text: 1ዬካፓ ዖዶሱሞና ዳልጉሞና ሃሣ ዔጶና ዋርቆያ ዎኦሺ ማላ ሚሢ ታኣም ዒንጊንታዖ፡- “ዓኣዺ፥ ፆሲኮ ጌኤዦ ማኣሮና ፆሲም ዒንጊፆ ዒንጎ ቤዞና ዋርቄ፤ ሃሣ ዒኢካ ካኣሽካ ዓሶዋ ፓይዴ፤ 2ጌኤዦ ማኣሮኮ ዙላ ዓኣ ጶኦኮ ጋዓንቴ ዋርቂፖ፥ ሃሼ፤ ዬይ፡- ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሶም ዒንጊንቴ ቤሲኬ፤ ዔያታ ፆሲም ዱማዼ ካታሜሎ ዖይዲታሚ ላምዖ ዓጊኒ ጉቤ ባሺ ዎይሣንዳኔ፤ 3ላምዖ ታኣኮ ማርኮንሢ ሲዬ ፓቲሌ ማይንቲ ፔቴ ሺያና ላምዖ ፄኤታና ላሂታሚ ኬሊ ታ ማሊሢ ኬኤዛንዳጉዲ ዎልቄ ታ ዔያቶም ዒንጋንዳኔ” ጌይንቴኔ። 4ዬንሢ ማርኮንሢ ሳዖይዳ ጎዳ ቤርታ ዔቃ፥ ላምዖ ሪሚቶ ሚፆንሢና ላምዖ ፖዖ ጌሦ ሻርኖንሢናኬ፤ 5ዖኦኒያ ዔያቶ ማኣሳንሣኒ ማሌቶ ታሚ ዔያቶ ዻንጋፓ ኬስኪ ዬያቶ ሚቻንዳኔ፤ ዔያቶ ማኣሳንሣኒ ኮዓሢ ቢያ ሓይቃንዳ ጎይጻ ዬያይዲኬ። 6ዔያታ ታ ማሊፆ ኬኤዛ ዎዶንሢዳ ዒርዚ ዋርቁዋጉዲ ጫሪንጮ ዲርቃኒ ዔያቶኮ ቢታንቶ ዓኣኔ፤ ዬያጉዲ ዋኣፆ ሱጉሢ ማሂ ላኣማኒ ኮዔ ዎዶና ቢያ ዓይጎ ባኣዚናኣ ማዖም ሳዖ ባይዛንዳ ባኣዚና ጳርቃኒ ቢታንቶ ዔያቶኮ ዓኣኔ። 7ዔያታ ፔኤኮ ማርካቶ ጋፒሴሢኮ ጊንፃ ዼኤፖ፥ ዒጊቻ ዔታፓ ኬስካንዳ ቦዓሢ ዔያቶና ዖልቲ ባሻንዳኔ፤ ዎዺያ ዔያቶ ዎዻንዳኔ። 8ሌዛ ዔያቶኮ ኮኦኪንሢና ሶዶሜ ሃሣ ጊብፄ ጌይንታ ዼኤፖ ካታሜሎኮ ዓሳ ቡካ ጶኦካ ኬኤሪንታንዳኔ፤ ዬና ካታሜላ ዔያቶኮ ጎዳሢ ሱፂንቴ ካታሜሎኬ። 9ዱማ ዱማ ዜርጻፓ፥ ቶኦካፓ ሓሣ ዱማ ዱማ ሙኡቺ ጌስታ ዓሶና ዴሮናይዳፓ ማዔ ዓሳ ሓይሦ ኬሊና ዛላና ማዓንዳኣና ሌዞ ዔያቶኮ ዒኢካ ዓኣንቴ ዛጋንዳኔ፤ ሌዛ ዔያቶኮ ዱኡኪንቱዋጉዲ ላኣጊንታያ ማዓንዳኔ፤ 10ዬንሢ፥ ላምዖ፥ ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛዞንሢ ሳዖይዳ ናንጋ ዓሶ ሜታሴሢሮ ሳዖይዳ ናንጋ ዓሳ ዔያታ ሓይቄሢሮ ዎዛዻንዳኔ፤ ዬያ ዎዛፓ ዔቄያና ዔያቶኮ ሓይቦ ኬሎ ቦንቾ ኬሊ ማሂ፥ ዎሊም ዒንጎ ባኣዚያ ዒንጋንዳኔ፤ 11ሓይሦ ኬሊና ዛላና ማዔሢኮ ጊንጻ ጋዓንቴ ሼምፖ ዒንጋ፥ ፆሲኮ ዑኡዛ ፆሲዳፓ ሙኪ ሌዛ ዔያቶኮ ጌሌም፥ ዔያታ ዔቄሢሮ ዔያቶ ዛጌ ዓሳ ሚርጌና ዒጊጬኔ። 12ዬካፓ ላምዖ ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛዞንሢ፦ “ሓንጋ ኬስኩዋቴ!” ጋዓ ዼኤፒ ዑኡሲ ጫሪንጫፓ ዋይዜኔ፤ ዬማና ዔያቶኮ ሞርካ ዔያቶ ዛጋ ጎይሣ ዓኣንቴ ሻኣሬና ሌካ ጫሪንጮ ዔያታ ዓኣዼኔ። 13ዒማና ሳዓ ሚርጌ ዓጊፄኔ፤ ካታሜሎኮዋ ታጶይዳፓ ፔቴማ ማዓ፥ ቤዛ ቢያ ዶዒ ጋፔኔ፤ ዬያይዲ ዓጊፂፆና ላንካይ ሺያ ዓሲ ሓይቄኔ፤ ሓይባፓ ዓቴዞንሢ ሚርጌና ዒጊጪ፥ ጫሪንጮ ፆዛሢ ጋላቲ፥ ቦንቼኔ። 14ላምዓሳ ሜታሢ ዎዳ ጋፔኔ፤ ሓይሾ ዓካሪ ሃይሣሳ ሜታሢ ዎዳ ዑኬና ዬዓንዳኔ። 15ላንካሳ ኪኢታንቻሢ ዛያሢ ዋርቃዛ፥ ጫሪንጮይዳ፡- “ዓጮ ካኣቱማ ኑ ጎዳሢ፥ ፆዛሢና ዒዛኮ ሜሲሔናም ማዔኔ፤ ዒዚያ ናንጊና ካኣታዻንዳኔ” ጋዓ ዼኤፒ፥ ዼኤፒ ዑኡሲ ዋይዚንቴኔ። 16ፆሲ ቤርታ፥ ካኣቱሞ ዖይቶይዳ ዴዒ ዓኣ፥ ላማታሞ ዖይዶ ጋርቾንሢ ባሊቶና ሳዖ ባንሢ ሂርክ ጌዒ ፆሲም ዚጌኔ፤ 17ዔያታ ዚጋ ዎዶና፡- “ሓሢ ዓኣያ ሚናፓ ናንጋያ ቢያ ባኣዚ ዳንዳዓ ጎዳ፥ ፆዛሢዮ! ዼኤፖ ዎልቆ፥ ኔኤሮ ኔ ማሄሢሮ ሓሣ ኔ ካኣታዼሢሮዋ ኔና ኑ ጋላታኔ። 18ዓይሁዴ ማዒባኣ ዴራ ሚርጌና ዻጋዼኔ፤ ሃሣ ኔ ዻጋኣ ሙኬኔ፤ ሓይቄ ዓሶይዳ ኔ ዎጋ ዎዳኣ ሄሌኔ። ኔም ማዻ፥ ኔ ማሊፆ ኬኤዛዞንሢና ኔም ዱማዼዞንሢና ሱንፆዋ ኔኤኮ ቦንቻዞንሢም ዻኮና ዼኤፖ ማዔዞንሢናም ዔያታ ማዼሢ ዛሎ ማሂ ኔ ዒንጋዳ ዎዳ ሓሣ ዓጮ ባይዜዞንሢያ ኔ ባይዛንዳ ዎዳ ሄሌኔ” ጌዔኔ። 19ዬካፓ ጫሪንጫ ዓኣ፥ ፆሲኮ ጌኤዦ ማኣራ ቡሊንታዛ ጋሮይዳ ዒዛኮ ጫኣቁሞ ሳኣፂና ዓኣያ ማዒ ጴዼኔ፤ ዬማና ዜኤሊንሢ ዜኤሊንሤኔ፥ ዼኤፒ ዑኡሲ ዋይዚንቴኔ፥ ጉጉንሢ ጉጉንሤኔ፥ ሳዓኣ ዓጊፄኔ፥ ዼኤፒ ሻቺያ ኬዴኔ።


c: text/html

text:
ብ ሰለሞን ጸሃየ ዝተጻሕፈት `ማሰን መልቀስን ቀዳሞት` መፅሓፍ ብዕምቆታን ርዝነታን ፈላመይቲ`ያ ይብሉ ገምገምቲ
ኣባ ግርማይ ኣብርሃ፡ ኤልያስ ኣማረ፡ ደራሲ ሰለሞን ጸሃየ ኣብ ናይ ሎሚ መደብ ቂሐ-ጽልሚ ቀሪቦም ኣለዉ
Tewelde Weldegebrel
15.03.2013 21:56
ኣባ ግርማይ ነታ መጽሓፍ ብትሕዝቶኣን ተሕድሮ ጽልዋን ክገልጹ ኸለዉ፡ ኤልያስ ድማ ደራሲ ንዝተኸተሎ ኣገባብ መጽናዕትን ዝተወከሶ ምንጭታትን ገምጊሙ`ሎ። ደራሲ ኣቶ ሰለሞን ትርጉም ማሰን መልቀስን ከምኡ`ውን ንዘካየዶ መጽናዕቲ ከረድእ ፈቲኑ`ሎ።
ደራሲ ንግጥሚ ሃገራዊ መዝሙር ኤርትራ ዝርከቦ ሓያለ ጽሑፋትን ግጥምታትን ዝበርከተን ኣብ ባህላዊ መጽናዕቲ ዝነጣጠፍ ዘሎን`ዩ። ኣባ ግርማይ ኣብርሃ ካህን ማሕበር ሲታውያን ኮይኖም፡ ጸሓፍን መምህርን`ዮም። ኤልያስ ኣማረ ድማ ክኢላን ተንታንን ኣፍሪቃ`ዩ።
ምሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቑ፡
Masen-Melqes

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን። እምበኣርሲ ሕጂ’ውን ብጾምን ብብኽያትን ብቑዝማን፣ ብምሉእ ልብኹም ናባይ ተመለሱ፣ ክዳንኩም ዘይኮነስ ልብኹም ደኣ ቅደዱ ይብል እግዚኣብሔ። ንሱ ንኹራ ደንጓዪ ብምሕረት ከኣ ምሉእ ካብ ክቐጽዕ ኪምሕርን ኪርኅርኅን እዩ ዚፈቱ እሞ። ናብ እግዚኣብሔር ኣምላኽኩም ተመለሱ። ኢዮኤል 2፣ 2፣12-13። መንእሰያት ሃገርና ሎሚ ንቡር ቀብሪ ዘይኮነስ … more
Category Archives: ማሕበራዊ
ዓኮሴኤ (ICER) ሃለዋት እቶም ኣብ ሱዳንን ኢትዮጵያን ዝርከቡ ስድተኛታት አማዕዲኻ ምርአዩ እቲ ዝቐለል ኢዩ። ውሽጡን ውሻጤኡን ንምድህሳስ ምስ እትህቅን ግን ኣስከሕካሒ ምዃኑ ኣነጺርካ ትግንዘቦ። ምናልባት’ውን ጊዜዊ ጋሻ ኴንካ ንቅሩብ መዓልታት ጸገሞም ምስ እትካፈል ወይ ከአ ካብ ቁጽሮም ብርክት ዝበሉ ስደትኛታት ካብ ትረኽቦ መጀመርያ ምንጪ ኣብ ዘስካሕክሕ ኩነታት ምህላዎም ትርዳእ። እምብአርከስ … more
ነዚ ክንጽሕፍ ዘደረኸና ምኽንያት፡ ዝሓለፈ ሰንበት፡ ነሃሰ 14/2011 ዘሕዝንን ዘሰንብድን ዝተገብረ ፍጻሜ ኢዩ። … more
ብዶር የዕብዮ ወልደማርያምጠንቂ ስደት ኣብ ኤርትራ ብዙሓት ኢዮም። ካብአቶም ብኽፋል ክንጠቅስ ምስ ዝድለ፡ እቲ ቐንዲ ዝኾነ ወሰን ዘይብሉ ዕስክርና እሞ ድማ ከምቲ ንቡር ብባልያ ይኹን ብተማልእተኛ ንቤተሰብካ መጠወሪ ገንዘብ ክትሰደሉ ዘየኽእል ኩነታት ብመንግስቲ ኤርትራ ብምድንጋጉ ኢዩ። … more
መባእታ ብመጀመርያ ርሑስ በዓለ ልደት ይግበረልና። ንሕዝብና፡ ጸሎቱ ሰሚዑ፡ ንዝጸምኦ ሰላምን ፍትሕን ዝህብ፡ ንሕማቑን ጠንቂ ሓዘኑን ዝቕንጥጥን በዓለ ልደት ይግበረሉ። … more


text: 1ዬሱሴ ያፓ ቤዞ ሓሺ ፔኤኮ ዓጮ ካታሞ ሙኬኔ፤ ዒዛኮ ጊንፆ ሓንታዞንሢያ ዒዛ ጊንፆ ሙኬኔ። 2ዓይሁዶኮ ሓውሾ ዓቦና ዔያቶኮ ቡኪንቶ ቤዛ ዒዚ ዔርዚሢ ዓርቄኔ፤ ሚርጌ ዓሲ ዒኢካ ዓኣኔ፤ ዒዚ ኬኤዛሢ ዔያታ ዋይዛዖ፦ “ዓንካፓ ዒዚ ሓያ ቢያ ዴንቄይ? ዎዚ ጉዴ ዔራቶዳይ ዒዛም ዒንጊንቴሢ? ሓያ ዲቃሣ ዓኮ ባኮ ዎዲ ዒዚ ማዻይ?” ጌዒ ጌዒ ዒዛ ሄርሼኔ። 3ጊንሣ ሓሣ ዔያታ ጋዓዖ፦ “ማዔቶዋ ሃይ ሚፆ ዓርሳ ሓኣማሢቱዓዳ? ዒንዴላ ዒዛኮ ማይራሞ ሓሣ ጌርሲንሢ ዒዛኮ ያይቆቤ፥ ዮሳ፥ ዪሁዳ፥ ሲሞኔና ጌሮንሢያ ዒዛኮ ሓይካ ኑኡና ዓኣዞንሢቱዓዳ?” ጌዒ ዒዚ ኬኤዛ ባኮ ዔኩዋዖ ሃሼኔ። 4ዬሱሴ ዔያቶም ኬኤዛዖ፦ “ፆሲ ማሊሢ ኬኤዛይ ሜሌ ዓሲ ኮራ ቦቦንቺንታኔ፤ ፔኤኮ ዓጮይዳ፥ ፔኤኮ ዒጊኖ ባኣኮና ፔኤኮ ማኣሮ ዓሶና ባኣካ ቦቦሂንታኔ” ጌዒ ማሄኔ። 5ዒዚ ዒኢካ ዻካ ሓርጊንቴ ዓሲኮ ሌሊ ዑፃ ኩጮ ጌሢ ፓሤያፓዓቴም ሜሌ ዓኪ ዲቃሣ ባኣዚ ማዺኒ ዳንዳዒባኣሴ። 6ዓሶኮ ጉሙርቂሢ ባኣሢሮ ዒዚ ዲቃቴኔ፤ ዬካፓ ዬሱሴ ጉርዶ ባኣኮ ሓንቲ ሓንቲ ዔርዜኔ። 7ዒዚ ታጶ ላምዖ ዒዛኮ ጊንፆ ሓንታ ናኣቶ ፔ ባንሢ ዔኤሊ ላምዖ ላምዖ ማሂ ዔያቶ ዳኬኔ፤ ዒዚ ዔያቶም ፑርቶ ዓያኖ ዑፆይዳ ዎልቄና ዓኣ ቢታንቶ ዒንጌኔ። 8ዬሱሴ ዔያቶም ኪኢታዖ፦ ዒንሢ ጎይፆኮ ኮኦሎፓ ዓታዛ ጋላ፥ ጋላ ዓርቆ ዻካ ሱርባ፥ ሚኢሼታቶዋ ቡራሻይዳ ዓጊ ዔኪፖቴ ጌዒ ዓይሤኔ። 9ዒ ኬኤዛዖ፦ “ቶካ ዒንሢኮ ዱርሲ ዓኣሣንዳፓዓቴም ቃሲ ላምዖ ማኣዖ ማኣዒፖቴ፤ 10ዓንካኣ ማዖም ዒንሢ ዓሲ ማኣሪ ጌሌቶ ዒኢካፓ ኬስካንዳያ ሄላንዳኣና ዒማካ ዴዑዋቴ፤ 11ዎካ ማዔቶዋ ዓሳ ዒንሢሲ ዔኩዋያና ዋይዙዋ ቤዛ ቢያ ዒንሢኮ ቶኮ ሲላሎ ፒፂጋፓ ኬስኪ ዓኣዹዋቴ። ዬይ፦ ዔያቶም ‘ዒንሢና ዔሩዋቴ’ ጋዓ ማርካ ማዓንዳኔ” ጌዔኔ። 12ዬያሮ ዔያታ ኬስኪ ዓሳ ፔኤኮ ጎሞ ቡኡፃንዳጉዲ ኬኤዜኔ። 13ዔያታ ሚርጌ ፑርታ ዓያናኣ ኬሴኔ፤ ሓሣ ሚርጌ ሓርጊንቴ ዓሲ ዛይቴ ጌይንታ ቲሺና ቲሽኪ ዓውሴኔ። 14ዬሱሴኮ ማዻ ቢያ ቤዞይዳ ዋይዚንቴሢሮ ካኣቲ ሄሮዲሴያ ዒዛ ዛሎ ዋይዜኔ። ፔቴ ፔቴ ዓሳ፦ “ማስካ ዮሓኒሴ ሃይባፓ ዔቄኔ፤ ዬያሮ ሃይ ጉቤ ዋይዚንታ ባካ ዒዛና ማዺንታያኬ” ጋዓኔ። 15ዓሳ ዛላ፦ “ዒዚ ዔኤሊያሴኬ” ጋዓኔ፤ ዛላ ሃሣ፦ “ሚናኣ ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛዞንሢዳፓ ፔቴያኬ” ጋዓኔ። 16ዬያ ካኣቲ ሄሮዲሴ ዋይዛዖ፦ “ዬይ ታኣኒ ቶኦኮ ቲቂሴ ማስካ ዮሓኒሴታዖ ሓይባፓ ዔቄያዋይ ሜሌቱዋዋይ!” ጌዔኔ። 17ሄሮዲሴ ፔኤኮ ጌርሲ ፒልጶሴ ማቾ ሄሮዲያዳ ዔኬም፥ 18ዬያ ዛሎና ማስካ ዮሓኒሴ፦ “ጌርሲ ማቾ ዔኮና ኔኤኒ ዻቤኔ” ጌዒ ጎሬሢሮ ካኣቲ ዒዛ ዓይሢ ቱሴኔ። 19ዬያሮ ሄሮዲያዳ ዮሓኒሴ ኮሚ ዎዺሳኒ ኮዔቶዋ ዒዛ ዳንዳዒባኣሴ። 20ዓይጎሮ ጌዔቶ ካኣቲ ሄሮዲሴ ማስካ ዮሓኒሴ ጌኤሺ ሓሣ ፂሎ ዓሲ ማዔሢ ዔሪ ዒጊጪ ካፓሢሮኬ። ማስካ ዮሓኒሴ ኬኤዛ ዎዶና ካኣቲ ዲቃታቶዋ ዎዛና ዒዛሲ ዋይዛኔ። 21ማዓዛ ካኣቲ ሄሮዲሴ ፔኤኮ ሾይንቴ ኬሎ ቦንቻያ ማዔሢሮ ዓጮ ዎይሣ ዓሶና ፖኦሊሶኮ ሱኡጎና ፔቴ ፔቴ ጌሊላ ዓጮይዳ ዔርቴ ዓሶናም ዼኤፒ ሙኡዚ ጊኢጊሼኔ፤ ዬና ሄሮዲያዳም ዒዞ ማሊፆና ካኣማያ ማዔኔ። 22ዒማና ሄሮዲያዳኮ ናኣ ሙዖ ቤዞ ጌሊ ኮፆና ካኣቲና ዒዛና ዎላ ዓኣ ዓሶ ዎዛሴሢሮ ካኣቲ ናዔሎም፦ “ኔኤኒ ኮዓ ባካ ዓይጌንዴ ማዔታቶዋ ዖኦጬ፥ ታኣኒ ዒንጋንዳኔ፤ 23ታኣኮ ካኣቱሞኮ ዛሎ ማዔቶዋ ኔኤኒ ዖኦጬ ባኣዚ ቢያ ዒንጋንዳኔ” ጌዒ ጫኣቄኔ። 24ዒዛ ዒንዶ ኮይላ ኬስኪ ዓኣዺ፦ “ዓይጎ ታ ዒዛ ዖኦጬቶ ቃራዳይ?” ጌዒ ዖኦጬኔ። ዒንዳ፦ “ማስካ ዮሓኒሴኮ ቶኦኮ ታኣም ዒንጌ ጌዒ ዖኦጬ” ጌዒ ማሄኔ። 25ናዔላ ዑኬና ሩኡሪ ካኣቲ ባንሢ ማዒ ሙካዖ፦ “ማስካ ዮሓኒሴኮ ቶኦኮ ሃሢ ሓይማካ ጎንጊዳ ታኣም ኔ ዒንጋንዳጉዲ ታ ኮዓኔ” ጌዒ ዖኦጬኔ። 26ሂዚ ጌዒ ዒዛ ዖኦጬሢሮ ካኣቲ ኮሺ ዖዬኔ፤ ጋዓንቴ ዒዛ ዖኦጬ ባኣዚ ኩንሣኒ ዒዛኮ ሾኦጮ ጉቤሢኮ ቤርታ ዒዚ ጫኣቄሢሮ ዒዚ ላኣጋኒ ዳንዳዒባኣሴ። 27ዬያሮ ካኣቲ ዑኬና ፖኦሊሶይዳፓ ፔቴስኬያ ማስካ ዮሓኒሴኮ ቶኦኮ ቲቂ ዔኪ ዬዓንዳጉዲ ዳኬኔ፤ ፖኦሊሳሢ ቱዞ ማኣሪ ዴንዲ ማስካ ዮሓኒሴኮ ቶኦኮ ቲቄኔ። 28ቲቂንቴ ቶኦኮ ጎንጊዳ ዓጊ ዔኪ ናዔሎም ዒንጌኔ፤ ናዔላ ዔኪ ዒንዴሎም ዒንጌኔ። 29ማስካ ዮሓኒሴኮ ጊንፆ ሓንታዞንሢ ዬያ ዋይዜ ዎዶና ሙካዖ ሌዞ ዒዛኮ ዔኪ ዱኡኬኔ። 30ዳኪንቴዞንሢ ዳኪንቴ ቤዞይዳፓ ማዒ ዬሱሴ ኮራ ቡኬኔ፤ ዔያታ ማዼ ባኮና ዔርዜሢ ቢያ ዒዛም ኬኤዜኔ። 31ዒዚ ዔያቶም፦ “ዒንሢሮ ሌሊ ታኣና ዎላ ዓሲባኣ ቤሲ ሙኪ ዻካ ሓውሹዋቴ” ጌዔኔ። ዬያ ዒ ጌዔሢ ዔያቶ ኮይላ ሙካ ዓሶና ዓኣዻ ዓሶና ሚርጋዛ፥ ሙዓኒያ ዔያቶም ማጌሢሮኬ። 32ዬያሮ ዓሳባኣ ቤዞይዳ ዔያታ ሌሊ ማዓኒ ዋኣፆና ፒንቆ ጎንጎ ቶጊ ዓኣዼኔ። 33ማዔቶዋ ዔያታ ዓኣዻኣና ሚርጌ ዓሲ ዔያቶ ዛጊ ዔሪ ፔኤኮ ካታማፓ ኬስኪ ቶኪና ጳሽኪ ጳሽኪ ዔያቶ ቢራዖ ዔያቶ ኮራ ቡኬኔ። 34ዬሱሴ ዋኣፆና ፒንቆ ጎንጎይዳፓ ኬዳኣና ሚርጌ ቡኬ ዴሮ ዛጋዖ ዔያታ ሄንቃ ዓሲባኣ ማራይ ጉዴያ ማዔሢሮ ዒዛኮ ዒና ዔያቶ ሚጪንቴኔ፤ ዬያሮ ዒዚ ሚርጌ ባኣዚ ዔርዚሢ ዓርቄኔ። 35ሳዓ ዓማኣ ጋዓዛ ዒዛኮ ጊንፆ ሓንታ ናኣታ ዒዛ ባንሢ ሙኪ፦ “ሳዓ ዓሜኔ፤ ቤዛ ሓይ ዔኤቢባኣ ዓሲ ናንጉዋ ዳውሎኬ፤ 36ሙዖ ባኣዚ ዓሶኮ ባኣሢሮ ዙሎ ጉርዶይዳፓ ዴንዲ ፔኤኮ ሙዖ ባኣዚ ሻንቃንዳጉዲ ዓሶ ዳኬ” ጌዔኔ። 37ዬሱሴ ጋዓንቴ፦ “ዔያታ ሙዓንዳ ባኣዚ ዒንሢ ዔያቶም ዒንጉዋቴ” ጌዒ ማሄኔ። ዔያታ፦ “ሂዴቶ ዓሳ ሙዓንዳ ካሣ ፔቴ ዓሲ ላምዖ ፄኤታ ኬሊ ማዼም ዒንጊንታንዳ ሚኢሼና ሻንቂ ኑ ዒንጎንዶሞ?” ጌዒ ዖኦጬኔ። 38ዬያሮ ዬሱሴ ዔያቶ ዖኦጫዖ፦ “ዓኣፒኒ ካሣ ዓኣቴ ሂንዳ ዴንዲ ዛጉዋቴ” ጌዔኔ። ዔያታ ዛጋዖ፦ “ዶንጎ ካሣና ላምዖ ሞሎስኬንሢና ዓኣኔ” ጌይ ኬኤዜኔ። 39ዬሱሴ ፔ ጊንፆ ሓንታዞንሢም ዓሶ ፓቂ ፓቂ ቡጮይዳ ዴይሡዋቴ ጌዒ ዓይሤኔ። 40ዬያሮ ዓሳ ዎሊ ጊንፆ ዛላ ፄኤታ ዛላ ዶንጊታሚ ማዒ ፓቂንቲ ፓቂንቲ ዴዔኔ። 41ዬካፓ ዬሱሴ ዶንጎ ካፆንሢና ላምዖ ሞሎንሢያ ዔኪ ጫሪንጮ ባንሢ ዛጊ ፆሲ ጋላታዖ ቡንፂ ዒዛኮ ጊንፆ ሓንታ ናኣታ ዓሶም ጊሽካንዳጉዲ ዒንጌኔ፤ ሓሣ ላምዖ ሞሎንሢያ ቢያሢም ጊሽኬኔ። 42ቢያሢ ሙዒ ሚሽኬኔ። 43ዓሳ ሙዒ ሚሽካዛ ዓቴ ካሦና ሞላሢናኮ ዶንቦ ዒዛኮ ጊንፆ ሓንታ ናኣታ ታጶ ላምዖ ዳልጊ ሌማቴ ኩሙሢ ዔኬኔ። 44ካሦ ሙዔ ዓሶይዳፓ ዓቲንቆ ፓይዳ ሌሊ ዶንጎ ሺያኬ። 45ዬሱሴ ዓሶ ዳካኣና ዒዛኮ ጊንፆ ሓንታዞንሢ ዑኬና ዋኣፆና ፒንቆ ጎንጎና ሱኮ ቤቴሳይዳ ጌይንታ ቤዞ ቢሪ ዒዛ ፒንቃንዳጉዲ ዒ ዓይሤኔ። 46ዒዚ ዓሶ ኮሺ ዓኣዹዋቴ ጌዔሢኮ ጊንፃፓ ሺኢቃኒ ጌሜሪ ኬስኬኔ። 47ሳዓ ዓማኣና ዋኣፆና ፒንቆ ጎንጋ ዋኣፆ ሳዛ ዓኣንቴ ዬሱሴ ፔኤሮ ሌሊ ሳዖይዳ ዓኣኔ። 48ዒዛኮ ጊንፆ ሓንታዞንሢ ዔያቶኮ ቤርታ ዢባርሻ ዢባሮይዳፓ ዔቄያና ዋኣፆና ፒንቆ ጎንጎ ዒሾ ባሺንቲ ሚርጌ ሜታዻንቴ ዒዚ ዛጌኔ፤ ዬይ ያዺ ማዔሢ፦ ዹሞኮ ሴካ ባራሪ ኮይዳ ቂኢቃኣና ጉዴያናኬ፤ ዬሱሴ ባዞ ዑፃ ቶኪና ሓንቲ ሙካዖ ኮርሳ ዔያቶኮ ቢሪ ዓኣዻኒ ዑኬኔ። 49ጋዓንቴ ዔያታ ዒዚ ዋኣፆ ዑፃ ሓንታንቴ ዛጋዖ ዓልጎ ዔኤዤ ዔያቶም ማላዛ ዒጊጪ ዒላቴኔ። 50ቢያሢ ዒዛ ዛጋዖ ዲቃቴኔ። ዒዚ ጋዓንቴ ቤዞማና፦ “ሓይ ዒንሢ ዎይታይ፤ ታናኬ ዒጊጪፖቴ” ጌዒ ዔያቶ ዶዲሼኔ። 51ዬካፓ ዒዚ ዔያቶ ኮራ ዋኣፆና ፒንቆ ጎንጎ ጋሮ ጌላዛ ዢባራ ዢባርሺፆ ሓሼኔ። ዒዛኮ ጊንፆ ሓንታ ናኣታ ጉቤ ሓያ ጉዴ ባኣዚ ጌዒ ፔቶ ኮሺ ዲቃቲ ሄርሼኔ። 52ዓይጎሮ ጌዔቶ ዒና ዔያቶኮ ዶንጎ ካሦና ማዺንቴ ባኮ ጶቂሡዋያ ማዒ ዶጬሢሮኬ። 53ዔያታ ባዞና ፒንቂ ጌንሴሬፄ ካታሞ ሄሌኔ፤ ዋኣፆና ፒንቆ ጎንጎ ዔያታ ባዞ ዓጫ ዓኣ ሳዖ ባንሢ ዶጪሲ ቱኬኔ። 54ዔያታ ዋኣፆና ፒንቆ ጎንጎይዳፓ ኬኬዳኣና ዓሳ ዬሱሴ ቤዞና ዔሬኔ። 55ዬያሮ ዬሱሴ ዓኣዼ ቤዞይዳ ቢያ ዒዚ ዓኣ ቤዞ ዋይዜ ዓሳ ጉርዶ ባኣኮ ጳሽኪ ሓርጊንቴ ዓሶ ሓሎና ኬዲ ኬዲ ዒዛ ባንሢ ዔኪ ሙኪሢ ዓርቄኔ። 56ዬሱሴ ዓኣዼ ቤዞይዳ ቢያ፦ ጉርዶ ባኣካ፥ ካታሞይዳ፥ ካታሞኮ ዙላ ሓርጊንቴ ዓሶ ዒዛ ቤርቶ ዓሳ ቡኪንታ ቤዞ ዔኪ ዔኪ ሙካኔ፤ ዒዛኮ ዓፒሎ ዓጮ ዓርቃኒያ ዔያታ ሺኢቃኔ። ዓፒሎኮ ዓጮ ዓርቃሢያ ቢያ ዻቃኔ።


text: 1ዚሮ ጉቴሎ ጉቴ ዓማ፥ ቄኤሶኮ ሱኡጎና ዴሮኮ ጪማ ቢያ ዬሱሴ ዎዾንዶ ጎይጾ ዞርቴኔ፤ 2ዬካፓ ዬሱሴ ዔያታ ቱኪ ዔኪ ሮሜ ዓጮ ዎይሣ ጲላፆሴም ዓኣሢ ዒንጌኔ። 3ዬሱሴ ዓኣሢ ዒንጌ ዪሁዳ፥ ዬሱሴ ሃይቃንዳጉዲ ጌይንቲ ዎጊንቴሢ ዛጌ ዎዶና ዻቢንቲ ማዔሢ ዔሪ ሃይሢታሞ ሹጮ ቢሮ ቄኤሶኮ ሱኡጎና ጪሞናም ዔኪ ሙኪ ማሂ ዒንጊ፦ 4“ታኣኒ ጌኤሺ ዓሲ፥ ሃይቢም ዓኣሢ ዒንጊሢና ዻቤኔ” ጋዓዛ፥ ዔያታ፦ “ኑና ዓይጌ ሜቴይ? ኔ ዔራ ባኣዚ ዎኦቴ!” ጌዔኔ። 5ዬያሮ ዪሁዳ ቢሮንሢ ጌኤዦ ማኣራ ላኣሊ ኬስኪ፥ ዴንዲ ሱፂንቲ ሃይቄኔ። 6ቄኤሶኮ ሱኡጋ ዬንሢ ቢሮንሢ ዔካዖ፦ “ሃይ ሚኢሻ ሱጉሢ ሻንቾናያ ማዔሢሮ፥ ጌኤዦ ማኣሮም ዒንጎ ሚኢሾና ዎላ ሲኢራኒ ኑም ኮይሱዋሴ” ጋዓዖ፥ 7ዔያታ ዎላ ዞርቲ፥ ሾኦቺም ዱኡፒ ቤሲ ማዓንዳጉዲ ፔቴ ማኒስኬያኮ ጎሺ ሻንቄኔ። 8ዬያሮ ዬና ቤዛ ሃኖ ሄላንዳኣና “ሱጉሢ ሳዓ” ጌይንታኔ። 9ዬያይዲጾና ፆሲ ማሊጾ ኬኤዛ ዔርሚያሴ ዛሎና፦ “ዒስራዔሌ ናኣታ ‘ዒዚ ሻንቺንታንዳማኬ’ ጌዒ፥ ዓርቄ ሃይሢታሞ ሹጮ ቢሮ ዔያታ ዔኬኔ፤ 10ፆዛሢ ታና ዓይሤ ጎይጾ ማናሢ ጎዦ ዛሎ ዔያታ ጪጌኔ” ጌይንቲ ኬኤዚንቴሢ ኩሜኔ። 11ዒማና ዬሱሴ ሮሜ ዓጮ ዎይሣ ጲላፆሴ ቤርቶ ሺኢካዛ፥ ጲላፆሴ፦ “ኔኤኒ ዓይሁዴ ካኣቲዳ?” ጌይ ዖኦጬኔ። ዬሱሴ ማሃዖ፦ “ኔ ታና ጌዔሢ ጉዴያኬ” ጌዔኔ። 12ጋዓንቴ፥ ቄኤሶኮ ሱኡጎና ጪሞና ‘ዻቢንቲ ዓኣኔ’ ጌዒ ዱማ ዱማ ባኣዚ ኬኤዛኣና ዬሱሴ ዓይጎዋ ጌዒ ባኣሴ። 13ዬማና ጲላፆሴ፦ “ኔና ዔያታ ዎጎና ዓይሢሳኒ፥ ዓኣፒኒ ባኣዚ ፓይዳቴያ ኔ ዋይዙዋዓዳ?” ጌዔኔ። 14ዬሱሴ ጋዓንቴ ዬይ፥ ዎይሣሢ ዲቃቲ ሄርሻንዳያ ሄላንዳኣና ፔቴ ባኣዚታዖ ማሂ ኬኤዚባኣሴ። 15ሮሜ ዓጮ ዎይሣሢ ሌዓ ሌዓ ዓይሁዶኮ ዑሣ ዓኣዺፆ ቦንቾ ኬሎና ዴራ ዔያቶም ቡሊንታንዳጉዲ ኮዓ፥ ቱቴ ዓሲ ቡላሢ ዔርቴያኬ። 16ዬኖና ፑርቱሞና ዔርቴ፥ ባርባኔ ጌይንታ ዓሲ ቱቲ ዓኣኔ። 17ዴራ ቡኪንታዛ ጲላፆሴ፦ “ባርባኔና ሜሲሔ ጌይንታ ዬሱሴናይዳፓ ዖና ታ ዒንሢም ቡላንዳጉዲ ዒንሢ ኮዓይ?” ጌዔኔ። 18ጲላፆሴ ዬያ ጌዔሢ ዔያታ ዒዛ ቂኢሩሞና ዓኣሢ ዒንጌሢ ዔራያታዖኬ። 19ጲላፆሴ ዎጎ ቤዞይዳ ዴዒ ዎጋንቴ፥ ዒዛኮ ማቻ፦ “ዬያ ዓሢ ዛሎ ዋንቴ ታ ዓውቲና ሚርጌ ሜታዼኔ፤ ዬያ ጌኤዦ ዓሢ ዑጻ ዓይጎ ባኣዚያ ኔ ማዹዋጉዲ” ጋዓ ኪኢታ ዒዛም ዳኬኔ። 20ጋዓንቴ፥ ቄኤሶኮ ሱኡጎና ጪሞና ባርባኔ ዔያቶም ቡሊንቴም ዬሱሴ ሃይቃንዳጉዲ ዓሳ ዖኦጮም ዴሮ ዴሚና ጌሻኔ። 21ዓጮ ዎይሣሢያ፦ “ላምዖንሢዳፓ ዖኦኒ ዒንሢም ቡሊንታንዳጉዲ ዒንሢ ኮዓይ?” ጋዓዛ፥ ዔያታ “ባርባኔ ቡሊንቶንጎ!” ጌዒ ማሄኔ። 22ጲላፆሴያ፦ “ሂዳዖ ኪሪስቶሴ ጌይንታ ዬሱሴ ታ ዎዶንዶይ?” ጋዓዛ፥ ቢያሢ “ሱፂንቶንጎ!” ጌዔኔ። 23ጲላፆሴያ፦ “ዓይጎሮ? ዓይጎ ዒ ፑርታ ባኣዚ ማዼይ?” ጌዒ ዖኦጫዛ፥ ዔያታ ጋዓንቴ “ሱፂንቶንጎ!” ጌዒ ሃቺም ዒላቴኔ። 24ጲላፆሴ ዒዚ ማዻ ባካ ዣሎ ዔቂሲሢ ማዓንዳኣፓዓቴም ማኣዳንዳ ባኣዚ ባኣሢ ዔራዖ፦ “ታኣኒ ሃያ ዓሢ ሱጉጻፓ ጌኤሺኬ፤ ሃይፓ ሴካ ማዾንዶ ባኮ ዒንሢ ዔራኔ” ጌዒ፥ ዋኣሢ ዓይሢ ዴሮ ቢያ ቤርታ ኩጮ ፔኤኮ ማስቴኔ። 25ዴራ ቢያ ዬማና፦ “ዒዛኮ ሱጉጻ ኑኡና ኑ ናኣቶና ዑጻ ማዖንጎ!” ጌዔኔ። 26ዬማና ጲላፆሴ ባርባኔ ዔያቶም ቡሊ፥ ዬሱሴ ጋዓንቴ ዢራፓና ጳርቂሴሢኮ ጊንጻ ሱጻንዳጉዲ ዓኣሢ ዔያቶም ዒንጌኔ። 27ዬካፓ ዓጮ ዎይሣ ጲላፆሴኮ ፖኦሊሳ ዒዛ ካኣታ ዴዓ ቤዞ ዔኪ ዓኣዻዖ፥ ፖኦሊሶ ቢያ ዒኢካ ቡኩሴኔ። 28ዒኢካ ዔያታ ማኣዓሢ ዒዛኮ ጉሲ፥ ዲንኪ ዞቄ ዓፒላ ዒዛ ማይሴኔ። 29ሃሣ ዓንጊሢ ማሪ ካኣቶ ቶኦካ ዓጎ ባኣዚ ማሊሲ ቶኦካ ዒዛኮ ዓጋዖ ዎኦሺጉዴ ሚሢ ኩጫ ዒዛኮ ዓይሢ፥ ቤርታ ዒዛኮ ጉምዓቲ ጉምዓቲ፦ “ዓይሁዴ ካኣቲዮ! ኮሺ ኔም ማዖንጎ!” ጌዒ ጌዒ ዒዛ ቦሄኔ፤ 30ጩቲያ ጩቴኔ፤ ሃሣ ዎኦዦ ጉዴ ኮኦሌሎዋ ዒዛ ኩጫፓ ዔኪ ዒዛኮ ቶኦካ ላሚ ላሚ ጳርቄኔ። 31ዬያይዲ ዔያታኣ ዒዛ ቦሄሢኮ ጊንጻ ዲንኮ ዞቄ ዓፒሎ ኬሲ ዒዛ ዓፒሎ ጊንሣ ማይሲ ሱጻኒ ዔኪ ዓኣዼኔ። 32ዔያታ ኬስኪ ዴንዲቤቃ ጎይፆይዳ ዓኣዖ ሲሞኔ ጌይንታ ቄሬና ዓጪ ዓሲ ዴንቂ ፑርቲሴ ዓሶ ሱፆ ሚፆ ዓሢ ዎልቄና ኬዲሴኔ። 33ዬካፓ ዔያታ፦ “ቶኦኪ ሜጌሢ” ጌይንታ ጎልጎታ ሄሌኔ። 34ዓንጎና ጳርቂ ኪፃሶና ቤዛ ሃርጋሢ ማኣዳንዳጉዲ ዎይኔይዳፓ ኮሾና፥ ጪሼና ዎላ ሲኢሪንቴ ዑሺ ዑሽካንዳጉዲ ዬሱሴም ዒንጋዛ፥ ዒ ጋዓንቴ ዑኡቂ ዛጋዖ ዑሽካኒ ኮዒባኣሴ። 35ዬሱሴ ዔያታ ሱጻዖ ዱማሲ ዔራኒ ዓጎ ባኣዚ ዓጊ ዓፒሎ ዒዛኮ ጊሽቲ ዔኬኔ። 36ዒኢካ ሃሣ ዴዒ ዒዛ ዔያታ ካፓኔ። 37ዻቢንቶ ዒዛኮ ዔርዛንዳጉዲ ጌዒ “ሃይ፥ ዓይሁዴ ካኣቲ፥ ዬሱሴኬ” ጋዓ ፃኣፖና ባኣዚ ዬሱሴ ሱፂንቴ ፑርቶ ዓሶ ሱፆ ሚፆ ዑጻ ጌሤኔ። 38ዒዛና ዎላ ላምዖ ሱላ ፔቴሢ ዬሱሴኮ ሚዛቆ ዛላ፥ ባጋሢ ሻውሎ ዛላ ማሂ ዔያታ ሱፄኔ። 39ዒኢና ጎይፆ ዓኣዻ ዓሳ ሚርጌና ጫሽኪ ጫሽኪ ሃሣ ቦሂሢና ቶኦኮ ፔኤኮ ዓጊሢ ዓጊሢ፦ 40“ጌኤዦ ማኣሮ ሻሂ፥ ሃይሦ ኬሊዳ ማዣሦ! ሂንዳ ኔና ዻቂሼ! ሂዮ ሂንዳ ፆሲ ናይ ኔ ማዔቶ ፑርቶ ዓሶ ሱፆ ሚፃፓ ኬዴ!” ጋዓኔ። 41ዬያጉዲ ቄኤሶኮ ሱኡጎንታ ሙሴ ዎጎ ዔርዛ ዓሶንታ ጪሞንታ ቢያ ቦሂ ቦሂ፦ 42“ሜሌ ዓሶ ዒ ዻቂሼኔ፤ ፔና ጋዓንቴ ዒ ዻቂሻኒ ዳንዳዑዋሴ፤ ሂንዳ ዒ ዒስራዔሌ ካኣቲ ማዔቶ ሃሢ ፑርቶ ዓሶ ሱጾ ሚፃፓ ኬዶንጎ፤ ኑኡኒ ዒዛ ጎኔኬ ጌዒ ጉሙርቃንዳኔ። 43ዒ ፆሲና ጉሙርቃኔ፤ ሃሣ ‘ፆሲ ናይኬ’ ፔና ዒ ጋዓኔ፤ ሂንዳ ፆሲ ዒዛ ናሽካቶ ዻቂሾንጎ!” ጌዔኔ። 44ዬያጉዲ ዒዛና ዎላ ሱፂንቴ ሱሎንሢያ ዒዛ ጫሽካኔ። 45ዓባ ሳዛ ማዓ ዎዳፓ ዴንዲ ማሢ ዶምቦልሳ ዎዴ ሄላንዳኣና ሳዓ ቢያ ዹሜኔ። 46ዬማፓ ማሢ ዶምቦልሳኣና ዬሱሴ፦ “ዔሎሄ! ዔሎሄ! ላማ ሳባቂታኒ” ጌዒ ዼጊዲ ዒላቴኔ። ዬኖኮ ቡሊጻ “ታ ፆዛሢዮ! ፆዛሢዮ! ዓይጎሮ ኔ ታና ሃሼይ?” ጌይሢኬ። 47ዒኢካ ዔቂ ዓኣ ፔቴ ፔቴ ዓሳ፦ “ሃይ ዒ ዔኤሊያሴ ዔኤላኔ!” ጌዔኔ። 48ዬማና ዔያቶይዳፓ ፔቴስኬይ ጳሽኪ ዴንዲ ዓፒላ ቱርጫጉዴ ባኣዚ ዎይኔይዳፓ ኮሾና ሶልኪ፥ ኮሽኩዋ ዑሺዳ ዓጊ ዎኦሺጉዴ ሚሢና ዬሱሴ ዑሽካንዳጉዲ ዔኪ ዒንጌኔ። 49ዓቴ ዓሳ ጋዓንቴ፦ “ሃሹዋቴ፤ ሂንዳ ዔኤሊያሴ ሙኪ ዒዛ ዻቂሻቴ ኑ ዛጎም!” ጌዔኔ። 50ዬሱሴ ላሚ ሃሣ ዼጊዲ ዒላቴስካፓ ሼምፓሢ ዒዛኮ ዱዼኔ። 51ዬኖና ጌኤዦ ማኣሮኮ ዱማሲፆሮ ጎኦቦና ዓፒላ ሎፓ ሉ ሄሊ ዳርዒ፥ ላምዖ ፓቂንቴኔ፤ ሓሣ ሳዓኣ ዓጊፄም ላላ ፃሄኔ፤ 52ዬማና ሚርጌ ዱኡፒ ቡሊንቴም ፆሲም ዱማዼያ ማዔ ሓይቄ ዓሲያ ሃይባፓ ዔቄኔ። 53ዬና ዓሳ ዱኡፓፓ ኬስኪ፥ ዬሱሴ ሃይባፓ ዔቄሢኮ ጊንጻ ፆሲም ዱማዼ ካታሞ ጌሊ ሚርጌ ዓሲም ጴዼኔ። 54ፄኤቶ ፖኦሊሶ ዓይሣሢና ዒዛና ዎላ ዬሱሴ ካፓዞንሢ ሳዖኮ ዓጊፂፆና ሜሌ ማዔ ባኮ ቢያ ዛጋዖ፥ ሚርጌና ዒጊጪ፦ “ጎኔና ሃይ ፆሲ ናይታዖኬ!” ጌዔኔ። 55ዒማና ጌሊላይዳፓ ሙኬዞንሢና ዬሱሴ ኮይሳ ባኣዚና ቢያ ማኣዲ ማዺ፥ ዒዛ ጊንጾ ሃንታ ሚርጌ ላኣሊ ዬያ ባኮ ሃኬ ዔቂ ዛጋኔ። 56ዔያቶ ባኣካ ሜግዴላ ዓጮ ማይራማ፥ ያይቆቤና ዮሴፔናኮ ዒንዳ፥ ማይራማ፤ ሃሣ ዜብዲዮሴ ናኣቶኮ ዒንዳኣ ዓኣኔ። 57ሳዓ ዓማዛ ዓርማቲያሴ ዓጪ ዓሲ ማዔ፥ ዮሴፔ ጌይንታ ፔቴ ዖርጎቺ ዓሲስኬያ ሙኬኔ፤ ዒዚያ ዬሱሴ ጉሙርቂ፥ ዒዛ ዓሲ ማዔያኬ፤ 58ዬይ ዓሢ ጲላፆሴ ኮይላ ዓኣዻዖ ዬሱሴኮ ሌዞ ሺኢቃዛ፥ ጲላፆሴያ ሌዛ ዒዛም ዒንጊንታንዳጉዲ ዓይሤኔ። 59ዬያሮ ዮሴፔ ሌዞ ኬይሲ ሱኡዲ፥ 60ፔኤም ጌዒ ዶዶ ሹጮ ጳሊ፥ ቦኦኪ ኮሾና ቆኦፖይዳ ዱኡካዖ ዼኤፒ ሹቺ ቡምባልሲ ዔቶ ካሮ ዎዺ ዴንዴኔ። 61ዬማና ሜግዴላ ዓጮ ማይራሞና ባጎ ማይራሞና ዱኡፖኮ ቤርቶ ዛላ ዴዒ ዓኣኔ። 62ዚሮ ጉቴሎ ዓይሁዶ ዓሶኮ ሃውሾ ኬሎና ቄኤሶኮ ሱኡጎና ፔርሴ ዓሶና ፔቱሞና ጲላፆሴ ኮራ ዓኣዺ፦ 63“ጎዳሢዮ! ዬይ ሉኡቃሢ ቤርታ ሳዛና ዓኣዖ ‘ሃይሦ ኬሊኮ ጊንፃፓ ሃይባፓ ታ ዔቃንዳኔ’ ጌዔሢ ኑም ጶቄኔ። 64ዬያሮ ዒዛኮ ጊንጾ ሃንታዞንሢ ዴንዲ ዉኡቂ፥ ዴሮም ሃሣ ‘ሃይሾ ዒ ሃይባፓ ዔቄኔ’ ዔያታ ጎዑዋጉዲ፥ ዱኡፓ ሃይሦ ኬሊ ሄላንዳኣና ካፒንቶም ዓይሤ፤ ያዺ ማዒባኣያታቴ ጋፒንፆይዳ ዓሶ ዻቢሺጻ ቤርታኣስካፓ ባሼ ማዓንዳኔ” ጌዔኔ። 65ጲላፆሴ፦ “ዒንሢኮ ፖኦሊሶ ዔኪ ዓኣዺ ካፒሱዋቴ” ጌዔኔ። 66ዬካፓ ዔያታ ዴንዲ ዱኡፖ ካሮ ሹጮይዳ ዖኑሞ ዔርዛ ማላቶ ጳርቂ፥ ፖኦሊሶና ካፒሲ ሃሼኔ።


