text:
ትርጉም፥
መራሕቲ “ህወሓት” ብተወሳኺ ውድብ “ህወሓት” ዝብሉ ቃላት ህ.ወ.ባ.ት ተኪኦም አብ ጥቕሚ ዝወዓሉ ምኻኖም ክገልጽ እደሊ።
ሓተታ፥
ህልው ኩነታት ህዝቢ ትግራይ ንምግምጋም አርሒቕና እንተይከድና አብ መንጎ እቲ ህዝብን ብመሪሕነት ቦታ ዝተቐመጡ ግለሰባት ዘሎ ሰፊሕ አፈላላይ ከምኡ ድማ ሐርፋፍ ርክባቱን ምርአይ ግድን እዩ። ትግራይ ከም በዓል አቦይ ስብሐት ዝአመሰሉ ጠንቆምን ሸርሖምን ዘይውዳእ ካብዚ ሐሊፉ ድማ ካብ ቅዱስ ገብርኤል ንላዕሊ ዝፍርሑላ ዓዲ እያ። ትግራይ ካድረታት “ህወሐት” ዝደለይዎ ሰብ ካብ ማዕኸል ከተማ እናጎተቱ ከም ቆርበት አልፊዖም ዝደለይዎ ዝገብሩ ሕግን ሥርዓትን ዘይገዝኦም ንስልጣኖም ገደብን ወሰንን ዘይብሎም ርእሶም ዝኸአሉ ነገሥታት ዝበዝሕዋ ክልል እውን እያ።
ህዝቢ ትግራይ አብ ትሕቲ ልዕሊ ሕግ ዝመላለሱ ዳኛ ዘይብሎም ካድረታት ወዲቑ ቁም ስቑሉ ዝርኢ ዘሎ ሕዝቢ ንምኻኑ ሕቶ የብሉን። ነዚ ጭቡጥ ኩነታት ሕዝቢ ትግራይ ድማ አነ ህያው ምስክር እየ። ብ1998 ዓ.ም ንክረምታዊ ዕረፍቲ ናብ መቐለ አምሪሐ ነይረ። ዝገጠመኒ ኩነታት ድማ ከምዚ ዝስዕብ ይመስል።
አብቲ እዋን ከም ህዝበይ “ቅንጅት … ኢ.ህ.ዲ.ግ!” እንትበሃል ካብ ምስማዕ ዝሐለፈ ስለ ፖለቲካ የውጣ ዝፈልጦ ተአምር አይነበረን። እዚ ግን ዳኛ ዘይብሎም ካብ ኢድ ካድረታት ውድብ “ህወሐት” አይገላገለንን። ብሃበ ተረኽበ ተሐፊሰ ንሰዓታት ብዘሰንብዱ ጥያቄታት ደንዚዘ ነይሩ ንኽስደድ ዝተገበርኩ።
ካብ ኩሉ ንላዕሊ ግን አብ መበቆል ዓደ ቦይ አሕዋተይን አሐትይን አካሎም ዝጎደሉላ፤ አኮታተይን አሐት አቦታተይ ዝተሰውኡላ መሬት ትግራይ ንሙኻነይ ጥራሕ ዘይኮነስ እቶም ናይ ፖሊስ መለዮ ዘጥለቁ ዑሱባት እውን እንተኾኑ ተጋሩ ንሙኻኖም እስካብ ዝጠራጠር ገይሩኒ እዩ። ብኻልእ ጉኑ ድማ ታሪኽ ህዝቢ ትግራይን ብሽም ህዝብ ትግራይ ዝሽቅጥ ውድብ ማንነት ንኸጽንዕ ደፋፊኡኒ እዩ። ዝኾነ ኾይኑ ካድረታት ውድብ “ህወሐት” ዳኛ ከምዘይብሎምን ሎሚ እውን እንተኮነ ህዝቢ ትግራይ አብ ትሕቲ ቐይዲ ዝርከብ ህዝቢ ከምዝኾነ እየ ዝፈልጥ።
ህዝቢ ትግራይ አብ ማእኸል ዓዱ ተሸማቂቑ እዩ ዝነብር ዘሎ። ፊደል ዘይቆጸሩ ካድረታት እቲ ውድብ ፎቅ ብፎቅ እንትብሽበሹ ገባር ትግራዋይ ድማ ጅማን ካሊእ ከባቢታት ክልል ኦሮሚያ ተሰዲዱ ቡና እናለቐመ ኢዩ መዓልቲ ዝሐልፎ ዘሎ።
እቲ ሐቂ፥ እዞም ሰባት እዚአቶም ቅድሚ ዒስራ ዓመታት አብ ጊዜ ብረታዊ ቃልሲ ዝነበሮም ወታደራዊ አተሐሳስባን አተሐሕዛ ጉዳያት ደሪቆም ዝተረፉ፤ አንጻር ለውጢ ዝተሰለፉ፤ ንዕብየት ሕዝቢ ትግራይ መሕንቆታት ከምዝኾኑ ብኑጹር ክንገሎም ክኽእል አለዎ።
ህዝቢ ትግራይ አንጻር መግዛዕቲ ብዝገበሮ ዕጥቃዊ ቃልስ ንዘመዝገቦ ዓወት ዝተሳተፉ አሕዋትን አሐትን ክብርን ሞገስን ግብኦም እዩ። እንታይ ደአ ውድብ “ህወሐት” ሕዝቢ ትግራይ ከም መሰላል ተጠቂሙ ናይ ምኞቱ ዝረኸበ ዓማጺ ውድብ ዳአምበር ብታሪኽ ንሕዝቢ ትግራይ ደው ዝበለሉ ዕለት ከምዘየለ ግን ክስመረሉ ይግባእ። ውድብ “ህወሐት” አንጻር ትግራዋይ ማንነት ዝቆመ ውድብ እዩ። እዚ ውድብ እዚ ካብ ንህዝቢ ትግራይ ንህዝቢ ኤርትራ ልቡ ዝቀልጥ፤ ትግራዋይነት ዘሕፍሮ ናይ ሸፋቱ ውድብ እዩ።
1983 – 85 ዓ.ም ካብ አስመራን ከባቢአን ሀብቶምን ንብረቶም ተዘሪፎም ዝተባረሩ ተጋሩ ናይ ርሑቅ ዘመን ታሪኽ አይኮነን። ብወቕቱ አብ ትሕቲ አቶ መለስ ዝምራሕ ዝነበረ ውድብ “ህወሐት” ጉዳዩ አመልኪቱ ዝሃቦ ምላሽ “እዚ ዝበሃል ዘሎ ነገር ነበረያ ነበረ … ጽውጽዋይ እዩ” ሕሉፍ ሐፊፍዎም ድማ “ናይ እንዳ ስዋ ወረ ሰካራማት እዩ” ብማለት ነይሩ ችግርን ሞትን ተጋሩ ዘቃለሎ። ድሕሪ 90ታት እውን እንተኾነ መንግሥትን ሕዝብን ኤርትራ አብ ልዕሊ ተጋሩ ንዝፈጸምዎ ዘስካሕክሕ ግፍዒ ህዝቢ ትግራይ ዝረድኦ አካል አይነበርን።
“ተጋሩ ፋታ ብሰንኹም ከቢሩ … ተጋሩ አብዘለኹምዎ ሕረሩ” እናተብሃለ አብ ልዕሊ ትግራዋይ ማንነት ዘለዎም ብአሻሐት ዝቁጸሩ ወገናታትና ዝተፈጸመ አሰቃቂ ግፍዒ ውድብ “ህወሐት” ንህዝቢ ትግራይ ምንም ዓይነት ልቢ ከምዘይብሉ ደጋጊሙ ዘረጋገጸሉ ኩነታት እዩ ነይሩ። ካብዚ ንላዕሊ እንታይ ዓይነት ምስክር እዩ ክቐርብ ዝድለ ዘሎ? በዚ በለ በቲ እዞም ሰባት እዚአቶም ካብ ሕሉፍ ትምህርቲ ዝወስዱ ሰባት አይኮኑን። ካልእ ይትረፍ ህዝቢ ትግራይ እውን እንተኾነ ዓኽ – ቱፍ አሊ ከምዝተፍኦም ክፈልጡ ክኽእሉ አለዎም።
በዚ አጋጣሚ እዚ አሕዋትን አሐትን መዳለውቲ ዝተፈላለዩ “ዓለባ ገጻት” (web site) ብእትህብዎ አገልግሎት ምንቅስቓስ ግዳማዊ ጸላእቲ ህዝቢ ትግራይ አብ ምዕጋትን ምቅላስን እትገብርዎ ተጋድሎ ከምዘሎ ኾይኑ ውድብ መራሕቲ “ህወሐት” ብዝምልከት ግን እቲ ሐቂ እንተይዘይዳፈን ጥራሕ ዘይኮነስ ሃናጺ ዝኾነ ሐሳባት ዝንሸራሸርሉ፤ ህዝቢ ትግራይ አብ ልዕሊ ውድብ “ህወሐት” ዘለዎ ርኢቶ ዝገልጸሉ ባይታ ብምፍጣር አብ ጎኒ ውጹዕ ህዝቢ ትግራይ ደው ንኽትብሉ እላቦው።
ስርዓት ሐላፊ ኢዩ፣ ስርዓት ወዳቒ እዩ፣ ስርዓት ተለዋጢ ኢዩ። ሕዝቢ ግን ሕዝቢ ኢዩ። እዚ ድማ ሐቂ እዩ። እዚ ውድብ እዚ ብአተሐሳስብኡ ክሳብ ምጽአት እውን እንተኮነ ፈጺሙ ዝመሐየሽ ውድብ አይኮነን። ውዳሴታትን ከምኡ ድማ ዘየለ ልምዓታዊ ጽሑፋት ጥራሕ ዘይኮነስ ጎደሎታት እቲ ብሽርሕን ብተንኮልን ዝጠስጠሰ ውድብ ዝግምግሙ ጽሑፋት ብግቡእ ክተአናገዱ አለዎም። ይሰንብዱ። ዝተኸፈለ መስዋዕትነት እውን እንተኾነ ንፍትሕን ማዕርነትን ህዝቢ ደአምበር አብ ባይታ ንዘየለ ወግዒ ንኽውጋዕ አይነበረን።
እምበአርከስ ህዝቢ ትግራይ ልቢ አስፊሑ ደአምበር አባላት ውድብ “ህወሐት” ከምዝሐስብዎን ዝግምትዎን ባህልቢ (ዓሻ) ህዝቢ አይኮነን። ውሽጡ ደም እናነብዐ “ካብ ዘይትፈልጦ መልአኽ አትፈልጦ ሸይጣን” ኢሉ ተዓገሶም ደአምበር ከም እምነት እቲ ውድብ ህዝቢ ትግራይ ዓሻ ሕዝቢ ኮይኑ አይኮነን።
አባላት ውድብ “ህወሐት” ህዝቢ ትግራይ ካብ ሎሚ ጽባህ ልቢ ይገዝኡ ይኾኑ እናበለ ሕማሙ ኽኢሉ ብትዕግስቲ ከም ዝተጻወሮም አይፈለጡን። ብሽሙ ዝስራህ ሕድሕድ ምንቅስቃስ ናይዚ ውድብ እዚ እውን እንተኾነ እርይ ቁጽር አቢሉ ብዝርዝር አጻሪዩ ዝፈልጥ ሕዝቢ እዩ።
አይበላዕ! ህዝቢ እናደለልካ ዝብላዕ እንጀራ ናይ ደም እንጀራ እዩ።
ዲ/ን ሙሉጌታ ወልደገብርኤል
Email: yetdgnayalehe@gmail.com
March 9, 2014


c: text/html

text:
ርእይቶ መጽሓፍ ቅዱስ
ፍጥረት
ከምቲ ገሊኦም ሰባት ዚብልዎ፡ ኣምላኽ ንምድሪ ናይ 24 ሰዓት ንውሓት ኣብ ዘለወን ሽዱሽተ መዓልቲ ድዩ ፈጢርዋ፧
“ኣምላኽ ብመጀመርታ ሰማይን ምድርን ፈጠረ።”—ዘፍጥረት 1:1።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
ኣምላኽ ንብምሉኡ ዩኒቨርስ፡ እንተላይ ንምድሪ፡ ቅድሚ ነዊሕ እዋን፡ ማለት ከምቲ ኣብ ዘፍጥረት 1:1 ተሓቢሩ ዘሎ፡ “ብመጀመርታ” እዩ ፈጢርዎ። ዘመናዊ ስነ ፍልጠት እውን እንተ ዀነ፡ ዩኒቨርስ መጀመርታ ኸም ዘለዎ ይሰማምዓሉ እዩ። ኣብዚ ቐረባ እዋን፡ ተመራመርቲ ስነ ፍልጠት፡ ዩኒቨርስ ኣስታት 14 ቢልዮን ዓመት ከም ዝገበረ ገሊጾም እዮም።
መጽሓፍ ቅዱስ እውን ብዛዕባ እተን ሽዱሽተ “መዓልቲ” ፍጥረት ይገልጽ እዩ። ይኹን እምበር፡ እተን መዓልትታት፡ ናይ 24 ሰዓት ንውሓት ዘለወን መዓልታት ከም ዝዀና ኣይገልጽን እዩ። (ዘፍጥረት 1:31) ከመይሲ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ነታ “መዓልቲ” እትብል ቃል፡ ንእተፈላለየ ንውሓት ግዜ ንምግላጽ ይጥቀመላ እዩ። ንኣብነት፡ ነቲ ኣምላኽ ዝፈጠረሉ እዋን ብምሉኡ፡ “እግዚኣብሄር ኣምላኽ ምድርን ሰማይን ዝፈጠረላ መዓልቲ” ኢሉ ጸዊዕዎ ኣሎ። (ዘፍጥረት 2:4) ብንጹር እምበኣር፡ እተን ‘መዓልትታት’ ፍጥረት፡ ንሓያሎ ኣሽሓት ዓመታት እየን ዜመልክታ።—መዝሙር 90:4።
ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
እቶም ኣምላኽ ንምድሪ ናይ 24 ሰዓት ንውሓት ኣብ ዘለወን ሽዱሽተ መዓልቲ ኸም ዝፈጠራ ዚዛረቡ ሰባት ዚነዝሕዎ ሓሶት፡ ንመጽሓፍ ቅዱስ ምሉእ ብምሉእ ከም እትነጽጎ ኺገብረካ ይኽእል እዩ። ብኣንጻሩ ግና፡ መጽሓፍ ቅዱስ ንፍጥረት ብዚምልከት ቅኑዕ ጸብጻብ ዝሓዘ ምዃኑ ትኣምን እንተ ዄንካ፡ ካብቲ ኣብኡ እተኸዘነ ግብራዊ “ጥበብ” ክትጥቀም ትኽእል ኢኻ።—ምሳሌ 3:21።
ኣምላኽ ኣብ ምድሪ ንዘሎ ህይወት ብፍልቀት ተጠቒሙ ድዩ ፈጢርዎ፧
“ኣምላኽ ድማ፡ ምድሪ ህያው ነፍሲ ዘለዎ በብዓይነቱ . . . ተውጽእ፡ በለ።”—ዘፍጥረት 1:24።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
ኣምላኽ ብቐሊል መገዲ ንእሽቶ ህያው ነገር ብምፍጣር፡ ብፍልቀት ኣቢሉ ናብ እተሓላለኸ ደረጃ ኸም ዚበጽሕ ኣይገበረን። ኣብ ክንዳኡስ፡ መሰረታዊ ‘ዓይነት’ ኣትክልትን እንስሳታትን እዩ ፈጢሩ፣ ድሕሪኡ፡ እቶም ኣትክልትን እንስሳታትን ‘ከከም ዓይነቶም’ ኪባዝሑ ጀሚሮም። (ዘፍጥረት 1:11, 21, 24) እዚ ኽሳዕ ግዜና እውን ዚቕጽል ዘሎ መስርሕ እዚ፡ ምድሪ በቲ ኣምላኽ ኣብ ፈለማ ዝፈጠሮ ‘ዓይነት’ ህይወት ከም እትምላእ ገይሩ እዩ።—መዝሙር 89:11።
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓይነት ህይወት፡ ብምድቓልን ምስቲ ዚነብረሉ ኣከባቢ ተሰማሚዑ ንኺነብር ብዚገብሮ ጻዕርን ብዛዕባ ዚፍጠር ለውጢ ኣይገልጽን እዩ። ገሊኦም ሰባት ነዚ ኸም ፍልቀት ገይሮም ዚርእይዎ እኳ እንተ ዀኑ፡ ሓድሽ ዓይነት ህይወት ከም ዚፍጠር ግና ኣይገብርን እዩ። ዘመናዊ ምርምር ከም ዚሕብሮ፡ ኣብዚ ዝሓለፈ ነዊሕ እዋን፡ እቶም መሰረታውያን ኣትክልትን እንስሳታትን ብዙሕ ለውጢ ኣይገበሩን።
ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
መጽሓፍ ቅዱስ ምስ መሰረታውያን ‘ዓይነት’ ህይወት ብዚተሓሓዝ ዚገልጾ ሓሳብ፡ ብዓይኒ ስነ ፍልጠት ኪርአ ኸሎ ልክዕ ምዃኑ፡ ኣብ ከም ታሪኽን ትንቢትን ዝኣመሰለ ጕዳያት እውን ክንኣምኖ ኸም እንኽእል እዩ ዜርኢ።
እቲ ኣብ ዩኒቨርስ ዘሎ ንጥረ ነገር ካበይ እዩ መጺኡ፧
“ንሰማያት ዝዘርግሓ ድማ ኣእዳወይ እየን።”—ኢሳይያስ 45:12።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
ኣምላኽ ምንጪ ማእለያ ዘይብሉ ሓይሊ ወይ ጸዓት እዩ። (እዮብ 37:23) እዚ ኸኣ ኣገዳሲ እዩ፣ ምኽንያቱ፡ ተመራመርቲ ስነ ፍልጠት፡ ጸዓት ናብ ነገር ኪቕየር ከም ዚኽእል ፈሊጦም እዮም። መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣምላኽ ምንጪ እቲ ንዩኒቨርስ ዝገበረ ‘ሓይሊ’ ምዃኑ ይገልጽ እዩ። (ኢሳይያስ 40:26፡ ትርጕም 1990) ኣምላኽ ንሓይሉ ተጠቒሙ ንፍጥረቱ ኸም ዚዕቅቦ ተመባጺዑ እዩ፣ ከመይሲ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ጸሓይን ወርሕን ከዋኽብትን ኪገልጽ ከሎ፡ “[ኣምላኽ] ንዘለኣለመ ኣለም ኣቘሞም” ይብል እዩ።—መዝሙር 148:3-6።
ኣገዳሲ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
ሓደ እዋን፡ ኣለን ሳንዴጅ ዝስሙ ተመራማሪ ስነ ኰዀብ፡ “ስነ ፍልጠት ንኸቢድ ሕቶታት ኪምልሶ ኣይክእልን እዩ። ሓደ ነገር ስለምንታይ ከም ዝመጸ ኽትሓትት እንተ ጀሚርካ፡ እቲ ጕዳይ ንስነ ፍልጠት ልዕሊ ዓቕሙ እዩ ዚዀኖ” ኢሉ ነይሩ እዩ። ብኣንጻሩ ግና፡ መጽሓፍ ቅዱስ ንፍጥረት ዚገልጸሉ መገዲ ምስ ስነ ፍልጠት ይሰማማዕ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ነቲ ስነ ፍልጠት ኪምልሶ ዘይክእል፡ ከም ‘ኣምላኽ ንምድርን ንደቂ ሰብን ዘለዎ ዕላማ እንታይ እዩ፧’ ዚብል ሕቶታት እውን ይምልሶ እዩ። *
^ ሕ.ጽ. 16 ዝያዳ ሓበሬታ እንተ ደሊኻ፡ ኣብታ ብናይ የሆዋ መሰኻኽር እተሓትመት መጽሓፍ ቅዱስ ብሓቂ እንታይ እዩ ዚምህር፧ ዘርእስታ መጽሓፍ፡ ኣብ ምዕራፍ 3 ርአ። ኣብ www.jw.org/ti እውን ትርከብ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ክፍሊ ሓበሬታዊ ቴክኖሎጂ (IT) ናይቶም ኣብ ኣስመራን ባጽዕን ዝርከቡ ኣብያተ ጽሕፈት ፕረዚደንት ናይ ሳይበር መጥቃዕቲ ከምዝገጠሞም ምንጭታት ድምጺ መድረኽ ካብተን ከተማታት ሓቢሮም።
እቲ ኣብ ቀዳመይቲ ሰሙን ናይ ወርሒ ታሕሳስ 2016 ዘጋጠመ መጥቃዕቲ ንተኣፈፍቲን ኣገደስቲን ሰነዳት እቶም ኣብያተ ጽሕፈት ኣብ ሓደጋ ኣእትዩ ከምዘሎ ፥ ሓያሎ ካብቶም ሰነዳት በቶም መንነቶም ዘይተፈልጡ ነቲ መጥቃዕቲ ዘካየዱ መጸይቲን ሰበርቲን ሓበሬታ ተኸፊቶም ምህላዎም ክፍለጥ ተኻኢሉ ።
ብፍላይ ብ 5ን 6ን ታሕሳስ ብዝሰዓበ መጥቃዕቲ ክፍሊ ሓበሬታዊ ቴክኖሎጂ እተን ኣብየት ጽሕፈት ን ልዕሊ 16 ሰዓታት ካብ ስራሕ ደዉ ኢሉ ፣ ሃያሎ ሓበሬታታት ከምእተሰርቀ ክርዳእ ተኻኢሉ ኣሎ።
ኣብ ባጽዕ ዝርከብ ክፍሊ ሓበሬታን ካርታን እዉን ካብቲ ናብ ኣብታአ ጽሕፈት ፕረዚደንት ብዘይፍለ መጥቃዕቲ ከምዝወረዶን ስታተጂካዉያን ሓበሬታታት ከምዝተመጽዎን ወኪል ድምጺ መድረኽ ካብታ ከተማ ሓቢሮም ኣለዉ።
ነቲ ኩነታት ንምጽጋን 6 ህንዳውያን ክኢላታት ተቖጺሮም ይሰርሑ ከምዘለዉ ፥ በቲ ዝተኻየደ ናይ ሳይበር መጥቃዕቲ ድማ ሓያሎ ሰነዳት ናይተን ክፍልታት ተኸፊቶምን ብቫይረስ ተጠቒዖምን ከምዘለዉ ንሓለፍቲ እተን ክፍልታት ድሕሪ ምሕባሮም፥ ሰራሕተኛታት እተን ኣብያተ-ጽሕፈት ብዘይ ዝኾነ ፍቓድን ኣፍልጦን ሓለፍቲ ተንቀሳቓሲ ማዕከን ማለት (ፍላሽ ድራይቨር) ናብ ኮምፒዩተራት ከየግጥሙ ተሪር መጠንቀቕታ ተመሓላሊፉ ኣሎ።
ኣቐድም ኣቢሉ እዉን ኣብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ህግደፍ ተመሳሳሊ መጥቃዕቲ ተፈቲኑ ምንባሩ እዉን ወኪል ድምጺ መደረኽ ካብ ኣስመራ ይጠቅስ።
ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ዝገዘፉን ዝተኣፈፉን ሓበሬታታት መንግስቲን ታሪኽ ብረታዊ ቃልሲን ተኸዚኑዎ ዘሎ መንግስታዊ ትካል ብምዃኑ ኣብ ልዕሊኡ ክፍጸም ዝኽእል ናይ ሳይበር መጥቃዕቲ ሳዕቢኑ ንኡስ ከምዘይከዉን ይግለጽ።


text:
ደምዳሚ ኣዋጅ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ – ሕድሪ
ኣብ ትሕቲ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ ዝብል መሪሕ ጭርሖ ካብ ወርሒ ሕዳር 11/11/2014 ጀሚሩ ክሳብ ሕዳር 18/11/2014 ዝተጋብአ ህጹጽን ሓድነታውን ጉባኤ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ (ግሃድኤ)ን ምንቅስቓስ ንደሞክራስን ፍትሕን ኤርትራ (ምደፍኤ)ን ብልዑል መንፈስ ምዝዛሙ ንህዝብናን ንደላይ ለውጢ ዝኾነ ኩሉ ከነበስር ንፈቱ፡፡ ኣብ መኽፈቲ ህጹጽን ሓድነታውን ጉባኤ ክልተ ማሓዙት ውድባት ግሃድኤን ምደፍኤን ናይ ክልቲኡ ውድባት መሪሕነታትን ከካብ ውድባቱ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ዝተመርጹን ዝተወከሉን መሰረታት ዝተሳተፍዎ፡ ከምኡውን ኣብ መኽፈቲ ዕለት ወከልቲ ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን ኤርትራ ዝተረኽብሉ፡ ብተወሳኺ ተዓዘብትን ዕድመ ዝተገብረሎም ምሁራትን ኣባላት ማዕከናት ዜናን ተረኺቦም፡፡ ብግዜ ሕጽረት ምኽንያት ብኣካል ክርከቡ ዘይከኣሉ ኣብ ኩሉ ኩርንዓት ዓለም ዝርከቡ ኣባላት ውድባት፡ ኣባላት ሲቪካዊ ማሕበራት፡ ግዱሳት ሃገራውያን ባእታታት፡ … ወዘተ ጉባኤና ንክዕወት ሰናይ ምንየቶም ብጽሑፍ ዝገለጹ ኣብቲ መኽፈቲ ዕለተ ጉባኤ ተነቢቡ፡፡
ኣብዚ ንሓደ ሰሙን ዝተኻየደ ጉባኤ፡ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ህጹጽን ሓድነታውን ጉባኤ ግሃድኤን ምደፍኤን ኣብ መኽፈቲ ዕለት ምልኣተ ጉባኤ ብወግዒ ምስ ኣረጋገጸት ስዒቡ ጉባኤ ስሩዕ ስርሑ ንክጅምር ንጉባኤ ትመርሕን ተማሓድርን ሰክረታርያ ጉባኤ በጉባኤኛ ብደሞክራስያዊ መገዲ ተመሪጻ ስርሓ ጀመረት፡፡ ድሕሪ አዚ ጉባኤ ናይ ክልቲኡ ውድባት (ግሃድኤን ምደፍኤን) መሪሕነታት ጸብጻባት ሰሚዑን ዓሚቕ እንካን ሃባን ክተዓት ድሕሪ ምክያዱ ነቲ ዝወረደ ጸብጻባት ብደሞክራስያዊ ድምጺ ኣጽደቐ፡፡ ቀጺሉ ውድብ ንዝመጽእ ዘሎ ክልተ ዓመት ዝምርሓሉ ፖለቲካዊ ፕሮግራምን ሕገ-ህንጻን መድረኻዊ መደብ ዕዮ ብዝጠልቦ ሰፊሕ ዘተ ብምክያድ ብምሉእ ድምጺ ኣጽደቐ፡፡
ህጹጽን ሓድነታውን ጉባኤና ዝካየደሉ ዘሎ እዋን ናይ ሃገርና ኤርትራ ውሽጣዊ ጸገም ናብ ኣዝዩ ኣሰካፊ ኩነታት ገጻ ተንቆልቁለሉ ዘላ ህሞት ምዃኑ ንኹሉ ደላይ ፍትሕን ሰላምን ህዝቢ ኤርትራ ብሩህ ኢዩ፡፡ እዚ ከኣ ዲክታቶርያዊ ጉጅለ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ንዝርከብ ህዝብና ኩሉ ሰብአዊ መሰላት ዝገሃሰ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሃገርን ብኣልማማ ብዘይንሕስያ ዝፍጽሞ ወይ ዘውርዶ ዘሎ ሃገር ከደን ዘይተኣደነ ቀጻሊ በደል ቆጺርካ ዝውዳእ ከምዘይኮነ፡ በዚ መሰረት ከኣ ኣብ ህዝብና ናይ ምብትታን ሓደጋ ከይበጽሕ ብኣግኡ ስርዓት ህግደፍ ንምእላይ ህጹጽ ሃገራዊ ጥርናፈ ከምዘድሊ ጉባኤ ብዕምቆት ኣስሚርሉ፡፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሃገርን ኣንጸላልዩ ዘሎ ከቢድ ሓደጋ ምብትታን ንምኽባስ ኩሉ ኣብ ደንበ ተቓውሞ ዝርከብ ካብ ውልቃዊ ጥቕምታትን ጸቢብ ኣተሓሳስባን ወጺኡ ንገራዊ ሓድነትን ፍትሕን ዝነገሳ ደሞክራሰያዊት ኤርትራ ንምህናጽ ናይ ሓባር ግንባር ብግሉጽነት ምምስራት ውዓል-ሕደር ዘየድልዮ፡ እዋኑ ሎሚ ምኳኑ ጉባኤ መዚኑ፡፡
ብሰንኪ ዘይ ውሕሉልን ጠገለ ዘይብሉ ናይ ወጻኢ ፖሊሲ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ጎረባብትናን ዞናናን ናይ ዘይምቕሳን፡ ሓላይነይት ዝበኾሮ ኩነታት ብምፍጣር፡ በዓል ቤት ስለ ዝኾነ፡ ኩሉ መልክዕ ሃገርና ኤርትራ ተደዊኑ ምስ ኣሸበርቲ እምበር ምስ ሰላም ከምዘይትረአ ገይሩዋ ኣሎ። ካብዚ ሓሊፉ ንኣህጉራዊ ሕግታት ኣብ ምጥሓስ ዝርከብ ስርዓት ህግደፍ ብዓለም ኩሉ ተኸቢቡ ኣብ ክወጾ ዘይኽእል ዓዘቕቲ ተሸኺሉ ምህላዉ ጉባኤ ኣቐሚጡ።
ጉባኤ ኣብ ነካይደሉ ዘለና እዋን ኣካቢቦምና ዘለዉ ህልው ኩነታት፡
-
ውሽጣዊ ጸገም ኤርትራ፡
-
ወጻኢ ፖሊሲ ስርዓት ህግደፍ ዝፈጠሮ ኣዕናውን ነጻልን ኩነታት፡
-
ኣብ ዞባዊ ከባቢታትና ዘሎ ዘይርጉእ ኩነታትን፡
-
ሓፈሻዊ ኣህጉራዊ ኩነታትን፡ ኣመልኪቱ ብዕምቆት ዘትዩ፡፡
ንዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ንምእላይን ንምስዓርን ሓደ ሃገራዊ ሰራዊት ንምህናጽን ኩለን ወተሃደራዊ ክንፊ ዘለወን ውድባት ሓይልታተን ከስምራ ህጹጽን ሓድነታውን ጉባኤ መጸዋዕትኡ ኣቕሪቡ፡፡ ጉባኤና ንኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ንምሕያል ካብኡ ዝጥለብ ዘበለ ኩሉ ከበርክትን ጸኒዑ ክቃለስን ዳግም አረጋጊጹ። ከምኡውን ምስ ኩሎም ተቓወምቲ ሓይልታትን ሲቪካዊ ማሕበራትን ብሓባር ክሰርሕ ምዃኑ ድልውነቱ ኣረጋጊጹ፡፡
ህጹጽን ሓድነታውን ጉባኤ፡ ብዛዕባ መንእሰያት ኣመልኪቱ ዕቱብ ገምጋም ኣካይዱ፡፡ መንእሰያት ተረከብቲ ሃገር ምዃኖም ብዕምቆት መዚኑ፡፡ ብስርዓት ህግደፍ ዝወርዶም ዘሎ ገደብ ዘይብሉ ባርነት መሪርዎም ናብ ስደት ከምርሑን ኣብ ጉዕዝኦም ከኣ ከቢድ ሓደጋታት ክሳብ ውሽጣዊ ኣካላቶም ተጠቢሑ ናብ መሸጣ ክወርድ ምጽንሑ ኮኒኑ፡፡ ኣብዚ ሎሚ እዋን ስደት መፍትሒ ኣይኮነን፡፡ ብዘይ ሃገር ክብረት የለን ኢሎም ናብ ቃልሲ ክውሕዙ ምጅማሮም ንኣብነት ካብ ኣብ ሃገረ እስራኤል ዝርከቡ መንእሰያትን ካብ ካልኦት ሃገራትን ንዝምለሱ ዘለዉ መንእሰያትን ሞገሱ ገሊጹ፡፡ ከምኡውን ኣብ ቃልሲ ሃገራዊ ናጽነት ተወዳዳሪ ዘይርከቦን ሰፍ ዘይብልን መስዋእቲ ዝኸፈላ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራውያን ኣብ ክንዲ ክብረት ኣብ ሕስረት ወዲቐን ከደምቲ ወታደራዊ መኮንናት ጉጅለ ስርዓት ህግደፍ ኮይነን ከምዘለዋ እሞ ሕጂውን ከምቲ ሕሉፍ ቃልሲ፡ ፍርቂ ኣካል ሕብረተ-ሰብ ስለዝኾና ቃልሰን ክብርትዕ ኣገዳስነት ከምዘለዎ ብዕቱብ ኣስሚርሉ፡፡
ጉባኤ፡ ነቲ ኣንጻር ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝለዓል ዘሎ ተቓውሞታት ንኣብነት ቅድም ኢሉ ብሓለፍቲ ካቶሊካዊት ቤተ-ክርስትያን፡ ስዒቡ ድማ ብሓለፍቲ ገዳማት ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ-ክርስቲያን ዝተወስደ ተባዕን ግሉጽን ተቓውሞን ውግዘትን ንኢዱ፡፡ ካብዚ ሓቅታት ብምምርኳስ ኩሎም መራሕቲ ሃይማኖት ሃገርና ዘለዎም መንፈሳዊ ተሰማዕነትን ሓላፍነትን ኣብ ግምት ብዘእተወ ንድሕነት ህዝቦም ክጣበቑን ነዚ ተጀሚሩ ዘሎ ሰናይ ቅድስነኦም ናብ መዓርፈኡ ከብጽሑዎ ጉባኤ ዘሎዎ እምነትን ተስፋን ኣንቢሩ።
ጉባኤና! ንሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ኣመልኪቱ ኣብ ዘካየዶ ዘተ፡ ስርዓት ህግደፍ ነቲ ብሓፋሻ ህዝቢ ኤርትራን ተጋደልቲ ደቁን ዝተዓትረ ሃገራዊ ናጽነት፡ ጓዕጺጹ ናብ ረብሕኡ ንዘውዓሎ ኩሉ ዓይነት ትካላትን መሳርሕን መለለዪ ገባትነቱ ዘረጋግጽ ምዃኑ ደጊሙ ኣስሚርሉ፡፡ ጭቁናት ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ኩለመዳያዊ መሰሎም ተጋሂሱ ብዘይጻማ ኣገልገልቲ ውሑዳት ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት ኮይኖም ደቆምን ስድራቤታቶምን ጠዋሪ ስኢኖም ኣብ ከርፋሕ ናብራ ተደርብዮም ከይኣክል፡ ዝኸኣሉ ከኣ እግሮም ናብ ዝመርሖም ስደት ዓለም ሃጽ ኢሎም ይጠፍኡ ምህላዎም ጉባኤና ካብቲ ብዓብይ ሻቕሎት ካብ ዝረኣዮም ሓደ እዩ፡፡ ኦ! ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፡ እሞደኣ ሃገር ናብ ሓደጋን ምብትታንን እንዳምርሐት ክሳብ መዓስ ኢኹም ኣገልገልቲን ንብሽምኩም ዝሽቅጡ ውሑዳት ደው ትብሉን? ኣይፋል! ይኣኽለኩም ኢልኩም ኣብ ጎኒ ፍትሓዊ ቃልሲ ህዝብኹም ደው እትብልሉ እዋን ንጽባሕ ይጽነሓለይ ዘይበሃል ሎሚ ብምዃኑ፡ ህጹጽን ሓድነታውን ጉባኤና በዚ ኣጋጣሚ መጸዋዕትኡ የቕርበልኩም፡፡
ህጹጽን ሓድነታውን ጉባኤና፡ ብሰንኪ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ዘይንቡር ምሕደራ ተቓዊሞም ናብ ስደት ዝውሕዙ ዘለዉ ኤርትራውያን ኣብ ፈቐዶ ሃገራትን ባሕርታትን ዘጋጥሞም ዘሎ ማሕለኻታት ንምፍታሕ ማሕበረሰብ ዓለም ዕቱብ ቆላሕታ ክገብርሉን መሪሕነት ውድብና ካብ ኩሉ እዋን ንላዕሊ ብዕቱብ ክሰርሓሉ ተማሕጺኑ፡፡ ከምኡውን ነቶም ዓሚ ወርሒ ጥቅምቲ መጀመሪያ 2013 ኣስታት 400 ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ደሴታት ላምፓዱዛ ጥሒሎም ዝሃለቑ ኤርትራውያን ስደተኛታትን ካልኦት ቅድሚኦምን ድሕሪኦምን ኣብ ፈቐዶ ማያዊ ባሕርታትን ምድረበዳታትን ሂወቶም ዝስእኑ ዘለዉ መንእሰያት ኤርትራ ኣመልኪቱ ዝተሰምዖ መሪር ሓዘን ድሕሪ ምግላጽ ብድሕሪ ሕጂ ተመሳሳሊ ህልቀት ንኸየጋጥም ምስ ዝምልከቶም ዓለማዊ ትካላትን ተቓወምቲ ሓይልታት ኤርትራን ጉዱሳት ኤርትራውያንን ሓቢሩ ክሰርሕ ምዃኑ ኣረጋጊጹ፡፡
ጉባኤ፡ ስሙር ሰራዊት ግ.ሃ.ድ.ኤን ም.ደ.ፍ.ኤን ሰራዊት ሕድሪ ኣብ ዝቖመሉ ግዜ ሓጎሶም ንዝገለጹን ሃናጺ ርኢተኦም ንዝለገሱን ከምኡውን ንዋታዊ ደገፎም ንዘበርከቱን ኩሎም፣ ልዑል ምስጋንኡ ገሊጹ።
ህጹጽን ሓድነታውን ጉባኤና፡ መንግስትን ህዝብን ኢትዮጵያ ንደሞክራስያውን ፍትሓውን ቃልስታት ሓይልታት ተቓውሞ ኤርትራ ንምዕዋት፡ ዝገብርዎ ዘለዉ ረዚን ሓገዛት ዕዙዝ ምስጋንኡ ገሊጹ። ከምኡውን ሃገሮም ንዝገደፉ ኤርትራውያን ስደተኛታትን፡ ብገባቲ ስርዓት ኣስመራ ኣብ ዕሸል ዕድሚኦም ዕድላት ትምህርቲ ተሓሪሙዎም ዓዶም ዝገደፉ መንእሰያትና፡ ኣብ ዩኒቨርሲታት ኢትዮጵያ ማዕረ ዜጋታት ኢትዮጵያውያን ንክማሃሩ ጥጡሕ ዕድል ብምኽፋቱ ሞጎሱ ደጊሙ ገሊጹ። በዚ ኣጋጣሚ መንግስትን ህዝብን ኢትዮጵያ ኣብ ዞባና ሰላምን ቅሳነትን ሰፊኑ ናይ ህንጸት ጉዕዞ ብምሓዝ ንዝኸድዎ መገዲ ልምዓት ብምንኣድ፡ ኣብ ዝለዓለ ምዕብልናን ብልጽግናን ክበጽሑ ጉባኤና ሰናይ ምንዮቱ ገሊጹ፡፡
ኣብ መደምደምታ ህጹጽን ሓድነታውን ጉባኤና ንምዕዋት ሓገዞም ንዘይተፈለየና ኣካላትን ፈተውትን ኣመስጊኑ፡፡ ንዝቕጽል ናይ ስራሕ ክልተ ዓመት ዝመርሑ 21 ቀወምትን 2 ተጠባባቅትን ዝአባላታ ማእከላይ ባይቶ፡ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ብምምራጽ ጉባኤ ብዓወት ዛዚሙ፡፡
ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ
ዓወት ንደሞክራስያዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ
ዝኽርን ክብርን ንስውኣትና
ውድቀት ንዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ
ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ – ሕድሪ
ሕዳር 18፡ 2014


text:
ማሕበራትን ንጥፈታትን
ኣብ ማሕበራት ምስታፍ፡ ርክባት ንምግባርን የዕሩኽ ንምርካብን ጽቡቕ መንገዲ እዩ። ብስፖርት፣ምግፋፍ ዓሳ፣ሙዚቃ ትግደስ እንተ ኴንካ ወይ ካልኦት ሰባት ንምርካብ ትህንጠ እንተ ኴንካ፡ ምስ ሓደ ማሕበር ጥራይ ተራኸብ።
ኣብ ኤንገልሆልም ኮሙን ብዙሓት ዝተፈላለያ ማሕበራት ኣለዋ። ኣብ ብዙሕ ንጥፈታት ከም ስፖርት፣ሙዚቃ፣ ስነ-ጥበብ እውን ክትሳተፍ ትኽእል ኢኻ። ብስፖርት ትግደስ እንተ ኴንካ፡ ኣብ’ዚ ኮሙን ካብ ብዙሕ ውሑድ፡ ከም ኵዕሶ እግሪ፣ ቃርሳ በረድ፣ ቃርሳ፣ ሳዕስዒትን ጂምናስቲክን ኣሎ። ኵዕሳ እግሪ ኣብ ቨይብይስትራንድ፣ ኦስሾ፣ ዬርናርፕ፣ ስትሮቨልስቶርፕ፣ ሙንካ ዩንግብይን ሌርከሮድን ይጽወት።
ኣየኖት ማሕበራት ከም ዘለዋን ኣበይ ከም ዝርከባን ንምፍላጥ ምስ ናይ’ዚ ኮሙን ኣገልግሎት ዓማዊል ርክብ ግበር።
ቤት ንባብ
ኣብ ሓደ ቤት ንባብ ብነጻ ጋዜጣታት ከትንብብ፣ መጻሕፍቲ ብዝተፈላለየ ቋንቋ፣ ክትልቃሕ ወይ ሓንቲ ኮምፕዩተር ክትጥቀመላ ትኽእል ። ብናይ ሓድሽ ጀማሪ ደረጃ መጻሕፍቲ እውን ኣለዉ። ሓደ ሓደ ግዜ ከም ናይ ድምጺ መጽሓፍ እውን ንምስምዖም ። እቲ ቤት ንባብ ነቲ ትደልዮ ዘለኻ መጽሓፍ ዘይብሉ እንተ ኾይኑ፡ ካብ ካልእ ኣብ ሽወደን ዝርከብ ቤት ንባብ ክእዝዙልካ ይክእሉ እዮም። እቲ ቤት ንባብ ንዓበይትን ንኣሽቱን ባህላዊ ኣጋጣሚታት እውን ኣለዎ። ብመንገዲ ናይ’ቲ ቤት ንባብ ድሕረ-ገጽ ካብ 100 ሃገራት ዝመጸ ጋዜጣታት ብካብ 60 ቋንቋታት ንላዕሊ ከተንንብ ትኽእል።
ኣብ ስቱርቶርይ ኣብ ኤንገልሆልም፣ ኣብ ሼልደርቪከን፣ ስትሮቨልስቶርፕ፣ ዬርናርፕ፣ ሙንካ ዩንግብይ፣ ኦሶስ፣ ቨይብይስትራንድ፣ ሶድራ ኡትማርከንን ቶስታርፕን ቤት ንባብ ኣሎ። ከም’ውን ሓንቲ ኣውቶቡስ መጻሕፍቲ።
ኣብ ኤንገልሆልም ዘሎ ቤት ንባብ፡ ካብ ሰኑይ ክሳብ ሓሙስ ካብ 10 - 19፡ ኵሉ ግዜ ዓርቢ ካብ 10-17 ከም’ውን ኵሉ ግዜ ቀዳም ካብ 10 - 14 ክፉት እዩ። ኣብ’ቲ ቤት ንባብ ኵሉ ግዜ ሰኑይን ረቡዕን ስፕሮክካፈ ኣሎ።
ኣብ ውሽጢ ገዛ ምሕምባስ
ቶፍታባደት ኣብ ሙንካ ዩንግብይ ኣብ ልይክጋታን 4 ይርከብ። ካብ ማእከል ኤንገልሆልም ገለ ኪሎሜተር ወጻኢ። ኣብዚ መሓምበሲ፣ ሳውናን ኪዮስክን ኣሎ። እቲ መሓምበሲ 25 ሜትሮ ኴይኑ ናይ 28 ዲግሪ ሙቐት ኣለዎ።
ኣብ ሓጋይ 2016 ኣብ ማእከል ናይ ኤንገልሆልም ሆስፒታል ዝድኮን ቫተንሁሰት ዝብሃል ናይ’ዚ ኮሙን ሓድሽ መሓምበሲ ገዛ ክኽፈት እዩ።
ኣብ ውሽጢ ገዛ ምሕምባስ
ቶፍታባደት ኣብ ሙንካ ዩንግብይ ኣብ ልይክጋታን 4 ይርከብ። ካብ ማእከል ኤንገልሆልም ገለ ኪሎሜተር ወጻኢ። ኣብዚ መሓምበሲ፣ ሳውናን ኪዮስክን ኣሎ። እቲ መሓምበሲ 25 ሜትሮ ኴይኑ ናይ 28 ዲግሪ ሙቐት ኣለዎ።
ኣብ ሓጋይ 2016 ኣብ ማእከል ናይ ኤንገልሆልም ሆስፒታል ዝድኮን ቫተንሁሰት ዝብሃል ናይ’ዚ ኮሙን ሓድሽ መሓምበሲ ገዛ ክኽፈት እዩ።
ቤተ ክርስትያን ሽወደን
ናይ ኤንገልሆልም ናይ ሽወደን ቤት ክርስትያን፡ ኣርባዕተ ቤተ ክርስትያናት፣ ሓደ ቤት ጸሎትን ሰለስተ ሰበኻን ኣለዎ። ኣብ ናይ ኤንገልሆልም ሆስፒታል ናይ ሆስፒታል ቤተ ክርስትያን እውን ኣሎ። ንቆልዑን ዓበይትን ዝከውን ዝተፈላለዩ ንጥፈታ የካይዱ፨
ናይ ኤንገልሆልም መስጊድ
ናብ ናይ ኤንገልሆልም መስጊድ ክትጽሊ እንተ ደሊኻ ትኸይድ።
ኣብ ኤንገልሆልም EFS- ቤተ ክርስትያን እውን ኣሎ።
Sidan uppdaterad den 25 maj 2016.


