text:
ንዘይትኣምነሉ ፖለቲካዊ ርእይቶ ምቅዋም መሰል’ዩ ኣብ ሓጺር ግዜ ንህግደፍ ስለ ዘይኣለይዎ ኢልካ ምኹናን ግን ፖለቲካዊ ድኽነት’ዩ።
ፖለቲካ ኤርትራ መበገሲኡን መደምደምታኡን ጠፊኡ ኣሎ። ብካልእ ኣዘራርባ መንገዲ ዓወትን ጥፍኣትን ወይ ህዝባውን ጸረ-ህዝብን ኣረኣእያታት ተደዋዊሱ ብዙሓት ንምፍላዩ ኣብ ዝተጸገምሉ ኩነታት ንርከብ ኣለና። ካብ መግለጺ ዝርገተ ፖለቲካ ኤርትራ ሓደ፡ ካብ ሚዛናዊ ተረድኦ ዘይብገስ ማለት፡ ንመን ሃሪሙ ንመን ከም ዘድሕን ኣበይ ከ የዕርፍ ዘይፍለጥ፡ ብይበሃል ኣሎ ይኸዱ ኣለው፡ ተለኪሙ ዝስዕብ ንሪኦን ንሰምዖን ዘለና ናይ ጣሕመሽመሽ ጉዕዞ’ዩ። ሰብኣውን ፖለቲካውን ሓልፍነት ብዝጎደሎ ኣገባብ፡ ብህንጡይነት ብኣጉል ጃህራ ኣብ ኣፍካ ዝመጽኣልካ ንዝሃረመ ይህረም ከም ዘለዎ ምድርጓሕ። ናይ ውልቀ ሰብ፣ ውድብ፣ ብሄር፣ ሃይማኖት፣ ስም ከየጥፍእ፡ ክብሪ ከይዳፋእ፡ ሕጊ ከይጥሕስ ዝብል ሓላፍነታዊ ስኽፍታ ብዘይብሉ ንበል ጥራሕ ንኺድ ጥራሕ። እንታይ ትብል ሓሳብ ከይተጸርበ፡ ናበይ ትኸይድ ናብ ዓወት ዘብጽሕ ኣንፈተ ፖለቲካ ከይተነጸረ፡ ብሓሳብ ከይተዋሰብካ ብኣካል ኣብ ሓደ ኣዳራሽ ምስተኣከብካ ሓደ ኢና። ካብ ኣዳራሽ ምስ ወጻእካ ብምዕቡል ስነ-ሓሳብ ዘይኮነ፡ ብፖለቲካዊ ድሕረት ምጽልላም ከም ቁም-ነገር ተታሒዙ ይስራሓሉ ኣሎ።
ሰባት ንስለ መንነት፡ ድሕነትን ክብረትን ህዝቦም ንነዊሕ ዓመታት ከይሰልከዩ ንዝኸፈልዎን ዝኸፍልዎ ዘለውን ኩሉ ሽነኻዊ መስዋእቲ፡ ግቡእ ኣፍልጦን ክብርን ዘይህብ ደምሳሲ ፍርዲ ምሃብ ልሙድ እናኾነ ይኸይድ ኣሎ። ካብ ቅድሚኡ ዝነበረ ወለዶ ኣወንታን ኣሉታን ኣጻርዩ፡ ነቲ ዝጠቅም ዘይወስድ፡ ክብሪ ንዝግበኦ ዘየኽብር ኣተሓሳስባ፡ መዓልቲ ይንዋሕ ይሕጸር መንገዲ ምጥፋእ መንነት’ዩ። ኣብ ብሄረ ትግርኛ “ንዝገበረልካ ግበረሉ ወይ ንገረሉ” ዝብል ረዚን መልእኽቲ ዝሓቖፈ ምስላ ኣሎ። እዚ ምስላ’ዚ ምሉእ ንምሉእ ሓቂ’ዩ። ጽቡቕ ንዝገበረልካ እንተኽኢልካ ክትገብረሉ፡ ኣይከኣልካን ክትነግረሉ ኣለካ። ብፍላይ ስለ ድሕነትን ክብረትን ህዝቢ ፍልጠቶም፣ ጉልበቶም፣ ገንዘቦም፣ ጥሪቶም፣ ንዝወፈዩ፤ ዕድመ ንእስነቶም ንዘብለዩ፣ ንዝረሃጹ፣ ደሞም ንዝኸዓው፣ ኣካሎም ንዝኸፈሉ፣ ህይወቶም ንዝገበሩ፣ ደቆም ሞባእ ንዝኸፈሉ፡ ከከም ኩነታቱን ከም ቃሕ ዝበለካን ‘ምበር፡ ብቑም-ነገሩ ብንቅሓት፡ ብሕግን ብተግባርን ክግበረሎም ወይ ክንገረሎም ኣይረአን ኣይስማዕን። ከምኡ ዘይኮነሉ ምኽንያት ድማ፡ እቲ ገለ ኮነ ኢሉ ሓቂ ክኽሕድ ስለ ዝደሊ’ዩ። ገሊኡ ኸኣ፡ ብላኼማ ካብ ዘይፍልጠትን ጉድለት ፖለቲካዊ ኣገንዝቦን ዝነቅል’ዩ።
