text:
The Day The Federation Was Dissolved
The Day The Federation Was Dissolved
"ፈደረሽን ዝዓነወሉ ሰሙን"
ብፍላይ እዚ ወርሒ ግንቦት፡ መበል ዕስራ ሓሙሽተን ዓመት ናጽነት ኤርትራ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ብድምቐት እነብዕለሉ ጥራይ ከይኰነስ፡ ከምኡ ሕሉፍ ታሪኽ ሃገርና እንዝክረሉ ኢዩ (reflection)። ስለምንታይ ብግቡእ ስለ ዘይተሰነደን ዘይተነግረን ብምዃኑ። እቲ ካብ ኩሉ ዘተሓሳስብ ግና፡ ህዝብና ረሳዒ ብምዃኑ ኢዩ። ምኽንያቱ ካብ ብጹሑፍ ምዕቃብ፡ ብኣፈ-ታሪኽ ንውሉደ-ወለዶ ንምትሕልላፍ ከም ባህሊ ገይሩ ስለ ዘዘውትሮ። ይኹን እምበር “ቃል ተረሳዒ፡ ጽሑፍ ነባሪ” ዝብል ምኽሪ ኣበው ወትሩ ከይበዳሃና ኣይተርፍን ኢዩ።
ስለዚ ንዘክር፡ ንጽሓፍ፡ ንስነድ ደኣ!
ብዝተረፈ ናብ’ቲ ቀንዲ ኣርእስትና ክንምለስ…። ቅድሚ ቅሩብ ዓመታት፡ ሓደ ጽሑፍ ስለ ፈደረሽን ዝዓነወሉ ሰሙን ዝምልከት ፡ ኣብ ደሃይ መርበብ ብቋንቋ እንግሊዝ ከም ዘቅረብኩ ዝዝከር ኢዩ። ገሊኦም ብትሕዝቱኡ ከም ዝተገደሱ፡ ሓደ ሓደ ከኣ መንነቶም ዘይፍለጥ ብኣሽምሩን፡ ብሕርቃንን፡ ብዘለፋን ከም ዝተመላለሱኒ ክጥቀስ ይከኣል። ግናኸ ታሪኽ ናይ ዘሕለፍናዮ ማሕበራዊ ተሞክሮ ወይ ክውንነት ዝገልጽ ሓቂ ኢዩ። History is a fact. እዚ ካብ ኰነ ደኣ፡ ስለምንታይ ዘለፋን ምቅላልን ኣድለየ?
ሓተታኡ ንኣንበብቲ እገድፎ።
ክንፍልሞ! ግዚኡ ኣብ’ዚ ወርሒ ዘለናዮ ቅድሚ ሓሙሳን ኣርባዕተን ምዃኑ ኢዩ። በቲ ግዜ’ቲ፡ ኣብ ቅድስቲ ማርያም ቤት ትምህርቲ (እንዳ ማርያም) ሳልሳይ ክፍሊ ተማሃራይ ኢየ ነይረ። እምበኣርከስ ፈደረሽን ቅድሚ ምፍራሱ፡ ኣብ ባይቶ ኤርትራ (ኣሰምብለያ) ኣብ መንፈቅ ወርሒ ሕዳር ኣቢሉ በብመዓልቱ ኣኼባታት ይካየዱ ነይሮም። ህዝቢ ኤርትራ ብዛዕባ ወረ ሃገሩ ክሰምዕ ሃንቀውታ እኳ እንተ ነበሮ፡ ውጽኢቱ እንታይ ከም ዝኸውን ኣይሰሓቶን። ምኽንያቱ ቅድሚኡ ሕገ-መንግስቲ ፈደረሽን ብምግሃስ ፡ መሰሉን፡ ባንደራኡን፡ ኣርማኡን፡ ቋንቋኡን ብሰላሕታ ስለ ዝተገፈ ኢዩ። ብውሽጢ ውሽጢ ንኣባላት ባይቶ ኤርትራ ብምፍርራሕ፡ ኣበልን ሽመትን ብምሃብ ዝግበር ዝነበረ ነብሱ ዝኸኣለ መጽናዕቲ ስለ ዘድልዮ፡ ንሰብአ-ታሪኽ እገድፎ። ነዚ ዘስተውዓለ ኣባ ትኳቦ፡ ብግዚኡ ወናም ገጣማይን፡ ማሳይን ዝነበረ፡ ከምዚ ዝስዕብ ኣብ ጋዜጣ ዘመን ከም ዝጸሓፈ ትዝ ይብለኒ፡-
ባይቶ ኤርትራ ሾሞንተ ምስ ሱሳ
ኪሒሳትና እምበር ዓባይ ካሕሳ
ዘይትፈልጦ ሰብ ቀልጢፍካ ኣይትፍቶ
ዘይትፈልጦ ማዕጾ ከይኳሕኳሕኳ ኣይትእቶ።
ቁስሊ ኣስመራ በናና
ፈውሲ ጾመ-ኣርብዓ ጀበና።
ደጊም ሎሚ'ዓልቲ ርሑስ ፋሲካ ይግበረልኩም ደቂ ዓዲ ድሕሪ በዓለ ሕማማት። Buono Pasqua.
ቅድሚኡ ተማሃሮ ካልኣይ ደረጃ ቤት-ትምህርቲ፡ ዳርጋ መብዛሕትኦም ካብ ልዑል መኰንን ሰላማዊ ሰልፊ ገይሮም ብማእኸል ኮምቢሽታቶ እንዳሓለፉ፡-
ነጻነት ደሊና ሓጉዙና
ነጻናት ደሊና ሓጉዙና
እንዳበሉ ክዝምሩ ይስምዑ ነበሩ። እቶም መንእሰያት ንዳሕራዩ ኣብ ዝተፈላለዩ ግንባራት ኤርትራ ተጸንቢሮም ኣብ ምሕራር ኤርትራ ግቡኦም ዝፈጸሙ ኢዮም። ገሊኦም ክሳብ ሎሚ ኣብ ታሕታይን ላዕላይን ምምሕዳር ክፍልታት ኤርትራ የገልግሉ ኣለው።
ካልኦት ገጠምቲ ኤርትራውያን ብግዚኡ ኣፎም መሊኦም ክዛረቡ ዘይከኣሉ፡ ብኣሽሙር ኣብ ዘመን ጋዜጣ ከምዚ ዝስዕብ ከም ዝጸሓፉ ዝዝከር ኢዩ፡-
ሾምበ! ሾምበ!
ሉሙምባስ ሞይቱ
ግደኻ ተጸበ።
ካብ ፍልም ሱሳታት መብዛሕትአን ሃገራት ኣፍሪቃ ሓራ ከወጻ ምስ ጀመራ፡ ሰበ- ስልጣን ኢትዮጵያ ስግኣት ፈጠረሎም። ስለዚ ፈደረሽን ክፍርስዎ ላዕልን ታሕታን ይብሉ ነበሩ። ነዚ ዝተዓዘበ ኣቶ ኣተወብርሃን ሰጊድ ከምዚ ዝስዕብ ደረፈ፡-
ዓባይ በጊዕ ምስ ተዂላ ዕርክነት
ሓቃ ድያ ክትወጽእ ነጻነት።
ሽገይ ሃቡኒ ኣይተታልሉኒ
ገሊኦም ደረስቲ፡-
ኣይ ሸያጣይ ኣይ ነጋዳይ እንታይ’ዩ ጉዱ
ምእንቲ ገንዘብ ዝሸይጥ ዓዱ።
ኣኼባታት ብዝካየደሉ ግዜ፡ ጋዜጣ ዘመን ብባንዴራ ኢትዮጵያ ኣጊጹ ይወጽእ ነበረ። ኣነን፡ መታዓብይተይን፡ ደቂ ገዛውተይን ማለት ደቂ ገዛ ከኒሻ ( ዳርጋ ዕስራን ሓደ ካብኣቶም ስውኣት ከምኡ እውን ንኡስ ሓወይ)፡ ብሓባር ብካዘርማ ሞሶሉኒ ኣቢልና ናብ ፓርላማ ገጽና ከድና። ኣብ’ቲ ኣፍ-ደገ፡ ፓሊስ ላዕልን ታሕትን ክብሉ ረኣና ። ኣነ ቅርብ እንተበልክዎም “ኪድ ኣታ ቆልዓ” ኢሎም ኣባረሩኒ። በቲ ናብ ፒሪንቺፐ ወይ ማዕከላይ ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ጣልያን ዘውጽእ መሳልል ሃደምኩ። ድሕሪ ዕንወት ፈደረሽን ፓርላማ ኤርትራ ምምሕዳር ክፍሊ ትምህርቲን ቤት ንባብን ኰይኑ ከገልግል ክንርኢ፡ ብጓሂ ደኒንና ንሓልፍ ነበርና።
እምበኣርከስ በዚ ዝተላዕለ እንድዩ ዝዓቢ ቆልዓ ኣይትበድል ዝተባህለ። ልክዕ ብስነ-ኣምር መዳይ ኣተዓባብያ (Developmental Determinism) ወሳኒ ብምዃኑ።
ወይ እንዳባ ልቦና።
ንጽብሒቱ 15 ሕዳር 1962፡ ሰዓት ክልተ ኣቢሉ ብራድዮ ኢትዮጵያ ፈደረሽን ከም ዝፈረሰ ዝገልጽ ኣዋጅ ተማሓላለፈ። ነዚ ዝሰምዐ ጐረቤትና፡ ንራድዮኡ ብፋስ ገይሩ ስብርብር ኣበላ። ዝገበሮ ቀሊል ኣይነበረን፡ ስለምንታይ በቲ ግዜ’ቲ፡ ራድዮ ምውናን ከም ሃብቲ ኢዩ ዝቑጸር ዝነበረ። ስለዚ’ውን ብስእነት ዝኣክል፡ ረድዮ ኣንተና ሰኒዐ ዝሰምዖም ዝነበርኩ ደርፍታት ቃኘው ክሳብ ሎሚ እዝክር። ንኣብነት “Che Sera Sera-What Ever Will Be, Will Be ከምኡ It Is My Party ወዘተ…፡።
ንጽብሒቱ ቀዳም ኢዩ ነይሩ። ሽሮ ዝመልአት ውዕይቲ ስልጣንያ ሒዘ ናብ ቤት-ጊዮርጊስ ከድኩ፡ The paradise of my childhood. ኣጋ ምሸት ሰዓት ክልተ ኣቢሉ፡ ክልተ ኣሜሪካውያን ኣብ ቃኘው ዝቅመጡ ዝነበሩ ብሽግለታ (ብግዚኡ መንኮርኮር ሰይጣን እንብላ ዝነበርና) ተኻርዮም ኣብ’ቲ ኮፍ ዝበልክዎ ቦታ መጹ። ሓዲኦም “መንቲግካ ወይ መንጢግ (la fionda) ሓንሳእ ክፍትና ሃበኒ” በለኒ።
ሃብክዎ ድማ!
ኣመና ሰኺሩ ኢዩ ነይሩ። ነቲ ጎማ መንጥገይ ካብ ዝተዘርግሐ ኢዱ ክሳብ ኣብ ጉንዲ እዝኑ ዝበጽሕ ስሒቡ ምስ ፈነዎ፡ ንሓደ ዝነቀጸ ገላዕታ በለስ፡ ብእግሩ ወይ ብስሩ ክሃርሞ፡ ተገሚዑ ወደቀ። ስለዚ’ውን መንጥገይ ጽምዲ ጎሙኡ ብሓይሊ ምስሓብ ዝኣክል ከም ምጡጥ ማስቲካ ወይ እስፓገቲ ነውሐን ማህመነን። ክትርእዮ ንውሓቱ ዳርጋ ክንዲ ቁልፈይ ዀነ ማለተይ ኢየ። ነቲ ጐማ ድረብየ ንማኒኮ or the “Y” shaped string iron ኣብ ቀዳድ ጁባይ ከተትክዎ። ከም ዕባይ መደበር ። ምኽንያቱ ዝዀነ ሓጺን ወይ ቆርበት ኣይድርበን ኢዩ። LOL. ኣብ ዝቅጽል ብዛዕባ መደበር ሓደ ጽሑፍ ከቅርብ ኢየ።
ናብ ጃኒ ጊቭ ሚ ማኒ ክምለስ! ማንታ ጐማ መንጢገይ ብምብልሻው ኣይስሓብ ኣይድፋእ ስለ ዝገበሮ እንታይ እሞ ክብሎ ኢየ ደቂ ኤረ? ብልበይ መዓለሽ በልኩ። ነቲ ነቢት ምስ ጥርሙዙ ብዘይ ኩባያ ጠምጠም ኢሉ እንዳሰተዮ ከሎ፡ ኣነ ብህርፋን ኣፈይ ከፊተ ሃህ ኢለ እርእዮ ነበርኩ፡ ርእሱ እናነቅነቀ “ Do you want some?” በለኒ። ኣነ ድማ በቲ ጉዕ ዘረባይ “ ኣይ ዶን ወኒ” በልክዎ። ግን ብስርዓት ሃገሩ “ No thank you” ኢለ ክምልሰሉ ከም ዝግበኣኒ ሎሚ ክፈልጥ የሕፍረኒ።
ብድሕሪ’ዚ ክልተ ዓበይቲ መንእሰያት ከጽንዑ ዝመጹ ተጸንበሩና። ብስኽራን እንዳፈዘዘ “ Bee..fore Eri….trea wasssss independent country, but… now…..united with…….. Ethiopia…….” በሎም። ግናኸ ስለ ዝተጠራጠሩ፡ ዓይኒ-ዓይኑ እንዳረኣዩ፡ ስቅ በሉ። ብድሕሪዚ ነታ ዝተኻረያ ካርካሳ ብሽግለታ ደርጓዕጓዕ እንዳበላ ምስ ዓርኩ ክፍለየና ከሎ፡ ብስኽራን ዝኣክል ከይወድቅ ሰጋእና።
ኣይ ከም ዝሰግኣናዮን፡ እንታይድኣ “ካመል” ብፍላይ ፊልተር ዘይብሉ ሕሱር ሽጋራ ብሓደ ኢዱ እንዳኣትከኸ “ባይ ኢሉና” ከደ።
እምበኣርከስ ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ኢዮም ክሳብ ኣስመራ ዝረግጹ ኤርትራ ኣበይ ምዃና ዘይፈልጡ ዝነበሩ። ብዛዕባ’ዚ ማለት ቃኘው ሓደ ጽሑፍ ክቅርብ ክፍትን ኢየ።
ምድረ-ሰማይ ጽልግልግ በለ።
ጫካታት ቤት-ጊዮርጊስ ንድሕረይ ገዲፈ ናብ ምጭውቲ ኣስመራ መንገደይ ኣምራሕኩ። ካብኡ ክሳዕ ዝወጽእ፡ ጭር-ጭር ዝብላ ኣዕዋፍ ንምስማዕ፡ ገሊኦም ጠላይን ዘፍቅርወን ኣዋልድ ተሓቋቊፎም ብናኣሽቱ ማኪናታት ክማሓላለፉ ምርኣይ ኣዝዩ ዘደስት ነበረ። Yes in route to romantic Asmara. እቲ ሃዋህው ከም ናይ ሸክስፒር ኤበሮንን ቲታንያን ለይታዊ ትልሂት ኰይኑ ይስማዓካ።
ካብ ጫካታት ቤት-ጊዮርጊስ ወጺአ፡ ኣብ’ቲ ናብ ፓላኪነስትራ (ጸወታ ቅሊዒት ኢድ) ኰነ፡ ናብ ጽርጊያ መንገዲ ኣስመራ-ባጽዕ ዝመርሕ ኩርናዕ ምስ በጻሕኩ፡ ብጎኑ ሓደ ወጻእተኛ ፈረንጂ ናብ ሓደ ነዊሕ ገረብ እናረኣየ ፡ ብኢዱ ክስዕል (ክቀብእ) ረኣኹ። ብምሸቱ ጽልግልግ እናበለ! እታ ሰበይቱ ግና፡ ኣብ ሓጺር ድኳ ኮፍ ኢላ ብምዂርማይ፡ ክሳዕ ስዒሉ ዝውድእ እትጽበዮ ዝነበረት ትመስል። ኣነ ከኣ ብትግሃት ክስዕል ከሎ እዕዘቦ ነበርኩ።
ስለ ምስዓል ዝፈቱ! ግን እንታይ’ሞ ኣየማዕበልክዎን።
መሰየ።
ናብ ገዛይ ክምለስ ከሎኹ፡ ብዙሕ ከይሰጐምኩ፡ ኣብ’ቲ እግሪ ጽርጊያ ባጽዕ ብጐኒ ናብ እንዳ ፎሮስታለ ዘእቱ መሳዕስዒ ኣዳራሽ በጻሕኩ። ብዕድመኦም ዝደፍኡ ጠላይን፡ እወ ሰብ ባኖ፡ ብፍላይ ሃብታማትን ወነንቲ ትካላትን (business class Italians) ዝዀኑ ምስ ኣንስቶም ሉስሉስ ሙዙቃ እንዳሰምዑ ብህድኣት (slowly/waltz) ክስዕስዑ ረኣኹ።
ምስቲ ገርሂ ልበይ ተማረኽኩ።
እቶም ጠላይን ኣብ’ቲ ዝስዕስዕሉ ሰሙን ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ስለ ዝሓበረት፡ ብትካዜ ( arrivederci Eritrea! la primogenita colonia) ማለት “ኣቲ ቦዂሪ ግዝኣትና ዝዀንኪ ኤርትሪያ፡ ድሓን ኩኒ!” ዝበሉ ይመስሉ ነበሩ።
እወ በቲ vino il sangue del uomo (ነቢት ደም ሰብኣይ) እንዳሞዓጉ፡ በቲ ሽጋራኦም እንዳኣትከኹ።
እዚ ትካዜ ዝመልኦ ስንብት ቀሊል ኣይነበረን። ኣይ ድሕሪ ሱሳ ዓመታት እንድዩ። እወ ሰለስተ ወለዶታት ዘቁጸረ። ጐቦ ጸጸራት ብመቃብር ወሎዶታቶም ዝመልአ። ግን ንኤርትራ ከመይ ጌርም ይርስዕዋ? ንኣብነት ሓደ መታዕብይተይ ጣልያን “ ኣነ ቅድሚ ካብ'ዛ ዓለመ ምፍላየይ፡ ኣብ ኣስመራ ዘሎ መቃብር ኣደይ ክርእዮ ከመጽእ ኢየ” ምስ በለኒ ልበይ በልዓኒ። ብሩኖ ይበሃል። ገዝኡ ጥቃ ኣብ’ቲ በብዓመቱ ጥምቀት ዝኽበረሉ ኣደባባይ ወይ ፓላሶ ኣቦ ሓበሽ ነበረ።
ኣጸቢቁ መሰየ። እቲ ወደባት ሓላዊ (ጉዋርዲያ) ብሙዙቃ ተሳሒበ ብጸልማቱ ዝረኣየኒ “ piccolo vai via!” ማለት “ኣታ ቆልዓ ኪድ መስዩ!” ኢሉ ኣባረረኒ። ብድሕሪ’ዚ እንዳረሓቅኩ ክስጉም ከሎኹ፡ እቲ ሙዙቃ ከም ድጉል ሓዊ ካብ እዝነይ ክቅህም ጀመረ።
ሎሚ ብግዜ ንእስነተይ ዝሃርፎም ዝነበርኩ ናይ በዓል ቪቫልዲ ክላሲካል ሙዙቃታት ክሰምዕ ከሎኹ፡ ኣየወ ንእስነት ዕዳ! ንእስነት ጥዑም የዛኻኽሩኒ።
ኣብ ገዛይ ምስ በጻሕኩ፡ ተደሪረ ደቀስኩ። ግን እንታይ ከም ዝሓለምኩ ክዝክር ኣይክእልን። ኣየወ እዚ ሕልሚ፡ ድኻ ሲነማ ( a poor man’s movie) ዝዀነ። እንታይ'ሚ ክንብሎ! ዋላ ዘይክፈሎ፡ ሳንቲም ቆሎ።
ንጽብሒቱ ሰንበት ነይሩ። ይወግሕ፡ ይመሲ ከም ቀደሙ! ብረታዊ ቃልሲ ኣብ ጐቦታት ኤርትራ ብጅግና ሓሚድ ኢድሪስ ዓዋተ ተጀመረ።
ድሕሪ ሰላሳ ዓመታት ድማ……
ግንቦት ዕስራ ምስ ኣርባዕተ
ዛዘመቶ ተዂሲ ዓዋተ።
ደጊም ሓፍተይ…
ወዲ ወልድኪ ርኣይዮ
ዓወት ኢልኪ ጸውዕዮ።
ኣደ!
መጸት ጓልኪ ብረት ተዓጢቃ
ሳልኣ ጽሓይና በሪቃ።
ኣደ!
ደሓን ነጸላኺ ግደፍዮ
“እልል” እንዳበልኪ ተቀበልዮ።
ዮሃና! እንቋዕ ናብ’ዚ ርብዒ ዘመን ናጽነት ኤርትራ ኣብጽሓና።
ሃይለ


c: text/html

text:
ኣስኣሰር እምነቶም ስዓብ | ዴቦራ
‘ኣነ ኣብ እስራኤል ኣደ ዀይነ ተንሳእኩ’
ዴቦራ ነቶም ኣብ ልዕሊ ኸረን ታቦር ተኣኪቦም ዝነበሩ ሰራዊት ምስ ረኣየቶም፡ ልባ ተተንከፈ። ኣብቲ ወጋሕታ እቲ፡ ብዛዕባ ትብዓት እቲ ሰራዊትን እምነት እቲ መራሒኦም ዝነበረ ባራቕን ትሓስብ ነበረት። ቍጽሮም 10,000 ዚኣክል እኳ እንተ ነበረ፡ ኣብዛ መዓልቲ እዚኣ እምነቶምን ትብዓቶምን ዓብዪ ፈተና እዩ ኼጋጥሞ። ምኽንያቱ፡ እዞም ምስ ጸላእቶም ብምንጽጻር ብቝጽሪ ሒደት ዝዀኑን ጽቡቕ ዕጥቂ ዘይነበሮምን ሰራዊት፡ ኣንጻር ሓደ ሕሱም ጸላኢ ኺገጥሙ እዮም ዚወጹ ነይሮም። ብሳላ ምትብባዕ እዛ ሰበይቲ ግና፡ ንውግእ ተዳልዮም ነበሩ።
ዴቦራን ባራቕን ናብቲ ኣብ ቅድሚኦም ዘሎ ሰፊሕ ጐልጐል ኪጥምቱ ኸለዉ፡ ኣልባሳት ዴቦራ ድማ በቲ ህዱእ ንፋስ ፊል ፊል ኪብል ከሎ እሞ ብኣእምሮኻ ስኣሎ። ከረን ታቦር ኮናዊ ቕርጺ ዘለዎ ዀይኑ፡ ላዕላዩ ግና ጸፊሕ እዩ። ኣብዚ ኻብ ምድሪ 400 ሜተር ዚልዕል ጸፊሕ ቦታ ዄንካ፡ እቲ ብሸነኽ ደቡባዊ ምዕራብ ተዘርጊሑ ዚርከብ ጐላጕል ይዝርኤል ኪርአ ይከኣል እዩ። ርባ ቂሶን ብማእከል እቲ ሰፊሕ ምድረ ሳዕሪ ሰንጢቑ ብምሕላፍ፡ ብሸነኽ ከረን ቀርሜሎስ ኣቢሉ ናብ ዓብዪ ባሕሪ እዩ ዚፈስስ። ኣብታ ንግሆ እቲኣ፡ እቲ ርባ ድሮ ነቒጹ ኪኸውን ዚኽእል እኳ እንተ ነበረ፡ ሓደ ነገር ግና ኣብቲ ሰፊሕ ጐልጐል የንጸባርቕ ነበረ። ሰራዊት ሲሰራ ብዜፍርህ መገዲ እናቐረቡ ኺመጹ ኸለዉ፡ እቲ ብሓጺን እተሰርሐ ኣጽዋሮም ማሕማሕ ኪብል ይርአ ነበረ። እዚ ምንጽብራቕ እዚ፡ ካብቲ ኣስታት 900 ሰረገላ ዝሓዘ ብሉጽ ሰራዊት ሲሰራ እዩ ዚመጽእ ነይሩ፣ እዚ ሰረገላታት እዚ ድማ ኣብ መቐለሱ ኻብ ሓጺን እተሰርሐ ማዕጺድ ነይርዎ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ሲሰራ ነቶም ጽቡቕ ዕጥቂ ዘይነበሮም እስራኤላውያን፡ ከም ስገም ኪዓጽዶም እዩ ሓሊኑ ነይሩ።
ዴቦራ፡ ባራቕን ሰቡን ገለ ምልክት ወይ መምርሒ ኽትህቦም ይጽበይዋ ኸም ዘለዉ ትፈልጥ ነበረት። ካብ ኣንስቲ ንሳ ጥራይ ድያ ኣብኡ ነይራ፧ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ዅነታት ዓብዪ ሓላፍነት ብምስካማ፡ ከመይ ኰን ተሰሚዕዋ ይኸውን፧ ኣብኡ እንታይ ክትገብር ከም ዝመጸት ኣተሓሳሲብዋ ድዩ፧ ፍጹም ኣየተሓሳሰባን! የሆዋ ኣምላኻ ነቲ ውግእ ባዕላ ኽትጅምሮ ድሮ ነጊርዋ እዩ፣ ብተወሳኺ እውን ሰበይቲ ተጠቒሙ ነቲ ውግእ መወዳእታ ኺገብረሉ ምዃኑ ገሊጹ ነበረ። (መሳፍንቲ 4:9) ካብ ዴቦራን ካብዞም ተባዓት ተዋጋእትን ብዛዕባ እምነት እንታይ ኢና እንመሃር፧
“ናብ ከረን ታቦር ተጐዐዝ”
መጽሓፍ ቅዱስ ንዴቦራ ንመጀመርታ ግዜ ኺጠቕሳ ኸሎ፡ “ነብዪት” ኢሉ ጸዊዕዋ ኣሎ። እዚ መጸውዒ እዚ፡ ኣብ ጸብጻባት መጽሓፍ ቅዱስ ብዙሕ ልሙድ ስለ ዘይነበረ ንዴቦራ ፍልይቲ ዚገብራ እኳ እንተዀነ፡ በዚ እተጸውዐት ግና ንሳ ጥራይ ኣይነበረትን። * ዴቦራ ኻልእ ሓላፍነት እውን ነይርዋ እዩ። በቲ ኻብ የሆዋ ዝመጻ መልሲ፡ ንዚልዓል ግርጭታት ተደቅሶ ነበረት።—መሳፍንቲ 4:4, 5።
ዴቦራ ኣብቲ ኣብ መንጎ ኸተማታት ቤት-ኤልን ራማን ዚርከብ ከረን ኤፍሬም እያ እትነብር ነይራ። ኣብ ትሕቲ ኦም ተምሪ ተቐሚጣ ድማ በቲ የሆዋ ዝሃባ መምርሒ ነቲ ህዝቢ ተገልግል ነበረት። ዕዮኣ በዳሂ እኳ እንተ ነበረ፡ ንሳ ግና ኣይተሓለለትን። ኣዝዩ ብዙሕ ዕዮ እዩ ነይርዋ። ጸኒሓ ብመንፈስ ተመሪሓ መዝሙር ኣዳለወት፣ ኣብ መዝሙራ ድማ ብዛዕባ እቶም ዘይእሙናት ህዝባ፡ “ሓደስቲ ኣማልኽቲ ሐረዩ፡ ሽዑ ውግእ ኣብ ኣፍ ደጌታት ነበረ” በለት። (መሳፍንቲ 5:8) እስራኤላውያን ንኻልኦት ኣማልኽቲ ኼገልግሉ ኢሎም ንየሆዋ ስለ ዝሓደግዎ፡ የሆዋ ኣብ ኢድ ጸላእቶም ኣሕሊፉ ሃቦም። እቲ ከነኣናዊ ንጉስ ያቢን ከኣ ነቲ ሲሰራ ዚስሙ ሓያል ጀነራል ተጠቒሙ ኺገዝኦም ጀመረ።
እስራኤላውያን፡ “ሲሰራ” ዚብል ስም ጥራይ ኪሰምዑ ኸለዉ እኳ፡ ፍርህን ራዕድን ይስምዖም ነበረ። ባህልን ሃይማኖትን ከነኣናውያን ጭከና ዝመልኦ እዩ ነይሩ፣ ገለ ኻብኡ፡ እቲ ኣብ ቤት መቕደስ ዚግበር ዝነበረ ምንዝርን መስዋእቲ ቘልዑን ኪጥቀስ ይከኣል። እስራኤላውያን ኣብ ትሕቲ እቲ ከነኣናዊ ጀነራልን ሰራዊቱን ኪግዝኡ ኸለዉስ ህይወት ከመይ ኰን እዩ ዚመስል ነይሩ፧ እቲ ዴቦራ ዝዘመረቶ መዝሙር፡ ኣብቲ ግዜ እቲ ጕዕዞ ቐሊል ከም ዘይነበረን ሰባት ኣብ ገጠራት ምንባር ከም ዝሓደግዎን ዚገልጽ እዩ ነይሩ። (መሳፍንቲ 5:6, 7) ኣብ ዱርን ጎቦታትን ዚቕመጡ ዝነበሩ ሰባት፡ ኣብቲ ብመናድቕ ዘይተዓርደ ገጠራት ኪነብሩ ወይ ኪሓርሱን ዝነበሮም ስግኣት ከምኡ እውን በቲ ቓልዕ ዝዀነ መገድታት ኪጐዓዙ ኸለዉ ኸይጥቅዑን ደቆም ከይውሰድዎምን ኣዋልዶምን ኣንስቶምን ከይዕመጻን ዝነበሮም ፍርሂ ብኣእምሮና ኽንስእሎ ንኽእል ኢና። *
የሆዋ፡ እቶም ተረርቲ ኽሳድ ዝነበሩ ህዝቡ ኺልወጡ ድሉዋት ከም ዝዀኑ ዜርኢ መርትዖ ኽሳዕ ዚርኢ፡ ወይ ድማ ከምቲ እቲ ዴቦራን ባራቕን ዝዘመርዎ መዝሙር ዚገልጾ፡ ‘ዴቦራ ኽሳዕ እትትንስእ፡ ኣብ እስራኤል ኣደ ዀይና ኽሳዕ እትትንስእ፡’ ን20 ዓመት ዚኣክል ኣብ እስራኤል ራዕዲ ሰፈነ። ሰበይቲ እቲ ላጲዶት ዚብሃል ሰብኣይ ዝነበረት ዴቦራ፡ ቃል ብቓሉ ኣደ እንተ ነይራ ኣይንፈልጥን ኢና፣ እዚ መግለጺ እዚ ግና ምሳልያዊ ኣዘራርባ እዩ። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ የሆዋ፡ ከም ኣደ ዀይና ነቶም ህዝቢ ኽትከናኸን እዩ መዚዝዋ። ብተወሳኺ፡ ነቲ ተባዕን ናይ እምነት ሰብን ዝነበረ መስፍን ባራቕ ብምጽዋዕ፡ ኣንጻር ሲሰራ ንኺዋጋእ መምርሒ ኽትህቦ ኣዚዝዋ ነበረ።—መሳፍንቲ 4:3, 6, 7፣ 5:7።
የሆዋ ብዴቦራ ኣቢሉ ንባራቕ፡ “ናብ ከረን ታቦር ተጐዐዝ” ዚብል መምርሒ ሃቦ። ባራቕ ካብ ክልተ ነገዳት እስራኤል 10,000 ዚኣኽሉ ሰብኡት ኪእክብ ነበሮ። ዴቦራ ድማ ነቲ ሓያል ሲሰራ ምስ 900 ሰረገላኡ ኺስዕርዎ ምዃኖም ኣምላኽ ከም ዘተስፈወ ነገረቶም። እዚ ተስፋ እዚ ንባራቕ ኣገሪምዎ ኪኸውን ኣለዎ። ከመይሲ፡ እስራኤል ሰራዊት ኰነ ኣጽዋር ኣይነበራን። ይኹን እምበር፡ ባራቕ ናብቲ ውግእ ኪኸይድ ተሰማምዐ፣ ከምኡ ዚገብር ግና ንሳ እውን ምስኡ ናብ ከረን ታቦር እንተ መጺኣ ጥራይ እዩ ነይሩ።—መሳፍንቲ 4:6-8፣ 5:6-8።
ገሊኦም ሰባት፡ ባራቕ ንዴቦራ ምስኡ ኽትከይድ ብምሕታቱ፡ እምነት ከም ዘይነበሮ ገይሮም እዮም ዚርእይዎ፣ እዚ ግና ሓቂ ኣይኰነን። ከመይሲ፡ ብዙሕ ኣጽዋር ኪውሃቦ ንኣምላኽ ኣይለመነን። ብኣንጻሩ እኳ ደኣ፡ ከም ናይ እምነት ሰብ መጠን፡ ወኪል የሆዋ ምስኣቶም ምህላዋ ንዕኡን ንሰቡን ኬበራትዖም ከም ዚኽእል ተረዲኡ ነበረ። (እብራውያን 11:32, 33) የሆዋ ድማ ነዚ ሓሳብ እዚ ሰመሮ። ከምቲ ባራቕ ዝሓተቶ፡ ዴቦራ ምስኡ ኽትከይድ ፈቐደ። ይኹን እምበር፡ የሆዋ፡ ናይቲ ውግእ ክብሪ፡ ሰብኣይ ከም ዘይወስዶ ንኽትንበ እውን ብመንፈስ ደሪኽዋ እዩ። (መሳፍንቲ 4:9) ኣምላኽ፡ እቲ እኩይ ዝነበረ ሲሰራ ብሰበይቲ ኪቕተል ወሲኑ ነበረ።
ኣብዛ ሎሚ ዘላ ዓለም፡ ደቀ ኣንስትዮ እዚ ዘይብሃል ዘይፍትሓውነትን ዓመጽን ግፍዕን የጋጥመን እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ፡ ከምቲ ኣምላኽ ኪረኽባኦ ዚደልየን ዓይነት ክብሪ ኣይረኽባን እየን። ኰይኑ ግና፡ ኣምላኽ ንሰብኡትን ንኣንስትን ብማዕረ እዩ ዚርእዮም፣ ኵሎም ድማ ስምረቱ ኺረኽቡ ይኽእሉ እዮም። (ሮሜ 2:11፣ ገላትያ 3:28) ኣብነት ዴቦራ፡ የሆዋ ንኣንስቲ እውን ከም ዚኣምነንን ሞገሱ ኸም ዜርእየንን ፍሉይ መሰል ብምሃብ ድማ ከም ዚባርኸንን እዩ ዜርእየና። እቲ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ልሙድ ኰይኑ ዘሎ ኣድልዎ ኺጸልወና ፈጺምና ኸነፍቅደሉ የብልናን።
“ምድሪ ኣንቀጥቀጠት ሰማያትውን ኣንጠብጠቡ”
ባራቕ ሰራዊቱ ኺእክብ ከደ። ኣንጻር እቲ ዜፍርህ ሓይልታት ሲሰራ ዚዋግኡ 10,000 ዚኣኽሉ ተባዓት ሰብኡት ከኣ ኣከበ። ባራቕ ነቶም ሰቡ መሪሑ ናብ ከረን ታቦር ኪድይብ ከሎ፡ ዝያዳ ኺተብዑ ዜኽእሎም ነገር ስለ ዝነበሮም ሕጉስ እዩ ነይሩ። ከመይሲ፡ “ዴቦራውን ምስኡ ደየበት” ዚብል ነንብብ ኢና። (መሳፍንቲ 4:10) እዛ ተባዕ ሰበይቲ እዚኣ፡ ኣብ የሆዋ ምሉእ እምነት ስለ ዝነበራ፡ ህይወታ ኣብ ሓደጋ ኣእትያ፡ ጐድኒ ጐድኒ እቶም ተዋጋእቲ ናብ ከረን ታቦር ክትጐዓዝ ከላ፡ ባራቕን ሰራዊቱን ክሳዕ ክንደይ ከም እተተባብዑ እሞ ብኣእምሮኻ ስኣሎ!
ሲሰራ፡ እስራኤላውያን ደፊሮም ኣንጻሩ ኺዋግኡ ኸም እተኣከቡ ምስ ፈለጠ፡ ተቐላጢፉ ስጕምቲ ወሰደ። ካልኦት ከነኣናውያን ነገስታት እውን ምስቲ ኣብ መንጎኦም ዝሓየለ ነይሩ ኪኸውን ዝኽእል ንጉስ ያቢን ሓበሩ። ጭፍራ ሰረገላታት ሲሰራ ብሓባር ኪጐዓዝ ከሎ ነቲ ጐልጐል መሊእዎ ነበረ፣ በቲ ዝፈጠሮ ብርቱዕ ድምጺ ድማ መሬት ኣንቀጥቀጠት። ከነኣናውያን፡ ነቲ ድኹም ሰራዊት እስራኤል ብቕጽበት ከም ዚድምስስዎ ፈጺሞም ኣይተጠራጠሩን።—መሳፍንቲ 4:12, 13፣ 5:19።
ጸላኢ እናቐረበ እዩ ዚመጽእ ዘሎ፣ እሞ ደኣ ባራቕን ዴቦራን እንታይ እዮም ኪገብሩ፧ ኣብ ዓቐበት እቲ ኸረን ታቦር እንተ ደኣ ጸኒሖም፡ ነቲ ናብኦም ገጹ ዚግስግስ ዘሎ ሰራዊት ከነኣን ኪስዕርዎ ይኽእሉ ይዀኑ፣ ምኽንያቱ ሰረገላታት ከነኣናውያን ብኣድማዒ መገዲ ኺዋጋእ እንተ ዀይኑ ሰጥ ዝበለ ጐልጐል እዩ ኼድልዮ። ባራቕ ግና ከምቲ የሆዋ ዚእዝዞ ገይሩ ኺዋጋእ እዩ ተዳልዩ፣ ስለዚ ዴቦራ መምርሒ ኽሳዕ እትህቦ ተጸበየ። ኣብ መወዳእታኡ፡ ዴቦራ፡ “እታ እግዚኣብሄር ንሲሰራ ኣብ ኢድካ ዚህበላ መዓልቲ ሎሚ እያ እሞ፡ ተንስእ። እግዚኣብሄርዶ ቐቅድሜኻ ወጺኡ ኣየሎን፧” በለቶ። ብድሕሪዚ፡ “ባራቅ፡ ደድሕሪኡ ኸኣ ዓሰርተ ሽሕ ሰብ፡ ካብ ከረን ታቦር ወረደ።”—መሳፍንቲ 4:14። *
ሰራዊት እስራኤል ካብቲ ከረን ናብቲ ቕሉዕን ሰጣሕን መሬት ብምውራድ፡ ናብተን ዜፍርሃ ሰረገላታት ውግእ ገጾም ኣምርሑ። እሞ ደኣ፡ ከምቲ ዴቦራ ዝበለቶ የሆዋ ቐቅድሚኦም ወጺኡዶ፧ “ምድሪ ኣንቀጥቀጠት ሰማያትውን ኣንጠብጠቡ፡” ዚብል ስለ እነንብብ፡ ቅልጡፍ ምላሽ ረኺቦም እዮም። እቲ ዕቡይ ሰራዊት ሲሰራ ሕንፍሽፍሽ ኣተዎ። ዝናም ድማ ኪዘንም ጀመረ! ኣዝዩ ብርቱዕ ማይ ስለ ዝዘነመ፡ እቲ መሬት ቀልጢፉ ዘዕለቕለቐ እዩ ዚመስል። እተን ብሓጺን እተሰርሓ ኸበድቲ ሰረገላታት ካብ ጥቕመን ጕድኣተን በዝሐ። ኣብቲ ጭቃ ተሸኺለን ድማ ተረፋ።—መሳፍንቲ 4:14, 15፣ 5:4።
ባራቕን ሰቡን በቲ መሸንቦባ ኣይተረበሹን። ከመይሲ፡ እዚ ኻበይ ይመጽእ ከም ዝነበረ ይፈልጡ ነበሩ። ስለዚ፡ ናብቶም ከነኣናውያን ሰራዊት ኣቢሎም ኪጐዩ ጀመሩ። እስራኤላውያን ከም ፈጸምቲ ፍርዲ ኣምላኽ ብምዃን፡ ካብ ሰራዊት ሲሰራ ሓደ ሰብ እውን ይኹን ብህይወት ኣይሓደጉን። ርባ ቂሶን መሊኡ ኣዕለቕለቐ፣ ንዅሉ እቲ ሬሳታት ጸራሪጉ ድማ ናብ ዓብዪ ባሕሪ ወሰዶ።—መሳፍንቲ 4:16፣ 5:21።
ሎሚ፡ የሆዋ ንኣገልገልቱ ናብ ስጋዊ ውግእ ዘይሰድዶም እኳ እንተ ዀነ፡ ኣብ መንፈሳዊ ውግእ ኪሳተፉ ግና እዩ ዚጽበዮም። (ማቴዎስ 26:52፣ 2 ቈረንቶስ 10:4) ኣብዚ ግዜ እዚ፡ ንየሆዋ ኽንእዘዞ እንተ ጽዒርና፡ ኣብቲ ውግእ ብወገን የሆዋ ንቐውም ኣለና ማለት እዩ። ነቶም ሎሚ ብወገን ኣምላኽ ዝቘሙ ሰባት ብርቱዕ ምጽራር ኬጋጥሞም ስለ ዚኽእል፡ ትብዓት የድልየና እዩ። የሆዋ ኣይተለወጠን፣ ልክዕ ከምቲ ንዴቦራን ንባራቕን ነቶም ኣብ ጥንታዊት እስራኤል ዝነበሩ ተባዓት ተዋጋእትን ዘዕቈቦም፡ ሎሚ እውን ነቶም ዚኣምንዎን ኣብኡ ዚውከሉን ሰባት የዕቍቦም እዩ።
“ካብ ኣንስቲ ብርኽቲ”
እቲ ኻብ ኵሎም ከነኣናውያን ዝኸፍአ ጸላኢ ግና ኣምለጠ! እቲ ጨቋኒ ህዝቢ ኣምላኽ ዝነበረ ሲሰራ፡ ካብቲ ዓውደ ውግእ ብእግሩ ሃደመ። እቶም ሰቡ ኣብቲ ዓዘቕቲ እናሞቱ ኽነሶም፡ ንሱ ግና ብመንጎ ሰራዊት እስራኤል ብምምላቝ ናብቲ ኺዕቈበሉ ዚኽእል ቦታ ራሕሪሕዎም ከደ። ሰራዊት እስራኤል ኣብቲ ቕሉዕ ጐልጐል ከይረኽብዎ ፈሪሁ ሸበድበድ እናበለ ኸኣ ናብ ድንኳን እቲ ኻብ ህዝቡ ተፈልዩ ዚነብር ዝነበረን ምስ ንጉስ ያቢን ጽቡቕ ዝምድና መስሪቱ ዝነበረን ሔበር ቄናዊ ኣምርሐ።—መሳፍንቲ 4:11, 17።
ሲሰራ እናላህልሀ ኣብ ድንኳን ሔበር በጽሐ። ሔበር ኣብ ቤት እኳ እንተ ዘይነበረ፡ ያዔል ሰበይቱ ግና ኣብኡ ጸንሓቶ። ሽዑ ሲሰራ፡ ያዔል ነቲ ሰብኣያ ምስ ንጉስ ያቢን ዝነበሮ ዝምድና ኣኽቢራ ኸም እትርእዮ ገይሩ ሓሲቡ ኪኸውን ኣለዎ። ሓንቲ ሰበይቲ ኻብ ሰብኣያ እተፈልየ ኣተሓሳስባ ኺህልዋ ይኽእል እዩ ዚብል ግምት ኣይነበሮን ይኸውን። ንያዔል ብሓቂ ይፈልጣ ኣይነበረን። ንሳ ነቲ እከይ ዝመልኦ ጭቈና ከነኣናውያን ትርእዮ ኸም ዝነበረት ንጹር እዩ። ኣብ ቅድሚኣ ኽልተ ኣማራጺ ኸም ዘሎዋ እውን ርእያ ኽትከውን ትኽእል እያ፣ እዚ ኸኣ ነቲ እኩይን ጸላኢ ህዝቢ የሆዋን ዝዀነ ሰብኣይ ክትሕግዝ ወይ ድማ ንየሆዋ ኣሚና ነፍሳ ብምቕባጽ ወቒዓ ኽትቀትሎ እዩ። እንተዀነ ግና እንታይ እያ ኽትገብር እትኽእል፧ ሓንቲ ሰበይቲ ንኸምዚ ዝኣመሰለ ሓያልን ተዋጋእን ሰብኣይ ክትዕወተሉ እትኽእልከ ብኸመይ እያ፧
ያዔል ብቕልጡፍ ክትውስን ነበራ። ንሲሰራ ኼዕርፈሉ ዚኽእል ቦታ ኣዳለወትሉ። ንሱ ኸኣ ንዕኡ ዚደሊ ሰብ እንተ መጺኡ፡ ኣብኡ ኸም ዘየለ ኽትሕብሮ ነገራ። ምስ ደቀሰ ኸደነቶ፡ ማይ ክትህቦ ምስ ሓተታ ኸኣ ጸባ ሃበቶ። ነዊሕ ከይጸንሐ ሲሰራ ዓሚቝ ድቃስ ወሰዶ። ያዔል፡ ነቲ ኣብ ድንኳን ዚቕመጣ ኣንስቲ ኣዘውቲረን ዚጥቀማሉ ናውቲ ቤት ዝዀነ ሽኻልን ሞደሻን ወሰደት። ናብ ርእሲ ሲሰራ ድንን ምስ በለት፡ ከም ፈጻሚት ፍርዲ የሆዋ ዀይና እትፍጽሞ ዜፍርህ ዕማም እዩ ዚጽበያ ነይሩ። ንሓጺር እዋን እውን ከይተረፈ እንተ ተጠራጢራ ወይ ተወላዊላ፡ ንህይወታ ኣብ ሓደጋ ዜእቱ እዩ ነይሩ። ብዛዕባ ህዝቢ ኣምላኽን ብዛዕባ እቲ ንዓሰርተታት ዓመታት ዚኣክል እዚ ሰብኣይ እዚ ዘውረደሎም ግፍዕን ድያ ትሓስብ ነይራ፧ ኣብ ጐድኒ የሆዋ ኽትቀውም ብዛዕባ ዝረኸበቶ መሰልከ ሓሲባዶ ትኸውን፧ እቲ ጸብጻብ ኣይነግረናን እዩ። እቲ ተግባር ብቕልጡፍ ከም እተፈጸመ ጥራይ ኢና እንፈልጥ። ሲሰራ ሞተ!—መሳፍንቲ 4:18-21፣ 5:24-27።
ጸኒሑ፡ ባራቕ ነቲ ኼናድዮ ዝጸንሐ ጸላኢኡ ንምርካብ እናፈተሸ ናብኡ መጸ። ያዔል ነቲ ኣብ ርእሱ ሽኻል እተሸኽለሉ ሬሳ ምስ ኣርኣየቶ፡ ትንቢት ዴቦራ ኸም እተፈጸመ ፈለጠ። ነቲ ሓያል ተዋጋኢ ዝነበረ ሲሰራ፡ ሰበይቲ ቐተለቶ! ዘመናውያን ሓያስያንን ተጠራጠርትን ንያዔል ብእተፈላለየ ሕማቕ ስማት ጸዊዖምዋ እዮም። ባራቕን ዴቦራን ግና ብኣንጻር እዚ እዮም ዚርእይዋ ነይሮም። በቲ ያዔል ዝፈጸመቶ ትብዓት ዝመልኦ ተግባር፡ ኣብቲ ብመንፈስ ተደሪኾም ዝዘመርዎ መዝሙር “ካብ ኣንስቲ ብርኽቲ” ብምባል ወዲሶምዋ እዮም። (መሳፍንቲ 4:22፣ 5:24) ነቲ ዴቦራ ዘርኣየቶ ናይ ልግሲ መንፈስ እሞ ኣስተብህለሉ። ንያዔል ክትውድስ ከላ ቕንኢ ኣይተሰምዓን፣ ኣብ ክንዳኡስ ትንቢት የሆዋ ምፍጻሙ ጥራይ እዩ ዜገድሳ ነይሩ።
ድሕሪ ሞት ሲሰራ፡ ንጉስ ያቢን ንእስራኤላውያን ዜስግእ ኣይነበረን። በዚ ኸምዚ፡ ጭቈና ከነኣናውያን ኣብቅዐ፣ ን40 ዓመት ድማ ሰላም ሰፈነ። (መሳፍንቲ 4:24፣ 5:31) ዴቦራን ባራቕን ያዔልን ኣብ የሆዋ እምነት ብምግባሮም ክሳዕ ክንደይ ኰን እዮም ተባሪኾም! ኣስኣሰር እምነት ዴቦራ ብምስዓብ፡ ብትብዓት ኣብ ጐድኒ የሆዋ እንተ ቜምናን ካልኦት ከምኡ ንኺገብሩ ነተባብዕ እንተ ዄንናን፡ የሆዋ ዓወትን ሰላምን ብምሃብ ኪባርኸና እዩ።
^ ሕ.ጽ. 7 ሚርያም፡ ሑልዳ፡ ከምኡ እውን ሰበይቲ ኢሳይያስ ዚርከባአን ካልኦት ነብያት ነይረን እየን።—ዘጸኣት 15:20፣ 2 ነገስት 22:14፣ ኢሳይያስ 8:3።
^ ሕ.ጽ. 9 እቲ ዴቦራ ዝዘመረቶ መዝሙር፡ ሲሰራ ኻብ ውግእ ኪምለስ ከሎ ሒዝዎ ዚመጽእ ዝነበረ ምርኮ፡ ኣዋልድ እውን ዜጠቓልል ከም ዝነበረ ዚሕብር እዩ። ሓድሓደ ግዜ፡ ነፍሲ ወከፍ ወተሃደር ካብተን ኣዋልድ ካብ ሓንቲ ንላዕሊ ይወስድ ነበረ። (መሳፍንቲ 5:30) እታ ኣብዛ ጥቕሲ እዚኣ “ጓል” ተባሂላ እተተርጐመት ቃል፡ ቃል ብቓሉ “ማህጸን” ማለት እያ። ከምዚ ዝኣመሰለ መግለጺ፡ ደቂ ኣንስትዮ መርወዪ ጾታዊ ስምዒት ጥራይ ጌርካ ይርኣያ ኸም ዝነበራ ዜርኢ እዩ። ንደቀ ኣንስትዮ ምዕማጽ ድማ ተራ ነገር እዩ ነይሩ።
ብዝያዳ ፍለጥ
‘ነቶም ዚደልይዎ ዓስቦም ዚህቦም’
ንየሆዋ እንታይ ዓይነት እምነት እያ ባህ እተብሎ፧ ነቶም እሙናት ኣምለኽቱ ዓስቦም ዚህቦምከ ብኸመይ እዩ፧

