ ተሳትፎ ልኡኽ ሰዲህኤ ኣብ ኮንፈረንስ ፍራንክፈርት፡ ተመሃሮን ወለደን ቤት ትምህርቲ ድያእ ኣልእስላምያ፡ ኣንጻር ዓማጺ ፖሊሲ ስርዓት ህግደፍ ንዘርኣይዎ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ንምድጋፍ በብኹርንዑ ዝረአ ዘሎ ናይ ደገፍ ሰልፍታትን ኣገዳስነት ሓቢርካ ምስራሕን ዝብሉ ጉዳያት ይርከብዎም።
ተሳተፍቲ ኣኼባ ልኡኽ ሰዲህኤ ኣብቲ ብመድረኽ ንሃገራዊ ዘተ ዝተዓደመ ኣብ 20-22 ጥቅምቲ 2017 ዝተኻየደ ኮንፈረንስ ምስታፉ ንኢዶም፡ ንመጻኢ እውን ኣብ ከምዚ ዓይነት ናይ እንካን ሃባን መድረኽ ተሳቲፍካ ርኢቶኻ ኣብ ኣገዳስነትን ከመይነትን ሓቢርካ ምስራሕ ብመንጽር እማመ ሰልፍና ሓቢርካ ንምስራሕን ካልኦት ሃገራዊ ዛዕባታትን ምንጽብራቕ ቀጻሊ ክኸውን ከም ዝግበኦ መዚኖም። ምስዚ ኣተሓሒዞም ድማ ኣብ መጻኢ ዝግበር ሓቢርካ ናይ ምስራሕ ስምምዓት ካብ ዝሓለፈ ተመኩሮ ዝተማህረን ንድሕሪት ዘይምለስን ክኸውን ከም ዝግባእ ኣዕዚዞም ኣገንዚቦም።
ምስዚ ብዝተተሓሓዘ ስርዓት ህግደፍ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ኣብ ኣኽርያ ዝወሰዶ ስጉምቲ፡ መቐጸልታ ናይቲ ነዊሕ ዝርዝር ዘለዎ ክርስትናን እስልምናን ዘይፈሊ ኣልማማ ግህሰታቱ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ነዚ ተረኽቦ ከም ናይ ከፋፊልካ ምግዛእ መሳርሒ ንከይጥቀመሉ ኩልና ኤርትራውያን ብጥንቃቐ ክንሕዞን ናብ ሰፊሕ ቀጻሊ ፖለቲካዊ ማዕበል ከነዕብዮ ከም ዝግበኣናን ኣንጸባሪቖም።
ኣብ መወዳእታ ነቲ ናይዚ ቀረባ ግዜ ስዉእ ኣባል ጨንፈሮምን ኩሎም በሃግቲ ሰላም፡ ዲሞክራስን ፍትሕን ኤርትራውያን ሰማእታት ዝገደፍሎም ሕድሪ ኣብ ሽቶኡ ንምብጻሕን መትከላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ግብሪ ንምውዓልን ኣብ ሕጋውን ስርዒታውን መስመር ብምጽናዕ ክቃለሱ ምዃኖም ኣረጋጊጾም።
ዜናዊ ጸብጻብ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ከተማ ኦስሎSunday, 12 November 2017 17:00 Written by ክፍሊ ዜናን ሓበረታን ሰደህኤ
ብዕለት 11 ሕዳር 2017 ብብዝሕን ብዙሕነትን ተሳተፍቱ ካብ ናይ ቅድሚ ሕጂ መዳርግቲ ዘይረኸበ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ከተማ ኦስሎ ኖርወይ ተኻይዱ። ሊዕሊ ሰለስተ ርብዒ ተሳተፍቲ ናይዚ ሰላማዊ ሰልፍዚ መንእሰያት ኮይኖም፣ ተራእዩ ዘይፈልጥ ቁጽሪ ደቂ ኣንስትይዮን፣ ሰብ ዕድመ ኣደታትን ኣቦታትን እውን ብብዝሒ ተረኺቦም ነይሮም። ተሳተፍቲ ካብ ኦስሎን ከባብን ጥራይ ዘይኮነስ ካብ ርሑቕ ከተማታት በርገን፣ ስታቫንገር፣ ሽየን፣ ሶገንዳል፣ ድራመንን ካልኦትን ብብዝሒ ተወዲቦም ሊዕሊ ሸውዓተ ሰዓታት ብምጉዒዝ ተሳቲፎም ከምዝነበሩ ምንጭታት ሓበረታ ሓርነት ኦርግ ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።
ሰልፍኛታት ልክዕ ሰዓት ክልተ ድሕሪ ቕትሪ ካብ ዝተመደበሎም ነቆጣ ብፈረሰኛታት ፖሊስ ተዓጂቦም ብምብጋስ፣ ድሕሪ ናይ ፍርቒ ሰዓት ጉዕዞ ኣብ ቅድሚ ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ባይቶ በጺሖም። ኣብ ጉዕዞ ሰልፊ ኮነ ኣብ ቅድሚ ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ባይቶ ሰልፈኛታት ብቋንቋታት ኖርወይ፣ ኢንግሊዝ፣ ዓርብን ትግርኛን ብልዑል ድምጺ ብምጭራሕ፣ ንምልካዊ ስርዓት ህግደፍን ኩሉ እከይ ተግባራቱን ዝኹንን፣ ማሕበረሰብ ዓለም ድማ ንምኽባር ኤርትራዊ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ሊዕሊ ስርዓት ኣስመራ ዘድሊ ስጉምቲ ንኽወስድ ዘዘኻኽር ጭርሖታት ኣስሚዖም።
ኣብ ቅድሚ ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ባይቶ ኖርወይ እውን ቃል ኣዳላዊ ሽማገለ ሰላማዊ ሰልፊ ብቋንቋታት ትግርኛ፣ ዕረበኛን ኖርወይን ምስተሰምዐ፣ ቀጺሉ ብቋንቋታት ትግረ፣ ትግርኛን ዓረበኛን ብርክት ዝበሉ ረዚን መልእኽቲ ዘለዎም ግጥምታት ብደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን ተነቢቦም።
ብምቅጻል ሰልፈኛታት ኣብ ዝተዳለወሎም ኣድራሽ ኣትዮም፣ ዝተቐረበሎም እኽለ ማይ እንዳተመገቡ ድማ ንልዕሊ ሰለስተ ሰዓታት፣ ርእይቶታትን ለበዋታትን ተመጋጊቦም፣ ዝተፈላለየ ግጥምታት ብቋንቋታት ሳሆን፣ ዓፋርን፣ እውን ተነቢቦም፣ ሓያለይ መደረታትውን ተሰሚዕም።
ናይቲ ኹሉ ዝተፈላለየ ርእይቶታትን ለበዋታትን ትሕዝቶ ድማ እዚ ተጀሚሩ ዘሎ ህዝባውን ሓባራውን ምንቅስቃስ ቃጻልነት ክረክብን፣ ኣድማዒ ኮይኑ ኣብ ዓወት ከብጽሓናን ኩሎም ሰብ ዕድመ ኣቦታትን ኣደታትን ኣብነት ኣቦና ሓጅ ሙሳ መሓመድ ተኸቲሎም ንሓቅን ፍትሕን ክሕለቁን ክማጎቱን፣ ኩሎም መንእሰያት ድማ ወረስቲ ኣቦና ሓጅ ሙሳ መሓመድ ኮይኖም ንስለ ሓቒ ደው ዝበሉ ክኾኑ ዝጽውዕን ዘዘኻክርን ነበረ። ኣብ መወዳእታውን ኣብ ዘዘሎናዮ ከባቢ ሓያል ውዳቤታት መስሪትና ብምንቅስቃ፣ ኣብ ዘሎናዮ ሃሊና ንመሰልና ሓደ ድምጺ ኮና ክንማጎት፣ ሓደ ኢድ ኮና ድማ ክንቅለስ ለበዋን ምሕጽንታን ቀሪቡ።
እዚ ሰላማዊ ሰልፊ እዚ ንባዕሉ፣ ብውህደትን ማዕረ ተሳታፍነትን ናይ ሊዕሊ ዓሰርተ ዝኾና ፖለቲካውያንን በርገሳውያንን ማሕበራትን ግዱሳትን ውልቀሰባትን ተዳልዩ፣ ዕዉትን ኣድማዕን ስራሕ ኮይኑ ስለዝተረኽበ፣ ሓደ ኣብነት ናይ ሓድነት ኣብ ብዙሕነትን፣ መርኣያ ውጺእት ሓቢርካ ምስራሕን ከምዝነበረ ምንጭታት ሓርነት ኦርግ ካብቲ ቦታ ጠቂሶም።
ዓወት ንደሞክራስያዊ ቃልሲ!
ክብርን ሞገሰን ንስዉኣትና!


c: text/html

text:
ናይጀሪያ ኣታዊ ትገብሮ መጠን ነዳዲ ክትንኪ እያ…
መቐለ ግንቦት 11/2009(ድወት) ናይጀሪያ ኣብ 2018ዓ.ም.ፈረንጂ ካብ ወፃኢ ኣታዊ ትገብሮ መጠን ምህርቲ ነዳዲ ከምትንኪ ኣፍሊጣ።
ኣብታ ሃገር ዘሎ ሃፍቲ ነዳዲ ንምጥቃም ኣብ ዴልታ ኒጀር ህንፀት መፍረዪ ነዳዲ ብምክያድ ካብ ወፃኢ ዝመፅእ ፍርያት ነዳዲ ምንካይ ይከኣል እዩ ክብል ሚኒስቴር ሃፍቲ ነዳዲ እታ ሃገር ገሊፁ።
እቲ ሚኒስቴር ከምዝብሎ ናይጀሪያ ኣብ 2019ዓ.ም.ፈረንጂ ዳንጎቴ ዝሃነፆ ማእኸል ተጠቒማ ውፅኢት ነዳዲ ሰደድ ክትገብር ክትጅምር’ያ።
ንልዕሊ 20ዓመታት እቲ ዓውዲ እናተጠቐመትሉ ከም ዝመፀትን መብዛሕትኦም ካብ ወፃኢ ናብ ዝመፅእ ስለዘድህቡ ዓውዲ ነዳዲ እታ ሃገር ፀገማት ይገጥሞ ዋላ’ኳ እንተሃለወ ሐዚ’ውን ግና እቲ ዓውዲ ንምዕባይ ዘኽእሉ ፀጋታት ከምዘለውዎ ገሊፁ።
ኣብ ፈላማይ ርብዒ እዚ ዓመት ጥራሕ ጠለብ ነዳዲ ናይጀሪያ ኣብ 2015ን 2016ዓ.ም.ፈረንጂ ካብ ዝነበሮ 8ሚሊዮን ናብ 10ሚሊዮን በርሚል ድፍድፍ ነዳዲ ከምዝዓበየ እቲ ሚኒስቴር ኣዘካኺሩ።
ብምዃኑ ድማ ኣብታ ሃገር ዘሎ ሃፍቲ ብዝግባእ ብምጥቃም ኣብ 2019ዓ.ም.ፈረንጂ ሐዚ ኣታዊ ትገብሮ ካብ ዘላ 95ሚኢታዊ ናብ 69ሚኢታዊ ንምንካይ ብቑርፀኝነት ከምትሰርሕ እቲ ሚኒስቴር አፍሊጡ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
JW LIBRARY
ነቲ ጽሑፍ ኣድምቆ—iOS
ኣብ JW Library ጽሑፋት ከተንብብን ከተጽንዕን ከለኻ፡ ቃላት ወይ ምሉእ ሓሳባት ከተድምቕ ትኽእል ኢኻ።
ጽሑፍ ከተድምቕ እንተ ደሊኻ፡ ነዚ ዚስዕብ መምርሒታት ስዓብ፦
ነቲ ጽሑፍ ኣድምቆ
ነቲ ጽሑፍ ከተድምቐሉ እትኽእል ክልተ መገዲ ኣሎ።
ነቲ ኸተድምቖ ዝደለኻ ቓል ጠዊቕካ ሒዝካ ኽትመርጾ ትኽእል ኢኻ። ነተን ኣብ ጫፋት ዘለዋ ምልክታት ሒዝካ እውን መጠን እቲ እተድምቖ ጽሑፍ ከተተዓራሪ ትኽእል ኢኻ። ኣብቲ መምረጺ ዝርዝር ነታ ምልክት ኣድምቕ ጠውቃ፡ ደሓር ከኣ ነቲ ጽሑፍ ንምድማቕ ሕብሪ ምረጽ።
ቃል ወይ ሓረግ ከተድምቕ እንተ ደሊኻ፡ ነቲ ጽሑፍ ጠዊቕካ ሒዝካ ጕተቶ። ክትጐትቶ ኸለኻ፡ እቲ ጽሑፍ ኪደምቕ እዩ። ምስ ወዳእካ፡ እቲ መምረጺ ዝርዝር ንሓጺር ግዜ ኺርአ እዩ። በዚ ዝርዝር እዚ ጌርካ፡ ነቲ ዘድመቕካዮ ሕብሪ ኽትቅይሮ ወይ ክትድምስሶ ትኽእል ኢኻ።
ነቲ ዘድመቕካዮ ቐይሮ
ሕብሪ እቲ ዘድመቕካዮ ኽትቅይሮ እንተ ደሊኻ፡ ነቲ ዘድመቕካዮ ጽሑፍ ጠውቆ፡ ድሕሪኡ፡ ካልእ ሕብሪ ምረጽ። ነቲ ዘድመቕካዮ ኽትድምስሶ እንተ ደሊኻ፡ ነቲ ዘድመቕካዮ ጽሑፍ ጠውቆ፡ ድሕሪኡ፡ ነታ ምልክት ደምስስ ጠውቃ።
እዚ ትሕዝቶ እዚ፡ ካብ ሕዳር 2015 ጀሚሩ ኣብ JW Library 1.6 ይርከብ እዩ፣ እዚ ኣፕሊኬሽን እዚ ድማ፡ ኣብ iOS 7.0 ወይ ድሕሪኡ ኣብ ዝወጸ iOS ይዓዪ እዩ። ነዚ ትሕዝቶ እዚ ኽትረኽቦ እንተ ዘይክኢልካ፡ በጃኻ ነቲ ኣብ ትሕቲ “JW Library ተጠቐም—iOS” ዘርእስቱ ዓንቀጽ ዘሎ ናይ ቀረባ ግዜ ለውጥታት ዚብል ንኡስ ኣርእስቲ ርአ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ዝክረ ዕለተ ሰማዕታት ኤርትራ
ዕለተ ሰማዕታት 13 ሰኔ ዝንበቡ፦
ዘእስመ ለዓለም፦
ወይርእዩ ኣሕዛብ. . . ። መዝ. 71
እስመ በእንቲአሁ . . . ። መዝ. 44
ማቴ. 10፡16-31
ዘቅዳሴ
ዕብ. 14፡32-ፍጻሜ።
ራእ. 20፡1-6
ግብ.ሓዋ. 5፡32-ፍጻሜ
ምስባክ፡
ወሥጋሆሙኒ . . . ። መዝ. 79
ዮሐ. 12፡24-34 ።
ሰማዕታት ዝበሃሉ ብሓባር ኮነ ብውልቂ ምእንቲ ሓቅን ጽድቅን ምእንቲ ሕዝብን እምነትን ሕይወቶም በጃ ዝወፈዩ መሥዋዕቲ ዝኾኑ እዮም። ሰብ ኣብ ክንዲ ብጻዩ ንሕይወቱ በጃ ኣኅሊፉ ክህብ ካብዚ ዝዓቢ ፍቕሪ ስለዘየልቦ፡ ሰማዕትነት ዓቢይ ክብርን ዓሚቕ ፍቕርን ዝኃዘ እዩ። ዮሓ. 15፡13
ኣብ ሥጋዊ ሕይወት ኮነ መንፈሳዊ ሕይወት ቀይሕ ደም ከይፈሰሰ ፃዕዳ ዓፅሚ ከይተኸስከሰ ብዘይ መሥዋዕቲ ናፅነት ኣይርከብን’ዩ። ሃገርካ ኪወርር ሕዝብካ ኬሕስር ሃይማኖትካ ኪቕይር ንዝመጸካ ምክልኻልን ክሳዕ ሞት ዝበጽሕ መከራ ምቕባልን ንቡር እዩ። ኣብ መጽሓፍ መቃብያን ተጻሒፉ ከምዘሎ፦ እቶም ሕዝበ እግዚአብሔር ዕብራውያን ነቲ ንቤት መቕደሶም ዜፍርስ፡ ንሃገሮም ዜብርስ ንነፍሶምን ጥሪቶምን ዜባሳብስ፡ ጸላኢ ተላዒሉ ኣብ ወሰን ምድሮም ናይ ባዕዲ ሠራዊት ከምዝሰፈር ምስ ርኣዩ ብኽብሪ ንምንባር ወይ ብኽብሪ ንሙማት ወሰኑ።
ተውሳክ፡ . . . ዝክረ ዕለተ ሰማዕታት ኤርትራ


text:
ኣብ ደቡብ ሱዳን ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ልዕሊ ዓለምለኸ ሰራሕተኛታት ረድኤት ዘጋጠመ መጥቓዕቲ ቅትለትን ጾታዊ ዓመጽን 20 ወታሃደራት ተኸሲሶም፡ ከይዲ ፍርዶም ኣብ ሓደ ወታሃደራዊ መጋባእያ ትማሊ ሰሉስ ተጀሚሩ’ሎ።
ካብቶም ተጠርጠርቲ 13 አብ ቤት ፍርዲ ከተማ ጁባ ቀሪቦም ኣለው። ኣብ ዝሓለፈ ሓምለ አብታ ከተማ ንሓደ ሆቴል አጥቒዖም መካይን ሰሪቆም አብቲ ህንጻ ንዝነበረ ዳርጋ ኹሉ ሰብ ሓሪሞምን ዝተፈላልየ ስቅያት ፈጺሞም ዝብል ክሲ ቀሪብዎም’ሎ።
አካያዲ ስራሕ’ቲ ሆቴል ኣብ ዝሃቦ ቃለ ምስክርነት ብውሑዱ ሓሙሽተ ደቂ ኣንስትዮ ሰራሕተኛታት ረድኤት ብአፈሙዝ ጠበንጃ ጾታዊ ዓመጽ ከምዝተፈጸመን ሓደ ጋዜጠኛ ኸአ ብጥይት ተቐቲሉ ክብል መስኪሩ’ሎ።
ጉጅለ ተሓላቂ ሰብኣዊ መሰላት ሁማን ራይትስ ዎች ከምዝበሎ በቲ ፍጻመ ዝሰንበዱ ሰራሕተኛታት ረድኤት ካብቶም 1,200 ሜትር ጥራይ ርሒቆም ዝነበሩ ወታሃደራት ሕቡራት ሃገራት ሓገዝ ሓቲቶም ግን ምላሽ ኣይረኸቡን ኢሉ’ሎ።
እቲ ከይዲ ፍርዲ ኣብ ዝቕጽል ሶሉስ ክቕጽል’ዩ፡ ገበነኛታት ኮይኖም እተተረኺቦም ኸአ ሞት ክፍረዶም ከምዝኽእል ጠቕላሊ ወታሃደራዊ ዓቓቢ ገሊጾም አለው።
እዚ ከምዚ ከሎ አብታ ሃገር ብዘሎ ጎነጽን ህጽረት ውሕስነት መግብን ብፍላይ ኩነታት አካላ ጉዱኣትን ብዕድመ ዝደፍኡን ኣዝዩ ዘተሓሳስብ’ዩ ክብል ሁማን ራይትስ ዎች ገሊጹ’ሎ።


text:
ህዝቢ ካብ መንግስቲ ክፈርህ እንተጀሚሩ መንገዲ ዕንወት ሃገርን ህዝብን ኢዩ፥ መንግስቲ ካብ ህዝቢ ክፈርህ እንተጀሚሩ ድማ መንገዲ ጥዕና ኢዩ’ ክብል ቶማስ ጀፈርሰን ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ገሊጹ ምንባሩ ሰነዳት ታሪኽ ይነግሩ።
ኣብ ኤርትራ ንመንግስቲ ዝፈርህ ህዝቢን፤ ንህዝቢ ዘርዕድን ዘስተናዕቕን መንግስቲ ኢዮም ዘለዉ።ንግዚኡ።
ኣብ ዝሓለፉ 25 ዓመታት፤ብዝያዳ ድማ ኣብ ዝሓለፉ 15 ዓመታት፤ ዘሰቅቕ ኩነት ህላወ ህዝቢ ኤርትራ ብዝተፈላለዩ መንገድታት ክግለጹ ጸኒሖም ኣለዉ። ቅዋም ዘይምህላው፥ ማእሰርቲን ምስዋርን ምብዛሕ፥ ክብደት መነባብሮ፥ መወዳእታ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎት፥ ኣብ ሃይማኖት፤ ከባቢን ጾታን ዝተመስረተ ኣድልዎ፥ ምብሓት ቁጠባ፥ ዘይምክያድ ምርጫ፥ ምኽልካል ሃይማኖታዊ እምነት ወዘተ፤ ወዘተረፈ።
ህዝቢ ኤርትራ፤ ኣብ ዘሰክሕ ኩነታት ምህላዉ ንምግላጽ ክዝርዘሩ ዝኽእሉ ናይ ስቓይ ረቋሒታት ገጻት ውን ኣይኣኽሎምን። ኩሎም ጠንቂ ሕሰሙ ኮይኖም ዝጥቀሱ ዘለዉ ነጥብታት ድማ፤ ብህዋሳትና ክረኣዩ፤ ክድህሰሱ፤ ክጠዓሙ፥ ክሽተቱ፥ ክስምዑ ዝኽእሉ ጭቡጣት ሓቅታት ኢዮም። ሰባት ብዝተፈላለዩ መለክዒታት በብናቶም ኩርናዕ እንዳራእዩ፤ ብተናጽል ስለዝግለጽዎም ግን ህዝቢ ኤርትራ ንዘለዎ ኩነታት ብምሉእነት ዝገልጹ ኣይኮኑን።
ህዝቢ ኤርትራ ንዘለዎ ሃለዋት ኣብ ሓደ ጠሚሩ፤ ብሓጺር ቃላት ክውክል ዝኽእል ሓደ መግለጺ ኣሎ። ንሱ ድማ ቡኩራት ሓርነት ካብ ፍርሂ ብዝብል ወካሊ ሓረግ ክግለጽ ይከኣል። ህዝቢ ኤርትራ ካብ ፍርሂ ሓርነት የብሉን።
ህዝቢ ናይ ዝኾነት ሃገር፤ ብግዝኣት ሕጊ ዝተዋሕሰ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላቱን ሓርነቱን እንተዘይተኸቢሩ፤ ሕጊ ዘይኮነስ ፍርሂ ገዛኢ ይኸውን። ፍርሂ የመሓድር፥ ፍርሂ ይድህል፥ ፍርሒ የስገድድ፥ ፍርሒ የስግድ፥ ፍርሒ የሳድድ፥ ፍርሒ ይውስን፤ ፍርሒ የንግስ፥ ፍርሒ ይዳኒ። ፍርሒ ይፈርድ። መዓልታዊ ህይወት ህዝቢ፤ ፍርሒ ካብ ማእሰርቲ፤ ፍርሒ ካብ ምስዋር፥ ፍርሒ ካብ ምቕታል፤ ፍርሒ ካብ ምግፋፍ፥ ፍርሒ ካብ ገንዘቡን ንብረቱን ምዝማት ስለዝኸውን ኣብ ትሕቲ ዘየቋርጽ ራዕዲ ይነብር። ህዝቢ ኤርትራ ቦዂርዎ ዘሎ ሓርነት ካብ ፍርሂ ድማ ብልክዕ በዚ ኣብ ላዕሊ ዝተዘርዘረ ኢዩ ዝውከል።
ሓደ ካብ ሳዕቤናት ናይ ከምዚ ዝኣመሰለ ዘየቋርጽ ናብራ ኣብ ትሕቲ ፍርሂ፤ ህዝብታት ነቲ ዘለዉዎ ብኩራት ሓርነት ካብ ፍርሂ ከም ንቡር ክወስድዎ ዝኽእሉ ሙኻኖም ኢዩ። ሓደ ሓደ እዋን ህዝብታት ንግዝኣተ ፍርሂ፤ ከም ሓባራዊ ጽሕፍቶ ቆጺሮም፤ ከም ውሁብ ልቦና (conventional wisdom) ስለዝወስድዎ፤ ኣብ ትሕቲ ፍርሂ ምንባሮም ዘይኮነስ፤ ነዚ ፍርሂ ተርቢዑ ሰብኣዊ ክብረቱን መሰሉን ከረጋግጽ ብትብዓት ንዝነቐለ ሰብ ዝያዳ የገርሞም።ብዙሓት ሰባት ካብቲ ኣብ ኤርትራ ወሪዱ ዘሎ ናይ ፍርሂ ህይወት ንላዕሊ፥ እቲ ተባዕ ስጉምቲ ጅግና ወዲ ዓሊ ዝገረሞም ድማ፤ ካብዚ ንፍርሂ ከም ቅቡል ህይወት ዝወስድ ናይ ስዩምነት ውሁብ ልቦና (conventional wisdom) ዝነቐለ ኢዩ።
ብዙሓት ሰባት ‘ካብዚ ኩሉ ህዝቢ ኤርትራ፤ ነዚ ነዛ ሃገር ኣበሳቢሱ ኣሳቒዩ ዘዕንዋ ዘሎ ሓደ ሰብ ዝኣሊ ሓደ ሰብ ከመይ ኣቢሉ ይሰኣን፤’ ክብሉ ይስምዑ ኢዮም። ሓቅነት ዘለዎ ኣበሃህላ ድማ ኢዩ። ገለ ተንተንቲ ግን፤ እዚ ኣበሃህላ እዚ ኣብ ትሕዝቶ ናይቲ ሰባት ብዘየናሕሲ ኣርዑት፤ ብዘስካሕክሕ ናይ ሹቕሮራን ራዕድን ተግባራት ንነዊሕ እዋን እንተተጨፍጪፎም፤ ነብሰ ደሞም ብስርዓተ ፍርሂ ስለዝቃነ (conditioned) እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቐሰ ኣበሃህላ ኣብ ውሽጢ እዚ ዓንኬል ኣትዩ ክረአ ከምዝግባእ ይሕብሩ።
ፍሉጥ ኣፍሪቃዊ ተቓላሳይ ስቲቪ ቤኮ ንምልካውያንን ተመለኽትን ኣመልኪቱ ኣብ መጽሓፉ ከምዚ ዝስዕብ ይብል።፡‘’እቲ ዝሓየለ ኣጽዋር መለኽቲ ምሉኽ ኣእምሮ ናይቲ ዝጭቁንዎ ህዝቢ ኢዩ’።
እዚ ኣበሃህላ እዚ፡ህዝቢ ንምልኪ ከም ንቡር ተቐቢሉ ከም ኣካል ህይወቱ ክርእዮ እንተጀሚሩ፡ንመለኽቲ ካብቲ ምልኮም ንምርጋእ ዝጥቀሙሉ ኣጽዋር ንላዕሊ ሓይሊ ዝህቦም ሙኻኑ ኢዩ ዘረጋግጽ።
ብልክዕ ድማ፡ህዝቢ ነቲ መሰረታዊ ባህርያዊ ሰብኣዊ ሓርነቱ ዝመንጠሎ ስርዓት ኣሜን ኢሉ ተንበርኪኹ ዝኸይድ እንተኾይኑ፡ቀዳማይ ጸላኢ ናይ ገዛእ ነብሱ ኮይኑ ኣሎ ማለት ኢዩ።
ውርይቲ በርማዊት ኣን ሳን ሱ፤ ንፍርሂ ኣመልኪታ ከምዚ ዝስዕብ ትብል። ‘ሰባት፤ ብልምዲ፤ ስልጣን ኢዩ ንሰባት ዘበላሹ ኢዮም ዝብሉ፤ ሃገርን ሰባትን ዘበላሹ ግን ፍርሂ ኢዩ። እቶም ሰብ ሓይሊ ስልጣን ንዘይምልቃቕ ስለዝፈርሁ ንህዝቢ ብፍርሂ ክገዝኡ ይፍትኑ፤ እቶም ዝተገዝኡ ህዝቢ ድማ ብፍርሂ ተገዚኦም ይተርፉ’።
ንህዝቢ ኤርትራ ኣጋጢምዎ ዘሎ ናይ ራዕድን ፍርህን ህይወት ክጠፍእ ዝኽእል፤ ህዝቢ ንፍርሂ ምፍራህ ኣቓሪጹ፤ ነቲ ዘይሕከኽ ሰብኣዊ ክብረቱን መሰሉን ደው ምስዝብል ጥራይ ኢዩ። ምኽንያቱ፤ ወዲ ሰብ ኣብ ቅድሚ ፍርህን ክብረትን ደው ኣብ ዝብለሉ እዋን፤ ስልጣነ እምበር ፍርሂ ባህርያዊ ጽሕፍቶኡ ኣይኮነን።
ኸሊፋ ኻድር እተባህለ ወዲ 23 ዓመት ሶርያዊ፤ ብዛዕባ እቲ መንእሰያት ወለድኡ ኣብ ሃገሩ ዘንቀልዎ ህዝባዊ ናዕቢ ተሓቲቱ ክምልስ ከሎ ከምዚ ዝስዕብ ይብል። ‘ደቂ 19 ዓመት ከሎና ኢና እዚ ሰውራ ጀሚርናዮ፥ ፍልስፍናኹም፥ ስነሓሳብኩም እንታይ ነይሩ ንዝብል ሕቶኻ መረዳእታ ይኹን ዝፈልጦ መልሲ የብለይን፤ ምኽንያቱ ዘንቀለና ፍልስፍና ‘ፍርሂ ንምቕታል’ ኢዩ ነይሩ፤ እወ እቲ ንዓመታት ክንሹቕረር፤ ክንደንን ዝገበረና ሰብኣዊ ክብርና ዝቐንጠጠ ፍርሂ ክንቀትሎ።
” ንነብስና ካብ ናይ ኣእምሮ ጊልያነት ሓራ እንገብራ፤ ንሕና ባዕልና ጥራይ ኢና’ ኢሉ ነይሩ ውሩይ ስነጥበባዊ ነብስሄር ቦብ ማርሊ። ህዝቢ ኤርትራ ሓርነት ካብ ፍርሂ ኢዩ ስኢኑ ዘሎ። ቅዋም፤ ነዚ ሓርነት ካብ ፍርሂ ዘውሕሰሉ ሰነድ እምበር፤ መወዳእታ ኣይኮነን።ስደት፤ህዝቢ ኤርትራ ካብ ፍርሂ ንምህዳም ዝወስዶ ዘሎ ካብ ሹቕረራ ናይ ምርሓቕ ጉዕዞ እምበር፤ ፍታሕ ናይ ህላዊኡ ኣይኮነን። ህዝቢ ኤርትራ ዘልዕሎም ፖለቲካውያን ሕቶታት መንገዲ እምበር ዕላማ ኣይኮኑን። ስለዚ ህዝቢ ኤርትራ ቀዳማይ ዕላምኡ ክገብሮ ዝግባእ ንፍርሂ ዘስዕሮ፤ ሓርነት ካብ ፍርሂ ዘጎናጽፎ ዕዮ ምስራሕ ኢዩ።
ካብዚ ኩሉ ጅግና ሓደ ዝግበር ሰብ ተሳኢኑ ዝብል፤ ደቁን ነብሱን ተዘሚቱ፤ መንእሰያት ኣብ ባሕርን ጣሕርን ብኣማኢት እንዳተቐዝፉ ካብዚ ንላዕሊ እንታይ ክመጾ ይጽበ ኣሎ እዚ ህዝቢ ኢሉ ዝጽውዕ፥ እቶም ትማሊ ሰውራ መሪሖም ናጽነት ዘምጽኡ መራሕቲ ኸ ደምን ሕልናን የብሎምን ዲዮም ኣበይ ኣበሉ ኢሉ ዘስተንትን፥ መሪሕ ኮይኖም ለውጢ ከምጽኡ ዝግባእ መንእሰያት ናይ ኣጓብዝ ስራሕ ፈጺሞም ህዝቦም ኣብ ክንዲ ካብ ስቓይ ዘላቕቁ ብራሻይዳ ተኾብኪቦም ክጓዓዙ ክብረቶም ኣይቅንጠጥን ዲዩ ዝብሉ፤ ኩሎም ትጽቢቶምን መደምደምተኦምን ሓደ ኢዩ። ፍርሂ ኪቕተል ኣለዎ! ዝብል እምነት። ምሉእ ህዝቢ ኣብ ሹቕሮራን ስቅያትን እንዳነበረ፤ ነታ ናተይ ዝብላ ነብስን ስጋን እውን ከይውንና ዝተኸልከለ ክንሱ ኣለኹ ዝብል ህዝቢ ህላዊኡ ምስ ዘየለዉ ኢዩ ዝቕጸር፤ ምኽንያቱ – ፍርሂ ከይሳዓረ ሓርነቱ ዘረጋግጽ ህዝቢ ስለዘየሎ።


