text:
መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮሓንስ (ካልኣይን መወዳእታን ክፋል)/ Metmqe melekot qdus Yohans(part 2)
መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮሓንስ (ካልኣይን መወዳእታን ክፋል)
ምስክርነት ቅዱስ ዮሐንስ ብዛዕባ ክርስቶስ
ቅዱስ ዮሓንስ በቲ ዝህቦ ትምህርትን ብግብሩን ብዙኃን እቲ ንጽበዮ መሲሕ ዶ ይኸውን ኢሎም ዝተጠራጠሩ እኳ እንተነበሩ፡ ንሱ ግና ብትሕትና መሲሕ ክርስቶስ ከምዘይኮነ ከምዝነገሮም ወንጌላዊ ዮሓንስ ክገልጽ ከሎ “ንሱውን፡ ኣነስ ክርስቶስ ኣይኰንኩን” ይብል። እኳ ደኣ ምስክርነት ዮሓንስ ብዛዕባ ክርስቶስ ምንባሩ ድኅሪ ምግላጽ ልዕልናን ቅድምናን ክርስቶስ እናመስከረ ይምልሰሎም ከምዝነበረ “እቲ ቅድመይ ዚነበረ ብድኅረይ ዚመጽእ ኣሎ ኢለ ብዛዕባኡ ዝነገርኩኹም እዚ እዩ፥” ብምባል የርእዮም ነበረ። በዚ ኸኣ ቅድመ ዓለም ካብ አብ ብዘይ ኣደ ዝተወልደን፡ ድኅረ ዓለም ድማ ብግብሪ መንፈስ ቅዱስ ካብ ቅድስት ድንግል ብዘይ ኣቦ ተጸኒሱ ዝተወልደን ብተዋሕዶ ንሱ ሓደ ምዃኑ በቲ ምሥጢር ዝሓዘለ ትምህርቱ መስኪሩ እዩ። እቲ ቃላቱ ደጊምና ነስተውዕሎ። “እቲ ቅድመይ ዚነበረ ብድኅረይ ዚመጽእ ኣሎ ኢለ ብዛዕባኡ ዝነገርኩኹም እዚ እዩ፥” ደጊሙ’ውን ልዕልና ክርስቶስ ኣብ ዝተዛረበሉ “ኣነስ ብማይ እየ ዘጥምቐኩም ዘሎኹ፥ እቲ ካባይ ዚብርትዕ ሥራኽ ኣሣእኑ ንምፍታሕ ዘይበቅዕ ግና ይመጽእ ኣሎ። ንሱ ብመንፈስ ቅዱስን ብሓውን ኬጥምቐኩም እዩ”ብምባል ምስክርነቱ ሃበ። ነቶም መንነቱ ክፈልጡ ንዝመጹ ልኡኻት ኣይሁድ ንስኻ መን ኢኻ ኢሎም ምስ ሓተትዎ “ኣነስ ክርስቶስ ኣይኮንኩን ኢሉ ተኣመነ እምበር ኣይከሓደን”። ብዛዕባ መድኃኒትነት ክርስቶስ ኣብ ዝመስከረሉ ኸኣ ንሱ ክርስቶስ ምእንቲ ዓለም በጃ ዝኸውን ገንሸል ፋሲካ ምዃኑ’ውን ኣብ ባሕረ ዮርዳኖስ ገሊጹ ኣሎ። “እንሆ ሓጢኣት ዓለም ዘርሕቕ ገንሸል ኣምላኽ” ብምባል ምስክርነቱ ሃበ። ደጊሙ’ውን ብጽባሒቱ ኣብ ቅድሚ ደቀ መዛሙርቱ “እንሆ ገንሸል ኣምላኽ በለ” ብምባል ነቲ ክሓልፍ ከሎ ብዛዕባ ዝረኣዮ ክርስቶስ መስከረ። በዚ ኸኣ ብኅብረ ነገርን ምሳሌን ነቢያት ዝተነበዩሉ መድኅን ዓለም ክርስቶስ ምዃኑ፤ እቶም ትንቢታት ነቢያት ብክርስቶስ ከምዝፍጸሙ ኣርጊጹ ተዛረበ።መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮሓንስ ኣብ ቤት ማእሰርቲ እንከሎ ካብ ደቀ መዛሙርቱ ክልተ ልኢኹ፡ “እቲ ዝመጽእስ ንስኻ ዲኻ ወይስ ካልእ ክንጽበ ኢና” ምባሉ፡ ብዛዕባ ሰብ ከይነገሮ ገንሸል ኣምላኽ ኢሉ ናይ ዝመስከረሉ ጐይታ መንነት ጠፊእዎ ወይውን ተጠራጢሩ ኣይኮነን። ክብሪ ኣምላኽነቱ ፈሊጡ ኣነ እምበር ብኣኻ ክጥመቕ የድልየኒ ኢሉ ብትሕትና ናይ ዝተዛረቦ ጐይታ መንነት ስኢንዎ’ውን ኣይኮነን። ሰማያት ተኸፊቶም ኣእዛኑ ዝሰምዕዎምን ኣዕይንቱ ዝረኣይዎምን ምስክርነት አብን መንፈስ ቅዱስን ረሲእዎውን ኣይኮነን። ምስ ምሉእ ልቦንኡ ኣብ 30/፴ ዓመቱ ይትረፍሲ መንፈስ መሊእዎ ኣብ ማኅፀን ኣዲኡ ከሎ ፈሊጡ ብሓጐስ ዝተሰራሰረሉን ዝሰገደሉን እዩ። እንታይ ደኣ ሰማእትነቱ ይቐርብ ስለዝነበረ ነቶም ዝተጠራጠሩ ደቀ መዛሙርቱ፡ ዮሓንስ ብዛዕባ ክርስቶስ ዝነገሮም ንሱ ምዃኑ ናይ ቃል ትምህርቱን ናይ ኢዱ ተኣምራቱን ሰሚዖምን ርእዮምን ኣርጊጾም ተረዲኦም ድኅሪ ሞቱ ምእንቲ ክስዕብዎ ብማለት እዩ። ጐይታ ድማ ኣምላኽነቱ ብቃሉ ዘይኮነሲ ብግብሩ ድኅሪ ምርኣዩን ልቦናኦም (ብዮሓንስ መሲሉ) ብእምነት ከጽንዑ ድኅሪ ምንጋሩ ብእኡ ዘይዕንቀፍ ብፅዕ ምዃኑ ኣለቢምዎም እዩ። ጐይታን ዮሓንስን በቲ ረቂቕ ምዝርራቦም ተረዳዲኦም፤ ነቶም ደቀ መዛሙርት ትምህርቲ ከምዝረኸቡ ገይሮሞም እዮም። እዚ ትውልዲ ግና ገና ነቲ ምሥጢር መጻሕፍቲ ብዘይ ምስትውዓሉ ደጊሙ ይስሕትን ይጠራጠርን ኣሎ።
ናይ ጐይታ ቃል ብዛዕባ ቅዱስ ዮሓንስን ክብሩን
መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮሐንስ ብጐይታ ዝተመጐሰ ነቢይን ጻድቕን እዩ። “ካብ ኣንስቲ ካብ ዝተወልዱ ካብ ዮሐንስ መጥምቕ ዚዓቢ ሓደ እኳ ከም ዘይተንሥአ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ” ብምባል ክብሪ ዮሓንስ ክሳብ ክንደይ ልሒቅ ምዃኑ ወሃብ ክብሪ ብዝኾነ ብጐይታናን ኣምላኽናን ዝተመስከረሉ ቅዱስ ሰብ እዩ። ቅዱስ ዮሓንስ ካብ ነቢያት ኵሉ ዝዓቢ ምዃኑ’ውን ጐይታ ክዛረብ ከሎ “እወ ካብ ነቢዪ እኳ ዝበልጽ እዩ እብለኩም ኣሎኹ” ብምባል መስኪሩሉ እዩ። ዮሐንስ ሓቀኛ መምህር፤ ነቢይ፤ ካህን፤ ሰማዕት፤ ሐዋርያ ብምዃኑ ካብ ኣምላኹ ክብሪ ዝረኸበ ቅዱስ ኣቦ እዩ። ስለዚ እዩ ድማ ጐይታ ባዕሉ ኣግሂዱ ብዛዕባ ክብሪ ዮሐንስ ዝተዛረበ። ትንቢት ዝተነግረሉ ዮሓንስ ክብሩ ብመልኣኽውን ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ዓቢይ ከምዝኸውን ዝተመስከረሉን፡ ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሑ ኸኣ ብኣቦኡ “ነቢየ ልዑል” ከም ዝበሃል ዝተነግረሉ እዩ። ባዕሉ’ውን ዓርኪ መርዓዊ ክርስቶስ ምዃኑ ተዛሪቡ እዩ። በቲ ኣብ ሰማእትነቱ ዝተፈጸመ ተኣምራት ኸኣ ርእሱ ኣኽናፍ ኣውጺኣ ብምስባኻ ‘ዮሐንስ ኣብ ምድሪ ከም ሥጋ ዝለበሰ መልኣኽ’ ነይሩ ኢሎም ዝውድስዎ ኣለዉ። እዚ ኸኣ መልኣኽ ነይሩ ንማለት ዘይኮነሲ ክሳብ ክንደይ ንጹሕን ዓቢይ መንፈሳዊ ግብሪ ከምዝነበሮን ብኸመይ መገዲ ድማ ሰማዕትነቱ ከምዝፈጸመን ንምግላጽ እዩ።
ዮሓንስን ኤልያስን
ዮሓንስ ብዛዕባ መንነቱ ኣብ ዝተሓተተሉ “ነቢይ ዲኻ” “ኤልያስ ዲኻ” ምስ ተባህለ ስለ ትሕትናን ስለቲ ድኹም ርድኢቶምን ከምዘይኮነ እኳ እንተነገሮም ጐይታናን መድኃኒናን ግና “ክትኣምኑ እንተደሌኹምሲ እቲ ክመጽእ ዘለዎ ኤልያስ ንሱ እዩ” ብምባል መስኪሩሉ እዩ። እዚ ማለት ንሱ ባዕሉ ነቢይ ኤልያስ እዩ ንማለት ዘይኮነስ ብትምህርትን ትንቢትን ኤልያስ ዝመጸ ነቢይ እዩ ንማለት እዩ። ብቅዱስ ገብርኤል መልኣኽ’ውን “ብመንፈስ ኤልያስን ብኃይሉን ቀቅድሚኡ ኺኸይድ” ተባሂሉሉ እዩ።
ብኵሉ መገዱ ኸኣ ቅዱስ፡ ጸዋማይ፡ ተሓራማይ፡ ባሕታዊ፡ ድንግል፡ ንጹሕ ብምንባሩ ምስ ነቢይ ኤልያስ ይመሳሰሉ። እቲ ቀንዲ ግና ነቢይ ኤልያስ እግዚአብሔር ሞት ከይጠዓመ ይውሰዶ ደኣ እምበር ዳኅራይ ቀቅድሚ ዳግማይ ምጽኣት ክርስቶስ ብምምጻእ ትምህርቲ ሓሳዊ መሲሕ ብምቕዋም ምስ ሄኖክ ብምዃን (ክልተ ቀንዴላት ዝበሎም ራእየ ዮሓንስ) ስለቲ ሓቀኛ ክርስቶስ ከምዝምስክሩን ሰማእትነት ከምዝቕበሉን፡ ዮሓንስ’ውን ብመንፈሰ ኤልያስ ቀቅድሚ ክርስቶስ ብምምጻእ ብዛዕባ ክርስቶስ ብምምስካሩ ምስ ኤልያስ ተዛሚዱ ቀሪቡ ኣሎ። ብሓጺሩ ክልቲኦም ቀቅድሚ ክርስቶስ ብምምጻእ ብዛዕባ ክርስቶስ ዝምስክሩ ስለዝኾኑ ብግብሮም ተዛሚዶም ቀሪቦም ኣለዉ። ነዚ ኣገላልጻ ኸኣ ባዕሉ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ደብረ ታቦር ክብሩ ገሊጹ ምስ ወረደ ዝበሎ ዝያዳ ኣነጺርዎ እዩ፦ “ካብ ከረን ኪወርዱ ኸለዉ፡ ኢየሱስ፡ ወዲ ሰብ ካብ ምዉታት ክሳብ ዚትንሥእ፡ እዚ ዝርኤኹምዎ ንሓደ እኳ ኣይትንገሩ፡ ኢሉ ኣዘዞም ። ደቀ መዛሙርቱ ኸኣ ፤ ንምንታይ ድኣ ጸሓፍቲ ፡ ቅድም ኤልያስ ኪመጽእ ይግባእ፡ ዚብሉ ፡ ኢሎም ሐተትዎ ። ንሱ ኸኣ መሊሱ በሎም፡ ብሓቂ ቅድም ኤልያስ ይመጽእ፡ ንዅሉ ድማ የቕንዕ። ኣነ ግና እብለኩም ኣሎኹ፤ ኤልያስ ቅድሚ ሕጂ መጺኡ፡ ከም ዝድለዩ ገበርዎ እምበር፡ ኣየለለይዎን። ንወዲ ሰብ ድማ ከምኡ ንሳቶም ሓሳረ መከራ ኼጽግብዎ እዮም ። ሽዑ ደቀ መዛሙርቱ ብዛዕባ ዮሐንስ መጥመቕ ከም ዝበሎም ኣስተውዐሉ።”
ሰማዕትነት ቅዱስ ዮሐንስ መጥምቕ
ኣብቲ ጊዜ እቲ ሄሮድስ ኣንቲጳስ ንሄሮድያዳ ሰበይቲ ፊልጶስ ኃዉ ስለዘእተዋ፤ ቅዱስ ዮሐንስ ኸኣ ሰባኺ ወንጌል ሓዋርያ ብምዃኑ ሰበይቲ ኃውኻ ከተእቱ ኣይግብኣካን ብምባል ነቲ ንጉሥ ገሰጾ። እዚ ትምህርቱ ኸኣ ሓዋርያ ሰባኬ ወንጌል የስምዮ እዩ። በዚ ምኽንያት እዚ ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ናብ ቤት ማእሰርቲ ኣእተዎ። ጓል ሄሮድያዳ ኣብቲ ዕለት ልደቱ መጺኣ ሳዕሲዓ ኣሓጐሰቶ፣ ንሱ ከኣ ክሳዕ ፍርቂ መንግሥቱ ኪህብ ምስ መሓለላ፤ ንሳ ኣቐዲማ ምስ ኣዲኣ ተማኺራትሉስለ ዝነበረት ከይዳ ነዲኣ ሄሮድያዳ ነገረታ። ኣዲኣ ድማ “ዮሐንስ እዩ ከልኪሉና እምበር ኣነ ሰበይቲ ንጉሥ፡ ንስኺ ጓል ንጉሥ ኴንና ምነበርና ስለዚ ርእሲ ዮሐንስ ቈሪጽካ ሃበኒ” በልዮ በለታ። እዚ ኸኣ ዮሓንስ እንተሞይቱ ዝቓወሞም ስለዘየለ ፍርቂ ኣይኮነን ምሉእ መንግሥቲ ኣብ ኢድና ክኣቱ እዩ ካብ ዝብል ክፉእ ሓሳብ ዝነቐለ እዩ። ጓላ ብዝተመኽረቶ ድማ “ርእሲ ዮሐንስ መጥምቕ ኣብዚ ኣብ ጻሕሊ ሃበኒ” በለቶ። ሽዑ እቲ ንጉሥ ብተንኰላ ስለዘምሓለቶ ጐሃየ። ቃሉ ከይዓጽፍ ክብል ድማወተሃደራት ልኢኹ ርእሲ ዮሐንስ ቈሪጾም ኪህብዋ ኣዘዘ።
ንሳቶም ርእሲ ዮሐንስ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ቈሪጾም ነታ ርእሱ ብጻሕሊ ኣምጺኦም ነታ ጓል ሃብዋ፥ ንሳ ድማ ወሲዳ ንኣዲኣ ሃበታ። ሽዑ ሄሮድያዳ ነታ ርእሲ ዮሐንስ መጥምቕ “ንንጉሥን ንግሥትን ክትዘልፍ ዘይትኃፍር ዚነበረት መልሓስ ዮሐንስ ብሞት ተሓትመት” ኢላ ብዚኃዘቶ መስፈ እንተተንከፈታ ክልተ ክንፊ ኣውፂኣ፥ ነቲ ቤት ሰንጢቓ ነፊራ ከደት እሞ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ደብረ ዘይት ኪምህር ከሎ ከይዳ ሰገደትሉ፣ ጐይታ ድማ ብዘለኽዮ ስበኺ ኢልዋ፥ ንዓሠርተ ኃሙሽተ ዓመት ዝኣክል ምስ ሰበኸት ኣብ ኣድያመ ዓረብያ (ለሰ ዮርዳኖስ) ዓረፈት። ኣካል ብዘይብሉ ኣእዳው ኣጽሒፉ ንናቡከደናጾር ዝገሰጸ ኣምላኽ፤ ኣእባን ቢታንያ ዘዛረበ ኣምላኽ እንታይ ይሰኣኖ? ርእሲ ዮሓንስ ምስባኻ’ውን ስራሕ ኣምላኽ እዩ። ነጋዶ ኪኃልፉ ከለዉ ርእሲ ዮሓንስከም ዕንቍ ከተብርህ ርእዮም ንደቀመዛሙርት ዮሐንስ ርእሲ መምህርኩም ወዲቓ ኣላ ኢሎም ነገርዎም እሞ ደቀመዛሙርት ዮሐንስ ወሲዶም ቀበርዋ። ንሬስኡ ግና ደቂ መዛሙርቱ ኣልዒሎም ቀበርዎ። መጺኦም ድማ ንጐይታና ኢየሱስ ሞት መምህሮም ዮሐንስ ነገርዎ። ጐይታ ድማ ኣጸናንዖም። መወዳእታ ዕጫ እቶም ኣብ ልዕሊ ናይ እግዚአብሔር ቅዱስ ሰብ ክፉእ ዝመኸሩን ዝገበሩን ንጉሥን ንግሥትን ጓላን ግና ኣዝዩ ዘሰንብድ መቕሰፍታዊ ሞት ከምዝነበረ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ዝምስክርዎ እዩ። ሰማዕትነትን ዕረፍትን ዮሐንስ 2/፪ መስከረም እዩ።
ሓድሽ ዓመትን ቅዱስ ዮሓንስን
መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮሓንስ ዝዕረፈሉ ዕለት 2 መስከረም ይኹን ደኣ እምበር ባሕቲ መስከረም ቅዱስ ዮሓንስ ርእሰ ዓውደ ዓመት ተባሂሉ ክኽበር ንረኽቦ። እዚ ኸኣ ቅዱስ ዮሓንስ ናይ ነቢያት (ብሉይ ኪዳን) መወዳእታ ናይ ሓዋርያት (ሓዲስ ኪዳን) መጀመርታ ብምዃኑ ኣብ ሞንጎ ክልተ ዓበይቲ ዘመናት ስለዝርከብ፡ ብተምሳሉ ዘመን መቐየሪ ተባሂሉ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ሊቃውንቲ ኣቦታት ብመደብ ዝገብርዎ እዩ። ርእሰ ዓወደ ዓመት ተባሂሉ ኸኣ ዝደመቐ ኣገባብ ይኽበር። በዚ መሰረት ኸኣ ባሕቲ ሓድሽ ዓመት ቅዱስ ዮሐንስ ተባሂሉ ክጽዋዕ ከሎ ወንጌላውያን ግና በብዓመቱ እናተቐያየሩ ንእንዖዱን ንዓለም ክምግብዋ ይነብሩ። ማቴዎስ ማርቆስ ዮሐንስ 365 ዕለታት ክኸውን ከሎ ሉቃስ ግና 366 ዕለታት ይኸውን። በብዓመቱ ባሕቲኣ ብቤተክርስቲያን ልዑል ፍልጠት ዘለዎም ሊቃውንቲ ናይ በዓላት ንኣጽዋማት ንዕለታት ንምእመናን ዘፍስሱሉ (ዘስምዑሉ) ዕለት ብምዃኑ “ርእሰ ዓውደ ዓመት ዮሐንስ ወላዴ መጥቅዕ ወአበቅቴ” (ዮሐንስ ናይ ዓመት መጀመርታ ወይውን ርእሲ ናይ መጥቅዕን አበቅቴን መርከቢ) ብማለት ይግለጽ። መጥቅዕ ናይ በዓላትን ኣጽዋማትን መውጽኢ ክኸውን ከሎ፡ አበቅቴ ድማ ምስ ሰርቀ መዓልትን ሕጸጽን ተደሚሩ ናይ ሰርቀ ሌሊት መውጽኢ እዩ። ቅዱስ ያሬድ’ውን “ውስተ ርእሰ ዓውደ ዓመት ተጽሕፈ ተዝካርከ፤ ባርከኒ እንሣእ በረከተከ” ብምባል ነዚ ዕለት ገሊጽዎ ኣሎ። ቅዱስ ዮሓንስ ዝርከበሉ እዋን ኣብ ሞንጎ ክልተ ወቕትታት (ክረምትን ቀውዕን) ብምዃኑ ክረምቲ ናይ ብሉይ፡ ቀውዒ ኸኣ ናይ ሓዲስ ኪዳን ምሳሌ ኮይኑ ስለዝቐርብ እዩ። ንኵሉን በዓላትን ኣጽዋማትን ናይ ዓመት ቀመር’ውን መሰረት ስለዝኾነ ርእሰ ዓውደ ዓመት ተባሂሉ ኣብ ምእታው ሓዲሽ ዘመን ይኽበር። መሰረቱ ኸኣ ተግባር መጥመቀ መለኮት ቅዱስ ዮሓንስ ንዘመነ ወንጌል መእተዊ ኆኅት ወይውን መበገሲ ኮይኑ ስለዝተረኽበ አበው ሊቃውንት በዓላት ኣብ ዝደንገጉሉ እዋን መዘከርታ ቅዱስ ዮሐንስ ርእሰ ዓውደ ዓመት ኮይኑ ባሕቲ ክኽበር በብዓመቱ ኸኣ መጀመርታ ዘመን ብስሙ ክጽዋዕ ስርዓት ብምግባሮም እዩ። (ድርሳን ዘቅዱስ ዮሐንስ አፈወርቅ) ስንክሳር’ውን መጀመሪ ሓድሽ ዓመት መስከረም ምዃኑ ገሊጹ ይርከብ። ብሊቃውንቲ ኣዘራርባውን ጸልማት ኣብ ዝነበረ ዘመነ ፍዳ ዘይተሰምዐ ቃል፡ሓድሽ ተስፋ መንግስተ ሰማያትን ስብከት ብርሃንን ብዮሓንስ ስለ ዝጀመረ ናይ ሓድሽ ዘመን መኽሰቲ ኢሎም ምስ ምጅማር ሓድሽ ዘመን የተኣሳስርዎ። መስከረም ዘመን መለወጢ ምዃኑ ድማ ብርሃናት (ፀሐይ፤ ወርሒ ከዋክብቲ) ናይ ዓመት ዑደቶም ኣብ ወርሒ ጳጒሜን ፈጺሞም ኣብ ወርሒ መስከረም ስለዝጅምሩ እዩ። ኣብዚ ጊዜ እዚ ኸኣ ለይቲ ምስ መዓልቲ ይተኻኸልን መዓረ 12 ሰዓት ይኸውንን። ድኅሪ እዚ ግና ካብ ባሕቲ መስከረም ኣትሒዙ መዓልቲ በብቝሩብ እናጐደለ ይኸይድ። ነዚ መሰረቶም ኸኣ ሄኖክ እዩ (ሄኖ 21፥49)። ናይ ኣቡሻኽር (ባሕረ ሓሳብ) ሊቃውንትውን ዓለም ብማየ ኣይኅ ኣዕለቕሊቓን ተኸዲናን ድኅሪ ምጽናሕ ካብቲ ዝነበረ ማይ ክተጽፈፍን ምድሪ ክተረኣይ ዝጀመረትሉ ወርሒ መስከረም እዩ ብምባል ምኽንያት መለወጢ ዘመን ወሲኾም የረድኡ እዮም (ኩፋ 7፡1)።
ቅዱስ ዮሐንስ ኣብ ሃገርናን ባህልናን
ቅዱስ ዮሓንስ ርእሰ ዓውደ ዓመት ኮይኑ ኣብ ሓድሽ ዓመት ምኽባር ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣቦታትና ካብ ጥንቲ ኣትሒዞም በረኸቱ ንኽረክቡ ብስሙ ታቦት ቀሪጾም ከኽብርዎ ክሳብ ሕጂ ዘሎናዮ ዘመን በጺሑ ኣሎ። ኣስታት ሽሕን ሓሙሽተ ሚእትን ዝገማገም ዕድመ ዘለዎን ሓደ ካብቶም ጥንታውያን ገዳማት ሃገርና ዝኾነ ቴድረር’ውን ብስም ቅዱስ ዮሓንስ ቤተ ክርስቲያን ዝተሓንጸን ብስሙ ታቦት ዝተቐርጸሉ ምዃኑ ምጥቓስ ጥራይ ክሳብ ክንደይ ኣቦታትና ነዚ ክርስቶስ ካብ ኣንስቲ ዝተወልዱ ካብኡ ዝዓቢ የልቦን ኢሉ ዝመስከረሉ ኣቦ ዘለዎም ክብሪ ዘመልክት እዩ። ኣብ ዝተፈላለየ ክፋል ሃገርና’ውን ብስሙ ዝተቐርጹ ጥንታውያን ታቦታትን ኣብያተ ክርስቲያናትን ከምዘለዉ ይፍለጥ። ኣብ ባህልና’ውን ቅዱስ ዮሓንስ ኣብ ውሽጢ ኅብረተሰብ ሰሪጹ ዝርከብን ብዝተፈላለየ መገዲ ሕዝብና ኣኽብሮቱን ፍቕሩን ዝገልጸሉ ኣገባብ ከምዘለዎ ዝተፈልጠ እዩ። ብፍላይ ኸኣ ምስ ምእታው ሓድሽ ዘመንን ኣብ ምብቃዕ ዝገማገም ዘሎ ዘመነ ክራማትን ምስ ትስፉው ምጅማር ሰዊትን ፍርያትን ተኣሳሲሩ ዝኸይድ ፍሉይን መሳጥን ኣከባብራ ኣብ ገጠራዊ ክፋል ሕዝብና ይርከቦ፤ ነዚ በዓል ኸኣ ፍሉይ ምድላው ይግበረሉ። ነዚ በዓል ዘይዕጠቕ ዘይዳሎ ክፋል ኅብረተሰብ ድማ የልቦን። ብድሮ ቅንያት ቅዱስ ዮሓንስ፡ ጓሶት ጥሪቶም እናጓሰዩ ምስቲ ልሙዕ ክራማትን ጽጉባት መጓሰኦምን ብሓጐስ ንቅዱስ ዮሓንስን መስቀልን ዝኸውን ሽግ ይእክቡን ይሰርሑን። ምሸት ምሸት ድማ ጥሪቶም ኮብኲቦም ሽጎም ተተሰኪሞም ብሓጐስ ይኣትዉ። ሰብኡት ከኣ ንዓውደ ዓመት ዝኸውን ክዳውንቲ ይገዛዝኡ፤ ኵሉ በብዘለዎ ድማ ነቲ ኣሎኒ ዝብሎ ክዳን ሩባ ወሪዱ የጻራርይ፤ ሕሩድን ካልእን ድማ ይቀራርቡ። ኣዴታት ድማ ኵሉ ናይ ነፍሰን ይኹን ኣሎ ዝበሃል ናይ ውሻጠአን ምቕራርብ የጻፍፋ። ዝስተን ዝብላዕን ኸኣ ብውህልነት ይዳሎ። ኣዋልድን መርዑን ኸኣ ምሽልላምን ካልእን ከምኡ ፍሉይ ምድላዋት ይገብራ። ኣብ ድሮ (ዋዜማ) ኣውደ ዓመት ቅዱስ ዮሐንስ ድማ ኣጕባዝን ሰብኡትን ሸሽጎም ሒዞም ኣብ ባይቶ ዓዲ ይእከቡ። ኣዋልድን ኣንስትን መርዑን ድማ ኮበሮአን ሒዘን ይመጻ። ኣብቲ ዓዲ ታቱላ በብመኣዝኑ ይስማዕ፡ እዚ ኸኣ ብስራት ሓድሽ ዘመን እዩ። ብወገን ቤተ ክርስቲያን ናይ ዋዜማ ደወል ከም ማለት እዩ። ሽግ ድማ ብዓበይቲ ተባሪኹ ይውላዕ። እዚ ብርሃን ኸኣ ተምሳል ናይ ሓድሽ ዘመን እዩ። ቅድሚ ካልኦት ግና ብመጀመርታ ናብ ዓበይቲ ኣረጋውያን፡ ሕሙማት ወቦ ዘተርፈ እሞ ናብ ባይቶ ዓዲ ክመጹ ናብ ዘይክእሉ ኣብ በብዘለዉዎ ብምውሳድ ሽግ ወሊዕኻ ሓዊ ከምዝሰግሩ ይግበር። ንሶም ድማ ካብ ልቦም ትምኒቶም ብምግላጽ ይምርቑ። ብድኅሪ እዚ “በዓል ሽግ፡ በዓል ሽግ” እናተባህለ መጸዋዕታ ይቐርብ። ሽግ ዘለዎ ሽጉ ሒዙ ድማ ደበኽ ይብል። ኵሉ ሽግ ዝሓዘ ድማ ሽጉ የብርህ። ቅድሚ ኵሉ ድማ ንቤተ ክርስቲያን ድኅሪኡ ኸኣ ንብምሉኡ ዓዲ ሆየ እናበልካ ብመስርዕ ይኹለል። መርዑን ኣዋልድን ደድኅሪ ሽግ ሆየ ይስለፋ። ደቂ ተባዕትዮ ሽጎም ዓቲሮም ሆየ ሆየ እናበሉ ክኸዱ ከለዉ ኣዋልድን መርዑን ድማ ኮበሮአን ሒዘን እናተቐበላ ደድኅሪኦም ይስዕባ። ካብቲ ኣብዚ እዋን ንመበሰሪ ሓድሽ ዓመት ዝብሃል ኸኣ “ዮሐንሰ ይአቶ ኣብሪህዋ ንባይቶ! ዮሐንሰይ ቅዱሰይ ዘለዓለም ንጉሠይ!” “ንዮሐንሰይ መስቀለየ ድርብ ኮበሮ ሓዛለይ” ዝብል ይርከቦ። ኣደታት ኣብ ድርኲዂት ኣባይተን ኮይነን ዕልል ይብላ። ቱቱላ በብማእዘኑ ይንፋሕ። ዓዲ ብብርሃን ሽግ ትደምቕ። ዓበይቲ ወለዲ ኸኣ ተመስገን ኣምላኽ እንቋዕ ነዚ ኣርኣኻና፤ እንቋዕ ካብ ጸላም ናብ ብርሃን ኣስገርካና ኢሎም ናብ ኣምላኽ ምስጋና የቕርቡ። ነቶም ሆየ ዝብሉ መንእሰያት ኸኣ ኃይልኹም ኃይሊ ሓጺን ይግበሮ፤ ሰስኑ እምበር ኣይትውሓዱ፤ ውላድኩም የርእየና፤ ናብ ብርሃነ መስቀሉ ብሰላም ይጸንብረና፤ ዓመት ንዓመታ የድግመና፡ ብሰላም የብጽሓና እናበሉ ይምርቑ። ድኅሪ እዚ ኵሉ ኸኣ ሽግ ዝሓዘ ዘይሓዘን ኵሉ ብሓንሳብ ኣብ ባይቶ ዓዲ ይእከብ። ሽዑ ካህናት ዓዲ ነቲ ሓድሽ ዘመን ባሪኾም መሐረነ ኢሎም አቡነ ዘበሰማያት ይህቡን ይደግሙን። ሕዝቢ ድማ ተቐቢሉ ጸሎቱ የብጽሕ። ኣብ መወዳእታ ሽግ ዘይሰገረ እንተሎ ይሰግር። ዓበይቲ ሰብኡትን ኣንስትን ድማ “ሓምሊ ቁራዕ ውጻእ፡ ገዓት ጠስሚ እቶ፤ ከምዚ ንዓመታ ብሰላም ኣጽንሓና፤ ቡሩኽ ሓድሽ ዓመት ይግበረልና፤ ቀዳዊና ዘመን ኣምጽኣልና፤ ዓድና ባረኸልና፤ ናብ ብርሃነ መስቀሉ ብሰላም ጸንብረና፤ ዝዝራእናዮ ኣፍርየልና፤ ዝወለድናዮ ኣዕብየልና፤ ዘመነ ሰላም ዘመነ ራህዋ ግበረልና” እናበሉ ነቲ ሓዊ ሽግ ይሰግሩ። ኣብ መወዳእታ ካህናት ይባርኹሞ ነበርቲ ዓዲ ሽግ ሰጊሮም ሰርሖተ ሕዝቢ ይኸውን። መንእሰያት ግና ባህላዊ ጸዋትኦም ይቕጽሉ።
በዚ ኣገባብ ድሮ ቅዱስ ዮሐንስ ምስ ተዛዘመ፤ ንጽባሒቱ ሓድሽ ዓመት ኵሉ ክዳኑ ኣጸራርዩን ተሸላሊሙን ቤተ ክርስቲያን ተሳሊሙን ጸሎቱ ኣብጺሑን ናብ ገገዝኡ ይምለስ። ምድላው ክግበረሉ ዝቐነየ ምሉእ ሽሻይ ሽዑ ይወርድ፤ ይብላዕን ይስተን። ብድኅሪኡ ኣቱም እንዳ እከለ ከመይ ሓዲርኩም፤ እንቋዕ ናብ ሓዲሽ ዓመት ኣብጽሓኩም ኣብጸሓና፤ ብሩኽ ዓውደ ዓመት፤ ቀዳዊና መሐጐሲና ዘመን ይግበሮ እናተባሃሃሉ ይበጻጽሑ። ምሉእ መዓልቲ ኸኣ ዝሰተን ዝብላዕን ክቕረብን፡ ኣጋይሽካ ክትቕበልን ብሓጐስ እዚ ዓውደ ዓመት ይሓልፍ።
ባህልና ክሳብ ክንደይ መንፈሳዊ መሠረት ከምዘለዎ ክንርዳእ ንኽእል። ቤተ ክርስቲያን ሕመረት ናይ ከምዚ ባህሊ ዘለዎ ሕዝቢ ምዃና ብተሳትፎ ካህናት ዓዲ ብቀሊሉ ክንርዳእ ንኽእል። ባህልና ግና ምስ ምዕባለ ዓለም – ዓለማዊ ገጹ እናሰዓረን ክርዳድ እናበቖሎን ሕዝኣቱ እናተስዓረን ከይከይድ ዘይሰክፍ ኣይኮነን።
መጠቓለሊ
መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮሐንስ ዓርኪ መርዓዊ፤ ነቢየ ልዑል፤ ነቢይን ሓዋርያን፤ ካህንን ሰማእትን እዩ። ቀቅድሚ ጐይታ ብምምጻእ መገዲ ዝጸረገ፤ ብዛዕባ ክርስቶስ ዝሰበከ ቃለ ዓዋዲ እዩ። ባዕሉ ጐይታ ኣኽቢርዎ መሪጽዎን እዩ እሞ ነዚ ክቡርን ቅዱስን ኣቦ ቤተ ክርስቲያን ብዝግባእ ተኽብሮ እያ።
በረኸቱን ጸሎቱን ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን። ኣሜን!
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!