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ሞሳ ዝተነፍጎ ሰናይ-ግብሪ ኤርትራውያን
ብ መም በየነ ዓስቡ
ኣብ ግዜ ሽግርን ፈተነን ኣብ ጎንኻ ኮይኑ ዝሕግዘካን ዝትሓባበረካን ናይ ሓቂ ብጻይካ ኢዩ። ዝገበረልካ ግበረሉ ወይ ንገረሉ ከም ዝብሃል እቲ ብዝተፈላለየ ዓይነት መገዲ ጽቡቅ ዝገበረልካ ትፈድዮ። ብኣንጻሩ ብጻይካ ኣብ ግዜ መከራን ጸበባን ከሎ ነቲ ጽቡቅ ዝገበረልካ ጠሊምካ ብሕማቅ ትፈድዮ ኴንካ ማለት ኣብ ክንዲ ዘኾለስኩ ኢደይ ተነኸስኩ ኮይኑ፡ ፍንፉን ኣረማዊ ኣራዊት ትብሃል። ጽቡቅ ግበር፡ ንመን፡ ንማንም፡ እንዳተባህለ ኣብቲ ባህልን ልምድን ህዝቢ ኤርትራ ረቛሒ መሰረት ኮይኑ ንዓመታት ሰናይን ጻድቅን ንውሉድ-ወለዶ ማሕበራዊ ተግባራት ክፍጽም ጸኒሑን ኣሎን።
ዝኾነ ኮይኑ እምበኣር እስከ ኣብ ከነስተብህለሉን ክንነቅሓሉን ዝግብኣና ገበናት መራሕቲ ኢትዮጳያ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ሕሉፍ ሓጺር ጽሟቅ ታሪኽ ንርአ። እዛ ቀደም ምድረ- ሓበሻ ትስመ ዝነበረት ሕጂ ኢትዮጵያ ኮይና ዘላ ሃገር ብዙሓት መስፍናውያን ነበርዋ። ስልጣን ንምድልዳልን ናይ ግዝኣት መሬት ምስፍሕፋሕን ምጕባትን ነናሕድሕዶም ይዋግኡን ይስዕሩን ይስዓሩን ነበሩ። ኣብ ውሽጢ ኤርትራ’ውን ከምኡ ዝኣመሰለ ናይ መስፍናውያን ውግእ ነይሩ ኢዩ።ባዕዳውያን- ገዛእቲ ኣብ ዶብ ከባቢ ኢትዮጵያ ዝነበሩ ማለት ጣልያን እንግሊዝ ፈረንሳ፡ መታን ንሓደ መስፍናዊ ምውጋእን ምስዓርን ቀሊልን ዝሓሸን ምዃኑ ኣቀዲሞም ስለዝፈልጡ፡ ንምነሊክ ባርዳዊ-ብረትን ገንዘብን ወፈይሉ’ሞ ንብዙሓት መስፍናውያን ገዛእቲ ወረሞን ካልኦትን ቀንጸለን ኣድከመን፡ ካብዚ ተበጊሱ መንግስቲ ምነሊክ ደልደለ። ብ1898 ጣልያን ንኤርትራ ወረራ ወግዓዊት ግዝእቲ መንግስቲ ጣልያን ኮነት። ኤርትራውያን መግዛእቲ መንግስቲ ጣልያን ጸሊኦምን መሪርዎምን ሸፈቱን ተሰዱን እሞ ብባህልን ብምስልን ኢትዮጵያውያን እቀርቡና ብማለት ክዋግኡን ክሕግዙን ብዓቢኡ ክዕቆቡን ተሰዱ። ምነሊክ ሓይልን ስምን ረኸበ፡ ምስ ንጉስ ጣልያን ኤምበርቶ ብምትሕብባር ዝተፈላለየ ወትሃደራውን ገንዘባውን ሓገዝ ብምርካብ ብንግስነት ኢትዮጵያ ዝፍለጥ ስልጣን ጨበጠ። ኣምሳያ ናይቲ ዝተዋህቦ ወግዓውነት ድማ ምነሊክ ንደግያት ኣበራ በዓል ጸዓዘጋን ደግያት ማሕራይን ካልኦትን ንጣልያን ኣረከቦም’። ምነሊክ ምስቲ ክፉእ ግብሩ ብሕማም ምኽንያት ሞተ። ድሕሪ ሞት ምነሊክ ወዲ ራስ መኮነን ተፈሪ ማለት ሃይለስላሰ ብንግስነት
ስልጣን ናይ ምሉእ ኢትዮጵያ መራሒ ኮነ።
መንግስቲ ጣልያን ኩነታት ኣጽኒዑ ኣብ 1935 ንኢትዮጵያ ወረራ። ብዙሓት ኤርትራውያን ወትሃደራት መንግስቲ ጣልያን ምዃን ገዲፎም ኣብ ጎኒ ኢትዮፕያውያን ኮይኖም ተሰለፉን ተዋግኡን፡ እንተኾነ ብዓወት ኢጣላውያን ተዛዘመ። ኢትዮጵያ ወግዓዊት ግዝእቲ ጣልያን ኮነት ሃይለስላሰ ከኣ ከም ዕቍበኛ ኮይኑ ንኤውረጳ ተሰደ።
ኪዳን ሓድነት ምዕራባውያን ማለት እንግሊዝ፡ ፈረንሳን ኣመሪካን ብሓባር ኣብ 1939 ምስ መንግስቲ ጣልያን ውግእ ገበራ እሞ ካብ ልብያ፡ ኤርትራ፡ ሶማልያ፡ ኢትዮጵያ፡ ስዒረን ኣውጽአኦ። ስልታዊ ውግእ ኢዩ ነይሩ ማለት ናይ ፖለቲካውን ጂኦግረፊካውን ስትራተጂ መን ጨበጠ። ሃይለስላሰ ብሓገዝ እንግሊዛውያን ካብ ናይ ስደት ዕቍባ ኣዲስ-ኣበባ ተመልሰ እሞ እንደገና ናይ ንግስነት ስልጣን ተዋህቦ።
ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ምምሕዳር መንግስቲ እንግሊዝ ካብ 1941 ንዓሰርተ ዓመት ጸንሐት። እንግሊስ ሃብቲ ህዝቢ ኤርትራ ገፊፉ ወሰዶ ንኤርትራ ክመቃቅላ’ውን ሃቀነ ግን ኣይኮነሉን።2 ድሕሪ ዓሰርተ ዓመት ፍታው ህዝቢ ዘይኮነ ኤርትራ ብፈደረሽን ምስ ኢትዮጵያ ተቆርነት። ሃይለስላሰ ንፈለማ ግዜ ኤርትራ በጽሐ። ብባህሊ ኮነ ብመልክዕ ሓደ ህዝቢ ኢና ፍልልይ የብልናን ብምባል ናይ ተስፋ መደረ ኣስምዐ። ገሊኦም እሺ ብምባል ተቀበልዎን ሰገድሉን። እቲ ብስለት ዝነበሮ ህዝቢ ግን ናይ ፖለቲካ ምድንጋር ምዃኑ መግለጺ ኣቅረበ። ህዝቢ ኤርትራ ብሱልን ናይ ፖለቲካ ንቅሓት ስለ ዝነበሮ ካብ ዝፈርሖ ኣይወጸን።
ሃይለስላሰ በብቅሩብ ወትሃደራዊ ንዋትን ድልዱል ሰራዊትን ብሓገዝ ባዕዳውያን ደለበ፡ ጎብለል ናይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኮነ። ሓይሉ ስለዝኣመነ ካብዚ ተበጊሹ ውዕል ፈደረሽን ጠሓሶ። መንግስቲ ኤርትራ ዝብል ኣልጊሱ ምምሕዳር ለወጦ። ባንደራ ኣውረዳ፡ ቋንቋ ትግርኛ ዝነበረ መምሃሪ፡ ኣምሓርኛ ክኸውን ተወሰነ፡ ህዝባዊ ባይቶ ኤርትራ ኣፍረሶ፡ ኤርትራ ካብ ሃገር ናብ ጠቅላይ ግዛት ኮነት። ጸኒሑ ከኣ “ ንሕና መሬት ጥራይ እምበር ህዝቢ ጠሪሹ ኣየድልየናን’ዩ” ብምባል ንህዝቢ ኤርትራ ጠለሞን ኣዘኽተሞን። ብዘይ ምቝራጽ ሰለማዊ ሰልፊን ፖለቲካዊ ምንቅስቃሳትን ተኻይዱ ግን ሰማዒ ጠሪሹ ኣይረኸበን። መሰል ወዲ-ሰብ ሓለውቲ ኢና ዝብላ ሓያላት መንግስታት፡ መንግስቲ እንዳፈረሰ ኣዒንተን ሸፈና። ጥልመት ሃይለስላሰ ደረት ኣይነበሮን፡ ብዝተፈላለየ ዓይነት መገዲ ምኽንያት ብምግባር ብዙሓት ንጹሃት ኤርትራውያን ብዘይ ፍርዲ ኣሰረን ቀተለን፡ ዓድታት ኣቃጸለ፡ንብረትን ጥሪትን ኣዕነወን ኣጽነተን። ከምቲ ሓደ ዓሳውርታ (ሻሆ) ማሕበር ኣንድነት፡ ኢትዮጵያ ወይ ሞት ዝብልዎ ዝነበሩ ጭርሖ ጠቂሱ “ኢትዮጵያን ሞትን ብሓባር መጺአን ይብል”። ብርግጽ ሓቂ’ዩ ክልቲአን ብሓንሳብ መጺአን።
ምስ እዚ ኩሉ ግፍዕታት ብኣንጻሩ ሎረንሶ ታእዛዝን ብላታ እንጌታ ተወልደመድህን ሚኒስተራት ኮይኖም ኣካይዶም፡ ጀነራል ዓንዶም’ውን ኣብ ሰሜን ኮረያን ሶማልያን ተዋጊኡን ኣዋጊኡን፡ካልኦት’ውን ብዝተፈላለየ ዓይነት ስራሕ ኣበርኪቶም። ዘገርም ኢዩ ዛንትኡ፡ ዘሕፍር ግን ገባር-ጽቡቅ ህዝቢ ኤርትራ ብሕማቅ ተፈድዩ፡ ሞሳኡ ተነፊጉ። ብወትሃደራዊ ስልጣን ደርጊ ዕልዋ ተገይሩ ሃይለስላሰ ካብ ስልጣኑ ምስ ወረደ ቅሩብ እዋን ካይጸንሐ ሞይቱ ኣብ ትሕቲ ቤት ጽሕፈት መንግስቱ ተቀብረ።
ካብ ኩሉ ሰራዊት ዝተዋጽኡ ደርግ ዝብሃል ኣቆሙ እሞ መንግስቱ ኣባል ኮነ። መንግስቱ በብቅሩብ ኣብ ዝለዓለ ናይ ስልጣን ደረጃ ደየበ’ሞ ነቶም ብጾቱ ኣባላት ደርግ ቀንጺሉን ነጺሉን ዋና መራሕ ኣብዮታዊት ኢትዮጵያ ኮነን ስልጣን በሓቶ። ንህዝቢ ኤርትራ ብዙሕ መኻን ዝኾን ተስፋታትን ክትግበር ዘይካኣልን ኣቅረበ ሰማዒ ግን ኣይረኸበን። መንግስቱ ምስ ገስጋሲ ደንበ ማለት ሕብረት ሶቬት ኣሻርዩ፡ ብብልዮናት ዝግመት ብረት ገዝአ፡ ብተወሳኺ’ውን ዓመታዊ ብረታዊ ወፈያ ብብዝሒ ተዋህበን ረኸበን። ኣብዮታዊ መራሒ ፍናን ተሰምዖ፡ ካብዚ ተበጊሹ ንሰውራ ኤርትራ ሓንሳብን ንሓዋሩን ከጥፍኦ ኢየ በለ። “ዓሳ ምጽናት ማይ ምንጻፍ” ብምባል ትዕቢታዊ ፈኸራ ኣስምዐ። ቀይሕ ቀለም ጠራሙዝ መሊኡ፡ ተምሳል- ደም፡ ኣብ ጎደናታት ሰባበረን ሓምሸሸን። ካብዚ ኣረማውን ናይ ኣራዊት ተግባር ዕላማ ነቂሉ ብዙሓት ገጠራት ኣብ ሓሙኽሽቲ ለወጠን፡ ብዙሓት መንእሰያት ተቐትሉን ተሰዱን፡ ቍጽሪ ዘይብሉ ጥሪትን ንብረትን ባኸነ። ህዝቢ ኤርትራ ብመሪሕነት ውሕሉል ስልቲ ህዝባዊ-ግንባር ስኑ ነኺሱ፡ ነቲ መሪር ኵናት መኪቱሉ። ኣብ መጠረሽታ፡ እቲ ሃላሊ መንግስቱ ምስ ደገፍቱ፡ ሕፍረት ናይ ሕፍረት ተሸኪሙ ብወግዒ ተሳዕረ፡ ዝኸፍአ ነገር ከኣ ነቶም ን500 ዓመታት ኣብ ኢትዮጵያ ዝነብሩ ዝነበሩ ፈላሻ ዝብሃሉ ዓሌት፡ ንመንግስቲ እስራኤል ብገንዘብ ለዊጡ፡ ሽያጦም ገንዘብ ሓቍፉ ሃደመን ተሰደን። ዘገርም እንተኣልዩ ስርሒት ኣናብስ ናቅፋ፡ ንመንግስቱ ፈሽፈሽ ኣቢልዎ ከብቅዕ ዓቢ ትምህርቲ ከም ዝቀስም ገቢርዎ ኢዩ። ኩሉ ግዜ ብዱዕ ወዳቂ ኢዩ።
ወራዙት ወያኔ ከኣ ብጽቡቅ ኣቃራርባ ንሕና ግፉዓት ጭቁናት ግፉፋት መሰል ኢና ኢሎም ንሰውራ ኤርትራ ቀረብዎ።
ህዝቢ ኤርትራ ለዋህ ስለዝኾነ ኣመኖምን ተቀበሎምን፡ ነቶም ተቃለስቲ ከኣ ዓሊሙ ኣዕጠቆም። ኣብ መጠረሽታ ኩሉ ወራራት ደርጊ ብሕማቅ ፈሺሉን ተሳዒሩን ኣናብስ ናቅፋ፡ ንወያኔ ሓንጊሮም ኣዲስ ኣበባ ኣእተውዎ እሞ ኣብ ናይ ኮረሻ ስልጣን መራብሕቲ ምሉእ ኢትዮጵያ ክኾኑ ኮፍ ኣበሎም። ተቋወምቲ ውዱባት ወያኔ ዝነበሩ ብሓባር ሃገሮም ከማሓድሩ ተገብረ።
ህዝቢ ኤርትራ ንናጽነት እወ ወይ ኣፋል ዝብል ድምጺ ናይ ረፈረንዱም ምርጫ ኣብ ትሕቲ ትዕዝብቲ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ብጽቡቅ ተኻይዱ ናጽነት ኤርትራ ተኣወጀ። መዓልቲ ናጽነት ከኽብር ንኢትዮጵያ ወኪሉ መለስ
ኣስመራ መጸ። ኣብ መደርኡ “ድሕሪ ሕጂ ቑስሊ ምሕካኽ የልቦን” በለ። ህዝቢ ኤርትራ ኣመስገኖ ተስፋ ከኣ ገበረ። መሪር ቃልስናን ነዊሕ ትጽቢትናን ተማሊኡልና ሓቂ እንተኮይኑ ትንሳኤ ኤርትራን ኢትዮጵያን ሕጂ ኢዩ በለ። መንግስትን ህዝብን ናይ መለስ መደረ ናይ ምድንጋር ቃል ከይከውን ጠርጠሩ ኣብ ትዕዝብትን ግምትን ወገኖ። ሻዕብያ ብቅኑዕ መንገዲ ብዘይ ተንኮል ጻድቅ ዝኾነ ናይ ስራሕ መደብ ሕንጻጻት ኣውጽአ እሞ እቲ ዕላማ ንክልቲኤን ሃገራት ዝጠቅም ማለት፡ ብቁጠባ፡ ብፖለቲካ፡ ብማሕበራዊ፡ ከም ጎረባብቲ ብሓባር ዝምዕብላሉን ዝዓብያሉን ኣድሃበን ኣትኮረን።
ወያኔ ካብቲ ሕቡእ ማህደሩ ፍንፉን መስፍናዊ ጠባያት ሰይጠናዊ ምልኪ ከርኢ መደበ። ዶብ ሰጊሩ ዘይመሬቱ ክግብትን ከስፋሕፍሕን ጀመረ። ተስፋ ዝትገብረሉ ምዕባሌታት ነዊሕ ከይሰጎመ ተቆጽየ። ብዶብ ምኽንያት ብምግባር ኮነ ኢልካ ማሕለኻታት ምምሃዝ ዕረፍቲ ተሳእኖ፡ ዕርቅን ሰላምን ክኸውን ተፈቲኑ ዕንቅፋት እንዳተፈጥረ ኣብ ሸቶኡ ከይበጽሐ መኸነ። ኩነታት ኣብ ዝኸፍአ ተለወጠ። መለስ ካብ ካልኦት ዝበልዎ ቀዲሑ ሕብሪ ኣዒንቶም ባህ ኣይበለናን ኢሉ ኤርትራውያን ኣብ ኢትዮጵያ ዝነብሩ “ሃይለስላሰን መንግስቱን ዘይፈጸምዎ” እከይ ተግባር ብኣሽሓት ዝቍጸሩ፡ መበቆሎም ኤርትራውያን ኣባረረን ሰጎገን እሞ ኩሉ ንብረቶምን ገንዘቦምን ራሰየን ዘመተን። ሰብኣዊ መሰል ንሕሉን ንጣበቅን ኢና ዝብላ ሓያላት መንግስታትን ውድባት ሃገራት ዓለም ንዓገብ ወይ ናይ ድንጋጸ ቃል ኣየስምዓን። ህዝቢ ኤርትራ ናይ ሓቂ ጓሂ ተሰምዖ።
ጥልመት መለስ በዚ ኣየብቅዐን ኣይተወሰነን። ወትሃደራዊ ስጉምቲ ክንወስድ ኢና ኢሉ ደማውን ኣዕናውን ውግእ ኣወጀ። ትርጉም ዘይብሉ ንክልቲአን ሃገራት ጎዳእን ሃሳይን ውግእ ተኻይዱ። እንተኾነ ብደቂ ኣናብስ ናቅፋ ዋርሳይ-ይክኣሎ ኩሉ ወራራት ወያኔን ደገፍቱን ዕላምኡ ከይወቅዐ ተሳዕረ። ወያነ ምስ ሓገዝቶም ከም ብጸቶም ደርግ ክፊኦም፡ ሓፊሮም። ኤርትራ ክይትወረኒ ብዓቃብ ሰላም ናይ ሕቡራት መንግስታት ሓለዋ ይገበረለይ ብምባል፡ መለስ ጥርዓን ኣቅረበ እሞ ተገብረሉ። ውዕል ሰላም ናይ ኣልጀርስ ብክታሙ ዘጽደቆ ደገፍቱ ኣሚኑ ኣፍረሶ። ኩነታት ክልተ ሃገራት ኣይውግእ ኣይሰላም ኮይኑ ኣንጠልጢሉ ተሪፉ። ዘገርም’ዩ፡ እዚ ድዩ ሞሳ ኤርትራውያን?
መለስ ካብ ፖለቲካዊ ምድንጋራት ኣልጊሱን ዓሪፉን፡ ተካእቱ ንሓቂ ክነቅሑ ትጽቢት ተገይሩ ግን ካብቲ ዓንከል ናይ ፖለቲካዊ ምህዞ ኣይወጹን፡ ጌና ኣብኡ ተጸሚዶም ከምቶም ዝሓለፉ4 ብጸቶም ይርከቡ። ቅዱስ መንፈስን ንጹር ኣእምራዊ ንቅሓትን ካብ መራሕቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ተራእዩን ተስሚዑን ጠሪሹ ኣይፈልጥን።
እዛ ናይ ክርስትያን ደሴት ትብሃል ምድረ-ሓበሻ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ግፍዓዊ ወረራትን ንዓመታት ከተዘውትር ጸኒሓ ግን ፈጺማ ተዓዊታ ኣይትፈልጥን። ፍሉይ ብናተይ ረቋሒ ርእይቶ > ኢትዮጵያ ታበጽህ ኢዳዊሃ ሃበ ፈረንጂ < ኢዩ ኮይኑ ዘሎ ምኽንያቱ ዕጥቅን ስንቅን ቀታሊ ብረትን ይወሃቡ እሞ ውረሩ ዝብል ትእዛዝ ምስ ረኸቡ ‘አረ-ገዳይ’ እንዳበሉ ንብጸቶም ጎረባብቲ ሃገራት ይወሩ፡ ኣብ ልዕሊ ሰባት ገበን ይፍጽሙ ንብረትን ጥሪትን ውን ይዘምቱን የዕንዉን።
እዚ እዩ ተግባር ናይ ክርስትያን ደሴት ሃገር!
እምበኣር ሞሳ ህዝቢ ኤርትራ እታ ብደም ስውኣትና ዝመጸት ልእላዊት ሃገር ጥራይ ኢያ፡ ናይ ናጽነት ባንደራና ምስ ናይ ሃገራት ዓለም ማእኪላ ተምበልብል ኣላ። ሓበንና ስውኣትና።
ክፉእ ወይ ፍንፉን ዛንታ እንተኣልዩ ናይ እዞም ኤርትራውያን ኢና በሃልቲ ናይ ከዳሚ ከደምቲ፡ ንጸላኢ ኣገልገልቲ፡ ዘይተጻሕፈ ዘንብቡ፡ ዘይተባህለ ዘዘንትዉ፡ ኣብ ህዝቢ ዘይምርድዳእ ክፈጥሩ ንከንቱ ህርድግ ዝብሉ ዘለዉ’ዩ። መልሱ ግን እምቢ ኣይንፈላለን ጥሙራት ሓደ ህዝቢ ሓደ ልቢ ኢና። ድሓን እምበኣር ካብቲ ናይ ትኳቦ ባጀት ተሰሊዑልኩም ኣሎ ስለዚ ከዳዕ ንነፍሱ ኢዩ ዝጎድእ ሞሳ’ውን የብሉን። ክርድኣኩም ዘለዎ መጻኢ ናይ ራህዋን ትንሳአን ህዝቢ ኤርትራ ርሑቅ ኣይኮነን፡ ኣብ ቀረባ ኢዩ። ጽሓይና ከምብሓድሽ ትበርቅ ኣላ።
እወ ሓቂ ኢዩ ብውግእ ተሃሲና ብቁጠባ’ውን ብሰንኪ ኣገዳ ተዳኺምና ብልእላውነት ሃገር ዝመጸ ግን ገና ምስ ምሉእ ሓይልና ኣሎና; ወይልኡ ዝትንክፈና።
ዘለኣለማዊ ዝኽሪ ንስውኣትና
ዓወት ንሓፋሽ
መም. በየነ ዓስቡ
Sponsored Ads


text:
1ሕጊ ሙሴ ናይቲ ኽመጽእ ዘለዎ ሠናይ ነገር ጽላሎት እምበር ንሱ ባዕሉ ኣይኮነን። በዝ ምኽንያት እዙይ ድማ እቲ በብዓመት ኲልሻዕ ዝቐርብ መሥዋዕትታት ነቶም ዘቕርብዎ ከቶ ፍጹማት ክገብሮም ኣይኽእልን። 2እቶም መሥዋዕቲ ዘቕርቡ ነጺሆም እንተ ዝኾኑ በቲ ዝገብርዎ ኃጢኣት ሕሊናኦም ኣይምወቐሶምን ነይሩ፤ መሥዋዕቲ ካብ ምቕራብውን መዕረፉ ነይሮም። 3እንተኾነ እቲ በብዓመት ዝቐርብ መሥዋዕቲ ኃጢኣት ከም ዘሎ ዘዘክር እዩ። 4ደም ዝራብዓትን ኣጣልን ኃጢኣት ከርኅቕ ኣይኽእልን እዩሞ። 5ስለዙይ ክርስቶስ ናብ ዓለም ክመጽእ እንተሎ ኸምዙይ በለ፦ መሥዋዕትን መባእን ኣይደለኻን፤ እንተኾነ ሰብነት ኣዳሎኻለይ። 6ብዝሓርር መሥዋዕትን በቲ ምእንቲ ኃጢኣት ዝቐርብ መባእን ባህ ኣይበለካን። 7ሽዑ ኸዓ ኣነ ኦ ኣምላኸይ ከምቲ ኣብ መጽሓፍ ብዛዕባይ ተጽሒፉ ዘሎ እንሆ ፍቓድካ ኽፍጽም መጺአ ኣለኹ› በልኩ። 8ኣቐዲሙ ሕጊ ዝእዝዝ እንተ ኾነ እኳ መሥዋዕትን መባእን ዝሓርር መሥዋዕትን ምእንቲ ኃጢኣት ዝቐርብ መባእን ኣይደለኻን፤ ብእኡውን ባህ ኣይበለካን ይብል። 9ኣስዒቡ ኸዓ እንሆ ፍቓድካ ኽፍጽም መጺአ ኣለኹ ይብል። ነታ ዳኅረወይቲ ምእንቲ ኸጽንዕ ነታ ቐዳመይቲ ሠዓራ። 10ኢየሱስ ክርስቶስ ፍቓድ እግዚኣብሔር ክፍጽም ንሰብነቱ ሓንሳእ ንሓዋሩ ስለ ዝሠውዐ ተቐዲስና ኢና። 11ካህን ዝኾነ ዅሉ በብመዓልቱ ኣገልግሎቱ ይፍጽም፤ ነቲ ፈጺሙ ኃጢኣት ከርኅቕ ዘይኽእል መሥዋዕቲ ድማ መላሊሱ የቕርብ። 12ክርስቶስ ግና ሓንሳእ ንኃዋሩ እትኸውን መሥዋዕቲ ምእንቲ ኃጢኣት ምሰቕረበ ኣብ የማን እግዚኣብሔር ተቐመጠ። 13ካብ ሽዑ ጀሚሩ ድማ እቶም ጸላእቱ መርገጽ እግሩ ኽሳዕ ዝኾኑ ይጽበ ኣሎ። 14እዙይ ከዓ ነቶም ዝቕደሱ ብሓንቲ መሥዋዕቲ ንዘለዓለም ፍጹማን ስለ ዝገበሮም እዩ። 15መንፈስ ቅዱስውን ከምዙይ ኢሉ ይምስክረልና ኣሎ፦ 16 ብድኅሪ እተን መዓልትታት እቲኣተን ምስኣቶም ዝኣትዎ ኺዳን እዙይ እዩ፤ ይብል እግዚኣብሔር፤ ንሕግጋተይ ኣብ ልቦም ከንብር እየ፤ ኣብ ኣእምሮኦምውን ክጽሕፎ እየ። 17ኣስዒቡ ኸዓ ደጊም ኃጢኣቶምን ዓመፃኦምን ከቶ ኣይዝክርን እየ ይብል። 18እምበኣር ብኸምዙይ ኃጢኣት ዝኅደግ ካብ ኮነ ካብ ደጊም ምእንቲ ኃጢኣት ዝቐርብ መሥዋዕቲ ኣየድልን እዩ። 19ስለዙይ ኣኅዋተይ ብደም ክርስቶስ ናብ ቅድስተ ቕዱሳን ንምእታው መተኣማመኒ ረኺብና ኢና። 20እንኣትዎ ኸዓ በቲ መጋረጃ ማለት ብሰብነቱ ዝተኸፍተ ሓድሽን ሕያውን ብዝኾነ መንገዲ ኣቢልና ኢና። 21ኣብ ቤት እግዚኣብሔር ዓብዪ ኻህን ስለዘለና 22ካብ ክፉእ ሕሊና ምእንቲ ኽንነጽህ ልብና ተነጺግና ሰብነትና ብንጹሕ ማይ ሓጺብና ብቕኑዕ ልብን ብሙሉእ እምነትን ናብ እግዚኣብሔር ንቕረብ። 23እቲ ተስፋ ዝሃበና እሙን እዩ እሞ ስለዙይ ነታ እንጽበያ ተስፋ ብዘይ ምጥርጣር ኣጽኒዕና ንኃዛ። 24ንፍቕርን ንሠናይ ግብርን ንስንሳትና ኽንነቓቓሕ ንፅዓር። 25ከምቲ ገሊኣቶም ልማድ ገይሮምዎ ዘለዉ ብሓባር ምእካብ ኣይነቋርጽ፤ እኳ ደኣ ኸምቲ እትርእይዎ ዘለኹም እታ ጐይታ ተመሊሱ ዝመጸላ መዓልቲ ትቐርብ ምህላዋ እናዘከርና ንስንሳትና ብዝበለጸ ንጠናኸር። 26ነቲ ሓቂ ምስ ፈለጥናዮ ኾነ ኢልና ኃጢኣት እንተገበርና ደጊም ምእንቲ ኃጢኣት ዝቐርብ መሥዋዕቲ የለን፤ 27ክንድኡ ግና ዘፍርሕ ፍርድን ነቶም ንእግዚኣብሔር ዝጻረሩ ዘንድድ ብርቱዕ ሓውን ኢና ብራዕዲ እንጽበ። 28ንሕጊ ሙሴ ዘፍረሰ ብኽልተ ወይ ብሠለስተ ምስክር ብዘይ ምሕረት ይቕተል ነበረ። 29ንወዲ እግዚኣብሔር ዝነዓቐ ነቲ ዝተቐደሰሉ ደም ኪዳን ድማ ዘርከሰ ነቲ ጸጋ ዝህብ መንፈስ ቅዱስ ዝጸረፈ ግዳ ኽንደይ ዝገደደ ቕጽዓት ዝግብኦ ይመስለኩም 30ንሕና ነቲ ምፍዳይ ሕነ ናተይ እዩ፤ ኣነ ሕነ ኽፈዲ እየ ደጊሙ ኸዓ እግዚኣብሔር ንሕዝቡ ኽፈርዶ እዩ ዝበለ ንፈልጦ ኢናሞ። 31ኣብ ኢድ እቲ ሕያው ዝኾነ ኣምላኽምውዳቕ የመና ዘፍርኅ እዩ። 32ብርሃን ምስ በርሀልኩም ተዓጊሥኩም መከራ ዝተቐበልኩምለን ነተን ቀዳሞት መዓልትታት ዘክርወን። 33ብሓደ ወገን ጸርፍን ውርደትን ተቐበልኩም፤ ብሓደ ወገን ከዓ ምስቶም ከምዙይ ዝመሰለ ዝበጽሖም ሰባት ተኻፈልቲ ኾንኩም። 34ዝሐይሽን ንዘለዓለም ዝነብርን ሃብቲ ኣብ ሰማይ ከም ዘለኩም ፈሊጥኩም ነቶም እሱራት ራህራህኹምሎም፤ ንብረትኩም እንትውረርውን ብሓጐስ ተቐበልኩምዎ። 35እምበኣር ነቲ ብዙኅ ዓስቢ እትረኽቡሉ እምነትኩም ኣይትኅደጉ። 36ፍቓድ እግዚኣብሔር ምእንቲ ኽትፍጽሙን ነቲ ዘተስፈዎ ምእንቲ ኽትቅበሉን ጽንዓት የድልየኩም እዩ። 37 ድኅሪ ቕሩብ ጊዜ እቲ ዝመጽእ ክመጽእ እዩ፤ ኣይድንጕን ከዓ እዩ። 38ጻድቕ ግና ብእምነት እዩ ዝነብር፤ ንድኅሪት እንተ ተመልሰ ድማ ብእኡ ባህ ኣይብለንን እዩ ይብል እዩሞ። 39ንሕና ግና ምስቶም ንድኅሪት ተመሊሶም ዝጠፍኡ ዘይኮንናስ ምስቶም ብእምነት ዝድኅኑ ኢና።
Copyright
Learn More