text:
ኤርትራ ኣትለታት’ምበር መንግስቲ የብላን! መልሲ ንመስከረም ዶት ነት
ብተወልደበርሃን ገብረ
መስከረም “ነዛ ፍትውቲ ሃገርና መን እዩ ዘመሓድራ ዘሎ?” ኢሉ ይሓትት ኣሎ። እዋናዊ ሕቶ ኢዩ። መስከረም ቀጺሉ፡-“ሓላፍነተ ናይ ኩሉ ኣብ ሃገረ ኤርትራ ኣሎ ንዝበሃል ናይ ምሕደራ ግሕምጥና፡ ዝሳዕረረ ብልሽውና፡ ሰብአዊ በደል፡ድኽነት፡ ናይ መንእሰያት ፍልሰት፡ ማእሰርቲ፡ ቅትለት፤ ብተቓውሞ”፡ ተበዲልና ብዝበሉ ዜጋታት፡ ብወያኔ፡ ብኣመሪካን፡ ኣመሪካ እተዋፍሮምን እትምውሎምን ዑሳባት ንፕረሲደንት ኢሰያስ ምስካም ልሙድ ኰይኑ ከም ዘሎ ይርኤ። ንፕረሲደንት ኣምሲልካ ንሃገረ ኤርትራን፡ ኤርትራውነትን ቅያዊ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራን ምድምሳስ ዝዓለመ ወፈራ ከም ዘሎ’ውን ግሁድ እዩ። ግን ፕረሲደንት ኢሰያስ ጥራይ ድዩ ንፍትውቲ ሃገርና ዘመሓድራ ዘሎን ሓላፍነት ዝስከምን ወይስ ዋላ ብደረጃኡ ኣይኹን እምበር ዝሐተቱ ሰብ መዝን ኣመሓደርትን መራሕቲ ሰራዊትን ኣለዉ ዲዮም? እዞም ኣመሓደርትን መራሕቲ ሰራዊትን ተላሒጎሞ ዘለዉ ስልጣን ምምሕዳራዊ ቅርጻን እንታይ ይመስል? ከምቲ ገባርና ትርር እንተ ኢላቶም “ተውሳኺትና ገባር፡ ገባር ደምባር” ኢሎም ነጸላኦም ገፍገፍ አንዳበሉ ዘልግሱ፡ እዞም ኣብ ትሕቲ ፕረሲደንት ኢሰያስ ዘለዉ ሰበ-ስልጣን ካብ ሓላፍነት ክህደሙ/ከልግሱ ይኽእሉ ድዮም?”
ብምባል ብዙሓት ኣገደስቲ ሕቶታት ይሓትት።
ኣነ ድማ ይብል ኣለኹ። ኤርትራ ስሩዓት ኣትለታት’ምበር ስሩዕ መንግስታዊ ኣሰራርሓ የብላን። ንሃገርና ከም ሃገር ዘፋልጥዋን ዘላልዩዋን ዘሎዉ ኣትለታት ዘርእሰናይ ታደሰ፡ ዳኒኤል ተኽለሃይማኖት፡ ናትናኤል ብርሃነ፡ መርሃዊ ቅዱስ፡ ግርማይ ገብረስላሰ፡ መኽሰብ ደበሳይ፡ ሜሮን ተሾመን ካለኦት ብዙሓት ኣትለታትን እምበር መንግስቲ ከም መንግስቲ ካብ ዝፈሽል 10ተታት ዓመታት ኮይኑ ኣሎ ኢዩ። መን የማሓድራ ኣሎ ንዝብል ሓጺር መልሰይ ህዝቢ ባዕሉ ይመሓደር ኣሎ። ህዝቢ ኤርትራ ገና ካብ 90ታት ጀሚሩ መንግስቲ ፕረዚደንት ኢሳያስ ህዝቢ ከማሓድር ኣይኮነን ንገዛእ ርእሱ ክመሓደር ከም ዘይክእል ዓው ኢሉ ክዛረበሉ ጀሚሩ ኢዩ። እወ ስማዊ ዝኾነ ምምሕዳራት ይኹኑ ሚኒስትሪታት ኣሎዉ። ስማዊ ማለተይ ኣማሓዳሪ ተባሂሉ ኣብ ዞባ ይኹን ኣብ ንኡስ-ዞባ ይምደብ ግን ስልጣን ይኹን ዕጥቂ የብሉን። ባይቶ ዞባ ተባሂሉ ይዝረበሉ ኮይኑ ግን ብሕጊ ክንዮ ለበዋን ምሕጽንታታትን ምሕላፍ ካልእ ክገብሮ ዝኽእል ነገር የሎን። ሚኒስተር ተባሂሉ ኣብ ቦታ ሚኒስተር ኮፍ ይብል፡ እዚ’ውን ስልጣን ይኹን ዕጥቂ ዘይብሉ ሰብ ኢዩ/ያ።
ንኹሉ ምምሕዳራዊ በደላት ተሓታቲ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኢዩ። ኣብ ምምሕዳርዊ ይኹን ካልእ ክፍ ኢሎም ገበን ዝገብሩ ቅሉዓት ይኹኑ ስዉራት ሰበ-ስልጣናት ግን ብዉልቆም ተሓተቲ ኢዮም። ህዝቢ ምስ ዘማርር ንመረረ ህዝቢ ሰሚዑ መልሲ ክህብ ዝግበኦ እቲ ፕረዚደንት ጥራሕ ኢዩ። ምኽንያቱ ኩሎም’ቶም ኣብ ስልጣን ኣሎዉ ዝባሃሉ ህዝቢ ዝመረጾም ዘይኮኑስ ባዕሉ እቲ ፕረዚደንት ዘቐመጦም ሰባት ኢዮም። ንሶም ብግቡእ ሓላፍነቶም ዘይዋጽኡ እንተ ሃሊዮም ክኣልዮም ናይቲ ፕረዚደንት ጉዳይ ኢዩ። ንሶም ሓላፍነቶም ብግቡእ ስለ ዘይተዋጽኡ ኢዩ ህዝቢ ዘማርር ዘሎ እንተ ኾይኑ እቲ ሕቶ፡ ዘይሩ ዘይሩ ዝሕተት ሕጂውን እቲ ፕረዚደንት ጥራሕ ኢዩ። እቲ ሓቂ ግን እዚ ፕረዚደንት በዞም ንፈልጦም ኣማሓደርቲ ወይ ሚኒስተራት መንገዲ ኣቢሉ ኣይኮነን ሃገር ዘማሓድር ዘሎ።
ብመን ዳኣ? ብዉሑዳት ኣማኸርቲ፡ ዉሑዳት ኣዘዝቲ ሰራዊትን ኣባላት ስለያን ኢዩ ሃገር ዘማሓድር ዘሎ። እዞም ኣካላት ቀንዲ ስረሖም ነቲ ፕረዚደንት ህልዉኑኡ ንምርግጋጽ እምበር ብዛዕባ ህዝብን ሃገርን ኣይንታዮምን ኢዩ። ነዚ ኢዩ ህዝብን ሃገርን ሓርቢቱዎም ዘሎ። ነዚ ጉዳይ ብዝምልከት ሚስስ ብሮውኒን ኣብቲ ንናይ ኣሜሪካ ንኡስ-ኮሚቴ ንኣፍሪቃ ኣብ ጉዳይ ዓለማዊ ጥዕና፡ ሰብ-ኣዊ መሰላትን ኣህጉራዊ ትካላትን ኣብ 14 መስከረም 2016 ዝሃበቶ ምስክርነት ጽቡቕ ገይራ ገሊጻቶ ኣላ። ኣብ ትርጉም ከየባላሽወልኩም ኣብ ገጽ 9 ናይ ምስክርነት ቃላ ከምዚ ዝስዕብ ኢላን ነይራ፡-
“Through my conversations with the Western diplomats serving in Asmara, I found that they unanimously agree that the Eritrean government is among the least corrupt in Africa, and they don’t doubt the government’s commitment to achieving economic development for Eritrea. They do agree, however, that the government’s capacity is alarmingly low. The arrest or defection of many senior members of the party over the years has left President Isaias dependent on a very small handful of trusted advisors to run the country. When one of them leaves the country, important affairs are put on hold. Migration has created a terrible problem of “brain drain” in Eritrea – so that there is a near-desperate lack of capacity in the middle and lower ranks of the bureaucracy. Eritrea has also been systematically starved of development funds and investment since the border war; so, despite its abundant natural resources, its lack of corruption, and its strategic location on the Red Sea, it is now one of the very poorest nations on earth.”
ንሳ ትብል ኩሎም ኣብ ኣስመራ ዝርከቡ ዲፕሎማትሰኛታት ብዘይ ኣፈላላይ ዝሰማምዕሉ ኣብ ኤርትራ ዘሰምብድ ትሑት ዓቕሚ መንግስቲ ምህላዉ ኢዩ። ድሕሪቲ ምእሳርን ምስዳድን ላዓለዎት ሓለፍቲ እቲ ግንባር ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ፕረዚደንት ኢሳያስ በጻብዕቲ እሙናት ኣማኸርቲ ገይሩ ሃገር ይመርሕ ከም ዘሎ ኢያ ትሕብር ዘላ። ስለዚ ሃገርና ብኣማሓደርቲ ወይ ካብኔ ሚኒስተራት ኢያ ትማሓደር ዘላ ዝብል ፈጺሙ ጉጉይ መረዳእታ ኢዩ። ካብዞም ኣማኸርቲ ሓደ እንተ ገሹ ትብል ንሳ ኩሉ መንግስታዊ ስራሕ ደው ይብል። መን’ዮም እዞም ኣማኸርቲ? የማነ ገብረኣብ፡ የማነ ገብረመስቀል፡ ዘምህረት ዮሃንስ…?
ሃገረ ሰብ ኢዩ ዓደይ፡ ዝበልኩም በሉኒ። ኣብ ኤርትራ መርዓ ኣሎ እዞም ዝስዕቡ ካኣ ዋናታት ዉራይ ኢዮም፡-
- ፕረዚደንት ኢሳያስ – ኣቦ ጓል
- የማነ ገብረኣብ – ኣኮኣ ንጓል
- ዘምህረት ዮሃን – ኣቦ ጓይላ
- የማነ ገብረመስቀል – ዋሓስ ጓል
- ኣብራሃ ካሳ – ሽም ዳስ
- ዕዱማት ኣጋይሽ – ሚኒስተራት፡ ኣማሓደርቲ ዞባታት፡ ሃማደአ፡ ሃማማተአ፡ ሃኮሰኣ፡ ወዘ ተረፈ
ንስኹም ከም መንግስቲ ጸዉዕዎም ንዓኹም ዝምልከት ኢዩ። ንዓይ፡ ንህዝቢ ኤርትራን ንሚስ ብሩተንን ግን መንግስቲ ዘይኮነስ ተምሳል ዳስ ዓድና ኢዩ። ስለዚ ኣብ ኤርትራ መንግስቲ ይኹን መንግስታዊ ኣሰራርሓ ኣይነበረን የሎን’ውን። ኣብ ሽንጥሮታት ኮይኑ ሃገር ዘማሓድር መንግስቲ’ኸ ኣሎ’ድዩ? ኣብ ዳስ ዓድና ጉዳይ እንተ ሃሊዩካ ምስ ኣቦ ጓልን ወድን ካብ ኡ ሓሊፍካ ካኣ ምስ ኣኮ ጓልን ወድን ወይ ድማ ምስ ኣቦ ጓይላ፡ ዋሓስን ሽም ዳስን ምዝራብ ኢዩ እምበር ምስ ዕዱማት ኣጋይሽ ዳኣ’ሞ ዘይተገብረ።
እሞ እዞም ዕዱማት ኣጋይሽ እንታይ ኢዩ ስረሖም? ስረሖም ዳኣ ኣብ ዝተፈቐደሎም መንበራት ኮፍ ምባልን ስዋ ምጭላጥን። ክሳብ መዓስ? ኣቦ ጓል ክሳብ ዘሎዎ ዝጭልጥ። ስዋ እንተ ተተባላሽዩ መን ይሕተት? ኣቦ ጓ’ምበር መን ዳኣ ክሕተት?
ወዳሓንኩም!


text:
ኣብ ኤርትራ 1500 ግብጻውያን ወተሃደራት ከምዝኣተው ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም፡ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ሱዳን ኣዲስ ኣበባ ብምኻድ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ተዘራሪቡ።
ኣብ ዝሓለፈ ቕንያት 1500 ወተሃደራት ግብጺ ኣብ ማርሳ ተኽላይ ሰሜናዊ ሳሕል ከምዝበጽሑ፡ ቀጺሎም 20 ግብጻውያን ወተሃደራት ኣብ ሂምቦል፡ 15 ግብጻውያን ወተሃደራት ኣብ ከርከበት፡ 43 ግብጻውያን ወተሃደራት ኣብ ሳዋ ከምዝተራእዩ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም። ትማሊ 7 ጥሪ
ኣብ ዝሓለፈ ቕንያት 1500 ወተሃደራት ግብጺ ኣብ ማርሳ ተኽላይ ሰሜናዊ ሳሕል ከምዝበጽሑ፡ ቀጺሎም 20 ግብጻውያን ወተሃደራት ኣብ ሂምቦል፡ 15 ግብጻውያን ወተሃደራት ኣብ ከርከበት፡ 43 ግብጻውያን ወተሃደራት ኣብ ሳዋ ከምዝተራእዩ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ትማሊ 7 ጥሪ `ውን ዓሰርተ ኦራላትን ብርክት ዝበላ ላንድክሮዘራትን ዝሓዘ ሰራዊት ሰሜን ካብ ተሰነይ ሻክሻክ ኣብ ዝብሃል ቦታ ከምዝዓረደ፡ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ካብ ዝተፈላለዩ ግንባራት ስሒቡ ናብ ዞባ ጋሽ ዘምጽኦም ኣሃዱታት ኣብ ጎልጅን እምዓሎባን ኣዋፊሩ ከምዘሎ፡ ኣብ ሸንደሸናን ርብዳን ዝብሃል ከባቢ ተቓወምቲ ሱዳን ዓሪዶም ከምዘለዉ፡ ከምኡ `ውን 18 ናይ ግብጽን ኢማራትን ወተሃደራዊ ኣዘዝቲ፡ ናይ ከቢድ ብረትን ስለያን ኣማኸርቲ፡ ብሓያል ጸጥታ እንዳተሓለው ካብ 5 ጥሪ ኣትሒዞም ኣብ ምብራቕ ከተማ ባረንቱ ሰፊሮም ከምዘለዉ እቶም ምንጭታት ብተወሳኺ ሓቢሮም።
እዚ ነቲ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ዓረብ እንተላይ መደበር ቴለቭዥን ኣጀዚራ ብቕንያቱ ዝዘሰርግሓኦ ንህላወ ወተሃደራት ግብጺ ኣብ ኤርትራ ዘረጋግጽ ሓበሬታ እዩ። ይኹን`ምበር እቲ ወትሩ ብሕብእብእ ዝሰርሕ፡ `ወትሩ ኣሉ` ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፡ ነቲ ጉዳይ ብመንገዲ ቴለቭዥኑ በሽኻዕላል ኣሉታ ከምዝሃበሉ ይፍለጥ።
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ነቲ ብዝተፈላለዩ ወገናት እንተላይ ብውድብ ሕቡራት ሃገራትን ናይ ሳተላይት ስእልታትን ዝተረጋገጸ ህላወ ወተሃደራዊ መዓስከር ኢማራት ኣብ ዓሰብ `ኳ ክሳብ ሕጂ ኣይተኣመነሉን።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ፡ ሱዳን ኣዝዩ ዓቢ ሰራዊት ኣዋፊራ ንመላእ ዶባት ኤርትራን ሱዳን ድሕሪ ምዕጻዋ ድሕሪ ክልተ መዓልታት፡ ኣውራ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ሱዳን ልፍቴናንት ጀነራል ኢማድ ኣል-ዲን ምስጦፋ ዓዳዊ፡ ትማሊ ሰኑይ 7 ጥሪ ኣዲስ ኣበባ በጺሑ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ሃይለማርያም ደሳለኝ ከምእተዘራረበ ኣገልግሎት ዜና ቱርኪ ሓቢሩ።
ምዕጻው ዶባት ብመንግስቲ ሱዳን፡ ነቲ ግብጽን ኢማራትን ኣብ መደበር ወተሃደራዊ ታዕሊም ሳዋ ወተሃደራዊ መዓስከር ከምዘቖማ ዝተሰምዐ ጸብጻባት ስዒቡ ዝተኸስተ እዩ።
ሱዳንን ኢትዮጵያን ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ሓባራዊ ወተሃደራዊ ምትሕግጋዝ ንምግባር ኣፈናዊ ስምምዕ ከምዝተፈራረማ ይዝከር።
ቱርኪ ነገዛእ ርእሳ ኣብ ሰዋኪን፡ ሱዳን ወተሃደራዊ መዓስከር ገይራ ከምዘላ ይፈልጥ።
እታ ኣብ ኣጠቓቕማ ማይ ኒል ወትሩ ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ምትፍናን እትነብር ግብጺ፡ ብዝያዳ ምስራሕ ናይቲ 4.8 ቢልዮን ዶላር ዝዋግኡ ሓጽቢ ህዳሰ ኢትዮጵያ ቁጠዐ ካብ ዘላዕለላ ንደሓር፡ ነቲ ፕሮጀክት ንምስንኻል ብመንገዲ `ቲ ድሕሪ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብስም ዶባዊ ምስሕሓብ ዝተኻየደ ኲናት ምስ ኢትዮጵያ ተፋጢጡ ዘሎ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፡ ነቶም ኣብ ኤርትራ ዝመደበሮም ተቓወምቲ ሓይልታት ኢትዮጵያ ክትደጋገፎም ከምዝጸንሐት ግሁድ ኮይኑ፡ ወተሃደራት ግብጺ ብኽንድ`ዚ ቁጽሪ ኣብ ኤርትራ ክረኣዩ ግን ናይ ፈለማ እዩ።
ሱዳን ንገዛእ ርእሳ ብምኽንያት `ቲ ሓላይብ ዝብሃል ኣካራኻሪ ቦታ ምስ ግብጺ ዶባዊ ምስሕሓብ ከምዘለዋ ይፍለጥ።
ካብዚ ዘቤታዊ ምስሕሓባት ጎረባብቲ ክብ ኢልካ ብደረጃ ጂኦ ፖለቲካ ዞባና ክርአ ኸሎ፡ እቲ ምትፍናን ኣሰር ናይቲ ኣብ ሃገራት ዓረብ ተኸሲቱ ዘሎ ምምቕቓል ዝተኸተለ `ውን እዩ።
ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኢማራትን ስዑዲ ዓረብን ነቶም ብ ኢራን ዝድገፉ ዕጡቓት ሕቱ ናይ የመን ንምድምሳስ ኣብ ዝፈጠራኦ ምሕዝነት ፈሪሙ ንኢማራት ኣብ ዓሰብ መበገሲ ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ ዝኸውን ወተሃደራዊ መዓስከር ክምጥዋ ኸሎ፡ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር፡ እታ ድሕሪ ምውጋን ኢሳይያስ ምስ ኢማራትን ስዑድን ነቲ ኣብ መንጎ ጅቡትን ኤርትራ ንዝነበረ ዶባዊ ምስሕሓብ ንምህዳእ ዓቃብ ሰላም ኣዋፊራ ዝነበረት ቀጠር፡ ተቐይማ፡ ወተሃደራታ ምስ ዝሰሓበት፡ በንጻር `ቲ ስዑድን ኢማራትን ንቐጠር ንምንጻል ዘካየዳኦ ጎስጓስ ምስ ቀጠር ወጊና እትርከብ ቱርኪ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ሱዳን፡ ሰዋኪን፡ ወተሃደራዊ መዓስከት ምስሪታ ከምዘላ ይፍለጥ።
በዚ ኮይኑ በቲ፡ እቲ ከም ባሪስታ ገጽ እናቐያየረ ምስ ኩሉ ክሓድር ዝጸንሐ፡ ፈለማ፡ ነታ ጸግዒ ሓርነታዊ ቃልሲ ኤርትራ ዝነበረት ሱዳን ከም ምዋፈሪት ግብረሽበራ ወንጂሉ ምስ ኢትዮጵያን ኡጋንዳን ኮይኑ ብሓገዝ ኣመሪካ ክጎጢ ዝፈተነ፡ ምስ ኢትዮጵያ ብስም ዶብ ምስ ተባእሰ ተገምጢሉ ካብ ከበባ ክወጽእ ምስ ሱዳን ዝተመሻኸነ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ፡ ሕጂ ተመሊሱ ምስ ሱዳን ምትፍናኑ ዘገርም ኣይኮነን።
እንተኾነ፡ ኣብዚ እዋን`ዚ ኣብ ርእሲ`ቲ ምስ ኢትዮጵያ ፈጢሩዎ ዘሎ ጽኑዕ ጽልኢ፡ ኢትዮጵያን ሱዳንን ወተሃደራዊ ስምምዕ ተፈራሪመን ዘለዋሉ እዋን ምስ ምዃኑ፡ ኢሳይያስ መፍጠጠዪ ስኢኑ ዓቕሉ ጸቢቡዎ `ሎ። ምስ ኩለን ጎረባብቲ ተናኺሱ ኣብ ከበባ ኣብ ዘለወሉ ግዜ ካብ ግብጺ ተሳጊሮም ዝመጽኡ ወተሃደራትን ኣማኸርትን ግብጽን ኢማራትን እንታይ ፋይዳ ከምዘምጽኡሉ ድማ ግዜ ዝምልሶ ክኸውን እዩ።
Subscribe ASSENNA YouTube to get Radio Assenna shows on time:


text:
ንእስራኤላውያን እተዋህቦም ሕጊ ኣምላኽ፡ ፍትሓውን ቅኑዕን ድዩ ነይሩ፧
ቅድሚ እተወሰነ እዋን፡ ኣብ ሓንቲ ምዕራባዊት ሃገር ዝነበረ ገበናዊ ቤት ፍርዲ፡ ንኽልተ ሰብኡት ብቕትለት ዚኸስስ ግጉይ መርትዖ ምስ ቀረበሉ፡ ንሞት ፈረዶም። እቲ ጌጋ ምስ ተፈልጠ፡ ጠበቓታት ንሓደ ኻብቶም ተኸሰስቲ ናጻ ንምውጻእ ኣበርቲዖም ጸዓሩ፣ ተዓወቱ ድማ። እቶም ዝበለጹ ዚብሃሉ ጠበቓታት ግና ነቲ ኻልኣይ ሰብኣይ ኪገብሩሉ ዚኽእሉ ነገር ኣይነበረን፣ ከመይሲ፡ ድሮ ሞይቱ እዩ ነይሩ።
ኣብ ዝዀነ ይኹን ሕጋዊ ስርዓት፡ ፍትሒ ኺጐድል ስለ ዚኽእል፡ መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ፍትሒ፡ እወ፡ ፍትሒ ስዓብ” ኢሉ እዩ ዜተባብዕ። (ዘዳግም 16:20፡ NW) ፈራዶ ነዚ ትእዛዝ እዚ ኺስዕቡ ኸለዉ፡ ዜጋታት ይጥቀሙ እዮም። ሕጊ ኣምላኽ ንጥንታውያን እስራኤላውያን፡ ኣብ ቅንዕናን ፍትሕን እተመርኰሰ ሕጋዊ ስርዓት ከም ዚህልዎም ገይሩ እዩ። ‘ኵሉ መገድታት ኣምላኽ ፍትሒ እንተ ዀይኑ’ ንምፍላጥ፡ ነቲ ሕጊ እስከ ንመርምሮ።—ዘዳግም 32:4፡ NW።
“ጠቢባንን መስተውዓልትን ፍሉጣትን” ፈራዶ
ፈራዶ ብቑዓትን ፍትሒ ዚፈትዉን ካብ ብልሽውና ዝረሓቑን ኪዀኑ ኸለዉ፡ ህዝቢ ጽቡቕ ኣገልግሎት እዩ ዚረክብ። ኣብቲ ኣምላኽ ንእስራኤላውያን ዝሃቦም ሕጊ፡ ፈራዶ ዝለዓለ ስርዓት ኪስዕቡ ኸም ዘለዎም ተጠቒሱ ነበረ። ኣብ ኣጋ መጀመርታ እቲ እስራኤላውያን ብበረኻ እተጓዕዙሉ እዋን፡ “ከኣልቲ ንእግዚኣብሄር ዚፈርሁ ሰባት፡ እሙናት፡ ረብሓ ዓመጽ ዚጸልኡ ሰባት” ምእንቲ ኺሓሪ፡ ንሙሴ ተነጊርዎ ነበረ። (ዘጸኣት 18:21, 22) ድሕሪ ኣርብዓ ዓመት፡ ሙሴ፡ ፈራዶ ኪዀኑ ዚግብኦም፡ “ጠቢባንን መስተውዓልትን ፍሉጣትን ሰባት” ምዃኖም ብዝያዳ ኣጕልሐ።—ዘዳግም 1:13-17።
ዘመናት ጸኒሑ፡ እቲ ኣብ ይሁዳ ዚገዝእ ዝነበረ ንጉስ ዮሳፋጥ * ንፈራዶ ኸምዚ ኢሉ ኣዘዞም፦ “ነቲ እትገብርዎ ዘበለ ጠምቱ፡ ናይ እግዚኣብሄር እምበር፡ ናይ ሰብ ኣይኰነን እትፈርዱ ዘሎኹም እሞ፡ ንሱ ኸኣ በቲ ናይ ፍርዲ ነገር ምሳኻትኩም እዩ። እምበኣርስኸ ፍርሃት እግዚኣብሄር ይሀሉኹም፡ ተጠንቂቕኩም ግበርዎ፡ ኣብ እግዚኣብሄር ኣምላኽናስ ዓመጻን ኣድልዎ ገጽን ምቕባል መማለጃን የልቦን።” (2 ዜና መዋእል 19:6, 7) በዚ ኸምዚ፡ እቲ ንጉስ ነቶም ፈራዶ፡ ውሳነኦም ብጽልኢ ወይ ብስስዐ እንተ ተጸልዩ፡ ኣምላኽ በቲ ዜጋጥም ሳዕቤን ተሓተትቲ ኸም ዚገብሮም ኣዘኻኸሮም።
እቶም ኣብ እስራኤል ዝነበሩ ፈራዶ ምስቲ ልዑል ስርዓታት ተሰማሚዖም ኪዓይዩ ኸለዉ፡ እቲ ህዝቢ ዕቝባን ድሕንነትን ይስምዖ ነበረ። ይኹን እምበር፡ ሕጊ ኣምላኽ፡ ነቶም ፈራዶ ኣዝዩ ኣጸጋሚ ጕዳይ ኬጋጥሞም ከሎ እውን እንተ ዀነ ኺሕግዞም ዚኽእል ስርዓታት ዝሓዘ እዩ ነይሩ። ገለ ኻብቲ ስርዓታት እንታይ እዩ፧
ናብ ቅኑዕ ውሳነታት ዚመርሕ ስርዓታት
እቶም ዚምረጹ ፈራዶ ጥበበኛታትን ክኢላታትን ኪዀኑ እኳ እንተ ነበሮም፡ ኣብ ናይ ገዛእ ርእሶም ክእለት ወይ ብልሒ ተመርኲሶም ጥራይ ኣይኰኑን ኪውስኑ ነይርዎም። የሆዋ ኣምላኽ፡ ቅኑዕ ውሳነ ንኺገብሩ ኺሕግዞም ዚኽእል ስርዓታት ወይ መምርሒታት ሂብዎም እዩ። ቀጺልና እስከ ንእስራኤላውያን ፈራዶ እተዋህቦም ገለ መምርሒታት ንርአ።
ምሉእ መርመራ ግበር። ኣምላኽ ንእስራኤላውያን ፈራዶ ብሙሴ ኣቢሉ፡ “ኣብ መንጎ ኣሕዋትኩም ዘሎ ነገር ስምዑ፡ . . . ብቕንዕና ፍረዱ” ኢሉ ኣዚዝዎም ነበረ። (ዘዳግም 1:16) ፈራዶ ንሓደ ጕዳይ ብዅሉ ሸነኹ እንተ ሰሚዖምዎ ጥራይ እዮም ቅኑዕ ፍርዲ ኺፈርዱ ዚኽእሉ። በዚ ምኽንያት እዚ እዩ ኣምላኽ ነቶም ፍርዳዊ ጕዳያት ዚርእዩ ሰባት፡ “ድለ መርምር ኣጸቢቕካ ኸኣ ጠይቕ” ኢሉ ዝኣዘዞም። ፈራዶ ዝዀነ ይኹን ውሳነ ቕድሚ ምውሳኖም፡ እቲ ገበናዊ ጕዳይ “ሓቅን ርግጽን” ምዃኑ ኼረጋግጹ ነበሮም።—ዘዳግም 13:14፣ 17:4።
ቃል መሰኻኽር ስማዕ። መርመራ ኣብ ዚግበረሉ እዋን፡ ቃል መሰኻኽር ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ሕጊ ኣምላኽ፡ “ኣብ ዝዀነ በደል ወይ ኣብ ዝዀነ ሓጢኣት፡ ኣብ ዚግበር ዘበለ ሓጢኣት፡ ሓደ ምስክር ኣብ ሰብ ኣይቑም። ኵሉ ነገር ብኣፍ ክልተ ምስክር ወይ ብኣፍ ሰለስተ ምስክር ይቑም” ኢሉ እዩ ዚእዝዝ። (ዘዳግም 19:15) ነቶም መሰኻኽር ብዚምልከት ከኣ፡ ሕጊ ኣምላኽ፡ “ወረ ሓሶት ኣይተልዕል። ምስክር ሓሶት ክትከውን ኢልካ፡ ኢድካ ምስ ዓማጺ ኣይተልዕል” ዚብል ትእዛዝ ይህብ።—ዘጸኣት 23:1።
ቅኑዕ ምስክርነት ከም ዚውሃብ ግበር። ኣብ ቤት ፍርዲ ምሕሳው ዜስዕቦ መቕጻዕቲ፡ ኣዝዩ ረዚን እዩ ነይሩ፣ እቲ ሕጊ ኸምዚ ይብል ነበረ፦ “እቶም ፈራዶ ድማ ኣጸቢቖም ይመርምሩ፡ እንሆ ድማ፡ እቲ ምስክር ሓሳዊ ምስክር እንተ ዀነ እሞ ኣብ ሓዉ ብሓሶት እንተ መስከረ፡ ሽዑ ኸምቲ ንሓዉ ኺገብሮ ዝሐሰበ፡ ግበርዎ። ነቲ ኽፉእ ካብ ማእከልካ ኣርሕቕ።” (ዘዳግም 19:18, 19) ስለዚ፡ ሓደ ሰብኣይ ንርስቲ ኻልእ ምእንቲ ኺረክብ ኢሉ ኣብ ቤት ፍርዲ እንተ ሓስዩ፡ ክንድቲ ኺረኽቦ ዝደለየ እዩ ዚቕጻዕ ነይሩ። ንጹህ ሰብ ብሞት ንኪቕጻዕ ኢሉ ብሓሶት እንተ መስኪሩ ድማ፡ ህይወቱ ይስእን ነበረ። እዚ መምርሒ እዚ ነቶም መሰኻኽር፡ ሓቂ ንኺዛረቡ ዚድርኾም እዩ ነይሩ።
ብዘይ ኣድልዎ ፍረድ። እቶም ፈራዶ ንዅሉ እቲ መትርዖታት ምስ መርመርዎ፡ ውሳነ ንምግባር ንሓድሕዶም ይዘራረቡ ነበሩ። ምስዚ ብዚተሓሓዝ፡ ኣብ ሕጊ ኣምላኽ ከምዚ ዚስዕብ ዚብል ኣዝዩ ኣገዳሲ ነጥቢ ተጠቒሱ ኣሎ፦ “ብፍርዲ ኣይትዐምጹ፤ ንድኻ ገጹ ርኢኻ ኣይተዳልዎ፡ ነቲ ስልጡን ድማ ገጹ ርኢኻ ኣይተኽብሮ፡ ንብጻይካ ግና ብቕንዕና ፍረድ።” (ዘሌዋውያን 19:15) ኣብ ኵሉ ጕዳያት፡ ፈራዶ ኣብ ደጋዊ ትርኢት ወይ ከኣ ኣብቲ እቶም ሰብ ጕዳይ ዘለዎም ማሕበራዊ ቦታ ተመርኲሶም ዘይኰነስ፡ ኣብቲ ነገር ብምትኳር እዮም ኪፈርዱ ዚግብኦም ነይሩ።
እዚ ዘመናት ይገብር ኣብቲ ኣምላኽ ንእስራኤላውያን ዝሃቦም ሕጊ ተጠቒሱ ዘሎ ስርዓታት፡ ሎሚ እውን እንተ ዀነ ኣብ ኣብያተ ፍርዲ ጠቓሚ ኪኸውን ይኽእል እዩ። እቲ ስርዓታት ብግቡእ እንተ ተሳዒቡ፡ ግጉይ ፍርድን ዘይፍትሓውነትን ኪጠፍእ ይኽእል እዩ።
ካብ ቅኑዕ ፍትሒ እተጠቕሙ ህዝቢ
ሙሴ ንእስራኤላውያን፡ “ከምዚ ኣነ ሎሚ ኣብ ቅድሜኹም ዘንብረልኩም ዘሎኹ ዅሉ ሕጊ፡ ከምኡ ቅኑዕ ሕጋጋትን ፍርድታትን ዘለዎኸ፡ ኣየናይ ዓብዪ ህዝቢ እዩ፧” ኢሉ ሓተቶም። (ዘዳግም 4:8) ከም ሓቂ ድማ፡ ከም ናይ እስራኤላውያን ዓይነት ጥቕሚ ዝረኸበ ህዝቢ የለን። ኣብ ትሕቲ ግዝኣት እቲ ብንእስነቱ ንሕግታት የሆዋ ኺስዕብ ዚጽዕር ዝነበረ ንጉስ ሰሎሞን፡ እቶም ህዝቢ ‘ብህድኣት ይቕመጡ’ ነበሩ፣ ሰላምን ብልጽግናን ስለ ዝነበረ ድማ፡ “ይበልዑን ይሰትዩን ይሕጐሱን ነበሩ።”—1 ነገስት 4:20, 25።
እቲ ዜሕዝን ግና፡ እስራኤላውያን ጸኒሖም ንኣምላኽ ዝባኖም ሃብዎ። ኣምላኽ ድማ ብኤርምያስ ኣቢሉ፡ “እንሆ፡ ንቓል እግዚኣብሄር ወጊዶምሲ፡ ከመይ ዝበለ ጥበብ ደኣ ዀን አለዎም እዩ፧” በለ። (ኤርምያስ 8:9) ከም ሳዕቤኑ፡ የሩሳሌም ‘ብጽያፍ ዝመልአት ከተማ ደም’ ኰነት። ኣብ መወዳእታኡ ኸኣ ዓነወት፣ ን70 ዓመት ድማ ባደመት።—ህዝቅኤል 22:2፣ ኤርምያስ 25:11።
ነብዪ ኢሳይያስ ኣብቲ ኣብ ታሪኽ እስራኤል ኣዝዩ ኣጸጋሚ ዝነበረ እዋን እዩ ዚነብር ነይሩ። ንድሕሪት ምልስ ኢሉ ኺሓስቦ ኸሎ፡ ብዛዕባ የሆዋ ኣምላኽን ብዛዕባ ሕጉን ከምዚ ዚስዕብ ዚብል ሓቂ ተዛረበ፦ “ፍርድኻ ኣብ ምድሪ ምስ እትገብር፡ እቶም ኣብ ዓለም ዚነብሩ ጽድቂ ይመሀሩ እዮም።”—ኢሳይያስ 26:9።
እቲ ዜሐጕስ፡ ኢሳይያስ ብዛዕባ ኣገዛዝኣ እቲ መሲሓዊ ንጉስ ዝዀነ የሱስ ክርስቶስ ንኺንበ ብመንፈስ ኣምላኽ ተደሪኹ እዩ፣ “ዓይኑ ኸም እትርእዮ ኣይኪፈርድን፡ እዝኑ ኸም እትሰምዖ ኸኣ ኣይኪብይንን እዩ። ግናኸ ንድኻታት ብጽድቂ ኺዳኒ፡ ነቶም ዓቃላት ምድሪ ኸኣ ብቕንዕና ኺብይን . . . እዩ” በለ። (ኢሳይያስ 11:3, 4) እዝስ ንዅሎም እቶም ኣብ ትሕቲ መንግስቲ ኣምላኽ ኰይኖም ነቲ መሲሓዊ ንጉስ ዚግዝእዎ ሰባት፡ ከመይ ዝኣመሰለ ዜደንቕ ተስፋ ዀን እዩ!—ማቴዎስ 6:10።
^ ሕ.ጽ. 6 ዮሳፋጥ ዚብል ስም፡ “የሆዋ ፈራዲ እዩ” ማለት እዩ።


text:
ላዕለዋይ ፌደራል ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ ኣቶ መላኩ ፈንታ ዘቕረብዎ ጥርዓን ውዱቕ ብምግባር ምስማዕ መሰኻኽር ዓቃቢ ሕጊ ክቕፅል ወሲኑ።
ብመሰረት ናይ ቀደም ሕጊ ጉምሩክ ብዘይግብሪ ዝኣተው ተሽከርከትን ካልኦት መሳርሕታትን ንሳልሳይ ወገን ምትሕልላፍ ወይ ካብ ዝኣተወሉ ዕላማ ወፃኢ ምጥቃም ብገበን የሕትት።ዝተመሓየሸ ናይ ጉምሩክ ሕጊ ግን ከምዚ ዝበለ ኽሲ ብፍታብሄር እዩ ዘሕትት።
ኣቶ መላኩ ፈንታ፣ኣቶ ገብረዋህድ ወልደጊዮርጊስ፣ኣቶ በላቸው በየነ፣ኣቶ ነጋ ገብረእግዛብሄር፣ኣቶ ከተማ ከበደ፣ኣቶ ስማቸው ከበደን ዶ/ር ፍቅሩ ማሩ ጉዳዮም በቲ ሓድሽ ሕጊ ክርኣየሎም ጠሪዖም ነይሮም። ላዕለዋይ ፈደራል ቤትፍርዲ ነቲ ጥርዓን ውዱቕ ብምግባር ካብ ሎሚ ጀሚሩ ረቡዕን ዓርብን እናቐረቡ ጉዳዮም ክስማዕ ወሲኑ።
ብማዕርግ ሚኒስትር ናይ ቀደም ናይ ኢትዮጵያ እቶትን ጉምሩክን ብዓል ስልጣን ዋና ዳይረክተር ኣቶ መላኩ ፈንታን ምኽትሎም ኣቶ ገብረዋህድ ወልደጊዮርጊስን ሓዊሱ ሒደት ሰራሕተኛ እቲ ብዓል ስልጣንን ገለ ሰብ ሃብትን ዓቃቢ ሕጊ ኮሚሽን ስነ ምግባርን ጸረ-ብልሽውና ገበናት ብልሽውና ፈፂሞም ብዝብል'ዩ ኸሲሱዎም።