c: text/html

text:
ጉጅለታት ተሐለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ዘይቐዋሚት ኣባል ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ምዃና ኣብታ ሃገር ሰብኣዊ መሰላት ኣጀንዳ ክኸውን ይጥቀምሉ ኣለው።ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ተቓውሞ ትዕፍን ኣላ፤ጋዜጠኛታትን ፖለቲካዊ ተቐናቐንትን ትኣስር ኣላ ክብሉ ምስ ዝነቕፉዋ ጉጅለታት ሰብኣዊ መሰላት ሓርፋፍ ርክብ ኣለዋ።እታ ሃገር ካብ 2007 ኣ/ፈ ጀሚሩ ይፍፅሙ ኣለው ዝተብሃሉ መግሃስትታት ንምምርማር ናይ ሕቡራት መንግስታት ፍሉይ ራፓርተር ክኣትው ኣይፈቐደትን።
ኢትዮጵያ ንኽልተ ዓመታት ኣባል ቤት ምኽሪ ፀጥታ ዝኾነትሉ ብምኽንያት ፅቡቕ ባህሪ ከይኮነስ ፖለቲካዊ ሽልማት እዩ ኢለን ኣብ ሕቡራት መንግስታት ምኽትል ዳይረክተር ህወማን ራይትስ ዎች።
ሰብኣዊ መሰላት ንክኽበር ከም እንቀሳቐሰ ትካል እዚ ኣጋጣሚ እዚ መንግስታት ክምረፁ ከለው ዝኣትውዎ መፅብዓ ኣቓልቦ ክረክብ ንጥቀመሉ ኢና ንደሊ ኢለን።
ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም እቲ ምርጫ ዘርእዮ እታ ሃገር ክብርን እምነትን ዓለም ከምዘለዋ እዩ ኢሎም።ግጭትም ኣንፃር ግብረሽበራን ጉዳያት ስደተን ኢትዮጵያ ቀዳምነት ካብ እትህቦም ጉዳያት እዮም ኢሎም ኣለው ዶ/ር ቴድሮስ።
ህይውማን ራይትስ ዎች ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ኢትዮጵያ ተፈፂሙ ብዛዕባ ዝበሎ መግሃስቲ ኣብ ዘውፅኦ ፀብፃብ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ልዕሊ 400 ሰላማዊ ሰልፈኛታት ብሓይልታት ፀጥታ መንግስቲ ተቐቲሎም ዓሰርተታት ኣሽሓት ድማ ተኣሲሮም ክብል ገሊፁ’ሎ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ግን ነቲ ስፍሓት ተቓውሞ ብምትሓት ሓይልታት ፀጥታ ንተግባራት ህውከት እዮም ግብረ መልሲ ሂቦም ይብል።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ኤርትራን ናይ እትርከበን ኣዘዝቲ ፖሊስ ምብራቕ ኣፍሪቃ ኣብ ኬንያ ኣኼባ የካይዱ
Radio Erena: 26 August, 2014
ኣዘዝቲ ፖሊስ ኤርትራ ናይ እትርከበን ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ፣ ኣብ ኬንያ ወደባዊት ከተማ ሞምባሳ ኣኼባ የካይዱ ከምዘለዉ ሻንጋይ ደይሊ ገሊጹ።
ኣዛዚ ፖሊስ ኬንያ፣ ዳቪድ ኪመዮ ንማዕከናት ዜና ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ እቲ ካብ ትማሊ ሰኑይ ጀምሩ ንሓሙሽተ መዓልታት ዝቕጽል ኣኼባ ኣዘዝቲ ሰራዊትን ክኢላታት መርመራን፣ ነቲ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ እናገነነ ዝመጽእ ዘሎ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰብን ንብረትን ንምግታእ ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ፣ ኣብ ሽበራን ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰብን ንብረትን ብፍላይ ድማ ኣጽዋርን ዕጽፋርስን ኣብ ዝከታተላሉ እዋን፣ ሓበሬታ ብምልውዋጥ፣ ነቲ ምንጪ ናይቲ ገበን ንምርካብ ሓጋዚ ከምዝኸውን'ውን እቲ ኣዛዚ ሓቢሩ።
ጭፍራ መራኽብ ኢራን ኣብ ወደብ ጅቡቲ ተጸጊዐን
Radio Erena: 26 August, 2014
ጭፍራ መራኽብ ኢራን፣ ኣብ ወደብ ጅቡቲ ከምዝተጸግዓ ፕረስ ቲቪ ገሊጹ።
እተን ሄሊኮፕተራትን ሚሳይላትን እትስከም ዓባይ ናይ ኵናት መርከብ እትርከበን ጭፍራ መራኽብ፣ ኣብ ቀይሕ ባሕርን ወሽመጥ ዓደንን ወትሃደራዊ ኮለላ ከካይዳ ድሕሪ ምጽናሕ’የን ብሰንበት 24 ነሓሰ፣ ናብ ወደብ ጅቡቲ ተጸጊዐን።
ኤርትራን ሱዳንን ኣብ ኣከፋፍላ ዋጋ ነዳዲ ክሰማምዓ ከምዘይክኣላ ተገሊጹ
Radio Erena: 25 August, 2014
ኤርትራ ካብ ሱዳን እትሽምቶ ዘላ ነዳዲ ኣብ ግዜኡ ይበጽሕ ብዘይምህላዉ፣ ብዙሕ ጸገማት ይፈጥር ከምዘሎ ተገሊጹ።
እቲ ብቦጣት ካብ ሱዳን ናብ ኤርትራ ዝጓረት ነዳዲ፣ ኣብ ግዜኡ ዘይበጽሓሉ ዘሎ ምኽንያት ብንጹር እኳ እንተዘይተፈልጠ፣ ኣብ መንጎ መንግስታት ሱዳንን ኤርትራን ብሰንኪ ዘሎ ናይ ዶላር-ፓውንድ ክፍሊት ዘይምስምማዕ ምዃኑ'ዩ ዝንገር።
መንግስቲ ኤርትራ ካብ ሱዳን ዝሽምቶ ነዳዲ፣ ፍርቂ ብዶላር ፍርቂ ድማ ብ ፓውንድ ናይ ሱዳን ክኸውን ስምምዕ ከምዘሎ ዝገለጹ ነዚ ሓበሬታ ዝሃቡና ምንጭታት ሬድዮ ኤረና፣ መንግስቲ ሱዳን ኣብዚ እዋን'ዚ እቲ ናይ ዕዳጋ ባጤራ ዶላር ጥራይ ክኸውን'ዩ ዝጠልብ ዘሎ።
ሩስያ፣ ሓድሽ ስትራቴጂ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ
Radio Erena: 25 August, 2014
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሰርጌ ላቭሮቭ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ሩስያ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ዑደት ከካይድ ምዃኑ ተገሊጹ።
እቲ ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርጌ ላቭሮቭ ዝምራሕ ልኡኽ መንግስቲ ሩስያ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዘካይዶ ወግዓዊ ዑደት ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቶ ሃይለመርያም ደሳለኝን ካልኦት ዝተፈላለዩ ሰበ ስልጣን እታ ሃገርን፣ ብምዝርራብ፣ ኣብ ሓያሎ ጉዳያት ስምምዕ ክኽትም ትጽቢት ከምዘሎ ዘ ሪፖርተር ካብ ኣዲስ ኣበባ ሓቢሩ።
ምስ ደቡብ ኣፍሪቃዊት ክለብ ኤም.ቲ.ኤን ኩቤካ ዝጸንሑ ክልተ ኤርትራውያን ተቀዳደምቲ ብሽክለታ ተሰናቢቶም
Radio Erena: 22 August, 2014
ንልዕሊ ክልተ ዓመት ምስ ደቡብ ኣፍሪቃዊት ክለብ ኤም.ቲኤ.ን. ኩቤካ ኮይኖም ክወዳደሩ ዝጸንሑ፡ ኤርትራውያን ፕሮፌሽናል ተቐዳደምቲ ብሽክለታ ሜሮን ርእሶምን ጃኒ ተወልደን፡ ካብ’ታ ጋንታ ከምዝተሰናበቱ፡ ዳይረክተር ስፖርት እታ ክለብ ጀንስ ዘምከ፡ ምስ መርበብ ሓበሬታ ሳይክሊንግ-ኮትስ (Cycling Quotes) ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ ገሊጹ።
ሚስተር ዘምከ ምኽንያት መፋነዊ ናይ’ዞም ክልተ ተቐዳደምቲ ክገለጽ ከሎ፡ ካብ ወርሒ መጋቢት ናይ’ዚ ዓመት’ዚ ኣትሒዙ ዝኾነ ውድድር ዘየካየደ ጃኒ ተወልደ፡ ብተደጋጋሚ ናብ ኤርትራ ከምዝተመላለሰን ክስለፈሉ ኣብ ዝግባእ ቅድድማት ከኣ ኣይተረኽበን።


text:
ኣብ ትግራይ ሕማም መንሽሮ ኣፍደገ ማህፀን ንምክልኻል ዝዓለመ ትሕቲ 14 ዕድመ ንዘለዋ ደቂ ኣንስትዩ ክታበት ክወሃብ’ዩ
ኣዲስ ኣበባ፣ 25 መስከረም፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ) ሕማም መንሽሮ ኣፍደገ ማህፀን ንምክልኻል ዝዓለመ ትሕቲ 14 ዕድመ ንዘለዋ ደቂ ኣንስትዩ ክታበት ክወስዳ ክገብር’ዩ ክብል ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ክልል ትግራይ ኣፍሊጡ።
ኪኢላ ክታበት እቲ ቢሮ ኣይተ ኣዋሽ ሓድጉ ንፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት ከምዝበልዋ እቲ ሕማም ኣቀዲምካ እንድሕር ዘይተከላኪልካዮ ንሞት ዘሳጥሕ ሕማም እዩ ክብሉ ገሊፆም።
ሕማም መንሽሮ ኣፍደገ ማህፀን ትሕቲ ዕድመ ዝኾና ደቂ ኣንስትዩ ፆታዊ ርክብ እንትጅምራ ዝመፅእ ሕማም እዩ ዝበሉ እቶም በዓል ሞያ፥ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ክልል ትግራይ ነቲ ሕማም ንምክልኻል ዓሊሙ ካብ 9 ክሳብ 14 ክሊ ዕድመ ዘለዋ ደቂ ኣንስትዩ ክታበት እናሃበ ከም ዝርከብ ተዛሪቦም።
እዚ ብመልክዕ ወፍሪ ንክካየድ መደብ ተታሒዙ ከም ዘሎ ብምሕባር ከም መቐፀልትኡ ኣብ ወረዳ ኣሕፈሮም ዝተገበረ ወፍሪ ክታበት ድማ ዉፅኢታዊ ከም ዝኾነ ሓቢሮም።
ንቐፃሊ ድማ ኣብ ኩለን ቀዳማይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ክልል ትግራይ ዝርከባ ደቂ ኣንስትዮ ክታበት ሕማም መንሽሮ ኣፍደገ ማህፀን ክህብ እዩ ኢሎም ኣይተ ኣዋሽ።
ስለዝኾነ ትሕቲ 14 ዓመት ዕድመ ዘለዋ ደቂ ኣንስትዮ እቲ ክታበት ኣብ ኣብያተ ትምህርቲ ክወስዳ እቲ ቢሮ ኣተሓሳሲቡ ኣሎ።
ብዮናታን ግዛቸዉ


text:
ሃገራዊ ማሕበር ሓርበኛታት ስንኲላን ኲናት ኤርትራ (ሃ.ማ.ሓ.ስ.ኲ.ኤ.) – ጨንፈር ዞባ ደቡብ፡ ን30 ንኣባላቱ ብዛዕባ ምርባሕ ንህቢ ስልጠና ሂቡ።
እቲ ኣብ ከተማ መንደፈራ ዝተዋህበ ብግብራዊ ስራሕ ዝተሰነየ ስልጠና፡ መሰረታዊ ኣምራት ዓሌታት ንህብን ምሕደራኦምን፡ ረብሓታትን ብልጫታትን ዘበናውን ያታውን ቆፎታት፡ ኣገባብ ምክልኻል ተጻባእቲ ንህቢን ሜላታት ምብዛሕ ዕስለታት ንህቢን ዘጠቓለለ ነይሩ።
ብ10 ሕዳር ኣብ ዝተኻየደ ናይ መዛዘሚ ስነ-ስርዓት፡ ሓላፊ’ቲ ጨንፈር ኣቶ ተስፋልደት መንግስቱ፡ እቲ ስልጠና – ስንኩላን ኣብ ምርባሕ ንህቢ ተዋፊሮም ተረባሕቲ ናይ’ቲ ኣብቲ ዞባ ዘሎ ጸጋታት ንምግባሮም ዝዓለመ ምዃኑ ብምሕባር፡ ዘበናዊ ቆፎታት ምስ ዕስለታት ንህቢ ብመልክዕ ልቓሕ ክወሃቦም ምዃኑ ኣረጋጊጹ።
ኣካላት መንግስትን ግንባርን መነባብሮ ስንኩላን ንምምሕያሽ ንዝገብራኦ ኣበርክቶ ብምምጓስ ድማ፡ ሕጽረት ዘበናዊ ቆፎታት፡ ዕስለታት ንህቢን ስምዒን ንምፍታሕ፡ ዝምልከቶ ኣካል ኣቓልቦ ክገብረሉ ጸዊዑ።
ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ዞባ ደቡብ ኣቶ ፍራንኮ ኩባባ፡ ወፍሪ ኣብ እተበግሰሉ እዋን ሞያዊ ፍልጠት ኣገዳሲ ብምዃኑ፡ ስንኩላን ንዝረኽብዎ ስልጠናታት ኣብ ግብሪ ብምውዓል ኣበርክቶኦም ከዕብዩ ኣዘኻኺሩ።


text:
ነበርቲ ለንደን እቲ ስንባደ ብሪታኒያ ኣብ ዝሓለፈ ሰነ ካብ ኣባልነት ሕብረት ኣውሮጳ ንምውፃእ ድምፂ ዝሃበትሉ ዝዓዘዘ እዩ።
ኣብ ዙሪያ ዓለም መራሕትን ዕዳጋን ናብ ዘይፍልጥዎ ነገር ይኣትው ከምዘለው እዩ ተሰሚዑዎም።ዶናልድ ትራምፕ ኣብ እዋን ወፍሪ ምርጫ ንስምምዓት ንግዲ ከምዝስርዝዎ ተዛሪቦም እዮም።ብፅሒተን ዘይኸፍላ ኣባላት ወታደራዊ ቃል ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ) ብዝምልከት ዝተዛረቡዎ ሓዊሱ ኣብ ዕዳጋ ኣሉታዊ ምልክት ኣለዎ።ጋዜጠኛ መፅሄት ፋይናኒሻል ታይምስ ማርቲን ዎልፍ ከምዚ ይብሉ።
“ሰባት እንታይ እዮም ዝርእዩ ዘለው ኣብ ዓለም ተራ ኣሜሪካ እንታይ ክኸውን ኣለዎ ፈፂሙ ዝተፈለየ ኣረኣእያ ዘለዎ፣ንዝፀንሑ ቁምነገራት ጥምረት ብምፋላይ ምስ ኔቶ ዝፀንሐ ስምምዕ ዘይተቐበለ ሰብ እዩ።ኣሜሪካ ዝፈጠረቶን መፅብዓ ዝኣተወትሉን ሊበራል ስርዓተ-ንግዲ ዘይቕበል፣ኣሜሪካ እትሰርሓሉ ግሎባላይዘሽን ዘይቕበል፣ናብ ኣውሮጳ ዘይይኮነስ ከም ሩሲያ ናብ ዝኣመሰላ ታሪኻዊ ፀላእቲ ኣሜሪካ ዘዘምበለ ሰብ እዮም ዝሪኡ ዘለው።”
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይኽኣል።


text:
ኢትዮጵያ ብኣህጉራዊ ሕጊ ንኽትግዛእ ባይቶ ጸጥታ ግቡእ ተራኡ ክጻወት። ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ጸዊዑ፣
ኢትዮጵያ ብኣህጉራዊ ሕጊ ክትግዛእን ዝኸተመትሎም ውዕላት ክተኽብርን። ባይቶ ጸጥታ ግቡእ ተራኡ ክጻወት። ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ናብ ፕረዚደንት ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝሰደዶ መልእኽቲ ጸዊዑ፣
ኣብቲ ናይ 23 ጥሪ መልእኽቱ። ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዛዕባ’ቲ ብ16 ጥሪ ኣብ ክልል ዓፋር – ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ብዕጡቓት ተቓወምቱ ዝተፈጸመን ህይወት ሓሙሽተ ወጻእተኛታት በጻሕቲ ዝወሰደን መጥቃዕቲ ብ18 ጥሪ ናብ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ዝሰደዶ መልእኽቲ። በቲ ዘሕዝን ፍጻመ ንኤርትራ ብምኽሳስን ብምጽላምን ባይቶ ጸጥታ ኣብ ልዕሊኣ ቀጻዒ ስጕምቲ ክወስድ ምሕታቱ ከምዘስደመሞ ብምጥቃስ። እዚ ኮነ ኢልካ ሓንከርቲ ሓይልታት – ብመጋበርያነት ተለኣኣኺኦም ኮይኑ ዘሎ ወያነ ዝተማህዘ – ንኻልእ ሕቡእ ዕላማታትን ኣጀንዳታትን ዘንቀደ መሰረት-ኣልቦ ክሲ ከምዝኾነ ኣነጺሩ፣
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ወሲኹ። ስርዓት ወያነ ንኣህጉራዊ ሕጊታትን ውዕላትን። ከምኡ’ውን ንቻርተር ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ባዕሉ ዝኸተመሉ ውዕልን ብምጥሓስ ከካይዶ ንዝጸንሐ ተግባራት ድሕሪ ምዝርዛር። ነቲ ናይ መወዳእታን ቀያድን ብይን ጥሒሱ ንልዕሊ 10 ዓመታት ልኡላዊ መሬት ኤርትራ ጐቢጡ ምህላዉ። ንክብረት ኣህጉራዊ ሕጊን ዞባዊ ሰላምን ኣብ ሓደጋ ኣውዲቕዎ ከምዘሎ ብምምልካት። ባይቶ ጸጥታ ነዚ ስርዓት’ዚ ዝገብሮ ምርራው ገዲፉ። ግዴታኡ ኣብ ምርግጋጽን ምውሓስን ኣህጉራዊ ሰላምን ምኽባር ልኡላውነት ኣባል ሃገራትን ክሰርሕ ኣዘኻኺሩ፣
“ኣንጻር ኤርትራ ዝካየድ ናይ ጸለመ ዘመተ። ኣካል ናይ’ቲ ዘይምኽኑይ ተጻብኦ ምምሕዳር ዋሽንግተን’ዩ” ዝበለ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣብ መልእኽቱ። ስርዓት ወያነ ኣብ ልዕሊ መላእ ህዝቢ ኢትዮጵያ ብዝፈጸሞን ዝቕጽሎ ዘሎን ኣበሳ ኣንጻሩ ብዝተለዓዓለ ህዝባዊ ዕጥቃዊ ተቓውሞ ንኤርትራ ምኽሳሱ ሃዚል ምዃኑ ብምጥቃስ። ባይቶ ጸጥታ – ንረብሓ ሰላምን ፍትሕን ኢሉ። ነቲ ኣብ ከባቢና ተኸሲቱ ዘሎ ብዙሐ-ጐድናዊ ዝተወሳሰበ ኩነታት ብደቂቕ ክምርምሮ ተማሕጺኑ፣
****** ኣ.ዜ.ኤ ******


text:
ሃገራት ዓለምና ብዙሓት’የን። ብመጠን ብዝሐን ከኣ፡ ገለ ብሕግን ስርዓት ዝመርሑን ዝሰርሑን ገለ ከኣ ብኢደ-ወነኖም ዝኸዱ፡ ብዓፈናን ጭፍጨፋን ዝመርሑን ዘመሓድሩን መንግስታት ድማ ኣለው። ኣብ ክፍሊ ዓለም ኣፍሪቃ ጥራሕ 54 ሃገራትን መንግስታትን ምህላዎም ይፍለጥ። ኣብ’ዘን ልዑላውያን ሃገራት፡ ውሑስ ሰላም፣ ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰል፣ ካብ ድሕረትን ድኽነትን ኣውጺኡ ናብ ብልጽግና ዘሰጋግር ተሓታትነት ዘለዎ ቅኑዕ ስርዓተ ምሕደራ ዝጠልቡ ህዝብታት ኣለው። እንተኾነ ኣብ ፖለቲካዊ ስነ-ፍልጠት፡ ሓደ ኣዛማዲ/ኣነጻጻሪ/ ዝበሃል ኣርእስቲ ኣሎ። ስለዚ ከኣ ነቶም መንግስታት ኣብ ነንሕድሕዶም ከተወዳድሮም እንከለኻ፡ በረኣእያኦም፣ ህዝባዊ ወገንነቶም፣ ብቕዓቶም፣ ተግባሮም፣ ተወፋይነቶም …ወዘተ ከም ዝፈላለዩ ትርዳእ። መንኦም ፈኮስቲ መንኦም ረዘንቲ ከምኡ’ውን መንኦም ሓያላት መነኦም’ከ ድኹማት ጎሊሁ ዝረአ ፍልልይ ኣለዎም። ከምኡ ክኸውን ከኣ ባህሪያዊ’ዩ።
ፖለቲካዊ ስነ-ፍልጠት፡ “ኣዛማዲ/ኣነጻጻሪ/ ፖለቲካ ንኣካይዳ መንግስታት ብነቐፌታ ዓይኒ ርእዩ፡ ኣጽኒዑ፡ ገምጋም ዝገብር፡ ኩነታት ሃገራት/መንግስታት ከፋፊሉ ዝመዝን ኣርእስቲ’ዩ። ብመሰረት ዝግበር መጽናዕትን ውጽኢቱን ከኣ፡ ክኢላታት ንከመይነት ምሕደራ ሃገራት ኣመልኪቶም ነጥብታት ይህቡ። በዚ መሰረት ከኣ፡ “ንኡድ” “ጽቡቕ” “ደሓን” “ኣይግድን” “ሕማቕ” ዝብል መለለዪ ይቕመጥ።
ኣዛማዲ/ኣነጻጻሪ ፖለቲካ ከድህበሎም ዝኽእል ረቋሒታት ብርክት ዝበሉ ክኾኑ እንከለው፡ ከም ሰላም፣ ኲናት፣ ብቕዓት ምምሕዳር፣ ቁጠባዊ ዕቤት፣ ኣሳታፊ ደሞክራሲ፣ ናይ ህዝቢ ተቐባልነት፣ ትምህርቲ፣ መሰረታውያን ሓርነታውያን መሰላት፣ ኣወዳድባን ኣወሃህባን ስርዓተ ፍትሕን ዳንነትን፣ ምምቕራሕ ጸጋታት፣ ሳይንስን ተክኖሎጂን፣ ግሉጽነት፣ ተሓታትነት፣ ዲፕሎማስያዊ ዝምድና …ወዘተ ዝኣመሰሉ ይርከብዎም።
ኤርትራ ሓንቲ ካብ’ተን ኣዝየን ድሒረን ነጻነተን ዝረኸባ ሃገራት ከም ምዃና መጠን፡ ኣብ መጀመርያ ዓመታት ናይ’ቲ ልኡላውነታ ዘረጋገጸትሉ ወቕቲ፡ ሓበን ብኣብነት እትግለጽ ሃገር’ያ ኔራ። ያኢ ቅቡላትን ምኩራትን መራሕቲ ከም ዝረኸበት፡ እቲ ኣብ ካልኦት ሃገራት ሳልሳይ ዓለም ዝተራእየ ናይ ምሕደራ ጌጋታት ኣብ ኤርትራ ኣይድገምን ኣይረአን’ዩ። ምኽንያቱ እቲ ብሓርነታዊ ቃልሲ ኣቢሉ ዝመጸ መሪሕነት ካብ’ቲ ኣብ ካልኦት ዝተራእየ ይቕረ ዘይበሃሎ ናይ ዓፈናን ጭፍጨፋን ምሕደራ ተማሂሩ ብቕኑዕ ኣገባብ ክኸይድ’ዩ ዝብል ግምታት ስለ ዝነበረ። እንተኾነ እቲ ግምት ጭቡጥ ክውንነትን በበይኑ’ዩ ኮይኑ።
እዚ ንኤርትራ ዝመርሕ ዘሎ መንግስታዊ ጉጅለ ትዕቢተኛን ተጀሃርን’ዩ። ኣብ ፍቶት ህዝብን ልዕልና ግዝኣተ ሕግን ዘይኮነ፡ ኣርዒድካን ኣድኪኻን ግዛእ ዝብል ድሑር ዘመን ዝሰገሮ ኣተሓሳስባ ዝውንን’ዩ። ኣቦ-መንበር ናይ’ዚ ጉጅለ ንኣብነት ከም’ዚ ይብል። ሃገረ ኤርትራ ዕድለኛ’ያ። ናብ ከባቢና’ሞ ንጠምት። ዘስክሕ ኩነታት’ዩ ዘሎ። ኣነ ብሓጺሩ እንቋዕ ከም ኢትዮጵያ ከም ሱዳን ከም ጅቡቲ ወይ ካልኦት ኣይኮና’የ ዝብል ክብል ተሰሚዑ’ዩ። ሎሚ እቲ ብፕሮፖጋንዳዊ ደሮና ተዓብሊኹ ዝነበረ ኤርትራዊ ኣተሓሳስባ ክሕደስ፡ ሓቂ እናተኾለዐ ክኸይድ ንዕዘብ ኣለና። እቶም ብልሳን ናይ’ዚ ዘውርዙይ መራሒ ዝተጸርፉ ህዝብታት፡ እንቋዕ ደኣ ፖለቲካዊ ምሕደራና ከም ናይ ኤርትራን ኤርትራውያንን ኣይኮነ፡ ዝብልሉ ዘለው ወቕቲ’ዩ። ምኽንያቱ ብኣንጻር ናይ’ዚ ብባዳ ጃህራን ፈኸራን ክነብር ዝፍትን መራሕን ጉጅለኡን ኣብ ትሕቲ ቅዋም፣ ብሰላም፣ ተነጻጻሪ ደሞክራስያዊ ምሕደራ፣ ክብረት ሰብኣዊ መሰል፣ ተስፋታት ልምዓታዊ ዕቤት ዝነብሩ ዘለዎ ህዝብታት’ዮም።
እቲ ጉዳይ መታን ክዛመድን ክነጻጻርን ናብ ዘልዓልክዎ ነጥቢ ክምለስ። እስከ ከም ኣብነት ሓፈሻዊ ኩነታት ስርዓት ትምህርቲ ስርዓት ህግደፍ ንተዓዘብ። ገና ኣስታት 10 ዓመታት ይገብር ሓደ መምህር ኣብ ሓደ ክፍሊ 60 ዝኣኽሉ ተማሃሮ ከስተምህር ይግደድ ኔሩ። እዚ መቸም ዘይትጽበዮ ኣደራዕ’ዩ። ግን ከኣ ኣጋጢሙ። ሚኒስትሪ ትምህርቲ ስርዓት ህግደፍ ቅሩብ ግዜ ጥራሕ ይወሃበኒ ‘ምበር፡ ነዚ ጉዳይ ምሉእ ንምሉእ ክፈትሖ’የ ኢሉ ክገልጽ ይስማዕ ኔሩ። ሎሚ ግን ኣብ ኤርትራ ብቑም-ነገሩ ክልቲኦም የለውን። መምህርን ተመሃራይን።
ኣብ’ዚ ቀረባ መዓልታት ሓደ ዩ ኤን ዲ ፒ ዝተባህለ ትካል ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ንትምህርታዊ ምዕባሌታት ኣመልኪቱ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ ዳርጋ፡ ኣብ ኩለን ኣብያተ ትምህርቲ ሃገራት ኣፍሪቃ፡ እንዳ ሻዕቢያ ሓዲካ ማለት’ዩ፡ ሓደ መምህር ኣብ ሓደ ክፍሊ ን30 ተመሃሮ ጥራሕ ከስተምህር ንዝብል መምርሒ ብተግባር ይስረሓሉ ከም ዘሎ ኣረጋጊጹ። በዓል ወረጃታት ማዕዶ ግን በዚ ኣይግደሱን። ኣይሰከፉን።
ነቲ ኣብ ኣይ ሰላም ኣይ ኲናት እዋን ንርከብ ኢሉ ብሓውሲ ጭርቃንን ምትላልን መሕብኢ ንኽኾኖ፡ ዝጀመሮ ፕሮፖጋንዳ፡ እነሆ ሎሚ ናይ ልቡ ሰሚርሉ፡ ኤርትራውያን መሬት ኣሽዂዎምን ኣንዲድዎምን ናብ’ተን ውልቀ መላኺ ወትሩ ዘቆናጽበንን ዝዝልፈንን ጎረባብቲ ሃገራት ይውሕዙ ኣለው። እዚ ስርዓት ነቲ ህዝበይ ዝብሎ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ምጭፍላቑን ምብታኑን ተጸሚዱ ይርከብ።
ሓደ ምስ ሕቶ ቅዋም፡ ሕቶ ሃገራዊ ባይቶ፡ ሕቶ ደሞክራስያዊ ውክልና፡ ክብረት መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላትን ኣገዳስነት ዘይብሎም’ዮም ኢሉ ወትሩ ከነኣእስ ዝስማዕ ጉጅለ፡ ካብ ምጭፍላቕን ምብታንን ህዝቡ ሓሊፉ ካልእ ከምጽእን ክገብር ትጽበዮ ኣይኮነን። ኣብ 2010 ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ናብ ኣሜሪካ ተጓዒዙ ኔሩ። ኣብ’ቲ ዘዕረፈሉ ሆቴል ምስ ኣምለኽቱ ተራኺቡ ኔሩ። ከምዚ ድማ ኢልዎም፡ ኣብ ኤርትራ ወርቂ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣዋርቕ ኣለና። ከም’ቲ ቅድሚ ሕጂ ዝገለጽክዎ ኣብ ዝሓጸር እዋን ምስ ሲንጋፖር ታይዋን፡ ማሊዥያ ክንስራዕ ኢና። እዞም ወረጃታት ማዕዶ ግን ርብዒ ዘመን ብኸምዚ ወዲ ከም’ዚ ናይ መብጸዓ ቃላት እናተመገቡ ተጓዒዞም ክነሶም፡ ካብ ተመክሮም ግን ኣይተማህሩን። ንሱ ኣተሓሳስባኦም ተቖጻጺሩ ኣብ መጻኢ ዕድሎም የሽካዕልል፡ ንሳቶም ኢሱ “ ንሱ ንሕና ንሕና ንሱ” ይጭርሑ።
ህዝቢ ኤርትራ ግን ከምቲ “ዩኔስኮ” ዝተባህለ ኣብ ማሕበራዊ ኮነ ስነ-ፍልጠታዊ ዓውድታት ዝግደስ፡ ትካል ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝበሎ፡ ብኩለንተናኡ ኣብ ጸላም’ዩ ዝነብር ዘሎ። ዓለምና ኣብ ኩሉ ዓውድታት፡ ኣብ ሕቶ ደሞክራስያዊ መሰላት፣ ኣጠቃቕማ ቴክኖሎጂ ንቕድሚት ኣብ እትሕንበበሉ ዘላ ታሪኻዊ እዋን፡ ጉጅለ ህግደፍ ዝመርሓ ኤርትራ ኣብ ጸልማት ትነብር ኣላ። እዚ ግን ንወረጃታት ማዕዶ ዘቐንዝዎም ኣይኮነን።
ፈነወ ረድዮ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 16-12-2015


text:
እተን ካብ ጥንቲ ጀሚረን ክሳብ ማፍያ መንግስቲ ህግደፍ ነስመራ ዝኣቱ፣ብኣባሓጎታትና 8 ኣውራጃታት ምድረባሕሪ (ኤርትራ) ተባሂለን ዝስመያ ዝጸንሓ፣መለለዪ መንነት ነፍሲ ወከፍ ወዲ ምድረባሕሪ እየን ዝነበራ። ብ1994 ዓ.ም.ፈ. ግና ህግደፍ ምስህዝቢ ከይተማኸረ በቲ መደብ ጎይተቱ ጥራይ ተመሪሑ፣ኣብ 6 ዞባታት መቓቒሉወን። ሎሚ ከኣ መታን ንጽዮናውያን ክጥዕሞም፣ ዓጻጺፉ ኣብ 3 ዞባታት ክመቓቕለን መሃንድሳት ጽዮናውያን መደብ ኣውጺኦምሉ ኣለው ይብሃል ኣሎ። እየ ተካል ሓጋይ፣ ሓጺሩኒ እንተበልኩዎስ ተደቢሩ ይስዕስዕ!!
እተን ካብ ጥንቲ ጀሚረን ክሳብ ማፍያ መንግስቲ ህግደፍ ነስመራ ዝኣቱ፣ብኣባሓጎታትና 8 ኣውራጃታት ምድረባሕሪ (ኤርትራ) ተባሂለን ዝስመያ ዝነበራ ግንከኣ ግቡእን ያታዊ ትርጉምን ዝሓዘ ስም ዝነበረን። ብ1994 ዓ.ም.ፈ. እቲ ከም ፓፓጋይ ዝተባህሎ ዝደግም ህግደፍ ዝብሃል ጭፍራ ማፍያ ግና፣ ብኢደ ወነኑ ምስቲ “ዓወት ንሓፋሽ”! እናበለ ዝግዕረሉ ውጹዕ ህዝቢ ከይተዛተየ፣ በቲ ህጸያውያን ልኣኽቱ ዝመደብሉ መደብ ዕዮ ጥራይ ተመሪሑ፣ ኣብ 6 ዞባታት መቓቒሉወን። እታ ቍ. 6 ድማ ብመሰረቱ ውዲታውያን ጽዮናውያን ብጥንቆላ ዝኣምኑላ ርኽስቲ ቍ. እያ ኢሎም እዮም ዝኣምኑላ። ንመረዳእታ ኣብ ኑሞሮሎጊ ዝብሃል መዝገብ ትርጉም ቅጽርታት እንተድኣ ተዓዚብና፣ ብእንግሊዝኛ ቋንቋ ብኸምዚ ተጻሒፉ ንረኽቦ፣
(On the negative side, the 6 can be jealous and small-minded, tending to be more focused on the little details while ignoring the bigger pictures … usually to her own detriment. She can be a bad judge of character, and has been known to sacrifice herself to a cause or a person even while everyone around her tries to convince her that this cause or person is not worth it.) እታ ሕጂ ክትልወጥ ትብሃል ዘላ ቍ. 3 ድማ፣ ካብ ቍ. 6 ዘይትሓይሽ ውዲታዊን ጥንቆላዊን ትሕዝቶ ዘለዋ ቍ. እያ። ጥንቆላዊ ትርጉማ ድማ፣ Negatively, number THREE relates to indifference, a lack of stamina and concentration, a spectacular rise and fall, mania, mood swings. እወ፣ ሎሚ ከኣ ንመሬት ምድረ ባሕሪ ዓጻጺፉ ኣብቲ ቅዱስ ቁጽሪ 8 ወይ 4 ወይከኣ 2 ሃዲሙ፣ ኣብተን ርኹሳት ቅ. 3ን 6ን ኮለል ይብል ኣሎ። እምብኣርእዚ ሰብዚ ካብኡ ተበጊሱ ኣብ 3 ዞባታት ክመቓቕለን መሃንድሳት ጽዮናውያን መደብ ኣውጺኦምሉ ኣለው ይብሃል ኣሎ። እየ ተካል ሓጋይ!! ሓጺሩኒ እንተበልኩዎስ ተደቢሩ ይስዕስዕ!! ድሕሪ ብዙሕ ዕንክሊል ግና እዛ ምድረ ባሕሪ, ምድረ ኣግኣዝያን ኣብቲ ካብ ጥንቲ ጥቅምቲ ዝነበረትሉ ጆግራፊካዊ ኣቀማጥኣን ስማን ክትምለስ እያ። ዘይወግሕ መሲሉዋስ ኣብ ቦኽራ ትጽሕጽ! ሓቂዶ ሓሶት ብዓል ማንክ ብዕን ክሻ ብዓል ክናናን ምናናን!!
ንህዝቢ ካብ ማይን መብራህትን ኣጊድካ ወለዶኡ እንዳጽነትካስ፣ ንጽዮናውያን ንኽተሓጉስ ብዝዕባ ጆግፊካዊ ኣቀማምጣ ኤርትራ ምሃንድስ ኮንካ ምቕራብ! ውሓጥዮ እንተበልኩዋስ ጸጸኒሓ ትጎስሞ።
ሎሚ ከኣ 8 ኣውራጃታት ምድረባሕሪ (ሎሚ ኤርትራ) ዝነበራ ህግደፍ ኣብ 6 ዞባታት መቓቒሉወን ነይሩ። ሎሚ ከኣ ነተን 6 ዞባታት ኣብ ዓጻጺፉ 3 ዞባታት ክመቓቕለን እዩ ይብሃል ኣሎ። ይብል ኣሎ።እየ ተካል ሓጋይ፣
እቶም ልእኹቱን ኣዘዝቱን ኢሰያስ ኣፈወርቂ ድሕሪዚኸ እንታይ ግበርዮም ኮን ክብሉዎ?
እታ ምድረባሕሪ ትብሃል ዝነበረት ጥንታዊ ምድረ ኣግኣዝያን፣ኮሎንያል ጣልያን ብኢደ ወነኑ፣ “ኤርትራ“ ኢሉ ኣጠሚቑዋ። ልኡኽ መላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ድማ፣ ነቲ ብኮሎንያል ጣልያን ዝተሓንጸጸ እንደገና ሰኒዑ፣ ይኣይ “ሓዳስ ኤርትራ“ ዝብል ስኑዕ ስም ሂቡዋ።
ኣስተብህል፤ነተን ጥንታውያን 8 ኣውራጃታት ምድረባሕሪ፣ 1. ሓማሴን፣ 2. ኣከለጉዛይ፣ 3. ሰራየ፣ 4. ሰምሃር፣ 5. ሰኒሒት፣ 6. ባርካ ፣ 7. ደንከል 8. ሳሕል ዝጽውዓ ዝነበራ፣ ኮሎንያል ጣልያን እኳ ካብቲ ዝነበረን ኣስማትን ጆግራፊካዊ ኣቀማምጣአንን ክቕይረን ዘይከኣለ፣ ልኡኽ መላኺ ኢሰያስ ግና፣ ሎሚ ብጎይተቱ ሓዲሽ ቅዲ መደብ ስለዝተዋህቦ እንሆ ኣብ 3 ዞባታት ጥራይ ክቕይረን ጽዮናውያን ዝቀረቡሉ ጆግራፊካዊ መደብ ኣውጺኡ ይብሃል ኣሎ።
እወ፣ ልኡኽ መላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቂ፣ ነተን 8 ኣውራጃታ ኣብ 6 ዞባታት ከምዝመቓቐለን ዳርጋ ኩሉ ተኻታታላይ ዘይስሕቶ ሓቂ እዩ። ሎሚ ድማ ውሓጥዮ እንተበልኩዋስ ትጎስሞ ከምዝብሃል፣ነተን ማዕድን ኤርትራ ዝዘምታ ዘለዋ ትካላት ጽዮናውያን ጥራይ መታን ከርብሕ ሓደ ሓዲሽ ጆግራፊካዊ መደብ ሽንሸና መሬት ክውጽእ ከምዝመደበ፣ ዜናታት ይቃላሕኣ ኣሎዋ።
እቲ ተመዲቡ ዘሎ እከይ መደብ ድማ፣ካብቲ ቅድሚ ሕጂ ብህግደፍ ዝተተግበረ 6 ዞባታት ጆግራፊካዊ ኣቃውማ (ግንከኣ ብመሃንድሳት ጽዮናውያን ዝተሓንጸጸ)፣ሎሚ መታን ልምዓታዊ ረብሓታት ጽዮናውያን ክጠቅም፣ ህግደፍ ወይ ኮብላሊ ኢሰያስ ኤርትራ ኣብ “ልምዓታዊ ዞባታት“ ተባሂሎም ዝጽውዑ፣ ኣብ 3 ዞባታት ክትምቀል ምኻና ብይተፋላለያ ዜናታት ይንፍስ ኣሎ። እዚ ውዲታዊ ተግባር እዚ ድማ ኣብ ሓጺር እዋን ከምዝእወጅ ካብ ውሽጢ ኣስመራ ዝመጸና ሓበሬታ ሓቢሩ።
ንሰይቲ ዕዉር ብኾፉ ሰብዝቱ ይስዕምሉ፣ንሰይቲ ጸማም ድማ ብኾፉ ይጽውዑሉ።
እታ መርከብ ሓዲሽ ዕለማዊ ስርዓት፣ ኣካይዳ ጎብየ እንዳኸደት፣ ነቲ እከይ መደብ ዕዮ ኣብታ ላቦራቶሪ ሓዲሽ ዓለማዊ ስርዓት ዝኾነት ምድረባሕሪ (ሎሚ ሓዳስ ኤርትራ) ብዘይ ድልየት ህዝቢ ተተግብሮ ኣላ። እዚ ጓሳስ ኣይቐኒ፣ እንተቐነስ የጥንሰኒ። „ዓወት ንሓፋሽ“!
ብሓልዮት መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ኣግኣዝያን
29.11.2016 ዓ.ም.ፈ.