text:
1ካብቶም ሸዉዓተ ጽዋዓት ዘኃዙ ሸዉዓተ መላእኽቲ እቲ ሓደ ናባይ መጺኡ፦ ፍርዲ እታ ኣብ ልዕሊ ብዙኅ ማያት ተቐሚጣ ዘላ ዓባይ ኣመንዘራ ኸርእየካ ነዓ! 2ነገሥታት ምድሪ ምስኣ መንዘሩ፤ ኣብ ምድሪ ዘነብሩዉን ብወይኒ ምንዘርናኣ ሰኸሩ በለኒ። 3ብድኅርዙይ ንሱ ብመንፈስ ናብ ምድረ በዳ ወሰደኒ። ኣብ ልዕሊ ቐይሕ ኣራዊት ዘተቐመጠት ሰበይቲ ኸዓ ረአኹ። እቲ ኣራዊት ንእግዚኣብሔር ዘጸርፍ ስማት ጸርፊ ኣብ ሰብነቱ መሊእዎ ነበረ። ሸዉዓተ ኣራእስን ዓሠርተ ኣቕርንትን ድማ ነበሮ። 4እታ ሰበይቲ ኸዓ ቐይሕ ግምጃን ቀይሕ ዉፁእ ኽዳንን ተወንዚፋ ብወርቅን ብኽቡር እምንን ኣዕናቝን ተሸሊማ ነበረት፤ ርኽሰት ምንዘርናኣ ዘመልአ ዘነዉር ጽዋዕ ወርቂ ኸዓ ኣብ ኢዳ ኂዛ ነበረት። 5ኣብ ግምባራ ድማ እታ ዓባይ ባቢሎን እኖ ኣመንዘራታትን እኖ ርኽሰት ምድርን ዘብል ብምሥጢር ዘፍለጥ ስም ተጽሒፉ ነበረ። 6እታ ሰበይቲ ኸዓ ብደም ቅዱሳንን ብደም እቶም መሰኻኽር ኢየሱስን ሰኺራ ረአኽዋ። ምስ ረአኽዋ ድማ የመና ተገረምኩ። 7እቲ መልኣኽ ከዓ ኸምዙይ በለኒ፦ ስለ ምንታይ ትግረም? ምሥጢር እታ ሰበይትን ምሥጢር እቲ ፆይርዋ ዘሎ ሸዉዓተ ኣራእስን ዓሠርተ አቕርንቲ ዘለዎ ኣራዊትን ኣነ ኽነግረካ እየ በለኒ። 8እቲ ዘረአኻዮ ኣራዊት ቅድም ነበረ፤ ሕዚ የለን፤ ግና ኻብ ዓሚቝ ጕድጓድ ክወፅእ ናብ ጥፍኣትዉን ክኸይድ እዩ። ዓለም ካብ ዘፍጠር ጀሚሩ ስሞም ኣብ መጽሓፍ ሕይወት ዘይተጽሓፈ ኣብ ምድሪ ዘነብሩ እቲ ኣራዊት ከም ዘነበረን ከም ዘየሎን ከም ዘመጽእን ምስ ረአዩ ኽግረሙ እዮም። 9ጥበብ ዘለዎ ኣእምሮ ዘድሊ ኣብዙይ እዩ። እቶም ሸዉዓተ ኣራእስ እታ ሰበይቲ ተቐሚጣቶም ዘላ ሸዉዓተ እምባታት እዮም። ንሳቶም ከዓ ሸዉዓተ ነገሥታት እዮም። 10እቶም ኃሙሽተ ወዲቖም እዮም፤ እቲ ሓደ ሕዚ ኣሎ፤ እቲ ሓደ ገና ኣይመጸን፤ ምስ መጸ ድማ ንቑሩብ ጊዜ ኽጸንሕ እዩ። 11እቲ ቕድም ዘነበረ ሕዚ ግና ዘየለ ኣራዊት ሻምናይ ንጉሥ እዩ። ንሱ ብጻይ እቶም ሸዉዓተ እዩ። ናብ ጥፍኣትዉን ክኸይድ እዩ። 12እቶም ዘረአኻዮም ዓሠርተ አቕርንቲ ድማ ገና መንግሥቶም ዘይተቐበሉ ዓሠርተ ነገሥታት እዮም። ግና ምስቲ ኣራዊት ከም ነገሥታት ኮይኖም ንሓንቲ ሰዓት ሥልጣን ዘቕበሉ እዮም። 13እዚኣቶም ሓደ ሓሳብ ኣለዎም፤ ኃይሎምን ሥልጣኖምን ከዓ ነቲ ኣራዊት ክህብዎ እዮም። 14እዚኣቶም ምስቲ በጊዕ ኽዋግኡ እዮም፤ እቲ በጊዕ ግና ጐይታ ጐይቶትን ንጉሥ ነገሥታትን እዩ እሞ ኽሥዕሮም እዩ። እቶም ምስኡ ዘለዉ ዘተጸዉዑ ን ዘተኃረዩን እሙናትን ከዓ ምስኡ ኽሥዕሩ እዮም። 15ሽዑ እቲ መልኣኽ ከምዙይ በለኒ፦ እታ ኣመንዘራ ተቐሚጣቶም ዘረአኻዮም ማያት ኣሕዛብን ሕዘብን ብዙኃት ሰባትን ሃገራትን ዘተፈላለዩ ቛንቋታትን እዮም። 16እቶም ዘረአኻዮም ዓሠርተ ኣቕርንትን እቲ ኣራዊትን ነታ ኣመንዘራ ኽጸልእዋ እዮም፤ ከባድምዋ ጥራሓ ኸዉጽእዋ ሥጋኣ ኽበልዑ ብሓዊዉን ከንድድዋ እዮም። 17እግዚኣብሔር ሓሳቡ ምእንቲ ኽፍጽሙ ቃል እግዚኣብሔር ክሳዕ ዘፍጸም ሓደ ሓሳብ ኮይኖም መንግሥቶም ነቲ ኣራዊት ክህብዎ ኣብ ልቦም ኣእትዩ እዩ እሞ። 18እታ ዘረአኻያ ሰበይቲ ድማ ኣብ ልዕሊ ነገሥታት ምድሪ እትገዘእ ዓባይ ከተማ እያ።
Copyright
Learn More


text:
ንመርኣዪ ዚኸውን ኣቀራርባታት
ግምቢ ዘብዐኛ
ሕቶ፦ ሓድሓደ ግዜ ዅላትና መጸናንዒ የድልየና እዩ፣ እንተዀነ ግና፡ መጸናንዒ ኽንረክብ እንኽእል ካበይ ኢና፧
ጥቕሲ፦ 2ቈረ 1:3, 4
መፋለጢ፦ እዛ ሕታም ግምቢ ዘብዐኛ እዚኣ፡ ኣምላኽ ከምዚ ዝኣመሰለ መጸናንዒ ብኸመይ ኪህብ ከም ዚኽእል ትገልጽ።
ግምቢ ዘብዐኛ (ዳሕረዋይ ገጽ)
ሕቶ፦ ገሊኦም ሰባት፡ መንግስቲ ኣምላኽ ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰብ ዘሎ ዅነታት ከም ዝዀነት ገይሮም ይሓስቡ፣ ካልኦት ድማ ኣብ ዓለም ሰላም ንምምጻእ ደቂ ሰብ ዚገብርዎ ጻዕሪ ኸም ዝዀነት ገይሮም ይሓስቡ። ንስኻኸ እንታይ ይመስለካ፧
ጥቕሲ፦ ዳን 2:44
መፋለጢ፦ ብመሰረት መጽሓፍ ቅዱስ፡ መንግስቲ ኣምላኽ ናይ ሓቂ ምምሕዳር እያ። እዛ ዓንቀጽ እዚኣ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ መንግስቲ ኣምላኽ ዚብሎ ኻልእ ነገራት እውን ትገልጽ።
ሓቂ ምሃር
ሕቶ፦ ኣምላኽ ብዛዕባና ዚሓሊ እንተ ዀይኑ፡ ከመይ ጌርና ኽንፈልጥ ንኽእል፧
ጥቕሲ፦ 1ጴጥ 5:7
ሓቂ፦ ኣምላኽ ብዛዕባና ስለ ዚሓሊ ናብኡ ኽንጽሊ ይዕድመና እዩ።
ናይ ርእስኻ ኣቀራርባ ኣዳሉ
ናይ ገዛእ ርእስኻ ኣቀራርባ ኣገልግሎት ወፍሪ ንምድላው፡ ነቲ ኣቐዲሙ እተጠቕሰ ኣብነታት ተጠቐም።


text:
1እምበኣር ቅድሚ ዂሉ ምህልላ ጸሎት ምምላድ ምስጋና ምእንቲ ዂሉ ሰብ ክግበር እምዕድ ኣለኹ፤ 2ብመንፈሳዊነትን ብኽብርን ህዱእን ሰላማዊን ዝኾነ ሕይወትን ክንነብር ምእንቲ ዂሎም ነገሥታትን ሰብ ሥልጣንውን ጸልዩ። 3እዙይ ኣብ ቅድሚ እቲ መድኃኒና ዝኾነ እግዚኣብሔር ሠናይን ዘሕጕስን እዩ። 4ንሱ ዂሉ ሰብ ክድኅንን ናብ ፍልጠት ሓቂ ኽመጽእን ይፈቱ እዩ እሞ። 5እግዚኣብሔር ሓደ እዩ፤ እቲ ኣብ መንጎ እግዚኣብሔርን ሰብን ዘሎ መተዓረቒ ድማ ሓደ እዩ፤ ንሱ ኸዓ እቲ ሰብ ዝኾነ ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። 6ንሱ ኽንዲ ዂሉ ሰብ ቤዛ ገይሩ ርእሱ ኣኅሊፉ ሃበ፤ እዙይ ከዓ ጊዜኡ ምስ በጽሐ እግዚኣብሔር ኲሉ ኽድኅን ከም ዝደሊ ምስክር እዩ። 7ኣነውን ነዙይ እየ ነሕዛብ ሓቅን እምነትን ምእንቲ ኽምህር ሰባኽን ሓዋርያን ኮይነ ዝተሸምኩ፤ ሓቂ እየ ዝዛረብ እምበር ኣይሕሱን እየ። 8ኲሎም ሰብኡት ካብ ኲራን ባእስን ርኂቖም ኣብ ኲሉ ሥፍራ ቅዱሳት ኣእዳዎም ኣልዒሎም ክጽልዩ እደሊ ኣለኹ። 9ኣንስቲውን ርእሰን ብምቝናን ወይ ብወርቂ ወይ ብዕንቊ ወይ ብኽቡር ዝዋግኡ ኽዳውንቲ ብምግያጽ ዘይኮነስ ግቡእን ትሕትና ዘርእን ክዳን ይከደና። 10ከምቲ ነተን መንፈሳውያት ኣንስቲ ዝግባእ ብሠናይ ግብሪ ኽሽለማ እደሊ ኣለኹ። 11ሰበይትስ እዝዝቲ ብምዃን ብህድኣት ድኣ ትመሃር። 12ሰበይቲ ኽትምህር ወይ ኣብ ልዕሊ ሰብኣይ ሥልጣን ክህልዋ ኣይፈቅድን እየ። ንሳስ ስቕ ደኣ ትበል። 13ቅድም ዝተፈጠረ ኣዳም እዩ፤ ደኃር ከዓ ሔዋን እያሞ። 14ከምኡ ኸዓ ሰበይቲ እያ ተታሊላ ትእዛዝ ዝጠሓሰት እምበር ኣዳም ኣይተታለለን። 15ሰበይቲ ግና ብእምነትን ብፍቕርን ብቕድስናን ብትሕትናን ጸኒዓ እንተ ነበረት ውሉድ ብምውላድ ክትድኅን እያ።
Copyright
Learn More


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ናይ ሓዘን መግለጺ፣ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ፡
- ደምዳሚ መግለጺ፣ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ-ኣካል፡ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ /ደ.ግ.ሓ.ኤ/
- ቃል ሓዘን ጨንፈር ሽወደን ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ
- ቃል ሓዘን ግንባር ሃገርዊ ድሕነት ኤርትራ/ ሕድሪ ጨንፈር ጀርመን
- ናይ ሓዘን መግለጺ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ-ሕድሪ
- ኤርትራ ካብ 2015 ንነጀው ቀጥታ ተጠቃዒት ናይ’ቲ ብኤል ኒኖ ዝፍለጥ ምዝባዕ ኣየር ኮይና ምጽናሐ ተገሊጹ
- ናይ ሓዘን መግለጺ ብደግሓኤ ዞባ ኤውሮጳ
- ናይ ሐዘን መግለጺ
- ቃል ሓዘን
- መግለጺ ሓዘን፡
- ክልተ ዲፕሎማት ስርዓት ህግደፍ ነቲ ስርዓት ከም ዝራሕርሑ ይግለጽ ኣሎ
- ምስጋና
- ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ ኣብ ዓባይ ብሪጣኒያ ዝተባህለ ማሕበረ ተመስሪቱ
- ኤርትራውያን ተቐማጦ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ሓድሽ ዓመት 2017 ብሓባር ጸንቢሎም
- ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ “ እንዳ ማርያም ” ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ኣድማ ኣካይዶም !!
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 88 guests and no members online
- Details
- Written by ቤት/ ጽ ዜናን ባህልን ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ
- Published: 04 January 2017
ዜናታት ውሽጢ ሃገር
ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ “ እንዳ ማርያም ” ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ኣድማ ኣካይዶም !!
ሓረስቶት ኤርትራ ናይ ሎሚ ዓመት ሕረሻዊ ማእቶት ከቃጽልዎ ይግደዱ ኣለዉ።
- ኣስመራ፣
ተማሃሮ ቤት ትምህርቲ “እንዳ ማርያም” ኣስመራ፣ ብሰኑይ ዕለት 02 ጥሪ 2017፣ ኣንጻር ምሕደራ ስርዓት ህግደፍ ኣድማ ከም ዘካየዱ ምንጭታት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ካብ’ቲ ቦታ ጸብጻብ ኣመሓላሊፎም። ተማሃሮ “እንዳ ማርያም”፣ መግለጺ ናይ ቁጠዐኦም፣ ኣብ ልዕሊ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ዝገልጽ፣ ባንዴራ ኤርትራ ኣውሪዶም ከም ዝቐደድዋ ተፈሊጡ።
ምንጭታትና፣ ምክንያት ናይ’ዚ ኣዳማ’ዚ ንምፍላጥ ድህሰሳ ኣብ ዘካየድሉ፣ ኩነታት ሃገር ካብ ዝኸፍአ ናብ ዝበኣሰ ይጓዓዝ ብምህላዉን፣ ብገለ ኣካላት ስርዓት ህግደፍ ኣብዚ መጀመርታ ሓዲሽ ዓመት 2017 ኩነታት ሃገር ንምምሕያሽ ንጽገና ዝምልከት ኣገዳሲ ስጉምትታት ክውሰድ ኢዩ፣ ከምኡ’ውን ብዙሓት ናይ ፖለቲካን ሕልናን እሱራት ክፍትሑ ኢዮም ዝብል ክፍኖ ዝጸንሐ መናፍሕ ሓቀኛ ዘይምዃኑ ስለ ዝራኣዩን፣ እዚ ስርዓት’ዚ ክጽገን ይኽእል ኢዩ ዝብል ዝነበረ ገለ ታስፋታቶም ስለ ዝበነነን ኢዮም እቶም መንእሰያት ሓያል ኣድማ ክገብሩ ዝመረጹ ዝብል ጭቡጥ ሓበሬታ ረኺቦም። እዚ ናይ ተስፋ ምቑራጽ ኣብ መንእሰያትን ተማሃሮን ዝተሓጽረ ጥራሕ ዘይኮነስ፣ ኣብ ሰፊሕ ኣካላት ሕብረተሰብና ሰፊኑ ዘሎ መንፈስ ምዃኑ እቲ ዝበጽሓንና ዜና ኣረጋጊጹ።
ስርዓት ህግደፍ ነቲ ተመሃሮ ዘልዓልዎ ናዕቢ ንምግታእ፣ ሓይልታት ጸጥታ ናብ ቤት ትምህርቲ እንዳ ማርያም ሊኢኹ፣ 27 ዝኾኑ ተመሃሮ ብምውሳድ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዓዲ ኣቤቶ ዳጒንዎም ምህላዉ ምንጭታት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ኣረጋጊጾም።
- ሰሜናዊ ባሕሪ፣
ዓበይቲ ሓለፍቲ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ”ፍሽይ- ምራራ” (ሰሜናዊ ባሕሪ) ዝርከብ ሰፊሕን ስቡሕን ሕርሻዊ መሬት ጫት ይዘርእዎ ምህላዎምን፣ ካብኡ ዝተረኽበ ዓቢ ማእቶት ከኣ ካብ ኩሉ ቦታታት ኤርትራ ኣብ ወጻእን ብሰፊሑ ኣብ ምዝርግሑ ተዋፊሮም ምህላዎምን፣ ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ዜና ኣፍሊጡ። ኣብዚ መዳይ’ዚ፣ ቀንዲ ተዋፈርቲ ኮይኖም ዘለዉ፣ ኣዛዚ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ ጀነራል ሑመድ ካሪካሪን፣ ምስ ብሪጋደር ጀነራል ፍጹም ወዲ መምህርን ምዃኖም፣ ነዚ ብቱዂራት ዝከታተሉ ዘለዉ ኣባላት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ኣረጋጊጾም። ቀንዲ መዋፈሪ ጫትን ንዕኡ ዝጥቀሙ ናይ ምእንጋድን ኮይኑ ዘሎ ሰፈር፡ ጀነራል ካሪካሪ ኣመሓዳሪ ዓሰብ እንከሎ ዝተዋህቦ ገዛ፣ ሎሚ ከኣ ከም መዕረፍ ኣጋይሽ ዝፍለጥ ”ራስ ጎምቦ” ዝተባህለ ሰፈር ምዃኑ’ውን ተረጋጊጹ። ኣብዚ ቦታ’ዚ ኤርትራውያን ጥራሕ ዘይኮኑ፣ ኣብ ከተማ ዓሰብ ዝመደበሮም ናይ ዓረብ ኢማራትን ናይ ካልኦት ሃገራት ዓረብ ወትሃደራት’ውን ከም ዝመላለሱ ምንጭታትና ሓቢሮም።
በዓልቲ ቤቱ ንጀነራል ካሪካሪ ኣብ ኣስመራ ብዙሓት መንእሰያት ጫት ክምርቅኑ ዝምላለስሉ ቦታ (ስግረቶ) ኸፊታ ምህላዋ ዝተፈልጠ ኮይኑ፣ ስርዓት ህግደፍ ይኹን ጀነራላቱ፣ ነዚ መጻኢ ዕድል መንእሰያትና ዘበላሹን ኣብ ባህልና ዘይነበረ ጣባያት ዘተኣታቱን ንግዲ፣ ዘይተኣደነ ሃብቲ ይድልቡ ምህላዎም ዝተፈልጠ ጉዳይ ኮይኑ ኣሎ።
ፍሸይ ምራራ ቡን ዝዝረኦ ዝነበረ ስቡሕ መሬት ምዃኑ ዝተፈልጠ ኮይኑ፣ ገባቲ ስርዓት ካብ ዋናታቱ መንዚዑ ባዕሉ ይጥቀመሉ ብምህላዉ፣ መሬቱ ሓሪሱ ዝናበር ዝነበረ ህዝብና ኣብ ኣዝዩ ድኽነትን ጸገምን ከም ዝርከብ ተረጋጊጹ።
- ሓረስቶት ኤርትራ ናይ ሎሚ ዓመት ሕረሻዊ ማእቶት ከቃጽልዎ ይግደዱ ኣለዉ።
ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ዝነብሩ ብዙሓት ሓረስቶት ኤርትራ ናይ ሎሚ ዓመት ሕረሻዊ ማእቶት ከቃጽልዎ ከም ዝተገደዱ ካብ ውሽጢ ሃገር ዝበጽሓና ዜና ኣፍሊጡ። ነዚ ክገብሩ ዘገደዶም ምኽንያት፣ ሰበ ስልጣን ህግደፍ፣ ደቕኹም ካብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ንከይኸትቱ ኣህዲምኩሞም ካብ ዝብል ክሲ ብምብጋስ፣ ከም መቕጻዕቲ፣ ናይ ሎሚ ዓመት ማእቶት፣ ብሕሱር ዋጋ ናብ መንግስታዊ ትካል’ምበር ናብ ካልእ ክትሸጥዎ ኣይፍቀድን ኢዩ ሰለ ዝበሎም ምዃኑ ተፈሊጡ። ስርዓት ህግደፍ እዚ ገባቲ ውሳነ’ዚ ኣብ ውሽጢ 20 መዓልቲ ከተግብርዎ ትእዛዝ ከም ዘመሓላለፈን፣ እዚ ክጸርዎ ሰለ ዘይከኣሉ፣ ሓረስቶት ሃገርና፣ ብፍላይ ድማ ኣብ ሰራየን ኣከለ ጉዛይን ዝነብሩ፣ ፍረ ጻዕሮም ስርዓት ህግደፍ ካብ ዝምንዝዖም፣ ዋላ ንጥመ ብምባል፣ እቲ ማእቶት ከንድድዎ ከም ዝተገደዱ እቲ ዝበጽሓና ዜና ብተወሳኺ ሓቢሩ።
- ደሴትዳህላክ፣
ገለካብኣባላትሓይሊባሕሪኤርትራ፣ንስርዓትህግደፍብምርሕራሕ፣ካብመደበሮምኣብደሴትዳህላክነቒሎምብንኡሸትይመርከብገይሮም፣ብሰሉስዕለት 28 ታሕሳስናብጋማግምሱዳንከምዝበጽሑምንጭታትግንባርሃገራዊድሕነትኤርትራሓቢሮም።እታመርከብ፣ኣብርእሲኣባላትሓይሊባሕሪ፣ገለስድራቤታት’ውንሒዛናብሱዳንብሰላምከምዝበጽሐትተረጋጊጹ።ቀጥታመሬትሱዳንምስበጽሑ፣ኣብሱዳንዑቕባከምዝሓተቱ’ውንተፈሊጡ።ቀንዲምኽንያትናብሱዳንምስዳዶም፣ብሰንኪምሕደራህግደፍን፣ጨቋኒጸጥታዊኣተሓሓሕዛትካላቱንምዃኑሓደካብ’ቶምኣባላትሓይሊባሕሪንእሙን ምንጭና ሓቢሩ።ሓይሊባሕርን፡ከምኡ’ውንክፍለሰራዊት 61 ኣብልዕሊህዝቢ ደረቱ ዝሓለፈግፍዕንምብስባስንይፍጽሙምህላዎም ተረጋጊጽ። ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፣ነቶምብናእሽቶጀላቡተጠቒሞምንነብሶምንንስድራቤቶምንዘመሓድሩዝነበሩባሕርኛታት፣ኣብደሴትዳህላክይኹንኣብመላእ ገማግም ቀይሕ ባሕሪብምሉእስለዝኣገድዎምን፣ከምኡ’ውንነዳዲፈጺሙብዘይምህላዉን፡ህዝብናኣብደቡብን ሰሜንንቀይሕባሕሪኣብኣስካሕካሒኩነታትከምዝርከብምንጭታት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኣረጋጊጾም።ስርዓትህግደፍ፡ኣብልዕሊነበርቲደሴትዳህላክጽኑዕቊጽጽርንኽገብር፣ምክትልኣዛዚሓይሊባሕሪመልኣኪተኽለማርያምዝተባህለብወዲፍተውራሪዝፍለጥሓላፊ፣ናብ’ቲቦታከምዝላእከተፈሊጡክብልእቲዜናብተወሳኺኣፍሊጡ።እዚ’ውንከይተርፍ፣ናይቲቦታመንእሰያትብፍላይድማደቂኣንስቲዮናብግዴታዊወትሃደራዊኣገልግሎትንክወስድዎም፣ሓይልታትስርዓትህግደፍጽዑቕጓስጓስየካይዱምህላዎምተፈሊጡ።እዚንወዲከምዝንኢዩድማ፣ዜጋታትናሃገሮምራሕሪሖም፣ ከጋጥሞም ዝኽእል ኩሉ ሓደጋታት ከየገደሶም፣ናብፍቖድኡ ክስደዱ ተገዲዶም ዘለዉ።
“ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ” !!!
ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ
04/01/2017
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
- መጸዋዕታ ንኣገዳሲ ህዝባዊ ኣኼባ
- ዕድመ መጋቢት 8 2016 ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ ሰሚናር ኣብ ከተማ ስቶክሆልም اجتماع جماھیري مھم في مدینة استوكھلم مظلھ الارتریھ السویدیة لتغییر Important Public Seminar in Stockholm Sweden
- ዕድመ ንሓዲሽ ዓመት አብ ከተማ ኰለን/ጀርመን
ሓተታ-ርእይቶ-መልእኽቲ
- ፖሎቲካ መገለይሲ ቐየስገው፣ ዓውተር ደርብሲ አልግድ (ጥበብድ) ገምድገው ሓሪረትል ለመለም የንቱታት ለቡኑኽር ጉኑዂር መንድርተነኲ።
- ባሕሪ ኤርትራ ጥሙይ ዘየዕንግል፡ ድራር ዓይኒ
- ሰሪሕናን ንሰርሕ ኣለናን በበይኑ’ዩ
- ኣብ እንዳ ህግደፍ ሓተትን ተሓታትን ኩሎም ሓደ
- ካልኦት ዘዝበልዎ እናደገምካ ብተስፋ ካብ ምባር፡ ኣብ መሬትካ ሰቢትካ ናትካ ምግባር
- ነውራም መራሒ፡ ነውራማት ደገፍቲ
- Initiating Ethio- Eritrea Dialogue for Democratic Development
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
1 መንግሥተ ሰማያት ነታኽልቲ ወይኑ ሰብ ውዕለት ክደሊ ኣንጊሁ ዝወፀ በዓል ቤት ትመስል። 2ምስቶም ሰብ ውዕለት ንነፍስ ወከፎም ንመዓልቲ ሓደ ዲናር ክህቦም ምስ ተሰማምዐ ክሠርሑ ናብ ኣታኽልቲ ወይኑ ሰደዶም። 3ብሠለስተ ሰዓት ምስ ወፀ ድማ ሥራሕ ዘይብሎም ካልኦት ኣብ ዕዳጋ ቐንፈዘው እንትብሉ ረአየ፤ 4ንኣኣቶም ከዓ ንስኻትኩምውን ናብቲ ኣታኽልቲ ወይነይ ኪዱ እሞ ሥርሑ፤ እቲ ዝግባእ ክኸፍለኩም እየ› በሎም፤ ንሳቶም ከዓ ኸዱ። 5መሊሱ ድማ ብሽድሽተን ብትሽዓተን ሰዓት ወፂኡ ኸምኡ ገበረ። 6ኣብ መበል ዓሠርተ ሓደ ሰዓት ወፂኡ ድማ ካልኦት ቐንፈዘው ዝብሉ ረኸበ፤ ንምንታይ ምሉእ መዓልቲ ብዘይ ሥራሕ ኣብዙይ ቐንፈዘው እትብሉ?› በሎም። 7ንሳቶም ከዓ ውዕለት ዘውዕለና ስለ ዝሰኣንና ኢና› በልዎ። እምበኣር ንስኻትኩምውን ናብቲ ኣታኽልቲ ወይኒ ኺዱሞ ሥርሑ! ዝግባእ ክኸፍለኩም እየ በሎም። 8 ምስ መሰየ እቲ በዓል ኣታኽልቲ ወይኒ ንኣዛዝ ገዝኡ ነቶም ሰብ ውዕለት ጸውዓዮም፤ ካብቶም ዳኅረዎት ጀሚርካ ኽሳዕ እቶም ቀዳሞት ውዕለቶም ሃቦም!› በሎ። 9እቶም ብዓሠርተ ሓደ ሰዓት ናይ መዓልቲ ዝመጹ ቐሪቦም ደዲናሮም ተቐበሉ። 10እቶም ቀዳሞት ምስ ቀረቡ ኸዓ ካብቶም ዳኅረዎት ዝበዝኅ ዝቕበሉ መሰሎም፤ ግና ንሳቶምውን ደዲናሮም ተቐበሉ። 11- 12ምስ ተቐበሉ ኸዓ ነዞም ሓንቲ ሰዓት ዝሠርሑ ዳኅረዎት ድኻም መዓልትን ሃሩርን ምስ ዝፆርና ምሳና ኣደላደልካዮም› እናበሉ ኣብ ልዕሊ እቲ በዓል ቤት ኣጕረምረሙ። 13ንሱ ኸዓ ንሓደ ኻብኣቶም ዓርከይ! ኣይዓመፅኩኻን፤ ብሓደ ዲናርዶ ኣይተሰማማዕኻንን? 14ዝብጽሓካ ደኣ ኂዝካ ኺድ፤ ነዝ ዳኅረዋይ ድማ ኽንዲ ናትካ ኽህቦ ፍቓደይ እዩ። 15ወይ ድማ ብገንዘበይ ዝደለኽዎ ኽገብርዶ ኣይግብአንን እዩ? ወይ ኣነ ሕያዋይ ስለ ዝኾንኩ ዓይንኻዶ ጠባን እዩ?› ኢሉ መለሰሉ። 16 እቶም ዳኅረዎት ቀዳሞት ክኾኑ እቶም ቀዳሞት ከዓ ዳኅረዎት ክኾኑ እዮም፤ ጽዉዓት ብዙኃት ኅሩያት ግና ውሑዳት እዮም እሞ። 17ኢየሱስ ናብ ኢየሩሳሌም ክድይብ እንተሎ ነቶም ዓሠርተ ኽልተ ደቀ መዛሙርቱ ንበይኖም ወሰዶም፤ ኣብ መንገዲ ድማ 18 እንሆ ናብ ኢየሩሳሌም ንድይብ ኣለና፤ ንወዲ ሰብ ንሊቃነ ካህናትን ንመምህራን ሕግን ኣኅሊፎም ክህብዎ እዮም፤ ንሳቶምውን ንሞት ክፈርድዎ እዮም። 19ነሕዛብ ኣኅሊፎም ክህብዎ ንሳቶምውን ከላግጹሉን ክገርፍዎን ክሰቕልዎን እዮም፤ ብሣልሰይቲ መዓልቲውን ክትሥእ እዩ። 20ድኅርዙይ እኖ ደቂ ዘብዴዎስ ምስ ደቃ ናብኡ ቐሪባ እናሰገደት ሓደ ነገር ለመነቶ። 21ኢየሱስ ከዓ እንታይ ትደልዪ? በላ። ንሳ ድማ እዞም ክልተ ደቀይ ኣብ መንግሥትኻ ሓደ ብየማንካ ሓደ ብጸጋምካ ኽቕመጡ ግበረለይ! በለቶ። 22ኢየሱስ ግና መሊሱ እትልምንዎ ኣይትፈልጡን ኢኹም፤ እቲ ኣነ ዝሰትዮ ናይ መከራ ጽዋዕ ኽትሰትዩዶ ትኽእሉ? በሎም። ንሳቶም ድማ እወ ንኽእል! በልዎ። 23ኢየሱስ ከዓ ጽዋዐይስ ክትሰትዩ ኢኹም፤ ኣብ የማነይን ጸጋመይን ምቕማጥ ግና ነቶም ሰማያዊ ኣቦይ ዘዳለወሎም እዩ እምበር ኣነ ኣይኮንኩን ዝህብ በሎም። 24እቶም ዓሠርተ ደቀ መዛሙርቱ ነዙይ ሰሚዖም በቶም ክልተ ኣኅዋት ኰረዩ። 25ስለዙይ ኢየሱስ ጸዊዑ ነኣሕዛብ እቶም ሹመኛታቶም ከም ዝገዝእዎም ዓበይቶም ድማ ኣብ ልዕሊኦም ከም ዝሥልጥኑ ትፈልጡ ኢኹም። 26 ኣባኻትኩም ግና ኸምዙይ ኣይኮነን፤ እቲ ኻባኻትኩም ክዓቢ ዝደሊ ኣገልጋሊኹም ይኹን። 27እቲ ኻባኻትኩም ሓለቓ ክኸውን ዝደሊ ኣገልጋሊኹም ይኹን። 28ወዲ ሰብውን ከገልግልን ሕይወቱ ምእንቲ ብዙኃት ቤዛ ገይሩ ክህብን ደኣ እምበር ከገልግልዎ ኣይመጸን እሞ በሎም። 29ካብ ኢያሪኮ ኽወፁ እንተለዉ ኸዓ ብዙኃት ሰባት ተኸተልዎ። 30እንሆ ድማ ኽልተ ዓይነ ስዉራት ኣብ ወሰን መንገዲ ተቐሚጦም ነበሩ እሞ ኢየሱስ የኃልፍ ከም ዘሎ ሰሚዖም ኦ ጐይታ! ወዲ ዳዊት መሓረና! እናበሉ ጸርሑ። 31እቶም ሕዝቢ ድማ ስቕ ክብሉ ገሰጽዎም፤ ንሳቶም ግና ኦ ጐይታ! ወዲ ዳዊት! መሓረና! እናበሉ ኣበርቲዖም ጸርሑ። 32ኢየሱስ ደው ኢሉ ጸውዖም፤ እንታይ ክገብረልኩም ትደልዩ? በሎም። 33ንሳቶም ድማ ጐይታይ! ኣዒንትና ክኽፈታ! በልዎ። 34ኢየሱስ ድማ ራህርሀሎም ኣዒንቶምውን ዳህሰሰ እሞ ሽዑ ረአዩ፤ ተኸተልዎውን።
Copyright
Learn More