text:
ደቡብ ሱዳናውያን ፅባሕ 9 ሓምለ 2011 ዓ.ም ነፃነቶም ብወግዒ ክእውጁ'ዮም። ነዛ ዕለት'ዚአ ንምቅባል ብዙሕ ምድላዋት ተገይሩ'ዩ።
ዓርቢ 8 ሓምለ 2011 ዓ.ም ርእሰ ኸተማኦም ጁባ ኣጊፃን ነበርታ ድማ ብውዕውዕ ስሚዒት ካብ ድሮ'ቲ በዓል ጀሚሮም የብዕሉ'ለው ክብሉ ኣብታ ኸተማ ዝርከቡ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ገሊፆምልና።
ኣብኡ ኣብ ጁባ አብ ዝተፈላለየ መአዲ ስራሕ ተዋፊሮም ዝርከቡ ኢትዮጵያውያንን ኤርትራውያንን ነቲ ናይቲ ህዝቢ ስሚዒት ገሊፆምልና'ለው።
ክልተ ደቡብ ሱዳናውያን'ውን ካብ ጁባ ብስልኪ ስሚዒቶም ኣካፊሎምና'ለው።
28- ዓመት ዝዕድሚኡን ገና ብቆልዕኡ ኸሎ እቲ ኩናት ከም ዝተጀመርን ኣብ ምብራቅ አፍሪቃ ኣብ መዕቆቢ ስደተኛታት ከም ዝዓበየ ዝገለፀ ድቪድ ዳጉ እቲ ኣብ ጁባ ዘሎ ሃዋሁ ብቃላት ንምግላፁ ከምዝፅግም ገሊፁ።
"እዛ ዕለት'ዚአ ብህይወት እንሃለኹ ትመፅእ'ያ ዝብል እምነት ፈፂሙ አይነበረንን" ይብል ደቪድ ዳጉ ።
ኣብ ዕስራታት ክሊ ዕድመ ከም ዘላ ዝገለፀት ካልእ ደቡብ ሱዳናዊት ኣገባ ዶክ ነባ ብወገና "ብዙሓት ሞይቶም'ዮም፣ ነዛ ዕለት ንምርአይ አይበቅዑን" ክትብል ተዛሪባ።
ክልቲኦም'ዞም ዘዘራረብናዮም ደቡብ ሱዳናውያን ኣብ ስደት ዓብዮም ኣብ ቀረባ ናብ ሃገሮም ተመሊሶም ዝተጣየሹ ምኻኖም'ውን ገሊፆም'ለው።
ብተወሳኺ ናብዛ ዕለት'ዚአ ዝመርሐ ቀንዲ ቀንዲ ፍፃመታትን ናይ ግዜ ሰለዳን ኣብዚ መደብ'ዚ ተኻቲቱ'ሎ።
ነዚ መደብ ንምስማዕ ጠውቁ


text:
ሰንበት 19.03 2017ቤተ ክርስቲያን ሥርዓት ግዕዝ ሚላኖ ማዕሪጋ ወዓለት። እቶም ዕድለኛታት ሰብ ጸጋ ወርቃዊ ኢዮቤል ክህነቶም ዝቀደሱ ክልተ ኣቦታት፣ ጥቀ ክቡር ኣባ ኃይለኣብ ኪዳነማርያም ተስፋ (ዓደብዑር)፡ ጥቀ ክቡር ኣባ ዓንደሚካኤል ተኽሉ ዓንደሚካኤል (ተራእምኒ) ነበሩ።
ጥቀ ክቡር ኣባ ኃይለኣብ ካብ ኣቦኦም ኣቶ ኪዳነማርያም ተስፋን ኣደኦም ወይዘሮ ብርኽቲ ተኽለን ኣብ ዓደብዑር፡ ብዕለት 8 ግንቦት 1936 ዓም ተወልዱ። ብዕለት 2 ነሐሰ 1959 መጀመርያ መብጽዓ ብዕለት 2 ነሐሰ 1962 ዓቢ መብጽዓ ብዕለት 19 መጋቢት 1967 ዓም ከኣ መዓርገ ክህነት ተቀበሉ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ጥቀ ክቡር ኣባ ዓንደሚካኤል ካብ ኣቦኦም ኣቶ ተኽሉ ዓንደሚካኤልን ኣዲኦም ወይዘሮ ቅዱሳን ተስፋጊዮርጊስን ብዕለት 22 ጥቅምቲ 1936 ዓም ኣብ ተራእምኒ ተወልዱ። ብዕለት 2 ነሐሰ 1959 መጀመርያ መብጽዓ ብዕለት 2 ነሐሰ 1962 ዓቢ መብጽዓ ብዕለት 19 መጋቢት 1967 ዓም ከኣ መዓርገ ክህነት ተቀበሉ፣
ብምኽንያት ''ኢዮቤል ዓመተ ርኅራኄ'' (Giubileo della misericordia) ኣብ ተልእኮ ምሥጢረ ንስሓ ተወፊዮም ኣብ ሃገረ ኢጣልያ ከገልግሉ ስለ ዝጸንሑ፡ ምስ ደቂ ሃገሮምን ብሥርዓት ግዕዝን ክቅድስዎ ወሰኑ። ሠናይ ኣጋጣም ኮይኑ ከኣ ኣኅዋቶምን ደቂ ማኅበሮምን ብፁዓን ጳጳሳት፣ ኣቡነ ወልደትንሣኤ ገ/ጊዮርጊስ ልኅቀ ጳጳስ ሰበኻ ሃረርን፡ ኣቡነ ቶማስ ዑስማን ኤጳርቃ ሰበኻ ባረንቱን ኣብቲ ከብካብ ክሳተፉ ከኣሉ። ብጳጳሳትን 14 ካህናት ቀዳስያንን ተማእኪሎም፡ ብዙኃት ምእመናን ዝተሳተፍዎ ብዓጀባ መስዋዕተ ቅዳሴ ኣዕረጉ።
ኣባ ተኽሎም ብርሃነ ቆሞስ ምእመናን ሥርዓት ግዕዝ ሚላኖ ነዚ ዚስዕብ ስብከት ኣቅረቡ፡ ''' ኢኃደጋ ለምድር እንበለ ካህናት ወዲያቆናት '' ብፁዕ ኣቡነ ወልደትንሣኤ ገ/ጊዮርጊስ ልኅቀ ጳጳስ ሰበኻ ሃረር፡ ብፁዕ ኣቡነ ቶማስ ዑስማን ኤጳርቃ ሰበኻ ባረንቱ፡ ክቡራን ኣቦታተይን መማህራነይን፣ ኣባ ኃይለኣብ ኪዳነማርያምን ኣባ ዓንደሚካኤል ተኽሉን፥ ዝኸበርኩም ኣቦታተይ ካህናትን፡ኣኃተይ ደናግልን ምእመናን ኣቦታትን ኣደታትን ዓበይትን ናኣሽቱን መንእሰያትን ሕዝበ እግዚኣብሔር፣ መድኃኔ ዓለም ክርስቶስ ሕያዋይ ጓሳ፡ ነቶም ቀዳሞት ኣርድእቲ ኣብ ዓጸደ ወይኑ ክዕድሞም እንከሎ ኣብ ባሕሪ ገሊላ፣“ገፈፍቲ ሰብ ክገብረኩምሲ ንዑ ሰዓቡኒ” (ማር.1,17) ብምባል ብዂሪ ማዕጾ ፀጋ ጸዋዕታ ክህነት ተለመ።
እዚ ምሥጢራዊ ጥዑም ብስራት'ዚ ኣብ ዝተፈላለየ ዓውድን ኲነት ሕይወትን ዝነብሩ ንዝነበሩ፡ ንተልእኮ ግብረ ድኅነት መድኃኔ ዓለም ክርስቶስ ንክቅጽሉ ን2000 ዓመት ዝተጋውሔን ዝተቓልሔን ሕሹዂታ መንፈስ ቅዱስ እዩ። እዚ ዕድመ'ዚ ከኣ ሓደ መዓልቲ ኣኻውሕን ደናጒላን ዓዲኣብዑር ጨዲዱ፡ ኲርባን ጐላጐልን ተራእምኒ ጥሒሱ ጎቦታትን ዱርን ምሕላብ (መንሳዕ) ሰንጢቑ፡ ኣብ ዓጸደ-ወይኒ ጐይታ ክትሰርሕ ናዓ! ተባሂልኩም። ኣባ ተስፋጊዮርጊስ ዘርኣይ፡ብ4ለካቲት 1971 ኣብ ሸዊት ዕድመኦም ወዲ 35ዓመት ናብ ዓዲ ኲላትና ቀዲሞምና ኃሊፎም፡ ኣብ ሱታፌ ቅዱሳን ስለ ንኣምን፡ ሎሚ ኢዮቤሎም ኣብ ሰማይ የብዕልዎ ከም ዘሎዉ እምነትና እዩ።
ነፍሲ ወከፍ ጸዋዕታ ክህነት በዚ ምስጢራዊ ዕድመ ጐይታ ተቓሊሑ ከብቅዕ፡ ንወሃቢ ጸጋ እግዚኣብሔር ኣቦ፡ ንዘለዓለም ምምስጋኑ እንተዘይኮይኑ ካልእ ዝውሰኾ የልቦን። 19 መጋብት 1967 በዓል ቅዱስ ዮሴፍ፡ ሓጋይ ምድሪ፡ ኣብ ገዳም ገዥረት ኣሥመራ፡ርእሰ ኣድባራት ማኅበርና፡ ብኢድ ብፁእ ኣቡነ ጁሰፐ ሞዮሊ መዓርገ ክህነት ተቐበልኩም። ''ድልው ውእቱ'' (ቅሩብ እዩ) ምስ ተዜመልኩም፡ ኣብ ሓዋርያዊ ተልእኮኹም ኣምራሕኩም።
ቀላሲት ኣገደስቲ ምዕራፋት ሕይወትኩም ቅድስቲ ሥድራ ኢያ ነይራ እንተበልኩ ካብ ሓቒ ዝረሓቕኩ ኣይመስለንን። ከመይ ኣባ ኃይለኣብ ኣብ ወርኂ ግንቦት ኢኹም ተወሊድኩም። ኣባ ዓንደሚካኤል ከኣ ኣብ ወርኂ ጥቅምቲ (ዘመነ ጽጌ)። ክልቲኡ ኣዋርኅ ከኣ ንእግዚእትነ ማርያም ዘተወፈየ እዩ። ምብጻዓ ዝገበርኩሙሉ 2 ነሓሰ ብምሕረት ኣሲዚ ዚፍለጥ (Perdono di Assisi) ቅድስቲ ማርያም ዘመላእክት። ክህነት ዝተቐበልኩምሉ 19 መጋቢት ቅዱስ ዮሴፍ።
ብኃባር ንድኅሪት ምልስ ኢልና፡ 81 ዓመት ይገብር ንዝፈጠረትኩም ቅድስቲ ሥላሴ፡ 59ዓመት ይገብር ማሕላ ተወፍዮ ፍልስናኹም ንዝተቐበለ ኣምላኽ፡ 50 ዓመት ይገብር መዓርገ ክህነት ዘልበሰኩም ሕያዋይ ጓሳ መድኃኔ ዓለም ነመስግኖ ኣሎና።
ኢዮቤል፣''ሾብዓተ ሳዕ ሾብዓተ ዓመት ቊጸር፥ ድምሩ ኣርባዓን ትሽዓተን ዓመት ይኹነልካ፥ ነታ መበል ኃምሳ ዓመት ቀድስዋ፥ እዚኣ ዓመት ዕልልታ ስለ ዝኾነት ቅድስቲ ትኹነልኩም'' (ኦዘሌ.25.8,10,12)። እወ! 'ዓመተ ፀጋ ኣምላኽ' (ሉቃ.4,18-19)፡ እወ! ዓመተ ምስጋና፡ እወ! ዓመተ ዕልልታ። ትርጒሙ እናማዕበለን እናኣስፋሕፍሔን ብምምጻእ፡ኣብ ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ብሩራዊ (25)፡ ወርቓዊ (50)፡ኣልማዛዊ (75) ኢዮቤል እናተባህለ ይዝከርን ይቅደስን ኣሎ። ሎሚ ወርቃዊ ኢዮቤል ጸጋ ክህነት ኣቦታትና ክንቅድስ እንከሎና ናብ እመ ኣምላክ ክንጥምት ንዕደም። በቲ ዝረኸበቶ ፀጋ ኤልሳቤጥ ምስ ሞጎሰታ፡ ኣደና ቅድስቲ ድንግል ማርያም፣ “ነፍሰይ ንእግዚኣብሔር ተዕብዮ፡ መንፈሰይ ከኣ ብኣምላኸይ ደስ ይብሎ” ብምባል ንኤልሳቤጥ ዘመዳ መለሰትላ።
ንሕና'ውን ሎሚ ድኅሪ 50 ዓመት ተሳተፍቲ ሓጎስኩም ብምዃን ምሳኻትኩም ኀቢርና ካብ'ዚ ብዘይፍለ ካብ ውሽጢ ልብና ካብ ብዝግንፍልን ባሕሪ ከብድና ብዘጒስዖን፡ ንሕያውነትን ግብርታትን እግዚኣብሔር እናኣድነቅና፡ ነሞጒሶን ነኽብሮን ነመስግኖን ኣሎና።
ርእሰ ሊ.ጳ.ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ካልኣይ፣ ወርቃዊ ኢዮቤል ክህነቶም ኣብ ዝቀደሱሉ፣ 'ነፍሲ ወከፍ ፀጋ ጸዋዕታ ክህነት ሓደ ዓቢ ምሥጢርን፡ ልዕሊ ዓቅሚ ሰብ ዝኾነ ህያብን እዩ። ንሕና ካህናት ኣብ ምሉእ ሕይወትና እነስተማቅሮን እንዝምከሮን ዘሎና መንፈሳዊ ሕይወት እዩ' እናበሉ፡ ዕቤትን ክብረ-ግርማ ምሥጢረ ፀጋ ክህነት ክገለጹ ተረኽቡ።
ኣባ ኃይለኣብን ኣባ ዓንደሚካኤልን ሓጎስን ራዕድን ብዝተፈራረቖ ድምጺ “እነኹ” በልኩም። እቲ ድምጽን ውሳኔን ኣብ “እነኹ ኣብዚ ኣሎኹ” ዝብል ገርህን ተራን ቃል ተሓጽሩ ከይተረፈ፡ መቓልሕ መቀጸልታ ቃል ነብይ ኢሳይያስ ብምዃን፣ “ኣምላኸይ እነኹ ንዓይ ለኣኽ” (ኢሳ.6,8) ዚብል ነጐዳ ኢዩ። 'ክሰብኽ ለኣኸኒ፡ ግን ከኣ ቕድም ክሰምዕ ፀጋ ብቅዓት ዓድለኒ። ከጸናንዕ ለኣኸኒ፡ቅድም ግና ኲንታቶም ክሳተፍ ደግፈኒ። ክመርኅ ለኣኸኒ፡ ግን ከኣ ምልላይ መንፈስ ጸግወኒ”። ምስማዕ፡ ምስታፍ፡ ምልላይ ዝብላ ቃላት፡ ልክዕ ከም ምስባኽ፡ ምቅዳስ፡ ምምራሕ፡ ጻዕርን ጽንዓትን ዘድልየን ኢየን።
ምእንቲ'ዚ ንእግዚኣብሔር ሰለስተ ግዜ ቅዱስ ምሕረትካ ንዘለዓለም እዩ ዝነብር እናበልና፡ ብሱቊታ ምምስጋን እዩ፡ ወይ ከኣ ''ዘኢይትነገር'' ኢልካ ምብርካኽ እዩ። እወ! በቲ ሓደ መዳይ ከኣ፥ ከምቲ ኣብ ቅዳሴ ሥርዓት ግእዝ፡ቅድሚ ቊርባን ምቅባልና እንጽልዮ፣ ዲያቆን፥ ንቀዳሲ ካህን 'ተመልከት – ነጽር' ምስ በለ፡ ካህን፥ ብጊዲኡ፥ 'ቅዱስ ንቅዱሳን እዩ – ቅዱሳት ለቅዱሳን'፡ ሕዝቢ፥ ይምልሱ፥ 'ሓደ ኣብ ቅዱስ እዩ፡ ሓደ ወልድ ቅዱስ እዩ፡ሓደ መንፈስ ቅዱስ፡ ቅዱስ እዩ። ቀዳሲ፣እግዚኣብሔር ምስ ኲልኻትኩም ይኹን ኢሉ፡ ናብ ''እግዚኦ መሐረነ ክርስቶስ'' ይሓልፉ። ብሓቒ ዓሚቚ ትርጒም መንፈሳውነት ዝሓቆፈ ጸሎት እዩ።
ምእንቲ'ዚ ብዘይካ ቅድስቲ ሥላሴ ቅዱስ የልቦን እሞ፡በቲ ኣብ ጒዕዞ ክህነታዊ ተልእኮኹም ማዕረ ጸዋዕታኹም ኮንኩም ዘይተረኸብኩምሉ ምሳኻትኩም ኀቢርና ካብ ርኅሩኅ ኣቦ ምሕረት ንልምን። እቲ ብቅዱስ ሓዋርያ ጳውሎስ 'ንክርስቶስ ክንመስል' ዝተረከብናዮ ሓደራ፡ ምልኣት ከይረኸበ ክፉት ምዕራፍ ኮይኑ ይነብር ከምዘሎ ናይ ኣደባባይ ምሥጢር እዩ። ካህን ከም ኲላቶም ክርስቲያን ንሕይወቱ ኣብ ኢድ ኣምላኽ ከረክባን ኣብ መሕረቱ ክምሕጸንን ይርከብ። ግን ከኣ፡ እወ! ''ብዙኅ ንዝሃብዎ ብዙኅ ይደልይዎ'' (ሉቃ.12,48)፡ እንደገና፣''ጐይታ ኣብቶም ኣብ ዓቢይ ሥልጣን ዘሎዉ፡ ዓቢይ ፍርዲ ስለ ኬውርድ'' (መጽ.ጥበብ ሰሎ.6,5)፡ ዝኀለፈን ተሪፉ ዘሎ ዕድሜናን ኣብ ምሕረቱ ኣቐሚጥና፡ ንሱ ክሳብ ዝመጽኣሉ ዕለት፡ዕርፍና ኂዝና ንቕድሚት ክንጥምት፡ ልብና ኣብ ተስፋ ርኅራኄኡን ሓልዮቱን ይቋመት።
50 ዓመት ጒዕዞ ክህነታዊ ተልእኾ! ሓንሳብ ንድኅሪትዶ ክመልሰኩም? በዓል ቅዱስ ዮሴፍ። ወንጌል፣ትሑት፡ ቅኑዕ፡ ርቱዕ፡ ጻድቕ እናበለ ዝምስክረሉ። 19 መጋቢት 1967 ናይ ሓጎስ ናይ ደስደስ መዓልቲ! ካብኡ ንደኀርከ? ክንደይ ዘይተጓዕዛ ኣእጋርኩም፡ ክንደይ ዘይባረኻን ዘይፈትሓን ዘይቀደሳን ኣእዳውኩም? ካብ ኤርትራ ንኢትዮጵያ ንሱዳን ንሃገረ ኢጣልያ! ማኅበር ኣብ ዝለኣኸትኩም ተኣእዚዝኩም ክትከዱ። 50 ዓመት ናይ እምነትን ተስፋን፡ድኻምን ሃለኽለኽን፡ ናይ ውረድ ደይብ ሓጎስን ሓዘንን፡ ጥዕናን ሕማምን፡ ሰሓቅን ብኽያትን፡ ስቕያትን ፍሽኽታን፡ ሓደጋ ማኪናን ኣትማንን ወዘተ። ኲሉ ሓሊፉ ትማሊ ትማሊ ይመስለኩም ይኸውን። ክንደይ ተዘክሮ!!!!!
ክቡራን ኣቦታትና፣ንስኻትኩም ነቲ ሓጐጽጐጽ ዝመልኦ ዘመን ሕቖኹም ሂብኩሙሉ ተዓዊትኩም! ኣብ ዝባንኩም ዘደፋንቑ ተዘክሮ ተሓንጊጥኩም፡ ንመጻኢ ዘመን ንኣኅዋትኩምን ንመንእሰያት ደቕኹምን ብምርካብ ብሓቂ ናይ ደቂ እግዚኣብሔር መጻኢ ዝበለጸ ዘመን እናተመነኹም ትሽምግሉ ኣሎኹም።
እወ!ነፍሲ ወከፍ ክርስቲያን ብርሃን ዓለምን ጨው ምድርን ክኸውን ጽዉዕ እዩ። ብፍላይ ከኣ ካህን 'ብኣንብሮ እድ' ነቲ ኡንኮ ድኅነት ወዲ ሰብ ዝኾነ ብሥራተ ወንጌል፡ ንሓደስቲ ወለዶ ከውርሶም ብባሕርይ ጸዋዕታኡ ብዝተቀበሎ ውህበት መንፈስ ቅዱስ ትሑዝ እዩ። መንግሥቲ ኣምላኽ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ሰንሰላታዊ ቀጻልነት ስለዘሎዎ፡ እናተወራረሰ እዩ ዝኸይድ። ብፍላይ ሎሚ መባዂዕቲ ዝድለየሉ ዘየላቡ ጊዜ እዩ። ንሕይወት መቀረት ክህቦን ክትነብሮ ዕዙዝ ጣዕሚ ዘልብሶን ከኣ ንሱ ጥራይ ኣዩ። ከመይ ኡንኮ ''መገድን ሓቒን ሕይወትን'' (ዮሓ.14,6) መድኃኔ ዓለም ክርስቶስ እዩ። ሥራሕና ውጺኢታውን ኣድማዕን ምእንቲ ክኸውን ኢድ እግዚኣብሔርን ብርሃን መንፈስ ቅዱስን የድልዮ፣ “እቲ ዜብቚል ኣምላኽ ደኣ እምበር እቲ ዚተክል ወይስ እቲ ዜስቲ ዚዓብሶ የብሉን” (1ቆሮ.3,7)። እቲ ወሳኒ ጒዳይ ኣብ ኢዱ ብቑዕ መሳርሒ ምዃን ጥራይ እዩ።
ብፍላይ ንኣኻትኩም ክቡራን ኣቦታትና ኣባ ኀይለኣብን ኣባ ዓንደሚካኤልን፡ እዚ ሎሚ ብሕዝበ እግዚኣብሔር ተኸቢብኩምን ተዓጂብኩምን እተዕርግዎ ዘሎኹም መስዋዕተ ቅዳሴ፡ ብዝሓለፈ ምስጋና ብዝመጽእ ከኣ ልመና ዝሓቆፈ እዩ እንተበልኩ ካብ ሓሳብኩም ዝረሓቕኩ ኣይመስለንን። ነቲ ካብ 50 ዓመት ይገብር ዝተለምኩሞ፡ ኣብ መዝገብ ሕይወት ተዓቒቡልኩም ዘሎ ከይጸብጸብኩም ክሳብ ናብኡ ዝጽውዓኩም፡ ኣብነት ቅዱስ ለዮፖልዶን ቅዱስ ፓድረ ፒዮን ኣኅዋትና ተመርኲስኩም፡ ንነፍሳት ብምሥጢረ ንስሓ ምትዕራቕ ክትቅጽልዎ ከሎኹም ጸሎትኩም፣'ኦ ጐይታይ ኣብ ዓለም ድምጽኻ ሰሚዐ ስዒበካ፡ ሕጂ ከኣ ከም ፍቓድካ ገጽካ ክርኢ ኣብቓዓኒ' ምባል እዩ። መን ይፈልጥ ኣልማዛዊ ኢዮቤል (75) እውን ትቅድሱ ትኾኑ፡ ንመን ኢሉዎ። ግን ከኣ ንጊደ ሓቒ፡ ከምቲ መዘምር ዚብሎ፣ ''ዕድሜና 70 እንተ በዝኀ 80 ዓመት እዩ። 81 ረጊጽኩም ኣሎኹም፡ ናይ ጠንካራት ሰብ ፀጋ እዩ። ካብኡኸ . . . .
ዝኸበርኩም ኣቦታትና፣ጸዋዕታ ውፉይ ሕይወት ኮነ ጸዋዕታ ክህነት እዝንኹም ጸሊኹም ሰሚዕኩም ዝመለስኩም ነመስግነኩም። ንቅድስናኹምስ ገዳማዊ መብጻዓ ምኣኸለኩም ነይሩ። ግን ከኣ ንሕዝበ እግዚኣብሔር ከተገልግሉ፡ናብ ምሥጢረ ክህነት ብምስጓም፡ 'ሕራይ እሺ' ስለ ዝበልኩም ድርብ ሞጎስን ምስጋናን ይግባኣኩም።
ዝኸበርኩም ኣኃተይን ኣኅዋተይን ምእመናን፡ ሕዝበ እግዚኣብሔር ሓንሳብ ናባኹምዶ ክምለስ? እወ። “ሊቀ ካህናት ዘበለ ዂሉ ካብቶም ከምኡ ዝኾኑ ሰባት ይኅረ። ንእግዚኣብሔር ብዜርኢ ነገር ከኣ መባእን መስዋዕትን ስለ ኃጢኣት ምእንቲ ኼቅርብ፡ምእንቲ ሰብ ይሽየም” (ዕብ.5,1)። “ካህን ዘበለ ዂሉ ኣብ ጸጽባሕ ኣገልግሎቱ ይፍጽም፡. . . መላሊሱ ድማ መስዋዕቲ የቅርብ”(ዕብ.10,11)። ኅብስትን ወይንን ኣብ ሥጋን ደምን መድኃኒና ዝልውጥ፡ መድኃኔ ዓለም ክርስቶስ ካብ ሰማይ ኣብ ምድሪ ክወርድ፡ ብጸጋ ሥልጣን ክህነቱ መንፈስ ቅዱስ ከምዝዓስሎ ዝእዝዝ ቅቡእ እዩ። ምእንቲ'ዚ ካህን ኣውራ ንኣና ንምእመናን እዩ ዘድልየና። ቅዳሲ ጳጳስ፡ ኣቡን፡ ቀዳሲ ካህን፡ ቀዳሲ ፈላሲ፡ ቀዳሲ ሞኖኮስ እንተ ዘይብልና፡ ቅዱስ ቊርባን የብልናን፡ ምሥጢራት ዝሰርዓልና የብልናን፡ ብምሥጢረ ንሳሓ ምስ ኣምላኽና ዘተዓርቐና የብልናን። ስለ'ዚ ንኣና ምእንቲ ክሕሸና፣ ቃል ኣምላኽ ዝምግቡና፡ ዝቅድሱና፡ ዝባርኹና ቅዱሳት ካህናት ከይጐድሉና፡ ነቲ ዋና ግራት ኣብ ግራቱ ዓየይቲ ክልእከልና ወትሩ ክንልምኖ ኣሎና። ካህን ከማና ኃጢኣተይና ሰብ እዩ፡ መልኣኽ ኣይኮነን። ከም ማይ ጽብሓት ጽሩይ እዩ ማለት'ውን ኣይኮነን። ልዕሊ ሰብኣዊ ዓቕሙ ዝኾነ መዝነት ተሸኪሙ ዘሎ ሰብ እዩ። ምእንቲ'ዚ ኣብ ጸዋዕታኦም ጸኒዖም ክነብሩን ከገልግሉናን እግዚኣብሔር፡ ጥበብን ኃይልን ጽንዓትን ክህቦም ክንጸልየሎም ይግባኣና። በዚ ከኣ እዮም፡ ኣቦና ር.ሊ.ጳጳሳት ፍራንቸስኮ ወትሩ ኣብ ምዝዛም ስብከቶም፣ ''Pregate per me'' ዝብሉ። ንካህናትና፣ ምናልባት ኣብ ክንዲ ንሓምዮም ንጻረሮም ነጨንቖም ኣብ ጐድኖም ንኹን፡ ብዂሉ ብመንፈስ ኮነ ብሥጋ፡ ብርካብና፡ ብምኽርና፡ ንደግፎም፡ ነተባባዓዮም፡ ኣጆኹም ንበሎም።
ኣብ ምዝዛም ኣስተንትኖና፣ ኣቦና ቅዱስ ፍራንቸስኮስ ዘኣሲዚ ኣብ ካህን ዝነበሮ ኣኽብሮት ንምርዳእ፡ ብዙኅ ጊዜ ዝደግሞ ዝነበረ ሓደ ኣብነት ክንጠቕስ፣ ''ሓደ ካብ ሰማይ ዝወረደ ቅዱስን ሓደ መስኪን ካህንን፡ኣብ መገዲ ብሓደ እንተ ዝጓነፉኒ፡ ነቲ ካህን ሰላም ክብሎን ኢዱ ክሳለምን ምተጓየኹ። ነቲ ቅዱስ ከኣ ዎ ቅዱስ ሎረንሶ፡ ተዓገሰኒ! ምኽንያቱ ኣእዳው'ዚ ሰብ'ዚ ንቓል ሕይወት ይትንክፋ፡ መልዕልተ ባሕሪያዊ ሥልጣን ከኣ ኣሎወን ምበልኩዎ'' ይብል (2Cel.790)። ወርቓዊ ኢዮቤል ክህነትኩም ትቅድሱ ዘሎኹም ኣቦታትና፣ እንቛዕ ነዚ ኣብቅዓኩም፡ ዕድመን ጥዕናን ንምነየልኩም። ንቅድስና ከኣ ይግበረልኩም። ንኣና ከኣ ዝተባረኸን ዝተቀደሰን መዓልቲ ይግበረልና። በረኸትን ጸሎትን ድንግል ማርያምን ቅዱስ ዮሴፍን ከኣ ኣይፈለየና።'
ኣብ ምዝዛም ቅዳሴ ኣቡነ ወልደትንሣኤ ቃል ሰላምታን መስጋናን ኣቅረቡ። ካህናት መስቀል እናኣሳለሙ መዘምራን እናሸብሸቡ ናይ መዘከርታ ስእሊ ንተሳተፍቲ ተዓደለ። ካብኡ ሕዝቢ ኣብቲ ኣብ ኣዳራሽ ጐደና ክራመር ተዳልዩ ዝነበረ ግብጃ ንምስታፍ ተጓዓዘ። ምእመናን ሚላኖ ምስቲ ብዙኅ ሠናይ ረቋሒታት ዘሎዎም፡ ብምድላው ሺሻይ ግና ዝወዳደሮም ዘይብሎም ንዂሉ ዘጽግብን ኣጻብዕትኻ ዘቈርጥምን ምግቢ ኣዳልዮም 'ብላዕ ስተ' ኮነ። ኣደታት ሚላኖ ከዳልዋኦ ዝቐነያ ''ጥዑም ጥዑም'' ምስ ተባህለ ብነጐዳ ዚጥዕም ዕልልታ ሓጎሰን ገለጻ። ሽሕ'ኳ ጾመ ኣርባዓ እንተነበረ ከምቲ ''ካህናት ንሰንበት ዝደፍሩዋ' በዚ ፍሉይን ሳሕቲ ዝርከብ ጒንዖን፡ መኣድና ብመዛሙርን ብሸብሸቦን ብጥምታትን ዝተሰነየ ነበረ። ኣብ ሞንጎ ሞንጎ ምስጋናን ሞጎስን ዘቅርቡ ምእመናን ነበሩ። ቀጺሉ ካብ ምእመናን ዝተዋጽኤ ገንዘብ ኣብ ሰታሪት ተዓሺጉ ብክልተ ሕጻናት ንቀደስቲ ወርቃዊ ኢዮቤል ተዋህበ። ዂሉ ተሳታፊ 'ሊላይ በዓል፡ ኣብ ከምዚ ዝበለ ከብካብ ካልእ ጊዜ እውን ይሓውሰና' እናበለ ሓጎሱ ክገልጽ ተሰምዔ። ኣብ ምዝዛም ኣባ ዓንደሚካኤል ተኽሉ በቲ ኲሉ ዝተገብረሎም ህውነታዊ እንግዶት ካብ ጳጳሳት ጀሚሮም ክሳብ ሕጻናት ኣመስገኑ። ምእመናንን ንኡሳን ኣኅዋት ካፑቺንን ኃቢሮም ዝተዓጥቁሉ በዓል ሰዓት 4.00 ድኅሪ ቀትሪ ብሰላም ተዛዘመ። ነቲ በዓል ድርብ ዝገበሮ ከኣ ኣቡናትና ክሳብ መጨረሽታ ኣብ ሞንጎ ኣኅዋቶምን ኣኀቶምን መጓሰኦምን ምውዓሎም ኢዩ። ኲሉ ንኽብሪ ኣምላኽ ይኹን።


text:
7ይ ክፋል
ተስፋታት መንግስቲ ኣምላኽ—ንዅሉ ምሕዳስ
ካብ ሓደ ጨንፈር፡ ሓንቲ ምቅርቲ ቱፋሕ ትቕንጥብ። ነቲ ምዑዝ ጨናኣ ጨኒኻ፡ ናብተን ኣብ ዘንቢል ዝገበርካየን ብጾታ ትጽምብራ። ንሰዓታት ክትሰርሕ እኳ እንተ ጸናሕካ፡ ተወሳኺ ስራሕ ንምስራሕ ገና ጕልበት ኣሎካ። ኣዴኻ ኣብ ጥቓ እታ ኣብ ጐድንኻ ዘላ ኦም ኰይና ምስቶም ምህርቲ ኣብ ምእካብ ዚሕግዙኹም ዘለዉ ኻልኦት ኣባላት ስድራ ቤትካን ፈተውትኻን ተሓጒሳ እናኣዕለለት ትዓዪ ኣላ። ኣብዚ ዝሓለፈ ዅሉ ዓመታት፡ ከምቲ ብግዜ ቝልዕነትካ እትዝክራ፡ ብንእስነታ እያ ዘላ። ኣብታ ዝሓለፈት ዓለም፡ ክትኣርግ ከላ ርኢኻያ ኔርካ። ሕማም ኬማህምና ኸሎ ርኢኻያ፣ ትንፋሳ ኽትሓልፍ ከላ፡ ኣብ ጐድና ኔርካ፣ ኣብ መቓብራ ድማ ነቢዕካ ኢኻ። ሕጂ ግና፡ ምስ ብዙሓት ካልኦት ህያውን ጥዕይትን ኰይና እንሀት!
ከምዚ ዝበለ መዓልትታት ከም ዚመጽእ ርግጸኛታት ኢና። ከመይሲ፡ ኣምላኽ ዘተስፈዎ ተስፋታት ወትሩ ይፍጸም እዩ። ኣብዛ ኽፋል እዚኣ፡ ገሊኡ ተስፋታት መንግስቲ ኣምላኽ ኣብ ቀረባ መጻኢ ኸመይ ኢሉ ኸም ዚፍጸም፡ እዚ ድማ ናብ ውግእ ኣርማጌዶን ከመይ ከም ዚመርሕ ክንርኢ ኢና። ገለ ኻብቲ ድሕሪኡ ዚፍጸም ዜሐጕስ ተስፋታት መንግስቲ ኣምላኽ እውን ክንርኢ ኢና። መንግስቲ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ብዘላ ምድሪ እትገዝኣሉ፡ ንዅሉ ድማ እተሐድሰሉ ግዜ ምርኣይሲ ኽንደይ ባህ ዜብል ኰን ኪኸውን እዩ!
ኣብዚ ኽፋል እዚ
ምዕራፍ 21
መንግስቲ ኣምላኽ ንጸላእታ ተጥፍኦም
ንውግእ ኣርማጌዶን ሕጂ ኽትዳሎ ትኽእል ኢኻ።
ምዕራፍ 22
መንግስቲ ኣምላኽ፡ ፍቓድ ኣምላኽ ኣብ ምድሪ ትፍጽም
ተስፋታት የሆዋ ኸም ዚፍጸም ከመይ ጌርካ ርግጸኛ ኽትከውን ትኽእል፧