text:
አብ ዝሓለፈ ሰሙን ነቲ ምስ ኢሰያስ አፍወርቂ ዝገበርኩሞ ቃለ ምልልስ ምኽንያት ብምግባር ንኽልተ ዝተፈላለየ አረአእያ ዘለዎም ውልቀሰባት አቕሪብኩም ምዝርራብኩም ዝዝከር እዩ:: እቲ መደብ ሚዛናዊ ንክኽወን ምሕሳብኹም ዝምጎስ እኳ እንተነበረ: አብ ተግባር ግና እቲ መደብ ሚዛን ምሕላዉን ዘይምሕላዉን መዔቀኒ ብዘይምግባርኩምን ኣብቲ ኣተሓታትታ እንተኾነ እውን እቲ ዝቀረበ ሕቶታት ሚዛን ከተትሕዝዎ ዘይምፍታንኩም ብዙሕ … more
Category Archives: ጋዜጠኛታት
ካብቶም ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ብምጽዋዕ ንስርዓት ህግደፍ ንዝተቓወሙ ኣባላት ጉጅለ 15 ኣብ ብሕታዊ ጋዜጣታት ብምእንጋዶም ብ23 መስከረም 2001 ተኣሲሮም ኣብ ምስጣራዊ ኣብያተ ማእሰርቲ ይሳቐዩ ካብ ዘለዉ ጋዜጠኛታት ኣርባዕተ ከምዝተሰውኡ ካብ ኤርትራ ብዝተረኽበ ሰነድ ተረጋጊጹ። (ሰነዳት ቀሪቡ ‘ሎ) … more
- ፍሉይ ዋዕላ መራሕቲ ኣፍሪቃ፡ ንዶባዊ ምስሕሓብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ልዑል ቀዳምነት ሂቡ ዘትዩሉ። – ሓይልታት ጸጥታ ምስሪ ኣብ ዶብ ምስርን እስራኤልን ሓደ መንነቱ ዘይተፈልጠ ተጓዓዛይ ስደተኛ ክቐትሉ ኸለዉ ንሓንቲ ኤርትራዊት ጓለንስተይቲ ከቢድ መውጋእቲ ከምዘውረዱላ ሮይተርስ ሓቢሩ። – ሪፖርትተርስ ዊዝ ኣውት ቦርደርስ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ “ብጸላእቲ ነጻ ፕረስ ዝኾኑ መንግስታት ሓያለ … more
ካብ ቅድሚ ሰለስተ ኣዋርሕ ኣትሒዞም ኣብ ቤትማእሰርቲ ዓዲ ኣቤቶ ተዳጕኖም ዝጸንሑ ኣርባዕተ ጋዜጠኛታት መንግስቲ፡ ስርዓት ህግደፍ ናብ ዘይተፈልጠ ቦታ ከምዝሰወሮም ምንጭታት ሓቢሮም። … more


text:
መብዛሕትኦም ብጾቱን ደቅዓዱን መሳርሕቱን፡ ከም ጋዜጠኛ ዘይኮነ በቲ ዘይጽገብ ዒላሉን መስሓቕ ጭርቃናትንዮም ዝዝክርዎ። በዐል ቤቱን ወላዲ ኣቡኡን ከይተረፈ ክሳብ ሕጅዮም ክዝክርዎ እንከለው ክርትም ኢሎም ዝስሕቁ። ኣብ ሞያ ጋዜጠኛውን ኣዝዩ ንጡፍን ድምጺ ህዝቢ ብምኹዋን ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናውን ሃገራውን ጉዳያት ብዙሕ ዘበርከተ ፍሉጥ መንእሰይ ናጻ ናይ ብሕቲ ጋዜጠኛዩ ነይሩ ኣብ ክፍላ መጋቢት … more
Tag Archives: እየ
ኣብ ዜና ከምዝተኸታተልኩሞ፡ ህይወት ልዕሊ 200 ኣብ ጉዕዞ-ባሕሪ ንስደት እንከለዉ ጃላቡ ዝጠሓለኦም ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ኣብ ሓደጋ ወዲቑ ኣሎ። ሓምቢሶም ዝኽእሉ ውሑዳት ‘ኳ ህይወቶም ንስክላ እንተደሓነት፡ እቶም ዝበዝሑ ካብ ሞት ከምዘየምልጡ ተገሚቱ ኣሎ። እዚ ጉዳይ ‘ዚ ንማዕከናት ዜና ዓለም ጫቝ-ጫቝ ኣብ ዘብለሉ ዘሎ እዋን፡ ቢቢሲ ንሓደ ኣቐዲሙ ብተመሳሳሊ ሓደገኛ ጉዕዞ ባሕሪ … more
በሉ ወይ ወረስ ኣይትበሉኒ፡ ወይ ድማ እቲ ዝግባኣኒ ሕድሪ ስውእ ኣውርሱኒ፡ ልዕልና ሕጊ ዘረጋግጽ፡ ኩናት ብሰላም፡ ዓመጽ ብፍትሒ፡ ዝትክእ። ሓድነት እዚ ሕላገቱ፡ ፍትሒ እዚ ባይትኡ፡ትርግታ ህዝቢ ኤርትራ ብኣንኹሮ ዝሰምዕ። ኣራግጻ እግሪ ሓደ፡ ንጥምርትን ስምርትን ብልጽግቲ ኤርትራ ዝሰርሕ ደምበ ተቓውሞ ኣውርሱኒ። … more


text:
ዝሓለፈ ዓርቢ ኣብ ክልል ጋምቤላ ጣቢያ ጎግ ልዕሊ 12 ሰባት ዝተቐተልሉ ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያን ሓይልታት ፀጥታ እቲ ከባቢን ብዝወሰድዎ ስጉምቲ ዝተቐተለ ውልቀሰብ ኦሞት ኦዶል ዝተብሃለ 34 ዓመት ዝዕድሚኡ ተወላዲ ኣኝዋክ ከምዝኾነ ነበርቲ እቲ ከባቢ ንቪኦኤ ገሊፆም።
ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስን ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ናይ ኣሜሪካ ኤምባሲን ግን ሓደ ኣሜሪካዊ ኣብ ጋምቤላ ከምዝተቐተለ ካብ ምግላፅ ወፃኢ ዝሃብዎ ሪኢቶ የለን።
ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ ምስ ሓይልታት ፀጥታ ክልል ጋምቤላ ብምትሕብባር ጥቓ ጣቢያ ጎግ ኣብ ዝርከብ ሩባ ብዘካየድዎ መጥቓዕቲ ልዕሊ 12 ሰባት ምማቶም መሰኻኽር ዓይንን ትካላት ማሕበረሰብን እንትገልፁ ናይቲ ክልል ፕሬዝዳንት ኦሞት ኦባንግ ኦሎም ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ሪኢቶ ኣሉ ኢሎም።
ጋዜጣ ሪፖርተር ዘዘራረበቶም ምኽትል ፕሬዝዳንት ክልል ጋምቤላ ጋት ሉዋክ ቱት ግን ሓይልታት ፀጥታ ካብ ህዝቢ ብዝበፅሖ ጥቆማ መራሒ ምንቅስቓስ ግንባር ናይ ጋምቤላ ናይሎቲክ እዩ ዝተብሃለ ኦሞት ኡዶል ተቐቲሉ’ሎ ኢሎም።
ንምንፃል ናይ ዝንወሳቐስ ዝተዓጠቐ ተቓዋሚ መራሒ ከምዝኾነን ቅድሚ ሎሚ ኣብቲ ክልል ምስ ዝተቐተሉ 29 ሰባት ብዝተኣሳሰረ ከምዝጥርጠርን እቶም ምኽትል ምምሕዳር ገሊፆም።
ንኦሞት ኡዶል ብቐረባ ንፈልጦ ኢና ዝበሉ ሰባት ግን ኦሞት መራሒ ግንባር ምንቅስቓስ ናይሎቲክ ከምዘይኮነን የግዳስ ኣብ ጋምቤላ ንዝካየድ ምክራይ መሬት ከምዝቃወምን ይገልፁ።
ኦሞት ኡዶል ዕጡቕ ወይ ሰለማዊ ሰብ ንምንባሩ ብወገና ንምርግጋፅ ኣይክኣልናን።
ኦሞት ኣኮይ እዩ ዝበለና ኣብዚ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ክፍለ ግዝኣት ማሳቹስተስ ዝነብር ተወላዲ ኣኝዋክ ኣባቡቲ ኦጋላ ኦቻን ምስኡሞት ኦዶሎ ሓቢሩ ይነብር ከምዝነበረ ብምግላፅ ናብ ኢትዮጵያ ዝኸደሉ ምኽንያት ስድራ ንምርኣይ ብፍልያ ድማ ንወላዲት ኣዲኡ ቅድሚ ምማታ ንምርኣይ እዩ ይብል።
ኣብ ዋሽንገተን ዲሲን ከባቢኣን ዝቕመጡ ተወለድቲ እቲ ከባቢ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ከምዝፀሓፍዎ ኦሞት ኡዶል ኡጁሉ ኣብ 1978 ኣ/ፈ ከምዝተወለደ ካብ 1997 ክሳብ 2000 ዓ/ም ኣብ ሃይትስቪል ሜሪላንፍድ ከምዝተቐመጠ ካብ 2000 ዓ/ም ጀሚሩ ድማ ነባሪ ዋሽንገትን ዲሲ ከዝነበረ እዩ።
ናይቲ ክልል ፕሬዝዳንት ኣብቲ ጉዳይ ንቪኦኤ መብርሂ ንምሃብ ቃል እንተኣተው’ውን ትማልን ሎማዕንትን ብተኸታታሊ ፃዕሪ ገይርና ተወሳኺ ቆፀሮ ብምሃብ ሪኢቱኦም ኣይሃቡናን።
እቲ ኣሜሪካዊ ከመይ ከምዝተቐተለ ንኽገልፁ ዝተሓተቱ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኤምባሲን ዩናይትድ ስቴትስ ሪኢቶ ኣይሃቡን።


text:
ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣደባባይ መስቀል ከካይዶ ዝወጠንኩዎ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ብንኽንያት ገዛኢ ፓርቲ ተዓናቒፉኒ ክብል ናይ ኢትዮጵያ ሰማያዊ ፓርቲ ገሊፁ።ምምሕዳር ኣዲስ ኣበባ ብወገኑ እቲ ሰልፊ ኣብ ጃን ማይዳ ወይ ኣብ ካሊእ መማረፂ ቦታ ንኸካይዱ ንኣመራርሓ እቲ ፓርቲ ተነጊሩዎም ኣይተጠቐምሉን ኢሉ’ሎ።
ምምሓዳር ኣዲስ ኣበባን ሰማያዊ ፓርትን በቲ ፓርቲ ንትማሊ ሰንበት ዝተፀውዐ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ኣበይ ይካየድ ዝብል ክሰሓሐቡ ፀኒሖም እዮም።ሰማያዊ ፓርቲ እቲ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ኣብ ኣዳበባይ መስቀል ከካይድ እየ እንትብል ምምሕዳር ኣዲስ ኣበባ ድማ ኣብ ጃን ማይዳ ወይ ኣብ ካሊእ ዝመርፅክምዎ ቦታ ተዘይኮይኑ ኣብ ኣደባባይ መስቀል ክተካይዱ ኣይትኽእሉ ክብል ፀኒሑ እዩ።
እቲ ሰልፊ ኣብ ኣደባባይ መስቀል ምክያድ ከምዝቕፅለሉ ክገልፅ ዝፀንሐ ሰማያዊ ፓርቲ ናብ ክልተ ምእቲ ዝኾኑ ኣባላት ኣመራርሓ እቲ ፓርቲን ደገፍቱን ትማሊ ካብ ቤት ፅሕፈቱ ናብ ኣደባባይ መስቀል ጉዕዞ ጀሚሮም።ንሓፂር እዋን ድማ ከምዚ ክብሉ ድምፆም ኣስሚዖም።
እንተኾነ ሓይልታት ፀጥታ ናብ ጃን ማይዳ እምበር ናብ ኣደባብይ መስቀል ክትኸዱ ኣይትኽእሉን ክብሉ ኸልኪሎምና ይብሉ ኣቦ መንበር ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ ይልቃል ጌትነት።
እቶም ሰልፈኛታት ብፀረ ሽብር ተኸሲሶም ዝተኣሰሩ ጋዜጠኛታትን ፖለቲከኛታትን ንኽፍትሑ ዝፅውዕ ጭርሖ የስምዑ ነይሮም።
ድሕሪ እቲ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ እቶም ሰልፈኛታት ሰላማዊ ብዝኾነ ኣገባብ ናብ ቤት ፅሕፈት እቲ ፓርቲ ተመሊሶም።
ኣብ ኣደባብይ መስቀል ሰላማዊ ሰልፊ ንኸይንገርብ ዝተኸልከልና ተቓወምቲ ስለዝኾንና እዩ ይብሉ ኣቶ ይልቃ ጌትነት።
ምምሕዳር ኣዲስ ኣበባ ግን ብሰማያዊ ፓርቲ ንዝተውሃበ ሪኢቶ ኣይተቐበሎን።
ኣብ ምምሕዳር ኣዲስ ኣበባ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ኬንቲባን ጉዳያት ካብኔትን ኣቶ ኣሰግድ ጌታቸው ኣብ ኣደባባይ መስቀል ዘይተፈቐደሉ ምኽንያት ብዝካየድ ሰፊሕ ስራሕቲ ምዝርጋሕ ባቡር ሃዲድ እዩ ኢሎም።ነቲ ልምዓት ደው ኣቢልና ሰልፊ ክነካይድ ኢና ዝብሉ እንተኾይኖም ግን ዋላ ንሓንቲ ደቒቓ እውን ስራሕ ጠጠው ኣይነብልን ኢሎም።
እቲ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ጃን ማይዳ ንኸካይዱ ኣድላዪ ዘበለ ምትሕብባር ይግበረሎም ከምዝነበረ ኣቶ ኣሰግድ ወሲኾም ሓቢሮም።ፓርቲ ሓድነት ንዴሞክራስን ፍትሕን ከምኡ’ውን ናይ ኢትዮጵያ ራእይ ፓርቲ ኣብ ዝቕፅሉ ተኸታተልቲ ክልተ ሰሙናት ሰልፊ ዝፀውዑ እንትኾኑ ዝተፈቐደሎም ቦታ ግን ኣብ ጃን ማይዳ እዩ።


text:
ቃለ-መሕትት ሎናርድ ቪንሰንት - ብዛዕባ ኣብ ምኒስትሪ ዜና ኤርትራ ትማሊ ዝወዓለ ኩነታት
እቲ ምስሕሓብ ከመይ ከምዝተፈትሐ ንፁር ኣይኮነን።እቶም ዝዓመፁ ኣባላት ሰራዊት ግና ካብ ህንፃ ምንስቴር ዜና ወፂኦም‘ለው
ገለ ዝዓመፁ ኣባላት ሰራዊት ኤርትራ፣ድሕሪ ንምንስቴር ዜና ኤርትራ ክቆፃፀሩ ዘካየድዎ ፈተነ፣ሎሚ ሰሉስ ህድኣት ናብ ኣስመራ ከምዝተመለሰ ተገሊፁ።
ልዕሊ ሚእቲ ወትሃደራት ትማሊ ንጉሆ ናብ ቤት ዕዮ ምንስቴር ዜና ብምእታው፣ብሓደ ሰራሕተኛ ኣቢሎም ፖለቲካዊ እሱራት ንክፍትሑን ናይ 1997 ሕገ-መንግስቲ ክትግበር‘ዩ ዝብል መግለፂ ንከንብብ ከምዝገበሩ እቲ ዜና ይሕብር።
እቲ ምስሕሓብ ከመይ ከምዝተፈትሐ ንፁር ኣይኮነን።እቶም ዝዓመፁ ኣባላት ሰራዊት ግና ካብ ህንፃ ምንስቴር ዜና ወፂኦም‘ለው።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ሓላፊ ፕረዚደንት‘ታ ሃገር ኣቶ የማነ ገ/መስቀል ኩነታት ከምዝነበሮ ህዱእ‘ዩ ዘሎ ኢሎም ይብል ኣብ ትዊተር ዝተዘርገሐ ሓበሬታ።
መርበብ ሓበሬታ ተቃወምቲ ዓወተ ዳት ኮም፣ እቲ ተቃውሞ ብሳልሕ ዖስማን ዝተባሃለ ኣዛዚ ሰራዊት ከምዝተመርሐን፣ ህዳሴ መስርሕ ዴሞክራሲ‘ታ ሃገር ንክጅምር ከምዝዓለሙ እቲ ዜና ይገልፅ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ንፕረዚደንት ንዝተቃወሙ ጋዜጠኛታትን ሰበ-ስልጣንን ሓዊሱ ኣብ‘ታ ሃገር ኣሻሓት ፖለቲካዊ እሱራት ሒዙ ከምዘሎ ዝረኸብናዮ ዜና ይሕብር።
ቢሮ ሰብኣዊ መሰላት ሕ/ሃ ብወገኑ፣ሽዱሽተ ሚልዮን ኣብ ዝህዝባ ኤርትራ ካብ ፭ ክሳብ ፲ ሽሕ ፖለቲካዊ እሱራት ኣለው ይብል።
ነዚ ኩነታት ብዝምልከት ዝፈልጦ ሓበሬታ ንኸካፍለና ፒተር ሃይንላይን ንፊሪላንስ ጋዜጠኛ ሊኣናርዶ ቪንሰንት አዘራሪብዎ'ሎ። ብኸምዚ ዝስዕብ ቀሪቡ'ሎ።
ንምስምዑ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ
Leonardo-Vincent-Eritrea-1-22-13


text:
ኣምባሳደር ኤርትራ ዘመደ ተኽለ፡ ሬሳታትና ክንወስድ መንግስቲ ጣልያን መልሲ ደንጉዩና ይብል
መንግስቲ ኤርትራ ነቶም ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዝጠለቑ፡ ናይ መጓዓዝያ ሸፊኑ ንቤተሰቦም ከረክቦም ይጽዕር ከምዘሎ`ውን ገሊጹ
Ambassador Zemede Tekle-Italy
xAmbassador Zemede Tekle-Italy
ኣብ ኢጣልያ ዝርከብ ኣምባሳደር ኤርትራ ዘመደ ትኽለ፡ ነቶም ዜጋታት ኣብ ዓዶም ንምቕባር ብመንግስቲ ኤርትራ ዝካየድ ዘሎ ተደጋጋሚ ሕቶታት፡ ካብ ስበ-ስልጣን ኢጣልያ ንጹር መልሲ ስኢናሉ`ለና ይብል።
ነቲ ሬሳ ንምልላዩን ንምጽራዩን ቀሊል ከምዘይኮነ ዝገልጽ ኣምባሳደር ዘመደ፡ ሰብ-ስልጣን ኢጣልያ ግን፡ ውሳነኦም ብዝቐልጠፈ ከፍልጡ ንጽበ`ለና ኢሉ።
መንግስቲ ኤርትራ ነቶም ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዝጠለቑ፡ ናይ መጓዓዝያ ሸፊኑ ንቤተሰቦም ከረክቦም ይጽዕር ከምዘሎ`ውን ገሊጹ
Ambassador Zemede Tekle


text:
Category Archives: ምልክታ
“ሽግር ኤርትራ፡ ፍታሕ ብኤርትራውያን” ኤርትራውያን መንእሰያት ሽግር ሃገርና ንምቕንጣጥ አብ ሃገርና ዘሎ ውልቀ ምልካዊ ስርዓት መዛዘሚ ንኽግበረሉ ዝሕግዝ ኮንፈረንስ ንምድላው አብ ምሽብሻብ ንርከብ። እዚ ዝተፈላለየ መደባት ዝሓቖፈ ኮንፈረንስ ካብ 25-28 ግንቦት አብ ርእሲ ከተማ ሕ.መ.ኣ ከተማ ዋሽንግቶን ዲሲ ክካየድ እዩ። ነዚ ካብ ኤርትራውያን ደለይቲ ለውጢ ነቒሉ ብዛዕባ ህሉው ኩነታት ሃገርና … more
ኣቦና ኣቦይ ባሻይ ተዓረ ኣቦና ኣቦይ ባሻይ ተዓረ፡ ካብ ኣቦኦም ቀሺ ተኽለሃይማኖት ወልደሚካኣኤልን ካብ ኣዴኦም ወ/ሮ ለተጋብር ተኪኤን ብዕለት 16 ግንቦት 1916 ዓ. ም. ፈ. ኣብ ዓዶም ትኹል ሮቡራ እገላ-ሓመስ ኣከለ-ጉዛይ ተወሊዶም። ዕድሜኦም ዓቕመ-ኣዳም ምስ በጽሑ ኣብ ውትህድርና (ፊልድ ፎርስ) ተዓስኪሮም ክሳዕ 1971 ኣገልጊሎም። ብድሕርዚ ኣብ ዓዶም ገባራይ ኮይኖም ድሕሪ … more
ሰላማዊ ሰልፊ፡ ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት ሃገር ጀርመን ንቀዳም ዕለት 24 መጋቢት (March) 2012 ኣንጻር‘ቲ ሕሱም ዲክታቶርያዊ ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ጉዳይ ሃይማኖታዊ ትካላት ብፍላይ ድማ ኣብ ውሽጢ ቤተ ክርስቲያን መድሓኔ ዓለም ፍራንክፎርትን ካልኦትን ዝፍጽሞ ዘሎ ምትእትታው ደው ንከብል ዝጽውዕ ሰላማዊ ሰልፊ ክካየድ ተመዲቡ ኣሎ። ተቓውሞና እነካይደሉ ካብ ባንሆፍ ኒደራድ (መዓርፎ ባቡር … more
ዕለት 24.03.2012 ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት – ጀርመን፡ ንታሪኻዊት ዓለም-ለኻዊትን መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ 8 መጋቢት ምሳኹም ሓቢርና ከነብዕል፡ ዝስምዓና ደስታ ወሰን የብሉን። ተዳሊዩ ዘሎ መደባት ድማ ከም’ዚ ዝስዕብ ኢዩ፡- መደብ 8 መጋቢት 16:00 መኽፈቲ ኣኼባ 16:20 ቃል ኣደ-መንበር ነጻ ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ ንሰላምን ዲሞክራስን 17:30 ዕርፍቲ (ምሳሕ) … more
دعوة هامة لكل الشباب الإرتري يدعو المجلس الوطني الإرتري للتغيير الديمقراطي في سكندنافيا وأوروبا كافة الشباب الإرتري في ستوكهولم وضواحيها إلى المشاركة في الاجتماع الهام الذي سيعقد من أجل مناقشة موضوع مهم يخص الشباب الإرتري التاريخ: السبت 17/3/2012 المكان: ABF Hallonbergen المكان: 13:00—18:00 مع تحيات لجنة الشباب … more
ኣገዳሲ መጸዋዕታ ንጽባሕ ቀዳም ዕለት 17.03.2012 ብመሪሕነት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ህልዊ ኩነታት ህዝብን ደንበ ተቓውሞን ብዘርኢ ሰፊሕ መግለጺ ክውሃብ ስለ ዝኾነ ኩሉ ብሃገሩ ዝግደስ ዜጋ ንኽሳተፎ ብኽብሪ ንዕድም። ዕለት ኣኼባ ፤17.03.2012 ስዓት 15 ድሕሪ ቀትሪ ቦታ Altes Feuer Wehrhaus Süd Möringer Str 56 Stuttgart ሽቱትጋርት ጀርመን ሓበሬታ፡ ብ … more
ክቡራት ኤርትራዉያን ኣሕዋትንኣሓትን፣ ዓለም-ለኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ ጨንፈር ዓባይ ብሪጣንያ፣ ሰፊሕ ናይ መላለይ ንመዛናግዕን መሃርን መደብ ኣብ ከተማ ሊድስ ሰሪዑ፣ ንኹሉ ኤርትራዊን ኽሳተፍ ይዕድም። ቴማ ናይ’ቲ ምሸት“ ኣብ ኤርትራ ፍትሒ ክነግስ’ዩ” ዝብል ኮይኑ፣ ስነጥበባውያን ብዜማ ንግጥም ንከድምቕዎ ምዃኖም ኣዳላዊት ኮሚቴ ትሕብር። ዝግበረሉ ቦታ ንሰዓትን ከምዚ ዝስዕብ ይኸዉን፣- ቀዳም 24/03/2012 ካብሰዓት … more
ናብ ኩሉኩም ደለይቲ ፍትሒ ንደሞክራስያዊ ለዉጢ ኤሪትራዊያን ኢንዲያናፖሊስን ከባቢአን ብቀዳምነት ንኩሉኩም ሰላም እንዳበልና ንዕለት 17 መጋቢት ብምክኒያት 8 መጋቢት አህገራዊ መዓልቲ ደቂ አንስትዮ ንምብዓል አብ ከተማና ኢንዲያናፖሊስ ኢንዲያና አዳሊና ስለ ዘሎና ኩሉኩም ደላይቲ ፍቲሒ ምሳና ሓቢርኩም ከተምስዩ ብክብሪ ንዕድም ዝግበረሉ ቦታ 4863 W. 38th St. Indianapolis, IN. 46254. ዝጅመረሉ ሳዓት … more
ኣባላት ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ በይ- ኤርያ፡ ዕማማት ሃገራዊ ባይቶ ንምትግባር፡ ምስቲ ደላይ ለውጢ ዝኾነ ህዝብና ክንዝቲ፡ ንዕለት 10 መጋቢት 2012 መዲብና ኣሎና። ኹሉ ብህዝቡን ብሃገሩን ዝግደስ ኤርትራዊ ዜጋ፡ ንውድቀት ህ.ግ.ደ.ፍ ንምቅልጣፍ፡ ንመደባት ሃገራዊ ጉባኤ ከም ቀዳማይ ዕላማኡ ሰሪዑ፡ ንኽነጥፍን ብዘለዎ ዓቕሚ ከበርክትን፡ ኣብዚ ኣኼባ እዚ ንኽሳተፍ ብኣኽብሮት ንዕድም። … more
ተበግሶ ማሕበር ደቂ- ኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ ጀርመን e.V Initiative Eritreischer Frauenverein in Deutschland e.V 8 መጋቢት ዓለም-ለኸ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ን10.03.2012 ፍራንክፎርት ጀርመን 8 መጋቢት ኣህጉራዊት መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ፣ ኣካል ናይቲ ንሰብኣዊ ክብርን ፍትሓዊ ስርዓት ንምትካልን ኣብ መላእ ሕብረተ ሰብ ዓለም ዝተኻየደን ዝካየድ ዘሎን ቃልስታት ኢዩ ። 8 መጋቢት ደቂ-ኣንስትዮ … more
ነጻ ማሕበር ኤርትራውያንደቂ-ኣንስትዮንሰላምንዲሞክራስን ዕድመ ታሪኻዊት ንዓለም-ለኻዊትን መዓልቲደቂ-ኣንስትዮ (8 መጋቢት ) ብምዝካር ሓቢርና ከነብዕልን ከነኽብርንነጻ ማሕበር ኤርትራውያንደቂ-ኣንስትዮንሰላምንዲሞክራስን ብመጀመርያንኤርትራውያንኣሓትቀጺሉውንንኹሎምክፋላትኤርትራውያንሕብረተሰብናብሓፈሽኡድማንኹሎምመሓዙትናንፈተውትናንብኽብረትይዕድም። ዕለት፡ 24.03:2012 ቦታ፡ Kleyer str.21 Kleyerstraße 21 60326 Frankfurt am Main beim (Adlerwerk) ሓበሬታ፡ ካብHauptbahnhof Frankfurt am Main ዝተፈላለየመጉዓዝያኣሎ። 1) Strassenbahn 11 ን 21 ስጋብGalluswarte, 2) ብ S-Bahnen 3/4/5/6 ሓንቲስቴሽንስጋብGalluswarte. ካብGalluswarteብኣውቶቡስ … more
ኤ.ሃ.ባ.ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ ብጉዳይ ኤርትራዊ ሃገራዊ ጉባኤ ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ፡ ብኣባላት ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ፣ መግለጺ ንምስማዕ ፡ ብህዝቡን ብሃገሩን ዝግደስ ኤርትራዊ ኣብዚ ኣኼባዚ ንኽሳተፍ ብኽብሪ ይዕደም። ዕለት፡ ሰንበት መጋቢት 04/2012 ስዓት፡ ካብ ስዓት 4፡00ድ.ቀ.-ክሳብ- 8፡00ድ.ቀ. ቦታ ኣኼባ፡ 380 ADELAID STREET NOTH LONDON, ONTARIO. ንኡስ ሽማግለ ሎንዶንን ከባቢኣን ብደሓን ምጹ! … more
ኣኽሊሉ ፎቶ (ተፈኖ)፡ ድሕሪ ነጻነት፡ ንስርዓት ህግደፍ ራሕሪሑ ኣብ ኣሜሪካ ክነብር ዝመረጸ ክነሱ፡ ለይትን መዓልትን ንምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ዘገልግል ዘሎ ደራፋይ
ብሃንደበታዊ ሓደጋ ሞት መንእሰይ ሓጎስ ፍሰሃ መዝገቦ፣ ትውልዲ ዓዱ ቅንቶ ኣኽራን፣ ከባቢ ምምሕዳር ጸሮና ዝኾነ ሓውናን ወድና ዝተሰመዓና መሪር ሓዝንን ጓህን ንገልጽ። ስነስርዓት ቀብሩ ዝፍጸመሉ ዕለት ብሓደ ሓደ ተክኒካዊ ምኽኒያት ክሳብ ሕጂ ክንውስን’ኳ እንተዘይከኣልና ኣብ’ቲ ዝዓረፈሉ ከተማ ኣለንታወን ፐንሰልቨንያ ኣሜሪካ (Allentown, Pennsylvania USA) ኣብ’ዚ ቀረባ መዓልታት ክፍጸም ምዃኑ ነፍልጥ። ኣዕሩኩ፣ … more
ሰፊሕ ህዝባዊ ሰሚናር ኣብ ዋሺንግቶን ዲሲ ተሳተፍቲ ሃገራዊ ጉባኤ ነቲ ካብ ሕዳር 21-30 ኣብ ኣዋሳ(ኢትዮጲያ) ዝተኻየደ ዕውት ሃገራዊ ጉባኤ ከመይ ይመስል ከም ዝነበረ ንምብራህ ንዕለት 1/21/2012 ሰዓት 1፡00 ድሕሪ ቐትሪ ኣብ 7978-B New Hampshire Ave, Hyattsville MD 20783 ሰፊሕ ሰሚናር መዲቦም ስለዘለዉ ነዚ እዋናዊ ኩነታት ሃገር ብዕቱብ ዝግምግም ኣኼባ ንክትሳተፍዎ … more
ሰላም ከመይ ቀኒኹም ኣብዚ ዚሓለፈ ሰሙናት ስርዓት ህግደፍ ኣብ ልዕሊኡ ክግበር ተሓሲቡ ዘሎ እገዳ ዓቕሉ ጸቢቡዎ ኣብ ዝኣትዎ ጠፊኡዎ ከምዘሎ ንዕዘቦ ዘለና ሓቂ እዩ። ኣብ ዝተፈላለየ ሃገራት ዘርጊሑወን ዘለዋ መጋብሪ ዝኾና ቤት ጽሕፈታቱ ኣቢሉ ናብ’ዚ ገርሀኛ ዝኾነ ህዝቢ ሓድሽ ጎስጋስ ጀሚሩ ከምዘሎ ፍሉጥ ኮይኑ። ኣብዚ ዚመጽእ ዕለት 4-12-2011 ኣብ … more
ብምክንያት እቶም በስገዳድ ንኤርትራ ዝጥረዙ ዘለው መንእሰይት አሕዋትና ከምኡውን ብሰንኪ እቲ አብ በረኻታት ሲናይ ዘጋጥሞም ዘሎ ግፍዕታት አቤት ንምባል አብ አፍደገ ቤት ጽሕፈትውድብሕቡራት ሃገራት ጀነቭ ብምእካብ ናይ ተቃውሞ ጻዊዕትና ንዕለት 18.11.2011 ከነስምዕ ምኻና ንሕብር፣፣ ኩሉኹም አሕዋት ኤርትራውይን ካብ ምሉእ ዓለም ምሳና ሓቢርኩም ክትውዕሉ ጻዊዒትና ነቅርብ፣፣ አዳላዊት ሃገራዊት ኮሚተ አሕዋት ኤርትራውይን … more
Eritreische Volksverein e.V. ኣገዳሲ ሰሚናር ኣብ ሽቱትጋርት ምስ 1. ጉንተር ሽሮደር ( Gunther Schröder ) ተመራማሪ ስነ ታሪኽን ምኩር ክኢላን ካብ ከተማ ፍራንክፈርት 2. መንእሰይ (ተመሃራይ ሕክምና) ቢንያም ክፍላይ ( Binyam Kiflai ) ኣባል ኤስ. ፐ. ደ ፓርቲ ካብ ከተማ ሃኖቨር ኣርእስቲ መሰል ወዲ ሰብ ኣብ ኤርትራን ናብራ ስደትን ፡ … more
ድሕሪ ሰሚናር: ጽምብል መበል 50 ዓመት ምጅማር ሰውራ በዞም ዝስዕቡ ሕቡባት ወናማት ኤርትራውያንን ተወሳኺ ሙሲቐኛታትን ዝተሰነየ ጸወታን ትልሂትን ተዳልዩልኩም ኣሎ:: … more
ንዕማ ኣንዋር ኣሕመድ ብ 1988 ዓ.ም.ፈ ካብ ኣቦኣ ኣንዋር ኣሕመድን ካብ ኣዲኣ ፋጡማ ነስረዲን ሙሳን ካብ ብሄረ ዓፋር ኣብ ኣዲሳበባ ተወሊዳ። … more
ኩሉኹም ደላይቲ ሰላም፣ ፍትሕን ደሞክራስን ዝኾንኩም ኤርትራውያን፡ ጽባሕ ቀዳም 13 ነሓሰ 2011 ኩልና ብሃገርናን ህዝብናን እንግደስ ኤርትራውያን ነቲ ብስርዓት ህግደፍ ኣብ ኦክላንድ ዝዳሎ ናይ ኣሽካዕላልን ሸፈጥን ፌስቲቫል ክንቃወም ሰላማዊ ሰልፊ ኣዳሊና ስለዘለና ኣብቲ ቦታ መጺኹም ንስርዓት ውልቀ መላኺ ንኽትኩኑኑ ብኽብሪ ንዕድመኩም። … more
“ኣነንያ ጴጥሮስ ብዝብል ስም ዝፍለጥ ነባሪ ስዊዘርላንድ ዝኾነ ሰብ ካብ ኤርትራ ናብ ሱዳን የስግርየ እናበለ መንሰያት ድሕሪ ምእካብ ንመንግስቲ ኣሕሊፉ ይህቦም ኣሎ። … more
ዕለት፡ 23/07/2011 ሰዓት፡ 11፡00 ቦታ፡ ጊሰን / ጀርመን … more
ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ፡ ሰብኣውን ማሕበራውን መሰላተን ንምርግጋጽ ብሓባር ተወዲበን ክቃለሳ ንክበቕዓ፡ ነቲ ዝከየድ ዘሎ ጻዕርታት ብምቕጻል፡ ካልኣይ ኣገዳሲ ኣኼባ ተዳሊዩ ተዳሊዩ ከም ዘሎ ክንሕብር ንፈቱ። … more
ንሕና ኣባላት ዓለምለኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ ጨንፈር-ዓባይ ማንቸስተር እዋኑ እዋን ሓባራዊ ዘተን ተኣኻኸብን ተላዘብን ስለዝኾነ ብዛዕባ ኩነታት ሃገርናን ህዝብናን ክንዘራረብን ከምኡን ዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ኤርትራ ንምዕዋት ዝሕግዘና ምስ ራኢና ዝቃዶ እስትራተጂ ንምትላም ክፉት ህዝባዊ ኣኼባ ንጸው ኣለና:: … more
ዓለምለኻዊምንቅስቃስመንእሴያትኤርትራጨንፈርሰሜናዊዓዲእንግሊዝ፡ንዕለት 23 ሓምለ 2011፣ ሰዓት 3፤ድሕሪቀትሪኣብጉዳይሃገርናዘተኮረዘተንምክያድመዲቡስለዘሎኩሉኤርትራዊኣብቲኣኼባክሳተፍብኽብሪትዕደም። … more
ሽማግለ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ጨንፈር ዓባይ ብሪጣንያ ንዕለት 17/07/ 2011 አቦ ወንበር ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ተጋ/ ተወልደ ገብረስላሴ ምስ ተጋ/ በሽር ኢስሐቅ ሐላፊ ወጻኢ ጉዳያት ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን … more
ሽማግለ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ጨንፈር ዓባይ ብሪጣንያ ንዕለት 16/06/ 2011 አቦ ወንበር ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ተጋ/ ተወልደ ገብረስላሴ ምስ ተጋ/ በሽር ኢስሐቅ ሐላፊ ወጻኢ ጉዳያት ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ዝመርሕዎ ሰፊሕ ህዝባዊ አኼባ ንምስልሳል መዲባ ስለ ዘላ ኩሉ ብሃገሩን ህዝቡን ዝግደስ ኤርትራዊ ተቀማጣይ በርሚንግሃምን ከባቢኡን አብዚ ተባሂሉ ዘሎ ዕለት ንኽሳተፍ ብኽብሪ … more