text:
1ዬካፓ ጎዳ ሜሌ ላንካይታሚ ላምዖ ዓሲ ዶኦሪ፥ ዒዚ ዴንዳኒ ማላ ካታሞና ቤዞና ቢያ ዔያታ ቤርታዺ ዓኣዻንዳጉዲ ላምዖ ላምዖ ማሂ ዳኬኔ። 2ሂዚያ ዔያቶም ጌዔኔ፦ “ቡኩሶንዶ ሃኣካ ሚርጌኬ፥ ሃኣኮ ቡኩሳ ዓሳ ጋዓንቴ ዻካኬ፤ ዬያሮ ሃኣኮኮ ዓዴ ሃኣኮ ቡኩሶ ማዾም ቃሲ ሜሌ ማዻ ዓሲ ዳካንዳጉዲ ሺኢቁዋቴ። 3ዓካሪ ዓኣዹዋቴ፥ ታ ዒንሢ ማራይ ጉዲ ያያሢ ባኣኮ ዳካኔ፤ 4ዒንሢ ጎይጾኮ ዓይጎ ባኣዚያ ዓርቂፖቴ፤ ሚኢሼ ዓጎ ቡራሻ፥ ጋላ ዓርቆ ሉካ ማዔቶ ሃሣ ዱርሲ ማዔቶዋ ዔኪፖቴ፤ ዓሲና ዎላ ጎይጻ ካኣማዖ ዔኤሊሢና ናጊፖቴ። 5ዒንሢ ጌላ ማኣራ ቢያ ቤርታዺ ‘ማኣሪ ዓሲዮ፥ ኮሹሞ ሃኖ ማኣሮም ማዖም’ ጎዑዋቴ፤ 6ኮሹሞ ናሽካ ዓሲ ዬኖ ማኣራ ዓኣቴ ዒንሢ ጌዔ ኮሹማ ዔያቶም ማዓንዳኔ፤ ያዺ ማዒባኣያታቶ ዒንሢ ጌዔ ኮሹማ ጊንሣ ዒንሢም ማዓንዳኔ። 7ማዾ ማዻ ዓሲም ማዻ ዛሎ ዒንጎ ባኣዚ ኮይሳኔ፤ ዬያሮ ዒንሢ ጌሌ ማኣሮይዳ ዒንሢም ሺኢሾና ባኮ ሙዒ ሙዒ ሃሣ ዑሽኪ ዑሽኪ ዒኢካ ዴዑዋቴ፤ ዬኖ ማኣራፓ ሜሌ ማኣሪ ሃንቲ ሃንቲ ሺሪፖቴ። 8ዎኖ ካታሞዋ ዒንሢ ጌላኣና ዓሳ ዒንሢ ሾኦጫሲ ዔካዖ ዒንጋ ባኮ ሙዑዋቴ። 9ዬኖ ካታሜሎይዳ ዓኣ ሃርጊንቴ ዓሶ ፓሡዋቴ፤ ዴሮማኣ ‘ፆሲ ካኣቱማ ዒንሢ ባንሢ ዑኬኔ’ ጌዒ ኬኤዙዋቴ። 10ጋዓንቴ ዎኖ ካታሞዋ ዒንሢ ጌላኣና ዓሳ ዒንሢ ዔኩዋያ ማዔቶ ካታሜሎኮ ዙሎ ኬስኪጋፓ፦ 11‘ሃይሾ፥ ኑኡኮ ቶካ ዓኣ ሃኖ ካታሜሎ ሲላሎ ኑ ዒንሢም ፒፃኔ፤ ጋዓንቴ ፆሲ ካኣቱማ ዒንሢ ባንሢ ዑኬሢ ዔሩዋቴ’ ዔያቶም ጎዑዋቴ። 12ጋፒንጾ ዎዶና ፆሲ ዬኖ ካታሜሎም ዒንጋንዳ ዎጋ ቤርታ ሶዶሜ ካታሞ ሄሌስካፓ ባሼ ማዓንዳኔ ታ ዒንሢም ጋዓኔ” ጌዔኔ። 13ዬካፓ ዬሱሴ፦ “ኮራዚኔ ጎዖዜ ኔና ባዴዔ፤ ቤቴሳይዳ ኔናኣ ባዴዔ፤ ዒንሢዳ ማዺንቴ ፆሲ ዎልቄና ማዺንታ ዓኮ ባካ ዎንዴ ፂሮሴና ሲዶናናይዳ ማዺንቴያታቶ ዒኢካ ናንጋ ዓሳ ሄኤዶ ሲዬ ፓቲሌ ማይንቲ፥ ቢዲንሢያ ቶኦካ ዋሂ ዬኖ ዎዶና ጎሞ ቡኡፄያ ናንዳኔ። 14ዬያሮ ጋፒንጾ ዎጎ ኬሎና ቤርታ ፂሮሴና ሲዶናናም ዒንጎናስካፓ ዒንሢ ሜታሢ ባሼ ማዓንዳኔ። 15ሃና ኔኤኒ ቂፒርናሆሜ ካታሜሌ፥ ሌካ ጫሪንጮ ሄላንዳኣና ዼጊ ጋዓኒ ኔ ኮዒያ? ማዔቶዋ ኔ ሊካ ሄሊንቱዋ ዼኤፖ ዔቶ ኬዳንዳኔ” ጌዔኔ። 16ላሚ ሃሣ ዬሱሴ ዒዛኮ ጊንጾ ሃንታዞንሢ ኮራ፦ “ዒንሢም ዋይዛሢ ታኣም ዋይዛኔ፤ ዒንሢ ቦንቺ ዔኩዋኣሢ ታና ዔኩዋሴ፤ ታና ዔኩዋኣሢ ታና ዳኬሢያ ቦንቺ ዔኩዋሴ” ጌዔኔ። 17ላንካይታሚ ላምዖ ጊንጾ ሃንታዞንሢ ዳኪንቴ ቤዛፓ ሚርጌ ዎዛና ዬሱሴ ባንሢ ማዒ ሙካዖ፦ “ጎዳሢዮ! ኔ ሱንጾና ፑርቶ ዓያናኣ ኑም ዓይሢንቴኔ” ጌዔኔ። 18ዬሱሴ ዔያቶም፦ “ፃላሄ ዜኤሊንሢጉዲ ጫሪንጫፓ ኬዳንቴ ታ ዛጌኔ፤ 19ዬያሮ ዒንሢ ሾኦዦና ኮርናሢና ሄርቃንዳጉዲ፥ ዒንሢ ሞርኮ ዒንሢ ባሻንዳጉዲ ቢታንቶ ዒንሢም ታ ዒንጌኔ፤ ዒንሢ ሄላንዳ ባኣዚ ፔቴታዖ ባኣሴ። 20ጋዓንቴ ፑርቶ ዓያና ዒንሢም ዓይሢንቴሢሮ ዒንሢ ዎዛዻሢፓ ባሼ ሱንጻ ዒንሢኮ ጫሪንጮ ማኣራ ጻኣፒንቴም ፆሲ ዓሶ ባኣካ ዒንሢ ማዔሢሮ ዎዛዹዋቴ” ጌዔኔ። 21ዬማና ዬሱሴ ዓያና ጌኤሺ ዎዛሴም፦ “ጫሪንጮና ሳዖናኮ ጎዳ ማዔ፥ ዓዳሢዮ! ሃያ ባኮ ኔኤኒ ዔሮና ዼኤፖ ዓሶናይዳፓ ዓኣቺ ናይጉዲ ማዔ ዓሶም ፔጋሲ ዻዌሢሮ ታ ኔና ጋላታኔ፤ ሂዮ! ታ ዓዳሢዮ! ዬያይዳኒ ኔ ማሊሢ ማዔኔ። 22ቢያ ባኣዚ ታ ዓዶይዳፓ ታኣም ዒንጊንቴኔ፤ ናኣዚ ዖና ማዔቴ ዓዶይዳፓ ዓታዛ ሜሌ ዔራይ ባኣሴ፤ ዬያጉዲ ሃሣ ዓዴ ዖና ማዔቶ ናኣዚዳፓ ዓታዛ ሃሣ ጊንሣ ናኣዚ ዒዛም ፔጋሲ ኬኤዛኒ ኮዔ ዓሲዳፓ ዓታዛ ሜሌ ዖኦኒያ ዔራይ ባኣሴ” ጌዔኔ። 23ዬካፓ ሃሣ ዬሱሴ ፔኤኮ ጊንጾ ሃንታዞንሢ ባንሢ ሺራዖ ዔያቶም ሌሊ፦ “ዒንሢ ሃያ ዛጋሢ ዛጋዞንሢ ኮሺ ባሊቲና ዓኣያኬ። 24ጎኔና ሚርጌ ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛዞንሢና ካኣቶና ሃሢ ሃያ ዒንሢ ዛጋ ባኮ ዛጋኒ ሱኡካዼያታዖ ዔያታ ዛጊባኣሴ፤ ዒንሢ ዋይዛ ባኮዋ ዔያታ ዋይዛኒ ሱኡካዼኔ፤ ጋዓንቴ ዔያታ ዋይዚባኣሴ” ጌዔኔ። 25ፔቴ ኬሊ ፔቴ ሙሴኮ ዓሶ ዎይሦ ዎጎ ዔርዛ ዓሲስኬይ ዬሱሴ ኮራ ሙካዖ ዒ ዎዚ ጋዓቴያ ዛጋኒ ኮዒ፦ “ዔርዛሢዮ! ናንጊና ናንጊ ዴንቃኒ ዓይጌንዴ ማዻንዳያ ታና ኮይሳይ?” ጌይ ዒዛ ዖኦጫዛ፥ 26ዬሱሴ ማሃዖ፦ “ሙሴኮ ዓሶ ዎይሦ ዎጎይዳ ዓይጌ ፃኣፒንቴይ? ኔ ናባባዛ ዎዚ ጋዓይ?” ዒዛም ጌዔኔ። 27ዓሢ ማሃዖ፦ “ዎጋ ‘ፆሲ ኔ ጎዳሢ ጉቤ ዒናፓ፥ ጉቤ ሼምፓፓ፥ ጉቤ ዎልቃፓ፥ ጉቤ ማሊጻፓ ናሽኬ’ ዬያጉዲ ሃሣ ‘ኔ ዓሺኖ ዓዳ ኔና ማሂ ናሽኬ’ ጋዓኔ” ጌዔኔ። 28ዬሱሴያ ፒዜ ኔ ማሄኔ፤ ዓካሪ ኔኤኒ ዬኖ ጎይጾ ማዼ፤ ናንጊና ናንጊያ ኔ ዴንቃንዳኔ” ጌዔኔ። 29ዎጎ ዔርዛሢ ጋዓንቴ ፔና ጌኤሺ ዓሲ ማሃኒ ኮዓዖ፦ “ያዺ ማዔቶ ታኣኮ ዓሺናሢ ዖናዳይ?” ጌይ ዖኦጬኔ። 30ዬሱሴ ዒዛም ማሃዖ፦ “ፔቴ ዓሲ ዬሩሳላሜፓ ዒያርኮ ኬዳንቴ ጎይጾይዳ ሱላ ዒዛ ዴንቂ ዓፒሎ ዒዛኮ ቡሪ ዔኪ ጳርቄሢኮ ጊንጻ ሃይቃኒ ሳዛ ጋሽካንቴ ሃሺ ዓኣዼኔ። 31ዒዛ ቶኪ ጉዲ ፔቴ ቄኤሴስኬይ ዬኖ ጎይጼሎና ዓኣዺቤቃ ጳዺንቲ ላቢ፥ ላሂ ዓኣ ዓሢ ዴንቄያታዖ ዚት ጌዒ ዒዛኮ ኮርሳ ዓኣዼኔ። 32ዬያጉዴ ሃሣ ቄኤሶ ጻጳፓ ማዔ ሌዊ ዜርሢስኬይ ዬኖ ጎይጾና ዓኣዺቤቃ ዬያ ዓሢ ዴንቄዖ ኮርሳ ዚት ጌዒ ዴንዴኔ። 33ፔቴ ሳማራ ዓጪ ዓሲስኬያ ዬኖ ጎይጾና ዓኣዺቤቃ ጳዺንቴ ዓሢ ዴንቂ ሚጪንታዖ፥ 34ዓሢ ኮይላ ሙኪ ዛይቴ ቲሺና ዎይኔፓ ኮሾና ዑሺና ኪጾይዳ ዓሢኮ ዋሂ ቱርጫና ማሪ ቱኬሢኮ ጊንጻ ፔ ሃሮ ቶጊሲ ፔቴ ሾኦቺ ዎርቃ ማኣሪ ዔኪ ዓኣዼኔ፥ ዒኢካ ዒዛ ዒ ኮሺ ዛጊ ማይሤኔ፤ 35ዚሮ ጉቴሎ ላምዖ ኬሊ ፔቴ ዓሲ ማዾ ማዼም ጪጎንዶ ቢራ ጉዴያ ኬሲ ዬኖ ሾኦጮ ዎይሣ ማኣሮኮ ዓዶም ዒንጋዖ ‘ሃያ ዓሢ ታኣም ኮሺ ዛጊ ማይሤ፤ ጊዳ ቃሲ ኔ ዒዛ ዛሎ ጪጌ ባኣዚ ዓኣቶ ታ ማዒ ሙካዖ ኔም ማሂ ጪጋንዳኔ’ ጌዔኔ። 36ዓካሪ ዬንሢ ሃይሦንሢዳፓ ሱሎና ጳዺንቴ ዓሢም ዓሺኖ ማዔሢ ዎያ ኔም ማላይ? ጌዔኔ። 37ዎጎ ዔርዛሢ ‘ዬያ ዒዛ ሚጪንቲ ማኣዴሢሾ!’ ጌዒ ማሃዛ፥ ዬሱሴ ማሃዖ፦ “ሂዴቶ ኔኤኒያ ዒማ ጎይጾ ማዼ” ጌዔኔ። 38ዬሱሴ ዒዛኮ ጊንጾ ሃንታዞንሢና ዎላ ጎይሢ ዓኣዺ ፔቴ ጉርዳስኬኖ ሄላዛ ዒኢካ ማርታ ፔ ማኣራ ዒዛ ሾኦቺንሢ ዔኬኔ፤ 39ዒዞኮ ማይራሞ ጌይንታ ጌራ ዓኣኔ፤ ዒማና ዬና ማይራማ ዬሱሴኮ ቶኮ ዴማ ዴዒ ዒዛኮ ጌኤዞ ዋይዛኔ። 40ማርታ ጋዓንቴ ሙዖ ጊኢጊሺጾና ሚርጌ ላባዖ፥ ዬሱሴ ባንሢ ሙኪ፦ “ጎዳሢዮ! ሃና ታ ጌኤዳ ቢያ ማዾ ታኣም ሃሼም ታኣኒ ታኣሮ ሌሊ ላባሢ ኔ ዛጋዖ ዚቲ ጋዓ? ሃዳራ ታና ዒዛ ማኣዳንዳጉዲ ዒዞም ኬኤዜ” ጌዔኔ። 41ጎዳ ዬሱሴ ጋዓንቴ ማሃዖ፦ “ማርታ! ኔኤኒ ሚርጌ ባኣዚና ሜታዺ ጳሽኪ ሺራኔ፤ 42ጋዓንቴ ኮይሳሢ ፔቴ ባኣዚ ሌሊኬ፤ ማይራማ ኮዦ ባኮማ ዶኦሬኔ፤ ዬማ ዒዞይዳፓ ዔካንዳያ ባኣሴ” ጌዔኔ።
Copyright
Learn More


text:
ድርብ ዕማም ኩነት ምህዳስ ሕድርን ክብርታትናን ንምዕዋት ሓደ ዕላማ !!
ቅዋም መንግስቲ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ
ህዝቢ ትግራይ ካብ ብሄራውን ደርባውን ወፅዓ ክናገፍ፣ ምስ ኩሎም ብሄር ብሄረሰባትን ህዝብታትን ኢትዮጵያ ብምዃን ኣብ ብሩህ ጉዕዞ ህዳሰ ክኣቱ ዘይተሓለለ ቃልሲ ኣካይዱ። ነዚ ማዕበላዊ ወያነ ኢትዮጵያ ድማ ብዝግባእ እናመርሐ፣ ከምትንታግ ሓዊ እናተወለዐ፣ ሚሊዮናት እናዕሰለ ኣብዚ መድረኽ ክንበፅሕ ብሉፅ ግድኡ ዝተፃወተ ስሙይ መራሒና መለስ ዜናዊ ን4ይ ዓመት እንትንዝክሮ ዝለዓለ ሓበን ይስመዐና። ነዚ ዕላማ ዝወደቑ ኩሎም ሰማእታትና ድማ ቅሱናት ክኾኑ ሕድሮም እናሀደስና በቢመድረኹ ክንቕፅል ግቡእና እዩ።
ካልኣይ ዙር ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ቀዳማይ ዓመት ኣብ እንዛዝመሉን ዝተጀመረ ብሩህ ጉዕዞ ህዳሰ እናተጠናኸ ኣብ ዝኸደሉን ኣብዚ ሕዚ እዋን ድሑራት ኣተሓሳስባታት ትምክሕትን ፀቢብነትን ምቅልቓል ጀሚሮም ኣለው። ይኹን እምበር ኹሎም ጀጋኑ ሰማእታትናን ብሉፅ መራሒ መለስን ዝገደፍዎ ሕድሪ መሰረት ብምግባር ነቲ ኣብ ፅኑዕ ሰረት ዝተሃነፀ ሕገ መንግስታዊ ስርዓትና ዝፈታተኑ ኩሎም ድሑራት ኣተሓሳስባታትን ተግባራትን ምስ ኩሎም ብሄር ብሄረሰብን ህዝብታትን ሃገርና ብምዃን ከምቲ ልሙድ ስዒርናዮም ከምንወፅእ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ጥርጥር የብሉን።
ህዝብና ኣብ ልምዓትን ምንጋስ ሰናይ ምምሕዳርን ዝወለዖ ምንቅስቓስ ሕድሩ ንምሕዳስ ብጭቡጥ አብ ዘካይዶም ዘሎ ምስፋሕ ብሉፃት ተመክሮታት ሓምለዋይ ልምዓትን ካልኦት መድረኻዊ ዕማማትን ይዋሳእ አሎ፡፡ ብኹለ መዳይ ዓቕምታት መንግስትን ህዝብናን ንአዝዩ ከቢድ ዝነበረ እዋን ደርቂ ንምስጋር ትምህርቲ ዝወሰድናሎም ዓውድታት ናብ ረብሓ ንምቕያር ዝግበር ዘሎ ንጥፈታት’ውን ንድርቂ ዝፃወር ኢኮኖሚ ክህነፅ ብሉፅ መራሒ ዘቐመጦም አንፈታት አብ ባይታ ይረጋገፁ ምህላዎም ዘርድእ ሓቂ እዩ፡፡
ካብዚ ብተወሳኺ ህዝቢ ትግራይ ብገዛእቲ ደርብታት ይበፅሖ ካብ ዝነበረ ብሄራዊ ዕብለላ ውሽጢ ኮይኑ’ውን ባህላውን ማሕበራ’ውን ክብርታቱ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ተዓቂቦም ክቕፅሉ ሓያል ፃዕሪ ዝዓመመ ዘይክበስ ሕሊና ዝወነነ ህዝቢ’ዩ። ገዛእቲ ደርብታት ብሓደ ገፅ እዞም ክብርታት ክጠፍኡ ነቲ ሃዋህው ብምፅባብን ብምንሻውን ደረት ዘይብሉ ግፍዒ ፈፂሞም። ብኻሊእ ገፅ ህዝቢ ትግራይ ንባህላውን ማሕበራዊ ክብርታቱ ምዕቃብ ዝገብሮ ዝነበረ ዘይተወደበ ምንቅስቓስ ንፃትውን ዕረፍቲ ዘይነበሮ ህዝቢ ከምዝነበረ ዘዘኻኽሩ እዮም።
ህዝቢ ትግራይ መሪሕ ውድቡ ምስረኸበ ድማ እዞም ክብርታት ዝበለፁ ክዕንብቡ ዘኽኣሉ መሰረታዊ ኣንፈታት ተቐሚጦም። እቲ ቓልሲ ንባህላውን ማሕበራውን ፀጋታት እናሃደሰ ብግድኦም ድማ እቶም ባህላውን ማሕበራውን ሃፍትታት ነቲ ቓልሲ እናሃደሱ ተመጋጊቦም ናብዚ ዘብፅሑና ኣብ ፅኑዕ ሰረት ስለዝረበቡ እዩ። ምሽጥር መሰረታዊ እዚ ጉዳይ ድማ ምስዞም ክብርታት ዘይኸዱ ድሕረታት፣ ሓለኽቲ ሰርዓታት ክብተኹን ህዝቢ ፈልዩ ክፈልጦምን እናተገበረ ስለዝመፀ እዩ። ስለዚ ድማ ወያናይ ባህርያት ባህልን ማሕበራዊ ክብርታትን ህዝብና ብቓልሲ እናገወዱ መፂኦም።
ኣብ ዝሓለፉ 25 ዓማውቲ ህዝብና ብዝረኸቦ ሰላም ዴሞክራስን ንባህላውን ማሕበራውን ፀጋታቱ ብዝለዓለ ብርኪ ምጥቃም ካብ ምጅማሩ ንዓቐብ፤ ንፀረ ድኽነት ቓልሲ እውን የውዕሎም ኣሎ። ንባህላውን ማሕበራውን ክብርታት ህዝብና ብቑዕ ቆላሕታ ዝሃበ መንግስቲ ድማ ትካላዊ ብዝኾነ መንገዲ ደገፍን ክትትልን ንምግባር ዘኽእሎ መሓውር ፈጢሩ። ካብዚኦም ውሽጢ መንግስታዊ ትካል ባህልን ቱሪዝምን ናብ ብርኪ ቢሮ ክዓብን ዝተጠናኸረ ኣወዳድባ ክህልዎን ገይሩ። ምስዚ ትካል ብቐጥታን ተዘዋዋሪን ምትእስሳር ዘለወን ሲቪክ ማሕበራትን ዝተፈላለያ ውዳበታትን ካብ እዋን ናብ እዋን እናተጠናኸሩ ክኸዳ ዘኽእል ደጋፍ ተገይሩ። ነዞም ክብርታት ዝፃብኡ ማሕበራዊ ጠንቅታት ብእዋኑ ክእለዩ ድማ ብተመሳሳሊ ኣጀንዳ ዝተጣየሹ መንግስታዊ ኣካላትን ህዝባዊ ውዳበታትን ብምጥቃም ፃዕሪ ክግበር ፀኒሑ እዩ።
ንምዕምባብ ክብርታት ባህሊ ህዝብና ካብ ዝኾኑ ኩነት እቲ ሓደ ኣሸንዳ እዩ። ኣሸንዳ ካብ ዘለዎ ባህላዊ ማዕርግ ንዓቐብ ብፍርቂ ኣካል ህዝብና ዝኾና ደቂ ኣንስትዮና ኣብ ማሕበረ ኢኮኖሚ ምንቅስቓስ ክሳተፋን ተጠቀምነትን ከረጋግፃ ንሓዱሽ ዓመት ብዝተፈለየ ህዳሰ ክደለ ዘኽእለን ክቡር መንፈሳውን ባህላውን ውርሻ እዩ። ኣሸንዳ ኣብ ሙሉእ ትግራይ ንልዕሊ 10 መዓልቲ ብዝተፈላለየ ስያመን ተመጋጋቢ ባህላዊ ትሕዝቶን ዝኽበር እንትኸውን ቀልቢ ዓለም ለኸ ትካላት ፣ ዑደተኛታት ውሽጢ ዓድን ወፃእን ምስሓብ ካብ ዝጅምር ድማ ፀኒሑ እዩ። ነዚ ፅቡቕ ኣጋጣሚ ብምጥቃም ብፍላይ ካብ ዝሓለፈ ዓመት ጀሚሩ ላዕለዎት ኣመራርሓ ትካል ዩኔስኮ ሓድግታት ማሕበራውን ባህልን ሑቡራት መንግስታት /ዩኔስኮ/ ኣብ ዝተረኸበሉ ተኸቢሩ።
ናይቲ በዓል ድምቀት ንምክትታል እዞም ዝስዕቡ ሓደሽቲ ዝተኸፈቱ ሊንክ ይጠቐሙ፡
Youtube channel
https://www.youtube.com/channel/UCKXweJWxJqv4PhLvptynoww
Facebook page
https://www.facebook.com/Ashenda-938058822989433/
ሎሚ ዓመት ድማ እዚ ከይዲ ናብ ዝተማልአ ዓለም ኣፍልጦ ክዓቢ ብምግባር ብትካል ሓድግታት ማሕበራውን ባህልን ሑቡራት መንግስታት /ዩኔስኮ/ ክምዝገብ ዝተዋደደ ፃዕሪ ተጀሚሩ ኣሎ።
እዛ መፋርቕ ወርሒ ነሓሰ ዋርድያ ድኽነት ዝነበሩ ድሑራት ስርዓታት ንምድምሳስ ተቓሊሶም ካብ ዘቃለሱ ደቂ ህዝቢ ንብሉፅ መራሒ መለስ ዜናዊ እናዘከርና ቃልና ብምሕዳስ ዝተወልዐ ምንቅስቓስ ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ንዝተጀመረ ጉዕዞ ህዳሰ መጠናኸሪ ከውዕሎ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ እንትፅውዕ ብሄራዊ መንነትና ኣዝዩ ክደምቕ ባህላውን ማሕበራውን ፀጋታትን ክብርታት ክውስኹ ዝተጀመረ ምንቅስቓስ ኣካል ዝኾነ ብዓል ኣሸንዳ ዕውት ከምዝኸውን ብምትእምማን እዩ።
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.


text:
ኣብዚ እዋን እዚ ኣብ ሱዳን፤ ግብጺ፤ ሊብያ፤ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝካየድ ግፋ፤ ከምኡውን ብዘይ ዝኾነ ሕጋዊ መስርሕ ዝውሰን ናይ ምጥራዝ ስጉምቲ እንዳዓበየ ይመጽእ ኣሎ። ብሰንኪ እዚ ድማ ብዙሓት ኤርትራውያን ግዳይ ስቓይን ምክልባትን ብዓቢኡ ድማ ግዳያት ናይ ናብቲ ዝበልዖም ስርዓት ምምላስ ይኾኑ ኣለው።
እዚ ሓድሽ ምዕባለታት ብኸመይ መጺኡ፥ ኣብ ዞባዊን ዓለማውን ኩነታት እንታይ ተቐይሩ፥ ደፋእትን ሰሓብትን ረቛሒታት ዋሕዚ ኤርትራውያን እንታይ እዮም፥ ብወገን ግዳያት ክግበር ዝግበኦ ነገራት እንታይ እዩ ኣብዚ ዓንቀጽ ንምድህሳሶም ክፍትን ኢዩ።
ጠንቂ ዋሕዚ ኤርትራውያን
- ደፋእቲ ረቓሒታት
ህጻናት ከይተረፉ ዝርከብዎም መንእሰያት፥ ኣረጋውያን፥ ማእከላይ ዕድመ፥ ደቀንስትዮን ደቂተባዕትዮን ኤርትራውያን በእላፍ ናብ ስደት ዘውሕዞም ዘሎ ሓደ ንጹር ምኽንያት እዩ ንሱ ድማ ሰብኣዊ ክብረትን ሓርነትን ስለዝሰኣኑ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ዋና ነብሱ ኮይኑ ብምርጫታት ሓርነቱ ክነብር ክሳብ ዘይተፈቐደሉ ድማ እዚ ዋሕዚ እዚ ብዝበርተዐ መልክዑ ክቕጽል ሙኻኑ ዘጠራጥር ኣይኮነን።
ከምዚ ሎሚ ብዛዕባ ምትግባሩ ዝሕበር ዘሎ ‘ምውሳኽ ደሞዝ’ ይኹን ካልእ መሬትን ሰማይን ዘላግቡ ‘ብስራታት ኣዋጃት’ ውን እንተመጹ ድማ ደው ከብሎ ኣይኮነን፤ ምኽንያቱ ብገንዘብ ዝግዛእ ሓርነት፥ ብኣዋጅ ዝድበስ ዓመጽ ስለዘየለ።
- ሰሓብቲ ረቓሒታት
ሽሕኳ እቲ ደፋኢ ረቋሒ ንጹር፥ ሰሓብቲ ረቋሒታት ድማ ሳዕቤን ናይቲ ቀንዲ ደፋኢ ረቛሒ ሙኻኑ ንጹር ይኹን፤ ንኤርትራዊ ዋሕዚ ኣብ ምዕጋት ዘይሓገዙ ሰሓብቲ ረቛሒታት ግን ኣይተሳእኑን፥ ክልተ ካብዞም ረቛሒታት 1) ኤውሮጳዊ ሕብረት ነቶም ፓስፖርት ዘለዎም ዜጋታት ቪዛ ዝህብ ዘይሙኻኑ ብኣንጻሩ ብባሕሪ ምስኣተዉ መንበሪ ዝህብ ሙኻኑ 2) እቲ ኤውሮጳዊ ሕብረት ምስ መንግስቲ ኤርትራ ዋሕዚ ስደተኛታት ንምዕጋት ዝገበሮ ዘይተጸንዐ ዘይክውንነታዊ ጽምዶ ንምጥቃስ ይከኣል።
ምሱላኽ ደቂ ሰባት
ከምዚ ኣብ መእተዊ ጽሑፍ ዝተገለጸ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ህዚቢ ህይወቱ ‘ጥሜት ብዘይ ሓርነት’ ምስኮኖ፤ እታ ሓንሳብ ዝነብራ ህይወቱ ከይተወደአት ምንባር ንኽነብር ናብቲ ሕሰም ሙኻኑ ውን ዝፈልጦ ‘ጥሜት ምስ ሓርነት’ ክወፍር ይቕሰብ ኣሎ። ኣብ ኤርትራ ናብ ደለኻዮ ሃገር ምጋሽ እረ ፓስፖርት ምሓዝ እውን ዘይፍቀድ ስለዝኾነ ድማ ናብቲ ብዘይፓስፖርት ዝኽየድ መንገዲ ክጓዓዝ ይግደድ።
እዚ ኩነታት ምቹእ ዕድል ዝፈጠረሎም፤ ሰባት ናይ ሙስላኽ ዕድል ዘለዎም ሰብ ዓቕሚ፤ ብፍላይ ድማ ገለ ኣዘዝቲ ሰራዊት ብኣሽሓት ዶላራት እንዳወሰዱ ሰባት ከስሉኹ ጀሚሮም። ጸኒሑ እቲ ናይ ዶላር ሕጽረት ዝነበሮ መንግስቲ ኤርትራ እቲ ሙስላኽ ሰባት ክንድኡ ኣታዊ ዝርከቦ ሙኻኑ ምስተገንዘበ ብደረጃ መንግስቲ ክኣትዎን ካብ ሙስላኽ ሰባት ናብ ንግዲ ደቂሰባት ከዕርጎን ተራእዩ።
ንግዲ ደቂ ሰባት
ስደተኛታት ብመንገዲ ኣስሎኽቲ ካብ ኤርትራ ምስወጹ ናብ ሱዳን ወይ ኢትዮጲያ ኣብ ዝበጽሑሉ እዋን ጉዕዞኦም ካብ ምስ ኣስሎኽቲ ሰባት ናብ ምስ ነጋዶ ደቂሰብ ይሰጋገር። ፓስፖርት ስለዘይውንኑ፥ ፓስፖርት እንተለዎም ድማ ብግቡእ ቪዛ ስለዘይወሃቡ፥ ናብቲ ጉዕዞ ምስ ዝወስድዎም ኣስገርቲ ክጽምዱ ይጅምሩ። እቲ ጉዕዞ ዘይሕጋዊ፤ ኣብቲ ዘይሕጋዊ ዓንኬል ድማ ኩሉ ዓይነት ዓመጽ ስርቂ፤ ምሻጥ፤ ዖታዊ ዓመጽ፤ ጅሆ ሒዝካ ገንዘብ ምጥላብ፤ መሸጣ ናውቲ ወዘተ ካልእ ገጽ ናይቲ ንግዲ ደቂ ሰብ ይኸውን። ኣብዚ ሰንሰለታዊ ንግዲ ደቂሰባት ካብ መጀመርያ ክሳብ መወዳእታ ናይ ኤርትራውያን ልዑል ተራ ምህላዉ ኣብዛ ንክልተ ዓመት መመላእታ ዝጠፍአት መርከብን ኣብኣ ዝተሳቐዩ ኤርትራውያንን ተጋሂዱ ኣሎ።
ኣሉታዊ ተራ ሃገራት ኤውሮጳ
ሃገራት ኤውሮጳ ናብ ሃገረን ዝኣትዉ ዘይሕጋውያን ስደተኛታትን (ብሕጋዊ ኣብሃህላ ዘይሕጋውያን ስደተኛታት ኢልካ ምጽወዖም ንባዕሉ ዘይሕጋዊ እዩ) ኣብ ኣፍደገ ባሕርታተን ዝቕዘፉ ስደተኛታትን ምስ በዝሑ እቲ ዋሕዚ ካብ ምንጩ ምድራቕ ዝብል ፖሊሲ ኣጽዲቐን።
እቲ ውሳነ መበገሲ ሓሳቡ ቅኑዕ እኳ እንተነበረ እቲ “ብኸመይ?” ዝብል ናይ ትግባረ መሪሕ ክፋሉ ግን ብኣዚዩ ጉጉይ ቅማረ ዝተበጽሐ ኣዕናዊ ፖሊሲ ተኸቲሉ እዩ ንምትግባሩ ነቒሉ።
እቲ ፖሊሲ ብሓጺሩ ከምዚ ዝስዕብ ይጠቓለል ይከኣል። መበገሲ ናይዚ ዝለዓለ ዋሕዚ ኮይነን ዘለዋ ሃገራት ሶርያን ኤርትራን ኢየን፤ ስለዚ ናይ ኤርትራ ስደተኛታት ምስ ኤርትራ፤ ሊብያን ሱዳንን ጽምዶ ብምግባርን ሓገዝ ብምሃብን ነቶም ስደተኛታት ካብ ምብጋሶም ደው ምባል ይከኣል እዩ ዝብል እዩ ጽሟቕ ፍረ ነገሩ።
ሃገራት ኤውሮጳ ነቲ ጠንቂ ሽግርን ባዕሉ ሽግርን ዝኾነ መንግስቲ ኤርትራ ከም ኣካል ፍታሕ ምቕማጠን፥ ንሃገራዊ ድሕነተን ክብላ ድማ ነቲ ኣብ መቕሎ ዓመጽ ዝጥበስ ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ብዛዕባ መፍትሒ ናይ እቲ መሰረታዊ ሽግሩ ከይተዛረባ ግዳይ ኮይኑ ክቕጽል ስለዝወሰና ድማ እቲ ፖሊሲ ከይተወለደ ከምዝመዉት ኮይኑ።
ኣሉታዊ ተራ መንግስቲ ኤርትራ
ከምዝተገለጸ ጠንቂ ናይቲ ሽግር ፖሊሲታትን ኣካይዳን ናይ መንግስቲ ኤርትራ እዩ። መንግስቲ ኤርትራ ብዘይቅዋም ዝምራሕ፤ ልዕልና ሕጊ ዝቐተለ፥ ብናይ ባዕሉ ውሳነ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዝተስገደደ፤ ነዚ ዘይሕጋዊ ተግባራቱ ንምርጋእ ድማ ብሓይሊ ፖሊስን ጸጥታን ምፍርራህን ራዕድን ዝገዝእ ዘሎ ስርዓት እዩ። ነቲ ኣንጻር እዚ ፖሊሲ ክለዓል ዝኽእል መንእሰይ ጅሆ ንምሓዙ ድማ መወዳእታ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣዊጁ ይቕጽሎ ኣሎ።
ኣብ ባይቶታት ሃገራት ኤውሮጳ ነናይ ባዕለን ሽግር ንምእላይ፤ ‘ምልካዊን ዘይሕጋውን ውን ሙኻኑ እንዳፈለጥና ስደተኛታት ደው ንምባል ምዝርራብ ንጀምር ምኽንያቱ ንሕና ናይ ዓለም ፖሊስ ስለዘይኮና ኣብ ልዕሊ ህዝቡ ዝገብሮ እንታይ ይምልከተና’ ዝብል ሓሳብ ምስዓብለለ ንመንግስቲ ኤርትራ ስደተኛታት ደው ንምባል ክጸምዱ ኣምሳያ ናቱ ድማ 200 ሚልዮን ዶላር ክህብዎ ወሲኖም።
ንመንግስቲ ኤርትራ እዚ ጽምዶ እዚ ካብቲ ጎቢእዎ ዝነበረ ዲፕሎማስያዊ ተነጽሎ ንምድሓን በቲ ሓደ ወገን፤ እቲ ዝርከብ ኤውሮ ንምኽሳብ ድማ በቲ ካልእ ተዘይኮይኑ ክገብሮ ዝኽእል ነገር ከምዘየሎ ኣጸቢቑ ይፈልጥ እዩ። ምኽንያቱ ስደት ደው ዝብል ህዝቢ ሓርነቱ ምስዝረክብ እዩ፤ህዝቢ ሓርነቱ ዝረክብ ድማ እቲ ሓርነቱ መንዚዕዎ ዘሎ ስርዓት ምስዝእለ እዩ። መንግስቲ ኤርትራ ድማ ካብ ስልጣን ክእለ ከምዘይኮነ ኤርትራ ብዘይ ብኡኡ ክትህሉ ኢሉ ዝሓስብ እንተሎ ናብ ወርሒ ክግዕዝ ብዕሊኣዊጁዎ እዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ድማ ብዘይሓርነቱ ኪቐውም ኣይኮነን፤ ምኽንያቱ ነቲ ብኣእዳዉ ኣብ ሳናዱቕ ምርጫ ከድምጾ ዝተኾነኖ ድምጺ ብጉዕዞ ኣእጋሩ ጌሩ ክነግሮ ካብ ዝውስን ዓመታት ቆጺሩ እሎ።
ኣብ መንጎ ህዝቢ ኤርትራን መንግስቲ ኤርትራን ዘሎ ተመዓዳዊ ጉዕዞ ናይ ኤውሮጳ ፖለቲከኛታት ዘይፈለጥዎ ነገር እንተነይሩ 1) መንግስቲ ኤርትራ እንተደለየ አውን ስደተኛታት ደው ከብሉ ዓቕሚ ከምዘይብሉ 2) ሕሉፍ ባህርያት ናይቲ ስርዓት ኣብ ግምት ብምእታው እቲ ዝተሰለዓሉ ገንዘብ ውን እንዳወሰደ ኣብቲ ባዕሉ ዘካይዶ ንግዲ ደቂሰባት ክዋሳእ ድሕር ከምዘይብል 3) ዋና እቲ ጉዳይ ዝኾነ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ግምት ክኣቱን ብመንገዲ ወከልቱ፤ ሲቪካዊ ማሕበራትን ውድባት ተቓውሞን ብዉሑዱ ናይ ምምኽኻር መስርሕ ክገብሩ ምንባሮምን እዩ።
ኣሉታዊ ተራ መንግስቲ ሱዳን
መንግስቲ ሱዳንን ኣሉታዊ ተርኡን ልክዕ በቲ ኣብ ላዕሊ ዝተገለጸ ናይ መንግስቲ ኤርትራ ባህርያት ክግለጽ ዝከኣል እዩ። ስርዓት ጀነራል ኣልበሽር ካብ ዝነበሮ ዲፕሎማስያዊ ቁሪ ንሙሟቕ ጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ምስ ኤውሮጳዊ ሕብረትን መንግስቲ ኤርትራን ከም መዋገዩ እዩ ወሲድዎ ዘሎ። ማዕረ መንግስቲ ኤርትራ ኣብዚ ፕሮጀክት ክሳብ 200 ሚልዮን ዶላር ደገፍ ስለዝረኸበ ናይ ኤውሮጳ ተምሳጥ ንምምራኽ ድማ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ግፋ ከካይድ ንምፍጋዶም ሓሊኑ ፤ ብሓይሊ ናብ ኤርትራ ይመልሶም ኣሎ።
ብወገን ኤርትራውያን ስደተኛታት እንታይ ክግበር ይግባእ።
ሓደ ካብቲ ቀንዲ ኤርትራውያን ስደተኛታት ሰኣን ፍላጥ ዝገብርዎ ዝዓበየ ጌጋ ከም ስደተኛ ዘይምምዝጋብ እዩ። ዝኾነ ኤርትራዊ ይጠቀመሉ ኣይጠቀመሉ፥ የድልዮ ኣየድልዮ ብዘየገድስ ናብ ሱዳን ይኹን ኢትዮጲያ ምስኣተወ ሻቡ ናብ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ብምኻድ ክምዝገብ ይግባእ።
እዚ ብምግባር ኣብ ልዕሊኡ ንዝመጽእ ዝኾነ ናይ ግፋ ወይ ካልእ ተግባራት ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ክጣበቐሉን ኪከላኸለሉን የኽእሎ ማለት እዩ። ብዘይካ እዚ ኣብ ሱዳን ውሑስ መዕቆቢ ዝህባ ገለ ትካላት ስለዘለዋ ክሳብ ድሕነቶም ዝረጋገጽ ምስዘን ትካላት እዚኤን ንምርኻብ ምጽዓር ክድፈኣሉ ዘለዎ እዩ።
እተን ትካላት፤ ብሰራዊት ወይ ፖሊስ ሱዳን ዝግበር ዓመጻት ስለዘቓልዓ መንግስቲ ሱዳን ክህልዋ ስለዘየፍቅድን ህላወአን ስለዘይፈትዎን፤ ብወግዒ ምስራሕ የጸግመን እዩ። ዕድል ኣብ ዝሃለወን እዋን ግን ምስ ዝተወጽዑ ስደተኛታት ስለዝተሓጋገዛ ነዘን ኣካላት ንምርኻብ ምጽዓር ውሕስነት ዘውህብ እዩ።
ጻውዒት ንኤውሮጳዊ ሕብረት
ኤውሮጳዊ ሕብረት ኣብ ሃገራቶም ንዘሎ ዋሕዚ ንምግታእ ካብ ዝብል ብሓደ ኩርናዕ ጥራይ ዝርኢ ኣመለካኽታ፤ ንምልኪ ዘጽንዕ ንውጽዓት ድማ ግዳይ ዝገብር ጉጉይ ፖሊሲ ይኽተል ኣሎ። እዚ ፖሊሲ ቅኑዕ ከምዘይኮነ ብሳልኡ ድማ ሓደ ስደተኛ ውን ደው ዝብል ክህሉ ከምዘይኮነ ግዜ ይምስክሮ ዘሎ ሓቂ እዩ።
ሰባት ሓርነት ደልዮም ኣብ ዝነቕሉሉ እዋን ደው ዘብሎም ሓይሊ የለን። ኤውሮጳዊ ሕብረት ዘለዎ ፖለቲካዊ ሓይልን ገንዘባዊ ጸጋን ምልኪ ደው ንምባልን ሓርነት ህዝቢ ንክረጋገጽን ደኣምበር ህዝቢ ክርገጽ መሳለጢ ኪኸውን የብሉን።
ኣብ ኤርትራ ዘሎ ሽግር ዝፍታሕ ናይ ህዝቢ መንግስቲ ቆይሙ ብልዕልና ሕጊ ተገዚኡ ሓርነት ሰባት ምስ ዝረጋገጽ ጥራይ እዩ። እዚ ጉዕዞ እዚ ድማ ብኤርትራውያን ጥራይ እዪ ዝፍጸም።ይንዋሕ ይሕጸር ከኣ ሓርነት ኤርትራውያን ክረጋገጽ እዩ።ሽዑ ጥራይ እዩ ድማ ህብዚ ኤርትራ ንስደት ዘየማዕዱ።
ኤውሮጳዊ ሕብረት እንተኾነ ቆላሕትኡ ናብ ምግታእ ምልካውነት እምበር ምግታእ ስደተኛታት ከተኩር ኣይግባእን። እቲ ቀዳማይ እንተተገይሩ እቲ ዳሕረዋይ ክስዕብ ሙኻኑ ርግጽ እዩ፤ ምኽንያቱ ሓርነት እምበር ገንዘብ ንዋሕዚ ስደተኛታት ደው ከብል ዓቕሚ የብሉን።