text:
ፅዋዕ ዓለም ብራዚል 2014 ንኣፍሪቃ ዝሓዘላ ሰናይ ዜና ዛጊድ ኣይተረኸበን።ኣብ ክንድኡ ዘሸቁርርን ዘሕንኽን ታሪኽ ተፃወቲ ጋንታ ካሜሩን ኮይኑ‘ሎ።
መቊሽሽና ኣቀዲምኩም እንተዘይከፊልኩምና ንብራዚል ኣይንብገስን ኢሎም ገና ካብ ወጋሕትኡ ኣብ ዓዶም ከለው ዝሓንገዱ ሚልየነራት ፕሮፈሽናል ተፃወቲ ካሜሩን፣ናብ ብራዚል ኣትዮም‘ውን መጀመርተኦምን መወዳእቶኦምን ስዕረትን ውርደትን ኮይኑ‘ሎ።ንዝወከልዋ ኣፍሪቃ‘ውን ከምኡ።
ሞንጎኛ ኣብ ቀዳማይ ግጥም ኣንፃር ሜክሲኮ ክልተ ክሳዓራ ዘይግበአን ሸቶታት ኣትሪፉሎም‘ምበር ሰለስተ ንባዶ‘ዩ ክትሳዓር ነይርዋ ካሜሩን።ትማሊ ረቡዕ ድማ ምስ ክሮኤሽያ ተማሓይሻ ናብ ሜዳ ክትኣቱ‘ያ ተባሂሉ ትፅቢት እናተገበረ ከሎ ካብ ዝሓመቀ ናብ ዝኸፍአ ብርኪ ኣንቆልቊላ።ምስ ባርሴሎና ብደረጃ ፕሮፈሽናልነት ዝፃወት ኣሌክስ ሶንግ ንተፃዋታይ ክሮኤሽያ ኣብ ቅድሚ ዳኛ ሕቆኡ ደሲቅዎ።ብቅፅበት ካብ ሜዳ ብቀይሕ ካርድ ተባሪሩ።ጋንትኡ ድማ ኣርባዕተ ንዜሮ ተሳዒራ።ካብ‘ዚ ዝኸፍአ ገለ ተሰለፍቲ‘ታ ጋንታ ነንርእሶም ኣብ ማእከል ሜዳ ብቴስታ ክቀላልዑ‘ዮም ተራእዮም።ተቆኒን ይመፃ‘ሞ ተላፅየን ይምለሳ ከምዝባሃል ማለት‘ዩ።
ጋንታ ካሜሩን ናብ ብራዚል 2014 ዝበቅዐት ንግጥማት መፃረዪ ኣፍሪቃ መሊኣ ስለዝተዓወተት ኣይነበረን።ኣብ ክንድኡ ኣብ ምድባ ዝነበረት ቶጎ ንዘይግባኣ ተፃዋታይ ስለዘሰለፈት ካብ ዝሳዓረቶ ግጥም ሰለስተ ነጥቢ ተመንጢላ ንካሜሩን ስለዝተዋሃበ‘ምበር።ብዝኾነ ካሜሩን ናይ መወዳእታ ግጥም ኣንፃር ብራዚል ይፅበያ‘ሎ።ንብራዚል ኣዝዩ ወሳኒ ግጥም፣ንካሜሩን ግና ትርጉም ዘይብሉ‘ዩ።ብራዚል ክትሓልፍ እንተኾይኑ ንካሜሩን ክትስዕራ ኣለዋ።ካልኦት እንተታት‘ውን ኣለው።ምኽንያቱ፣ክሮኤሽያን ሜክሲኮን‘ውን ናይ ምሕላፍ ዕድል ስለዘለወን።ካሜሩን ግና ኣኺልዋ።
ናብ ናይ ሎሚ ሓሙስ ግጥማት ክንመልሰኩም፣ኣቀዲመን ዝተጋጠማ ጋንታታት ኣይቮሪኮስትን ኮሎምብያን‘የን።ክልቲኤን ጋንታታት ኣብ ቀዳማይ ፀወታ ንመጋጥምተን ስዒረን ሰሰለስተ ነጥቢታት ሒዘን ዝፀንሓ‘የን።ኣብ‘ዚ ናይ ሎሚ ግጥም ምዕዋት ማለት ቅፅበታዊ ምሕላፍ ናብ ቀፃላይ ምዕራፍ ማለት ምኳኑ ተገንዚበን‘የን ናብ ሜዳ ኣትየን።
እቲ ፀወታ ተጀሚሩ፣እንተኾነ ክልቲኤን ጋንታታት ሓደገኛን ሸቶ ክትከውን ትኽእል ኩዕሶ ከይቀልዑን ከይፈተኑን ካምቢያ ኮይኑ።ማዕረ ምፍልላይ ይኣኽለና ዝበሉ‘ውን ይመስሉ ነይሮም።ምኽንያቱ ናይ ነጥቢ ብልጫ ስለዘለወን፣ብሕልፊ ጃፓንን ግሪክን ማዕረ እንተተፈላልየን፣ናብ ቀፃላይ ምዕራፍ ዝሓልፋ ክልቲኤን ስለዝኾና‘ዩ።ኣይቮሪኮስት ዜሮ ኮሎምብያ ዜሮ።
ድሕሪ ዕረፍቲ፣ኣብ መበል ስሳን ሰለስተን ደቃይቅ ካብ ኩርናዕ ንዝሓለፈት ኩዕሶ ቁፅሪ ዓሰርተ ሮድሪገዝ ብርእሱ ቀሊዑ ሓሪፍ ሸቶ ኣመዝጊቡ። ድሕሪ ሽዱሽተ ደቃይቅ እንደገና፣ብጉድለት ኣፀዋውታ ተኸላኸልቲ ኣይቮሪኮስት፣ኮሎምብያ ብኲንተሮ ኣቢላ ካልአይቲ ሸቶ ኣመዝጊባ ኮሎምብያ።ክልተ ንዜሮ።
ጀርቪኖ ኣብ መበል ሰብዓን ሰለስተን ደቃይቅ ንኣርባዕተ ተኸላኸልቲ ሓሊፉ ንጋንትኡ ቀዳመይቲ ትናኣድ ሸቶ ኣመዝጊቡ።እቲ ፀወታ ክልተ ንሓደ ቀፂሉ።እንተኾነ ለውጢ ከይመፀ ተዛዚሙ።ኮሎምብያ ምሕላፋ ኣረጋጊፃ።ኣይቮሪኮስት ንግጥም ምስ ግሪክን ጃፓንን ግሪክን ክትፅበ ትግደድ።
ሎሚ ዝተርፍ ካልኣይን ሳልሳይን ግጥም ግጥም እንግሊዝን ኡሩጓይን ተፈፂሙ‘ሎ።ሱዋረዝ ንእንግሊዝ በይኑ ስዒራዋ።ክልተ ንሓደ።ተስፋ ኡሩጓይ እውን ጠጢዑ‘ሎ።ተስፋ እንግሊዝ ድማ ዳርጋ ይፅልምት‘ሎ።ሳልሳይን መወዳእታን ግጥም‘ዚ ዕለት‘ዚ ግጥም ጃፓንን ግሪክን‘ዩ።


text:
ጉጅለ ተሓላቂ ሰብኣዊ መሰላት ሁማን ራይትስ ዎች ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመተ 2016 ሃገራት ንዝነበረን ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ብዝምልከት ኣብ ዝወጽኦ ዓመታዊ ሪፖርት ኣብ ኢትዮጵያ ተራእዩ ዝበሎ ቅልውላው ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ መባእታዊ መሰላት ገዲባ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ሰልፈኛታት ዝኸፈተቶ ደም ምፍሳስ ዓፈናን ቀጺላ’ላ ኢሉ’ሎ።
ዜጋታት ኤርትራ ኸአ ድሕሪ 25 ዓመታት ገና ኣብ ትሕቲ ሓደ ካብቶም ናይ ዓለምና ጨቆንቲ ዝኾኑ መንግስታት ይግዛእ’ሎ ኢሉ’ሎ።
ጸብጻብ ሁማን ራይትስ ዎች ኢትዮጵያ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጅ ካብ ትእውጅ ንደሓር ኣብዚ እዋን መባእታዊ መሰላት ብምግዳብ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ሰልፈኛታት ዝኸፈተቶ ደም ምፍሳስ ዓፈና ቀጺላትሉ’ላ ኢሉ’ሎ።
ብተወሳኺ እቲ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጅ ብዘፈቀደ ምእሳር ይፈቕድ፡ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃን ይግድብ ምስ ናይ ወጻኢ አካላት ምርኻብ’ውን ይኽልክል። ኣብዚ ዓመት’ዚ ሓይልታት ጸጥታ መንግስቲ ኣብ ክልላት ኦሮምያን ኣምሓራን ብኣማኢት ዝቑጸሩ ሰላማዊያን ሰባት ቀቲሉ በኣሰርተታት አሽሓት ዝቑጸሩ ድማ አሲሩ ካብቶም ተአሲሮም ዝነበሩ ዝተፈትሑ ድማ ስቅያት ከምዝተፈጸሞም ተዛሪቦም ኣለው።
ንኤርትራ ብዝምልከት እቲ ጉጅለ ሰብኣዊ መሰላት ካብ ዝጠቐሶም ነጥብታት ገደብ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ኣብ ልዕሊ ኣባላት እቲ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝፍጸም ምግሃሳትን ማእሰርቲ ጋዜጠኛታትን ላዕለዎት ሰበስልጣን ይዝርዝር።
ከምኡ’ውን መንግስቲ ብዘይካ እቶም ዝኣመነሎም ኣርባዕተ ሃይማኖታት ኣብ ልዕሊኦም’ውን እንተኾነ ምትእትታው ከምዘኻየድን ነጻነት እምነት ምኽልኻሉን ብፍላይ ኣብ ልዕሊ ናይ የሆዋ መሰኻክር ዝፍጸም ስቃይ ጠቒሱ’ሎ።
ካብቶም ኣብ ወታሃደራዊ ኣገልግሎት ብሰንኪ እምነቶም ኣይንካፈልን ዝበሉ ሰለስተ መንእሰያት ካብ 1994 ዓ.ም ኣትሒዞም ን22 ዓመታት ተአሲሮም ከምዝርኸቡ’ውን እቲ ጸብጻብ ገሊጹ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምንባብ ይክኣል።
ሁማን ራይትስ ዎች ኢትዮጵያ ኤርትራን ሓዊሱ ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ዓለም ዘሎ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ዝምልከት ዘውጽኦ ጸብጻብ ኣብዚ ምንባብ ይክኣል።


text:
ሎም ቅነ ኣብ ደቡብ ኢትዮጵያ መጥቃዕቲ ዝፈጸምኩ ኣነ’የ ክብል ኣርበኞች ግንቦት 7 ሓላፍነት ወሲዱ’ሎ።
ኣቦ መንበር’ቲ ውድብ ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ ሎሚ ንድምጺ ኣመሪካ ክፍሊ ኣምሓርኛ ኣብ ዝሃብዎ ቃለ-መጠይቅ ‘ቃልስና ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ምስ ህዝቢ ኢትዮጵያ እዩ’ ኢሎም’ለው።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ሎሚ ቅነ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ መንግስቲ ኤርትራ አስልጢኑ ዝለኣኾም ኣሸበርቲ ሒዘ ክሃድሙ ንዝፈተኑ ቀቲለ ክብል ምግላጹ ይዝከር።
ዶ/ር ብርሃኑ ነቲ ኣብ ደቡብ ኢትዮጵያ ዝተካየደ መጥቓዕቲ ሓላፍነት ትውስዱ’ዶ ንዝብል ዝቐረበሎም ሕቶ ከምዚ ክብሉ መሊሶም።
‘እወ። እዚ ካብ`ቲ ኣብ ደቡብ ዝንቀሳቀስ ሓይልና ምስ ሓደ ጉጅለ ዝተኻየደ ግጭት’ዩ፡ ብሰሜን ኢትዮጵያ ብወገን ኤርትራ ዝበሃል ብሓፈሻ ኹሉ ጊዜ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ምስ ወያነ ዝግበር ውግእ ጉዳይ ኤርትራ ንምግባር ብዙሕ ፈቲኑ ኣይቀንዖን። ምኽንያቱ እዚ ቃልሲ ዲሞክራስን ነጻነትን ምስ ዝደሊ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዝካየድ ኮይኑ እዚ ቃልሲ ድማ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብ ዘለዎ ኹሉ ዝኻየድ’ዩ። ናይ ሓደ ከባቢ ናይ ሓደ ቦታ ቃልሲ ኣይኮነን ኢልና ደጋጊምና ገሊጽና ኢና’ ይብሉ ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ክልል ኣምሓራን ኦሮሚያን ንዝልዓሉ ሕቶታት መንግስቲ ቕልጡፍ ምላሽ እናሃበ ኣብ ክልል ትግራይ ግን ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያምችደሳለኝ ትልሚ መንገዲ ባቡር መቐለ-እንዳስለላሰ ኣመልኪቶም ዝተዛረቡዎን ስራሓት መንገዲ ባቡር ወልዲያ-መቐለ ደውው ኢሉ ንዝበሃል ወረን ተወለድቲ ትግራይ ንዘልዓሉዎም ሕቶታት መንግስቲ ኣብ እዋኑ መልሲ ኣይሃበን ይብል ንፖለቲካዊ፣ማሕበራውን ቁጠባውን ጉዳያት ኢትዮጵያ ዝከታተልን ዝፅሕፍን ኣቶ ገብረስላሴ ኣርኣያ ካብ ስዊድን።ከተማ ኣዲስ ኣበባ ብዝምልከት ብክልላዊ መንግስቲ ኦሮሚያ ወፂኡ ንዝተባህለ ረቂቕ ሕጊ ከም ኣብነት ብምጥቃስ መንግስቲ ህፁፅ መብርሂ ምሃቡ ይሕብር።
"ረቂቕ ሕጊ ተባሂላ ወጺኣ መንግስቲ ቀልጢፉ ሓበሬታ ሂቡ።ንትግራይ ክኸውን ከሎ ንምንታይ ከምኡ ዘይግበር?’’ ኢሉ ይሓትት’ሞ እቲ ሰብ መማረፂ ስኢኑ ኣብ ማህበርዊ መራኻቢ ብዙሃን እንተፀሓፈ እውን ናይ መንግስቲ ግልፁነት ስለዘየለ እዩ ይብል።
ምኽትል ዋና ፈፃሚ ስራሕ ‘ካዛ ካፒታል ጉድስ ፋይናንስ ናይ ማሽነሪ መካረዪ ኩባኒያ’ ኣቶ ኣማኑኤል ገብረትንሳኤ ካብ መቐለ ግን ሕቶታት ክልዓሉ ከለው መሓውራት መንግስቲ መግለፂታት ይህቡ እዮም እንተኾነ ግን "ኩላ ኣብ ፌስቡክ ንዝተፅሓፈት መልሲ ክውሃብ ኣለዎ እንተኾይኑ ግን መንግስቲ ኣብ ስራሕን ልምዓትን እዩ ዘሎ" ክብል ይነፅጎ።
"ብሰንኪ ቢሮክራሲያዊ ማሕለኻታትን ካብ ዓቐን ንላዕሊ ክፍሊት ግብርን ትግራይ ካብ ካልኦት ክልላት ብዝብኣሰ ንኢንቨስትመንትን ንግድን ምችውቲ ከይትኸውን ገይሩዋ እዩ" ዝበለ ሰራሕተኛ ኢትዮ-ቴሌኮምን ኣብ ፌስቡክ ዝፅሕፍን ኣቶ ኣስፋው ገዳሙ ኣብ ትግራይ ክሰርሑ ከይዶም ከስርሑዎም ዘይክኣሉ ክብል ንኣቶ ዳዊት ገብረእግዛብሄር ከም ሓደ ኣብነት ይጠቅስ።
ካልኣይ ክፋል እዚ ዘተ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል እዩ።


text:
ኣብ ስርዓት ውክልና ፓርላማ ዝርርብ ክግበር ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ ሃይለማሪያም ደሳለኝ ፍቓደኛ ምዃኖም ናይ ኢትዮጵያዊያን ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ/ኢዴፓ/ ፕሬዝዳንት ዶ/ር ጫኔ ከበደ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጾም።
ዝተፈላለዩ ፓርትታት ናይ ፓርላማ ውክልና ክህልዎም ዘኽእል ስርዓት ክሳብ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ዝርርብ ክገበረሉ ከምዝኽእል ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ተስፋ ሂቦምና ኣለው ኢሎም ዶ/ር ጫኔ።ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ኢዴፓ ሓዊሱ ሸሞንተ ፓርትታት ኣባላት ዝኾኑሉ ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ፖለቲካዊ ፓርቲታት ኣብዚ ሰሙን እዚ ተዘራሪቦም ኣለው።
547 መናብር ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ካብ ክልላት ምርጫ ብዝሒ ድምጺ ብዝረኸቡ ተወዳደርቲ ይትሓዝ።እታ ሃገር ትኽተሎ ስርዓት ኣብ ብዝሒ ድምጺ ፓርላማ እዩ።
ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኢዴፓ ሓዊሱ ምስ ኣባላት ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ፖለቲካዊ ፓርታት ኣብ ዘካየድዎ ዝርርብ እዚ ኣሰራርሓ ብዛዕባ ዝቕየረሉ ዕድል ከምዝተልዓለ ናይ ኢዴፓ ፕሬዝዳንት ዶ/ር ጫኔ ገሊጾም።
ኣብ ኢትዮጵያ ይስርሐሉ ካብዘሎ ስርዓት ኣብ ብዝሒ ድምጺ ተመጣጣኒ ናይ ውክልና ስርዓት ዴሞክራሲያዊ እዩ ኢሎም ዶ/ር ጫኔ።ኣብ ብዝሒ ድምጺ ካብ ዝተረኸበ ፓርቲ ብተወሳኺ ካልኦት እውን ብዝመረጾም ብዝሒ ህዝቢ ናይ ፓርላማ መንበር ክረኽቡ ዘኽእል እዩ።
ብዛዕባ እቲ ሕቶን መልሲ ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያምን ከምዚ ይብሉ ዶ/ር ጫኔ።
‘ብወገኖም ተጸኒዑ፣ምሁራን ተሳቲፎምሉ፣ፖለቲካዊ ፓርቲ እውን ዘጸንዕዎ ሒዞም፣መድረኽ ተፈጢርሉ፣ብልዝብ ደንፊዑ፣ንወከልቲ ህዝቢ ቀሪቡ ዝጸድቐሉ መንገዲ ምድላው ይክኣል እዩ ዝብል ተስፋ ሂቦምና ኣለው።’
ነዚ ናይ ፓርላማ ስርዓት ጥራሕ ከይኮነስ ኣብ ኩሉ ጉዳያት እውን ብዝተጸንዐ ኣገባብ ምዝርራብ ከምዝክኣል ኣብ ምርድዳእ ምብጽሑ ወሲኾም ሓቢሮም።
ኣብዚ ጉዳይ ኣባላት ሓባራዊ ቤት ምኽሪ ኣበርቲዖም ክሰርሑ፣ኩሎም ሓላፍነት ከምዘለዎም፣ንናይ ባዕሎም ሽግር መርሚሮም ሓይሎም እንተቐሪቦም ብወገን ኢህወዴግ እውን እዚ ተሳትፎ ብስፍሓት ክደፍኣሉ ከምዝኽእል፣ከምዚ ዝበለ ሃዋህው እንተተፈጢሩ እቲ መስርሕ ኣብ ሓጺር እዋን ምግምጋም ዘኽእል መድረኽ ከምዝህልው ገሊጾምልና ኣለው ኢሎም ዶ/ር ጫኔ ከበደ።
ናይ ሕገ መንግስቲ ዓንቀጽ ብዛዕባ ዝመሓየሸሉን እንዳሰፍሐ ዝኸደሉ መንገዲ ክህልው እዩ ዝብል እምነት ከምዘለዎምን፣ከምዚ ዝበለ መድረኽ ምኽፋቱ ብባዕሉ እቲ ሕገ መንግስቲ ንምምሕያሽ ሓደ ስጉምቲ ናብ ቅድሚት ዝወስድ እዩ ኢሎም ዶ/ር ጫኔ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ዝሓለፈ እታው (11 ግንቦት 2016) ረባሕታ-ስም ኣብ ክልተ ከም ዝኽፈል፡ ሓደ ካብ ክፋሉ፡ ረባሕታ-ስም ብቍጽሪ፡ ተዳህሲሱ። እቲ ካልኣይ ክፋሉ፡ ረባሕታ-ስም ብጾታ ኣብ ተባዕታይ ወይ ኣንስታይ ከም ዝኽፈል እውን ተጠቒሱ ነይሩ። ኣብ’ዚ ዝድህሰስ፤ ኣድላይነት ረባሕታ-ስም ብጾታ፡ ንእቲ ልሙድ ስነ-ህይወት ዝመንቀሊኡ ረባሓታ ምንጻርን ዘይደናግር ስነ-ቓል ንምቕራብን እዩ።
“ጾታ” ዝብል ቃል ብዘይ ትግባረ-ትሕዝቶ ትርጕም ኣልቦ እዩ። ኣብ ማሕበራዊ፡ ስነ-ህይወትን ሰዋስውን ዝተፈላለዩ ትርጕም ኣለውዎ። ኣብ ክፍሊ-ዝርርብ ስለምንታይ ረባሕታ-ስም ብጾታ ከም ዜድልይ ዚገልጽ የልቦን። ትግባረኡ ካብ ምዝርዛር ሓሊፉ፡ ኣብ ትሕቲ ስም፡ ኣብ ጽሕፈት ዜብርክቶ ብሩህ ኣይኰነን።
ኣብ ሰዋስው፡ መግለጺን ኣከፋፍላን ረባሕታ-ስም ብጾታ ከም እቲ ኣብ ስነ-ህይወት ዝወሃብ እዩ። ብእዚ ምኽንያት ከኣ ንእቶም ብስነ-ህይወት ተባዕታይ ወይ ኣንስታይ ዘይኮኑ ናይ ሓባር ወይ ግኡዝ/ኣጓጕል/ኵላዊ ብምባል ካልእ ክፍሊ ዝተማህዘሎም። ኣብ ሰዋስዉ ግን ጾታ ኣካል ስነ-ህይወት ኣይኮነን፡ ከምኡ’ውን ስማት፡ እቶም ብስነ-ህይወት ዚልለዩ እንተ ዘይኮኑ ካልኦት ብኣጽሓሕፋኦም ጾታ ዘነጽርሉ ኣገባብ የልቦን። ዝኾነ ስም ኣብ ሓረግ ወይ ምሉእ-ሓሳብ (ም.ሓ.) ኪኣቱ እንከሎ ካብ ክልተ ጾታ (ተባዕታይ/ኣንስታይ) ሓዲኡ ንኪሕዝ ዜገድድ ካልእ ኣካል ሰዋስው እዩ። ግድነት ክልተነት ጾታ፡ ኣብ ስም፡ ብሰለስተ መዳይ ይኽሰት፤
(1) እቶም ስማት ብዝውክልዋም ተወላጠ-ስማት ኪጥቀሱ እንከለዉ ካብ ክልተ ክፍሊታት ጾታ ንሓዲኡ ኪሕዙ ይግደዱ – ንስኺ፡ ንስኻ፡ ንሱ፡ ንሳ፡ ንሳቶም፡ ንሳተን፡ …
(2) እቶም ስማት ብዝገልጽዎም ቅጽላት ኪጥቀሱ እንከለዉ ካብ ክልተ ክፍሊታት ጾታ ንሓዲኡ ኪሕዙ ይግደዱ – እታ፡ እቲ፡ እተን፡ እቶም፡ ጸሊም፡ ጸላም፡ ሓጺር፡ ሓጻር፡ …
(3) እቶም ስማት ከም ብዓል-ቤት ወይ ተሳሓቢ ብዝፍጸምዎ ተግባር ወይ ኵነት ኪግለጹ እንከለዉ ካብ ክልተ ክፍሊታት ጾታ ንሓዲኡ ኪሕዙ ይግደዱ – እያ፡ እዩ፡ በለት፡ በለ፡ (ድሕረ-ጥብቆ) “ኡ” “ኣ”።
ብሓጺሩ፡ ክፍሊታት ጾታ ዝያዳ ዝንጸርሉ ኣብ ተወላጠ-ስም፡ ቅጽልን ግሲን ኪትግበሩ እንከለዉ ጥራይ እዩ። በዚ ምኽንያት እዩ ኣቐዲሙ “ጾታ” ከም ኣርእስቲ ኣብ ትሕቲ ስም ስለምንታይ ከም ዘድለየ ኣብ ሕትቶ ዘእተወ።
ኣብ ትግባረ ስነ-ቓላት ሰዋስው እንተ ኣድሃብና፡ “ተባዕታይ”ን “ኣንስታይን” ቅቡላት ስነ-ቓላት እኳ እንተኾኑ፡ ኣብ ትርጕም ስነ-ህይወት ዝተሓጽሩ እዮም። እቲ “ጾታ” ዝብል ቃል ንገዛእ ርእሱ ስም ኮይኑ ብተባዕታይ ጾታ ይጽሓፍ፣ ንኣኡ ንምምዕራይ እቲ ካልኣይ ክፋሉ ኣብ ክንዲ “ኣንስተይቲ”፡ “ኣንስታይ” ይብሃል።
ንጾታ፡ ከም ሰዋስውኣዊ ስነ-ቓል፡ ካብ ትርጕም ስነ-ህይወት ንምፍላይን ንእቶም ካብ ስነ-ህይወት ወጻኢ ንዝኾኑ ነገራትን ሓሳባትን ንምጥቕላልል፡ ካልእ ስነ-ቓል ምምራጽ ይሓሽ። በዚ ከኣ “ተባእት”ን “ኣንስ” ዝብሉ ቃላት ልሳነ-ግእዝ ይምረጹ። ቃል-ብ-ቓል ትርጕሞም “ተባዕታይ”ን “ኣንስታይን” ምዃኑ ግን ርግጽ እዩ። ብሩህ ዘይኮነ እቶም ካብ ስነ-ህይወት ወጻኢ ዝኾኑ ሰዋስውኣዊ-ስማት፡ ማለት ነገራትን ሓሳባትን፡ ካብ ክልተኡ ጾታ ናብ ሓዲኡ ዝስርዕሉ ውጹእ ናይ ሓባር ረቛሒ ዘይምህላዉ እዩ። እዚ ዳርጋ ናብ ጽሓፍቲ ዝሕደግ ጕዳይ ይመስል። እዚ ኮይኑ ብልማድ ዝትግበሩ ኣብ ግምት ኪኣትዉ ይግባእ። ብሓፈሻ፡ ረባሕታ-ስም ብጾታ ኣብ ሰዋስው ብኸም’ዚ ዝስዕብ ኣገላልጻ ኪትግበር መጐታዊ ይኸውን።
ረባሕታ-ስም ብጾታ ኣብ ክልተ ይኽፈል፣ ንሳቶም ከኣ (1) ተባእት (2) ኣንስ ይበሃሉ።
(1) ተባእት-ጾታ ንተባዕታይ ፍጡርን ብተባዕታይ-ጾታ ንዝግለጽ ነገር፡ ሓሳብ ይጥቕልል። ብስነ-ህይወት ኪፍለዩ ዝኽእሉ ግን ፍሉይ ስም ዘይብሎም፡ ብልማድ፡ ብተባዕታይ-ጾታ ስለ ዝግለጹ፡ ኣብ ምዝርዛኣር ኣብ ትሕቲ ተባእት-ጾታ ይኣትዉ። ንኣብነት፤ ህጻን፡ ቈልዓ፡ በጊዕ፡ ኣድጊ፡ መምህር። ኣብ ም.ሓ. ወይ ሓረግ ኪጸሓፉ እንከለዉ ግን ከከም ጾትኦም ብተወላጠ-ስም፡ ቅጽል ወይ ግሲ ይልለዩ። ከምኡ’ውን ተባዕትዮን ኣንስተቲታን ብሓባር ኣብ ዝጥቀስሉ ግዜ ናይ ተባእት-ጾታ ተወላጠ-ስም፡ ቅጽል ወይ ግሲ ይሕዙ።
(2) ኣንስ-ጾታ ንኣንስተይቲ ፍጥርቲን ብኣንስተይቲ-ጾታ እትግለጽ ነገር ወይ ሓሳብ ትጥቕልል። እንሳሳት ብሓባር ብኣንስ-ጾታ ምዝርዛር ልሙድ እዩ። ንኣብነት፣ ከብቲ፡ ኣባጊዕ፡ ኣጣል፡ …።
ኣርኣይ ካሳ
13 ሓምለ 2016።


text:
ዳርጋ ዝበዝሐ ህዝቢ ኣብ ሓደ ወገን ኮይኑ ኣንጻር ዓመጽ፥ ዝወሓደ ክፋል ድማ ንዝተፈላለየ ምኽንያት ንመንግስቲ ኤርትራ ክድግፍ ጸኒሑ ኣሎ። ብፍላይ ኣብዚ ቀረባ እዋን እቲ ሚዛን ሓይሊ ብርኡይ ናብቲ ደላይ ሓርነት ዘለዋ ኤርትራ ዝኾነ ህዝቢ እንዳዛዘወ መጺኡ ኣሎ።
እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ኣብ ቀጽሪ ተቓውሞ ዘሎ ምንቅስቓስ ስለዝሓየለ ዘይኮነስ፤ እቲ ምስ ገዛእ ህዝቡ ኣብ ኩናት ዝተጸምደ መንግስቲ ኤርትራ ግፍዕታቱ እንዳዛየደ፥ ምስ ህዝቢ ዘለዎ ርክብ ድማ ኣካቲቱ ናብ ምብታኽ ገጹ ስለዝኸደ ኢዩ። ማዕረ ማዕሪኡ ግን ሽሕ’ኳ ከምቲ ኩሉ ዝብህጎ ኣይኹን ናይ ቀጽሪ ተቓውሞ ጻዕሪ፥ ብዉሑዱ ብዉሑዱ ከምቲ ዝግባእ ከምዘይተሰርሐ ኣሚኑ እንታይ ንግበር ኣብ ዝብል ሸነኹ ብመጠኑ ገስጋስ ጌሩ እዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ሓርነት ሰባት ዘረጋገጸት ሃገር ክትህሉ፥ እዚ ሕጂ ዘሎ ኣተሃላልዋ ይንዋሕ ይሕጸር መኸተምታ ክግበረሉ ሙኻኑ ኣሚኑ ክቃለስ ጸኒሑ ኣሎ። ኣብዚ መዳይ ሽግር የልቦን። እቲ ሽግር ኣብ ደረጃ ናይቲ ዝካየድ ዘሎ ፖለቲካዊ ቃልሲ ኢዩ።
ሎሚ ኣብ ፖለቲካውያን ውድባት ይኹን ሲቪካውያን ማሕበራት ወይ ውን ብመንገዲ ዜናዊ መርበባትን ማሕበራዊ መራኸቢታትን ዝግበር ቃልሲ ደረጅኡ ዘሰክፍ ሙኻኑ ጥራይ ዘይኮነ ግድን ኣላዩ ከድልዮ ሙኻኑ ብሩህ እንዳኾነ ክመጽእ ጸኒሑ ኣሎ።
ቴክኖሎጂን ንሱ ዝህቦ ኣገልግሎትን ማዕረ እቲ ጥቕሙ ዘስዕቦ ጉድኣት ከምዘለዎ ሎሚ እቲ ብስም ኤርትራዊ ተቓውሞታት፥ ወይ ንጡፋት (ኣክቲቪስትስ) ወይ ውን ባዕሎም ንነብሶም ዝተፈላለዩ ቅጽላት እንዳሃቡ ‘ዝፍንውዎ’ ትሕዝቶ ጽቡቕ ኣብነት ኢዩ።
ነብሲ ወከፍ ሰብ ኣብ ዝደለዮ ኣርእስቲ መርገጺ ክህልዎን ነቲ ዝኣምነሉ ንኻልኦት ኣሚኖም ክስዕብዎ ከረድእን ክዝርግሕን ዘይፎሗቕ መሰሉ ኢዩ። እዚ ሕጂ ንዛረበሉ ዘሎና ግን ንሱ ኣይኮነን። ንዛረበሉ ዘሎና እቲ ክትደግሞ ውን ዘየብህግ መስመሩ ዝሰሓተ ዘመተ ኢዩ።
እቲ ንጻር ህዝብን ታሪኽን ዝካየድ ኣዕናዊ ዘመተ ኣ፤ ኣገባባቱ ዝተፈላለየ፥ ኣቀራርብኡ ድማ መለሳታት እኳ እንተሓዘ ቀንዲ ዕላምኡ ናብ ሰለስተ ነጥብታት ክጽሞቕ ይከኣል።
1) ዘሐብን ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ምስራዝ
2) ህዝቢ ኤርትራ በቲ ዝከኣል መንገዲ ናብቲ ዝደቐቐ ደረጃ ንምግምማዕ
3 ወላ እቲ ኣዚዩ ነውራም ተግባራት ውን እንተኾነ ብምግባር ስምካ ከምዝፍለጥን ሰባት ከምዝዛረቡልካን ምግባር
ናይቶም እዚ ኣብ ላዕሊ እተጠቐሰ ተግባራት ዝፍጽሙ ዘለዉ ሰባት ዕላማ ፍሉጥ፥ መወዳእተኦም ድማ ዘይግሩም ሙኻኑ ርዱእ ስለዝኾነ ብዛዕበኦም ብዙሕ ሓተታ ምግባር ውን ኣየድልን። ኣብዚ ሃዋህው እዚ ጠፊኡ ዘሎን ክዝረበሉ ዝግባእን እቲ ዘየሎ ብሱል ጉዳይ፥ ሃገር ሓቆፍ ዛዕባ፥ ፖለቲካዊ ብስለትን ደረጃን ዘለዎ ትሕዝቶ ኢዩ። ነዚ ጠፊኡ ዘሎ ትርጉም ዘለዎ ፖለቲካዊ ሃዋህው ኪመርሕ መታን ኢዩ ድማ፥ ደድሕሪ ፍጻመ ብምኻድ ዘይኮነ ቅድሚት ሓሊፉ ነቲ ቃና ዝተክል፥ ደረጃ ዘበርኽ ናይ ምሁራት፥ ሰብ ተመክሮ፥ ሰብ ዕድመ ተራ ዝሕተት ዘሎ።
ሎሚ ሰባት ቪድዮ ተዓዚቦም ወይ ውን መደረን ቃለመጠይቕን ሰሚዖም ብኻ ግዝየይ ከየጥፋእኩ ኢሎም ዝጠዓሱሉ እዋን ውሑድ ኣይኮነን። ብዙሓት ሰባት ንደረጃኦም ዝበቕዕ ምስ ሰምዕዎን ኣንበብዎንን ዘየግሁዮም ትሕዝቶ ስለዝሰኣኑ ካብቲ ሃዋህው ብዘይፍታዎም ክርሕቁ ይቕሰቡ ኣለዉ።
ስለዚ ኢዩ ድማ ነዚ ባዕሉ በሲሉ ዘሎ ናይ ለውጢ እዋን ዝበቕዕ ተደለይቲ ባእታታት ቃልሲ፥ ሕቶ መጻኢት ኤርትራ በብሸነኻቱ፥ ጉዳይ ምብርባርን ምውህሃድን ዓቕምታት፥ ጉዳይ ምክልኻል ናይቶም ንኤርትራን ህዝባን ክገጥምዋ ዝኽእሉ ሓደጋታት፥ ምህሮታትን ተመኩሮን ኣብ ሓደጋ ዘለዋ ሃገራት ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን፥ ዞባዊ ስፍራ ኤርትራ፥ ምቛም ማእከላት መጽናዕትታት ኣብ ወጻኢ፥ ምሕታምን ምዝርጋሕን ናይ ሓባር መጽናዕትታት፥ምክያድ ሎቢ ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት፥ ምውህሃድ ዜናዊ ጻዕርታት ወዘተ ዝኣመሰሉ ጉዳያት ንዝዛረብ ሃዋህው ዝፈጥር ዓቕሚ ክስስን ዘድሊ ኣሎ።
ከምኡ እንተዘይተጌሩ እዚ ሕጂ ዝኸይድ ዘሎ ኣንፊ ንደረጃና ናብ መምለሲ ዘይርከቦ ማዓሙቕ ክሸሞ ኢዩ።