text:
ሓደ እዋን ኳዅ ግዜ ሞቱ ስለ ዝቐረበ ንደቁ ኣብ ጥቓ ዓራቱ ኪመጹ ኣዘዘ’ሞ፡ ከምዚ ኪብል ተዛረቦም፣
እነሆ እምበኣር ኣነ ኣሪገ እየ፡ ደጊም ምምዋተይ ቀሪቡ ኢዩ፡ ግን ሓደ ነገር ክመኽረኩም ስምዑኒ፣ ኣብ ኦም ዓሊብኩም ምስ እትህልዉ እሞ፡ ቈልዑ ናባኹም ቀሪቦም እምኒ ከልዕሉ ድንን ምስ ዚብ ሉ፡ ፍር ኢልኩም ደኣ ካብቲ ቦታ ረሓቑ፡ ከመይሲ ብእምኒ ገይሮም ምስ ቀተሉኹም፡ መጻወቲ ድማ ከይገብሩኹም።
ሽዑ ሓደ ካብቶም ኳዃት፡ ”ኣቦ፡ እቶም እትብሎም ዘሎኻ ቈልዑ ኣብ ጁባኦም እምኒ ኣቐሚጦም እንተ ቀረቡናስ እምኒ ከልዕሉ ድንን ክሳዕ ዚብሉ ክንጽበዮም ዲና?” ብምባል ሓተተ።
ሽዑ እቲ ኣረጊት ኳዅ ገሪሙዎ፣
”ወደይ፡ እዝ’ስ ብዘመንኩም ደኣ’ምበር ብዘመንናስ ኣይነበረን” በሎ ይብሃል።
ኩሉ ዘመን ነናቱ ሕቶታትን ሽጣራታትን ኣለዎ። እቲ ናይ ቀደም ሽጣራ ከይተለወጠ ንዘልኣለም ኣይቅጽልን። ኣብ ግዜ ኣቦታትና ዘይነበረ ተርእዮታት፡ ኣብ ግዜና ይቀላቐል ኣሎ። እቲ ናይ ቀደም ፈውሲ ድማ፡ ነቲ ናይ ግዜና ሕማም ኪፍውሶ ኣይክእልን። ንኹሉ ኣጋጣሚታት ነናቱ ሕቶታትን መልስታትን ኣለዎ። ደረጃ ምስትውዓል ወድሰብ ይቕየርን ይልወጥን ይምዕብልን ኢዩ፡ እቲ ብድሆታት’ውን ከምኡ።
እዚ ዘለናዮ እዋን ኤርትራ ከም ናጻ ሃገር ኾይና እትነብረሉ ዘላ እዋን ኢዩ። እቲ ቀደም ናጻ ከይኮነት ከላ ዚጓነፋ ዝነበረ ብድሆታት ሕጂ ብሓድሽ ኣገባብ፡ ብሓድሽ መገዲ ኢዩ ዚብድሃ ዘሎ።ንኣብነት፡ ዘይተጸበናዮም ጨወይቲ ሃገር ኣብ ዙፋን ኮፍ ኢሎም ንርኢ ኣሎና። ሓድሽ ተርእዮታት ኪቀላቐሉን ኪብድሁን ንምልከት ኣሎና። ብዘይካኡ’ውን እዚ ዘለናዮ ግዜ ብብዙሕ መገዲ፡ ማለት ብጀዮፖለቲካውን ማሕበራውን ቍጠባውን መዳይ፡ ካብቲ ዝሓለፈ እዋናት ኣዚዩ እተፈልየ ምዃኑ ክንርስዕ ኣይግባእን። ዓለም’ውን ብወገና ትልወጥ ኣላ።
ከምዚ መበሊየይ፡ ኣብ እተፈላለየ ኣጋጣሚታት ከም እተዓዘብኩዎ፡ መብዛሕትኡ ህዝብና፡ ካብ ኩሉ ዘሕዝን ግን መብዛሕትኦም መንእሰያትና፡ ኣብ ፖለቲካን ማሕበራዊ ጸገማትን ህንጸት ሃገርን ዘለዎም ኣምር፡ ግዜኡ ዝሓለፎን ብትምክሕቲ ዝተባዕጠን፡ ሕድገት ዘየፍቅድን፡ ጸረ-ደሞክራስን ምዃኑ ስለ እተዓዘብኩ እየ።
መብዛሕትኡ መንእሰይ ነቲ ኣብ ናይ ኤርትራ ፖለቲካውን ማሕበራውን ሕቶ ዘለዎ ኣረኣእያ፡ ዓጋመን ወያነን ከደዓትን ብዚብል መዛሙሩ ኢዩ ደሪቱዎ ዘሎ። ቀጺሉ ድማ፡ ንኤርትራውያን ብሓፈሻ ኣብ ክልተ ማለት ኣብ ምስ-ህግደፍን ኣንጻር-ህግደፍን ደንበታት ብምክፍፋል፡ ኣብ ስግኣት ዝመልኦ ናይ ሃገራዊ ሓድነት ኣመለኻኽታን፡ ኣብ ዘመኑ ዝሓለፎ ደርጋዊ ፖለቲካዊ ኣምራትን ብምምርኳስ ጸቢብ ኣረኣእያ ኣማዕቢሉ ኣሎ። ዘመኖም ንዝሓለፎም ጭርሖታት’ውን ከም መትከሉ ዚጥቀመሎም ዘሎ ይመስል።
እቲ ኣብ ዝሓለፈ እዋን ንኤርትራ ካብ ሕማማ ከሕውያ ዚዝውተር ዝነበረ መድሃኒት ሕጂ ኣይሰርሕን ኢዩ። እቲ ንኤርትራ ኣብ ትሕቲ ፈደረሽን ወይ ኣብ እዋን ብረታዊ ቃልሲ ዝጠቕማ ዝነበረ ፈውሲ ሕጂ ዋጋ የብሉን። እዚ ሕጂ ኣብ ኤርትራ ኣትዩ ዘሎ ሕማም፡ ብሓድሽን ሱር-በተኽን ዝኾነ ኣገባብ ጥራይ ኢዩ ኪሓዊ ዝኽእል።
ንገሊኡ ሰብ፡ ሕቶ ብሔራት ከተልዕለሉ ከሎኻ፡ መወዳእታ ዓለም ዝኣኸለ ኮይኑ ኢዩ ዚስምዖ። ግን እቲ ሓንጎሉ ደኣዩ ተወዲኡ እምበር፡ ዓለምስ ኣይተወደአትን፡ ገና ክትነብር ኢያ። ብዙሕ ሕቶታት’ውን ከተልዕል ኢያ። መብዛሕትኡ ሰብ፡ ዓለም ክትውዳእ ኢያ ኪብል ከሎ፡ ሓንጎሉ ስለ እተወደአ ጥራይ ኢዩ።
ሓደ እዋን ብዘረባ ዘረባ ምስ ሓደ ብጻየይ ከነዕልል ከሎና፡ ነዚ ናይ ብሄራት ሕቶታት ኣልዒልናዮ። እቲ ብጻየይ ግን ደስ ኣይበሎን። ሓድነትና ከየደልደልናስ ናብ ሕቶ ብሔራት ክንከይድ። እዚ ኣየድልን ኢዩ፡ ግዜኡ ኣይኮነን ኢሉኒ።
ግንከ ድሕሪ ምውዳቕ ህግደፍ ሓዳስ ኤርትራ ክንሃንጽ እንተ ደኣ ዄንና፡ ሕማም ዘይብላ ጥዕይቲ ኤርትራ ክትኰነልና ኢና እንደሊ። ንእሽቶ ሕማም ዚብሃል የልቦን። እታ ንእሽቶ ሕማም እትብላ ኣብ ገለ ክፋል ኣካላትካ ኾይና ጸጸኒሓ ከም ቃንዛ ቅልቅል ምስ እትብለካ፡ ናብ ሓኪም ኬድካ ድማ ምስ እትምርመራ፡ ካንሰር ኮይና ክትጸንሓካ ትኽእል። ንኹሉ ክፋላት ኣካላትካ ለኻኺማ ድማ ህይወትካ ከም እትስእን ትገብረካ።
ብተመሳሳሊ መገዲ፡ ኣብዚ ዘለናዮ መድረኽ፡ ኩሉ’ቲ ሕርኽርኽ ዚብል ሃገራዊ ሕቶታት ኪቐርብን ፍታሕ ኪርከበሉን ይግባእ። ወላኳ ገሊኡ ንግዜኡ ዘሰምብደና እንተ ኾነ፡ ክንፍትሾ ግን ኣሎንና። መኣስ ደኣ ኢዩሞ ኪፍታሕ? ካብ ህግደፍ ናጻ ዝኾነት ኤርትራ ድሕሪ ምህናጽ? ሽዑ’ሞ ኦሮማይ ኪብሃል ኢዩ።
ህግደፍ ጌና ህግደፍ ከይኮኑ ኸለዉ፡ ደሓር ኪፍታሕ ኢዩ ኢሎም ሒዞምልና ዝኣተዉ ክንደይ ሕማማት ነይሩ። እቲ ደሓር ዚብሉዎ ግዜ ምስ መጸ ግን፡ ኣብ ክንዲ ፍታሕ፡ ኲናትን ህልቂትን ኣምጺኡልና። ስለዚ ፖለቲካዊ ፍታሕ ግዜ ኪወሃቦ ኣይግባእን። ሕጂ’ውን እቲ ኪፍታሕ ዚኽእል፡ግዜ ኸሎ ሕጂ ኣብ ጠረጴዛ ኮፍ ኢልካ ምፍታሑ ግድን ኢዩ።
ንኣብነት ሓደ ብሔር፡ ኣነ እውጻዕ ኣለኹ ምስ ዚብል፡ እቲ ጸገም ብኣጋኡ ኪፍታሕ ኣለዎ እምበር፡ ስለምንታይ ኣብዚ እዋን’ዚ ከምዚ ሕቶ’ዚ እተላዕለ ኢልካ ጸርጸር ምባል ኣይግባእን። ወላ’ውን ናይ ሃይማኖት ሕቶ ይኹን፡ ብግቡእ ኪረአን ኪምርመርን፡ ደሞክራስያዊ መልሲ ኪረክብን ይግባእ።
ናይ ቋንቋ ሕቶ’ውን ኣሎ። ናይ ክልል ሕቶ’ውን ኪለዓል ይኽእል ይኸውን። ናይ ምንጻል ሕቶ’ውን ሰዓቱ ሓሊዉ ይመጽእ ይኸውን። ግን እቲ ዝኸፍአ ነገር፡ በዚ ሕቶ’ዚ ምስምባድን ምርዓድን ኢዩ። ኣብ ኤርትራ መን ካብ መን ይልዕል ዲዩ? መን’ዩ ሓታቲ፡ መን’ዩኸ ተሓላቒ? ወይስ እቲ ዚስምብድ ዘሎ ሰብ ወይ ጉጅለ፡ ናይ ትምክሕቲ ጸገም ኣለዎ ኾይኑ ዲዩ? እቲ ሕቶ፡ ስለምንታይ ትሓትት ዘይኮነስ፡ ስለምንታይ ትርዕድ ኪኸውን ምተገበአ።
ኣብ ዓለም ኩሉ ተፈቲኑን ተፈቲሑን ኢዩ። ንኣብነት ነቲ ብፈደራሊዝም ዚስምብድ ሰብ፡ ናብ ስዊሰርላንድ ተመልከት ክብሎ እደሊ። ነቲ ብቛንቋ ዚርዕድ ሰብ፡ ንካናዳ ተዓዘብ ብምባል ክመኽሮ እደሊ። ነቲ ብሃይማኖት ዚሰግእ ሰብ ድማ ብደሞክራሲ ተመራሕ እብሎ። ነቲ ብምንጻል ዚሻቐል ሰብ ድማ፡ ሕጂ’ውን ደሞክራሲ ዝዓብለላ ሃገር ምስ ዚምስረት፡ ብዛዕባ ምግንጻል ኪፈርህ ወይ ኪሰግእ ከም ዘይብሉ ከረጋግጸሉ እፈቱ። ኣብ ፍጹም ደሞክራሲ፡ እዚ ስግኣታት’ዚ ቦታ የብሉን።
ብሓጺሩ፡ እቲ በዘን ኣብ ላዕሊ እተጠቕሳ ሕቶታት ዚርዕድ ወይ ዚስከፍ ሰብ፣ ወይ ናይ ትምክሕቲ፡ ወይ ናይ ምጭቋን ወይ ናይ ዕብለላ ባህርያት ወይ ትልሚ ወይ ኣጀንዳ ዘለዎ ሰብ ጥራይ ኢዩ ኪኸውን ዚኽእል። ኣብታ እትመጽእ ኤርትራ፡ ሓደኳ ንኻልእ ኪውርዝየሉ ዕድል ኪወሃቦ ኣይግባእን። እታ መጻኢት ኤርትራ፡ ናይ ሓደ ብሔር ቋንቋኣዊ ወይ ባህላዊ፡ ወይ ዓሌታዊ ወይ ቍጠባዊ፡ ወይ ፖለቲካዊ ዕብለላ ዘይብላ ደኣምበር፣ ሓደ ዝጕይተተላ፡ ሓደ ዝሽቝረረላ፣ ሓደ ዝሕለቐላ፡ ሓደ ድማ ዝዋረደላ፣ ሓደ ዝንተየላ ሓደ ዝሓንከላ፡ ክትከውን ኣይግባእን።
ይኹን’ምበር፡ ካብቶም ኣብ ላዕሊ እተጠቕሱ ሕቶታት፡ ገሊኦም ፍጹም ሕጂ እንተ ዘይተመለሹ ብምባል ምህዋኽ ኣየድልን። ግን ኣብቲ ቀጻሊ ኪግበር ተሓሲቡ ዘሎ ሃገራዊ ዋዕላታት ንደሞክራስያዊ ለውጢ፡ ብህዝቢ ኪለዓሉን ኣብ ዘተ ኪኣትዉን ኣገዳሲ ኢዩ። ገለ ሕቶታት ንሃይማኖት መሰረት ብምግባር ተነቃፊ ኣርእስቲ ከለዓዕሉ ይኽእሉ ይኾኑ። ይኹን’ምበር፡ ሓባእ ቍስሉ ሓባእ ፈውሱ ኢዩ’ሞ፡ ተነቀፍቲ ሕቶታት ኪለዓሉ ኸለዉ፡ ክንጥቀመሎም ደኣ’ምበር ከሰንብዱናን ከሻቕሉናን ኣይግባእን። እንተ ዘይለዓሉ ነይሮምከ? እሞ ጸኒሖም ኣብታ መጻኢት ኤርትራ ተላዒሎም ህውከት እንተ ዚፈጥሩልናኸ? ኢልካ ምሕሳብ ኣገዳሲ ኢዩ።
ኣብ ልዕል’ዚ ግን፡ ከምቲ ነቲ ፈንጂ እተዘርኣሉ መገዲ ተጠንቂቕካ እትኸዶ፡ ሓንቲ ፈንጂ ምስ እትረክብ ድማ ቀስ ኢልካ ብጥንቃቐ እተምክና ወይ ዘይትጓዳእ እትገብራ፣ ንሓድሓደ፡ ምስ ዘይፍትሑ፡ ከም ፈንጂ ከዕንዉን ከፍርሱንን ከሰንክሉን ድጉል ሓይሊ ዘለዎም ሕቶታት ወይ ጉዳያት ድማ፡ ብጥንቃቐን ብውሕልነትን ቀስ ኢልካ መርሚርካ ሃዲእካ ብጥበብ ምፍታሖም ናይ ኩሉ ዜጋ ሃገራዊ ግዴታ ኢዩ። ፈንጂ ተዘሪኡ እናረኣኻ ግን፡ ደሓር ምስ ጠዓመና ረማዕ ኢልና ከነውጽኦ ኢና ምባል፡ ዕሽነትን የዋህነትን ጥራይ ኢዩ። ስንክልቲ ሃገር ንምምስራት ድማ ሓጋዚ ኢዩ።
ከምዚ ኪብሃል ከሎ ግን፡ እታ መጻኢት ኤርትራ ኣበር ዘይብላ፡ መንቅብ ዘይብላ ክትከውን ኣሎዋ ማለት ዘይኮነስ፡ እቲ ኪሓዊ ዘለዎ ንእሽቶ ዚመስል ሕማማ፡ ብኣጋኡ ተፈቲሑስ፡ ነቲ ግዜኡ ሓሊዉ ዚመጽእ ግዜ ዚፈጥሮ ሕማማት ድማ፡ ከከም ኣመጻጽኣኡ ብህዝብን ብደሞክራስያዊ መገድን ከም ዚልለን ከም ዚፍታሕን ምግባር ማለት ኢዩ።
እምበኣር፡ ነቲ ብድሕሪ ሕጂ ዚገጥመና እተፈላለየ ፖለቲካውን ማሕበራውን ቅዋማውን ሕቶታት፡ ብሓድሽን ተባዕን ኣእምሮን፡ ብሓድሽን በዳህን መንፈስን መታን ክንምክቶ፡ ብእዋኑ ቀይዲ-በተኽ ዝኾነ ናይ ኣመለኻኽታን ኣተሓሳስባን ለውጢ ክንገብር ይግባእ።
ነቲ ናይ ህግደፍ መዛሙርን ማህሌትን ዜማን ቀጻሊ ብምዝማርን ብምቕናይን ግዜና ከይነባኽን ድማ በዚ ኣጋጣምዚ ምኽረይ ክልግስ እፈቱ።ለውጢ ኣብ ኣተሓሳስባ (ሓንቲ ዓለም) ብ ኣማኑኤል ሳህለ,


text:
እንቋዕ ናብዚ ሓድሽ ዓመተ ምሕረት ግእዝ ብሓጎስን ሰላምን ኣብጽሓና!
ከምቲ ብትንቢት ዝተነግረ ‘‘እግዚኣብሔር መንፈሱ መልኣኒ፥ ንድኻታት ብሥራት ከበሥር ቀብኣኒ። ንስቡራት ልቢ ክዝንን፥ ንምሩኻት ሓርነት፥ ንእሱራት ከኣ ምፍታሕ ክእውጅ፥ እግዚኣብሔር ንህዝቡ ዜድሕነላ ዓመት ጸጋ … ንዅሎም ሕዙናት ከጸናንዕ ለኣኸኒ’’ (ኢሳ 61፡1-2) ተባሂሉ ዝተጻሕፈ ንኹሎም ምእመናን ብሩኽ ሓድሽ ዓመት ይግበረልና እናበልና፡ ኣብዚ ሓድሽ ዓመትዚ: መድሃኔ ዓለም ኣምላኽና ኣዋጅ ናይ ምሕረትን በረኸትን ራህዋን ስኒትን ጥዑም ብሥራት ከስምዓና ቅዱስ ፍቓዱ ይኹን።
ከምዝፍለጥ ንምእታው ሓድሽ ዓመት ኩሉ ሰብ ብዓቢ ሃረርታን ተስፋን እዩ ዝጽበዮ። ምኽንያቱ ናይ ግዜ ምቅይያር ንኹሉ ጉዕዞ ሕይወትና ዝምልከት ጉዳይ ብምዃኑ ናይ መነባብሮ ለውጢ ንጽበ፡ ናይ ሥራሕ መደባትና ንሰርዕ፡ ሓድሽ ውልቃዊ ይኹን ማሕበራዊ ዕላማታት ሓንጺጽና ንኽንሠርሕ ከኣ ስለ ዝጠቅመና እዩ። ኣብ ልዕሊ እዚ ድማ ነቲ መንፈሳዊ ራእይና ብምስፋሕ ሓላፊ ነገር ብነባሪ፥ ኩሉ ዝርአ ብዘይርአ፥ ግዚያዊ ብዘለዓለማዊ፥ ምድራዊ ብሰማያዊ፥ ሞት ብሕይወት፡ ክትካእ ግድን ስለ ዝኾነ ነታ ትመጽእ መንግሥቲ ኣምላኽ ብቑዓት ወረስቲ ንኽንከውን ብንስሓን ጸሎት ኽነቕሕ ስለ ዝሕግዘና እዩ። ስለዚ እምበኣር ኣብዛ ብዓመታትን ኵነታትን ብህጹጽ እናተለዋወጠት ትኸይድ ዘላ ሓላፊት ዓለም ንእግዚኣብሔር ኣኽቢርናን ምስ ኩሉ ሰብ ተፋቒርናን ብእምነት ክነብር ኣምላኽ ይደልየና ከም ዘሎ ከነስተውዕል ይግባእ።
ክቡራት ህዝበ-ክርስቲያን!
ኣብዞም ዝሓለፉ ዓመታት ዝረኣናዮ ነገር እንተሎ፡ እቲ ናይ ግዜ ምቅይያር: ንሕጊ ተፈጥሮን ባህርይ ወዲ ሰብን ይልወጦ ከምዘሎ ንምርድኡ ኣየጸግምን እዩ። ዓለምና ብዋዒ ትጽምሉ፥ ብኵናት ትርመስ፥ ብዝተፈላለየ ሕማማት ትጥቃዕ ከምዘላ ንዕዘቦ ዘሎና ጉዳይ እዩ። ወዲ ሰብ ወላኳ ብቴኽኖሎጂ ማዕቢሉ ካብ ምድሪ ሓሊፉ ኣብ ጠፈርን ወርሕን ክመራመር እንተ በቕዐ፥ ኣብ ሥርሑ ዕጋበት፡ ኣብ ናብርኡ ተመስገን ስኢኑ ብሰንፍላል ሕይወት ይነብር ከም ዘሎ ንምፍላጡ ዘጸግም ኣይኮነን። እወ ደቂ ሰባት ነቲ “ናይ መጀመርታ ጥበብ ንእግዚኣብሔር ምፍራሕ እዩ” ዝብል ቅኑዕ ሃይማኖታዊ መምርሒ ብቐዳምነት ስለ ዘይሰርዕዎ ውሽጣዊ ሰላምን ልባዊ ሓጎስን ክረኽቡ ኣይከኣሉን። ከም ውጽኢቱ ድማ ዓለም ብጭንቀትን ፍርሕን ተኸቢባ ሃይማኖት ተዳኺሙ፥ በረኸት ሃጺጹ፡ ፍቕሪ ዛሕቲሉ፡ ኣምልኾ ሰይጣን ገኒኑ፡ኣብ ዘገርም እዋን በጺሕና ከም ዘሎና ክንፈልጦ የድሊ። ብርግጽ ምንቅስቓሳት ኣጋንንትን ሥራሕ ጠንቆልትን ኣብ ዙርያ እዛ ምድሪ እናወሰኸ እዩ ዝኸይድ ዘሎ። “እምበኣር ተጠንቀቑ እቲ ቅንያቱ ክፉእ እዩ እሞ ነቲ ዝተዋህበኩም ጊዜ ብምልኡ ኣብ ረብሓ እናውዓልኩም፥ ከም ዓያሹ ዘይኮነስ ከም ለባማት ንበሩ” (ኤፈ 5፡15)።
ኣቦታትና ክምስሉ “ቀላይ ካብ ዓይኒ ማይ’’ ይብሉ። ሕይወት ወዲ ሰብ ድማ ካብቲ ወሃቢ ሕይወት ዝኾነ ልዑል እግዚኣብሔር እያ እትፍልፍል። ስለዝኾነ ካብ ኣምላኽ እንተ ርሒቕና ኣብ ኃጢኣት ክንወድቕን ብሰይጣን ክንሰዓርን ንኽእል ኢና። ከምቲ ከብድና ከይጠምን ኣካልና ከይሓምምን ዕለታዊ መግቢ ንሥጋና ዘድልዮ፡ ብዝያዳ ንነፍስና ግድን መንፈሳዊ መግቢ ቃል ኣምላኽ የድልያ እያ። ሰብ ካብ ኣፍ ኣምላኽ ብዝወጽእ ኵሉ ቃል ደኣ እምበር ብእንጌራ ጥራይ ክነብር ኣይክእልን እዩ።ሕይወትና ክትሕደስ፡ ኃጢኣት ክድምሰስ እንተ ኾይኑ ድማ ብንስሓ ተመሊስና መንፈሳዊ ለውጢ ከነርኢ ይግብኣና። ኣካላዊ ለውጢ ጥራይ ዘይኮነስ ልብና ክልወጥ፡ ኣእምሮና ክሰፍሕን ኣተሓሳስባና ክዓብን ከምኡውን ኣፍና ናብ ምርቓ፡ ኣዕይንትና ከኣ ናብ ሰማይ ክጥምታ ብሓቂ ዘድሊ ዘሎ ነገር እዩ። እምነትና ኣጽኒዕና ጸሎት ኣዘውቲርና ምሉእ ተስፋና ናብቲ ኩሉ ዝከኣሎ መድሃኔ ዓለም ኣምላኽና እንተ ገበርና ጥራይ ኢና ኸኣ ክንዕወት ንኽእል። ኣቦና ዳዊትውን ነዚ ኣስተውዒሉ ምሉእ ዕድሜና ክንሕጎስን ባህ ክብለናንሲ ንግሆ ንግሆ ዘለዓለማዊ ምሕረትካ ኣጽግበና!’’ ኢሉ ጸለየ። መዝ 90፡14።
ኩሉ ኽሓልፍ እዩ!
ሓደ ክቡር ሰብኣይ ምስ ስድራ ቤቱ ብእምነትን ሕጉስ ሕይወትን ይመላለስ ነበረ። ንሱ ኣብ ግዜ ራህዋ ይኹን ጸበባ፥ ብሕማም ይኹን ብጥዕና፥ ወትሩ ምስጋና እንተ ዘይኮይኑ ተስፋ ምቑራጽን ምንጽርጻርን ዘየርኢ ዕጉስ ሰብ ነበረ። ንዅሉ ዘጋጥም ነገር ከኣ ‘’እዚውን ክሓልፍ እዩ’’ እናበለ ንብዙሓት ሰባት የጸናንዕ ብምንባሩ ደቂ ዓዱ “ኣቦይ ክሓልፍ እዩ’’ ዝብል መጸውዒ ኣውጽኡሉ። ሓደ መዓልቲ ክብድ ዝበለ ሕማም ስለ ዝሓመመ ኣብ ሕክምና ኣተወ እሞ፡ እቶም ዝፈልጥዎ ሰባት እናመጹ ይበጽሕዎ ነበሩ። ኣብ ኣፍ ደገ ሞት ከሎ ድማ ነቶም ስድራ ቤቱ ኣብ ልዕሊ መቓብረይ በጃኹም ‘’እዚውን ክሓልፍ እዩ’’ ዝብል ጽሑፍ ግበሩለይ ኢሉ ብሓደራ ተላበዎም። ንሳቶም ግና ኣንታ ሰብኣይ ኣብዚሕካዮ እምበር ብድሕሪ ሕጂኸ ኣየናይ እዩ ዝሓልፍ? ክብሉ ኣንጸርጸሩ። እቲ ሰብኣይ ሞተ። ቃሉ ምእንቲ ከኽብሩ ድማ ኣብ መቓብሩ ‘’እዚውን ክሓልፍ እዩ’’ ዝብል ጽሑፍ ኣቖሙሉ። ብድሕሪ ሓጺር ግዜ ጎደናታት እታ ከተማ ክሰፍሕ ስለ ዝተደለየ እቲ መቓብራት ብምልኡ ፈሪሱ ናብ ካልእ ቦታ ገዓዘ። እቶም ፈተውቱን ስድራ ቤቱን ብምልኦም ነዚ ኣስተውዒሎም ብሓቂ “ኩሉ ክሓልፍ እዩ’’ ኢሎም ተገረሙ።
እወ እዚ ሎሚ ዘይሓልፍ ኮይኑ ዝስምዓና ዘሎ ዘጨንቐናን ዘሻቕለናን ኵሉ ነገራት ጽባሕ ኣይክህሉን እዩ። ‘’ወለዶ ይሓልፍ ወለዶ ኸኣ ይመጽእ።….ፀሓይ ትበርቕ፡ ፀሓይ ትዓርብ። ትማሊ ቆልዓ ዝነበረ ሎሚ መንእሰይ ይኸውን። መንእሰይ ዝነበረ ድማ ናብ ሽምግልና ይኣቱ። ሰዓታት ተቖጺሩ ናብ መዓልታት፡ ሰሙናት፡ ኣዋርሕ፡ ዓመታት እናበለ ዘመን እናተጓዓዘ፥ ታሪኽ እናተሰርሐ እዩ። ኵሉ ሰብ ሕጉስ ክኸውን ይደሊ። ምንጪ ሓጎስን መሠረት እምነትን ኣበይ ከም ዝርከብ ግና መብዝሕትኡ ሰብ ኣየስተውዕልን እዩ። ሥራሕን ጻዕርን የብዝሕ ግናኸ በረኸት ይስእን፡ ገንዘብ እንተ ኣከበ ድማ ዓይኒ ብምርኣይ ኣይትጸግብን፥ እዝኒ ኸኣ ብምስማዕ ኣይትመልእን። ከምቲ ሰሎሞን ንጉሥ ዝበሎ ኣብ ትሕቲ ፀሓይሲ ኩሉ ከንቱ እዩ። ሰማያዊ ኣምላኽ ግና ንኹሉ ጽቡቕ ጌሩ ገግዚኡ ሠሪዑሉ ኣሎ። ስለዚ ንኣና ብሕይወት ከሎና ካብ ምሕጓስን ሠናይ ካብ ምግባርን ዝሕሸና ኸም ዘየልቦ ፈልጥኩ’’ በለ። ብርግጽ ድማ ዓለምን እቲ ዅሉ ፍትወታን ሓላፈይ እዩ፥ ፍቃድ ኣምላኽ ዝገብር ግና ንዘለዓለም ይነብር። 1ዮሓ 2፡17
‘‘ግዜ ወርቂ እዩ’’ ዝብል ምስላ ተደጋጊሙ እዩ ዝስማዕ። እወ ብግቡእ ንዝጥቀመሉስ ብሓቂ ግዜ ወርቅን ብዋጋ ዘይሽነን ክቡር ህያብ ኣምላኽን ምዃኑ ማንም ሰብ ዝስሕቶ ኣይኮነን። በዚ ምኽንያት ንግዜና ብኣጋባብ እንተ ተጠቒምናሉ ሓንቲ ደቒቕ’ውን ትኹን ኣብ ሕይወትና ዓቢይ ኣገዳስነት ከም ዘለዋ ከነስተውዕሎ ኣሎና። ንኣብነት እቶም ምስ ኢየሱስ ክርስቶስ ሓደ ብየማኑ ሓደ ከኣ ብጸጋሙ ዝተሰቕሉ ክልተ ሸፋቱ ብሓንቲ ናይ ንስሓ ደቂቕ ምኽንያት ከም ዝተፈላለዩ ንርኢ። እቲ ሓደ ብየማን ዝነበረ ‘‘ጎይታይ ብመንግሥትኻ ክትመጽእ ከሎኻ ዘክረኒ’’ ዝበለ ጢጦስ ስለ ዝለመነ ናብ ገነት ኣተወ። ዳክርስ ዝበሃል ብጸጋም ኮይኑ ዝጻረፍ ዝነበረ ግና ሰኣን ንስሓ ናብ ሲኦል ተመደበ። ነዊሕ እዋን ብሓባር ዝኸትሩ ዝነበሩ ሸፋቱ ብውሳኔ ሓንቲ ደቒቅ ተፈላለዩ (ሉቃ 23፡39)። ሓዋርያት ብዛዕባ እዚ ‘‘እቲ ሕይወት ዚፈቱ ጽቡቓት መዓልታት ከኣ ኺርኢ ዚደሊ፥ ልሳኑ ካብ ክፉእ ከናፍሩውን ተንኮል ከይዛረባ ይኸልክል። ካብ እከይ ይርሓቕ ሠናይ ከኣ ይግበር ንሰላም ይድለያን ይስዓባን’’ ዝብል ክቡር ማዕዳ ሓዲጎሙልና ኣለዉ (1ጴጥ 3፡12)።
እምበኣር ኣብዚ ሓድሽ ዓመት ዘመነ ማርቆስ ሓድሽ ሕይወት ምእንቲ ክህልወና ናይ ባሕርይ መሠረታዊ ለውጢ ክንገብርን ልብና ንኣምላኽ ከነግዝእን የድልየና ኣሎ። ኣብ መንፈሳዊ ሕይወትና ዕብየት እንተ ዝየርኢና ድማ፡ ብሥጋ ጥራይ ንነብር ኣሎና ምባል ብዙሕ ረብሓ ዘለዎ ኣይኮነን። ሰብ ነቲ ዝዘርኦ እዩ ዝዓጽድ። ብሥጋ ዝነብር ድሌት ሥጋኡ’ዩ ዝፍጽም፡ እቲ ብፍቕርን ሃይማኖትን ዝነብር ድማ ሰማያዊ ዓስብን ኣኽሊል ጽድቅን ክቕበል እዩ። ስለዝኾነ ንጽጉም ክንረድእ፡ ንሕሙም ክንበጽሕ፡ ንእሱራት ከነጸናንዕ፡ ከም ፍቓድ ኣምላኽ ከኣ ሕያው ፍረ ክንዘርእን ክቡር ታሪኽን ክንሓድግን ንግዜና ብጥንቃቐን ልቦናን ክንጥቀመሉ ይግባእ። ስለዚ ‘‘ነቲ ቐደም ትነብርሉ ዝነበርኩም ብኽፉእ ትምኒት ዝተበላሸወ ኣረጊት ሰብነትኩም ቀንጥጡ፥ በተሓሳስባኹም እውን ተሓደሱ። ነቲ ብኣርኣያ እግዚኣብሔር ብጽድቅን ብቕድስናን ዝተፈጥረ ሓድሽ ሰብ ከኣ ልበስዎ’’ ዝብል ክርስቲያናዊ ትእዛዝ ንከተል (ኤፈ 4፡22)። ደጊምና ብሩኽ ሓድሽ ዓመት፡ ናይ ሰላምን በረኸትን ኣዋጅ ይግበረልና!!!
ንቅዱስ ኣቡነ እንጦንዮስ 3ይ ፓትርያርክ ቤተ ክርስቲያን ተዋህዶ ዕድመን ጥዕናን ይሃበልና! ሰላም ድማ ንሃገርና ይኹነልና
ደቂቀ እንጦንዮስ,
ተመሃሮ መንፈሳዊ ኮለጅ ቅዱስ ኣትናቴዎስ ኮርፐስ ክርስቲ ቴክሳስ,
ሕቡራት መንግሥታት ኣሜርካ
posted on 13 September 2009