text:
1ዬሱሴ ዬያ ባኮ ኬኤዚ ጋፒሴሢኮ ጊንጻ ጌሊላ ዓጮ ሃሺ ዮርዳኖሴ ዎሮ ሱካ ዓኣ፥ ዪሁዳ ዓጮ ዴንዴኔ። 2ዬማና ሚርጌ ዓሲ ዒዛ ጊንጾ ዓኣዻዛ ዔያቶይዳፓ ሃርጊንቴ ዓሶዋ ዒኢካ ዒ ፓሤኔ። 3ፔርሴ ዓሳ ዒ ዎዚ ጋዓቴያ ዋይዛኒ ዒዛ ኮይላ ሙካዖ፦ “ዓሲ ማዔ ባኣዚ ቢያና ፔኤኮ ማቾ ዓንጃንዳጉዲ ዎጋ ዓይሣ?” ጌዒ ዖኦጬኔ። 4ዬሱሴ ማሃዖ፦ “ፆሲ ቤርታዺ ዓቲንቄና ላኣሊና ማሂ ዓሲ ማዤሢ ዒንሢ ናባቢባኣዓዳ? 5ሃሣ ‘ዬያ ዛሎና ዓሲ ዓዶና ዒንዶና ሃሺ ማቾና ዎላ ፔቴ ማዓኔ፤ ላምዖንሢያ ፔቴ ዓሲ ማዓኔ’ ፆሲ ጌዔሢ ዒንሢ ናባቢባኣዓዳ? 6ዬያሮ ዔያታ ፔቴኬ፤ ላምዖቱዋሴ፤ ፆሲ ዎላ ዋኣፄዞንሢ ዓሲ ቡሎፓ” ጌዔኔ። 7ፔርሴ ዓሳ ጊንሣ፦ “ሂዴቶ ሙሴ ዓይጎሮ ‘ፔቴ ዓሲ ላኣሌሎ ዓንጄያ ማዔሢ ዔርዛ፥ ማርካ ማዔ፥ ፃኣፒንቴ ባኣዚ ዒንጊ ማቾ ዓንጆንጎ’ ጌዒ ዓይሤይ?” ጌዔኔ። 8ዬሱሴ ማሃዖ፦ “ሙሴ ዒንሢኮ ዒኖ ዶዱሞ ዛጊ ላኣሊ ዒንሢ ዓንጃንዳጉዲ ዓይሣንዳኣፓዓቴም ማዢንታፓ ዓርቃዖ ዓኣ ዎጋ ያዺቱዋሴ፤ 9“ታ ዒንሢም ሃሢ ጋዓሢ ማቻ ፔኤኮ ሜሌና ዒኢቲባኣንቴ ማቾ ዓንጂ ሜሌ ላኣሊ ዔካሢ ቢያ ዞኦስካ ኮኦማያ ማዓኔ” ጌዔኔ። 10ዒዛኮ ጊንጾ ሃንታዞንሢ ዬያ ዋይዛዖ፦ “ዓኒና ማቾና ዛላ ባኣዚ ያዺ ማዔቴ ዔኪቦኦቴ ሃሣ ሎዒቦኦቴ ቃራኬ” ጌዔኔ። 11ዬሱሴ ጋዓንቴ፦ “ፆሲ ዱማ ዳንዳዒሢ ዒንጌ ዓሲዳፓ ዓታዛ ዬይ ባካ ዖኦማኣ ዳንዳዒንቱዋያኬ። 12ጋዓንቴ ዓሲ ላኣሊ ዔኩዋዖ ሃሣ ሌውዋዖ ዓታሢ ፔቴ ፔቴሢ ዓሽቲሚ ማዒ ሾይንታኔ፤ ዛላ ሃሣ ዓሲ ኩቺና ዓሽቲንቃኔ፤ ዓቴሢ ሃሣ ጫሪንጮ ካኣቱሞ ማዾሮ ‘ሾዓዓ’ ጌዒ ፔና ዓሽቲሚጉዲ ማሃኔ፤ ዬያ ታ ጌዔ ባኮ ዔካኒ ዳንዳዓሢ ያዺ ማዾንጎ” ጌዔኔ። 13ዒማና ናኣቶኮ ዑጾይዳ ኩጮ ጌሢ ሺኢቃንዳጉዲ ዓሳ ዻኮ ናኣቶ ዒዛ ባንሢ ዔኪ ሙካዛ ዒዛኮ ጊንጾ ሃንታዞንሢ ጋዓንቴ ዓሶ ጎሬኔ። 14ዬሱሴ፦ “ናኣታ ታ ባንሢ ሙኮንጎ፥ ላኣጊፖቴ፤ ጫሪንጮ ካኣቱማ ዔያቶ ጉዴዞንሢምኬ” ጋዓዖ፥ 15ኩጮ ናኣቶ ዑጻ ጌሢ ዓንጄሢኮ ጊንጻፓ ዬኖ ቤዛፓ ዔቂ ዓኣዼኔ። 16ዬካፓ ፔቴ ዓሲ ዬሱሴ ኮራ ሙካዖ፦ “ዔርዛሢዮ፥ ናንጊና ናንጊ ዴንቃኒ ዓይጎ ኮሺ ባኣዚ ታ ማዾንዶይ?” ጌዒ ዖኦጬኔ። 17ዬሱሴ ማሃዖ፦ “ኮሺ ማዾ ዛላ ኔ ታና ዓይጋ ዖኦጫይ? ኮሺ ማዓይ ፔቴ ፆዛሢ ሌሊኬ፤ ናንጊና ናንጊ ኔ ዴንቃኒ ኮዔቴ ዓይሢጾንሢ ኩንሤ” ጌዔኔ። 18ዓሢያ፦ “ዎንሢ ዓይሢጾንሢ?” ጌዔኔ። ዬሱሴ ማሃዖ፦ “ዓሲ ዎዺፖ፥ ማቾ ሃሣ ዓኒ ማዒባኣያና ላሂፖ፥ ዉኡቂፖ፥ ሉኡዙሞና ማርካዺፖ፥ 19ኔ ዓዶና ኔ ዒንዶና ቦንቼ፥ ዓሲ ኔና ጉዲ ማሂ ናሽኬ ጋዓ ዓይሢፆንሢኬ” ጌዔኔ። 20ዼጌሢያ፦ “ዬንሢ ታ ቢያ ካፔያኬ፤ ሜሌ ዓቴ ባኣዚ ዓይጌ ዓኣይ?” ጌዔኔ። 21ዬሱሴ ማሃዖ፦ “ፔቶ ኔ ፂሎ ማዓኒ ኮዔቶ ኔኤኮ ዓኣ ባኮ ቢያ ሻንቺ ሚኢሾ ማንቆ ዓሶም ዒንጌ፤ ጫሪንጮይዳ ቆሎ ኔ ዴንቃንዳኔ። ዓካሪ ዬካፓ ታ ጊንፆ ሙኬ” ጌዔኔ። 22ዼጌሢ ዬያ ዋይዛዖ፥ ሚርጌ ቆሎ ዒዛኮ ዓኣሢሮ ኮሺ ዖዪ ዖዪ ዴንዴኔ። 23ዬካፓ ዬሱሴ ዒዛኮ ጊንጾ ሃንታ ናኣቶ ኮራ፦ “ጎኔ ታ ዒንሢም ጋዓኔ፤ ዖርጎቺም ፆሲ ካኣቱሞይዳ ጌሊሢ ሚርጌ ሜቶኬ፤ 24ላሚ ታ ሃሣ ዒንሢም ጋዓኔ፦ ዖርጎቺ ፆሲ ካኣቱሞይዳ ጌላሢዳፓ ጋኣላ ናርፔ ፂኢናና ጌላኒ ሼሌዔ ማዓንዳኔ” ጌዔኔ። 25ዒዛኮ ጊንጾ ሃንታ ናኣታ ዬያ ዋይዜ ዎዶና ኮሺ ዲቃቲ ሄርሻዖ ፦“ዓካሪ ሂዴቴ ዖኦኒ ዻቃኒ ዳንዳዓንዳይ?” ጌዒ ዖኦጬኔ። 26ዬማና ዬሱሴ ዔያቶ ባንሢ ዛጋዖ፦ “ዬይ ዓሲም ዳንዳዒንቱዋ ባኣዚኬ፤ ፆሲም ጋዓንቴ ቢያ ባኣዚ ዳንዳዒንታያኬ” ጌዔኔ። 27ጴፂሮሴ፦ “ሃይሾ ቢያ ባኣዚ ኑ ሃሺ ኔ ጊንጾ ሃንታንቴሞ? ዓካሪ፥ ኑ ዴንቃንዳ ባካ ዓይጌንዴ ናንዳይ?” ጌዔኔ። 28ዬሱሴ ማሃዖ፦ “ጎኔ ታ ዒንሢም ጋዓኔ፤ ሙካንዳ ዓኮ ዓጮይዳ ዓሲኮ ናዓሢ ቦንቺንቴ፥ ካኣቱሞ ዖይቶይዳ ዴዔ ዎዶና ዒንሢያ ታ ጊንፆ ሃንታዞንሢ ታጶ ላምዖ ካኣቱሞ ዖይቶይዳ ዴዒ፥ ታጶ ላምዖ ዒስራዔሌ ፃጶይዳ ዎጋንዳኔ። 29ታ ሱንፆሮ ጌዒ፦ ፔ ማኣሮ፥ ፔ ጌርሲንሢ፥ ጌሮንሢ፥ ዓዶ፥ ዒንዶ፥ ናኣቶ ማዔቶዋ ጎዦ ሃሻሢ ቢያ ፄኤታ ጳንጬ ማሂ ዔካንዳኔ፤ ሃሣ ናንጊና ናንጎዋ ዴንቃንዳኔ። 30ጋዓንቴ ቤርታ ማዔ፥ ጎኦቦ ማላ ሚርጌ ዓሳ ጊንሢም፤ ጊንጻ ዓቴ ላቤያ ማላ ሚርጌ ዓሳ ቤርቲም ማዓንዳኔ” ���ዔኔ።
Copyright
Learn More


text:
Erena on Facebook
ዜና ኤርትራ
ቤት ትምህርቲ ኢጣልያ ስርሓ ደው ከተብል'ያ
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ኣስመራ ንእትርከብ ቤት ትምህርቲ ኢጣልያ ሓድሽ ናይ ስራሕ ውዕላ ከይተሐድስ ከልኪሉ።
እታ ናይ ነዊሕ ዓመታት ታሪኽ ዘለዋ ኣብ ኣስመራ እትደኮነት እንኮ ቤት ትምህርቲ ኢጣልያ፣ ኣብዚ ሓድሽ ዓመተ ትምህርቲ ኣብ መስከረም ኣብ ዝጅምረሉ ስርሓ ንኸይትጅምር ተኸልኪላትሉ ዘላ ምኽንያት፣ ኣካየድታ ካብ ሚኒስትሪ ትምህርቲ መብርሂ ክወሃቦም ይሓቱ እኳ እንተለዉ፣ ንጹር መልሲ ዝህቦም ኣካል ግና ክርከብ ኣይተኻእለን።
ሬድዮ ኤረና ንምዕፋን ዝተማህዘ ተንኮል ካብ መ.ኤርትራ ምዃኑ ተፈሊጡ
ኣብ ዓራብ ሳት ንሰለስተ ሰሙን ኣጋጢሙ ዝጸንሐ ዓፈና፣ ካብ ኤርትራ ዝተፈነወ ምዃኑ ኣካየድቲ ስራሕ ዓራብ ሳት ኣረጋጊጾም።
ኤርትራዊ ጃኒ ተወልደ ዝድነቕ ብቕዓት ኣንጸባሪቑ
ትማሊ ሰንበት ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ፣ ጉተንግ ዌስት ራንዳ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ክለባት ቅድድም ብሽክለታ፣ ንኤምቲኤን ኩቤካ ወኪሉ ዝቀዳደም ኤርትራዊ ጃኒ ተወልደ፣ ዝድነቕ ብቕዓት ብምንጽብራቕ ሳልሳይ ኮይኑ ከምዝተዓወተ ሱፐር ስፖርት ሓቢሩ።
ንሕማም ዓሶ ብዝምልከት ዋዕላ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ተኸፊቱ
ብሕማም ዓሶ ዝስዕብ መጠነ ሞት ናብ ዜሮ ንምውራዱ ዝዕላምኡ፣ ዞባዊ ዋዕላ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ኣብ ታንዛንያ ከተማ ኣሩሻ ይካየድ ኣሎ።
ስነ ስርዓት ቀብሪ ቀ.ሚ. ኣቶ መለስ ዜናዊ ተፈጺሙ
ስነ ስርዓት ቀብሪ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ መለስ ዜናዊ፣ ብርክት ዝበሉ መራሕቲ ሃገራትን ኣሽሓት ህዝብን ኣብ ዝተረኽበሉ ትማሊ 2 መስከረም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተፈጺሙ።


text:
Erena on Facebook
ውህሉል ዕዳ ምምላስ ዝተጸገመት ኩባ፣ ንገለ ክፋሉ ብኣልኮላዊ መስተ (ራም) ክትከፍሎ ትሓትት
Radio Erena: 20 December 2016
ኩባ ኣብ እዋን ዝሑል ኵናት፣ ካብ ቸክ ሪፖብሊክ ዝተለቅሓቶ 270 ሚልዮን ዶላር ዕዳ፣ ኣብታ ሃገር ብዝፈሪ 'ራም' ዝተባህለ ኣልኮላዊ መስተን መድሃኒታትን ክትከፍሎ ትሓትት ምህላዋ ኣብ ቁጠባ ዘተኩራ ማዕከናት ዜና ገሊጸን።
እታ ብዋሕዲ ናይ ወጻኢ ባጤራ እትሳቐ ዘላ ኩባ፣ ንዘለዋ ዕዳ ብኣልኮላዊ መስተ ክትከፍሎ ትደሊ ምህላዋ ዘረጋገጸ ሚኒስተር ፋይናንስ ቸክ ሪፖብሊክ፣ ሃገሩ ግና እንተወሓደ ንገለ ክፋሉ ብካሽ ክምለሰላ ከምእትደሊ ምጥቃሱ ሲኤንኤን ሓቢሩ።
መንግስቲ ኩባ ብዛዕባ'ቲ ምስ ቸክ ሪፖብሊክ ዝዘራረበሉ ዘሎ ጉዳይ ብዝምልከት ሓበሬታ ንኽህብ ካብ ማዕከናት ዜና ዓለም ንዝቐረበሉ ሕቶታት ካብ ምምላስ ተቖጢቡ ኣሎ።
ኩባ ዘለዋ ዕዳ ብኣልኮላዊ መስተ 'ራም' ክትመልሶ ምስ ቸኽ ሪፖብሊክ ኣብ ስምምዕ እንተበጺሓ፣ ዕዳኣ ምሉእ ብምክሉእ ንኸተጻፍፍ ክሳብ 15 ዓመት ክወስደላ ከምዝኽእል ተንተንቲ ቁጠባ የመልክቱ።
እታ ሓካይምን መድሃኒታትን ብብዝሒ ከም እተፍሪ እትገልጽ ሃገር፣ ንገለ ክፋል ዕዳኣ ብመድሃኒት ክትሽፍኖ ከምእትደሊ'ውን ይግለጽ'ዩ።
እንተኾነ፣ እቶም ኩባ እተፍርዮም ካብ ዘመናዊ ምዕባለን ቴክኖሎጂን ዝተገለሉ ሞያውያን ሕክምናን መድሃኒትን ኣብ ዝበዝሓ ሃገራት ዓለም ተቐባልነት የብሎምን።
ኩባ፣ ካብ ሩስያ'ውን 32 ቢልዮን ዕዳ እኳ እንተነበራ፣ ሩስያ ነቲ 90 ሚእታዊት ምሒራታ'ያ።
ነዚ ዝሓለፈ 60 ዓመታት ኣብ ኣህጉራዊ ተነጽሎ ዝጸንሐት ኩባ፣ ካብ ብሪጣንያ፣ ፈረንሳ፣ ካናዳን ኣውስትራልያን ዝተለቅሓቶ 11 ቢልዮን ዶላር ዕዳ ከምዘለዋ'ውን ይፍለጥ።
ንኣስታት 50 ዓመት ነታ ሃገር ዝመርሐ ፊደል ካስትሮ፣ ንኩባ ካብ መፋርቕ 1960 ኣትሒዙ ካብ ኣባልነት ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘብን ባንክ ዓለምን ገሊሉዋ'ዩ።
ዝሓለፈ ወርሒ ዝመተ ፊደላ ካስትሮ፣ ብሰንኪ እርጋንን ሕማምን ስልጣኑ ኣብ 2008 ንሓዉ ራውል ካስትሮ ካብ ዘረክብ ንደሓር፣ እታ ሃገር ናብ ዝሓሸ ኣህጉራዊ ዝምድናታት ተቛምት ምህላዋ ይፍለጥ።
===================


text:
ንጽልኢ ስዒሮምዎ
ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ ኣምላኽ ንዅሎም ዓሌታት ብማዕረ ኸም ዚርእዮም እዮም ዚኣምኑ። (ግብሪ ሃዋርያት 10:34, 35) ብትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ ኣቢልና ንሰባት ሱር ዝሰደደ ጽልኢ እውን ከይተረፈ ኼወግዱ ኽንሕግዞም ንጽዕር ኢና።
ኣብ ርእሲ እዚ፡ ብዓሌታውን ብቐቢላውን ጽልኢ ንዚለዓዓል ዝዀነ ይኹን ምንቅስቓስ ኣይንድግፍን ኢና። ንኣብነት፡ እቶም ብግዜ ናዚ ኣብ ጀርመንን ኣብ ካልእ ቦታታትን ዝነበሩ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ነቲ ሂትለር ዘለዓዓሎ ናይ ጽልኢ ወፈራ ምድጋፍ ኣበዩ። ብኣማእታት ዚቝጸሩ ድማ ነዚ ወፈራ እዚ ብዘይ ምድጋፎም ተቐቲሎም እዮም።
ብተመሳሳሊ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ንኣባላቶም ኣብቲ ብ1994 ኣብ ሩዋንዳ እተኻየደ ጃምላዊ ቕትለት ኪሳተፉ ኣየተባብዑን። ከም ሓቂ እኳ ደኣስ፡ ገሊኣቶም ነቶም ዚህደኑን ዚቕተሉን ዝነበሩ ንምዕቋብ ህይወቶም ኣብ ሓደጋ ኣእትዮም፡ ገሊኦም እውን ህይወቶም ስኢኖም እዮም።
ንዅሎም ሰባት ክንሕግዝ ስለ እንደሊ፡ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተመስረተ ጽሑፋት ብኣስታት 600 ቛንቋ ንሓትምን ንዝርግሕን ኢና። ከም ውጽኢቱ ድማ ጉባኤታትና፡ “ካብ ኵሎም ኣህዛብን ነገዳትን ህዝብታትን ቋንቋታትን” ንዝመጹ ሰባት ሓንጐፋይ ኢለን እየን ዚቕበላኦም።—ራእይ 7:9።
ብዝያዳ ፍለጥ
ጽልኢ ዘይህልወላ ዓለም—መዓስ፧
መጽሓፍ ቅዱስ እተፈላለየ ዓሌትን ሃገርን ንዘለዎም ሰባት ንጽልኢ ኼወግዱ ብኸመይ ይሕግዞም ከም ዘሎ ዚገልጽ ተመክሮታት ኣሎ። ጽልኢ ምሉእ ብምሉእ ዚውገድ መዓስ እዩ፧
ንውግእ ብዚምልከት ክትኣምና እትኽእል ሃይማኖት ኣላዶ፧
የሱስ ንክርስትያናት ብዛዕባ እታ ኣምላኽ ንብጾቶም ኬፍቅሩ ዝሃቦም ትእዛዝ ኣዘኻኸሮም። ሎሚ ዘለዋ ሃይማኖታት ነዚ ትእዛዛት እዚ ይሕልዋኦ ድየን፧


text:
1ወንጌል እግዚኣብሔር ክምህር ካብ ዝተኃርየ ኣገልጋሊ ኢየሱስ ክርስቶስን ሓዋርያ ክኸውን ካብ ዝተጸውዐን ካብ ጳውሎስ ዝተልኣኸት መልእኽቲ። 2እዝ ወንጌል እዙይ እግዚኣብሔር ኣቐዲሙ ብነቢያቱ ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ዘተስፈዎ እዩ። 3እዝ ወንጌል እዙይ ብዛዕባ እቲ ሰብ ኮይኑ ኻብ ዘርኢ ዳዊት ዝተወልደ ወዱ እዩ ዝዛረብ። 4ካብ ምዉታን ብምትሥኡ ድማ ብመንፈስ ቅዱስ ወዲ እግዚኣብሔር ምዃኑ ብኃይሊ ዝተግሃደ ኢየሱስ ክርስቶስ ጐይታና እዩ። 5ኲሎም ኣሕዛብ ከም ዝኣምኑን ከም ዝእዘዙን ክንገብር ብእኡን ምእንቲ ስሙን ጸጋን ሓዋርያነትን ተቐበልና። 6ንስኻትኩምውን ከምኣቶም ናይ ኢየሱስ ክርስቶስ ክትኮኑ ተጸዊዕኹም ኢኹም። 7ኣብ ሮም ዘለኹም ቅዱሳን ክትኮኑ ዝተጸዋዕኹም ፍቑራት እግዚኣብሔር ኲልኻትኩም ካብ እግዚኣብሔር ኣቦናን ካብ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስን ጸጋን ሰላምን ንኣኻትኩም ይኹን። 8ብክርስቶስ ምእማንኩም ኣብ ኲላ ዓለም ስለ ዝተሰምዐት ቅድሚ ዂሉ ብዛዕባ ዂልኻትኩም ንእግዚኣብሔር ብኢየሱስ ክርስቶስ አመስግኖ ኣለኹ። 9እንተየቋረጽኩ ዂልሻዕ ኣብ ጸሎተይ ከምዝዝክረኩም እቲ ወንጌል ወዱ እናሰበኽኩ ብምሉእ ልበይ ዘገልግሎ እግዚኣብሔር ምስክረይ እዩ። 10ፍቓድ እግዚኣብሔር እንተድኣ ኾይኑ ናባኻትኩምውን ክመጽእ መንገደይ ከቕንዐለይ እጽሊ ኣለኹ። 11ብእምነት ምእንቲ ኽትጸንዑ መንፈሳዊ ውህብቶ ኸካፍለኩም ስለ ዝደሊ ኽርእየኩም እናፍቕ ኣለኹ። 12እዙይ ከዓ ኣነን ንስኻትኩምን በታ ዘላትና እምነት ንስንሳትና ምእንቲ ኽንጸናናዕ ኢለ እየ። 13ኣቱም ኣኅዋተይ! ከምቲ ኣብቶም ካልኦት ኣሕዛብ ዝረኸብክዎ ፍረ ኣባኻትኩምውን ምእንቲ ኽረክብ ናባኻትኩም ንምምጻእ ብዙኅ ጊዜ ከም ዝመደብኩ እንተኾነ ክሳዕ ሕዚ ኸም ዘይተኽኣለኒ ኽትፈልጡለይ እደሊ። 14ንግሪኻውያንን ንኻልኦት ኣሕዛብን ንዝተምሃሩን ንዘይተምሃሩን ክሰብኽ ግቡአይ እዩ። 15ስለዙይ ከም ሓሳበይ እንተዝኸውንስ ኣብ ሮም ንዘለኹምውን ወንጌል ክሰብከልኩም ብርቱዕ ድልየት ኣለኒ። 16ብወንጌል ኣይኃፍርን እየ፤ ወንጌል ንዝኣምን ኲሉ ቅድም ንኣይሁድ ደኃር ንኣሕዛብ ዘድኅን ኃይሊ እግዚኣብሔር እዩ እሞ። 17ከምቲ ጽሑፍ ጻድቕ ብእምነት እዩ ዝነብር ዝብሎ ኣብ ወንጌል እቲ ኻብ እግዚኣብሔር ዝርከብ ጽድቂ ማለት እቲ ኻብ መጀመርታ ኽሳዕ መወዳእታ ብእምነት ዝርከብ ጽድቂ ተገሊጹ ኣሎ። 18ቊጥዓ እግዚኣብሔር ኣብ ልዕሊ ኽፍኣትን ኃጢኣትን ናይቶም ብኽፍኣቶም ንሓቂ ዝኽውልዋ ሰባት ካብ ሰማይ ክግለጽ እዩ። 19እግዚኣብሔር ስለ ዝገለጸሎም እቲ ብዛዕባ እግዚኣብሔር ክፈልጥዎ ዝግባእ ኣብኣቶም ግሉጽ እዩ። 20ዘመኻንይዎ ምእንቲ ኽስእኑስ እቲ ዓለም ካብ ዝፍጠር ጀሚሩ ተርእዩ ዘይፈልጥ ባህርይ እግዚኣብሔር ማለት ዘለዓለማዊ ኃይሉን መለኮቱን በቲ ዝፈጠሮ ፍጥረት ኣጸቢቑ ተግሃደ። 21ንእግዚኣብሔር እናፈለጥዎስ ከም ኣምላኽነቱ ኣየኽበርዎን፤ ከምኡውን ኣየመስገንዎን፤ እኳ ደኣ ብሓሳቦም ከንቱ ኾኑ፤ እቲ ዘየስተውዕል ልቦምውን ጸልመተ። 22ለባማት ኢና እኳ እንተበሉ ዓሻታት ኮኑ። 23ንኽብሪ እቲ ዘይመውት ኣምላኽ ናብ ምስሊ መዋቲ ሰብን ኣዕዋፍን ኣርባዕተ መኃውር ዘለዎም እንስሳን ናብ ለመም ዝብሉን ለወጥዎ። 24ስለዙይ እግዚኣብሔር ከዓ ንስንሳቶም ሰብነቶም ከኅስሩ ብትምኒት ልቦም ንርኽሰት ኣኅሊፉ ሃቦም። 25እዙይ ከዓ ነቲ መለኮታዊ ሓቂ ናብ ሓሰት ስለ ዝለወጥዎ ኽንዲ ፈጣሪውን ንፍጡር ስለ ዘምለኹን ዘገልገሉን እዩ፤ ንሱ ግና ንዘለዓለም ቡሩኽ እዩ፤ ኣሜን። 26በዝ ምኽንያት እዙይ ከዓ እግዚኣብሔር ንዘነውር ፍትወት ኣኅሊፉ ሃቦም። ደቂ ኣንስትዮኦም እንተይተረፋ ነቲ ጾታዊ ባህርየን ኃዲገን ንጾታዊ ባህርየን ዘይግባእ ፈጸማ። 27ሰብኡትውን ከምኡ ነቲ ምስ ጓል ኣንስተይቲ ዝፍጸም ባህርዮም ኃዲጎም ንስንሳቶም ብፍትወቶም ነደዱ፤ ሰብኡት ኣብ ሰብኡት ነውሪ ገበሩ፤ ናይቲ ዝገበርዎ ስሕተትውን ግቡእ መቕፃዕቲ ኣብ ርእሶም ኣውረዱ። 28ከምቲ ንሳቶም ንእግዚኣብሔር ክፈልጥዎ ዘይደለዩ እግዚኣብሔር ከዓ ነውሪ ኽፍጽሙ ንዘየስተውዕል ኣእምሮ ኣኅሊፉ ሃቦም። 29ስለዙይ ብዓመፅ ብኽፍኣት ብስስዐ ብቕንኣት ብቕትለት ብባእሲ ብምጥፍፋእ ብእከይ ምሉኣት ኮኑ። ከምኡውን ስም ሰብ ዘጸልሙ 30ሓመይቲ ንእግዚኣብሔር ዝጸልኡ ዕቡያት ተጀሃርቲ ኽፍኣት ዝኣልሙ ንወለዶም ዘይእዘዙ 31ዘየስተውዕሉ ጠላማት ፍቕሪ ዘይብሎም ጨካናት እዮም። 32እዚኣቶም እቶም ከምኡ ዝገብሩ ሞት ይግብኦም እዩ ዝብል ቅኑዕ ፍርዲ እግዚኣብሔር እናፈለጡ ነዝ ዂሉ ይፍጽሙ ኣለዉ፤ እዙይ ከይኣኽሎም ከዓ ነቶም ከምኡ ዝገብሩውን የተባብዑ ኣለዉ።
Copyright
Learn More


text:
ንቕሑ! መስከረም 2015
ብዛዕባ ገንዘብ ሚዛናዊ ኣረኣእያ ይሃሉኻ
ብዛዕባ ገንዘብ እተዛብዐ ኣረኣእያ ምስ ዚህልወካ፡ ባህርያትካ ኺልወጥ ይኽእል እዩ።
ብዛዕባ ገንዘብ ሚዛናዊ ኣረኣእያ ይሃሉኻ
ሸውዓተ ሕቶታት ብምሕታት ርእስኻ ምምርማር፡ ብዛዕባ ገንዘብ እተዛብዐ ኣረኣእያ እንተ ኣልዩካ ንኽትምርምር ኪሕግዘካ እዩ።
ኣትኵሮ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ
ብጥንታውነቱ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ኣብ ዚስራዕ ስልጣነታት እተፈጸመ ፍጻመታት፡ ልክዕነት መጽሓፍ ቅዱስ ዜረጋግጽ እዩ።
ይቕረታ ብኸመይ ክትሓትት ትኽእል፧
ምሉእ ብምሉእ ጌገኛ እንተ ዘይኰንኩኸ፧
ሄሮዶተስ
ኣቦ ታሪኽ ተባሂሉ ስለ ተጸውዐ፡ ምሉእ ህይወቱ ነዛ እንኮ መጽሓፍ ንምድላው ዘሕለፎ እዩ ዚመስል።
ናብ ኒከራግዋ እተገብረ ምብጻሕ
ቀላይ ኒከራግዋ ንኸም ከልቢ ዓሳን ስዎርድፊሽን ታርፖንን ዝኣመሰሉ ኣብ ውቅያኖስ ዚነብሩ ዓይነት ዓሳ ዝሓዘ ጨዋም ዘይኰነ እንኮ ቐላይ እዩ።
ድኽነት
ኣዝዮም ድኻታት ሰባት ሕጉሳት ኪዀኑ ይኽእሉ ድዮም፧
ነዳዲ ዘይቲ ዜሕቅቑ ደቀቕቲ ተህዋስያን
ደቀቕቲ ተህዋስያን ካብ ዘመናዊ ተክኖሎጂ ንላዕሊ ንዝፈሰሰ ነዳዲ ዘይቲ ብዝበለጸ መገዲ ኼጽርዩ ይኽእሉ ድዮም፧


text:
ሓድሽ ኣባል ኣመሓዳሪ ኣካል
ረቡዕ ንግሆ፡ 5 መስከረም 2012፡ ኣብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካን ካናዳን ንዘለዉ ስድራ ቤት-ኤል፡ ንኣማሓዳሪ ኣካል ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ ሓድሽ ኣባል ከም እተወሰኾም ብምልክታ ተነግሮም። ማርክ ሳንደርሰን ካብ 1 መስከረም 2012 ኣትሒዙ፡ ኣባል ኣመሓዳሪ ኣካል ኰይኑ ኺዓዪ ጀመረ።
ሓውና ሳንደርሰን፡ ኣብ ሳን ዲያጎ፡ ካሊፎርንያ፡ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ብክርስትያን ወለዲ ተዀስኲሱ እዩ ዓብዩ፡ ብ9 ለካቲት 1975 ከኣ ተጠምቀ። ኣብ ሰስካችወን፡ ካናዳ፡ ብ1 መስከረም 1983 ፈላሚ ዀይኑ ኼገልግል ጀመረ። ኣብ ታሕሳስ 1990፡ ካብቲ ኣብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ እተኻየደ ሻውዓይ ክፍሊ ቤት ትምህርቲ መሰልጠኒ ኣገልገልቲ (ሕጂ ንንጽል ኣሕዋት ዚኸውን ቤት ትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዚብሃል ዘሎ) ተመረቐ። ሓውና ሳንደርሰን ኣብ ሚያዝያ 1991፡ ኣብ ደሴት ንዩፈንድለንድ፡ ካናዳ፡ ፍሉይ ፈላሚ ዀይኑ ንኼገልግል ተሸመ። ተተካኢ ሓላው ወረዳ ዀይኑ ድሕሪ ምግልጋሉ፡ ኣብ ለካቲት 1997 ኣባል ስድራ ቤት-ኤል ካናዳ ኪኸውን ተጸውዐ። ኣብ ሕዳር 2000፡ ናብ ቤት ጽሕፈት ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ተቐየረ፡ ኣብኡ ኸኣ መጀመርታ ኣብ ሓበሬታ ኣገልግሎት ሆስፒታል፡ ጸኒሑ ድማ ኣብ ክፍሊ ኣገልግሎት ዓየየ።
ኣብ መስከረም 2008፡ ሓውና ሳንደርሰን ኣብቲ ንኣባላት ኮሚተ ጨንፈር ዚኸውን ቤት ትምህርቲ ተኻፈለ፡ ብድሕሪኡ ድማ ኣባል ቤት ጽሕፈት ጨንፈር ፊሊፒንስ ኪኸውን ተሸመ። ኣብ መስከረም 2010፡ ናብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ንኺምለስ ዕደመ ቐረበሉ፡ ኣብኡ ኸኣ ሓጋዚ ኣገልግሎት ኮሚተ ኣመሓዳሪ ኣካል ኰይኑ ዓየየ።


text:
ቋንቋታትና ኻብ “ግምቢ ባቤል” ድዩ መጺኡ፧
“እግዚኣብሄር ድማ ካብኡ ናብ ልዕሊ ገጽ ኵላ ምድሪ ፋሕ ኣበሎም፡ ምስራሕ እታ ኸተማ ኸኣ ገደፉ። እግዚኣብሄር ኣብኣ ቛንቋ ዅላ ምድሪ ፋሕፋሕ ስለ ዘበለ፡ ስም እታ ኸተማ ባቤል ተባህለ።” —ዘፍጥረት 11:8, 9።
እዚ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተመዝገበ ጸብጻብሲ ብሓቂዶ ተፈጺሙ እዩ፧ ከምቲ ኣቐዲሙ እተገልጸ፡ ሰባት ብሓንሳእ ድዮም እተፈለለየ ቛንቋታት ኪዛረቡ ጀሚሮም፧ ገሊኦም ሰባት ነቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ቋንቋ ወዲ ሰብ ብኸመይ ከም ዝጀመረን ከም እተዘርግሐን ዚገልጽ ጸብጻብ የላግጹሉ እዮም። ሓደ ደራሲ፡ “ግምቢ ባቤል ሓደ ኻብቲ ትርጕም ኣልቦ ጽውጽዋያት እዩ” በለ። ሓደ መምህር ኣይሁድ እኳ ኸይተረፈ፡ ነዚ ታሪኽ እዚ፡ “መበቈል ኣህዛብ ንምግላጽ ተባሂሉ ብግርህነት እተገብረ ፈተነ” ኸም ዝዀነ ገይሩ ገለጾ።
ሰባት ንታሪኽ ባቤል ዘይቅበልዎ ስለምንታይ እዮም፧ ብሓጺሩ፡ ምስቲ ንመበቈል ቋንቋ ብዚምልከት ዚውሃብ ገሊኡ ኽልሰ ሓሳባት ስለ ዚጋጮ እዩ። ንኣብነት፡ ገሊኦም ምሁራት፡ ጕጅለታት ቋንቋ ብሃንደበት ዝመጸ ዘይኰነስ፡ ካብ ሓደ “ቛንቋ ኣደ” በብቕሩብ እናፈለቐ ኸም ዝመጸ እዮም ዚገልጹ። ገሊኣቶም ከኣ እተፈላለየ ቛንቋታት፡ ካብ ሓደ ዕዝምዝም ዚብል ዘይርዳእ ድምጺ ናብ ሓደ እተኣሳሰረ ቛንቋ እናተመሓየሸ በብርእሱ ኸም ዝማዕበለ ይገልጹ። ሓያሎ ሰባት በዝን ንሓድሕዱ ብዚጋጮ ኻልእ ክልሰ ሓሳባትን ተደሪኾም ምስ ፕሮፌሰር ዳብሊው. ተኩምሰህ ተሰማሚዖም እዮም። ፊች፡ ኣብታ ዘ ኢቮሉሽን ኦቭ ላንጔጅስ (ፍልቀት ቋንቋታት) ዘርእስታ መጽሓፉ፡ “ዜእምን መልሲ ዛጊት ኣይረኸብናን” በለ።
ተመራመርቲ ስነ ጥንቲ ብዛዕባ መበቈልን ምዕባለን ቋንቋ ወዲ ሰብ እንታይ እዮም ረኺቦም፧ ርኽበታቶም ምስቲ ግምታዊ ኽልሰ ሓሳባት ዚሰማማዕ ድዩ፧ ወይስ ንታሪኽ ባቤል እዩ ዚድግፍ፧ ብቐዳምነት ኣብ ጸብጻብ መጽሓፍ ቅዱስ ኣዕሚቝና ንመርምር።
ኣበይን መዓስን እዩ ተፈጺሙ፧
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ቋንቋ እተሓዋወሰሉን ሰባት ፋሕ ዝበሉሉን ቦታ “ኣብ ምድሪ ሲንኣር” ምዃኑ እዩ ዚገልጽ፣ እዚ ጸኒሑ ባቢሎን እተባህለ ቦታ እዩ። (ዘፍጥረት 11:2) መዓስከ እዩ ተፈጺሙ። መጽሓፍ ቅዱስ ብዘመን እቲ ኻብ ኣብርሃም ኣስታት 250 ዓመት ኣቐዲሙ እተወልደ ፌሌግ፡ ‘ምድሪ ኸም እተኸፋፈለት’ ይገልጽ። ስለዚ፡ እቲ ኣብ ባቤል እተፈጸመ ፍጻመታት፡ ብ4,200 ዓመት ኣቢሉ እዩ ተፈጺሙ።—ዘፍጥረት 10:25፣ 11:18-26።
ገሊኦም ምሁራት፡ እዚ ሎሚ ዘሎ ቛንቋታት ካብቲ ኣስታት 100,000 ዓመት ኣቐዲሙ ይዝረበሉ ኸም ዝነበረ ገይሮም ዚሓስብዎ ቛንቋ ኣደ ዚብሃል መበቈላዊ ቛንቋ ኸም ዝመነጨ እዮም ዚግምቱ። * ገሊኣቶም ከኣ፡ ሎሚ ዘሎ ቛንቋታት ምስቲ እንተ ወሓደ ኣስታት 6,000 ዓመት ይገብር ዚዝረበሉ ዝነበረ እተፈላለየ መበቈላዊ ቛንቋታት ከም ዚተኣሳሰር ይገልጹ። ምሁራት ስነ ቋንቋ ብዛዕባ ምዕባለ ዝጠፍአ ቛንቋታት ከመይ ገይሮም እዮም ኪውስንዎ ዚኽእሉ፧ መጽሔት ኢኮኖሚስት፡ “እዚ ኣዝዩ ኣሸጋሪ እዩ። ምሁራት ስነ ህይወት ብዛዕባ ሕሉፍ ኪፈልጡሉ ዚኽእሉ ኣሰር ህይወት ኣለዎም፡ ምሁራት ስነ ቛንቋ ግና ኸምኡ ኪገብሩ ኣይክእሉን እዮም” ትብል። እታ መጽሔት ኣስዒባ፡ ቋንቋ ብፍልቀት ከም ዝመጸ ዚኣምን ሓደ ምሁር፡ ኣብቲ ዝሃቦ መደመደምታ ኺበጽሕ ዝኸኣለ ብግምታዊ ቐመር ምዃኑ ገለጸት።
ይኹን እምበር፡ “ኣሰር ህይወት ቋንቋታት” ኣሎ። እዚ እንታይ እዩ፧ ብዛዕባ መበቈል ቋንቋታትከ እንታይ እዩ ዚገልጽ፧ ዘ ኒው ኢንሳይክሎፔድያ ብሪታኒካ፡ “እቲ ሰብ ኪረኽቦ ዚኽእል እንኮ ኣሰር ህይወት ቋንቋ ዝዀነ ጥንታዊ ጸብጻባት ኣብ ጽሑፍ ዝሰፈረ ቛንቋ፡ ካብ ኣስታት 4,000 ወይ 5,000 ዓመት ኣይሓልፍን እዩ” በለ። ተመራመርቲ ስነ ጥንቲ ነዚ “ኣሰር ህይወት ቋንቋ” ወይ ከኣ “ጸብጻባት ኣብ ጽሑፍ ዝሰፈረ ቛንቋ” ኻበይ እዮም ረኺቦምዎ፧ ኣብ ታሕተዋይ ክፋል መሰጶታምያ—ኣብቲ ጥንታዊት ሲንኣር እትርከበሉ ዝነበረት ቦታ እዩ። * ስለዚ፡ እቲ ዚጭበጥ መርትዖ ምስቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተመዝጊቡ ዘሎ ሓቂ ዚሰማማዕ እዩ።
እተፈላለየ ቛንቋታት፡ እተፈላለየ ኣተሓሳስባ
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣምላኽ ኣብ ባቤል፡ “ማንም ንዘረባ ብጻዩ ምእንቲ ኸይሰምዕ” ኢሉ፡ ‘ዘረባኦም ከም ዝደባለቐ’ ይገልጽ። (ዘፍጥረት 11:7) በዚ ምኽንያት እዚ፡ እቶም ዓየይቲ፡ ‘ምስራሕ እታ ኸተማ ገደፉ’ “ናብ ልዕሊ ገጽ ኵላ ምድሪ” ድማ ተበተኑ። (ዘፍጥረት 11:8, 9) ስለዚ እምበኣር፡ መጽሓፍ ቅዱስ፡ መበቈል እዚ ሕጂ ዘሎ ቛንቋታት፡ ሓደ “ቛንቋ ኣደ” ከም ዝዀነ ኣይገልጽን እዩ። ኣብ ክንዳኡስ፡ ምሉእ ብምሉእ ዝማዕበለ እተፈላለየ ሓደስቲ ቛንቋታት ሃንደበት ከም እተራእየ፡ ነፍሲ ወከፍ ቋንቋ ንእተፈላለየ ስምዒትን ሓሳባትን ሰባት ኪገልጽ ከም ዚኽእል፡ ነፍሲ ወከፉ ድማ ካብ ካልእ ፈጺሙ እተፈልየ ምዃኑ እዩ ዚገልጽ።
ብዛዕባ እቲ ሕጂ ኣብ ዓለም ዘሎ ቛንቋታትከ እንታይ ክንብል ንኽእል፧ ተመሳሰልቲ ድዮም ወይስ መሰረታዊ ፍልልይ ኣለዎም፧ ሊቅ ሊራ ቦሮርዲጽኪ፡ “ምሁራት ቋንቋ ነቲ ኣብ ዓለም ዘሎ ቛንቋታት (7,000 ኣቢሉ ዚኸውን፡ ሒደት ክፋሉ ጥራይ እዩ ተመርሚሩ) ኣዕሚቖም ምስ መርመርዎ፡ እዚ ዘይብሃልን ዘይተጸበይዎን ፍልልያት ርእዮምሉ እዮም” በለት። እወ፡ ከም ካንታኒዝን ሃካን ዝኣመሰለ ኣብ ደቡባዊ ቻይና ዚዝረብ ክልተ ቛንቋታት ንሓድሕዱ ኺመሳሰል ዚኽእል እኳ እንተ ዀነ፡ ካብቲ ኣብ ስጳኛ ዚዝረብ ዌስት ካታላን ወይ ቫለንሽያ ዚብሃል ካልእ ቋንቋታት ግና ፈጺሙ እተፈልየ እዩ።
ቋንቋ ነቲ ሰባት ብዛዕባ እታ ኣብ ከባቢኦም ዘላ ዓለም፡ ማለት ብዛዕባ ሕብርን ዓይነትን ቦታን መምርሕን ዚሓስቡሉ መገዲ ይውስኖ እዩ። ንኣብነት፡ ሓደ ሰብ ብሓደ ቛንቋ፡ “ኣብ የማነይቲ ኢድካ ትዃን ኣሎ” ኪብል ከሎ፡ ብኻልእ ቋንቋ ግና፡ “ኣብ ደቡባዊት ምዕራብ ኢድካ ትዃን ኣሎ” እዩ ዚብል። ከምዚ ዝኣመሰለ ፍልልያት ኣዝዩ ኼደናግር ዚኽእል እዩ። እቶም ኣብ ባቤል ዝነበሩ ሃነጽቲ እቲ ግምቢ፡ ነቲ ዝጀመርዎ ህንጻ ኺውድእዎ ዘይምኽኣሎም እምበኣር ኣየገርምን እዩ።
ዘይርዳእ ዕዝምዝም ድዩ ወይስ እተኣሳሰረ ቋንቋ፧
እቲ ናይ መጀመርታ ቛንቋ ወዲ ሰብ ከመይ ይመስል ነበረ፧ መጽሓፍ ቅዱስ፡ እቲ ናይ መጀመርታ ሰብ ዝዀነ ኣዳም፡ ንዅሎም እንስሳታትን ኣዕዋፍን ስም ኬውጽኣሎም ከሎ፡ ሓደስቲ ቓላት ኪምህዝ ከም ዝኸኣለ ይገልጽ። (ዘፍጥረት 2:20) ብዘይካዚ፡ ኣዳም ብዛዕባ ሰበይቱ ዝነበሮ ስምዒት ብግጥሚ ገሊጹ እዩ፡ ሰበይቱ እውን ኣምላኽ እንታይ ኢሉ ኸም ዝኣዘዞምን ዘይምእዛዞም እንታይ ኬስዕብ ከም ዚኽእልን ኣነጺራ ገሊጻ እያ። (ዘፍጥረት 2:23፣ 3:1-3) ስለዚ፡ ሰባት በቲ ናይ መጀመርታ ቛንቋ፡ ንሓድሕዶም ምሉእ ብምሉእ ኪረዳድኡን ሓሳባቶም ከም ድሌቶም ገይሮም ኪገልጹን ይኽእሉ ነይሮም እዮም።
ኣብ ባቤል ቋንቋታት ምስ ተደባለቐ፡ ሰባት ተረዳዲኦም ኪዓይዩ ኣይከኣሉን። ይኹን እምበር፡ እቲ ሓድሽ ቋንቋታቶም፡ ከምቲ ናይ መጀመርታ ቛንቋ እተኣሳሰረ እዩ ነይሩ። ኣብ ውሽጢ ሒደት ዘመናት ድማ፡ ሰባት ዓበይትን ንጡፋትን ከተማታት ኪሃንጹ፡ ሓያላት ሰራዊት ኪውድቡ፡ ኣብ ኣህጕራዊ ንግዲ ኺጽመዱ ኽኢሎም እዮም። (ዘፍጥረት 13:12፣ 14:1-11፣ 37:25) እሞኸ፡ ብዙሕ ቃላትን ሰዋስውን ከይተጠቕሙስ ከምዚ ዝኣመሰለ ምዕባለ ኺገብሩ ምኸኣሉዶ፧ ብመሰረት መጽሓፍ ቅዱስ፡ እቲ ናይ ፈለማ ቛንቋ ወዲ ሰብ ኰነ እቲ ኣብ ባቤል ዝጀመረ ቛንቋታት፡ ዘይርዳእ ዕዝምዝም ዚብል ድምጺ ዘይኰነስ፡ እተኣሳሰረ ቛንቋታት እዩ ነይሩ።
ኣብዚ ቐረባ እዋን እተገብረ መጽናዕቲ ነዚ ሓሳብ እዚ ዚድግፍ እዩ። ዘ ካምብሪጅ ኢንሳይክሎፔድያ ኦቭ ላንጔጅ፡ “ነፍሲ ወከፍ እተመርመረ ባህሊ፡ ክሳዕ ክንደይ ‘ጥንታዊ’ ይኹን ብዘየገድስ፡ በቲ ዘለዎ ምትእስሳር ምስተን ‘ስልጡናት’ ዚብሃላ ሃገራት ዚጥቀማሉ ቛንቋታት ኪመሳሰል ዚኽእልን ምሉእ ብምሉእ ዝማዕበለን ቋንቋ ኣለዎ” ብምባል ይገልጽ። ብተመሳሳሊ፡ ስቲቨን ፒንከር እተባህለ ፕሮፌሰር ኮሌጅ ሃርቫርድ፡ ኣብታ ዘ ላንጔጅ ኢንስቲንክት (ባህረት ቋንቋ) እትብሃል መጽሓፉ፡ “መዋእል እምኒ ዚብሃል ቋንቋ የለን” በለ።
ቋንቋ ኣብ መጻኢ እንታይ ኪኸውን እዩ፧
እዚ ብዛዕባ መዋእልን ቦታን “ኣሰር ህይወት” ቋንቋ፡ ኣብ መንጎ ጕጅለታት ቋንቋ ብዛዕባ ዘሎ መሰረታዊ ፍልልያት፡ ከምኡውን ብዛዕባ ምትእስሳር ጥንታዊ ቛንቋታት እተዋህበ ሓሳባት፡ ኣብ እንታይ ርትዓዊ መደምደምታ ኸም እንበጽሕ እዩ ዚገብረና፧ ሓያሎ ሰባት እቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ እቲ ኣብ ባቤል እተፈጸመ ነገር ዚህቦ ጸብጻብ፡ ምሉእ ብምሉእ ኪእመን ዚኽእል ምዃኑ እዮም ዚድምድሙ።
መጽሓፍ ቅዱስ፡ የሆዋ ኣምላኽ ኣብ ባቤል ቋንቋ ሰባት ዝደባለቐሉ ምኽንያት እንታይ ምዃኑ ይነግረና እዩ። እዚ ኸኣ፡ እቶም ሰባት ካብኡ ስለ ዝዓለዉ እዩ። (ዘፍጥረት 11:4-7) ይኹን እምበር፡ “ኵላቶም ንስም እግዚኣብሄር ኪጽውዑን ሐቢሮም ከኣ ኬገልግልዎንሲ፡ ሽዑ ንህዝብታት ጽሩይ ከናፍር ክመልሰሎም እየ” ዚብል መብጽዓ እውን ኣትዩ እዩ። (ጸፎንያስ 3:9) እዚ “ጽሩይ ከናፍር” ወይ ጽሩይ ቋንቋ ነቲ ኣብ ቃል ኣምላኽ ዚርከብ ሓቂ የመልክት። ሎሚ፡ እዚ ቛንቋ እዚ፡ ኣብ መላእ ዓለም ንዚርከቡ ሰባት ብሓደ ኸም ዚሓብሩ ገይርዎም ኣሎ። ስለዚ፡ ኣምላኽ ኣብ መጻኢ ንደቂ ሰብ፡ ሓደ ቛንቋ ጥራይ ብምሃብ ኬሕብሮም፡ ነቲ ኣብ ባቤል ዝጀመረ ምድብላቕ ድማ ኬወግዶ እንተ ተጸበና እምበኣር፡ ርትዓዊ እዩ።
^ ሕ.ጽ. 8 ብዛዕባ ቛንቋታት ዚገልጽ ክልሰ ሓሳባት፡ መብዛሕትኡ ግዜ፡ ኣብቲ ደቂ ሰብ ካብ ህበይ መሰል ፍጥረታት ከም ዝፈለቐ ዚገልጽ ሓሳባት እተመርኰሰ እዩ። ብዛዕባ እዚ ዚገልጽ ሓሳባት፡ ኣብታ ብናይ የሆዋ መሰኻኽር እተሓትመት፡ ዘ ኦርጅን ኦቭ ላይፍ—ፋይቭ ኰስችንስ ዎርዝ ኣስኪንግ ዘርእስታ ብሮሹር፡ ኣብ ገጽ 27-29 ርአ።
^ ሕ.ጽ. 9 ተመራመርቲ ስነ ጥንቲ፡ ፒራሚድ ዝቕርጹ ደረጃ ዘለዎ ግምብታት ቤተ መቕደስ ኣብ ማእከል ሲንኣር ረኺቦም እዮም። መጽሓፍ ቅዱስ፡ እቶም ኣብ ባቤል ዝነበሩ ሃነጽቲ እቲ ግምቢ፡ ጡብ ኣብ ክንዲ እምኒ፡ ጸብሪ ድማ ኣብ ክንዲ ኖራ ኸም እተጠቕሙ ይገልጽ። (ዘፍጥረት 11:3, 4) ዘ ኒው ኢንሳይክሎፔድያ ብሪታኒካ፡ ‘ኣብ መሰጶታምያ፡ እምኒ፡ ብርቂ ኸም ዝነበረ ወይ እውን ፈጺሙ ኸም ዘይነበረ፡ ጸብሪ ግና ብብዝሒ ይርከብ ከም ዝነበረ’ ይገልጽ።