text:
ብመሰረት ሓድሽ ዝወጸ መጽናዕቲ ብከላ ልዕሊ ኩናት፡ግብረ ሽበራ፡ ባህርያዊ ሓደጋ፡ምትኻክ ሽጋራን ሕማምን ቀንዲ ጠንቂ ሞት ምኳኑ ኣፍሊጡ።
እቲ ኣብ ላንሰት ዝተባህለ መጽሔት ዝወጸ መጽናዕቲ ኣብ ዓመተ 2015 ብሰንኪ ኣብ ውሽጢ ገዛ ኮነ ወጻኢ ዘጋጥም ብከላ ትሸዓተ ሚልዮን ሰባት ምሟቶም ይሕብር; እዚ ማለት ድማ ሓደ ካብ ሽዱሽተ ሰባት ብሰንኪ ብከላ ይመውት ማለት እዩ ክብል እቲ መጽናዕቲ የረድእ።
ከተማ ኒውደሊ ህንዲ ሓንቲ ካብተን ብብዝሒ ብከላ ኣየር ብቀዳምነት ትስራዕ ከተማ ምኳና ተገሊጹ’ሎ።
ነቲ መጽናዕቲ ዘሕተመ ጸሓፊ ብከላ ከም መሰል ህይወት፡ ጥዕና፡ደሕንነት፡ውሕስነት ስራሕን ከም ህጻናት ዝአመሰሉ ተነቐፍቲ አካል ሕብረተሰብ ምኽልካል ዝአመሰሉ መሰረታዊ መሰላት ደቂ ሰባት ስግኣት ዝፈጥር እዩ ይብል።
እቲ መጽናዕቲ ዝበዝሓ ካብቲ ብብከላ ዝረአ ሞት ኣብ ምምዕባል ዘለዋ ሃገራት ዘጋጥም ምካኑ ብምጥቃስ መራሕቲ እዘን ሃገራት ካብ ኣብ ከባብያዊ ሕግታት ኣብ ምህናጽ ቁጠባን ትሕተ ቅርጽን ከምዘተኹሩ እቲ ወሲኹ የረድእ።
ባንግላዴሽ፡ቻይና፡ሃይቲ፡ህንዲ፡ፓኪስታን፡ሰሜን ኮርያን ደቡብ ሱዳንን ገለ ካብተን ብከላ ዝያዳ ዝረኣየለን ሃገራት እየን።


text:
ቀጠር ካብ’ቲ ትሽምግሎ ዝነበረት ኣሳሓሓቢ ዶብ ኤርትራን ጂቡቲን ሰራዊታ ከምዝሳሓበት ሎሚ ረቡዕ ኣፍሊጣ።
ቀጠር ስለምንታይ ነቲ ስጉምቲ ከምዝወሰደት ኣይነጸረትን፣ ይኹን’ምበር፣ ካልኦት ሃገራት ዓረብ ምስኣ ንዝነበረን ዲፕሎማስያዊ ርክብ ድሕሪ ምብታኸንን ንቐጠር ካብ ዓለም ንምንጻል ጻዕሪ ኣብ ዝገበራሉን እዋን’ዩ ነቲ ስጉምቲ ወሲዳ።
‘ዶብ ኤርትራን ጂቡቲን ብ450 ወትሃደራት ቐጠር ይሕሎ ከምዝነበረ’ ንወሃቢ ቃል ደባይ ተዋጋእቲ ዓፋር ቀይሕ ባሕሪ ነስረዲን ዓሊ ዝጠቀሰ ምንጪ ዜና ኣሶሴትድ ፕረስ ሓቢሩ።
ዓቃቢ ሰላም ቐጠር ካብ’ቲ ዶብ ድሕሪ ምስሓቦም ወትሃደራት ኤርትራ ነቲ ከባቢ ከምዝተቖጻጸርዎ’ውን ነስረዲን ዓሊ ገሊጹ’ሎ።
ሚኒስትር ወጻኢ ኤርትራ ሶኒ ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ ‘ብኣርባዕተ ሃገራት ዓረብ ዝተወሰደ ስጉምቲ ምብታኽ ርክብ፣ ኣብ ቅኑዕ ኣንፈት ዘሎ ስጉምቲ’ ከምዝበሎ ዝዝከር’ዩ።
ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃ ላዕለዋይ ዲፕሎማት ኤርትራ ኣቶ ኣርኣያ ደስታ ንኣሶሴትድ ፕረስ ክዛረቡ ከለው ‘እቲ ስጉምቲ’ቲ ዝተወሰደ፣ ኤርትራ ምስ ቀጠር ንዝነበራ ዲፕሎማስያዊ ርክብ ድሕሪ ምብታኻ’ዩ’ ኢሎም’ለው።
ጂቡቲ ብወገና ‘ስለስምረትን ምሕዝነትን ምስ ሃገራት ወሽመጥን ዓረብን ከምኡውን ስለ ዓለም-ለኸ ውግእ ጸረ ግብረ-ሸበራ ኢላ ምስ ቀጠር ንዝነበራ ርክብ ኣትሒታቶ’ላ’።


text:
ኣብ`ዚ ቐረባ እዋን ኣብ ልዕሊ ብናይጀርያውያን ብኢትዮጵያውያን ብሶማሊያውያን ከምኡ ብፓኪስታናውያንን ካልኦትን ዝውነኑ ኣብያተ-ንግዲ ዝተፈጸሙ መጥቃዕትታት ኣብ ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ደወል ደዊሉ`ሎ፡ ካብ መንግስቲ ግን ብዙሕ ትኹረት ኣይረኸበን ፖሊስ`ውን ዝኣሰሮ የለን ።
ኣብ ከተማ ፕሪቶርያ-ድሕሪ ተደጋጋሚ መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊ ብወጻእተኛታት ዝውነኑ ድኳናት ውጥረት ልዒሉ`ሎ ። ገለ ነበርቲ ፕሪቶርያ ዝመጽእ ዓርቢ ኣንጻር`ቶም ስደተኛታት ናይ ተቓውሞ ሰልፊ`ውን ክገብሩ መዲቦም ኣለው።
ናይ ለንቅነ መጥቃዕትታት ነቲ ቅድሚ ክልተ ዓመት ዝተፈጸመ ዘዘኻኽር`ዩ። ትማሊ ሶሉስ ኣስታት 20 ድኳናት ከምዝተዘምተን ከምዝነደደን ተፈሊጡ`ሎ ፖሊስ-ዘይደቂ ዓዲ ከምዝተጠቕዑን ከምዝተፈራርሑን`ውን ኣፍሊጡ`ሎ።
ኢትዮጵያዊ ኣለማየሁ ሰንበታ፡ ኣባል ሓበሻ ኮሚኒቲ ዝተባህለ ብኢትዮጵያውያንን ኤርትራውያንን ዝቖመ ማሕበር`ዩ።
ንሱ ነቲ `ስደተኛታት ስራሕና ትወስዱልና ኣለኹም፡ ኤኮኖሚና ተዳኽምዎ ኣለኹም` ዝብል ስምዕታ ገለ ደቂ ደቡብ ኣፍሪቃ ጌጋ `ዩ ይብሎ።
“ንሕና ካብ ደቡብ ኣፍሪቃውያን ስራሕ ኣይመንጠልናን። እንታይ ደኣ ኣብ`ዚ ዘሎ ህዝብና ባዕሉ ስራሕ ፈጢሩ ከምዝንቀሳቐስ ኢና ጌርና። ንሕና ሰብ ኣብዘይኣትዎ ኣቲና ንህይወትና`ውን ኣብ ስግኣት ኣእቲና ስራሕ ፈጢርና ንንብስና ንሕግዝ ዘለና ኢና። ካብ ደቡብ ኣፍሪቃውያን ንወስዶ ስራሕ የለን።”
ኣብ ትካል ተማጓቲ ሰብኣዊ መሰላት ሁማን ራይትስ ዎች ዝሰርሕ ደቡብ ኣፍሪቃዊ መሰልማመቲዊ ሰበይ ግን እቲ ጎንጺ ኪነው ዶብ`ታ ሃገር ዝኸይድ`ዩ ይብል። ኣብ ኣህጉራዊ መድረኻት ዘሎ ለውጢ ብፍላይ ምስ ምምጻእ ናይ ኣመሪካ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ዘይደቂዓዲ ዘሎ ጠመተ እናጎልሐ ስለዝመጸ`ውን`ዩ ይብል።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሓምለ 31፡ 2016
መብዛሕትኡ ንስደተኛታት ኤርትራውያን ኣብ ሱዳን ዘጋጥሞም ዘሎ ጸገም ኣባላት ጸጥታ ሱዳን ተመሲልካ ኣብ ርእሲኦም ዝግበር ዘሎ ግፍዒን ዓመጽን እዩ ። ብፍላይ ንደቂ ኣንስትዮ ዘጋጥመን ዘሎ ግፍዒን ዓመጺን መዘና የብሉን ፡ ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ ካብ ሰራሕ ክወፍራን ክኣትዋን ከለዋ ከምኡ ውን ካብ ውራያት መርዓ መሳሊ ተሳቲፈን ንገዝኤን ክምለሳ ከለዋ ዝወርደን ጾታዊ ዓመጽ ኣዝዩ ብዙሕ እዩ ።
ንኣብነት ብዕለት 3 ሓምለ ዘጋጠመ ፍጻመ ምስ ንርኢ ድንሳ ጣህር እያ ትብሃል ድንሳ ምቅማጣ ከሰላ ኮይኑ ምስ ሓዋ ኣብ ከሰላ ትነብር ዝነበረት መንእሰይ እያ ። ሓዋ ምሸት ከባቢ ሰዓት 4፡00 ሓዎም ካብ ደገ ይመጽእ ሰለ ዝነበረ ንዑኡ ክቅበል ኣብ ገዛ ገዲፍዋ ከደ ። ናይ ምሸት ከባቢ ሰዓት 8:00 ኣብ ገዝኣ ገጾም ዝተሸፈኑ ኮምኡ ውን ብሬት ዝሓዙ ዕጡቃት ካብ ገዝኣ መጽዮም ወሰድዋ ። እዞም ገጾም ተሸፊኖም ዝወሰድዋ ሸፋቱ ኣማስይኡ ናብ ራሻይዳ ሸጥዋ ።
ኣብ ኢድ’ቶም ራሻይዳ ምስ ወደቀት ድማ 10 ሽሕ ዶላር ክትከፍል ተሓበራ ። ኣብ ሓዋ ብምድዋል ድማ ነገረቶ ሓዋ በቲ ፍጻመ ብጣዕሚ ሓዘነ ዝግበር ነገር ሰለ ዘይነበሮ ዲማ 10 ሽሕ ዶላር ከፊሉ ድሕሪ ሰሙን ኣውጸኣ ።
እዚ ፍጻመ ዲማ ኢድ ቶም ጎረባብታ ዘለዉ ኤርትራውያን ከይሃለዎ ከም ዘይተርፍ እዩ ዝጥርጠር ፡ ምኽንያቱ ሓዋ ከም ዘወጸን ኣርሒቁ ከም ዝኸደን እቶም ሸፋቱ ኣጻርዮም ምምጸኣም እዩ ።
ድንሳ ሕጂ ኣብ ኻርቱም እያ ዘላ ። እዚ ሓበረታ ድሒሩ ስለ ዝመጻኒ እየ ብቁልጡፍ ናባኹም ዘብጸሖ ዘለኹ ፡ ኣብ ቀጻሊ መስ ድንጻ ኮፍ ኢለ ዘርዝር ሓበረታ ክሰደልኩም እየ ።
ኣብ ከተማ ካርቱም ምስ ሱዳናውያን ስድራቤት ትሰርሕ ዝነበረት ቅሳነት ጳውሎስ ትበሃል ኤርትራዊት ስደተኛ ፡ ቅድሚ 2 ወርሒ (ኣብ ግንቦት 2016)ንስራሕ ኣቢላ መስ ከደት ክሳብ ሕጂ ደሃያ ኣይተረኽበን ፡ቅሳነት ጳውሎስ ኣብ ከተማ ከረን ተወሊዳ ዝዓበየት ክትከውን ከላ፡ ካብ ከረን እያ ንስደት ኣምሪሓ ። እዛ ካብ ፈለማ ወርሒ ሰነ ኣቢሉ ደሃያ ተሰዊሩ ዘሎ መንእሰይ መቅርባን በተሰባን ምስ ፖሊስ ሱዳን ብምትሕብባር ይደልይዋ ኣለዉ ።
27 ኤርትራውያን ኣብ ሱዳን ሓደጋ ምስጓግ ናይ ኤርትራ የንጸላልዎም
ኣብ ክፍላ ሰኔ፡ ካብ ኤርትራ ብመንገዲ ቀይሕ ባሕሪ ኣቢሎም ናብ ሰዋኪን ሱዳን ዝኣተዉ 9 ደቅንስትዮ ዝርከበኦም 27 ስደተኛታት፡ መንግስቲ ሱዳን ምስ መንግስቲ ኤርትራ ብምትሕብባር ንኤርትራ ክጥርዞም ይጓየ ከም ዘሎ ተፈሊጡ ። ንኤርትራ ከይስጐጉ ሓንቲ ጠበቃ ጓለንስተይቲ፡ ትጣበቐሎም ከም ዘላ ውን ተፈሊጡ ኣሎ። 3 ሽሕ ጂነ ሱዳን ከፊሎም ጉዳዮም ካብ ምስጓግ ድሒኑ ከም ዘሎ፡ 7 ካብኣቶም ‘ዉን ብመንጎኛታትን ገንዘብ ብምክፋልን ወጽኦም ከምዘለዉ ፡ እቶም 20 ግን እብ እስርቤት ከተማ ኻርቱም (ኣብ ኡምዱሩማን) ከም ዝርከቡ ተፈሊጡ ሎ ። እዞም ኣብ 20፡ ብዕለት 13 ሓምለ 2016 እዮም ካብ ሰዋኪን ናብ ቤት ማእሰርቲ ካርቱም ተሰጋጊሮም።
ኤምባሲ ሃገረ ኤርትራ ኣብ ካርቱም ነዞም ኣብ እስርቤት ዝርከቡ 20ን ካልኦት እሱራትን ኤርትራውያን ናብ ኤርትራ ክመልሶም ይጓየ ከም ዘሎ ተፈለጡ ‘ሎ ። መንግስቲ ሱዳን ነዞም 20 ኤርትራውያን ኣብ ክንዲ ናብ ማዓስከር ስደተኛታት ዝመልሶም ኣብ እስርቤት ዳጉንዎም ምስ ምህላዉ ንኤርትራ ከይጥርዞም የሰክፍ ።
ኣፍሪካ ሞኒቶርስ ንገለ ካብቶም ብሰልዲ ዝወጹ ብተለፎን እኳ እንተኣዛራረበ፡ ዝርዝር ሓቤሬታ ክህቡ ፍቓደኛታት ኣይኮኑን።


text:
ሽወደን ብምልእታ ትንቐሳቐስ (Heela Sverige Rullar)
ናብ ሃገር ሽወደን ንዝኣትዉ ሓደስቲ ሰባት ሰከትቡርድ ምጥቃም (Skateboardåkning) ንክማሃሩ መደብ ገይሩ ዘሎ ማሕበር ኢዩ።
(Skateboardåkning) ጒዕዞ ብሰከትቦርድ (ክችነተ)
ስከትቦርድ ሓደ ፍሉይ ሕግታትን ዝተወሰነ ግዜን ቦታን ዘይገዝኦ ነጻ ምንቕስቓስ ወይ ንጥፈት ኢዩ። ከመይን መዓስን ብዘየገድስ፣ ኣብ ዝደለኻዮ ግዜ ንበይንኻ ክትፍጽሞ ይከኣል ኢዩ። ከምኡ’ውን ምስ የዕሩኽትኻ ብሓባር ክትጻወት ትኽእል። ስከትቦርድ ሓደ ዓይነት ልምምድ እትካየደሉን፣ ባህርያት ህይወት ዝገልጽን ፣ ወይ ስምምዒት እትርወየሉ ዓይነት ምንቕስቓስ ኢዩ። እዚ ዓይነት ምንቕስቓስ ብምዝውታር፣ ወዲ ሰብ ናይ ህይወት ሚዛንን፣ ምውህሃድን፣ ከምኡ’ውን ትዂረት ከም እትውንን ይገብር። ቅድሚ ኩሉ ዝመጽእ ግን መሳጢን ተፈታውን ጸወታ ኢዩ።
እቲ ሓደ ዘድሊ ገፊሕን ምቹእን ጫማ ኮይኑ፣ ኣብ ዝደለኻዮ ቦታ፣ ማለት ኣብ ተራ መንገዲ ይኹን ወይ ኣብ ንስከትቡርድ ተባሂሉ ዝተዳለወ ቦታ ከም ዝደለካዮ ክትንቀሳቐስ ትኽእል።
ስከትቦርድ ራምፕ (SKATEBOARDRAMP)
እዚ ሓደ ንጉዕዞ ስከትቦርድ ዝምልከት ዲስፒሊን ኮይኑ፣ ንሓደስቲ ጀመርቲ ይኹን ነዊሕ ግዜ ንዝተሞኮሩን ብጣዕሚ መሳጢ ንወታ እዩ።
ኣብቲ መጻወቲ ክሊ (SKATEBOARDRAMP) ንቕድሚትን ንድሕሪትን ክትንቀሳቐስ ዕድል ይህብ። ኣብቲ ወሰናሰን ናይ’ቲ ራምፕ ጸቒጥካ ክትንቀሳቐስ ይከኣል። ንዕኡ ዝኣመሰለ ኣሽሓት ዓይነት ምንቅስቓስ ኣሎ። ስለ’ዚ ዝኾነ ሰብ ሓደ መልክዕ ዝሓዘ ጸወታ ስለ ዘይኮነ ክሻቐል የብሉን።
እንታይ ንገብር ?
ኣብ ጥቓ መደበር ስደተኛታት ዘሎ ቦታታት መጻወቲ ስከትቦርድ ንስርሕ ኣሎና። እቲ ስራሕ ምስ ተወደአ፣ ነቲ ጸወታ ዘድሊ (ገፊሕ ጫማን መከላኸሊ ቆቢዕን (BRÄDER OCH HJÄLMAR)፣ክዕደል ኢዩ። ብኸም`ዚ ኣገባብ ከኣ ናይ ምጽዋት ዕድላት ይርከብ። ብድሕሪኡ ነቲ ኩሉ ተቐሪቡ ዘሎ መጻዊቲ ብነጻ ክጻወትሉ ናይ’ቶም ሰባት ድሌት’ዩ ዝውስኖ። ኣድላዪ ምስ ዝኸውን ሓደ ግዜ ኣብ ሰሙን ዝምህር ኣሰልጣኒ ክነዳሉ ይከኣል’ዩ። እዚ መጻወቲ ቦታ (SKATEBOARDRAMP)፣ ንኩሉ’ኳ ክፉት እንተኾነ፣ ነቶም ኣብ’ታ ከባቢ ዝነብሩ ስደተኛታትን ኣብኡ ዝተወልዱን ጥራይ ተወሲኑ ክትረፍ ተስፋ ንገብር።
እዚ ስለምንታይ ንገብሮ ኣሎና።
ንዓና ስከትቦርድ (SKATEBOARDÅKNING) ኣብ ህይወት ዓቢ ግደ ኣለዎ። በዚ ኣገባብ’ዚ ምሽ ዝበዝሑ የዕሩኽትኻ ትራኸብን ምስ ሓደስቲ ሰባት ትላለይን። ኣብ ጽንኩር መድረኽን ከቢድ ህይወትን ምስ ትህሉ ከኣ ኣዝዩ ሓጋዚ ምንቅስቓስ ኢዩ። እዚ ጸወታ’ዚ ሓድነትን ምትሕቚቓፍን ዝህብ ኢዩ። ብዝከኣለና መጠን ንብዙሓት ሰባት ነዚ ዕድል’ዚ ክረኽቡን ክጥቀሙሉን መታን ኣድላዪ ሓገዛት ንምግባር ክንጽዕር ኢና።
ምንቅስቓስ ስከትቦርድ(SKATEBOARDÅKNING) ብጣዕሚ ሓጋዚ ምንቕስቓስ ኮይኑ፣ ነቶም ሓደሽቲ ዝኾኑ፣ ኣብ’ዛ ሓዳስ ሃገሮም ተሓጒሶም ክነብሩን ህይወቶም ክሃንጹን ክሕግዞም ተስፋ ንገብር።


text:
ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ ትማሊ ሮቡዕ ኣብ ዘቅረብዎ ሶሙናዊ ናይ ዕለተ ሮቡዕ ሓፈሻዊ ትምህርተ ክርስቶስ ብዛዕባ ምሥጢረ ጥቀ ቅዱስ ቊርባን ሓዲስ ዙርያ ትምህርተ ክርስቶስ እንክጅምሩ እቲ ቀንዲ እዚ ምሥጢር እዚ ዝግለጸሉ መሥዋዕተ ቅዳሴ ምዃኑን ነዙ ንሕማማትን መሕየዊ ዝኾኑ ሞትን ክርስቶስ ብሓዲሽ ሕያው ዝኾነሉ ምሥጢር ሓሳባትና ጠርኒፍና ብሕልናን ልቦናን ክንከታተሎን ክንሳተፎን እምበር በዚ ዘሎ ዘመናዊ መራኸቢታት ክስእሉን ክስንዱን ሒዂ ንዝብሉ ምእመናንን ካህናትን ንኣቡናት ከይተረፈ ሕማቅ ከምዝገብሩን ‘መስዋዕተ ቅዳሴ ጸሎተ ኣኰቴት ጸሎተ ምስጋና እምበር ንረኣዪለይ ስምዑለይ ዝግበር ምርኢት ከምዘይኮነ’ ገሊጾም።
ቅዱስነቶም ነቶም ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ካብ ጊሓቱ ዝጽበይዎም ዝነበሩ በሽሓት ዝቊጸሩ ምእመናን ሮማን ከባቢኣን ካብ መላእ ዓለም ዝተኣከቡ ነጋድያንን ተዛዊሮም ሰላም ድሕሪ ቢሎምን ሓዋርያዊ ቡራኬ ዓዲሎምን ካብ ወንጌል ዮሓንስ 6.47-51 ‘እቲ ብኣይ ዚኣምን ናይ ዘለኣለም ህይወት ከም ዘላቶ፡ ብሓቂ፡ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ። እንጌራ ህይወት ኣነ እየ። ኣቦታትኩም ኣብ በረኻ ማና በልዑ እሞ ሞቱ። ካብኡ ዚበልዕ ዘበለ ምእንቲ ኸይመውት፡ ካብ ሰማይ ዝወረደ እንጌራ እዚ እዩ። እቲ ኻብ ሰማይ ዝወረደ እንጌራ ህይወት ኣነ እየ። ካብዚ እንጌራ እዚ ዝበልዔ ዘበለ ንዘለኣለም ኪነብር እዩ። እዚ ኣነ ምእንቲ ህይወት ዓለም ዝህቦ እንጌራ ኸኣ ስጋይ እዩ።’ዝብል ብቀንዲ ቋንቋታት ኤውሮጳን ቋንቋ ዓረብን ምስ ተነበ ነዚ ዚስዕብ ሰፊሕ ትምህርተ ክርስቶስ ብቋንቋ ጣልያን ኣቅሪቦም፣ ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን ደሓንዶ ሓዲርኩም፣ ሎሚ ሓዲስ ዙርያ ትምህርተ ክርስቶስ ክንጅምር ኢና፣ እዚ ትምህርቲ እዚ ነቲ ሕመረት ቤተ ክርስትያን ዝኾነ ማለት ምስጢረ ጥቀ ቅዱስ ቁርባን ይምልከት፣ ምስ እግዚኣብሔር ንዘሎና ርክብ ብምልኣት ንክነብሮ ትርጉምን ምስጢርን ናይ መስዋዕተ ቅዳሴ ምፍላጥን ምርዳእን ንዓና ንክርስትያን መሰረታዊ እዩ፣ ኣብ መላእ ዓለም ኣብ ውሽጢ ታርኽ ክልተ ሺሕ ዓመት ብዙሓት ክርስትያን ክሳብ ሞት ንቅዱስ ቊርባን ንምክልኻል ሕይወቶም መሥዋዕቲ ክሳብ ምግባር ከምዝተቃለሱን ሎሚ እውን እንተኾነ መሥዋዕተ ቅዳሴ ዕለተ ሰንበት ንክሳተፉ ሕይወቶም ከይተረፈ ኣብ ሓደጋ ዘውድቁ ከምዘለው ክንርስዕ የብልናን፣ ታሪኽ ከምዝዝክሮ ብ304 ዓምፈ ብግዜ ስደት ድዮከስያን ሓደ ጉጅለ ክርስትያን ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃ ኣብ ገዛ ተዓጽዮም ተሓቢኦም ኣብ ቅዳሴ እንከለው ብሃንደንበት ተታሒዞም ይእሰሩ እሞ እቲ ናይቲ ከባቢ ገዛኢ ማለት ወኪል ሮማዊ መንግስቲ ዝነበረ ነቶም ክርስትያን ‘እዚ ተግባር እዚ ብሕጊ ዝተኸልከለ ምዃኑ እናፈልጥኩም ስለምንታይ ነዚ ክትገብሩ ወሲንኩም’ ኢሉ ኣብ ዝሓተቶም ግዜ ‘ሰንበት ብዘይቅዳሴ ክነብር ኣይንኽእልን’ ኢሎም መለሱሉ፣ ብካልእ ኣዘራርባ ቅዳሴ እንከይሰማዕናን እንከይቆረብና ክነብር ኣይንኽእል ኢና ሕይወት ክርስትናና ትመውት እዮም ዝበልዎ፣ ነዚ ከኣ እዩ ኢየሱስ ንሓዋርያት ‘ሓቂ ብሓቂ ክብለኩም ሥጋ ወዲሰብ እንተዘይበላዕኩም ደሙ’ውን እንተዘይሰተኹም ዘለዓለማዊ ሕይወት የብልኩምን፣ ሥጋይ ዝበልዕ ደመይ ዝሰቲ ናይ ዘለዓለም ሕይወት ኣላቶ፣ ኣነ ኸኣ ኣብ መወዳእታ መዓልቲ ካብ ሞት ከተንሠኦ እየ፣ ሥጋይ እውነተኛ መግቢ ደመይ ከኣ እውነተኛ መስተ እዩ፣ ሥጋይ ዝበልዕ ደመይ ከኣ ዝሰቱ ምሳይ ይነብር ኣነ’ውን ምሳኡ እነብር`
እዞም ናይ ሰሜን ኣፍሪቃ ክርስትያን መስዋዕተ ቅዳሴ ንምዕራግን ንቊርባንን ክብሉ ኩሎም ተቀቲሎ፣ ኮይኑ ግን ንስለ ቅዱስ ቊርባን ክትብል ምድራዊ ሕይወትካ እውን ምምናን ከምዝከኣል፣ በዚ ከኣ በቲ ብሞት ክርስቶስ ኣብ ዝርከብ ዓወት ዘለዓለማዊ ሕይወት ከምእንሳተፍ ከምዝገብረልና ንዘለዓለም ዝኸውን ምስክርነት ገዲሮም፣ እዚ ምስክርነት እዚ ንነፍሲ ወከፍና ኣብ ምሥጢረ መስዋዕተ ቅዳሴ ምስታፍን ኣብ መኣዲ ጐይታ ምስታፍን እንታይ ትርጉም ከምዝህበና ብጭቡጥ ክንምልሶ ዝደፋፍእ ምስክርነት እዩ፣ ነታ ጐይታና ኢየሱስ ንሳምራዊት ሰበይቲ ‘ሕያው ማይ ካብ ከርሲ ከምዝፍልፍል’ ዝገብር ዓይኒ ማይ ማለት ንሕይወት ዘለዓለም ዝኸውን ማይ ሕይወት ንምድላይዶ ይኸውን! እዚ ማይ ሕይወት እዚ ንሕይወትና ናይ ኣምልኾን ምስጋናን መንፈሳዊ መስዋዕቲ ከምእትኸውን ገይሩ ምስ ክርስቶስ ሓደ ኣካል ዝገብሮ እዩ፣ ዓሚቊ ትርጉም ጥቀ ቅዱስ ቊርባንከስ እዚ እዩ፣ ጥቀ ቅዱስ ቊርባን ማለት ከኣ ምስጋና እዩ ትርጉሙ እዚ ምስጋና እዚ ነቲ ኣብ ሕይወቶም እናተሳተፍና ኣብቲ ናይ ፍቅሪ ውህደቶምን ሱታፌኦምን ንዝልውጡና ቅድስት ሥላሴ እግዚብሔር ኣብን ወልድን መፈስ ቅዱስን ዝቀርብ ምስጋና እዩ፣
ኣብ ዝቅጽሉ ክፍለ ግዝያት ናይ ሶሙናዊ ዕለተ ሮቡዕ ሓፈሻዊ ትምህርተ ክርስቶስ ብዛዕባ ቅዱስ ቊርባንን መሥዋዕተ ቅዳሴ ንዝቀርቡ ሓድሓደ ኣገደስቲ ሕቶታ መልሲ ክህብ ክፍትን እየ፣ እዚ ከኣ ፍቅሪ እግዚብሔር ከመይ ገቢሩ በዚ ምሥጢር እዚ ኣብና ከምዘንጸባርቅ እንደገና ንምርካቡን ንምግንዛቡን ክሕግዘና እዩ። ካልአይ ጉባኤ ቫቲካን ክርስትያን ዘቦኡ ኩሉ ናይ እምነቶም ዕብየት ንምርዳእን ምስ ኢየሱስ ምርኻብ ዝህቦ ጣዕሚ ንክፈልጡ ንምጉስጓስ ነበረ፣ በዚ ከኣ ብመሪሕነት መንፈስ ቅዱስ ቅድሚ ዝኣገረ ንምሕዳስ ሥርዓተ ኣምልኾ ክተግሁ እሞ ቤተክርስትያን ብቀጻሊ በዚ ጸጋ እዚ ክትነብርን ወትሩ ክትሕደስን ከም ትኽእል ስለዝኣመኑ እዮም። ናይዞም ኣበው ቀንዲ ዛዕባ ከኣ ንሓቀኛ ተሓድሶ ብዘይወዓል ሕደር ዘድሊ ንምእመናን ብዛዕባ ስርዓተ ኣምልኾ ምኩስኳስ ኮነ። ናይዚ እንጅምሮ ዘሎና ዙርያ ትምህርቲ ክርስቶስ ዕላማ እውን እዚ እዩ ማለት ናይዚ ዓቢ ትዕድልቲ እግዚብሔር ዝኾነ ማለት እግዚኣብሔር ብቅዱስ ቁርባን ንዓና ዝወሃበሉ ምስጢር ኣፍልጦ ንምዕባይ እዩ፣
ጥቀ ቅዱስ ቁርባን ሕይወትና ዝኾነ ኢየሱስ ኣብ ማእከልና ዝርከበሉ ህልው ዝኾነሉ ምሥጢር እዩ፣ ኣብ መስዋዕተ ቅዳሴ ምስታፍ ማለት ‘ነቲ ኢየሱስ ምእንታና ዘሕለፎ ሕማማትን መድሓኒ ሞትን እንደገና ከምብሓዲስ ምንባሩ’ እዩ ዘመልክት፣ ሓደ ተገልጾ ናይ ኣምልኻ እዩ፣ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ እንደገና ኣብ መንበረ ታቦት ብምምጻእ ምእንቲ ድሕነት ዓለም ናብ እግዚኣብሔር ኣቦ ከም መስዋዕቲ ይቀርብ፣ ጐይታ ኣብቲ መንበረታቦት ምሳና ህልው እዩ፣ ኮይኑ ግን ንሕና ብዙሕ ግዜ ኣብኡ ንኸይድ እሞ የማነ ጸጋም ቀልባዕባዕ እናበልናስ ይኹን ካህን ክቅድስ እንከሎ ሕሹዂሹኹ እናበልና ካብኡ ብዙሕ ርሒቅና ንርከብ፣ ኣንቱም ካብ እዝግስ ጐይታ እኳ እዩ ኣብ መንጎና ዘሎ፣ ሕስብ እሞ ኣብልዎ ኣብዚ ሕጂ ሕጂ መራሒ ናይዛ ሃገር ወይውን ካልእ ህቡብ ናይ ዓለምና ኣብዚ እንተዝመጽእ ሰላም ክንብሎን ጥቃኡ ክንከውንን ከምንጸዳደፍ ርግጸኛ እየ፣ እስከ ሕሰቡ ናብ ቅዳሴ ክትከዱ እንከሎኹም ጐይታ ኣብ መንበረ ታቦት እንከሎ ብሓሳብካ ገሽካ ቀንፈዘው ክትብልን ኣብ ቤተክርስትያን ኰለል ክትብልን እንታይ ይመስለኩም፣ ነዚ ነስተንትን! ምናልባት ሓደ ካባኹም ‘ኣባቴ ቅዳሴ የሰልችወና እዩ` ክብለኒ ይኽእል ኣነ ከኣ ዋእ ኣንታ እንታይ ትብል ጐይታዶ የሰልቹ እዩ ኣይፋልካን እብሎ፣ መሊሱ ኣይኮነን ኣባቴ ገሊኦም ካህናት ክቅድሱ ከለውስ ብጣዕሚ እዮም ዘሰልችው ክብለኒ ይኽእል፣ ኣነ ከኣ ኣሃ እዚስ ክኸውን ይኽእል ስለዚ ካህናት ክልወጡ ንጸሊ ኮይኑ ግን ጐይታ ኩሉ ኣብኡ ከምዘሎ ኣይትዘንግዕ እብሎ፣ ተረዳዲእናዶ! ነዚ ኣይትረስዑ ‘መሥዋዕተ ቅዳሴ ማለት ነቲ ጐይታና ኢየሱስ ምእንቲ ድሕነትና ዘሕለፎ ሕማማትን መድሓኒ ሞትን እንደገና ምስታፍ ማለት እዩ’፣
እምበኣር ሕጂ ነተን ብቀሊሉ ኣብ ኣእምሮና ዝቀላቀላ ሕቶታት ክንርኢ ንፈትን፣ ንኣብነት መስዋዕተ ቅዳሴ ኣብ እንጅምረሉ ስለምንታይ ትእምርተ መስቀል ንገብር! ስለምንታይከ ብተኣምኖተ ሓጢኣትን ንስሓን ንጅምሮ! ኣብዚኣ እስኪ ክሓተኩም ቈልዑ ከመይ ገሮም ትእምርተ መስቀል ከምዝገብሩዶ ኣስተውዒልኩምሎም ትፈልጡ፣ እንታይ ከምዝገብሩ ዘይትርደኣሉ ግዝያት ኣሎ ትእምተ መስቀል ድዮም ዝገብሩ ዘለው ወይስ ብኢዶም ሓደ ምልክት ወይ ስእሊ ይገብሩ ኣለው ዘይትፈልየሉ ግዝያት ኣሎ፣ ንሶምሲ ዓቅሞም ኮይኑ ከምኡ ይገብሩ ወለድን ዓበይትንከ ውራይ ኢሎም ንሕጻናት ትእምርተ መስቀል ከመይ ከምዝግበር ይምህሩዶ! ስለዚኸስ ንቈልዑ ኣብ ምጅማር ቅዳሴ ትእምርተ መስቀል ከምዚ እዩ ዝግበር ኢልካ ምምሃሮም፣ ኣብኡ ጥራሕ ዘይኮነ ከኣ ሕይወትስ ይኹን ዕለታዊ ሕይወት ብትእምርተ መስቀል ከምዝጅመር ምምሃሮም ጽቡቅ እዩ፣ እዚ ማለት ንሕና ኩልና ብመስቀል መድሓኒና ኢና ድሒና ማለት እዩ፣ ስለዚ ንቈልዑ ትእምርተ መስቀል መሃሩ፣ ናብ ሕቶታትና ምስ እንምለስ ኣብ መስዋዕተ ቅዳሴ ዝንበቡ ንባባት እንታይ ትርጉም ኣለዎም! ስለምንታይ ኣብ ሰንበት ሰለስተ ንባብት ኣብ ካልእ መዓልቲ ክልተ ንባብት ጥራይ ይቀርቡ! ስለምንታይ ይንበቡ ትርጉሞምን ርክቦም ምስ መስዋዕተ ቅዳሴን እንታይ ኮን ይኸውን! ወይውን ካህን ኣብ ማእከል ቅዳሴ ‘ኣልዕሉ ኣልባቢክሙ ማለት ልብኻትኩም ንሰማይ ሓፍ ኣብሉ ክብል ከሎ እንታይ ማለቱ ኮን ይኸውን! ኣብዚእባ ሓንቲ ነገር ከዘኻኽር ካህን ልብኹም ሓፍ ኣብሉ ክብል ከሎ ስእሊ ንክትወስዱ ተለፎናትኩም ወይ መስኣሊ ማኪና ሓፍ ኣብሉ ኣይኮነን ዝብል ዘሎ፣ እዚ ብሓቂ ደስ ዘየብል እዩ ንኣይ ብጣዕሚ የሕዝነኒ ምናዳ ኣብዚ ኣብ ቅዱስ ጴጥሮስ ኣብ ውሽጥስ ይኹን ኣብ ቅርዓት መሥዋዕተ ቅዳሴ ኣብ ነዕርገሉ ግዜ ምእመናንስ ይኹኑ ካህናት ኣቡናት እውን ከይተረፉ ክስእሉ ሒዂ ክብሉ ከለው ብጣዕሚ ይጽልኣኒ፣ በጃኹም መሥዋዕተ ቅዳሴ ጸሎተ ኣኰቴት ጸሎተ ምስጋና እምበር ሓደ ትያትር ኣይኮነን፣ ንሕማማት ትንሣኤን ክርስቶስ ብሓዲስ እንነብሩ ሁመት እዩ፣ ስለዚኸስ እቲ ካህን ልብኹን ንሰማይ ኣልዕሉ ክብል ከሎ ነዚ እዩ እዩ እምበር ተለፎናትኩም ኣልዕሉ ኣይኮነን ዝብል እምበአርከስ ካብ ሕጂ ንደሓር ወጊድ ንተለፎናትን መስኣሊ ካመራታትን! ነዚ ኣይትረስዑ!
ኣብቲ መሰረታዊ ሕቶታት ምልስ ኢልና ናይዚ ኩሉ ሕቶታት ሕመረት እንደገና ንምርካቡ ሃሰስ እንተበልና እቲ ቀንዲ ሕቶ ቅዱስ ቶማስ ሓዋርያ ድሕሪ ትንሣኤ ክርስቶስ ብጾቱ ክርስቶስ ካብ ሞት ተንሢኡ ረኺብናዮ ምስ በልዎ ‘ ኣሰር እቲ ሽንካር ኣብ ኢዱ እንተ ዘይርኤኹ፡ ኣጻብዔይ ድማ ኣብቲ እተሸንከሮ እንተ ዘየእቶኹ፡ ኣብ ጐድኑውን ኢደይ እንተ ዘየእቶኹስ፡ ኣይኣምንን እየ፡ ዝብል ብቅዱስ ቶማስ ዝቀረበ ሕቶ ናትውን ስለዝኾነ ነዚ መሰረታዊ ድሌትን ሕቶን ነፍስወከፍና ዝኾነ ንምምላሽን ነቲ ምእንቲ ድሕነትና ዝተፈጸመ ነገራት ንክርእን ንክንድህስስን እንኽእለሉ ምሥጢራት ብምስራዕ ስለዝኾነ ሃምናን ልብናን ቀልብናን ኣብኡ ገርና ክንሳተፍ እሞ ክንርእዮን ክንትንክፎን ክንፈልጦን ንንጠፍ፣ ቅዱሳት ምሥጢራት ኩሎም ብሕልፊ ከኣ ምሥጢረ ጥቀ ቅዱስ ቊርባን ምሥራዕከስ ምልክታት ፍቅሪ እግዚኣብሔርን ምሳኡ ንክንራኸስ ዝኸበሩ መንገድታትን እዮም፣
በዚ ከምዝኸስ እዚ ሎሚ እንጅምሮ ዘሎና ሓፈሻዊ ትምህርተ ክርስቶስ ነቲ ኣብ ምሥራዕ ቅዱስ ቁርባን ተሓቢኡ ዘሎ ጣዕምን ጽባቄን ብሓባር ሃሰስ ክንብሎን ክንግንዘቦን ምደለኹ ምስ ተገልጸልና ከኣ ንሕይወት ነፍሲ ወከፍና ትርጉም ይሃብ፣ እኖና እግዚእትነ ማርያም ኣብዚ ሓዲስ ጉዕዞ መንገድና ተሰንየና፣ ክብሉ ትምህርቶም ምስ ዛዘሙ ብዝተፈላለየ ቋንቋታት ኣመስጊኖም ሓዋያዊ ቡራኤ ብምሃብ ኣሰናበትዎም፣


text:
ናይ ብፁዓን ጳጳሳት ሲኖዶስ ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ባልዲሰሪ፥ ነቲ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ኣብ መንእሰይ ወለዶ ዘማእከለ ንናይ ዓለም ወሰናስን ከተማታትን ህልውንና ብዘተኵር ኣገባብ ንኽካየድ ብቕዱስ ኣቦና ዝተጸውዐ ናይ መላእ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳት ሲኖዶስ ልኡካን ኣበ መናብርት ከምእተመዙ ሓቢሮም። መንእሰይ ወለዶ ስድራ ቤት ክድግፉ እንተድኣ ዝደልዩ ኰይኖም ጻዕራማት ክዀኑ ከምዝግባእ የተሓሳስቡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ስድራ ቤት ዝብል ቅዉም ነገር ምስ መንእሰይ ዝተኣሳስሰረ ምዃኑን እዚ ኸኣ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ናብቲ ናይ ኣንቲለ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምክሪ ዘዳለዎ ኣብ ደሴት ማርቲኒካ ናብ ዝካየድ ዘሎ ናይ ካሪቢያን ሃገራት መዓልቲ መንእሰይ ኣብ ዘመሓላለፍዎ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ ብግልጺ ዘቐመጥዎን ዝተንተንዎን ሓሳብ ምዃኑ ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ብፁዓን ጳጳሳት ሲኖዶስ ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ሎረንዞ ባልዲሰሪ ሓቢሮም፡ ቅዱስ ኣቦና እቲ ኣብ መንጐ መንእሰይን ስድራ ቤትን ዘሎ ክሕከኽ ዘይከኣል ርክብ ውሳጣውን ንብሩን እዩ፡ መንእሰይ ቅዋመ ስድራ ክድግፉ ብምሕታት ኣነጺሮም ከምዘብርሁ የመልክቱ።
መበቆልካ ከይከሓድካ ስድራ ቤት ምልዋጥ
ስድራ ቤት ብዝበለጸ ንምድጋፍ ስድራ ቤት ምልዋጥ ካብ ዝብል መሰረታዊ ርግጸይናነት ዝነቅል ክኸውን ኣለዎ። ስለዚህ ቅዱስነቶም እዚ ስድራ ቤት ናይ ምልዋጥ ሓላፍነት ንመንእሰያት ብምሃብ ኣብ ኮፍታ ዝነብሩ ከይኮኑ የተባብዕዎም፡ እዚ ማለት ከኣ ይብሉ ብፁዕ ካርዲናል ባልዲሰሪ፥ ጻዕራማትን ተቓለስትን (እወታዊ) ንኽዀኑ እናተሓሳሰቡ እዩ። ኣብ ምሾት ኵድጭ ዝብሉ ንኸይኰነ ውዕዉዕ ሓይሎም የነቓቕሑ። እዚ ንምኽዋን መንእሰይ ክስዕቦ ዝግብኦ ቅኑዕ መራሓ ፍኖት ኣብታ ቅዱስ ኣቦና ዝደረስዋ Amoris Laetitia-ናይ ፍቕሪ ሓሴት ዘርእስታ ሓዋርያዊ ምዕድኖም ተመልኪቱ ኣሎ። ኣቶም ኣብቲ ሓዋርያዊ ምዕዳን ናይ ፍቕሪ ሓሴት ተነቢሩ ዘሎ መርሓ ፍኖት ንምኽዋን መንእሰይ ሕሉፍ ከይረሰዐን ከይሓኸኸን ክዓይን መጻእያዊ እውን ክገብሮ የመላኽቱ፡ እንተዘይኰይኑ ግና ጽባሕ ክህሉ ማለት ዘይከኣል እዩ፡ ካብ ባህልን መበቆልን ብቱኻት ከይኰነ ሕብረተሰብ ክድግፎም ይግባእ።
ናይቲ ኣብ መንእሰይ ወለዶ ኣተኵይሩ ናይ ዝካየድ ሲኖዶስ ልኡከ ኣበ መናብርት ምስያም ደጋዊ ንምምእካል ዝድርኽ እዩ
እቲ ካብ ዕለት 3 ክሳብ ዕለት 24 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. ኣብ መንእሰይ ኣተኵይሩ ዝካየድ ናይ መላእ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ዲኖዶስ፥ ስድራ ቤት ዝዝንግዕ ኣይኰነን፡ ብንጻሩ ምስቲ መንእሰይ ዝብል ቃል ዘለዎ ምትእስሳር ዘነጽር ምዃኑ ዝሓበሩ ብፁዕ ካርዲናል ባልዲሰሪ ኣስዒቦም፡ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 14 ሓምለ 2018 ዓ.ም. ናይቲ ንኽካየድ ዝተጸውዓ ሲኖዶስ ኣበ መናብርት ንኽዀኑ፡ ኣብ ዒራቕ ናይ ከለዳዊ ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ባቢሎን ፓትሪያርክ ብፁዕ ካርዲናል ልዊስ ራፋኤል ቀዳማዊ ሳኰን፡ ኣብ ማዳጋስካር ናይ ታኦማሲና ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ካርዲናል ደሲረ ዛራሃዛናን ናይ ምያንማር ናይ ያንጎን ሰበኻ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ካርዲናል ቻርለስ ማኡንግ ቦን ከምዝሰመዩ ገሊጾም፡ ቅዱስ ኣቦና በዚ ናይ ስሜት ውሳኔ’ዚ ኣቢሎም ኣሰር ኩላውነት የረጋግጹን ደጋዊ ምእኩል ክኸውን ከምዝለዎ ንምሕናጽ እዩ እንክብሉ ምስ ቫቲካን ረዲዮ ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ዛዚሞም።