ብፍላጥ ሓቂ ከዛብዑ ኢሎም’ውን ክቐብሩ ብመደብ ካብ ዝሰርሑ ሓደን ቀንድን ብወልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝምራሕ ጸረ-ህዝቢ ጉጅለ ህግደፍ’ዩ። ኢሳያስን ናይ ገዛእ ርእሶም ፖለቲካዊ መንነትን ናይ ሓሳብ ነጻነትን ዘይብሎም ዓጀብቱ ሚኒስተራትን ጀነራላትን ኣብ መድረኽ ወጺኦም “ዓወት ንሓፋሽ” ኢሎም’ዮም ዝጭርሑ። ብሓሳብ ኮነ ብተግባር ግን ጸረ-ሓፋሽ ‘ምበር መሰል ሓፋሽ ኣየኽብሩን። ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራዊ በዓላት ኮነ መቓብር ሓርበኛታት ተረኺቦም “ ክብርን ዝኽርን ንስውኣትና”’ዮም ዝብሉ። ብሓሳብ ኮነ ብተግባር ሕድሪ ስውኣት ከኽብሩን ብተግባር ክትርጉሙን ኣይረኣዩን።
ዓወት ንሓፋሽ ማለት ህዝባዊ ልኡላውነት ክረጋገጽ’ዩ ማለት’ዩ። ዝኽርን ክብርን ንስውኣትና ማለት ድማ፡ ክሳብ ብመስዋእቲ ዘርክበኩም ሕድርኹም ኣይጠልምን። ዝወደቕክምሉ ዕላማ ኣብ ፍጻሜ ከብጸሖየ። ብውልቀ ዝናን ረብሓን ኣይጨማለቕን። ህዝቢ ኣይብድልን ንህዝቢ ጫማ ኮነ ከገልግል’የ። ፍቓድን ውሳኔን ህዝቢ ኣኽቢረ ብቅንዕናን ብትግሃትን ክሰርሕ’የ ማለት’ዩ፡ ፖለቲካዊ መልእኽቱ። ብተግባር ዝኸውን ዘሎ ግን ኣንጻር’ቲ ተደጋጊሙ ዝስማዕ ጭርሖ’ዩ። ንህዝቢ ኣድኪኻ፡ ከፋፊልካ፡ ኣርዒድካ ምግዛእ፡ ብስም ስውኣት፡ ደቂ-ስውኣትን ወለዲ ስውኣትን ውልቃውን ጉጅላውን ሃብቲ ምኽዕባት፡ ብዘይረሃጽካሉ ገንዘብ ምስ ቀረባ ስድራ ቤትካ ካብ ልክዕ ዝሓለፈ ናይ ምቾት ህይወት ምንባር’ዩ። ደቂ-ስውኣት ሓቀኛ መበገሲኡ ኣብዘይፈልጥዎን ዘይፍትሓውን ኲናት ኣትዮም ከንቱ ሞት ክሞቱ፡ ሓድጊ ዘይብሎም ክጸንቱ’ዩ ዝግበር ዘሎ። ንውጉኣት ሓርነት ግቡእ ክብርንን ክንክንን ዘይምግባር፡ ጸላኢ ብዝሃረምሉ ብረት ዝተረፈ ኣካሎም ክስእኑ ምግባር ምቕታል፡ ህዝቢ ከም ህዝቢ ሰላም ሓርቢትዎ ብኲናትን ወረ ኲናትን ኣብ ሻቕሎትን ሸለብ ገለብን ክነብር፡ ብምሉእ ዓቕሙ ክረባረብ’ዩ ጸኒሑን ገና’ውን ዝቕጽል ዘሎን። እዚ ክሕደት ብፍልጠት’ዩ።