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
ዞባ ደቡብ ትግራይ ምኽፋል ግብሪ ደረጃ ‘ሐ’ ነጋዶን መካረይትን በጀት ዓመት 2009
ኣብ ውሽጢ 7 መዓልቲ ከምዘጠቓለለ ኣፍሊጡ
ኣብ ሙሉእ ከባቢ ትግራይ ሓምለ 1 ብዕሊ ዝተበሰረ ፌስቲቫል ምኽፋል ግብርን ታክስን በጀት ዓመት 2009 መሰረት ብምግባር ዞባ ደቡብ ትግራይ ምኽፋል ግብሪ ደረጃ ‘ሐ’ ነጋዶን መካረይትን ኣብ ውሽጢ 7 መዓልቲ ከም ዞባ 100% ፍፃመ ተመዝጊቡ። ኣብዚ ዞባ ካብ 10,344 ደረጃ ‘ሐ’ ነጋዶን 4,331 መካረይትን ብድምር 14,675 ከፈልቲ ግብሪ ኣብ 7 መዓልቲ ፍትሓውን ተመጣጣንን ዝተወሰነሎም ግብሪ ብምኽፋሎም ዛጊድ ብጠቕላላ ካብዚኦም 17,284,148 ብር ከም ዝተኣከበ ምኽትል ኣማሓዳሪ ዞባ ደቡብ ትግራይ ኣይተ ኣብርሃም ሓጎስ ገሊፆም።
ምኽፋል ግብሪ ኣብዚ በጀት ዓመት ኣብቲ ዞባ ኣብ ሓፂር እዋን ክውዳእ ዝኸኣለ ከም ዞባ ናይ መሪሕነት ግደ ዓሪፍዎ ኣብ ምድላውን ተግባርን ምዕራፋት ውፅኢታዊ ስራሕ ብምስርሑ እዩ። ብፍላይ ኣብ ምድላው ምዕራፍ ካብ ኣጀማምርኡ ኣትሒዙ ኩሎም ብርኪ ‘ሐ’ ነጋዳዶን መካረይትን ብዝርዝር ብምንፃር ኣብቲ ዓመት ብኪኢላታት ኣብያተ ዕዮ ልምዓት እቶት ወረዳታት እቲ ዞባ 2 ግዜን ልዕሊኡን ፅንዓት ተኻይዱ እዩ። ብቲ ፅንዓት መሰረት ውሳነ ግብሪ ምስተቐመጠ ድማ ነቲ ውሳነ ግብሪ ፍትሓውነትን ተመጣጣንን ንክኸውንን ተሳትፎ ህዝቢ ንክዓርፎን ኣብ ዝተፈላለዩ መድረኻት ከም ሰራዊት ብውድብ፣ መንግስትን ህዝብን ክግምግሞን ርኢቶ ክዓርፎን ተገይሩ እዩ። በቢ ውዳብኡ ነቲ ዝተወሰነ መጠን ግብሪ ኣብ ዋህዮ፣ልምዓት ጉጅለ፣ መሰረታዊ ውዳበ፣ቤት ምኽሪ ንግድን ዘፈር ማሕበራትን፣ሓፋሽ ህዝብን ምይይጥን ገምጋምን ብምክያድ ርኢቶ ተሳተፍቲ ኣካላት ምስ ዓረፎ ከም ዞባ 35 ጥርዓን ቀሪቦም ነቶም 21 ብምርድዳእን ብምምሕያሽን ፍታሕ ብምሃብ ሰናይ ምምሕዳር ኣብ ስርዓት ግብርን ታክስን ዕዉት ውፅኢት ከም ዝተመዝገበ እቶም ምክትል ሓላፊ ይገልፁ።
ምስዚ ብተወሳኺ ኣብቲ ዞባ ኣብ ተግባር ምዕራፍ ዝተፈፀሙ ቀንዲ ተግባራት ነቲ ከም ዞባ ክፍሊት ግብሪ ኣብ ውሽጢ 7 መዓልቲ ክውዳእ ኣለዎ ዝብል ትልሚ ንምዕዋት ኣብ ሕድሕድ ወረዳ ናይ ውድብ፣ልምዓት እቶትን ንግድን ተወከልቲ ኣጣይሹ መዓልታዊ ውዕሎ ሓበሬታ ምስ ዞባ ብምልውዋጥ፣ከምዞባ ኩሎም ሓለፍቲ ኣብያተ ፅሕፈት ወረዳታት ናብ ግብርን ታክስን ክዋፈሩ፣ ዞባ በቢ መዓልቱ ናይ ኩለን ወረዳታት ኣፈፃፅማ ግብረ ምልሲ ብምሃብ መንፈሳዊ ንሕንሕ ምፍጣር፣ኩሉ ኣመራርሓን ኪኢላን ሰዓት ከይተፀባፀበ ክሳብ ምሸት ግቡእ ግልጋሎት ክወሃብ ስለዝተገበረ እዩ። ብምዃኑ ድማ ወረዳ ራያ ዓዘቦ ብልምዓት ጉጅለ ንግብሪ ዝኸፍል ፍሉይ ቁጠባ ስለ ዝቖጠቡን መሪሕነት ወረዳን ዞባን ስለዝዓረፎን ኣቐዲማ ኣብ 4 መዓልቲ 100% ኣፈፃፅማ ኣመዝጊባ እያ። ከምኡ’ውን እንዳመኾኒ፣ኦፍላን ኮረምን ካብ 4-5 ኣብ ዘለዉ መዓልትታት፣ኣላጀን ራያ ኣላማጣን ኣብ 6 መዓልቲ፣ኣላማጣን ማይጨውን ኣብ 7 መዓልቲ ፍትሓውን ተመጣጣንን ግብሪ ከፊለን ብምውደአን ብሓፈሻ ከም ዞባ ምኽፋል ግብሪ ኣብ ውሽጢ 7 መዓልቲ ከም ዝተጠቓለለ ምክትል ኣማሓዳሪ ዞባ ደቡብ ትግራይ ኣይተ ኣብርሃም ሓጎስ ወሲኾም ሓቢሮም።
ሃይላይ ገ/ገርግስ
ክኢላ ርክብ ህዝቢ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ
ኣብ ወረዳ ራያ ዓዘቦ ምኽፋል ግብሪ 2008/9 ዓ/ም ኣብ ኣካራይ ተካራይ ብርኪ ሐ ነጋዶን ኣብ ውሽጢ 4 መዓልቲ 100% ኣኽፊሎም ከም ዝዛዘሙ ተገሊፁ።
ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ራያ ዓዘቦ ካብ ክልል መበገሲ ትልሚ ብምውሳድ ነቲ ዝወፅአ ትልሚ ምስ ህዝቢን ምምሕዳርን እታ ወረዳ ብዘሳትፍ መልክዑ ኣብ 5 ዕሸል ከተማታትን መኾንን ሓዊሱ ክመያየጥሉም ክረዳድኡሉን ድሕሪ ምግባር ካብ 1634 ብርኪ ሐ ነጋዶ 1.5 ሚልዮን ብር፣ ካብ ኣካራይ ተካራይ 1183 ዝኣክል 2.6 ሚልዮን ብር ኣብ ውሽጢ 5 መዓልቲ ክእከብ ትልሚ ዝወፅ እንትኾን ነዚ መሰረት ድማ ሓምለ 1 ምእካብ ግብሪ ብሰልፊን ጓይላን ዕልልታን ዝተፈላለዩ ምርኢታትን ደሚቑ ናይ ሪቫን ምቑራፅ ስነ-ስርዓት ተበሲሩ ናይቲ ሓጋይ መመላእታ ክስረሐሉ ዝፀንሐ ውፅኢት ኣብ ውሽጢ 4 መዓልቲ ኣብ ዝሓፀረ እዋን 100% ግብሪ ኣኽፊሎም ከም ዝዛዘሙ ኣመሓዳሪ ወረዳ ራያ ዓዘቦ ኣይተ ክፍሎም ሃይለ ገሊፆም።
ምስ እዚ ብተዛማዲ ኣብ 4 ማዓልቲ 100% ኣኽፊሎም ንክውድኡ ዝገበርዎም ፃዕሪታት ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ልምዕት እቶት ወረዳ ራያ ዓዘቦ ኣይተ ካሕሱ ድበሎእንትገልፁ ድማ፦ ፈለማ ምስ መዳርግቲ ኣከላት ዝበሃሉ ተዋዲድና ብምስራሕን ሕድሕድ ዕሸሽል ከተማታት መድረኽ እናተዳለወለን ከም ክመያየጥሉ እናተገበረ፣1ይ ን2ይን ዙር መፅናዕቲ መድረኽ እናተገበረሉ፣ቅድሚ ግበሪ ውሳነ ምፍላጥ እቲ ማሕበረሰብ ንግዲ ርኢቶ ክህበሉን ንእገለ ይበዝሖ ንእገለ ይውሕዶ እናተብሃለ፣ ን500 ነጋዶ መድረኽ ካብ ዞባን ክልልን ሓለፍቲ እቶትን ንግዲ ቻምበራትን ዝተረኸብሉ መድረኽ ኣዳሊኻ ነቶም ልምዓታውያን ነጋዶ ብምሽላም ኣብ ሓደ መረዳድኢ ክብፃሕ ምኽኣሉ፣ምስ ክልልን ዞባን ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ጥቡቕ ዝኾነ ክትትልን ደገፍን ምኽያድ፣ በቲ ወረዳ ምምሕዳር ብፋይናንስን ትራንስፖርትን ቀረብን ሓገዝ ተገይርልና ነዚ ድማ ብቀረባ ኣማሓዳሪ ወረዳ ብዝመርሖ ኣብ ኩለን መድረኻትናን ምንቅስቓስን እቲ ኮማንድ ፖስት እናገምገመን ምካዱ፣ ቀንዲ ዓንዲ ሕቖ ኮይንና ዝሓገየ ልምዓት ጉጅለ ብዝገበርኦ ጠንኪረን ናብ ሓደ ተመጣጣናይ መንገዲ ዝመፃሉ ተፈጢሩ ኩለን ግብሪ ውሳንአን ባዕለን እናተመያየጣን ነቲ ዝወፁ ናይቲ ቤት ፅሕፈት ግበሪ ውሳነ ባዕለን ሪኢቶ ከዕርፋሉ እናተገበረ ዝርዝር ግበሪ ውሳነአን ግንቦት 30 ተለጢፉለን ሕድሕድ ግብሪ ከፋሊ በቲ ውዳብኡ ኣቢሉን ኣብ ሓደ መዓልቲ ካብ 59 ልምዓት ጉጅለ 39 ልምዓት ጉጅለ በቲ ውዳብአን ኣመራርሓ ኣቢለን ብሓደ ግዜ ከፊለን ዝወድኣሉ ነይሩ፣ እቲ ሰራሕተኛ እውን ደኪሙኒ ከይበለ ክሳብ 3፡00 ሰዓት ናይ ምሸት እናምሰየ ይሰርሑን ውዕለኦም ይግምግምን ምዃኖምን እዩ። ነዚ ኩሉ ኣስተዋፅኦ ዝተገበረ ፃዕሪ እናመስገንኩ ኣብ ውሽጢ 4 መዓልቲ 100% ኣክፊልና ክንዕወት ዝገበርናዮ ፃዕሪ ህዝቢ ሒዝና ብምስራሕና ይብሉ ሓላፊ ቤትፅሕፈት ልምዓት እቶት ራያ ዓዞቦ ኣይተ ካሕሱ ድበሎ ።
ብተወሳኺ ኣብ ከፈልቲ ግብሪ እነታይ ይመስል ንዝብል ተዘዋዊርና ኣብ ወረዳ ራያ ዓዘቦ ዘዘራረብናዮም ወ/ሮ ሸጉ ገ/ሂወት ካብ ኣካራይ ተካራይ ከም’ውን ካብ ብርኪ ሐ ነጋዶን ዝሃቡና ርኢቶ ኣብ ምብሳር ምኽፋል ግበሪ መድረኽ ዝነበረ ኩነታት እንትገልፁ ብዕልልታ፣ ሁራን፣ ሰልፍ፣ ባንዴራታትን ሕብሽትታትን ተዓጂቦም ንሃገሮምን ባዕሎምን ረብሓ ዝውዕል ምዃኑ ተረዲኡም ተመጣጣናይን ፍትሓዊ ኣወሳስና ግበሪ ምንባሩ ኣብቲ ከይዲ ብዘይ ሓደ ፀገማት እናከፈለ ከም ዝወዓለን ካብቶም ገለ ከፈልቲ ግበሪ ዘዘራረብናዮም ዝሃቡና ርኢቶ እዩ።
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ግብርን ታክስን ብዝምልከት ንደቂ ኣንስትዮ ግንዛበ መዕበይ ስልጠና ሂቡ፤
ካብ ኩለን ኣብያተ ዕዮ ክላስተር ልምዓት ከተማን ካልኦት ኣብያተ ፅሕፈትን ንዝተወከላ ንከባቢ ልዕሊ 600 ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ሪፎርምታት ግብርን ታክስን ኣመልኪቱ ኣብ ከተማ ውቕሮ ናይ 2 መዓልቲ ስልጠና ተዋሂቡ።
እቲ ተተኺሉ ዘሎ ስርዓት ምሕደራ ግብርን ታክስን ከቢድ መስዋእትን ቃልስን ዝተኸፈሎ ልምዓታውን ዲሞክራሲያውን መስመር ውድብናን መንግስትናን ዝተኸልዎ ቅኑዕ ስርዓት እዩ። ሐዚ ዘሎ ስርዓት ግብርን ታክስን ብ6 ሪፎርምታት ዝተዋቐረ ኮይኑ ኢኮኖሚ ካብ ዘፈልፈሎ ኣታዊ ዝርከብ ኣብ ዝተፈላለዩ መሰረተ ልምዓት፣ማሕበራዊ ግልጋሎትን ንኻልኦት ግልጋሎት መውሃብን ዝውዕል ፍትሓውን ተመጣጣንን ግብርን ታክስን ከም ዝኾነ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ገሊፀን።
ካብ’ቶም ሪፎርምታት ግብርን ታክስን እቲ ሓደ ምርግጋፅ ሓይሊ ሰብን ምልምዓዕ ስራሕን ዝብል ኮይኑ ኣብ ህንፀት ልምዓታዊ ሰራዊት ግብሪ ትልሚ መሰረት ዝገበረ ኣብ መህነፂ ማእኸላት ኣብ ምድላው፣ተግባርን መዛዘምን ምዕራፋት ብምኽፍፋል ናይ ሰራሕተኛ ክእለት፣ ፍልጠትን ኣተሓሳስባን በቢ ውዳብኡ ከባቢ 1,162 ሰራሕተኛ ዝህነፀሉ እዩ ። እቲ 2ይ ሪፎርም ግንዛበ ምዕባይን ምድግጋፍን ድማ ኣብ ሰራሕተኛታት፣መዳርግቲ ኣካላት፣ማሕበረሰብ ንግድን መካረይቲ ኣካላትን ብሚድያ፣ብስልጠናታት፣ብክለባት ግብሪ ንልምዓት፣ብኔትወርክ ምድግጋፍን ካልኦትን ሜላታት ብምጥቃም ኣፍልጦን ግንዛበን ጠቕላላ ሕብረተሰብ እናተፈጠረለን እዩ። እቲ 3ይ ሪፎርም ህንፀት ስርዓት መረዳእታ ኮይኑ ኣብ ኣተሓሕዛ መረዳእታ መሰረት ዝገበሩ እታወታት ዝሓቖፈ ከባቢ 10,963 መስርሒ መሸጣ መሽን ፣ከባቢ 247,721 ብዓሸራ ዝተደገፈ መፍለይ ቁፅሪ ንግዲ (TIN)፣ከባቢ 33 ሲግታስ(sigtas) ፣ቫት ዝተመዝገቡ ብርኪ ሀ ነጋዶ TOT ዝተመዝገቡ ብርኪ ለ ነጋዶን፣ናይ ብርኪ ሀንለን ነጋዶ ሒሳብ መዝገብ ዝሓዙ ከባቢ 14,884 ኮይኑ ምስ’ዚ ኦዲት ስትራተጂ ብቀሊል 50%፣ብውሱን 36%፣ብሙሉእ 14% ብፍሉይ 1% ዝብል ተግባራዊ ኮይኑ እዩ። እቲ 4ይ ሪፎርም ኣወሃህባ ግልጋሎት ዝብል ኮይኑ ተገልገልቲ ብቐረባ ግልጋሎት ዝረኽበሎም ማእኸላት ብምድላው ሕብረተሰብ ዘሳተፈ ኣብ ዓመት 2 ግዜ ን ልዕሊኡን ፅንዓት ብምክያድ በቢ ውዳብኡ ከፋሊ ግብሪ ርኢቶ ምስ ሃበሉን ሰናይ ምምሕዳር ብምንጋስን ቅሬታ ትሕቲ 1% ብምግባር ካብ እዋን ናብ እዋን ዝለዓለ ዕግበት ሕብረተሰብ እናተመዝገበ እዩ። እቲ 5ይ ሪፎርም ምርግጋፅ ልዕልነት ሕጊ ኮይኑ ኣዋጃት፣ደንብታትን መምርትሕታትን ስርዓት ግብርን ታክስን ተግባራዊ ዝግበረሉን ሕጊ ዝኽበረሉን እዩ። ብፍላይ ሕጊ ንዘየኽብሩ መጭበርበርቲ ነጋዶ፣ነፃ ቐረፅ ቅቢሊት ዘይቖርፁ ነጋዶን እንተጋጥም ሕጊ ዝኽበረሉ እዩ። እቲ ናይ መወዳእታ ሪፎርም ድማ ምርግጋፅ ዕብየት እቶት ዝብል ኮይኑ ቁጠባ ካብ ዘፈልፍሉ ኣታዊ ዝርከብ ፍትሓውን ተመጣጣንን ግብሪ ከም ዝእከብ ዘሎ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ወሲኸን ሓቢረን።
ምስ’ዚ ብተዛማዲ ኣብ እንታይነት መትከላት፣ባህርያት፣ኣድላይነትን ኣፈፃፅማን ስርዓት ግብርን ታክስን ብዝምልከት ኣብቲ መድረኽ ተረኺቦም ስልጠና ዝሃቡ ላዕለዋይ ኪኢላ ትምህርትን ስልጠናን በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣይተ ፅገሂወት ገ/ስላሴ ዝርዝር መብርሂ ምስ ሃቡ ኣብቲ መድረኽ ካብ ተሳተፍቲ ኣብ ግብርን ታክስን ኣመልኪቶም ኣብ መካረይቲ ዘሎ ኩነታት ግብሪ፣ኣብ ብርክታት ነጋዶ ዘሎ መጠን ኣፈላላይ ካፒታል፣ኣብ ግቡእ ኣወሃህባ ግልጋሎት ክኢላታት፣ኣብ ደረሰይን ቫትን ዘሎ ኣፋፃፅማን ካልኦትን ዝምልከቱ ሕቶታት ተላዒሎም ግቡእ መብራህርህን መልስን ምስተውሃቦም ካልኦት ተወሰኽቲ ሃነፅቲ ርኢቶታት ብምሃብ እቲ ስልጠና ኣብ ግብርን ታኽስን ዘለወን ግንዛበ ብዘዕቢ መንገዲ ተዛዚሙ።
ደ/ከ/ስ/ርክብ ህዝቢ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ምኽፋል ግብሪ ሓምለ-1/2008/9 ኣብ ኩሉ ከባቢታት ትግራይ ብውዑይ መንፈስ ከም ዝተጀመረ ኣፍሊጡ፤
ፌስቲቫል ምብሳር ምኽፋል ግብሪ ሓምለ 1/2008/9 ኣብ ክፍለ ከተማታት መቐለን ካልኦት ከተማታትን ወረዳታትን ኣብ ግልጋሎት መውሃቢ ማእኸላት ዳሳት ብምስራሕ ብጓይላ፣ፌስታን ካልኦት ምርኢታትን ተዓጂቡ ተኸቢሩ እዩ። ኣመራርሓ ውድብን መንግስትን ኣብያተ ዕዮ ክልል፣ ዞባታትን ወረዳታትን ኣብቶም መድረኻት ተረኺቦም ምኽፋል ግብርን ታክስን ኣመልኪቶም መኽፈቲ መደረ ብዕሊ ምስ ኣበሲሩ ኣብ ኩለን ማእኸላት እቲ ምኽፋል ግብሪ ብስሉጥ ግልጋሎት ተኻይዱ እዩ።
ኣብ ክፍለ ከተማ ሓድነት ተረኺቦም መኽፈቲ መደረ ዘቕረቡ ሓላፊ ቢሮ ፋይናንስን ኢኮኖሚያዊ ልምዓትን ኣይተ ብርሃነ ፅጋብ እንትገልፁ እቲ ሕዚ መንግስቲ ንክልልና 10.6 ቢልዮን ብር በጀት ተሰሊዑ ዘሎ ካብ ባንኪ ዘይኮነስ ንዓኹምን ንህዝቢ ትግራይን ኣሚኑ እዩ። ብፍላይ ህዝቢ ትግራይ ንመሰረተ ልምዓት፣ማሕበራዊ ግልጋሎትን ካልኦት ግልጋሎታትን ዝውዕል ፍትሓውን ተመጣጣንን ግብሪ ንምኽፋል ንድሕሪት ኣይብልን፣ ምኽንያቱ ኣብ ቃልሲ ህወሓት ሂወቱን ሂወት ውላዱን ብታሕጓስን ጓይላን ዝሃበ ህዝቢ ፤ ሕዚ ኣብ ልምዓት ዝውዕል ገንዘብ ምኽፋል ብሳዕስዒትን ፌስታን ከም ዝደግሞ፣እቲ ሰራሒ ጀግንነት ህዝቢ ኣብ ምጥፋእ ድኽነት’ውን ጅግና ከም ዝኾነ እንኣምነሉን እንኮርዐሉን ህዝቢ እዩ ኢሎም።
ምስዚ ብተዛማዲ ኣብ ክፍለ ከተማ ዓዲ ሓቂ ዝተረኸባ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ወ/ሮ ምሕረት በየነ ከም ዝበልኦ ድማ ክልልና ንሪፎርምታት ግብርን ታክስን ተግባራዊ ብምግባር ብኣተሓሳስባ፣ክእለትን ፍልጠትን ዝበቕዐ ሰራዊት ብምውናን ኩሉ በቢ ውዳብኡ ዘፈር ማሕበራት፣መዳርግቲ ኣካላት፣ማሕበረሰብ ንግዲን ውዳበታትን ውዑይ ቃልሲ ብምክያድ ግብርን ታክስን ዝሓሸ ግንዛበን ፍልጠትን ብምፍጣር ውሽጣዊ ዓቕምታትና ዘፈልፈሎ ተመጣጣንን ፍትሓውን ግብርን ኣብ ምእካብ ውፅኢታዊ ስራሕ ከም ዝተሰርሐ ኣፍሊጠን።
ብተወሳኺ ኣብ ኩለን ክፍለ ከተማታት መቐለ እናተረኸቡ ትዕዝብቲ ዘካየዱ ከንቲባ መቐለ ኣይተ ዳኒኤል ኣሰፋ ከም ዝበልዎ ድማ እቲ ባሕቲ ገንዛብ ኣይወፅእን ዝብል ዝነበረ ድሑር ባህሊ ተሰይሩ ኩሉ ሕብረተሰብ ኣብቲ ምኽፋል ግብሪ ተረኺቡ ዝተወሰነሉ ተመጣጣንን ፍትሓውን ግብሪ ብታሕጓስን ጓይላን ይኸፍል ከም ዘሎ ገሊፆም።
ኣብቶም ናይ ፌስቲቫል መድረኻት ዝተረኸቡን ብእዋኑ ዝተወሰነሎም ግብርን ታክስን እናኸፈሉ ካብ ዘዘራረብናዮም ከፈልቲ ግብሪ ዝሃቡና ርኢቶ ኣታዊና መሰረት ዝገበረ መጠን ግብሪ ብክኢላታት 2ተ ግዜን ልዕሊኡን ፅንዓት ተገይሩ ኣብ ናይ ዝተፈላለዩ ውዳበታትን ህዝብን መድረኻት ርኢቶ ከም ዝተውሃበ ኣብ ዝተፈላለዩ መለጠፊ ማእኸላት ተለጢፉ ኩሉ ህዝቢ ዝተወሰነሉ መጠን ግብሪ ክሪኦን ክፈልጦን ተገይሩ እዩ። ስለዚ እዚ ዝኸፍልዎ ዘለዉ ግብሪ ንልምዓታውን ዲሞክራሲያውን ምንቅስቓስ ዝውዕል ፍትሓውን ተመጣጣንን ግብሪ ከም ዝኾነን ግብሪ ብምኽፋሎም ሕጉሳት ከም ዝኾኑን ሓቢሮም
ደ/ከ/ስ/ርክብ ህዝቢ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ
ክፍለ ከተማ ቀዳማይ ወያነ ንምብሳር ምኽፋል ግብሪ ምኽንያት ብምግባር መነቓቕሒ ፌስቲቫል ስፖርታዊ ውድድር ኣካይዱ
ሓምለ 1 ብዕሊ ንዝጅመር ምኽፋል ግብሪ ንምብሳር ክፍለ ከተማ ቀዳማይ ወያነ ምስ ሞሃ ልስሉስ መስተ ብምትሕብባር ኣብ ከተማ መቐለ “ሰናይ ምምሕዳር ንህንፀት ልምዓት ስርዓት ግብርን ንግድን” ብዝብል መሪሕ ቃል ናይ ሰለስተ መዓልቲ ፌስቲቫል ስፖርታዊ ውድድር ጉያ፣ሳይክልን ኩዕሶ እግርን ተኻይዱ።
ኣብቲ ስፖርታዊ ውድድር ጉያ ዝተሳተፉ በቢፆትኡ መሰረት ገይሩ ስሩዓት ኣትሌታትን፣መንግስቲ ሰራሕተኛታትን ተወዳዲሮም መተባብዒ ሽልማት ረኺቦምን እዮም። ከምኡ’ውን ኣብ መንጎ መንግስቲ ሰራሕተኛን ነጋዳይን ክፍለ ከተማ ቀዳማይ ወያነ ውድድር ኩዕሶ እግሪ ዝተኻየደ እንትኸውን ምስዚ ብተዛማዲ ድማ ናይ ሳይክል ውድድር ብምክያድ ኣብ መወዳእታ ንብሉፃት ተወዳደርቲ መተባብዒ ሽልማት ተዋሂቡ እዩ።
ኣብቲ ፌስቲቫል ስፖርታዊ ውድድር ተረኺቦም ሽልማት ዝሃቡን መደረ ዘስምዑን ሓላፊ ልምዓት እቶት ዞባ መቐለ ኣይተ መኮነን ኣስፋው ዕላማ እቲ ስፖርታዊ ፌስቲቫል እንትገልፁ፤ እቲ ተኻይዱ ዘሎ ውዑይ ስፖርታዊ ውድድር ኣብ ማሕበረሰብ ንግዲ ከም መነቓቕሕን መበሰርን ኮይኑ ኩሉ ነጋዳይ ማሕበረሰብ እቲ ብምንግስቲ ዝተወሰነሉ ፍትሓውን ተመጣጣንን ግብሪ ብእዋኑ ብሰልፍን ጓይላን ዓጂቡ ንክኸፍል’ዩ። እዚ ፌስቲቫል ውድድር “ሰናይ ምምሕዳር ንህንፀት ልምዓታዊ ስርዓት ግብርን “ዝብል መሪሕ ቃል ከም ዝሕብሮ መንግስቲ ገንዘብ ንምእካብ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ሕብረተሰብ ግንዛበን ኣፍልጦን ፈጢርካ ብእዋኑን ብዓርሰ ተበግሶን ግብሪ ናይ ምኽፋል ስርዓት ንምትካል ምስ’ዚ ጎናጎኒ እውን ስራሕቲ ሕድሳት ንግዲ ፍቓድን ሓቢሩ ከም ዝስራሕ ገሊፆም።
ኣብ መወዳእታ ድማ ኣብ ኩሉ ዓይነት ስፖርት ኣሸነፍቲ ንዝኾኑ ብሉፃት ስፖርተኛታት ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን መተባብዒ ሽልማት ብምሃብ እቲ ፌስቲቫል ስፖርታዊ ውድድር ብዓወት ተዛዚሙ እዩ።
More Articles...
- ብምትሕብባር ማሕበር ደቀ ኣንስትዮ ከተማ ልምዓትን ዩንቨርስቲ መቐለን .....
- ክረምታዊ መደባት እቶትን ንግድን ብውዑይ ተሳትፎ ኣመራርሓን ህዝብን ንምዕዋት ኣበርቲዑ ይሰርሕ ከም ዘሎ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ራያ ዓዘቦ ኣፍሊጡ።
- በዓልመዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ክረምታዊ መደባት እቶትን ንግድን ንምዕዋት ኣበርቲዑ ይሰርሕ ከም ዘሎ ኣፍሊጡ
- በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ስርዓት ምምሕዳር ግብርን ታክስን ፍልፍል ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ዝሕግዝ ናይ ግንዛበ መዕበዪ ስልጠና ንዓቀብቲ ሕግን ገበን መርመርትን ከም ዝሃበ ኣፍሊጡ።
Subcategories
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
በዝሒ ጎብነይቲ
We have 104 guests and no members online


text:
ናብ እስራኤል ክሰግሩ ዝደልዩን አብ በረኻ ሲና ተጨውዮም ሓፍ ዘይብል ገንዘብ ክኸፍሉ ብዛዕባ ዝሕተቱን መንእሰያት ቅድሚ ገለ አዋርሕ ሓደ መደብ ምቅራብና ይዝከር።
እቲ ኹነት ጠጠው አይበለን። ገና ከም ዓንኬል ኾይኑ ብቀፃሊ ይካየድ'ሎ።
እቲ ክኸፍልዎ ዝሕተትዎ ገንዘብ አብዚ እዋን'ዚ ናብ $25,000 (25-ሽሕ ዶላር) በፂሑ'ሎ።
እቶም መንእሰያት በብጉጅለታት ተገይሮም ኣብ አርባዕተ ቦታታት ተታሒዞም'ዮም ዘለው።
ገለ ካብቶም ኣብ አርባዕተ ጉጅለታት ተገይሮም ተታሒዞም ዘለው እቲ ዘለውሉ ኩነታት ኣዝዩ ዘስካሕኽሕዩ ኢሎም።
እቶም ዛጊድ ብህይወት ዘለው ገንዘብ ዝሰደልና ሰብ አሎ ስለዝበሉ ምኻኖምን የብለይን ዝበሉ ሓደ ኣብ ቅድሚኦም ከምዝቀትልዎን ወሲዶም ኣበይ ከም ዘእተውዎ ከምዘይፈልጡን'ዮም ገሊፆም።
ብተወሳኺ ደቀንስትዮ ይድፈራን ካብ ባሕርያዊ ወፃኢ ብዝኾነን ንምዝራቡ'ውን ብዘፀግም አገባብ ፆታዊ ግፍዕታት ይፍፀመን ከምዘሎ ተዛሪቦም።
ንምስምዑ ናብቲ ምልክት ድምፂ ኸድኩም ስምዕዎ።


text:
1ይ ህጹጽ ሓበሬታ ናይትራንስፖርት ንታሳተፍቲ ሰላማዊ ሰልፊ ኒው ዮርክ፡፡
2ይ ህጹጽ ሓበሬታ ናይ ትራንስፖርት ንታሳተፍቲ ሰላማዊ ሰልፊ ኒው ዮርክ ካብ JFK AIRPORT፡፡
1ይ ህጹጽ ሓበሬታ ናይትራንስፖርት ንታሳተፍቲ ሰላማዊ ሰልፊ ኒው ዮርክ፡፡
1. ካብ LAGUARDIA AIRPORT ናብ ሰላማዊ ሰልፍ ንእትመጹ ኣጋይሽ ናይ ህዝባዊ መጓዓዝያ (Public Transportation) ንክትጥቀሙ ነዚ ዝስዕብ ተከተሉ፡
ካብ ነፋሪት ምስ ወሪድኩም - Ground Transportation ዝብል ተከተሉ ኣውቶቡስ (BUS) – M60 Select Bus Service (M60 SBS) ደው ትብለሉ ቦታ ንዝኮነ ሰብ ትወከሱ፡፡ ቅድሚ ኣብ ኣውቶቡስ ምስቃልኩም ናይ መጐዓዓዚ ትኬት (Merto Card) ኣብታ ኣውቶቡስ ደው ትብለላ ሳንዱቅ (Vending Machine) ብካሽ ወይ ብክረዲት ካርድ ትኬት ትገዝኡ ናይ $10.00 እኩል እዩ፡፡ ካብ LAGUARDIA ምስ ተሰቀልኩም ኣብ ሻሙነይቲ ፈርማታ ( 8th Stop) ትወርዱ፡፡ እታ ትወርዱላ ፈርማታ (Lexington Av Station 125th Street) ትብሃል፡፡ ነዛ ትስዕብ ካርታ ተመልከቱ፡
ኣብኣ ወሪድኩም ናብ ባቡር ቁጽሪ 6 ናብ Downtown ወይ ከኣ ናብ Manhattan ገጻ ትከይድ ትኬትኩም ተጠቂምኩም ትስቀሉ ኣብ 51st Street ትወርዱ፡፡ ካብ ባቡር
ምስ ወረድኩም ክሳብ 47th Street ብእግርኩም ትጓዓዙ (Towards South). ካብኡ ክሳብ 2nd Avenue (Towards East) ትከዱ፡፡ እቲ ሰላማዊ ሰልፊ ንገበረሉ ቦታ በጺሕኩም ኣለኩም ማለት ኢዩ፡፡
2. ካብ LAUGARDIA AIRPORT ናብ Hotel Paramount ክፍሊ ዝሓዝኩም ናብ ሆቴልኩም ንክትከዱ ናይ ህዝባዊ መጓዓዝያ (Public Transportation) ንክትጥቀሙ ነዚ ዝስዕብ ተከተሉ፡
ካብ ነፋሪት ምስ ወሪድኩም - Ground Transportation ዝብል ተከተሉ ኣውቶቡስ (BUS) – M60 Select Bus Service (M60 SBS) ደው ትብለሉ ቦታ ንዝኮነ ሰብ ትሓቱ፡፡ ቅድሚ ኣብ ኣውቶቡስ ምስቃልኩም ናይ መጐዓዓዚ ትኬት (Merto Card) ኣብታ ኣውቶቡስ ደው ትብለላ ሳንዱቅ (Vending Machine) ብካሽ ወይ ብክረዲት ካርድ ትኬት ትገዝኡ ናይ $10.00 እኩል እዩ፡፡ ካብ LAGUARDIA ምስ ተሰቀልኩም ኣብ መበል ዓሰርተ ሓደ ፈርማታ ( 11th Stop) ትወርዱ፡፡ እታ ትወርዱላ ፈርማታ (Frederick Douglass Station) ኣብ St. Nicholas Avenue ትርከብ፡፡ ኣብ ላዕሊ ተመልኪታ ዘላ ካርታ ተመልከት፡፡
ኣብኣ ወሪድኩም ናብ ባቡር A Train ናብ Downtown ወይ ከኣ ናብ Manhattan ገጻ ትከይድ ትኬትኩም ተጠቂምኩም ትስቀሉ;; ኣብ 42nd (Port Authority Street Street} ትወርዱ፡፡ ካብ ባቡር ምስ ወረድኩም ብ8th Avenue ወጺኩም ብእግርኩም ንሰሜን ገጽኩም ትጓዓዙ ( Towards North);; ክሳብ 46th Street ካብኡ ንምብራቅ ገጽኩም ፍርቂ ብሎክ ምስ ከድኩም Paramount Hotel ዝብል ክትርእዩ ኢኩም፡፡ ካብ ሆቴልኩም ናብ ናይ ሰልፊ ቦታ ክትዱ፡ ክሳብ 2nd Avenue (Towards East) ትከዱ፡፡ ድሓር ሓንቲ ብሎክ ንሰሜን ገጽኩም ኣብ 47th Street ትበጽሑ፡፡ እቲ ሰላማዊ ሰልፊ ንገበረሉ ቦታ በጺሕኩም ኣለኩም ማለት ኢዩ፡፡
ንተወሳኪ ሓበሬታ ናብዚ ዝስዕብ ቴለፎን ደወሉ
ዛይድተስፋማርያም (718) 696 7219 ሃይለጸጋይ (646) 919 6847 ዘርእማርያምክፍለ (845) 4537641
2ይ ህጹጽ ሓበሬታ ናይ ትራንስፖርት ንታሳተፍቲ ሰላማዊ ሰልፊ ኒው ዮርክ ካብ JFK AIRPORT፡፡
1. ካብ JFK AIRPORT ናብ Hotel Paramount ክፍሊ ዝሓዝኩም ናብ ሆቴልኩም ንክትከዱ ናይ ህዝባዊ መጓዓዝያ (Public Transportation) ንክትጥቀሙ ነዚ ዝስዕብ ተከተሉ፡፡
JFK AIRTRAIN ወሲድኩም ኣብ ተርሚናል ዲ (Terminal D - Jamaica) ትወርዱ;; ቅድሚ ናብ ባቡር ምስቃልኩም ናይ መጐዓዓዚ ትኬት (Merto Card) ኣብቲ ስተሽን ካብ ዘላ ሳንዱቅ (Vending Machine) ብካሽ ወይ ብክረዲት ካርድ ትኬት ትገዝኡ ናይ $10.00 እኩል ኢዩ፡፡ From SUTPHIN BLVD-ARCHER AV/JFK E Take the WORLD TRADE CENTER bound Train Get off at 42ND ST - PORT AUTHORITY BUS TERMNAL
ካብ ባቡር ምስ ወረድኩም ብ8th Avenue ወጺኩም ብእግርኩም ንሰሜን ገጽኩም ትጓዓዙ ( Towards North);; ክሳብ 46th Street ካብኡ ንምብራቅ ገጽኩም ፍርቂ ብሎክ ምስ ከድኩም Paramount Hotel ዝብል ክትርእዩ ኢኩም፡፡
2. ካብ ሆቴልኩም ናብ ናይ ሰልፊ ቦታ ክትከዱ ክሳብ 2nd Avenue ( Towards East) ትከዱ፡፡ ድሓር ሓንቲ ብሎክ ንሰሜን ገጽኩም ትከዱ፡፡ ኣብ 47th Street ትበጽሑ፡፡ እቲ ሰላማዊ ሰልፊ ንገበረሉ ቦታ በጺሕኩም ኣለኩም ማለት ኢዩ፡፡
ንተወሳኪ ሓበሬታ ናብዚ ዝስዕብ ቴለፎን ደወሉ
ዛይድ ተስፋማርያም (718) 696 7219 ሃይለ ጸጋይ (646) 919 6847 ዘርእማርያም ክፍለ (845) 4537641


text:
ሃንደበታዊ ምርኻብ ኣየርላንዳዊት ንእስን ቀዳማይ ሚኒስትር ልዮን
ነሓሰ 10/2009(ድወት) ኣብ ዝኾነ ጫፍ ዓለም ሃሊኻ ንሕብርኻን ደምኻን ዝመስል እንትትረክብ ድንግፅ ምባል ዘይተርፍ’ዩ። መን ኢኻ? ካበይ ኢኻ ምባል’ውን ከምኡ።
መራሒ ሃገርኻ፣ ፍሉጥ ሰብ እንትትረክብ ድማ ብፍሉይ ተለልዮ። ምኽንያቱ መራሒኻ ወይ ፍሉጥ ሰብ ምፍላጥ ጉዳይ ፍቕርን ኻልእን ዘይክኸውን ይኽእል። በቃ ባህርያዊ ስለዝኾነ እምበር።
ሓንቲ ንእስቲ ኣይርሻዊት ኣብ ቺካጎ ንትምህርቲ ኸይዳ ጎናዊ ግን አብ ቤት ብልዒ መተኣናገዲት ኾይና’ያ ትሰርሕ።
ቐዳማይ ሚኒስትር ኣየርላንድ ልዮ ቫራድካር ናብታ እታ ንእስቲ ትሰርሐሉ ቤት ብልዒ እንትኣትው ኣይሪሻዊ ኢኻ ይመስለኒ ኢላ ቐዛሕትኣ ድሕሪ ምግላፅ በል ፅናሕ ኢላ ሓንቲ ንእስ ዝበለት ጠረጴዛ ኣዳልያትሎም።
መን ምዃኖም ፍፁም አይፈለጠትን ሓንቲ መሓዝኣ ኣብ ትዊተር ምስሎም ምስጠቀዐቶን መንነቶም ምስ ነገረታን ግና መሬት ተኸፊታ ተትውሕጠኒ ዝዓይነቱ ድንጋፀ ደንጊፃ። ደንጊፃ ጥራሕ አይተረፈትን ንኽብሮም ዝምጥን መንበር ኣዳልያትሎም።
እታ ኢማ ኬሊ ዝተብሃለት ጓል 20ዓመት ንእስቲ ብተግባራ ኣዝያ ከምዝሓፈረት ብምግላፅ ብቴሌቭዥንን ብዝተፈላለዩ መላለዪ ስእልታትን ዝፈልጦ መራሒ ሃገረይ ከመይ ኣይዘከርኽዎን ? ኣዝዩ የሕዝን ክትብል ንባዕላ ወቒሳ።
ግን ትብል ኢማ ኬሊ ከምዚ ዓይነት ዓብዪ በዓል ስልጣን አብዚ ክረኽቦ’የ ኢለ ገሚተ ስለዘይፈልጥ’ዩ ድማ ትብል።
ተግባራ ስለዘግረመላን ዓብዪ በዓል ስልጣን ሃገራ ብቐረባ ስለዝረኸበትን ድማ ምስኦም ፎቶግራፍ ተሳኢላ ኣብ ድረ ገፅ ትዊተር ዘርጊሓቶ።
ቐዳማይ ሚኒስትር ቫራድካር ግን እታ ንእስቲ ንዕኦም ብዘይምፍላጣ ኣይተገረሙን። እኳ ድኣስ ከምቲ ንኻልእ ተራ ሰብ ዝግበር መስተንግዶ ስለዝገበረትሎም ፅቡቕ ስምዒት ከምዝተሰምዖም ገሊፆምላ።
ኣብ ድረ ገፅ ትዊተሮም ድማ የቐንየለይ ኢማ ዝበላዕኹዎ ምግብን ዝረኸብኽዎ ኣገልግሎትን ፅቡቕ ነይሩ። ፅቡቕ ግዘ ይኹነልኺ ክብሉ’ዮም ምላሽ ሂቦምዋ።
BBC


text:
In Asmara,1999.Yeharerwerk Gashaw's effort to re-unite Eritreans/Ethiopians. Part 1& 2
December 01, 2017
መብርሂ፡ ኣብ`ዚ ታሕቲ ዘለዋ ናይ ተንቀሳቓሲ ስእልታት ኣብ`ቲ ኣብ ሞንጎ ኤርትራን ብወያነ ትግራይ ትምራሕ ኢትዮጵያን ውግእ ዝካየደሉ ዝነበረ እዋን ዝተላዕለ እዩ። ንመዘኻከሪ፣ እቲ ፋሽስታውን ዓሌታውን ስርዓት ትግራይ-ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ንጹሃት ኤርትራውያንን ኤርትራዊ መበቆል ዝነበሮም ኢትዮጵያውያንን ካብ`ቲ ናዚ-ጀርመን ኣረሜናዊ ስርዓት ነበር ብዘይፍለ ኣገባብ መዋእሎም ሰሪሖም ዘጥረይዎ ንዋይን ንብረትን ዘሪፉን ሰሪቑን ብዘይ ሳንቲምን ክዳን ናይ ለይትን/ቖምሽ-ውሽጥን ጥራሕ ኣልቢሱ ሰብ ከይሪኦም ብለይቲ ከም ደቂ-ሕድርትና ካብ መደቀሲኦም ብሓይሊ ብረት ብዓመጽ እናውጽኤ በቲ ሓደገኛ ናይ ውግእ መስመራት ናብ ኤርትራ ከም ዝሰጒጉውም ናይ ትማል ዘይርሳዕ ሓቀኛ ታሪኽ እዩ። ሕጂ እዛ ቀጣፊትን ሰራቒትን ሓሳዊትን ጭፍራ ወያነ ትግራይ ሎሚ "ንኤርትራውያን ኣሕዋትና ተቐቢልና ነዕቁቦም ኣሎና ነምህሮም ኣሎና`ዶ ሃበስ ቀደስ" ትብል ዘላ፣ ንበቲ ብሓይልን ብውግእን ከተምበርክኾ ዘይከኣለት ጽኑዕ ኤርትራዊ መንነትን ህዝቢ ኢትዮጵያን ትግራዎት ጥራሕ ዘይኮኑስ ዓለም ዝፈልጦ ጀግንነት ህዝቢ ኤርትራ ክትበቕዖ ስለ ዘይከኣለትን ተስፋ ስለዝቖረጸትን ብኻልእ መንገዲ ትገብሮ ዘላ ሸርሒ እዩ። እዚ ግን ከንቱን ዘይጭበጥ ሕልምን ጥራሕ እዩ።
ነቶም ገለ በሃማትን በሶሮታትን ደናቑር ምሁራት ኢና በሃልቲ ደቂ ሃገር ቁሩብ ንኽስቆሮም ግን፣ ሰራቒት ጉጅለ ትግራይ ብስም ኤርትራውያን ካብ ጎይቶታ ምዕራባውያን ሃገራት ኮነ ሰላያቶምን ዝለመነቶ ብኣማኢት ሚሎናት ዶላር ዋህዮታታ ትመልእን ከብዳ ተዘፍጥጥን ከም ዘላ እዩ። ብስርቂ ሃብቲ ኢትዮጵያን ብለመናን ትኳቦን ምጽወታን ጎይቶታ ምዕራብ ዘይትፈልጦ ሚሎናት ኣኻዕቢታ ድማ እዛ ጭፍራ ከብዳ ከሲዑ ምንቕስቓስ ስኢና ድንክልክል ክትብልን ናይ ምሕሳብ ዓቕማ ኣሪጉን መሽሚሹን ተሓዋዊስዋ ኣብ ጻዕረ-ሞት ትነብር ኣላ። ከምኡ'ውን ናታ ትግራዎት ቤተ-ሰብ ከም "ስደተኛታት ኤርትራውያን" ኣምሲላ ኣብ መኣከቢ ደምበ ብምእታው ናብ ደገ ከም ትሰዶም ናይ ኣደባባይ ምስጢር እዩ። ስለዚ ኩሉ ኤርትራዊ ብሓፈሻ እቶም ነዚ ታሪኽ እናፈለጡ ከምዘይፈለጡ ናብ ምድረ-ወያነን ናብ ደገ ዝሃድሙን ኣብ ዓጀውጀው ዝነብሩን ካልኦት ገለ መውደኽደኽትን ኣንጻር ሃገሮምን ህዝቦምን ጥቅሞምን ዝሰርሑ ዘለዉ ዕሱባትን ክሰምዕዎ ኣለዎም። እንተ ሃገርና ኤርትራ ግን በቶም ጽኑዓት ጀጋኑ ደቃ ተኽቢራን ተሓፊራን ክትነብር እያ።
ዘልኣለማዊ ዝኽሪ ንሰማእታትና!
ዓወት ንሓፋሽ!
ውድቀት ንፈሽፋሽ!
ብርሃነመስቀል ሃብተማርያም
In Asmara,1999.Yeharerwerk Gashaw's effort to re-unite Eritreans/Ethiopians Deportees By TPLF in Asmara said to Yeharerwerk Gashaw "We are Ethiopians" The Amharas were there for us. Col. Assefa Berehe, according former Ethiopian students in Cuba, now a political refugees in America, said "Colonel Assefa is known as our father in Cuba. He advocated on our behalf for a better education specially in medical filed. He wants us all to become doctors. We will like to bring him to US if he wants he is our father" Video credit "Ethiopian Women For Peace & Democracy" based and found in 1986 by Yeharerwerk Gashaw in Dallas, Texas U.S A now "Ethiopian Unity People's Voice Congress"


text:
ኒው ዮርክ ኣብ ዝርከብ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ዋና ቤት ጽሕፈት ምዕቃብን ምጥቃምን ማያትን ሃብትታት ባሕርን ውቅያኖስ ኣብ ንተቐበላነት ዘለዎ ምዕባለ ኣብ ዝብል ርእሰ ጉዳይ ኣተኵይሩ ኣብ ዝዘተየ ዓለም ሓቆፍ ጉባኤ ቅድስቲ መንበር ዛዕባ ምሉእ ሰብኣዊ ምዕባለ ጉዳይ ዝሓልይ ቤት ጽሕፈት ኅየንተ ብፁዕ ካርዲናል ፐተር ቱርክሶን ብዝተመርሐ ልኡካን ኣቢላ ከምእተሳተፈት ክምልከት እንከሎ፡ ብፁዕ ካርዲናል ቱርክሶን ኣብቲ ዓውደ ዘተ ኣብ ዘስምዕዎ ዘረባ፥ ናይ ባሕራዊ ሃብታት ኤኮኮኖሚ ብምስጋርን ግፋ ዓሳን ከምኡ ኣውን ኣብ ትሕቲ ማያት ባሕርን ውቅያኖስን ምድሪ ዘሎ ሃብቲ ነዳዲ ንምጥቃም ዝግበር ድልያ ነዳድን ጋዝን ዝተኣሳሰረ እዩ። ሃብቲ ተፈጥሮ ምጥቃም ግብኡ እዩ እዚ ግና ብምኽባር ተፈጥሮን ፍጥረትን ዝተሰነየ ክኸውንን ብፋልይ ድማ ብተበጽሖታት ምዕባለ ዕደ ጥበብ ብምጥቃም ነቲ ኣብ ልዕሊ ማያት ባሕርን ውቅያኖስ ዝወርድ ሓደጋን ብከላን ንምካይ ኣብ ዝከኣለሉ ደረጃ ከምእተበጽሔ እውን ኣዘኻኺሮም ተቐባልነት ዘለዎ ምዕባለ ክማእከል ከምዘለዎ ብሰፊሕ ከምዘብርሁ ልኡኽ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኣመደዮ ሎሞናኰ ሓቢሮም።
ብድሆ ኣናብሮኣውን ተቐባልነት ዘለዎ ከይዲ ምዕባለ ምስ ማያት ባሕርን ውቅያኖስ ዝተኣሳሰረ ዕድል እውን እዩ
“ምስ ኵነት መጻኢ ማያት ባሕርን ውቅያኖስን ዝተኣሳሰረ ተስፋ ዝግበረሉ ተቐባልነትን ኣናብሮኣውን ብድሆ ግምት ዝህብ ርእየት ክህሉ ይግባእ” ዝበሉ ብፁዕ ካርዲናል ቱርክሶን
“እዚ ራእይ ምስ ባሕራዊ ሃብታት ዝተኣሳሰረ ድልያ ስነ ፍልጠትን ምርምርን ምሕዩሽን ብሉጽን ናይ ምግባር ጽልዋ ኣለዎ። ናይ ወዲ ሰብ ሕይወትን መግባዊ ውሕስነት ንኽህሉ ዝድግፍን ዝውሕስን እዩ። ስለዚህ እዚ ብድሆ’ዚ ኣጠቓቕማ ባሕራውያን ሃብታት ፖለቲካን መምርሕታትን መስርሕን ተፈጥሮ ኣየርን ምህዳርን ክጻወርዎን ምስ ምህዳራዊ ኣናብሮ ክሰማማዕ ብዝኽእል ሓሳብን ተግባርን ክመሓየሽ ዝገብር ከምዝኸውን ዝተረጋገጸ እዩ። ምእንቲ’ዚ ብዓለም ሓቆፍ ደረጃ ንምጥቃም ባሕራዊ ሃብታት ዝድግፍን ስሉጥ ዘገብር ተቐባልነት ዘለዎ መስርሕ ዘተባብዕ እዩ። ኰይኑ ግና ብዛዕባ ምህዳራዊ ሜላን ገማግም ማያት ባሕርን ውቅያኖስን ኣብ ገማግም ማያት ባሕርን ውቅያኖስን ዝነብሩ ክፍሊ ሕብረተሰብን ብሃብቲ ማያት ባሕሪ ዝመሓደሩን ግምት ዝህብ ክኸውን ይግባእ”
ከምዝበሉ ዝሓበሩ ልኡኽ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ሎሞናኰ ኣስዒቦም፥ ብፁዕ ካርዲናል ቱርክሶን ኣስዒቦም፥
እቲ ኣብ ዓለም ዝረአይ ዘሎ ምንቁልቋል ጥዕና ምህዳርን ኣቃልቦ ክወሃቦ ይግባእ
ነቲ ብቕዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ይሴባሕ ብዝብል ርእሰ ጉዳይ ዝደረስዎ ኣብ ምህዳርን ፍጥረትን ተፈጥሮን ዘማእከለ ዓዋዲ መልእኽቲ፥
“እንርእዮ ዘሎና ጭቡጥ ኩነት ምህዳራዊ ምንቁልቋል ንኽንገጥምን መፍትሒ ክረክብ እንገብሮ ጻዕሪ ምስ ሰብኣውያን ማሕበራውያን ምንቁልቋል ጠንቅታት ንምብዳህ ምስ እንገብሮ ጻዕሪ ዝተተሓሓዘ እዩ። ንኣብነት ባሕራዊ ሃብቲ ንምጥቃም ዝግበር ጻዕሪ ብሃብቲ ዓሳ ዝመሓደሩ ክፍሊ ሕብረተሰብ ግምት ዝህብ ክኸውን ኣለዎ። ነዞም ክፍሊ ሕብረተሰብ ተካኢ ሜላ ብዘይምቕራብ ሃብቲ ባሕሪ ከይጥቀሙ ምእጋድ ንሓደጋ ክቃልዑ ምፍቃድ እዩ ዝኸውን”
እንክብሉ ብዘብርህዎ ሓሳብ ዘስምዕዎ ዘረባ ከምዘጠቓለሉ ገሊጾም።


text:
ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ከተማ ሎንዶን ዝርከአብ ጉጅለ ሰዲህኤ፡ ትማሊ ረቡዕ 05/10/2017 ወርሓዊ ኣኼባኡ ኣካይዱ። ኣብቲ ኣኼባ ኣቦ መምበር ጨንፈር ተረኺቡ፡ ንተሳተፍቲ ኣኼባ ዝኾኑ ኣባላት ንተሳትፎኣኦም ኣሞጉሱ። ካብ ዝበኾሩ ኣባላት፤ ክልተ ኣባላት ብርዱእን ቅቡልን ምኽንያታት ክኾኑ ኣንከለዉ፡ እቶም ካልኦት ግን ዘቕረብዎ ምኽንያትን ሓበሬታን እውን ስለዘይነበሮም ብሓባር ክረኣኤ ዘለዎ ጉዳይ ምዃኑ ድሕሪ ምሕባር፣ ዝተታሕዩ ኣጀንዳታት ኣኼባ ብምዝርዛር‘ዩ ከፊትዎ።
ኣኼበኛ ነቶም ኮንፈረንስ ሰልፊ ኣብ ውርሒ ሰለስተ ናይዚ ዓመት እዚ ዘረጋገጾም ዕማማትን መደባትን ደጋጊሙ’ውን ከስተብህለሎም ዝጸንሐን፡ ንቅዋማውን ሕጋውን ቅርጻ ሰልፊ ክፈታተኑ ዝኸረሙ ወስታታት ብጽንዓት ደጊሙ ወጊድ ኢሉዎም።
ኣባላት እዋናዊ ሓበሬታታት ብፍላይ ኣብ ወሽጣዊ ንጥፈታታት ሰልፍናን ደምበ ተቓውሞን እንካን ሃባን ብዝመልኦ ኣስፊሖም ተመያይጦሙሉ።
ኣኼባ ጉጅለ ብሓፈሻኡ ንጨንፈርና ዘጋጥሙዎ ሕጽረታትን ድኻማትን ኣሪሙ ስፍሕ ዝበለ ዕማማት ከዐውት ተር ኣቢሉ መደባቱ ብምስራዕ‘ዩ ኣኼብኡ ደምዲሙ።
ዓወት ንደላይ ፍትሒ ብሓፈሻ፤ ንስሩዕ ቃልዲ ድማ ብፍላይ
ዝኽርን ሞጎስን ንስዉኣትና


text:
ጣብያ ማይ ዓይኒ ተመሪቓ…
መቐለ ጥሪ 03/2010(ድወት) ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ምዕራብ ትግራይ ወረዳ ፀለምቲ ትርከብ ጣብያ ማይ ዓይኒ ካብ ጐዳእቲ ልማዳዊ ተግባራት ነፃ ብምዃን ተመሪቓ።
ጣብያ ማይ ዓይኒ ኣብ ወረዳ ፀለምቲ ካብ ዝርከባ 25 ጣብያታት ሓንቲ ኾይና ቅድም ክብል መርዓ ትሕቲ ዕድመ ኣብ ገዛ ወሊድ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ዝፍፀም መጥቓዕቲ ጥንቆላ ልዕሊ ዓቐን ድግስን ዝኣመሰሉ ጐዳእቲ ልማዳዊ ተግባራትን ብስፍሓት ዝረኣዩላ ጣብያ እያ ነይራ።
ይኹን እምበር ነበርትን ኣካላት ኣመራርሓን ብዘካየድዎ ዝተዋደደ ምርብራብ እቶም ጐዳእቲ ልማዳዊ ተግባራት ክውገዱ ከምዝኸኣሉ ምኽትል ኣማሓዳሪ እታ ጣብያ ኣይተ ኣዘናው ተሸመ ገሊፆም።
ብምዃኑ እውን እታ ጣብያ ካብ ጐዳእቲ ልማዳዊ ተግባራት ነፃ ብምዃን እንትትምረቐ ካብ ሽዱሽተ ጣብያታት ወረዳ ፀለምቲ ዝመፁ ኣካላት ኣመራርሓን ወከልቲ ህዝብን ኣብታ ጣብያ ዘሎ ቡሉፅ ተሞክሮ ክዕዘቡ ተጌሩ እዩ።
ሓላፊት ቤት ፅሕፈት ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ወረዳ ፀለምቲ መምህር ለታይ በርሀ እታ ጣብያ ኣብ ምውጋድ ልማዳዊ ተግባራት ዘመዝገበቶ ለውጢ ንኻልኦት ጣብያታት እታ ወረዳ ብመርኣያነት ዝጥቀስ ከምዝኾነ ብምግላፅ ዝተመዝገበ ለውጢ ንድሕሪት ከይምለስ ዝተዋደደ ሓገዝን ቑፅፅርን ከምዘድሊ ተዛሪበን።


text:
ምዕራፍ 10
የሱስ ምስ ስድራ ቤቱ ናብ የሩሳሌም ተጓዕዘ
የሱስ ወዲ 12 ዓመት ከሎ፡ ንመምህራን ሓተቶም
የሱስ ንየሆዋ፡ “ኣቦይ” ኢሉ ጸውዖ
ዮሴፍን ስድራ ቤቱን ምስ ኣዕሩኽቶምን ኣዝማዶምን ዓመት ዓመት ናብ የሩሳሌም ዚጓዓዝሉ ግዜ በጽሐ። ከምቲ ሕጊ ሙሴ ዚእዝዞ፡ ፋስጋ ኼብዕሉ እዮም ናብኡ ዚኸዱ ዝነበሩ። (ዘዳግም 16:16) ካብ ናዝሬት ናብ የሩሳሌም ኣስታት 120 ኪሎ ሜተር ኣቢሉ ይኸውን ነይሩ። ኵሉ ሰብ ሸበድበድ ዚብለሉን ዚሕጐሰሉን እዋን እዩ ነይሩ። ኣብቲ ግዜ እቲ፡ የሱስ ወዲ 12 ዓመት እዩ ዀይኑ ነይሩ፣ ነቲ በዓልን ነቲ ኣብ ጥቓ ቤተ መቕደስ ናይ ምዃን ኣጋጣምን ከኣ ፍልይ ብዝበለ ተገዳስነት እዩ ዚጽበዮ ነይሩ።
በዓል ፋስጋ ንየሱስን ንስድራ ቤቱን፡ ናይ ሓደ መዓልቲ ጕዳይ ጥራይ ኣይነበረትን። ጽባሕ ፋስጋ፡ እቲ ሸውዓተ መዓልቲ ዚወስድ በዓል ቅጫ ይጅምር ነይሩ እዩ። (ማርቆስ 14:1) ንሱ ኸኣ ክፍሊ እቲ ቕነ ፋስጋ ጌርካ እዩ ዚርአ ነይሩ። በዚ ምኽንያት እዚ ኸኣ፡ እቲ ኻብ ዓዶም ናዝሬት ነቒሎም ዚገብርዎ ጕዕዞን ኣብ የሩሳሌም ዚቕንዩሉ ግዜን ናብ ዓዶም ዚምለሱሉ ግዜን ተደሚሩ ዳርጋ ክልተ ሰሙን እዩ ዚወስደሎም ነይሩ። ኣብታ ኣቐዲምና ዝጠቐስናያ ዓመት እቲኣ ግና፡ ብሰንኪ የሱስ ካብኡ ንላዕሊ እዩ ወሲዱሎም። ካብ የሩሳሌም ኪምለሱ ኸለዉ እዮም ብዛዕባ እቲ እተፈጥረ ነገር ፈሊጦም።
ዮሴፍን ማርያምን ኪጕዓዙ ኸለዉ፡ የሱስ ምስቶም መኻይዶም ዝነበሩ ኣዝማዶምን ፈተውቶምን ናብ ሰሜን ገጹ ዚጐዓዝ ዘሎ መሲልዎም ነበረ። ኣብቲ ኺሓድሩ ዘዕረፉሉ ቦታ ግና ሰኣንዎ። ምስቶም ብጾቶም ደልዮም እውን ሰኣንዎ። እወ፡ ወዶም ኣይተረኽበን! ሽዑ፡ ዮሴፍን ማርያምን ኪደልይዎ ናብ የሩሳሌም ተመልሱ።
ምሉእ መዓልቲ ደልዮም ኣይረኸብዎን። ኣብታ ኻልኣይቲ መዓልቲ እውን ኣይረኸብዎን። ኣብ መወዳእታኡ፡ ኣብ ሳልሰይቲ መዓልቲ ኣብታ ብዙሕ ኣዳራሻት ዘለዋ ቤተ መቕደስ ረኸብዎ። ኣብኡ ኣብ ማእከል መምህራን ኣይሁድ ተቐሚጡ ይሰምዖን ይሓትቶምን ብምስትውዓሉ የስተንክሮምን ነበረ።
ሽዑ፡ ማርያም፡ “ወደየ፡ ስለምንታይ ከምዚ ጌርካና፧ እንሆ፡ ኣቦኻን ኣነን ተሻቒልና ኽንደልየካ ጸኒሕና” በለቶ።—ሉቃስ 2:48።
የሱስ ኣበይ ከም ዚኸውን ብዘይምፍላጦም ከም እተገረመ ኺገልጽ ከሎ፡ “ንምንታይ እሞ ትደልዩኒ፧ ኣብ ቤት ኣቦይ ክኸውን ከም ዚግብኣኒዶ ኣይትፈልጡን ኢኹም፧” ኢሉ ሓተቶም።—ሉቃስ 2:49።
የሱስ ምስ ዮሴፍን ማርያምን ምስ ተራኸበ፡ ምሳታቶም ናብ ናዝሬት ተመልሰ፡ ይእዘዞም እውን ነበረ። ብጥበብን ብኣካልን እውን ይዓቢ ነበረ። ገና እኳ ንእሽቶ እንተ ነበረ፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽን ሰብን ሞገስ ነበሮ። እወ፡ የሱስ ካብ ቍልዕነቱ ኣትሒዙ፡ ብመንፈሳዊ ነገራት ግዱስ ብምዃን ጥራይ ዘይኰነስ፡ ንወለዱ እውን ኣኽብሮት ብምሃብ ሰናይ ኣብነት ሓዲጉ እዩ።


text:
ናብ ኩሎም ምእመናን ህዝበ ክርስቲያን
ንምክትታል ምእንቲ ኪጥዕም፣ ኣብ ሚያዝያን ግንቦትን ተሰሪዖም ዘሎዉ መደባት ብምሕባር፣ ኣብ ዝተፈላለየ ክፍሊ ዓለም ዝርከቡ ውሉደ-ክህነትን ምእመናንን ተጠቀምቲ ናይዚ መደብ ኪኾኑ በዚ ኣጋጣሚ ንላቦ።
ኣብ ቅዱስ ወንጌል ‘’እቲ ኣኽሊ ብዙሕ ኢዩ፥ ዓየይቲ ግና ውሑዳት ኢዮም’’ ስለዚ ነቲ ጎይታ እኽሊ ንእኽሉ ዓየይቲ ኪልእከሉ ለምንዎ! (ማቴ 9፡35) ዝብል ጽሑፍ ከም ዘሎ፥ እቲ ብሠናይ ፍቓድ እግዚኣብሔርን ብጸሎት ብዙሓት ኣመንትን፥ ብፁዕ ኣቡነ መቃርዮስ ጳጳስ ሃገረ ስብከት ሰሜን ኣሜሪካ ኮይኖም ካብ ዝተመደቡሉ ዕለት 17 መስከረም 2010 ኣ.ፈ ንደሓር ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመት ብብፅዑነቶም ዝተሳለጡ መደባት ብዙሓት ኢዮም። ናይ
ዓደ’ቦና ከምዚ ዝኣመሰለ ወደቓ ኬጋጥሞም ከሎ’ዮም፣ ”ናይ ሞት ይጽናሕ፡ ናይ ሕልፈት ይበኸ” ዚብሉ። ከምዚፍለጥ ብዛዕባ ሞት እንተዀይኑ፣ ኵሉ’ዩ ዚመውት’ሞ፣ ብዛዕባ ሞት ክንዛረብ እነጥፍኦ ግዜ የብልናን። ብዛዕባ ሕልፈት ግን፡ ዋይ! እናበልና እንተ’ልቀስና፣ ዜኽፍኣልና ኣይኰነን። ከመይሲ ሞት መምህር ተወልደብርሃን ንደምበ ተዋሕዶና ናይ ሕልፈታት ሕልፈት ስለ ዝዀነ፣ ዘይንበኽየሉን ዘይንሓዝነሉን ምኽንያት የብልናን።
ናብ ኩሎም ምእመናንን ህዝበ ክርስቲያንን
ብመጀመርያ ሰላመ እግዚኣብሔር ምስ ኩላትኩም ይኹን እናበልና፤ እንቛዕ ካብ ዘመነ ማርቆስ ናብ ዘመነ ሉቃስ ብሰላምን ደሓንን ኣብጽሓና፤ ሓድሽ ዓመት፡ ዓመተ-ራህዋ፡ ሰላምን ጥዕናን ኪገብረልና ኸኣ ናብ ኣምላኽና ንልምን።
ቤተ ክርስቲያን ቅድስት ማርያም ሃገረ እስራኤል ብቡራኬ ብፁዕ ኣቡነ መቃርዮስ ብዕለት 12 ሰነ 2010 ኣ.ፈ (5 ሰነ 2002 ዓ.ም ግእዝ) ብወግዒ ፈላሚ ኣገልግሎቱ ካብ ዝጅምር ንደሓር ብዙሕን ሰፊሕን መንፈሳዊ ኣገልግሎት ይህብ ኣሎ። ኣብዚ ቅንያት እዚ’ውን ብምኽንያት በዓል ቅዱስ ዮሓንስ ምእታው ሓድሽ ዓመት 2003 ዘመነ ሉቃስ መሠረት ብምግባር፥ ኩሎም ውሉደ ክህነትን ብዙሓት ምእመናንን ኣብ ቤተ ክርስቲያን ቅድስት ማርያም


text:
ትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ምጥፋእ መሃይምነት የተባብዕ
“ምንባብን ምጽሓፍን ሰብኣዊ መሰል እዩ፣ ብዘይካዚ፡ ሓደ ሰብ ውልቃዊ ኽእለቱ ንኼማዕብል ዚሕግዝ፡ ማሕበራውን ሰብኣውን ዕቤት ንኺህሉ ድማ ዚጠቅም ንዋት እዩ።”—ዩኔስኮ። *
ኣብ መላእ ዓለም ልዕሊ 700 ሚልዮን ዚዀኑ 15 ዓመትን ልዕሊኡን ዝዕድሚኦም ሰባት፡ ኬንብቡ ዀነ ኺጽሕፉ ኸም ዘይክእሉ ዚሕብር ጸብጻባት ኣሎ። በዚ ምኽንያት እዚ ድማ፡ ነቲ ኣብ ዓለምና ዚርከብ ሰፊሕ ፍልጠት፡ እንተላይ ነቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ “ንትምህርትና” እተጻሕፈ ስነ ምግባራውን መንፈሳውን ትምህርቲ ኺፈልጥዎ ኣይክእሉን እዮም። (ሮሜ 15:4) ስለዚ፡ ኣብ ሓያሎ ሃገራት ዚነብሩ ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ ኣብ ርእሲ እቲ ዜዳልውዎ መደብ ትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ምንባብን ምጽሓፍን እውን ይምህሩ እዮም፣ እዚ ድማ ብናጻ እዩ ዚውሃብ። እሞኸ ውጽኢታዊ ዀይኑዶ፧
ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኣብታ ብብዝሒ ስጳንኛ ዚዝረበላ መክሲኮ እንታይ ከም ዝዓመሙ እስከ ንርአ። ካብ 1946 ንነጀው ንልዕሊ 152,000 ሰባት ምንባብን ምጽሓፍን ምሂሮም እዮም፣ መብዛሕትኦም ካብቶም ተምሃሮ ድማ ጸኒሖም መምህራን ኰይኖም እዮም። መንግስቲ መክሲኮ እውን ነቶም ናይ የሆዋ መሰኻኽር ስለቲ ጻዕሮም ሓያሎ ደብዳበ ጽሒፉ ልኢኹሎም እዩ። ኣብ ሓንቲ ኻብቲ ደብዳበ፡ “እዚ ሓፈሻዊ ቦርድ ትምህርቲ እዚ፡ መደብ ትምህርቲ ንዓበይቲ ኣብ ምምዕባል ብዝገበርኩምዎ ምትሕብባር ኬመስግነኩምን ሓጐሱ ኺገልጸልኩምን ይደሊ” ዚብል ነበረ።
ዓበይቲ ይኹኑ ንኣሽቱ፡ ካብ መደብ ምጥፋእ መሃይምነት ጥቕሚ ይረኽቡ እዮም። ንኣብነት፡ ሆሴፊና ምንባብን ምጽሓፍን ክትምሃር ኣብ ዝጀመረትሉ እዋን ጓል 101 ዓመት እያ ነይራ፣ ኣብ ውሽጢ ኽልተ ዓመት ድማ ትምህርታ ብዓወት ዛዘመት።
ቀንዲ ቛንቋ መክሲኮ ስጳንኛ እኳ እንተ ዀነ፡ መደብ ምጥፋእ መሃይምነት ግና ብስጳንኛ ጥራይ ኣይኰነን ዚግበር። ብ2013 ኣብቲ ኸባቢ ዚዝረብ ሸሞንተ ቛንቋ ደቀባት ዚዛረቡ ሰባት፡ ብቛንቋ ኣዲኦም ምንባብን ምጽሓፍን ተማሂሮም እዮም።
ብሓቂ እምበኣር፡ ምንባብን ምጽሓፍን፡ ንሓደ ሰብ ብዙሕ ሓድሽ ነገራት ንኺምሃር ኣጋጣሚ ዚኸፍተሉ ኽቡር ሃብቲ እዩ። ልዕሊ ዅሉ ግና፡ ኵሎም ዓይነት ሰባት ምንባብን ምጽሓፍን ሳላ ምኽኣሎም፡ ነቲ ኻብ ባርነት ማሪትን ናይ ሓሶት ሃይማኖትን ጐዳኢ ጠባይን ሓራ ኼውጽኦም ዚኽእል ብመሪሕነት መንፈስ ኣምላኽ እተጻሕፈ መጽሓፍ ቅዱስ ንኼንብቡ ይሕግዞም እዩ።—ዮሃንስ 8:32።
^ ሕ.ጽ. 2 ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ትምህርታውን ስነ ፍልጠታውን ባህላውን ውድብ።