text:
ኤርትራ ኣብ ልዕሊኣ ዝተነብረ እገዳ ኣፅዋር ብምጥሓስ ካብ ሰሜን ኮሪያ ወታደራዊ መራኸቢ መሳርሕታት ገዚኣ ክብል ሓደ ናይ ሕቡራት መንግስታት ሪፖርት ከሲሱዋ’ሎ።ብሰንኪ እዚ ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ልዕሊ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ ማዕቐብ ኣንቢራ’ላ።
ኤርትራ በዚ ንሰሜን ኮሪያ ዝከታተል ናይ ሕቡራት መንግስታት ጉጅለ ተቖፃፅሪ እገዳታት ስማ ክፅራሕ ንተኸታታሊ ሳልሳይ ዓመት ምዃኑ ኣተሓባባሪ እቲ ናይ ሕቡራት መንግስታት ጉጅለ ሁ ግሪፊትስ ይገልፁ።’’ኤርትራ በቲ ኮምቴ ኣብ 2015ን፣ኣብ 2016ን ሎሚ ዘበን 2017ን ኣብዝተዳለወ ሪፖርት ተጠቒሱ’ሎ’’ይብሉ።
በዚ ምኽንያት ዩናይትድ ስቴትስ ንኢራን፣ሶሪያን ሰሜን ኮሪያን ዒላማ ብዝገብር ናይ እገዳ ሕጊ ምስ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ መሸጣን ርክብን ኣቑሑት ንከይገብር ኣጊዳ’ላ።
ኤርትራ ካብተን ካብ ሰሜን ኮሪያ ኣፃዋር ብምዕዳግ፣ወታደራዊ ናውቲ ወይ ስልጠና ብምርካብ ንእገዳታት ኣፅዋር ዝጥሓሳ ሸውዓተ ሃገራት ሓንቲ እያ።
ኤርትራ ኣብ 2016 ኣ/ፈ ናይ GPS ኣንቴታት፣ማይክሮፎን ኬቢላትን ሓዊሱ 45 ሳንዱቓት ወታደራዊ ረድዮታት ክተእቲ ፈቲና ቅድሚ ምብፅሑ ምትሓዙ እቲ ጉጅለ ይሕብር።
እቲ ኣቑሑት ናይ ሰሜን ኮሪያ ኣቑሑት ብዝሸይጥ ግሎኮም ዝተብሃለ ናይ ማሌዢያ ኩባኒያ ከምዝተሸጠ ሕቡራት መንግስትታ ገሊፁ’ሎ።
ናይ ኤርትራ መንግስቲ መሓውር ‘’Green Pine’’ ካብ ዝተብሃለ ኩባኒያ ሰሜን ኮሪያ ወታደራውን ቴክኒካውን ሓገዝ ምርካቡ ቅድሚ ኢሉ ዝወፀ ሪፖርት ይገልፅ።
ምንስቴር ሓበሬታ ኤርትራ ነቲ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ሓድሽ እገዳ መርትዖ ብዘይብሉን ቅድሚ ዓመታት ብዝቐረበን ተመሳሳሊ ጠቐነን ዝቐረበ እዩ ክብል ነፂጉዎ።
‘’እቲ ኣካይዳ’’ ኢሉ ብምንስትሪ ሓበሬታ ዝወፀ መግለፂ ‘’እቲ ዘሕዝን ሓደ ዓይነት ኣካይዳ ምዃኑ እዩ’’። ’’ቀዲሙ ናይ ሓሶት ፀብፃባት ይወፅእ፣ስዒቡ ብቶም ባዕላቶም ከሰስቲ፣ዓቃቢ ሕግን ዳኛን ዝኾኑ ልሙዳት ሃንደስቲ ዘይሕጋዊ ስጉምትታት ይእወጅ’’ ክብሉ ብትሪ ይነፅጎ መንግስቲ ኤርትራ።
ዝርዝሩ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ህዝቢ ምድረ-ባሕሪ
እቲ ኣብዚ እዋንዚ ብሰንኪ ልኡኽ-መላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቂ መሃነኑ ዝጠፍእ ዘሎ ህዝቢ ምድረ-ባሕሪ፣ ካብ ጥንቲ ጀሚሩ፣ እኳድኣ ካብ ቅድሚ ልደተ-ክርስቶስ ጀሚሩ፣ ኣብ ታሕጓስን ሓዘንን፣ ራህዋን ጸገምን፣ ሓቢሩ ተጠሚሩን ጸኒዑን፣ ከምቲ ፍረ ዘለላ-ወይኒ ብዙሕ ወይኒ ኣብ ሓንቲ ዘለላ ወይኒ ተጠርኒፉ ዝርአ፣ ሓደ ዓሌት ዘይኮኑ ክነሶም፣ ጥሙራት ከም ዘለላ ወይኒ ኮይኖም እዮም ንክወሮም ዝመጽእ ባዕዳውያን ወረርቲ ብትብዓት መኪቶም ኣባህሪሮም ዝስዕሩዎ ነይሮም።
ንመረዳእታ
ወራር ኣዳል መሓመድ ግራኝ፣ ብመሪሕነት ባሕረ-ነጋሲ ኢሳቕ ብሓገዝ ጀጋኑ ደቂ ምድረባሕሪ እዩ ተሳዒሩ። ደቂ ምድረ-ባሕሪ ንመሳፍንቲ ኣምሓራ እንተዘይርድኡዎም ነይሮም፣ ሎሚ መላእ ኢትዮጵያ መስሊሙ ምሃሎወ።
ወራር ቱርኪ ካብ 12 ዓመታት ንላዕሊ ካብ ሕርጊጎ ፈልከት ኢሉ ንድባርዋ ከይብገስ ሓኒቑ ዓጊቱዎ ነበረ። መሳፍንቲ ኣምሓራን ትግራይን ግና ክጽግሞም ከሎ ጥራይ እዮም ረዳት ኢሎም ንደቂ ምድረባሕሪ ዝእውይዩ እምበር ምድረባሕሪ ክትውረር ከላ ሓጊዞም ኣይፈልጡ፣ የግዳስ “ኣብ ርእሲ ሓናትስ ጽግዕ“ ከምዝብሃል፣ ወራር ባዕዲ ንደቂ ምድረባሕሪ ከዳኽም ክዕዘቡ ከለው፣ንህዝቢ ምድረ ባሕሪ እንዳወረሩ እዮም ቅሳነት ዝኸልዎ ነይሮም። ባሕረ-ነጋሲ ኢሳቕ ብሰንኪ መሳፍንቲ ኣምሓራ ከም ብዓል ንጉስ ሰርጸ ድንግልን ሚናስን፣ ካብ ዓውዲ ኲናት ሃዲሞም ንዓዶም ስለዝተዓዝሩ እዮም፣ ኣብ ዓዲ ቆራይ ከባቢ ተኸላ ብጅግንነት ተሰዊኦም።
ኣምሓራ ኣብ ውግእ እንተኾነውን ኣትኪሎም ክሳብ መውዳእታ ኣይምክቱን እዮም። እቶም ከም ነብሪ ዝምሰሉ ደቂ ምድረባሕሪ ግና ኲናት ምስ ገጠሙ ኣትኪሎም ድሎ ከይትዕሎ እሎም እዮም ንክወሮም ዝመጸ ወራሪ ዝስዕሩዎ።
ወራር ግብጺ ክመጽእ ከሎ እንተኾነውን፣ ካብ መሳፍቲ ኣምሓራ ሓገዝ ተረኺቡ ኣይፈልጥን። ከምኡ ስለዝኾነ ኩሉ ህዝቢ ባርካን ሳሕልን ሰኒሕትን ሰምሃርን ደንከልን ሎሚ ክርስትያን ኮይኑ ምሃለወ ነይሩ። ንወራር ቱርክን ግብጽን ንበይኑ ክምክቶ ስለዘይከኣለ፣ ሓገዝ ካብ መሳፍንቲ ትግራይን ኣምሓራንን ምስ ሓተተ ረድኤት ስለዝስኣንር ክምስልም ተገዲዱ።
ማህዲ ብውዲት መንግስቲ ዓባይ ብሪጣንያ ንመተማ ምስ ወረረ ግና፣ ኣብ ኲናት መተማ ዝውዓሉ ትግራዎትን ደቂ ምድረ-ባሕሪ (ሎሚ ኤርትራውያ) ጥራሕ እምበር፣ መሳፍንቲ ኣምሓራ ኣብቲ ኲናት መተማ ኣይውዓሉን። ወራር ማህዲ ንመተማ ክወርር ምስ መጸ ግና ኩሎም ደቂ ምድረባሕሪ ኣብ ጎኒ ንጉስ የዋሃንስ 4ይ ተሰሊፎም እዮም ነቲ ጀጃዊ ብዓል ጀለብያ ማህዲ ኣብ ክልተ ምዓልቲ ዝወሰድ ኲናት ዝስዓሩዎ።
ኣብ ወራር ኮሎንያል ጣልያን እንተኾነውን፣ ብ27.ጥሪ 1887 ዓ.ም.ፈ. 75 ካብ ሚእቲ ደቂ ምድረባሕሪ እዮም ምስ ራእሲ ኣሉላ መኪቶም ስዒሮሞ። መሳፍንቲ ኣምሓራ ግና ኣይነበሩን።
እምብኣር ነዛ ብባህርያዊ ጸጋን፣ መኣዛ ዘለዎ ኣየራን፣ ቀይሕ ባሕሪ ባሕራን፣ ክሳብ ወራር ኮሎንያል ጣልያን ሓሊዮማን ዓቂቦማን ዝጸንሑዋ ደቂ ምድረ-ባሕሪ እዮም። መሳፍንቲ ኣምሓራን ትግራይን ብቅንዕና ምስ ኣሕዋቶም ደቂ ምድረባሕሪ እንተዝተሓባበሩ ነይሮም ግና፣ ኤርትራ ትኹን ኢትዮጵያ ብኮሎንያል ጣልያን ኣይምተደፋራን ኣይምተገዝኣን ድማ ነይረ።
ጭካኔ፣
እዚ ሎም ብመራሕ ኩባንያ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፍጸም ዘሎ ጭካኔ ካበይ ዝተወረስ እዩ?
ኣብ እዋን 1578 ዓ.ም.ፈ. ባሐረ ነጋሲ ኢሳቕ ብዓል ድባርዋ ኣንጻር ቱርኪ እንዳተዋግኤ ከሎ፣ ሃጸይ ሰርጸ ድንግል ዝተባህለ መስፍን፣ ኣብ ዓውደ ውግእ ጠንጢኑዎም ስለዝሃደመ፣ ጅግና ባሕረነግሲ ኢሳቕ ኣብ ዓዲ ቆራይ (ከባቢ ተኸላ ኣውራጃ ሰራየ) ብጅግንነት ተሰዊኦም።
ድሕሪ 10 ዓመታት ሞት ባሕረ-ነጋሲ ኢሳቕ፣ ወዲ እዙም ዝብሃል ጅግና ብሓረነጋሲ ኣብ ድባርዋ የመሓድር ነበረ፣ ንጉስ ሰርጸ ድንግል እንደገና ንብረትን ሃብትን ምድረባሕሪ ክዘምት ሰራዊቱ ኣኽቲቱ፣ ንባሕረንጋሲ ወዲ እዙም ስዓሮ፣ ክሳዱ ቆሪጹ ድማ በቶም ሰራዊቱ ሆ! ሆ! እናበሉ ከምዝፍክሩ ገበረ።
እቲ ኣዝዩ ዘስደምም ግና፣ኣብቲ ዘመን እቲ ብሳላ ደቂ ምድረባሕሪ እዮም ኣምሓራ ካብ መሓመድ ግራኝ ክድሕኑ ክኢሎም። ጠላም ግና ኣመሉ ኣይገድፍን ስለዝኾነ፣ እዞም ጠላማት መሳፍንቲ ኣምሓራ ግና ንደቂ ምድረባሕሪ ኩሉ ግዜ ምስጠለምዎም እዮም። ስለዚ እታ ጭካኔ እትብሃል ቃል፣ ዓዳ ካብ ጥንቲ ኣብ ትግራይን ኣብ ምድረ ኣምሓራን እያ ነይራ።


text:
ደለይቲ ፍትሒ ፍትሒ ትማሊ ሰንበት 14 ግንቦት 2017 አብ ከተማ ከሎን ዕዉት ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም
“ያንግ” ህግደፍ YPFDJ መቐጸልታ ናይ’ቲ አብ ሓያሎይ ከተማታት አብ ሃገር ጀርመን ተዋፊርሉ ዝቐነየ ጽዑቝ ጎስጓሳት አብ ከተማ ከሎን እውን ሓደ ሰሚናር ጸዊዑ ነይሩ። ናይ እዚ ብጉልባብ 13th YPFDJ EURO CONFERENCE ዚተጸውዐ ሰሚናር ህግደፍ ሓቀኛ መንቀሊ-ዛዕባ ከአ አብ ሃገር ሆላንድ ወይ አብ ከተማ ፌልድሆቨን ስለ ዝፈሸልሉ ንሰዓብቶም ኣለዓዒሎም ገንዘብ ንምውጻእ ነይሩ። አብ’ቲ ሓውሲ ዕጹው ሰሚናር ዝተዘርበ መረረ “ዓለም ብሓድነትና ቀኒኣትልና”፣ “ኤውሮጳውያን ይቃለሱና አለዉ” ወዘተ ድሕሪ ምባል ነዚታት ክገትኡ ድማ ንከንቲባ ከተማ ፌልድሆቨን አብ ቤት-ፍርዲ ከቕርቡ ህዝቢ ገንዘብ ክዋጽኣሎም ኢዮም ሓቲቶም።
እቲ ዝተጸውዐ ህዝቢ ግና አብ’ቲ ተጸውዖ ሰሚናር ናይ “ያንግ” ህግደፍ YPFDJ አይመጸን። እቲ ሓቂ ብኣንጻር ኮይኑ፡ ገለ ዓበይቲ ሰዓብቶምን በጻብዕ ዚፍቀዱ ደቆምን ሽልብ ግልብ እንበሉ ከም ኣዋፍራ ንህቢ ክኣትዉ ርኢና፣ በቃ፡ ካልእ ዝነበረ አይነበሮምን።
ነቲ ምሽቝራራቶም ካብ ዘካበዶ ከአ እቲ ብደለይቲ ፍትሒ አብ ኣፍደገ ኣደራሽ ሰሚናር ዝተገብረ ሰላማዊ ሰልፊ ነይሩ። ካብኡ ናብኡ ድማ እቲ ክጥሕሮም ዚውጠጥ ተሳታፊ ሰላማዊ-ሰልፊ መንእሰይ ከም ትጽቢቶም ዘይኮነስ ብኣንጻሩ ጸግዒ ደለይቲ ፍትሒ ወሲዱ ነቲ ጎደና ኣዕለቝሊቑ ምንባሩ’ዩ።
ነኒተቐልቀለ ሰዓቢ ህግደፍ ድማ ናይ ምድሃልን ናይ ተመለስ ጻውዒታትን ይርአ ነይሩ።
ብሓቂ’ውን በቲ ብማይክሮፎናት ናይ ደለይቲ ፍትሒ ብዚግበር ዚነበረ ጻውዒታትን ምሕጽንታታትን ገለስ ባዕሎም ንባዕሎም “ሎሚ አብዚኣ ዘምጻእክኒ እግርስ ይስበርኪ” ዚብልሉ ዚነበረ ሰጋእ መጋእ ዘይተራእየ ኣይኮነን።
ብሸነኽ ደለይቲ ፍትሒ ነቲ ሰላማዊ ሰልፊ ዝገልጽ ብዝተፋላለዩ ቋንቋታት – ትግርኛ፣ ዓረብኛ፣ ጀርመንኛ፣ እንግልዘኛ፣ ብትግረ፣ ብሳሆ፣ ብብሌን፣ ብዓፋር መግለጺታትን ማዕዳታትን ይወሃብ ነይሩ። ማሕበራዊ ምልኣት ይኹን ናይ ጾታን ዕድመን ተሳታፍነት ይመልኣልና ዘብል ነይሩ።
ድሕር’ዚ ካብ ከባቢ ፍርቂ መዓልቲ ክሳብ ሰዓት 4 ድሕሪ ቀትሪ ዝተኻየደ ዕዉት ሰልፊ ድማ ምስቶም ልዕሊ መጠን ነቲ ጎደናታት ኣዕለቕሊቆም ዚነበሩ ሓለዋ ፖሊስ ተማሳጊና ሰላማዊ ሰልፊ ዕላምኡ ስለ ዚወቕዐ ብዕሊ ተላዒሉ።
እንተ መንእሰያት ደለይቲ ፍትሒ ግና ነቲ ተረኽቦ ገና ስለ ዘይጸገብዎ ነቲ መግልሒ ድምጺ ናብ ናይ ደርፍታቶም ስድዪታት ቀይሮም ኣብኡ አብቲ ጎደና ጓይላታቶም ቀጺሎም።
ነዚ ተቓዋሚ-ሰልፊ ዘዳሎወት ኣካያዲት ኣካል ናይ ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ NRW ኢያ። ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ደድሕሪ ተረኽቦ ላምቦዱዛ ኣብ 2013 ተመስሪቱ። ድሮ’ኳ ካልኣይ ጠቅላል ጕባኤኡ ዘቃንዐ ማሕበረ-ፖለቲካውን ባህላውን ምንቅስቓስ’ዩ። ዕላማኡ ከአ አብ ሃገርና ኤርትራ ስርዓት ውልቀ-ምልኪ ተኣልዩ፡ ደሞክራስያዊ ስርዓት ንምርግጋጽን ሕጋዊ (ቅዋማዊ) መንግስቲ ንምትካልን ኢዩ።
ቅድሚ ምድምዳም ከኣ ነዛ ነዚ ተቓዋሚ-ሰልፊ ዘዳለወት ኣካያዲት ኣካልን ንኹሎም ላዕልን ታሕትን ክጻፍዑ ዚቐነዩ ኣባላት ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስን ከምኡ ብሞራል ኮነ ምትብባዕ ንተሳተፉ ካልኦት ተቓለስትን፡ ዘዐወትኩምና ተዓወቱ ንብል።
ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ NRW
Cologne, 15 May, 2017
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10709


text:
(ኣብ መርበብ ሓበሬታ ፐን ኤርትራ ካብ ዝተሓትመ)
ብ1971፡ ካብታ ሸውዓተ ቈልዑ ዝወለደት ስድራቤት ኣስራት መብራህቱን ኣብርሃጽዮን ሃይለን ኣብ ኣስመራ ዝተወልደ ኣማኑኤል: ምንኣስ ቦኽሪ ኰይኑ: መባእታ ኣብቲ ሽዑ “ሰሜናዊ” ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዝነበረ፣ ማእከላይ ደረጃ ኣብ ቤት-ትምህርቲ ሽወደን ኣኽርያ፣ ካልኣይ ደረጃ ድማ ኣብ ሳንታ-ኣና (ናይ ሎሚ ሰማእታት) ወዲኡ። ብድሕሪኡ ኣብ 1989 ናብ ባህርዳር ብምኻድ ፔዳጎጂ (ትምህርቲ ስነ-ምምህርና) ንሓደ ዓመት ተኸታቲሉ። ኣብ 1990 ድማ ናብ ህዝባዊ ግንባር ብምንጽባር: ኣብ ቤት-ትምህርቲ ሰውራ ክሳብ መስከረም 1992 መምህር ኰይኑ ኣገልጊሉ። ድሕሪኡ ኣብ 1992 ናብቲ ሽዑ ዳግም ዝተኸፍተ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ ብምእታው፡ትምህርቲ መሬትን ዕቃበ ማይን (soil science and water conservation) ኣጽኒዑ። ኣማኑኤል (ስድራቤቱን ናይ ቀረባ የዕሩኽቱን ዝምስክሩሉ) ንኻልኦት ከረድእን ንሰብ ከሕግዝን ዝያዳ ጸዓት ዘጥፍእን ብውልቁ ከጽንዕ ዘይረአን ደኣ ይንበር እምበር (ከም ኣብ ካልእ ዓውዲ ዝነበሮ ትኵርነትን ትዕድልቲን): ኣብ ትምህርቲ’ውን ጸብለልታ ስለ ዝነበሮ: ብዝለዓለ ነጥቢ ተመሪቑ። ድሕሪ መመረቕታኡ ኣብ ኣብ ሚኒስትሪ መሬት፡ ማይን ኣከባቢን ክሰርሕ ድሕሪ ምጽናሕ ድማ ኣብ ዶባዊ ኲናት ኤርትሮ-ኢትዮጵያ ከቲቱ ኣብ ኣሃዱ ሃንደሳ ተመዲቡ ክሳብ ግዜ ማእሰርቱ የገልግል ነይሩ።
ዋና–ኣሰናዳኢ ኣማኑኤል ኣስራት
ኣማኑኤል ኣስራት ዋና ኣሰናዳኢ ናይታ ብለካቲት 1999 ዝጀመረት ጋዜጣ ዘመን ኰይኑ: ናብ ሰንበት ዕለት 23 መስከረም 2001 ኣብ ዘውግሐ ንግሆ ካብ ገዛኡ ብኣባላት ጸጥታ ምስ ተወስደ ክሳብ ሎሚ ኣብ ቤት-ማእሰርቲ ዒራዒሮ ከም ዘሎ ዳሕረዎት በብወገኖም ዝፈለቑ ክሳብ ሕጂ ወጺኦም ዘለዉ ዝደሓሩ ሓበሬታት የመልክቱ። ምእሳር ኣማኑኤል ምስ ምዕጻው ብሕታውያን ጋዜጣታትን ምእሳር ኣሰናዳእተንን ዝተሓሓዝ ምዃኑ ርዱእ ኰይኑ: ምስ ብጾቱ ጋዜጣኛታት: ኣድማ ምሕሳም መግቢ ገይሮም ክሳብ ዝግዕዙ: ኣብ ቀዳማይ መደበር ፖሊስ ኣስመራ ንውሑድ እዋናት ጸኒሑ ነይሩ።
ኣማኑኤል ምስ የዕሩኽቱ፡ መተዓብይቱን ተመሳሳሊ ዝንባለ ምስ ዝነብሮም ገዛኢ ሓጎስ፡ ኣማኑኤል ኤልያስን ተስፋዝጊ ዑቕባዝጊን (ኵላቶም ትምህርቲ ሕጊ ዝተኻታተሉ) ብምዃኑ’ዩ ነታ ጋዜጣ ጀሚሩዋ። እቶም ካልኦት ብኻልእ ምኽንያት፡ ዳሕራይ ከኣ ገዛኢ ሓጎስ ንትምህርቲ ንካናዳ ድሕሪ ምኻዱ: ፍጹም ዑቕባሚካኤል (ወዲ-ዓዴ) ጸንቢሩ ክሳብ ምዕጻው ብዋና ኣሰናዳእነት ቀጺሉ። ኣማኑኤል ብዘይካ እቲ ከም ኣሰናዳኢ ጋዜጣ ዘመን ኰይኑ ዘገልግሎ ዝነበረ: ኣብ ስነ-ጥበብ ኤርትራ: ሕልፊ ካልኦት ዘፍልጦ ኣብ ትንሳኤ ግጥሚ ኤርትራ ዝተጻወቶ ተራ’ዩ። እታ ፈለማ ሰሙናዊ ቀዳም: ዳሕራይ ድማ ካልኣይ ሕታም ረቡዕ ወሲኻ ዝነበረት ጋዜጣ ዘመን ኣብ ስነ-ጥበብ ብዝነበራ ፍሉይ ተራ ትልለ። ቀንዲ ኣማእዛኒ ግጥምታት: ሃያሲ: መራሒ ስነ-ጽሑፋዊ ምትእኽኻባት ከኣ ኣማኑኤል ኣስራት’ዩ ነይሩ። ኣማኑኤል ኣብ ክሊ ስነ-ጥበብን መለልዪኡ በታ በላሕ–ምሕረት ኣልቦ–ብርዑ’ዩ። ኣብ ጋዜጣ ዘመን “ምስጋና” ብዝብል ስም (ስም ንእሽቶ ሓብቱን ብቐንዱ ከኣ ‘ምስጋና ነቶም ኣብዚ ዘብጽሑና ሰማእታት’ እትውክል ስም ምንባራ ባዕሉ ይሕብር) ሰሙናት ዝቐጸለ ንደርፍታት ሃገርና ዝቐንዐ ጽሑፍ የዳሉ ነይሩ። ኣብታ “ግጥምታት ደርፍታት ሃገርና ናበይ’ዩ ኣንፈቶም?” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ተኸታቲሉ ዝወጽእ ዝነበረ ጽሑፋት:ንሰማዕቲን ብቐንዱ ከኣ ንገጠምቱን ደርፍቱን ኣዒንቲ ዝኸፈተ’ዩ ነይሩ። እቶም ከምኡ ዝመስል ነቕፌታዊ ጽሑፍ ዘይለመዱ ደረፍቲ ሃገርና ከኣ በቲ ዝወረዶም ሃንደበታዊ ነቕፌታ (ምስቲ ዝጸንሖም ብዀንቱ ጣቕዒት ዝልለ ድጋፍ) ምጻሩ ስለ ዝሰኣኑ ኵላቶም ብሓንሳብ ክግልበጡ ጀሚሮም። ሓያሎ ከኣ እንተስ ኣፈራሪሖም፣ ብኣካል ወይ ብተዘዋዋሪ ምሕረት ለሚኖም።
ኣማኑኤል ግን ናይ ማዕዶ ነቓፊ ጥራይ ኣይነበረን። ኲኖ ተዓዛቢ ብምዃን ከኣ ኣብቲ ተሃስዩ ዝመሰሎ ዓውዲ ስነ-ግጥሚ ኤርትራ ኣበርክቶ ንምግባር ባዕሉ ተሳታፋይ ኰይኑ መሪሑ። ምስ ገጣሚ በየነ ሃይለማርያምን ኣላዪ ፊልምን ደራሲን ኤፍሬም ካሕሳይ (ወዲ-ዃዳ) ብምዃኑ: ኣብ ጥሪ 2001 “ቍርሲ-ቀዳም ኣብ ጠዓሞት” እትብል መደብ ምትእኽኻብ ስነ-ጥበብ ጀሚሩ። እዛ ብንእሽቶ ምትእኽኻብ ኣዕሩኽ ብዘተ ግጥምታት በየነ ሃይለማርያም ዝጀመረት መደብ ከኣ ቀስ-ብቐስ ናብ ብዙሓት ከተማታት ኤርትራ እናለሓመት ቀጺላ። እዛ ብቐንዱ ብተገዳስነት መሰረትታን ካብ ጁባታቶም ዝወጽእ ዝነበረ ንኣሽቱ መዕበሲታትን ነዊሕ ዝተሳለየት ሰሙናዊት መደብ ከኣ ሓያሎ ኣጋይሽ ኣአንጊዳ: ኣስተምህሮታት ዓዲማ: ንጀመርቲ ምስ ስራሓቶም ከም ዘላልዩ ገይራን ንሓያሎ ኣብቲ ዓውዲ ተገዳስነት ዝነበሮም ከኣ መራኸቢ ኰይናን። ፈለማ ኣብ ጁኒየር ክለብ ሃማመተኤ: ጸኒሓ ኣብ ማእከል መሰልጠኒን መፈተኒ ማእከል ዩኒቨርስቲ ኣስመራ: ዳሕራይ ኣብ ካዛ-ዴል ኢታልያኒ እትሳላሰል ዝነበረት መደብ ከኣ ብሳላ ኣማኑኤልን ሰፊሕ ሸፈነ ጋዜጣ ዘመንን ብቕጽበት ኣብነት ኰይና ቀጺላ። ኣብ ሓጺር እዋን ብኣብነት ዝዝከራ “መኣዲ ስነ-ጽሑፍ ዓዲ-ቐይሕ”: “ማህጸን ስነ-ጥበብ መንደፈራ”: “ጋብላ ስነ-ጥበብ ደቀምሓረ”: “ኩስራ ስነ-ጥበብ ዓሰብ:” ከምኡ እበለት ብምቕጻል ድማ “ዓላ-ባዚት”: “ባረንቱ” ፥ “ ከረን” … እና’ፍረየት ክሳብ ዳሕራይ ብምትእትታው ሃማመተኤ እትበታተኽ ቀጺላ።
ነቲ ዝነበረ ሓድሽ ተርእዮ፡ ኣብ ስነ-ጥበብ ኤርትራ’ውን ነጥበ-መቐይሮ ዝዀነ፡ በየነ ሃይለ ኣብታ ትጽቢት ባህጉ (2006) እትብል መጽሓፉ ብኸምዚ ይገልጾ፤
ትጃር ካብዚ ምስተማህረ ካልእ ከስተባህል ጀሚሩ። ስነ ጥበብ ንመንእሰያት ንከመይ ይጠማመቱ ምዕዛብ ከምዘድልዮ ገሚቱ፣ ኣዒንቱ ቁሊሕ ኣቢሉ። ደረጃ ተዋስኦታትን ሓዋሩ ዕቑር ተስፋ’ኳ እንተሃሎዎ ገና ውሕልነትንብልሓትን ከምዘድሊ ፈሊጡ። ንስነጥበብ ዘአንግዳ ሓያሎ መድረኻት ከምዝቖማ ፈሊጡ። ኣብ ኣስመራ መድረኽ “ቁርሲ ቀዳም ኣብ ጠዓሞት”: ኣብ ደቀምሓረ “ጋብላ ስነጥበብ”: ኣብ መንደፈራ “ማህጸን ስነጥበብ”: ኣብዓሰብ “ኩስራ ስነጽሑፍ”: ኣብ ዓዲ–ቐይሕ “መኣዲ ስነጽሑፍ” ወዘተ ተዓዚቡ። ካብ መድረኽ ስነጥበባት ናብ መድረኽ ስነጥበባት ኣብ ዝዘረሉ ግዜ ዝረኸቦም ገጠምቲ መንእሰያት ልቡ መሲጠሞ። ቀዳሞት ግጥሚ ንግስቲ ስነ ጥበባት ኢያ ዝብሉዎ ዝነበሩ ዘኪሩስ ንግስና ግጥሚ ኣብ ሃገሩ ብምርኣዩ ኩርዓት ተሰሚዑዎ። እቶም ጉጅለ 91 ስነጥበባት ነቶም ኣብ ናይ ጥንቲ ዘመናት ነይሮም ዝብሃሉ ጕጅለታት ፍልጠት ኣዘኻኺረሞ።ኣብ እዋን ሶቅራጠ ንመኻትዕቱ ሶፊያውያንን ደቀመዛምርቱን ኣብ ኣደባባያት ከተማ ኰይኖም ብዛዕባ ሓቂን ጽባቐን ክመያየጡ እንከሎዉ ተራእዮሞ። ነቲ ኣዝዩ ዝፈትዎ ዛንታ ቡዳሃን ተመሃርቱን’ውን ብናፍቖት ዘኪሩ ብዛዕባ መወዳእታ ዘይብሉ ህልውና ንምስትንታን ሱባኤ ክኣቱ እንከሎዉ ተራእየሞ። እዞም መንእሰያት ሃገሩ ፍልይ ከምዝብሉ ግን ኣስተውዒሉ። ምኽንያቱ ናይዚኣቶም ምንጪ ፍልጠትካ ብመደረ ሓደ ወይ ካብ ዘተ ክልተ ፍሉጣት ሰብ ዝና ተጸቢኻ ዝወጽእ ሓቂ ዘይኰነስ ካብ ወግዒ መሳቱ ንመሓዙት ንምዃኑ ኣገሪሙዎ። ኣብ ጽምኢ ጸምጸም በረኻ ተራእዩና፣ ኣብ ጫፍ ጎቦታት ተሰሚዑና ኣብ ጽምዋ ብሕትውና ተኸሲቱልና ኣብ ኣድባራት ፍልጠት ተገሊጹልና ኣብ መኽዘን ምህሮ ተዋሂቡና ኢሎም ውርዝናኦም ንደቀመዛሙር ከላልዩ ዝፍትኑ ዘይምርኣዩ ኣገሪሙዎ። መዘና ንመዘና ብዘይቃልዓለም ክወዳደሩ ርእዩ። ሓደ ዝጸሓፎ ግጥሚ ዓው ኢሉ ኣንቢቡ ምስ ወድአ: እቶም ኣባላት መድረኽ ነቲ ግጥሚ ተቐባቢሎም ክትንትኑዎ ንከሀብትሙዎ ንዘቕርቡዎ ዝነበሩ ምኽንያታት ነንርእሱ እናተገራጨወ ክበልሕን ክተብዕን ብዓይኑ ርእዩ። ኣብ መንጎ መሳቱ ስነጥበባዊ ኣውሃህባ ርእይቶ ዘተባብዕ መኣዲ ፍልጠት መዓስ ተዘሪኡ መዓስ ከም ዝዓንበበ ደንጺዩዎ። ንሓዋሩ ብሩኽ ፍረ ክህብ ከምዝኽእል ድማ ኣይተጠራጠረን። (90-91)
ንብዙሕ ካብቲ ኣብ ኣስመራ ዝካየድ ዝነበረ ኣስተምህሮታት ዝኣልዮ: ዳሕራይ ኣብ ጋዜጣ ሓጺር ጸብጻብ ዝጽሕፈሉ: ዕዱማት ኣጋይሽ ኣለልዩ ዝጽውዕ ዝነበረ ባዕሉ ኣማኑኤል’ዩ። እታ መደብ ከኣ ኣብ ሓጺር እዋን ሰሙን ምሉእ ብዙሕ ሰብ ሃንቀው ዝብላን እቶም ብርሑቕ (ብጋዜጣ ዝከታተሉዋ) ድማ ዝሃርፉዋን ኰይና። እቲ ቅዱስ ቅንኢ ናብተን ካልኦት መኣድታት ስነ-ጽሑፍ ስለ ዝለሓመ ከኣ ኣጋይሽ ምልውዋጥ: ተመኵሮ ምብልላሕ: ጀመርቲ ስነ-ጥበበኛታት ኣብ ምዅስኳስ መሪሕ ተራ ሒዘን። ብዘይ ኢድ-ኣእታውነት ዝዀነ ኣካል (ዳሕራይ ዘሰዓበ ሃመማተኤ ገዲፍና) ነዊሕ ስለ ዝቐጸላ ድማ ኣብ ስነ-ጽሑፍ ኤርትራ: ብቐንዱ ከኣ ስነ-ግጥሚ ልሉይ ግደ ገይረን። ኣከራኻሪ ዘይብሉ ትንሳኤ ስነ-ግጥሚ ኤርትራ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ግዜ ኣብ 2000-2001 ምዃኑ፣ ኣማኑኤል ኣስራትን ጋዜጣ ዘመንን ድማ ቀለስቲ ናይቲ ምንቅስቓስ ምንባሮም ከኣ ርዱእ’ዩ።
ገጣሚ ኣማኑኤል ኣስራት (ምስጋና)
ንዕብየትን ቅርጺን ስነ-ግጥሚ ኤርትራ ንዘስተውዕል ኣንባቢ: ካብ ድሕሪ 2000 ኣትሒዙ ክሳብ ሕጂ ዝርአ ዘሎ ቅዲ ግጥሚ ብቐንዱ ብጽልዋ በየነ ሃይለማርያምን ኣላይነት ኣማኑኤል ኣስራትን ዝተዓብለለ እዩ። ኣማኑኤል ግጥምታቱ’ውን ንኣሰር ግጥምታት በየነ ዝኽተሉ ኰይኖም ንሓያሎ ጸልዩ’ዩ። ባዕሉ ከም ገጣማይ በቲ ኣብ ጋዜጣ ዘመን “ምስጋና”፣ “ኣሕፌ ካብ ዓሻ-ጎልጎል”ን ካልእን ብዝብል ስም ዘውጽኦ ዝነበረ ግጥምታትን ኣንፈት ሂስ ጽሑፋቱን ከኣ ሓደ መልክዕ ኣትሒዙ። ነቲ ዝነበረ ዕብየት ብግጥምታት መለስ ንጕሰ፡ ዘመንፈስ ሃይለ፡ ሳሙኤል ኣልመደ፡ መምህር ተኽለ ተኸስተ፡ ግርማይ ኣብርሃም፡ ይርጋኣለም ፍስሃ፡ ሳባ ኪዳነ፡ ፍርቱና ገብረገርግሽ፡ ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል፡ ገብረሂወት ተስፋይ፡ ሚካብን ካልእን (ኣስማት ምንጣር ኣቐዲመ ይቕረታ) ሓደ መልክዕ ስለ ዘትሓዞ ድማ እዚ ንርእዮ ዘለና ባህሊ ግጥሚ ሰሪቱ። እተን ምሩጻት ግጥምታት ኣብ ዘመን ይሕተማ ብምንባረን ግን መዕቀኒ ንሳ’ያ ነይራ።
ኣማኑኤል ኣኣንጋዲን ሃያሲን ግጥምታት ጥራይ ኣይነበረን። ባዕሉ ዝጽሕፎም ዝነበረ ግጥምታት (ከምቲ ካልእ ኣዕቲቡ ስለ ዘይሓዞ ዝበዝሕ እዋን ብናይ ብርዒ ኣስማት እዩ ዘሕተሞ ነይሩ) በበይኖም ዛዕባታት ዝትንክፉ ደኣ ይንበሩ እምበር: ኣብቲ ደጋጊሙ ዘልዕሎ ዝነበር ኲናትን መስዋእቲን: ኣደን ሓልዮትን: ማሕበራዊ ህይወትን ዕለታዊ መንባብሮን ጸብለልታ ነይሩዎም። ንኣብነት ንሓልዮት ኣደ ኣመልኪቱ ኣብ ዝገጠማ “ኣደ ሓንቲ ኰይና ንደቃ እናሻቐለት፡ ብኻ ከምቶም ካልኦት ኣሕዋት ሰለስተ-ኣርባዕተ ምዀነት” ኢሉ ይገልጻ። ኣሕዋቱ ዳኒኤልን ሮቤልን ከም ዝምስክሩዎ ድማ ምስ ኣደኡ ፍሉይ ምትእሳስር ነይሩዎ። ብኣገላልጻ ዳኒኤል ሓዉ ድማ: “ኣቢሱ ብኣደኡ ዘይኵረየሉን ሓቲቱ ዝደልዮ ዝወሃቦን ወደ’ዲኡ’ዩ።”
ከም ኣብ ግጥሚ ዝነበሮ ተውህቦ፡ ኣብ ዓንቀጽ ዝነበረ ቅርጣወ ኣጸሓሕፋን ምልከት ቋንቋን’ውን ሓለፋ ነይሩዎ።
ግጥምታት ኣማኑኤል ብዙሕ ጕዳያት ዘልዕሉ ደኣ ይዅኑ እምበር: ነቲ ብዙሕ ሰብ ከም እፍፍ ኢሉ ዝሓልፎ ኣርእስታት’ውን ጽሒፉሉ’ዩ። “በዓልቲ-ፉል” ኣብ እትብል ግጥሚ ሳናቲም ከተጠራቕምን እትጽዕር ጎርዞ በቲ ሓደ ወገን፣ እናሻዕ ክትደንን ከላ ኣጥባታ በቲ ዝተጀልዐ ክዳውንታ የሕሊፉ ብምርኣይ ዝዓግብን ምእንቲ ከምኡ ኢሉ ክርእያ ድማ ብዘይ ምግዛእ “ደጊምኪ ስፈርዮ” እናበለ ዘመላልሳን ዓሚል ተርኢ። “ኑዛዜ ውላድ ሓሙሽተ” እትብል ግጥሙ ድማ ብመገዲ’ቲ ከይውለድ ኣፍራዪኡ ዝዀነኖም ዝበኸነ ዘርኢ ኣቢላ እትዝንቶ ግጥሚ’ያ። እታ ግጥሚ ሓደ መንእሰይ ግብረ-ሕቡእ ክገብር ከሎ እቲ ካብኡ ወጺኡ ግዳይ ውሕጅ ዝኸውን ዘርኢ ኣፍ ኣውጺኡ የስምዕን ስለምንታይ ንተዓዛሪ ውሕጅ ከም ዝሃቦን የማርሮ። ካብኡ ውጽእ ኢሉ ኣብታ “ጺቕ’ዶ ጡፍ?” እትብል ግጥሙ ብመገዲ ልዕሊ መዘናኡ ክኸይድ ዝደሊ ቈልዓ ኣቢላ ምስ ደረጃኻ ምዕባይ ትትርኽ። ኣብዛ ግጥሚ እቲ ምስ ዓበይቲ ክመዓራረ ዝፍትን ቈልዓ: ኣብ ክንዲ ጡፍ ናይ መሳቱኡ: ካብ ዓበይቲ ርእዩ ጺቕ ክብል ምስ ፈተነ’ዩ ጥፍጣፉ ኣብ ኣብ ምዕጕርቱ ዝሕበጽ።
ኣማኑኤል ነቲ ፖለቲካዊ ዘይምዕሩይነትን ሰፊኑ ዝነበረ ፍትሒ-ኣልቦነትን’ውን ገጢሙሉ’ዩ። ተመሃሮ ዩኒቨርስቲ ኣስመራ ብሰንኪ ግዱድ ክረምታዊ ማእቶት ዝነበሮም ምስሕሓብ ንዊዓን ገልዓሎን ምስ ተወስዱ: ኣማኑኤል ነቲ ኵነታት ብመገዲ ወዲ-ፕረሲደንት ሃገር ኣብርሃም ኢሳያስ ኣፍወርቂ’ዩ ርእዩዎ። ተመሃሮ ንመቕጻዕቲ ምስ ተወስዱ ድማ “እንተ ዝጕብዝ ነይሩ” ብዝብል ኣርእስቲ: “ኣብርሃም ጎቢዙ ንዊዓን ገልዓሎን እንተ ዘርክብ ምናልባት’ዶ’ኾን ምእንታኡ ክብሉ እዞም ተመሃሮ ዩኒቨርስቲ ምተማሕሩ?” ዝትዝቶኣ ግጥሚ ገጢሙ። እዛ ግጥሚ ገልዓሎ ብዝነበሩ ተመሃሮ ዩኒቨርስቲ ተደጋጊማ ትንበብን ብኣፍ ትድገምን ነይራ።
ኣብ እዋን ኲናትን ሰግለለቱን ዝፈሪ ስነ-ጥበባዊ ስራሓት ብቐንዱ ነቲ ዘሎ ስምዒት ዘጕህር ደኣ ይዅን እምበር: ኣማኑኤል ግን ንዂናት ኣይደበለሉን። እኳ ደኣ ብኣንጻሩ ኣብታ “ኣበሳ ኲናት” እትብል (ብሃገራዊ ኣወሃሃዲ ሽማግለ በዓላት ገንዘባዊ ሽልማት ዝረኸበት ግጥሙ) ንቕዙን ወገን ኲናት’ዩ ኣጕሊሑ ርእዩዎ። ነቲ ኣብ መንጎ ክልተ ሃገራትን ኣሕዋትን ዝተራእየ ኲናት ድማ ከምዚ ኢሉ ቈዚሙሉ፤
ኣበሳ ኵናት
ሓደ ነገር ጓዚሙ
ሓደ ነገር ተዳህዩ
ንህድኣት በሲዑ
ሓደ ነገር ኣቃሊሑ።
ኣብታ ክልተ ኣሕዋት ዝተሓላለፉላ
ኣብታ ክልተ ኣሕዋት ዝራኸቡላ
ኣብታ ክልተ ኣሕዋት ዝዋሰቡላ
ኣብ ቅርዓት ሂወትን ሞትን
ኣብ ወሽመጥ ጥፍኣትን ልምዓትን
ኣብ ሽንጭሮ ሻቕሎትን ሰላምን
….ተቐርቒሩ
ሓደ ነገር ተዳህዩ።
ሽዑ ሓንቲ ፍረ ዘርኢ….
ጭዓን ሰራውን እናተታፍአ
መሸላን ብልቱግን እናተጎናንአ
ዝእክቦ ስኢኑ ሓድሕዱ እናተበላልዐ
ብሰርቢ ንብዓት ተሰጕዳ
ካብ ነብሳ ጎሚዳ ነብሳ ተጎሚዳ
ካብ ነብሳ ነብሳ ዘሪኣ።
ኢሉ ምስ ዘርዘረ ድማ ገጣሚ፡ እቲ ባህሪ ዝፈላለየ ኲናት፡ ድሕሪ’ቲ ኵሉ ዕንወቱ ከመይ ኢልካ ክኸደልካ ከም እትምነዮ ብኸምዚ ይገልጾ፤
ኣዝመራ ኵናት እቲ ኣበሳነቱ
ንብዓት ኣደ ንውላዳ
ንብዓት እንዳ ነታ ርስታ
ንብዓት መሬት ንመሬታ
ውሒዙ ውሒዙ ምስ ዛረየ
ባይታ ምስ ጨቀወ ምስ ጠልቀየ
ናውቲ ሸሚሙ
ንኹሉ ሰሊሙ… ምስ ራሰየ
ኣሻቡ ፈርዩ ባዴላ ኣፍራዛ
ኣሻቡ ፈልፊሉ መግነዚ ቃሬዛ
የግዳስ…
ኣሻቡ ድማ ይሃልኽ ኩሉ ይሻመዎ
ኩልና ንደልዮ ኩልና ንውንኖ
ነገር ኵናት እቲ ክፋኡ…
ኣዝመራኡ ከይደለኻዮ ምስ ዝበጽሕ
ፈንጤጋር መቓልሑ ማዕጾኻ ምስ ዝኹሕኩሕ
ሽዑ እዩ ኣበሳ ኵናት ኣበሳ ዘገማድሕ
ግና…
ከይፈተኻ ተሳስዮ
ከይደለኻ ተሳልዮ
ኣርሒቑ ክሃጥም ግን ኣ..ቤት ትጽልዮ!።
ወዲ–ኣስራት
ፈለማ ብኣዝዩ ንኡስ ዓቕሚን ደረጃን ዝኸይድ ተሳታፍነት: ዳሕራይ ግን ብመጠኑ ነዊሕ ጽሑፋት ኣብ ጋዜጣ ዘመን እጽሕፍ ስለ ዝነበርኩ’የ ንወዲ-ኣስራት ብቐረባ ዝፈልጦ። ወዲ-ኣስራትን ጋዜጣ ዘመን ብቐንዳን ከኣ ሕልፊ ካልኦት ጋዜጣታትን ኣዳለውቲን ወጽዓ ዝነበሮም’ዮም። እታ ጋዜጣ ዝዀነ ቤት-ጽሕፈት’ውን ስለ ዘይነበራ፡ ኣብ እዋን ለይኣውት (ዓርቢ ምሸት፣ ዳሕራይ ከኣ ሰሉስ ምሸት) ብዝተኣኻኸቡ ኣባላት’ያ ኣብ ማእከል ኮምፕዩተር ምናሴ ትካይድ ነይራ። ወዲ-ኣስራት ከኣ ቦታኡ ዓሻ-ጎልጎል ስለ ዝነበረ ብድሮ መጺኡ’ዩ ዘዳሉ ነይሩ።
ዓቕሊን ሕሉፍ ልግሲ ወዲ-ኣስራት ወትሩ’ዩ ዝገርመኒ። ብባህሪኡ ክዛረብ ከሎ ህድእ ስለ ዝብልን ምስቲ ሕፍሰት ጐረርኡ ተደማሚሩ ድማ ክዛረብ ምስ ዝጅምር ዳርጋ ኵሉ ሰብ ክሰምዖ ትም’ዩ ዝብል። ቅድሚኡ ግን ክዛረብ ኣይህወኽን: ጽን ኢልካ ናይ ምስማዕ ልዑል ትዕድልቲ ከኣ ኣለዎ። ጽን ኢሉ ሰማዒ ጥራይ ዘይኰነ ግን ኣንጻሩ ንዝመጽእ ሓሳባት’ውን ብሰሓቕን ዋዛን’ዩ ዘህድኦ። ልግሲ ከኣ ሕሉፍ! እንትርፎ ታህን ምውጻእ እተን ጋዜጣታት ብሕቲ ገንዘብ ዝገብራ ዝነበራ ኣይመስለንን። ኵሉ ሰብ ተኣኪቡ ሻሂ ክሰቲ: ኣብ መጨረሽታ ሕሳብ ዝዓጹ ድማ ወዲ-ኣስራት’ዩ። ብዙሓት ኣብ ዝተኣከብሉ ጥራይ ዘይኰነስ ዋላ ኣብ ካልእ ኣጋጣሚታት’ውን: “ክንድዚአን ኣለዋኒ ከምስሓካ:” ወይ ድማ “ቍሩብ ኣለዋ ክሳብ ዝውድኣ’ዶ ኣብዚኣ ቢራ ንስተየን?” እናበለ’ዩ ዝዕድም። ዋዛን ላግጺን ንወዲ-ኣስራት ኣይፍለዮን ጥራይ ዘይኰነስ ኣብቲ ዝጸንከረ ናይ ሞትን ህይወትን’ውን ላግጺ ዘይገድፍ’ዩ። ንህይወት ብምሉኣ ስለ ዝነብራ ድማ ንጽባሕ በሃሊ ኣይነበረን።
ኵነታት ከፊኡ: ብሃውጺ ንፋሳትን ፖለቲካዊ ሕምስምስን መሬት ክላኻዕ ምስ ጀመረ: ኣማኑኤል ቀልጢፉ ብዛዕባ’ቲ ኵነታት ክጽሕፍ ኣይተጓየየን። ከም ወትሩ ርግእ ኢሉን ክቱር ስምዒት ዘየንጸባርቑ ጽሑፋትን’ዩ ዘአንግድ ነይሩ። ነቲ ዝነበረ ፖለቲካዊ ቀውሲ ምልዕዓል ተመሃሮ ዩኒቨርስቲ: ኢድ ኣእታውነት ሃመማተኤን ካልእን ምስ ተሓወሶ: ምስ ወዲ-ኣስራት ብተደጋጋሚ ንራኸብ ኔርና። እቲ ኵነታት ናብ ሕማቕ ኣንፈት ይኸይድ ከም ዝነበረ ኣይሰሓቶን ዝግበር ከም ዘይነበረ ግን ኣጸቢቑ ይፈልጥ ነይሩ። ቅድሚኡ ንደቡብ-ኣፍሪቃ ክኸይድ ኣብ ምድላው’ዩ ነይሩ። ኵነታት ኣብ ዝኸፍኣሉ፡ ብዝጠቅምን ዘይጠቅምን ክስታት ይመጾም ስለ ዝነበረ፡ ቍሩብ ብውልቂ ከነዕልል ኢልና ሓደ እዋን ኣነ፡ ወዲ-ኣስራትን ሳልሳይ ዓርክናን ናብ ሓላፊ ህዝባዊ ርክባት ፖሊስ ዝነበረ ንርኣዮ ተኽለ (ኣንዋር) ኬድና። ኣንዋር ምስ ኣማኑኤል ውልቃዊ ሌላ ኣይጸንሖምን ግን ብርሑቕ ስለ ዝፈልጦ ሓፈሻዊ ነቲ ኵነታት ርግእ ኢሎም ክርእዩዎ ሓፈሻዊ ምኽሪ ሂቡና። ብውልቁ ከኣ “ንደቡብ-ኣፍሪቃ ንትምህርቲ ትቀራረብ ስለ ዘለኻ ከይትሰናኸል ናብኡ ጥራይ ዘይትቐንዕ፡” ኢሉዎ። ወዲ-ኣስራት ግን ንውልቃዊ መደባቱ ከይተዓናቐፍ ብምባል መርገጺኡ ኣይቀየረን። ቅንይ ኢልና ኣነን ካልኦት ተመሃሮ ዩኒቨርስቲን ንዊዓ-ገልዓሎ ተወሲድና። ብርዱእ ምኽንያት ደሃይ ሓድሕድ ኣይነበረናን። ኣብ መጨረሽታ ሕታም’ታ ጋዜጣ ዝወጸት ንኣነባብራና ኣብ ገልዓሎ እትገልጽ፡ “ካብ ህሮሩማ ገልዓሎ ዝነፈረት ቆጽሊ ወረቐት” ብዝብል ኣርእስቲ: ብሓደ ንዕረፍቲ ዝኸይድ ዝነበረ ኣባል’ቶም ዝሕልዉና ዝነበሩ ሰራዊት ገይረ ሰዲደሉ። ምዕጻው እተን ጋዜጣታትን ምእሳር እቶም ሓለፍቲን ኣብ ገልዓሎ ከለና ኢና ፈሊጥና፣ ርእስና ኣድኒንና ከኣ ተመሊስና። ዕለት 18 መስከረም እተን ጋዜጣታት ክዕጸዋን እቶም ፖለቲካውያን መራሕቲ ክእሰሩን ከለዉ: ጋዜጣኛታት ብሕቲ ግን ነይሮም። ካብ ገልዓሎ ምስ ተመለስኩ ሓንሳብ ረኺበዮ፣ በቲ ኵነታት ጸምልዩ ጸኒሑኒ። “ኵነታት ሕማቕ’ዩ ዘሎ፣ ንሕና’ውን ኣይተርፈናን’ዩ” ኢሉኒ። ከምቲ ዝበሎ ድማ ድሕሪአን ኣብ ዝነበራ ውሑዳት መዓልታት ተኣሲሮም። ድሕሪኡ ኣብ ቀዳማይ መደበር ፖሊስ ስለ ዝነበሩ: መግቢን ሽጋራን ሒዘ እበጽሖ ነይረ። ነዊሕ ከይጸንሑ ድማ ኣድማ ምሕሳም መግቢን “ድሕሪ ሕጂ ኣይትምጽኡ ኣብዚ የለዉን” ዝብል መልሲ ኣባላት ቀዳማይ መደበር ፖሊስን ስዒቡ። ድሕሪ ሓጺር እዋን ወጺኡስ ክንራኸብ ተስፋ ገይረ ነይረ…
… ኣይተራኸብናን ግን።