text:
ነፍሰ ፁር ኣደታት ካብ ሕማም ዓሶ ንምክልኻል ሓደ ፕሮጀክት ዕላዊ ኾይኑ…
መቐለ መስከረም 02/2010(ድወት) 400ሽሕ ነፍሰ ፁር ኣደታት ካብ ሕማም ዓሶ ንምክልኻል ዝሕግዝ ፕሮጀክት ኣብ ሞዛምቢክ ዕላዊ ኾይኑ።
እዚ ፕሮጀክት ኣብ 4ተ ሃገራት ኣፍሪካ ተግባራዊ ዝኸውን ኾይኑ ነፍሰ ፁር ኣደታትን እቶም ዕሸላትን ካብ ሕማም ዓሶ ንምክልኻል ዕላማ ዝገበረ’ዩ።
ትካል ጥዕና ዓለም ብዝምድቦ 50ሚሊዮን ዶላር ተግባራዊ ዝኸውን ፕሮጀክት ምክልኻል ዓሶ ነፍሰ ፁር ኣደታት እዚ ሕማም ብስፍሓት ኣብ ዝርኣየለን ሃገራት ዲሞክራሲያዊት ሪፐብሊክ ኮንጎ፣ ሞዛምቢክ፣ ናይጀርያን ማዳጋስካርን ክትግበር’ዩ።
ኣብ ሞዛምቢክ ጥራሕ ይብሉ ኣብ ቀረባ ዝወፁ መፅናዕታት ልዕሊ 28ሚኢታዊ ነፍሰ ፁር ኣደታት ብሕማም ዓሶ ይጥቅዓ።
እዚ ፕሮጀክት ብርክት ዝበላ ነፍሰ ፁር ኣደታት ዓርሰን ካብቲ ሕማም ክከላኸላ ዝሕግዝ ኾይኑ በዚ ኣብ ሞዛምቢክ ጥራሕ 100ሽሕ ኣደታት ተጠቀምቲ ክኾና ትፅቢት ይግበር ከም ሓበሬታ ሚኒስቴር ሓለዋ ጥዕና እታ ሃገር። (ዥንዋ)


text:
ሕብረተሰብ ምርመራ ክገብር እቲ ቤት ፅሕፈት ፀዊዑ…
መቐለ ጳጉሜን 03/2009(ድወት) ሕብረተሰብ ምርመራ ኤች.ኣይ.ቪ ኣካል ትልሚ እዚ ሓዱሽ ዓመት ክገብሮ ፃውዒት ቐሪቡ።
ቤት ፅሕፈት ምቑፅፃርን ምክልኻልን ኤች.ኣይ.ቪ ኤድስ ፌደራል 5 ጳጉሜን 2009ዓ.ም መርሃ ግብሪ ኣገልግሎት ምርመራን ማዕዳን ኤች.ኣይ.ቪ ከምዘካይድ ኣፍሊጡ።
ሕብረተሰብ ኣብዚ ሓዱሽ ዓመት ብሩህን ጥዕንዑ ዝተሓለወ ዕውት ዘመን ንክህልዎ ምርመራ ኤች.ኣይ.ቪ ኣብ ትልሙ ከካትቶ ከምዝግባእ እቲ ቤት ፅሕፈት ገሊፁ።
በቲ ሕማም ተቓላዕቲ ዝኾኑ ኽፋላት ሕብረተሰብ ትኹረት ብምሃብ ናብ ኣገልግሎትን ማዕዳን ክመፁ ዕላማ እቲ መርሃ ግብሪ እዩ።
ኣብ በጀት ዓመት 2010ዓ.ም እቲ ቤት ፅሕፈት 14.7ሚልዮን ሰባት ምርመራ ኤች.ኣይ.ቪ ንኽካየድ ድማ ተሊሙ ይሰርሕ ኣለኹ ኢሉ እቲ ቤት ፅሕፈት ።
እቲ መርሃ ግብሪ ብሚኒስቴር ሓለዋ ጥዕና ዝዳሎ ኮይኑ “ኤች.ኣይ.ቪ ኤድስ ኣብ ደሞም ዘለዎም ወገናት ስድርኦም የመርምሩ” ብዝብል መሪሕ ሓሳብ ክሳለጥ እዩ።
ኣብ ኢትዮጵያ ዝርግሐ ኤች.ኣይ.ቪ 1.2ሚኢታዊ እንትኸውን በቢዓመቱ 27ሽሕ ሰባት በቲ ቫይረስ ከምዝተሓዙ መረዳእታ እቲ ቤት ፅሕፈት የመላኽት።


text:
Published: 24 December 2016
ሰብ ከም ሰብ መጠን ንኽነብር፥ ብዙሕ ነገራት ስለ-ዘድልዮ። ስለ’ዚ ከኣ’ዩ መወዳእታ ኣብ ዘይብሉ ጻዕርን ድኻምን ዝነብር። ከመይሲ “ኩሉ ዘመን ሕይወትካ
እንጌራኻ ብጻዕሪ ብላዕ” ዝብል ኣምላኻዊ-ቃል ስለዘሎ፥ ንኽትነብር ብዙሕ ጻዕርን ድኻምን’ዩ ዝሓትት። ግዳስ እቲ ንኽትነብር ኢልካ ዝግበር ሃለኽለኽ እኳ፥ ናይ ተፈጥሮ ሕጊ ምዃኑ ዝፍለጥ እንተኾነ። ሰብ ንኽነብር ግን እንጌራን ማይን ጥራይ ኣይኮነን ዘድልዮ። ከመይሲ ጎይታና ኣብ ወንጌሉ “ ሰብ ካብ ኣፍ እግዚኣብሔር ብዝወጽእ ቃል ደኣምበር፥ ብእንጌራ ጥራይ ኣይነብርን እዩ” ብምባል ዝመሃሮ ትምህርቲ ስለዘሎ’ዩ። (ማቴ.4/4)
ስለዚ እቲ ሥጋዊ-ኣካላት ክንክንን ሓልዮትን ከም-ዘድልዮ፥ እታ ረቃቕ-ነፍሲ’ውን ሓልዮትን ክንክንን የድልያ እዩ። ከምኡ እንተ-ዘይከውን ነይሩ፥ “ብቃል እግዚኣብሔር ደኣምበር፥ ብእንጌራ ጥራይ ኣይነብርን’ዩ” ኣይምተባህለን። ስለዚ ደቂ-ሰብ ልዕሊ ዝኾነ ነገር፥ ብቃለ-እግዚኣብሔር ተሓኒጾም ክዓብዩ ከለዉ’ዩ፥ ትርጉም ዘለዎ ሕይወት ኣለዎም ክበሃል ዝከኣል። ነዚ ኣብ ግምት ብምእታው’ዮም እምበኣርከስ፥ ዶክተር ብርሃነ ሥዩም’ውን ሓዋርያዊ-ኣገልግሎት ክፍጽሙ መደብ ብምውጻእ፥ ኣብ ኤውሮጳ መንፈሣዊ-ተልእኮ ክፍጽሙ ዝተረኽቡ።
ዶክተር ብርሃነ ከም ሓኪም መጠን፥ ንሕክምና ኣብ ዝምልከት ጉባኤ፥ ክካፈሉ’ዮም ንሃገረ-ጀርመን ዝመጹ። እታ ዝነበረቶም ናይ ቀዳመ ሰንበት ዕረፍቲ፥ ኣብ ኣገልግሎት ቤተ-ክርስቲያን ከውዕሉዋ ስለ-ዝመደቡ ግና፥ ኣብ ከተማ ዙሪክ ስዊስዘርላንድ ኣብ ዝርከብ፥ ቤተ-ክርስቲያን መድኃኔ-ዓለም ብምርካብ። እቲ ሕዝቢ ዕግበት ክረኽበሉ ዝኸኣለ፥ ሓናፅን መሃርን ትምህርቲ ከስምዑ ክኢሎም። ስለዚ ድማ’ዩ እቲ ሕዝቢ፥ ነቲ ብዶክተር-ብርሃነ ዝወሃብ ዝነበረ ትምህርቲ፥ ብዓቢይ ናይ ተመስጦ መንፈስ ክከታተሎ ዘርፈደ። ነዚ ኩሉ’ዚ ድሕሪ ምርኣይ ከኣ’ዮም፥ ሓደ ነቲ ዝወሃብ ዝነበረ ትምህርቲ ክከታተሉ ዘርፈዱ ወላዲ ብኣንክሮ “ለከ ዝስምዕ ሕዝብስ ኣሎና’ዩ-! ዝበሉ። እወ ዝነግርን ዝዘርእን ደኣ’ዩ ውሒዱ ዘሎ እምበር፥ ሕዝብና ሕዝቢ-ተዋሕዶስ ክንደይ’ኳ ንኽመሃር ዝተዳለወ ሕዝቢ ኮይኑ’ዩ ዝርከብ ዘሎ።
እቲ ትምህርቲ ኣብ ክልተ ዝተኸፍለ ኮይኑ። ኣብ መሠረታዊ እምነትን ሥርዓተ-ተክሊል ወይ ሓዳር ዘተኮረ ኮይኑ’ዩ ቀሪቡ። ዶክተር-ብርሃነ ከም መሠረት ዘቐመጡዎ እምነት ወይ ሃይማኖት’ዩ። ማለት ዝኾነ ሰብ መን ኢኻ ተባሂሉ ምስተሓተ፥ ብዛዕባ መንነቱ ዝህቦ መልሲ ኣለዎ። ብኣንጻር’ዚ ንሃይማኖቱ ብዝምልከት ክሕተት ከሎ ድማ፥ መልሲ ናይ ምሃብ ግዴታ ከም-ዘለዎ ዝፍለጥ እዩ። ከይተመሃርካን ከይፈለጥካን ግን መልሲ ምሃብ ዝከኣል ነገር ኣይኮነን። ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ኢና በሃልቲ እንተደኣ ኮንና፥ ኣቐዲምና ኦርቶዶክስ እንታይ’ዩ-? ተዋሕዶኸ እንታይ’ዩ-? ንዝብል ሕቶ፥ ርጡብ ዝኾነ መልሲ ክህልወና ክኽእል ኣለዎ፥ ብምባል’ዮም ዲያቆን-ብርሃነ መልእኽቶም ዘመሓላለፉ።
ምስዚ ብምትሕሓዝ ዶክተር-ብርሃነ ዘተኮሩሉ፥ ኣብተን ሓሙሽተ ኣእማደ-ምጢርን፥ ሾብዓተ ምሥጢራት ቤተ-ክርስቲያንን እዩ። ምሥጢረ-ሥላሴ ኮነ ምሥጢረ-ሥጋዌ ብምትንታን ድማ። እቲ ኣምላኽ ሰብ ኮነ ዝብል ናይ ሥጋዌ-ምሥጢር፥ ንምርድኡ ብዝጥዕም ቅልል ዝበለ መንገዲ ክምህሩ ከለዉ። እቲ ሕዝቢ ክሳብ ክንደይ ተመሲጡ ይሰምዕ ከም-ዝነበረ፥ ዘገርም ትዕዝብቲ’ዩ ነይሩ ክበሃል ይከኣል። ለከ ዋሕዲ ሰብ ሞያ መማህራን ስለ-ዘሎ ደኣ’ዩ እምበር፥ እቲ ሕዝብስ ክመሃርን ክፈልጥን ዘለዎ ድሌት፥ ክሳብ ክንደይ ምዃኑ በቲ ዘርኣዮ ተሳትፎ ክርአ ይከኣል እዩ። ከመይሲ ብዓቢይ ትዅረትን ኣቓልቦን’ዩ፥ ክከታተሎ ዝርአ ዝነበረ።
ብምቕጻል’ውን ዶክተር-ብርሃነ፥ ኣብ ሥርዓተ-ተክሊል ብምትኳር’ዮም ትምህርቶም ዘስፍሑ። ነዚ ምሥጢር’ዚ ክገልጹዎ ከለዉ ድማ፥ “- እዚ ምሥጢር’ዚ ዓቢይ እዩ። ስለ ዝኾነ ድማ ክልተ ዘይፋለጡ ዝነበሩ ሰባት፥ ብምሥጢረ-ተክሊል ውህደት ፈጢሮም፥ ሓዳር ገይሮምን ውላድ ወሊዶምን፥ ሓደ ኣካል ኮይኖም ክነብሩ ምኽኣሎም፥ ሰብ ክበጽሖ ዘይክእል ናይ እግዚኣብሔር ረቂቕ ምሥጢር ጥራይ’ዩ ክበሃል ዝከኣል። ስለዚ ኩሎም ደቂ ቤተ-ከርስቲያን ንኪዳኖም እሙናት ኮይኖም ክርከቡ፥ ግብኦምን ሓላፍነቶምን ምዃኑ ክዝንግዑ ኣይግባእን። ከመይሲ ሓዳር ብዘይ ፍቕርን ምክእኣልን ምጽውዋርን፥ ደልዲሉ ደው ንምባል ዘኽእሎ ጽንዓት ክረክብ ኣይክእልን እዩ። እዚ ብቅድስና ዝፍለጥ ሓዳር’ዚ ከኣ’ዩ፥ መሠረት ቤተ-ክርስቲያን ከጽንዕ ዝኽእል-” ብምባል’ዮም ዶክተር-ብርሃነ መልእኽቶም ዘመሓላለፉ።
ህልዊ ኩነታት ቤተ-ክርስቲያንና’ውን፥ ዶክተር-ብርሃነ ጸቒጦም ዝተዛረቡሉ ጉዳይ’ዩ ነይሩ። “-ማለት እቶም ኣቦ ቤተ-ክርስቲያን ዝኾኑ ቅዱስ ፓትርያርክ፥ ንልዕሊ ዓሠርተ-ዓመት ኣብ ማሕዩር ተታሒዞም እናሃለዉ፥ ንሕና እቶም ኦርቶዶክሳውያን-ተዋሕዶ እንበሃል ደቆም፥ ደቂስና ክንሓድር ዝገብረና ምኽንያት ክህሉ ኣይክእልን’ዩ። ብሓፈሻ ከኣ ኩነታት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ-ክርስቲያንና፥ ንከቢድ ሓደጋ ዝተቓልዐ ኮይኑ’ዩ ዝርከብ ዘሎ። እቲ ፍታሕ ግን ኣብ ኢድ ኣምላኽ እምበር ኣብ ሰብ ኣይኮነን ዘሎ። ስለዚ እቲ ተጻዒኑና ዘሎ ናይ መዓት ደመና ተቐንጢጡ፥ ዕርቅን ሰላምን ምእንቲ ክኾነልና፥ ብመንገዲ ጾምን ጸሎትን ምምልላስ ከም-ዘድልየና ክንዝንግዕ ኣይግባእን-“ ዝብል መተሓሳሰቢ ብምቕራብ’ዮም መልእኽቶም ዝዛዘሙ።
ብዝተረፈ ተልእኮ እቲ ኣብ ከተማ ዙሪክ ዝተገብረ ጉባኤ ክግምገም ከሎ። ብጽቡቕ ዝግለጽ ኣዚዩ ዕዉት ከም-ዝነበረ፥ ካብቲ ተሳታፊ ኮይኑ ዝወዓለ ሕዝቢ ንላዕሊ ክምስክር ዝኽእል የልቦን። ከመይሲ እቲ ሕዝቢ ኣዚዩ ዝተሓጎሰሉን ዕግበት ዝረኸበሉን ጉባኤ’ዩ ነይሩ። እዚ ከምዚ ዝኣመሰለ መደባት ብብዝሒ እንተ-ዝሥራሓሉ፥ እቲ ደምበ-ተዋሕዶና ክረብሓሉ ዝኽእል፥ ዓቢይ ውጽኢት ክርከቦ ምኸኣለ ዝብል ርእይቶ’ዩ ዘሎና። ብዝተረፈ ኣብቲ ጉባኤ ንዲያቆን-ብርሃነ፥ ኣብ መዓርገ-ክህነት በጺሖም ክርእዩዎም ዝተመነዩ ምንባሮም ከይጠቐስናዮ ክንሓልፍ ኣይንኽእልን።
ዘኣንበሳ ማርቆስ


text:
መንግስቲ ኬንያ ጥርጡራት ግብረ-ሽበራን ተሓባበርቶምን ኣብ ቀይዲ ዝጸንሕሉ ፍሉይ ቤት-ማእሰርቲ ክህነጽ ምኳኑ አፍሊጡ። ብመሰረት ካብታ ሃገር ዝተረኽበ ጸብጻብ እዚ ቤት-ማእሰርቲ ንዝርጋሐ ስነ-ሓሳብ ግብረ-ሽበራ ደው ከብል ዝዓለመ’ዩ።
ፕረዝደንት ኬንያ ኡሁሩ ኬንያታ ነዚ ውጥን ህንጸት ሓድሽ ቤት-ማእሰርቲ ንጥርጡራት ሽበራ ዝገለጹ ኣብ መመረቕታ ስነ-ስርዓት ልዕሊ 2,000 ሓለውቲ ቤት-ማእሰርቲ’ዩ።
‘እዚ ቤት ማእሰርቲ ንጎነጻዊያን ጥሩፋት ገበነኛታትን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ንምእታው ዝህነጽ’ዩ። ከም ሓቂ እቲ መራዚ ተግባራቶም ድማ ናብ ተነቐፍቲ ኬንያዊያን ከተሓላልፉ ኣይክነፍቕደሎምን ኢና።’
እቶም ፕረዝደንት እቲ ቤት-ማእሰርቲ መዓስን ኣበይን ከምዝህነጽ እንተዘይገለጹ’ኳ፡ ገለ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን ጸጥታ ኬንያ ግን ጥርጡራት ሽበራ ኣብ ቤት-ማእሰርቲ ኣብ ዝጸንሕሉ እዋን፡ ስነ-ሓሳብ ጥሩፍነት ንካልኦት እሱራት ንኸይዝርግሑ ስክፍትኦም ክገልጹ ጸኒሖም’ዮም።
ኣብ ሶማልያ ዝመደበሩ ጉጅለ ዕጡቓት ሚሊሻታት አል-ሸባብ ኣብ ዝሓለፉ ኣርባዕተ ዓመታት ተደጋጋሚ መጥቓዕቲ ኣብ ኬንያ ምኽያዱ ይዝከር። እዚ ጉጅለ ገለ ተሓባበርቲ አብ ውሽጢ ኬንያ ከምዘለዎዎ ብፍላይ አብቲ ብዙሓት ሶማልያዊያን ዝነብሩ ኢስሊ ዝተባህለ ክፍለ-ከተማ ናይሮቢ ይግለጽ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣመሪካ፡ ውሳነኣ ኣብ ጉዳይ እየሩሳሌም ንዝቃ
ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ናብ ሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ቀሪቡ ንዘሎ – ኢዮሩሳሌም ዋና ከተማ እስራኤል ምዃና ዝቃወም እማመnንዝድግፋ ሃገራት፡ ካብ ዋሺንግተን ክምጠወለን ዝጸንሐ ፊናንሲያዊ ሓገዛት ክስእንኦ ምዃነን ኣጠንቂቑ።
እቲ ፕረዚደንት ነዚ መጠንቀቕታ ዘስምዕ ዘሎ፡ ሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ነቲ እማመ ድምጹ ክህበሉ ትማሊ ሓሙስ ምሸት ክጋባእ ኣብ ዝቀራረበሉ ዝነበረ እዋን’ዩ። “መብዛሕትአን እተን ነዚ እማመ ክድግፋ ዝቀራረባ ዘለዋ ሃገራት፡ብቢልዮናት ዶላር ዝግመት ሓገዝ ኣመሪካ ክቕበላ ዝጸንሓ እየን። ኣንጻርና ከድምጻ ስቕ ኢልና ክንዕዘበን ኢና።
ውሳነታተን ግን፡ ንዓአን ኢልና እነባኽኖ ዝነበርና ዘይተኣደነ ፊናንሲያዊ ወጻኢታት ደው ከነብሎ ከገድደና እዩ፡” ክብል ድማ ገሊጹ። ኣቐዲሙ እውን፡ ኣብቲ ባይቶ ኣንጻር ውሳነ ኣመሪካ ናይ ዘድመጻ ሃገራት ዝርዝር ኣስማት ክለኣኸሉ፡ንኣምበሳደር ሃገሩ ኣብቲ ውድብ ኒኪ ሃለይ ከም ዝሓበራ’ዩ ክግለጽ ቀንዩ።
ብጠቕላላ ን193 ኣባል ሃገራት ዝሓቘፈ ሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት፡ ነቲ ብሃገራት ዓረብ ቀሪቡ ዘሎ እማመ ብዓብላሊ ድምጺ ምስ ዝድግፎ፡ኢዮሩሳሌም ብምልእታ ዋና ከተማ እስራኤል ከም ዝዀነት ኣቐዲሙ ብኣመሪካ ዝሓለፈ ውሳነ ፍሩስ ክኸውን እዩ። ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት’ውን፡ በታ ዘይቀዋሚት ኣባሉ ዝዀነት ግብጺ ንዝቐረበሉ – ንውሳነ ኣመሪካ ኣብ ጉዳይ ኢዮሩሳሌም ዝጻረር እማመ ድምጹ ንምሃብ ዝሓለፈ ሰኑይ ተጋቢኡ ነይሩ እዩ። ብዘይካ ኣመሪካ ድማ ኵለን ኣባላት (14 ሃገራት) ነቲ እማመ ደጊፈንኦ ነይረን።
እንተዀነ፡ ኣመሪካ ናይ ቀውፊ መሰላ ተጠቒማ ስለዝነጸገቶ፡ ክዕወት ኣይከኣለን።ብመሰረት ሰነዳት፡ እስራኤል ነቲ ብደረጃ ዓለም ዝተፈልጠ ቅዱስ መስጊድ ‘ኣል-ቅዱስ’ ተደኲንሉ ዝርከብ ምብራቓዊ ክፋል እዮሩሳሌም፡ ኣብ 1967 ምስ ሃገራት ኣዕራብ ኣብ ዘካየደቶ ኲናት’ያ ካብ ዮርዳኖስ ብሓይሊ መንዚዓቶ። ብድሕሪ’ዚ፡ “እዮሩሳሌም ንዘልኣለም ዘይትምቀል ከተማ’ያ፡” ብምባል፡ ንፍልስጤማውያን ከም ዘይተጫኑዎም ደጋጊማ ክትገልጽ ጸኒሓ። እዚ ይኹን’ምበር፡ እዮሩሳሌም ናይ እስራኤል ምዃና ማሕበረሰብ ዓለም ኣፍልጦ ስለ ዘይሃባ፡ ኵለን’ተን ምስ እስራኤል ዲፕሎማስያዊ ዝምድና ዝመስረታ ሃገራት፡ ኢምባሲታተን ኣብ ከተማ ቴል-ኣቪቭ እየን ደኲነን ።


text:
ውሽጣዊ ምትፍናን ኤርትራን ሱዳንን ይብእስ ከምዘሎ ተገሊጹ
Radio Erena: 05 January 2018
ግብጺ፣ ኣብ ኤርትራ ወትሃደራዊ ኣጽዋርን ክኢላታትን ኣዋፊራ ኣላ ዝብል ዜና ኣብ ዝጋዋሓሉ ዘሎ እዋን፣ ሱዳን ሓይልታት ጸጥታኣ ናብ ከባቢ ከሰላ ተዋፍር ከምዘላ ወትሃደራውያን ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብ ዞባ ከሰላ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዊጁ ዘሎ መንግስቲ ሱዳን፣ ናብቲ ከባቢ ሰራዊትን ሓይልታት ጸጥታን ምውፋሩ ምስቲ ካብን ናብን ሱዳንን ኤርትራን ዝካየድ ዘሎ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰብን ኣቑሑን ዝተሓሓዝ ምዃኑ ሓያሎ ወገናት ይገልጹ።
ካብን ናብን ሱዳንን-ኤርትራን፣ ብመንገዲ ከሰላ ዝካየድ ዘይሕጋዊ ንግዲ ኮንትሮባንዳን ምስግጋር ባጤራን ንቁጠባ ሱዳን ይሃስዮ ከምዘሎ ክገልጽ ዝቐነየ መንግስቲ ሱዳን፣ ኣብቲ ምስ ኤርትራ ዘዳውብ ከባቢታት ጽኑዕ ምክትታል ክገብር ምዃኑ ከጠንቅቕ ጸኒሑ'ዩ።
እንተኾነ፣ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣትሒዙ፣ ግብጺ ኣብ ሳዋ ወትሃደራዊ ኣጽዋርን ክኢላታትን ኣዋፊራ ኣላ ዝብል ጸብጻብ፣ ብማዕከን ሓበሬታ ምስር ኣልዮምን ካልኦት ዓበይቲ ማዕከናት ዜና እቲ ከባቢን ይጋዋሕ ምህላዉ፣ ሱዳን ናብቲ ከባቢ ሰራዊት ምንቅስቓሳ ወትሃደራዊ መናውራ ክኸውን ከምዝኽእል ተንተንቲ የረድኡ።
ብጉዳይ ዶብ ሓላይብን ኣጠቓቕማ ናይልን ብዝምልከት ምስ ግብጺ ኣብ ምስሕሓብ እትርከብ ሱዳን፣ እቲ ናይ ዶብ ጉዳይ ካብ ብወትሃደራዊ ሓይሊ ብዲፕሎማስያዊ ዘተ ክፍታሕ ከምእትደሊ'ያ ትገልጽ ዘላ።
እንተኾነ ግብጺ፣ ኣንጻር መንግስቲ ሱዳን ምስዝሰርሑ ተቓወምቲ ወገናት ትተሓባበርን ተዕጥቕን ብምህላዋ ሱዳን ምስ ግብጺ ጀሚራቶ ዝነበረት ዲፕሎማስያዊ ዝርርብ ኣደስኪላቶ'ያ ጸኒሓ።
ሱዳን ካብቲ ኣብ ጉዳይ ናይል ዝካየድ ስሉሳዊ ርክብ ግብጺ፣ ኢትዮጵያን ሱዳንን፣ ግብጺ ክትግለል ንኢትዮጵያ ከምዝሓተተት ድሕሪ ምግላጹ ድማ ዝምድና ሱዳንን ግብጽን ኣብቲ ዝበኣሰ ደረጅኡ ይርከብ።
ሱዳንን ኢትዮጵያን ተመሳሳሊ መርገጺ ክሕዛ እንከለዋ፣ ግብጺ ድማ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ጥቡቕ ዝምድና ብምምስራት ነዘን ጎረባብቲ ሃገራት ስግኣት ንምፍጣር ትሰርሕ ከምዘላ'ዮም ተንተንቲ ዘረድኡ።
መንግስቲ ኤርትራ ኣብዚ ሳልስቲ'ዚ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ሰራዊትን ኣጽዋርን ግብጺ ኣብ ከባቢ ሳዋ ተራእዩ ንዝብል ዜና ሓሶት'ዩ ክብል ነጺግዎ'ዩ።
=====================


text:
እቲ ዘየደቅስ ናይ ቤተ-ክርስቲያንና ጉዳይ
ዘደቅስ ከይተረኽበ ደቂስካ ክሕደር ዝከኣል ኣይኮነን። ኩሉ ነገር ዘይስምዖም ኮይኖም፥ ደቂሶም ዝሓድሩ እንተተረኽቡ እውን፥ ዘገርም ኣይኮነን። ኩሉ ናይ ሕልና ጉዳይ ስለዝኾነ፥ ምሳና ድቃስ ስኢንኩም ዘይትሓድሩ ኢልና፥ ንወቕሶምን ንኸሶምን ሰባት ክህልዉና ኣይግባእን። ከመይሲ ከምቲ ዝበልናዮ፥ ኩሉ ነገር ናይ ሕልና ጉዳይ እዩ።
ሕዝብና ድማ ብሕልና ካብ ዝፋላለ ነዊሕ ስለ-ዝኾነ፥ ብሓንሳእ ክበክን ብሓንሳእ ክስሕቕን ዝነበሮ እዋን፥ ካብ ዝሓልፍ ነዊሕ ኮይኑ`ዩ። ከመይሲ ኣብ ላምባዱሳ እቲ ኩሉ ህልቂት ክርከብ ከሎ፥ ኣብ ዳስ ሓዘን ብሓንሳእ ኮፍ ኣይበለን። እቲ ክንድቲ ዝኣክል ንማኅበረ-ሰብ ዓለም፥ ዘንቀጥቀጠ ህልቂት ክርከብ ከሎ፥ ሕዝብና ኣብ ክልተ-ዳስ ተመቒሉ`ዩ ዝተራእየ።
እተን ኣብቲ ሓደ ዳስ ዝነበራ ኣዴታት፥ ዋይ-ደቀይ-!! እናበላ ርእሰን ደርሚመን፥ ምድረ-ሰማይ ብኣውያት ንቕንቕ ኣቢለንኦ ክሕድራ ከለዋ፥ እተን ኣብቲ ካልኣይ ዳስ ዝነበራ ግና፥ ብኣንጻሩ ብስልማት-ወርቂ ኣብለጭልጨን፥ ኣብቲ ጓይላታት ክዕንድራን ክዘላን ከም-ዝሓደራ፥ ኣብ ምርሳዕ ዘይበጽሐ ናይ ትማሊ ፍጻሜ`ዩ። ስለዚ ጉዳይ ቤተ-ክርስቲያን ተዋሕዶ`ውን፥ ንኹሉ ብኃባር ከቐንዝዎ ይኽእል`ዩ ክንብል ኣይንኽእልን።
ብዝኾነ ግን፥ -ዘየድቅስ ነጊሮሙኻስ ድቅስ ይሓድሩ- ከም-ዝበሃል፥ እቲ ንቤተ-ክርስቲያንና ብዝምልከት፥ ካብ ኣሥመራ ተላዒሉ ዝነፈሰ ንፋስ፥ ኣብ ካልእ ጸገም ዘእትወና ኮይኑ ከይርከብ፥ እቲ ደምበ ተዋሕዶና ብዕቱብ ዝከታተሎ ዘሎ ጉዳይ ምዃኑ፥ ዝተሰወረ ኣይኮነን። ብርግጽ`ውን እዚ ጉዳይ`ዚ፥ ነታ ብቅድስና ዝፍለጥ ታሪኽ ዘለዋ ቤተ-ክርስቲያንና፥ ናብ ጥፍኣት ደፊኡ ዝወስዳ ደኣምበር፥ ንሠናያ ዝግበር ዘሎ`ዩ ዝብል እምነት የብልናን።
ከምኡ እንተ-ዘይከውን ነይሩ፥ እቲ ተገይሩ ዝበሃል ዘሎ ምዝርራብ፥ ስለ-ምንታይ ናይ ግብጺ ቤተ-ክርስቲያን ኣቦታት፥ ክሕወሱዎ ዘይተገብረ-? ስለ-ምንታይሲ እቶም ፓትርያርክ ኣቡነ-እንጦንዮስ፥ ኣብ ግልጺ ዝኾነ መድረኽ ወጺኦም፥ ብዛዕባ`ቲ ዕርቂዶ-! ይቕሬታዶ-! ተባሂሉ ዝተዘርግሐ መግለጺ፥ ባዕሎም ብኣካል ቀሪቦም ክገልጹ ዘይተገብረ-? ኩሉ ነገር ብሽፍንፍን ክኸይድ ዝድለ ዘሎኸ ስለምንታይ`ዩ-?
መቸም እቲ ዝወሃብ ዘሎ መግለጺ፥ ብስም ሲኖዶስ`ዩ እኳ እንተ-ተባህለ፥ ናይቲ ሲኖዶስ መግለጺ`ዩ ኢሉ፥ ክቕበሎ ዝኽእል ግን ዘሎ ኣይመስለናን። ብርግጽ`ውን እታ ቤተ-ክርስቲያን፥ ነዚ ዝሓለፈ ዕሥራን-ሓሙሽተን ዓመት፥ ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻር-ፖለቲካ ዝተታሕዘት ደኣምበር፥ ብሲኖዶስ እትምራሕ ነፃ ቤተ-ክርስቲያን ነይራትና፥ ክብል ዝኽእል ዘሎ ኣይመስለናን። ከመይሲ እቲ ኩሉ ሕግን ሥርዓትን ብምትሕልላፍ፥ ክግበር ዝጸንሐ ግህሰት፥ ብበዓል ናይዝጊ ክፍሉን, ደራጎን ኃይለ-መለኮትን, ሠመረ በይንን እምበር፥ ብመነኮሳት ወይ ብጳጳሳት ኣይነበረን።
ርግጽ`ዩ ጳጳሳት ኣይነበሩን ክንብል ከሎና፥ ብሓላፍነት ዘሕትት የብሎምን ማለትና ከምዘይኮነ፥ ክፍለጥ ኣገዳሲ`ዩ። ናይቲ ፖለቲካ መጋበሪ ብምዃን፥ ዘፍረሱዎን ዘዕነዉዎን እውን፥ ክንደይ`ኳ ብዙሕ`ዩ። ከመይሲ ሲኖዶስ ወሲኑዎ እናተባህለ`ዩ፥ እቲ ኩሉ ዕንወት ክፍጸም ዝጸንሐ። ግዳስ ብጉልባብ ሲኖዶስ ደኣ ተገይሩ ይበሃል እምበር፥ እተን ነቲ ጻሕሊ ከዅሳ ዝጸንሓ ኣእዳውሲ፥ ናይ መን ከም-ዝኾና፥ እቲ ደምበ-ተዋሕዶና ክጠፍኦ ይኽእል`ዩ ኣይንብልን።
እቲ ሕጂ ዘፍርሃና ዘሎ ግና፥ እቲ ብቐዳማይ ዝተዋህበ መግለጺ፥ ናይቲ ዕርቂ ተባሂሉ ዘሎ መጐልበቢ ደኣምበር፥ ካብ ሎሚ ንጽባሕ ዝስዕብ ነገር ከም-ዝህሉስ፥ ከም ርዱእ ዝውሰድ ነገር እዩ። ግዳስ ካብቲ ንዕሥራን-ሓሙሽተን ዓመት መመላእታ፥ ዝተመኮርናዮ እምባ ሠናይ ነገር ምጽባይ፥ ነፍስኻ ምትዕሽሻው እንተ-ዘይኮይኑ፥ ብተስፋ ክንጽበ ዘግብረና ምኽንያት ኣሎ ኣይንብልን።
ከምቲ ካብ ኣሥመራ ዝስማዕ ዘሎ እንተ-ኾይኑ፥ እቶም ፓትርያርክ ነቲ ዝጸንሐ ማሕዩር፥ ማሕዩር ተወሲኹዎ ምስ ዝኾነ ሰብ፥ ክራኸቡ ከም-ዘይክእሉ ኮይኖም፥ ብጸቢብ ተታሒዞም ከም-ዘለዉ`ዩ ዝስማዕ ዘሎ። እዚ ድማ እቲ ዕርቂዶ-! ይቕሬታዶ-! ብዝብል ጉልባብ፥ ክዝርጋሕ ዝቐነየ ነፍሒ፥ ካብ ንፕሮፖጋንዳ ተባሂሉ ዝግበር ሃልኪ፥ ዝሓልፍ ቁም-ነገር ከም-ዘይብሉ ዘረድእ እዩ። ብዝተረፈ እዚ ጉዳይ`ዚ ከምቲ ንዓታቶም ዝመስሎም፥ ብዕበጦ ጽቐጦ ዝኸይድ ኣይኮነን። ማኅበረ-ሰብ ዓለም`ውን፥ ብዓቢይ ትዅረት ዝከታተሎ ዘሎ ጉዳይ`ዩ። ብኸምቲ ዝድለ ዘሎ፥ ኣብ ኣሥመራ ዘላ ተለቪዢን ስለ-ዝተዛረበት ጥራይ፥ ተወዲኡ ኢልካን ጠቓዕ ጠቓዕ ኣቢልካን፥ ዝውዳእ ነገር ኣይኮነን።
ብዓቢኡ እዚ ጉዳይ`ዚ፥ ጉዳይ`ታ ንዕሥራን-ሓሙሽተን ዓመት መመላእታ፥ መጋበሪ-ፖለቲካ ክትከውን ተፈሪዱዋ እትርከብ ዘላ፥ ቤተ-ክርስቲያን ተዋሕዶ ምዃኑ ክፍለጥ ይግባእ። እዚ ከኣ ዋንኡ ሕዝቢ-ተዋሕዶ እምበር፥ እቶም መለካውያን ጳጳሳት ኣይኮኑን። ንሳቶም እሞ ካብ ዓንተቦኡ፥ ኣሕሊፎም ንበላዒ ዝሃቡዋ ስለ-ዝኾኑ፥ ሕጂ ንቤተ ክርስቲያን ወኪሎም ክቐርቡ፥ ሞራላዊ ብቕዓት የብሎምን። ስለዚ እዚ ጉዳይ`ዚ ሓደ መወዳእታ ክህልዎ ዝድለ እንተደኣ ኮይኑ፥ ምስቲ ዋናን በዓል ጉዳይን ዝኾነ ሕዝቢ-ተዋሕዶ እምበር፥ ብመንገዲ ጳጳሳት ክግበር ዝድለ ዘረባስ፥ ርሑቕ ዝበጽሕ መሓውር ዘለዎ`ውን ኣይኮነን።
ብዝተረፈ ንዕለት 25 ናይ`ዚ ወርሒ`ዚ፥ ክግበር ዝተሓስበ ነገር ኣሎ ተባሂሉ`ውን፥ ኣብ ኣሥመራ ይዕለል`ዩ ዘሎ። እዚ ኣከያይዳ`ዚ ግና፥ ንዕሥራን-ሓሙሽተን ዓመት ዝኣክል እቲ ደምበ-ተዋሕዶና፥ ላድዩሉን ተመኪሩሉን ስለ-ዝኾነ፥ ሕጂ ድማ ኣብቲ ብመንገዲ ሃይማኖታዊ-ጉዳያት ኣቢሉ፥ ክግበር ዝድለ ናይ ምትላል ጸወታ፥ ኢዱ ክሕውስ ዝደሊ ኣይኮነን።
እቲ ሕዝቢ ቤተ-ክርስቲያኑ ባዕሉ ከመሓድር`ዩ ዝደሊ ዘሎ። ከምቲ ብፁዕ ኣቦና ኣቡነ-መቃርዮስ ኣብ 90ታት ዝበሉዎ፥ ቤተ-ክርስቲያንና ዘታትዩዋ እምበር፥ ክንሕንግረኪ ዝብሉዋ ኣይትደልን እያ። እቲ ብበዓል ዮፍታሔ ዲሜጥሮስን ውጉዝ ቀሺ ሃብቶም ርእሶምን፥ ዝተሳቐኹዎ ይእከለኒ`ያ ትብል ዘላ። እቶም ሰብ ግዜ ዋናታት ፖለቲካ ድማ፥ ነቲ ብወገን ተዋሕዶና ዘሎ ምረት፥ ክርድኡ እንተ-ዝኽእሉ ክንደይ እኳ ጽቡቕ’ዩ። ካብኡ-ተረፈ ሎሚ ትማሊ ስለ-ዘይኮነ፥ ቤተ-ክርስቲያን ተዋሕዶ፥ ድሕሪ ደጊም ኣርዑቶም ተሲኪማ ክትቅጽል፥ ከም-ዘይትፈቅድ ክርድኡላ`ያ ትዛረብ ዘላ።
ካህን ተክለማርያም ምርካጽዮን
ሃገረ-ስብከት ኤውሮጳ