text:
ሰብ ኣብዛ ዓለም ይውለድ፡ ይዓቢ፡ ይመውት፡ ታሪኽ ድማ ይፍጽም። ታሪኽ ግን ከከምግብርካን መትከላትካን እዩ ዝዝክረካ። ሰብ በቲ ዝወስዶ ስጉምቲ ኣብ ሓደ ገጽ ናይ ታሪኽ እምበር ኣብ ክልተ ማህደር ክምዝገብ ኣይክእልን። እዚ ድማ እቲ ቅቡል ሓቂ እዩ። ነዚ ኣብ ላዕሊ ዝጠቀስክዎ ኣባሃህላ ብዛዕባ ታሪክ ንምትንታን ኢለ ዘምጽኦ ዘለኹ ዘይኮንኩስ፣ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብዛ ተዓቒበ ዝነብረላ ዘለኹ፣ ሃገረ ሽወደን ኣብ መንጎ ሓደ ስድራ ክልተ ዓይነት ታሪኽ ክስራሕ ከሎ ይምስክር ኣለኹ። ብምግራም እየ ኣጠማምታይ ጦብላሕታይ ኣብቲ ጉዳይ ምስ ሰማዕትን ተዓዘብትን ንክኻፍሎ ዝመረጽኹ። ትዕዝብተይ ኣብቲ ጉዳይ ኣበር ዘይወጾ እዩ ዝብል ርእይቶ የብለይን። ግን ከም መበገሲ ክከውን ስለዝክእል፣ ስቕ ካብ ምባል ነቲ ንነዊሕ እዋን ዓጂቡኒ ዝጸንሐ ጉዳይ ከካፍለኩም መሪጸ።
እቲ ጉዳይ ንልዕሊ ሸሞንተ ዓመታት ከዛርብ ዝጸንሐ ኾይኑ፣ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመትን መጀመርታ ክልተ ኣዋርሕ ናይዚ ዓመት ድማ ናብ ዝላዓለ ጥርዙ በጺሑ ዝርከብ እዩ። ቅድሚ ሓደ ወርሕን ፈረቓን ኣቢሉ፣ ኣብ ዮተበሪ ዘጋጠመ ፍጻሜ ክሓስቦ ከለኹ፣ ከም ሰብ ንነብሰይ ሓቲተያ። ኣብቲ ፍጻሜ የእትየ ክርእያ ምስ ፈተንኩ፣ ነገራት ድንግርግርን ሕውስውስን ኢሉኒ። ካብቲ ቀንዲ መልዓሊ ኣርእሰተይ ዝኾነት ቤተሰብ ኣነ ነይረ እንተዝኸውን፣ ምስ መኖም ምወገንኹ ክብል ንነብሰይ ሓተትኩ። እቲ ጉዳይ ዘመኽሕን ንሓንቲ ቤተሰብ ክፈላሊ ዝኽኣለ ተረኽቦ ስለዝኾነ፣ ሕማቕ ዕድል እታ ስድራ ብምዃኑ ሓዚነ። ንዝኾነ ቤተሰብ ከምዚ ዓይነት ዕጫ ከየጋጥም ድማ ጸልየ። ሰብ ከም ምዃነይ መጠን እቲ ዝተዋህበኒ ድሩት ዓቕሚ ተጠቒመ ድማ ፍርደይ ክህብ ምስ ጀመርኩ ሓደ ጉዳይ ተረዲኤ። ወይ ጉድ፣ ከብዲ ኣደ ጉራምራ ክብልዎስ ሓቂ’ዩ! ድሕሪ ምባል ነቶም ክልተ ደቐይ፣ ኣብቲ ኩነታት’የ እትየ ክርእዮም ምስ ፈተንኩስ ከም ስርዓት እቲ ጉዳይ ማዕረ ኽንደይ ከቢድ ምዃኑ ክግንዘብ ኪኢለ። ፈሪሐ ድማ ብሓቂ ንደቐይ ካብ ከምዚ ዓይነት ፈተነ ኣምላኽ ክሕልወለይ ዋላኳ፣ ብወግዒ ተምበርኪኸ ጸሎተይ እንተዘይገበርኩ፣ ኣብ ከቢድ ስቕታ ተወሒጠ ብውሽጠይ ጸለኹ።
ድሕሪ ነዊሕ ምጉት ምስ ነብሰይ፣ ኣብዚ ክዛረበሉ ደልየ ዘለኹ ጉዳይ፣ ብዛዕባ እታ ዕድለኛ ዘይኮነት ስደራቤት ናይቲ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ህ.ግ.ደ.ፍ. ዝርከብ ኤርትራዊ ሽወደናዊ ጋዜጠኛ ዳዊት ይስሓቅ ዝምልከት እዩ። ነታ ስድራ ዝምልከት ጽሑፍ ከውጽእ ኣይምደለኹን። ኣብታ ስድራ ዘሎ ጉዳይ ካብ ምትንታን እንተዝቑጠብን ኣደበይ ሒዘ ትም እንተዝብል ደስ ምበለኒ። እቲ ጉዳይ ግን ትም ንክትብል ዘይዕድምን፣ ካብ ናይ ስድራቤት ጉዳይ ሓሊፉ ጉዳይ ፍትሕን ርትዕን ስለዝኾነ ርድኢተይ ክዝርዝር ተደሪኸ። እወ። እቲ ጉዳይ ጉዳይ ህዝቢ። እቲ እሱር ወዲ ህዝቢ። ግዳይ ዘይፍትሓዊ ኣተሓሐዝናን እዩ። ዓለምን ሰብን ዝፈልጦ ጋዜጠኛ ዳዊት ይስሓቅ ክሱ ብወግዒ ከይተፈልጠ ኣብ ማሕዩር ይርከብ ኣሎ። ብዘይፍትሕን ርትዕን ኣብ ቐይዲ ካብ ዝኣቱ ጥራይ ናብ ትሽዓተ ዓመቱ ይገማገም ኣሎ። ዓለም ብዓለሙ’ውን ንዳዊትን ብጾቱን ዝምልከት ጥርዓን ድምጺ የስምዕ ኣሎ። እዚ ኸምዚ እንዳኾነ ኸሎ እምብኣር፣ እቲ ጉዳይ ካብ ናይ ሓንቲ ሃገር ውሽጣዊ ኹነታት ወጻኢ ብምዃን ዓለምለኻዊ ኣድህቦ ኣብ ዝረኽበሉ ዘሎ እዋን፣ ሓደ ዘስደምም ዜና ካብ ፈለጥቲ ስድራ-ቤቱ ሰሚዔ። ደንጺዩኒ ድማ።
ዝገርመኩም፣ የሕዋት ዳዊት፣ ንዓሰርተታት ዓመታት ኣብ ዮተበሪ እዮም ዝቕመጡ። ካብ ሓንቲ ማህጸን ዝወጹ የሕዋት ድማ እዮም። ንሳቶም ድማ እፍሬም ይስሓቅ፡ ቴድሮስ ይስሓቅ፡ ሚክእል ይስሓቅ ዮርዳኖስ ይስሓቅ ከምኡ’ውን ኢሳይያስ ይስሓቅ ይበሃሉ። ኣብ ሓጎስን ሓዘንን እንዳተሳተፉ ብሓባር ዝነብሩ ምኻኖም’ውን ኵሉ ዝፈልጦ’ዩ። ብሓቂ’ውን የሕዋት ክገብርዎ ዝግባእ ተግባር’ዩ ድማ። እቲ ዘስደምም ነገር ግን እዚ ግሩም ስድራ ኣብ ሓደ ጉዳይ ዓቢ ፍልልይ ከምዘለዎ ምግንዛበይ እዩ። እቲ ምንታይሲ እዞም ስድራቤት ኣብ ልዕሊ ኩነታት ማእሰርቲ ፍቁር ሓዎም ዳዊት ዘለዎም ርእይቶ ግና ዝተፈላለየ ብምዃኑ፡ እቲ ፍልልያት ድማ ከምቲ ሰሜን ካብ ደቡብ ዘለዎ ርሕቀት ዓይነት ክምሰል ይካአል።
እቲ ካብ ኵሉ ዘስደምም ኣቶ ቴድሮስ ይስሃቅ፡ ንመንግስቲ ህ.ግ.ደ.ፍ. ይድግፍ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ሓደ ካብቶም ናይ ከተማ ዮተበሪ መኸተ ህ.ግ.ደ.ፍ. ኣሳሰይቲ ምዃኑ’ዩ። ምድጋፍን ዘይምድጋፍን ንፖለቲካውን ስነሓሳባውን መትከላት ዝምልከት ስለዝኾነ፣ ኣቶ ቴድሮስ ንህ.ግ.ደ.ፍ. ናይ ምድጋፍ መሰሉ ዝተሓለወ እዩ። እቲ ዘሕዝን ክፋል ናይቲ ጉዳይ ግና ብዛዕባ ናይ ዳዊት ድሃይ ክሓትት ዘይምክኣሉ እዩ። እዚ’ውን ምስ ባህሪ ናይቲ ስርዓት ኣብ ግምት ኣእቲካ ሸለል ክብሃል ዘለዎ ጉዳይ እዃ እንተኾነ፣ ነቲ ስርዓት ብገንዘብን ሞራልን ከደልድል ላዕለን ታሕትን ክብል ምርኣይ ግን ኣይግድን። ካልእስ ይትረፍ እቲ ምሕታትን ተቓውሞኻ ምስማዕን እንተተረፈካስ፣ ኣፍካን እግርኻን ኣጣሚርካ ትም ምባልውን ተቓውሞኻ ምግልጽ እዩ። ንስድራካ ምሕላቅ ክቡር ባህሊ ኣቦታት ምዃኑ ምዝንጋዕውን ከም ሰብ ዘለካ ክብሪ ኣብ ዘ’ታሓታትት ሚዛን የእትወካውን’ዩ።
ኣብ ዝሓለፈ 6 የካቲት 2010፣ ኣምባሳደር ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ.፣ኣቶ ግርማ ኣስመሮም፣ ኣብ ዮተበሪ ተረኪቡ፡ ኣብ ልዕሊ ህ.ግ.ደ.ፍ. ብማሕበረሰብ ዓለም ተወሲዱ ዘሎ እገዳ ኣመልኪቱ መደረ ከስምዕ ኣብ ዝተረክበሉ እዋን፣ ኣቶ ቴድሮስ ይስሃቅ፣ ንመደረ ኣቶ ግርማ ኣስመሮም ንምክትታል ስድራቤቱ ሒዙ ናብ ኣዳራሽ ክኣቱ ከሎ፣ ብዓይኒ ካሜራ ጋዜጠኛታት ሽወደን ተሳኢሉ ኣሎ። እቲ ዘገርም ኣቶ ቴድሮስ ምስ ደቁን ብዓልቲ ቤቱን ምንባሩ እዩ። ኣብዚ ሓደ ዘስደመመኒ ጉዳይ እንተሃልዩ፣ ኣቶ ቴድሮስ ንብዘይ ፍትሒ ንሓዉ ዝኣሰሩ ሰባት ደጊፉ ኣንጻር ሓዉ ደው ከምዝበለ ዝዕዘቡ ዘለዉ ናእሽቱ ደቑ፣ ፍትሒን ርትዕን ዘለዎም ርድኢትን ኣብ ሓድ ሕዶም ክህልዎም ዝግብኦ ሞራላዊ ሓላፍነት ብኸመይ ከምዝርድእዎ ብከመይ ዓይነት ሞራላዊ ኣምር ይኹስከሱ ከምዘለዉ ክትዕዘብ ከሎካ ይድንጽወካ። እምበር’ዶ እዞም ቖልዑ ጽባሕ ስድርኦም ዓመጽ ምስ ዝወርዶም ዶው ክብሉ እዮም? ኢድ ሸናሒት ጸናሒት እዩ እሞ፣ እዚ ንግዜ ዝግደፍ ጉዳይ ጥራሕ እዩ።
እቲ ምድንጻው ኣብዚ ኣየኽተመን። ንእገዳ ህ.ግ.ደ.ፍ. ተቓውሞኦም ንምስማዕ፣ ሸበድበድ ኣብ ዝበልሉ እዋን ኣቶ ቴድሮስ ከም መርኣያ ደገፉ 2 ሽሕ ክሮነር መዊሉ። ቕድሚ ሕጂ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝበጽሓሉ እዋን ነቲ መንግስቲ ህ.ግ.ደ.ፍ. ዝገብሮ ዘሎ ንጥፈታት ብምምጓስ ናይ 100 ሽሕ ናቕፋ ወፈያ ብምግባር ተግባራቱ ብመራኸቢ ብዙሃን ኣስመራ ወደሳ ወሲዱ እዩ። ኣብዚ ክዝንጋዕ ዘይብሉ ነገር እንተኔሩ ግና፣ እቲ ሕጂ ቴድሮስ ዝገብሮ ዘሎ ዅሉ ንጥፈታት ዳዊት ብዝተዓጻጸፈ መንገዲ ንህዝባዊ ግንባር ዝገብሮ ዝነበረ ንጥፈት ምዃኑ እዩ። ዳዊት ድሕሪ ናጽነት፣ ኵሉ ናብራ ሽወደን ንድሕሪት ገዲፉ ናብ ኣስመራ ክነቅል ከሎ፣ ንመንግስቲ ህዝባዊ ግንባር ብዓይኒ ኣድናቆትን መርኣያ ጽቡቅ ኣብነትን ብምውሳድ’ዩ ናብ ኣስመራ ኣትዩ ብሞያ ጋዜጣ ክሰርሕ ጀሚሩ። ኮይኑ ግና አዚ ንጥፈታት ብኹሎም ደገፍቲ ህ.ግ.ደ.ፍ. እንዳተፈልጠ ኸሎ፣ ሎም ዳዊት ከም ከዳዕ ተቆጺሩ ብዘይ ፍርዲ ኣብ ዘይተፈልጠ ማእሰርቲ ተዳጉኑ ሃለዋት ጥዕንኡ ኣብ ኣስጋኢ ኹነታት እንዳሃለወ፣ ተግባራት ኣቶ ቴድሮስን ብዙሓት ኣዝማድ ዳዊት ምስ ምንታይ ይቑጸር። እዚ ከይኣክል ነቲ ጉዳይ ዝምልከት ኣፎም ዓጽዮም ትም ኣብ ክንዲ ምባል፣ ንማእሰርቲ ሓዎም ብግልጺ ደገፎም ብምግላጽ፡ ዳዊት ኣብ ዘይምልከቶ ኢዱ ብምእታዉ ከም ዝተኣሰረ ጌሮም ዓው ኢሎም ክዛረቡ ምስማዕ ግና ዘሕፍርን ዘሕዝንን’ዩ።
እቲ ጉዳይ ኣዝዩ ዝተሓዋወሰ ስምዒት እዩ ዝፈጥረልካ። እዞም ሰባት ካንዶ ናይ ብሓቖም እዮም ትብል እሞ ሕቶታት ተልዕል። እዞም ሰባት ማለት ቴድሮስ ይስሓቅን መቅርብን ዳዊት ይሳሓቅ በቲ ዘርእይዎ ምእዙዝነት ተጠቂሞም ሓዎም ንምድሓን ዝጥቐምሉ ዘለዉ ሜላ’ዶ ይኸውን ትብል። ንግርህነትካ ኣብ ሕቶ ምልክት ተእትዋ፧ ወይ’ሲ ዕርክነት ምስ ህ.ግ.ደ.ፍ. ወይ ሞጎሰ ኢሳይያስ ልዕሊ ስድራቤት እዮም ሰሪዐሞ፧ ክትበል ድማ ናብቲ ሓደ ጫፍ ብምኻድ ትሓትት። ወይ’ሲ ናይ ብሓቂ እዞም ሰባት ዳዊት ገበነኛ እዩ ኢሎም እዮም ፍርዲ ሂቦም እዮም፧ እዚ ድማ ኣንጻር ባህሪ ዝኾነ ፍጡር እዩ። እቲ ምንታይሲ ብተፈጥርኡ ሰብ ኣብ ክንዲ መቕርቡ ምሕላቕ እዩ ዝጅምር ክሳብ መርትዖ ቐሪብሉ ንሓው ወይ ሓብቱ ዝግስጽ። እሞ እዚ ባህርያት ናይዞም ሰባት እንታይ ኢና ክንብሎ። ወይ’ሲ ኣነ ኣይተንከፍ እምበር ሓዊ ሓፍቲ ዝብሃል ነገር ኣይግድሰንን እዩ ዝብል ኣተሓሳስባ ስለዝዓብለሎም እዩ ትብል። ግና ንሕና ክንበጽሖ ዘይኸኣልና ነገር እንተሎ ድማ እንድዒ፤ ወይ ውን ምስ ዳዊት ውልቓዊ ጽልኢ ነይርዎም’ዶ ይኸውን ትብል። ማዓት ነገር ተውጽእን ተውርድን ድማ።
ኣብቲ ጉዳይ ቴድሮስን ገለ ኣዝማድ ዳዊትን ዕቃበታት ነይርዎም ክኸውን ይኽእል ይኸውን ትብል። ግን ሓደ ክስገር ዘይክእል ሓቂ ግን ኣሎ። ነቲ ፍጻሜ ብሓቂ እንታአሚኖምሉ ድማ ሓዎም ናብ ቤት ፍርዲ ቀሪቡ፣ ፍርዲ ክቕበል ክዛረቡ ዝግብኦም ንሶም እዮም ነሮም። እንተዀነ ግን ምጾታት ግዲ ኣኺሉ ዀይኑስ ወይ ዘበነ ኣካሒዳ ደጊሱና ግዲ ኾይኑስ፤ ንሓዎም ጠሊሞም፡ ብሓላፊ ፖለቲካ ክልውጥዎ ምርኣይ፡ ምስ ምንታይ ይግለጽ፧ እዚ ንሰማዕቲ ጥራይ እየ ዝገድፎ፧
ኣብ ልዕሊ ዳዊትን ብቤተሰቡን መቕርቡን ዝበጽሕ ዘሎ በደል እዚ ጥራይ ግን ኣይኮነን። ገለ ካብ ቤተሰቡ ንነዊሕ ዓመታት ደገፍቲ እቲ ስርዓት ኮይኖም፣ ንሞራላዊ ደገፍ እዃ ትኩን ኣብ እንዳ ሻሂ ብዛዕባ ዳዊት ክሕለቁስ ይትረፍ ብጩቕ ኢሎም ተዛሪቦም ዘይፈልጡ፣ ንናይ ስደት ወረቐቶም ብዝምልከት ኣብ ክፍሊ ምግረሺን እቲ ዘቕረብዎ ጉዳይ ቅቡል ኾይኑ ስለዘይተረኽበ ንዓድኹም ክትምለሱ ኢኹም ዝብል ውሳነ ምስ ተዋህቦም፣ ስም ዳዊት ከም ናይ መልኣኽ ስም በሪህሎም ኣዝማዱ ብምዃኖም እንተተመሊሶም ህይወቶም ኣብ ሓደጋ ክወድቕ ምዃኑ፣ ስም ዳዊት ይጽውዑ ክትሰምዕ ከሎካስ ወይ ግዜ ትብል። ሓንቲ መዓልቲ ን’ይምሰል እዃ ስእሊ ዳዊት ዘለዎ ታቤላ ክሕዙ ዝሓንኩስ፣ ንስም ዳዊት ከም መጣልዒ ካርታ ክጥቐምሉ ምርኣይ ግን ዘሕፍር እዩ። እቲ ዘሕዝን ስም ዳዊት ይስሓቅ በቶም ከምዚ ዝበሉ ሰባት ጥራይ ኣይኮነን ዝዝንጠል ዘሎ። ገለ ብዘይካ ስሞም ካልእ ዘየገድሶም፣ ዝናን ናይ ፐለቲካ ሽውሓቶም ንምርዋይ ኣብ ፈቐዶ ናይ ሜድያን ማዕኸናትን ካብ ዓቐኑ ንላዕሊ እንዳ ተጠቐሙ ዘኸሻምሽዎ’ውን ኣለዉ። ሰለዚ ክቡር ስም ንክቡር ነገር ንጠቐመሉ። በዚ ኣጋጣሚ ከምዚ ዓይነት ኣገባብ ዝጥቀሙ ውልቀ-ሰባት ከነሰተባህልሎምን ክንእርሞምን ይግባእ።
ኣብዚ ከይጠቐስክዎ ክሓልፍ ዘይደሊ ጉዳይ እንተሃልዩ፤ በዓልቲ ቤት ጋዜጠኛ ዳዊት ይስሃቅ ወ/ሮ ሶፍያ ብርሃነ ምስ 3 ደቃ ማለት ዮራን ዳዊት፡ ቤትልሄም ዳዊት ከምኡውን ዳናይት ዳዊትን ዘሕልፍዎ ዘለዉ ስቓይ እዩ። እቲ ቓንዛ ንማንም ሰብ ንክርድኦ ዘጸግም ኣይኮነን። ኣይኮነን’ዶ ንልዕሊ ሸሞንተ ዓመታት ንክልተ ለይቲ ኣቦዃ ተፈሊዩካ ክትሓድር ኣይትደሊን ኢኻ። እታ ንኣስታት ሸሞንተ ዓመት ሰብኣያ ስኢና ተኾርምያ ዘላ ብዓልቲ ቤቱ ንዳዊት ይስሓቅ ዝኾነት ወ/ሮ ሶፍያ፡ እትሓልፎ ዘላ ድርብ ስቓይ ከም ጓል ኣንስተይቲ መጠን ኣዝዩ እዩ ዝትንክፈኒ። ኵሉ ግዜ ውን ብዓይኒ ርህራሄን እየ ዝርእያ። ፈጣሪ ካብቲ ኣጋጢምዋ ዘሎ፡ ኣዋጽኡ ክህባ ይምነየላን። ብዛዕባኣ ኣብ ዝሓስበሉ እዋን ግን ሓደ ኵሉ ግዜ ከም ሕቶ ዘልዕሎ ጉዳይ ግን ኣሎ። ስለምንታይ እያ ብዓውታ ተቓውሞኣ ኣስሚዓ ዘይትፈልጥ፧ ስለምንታይ’ከ ኣብ ንዳዊት ን’ኽፍታሕ ዝጠልቡ ሰለማዊ ሰልፍታት ተራእያ ዘይትፈልጥ፧ ዘብሉ እዮም። እቲ ዘደንጸወኒ ጉዳይ ወ/ሮ ሶፍያ ድሕሪ ሸሞንተ ዓመት ናይ ስቕታ ዝመልኦ ህይወት፣ ሃንደበት ንጋዜጠኛ ቶማስ ማትሶን (Thomas Mattsson) “ማእሰርቲ ሰብኣየይ ምስ ፖለቲካዊ ዘተሓሕዝ ከምዘይብሉ፣ ብኣንጻሩ ግና ሰብኣዊ ምዃኑ” ምግላጻ እዩ።
እቲ ዝሃበቶ መግለጺ ምስ እትዕዘብ እምበር’ዶ፣ ዳዊት ብዘይፍትሒ ተኣሲሩ ከምዘሎ ትርድኦ እያ ትብል፧ ወይሲ ነቲ ንእሽቶ ናይ ምፍታሕ ተኽእሎ እንተላስ ከየ’ጸልምታ ዝብል ስግኣት ስለዘለዋ፧ ወይ ውን ካብቶም ኣዝማድ ዳዊት ክመጽእ ዝኽእል ዘየድሊ ጸርፍን ዘለፋን ፈሪሓ እያ ትብል። ግን ድማ ወ/ሮ ሶፍያ ሽልማት ናይ ዳዊት ንምቕባል ካብ ዩቶበሪ ናብ ስቶኮልም፣ ካብ ዩቶበሪ ናብ ኦስሎ ኖርወይ ክትጓዓዝ ክኢላ። ስለምንታይ ብኣማኢት ዝቑጸር ሰላማዊ ሰልፍታት እንዳተገብረ ንሓንቲ መዓልቲ’ውን ትኹን መረረ’ኣ ከተስምዕ ዘይወጸት ትብል። እቲ ምንታይስ ህግደፋውያን ይትረፍ፣ ዓለም ብዓለሙ ሽልማት ትቕበል ከምዘላ ይርኢ ኣሎ። ስለዚስ ኣብ ሓደ እዋን ክልተ መርገጺ ክህልወካ ኣይክእልን። እቲ ንዳዊት ንኽፍታሕ እትገብርዎ ጻዕርታት ንፖለቲካኹም እዩ እቲ ገንዘብ ግና ደሓን ሃቡና እንታይ ከይብለና ዝብል ርድኢት እዩ። እዚ’ውን ዘደንጹ ጉዳይ እዩ።
ናብቲ ካልኣይ ገጽ ናይ ኣርእስተይ ክኣቱ። ከብዲ ኣደ ጉራ ምራ ብምዃኑ ድማ፣ ገለ ካብቶም ብዙሓት ደቂ ኣቦይ ይስሃቅ ዝኾኑ የሕዋት ጋዜጠኛ ዳዊት፡ ንማእሰርቲ ሓዎም ብስቕታን ከምዘየለ ዓይኖም ዓሚቶም ክሓልፍዎ ወይ ድማ ምስ ዓመጸኛታት ተሓባቢሮም ነቲ ካብ ሓንቲ ማህጸን ኣዲኦም ዝወጸ ሓዎም ክርስዑ ዘይከኣሉ ኣለዉ። ንሳቶም ድማ ሚክእል ይስሃቅ፣ ዮርዳኖስ ይስሃቅ፣ ብሕልፊ ኢሳይያስ ይስሃቅን ኢዮም። ለይቲ ምስ መዓልቲ ድማ ምስ ካልኦት ደለይቲ ፍትሒ ዝኾኑ ጓኖት ኤርትራውያን መቓልስቶም ኮይኖም፣ ኣንጻር ማእሰርቲ ሓዎምን ካልኦት ብጾቱን፣ ምእንቲ ፍትሒ ላዕልን ታሕትን ይበሉ ኣለዉ። ኣብ ዝሓለፈ 6 ለካቲት 2010፣ ኣቶ ግርማ ኣስመሮም ኣብ ዩቶቦሪ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፣ ክልተ ኣሕዋት ዳዊት ማለት ኢሳይያስ ይስሓቅን፣ ሚክእል ይስሓቅን፣ ኣብቲ ቀጽሪ እቲ ኣዳራሽ ኮይኖም “ዳዊት ይፈታሕ” “Free Dawit” ዝብል ጭርሖ የስምዑ ምንባሮም እዩ። የሕዋት ዳዊት ነዚ ኣብ ዝገብርሉ እዋን ብብዙሓት ደገፍቲ ህ.ግ.ደ.ፍ.ን ኣዝማዶምን ተነጽሎታት ግፍዕታት ይውርዶምን እዩ። ከም ከዳዓት ሸየጥቲ ዓድን ካልእን ይብሃሉ። ግን ንፍትሕን ርትዕን ሓዎምን ካልኦትን ዶው ብምባል ኣንጻር ኵሉ ዓይነት ተጻብኦታት ዶው ኢሎም ኣብነታውያን ዜጋታት ምዃኖም ኣመስኪሮም ኣለዉ። እቲ ዘሕዝን ግና እቶም ናእሽቱ እዚ ክገብሩ ኸለዉ፣ እቲ ዓቢ ሓዎም ኣብነት ብምዃን ከተባብዖም ዝግብኦ፣ መደረ ኣቶ ግርማ ኣስመሮም ልዕሊ ፍትሕን ርትዕን ሓዉ ስለዝዓበዮ ስድርኡ ሒዙ ሸናዕ እንዳበለ እዩ ንኣደራሽ ዝኣተወ።
እቲ ሓደ ክዝንጋዕ ዘይብሉ፣ ቴድሮስ ምናልባሽ ሃገር ልዕሊ ሓውን ቤተሰብን እያ ዝብል ምስሉይን ግልብጥሽ ርድኢትን ተታሊሉ ክህሉ ይኽእል እዩ። ግን ሓደ ኣበሃህላ ኣቦታት ኣሎ፡ ሓቂ ብርእሳ እንተቐበርካያስ ብእግራ ትወጽእ እዩ። ጉዳይ ዳዊት ይስሓቅ ጉዳይ ነፍሲ ወከፍ ንፍትሒ ዶው ዝበለ ሰብ እምበር፣ ጉዳይ ሓደ ቤተሰብን ሃገርን ምዃኑ ከምዘኽተመ ዝሓለፋ ዓመታት ኣመስኪረን እየን። ዳዊት ሓውን ሓብትን ኣይክስእንን እዩ። ዋለ’ኳ ካብ ሓደ ማህጸን ሃገርን ኣይምጽኡ እምበር፣ ከም ብዓል ለይፍ ኦርብሪንክ (Leif Örbrink) ዝኣመሰሉ ኣድማሳውያን ኣሕዋትን ስድራቤት ኮይኖም ኣብ ክንዲ ዳዊት ዝሕለቁን ዝጣበቑን ኣለዉ።
ታሪኽ ንጻሓፋዩ እዩ ዝመስል ከምዝብሃል፣ ታሪኽ ድማ ነቶም ዝጻሓፍዎ ከም ብዓል ዳዊት ይስሓቕ ዝውርቕ ደብተራት እምበር ንናይ ሕማቓት ታሪኽ ብዓል ቴድሮስ ይስሓቕ ዝኸውን ቀለም የብሉን። ስለዚ ዳዊት ሕጂ ይኹን ጽባሕ ኣድማሳዊ ሰብ እዩ። ታሪኹ ድማ ከም ብዓል ማንዴላ እዩ። ዳዊት ይስሓቅ ኤርትራዊ ማንዴላ ብምዃን ክዝከር እዩ። ቴድሮስ ምስኡ ይወግን ኣይወግን ዘምጽኦ ለውጢ ይለን። እወ ከብዲ ኣደ ጉራጉራ ዝበሃል ከምዚ ዶ ይኸውን። ፈሪሐ ኣደ ስለዝኾንኹ ግና፣ ቃል ድማ ኣትየላ ንነብሰይ ንደቐይ ኣብነታዊት ኣደ ክኾኖም። እቲ ሓቂ እምባአር ግዜ ይንዋሕ ይሕጸር፣ ዳዊት ሓቁ ሒዙ ደበኽ ዝብለሉ እዋን ክመጽእ’ዩ! እቲ ዘይምሕር ግዜ ድማ እዋኑ ሓሊፉ መንግስቲ ህ.ግ.ደ.ፍ. ካብ ስልጣን ክግለፍ ከርእየና’ዩ። ሽዑ ድማ እቶም መተካእታ ዘለዎም ንሓላፊ ስልጣንን ሽመትን ብስም ልኡላውነት ሃገር ተታሊሎም ዝነበሩ፣ ኣሕዋቱን ኣዝማዱን እንታይ’ዮም ክብሉ? ተታሊልና! ተዓሺና !ወይስ ሽዑ’ውን ብዘየገድስ ብዝገበርዎ ከይተጣዕሱ ክነብሩ’ዮም፧ እቲ መልሲ ንግዜ ንግደፎ።
ሜሮን እስቲፋኖስ
ስቶኮልም ሽወደን


text:
ምዕራፍ ኣርባዕተ
ከም’ቲ ኣብ 2ይ ክፋል ዝገለጽክዎ ናብ’ቲ ስኑድ መዛግብቲ ባዕሉ ንኽዛረብ ኣቐዲመ ገለ ክብል ምኽንያቱ ኢትዮጵያ ነዚ ሕጂ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንኽካየድ ዘአንገደቶ ዋዕላ ቅድሚ ምወላ ምክያዳ ካብ 1991 ዝሓለፈቶ ናይ በይና ናይ ውድባትን ውልቀ ሰባትን ምቁጽጻር ሹኩ-ሹኳ መድርኽ ነይሩ ኢዩ
ድሕሪ’ቲ ሰዓርን ተሳዓርን ዘይተረኽቦ ኣብ ታሪኽና ጸሊም ስምብራት ዝገደፈ ኩናት ሓድ-ሕድ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ካብ ሜዳ ኤርትራ ወጺኣ ናብ ምብትታን ምስ ኣምረሐት ሕጂ ኣብ ኢትዮጵያ ስልጣን ሒዙ ዘሎ ሓይሊ መሪሕነት ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ማለሊት) ንነዊሕ ዝኸይድ ናይ ውሽጡ ሕሳባት ዘማላኣሉ ሕንጻይ ይደሊ ስለ ዝነበረ ነዚ ኸኣ ከም ቅሙጥ ኣብ ውሻጠኡ ከዕብዮን ክከናኸኖን ስለ ዝነበሮ መሪሕነት ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ማለሊት) ኣቐዲሙ ነቲ ዓቢ ሓይሊ ኤርትራ ዝኾነ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ንምድምሳስ ኣብ ዝተኻየደ ውሽጣዊ ጉዳይ ኤርትራ ምስ ህዝባዊ ግምባር ሓርነት ኤርትራ ኮይኑ ወትሃደራዊ መጥቃዕቲ ከም ዘይፈጸመ ዳግማይ ሓላዩ ንኽመስል ኣብ’ቲ ንሱ ዝቆጻጸሮ ዝነበረ መሬት ትግራይ ንኤርትራዊ ፖለቲካዊ ውድብ ሳግም ነቲ ባዕሉ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ማለሊት) ዝኽተሎ ብሄር ክሳብ ምንጻል ዝብል ስነ ሓሳብ ብኣድራጋ ሓይኹ ከም ዝውሕጦ እናገበረ ከሳልዮ ጸኒሑ ኢዩ፣
እዚ ርክብ ሳግም ምስ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ዝያዳ ካብ’ቲ ዝምድና ህዝባዊ ግምባር ሓርነት ኤርትራን ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን ዝሓርፈፈሉ እዋን 1984 ኳ እናደልደለ ዝመጸ እንተኾነ ድሕሪ ውድቀት ስርዓት ደርግን ነጻነት ሃገረ ኤርትራን እቲ ብመንገዲ መሪሕነት ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ዝካየድ ዝነበረ ምሕብሓብ ንሳግም ኣየቋረጸን ጥራይ ዘይኮነ ሳግም ኣብ ኢትዮጵያ ኢደን ካብ ዘንበራ ኤርትራውያን ፖለቲካውያን ሓይልታት ምስ ናይ ኣተሓሕዛ ሓለፋኡ ኣብ ክልል ትግራይ ኤርትራዊ ውድብ ሳግም ወናኒ ዓበይቲ ጋራጃትን ዓበይቲ ናይ ጽዕነት መካይንን ሚኒባሳትን ሆቴላትን ዝካረ መንበሪ ኣባይትን ተወሳኺ ናይ ንግዲ ትካላትን ቢሒቱ ንኽንቀሳቐስ ኪኢሉ ኢዩ፣
ብሸነኽ እቲ ኣብ ኤርትራ ስልጣን ዝሓዘ ህዝባዊ ግምባር ሓርነት ኤርትራ ግን ክሳብ ምጅማር ኩናት 1998 ጸኒሑ ውን ዓመተ 2000 ዝኾነ ኣንጻር ኢትዮጵያ ዘቐንዐ ቅሙጥ ተጻይ ፖለቲካዊ ውድብ ኣብ ኤርትራ ተሓንጊሩ ዝጸንሐ ኣይነበረን፣
መሪሕነት ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ምስ ውሽጣዊ ጥሙሓቱ ዝኸይድ ፖለቲካዊ ዲፕሎማሲ ስለ ዝኽተል ዋላ ነተን ድሕሪ መንግስቲ ካርቱም ኣብ ሃገሩ ዕንቅፋት ስለ ዝኾነን ናብ ኢትዮጵያ ገጸን ዘምርሓ ውድባት ‘ውን ከይተረፈ መሪሕነት ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ኣብ 1994-1996-ደጊሙ ኣብ ድሮ ምብራዕ ኩናት 1997 ዓበይቲ ካድረታት ናይ ተቛወምቲ ውድባት ኤርትራ ናብ መንግስቲ ኤርትራ ኣሕሊፉ ብምሃብ ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስርዓት ኣስመራ ከም ዝማስኑን ከም ዝሓቁን ገይሩ ኢዩ፣ ኣብ’ቲ እዋን እቲ ግን ነተን ካድረታተን ዝተጠቕዓ ፖለቲካውያን ውድባት ኤርትራ ኣቤት ዘባህለን ሓይሊ ኣይነበረን፣
መሪሕነት ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ናይ ሕጂ ኣብ ስልጣን ዘሎ ኢህወደግ ነቲ ከም ለይትን ቀትርን ዝቀያየር መደባቱ ሒዙ ኢዩ ምስ ኤርትራውያን ፖለቲካውያን ውድባት ዝመሓዞ ዝነበረ እቲ ቀንዲ ናይ’ዚ መርኣያ ኸኣ ድሕሪ ምብራዕ ኩናት ኤርትራን ኢትዮጵያን 1998 ሰነዳት ከም ዝሕብርዎ ማእከላይ ወትሃደራዊ እዚ ኢትዮጵያ ብኽልተ ክንፊ ርእሲ ኩናት ገይሩ ብእንትልፋፍ ብሸነኽ ምዕራብ ኤርትራን ደቡብ ኤርትራን ዘካየዶ ወትሃደራዊ መጥቃዕቲ ዓመተ 2000 ካብ’ተን ኣብ 1999 ብስም ምሕዝነት ኤርትራ ዝተጠርነፋ ኤርትራውያን ፖለቲካውያን ሓይልታት ብሸነኽ ደቡብ ኤርትራ ነቲ ንነዊሕ ዓመታት ዝሓብሓበቶ ብኣቶ ተወልደ ገብረስላሴ ዝምራሕ ውድብ ሳግም እግሪ እግሪ ሰራዊት ኢትዮጵያ እናሰዓበ ናብ ህዝቢ ኤርትራ ዘቕንዐ ጎስጓስ ከካይድን ኩሉ ወትሃደራውን ጸጥታውን ፖለቲካውን ቁጠባውን ምዕባለታት ኤርትራ ካብ ህዝቢ ኤርትራን ውሽጣዊ ኩነታቱን ኣኪቡ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ጽጹይ ሓበሬታ ከቕርብ ብሸነኽ ምዕራብ ኤርትራ ኸኣ እቲ ካብ ዕሸሉ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ቆላሕታ ዝተገብረሉ ብኣባል ኢሰፓን ናይ ኣውራጃ ኣከለ ጉዛይ ናይ ቀይሕ ራዕዲ ሓላፊ ዝነበረን ናይ ውድብ ምንቅስቓስ ሓርነት ኩናማ መራሒ ኣቶ ቀርኔሎስ ዖስማን ኣጋር ብተመሳሳሊ መንገዲ ጽጹይ ሓበሬታኡ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ከረክብ ኢዩ ተሓቢሩዎም እዞም ክልተ ኤርትራውያን ውድባት፣
ምንቅስቓስ ሓርነት ኩናማ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ዕቃበታት ነቲ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ዝተዋህቦ ናይ ስራሕ እጃም ከም ዘለዎ ከተግብር እንከሎ ፖለቲካዊ መሪሕነት ውድብ ሳግም ካብ ተራ ኣባላቱ ነጺልካ ምስ እትርኢ ግን ታሕተዎት ኣባላት ውድብ ሳግም ካብ ውሽጦምን ብገለ ውፉያት ደቂ ሃገር ብዝተኻየደሎም ምኽሪ እቲ ዝሕተትዎ ዘለዉ ናይ ጸጥታ ስራሕ ነታ ኣብ ውሽጢ ሰላሳ ዓመታት ዝወሰደ መሪር ኩናት ነጻነታ ዝተጓናጸፈት ኤርትራ ደጊምካ ናብ ናይ ግዳም ሓይሊ የሕሊፍካ ምሃብ ንሉኡላውነት ሃገር ዝጻባእ ተግባር ኣብ ርእሲ ምኳኑ ብናይ ሃገር ክድዓት ውን ኣብ ታሪኽ ዘተሓታት ስለ ዝኾነ ብዝተኻእለ መጠን እቲ ንሃገር ኣብ ሓደጋ ኣሳጢሑ ዝጎድእ ሓበሬታ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ እንተዘይተዋህበ ይሓይሽ ንዝብል ምኽሪ ተቐቢሎም ኣብ እዋኑ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ንሉኡላውነት ሃገረ ኤርትራ ተንከፍ ሓበሬታ ብዘይምሃቦም ክምስገኑ ይግበኦም ኢዩ፣
ከም ሳዕቤኑ ኸኣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ብተራ ኣባላትን ታሕተዎት ሓለፍትን ዝተዋህባ ሓበሬታ ምስ’ቲ ብመንገዳ ትረኽቦ ዝነበረት ሓበሬታ ብምንጽጻር ምሉእ ኮይኑ ስለ ዘይረኸበቶ ኣብ ልዕሊ ውድብ ሳግም ከቢድ ጠርጠራ ብምሕዳር ንውድብ ሳግም ከም ናይ መንግስቲ ኤርትራ ሰላዩ ብምቕጻር ኣብ ልዕሊ’ቲ ውድብ ክትወስዶ ዝመደበት መቕጻዕቲ እንተነይሩ ንውድብ ሳግም ካብ ምሕዝነት ሓይልታት ኤርትራ ንኽወጽእ ናብ ምሕዝነት ሓይልታት ኤርትራ ትእዛዝ ምምሕልላፍ ኢዩ ነይሩ፣
እቲ ምኽንያት ከኣ ውድብ ሳግም ነቲ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ዝተዋህቦ ስራሕ ብግቡእን ብጹፉፍን ስለ ዘየማልአ ካብ ምሕዝነት ሓይልታት ኤርትራ ክስጎግ ኣለዎ ዝብል ኢዩ ነይሩ፣ ነዚ ቀጢን ትእዛዝ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ፖለቲካዊ ጉዳይ ኤርትራ ቀጥታዊ ኢድ ምታትታው ዘኸተል ብፍላይ ከኣ ኣብ ምሕዝነት ሓይልታት ኤርትራ እከለ ዝተባህለ ውድብ ይውጻእ እከለ ዝተባህለ ውድብ ከኣ ይእቶ ዝብል ሓርናጽ ትእዛዝ ንስኹም ከተመሓላሉፉልና ሓላፍነትኩም ኣይኮነን፣
ከም መንግስትን ጎሬበት ሃገርን መጠን ኣብ ሃገርኩም ንኽብሪ ሃገርኩም ብዘይትንክፍ መንገዲ ንኽንንቀሳቐስ ክትፈቕዱ መሰልኩም ኢዩ ኣብ ውሽጢ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ክሊ ኣቲኹም ግን ከም’ዚ ግበሩ ከም’ዚ ኣይትግበሩ ክትብሉና ግን መሰልኩም ኣይኮነን እቲ ምስ ውድብ ሳግም ዝነበረኩም ናይ ስራሕ ስምምዕ ክሳብ ሕጂ እንታይ ምዃኑ ክልቴኹም ወገናት ኢኹም እትፈልጥዎ ነቲ ውድብን መሪሕነቱን ብመሰረት ስምምዕኩም ኣብ ናትኩም መንገዲ ናትኩም ውሳኔ ክትወስዱ ትኽእሉ ኢኹም ካብ ኣባልነት ምሕዝነት ሓይልታት ኤርትራ ኣውጽእዎም ኢልኩም ክትእዙዙና ግን ንሕና ኣይንፈቕደልኩምን ኢና ዝብል ካብ ገለ መሪሕነት ምሕዝነት ሓይልታት ኤርትራ ተሪር ናይ ተቛውሞ ግብረ መልሲ ስለ ዝረኸቡ ንውድብ ሳግም ካብ ምሕዝነት ሓይልታት ኤርትራ ከውጽእዎ ወይ ክሰጉዎ ኣይከኣሉን፣
ይኹን ድኣ ‘ምበር ኢትዮጵያ ንውድብ ሳግም ካብ ምሕዝነት ሓይልታት ኤርትራ ናይ ምብራር ሸውሃታ ኳ እንተተዓጸወ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ንዝነበረ ሓይሊ ፖለቲካዊ ውድብ ሳግም ንምሉእ ኣባላቱ ኣብ ሓደ ከም ዝጥርነፍን ከም ዝእከብን ብምግባር ኢትዮጵያ ድልየታታ ከተማልእ ንስለ ዘይከኣለት ንኤርትራዊ ውድብ ሳግም ብምሉኡ ናይ መንግስቲ ኤርትራ መሳርሒ ኢዩ ብምባል ኣብ ሽረ እንዳ ኣባጉና ንነዊሕ ዓመታት ካብ ስራሕ ጠጠው ኢሉ ከም ዝሕየር ገይራቶ ኢያ፣ እዚ ኸኣ ሕእደ መርኣያ ናይ’ቲ ኢትዮጵያ ብመንገዳ ዝዝወርሓይሊ ንኽትረክብ ዘለዋ ህርፋን ዘነጽር ከም ጸሓይ ቀትሪ ዝተኾልዐ ሓቂ ኢዩ፣
ድሕሪ እዚ ነዊሕ ዝወሰደ ከልበትበት ካብ ኣቦ ወንበር ውድብ ሳግም ኣቶ ተወልደ ገብረስላሴ እዚ ስጉምቲ እዚ ክውሰድ እንከሎ ኣብ ሱዳን ስለ ዝነበረ ናይ ሱዳን ዝነበሮ መገሻ ኣቛሪጹ ናብ ኢትዮጵያ ብምምላስ ንውድቡ ውድብ ሳግም ንኽመርሕን እቲ ውድብ ንጥፈታቱ ከሰላስልን ምሕዝነት ሓይልታት ኤርትራ ኸኣ ብምልኣት ኣባላቱ ግቡእ ስራሓቱ ንኸካይድ ክኽእል መታን እቲ ኣብ ሽረ እንዳ ኣባጉና ተሓይሩ ዝነበረ ምሉእ ውድብ ካብ ዝተሓየሮ ማሕዩር ክልቀቕ ዝጠልብ መዘክር ናብ ሰበ ስልጣን ኢትዮጵያ ብምቕራብ ብመንገዲ ዝነበሮ ናይ ላዕለዎት ኣካልት ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ማለሊት) ዓበይቲ ተሰማዕነት ዘለዎም ካድረታትን ሓለፍትን ናይ ሎቢ ስርሓት ብምክያድ ኢዩ ደጊሙ ዝዓበየ ሕንጻይ ናይ መንግስቲ ኢትዮጵያ ምዃኑ ንምርግጋጽ ካብ’ቲ ተሓይርሉ ዝነበረ ሽረ እንዳ ኣባጉና ብውሽታዊ ስምምዕ ክልቀቕ ዝተኻእለ፣
ድሕሪ’ዚ ኢዩ ድማ ብጠለብ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣቶ ሕሩይ ተድላ ባይሩ ናብ ምሕዝነት ሓይልታት ኤርትራ ከም ሓላፊ ዝመጸ ከም ሳዕቤኑ ኸኣ ምሕዝነት ኣብ ክልተ ዝተገምዐን ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰውራዊ ባይቶ ኣብ ክልተ ዝተኸፋፈለን፣ ደጊሙ ከም ሓድሽ ውዳበ ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ብዝብል ስም ምስ ቆመ ድሕሪ ነዊሕ ገልታዕታዕ ኸኣ ኣቶ ተወልደ ገብረስላሴ ናይ ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ኣቦ ወንበር ኮይኑ ድሕሪ ምምጽኡ ኢዩ ኢትዮጵያ ብናታ መንገዲ ዋዕላ ንምክያድ ዝመረጸት እዚ ምስ’ቲ ኣብ 1ይን 2ይን ክፋል ዝገለጽክዎ ክውንነት ምስ ዝተሓሓዝ ከኣ ኢትዮጵያ ንመሰረታዊ ሕዱር ድልየታት ንምትግባር ካብ ነዊሕ ኣትሒዛ ትሰርሓሉ ንነዊሕ ዘካይዳ ስትራተጂ ከም ዝነበራ ኢዩ ዘነጽር፣
ነዚ ኣምር ኣካይዳ’ዚ ሒዛ ኢያ ኢትዮጵያ ዋዕላ ንምትግባር ሃንደበታዊ ሓንቲ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ብመንገዲ ኪዳን ከም እትምዘዝን ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ከም እትምረቕን ብምግባር ናብ ኣብ ዲያስፖራ ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ዋዕላ ሱናሚ ዝፈነወት፣
ኣሰናዳእቲ ዋዕላ ኸኣ ብመሰረት ዝተዋህቦም መምርሒ ኢትዮጵያ ናብ ህዝቢ ሰሚናር ከካይዱ ዝመጹ በዚ መሰረት ኢዩ ኸኣ ኣብ ሃገረ ነዘርላንድ ከተማ ሮተርዳም ሰሚናር ንኩነታት ዋዕላ ዝምልከት ተጸዊዑ ብኣባላት ኣሰናዳኢት ሽማግለ ዋዕላ ኣቶ ኣምሃ ዶሞኒካን ኣቶ ተኽለሰንበት ተኽላይን ዝተመርሐ ኣኼባ ናብ ዝስዕብ ክዝርዝር፣
ምዕራፍ ሓሙሽተ
ብመሰረት ዝተገብረ ጻዊዒት ሰሚናር ብወገነይ ኣብ ነዘርላንድ ካብ ዝመጽእ ዳርጋ ኣብ ኩሉ ዝተኻየደ ናይ ደምበ ተቛውሞ ክፉት ሰሚናራትን ኣኼባታትን ካብ ምስታፍ ኣቛሪጸ ኣይፈልጥን ኢየ ንነባባይ መልእኽተይ ክገርሞ ግን ኣብዚ ዝተኻየደ ሰሚናር ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ሪኢናዮም ዘይንፈልጥ ገጻት ኢና ሪኢና ከም ጽቡቕ ጠመተ ብምርኣይ ከኣ ብድሕሪ እቲ ኣኼባ ዋዕላ ዝተጸምበለ በዓል ነጻነት 50 ሰብ ክንረክብ ኳ ንጽበ እንተነበርና ካብቶም ሓደስቲ ዝረኣናዮም ገጻትሲ ይትረፈና ካብቶም ዋዕላ መሰረት ሓድነትና ኢዩ ዝብሉ ዝነበሩ ኣካላት ውን ዝረኸብናዮ ብዝሒ ሰብ እንተነይሩ ኩሉኹልና 17 ሰባት ኢና በዓል ነጻነት ኣሕሊፍና፣ ናብ ዋዕላይ ክምለስ።-
ከም ዝገለጽክዎ ኣብዚ ዋዕላ ብዝሒ ተሳተፍቲ ክሳብ 70 ዝኾኑ ነይሮም ድሕሪ’ቲ ባሰናዳእቲ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝተዋህበ መግለጺ መድርኽ ናብ ሕቶን መልስን ኢዩ ተሰጋጊሩ፣
ካብ ዝቐረቡ ሕቶታት ዝተዋህቦም ምላሽ ከኣ እዚ ዝስዕብ ኢዩ ነይሩ፣
1’ይቲ ሕቶ
- ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን ዋዕላ ክካየድ ምሕሳብኩም ኣዝዩ ጽቡቕ ኢዩ ክሳብ ሕጂ ኳ ደንጉዩ ዝኾነ ውልቀ ሰብ ይኹን ጉጅለ ኸኣ ንዋዕላ ዝቋወም ዘሎ ኣይመስለንን ይኹን ድኣ ‘ምበር ኣብ’ዚ ሒዝኩሞ ዘለኹም ጉዳይ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ንኹሉ ሰብ ከተሳትፉ መደብ ገይርኩም ኣብ እትንቀሳቐስሉ ዘለኹም እዋን ጌና ካብ’ቲ ምስ ኪዳን ኮይንኩም ክትሰርሕሉ ዝፈተንኩም ዝዓበየ ጽላል ፖለቲካውያን ሓይልታት ዝኾነ ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ኣባል ዝኾነ ንኣርባዕተ ውድባት ጠርኒፉ ሕጂ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ፖለቲካዊ ሓይሊ ካብ’ዚ ዝሕሰብ ዘሎ ዋዕላ ከም ዝሰሓበ ወግዓዊ መግለጺ ኣውጺኡሉ ኣብ ዘሎ እዋን ነዚ ሓይሊ’ዚ ናብ ንቡር መሊስኩም ናብ ዋዕላ ዝሳተፈሉ ኣገባብ ንምፍጣርን ርጉእ ባይታ ንምምችቻእን እንታይ ዝሓዝኩሞ ትሕጃ ወይ መካኒዝም ኣሎ፣ ነዚ ኣጋጢሙ ዘሎ ግርጭት ንምፍታሕ ከም ኣካየድቲ ዋዕላ ገለ ኣካላት ክቦኽሩ ንስለ ዘይብሎም ነዚ ንምፍታሕ ዝሓዝኩሞ መደብ ኣሎ ዶ ወይ ‘ውን ከምዚ ኦኣይነት ከጋጥም ይኽእል ኢልኩም ንነገራት ክትፈትሕሉ ኢልኩም ዘዳለኹሞ ናይ መስርሒ መካኒዝም ኣለኩም ዶ ዝብል ኢዩ ነይሩ፣
እቲ ብኣካየድቲ ዝተዋህበ መልሲ ን1’ይቲ ሕቶ
# # እቲ ኣብ ውሽጢ ኪዳን ዘጋጠመ ግርጭት ወይ ከኣ እዞም ሕጂ ካብ’ዚ ዝሕሰብ ዘሎ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣይክንሳተፍን ኢና ዝብሉ ዘለዉ ኣካላት ኣብ’ቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ ኣኼባ ብወከልቶም ተሳቲፎም ነይሮም ኢዮም እዚ ሕጂ ኣውጺኦሞ ዝበሃል ዘሎ መግለጺ ‘ውን ብወገንና ናባና ዝለኣኽዎ የለን ዝፈለጥናዮ ጉዳይ ውን ኣይኮነን ይኹን ድኣ ‘ምበር ኣብ ውሽጢ ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ዘጋጥሙ ሽግራትን ግርጭታትን ነዞም ነዚ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ንምስልሳልን ንምክያድን ጉባኤ ዋዕላ ንምስንዳእን እንነጥፍ ዘለና ኣካላት ኣይምልከተናን ኢዩ ንኸምዚ ዓይነት ሽግራት ክንፈትሕ ኢልና ዘቐመጥናዮ ናይ ስራሕ መካኒዝም ከኣ የብልናን ንሕና እታ ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ዘሰከመና ሓላፍነት ጥራይ ኢና ከነተግብር ንሰርሕ ዘለና እዚ ማለት ግን ንሕና ብኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ግበሩ ኣይትግበሩ ኢልና እንምእዘዝ ኣይኮናን ዝብል መልሲ ተዋሂቡ፣
2’ይቲ ሕቶ
- ንምንታይ ኢኹም ነዚ ዝሕሰብ ዘሎ ዋዕላ ብሃታ ሃታ ከተካይድዎ ትምድቡ ዘለኹም ዝያዳ ኣድማዕን ኣሳታፍን ልዕሊ ኹሉ ኸኣ ኣብ ምልኣት ርጉእ ናይ ሓሳብ ነጥብታት ንምዕዃኽን ርጢብ ሓባራዊ ስምምዕ ንምብጻሕን ምእንቲ ክከኣል ስለምንታይ ኢኹም ዕለተ ዋዕላ ኣብ ሓጺር ግዜ ንኽትግበር ትጓየዩሉ ዘለኹም እንታይ ዘህጽጽ ጉዳይ ስለ ዘለኩም ኢዩ? እቲ መደብ ከ ንስኹም ባዕልኹም ሓሲብኩምሉ ዲዩ ዝትግበር ዘሎ ወይስ ብ ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ወይ ከኣ ብኢትዮጵያ ድፊኢት ስለ ዘለኩም ኢዩ ኣብርህ እንተተብርሁልና ጽብቕቲ ነይራ ትብል ሕቶ ኢያ ነይራ፣
እቲ ብኣካየድቲ ዝተዋህበ መልሲ ን2’ይቲ ሕቶ
# # ከም መደብ ብደራጃ ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ዝኣመሞ ድሕሪ ሓደ ዓመት ክትግበር ኢዩ መደብ ወጺኡ ነይሩ ድሕሪ ንሕና ኣሰናዳእቲ ንምዃን ኣኼባ ዝተጋባኣሉ ወቕቲ ‘ውን ሰለስተ ምርጫታት ተወሲኑ ነይሩ ኢዩ፣ ሓደ ካብ’ዚ ነጥቢ’ዚ ኸኣ ኣብ ለካቲት 2011 ክካየድ ዝብል ሓሳብ ቀሪቡ ነይሩ፣ ይኹን ድኣ ‘ምበር ካብ ሰንዓ ፎርም ብፍላይ ከኣ ካብ ጎረቤት ሃገር መንግስቲ ኢትዮጵያ ምርጫ ይካየድ ስለ ዘሎ ኣብ ስልጣን ዘይክንመጽእ ንኽእል ክትሕገዙ መታን ንሕና ኣብ ስልጣን ከለና እንተተግበርኩሞ ይሓይሽ ዝብል ሓሳብ ምስ ቀረበ ዳግማይ ኣኼባ ተኻይዱ ንታሕሳስ 2010 ከነተግብሮ ምስ መደብና መንግስቲ ኢትዮጵያ ብግልጺ ካብ ናትኩም ኩነታት ጥራይ ትሓስቡ ንኹሉ ዓለማዊ ጉዳያት ኣብ ግምት እንተተእትዉ ምሓሸ እዚ ማለት ጉዳይ እገዳ ኣሎ ውሽጣዊ ምዕባሌታት ኤርትራ ኣብ ግምት ከተእትዉ ኣለኩም ዓለም ናታ ኣካይዳ ስለ ዘለዋ ነዚ ከተስተብህሉሉ ኣለኩም ኢሎም ብዝሃቡና ምኽሪ ኣብ ሓምለ ክካየድ ሓባራዊ ውሳኔ ወሲንና ስለ’ዚ እንተላይ ኩነታት መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝሃብዎ ምኽርን ሓሳብን ዝያዳና ከም መንግስቲ ንኹነታትና ዝፈልጡ ንሳቶም ብምዃኖም ኢዩ እቲ ምርጫ ተወሲዱ እንተዘይኮይኑ ኪዳን ንዓና ነዞም ስቪክ ማሕበራት ናይ ምቁጽጻር ስልጣን የብሎምን፣
3’ይቲ ሕቶ
- ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ዘይቆጻጸረኩም እንተኾይኑ ተሓታትነትኩም ንመን ኢዩ በዚ እትህብዎ ዘለኹም መግለጺ ዝያዳ ተሓታትነትኩም ንመግስቲ ኢትዮጵያ ዶ ኣይመስልን?
እቲ ብኣካየድቲ ዝተዋህበ መልሲ ን3’ይቲ ሕቶ
# # ኣይፋል እዚ ዋዕላ እዚ እኮ ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ኢዩ ዘካይዶ ዘሎ ንሕና እቲ ኪዳን ዝሃበና ናይ ስራሕ ሓላፍነት ኢና ነተግብር ዘለና ስለ’ዚ ኢትዮጵያውያን ኣሕዋትና ኣብ’ዚ ጉዳይ እዚ ኣሳለጥቲ ድኣ ‘ምበር ኣዘዝቲ ኣይኮኑን እቲ ዝለዓለ ኢድ ናይ’ዚ ዋዕላ ብኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ኢዩ ዝምእከል ንሕና ኸኣ ነታ ኪዳን ዘሰከመና ሓላፍነት ኢና ነተግብር ዘለና፣
4’ይቲ ሕቶ
- ብመጀመርያ እዚ ሕጂ ንስኻትኩም ከተካይድዎ ዝሕሰብ ዘሎ ዋዕላ ነቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ሓሊኹ ሒዝዎ ዘሎ ካብ ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ጀሚርካ ክሳብ ለይተ ሎሚ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ተጋደልትን ዝተፈጸሙ ገበናት ብተጋድሎ ሓርነት ይኹን ብህዝባዊ ግምባር ሓርነት ኤርትራ ኣብነታት ፋሉል መንካዕ እናተባህሉ ዝተቐንጸሉን ትማሊ ትማሊ ናይ ስንኩላን ምርሻንን ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ኤርትራ ዝሃልቁ ዘለዉ ዜጋታትን ኣብ ህዝቢ መጺኡ ዘሎ ዘይምትእምማንን ቅርሕንትን ኣብ ፖለቲካውያን ውድባትን ሰልፍታትን ዘሎ ዘይምትእምማንን ዘይምቅዳውን ንምቅርራብን ኣብ ህዝብን ፖለቲካውያን ሓይልታትን ዕርቅን ስኒትን ከተውርድ እንተኾይኑ መደባ መጀመርያ ናታ ውሕስነት ከተረጋግጽ ኣለዋ፣
ምኽንያቱ ቀዳማይ ናይ ውሕስነታ መንገዲ ኸኣ ኣብ’ቲ ናይ ዋዕላ ኩነተ ኩነት ነብሶም ነጻ ዝኾኑ ሰባት ዘይምቕማጣ ‘ውን ናይ ባዕሉ ዝኾነ ጸገም ኣለዎ ሓደ ካብ’ዚ ጉዳይ ኸኣ ኣቦ ወንበር ምንቅስቓስ ሓርነት ኩናማ ቀርኔሎስ ዖስማን ኣጋር ኣብ ውሽጢ ጽላል ኤርትራዊ ደሞክራስዊ ኪዳን ኮይኑ ብዘይ ፍርድን ፍትሕን ዝቐንጸሎምን ዝረሸኖምን ዜጋታት ኣብ ወጻኢ ሃገራት ኮይኖም ተገፍዑልና ኣብ ዝብሉሉ ዘለዉ ህሞት እሞ ኸኣ ቀርኔሎስ ዖስማን ኣጋር ካብቶም ቀዳሞት ኣሰናዳእቲ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኮይኑ ተመዚዝሉ ኣብ ዘሎ ወቕቲ ንስኻትኩም ኣሰናዳእቲ ዋዕላ ብኸመይ ኣቢልኩም ኢኹም ነዚ ዋዕላ ንትርግታ ህዝቢ ብዝምልሽ መንገዲ ንምትግባሩ ክትነጥፉ እትኽእሉ ጥራይ ዘይኮነ ውሕስነትኩምን ውሕስነት ህዝብኹምን ከተረጋግጹ እትኽእሉ? ምኽንያቱ ቀታሊ ባዕሉ ነቲ ዝቐተሎ ከሲሱ ደጊሙ ንኽፈርዶ ንስለ ዘይክእል፣
ብተወሳኺ ናይ ተሳተፍቲ ውሕስነት ውን ብምሉኡነት ከተረጋግጽ ኣለዋ ናይቶም ተበዲልና ተወጺዕና ሰብና ተቐቲሉ ተዘሚትና ዝብሉ ወገናት ሓሳባቶም ብዘይ ስክፍታ ንኸፍስሱ ኪኽእሉ መታን ውሕስነት ከተረጋግጽ ዘለዋ ይመስለኒ ካብኡ ሓሊፉ ተሪፉ ግን ብኸም’ዚ ትገልጽዎ ዘለኹም መንገዲ ግን ንስኹም ናብ ዋዕላ ዕርቅን ስኒትን ከተብጹሑና ዘይኮነስ ከም ዝተረዳእክዎ ንስኻትኩም ስርዓት ኣስመራ ድሕሪ ምውዳቑ ሃጓፍ ክፍጠር ንስለ ዝኽእል ነቲ ቦታ ናይ ስልጣን ብኸመይ ይትካእ ዝብል ኢዩ ዝመስል ስለ’ዚ ንስኻትኩም መደብ ዕዮኹም ነቲ ብዋዕላ ክረጋገጽ ዝድለ ዘሎ ዕርቅን ስኒትን ዘይኮነ ስልጣን ናብ ኪዳን ንምርካብ ወይ ከኣ ናይ ግዳም መንግስቲ ንምቛም ዝዓለመ ዕዮ ዝሓዝኩም ይመስለኒ ኣሎ እሞ ብሪዲኢተይ ፊተውራሪ ናይ ስልጣን ምትካእ ወይ ፊተውራሪ ናይ ምቛም ናይ ግዳም መንግስቲ ዶ ኣይመሰልኩምን፣
እቲ መዲብኩሞ ዘለኹም ገደብ ግዜ ውን ንዋዕላ ምክያድሲ ይትረፍ ንፍትሕ ሰብ ኪዳን ዝኾኑ ሰብኣይን ሰበይትን ‘ውን ዘባጽሕ ኣይኮነን እሞ እዚ ጉያ ጉያስ የሳራሓናዶ ትብልዎ ብዘይብኡ ኸኣ ደሞክራሲ ብዋዕላ ዘይኮነ ብመስርሕ ኢዩ ዝረጋገጽ እሞ ኣብሪህ ኣቢልኩም እንተትምሉሱለይ ሰናይ ነይሩ፣
እቲ ብኣካየድቲ ዝተዋህበ መልሲ ን4’ይቲ ሕቶ
# #.ንሕና ነቲ ዕርቅን ስኒትን ንቅበሎ ኢና ሓድነት ንምምጻእ ከኣ እንሰርሓሉ ዕማም ኢዩ እቲ መሰረታዊ ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን ክግበር እንሰርሓሉ ጉዳይ ግን ካብ’ዚ ገዛ ኸኣ ክትግበር እንጠልቦ ጉዳይ ግን ከም’ቲ ኣበየ ቦትኡ ዝተዓወትናሉ ምሳና ኮይኖም ዝሰርሑ 7 ዝኣባላታ ተሓጋጋዚት ጉጅለ ካብ’ዚ ተጋባኢ ምውጻእ ኢዩ፣
ኣብ’ዚ መዳይ ተሳትፎኹም ክብርኽ ከኣ ሰብ ምሉእ ተስፋ ኢና፣ ኣብ’ቲ ናይ ስልጣን ባዶነት ከየጋጥም ንዝበልካዮ ግን ልክዕ ኢዩ በዚ ዋዕላ ደሞክራስያዊ ለውጢ ነቲ ብድሕሪ ውድቀት ስርዓት ኣስመራ ከጋጥም ዝኽእል ናይ ስልጣን ባዶነት ንኽምላእ ኢና ናይ ህዝቢ ሱታፌ ዘለዎ ዋዕላ ከነካይድ መዲብና ዘለና ስለ’ዚ እዚ ብሓደ ዋዕላ ዝረጋገጽ ዋላ ኣይኹን ካብ ምክያዱ ድሕር ንብለሉ ጉዳይ የለን፣
እቲ ናይ ግዜ ጉዳይ ነዊሕ ተዘሪቡሉ ኢዩ ኣብ መጀመርያ ኣብ ለካቲት 2011 ኢዩ ተሓሲቡ ነይሩ ድሕሪ ክትዓት ከኣ ናብ ታሕሳስ 2010 ተሳሒቡ ጸኒሑ ብጎረባብቲ ሃገራት ማለት ኣባላት ሰንዓ ፎርም ኣብ ክንዲ ነቲ ኩነታት ብጉዳይኩም ጥራይ መዚንኩም እትርእይዊ ብዓለማውን ከባብያውን መዳይ ጠሚትኩም እንተትርእይዎ ምሓሸ ምኽንያቱ ኣብ ከባቢኹም ዘለና መንግስታት ምስ’ዚ ዝካየድ ዘሎ ምርጫታት ዘይክንህሉ እውን ስለ ንኽእል ኣብ ህላዌና ከተተግብርዎ እንተመርጽኩም ይሓይሽ ስለ ዝበሉ ንምኽሮም ምርኩስ ብምግባር ድሕሪ ዘካየድናዮ ርሱን ክትዕ ናብ’ዚ ሕጂ ዝብሃል ዘሎ ግዜ ክንወርድ ተገዲድና ምኽንያቱ ሓቆም ኢዮም ጉዳይ እገዳ ዘስዕቦ መዘዝ ኣሎ ናይ ጎረባብትና ኩነታት ኣሎ በዚ ኢዩ እቲ ግዜ ተመሪጹ ግን እዚ መጀመሪ እምበር መዛዘሚ ኣይኮነን እቲ ደሞክራሲ መስርሕ ኢዩ ዝበልካዮ ግን እወ መስርሕ ኢዩ ስለ’ዚ ምስ ግዜ ሕጽረት ብቐጥታ ናብ’ታ ተሓጋግዚት ዝበልናያ 7ተ ዝኣባላታ ኮሚቴ ምትሕብባር ኣሰናዳኢት ዋዕላ ብድልየት ክዋሱ ዝደልዩ ሰባት እንተልዮም ጽቡቕ ከምኡ እንተዘይኮይኑ ግን ባዕልና ሰብ ክንረቁሕ ድሕሪ ምባሎም 7ተ ሰባት ካብቲ ገዛ ተረቒሖም፣
እዞም ዝተረቕሑ 7ተ ሰባት ከኣ ዕማሞም ኣብ ሃገረ ነዘርላንድ ንጉዳይ ዋዕላን ኩነታት ኣካይዳኡን ካብ ህዝቢ ዝህሉ ለበዋታትን ሕቶታትን ኣኪቦም ንነባሪ ሃገረ ነዘርላንድ ዝኾነ ኤርትራዊ መብርሂ ድሕሪ ምሃቦም ኣብ መደምደምታ ናብቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝካየድ ዋዕላ ዝሳተፊ ናይ ነበርቲ ሃገረ ነዘርላንድ ወከልቲ ዝኾኑ ኤርትራውያን ንኽምረጹ ባይታ ከተጣጥሕን ኢዩ ነይሩ እቲ ውዕል፣
እታ 7ተ ዝኣባላታ ንኡስ ኮሚቴ ዋዕላ ናብ ነባሪ ሃገረ ነዘርላንድ ዝኾነ ኤርትራዊ ዜጋ በጺሓ ኣኼባታት ብምክያድ ብነባሪ ሃገረ አንዘርላንድ ዝኾነ ኤርትራዊ ተወኪሎም ዝተመርጹ ኣብላት ምርጫ ብምክያድ ከኣ ናብ ናይ ኣዲስ ኣበባ ዋዕላ ደሞክራስያዊ ለውጢ ከተሳትፍ ኪኢላ ዶ ንዝብል ኣብ ዝቕጽል 4ይ ክፋል
4ይ ክፋል ይቕጽል
ነጋሲ ጸጋይ ተኽለ
ኣልፈን ኣን ደን ራይን
ነዘርላንድ