text:
ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ዝርከቡ ያታውን ታሪኻውን ቅርሳዊ ውርሻታት፡ ብዝግባእ ተለልዮምን ተዓቂቦምን ኣብ ዝተፈለለዩ ኣጋጣሚታት መድመቒ በዓላትናን መንነትናን ንምግባሮም – ብዕቱብ ክስራሓሉ፡ ብሪጋደር ጀነራል ተኽለ ልብሱ ኣዘኻኺሩ። ኣመሓዳሪ ናይ’ቲ ዞባ ብሪጋደር ጀነራል ተኽለ ልብሱ ኣብ’ቲ ዓውዲ ምስ ዝነጥፉ ሞያውያን ኣብ ዝገበሮ ርክብ፡ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ብታሪኻዊ ሓድግታት፡ ያታዊ ቅርስታትን ቱሪዝማዊ ጸጋታትን ሃብታም ምዃኑ...
Latest videos
ኮሚሽን ባህልን ስፖርትን፡ ምስ ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ዞባ ማእከል ተወሃሂዱ፡ ኣብ መደባት ባህልን ስፖርትን ንዝነጥፉ መንእሰያት፡ ኣብ ምክልኻል ተመሓለለፍቲ ሕማማት ብሓፈሻ፡ ኤች.ኣይ.ቪ/ኤይድስ ድማ ብፍላይ ዘተኰረ ኣስተምህሮኣዊ ሰሚናር ወዲቡ። ኣብ’ቲ ብ18 መስከረም ዝተዋህበ ኣስተምህሮ፡ ንህልው ኩነታት መልከፍቲ ተመሓላለፍቲ ሕማማትን ንምክልኻሉ ብደረጃ ሃገርን ዓለምን ዝካየድ ዘሎ ውሁድ ጻዕርታትን ውጽኢቱን ብዝምልከት፡ ብስታስቲካዊ ሓበሬታን ብቪድዮን...
ሃገራዊ ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ጨንፈር ሆላንድ፡ ብ15 መስከረም ኣብ ከተማ ሮተርዳም ጉባኤ ኣቃኒዑ። ኣብ’ቲ ጉባኤ፡ ኣምባሳደር ሃገረ ኤርትራ ኣብ ኤውሮጳዊ ሕብረት ኣቶ ነጋሲ ካሳ፡ ቈንስል ሃገረ ኤርትራ ኣብ ሆላንድ ኣቶ ሰለሙን መሓሪ፡ ከምኡ’ውን ኣደ-መንበር ሃማደኤ ዞባ ኤውሮጳ ወይዘሮ ንግስቲ ጸጋይን ወከልቲ ዝተፈላለያ ማሕበራትን ተሳቲፎም ነይሮም። ኣምባሳደር ነጋሲ ካሳ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቲ ጉባኤ፡ ዞባና ካብ ናይ ኣይሰላምኣይኲናት ሃዋህው...
ERi-TV, #Eritrea – Tigre News for September 21, 2018
Share this:Click to share on Twitter (Opens in new window)Click to share on Facebook (Opens in new window)Click to share on Google+ (Opens in new window)
ነበርቲ ከተማ ሓጋዝ፡ ኣብ ሕጊ ዘለዎም ኣፍልጦ ብምዕባይ ገበናትን በደልትን ንምቊጽጽር ኣብ ዝካየድ ጻዕሪ ኣበርክቶኦም ከዕዝዙ ዝሕግዝ ኣስተምህሮ ተዋሂቡ። ኣዛዚ መደበር ፖሊስ’ቲ ንኡስ ዞባ ተለንተ ዛይድ ተስፋዝጊ፡ ምሕያል ዝምድና ህዝብን ፖሊስን፡ ቀንዲ ረቛሒ ንምክልኻል ገበናትን በደላትን ምዃኑ ብምዝኽኻር፡ ኣብ ኣተሓሕዛ ተመሃሮን መንእሰያትን፡ ወለዲ ኣብ ኣተኣላለያ ደቆም ክኽተልዎ ኣብ ዝግባእ ሜላታትን ምስኡ ኣብ ዝዛመዱ ኣርእስትታን፡ ሰፊሕ መብርሂ...


text:
ምዕራፍ ዕስራን ኣርባዕተን
ወርትግ ዕውት ጸሎት
“ብስመይ ዝለምንኩምዎ ዘበለ ኵሉ ክገብረልኩም እየ። ብስመይ ገለ እንተ ለመንኩም ክገብረልኩም እየ። ነቦ ብስመይ ዝለመንኩምዎ ዘበለ ኵሉ ኪህበኩም ኢዩ። ነቦ ብስመይ ዝለመንኩምዎ ዘበለ ኵሉ ከምዚህበኩም፣ ብሓቂ፣ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ። ክሳዕ ሕጂ ሓንቲ እኳ ብስመይ ኣይለመንኩምዎን። ለምኑ ክትረኽቡ ድማ ኢኹም። በታ መዓልቲ እቲኣ ብስመይ ክትልምኑ ኢኹም።” (ዮሃንስ 13፣13-14, ዮሃንስ 15፣16, ዮሃንስ 16፣23-24, 16፣26)
ክሳብ ሕጂ፣ እቶም ደቀ መዛሙርቲ ብስም ክርስቶስ ኣይለመኑን፣ ንሱውን እንተ ዀነ ነዚ ኣገላልጻ ፈጺሙ ኣይተጠቐመሉን ነይሩ። እቲ ምስዚ ብሂል ዝቐራረብ ዝበሎ፣ “ብስመይ ተኣከቡ።” ዝብል ኢዩ ነይሩ። ኣብዚ ከምመሰናበቲ ኣብ ዝተዛረበን ቃላት፣ ምስተን ደረት ኣልቦ ተስፋታት፣ ማለት “ዘበለ ኵሉ፣” "ዝዀነ ነገር፣” “ዝደለኹሞ፣” ዝብላ፣ ብምትእስሳር፣ ነቲ ቃል ብዘይ ምቑራጽ ደገሞ። እዚ ድማ፣ ምእንቲ እቲ ናቱ ስም፣ ንዕኦምን ንዓናን፣ እንኮን እኹልን፣ መማሕጸኒና ምዃኑ ክምህረና ስለ ዝደለየ ኢዩ። ሓይሊን መልሲን ጸሎት፣ ኣብ ግቡእ ኣጠቓቕማ እቲ ስም ይምርኰስ።
ስም ሰብ እንታይ ኢዩ? ስም ሰብ፣ እቲ ሰብ ዝጽውዓሉ፣ ወይ ንዓና መንነቱ ዝግለጸልና ቃል፣ ወይ መግለጺ ኢዩ። ኣነ ስም ኣብ ዝጠቕሰሉ፣ ወይ ኣብ ዝሰምዓሉ፣ ኣብ ቅድመይ ምሉእ ሰብነቱ ይርኣየኒ። ብዛዕባኡ ዝፈልጦ ነገር፣ ከምኡውን ኣባይ ዘሕደሮ ጦብላሕታ፣ ኣብ ቅድመይ ይገሃድ። ስም ንጉስ፣ ንኽብሩ፣ ንሓይሉን ንመንግስቱን የጠቓልል። ስሙ ምልክት ሓይሉ ኢዩ። ስለዚውን፣ ነፍሲ ወከፍ ስም እግዚኣብሄር፣ ንገለ ክፋል ክብሪ እቲ ዘይርአ ይሕዝን ይውክልን ኢዩ። ከምኡ ከኣ፣ ስም ክርስቶስ፣ ከምመንጐኛና ዀይኑ ምእንታና ናይ ዝገበሮን ዝገብሮ ዘሎን ከምኡውን ብቐጻሊ ናይ ዝገብሮ መግለጺ ኢዩ።
እሞ፣ ብስም ካልእ ጉዳይ ምፍጻም እንታይ ማለት ኢዩ? ከምወኪልን ተካኢን ዀይንካ፣ ብሓይሊን ብስልጣንን እቲ ካልእ ምምጻእ ኢዩ። ብስም ካልእ ምጥቃም፣ ኵሉ ግዜ ሓባራዊ ረብሓ ዝእምት ምዃኑ ንፈልጥ ኢና። ዝዀነ ይኹን ሰብ፣ ቅድሚ ክብሩን ረብሕኡን፣ ከምቲ ኣብኡ ኣብ’ቲ ካልእውን፣ ዕቑብ ምዃኑ መረገጋገጺ ከይተወሃቦ፣ ስሙ፣ ካልእ ሰብ ከምድላዩ ክጥቐመሉ ኣይህብን ኢዩ።
እሞ ደኣ፣ የሱስ፣ ኵሉ ዝለመናዮ ዘበለ ከምዝህበና ብምርግጋጽ፣ ስሙ ከምድላይና ክንጥቐመሉ ስልጣን ክህበና ከሎ፣ እንታይ ማለት ኢዩ? ሓደ ሰብ ኣብ ገለ እዋን፣ ብስሙ ክልምን ንኻልእ ሰብ ከፍቕደሉ ከሎ፣ ናይ ዘሎ ልሙድ ምንጽጻር፣ ኣብዚ ዘይብቑዕ መነጻጸሪ ይኸውን። የሱስ፣ ኵሎም ደቀ መዛሙርቱ፣ ስሙ ኵሉ ግዜን ንዅሉ ድሌቶምን፣ ብናጽነት ክጥቐሙሉ፣ ሓፈሻዊን ወሰን ዘይብሉን ስልጣን፣ ብልቢ ሂቡ ኢዩ። ኣብ ረብሓታቱ ክኣምነና ይኽእል ምዃኑ እንተ ዘይፈልጥ፣ ማለት ክብሩ ኣብ ኢድና ዕቑብ ምዃኑ እንተ ዘይርዳእ፣ ነዚ ኣይምገበረን ነይሩ። ኵሉ ግዜ ስም’ቲ ካልእ ብናጽነት ክትጥቐም ምኽኣል፣ ህያብ’ቲ ናይ ቀረባ ሕብረት ዘስዕቦ፣ ልዑል ተኣማንነት ኢዩ።
እቲ ስሙ ምእንቲ ካልእ ዝሃበ፣ ነቲ ካልእ ከክንድኡ ክፍጽም ቦታ ይገድፈሉ። እቲ ስም ካልእ ዝወሰደ ከኣ፣ ንገዛእ ስሙ ከምዋጋ ዘይብሉ ገይሩ ይገድፎ። ኣነ ብስም ካልእ ክኸይድ ከሎኹ፣ ገዛእ ርእሰይ ይቐብጽ። ስሙ ጥራይ ዘይኰነ ዝወስድ፣ እኳ ደኣ ኣብ ክንዲ ነብሰይን መንነተይን፣ ንሱን መንነቱን ይወስድ።
ከምዚ ዝበለ ኣጠቓቕማ ስም ሰብ፣ ምስ ሕጋዊ ዝዀነ ሕብረት ዝሳነ ይኸውን። ሓደ ነጋዳይ ገዛኡን ስርሑን ገዲፉ ኣብ ዝገሸሉ፣ ነቲ ቀንዲ ጸሓፊኡ፣ ኣሽሓት ፓውንድ፣ ብስም’ቲ ነጋዳይ ከውጽእ፣ ሓፈሻዊ ስልጣን ይህቦ። ነዚ፣ እቲ ጸሓፋይ ምእንቲ ረብሕኡ ዘይኰነ፣ እኳ ደኣ ምእንቲ ረብሓ እቲ ትካል ጥራይ ይፍጽም። እቲ ምኽንያት ከኣ፣ እቲ ነጋዳይ፣ ነዚ ሰብ ምእንቲ ረብሕኡን ትካሉን፣ ምሉእ ብምሉእ ውፉይ ምዃኑ ስለዝፈልጦን ስለ ዝኣምኖን ኢዩ፣ ስሙን ንብረቱን ኣብ ትሕቲ ትእዛዙ ክኸውን ዝደፈረ፣ ማለት ኢዩ።
ጐይታ የሱስ፣ ናብ ሰማይ ኣብ ዝኸደሉ፣ ዕዮኡ፣ ምምሕዳር ምድራዊ መንግስቱ፣ ኣብ ኢድ ኣገልገልቱ ገዲፉዎ ኢዩ። ምእንቲ ዕዮኡ ክፍጽሙውን፣ ዘድልዮም ዘበለ ቀረብ ክረኽቡ፣ ስሙ ክህቦም ግድን ነበረ። ከምኡውን ገዛእ ርእሶም ክሳብ ምእንቲ ረብሓን ዕዮን ጐይታ ጥራይ ኣሕሊፎም ዝሃቡ፣ ብስም የሱስ ክቐርቡ መንፈሳዊ ስልጣን ይህልዎም። ኵሉ ግዜ ብስም ምጥቃም፣ ነቲ ናትና ረብሓ፣ ምእንቲ እቲ ዝወከለና፣ ኣሕሊፍካ ምሃብ ይእምት።
ወይ ከምዚ ዝበለ ኣጠቓቕማ ስም፣ ብመሰረት ናይ ህይወት ሕብረት ይኸውን። ኣብ ጉዳይ እቲ ነጋዳይን ጸሓፊኡን፣ እቲ ሕብረት ግዚያዊ ኢዩ። ግና ኣብ ምድሪ ብሓደ ህይወት ምንባር፣ ሓደ ስም ከምዘውህብ ንፈልጥ ኢና። ሓደ ውላድ ህይወት ኣቦኡ ስለ ዘለዎ፣ ስም ኣቦኡ ይህልዎ። ከምኡውን መብዛሕቱ ግዜ፣ ሰናይ ኣቦ ዘለዎ ውላድ፣ ሳላ’ቲ ዝሓዞ ስም፣ ካልኦት የኽብርዎ፣ ወይ ይድግፍዎ ኢዮም። ግና እቲ ሒዙዎ ዘሎ፣ ነቲ ስሙ ጥራይ ምዚኸውን፣ ጠባይ እቲ ኣቦ ግና ኣብኡ ዘይርአ እንተ ዀይኑ፣ እቲ ክብሪን ደገፍን፣ ነዊሕ ከይቐጸለ ደው ይብል።
እቲ ስም ምስቲ ጠባይ፣ ወይ መንፈስ ክሳነ ኣለዎ። ከምዚ ምዚኸውን፣ እቲ ውላድ ካብ ኣዕሩኽ ኣቦኡ፣ ዕጽፊ ክሓትት መሰል ይህልዎ። እቲ ጠባይ፣ እቲ ስም ንዘበገሶ ፍቕሪን ክብሪን፣ ውሕስነት ይህቦን የሀብትሞን ኢዩ። ኣብ የሱስን እቲ ኣማኒን እውን፣ ከምኡ ኢዩ። ሓደ ኢና፣ ሓደ ህይወት ኣሎና፣ ምስኡ ሓደ መንፈስ ኢና። ስለዚ ድማ፣ ብስሙ ክንመጽእ ንኽእል ኢና። ነቲ ስም፣ ኣብ ኣምላኽ፣ ወይ ኣብ ሰብ፣ ወይ ኣብ ኣጋንንቲ፣ ናይ ምጥቃም ስልጣና፣ ኣብ ሕብረት መንፈሳዊ ህይወትና ይምርኰስ። ኣጠቓቕማ እቲ ስም፣ ኣብ ሕብረት እቲ ህይወት ይዓርፍ። ስምን መንፈስን የሱስ፣ ሓደ ኢዮም። [2]
ወይ፣ እቲ ነቲ ስም ምጥቃም ስልጣን ዝህብ ሕብረት፣ ሕብረት ፍቕሪ ክኸውን ይኽእል። መነባብሮኣ ብድኽነት ዝልለይ መርዓት፣ ምስ’ቲ መርዓዊ ኣብ እትሓብረሉ፣ ስማ ገዲፋ ብስሙ ትጽዋዕ። ሕጂ ብስሙ ክትጥቐም ድማ፣ ምሉእ መሰል ኣለዋ። ብስሙ ትዕድግ፣ ንስሙ ድማ ማንም ኣይነጽጎን ኢዩ። እዚ ዝዀነ ከኣ፣ እቲ መርዓዊ፣ ምእንቲ ረብሓኡ ብተገዳስነት ክትሕልው፣ ንነብሱ ስለ ዝመረጻ ኢዩ። ንሳቶም ሕጂ ሓደ ኢዮም። ከምኡውን እቲ ሰማያዊ መርዓዊ፣ ካብኡ ዝወሕድ ኣይገብርን ኢዩ። ስለ ዘፍቀረናን ምስኡ ሓደ ስለ ዝገበረናን፣ ነቶም ስሙ ዝሓዙ፣ ናብ ቅድሚ ኣቦ ክቅርብዎ፣ ወይ ንዅሉ ድሌቶም ናብኡ ሒዞም ክመጹ፣ መሰል ካብ ምሃብ ሓሊፉ፣ እንታይ ክገብር ይኽእል። እቲ ንገዛእ ርእሱ፣ ብስም የሱስ ክነብር ኣሕሊፉ ዝሃበ፣ ምእንቲ እኹል ተረፍ ክረክብ፣ በቲ ስም ዝደለዮ ክልምንን ክወሃብን፣ መንፈሳዊ ተኽእሎ ክህልዎ ኢዩ።
ስም ካልእ ሰብ ምሓዝ፣ ገዛእ ስመይን ገዛእ መነባብሮይን ምቕባጽ ይእምት። ካብኡ ግና፣ ብርግጽ፣ እቲ ኣብ ክንድ ስመይ ዝሓዝኩዎ ስም፣ ዘለዎ ንብረት ክውንን ምዃነይ ብሩህ ኢዩ።
ከምዚ ዝበለ መግለጺታት፣ ብዛዕባ እቲ ብስም ካልእ ዝሓትት ልኡኽ፣ ወይ ገበነኛ ብስም ዋሕስ ክምሕጸን፣ ናይ ዘሎ ልሙድ ኣረዳድኣ፣ ብግቡእ ከምዘየብርሆ የርእየና። ኣይፋል፣ የሱስ ባዕሉ ምስ ኣቦ ኣሎ። እቲ ብስሙ እንመጾ፣ ኣብኡ ዘየሎ ኣይኰነን። ዋላውን ናብ የሱስ ኣብ እንጽልየሉ፣ ብስሙ ክኸውን ይግባእ። እቲ ስም ነቲ ሰብ ይውክል። በቲ ስም ምሕታት፣ ምስኡ ብምሉእ ሕብረትን ረብሓን፣ ህይወትን ፍቕሪን፣ ምሕታት ኢዩ። ከም’ቲ ምስኡን ንዕኡን፣ ሓቢርካ ብምንባር ምሕታት ኢዩ።
ስም የሱስ ጥራይ፣ ኣብ ልበይን ህይወተይን፣ ምሉእ ብምሉእ ይግዛእ። እቲ በቲ ስም ዝልምኖ፣ ከምዘይንጸግ ከረጋግጽ እምነተይ ይዕበ። እቲ ስምን እቲ ናይ ምሕታት ስልጣንን ሓቢሮም ይኸዱ። ስም የሱስ፣ ህይወተይ ዝገዝእ ሓይሊ ምዚኸውን፣ ምስ እግዚኣብሄር ኣብ ምጽላይ ዘለዎ ሓይሊውን ክርአ ኢዩ።
ስለዚ ኵሉ ነገር ምስቲ ስም ኣብ ዘሎና ርክብ ይምርኰስ። ኣብ ህይወተይ ዘለዎ ሓይሊ፣ ኣብ ጸሎተይ ናይ ዝህልዎ ሓይሊ ኢዩ። ኣብ ቃል ኣምላኽ፣ ነዚ ንጹር ክገብረልና ዝኽእል መግለጺ፣ ካብ ሓደ ጊዜ ንላዕሊ ተገሊጹ ኢዩ። “እትገብርዎ ዘበለ ዅሉ ብስም ጐይታና የሱስ ግበርዎ፣” ክብል ከሎ፣ ክንዴናይ ናይቲ ካልእ፣ ማለት “ኵሉ ለምኑ፣” ናይ ዚብል መጻምድቲ ከምዝዀነ ንርኢ። ኵሉ ብስሙ ምግባርን ኵሉ ብስሙ ምልማንን፣ ሓቢሮም ይኸዱ። “ብስም ኣምላኽና ንስጕም።” ዚብል ቃል ኣብ እነንብበሉ፣ ብኸመይ ሓይሊ እቲ ስም፣ ኣብ ብምሉኡ እቲ ህይወት ክገዝእ ከምዘለዎ ንርኢ። ሽዑ ጥራይ ከኣ ኢዩ፣ ኣብ ጸሎት ሓይሊ ዝህልዎ። እግዚኣብሄር፣ እቲ ስም ንዓና እንታይ ምዃኑ ክዕዘብ፣ ከናፍር ዘይኰነ፣ እኳ ደኣ ነቲ ህይወት ኢዩ ዝርኢ። ቃል ኣምላኽ፣ ብዛዕባ፣ “ምእንቲ ስም ጐይታና የሱስ ህይወቶም ኣሕሊፎም ዝሃቡ ሰባት፣” ወይ ከኣ፣ “ምእንቲ ስም ጐይታና የሱስ ኪሞቱ ኢሎም ዝተዳለዉ፣” ክዛረብ ከሎ፣ ምስቲ ስም ዘሎና ዝምድና፣ እንታይ ክኸውን ከምዝግባእ ንርኢ። ንዓይ ኵሉ ነገር ክኸውን ከሎ፣ ንዓይ ኵሉ ነገር የምጽኣለይ። ኵሉ ዘሎኒ እንተ ሂበዮ፣ ኵሉ ዘለዎ ክህበኒ ኢዩ።
“ብስመይ ዝለምንኩምዎ ዘበለ ዅሉ ኽገብረልኩም እየ።” የሱስ፣ ነዚ ተስፋ ቃል ብቓሉ ሓቂ ምዃኑ ኢዩ ገሊጹዎ። ነዚ ክርስቲያናት ክድርትዎ ይህቅኑ ኢዮም። እዚ፣ ኣዚዩ ናጻ ይመስል፤ ወይ ንሰባት ብዘይ ገለ ኵነት ምእማን ኣየተኣማምን ኢዩ፣ ድማ ይብሉ። ንሕና እቲ፣ “ብስመይ፣” ዚብል ቃል፣ መዕቈቢኡ ከምዝዀኖ ኣይተረደኣናን ኣሎ። እዚ መንፈሳዊ ሓይሊ ዀይኑ፣ ሓደ ሰብ ካብቲ ብመጠን በቲ ስም ዝነብሮን ዝገብሮን ንላዕሊ፣ ክጥቀመሉ ኣይኽእልን ኢዩ። ኣብ ቅድሚ ሰባት፣ ነቲ ስም ብግቡእ ምስ እንሕዝ፣ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ክንጥቐመሉ ሓይሊ ይህልወና። ዎ፣ ናይ እግዚኣብሄር መንፈስ ቅዱስ፣ እቲ ስም እንታይ ማለት ምዃኑን ግቡእ ኣጠቓቕምኡ እንታይ ምዃኑን ከርእየና ንማሕጸኖ። እቲ ስም፣ እቲ ኣብ ሰማይ ልዕሊ ኵሉ ዝዀነ ስም፣ ብመገዲ መንፈስ ኢዩ፣ ኣብ ልብናን ህይወትናን፣ ዝዓበየ ስፍራ ዝሕዝ።
ደቀ መዛሙርቲ የሱስ! ናይ ሎም መዓልቲ ትምህርቲ፣ ብዕሙቝት ኣብ ልብኹም ይእቶ። ጐይታ ከምዚ ኢሉ፦ ብስመይ ጥራይ ጸልዩ። ዝለመንኩምዎ ዘበለ ኵሉ ክትወሃቡ፣ ሰማይ ተኸፊቱልኩም ኣሎ። ምእንቲ እቶም ኣብ ዙርያኹም ዘለዉ ሰባት፣ ኣብ ናይ መንፈሳዊ ዓለም ዘሎ ሃብቲን ሓይሊን፣ ኣብ ትሕቲ ኢድኩም ተዋሂቡኩም ኣሎ። ዎ፣ ምጹ’ሞ፣ ብስም የሱስ ምጽላይ ንመሃር። ንደቀ መዛሙርቱ፣ ከምዚ ኢሉና፣ “ክሳዕ ሕጂ ሓንቲ እኳ ብስመይ ኣይለመንኩምን፤ ለምኑ፣ ክትረኽቡ ድማ ኢኹም።” ነፍሲ ወከፍ ደቀ መዝሙር የሱስ፣ መሰል ንጉሳዊ ክህነቱ ክርከብ፣ ገዛእ ርእሱ ቅሩብ ክገብር ይድለ ኣሎ። ከምኡውን ኣብ ኢዱ ዝተወሃቦ ሓይሊ፣ ኣብ ከባቢኡን ኣብ ዕዮኡን ይጠቐመሉ። ክርስቲያናት ነቂሖም፣ ነቲ መልእኽቲ ይስምዑ። ጸሎትኩም፣ ነቲ ብኻልእ መገዲ ክርከብ ዘይኽእል ነገር፣ ከምዝርከብ ይገብር ኢዩ። ብኻልእ መገዲ ክፍጸም ዘይኽእል፣ ከምዝፍጸም ይገብር ኢዩ። ዎ ተበራበሩ፣ ምእንቲ እዛ ትጠፍእ ዘላ ዓለም፣ ስም የሱስ ተጠቒምኩም፣ ሰማያዊ ሃብቲ ክፈቱ። ከምኣገልገልቲ እቲ ንጉስ፣ ንስሙ ምጥቃም ተመሃሩ። “ብስመይ ዝለምንኩምዎ ዘበለ ዅሉ ክገብረልኩም እየ።”
“ጐይታ ምጽላይ ምሃረና።”
ክቡር ጐይታ! ነፍሲ ወከፍ እትህበኒ ትምህርቲ፣ ምሉእን ዓሚቝን ትርጕም ኣለዎ። ነቲ ሓደ እኳ ክመሃር እንተ ዝኽእል፣ ብግቡእ ምጽላይ ምፈለጥኩ ነይረ። ሕጂውን እንደገና፣ ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ፣ ሓደ ጸሎት ከምዝደለኹ ይስምዓኒ ኣሎ። ጐይታ! ብስምካ ምጽላይ እንታይ ምዃኑ ምሃረኒ። ምእንቲ ጸሎተይ፣ ብብሩኽ ስምካ ጥራይ ክኸውን፣ ብስም የሱስ ምንባርን ምግባርን፣ ምስጓምን ምዝራብን፣ ኵሉ ነገር ምፍጻምን ምሃረኒ።
ጐይታ! ከምኡውን ብስምካ ዝለመናዮ ዘበለ ኵሉ ከምእትገብረልና፣ ኣቦውን ከምዝህብ ዝገልጽ ክቡር ተስፋ ጨቢጠ ክሕዝ ምሃረኒ። ብስመይ ብምባል ናይ ዝገለጽካዮ ዘደንቕ ሕብረት ትርጕም፣ ዋላ’ኳ ገና ኣጸቢቑ እንተ ዘይተረደኣኒ፣ ገናውን ብምልኣት እንተ ዘይተታሕዘ፣ ግና እቲ ተስፋኻ ንልበይ ብዘይ ጥርጥር ክሳብ ዝመልኦ፣ ጨቢጠ ክሕዝ እየ። ኵሉ ነገር ብስም የሱስ።
ዎ ጐይታ! ቅዱስ መንፈስካ ነዚ ይምሃረኒ። ብዛዕባኡ፣ “እቲ ኣቦይ ብስመይ ዚሰዶ መጸናንዒ።” ኢልካ። ንሱ፣ ብስምካ ካብ ሰማይ እንታይ ከምዝለኣኽ ይፈልጥ ኢዩ። እቲ ስም ኣብ ኣገልገልትኻ ዘለዎ ሓይሊ ከግህድን ከኽብርን ኢዩ። ነቲ ስም ጥራይ ምጥቃም ይፈልጥ ኢዩ። ስለዚ ድማ ንዓኻ የኽብር ኢዩ። ጐይታ የሱስ! መንፈስካ ኣብ ልዕለይ ይንበር፣ ከምኡውን ንዓይ ይምልኣኒ።
ኣነውን ኩለንትናይ ንግዝኣቱን ንመሪሕነቱን ይቕርብ ኣሎኹ። ስምካን መንፈስካን ሓደ ኢዮም። ብዕኡ ስምካ ናይ ህይወተይን ጸሎተይን ሓይሊ ይኸውን። ካብኡ ኣነ ምእንቲ ስምካ ኵሉ ክገድፍ ይኽእል። ብስምካ ንሰብን ንእግዚኣብሄርን ክዛረብ ይኽእል። ከምኡ ከኣ፣ ብርግጽውን ስምካ ልዕሊ ኵሉ ስም ምዃኑ ከረጋግጽ ይኽእል።
ጐይታ የሱስ! ብቕዱስ መንፈስካ፣ ብስምካ ምጽላይ ምሃረኒ። ኣሜን።
መዘኻኸሪ
“ብስም ክርስቶስ ምጽላይ እንታይ ማለት ኢዩ? እዚ፣ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ነቲ መድሕን ብእምነት እናስተንተንካ ምቕራብ፣ ማለት ጥራይ ክኸውን ኣይኽእልን ኢዩ። ደቀ መዛሙርቲ ንየሱስ ምጽላይ ክምህሮም ክሓትዎ ከለው፣ ልማኖታት ዝሓዘለ ትምህርቲ ጸሎት ሂብዎም። ድሒሩውን የሱስ ከምዚ ኢሉዎም፣ ‘ክሳዕ ሕጂ ሓንቲ እኳ ብስመይ ኣይለመንኩምን።’ ክሳብ እቲ መንፈስ ዝመጽእ፣ ኣብ ጸሎት ጐይታ ዘለዉ፣ ሸውዓተ ልማኖታት፣ ኣብ ውሽጦም ተደጒሎም ኢዮም ጸኒሖም። ክርስቶስ ብመገዲ መንፈስ ቅዱስ፣ ኣብ ልቦም ምስ ወረደ፣ ክርስቶስ ከምሊቀ ካህንና፣ ካብ ኣቦ ብጸሎቱ ምእንታና ንዝረኽቦም በረኸታት ደለዩ። ከምዚ ዝበለ ልማኖውን፣ ኵሉ ግዜ መልሲ ይረክብ ኢዩ። ኣቦ፣ ክርስቶስ ዝለመኖ ወርትግ ክህብ ድሉው ኢዩ። መንፈስ ክርስቶስ፣ ኵሉ ግዜ ክርስቶስ ዝተቐበሎን ናብ ኣቦ ዝቐረቦን ልማኖ፣ ንሕናውን ክንቕርብ ይምህረናን የተባብዓናን ኢዩ። ብስም ክርስቶስ ምጽላይ፣ ብምሕዳር መንፈስ ቅዱስ፣ ክርስቶስ ጽድቅና ምዃኑ ምቕባልን ፍቓድ ክርስቶስ ፍቓድና ምዃኑ ምእማንን ኢዩ። ብመንፈስ ምጽላይ፣ ወይ ከምፍቓድ ኣቦ ምጽላይ፣ ወይ ብስም ክርስቶስ ምጽላይ፣ ተመሳሰልቲ መግለጺታት ኢዮም። ኣቦ ባዕሉ የፍቅረና ኢዩ፣ ክሰምዓናውን ድልው ኢዩ። እቶም ምእንቲ ካልኦት ዝጽልዩ ክልተ ኣካላት፣ ማለት ክርስቶስ፣ እቲ ጠበቓ ኣብ ላዕሊ፣ ከምኡውን መንፈስ ቅዱስ፣ እቲ ጠበቓ ኣብ ውሽጢ፣ ህያብ ፍቕሩ ኢዮም።
“እዚ ኣረኣእያ፣ ኣብ መጀመርታ፣ ኣብ ክንዲ ብዙሕ፣ ሒደት ምጽንናዕ ዝህብ ይመስል ኢዩ። ንሱ ድማ፣ ብስም ክርስቶስ ምጽላይ፣ ብቐንዱ ኣብ ክርስቶስ ምምርኳስ ምዃኑ ኢዩ። ናይዚ ኣረኣእያ ጉድለት ድማ፣ እቲ መድሕን ምእንቲ ካልኦት ዝፍጽሞ ልማኖ፣ ምስ ፍቓድ ኣምላኽን ምስ ደገፍ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ጸሎትን፣ ጠሚሩ ዘይምሓዙ ኢዩ። ነስተንትኖ ክርስቶስ እውን፣ ምሉእ ብምሉእ ኣይተረድኦን ኣሎ። እቲ ኣስተንትኖ፣ ቅዱስ ኣቦ፣ ሳላ ክርስቶስ ንዓይን ንጸሎተይን ክቕበለኒ ከምዝኽእል ዘጠቓልል ጥራይ ዘይኰነ፣ እኳ ደኣ ክርስቶስ ባዕሉ ልማኖታተይ ከምልማኖታቱ፣ ከም ናቱ ብሂጉ፣ ከም ብኽቡር ደሙ ንዓይ ዝተዓደገ ኵሉ በረኸታት እውን፣ ከምዝቕርቦ ኢዩ።
“ኣብ ኵሉ ጸሎት፣ እቲ ቀንዲ ቅድመ ኩነት፣ ብስም የሱስ፣ ብመሰረት ንሱ ንዓና ኣብ ዘለዎ ባህጊ፣ ብመሰረት ፍቓድ ኣምላኽ፣ ብመሰረት ትምህርቲ እቲ መንፈስ፣ ክንቕርቦ ምኽኣልና ኢዩ። ስለዚውን፣ ገዛእ ርእስና ከይመርመርና፣ ከይተዓዘብና፣ ገዛእ ርእስና ከይቐበጽና፣ ብሓጺሩ ብመንፈስ ከይተደገፍና፣ ብስም ክርስቶስ ምጽላይ ኣይከኣልን ኢዩ።”
--Saphiv, The Lord's Prayer, pp.411, 142
[2] “ብስመይ ዝለምንኩምዎ ዘበለ ኵሉ፣” ንሱ ድማ፣ ብባህሪየይ፣ ምኽንያቱ፣ ኣብ እግዚኣብሄር፣ ነገራት ብመሰረት ባህሪያተን ኢየን ተጸዊዐን። ጸሎትና ኣብ እንዛዝመሉ፣ “ነዚ ብስም የሱስ ይልምን፣” ኣብ እንብለሉ ጥራይ ዘይኰነ፣ እኳ ደኣ ብመሰረት ባህሪኡ፣ ማለት ብፍቕሪ፣ ናቱ ዘይኰነ ፍቓዱ ኣቦኡን ሰናይ ኵለን ፍጡራትን ብዝደሊ፣ ብስም ክርስቶስ ንልምን ኢና። ከምዚ ዝበለ ልማኖ፣ እቲ ናቱ መንፈስ ኣብ ልብና ናይ ዚልምኖ ኢዩ።
--Jukes. The New Man