text:
1ድኅሪ ሓሙሽተ መዓልቲ ሓናንያ እቲ ሊቀ ካህናት ምስ ሽማግሌታትን ጠርጠሉስ ምስ ዝበሃል ሓደ ወዳእ ነገርን ወረደ፤ ንሳቶም ድማ ንጳውሎስ ኣብ ቅድሚ እቲ ሹም ከሰስዎ። 2ጳውሎስ ምስ ተጸውዐ ድማ ጠርጠሉስ ከምዙይ እናበለ ክኸሶ ጀመረ፦ ኦ ኽቡር ፊልክስ! ብኣኻ ብዙኅ ሰላም ረኺብና ኣለና፤ ሳላ ብልሓትካ ድማ ነዝ ሕዝቢ እዙይ ብዙኅ ምምሕያሽ ኮይኑሉ ኣሎ። 3ነዝ ነገር እዙይ ድማ ኲልሻዕ ኣብ ኲሉ ሃገር ብታሕጓስ እናተቐበልና ነመስግነካ ኣለና። 4እንተኾነ ምእንቲ ኸየንውኀልካ ነዝ ብሓፂሩ ዝብለካ ተዓጊሥካ ብቅንዕና ኽትሰምዐኒ እልምነካ ኣለኹ። 5እዝ ሰብኣይ እዙይ ናይቶም ናዝራውያን ተብሂሎም ዝጽውዑ ወገን መራሒ እዩ፤ በብዓዱ ንዘለዉ ዂሎም ኣይሁድ ድማ ዕግርግርን ህውከትን እናፈጠረ ሕማም ኮይኑ ረኺብናዮ ኣለና። 6ቤተ መቕደስ ከርክስ ምስ ደለየ ኸዓ ኂዝና ከም ሕግና ኽንፈርዶ ደለና። 7ግና ሉስዮስ እቲ ሓለቓ ሽሕ መጺኡ ብብዙኅ ኃይሊ ካብ ኢድና መንዚዑ ወሰዶ። 8ነቶም ከሰስቱ ድማ ናባኻ ኽመጹ ኣዘዞም። ብዛዕባ እዝ ንሕና እንኸሶ ዘለና ዂሉ ኸዓ ባዕልኻ ንእኡ መርሚርካ ኽትፈልጦ ትኽእል ኢኻ። 9ኣይሁድውን እወ እዝ ነገር እዙይ ልክዕ እዩ በሉ። 10እቲ ሹም ክዛረብ ምሰመልከቶ ኸዓ ጳውሎስ ከምዙይ እናበለ መለሰ፦ ካብ ብዙኅ ዓመት ጀሚርካ ነዝ ሕዝቢ እዙይ ፈራዲ ምዃንካ እፈልጥ እየሞ። ነገረይ ብታሕጓስ እነግረካ ኣለኹ። 11ክሰግድ ኢለ ናብ ኢየሩሳሌም ካብ ዝድይብ ካብ ዓሠርተ ኽልተ መዓልቲ ዝበዝኅ ከም ዘይገበርኩ ኽትፈልጦ ትኽእል ኢኻ። 12ኣብ ቤተ መቕደስ ምስ ሓደኳ ኽዛረብ ወይ ሕዝቢ ኣኪበ ክህውኽ ኣብ ኣብያተ ጸሎት ኮነ ኣብ ከተማ ኣይረኸቡንን። 13ሕዝውን በዝ ዝኸሱኒ ዘለዉ ነገር ኣብ ቅድሜኻ ክረትዑሉ ኣይኽእሉን እዮም። 14ኣነ ግና ነቲ ዂሉ ኣብ ሕጊ ሙሴ ዘሎን ነቲ ዂሉ ኣብ ነቢያት ተጽሒፉ ዘሎን ከም ዝኣምን በታ ንሳቶም መናፍቕነት ብዝብልዋ መንገዲ ጐይታ ንኣምላኽ ኣቦታተይ ከም ዘምልኽ እእመነልካ ኣለኹ። 15ከምቲ ንሳቶም ተስፋ ዝገብርዎ ኣነውን ጻድቃንን ኃጥኣንን ካብ ሞት ከም ዝትሥኡ ኣብ እግዚኣብሔር ተስፋ ኣለኒ። 16ስለዙይ ከዓ እየ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔርን ኣብ ቅድሚ ሰብን ብንጹህ ኅሊና ኽነብር ዝፅዕር ዘለኹ። 17 ድኅሪ ብዙኅ ዓመታት ከዓ ናብ ሕዝበይ ምጽዋት ከብጽሕን መሥዋዕቲ ኸቕርብን ናብ ኢየሩሳሌም መጻእኹ። 18እዞም ሰባት እዚኣቶም ከምቲ ሥርዓት ዝእዝዞ ኣብ ቤተ መቕደስ ርእሰይ ከንጽህ እንተለኹ ደኣ ረኸቡኒ እምበር ዝኣከብክዎ ወይ ንህውከት ዘለዓዓልክዎ ሕዝቢ ኣይነበረን 19ገሊኦም ካብ እስያ ዝመጹ ኣይሁድ ግና ኣብኡ ነበሩ፤ ንሳቶም ኣባይ ነገር እንተ ድኣ ኣልይዎም ኣብ ቅድሜኻ መጺኦም ክኸሱኒ እዩ ዝግባእ። 20ወይ ከዓ ኣብ ቅድሚ ዋዕላ ቖይመ እንተለኹ ዝኾነ በደል ረኺቦምለይ እንተ ኾይኖም እዚኣቶም ይንገሩ። 21ብዘይ እታ ኣብ ማእኸሎም ቆይመ ዓው ኢለ ሎሚ ኣነ ብዛዕባ ትንሣኤ ምዉታን ኣብ ቅድሜኹም እፍረድ ኣለኹ› ዝበልክዋ እንተ ዘይኮይና ሓንቲ እኳ ኣይረኸቡለይን። 22ፊልክስ እዙይ ምስ ሰምዐ ብዛዕባ መንገዲ ጐይታ ኣጸቢቑ ይፈልጥ ስለ ዝነበረ እቲ ሓለቓ ሽሕ ሉስዮስ ምስ ወረደ ሽዑ ነገርኩም ኣጸቢቐ ኽምርምሮ እየ ኢሉ ኽጸንሕ ገበሮ። 23ነቲ ሓለቓ ሚእቲ ንጳውሎስ ክሕልዎ ማእሰርቲ ኸቃልለሉ ካብቶም ከገልግልዎ ዝደልዩ ሰባትውን ንሓደኳ ኸይኽልክል ኣዘዞ። 24ድኅሪ ቑሩብ መዓልቲ ኸዓ ፊልክስ ምስታ ድሩሲላ ዝተብሃለት ኣይሁዳዊት ሰበይቱ መጺኡ ንጳውሎስ ልኢኹ ጸውዖ እሞ ብዛዕባ ብኢየሱስ ክርስቶስ ምእማን ካብኡ ሰምዑ ። 25ብዛዕባ ጽድቅን ርእስኻ ምግታእን ብዛዕባ ዝመጽእ ፍርድን ምስ ነገሮም ፊልክስ ፈሪኁ ሕዚ ኺድ ብዝምችወኒ ጊዜ ኽትመጽእ ክልእኸልካ እየ በሎ። 26ምስዙይ ድማ ካብ ጳውሎስ ገንዘብ ክረክብ ተስፋ ይገብር ስለ ዝነበረ ብዙኅ ጊዜ ለልኢኹ እናምጽአ ይዛረቦ ነበረ። 27ክልተ ዓመት ምስ ኃለፈ ጶርቅዮስ ፊስጦስ ክንዲ ፊልክስ ተሸመ። ፊልክስ ከዓ ንኣይሁድ ከሕጕስ ደልዩ ንጳውሎስ ብእሱሩ ኃደጎ።
Copyright
Learn More


text:
1ኣቱም ኣኅዋተይ! ብዛዕባቲ ንኣብያተ ክርስቲያን መቄዶንያ ዝተውሃበ ጸጋ እግዚኣብሔር ክትፈልጡ ንደሊ ኣለና። 2ብብዙኅ መከራ ተፈቲኖም እዮም፤ እንተኾነ ሕጉሳት ስለ ዝኾኑ የመና ድኻታት እኳ እንተኾኑ የመና ድማ ለጋሳት እዮም። 3ባዕልቶም ፈትዮም ከም ዓቕሞምን አረ ኻብ ዓቕሞም ንላዕልን ከም ዝለገሱ እምስክረሎም እየ። 4ነቶም ኣብ ይሁዳ ዘለዉ ኣመንቲ ንምሕጋዝ ኣብ ዝግበር ኣገልግሎት ክሳተፉ ግደ ክወሃቦም ኣበርቲዖም ለመኑና። 5ከምቲ ንሕና ዝተተስፎናዮ ዘይኮነ ኸዓ ቅድም ንጐይታ ድኅሪኡ ኸዓ ንኣና ኸም ፍቓድ እግዚኣብሔር ርእሶም ወፈዩ። 6ስለዙይ ከምቲ ኣቐዲሙ ጀሚርዎ ዝነበረ ነዝ ናይ ልግስናኹም ኣገልግሎት ኣብ ፍጻሜ ኸብጽሖ ንቲቶ ምዒድናዮ ኣለና። 7ከምቲ ብዂሉ ነገር፦ ብእምነት ብቓል ብፍልጠት ብዂሉ ትግሃት በታ ኣባና ዘላትኩም ፍቕሪ ብሉጻት ዝኾንኩም በዝ ናይ ልግሲ ሠናይ ሥራሕውን ብሉጻት ኩኑ። 8እዙይ ክብል እንተለኹ ምስ ናይ ካልኦት ትግሃት ብምንጽጻር ፍቕርኹም ሓቂ ኸም ዝኾነት ከረጋግጽ ኢለ እየ እምበር እእዝዘኩም ኣይኮንኩን ዘለኹ። 9ጸጋ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ትፈልጡ ኢኹም፤ ንስኻትኩም በቲ ድኽነቱ ምእንቲ ኽትህብትሙ ሃብታም እንተሎ ምእንታኻትኩም ደኸየ። 10ብዛዕባ እዝ ነገር እዙይ ዝምዕደኩም፦ ዓሚ ምልጋስ ጥራሕ ዘይኮነስ ብቕድሙውን ንምውፃእ ገንዘብ ድልየት ከምዘለኩም ዝገለጽኩም ንስኻትኩም ኢኹም። 11ሕዚ ኸዓ እቲ ዝነበረኩም ባህጊ ምልኣት ምእንቲ ኽረክብ ነቲ ሠናይ ምግባር ከም ዓቕምኹም ገይርኩም ፈጽምዎ። 12ንምሃብ ድሌት እንተ ደኣ ሃልዩ እቲ ውህብቶ ቕቡል እዩ፤ እንተኾነ ከም ዓቕሙ ደኣ እምበር ልዕሊ ዓቕሙ ክኸውን የብሉን። 13እዙይ ግና ንኣኣቶም ክምችዎም ንኣኻትኩም ክትጽገሙ ኢለ ዘይኮነስ ማዕርነት ምእንቲ ኽህሉ ኢለ እየ። 14- 15ከምቲ ጽሑፍ ብዙኅ ዝኣከበ ኣየትረፈን፤ ውሑድ ዝኣከበውን ኣይጐደሎን ዝብሎ ኣብዝ ዘመን እዙይ እቲ ተረፍኩም ነቲ ጐደሎኦም ክምልእ እቲ ተረፎም ከኣ ነቲ ጐደለኹም ክምልእ እሞ ማዕረ ምእንቲ ክኸውን ኢለ እየ እዙይ ዝብል ዘለኹ። 16ነቲ ኣነ ምእንታኻትኩም ዘለኒ ሓልዮት ናብ ልቢ ቲቶ ዘኅደረ ኣምላኽ ኣመስግኖ ኣለኹ። 17ቲቶ ልመናይ ሰሚዑ ጥራሕ ዘይኮነስ ብናይ ባዕሉ ፍቓድ ብርቱዕ ድልየት ሃልይዎ እዩ ናባኻትኩም ዝመጽእ ዘሎ። 18ምስኡውን ነቲ ብኣገልግሎት ወንጌል ብዂላተን ኣብያተ ክርስቲያን ዝተንኣደ ኃው ንሰደልኩም ኣለና። 19ከምኡውን ንሱ ኣብቲ ንኽብሪ እግዚኣብሔርን ነቲ ዘለና ሓልዮትን ክነርኢ ኢልና ናይ ልግሲ ጸጋ ክነመኃድር ኣብ እንገብሮ ጕዕዞ ምሳና ክኸይድ ኣብያተ ክርስቲያን ዝኃረያኦ እዩ። 20ነዝ ናይ ልግሲ ኣገልግሎት ክነመኃድር እንተለና ኸይንንቀፍ ንጥንቀቕ ኣለና። 21ዕላማና ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ቅድሚ ሰብውን ሠናይ ንምግባር እዩሞ። 22ሕዝውን እንሆ እምብዛ ትጉህ ከም ዝኾነ ብዙኅ ጊዜ ብብዙኅ ነገር መርሚርና ዝፈለጥናዮ ሓደ ኻልእ ኃው ምስኣቶም ንሰደልኩም ኣለና። ሕዚ እሞ ኸዓ ኣባኻትኩም ዓብዪ እምነት ስለ ዘኅደረ ብዝበለጸ ይተግህ ኣሎ። 23ብዛዕባ ቲቶ ዝጥይቕ እንተልዩ ኸዓ ንሱ መሣርሕተይ ምሳይ ሓቢሩውን ንኣኻትኩም ዘገልግል እዩ። ብዛዕባ እቶም ኣሕዋትና ዝጥይቕ እንተልዩ ንሳቶም ንኽብሪ ክርስቶስ ልኡኻት ኣብያተ ክርስቲያን እዮም። 24እምበኣር ፍቕርኹም ነዚኣቶም ብምግላጽ ብዛዕባኹም ዝተመካሕናዮ ሓቂ ኸም ዝኾነ ነተን ኣብያተ ክርስቲያናት ኣረጋግጹለን።
Copyright
Learn More


text:
1ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ታ ዒንሢም ኬኤዜ ኮዦ ሓይሶ ቃኣሎ ሃሣ ጊንሣ ታ ዒንሢም ጶቂሣኒ ኮዓኔ፤ ዬይ ኮዦ ሓይሶ ቃኣላ ዒንሢ ዋይዚ ዔኬሢና ዬያና ዶዲ ዒንሢ ዔቂ ዓኣሢኬ። 2ታኣኒ ዒንሢም ኬኤዜ ኮዦ ሃይሶ ቃኣሎ ዶዲሺ ዒንሢ ዓርቄቴ ዬያ ኮዦ ሃይሶ ቃኣሎና ዒንሢ ዻቃንዳኔ፤ ያዺ ማዒባኣያታቴ ዒንሢኮ ዬይ ጉሙርቂጻ ጉሪኬ። 3ታኣኒ ዋይዚ ዔኬሢና ቢያፓ ቤርታ ኮይሳያ ማዔ ባኮ ዒንሢም ታ ዔኪ ሄሊሴኔ፤ ዒንሢም ታ ሄሊሴ ባካ፦ ጌኤዦ ማፃኣፖይዳ ፃኣፒንቴሢ ጎይፆ ኪሪስቶሴ ኑኡኮ ጎሞ ዛሎሮ ሓይቄኔ፤ 4ዱኡቴኔ፤ ሃይሣሳ ኬሎና ሃይባፓ ዔቄኔ ጋዓያኬ። 5ዬካፓ ኬፓም፥ ሄሊሳዖ ታጶ ላምዖ ዳኪንቴዞንሢም፥ 6ሃሣ ጊንሣ ዶንጎ ፄኤታፓ ዑሣ ማዓ ዒዛኮ ጊንፆ ሃንታዞንሢም ፔቴና ጴዼኔ፤ ዬያቶይዳፓ ባሼሢ ሼምፔና ዓኣኔ፤ ፔቴ ፔቴዞንሢ ጋዓንቴ ሃይቄኔ። 7ዬካፓ ሃሣ ያይቆቤም፥ ሄሊሳዖ ፆሲ ማዾም ዳኪንቴዞንሢም ቢያ ጴዼኔ፤ 8ቢያሢኮ ጋፒንፆይዳ ዻውቴ ኬሊዳ ሾይንቴያጉዲ ማዔሢ፥ ታኣም ጴዼኔ። 9ታኣኒ ፆሲ ማዾም ዳኪንቴዞንሢዳፓ ቢያ ላኣፓ፥ ፆሲ ማዾም ዳኪንቴሢ ጌይንቲ ዔኤሊንታኒያ ታኣም ኮይሱዋያኬ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ታኣኒ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሶ ዒፂ ዳውሴያታሢሮኬ። 10ጋዓንቴ ፆሲኮ ኮሹማፓ ዔቄያና ታ ሃሢ ዓኣ ጎይፆ ዓኣያ ማዔኔ፤ ፆሲ ፔ ኮሹሞና ታኣም ዒንጌ ባካ ጉሪ ዓቲባኣሴ፤ ዑሣ ዓኣዼ፥ ሃንጎዋቶይዳፓ ባሼ ዶዲ ታ ማዼኔ፤ ጋዓንቴ ዬያ ማዼሢ ፆሲ ታኣም ኮሹሞና ዒንጌ ዒንጊፆ ማዓንዳኣፓዓቴም ታናቱዋሴ። 11ዓካሪ ታናንታ ዔያቶንታ ኑኡኒ ኬኤዛሢ ዬያኬ፤ ዒንሢያ ጉሙርቄሢ ዬያኬ። 12ኪሪስቶሴ ሓይባፓ ዔቄሢ ኬኤዚንታያ ማዔቴ ዒንሢዳፓ ፔቴ ፔቴ ዓሳ፦ “ሓይቄ ዓሲ ዔቁዋሴ” ዎይቲ ጋዓይ? 13ሓይቢዳፓ ዓሲ ዔቁዋያ ማዔቴ ኪሪስቶሴያ ሓይባፓ ዔቂባኣሴ ጌይሢዳ! 14ኪሪስቶሴ ሓይባፓ ዔቂባኣያ ማዔቴ ኑ ኬኤዛ ባኮንታ ዒንሢ ጉሙርቃ ባካኣ ጉሪኬ ጌይሢዳ! 15ሃሣ “ፆሲ ኪሪስቶሴ ሓይባፓ ዔቂሴኔ” ጌይ ኑ ኬኤዚፆና ሉኡዙሞና ኑ ፆሲም ማርካዻኔ ጌይሢዳ! ዓካሪ ሓይቄ ዓሳ ሓይባፓ ዔቁዋያ ማዔቴ ፆሲ ኪሪስቶሴያ ሃይባፓ ዔቂሲባኣሴ ጌይሢኬ። 16ሓይቄ ዓሳ ሓይባፓ ዔቁዋቴ፥ ኪሪስቶሴያ ሓይባፓ ዔቂባኣያኬ ጌይሢኬ። 17ኪሪስቶሴ ሓይባፓ ዔቂባኣያ ማዔቴ ዒንሢኮ ጉሙርቂፃ ጉሪኬ ጌይሢኬ! ሃሢ ሄላንዳኣና ዒንሢ ጎሜ ዎልቄኮ ዴማኬ ጌይሢኬ። 18ኪሪስቶሴ ጉሙርቄዖ ሓይቄ ዓሳኣ ማይ ጋፔኔ ጌይሢኬ። 19ኪሪስቶሴይዳ ሃጊ ማዓንዳ ዎዛ ኑ ጌሣሢ ሃያ ዓጮ ናንጎሮ ሌሊ ማዔቴ ዓሲ ቢያይዳፓ ባሼ ዓሲኮ ዎልቃ ጌላያ፥ ኑ ላኣፓ ዓሲኬ። 20ጋዓንቴ ኪሪስቶሴ ሃይቄ ዓሳ ዔቃንዳሢ ዔርዛያ ማዒ፥ ጎኔ ሓይባፓ ዔቄኔ። 21ሓይቢ ሙኬሢ ፔቴ ዓሢ ዛሎና ማዔሢጉዲ ሃይቢፓ ዔቂሢ ሙኬሢያ ፔቴ ዓሲ ዛላናኬ። 22ዓዳሜ ዛሎና ዓሲ ቢያ ሃይቃሢጉዲ፥ ዓሲ ቢያ ኪሪስቶሴ ዛሎና ሼምፔ ዴንቃንዳኔ። 23ጋዓንቴ ፔቴ ፔቴሢም ዬይ ማዓንዳሢ ፔ ዎዴና ዎዴናኬ፤ ኪሪስቶሴ ሃይቢፓ ዔቂሢኮ ቶይዳሢ ማዔኔ፤ ጊንፃፓ ዒዚ ሙካኣና ዒዛሮ ማዔዞንሢያ ሃይባፓ ዔቃንዳኔ። 24ዬካፓ ዓካሪ ዒዚ ፑርቶ ዓያና ዎይሣ ዎይሢፆና ቢታንቶና ሃሣ ዎልቆዋ ቢያ ባይዚ፥ ካኣቱሞዋ ፆሲ ዓዶም ማሄ ዎዶና ዓጮኮ ጋፒንፆ ማዓንዳኔ። 25ዬያሮ ፆሲ ዒዛኮ ሞርኮ ቢያ ዒዛ ባሺሳንዳያ ሄላንዳኣና ዒ ካኣታዻኒ ኮይሳኔ። 26ጋፒንፆይዳ ባሺንታንዳ፥ ሞርካሢ ሓይቢኬ፤ 27ዓይጎሮ ጌዔቴ፦ “ፆሲ ቢያ ባኣዚ ዒ ባሺ ዎይሣንዳጉዲ ማሄኔ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴሢሮኬ። ጋዓንቴ፦ “ቢያ ባኣዚ ዒ ባሺ፥ ዎይሣንዳጉዲ ማሄኔ” ጋዓዛ፥ ቢያ ባኣዚ ዒ ባሺ ዎይሣንዳጉዲ ዒዛ ዴማ ማሄ፥ ፆሲ፥ ዓዳሢያ ዒ ዎይሣንዳኔ ጌይሢቱዋሴ። 28ቢያ ባካ ኪሪስቶሴ ቢታንቶ ዴማ ማዔሢኮ ጊንጻ ፆሲ፥ ዓዳሢ ቢያ ባኮ ዎይሣንዳጉዲ ናዓሢ ፔኤሮ ቢያ ባኮ ዒዛ ቢታንቶ ዴማ ማሄ ፆሲ፥ ዓዳሢ ቢታንቶ ዴማ ማዓንዳኔ። 29ዓካሪ ሓይቄ ዓሳ ዔቁዋያ ማዔቴ ዓሳ ሃይቄ ዓሶ ዛሎ ዋኣፆ ማስታሢ ዓይጎ ማኣዳንዳይ? ሓይቄ ዓሳ ማሊ ዔቁዋያ ማዔቴ ዓሳ ዔያቶ ዛሎ ጌዒ ዓይጋ ማስታይ? 30ኑኡኒ ቢያ ዎዴ ሜታዺ ናንጋሢ ዓይጌንዴሮዳይ? 31ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ቢያ ኬሊ ታ ሓይቄዖ ዓቲ ዓቲ ናንጋኔ፥ ዬይ ጎኔኬ፤ ዬያጉዲ ኑ ጎዳሢ ዬሱስ ኪሪስቶሴና ዒንሢኮ ዓኣ ፔቱማኣ ጎኔኬ፤ ዬያ ታ ጫርቂ ጋዓኔ። 32ታኣኒ ዔፕሶኔይዳ ቦዖጉዴ ዓሶና ዖልቴሢ ዓሲ ማሊሢሮ ሌሊ ማዔቴ ዓይጎ ታ ዴንቃንዳይ? ሓይቄ ዓሳ ዔቁዋያ ማዔቴ፡- “ዚሮ ኑ ሓይቃንዳሢሮ ኑ ሙዖም፥ ዑሽኮም” ጋዓ ዓሶጉዲ ኑ ማዒባይ! 33ዻቢንቲፖቴ፤ “ፑርታ ላጌ ዓሲ ፑፑርቲሳኔ።” 34ፒዜ ማሊሢ ማሉዋቴ፤ ጎሜ ማዺፖቴ፤ ዒንሢ ባኣካ ፆሲ ዔሩዋ፥ ፔቴ ፔቴ ዓሲ ዓኣኔ፤ ዬያ ታ ጋዓሢ ቦርሶ ዒንሢም ማዖንጎ ጌይኬ። 35“ሓይቄ ዓሲ ዎይቲ ዔቃይ? ሓይባፓ ዔያታ ዎዚጉዴ ዑሢና ዔቃይ?” ጌዒ ዖኦጫ ዓሲ ናንዳኔ። 36ዬይ ዓይጎ ዔኤዩሞዳይ! ኔኤኒ ዜርቃ ዜርጻ ሳዖይዳ ዎዒባኣቴ ባቃላኒ ዳንዳዑዋሴ፤ 37ኔኤኒ ዜርቃኣና ዛርጌታቴያ ሜሌ ሜይኮ ዓኣፖማ ኔ ሌሊ ዜርቃኣፓ ዓቴም ባቃሊ ኬስካ ባኮ ቢያቱዋሴ። 38ፆሲ ጋዓንቴ ዜርፄሎም ኮዔሢ ጉዴያ ዑሢ ዒንጋኔ፤ ፔቴ ፔቴ ዜርፆም ቢያ ዱማ ዱማ ዑሢ ዒንጋኔ። 39ዓሽኪ ቢያ ዎሊ ማላያቱዋሴ፤ ዓሲ ዓሽኪ ዎሊ ማላያኬ፤ ቆልሞ ዓሽኪ፥ ካፒ ዓሽኪ፥ ሞሎ ዓሽኪ ዱማ ዱማኬ። 40ዬያጉዲ ጫሪንቺዳ ዓኣ ማዢንቲ ዓኣኔ፤ ሳዖይዳ ዓኣ ማዢንቲ ዓኣኔ፤ ጋዓንቴ ጫሪንጫ ዓኣ ማዢንቶኮ ቦንቻ ዎሊ ማላያኬ፤ ሳዖይዳ ዓኣ ማዢንቶኮ ቦንቻ ዱማኬ። 41ዓቢ ማላ ፔቴኬ፤ ዓጊኒ ማላ ዱማኬ፤ ሃሣ ዦኦጋሢኮዋ ማላሢ ዱማ ዱማኬ፤ ዎይቲ ጌዔቴ ፔቴ ዦኦጌኮ ማላሢ ሜሌ ዦኦጎይዳፓ ዱማታሢሮኬ። 42ሓይቢፓ ዔቃ ዓሳ ያዺ ማዓንዳኔ፤ ሃይቂ ዎዓ ዑሢ ማኣዒ ዱኡቴሢ ዎዑዋያና ናንጊና ናንጋ ዑሢ ማኣዒ ዔቃንዳኔ፤ 43ሚዛጱዋያ ማዒ ዱኡቴሢ ሚዛጲ ዔቃንዳኔ፤ ላቤያ ማዒ ዱኡቴሢ ዎልቄና ዓኣያ ማዒ ዔቃንዳኔ፤ 44ዓሲ ዑሢና ዓኣያ ማዒ ዱኡቴሢ ዓያና ዑሢ ዓኣያ ማዒ ዔቃንዳኔ። ዓሲ ዑሢ ዓኣያ ማዔቴ ዓያና ዑሢያ ዓኣኔ ጌይሢኬ። 45ዬያሮ፦ “ቤርታሳ ዓሢ፥ ዓዳሜ ሼምፖና ዓኣ ዓሲ ማዔኔ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴኔ፤ ጊንፃኣ ዓዳሜ፥ ኪሪስቶሴ ጋዓንቴ ሼምፖ ዒንጋ ዓያና ማዔኔ። 46ጋዓንቴ ቤርታ ሙኬሢ ዓሶ ዑፆና ዓኣሢ ማዓንዳኣፓዓቴም ዓያኖሲቱዋሴ፤ ዓያኖሲ ሙኬሢ ዓሶ ዑፆና ዓኣሢኮ ጊንጻፓኬ። 47ቤርታኣ ዓሢ፥ ዓዳሜ ዓጪዳፓ ማዢንቴ ሓያ ዓጮ ዓሲኬ፤ ላምዓሳ ዓሢ ሙኬሢ ጫሪንጫፓኬ። 48ሓያ ሳዖሮ ማዔዞንሢ ሳዓፓ ማዢንቴሢ ጉዲኬ፤ ጫሪንጮሮ ማዔ ዓሳ ጫሪንጮሲ ማላያኬ። 49ኑኡኮ ዑጻ ሳዖ ዓሢሲ ማላሢጉዲ፥ ጫሪንጮ ዓሢሲያኣ ማላንዳኔ። 50ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ታ ዒንሢም ኬኤዞም፤ ዓሲ ዓኣ ጎይፆ ዓኣዖ ፆሲ ካኣቱሞይዳ ጌላኒ ዳንዳዑዋሴ፤ ዬያጉዲ ባይቃ ዑጻ ባይቁዋ ዑፆ ዻካላዓኬ። 51ዓካሪ ፔቴ ዓኣሺንቴ ባኣዚ ታ ዒንሢም ኬኤዞም፤ ኑኡኒ ቢያሢ ሓይቃዓኬ፤ ጋዓንቴ ቢያሢ ኑ ላኣሚንታንዳኔ፤ 52ኑኡኒ ላኣሚንታንዳሢ ጋፒንሢ ዛያ ዋርቂንታዛ ዓኣፒ ጊኢጳማጉዲ ዔርቲባኣንቴኬ፤ ዛያ ዋርቂንታንዳኔ፤ ዬማና ሓይቄ ዓሳ ባይቁዋያ፥ ናንጊና ናንጋያ ማዒ ዔቃንዳኔ፤ ኑኡኒ ጌይጻ፡- ሓይቂባኣዖ ዓኣ ዓሳ ላኣሚንታንዳኔ። 53ዓይጎሮ ጌዔቴ ሃይ፥ ባይቃ ዑጻ ባይቁዋ ዑሢና ሓይቃ ዑጻ ሓይቁዋ ዑሢና ላኣሚንታንዳያ ኮይሳኔ። 54ባይቃ ዑጻ ባይቁዋኣሢ፥ ሃይ፥ ሓይቃ ዑጻ ሓይቁዋኣሢ ማኣዓ ዎዶና “ሓይቢ ባሺንቴኔ!” ጌይንቴሢ ኩማንዳኔ። 55ዬያጉዲ፡- “ሓይቢዮ! ኔ ባሻሢ ዎካዳይ? ዓሶ ኔ ጫርጋ ዎልቃ ኔኤኮ ዎካ ዓኣይ?” ጌይንቲ ፃኣፒንቴኔ። 56ሓይቢኮ ዓሲ ጫርጎ ዎልቃ ጎሜኬ፤ ጎሜኮ ዎልቃ ሃሣ ዎጌኬ። 57ጋዓንቴ ኑ ጎዳሢ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ባሺሢ ኑም ዒንጋ ፆዛሢም ጋላታ ሄሎንጎ። 58ዬያሮ ታ ዒንሢ ናሽካ፥ ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ዶዲ ዔቁዋቴ፤ ዓይጎ ባኣዚናኣ ሴካ ሃንጋ ጌዒ ዓጊፂፖቴ፤ ጎዳ ማዾ ማዻኒ ዒንሢ ላቢንታሢ ጉሪ ማዒባኣሢ ዔሪ፥ ቢያ ዎዴ ጎዳ ማዾ ዶዲ ማዹዋቴ።
Copyright
Learn More


text:
መልሲ ሕቶታት መጽሓፍ ቅዱስ
ምድርና ንምንታይ ዕላማ እያ ተፈጢራ፧
ምድርና ንህይወት እትምሽእ መንበሪት እያ። ንህይወት ኣገዳሲ ዝዀነ ብዙሕ ማይ ኣለዋ። ብዘይካዚ፡ ቅንን ዝበለት ምዃናን እትገብሮ ዙረትን፡ ውቅያኖሳት ናብ በረድ ንኸይቅየር ወይ ሃፊፉ ንኸይውዳእ ዚሕግዝ እዩ። ሃዋህውን ማግነታዊ ዓውድን ምድሪ እውን እንተ ዀነ፡ ካብ ኣዝዩ ሓደገኛ ነገራት የዕቍበና እዩ። እቲ ኣብ ምድሪ ዚርአ፡ ኣብ መንጎ ኣትክልትን እንስሳታትን ዘሎ ርክብ፡ ኣዝዩ ዜደንቕ እዩ። በዚ ምኽንያት እዚ እዮም ብዙሓት ሰባት፡ ምድርና ብዕላማ ኸም እተነድፈት ዚኣምኑ።—ኢሳይያስ 45:18 ኣንብብ።
ኰይኑ ግና፡ ‘መከራን ግፍዕንከ ኽፍሊ እቲ ዕላማ ድዩ፧’ ኢልካ ትሓትት ትኸውን።—ዘዳግም 32:4, 5 ኣንብብ።
እቲ ምድርና እተፈጥረትሉ ዕላማ ኺፍጸም ድዩ፧
ምድሪ ነቶም ንሓድሕዶም ዚከባበሩን ንፈጣሪ ዜፍቅርዎን ሰባት ክትከውን ተባሂላ እተነድፈት ባህ እተብል መንበሪት እያ። ስለዚ፡ ሰብኣዊ ህይወት ካብ ህይወት ኣትክልትን እንስሳታትን ዚበልጽ ዕላማ ኣለዎ። ፈጣሪና መን ምዃኑ ኽንርዳእ፡ ንፍቕሩን ንፍትሑን ካብ ዘሎና ኣድንቖት ተበጊስና ድማ ንዕኡ ኽንመስሎ ንኽእል ኢና።—መክብብ 12:13፣ ሚክያስ 6:8 ኣንብብ።
እቲ ንዓና ዝገበረና ፈጣሪ፡ ንዅሉ ዕላማኡ ኺፍጽሞ ይኽእል እዩ። ስለዚ፡ ንመከራን ንግፍዕን ኣወጊዱ፡ ንምድርና እንደገና ንደቂ ሰብ እትምሽእ ፍጽምቲ መንበሪት ከም ዚገብራ፡ ርግጸኛታት ክንከውን ንኽእል ኢና።—መዝሙር 37:11, 29፣ ኢሳይያስ 55:11 ኣንብብ።
ብዝያዳ ፍለጥ
ኣምላኽ ንምድሪ ዘለዎ ዕላማ እንታይ እዩ፧
ኣምላኽ ንደቂ ሰብ ኣብታ ገነት እትኸውን ምድሪ ኺነብሩ ዝገበሮ ዕላማ ኺፍጸም ድዩ፧ ዚፍጸም እንተ ደኣ ዀይኑ፡ መዓስ፧