text:
ኣብ ታሪክ ወዲ-ሰብ፣ንፈለማ ጊዜ ድኽነት ካብ ገፅ-ምድሪ ምቅባፅ ከምዝካኣል ዳይረክተር ባንኪ ዓለም ገሊፆም።
ጂም ዮንግ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ትማሊ ከምዝገለፅዎ፣ቀንዲ ትኹረት ባንኪ ዓለምን መንግስታትን፣ድኽነት ኣብ ዝቅፅሉ 17 ዓመታት ንምጥፋእ ክኸውን ክሰርሕ‘የ ኢሎም።
”ኣብ‘ዘን ዝሓለፋ ኣስታት ዓሰርተ ዓመታት፣ዝተመዝገቡ ምዕባለታት ኣብ ቦትኡ ከሎ፣ሎሚ‘ውን 1.3 ቢልዮን ሰባት ኣብ ትሕቲ ድኽነት፣870 ሚልዮን ዕለታዊ ዝጠምዩ፣6.9 ሚልዮን ህፃናት ትሕቲ 5 ዓመት ድማ ዓመታዊ ይሞቱ‘ለው” ኢሎም።
ይኹን‘ምበር ይብሉ ንሶም፣ቁፅሪ ዝደኸዩ ብፍርቂ ንምንካይ ዝተገብረ ፃዕሪ፣ሓድሽ ዓቅሚ ከምዝፈጠረሎም ሓቢሮም ሚስተር ዮንግ ኪም።
ኣተሓሒዞም”ኣብ ታሪኻዊ ወቅቲ ኢና ንርከብ።ክሳብ ሎሚ ዝተጠረየን ይምዝገብ ዘሎ ቁጠባዊ ምዕባለን ንማዕበልቲ ሃገራት ተስፋ ይህበን‘ሎ።ኣብ ታሪኽ ንፈለማ ጊዜ፣ድኽነት ኣብ ውሽጢ ሓደ ወለዶ ዝቃበፀሉ ጊዜ በፂሕና‘ለና”በሉ።
ኣብ ምዕዋት‘ዚ ፕሮጀክት‘ዚ፣ዕብየት ቁጠባ ትሕቲ ሳሃራ ኣፍሪቃን ደቡባዊ እስያን ቁልፊ ግደ ኣለዎም ኢሎም ንሶም።
ቁጠባዊ ምዕባለ ኣብ ኩሉ ፅፍሕታት ንዝርከቡ ዜጋታት ክርብሕሉ እንተዘይኪኢሎም ግና፣ከም‘ቲ ኣብ ሃገራት ዓረብ ዝተወለዐ ህውከት ከብግስ ከምዝኽእል ዳይረክተር ባንኪ ዓለም ኣጠንቂቆም።


text:
Back to table of content
ነዚ መወከሲ-መጽሓፍ፡ ኣህጉራዊ ማሕበር ተቓወምቲ ኲናት (WRI) ካብ ተሞክሮ ናይ ብዙሓት ሃገራት ጉጅለታትን ዝተፈላለዩ ተቓለስቲ ወሎዶታትን ምርኩስ ብምግባር፡ ኣዳሊዎ። ኣብ ኩሉ ዘይጎነጻዊ ጎስጓስ ናይ ዝሳተፉ ተሓለቕቲ ብልሓትን ተወፋይነትን፡ ከማሓላልፍዎ ዝድለ ዓይነት ዘለዎ ዝሓዘ፡…ብዛዕባ ህሉው ኩነታት ሕቶታት ዝልዕል መልእኽቲ፡ ንህዝቢ ብዛዕባ እንታይ ይኸውን ኣሎ ወይ ክኸውን ይኽእል ንምርኣይ ንምብርባር፡ ንምሕዝነት ዝስሕብ ወይ ኣብ ንሂወቶም/ንሂወትና ክትንክፍ ዝኽእል ውሳኔ ናይ ምውሳን ድምጺ ንምርካብ ጠለብ ዘቕርብ መልእኽቲ ክኸውን ይኽእል። ሓደ ካብ’ቶም ሓሳባት መሰረታዊ ናይ ዘይጎነጻዊ ጎስጓሳት ዝኾነ ‘ምሕያል’ እዩ፡ ምስ ካልኦት ተጸንቢርካ ብኸመይ ንኹነታት ትፍጽሞ ዝብለ ስምዒት’ዩ።
ሓያሎ ድራማዊ ዝኾነ ምስልታት ናይ ዘይጎነጻዊ ተግባራት ኣለዉ። ብሓቂ’ውን ንጉዳያት ብድራማዊ መልክዕ ምቕራብ ሓደ ካብቲ ሓያል ጎኒ ናይ ዘይጎነጻዊ ጎስጓስ እዩ፡ ህዝቢ ብዙሕ ግዜ ከየስተባሃለሎም ዘሓልፉ ነገራት ንኽሪእዎምን ተግባራዊ ስጉምቲ ክወስዱን ክገብር ይፍትን። እዚ ድራማ ግን ስቕ ኢሉ ብሃውሪ ዝኸውን ኣይኮነን። እዚኦም …ኣብ ናይ ታሓለቕቲ ጉጅለታት ወይ ዋህዮታት፡ ዝርርባት፡ ናይ ታዓሊም ርክባት፡ ናይ ዝሓለፉ ፍጻሜታት ተሞኩሮ ርእይቶታት፡ ትልሚ ምሕንጻጽ፡ ልምምድ፡ ኣብ ርክባት፡ ይጥነሱን/ይህነጹን። ብዚ ምኽንያት እዩ ድማ እዚ መወከሲ-መጽሓፍ ጉጅለታት ኣብ ዝሰርሕዎን ብኸመይ ከም ዘካይድዎን ዝምርኮስ። ኣብዚ ሓደ ደምዳሚ ንድፊ/ሞዴል ኣይኮናን ከነቐርብ ንፍትን ዘለና፡ እንታይ ድኣ ኣብ ዝተፈላለዩ ኩነታት ዝሰርሑ ሜላታት፡ ከምኡ ’ውን ብካልኦት ናይ ፈጠራ ክእለት ዘለዎም ናይ ዘይጎነጻዊ ጎስጓስ ተሓለቕቲ ኣብ ኩነታቶም ከዋሃህድዎም ከም ዝኽእሉ ርእይቶ ኢና ንህብ ዘለና።
እዚ ተሓቲሙ ዘሎ መወከሲ-መጽሓፍ ካብ ኣህጉራዊ ማሕበር ተቓወምቲ ኲናት (WRI) ዘለዉ ዝተፈላለዩ ጹሑፋት ወይ ካብ መርበብ ሓበሬታ ዝተመርጹ ሓሳባት የጠቓልል። ገለ ገለ ቴማታት ፡ ተሞኩሮታት፡ ናይ ጉጅለ ልምምዳት ዘላልዩ ጹሑፋት የዋሃህድ። ኣብቲ ናይ መእተዊ ክፋል፡ ዘይጎነጻዊ ጎስጓስ ክንብል ከለና እንታይ ማለትና ከም ዝኾነ ጽሟቕ መላለይ ብምግባር፡ ኣገዳስነት ታዕሊም፡ ንጉጅለኹም ዝኾኑ ጉዳያት/ሕቶታትን፡ ከምኡ ’ውን ሒደት ሓጺርቲ ታሪኻውያን ዘይጎነጻዊ ጎስጓስ ኣብነታት የላሊ።
ሳልሳይ ክፋል፡ ሓደ ፍሉይ ኣብነት ኣብ ምንቅስቓሳትና ዝርከብ ናይ ጾታዊ ጭቆና/ጸቕጢ ክርኢ’ዩ።
ራባዓይ ክፋል፡ ጽሟቕ ንውደባን ታዕሊምን ንምስላጥ ዘድልዩ ስራሓትን መሳርሕን የቕርብ።
ሓምሻይ ክፍል፡ ዘይጎነጻዊ ጎሰጓስን ግብራዊ ስራሓትን፡ ሃናጺ መደባትን ተራ ናይ መራኸቢ ብዙሓን መ-ብ (ሜድያን)፡ ብምጥቕላል የብርህ፡
ሻድሻይ ክፋል፡ ንውጺኢታዊ ኣወዳድባ ኣብ ኩሉ ደረጃታት ዝሕግዙ ኣገደስቲ ሓበሬታ ከቕርብ’ዩ።
ሻብዓይ ክፋል፡ ኣብ ዓለምና ካብ ዘጋጠሙ ዛንታታትን እስትራተጂታትን ከቕርብ’ዩ።
ኣብዚ መወከሲ-መጽሓፍ ገለ ረብሓታት ናይ ዘይጎነጻዊ ጎስጓስ ኣብ ስራሕ ብምግላጽ፡ ብኸመይ ከም ዝሰርሕ ኣብነታት ክንህብ ኢና። ዘይትፈልጦም ቃላት እንተ ኣጋጢሙካ፡ ኣብ ዓስራይ ክፈል ትርጉም ናይ ቃላት ተመልከት።
ሻምናይ ክፍል፡ ኣብነታት ልምምዳት ናይ ዘይጎነጻዊ ጎስጓሳት ስርሓት የቕርብ። እዞም ናይ ጉጅለ ልምምዳት ናይ ኣባላት ኣብ ጉዳያትን ነንሕድሕዶም ዘለዎም ኣተሓሳስባ ንምጉልባትን፡ ወይ ነቲ ዝግበር ዘይጎነጻዊ ስርሓትን ጎስጓስን ብጽፈት ንምክያድ ይሕግዞም። ብሓፈሻ ነቲ ልምምዳት ንምክያድ ሓደ ኣሳላጢ ሰብ የድሊ። እሱ ድማ፡ ምስ ኣብነታት ንምልላይ፡ እንታይን ስለ ምንታይን ክገብሩ ከም ዘለዎም ብምግላጽ፡ ከምኡ ’ውን ነቲ መስርሕ ምንቅስቓስ ኣብ ምከተታል፡ ብፍላይ ኣብቲ ናይ መወዳእታ ናይ ሓሳባት ምእካብ ድማ ንፈራሓት ተሳተፍቲ ዓው ኢሎም ክዛረቡ ንህዉኻት ድማ ጽን ኢሎም ክሰምዑ የተባብዕ። ናይ ልምምዳት ሓበሬታ በዚ Þምስሊ ተዓዘብ።
ኣንበብቲ ናይዚ መወከሲ-መጽሓፍ፡ ገለ ክፋሉ ንኽትርጕምዎን ወይ ንጉጅሎኦም ከም ዘካፍሉ ተስፋ ንገብር። ደስ ዝበለኩምን ምስ ኩነታትኩም ዝሰማማዕ ክፋል ክትወስዱን ጸገም የለን።
ክፍሊ ዓሰርተ ሓደ፡ ዝተመርጹ ምንጭታት የቕርብ፡ እንተድኣ ኣብዚ መወከሲ-መጽሓፍ ብፍላይ ናዓኹም ኣገዳሲ ነገራት ረኺብኩም፡ ምስ ናይ ማሕበር መርበብ ሓበሬታ (website) ብምውህሃድ ክትጥቀሙሎም ትኽእሉ። ንዝያዳ ሓበሬታ ኣብ ናይ ማሕበር መርበብ ሓበሬታ (http://wri-irg.org/wiki/index.php/Nonviolence_Handbook) ብምርኣይ ተወሰኽቲ ሰፋሕቲ ዓንቀጻትን ተሞኩሮታትን ምርኣይ ይካኣል።
ኣብ ማሕበርና (WRI) ካብ ምሃብ ከነካፍል ንመርጽ። ካልኦት ሰባት ኣብ ዘይጎነጻዊ ጎሰጓሳትን ታዕሊማትን ዝተማሃርክሞን ዝፈለጥክሞን ከንበቡ ይደልዩ። ስለዚ ተሞኩሮኹም ናብ መርበብ ሓበሬታ ናይ ማሕበርና ከተበርክትዎ ትኽእሉ። ከምኡ ’ውን ንገለ ክፋላት ናይዚ ጹሑፍ እንተድኣ ተርጕምክሞ ናብ info@wri-irg.org ክትሰድዎ ትኸእሉ። ንሕና’ውን ናብቲ መርበብ ሓበሬታ ከነእትዎ ንኽእል።


text:
ሃገራት ኣፍሪቃ ብድልየተን ነንባዕለን ዝገማገማሉ መድርክ ዘውፀኦ ንኢትዮዽያ ዝምልከት ሪፖርት፣ዝላዓለ ቆላሕታ ከምዝህብሉ ቀ/ሚ ሃይለማርያም ደሳለኝ ገሊፆም።ዛጊድ ሰላሳን ሓደን ሃገራት ኣብ‘ቲ መድረኽ ተሓቊፈን‘ለዋ ይብል እስክንድር ፍሬው ዝላኣኾ ሪፖርት።
እቲ መድረኽ ንኢትዮዽያ ኣማእኪሉ ዘካየዶ መፅናዕቲ ውፅኢቱ ሎሚ ወግዓዊ ኮይኑ‘ሎ።ገምጋም ዝተገበረሎም ዘፈራት ድማ ፖለቲካዊን ዴሞክራሲያዊን ምሕደራ፣ማሕበራዊን ቁጠባዊን ዕብየትን‘ዮም።
ኣብ ልዕሊ‘ቲ ንኢትዮዽያ ዝምልከት ሪፖርት መደረ ዘስምዑ ቀ/ሚ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ናብ ዝርዝር ከይኣተው ከምዝቅበልዎ ጠቂሶም።
”ብዛዕባ ኢትዮዽያ ዝተዳለወን ሎሚ ዝተቀበልናዮን ሪፖርት፣ውፅኢት ዘቆምናዮ ንነብስኻ ትግምግመሉ መድረኽ‘ዩ።ካብ ልብና‘ውን ንቅበሎ ኢና።ልዑል ግምት‘ውን ክንህቦ ኢና።እቲ ሪፖርት ዝገምገሞም ኣርባዕተ ዘፈራት ንምምሕያሽ ክንጥቀመሎም ኢና።ምስ ሃገራዊ ውጥናትና ኣቃዲና ክንትግብሮ ድልየትና‘ዩ” ኢሎም።
ንቀ/ሚ ኣማኻሪ ጉዳያት ቁጠባ ኣቶ ንዋይ ገብረኣብ ብወገኖም፣እቲ ገምጋም ንብርክት ዝበሉ ኣካላት ዘሳተፈ ምኻኑ ጠቂሶም።ቅድሚ ሎሚ እቲ መድረኽ ዘዳለዎ ሪፖርት፣ቀ/ሚ ዝነበሩ ኣቶ መለስ ዜናዊ ኣብ ዝተረኸብሉ መድረኽ ከምዝተካየደ ዝዝከር‘ዩ።ከምዚ ናይ ሎሚ ዝበለ ገምጋም ድማ ዕዙዝ ረብሓ ከምዘለዎ ኣቶ ንዋይ ጠቂሶም።


text: 1ዒንሢ ሓይ፥ ማሊ ጶቂሡዋ ጋላቲያ ዓጮ ዓሳ! ዖ ጌሺ ዒኖ ዒንሢኮ ባይዜይ? ኪሪስቶሴኮ ፑርቶ ዓሶ ሱፆ ሚፆይዳ ሱፂንቲ ሃይቂፆ ዛሎ ዒንሢ ዛዛጋጉዲ ፔጋሲ ታ ዒንሢም ኬኤዜኔ። 2ታኣኒ ሃሢ ዒንሢዳፓ ፔቴ ዔራኒ ኮዓ ባኣዚ ዓኣኔ፤ ዒንሢ ዓያኖ ጌኤዦ ዔኬሢ ሙሴ ዎጎ ኩንሥሢናሞ ኮዦ ሓይሶ ቃኣሎ ዋይዚ ጉሙርቂፆናዳይ? 3ዒንሢ ዓይፆ ፆሲ ዓያናና ዓርቃዖ ዓሲ ዎልቄና ኩንሣኒ ኮዓኔ፤ ሓይሾ ዒንሢ ሃኣዺ ዔኤያኬ! 4ኮዦ ሓይሶ ዛሎና ዒንሢ ዔኬ ሜታሢ ቢያ ጉሪ ማዒ ዓቴኔ ጌይሢዳ? ዬይ ጉሪ ዓቲባኣሴ! 5ፆሲ ፔኤኮ ዓያኖ ዒንሢም ዒንጋሢና ዒንሢ ኮራ ፔ ዎልቆና ማዺንታ ዓኮ ባኮ ማዻሢ ሙሴ ዎጎ ዒንሢ ኩንሣሢሮሞ ኮዦ ሓይሶ ቃኣሎ ዋይዚ ዒንሢ ጉሙርቃሢሮዳይ? 6ሂንዳ ዓብራሃሜሲ ማሉዋቴ፦ “ዓብራሃሜ ፆሲ ጉሙርቄኔ፤ ፆሲያ ዒዛ ፔ ዓሲ ማሄኔ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴኔ። 7ዓካሪ፤ ፆሲ ጉሙርቃዞንሢ ቢያ ዓብራሃሜ ናኣቶ ማዓሢ ዔሩዋቴ። 8ፆሲ ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሶ ጉሙርቂሢ ዛላና ፂሊሳንዳያ ማዔሢ ጌኤዦ ማፃኣፓ ቤርታዺ ዴንቂ፦ “ዴራ ቢያ ኔ ዛሎና ዓንጂንታንዳኔ” ጌይሢና ቤርታ ዓብራሃሜም ኮዦ ሓይሶ ቃኣሎ ኬኤዜኔ። 9ዬያሮ ፆሲ ጉሙርቃዞንሢ ቢያ ፆሲ ጉሙርቄ፥ ዓብራሃሜ ጉዲ ዓንጂንቴያኬ። 10“ዎጎ ኩንሢፆና ኑ ፂላንዳኔ” ጋዓዞንሢ ቢያ ጋዳንቂንቴያኬ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ፦ “ሙሴኮ ዓሶ ዎይሦ ዎጎ ማፃኣፖይዳ ፃኣፒንቴ ዓይሢፆና ቢያ ዶዲ ናንጉዋያ ሃሣ ማዺ ኩንሡዋ ዓሲ ጋዳንቂንቴያኬ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴሢሮኬ። 11“ፂሎ ዓሲ ጉሙርቂሢና ሼምፔና ናንጋኔ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴሢሮ ዎጎ ኩንሥሢና ዓይጎ ዓሲያ ፆሲ ቤርቶይዳ ፂሉዋኣሢ ዔርቴያኬ። 12ዎጌ ጉሙርቂሢና ዓርቂንቴ ባኣዚቱዋሴ፤ ጋዓንቴ “ዓሲ ዎጌና ናንጋኒ ዳንዳዓሢ ዎጎ ዓይሢፆ ቢያ ኩንሤቶኬ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴኔ። 13“ሚሢዳ ሱፂንቲ ሓይቃ ዓሲ ቢያ ጋዳንቂንቴያኬ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴኔ፤ ኪሪስቶሴ ኑ ጋይቴ ጌይ ሱፂንቲፆና ጋዳንቂንቴያ ማዒ ዎጎ ጋዳሞይዳፓ ኑና ዻቂሼኔ። 14ዬይ ያዺ ማዔሢ፦ ፆሲ ዓብራሃሜም ዒንጌ ዓንጃ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሶ ሄላንዳጉዲ፤ ሃሣ ፆሲ፦ “ታ ዒንሢም ዒንጋንዳኔ” ጌዔ ዓያኖ ጌኤዦዋ ጉሙርቂሢና ኑ ዔካንዳጉዲኬ። 15ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ዓሲም ዔርታ ማላታ ማዓንዳ ባኣዚ ታ ዒንሢም ኬኤዞም። ዓሲ ዎላ ጫኣቁሞ ጫኣቄስካፓ ዖኦኒያ ዬኖ ጫኣቁሞ ሃሻኒና ጊዳ ቃሳኒያ ዳንዳዑዋሴ። 16ፆሲ ዓብራሃሜና ዒዛኮ ዜርፆናም ሃጊ ማዓንዳ ዎዞ ቃኣሎ ዒንጌሢ ዬኖ ጎይፆኬ፤ ጌኤዦ ማፃኣፓ ሃጊ ማዓንዳ ዎዞ ቃኣላ ሚርጌ ዓሲም ማዓያ ማሂ፥ “ኔ ዜርፆም” ጎዑዋሴ፤ ጋዓንቴ ፔቴ ዓሲም ማዓያ ማሂ፥ “ኔ ዜርፃሢም” ጋዓኔ፤ ዬይያ “ኔ ዜርፃሢ” ጌይንቴሢ ኪሪስቶሴኬ። 17ዓካሪ፥ ታ ሂዚ ጋዓኔ፤ ዖይዶ ፄኤታና ሓይሢታሚ ሌዔኮ ጊንፃፓ ዒንጊንቴ ዎጋ ቤርታዺ ፆሲ ዔሪ ዶዲሼ ጫኣቁሞ ዓይሲ፥ ዒንጊንቴ ዎዞ ቃኣሎዋ ጉሪ ማሃኒ ዳንዳዑዋሴ። 18ፆሲኮ ዒንጊፃ ዎጌ ዛላና ጴዻያታቴ፥ ፆሲ ዒንጌ ሃጊ ማዓንዳ ዎዞ ቃኣሎና ማዒፃ ዓታንዳንቴኬ፤ ጋዓንቴ ፆሲ ዓብራሃሜም ዒንጌ ዒንጊፃ ሃጊ ማዓንዳ ዎዞ ቃኣሎናኬ። 19ሂዳዖ ዎጌ ዒንጊንቴሢ ዓይጌንዴሮዳይ? ዎጌ ጊዳ ቃሲንቴሢ ዓብራሃሜም ሃጊ ማዓንዳ ዎዞ ቃኣሎና ዒንጊንቴ ዜርፃሢ ሙካንዳያ ሄላንዳኣና ፑርታ ማዾ ዓይጎ ማዔቴያ ዔርዛኒኬ፤ ዎጌ ሙኬሢ ፆሲና ዓሲና ባኣካ ማዔ፥ ዓሢም ፆሲ ኪኢታንቾ ዛሎና ኬኤዚንቴምኬ። 20ዬይ ያዺ ማዔቴያ ባኣካ ማዔ ዓሢ ፔቴ ዜርሢም ሌሊ ዔቃያቱዋሴ፤ ፆሲ ጋዓንቴ ፔቴኬ። 21ዓካሪ፤ ሙሴ ዎጋ ፆሲኮ ሃጊ ማዓንዳ ዎዞ ቃኣሎና ዎላ ጊኢጉዋያዳ? ያዺቱዋሴ! ሼምፖ ዒንጋ ዎጌ ዒንጊንቴያ ማዔቴ ፂሉሞ ዎጌም ዓይሢንቲሢና ጴዼያ ናንዳንቴኬ። 22ጋዓንቴ ጌኤዦ ማፃኣፓ ዓጫ ጉቤ ጎሜና ቱቴያ ማዔኔ ጋዓኔ፤ ዬይያ፦ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ጉሙርቂፆና ጴዻ ዎዞ ቃኣላ ጉሙርቃዞንሢም ዒንጊንታንዳጉዲኬ። 23ዬይ ኪሪስቶሴ ጉሙርቂፃ ሙካንዳሢኮ ቤርታ ዎጎ ዛሎና ኑ ቱሲ ዓሲ ማዒ ዬይ ፔጋዻንዳያ ሄላንዳኣና ካራ ኑም ባይቄያ ማዔኔ። 24ዬያሮ ጉሙርቂፆና ኑ ፂላንዳጉዲ ኪሪስቶሴ ሙካንዳያ ሄላንዳኣና ሙሴ ዎጋ ኑና ዔርዚ ዔርዚ ዲቻያ ማዔኔ። 25ሓሢ ጋዓንቴ ኪሪስቶሴ ጉሙርቂሢ ሙኬሢሮ ዎጌ ኑና ዔርዚ ዔርዚ ዲቻያ ማዒፃ ዓቴኔ። 26ዬሱስ ኪሪስቶሴ ጉሙርቂፆና ዒንሢ ቢያሢ ፆሲ ናይኬ። 27ኪሪስቶሴና ዎላ ፔቴ ማዓኒ ዋኣፆና ማስቴ ዓሳ ቢያ ኪሪስቶሴ ዒንሢ ማኣዔኔ። 28ቢያሢ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ፔቴ ዒንሢ ማዔሢሮ ዓይሁዴና ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሲና፥ ማዻሢና ማዺሻሢና፥ ዓቲንቄና ላኣሊናኮ ባኣካ ዱሙሞ ባኣሴ። 29ዓካሪ ዒንሢ ኪሪስቶሴሮ ማዔቶ ዓብራሃሜ ዜርፆኬ፤ ዒንጊንቴ ዎዞ ቃኣሎ ጎይፆና ዒዛና ዎላ ዒንሢ ፆሲ ዒንጋ ባኮ ዔካንዳዞንሢኬ።