text:
ደቡብ ሱዳን፣ ዓቃብ ሰላም ክኣቱ እማመ ቀሪቡ
Radio Erena: 21 September 2018
ኣብ ደቡብ ሱዳን ዘሎ ውግእ ሓድሕድ ብሰላም ንምዕራፍ ጎዲሉ ዘሎ መስርሕ፣ ምእታው ዓቃብ ሰላም ሕብረት ኣፍሪቃ’ዩ ክብል ላዕለዋይ ወኪል ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብታ ሃገር ገሊጹ።
ኒኮላስ ሃይሰም ንባይቶ ጸጥታ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ እቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተፈረመ ስምምዕ ሰላም ደቡብ ሱዳን ተግባራዊ ክኸውን ገና ተስፋ ከምዘሎ፣ እንተኾነ ነቲ ተፈጢሩ ዘሎ ሃጓፍ ዝመልእ ዓቃብ ሰላም ብሕብረት ኣፍሪቃ ክለኣኽ ከምዘለዎ ሓቢሩ።
ሓደ ካብቲ ኣብ ስምምዕ ሰላም ደቡብ ሱዳን ጎዲሉ ዘሎ ነጥቢ፣ ነቲ ስምምዕ ዝጠሓሰ ወገን ዝወሃቦ መቕጻዕቲ ዘይምህላዉ’ዩ ክብል እቲ በዓል ስልጣን ይገልጽ።
ብመሰረት’ቲ ቀሪቡ ዘሎ እማመ፣ ሱዳን፣ ዩጋንዳ፣ ጂቡቲን ሶማልያን ኣብ ትሕቲ ዓቃብ ሰላም ሕብረት ኣፍሪቃ ዝጥርነፍ ሰራዊት ከዋፍራ’የን።
ውግእ ሓድሕድ ደቡብ ሱዳን ብሰላም ንምዕራፉ ብተደጋጋሚ ስምምዕ ክፍረም’ኳ እንተጸነሐ፣ ሳልስቲ ከይጸንሐ ክጠሓስ’ዩ ዝረአ። ቀንዲ ምኽንያቱ ከኣ ኣዘዝቲ ሰራዊት ናይ ክልቲኦም ወገናት፣ ብፖለቲካውያን መራሕቶም ስለዘይእዘዙን ናይ በይኖም ውሳኔታት ስለዝወስዱን’ዮም ክብሉ ተንተንቲ እቲ ከባቢ ይገልጹ።


text:
መንበሪ-ገዛ
እቲ ኣብ ለክሳንድ ኮምዩን ዘሎ መቐበሊ ስደተኛታት ኣብ መንጎ ተቐማጦ ምፍልላይ ከይህሉ ይጽዕር። ምስቲ
ኮሙናዊ ትካል ክራይ ኣባይቲ ለክሳንድ Leksandsbostäder AB ኴንና ነቶም ስደተኛታት ኣብ ከተማ ለክሳንድ መንበሪ ኣባይቲ ንቕርበሎም። ኣብኡ መንበሪ ኣባይቲ ዘካርያ
ብዙሓት ብሕታውያን ትካላት ክራይ ኣባይቲውን ኣለዋ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ብዘይካቲ መብዛሕትኦም ደቂ ለክሳንድ ዚዛረቡዎ ሽወደንን እንግሊዝን፡ መብዛሕትኡ ተቐማጣይ፡ ዓረብ እዩ ዚዛረብ። ካልእ ልሙድ ቋንቋ ድማ ፋርስ፡ ዳሪን ትግርኛን እዩ። ብምኽንያት ኣብ መንጎ ለክሳንድን እታ ኣብ ጃፓን እትርከብ ከተማ ቶበትሱን ዘሎ ዝምድና፡ ብዙሓት ተቐማጦ ለክሳንድ፡ ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ ከይተረፉ፡ ኣብ ቋንቋ ጃፓን ተገዳስነት ኣለዎም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ለክሳንድ ከም ናይ ሽወደን ዝበለጸት ናይ ስፖርት ከተማ እያ፡ ኣብኣ ድማ ብዙሓት ዕዉታት ማሕበራት ስፖርት ኣለዋ። ኣብቲ ኮምዩን 200 እተፈላለያ ማሕበራት ኣለዋ። ካብኣተን ቅሩብ ንምጥቃስ፤ ሕብረባህላዊ ማሕበርን ናይ ሳዳካ ባህላዊ ማሕበርን። ኣብቲ
ናይቲ ኮምዩን ናይ ማሕበራት ደብተር፡ እንታይ ማሕበራት ከም ዘለዋ ከተንብብ ትኽእል።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ለክሳንድ ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ ኣድላዪ ኣገልግሎት ትህብ። ኣብታ ከተማ፡ ንኣብነት፡ ናይ ኤስኤፍኢ ስልጠና፡ ማሕበራዊ ቤትጽፈት፡ ቤትጽሕፈት ዕዮ፡ ቤትንባብን ናይ መድህን ቤትጽሕፈትን ኣሎ። ኣብኡ ብዙሕ ናይ ሰከንድሃንድ ድኳናት ኣለዋ፡ ግሩም ማእከል ከተማ፡ ነኣሽቱ ድኳናት ጥቓ ናይ ኢንሾን ዩልቶርየት (ክፋል ናይ ለክሳንድ ኮምዩን እዩ)፡ ከምኡውን ዓበይቲ ድኳናት ከም ናይ ቡርለንገ ኢከያ። ንሱ ካብ ለክሳንድ 45 ደቓይቕ ይወስድ።
ንስኻ ከም ሓድሽ መጻኢ ኣብቲ ሕብረተሰብ ንኽትሕወስ ሽወደናዊ ኣቦ ኪህልወካ ይኽእል። እዚ ተኽእሎዚ
ፍሊክቲንጋይድ ዳላርና Flyktingguide Dalarna ይብሃል፡ ብምትሕብባር ለክሳንድ ኮምዩንን ሽወደናዊት ቤትክርስትያንን ድማ እዩ ዚሰርሕ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ለክሳንድ ኮምዩን እተፈለላየ ዝዓይነቱ
ኮሙናውን ብሕታውን ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣሎ። እቶም ክኢላታት ሰራሕተኛታት ንናይ ነፍስወከፍ ህጻን ድሌት የትኩሩሉ፡ ንኹሉ ህጻን፡ ውሕስነትን ፍልጠትን ንመጻኢ ድማ ድልዱል ባይታ ከቕርቡሉ ይሰርሑ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ትሕቲ 16 ዓመት ዝዕድመኦም ህጻና ኣብቲ ናትና መባእታ ኣብያተትምህርቲ ቦታ ይውሃቦም። ኣብ መንጎ 16ን 19ን ዓመት ዘለዉ ኸኣ ናብ ካልኣይ ደረጃ ኪኸዱ ዕድል ኣለዎም። እተን ኣብያተትምህርቲ ብቕዓት ዘለዎ ትምህርቲ እየን ዚህባ። ሽወደን ዘይክእሉ ተመሃሮ ብቛንቋ ኣዲኦም ብሓያሎ ዓይነት ትምህርቲ ሓገዝ ይረኽቡ። እቶም ኣብ ገዝኦም ብዘይካ ሽወደን ካልእ ቋንቋ ዚዛረቡ፡ ብናይ ኣደኦም ቋንቋ ትምህርቲ ይውሃቦም። ብዛዕባ ኣብያተትምህርቲ ዝያዳ ኣብቲ
ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ከተንብብ ትኽእል።
ዕድላት ትምህርቲ
ከም በጽሒ፡ ኣብቲ ናይ
ኤስኤፍኢ ስልጠና (ሽወደን ንወጻእተኛታት) ክትምሃር ትዕደም። ዕላማኡ መታን ቋንቋ ሽወደን ኣብ መዓልታዊ ናብራን ኣብ ስራሕን ቤትትምህርትን ንክትርዳእን ክትዛረብን እዩ። እቲ ትምህርቲ ምስቲ ዝሓለፈ ተመክሮኻ ዚሰማማዕ ኮይኑ እዩ ዚቐርብ። ካብ ዓዲ ናይ ቀለም ወይ ሞያ ትምህርቲ እንተ ነይሩካ እቲ ብቕዓትካ ኪምዘን እዩ። ቋንቋ ሽወደን ብኹሉ ሸነኹ ምስ እትፈልጦ፡ ከም ካልኦት ትምህርትኻ ክትቅጽል ትኽእል። ሓድሽ መጻኢ ብምዃንካ ብዛዕባ ሽወደናዊ ማሕበረሰብ ንኽትመሃርውን ተኽእሎ ኣሎ።
ኣገልጎት ጥዕና
ናይ ለክሳንድ ማእከል ጥዕና ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ ብዛዕባ ጥዕናኦም ኪመያየጡ ኪምርመሩን እንተ ኣድልዩ ድማ ምስ ክኢላታት ሓከምቲ ኪራኸቡ ይዕድም። ኣብቲ ማእከል ጥዕና ናይ ኣደታትን ህጻናትን ክሊኒክ ኣሎ። ኣብቲ ውሽጢ ህንጻ ሓኪም ስኒውን ኣሎ። ናይ ህጹጽ ሕክምና ኣብ ሞራን ፋሉንን ይርከብ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ኣድላዪ ኮይኑ ምስ ዚርከብ እቲ ናይቲ
ኮምዩን ኣተሓባባሪ ስደተኛታት፡ ምስ ትካላት ኣብ እትራኸበሉ ግዜ ተርጓማይ ኪቋጸረልካ ይኽእል።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ ለክሳንድ ኮምዩን ሰለስተ ባቡር ጣብያታት ኣሎ፡ ከምኡውን ናብ ቀረባ ከተማታት ከም ተልበርይን ረትቪክን ክትከይድ ምስ እትደሊ፡ ናይ ኣውቶቡስን ባቡርን ኣገልግሎት ኣሎ። ብዙሓት ተቐማጦ ለክሳንድ ናብተን ከም ቡላንገ፡ ሙራ ወይ ፋሉን እተባህላ ዓበይቲ ከተማታት መዓልታዊ በጺሖም ይምለሱ። እቲ መስመራት ብ
SJ,
Tåg i Bergslagen ከምኡውን
Dalatrafik. እዩ ዚመሓደር።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ለክሳንድ ኮምዩን እቲ ዝዓበየ ወሃብ ስራሕ እዩ፡ ኣብ እተፈላለየ ሞያታት እተዋፈሩ ኣስታት 1500 ሰራሕተኛታት ከኣ ኣለዉዎ። ኣብቲ
ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ብዛዕባ ክፉት ቦታታትን ብዛዕባቲ ኮምዩን ከም ወሃብ ስራሕን ከተንብብ ትኽእል።
ብተወሳኺ፡ ኣብ እተፈላለየ ንጥፈታት እተዋፈራ ኣስታት 1000 ዓበይትን ነኣሽቱን ዋኒናት ኣለዋ፡ እዚ ከኣ ብመጠን ናይቲ ኮምዩን ስፍሓት ኣዚዩ ብዙሕ እዩ። ዝዓበያን ፍሉጣትን ዋኒናት እዘን ዝስዕባ እየን፤
ክላስ ኦልሶን፡
በርግክቪስት፡
ኢንሾን፡
ቶሞኩሁስ፡
ለክሳንድስብረድን አየንዳልስን። ኣብ ተልበርይ ብዙሓት ሆተላት ኣለዋ፡ ኣብ ለክሳንድ ድማ ናይ ሽወደን ቀዳመይቲ ናይ ካምፒን ቦታ፡
ለክሳንድ ሶማርላንድ ን
elithockeylaget Leksands IF. ይርከብ።


text:
ዝብሉ ሕቶታት ዝድህስስን ዝምልስን ሰሚናር ክግበር ህጹጽ ተደላይነት ከም ዘለዎ ብምግንዛብ ኣሰናዳኢ ሽማግለ ፈስቲቫል፡ ነቲ ብደለይቲ ፍትሒ ኣብ ጀነቫ ዝተረጋገጸ ዓወት ንቅድሚት ንምድፋእ ከም ቀንዲ መደብ ፈስቲቫል ገይሩ ሒዝዎ ኣሎ። ኣብ ጀነቫ ብደለይቲ ፍትሒ ብ26 ሰነ 2015 ዝተረጋገጸ ዓውት ኣብዚ ተታሒዝናዮ ዘሎና ቃልሲ ንፍትሕን ደሞክራስን፡ መዘና ዘይርከቦ ኢዩ። ንምስጢራት ከዐውትዎ ዝኸኣሉ ረቛሒታት ከነለሊዮምን፡ ብእኦም ተማሂርና ድማ፡ ኣብ መደረኻዊ ቃልሲና ብዝለዓለ መልክዖም ከነዘውትሮም የድሊየና ኣሎ። እዚ ዓውትዚ ፈጢርዎ ዘሎ ተስፋታት ናብ ጋህዲ ክልወጥ ንሕሉፍ ድኽመታት ወጊድና ንቅድሚት ንመርሽ!!
ርዱእ ክኾነልናን ክቐለልናን ጀንቫ ብማለት ንጠቅስ ኣለና ድኣምበር እቲ ዓወትስ ኣብ ኩሉ ኩርንዓት ናይ ዓለም ብደለይቲ ፍትሒ ተረጋጊጹ ኢዩ። ንሓደ ምልክት ርእዩ፡ ንሐደ ጸዋዒት ሰሚዑ ኣብ እስራኤልን ኣዲስ ኣበባን ሰሜን ኣመሪካን ዝተኻየደ ዓበይቲ ሰላማዊ ሰልፊታት ንፍትሓዊ ቃልስና ናብ በሪኽ ቦታ ዘደየበ ኢዩ። ቃልሲ ንፍትሒ እናተጓሃሃረ ኢዩ ብኣንጻሩ ድማ፡ ጨቋኒ ስርዓት ኣስመራ ሓይሉ እናተሸምረረን እናደቐቐን ኢዩ። እቲ ብ22 ሰነ ብደገፍቲ መንግስቲ ኣብ ጀነቫ ዝተገብረ ሰልፊ ንውድቀታት መላኺ ስርዓት ብጉልሒ ኣመስኪርዎ ኢዩ።
ብመሰረቱ፡ ደላይ ፍትሒ ከካብ ዘለዎ ብዕለት 26 ሰነ ናብ ጀነቫ ክኸይድ ከሎ፡ ነቲ ብኣህጉራዊ ትካል ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ንዝፍጸም ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ንምጽራይ ዝወጸት ኮሚሽን ዘቕረበቶ ጸብጻብ ንከሞግስ ኢዩ ኔሩ። እቲ ኮሚሽን፡ ነቲ ንደላይ ፍትሒ ከም ምኽኒያት መቃለሲኡ ኮይኑ ዘሎ፡ በቲ መላኺ ስርዓት ኣብ ሃገርና ዝፍጸም ስፍሪ-ኣልቦ በደላት ንኣህጉራዊ ማሕበረ-ሰብ ኣቕሪቡ። መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ህዝቡ፡ ብኣህጉራዊ ሕጊ ብገበን ከኽስሶ ዝኽእል በደላት ይፍጽም ከምዘሎ ኢዩ መስኪሩ። በቲ ካልእ መዳዩ ድማ፡ እቲ ኮሚሽን ንሕጋውነት ፍትሓዊ ቃልስና ተፈላጥነት ሂብዎ ከምዘሎ ዘመላኽት ኢዩ። እዚ ተግባርዚ ክሙጎስን ክንኣድን ስለ ዝግብኦ ኢዩ ምበእር ናብ ጀነቫ ዝኸድና።
ኣህጉራዊ ማሕበረ-ሰብ በዚ ደረጃዚ ናብ ህዝብና ቆላሕታ ምግባሩ፡ ንቃልሲ ደለይቲ ፍትሒ ብቐሊሉ ክርከብ ዘይክእል ሓገዝ ኢዩ ዘበርክት ዘሎ። ከመይ ንጠቕሚ ናይቲ መሰረታዊ ዕላማና፡ ፍትሕን ዲሞክራስን ሰላምን ንምርግጋጽ ነውዕሎ ግን ናትና ሓላፍነት ኢዩ።
ካብ 31 ሓምለ ክሳብ 2 ነሓሰ ዝካየድ ዘሎ ፈስቲቫል ፍራንክፈርት ካብዚ ክውንነት ብምንቃል ኢዩ ነዚ እዋናዊ ሕቶዚ፡ ቅጽበታዊ ኣገባብ ኣሰራርሓ ናይ ኩሎም ተቓለስቲ ፍትሒ ክረክብ ናይ መዛተይ መኣዲ ፈጢሩ ዘሎ።
ነዚ ኣብ ጀንቫን ኣብ ካላኦት ቦታታትን ዝተራእየ ናይ ኩሎም ደለይቲ ፍትሒ ስሙር ስራሓት ከመይ ጊርና ቀጻሊ ንገብሮ?
እዚ ኣህጉራዊ ማሕበረ ሰብ ኣብ መዳይ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ በጺሕዎ ዘሎ ኣረኣእያ ከመይ ንሐይሎን ናብ ፖለቲካውን ዲፕሎማስያውን መኽሰባት ንቕይሮ? ወዘተ ንዝብሉ ሕቶታት ሰሚናር ክድህስስን ክምልስን ኢዩ።
እዚ ሰሚናርዚ ንኹሉ ኽፉት ኢዩ። ካብ ፖለቲካዊ ውድባትን ስቪካዊ ማሕበራትን ተወኪሎም ዝመጹ ቀንዲ ተዋሳእቲ ናይዚ ሰሚናርዚ ክኾኑ ዓቢ ትጽቢት ኣለና። ነዚ ሰሚናርዚ ዓቢ ኣበርክቶ ክገብረሉ ኢዩ ኢልና እንኣምነሉ፡ ኣብ ናይ ጀንቫ ዓወት ርኡይ ግደ ዝተጻወተ ናይ ሕጊ ምሁርን ህርኩት ተንቀሳቓሳይ ሰብኣዊ መሰላትን ዶክተር ዳኒኤል ረዘነ ተሳታፋይ ናይዚ ሰሚናር ክኸውን ኢዩ።
ንኹሉ ደላይ ፍትሒ ኣብ ፈስቲቫል ፍራንክፎርት 2015 ክሳተፍ ንዕድም ። ድሕሪ ዓወት ጀነቫኸ እንታይ? ንዝብል ሕቶ ድማ መልሲ ሒዙልና ክመጽእ ንጽውዕ።
ብሰላም ምጽኡ
ኣሰናዳኢት ሽማግለ ፈስቲቫል 2015


text:
ነበርቲ ከተማ መቐለ ሎማዓንቲ ንጉሆ ኣብ ከተማ መቐለ ሓወልቲ ሰማእት ትግራይ ሰነ 15 ማዓልቲ ሰማእት ትግራይ ኣኽቢሮም፡፡ ንክብሪ ስውኣት ኣብ ገደና ሓወልቲ ሰማእት ፈልሲ ተኽሊም፡፡
ብሄራዊ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ድማ ነቲ ባዓል ምኽንያት ብምግባር ኣብ ቤት ህንፀት ትግራይ ዝነበሩ ፅቡቕ ስነምግባሮም ዝተመስከረሎምን ብዝተፈላለዩ ዓይነታት ሞያ ዝሰልጠኑን 1038 ታሃነፅቲ ብይቕረታ ፈቲሑዎም’ሎ፡፡
ኣብቲ ባዓል ዝተረኸቡ ርእሰ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ኣይተ ኣባይ ወልዱ ኣብ ዘስመዕዎ ዘረባ “ዓወት ተረኺቡ ፅቡቕ ስራሕቲ ተጀሚሩ እናሃለወ ነዚ ዝፀልኡ ብውልቂ ጥቕሞም ሪኦም ክሽርሽርዎ ሒዅ ዝብሉ ኣብ ጓጓና ኣለዉ እዮም፡፡ ትማሊ ገሊኦም አማራርሓ ነይሮም ሐዚ ብውልቂ ጥቕሞም ምስቶም ዝሳዓርናዮም ተረፍ መረፍ ፀላእቲ ታሓባቢሮም ነቲ ብህዝቢ ትግራይን ብስውኣትናን ዝተረኸበ ክቡር ዓወት ክሽርሽሩ ይፅዕሩ ኣለዉ፡፡ ነዚኦም በብዘለናዮ ክንቃለሶም ኣለና፤ መቓብር ስውኣትን ሓወልቶምን ከፍርሱ እንትህቅኑ ሱቕ ኢልና ክንርእዮም የብልናን” ኢሎም፡፡
ነቲ ባዓል ምኽንያት ብምግባር ኣብ ከተማ መቐለ ምርኢት ንግዲ ተኸፊቱ’ሎ፡፡


text:
ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃን(ፌስቡክ)ኣብ ጉዳይ ምትእትታው ሩስያ ኣብ ፕረዝደንታዊ ምርጫ ኣሜሪካ 2016 ብዘካየዶ ውሽጣዊ ምርመራ ብሩስያ ዝድገፉ ኣብ መርበብ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃን ዝተዘርግሑ 80,000 ጽሑፋት ን126 ሚልዮን ኣሜሪካዊያን ኣብ ውሽጢ ናይ ክልተ ዓመታት ጊዜ ምብጽሖም ይገልጽ።
እዚ ውጽኢት ምርመራ ዝተገልጸ ጠበቓታት ትዊተር፡ፌስቡክን ጎግልን ጓስጓስ ሩስያ ኣብ ውጽኢት ፕረዝደንታዊ ምርጫ ኣሜሪካ 2016 ጽልዋ ኔርዎ’ዶ ንዝብል ቃለ ምስክርነቶም ንኮሚተ ሰነት ሶሉስ ክህቡ ምዃኖም ኣብ ዝተፈልጠሉ እዋን’ዩ።
ጠበቓታት እዞም ትካላት ካብቶም ሩስያ ኣብ ፕረዝደንታዊ ምርጫ ኣሜሪካ 2016ን ምስ ምዕዋት ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ምትእትታው ኣለዎ’ዶ ንዝብል ምርመራ ካብ ዘኻይዱ ዘለው ሰለስተ አካላት ሓደ ንዝኾነ ኮሚተ ሰነት ቃለ ምስክርነቶም ከምዝህቡ ተፈሊጡ’ሎ።
ፕረዝደንት ትራምፕ ምስ ምትእትታው ሩስያ ዝኾነ ርክብ ከምዘይብሎም ከገልጹ ዝጸንሑ ኮይኖም ሰበስልጣን ኣሜሪካ’ውን ሩስያ ኣብ ፕረዝደንታዊ ምርጫ ኣሜሪካ ምትእትታው ከምዝነብራ ዘመልክት ነገር ከምዘየለ ክሕብሩ ምጽንሖም ይፍለጥ።
ጎግል ኣብ እዋን መስርሕ ምርጫ ብሩስያ ብዘይ ኣገባብ ካብ ዝተዘርግሑ 1,000 ምስ ሩስያዊያን ስነጥበባዊያን ዝተአሳሰር ቪድዮ ምኳኑን ኣስታት 4,7000 ዶላር ወጻኢ ከምዝተገብረሉን ይሕብር።
ፌስቡክ ብወገኑ ዝሓለፈ ወርሒ ምስ መንግስቲ ሩስያ ርክብ ኣለዎም ዝበሎም ጉጅለታት ኣስታት ዋጋ 100,000 ዶላር ዝዋግኡ መወዓውዒ ኣብ ኣሜሪካ ኣፈላላይ ክፈጥሩ ዝኽእሉ ጉዳያት ኣብ ገጻት ፌስቡክ ምውጽኡ ሓቢሩ ኔሩ።
ፌስቡክ ነቲ መወዓውዒ ንኣባላት ቤት ምኽሪ ከምዘቕርቦ ሓላፊ ስርሒታት ኣብቲ ትካል ሰርሊ ሳንድበርግ ዝገለጸት ኽትኸውን ከላ ንህዝቢ ቅሉዕ ክኸውን ኣብ ዝብል ሓሳብ እውን ከምትሰማማዕ ኣፍሊጣ’ላ።
ንሳ ብተወሳኺ እቲ ትካል ነዚ መሰል መወዓውዒ ዝኸታተሉ ተወሰኽቲ 4,000 ሰራሕተኛታት ክቆጽር ምኳኑን ንናይ ሓሶት ናይ ፌስቡክ ገጻት ዘለልይ መስርሕ’ውን ይተኣታተው ምህላው ሓቢራ።
ትዊተር ብወገኑ ምስ መንግስቲ ሩስያ ምትእስሳር ኣለዎም ንዝበሎ 2,752 ገጻት ደው ምባሉ ገሊጹ’ሎ።
ብተወሳኺ ካብ ናይ ሩስያ መራኸቢ ብዙሃን ኣብ ገጻቱ ዝወጹ ዝነበሩ መወዓውዒ ደው ምባሉ’ውን ይፍለጥ።


text:
26-11-2016
ኣድለይቲ ውሕስናታት ወይ ፈርዚሸሩንገን
እዘን ዝስዕባ ውሕስናታት ወይ ፈርዚሸሩንገን ንነፍስወከፍ ሰብ ኣባልነት ክህልዎ ኣድለይቲ ዝኾና ናይ ክመጻካ ዝኽእል ዕዳ ወይ ክፍሊት ውሕስና ክ ህባኻ ዝኽእላ እየን፥
1. Privathaftpflichtversicherung (ግላዊ ናይ ዕዳ ውሕስነት)
ኣድላይነቱ፥ ንኹሉ ሰብ
ተገዲድካ ትኣትዎ ናይ ዕዳ ውሕስነት ኣይኮነን
እዛ ፕሪቫትሃፍትፍሊሽትፈርዚሸሩንግ ናይ ብዘይፍላጥ ዝጎዳእካዮ ሰብ ወይ ዘባላሸካዮ ናይ ሰብ ንብረት ዝመጻካ ዕዳ ትኸፍለልካ፥ እዚ ማለት ካኣ ናይ ፕሪቫትሃፍትፍሊሽትፈርዚሸሩንግ ኣባል እንተድኣ ኮንካ ኣብ ሓደ ሰብ ወይ ካኣ ኣብ ናቱ ንብረት ዝኾነ ጉድኣት ወይ ብልሽት ጌርካ እቲ ዝመጻካ ዕዳ እዛ ፈርዚሸሩንግ ትኸፍለልካ፥
ንኣብነት፥
- ናይ ሰብ ጉድኣት፥ ብ ብሽግለታ እንዳኸድካ ምስሓደ ካልእ ብ ብሽግለታ ዝኸይድ ትጓነጽ፥ እዚ ሰብ ብርእሱ ይወድቕ በዚ ሰንኪ ኻኣ ፓራላይዝ ይኸውን መዋእሉ ኣብ ሕክምና ይኸይድ ነዚ ክንክን ዝግበረሉ ብ ኣሻሓት ብ ሚልዮናት ኦይሮ ፅዳ ይመጻካ፥ ነዚ ዕዳ እዚ ኣባል እንተኾንካ እታ ፈርዚሸሩንግ ትኸፍሎ፥፥
- ናይ ንብረት ብልሽት፥ ምስ ሓደ ሰብ እንዳተጻወትካ ኮለኻ ኣጋጣሚ ሓዳሽ ሞባይሉ ኣይፎን ዚበን ወይ ሓዳሽ ኦኪያለ ተውድቐሉ፥ ኣብዚ ብ ኣማኢት ዝግመት ዕዳ ይመጻካ፥ ኣባልነት ናይ ፈርዚሸሩንግ እንተለካ ግን ኩሉ ንሳ ትኸፍለልካ፤
2. Gesetzliche Krankenversicherung (ሕጋዊ ናይ ሕክምና ክፍሊት ውሕስነት)
ኣድላይነቱ፥ ንኹሉ ሰብ
ተገዲድካ ትኣትዎ ናይ ሕክምና ክፍሊት ውሕስነት
እዚኣ ገዘት ስልሸ ክራንከንፈርዚሸሩንግ ትባሃል፥ ናይ ሕክምና ናብ ሓኪም ከድካ ክትምርመርን ክትፍወስን ኮለኻ፥ ዝተኣዘዘልካ ኣፋውስ ክትገዝእ ክም ኡ ውን ኣብ ሆስፒታል ብሕማም ምክን ያት ክንክን ንዝግበረልካ ዝጸንሐ ዝኽፈል ክፍሊት ትኸፍለልካ፥ እዚ ከኣ ብ ኣሻሓት ክግመት ዝኽእል ክፍሊት እዩ፥፥
3. Private Krankenversicherung (ናይ ግሊ ናይ ሕክምና ክፍሊት ውሕስነት)
ኣድላይነቱ፥ ንኹሉ ሰብ ኣይኮነን
ተገዲድካ ትኣትዎ ናይ ሕክምና ክፍሊት ውሕስነት ኣይኮነን
እዚኣ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስናያ ክራንከንፈርዚሸሩንግ ኢያ ግን ናይ ግሊ ኢያ፥ ማለት ን ቡዙሕ ኣታዊ ዘለዎ ሰብ፥ ን ስሩዕ ሰራሕተኛ ዘይኮነ ብነብሱ ዝሓድር፥ ዝ ኣመሰሉ እዚ ውሕስና እዚ ክትኣትዎ ጽቡቕ፥፥
4. Berufsunfähigkeitsversicherung (ውሕስና ክትሰርሕ ምስዘይትኽል)
ኣድላይነቱ፥ ንኹሉ ሰብ
ተገዲድካ ትኣትዎ ውሕስነት ኣይኮነን
ስራሕካ ብሰንኪ ሕማም ወይ ከኣ ሓደጋ ዘጋጠመካ ክትቅጽሎ ኣብዘይትኽእሉ ግዜ፥ ካብ መንግስቲ ሓገዝ ትረኽቦ ውሑድ እዩ፥ ኢዚኦም ግን ኣባሎም እንተጸኒሕካ ወርሓዊ ገንዘብ ይግበረልካ፥፥