text:
ኣብ ህይወት ሰብ እቲ ኣዝዩ ዝከበደ ነገር ንሓደ ነገር ብትዕግስቲ ምጽባይ እዩ። ምጽባይ ክንዮ ቃላት ክትገሎጾ ዝኸብደካ ኣዚዩ ብዙሕን መሪርን መስዋእትነትን ጻዕርን ሃልክን ዝሓተካ ነገር እዩ። ብፍላይ ኣብዚ ህንጡይነት ዝዓብለሎ ዘመን ተጸቢኻ ናብ ሓደ ዕላማ ንምብጻሕ ዘሎ ቖራጽነት እምብዛ ዉሑድ እዩ። ኣብዚ እዋን ዝግበር ዘሎ ነገራትን ዝውንጨፍ ዘሎ ምዕባለታትን እቱ ቐንዲ ሚስጥሩ ንምቅልጣፍ ነገራት ተባሂሉ እዩ። እዚ ዘሎናዮ ወለዶ ህዉኽ ወለዶ ዝብል ሽም ካልኣይ መጸዊዒኡ ኰይኑ ኣሎ። ሰብ ኣቋራጭን ገፊሒ መንገድን እዩ ዝደሊ፣ ኣምላኽ ግና ንሰብ ብቐጣን ትኽ ዝበለት መንገዲ እምብኣር በቋራጭ መሪሒዎ ኣይፈልጥን እዩ። ሕጊ ኣምላኽ ስርዓት ተኸቲልካ በገባብ ምጉዓዝ እምበር ንዝደለኻዮን ንዝረኣኻዮን ነገር ብቕልጡፍ ምጭባጥ ኣይኰነን።
እቶም ኣዚዮም ዕዉታት ሰባት ነቲ ዝደለይዎ ኣብ ሓጺር ግዜ ዝረኸብዎ ዘይኰነስ እንታይ ድኣ ነቲ ክረኽብዎ ኣብ ህይወቶም ብኣምላኽ ዝተሰርዐ ነገር ተዓጊሶም፣ መስመር ኰይሰሓት፣ በቲ ቑኑዕ መንገዲ ተዓጊሶም ዝረኽብዎ እዮም። ትዕግስትን ትጽቢትን ክልተ ዘይነጻጸላ ነገራት እየን። ነቲ እንጽበዮ ነገር ኢና ትዕግስቲ እንገብረሉ። ምጽባይ ክሳብ ክንደይ ከቢድ ምኻኑ መጽሓፍ ቁዱስ በዓሉ ጠቒስዎ ኣሎ ነዊሒ ትጽቢት ንልቢ የማህምኖ ድማ ኢሉ ተዛሪቡ። ግና እቲ ዝገርም ምጽባይ ንልቢ ዘማህምን እንተ ዀይኑ ስለምንታይ ኣምላኽ ብኣግኡ ንድሌትና ፈጺሙ ንልብና ዘየሐጉሶ? ክሳብ ልብና ዝምህምን ኣምላኽ ምጽባዩ እንታይ ክምህረና ስለ ዝደለየ እዩ? መንገዲ ኣምላኽ ከምቲ ንሕን እንሓስቦ ወይ እንግምቶ ኣይኰነን። ሓሳቡ ካብ ሓሳብና መንገዱ ክኣ ካብ መንገድና እምብዛ እዩ ዝፍለ። ንሱ ጥበበኛ እዩ እሞ በቲ ዘይውዳእ ሪቕ ምልኣት ዕቤቱ ከገርመና እንተ ዀይኑ፣ በቲ ንሱ ዝሓሰቦ እምበር በቲ ንሕና እንድልዩ ኣይከይድን እዩ።
ውድቀት ኩሉ ግዜ ኣብ ህንጥዩነት እዩ ዝጅምር። መብዛሕትና እንተ ብዉሑዱ ወይ ብብዝሑ ብሰንኪ ናይ ልብና ትምኒትን ህንጡይነትን ኣብ ውድቀት በጺሒና ኢና። ናይ መጽሓፍ ቁድስን ናይ እምነት ኣቦታት ኩሎም፣ በዚ ከምዚ ማለት ብትዕግስቶምን ብዘይምጽባዮምን ተመስኪርሎም ኣሎ። ንኣብነት ሓደ ካብቶም ብትዕግስቱ ዝተመስከረሉ ኣቦ ሃዋርያ ያቆብ ክዛረብ ከሎ “እንሆ፡ ነቶም እተዐገሱ ብጹኣን እዮም ንብሎም ኣሎና። ብዛዕባ ትዕግስቲ እዮብ ሰሚዕኩም ኣሎኹም፡ እግዚኣብሄር ከኣ ብዙሕ ለውሃት ዝመልኤን ደንጋጽን እዩ እሞ፡ ነቲ እግዚኣብሄር ዝገበረሉ መወዳእታ ርኢኹምዎ ኣሎኹም። “ እምብኣር ነፍሲ ወከፍ ሓቐኛ ትጽቢት ዘለዎ ሰብ መወዳእቱ ብሰናይ ዘበለ ከም ዝጸግብ ዘጠራጥር የብሉን። እምብኣር ስለምንታይ እዩ ኣምላኽ ንዕኡ ክንጽበ ትጽቢትና ንሱ ክኸውን ዝደልየና።
1) እምነት ክምህረና ስለ ዝደለየ እዩ።
ናይ እብራውያን ጸሓፊ ኣብ ምዕራፍ 12 ክዛረብ ከሎ ከምዚ ይብል “ምእንትዚ ንሕና ድማ ብኽንድዚ ዚኣኽል ደበና ምስክር ተኸቢብና ኸሎና፡” እተም ዝኸበቡና ምስክራት ክሎም ኣብ ምዕራፍ 11 ናይ እብራውያን ዝተጠቅሱ ናይ እምነት ጀጋኑ እዮም። ኣዞም ሰባት እዚኣኣቶም ኣብ ህይወቶም ምጽባይ ዝተለማመዱ ሰባት እዮም። ብሰንኪ ንኣምላኽ ምጽባዮም ከኣ እምነቶም ኣብ ኣምላኽ ነቕ ዘይብል ኰይኑ ንኣምላኽ ብእምነት ኣስሚሮም ዝሓለፉ ሰባት እዮም። ካብቶም ተጠቒሶም ዘለዉ ሰባት ገለ ገለ እንተ ርኢና ። ናሆ እቲ ጻድቕ ሰብኣይ ኣብቲ ንቑጽ ምድሪ መርከብ ክሰርሕ ምስ ተኣዘዘ ብእምነት ሐራይ ኢሉ ንምድሓኑ ትኸውን መርከብ ሰሪሑ። ንልዕሊ ሚኢቲ ዓመት ተጸበዩ። ክሳብ እቲ ኣምላኽ ዝበሎ ዝዀውን ተዓጊሱ እምበር በቃ ማይ ኣይረኣኹን ኢሉ ንድሕሪት ኣይተመልሰን በዚ ኸምዚ ንኣምላኽ ምእማን ተማሂሩ። ብድሕሪኡ ዝመጸ ኣብርሃም ንኢሳቕ ንምርካብ ንነዊሒ ግዜ ተጸበዩ። በዚ ምጽባዩ ንኣምላኽ ምእማን ተማሂሩ። ኢሳሃቕ ያቆብ ዮሴፍ ሙሴ እያስ ካሌብ ወዘት ወዘተ እዞም ኩሎም ንኣምላኽ ተጸበዮም እምነት ዝተማህሩ ሰባት እዮም። እምብኣር ኣምላኽ ክንጽበዮ ካብ ዝገብረና ምኽንያት ሓደ ናብኡ እምብዛ ጠቢቕና እምነትን ጽንዓትን ክንመሃር እዩ። ኩሉ ግዜ ብንሕልፎ ጐድና መከራ ጽብብ ክብልን ይክእል ኣዩ ነዚ እዩ ሃዋርያ ጳውሎስ ኣብ ሮሜ 5፣3 “ግናኸ ብጸበባ ድማ ንመካሕ እምበር፡ እቲ ጸበባስ ትዕግስቲ ኸም ዜምጽእ ስለ ዝፈለጥና፡ በዚ ጥራይ ኣይኰነን ትዕግስቲ ድማ ምፍታን፡ እቲ ምፍታንውን ተስፋ፡” ብምባል ትዕግስትናን ናብ እምነትን ተስፋን ከም ዘምርሕ ዝዛረበና።
ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ንደቂ መዛምርቱ እምነት ክምህርም ኣንተ ኰይኑ ኣቐዲሙ ትዕግስቲ ህድእ ምባል ክምህሮም ኔርዎ። ነዚ እዩ ሓደ ሓደ ግዜ ክሳብ ነገራት ዝውዳእ ስቕ ይብል ኔሩ። ሓደ ግዜ ምግቢ ክሳብ ዝውዳእ ስቕ ኢሉ። ካልእ መዓልቲ ባሕሪ ክሳብ ዘናውጾም ንሱ ደቂሱ። ኣብ ካልእ ኣጋጣሚ ሰባት ክሳብ ዝሞቱ ከይፈወሶም ስቕ ይብል ኔሩ። እዚ ኹሉ ዘርኣየና የሱስ ትዕግስቲ ዝለብሰ ብህድኣት ዝተመልኣ ስለ ዝነበረ እዩ። ሃዋርያት ድማ ብዘይምርባሽ ናብራ ህይወቶም ክመርሑ ይምህሮም ኔሩ። ኣምላኽ ኩሉ ክሳብ ዝውድኣና ዘጸብዮና ብምልኣት እምነትና ኣብኡ ክንገብር እዩ ነዚ እዩ ብዝተፈላለየ ትዕግስቲ ዝሓትት ጐደና ዘሕልፈና።
ብመጠን ሓቒ ኣምላኽ ሒዝና ዝተዓገስናዮ እዩ እምነትና ዝዓቢ። ኣብ ሞንጐ እዚ ብዙሕ ምንዋጽን ገልታዕታኦን ከም ዘሎ ርድኡ እዩ። ዋላ እዚ እውን ናብ እምነት ገጹ እዩ ዝመርሓና። ብትዕግስትና ኢና ነታ ሓቀኛ እምነት ናይ ኣምላኽ እነጥርያ። ዝገርመኒ ናይ ኤልያስ እዩ። ኤልያስ ንስለስተ ዓመተን ፈረቓን ማይ ከይሃርም ብእምነት ምስ ጸለየ መሳኹቲ ሰማይ ተዓጽዩ ዳሕራይ ድማ ማይ ንኽዘነብ ጸለየ። ብፍላይ ኣብቲ እዋን እቲ ዝገበሮ ነገር ኔሩ። “ሽዑ ኣከኣብ ኪበልዕን ኪሰትን ደየበ። ኤልያስ ድማ ናብ ርእሲ ቀርሜሎስ ደየበ፡ ናብ ምድሪ ሰጊዱ ኸኣ ገጹ ኣብ መንጎ ኣብራኹ ገበረ። ነቲ ጊልያኡ ድማ፡ ደዪብካ ናብ ባሕሪ ኣቢልካ ኣማዕክዱ፡በሎ። ድዪቡ ኣማዕድዩ ኸኣ፡ ገለ እኳ የልቦን፡ በለ። ንሱ ኸኣ፡ ሾብዓተ ሳዕ ተመላለስ፡ በለ። ኰነ ድማ፡በታ ሳብዐይቲ ጊዜ፡ እንሃ፡ ክንዲ ኢድ ሰብ ዝምንኣሳ ደበና ኻብ ባሕሪ ትለዐል ኣላ፡ በለ። ንሱ ኸኣ በሎ፡ ደዪብካ ንኣከኣብ፡ ዝናም ከይዐግተካስ፡ ሰረገላኻ ጽዒንካ ውረድ፡ በሎ። ኰነ ድማ፡ ብኡብኡ እቲ ሰማይ ብደበናን ብሸምቦባን ጸልመተ፡ ብርቱዕ ዝናም ከኣ ዀነ። ኣከኣብ ድማ ሰረገላኡ ተወጢሑ ናብ ይዝርኤል ከደ። ኢድ እግዚኣብሄር ከኣ ኣብ ልዕሊ ኤልያስ ነበረት እሞ፡ ሕቜኡ ተዐጡቑ፡ ክሳዕ እቲ ንይዝርኤል ዜእቱ፡ ቀቅድሚ ኣከኣብ ይጐዪ ነበረ።” እቲ ዘገርም ነገር ኣምላኽ ንኤልያስ ማይ ከም ዝዘንም እዩ ነጊሩዎ ግና ምልክት ዝናብ ኣይነበረን ኤልያስ ግና ምልክት ማይ ምህላው ዘይኰነ ዘገድሶ ንኣምላኽ ክሳብ ሸውዓተ ግዜ ምጽባይ እዩ ዘገድሶ ዝነበረ። ነቲ ጉዙእ ደገጋጊሙ ምልክት ማይ እንተ ኣሎ ሓተቶ ኣብ መወዳእታ ክንዲ ኢድ ትኣክል ኣላ ምስ በሎ ብድሕሪ እዚ ስራሕ ኣምላኽ ከም ዝስራሕ ኣይተጠራጠረን።
ሎሚ እቲ ኣብ ህይወትና ክኸውን ዘለው ኣምላኽ ኣብ ቃሉ ዝበሎ ኩሉ ምፍጻሙ ኣይተርፍን እዩ ግና ክሳብ ምልኣት ክንጽበ ኣሎና። ምናልባት እቲ ኣምላኽ ኣብ ህይወትና ዝበሎን ኩነታትናን በበይኑ ክኸውን ይኽእል እዩ። ግና ከም ኤልያስ ኣሚና ክሳብ እታ ሻበዐይቲ መዓልቲ ንጸበ። ሸውዓተ ኣብ መጽሓፍ ቁዱስ ናይ ምልኣት ምልክት እዩ። ሳኦል ንሳምኤል ኣብ መበል ሻበዓይቲ መዓልቲ ክመጽእ እንዳፈለጠ ኩነታት ደሪኽዎ ፍርሒ ንልቡ ስለ ዝሓዘ ካብ ምጽባይ ክእለትን ጥበብን ገዛእ ርእሱ ክወስድ ጀሚሩ ከሲሩ። ብሓፈሻ እምብኣር ንኣምላኽ ምጽባይ ማለት ንኣምላኽ ምእማን ማለት እዩ። ንኣምላኽ ምጽባይ ማለት እምነት ምልምማድ ማለት እዩ።
2) ምጽባይ ስልጣን ኩሉ ናይ ኣምላኽ ከም ዝዀነ የፍልጠና
ኣብዛ ምድርን ኣብ ሰማይን ኰታ ኣብ ልዕሊ ኩሉ ምልክን ስልጣን ዘለዎ እግዚኣብሄር እዩ። ነገርናን መሰልናን ዝውድእ ንሱ ብዝመደቦ ግዜ ኰይኑ ብስልጣኑን ክእለቱን እዩ ዝዓሞ። እግዚኣብሄር ሓንሳብ ተዛረብ ኣነ ኸኣ ክልተ ሳዕ ሰማዕክዎ ስልጣን ኩሉ ድማ ናይ እግዚኣብሄር ምኻኑ ፈለጥኩ ይብል ዘማራይ። ስልጣን ናይ ኣምላኽ ምኻኑ ምፍላጥ ስቕ ኢልካ ዝመጽእ ወይ ዝርከብ ኣይኰነን እንታይ ድኣ ብትዕግስቲ ዝርከብ ጉዳይ እዩ፣ ተዓጊሱ ንኣምላኽ ዝጽበዮ ሰብ ወትሩ ስልጣን ኣምላኽ ምስ ረኣየን ምስ ፈለጠን እዩ። በቲ ጐደና ኣምላኻዊ ህይወት ክትሓልፍ ከሎኻ ብቕድሜኻ ዝግተር ጐቦ ብድሕሬኻ ዝስዕብ ሰራዊት ብዙሕ እዩ። ነዚ ብኣቃራጭ ክትሓልፍ ኣይትኽእልን ኢኻ። ኣታ ዓቢ ጐቦ መን ኢኻ ኣብ ቅድመይ ጐልጎል ክትከውን ኢኻ ክትብል ናይ ግድን እዩ ኣብትሕቲ እታ ሕያወይቲ ኢድ ኣምላኽ እናተጸበኸ ኣብ ኣኽናፍ ኣምላኽ ክትስወር። ኣግባዝ ይደኹምን ይሕለሉን ኣባጽሕ ሰንከልከል ኢሎም ይወድቁ እቶም ንኣምላኽ ዝጽበዩ ግና ይኸዱ ኣይሕለሉን ይጐዩ ኣይደኹምን ሓይሎም ከም ናይ ንስሪ ይሕደስ ዝተባህለሉ ምኽንያት እኰ ስልጣንን ሓይልን ኣምላኽ ወትሩ ኣባቶም ስለ ዝጋሃድ እዩ።
ሃዋርያ ጳውሎስ ሓደ ግዜ ብመርከብ ተሰቒሉ ናብ ሮም ናብ ፍርዲ ይኸይድ ነበረ። ምንም እኳ ቕድሚ ምብጋሱ እቲ ኩነታት ምቹእ ከም ዘይኰነ እንተ ነገሮም። እቶም ሰባት ግና ካብ ዘረባ ሃዋራያ ጳውሎስ ንላዕሊ ክእለት እቲ መርከበኛ ኣሚኖም። እቲ ዘገርም ኩሉ ግዜ ሰብ ንቓል ኣምላኽ ዘይሰምዕ እንተ ዀይኑ ምቹእነት ኩነትታ ርእዩ ዝውስን፣ ንኣምላኽ ኣይጽበን ስልጣን ኣምላኽ ንምርኣይ ድማ ድንጉይ ይኸውን። ሃዋርያ ጳውሎስ ክኸይድ ስለ ዘለዎ ግና በታ መርከብ ምስቶም ሰባት ተጋዕዘ። እቲ ኩነታት እምብዛ ዘጨንቕ ኣዚዩ ሓደገኛ ብህይወት ንኽትነብር ዘሎ ተኽእሎ ጸቢብብ እዩ። ኣብዚ ኸምዚ ኣምላኽ ብመልኣኹ ጌሩ ንሃዋርያ ጳውሎስ ተዛሪብዎ። ምንም ኣይትዀኑን ኢኹም ሓንቲ ነፍሲ ኣይትጠፍእን እያ በሎ። ኣብዚ እዋን እዚ ኩሎም ክጭነቑ ከለዉ ጳውሎስ ግና ሃዲኡ ዓሪፉ ኣብ ስልጣን ኣምላኽ ተኣማሚኑ ከምዚ ኢሉ ተዛሪቡ “በዛ ለይቲ እዚኣ እቲ መልኣኽ ናይቲ ኣነ ዝናቱን ዘገልግሎን ኣምላኸይ ኣብ ጥቓይ ደው ኢሉ፡ ጳውሎስ፡ ኣብ ቅድሚ ቄሳር ደው ክትብል ኢኻ። እንሆ፡ ነቶም ምሳኻ ዚሳገሩ ዂላቶምውን ኣምላኽ ሂቡካ ኣሎ፡ ኣይትፍራህ፡ በለኒ።
ኣቱም ሰብ፡ ኣነ ኸኣ ከምቲ ንሱ ዝነገረኒ ኸም ዚኸውን ንኣምላኽ እኣምኖ እየ እሞ፡ ስለዚ ኣጆኹም።” እቲ ማዕብል ክሳብ ክንደይ ይበርትዕ፣ ሕጂ ንጳውሎስ ምንም ኣይኰነን ኣምላኽ ተዛሪቡዎ እዩ። ንሱ ድማ ኣሚኑ ሕጂ ንኣምላኽ ዝገብሮ ክርኢ ምጽባይ እዩ።
ሎሚ ንኣምላኽ ምጽባይና ነቲ ንሱ ዝበለና ክንርኢ ምህዳእና ስልጣን ኣምላኽ ክንርኢ ይገብረና። ነዚ እዩ ድማ ህድእ በል እሞ ኣነ ኣምላኽ ምኻነይ ኣስተብህል ተባሂሉ ተጻሒፉ ዘሎ። ኣብቲ ህድእት ግዜ ኢና ንስልጣንን ሓይልን ኣምላኽ ነስተውዕሎ ኣምላኽ ነዚ ዝኸውን ጸጋ ኣባና የፍስስ። ሃዋርያት እንተ ርኢናዮም ነቲ ብስልጣን ኣምላኽ ዘወጾም ሓይሊ መንፈስ ቁዱስ ክቕበሉ እንተ ዀዮኖም ናይ ግድን እዮም ክጽበዩ ኔርዎም። ኤልሳእ ዕጽፊ መንፈስ ኤልያስ ክቕበል ናይ ግድን እዩ ክሳብ እቲ ናይ መወዳእታ ሰዓት ክጽበ ዝነበሮ። ዮሴፍ ዝርግሕቲ ቕልጽም እግዚኣብሄር ካብ ቤት ማእሰርቲ መንዚዐ ኣውጺኣ ኣብ ናይ ክብሪ ቦታ ክትሰቕሎ ብግዲ ንዝተወሰነ ዓመታት ክጽበ ኔርዎ። እግዝኣብሄር ንሓይሊ ፈረስ ኣይብህጎን ብጉያ ሰብ እውን ኣይሕጐስን እዩ በቶም ህድእ ኢሎም ብትዕግስቲ ስልጣን ክርእዩ ዝደልዩ ግና ባህ ይብሎ። ምጽባይ መንገዲ ንስልጣን ኣምላኽ ዘርኢ እዩ።
3) ንዕኡ ብምልኣት ክነርኽቦ ስለ ዝደሊ
ኣብ ሆሴእ ከምዚ ዝብል ቃል ተጻሒፉልና ኣሎ “ስለዚ እንሆ፡ ኣነ ኽሐባብላ፡ ናብ በረኻ ኽወስዳ፡ ንልባ ኸአ ክዛረቦ እየ። ካብኡ ኣታኽልቲ ወይና፡ ለሰ ኣኮር ከአ ከም ደገ ተስፋ ኽህባ እየ። ኣብኡ ኸምቲ ብመዓልትታት ንእስነታ፡ ከምቲ ቦታ ኻብ ሃገር ግብጺ ዝወጸትላ መዓልቲ ኽትዝምር እያ።” ሆሴኤ 2፣14 ኣምላኽ ብናይ በረኻ ህይወት ዘሕልፍ ኣብኡ ንልብና ተዛሪቡ ኣብቲ ናቱ መስመር ከትወና መታን እዩ። ነቶም ጀጋናኡ ናይ እምነት ኣቦታት ክሳብ ንውሕ ዝበለ ግዜ ዘጸብዮም ኣብቲ ንሱ ዝሓንጸጾ ናይ ህይወት ምዕራፍ ከእትዎም ስለ ዝደለየ ጥራይ እዩ። ንኣምላኽ ዝበቅዕ ሰብ ብኣምላኽ ተሰሪሑ ኣብቲ ሕንጻጽ ኣምላኽ ንኽኣቱ ፍቓደኛ ዝዀነ ሰብ እዩ። ኣብ ናይ ኣምላኽ ቦታ መደብ ንምእታው ከኣ መስርሕ እዩ እምበር ብሓንቲ መዓልቲ ዝፍጸም ኣይኰነን። ንሕና ተሰሪሒና ኣይተወዳኣናን። እግዚኣብሄር ንደቂ እስራኤል ናብ ምርኮ ኣሕሊፉ ክህቦም ከሎ ክመሮምን ክጠፍኡን ጥራይ ዘይኰነ ኣብቲ ዘልኣለማዊ ኣጀንድኡ ክኣትዎም መታን እዩ። ነዚ እዩ ኣብ ምርኮ ናይ ግድን 70 ዓመት ክጸንሑ ዘለዎም። ኣብዚ መስርሕ እዚ እዮም ከም እኒ ዳኒኤል ነህምያ እዝራ ኣስቴርን ማርዶካይን ካልኦትን ክፈርዩ ዝኸኣሉ።
ኣምላኽ ንዓና ኣብ መስመሩ ከእትወና ኢሉ እምብኣር እዩ ክንጽበይ ዝገብረና። ንኣብነት ስምኦንን ሃናን እንተ ሪኢናዮም ንኣዚዩ ነዊሕ ዓመት እዮም ካብ ቤት መቕደስ ከይወጹ ምድሓን እስራኤል ዝጽበዩ ዝነበሩ። ኣብቲ ኣምላኽ ዝመደቦ ግዜ ድም ብኽብሪ ንመድሓኒ ርእዮምዎ። ነዚ ኸኣ ስምኦን ደጊም በቃ ይኣኽለኒ ንባርያኻ ብሰላም ኣፋንዎም ዝበለ። እተን ንኣምላኽ ዝተጸበናለን መዓልታት ናይ ክሳራ መዓልታት ኣይኰነና ከምቲ ኣብ ሆሴእ “ምውጽኡ ኸም ወጋሕታ ርግጽ እዩ፡ ንሱ ኸም ዝናም፡ ከምቲ ንምድሪ ዜጥልል ዝናም ጽብሓት ናባና ኺመጽእ እዩ።” ዝተባህለ ብግዚኡ ናባን ምስ መጸ እተን ዝተጸብናየን መዓልታት ኣብታ ንዕኡ ብኽብሩ ዝረኣነላ መዓልቲ ክጥቕለላ እየን። እግዚኣብሄር ንደቂ እስራኤል ብኣርብዓ መዓልቲ ናብታ መዓርን ጸባን እተውሕዝ ሃገር ከእትዎም እናኸኣለ ስለምንታይ እዩ ናይ ኣርብዓ ዓመት መንገዲ መሪሒዎም? ኣምላኽ ስለምንታይ ንኣብርሃም ን25 ዓመታት ኣጸቢዎ? ኣምላኽ ስለምንታይ ንዓይን ንዓኻትኩምን ንንውሕ ዝበለ ግዜ ዝጸብየና? እቲ መልሲ ኣምላኽ ነቲ ኣባና ዝመደቦን ብኣና ድማ ክገብሮ ዘለዎ ነገርን ውቁቡን ጹፉፉን መታን ክኸውን ኢሉ እዩ። ንዕኡ ንበይኑ ክንረኽቦ ስለ ዝደልየና እዩ። ፊት ንፊት ምሳኡ ክንጋጠም ይደልየና። ኣምላኽ ብምስትውዓል ዓቢ ብፍልጠት ከኣ ጠቢብ ስለ ዝዀነ ዝገብሮ ስለ ዝፈልጥ ከኣ ንዑ እናተጸበና ኣብ ውሽጢ መደቡ ከእትወና ይደሊ።
ብዛዕባ ጥቕሚ ንኣምላኽ ምጽባይ ብዙሕ ክንጠቅስ ንኽእል ኢና ንሎሚ ኣብዚ ይኣኽለና። ንኣምላኽ ምጽባይና እምነትና ንምዕባይ እዩ ዝጠቕመና፣ ምጽባይና ስልጣን ኩሉ ናይ ኣምላኽ ምኻኑ ክንፈልጥ እዩ። ምጽባይና ንኣምላኽ ረኺብና ኣብ ፍቓዱን መደቡን ንምእታው እዩ። ኣምላኽ ንዕኡ ዝጽበ መንፈስ የውርደልና።
Posted by:
Hanibal Daniel
Sep 28, 2012
4 Comments
998 Views


text:
ቀዳማይ ኣታሓሳስባን ባህልን ብዙሑነትን ናይቲ ሕብረተሰብ እዩ። ሓደ ሕብረተሰብ ኣባታዊ {patriarchate} ማሕበረ ምጣኔ ሃብታዊ ስርርዕ፡ ሕብረቡዛሓዊ ባህልን ብሔራት፡ ጥንታዊ ስልጣኔ ኣብ ዝህልወሉ እዋናት፡ እቲ ላዕለዋይ ኢድ ስልጣን ካብ ሓንቲ ንእሽቶ ምጣኔ ሃብታዊት ኮም ወይ ስድራቤት ጀሚርካ ክሳብ መላእ ብሔር፡ ሃይማኖት፡ ሃገር ኣብ ኣቦ፡ ካህን፡ ሸኽ፡ ዓንተር ወትሃደር፡ ባዓል ፍሉይ ዝና፡ ምስሌኔ ባዕዲ…..ወ.ዘ.ተ ከም ዕድሎት ጸጋ ብሕልናን ተግባርን ዝተዋህበ እዩ። እቲ ሕብረተሰብ ክማሓደር ክቃለስ እንተኾይኑ እዉን፡ ካብዞም ኣቀድም ኣቢለ ዝጠቀስክዎም ዓይነት ዉልቀሰባት ኣካላት እቲ ሕብረተሰብ ከማሓድርዎን ክመርሕዎ ከምዘለዎም ከምቑቡል ሰለዝዉሰድ፡ ዕሙት ደገፌታ ይዉሃቦም፡ ንሳቶም ድማ ንዘደልዩዎ ዕላማታት ንምዕዋት ንብረት፡ ገንዘብን ጉልበትን ኩሉእንትናዊ ማሕበረዊ ጸጋ ተጠቂሞም ስልጣኖም የራጋግጹን ኣርዑት ጭቖንኦም ድማ ኣብ ልዕሊ እቲ ቀንዲ መዋሊኦም ዝኾነ ህዝቢ የኽሩሩ።
ፍሉጥ እዩ ኤርትራ ብገዛኢ ጥልያን ቅድሚ ከም ዘመናዊት ሃገር ምቛማ ብመሳፍንት፡ ሽማግሌታት፡ ደግለታት፡ ናይባት፡ ምስሌነታት ባዕዲ፡ ካህናት፡ መሻይኻት………ወ.ዘ.ተ ብከባቢታት ተማቃቂላ ትማሓደር ከምዝነበረት። እዞም ኣባታዊ ኣእምሮ ምሕደራን ዝነበሮም ኣማሓደርቲ፡ ነቲ ኣብ ትሕቲኦም ዝማሓደር ዝነበረ ህዝቢ ብጭቖናን ብዓቕሙ ዘይክእሎ ብርኪ–ክፍሊት የገብርዎ ስለዝነበሩ ኣብያታትን ተቃዉሞን ይርኤ ከምዝነበረ ይትረት።
ዋላ’ኳ ኣብ ሕሉፍ ታሪኽና ብተዛማዲ መዕቀኒን ኣጣማምታ ነንሕድሕድና ክጥርንፈናን ከተኣሳስረናን ብሰላም ከንብረናን ዘኽእል ኮማዊን ከባብያዉን ማይቤታዉን ኣብ ሕጊ እንዳባ ዝተመስረተ ፍትሓዊ ስርርዕን ርክክብን እነዘዉትር እንተነበርና፡ ነዚ ኣባታዊ ማሕበረ ምጣኔ ሃብታዊ ስርርዕ ንምብታኹን ንምቕያሩን ህዝብና ቡዙሕ ተቃሊሱ እዩ። ንኣብነት እዉን ኣብ ሞንጎ ተወፋሮ ትግረን ሽማግሌን፡ ኣብ መንጎ ደገዝማትታትን ከበሳንገባሮን፡ ኣብ መንጎ ናይባትን፡ ደግለላትን ኣብ ትሕቲኦም ዝማሓደር ዝነበረ ህዝቢ ዝካየድ ዝነበረ ኣብያታትን ቃልስን ክጥቀስ ዝክኣል ሓቂ እዩ።
ቀጺሎም እቶም ዓበይትን ዝናን ዝነበሮምን፡ መራሕቲ ሃይማኖትን፡ መሳፍንትን፡ ነጋዶ፡ ኣብ ግዝየ ጥልያን ትምህርት ዝቀሰሙ ሙሁራት ኣባታዊ ፖሎቲካዊ ኣእምሮ ዝነበሮም ኣቦታት ኣብ ምምስራት እተን ኣብ መፋርቕ 1940 ታት ዝቖማ ሰልፍታት ኤርትራ ኣበገስተን፡ ኣቖምተንን መራሕተንን ኮኑ። ምስ ምቛም ፈደረሽን እዉን እንተኾነ ኣባላት ፈደራስዮናዊ ባይቶ ኤርትራ ንሶም እዮም ኮይኖም። ኣብ ነንሕድሕዶም ክዋዳደሩን ክትዓባሎሉን ድማ ድኽምቲ ኤርትራ ፈጠሩ። እቲ ዝቖመ ፈደረሽን ሕጋዊ ዓለምለኻዊ መቛጻጸሪ ቀጥዕን መካኒዝም ስለዘይነበሮ ካይጀመረ ብእምባሮጦራዊት ኢትዮጵያን መጋባርያታቶምን ከም ዝለምስ ቀጺሉ ድማ ከም ዝፈርስ ኮነ።
ሰዉራ ኤርትራ እዉን ተጀመረ፡ ሰዉራ ኤርትራ ክጅመር እንኮሎ እዉን መብዛሕትኦም ከም ሓስብ ሃንደስቱ ናይ ማእከላይ ደርቢ ቦታ ዘለዎም ክምዕብሉ ዝሓስቡን ዝኹኡሉን እኳ እንተነበሩ፡ ኣብ ሜዳ ዝቃለሱን ነቲ ሰዉራ ዝመርሑን ዝነበሩ ህቡባት ሰባት፡ ወትሃደራዊ ሞኮንናት ስለዝነበሩ፡ ምስ ደርባዊ መቦቖሎምን ደርባዊ ቦትኦምን ዝዓበይሉ ሕብረተሰብ ኣዛሚድካ ፍጹም ኣባታዊ ፖሎቲካዊ ኣእምሮ ዝነበሮም እኳ እንተኾኑ፡ ጥርኑፍን ዕጥቑን ሰዉራ ይመርሑ ስለዝነበሩ: እቲ ታሪኻዊ ወይ ጸኒሓዊ ኣባታዊ ስልጣኖም {Traditional Legitimacy} ንሰዉራዊ ሕጋዊ ስልጣን እኳ እንተተቀየረ፡ ጌና እቲ ኣባታዊ ፖሎቲካዊ ኣእምሮ ካይተቀየረ እንኮሎ፡ ከም ዘመን ኣምጾ ንገለ ኣይዶሎጂታት ዓለምና ከም ባዓስነት፡ ማርክስነት፡ ማኦኢስት፡ …ወ.ዘ.ተ ተቀቢሉ ከንህዩ ስለዝጀመረ፡ ዉጽኢቱ ድማ መላኽን ዓብላልን ባህርያት ናይ ዉልቀሰብ ቅቡልነት ስልጣን {Charismatic Legitimacy} ከም ዝራጋገጽ ኮነ።
ምልካዉያን ኣባታዊ ፖሎቲካዊ ኣእምሮ ስለዝዉንኑ፡ ዋላ እዉን ነቲ ዝሳዓርዎ ሓይሊ፡ ኣብ ክንዲ ኣብ ትሕቲ ከቢድ ወትሃደራዉን ፖሎቲካዉን ጸቕጥ ቀርቂሮም ብዲፕሎማስያዊ መገዲ ፖሎቲካዊ ጸገማት ክፈትሑ ዝህቕኑ፡ መመሊሾም ብጉሽጢ ገይሮም ኣፍንጭኦም ስለዘኽሩፍዎም። ነተን ዘንህዩለን ዝነበሩ ዓለምለኻዊ ኣይዶሎጂ ረጥሪጦም፡ ከም ኣርካናት ኩናት ኮይኖም፡ ገሊኦም ብሃይማኖት፡ ብብሔር፡ ብቀቢላ……….ወ.ዘ.ተ ክዋዳደቡን ክጣራነፉን ይጅምሩ። እቲ ምልካዊ ስርርዕ ድማ ሎሚ ኣስላም መጹኻ፡ ጽባሕ ኩናማ መጹኻ፡ ድሕሪ ጽባሕ መጋበርያ ወያኔ መጹኻ፡…ወ.ዘ.ተ እንዳበለ ነቲ ሕብረተሰብ ብምክፍፋልን ብምርዓድን ይነብር። በቲ ሓደ ወገን ምልካዊ በቲ ካልእ ሸነኽ ድማ ኣርካናት ኩናት ኮይኖም ነታ ሃገር ንዘመናዊትን ግዛተሕጊ ዘራጋገጸ ህዝባዊ ስልጣን {legal Legitimacy} ካይራጋገጽ ንምስግጋር ሕብረተሰብ ካብ ጥንታዊ ስርርዕ ን ዝማዕበለ ስርርዕ ገቲሮም ይሓንቕዎ።
ኣባታዊ ማሕበረ ምጣኔ ሃብታዊ ስርርዕን ኣባታዊ ፖሎቲካዊ ኣእምሮን ብደረጃ ህዝብን ሃገርን ብድሆታትን ተጻብኦታትን ከጋጥሞ እንኮሎ፡ ነተን ቀንዲ ፍሕሶታት ስነኣእሙራዊ ቕኒት ወድሰብ፡ ብዘይ ገለ ጻዕርን ተባላሕነትን ነቲ ሕብረተሰብ ኣላዒለን ነንሕድሕዱ ከም ዓሳ ክባላዕ ዘኽእልኦ ብሃይማኖት፡ ኣዉራጃ፡ እንዳ፡ ፆታ……….ወ.ዘ.ተ ምልዓልን ምጥርናፋትን እዩ ዘካይድ። ካብዚ ሓሊፉ እዉን ንኩሎም ዝጻብኡዎ ብ ዝታሓተ ደረጅኡ ብዉልቀ ንተራ ዜጋ ብዝተፈላለየ ክስታት ጠቀነ ምፍልላይ ዉጋዜ ኩናኔ ምክፋእ ቅንጸላ ብምዝዉታር ክንጽል ይፍትን።
ኣባታዊ ማሕበረ ምጣኔ ሃብታዊ ስርርዕን ኣባታዊ ፖሎቲካዊ ኣእምሮን ፡ ዉልቃዊ መሰልካ፡ ዉልቃዊ ብቕዓትካ፡ ዉልቃዊ ተራኻን ኣቦርኹቶኻን ኣብ ግምት ኣይእቱን እዩ። ብመሰረት ንዑኡ ንምግልጋል ዘርኣኻዮ ኣበርኽቶን ምእዙዙነትካን ማሕበራዊ መቦቖልካን ገዛኢ ወይ ተገዛኢ፡ ኣማሓዳሪ ወይ ተማሓዳሪ፡ መራሒ ወይ ተመራሒ፡ ታሕተዋይ ወይ ላዕለዋይ፡ ብሉጽ ዘይብሉጽ፡ ኣገልጋሊ ተገልጋሊ፡ ዝጠቕም ዘይጠቕም………ወ.ዘ.ተ ተባሂልካ ከም ሓሳብን ግብርን እቲ ፖሎቲካዊ ሃዋህዉ ኣብ ዝተፈላለየ ፖሎቲካዊ ማሕበራዊ ቀጸላ ይሰርዓካ።
ኣብ ትሕቲኦም ተምባርኻኽነትካ፡ ምኡዙዙነትካን ከተገልግሎም ድሉዉነትካ፡ ፖሎቲካዊ ሳዓብነትካን እዉን እኹል ኣይኮነን። ማሕበራዊ መቦቖልካ ምስቲ ኣብ ዝላዓለ ጥርዚ ዘሎ ጉጅለ መራሕ መንግስትን ወይ መራሕ ተቃዉሞ ሓደ እንተዘይኾይኑ፡ ዝገበርካ ግበር ዝኣምነካን ዝቕበለካን ስለዘየሎ ግዝየኻን ዓቕምታትካን ንኾንቱ ምጽንቃቕ እዩ። ንሶም ድማ ብናትና ናቶም፡ ብእስላም ክርስትያን፡ ብጀብሃ ሻዕብያ፡ ብተጋዳላይ ሲቪል፡ ብቆላ ከበሳ፡ ብሃገራዊ ወይጦ………ወ.ዘ.ተ ይነብሩ።
ኤርትራዉያን ብርግጽ ካብ ኣባታዊ ማሕበረ ምጣኔሃብታዊ ስርርዕናን ባህላዊ ብዙሑነት ናይ ሕብረተሰብ ዝነቀለ፡ ኤርትራዉያን ግዳይ ናይ ብኣባታዊ ፖሎቲካዊ ኣእምሮን ክመርሑ ዝነቐሉ ዉልቐሰባትን ጉጂለታትን ኼና ከምዞሎና ዘጣራጥር ኣይኮነን። ብመሰረቱ ኣባታዊ ፖሎቲካዊ ኣእምሮ ነቲ ኩላህና እንምነዮን እንቃለሰሉን ምርግጋጽ ግዝኣተ ሕጊን ምህናጽ ዘመናዊት ሃገር ከብጽሓና ዝኽእል ሓሳብን መታዓየይን ኣይኮነን።
ልዕሊ ኹሉ ግን ሃገር ብመላእ ሕብረተሰብ ኤርትራ ትቀዉም፡ ትህነጽን፡ ትማሓደር፡ ኩሉ ብማዕረ ዝነብረላን ማዕረ ዕድላት ዝረኽበላን፡ ብብቕዓትን ተወፋይነትን መደብ ምክፍፋል ማሕበራዊ ዕዮን መዝነትን ዝዝዉተረላ፡ ዜጋ ንመንግስት ከሲሱ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ዘቕርበላን……….ወ.ዘ.ተ ዝብል እምነተሰረት ስለዘይብሎም፡ ካብ ሓንቲ ዓባይ ሃገር ኤርትራ ንኡሳን ሃገራት ኤርትራ፡ ነታ ዓባይ ሃገር ኤርትራ ዝማሓድሩን ዝመልኩን፡ ክፈጥሩ ኣብ ቀጻሊ ምርብራብ ይኣትዉ። ሓደ ካብቲ ኣብ ኣባታዉያን መራሕት ኣብ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ን መራሕቲ ተቃዉሞን ወይ ሓታቲ መሰል ዘሎ ጸገማትና ድማ እዚ እዩ።
ካብዚ ማሕለኻን ሞቑሕን ክንወጽእ ዝድለ እንተሃልዩ፡ መጀመርታ ንገዛእ ነብስና ንኣታሓሳስባናን ንቕሓትናን ክንቕይር ክንቃለስ ከምዞሎና ፍሉጥ እዩ። ብዓቢኡ ግን ዘመናዊት ሃገርን ግዝኣተሕግን ክንሃንጽ ንሓስብ እንተኼና፡ ንኣባታዊ ፖሎቲካዊ ኣእሙሮ ዘለዎም፡ ኣብ ሓንጎልና ከም ንቡራትን ቁቡላትን መራሕቲ ንወስዶም፡ ሓቐኛ ስለዘይኮነ፡ ካብዚ ኣረጊትን ዓንቃፊ ኣታሓሳስባታት ተናጊፎም ንልዕሊኡ ክሳጋገሩሉ ዝኽእሉ ከፋት ቦታ ብምሃብ፡ ተሞክርኦምን ክእሎቶምን ንምህናጽ ዘመናዊት ሲቪክ ሃገር ከምዝዉዕል ምቅላሶም ከድሊ እዩ።
ካልኣይ ጸኒሓዊ ኣጋባብ ቃልስና እዩ። ኤርትራዉያን ኣብ ዝሓለፈ መሪር ናይ ቃልስና ተሞክሮታት ኣብ ርእሲ እቲ ኣባታዊ ፖሎቲካዊ ኣእምሮን ዝንባሌን፡ ክልተ መሰረታዉያን ኣሉታዊ ባህርያት ናይ ግብራዊ ኣዋዳድባን መልክዕ ኣቃላልሳን ኣጥሪና። ንሳተን ድማ፡–
1.ተቃዉሞ ወይ ቃልሲ ማለት ጎነጻዊ ብረት ዓጢካ ተካይዶ ጥራይ ምኻኑ ምሕሳብ እዩ። ነዚ ድማ ክትዕዘቦ ከምዝንባሌ ኣብ ሕብረተሰብና ነቲ ብሰላማዊ መገዲ ዝቃለስ ወገናት ካብ ዜጋታት ዝቀርበሎም ምክምሽማሻት እዩ። እስከ ብምዝራብ፡ ብምጽሓፍን ምእካብን ዝፍታሕ ጸገም እንተሎ ክንርኢ ኢና ዝብል ዓይነት ኣዛራርባታት እዩ። ልዕሊኡ እዉን ነቲ ሰላማዊ ኣጋባብ ቃልሲ ከም መደለቢ ሃብቲ ስለዝሪኢዎ፡ ብጉሁድ ክዛረብሉ ይስማዕ።
2.ፖሎቲካዊ ስልጣንካን ካልኦት ረብሓታትካን እንተዘይተራጋጊጹ፡ ካብቲ ዝነበርካዮ ፖሎቲካዊ ዉድብ ተነጺልካ፡ ካልእ ምንቕስቓስ ወይ ዉድብ ምፍጣር እዩ። ከምኡ ስለዝኾነ ድማ ልዕሊ 30 ዝቑጸራ ፖሎቲካዊ ምንቅስቃሳት ብደረጃ ዉድባት፡ ሰልፍታት፡ ሲቪካዊ ምንቕስቃሳት፡ መጋባእያታ፡ ማሕበር ፖሎቲካዊ ዑቑባት ኣላዋና።
3.ካብቲ ኣባታዊ ፖሎቲካን ኣእምሮን ስርርዕ ማሕበራዊ ሂወትና ዝነቐለ እዩ፡ ዝተፈላለየ ፖሎቲካዉያን ዉድባት ዝተፈላለየ ስርዓት ኣዋሃህባ መዝነት ወይ ሓላፍነት ከምዝነበረን ፍሉጥ እዩ። ንመረዳእታ ኣዋሃህባ መዝነታት ኣብ ህ.ግ.ሓ.ኤ ን ተ.ሓ.ኤ ዝነበረ ዝፈላልዮን ሓደ ዝገብሮን ነገራት እኳ እንተሃለወ ዝተፈላለየ ከምዝነበረ ፍሉጥ እዩ። ሕጂ እዉን ኣጋባብ ኣታዓዳድላ ሓላፍነት ወይ መዝነት ኣብ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍን ተቃዉሞ ዉድባት ዝተፈልየ ምኻኑ እንዳተፈልጠ ከንሱ። ዝኾነ ዝላዓለ መዝነት ኣብቲ ይኹን ኣብዚ ተዓዲሉ ዝነበረ ዜጋ ከም ፍሉይ ጅግና፡ ፈሊጥ፡ ዉሃዘበለ ሙኩር፡………ወ.ዘ.ተ ተወሲዱ፡ ቀጻሊ ኣብ ዝላዓለ ሓላፍነት ናይቲ መንግስት ወይ ናይ ተቃዉሞ ከም ዕድሎት ጸጋ ተዋሂቡ ከምዝነብር ምፍቃድን ምቕባልን እዩ።
ነፍስ ወከፍ መድረኽ ዝተፈልየ እዩ። ንዝተፈልየ መድረኽ ድማ ዝተፈልየ ኣእምሮን፡ ኣይዶሎጂን፡ መልክዓት ቃልስን እዩ ክዝዉተር ዝግባእ። ከምኡ ስለዝኾነ ድማ ቃልስታትና ኣብ ክንዲ ብፈሊጣን ብኣርካናት ኩናትን ወትሃደራትን ይምራሕ ኣሎ። ብመሰረቱ ወትሃደራትን ኣርካናት ኩናት ድማ ንዘመናዊ ፖሎቲካዊ ስርርዕ ከስጉሩና ዝኽእል ባህርያት ዘለዎም ኣይኮኑን።
ሓቂ እዩ ሕሉፍ ቶሞክሮና ባህልናን ልምድናታትናን ከም ርስሓት ካምሻ ብሓንሳብ ብሓንቲ ሳቡና ሓጺብና ከነጽርዮ ወይ ድማ ክንድምስሶ ንኽእል ጉዳይ ኣይኮነን። ብቀሊሉ እዉን ክምህምን ዝኽእል ማሕበራዊ ዝንባሌ ኣይኮነን፡ ክግበር ዝክኣል ተጻይ ናይዚ ብምፍጣር፡ ኣብ መስርሕ ፖሎቲካዊ ዉድድር ከም ዝኣቱን ብፖሎቲካዊ ዉድድር ከምዝሳዓርን ከምዝምህምንን ምግባሩ እዩ።
ኣርካናት ኩናትን ኣባታዊ ፖሎቲካዊ ኣእምሮ ዘለዎም ኣረጋዉያን ፖሎቲከኛታት፡ ሰብ ሰርሐን ንኣሽቱ ጸገማት ፈብሪኾም ኣዝዩ ተነቃፊ ሕቶታት ብምልዓል፡ ክፍላልዩናን ብደረጃ ሃገር ለኸ ከምዘይንሓስብ ክገብሩና ክፍቱኑ እዮም ይፍትኑ እዉን ኣለዉ። ከም ሳዕቤኑ ተሳትፎ ህዝቢ ብሓፈሻ፡ ተሳትፎ መንእሰያትን ፈሊጣዉያን ኣካላት ሕብረተሰብና ተገቲኡ ይርከብ። ኣብቲ ህሉዉ ስርዓት ይኹን ኣብቲ ተቃዉሞ ወነንት ናይ ኣባታዊ ፖሎቲካን ኣእምሮን ኣርካናት ኩናት መሳዕስዕን መዉደኽደኽን ኮይኑ ኣሎ።
ነዚ ጸኒሓዊ ኣጋባብ ቃልስን ልምድን ንምስጋሩ ኣዝዩ ኣጻጓሚ ኣይኮነን። መጀመርታ እንታይ ኢና ንደሊ ዞሎና ኤርትራዉያን ብርግጽ ክንፈልጥ ኣሎና። ኣብ ክንዲ ግዝኣተ ሕጊን ዘመናዊ ፖሎቲካዊ ስርርዕ፡ ግዝኣተ ሰብን ምስላዊ ረብሓ ? ኣብ ክንዲ ነባሪ ሰላምን ቕሳናትን ነባሪ ህዉከትን ሓይሊን ? ኣብ ክንዲ ሓንቲ ኤርትራ ዕስራ ኤርትራ? ኣብ ክንዲ ኣነ ንሕና? ኣብ ክንዲ ምዕብልና ድሕረት……….ወ.ዘ.ተ ዲና እንደሊ ዞሎና? ብንጹር ክንፈልጥ ኣሎና።
እንታይ ከም እንደሊ እንተፈሊጥና፡ ነቲ እንደልዮ መሳጋገሪ ዝኸዉን ናይ ሓባር ተግባራዊ ዉደባን ቃልስን {collective organization and action} ምክያድ ኣጸጋሚ ኣይኮኖን። ንኑቑሕ ናይ ቃልሲ ዓቕምና ዘባኹንዎ፡ ነዉጺ ናይ ዉድዓዊ ኩዉንነትን ትደልዮን ብልክዕ ዘይምልላይ ጥራይ እዩም። ንደልዮ ብልክዕ ምስ ኣለለና ነዘን ዝስዕባ ሮቓሒታት ብግቡእ ከነለሊ ኣሎና። ንሳተን ድማ፡-
1.ንስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ከም ፖሎቲካዊ ስርርዕ ብግቡ ምግላጹን {Define} ናይ ሓባር መረዳእታ ምጥራይን።
2.ከም መተካእታ ናይ ፉሩጅ ኩነታትና እንታይ ምኻኑ፡ ሓባራዊ ምርጫ ምቕማጥ።
3.ነቲ ዘቀመጥካዮ ምርጫ ምስ ማሕበራዊ ጸጋታትና ብዝዛመድ፡ ዝተነጸረ ኣይዶሎጂካዉን ፖሎቲካዊ ራእይ ምዉናን።
4.መተካእታ ብግብሪ ከመይ ከምዝፍጠርን፡ ነዚ መተካእታ ከጓጥምዎ ዝኽእሉ መሰናኽላትን ብዶሆታትን ምልላይ።
5.እቲ ቃልስ ብንጹር ነዮኖት ማሕበራዉያን ቀጸላታት የርብሕን ምስ ኣዮኖት ማሕበራዊ ቀጸላታት ተማሓዝዩ ክኸዶ ከምዘለዎ ንናይ ሓባር ጥቕሚ ምንጻር እዩ።
ሰዉራ ኤርትራ ሕቶ ፖሎቲካዊ ስልጣን ካይፈትሔን፡ ንጹር ናይ መጻኢ ቕቡል ፖሎቲካዊ ራእይ ካይወነነን እንኮሎ ሃገር ተቃጻጺሩ። ኣብ ክንዲ ነታ ሃገር ከም ሃገር ብኣእምሮ ዝመርሓ ድማ ብወትሃደራዊ ሓይሊ ክመርሓ ጀሚሩ። እዚ ተሞክሮ እዚ ሕጂ ክድገም ስለዘይብሎ፡ ኣብ ዑና እዚ ኣረጊት ምልካዊ ፖሎቲካዊ ስርርዕ፡ ዘመናዊ ስርርዕ ክትክኦ ከምዘለዎ ፍሉጥ እዩ። ስለዚ ጽምዲ ቃልስታት እዩ ዘሎና ማለት እዩ። ንሱ ድማ፡–
1.ነዚ ዘሎ ኣረጊት ምልካዊ ፖሎቲካዊ ስርርዕ ምእላይ።
2.ኣብ ዕኑኡ ዘመናዊ ፖሎቲካዊ ስርርዕ ከም ዝትካእ ምግባር እዩ።
እዚ ጽምዲ ቃልስታት እዚ ብሓንሳብ ማዕረ ንማዕረ ክስጉም ዘለዎ እዩ። መጀመርታ ናብዚ ነቶክር እዚ ምስ ወዳእና ድማ ነዚ ንገብር ዝባሃል ኣዛራርባ ቁኑዕ ኣይኮነን። ንሓደ ፖሎቲካዊ ስርዓት ክትቕይር ትናጣተፍ እንትኼንካ ንእኡ ብቀጥታ ዝትክእ እዉን ከተዳሉ ስለዞሎካ እዩ። ገለ ገለ መናፍቓን ፖሎቲካ ቀዳማይ ዕማምና ምእላይ እዚ ፖሎቲካዊ ስርዓት ጥራይ ስለዝኾነ ኩሉ ፍልልያትናን ኣጀንዳናን ኣቐሚጥና ነዚ ህሉዉ ስርዓት ጥራይ ንህረም ይብሉኻ። ቀጺሎም እዚ ስርዓት ምስ ወደቀ ብሃገራዊ ዕርቂ ወይ ድማ ብመሳጋገሪ መንግስት ብምትካል ጸገማትና ክንፈትሖ ኢና ይብሉ። ስለዚ እቲ መተካእታ እቲ ስርዓት ድሕሪ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ክሰርዕዎ ምኻኖም ይገልጹልካ።
እዚ ኣታሓሳስባን ትግባሬን ኣዝዩ ሓደገኛ እዩ። ምኽንያቱ ንኤርትራን ህዝቢ ኤርትራን ካብ ሞቕሕ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ኣናጊፍና፡ ናብ ፖሎቲካዉን ጸጥታዉን ህጉፈት ዕግሽግሻትን ነዉጽን ወይ ድማ ንካልእ ሞቓሒ ንሃባ ዝዓይነቱ ዘስምዕ እዩ። ስለዚ ኣብዚ ዘሎናዮ መድረኽ ቃልሲ ጽምዲ ዕማማት ከምዘሎዉና ፈሊጥና ንክልቲኡ ማዕረ ማዕረ ክንሰርሓሉ ከምዘሎና ክፍለጥ ኣለዎ።
ሳልሳይ ናይ ከባቢና ፖሎቲካዊ ጽልዋ እዩ። ኣብ ርእስ እቲ ታሪኻዊ ባህላዊ ስልጣኔዉን ዝምድናታትን ጋድማዉን ትኹላዉን ርኽኽባት ምስ ጎረባብትን ስግረ ጎረባብትን ሃገራትን ህዝብታትን፡ ብቑጽሮም ዝበዝሑ ኣህዛብ {Demography} መቦቖ ልክዕ ከምቲ ንኤርትራ ዘቖምዋ ኣህዛብ ቤጃ፡ ዓፋር፡ ኩናማን ትግርኛን ብተወሳኺ እዉን መንፈሳዊ እምነታት ክርስትናን እስልምናን ስለዘሎ፡ ኣብ ፖሎቲካዉን ስነኣእሙራዊ ቅኒትና ምንቕስቃሳትናን ኤርትራ ሓበሻዉነት፡ ኤርትራ ዓረባዉነት፡ ኤርትራ ኤርትራዉነት የንጸባርቕ። እዚ ውጥርታት እዚ ሕጂ ዝጀመረ ኣይኮነን። ዓመተ ምህረቱን መልኩዑን ኣጋላልጽኡን ይፋላለ ድኣ ይኸዉን እንበር እቲ ሕጂ ዘንጸባርቕ ዘሎ ፖሎቲካዊ ዝንባሌታት ካብቲ ኣቦታትና ኣብ መፋርቕ 1940ታት ዝሓስብዎ ዝናጣጠፍሉን ዝነበሩ ወጻኢ ኣይኮነን።
ንፍቶ ንጽላእ ኤርትራ ሕጂ ናጻ ልዕላዊት ሃገር እያ፡ ልዑላዊት ኮይና ክትነብር ድማ ሕድሪ እቶም ልዕላዊት ንክትከዉን ኩቡር ሂወቶም ዝበጀዉላ ሰማእታትና ሓላፍነት ክንስከም ሞራላዉን ዜጋዉን ጉቡእና እዩ።
ኤርትራ ብፈደረሽን ብኮንፈደረሽን ዳግም ክትጽመድ ሕልሚ እዩ፡ ከምኡ ዝሓስቡ ዜጋታት እንተሃልዮም ድማ ጥዕና ዝጎደሎም ወይ ምስሌናታት ባዕዲ ጥራይ እዮም።
ኤርትራ ንናይ ብሔራት ወይ እምነታት ሃገራት ክትማቃቀል፡ ዓለምለኻዊ ሕጊ እዉን ዘፍቕደላ ኣይኮነን።
ኤርትራ ናይ ኤርትራዉያን ብኤርትራዉያን ዝዉሰን መጻኢ ዕድላ ጥራይ እያ።
ከምዚ ንርእዮ ዘሎና፡ ኣብ ኢትዮጵያ ዝኾነ ኣብ ፖሎቲካዊ ስልጣን ክሓኩር ዝደሊ ፖሎቲካዊ ጉጂለ፡ ንፖሎቲካዊ ስልጣኑ ከናዲ ቀንድን ማእከላይ ነጥቢ መናዓዓቢኡ ኤርትራ እያ። ሃይለስላሴ፡ መንግስቱ፡ ናይ ወያኔ ኢትኒካዊ መንግስት ብኤርትራ ይነብሩ ነይሮም ይነብሩ እዉን ኣለዉ። ዋላዉን እቶም ዝተመስረቱ ሓደስት ሰልፍታት ፖሎቲካዊ ፕሮግሮሞም ከም ማእከላይ ነጥቢ ዘቐመጥዎ ኤርትራ ወይ ወደብ ዓሰብ እዩ። ቅንጂቶም፡ ሕጂ ብኣቶ ገብሩ ኣስራት ተመስሪቱ ዘሎ ናይ ተጋሩ ዓረነ ትግራይ ዝብሃል ፖሎቲካዊ ሰልፊ፡ ቀንዲ ኣጀንዳና ብሓይሊ ወይ ብሕጊ ወደብ ዓሰብ ከም ኣፍደገ ባሕሪ ኢትዮጵያ ክንመልሳ ኢና ዝብሉ እዮም። EPRP እዉን ብሰንኪ ንኤርትራ ከም ቀንዲ ማከላይ ነጥቢ ምዉሳዳ ዘይምዉሳዳ ዘምጾ ክትዕ ኣብ ክልተ ተመቂሉ ኣሎ። እቲ ሓቕን ክዉንነትን እዚ ካብ ኮነ ኤርትራዉያን ኣብ ፖሎቲካዊ ምንቕስቃሳትና ካብዚ ኩነታት እዚ ዝተላቐቐን ናጻ ዝኾነን ክኸዉን ኣለዎ። ምስ ከምዚ ዝተሓላለኸ ፖሎቲካዊ ኣጀንዳታት ኣጀንዳታትካ ምትእስሳር ከም ዉሑድ ህዝቢ፡ ከም ድኻን ንእሽተይ ሃገርን ክሃስየና ምኻኑ ፍሉጥ እዩ።
ንነብሶም ከም ጸገም ዝፈብረኹ ፖሎቲካዉያን ጉጂለታትን ምልካዉያን ስርዓታትን ብዘይ ተራጻሚ ጸላኢ ሓይሊ ክነብሩ ኣይክእሉን እዮም። ክነብሩ ኢሎም ዋላ ጸላኢ እንተዘይሃለዎም ባዕሎም ጸላኢ ፈብሪኾም፡ ኣብ ቀጻሊ ረጽሚ ነቲ ህዝብታት ብምእታዉ እዮም ዝነብሩ። ነዚ ሓቂ እዚ ንምርግጋጽ ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ዉዱዕ ክዉንነት ከራጋግጾ ይክኣል እዩ።
መደምደምታ፡ ንምንታይ እዩ ሓደ ንፖሎቲካዊ መፍትሒ ተባሂሉ ዝተሰርሔ ፖሎቲካዊ ጉጂለ፡ ንፖሎቲካዊ ስልጣን ንምዕታር ተባሂሉ፡ ብናይ ግዳም ረጽሚታትን ፖሎቲካዉን ማእከላይ ነጥቢ ኣጀንዳታት ተጀኒኑ ዝናጣጠፍ? ኣብ ዉሽጣዊ ፖሎቲካዊ ጸወታ ስለዝሳዓር እዩ። ኣብ ፖሎቲካዊ ጸወታ ዝተሳዕሩ ሱዑር ሓይልን ሱዑር ፖሎቲከኛታት ንስዕረቶም ተቐቢሎም ጥሮትኦም ኣብ ክንዲ ዝኣትዉ፡ ዋላዉን ንህዝቦም ብዓይኒ ጽልእን ቕርሕንትን ስለዝርእይዎ ነቲ ህዝቢን ሃገርን ለኪሞም ክኸዱ ድሉዋት እዮም። ስለዚ ህዝቢ ኤርትራ ዓቢኻ ማእከላይ ዕድሜኻ መንእሰይካ ተባዕታይካ ኣንስተይትኻ ተልዓል ኣንጻር እዞም ኩሎም ዉሽጣዉያንን ግዳማዉያንን ግራቔናት {Odds} ብምባል ክጽዉዕ ይደሊ። ንምህናጽ ዘመናዊት ሃገር ዝገጥሙ ብድሆታት ኣብ መስርሕ ማሕበራዊ ሰዉራ ቡዙሓት እኳ እንተኾኑ፡ ካብቶም ቡዙሓት ንሎሚ ሰለስተ ምስ ኤርትራዊ ክዉንነት ዝኸዱ ገሊጸ መልእኽተይ ክዓጹ ይመርጽ።