text:
ኣብ ሓሙሽተ ዩኒቨርሲታት ኣሜሪካ ዝሰርሑ ምሁራት ዘጣየሽዎ ትካል ምትሕግጋዝ ኣብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ኢትዮጵያ ኣብ ትምህርታውን ምርምራውን ዓውድታት ንዝረአ ዘሎ ክፍተት ንምዕባስ ዝድግፍ እዩ፡፡
ነቲ ትካል ዘጣየሹ ሊቃውንቲ ቅድሚ ሎሚ ንንውሕ ዝበሉ ዓማውቲ በብውልቀ ናብ ሃገሮም መጺኦም ኣብ ምርምርን ካልኦት ትምህርታዊ ሓገዝን ዝሳተፉ ዝነበሩ እዮም፡፡
ነቲ ብቱን ከይዲ ሓገዝ እርኑብ ብዝኾነ መልክዑ ተግባራዊ ንምግባር ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ዓማውቲ ኣድላዪ ዘበለ ዘተ ብምክያድ ብምሕጻረ ቃል እንግሊዝ ED-REAP ማለት ድማ Ethiopian Diaspora for research and education advancement through partnership ዝተሰየመ ትካል ኣጣይሾም ኣለዉ፡፡
መስረትቲ እቲ ትካል ዶክተር ሰለሞን ኣብርሃም ካብ ኖርዝ ካሮላይና ሴንተራል ዩኒቨርስቲ፣ ዶክተር ኪሮስ ብርሃነ ካብ ዩኒቨርስቲ ኦፍ ሳውዘርን ካሊፎርንያ፣ ዶክተር ሙሉጌታ ገብረእግዚኣብሔር ካብ ሜዲካል ስኩል ኦፍ ሳውዝ ካሮላይና ስቴት ዩኒቨርስቲ፣ዶክተር ሃይለማርያም ገብረስላሴ ካብ ሳውዝ ካሮሊና ስቴት ዩኒቨርስቲ ከምኡ’ውን ዶክተር መኮነን ገብረሚካኤል ካብ ዩኒቨርስቲ ኦፍ ካናቲኬት እዮም፡፡
ED-REAP ንመኽሰብ ዘይሰርሕ ኣብ ኣሜሪካ ብ501c3 ዝተመዝገበ ዘይመንግስታዊ ትካል እዩ፡፡
ኣዳምፁ


text: 1ቂሳሪያ ዓጮይዳ ናንጋ ቆርኔሌዎሴ ጌይንታ ፔቴ ዓሲ ዓኣኔ፤ ዒዚያ “ዒፃሊያ ፖኦሊሶ” ጌይንታ ፖኦሊሶኮ ፄኤቶ ዓሶ ዓይሣ ሱኡጌኬ፤ 2ዒዚ ፔ ማኣሮ ዓሶና ዎላ ዓይሁዶ ዎጎ ጎይፆ ፆሲ ካኣሽካያና ዒጊጫያ፥ ማንቆ ዓሶዋኣ ሚርጌና ማኣዳያ ሓሣ ፆሲ ቢያ ዎዴ ሺኢቃያኬ። 3ፔቴ ኬሊ ማሢ ዶንቦልሳ ዎዴ ጉዴያ ማዓኣና ፆሲኮ ኪኢታንቻ ዒዛ ኮራ ጌሊ፦ “ቆርኔሌዎሴ!” ጌዒ ዒዛ ዔኤላያ ፆሲ ዒዛም ፔጋሲ ዻዌኔ። 4ዒዚያ ጊዥ ጌዒ ኪኢታንቻሢ ባንሢ ዛጋዖ ዲቃቲሢና፦ “ጎዳሢዮ! ዓይጎዳይ?” ጋዓዛ፥ ኪኢታንቻሢ ዒዛም፦ “ኔኤኮ ሺኢጲፆና ማንቆ ዓሶ ኔ ማኣዳ ማኣዲፃ ፆሲ ቤርታ ጴዼኔ፤ 5ሓሢ ኔ ኮራፓ ዓሲ ዒዮጴ ዓጮ ዳኪጋፓ ጴፂሮሴ ጌይንታ ሲሞኔ ዔኤሊሴ፤ 6ዒዚ ሃሢ ባዞ ዓጮይዳ ዓኣ፥ ዜዾ ጉኡዓሢ ሲሞኔ ማኣራ ሾኦቹሞይዳ ዓኣኔ” ጌዔኔ። 7ዬያ ዒዛም ኬኤዜ ኬኢታንቻሢ ዒዛይዳፓ ዱማዺ ዓኣዻዛ ቆርኔሌዎሴ ዒዛም ላምዖ ማዾ ማዻስኬንሢና ጉሙርቂንቲ ማዻ ፔቴ ፆሲ ጉሙርቃ ፖኦሊሴስኬያ ዔኤሊ፥ 8ማዔ ባኮ ቢያ ዔያቶም ኬኤዜሢኮ ጊንፃ ዒዮጴ ዓጮ ዳኬኔ። 9ዚሬሎ ዔያታ ዓኣዺ ካታሞኮ ዑካኣና ዓባ ሳዛ ሄሌም ጴፂሮሴ ዒዚ ቤርታ ሺኢቃ ሹጮና ማዦና ማኣሮኮ ዑፆ ኬስኬኔ። 10ዬማና ዒዛ ናይዼም ሙኡዚ ሙዓኒ ኮዔኔ፤ ሮኦሪ ሙዎ ሙዓ ዒዛም ጊኢጊንታ ጎይሣ ዓኣንቴ ፆሲ ዒዛም ፔጋሲ ዻዋ ባኣዚ ዒዚ ዛጌኔ። 11ዬና ዒ ዛጌ ባኬላ ያዺኬ፦ ጫሪንጫ ቡሊንቴም ዖይዶ ዛላ ዓርቂንቴ ዓፒላ ማላ ባኣዚ ሳዖ ኬዴኔ። 12ዬኖ ጊዶይዳ ዱማ ዱማ ዻካንታ ዼኤፒ ቦዖንታ ሓሣ ካፒያኣ ዓኣኔ። 13ዓካሪ ዒማና፦ “ጴፂሮሴ! ዔቂ ሓያ ሹኪ ሹኪ ሙዔ” ጋዓ ዑኡሲ ዒዛም ዋይዚንቴኔ። 14ጴፂሮሴ ጋዓንቴ፦ “ጎዳሢዮ፥ ዬይ ማዓዓኬ! ሙዒንቱዋ ቄፄ ማዔ፥ ዒኢቴ ባኣዚ ሙዒ ታ ቤቂባኣሴ” ጌዔኔ። 15ላሚ ሓሣ፦ “ፆሲ ጌኤሺ ማሄ ባኮ ኔኤኒ ዒኢቴያኬ ጋዓንዳያ ኮይሱዋሴ” ጋዓ ዑኡሲ ዋይዚንቴኔ። 16ዬና ሓይሢ ማይንቲ ዒዛም ጴዼስካፓ ዓፒሎ ጉዴ ባኬላ ቤዞማና ሌካ ጫሪንጮ ዔውቴኔ። 17ጴፂሮሴ ዬኖ ፆሲ ዒዛ ዻዌ ባኮኮ ቡሊፃ “ዓይጎ ናንዳይ?” ጌዒ ጌዒ ፔ ማሊፆና ማሊ ሜታዻንቴ፥ ቆርኔሌዎሴ ዳኬ ዓሶንሢ ሲሞኔኮ ማኣሮ ዖኦጪ ዖኦጪ ዲሮ ካራ ዔቃዖ፥ 18ዔኤሊንቲ፦ “ጴፂሮሴ ጌይንታ ሲሞኔ ሾኦቹሞና ዓኣሢ ሓካዳ?” ጌዒ ዖኦጬኔ። 19ጴፂሮሴ ፆሲ ዒዛ ፔጋሲ ዻዌ ባኬሎ ዛሎ ማሊፆይዳ ዓኣንቴ ዓያና ጌኤሺ ዒዛም፦ “ሓይሾ፥ ኔና ሓይሦ ዓሲ ኮዓኔ፤ 20ዔያቶ ዳኬሢ ታናታሢሮ ዓልቱዋዖ ኬዲጋፓ ዔያቶና ዎላ ዓኣዼ” ሂዚ ጌዔኔ። 21ጴፂሮሴያ ዓኣ ቤዛፓ ኬዲ ዓሶንሢ ባንሢ ሙካዖ፦ “ዒንሢ ኮዓሢ ሓይሾ፥ ታናኬ፤ ዒንሢ ዓይጋ ሙኬይ?” ጌዒ ዖኦጬኔ። 22ዔያታ፦ “ኑኡኒ ሙኬሢ ፄኤቶ ፖኦሊሶኮ ሱኡጋሢ፥ ቆርኔሌዎሴ ኮራፓኬ፤ ዒዚያ ዓይሁዶ ዓሳ ቢያ ዒዛ ቦንቻያ ሓሣ ፆሲ ካኣሽካያ ኮሺ ዓሲኬ። ኔና ዒዚ ፔ ማኣሪ ዔኤሊሲ ኔ ጋዓ ባኮ ዋይዛንዳጉዲ ፆሲ ኪኢታንቻ ዒዛም ኬኤዜኔ” ጌዔኔ። 23ዬካፓ ጴፂሮሴ ዔያቶ ማኣሪ ጌልዚ ሾኦቺንሢ ዎይሣዖ ጉቴሎ ዔቂ ዬንሢ ሙኬዞንሢና ዎላ ዓኣዼኔ፤ ዒዮጴይዳ ዓኣ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሶይዳፓ ፔቴ ፔቴ ዓሲያ ዒዛና ዎላ ዓኣዼኔ። 24ዚሬሎ ዔያታ ቂሳሪያ ሙካንቴ ቆርኔሌዎሴ ፔኤኮ ዒጊኖና ዑኬ ላጌ ማዔ ዓሶዋ ዔኤሊ ጴፂሮሴ ካፓኔ። 25ጴፂሮሴ ጌሊ ቆርኔሌዎሴና ካኣሜ ዎዶና ቆርኔሌዎሴ ዒዛኮ ቶኮ ዴማ ሂርኪ ጌዒ ቦንቾ ዔኤሊሢ ዔኤሌኔ። 26ጴፂሮሴ ጋዓንቴ፦ “ዔቄ! ታኣ ኔጉዲ ዓሲዋይ!” ጌዒ ዒዛ ዔቂሴኔ። 27ጴፂሮሴ ቆርኔሌዎሴና ዎላ ጌስቲ ጌስቲ ጋሮ ጌላዖ ሚርጌ ቡኪንቲ ዓኣ ዓሲ ዴንቄኔ። 28ዬካፓ ዬያ ዓሶም፦ “ዓይሁዴ ዓሳ ዓይሁዴ ማዒባኣ ዜርፆና ዎላ ፔቴ ማዒ ሓሣ ዎሊኮ ማኣሪ ጌላኒያ ኑ ካኣዦ ዎጋ ዓይሡዋኣሢ ዒንሢ ዒንሢ ቶኦኪና ዔራኔ፤ ጋዓንቴ ዖናኣ ታኣኒ ጌኤሽኪባኣ፥ ዒኢቴ ዓሲኬ ጎዑዋጉዲ ፆሲ ታና ፔጋሲ ዻዌኔ። 29ዬያሮ ታኣም ዒንሢ ዓሶ ዳኬ ዎዶና ፔቴታዖ ዓልቱዋዖ ታ ሙኬኔ፤ ዓካሪ ዓይጎሮ ዒንሢ ታና ዔኤሌቶዋ ታ ዔራኒ ኮዓኔ” ጌዔኔ። 30ዒማና ቆርኔሌዎሴ፦ “ሓኖ ዖይዳሳ ኬሊ ሃይማ ዎዴ፥ ማሢ ዶንቦልሳ ዎዴ ማዓኣና ታኣኒ ታ ማኣራ ፆሲ ሺኢቃንቴ ዓኣፒዳ ዱዱካ ቦኦሬ ዓፒላ ማኣዔ ዓሲ ታ ዔሩዋንቴ ታ ቤርታ ዔቃዖ፥ 31‘ቆርኔሌዎሴ! ፆሲ ኔኤኮ ሺኢጲፆ ዋይዜኔ፤ ሓሣ ማንቆ ዓሶም ኔ ዒንጋ ዒንጊፆዋ ኔኤኮ ዔኬኔ፤ 32ዓካሪ ዒዮጴ ዓጮ ኪኢታ ዓሲ ዳኪጋፓ ጴፂሮሴ ጌይንታ ሲሞኔ ዔኤሊሴ፤ ሓሢ ዒዚ ባዞ ዓጫ ዓኣ ዜዾ ጉኡዓሢ፥ ሲሞኔ ማኣራ ሾኦቹሞይዳ ዓኣኔ’ ታኣም ጌዔሢሮ፥ 33ቤዞና ኪኢቶ ዓሶንሢ ታ ኔ ኮራ ዳኬኔ፤ ኔኤኒያ ሓሢ ሙኬሢ ቃራኬ፤ ዓካሪ ፆሲ ኔና ኬኤዛንዳጉዲ ዓይሤ ባኮ ቢያ ዋይዛኒ ኑኡኒ ቢያሢ ፆሲ ቤርታ ሓይካ ቡኬኔ” ሂዚ ጌዔኔ። 34ጴፂሮሴ ዔያቶም ኬኤዛዖ፦ “ጎኔና ፆሲ ዓሲ ዓሲዳፓ ዱማሱዋኣሢና ፔቴያ ባሼ ማሂ ዛጉዋኣሢ ታ ዔሬኔ፤ 35ዓይጎ ዓጪ ዓሲ ማዔቶዋ ፆሲ ዒጊጫያ ሓሣ ጎኑሞ ባኣዚ ማዻያ ማዔ ዓሢ፥ ዬያ ፆሲ ናሽካኔ። 36ፆሲ ዒስራዔሌ ዴሮም ቃኣሎ ዳኬሢ ዔርቴያኬ፤ ኮዦ ሓይሳ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ሙኬሢያ ዔያቶምኬ፤ ጋዓንቴ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ቢያሢኮ ጎዳኬ። 37ዮሓኒሴ ዋኣፆና ማስኪፆ ኬኤዜ ዎዳፓ ዓርቃዖ፥ ጌሊላ ዓጫፓ ዴንዲ ዪሁዳ ዓጮ ቢያይዳ ማዔ ባኮ ዒንሢ ዔራኔ። 38ሓሣ ፆሲ፡ ናዚሬቶ ዬሱሴ ዓያኖ ጌኤዦና ዶኦሬሢና ዎልቄያ ዒዛም ዒንጌሢ ዒንሢ ዔራኔ፤ ፆሲ ዒዛና ዎላ ማዔሢሮ ዒዚ ኮሺ ባኣዚ ማዺ ማዺ ፑርቶ ዓያኖና ዓርቂንቴ ዓሶዋ ፓሢ ፓሢ ሓንቴኔ። 39“ዪሁዳ ካታሞ ኮይሎና ዬሩሳላሜ ካታሞናይዳ ዒዚ ማዼ ባኮኮ ቢያ ኑኡኒ ማርካኬ፤ ዔያታ ጋዓንቴ ዒዛ ሚሢዳ ሱፂ ዎዼኔ። 40ፆሲ ዒዛ ሃይሣሳ ኬሎና ሓይባፓ ዔቃንዳጉዲና ዓሶማኣ ዒ ጴዻንዳጉዲ ማሄኔ። 41ዒዚ ጴዼሢ ቢያ ዓሲም ቱዋንቴ፥ ሓይባፓ ዔቄሢኮ ጊንፃ ዒዛና ዎላ ሙዒ ዑሽኬ ሓሣ ፆሲ ቤርታዺ ዶኦሬ፥ ኑና ዒዛኮ ማርኮንሢምኬ። 42ሓያ ባኮ ዴሮም ኑ ኬኤዛንዳጉዲ፥ ሼምፖና ዓኣ ዓሶና ሓይቄ ዓሶናይዳ ዒ ዎጋንዳያ ማዒፆ ሓሣ ዬያ ፆሲ ማሊ ጌሤያ ማዔሢያ ኑ ማርካዻንዳጉዲ ኑና ዓይሤኔ። 43ዒዛና ጉሙርቃዞንሢም ቢያ ዒዛኮ ሱንፆና ጎማ ዓቶም ጌይንታንዳሢ ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛ ዓሳ ዒዛ ዛሎ ማርካዼኔ” ጌዔኔ። 44ጴፂሮሴ ዬያ ኬኤዛኣና ቃኣሎ ዋይዜ ዓሶ ቢያሢዳ ዓያና ጌኤሺ ኬዴኔ። 45ጴፂሮሴና ዎላ ሙኬ፥ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓይሁዶ ዓሳ፡ ዓይሁዴ ማዒባኣ ዜርፆም ዓያኖ ጌኤዦ ዒንጊፃ ላኣሊንቴሢ ዛጋዖ ዲቃቲ ሄርሼኔ። 46ዓይሁዴ ማዒባኣ ዜርፆም ዓያኖ ጌኤዣ ዒንጊንቴያታሢ ዔያታ ዔሬሢ፥ ዓይሁዴ ማዒባኣ ዜርፃ ዱማ ዱማ ዻንጋና ጌስታንቴ ሓሣ ፆሲ ጋላቲ ጋላቲ ቦንቻንቴ ዔያታ ዋይዜሢሮኬ። 47ዬማና ጴፂሮሴ፦ “ሓኣታ ዓሳ ኑጉዲ ዓያና ጌኤሺ ዔኬኔ፤ ዓካሪ ዋኣፆና ዔያታ ማስቱዋጉዲ ዖኦኒ ዔያቶ ላኣጋይ?” ጌዔኔ። 48ዬያሮ ዔያታ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ሱንፆና ዋኣፆ ማስታንዳጉዲ ዓይሤኔ፤ ዬካፓ ጴፂሮሴ ዔያቶና ዎላ ዻካ ኬሊ ዴዓንዳጉዲ ዔያታ ዒዛ ሺኢቄኔ።


text: 1ዬካፓ ዬሱሴ ዋኣፆና ፒንቆ ጎንጎ ቶጊ ባዞ ጊዴና ፒንቂ ፔ ካታሞ ሙኬኔ። 2ዒኢካ ዓሳ ፔቴ ዎቦ ዓሲ ሃሎና ኬዲ ዔኪ ሙኬኔ። ዬሱሴ ዔያቶኮ ጉሙርቂጾ ዛጋዖ ዎቦ ዓሢም፦ “ታ ናዓሦ ማሊፖ! ጎማ ኔኤኮ ዓቶም ጌይንቴኔ” ጌዔኔ። 3ዒማና ሙሴ ዎጎ ዔርዛ ፔቴ ፔቴ ዓሳ፦ “ሃይ ፆሲ ጫሺኬ” ጌዒ ፔ ዒኖና ማሌኔ። 4ዬሱሴ ዔያቶኮ ማሊጾ ዔሪጋፓ፦ “ዓይጎሮ ዒንሢ ሃያ ጉዴ ፑርታ ባኣዚ ዒኖና ማላይ? 5‘ጎማ ኔኤኮ ዓቶም ጌይንቴኔ’ ጌይሢና ‘ዔቂ ዴንዴ’ ጌይሢናይዳፓ ሂንዳ ዎና ሼሌዓይ? 6ጋዓንቴ ዓሲኮ ናዓሢ ሳዖይዳ ዓሲኮ ጎሜ ዓቶም ጋዓኒ ቢታንቶ ዓኣሢ ዒንሢ ዔራንዳያ ኮይሳኔ” ጋዓዖ፥ ዎቦ ዓሢም፦ “ዔቂ ሃላሢ ኔኤኮ ኬዲ ኔ ማኣሪ ዓኣዼ” ጌዔኔ። 7ዬማና ዎቦ ዓሢ ዔቂ ፔ ማኣሪ ዓኣዼኔ። 8ዴራ ዬያ ዛጋዖ ዲቃቲ ሄርሺ፥ ዒጊጪሢና ሃያ ጉዴ ቢታንቶ ዓሲም ዒንጌ ፆዛሢ ጋላቴኔ። 9ዬሱሴ ዴንዲቤቃ ማቲዎሴ ጎዖስኬይ ኮርሞ ዓሶፓ ሚኢሾ ቡኩሳ ቤዛ ዴዒ ዓኣንቴ ዴንቂ፦ “ሃኒ ታ ጊንጾ ሙኬ!” ጋዓዛ፥ ዒዚያ ዔቂ ዒዛ ጊንፆ ዓኣዼኔ። 10ዬካፓ ዬሱሴ ማቲዎሴ ማኣሮይዳ ሙዓኒ ዴዓዛ ሚኢሾ ቡኩሳ ዓሶንታ ጎሞ ዓሶንታ ሚርጌ ዓሲ ሙኪ ዒዛና ሓሣ ዒዛኮ ጊንጸ ሃንታዞንሢና ዎላ ሙዓኒ ዴዔኔ። 11ፔርሴ ዓሳ ዬያ ዛጋዖ ዬሱሴኮ ጊንጾ ሃንታዞንሢ ኮራ፦ “ዒንሢኮ ዔርዛሢ ሃያ ሚኢሾ ቡኩሳ ዓሶና ጎሞ ዓሶና ዎላ ዴዒ ዎይቲ ሙዓይ?” ጌይ ዖኦጬኔ። 12ዬሱሴ ዔያታ ጌዔሢ ዋይዛዖ፦ “ዼኤሻ ዔራ ዓሲ ኮይሳሢ ሃርጊንቴ ዓሲም ማዓንዳፓ ዓቴም ዋሊ ዓሲምቱዋሴ፤ 13ዴንዲ፦ ‘ዒንጎ ባኣዚ ዒንጋያይዳፓ ባሼ ዓሲ ሚጪንታ ዓሲ ታ ናሽካኔ’ ጋዓ ቃኣላ ዎይዚ ጌይሢታቴያ ማሊ ጶቂሢ ዔሩዋቴ፤ ጎሞ ዓሶ ዔኤላኒ ማዓንዳኣፓዓቴም ፂሎ ዓሶ ዔኤላኒ ታ ሙኪባኣሴ” ጌዔኔ። 14ዒማና ማስካ ዮሓኒሴኮ ጊንፆ ሃንታ ናኣታ ዬሱሴ ኮራ ሙካዖ፦ “ኑኡና ፔርሴ ዓሶና ሙዖ ሃሺፆ ዳምቦ ካፓንቴ፥ ኔ ጊንጾ ሃንታ ናኣታ ዓይጎሮ ዬያይዲ ካፑዋይ?” ጌዒ ዖኦጬኔ። 15ዬሱሴ ማሃዖ፦ “ዑኡታሢ ዔያቶና ዎላ ዓኣንቴ ዔፖ ዓሳ ዎይቲ ሙይ ዑሽኪ ዎዛዹዋዖ ሃሻንዳይ? ዑኡታሢ ዔያቶይዳፓ ዔውታንዳ ዎዴ ሙካንዳኔ፤ ዬኖ ዎዶና ዔያታ ሙዖ ሃሺፆ ዳምቦ ካፓንዳኔ። 16ዓኪ ዓፒላይዳፓ ዔኪ ጪሚ ዓፒላይዳ ዓጊ ሲካይ ባኣሴ፤ ያዺ ማዔቶ ዓኮ ዓጊጻ ጉርሚ ጪሞ ዓፒሎ ዳዳርዛንዳኔ፤ ዳርዒፃኣ ፔቶ ዳልጋንዳኔ። 17ዬያ ጉዲ ሶልኪ ዑሺ ዋሆ ጪንቄ ዖቲዳ ሺሜ ዋሂንቱዋሴ፤ ዋሂንቴቴ ጋዓንቴ ሺሜ ዑዣ ቡርቂ ዖቶ ዹኡሴም ዑዣ ላኣሊንታንዳኔ፤ ዖታኣ ጉሪ ዓታንዳኔ። ዬያሮ ሺሜ ዑሺም ዓኪ ጌኤሺ ዖቲ ኮይሳኔ፤ ዬያይዴቴ ዑዣ ዖቶይዳ ዔኤቢ ዎኦቱዋዖ ዴዓኔ። 18ዬሱሴ ዬያ ዓሶም ኬኤዚፆይዳ ዓኣንቴ ፔቴ ዓይሁዶ ዓሶኮ ቡኪንቶ ቤዞ ሱኡጌስኬይ ሙኪ ባሊቲና ዒዛ ቤርታ ሎኦማዖ፦ “ታኣኮ ናይስኬና ሃርጊ፥ ሃሢ ሃይቄኔ፤ ሃዳራ፥ ኔኤኒ ሙኪ ዒዞ ዑጻ ኩጮ ጌሤቶ ዒዛ ዻቃንዳኔ” ጌዔኔ። 19ዬያሮ ዬሱሴ ዔቂ ዓሢ ጊንጾ ዓኣዻዛ ዒዛ ጊንፆ ሃንታዞንሢያ ዎላ ዓኣዼኔ። 20ዬካፓ ታጶ ላምዖ ሌዔ ጉቤ ላኣሎ ናይ ዶርዖና ሜታዻ ፔቴ ላኣሊስኬና ዬሱሴኮ ጊንጾ ዛሎና ሙኪ ዓፒሎኮ ዓጮ ካኣሜኔ፤ 21ዬያ ዒዛ ማዼሢ፦ “ዒዛኮ ዓፒሎታዖ ኩጮና ታ ካኣሜቶ ዻቃንዳኔ” ጌዒ ፔ ዒኖና ማሌሢሮኬ። 22ዬሱሴ ዒማና ጊንሢም ሺሪ ላኣሌሎ ዛጋዖ፦ “ታ ናዔሌ ማሊፖ፥ ኔ ጉሙርቂጻ ኔና ዻቂሼኔ” ጋዓዛ፥ ላኣሌላ ቤዞማና ዻቄኔ። 23ዬካፓ ዬሱሴ ዓይሁዶ ዓሶኮ ቡኪንቶ ቤዞ ሱኡጋሢ ማኣሪ ሄላዖ ዲንካሢ ዋርቂ ሃሣ ጳሽኪ ዒላቲ ዒላቲ ዬኤካ ዓሶ ዛጊ፥ 24ዓሶ፦ “ሺኢኩዋቴ! ናዔላ ጊጊንዔያፓዓቴም ሃሃይቂባኣሴ!” ጋዓዛ፥ ዔያታ ዒዛ ቦሂ ሚኢጬኔ። 25ዴራ ኬስኬሢኮ ጊንፃ ዒዚ ጋሮ ጌላዖ ናዔሎኮ ኩጮ ዓርቃዛ ዒዛ ዔቄኔ። 26ዬይ ሃይሳ ዬኖ ዓጮ ቢያይዳ ዋይዚንቴኔ። 27ዬሱሴ ዬኖ ቤዛፓ ዴንዳንቴ ላምዖ ዓኣፒ ባይቄ ዓሲስኬንሢ፦ “ዳውቴ ናዓሢዮ! ሃዳራ ኑና ማኣዴ” ጌዒ ጌዒ ዒላቴኔ። 28ዬካፓ ዬሱሴ ኬኤፆ ጌላዛ ዓኣፖ ባይቄዞንሢ ዒዛ ጊንጾ ሙኬም፥ ዬሱሴ ዔያቶ ኮራ፦ “ዒንሢኮ ዓኣፖ ታ ቡላንዳሢ ዒንሢ ጉሙርቃ?” ጌዒ ዖኦጬኔ። ዔያታ ማሃዖ፦ “ሂዮ፥ ጎዳሢዮ” ጌዔኔ። 29ዬካፓ ዬሱሴ ዔያቶኮ ዓኣፖ ኩቻ ካኣማዖ፦ “ዒንሢ ጉሙርቄሢ ጉዲ ዒንሢም ማዖንጎ” ጌዔኔ። 30ዓኣፓ ዔያቶኮ ቡሊንታዛ ዬሱሴ ዔያቶም፦ “ሃያ ዖኦማኣ ዒንሢ ኬኤዙዋጉዲ!” ጌዒ ዶዲሺ ላቴኔ። 31ዔያታ ጋዓንቴ ኬስካዖ ዒኢካ ጉርዶ ቢያይዳ ዬሱሴ ዛሎ ኬኤዜኔ። 32ዓኣፓ ባይቄ ዓሶንሢ ኬስኪ ዓኣዻዛ ሜሌ ዓሲ ፑርታ ዓያና ዓርቄም፥ ዻንጋ ባይቄስኬያ ዬሱሴ ኮይላ ዔኪ ሙኬኔ። 33ፑርቶ ዓያኖ ዬሱሴ ኬሴስካፓ ዻንጎ ባይቄ ዓሢ ጌስቲሢ ዓርቄኔ፤ ዬያሮ ዴራ ዲቃቲ ሄርሻዖ፦ “ሃያ ጉዴ ባኣዚ ዒስራዔሌ ዓጮይዳ ኑ ዛጊ ቤቂባኣሴ” ጌዔኔ። 34ፔርሴ ዓሳ ጋዓንቴ፦ “ዒዚ ፑርቶ ዓያኖ ዓሶፓ ኬሳሢ ፑርቶ ዓያኖ ሱኡጋሢ ዎልቆናኬ” ጌዔኔ። 35ዬሱሴ ዓይሁዶ ዓሶኮ ቡኪንቶ ቤዞይዳ ዔርዚ ዔርዚ፥ ፆሲ ካኣቱሞ ዛሎ ኮዦ ሃይሶዋ ኬኤዚ ኬኤዚ ዬያጉዲ ሃሣ ዶርዓሢያ ቢያ ፖዒሲ ፖዒሲ ካታሞና ጉርዶናይዳ ሃንቴኔ። 36ዒማና ዴራ ሄንቃ ዓሲባኣ ማራይጉዲ ሜታዻያ ሃሣ ማኣዳያ ዔያቶ ባኣያ ማዔሢ ዛጌ ዎዶና ዒ ዔያቶ ሚጪንቴኔ። 37ዬያሮ ዬሱሴ ዒዛኮ ጊንጾ ሃንታዞንሢ ኮራ፦ “ቡኩሶንዶ ሃኣካ ሚርጌኬ፤ ሃኣኮ ቡኩሳዞንሢ ጋዓንቴ ዻካታሢሮ፥ 38ሃኣኮ ቡኩሳ ዓሶይዳ ቃሲ ዓሲ ዳካንዳጉዲ ሃኣኮ ዓዶ ሺኢቁዋቴ” ጌዔኔ።


text:
ኣብ ናይ ሎሚ ርክብና፣ ንኩላትኩም ብምቛም “ሃገራዊ ምንቅስቓስ ደምበ ኣለና” ዝተሰመዓኩም ሓጎስ ንምግላጽ ናይ ዮሃና መልእኽቲ ዝሰደድኩም ብሓበራ፤ ብፍላይ ከኣ መራሕቲ ሃይማኖት ክልቲኡ እምነታትና፣ ውድባት፣ ሰልፊታትን ሓለፍቲ ብሄራዊ ምንቅስቓስን ብልቢ አመስግነኩም። እቶም ብዛዕባ ጉዳይ መጽሓፍ ዝሓተትኩም ድማ ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ብተደጋጋሚ ዝበልኩዎ፣ ኣነ ኣዳልየ ካብ ዝውደኣ ሓያሎይ ኣዋርሕ ገይራ … more
Tag Archives: ኣለና
ጀርመን ኣብ ኣርበዓታት፣ ኤርትራ ኣብ ዘመነ-ሚለንየም! ብድሕሪ ኲናት ባድመ፣ ብፍላይ ድማ ኣብ እዋን ሚለንየም ጉሒላ ኢሳይያስ ‘ተንኮለኛ ጉድጓድ ንኮዓቲኣ’ ኮይኑዎ፤ ህድኣትን ሰላምን ኣይረኸበን። እዛ ዘለናያ ዓመተ-2011 ከኣ ገበነኛ ኢሳይያስ፣ ካብ ኣዲስ ኣበባ ተኾልኲሉዎ ዝወፈረ ናይ ጥንቲ ድጉል ሕልምታቱ ዝቐበጸላ ዓመት ኢያ። “ … more
ርሑስ በዓል ትንሳኤ፣ ንኩሉኹም ምእመናን ክርስትና! “ጽሑፍ ይነውሕ ኣሎ” ዝብል ተደጋጋሚ ርእይቶ ተኸታተልትና ክንቅበል ጸኒሕና ኢና። ስለዚ ካብዛ ክፋል እዚኣ ንደሓር ኣብ ክንዲ 6-7 ገጻት፤ ናብ 4-5 ገጻት እናኣሕጸርና ክንቅጽል ኢና። ኣብዘን ዝሓለፋ ሸሞንተ ኣዋርሕ ደምበ ኣለና ኣርባዕተ መድረኻት ተሰጋጊሩ ኣሎ። 1) ሓበሬታ /Information/ ካብ ምጅማር ጽሑፍ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’ … more
መሪር ሓዘን ህልቂት ልዕሊ 325 መንእሰያት ኤርትራውያን ደጊምና ንዘክር! ሓዘን ኤርትራውያን መመሊሱ ይቕጽል ኣሎ። ጉዳም ዘመን! ኣብ ምድሪ ቤትን ቅርዓትን ጥራይ ዘይኮነስ፤ ኣብ ርእሲ ነፍስ-ወከፍ ኤርትራዊ ናይ ሓዘን ዳስ ተተኺሉ ኣሎ። … more
ክቡራንን ክቡራትን ደቂ ኤርትራ! ትማል ዓቢ እምባ ኤርትራውያን ፈሪሱ!!! ሞት 325 ዜጋታትና ሰሚዕና። እዚ ረዚን ሃገራዊ ሓዘን ኣብ ውሽጥና ኮይኑ ኣብ ዝሰራሰረሉ ግዜ፣ ዝርንዝሕ ነቢዕና። … more
ሰላም ኣብ ዘዘለኹሞ ክቡራት ደቂ ኤርትራ! ብፍላይ ድማ ብምኽንያት 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቀንስትዮ፣ ንኹለን ኤርትራውያን ደቀንስትዮና ናይ ቃልሲን ጽንዓትን ሰላምታ ይብጻሕክን። … more
“ኣነ ቲፋኖስ፣ ንሱ ድጉል መንካዕ” በታ እንምነያን እንቃለሰላን ዘለና ኣዝያ ጥዕምቲ ቃል ክፍልም። ሰላም! ክቡራት ተኸታተልቲ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። ናትና ግብረ-መልሲ ዝጽበ ሰናይ ዘመን ይመጽእ ኣሎ’ሞ ቆጽሊ ሰተሰምሃር ክንንስንስ፣ ክንሕበን ከም ቀደምና ክንተሓዋወስ…ቆፎና ክንመልእ መዓርና ክንብርብርን ለጋዕና ክንሓልብን ቀሪብና ኢና! … more
ከምቲ ንቡር፣ ብሰላምታ እየ ክጅምር። ሰላም ንክቡራንን ክቡራትን ተኸታተልቲ ጽሑፋት ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። ብድሕሪ ክፋል 16 ንኣቶ ዓብደላ ኣደም ብዝምልከት፣ ኣብ ቅትለት ስዒድ ሳልሕ ከም ዘይወዓለ ዝጸሓፍኩዎ መአረምታ፤ ብዙሓት ዜጋታት ቅዱስ ርእይቶኦም ጽሒፎሙለይ ኢዮም። እቲ ዘይጋገ እቲ ዘይሰርሕ ሰብ ጥራይ ኢዩ ዝብል ርእይቶ ከኣ ኣሎኒ። … more
ሰላም ክቡራንን ክቡራትን ተኸታተልቲ ጽሑፋት ‘ኣለና’። ንስርዓት ገበነኛ ኢሳይያስን ሰልፉ ህግደፍን ዘቃልዕ፣ ካብ ቀዳማይ ክሳብ መበል 16 ክፋል ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ዝቐረበ ተኸታታሊ ስኑድ ጽሑፋት፤ ኣስታት 95 ገጻት ኮይኑ ኣሎ። … more
ሰላም ክቡራንን ክቡራትን ተኸታተልቲ ጽሑፋት ‘ኣለና’። ንስርዓት ገበነኛ ኢሳይያስን ሰልፉ ህግደፍን ዘቃልዕ፣ ካብ ቀዳማይ ክሳብ መበል 16 ክፋል ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ዝቐረበ ተኸታታሊ ስኑድ ጽሑፋት፤ ኣስታት 95 ገጻት ኮይኑ ኣሎ። … more
ሰላም ክቡራት ተኸታተልቲ ጽሑፍ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። ብድሕሪ ክፋል መበል 15 ናይዚ ጽሑፍ፣ ንክፋል መበል 16 ብዓቢ ሃንቀውታ ክትጽበዩ ከም ዝጸናሕኩም ይስደደለይ ካብ ዝነበረ መልእኽቲታት ተገንዚበ። … more
ሰላም ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን ተኸታተልቲ። ሰላም ኣአንገድቲ ሃገራውያን ወብ ሳይታት ንጽሑፋት ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። … more
ሰላም ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን ተኸታተልቲ። ሰላም ኣአንገድቲ ሃገራውያን ወብ ሳይታት ንጽሑፋት ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። … more
ሚልክያስ ምሕረትኣብ ዮውሃንስ ሓደ ንዝኾነ ታሪኽ ጸሓፋይ፤ተንታናይ፤ሰናዲ ተመራማርን ንባዕሉ ኣንባቢውን እንተኾነ ኣዝዩ ኣጸጋሚ ጉዳይ እንተሃልዩ፤ንሓቂ ካብ ሓሶት ንጭቡጥ ሓበሬታ ካብ ቤላቤለው፤ ንይኸውን ዶ ኾን ካብ ርጉጽ ክውንነት ፈሊኻን ጋሊህካን ምምርማርን ምቕራብን ኮይኑ፡ በዚ ገዚፍ ክባሃል ብዝኽእል ማህለኻ፡ብዙሓት ናይ ታሪኽ ጸሓፍትን ተመራመርትን ክጽገሙን ሓደ ሓደ እዋንውን ግዳያት ኽኾኑ ይርኣዩ እዮም። … more
ኣብ ባህሊ ብሄረ ትግርኛ፣ እቶም ጨጓራት ዳናጉ ዓርኪ ሕልፎት ብድርብ ኮቦሮ ንሸውዓተ ጎረቤት ክንቕንቑ ምስ ሓደሩ፤ ኣብ ኣጋ ወጋሕታ ድኻም ይስምዖም ኢዩ። … more
“…ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ካርቱም ሱዳን ዝነበረ ዓብደላ ኣደም፣ ህዝቢን መንግስቲን ኤርትራ ዘሰከምዎ ሓላፍነት ክሒዱ ሃዲሙ ኣሎ።” ኣብ ኣጋ መወዳእታ ዓመተ-2002 ብረድዮ ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ ዝተቓልሐ ዜና ኢዩ ዝነበረ። … more
ኣለና ኣብ ኩሉ ኤርትራዊ መንፈስ ዘለዎ ከባቢታት ዓለም። ኣለና ኣብ ዱሮ ዕሰሌ ኤርትራ! ኣለና ኣብ ዱሮ “ገዓት ሓምሊ ውጻእ ገዓት ጠስሚ እቶ” ኣብ ዝበሃለሉ ቅነ ጽንዓትን ጋማን! … more
ሰላም ክቡራት ተኸታተልቲ፤ ኣለና! ክሳብ እታ ኣብ መቓብር ኢሳይያስ እትቦቅል ተኽሊ ሰላምን ዲሞክራሲን እንርኢ…ክሳብ ምስ ገበነኛታትን ድርብ ገጻት ህግደፍን ኣብ ቅሉዕ መጋባእያ ቤት ፍርዲ እንራኸብን ድማ ክንህሉ ኢና። እቲ ምንታይ ሎሚ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ድርኩኺት ዓወት፤ ኢሳይያስን ቃፍላይ ህግደፍን ከኣ ናብ ኣፈፌት መቓብር ስለዘለዉ። ሎሚ መርድእ ኢሳይያስ ንክንሰምዕ ለይቲን … more
ኣለና፤ ንዝተቐብረን ዝተረስዐን ታሪኽ ጀጋኑ ኤርትራውያን ምንጋር’ምበር ክንዮኡ ዝመጣጠር ዕላማ የብልናን። ኣለና ኤርትራዊ ትንሳኤ ኢዩ! ኣለና ኣብ ውሽጢ ኤርትራን ኣብ ወጻኢ ሃገራትን! ኣለና ብጋህዲን ብስዉርን። … more
ህዝቢ ኤርትራ ብሰንኪ ጨፍጫፊ ስታሊናዊ ሜላ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ንበይኑ ኣብ ውሻጠ ገዝኡ’ምበር ኣብ ጽርግያ ኮይኑ ዓው ኢሉ ንክዛረብ ኣይተዓደለን። … more
ብ 1991 ጋማ ናጽነት ክትኣስር፣ ኣኽሊል ሓርነት ክትጉምጎም ዝተጸበናያ ኤርትራ፣ ብሰንኪ ሕዱር ሕማም ውልቀ-መላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ን20 ዓመታት ክርዳድ ፈርያ። ህዝቢ ኤርትራ ንዕስራ ዓመታት ብከንቱ መብጽዓታት ንከንባሁቕ ተገዲዱ። … more
ኣብዘን ውሑዳት መዓልታት፣ ኣብ ሙሉእ ዓለም ካብ ዘለዉ ኤርትራውያን፣ ከምኡ’ውን ካብ ኢትዮጵያውያን ኣሕዋት ብዙሕ መልእኽቲ ተቐቢለ። … more
አለኻ ወ ኣለኻ ኣለና ከም ሽሙ ድሃይካ ሰሚዑ ዓለም ብዓለሙ ታሪኹ ሰሚዑ ታሪኽ ዝተጠልሙ ታሪኽ አርትራና ስጉሚ’ዩ ሃብቲሙ ፍረ ናይ ጻዕርኻ ወርቂ’ዩ ቀለሙ … more
ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንነዊሕ ዓመታት ኣንጻር ኤርትራውያን ቀጭ-ሕርሙ ኣነጻጺሩ፣ ጎበዝ ሃገር ዝወድአ ሕሱም ሰብ ኢዩ። … more
ኣብ ሓሙሻይ ክፋል ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ ኣትየዮ ብዝነበርኩ መብጽዓ፣ ቅንጸላ ተጋዳላይ ኢብራሂም ዓፋ ብዓቕመይ ክትርኽ እየ። … more
እዛ ሓሙሸይቲ ክፋል ናብ መርበብ ኢንተርነት ክሳብ ዝሰደላ ዝነበርኩ ሰዓት፣ ካብ ሙሉእ ዓለም እንኮላይ ካብ ውሽጢ ኤርትራ ብዙሕ ናይ መተባብዒ ጽሑፋት ተቐቢለ። … more
ሕቡእ ታሪኽ ውልቀ-መላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ምጅማሩ’ምበር ኣብዚ ግዜ’ዚ ምውድኡ ዝከኣል ኣይኮነን። እቶም ክሳብ ሎሚ ሰሚዕናዮም ዘለና ጉዳያቱ ከኣ ካብ ግምጃ እከይ ተግባራቱ ሓደ ዕሽር ጥራይ ኢዮም፣ ትሽዓተ ዕስሪት (9/10) ድማ ተሪፎሙና ኣለዉ እንተተባህለ ምግናን ኣይኮነን። … more
ኢሳይያስ ንዝገበቶ በትረ-ስልጣን ብሰላማዊ መንገዲ ናብ ረብሓ ህዝቢ ኤርትራ ክንቅይሮ ኢና ኢልካ ምሕሳብ፤ ድግምጋም ዕሽነት ኤርትራውያን ጥራይ ኢዩ። … more
ስርናይ ዝተተለመት ጽግኢ፣ ስርናይ ኢያ እትፈሪ። ክርዳድ ዝተተለመት ቃድራ ድማ ከም ትልማ ክርዳድ። እነሆ’ምበኣር ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ቅድሚ 40 ዓመታት ብዝተለሞ ዘርኢ ክርዳድ ንሕና ኤርትራውያን ክርዳድ ፈሪና። … more
በቕሊ ዝረኸቡ ፈረስ እንተደለዩስ ሽፋ ይግበረሎም፡ እዞም ኣድጊ ዘይብልና በቕሊ ክንዕቕ ግን ኣይግድን ! … more
ኣለና እወ ኣለናእምባሕ ንብል ደረትና ነፊሕናመን ዶ ኣለና ዩ ብዘይካ ሃገርናእንታይ ከ ኣሎና ዝበልጽ ካብ ህዝብና። … more
ደጊም ‘ሲ፡ ኤርትራውያን፡ መንግስቲ ወይ ስርዓት ከምዘይብልና ኣረጋጊጽና ኣለና። ኣብ ሓንቲ ሃገር ከምዚ ዝኣመሰለ ባዶሽ ናይ ስርዓት ኣብ ዝህልወሉ ግዜ ብዕቱብ ክምለሽ ዘለዎ ዓቢ ሕቶ ‘ምብኣር፡ “ንሕና ከም ሕብረተሰብን ከም ህዝብን ከ ኣለና ዶ?” ዝብል ‘ዩ። … more
ደጊም ‘ሲ፡ ኤርትራውያን፡ መንግስቲ ወይ ስርዓት ከምዘይብልና ኣረጋጊጽና ኣለና። ኣብ ሓንቲ ሃገር ከምዚ ዝኣመሰለ ባዶሽ ናይ ስርዓት ኣብ ዝህልወሉ ግዜ ብዕቱብ ክምለሽ ዘለዎ ዓቢ ሕቶ ‘ምብኣር፡ “ንሕና ከም ሕብረተሰብን ከም ህዝብን ከ ኣለና ዶ?” ዝብል ‘ዩ። … more
ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ራድዮ እቲ ዝበለጸ መራኸቢ ከምዝኾነ ተገንዚብና ወትሩ እንሓስበሉ ዝነበርና ባህጊ እዩ። እንሆ ድማ ድሮ ሓደ ዓመት ሓሊፉ፡ ድምጺ ኣሰና ክንጅምር ሓቦ ካብ እንገብር። ሓቦና ንበይኑ ግን እኹል ኣይነበረን። ሓቦናን ልግስኹምን ተደሚሩ እዩ፡ ንኣእምሮ ናይቶም ዓመጽቲ ዘናውጽ መቓልሕ ድምጺ ፈጢሩ። ስለዚ፡ ካብ ተበግሶና ንላዕሊ ደራኺ ንዝነበረ ንገንዘባውን ሓበሬታውን ኣበርክቶኹምን … more
ኣብ ታሪኽ ደቅሰባትን ዓለምናን፡ወጽዓ ምስፍትሒ፤ቃልሲ ምስ መግዛእቲ፤ሓቂ ምስ ዓመጽ፤ ምልኪ ምስ ሓርነት፤ኣይግዛእንየ ምባል ምስ ምምብርካኽ፤ናጽነት ምስባርነት ወዘተ እንዳተበራረዩ እዮም ዝኸዱ። ታሪኽን ዛንታን ኩሎም ህዝብታት ዓለም በዚ መስርሕዚዩ ሓሊፉ ገናውን ዝሓልፍ ዘሎ። … more
ፈጺሙ ዘይርሳዕ ጸገም እዩ ዘለዎ። እቲ ብሕልሚ ዝረኣዮ መጠን ነብሱ ኣዝዩ ደርማስ፡ ብግብሪ ኣዝዩ ንኡስ ኮይኑ፡ ብዓድን ብግዳምን ፈጺሙ ዘየስምዕ ትርጉም ኣልቦ ኮይኑ ተሪፉ ምህላዉ እዩ ሕሰም ሕርቃኑ። እንተኾነ ሕርቃኑ ምስ ነብሱ ክኸውን ኣለዎ። መብጽዕኡን ህዝቡን እንተዘኽብር ሕልሙ ምግሃድ ኣይምኣበዮን። ህዝብኻ ምንዓቕን መብጽዓኻ ምጥላምን ግን የግዲ ሕልሚ ይገብረካ እዩ። ሕልሚ … more