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ቅዱሳን፦ ካብ “ቀደሰ” ዝብል ግእዛዊ ቃል ዝተረኽበ ኮይኑ ምስጉን፣ ፍሉይ፣ ምሩጽን ክቡርን ማለት እዩ::
‘ቅዱስ’ ዝብል ቃል ብብዝኂ ቍጽሪ ክንገር ከሎ ‘ቅዱሳን’ ይኸውን። ቅድስና ናይ ባህርይን ናይ ጸጋን ተባሂሉ ኣብ ክልተ ይኽፈል፦
፠ ናይ ባህርይ ቅድስና
ቅድስና ናይ እግዚኣብሔር ባህርይ ገንዘቡ እዩ። ቅድስናኡ ካብኡ ኣይፍለን፡ ካብ ማንም ዘይተቐበሎ ወይ ዘይተዋህቦ፡ ማንም ዘየኅድጎ ናቱ ናይ በይኑ ገንዘቡ እዩ። በዚ ምኽንያት “ቅዱስ እግዚኣብሔር” ይበሃል። ነዚ ቅድስናኡ ሱራፌል “ቅዱስ ቅዱስ ቅዱስ እግዚኣብሔር ጸባኦት ፍጹም ምሉእ ሰማያተ ወምድረ ቅድሳተ ሰብሐቲከ” “ቅዱስ ቅዱስ ቅዱስ እግዚኣብሔር ጐይታ ሠራዊት ኵላ ምድሪ ብኽብሩ መሊኣ ኣላ” ብምባል ብምስጋና ናይ ባህሪይ ቅድስናኡ ይገልጽ። (ኢሳ. ፮፥፫/ 6፡3፣ ራዕ. ፬፥፰/ 4፡8) “ኣታ ዅሉ እትኽእል እግዚኣብሔር ኣምላኽ ግብርኻ ዓቢይን ግሩምን እዩ፣ ኣታ ንጉሥ ኣሕዛብ መንገድኻ ጽድቅን ሓቅን እዩ። ንስኻ በይንኻ ኢኻ ቅዱስ እሞ ኦ እግዚኣብሔር ዘይፈርሃካን ንስምካ ዘየመስግንከ መን ኣሎ፧. . .” (ራዕ. ፲፭፥፬/ 15፡4)
ቅድስና እግዚኣብሔር ናይ ባህሪኡ ስለዝኾነ ብብዝኂ ጊዜ ወይ ብትሩፋት ዝረኸቦ ኣይኮነን። ነቲ ቅድስናኡ ዝወዳደሮን ዝመስሎን የልቦን። ነዚ ቅድስናኡ ውን ባዕሉ ክዛረብ ከሎ “ኣነ እግዚኣብሔር ኣምላኽኩም ቅዱስ እየ።” (ዘሌ. ፲፱፥፪/ 19፡2) ኣደ ነቢይ ሳሙኤል ሃና ውን “እስመ አልቦ ቅዱስ ከመ እግዚአብሔር ወአልቦ ጻድቅ ከመ አምላክነ/ ከም እግዚኣብሔር ዝበለ ሓቀኛ ከም ኣምላኽና ዝበለ ቅዱስ የልቦን ከም ኣምላኽና ዝበለ ጻድቕ ከኣ የልቦን” (1ይሳሙ. ፪፥፪/ 2፡2)
እግዚኣብሔር ካብ ኵሎም ፍጡራን ዝኸበረን ብቅድስናኡ ኾነ ብኣምላኽነቱ ዝመሳሰሎን ዝተኻኸሎን ከም ዘየሎ ክቡር ዳዊት ነዚ ከምዚ ኢሉ ይዛረብ “ኣብ ጠፈር ንእግዚኣብሔር ዚመዓራረዮስ መን እዩ፡ ካብ ውሉድ ሥልጡናትከ መን እዩ፧ ንእግዚኣብሔር ዚመስሎ ኣብ ምኽሪ ቅዱሳን ኣዝዩ ዜፍርህ ካብቶም ኣብ ዙርያኡ ዘለዉ ዅላቶም ዜሸብር ኣምላኽ እዩ ንእግዚኣብሔር ኣምላኽ ሠራዊት ከማኻ ሥልጡን መን እዩ፧ ኦ ጐይታይ እምነትካውን ኣብ ዙርያኻ ኣሎ”(መዝ. 89፡6-8)
እስራኤላውያን ውን ካብ ምድሪ ግብጺ ኣብ ዝወፅኡሉ እዋን “መኑ ይመስለከ እምነ አማልክት እግዚኦ፡ ከማኻ ዝበለ መን እዩ ብምስጋና እተፈራህካ ገባር ተኣምራት ፡ ብቅድስናኸ ኸማኻ ዝኸበረ መን እዩ፧” ብምባል ቅድስናኡ ኣመስጊኖም እዮም (ዘፀ. ፲፭፥፲፩/ 15፡11)። ስለዚ ቅድስና ናይ ባህርይ ሃብቱ ንዝኾነ እግዚኣብሔር እነቕርቦ ምስጋናን ክብርን ከምኡውን ስግደት ንኻልእ ንማንም ዘይወሃብ እዩ።
፠ ናይ ጸጋ ቅድስና
ናይ ጸጋ ቅድስና ማለት ካብ እግዚኣብሔር ብጸጋ (ብህያብ) ዝተዋህበ ወይ ዝተረኽበ ማለት እዩ። ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ብባህሪኡ ቅዱስ ዝኾነ እግዚኣብሔር ጥራይ እዩ፡ ስለዝኾነውን ምንጪ ናይ ፍጡራን ቅድስና ንሱ ጥራይ እዩ።
እግዚኣብሔር ቅዱስ ከምዝኾነን ሰባት ውን ከም ፍቓዱ ብምንባር ቅዱሳን ከም ዝኾኑ “ኣነ ቅዱስ እየ እሞ ንስኻትኩም ከኣ ቅዱሳን ኩኑ” (ዘሌ. ፲፱፥፪/ 19፡2) ብምባል ኵሉ ሰብ ተሳታፊ ቅድስናኡ ክኸውን ብኣቦኣዊ ፍቕሩን ርኅራኄኡ ዓዲሙ እዩ።
ሓዋርያ ቅዱስ ጴጥሮስ ውን “. . . ስለዚ ሓቛቑ ልብኹም ተዓጢቕኩም እናተጠንቀቕኩም ነቲ ብምግሃድ ኢየሱስ ክርስቶስ እትረኽብዎ ጸጋ ምሉእ ተስፋ ግበሩ። ከም እዙዛት ውሉድ እምበር ከምቲ ብዘመን ድንቍርና ኸሎኹም ዝገበርክምዎ ናይ ቀደም ትምኒት ኣይትግበሩ። ኣነ ቅዱስ እየ እሞ ቅዱሳን ኩኑ ዚብል ጽሑፍ ስለዘሎ” ብምባል ናይ ፈጣሪኡ ትእዛዝን ጻውዒት ጽሒፉ እዩ። (1ጴጥ. ፩፥፲፫-፲፭/ 1፡13-15) ‘ከምቲ እቲ ዝጸውዓኩም ቅዱስ ዝኾነ ንስኻትኩምውን ብዅሉ ንብረትኩም ቅዱሳን ኩኑ’
እቶም ብባህርይኡ ቅዱስ ዝኾነ እግዚአብሔር ብረድኤት ዝኃደሮም፡ ብጸጋ ዝተዋሓዶም ናይ ሃይማኖት ሰባት ከኣ ቅዱሳን ይበሃሉ።ወንጌላዊ ቅዱስ ዮሓንስ “ከምቲ ንሱ ጻድቕ ዝኾነ እቲ ጽድቂ ዚገብር ከኣ ጻድቕ እዩ” ኢሉ እዩ።(1ዮሓ. ፫፥፯/ 3፡7) መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ “ንሳቶም ብሓቂ ምእንቲ ኪቕደሱ ኣነ ርእሰይ ስሊኦም እቕድስ ኣሎኹ” (ዮሓ. ፲፯፥፲፱/ 17፡19) ብምባል ወድ ሰብ ቅዱስ ምእንቲ ኪኸውን ንባዕሉ ቅዱስ መሥዋዕቲ ጌሩ ሥጋኡ ቈሪሱ ደሙ ኣፍሲሱ ቀዲሱ ከም ዝሃበና ተዛሪቡ እዩ። ቅዱሳን ሃይማኖት (እምነት) ንምጽናዕ፡ ሠናይ ምግባር ንምሥራሕ ፍቓድ ሥጋኦም ንፍቓድ ነፍሶም ኣግዚኦም ካብ ክሕደት፡ ካብ ጥርጥር፡ ካብ ክፉእ ስለ ዝረኃቑ ናይ ጸጋ ቅድስና ብእግዚአብሔር ዝተወሃቡ እዮም። ከምቲ እቲ ‘ብእምነት ሰዓቡኒ’ ዝበሎም እግዚአብሔር ቅዱስ ዝኾነ ንሳቶም ከኣ ንነፍሶም ካብ ዓለም ፈልዮም ብገድልን ትሩፋትን ብምንባሮም ቅዱሳን ይበሃሉ። “. . . ከምቲ ክርስቶስ ጻድቕ ዝኾነ፡ እቲ ጽድቂ ዝገብር ከኣ ጻድቅ እዩ።” (፩ይ ዮሐ. ፫፡፯/3፡7)።
ቅዱሳን ሰባት እምበአር ንዝተፈላለየ ተግባራት፡ ግና ከኣ ንሓንቲ ዕላማ ብእግዚአብሔር ዝተጸውዑ እዮም፤ ጻውዒት ጥራይ ዘይኮነ’ውን ካብቶም ዝተጸውዑ ተፈልዮም ዝተመረጹ እዮም። “ከመይ ጽዉዓት ብዙኃት እዮም ኅሩያት ግና ውኁዳት እዮም” ዝተባሃለ ነዚ እዩ። (ማቴ. ፳፪፡፲፬/22፡14)። ስለ ዝኾነ ኸኣ ነቶም ካብ ብዙኃት ፈልዩ ዝመረጾም ቅዱሳን መሊስካ ምስቶም ብዙኃት ምጽንባር ኣይግባእን። ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ነዚ ኣመልኪቱ “እምበኣርከስ ንስኻትኩም ሰብነት ክርስቶስ ኢኹም፤ ነፍሲ ወከፍኩም ከኣ ኣካላቱ ኢኹም። ኣምላኽ ከኣ ኣብታ ቤተ ክርስቲያን ብመጀመርታ ሓዋርያት፡ ካልኣይ ነቢያት፡ ሣልሳይ መምህራን፡ ደኅር ተኣምራት ዝገብሩ፡ ናይ ምፍዋስ ውህበት ዘለዎም፡ ዝሕግዙ፡ ዘመኃድሩ፡ በብዓይነቱ ቛንቋታት ዝዛረቡ ሠርዐ። ኵላቶምዶ ሓዋርያት እዮም፧ ኵላቶምዶ ነቢያት እዮም፧ ኵላቶምዶ መምህራን እዮም፧ ኵላቶምዶኸ ገበርቲ ተኣምራት እዮም፧ ኵላቶምዶ ውህበት ምፍዋስ ዘለዎም እዮም፧ ኵላቶምዶ ቋንቋታት ይዛርቡ እዮም፧ ኵላቶምዶ ይትርጕሙ እዮም፧ (፩ይ ቆሮ ፲፪፡፳፯-፴፩/12፡27-31)። ስለ ዝኾነ ኸኣ እግዚአብሔር ጸዊዑ ዝመረጾም፡ ዘጽደቖም፡ ዘኽበሮም አበዉ፣ ነቢያት፣ ሓዋርያት፣ ሰማዕት፣ ጻድቃን፣ ነገሥት፣ ካህናት፣ ኣርድእት፣ ጳጳሳት፣ ሊቃውንት፣ ደናግል፣ ምእመናን ቅዱሳን እዮም።
፠ ‘ቅዱስ’፦ ዝብል ቃል ንእግዚኣብሔርን ሰባትን ኪንገር ከሎ ብኸመይ ይፍለ፧ ዝብል ሕቶ ይሕተት ይኸውን፡ ንእግዚኣብሔር ኪንገር ከሎ ሰብ ከደንቕ ጥራይ እምበር ተመራሚሩ ክበጽሖ ኣይክእልን’ዩ። ንሰብ ኪንገር ከሎ ድማ ከም መጠን ጽድቅን ተጋድሎን ናይቲ ሰብ ይንገር።
ንኣብነት ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ “ኣነ ብርሃን ዓለም እየ” ኢሉ ብርሃን ምዃኑ ተዛሪቡ እዩ። (ዮሓ. ፲፰፥፲፪/ 18፡12) ከምኡውን ንደቀ መዛሙርቱ “ንስኻትኩም ናይ ዓለም ብርሃን ኢኹም” ኢልዎም እዩ። (ማቴ. ፭፥፲፬/ 5፡14) “ብርሃን” ዝብል ቃል ሓደ ቓል ከሎ ኣብ መንጎ ክርስቶስን ሓዋርያትን ዘሎ ፍልልይ ግና ናይ ፍጡርን ፈጣሪን እዩ። ስለዚ ብርሃን ዝብል ቃል መልእኽቱን ክብደቱን ዝውሰን በቲ ዝንገረሉ ዘሎ በዓል ቤት ዝፍለ እዩ፡ ንክርስቶስ ክንገር ከሎ ናይ ባህርይ ገንዘቡ ምዃኑ ብምሕሳብ ክትርጐም ከሎ፡ ንሓዋርያትን ንዝኾነ ፍጡር ክንገር ከሎ ድማ ካብ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብርሃንነት ብጸጋ ዝረኸብዎ ምዃኑ ብምሕሳብ ይንገር።
ወንጌላዊ ዮሓንስ ናይ ዮሓንስ መጥምቅን ናይ ክርስቶስን ብርሃንነት ከወዳድር ከሎ ፡ ናይ ክርስቶስ ናይ ባህሪኡን ተወዳዳሪ ዘይብሉ ክኸውን ከሎ ናይ ዮሓንስ ግና ብጸጋ ካብ ክርስቶስ ዝተቕበሎ ምዃኑ ከረድእ “ብዛዕባ ብርሃን ደኣ ኺምስክር መጸ እምበር ንሱስ ብርሃን ኣይነበረን፡” (ዮሓ. ፩፥፰/ 1፡8) እንተኾነ ግና መሊሱ “ንሱ ዚነድድን ዜብርህን መብረህቲ ነበረ” (ዮሓ. ፭፥፴፭/5፡35) ኢሉ ብርሃን ኢልዎ እዩ። ዮሓንስ ብርሃን ኣይኮነን ዝበሎ ምስቲ ናይ ክርስቶስ ናይ ባህርይ ብርሃንነት ከነጻጽር ከሎ እዩ፡ ምኽንያቱ ናይ ክርስቶስ ካብ ማንም ከይተቐበሎ ንኻልእ ናይ ብርሃን ምንጪ ዝኸውን እዩ፡ ናይ ዮሓንስ ግና ብጸጋ ካብ ክርስቶስ ብርሃንነት ዝረኸቦ እዩ። ስለዚ እዚ ብርሃን ዝብል ቃል ዝፍለ ኣብ ሕሊና ሰብ እዩ፡ ህሊና ሰብ በቲ ዝንገረሉ ክብርን ደረጃ መጠንን ፈልዩ ዝግለጽ እዩ።
ቅዱስ ዝብል ቃል ካብ ፍጡራን ንመላእኽቲ፡ ንሰባት ፡ ንቦታታት ፡ ንዕለታት፡ ንንዋየ ቅድሳት ይንገር እዩ።
. . . ይቕጽል!
ስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ትምህርቲ ኣብ ኤርትራ፡ ካብ ጥንቲ ጥቅምቲ ጀሚሩ ናይ ብሕትን ናይ መንግስትን ኢዩ ኰይኑ ጸኒሑ። ኣብ ናይ ብሕቲ ትምህርቲ ድማ፡ ሃይማኖታዊ ትምህርቲ ይውሃብን ትምህርቲ ብጸሎት ይኽፈትን ምንባሩ ኩሉ ዝዝክሮ ኢዩ። ከም ኣብነት ካብ’ቲ ብዙሕ ብሕታዊ ኣብያተ-ትምርህቲ፡ እንዳ ማርያም፡ ኮምቦኒ፡ ቤት ትምህርቲ ወንገላዊት ቤተ-ክስርስትያን፡ ድያእ ኣልእስላምያ፡ ጃልያ፡ ላሳለ፡ ቦተጎ …ወዘተ ምጥቃስ ይከኣል። ናይ ብሕቲ ኣብያተ-ትምህርቲ ገንዘብ እናኸፈልካ ትምሃረሉ ኣብያተ-ትምህርቲ ስለዝነበረ፡ ብድሌትካ እምበር ተገዲድካ ኣትኣትዎ ኣይኰነን። እንዳ ሃለቃ፡ ኸላዋ፡ ዝብሃሉ ህጻናት ፊደላት ዝቖጽርሎምን ሃይማኖት ዝምሃርሎም ታሕተዎት ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ እሞ ከኣ ኣብ ዝኸድካዮ ክባቢ ኢዩ ዝኽፈት ነይሩ።
ኣብ’ዘን ኣብያተ-ትምህርቲ እዚኣተን ተማሂሮም፡ ንህዝቦም ዓቢ ኣበርክቶ ዝገበሩን ኣብ ሰውራ ኤርትራ ተኻፊሎም ዝመርሑን ዝተዋግኡን፡ ደሞምን ርሃጾምን ዝኸፈሉን ውሑዳት ኣይኰኑን። ኣብ’ዘን ኣብያተ-ትምህርቲ ተማሂሮም፡ ንሓድነት ናይ ህዝቦምን ሃገሮምን፡ ንፍቕርን ሰላምን ህዝቦም፡ ንልምዓትን ግስጋሰን ሃገሮም እተበጀዉ ቅድሚ ሰውራ ኤርትራ ይኹን ድሕሪኡ ዝነበሩ ኤርትራውያን ብዙሓት ኢዮም።
ናይ ሃይምኖት ትምህርቲ ኣይተሃቡ፡ ኣዋልድን ኣወዳትን ተሓውዊሶም ይምሃሩ፡ ማዕተብ ወይ ሕጃብ ወይ ካልእ ምልክታት ኣይትግበሩ ዝብል መምርሒታት ደኣ ሎሚ እንታይ ኣምጽኦ?
እቲ ጸገም፡ እቲ ስርዓት ኢሳያስ ዝኽተሎ “ማሕበራዊ ምትዕርራይ)” (social engeenering) ወይ ድማ ሓድሽ ወለዶ ብሓድሽ ባህሊ ዝብል ማሕበራዊ ፖሊሲኡ ኢዩ። ኣብ ኣስመራ ምስ ኣተወ፡ ቅድም ቀዳድም፡ ኣብ ትሕቲ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጕዳያት ኰይኑ፡ ንሃይምኖታዊ ትካላት ዝቆጻጸር ብድራጎን ሃይለመለኮት ዝምራሕ ትካል ኢዩ ኣቚሙ።
እዚ ዝቕጽሎ ዘሎ ፖሊሲ ናይ ማሕበራዊ ምትዕርራይ፡ ሕጂ ዘይኰነስ፡ ኣብ መዋእል ብረታዊ ተጋድሎ ኢዩ ጀሚርዎ። ተወደብ ዝብል ናቱ ናይ ትግርኛ ናይ ኣሰዓስዓ ሓድሽ ባህሊ ከታኣታቱ ፈቲኑ፣ ተጋደልቲ ንኽመራዓው፡ ዝተማእከለ ናይ ዝምድናን መርዓን ፖሊሲታት ሓንጺጹ (ካብ መጽሓፍ ተጋ/ የማነ ተኽለገርግሽ)፡ ኣብ ኣብያተ-ማእሰርቱ፡ ኣብ ኣተሓሳስባ፡ ኣብ ባህልን ልምድን ናይ ኤርትራ ዘይነበሩ ናይ ዓዛብን ስቅያትን (torture) ኣገባባት ኣትኣታትዩ፣ ንኤርትራ ድማ፡ ምብራቕ፡ ምዕራብ፡ ሰሜንን ደቡብን ኢሉ ይኸፋፍላ ነይሩ። ድሕሪ ናጽነት ድማ፡ ንኣውራጃታት ኤርትራ ቆራሪጹ ናብ 6 ዞባዊ ምምሕድዳራት ከፋፊልዋ። ንሕጊ እንዳባ፡ ብሕጊ ናይ ህግዲፍ ተኪኡ፡ ንቅዋም ቀቲሉ፡ ንህዝቢ በቲ በብእዋኑ ዝቀያየርን ነንሓድሕዱ ዝገራጮን ኣዋጃቱ ይመርሖ ኣሎ።
ተምሃሮ፡ ከም’ታ ኢሳያስ ተመሃራይ እንከሎ ዝገብራ ዝነበረ ሰላማዊ ሰልፊ መታን ክይገብሩ፡ ኣብ ሳዋ ትምህርትን ወተሃደራዊ ታዕሊምን ብምድውዋስ (regimentalize)፡ ንስርዓት ኢሳያስን ዕላማታቱን ምእዙዛት ዝዀኑ ወለዶ ክሃንጽ ይጽዕር ኣሎ። ነታ ዝነበረት ሓንቲ ዩኒቨርስቲ ፋሕ ኣቢሉ፡ ኣበየ ቦታኡ ብወተሃደራቱ ዘምሓድሮ ኮለጃት ክሃንጽ ድማ ተራእዩ።
ህዝቢ ኤርትራ፡ ሃይማኖታዊ ሕብረተ-ሰብ ኢዩ። ሃይማኖት፡ ሓደ ካብ ክብርታቱ ስለዝዀነ ድማ፡ ንእሽቶ ንዓቢ፡ ውሉድ ንወለዱ ኣኽቢሩን ኵሉ ሃይማኖታት ነንሕድሕዱ ተኸባቢሩን ክኸይድ ጸኒሑ። ብዕድመ ብዓል ጸጋ ዝዀኑ 93 ዓመት ዝዕድሚኦም ኣቦና ሓጅ ሙሳ መሓመድ ኑር፡ ብባህልን ልምድን ህዝቢ ኤርትራ ተመልሚሎም ዝዓበዩ ኤርትራዊ ኢዮም። ነዛ ካብ 1969 ኣትሒዛ ንህዝቢ ኤርትራ ትምህርታዊ ኣገልግሎት ክትህብ ዝጸንሐት ቤት ትምህርቲ ኣልድያእ፡ (ቤት ትምህርቲ ስታዝ በሺር) ድማ ከም’ቶም ቀዳሞት፡ በቲ ዝዓበይሉን ዝተማህርሉን ኣገባብ ገይሮም ኢዮም ክመርሕዋን ከመሓድርዋን ጸኒሖም። ስለዝዀነ ድማ፡ ኣብ ግዜ መግዛእቲ እውን እንተኾነ፡ እዛ ቤት ትምህርቲ ትኹን እተን ካልኦት ኣብያተ-ትምህርቲ ብገዛእቲ ሓይልታት ኣይተተንከፋን።
እቲ ጸገም እምበር፡ ፖሊሲ ናይ ስርዓት ህግዲፍ ደኣ’ምበር እተን ናይ ብሕቲ ኣብያተ-ትምህርቲ ኣይኰናን። ጳጳስ ኣውሪዱ ጳጳስ ዝሸይም ዘሎ፡ ንካቶሊካዊት ቤት ትምህርቲ ዘርአ ካህናት ናይ ከረንን ቤት ትምህርቲ ካተድራለ ናይ ኣስመራን ዝዓጸወ፡ ሕጂ ድማ፡ ንቤት ትምህርቲ ድያእ ኣልእስላምያ ክዓጹ ዝደናደን ዘሎ እቲ ስርዓት ኢዩ። ስርዓት ኢሳያስ ደኣሉ ኣብ ሃይማኖታዊ ጕዳያት ኢዱ እናእተወ፡ ንክብርታት ህዝብና ዝግህስ ዘሎ እምበር፡ ኣብያተ-ትምህርትና ኣይኰናን ንህይወት ህዝብና ዝዘርጋ ዘለዋ።
ሎሚ “ሰላምን ጸጥታን ዘውሓሱ ክብርታት” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ካብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ተወሲዱ፡ ኣብ መርበብ መስከረም.ነት ዝተሰቕለ ርእሰ-ዓንቀጽ ኣንቢብና። ንሱ ድማ፡ ከም’ዚ ዝስዕብ ዝብል ኢዩ። “ኣይግዛእን፡ኣይጸዓድን፡ኣይዋረድንምባል፣ምክብባር፡ምትሕልላይ፡ሓድነት፡ስኒትንውህደትን፣ትብዓት፡ተወፋይነት፡ሓርበኝነትንመስዋእትነትን፣ስራሕ፡ዓያዪነት፡ኣፍራይነትንተበላሓትነትን፣ጽንዓትኣብገጽፈታኒብድሆታት. . ሕላገትክብርታትንምስጢርዓወታትን ‘ናይዚህዝቢ’ዚእዮም” ይብል።
እዚ ብሓቂ እምነት ናይ’ቶም ጽሓፍቱን ለጠፍቱን እንተደኣ ኰይኑ፡ ን”ካብ 100 ኣይበዝሑን ኢሎም” ዝገልጽዎም መሰልና ተጋሂሱ ኢሎም ናብ ጽርግያ ወጺኦም ሰላማዊ ሰልፊ ዝገበሩ ህጻናት ብተዅሲ ምብታኖም እንታይ ኣድለየ። ነቶም ርእይትኦም ብሰላማዊ ሰልፊ ዝገልጹ ዝነበሩ ተቐቢልካ፡ ሕቶታቶም ሰሚዕካ መልሲ ምሃብ ስለምንታይ ኢዩ ዘይተኻእለ? ብረት ስለ ዝነበሮም ድዮም መንግስቲ ፈሪሕዎም? ወይስ ነታ በዚ ኣብ ላዕሊ ተጻሒፉ ዘሎ ዓንቀጽ እትልለ ኤርትራ እዞም ሰባት ብሓንቲ ለይቲ ዘሪጎማ ከይሓድሩ ስለ ዝፈርሐ ኢዩ?
እቲ ኣብ ርእሰ-ዓንቀጽ ዝተጻሕፈን ብግብሪ ዝተወስደ ስጕምትን ዝሳነ ኣይኰነን። ከበሮን እግርን ዘየሳኒ በነይኑ ኰይኑ። ካብ’ዚ፡ ንህዝቢ ብሃይማኖትን ብኣውራጃን እናኸፋፈልካ ክትመርሕ ምፍታን፡ ዝኸፍእን ዘነውርን ተግባር ድማ የለን።
ኣብ መደምደምታ፡ ህዝቢ ኤርትራ በዚ ናይ ስርዓት ህግዲፍ ከፋፊልካ ግዛእ ዝብል ፖሊሲታት ከይተደናገረ፡ ሓድነቱን ናይ ሕድሕድ ምክብባሩን ዓቂቡ፡ ነቲ ኣብ’ዚ ኵሉ ጸገማት ዘውደቖ ስርዓት ኣልጊሱ፡ ህዝቢ ብሰላም፡ ስኒት፡ ግዝኣተ-ሕግን ፍትሕን ዝነብረላ ቅዋማዊትን ዲሞክራስያዊትን ኤርትራ ንምህናጽ ፋሕ ኢሉ ዘይኰነ ተወዲቡ ክቃለስ መድረኽ ይጽውዖ ኣሎ።