text:
Monday, July 28, 2008
Tsegay Berhe's Hotchpotch at Pal Talk geza tegaru
Tsegay Berhe’s Hotchpotch at Pal Talk Geza Tegaru ጸጋይ በርሄን ዓዘር ቆዘሩን አብ ገዛ ተጋሩ ፓል-ቶ
ብጌታቸዉ ረዳ
ሳንሆዘ ካሊፎርኒያ (2000ዓ/ም)
ቅድሚ ናብ’ቲ ዉራይና ሒዘኩም ምእታወይ፤ ብጸጋይ በርሄን ብመሳፍንቲ ወያነን ካድረታቶምን ዝዉነን፤ዘዝመጹ ስርዓት ኩሎም “መጸይቲን መለኽቲን” ዘይበትከሉ ህዝቢ ትግራይ፤ ሎሚ ‘ዉን ፍትሒ እንዳረምተቱ ሆቴል ፓላሶታት እንዳነደቑ ፤ፀረ- አምሐራን፤ፀረ- ኢትዮጵያ ሉኣላዊነት መደረኦም ዝሰብኩሉ፤ብሕልፊ ድማ-“ኮሚኒስታዊ ባንዴራ ባንዳታት” ዝስቀለሉ፤ ምሒር ስምዒት “ዓዲ -ኣቦ” ረስኒ “ጎጣያት” ከም ቁቡል ስነ ሓሳብ ዝዝርገሑሉ ህንጻ ቤትትምህርቲ እንዳነደቑ፤- ፍትሒ ሒዝናልካ መጺእና ዝበሉዎ ዘለዉ ምድንጋር ፤ባዕሉ እቲ ዉድብ ኣብ ስልጣን ዝሰየሞም ተጋደልቱ ፤ተመሊሶም ናብ ደርግነት ተቐይሮም፤ ሓረስታይ ብኸመይ ዝበለ መረረት ይገልጽ ከምዘሎ ክሕብረኩም’ሞ ፤ናብ ዉራይና ሂዘኩም ክኣቱ።
እቲ ዝጥቀስ መረረት ብናቶም ሪፖረተር/ዘጋቢ ኣብ መጽሄት ወይን ዝተሓትም ጸብጻብ እዩ። አዚ መረረት እዚ፤ ብዘበን ደርጊ፤ ወይ ብዘበን ገብሩ አስራት ዘይኮነስ ፤ብዘበን ምምሕዳር “ጸጋይ በርሄ” እዩ። ክጠቅስ-  ይብል እቲ ዘጋቢ ኣብ ኣኼባ ሓረስቶት ተረኺቡ ዝዘገቦ መረረት። ጸብጻቡ እንትጀምር ከምዚ’ይብል፡.<< አብዚኣማ? ኣረ እዚ ሱር ዝሰደደ ነገር ከመይ ኢሉ እዩ ክብርቆቕ! ሕዚ ዘለዉ ገለ ኣመሓደርቲ ብነዊሕ ናይ “መን ጠያቒ ኣለኒ” ጉዕዞ ዝመጹን ዝገበሉን እዮም። ዝኾነ -ኮይኑ ኣሎ። ደጊም ንዓኣቶም ክንጥይቕ እንተበልና ብሓያል ማእለማ “ቁርንን” ዝበለ ጉድ -ከመይ ገይርና ክንፈትሖ ንኽእል!…….” በሉ። ምስበለ፡ እቲ ህዝቢ ሓደ- ብሓደ መረረት ምምሕዳርን ግስሩጥ ፍትሒን ዘስካሕከሖም ሓረስቶት እንዳተስኡ ምስገለጹ ፤ሓደ ወላዲ ተሲኦም - (ኣዉት ኦፍ ደስፐረሽን) (ጽልምት -ምስበሎም) ከምዚ በሉ ፤-
> ምስበሉ ኩሉ ተኣካባይ “እዝኑ ጸልዩ” ቀጻሊ ዘረባኦም ንክሰምዕ ተሃነጠወ። ይብል አቲ መጽሄት። ቀጺሎም ከምቲ ዝስዕብ ብምሳለ ገይሮም ነቲ ዝበልዎ ምስላ፤ ብካሊእ ምስላ ቀጸሉሉ።ይብል”  > በሉ። {ሓደ ካድረ ፤ብ ካሊእ ካድረ፤ መላኺን ጉቦኛን ብካልእ ቀጣፊ ኣማሓዳራይን እንተለዋጥኩሞም፤ ዝረብሓና ኣይኮነን። ኩሎም “ሌያቡ” እዮም። እዩ አቲ ምሳለ።} “ይቐጽሉ!” በሎም ኣቦ መንበር ናይ ደገፍ ምልክት ርእሱ አንዳነቕነቐ፤ በቲ ምስላ ተገሪሙ። ይብል አቲ ገዜጠኛ። -
>””
ብምባል ካብቶም ኣብ ዉሽጢ እንደርታ ካባቢ ዝነብሩ ሓረስቶት ዘስምዑዎ መረረት መጽሄት “ወይን” ዝቕረቦ እዩ። (ከምዚ ዝዓይነቱ ጸብጻብ፤ ኣብ ጊዜ ደርጊ ጋዜጠኛታት ኣብ ከምዚ ዝበለ ቀበሌ፤ ኣብ ከምዚ ዝበለ ምምሕዳር፤ ሰብ ስልጣን ህዘቢ የሳቕይዎ ‘ለዉ፤ የብድሉ’ለዉ እንዳተብሃለ ‘መረረት ናይ ህዘቢ’ ይጽብጸብ እዩ፤ ንኽባሃል ናይ “ስምዑልና” ዘገባ ዝሕተም ዝነበረ ማለት እዩ።)
እዚ ናኢ ወያነ ብልሽዊ ኣማሓድራ ፤ከም ህዘቢ ቻይና፤ ስታሊናዊት ሩስያን ፤ሂትለራዊት ጀርመንን “ቁዩድ” ዝኾነ ማፍያዊ ስርዒት ፤ ኣብ ልዕሊ ህይወት ተጋሩ ሓረስቶት ብሓንቲ ፓርቲ “ብዉድብ -ወያነ” ካድረታትን መደባትን፤ ከመይ ከምዝሳቐይዎ ዘለዉን አቲ “ዉድብ” ዘይ- ግሰስ መለኮታዊ ስልጣን ከምዘለዎ፤ አንደበት ሓረሰታይ ዝምስክሮ ዘሎ ሓቂ እዩ። ብዝበሽቀጠ ስነ-ምግባር ፤ወሰን ብዘይብሉ “ምልኪ” ፤ ወያነ ዝሸሞም ኣማሓደርቲ፤ ማፊያዊ ን ኮሚኒሰታዊ ኣዋዳድባኡን፤ ካብ ደርጊ ዘይፍለ ኮሚኒሰት ዉድብ ሙኻኑ፤ ሊቃዉንቲ “friendly fascism’ ናብ ዝብልዎ ብርኪ’ምበር “ጥር” አትብል “ዲሞክራሲያዊ -ህይወት “አፋፍኖት” (አሰር/ጨና) የብሉን።ስርዓት ክማሓየሽ ኢሎም ዝተሰዉኡሉ “የዋሃት” ተጋደልቲ ኣሕዋትና ”ንበበለል” ንመጫደሪ ዉልቀ መለኽቲ ኮይኑ ምትራፉ የሕዝነና። ሕዚ ናብ ጸጋይ በረሄ ጉዳያት ነቋምት። “ንዉሕ ዝበለ ትንታነ” ስለዝኾነ፤ከይትደኽሙ፤ “ሃየ” ዝቑርጠም ፤ዝሕየኽ ቋንጣ መሳሊ፤ዝማዓጉ “ኣሰር-ዋሃ” መሳሊ አብ ጥቓ ጠረጴዛኹም ንቐደም አዳሉዉ። ----------------------------------------------- ሰናይ ንባብ። ንቀጽል፦ ለንቅነ ፤አብ ሰሌዳ ዓይጋፎረም፤ ሃለቃ ጸጋይ በርሄ ፤አብ ገዛ ተጋሩ-ፓል ቶክ፤ ቀሪቡ ብአወደስቲ ወያነ ዝተዳለወሉ መድረኽ ብዛዕባ ትግራይ ዝምልከት ዝሃቦ መልስን ዝተገብረ ምይይጥን ተለጢፉ ሰሚዕኩም ትኾኑ።አቲ መድረኽ፤ ብወያነ ንዝኸ’ሱ ተቓወምቲ ዝተዳለወ ዘይኮነስ፤ ንወያነ “ዘወድሱን ዝቕድሱን” በኣጻብዕቲ ዝቑጸሩ (ተበዝሑ ካብ 15-30 ሰባት ዘይበዝሑ) ስለዝነበረ ፤ ዑምቀት ዘለዎም፤ ትርር ዝበሉ፤ “ገበን” መራሕቲ ወያነነን ፤እቲ ጭፈራ (ኤሊት) ዝስዕቦ ዘሎ ኮሚኒስታዊ፤ዘርኣዊን ማፊያዊን ፋሽስታዊን ፕሮገራማቱን፤ ናይ ታሀገር ታሪኻን ሉዑላዊነታን ዝጻረር “ትልሙ” ዘቃልዑዎ ሕቶታት ካብደገፍቱ ክቐርብ እዩ ኢልካ ዝሕለም አይኮነን። ሰሚዕናዮ ድማ!
ብፖለቲካዊ ቋንቋ እንትሽረፍ ፤ካብ ሓደ አወዳሳይ ነቲ ዝዉደስን ዝቕደስን ባእታ ከብራሃሉ ዝደለዮ ጥያቐ፡ ሉዙብ/ፎኪስ (ፍሬንድሊ) ኮይኑ፤ አቲ ተወዳሳይ፤ ከተኩረሉ ዝደልዮም ን ነቶም ዝተጠየቑ ጥያቐታት ድማ ክምልሾም ተሎ “ዝፎኽሱዎን” ብዜጋታት ዝቐርቡ “ክሲ-ገበናት” መህደሚ ኩኾኑዎ ዝጥቕሙዎ “ጉለባባት-መልሲ” ክህበሉ ዝኽእል ሕቶ ጥራሕ እዩም ዘቕርበሉ። አብ ከምዚ ዝበለ አወዳሲን -ተወዳሲን አብ ዝራኸብሉ መድረኽ፤ እቲ ተወዳሳይ ዝቐርቡሉ ጥያቐታት ሉዙባትን ንምምላሶም ድማ ፎኮስቲ ጥያቐታት ሙኻኖም ስለዝፈልጥ፤ ከም ቀይዲ- ዝበተኸት ማል/ፈረስ ፤ፕሮፖጋንድኡ ክነፍሕ “ ነጻ መድረክኽ” ተዋሂቡዎ ክጫድር ይፎኹሶ ማለት እዩ።
እቲ መድረኽ፤ ብተቓወምቲ ዝተዳለወ እንድሕር ኮይኑ ግን፤ እቶም ጠየቕቲ’ዉን ተቓወምቲ አንተዝነብሩ፤ እቲ ሕቶ ፍጹም ዝተፈልየን፤ወጣራይን፤እንታይን ከመይን ክኾን ከምዝነብር ንምግማቱ አየጸግምን። ይዝከረኩም እንተዳኣ ኮይኑ፤ እታ ነቲ መድረኽ ዝመርሓቶ “ሕድያት ራያ? ኢሎም ዝጽዉዑዋ ዝነበሩ “ ጀዲድ/ሓዳስ” መወደሲት፤አብቲ መእተዊ ዘረባኣ ዝበለቶ ቃል ንጸጋይ ምስ አመስገነት፤  ዝብል ቃል እንትትጥቀም እንታይ ንክትብል ከምዝደለየት ብጣዕሚ ጉሁድ አዩ።
ከምዚኦም ዝበሉ በአዉራጃዊነትን “ብኩቱር” ትግራዋይነትን ስምዒት ተዋሖጦም አብ   ዝኣትዉ ባእታታት “ሳእኒ” (cult) መሳፍንቲ ወያነ ካብ ሙኻን አይሓልፉን።  > እንትትብል፤ከምዚኦም ዝበሉ ብኩቱር ስምዒት ‘ዝተተፍነጉ” ባእታታት፤ ነቶም ሀገራዊ ክሕደትን ፤ብዝሒ- ዘለዎም ሀገራዊ ወነጀላት/ ገበናት ንዝፈጸሙ “መሳፍንቲ ወያነ”ገበኖም ኣብ ከሚዚ ዝበለ አብ “መድረኽ - መወደስቲ” ክስማዕ እዩ ኢልካ ትጽቢት ምግባር ክስበት የብሉን። ቅድሚ ናብ ናይ ጸጋይ በረሄ- ዓዘር- ቆዘር ዘረባ ምእታዉና፤ብዛዕባ እዘን በፍቕሪ መለኽቲን ፋሽስታዊያን መሳፍንቲ ወያነ ትግራይ ተዓብሊገን “ብዕልልታ መሬት ክብንቅራ” ዝናዘዛ-ዘለዋን ፤ እቶም ሕሶት ተመጊቦም ዝዓግቡ መሳኪን አወደስቶምን ቁርብ -ክንብል እሞ; ናብ ጸጋይ ንኣቱ።
እታ፤ ነቲ መድረኽ ዝመርሓቶ “ምስኪን ዓላሊትን” ምሳኣ ዝዕልሉን ብከባቢያዊ ስምዒት ሕልናኦም ተሸፊኑ ብሳምባ፤ ወያነ ዘስተንፍሱን “መኳንንቲ ወያነ” ዋሃጡዎ- ንዝበሎም ጋእ ከይበሉ ብዑሙተይ ዝዉሕጡ “የዋሃን” ፤ገሊኦም ብትግራዋይነትን በወኣዉራጃዊ -ፍቕሪን ስለዝተሰፈጡ፤ አብታ ዝተወለዱላን ዝዓበዩላን ጎጥ፤ወረዳ፤አዉራጃ ክፈለሃገርን ዝንደቑ መንደቓት -ዝፋሓር ማይ ጉድጛድ፤ዝጭደድ ጽረግያ- መራኸቢ -መንገዲታት ንንየዉ ንዝመጻእ ጎንጺን መሳፍነቲ ወያነ ምስለገሱ አብ ግምት ኣእትዮም ዘይመዝኑ፤- መስኡ’ዉን ንሓዋሩ ምስካልኦት ዘለና ርክብ እነታይ ይጽበየና ከምዘሎ ዜኢፈልጡ፦ ነቲ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ዝተማሓላለፈ ናይታ ሀገር ክቡር “ካባ -ሉዓላዊነት” ቀንጢጡ “ባሕሪ -ወደባትና” ንጸላእቲ ኢትዮጵያ “ዓዲሉ”፤ ሕጊ ናይታ ሀገር አብ ቅልጽሙ አእቲዉ፤ ንባዕሉ ናብ መለኮታዊ “ሀግጋት” ቀይሩ፤ ፍጹም መላኺን፤ ቀታሊን፤ቀያዲን ፤ፈታሒን ኮይኑ ግስሩጥ ፍትሒ ዘርጊሑ፤ ግህስት መሰል ዜጋታትን ስደት ስድራቤትን ተስፋሕፊሑ ፤ብዓይኖም እንተራኣዩዎ’ዉን “ንብ ፍፁም ኣባጊዕነት” ስለዝተቐየሩ ተጎተት’ቲ እዮም። ነዞም ካብ ብ “ክላብ”- አዉራጃዊ ፍቕሪን፤ ሰለልታ “ዓዲ አቦን” ፤ ካብ ትግራይ ንንየዉ ዘሎ አድማስ ዘይራኣዮም ናይ ሕልና “ዓይነ -ስዉራት” ከምቶም ጨፊሮም፤ተላህዮም፤መንዮም፤መንዮም፤መንዮም… ባዕሎም ዝገደፉዎም ቅድሚኦም ዝነበሩ መወደስቶም ፤እዞም ናይ ሎሚ በጻብዕቲ ዝቑጸሩ አብ ሰሌዳ ኢንተርኔታት እንሰምዖም ዘለና ጀዳይድ/ሓደሽቲ መወደስቶም እውን፤ ባዕሎም መንዮም፤ ክሳብ ዝገድፉዎም፤ ንሎሚ ፤ በጎቦ ዓይኒና ርኢና ንሕለፎም ‘እሞ ፡   ንዝብል ንርኣይ። ወያነ አብ ክልተ ምስተመቕለ፤ መንሚኑ፤ ተዳናጊጹ ምንባሩ ክሓብኦ ዘይኽእል እዩ። ስለዝተዳናገጸ፤ አባላቱ’ዉን ነቲ ዉድብ ተጣራጢሮሞ፤ሰንቢዶም ብዙሓት አንዳሀደሙዎ በይኑ ዳርጋ ዝተረፈሉ ጊዜ እዪ ክባሃል ይካአል።  > ኢልና ንብዙሕ ዓመታት ተተዛረብናዮ’ዉን ዘረባ “ነፍጠኛታት” እነዳበለ እንዳሸፋፈነ ምእማን አቢዩና፤ዳሓር ባዕሉ ከም ገልዒ “ፈጋዕ-ጓዕ” ከም -ኳና “ሃደሽደሽ” ምስበለ  > ኢሉ “መለስ- ዜናዊ” ምስታኣመነ፤ ብተወሳኺ ብ1997 ዓ/ም አብዝተገበረ ህዝባዊ መረጻ’ዉን፤ “ብሳንጃ-ብረት” ዘስተንፍስ ድርጅት እመበር “ህዝባዊ መሰረት” ስለዘይነበሮ ፤ ብሕልፊ አብ ወጻእ ዝነብሩ አወደስቱ “ብብዝሒ” ስለዝካሐድዎን፤ ከምኡዉን ተቓወምቱ ብሰላማዊ ሰልፊ ታትን ብጥርናፈን ሓድነትን እንዳዓንተሩ ወያነ ዝገበሮ ሰብኣዊ ግህሰትን፤ “ሰላማዊ ሰልፊ’ዉን” ከምቲ ደርጊ ዝገበሮ “ኣዋጅ” ኣዊጁ መሰል ናይ ምዝራብን ምጽሓፍን ከልኪሉ፤ ስልጣን ህዘቢ “መንጢሉ” እዩ። እንዳበሉ የቃልዑዎ ስለዝነበሩ፤ ናይ ወጻእ ጋዜጣታትን መሰል ደቂ ሰባት ዝጣበቑ ትካለት’ዉን  > ቀታሊ እዩ፤”ገባታይ -ስልጣን” እዩ; ናይታ ሀገር ንግዲን፤ ሀብቲን መሬትን ፤ ብናይ ኣሳራራሓ ኮመዩኒሰታዊ መደብ አቲ ዉድብ ብዉልቃዊ “ዋና-ነት” (ባለ-ቤትነት) ወኒንዎ እዩ። እቶም ተቓወምቱ፤ መጠጥዒ አባላቱ የዉዕሎ አሎ፤ይግብቶ አሎ ፤ እንዳበሉ የቃልዑዎ ስለዝነበሩ፡ በዚ ተሳነቢዱ ብምስጢር ንጨናፍር ቤት/ጽሕፈታቱ ዘማሓለፎም ማፍያዊ- ምስጢራት ናይ “ስለያን- ቅትለትን” መደብ ንምክያድ ዝተለሞ ምስጢራዊ ደብዳበ ስለዝረኸቡዎ፡ዓብይ ሕንከት ተሰሚዕዎ ከምዝነበረ ይዝከር። ንኣብነት 50/ ሓምሳ- ገጽ ዝሓዘ ምስጢራዊ ድርጅታዊ ናይ መለስ ዜናዊ ዝጻሓፎ መምርሒ ታኣዛዝ አንቢብኩሞ ትኾኑ። ካልኦት ማህደራት ንፍታሽ ጊዜ ከይወዳአኩም ምእንታን ክጥዕመልኩም፡ ጭቡጥ ማህደር ናይ ወያነ ኣምባሳደር “ፍስሃ አስገዶም” ካብ ዋሺንግቶን ናብ አዲሰ አበባ ንስዩም መስፍን ዝላኣኸሉ ምስጢራዊ ደብዳበ $50,0000 - $100,000 ዶላር ብህጹጽ ንክላኣኸሉ እሞ ፡ ንተቓወምቲ ክስልለሉን ፎቶገራፋቶም “ብኣዉድዮ ቪድዮ” እንዳተቐድሔ፤ ወያነ ንዝመርሖም ብምስጢር ዝሰርዖም፤ ንሰላልቲን ንቀተልቲ ነብሲን “ክዝርጉሑሎም” ክጥዕሞ ብምስጢር ካብቲ ወጻእ ጉዳይ ቤት/ጽት ተመዚዘዙ ኣብ ኢድ ተቓወመወቲ ዝኣተወ ደብዳበ አንብቡዎ። እቲ ዝበትነዔ ፤ዝበኸተ ዉድብ ፤ መሊሱ ህይወት ክዘርኣሉን (ምብካት ማለት ከምቲ ትፈልጡዎ ካብ ሞት ሓሊፈ “በድኒ” ማለት እዩ፤ “ዝበኸተ-በድኒ” ንከተትስእ ምፍታን ድማ ቀልዲ እዩ) ዝሀደሙዎን፤ ዝተጣራጠሩዎን፤ ዝፈረሱ ሓፋሽ ማሕበራቱን መሊሱ ንምምስራትን ንምጥርናፍን ክብል፡ ንዖዖም ንምትካእ ተጋደልቱ፤ ካደረታቱን ሰለልቲን (ገሊኦም ብጭቡጥ አሰማቶም ረኺብናዮ ኢና-ሓደ አብ ሳንሖዘ ይነብር!) ጨወይቲን ቀተልቲ ነብሲን ብስኮላር፤ ብትምህርቲ. በህክምና፣ ብዓዲ ምጉበናይ፤ ብስራሕ ታዕሊም…………ጉልባብ እንዳገበረ ናብ ዓዲ-ዓረብ፤ አሜሪካ፤ አዉሮጳን ካናዳን ሱዳንን ናብ ኬንያን ብምልኣኽ ፡ ነቶም ዝደኸሙ ማሕበራት ንምጥርናፍ ፤ሕቡእ ባእታ /ህዋስ ብምልኣኽ፡ እቶም ዝመንመኑ ሐፋሽ ማሕበራቱ፤ ትንፋስ ክሰርዕ፤ ናብ ዝነበሮ ብርኪ ንክመልስ፤ ይጽዕር ከምዘሎ ጭቡጥ ሓበሬታ አለዉና። አዚ እዉን እዩ፤አቲ “ፓል- ቶክ” ዝባሃል መድረኽ ክጥቀመሉ ዝጓየይ ዘሎ። አብ ‘ቲ ካብ ኩቱር ትግራዋይነት ስምዒት፤ ካብ አዉራጃኦም ንየዉ ዘሎ ኣድማስ ፤ክጥምቱ ዘይካአሉ፡ ብፎኪስ ካቢያዊነት ዘረባ “ዝገር’ሩ” እቶም ኣብ ላዕሊ ዝራኣናዮም ኣባላት “ፓል -ቶከ” እንተዳኣ ተዓዚበኩም፡ ብጀካ እታ ነቲ መድረኽ እትመርሖ “ብራያታይ ዓዘቦታይ” አዉራጃዊነት ስምዒት ዝሰፈጣ ሓዳሽ “ ሳእኒ-ወያነ” (cult) ፡መብዛሕቶም አብ ዉሽጢ ወያነ ኣሕዋቶም ዘለዉዎም ደገፍቶም፤ ወይ ከምቲ ኣቐዲመ ኣብ ላዕሊ ዝገለጽኩዎ፡ ወያነ ብሰኮላርን ብዝተፋላለየ “ጉልባባት” አሳቢቡ ዝላአኾምን እዮም። (አዚ ክብል ከለኹ አቶም ብኢድ ወያነ አብ በረኻ ኮነ፤ ሕዚ፤ ምስ ኣተዉ’ዉን ብዘይ-አግባብ ፤ብኢድ ወያነ ዝጠፍኡን ብሓዊ ዝተለብለቡን፤ ናይ ወለዲን ህጻዉንቲ መንእሰያትን “ደም” ከም   ቆጺሮም ኣብ እዝኖም ክሰምዑዎ ዘይደልዩ-ንወያነ ብዕሙት ዘወድሱ ሰባት፡ ከም ሳዓብቲ “ደቂ-ናዚ” “ንልምዓት” እምበር ንጉዳይ “ሰብኣዊ -መሰል” እምበሽ/ “ዋጋ” ዘይህቡዎ መወደስቶም ኮይኖም ምርኣይና ሕዚዉን ዘሕዝን እዩ። እዞም ብናይ ከባቢያዊን አዉራጃዊን “ልምዓት” ምሒር” ገሪሮም” ዘስቆረቁሩ ዓለልቲን መንጨብጨብቲ ዉሕዳት ሙኻኖም ክነግረኩም እፈቱ። እቶም ነዚኦም ዘናሃህሩዎምን ክዕልሉ ብድሕሪት ዝደፋፍኡዎም ግና፤ ተጋደልቱ ዝነበሩ፤ ብጉልባብ ፤ ነቶም ወያነ ካብ ብስሩ/(ብሕት አንትብል- ካብ ወጋሕትኡ) ንዘይፈልጡዎ ከዳናግሩዎም ዝተልኣኹ “ሰብ-ስራሕ” ካድረታት እዮም።
ሕዚ ናብ ጸጋይ በረሄ ዓዘር ቆዘር ንኣቱ። (1) ማህደር ገበን ወያነ ዘንበብኩምን እትካታተሉን፤ ኣብቲ ዉሽጢ ዉድብ ዝነበርኩም- ጎባጥን ጎጣይን- ግስሩጥ ስራሕቱን ገበኑን ፤ግህስት መሰል ተጋደልቲን፤ ህዝብን አትፈልጡን ፡ብዓይኒኹም ዝራኣኹምን ፤ገሊኹም ከም መሸላ ህንክቶ ከም መሸባሕሪ “ኣብ ሓዊ” ብኣባላት ባዶ 6 ኣካላትኩም ዝተለብለበ፤ከም ክርስቶስ “ኣብ ቃስታ ህደሞ”፤ አብ በረኻ “ቤት-ማእሰርቲ” ብምራን -ብገመድ “ሰቒሎም” ብሓለንጊ ዝተገረፍኩም፤ አብ ፍረነ-ብሲኹም “ኳዳ” ዝመልኤ- ማይ- “አንጠልጢሎም” ብጨካን መርመራ ንሓዋሩ ከይትወልዱ ፍረ -ዘርኢኹም “ሃስዮም” ዝጎድእኹም፤ “ነበሲ- እተዊ” “ነብሲ ዉጺ” ብራሃጽ ጨንቂ ተኣሊኽኩም “አግዚኦ!!” አንዳበልኩም ዘትሳቐኹም ፡ ደምኩም ዝፈሰሰ፤ ስደራኹም ብዘይ ፍትሓትሒን አግባብ ብዘይብሉ ተበዲሎም ፤አልቦ-ገበን፤ ብኣባላት “ባዶ ሽድስተ” ዝተቐትሉኹምን ዝተሰወሩን፤ ሎሚ ብህይወት ዘለኹም፡ህያዉ ምስክራት ዝኾንኩም ተጋሩ፡ አብቲ “ፓል- ቶክ ፡ገዛ- ተጋሩ” ዝሰማዕኩሞ- ---ናይ ጸጋይ በርሄ ዘረባ አብ ትግራይ ፖሊስ ድሕሪ 24 ሰዓት ሰብ ከቕይድ አይኽእልን።ዝብሎ ዘሎ ዘረባ ገሪሙኩም ይኸዉን። ፖሊስ ልዕሊ 24 ሰዓት ንክኣስር ናይ ቤት ፍርዲ ታእዛዝ ክህልዎ ኣለዎ ዝብሎ ዘሎ “ቀልዲ” ካብ ቀልዲ አይሓልፍን። ባዕሉ'ቲ ፈራዳይ (ዳይና) ካብቲ ጉስሩጥ አሳራራሓ ወያነ መን’ዩ ነጻ አካል/ ባእታ/ኢንስቲቱሽን እዩ ዝበሎ? ጸጋይ- ድዩ?! እሞ “ጸጋይ” ኢሉና ተባሂሉስ ክዕለል? መን እዩ እቲ ፖሊስ? መንከ እዩ ትፈራዳይ? አቶም ፈረድቲ ወየንቲ እዮም፡ አቶም ፖሊሳት ወየንቲ እዮም። ወያነ ድማ እቲ እንፈልጦ ወያነ’ምበር ካሊእ ወያነ ኮይኑ ክመጽእ ኣይክእልን። ንስየ ኣብራሃ ብዋሕስ ዝሰደዶ ቤት ፍርዲ፤ ብክልኢት/ብሰከንድ ካብ ደጋኣፍ ቤት ፍርዲ ብናይ ታእዛዝ መለስ ዜናዊ “ፖሊስ” ጎቲቱ መሊሱ “ እአቲዉዎ!” ወያነ አብ አዲስ አበባን ኣብ ካሊእ ካባቢን፤ እዚ ወሰን ዝጣሓሰ መላኺን ገባታይ ስልጣን ን፤ “መን ክጥይቐኒ” ወሰን ዝጣሐሰ ምልኪ፡ አብ ልዕሊ ስየ ምልኪ ባህረታቱ እንተዳኣ ፈጺሙ፤ አብ ታራ ትግራዋይ ዜጋን አብ ከባቢ ትግራይ እዉን ዘይገብሮ ምኽንያት እንታይ ኣሎ? ንምሳለ አነ ብጭቡጥ ዝፈልጦ ኣብ -ትግራይ ሓደ ወረዳ ከመይን መንን ይመርሑዎን ምሳለ ክህበኩም።
ናይ’ቲ ወረዳ ፖሊስ ኮሚሽነር (ሓላፊ) ሰብኣያ ነታ ናይቲ ወረዳ “ዳይና ዋና ሓላፊት” እዩ። ኣብ ከምዚ ዝበለ አማሓድራ ዘሎ ሕብረተሰብ ፖሊስን ዳይናን ሰብኣይን ሰበይቲን አብዝኾኑሉ አሳራራሓ “ኣቤት” ኢልካ እትረኽቦ ፍትሒ ገምቱዎ። ሓላፊ ፖሊስ ንቃሕ ዝበሎ ኣሲሩ ‘ሰሙን'ተዳኣ ቀይድዎ ፤ ተኣሳራይ “ኣብየት!ኣብየት!” ኢሉ ናብ ፈራዳይ እንተዳኣ ጠሪዑ፡ እታ ፈራዲት ባዓልቲ ቤቱ ነቲ አዛዚ ፖሊስ ስለዝኾነት፤ ካብ 24 ሰዓት ንንየዉ ብዘይ ናተይ ታእዛዝ ኣሲርካዮ ኢኻ - ኢላ- ንሰብኣያ ክትቀጽዕ እያ ኢልኩም ትኣምኑ’ ዶ? ወይ ትጉዱ! ወያነ ከምት ዝፍለጥ ከምቶም ናይ ቀደም መሳፍንቲ ካብ መለስ ዜናዊ ጀሚርካ ክሳብ ሓፋሽ ተጋዳላይ ዝነበረ ብሓዳር ብወዲ ሓዳር- ብስጋ ዝመድና ብብጻይነት ተቛላሊፎም እዮም ( ብኮሚኒስታዊ ‘ካልት’ ተቓላሊፉ እዩ)። እቲ ስርዓት ዝካየድ ብከም’ዚ ዝበለ ናይ መሳፍንቲ ዝዓይነቱ ብዝምድና ፤ብሓዳር፤ ብተጋዳላይነት፤ ብጻይነት ፤ብኣዉራጃዊነት፤ውድባዊ -ርክብ ፤”ዝተፋሕሰ” ስለዝኾነ ፖሊስ ምስቶም ዳያኑ ዘለዎ “ፍለልይን” አማሓደርቲ ምስ ካላኦት ጨንፈራት ዘለዎም ም”ትእስሳርን” እቲ ሓደ ነቲ ሓደ ኣቃሊዑ ኣሕሊፉ ዝዋሃሃብ አይኮነን (እቲ ስርዓት ብኣባላት ዉድብ ወያነ እዩ ዝካየድ) ። ከቃልዑዎ-እንተዳኮይኖም እቲ “ኣካል” ኣንጻር ነቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ፍንጩል ኣካል ወያነ (ማለት ብመለስ ዝምራሕ ወያነ) ምንቅስቓስ ክጅምር እንተዳኣ ተዓዚበሞ ኮይኑ ጥራሕ እዮም ነቲ ሕጊ ዝጠሓሰ ፖሊስ ክጣማመቱዎ ዝጅምሩ (ብምኽኒት “ሕጊ ምጥሓስ” አሳቢቦም ደልዮም ይብቀሉዎ/ኒሕ ይፈድዩ ማለት እዩ)። ስለዝኾነ’ዉን እዩ ጸጋይ በረሄ፤ሕዚ ኣብ ኣኼባ ዓረና “ብዙሕ ሰብ “ ዔኢርከብን ዝብል ዝነበረ። ምኽንአት አለዎ። አቲ ሰብ፤ ብፍርሒ ክሕወሶም አይደልን-ምኽንያቱ ብኻሊእ ወንጀል አሳቢቦም ናብራኡ የባለሽዉዎ ማለት እዩ።) (ከይብቀሉዎ- ብሕልፊ ሰራሕተኛ መንግስቲ ተኾይኑ ወይ ነጋዳይ ተኾይኑ፤ አብ ፖለቲካ ተቓወምቲ ከይኣቱ ብጣዕሚ እዩ ዝጥነቀቕ። ስለምንታይ ወያነ ጉልባብ ገይሩ ምቕያድ ይፈልጠሉ እዩ። ንስየ አብራሃ ዝገበሮ ተመልከቱ።) በዚ ምኽንአት እዩ ጸጋይ  ፤ ኢሉ ጸጋይ ነቶም መሳኪን ኣወደስቱ ኣብ “ፓል -ቶክ” እንትምልሰሎም “ኣሚነሞ” ። እቲ ብኻሊእ ገበኖም እዮም አቶም ዝተጠቅሱ ሰባት ታአሲሮም እመበር ንሕና ወይ ናይቲ ወረዳ ፖሊስ ብስልጣኑ ኣይኣአሰሮምን ይብል። አዚ ሽፋን አዚ ብሩህ እዩ። (ኮ-ኢንሲደንት- ድዮም ዝብለዎ ፃዓዱ?!)። ንፈልቶ ኢና። አብ ልዕሊ ስየ አብራሃን ታምራትን ዶክተር ታየን፤ የማነ አብን መኮንን ዶሪን…..ዝተገብረን ብኸመይ መንገዲ ተቓወምቱ ይብቀሎምን፤ ፋሕ ከምዘብሎም ዝሰልጠነሉ ቅጥፈት እዩ። ተጋደልቲ ካብ ድቃሶም ብለይቲ ጨዉዩ ምስ አጥፋኦም፡ ናብ ኣኼባ ከይዱ፤ ጦፍ ከይዱ፤ሰሊሙ፤ደርጊ ቀቲሉዎ፤ ናብ ገጽ ምዕራብ ተመዲቡ ወዘተ….ከምዝብል እትፈልጡዎ ሰባት ትፈልጡዎ ኢኹም። ናይ ጸጋይ በረሄ “ዓጀዉ-ጀዉ” ፖሊስ ልዕሊ 24 ሰዓት ክኣስር አይክእልን ዝብለና ዘሎ “ዘረባ ወያነ” እዩ። ዘረባ ወያነ ዝኣምን ድማ ሕሶት ክምገብ ዝደሊ ጥራሕ እዩ። ካሊእ ዘይንፈልጦ ወያነ ዶ ኣልዩ ኮይኑ?። ኣብ ክልተ ስለዝተመቕለ ክልተ ወያነ ኮይኑ እቲ ሓደ ዲሞክራሲያዊ ክኾን፤ እቲ ሓደ ድማ መላኺ ክኾን አይክእልን። ኩሎም ሓደ አብዝነበሩሉ ጊዜ “ገበሩ ፕረዚዳንት ጸጋይ በርሄ ምክትሉ” ኮይኖም ትግራይ ኣብዝገዝኡዋ ጊዜ፦ ኣይኮነን ዶ 24 ሰዓት ንዓመታት ገበኖም ከይፈለጡ ተኣሲሮም ገበኖም ብ ቤት ፍርዲ ዘይተርኣየ፤ ዘይተመስከረሎምን ተሳቕዮም እዚ’ያ በደልኩም ተይተብሃሉ ዝተፈትሑ ኣለዉ። ኤልሳ ተስፋይ ብዘይ ገበን ኣሳቕዮም ኣሲሮም ንብረታ ወሪሮም ንቤት-ፍርዲ ከይቀረበት ብዘይ-ገበን አሳቕዮም መጨረሽታ ፈቲሖማ። 'ቲ ዝበጽሃ በደል፤ አብ ሪፖረተር ጋዜጣ ዘንበብኩም ሰባት (ንሳ ጥራሕ ኣይኮነትን ብዙሓት አዮም) መሳፍንቲ ወያነ ክንደየናይ ኣብ ስልጣን ከምዝሻደኑ ኤልሳን ከምኤልሳ ተስፋይ ዝበሉ ኣሻሓት ተጋሩን ፤ካልኦት ኢትዮጵያዊያትን ህያዉ ምስክራት እያ። ኤልሳ አብ መቐለ ሎሚዉን አላ። ወይን መጽሄት ዝዘገቦ ምብልሽዊ ፍትሒን፤ አብ ከርሸለ መቐለ ን 14 ዓመት ዝኣክል ገበኖም ተይተጠየቑ ዝታኣሰሩ የማርሩ ከምዝነበሩ ኣምቢብኩም ትኾኑ። እቲ ዝገርም ነገር፤ ኣብ ትግራይ፤ እቶም ከሰስቲን ዳያኑ ድማ ወየንቲ እዮም።  ። ከሰስቲ ንሶም፡ ዳያኑ ንሶም ። ትግራይ ዝገዝኡዋ ዘለዉ “ወየንቲ፤ ፖሊሳት፤ ኣቃቤ -ህጊ ኩሎም ወየንቲ እዮም>! እንተደልዮም ንመዋእል ቀይዶም ብዘይፍረዲ ከፍ ከብሉኻ ሙሉእ መሰል አለዎም። (ንመሳፍንቲን ዳያኑን ዝኸስስ የለን!!! ኣበይ ክተከሶም ?“
አቦይ ዜናዉ አስረስ ዝተዛረብዎ ቃል አብ ዳሃይ መጽሄት ዘክሩ!)። ስልጣን ወያነ እመበር ናይ ህዝቢ ኣይኮነን፤ ኢሉ ብበረት ዝገበቶ ስለዝኾነ “ብዓዘር ቆዘር” ጉልባባት ክነብር ምጽዓሩ ሓድሽ ኣይኮነን።ፖሊስ ካብ 24 ሰዓት ንላዕሊ ኣይኣስርን፤ መሰል ህዚቢን ፍትሒን አምጺእናለኩም ናልኩም ኢኒ! ዝበሉዎ ናይ ሀላቃ ጸጋይ በርሄ “ቀልዲ” ገዲፈና፡ ካብ ፖሊስ ንላዕሊ ነቲ ስርዓት ዘካይዶን ዝመርሖን ፤ዝዉንኖን፤ ዝቋቋጻጸሮን ስርዓት “ወያነ” ኣብ ከባቢ ትግራይ ኮነ፤ ኣብ ካሊእ ከባቢ ኢትዮጵያ፤ዘሎ ዜጋ፡ ብግስሩጥ ፍትሒ ይሳቐይ ከምዘሎ ኣሉ ዝነተበለ እዉን፡ መሕብኢ የብሉን (ግልጺ እዩ) ። ሕዚ ብታኣምር መለስ ዜናዊን ስብሓት ነጋን ዲሞክራትን “ዝሞተ ዝበኸተ ዝገንበወ” ዉድብ ከም ክረስቶስ ስጋ ለቢሱ ናብ ሰማይ ኣሪጉ ብሞት ዝተሳናበተ “ዝበስበሰ- ዝበኸተ” ዉድብ፤ ካልኣይ ብሰማየ ሰማያት ክወርድ ማለት ካብ ቀልዲ ሓሊፉ ዘስሕቅ እዩ። እቲ ስርዓት ጉስሩጥ ሙኻኑ ስለዝፈልጥ ብህዝቢ ኢትዮጵያ   ስለዝባሃል ፤”አቲ ጉስሩጥ ስራሕቱ ንምሽፋን ይሰርሕ ኣሎ ንክባሃል በብቦታኡ ካድረታቱ እንዳሰደደ ልምዓት የዋድድ ፤እሃንጽ፤ እኹዕት ኣለኹ። አንዳበለ፤ እቲ ዝሞሽሞሸ ፤ዝበኸተ ዝኣገለ ስርዓቱ አርቲፊሽያል ሪሳሲተሽን (CPR) ክገብረሉ ይፍትን ኣሎ። እቲ ዝገረም ኣብ ትግራይ “ዝነቐዘ” ስርዓት ሙኻኑ ይፍለጥ እዩ። ወረዳታት ብኣናእሽቲ መኳንንቲ ወያነ/ካድረታት ተንካላቢቱ እዩ። ፍትሒ ተጫማሊቑ እዩ። 'ቲ ስርዓት ብጉቦን ብስርቂን፤ ነቒዙ በትኒዑ እዩ! ናብ ደርጊነት እዩ ተቐይሩ። 'ቲ ጸገም ጥራሕ አብ ወረዳታት አዉራጃታት ዘይኮነስ ኣብ ላዕሊ ነቲ ስርዓት ዝመርሕዎ ካብ “መሳፍንቲ ወያነ” ሰሪቡ ንታሕቲ ዝላሓኸ’ዉን እዩ። አካላት ስለያ/ደህንነትን ክፍሊ መርመራን ካብ ዝረኽቡዎ ኡቶት ንላዕሊ ዝነብሩሉን እንዳፋራርሑ ብጉቦን ብስርቂን ወዞም ወላህላህ ኢሉ ፡ከምታ አብ ጥቓ ገደል ዝቦቖለ ልምሉም ቆጽሊ ዓቐን ዘይብሉ ጣጠም ጣጢማ “ቆርብታ” ብርቕርቕ ኢሊ “መስመስ” እትብል ናይ ቆላ “ጤል” ዝምራሕ ስርዓት ; ፖሊስ 24 ሰዓት ኣሰረ ኣይኣሰረ እንታይ ለዉጢ ከምጽእ ይኽእል? ገለ ገለ ፖሊሳትን ኣዘዝቶምን አብ ሰርቂ ከም “ክሪሚናል-ጋንግ” ብሰነሰለት/ዋህዮ ተጠርኒፎም፤ሃብታማት ሰብ ድኳንን ንግድን ንዘለዎም ዜጋታት እንዳኸተሩ፡ አብ ጎደና ዝጓዓዛ መኻይን ብብረት ደዉ አንዳበሉ ዜጋታት ዝኸትሩሉን ፖሊሳት ከምዘለዉ አቲ ስርዓት ይፍለጥ እዩ። አዚ ድማ ካበቶም ነቲ ሰንሰለት ዘቃልዑዎ መርመርቲ ብቴፕ ዝተቐድሔ ማሰረጃታት አብኢድና አሎና። 'ዚን ወዲዚን ዝስራሓሉ ገስረጥ ስርዓት ፤ፖሊስ ልዕሊ 24 ሳዓት ክኣስር መሰል የብሉን ኢሊካ ምድንጋር “ቀልዲ” እዩ! ናይ -ጸጋይ ዓዘር ቆዘር መጎልበቢ ዘረባታትን ልምዓትን እቲ ስርዓት ወያነ ገስረጥ ካብ ሙኻን ክኽዉሎ ኣይኽእልን።  > እንትብሉ ወላዲኡ ንመለስ ዜናዊ ኣቶ ዜናዊ አስረስ፤ ምስ ደሃይ መጽሄት ዝገበሩዎ ቃለ ምልልስ ዘክሩ። ዘየንበብኩሞ ተሃሊኹም ሕዚ’ዉን አብ መጽሄት ደሃይ ዌብ ሳይት ወይ አብ ናተይ (አብዚ ሎግ እዚ) ተለጢፉ ስለዘሎ አንብቡዎ። እዚ እንዳፈለጥና ኦሞ ንጸጋይ በርሄ ዲናስ ንኣቦይ ዜናዊ ክንአምን? ፍትሒ እንዳተረግጸ፤ አብ ግዕዙይ ስርዓት ስድራኻን ሀገርካን እንዳነበረ፤ ከም ሰዓብቲ “ሂትለር” ብማተሪያል/በማል/ጥሪት ዚንጎ ወዲ ዚነጎ፤ መንደቕን ይንደቕ አሎ ኢልካ፤ ገሪርካ ብስምዒት ምንጭብጫብ; ምዕላል ባዕልትና ናብ ተጎታቲ በጊዕነት ምቕያር እዩ። ዕንታረ/ ድልዱል ምጣነ ሃብቲ (ልምዓት) ምስ ፡ፍትሒ፡ ሓቢሩ ተዘይ ለሚዑ -፤እቲ ልምዓት “ልምዓት ሂትለር” እዩ ክኾን። ድሕሪ ናዚ ግና ህዝቢ ጀርመን ከመይ ክምተሸምረረን፤ብግበሪ ጭፈራ “ሂትለር” ከመይ ከም ዝሐፈረት ዘክሩዎ። ፍትሒ እንዳረገጽካ፤ስልጣን ህዘቢ ከይግብቶ፤ህዘቢ -ኣነ እየ ዝፈልጠልካ ፤ካሊእ ሓላይ የብልካን ፤ ብገበነይ እዉን ኣይፍረድን፡ ኢልካ ፦ፍትሒ ምጉባጥ ጥራሕ ናብ “ልምዓት” ምቁማት ከም ናይ “ሂትለራዊያን ዕዋሉ” ናብ “ጥሪት” ጥራሕ ዝጎይሉ ጠመተ “ፍትሒ “ኢሊካ ክትሰምዮ ዘሕፍር እዩ። ። ጸጋይ በረሄ ሓቂነት አንተሃለዩዎ ካብ ወጻእን ካብ ሀገርን ካብ ኩሉ ወገን ናጻ ዝኾነ “ኮሚቴ” ይዋጻ’እሞ ናብ ትግራይን ናብ ኢትዮጵያን ከይዱ ወያነ አብ በረኻን ብድሕሪኡ ስልጣን ምስሓዘ ዝገበሮም ገበናት፤ ግህሰት፤ ቅትለት፤ዘካየዶም ጨካን መርመራታት ፤ጨዉዩ ዝሰወሮም ተጋሩን ካልኦት ኢትዮጵያዊያንን፤ ብጠቕላላ፤ አብ ህዘቢ ዘበጽሖ በደል አጻሪዩ፤ ክንደይ ኡሱር አብ ትግራይን አብ ካሊእ ቦታታትን ከምዝዳጎነን፤ አብ ጉድጓድ ዘለዉ ሙወታትን ህሉዋትን አብየት ዝብሉሉ ነጻ ዝኾነ ቤት ፍርዲ ባጀት ይፍቀድ’ሞ ፤ ብድሕሪኡ ሰብ ገበነኛታት መሳፍንቲ ወያነ ተኸሲሶም ዝጥየቑሉ ትካል ክምስርት ፈቓደኛ ይኹን። ወየንቲ ሰብ ፍትሒ ኢና እንዳበሉ ዝጭድሩዎ ሕሶቶም ሓቂነቱ ንክንፈልጦ ይረድኣና ማለት እዩ። እቲ ካልኣይ ዓዘር ቆዘሩ ብዛዕባ ኣብ ሱዑዲ ዝሳቐዩ ዘለዉ ተጋሩ ዝሃቦ ምላሽ ንርኣይሞ በዚ ንሳናበት። (1) ካበቶም ወደስቱ ሓደ ብዛዕባ ኣብ ሱዑዲ-ዓረብ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝሳቐዩ ዘለዉ ተጋሩ ጠይቑዎ ዝሃቦ መልሲ ድማ እንታይ ከምዝበለ አስኪ ንስማዓዮ። ቅደሚኡ ግን ልቢ ክትብሉዎ ዝደልዮ ነገር፤ ብዛዕባ ቶም አብ ሳዉዲ ዝሳቐዩ ዘለዉ ፤ ኣብቲ ከባቢ ዘለዉዎ ተወካላይ ወያነ (ሽሙ ታደሰ ዝባሃል) ኣድሕነና፡ ተማጎተልና ኢለሞ “ኣይተጽምሙኒ፤ አደብ -ግበሩ፤ ተዓገሱ” ኢሉ ዝፈንፈኖም ሙኻኑ ንክትፈልጡ፤ ሎሚ ዉን አብ ስቓይ ዝርከቡ ሙኻኖም ዘይትፈልጡ አንበብቲ ተሃሊኹም፤ ሓበሬታ ንዘይብልኩም ሰባት ኣብ ናተይ ብሎግ (ኣብዚ ማለት እዪ) ቀሪቡ ስለዝነበረ ኣብ ኣርካይቭ ኣቲኹም ክተንብብዎ ትኽእሉ ኢኹም)። እቲ ጠያቓይ ንሃለቃ ጸጋይ በርሄ ዝሓተቶን ምስቲ ዝተዉሃቦ መልሲ ፈጺሚ ተጻራሪን እዩ። ነቶም አብ ሃገሩ ኣሲሩ ዘሳቕዮም ዘሎ መንግስቲ ሱዑዲ ጸጋይ ከመስግኖም ተሎ ስምዑዎ። ንቐጽል። > ብዝብል ሕሶቱ ንጀምር። ሰብ ስልጣን ንህዝቢ ብሕሶት እንተዳኣ “ኢንፎረመሽን”/ሓበሬታ አዳነጊሮም ገሊጸሙሉ ኣብ ቁኑዕ ሀገር/ስርዓት ሕሶት የቕጽዕ እዩ። “ቫዮለሽን” እዩ ማለት እዩ። ናይ ጸጋይ በረሄ “ዝበጸሔ ነገር ይካታተሎ እየ…”” ዝብል ሓረግ እንተዳ ወሲድና፤ ነቲ ኣብ ልዕሊ ዞም ተጋሩ በጺሑ ዘሉ ዓገብ ይፈልጥ እዩ ማለት እዩ። እንተዳኣ ተኻታቲሉዎን ይካታተሎን ኮይኑ ብኸምይን እንታይ ይገብርን እንታይ ከምዝተገበረሎምን ሕዚ እንታይ ይጽዕረሎም ከምዘሎን ነቲ ሓታታይን ንዓና ንሰማዕቲን ክገልጽ አይካኣለን።
ሓታታይ “እቶም ኡሰራት ተጋሩ እዮም፤ ይሳቐዩ ኣለዉ እሞ እንታይ ትገብሩሎም ኣለኹም? ኢሊ ንዝሓተቶ ጥያቐ ፤መልሲ ክህቦ አይካለን። ወይ እቲ ጉዳይ ኣይተኻታተሉዎን (ብሕሶት ንገብር አላና መበሊ) ወይ ሓበሬታ የብሉን። ስለዚ “ብሕሶት ንካታተሎ ኢና! የገድሰና አዩ! ኢልካ ብሕሶት መዲርካ “እቲ ዝግበር ወይ ዝተገብረ ጻዐሪ” ንህዘቢ “ምንፋግ” ህዘቢ ምድንጋርን. ዘይተገብረ “ንገብር ኣለና” ማለት ብሕሶት ምምሓል ማለት እዩ።
ቀጺሉ እንታይ ኢሊ?  >  > ይብል ኣሎ ጸጋይ። እቲ አምባሳደር ዝብሎ ዘሎ “ትግራዋይ” እዩ ይብለና ሎ (ኣጋጣሚ ኮይኑ ዝብለና ዘሎ ትግራዋይ አዩ ንማለት እዩ)፤. ስለዚ፤ ይብል ጸጋይ _ ተኽለኣብ ከም መጠን ትግራዋይ ናይዞም ተጋሩ ኩነታት ብቐረባ እንተዳኣ ይካታተሎ ነይሩ (ልብ በሉ ሐዲሽ ጉዳይ አይኮነን 2 ዓመት ዝገበረ ግፍዕን ጥርዓንን እዩ) አብ ዉሽጢ ክልተ ዓመት ተኽለ አብ ኮነ ጸጋይ ዝገበሩዎ ጻዕሪ እንታይ እዩ? ብሕሶት ስለዝጠልቀዩ መልሲ የብሉን። ከብራሃልና አይካአለን። እቲ ቀጺሉ ዘሎ ዓዘር ቆዘር ስምዑለይ።  > ይብል ጸጋይ። አቲ ሕቶ እቶም ንጎሆ ንጎሆ ብሶጥ/ብሓለንጊ ዝሳቐዩ ዘለዉ ተጋሩ አብ ኢድዉሽጢ ስርዓት መንግስቲ ሱዑዲ ሙኻኖም ንፈልጥ። በየናይ መንገዲ እዮም መንግሰቲ ሱዑዲ ይታሓባበሩ እዮም ዝበለና ዘሎ? እቲ ንሱ ይታሓባበሩ እዮም ዝብሎ ዘሎ ዘረባ፤ ፈጺሙ ምሰቲ መልሶ ዝተብሃሎ ሕቶ ኡሱራት ዘራኽቦ ነገር አይኮነን። ወይ ከምቲ ወያነ ምስ ሱዑዲ ዘኹረምብጦ ዘሎ ማለት ከምቲ ጸጋይ ዝብሎ ዘሎ  > ይብል። እዚ ዓዘር ቆዘር እዚ ምስቶም አብ “ቤት- ማእሰርቲ” ብሽፋን ሃይማኖትን፤ ተጋሩ ብሙኻኖምን (ብፍሕሶ ኣባላት” ኦነግ” ማለት እዩ መንቀሊኡ)፤ ኣረቂ ትጸምቁ’ለኹም ተባሂሎም በቶም ናይ ሱዑዲ ሕጋዊ “ሸኻትን ሓጂታትን” ንፖሊስ ሓቢሮም፤ ብሕጋዊ ናይ ሱዑዲ ቤት ፈርዲ ተፈሪዱዎም፤ ዝሳቐዩ ዘለዉ ኡስራት፤ ምስቲ ጸጋይ ዝዛረቦ ዘሎ ሃጠዉ ቀጠዉ ጉዳይ ሶማልን “ተረሪዝም” እንታይ አራኸቦ?! እቶም ሰብኣዊ መሰላቶም ተጋሂሱ ብሓለንጊ ዝልብለቡ ዘለዉ ተጋሩ ዜጋታ ምስቲ ጸጋይ ብዛዕባ ርክብን ስምረትን ሕዉነትን ሱዑዲ ንቴረሪስት ክዋግኡሉ ንወያነ አብጅቡኡ ዝስጉዱሉ ዘለዉ ሚሊዮናት ርያል፡ ከም ሃናጻይ መልሲ አላጊብካ ምሃብ ፤ ነቶም ርዳኣና ዝብሉዎ ዘለዉ ኡሱራት አንታይ ክተቕሞም ይኽእል? እንተ ዳኣ ሱዑዲ ምስ ወያነ ጽቡቕ ርክብ ኣለኒ ዝብል ኮይኑ- ስለምንታይ ክለተ ዓመት መመላእታ ብዛይ ኣግባብ ተጋሩ ብሶጥ አንዳተገርፉ “ኡይ!” ይብሉ’ለዉ? ዜጋታት እንዳታኣሰሩ አንዳተገርፉ እንዳተቐትሉ አንዳተዋረዱ (ገሊኦም ባዕሉ ክሽቅሉ ዝሰደዶም አዮም) ምስ’ቶም ዜጋታቱ ዘሳቕይሉ ዘለዉ ሀገራት ጽቡቕ ዝምድናን “ኡፍ አፉ” ፍቕሪ አለና፤ ሚለዮናት ተኺቦሙልና እንዳበልካ መልሓስካ ምዝልዛል ነዉሪ እዩ። እዞም ኣብ ሱዑዲ ዝሳቐዩ ዘለዉ ተጋሩ ቅድሚ ክልተ ዓመት ታደሰ ንዝተብሃለ ባዓል ስልጣን አድሕነና ፤ተማጎቱልና ኢሎም ጠሪዖም “ተኣደቡ፤ ትዕግሰቲ ግበሩ!>> ኢሉ ተስፋ ምሰከልኣና ቆላሕታና ናብ ወጻእ ዘለኹም ኣሕዋትና ካበቲ ሲኦል ከተናግፉና ንጠርዕ አለና! ርድኡና! ኢሎም አዮም ንወያነ ኣብ ቅደሚ ዓለም አቃሊዔሞ። ስለዚ ተኽላአብ አብ ዉሽጢ ክልተ ዓመት ዝገበሮ ነገር ንጸጋይ ከመይ ክስወሮ ይኽእል? ጸጋይ ባዕሉ “ተኻታቲልና ኢና ንካታተሎ’ ኣለና፡ ክንከታተሎ እውን ኢና ፤ብዝብል መልሲ ሕሶት ምሃብ “ሕሶት ክሰምዕ” ዝተወለፈ፡ ብሕሶት ገሪሩ ዝዕለል መጣቕዒ መመሊስካ ምድንጋር አብ መሳኪን ዝግበር  >   እዩ’ሞ፤ ክትፈትሑዎ ዝፈተንኩሞ ነገር ምዝራብ ነዉሪ የብሉን፤ ዘይተኻታተልኩሞ፤ ዘይጸዓርኩሞ ጉዳያት ግና ከም እትካታተሉዎን ከምእተኻተታልኩሙዎን ገይርኩም ንየዋሃት አይተዳነግሩ። ሒትለርን ድርጅቱን ሙሶሎኒን ድርጅቱን ንህዘቢ አዳናጊሮም አደናጊሮም ብስምዒት ኣስኪሮም ምስኣሰለፉዎን ምስ ኣወደሶምን፤ መድምደመታኡ ክልቲኦም “ኣማዉታ ጸይቑሎም” ብኩፉእ ሞይቶምን ገጻብ ታሪኾም ንወለዶ ገዲፎምን ከይዶም። ወያነ ‘ዉን ፤ናይ ጊዜ ጉዳይ እምበር መደመደምታኡ ካብኡ ኣይሓልፍን።.///- ትግራይ ናይ ኩላትና እምበር ናይ ሓደ ዉድብ መኳንንቲ ጥሪት ኣይኮነትን--/-።../-//--!////-
at 1:55 PM
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
12/፲፪ ግንቦት ዮሓንስ ኣፈወርቅ (344-404 ዓ/ም)
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን!!!
12/፲፪ ግንቦት ዮሓንስ ኣፈወርቅ (344-404 ዓ/ም)
ዮሓንስ ማለት ሓጎስ ርህራሄ ማለት እዩ። ሃገሩ ኣንጾኪያ እዩ። ኣቦኡ ኣስፋኒዶስ (ስፋንዩ) ኣዲኡ ኣትናሲያ ይበሃሉ። ኣቴና ከይዱ ጥበብ ተማሂሩ ብድሕሪኡ ድማ ጥበብ መንፈሳዊ ክመሃር ቅዱስ ባስልዮስ ዝነበረሉ ገዳም ኣተወ። ዕማኾ ስገም ምስ ሓሰሩ ብምምጋብ ዓቢ ትግሃትን ብዙሕ ትሩፋትን ይሰርሕ ነይሩ። ኣብቲ ዝነበረሉ ገዳም ሲሲኮስ ዝበሃል ሕያዋይ ባሕታዊ ነበሩ። ንሱ ሓዋርያ ጴጥሮስን ዮሓንስን ናብ በዓቱ መጺኦም፡ ጴጥሮስ መፍትሕ መንግስተ ሰማይ፡ ዮሓንስ ድማ ወንጌል ክህብዎም ርኣየ። ነቲ ዝረኣዮ ራእይ ድማ ንዮሓንስ ኣፈወርቅ ነገሮ። በዚ ክሓስብ ድሕሪ ምውዓል ለይቲ ንጸሎትን ስግደትን ምስተንስአ መልኣኽ መጺኡ ኣብ ቅድሚኡ ደው በለ። ሰንቢዱ ድማ ወደቐ እቲ መልኣኽ ድማ ኣተንሲኡ ጎይታ ኣዚዝካ ኣሎ እሞ ናይ ኣንጾኪያ ሊቀጳጳስ ዝብለካ ስምዓዮ ኣይትእበዮ በሎ። ንጽባሒቱ ድማ ናይ ኣንጾኪያ ሊቀጳጳስ መጺኡ “ክህነት ክሸመካ እየ” በሎ። ንሱ ከኣ “ኣይከውንን እዩ” ኢሉ ኣበዮ። ደሓር ግን መልኣኽ ዝበሎ ዘኪሩ “ሕራይ” በሎ። ሓደ መዓልቲ ናብ ቆስጠንጢንያ ምስ ወረደ መእመናን ኣቐዲሶም ስጋ ወደሙ ኣብ ዝቕበልሉ ግዜ ጸሓይ ኣብ ልዕሊ ሓንቲ ሰበይቲ ጩራኣ ሰደደት። እቲ ዝነበር ኤጲስቆጶስ ንስጥሮስ እዩ። “ጓለየ ዝሰራሕክዮ ሓጢኣት እንታይ ኣሎ፧” ኢሉ ሓተታ። ንሳ ከኣ “ካብ ፍቕሪ ቤተክርስቲያን ዝተላዕለ ዝነጽሃሉ መዓልቲ ከይፈጸምኩ ድኣ መጺኤ እምበር ካብ ናይ ሰብ ዝተፈልየ ዝሰራሕክዎ ሓጢኣት የብለይን” ኢላ መለሰትሉ። ብልቡ ናይ ጎይታ ኣምላኽነትን ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ወላዲት ኣምላኽነትን ይነቅፍ ስለ ዝነበረ፡ “ድንግል ማርያም ንኣምላኽ ዝወለደት እንተትኸውን ነይራ ነዚ ወርሓዊ ዝፈሰክን ደም ደው መበለቶ ኔራ” ብምባል ዕርቃና ሰቒሉ “ክርስቶስ ኣምላኽ ወዲ ኣምላኽ፡ ድንግል ማርያም ወላዲተ ኣምላኽ ዝበለ ዝተረገመ ይኹን እናበልኩም ጡፍ በሉላ” ኢሉ ፈረደ። እቶም ህዝቢ ድማ ከምቲ ዝተባህልዎ ገበሩ። “ወሃሎ ኣሜሃ ዮሓንስ ጠርዘቤጠር” ዮሓንስ ኣብኡ ደው ኢሉ ነበረ ታርኡ ምስበጽሐ “ኣነስ፡ ክርስቶስ ወዲ እግዚኣብሔር፡ ካብ ማህጸን ቅድስት ድንግል ማርያም ብሕቱም ድንግልና ከም ዝተወልደ ይኣምን” ብምባል ሕፍረታን ጥፍጣፍ ናይቶም ህዝብን ከይተጸየፈ ንጽህናን ክብርን ቅድስት ድንግል ማርያም እናሓሰበ ነታ ሰበይቲ ሰዓማ። ካብ ኣፉ ድማ ከም ወርቂ ፈሰሰ፡ ኣብ ቤት መቕደስ ዝነበረ ስእሊ እግዝእትነ ማርያም ድማ “ንምእመናን ትምህርቱ ከም መዓር ዝጠዓመ፡ ንከሓድቲ ቃላቱ ከም ኲናትን ከም ሴይፍን ዝተሳሕለ ብሓቂ ኣፈወርቅ ልሳንካ ወርቅ” ኢላ ብቃለ ሰብ ተዛረበት። “ሶበ ሰዓመ ህፍረተ ትክት ቅድመ መዋዕለ ንጽሕ ሱባዔ፡ ተኣምረ ፍቅርኪ ያርኢ ወያስተሃፍር ጸላዔ፡ ማርያም ስእልኪ ለዮሓንስ ጽጌ ትንሳኤ፡ ወደስቶ ወኣእኮተቶ ቅድመ ገጽ ኩሉ ጉባዔ፡ ኣፈወርቅ እንዘትብል ጊዚያተ ከልዔ ” ከም ዝበሎ ደራሲ።
ብድሕሪ እዚ ብፍቓድ እግዚኣብሔር ኣብ ኣንጾኪያ ኤጲስቆጶስ ተሸመ።ብዙሕ ተግሳጽን ብዙሕ ድርሳናትን ድማ ደረሰ። ኣብቲ ግዜ እቲ ነጊሱ ዝነበረ ንጉስ ኣር ቃዴዎስ ይበሃል ንሱ ፈተዊ ዮሓንስ ነበረ ክርእዮ ኢሉ ምስ ከደ መምህር ንዓኻ ምስ ረኣኹ ዝሓሰብክዎ ኩሉ ይጠፍኣኒ፡ ካባካ ምስተፈለኩ ድማ ይዝክሮ፡ ኣብ ልበይ ኩሉ ግዜ ዝመላለሰኒ ድማ ሓደ ነገር ኣሎ “በኹሪ ወዳ ክሳዕ ትወልድ ኣይፈለጣን” (ማቴ 1፡25) ዝበሎ ብድሕሪኡኸ፡ ከም ሰብኣይን ሰበይትን ተፋሊጦም ማለት ድዩ፧” ኢሉ ሓተቶ። ዮሓንስ ድማ፡ ከምኡ ማለት ኣይኮነን ንስጋዌኡ ዝምልከት ብዙሕ ትንቢት፡ ዝተነገረሉ ብዙሕ ኣምሳል ዝተመሰለሉ ጎይታ ጠኒሳ ከምዘላ ንምምልካት መልክዓ እናተለዋወጠ ይረኣዮ ነይሩ ምስ ወለደት ግን ብሓደ መልክዕን ሕብርን ተራእየቶ በዚ ምኽንያት እዩ ከምኡ ዝበለ ኢሉ ተርጎመሉ። ኣብ መንደቕ ዝነበረት ስእሊ ቅድስት ድንግል ማርያም ካብቲ ዝነበረትሉ ኣብ ልዕሊ ርእሱ ሰለስተ ግዜ ብምዛር “ተናገረካ ዮሓንስ ኣፈወርቅ ዮሓንስ ወርቅ’’ ዮሓንስ ልሳን ወርቅ ጽቡቕ ተዛሪብካ ኢላ ኣወዲሳ ናብ ቦትኣ ተመልሰት። ንጉስ ኣርቃዴዎስ ንዝኽሩን ንኽብሩን ክልተ ልሳን ወርቅ ብምስራሕ ኣብ የማኑን ጸጋሙን ኣቐመጠሉ።
ንጉስ ኣርቃዴዎስ ንግስቲ ኣውዶክስያ ዘዝወለድዎም ይሞትዎም ነበሩ። ጓል ምስ ወለዱ ከይትሞተና ብምባል ኣጥምቐልና በልዎ። ዮሓንስ ከጥምቓ እናከደ ከሎ ምስ መልኣከ ሞት ኣብ መገዲ ተራኸቡ። ዮሓንስ ነቲ መልኣከ ሞት “ናበይ ትከይድ ኣለካ፧” ኢሉ ምስ ሓተቶ፡ ንሱ ከኣ “ንነፍሲ ጓል ኣርቃዴዎስ ካብ ስጋኣ ፍለያ ተባሂለ ስለ ዝተላኣኽኩ ናባኣ እየ ዝኸይድ ዘለኹ” ኢሉ መለሰሉ። ዮሓንስ ከኣ “ክሳዕ ዘጥምቓ ኣብዛ ዘለካያ ጽንሓኒ” ኢልዎ ከደ። ምስ ኣጥመቓ ከኣ ረሲዕዎ ብካልእ መገዲ ከደ። ንዓስርተ ዓመት ድማ ኣብታ ዝነበራ ናብ የማን ኮነ ናብ ጸጋም ኣይተንቀሳቀሰን። እዚ ክብሪ ናይ ኣቦታትና ካህናትን ስልጣኖምን ክሳዕ ክንደይ ዓቢይ ምኳኑ ዘብርህ እዩ። ኣብ ዓሰርተ ዓመታ ድማ እታ ቆልዓ ተሓጽየት እሞ “ንዓ ንጓልና ክትምርቐልና” ኢሎም ምስ ለኣኹሉ፡ በታ ናይ ቀደም መገዱ ከደ እሞ እቲ መልኣከ ሞት ከኣ ደው ኢሉ ጸንሖ “ኣብዚ ደው ኢልካ እንታይ ትገብር ኣለኻ” ኢሉ ከኣ ሓተቶ። ካብታ ደው በል ዝበልካኒ ሰዓት ክሳዕ ሕጂ የማን ጸጋም ከይበልኩ ኣብታ ዝበልካኒ ኣለኩ በሎ። ተጋግየ እየ ዝተኣዘዝካዮ ኪድ ፈጽም ድማ በልዎ። ኣብቲ ቦታ ምስ በጽሑ ሞይታ ጸንሓቶም ኣምሪሮም ድማ ይበኽዩ ነበሩ፡ ነቲ ኹነታት ኣረዲኦም ኣጸናኒዖም ተመልሱ። ንግስቲ ኣውዶክስያ ፈታዊት ገንዘብ ነበረት። ኣብ ዓመት ሰለስተ ግዜ ከተፍሪ እትክእል ናብ ከተማ ቀረባ ዝኮነት ርስቲ ናይ ሓንቲ መበለት ነበረት። ነቲ ርስቲ ድማ የሕደገታ። ንዮሓንስ ኣፈወርቅ መጺኣ ድማ ነገረቶም። ንሶም ድማ ምለስላ በልዋ። ንሳ ግና “ኣይመልሰላን” ኢላ ኣበየት። ርስቲ መሬት የሕዲኪ ርስቲ ሰማይ ትረኽቢ ከይመስለኪ ብምባል ናብ ቀጽሪ ቤተክርስቲያን ከይትኣቱ፡ ስጋኡን ደሙን ከይትቕበል፡ ምስ ምእመናን ከይትራኸብ ወገዝዋ። ንሳ ድማ ነቶም ብሕማቕ ትምህርቶምን ስርሖምን ዝወገዞም ኤጲስቆጶሳት ኣኪባ ተኣሲሩ ካብቲ ቦታ ክግዕዝ ከም ዘለዎ ኣፍሪዳ ፍርዶም ከም ዝህቡ ገበረቶም። ተኣሲሮም ድማ ናብ ደሴት ኣጥራኮስያ ተሰደዱ። ንጉስ ሮማ ኣርያኖስ ዜና ገድሎምን ጽድቆምን ሰሚዑ የድነቖም ነበረ። እንተዘይመሊስካዮ ባእሰይ ምሳኻ እዩ ብምባል ናብ ኣርቃዴዎስ ለኣኾ። ምለሶም ኢሉ ድማ ኣምለሶ። ንንግስቲ ግን ሰይጣን ኣለዓዒልዋ ካልኣይ ግዜ ኣሲራ ከም ዝስደዱ ገበረት ኣብኡ ድማ ዓረፉ። ንሳ ድማ ካብ ኩሉ ከይተጠቕመት ምስ ዓረፉ ጽኑዕ ደዌ ሓደራ። ኣብ መቓብሩ ከይዳ “በዲለካ እየ ይቕረ በለለይ” እናበለት ብዙሕ መከራ ተቐቢላ ተፈወሰት።
በረከትን ጸጋን ናይ ኣቦና ዮሓንስ ኣፈወርቅ ምስኩላትና ይኩን ኣሜን!!!