text:
… more
Category Archives: ሃገራዊ ሕግታት
ዮፍታሄ ድሜጥሮስ፣ ሓላፊ ተዋህዶ ሃይማኖት፣ ኤርትራ ብመንግስቲ ኤርትራ ተላኢኹ፣ ገንዘብ ክዘምት ኣብ እስራኤል ኣትዩ ኣሎ። ሓላፊ ሃይማኖት ተዋህዶ ዮፍታሀ ድሜጥሮስ፣ ሰኑይ 6 ጥሪ 2014 ኣብ እስራኤል ምስ ዘለዉ፣ ልኡኻት ኣቕሽሽቲን መንእሰያትን ብምምስጣር፣ ካብቲ ምሉእ ብምሉእ ኣማሓደርቲ ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻሩ ዝርከብ እንዳ መድሃነኣለም ቤተ ክርስትያን ኣብ ተልኣቪብ፣ ብሞባእ ዝተዋጽአ ገንዘብ ንምዝራፍ ኩነታት … more
ዳግመ ርኽክብ ኣባላት ተ.ሓ.ኤ ነበር ተረኽቦ ላምፓዱሳን ዚሰዓቦ ምዕብልናታትን ዝምልከት መግለጺ ታሕሳስ 27፡ 2013 ንሕና፡ “ብዳግመ ርኽክብ ኣባላት ተሓኤ ነበር፡ ኣቢልና ንዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ክንራኸብ ዚጸናሕና ዜጋታት ኢና። ብርግጽ፡ ኣቐዲምና ብዕሊ ከም ዘፍለጥና፡ ቀዳማይ ዕላማ ናይ`ዚ ዳግመ ርኽክብ`ዚ እቲ ሰፊሕን ክቡርን ታሪኽ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ፡ ከም ዘይፍለ ኣካል ሓርነታዊ … more
ኤርትራውያን ሲቪክ ማሕበራት፡ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጄነቭ ኣብ ዘዳለዎ፡ ንሰብኣዊ መሰላት ሃገራት ኣብ ዝግምግም ቅድመ ኣኼባ ተሳቲፎም።
ኣርባዕተ ኤርትራውያን ሲቪክ ማሕበራት፡ ማለት ስድሪ፡ ረሊዝ ኤርትራ፡ EHDR- UK ከምኡውን HUMAN RIGHT CONCERN ዝተባህላ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት፡ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ውዱብ ሕቡራት ሃገራት ካብ 26-29 ሕዳር 2013 ኣብ ዘዳለዎ ቅድመ ምድላዋት ኣኼባ ( pre-session) ናይቲ ኣብ ዝመጽእ 18 ለካቲት ዝካየድ ገምጋም ሰብኣዊ መሰላት ሃገራት ይሳተፉ ኣለዉ። ከምኡ እውን ንዓንቀጽ … more
ኣብቲ ብ 3 ጥቅምቲ 357 ኤርትራውያን ዝቐዘፈ ሓደጋ ባሕሪ ላምፐዱዛ ህይወት 47 ኤርትራውያን ዘድሓነት ኢጣልያዊት ተቐማጢት ደሴት ላምፐዱዛ Grazia Migliosini ስለ’ቲ ዝገበረቶ ሰናይ ግብሪ ተሸላሚት ናይ ጀርመን ሽልማት Bambi 2013 ኮይና።
ኣብታ ዳርጋ ኩሎም ኤርትራውያን ዝኾኑ 520 ስደተኛታት ጽዒና ማእከላይ ባሕሪ ድሕሪ ምቝራጽ፣ ብ 3 ጥቅምቲ ኣብ ገምገም ባሕሪ ላምፐዱዛ ሓደጋ ኣጋጢሙዋ 357 ኤርትራውያን ዝቐዘፈት ጃልባ ተሳፊሮም ንዝነበሩ 47 ግዳያት ካብ ሞት ዘድሓነት ኢጣልያዊት ተቐማጢት ደሴት ላምፐዱዛ ሲኞራ Grazia Migliosini ፣ ስለ’ቲ ዝገበረቶ ሰናይ ግብሪ ናይ’ቲ ካብ 1948 ኣትሒዙ ዓመታዊ ዝወሃብ … more
ኣብ ሱዳን ዝርከቡ ኤርትራውያን ብሓይልታት ጸጥታ ሱዳን እናተገፉ ካብ 300-500 ፓውንድ ሱዳን ክኸፍሉ ይግደዱ ከምዘለዉ ምንጭታት ካብ ካርቱም ሓቢሮም። መብዛሕትኡ እቲ ኣብ ካርቱም ዝካየድ ዘሎ ግፋ ኣብቲ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብጻዕቂ ዝርከቡሉ ሰሓፋ ከምኡ ‘ውን ጀረፊ ዝብሃል ቦታታት ኮይኑ፡ ኣብ ካርቱም ካርቱም፡ ሱዳን ብሓፈሻ ኤርትራውያን ተሸቝሪሮም ዝንቀሳቐሱሉ ቦታ ኮይኑ ‘ሎ። ኣብ … more
ኣብ ዝሓለፈ 11 ለካታቲ 2012 ዓ.ም ኣብ ከተማ ማንቸስተርን ከባቢኣን ዝርከቡ ግዱሳት ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን መንእሰያት፡ “ስቕታ ማንቸስተር ይሰበር” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ዕዉት ኣኼባ ከምዘሰላሰሉ ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣፍሊጡ። መብዛሕትኦም እቶም በቲ ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝምኽነ ገደብ ዘይብሉ ባርነት ዘስካሕክሑ መንእሰያት፡ ኤርትራ ሃገርና ኣብ ትሕቲ ስርዓት ህግደፍ ንእተሕልፎ … more
መራሒ ስርዓት ህግደፍ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ንሬሳ ናይቲ ብትእዛዙን ኣብ ክንድኡን ሓያለ ንጹሃት ኤርትራውያን ከም ዘጋፍዐ ዝንገረሉ፡ ብተኣማንነት ክሳብ ብደረጃ ሚኒስተርነትን ኣብ ዝተፈላለየ ስርሓት ጸጥታን ዘገልገሎ፡ ቅድሚ ክልተ ሰሙን ኣብ ለንደን፡ ዓዲ እንግሊዝ ዝዓረፈ ኣቶ ናይዝጊ ክፍሉ፡ ዛጊት ናብ ኤርትራ ምእታው ከልኪሉዎ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም። በዚ ምኽንያት፡ እታ ካብ ዝዓረፈሉ ሰዓት … more
ናብ እስራኤል እናተጓዕዙ ብወተሃደራት ግብጺ ተታሒዞም ኣብ ሓሲና ዝተባህለ ቤትማእሰርቲ ግብጺ ተዳጕኖም ዝሳቐዩ ዘለዉ ልዕሊ 30 ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ናብ ኤርትራ ከይስጎጉ ዘለዎም ስግኣት ብምግላጽ፡ ነጻ ክልቀቑን ከም ስደተኛታት መሰሎም ክሕለወሎምን፡ ንድሕነቶም፡ ሓገዝ ኤርትራውያንን ማሕበረሰብ ዓለምን ንምርካብ ህጹጽ ጻውዒት የቕርቡ። ንሳቶም ናብ ድምጺ ኣሰና ደዊሎም ኣብ ዝሃቡዎ ሓበሬታ፡ ሓለፍቲ ናይቲ ቤትማእሰርቲ … more
ብዕለት 12.02.2012፡ ”ኣገዳሲ ሰሚናራት ንኤርትራውያን ተቐማጦ ኦስሎ” ብዝብል ኣርእስቲ፡ ህግደፍ ኣብ ከተማ ኦስሎ ክፉት ሰሚናር ንህዝቢ ዓዲሞም። ናይቲ ኣኼባ ዛዕባታት እዘን ዝስዕባ ነበራ፡- ህልው ኩነታት ሃገር ብተኽለ መንግስቱ፡ ሓላፊ ህዝባውን ኮማውን ጉዳያት፡ ኣብ ኤምባሲ ኤርትራ፡ ስዊድን ዕደና ኣብ ኤርትራ፡ ብፕሮፌሰር እምባየ ፈሮው፡ ማናጀር ዕደና ኤርትራ ገለ ክፋል ካብቶም ዝተሳተፉ መንእሰያት … more


text:
ናይ ሎም-ዘበን ከባቢያዊን ከተማዊን ምርጫ ኢትዮዽያ፣6 ሚያዝያ 2005 ከምዝሳለጥን ዛጊድ ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ‘ታ ሃገር ብመሰረት ዘሕለፎ ውሳነ ምቅርራባት ይዛዘም‘ሎ።እንተኾነ ገለ ተቃወምቲ ፓርቲታት፣ኣብቲ ምርጫ ኣይንሳተፍን ምባሎም‘ውን ተፈሊጡ‘ሎ።
ኣብ ትግራይ ዛጊድ ኣስታት ክልተ ነጥቢ ክልተ ሚልዮን ህዝቢ ማለት ካብ ሓፈሻዊ ክመርፅ ዝኽእል ህዝቢ‘ቲ ክልል 99% ከምዝተመዝገበ፣ሓደ ተቃዋማይ ፓርቲ እውን ከምዝሳተፍ ቦርድ ምርጫ እቲ ክልል ኣፍሊጡ‘ሎ።ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ኣብ ትግራይ ክወዳደር ንዝወሰነ ፓርቲ ምቹእ ኩነታት ኣሎ‘ውን ይብሉ ሓላፊ‘ቲ ቦርድ ኣቶ ወለየርግስ በላይ።
ሓደ ካብ‘ቶም ኣይንሳተፍን ባሃልቲ ፓርቲታት፣መድረክ ዝባሃል ጥምረት ዝተፈላለዩ ውድባት‘ዩ።ኣብ ትግራይ ዝማእከሉ ኣባል መድረክ፣ዓረና ትግራይ ንዴሞክራስን ሉኣላዊነትን‘ውን ኣብ‘ቲ ምርጫ ኣይሳተፍን።
ካብ ዓረና ትግራይ ዝኾነ ኣቶ ዓንዶም ገ/ስላሴ፣ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ኢትዮዽያ ሜዳ መወዳደሪ ማዕረ ንክኸውን፣ኣጠቃቅማ ሚድያ፣ኣቃውማ ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ናፃ ንክኸውንን ካልኦትን ጠለባት ንክማልኡ ምስ ካልኦት ውድባት ሓቲቱ መልሲ ኣይረኸበን ኢሎም።ንሶም ኣተሓሒዞም እዞም ጠለባት‘ዚኣቶም ኣብ ዘይተማልእሉ ናብ ምርጫ ምቅራብ ንኢህወዴግ ካብ ምዕጃብ ተፈልዩ ኣይራኣይን ይብሉ።
ኣዳምጹ


text:
ኢትዮጵያዊያን ሙስሊማት ሎማዕንቲ ዓርቢ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ኣንዋር መስጊድን ኣብዝተፋላለዩ ከተማታትን ናይ ሃይማኖት ነፃነት ሕቶና ይመለስ፣ድምፅና ይሰማዕ ክብሉ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ኣካይዶም።
ብሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ዘይተረጋገፀ ሎማዕንቲ ዓርቢ ኣብ ዩቱብ ዝተዘርግሐ ቪዲዮ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣንዋር መስጊድ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ተኻይዱ።
ድሕሪ ናይ ዓርቢ ስግዳን እቶም ሰልፈኛታት ኢድ ኒድ ተታሓሒዞም ኣይንፈላለን ክብሉ ተሰሚዖም ኣለው።ንደሕንነቱ ብምስጋእ ስሙ ዘይገለፀ ነባሪ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ኣመስጊድ ኣንዋር ብዙሕ ህዝቢ ከምዝነበረን ዝተኣሰሩ ኮሚቴታትናን ዝተኣሰሩ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ይፈትሑ፣ኣብ መንበሪ ገዛና ሰላም ስኢና ዝብሉ ጭርሖታት ብምስማዕ መልእኽቶም ከምዘስምዑ ገሊፁ።
ኣብ ልዕሊ ሙስሊም ማሕበረሰብ ናይ ቤት ፍርዲ ትእዛዝን ኣፍልጦን ዘይብሉ ሕጋዊ ዘይኮነ ናይ ለይቲ ዳህሳስ ከምዝካየድ’ውን ወሲኹ ሓቢሩ።
ኩሎም ዝተኻየዱ ሰልፍታት ሰላማዊ ምንባሮም እውን ገሊፆም ኣለው እቶም ተሰለፍቲ።


text:
ናይዚ እዋን ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪካ ዝኾኑ ቀዳማይ ምንስቴር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ እቲ ውድብ ኣብ ልዕሊ ኣባልነት ግብፂ ዘሕለፎ እገዳ ካይሮ ናብ ሕገ መንግስታዊ ስርዓት እንድሕ ተመሊሳ ክስተኻኸል እዩ ኢሎም።
ኣቶ ሃይለማሪያም ነዚ ዝገለፁ ንልኡኻት ግዚያዊ መንግስቲ ግብፂ ኣብ ቤት ፅሕፈቶም ተቐቢሎም ኣብ ዘዘራረብሉ እዋን እዩ።
ወሃቢ ቃል ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ምንስቴር ኣቶ ጌታቸው ረዳ ኣማሲዮም ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ መግለፂ ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ልዕሊ ግብፂ ዝወሰዶ ስጉምቲ ብተመሳሳሊ መንገዲ መፈንቅለ መንግስቲ ዝተፈፀመን ኣብ ማሊ፣ማዳጋስካርን ካልኦት ሃገራት ኣፍሪካን ዝወሰዶ መዐቀኒ እዩ ኢሎም።
ሕብረት ኣፍሪካ ዝወሰዶ ናይ እገዳ ስጉምቲ ንኸልዕሎ ግብፂ ዝሓተተት እንትኸውን ሕብረት ኣፍሪካ ነዚ ዝቕይሮ ብዝህቢ ዝተመረፀ መንግስቲ ስልጣን እንተሒዙ እዩ ኢሉ’ሎ።
ግብፃዊያን ብዝተፈለየ መልክዕ ዝርኣይሉ ኩነታት የለን ዝበሉ ኣቶ ጌታቸው ልክዕ ከም ማሊ ናብ ሕገ መንግስታዊ ስርዓት ብህፁፅ ንምምላስ ፃዕሪ እንተድኣ ገይሮም እቲ ፅምዶ ዘይቅፀለሉ ምኽንያት የለን ኢሎም።’’ሕብረት ኣፍሪካ ካብ ሕጊ ወፃኢ ብዝኾነ ኣገባብ ብሕጊ ንዝተመረፀ መንግስቲ ምውራድ ብመትከል ይቃወም እዩ።ከምኡ እዩ ድማ ተገይሩ።’’
ግብፃዊያን ልኡኻት ምስ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኣብዝተራኸብሉ እዋን ኣብ ጉዳይ ሩባ ኣባይ’ውን ተዘራሪቦ ኢሎም ኣቶ ጌታቸው።ብወገን ግብፃዊያን ኢትዮጵያ ንዝርርብ ዝኸፈተቶ በሪ ንክቕፅል ዘለዎም እምነት ምግላፆም ሓቢሮም።
ብወገን ኢትዮጵያ ቅድሚ ሎሚ ቀዳማይ ምንስትር ኢትዮጵያ ብግልፂ ከምዘቐመጥዎ ኣብ ግብፂ ብዝተፈጠረ ቅልውላው ንምብላፅ ድልየት ይኹን ዝንባለ የለን ኢሎም ኣቶ ጌታቸው።ግብፃዊያን ናይ ውሽጢ ፀገሞም ብሰላማዊ መንገዲ ዝፈትሕሉ ዕድል ንኽህሊ ናይ ኢትዮጵያ ድልየት እዩ፤ኢትዮጵያ ቅድሚ ሎሚ ዝጀመረቶም ሃነፅቲ ፅምዶታት ኣጠናኺራ ከምእትቕፅል ብቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ተገሊፁሎም ኢሎም።
ኣብ ካይሮ ዘሎ ኩነታት ፀጥታ እንተተመሓይሹ ካብ ማሕበረሰብን ካብ መንግስትን ዝተዋፅአ ጉጅለ ልኡኽ ኢትዮጵያ ናብ ግብፂ ከምዝጉዓዝ እውን ኣቶ ጌታቸው ረዳ ኣፍሊጦም ኣለው ይብል ፀብፃብ ሄኖክ ሰማእግዝሄር።


text:
ናይ ኢትዮጵያ ጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ፌደራል ተኣሲሮም ዝርከቡ ጋዜጠኛ እስክንድር ነጋን ኣባል ተቓዋሚ ፓርቲ ኣንዱኣለም ኣራጌን ንዘቕረብዎ ናይ ይግባይ ጥራዓን ሎማዕንቲ ሓሙስ ኣብዝወዓለ መጋባእያ ነፂጉዎ።ክልቲኦም ብቤት ፍርዲ ፌደራል ንዝተውሃቦም ናይ 18 ዓመትን ዕድመ ልክዕን ማእሰርቲ ኣፅኒዑዎ’ሎ።
እቲ ቤት ፍርዲ መራሕቲ ናይ ሽብር ውድብ ነይሮም ንዝብል ኽሲ ውዱቕ እንተገበሮ እውን ኣብቲ ፍርዲ ዘምፅኦ ለውጢ የለን።
ናይ ኣቶ ኣንዱኣለም ኣራጌ ጠበቓ ኣቶ ኣበበ ጉታ ብቶም ዳያኑ ዝተውሃበ ፍርዲ ኣየእመነንን ኢሎም።
ትርጉም እቲ ሕጊ ንፁር እዩ፤ግልፂ ዘይኮኑ መርትዖታት እንተቐሪቦም እቲ ቤት ፍርዲ ንቶም ተኸሰስቲ ዝጥዕም ፍርዲ ይውስን እዩ ዝብል ኢሎም።’’እንተኾነ በዚ ኣገባብ ኣይተተርጎመን።ዝኾነ ይኹን ናይ ሽብር ተግባር ኣይተፈፀመን።’’
ናይ እስክንድርን ኣንዱኣለምን ኣዕርኽቲ፣ኣባልት ስድራን መሳርሕትን እቲ ይግባይ ምስተነፀገ እናነብዑ ነይሮም ካብቲ ቤት ፍርዲ ዝወፁ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሓምለ ብሽብር ካብዝተኸሰሱ 24 ሰባት እስክንድርን ኣንዱኣለምን ክልተ እዮም።ኣባል ተቓዋሚ ናይ ዝኾኑ ኣቶ ክንፈ ሚካኤል ተዋሂቡዎም ዝነበረ ናይ 25 ዓመታት ማእሰርቲ ናብ 16 ዓመታት ትሒቱሎም ኣሎ።
ጠበቓ ኣበበ ድሕሪ ሕዚ ሓደ ዕድል ከምዘለዎምን እቲ ቤት ፍርዲ ካብ ዝቐረቡ ኽስታት ነቲ ሓደ ስለዝወደቖ እቶም ተኸሰስቲ እንድሕር ፍቓደኛታት ኮይኖም ንሰበር ሰማዒ ይግባይ ከምዝበሉን ገሊፆም።
ውሳነ ጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ዝውሃብ ዘሎ ቅድሚ ሓደ ማዕልቲ ዕለት ነፃመት ፕሬስ ዓለም እዩ።ናይዚ ዓመት ናይ ዩኒስኮ ሽልማት ነፃነት ፕሬስ ብሽብር ተኸሲሳ ንዝትኣሰረት ኢትዮጵያዊት ጋዜጠኛ ሪእዮት ኣለም ክውሃብ እዩ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ እቲ ፍርዲ ነቲ ኣዝዩ ከቢድ ናይ ሽብር ገበን ዋጋ ዘስአነ፣ፖለቲካዊ መበገሲ ንዘለዎ ፍርዲ ዘፅድቐን ኢትዮጵያ ኣብ ዓለምለኸ ዘለዋ ደርጃ ዘንእሰን እዩ ክብሉ ንጋዜጠኛታት ናይ ዝሕለቕ ትካል CPJ ናይ ኣፍሪካ ጉዳይ ኣተሓባባሪ መሓመድ ኪየታ ገሊፆም።
ከም ኣባል ናይ ሕቡራት መንግስታት ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ንዓለምለኸ ሕግን ንናይ ባዕላ ሕገ መንግስትን ተገዚኣ ንእስክንድር ነጋ ብዘይ ቅድመ ኩነት ንኽትፈትሖ ፀዊዖም ኣለው።ናይ እስክንድርን ናይ ካልኦት ጋዜጠኛታትን ፍርዲ ንናይ ዜጋታቱ ሪኢቶ ናይ ዝፈርሕ ስርዓት መለለዪ ምልክት እዩ ኢሎም ብምውሳኽ መሓመድ ኬይታ።


text: 1ፆሲ፥ ዓዳሢና ጎዳ ዬሱስ ኪሪስቶሴናሮ ማዔ ቴስሎንቄ ሺኢጲፆ ማኣሮ ዓሶም፤ ጳውሎሴና ሲላሴና ፂሞቴዎሴናይዳፓ ዳኪንቴ ኪኢታ፦ ፆሲኮ ኮሹሞ ዒንጊፃ ዒንሢም ማዖንጎ። 2ቢያ ዎዴ ኑ ዒንሢ ዛሎ ሺኢቃኣና ዒንሢ ዛሎሮ ፆሲ ኑ ጋላታኔ። 3ዒንሢ ፆሲ ጉሙርቂፆና ዎማይዲ ማዻቴያ ሓሣ ናሹሞና ዎማይዲ ላቢ ማዻቴያ ጊንሣ ሃሣ ጎዳ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ዒንሢኮ ዓኣ ሃጊ ማዓንዳ ዎዛ ዎማዒ ዶዲ ማዔቴያ ኑ ጎዳሢና ኑ ዓዳሢና ቤርታ ቢያ ዎዴ ኑ ጶቂሣኔ። 4ፆሲ ዒንሢ ናሽካ፥ ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ፆሲ ዒንሢ ዶኦሬሢ ኑ ዔራኔ። 5ዎይቲ ጌዔቴ ኑኡኒ ኮዦ ሓይሶ ዒንሢም ኬኤዜሢ ዻንጋና ሌሊቱዋንቴ ዓያና ጌኤሺ ዛላና፤ ሓሣ ዓያና ጌኤሺ ዒንጌ ዎልቄና ዬያጉዲ ሃሣ ኮዦ ሓይሶኮ ጎኑሞ ዔሪ ጉሙርቂሢናኬ። ዒንሢና ዎላ ኑ ዓኣ ዎዶና ዒንሢ ዛሎ ጌዒ ዎይቲ ኑ ናንጌቴያ ዒንሢ ዔራኔ። 6ዎዚ ዒንሢ ሚርጌ ሜታ ሄሌቴያ ዓያና ጌኤሺ ዒንጋ ዎዛና ቃኣሎ ዋይዚ ዔኪ፥ ኑናንታ ጎዳ ዬሱስ ኪሪስቶሴንታ ማዻ ጎይጾ ዒንሢያ ማዻያ ማዔኔ። 7ዬያይዳፓ ዔቄያና ሜቄዶኒያና ዓካይያናይዳ ዓኣ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃዞንሢም ኮሺ ኮኦኪንሢ ዒንሢ ማዔኔ። 8ጎዳኮ ቃኣላ ዒንሢዳፓ ኬስኪ ዋይዚንቴሢ ሜቄዶኒያና ዓካይያናይዳ ሌሊቱዋንቴ ፆሲ ጉሙርቂፃ ዒንሢኮ ቢያ ቤዛ ዔርቴኔ፤ ዬያ ዛሎ ሚርጌ ኑ ኬኤዛንዳያ ኮይሱዋሴ። 9ኑኡኒ ዒንሢ ኮይላ ሙኬ ዎዶና ዎማይዲ ዒንሢ ኑና ሾኦቺንሢ ዔኬቴያ፤ ናንጊና ባይቁዋያ ሓሣ ጎኔ ማዔ ፆዛሢም ማዻኒ ሜሌ ካኣዦይዳፓ ፆዛሢ ባንሢ ዎማይዲ ዒንሢ ማዔቴያ ዓሳ ፔ ቶኦኪና ማርካዻኔ። 10ዬያጉዲ ሓሣ ሓይባፓ ፆሲ ዔቂሴም ዔቄሢ፥ ሙካንዳ ፆሲ ጎሪንታፓኣ ኑና ዻቂሻንዳሢ፥ ፆሲ ናዓሢ ዬሱሴኮዋ ጫሪንጫፓ ማዒ ሙኪፆ ዎማይዲ ዒንሢ ካፓቴያ ዔያታ ማርካዻኔ።


text:
ተመራማራይን ሓረስታይን ኪዳኑ ግርማይ
ሓረስታይ ኪዳኑ ግርማይ ሓደ ካብቶም ማእኸል ምርምር ሕርሻ ኽሊ ትግራይ ኣብ ተግባራዊ ምርምር ዘሳትፎም ዘለዉ ተመራመርቲ ሓረስቶት እዮም
Tigray-Farmer-Researcher
xTigray-Farmer-Researcher
GIRMAY GEBRU
01.07.2013 19:16
ማእኸል ምርምር ሕርሻ ትግራይ ካብ ውሽጥን ወፃእን ሃገር ዝረኸቦም ውፅኢታት ቴክኖሎጂ ብቕንዕና ብምቕባልን እቶት ዘሰስኑ መይላታትን ብምትግባር ኣብ ወረዳ ሓውዜን ጣብያ ደብረ ብርሃን ኣብነታዊ ሓረስታይ ምዃኖም ኣረጋፆም ኣለዉ፡፡
ተመራማራይ ሓረስታይ ኪዳኑ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ኣየርላንድ ኣብ ዝተኻየደ ዓለም ለኸ ዋዕላ ተግባራዊ ምርምር ተሳቲፎም እዮም፡፡ ኣብቲ ዋዕላ ምስ ተወከልቲ ለሴቶን ማላውን ከምኡ’ውን ምስ ካብ ካልኦት ሃገራት ዝመፁ ሓረስቶት ተመኩሮ ተለዋዊጦም እዮም፡፡
ሓረስታይ ኪዳኑ ዓመታዊ እቶት ብምርካብ ውሕስና መግቢ ስድረኦም ብተግባር ዘረጋገፁ ሓሙሽተ ደቆም ኣምሂሮም ናብ ዝላዓለ ደረጃ ስራሕ ዘሰጋገሩ ህርኩት ገባር እዮም፡፡
ብዋናነት ኣብ ፍርያት ድንሽን ሽኮር ድንሽን፣ ኮሚደረን ሽጉርትን፣ ስርናይን ስገምን፣ ትሩንጕን ኣራንሽን፣ ንህብን ምሩፃት ዓሌት ከፍትን ኣድሂቦም ይሰርሑን ሓደሽቲ መይላታት ሕርሻ ግብራዊ ይገብሩን ኣለዉ፡፡
Kidanu Girmay


text:
ንዓለምን ንኸባቢኡን ኪልውጥ ዚኽእል ሓይሊ፡ እቲ ካብ ኣእምሮ መንእሰይ ዚምንጩ ናይ ለውጢ ድራኸ ኢዩ። እዚ ኣከታቲለ ዝጽሕፎ ዘለኹ ድማ፡ ናብኡ ዝዓለመ ኢዩ።
መንእሰይ ወናን ነብሱን ኣእምሮኣዊ ትብዓት ዘለዎን ኪኸውን ይግባእ። ከመይሲ ፈራህን ተወላዋልን፡ ኣብ ጥሩፋውን ሕልማውን እምነት እተጸምደ መንእሰይ፡ ንኤርትራ ኣየድልያን፡ ንዓለም`ውን ጾር ኪኾና ደኣምበር ዝውስኸላ ነገር የብሉን።
እቲ መንእሰይ ሓደ እምነት ወይ ዕላማ እንተ ሃለዎ፡ እዚ እምነት ወይ ዕላማ`ዚ ኣብ ፍትሕን ኣብ ሓድነትን ተጻዋርነትን እተመርኰሰ ምስ ዘይከውን፡ ሕጂ`ውን ንሃገሩ ይኹን ወይ ነዛ ኣብ ጸገም ዘላ ዓለምና ከድሕና ኣይክእልን። ኣእምሮኻ ካብ ምስፋሕን ኣግፊሕካ ካብ ምርኣይን ስነመጎታዊ ኣተሓሳስባ ካብ ምኽዕባትን ነቲ ብኣርኣያ ስላሰ እተፈጥረ ከማኻ ሰብ ድማ ከም ብጻይካ ካብ ምርኣይን ምቕራብን ዚበልጽ ካልእ ኣማራጺ መገዲ ዘሎ ድማ ኣይመስለንን።
ንነገራት፡ ንኹነታት፡ ንዓለም፡ ንፍጥረት፡ ብሰፊሕን ተባዕን ሳየንሳውን መገዲ ምስ እትርእዮ፡ ንመንፈሳዊ ህይወትካ ድማ ፍትሕን ሓድነትን ፍቕርን ኣብ ምኽዕባት ምስ እትጥቀመሉ፡ ንኣኻን ንኸባቢኻን ድሕነት ክትረክብ ትኽእል። ብኣንጻሩ ግን፡ ኣእምሮኻ ብምጽባብ፡ ነቲ መንፈሳዊ ህይወትካ ድማ ጥሩፍነትን ፍልልይን ጽልእን ጥርጠራን ንኺምዕብል ምስ እትጥቀመሉ፡ ኣብ ህይወትካ ኾነ ኣብ ናይ ካልእ ሰብ ህይወት ሰላም ክትዘርእ ኣይትኽእልን፡ ዘላቒ ዕግበት ንምርካብ ከኣ ኣይትበቅዕን። ኣብ ውሽጥኻ ዘየለ መሰረታውን ዘላቕን ፍትሓውነት ናብ ሃገርካን ናብ ህዝብኻን ንምስግጋር ደፋኢ ሓይሊ ወይ ድራኸ ኣይህልወካን።
ሓደ ነዚ ተኸታታሊ ጽሑፍ መቕረብየይ ምኽንያት ድማ፡ ብዓቕመይ ነቲ መንእሰይ ነቲ ኪኸዶ ዘለዎ መገዲ ንምሕባር ኢዩ። መንእሰይ ጥራይ ኢዩ ለውጢ ከምጽእ ዚኽእል ብምባል ከኣ እቲ ጽሑፋት ናብኡ ዝዓለመ ገይረዮ ኣለኹ። ኣብ ታሪኽን ቋንቋን ሳየንስን ፍልስፍናን ባህልን ሃይማኖትን ስነጽሑፍን ፖለቲካን ዘሎኒ ተመክሮታት ድማ ከይተቘጠብኩ ንኹሉ ኣንባቢ ከካፍል ክፍትን እየ።
እምበኣር ካብዚ ሓሊፈ ናብቲ ኣብ ሃገርና ተናዒቑን ተደርብዩን ዘሎሞ ብማፋያዊ ፖለቲካዊ ባህሊ ተተኪኡ ዘሎ ናይ ኣቦታትና ምምሕዳራዊ ወይ`ውን ፖለቲካዊ ባህሊ ክኣቱ።
ኣብዚ ዝሓለፈ ግዜ ሓንቲ ብኃው ሰሎሞን ገብረኽርስቶስ እተደርሰት ሕጊ እንጋንኣ፡ ሥርዐት ዐጽሚ ሐርማዝ ዘርእስታ መጽሓፍ ኣንቢበ። ግሩም ምምሕዳራዊ ወይ ውሕሉል ፖለቲካዊ ባህሊ ከም ዝነበረና ድማ ተገንዚበ።
እቲ ቦታ ኣብ ኣከለጉዛይ ኤርትራ ኢዩ፡ እቲ ሕጊ ድማ 300 ዓመት ይገብር እተጻሕፈ ኢዩ ይብሃል። ኣብ ኤርትራ ስርዓት እንዳባ ወይ ሕጊ እንዳባ ዘይብሉ ማሕበረሰብ ዳርጋ ኣይርከብን። ከም ሎሚ ዘይኮነ፡ ኤርትራዊ ብሕጊ ዝግዛእ ህዝቢ ኢዩ ነይሩ። ሎሚ ግን ኣብ ክንዲ ሕጊ እንዳባ፡ ሕጊ ማፍያ ኪዝውተር ንርኢ ኣሎና።
እስከ ኣብቲ መጽሓፍ ብዛዕባ ምምራጽ መራሕቲ ወይ ኣካየድቲ፡ ብዛዕባ ምምሕያሽ ሕጊ (amendments) ከምኡ`ውን ብዛዕባ ምዝንጣል እንታይ ሰፊሩ ከም ዘሎ ንመልከት፥
ብዛዕባ ምርጫ ሽመት ኣብ ገጽ 32 ከምዚ ይብል፥
“ሽድሽቲኦም ሹማት እንጋንኣ ሰብ ቆጽሊ ኢዮም። እዚ ማለት ከኣ ህዝቢ እንጋንኣ እዚኦምስ የካይዱና፡ ይለኣኹና፡ ይኾኑና ኢዮም፡ ብቕንዕና ይመርሑና ኢዮም ኢሉ ዝመረጾም ደኣ እምበር ባዕሎም ገንዘቦም ከስኪሶም፡ ንብረቶም ኣብሪሶም ወርቆም ኣፍሲሶም ምረጹና ኢሎም ዝተመርጹ ኣይኮኑን። እቲ ሓድሽ ሹም ዚምረጽ ብስም ወዲ እቲ ቀዳማይ ሹም ወይ ወዲ ጭቃ ዓዲ፡ ወይ ድማ ወዲ ምስለነ ኢዩ ኢሎም ዘይኮነስ፡ ይሕሸና የናብረና ኢዩ ኢሎም [ኢዮም] ዚመርጹዎ። [ሹመት] ከም ርስቲ ካብ ኣቦ ናብ ውሉድ ኣይመሓላለፍን።”
ቀጺሉ ድማ ብዛዕባ ምርፋት መራሒ ወይ ኣካያዲ ኪትንትን ከሎ ኣብ ገጽ 33 ከምዚ ዚስዕብ ይብል፥
“ሓደ ሹም ሕማቕ እንተ ደኣ ኾይኑ፡ ማለት እንተ ኣጠፋፊኡ ወይ ሓሶት ምስክር እንተ ደኣ ተቐቢሉ፡ ኣብ መንጎ ዕድመኡ ይሰዓር። ይበልዕ ኢዩ ተባሂሉ ብብጾቱ ወይ ብኻልኦት ሰባት እንተ ጠርጠሩዎ፡ ከም ዚበልዕ ከኣ እንተ ተረጋጊጹ፡ ካብ ስልጣኑ የውርዱዎ።”
ኣብ ሃገርና ግን ኣብዚ እዋን`ዚ እቲ ሕጊ እንዳባ ብብሒም ዝበለ ይተሓጎም ኢዩ ተተኪኡ ዘሎ።
ካብ ኩሉ ዘገርም ግን፡ እቲ ብዛዕባ ምምሕያሽ ሕጊ (amendments) ዚገልጽ ዓንቀጽ ኢዩ። ንሱ ድማ ኣብ ገጽ 34 ከምዚ ዚስዕብ ይብል፥
“ኣገባብ ምሕዳስ ስርዓት እንዳባ
[እቲ ኪረአ ዘለዎ ጉዳይ ኣብቲ ደብተር ምስ ዘይርከብ፡ እቶም ዳያኑ ንግዜኡ መኺሮም ነቲ ጉዳይ የደቅሱዎ] እታ ሽዑ ዝሰርዑዋ ስርዓት ወይ ፍርዲ ሽዑ ንሽዑ ኣብ ደብተር ትጸሓፍ..ንጥንቲ ከኣ ከም ሕጊ እንጋንኣ ኮይና ትቐውም። .. [ኣብቲ ዚግበር ምምሕያሽ] ሓገዝ እንተ ኣድለየ ድማ ካብ ነፍሲ ወከፍ ዓዲ ለባማት ይውሰኹ። ..ኣሪሞም ከኣ ኣብ ደብተር ይሕዙዋ። ኣብ ዳሕራይ መዓልቲ ንሰብ ነገር ኣጋጢሞም ብዋዕላ ይሕግጉዋ። ሕጊ እንዳባ፡ ሕጊ እንጋንኣ ከኣ ትብሃል። “
ኣንቱም ሰባት፡ ካብዚ ንላዕሊ ደኣ እንታይ ክንብል ኴንና! ሰለስተ ሚእቲ ዓመት ዝገበረ ፓርላመንታዊ ኣመራርሓናስ ብሓቂ ኣብ ደልሃመት ኣትዩ! ብ “ባዕልኻ ትፈልጥ” ተተኪኡ!
እምበኣር፡ ከም በዓል ጴጥሮስ ሰሎሞንን በዓል ድሩዕን ካልኦት ኩሎም ከዳዓት ተባሂሎም ኣብ ዒራዒሮን ኣብ ካልእ ምስጢራዊ ጐዳጕድን ተዳጕኖም ዚሓቁ ዘለዉ ብጾትና፡ ብሕጊ እንጋንኣ ንጹሃት ኢዮም። መራሒ ንዓዲ ምስ ኣዋረዳ፡ ብሃገራት ዓለም ከኣ ከም እትፍንፈን ምስ ገበራ፡ ንዓ ብሰላም ውረደልና ኢዮም ዝበሉዎ። ካልእ እንታይ ኢሎምዎ ዲዮም?
ጣልያን ነቲ ሕጊ እንጋንኣ ምስ ረኣዩዎ ኣስደሚሙዎም። ኪቕጽል ድማ ኣዚዞም። እንግሊዝ ምስ ረኣዩዎ ድማ፡ ኣንታ ንሕና ጥራይ እባ ኣይኮናን ፓርላማ ዝመሃዝና ኢሎም ብልቦም። ኪቕጽል ድማ ወሲኖም። ህግደፍ ምስ መጹ ግን፡ ጕሒፎምዎ! ብሕጊ ማፋያ ድማ ተኪኦምዎ!
ቀጺሉ ድማ ብዛዕባ ምዝንጣል ኪገልጽ ከሎ፡ ኣብ ገጽ 67 ከምዚ ዚስዕብ ይብል፥
“ኣቱም ይብል ነይሩ ብንዕቀት ኣታ ዝበለ 54 ቅርሺ ይከሓስ።” ኣብዚ እነሀልካ ግሩም ፍርዲ!
እስከ ቅሩብ ክዋዘ ፍቐዱለይ። ኣብቲ እዋንቲ ሓንቲ ቅርሺ ናይ ሎሚ 100 ናቕፋ ጌርና እንተ ሓሰብናያ፡ ሎሚ ሓደ ንዓቢ ሰብ ዝዘንጠለ ውልቀሰብ 5,400 ናቕፋ ኪኸፍል ምተፈርደ። ህግደፍ ንሰብ ካብ ዝዝንጥሉ ደጊም 20 ዓመት ኮይኑዎም። ን4 ሚልዮን ኤርትራውያን መዓልቲ መዓልቲ ኪዝንጥሉ ይውዕሉ ነይሮምን ኣለዉን። 20 ዓመታት ዝረብሐ ብ336 መዓልታት ይኸውን 6720 ናይ ዝንጠላ መዓልታት። ደጊም ህግደፍ ብሕጊ እንዳባ ኣብ ነፍስወከፍ መዓልቲ 5,400 ን4 ሚልዮን ሰብ ብምዝንጣሉ ናይ 20 ዓመታት ኣስታት 22 ትሪልዮን ናቕፋ ኪኸፍል ኣለዎ ማለት ኢዩ።
ነዚ ንምኽፋል ከኣ ወርቂ ናይ ቢሻን ወዲ ቢሻን፡ ኣብ ፈቐድኡ ባንክታት ተኸዚኑን ኣብ ናይ ማፍያ ትካላትን ተዋፊሩን ዘሎ ዶላራት ኣይኣክልን። በዚ መሰረት`ዚ ጉዳዩ ተጸኒዑ፡ ዓበይቲ ምስ መኸሩሉ፡ ወዮ ገበነኛ ህግደፍ ዕዳኻ ክትከፍል ካብ ዘይከኣልካ ካብ ዓዲ ለቒቕካ ጥፍኣልና ጥራይ ተባሂሉ ብዳያኑ ዓዲ ኣብ ባይቶ ዓደቦ (ኣብ ትሕቲ ጽላል ዳዕሮ) ዘላቒ ብይን ምተዋህቦ ነይሩ። ህዝቢ ድማ ብሰላምን ሩፋታን፡ ሓረስታይ ሓሪሱ፡ ነጋዳይ ድማ ነጊዱ ድራር ዕለቱ ማእሪሩ ቀሲኑ ምነበረ።
ግንከ ህግደፍ ኣብ ከምቲ እዋንቲ ዝነበረ ብሱል ፖለቲካውን ማሕበራውን ሃዋህው ኪፍጠር ምኸኣለዶ? ኣብ ከም ናይ ህዝቢ እንጋንኣ ዝነበረ ፓርላመንታዊ ኣገባብ ምሕደራኸ ዲክታቶር ኪፍጠር ምቹእ ባይታ ምረኸበዶ? ኣይምረኸበን። ከም ገለ እግዚኣብሄር ጸሊኡልና እንተ ዚመጽእ ነይሩኸ ህዝቢ መቐመጦዶ? ኣይመቐመጦን! እንታይ ደኣ ወሪዱዎ ሕጂ ትም ኢሉ ዚርእዮ ዘሎ? መልሱ ቀሊል ኢዩ። ህግደፍ ነቲ ናይ ሓቂ ምስሊ ኤርትራ ለዊጡዎ ኢዩ። ነቲ ናጻ መንፈስ ኤርትራዊ ኣዳኺሙዎ ኢዩ። ነቲ ፓርላመንታዊ ወይ ደሞክራስያዊ ባህርያት ህዝብና ኣምኪኑዎ ኢዩ።
ነዚ እንተ ዘይገብርሞ ኣብ ናይ ኣምባገነናዊ ኮረሻ ተወጢሑ ከጋልብ ኣይምተራእየን። ኣብ ልዕሊ ውጹዕ ህዝቢ ኣይመሽካዕለለን። ኣብ ልዕሊ ክብርን ወግዕን ጭውነትን ህዝቢ ድማ ሸይ ሸይ ኣይምበለን።
ይቕጽል።