text:
ኣብ ሃገርና ኮነ ክልልና ቅድሚ 1984 ዓ.ም ኣብ ዝነበሩ ዓመታት ማይ ልዕሊ ምድርን ከርሰ ምድርን ብኣግባቡ ንምምሕዳር ዘኽእል ስርዓትን ግንዛበ ሓረስቶትን ኣይነበረን። እዚ ዝወለዶ ሰፊሕ ሃፍቲ ማይ ዘለዎም ከባብታት ሃገርና ከይተረፈ ንሕፅረት ማይ እናተቓልዑ ጭራ ከፍቲ ተኸቲሎም ካብ ቦታ ናብ ቦታ ብምዝውዋር ድሑር ዝኾነ ናብራ ክመርሑ ፀኒሖም እዮም። እቲ ዓመት ሓሊኻ ሓደ ግዘ ዝርከብ ዝናብ እንተኾነ እውን ሓደ እዋን እናበዝሐ፣ ካልእ ግዘ እናወሓደን ኣብ ዘይእዋኑ እናዘነበን ዘስዕቦ ዝነበረ ኣሉታዊ ፅልዋ ንዝለዐለ ብርሰት ኣቃሊዕዎም። ብሳላ ልምዓታውን ዴሞክራስያውን መስመርና ግና ዝነጠበት ማይ ኣብ ረብሓ ሓረስቶት ንምውዓል ዘኽእሉ ኣንፈታት ተቐሪፆም ተግባራዊ እናኾኑ እዮም። ካብዚ ሓሊፉ ሓረስቶት ባንክታት ማይ ወኒኖም ተረባሕቲ ዝኾንሉ ኣንፈት እውን ተነፂሩ ተግባራዊ ካብ ዝኸውን ልዕሊ ሓሙሽተ ዓመት ኣቑፅሩ ኣሎ። በዚ ኣቢሎም ብዝረኸብዎ ረብሓ ብርክት ዝበሉ ሓረስቶት ክልልና ካብ ኣማራፅታት ማይ ዝርከብ ሽሻይ እናሓፈሱ ሰብ ሃፍቲ ይኾኑ ኣለዉ። ትሕዝቶ ፅሑፍና እውን ነዚ መሰረት ገይሩ ምንቅስቓስ ሓረስቶት ወረዳ ናዕዴር ዓዴት ክድህስስ እዩ።
ኣብ ዞባ ማእኸል ትግራይ ካብ ዝርከባ ትሽዓተ ገፀር ወረዳታት፣ ወረዳ ናዕዴር ዓዴት ሓንቲ ኮይና 96 ሽሕ ትርብዒት ሜትሮ ስፍሓት መሬት ኣለዋ። ካብ ጠቕላላ ስፍሓት መሬት እታ ወረዳ እቲ 14 ሽሕን 531 ሄክታር ዝሕረስ መሬት ኮይኑ እዚ እውን ብመሰረት ኣብ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን “ትራንስፎርሜሽንን” ዝተትሓዘን ሐዚ እውን ዝቕፅል ዘሎን 50 ምኢታዊ ተሓራሲ መሬት ብመስኖ ናይ ምልማዕ ክልላዊ ኣንፈት ዛጊድ ዝተሰርሑ ስራሕቲ ሰፋሕቲ እዮም። ብፍላይ ካብ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ጀሚሩ ኣብ ለውጢ ሓረስታይ መደላድል ስግግር ዕብየት ክኾኑ ዝኽእሉ ብበጀት መንግስቲ፣ ጉልበት ሕብረተሰብን ትካላት ገበርቲ ሰናይን ˝ስትራክቸራት” ማይ እናተሰርሑ መፂኦም እዮም። በዞም ፍልፍላት ክሳብ መወዳእታ 2007 ዓ.ም ከም ወረዳ ካብ ዝተሃነፁ ኣማራፅታት ማይ 1150 ውልቀ ዒላ፣ 230 ሓባር ዒላ፣ 28 ዳይቨርሽናትን 217 ቸክዳማትን ብኣብነት ምቕማጥ ይከኣል። ብተወሳኺ 1,779 ባህላዊ ጠለፋ፣ 22 ፍልፍል ምጉልባት ከምኡ እውን 409 ሞተራት ማይ ብሓረስታይ ክውነኑ ክኢሎም እዮም። በዞም ኣማራፅታት ማይ 6,032 ሄክታር መሬት እታ ወረዳ ብመስኖ ክለምዕ ዘኽእል ዓቕሚ ከምዝተፈጠረ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ሃፍቲ ማይ፣ ማዓድንን ኢነርጅን እታ ወረዳ ኣይተ ብርሃኑ ከበደው ይገልፁ።
ኣብታ ወረዳ ኣብ ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን እውን ምውናን ኣማራፅታት ማይ ንምጥንኻር ትልሚ ተታሒዙ ይስራሕ ኣሎ። ብመሰረት እዚ ኣብ 2008 ዓ.ም 1,109 ሄክታር መሬት ሓዱሽ ብመስኖ ክለምዕ ዝኽእል ዓቕሚ ተፈጢሩ እዩ። ኣብዚ ዝተኣታተዋ ኣማራፅታት ማይ እንትርአ ድማ 85 ውልቀ ዒላ፣ 37 ሓባር ዒላ፣ ትሸዓተ ዳይቨርሽናት(ጠለፋ)፣ 16 ቸክዳማት፣ 180 ባህላዊ ጠለፋታትን 18 ሞተራት ማይን ኣብ ረብሓ ክውዕላ ክኢለን እየን። ካብዚ ዝብገስ እውን ክሳብ መወዳእታ 2008 ዓ.ም ክለምዕ ዝግብኦ 7,141 ሄክታር መሬት ምሉእ ብምሉእ ብመስኖ ክለምዕ ክኢሉ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ካብ 2000 ዓ.ም ጀሚሩ ንልምዓት መስኖ ዝወሃብ ጠመተ እናዓበየ እዩ መፂኡ። ብኡ ልክዕ ድማ፣ ልምዓት መስኖ ዝሐሸ ኣማራፂ መፍረያይነት የዕቢ ዝብል ኣተሓሳስባ ኣብቲ ሓረስታይ እናተፈጠረ ምምፅኡ ኣተሓባባሪ ከይዲ ስራሕ ልምዓት መስኖ ወረዳ ናዕዴር ዓዴት ኣይተ ብርሃነ ሓጎስ የገንዝቡ።
ከምዚ ዝበለ ኣተሓሳስባ ካብ እዋን ናብ እዋን እናማዕበለ ብምምፅኡ ድማ ኣብታ ወረዳ ካብ ዝርከቡ 29 ሽሕን 207 መራሕቲ ስድራ እቶም 23 ሽሕን 252 መሬት ዘለዎም እንትኾኑ ካብዚኣቶም 5,482 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከብኦም 19 ሽሕን 498 መራሕቲ ስድራ ዝተፈላለዩ ኣማራፅታት ማይ ዝወነኑ እዮም። እዚኦም ዝወነንዎ በዝሒ ኣማራፅታት ፈላሊኻ እንትርአ እውን ዓሰርተ ሽሕን ትሸዓተን መራሕቲ ስድራ ሓደ ኣማራፂ ማይ፣ 5,692 ክልተ ኣማራፅታት ማይ፣ 3,796 መራሕቲ ስድራ ድማ ወነንቲ ሰለስተን ልዕሊኡን ኣማራፅታት ማይ ምዃኖም ኣይተ ብርሃነ ሓጎስ የረድኡ።
ጉጅለ ልምዓት ማዕበል ካብተን ኣብ ወረዳ ናዕዴር ዓዴት ጣብያ ዓደቀ በቕሊ ዝርከባ ጉጅለታት ልምዓት ሓረስቶት፣ ሓንቲ እያ። እታ ውዳበ ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ እትርከቦም 11 መናእሰይ ኣብ ክልተ ኔትዎርክ ሒዛ ኣብ 2002 ዓ/ም ተጣይሻ። ኩሎም ኣባላት ቅድሚ 2002 ዓ/ም ዝተዋፈርሉ ዓውደ ስራሕ ኮነ ዝሕረስ መሬት ኣይነበሮምን። ናብረኦም ንምምሕያሽ ተዓሊሙ ኣብ 2002 ዓ/ም ብመስኖ ክለምዕ ዝኽእል ሓደ ሄክታር መሬት ተዋሂብዎም። በዚ እውን ኩሎም ኣባላት እታ ጉጀለ፣ ናብ ዝተጠናኸረ ስራሕቲ ልምዓት መስኖ ከም ዝኣተዉ ኣቦ ወምበር እታ ጉጅለ ልምዓት መንእሰይ ገብረመድህን ክፍላይ ይገልፅ።
እቶም መናእሰይ ብሓንቲ ሞተር ማይን ጠለፋን ተጠቒሞም ኣብ ዝተወሃቦም ሓደ ሄክታር መሬት ተኽሊ ቡን፣ ማንጎን ሙዝን ዝመሳሰሉ ተኽልታት ተኺሎም እናልምዑ ይርከቡ። ብዘይካ እዚ ምህርቲ መስኖ ንምስሳን ዝሕግዙ ዘመናውን ባህላውን ድኹዒ እውን ይጠልቡን ይጥቀሙን እዮም። ስራሕቶም ኣመልኪቶም እውን ኣብ ሳልስቲ ሓደ ግዘ ብኔትዎርክ፣ ኣብ ሰሙን ሓደ ግዘ ድማ ብጉጅለ ልምዓት ይገማገሙ፣ ይሰራርዑ፣ ተመክሮ ይለዋወጡ። ብኸምዚ ዝተዋደደ ስራሕ እናሰርሑ ስለዝመፁ 786 ቀወምቲ ተኽልታት ወኒኖም ኣለዉ። እቶም ኣባላት ካብ ዝረኸብዎ ኣታዊ መነባብሮኦም ምምሕያሽ እምበር ዛጊድ ዝዓቖርዎ ገንዘብ ግን የለን። ስለዝኾነ እዚ ትኽክል ከምዘይኮነ ብዝግባእ ገምጊሞም ኣብ 2009 ዓ/ም ወፃእታቶም ሸፊኖም 50 ሽሕ ብር ትርፊ ኣታዊ ክዓቑሩ ትልሚ ሒዞም ከምዘለዉ ኣቦ መንበር እታ ጉጅለ ልምዓት የረድእ።
ብድምር ምውናን ኣማራፅታት ማይ ኣብ ስግግር እቶት ሓረስቶት ክልልና እወንታዊ ውፅኢት እናመዝገበ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ሓረስቶት ኮነ መናእሰይ ኣማራፅታት ማይ ተጠቒምካ ˝ኣብ ዘላትካ ውስንቲ መሬት ብልምዓት መስኖ ምህፍታም ይከኣል እዩ” ዝብል ኣተሓሳስባ ሒዙ ባንኪ ማይ ናይ ምህናፅ ባህሉ እናዐበየ መፂኡ። ነዚ ኣንፈት ዝትግብር ኣተሓሳስባ ወኒና ዝሐሸ ምንቅስቓስ ጀሚራ ዘላ ጉጅለ ልምዓት ማዕበል እውን ዝጀመረቶ ስራሕ ኣጠናኺራ ናብ ለውጢ ክትሰጋገር ዝበለፀ ፃዕሪ ክትገብር ኣለዋ። ካልኦት መናእሰይ ክልልና እውን ኣብ ዓድኻ ሰሪሕኻ ምልዋጥ ከም ዝከኣል ብምእማን ካብዚ ተመክሮ ወሲዶም ኣብ ልምዓት መስኖ ተዋፊሮም ተረባሕቲ ክኾኑ ይግባእ ንብል።


text:
ካብ ከባቢ ዓለም
ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ
ጋዜጣ ኒው ዮርክ ታይምስ፡ ‘ሓደ ሽጋራ ዜትክኽ ሰራሕተኛ ምስቲ ሽጋራ ዘየትክኽ ሰራሕተኛ ኺነጻጸር ከሎ፡ ንኣስራሒኡ ኣብ ዓመት ኣስታት $5,816 ዶላር ኣመሪካ ብዝያዳ ኸም ዜውጽእ ይገብሮ’ ዚብል ጸብጻብ ኣቕረበት። ኣብ ዩኒቨርሲቲ ግዝኣት ኦሃዮ ዚርከቡ ተመራመርቲ ብዝሃብዎ ሓበሬታ መሰረት፡ እቲ ተወሳኺ ወጻኢ እቲ ብሰንኪ እቲ ኣብ መንጎ ስራሕ ሽጋራ ንምትካኽ ዚጠፍእ ግዜ፡ ምስ ሕክምና ብእተተሓሕዘ ዚወጽእ ገንዘብ፡ ከምኡውን ካብ ስራሕ ምብኳር እዩ። ካልእ ረቛሒ ኸኣ ሓደ ውሉፍ፡ ብሰንኪ እቲ ወልፊ ኒኮቲን ዜስዕቦ ጽልዋ፡ ውጽኢታዊ ዕዮ ዘይምዕያዩ እዩ።
ኢጣልያ
“ኣብ መንጎ እቲ ኻህናትን ምእመናንን ዚብልዎን ዚገብርዎን ከምኡውን ኣብ መንጎ ዘረባኦምን ኣነባብራኦምን ዘሎ ፍልልይ፡ ነቲ ሰባት ኣብ ቤተ ክርስትያን ዘለዎም ተኣማንነት ይብሕጕጎ ኣሎ።”—ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንሲስ።
ማለዥያ
ሰበ ስልጣን ማለዥያ፡ ማሀጎኒ ብዚብሃል ዕንጨይቲ ኣብ እተሰርሐ ኽልተ ሳንዱቕ ንእተረኽበ ልዕሊ 1,000 ዚምብዛሑን 24 ቶን ዚኽብደቱን ዘይሕጋዊ ስኒ ሓርማዝ ሒዞም። ተጣበቕቲ ዕቀባ ኣከባቢ፡ ክንድኡ ዚምብዛሑ ስኒ ሓርማዝ ተታሒዙ ኸም ዘይፈልጥ ገሊጾም እዮም። እቲ ስኒ ሓርማዝ ካብ ቶጎ ተበጊሱ፡ ናብ ቻይና እዩ ዚኸይድ ነይሩ።
ኣፍሪቃ
ውድብ ጥዕና ዓለም ብ2012 ዘውጸኦ ጸብጻብ ከም ዝሓበሮ፡ ጠንቂ 63 ሚእታዊት ሞት፡ ተመሓላላፊ ሕማም ምዃኑ ሓቢሩ፣ እዚ ኸኣ ኤች.ኣይ.ቪ./አይድስን ውጽኣት ዜስዕብ ሕማማትን ዓሶን ዓባይ ሰዓልን ሕማማት ቈልዑን ዜጠቓልል እዩ።
ኣውስትራልያ
ብዘመናውያን ሞባይል ወይ ከኣ ብኻልእ መሳርሒ ጌርካ ንኽትጣላዕ ዜኽእል ሶፍትዌር፡ ብቘልዑ ተፈታዊ እናዀነ ይመጽእ ኣሎ። ገሊኡ ሶፍትዌራት ንናይ ሓቂ ቦታታት መጣልዒ ብምቕዳሕ እዩ ዚስራሕ፣ ብቐሊሉ ኸኣ ክትስዕር ትኽእል ኢኻ። ሓደ ብመንግስቲ ዝወጸ ጸብጻብ፡ ከምዚ ዓይነት ሶፍትዌራት ንቘልዑ፡ ምጥላዕ ዋላ ሓንቲ ጌጋ ዘይብሉ ዀይኑ ኸም ዚስምዖም ኪገብርን “ዝወጸሎም ተጣላዕቲ ናብ ዚዀኑሉ ደረጃ ኸም ዚበጽሑ ኺገብሮምን” ከም ዚኽእል ኣጠንቀቐ።


text:
ምዕራፍ 20
ኣብ ቃና ኻልኣይ ተኣምር ገበረ
ማርቆስ 1:14, 15 ሉቃስ 4:14, 15 ዮሃንስ 4:43-54
የሱስ፡ ‘መንግስቲ ኣምላኽ ቀሪባ ኣላ’ ኢሉ ሰበኸ
ንሓደ ወዲ ኻብ ርሑቕ ኣሕወዮ
የሱስ ኣብ ሰማርያ ኽልተ መዓልቲ ድሕሪ ምጽናሑ፡ ናብ ከባቢ ዓዱ ተመልሰ። ኣብ ይሁዳ ሰፊሕ ዕዮ ስብከት ነይርዎ እዩ፣ ናብ ገሊላ ግና ኬዕርፍ ኣይኰነን እተመልሰ። ኣብ ክንዳኡስ፡ ኣብቲ ዝዓበየሉ ምድሪ ዝሰፍሐ ኣገልግሎት እዩ ጀሚሩ። ከምቲ ባዕሉ ዝበሎ፡ ‘ነብዪ ኣብ ዓዱ ስለ ዘይከብር፡’ ኣብኡ ጽቡቕ ኣቀባብላ ኣይተጸበየን። (ዮሃንስ 4:44) ደቀ መዛሙርቱ ግና ምስኡ ኣብ ክንዲ ዝዀኑ ናብ ስድራ ቤቶምን ናብ ናይ ቀደም ዕዮኦምን ተመልሱ።
የሱስ እንታይ ኢሉ እዩ ኪሰብኽ ዝጀመረ፧ መልእኽቱ፡ “መንግስቲ ኣምላኽ ከኣ ቀሪባ ኣላ። ተነስሑ፡ ብብስራት እውን እመኑ” ዚብል ነበረ። (ማርቆስ 1:15) እንታይ ምላሽከ ረኸበ፧ ብዙሓት ሰብ ገሊላ ንየሱስ ተቐበልዎ፡ ኵላቶም እውን የኽብርዎ ነበሩ። ከምኡ ዝገበሩ ድማ፡ ብምኽንያት መልእኽቱ ጥራይ ኣይኰነን። ገሊኣቶም ነቲ ቕድሚ ገለ ኣዋርሕ ብበዓል ፋስጋ ኣብ የሩሳሌም ዝገበሮ ዜደንቕ ትእምርትታት ርእዮም ነይሮም እዮም።—ዮሃንስ 2:23።
የሱስ ነቲ ኣብ ገሊላ ዝገበሮ ሰፊሕ ኣገልግሎት ኣበይ እዩ ጀሚርዎ፧ ኣብታ ኣብ ሓደ መርዓ ማይ ናብ ወይኒ ዝቐየረላ ቃና ጀሚርዎ ኪኸውን ኣለዎ። ንኻልኣይ ግዜ ናብኣ ምስ ከደ፡ ሓደ ወዲ ኣዝዩ ሓሚሙ ንሞት ቀሪቡ ኸም ዘሎ ፈለጠ። ንሱ ድማ ወዲ ሓደ ኣገልጋሊ ንጉስ ሄሮድስ ኣንቲጳስ እዩ ነይሩ፣ እቲ ንጉስ እቲ ኸኣ፡ እቲ ጸኒሑ ንዮሃንስ መጥምቕ ዘሰየፎ እዩ። እዚ ኣገልጋል ንጉስ ድማ የሱስ ካብ ይሁዳ ናብ ቃና ኸም ዝመጸ ብምስምዑ፡ ካብ ቤቱ ኻብ ቅፍርናሆም ንየሱስ ኪረኽቦ ናብ ቃና ተጓዕዘ። እቲ ሰብኣይ ብሓዘን ተዋሒጡ፡ “ጐይታይ፡ ወሉደይ ከይሞተ ውረድ” ኢሉ ለመኖ።—ዮሃንስ 4:49።
የሱስ ድማ፡ “ኪድ፡ ወድኻ ሓውዩ” ዚብል ዜገርም ምላሽ ሃቦ። (ዮሃንስ 4:50) እቲ ኣገልጋሊ ሄሮድስ ብየሱስ ኣመነ፡ ናብ ቤቱ ንምምላስ ከኣ ነዊሕ ጉዕዞ ጀመረ። ኪምለስ ከሎ ድማ፡ ባሮቱ ኼበስርዎ ኢሎም ናብኡ ኺመጹ ተጓነፍዎ። እወ፡ ወዱ ሓውዩ እዩ! ነቲ ነገራት ንምትሕሓዝ ከኣ፡ ‘መዓስ እዩ ጥዕዩ፧’ ኢሉ ሓተቶም።
ንሳቶም ድማ፡ “ትማሊ ኣብ ሻውዐይቲ ሰዓት ረስኒ ሓዲግዎ” ኢሎም መለሱሉ።—ዮሃንስ 4:52።
እቲ ኣገልጋሊ ኸኣ፡ እታ የሱስ፡ “ወድኻ ሓውዩ” ዝበሎ ሰዓት ምዃና ፈለጠ። ድሕርዚ፡ እዚ ባሮት ዝነበርዎ ሃብታም ሰብኣይን ብምሉኦም ቤተ ሰቡን ደቀ መዛሙርቲ ክርስቶስ ኰኑ።
ቃና እምበኣር የሱስ ክልተ ሳዕ ተኣምር ዝገበረላ ቦታ እያ፣ ኣብ ፈለማ፡ ማይ ናብ ወይኒ ቐየረ፣ ጸኒሑ ኸኣ ነቲ ወዲ 26 ኪሎ ሜተር ርሒቑ ኸሎ ኣሕወዮ። ልክዕ እዩ፡ ንሱ ዝገበሮ ተኣምራት እዚ ጥራይ ኣይኰነን። ነቲ ወዲ ዘሕወዮ ግና፡ ናብ ገሊላ ምስ ተመልሰ ብኡብኡ ብምዃኑ ኣገዳስነት ኣለዎ። ኣምላኽ ዝሰመሮ ነብዪ ምዃኑ ንጹር እዩ ነይሩ፣ ግናኸ፡ ‘እዚ ነብዪ እዚ ኽሳዕ ክንደይ እዩ ኣብ ዓዱ ዚኸብር፧’
የሱስ ናብ ዓዱ ናብ ናዝሬት ምስ ከደ፡ እዚ ነጺሩ እዩ። እሞኸ ኣብኡ እንታይ እዩ ተጸብይዎ፧


text:
Erena on Facebook
ኤርትራዊ ተስፎም ዑቕባማርያም ተዓዋቲ ሽልማት “ብሉጽ ተቐዳዳማይ ብሽኽለታ ኣፍሪቃ 2016" ኮይኑ
Radio Erena: 22 December 2016
ምስ ናይ ሕቡራት ኤማራት ዓረብ ክለብ ሻርጃ ዝቐዳደም ኤርትራዊ ተስፎም ዑቕባማርያም ተዓዋቲ ሽልማት “ብሉጽ ተቐዳዳማይ ብሽኽለታ ኣፍሪቃ 2016" ኮይኑ።
ሻምፕዮን ኣፍሪቃ 2016 ዝኾነ ተስፎም፡ ነዚ ብኣካየድቲ ውድድር ብሽክለታ ቱር ኣሚሳ ቦንጎ ጋቦን ዝተወደበ ሽልማት ክዕወተሉ ዝኸኣለ 98 ነጥቢ ብምውህላል እዩ። ደቡብ ኣፍሪቃዊ ልዊስ ሜንከዝን ብ91 ነጥቢ፡ ኤርትራዊ ዳንኤል ተኽለሃይማኖት ድማ፡ ብ41 ነጥቢ ንተስፎም ስዒቦም ካልኣይን ሳልሳይን ደረጃ ሒዞም።
ብሰሉስ 20 ታሕሳስ፣ ኣብ መደብ ስፖርት ከም ዝገለጽናዮ ነዚ ሽልማት 20 ተቐዳደምቲ ኣፍሪቃ እዮም ተሓጽዮም ኔሮም። ኣቦ መንበር ናይ'ታ ነዚ ውድድር ዝመመየት ሽማግለ፡ ንቱር ዲ ፍራንስ 5 ግዜ ዝተዓወተሉን ሓደ ካብ’ቶም 6 ተቐዳደምቲ፡ ንሰለስቲኡ ማልያታት ውድድር ግራንድ ቱር (ቱር ዲ ፍራንስ፡ ጂሮ ዲ ኢታልያን ቮልታ ስጳኛን) ዝወነነን ፈረንሳዊ በርናርድ ሂኖ ስም ዕዉት ምስ ተፈልጠ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ንተስፎም "ተውህቦ ዘለዎ ተቐዳዳማይ እዩ። ንምስሊ ቅድድም ብሽክለታ ኣፍሪቃ ኣመልኪዕዎ እዩ። ብደረጃ ፕሮፌሽናል ምስ ዓበይቲ ክለባት ቅድድም ብሽኽለታ እዩ ክወዳደር ዝግብኦ።" ብምባል ገሊጽዎ።
ሽልማት “ብሉጽ ተቐዳዳማይ ብሽክለታ ኣፍሪቃ” ኣብ 2012 ካብ ዝጅመር ኣትሒዙ፡ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ዓብሊሎሞ ይርከቡ። ናትናኤል ብርሃነ ኣብ 2012 ቦኽሪ ተዓዋቲ ክኸውን ከሎ፡ መኽሰብ ደበሳይ ኣብ 2014፡ ዳንኤል ተኽለሃይማኖት ኣብ 2015፡ ደቡብ ኣፍሪቃዊ ልዊስ ሜንከዝ ድማ፡ ኣብ 2013 ነዚ ሽልማት ኣብ ኢዶም የእትዮሞ ኔሮም።
ተስፎም ቅድሚ 10 መዓልቲ'ውን፡ ብማሕበር ቅድድም ብሽክለታ ዓለም (U.C.I) ተፈላጥነት ኣብ ዘለዎ ውድድር ብሽክለታ ኣህጉር ኣፍሪቃ፡ ብ466 ነጥቢ፡ ናይ 2016 ቀዳማይ ደረጃ ሒዙ ተዓዋቲ ኮይኑ እዩ።
ኣባላት ናይታ ሽማግለ 26 ሰባት ኮይኖም፡ ካብዚኦም እቶም 10 ኣፍሪቃውያን እዮም። ካብ'ዞም 26 እቶም 13 ንተስፎም ኣብ ቀዳማይ ከቐምጥዎ ከለዉ፡ እቶም 10 ንሜንከዝ እቶም 2 ንዳንኤል ንዳንኤል ቀዳሞት ጌሮሞም።
ክለብ ሻርጃ፡ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተፈንጠሐት ክትከውን ከላ፡ ተስፎም ዓወቱ ምስ ተረጋገጸ፡ " እዚ ረኺበዮ ዘለኹ ክብሪ፡ ሓዳስ ጋንታ ንኽረክብ ክሕግዘኒ ተስፋ እገብር።" ኢሉ።
===================


text:
ካብ ከባቢ ዓለም
ኣትኵሮ ኣብ እስያ
እስያ፡ ኣብ ዓለም እቲ ዝበዝሐ ህዝቢ ዝሓዘት ክፍለ ዓለም እያ። ንቻይናን ንህንድን ጥራይ እኳ ኸም ኣብነት እንተ ወሲድና፡ ካብ ብምሉኡ ህዝቢ ዓለም ልዕሊ ሓደ ሲሶ ዚኸውን ኣባታተን እዩ ዚርከብ። ሃገራት እስያ ንዜጋታተን ኣብ ምምሃርን ኣብ ምዕቋብን እንታይ ጸገማት እዩ ዜጋጥመን ዘሎ፧
ትምህርቲ ንቘልዑ የዕቍቦም፦
ወለዲ ንደቆም ገና ኻብ ሕጻንነቶም ብዛዕባ ጾታዊ ጕዳያት ዘይምህርዎም እንተ ዀይኖም፡ እቶም ደቆም ጾታዊ ማህሰይቲ ኼጋጥሞም ከም ዚኽእል፡ ኣብ ቻይና ዘለዉ ሰብ ሞያ ሕጊ ገሊጾም። ኣብ ቻይና ዚርከቡ ኣኽበርቲ ሕጊ፡ ኣብዚ ቐረባ እዋን ኣብ ዝነበረ ኣርባዕተ ዓመት፡ ምስ ጾታዊ ማህሰይቲ ቘልዑ ዚተሓሓዝ ኣስታት 8,000 ክሲ ተኸታቲሎም እዮም። ሓደ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ቤጂንግ ኖርማል ዚሰርሕ ፕሮፌሰር ሕጊ፡ ቈልዑ “ተነቀፍትን ብቐሊሉ ግዳይ ኪዀኑ ዚኽእሉን እዮም። ካብ ጾታዊ መጥቃዕቲ ኼዕቍቦም ዚኽእል፡ ትምህርቲ እዩ” በለ።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧ ጥበበኛታት ወለዲ ንደቆም፡ ብኸመይ ንገዛእ ርእሶም “ካብቶም ቄናን ዚዛረቡ ሰባት” ከም ዚከላኸሉላ ይምህርዎም እዮም።ምሳሌ 2:1, 10-12።
ድሕሪ ብርቱዕ ህቦብላ ዜጋጥም ሞት፦
ሓደ መጽናዕቲ ኸም ዝሓበሮ፡ ብዝሒ እተን ብርቱዕ ህቦብላ ድሕሪ ምግጣሙ ኣብ ዘሎ ዓመት ኣብ ፊሊፒንስ ዝሞታ ደቂ ኣንስትዮ ዝዀና ሕጻናት፡ ምስ ብዝሒ እቶም በቲ ብርቱዕ ህቦብላ ዝሞቱ ሰባት ኪነጻጸር ከሎ፡ ብ15 ዕጽፊ ይዛይድ። ከምኡ ዜጋጥመሉ ምኽንያት፡ ድሕሪ እቲ ብርቱዕ ህቦብላ ዜጋጥም ሽቕለት ኣልቦነት፡ ንዳግመ ህንጸት ዚወጽእ ወጻኢታት፡ ከምኡ እውን ኣብቲ ምስ ምግብን ክንክን ጥዕናን ብዚተሓሓዝ ንደቂ ኣንስትዮ ዝዀና ሕጻናት ዚግበረለን ነገራት ዜጋጥም ዋሕዲ ኺጥቀስ ይከኣል እዩ።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧ ‘እንጌራኻ ንጥሙይ ክትመቅል፡ ነቶም እተሰዱ ድኻታት ናብ ቤትካ ኸተእቱ፡ ዕሩቕ እንተ ርኤኻ ድማ ክትከድኖ ኣሎካ።’ኢሳይያስ 58:7።
ኣብ ደቡብ ኮርያ ዚነብሩ ኣረጋውያን ዚፍጽምዎ ርእሰ ቕትለት፦
ብ2011 ኣብ ደቡብ ኮርያ ኻብ ዘጋጠመ ርእሰ ቕትለት እቲ ልዕሊ ርብዒ ዚኸውን፡ በቶም 65 ዓመትን ልዕሊኡን ዝዕድሚኦም እዩ ተፈጺሙ። ገሊኦም ተመራመርቲ ኸም ዚገልጽዎ፡ ጠንቂ እቲ ርእሰ ቕትለት፡ ንኽንክን ኣረጋውያን ብዚምልከት ዘጋጠመ ናይ ኣረኣእያ ለውጥን ቍጠባዊ ዅነታትን እዩ፣ ካብቶም ኣብ ደቡብ ኮርያ ዚነብሩ ኣረጋውያን ዳርጋ 50 ሚእታዊት ድኻታት እዮም። ውሉዳት ንኣረጋውያን ወለዶም ኪድግፍዎም ከም ዘለዎም ዚኣምኑ ተቐማጦ ደቡብ ኮርያ፡ ትሕቲ ፍርቂ እዮም።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧ “ኣቦኻን ኣዴኻን ኣኽብር።”ኤፌሶን 6:2።


text:
ጋዜጣዊ መግለጺ ምጅማር ስሚናር ፖለቲካዊ ውድባት
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ
ኣሰናዳኢት ሽማግለ ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ንኩሉም ፖለቲካዊ ውድባት ኣባላት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ በዝገብረቶ ጽውዒት መስረት፡ ሎሚ ዕለት 05 መጋቢት 2016 ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንምዕዋት ካልአይ ሃገራዊ ጉባኤ ንረባረብ! ኣብ ትሕቲ ዝብል ጭርሖ፡ ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋት ብተገዳስነት ካብ ዝተፈላልዮ ኩርናዓት ዓለም ዝመጹ ኣቦ መንበራትን ኣባላት መረሕነታትን ፖለቲካዊ ውድባት ኤ.ሃ.ደ.ለ ዝተሳትፍዎ ሰሚናር ብወግዒ ስርሓቱ ጅሚሩ፡፡
ዕላማ’ዚ ስሚናር’ዚ ፖለቲካዊ ውድባት ኣብ ሰነዳት ንድፍታትን ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤን፡ ከመይነት ምክያድ ጉባኤን፡ ኣወዳድባኡን፡ ኣመዋውላኡን ብዝምልከት ኣብ ሓባራዊ ስምምዕ ንምብጻሕ ዝዓለመ እዩ። ዕዮታቱ ድማ ንዝመጹ ተኸታተልቲ ሰለሰተ መዓልታት ክቕጽል እዩ።
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ወድቀት ፍጹም ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ንምቅልጣፍን፡ ከም መተካእታኡ ድማ ኣብ ብዙሕነት ዘትከለ ደሞክራስያዊ ስርዓት ንምትካልን ዝብህጉ ኩሎም ክፍልታት ሕብረተ-ስብ ኤርትራን ሓይልታት ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጥን ብዝከየድዎ ድርብ ቃልስታትን ከቢድ መስዋእትን ዝተመስረተ ሰፊሕ ሃገራዊ ስሙር ግንባር ከም ምዃኑ መጠን፡ ኣብ ህልዊ ገድላዊ መድረኽ ዝሓሸ ናይ ቃልሲ መሳርሕን ዛጊት ካብኡ ዝሓሸ ዘይተረኸበሉን ብምዃኑ ክዕቀብ ይግባእ።
በዚ ኣጋጣሚዚ፡ ኢሰናዳኢት ሽማግለ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ፡ ተቓውምቲ ፖለቲካዊ ሓይልታቱን ድማ ብፍላይ፡ ኣብ መስርሕ ህልዊ ተጋድሎና እናሻዕ ኣብ ህላወን ቀጻልነትን ሓድነትን ሃገራዊ ባይቶ ንዝጋጥምዎ ዝጸንሑን ዘሎዉን ዕንቅፋታት ብምስጋር፡ ንምዕዋት ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ገድላዊ መሳርዓቶም ከጽምዱን፡ ገድላዊ ግደኦም ከዕዝዙን ትጽውዕ።
ዓወት ንፍትሓዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ!!
ውድቀትን ስዕረትን ንምልካዊ ስርዓት ህግደፍ!!
ኣሰናዳኢት ሽማግለ ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ
05 መጋቢት 2016


text:
ትምህርቲ 8
ኣምላኽ፡ እከይን መከራን ኪህሉ ዝፈቐደ ስለምንታይ እዩ፧
1. እከይ ብኸመይ ጀመረ፧
እከይ ኣብ ምድሪ ዝጀመረ፡ ሰይጣን ንፈለማ እዋን ምስ ሓሰወ እዩ። ሰይጣን ኪፍጠር ከሎ ፍጹም መልኣኽ እዩ ነይሩ፣ ኰይኑ ግና፡ “ኣብ ሓቂ ኣይጸንዐን።” (ዮሃንስ 8:44) ነቲ ንኣምላኽ ጥራይ ዚግባእ ኣምልኾ ንርእሱ ደለዮ። ነታ ናይ መጀመርታ ሰበይቲ ዝዀነት ሄዋን ሓሰዋ፡ ኣብ ክንዲ ንኣምላኽ ንዕኡ ኸም እትእዘዞ ድማ ገበረ። ኣዳም እውን ምስ ሰበይቱ ሓቢሩ ኻብ ኣምላኽ ዓለወ። እቲ ኣዳም ዝገበሮ ውሳነ ኸኣ፡ እከይን መከራን ኣስዓበ።
ሰይጣን ንሄዋን፡ ንኣምላኽ ከይትእዘዞ ኺሓብላ ኸሎ፡ ኣንጻር ልዑላውነት ኣምላኽ እዩ ዕልወት ዜለዓዕል ነይሩ። መብዛሕትኦም ደቂ ሰብ፡ ምስ ሰይጣን ሓቢሮም ንኣገዛዝኣ ኣምላኽ ነጸግዎ። በዚ ኸምዚ ኸኣ፡ ሰይጣን “ገዛኢ እዛ ዓለም እዚኣ” ዀነ።
2.ኣምላኽ ንፍጡራቱ ምስ ጕድለቶም ድዩ ፈጢርዎም፧
ኵሉ ፍጥረት ኣምላኽ ፍጹም እዩ። እቶም ኣምላኽ ዝፈጠሮም ደቂ ሰብን መላእኽትን፡ ንኣምላኽ ምሉእ ብምሉእ ኪእዘዝዎ ኽእለት ነይርዎም እዩ። (ዘዳግም 32:4, 5) ኣምላኽ፡ ጽቡቕን ሕማቕን ፈሊና ናይ ምምራጽ ናጽነት ሂቡ እዩ ፈጢሩና። እዚ ናጽነት እዚ ኸኣ፡ ንኣምላኽ ዘላትና ፍቕሪ ንኸነርኢ ኣጋጣሚ ኸፊቱልና እዩ።
3. ኣምላኽ ክሳዕ ሎሚ መከራ ኺህሉ ዝፈቐደ ስለምንታይ እዩ፧
የሆዋ ነቲ ኣንጻር ልዑላውነቱ እተላዕለ ዕልወት ንእተወሰነ ግዜ ኪቕጽል ፈቒዱ እዩ። ስለምንታይ፧ ንኣገዛዝኣኡ ነጺግካ ብርእስኻ ምምሕዳር፡ ንደቂ ሰብ ከም ዘይጠቕሞም ምእንቲ ኼርኢ ኢሉ እዩ። (መክብብ 7:29፣ 8:9) እዚ ሓቂ ኸም ዝዀነ ድማ፡ ኣብቲ 6,000 ዓመት ዝገበረ ታሪኽ ደቂ ሰብ ብንጹር ተራእዩ እዩ። ሰብኣውያን ገዛእቲ፡ ውግእ፡ ገበን፡ ምጕዳል ፍትሒ ዀነ ሕማም ኬወግዱ ኣይከኣሉን።
ብኣንጻሩ ግና፡ እቶም ንኣገዛዝኣ ኣምላኽ እተቐበሉ ሰባት ተጠቒሞም እዮም። (ኢሳይያስ 48:17, 18) ድሕሪ ሓጺር እዋን፡ የሆዋ ንዅለን ሰብኣውያን መንግስትታት ኬጥፍአን እዩ። እቶም ኣምላኽ ኪገዝኦም ዝመረጹ ሰባት ጥራይ ንምድሪ ኺወርስዋ እዮም።—ኢሳይያስ 11:9።
4. ትዕግስቲ ኣምላኽ እንታይ ኣጋጣሚ ይኸፍተልና፧
ሰይጣን ንየሆዋ ብተኣማንነት ዚእዘዞ ሰብ ከም ዘይህሉ እዩ ገሊጹ። እዚ ሓሶት ምዃኑ ኸተርኢ ምደለኻዶ፧ ከተርኢ ትኽእል ኢኻ! ኣምላኽ ክሳዕ ሕጂ ምዕጋሱ፡ ንኣገዛዝኣ ኣምላኽ ወይ ንኣገዛዝኣ ደቂ ሰብ ክንመርጽ ኣጋጣሚ ኸፊቱልና እዩ። ምርጫና ድማ ብኣነባብራና ኸነርኢ ንኽእል ኢና።
5. ንኣምላኽ ገዛኢና ኽንገብሮ እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
ነቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተመስረተ ናይ ሓቂ ኣምልኾ ብምድላይን ኣብ ግብሪ ብምውዓልን፡ ንኣምላኽ ከም ገዛኢና ጌርና ኸም እተቐበልናዮ ኸነርኢ ንኽእል ኢና። (ዮሃንስ 4:23) ብዘይካዚ፡ ኣብ ፖለቲካን ውግእን ኢድና ብዘይምእታው ኣብነት የሱስ ንስዕብ እንተ ደኣ ዄንና፡ ሰይጣን ገዛኢና ኪኸውን ከም ዘይንደሊ ኸነርኢ ንኽእል ኢና።
ሰይጣን ብሓይሉ ተጠቒሙ፡ ርኹስን ጐዳእን ተግባራት ንኺግበር ይደፋፍእ እዩ። ካብዚ ኸምዚ ዝኣመሰለ ተግባራት ክንርሕቕ ከለና፡ ገሊኦም ፈተውትናን ኣዝማድናን የላግጹልና ወይ ይቃወሙና ይዀኑ። (1 ጴጥሮስ 4:3, 4) ስለዚ፡ ናይ ገዛእ ርእስና ምርጫ ኽንገብር የድልየና እዩ። እሞኸ፡ ምስቶም ንኣምላኽ ዜፍቅሩ ሰባት ክንሓብር ዲና፧ ነቲ ጥበብን ፍቕርን ዚንጸባረቐሉ ሕግታት ኣምላኽ ክንእዘዞ ዲና፧ ከምኡ እንተ ደኣ ጌርና፡ እቲ ሰይጣን፡ ዝዀነ ይኹን ሰብ ኣብ ትሕቲ ጸቕጢ ንኣምላኽ ከም ዘይእዘዞ ዝሃቦ ሓሳብ፡ ሓሶት ምዃኑ ኢና እነርኢ።
እቲ ኣምላኽ ንደቂ ሰብ ዘለዎ ፍቕሪ፡ እከይን መከራን ከም ዜብቅዕ ውሕስነት ይዀነና። እቶም ነዚ ሓቂ እዚ ኸም ዚኣምኑሉ ዜርእዩ ሰባት፡ ኣብ ምድሪ ንዘለኣለም ኪነብሩ እዮም።
ብዝያዳ ፍለጥ
ኣምላኽ መከራ ኺህሉ ዘፍቀደ ስለምንታይ እዩ፧
ሓያሎ ሰባት ነቲ ኣብ ዓለም ዘሎ ዅሉ መከራ ተሓታቲ ኣምላኽ ከም ዝዀነ ይሓስቡ። ንስኻኸ እንታይ ምበልካ፧ ብዛዕባ እቲ መከራ ዜጋጥመሉ ዘሎ ምኽንያታት ኣምላኽ እንታይ ከም ዚብል ተምሃር።