text:
መንግስቲ ኤርትራ ካብ ሃገራት ወጻኢ ናብ ኤርትራ ንዝጥረዙ መንእሰያት ልዑል ክንክን ከምዝገብር ንምርኣይ ዝዓለመ ምስሩሕ (staged) ኣኼባታት ኣብ ቅድሚ ወከልቲ ኤውሮጳዊ ሕብረት የካይድ።
ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ናብ ኤርትራ ንዝጥረዙ መንእሰያትናብ ዓዶም ምስኣተዉ መንግስቲ ኤርትራ ቀይሕ መንጸፍ ዘርጊሑ ከምዝቕበሎም ዘርኢ ኣኼባታት ኣብ ኣስመራ ኤክስፖ ኣደራሽ ቁጽሪ ክልተ ተወዲቡን ተኻይዱን። እዚ ድሕሪ ናይ ምልልማድ (rehearsal) ቅንያት ብዕለት 24/03/2017 ዝተኻየደ ኣኼባ፤ ብፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍን ጨንፈር ፖለቲካዊ ጉዳያት ኮይኑ ዘሎ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻእን ኢዩ ተወዲቡ። ኣብቲ ኣኼባ ካብ ሱዳንን እስራኤልን ዝመጹ (ገለ ስድራ ንምብጻሕ ኢዮም) ፤ 15 ደቅንስትዮ ዝርከብዎም 45 ካብ ሱዳን እቶም 13 ድማ ካብ እስራኤል ተረኺቦም ነይሮም።
እዚ ኣባላት ሃገራዊ ድሕነት ንምክትታል ዝተሳተፍዎ ኣኼባ ብድምር 60 ‘ተመለስቲ’ ዝተሳተፍዎ ኮይኑ ወከልቲ ኤውሮጳዊ ሕብረት ኣብ ኤርትራን፤ ቆንስላት ግብጽን ሱዳንን ነቲ ናይ ኤርትራውያን ‘ ሓጎስ’ ንኽሰምዑ ተዓዲሞም ነይሮም። እቶም መንእሰያት ኣብቲ ብሓላፊ ጉዳያት ህግደፍ ኣቶ የማነ ገብረኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ ክብሉዎ ዝግበኦምን ቃላን ክምልስዎ ዝግበኦም ሓሳባትን ኣቐዲሙ ከምእተሓበሮም ተገሊጹ።
እቶም መንእሰያት ኣቐድም ኣቢሉ ብስም ፖለቲካዊ ትምህርትን ሃገራዊ ጎስጓስን እቲ ክብልዎ ዝግበኦም ብዝርዝር ክወሃቦም ከምዝቐነየ ዝሓበሩ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ ሽሕኳ ጽዑቕ ልምምድ እንተተገበረሎም፤ ነቲ ብወከልቲ ስዊዝን ጀርመንን ኣብቲ ኣኼባ ዝተሓተተ ኣዋጣሪ ሕቶታት ከምቲ ዝተባሃልዎ ክምልስዎ ዘይምኽኣሎምን መንግስቲ ክብልዎ ዘይደልዮም ነገራት ከምዝበሉን ተሓቢሩ።
ቀንዲ ዕላማ ናይቲ ኣኼባ እቲ ካብ ኤውሮጳዊ ሕብረት ንመጣየሲ ሃገራዊ ኣገልግሎት ተባሂሉ ንመንግስቲ ኤርትራ ክወሃብ ተሓቲቱ ዘሎ 200 ሚልዮን ብዘይካ እቲ ናብ ተተካኢ ጸዓት ዝውዕል መጠኑ እቲ ዝተረፈ ክፋሉ ናብ ካዝና መንግስቲ ኤርትራ (ብኡ ኣቢሉ ድማ ናብ ናይ ውልቀሰባት ሕሳብ) ንምእታው ኢዩ።
እዚ ድራማታት እውን እንዳተገበረ መንግስቲ ኤርትራ ክሽፍኖ ዘይክእል ናይ ኣሽሓት መንእሰያት ዋሕዚ ናብ ሱዳንን ኢትዮጲያን ምህላዉ ሰበስልጣን ሱዳንን ጋዜጠኛታትን ማዕከናት ዜና ኣልጀዚራን ቢቢሲን ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ ተጋሂዱ ኣሎ።
በዚ መሰረት ናብ ኢትዮጲያ ዘሎ ዋሕዚ ኣባላት ሰራዊት ኤርትራን ሲቪላዊ ህዝቢን ቁጽሩ ዘሰንብድ ሙኻኑ ወኪል ኣገልግሎት ዜና ሕቡራት ሃገራት ኣይሪን ገሊጹ ምንባሩ ዝዝከር ኢዩ።
ጀይምስ ጀፍሪ ካብ እንዳስላሰ ኢትዮጲያ ኣብ ዘመሓላለፎ ጸብጻብ፤ ንሱ ኣብ ከባቢ ዶብ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ብርክት ዝበለ ዋሕዚ ኤርትራውያን ከምዝረኣየ መስኪሩ።
እቲ ጋዜጠና ኣብኡ እንከሎ ካብ ዝመጹ ሰባት ኣዘራሪቡ ብዝሃቦ ሓበሬታ መሰረት፤እቶም መንእሰያት ኩሉ ዝኸኣለ ካብ ኤርትራ ይወጽእ ምህላዉ ከምዝሓበርዎ ገሊጹ።
ምስ ወኪል ኤሪን ቃለመጠይቕ ዝገበረ ወዲ ሳላሳን ሓደን ዓመት ኣባል ሃገራዊ ኣገልግሎት ከምዝሓበሮ፤ ካብ ኣስመራ ናብ ኢትዮጲያ ንምእታው 4 መዓልቲ ከምዝወሰደሎም ገሊጹ። ንሱ ምስኡ 3 ሰብኡት፤ ሰለስተ ኣንስቲ፤ 6 ኣዋልድ፥ ኣርባዕተ ድማ ኣወዳት ብጠቕላላ ኣብ ጉጅልኡ 17 ሰባት ከምዝነበሩ፤ እቲ ዘስገሮም ነጋዳይ ደቂ ሰብ ድማ ብድምር 42500 ዶላር ከምዘኽፈሎም ገሊጹ።
ኣብዚ ቅንያት እዚ ብሓንቲ ሆላንዳዊት ተማራማሪት ዝወጸ መጽሓፍ ከምዘቃለዖ፤ እዞም ዘስግሩ መብዛሕተኦም ምስ ሓለፍቲ መንግስቲ ወይ ብቐንዱ ምስቲ መንግስቲ ዝበሃል ምትእስሳር ምህላዎም ዝፍለጥ ኮይኑ፤ ኣብ ሓደ ጉዕዞ 43 ሽሕ ዶላር ብካሽ ዝወስዱ እንተኾይኖም ብዝሒ ዝኣቱ ዘሎ ገንዘብ ንምግማቱ ኣሸጋሪ ኣይከውንን።
ኣብ ወርሒ ለካቲት ናይዚ ዓመት ጥራይ 3367 ኤርትራውያን ናብ መዓስከራት ትግራይ ከምዝእኣተዉ እቲ ጋዜጠና ዝጠቐሰ እኳ እንተኾነ ፤ እዚ ቑጽሪ እዚ ብነጻ ኣካል ዘይተረጋገጸ ካብ ሰበስልጣን ኢትዮጲያ ዝተወሰደ ኢዩ።
ካብቶም ኣብቲ ወርሒ ዝኣተዉ ኣሽሓት ገለ ወተሃደራት ሙኻኖም ዝገለጸ ጋዜጠና ኤሪን፤ እቶም ዘዘራረቦም ዶብ ምስጋር ሓደገኛ እኳ እንተኾነ ናብ ኤርትራ ምንባር ካብኡ ንላዕሊ ሓደገኛ ሙኻኑ ከምዝገለጹሉ ሓቢሩ። ዝበዝሑ ካብኦም ን20 ዓመታት ብዘይክፍሊት ኣብ መወዳእታ ኣልቦ ኣገልግሎት ከምዝነበሩን ኣረዲኦም።
ስድራኹም እንታይ ኢሎም ተባሂሎም ኣብ ዝተሓተቱሉ እዋን እቶም ወተሃደራት፤ ኣብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኮንናን ኣብ ኢትዮጲያ ሰጊርናን ንኣንስትና ፍልልይ የብሉን ምኽንያቱ ኣይርእያናን ኢየን ኩሉ ወዮ ኢዩ ከምዝበልዎ ብምግላጽ እቲ ን20 ዓመታት ብኣስገዳድ ኣብ ኣገልግሎት ዝከርተተ ኣባል ሃገራዊ ኣገልግሎት ብኣብነት ብምጥቃስ ገሊጹ።
ክልተ ደቂንስትዮ ብወገነን ሰብኡተን ኣብ ቤትማእሰርቲ ከምዘለዉ፤ ናብራ ከቢድወን ንስደት ከምዝነቐላ ክሕብራ ከለዋ፤ እተን ካልኦት ክልተ ድማ፤ እቶም ዘስግሩ ክንደይ ከምዝተኸፈሉ ኣይንፈልጥን ኢና እቶም ኣስገርቲ ናብ ባረንቱ ምጹ ኢሎምና ብድሕሪኡ ናብ ኢትዮጲያ ኣቲና፤ ኩሉ ብደገደገ ኢዩ ዝግበር ክብላ እቲ ምስጋር ዶብ ውን ብመንግስቲ ብዝውደቡ ኣካላት ከምዝፍጸም ኣተንቢሀን።
ሰበስልጣን መንግስቲ ሱዳን ተመሳሳሊ መግለጺ ሂቦም ምንባሮም ዝዝከር ኢዩ። ኣብ ከባቢታት ከሰላ ኣብ ወርሒ ብዉሑዱ 23 ኤርትራውያን ናብታ መዓስከር ከምዝመጹ ሓላፊ መዓስከር ወዲሸሪፈይ ኣሰይድ ዓብዴን ሱለይማን ንመርበብ ሳተላይት ኣልጀዚራ ኣብዚ ቅንያት ምሕባሩ ዝፍለጥ ኢዩ።
ንሱ ኣብ መግለጺኡ ሰማንያ ሚእታዊት ናይቶም ናብቲ መዓስከር ዝመጹ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብኣሰጋገርቲ ከምዝመጹ ገሊጹ። ራህዋ ኣማኑኤል እተባህለት መንእሰይ ንኣልጀዚራ ኣብ ዝሃበቶ ሓበሬታ ኣቦኣን ኣዲኣን ስራሕ ስኢኖም ንሳ ሰሪሓ ኣሕዋታን ስድራቤታን ክትኣልዮም ትምህርቲ ከምዝገደፈት ይኹን ግን ትምህርቲ ምስገደፈቶ ናብ ሳዋ ክትግፈፍ ምስተደለየት ናብ ሱዳን ከምዝመጸት ሓቢራ።
ምስኣ ዝመጸት ዮሃና እተባህለት እውን ኣብ መንገዲ ናይቲ ጉዕዞ ብኣሰጋገርቲ ክሳብ ሰለስተ ግዜ ጾታዊ ዓመጽ ከምዘጋጠመን ገሊጻ። ንሳ እቶም ኣሰጋገርቲ ይኹኑ ሓለውቲ ኣብልዕሊ ደቅንስትዮ ዝፍጽምዎ ዓመጽ ቀጻሊን ከቢድን ምንባሩ ሓቢራ።
ካብ ዓመጽ ናይ ኤርትራ ይኹን ኣሰገጋርቲ ሃዲመን ናብ ካናዳ ኪኸዳ ሕልሚ ከምዘለወን ዝገለጻ እተን ክልተ መንእሰያት ከምአን ኣሽሓት መንእሰያት መዓልታዊ ይውሕዙ ምህላዎም እቲ ዋሕዚ ድማ ደው ናይ ምባል ኣንፈት ከምዘይብሉ ሓቢረን።
ኣብዚ ቅንያት እዚ ዝወጸ መጽናዕታዊ ጽሑፍ ከምዝሕብሮ መንግስቲ ኤርትራ ባዕሉ ሰፊሕ ናይ ስግረዶብ መርበብ ከምዘለዎ ካብ ስግረዶብ ዝረኽቦ ገንዘብ ብሚልዮናት ዶላር ከምዝቑጸር ይሕበር።


text:
ምዕራፍ ዓሰርተ
መላእኽቲ እንታዎት እዮም፧
1. ብዛዕባ መላእኽቲ ኽንፈልጥ ዘሎና ስለምንታይ ኢና፧
የሆዋ ብዛዕባ ስድራ ቤቱ ኽንፈልጥ ይደልየና እዩ። መላእኽቲ ኣባላት ስድራ ቤት ኣምላኽ እዮም። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ደቂ ኣምላኽ” ኢሉ ይጽውዖም። (እዮብ 38:7) መላእኽቲ እንታይ እዮም ዚገብሩ፧ ቀደም ንሰባት ዝሓገዙ ብኸመይ እዮም፧ ኣብዚ እዋን እዚኸ ኺሕግዙና ይኽእሉ ድዮም፧—ተወሳኺ ሓበሬታ 8 ርአ።
2. ንመላእኽቲ መን እዩ ፈጢርዎም፧ ክንደይ መላእኽቲኸ እዮም ተፈጢሮም፧
2 ንመላእኽቲ መን ከም ዝፈጠሮም ክንፈልጥ ኣሎና። ቈሎሴ 1:16፡ የሆዋ ንየሱስ ድሕሪ ምፍጣሩ፡ ‘ኣብ ሰማያትን ኣብ ምድርን ዘሎ ዅሉ ኸም ዝፈጠረ’ ትገልጸልና። እዚ ድማ ንመላእኽቲ እውን የጠቓልል። ክንደይ ዝዀኑ መላእኽቲ እዮም ተፈጢሮም፧ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ብኣማእታት ሚልዮናት ዚቝጸሩ መላእኽቲ ኸም ዘለዉ ይነግረና እዩ።—መዝሙር 103:20፣ ራእይ 5:11።
3. እዮብ 38:4-7 ብዛዕባ መላእኽቲ እንታይ ትነግረና፧
3 የሆዋ ንመላእኽቲ ዝፈጠሮም፡ ንምድሪ ቕድሚ ምፍጣሩ ኸም ዝዀነ መጽሓፍ ቅዱስ ይነግረና እዩ። ንምድሪ ምስ ረኣይዋ፡ እንታይ ተሰሚዕዎም፧ መጽሓፍ እዮብ ከም እተሓጐሱ ትነግረና። መላእኽቲ ንየሆዋ ብሓድነት ዜገልግሉ ስድራ ቤት ኣምላኽ እዮም ነይሮም።—እዮብ 38:4-7።
መላእኽቲ ንህዝቢ ኣምላኽ ይሕግዙ
4. መላእኽቲ ብደቂ ሰብ ከም ዚግደሱ ብኸመይ ንፈልጥ፧
4 መላእኽቲ ብደቂ ሰብ ኰነ በቲ የሆዋ ንምድርን ንደቂ ሰብን ዘለዎ ዕላማ ይግደሱ እዮም። (ምሳሌ 8:30, 31፣ 1 ጴጥሮስ 1:11, 12) ኣዳምን ሄዋንን ምስ ዓለዉ፡ መላእኽቲ ብዙሕ ከም ዝጐሃዩ ኣየጠራጥርን እዩ። ሎሚ እውን መብዛሕትኦም ሰባት ንየሆዋ ስለ ዘይእዘዝዎ፡ ዝያዳ ኸም ዚጕህዩ ፍሉጥ እዩ። ይኹን እምበር፡ ሓደ ሰብ ተነሲሑ ምስ ኣምላኽ ኪዕረቕ ከሎ ይሕጐሱ እዮም። (ሉቃስ 15:10) መላእኽቲ ነቶም ንኣምላኽ ዜገልግሉ ይግደሱሎም እዮም። የሆዋ ድማ ብመላእኽቲ ገይሩ ነቶም ኣብ ምድሪ ዘለዉ ኣገልገልቱ ይሕግዞምን የዕቍቦምን እዩ። (እብራውያን 1:7, 14) ብዛዕባ እዚ ዚገልጽ ገለ ኣብነታት እስከ ንርአ።
5. ቀደም፡ መላእኽቲ ንኣገልገልቲ ኣምላኽ ዝሓገዝዎም ብኸመይ እዮም፧
5 የሆዋ ኽልተ መላእኽቲ ልኢኹ፡ ንሎጥን ንስድራ ቤቱን ካብ ጥፍኣት ከተማታት ሶዶምን ጎሞራን ኣድሒንዎም እዩ። (ዘፍጥረት 19:15, 16) ኣማእታት ዓመታት ጸኒሑ ድማ፡ ነብዪ ዳንኤል ናብ ጕድጓድ ኣናብስ ተደርበየ። ‘ኣምላኽ መልኣኹ ልኢኹ ኣፍ ኣናብስ ስለ ዝዓጸወ’ ግና ሓንቲ እኳ ኣይተጐድአን። (ዳንኤል 6:22) ድሕሪ ግዜ፡ ሃዋርያ ጴጥሮስ ምስ ተኣስረ፡ የሆዋ መልኣኹ ልኢኹ ኻብ ቤት ማእሰርቲ ኣውጽኦ። (ግብሪ ሃዋርያት 12:6-11) የሱስ ኣብ ምድሪ ኸሎ እውን መላእኽቲ ሓጊዞምዎ እዮም። ንኣብነት፡ ምስ ተጠምቀ፡ “መላእኽቲ . . . የገልግልዎ ነበሩ።” (ማርቆስ 1:13) ቀቅድሚ ሙማቱ ድማ፡ መልኣኽ “ኣበርትዖ።”—ሉቃስ 22:43።
6. (ሀ) ሎሚ መላእኽቲ ንህዝቢ ኣምላኽ ከም ዚሕግዝዎም ብኸመይ ንፈልጥ፧ (ለ) እንታይ ሕቶታት ኢና ኽንምልስ፧
6 ሎሚ፡ ሰባት ንመላእኽቲ ኣይርእይዎምን እዮም። ይኹን እምበር፡ ኣምላኽ ብመላእኽቲ ገይሩ ንኣገልገልቱ ይሕግዞም እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “መልኣኽ የሆዋ ኣብ ዙርያ እቶም ዚፈርህዎ ይሰፍር፡ የናግፎም እውን” ይብለና። (መዝሙር 34:7) ዕቝባ ዜድልየና ግና ስለምንታይ እዩ፧ ምኽንያቱ፡ ኪጐድኡና ዚደልዩ ሓያላት ጸላእቲ ኣለዉ። እዚኣቶም መን እዮም፧ ካበይ እዮም መጺኦም፧ ብኸመይከ እዮም ኪጐድኡና ዚጽዕሩ፧ መልሲ እዚ ሕቶታት እዚ ንምርካብ፡ ኣዳምን ሄዋንን ምስ ተፈጥሩ ነዊሕ ከይጸንሐ እንታይ ከም ዘጋጠመ ንርአ።
ዘይረኣዩ ጸላእትና
7. ሰይጣን ንሰባት ብምትላል እንታይ ከም ዚገብሩ እዩ ገይርዎም፧
7 ኣብ ምዕራፍ 3፡ ሓደ መልኣኽ ካብ ኣምላኽ ከም ዝዓለወን ኣብ ልዕሊ ኻልኦት ገዛኢ ኪኸውን ከም ዝደለየን ርኢና ኔርና። መጽሓፍ ቅዱስ ነዚ ጸላኢ እዚ፡ ሰይጣን ድያብሎስ ኢሉ እዩ ዚጽውዖ። (ራእይ 12:9) ሰይጣን፡ ካልኦት እውን ካብ ኣምላኽ ኪዓልዉ ይደሊ እዩ። ንሄዋን ኣታሊልዋ እዩ፣ ካብ ሽዑ ኣትሒዙ እውን ንመብዛሕትኦም ሰባት የታልሎም ኣሎ። ይኹን እምበር፡ ከም ኣቤልን ሄኖክን ኖህን ዝኣመሰሉ ገሊኦም ሰባት ንየሆዋ እሙናት ኰይኖም እዮም።—እብራውያን 11:4, 5, 7።
8. (ሀ) ገሊኦም መላእኽቲ፡ ኣጋንንቲ ዝዀኑ ብኸመይ እዮም፧ (ለ) ኣጋንንቲ ብማይ ኣይሂ ምእንቲ ኸይጠፍኡ እንታይ እዮም ገይሮም፧
8 ብግዜ ኖህ፡ ገሊኦም መላእኽቲ ዓልዮም እዮም። ነቲ ሰማያዊ መንበሪኦም ሓዲጎም ናብ ምድሪ ወሪዶም ድማ ሰባት ኰይኖም ኪነብሩ ጀመሩ። ስለምንታይ፧ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣንስቲ ኸም ዝደለዩ ይነግረና። (ዘፍጥረት 6:2 ኣንብብ።) መላእኽቲ ኸምኡ ኺገብሩ ግና ጌጋ እዩ ነይሩ። (ይሁዳ 6) ኣብቲ ግዜ እቲ ዝነበሩ መብዛሕትኦም ሰባት ከኣ፡ ከምቶም እኩያት መላእኽቲ ብልሹዋትን ዓመጸኛታትን እዮም ነይሮም። ስለዚ፡ የሆዋ ነቶም እኩያት ሰባት ብማይ ኣይሂ ገይሩ ኼጥፍኦም ወሰነ። ነቶም እሙናት ኣገልገልቱ ግና ኣድሓኖም። (ዘፍጥረት 7:17, 23) እቶም እኩያት መላእኽቲ ድማ ምእንቲ ኸይጠፍኡ ናብ ሰማይ ተመልሱ። መጽሓፍ ቅዱስ ነቶም እኩያት መላእኽቲ ኣጋንንቲ ኢሉ እዩ ዚጽውዖም። ንሳቶም ምስ ሰይጣን ኪሓብሩ ስለ ዝመረጹ ኸኣ፡ ድያብሎስ ገዛኢኦም ኰነ።—ማቴዎስ 9:34።
9. (ሀ) ኣጋንንቲ ናብ ሰማይ ምስ ተመልሱ፡ እንታይ እዮም ኰይኖም፧ (ለ) ንኣጋንንቲ ብዚምልከት እንታይ ኢና ኽንምሃር፧
9 እቶም ኣጋንንቲ ዓለወኛታት ስለ ዝዀኑ፡ ናብ ሰማይ ምስ ተመልሱ፡ የሆዋ ኣባላት ስድራ ቤቱ ኪዀኑ ኣይፈቐደሎምን። (2 ጴጥሮስ 2:4) ድሕሪኡ፡ ኣጋንንቲ ናብ ሰብ ኪቕየሩ ኣይክእሉን እዮም። ኰይኑ ግና፡ ‘ንብዘላ ዓለም የስሕትዋ ኣለዉ።’ (ራእይ 12:9፣ 1 ዮሃንስ 5:19) ንብዙሓት ሰባት ብኸመይ ኬታልሉ ወይ ኬስሕቱ ኸም ዝኸኣሉ እስከ ንመሃር።—2 ቈረንቶስ 2:11 ኣንብብ።
ኣጋንንቲ ንሰባት ዜታልሉሉ መገድታት
10. ኣጋንንቲ ንሰባት ዜታልልዎም ብኸመይ እዮም፧
10 ኣጋንንቲ ንሰባት ብእተፈላለየ መገዲ የታልልዎም እዮም። ሰባት ብቐጥታ ዀነ ብጠንቋሊ ወይ ብጠያቒ መናፍስቲ ምስ ኣጋንንቲ ይራኸቡ እዮም። ምስ ኣጋንንቲ ምርኻብ፡ ኣጋንንታዊ ተግባር ወይ መናፍስትነት ይብሃል። ይኹን እምበር፡ መጽሓፍ ቅዱስ ካብ ኣጋንንታዊ ተግባራት ክንርሕቕ ይምዕደና እዩ። (ገላትያ 5:19-21) ስለምንታይ፧ ከምቲ ሓደ ሃዳናይ እንስሳታት ምእንቲ ኺሕዝ መጻወድያ ዚጥቀም፡ ኣጋንንቲ እውን ንሰባት ኣብ መጻወድያ ንምእታውን ንምቍጽጻርን መታለሊ መገድታት ይጥቀሙ እዮም።—ተወሳኺ ሓበሬታ 26 ርአ።
11. ጥንቈላ እንታይ እዩ፧ ካብኡ ኽንርሕቕ ዘሎናኸ ስለምንታይ ኢና፧
11 ሓደ ኻብቲ ኣጋንንቲ ዜታልልሉ መገድታት፡ ጥንቈላ እዩ። ጥንቈላ፡ ብኣጋንንታዊ ሓይሊ ጌርካ ብዛዕባ መጻኢ ወይ ብዛዕባ ዘይተፈልጠ ነገር ክትፈልጥ ምጽዓር ማለት እዩ። ገሊኦም ንኸዋኽብቲ ብምጥማት፡ ዛዕጐል ብምውዳቕ፡ ኣብ ፍንጃል ዝተረፈ ዳካ ቡን ብምንባብ፡ ብካርታታት ጥንቈላ፡ ብክሪስታላዊ ዅዕሶ፡ ወይ ኢድ ሰብ ብምንባብ ይጥንቍሉ እዮም። ብዙሓት ሰባት፡ እዚ ተግባራት እዚ ምንም ጕድኣት ከም ዘይብሉ ይሓስቡ እዮም። ይኹን እምበር፡ ከቢድ ጕድኣት የስዕብ እዩ። ንኣብነት፡ ኣጋንንትን ጠንቈልትን ብሓንሳእ ከም ዚዓይዩ መጽሓፍ ቅዱስ ይነግረና እዩ። ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 16:16-18 ብዛዕባ ንሓንቲ ገረድ ‘ክትጥንቍል’ ዚሕግዛ ዝነበረ “መንፈስ ጥንቈላ” ነንብብ ኢና። ሃዋርያ ጳውሎስ ነቲ ጋኔን ምስ ኣውጽኦ፡ እታ ገረድ ብዛዕባ መጻኢ ኽትጥንቍል ኣይከኣለትን።
12. (ሀ) ምስ ምዉታት ክትዘራረብ ምፍታን ሓደገኛ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧ (ለ) ኣገልገልቲ ኣምላኽ ካብ ኣጋንንታዊ ተግባራት ኪርሕቁ ዘለዎም ስለምንታይ እዮም፧
12 ኣጋንንቲ ንሰባት ምእንቲ ኼታልሉ ኻልእ መጻወድያ እውን ይጥቀሙ እዮም። ምዉታት ብህይወት ከም ዘለዉ እሞ፡ ምሳታቶም ክንዘራረብ ከም እንኽእል፡ ኪጐድኡና እውን ከም ዚኽእሉ ኼእምኑና ይጽዕሩ እዮም። ንኣብነት፡ ፈታዊኡ ወይ ቤተ ሰቡ ዝሞቶ ሰብ፡ ናብ ሓደ ምስቲ ምዉት ኬራኽቦ ኸም ዚኽእል ዚዛረብ ጠያቒ መናፍስቲ ይኸይድ ይኸውን። እቲ ጠያቒ መናፍስቲ ኸኣ ብዛዕባ እቲ ዝሞተ ፈታዊ ወይ ቤተ ሰብ ፍሉይ ሓበሬታ ኺገልጽ ወይ ከኣ ንዕኡ ብዚመስል ድምጺ ኺዛረብ ይኽእል ይኸውን። (1 ሳሙኤል 28:3-19) ብዘይካዚ፡ ኣብ እዋን ቀብሪ ዚግበር ሓያሎ ልምድታት፡ ‘ምዉታት ብህይወት ኣለዉ’ ኣብ ዚብል እምነት እተመስረተ እዩ። ገለ ኻብዚ፡ ድሕሪ ቐብሪ ዚግበር ፍልይ ዝበለ ድግስ፡ ተዝካር፡ ንምዉታት ዚቐርብ መስዋእቲ፡ መጻምድቶም ብሞት እተፈለይዎም ሰብኡት ወይ ኣንስቲ ዚገብርዎ ልምድታት ወይ ካልእ ከምዚ ዝኣመሰለ ልምድታት ኪጥቀስ ይከኣል። ክርስትያናት ኣብዚ ልምድታት እዚ ኸም ዘይካፈሉ ኺገልጹ ኸለዉ፡ ቤተ ሰቦም ወይ ማሕበረሰቦም ኪነቕፎም፡ ኪጸርፎም፡ ወይ ካባታቶም ኪርሕቕ ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፡ ክርስትያናት ምዉታት ብህይወት ከም ዘየለዉ ይፈልጡ እዮም። ምሳታቶም ክንዘራረብ ኣይንኽእልን ኢና፣ ኪረድኡና ዀነ ኺጐድኡና ድማ ኣይክእሉን እዮም። (መዝሙር 115:17) ስለዚ፡ ክትጥንቀቕ ኣሎካ። ምስ ምዉታት ኰነ ምስ ኣጋንንቲ ኽትዘራረብ ኣይትፈትን፣ ካብ ኣጋንንታዊ ተግባራት ከኣ ርሓቕ።—ዘዳግም 18:10, 11 ኣንብብ፣ ኢሳይያስ 8:19።
13. ንኣጋንንቲ ዚፈርሁ ዝነበሩ ብዙሓት ሰባት እንታይ ኪገብሩ እዮም ክኢሎም፧
13 ኣጋንንቲ ንሰባት የታልሉ ጥራይ ዘይኰነስ፡ የፈራርሁ እውን እዮም። ኣብዚ ግዜና፡ ሰይጣንን ኣጋንንቱን፡ ድሕሪ “ሓጺር እዋን” ኣምላኽ ካብ ምድሪ ኸም ዜጥፍኦም ስለ ዚፈልጡ፡ ካብ ቅድሚ ሕጂ ብዝያዳ ጨካናትን ቍጡዓትን ኰይኖም ኣለዉ። (ራእይ 12:12, 17) ይኹን እምበር፡ ንኣጋንንቲ ዚፈርሁ ዝነበሩ ብኣሽሓት ዚቝጸሩ ሰባት፡ ሕጂ ኻብዚ ፍርሂ እዚ ሓራ ዀይኖም እዮም። ካብ ፍርሂ ኣጋንንቲ ሓራ ኪዀኑ ዝኸኣሉ ግና ከመይ ኢሎም እዮም፧
ንኣጋንንቲ ተቓወሞም
14. ከምቶም ኣብ ቀዳማይ ዘመን ዝነበሩ ክርስትያናት ካብ ትሕቲ ቝጽጽር ኣጋንንቲ ሓራ ኽንወጽእ እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
14 መጽሓፍ ቅዱስ ንኣጋንንቲ ብኸመይ ከም እንቃወሞምን ካብ ትሕቲ ቝጽጽሮም ብኸመይ ሓራ ኸም እንወጽእን ይነግረና እዩ። ንኣብነት፡ ኣብ ከተማ ኤፌሶን ዝነበሩ ገሊኦም ሰባት፡ ሓቂ ኸይተማህሩ ኸለዉ ምስ ኣጋንንቲ ይራኸቡ ነበሩ። ካብዚ ልማድ እዚ ሓራ ዝወጹ ብኸመይ እዮም፧ መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ብዙሓት ስሒር ዚገብሩ ዝነበሩ ድማ መጻሕፍቶም ኣኪቦም ኣብ ቅድሚ ዅሉ ኣንደድዎ” ይብለና። (ግብሪ ሃዋርያት 19:19) ክርስትያናት ኪዀኑ ስለ ዝደለዩ፡ ንዅሉ እቲ ናይ ጥንቈላ መጻሕፍቶም ኣንደድዎ። ሎሚ እውን ከምኡ ዓይነት ስጕምቲ ኽንወስድ ኣሎና። ንየሆዋ ኼገልግል ዚደሊ ሰብ፡ ምስ ኣጋንንቲ ንዚተሓሓዝ ዘበለ ነገራት ኬወግድ ኣለዎ። እዚ ኸኣ፡ ንጥንቈላን ንኣጋንንትን ንልዕለ ሰብኣዊ ሓይልን ጕድኣት ከም ዘይብሉ ወይ ሰሓቢ ኸም ዝዀነ ገይሩ ዜቕርብ መጻሕፍቲ፡ መጽሔታት፡ ፊልምታት፡ ሙዚቃ፡ ጸወታታት ቪድዮ፡ ከምኡ ድማ ፖስተራት የጠቓልል። ሰባት ካብ ሕማቕ ነገር ኪከላኸለሎም ኢሎም ንዚኣስርዎ ኽታብ ወይ ንኻልእ ከምኡ ዝኣመሰለ ነገር እውን ይሓቍፍ እዩ።—1 ቈረንቶስ 10:21።
15. ንሰይጣንን ንኣጋንንቱን ምእንቲ ኽንቃወሞም እንታይ ክንገብር ኣሎና፧
15 ኣብ ኤፌሶን ዝነበሩ ክርስትያናት ነቲ ናይ ጥንቈላ መጻሕፍቶም ድሕሪ ምንዳዶም እተወሰነ ዓመታት ጸኒሑ፡ ገና ‘ምስ እኩያት መናፍስቲ ኺቃለሱ’ ኸም ዘለዎም ሃዋርያ ጳውሎስ ጽሒፉ ነይሩ እዩ። (ኤፌሶን 6:12) እቶም ክርስትያናት መጻሕፍቶም ኣንዲዶም እኳ እንተ ነበሩ፡ ኣጋንንቲ ኺጐድእዎም ይፍትኑ ነይሮም እዮም። እሞኸ እንታይ ኪገብሩ የድልዮም ነይሩ፧ ጳውሎስ፡ “ነቲ ሃልሃል ዚብል ፍላጻታት እቲ እኩይ ከተጥፍኡሉ እትኽእሉ ዓብዪ ዋልታ እምነት ኣልዕሉ” በሎም። (ኤፌሶን 6:16) ከምቲ ዋልታ ንሓደ ተዋጋኣይ ዚከላኸለሉ፡ እምነትና እውን ትከላኸለልና እያ። የሆዋ ኼዕቍበና ኸም ዚኽእል ምሉእ ብምሉእ ንተኣማመን እንተ ደኣ ዄንና፡ ንሰይጣንን ንኣጋንንቱን ክንቃወሞም ንኽእል ኢና።—ማቴዎስ 17:20።
16. ኣብ የሆዋ ንዘላትና እምነት ከነደልድላ እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
16 ኣብ የሆዋ ንዘላትና እምነት ከነደልድላ እንኽእል ብኸመይ ኢና፧ በብመዓልቱ መጽሓፍ ቅዱስ ከነንብብ ኣሎና፣ ዕቝባ ምእንቲ ኽንረክብ ብኸመይ ኣብኡ ኸም እንውከል እውን ክንምሃር ኣሎና። ብየሆዋ ንተኣማመን እንተ ዄንና፡ ሰይጣንን ኣጋንንትን ኪጐድኡና ኣይክእሉን እዮም።—1 ዮሃንስ 5:5።
17. ካብ ኣጋንንቲ ኼዕቍበና ዚኽእል ካልእ ስጕምቲ እንታይ እዩ፧
17 ኣብ ኤፌሶን ዝነበሩ ክርስትያናት እንታይ ካልእ ስጕምቲ ኺወስዱ የድልዮም ነይሩ፧ ብኣጋንንታዊ ተግባራት ኣብ ዝመልአት ከተማ እዮም ዚነብሩ ነይሮም። ስለዚ ድማ ጳውሎስ፡ “ኵሉ ሳዕ ብመንፈስ ጸልዩ” በሎም። (ኤፌሶን 6:18) ዕቝባ የሆዋ ምእንቲ ኺረኽቡ፡ ኵሉ ሳዕ ኪጽልዩ የድልዮም ነበረ። ንሕናኸ፧ ንሕና እውን ብኣጋንንታዊ ተግባራት ኣብ ዝመልአት ዓለም ኢና እንነብር ዘለና። ስለዚ፡ የሆዋ ምእንቲ ኺሕልወና ኽንጽሊ ኣሎና፣ ክንጽሊ ኸለና ድማ ስሙ ኽንጥቀም ኣሎና። (ምሳሌ 18:10 ኣንብብ።) የሆዋ ኻብ ሰይጣን ምእንቲ ኼድሕነና ዅሉ ሳዕ ናብኡ ንጽሊ እንተ ደኣ ዄንና፡ ጸሎትና ኺምልሰልና እዩ።—መዝሙር 145:19፣ ማቴዎስ 6:13።
18, 19. (ሀ) ኣብቲ ኣንጻር ሰይጣንን ኣጋንንትን እንገብሮ ቓልሲ ኽንዕወት እንኽእል ብኸመይ ኢና፧ (ለ) ኣብታ እትቕጽል ምዕራፍ እንታይ ሕቶ እያ ኽትምለስ፧
18 ምስ ኣጋንንታዊ ተግባራት ንዚተሓሓዝ ነገራት እንተ ኣወጊድና፡ የሆዋ ኸም ዜዕቍበና ድማ እንተ ተኣማሚንና፡ ንሰይጣንን ንኣጋንንቱን ክንቃወሞም ንኽእል ኢና። ንዓታቶም ክንፈርሆም የብልናን። (ያእቆብ 4:7, 8 ኣንብብ) የሆዋ ኻብ ኣጋንንቲ ኣዝዩ ይሕይል። ብግዜ ኖህ ቀጺዕዎም እዩ፣ ኣብ መጻኢ ድማ ኬጥፍኦም እዩ። (ይሁዳ 6) በይንና ኸም ዘይንቃለሶም ኣይትረስዕ። የሆዋ ብመላእኽቱ ገይሩ የዕቍበና እዩ። (2 ነገስት 6:15-17) ኣብቲ ኣንጻር ሰይጣንን ኣጋንንትን እንገብሮ ቓልሲ ብሓገዝ የሆዋ ኽንዕወት ከም እንኽእል ክንተኣማመን ንኽእል ኢና።—1 ጴጥሮስ 5:6, 7፣ 2 ጴጥሮስ 2:9።
19 ኣምላኽ ግና ነቶም ብዙሕ መከራ ዜምጽኡልና ዘለዉ ሰይጣንን ኣጋንንትን ክሳዕ ሕጂ ዘየጥፈኦም ስለምንታይ እዩ፧ እዛ ሕቶ እዚኣ፡ ኣብታ እትቕጽል ምዕራፍ ክትምለስ እያ።