text:
ዕደና ወርቂ ኣብ ኤርትራ ኣብ ደቂ ሰባትን ኣካባብን ዘስዕቦ ዘሎ ጸገማት !!
ጉጅለ ህግደፍ ካብ ጽባሕ ናጽነት ኣትሒዙ ኣብ ህዝብና ዘውርዶ ዘሎ በደልን ግፍዕን፣ እዚ ኢልካ ክጽብጸብ ኣሸጋሪ ኢዩ። ሎሚ ብዛዕባ ዕደና ወርቅን ሳዕቤናቱን ኣብ ኤርትራ ኣልዒልና፣ ካብ ውሽጢ ኤርትራ ብዝርከቡ ውፉያት ተቓለስቲ ኣባላት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ዝተላእከልና ብስእሊ ዝተሰነየ ጽጹይ ሓበሬታ ከነቕርብ ንፈቱ።
ጉጅለ ህግደፍ፣ ካብ ነዊሕ ግዜ ኣትሒዙ ኣብ ጠቕሚ ህዝብና ዘይውዕል፣ ልዑል ናይ ወጻኢ ሸርፊ (Hard Currency) ዝርከቦ፣ ዕደና ወርቂ፣ ኩባንያታት ወጻኢ፣ መሻርኽቲ ብምግባር፣ ሃብቲ ህዝብን ሃገርን ዝኾነ ክቡር ማዕድን፣ ብሓላፍነት ዝጎደሎ ኣገባብ ይምዝመዝ ከም ዘሎ ርዱእ ኮይኑ፣ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ብሓፈሻ፣ ኣብ ልዕሊ’ቶም ኣብ ክፍሊ ዕደና ዝሰርሑ ዜጋታትና ድማ ብፍላይ፣ ብዘውርዶ ዘሎ ናይ ጉልበት ምዝመዛ ከይኣክል፣ ኣብ ጥዕነኦም ዓቢ ጉድኣት የስዕብ ብምህላዉ፣ ብዙሓት ጉዱሳት ሃገራውያን ኣብ ሕጋዊ መጋበእያታት ማሕበረ–ሰብ ዓለም ጥርዓንን ክስን ከቕርቡ ጸኒሖምን ኣለዉን። ኣብዚ መዳይ’ዚ፣ ነቲ ኣብ ልዕሊ ዜጋታትና ብገባቲ ጉጅለ ህግደፍ ዝፍጸም ዘሎ ግፍዕን ዘመናዊ ባርነትን (Modern Slavery)፣ ኣብ ምቅልዕ፣ ግዱሳት ኣካላት ዓቢ ተራ ይጻወቱ ኣለዉ። ብዝገብርዎ ብዘለዉ ኣበርክቶ ድማ፣ ዓቢ ምስጋና ይብጻሓዮም። ሓደ ካብ’ዚኣቶም፣ ነቨሱን (Nevesun)ዝተባህለ ባእታ፣ ኣብ ዕደና ቢሻ ንዝነጥፍ ኮባንያ ኣብ ቤት ፍርዲ ካናዳ፣ ክሲ መስሪቱ ከም ዘሎ ፣ ከም ኣብነት ምጥቃስ ይካኣል።
ናይ ህዝብን ሓልዮት ዘለወን ሃገራት፣ ተረፍ ናይ’ቲ ዝተጻረየ ማዕድን፣ ኣብ ልዕሊ ደቂ ሰባትን እንስሳን፣ ከምኡ’ውን ንብምሉኡ ኣከባቢ ጉድኣት ንከይስዕብ ብማለት፣ ዓሚቚ ጎዳጉዲ ኲዒተን ይቐብረኦ። ጉጅለ ህግደፍን
መሻርኽቱን ኣብ ክንዲ ከም’ዚ ዓይነት ኣገባብ ዝኽተሉ፣ ተረፍ ናይ’ቲ ዝተጻረየ ማዕድን ኣብ ፈቐዶ ቦታታት ብዘይግቡእ ይጉሕፍዎ ብምህላዎም፣ ንብምሉኡ ከባቢን፣ ንዕቑርን ዋሓዝን ማያትን ስለ ዝበከለ፣ ኣብ ልዕሊ ዜጋታትናን ኣብ ልዕሊ ጥሪቶምን ዓቢ ጉድኣት የስዕብ ከም ዘሎ ተፈሊጡ። ነዚ ዝተረድኡ ዜጋታትና፣ ብፍላይ ድማ ተቐማጦ መጎራይብን ሃዋሻይትን ጥርዓን ብምቕራብ ኣብ ልዕሊኦምን ኣብ ልዕሊ ጥሬቶምን ወሪዱ ንዘሎ ጉድኣት ብቝጽበት ንክእለ ስለ ዝሓተቱ፣ ጨቋኒ ስርዓት ህግደፍ ንብዙሓት ካብኣቶም ከም ዝኣሰረን፣ ንተቐማጦ ናይ’ተን ዓድታት ድማ ናብ ካልእ ቦታ ከግዑዞም መደብ ኣውጺኡ ምህላዉን፣ ኣባላት ግሃድኤ ኣረጋጊጾም።
ብተወሳኺ፣ ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ኣውራጃ ሰራየ ኣብ ዓዲ ሃሉን ገርገራን ዝሰርሖ ዘሎ ዲጋ፣ ኣብ ሽክቲ ወርቂ ተረኺቡ ስለ ዘሎ ኢዩ ክብል ምንጭታትና ሓቢሮም። እዚ ጉዳይ’ዚ ብጉጅለ ህግደፍን መሻርኽቱ ኩባንያታትን ብምስጢር ተዓቂቡ ምህላዉ’ውን ተፈሊጡ። ዕደና ወርቂ ብዙሕ ማይ ስለ ዘድልዮ፣ ህዝቢ ማይ ዝረኽበሉ ዝነበረ ዋሓዚታት ብምዕጋት ኣብ’ቲ ቦታ ዲጋ ብምስራሕ፣ ነቲ ዝዕቊር ማይ ኣብ መዓላ ምጽራይ ወርቂ ክጠቅመሉ መደባት ሰሪዑ ምህላዉ፣ ነቲ ጉዳይ ብቐረባ ዝከታተሉ ዘለዉ ምንጭታት ግሃድኤ ካብ’ቲ ቦታ’ቲ ሓቢሮም። ብተወሳኺ፣ ገባቲ ጉጅለ ህግደፍ፣ ኣብ ህዝቢ ፈጺሙ እምነት ሰለ ዘይብሉ፣ ነቲ ተረኺቡ ዘሎ ሃብቲ ወርቂ ካብ ህዝቢ ንምኽዋል ዝሃቀነ፣ ብሽከቲ ዝሓልፍ ዝነበረ፣ መንገዲ ኣስመራን መንደፈራን ቀይሩ፣ ካብ ኣስመራ ብዓዲ ሃሉ ኣቢሉ ናብ ድባርዋ ካብኡ ድማ ናብ መንደፈራ ዝቕጽል ሓዲሽ መንገዲ ክሰርሕ መዲቡ ምህላዉ’ውን እቲ ዝበጽሓንና ጸብጻብ ብተወሳኺ ሓቢሩ።
ዕደና ወርቂ ኣብ ኤርትራ፣ ብኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ኢዩ ዝካየድ። ጉጅለ ህግደፍ ብዛዕባ ዜጋታትና ቅንጣብ ሓልዮት ስለ ዘይብሉ፣ በተን ናይ ዕደና ኩባንያታት ኣብ ልዕሊ ዜጋታትና ዝፍጸም ደረቱ ዝጠሓሰ ምዝመዛን ኣዕናዊ ተግባራትን፣ ይትረፍ ዶ ክኣልዮ፣ ኣካል ናተን ኮይኑ ኣብ ልዕሊ ዜጋታቱ ዝፍጸም ኣብ ዘሎ ሃሳዪ ተግባራት ተሳታፊ ኮይኑ ይርከብ። ዜጋታትና ፍረ ጻምኦም ዝኸውን፣ ደሞዝ ይኩን ዝኾነ ዓይነት ክፍሊት ኣብ ርእሲ ዘይምርካቦም፣
ግቡእ መከላኸሊ ዝኸውን መሳሪሒ ብዘይምህላዉ፣ ኣብ ህይወቶምን ኣብ ጥዕነኦምን ከቢድ ሃሰያ የጋጥሞም ኣሎ። ንሕዱር ሕማም ድማ ተቓሊዖም ይርከቡ። ብሕዱር ሕማም ዝተጠቕዑ ዜጋታት፣ ኣብ ኤርትራ ግቡእ ሕክምና ይኹን ቀረብ ኣድላዪ መድሃኒት ብዘይምህላዉን፣ ኣብ ዓቢ ስቅያት ጥሒሎም ኣለዉ። ገለ ውሑዳት ካብ’ኣቶም፣ ናይ ቤተ–ሰብ ደገፍ ዝረኸቡ፣ ዶብ ሱዳን ብእግሪ ሰጊሮም ኣብ ዝተፈላለየ ሆስፒታላት ሱዳን ክሕከሙ ይግደዱ ከም ዘለዉ ኩሉ ዝከታተሉ ዘሎ ሓቂ ኢዩ።
ዕደና ወርቂ እንተደኣኣ ብጥንቃቐን ብግቡእ መሳርሕን ዘይተኻይዱ፣ ኣብ ጥዕና ወዲ–ሰብን ህይወቱን ኣከባብን ከቢድ ሳዕቤን ዘኽትል ኢዩ። ኣብ ጥዕና ወዲ ሰብ ዘምጽኦ ሕዱር ሕማም ከም ምንሽሮ (ካንሰር)፣ ምሕጻር ዕድመ፣ ጸገም ስርዓተ ምስትንፋስ፣ ሕማም ሳንቡእ፣ ሕማም ከስዔ፣ ሕማም ጸላም ከብዲ፣ ቲቢ፣ ጸገም ምስማዕ፣ ሕማም ቆርበት፣ ሕማም ዓጽሚ ወ.ዘ.ተ. ምጥቃስ ይከኣል።
ብሰንኪ ዕደና ዝርአ ዘሎ፣ ብፍላይ ድማ ኣብ ከባቢ ቢሻን፣ ዛራን፣ ፣ ናይ ኣከባቢ ብከላ፣ ኣብ ኣዚዩ ኣሰካፊ ኩነታት በጺሑ ኣሎ። ጉጅለ ህግደፍ፣ ብዘይካ ምግባት ሃብቲ ኤርትራ እንተዘይኮይኑ፣ ከም ሳዕቤን ናይ’ዚ ብከላ’ዚ፣ ኣብ ዜጋታትናን መጻኢ ዕድል ሃገርናን ዘኸትሎ ዘሎ ዓሚቚ ሓደጋታት፣ ግዲ ስለ ዘይብሉ፣ ነተን ጓኖት ዝኾና ናይ ወጻኢ ኩባንያታት፣ ዝኾነ ዓይነት ቁጽጽር ስለ ዘይገብረለን፣ ሓላፍነት ብዝጒደሎ ኣገባብ፣ ዕደና የካይዳ ከም ዘለዋ፣ ዝተረጋገጸ ጉዳይ ኢዩ። ንኣብነት እዞም ኩባንያታት’ዚኣቶም፣ ወርቂ ካብ ሓመድ ንምፍላይ ዝትቀሙሉ ”ሳይናይድ” (Cyanide) ዝተባህለ ከሚካል ምጥቃስ ይከኣል። እዚ ብመልክዕ ሕሩጭ (ፓውደር)፣ ጋዝ ወይ ድማ ብመልክዕ ፈሳሲ ክቐርብ ዝኽእል ባእታ፣ ክንዲ ፍረ ስርናይ ዝኣክል ዓቀን ናይ’ዚ ከሚካል`ዚ፣ ናብ ሰውነት ናይ ወዲ ሰብ እንተ በጺሑ፣ ኣብ ውሽጢ ሓጺር ግዜ ክቐትሎ ከም ዝኽእል ዝተረጋገጸ ኢዩ። ከም’ዝን ንዕኡ ዝኣመሰለ ሓደገኛ ከሚካላትን ኣብ ክንዲ ብግቡእን ብጥንቁቕን ኣገባብ ምጥቃም፣ መጻኢ ዕድል ኤርትራን ህዝባን ኣብ ግምት ዘይወሰደ ኣገባብ ዕደና ብምኽታል፣ ጉጀለ ህግደፍን መሻርኽቱን ታሪኻዊ ሓላፍነት ክሰከሞ ኢዩም።
ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን ግሃድኤ
16/07/2017
Short URL: http://english.farajat.net/?p=10787