text:
ዋላ እኳ ባዕለይ ተቐማጣይ ከተማ ሊድስ እንተዘይኮንኩ ኣብቲ ኣኼባ ምስቶም ተባዓት መንእሰያት ሓቢረ ብምስታፈይ ትዕዝብተይ ከካፍል ከተፍቅዱለይ ምስናይ ይቕሬታ ይሓትት። ካልእ ዋላ እኳ እቲ ጸብጻብ ብዝርዝሩ ክጽሓፍ ብኣኹም ምዃኑ እንተተረድኣኒ ግን ክሳብ ሽዕኡ ብዓቕመይ ቁሩብ ወስ ከብል ኢየ።
ከም ዝፍለጥ እቲ ብኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ሎንደን ምስ ገለ ሒደት ወይጦታቶም ተቐማጦ ኣብ ሊድስ ዝተወደበን ዝተጸውዐን ኣኼባ ንቀዳም 20/08/211 ካብ ሰዓት 1፣00 ድ.ቀ. ጀሚሩ ክካየድ ምዃኑ ድሮ ኣብ መርበብ ህግደፍ ዝኾነት መኣድና.ኮም ክቃላሕ ቀኒዩ። ዕላማ እቲ ኣኼባ ብመሰረቱ ነታ ብብዝሒ ብመንእሰያት ተቐማጦ ዝተዓብለለት ሊድስ እሞ ከኣ ጽንዕቲ ዕርዲ ናይ ተቓውሞ ብምዃና ገለ ኣጋጣሚ ሚሂዝካ ነቶም መንእሰያት ኣዳህሊልካ ምሓዝ ኢዩ ነይሩ። ስለዚ ኢዩ ከኣ ተራእዩ ዘይፈልጥ ጎስጓሳት ብወይጦታት ህግደፍ ነቲ ግብጃ ንምምዕራግን ነቶም መንእሰያት መስሓብን ተባሂሉ በብዓይነቱ ዘይሕለሉ ናይ ሓሶት ፕርፖጋንታታት ክንዝሑ ዝቐነዩ። ንኣብነት ተበተንቲ ጽሑፋት (leaflets) ብምዝርጋሕ ካብ ሰዓት 1 ድ.ቀ. ዝጅምር ናይ ምዝንጋዕ መደባት ኣለና፣ ኣምባሳደር ብዛዕባ ህሉው ምዕባሌታት ሃገርና መግለጺ ሂቡ ኣኼባ ምስ ከፈቶ ዝብል። ዝያዳ መስሓቢ ክኸውን ተባሂሉ ድማ ምእንቲ ሰብ መእተዊ ዋጋ ኣሎ ኢሉ ከይምለስ፣ ሙዝቃን (ምዝጋዕን ሳዕሳዒትን)፣ መግብን መስተን ብነጻ ኢዩ ተባሂሉ።
ልክዕ እቲ ኣኼባ ከባቢ ሰዓት 2፣30 ድ.ቀ. ዕሱብ ወዲ ገራህቱ መጺኡ ካብ መሕቢኢኡ ጋቢና ሰፈር (እንዳ ገለ የውሃት ደቂ ኣንስትዮ) ከም ኣመሉ ምስ ገለ 3 ሰብኡትን ሓንቲ ቀያሕ ጓል ኣንስተይትን። በቲ ኩነታት ናይቲ ገዛ (ብዝሒ ዝቃወሙ መንእሰያት) ኣቐዲሙ ሰሚዑ ስለ ዝነበረ ተዳሂሉ ኣይከም ኣመሉን ፍሽኽታን ፈገግታን ጠፊኢዎ ገጹ ተዳሂሉ ኣብ መድረኽ ተሰቒሉ ኮፍ በለ። ብመጀመርታ ነቲ ኣኼባ ዝኸፈቶ እሞ ከኣ ከምቲ ግቡኡ ንኣጋይሽ እንቋዕ ብደሓን መጻኹም ዘይብሉ ህቡብ ሃራሚ ከቦሮ ናይ ውራያት ዕሉል ወይጦ ህግደፍ ኣብ ሊድስ ኪዳነ ኤልያስ። ንሱ ዝበሎ “ እዚ ናይ ኤርትራውያን ሃገራውያን ዝኾኑ ስለ ዝኾነ እዞም ናብ መቐለ ኢትዮጵያ ዘኸድኩም ትወጹልና,,,,,,,” ድሕሪ ዘረብኡ ሓደ እኳ ካብ ዕሱባት ህግደፍ ንዕኡ ደጊፉ ደፊሩ ሰብኣይ ኮይኑ ብሒም ዝበለ ወይ ብሓይሊ ስጉምቲ ክወስድ ዝፈተነ ኮታ የልቦን።
ብወገነይ ኣብ ደረጃ ናይዚ ዉሉፍ ሃራሚ ከቦሮ ወሪደ ክዛረብ ኣይመርጽን ግን ቅሩብ ወስ ከብለሉ ዘረባ። ብሓፈሻ መብዛሕትኡ ካብዚ ተኣኪቡ ዝነበረ 140 ዝግመት መንእሰይ ዳርጋ እቲ 4/5 ክቃወም እዩ መጺኡ ናብቲ ኣኼባ። ናይዚ ጭብጢ ድማ ብግብሪ ብዓይንኻ ርኢኻዮ። ንሕና እቶም መንእሰያት ንቃወም ዝነበርና ሃገራዊ ግቡእና ዝፈጸምና፣ ነቶም መቐለ ዝበልካና ኣብ ግዜ ዶባዊ ኩናት ናይ ኤርትራ- ኢትዮጵያ ብረት ኣንጻር ኢትዮጵያን ዘልዓልና ሃገርና ክንከላኸል ብምባል። በል እስኪ ንገረና ንስኻ ኣበይ ነይርኻ ሽዑ? ምናልባት ‘ዶ ናይ ከቦሮ ወልፍኻ ኣብ ጅዳ ወይ ርያድ ተውጽእ ነይርካ? ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ‘ከ ኣበይ ነይርካ መሳቱኻ ክጋደሉ ከለዉ? እቶም ደቂ መቐለ እኮ ትማሊ ትማሊ ኣብ ሩባን ኩርባን ኤርትራን ምስ ብጾቶም ኤርትራውያን ተጋደልቲ ስለ ሓርነት ኤርትራ ተሰዊኦም ኢዮም ብተመሳስሊ ‘ውን ኤርትራውያን ጀጋኑ ኣብ መሬት ትግራይ። ስለዚ ነዚ ብክቡር ደም ዝተኣሳሰረ ዝምድና ክልተ ኣሕዋት ኣይተሕስሮ ኢኻ። ካልእ ምናልባት ንስኻን እቲ ዓምኻን ወዲ ገራህቱ ዘይትፈልጡ ከይትኾኑ ኣብ ቀረባ መዓልታት ናብ ኢትዮጵያ (መቐለ) ይኸይድ ኣለኹ ‘ሞ መልእኽቲ ናብ ኣብ ውድብ ሓድነት ኣፍሪቃ ቀዋሚ ወኪል ህግደፍ ግርማ ኣስመሮም ክማልኣልኩም።
ቀጺሉ ኣብርሃም ክፍሉ (ወዲ ሓዉ ንናይዚ ክፍሉ) ተቐማጣይ ሊድስን ዕሱብ ህግደፍን ዝኾነ ንወዲ ገራህቱ ከተባብዖ ብምሕሳብ ደሓን ረቡሹና ጥራይ ‘ሞ ክንሰጎኩም ኢና ዘስምዕ ሓጺር ምስ ተዛረበ። ካብቶም ኣብ ቅድሚት ኮፍ ኢሎም ዝነበሩ ተባዓት መንእሰያት ካብ ኮፍ መበሊኡ ብድድ ብምባል “ብመጀመርታ ሕቶ ኣለኒ ንኣምባሳደር፣ ስለምንታይ ኢኹም ንትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ስግረ-ዶብ ሓሲብኩም ኢልኩም ለንቅነ ዝረሸንኩሞም,,,,,,,,” ክብል ገና ሕትኡ ከይወድአ ወዲ ገራህቱን ሒደት ኮራኩር ህግደፍን ከቋርጽዎን ብሓይሊ ኮፍ ከብልዎን ፈቲኖም። እንተኾነ ግን ኣይክኣሉን ምኽንያቱ እቶም መንእሰያት ነዚ ኣቐዲሞ ጽፉፍ ቅድመ ምድላዋትን ሓያል ውደባን ዝገበርሉ ስለዝኾኑ ኣይኣገሞምን ነቲ ኣኼባ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሮም ከእትውዎን ነቶም ሓደ ክልተ ደገፍቲ ህግደፍ ክዕብልልዎምን። ንዝያዳ ሓበሬታ ናይ ቪድዮ ክሊፕስ ኣብ ናይ ነጻን ተቓወምትን መርበባት ሓበሬታ ተኸታተሉ።
እቲ ኩነታት ኣኼባ ተቛሪጽ ብኸምዚ እናቐጸለ ክሳብ ከባቢ 5፣30 ፖሊስ ተጸዊዖም ከህድእዎ ፈቲኖም። ኣብ መጀመርታ 70 ዝኾኑ ካብ ተኻፈልቲ እቲ ኣኼባ (ፍርቂ) ንደገ ወጺኦም ካብቲ ኣዳራሽ ብፍቓዶ ምኽንያቱ ኣዳለውቲ እቲ ኣኼባ ዝኾኑ ዕሱባት ናይ ህግደፍ ኩሎም ኣውጹልና ‘ሞ ባዕልና ሓሪና ከነእቱ ስለዝበሉ። ካልኦት 70 ንኸውን ድማ ኣብ ውሽጢ እቲ ኣዳራሽ ተሪፍና “እዚ ክፉት ህዝባዊ ኣኼባ ምስ ኤርትራውያን ስለዝተባህለ ኣይንቕበሎን ,,,,እዚ ኣድልዎ ኢዩ ዝፍጸም ዘሎ,,,,, ንሕና ንዝፍጸም ዘሎ ምግሃስ ናይ ሰብኣውን ሞራላውን ገበናት ኣብ ኤርትራ ሃገርና ዝምልከት ሕቶታት ኣለና። ስለዚ ዲሞክራስያዊ ናይ ብሪጣንያ መሰል ተጠቒምና ክንሓትት ዝብል ጠለባት ኢዩ ነይሩ። ኣብ መወዳእታ ምስ ኣዘዝቲ ፖሊስ ብሚስጥራውያ ዝኾኑ ስምምዓት ውዕላትን ብምግባር ተፈላሊና። እቲ ዝርዝር ናይቲ ጉዳይ ነቶም ዝምልከቶም ዝተመዘዙ (ዝምልከቶም) መንእሰያት ኣብ ዝጥዕም ግዜን ቦታን ክገልጽዎ ይገድፎ።
እቲ ኣኼባ ዋላ እኳ ንልዕሊ 3 ሰዓት ተቛሪጹ ጸኒሑ እንተቐጸለ፣ ንትሕቲ 1 ሰዓት ጥራይ ኢዩ ተኻይዱ። መቸም መዓልቱ ተባላሽያቶ ወዲ ገራህቲ ጸርጸር እናበለ ኢዩ ኣካይድዎ፣ ከም ኣመሉ ከደናግር ጸማም ሓደ ደርፉ፣ ”እዞም ዝረበሹና ናይ ወያነ ልኡኻት ኢዮም,,,, ስለዚ ፍለጥዎም።” ምንጪ ናይዚ፣ ሓንቲ መስርዕ ጥራይ ዘይኮነት ሓሙሸይቲ መስርዕ እውን ኣባላታ ምስቶም ነንሕድሕዶም ዘይፋለጡ ዕሱባት ናይ ህግደፍ ተሓዊሰን ግቡአን ገይረን ኢየን። ብዘይምግናን ዋላ ‘ውን ሽዑ ዳርጋ ፍርቆም ዝተኻፈሉ ተቓወምቲ መንእሰያት ኮይኖም ወጠርቲ ሕቶታት ካብ ምሕታት ኣየዕረፍዎን። ወዮ ጸማም ሓደ ደርፉ ወዲ ገራህቱ ግን በጃኹም 2% ከፊልኩም ናይ ጣዕሳ ፎርም መሊእኩም ኪዱ ብጽሑ ዓዲ ካብ ምባል ኣይዓረፈን።
እቲ ዘሐዝን ኣብ መወዳእታ ናይ መኸተ ሽማግለ ከቕውም እኳ እንተሃቀነ ኣይሰለጦን ግን ንግዚኡ እቶም ቅድሚ ሕጂ ዘየድምዑ ከም እኒ ኪዳነ ኤልያስ (ሃራሚ ከቦሮ)፣ ኣብርሃም ክፍሉ ,,,ሓንቲ ጓል ኣንስተይትን ሳሚ ወናኒ እንዳ ሻሂ (ቤ/ትምህርቲ ኢብራሂም ሱልጣን) ኣብ ኣስመራ ነበርን ከም ሽማግለ ክኾኑ ብበጃኻ ሓሪይዎም (ዝያዳ ዝርዝር ካብ ሊድስ ተጸበዩ)። ኣኼባ ምስ ተዛዘመ ኩላ ኩርኩር ህግደፍ ቀቀልጢፋ እግረይ ኣውጽኒ ኢላ ተዓዚራ ምኽንያቱ እቶም ዝተላዕሉ መንእሰያት ዝምሕርዎም ስለዘይመሰሎምን ሕፍረት ስለተጎልበቡን። ደሓን ይእተዉ ፖሊስ ዓዲ እንግሊዝ ልዕሊ 6 ዓበይቲ መካይን ፖሊስ ዝጸዓናን ምስ ረቂቕ ተንቀሳቓስን ደረቕን ስእሊ ዝቐርጻ ካሜራታት፣ ኣኻልብን ታዘርስን ኣባትርን (taser guns & batons) ተሰንዮም ምስ ካልኦት ረዳት ብምዃን ነቲ ጉዳይ ብምህዳእ ጽኑዕ ሓለዋ ኣካይዶ። እቲ ዘሕዝን እዚ ኩሉ ሽሻይ ሓደ ሰብ ከይበልዐን ከይሰትየን ብፍላይ እኳ እቶም ክስዕስዑን ክቃጠቡ ኣዋልድን ኢሎም እዚ ኩሉ 50 ማይልስ ዝተጓዕዙ 13 ወይጦታት ህግደፍ ካብ ከተማ ሸፊልድ ብእዋኑ ናብ ገዝኦም ምምላሶም ዘይልሙድ ተርእዮ ኢዩ። ንሓበሬታ ኣስማቶም እዞም ዝስዕቡ ኢዮም፣- መድሃኔን ኢሳቕን 2 ኣሕዋት፣ ኪዳነ፣ ፍትዊ በላይ፣ ሰዒድ ሮመዳን (ኩርኩር ህግደፍ)፣ ኣኽሊሉ ኣሚነ ድራር (ሓቀኛ ስም ኣቡኡ ኣማኒኤል) ምስ ሓዉ መርሃዊ ሃይለ (ሓቀኛ ስም ኣቡኡ ኣማኒኤል)፣ ጎይትኦም ሚኪኤል ሃብተ፣ ሰለሙን (ኣሚቸ ሰብኣይ ፍረወይኒ)፣ ዮናስ ሰለሙን (ዓቢ ቆልዓ)፣ ኣብርሃም (ኣውቲስታ)፣ ተስፋማርያም ሰለባ፣ ዳኒኤል ግርማይን ኢዮም።
ኣብ መወዳእታ ከመሓላልፎ ዝደሊ መልእኽቲ ሓደ ዲፕሎማት ኢየ ዝብል ሰብ ዘይገብሮ ፍርቂ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ተኸታሊ ሃይማኖት እስልምና ሮመዳን ጾም እንከሎ ኣኼባ ኢልካ ምስኡ መስተን መግብን፣ ስኽራንን ጓይላን ተራኢካ። ሕሱር ኣምባሳደር፣ መቸም ጎይታኻ ኢሳያስ ነገርካ እንተደሊዩ እዚኣ ድኽምቲ ጎንኻ ሃየ ይመዝምዛ።
ካብ ሎሚ ንደሓር መንእሰያት ኤርትራ ቆሪጾም ተላዒሎም ኣለዉ ‘ሞ ንህግደፍ ራዕዲ፣ ንደለይቲ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ድማ ዓቢ ብስራት ኢዩ። ስለዚ ሃየ ንመንእሰያት ነትባብዓዮም ‘ምበር ተቓወምቲ ሓለይቲ መሲልና ክንውንኖም ኣይንፈትን ሓደራኹም ኣሕዋትን ኣሓትን ኣብ ጉዳዮም ጣልቃ ኣቲኹም ጸግዒ ናይ ውድባትኩምን ማሕበራትኩምን ክኾኑ ኣይተገድድዎም። ግዚኡ ምስ ኣኸለ ባዕሎም ክመጹኹም ኢዮም ስራሕኩም/ተግባራትኩም ርእዮም።
መንእሰያት ሊድስ ሓበን ኤርትራ ኢኹም!
በረኸት ካሕሳይ
ዓዲ እንግሊዝ
21/08/2011


text:
ናይ ሎም-ዘበን ፅዋዕ ዓለም ኣገራሚት ጋንታ ኮስታሪካ ንጣልያን ሓደ ንዜሮ ብምስዓር ድሙቅ ዓወት ኣመዝጊባ።
ንእንግሊዝ ክልተ ንሓደ ዝሳዓረት ጣልያን፣ንኡሩጓይ ሰለስተ ንሓደ ዝሳዓረት ኮስታሪካ እየን ቀዲመን ናብ ሜዳ ዝኣተዋ ሎሚ ዓርቢ።
እቲ ፀወታ ክሳብ ሰላሳ ደቃይቅ ብዘይፈተነን ዝማርኽን ቅላዕን ቀፂሉ።ማርዮ ቫላቶሊ ኣብ ውዱእ ኩነታት ንሓላዊ ማዕፆ ኣስጊሩ ሸቶ ክትከውን ንዝግባኣ ኩዕሶ ክሳብ ዘምከነሉ ሰዓት።እቲ ተታኺሱ ዝነበረ ግጥም’ውን ኣበራቢሩዎ።
ጋንታ ጣልያን እንደገና ብቫላቶሊ ኣዝያ ትናኣድ ፈተነ ገይራ።ሓላዊ ማዕፆ ኮስታሪካ ብቀሊሉ ኣድሒኑዋ።ሞተር ጋንታ ጣልያን ፒሮሊ ንኣዝየን ውፅኢታዊ ክኾና ዝኽእላ ኩዓሳሱ ብምቅባል ሓላፍነቱ ተዋፂኡ‘ዩ።
ኮስታሪካ ብቁፅሪ ሸውዓተ ኣቢላ ኣብ መበል 36 ደቃይቅ ግርም ፈተነ ገይራ።ሓላዊ ማዕፆ ጣልያን ቡፎን ኣድሒንዋ።ተራ ናይ ኮስታሪካ ኮይኑ መጥቃዕቲ ኣሓይሎም።ግን ኣብ ረብሐኦም ትውዕል ኩዕሶ ኣይሰርሑን።
ኣብ መበል 41 ደቃይቅ ንኮስታሪካ ፍፁም ቅላዕ መቅፃዕቲ ክዋሃብ ነይሩዎ ሞንጎኛ ግና ኣይግባኣኩምን ኢሉ ሓሊፉዎ።ከምኡ ኮይኑ‘ውን ድሕሪ ክልተ ደቃይቅ ካብ ፀጋማይ ክንፊ ንዝሐፈት ኩዕሶ ቁፅሪ ዓሰርተ ሩኢዝ ብርእሱ ገጭዩ ኣቁፂሩዋ።ኮስታሪካ ሓደ ጣልያን ዜሮ።ዕረፍቲ ኮይኑ።
ድሕሪ ካምቢያ‘ውን እንተኾነ ጋንታ ጣልያን ተጠናኺራ ክትኣቱ ኣይካኣለት።ተሰለፍቲ ጋንታ ጣልያን ኩነታት ኣየር ድዩ ከቢድዎም ወይ ብርኪ ሒዛ ማዕረ ንእትገብሮም ሸቶ ምምዝጋብ ኣዝዩ ከቢድዎም‘ዩ ውዒሉ። ብኣንፃሩ ተፃወቲ ኮስታሪካ ካብ ደቂቃ ናብ ደቂቃ እናተሃደሱ‘ዮም ተራእዮም።ኮስታሪካ ፀብለልታ ብዘለዎ ኣገባብ ንጣልያን ስዒራ ናብ ቀፃላይ ምዕራፍ ንምሕላፍ ዘኽእላ ሽዱሽተ ነጥቢታት ሒዛ‘ላ።እዛ ጋንታ‘ዚኣ ኣብ ቀዳማይ ፀወታኣ ንኡሩጓይ ሰለስተ ንዜሮ ከምዝሳዓረታ ዝዝከር‘ዩ።ኮስታሪካ ነገር ኣለዋ‘ዶ ክንብል?
ካልኣይ ናይ‘ዚ ዕለት‘ዚ ግጥም ኣብ ሞንጎ ስዊዘርላንድን ፈረንሳይን‘ዩ። ኣብ‘ዚ ሰዓት‘ዚ ይካየድ‘ሎ።
ፈረንሳይ ብፀብላላይ ምንቅስቃስ ንስዊዘርላንድ ሓሙሽተ ንክልተ ኣፋንያታ። ሽዱሽተ ነጥቢታት ኣዋህሊላ‘ላ ፈረንሳ።ተስፋ ስዊዘርላንድ ገና ኣይፀልመተን ዘሎ።


text: 1ፆሲ ማሊሢና ዬሱስ ኪሪስቶሴም ዳኪንቲ ማዻያ ማዒ፥ ዔኤሊንቴ ጳውሎሴና ኑ ዒሻሢ ሶስቴንሴናይዳፓ፤ 2ዬሱስ ኪሪስቶሴና ዎላ ዔያቶኮ ዓኣ ፔቱሞና ዔያቶና ኑኡናናኮ ጎዳ ማዔ፥ ኑ ጎዳሢ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ቢያ ቤዛ ካኣሽካ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሶና ዎላ ፆሲም ዱማዼ ዴሬ ማዓንዳጉዲ ዔኤሊንቴ ቆሮንቶሴይዳ ዓኣ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሶም ቢያ፥ 3ኑ ዓዳሢ፥ ፆዛሢና ኑ ጎዳሢ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴናይዳፓ ዒንጊንታ ዒንጊፆና ኮሹሞና ዒንሢም ማዖንጎ። 4ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ፆሲ ፔኤኮ ኮሹሞ ዒንጊጾ ዒንሢም ዒንጌሢሮ ዒንሢ ዛሎሮ ቢያ ዎዴ ታ ዒዛ ጋላታኔ። 5ዓይጎሮ ጌዔቴ ጌኤሲና ሃሣ ዔራቶና ኪሪስቶሴና ማዒ ዒንሢ ሚርጌ ባኣዚ ዔሬሢሮኬ። 6ኪሪስቶሴ ዛሎ ኑ ዒንሢም ማርካዼ ማርካታ ዒንሢኮ ዒና ዶዲ ዓኣኔ። 7ዬያሮ ኑ ጎዳሢ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴኮ ሙኪፆ ካፒ ካፒ ዒንሢ ናንጌቴ ዓይጎ ጉዴ ዓያና ዒንጊሢ ማዔቴያ ዒንሢም ፓጫዓኬ፤ 8ኑ ጎዳሢ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ማዒ ሙካ ኬሎና ዾንኪሳ ባኣዚ ባኣያ ማዒ ዒንሢ ጴዻንዳጉዲ ዒዚ ዒንሢ ጋፒንፆ ሄላንዳኣና ዶዲ ናንጋንዳጉዲ ማሃንዳኔ። 9ፔኤኮ ናዓሢ፥ ኑ ጎዳ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴና ዎላ ፔቱሞ ዒንሢኮ ዓኣያ ማዓንዳጉዲ ዒንሢ ዔኤሌ ፆዛሢ ጉሙርቂንቴያኬ። 10ታ ዒሾንሦ፥ ታ ሚሾንሦ! “ዒንሢ ባኣካ ዱማዺሢ ጴዾፓ፤ ቢያሢ ዎላ ጊኢጊ፥ ፔቴ ማሊሢና ፔቴ ዒናና ዓኣያ ማዒ ዶዲ ናንጉዋቴ” ጌይ ኑ ጎዳሢ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ሱንፆና ታ ዒንሢ ሺኢቃኔ። 11ታ ዒሾንሦ፥ ታ ሚሾንሦ! ዒንሢ ባኣካ ማርሞና ፓቂንቲሢና ዓኣሢ ቄሎዔ ማኣሮ ዓሶይዳፓ ታ ዋይዜኔ። 12ታ ዋይዜ ጎይጻ ዒንሢ ፔቴ ፔቴሢ፦ “ታኣኒ ጳውሎሴ ዓሲኬ፤ ታኣኒ ዓጲሎሴ ዓሲኬ፤ ታኣኒ ኬፓ ዓሲኬ” ጋዓዛ፥ ዛላ፦ “ታኣኒ ኪሪስቶሴ ዓሲኬ” ጋዓኔ፥ ጋዓያኬ። 13ሂዳዖ ኪሪስቶሴ ፓቂንቴኔ ጌይሢዳ? ጳውሎሴ ዒንሢ ዛሎ ሱፂንቲ ሃይቂያ? ሃሣ ዒንሢ ዋኣፆና ማስቴሢ ጳውሎሴ ሱንፆናዳ? 14ታኣኒ ቄሪስጶሴና ጋይዮሴናይዳፓ ዓታዛ ዒንሢዳፓ ዖናኣ ዋኣሢና ማስኪባኣሢሮ ፆሲ ታ ጋላታኔ። 15ዬያሮ “ጳውሎሴ ሱንፆና ታ ዋኣፆ ማስቴኔ” ጌዒ ኬኤዛንዳይ ዒንሢዳፓ ባኣሴ። 16ጎኔኬ፤ ዒስፂፓኖሴ ማኣሮ ዓሶ ታ ማስኬኔ፤ ያቶይዳፓ ዓታዛ ሜሌ ዓሲ ታ ማስኬያ ዓኣሢ ታኣም ዔርቱዋሴ። 17ኪሪስቶሴ ታና ዳኬሢ፡ ዒዛኮ ኮዦ ሃይሶ ቃኣሎ ኬኤዛንዳጉዲኬ፤ ዋኣሢና ታ ማስካንዳጉዲቱዋሴ፤ ኪሪስቶሴኮ ፑርቶ ዓሶ ሱፆ ሚጻ ሱፂንቲ ሃይቂጻ ጉሪ ማዒ ዓቱዋጉዲ ዒዛኮ ኮዦ ሃይሶ ቃኣሎ ታ ኬኤዛሢ ዓሲዳፓ ማዔ፥ ጌኤሲ ዔራቶናቱዋሴ። 18“ኪሪስቶሴ ፑርቶ ዓሶ ሱፆ ሚፆ ዑጻ ሱፂንቲ ሃይቄኔ” ጋዓ ቃኣላ ባይቃኒ ጊኢጌ ዓሶም ዔኤያቶ ማዒ ዛጊንታኔ፤ ኑና ዻቃ ዓሶም ጋዓንቴ ፆሲ ዎልቄኬ። 19ዓይጎሮ ጌዔቴ፡- “ዔሮ ዓሶኮ ዔራቶ ታ ባይዛንዳኔ፤ ዑሣ ዓኣዼ ዔሮኮ ዔራቶ ታ ጉሪ ማሃንዳኔ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴሢሮኬ። 20ዓካሪ ዔራሢ ዎካ ዓኣይ? ዑሣ ዓኣዼ ዔራሢያ ዎካዳይ? ሃሣ ቢያ ባኮ ዛጊ፥ ዱማሲ ዔራሢያ ዎካ ዓኣይ? ፆሲ ሃያ ዓጮ ዔራቶ ዔኤያቶ ማሂባኣዓዳ? 21ሃያ ዓጮ ዓሳ ፔ ዔራቶና ፆሲ ዔራኒ ዳንዳዑዋጉዲ፥ ፆሲ ፔ ዔራቶና ዔያታ ዔሩዋጉዲ ማሄኔ፤ ጋዓንቴ ዓጮ ሃያም ዔኤያቶ ማዒ ፓይዲንቴ፥ ኑ ኬኤዛ ኮዦ ሃይሶ ኪኢታ ጉሙርቃዞንሢ ዻቂሻንዳጉዲ ፆሲ ማሊሢ ማዔኔ። 22ዒንሢ ዔራሢጉዲ ዓይሁዶ ዓሳ ፆሲ ዎልቄና ማዺንታ ዓኪ ባኣዚ ዛጋኒ ኮዓኔ፤ ሃሣ ዓይሁዴ ማዒባኣ ጊሪኮ ዓሳ ዔራቶ ዔራኒ ኮዓኔ። 23ኑኡኒ ጋዓንቴ ሱፂንቲ ሃይቄ ኪሪስቶሴ ዛሎ ኬኤዛኔ፤ ዬይ ኑኡኒ ኬኤዛ ሃይሳ፡- ዓይሁዶ ዓሶም ዔርቶ ዒፂ ዻቢሻያና ዓይሁዴ ማዒባኣ ጊሪኬ ዓሶም ዔኤያቶኬ። 24ፆሲ ዔኤሌ፥ ዓይሁዴ ማዔቴያ ዓይሁዴ ማዒባኣ ጊሪኬ ዓሶም ጋዓንቴ ኪሪስቶሴ ፆሲኮ ዎልቄና ዔራቶናኬ። 25ዎይቲ ጌዔቴ ፆሲ ዔዔኤዬኔ ጎዖዛ፥ ዬይ ዓሲ ዔራቶይዳፓ ባሼኬ፤ ሃሣ ፆሲ ላላቤኔ ጎዖዛ፥ ዓሲ ዎልቄይዳፓ ባሼ ማዓሢሮኬ። 26ታ ዒሾንሦ ታ ሚሾንሦ! ፆሲ ዒንሢ ዔኤላ ዎዶና ዒንሢ ዎዚጉዴ ዓሲታቴ ሂንዳ ማሉዋቴ፤ ዓሲ ማላ ጎይሢና ዒንሢ ባኣካ ሚርጌሢ ዔራ ዓሲ፥ ዎልቄና ዓኣ ዓሲ ሃሣ ዼኤፒ ዼኤፒ ጌይንታ ዓሲ ባኣሴ። 27ጋዓንቴ ፆሲ ዔሮ ዓሶ ቦርሲሳኒ ዓጮይዳ ዔኤያኬ ጎዖ ዓሶ ዶኦሬኔ፤ ሃሣ ዎልቄና ዓኣ ዓሶ ቦርሲሳኒ ዓጮይዳ ላቤያ ማዒ ፓይዲንታዞንሢ ዶኦሬኔ። 28ዓጮ ዓሶም ቦንቺንቴያ ማዒ ጴዻ ባኮ ባይዛኒ ዓጮይዳ ቦሂንቴያ፥ ጉሪ ማዔያ ሃሣ ቤሲ ባኣ ባኮ ዶኦሬኔ። 29ዬያ ፆሲ ማዼሢ ዓይጎ ዓሲያ ዒዛ ቤርታ ዖቶርቁዋጉዲኬ፤ 30ዒንሢ ጋዓንቴ ፆሲ ዬሱስ ኪሪስቶሴና ዎላ ፔቱሞ ዓኣያ ማዓንዳጉዲ ማሄኔ። ዬያሮ ፆሲ ኑኡኮ ዔራታ፥ ፂሉማ፥ ኑኡኮ ፆሲም ዱማዼያ ማዒጻ፤ ሃሣ ኑና ዻቂሻያ ማዓሢያ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ማዓንዳጉዲ ማሄኔ። 31ዓካሪ ጌኤዦ ማፃኣፓ ጋዓሢጉዲ፦ “ዖቶርቃሢ ፆሲና ዖቶርቆንጎ” ጌዔኔ።


text:
ድሕሪ ክልተ ሰሙን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዘካይድዎ ሰልፍን ናይ እግሪ ጉዕዞን ዕላኣምኡ ብዛዕባ ግብረሰዶምን ካልኦት ሓደሽቲ ዝመፁ ባህልታትን ግንዛበ ንምፍጣር እዩ ኢሎም ኣዳለውቲ ማሕበራት።ክልቲኦም ማሕበራት ሎማዕንቲ ኣብዝሃብዎ መግለፂ ግበረሰዶማዊነት ክውገዝ ዘለዎ እዩ ኢሎም ኣለው።
ማህበረ-ወይንየ ኣቡነ-ተክለሃይማኖት ዝተብሃለ መንፈሳዊ ማሕበርን ናይ ኣዲስ ኣበባ መናእሰይ ፎረምን ዝቕፅል 18 ሚያዚያ 2006 ዓ/ም ንዘካይድዎ ናይ እግሪ ጉዕዞ ኣፍልጦ ተዋሂቡዎ ምድላው ተጀሚሩ’ሎ።
ክልቲኦም ማሕበራት ሎማዕንቲ ሓሙስ ብሓባር ኣብዝሃብዎ መግለፂ ኣቦ መንበር ናይ ኣዲስ ኣበባ መናእሰይ ፎረም ፀጋየ ገብረፃዲቅ ዕላማ እቲ ጉዕዞ ብዛዕባ ግብረሰዶምን ካልኦት ናብታ ሃገር ዝኣተው ሓደሽቲ ባህልታትን ንህዝቢ ግንዛበ ምፍጣር እዩ ይብል።እቲ ሰልፊ ንምክያድ ዝተመረፀሉ ግዜ እውን ምስ ዝኾነ ይኹን ርክብ የብሉን ኢሉ’ሎ ፀጋየ።
ድሕሪ ፅባሕ ቀዳም ኣብዚ ኣርእስቲ እዚ ናይ ፓናል ምይይጥ ከምዝካየድ እቶም ኣዳለውቲ ሓቢሮም ኣለው።ኣድላይነት እቲ ምንቅስቓስ ኣቦ መንበር ማህበረ-ወይንየ ኣቡነ-ተክለሃይማኖት መምህር ደረጀ ነጋሽ ኣስዒቦም ’’ግብረሰዶማዊነት ታሪኽ ዘበላሽው፣ብባህሊ ፍንፉን፣ጠንቂ ጥዕና፣ንዝተፈላለዩ ሕማማት ዘሳጥሕ፣ብፍላይ ድማ ንምስፍሕፋሕ HIV በሪ ዝኸፍት እዩ’’ኢሎም።
ብባህሊ ፀያፍ፤ብናይ ኢትዮጵያ ሕጊ ገበን፣ከምኡ እውን ትውልዲ ንኸይቕፅል ዝገብር እዩ ዝበሉ መምህር ደረጀ ዝተፈላለዩ መደንዘዚ ዕፃት ዝጥቀሙ ነዚ ዝተቓልዑ ስለዝኾኑ ነቲ ህዝቢ ንምብርባር እዩ ኢሎም።’’ሴፍ ቱሪዝም’’ ግበረሰዶማዊነት እናስፋሕፍሐ ስለዝኾነ ህዝቢ ትኹረት ንኽገብረሉ ሓቲቶም መምህር ደረጀ።
ሸቶና ንመንግስቲ ንምቅዋምን ምሕታትን ከይኮነስ እቲ ህዝቢ እንታይነትን ጉድኣትን ግብረሰዶም ክፈልጥ ምግባርን ፈለጡ ሕቱኡ ምስኾነን መንግስቲ ንሕቶ ህዝቢ ክምልስ እዩ ኢሎም።
ናይ ኢትዮጵያ ሕጊ ንርከብ ተመሳሳሊ ፆታ ኣይድግፍን ዝበሉ እቶም ኣዳላውቲ እዚ ንባዕሉ ናይ መንግስቲ መርገፂ ከምዘንፀባርቕ ገሊፆም ኣለው።


text: 1ዬኖ ዎዶና ማስካ ዮሓኒሴ ዪሁዳ ዓጫ ዓሲ ናንጉዋ ዳውሎይዳ ዓሶም ኮዦ ሃይሶ ኬኤዚ ኬኤዚ ሙኬኔ። 2ዒዚ ኬኤዜሢ፦ “ፆሲ ካኣቱማ ዑኬኔ፤ ጎሞ ቡኡፁዋቴ” ሂዚ ጌዒኬ። 3“ ‘ጎዳኮ ጎይጾ ጊኢጊሹዋቴ፥ ሉኡጎ ጎይጾዋ ፒዚሱዋቴ’ ጌዒ ጌዒ ዓሲ ናንጉዋ ዳውሎይዳ ዒላታ ዓሲ ዑኡሲ” ጌዒ ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛ ዒሲያሴ ኬኤዜሢ ዒዛ ዮሓኒሴ ዛሎኬ። 4ዮሓኒሴኮ ማኣዓሢ ጋኣሎ ጋፓኔፓ ኮሾናያኬ፤ ኬርኖይዳ ዒ ቃልሾ ቱካኔ፥ ሙዓ ሃሣ ዒዛኮ ዓቢሢና ዑቶ ዔኤሲናኬ፤ 5ዬኖ ዎዶና ዪሁዳ ዓጮ ዬሩሳላሜ ካታማፓ፥ ዮርዳኖሴ ዎሮ ኮይላ ዓኣ ዓጫፓ ዓሳ ቢያ ዮሓኒሴ ኮይላ ሙኪ፥ 6ጎሞ ፔኤኮ ቡኡፂ ቡኡፂ ዒዛ ኮይላ ዮርዳኖሴ ዎራ ዋኣፆ ማስታኔ። 7ዮሓኒሴ ሚርጌ ፔርሴ ዓሲንታ ሶዶቄ ዓሲንታ ዋኣፆና ማስታኒ ዒዛ ኮራ ሙካሢ ዛጋዖ፦ “ሃይ ዒንሢ ሾኦዣ! ሙካ ፆሲኮ ጎሪንቶይዳፓ ዒንሢ ቶላንዳ ጎይጾ ዖኦኒ ዒንሢም ኬኤዜይ? 8ዓካሪ ሃሢ ዒንሢኮ ጎሞ ቡኡፂፆ ዔርዛ ማላታ ማዹዋቴ። 9‘ኑኡኒ ዓብራሃሜ ናኣቶኬ’ ጌዒ ጌዒ ሄርሺንቲፖቴ፤ ፆሲ ሃያ ሹጮይዳፓ ዓብራሃሜ ናይ ማሃኒ ዳንዳዓኔ ታ ዒንሢም ጋዓኣኬ። 10ሃሢ ዓካሪ ሚፆ ፃጳፓ ቲቃኒ ሄርጋ ጊኢጊንቴኔ፤ ቃራ ዓኣፒ ዓኣፑዋ ሚሢ ቢያ ቲቂንቲ ታሚዳ ዓጊንታንዳኔ። 11ሓሢ ታ ዒንሢ ጎሞ ቡኡፂፆ ዔርዛያ ማሂ ዋኣሢና ማስካኔ፤ ጋዓንቴ ታኣኮ ጊንጾ ሙካሢ ዓያና ጌኤሺና ሃሣ ታሚና ዒንሢ ማስካንዳኔ፤ ዒ ታ ጊዳፓ ሚርጌና ባሼታሢሮ ታ ዒዛኮ ቶኮ ዱርዞታዖ ኬዳኒ ኮይሳ ዓሲቱዋሴ። 12ዒዛኮ ሃኣኮ ሶኦሪ ጌኤሾ ዓንዳ ዓኣሢሮ፥ ጌኤሼሢኮ ጊንጻ ዓኣፖንሢ ኮና ዋሂ ዲኢሮ ባይቁዋ ታሚዳ ሚቻንዳኔ” ዔያቶም ጌዔኔ። 13ዬኖ ዎዶና ዬሱሴ ዮሓኒሴ ኮራ ዋኣፆ ማስታኒ ጌሊላ ዓጮይዳፓ ዮርዳኖሴ ዎሮ ሙኬኔ። 14ዮሓኒሴ ጋዓንቴ፦ “ዬይ ማዓዓኬ፤ ታ ኔ ኮራ ማስታኒ ኮይሳንቴ፥ ኔ ታ ባንሢ ሙካ?” ጌዒ ላኣጊሢ ዓርቄኔ። 15ዬሱሴ ጋዓንቴ፦ “ፆሲ ኮዓ ባኮ ቢያ ሂዲ ኑ ኩንሣንዳያ ኮይሳሢሮ ሃሢ ላኣጊፖ፤ ያዒ ማማዖንጎ” ጌዒ ማሃዛ ዮሓኒሴ ዒ ጌዔሢ ዋይዛዖ ዬሱሴ ዋኣፆና ማስኬኔ። 16ዬሱሴ ዋኣፃፓ ማስቲ ኬኬስካኣና ጫሪንጫ ቡሊንቲ፥ ፆሲኮ ዓያና ዶኦሌ ማሊ ኬዲ ዒዛ ዑጻ ዴዓንቴ ዒ ዴንቄኔ። 17ዬማና፦ “ታና ዎዛሳ፥ ታ ዒዛ ናሽካ ናዓሢ ታኣኮ ሃያኬ” ጋዓ ዑኡሲ ጫሪንጫፓ ዋይዚንቴኔ።