text:
ኣብዚ ዝሓለፈ ሰሙን ዘጋጠመ ናይ ሶርያዊ ህጻን ኣይላን ኩርዲ ምስ ምዕባይ ሓዉን ኣዲኡን ኣብ ባሕሪ ምጥሓል ኣብ ማዕከናት ዜና ምስ ረአኹ፡ ናይቲ ኣብ 2013 ኣብ ላምፐዱሳ ዘጋጠመ ናይ ልዕሊ 360 ኤርትራውያን ሞት ብፍላይ ድማ ናይታ ክትመዉት ከላ ዝሓረሰት ኣደን ጸሓይ ዘይረኣየ ዕሸል ውላዳን ተዘኪሩኒ። ናይ ብሓቂ ልብኻ ዝስብር ስእሊ። ንብዓትካ ክትቆጻጸርውን የሸግረካ። እዚ ኩሉ ሓሳረ መከራሲ ኣብ ምንቲ ምንታይ ዝብል ሕቶ ቅጅል ይብለካ። እንታይ ዝገበሩ ህጻናት እዮም።
ሶርያውያንን ኤርትራውያን ከም ህዝቢ ገለ ዘመሳስልዶ ይህልወና ይኸውን ክብል ድማ ርእሰይ ሓቲተያ። እንተወሓደ ሓደ ኣብዚ ሕጂ እዋን ዘመሳስለና ነገር ኣሎ፡ ንሱ ከኣ ኣብ ኤውሮፓ ዑቕባ ብምሕታት ላዕለዋይ ደረጃ ሒዝና ምህላውና እዩ። ካብኡ ሓሊፍናከ እንታይ ዘመሳስል ነገር ኮን ይህልወና ይኸውን? ብዝርዝር ብዛዕባ እዚ ሓሳብ ብዙሕ ክዛረብ ኣይክእልን ምኽንያቱ ኣፍልጦይ ብዛዕባ ህዝቢ ሶርያ ኣዝዩ ድሩት ስለዝኾነ። እንተኾነ ገለ ሓሳባት ወስ ከብል።
እዞም ክልተ ሕዝብታት ዘመሳስሎም ኣገዳሲ ነገራት ኣሎ። ኣብ ሶርያ ሓደ መዕለቢ ዘይተረኽቦ ኩናት ሕድሕድ ክህሉ ከሎ ኣብ ኤርትራ ድማ መወዳእታ ዘይተረኽቦ ጭቆናን ባርነትን እዩ። ናይ ሶርያ ብሰንኪ ኣሳድ ክኸውን ከሎ፡ ናይ ኤርትራ ድማ ብሰንኪ ኢሰያስ እዩ። እዚ እዩ ድማ ሕዝብታት ናይዞም ክልተ ሃገራት ዝፈትዉዎ ዓዶም ገዲፎም ክስደዱን፡ ግዳያት ናይ መሰጋግርቲ ደቂሰባትን፡ ህልቂት ኣብ ባሕሪ ሜዲተራንያን ንቡር ዕጫኦም ኮይኑ ዝርከብ ዘሎ።
ካብኡ ሓሊፍና ኣዕሚቍና ምስ ንጥምት ከኣ ካልእ ዘመሳስሎም ነገር ክህሉ ኣለዎ በሃላይ እየ። ምልካዊ ስርዓት ብኸምኡ ብሓደ ለይቲ ዝመጽእ ኣይኮነ። ቀስ ኢሉ ዝምዕብል ኩነት እዩ። ናይ ዓሰርተታት ዓመታት ፕሮጀክት እዩ ክበሃል ይኽእል። ባህልን ፖለቲካዊ ንቅሓትን ናይቲ ሕዝቢ ድማ ዓቢ ተራ ይጻወት። ስለዚ ህዝብታት ኤርትራን ሶርያን ተዛማዲ ፖለቲካዊን ንቅሓትን፡ ምናልባት'ውን ባህሊ ክህልዎም ይኽእል እዩ ዝብል እምነት ኣሎኒ።
ብዛዕባ ኤርትራ ክንዛረብ ከሎና፡ ብዙሕ ግዜ ኢሰያስ ከምዚ ጌሩ ከምቲ ደጊሙ ኢና ንብል። ግና ናብ ነብስና ክንጥምት'ውን ኣገዳሲ እዩ። ኢሰያስ ከምኡ ክከውን ዝኸኣለ እቲ ሕዝቢ ብሓፈሻ፡ ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ድማ ብፍላይ ሓላፍነቶም ስለዝዘንግዑ እዩ። ገለ ጉድለታት ንምጥቃስ፡ ዓቐኑ ዝሓለፎ እምነት ኣብ መራሕቲኻ፡ ፍርሂ፡ እንታይ ገደሰኒ፡ ቅዱም ኣይትኩን፡ ዝብሉ ኣተሓሳስባታትን ነዚኦም ዝመስሉን እዮም። ሕጂ'ውን ነዞም ጉድለታት ከም ሕዝቢ እንተዘይኣሪምናዮም ብድሕሪ ኢሰያስ ካልእ ምልካዊ ስርዓት ክመጽእ ዘሎ ተኽእሎ ዓቢ እዩ።
ስንኩላን ክርሸኑ ከለዉ እንታይ ጌርና? ኣመንቲ ጀሆቫ ክሳደዱ ከለዉ፡ ኣመንቲ ምስልምና፡ ጋዜጠኛታት፡ ፐንተኮስታል ክእሰሩ ከለዉ? ጋዜጣታት ክዕጸዋ ከለዋ? ተመሃሮ ዩኒቨርሲቲ ክእሰሩ ከለዉኸ? እታ እንኮ ዩኒቨርሲቲ ክትዕጾ ከላ፡ ተመሃሮ 12 ክፍሊ ሳዋ ኢኹም ትመሃሩ ክበሃሉ ከለዉ፡ ወለዲ ደቅኹም ሃዲሞም ተባሂሎም 50 ሽሕ ክኸፍሉ ክግደዱ ከለዉ፡ እቲ ዝርዝር ዝውዳእ ኣይኮነን።
እቲ ቅዉም ነገር እንታይ እዩ እንተኢልና፡ ጽቡቕ ስርዓተ ምሕደራ ክህሉ ዝኽእል ሕዝቢ ንመንግስቲ ክፍርሆ ምስ ዝኽእል ጥራሕ እዩ። በንጻሩ እንተዀይኑ ግና እዚ ንርእዮ ዘሎና እዩ ትርፉ። መንግስቲ ንሕዝቢ ከገልግልን፡ ክከላኸልን እዩ ስልጣን ዝሕዝ። ሕዝቢ ድማ ብምንም ተኣምር ንዝኾነ መንግስቲ ክኣምኖ ኣይግባእን፡ ኩሉ ግዜ ክቆጻጸሮን ዓገብ ትጋገ ኣሎኻ ክብሎ ክደፍርን ክኽእል ኣለዎ።
ኣብ መወዳእታ ዜጋታት ናይዚ ክልተ ህዝቢታት ንኹሉ ዓይነት ምልኪን ጭቆና ወጊድ ብምባል ብሕግን ስርዓትን ዘመሓድር መንግስቲ ክተኽሉ እንተኽኢሎም ጥራሕ እዮም ክብረቶም ክምለስ ዝኽእልን፡ ኣብ ዓዶምን ዓውዶምን ብሰላምን እፎይ ኢሎም ንቡር ናብራ ክነብሩ ዝኽእሉ። እዚ ድማ ኣብ ኢዶም እዩ። የግዳስ ኣብ ኢዶም ምህላዉ ክግንዘቡ ነቲ ለውጢ ከምጽኡ ድማ ከይተሓለሉ ክሰርሑ ኣለዎም።
በዚ ኣጋጣሚ ነዞም ሓሳረ መከራ ዝጸግቡ ዘለዉ ክልተ ሕዝብታት ሶርያን ኤርትራ ሰላምን ራህዋን ቅሳነትን እምነየሎም።
ኢያሱ ዓንደማርያም
ደቡብ ኣፍሪቃ


text:
ጉድኣት ኤች.ኣይ.ቪ/ኤድስ ንምንካይ ቐፃሊ ፃዕሪ የድሊ…
መቐለ ሀዳር 22/2009(ድወት) ኤች.ኣይ.ቪ ኤድስ የብፅሖ ዘሎ ጉድኣት ሐዚ’ውን ዝለዓለ ብምዃኑ ሕብረተሰብን ዝምልከቶም ኣካላትን ክረባረቡ ሚኒስቴር ሓለዋ ጥዕና ፀዊዑ።
ዓለምለኸ መዓልቲ ምክልኻልን ምቑፅፃርን ኤድስ ብደረጃ ሃገር ንመበል 28 ግዘ “ሐዚ’ውን ትኹረት ንምክልኻል ኤች.ኣይ.ቪ/ኤድስ” ብዝብል መሪሕ ሓሳብ ሎመዓንቲ ክኽበር እዩ።
ሚኒስትር እቲ ሚኒስቴር ፕሮፌሰር ይፍሩ ብርሃነ ኣብቶም ዝሓለፉ ዓመታት ኣብ ምእተ ኣመተ ዝተትሓዙ ሽቶታት ምንካይ ዝርግሐ እቲ ሕማም ብዝተሰርሑ ስራሕቲ ብምኽንያት ኤች.ኣይ.ቪ ዘጋጥም ሞት ምንካይ ከምዝተኽኣለ ገሊፆም።
ኣብዚ ሐዚ እዋን ዕድል ምትሕልላፍ እቲ ሕማም ብ90ሚኢታዊ ከምኡ’ውን ዕድል ምሟት 70ሚኢታዊ ምንካይ ከምዝተኸኣለ ዝገለፁ ፕሮፌሰር ይፍሩ ኣብ ገለ ኽፋላት ሕብረተሰብ ዝረኣ ምዝንጋዕ ሕማም ኤች.ኣይ.ቩ ዘብፅሖ ጉድኣት ክቕፅል ይገብር ከምዘሎ ሓቢሮም።
በብዓመቱ ልዕሊ 16ሽሕ ሰባት በዚ ሕማም ህይወቶም ዝሓልፍ ኾይኑ ልዕሊ 21ሽሕ ድማ በቲ ቫይረሰ ይተሓዙ።
ብምዃኑ ድማ ሕብረተሰብ ሕማም ኤች.ኣይ.ቪ ጠቕሊሉ ከምዘይጠፍኣ ተገንዚቡ ኣድላይ ጥንቓቐ ክገብር እቶም ሚኒስትር ሓቲቶም።
ዝርግሐ እቲ ሕማም ንምቑፅፃር እቲ ሚኒስቴር ስራሕቲ ምዕባይ ግንዛበን ግልጋሎት ምርመራን 90ሚኢታዊ ንምብፃሕ ፃዕሪ ይገብር ከምዘሎን እቲ ቫይረስ ኣብ ደሞም ዘለዎም 90ሚኢታዊ መድሓኒት ክወስዱን ንምግባር ፃዕሪ ከምዝግበር ኣመልኪቶም።
ኣብዚ ሐዚ እዋን ኣብ ኢትዮጵያ 1.2ሚልዮን ዝኾኑ ሰባት እቲ ቫይረስ ኣብ ደሞም ይርከብ።


text:
ምዕራፍ ዓሰርተ
መንፈሳውያን ፍጡራት ብኸመይ እዮም ዚጸልዉና፧
መላእኽቲ ንሰባት ይሕግዝዎም ድዮም፧
እኩያት መናፍስቲ ንሰባት ብኸመይ ይጸልውዎም፧
ንእኩያት መናፍስቲ ኽንፈርሆም ኣሎና ድዩ፧
1. ብዛዕባ መላእኽቲ ኽንፈልጥ እንደሊ ስለምንታይ ኢና፧
ንሓደ ሰብ ምእንቲ ኽትፈልጦ መብዛሕትኡ ግዜ ብዛዕባ ስድራ ቤቱ ኽትፈልጥ የድልየካ። ብተመሳሳሊ፡ ንየሆዋ ኣምላኽ ምእንቲ ኽትፈልጦ፡ ነቶም ከም ሰማያዊ ስድራ ቤቱ ዝዀኑ መላእኽቲ ኽትፈልጦም የድልየካ። መጽሓፍ ቅዱስ ንመላእኽቲ፡ “ደቂ ኣምላኽ” ኢሉ ይጽውዖም። (እዮብ 38:7) እሞ ደኣ ኣብ ዕላማ ኣምላኽ እንታይ ግደ እዩ ዘለዎም፧ ኣብ ታሪኽ ወዲ ሰብ ተራ ነይርዎምዶ፧ መላእኽቲ ንህይወትካ ይጸልውዎ ድዮም፧ እንተ ዀይኖም ብኸመይ፧
2. መላእኽቲ ኻበይ እዮም መጺኦም፧ ክንደይ ዝዀኑ መላእኽቲኸ ኣለዉ፧
2 መጽሓፍ ቅዱስ ንመላእኽቲ ኣማእታት ግዜ እዩ ዚጠቕሶም። ብዛዕባ መላእኽቲ ዝያዳ ምእንቲ ኽንፈልጥ እተወሰነ ኻብቲ እተጠቕሱሉ ቦታታት ንርአ። መላእኽቲ ኻበይ እዮም መጺኦም፧ ቈሎሴ 1:16፡ “ኣብ ሰማያትን ኣብ ምድርን ዘሎ . . . ኵሉ ብእኡ [ብየሱስ ክርስቶስ] እዩ ተፈጢሩ” ትብል። ስለዚ፡ ኵሎም እቶም መላእኽቲ ተባሂሎም ዚጽውዑ መንፈሳውያን ፍጡራት፡ የሆዋ ኣምላኽ በብውልቂ ገይሩ በቲ በዅሪ ወዱ ኣቢሉ ዝፈጠሮም እዮም። ክንደይ ዝዀኑ መላእኽቲ ኣለዉ፧ መጽሓፍ ቅዱስ ብኣማእታት ሚልዮናት ዚቝጸሩ መላእኽቲ ኸም እተፈጥሩ ይሕብር፣ ኵሎም ድማ ሓያላት እዮም።—መዝሙር 103:20። *
3. እዮብ 38:4-7 ብዛዕባ መላእኽቲ እንታይ ትነግረና፧
3 እቲ ቓል ኣምላኽ ዝዀነ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ምድሪ ኽትስረት ከላ፡ “ኵሎም ደቂ ኣምላኽ ድማ ብናእዳ ጨዲሮም” ምንባሮም ይገልጸልና። (እዮብ 38:4-7) ስለዚ፡ መላእኽቲ ኻብቲ ደቂ ሰብ እተፈጥሩሉ ኣቐዲሞም፡ አረ ምድሪ ቕድሚ ምፍጣራ እውን ከይተረፈ እዮም ነይሮም። እዛ ጥቕሲ እዚኣ፡ መላእኽቲ “ብሓደ እልል ኢሎም” ስለ እትብል፡ ስምዒት ከም ዘለዎም እውን ትሕብር እያ። “ኵሎም ደቂ ኣምላኽ” ብሓባር ከም እተሓጐሱ ድማ ኣስተብህል። ኣብቲ ግዜ እቲ፡ ኵሎም መላእኽቲ ኽፍሊ ሓንቲ ሓድነት ዘለዋ ስድራ ቤት ኰይኖም ንየሆዋ ኣምላኽ የገልግሉ ነበሩ።
መላእኽቲ ዚገብርዎ ደገፍን ዕቝባን
4. እቶም እሙናት መላእኽቲ ብንጥፈታት ደቂ ሰብ ከም ዚግደሱ መጽሓፍ ቅዱስ ብኸመይ ይሕብር፧
4 እሙናት መንፈሳውያን ፍጡራት ካብቲ ሰብ ኪፍጠር ከሎ ዝረኣዩሉ እዋን ኣትሒዞም፡ ኣብ ምብዛሕ ሰብኣዊ ስድራ ቤትን ኣብ ምፍጻም ዕላማ ኣምላኽን ሓያል ተገዳስነት ኣርእዮም እዮም። (ምሳሌ 8:30, 31፣ 1 ጴጥሮስ 1:11, 12) ግዜ እናሓለፈ ምስ ከደ ግና መብዛሕትኦም ሰባት ነቲ ፈቃር ፈጣሪ ዘየምልኹ ምዃኖም ረኣዩ። እዚ ነቶም እሙናት መላእኽቲ ኸም ዘሕዘኖም ኣየጠራጥርን እዩ። በቲ ኻልእ ሸነኽ ከኣ ሓደ ሰብ እውን እንተ ዀነ ናብ የሆዋ ኺምለስ ከሎ፡ “ኣብ መንጎ መላእኽቲ ኣምላኽ ሓጐስ ይኸውን እዩ።” (ሉቃስ 15:10) መላእኽቲ ንድሕንነት እቶም ንኣምላኽ ዜገልግሉ ኣጸቢቖም ዚግደሱ ስለ ዝዀኑ፡ የሆዋ ነቶም ኣብ ምድሪ ዘለዉ እሙናት ኣገልገልቱ ንምብርታዕን ንምዕቋብን ብተደጋጋሚ መላእኽቲ ምጥቃሙ ዜገርም ኣይኰነን። (እብራውያን 1:7, 14 ኣንብብ።) ገለ ኣብነታት እስከ ርአ።
5. መላእኽቲ ደገፎም ዝሃቡሉ እንታይ ኣብነታት ኢና ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እንረክብ፧
5 ክልተ መላእኽቲ ነቲ ጻድቕ ሎጥን ንኣዋልዱን ካብተን እኩያት ከተማታት ሶዶምን ጎሞራን ከም ዚወጹ ብምግባር ካብ ጥፍኣተን ኣድሓንዎም። (ዘፍጥረት 19:15, 16) ዘመናት ጸኒሑ ነብዪ ዳንኤል ናብ ጕድጓድ ኣናብስ እኳ እንተ ተደርበየ፡ ከይተጐድአ ወጸ። “ኣምላኸይ መልኣኹ ልኢኹ ኣፍ ኣናብስ ዓጽዩ እዩ” ኢሉ እውን ተዛረበ። (ዳንኤል 6:22) ኣብ ቀዳማይ ዘመን ድ.ክ. ሓደ መልኣኽ ንሃዋርያ ጴጥሮስ ካብ ቤት ማእሰርቲ ኣውጽኦ። (ግብሪ ሃዋርያት 12:6-11) ኣብ ርእሲ እዚ፡ መላእኽቲ ንየሱስ ኣብ ምጅማር ኣገልግሎቱ ደጊፎምዎ እዮም። (ማርቆስ 1:13) ቀቅድሚ ሙማቱ ኸኣ ሓደ ‘ዜበርትዖ’ መልኣኽ ተራእዮ። (ሉቃስ 22:43) እዝስ ኣብቲ ኣዝዩ ኣገዳሲ ኽፍሊ ህይወቱ ኽሳዕ ክንደይ ኣጸናኒዕዎ ዀን ኪኸውን ኣለዎ!
6. (ሀ) ሎሚ መላእኽቲ ንህዝቢ ኣምላኽ ብኸመይ የዕቍብዎም፧ (ለ) ሕጂ እንታይ ሕቶታት ኢና ኽንርኢ፧
6 ኣብዚ ግዜና መላእኽቲ ነቶም ኣብ ምድሪ ዘለዉ ህዝቢ ኣምላኽ ኣይረኣይዎምን እዮም። እዞም ሓያላት መላእኽቲ ኣምላኽ ብዓይኒ ሰብ ዘይረኣዩ እኳ እንተ ዀኑ፡ ንህዝቡ ብፍላይ ካብ ዝዀነ ይኹን መንፈሳዊ ጕድኣት የዕቍብዎም እዮም። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “መልኣኽ የሆዋ ኣብ ዙርያ እቶም ዚፈርህዎ ይሰፍር፡ የናግፎም እውን” ይብል። (መዝሙር 34:7) እዘን ቃላት እዚአን ብዙሕ ኬጸናንዓና ዘለወን ስለምንታይ እየን፧ ምኽንያቱ፡ ኬጥፍኡና ዚደልዩ ሓደገኛታት እኩያት መንፈሳውያን ፍጡራት ኣለዉ! እዚኣቶም መን እዮም፧ ካበይ እዮም መጺኦም፧ ብኸመይ እዮም ኪጐድኡና ዚጽዕሩ፧ መልሲ እዘን ሕቶታት እዚአን ንምርካብ፡ ኣብ መጀመርታ ታሪኽ ወዲ ሰብ ዘጋጠመ ነገር ኣሕጽር ኣቢልና ንርአ።
ጸላእትና ዝዀኑ መንፈሳውያን ፍጡራት
7. ሰይጣን ንኽንደይ ዚኣኽሉ ሰባት እዩ ኻብ ኣምላኽ ኬርሕቖም ክኢሉ፧
7 ከምቲ ኣብ ምዕራፍ 3 እዛ መጽሓፍ እዚኣ እተመሃርናዮ፡ ሓደ ኻብቶም መላእኽቲ ንኻልኦት ኪገዝእ ባህጊ ኣሕደረ፣ በዚ ኸምዚ ድማ ኣንጻር ኣምላኽ ኰነ። ጸኒሑ እዚ መልኣኽ እዚ ሰይጣን ድያብሎስ ተባህለ። (ራእይ 12:9) ሰይጣን ካብቲ ንሄዋን ዘስሓተሉ እዋን ኣትሒዙ ኣብ ዝነበረ 16 ዘመናት፡ ከም ኣቤልን ሄኖክን ኖህን ዝኣመሰሉ ሒደት እሙናት ሰባት እንተ ዘይኰይኑ ዳርጋ ንዅሎም ሰባት ካብ ኣምላኽ ኬርሕቖም ክኢሉ እዩ።—እብራውያን 11:4, 5, 7።
8. (ሀ) ገሊኦም መላእኽቲ፡ ኣጋንንቲ ዝዀኑ ብኸመይ እዮም፧ (ለ) እቶም ኣጋንንቲ ኻብቲ ብግዜ ኖህ ዘጋጠመ ማይ ኣይሂ ንምምላጥ እንታይ ኪገብሩ ተገደዱ፧
8 ብግዜ ኖህ ካልኦት መላእኽቲ እውን ካብ ኣምላኽ ዓለዉ። ኣብ ሰማያዊ ስድራ ቤት ኣምላኽ ዝነበሮም ቦታ ሓዲጎም፡ ናብ ምድሪ ብምምጻእ ስጋ ለበሱ። ስለምንታይ፧ ኣብ ዘፍጥረት 6:2፡ “እቶም ደቂ እቲ ናይ ሓቂ ኣምላኽ፡ እተን ኣዋልድ ሰባት መልክዐኛታት ምዃነን ረኣዩ። ካባታተን ድማ ዘዝሓረይወን ኣንስቲ ወሰዱ” ዚብል ነንብብ። የሆዋ ኣምላኽ ግና ነቲ እዞም መላእኽቲ እዚኦም ዝገበርዎ ተግባራትን ነቲ ስዒቡ ኣብ ደቂ ሰብ ዝመጸ ብልሽውናን ኪቕጽል ኣይፈቐደን። ስለዚ፡ ኣብ ምድሪ ንዅሎም እኩያት ሰባት ዘጥፍአ ዓለምለኻዊ ምዕልቕላቕ ማይ ኣምጽአ፣ እሙናት ኣገልገልቱ ጥራይ እውን ደሓኑ። (ዘፍጥረት 7:17, 23) በዚ ኸምዚ እቶም ዓለወኛታት መላእኽቲ ወይ ኣጋንንቲ ነቲ ስጋኦም ሓዲጎም መንፈሳውያን ፍጡራት ብምዃን ናብ ሰማይ ኪምለሱ ተገደዱ። ኣብ ጐድኒ እቲ “ሓለቓ ኣጋንንቲ” ዝዀነ ድያብሎስ ድማ ቈሙ።—ማቴዎስ 9:34።
9. (ሀ) ኣጋንንቲ ናብ ሰማይ ምስ ተመልሱ እንታይ እዮም ኰይኖም፧ (ለ) ንኣጋንንቲ ብዚምልከት እንታይ ኢና ኽንምርምር፧
9 እቶም ዘይእዙዛት መላእኽቲ ናብ ሰማይ ምስ ተመልሱ፡ ንሳቶም እውን ከምቲ ሓለቓኦም ሰይጣን ብኣባላት እቶም ሰማያዊት ስድራ ቤት ተነጽጉ። (2 ጴጥሮስ 2:4) ድሕሪኡ፡ ስጋ ሰብ ኪለብሱ ዘይክእሉ እኳ እንተ ዀኑ፡ ኣብ ደቂ ሰብ ግና ሕማቕ ጽልዋ ኼሕድሩ ይኽእሉ እዮም። አረ ሰይጣንሲ በቶም ኣጋንንቲ እናተሓገዘ ‘ንብዘላ ዓለም የስሕታ እዩ ዘሎ።’ (ራእይ 12:9፣ 1 ዮሃንስ 5:19) ብኸመይ፧ ብመሰረቱ ኣጋንንቲ ንሰባት ዜስሕት ሜላታት ይጥቀሙ እዮም። (2 ቈረንቶስ 2:11 ኣንብብ።) ንገሊኡ ኻብዚ ሜላታት እዚ እስከ ንመርምሮ።
ኣጋንንቲ ዜስሕትሉ መገድታት
10. መናፍስትነት እንታይ እዩ፧
10 ኣጋንንቲ ንሰባት ንምስሓት መናፍስትነት ይጥቀሙ እዮም። መናፍስትነት ብቐጥታ ዀነ ብጠያቒ መናፍስቲ ኣቢልካ ምስ ኣጋንንቲ ዚግበር ርክብ እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ ንመናፍስትነት ይዅንኖ፡ ምስኡ ኻብ ዚተሓሓዝ ዝዀነ ይኹን ነገር ክንርሕቕ እውን የጠንቅቐና እዩ። (ገላትያ 5:19-21) ከምቲ ገፈፍቲ ዓሳ መህረሪ ዚጥቀሙ፡ ኣጋንንቲ እውን ንመናፍስትነት ከምኡ እዮም ዚጥቀሙሉ። ሓደ ገፋፍ ዓሳ እተፈላለየ ዓይነት ዓሳ ንምሓዝ በበይኑ ዓይነት መህረሪ እዩ ዚጥቀም። ብተመሳሳሊ፡ እኩያት መናፍስቲ ንዅሎም ዓይነት ሰባት ኣብ ትሕቲ ጽልዋኦም ንምእታው እተፈላለየ ዓይነት መናፍስትነት ይጥቀሙ እዮም።
11. ጥንቈላ እንታይ እዩ፧ ስለምንታይከ ኢና ኻብኡ ኽንርሕቕ ዘሎና፧
11 ሓደ ኻብቲ ኣጋንንቲ ዚጥቀሙሉ መህረሪ፡ ጥንቈላ እዩ። ጥንቈላ እንታይ እዩ፧ ብዛዕባ መጻኢ ወይ ብዛዕባ ዘይተፈልጠ ነገር ንምፍላጥ ዚግበር ፈተነ እዩ። ገለ ኻብቲ እተፈላለየ ዓይነት ጥንቈላ ድማ ቈጸራ ኸዋኽብቲ፡ ብካርታ ተጠቒምካ ምጥንቋል፡ ብክሪስታል ኣብ እተሰርሐ ዅዕሶ ኣተኲርካ ምጥማት፡ ንባብ ኢድ፡ ከምኡ እውን ኣብ ሕልምታት ምስጢራዊ ፋል ወይ ምልክት ክትረክብ ምጽዓር ኪጥቀስ ይከኣል። ብዙሓት ሰባት ነዚ ኸም ሓደ ጕድኣት ዘይብሉ ነገር ገይሮም ዚሓስቡ እኳ እንተ ዀኑ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ግና ጠንቈልትን እኩያት መናፍስትን ኢድን ጓንትን ከም ዝዀኑ እዩ ዚሕብረና። ንኣብነት፡ ግብሪ ሃዋርያት 16:16-18 ብዛዕባ ሓንቲ “መንፈስ ጥንቈላ ዝሓደራ” እሞ በዚ ድማ ክትጥንቍል እትኽእል ጓል ይጠቅስ። እቲ መንፈስ ወይ ጋኔን ካብኣ ምስ ወጸ ግና ነዚ ኽእለት እዚ ኣጥፍአት።
12. ምስ ምዉታት ክትዘራረብ ምፍታን ሓደገኛ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
12 ካልእ ኣጋንንቲ ንሰባት ዜስሕቱሉ መገዲ፡ ንምዉታት ክትሓትት ብምትብባዕ እዩ። ብሞት ዜፍቅርዎ ሰብ ዚሓዝኑ ሰባት መብዛሕትኡ ግዜ ብዛዕባ ምዉታት ብዚውሃቦም ግጉይ ሓሳባት ይታለሉ እዮም። ሓደ ጠያቒ መናፍስቲ ፍሉይ ሓበሬታ ኺህቦም ወይ ከምቲ ናይቲ ዝሞተ ሰብ ብዚመስል ድምጺ ኼዘራርቦም ይኽእል እዩ። ከም ውጽኢት ናይዚ ኸኣ ሓያሎ ሰባት ምዉታት ብህይወት ከም ዘለዉ፡ ምሳታቶም ምዝርራብ ከኣ ነቶም ህያዋን ካብ ሓዘኖም ኪድበሱ ኸም ዚሕግዞም ይኣምኑ። እንተዀነ ግና፡ ዝዀነ ይኹን ከምዚ ዝኣመሰለ “ምጽንናዕ” ናይ ሓቂ ኣይኰነን፣ ኣብ ርእሲኡ እውን ሓደገኛ እዩ። ስለምንታይ፧ ምኽንያቱ ኣጋንንቲ ድምጺ ምዉት ኣምሲሎም ኪዛረቡን ነቲ ጠያቒ መናፍስቲ ብዛዕባ እቲ ምዉት ሓበሬታ ኺህብዎን ይኽእሉ እዮም። (1 ሳሙኤል 28:3-19) ብዘይካዚ፡ ከምቲ ኣብ ምዕራፍ 6 እተመሃርናዮ፡ ምዉታት ህልውናኦም ኣቋሪጹ እዩ። (መዝሙር 115:17) ስለዚ፡ ዝዀነ ይኹን “ንምዉታት ዚጥይቕ” ሰብ፡ ብመናፍስቲ ተታሊሉ ምስ ፍቓድ ኣምላኽ ዚጻረር ነገር እዩ ዚገብር ዘሎ። (ዘዳግም 18:10, 11 ኣንብብ፣ ኢሳይያስ 8:19) እምበኣር፡ በዚ ኣጋንንቲ ዚጥቀሙሉ ሓደገኛ መህረሪ ኸይትታለል ተጠንቀቕ።
13. ንኣጋንንቲ ዚፈርሁ ዝነበሩ ብዙሓት ሰባት እንታይ እዮም ኪገብሩ ዝኸኣሉ፧
13 እኩያት መናፍስቲ ንሰባት የስሕቱ ጥራይ ዘይኰኑስ፡ የፈራርሁ እውን እዮም። ኣብዚ ግዜና ሰይጣንን ኣጋንንቱን “ሓጺር እዋን” ጥራይ ከም ዝተረፎም ስለ ዚፈልጡ፡ ካብ ቅድሚ ሕጂ ብዝያዳ ጨካናት እዮም ኰይኖም ዘለዉ። (ራእይ 12:12, 17) ይኹን እምበር፡ መዓልታዊ ንእኩያት መናፍስቲ ዚፈርሁ ዝነበሩ ብኣሽሓት ዚቝጸሩ ሰባት፡ ሕጂ ኻብዚ ፍርሂ እዚ ሓራ ዀይኖም ኣለዉ። ብኸመይ እዮም ነዚ ኺገብሩ ዝኸኣሉ፧ ኣብ መናፍስትነት ዚሳተፍ ዘሎ ሰብ እንታይ ኪገብር ይኽእል፧
ንእኩያት መናፍስቲ ብኸመይ ከም እትጻረሮም
14. ከምቶም ኣብ ቀዳማይ ዘመን ኣብ ኤፌሶን ዝነበሩ ክርስትያናት፡ ብኸመይ ኢና ኻብ እኩያት መናፍስቲ ሓራ ኽንወጽእ እንኽእል፧
14 መጽሓፍ ቅዱስ ንእኩያት መናፍስቲ ብኸመይ ከም እንጻረሮምን ካብ ትሕቲ ቝጽጽሮም ብኸመይ ሓራ ኸም እንወጽእን ይነግረና እዩ። ኣብ ቀዳማይ ዘመን ኣብ ከተማ ኤፌሶን ዝነበሩ ክርስትያናት ዝገደፍዎ ኣብነት እሞ ርአ። ገሊኦም፡ ክርስትያናት ቅድሚ ምዃኖም ኣብ መናፍስትነት ይሳተፉ ነበሩ። ካብቲ ተግባር ሓራ ኺወጹ ምስ ወሰኑ፡ እንታይ እዮም ገይሮም፧ መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ብዙሓት ዚጥንቍሉ ዝነበሩ ድማ መጻሕፍቶም ኣኪቦም ኣብ ቅድሚ ዅሉ ኣንደድዎ” ይብል። (ግብሪ ሃዋርያት 19:19) እዞም ሓደስቲ ክርስትያናት ነቲ ናይ ጥንቍልና መጻሕፍቶም ብምንዳድ፡ ነቶም ሎሚ ንእኩያት መናፍስቲ ኺጻረሩ ዚደልዩ ኣብነት ሓዲጎምሎም እዮም። ንየሆዋ ኼገልግሉ ዚደልዩ ሰባት ምስ መናፍስትነት ዚተሓሓዝ ዝዀነ ይኹን ነገር ኬወግዱ ኣለዎም። እዚ ኸኣ ንመናፍስትነት ዜተባብዕ ነገራት ከምኡ እውን ዚስሕብን ዚምስጥን ከም ዝዀነ ገይሩ ዜቕርቦ መጻሕፍቲ፡ መጽሔታት፡ ፊልምታት፡ ፖስተራት፡ ሙዚቃ ዜጠቓልል እዩ። ካብ ሓደጋ ዕቝባ ኪዀነካ ተባሂሉ ዚግበር ክታብ ወይ ካልእ ከምኡ ዝኣመሰለ ነገር እውን ምስዚ እዩ ዚጽብጸብ።—1 ቈረንቶስ 10:21።
15. ንእኩያት መናፍስቲ ንምጽራር፡ እንታይ ኢና ኽንገብር ዘሎና፧
15 ኣብ ኤፌሶን ዝነበሩ ክርስትያናት ነቲ ናይ ጥንቈላ መጻሕፍቲ ድሕሪ ምንዳዶም እተወሰነ ዓመታት ጸኒሑ፡ ሃዋርያ ጳውሎስ፡ “ቅልስና ምስ . . . እኩያት መናፍስቲ . . . እዩ” ኢሉ ጸሓፈሎም። (ኤፌሶን 6:12) እቶም ኣጋንንቲ ተስፋ ኣይቈረጹን። ኪዕወቱ ይጽዕሩ እዮም ነይሮም። ስለዚ፡ እቶም ክርስትያናት እንታይ እዮም ኪገብሩ ዝነበሮም፧ ጳውሎስ፡ “ኣብ ርእሲ እዚ ዅሉ፡ ነቲ ሃልሃል ዚብል ፍላጻታት እቲ እኩይ [ሰይጣን] ከተጥፍኡሉ እትኽእሉ ዓብዪ ዋልታ እምነት ኣልዕሉ” በሎም። (ኤፌሶን 6:16) ዋልታ እምነትና ዝያዳ ብዝደልደለ መጠን፡ ንእኩያት መናፍስቲ ብዝያዳ ኢና እንጻረሮም።—ማቴዎስ 17:20።
16. እምነትና ብኸመይ ኢና ኸነደልድል እንኽእል፧
16 ብኸመይ ደኣ ኢና እምነትና ኸነደልድል እንኽእል፧ መጽሓፍ ቅዱስ ብምጽናዕ እዩ። ድልዳለ ሓደ መንደቕ ኣብ ብርታዐ እቲ መሰረቱ እዩ ኣጸቢቑ ዚምርኰስ። ብተመሳሳሊ፡ ድልዳለ እምነትና ብዓብዪኡ ኣብ ብርታዐ እቲ መሰረቱ ዝዀነ ልክዕ ፍልጠት ቃል ኣምላኽ ወይ መጽሓፍ ቅዱስ እዩ ዚምርኰስ። መዓልታዊ መጽሓፍ ቅዱስ እንተ ኣንቢብናን እንተ ኣጽኒዕናን፡ እምነትና ድልድልቲ ትኸውን። ከምዚኣ ዝዓይነታ እምነት ልክዕ ከም ድልዱል መንደቕ ብምዃን ካብ ጽልዋ እኩያት መናፍስቲ ዕቝባ ትዀነና።—1 ዮሃንስ 5:5።
17. ንእኩያት መናፍስቲ ንምጽራሮም እንታይ ስጕምቲ ኢና ኽንወስድ ዘሎና፧
17 እቶም ኣብ ኤፌሶን ዝነበሩ ክርስትያናት እንታይ ካልእ ስጕምቲ እዮም ኪወስዱ ዝነበሮም፧ ኣብታ ብኣጋንንቲ ዝመልአት ከተማ ይነብሩ ብምንባሮም ተወሳኺ ዕቝባ የድልዮም ነበረ። ስለዚ ድማ ጳውሎስ፡ “ብዅሉ ጸሎትን ምህለላን ከኣ ኵሉ ሳዕ ብመንፈስ ጸልዩ” በሎም። (ኤፌሶን 6:18) ንሕና እውን ኣብዛ ኣጋንንቲ ዝመልእዋ ዓለም ስለ እንነብር፡ ንእኩያት መናፍስቲ ምጽራሮም ምእንቲ ኽንክእል ዕቝባ የሆዋ ንምርካብ ክንጽሊ ኣሎና። ኣብ ጸሎትና ስም የሆዋ ኽንጠቅስ ከም ዘሎና እውን ዜተሓታትት ኣይኰነን። (ምሳሌ 18:10 ኣንብብ።) እምበኣር፡ “ካብቲ እኩይ [ሰይጣን ድያብሎስ] ኣድሕነና” ኢልና ወትሩ ናብ ኣምላኽ ክንጽሊ ኣሎና። (ማቴዎስ 6:13) የሆዋ ንኸምዚ ዝኣመሰለ ኻብ ልቢ ዝመንጨወ ጸሎት መልሲ ይህበሉ እዩ።—መዝሙር 145:19።
18, 19. (ሀ) ኣብቲ ምስ እኩያት መናፍስቲ እንገብሮ ቓልሲ ኸም እንዕወት ርግጸኛታት ክንከውን እንኽእል ስለምንታይ ኢና፧ (ለ) ኣብ እትቕጽል ምዕራፍ እንታይ ሕቶ እያ ኽትምለስ፧
18 እኩያት መናፍስቲ ሓደገኛታት እኳ እንተ ዀኑ፡ ንድያብሎስ እንጻረሮን ንኣምላኽ እንቐርቦን ፍቓዱ እንገብርን እንተ ደኣ ዄንና፡ ክንፈርሆም የብልናን። (ያእቆብ 4:7, 8 ኣንብብ።) ሓይሎም ደረት ኣለዎ። ብግዜ ኖህ ተቐጺዖም እዮም፣ ኣብ መጻኢ ድማ ናይ መወዳእታ ፍርዲ ኪቕበሉ እዮም። (ይሁዳ 6) ሓያላት መላእኽቲ የሆዋ ኸም ዜዕቍቡና እውን ኣይትረስዕ። (2 ነገስት 6:15-17) እዞም መላእኽቲ እዚኦም ንእኩያት መናፍስቲ ኣብ ምጽራር ዕዉታት ክንከውን ኣጸቢቖም ይደልዩ እዮም። ብኻልእ ኣበሃህላ እቶም ጻድቃን መላእኽቲ፡ ‘ኣጆኹም’ እዮም ዚብሉና። እምበኣር፡ ወትሩ ኻብ የሆዋን ካብቶም ስድራ ቤቱ ዝዀኑ እሙናት መንፈሳውያን ፍጡራትን ኣይንርሓቕ። ዝዀነ ይኹን ዓይነት መናፍስትነት ነርሕቕ፡ ነቲ ቓል ኣምላኽ ዚህበና ማዕዳ ድማ ኣብ ግብሪ ነውዕሎ። (1 ጴጥሮስ 5:6, 7፣ 2 ጴጥሮስ 2:9) ከምዚ እንተ ደኣ ጌርና፡ ኣብቲ ምስ እኩያት መናፍስቲ እንገብሮ ቓልሲ ኸም እንዕወት ርግጸኛታት ክንከውን ንኽእል ኢና።
19 ኣምላኽ ግና ነቶም ኣብ ደቂ ሰብ ብዙሕ መከራ ዜምጽኡ እኩያት መናፍስቲ ዀነ ንእከይ ስቕ ኢሉ ዚርእዮ ዘሎ ስለምንታይ እዩ፧ እዛ ሕቶ እዚኣ ኣብ እትቕጽል ምዕራፍ ክትምለስ እያ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን።
ጾመ ሐዋርያት
ቅድሚ ኵሉ ነቲ ብጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንዝረኸብናዮ ጸጋን ሕይወትን ብሓጐስ ንዝክረለን ፶ መዓልትታት ኣኅሊፍና ጽባሕ በዓለ ጰራቅሊጦስ ናብ ዝኣቱ ጾመ ሐዋርያት ብምሕረቱ ኣብጸሓና፤ ኣብጸሓኩም።
ከምቲ ኣቦታትና ብዘለዋ ሰማያዊ ጸጋ፡ ረብሓ ጾም ኣጸቢቖም ስለዝፈልጥዋ ብናፍቖት እዮም ዝጽበይዋ። ንሕና’ውን ትምህርቶምን ኣካይድኦምን ዘኪርና፡ ኣብዚ እዋን ጾም ምብጻሕና ዘለዋ መንፈሳዊ ጸጋን እተውህቦ ክብሪን ቅዱሳት መጻሕፍቲ ንዝገልጹልና መሠረት ገይርና ኢና እሞ እንቋዕ ኣብዚ ዘመነ ጾም ደጊምና ኣብጸሓና ንብል።
ጾም ትምኒት ሥጋ እተጥፍእ፡ ቁስሊ ነፍሲ እተሐውይ፡ ጽሙናን ህድኣትን እትምህር፡ ካብ እንሰሳዊ ፍቓድን ግብሪን እትዕቅብ፡ ሰብ መልአክ ዘበምድር ኮይኑ ክነብር መንፈሳዊ ኃይሊ እተዕጥቖ እያ። ይኹን ደኣ እምበር ብዙኅ ረብሓ ዘለዎም ክነሱ፡ ሰባት ሸለል ካብ ዝብልዎም ዓበይቲ መንፈሳዊ መገድታት ሓደ ጾም እዩ። ኣብዚ ዘመን እዚ ብዛዕባ ጾም ዘይፈልጥ ኣሎ ክበሃል ዘድፍር ኣይኮነን፤ ንዘለዎ ጥቕሚ’ውን ዝስሕቶ የልቦን። ብኣንጻሩ ግና በቲ እግዚአብሔር ዝፈትዎ መገዲ ዝፍጽምዎ ኣዝዮም ውሑዳት ምዃኖም እሙንን ዘሕዝንን ነገር እዩ። ኣቦታትና ግና ሕገ እግዚአብሔር ተኸቲሎም ምስ ኣምላኾም ዘራኽቦም መገዲ ምዃኑ ተረዲኦም በቲ ጸባብ ዓንቀጽ ክነብሩ ርኢናዮም ኢና። ዝረኽበዎ ጸጋን ክብርን ድማ ካብ ኣዕይንትናን ኣእዛንናን ክውል ኣይኮነን። ጾም ቅንዕቲ መገዲ ምዃናውን ብኣዋጅ ምፍላጦም ንሕና ምእንቲ ክንሰምዖምን ክንስዕቦን እዩ። (ዕዝራ ፰፣፳፩) ንሕናን ጾምናን ኸ ከመይ ኣሎ፧
ብዛዕባ ጾምን ረብሓታቱን ኣብቲ ዝሓለፉ ጽሑፋት ጾም ክንውከስ እናተላበውና፡ ንሎሚ ብዛዕባ ጾመ ሐዋርያት ቅሩብ ክነመሃሃር እግዚአብሔር ኣምላኽ መስተውዓሊ ልቦና ይዓድለና።
ዝተፈላለየ ስማት ጾመ ሐዋርያት
እዚ ጾም እዚ ቃል ጐይታ መምርሒ ገይሮም ዝጀመርዎ ሓዋርያት ብምዃኖም ጾመ ሓዋርያት ይበሃል። ይኹን እምበር መምስ ምኽንያቱ ካልእ መጸውዒ ስያመታት’ውን ኣለዎ። ሓደ ካብኡ ጾመ ሰነ ዝብል እዩ። እዚ ኸኣ ዝበዘኀ ክፋል ናይዚ ጾም ኣብ ወርሒ ሰነ ስለዝወድቕ፡ ብመሠረት ወርሓቱ ጾመ ሰነ ይበሃል እዩ። ከምቲ ቅድሚ ልደት ንዝጽወም ጾመ ነቢያት ጾመ ታኅሣስ ከም እንብሎ ማለት እዩ።
ጾመ ሐዋርያት ናይ ወተሃደር ጾም’ውን ይበሃል እዩ። ኣብቲ ዝቐደመ ዘመን ወተሃደራት ቅድሚ ምውፋሮምን፡ ካብ ወፍሪ ድኅሪ ምምላሶምን ብፍላጥ ይኹን ብዘይፍላጥ ብዝተጋገናዮን ዝኣበስናዮን ኵሉ ሕደገልና ብማለት ወተሃደራት ብቀኖና ይጾምዎ ኔሮም እዮም። ክወፍሩ ከለዉ እግዚአብሔር ክሕልዎምን ካብ ክፉእ ዘበለ ክዕቆብን መንገዶም ከቕንዓሎምን ብጾም ብጸሎት ክሓቱ ከለዉ፤ ብሰላም ናብ ቤቶም ዓዶምን ክምለሱ ከለዉ ስለቲ ኵሉ ንእግዚአብሔር ንምምስጋን ይጾሙን ይጽልዩን ነበሩ። ተምሳሉ ሓደ እዩ። ሓዋርያትን ሰዓብቶምን ድማ ወተሃደራት ክርስቶስ ምዃኖም እሙን ነገር እዩ። (ኤፌ ፮፥፲-፲፰)
ዘመን ጾመ ሐዋርያት
ጰራቅሊጦስ ካብ ሰንበት ከምዘይለቅቕ፤ ጾመ ሐዋርያት’ውን ጽባሕ ጰራቅሊጦስ ስለዝጅምር ባእተ ጾመ ሐዋርያት ካብ ሰኑይ ኣይወጽእን እዩ። እዚ ጾም እዚ ብመበጃ ሐመር ክብን ለጠቕን ስለ ዝብል ውሱን መዓልቲ የብሉን። መእተዊኡ ድማ ስለዝቀያየር ሓሓንሳብ ልዕሊ ወርሒ ዛይዱ ክሳብ ፵፱ መዓልትታት ዝበጽሓሉ፡ ሓሓንሳብ ድማ ትሕቲ ወርሒ ትሕት ኢሉ ፲፭ መዓልቲ ጥራይ ዝኾነሉ ጊዜ ኣሎ። ዝኣትወሉ ይፈላለ ደኣ እምበር መፈጸምታ እዚ ጾም ግና ውሱን ኮይኑ ብርሃናተ ዓለም ቅዱስ ጳውሎስን ቅዱስ ጴጥሮስን ብሰማእትነት ኣብ ዘዕረፉሉ ዕለት ኣብ ሓምለ ፭ የብቕዕ።
ታሪኽን ኣጀማምራን ጾመ ሐዋርያት
ኣበው ሓዋርያት ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ኣብ በዓለ ኃምሳ ምስ ተቐበሉ ቅድሚ ንሕዝቢ ወንጌል ምምሃሮም ንጐይታ ኣብነት ገይሮም ጾይሞም እዮም። “ሑረ ወመሐሩ” ዝብል ቃል ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣኽቢሮም ሓዋርያዊ ተልእኾኦም ቅድሚ ምጅማሮም ናይ ሥርሖም መጀመርታ ድማ ጾም ገበሩ። ምእመናን ከኣ ኣሰር ሓዋርያት ብምስዓብ ካብ ጽባሕ ጰራቅሊጦስ ጀሚሮም ነዚ ጾም ይጾምዎ። ጐይታ ባዕሉ’ውን ሐዋርያት ጊዚኡ ምስኣኸለ ከምዝጾሙ ኣቐዲሙ ተዛሪቡ ነይሩ። ደቂ መዛሙርቲ ዮሐንስ ንሕናን ፈሪሳውያንን ንጸውም፤ ደቀ መዛሙርትኻ ግና ስለምንታይ ዘይጾሙ ኢሎም ምስ ሓተትዎ፡ መርዓዊ ቤተ ክርስቲያን ዝኾነ ክርስቶስ ብምስላ ገይሩ ከምዚ በለ “ነዕሩኽ መርዓዊኸ፡ መርዓዊ ምሳታቶም ክሳዕ ዘሎ፡ ከመይ ኢሎም ኪጒህዩ ይዀነሎም፧ መርዓዊ ኻባታቶም ዚውሰደላ መዓልቲ ግና ክትመጽእ እያ፡ ሽዑ ኸኣ ይጾሙ።” (ማቴ ፱፥፲፬-፲፮) በዚ መልሱ ድማ ክርስቶስ ካብ ኣዕሩኽት መርዓዊ ዝበሎም ሓዋርያት ዝፍልየሉ ጊዜ ከምዝመጽእን ሽዑ ምጻሞም ዘይተርፍ ምዃኑ እዩ ኣረዲኡ። ምስ ተፈልየ ዝጾሙ ምዃኖም ጥራይ ዘይኮነሲ ብንጹር መዓስ ምዃኑ ብምሳሌ ገይሩ’ውን ኣረዲእዎም ነበረ። እቲ ንጹር ጊዜ ኸኣ ሰብነቶም መንፈሳዊ ግብርታትን ትሩፋትን ክሰርሕ ድልዊ ክኸውንን ክሕደስን ምእንቲ፡ ከምኡውን ስለቲ ሃይማኖቶምን ምስክርነቶምን ዝመጾም ጸዋተወ መከራ ክጸውርን ክጸንዕን ዘኽእሎም ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ምስ ተቐበሉ ምዃኑ እዩ ኣረዲኡ። “ቊራጽ ሓድሽ ዓለባ ኣብ ብላይ ክዳን ዚልግብ የልቦን፡ እንተ ዘይኰነስ ነቲ ጥዑይ ይልክሞ፡ ምቕዳዱ ኸኣ ዝገደደ ይኸውን። ንሓድሽ ወይኒ ኣብ ኣረገውቲ ኣሕርብቲ ኣየዕርቕዎን፡ እንተ ዘይኰነስ እቲ ኣሕርብቲ ይቕደድ፡ እቲ ወይኒውን ይፈስስ፡ ኣሕርብቲ ኸኣ ይበላሾ። ንሓድሽ ወይኒ ግና ኣብ ሓደስቲ ኣሕርብቲ የዕርቕዎ፡ ክልቲኦም ድማ ይእርነቡ።” (ማቴ ፱፥፲፯) በዚ ትምህርቱ ድማ ጐይታ ንሱ ምስኦም ከሎ ሓዋርያት ክጾሙ ከምዘይከኣሎም፡ ምስ ሞተን ምስ ተንሠአን ከምኡውን ንሳቶም መንፈስ ቅዱስ ምስ ተቐበሉ ግና ብዝተሓደሰ ሰብነቶም፤ ኃይሊ መንፈስ ቅዱስ ለቢሶም ክጾሙ ምዃኖም እዩ ኣረዲኡ። በዚ መሠረት ኸኣ ሐዋርያት ጾይሞም ንኻልኦት ግብራዊ ኣብነት ኽኮኑ ከምዝኸኣሉ ቅዱስ መጽሓፍ የረድኣና። በዚ መሠረት ድማ ኣብ ስብከተ ወንጌል ይኹን ካልእ መንፈሳዊ ዕዮን ተልእኾን ዝዋፈሩ ኣበው ቅድሚ ሥርሖም ምጅማሮም ብጾምን ብጸሎቱ ምስ እግዚአብሔር ይራኸቡ ነበሩ። (ግብ ሓዋ ፲፫፥፪)
ንሕና ኸ፧
ንሕና ብክርስቶስ ክርስቲያን ብወልደ ውሉድ ዝተሰመናን ኣብ ፵ን ፹ን መዓልትና ካብ ማኅፀነ ዮርዳኖስ ካብ ኣብራከ መንፈስ ቅዱስ ጸጋ ዝተቐበልና ኵልና ሓንሳብ ደው ኢልና ነቲ ሕያው ትእዛዝ ጐይታ ምስትውዓል ኣብ ዘድልየና ዘመንን ዓለምን ኢና ንነብር ዘሎና።ስለዚ ድማ ነቶም ኣብ ዘመነ ሓዲስ ዘሎናን ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ዝተቐበልናን ኵልና ስለቲ ምጻምና ኣብ ድሌትና ጥራይ ዝሞርኮስ ዘይኮነስ ግቡእና’ውን ምዃኑ ክንስሕቶ ዘይብልና ሓቂ እዩ። ስለዚ እያ ድማ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ነዚ ቃል ኣኽቢራ ደቃ ክጾሙ ካብ ዝኣወጀቶም ሸውዓተ ኣጽዋማት ድኅሪ ዓቢይ ጾም ክንጾሞ ሠሪዓትልና እትርከብ። ከመይሲ ሓዋርያዊት ቤተ ክርስቲያንና ኣብ ፍኖተ ሐዋርያት ጸኒዓ እትጓዓዝ ምዃና ምስክር ኮይኖም ካብ ዝቐርቡ ትምህርትታ ሓደ ድማ ሓዋርያት ንዝጾምዎ ጾም ኣጥቢቓ ምሓዛ እዩ። ንደቃ እትህቦ ትምህርትን፡ እትሕብሮ መንገዲ’ውን ንሱ እቲ ጸባብ ዓንቀጽ እዩ። ንሕና’ውን ድምፂ ቤተ ክርስቲያን ሰሚዕና እንተሰዓብናዮ ሕይወት ምስ ተረፉ ክንረክብ ኢና። ሓዋርያት ከምቲ ጐይታ ዝበሎም ስለዝጾሙ ድማ ዓለምን ፍትወቱን ዝሥዕሩሉ ኃይሊ ክረኽቡ ክኢሎም እዮም። ንሕና’ውን ዝገደፉልና ኣሠር ምስ እንስዕብ ድማ ዓለምን ጥበራኣን ክንሥዕር እንኽለሉ ጸጋ ክንረክብ ኢና። ዓለምን ሰዓብታን ዝብልዎን ዝውጥንዎን ብዘየገድስ፤ ትምህርትን ኣብነትን ጐይታ ስዒቦም ንዝጾሙ ሓዋርያት ተኸቲልናን መሲልናን ኣማናዊ ጾም ክንጸውምን ክንጽልይን እንተዘይከኣልና ከቶ ደቂ መን ኢና ክንበሃል፧
እግዚአብሔር ኣምላኽ ጾምና ይባርኸልና ይቐድሰልናን። ካብ በረኸት ሓዋርያቱ ድማ የሳትፈና።
ስብሐት ለእግዚአብሔር።
ወለወላዲቱ ድንግል።
ወለመስቀሉ ክቡር።