text:
ምዕራፍ ዕስራን ሓደን
ኵሉ ዘጠቓልል ቅድመ-ኵነት
“ኣባይ እንተ ጸናዕኩም፣ ቃለይውን ኣባኻትኩም እንተ ሓደረ፣ እትደልይዎ ዘበለ ትልምኑ እሞ ይዀነልኩም።” (ዮሃንስ 15፣7)
እግዚኣብሄር፣ ኵሉ ምሳና ኣብ ዘለዎ ርክብ፣ ተስፍኡን ቅድመ-ኵነቱን ኣይፈላለዩን ኢዮም። ነቲ ቅድመ-ኵነት ምስ እነማልእ፣ ንሱ ድማ፣ ነቲ ተስፋ ይምልእ። ንሱ ናባና ዘለዎ ኣመለኻኽታ፣ ንሕና ናብኡ ኣብ ዘሎና ፍቓድ ይምርኰስ። “ንኣምላኽ ቅረብዎ፣ ንሱውን ኪቐርበኩም ኢዩ።” ኣብ ጸሎትውን፣ እትደልይዎ ዘበለ ለምኑ፣ ዚብል ደረት ኣልቦ ተስፍኡ፣ ሓደ ቀሊልን ባህርያዊን ቅድመ-ኵነት ኣለዎ። ንሱ ድማ፣ ኣባይ እንተ ጸናዕኩም፣ ዚብል ኢዩ። እግዚኣብሄር ንክርስቶስ ኢዩ ኵሉ ግዜ ዝሰምዖ። እግዚኣብሄር ኣብ ክርስቶስ ኣሎ። ኣብ ክርስቶስ ብምህላው ጥራይ ድማ ኢዩ፣ ክርከብ ዝኽእል። ጸሎትና ክስማዕ ኣብኡ ክንህልው ይግባእ። ብምልኣትን ብኵለንትናናን፣ ኣብኡ ምስ እንጽጋዕ፣ እንደልዮ ኵሉ ክንልምን መሰል ኣሎና። እቲ ተስፋውን ኣባና ይፍጸም።
ነዚ ዝተወሃበ ተስፋ፣ ምስ ተመክሮ መብዛሕቶም ኣመንቲ ምስ እነነጻጽሮ፣ ዘሕዝን ፍልልይ ከምዘሎ ርኢና ንድንጸው። ማእለያ ዘይብሉ ጸሎት፣ ናብ ሰማይ ደይቡ መልሲ ከምዘይረኸበ፣ መን ክቈጽሮ ይኽእል? እቲ ጠንቂ ከኣ፣ ወይ ነቲ ቅድመ-ኵነት ኣየማላእናን ኣሎና፣ ወይ ድማ እግዚኣብሄር ተስፍኡ ገና ኣይመለአን ኣሎ። ኣመንቲ ንኽልቲኡ ክእመኑ ኣይደልዩን ኢዮም። ስለዚ፣ ካብዚ መዋጥር መሕደሚ ዝኸውን መገዲ ይምህዙ።
መድሕንና ኣብቲ ዝሃቦ ተስፋ ዘየንበሮ፣ ፍቓድ እግዚኣብሄር እንተ ዀይኑ፣ ዚብል ደረት ይገብሩ። ብኸምኡ ድማ፣ ደረጃ ፍጹምነት ኣምላኽን ናቶምን መዚኖም፣ ብዕኡ ዓጊቦም ክውሰኑ ይመርጹ። ዎ፣ ምእንቲ ክርስቶስ ሓቁ ከረጋግጽ፣ ከምዘለዎ እንተ ዝቕበሉዎን ጨቢጦም እንተ ዝሕዝዎን፣ መንፈስ ኣምላኽ፣ ነቶም ብሓቂ ንክርስቶስ ብመሰረት ቃሉ ዝተጸግዑ፣ እቲ ተስፋ ዝሓዞ መለኾታዊ ሃብቲ ክርእዩ፣ ከምኡውን እቲ ጸሎት መልሲ ዘይረኸበሉ፣ ሓደ ብቑዕ ምኽንያት፣ እቲ ቅድመ-ኵነት ስለ ዘይተማልአ ምዃኑ ተኣሚኖም ክንስሑ ክመርሖም ኢዩ። ከምኡውን መንፈስ ቅዱስ ንድኽመት ጸሎትና ተዓዚቡ፣ ኣብ ክርስቶስ ብምልኣት ምጽጋዕ ዘለዎ ምስጢር፣ ክንርዳእን በረኸት ክንረክብን፣ ዓቢይ ደራኺ ሓይሊ ምገበሮ።
“ኣባይ እንተ ጸናዕኩም።” ብጐይታ የሱስ ጸጋን ፍልጠትን ከምዝዓበየ ክርስቲያን፣ ቃል ኣምላኽ፣ ሓድሽን ዓሚቕን ትርጕም ሒዙ፣ ብኸመይ ዓቢዩ ናብኡ ከምዝመጽእ ይግረም ኢዩ። ገለ ቃል ኣምላኽ ተገሊጹሉ፣ ኣብኡ ብዝረኸቦ በረኸት ዝተሓጐሰሉ መዓልቲ፣ ተመሊሱ ክርኢ ይናፍቕ ኢዩ።
ድሕሪ ቅሩብ ግዜ ከኣ፣ ገለ ዓሚቕ ተመክሮ ህይወት፣ ነቲ ቃል ሓድሽ ትርጉም ይህቦ። ንሱ፣ ቅድም ሕጂ ከምኡ ዚበለ ትሕዝቶ ከምዝሓዘ ኣይፈልጥን ነበረ። ግና ከምብሓድሽ፣ ብኽርስትና ህይወቱ ኣብ ዝዓብየሉ፣ ተመሳሳሊ ቃል ካልእ ዓቢይ ምስጢር ሒዙ ይጸንሖ። መንፈስ ቅዱስ ድማ፣ ሓድሽ ዓሚቕ ነገር እናመሃረ፣ ናብ መለኾታዊ ምልኣት ክመርሖ ኢዩ። ካብዞም ብቐጻሊ ዝዓብዩ፣ ዘይውዳእ ትርጉም ካብ ዘለዎም ቃላት ሓደ፣ ደረጃ ብደረጃ እውን፣ ናብ ምሉእ መለኾታዊ ህይወት ዝመርሓና፣ ጐይታ ዝተዛረቦ፣ “ኣባይ ጽንዑ።” ዚብል ክቡር ቃል ኢዩ።
እቲ ጨንፈርን እቲ ጉንዲን ዝሓብሩሉ ምዕባለ፣ ዘየቋርጽ ዕቤትን ምውሳኽን ከምምዃኑ መጠን፣ ብተመሳሳሊ ኣብ ክርስቶስ ምጽናዕና እውን፣ ምእንቲ እቲ መለኾታዊ ህይወት፣ ብምልኣትን ብብዝሒን ክውንነና፣ ዝካየድ ናይ ህይወት መስርሕ ኢዩ። እቲ ንእሽቶን ድኹምን ኣማኒ፣ ብሓቂ ከምመጠን ኣስተውዕሎኡ፣ ኣብ ክርስቶስ ይጸንዕ ይኸውን ኢዩ። ከምቲ ጐይታ ዚበሎ፣ ናብ ላዕሊ ገጹ ክበጽሕን ብምልኣት ክጸንዕን፣ ኵሉ ምስኡ ተኣሳሲሩ ዝተወሃበ ተስፋታት ድማ ክወርስ ኢዩ።
ኣብ ክርስቶስ ኣብ ምጽናዕ ኣብ ዘሎ ዕቤት ህይወት፣ እቲ ቀዳማይ ደረጃ ናይ እምነት ኢዩ። እቲ ኣማኒ ምስ ኵሉ ድኽመቱ፣ እቲ ትእዛዝ ንዕኡ ከምእተወሃበ ምዚዕዘብ፣ እቲ እንኮ ዕላማኡ፣ ኣብ ክርስቶስ ምህላዉ ምእማን ይኸውን። ስለዚ ሕጂ፣ ሽሕኳ ዘይምእማንን ፍሽለትን እንተሎ፣ ኣብ ክርስቶስ ምጽጋዕ፣ ቀዳማይ ተግባሩን ኣብ ኢዱ ኣብ ቀረባ ዘሎ በረኸትን ይኸውን። ብፍላይ ድማ፣ ብመድሕኑ ፍቕሪ፣ ሓይሊን እሙንነትን ይምላእ። እቲ ሓደ ዘድልዮ ነገር፣ ምእማን ምዃኑ ይፈልጥ።
ካብኡ ዝዓቢ ከምዘድልዮ እውን፣ ከይደንጐየ ክርዳእ ኢዩ። ምእዛዝን እምነትን ብሓደ ክኸዱ ይግባእ። ኣብ ልዕሊ እምነቱ፣ ተኣዛዝነት ክውስኽ ዘይኰነ፣ እኳ ደኣ እምነት ብምእዛዝ ክግለጽ ይግባእ። እምነት ኣብ ምድሪ ከሎና ምእዛዝን ናብ ጐይታ ምጥማትን ኢዩ። ምእዛዝ ፍቓዱ ንምፍጻም ምእማን ኢዩ። ኣብ ክንዲ ኣብ ተግባሩን ፍሬኡን ዘተኵር፣ እቲ ምጽናዕ ኣብ ዘምጽኦ ሓለፋን በረኸትን ከምዘተኰረ ይግንዘብ።
ብብዝሒ ኣብ ገዛእ ርእስኻን ኣብ ፍቓድካን ምትኳር ይርአ። ከምንእሽቶን ድኹምን ክርስቲያን፣ ብምእማን ዝረኽቦ ዝነበረ ሰላም ገዲፉዎ ይኸይድ። እቲ ምጽናዕ ብግብራዊ ምእዛዝ ክዕቀብ ይግባእ። “ትእዛዛተይ እንተ ሓሎኹም፣ ኣብ ፍቕረይ ክተጽንዑ ኢኹም።” ከምቲ ቅድም ሕጂውን፣ እቲ ቀንዲ ዕላምኡ፣ ብመገዲ ሓሳባቱን በቲ ዝሕዞ ሓቅን፣ ልቡ ኣብ ክርስቶስን ኣብ ተስፋኡን ክዓርፍ ኢዩ። ስለዚ ሕጂ፣ ኣብዚ ደረጃ፣ እቲ ቀንዲ ጻዕሩ፣ ፍቓዱ ምስ ፍቓድ ጐይታኡ ክሓብርን ልቡን ህይወቱን ኣብ ትሕቲኡ ክግዛእን ኢዩ።
ግና ገለ ዝጐደል ይመስል። ሓሳብን ልብን ምስ ክርስቶስ ወጊኖም ኣለዉ። ንጐይታኡ የፍቅሮን ይእዘዞን ኢዩ። ይኹንምበር ሕጂውን፣ ስለ ምንታይ ኢዩ፣ እቲ ስጋዊ ባህሪኡ ብርቱዕ ሓይሊ ዘለዎ፣ እቲ ኣካይዳን ስምዒትን ውሽጣዊ ባህሪያት ከምቲ ዝድለ ዘይኰኑ? እቲ ፍቓድ ኣይሰማማዕን፣ ወይ ኣየፍቕድን ኢዩ። ኣብዚ ግና፣ ፍቓድ ካብ ዝቈጻጸሮ ዝዓቢ ክፍሊ ኣሎ። ስለ ምንታይ ኢዩ፣ ኣብቲ ብግብሪ ዝፍጸም ነገር፣ ብዙሕ ወቐሳውን እንተ ዘየሎ፣ ጉድለት ጽባቐ ቅድስና፣ ጉድለት ዉዕዉዕ ፍቕሪ፣ ጉድለት ንየሱስን ሞቱን ምምሳል፣ ጉድለት ገዛእ ርእስኻ ኣሕሊፍካ ምሃብ፣ ከምቲ ጐይታ ዝደልዮ ኣብኡ ምጽናዕ ብዙሕ ዘየልቦ? ኣብ ክርስቶስ ምጽናዕን ኣብ’ቲ ክርስቶስ ኣባና ምህላውን፣ ገለ ዘየስተማቐሮ ነገር ክህልው ኣለዎ።
ስለዚ እባ ኢዩ። እመነትን ምእዛዝን፣ መገዲ በረኸት ኢዮም። የሱስ፣ ቅድሚ እቲ ጨንፈርን እቲ ጉንዲን፣ ኣመልኪቱ ብምስላ ትምህርቲ ንዓና ምሃቡ፣ እምነትን ምእዛዝን፣ ናብ ከመይ ዚበለ ምሉእ በረኸት ከምዝወስዱ ፈሊዩ ሓበረ። ልዕሊ ሰለስተ ግዜ፣ “እተፍቅሩኒ እንተ ዄንኩምሲ፣ ትእዛዛተይ ሓልዉ።” በለ። ከምኡውን ንኸምዚ ዚበለ ምእዛዝ፣ ሰለስተ ኢድ በረኸት ዘውዲ ከምዝህብ ገለጸ።
መንፈስ ቅዱስ ካብ ኣቦ ከምጽእ ኢዩ። ወዲ ገዛእ ርእሱ ከግህድ ኢዩ። ኣቦን ወዲን መጺኦም ኣብኡ ክነብሩ ኢዮም። እምነትና ናብ ምእዛዝ ምስ ዝዓቢን ኵለንትናና ኣብ ክርስቶስ ምስ ዝጽጋዕን ኢዩ፣ ውሽጣዊ ህይወትና ዝኽፈት፣ ናይ’ቲ ናይ የሱስ ዝኸበረ ህይወትን መንፈስን ድማ ንቕበል። ከምኡውን ብፍሉይን ብኣፍልጦን፣ ምስ ክርስቶስን ምስ ኣቦን ንሓብር። እቲ ቃል ኣባና ተፈጺሙ ኢዩ። “በታ መዓልቲ እቲኣ ኣነ ኣብ ኣቦይ፣ ንስኻትኩም ከኣ ኣባይ፣ ኣነውን ኣባኻትኩም ምህላወይ ክትፈልጡ ኢኹም።” ክርስቶስ ኣብ ኣምላኽ ምህላዉ፣ ኣምላኽ ድማ፣ ኣብ ክርስቶስ ምህላዉ፣ ብፍቓድን ብፍቕሪን ጥራይ ዘይኰነ፣ እኳ ደኣ ብባህሪን ብህይወትን እውን ኢዩ። እዚ ድማ፣ እቲ ሓደ ኣብቲ ሓደ ብምህላዉ ኢዩ። ስለዚውን ንሕና ኣብ ክርስቶስ ምህላውናን ክርስቶስ ኣባና ምህላዉን፣ ብፍቓድን ብፍቕሪን ብምሕባር ጥራይ ዘይኰነ፣ እኳ ደኣ ብባህሪን ብህይወትን ምዃኑውን ንርዳእ ኢና።
የሱስ፣ ብዛዕባና “ኣባይ ጽንዑ፣ ኣነውን ኣባኹም። ሳላዚ ድማ፣ ኣባይ ምስ እትጸንዑ፣ ኣነ ድማ ከምቲ ኣብ ኣቦይ ዝጸናዕኩ፣ ኣባኹምውን ክጸንዕ እየ። ስለዚ ህይወትኩም ናተይ ክኸውን ኢዩ። ህይወተይ ድማ ናትኩም ክኸውን ኢዩ።” ብምባል ምስ እተዛረበ ኢዩ፣ ብመንፈስ ቅዱስ ኣብ ኣቦ ምህላዉ ንፈልጥ። ከምኡውን ንሕና ኣብኡ ምህላውና፣ ንሱ ድማ፣ ኣባና ምህላዉ ንፈልጥ። እዚ፣ ክርስቶስ መጺኡ ክጸንዕ፣ ቦታኡ ዝሕዘሉ ሓቀይና ምጽናዕ ኢዩ። ነፍሲ ኣብኡ ብምጽናዕ፣ ካብ ኣነነት ትርሕቕ፣ ከምኡውን ንሱ ግቡእ ቦታኡ ወኒኑ ህይወትና ይኸውን። እዚ ከምቲ ህጻናት ኣብቲ ኵሉ ዝገብረሎም ፍቕሪ፣ ከይተጨነቑ ብምእማንን ብምእዛዝን ዝሕጐሱዎ ኢዩ።
ነቶም ብኸምኡ ዝጸንዑ፣ እቲ እትደልዩዎ ኵሉ ለምኑ፣ ዚብል ተስፋ፣ ከምግቡእ ውርሻኦም ክመጽእ ኢዩ። ካብኡ ዝተፈለየ ክኸውን ኣይኽእልን ኢዩ። ክርስቶስ ብምልኣት ወኒኑዎም ኢዩ። ክርስቶስ፣ ኣብ ፍቕሮም፣ ኣብ ፍቓዶም፣ ኣብ ህይወቶም ይነብር። ፍቓዶም ክገድፉ ጥራይ ዘይኰነ፣ ክርስቶስ ብመንፈስ ቅዱሱ ኣብኡ ኣቲዩ ኢዩ። ኣብኡውን ይነብርን ይትንፍሰሉን ኣሎ። እቲ ኣቦ ኵሉ ግዜ ዝሰምዖ፣ ኣብኦም ኰይኑ ይጽሊ፣ ንሳቶምውን ብዕኡ ይጽልዩ። እቲ ዝለመኑዎ ኵሉ ድማ ይዀነሎም።
ፍቑር ኣማኒ! ከምቲ ክርስቶስ ዝደልዮ፣ ኣብኡ ስለ ዘይጸናዕና ንነሳሕ። ቤተ-ክርስቲያን፣ ዋላውን ጐይታ ኣጸቢቓ ክትስእር ክገብራ ቍሩብ እንከሎ፣ ብሰንኪ ጥልመት፣ ዓለማዊነትን ኣምልኾ ጣኦትን፣ ልምስቲ ብምዃና ንነሳሕ። ነቲ ዝሃቦ ተስፋ ክፍጽሞ ምዃኑ ንተኣመን። እቲ ንስሓ ዘመልክቶ መግናሕቲ ድማ ንቐበሎ።
ግና ተስፋ ኣይንቍረጽ። እቲ ጨንፈር ኣብቲ ጉንዲ ምጽጋዑ፣ ዘየቋርጽ ናይ ህይወት ዕቤት ኢዩ። ከምቲ ጐይታ ዚደልዮ ምጽናዕ፣ ንሱ ምእንቲ ንዕኡ ክህበና ስለ ዝነብር፣ ኣብ ቀረባና ኢዩ ዘሎ። ኵሉ ዘይጠቅም ምዃኑ ተረዲእና፣ “ኣነ ነቲ ንዕኡ ክኸውን ብክርስቶስ የሱስ እተረኸብኩ ምእንቲ ክረኽቦ፣ ንቕድሚት እደፍእ ኣሎኹ እምበር፣ ቅድሚ ሕጂ ከምዝረኸብክዎ ወይስ ቅድሚ ሕጂ ፍጹም ከምዝዀንኩ ኣይኰነን።” ንበል። ካብቲ ክንጸንዕ ዝገብረና ንላዕሊ፣ ኣብቲ ምጽናዕ ጥራይ ኣይንሕሰብ። ንሱ፣ ክርስቶስ ብምልኣት፣ ኣብ ምእዛዙን ኣብ ውርደቱን፣ ኣብ ክብሩን ኣብ ስልጣኑን፣ ነፍስና እትንቀሳቐሰሉን እትገብረሉን ይኹን። ንሱ ባዕሉ ተስፍኡ ኣባና ክፍጽሞ ኢዩ።
ኣብኡ ምስ እንጸንዕን ምእንቲ ብምልኣት ከንጸንዕ ብቐጻሊ ኣብ እንዓብየሉን፣ ናብ ፍቓድ እግዚኣብሄር ክንኣትው፣ ፍቓድና ክኸውን ምሉእ መሰልና ኢዩ እሞ፣ ተግባራዊ ንግበሮ። እቲ ፍቓድ ዝእዝዞ ብምእዛዝ፣ ነቲ ዝህቦ ተስፋ ናትና ንግበሮ። ነፍሲ ወከፍና ከምዕቤትናን ከምትሕዝቶናን፣ እቲ ብመሰረት ፍቓድ ኣምላኽ፣ ብጸሎት እንልምኖ ነገር፣ እንታይ ምዃኑ ክንፈልጥ፣ ገዛእ ርእስና ንትምህርቲ መንፈስ ቅዱስ ኣሕልፊና ንሃብ። ካብቲ የሱስ፣ “ኣባይ እንተ ጸናዕኩም፣ ቃለይውን ኣባኻትኩም እንተ ሓደረ፣ እትደልይዎ ዘበለ ትልምኑ እሞ ይዀነልኩም።” ብምባል ካብ ዝሃቦ ተስፋ ንታሕቲ፣ ብውልቂ ብምስትምቓር ክንዓግብ ኣይግባእን ኢዩ።
“ጐይታ፣ ምጽላይ ምሃረና!”
ፍቑር ጐይታ! ነዚ ተስፋ ከምብሓድሽ ኣብኡ ከሎ ብቐሊል ክቕበሎ፣ እቲ እንኮ መዐቐኒ ቅዱስ ህያብካ ድማ፣ ናትና ቅዱስ ፍቓድ ምዃኑ ምሃረኒ። ጐይታ! ነፍሲ ወከፍ ኣብ ተስፋኻ ዘሎ ቃል፣ ኣብ ነፍሰይ ከምብሓድሽ የስልጥን የሐይልን።
ንስኻ በልካ፣ ኣባይ ጽንዑ! ዎ ጐይታይ፣ ህይወተይ፣ ኵለንትናይ፣ ኣባኻ ክጸንዕ እየ። ናብ ምልኣትካ ክዓቢ ኣኽእለኒ። ናባኻ ምልጋብ ጻዕሪ እምነት ኣይኰነን፣ ወይውን ንስኻ ምእንቲ ክትሕልወኒ ዝእመነሉ ኣይኰነን፣ ንፍቓድ ምእዛዝ፣ ወይውን ትእዛዛት ምሕላው እውን ኣይኰነን፣ እኳ ደኣ ንስኻ ኣባይን ኣብ ኣቦን ምንባርካ ጥራይ ኢዩ ዘዕግበኒ። ንስኻ ጐይታይ ኣብ ቅድመይን ኣብ ልዕለይን ዘይኰነ፣ እኳ ደኣ ምሳይ ሓደ ክትኸውንን ኣባይ ክትጸንዕን ጥራይ እየ ዝደሊን ዝብህግን። ነዚ ክትህበኒ እየ ዝእመን።
ንስኻ በልካ፣ እትደልይዎ ዘበለ ለምኑ! ጐይታ! ብምልኣትን ብዕምቈትን ጸኒዑ ዝነብር ህይወት፣ ዓበይቲ ነገራት ብፍልጠትን ብናጽነትን ክልምን ክኽእል፣ ከምዝሕድሰኒ፣ ከምዝቕድሰኒን ከምዘሐይለንን ይፈልጥ እየ። ጐይታ! ፍቓደይ፣ ኣብ ሞትካ ይሙት፣ ኣብ ህይወትካ ይነብር፣ ኣብ ልማኖኡ ድማ፣ ተባዕን ሰፊሕን ይኹን።
ንስኻ በልካ፣ ይዀነልኩም። ንስኻ እቲ ኣሜን፣ እቲ እሙንን እቲ ሓቀይና ምስክርን፣ እዚ ቃል ካብ ዝዀነ ይኹን ግዜ ንላዕሊ፣ ሓቅነቱ ጐሊሑ ክርኣየኒ፣ ኣባኻ ዘሐጉስ መረጋገጺ ሃበኒ። ምኽንያቱ እግዚኣብሄር ነቶም ዘፍቅርዎ ዘዳለወሎም ነገር፣ ኣብ ልቢ ሰባት ኣቲዩ ጥንሲ ክሕዝ ኣይኸኣለን ኣሎ። ኣሜን።
መዘኻኸሪ
ኣብ መብዛሕቱ መጻሕፍቲን ኣብ ስብከታትን እንረኽቦ፣ ምስ’ቲ ጐይታ ዝሃቦ ትምህርቲ ጽን ኢልና ምስ እነነጻጽሮ፣ ሓደ ዓቢይ ፍልልይ ንረክብ። ኣብ ኣገዳስነት መልሲ ጸሎት ዝተወሃበ መግለጺ፣ ፈጺሙ ሓደ ዓይነት ኣይኰነን። ኣብቲ ቀዳማይ፣ በረኸት ጸሎት ዋላውን መልሲ ኣይሃልዎ፣ ኣብ መንፈሳዊ ምልምማድ ዘለዎ ኣገዳስነትን ኣብኡ ከሎና ክንዓግብ ከምዝግባእን፣ ኣመልኪቱ ዝያዳ ተገሊጹ ኣሎ። ምስ እግዚኣብሄር ዘሎና ሕብረት፣ ካብ’ቲ እንልምኖ ህያብ ክዓቢ ይግባእ። እቲ ጥበብ እግዚኣብሄር ባዕሉ፣ ነቲ ዝያዳ ዘድለይና ነገር ይፈልጥ ኢዩ። እግዚኣብሄር ካብቲ ሒዙዎ ዘሎ ዝዓቢ ክልግስ ይኽእል። ዋላውን እዚ ትምህርቲ ኣዚዩ ልዑልን መንፈሳዊን እንተ መሰለ፣ ምስቲ ጐይታና ዚበሎ ዝመሳሰል ነገር የብሉን። ጸሎት ኣመልኪቱ ኵሉ ዚበሎ፣ ተጠንቂቕና ምስ እንእክቦ፣ ጸሎት ናብቲ ዕላማና ዝወስደና መገዲ ምዃኑን እቲ መልሲ ድማ፣ ንሕናን ጸሎትና፣ ኣብ ሰማያዊ ኣቦና ተቐባልነት ከምዝረኸብና መረጋገጺ ምዃኑ፣ ክንሓስብ ከምዝደሊ ዝያዳ ይንጽረልና። ግና ክርስቶስ፣ ነቲ ህያባት፣ ካብ ሕብረትን ሞገስን ኣቦ ኣብሊጽና ክንርኢ ኣሎና፣ ማለቱ ኣይኰኑን።
ጠሪሹ። እኳ ደኣ ኣቦ፣ እቲ መልሲ፣ ህያብ ሞገሱን ምስኡ ዘሎና ሕብረት ህያው ምዃኑን ዝገልጸሉ ኢዩ። “ጐይታይ ንጉስ፣ ንጉስ ዘረባ ጊልያኡ ብምግባሩ፣ ጊልያኻ ኣብ ቅድሜኻ ሞገስ ከምዝረኸበ፣ ሎሚ ፈለጠ፣ በለ።”
መዓልታዊ መልሲ ጸሎት ጐሊሑ ዝርኣየሉ ህይወት፣ መረጋገጺ መንፈሳዊ ብስለት ኢዩ። ብርግጽ ኣብ ክርስቶስ ጸኒዕና ክንነበር ክኢልና ኣሎና። ፍቓድና ምስ ፍቓድ እግዚኣብሄር ብሓቂ ሰሚሩ ኢዩ። እምነትና፣ እግዚኣብሄር ዘዳለወልና ክትርኢን ክትወስድን ክትኽእል፣ ተሪራ ዓቢያ ኢያ። ስም ክርስቶስን ባህሪኡን፣ ብምልኣት ተቈጻጺሩና ኢዩ። ኣብ መንጐ እቶም እግዚኣብሄር ከምመማኽርቱ ዝተቐበሎምን ብመሰረት ጸሎቶም ንዓለም ዝገዝእን፣ ቦታ ክህልወና ብቑዓት ኰይንና ተረኺብና ኢና። እዚኣቶም ሰብ ኣብ መጀመርታ ዝነበሮ ክብሪ ዳግም ዝተሓደሶም ኢዮም። ኣብኡ ኣብ ክርስቶስ ኣብ ዝጸንዑሉ፣ እቲ ኣብ ምምላድ ኵሉ ግዜ ዕውት ዝዀነ ሓይሉ፣ ገዛእ ርእሱ ከግህድ ይኽእል። ኣብኡ ክብሪ ስሙ ጐሊሑ ይርአ። ጸሎት ኣዚዩ ዝተባረኸ ኢዩ። ግና እቲ መልሲ ካብኡ ብዝዛይድ ዝተባረኸ ኢዩ። ብመሰረት መልሲ ኣቦ፣ ጸሎትና፣ እምነትናን ፍቓድናን፣ ብርግጹ ንሱ ከምዝደልዮም ይዀኑ።
ነዚ ዚበልኩሉ ምኽንያት ሓደ ኢዩ። ንሱ ድማ ኣንበብተይ ባዕሎም፣ ክርስቶስ ንጸሎት ኣመልኪቱ ዚበሎ ብሓደ ክጥርንፉዎ፣ ከምኡውን ጸሎት መዓስ እንታይ ክኸውን ከምዘለዎ ብሓቂ ክርድኡ፣ ወይ ኣብ ክንዲ፣ ምእንቲ ንሕና መዓስ እንታይ ክንኸውን ከምዘሎና ብሓቂ ክንርዳእ፣ ኣብ ክርስቶስ ብምጽናዕ፣ መልሲ ምጽባይ ግድን ኢዩ። እዚ ካብቶም መልሲ ከይረኸብና ዓጊብና ዝተዓቘብናሎም ስፍራታት ከውጽኣና ኢዩ። ክርስቶስ ንቤተ-ክርስቲያኑ ዝመደበላ ስልጣን፣ ግና ሕጂ ሒደት እትጥቀመሉ ዘላ፣ ከፍልጠና ኢዩ። ብሰንኪ ብስም የሱስ ተቢዕና ምጽላይ ብዘይ ምፍላጥና፣ መንፈሳዊ ህይወትና ብዘሕዝን ድኹም ምዃኑ፣ ገሊጹ ከርእየና ኢዩ። ከምምስጢር ውጽኢታዊ ጸሎት፣ ምእንቲ ህይወትና ምስ ክርስቶስ ብምልኣት ሕብረት ክፍጽም፣ ከምኡውን ብምልኣት መንፈስ ሕብረት ክፍጽም፣ ብልዑል ክንትንስእ ይደፍኣና። ስለዚ ድማ፣ ጽሕፍቶና እንታይ ምዃኑ ክንፈልጥ ይመርሓና። “በታ መዓልቲ እቲኣ፣ ነቦ ብስመይ ዚለመንኩምዎ ዘበለ ኵሉ ከምዚህበኩም ብሓቂ፣ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ። ሓጐስኩም ምእንቲ ምሉእ ኪኸውን፣ ለምኑ ክትረኽቡ ድማ ኢኹም።”
ብሓቅን ብመንፈስን፣ ምስ የሱስ ብምሕባር ዝፍጸም ጸሎት፣ ኵሉ ጊዜ መልሲ ክረክብ ኢዩ።