text:
ብዳንኤል ትካቦ /This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it./
መሰረታዊ ዕብየት ወድሰብ ተፈጥሮኣዊ እታወታት ዓለም ካብ ምዃኑ ንላዕሊ ከም ተወሳኺ መሳለጢ ዕብየትን መፍረይ ፍልፍል ፍልጠትና ዝኾነ መሃዛይነትና እዉን እንገልፀሉ ብኡኡ ልክዕ ዓቕምና ኣዉፂእና ዘለና ፍሉይ ከእለት እነንፀባርቐሉ ባይታ እዉን እዩ ዓዉዲ ትምህርቲ።
ኸይዲ ትምህርቲ ከባቢና፣ ማሕበረሰብና፣ ባህልናን ልምድታትናን ኣለሊና ክንፈልጥ ከምኡ ድማ ዝጠቕመናን ዝጎድአናን ካብ ጥቅሚ ዉልቀ ሰብነት ዘሊልና ዜግነታዊ እታወትና እነንፀባርቐሉ ከይዲ ለዉጢ ኣመለኻክታን ባህርን /Behavioral and Attitudinal Change/ እነምፀአሉ ሃዲድ እዩ ትምህርትን ኣብያተ ትምህርትን።
እዚ ከም መንደርደሪ መረዳድኢ ሓሳብ ሒዝና ኣብ ክልልና ልክዕ ከም ካልኦት ክልላት ሃገርና ዘይስሩዕ ቐረብ ትምህርቲ ወይ ድማ ልማዳዊ ፈላሚ እንዳ ትምህርቲ ቤተሰብን ኣብያተ ክርስትያናት ምዃነን ከምዘሎ ኾይኑ መሰረታዊ ስሩዕ ትምህር ካብ መዉዐሊ ህፃናት ይጅምር። ። ፅሬት ከይዲ ስሩዕ /ዘበናዊ/ ትምህርትና ከመይ ይመስል? ወለዲ ደቆም ናብ ስሩዕ ትምህርቲ እንተእትዉሎም መሰረታዊ ከይዲ ክትትሎም እንታይ ይመስል? መዓልታዊ ዉዕሎ ደቆምን ለዉጢ ኣተሓሳስብኦምን ካብ መምህራኖም ንላዕሊ ከስተዉዕሉሉ ዝኽእሉ ምችዉ ባይታ ዘርጊሖም ዶ? ብፍላይ ድማልዕሊ ካልኣይ ብርኪ ኣብ ዘለዉ መደባትን ዓዉድታትን ትምህርቲ “ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን ደቅና እንታይ ይመሃሩ ኣለዉ?” ኢሎም ምስ ኣብያተ ትምህርቲ እኹል ረክቢ ልዉዉጥ ሓበሬታ ዶ ይገብሩ? ኢልና እንተሓቲትና እንረክቦ መልሲ “ክንድትዝድለ ኣይኮነን።” ዝብል እዩ። መንግስታዉን ዘይመንግስታዉን ኣብያተ ትምህትታትና ዋላ’ኳ ወ.መ.ሕ /ወለድን መምህራንን ሕብረት/ ኢለን
ዘጣየሽኦ ጉጅለ ክትትልን ረኽብን እንተሃለወ ክንድትዝድለ ብርትዐ ሒዙ ብተደጋጋሚን ኣድማዒ ዝኮነ ዉፅኢት መምፅኣይን ኮይኑ ኣይተረከበን። እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኣብያተ ትምህርትታትና ብከመይ ዝበሉ ናይ ምሕደራ ሰባት ይምሕደራ ኣለዋ? ከመይ ዝበሉ መምህራን ከ ይምደቡለንን ይቆፅራን ኣለዋ? ዝብል ሕቶ እንተልዒልና ብዘይ ኣዝየን ብኣፃብዕቲ ዝቑፀራን ሒደት ብዓዉዲ ስነ-ትምህርትን ስርዓት ምምህርናን ብቑዕ ልምዲ ኣብ መስመር ብሉፅ መምህርነት ዝፅርሑን ሓዲግና ካሊእ ብሓፈሻ ንቲ ቅድም ከብል ዝተገለፀ ልሕሉሕ ቁፅፅርን ክትትል ወለዲ ናብ ዝገደደ መስግኢ ብርኪ ይወስዶ።
ብኸምዚ ዓይነት ቁፅፅርን ክትትልን ዝወሓዶ ከይዲ ትምህርቲ ሓሊፎም እንተኽኢሎም ናብ ናይ መንግስታዊ ላዕለዋይ ትካል ትምህርቲ /ኮሌጅ ወይ ዩኒቨርሲቲ/ እንተዘይኮነ ድማ ናብ ናይ ዉልቀ ላዕለዋይ ትካል ትምህርቲ /ኮሌጅ ወይ ዩኒቨርሲቲ/ ይኣትዉ እንድሕር ሃልዮም ኣብኡ ክኾንዎን ከምፅእዎን ዝኽእሉ ለዉጢ ኣመለኻክታን ባህርን /Behavioral and Attitudinal Change/ ማዕረ ክንድምንታይ ንእሽተይ ከምዝከዉን ንምግማቱ ንኹለና ዘማትእ ኣይኮነን።
እዚ ፅሑፍ ናብ ዓይኒ መንበብቲ ከቕርቦ ካብ ዘገደዱኒ መሰረታዊ ኩነት ብወገነይ ኣብ ካልኣይን ሳልሳይን ብርክታት ትምህርቲ ኣብ ዝተፈላለዩ መደባት ስራሕ ተዋፊረ ኣብ ዝፀናሕኹሎም ናይ 8 ዓመታት ልምዲ ምምሃርን ምስትምሃርን ትዕዝብትታተይን ቑንጥር ኣቢለ እንተገለፅኩ ኢለ ‘ምበር ዘለዉ ርኡያት ኽፍታታት ኣተገባብራ ከይዲ ትምህርቲን ኣብ ፅርየት ትምህርቲ ዘስዕብዎ ዓበይቲ ሃገራዉን ክልላዊ ፈተናታትን ብናታትኩም ብናይ መንበብቲ ልምድን ተሞክሮን እንተዝዉኾ እዉን ኣብዚ ዘይሰፈረ ብዙሕ ምተብሃለ ይብል። እዚ ከምዚ ዝመሰለ ፀጋም-ዘመም ከይዲ ትምህርቲ እዚ ሰፍ ዘይብል መፃኢ ስግኣት ፈጣሪን ንቲ ሐዚ ብሃገር ብርኪ ሒዝናዮ ዘለና ዉሑድ በዝሒ ክልላዊ ተምሃራይ ኣብ ርእሲ ምዉሓዱ ፅርየት ዝጎደሎ ትምህርቲ ተመጋቢ ብምግባር ንህንፀት ልምዓት ሃገር ክህልዎ ዝግባእ ኣበርክቶ ንጎኒ ብምግዳፍ ናብ ዘይተደለየ ሃገራዊ ብልሽት ዘእትዉዎን ምዃኑ ግልፂ እዩ።
ኣብ ከተማ መቐለ ንኣብነት ካብ ዘለዋ ኣፍልጦ ተዋሂብወን ኣብ ስራሕ ከይዲ ምምሃርን ምስትምሃርን ዘለዋ ናይ ዉልቀ ይኹና መንግስታዊ ትካላት ታሕተዋይ ማእኸላይን ላዕለዋይን ብርኪ ትካላት ትምህርቲ ክንደየኒአን እየን ብቁዕ ናይ ምምሃርን ትምህርታዊ ምሕደራን ዘለዎ ሓይሊ ሰብ፣ ንምምሃርን ምስትምሃርን ዝበቅዐ ሞያዊ ስነ-ምግባር ዝተላበሰ መምህርን ተምሃራይን፣ ዘምህሮ ዓይነት ትምህርቲ ኣዝዩ ዝመለኸን ከባቢያዊ ሃፍትታትን ፀጋታትን ከም ኣወንታዊ እታወት ትምህርቲ ገይሩ ንሓበራዊ ናይ ሃገር ለዉጢ ብቁዕ ናይ ፍልጠት መጋቢ ዝኸዉን መምህር ዝሓዛ፣ ኣብ ጎና ጎኒ ምምሃር ምስትምሃር ናይ ማሕበረሰባዊ ግልጋሎትን ናይ ምርምርን ፅንዕትን ስራሕቲ ዘማዕብል ዉፉይ ናይ ኣብያተ ትምህርቲ ሰራሕተኛ ዝሓቖፋ ትካላት ትምሀርቲ ክንደየናይ ቁፅሪ ዝሓዛ እየን? ትግራይ ካብ ዘለዋ ናብ ኣስታት 5ን ፈረቓን ሚልዮን ዝፅጋዕ በዝሒ ህዝቢ እቲ 1 ሚልዮን ጥራሕ ኣብ ትምህርቲ ተሳታፋይ ምዃኑ መረዳእታታት ዳታ ኤጀንሲ ስታቲስቲክስ ሃገርና የርኢ። እዚ ምስ እቲ ሃገርና ሒዛቶ ዘላ ግዙፍ በዝሒ ምስ ካልኦት ክልላት እንተነነፃፅሮ እቲ ዝወሓደ ኾይኑ ድማ ንረኽቦ። እዚ ሐዚ ኣብ ኣእምሮ ኩሉ ግዱስ ትግራዋይ ኾይኑ ከሕስበናን ከጨንቐናን ዝግበኦ ነገር እንተሃለወ ኣብ ርእሲ እቲ ዘለና ዋሕዲ በዝሒ ተሳታፋይ ትምህርቲን ከይዲ ምርግጋ ፅርየት ትምህርቲ እታ ክልልን ብኡኡ ልክዕ ድማ ክህልዋ ዝግበኦ መጠን ብፅርየት ተማሂሩ ዝወፅእ ብቑዕን ስልጡንን ቑፅሪ ተመሃራይ ክመጣጠን ኣብ ዝክእለሉ ብርኪ ክበፅሕ ከምዘለዎ ካብ ምርድዳእ ብዝዘለለ ናብ ተግባራዉነቱ ብህፁፅ ክእተወሉ ዝግባእ ሓያል ዋኒን ምዃኑ ምፍላጥ እዩ።
ብፍላይ ብፍላይ ኣብ ላዕለዎት ናይ ዉለቀ ትካላት ትምህርቲ ክስርሑ ዝግበኦም ናይ ቁፅፅርን ክትትልን ሜላታት ኣዝዮም ዝበልሑን ዝጠንከሩን ክኾኑ ናይ መንግስቲ ኢድ ኣእታዉነት ዝለዓለ ዋላ እኳ እንተኾነ ህዝቢ ከም ህዝቢ ድማ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ክነዉርሶ ኣብ ዝግበአና መጠንን ዓይነትን ፅርየት ትምህርቲ ናይ “የእትወና እዩ!” ስምዒት ጎሊሁ ብምዉፃእ ሓጋዝን የማናይ ኢድ መንግስቲ ክኸዉንን ይግበኦ።
ከም ዉልቃዊ ትዕዝብተይ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ሃገርና ፅርየት ትምህርቲ ንምቁፅፃር ኣብ ትሕቲኡ ኣብ ዘጣየሾ “Higher Education Relevance and Quality Control Agency / ዝበሃል ኤጀንሲ ኣግባብነትን ምርግጋፅ ፅርየትን ትምህርቲ ክንደየናይ እዩ እዚ በቢግዚኡ ኣብ ምዉዳቅ ዝርከብ ብቕዓትን ፅርየትን ትምህርቲ ብግቡእን ብዉነን ዝከታተሎ? ንዚ ናይ ትምህርቲ ፅርየት ኣብ ዉሽጢ ሕቶ ምልክት ዘእትዉ ዘለዉ ኣካላት መንግስትን ዉልቀ ወነንቲ ትካላት ትምህርትን ከ ብኸመይ መንገዲ ነናይ ኢዶም ብምሃብ ናብ የማን ይመርሖም ኣሎ? ዝብሉ ሕቶታት ናብ ኣእምሮና እንተመላሊስና ኣዚና ክንሓዝንን ተመሊስና ክንሃንፆ ናብ ዘሸግር ወለዶ እናኣተናን ምዃንና ግልፂ መርኣይ እዩ። ካብ ካልኣይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ እንትጅምር ክንደይ ዝኣኽሉ መምህራን ብሜላ ኣመሃህራን ኣበቃቅዓን ተመሃሮ፣ ብሜላ ተኸታታሊ ምዘናን ፍተሻን ስልጠና ረኺቦም ንምምሃር ምስትምሃር ዝበቅዑ መመህራን ይምደቡ ኢልና እንተልዒልና ኣብዚ እተዉ ዝበሃል ቑፅሪ ኣይንረክብን። ስለዚ ሜላታት ፍተሻን ምዘናን፣ ሜላታት ምምሃርን ምስትምሃርን ካብ ዓዉዲ ኽፍሊ ስነ-ትምህርቲ ላዕለዎት ትካላት ተማሂሩ ብዘይወፀ መምህር ዝመሃሩ ተምሃሮ ክንደየናይ ግቡእ ሚዛናዊ ኣመዛዝና ረኺቦምን ኣዕጋቢ ፍልጠት ሒዞምን ክወፁ ይክእሉ ኢልና ንሓስብ? ዋላ ብዓይኒ ስነ-ምግባር ተምሃሮን በቢዓመቱ ዘምፅእዎ ዕብየት ለዉጢ ኣተሓሳስባን ብሰብ ሞያ ስነ-ምምህርና ዝተምሃሩ መምህራን ኣብ መንጎ ዝምሃሩን ብዲፕሎማ ኮነ ቀዳማይ ዲግሪ ዝኾነ ዓይነት ትምህርቲ ተማሂሩ ዝተመደበ መምህር ኣብ ዘምህሮም ተምሃሮ ዘሎ ለዉጢ ገፊሕ እዩ።
ኣብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ዜጋታት በቒዖም ኣብ ዓዉዲ መፍረያይ ስራሕን መሃዛይነትን ክነጥፉ ተደልዮም ብብርኪ ቀዳማይ ዲግሪ ካብ ዝመሃሩ ተምሃሮ ብሞያ መምህርነት ማለት እዉን /ባችለር ኦቭ ኢጁኬሽን/ ወዲኦም ዝወፁን ብ/ባቸለር ኦቭ ኣርትስ ወይ ሳይንስ/ ጥራሕ ተመሪቖም ዝወፁን ዜጋታት ብማዕረ ኣብ ታሕተዎት ብርክታት ኣብያተ ትምሀርቲ ኾኑ ኣብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ብሞያ መምህርነት እንትምደቡ ምሉእ ብምሉእ ሚዛናዊን ዕዉትን ኸይዲ ምምሃር ምስትምሃር ክህልዉ እዩ ኢልካ ምሕሳብ ግጉይ ኾይኑ ይርኣይ። እዚ ብግልፂ ቋንቋ እንትነቕምጦ እቲ ዘለና በዝሒ መምህር ኣብ ላዕለዎት ትካላት ብሞያ መምህርነት እኹል ትምህርቲ ዝረኸበ ስለዘይኾነ እዩ ኢልካ ምሕሳብ ዋላ’ኳ እንተተኽኣለ ንቶም ካብ ዓዉዲ ስነ-ምምህርና ወፃኢ ወዲኦም ናብ ሓላፍነት ከይዲ ምመሃርን ምስትምሃርን ዝኣትዉ ተወሰኽቲ መምህራን እኹልን ብቅዓቱ ዝሓለወን ናይ ሞያ መዕበይን ዓቅሚ ሃናፂን ትምህርትታት ክወሃብ ይግበር እዩ። ሐዚ እዉን ግን እኹል ዉፅኢት እናመፀ ከምዘየለ ዉፅኢታት ካልኣይ ብርኪ ተምሃሮናን ብቕዓት ተመረቕቲ ላዕለዎት ትካላት ትምህርትና ኣጉሊሁ የርእየና ምህላዉ ንግንዘቦቒ እዩ። ሞያ መምህርነት ኣብ ርእሲ ዘለዎ ትሑት ተደላይነትን ጠለብ ደላይ-ስራሕን ብዝበለፀ ኹነታት ናይ ስርዓተ-ትምህርቲ ከይዲ ክፀርይን ክፀፍፍን እንተዘይኽኢሉ እቲ ኣሉታዊ ጎኑ እናበርትዐ መፃኢ ወለዶ ኣሽምባይ ዶ ፅሩይ ቐረብ ትምህርቲ ክረክብስ ናብ ኣብያተ ትምህርቲ ዘኽይድ ሸዉሃት እንተረኺቡ እዉን ጋዶ እዩ። ዝተወሰኑ ሕቶታት እስኪ ነልዕል። ኽንደይ ዝኣኽሉ ተምሃሮ እዮም ብቲ ሐዚ ዘሎ ኸይዲ ምምሃርን ምስትምሃርን ዕጉባት? ኽንደይ ዝኣኽሉ መምህራን ኸ እዮም ሞያዊ ብቕዓቶም ብምዕባይ ሞያዊ ስነ-ምግባሮምን ተወፋይነቶምን ወሲኾም ዜጋታት ኣብ ምህናፅ ዝተዋፈሩ? ኽንደይ ዝኣኽሉ መምህራን እዮም በቢእዋኑ ዉፅኢትን ዕብየት ለዉጢ ባዕሎምን ተምሃሮኦምን ዝፍትሹ? እዚኦምን ካልኦት ከምዚ ዝበሉን ሕቶታት ምስ እነልዕል እንረኽቦም መልስታት ኣዝዮም ተስፋ መቑረፅቲ እዮም። ሕሉፍ ሓሊፉ ብዙሓት ንምዝራቦም ዘሰክፉ ተግባራት ብግልፂ እናተተግበሩ ኣብ ዝርከቡለን ካልኣይን ላዕለዎትን ትካላት ትምህርቲ ዝረአዩ ግድፈታት ጥራሕ ምስትዉዓል እኹል መልሲ ኾይኖም ክቐርቡ ይኽእሉ ‘ዮም ክበሃል ይኽእል።
ንኩለና ከረዳድአና ዝክእል ሓደ ሓቂ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ሃገር ዝቐርፆም ስርዓተ ትመህርትታት ንመንግስታዉን ዘይመንግስታዊ ትካላት ላዕለዎት ብርኪ ትምህርቲ ብሓደ ዓይኒን ሚዛናዊን መምርሒ ብምዉራድ ተበፃሕነት ትምህርቲ ክረጋገፅ ይሰርሕ ዘሎ ምኳኑ እዩ። ብድሕሪ እዚ ድማ ስዒቡ ኩለን እተን ትካላት ትምህርቲ ጉጀለታትን መዋቅራዊ ስርዓት ምርግጋፅ ብቅዓትን ፅሬትን ቐረብ ትምህርቲ ክህልወን እቲ ልዕል ክብል ዝተገለፀ /HERQA/ ዝበሃለ ኤጀንሲ ኣጣይሹ። ይኹን ‘ምበር እቲ ዘጣየሾ ኤጀንሲ ንሚኒስትሪ ትምህርቲ ሃገር ብዝድግፍ መልክዑ ዶ ኽትትልን ቑፅፅርን ይገብር ኣሎ? እንተይልና ኣይፋልን ዝብል መልሲ ንምሃብ እኹል ምኽንያታት ምድርዳር ይከኣል እዩ። ንኣብነት ኣብ ትግራይ ኣብ ዘለዋ ዘይመንግስታዊ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ከምህርኦ ዝተፈቐደለን ዓይነታት ትምህርትን በዝሒ ቑፅሪ ተምሃሮን ከምኡ ድማ ገደብ ግዘ ኣፍልጦን ብኸመይ እናተኸታተለ እዩ ዝብል ሓደ ሕቶ ጥራሕ እንተልዒልና እቲ ንምርግጋፅ ብቅዓትን ፅሬት ትምህርትን ደዉ ዝበለ ኤጀንሲ ንተቓራኒ ተግባር ደዉ ምባሉ ግልፂ መርአያ እዩ። ሓደ ትካል ትምህርቲ እንትጣየሽ ንግልጋሎትን ፅርየትን ትምህርቲ ዝሕግዙ ክህልዉዎ ካብ ዝግብኡ መሰረታዊ እታወታት ብቁዕ መምሀሪ ቦታ፣ ፅፉፍ መምሀሪ ክፍልታት፣ እኹል ቑፅሪ ኮፍ መበልን መፅዓፊን ወናብር፣ እኹልን ግዘኦም ዝሓለዉ መፃሕፍቲ ዝሓዘ ቤተ ንባብ ብቑዕ ናይ ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን ሽቓቕ፣ እኹልን ፅፉፍን ቤተ ፈተነታት፣ ፅፈት ዘለዎም መዕረፊ ተምሃሮን ግልጋሎት ሓበሬታ መለዋወጢ ኢንተርኔትን እኳስ ብዉሑዱ እንተፀሪሕና ካብዚኦም ሰለስተ ጥራሕ ዘማልእ ንምርካብ እዉን ዓቐብ እዩ።
ብወገን ሓይሊ ሰብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ እኹል ሰራሕተኛታት ዘማልኣ ኣብ ርእሲ ዘይምዃነን ንዘለዉ ሒደት ሰራሕተኛታት እዉን ብዉሑድ ወርሓዊ መሃያን በቢዘይሞይኦምን ግልፂ ብዘይኮነን ኸይዲ ኣቆፃፅራ ከምዝቖፅሩ ርኡይ ሓቂ እዩ። ኣብ ርእሲ እዚ ግን እቲ ኣዝዩ ዓብይን ትኹረት ዝሰኣነን ዋኒን ኣብ ከይዲ ቕበላን ምዝገባን ተምሃሮ ዘሎ ዘይሕጋዉነት እዩ። ሚኒስትሪ ትምህርቲ ሃገር ብዝሓቶ ረቛሒ መሰረት ተኸቲሎም ዝተኣናገዱ በዝሒ ተምሃሮ ኣዝዩ ዉሑድ እዩ። ካሊእ ይትረፍ ገደብ ግዘ ምዝገባ ዘይብሉ ምዃኑ ተምሃሮ ክሳብ ንመወዳእታ ሰሚስተር ፈተና ክኣትዉ ሰሙናት ኣብ ዝተርፎም ግዘ እዉን እንከይተረፈ ምዝገባ ዝካየደለን ኣብያተ ትምህርቲ እናሃለዋ ፅሬት ትምህርቲ ኣልዒልካ ምዝራብ ክንድምንታይ ከምዝኸብድ ምግማት ይከኣል እዩ። ብፍላይ ኣብ ኣብዝሓ ዉልቀ ትካላት ላዕለዎት ትምህርቲ ዝርአ ትኹረት ኣብ ገንዘብ ኣታዊ ጥራሕ ዝተሞርከሰ ምዃኑ ንምፍላጥ ኣብ ሓዲአን ኣቲኻ ኣብኡ ንዝርከቡ ተምሃሮ ጥራሕ ዘይኮነስ ሰራሕተኛታት እዉን ምሕታት ብቀሊሉ መልሲ እትረኽበሉ መንገዲ እዩ።
ኣብ እዋን ከይዲ ምምሃር ምስትምሃር ንኣብነት እንተልዒልና ኣብ ሓደ ክፍሊ ክቕመጡ ዝግበኦም በዝሒ ተምሃሮ ንፍተሻን ምዘናን ርድኢቶም ተባሂሉ ብስሩዕ መዓልታዊ ንዝመሃሩ ካብ 50 ንከይበልፁ ብምሸታዊ ትምህርቲ ዝከታተሉ ድማ ካብ 40 ንከይበዝሑ ተገይሮም ክመሃሩ እናተገብአ ኣብ ኣዝየን ፀበብቲ ክፍልታት እሞ ድማ እኹል ፅሩይ ኣየርን ብርሃንን ኣብ ዘየእትዋ ንምሸታዊ ትምህርቲ ድማ እኸል ናይ መብራህቲ ቐረብን ብተለዋዋጥነት ድማ መብራህቲ ኣብ ዝጠፍአሉ እዋን ጀነሬተር ዝርከበሉ ኣቅርቦት ኣብ ዘይብሉ ከምኡ ድማ እኹል ኮፍ መበሊ ወናብር ኣብ ዘየማልኣ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ዝመሃሩ ወገናትና ኾኑ ወነንቲን ኣመሓደርቲን እዘን ትካላት ኣብ ፅርየት ትምህርቲ እጃመን እናወፈያ እንተይኮናስ ኣብ ብርሰት ወለዶን ግዕዝይናን እጃሞም የወፍዩ ምህላዎም ክርአ ይግባእ።
መምህራን ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ካብ ዘምሀርዎም ቑፅሪ ተምሃሮ ክልተን ሰለስተን ዕፅፊ ተምሃሮ ክፍተኑ እናተገበረ ፅርየት ትምህርቲ ከመይ ኣቢሉ ይመፅእ? እዚ በዝሒ ተምሃራይ ዝተሸከሙ መምህራን ብግቡእ ከይዲ ምዘናን ፍተሻን ተምሃሮኦም ብከመይ ይመምዩ? ንኸምዚ ዓይነት ልክዕ ዝሰሓተ ቑፅሪ ተምሃራይ ኸ ከመይ ዝበለ ሜላ ኣመሃህራ ይጥቀሙ ይኾኑ? ኢልና ምሕታት እንተቐፂልና መፃኢ ወለዶና ከመይ ዝበለ ከምዝኸዉን ብዘይ ሰጋእ መጋእ ንምጥርጣር ኣይዕቅበናን።
ተምሃሮ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ትምህርቶም ወዲኦም ናብ ናይ ስራሕ ዕዳጋ ኣብ ዝቐርብሉ እዋን ዉፅኢቶም ይብዛሕ ወይ ይዉሓድ ብዘየገድስ ናብ ፈተና ኣትዮም ተወዳዲሮም ተጠለብቲ ዝኾኑሉ ዕድል ብጣዕሚ ፀቢብ እዩ። እዚ እዉን ብተግባርን ብጋህድን እናረአናዮን ዘለና ዓብይ ኣጋጣሚ እዩ። እሞ እዚን ወድዝን እናተረኣየ ኣብ ዝኸደላ ክልል ኮፍ ኢልና እቲ ዓንተዎ ዝተገለፀ ዋሕዲ በዝሒ ህዝብናን ኣብ መሶብ ትምህርቲ ቐሪቡ ፍልጠት ዝምገብ ወለዶ ድማ ብኡኡ ልክዕ ዝነኣሰ ኣብ ርእሲ ምዃኑ ዝምልከቶም ኣካላት መንግስቲ ወነንቲ ኾኑ ኣመሓደርቲ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ሓፋሽ ህዝብን ተገልገልቲ ተምሃሮን ኣብዚ ነገር እዚ እንታይ ርኢቶ ይህልዎም? ከምዚ ዓይነት ዓይኑ ዘፍጠጠ ሸፈጥን ግዕዝይና ትምህርትን ሓደግኡ ኣዝዩ ዝኸፍአ ካብ ምዃኑ ንላዕሊ ፅባሕ ዓዲ ንዝርከብ መፃኢ ወለዶ ናብ ከመይ ዝበለ ዓዘቅቲ ኢና እነእትዎ ዘለና ይብሉ?


text:
ካብ መዛግብትና
ብሚልዮናት እትፍለጥ መጕልሕ ድምጺ እተገጥመላ ማኪና
“ኣብ ብራዚል ንጐይታ እተገልግል ሓንቲ መጕልሕ ድምጺ እተገጥመላ ማኪና ጥራይ እያ ዘላ፣ ንሳ ድማ ብሚልዮናት ሰባት፡ ‘መጕልሒ ድምጺ እተገጥመላ ማኪና ግምቢ ዘብዐኛ’ ተባሂላ እያ እትፍለጥ።”—ናትናኤል ኣልስተን ዩለ፡ ብ1938።
ኣብ መጀመርታ 1930ታት ኣብ ብራዚል ዝነበረ ዕዮ መንግስቲ ኣምላኽ ብተዛማዲ ዝሕቱል እዩ ነይሩ። ብ1935 ግና፡ ናትናኤል ዩለን ሞድ ዩለን ዚብሃሉ ፈለምቲ፡ ናብቲ ኣብ ዕዮ ስብከት መሪሕ ግደ ዝነበሮ ጆሴፍ ራዘርፎርድ ጸሓፉ። ኬገልግሉ ፍቓደኛታት ምዃኖም ድሕሪ ምጥቃሶም ከኣ፡ “ናብ ዝዀነ ቦታ ንምኻድ ሕጉሳት” ከም ዝዀኑ ገለጹ።
እቲ ጡረታ ዝወጸ ሲቭላዊ መሃንድስ ዝነበረ ናትናኤል፡ ኣብቲ ግዜ እቲ ወዲ 62 ዓመት እዩ ነይሩ። ኣብታ ኣብ ሳን ፍራንሲስኮ፡ ካሊፎርንያ፡ ሕ.መ.ኣ. እትርከብ ጉባኤ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ከኣ ኣላዪ ኣገልግሎት ኰይኑ የገልግል ነይሩ። ኣብኡ ኸሎ ድማ፡ ነቲ ዕዮ ስብከት ከም ዚውደብ ገይሩ እዩ፣ ነቲ ብስራት ኣብ ምዝርጋሕ እውን መጕልሕ ድምጺ ይጥቀም ነይሩ እዩ። ኣብታ ሰፋሕን ብዙሕ ቋንቋታት ዚዝረበላን ብራዚል ኣገልጋሊ ጨንፈር ኰይኑ ኼገልግል ከሎ፡ ተመክሮኡን ፍቓደኛነቱን በረኸት ኣምጺኡ እዩ።
ብ1936 ናትናኤልን ሞድን ምስ ኣንቶንዮ ኣንድራዲ ዚብሃል ብጻዮም ፈላምን ተርጓምን ናብ ብራዚል ከዱ። ምሳታቶም ከኣ ክቡር ንብረት፡ ማለት 35 ፎኖግራፋትን ሓንቲ መጕልሕ ድምጺ እተገጥመላ ማኪናን ተማልኡ። እታ ብስፍሓት ምድራ ኣብ ዓለም ብሓምሻይ ደረጃ እትስራዕ ሃገረ ብራዚል፡ 60 ኣስፋሕቲ መንግስቲ ኣምላኽ ጥራይ እዮም ነይሮምዋ! እዚ ተባላሓትነት እተራእየሉ ናውቲ ድምጺ ግና፡ ኣብ ውሽጢ ሒደት ዓመታት ንሚልዮናት ሰባት ንምብጻሕ ሓጊዙ እዩ።
ካብቲ እንዳ ዩለ ናብ ብራዚል ዝኣተዉሉ ድሕሪ ሓደ ወርሒ፡ እቲ ቤት ጽሕፈት ጨንፈር ኣብ ከተማ ሳኦ ፓውሎ ናይ ፈለማ ዓብዪ ኣኼባ ኣገልግሎት ኣዳለወ። እታ መጕልሒ ድምጺ እተገጥመላ ማኪና ኸኣ ሞድ እናዘወረታ ነቲ ህዝባዊ መደረ ንምውዕዋዕ ኣገልጊላ ብምንባራ፡ 110 ተኣከብቲ መጺኦም ነበሩ። እቲ ዓብዪ ኣኼባ ንፍናን እቶም ኣስፋሕቲ ወሰኾ፣ በዚ ድማ ኣብ ኣገልግሎት ወፍሪ ዝነበሮም ተሳትፎ ወሰኸ። ብጽሑፋትን ብካርድታት ምስክርነትን፡ ከምኡ ድማ በቲ ብሃንጋርኛን ብስጳንኛን ብእንግሊዝኛን ብጀርመንኛን ብፖላንድኛን ጸኒሑ እውን ብፖርቱጋልኛ እተዳለወ ፎኖግራፋት ገይሮም ምስባኽ ከኣ ተማህሩ።
ብ1937 ኣብ ሳኦ ፓውሎን ሪዮ ዲ ጃንየሮን ኩሪቲባን እተገብረ ዓብዪ ኣኼባ ኣገልግሎት፡ ንዕዮ ወንጌላውነት ሓድሽ ምልዕዓል ፈጢሩ እዩ። እታ መጕልሕ ድምጺ እተገጥመላ ማኪና ምስቶም ኣኼበኛታት ኣብቲ ኣብ በቤት እናኸድካ ዚግበር ዕዮ ትኸይድ ነበረት። ኣብቲ ግዜ እቲ መንእሰይ ዝነበረ ዦዘ ማግሎቭስኪ፡ ጸኒሑ ኸምዚ ኢሉ ጽሒፉ እዩ፦ “መጽሓፍ ቅዱሳዊ ጽሑፋት ኣብ መደርደሪ ነንብሮ እሞ እታ መጕልሕ ድምጺ እተገጥመላ ማኪና እተቐድሐ መልእኽቲ ኸተመሓላልፍ ከላ፡ ነቶም እንታይ ይኸውን ከም ዘሎ ኺርእዩ ኻብ ኣባይቶም ዝወጹ ሰባት ነዘራርቦም ነበርና።”
ነብሶም ኪሕጸቡ ናብ ኣፍላግ ዝመጹ ሰባት፡ ኣብቲ ኸባቢ ጸሓይ ኪጽለዉ ኸለዉ፡ ኣብቲ ኣፍላግ ጥምቀት ይካየድ ነበረ። ነቲ ብስራት በታ መጕልሕ ድምጺ እተገጥመላ ማኪና ጌርካ ምስባኽሲ ኸመይ ዝበለ ፍሉይ ኣጋጣሚ ዀን እዩ ነይሩ! ኣብቲ ግዜ እቲ፡ ሓውና ራዘርፎርድ ዝሃቦ መደረ ጥምቀት በቲ መጕልሕ ድምጺ እናተቓልሐ፡ ንምፍላጥ እተሃንጠዩ ሰባት ነታ ማኪና ኸቢቦም፡ ነቲ ናብ ፖርቱጋልኛ ዚትርጐም ዝነበረ መደረ ሰምዑ። ድሕሪኡ፡ በቲ መጕልሒ ድምጺ ብፖላንድኛ እተዘመረ መዝሙራት መንግስቲ ኣምላኽ እናተሰምዐ፡ እቶም ሕጹያት ጥምቀት ተጠምቁ። ኣሕዋትን ኣሓትን ድማ ብእተፈላለየ ቛንቋታት ሓቢሮም ዘመሩ። ዓመት መጽሓፍ 1938 ብዛዕባ እዚ ኽትገልጽ ከላ፡ “ብጰንጠቈስጠ ነፍሲ ወከፍ በብቛንቋኡ ኸም እተረድአ እዩ ዜዘኻኽረካ” ትብል።
ዝናም ወይ ጸሓይ ይኹን ብዘየገድስ፡ ሰንበት ሰንበት ድሕሪ እቲ ኣኼባታት፡ እታ መጕልሕ ድምጺ እተገጥመላ ማኪና ኣብ ማእከል ሳኦ ፓውሎን ኣብ ከባቢኣ ኣብ ዚርከባ ንኣሽቱ ኸተማታትን እናዞረት ኣብ መናፈሻታትን መንበሪ ኣባይትን ፋብሪካታትን ንዚርከቡ ሰባት እተቐድሐ መደረታት መጽሓፍ ቅዱስ ተስምዕ ነበረት። ካብ ሳኦ ፓውሎ ብሰሜናዊ ምዕራብ 97 ኪሎ ሜተር ርሒቑ ኣብ ዚርከብ 3,000 ነበርቲ ኣብ ዘለውዎ ሰፈር ድዉያት ድማ ወርሓዊ መደብ ተቕርብ ነበረት። ድሕሪ ግዜ፡ ኣብቲ ቦታ ሓንቲ እናሰፍሐት እትኸይድ ጉባኤ ቘመት። እቶም ኣስፋሕቲ መንግስቲ ኣምላኽ ኣብ ሕማቕ ኵነታት እኳ እንተ ነበሩ፡ ነቲ ዜጸናንዕ መልእኽቲ መጽሓፍ ቅዱስ ሒዞም ናብ ካልእ ሰፈር ድዉያት ንምኻድ ፍቓድ ተዋህቦም።
ኣብ መወዳእታ 1938፡ ብፖርቱጋልኛ እተዳለወ ቕዳሓት መንግስቲ ኣምላኽ መጸ። ኣብታ “መዓልቲ ዅለን ነፍሳት” ተባሂላ እትብዓል መዓልቲ፡ እታ መጕልሕ ድምጺ እተገጥመላ ማኪና ኣብ ፍቐዶ መቓብር እናኸደት፡ “ምዉታት ኣበይ እዮም ዘለዉ፧፡” “የሆዋ፡” “ሃብቲ” ዘርእስቱ መደረታት፡ ንልዕሊ 40,000 ሓዘንተኛታት ኣስሚዓ እያ።
ኣቕሽሽቲ በቲ ሓቅታት መጽሓፍ ቅዱስ ብትብዓት እተኣወጀሉ መገዲ ብምቝጣዖም፡ ንሰበ ስልጣን፡ ነታ ማኪና ስቕ ኬብልዋ ጸቕጢ ይገብሩሎም ነበሩ። ሓብትና ዩለ፡ ሓደ ቐሺ ንህዝቢ ብምልዕዓል ብዙሓት ሰባት ነታ ማኪና ኸም ዚዓጕጉዋ ዝገበረሉ እዋን ትዝ ይብላ እዩ። ከንቲባ እታ ኸተማን ኣባላት ፖሊስን መጺኦም ግና ንብምሉኡ እቲ መደብ ሰምዑ። እቲ ከንቲባ ድማ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ጽሑፍ ተቐቢሉ ኸደ። በታ መዓልቲ እቲኣ ኸኣ ናዕቢ ኣይተላዕለን። ከምዚ ዝበለ ተቓውሞ እኳ እንተ ኣጋጠሞም፡ ዓመት መጽሓፍ 1940 ብዛዕባ እቲ ኣብ ዓመተ 1939 ኣብ ብራዚል ዝነበረ ዅነታት ክትገልጽ ከላ፡ “ነቲ ዓብዪ ቲኦክራት ንምግልጋልን ስሙ ንምእዋጅን ብሉጽ እዋን” ምንባራ ሓቢራ እያ።
“መጕልሕ ድምጺ እተገጥመላ ማኪና ግምቢ ዘብዐኛ” ናብ ብራዚል ምምጻኣ፡ ኣብቲ ኣብኡ ዚግበር ዕዮ ስብከት ዓብዪ ለውጢ ኣምጺኣ እያ። ነቲ መልእኽቲ መንግስቲ ኣምላኽ ንሚልዮናት ንምብጻሕ ከኣ ኣገዳሲ ግደ ነይርዋ እዩ። እታ ውርይቲ ማኪና እቲኣ ብ1941 እኳ እንተ ተሸጠት፡ ብዙሓት ናይ የሆዋ መሰኻኽር ነቲ ብስራት፡ ኣብቲ ሰፊሕ ክሊ ብራዚል ንዚርከቡ ቕኑዕ ዝልቦም ሰባት ይሰብኩሎም ኣለዉ።—ኣብ ብራዚል ካብ ዚርከብ መዛግብትና።