text:
ኣብ ዞባ ማእከላይ ምብራቕ ኣብ መንጎ ኣሕዋት ሃገራት፤ ማለት ቀጠር በቲ ሓደ ወገን፤ ንግስነት ስዑዲ ዓረብ፤ ሕቡራት ኢማራት ሃገራት፤ ንግስነት ባሕረንን ሪፑብሊክ ግብጽን ድማ በቲ ካልእ ወገን ተኸሲቱ ዘሎ ምትፍናንን ንዕኡ ስዒቡ ዝመጸ ስጉምታትን ንኤርትራ ብቐረባ ዝጸልዋ ኢዩ።
ንኩነታት ናይቲ ዞባ ብቐረባ ኪከታተል ንዝጸንሐ ወገን፤ እቲ ኣብ መንጎ እተን ሃገራት ኣጋጢሙ ዘሎ ኩነት ሃንደበታዊ ኣይኮነን። ምናልባት ዓቐኑን ቅልጣፍኡን ትጽቢት ዘይተገበረሉ ኪኸውን ዝከኣል እኳ እንተኾነ፤ ኣብ ዓንኬል ናይዞም ዝስዕቡ ምዕባለታት ምስ ዝረአ ባህርያዊ ክስተት ኢዩ።
ሃገረ ቀጠር ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት፤ ብዝያዳ ድማ ኣብ እዚ ሒዝናዮ ዘሎና ዕቑድ፤ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዞባዊት ጎብለል ንሙኻን ዘኽእላ ስጉምታት ክትወስድ ጸኒሓ ኣላ። ከም ኣካል ናይዚ ስትራተጂ፤ ኣብ ፖለቲካዊ ምዕባለታት ሃገራት ግብጺን ሊብያን ዝነበራ ተራ፤ ምስ ኢራን ዘይበተኸ ዝምድናታታ ፤ መደበር ኣልጀዚራ ንሃገራት ወሽመጥ ኣመልኪታ እተቕርቦ ነቓፊ ፕሮግራማት፤ ንዝተፈላለዩ ዕጡቓት ወይስ ግብረሽበራውያን (ከከም ኣመለኻኽታ ራኣዩ ዝወሃብ ስም) እትህቦ ደገፍ፤ ምስ ጎረባብቲ ኣብ ምትፍናን ኣእትይዋ ጸኒሑ ኣሎ።
ብፍላይ እታ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ናይ ኣቦነት ተራ ብዘይሕቶ ናባይ ክግደፍ ኣለዎ ኢላ እትኣምን ንግስነት ስዑድያ፤ ድሕሪ ሞት ናይ እቶም ነታ ሃገር ሒዞማ ኣብ ኮማ ኣትዮም ዝነበሩ ነገስታት ዓብደላ ቢን ስዑድን፤ ፋሃድ ቢን ስዑድን፤ ኣብቲ ዞባ ዝግባኣ ክብሪ ንምምላስ ብመሪሕነት ንጉስ ሳልማን ንጡፍ ፖለቲካዊ ጸጥታዊን ወተሃደራውን ምንቅስቓስ ክትገብር ጸኒሓ ኣላ። እዚ ተበግሶ ምስታ ከም ካልኦት ሃገራት ምእዙዝነት ኣብ ትሕቲ ንግስነት ስዑዲ ከም ውሁብ ዘይትወስዶ ቀጠር፤ ኣብ ምትፍናን ኣእትይወን ጸኒሑ ኣሎ።
ብሰንኪ ጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ደኺሙ ዝጸንሐ ዝምድናታት ንግስነት ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኣሜሪካን ምስ ምምጻእ ናይቲ ‘’ ረብሓታትና ክሳብ ዝተሓለወ ጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ስዑድያ ኣይንታይናን ኢዩ’ ኢሉ ናብታ ሃገር ዑደት ዘካየደ ፕረዚደንት ትራምፕ ተደሚሩ፤ ንዞባዊ ሰፈር ስዑዲ ምትእምማን ዝፈጠረ ሙኻኑ እውን ኣየማትእን። እቲ ግጭት ምስተኸሰተ ፕረዚደንት ትራምፕ ‘ኣብቲ ዞባ ዝገበርክዎ ዑደት ፍረ ኣምጺኡ’ ዝብል ናይ ትዊተር መልእኽቲ ምልኣኹ፤ እቲ ጉዳይ ኣብ እዋን ዑደት ናይቲ ፕረዚደንት ዝተዘረበሉ ሙኻኑ ዝእምት ሓቅታት ኣለዎ። የግዳስ እቲ ዘገርም ቀጠር ኣብ ዞባ ማእከላይ ምብራቕ ዝዓበየ ወተሃደራዊ መደበር ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ እተአንግድ ሃገር ሙኻና ኢዩ።
ኣብ ልዕሊ እዞም ምዕባለታት ኢማራት ምስታ 8ይቲ ክፍለ ሃገረይ ክትከውን ይግባኣ ኢላ እትሓስባ ቀጠር ዝጸንሓ ናይ ቀቢላ ግጭታት በቲ ሓደ ወገን፤ እቲ ብቀጠር ዝድገፍ ንዝነበረ ፕረዚደንት ሙርሲ ብወተሃደራዊ ዕልዋ ኣሊዩ ኣብ ስልጣን ዘሎ ጀነራል ዓብዱልፋታሕ ኣልሲሲ ድማ በቲ ካልእ ወገን ዝምድናታቶም ምስ ሃገረ ቀጠር ክሕርፍፍ ጸኒሑ ኣሎ። እዚ ሓባራዊ ጸላኢ ዝፈጠረ ምትእኽኻብ ድማ ኢዩ ናብዚ ዝተራእየ ስጉምቲ ዘምረሐ።
ከም እተባህለ እዚ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ተኸሲቱ ዘሎ ምዕባለታት እምብዛ ዘገርም ኣይኮነን። ኣብ ርሑቕ ዘይኮነ እዋን ድማ ብዲፕሎማስያዊ መስመራት ማዕልቦ ከምዝግበሮ ርግጽ ኢዩ። እቲ እምብዛ ዘገርም (ምናልባት እውን ፕረዚደንት ኢሳያስ ድሕሪ 26 ዓመት ውን እንተኾነ ገና ናይ ዝምድናታት ወጻኢ ሀሁ ኣይመለኸን ዘብል) ናይ መንግስቲ ኤርትራ (ናይ ፕረዚደንት ኢሳያስ) መርገጺ ኢዩ።
ያታታት ቀደም ከዘንትዉ እንከለዉ ሰበይቲ ሰብኣያን ሰብኣይ ሰብኣያን እንተተባኢሶም፤ ምስ ሰብኣይ ሰብኣያ ኢያ ትውግን ይብሉ። ምኽንያቱ ክዝርዝሩ ከለዉ ሰብኣያ ካብኣ ዝሓየለ፤ ሰብኣይ ሰብኣያ ግን ካብኣን ካብ ሰብኣያን ዝሓየለ ሙኻኑ ስለእትኣምን ንኸይትልከም መታን ስለእትፈርህ ኢያ ይብሉ። እቲ ዛንታ ንተራ ደቀንስትዮ ዘነኣእስ ብሙኻኑ ዝምረጽ ኣብነት እኳ እንተዘይኮነ፤ ነዚ ኣብ ኤርትራ ኣጋጢሙ ዘሎ ክስተት ብልክዕ ዝገልጽ ስለዝኾነ ባህ ከይበለካ ዝዝከር ዛንታ ኢዩ።
መንግስቲ ቀጠር ኣብቲ ዝኸፍአ እዋን (ኣብ መንጎ ኩናት ኢትዮጲያን ኤርትራን) ከይተረፈ ብመንገዲ መራሒኣ ንኤርትራ ዝበጽሐት ሃገር ኢያ። ኣሚር ቀጠር ሓመድ ቢን ጃስም ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጲያን ናይ ኣየር ዘይምጥቕቓዕ ሞራተርዩም እውን ከይተዋሕሰ ናይ ሓደጋ ውሳነ ብምውሳድ ክሊ ኣየር ኤርትራ በሪሩ ዝመጸ መራሒ ኢዩ። እተን ዝርካበን ኣብ ኤርትራ ዝተገበራ ቁጠባዊ ተበግስቶታት ዘውፈረት፤ ኣብ መንጎ ጅቡቲን ኤርትራን ዶባዊ ግጭት ምስተላዕለ ሕውነታዊ ሽምግልና ዝገበረት ሃገር ቀጠር ኢያ።
ሃገራት ማእከላይ ምብራቕ፤ ብፍላይ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ እዋን ቃልሲ ካብተን ውሑዳት ንቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝደገፋ ሃገራት ኢያ። ንግስነት ስዑዲ ዓረብ እውን ክብን ለጠቕን ዝብል ዝነበረ ናይ ድሕሪ ናጽነት ዝምድናታት እኳ እንተነበረ ኣብዚ እዋን እዚ ዝምድናታት ተስፍሕ ዘላ ሃገር ኢያ።
ስለዚ ድማ ኩለን ሃገራት ኣብ ዞባና ብዘለወን ጂኦ ፖለቲካዊ ስትራተጂን ታሪኻዊ ርክባትን ቁጠባዊ ጸጋታትን ንኤርትራን ህዝባን ዘገድሳ ኢየን። ንሓደ ወጊንካ ምስቲ ካልእ ምሽራው ድማ ብዲፕሎማስያዊ ኣሰራርሓ ርሑቕ ዘይጠመተ፤ ብስለት ዝጎደሎ፤ ከቢድ ጥልመት ዘንጸባርቕ ተግባር ኢዩ።
እዚ ኣብ ዞባ ወሽመጥ ዓረብ ተኸሲቱ ዘሎ ኩነት ኣብ ዝተኸሰተሉ እዋን፤ ክልቲአን ወገናት ማለት ቀጠር በቲ ሓደ ወገን፤ ብስዑዲያ ዝምራሓ ሃገራት ድማ በቲ ካልእ፤ ንዝተፈላለያ ሃገራት ጸግዒ ክወስዳ ዘኽእል ጸቕጢ ክገብራ ጸኒሐን ኣለዋ። የግድስ ኩለን ሃገራት ንባይቶታተንን ካቢነ ሚኒስተራትን ብምምኻር፤ ዘይሻራዊ መርገጺ ክወስዳ እየን ወሲነን።
መንግስቲ ሱዳን እቲ ጉዳይ ብሰላማውን ዲፕሎማስያውን መንገዲ ክውዳእ ሽምግልና ኪገብር ተበግሶ ክወስድ ከሎ፤ እቲ 80 ሚልዮን ዶላር ከም ጉንዖ ናይ ኣምሳያ ሙቁራጽ ዝምድናታት ምስ ቀጠር ዝተመጠወሉ መራሒ ሶማልያ፤ መርገጺና ዘይሻራዊ ኢዩ ብምባል ነቲ ብንግስነት ስዑዲ ዝተገበረሉ ናይ 80 ሚልዮን ዶላር ቀረብ ነጺግዎ ኣሎ። መንግስቲ ኢትዮጲያ እውን ናይ ቐጠር ልኡኽ ንዝገበሮ ምሕጽንታ ምውጋን ብሙግሳይ ዘይሻራዊ መንገዲ ክትወስድ ኢያ ወሲና።
ኣብ ኤርትራ መንግስቲ፤ ባይቶ፤ ካቢነት ዝበሃል የልቦን። ሓደ ሰብኣይ ቆልኡ ከምዝኣዘዞ ናይ ሰላምን ኩናትን፤ ናይ ዲፕሎማስያዊ ዝምድናታት ምቕጻልን ምብታኽን ስጉምታት ይወስድ። ከምኡ ስለዝኾነ መንግስቲ ኤርትራ (ማለት ፕረዚደንት ኢሳያስ) ጽባሕ ንግሆ ከቢድ ዋጋ ዘኽፍል፤ ንህዝቢ ኤርትራ ዕዳ ዝኸውን፤ ዘይብሱል ስጉምቲ ወሲዱ ኣሎ። እቲ ውሳነ ብፍታው ዘይኮነስ ብግዴታ ኢዩ ተወሲዱ። ጠንቁ ድማ እቲ ናብ ካልኦት ሃገራት ዘንበርክኾ ዝቐደመ ውሳነታቱ ኢዩ።
ፕረዚደንት ኢሳያስ ንናይ ውልቁ ስልጣን ክብል ሉዓላዊ መሬትን ባሕርን ኤርትራ ምስ ሸጠ፤ ሽዑ ኢዩ ናይ ኤርትራ ሉዓላውነት ሓርነትን ዝተሸጠ። ሎሚ ፕረዚደንት ኢሳያስ ክብረቱን ክብረት ሃገርን ናብ ዕዳጋታት ዱበይ ካይሮን፤ ጅዳን ስለዝውረደ፤ ሓራ ምርጫ ዘውስዶ ሓርነት ይኹን ክብረት የብሉን። ኢማራት ይትረፍ ምስ ቀጠር ኣብ ዘለዋ ዝምድና፤ ንኤርትራውያን ዓፋር ብነፈርቲ ኣብ ዝደብደበትሉ እዋን እውን እንተኾነ መንግስቲ ኤርትራ ንገዛእ ህዝቡ ኪከላኸል ኣይከኣለን።ሉዓላውነት ኤርትራ ልክዕ ከም ዓሳታት ኤርትራ ናብ ዕዳጋ ኣውሪዱዎ ኢዩ።
እቲ ዘሕዝን ግን ርሑቕ ኣብ ዘይኮነ እዋን እዘን ሃገራት ኣብ ጠረጴዛ ኮፍ ክብላ ሙኻነን ኢዩ። እዘን ሃገራት ብንግስነት ዝመሓደራ መንግስታት እውን እንተኾና ባይቶ፤ ካቢነ፤ ትካላት ፖሊሲታት ዝበሃል ኣለወን። ንግስነት ስዑድያ ኣብ ሰሙን ሓንሳብ ዝእከብን ውሳነታት ዝወስደን ካቢነ ሚኒስተራት ኣለዋ። ኣብዚ መስርሕ ትካላውነት ተሞርኪሰን ድማ እዘን ሃገራት ፍልልያተን ከወግዳ፤ ቅድመ ኩነት ሐድሕደን ከማልኣ፤ ኣብ ማእከላይ መራኸቢ ክሰማምዓ ርሒብ ዲፕሎማስያዊ ባብን ተኽእሎን ኣሎ። ኣብ መስከረም ስሩዕ ኣኼባ ምትሕግጋዝ ሃገራት ወሽመት ኪካየድ ስለዝኾነ፤ ቅድሚ እቲ ዕለት ኣብ ስምምዕ ንምብጻሕ፤ ፈረንሳ ኣሜሪካ ኩዌት ዝርከበኦ ተበግስታት ይቕጽል ኣሎ። ብሓጺሩ ናይ ሃገራት ማእከላይ ምብራቕ ጉዳይሲ መዓልቦ ርሑቕ ኣብ ዘይኮነ እዋን ክረአ ኢዩ።
እቲ ማዕልቡኡ ዘይረአ ዘሎ ናይ ሃገረ ኤርትራን ህዝባን ጉዳይ ኢዩ። ክሳብ መዓስ ኢዩ ሓደ ሰብኣይ ንኤርትራን ህዝባን ከም ናይ ድሕረ ገደና ግራቱ ከምድላዩ ክተኽላን ክቡንቁሳን? ክሳብ መዓስ ኢዩ ህዝቢ ኤርትራ ሃገሩ ናበይ ትኸይድ ኣላ ዘይፈልጥ፤ ክሳብ መዓስ ኢዩ ህዝቢ ኤርትራ ባይቶ ይኹን ካቢነ ዝበሃል ዘይብሉ ኮይኑ ኪቕጽልን፤ ብቖለ ናይ ሓደ ሰብኣይ ዝመሓደር ህዝቢ ኮይኑ ክነብርን። ክሳብ መዓስ ኢዮም እቶም ብዉሑዱ ውሳነታት ቅድሚ ምውሳዶም ክዘራረቡሉን ክፈልጥዎን ዝግባእ ኣካላት መንግስቲ ከም ሰቦም ጉዳያት ኣብ ድምጺ ሓፋሽ ክሰምዑ። ክሳብ መዓስ ኢዮም ሰፍ ዘይብሉ ሓለፍቲን ጀነራላትን ምስ ህዝቦም ኮይኖም ለይቲ ለይቲ ሽምዓ ወሊዖም ክሓምዩ ክነብሩ።
እዞም ንኤርትራ ዝምልከቱ ሕቶታት ንግዚኡ ኣብ ጠረጴዛ ክረአ ዝኽእል ውዱእ መልሲ የብሎምን። ሓደ ርጉጽ መልሲ ዝረኸበ ጉዳይ ግን ኣሎ። ካብዚ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ተኸሲቱ ዘሎ ምዕባለታት ብዓቢ ክሳራ ዝወጽእ እቲ ኣብ ኩሎም ዝሳተፎም ጸወታታት ሰኣን ብስለቱ ብኽሳራ ዝወጽእ ፕረዚደንት ኤርትራ ኢዩ። ኣፉ ኣብ ዝኸፈተሉ እዋን፤ ኢዱ ወስ ኣብ ዝበለሉ ወቕቲ፤ ወትሩ ዝጋገ ፖሊሲታቱ ኣብዚ ጉዳይ እዚ እውን ኣእዳዉ ብሓዊ ዘንድዶ መርገጺ ኣሳዊሩ ምህላዉ ኣብ ቀረባ እዋን ኪረጋገጽ ኢዩ። ይዋኣዮ እቲ ግዳይ ዝኾነ ህዝቢ ኤርትራ!