text:
ሎሚ፡ ህዝቢ ኤርትራ ካብቲ ሕሱም ኣደራዕ ውልቀ-መላኺ ንምግልጋሉ፡ ወዓልሕደር ዘየድልዮ ዕዮ ገዛ ምስራሕ የድሊ ኣሎ። እዚ ዕዮ ገዛ እዚ ከኣ ህዝብናን ሃገርናን ዝድሕነሉ መገድን ሓሳብን ምንዳይ እዩ። ደምበ ተቓውሞና ን26 ዓመታት ዝኣክል ክሳብ ሕጂ ንሃገሩን ህዝቡን ካብቲ ኣትይዎ ዘሎ ዓዘቕቲ መዋጽኦ ዝኸውን ሓባራዊ ሓሳብ ኣይወነነን።
ኤርትራዊ ደምበ ተቓውሞ በዚ ሕጂ ዘለዎ ሃለዋት ኣይስሩር ኣይምውት ምዃኑ ንኹልና ብሩህ ከም ጸሓይ ቀትሪ እዩ። ይኹን እምበር ነዚ እናፈለጠ ካብ ጌጋታቱ ከይተማህረ ኣብ ዘለዎ የኹድድ ኣሎ። እዚ ከኣ ተግባርን ስነሓሳብን ልዕሊ ረብሓ ውልቅን፥ ሰልፊ፡ ውድብን ማሕበርን ክኽወን ዝግበኦ ክንሱ፡ ጎቦጎቦ ብምኻድ እነሆ ንትርግታ ልቢ ህዝቢ ዝማርኽ ክኽወን ኣይከኣለን። እዚ ሃለዋት ደምበ ተቓውሞ እምበኣር ታሪኽ ሃገሩ ዘየኽብር፥ ሓቢሩን ተኸባቢሩን ክዛተ ዘይክእልን እንተኾይኑ፥ ሃገራዊ ስምዒትን ሃገራውነትን እናህሰሰሉ ኣብ ዘለውሉ ህሞት፥ ብጸቢብ ስምዒት ዝወዳደበሉ ንሃገርን ህዝብን የድሕን ኢሉ ዲዩ ዝቃለስ ዘሎ። ደምበ ተቓውሞ ኣብ ከመይ ሃለዋት ይርከም ምህላዉ ኣብ ክንዲ ሓደ ብሓደ ዳህሲሱ መዋጽኦ ዝረክብ፥ ብድርቅና ተዋሒጡ ሃገር ዝጨበጠ መሲልዎ፥ ነቲ ብሓባር ዝዕመም ስራሕ ዘንጊዑ፡ ኣብ ነሓድሕዱ ውድድር ኣትዩ ይርከብ። ህዝብና ኣውራ ድማ መንእሰያትና ናይ ጽባሕ ተካእቲ ይጠፍኡ እናሃለዉ፥ ቃልስና ዘይመሰረታዊ እናኾነ ምኻድ ፈጺሙ ዘዋጽኣና ኣይኮነን።
እቲ ሎሚ ዘድልየና ዘሎ መጀመርያ እዛ ሃገር፥ ሃገር ናይ ኢሳያስ፥ ወይ ናይ ደገፍቲ፥ ወይ እውን ናይ ተቓውምቲ ኣይኮነትን፥ እንታይደኣ ናይ ኩልና ኢያ። እቲ ክነምጽኦ እንደሊ ለውጢ ከኣ ንኹልና ብሓባር ምዃኑ ክንርዳእ ኣሎና። ምኽንያቱ ጉዳይ ሃገር ንሓደን ክልተን ኢሉ ዝፈላሊ ስለዘይኮነ፥ ጉዳይ ኩልና ምዃኑ ኣነጺርና ክንቃለስ እዩ ዝግበኣና። ቀጺሉ እቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ዝፍጠር ዘሎ ናይ ኣህጉራውን ዞባውን ምዕብልናታት ክሳብ ክንደይ እዩ ንሃገርና ዝጸሉ እውን ሓደ ካብቲ ክጽናዕ ዘለዎ እዩ።
ብሳልሳይ ደረጃ እቲ ኣብ መንጎ ስርዓት ኤርትራን ስርዓት ኢትዮጵያን ዘሎ ምፍሕፋሓት እውን ንሃገራዊ መንነት ብዘራጉድ ኣገባብ ክንገጥሞ ይግበእ። ነዚ ኩሉ ኣብ ግምት ብምእታዊ ዝጽበየና ዘሎ እንኮ ዕዮ ገዛ ሎሚ እዋኑ በሲሉ ስለ ዝኾነ ፈቲና ጸሊእና እቶም ንለውጢ ንቃለስ ዘለና፡ ኣብ ክቢ ጠረጴዛ ኮፍ ኢልና ብዘይኣፈላላይን ንኹሉ ዘሳትፍ ሰፊሕ መኣዲ ዘተ ክንሰርዕ ኣሎና። እዚ ባይቶ’ባ፥ ካብ ባይቶ ወጻኢባ፥ ኪዳን፥ 6+15፡ መንእሰያት፥ ህዝባዊ ምንቅስቓስ እናተበሃሃልካ ምጥምማት ምፍጣር ህዝብን ሃገርን ዝድሕነሉ ኣይኮነን።
ስለዚ እዚ እዋን ንረብሓ ህዝብናን ሃገርናን ዝኸውን ክንሓስብ ናይ ግድን ምዃኑ እዩ ዝእምተልና ዘሎ። ስለዝኾነ፥ ኣብ ኣወዳድባና ሃገር፡ ብሄርን፥ ኣውራጃን ተደጋጊፎም ዝኽዱሉ ኣገባብ ምንዳይ ደኣ እምበር ሃገር፥ ንብሄር ወይ ንኣውራጃ ዘፍርስ፥ ወይ ከኣ በንጻሩ ብሄር ንኣውራጃን ንሃገር ዘፍርስ ፖለቲካዊ ምትህልላኽ ኣብ ፍልልያትና ዓቢ ሳዕቤን ኣለዎ። ስለዚ እቲ ክሳብ ሕጂ ዘየዕወተና በበይንኻ ተኣኪብካ ናተይ እባ ናተይ ምባል ክውገድ ኣለዎ። እዚ ምስ ወገድና ከኣ ኢና ብዛዕባ ሃገርን ሃገራውነትን ተዛቲና ፍታሕ ዝኸውን ሓሳብ ክንፈጥር እንኽእል። ነዚ ፍታሕ እዚ ምስ መሃዝና ከኣ እዩ ምትእምማን ፈጢሩ ቀንዲ መፍትሒ ሽግራትናን፥ ናብ ዓወት ጸብጸሓናን መንግዲ ክንሕዝ እንኽእል። እዚ እውን ብወገኑ ነቲ ስምዒታት ናይ ካልኦት ካብቲ ናትካ ስምዒታት ዝተፈልየ ምህላዉ ብምፍላጥ ንረብሓ ኩልኻ ዝጠቅም ናይ ሓሳብ ይኹን ተግባር ምድግጋፍ ክህሉ ይኽእል።
ካብዚ ብምብጋስ እምበኣር በቲ እንሰማማዓሉ ሓቢርና ክንሰርሕን ነቲ ዘየሰማምዓና ከኣ እንተስ ኣብ ጉዕዞ ቃልሲ ክቕህም ወይ ምስ ህዝብና ኰና ክንፈትሖ ዝከኣል እዩ። ነዚ ንምብቃዕ ድማ ካብቲ ዝሓለፈ፥ ሎሚ ብዝያዳ እንጥለበሉ ግዜ ኢና በጺሕና ዘለና። ምኽንያቱ እቲ ካብ ምልኪ ናብ ዲሞክራሲ ንምስግጋር ዝግበር ዲሞክራሲያዊ ለውጢ፡ ዋኒን ናይ ወድባት ወይ ሰልፍታት ጥራይ ኣይኮነን። እንታይ ደኣ እቲ ቀንዲ ወናኒ እዚ ለውጥን ካብኡ ዝረብሕን እቲ ኣብ ደገን ኣብ ውሽጥን ዘሎ ሰፊሕ ህዝብና እዩ። ህዝቢ ብሓባር ኰይኑ ድምጹ ንኸየስምዕ ዓጊትዎ ካብ ዘሎ ጠንቅታት ሓደ እዚ ናይ ደምበ ተቓውሞ ኣካይዳ እዩ። እቲ ካልኣይ ነጥቢ ድማ እቲ ቀደም ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ጀብሃን ሻዕብያን፥ ዓማን ምዳዳን እናተበሃሃልና ዝሓለፍናዮ ፖለቲካዊ ቅልውላው፥ ኣሰሩ ገና ዘይጠፈአ ምህላዉ እዩ። እነሆ ድማ ደጋፋይን ተቓዋማይን፥ ባይቶን ካብ ባይቶ ወጻእን፥ ውድባትን፥ ስቪል ማሕበራትን፥ እናተበሃህልና ከምቲ ናይ ቅድም ንናጽነትና ዘደናጐየ፥ ሎሚ ውን ንህዝብናን ሃገርና ንምድሓን ዘቀላጥፍ ዘይኮነስ ዘደናጉን ስቅያት ህዝብና ዘናውሕን እዩ። ስለዚ ኩሉ ወዲ ሃገር ብምዃኑ ክድግፍን ክቃወምን መሰሉ ስለ ዝኾነ፥ ነዚ ኣብ ሃገርና ወሪዱ ዘሎ መዓት ሓቢርና ፍታሕ እነምጽኣሉ ጐደና ክንጸርግ ከለና እዩ ህዝብናን ሃገርናን ዝድሕን።
ኣብ መወዳእታ እዚ ደምበ ተቓውሞ ነቲ ደረት ሓላፍነቱ ወይ ከኣ ጉቡኣቱ ዘንጊዑ፡ ኣብቲ ናይ ጽባሕ ዕማምን ሓላፍነትን ህዝቢ፡ ሎሚ ጣልቃ ክኣቱ ኣይግባእን። ስለዚ ድሕነት ሃገርን ህዝብን ንኹሉ ኤርትራዊ ዜጋ ብማዕረ ዝብጽሖ ብምዃኑ ነዚ ዘኽእል ባይታ ምምድማድ ሎሚ ኣብ መኣዲ ዘተ ክንኣቱ ይግባእ ጥራይ ዘይኮነስ ናይ ግድን እዩ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ኣባ ሰላማ ካብ ኣቦኦም ምናጦስን ኣደኦም ማርያም ሠናይትን ብ 26 ኅዳር 245 ድ.ል.ክ ተወልዱ። ኣብ ጊዜ ልደቶም ካብ ብርሃን ፀሓይ፡ ወርኅን ከዋኽብትን ዝበርህ ዕጽፊ ብርሃን ተራእየ። ነቢይ ዳዊት “ እም ኣፈ ደቂቅ ወሕፃናት አስተዳሎከ ስብሐተ/ ካብ ኣፍ ቈልዑን ሕፃናትን ምስጋና ኣዳሎኻ” (መዝ.8፡2) ከም ዝብል ድማ ሾብዓተ መዓልቲ ንፈጣሪኦም ኣመስገኑ። ጸጋ ውልድነትን ሃብተ ጥምቀትን ኪረክቡ ከለው እቶም ዘጥመቕዎም ኣባ ጢሞቴዎስ “እዚ ሕፃን’ዚ ነዞም ሰብ ኣግዓዚት ብርሃንን መድኃኒትን ክኾኖም እዩ” ኢሎም ተነብዮምሎም ነበሩ።
ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ዝኃደሮም ሕፃን ስለዝነበሩ፡ ካብ 7ተ ዓመቶም፡ ቅዱሳት መጻሕፍትን ሥርዓት ቤተ ክርስቲያንን ተማህሩ፡ ነቲ ትምህርቲ ውን ቀልጢፎም የጽንዕዎ ነበሩ።
ብመሠረት ታሪኽ ቤተ ክርስቲያንና፡ ፍሬሚናጦስን (ኣባ ሰላማ) ምንኣሶም ኤስድዮስ (ሲድራኮስ) ምስ ሓለቓ ፈላስፋታትን ነጋዳይን ዝነበረ ሜሮባጶዮስ ዝስሙ ዘመዶም ጽርዓዊ ክርስቲያን፡ ካብ ጢሮስ ተበጊሶም ናብ ወገን ህንዲ ብጃልባ ተጐዓዙ። ናብ ገማግም ባሕሪ ኤርትራ ብምምጻእ ከኣ ኣብቲ ጊዜ እቲ ምዕብልቲ ማእከል ንግዲ ናብ ዝነበረት ወደብ ኣዱሊስ ስንቂ ንምምላእን ሃገር ንምዅላልን ተጸግዑ። ኣብኡ ኸኣ ፮ተ (6ተ) ኣዋርኅ ገበሩ። ናብ ዓዶም ኪምለሱ ምስ ነቐሉ፡ ኣብቲ ከባቢ ዝነበሩ ተጻባእቲ ኣብ ልዕሊኦም ኃደጋ ወደቕዎም እሞ ዅሎም ተቐትሉን፡ ሃብቲ ንብረቶም ተዘርፈን። እቶም ናኣሽቱ ኽልተ ቘልዑ ግና ብተኣምራት ኣምላኽ ካብቲ ኃደጋ ብሕይወት እኳ እንተደኃኑ፡ ብዘይ ዘመድን ሃብትን ግና በይኖም ተረፉ። ነበርቲ እቲ ኸባቢ ኸኣ ረኺቦም፡ ናብ እልዓሜዳ ንጉሥ ኣክሱም ከም ገጸ በረኸት ኣወፈይዎም።
እቲ ንጉሥ ድማ እዞም ክልተ መንእሰያት ኣብ ቤተ መንግሥቲ ኽዓብዩ ፍቓዱ ኾነ። ምስ ክልተ ደቁ ኤዛናን ሳይዛናን (ደኃር ኣብርሀን ኣጽብሐን) ዝተባህሉ ኸኣ ተማሓዝዮም ንሾብዓተ ዓመት ጽቡቕ ትምህርቲ ኪረኽቡን ልሳነ ግእዝ ኪመልኩን ከኣሉ። ሽዑ ብኣእምሮ ምብሳሎምን ብጥበብ ምዕባዮምን ዘስተውዓለ ንጉሥ፡ ንኤስድዮስ ኣሰላፊ ሜስ ገበሮ፡ ጥበበኛን መስተውዓልን ዝነበሩ ፍሬሚናጦስ ከኣ ዓቃቤ ሕግን ጸሓፍን ሸሞም፡ ኣይጸንሐን ግና እቲ ንጉሥ ንኽልተ ደቁ ምስ ኣዲኦም ኃዲጉ ምስ ዓረፈ፡ እዞም መንእሰያት ናብ ሃገሮም ኪኸዱ እኳ እንተነቐሉ፡ ነቲ መንግሥትነት ዝተረከበቶ ንግሥቲ ኣኅየዋ (ሶፍያ) ደቃ ኤዛናን ሳይዛናን ዓብዮም ክሳዕ ዝርከብዋ ኣብ ምምኅዳር ኪሕግዝዋን ንደቃ ኪምህሩላን ስለዝለመነቶም ግና ጒዕዞኦም ገዲፎም ጸንሑ። እቶም ቈልዑ መንግሥትነት ክሳዕ ዝቕበሉ ኸኣ ብኣካለ መጠን ዓብዮም እምነተ ክርስትናን ኵሉ ዘድልዮምን እናመሃሩ ጸንሑ። ኣብርሀን ኣጽብሐን ንግሥነት ምስ ተረከቡ ግና ኤስድዮስ ወለዱ ንኽርኢ ናብ ጢሮስ ሃገሩ ተመልሰ። ፍሬምናጦስ ግና ብዛዕባ ኵነታት ክርስትና ምድረ ኣግዓዚት እምነት እናሃለወ ምሥጢራተ ቤተ ክርስቲያን (ጥምቀት፡ ቍርባን፡ ክህነት. . .) ብዘይምህላዉ የተሓሳስቦም ስለዝነበረ ምስ ነገሥታት ኣብርሀን ኣጽብሐን ተረዳዲኦም ናብ ግብጺ ተላኢኾም ከዱ።
ኣብ ጉባኤ ኒቅያ እምነት ኣጽኒዖም መናፍቕነት ኣርኂቆም ንዝመጽኡ ኣባ ኣትናቴዎስ ረኺቦም ብዛዕባ እምነት ምድረ ኣግዓዚ ብክርስቶስ ኣሚኖም ከምዘለዉን፡ እንተኾነ ውሉደ ክህነትን ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያንን ማለት ጥምቀት፡ ቍርባን፡ ወዘይመስሎን ግና ከምዘይብሎም ኣስፊሖም ገለጹሉ። ቅዱስ ኣትናቴዎስ ጕዳይ ምድረ ኣግዓዚ ኣብ ቅዱስ ሲኖዶስ ኣቕሪቦም ድኅሪ ምዝታይ፡ ምሥጢራት ዚፍጽም ናብ ምድረ ኣግዓዚ ካልእ ጳጳስ ወይ ካህን ካብ ምልኣኽ እቲ ዝኃሸ ንፍሬምናጦስ ቀቢእካ ምስዳድ ከም ዚኃይሽ ወሰኑ። ፍሬምናጦስ ድማ ን፭ተ (5) ዓመት ዝኣኽል ኣብ ግብጺ ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያን ምስ ኣጽንዑ፡ “ይደልዎ” ተባሂሎም ጵጵስና ብኣንብሮተ እድ ተሸይሞም ምስ ንዋያተ ቤተ ክርስቲያን ብዙኅ ኣልባስ፡ መሳቕል፡ ጽንሓሕ፡ ብዙኃት መጻሕፍቲ፡ ታቦት፡ ሜሮን ጽዋዓት፡ ናይ ወርቂ ኰሳኵስቲ፡ ንዋያተ ቅድሳትን ስልማት ቤተ ክርስቲያንን ኂዞም ናብ ሃገረ ኣግዓዚ ተላእኩ።
ካብ ግብጺ ጀሚሮም እናሰበኹ ብሰሜናዊ መኣዝን ኤርትራ ኣቢሎም ደብረ ሲሓት (ደብረ ሲና) ምስ ኣተው፡ ጵጵስና፡ ጥምቀት፡ ቍርባን. . . ኂዞም ብሰላም ከምዝተመልሱ ዝገልጽ መልእኽቲ ናብ ነገሥታት ኣብርሀን ኣጽብሐን ልኣኹ። ኣብዚ ቦታ ደብረ ሲና ኸኣ ካብ ነገሥታት ኣብርሀን ኣጽብሐን ጀሚሮም ሥርዓተ ጥምቀትን ቍርባንን ፈጸሙ። ምስ ብነገሥታት ኣብርሀን ኣጽብሐን ከኣ ናብ ሃገረ ኣክሱም በጽሑ። ድኅር’ዚ ዝምህሩን ዘጥምቑን ብዙኃን ካህናት፡ ዲያቆናትን ቆሞሳትን ሸይሞም ክሳብ መወዳእታ ምድረ ኣግዓዚት ልኣኹ። ኣባ ሰላማ ንምብራቕ፡ ምዕራብ፡ ሰሜንን ደቡብን እናዞሩ ብዙኃት ሕዝቢ መሃሩን ኣጥመቑን፡ ንብዙኃት ከሓድቲ ናብ እምነት መለስዎምን ብቝጽሪ ዘይግለጽ ብዙኅ ተኣምራትውን ገበሩን። ምስ ነገሥታት ኣብርሀን ኣጽብሐን ሠሚሮም ከኣ ብዙኃት ኣብያተ ክርስቲያን ኣሕነፁ። ንልሳነ ግእዝ ፊደላቱ ኣናበብቲ ወይ መድምፃን ብምግባርን ሥርዓተ ኣጸሓሕፋኡውን ካብ ጸጋም ናብ የማን ብምልዋጥን ቅዱሳት መጻሕፍቲ ካብ ልሳነ ጽርኢ ናብ ልሳነ ግእዝ ተርጐሙ። ቅዳሴ እግዚእ፡ ቅዳሴ ሓዋርያት፡ ኪዳናትን ካልኦት መጻሕፍቲ ሓዲሳትን ክጥቀሱ ይኽእሉ። ንዅሉ ቅኑዕ መንገዲ ክርስትና ዝመሃሩ፡ ናብቲ ሓቀኛ መንገዲ ብርሃን ዝመርሑን ብሰላም ዝሰበኹን ቅዱስ ኣቦ ስለዝኾኑ ድማ ኣባ ሰላማ ከሣቴ ብርሃን ዝብል ስም ተዋህቦም።
ብሓፈሻ አባ ሰላማ ከሣቴ ብርሃን፦ ንዅሉ ወንጌል ሰቢኾም፣ ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያን ሠሪፆም፣ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ተርጕሞም፣ ኣብያተ ክርስቲያን ሓኒፆም . . . መጓሰ ክርስቶስ ኣስፊሖምን ኣብ ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ዓቢይ ምዕራፍ ኣስፊሮምን እዮም። ኣብ መወዳእታ ድማ ካብ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ቃል ኪዳን ተቐቢሎም ብ፳፮ ሓምለ ፫፻፹ ዓ.ም.(26 ሐምለ 380) ብሰላም ዓረፉ። ኣግዓዚት ቤተ ክርስቲያንና ድማ በብቦታኡን ጊዜኡን ክትዝክሮምን፡ ከተኽብሮምን ትነብር ኣላ።
አባ ሰላማ ከሣቴ ብርሃን ኣብ ሃገርና ኣብቶም ዝሓነፅዎም ኣብያተ ክርስቲያን፣ ዝሃብዎም ንዋያተ ቅድሳት፣ ዝበጽሕዎም ዓድታትን ቦታታትን ስሞምን ኣቦነቶምን ዝተመስከረ እዩ።
“ . . . ወአባ ሰላማ ሰበከ በህየ (በድባርዋ) ሃይማኖተ ክርስቲያን፡ ወአብርሀ ወአጽብሐ አኃው ፍቁራን ሐነፁ በድባርዋ ቤተ ክርስቲያን፡ ወይእቲ ቤተ ክርስቲያን ቀዳሚት ቤተ ክርስቲያን ዘተሐንፀት በምድረ ኣግዓዚ/ ኣባ ሰላማ ኣብዚ ድባርዋ እምነት ክርስትና ሰበኾ፡ ፍቁራን ኣኅዋት ኣብርሀን ኣጽብሓን ድማ ኣብ ድባርዋ ቤተ ክርስቲያን ሓነፁ፡ እዚኣ ኣብ ምድረ አግዓዚ ዝተሓንፀት ቀዳመይቲ ቤተ ክርስቲያን እያ"
ኣብ ሃገርና ኤርትራ፥ ኣብ ውሱናት ዓድታትን ውኁዳት ኣብያተ ክርስቲያንን ( ንምሳሌ፡- ዛግር ) እንተዘይኮይኑ ኣብ መብዛኅትኡ ክፋላት ሃገርና ንክብረ በዓሎም ኣተኵሮ ዝገብር፡ ስሞምን ታሪኾምን ዝፈልጥ፡ ምስ ሥእሎም ዝተላለየ. . . ዳርጋ የልቦን ክብሃል ይክኣል። እዚ ግና ብታሪኽ ዘውቅስ እዩ።
“ ወዲ ሩባ ማይ ጸሚእዎ” ከም ዝበሃል፥ ካልኦት ትካላት እምነት ከም ናይ ግሪኽ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ኣብ 30 ኅዳር፣ ናይ ሮማ ካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን ድማ ኣብ 27 ጥቅምቲ በዓሎም እናኣኽበራ፣ ዋናታቱ ንሕና ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሸለል ክንብሎን ባዕላ ዝሸመቶምን ዝለኣኸቶምን ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ግብጺ ድማ ፈጺማ ኣብ ቀኖና በዓላታ ዘይምጥቃሳን እምብዛ ዘተሓሳስብ እዩ።
ኤፍ. ጂ. ሆልዊክ ዝተባህለ ጸሓፊ ፥ “ደቂ እታ ጥንታዊት ሎዩሲያና (ሕቡራት መንግሥታት ኣሜርካ) ዝኾኑ ብ1787 ዓ.ም. በዓል ናይ ቅዱስ ፍሬሚናጦስ ብልዑል ድምቀት ከኽብሩ ከምዝተዓዘበ፥ እዞም ሰባት ድማ ካብ ኣህጉር ኣፍሪቃ ብባርነት ዝኸዱ ጸለምቲ ምዃኖም ከምዘረጋገጸ ጽሒፉ ኣሎ።”
ስለዚ ናይ ኣባ ሰላማ ከሣቴ ብርሃን ጣዕመ ገድሎም ኣብ ልሳንና፡ ፍቕሪ ሃይማኖቶም ኣብ ልብና፡ ሥእሎም ኣብ ቤትና . . . ከነኅድር፣ ከምኡ ውን ካብ ዝክረ ስሞምን ክብረ በዓሎምን ዝርከብ በረኸት ተሳተፍቲ ክንከውን እግዚአብሔር ብጸጋኡ ይደግፈና።
ጸሎትን በረኸትን ናይ ኣቦና ኣባ ሰላማ ከሣቴ ብርሃን ንዘለዓለም ምሳና ይኹን!
ስብሐት ለእግዚአብሔር!