text:
ህይወትና ብምንጽጻር ሽሻይ ገብረሃንስ
ኣብ እስራኤል እንተ ዝህሉ፡ ካብ ሰዓት ሰለስተ ወጋሕታ ኣትሒዘ ኣብቲ ዘይውዳእ መስርዕ ቀንፈዘው ክብል ኣብ ቤት ጽሕፈት ኢሚግረሽን ምሃለኹ። ኣብ ወርሒ ሓንሳእ ወይ ክልተ ግዜ ለይቲ ዝትንስኣሉ ምኽንያት፡ ናብ ገነት ዘእቱ ቪዛ ንምርካብ ኣይኮነን። ቤት ጽሕፈት ኢሚግረሽን እስራኤል፡ ቪዛ እንተ ዘይሂቡኒ ስጕሚ’ውን ትዅን ክንቀሳቐስ ስለ ዘይፍቀደለይ ግና፡ ይትረፍ ካብ ሰዓት ሰለስተ ናይ ለይቲ፡ ሰላሳ ሰዓት ክጽበ’ውን ምኸኣልኩ። ግን’ኮ ልዕሊ ሰሙን ሪጋ ንጽበየሉ ኣጋጣሚ’ውን ነይሩ እዩ።
ሎሚ ኣብ እስራኤል እንተ ዝነብር፣ ሰዓት ሰለስተ ናይ ለይቲ ተንሲአ፡ ኣብ’ታ ሕማም ካንሰር ከይኣሰነፋ ንስደተኛታት ክትምዝግብን መስርዕ ከተትሕዝን እትሓድር ኤርትራዊት ስደተኛ ስመይ ምተመዝገብኩ። ቀጺለ ናብ’ቶም ኣብ ጥቓ’ቲ ቤት ጽሕፈት ኢሚግረሽን ኰይኖም ሻሂ፡ ቡን፡ ማይ፡ ሽሻ ዝሸጡ ስደተኛታት ጽግዕ ኢለ፡ ክሳብ ዝወግሕ ሽሻ ክስሕብ ግድን’ዩ። ንምንታይ ድየ ደጋጊመ ሽሻ ዝስሕብ ነይረ፧
ብዛዕባ ተግባራት መንግስቲ እስራኤል ክሓስብ እንከለኹ፡ ሕርቃንን ብስጭትን ይስመዓኒ’ሞ፡ ብትኪ ሽሻ ገይረ ዘውጽኦ ስለ ዝመስለኒ’ዩ ነይሩ። ብኽልተ ኣእጋረይ ቈይመ ደው ኣብ ዝብለሉ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ስራሕ፡ ኣብ ኣውቶቡስ፡ ሕሱም ኣተሓሕዛ መንግስቲ እስሪኤል ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ይረኣየኒ’ሞ፡ ሽሻ ኣብ ዘለዎ ቦታ ከይደ ኮፍ ክብል እግደድ። እቲ ልምዲ ሕንሳብ ምስ ሓደረኒ ብመንገዲ ሽሻ ነቲ ጭንቀት ዘፋዅሶ ስለ ዝመስለኒ ጥራይ’ዩ ነይሩ።
ሓደ ግዜ ኣብ ተል ኣቪቭ፡ ኣብ ጐደና ነቪሽኣናን፡ ከም ኣመለይ ነቲ እናተንቀሳቐስኩ ዝኣከብኩዎ ሕርቃን ኮፍ ኢለ ሽሻ እናሰሓብኩ ከፋዅሶ ናብ ሓደ ገበላ ዝመስል መዘናግዒ ምስ ኣተኹ፡ ክልተ መንእሰያት፡ ኣብ ሓደ ጸግዒ ሓውሲ ሕብእ ኢሎም፡ ማሪዋና ከትክኹ ጸኒሖምኒ። ዋላ’ኳ ፈለማ ሽጋራ መሲሉኒ እንተ ነበረ፡ ደሓር ግና ዝተፈለየ ሽታ ክሽትተኒ ምስ ጀመረ፡ ከረጋግጽ ከኣልኩ። ከም ሽጋራ ዝትከኽ ሓሽሽ። ኣብ ንእስነቶም ሓሽሽ ከትክኹ ግቡእ ኰይኑ ስለ ዘይተሰመዓኒ፡ ክመኽሮም ፈቲነ። ሓንቲን ተራርን ቃል ተዛሪቦም ዕጽው ምስ ኣበሉኒ ግን፡ ኣፈይ ካብ ምዝራብ ሓተምኩ። ንመትኸኺ ሽሻ እትኸውን ከናፍረይ ቍሩብ ፈቒቐ፡ ገጸይ ጠውየ ትም በልኩ። እታ ቃል፡ “ማኽበትልኻ!” እያ ትብል። ቃል ብቓላ፡ “እንታይ ገደሰካ” ትትርጐም። ክትዝርዘር ከላ ድማ፡ ንነብስና ልዕሌና’ዶ ሓሊካላ ኢኻ፣ ኣፍካ ዘይትሕዝ’ውን ክትከውን ትኽእል፣ ወይ’ውን ንስኻስ ካባና ዘፍሊ’ዶ ኣለካ’ዩ፣ ሎሚ ሽሻ ጽባሕ ሓሽሽ ክትስሕን’ዶ ኣይኰንካን’ውን ትኸውን፣ ሓሽሽ ክንገድፎ ኪድ ናብ ኢሚግረሽን እስራኤል ናይ ቪዛ ጸገምና ፍትሓልና ብዝብል’ውን ክትሽረፍ ትኽእል።
ኣጋ ወጋሕታ ምስ ኰነ ናብ ውሽጢ ቤት ጽሕፈት ኢሚግረሽን ምስ ኣተናን ድማ፡ ሞባይል ስልከይ ኣውጺአ፡ ነቲ ጻዕዳ ቴንዳን ነቶም ስደተኛታትን ብዝባኖም ስኢለ ኣብ Facebook ዝዀነ ናይ ምስትምሳል ጽሑፋት ጽሒፈ ምለጠፍኩዎ ነይረ። እንተ ወሓደ፡ ነታ ትግርኛ ዘይተነብብ ዓለም፡ ብትግርኛ፡ “ኣንቲ መዳለዊት ዓለም፡ ነቶም ከማና ካብ ኤርትራ ሓደ ዓይነት ሽግር ዘስደዶም፡ ኣብ ኣመሪካን ኤውሮጳን ዕቝባ ኣውሂብኪ፡ ንዓና ግና ናብ’ቲ ወለድና ዓዲ ኣምላኽ ዝብልዎ ኣምጺእኪ ስራሕ ኣምላኽ ከይንርኢ ከልኪልክና፡” ኢለ መማረርኩ ይመስለኒ። ይመስለኒ ዘይኰነስ ከምኡ ኢለ ደጋጊመ ዓው ኢለ ኣማሪረ ኣለኹ። ክንደይ ፈተውቲን ቤተ-ሰብን እንድዮም፡ ናብ’ቲ ህላውነቱ ዘየረጋገጽኩዎ ኣምላኽ ክንልምነልካ ኢና ዝበሉኒ። እዚ’ውን ደሓን ይጽናሕ። ብዛዕባ ዘይህላውነት ኣምላኽ ክሰብኽ ግዜ የብለይን ሕጂ።
ሎሚ ነዚ ጽሑፍ ክጽሕፎ እንከለኹ፡ ናብ’ቲ ኣብ ቢኔ ብራክ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ኢሚግረሽን ካብ ዘይከይድ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ገጾ’ቶም ሰብ መዚ ኢሚግረሽን ዘሎ ስምዒታት እናንበብኩ ይህቡኒ’ዶ ኣይህቡንን ኢለ ካብ ዘይሽቑረር፡ ኣስታት 315 መዓልታት ሓሊፎም ኣለዉ። እዞም 315 መዓልታት፡ ሓንቲ መዓልቲ’ኳ ኣብ ጽርግያ ወረቐት ከይሓቱኒን ናብ ራምለ፡ ኾሎትን ሳህሮኒምን ከይወስዱኒ ከይሰጋእኩን ኣሕሊፈዮም። እቲ ምኽንያት ኣብ ሽወደን ስለ ዘለኹ እዩ።
ናብ ሽወደን ኣብ ዝኣተኹላ ቀዳመይቲ ወርሒ፡ ኣብ ርእሲ’ቲ ቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ፡ ንሓሙሽተ ዓመታት ዘገልግል ካርድ መንነት ስለ ዝተወሃብኩ፡ በብግዜኡ ንምሕዳሱ ለይቲ ሰዓት ሰለስተ ምትንሳእ ኣየድለየንን። ንስደተኛታት ተባሂሉ ኣብ በረኻ ናብ ዝተደኰነ ቤት ጽሕፈት’ውን ከይደ ኣይኰንኩን ተቐቢለዮ እቲ ካርድ። ኣብ’ቲ ሽወደናውያን’ውን ጉዳዮም ዘሳልጡሉ ቤት ጽሕፈት ኣታዊታት ግብሪ ወይ ስካተቨርከት እየ ከይደ። ከም’ቲ ኵሉ ሰብ ሪጋ ዝስራዖ፡ ንሒደት ደቓይቕ ሪጋ ተሰሪዕ ድማ ንሓሙሽተ ዓመታት ዘገልግል ካርድ መንነት ተቐቢለ። እዚ ግና፡ ዝድርበ ወረቐት ኣለና’ሞ ንዓ ውሰድ ኢሎም ኣይኰኑን ሂቦምኒ። ጉዳየይ ንኽልተ ዓመታት ተራእዩን ተመርሚሩን ብፖሊቲካዊ ምኽንያት ዕቝባ ከም ዝግበኣኒ ተረጋጊጹን’ዩ ተዋሂቡኒ። እዚ፡ ነፍሲ-ወከፍ ስደተኛ ዝሓልፎ መስርሕ እዩ። ከም’ቲ ኣብ እስራኤል ካብ ሳህሮኒም ናብ ባርሼቫ፡ ደሓር ሓንቲ ትኬት ሂቦም ናብ ተል ኣቪቭ ዝሰደዱና ኣይኮነን። ንነፍሲ-ወከፍ ስደተኛ፡ ካብ’ታ ናብ ሃገሮም ዝኣተወላ ዕለት፡ ጉዳዩ ብውልቁ ከም ዝሕተትን ከም ዝምርመርን ተገይሩ’ዩ መልሲ ዝወሃቦ። ናይ መንግስቲ እስራኤል ክዝክር እንከለኹ ኣዝዩ’ዩ ዘስሕቐኒ፡ ኣብ 2013 መወዳእታ፡ “እዞም ኵሎም ካብ ኤርትራን ሱዳንን ዝመጽኡ ጸለምቲ፡ ናይ ብሓቂ ደለይቲ ፖለቲካዊ ዕቝባ እንተ ኰይኖም’ሲ፡ ስለ ምንታይ ደኣ RSD ፎርም ዘይመልኡ፧” ኢሉ’ዩ ሓቲቱ። ሓሻካ፡ RSD ፎርም’ኮ ባዕሉ ኣዳልዩ ንነፍሲ-ወከፍ ስደተኛ ክሓቶ’ዩ ዝግብኦ። ናይ መንግስቲ እስራኤል እንተ ኣልዒልካ ዘይውዳእ ብምዃኑ፡ ደሓን ይጽናሕ።
ኣብ እስራኤል እንተ ዝህሉ ነይረ፡ ክሳብ ሎሚ ኣስታት 10 ግዜ ለይቲ ተንሲአ ቪዛ ክፍቀደኒ እልምን ምሃለኹ። ክሳብ 2022 እንተዝጸንሕ ድማ ባዕልኹም ሕሰብዎ። ምዃን ከመይ ገይሩኸ ከጽንሓና፡ ነቶም ኣብኡ ዘለዉ ናብ ኣፍሪቃ ክሸጦም ምሽ ይሰማማዕ ኣሎ። ኣብ’ዚ ግና ክሳዕ 2022 መንበሪ ፍቓድ ይዅን ካርድ መንነት ንምሕዳስ ናብ ዝዀነ ብዓል-መዚ ዝኸደሉ ምኽንያት የብለይን።
እዚ ይዅን’ምበር፡ ንህዝቢ እስራኤል ድሕሪ ህዝበይ ህዝቢ ኤርትራ ኣዝየ ዝናፍቖ ህዝቢ እዩ። ሓደ፡ ህዝቢ እስራኤል ኣዝዩ ግሉጽን ሓቀኛን እዩ። እንተ ፈትዩካ “እፈትወካ”፡ እንተ ጸሊኡካ “እጸልኣካ” እያ ዘረባኡ። ካልኣይ፡ ኣብ ዝዀነ ቦታን ኵነትን ረኺቦምኻ፡ ብስቕታ ዝሞቱን ብስቕታ ዝቐትሉኻን ኣይኰኑን። ቀዳመይቲ ሕቶኦም ሕቶ ጥዕናኻ እያ። ከመይ ኣለኻ ጥዕናኻ፡ ኢሎም ምስ ጀመሩ፡ ከመይ ይስመዓካ፡ ከመይ ኣሎ ስራሕ፡ ከመይ ኣሎ ናብራ፡ ስድራ ኣለዉኻ’ዶ፡ ተመርዒኻ’ዶ ወሊድካ’ዶ፡ የስዕቡልካ – ልክዕ ከም ሓደ ንነዊሕ እዋን ዝተፈለየካን ዝናፈቐካን ቤተሰብ። ተመርዕየ፡ ቈልዓ’ውና ኣሎኒ፡ ስራሕ’ውን ኣምላኽ ይመስገን እሰርሕ’የ፡ እንተ ኢልካዮም ሓጐሶም ኣብ ገጾም ኢኻ ተንብቦ። “ኮላ ኣካቮድ” ብጣዕሚ ጽቡቕ፡ ጐበዝ፡ ብራቮ፡ ክስዕሮም ይኽእል። ኣደይ ካብ ዘይርእያ ሰለስተ ዓመት ኣሕሊፈ ኣለኹ እንተ ኢልካዮም ዝሓዝንዎን ዝድንግጽዎን ሕጂ ክገልጾ የጸግመኒ። ዝዀነ ዓቕሚ ኣዳም ዝበጽሐ ሰብ፡ ሓዳር ክገብር፡ ቈልዓ ክወልድ፡ ንሱን ደቁን ምስ ኣደኡን ኣቦኦን ክውዕሉን ክዘናግዑን ኣለዎም ኢሎም ይኣምኑ። ዓርቢን ቀዳምን ድማ ብምሉኦም ስድራቤት ብሓንሳብ የሕልፍዎ።
ብኣንጻሩ ኤርትራውያን ኣቦን ኣደን ኣብ ገዛ እንተ ሃልዮም፡ ቈልዑ ኣብ ሃገር የለዉን። ቈልዑን ኣደን ኣብ ገዛ እንተ ሃልዮም፡ ኣቦን ዝተረፉ ኣሕዋቱን ካብ ሃገር ወጺኦም ኣለዉ። እስራኤላውያን ስድራ-ቤት ብምጥርናፍ ጥራይ ኣይኰኑን ንፉዓት። ኣብ ስራሕ፡ ንሃገሮም ዘለዎም ፍቕሪን ጥንቁቕ ኣተሓሕዛን፡ ንታሪኾምን ንመንነቶምን ዘለዎም ጽኑዕ እምነት’ውን የቕንኡኻ እዮም። እዚ’ውን ይጽናሕ፡ ልዕሊ’ዚ ብዛዕባኦም እንተ ተዛሪበ ደኣ ኢትዮጵያውያን ፍላሻ’ኸ እንታይ ክዛረቡ።
ኣብ እስራኤል፡ ካብ ኤርትራ ዝመጸአ ስደተኛ ኣነ ጥራይ ዝነበርኩ ከይመስልኩም፣ ከማይን ካባይ ዝብእስ ኵነታት ዘለዎምን ኣስታት 40 ሽሕ ዝግመቱ ስደተኛታት ኣለዉ። ልክዕ ከምቲ ኣነ ዝጽበዮ ዝነበረኩ ዝጽበዩ፣ ልክዕ ከምቲ ኣነ ለይቲ ዝትንስኦ ዝነበርኩ ዝትንስኡ፣ ልክዕ ከምቲ ኣነ ገጽ’ቶም ቪዛ ዘሐድሱልና ተመጻዲቐ ዝርእዮ ዝነበርኩ ተመጻዲቖም ዝርእዩን ዝሽቑረሩን፣ ልክዕ ከም’ቲ ኣነ ኣብ ጐደናታት ተል ኣቪቭ ብዘይ ቪዛ ክጐዓዝ ዘይክእልን ዘይደፍርን ዝነበርኩ፡ ከምኡ ተሸቑሪሮም ዝንቀሳቐሱ መቝጸሪ የብሎምን። ንዝበዝሐ ጐደናታት ተል ኣቪቭ ብዘይካ ዓርቢን ቀዳምን፡ ካልእ መዓልቲ ደፊሮም የማን ጸጋም፡ ቅድሚት ድሕሪት ቀልባዕባዕ ከይበሉ ዘይረግጽዎን ዘይንቀሳቐሱን ኣዕሩኸይን ፈተውተይን ማእለያ የብሎምን።
ናብ ሽወደን ካብ ዝኣቱ ኣስታት ሰለስተ ወርሒ ምስ ኣሕለፍኩ፡ ካብ ሓደ ኣብ እስራኤል ዘሎ ዓርከይ ተለፎን ተደዊሉኒ። ሽዑ መኪና እዝውር ስለ ዝነበርኩ ክቕበሎ ኣይከኣልኩን። ደጊሙ ደዊሉ’ውን፡ ኣይተቐበልኩዎን። ሰዓት 3 ድሕሪ-ቀትሪ ኰይኑ ገዛ ምስ ኣተኹ ደዊለሉ።
ቅድሚ ሰላምታ ምልውዋጥና፡ ስለምንታይ ከም ዘይተቐበልኩዎ ሓቲቱኒ፡ እቲ ምኽንያት ሓቢረዮ። (ዕላልና ብእብራይስጥ’ዩ ነይሩ። እንታይ ምዃነይ እንድዒ፡ ነቲ ቋንቋ ድሕሪ ቋንቋይ፡ ቋንቋ ትግርኛ ዝፈትዎ ቋንቋ እዩ።) እቲ ዓርከይ፡ ኣብ ነብሲ ወከፍ ዘርባኡ “ያ ማንያክ” ይብለኒ ነይሩ። ቃል ብቓሉ “ያ ተገባሪ፡” ማለት’ዩ፣ እቲ ቃል ተዘርዚሩ ክትርጐም እንከሎ ድማ፡ ወይ ኣነ ክትርጕሞ እንከለኹ፡ ‘ንስኻስ ድሮ ካብ’ዚ ገሃነም ወጺእካ ኰሪዕካ ማለት ድዩ፣ ንሕና’ውን’ኮ ግዜና ምስ ኣኸለ ክንወጽእ ኢና። ከምቲ ተወሊድካ ሞት ዘይተርፍ፡ እስራኤል ኣቲኻ ምውጻእ ድማ ኣይተርፍን፡ ወይ ከም ሃብቶም ድሕሪ ሞትና (ከም’ቲ ኣብ ባርሼቫ ብጭካነ ዝተቐትለ ኤርትራዊ ማለቱ’ዩ) ወይ ከማኻ ከይሞትና ክንወጽእ ኢና።
“መኪና እናዘወርካ’ሞ ክትዛረብ ኣይትኽእልን ዲኻ፧” ሚኪ ዓርከይ ሓቲቱኒ።
“ይኽእል’የ ግና ኣይፍቀድን’ዩ፡” መለስኩሉ።
“ግደፎ’ንዶ ኣብ’ዚ ኵሎም ተለፎን እናተዛረቡ ክዝውሩ’ንዶ ንርእዮም ኣየለናን።” መሊሱለይ “ማንያክ” ኣልግብ ኣቢሉ።
“ኣብኡ፡ እቲ ዘይንቡር ንቡር ዝዀነሉ ኣጋጣሚታት ብዙሕ’ዩ። ኣብ’ዚ ድማ እቲ ዘይንቡር ጠቕላላ ንቡር ኣይኰነን። ንኣብነት፤ ኣብኡ ዝዀነ ስደተኛ መኪና ክዝውር ኣይፍቀዶን፣ ኣብ’ዚ ከም’ዚ ትርእዮ ይፍቀድ’ዩ። ኣብኡ መብዛሕትኡ ስደተኛ ዕቝባ ኣይወሃብን፣ ኣብ’ዚ ሕቶኡ ቅቡል ዝዀነ ስደተኛ፡ እንተ ወሓደ ግዜኣዊን ምስ ኵነታት ዝሕደስን ዕቝባ ይወሃቦ እዩ። ልዕሊ ኵሉ ድማ፡ ስደተኛ ምስ እትኸውን ካብኡ ናብ ዝዀነ ሃገር ብምኽንያት ዑደት ክትገይሽ ኣይትኽእልን፡ ኣብዚ ናብ ዝዀነ ሃገር ንምዝዋር መገሻ ፍቑድ እዩ። ኣብኡ ኣይኰነን ናይ ዜግነት ሕቶ ከተቕርብ ናይ ዕቝባ ሕቶ’ውን ንጋዶ’ዩ። ኣብዚ ግና እንተ ቀልጢፉ ድሕሪ 5 ዓመታት፡ እንተ ነዊሑ ድማ ድሕሪ 8 ዓመታት ዜግነት ክትወስድ ተኽእሎ ኣሎ። ኣብኡ ገንዘብ ገይርካ ገዛ ክትገዝእ ኣይፍቀደን፣ ኣብዚ ግና ገንዘብ እንተ ረኺብካ ገዛ ክትገዝእ ፍቑድ እዩ። ኣብዚ ካብ ቋንቋ ጀሚርካ ክሳብ ዝደለኻዮ ዓይነት ትምህርቲ ክትመሃር ተኽእሎ ኣሎ፣ ኣብኡ እቲ ትምህርቲ ቋንቋ’ኳ እንተ ተረኺቡ እዩ።” ክቕጽል እናበልኩ ከለኹ፡ “ቲሽቶክ!” ብሓይሊ ገኒሑኒ። ቃል ብቓሉ ስቕ በል ማለቱ እዩ። እንተ ተዘርዚሩ ድማ ኣይትሃድደና፡ ዘይንበጽሖ መሲሉካ ዝዀነን ዘይኰነን ኣይትዛረብ ክኸውን ይኽእል።
“እታ 15 ሽሕ ዶላር ከፊለ ዝፈተንኩዎ ታህሪብ ፈሺላትኒ’ምበር፡ ኣነ ቅድሜኻ ኣብኡ ምበጻሕኩ ነይረ።” ኣብ 2016 ናብ ፓሪስ ንኽኸይድ ኣስታት 15 ሽሕ ዶላር ከፊሉ ነይሩ። እንተዀነ፡ ካብ መዓርፎ ነፈርቲ ቤን ጉርዮን ከሕልፍዎ ኣይደለዩን። ኣብ ውሽጢ እስራኤል መሰሉ ኣይሓለዉሉን፣ በሉ ክወጽኣልኩም እንተ በሎም ድማ ኣይነውጽኣካን ኢሎሞ። ንሶም ብዘይ ሕጊ ዝኣተዉ ናይ ቍጠባ ስደተኛታት ይብሉዎም። እቶም ብዘይ ሕጊ ዝኣተዉ ድማ ብዘይ ሕጊ ምውጻእ ዝፍቀድ መሲልዎም ደጋጊሞም’ዮም ዝፍትንዎ። ምኽንያቱ ካብ’ታ ዘይንቡር ንቡር ዝዀነላ ሃገረ ኤርትራ ዝወጸን፡ ናብታ ከምኣ ዝበለት ዘይንቡር ንቡር ዝዀነላ ሃገረ እስራኤል ዝኣተወን፡ ንቡር ክሓስብን ንቡር ክፍትንን ኣይክእልን እዩ።
ድሕሪ’ቲ ብዙሕ ቀልድን ቁም-ነገርን፡ ውሑድ ናይ ናፍቖት ቃላት ተለዋዊጥና።
“እንታይ ትገብር ኣለኻ ሕጂ፧ መዓልታዊ እንታይ ትገብር፧” ኢሉኒ ሓቲቱኒ ሚኪ ዓርከይ።
“ንኣብነት ሎሚ፡” ኢለ ዘረባ ጀሚረሉ። “ናብ’ቲ ኣብ ጋን (መውዓሊ ህጻናት) ዝውዕል ዓቢ ወደይ ክኸይድ’የ።” መኪናይ ኣልዒለ ክኸይድ ምዃነይ እናኣመልከትኩ። “ከም’ቲ ኣብ’ዚ ዘለዉ ዝፈልጥዎ፡ ኣብ እስራኤል ዘለኹም ድማ እትግረሙሉ፡ ደቅና ብዘይ ዝዀነ ኣፈላላይ ምስ ሽወደናውያን መሳቱኦም’ዮም ኣብ ጋን ዝውዕሉ። እቶም ንደቅና ዝሕዝዎም ሰባት ኣተሓሕዛ ህጻናት ብግቡእ ዝተመሃሩ እዮም። ኣብዚ፡ ከም ኣብ ተል ኣቪቭ ዘሎ ዝዀነት ኮዲባር (ኣፍሪቃዊት በዓልቲ ጋን) ጋን ክትከፍት ኣይትኽእልን እያ። ኵሉ ብምምሕዳር ከተማ’ዩ ዝኽፈትን ዝካየድን። ካብ ንግሆ ክሳዕ ምሸት ዝተፈላለየ መግቢ፡ መጻወቲን መባእታዊ ትምህርቲን ድማ ይህብዎም። ክንዲ ዝሃለዉ ቈልዑ ይሃልዉኻ፡ ንጋን ትኸፍሎ ገንዘብ የብልካን። እዚ ክሳዕ ክልተ ዓመታት፡ ወይ ስራሕ ክሳብ ትጅምር እዩ።
“ድሕሪ ክልተ ዓመታት ስራሕ ክትጅምር ስለ ዝዀንካ፡ ደቅኻ ዝውዕሉሉ ስማዊ ክፍሊት እናኸፈልካ እዩ። ክልተ ዓመታት ግና ከም መሰጋገሪ ይሕግዙኻ። ቈልዑ ተዕቢ ስለ ዝለኻ፡ ከከም ብዝሖም ዝወሃበካ ወርሓዊ ገንዘብ’ውን ኣሎ። ዝዀነት ኣደ፡ ካብ ዝሓረሰትላ ዕለት ኣትሒዛ፡ እቲ ህጻን ሓደ ዓመት ክሳዕ ዝመልእ፡ ኣብ ገዛ ኮፍ ኢላ ቈልዓኣ ክትኣሊ ይፍቀደላ። ወርሓዊ ንሳ እትቕበሎ ገንዘብ ድማ ኣሎ። ብዛዕባ ገንዘብ ካብ ኣልዓልኩላካ በል ስማዕ። ንኽልተ ዓመት ቋንቋ ሽወደን ክሳዕ ተማሂርካ እትውድእ፡ ወርሓዊ ከከም ናብ ትምህርቲ ዝኸድካዮ ንመዓልቲ ኣስታት 300 ክሮነር ይወሃበካ። ትምህርቲ ቋንቋ ወዲእካ ስራሕ እንተ ዘይረኺብካ ድማ፡ ናብ ማሕበራዊ ጉዳያት ከይድካ፡ ወርሓዊ መቝነንካን ንገዛ ክራይካን ሓገዝ ይወሃበካ። እዚ ግና ስራሕ ክትረክብ እናመኸሩኻን እናተባብዑኻን፡ ንስራሕ ዝሕግዙ ምድላዋት ክሳዕ እተጻፍፍ’ምበር፡ ስራሕ ዘይጀመርካ ኢሎም እናጸረፉ ኣይዀነን። ዝበዝሕ ሰብ ናብኡ ከይድካ ሓገዝ ምሕታት፡ ስለ ዝጸልኦ ትምህርቲ እንተ ወዲኡ ቀልጢፉ ስራሕ ክጅምር’ዩ ዝፍትን። ስለ’ዚ ስራሕ ካብ ምሕታት ኣየዕርፍን። ስራሕ ዘይረክብ ድማ ዳርጋ የለን።
“ሓደ ግዜ ናብ’ዚ ቤት ጽሕፈት ኣራኸብቲ ስራሓት ዝበሃሉ ትካል ከይደልካ። ኣብ’ዚ ዝዀነ ሰብ፡ ኣብ ሞያኡን ኣብ’ቲ ዝፈትዎ ዓውዲን ንኽመሃርን ንኽሰርሕን ኣመና’ዮም ዘተባብዕዎ። ዝዀነ ሞያ ብዝተማለአ ትምህርቲ ኣሰንዮም ናብ ስራሕ ድሉው ከም ዝኸውን ይገብርዎ። ትሰምዓኒዶ ኣለኻ፧” ኣብ መንጎ ሓቲተዮ፡ ስቕ ስለ ዝበለኒ።
ሚኪ ዓርከይ፡ “ታምሺኽ፡” ኢሉኒ፣ ናይ ቅንኢን ሓጐስን ስምዒት እናንበብኩሉ ቃናኡ። ቀጽል ይሰምዓካ ኣለኹ ማለቱ እዩ።
“ሽዑ መዓልቲ እብለካ። ኣብ ሓደ ኣደራሽ፡ ካብ ዓሰርተ ዝበዝሑ ትካላት መጺኦምና። ደሓር ብመንገዲ ወኪላቶም፡ ምስ ትካሎም ኣላልዮምና። ቶልክ ተባሂሎም ብዝጽውዑ ተርጐምቲ እናተሓገዝና ተረዲእናዮ። ዝዀነ ሰብ ናብ ዝማእምኦ ትካል ከይዱ ክምዝገብ ይኽእል። ደሓር ትምህርቲ ይጅምር፡ ድሕሪ ትምህርቲ ድማ ስራሕ። ስራሕ እንተ ጀሚሩ ኣስታት 30% ካብ ደምወዙ ግብሪ ይኸፍል። እዚ ግና ከም’ቲ ኣብ እስራኤል ተቘሪጹ ናበይ ከም ዝኸይድ ዘይፍለጥ ገንዘብ፡ ብኡ ገይሩ ዝጠፍእ ኣይኰነን። ነቲ ዝተቘርጸ ገንዘብ ኣብ ኢድ ደለልቲን ዘስርሓካ ብዓል ትካልን ኰይኑ ከም ድልየቶም ዝህቡኻን ዝቘርጹልካን ከም ዘይኰነ ከረድኦ ፈተንኩ። ሰዓትካን ስራሕካን ኣኽቢርካ ትወፍር፣ ኣብ ስራሕ ተለፎን ኣይፍቀድን። ኣብ ስራሕ ዓሌታዊ ኣድልዎ የለን። (ኣብ ዝበዝሕ ትካላት) ብዝሰራሕካዮ ትኽፈል፣ ዝግብኣካ ግብሪ ትኸፍል መሰልካ ድማ ሕሉው።”
“ጉዳይ ምዝንጋዕ ገዲፍካ ተዛረብ፡” ካብ’ቲ ቁም-ነገራዊ ናብ’ቲ ስሕት ኢልና ነዘውትሮ ምዝንጋዕ ሰጊሩ ገለ ፍሉይነት ክፈልጥ ስለ ዝደለየ ይመስል፡ ኣበይ ትዘናጋዕ ኢሉ ምስ ሓተተኒ፡ ዝበልኩዎ እዩ። “ከም’ቲ ኣብኡ ዝለመድናዮ ናይ መዘናግዒ ቦታታት የለን።” ወሰኽኩሉ።
“ከመይ ኣለኻ ንስኻኸ እንታይ ኣሎ ሓድሽ ነገር፧” ኢለ ክሓቶን ኣብ ጥቕኡ “ሚ ኣታ፡” ዝብል ድምጺ ተፈንዩ ናባይ ክበጽሕን ሓደ ኮነ።
“ቴሊ እታ ቪዛ ሽልኻ?” ዝብል ናይ እብራይስጥ ቃላት ሰማዕኩ። ንእለት ናይ ኢሚግረሽን ሰባት ከም ዝረኸቡዎን፡ ቪዛ ስለ ዘይነበሮ ድማ ብቐሊል ከም ዘይንሕፍዎን ተረዳእኩ። “ሃለው!” በልኩ። ውሽጠይ ድሮ ተረቢሹ ነበረ። ነታ ኣብ እዝነይ ዝነበረት ተለፎን ኣርሒቐ ረኣኹዋ። ዝዀነ ፍሉይ ነገር ኣየርኣየትንን። ደጊመ “ሃለዉ” በልኩ። መልሲ የለን። ገፊፎሞ ማለት’ዩ በልኩ ምስ ነብሰይ። ንልዕሊ ወርሒ ደጋጊመ ደዊለ ክረኽቦ ኣይከኣልኩን። ናብ ፈለጥትና ደዊለ ምስ ሓተትኩ፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ሳህሮኒም ተኣሲሩ ምህላዉ ሓቢሮምኒ። ሰብ-መዚ ኢሚግረሽን እስራኤል ብኣስገዳድ ናብ ሩዋንዳ ንኽኸይድ ከፈርሙዎ ይፍትኑ ምህላዎም፣ ብፍቓዱ ክምለስ እንተ ዘይፈሪሙ ድማ ኣብኣ ክበሊ ምዃኑ የፈራርሕዎ ከም ዘለዉ፣ እቶም ፈለጥትና ወሲኾም ሓበሩኒ። ኣነ፡ ንሚኪ ዓርከይ ካብ’ዚ ደዊለ ክረኽቦ ዘይክእል ምዃነይ ሕማቕ’ኳ እንተ ተሰመዓኒ፡ እቲ ንዕኡ ወሪዱዎ ዘሎ ንኣማኢት ጐኒፉዎም ዘሎ ጸገም ብምዃኑ ድማ ኣሕሚሙ ይስመዓኒ።
ሽሻይ ገብረሃንስ
12-01-2018
Categories: ዝተፈላለዩ ጽሑፋት


text:
ንኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ኢትዮጵያ ካብ 1984 ዓ/ም ጀሚሮም ን20 ዓመታት ብፓትሪያርክነት ዝመርሑ ናይ ወብፁእ ኣቡነ ጳውሎስ ስነስርዓት ቀብሪ ዝቕፅል ሓሙስ ከምዝፍፀም ቅዱስ ሲኖዶስ ኣፍሊጡ።ብፁእ ወቅዱስ ኣቡነ ጳውሎስ ምስዓረፉ ኣብ ቅዱስ ሲኖዶስ ምግለፂ ክውሃብ እዚ ናይ ሎማዕንቲ ዓርቢ ንፈለማ ግዜ እዩ።ነቲ መገልፂ ዝሃቡ ዋና ፀሓፊ ቅዱስ ሲኖደስ ብፁእ ኣቡነ ህዝቄል ስነስርዓት ቀብሪ እቶም ፓትሪያሪክ ዝቕፅል ሓሙስ ከምዝፍፀም ዕላዊ ገይሮም ኣለው።
እቲ ቀብሪ ኣብ መንበረ ፀባኦት ካቴድራል ቅድስት ስላሴ ንኽፍፀም ናይ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ ምውሳኑ’ውን ሓቢሮም።
ክሳብ ሽዑ’ውን ኢሎም ብፁእ ኣቡነ ህዝቄል ምእመናን ኣብ ኣዳራሽ ስብከተ ወንጌል ጠቕላሊ ቤት ፅሕፈት መንበረ ፓትሪያርክ ተረኺቦም ሓዘኖም ክገልፁ ይኽእሉ እዮም ኢሎም።
መንበረ ፀባኦት ካቴድራል ቅድስት ስላሴ እቶም ፓትሪያርክ ገና ካብ ቕሽነቶም ጀሚሮም ዘገልገልሉን ዝተምሃርሉን ከምዝኾነ ኣቡነ ህዝቄል ኣዘኻኺሮም።ካብ ማእሰርቲ ምስተፈትሑ ናይ መወዳእታ ኽብሪ ዝረኸብሉ’ውን እዩ ኢሎም።
ተተካኢ ፓትሪያርክ ክሳብ ዝምረፅ ዓቃቢ መንበረ ፓትሪያሪክ ዝምረፅ ድሕሪ ስነስርዓት ቀብሪ እዩ ኢሎም እቶም ዋና ፀሓፊ።
ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ ምስ ዝርከቡ መራሕቲ ተዋህዶ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ኢትዮጵያ ዘሎ ኣፈላላይ ንምፍታሕ ይካየዱ ዝነበሩ ዝርርባት’ውን ክቕፅሉ እዮም ኢሎም።
ካብ 1984 ዓ/ም ጀሚሩ ናይ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ብፓትሪያርክነት ዝመርሑ ብፁእ ወቅዱስ ኣቡነ ጳውሎስ ብቅድሚ ትማሊ ረቡዕ ለይቲ ሰዓት 11 እዮም ዓሪፎም።ኣብቲ ስነስርዓት ቀብሪ ካብ ካልኦት ሃገራት ዝመፁ ፓትሪያርካት ከምኡ’ውን ዝለዓሉ ሰበስልጣን መንግስቲ ከምዝርከቡ ኣብቲ ጋዜጣዊ መገልፂ ተሓቢሩ’ሎ።


text:
ኢትዮጵያን ኬንያን ንምፅራይ ዋንጫ ኣፍሪካ ኣብ ስታዲየም ባህርዳር ሎሚ መዓልቲ ኣብ ዘካየድኡ ፀወታ 0 ን0 ተፈላልየን
ኣዲስ ኣበባ፣ 30 መስከረም፣ 2011 (ኤፍ ቢ ሲ)ኢትዮጵያን ኬንያን ኣብ 2019 ካሜሮን ኣብ እተዳልዎ ዋንጫ ኣፍሪካ ንምስታፍ ኣብ ስታዲየም ባህርዳር ሎሚ መዓልቲ ኣብ ዘካየድኡ ፀወታ ምፅራይ ባዶ ንባዶ ተፈላልየን።
ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኢትዮጵያ ሎሚ ሰዓት 10 ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ዝተጀመረ ፀወታ ፅዕንቶ ፈጢሩ ዝተፃወተ እንትኸውን፥ ዕድል ሸቶ ግን ክረክብ ኣይከኣለን።
ኣብቲ ስታዲየም ልዕሊ 80 ሺሕ ተመልከትቲ ብምርካብ ድጋፎም ገሊፆም ኢዮም።
ብሄራዊ ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኢትዮጵያ ኣብ ምድብ 6 ምስ ጋንታታት ኬኒያ፣ ጋናን ሴራሊዮንን ከምዝተመደበ ይዝከር።
ስለዝኾነ ቅድመ ሐዚ ኣብ ኣክራ ብመሰረት ዝተገበረ ፀወታ፥ ብብሄራዊ ጋንታ ጋና ተሳዒሩ ኢዩ።
ድሕሪዚ ኣብ ስታዲየም ሃዋሳ ምስ ሴራሊዮን ኣብ ዝተገበረ ፀወታ ድማ ክዕወት ክኢሉ ኢዩ።
ሎሚ መዓልቲ ድማ ኣብ ስታድየም ባህርዳር ሰዓት 10፡00 ድሕሪ ቀትሪ ምስ ኬንያ ፀወትኡ ብምክያድ ብባዶ ማዕረ ውፅኢት ተፈላልዩ።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 18 guests and no members online
- Details
- Written by ኣንጦንዮስ ገብራይ
- Published: 06 December 2017
መንግስታዊ ስልጣን ምስ ህዝቢ እትኣትዎ ማሕበራዊ ኩንትራት’ዩ
መንግስታዊ ስልጣን ብደረጃ ኣብ ደቂ-ሰባት ዘለዎ ተራ ህይወት ከም ዘለዎ ፍጡር ጌርካ ክረአ ዘለዎ’ዩ። ምኽንያቱ መንግስታዊ ስልጣን ብስም ህዝብን ሃገርን ብክኢላታት ፖለቲካዊ ስነ-ፍልጠትን ጠበቓታትን ዝንደፍ፡ ዝቐውምን ዝዓይን ኮይኑ ግዜኡ በሊዑ ኣገልግሎቱ ዘብቅዕ ስነ-ፍልጠታዊ ተርእዮ’ዩ። ሕጋዊ መስርሑ ሓልዩ ከኣ፡ ብካልእ መንግስታዊ ስልጣን ይትካእ። ጥዑይ መንግስታዊ ስልጣን ብጥዑይ ሕገ- መንግስቲ’ዩ ዝምራሕ። ንሕጊ ማእከል ገይሩ ይሰርሕ፡ ብሕጊ ድማ ተሓታቲ ይኸውን። ብፍላይ ብሓቂ ህዝባዊ ፖለቲካዊ ስልጣን እንተኾይኑ፡ ዕለታዊ ተግባሩ፡ ስልቱ ኮነ ስትራተጂካዊ ውጥኑ መሰልን ረብሓን ህዝቢ ማእከል ዝገበረ’ዩ። ስለዚ መንግስታዊ ስልጣን፡ ምንጩ ካብ ህዝቢ ኣገልግሎት ድማ ንህዝቢ’ዩ። ድሌት ህዝቢ ንምፍጻም ሕጊ ብዝፈቕዶ ብመልክዕ ኮትራት ዝወሃብ ከቢድ ሓላፍነት’ዩ። ዓይነተ መንግስቱን ስርዓተ ቅርጻኡን ዝተነጸረ፡ ናይ ግዜ ገደቡ ፍሉጥ ኮይኑ ካብ ክሳብ ሰሪሑ ዘኸትም ስልጣን’ዩ።
ኣብ ምዕቡላት ሃገራት ሓገግቲ ፈረድቲ ዝበሃሉ ትካላት ኣለው። ሓደ ካብ ኣገዳሲ ሓላፍነት ናይ’ዞም ትካላት ድማ፡ መንግስታዊ ስልጣን ዝዓተረ ሓይሊ ሓደራ ህዝቢ ጠሊሙ ሕግን ሕጋዊ ኣሰራርሓን ጥሒሱ ከም ቃሕታኡ ከይሃልል ዝቆጻጸሩ’ዮም። መንግስቲ ካብ ሕግን ድሌት ህዝብን ወጻኢ ከይዱ እንተተረኺቡ ከኣ ብመሰረት ኣብ’ቲ ቅዋም ዝሰፈረ ስልጣንን ሓላፍነትን ሕጋዊ ስጉምቲ ብምውሳድ ዝቐጽዑ’ዮም። ብሓጺሩ ሓገግትን ፈረድትን ተቖጻጸርቲ ፖለቲካዊ ምዕባለ ሓንቲ ሃገር’ዮም። እዚ ከም’ዚ ዝበለ መንግስታዊ ኣካይዳ ድማ’ዩ ንስልጣን መንግስቲ ኩንትራት’ዩ ዘብሎ።
ብመሰረት ህዝባዊ ሃገራዊ ቅዋም ዝእዝዞ ወይ ዘፍቅዶ፡ ህዝቢ ወኪሉ ብወግዒ ቃለ-ማሕላ ፈጺሙ ናብ ፖለቲካዊ ስልጣን ዝሓክር ውድብ ድዩ ሰልፊ፡ ብሰናይ ፍቓዱ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ብሕጊ ሓላፍነታዊ ልጓምን ልቦናን ከርኢ ኣለዎ። ቃሕታ ዘይኮነ ናይ ሕጊ ግዴታ። ንጠለባትን ጥርዓናትን ህዝቢ ብተገደስነት ሰሚዑ፡ ግዜ ከይበልዐን ነገራት ከይዛነፈን እቲ ዝኸውን ይኸውን እቲ ዘይኸውን ኣይኸውንን ዝብል ወግዓዊ ግብራዊ መልሲ ዝህብ ክኸውን ኣለው። መንግስታዊ ስልጣን ዘይከም በዓል ህግደፍ ዝጻወትሉ ዘለው ዘይኮነ፡ ዓቢ ህዝባውን ሃገራውን ሓላፍነት’ዩ። መንግስታዊ ስልጣን ብመንጽር ከም ሓገግትን ፈረድትን ዝበሉ ትካላት ፍትሒ ክረአ እንከሎ፡ ዝተባህሎ ክሰምዕን ኣብ ግብሪ ከውዕልን ዘለዎ ደኣምበር፡ ኣብ ልዕሊኦም ወጺኡ ቸቸ ክብል ኣይግባእን። ስለምታይ ቦትኡ ስልጣኑ ስለዘይኮነ። ከምኡ ስለዝኾነ ከኣ’ዩ መንግስታዊ ስልጣን ወይ ኣመራርሓ ተራ ድሌታዊ ወይ ግምታዊ ኣሰራርሓ ዘይኮነ ስነ-ፍልጠታዊ’ዩ ዝበሃል።
መንግስታዊ ስልጣን ንሓላፍነት ዘይስመዖም ሰባት ፈኲስ’ዩ። ንሓላፍነት ዝስመዖ ግን ከቢድ’ዩ። ክኢልካዮ ህዝብኻ ሒዝካ ናብ ጎደና ምዕባለ ትምርሽ፡ ኣይከኣልካዮን፡ ብኣንጻሩ ምስ ህዝብኻ ድሕሪት ትምለስ ምዕባለኻ የንቆልቁል። እዚ ምሕደራ ህዝቢ ዝምልከት ስነ-ፍልጠታዊ ዓውዲ’ዚ “እንክውዕየካን ብማንካ እንክዝሕለካን’ከ ብኢድካ ዓይነት ኣተሓሕዛ ዘይኮነ፡ ርጡብ ንጹር ፍትሓዊ ተሪር ኣተሓሕዛ ዝጠልብ’ዩ። እንክጥዕመካ ፕሮፖጋንዳ ትድስቐሉ፡ ኣብ ዝተጸገም ካሉ ከኣ፡ ኣይጨወይ ኣይበርበረይ ኢልካ ራሕሪሕካዮ ናይ ምኻድ ባህሪ እንተለካ ፖለቲካዊ ሚዛን የብልካን። ኣብ ፖለቲካዊ ኮንትሮባንድ ዝተዋፈርካ ተበላጺ ደኣምበር፡ ብስመ ህዝብን ሃገርን ኣብ ፖለቲካዊ ስልጣን ዝደየብካ ሕጋውን ሓላፍነታውን ኣካል ምዃንካ ኣየመልክትን።
ኣብ ኤርትራ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ 26 ዓመታት እንታይ ተገይሩ፡ መንግስቲ ብከመይ ኣብ ስልጣን ደይብሉ፡ ንህዝቢ እንታይ ክገብር ነይርዎ ብተግባር’ከ እንታይ ገይሩ ብዝሰኸነ ኣገባብ ምፍታሹ ምግምጋሙ ኣገዳስ’ዩ። ህግደፍ ሒዝዎ ዘሎ ስልጣን ማሕበራዊ ኩንትራት ከምዘይኮነ፣ ህይወት ዘለዎ ስልጣን ጌርካ ክውሰድ ከምዘይከኣል ንምርዳእ ኣየጸግምን። ህግደፍ ሒዝዎ ዘሎ መንግስታዊ ስልጣን ሓደ ሰብ ንሓላሉ ዝሓዞ ውልቀ ንብረቱ’ዩ ዝመስል። ብሕጊ ስለዘይተረከበ ብሕጊ ስልጣን ከረክብ ከኣ ዝሕሰብ ኣይኮነን። ካብ ህግደፍ ስልጣን ብቃልስን ብሓይልን መንዚዕካ’ዩ ዝርከብ። ዝቃለስ ኮነ፡ ዝርከብ ድማ ንሱ ህዝቢ ኤርትራ’ዩ።
ካብ ኣንጦንዮስ ገብራይ
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 06-12-2017
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ኣብ ውድድር ዙር ኣልጄርያ 2013 እትሳተፍ ዘላ ሃገራዊት
ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ
ኣብ ውድድር ዙር ኣልጄርያ 2013 እትሳተፍ ዘላ ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ትማሊ ሓሙስ 13 መጋቢት 2013 ኣብ ዘካየደቶ ብበረድ ኣብ ዝተሸፈነን 2 ዲግሪ ሴንቲግሬድ ኣሉታ ውርጪ ኣብ ዝተመዝገበሉ ኣብ ናይ 221 ኪ/ሜ. ራብዓይ መድረኽ ውድድር ክንድሽሕ ደበሳይ መበል 14፣ በረኸት የማነ መበል 16 ከምኡ’ውን ኣሮን ደብረጽዮን መበል 22 ደረጃ ብምሓዝ ውድድሮም ዛዚሞም።
ኣሰልጣኒ ሙሴ ኣስሄል እታ ሃገራዊት ጋንታ ንእተካይዶ ዘላ በዳሂ ውድድር ኣመልኪቱ ካብቲ ቦታ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ ተቐዳደምቲ ሜሮን ተሾመን ኤልያስ ኣፈወርቂን ኣብ ቀዳማይ መድረኽ ብዝገጠሞም ከቢድ ሓደጋ ምውዳቕ ውድድሩ ብኣርባዕተ ተቐዳደምቲ የካይድ ከምዘሎ ብምምልካት ኣብቲ ዓመታዊ ውድድር ይሳተፋ ካብ ዘለዋ 15 ፕሮፌሽናል ጋንታታት ኣርባዕተ ጋንታታት እቲ ውድድር ኣብ ዝተጸንዐ ጊዜ ብዘይምስርዑን ፍጹም ቀዝሒ ኣብ ዝዓብለሎ ኩነታት ኣየር ይካየድ ብምህላዉን ብምቅዋም ካብ ሳልሳይ መድረኽ ነቲ ውድድር ጠንጢነን ምውጽአን ሓቢሩ።
ነቲ ውድድር ብዓለማዊ ማሕበር ቅድድም ብሽክለታ ተመዚዛ ትኣልዮ ዘላ ፖርቱጋላዊት ኮሚሽነር ማርያ ኢዛቤላ ንሃዋሁው’ቲ ውድድር ኣመልኪታ ዘይዕግበታ ኣብ ምግላጽ ከምእትርከብን ኣብ ናይ ሓሙስ ራብዓይ መድረኽ ቅድድም ካብቲ ተሰሪዑ ዝነበረ ውድድር ኣስትታ 100 ኪ/ሜ ከምዝቐነሰትን ዝሓበረ ኣሰልጣኒ ሃገራዊት ጋንታ ብሽክለታ ኤርትራ ሙሴ ኣስሄል ተቐዳደምቱ ነቲ ሎሚ ዓርቢ 14 መጋቢት 128 ኪ/ሜ. ብዝሽፍን ቅድድም ዝዛዘም በዳሂ ውድድር ብብቕዓት ንምፍጻሙ ሓያል ጻዕሪ ኣብ ምክያድ ምህላዎም ሓቢሩ፣ ንሱ ብዘይካ’ዚ ተቐዳዳማይ ዳንኤል ተኽላይ ክሳብ ናይ ሓሙስ ራብዓይ መድረኽ ወዲዩዋ ዝጸንሐ ናይ ትሕቲ-23 ዓመት ጻዕዳ ናይ ክብሪ ማልያ ብሞሮካዊ ተቐዳዳማይ ተወኒና ምህላዋ ወሲኹ ሓቢሩ።
ዙር ኣልጄርያ 2013 ሎሚ ዓርቢ ድሕሪ ምዝዛሙ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ጽባሕ ቀዳም 16 መጋቢት ኣብ ዝካየድ 1.2 ኣብ ዝደረጃኡ ውድድር ቸርኪቶ ዲ’ኣልጄርያ ክትጽመድ ምዃና ይፍለጥ።
ህዝባዊ ርክባት
ኮሚሽን ስፖርት ኤርትራ


text:
ናይ ዕድጊ ኣማኸርቲ ሓገዝ
አቶም ናይ ዕድጊ ኣማኸርቲ ሓገዝ (Konsumentvägledaren) ይልግሱልካ ኣብቲ ናይ ዕድጊ ጉዳያት።
ንስኻ ክትረኪብ ትኽል ሓበረታታት ናይ መሰላትካ ወይ ጊደታትካ ኣብ ናይ ዕድጊ ሕጊ።
ንስኻ ብተወሳኺ ክትረኪብ ትኽል ምኽሪ ብዛዕባ ስምምዓት ወይ መዋዕዊዕታት ኣብ መንጎ ውልቀሰባትን ሰብትካላትን።
ቑጠባ ጸገም ወይ ዕዳ
ናይ ቑጠባ ጸገም ወይ ዕዳ ምስ ዝህልወካ ናይ ምምሕዳር ባጀት ወይ ናይ ዕዳ ኣማኻሪ ሓገዝ ይህቡኻ።
ባጀት ንምድላው ካብ ባንክ ወይ ኣለቀሕቲ ኣካል ብኣከፋፋል ዝዉሰድ ከተዳሉ ትኽእል።
ናይ ልቓሕ ስምምዕ ንምፍጻም ከተመልኪት እንተደሊኻ ድጋፍ ትረኪብ ነቲ ኣፕሊኬሽን ዝተሓጋገዘካ ዕዳኻ ኣብትመልሰሉ ግዜ። እቲ ናይ ዕዳ ግዜ ን5 ዓመታት የገልግል።
Söderhamn ናይ ዕድጊ ኣማኽርቲ ኣብ ላብረሪ (biblioteket) ይርከቡ ብ (0270-75340) ደውሉ ወይ e-post ስደዱልና ቆጸራ ንምሃዝ።
ተወሳኺ ሌንካር


text:
Share List
Related posts:
- ኤርትራ፡ ኣብ እትቕየር ዘላ ዓለም – ብ ኣማኑኤል ሳህለ
- VOICE OF ASSENNA: ኣስተምህሮ ሓድነት ኤርትገብራውያን ንፍትሒ ብዛዕባ ብድሆታት ኤርትራ – ጉዳይ ዲሞክራሲ – ብ ኣቶ ተስፋይ ገብረሚካኤል
- ስደተኛታት ኤሪትራውያን ኣብ ኢትዮጵያ ዘካየድዎ ናይ ሰላም ተበግሶ ተኾኒኑ: ዓገብ – ብጴጥሮስ ተስፋጊዮርጊስ
- Voice of Assenna: ቀሺ ኣብርሃም ሃይለ እየሱስ፡ ካብ ቤተ ክርስትያን ደብረ እየሱስ ህዩስተን ክወጽኡ ብፖሊስ ተገዲዶም ( ቪድዮ)
- Voice of Assenna: London Trust Building Conference Part 3 – ሕቶን መልስን ምስ መሓሪ ኣብርሃም
- Voice of Assenna: London Conference – ዋዕላ ሕድሕድ ምትእምማንን ምሕያል ሕብረተስብን – መግለጺ መሓሪ ኣብርሃም
- Voice of Assenna: እዋናዊ ሓበሬታ ካብ ሮማ ብዛዕባ ግፍዕታት ፖሊስ ጥልያን ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን
- Voice of Assenna: ዘተ ምስ ኣባ ኣትናትዮስ ብዛዕባ ‘ምፍታሕ’ ፓትርያርክ ኣቡነ እንጠንዮስን ትርጉሙን
- Voice of Assenna: እዋናዊ ሓበሬታ ካብ ሮማ ብዛዕባ ማህረምቲ የማነ ማንኪን ኣምባሳደር ፍስሓጼንን – ዝርርብ ምስ ሓው ስምኦን
- VOICE OF ASSENNA: ኣቶ ክብሮም ዳፍላ ብዛዕባ ዑደት ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ዝሃቦ መብርሂ
- Voice of Assenna: ኣበባ ተስፋግዮርጊስ – ካልኣይ መልእኽቲ፡ ብዛዕባ መዓልቲ ኣደታት
- Voice of Assenna: Voice of Assenna: OUR LIVES – Intv with Dr Berhan Tecle – Part 7 & Final/ Amanuel Sahle Commentary. Thursday, March 03, 2016