መብዛሕቲኦም ከም ዜጋታት ከም መንእሰያት ብሓሳብ ኮነ ብተግባር፡ መሬት ከይመሰየ፡ ውልቀ መላኺ ናይ ጥፍኣት መሓውሩ ከይዘርገሐ፡ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ኣንፈጥና ኣንፈቱ ጠፊእዎ ከይተጠናነገ ቀልጢፎም ክነቕሑ፡ ብሓሳብ ፈታውን ጸላእን ኣለልዮም ክዋስእሉ ዝነበሮም ግዜ ኣይተጠቕምሉን። ብጸቢብ ሃገራዊ ስምዒት ዓዊሮም መንገድና መንገዲ ኢሳያስን ህግደፍ’ዮም ክብሉ ጸኒሖም። ሎሚ ግልብጥ ኢሎም ሚዛን ርእይቶኦም ንምሕላው’ኳ ጉድለት ከየልዓሉን ይቕሬታ ከይሓተቱን፣ ኣብ ልዕሊ’ቶም ብዓቕሞም ብተግባር ክዋስኡ ዝጸንሑን ዘለውን ገዳይምብ ተቓለስቲ ውድባት ክወራዘዩ ምስ ማዕ፡ ፖለቲካ ኤርትራ ባይታ ከምዘይሓዘ ተንሳፋፊ ምዃኑ’ዩ ዘርኢ። ኣብ ቅንዲ ልባዊ ምስገና፡ ከይትርብርቡ ንሕና ክንጎየ ንሳትኩም መንገዲ ኣርእዩና ምኽሪ ሃቡና፡ ያኢ ናይ ምቅላስ መሰል ወሃብትን ከላእትን ኮይኖም ክቕርቡ ምስማዕ የሕዝን። እቲ ዝገርም ከም መንእሰያት ሓድሽ ህዝባዊ ኣረኣእያ ሒዞም ንመሰረታዊ ለውጢ ክቃለሱ ዛጊት ኣይበቕዑን። ብልሳኖም ኣንጻር ኢሳያስን ጉጅለኡን ኢና ይብሉ፡፡ ብባህሪ ግን ካብ ናብ ደምበ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ፡ ናብ ደምበ ጸላኢ ወይ ህግደፍ ከም ዝቐርቡ ትዕዘብ። ንኣብነት ጸላኢ ንተቓወምቲ ፖለቲካዊ ውድባት፡ ትሕቲ ሃገራውያን፣ ወያነ፣ ዓጋመ እናበለ’ዩ ብሓሶት ከጸልመን ካብ ህዝቢ ክንጽለን ዝፍትን። ገለ ካብ’ቶም ብስመ መንእሰያት ዝተኣኻኸቡ ወገናት ነቲ ጸላኢ ዝጥቀመሉ ሕሱር ቃላት ከም ዘለዎ ወሲዶም’ዮም ዝሰርሕሉ። ንገዳይም ተጋደልትን ነባራት ውድባትን ብዓይኒ ጥርጠራ ክሪኡ፡ ጸለሎ ክለኽዩ ከቆናጽቡ ሕፍር ሕንኽ ኣይብሉን። ነባራት ፖለቲካዊ ውድባት ቀልጢፈን ንህግደፍ ኣልየን ሃገር ከደን ፖለቲካዊ ለውጢ ከምጸኣ ኣይከኣላን። ብፍቕዲ በዚሐን ንመን ከም እንድግፍ ጠፊኡና። መራሕተን ኣሪጎም’ዮም። ስለዚ ንሕና ከም መንእሰያት ብናትና ናይ መንእሰይ ስነ-ሓሳብ ( ኣብ ዓለም ናይ መንእሰይ ስነ-ሓሳብ ዝበሃል ፖለቲካ የለን) ተወዲብና ክንቃለስ ኣለና። ክጽንበራና የብለንን። ብዝብል ክግበር ዝጸንሐን ዝቕጽል ዘሎን ጎስጓሳት፡ ክሕደት ብዘይፍልጠት’ዩ። ብፍላጥ ይበሃል ብዘይ ኣፍልጦ ግን ኩሉ ክብሪ ንዝግበኦ ክብሪ ዘይህብ ድሑርን ኣዕናውን ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባ’ዩ።
ብፍላጥ ጥልመት የዋጽኣኒ ኢሉ ንዝመረጸ ብውልቀ መላኺ ኢሳያስ ዝምራሕ ጸረ-ህዝቢ ጉጅለ ህግደፍ፡ ብዘካ ተቓሊስካ ምውጋድ ከም’ዚ እንተትብል እንተትገብር ዝብል ምሕጽንታን ምኽርን ምሃብ ግዜኻን ጉልበትካን ምብኻን’ዩ። ደመኛ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ ስለ ዝኾነ ብህዝባዊ ቃልሲ ጥራሕ’ዩ ክውገድ ኣለዎ። እተቲ ካብ ዘይፍልጠጥ ብመንገዲ ክሕደት ዝኸይድ ዘሎ ወገን ግን፡ ከይሰልከኻ ብልዙብ ኣቀራርባ ኣይፋልካን ኣይፋልኩምን መንገዲ ትጋገዩ ኣለኹም፡ ሕማቕ ታሪኽ ትሰርሑ ኣለኹም፡ ዝብል ምኽሪ ምልጋስ ክስገር ዘይብሉ ዋኒን ለባማት ክኸውን ይግባእ። ኣብ’ዚ ብንጹር ክፍለጥ ዘለዎ ዜጋታት ዝመስሎም ርእይቶ ክሕዙ ኣብ ምልክት ሕቶ ዘይኣቱ መሰል’ዩ። ንዘይትኣምነሉ ፖለቲካዊ ርእይቶ ብእሩምን ሓላፍነታውን ኣገባብ ምቅዋም’ውን መሰል’ዩ። ኣብ ሓጺር ግዜ ንህግደፍ ስለ ዘይኣለይዎ ኢልካ ምዂናን ግን መበገሲኡ ፖለቲካዊ ድኽነትን ክሕደትን ምዃኑ ምግንዛብን ምእራምን ኣገዳሲ’ዩ።
ካብ ዛራ ማና
06-10-2020Hits: 353


c: text/html

text:
ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ፡ ሰሜን ኣመሪካን ኦሻንያን፡ ፖለቲካዊ መናብር ናይ ዝሕዙን፡ ነቶም መናብር ኪዕወትሎም ናይ ዝወዳደሩን ኤርትራዉያን ቊጽሪ ይዛይድ ምህላዉ ወኪላት ኤሪሳት ሓቢሮም።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ንክፍለ-ሃገር ኮሎራዶ ወኪሉ ኣባላነት ኮንግረስ ኣውሒሱ ዝርከብ ጆ ንጉሰ፣ ናይ ፈለማ ኣፍሪቃዊ ኣባል ፓርላም ኾይኑ ኪነጥፍ ዝርከብ ኣርሐ ሓመድነካ፣ ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ እዋን ኣብ ዝተኻየደ ባይቶኣዊ ምርጫ ኒውዚላንድ ብዓብላሊ ድምጺ ናይ ዝተዓወተ ሰልፊ ዕዮ ኒውዚላንድ ፡ ኣባል ባይቶ እቲ ሰልፊ ኮይኑ ዝተዓወተ ኢብራሂም ዑመር ከም ኣብነት ዝጥቐሱ እቶም ወኪላት፡ እዚ ንቕሙጥ ፖለቲካዊ ሓይሊ ኤርትራዉያን ዘንጸባርቕ ከምዝኾነ ኣዘኻኪሮም ኣለዉ።
ንባይቶ ክተማታት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝወዳደሩ ኤርትራዉያን እዉን ይበዝሑ ምህላዎም ዘመልከቱ እቶም ወኪላት፡ ከም ንባይቶ ከተማ ኦክላንድ ዝወዳደር ዘሎ መሮን ሰመድር፡ ንባይቶ ከተማ ቦይስ ናይ ክፍለ ሃገር ኤዳሆ ኪቀዳደም ዝበቕዐ መንእሰይ ተኽለ ገብረሚካኤል፡ ከምኡ’ውን ንውክልና ኮንግረስ ናይ ኒውዮርክ ዝወዳደር ዘሎ ዓንዶም ገብረጊዪርጊስ ገለ ካብኣቶም ከምዝኾኑ ጠቒሶም።
ኤርትራዊ መንእሰያት ስደት፡ ኣብ’ተን ነዊሕ ደሞክራስያዊ ሰረት ዝወነና ሃገራት ምዕቡል ዓለም ክሳዕ ክንድዚ ጽልዋ ኪግብሩ ምርኣይ ፡ ኣብ’ታ ህዝቢ ዝጽበያ ዘሎ ሓዳስ ደሞክራስያዊት ኤርትራ ዝተብዐ ተስፋ ዘንጽፍ ከምዝኾነ ኣብ መወዳእታ ዝጠቐሱ ወኪላት ኤሪሳት፡ እቶም ኤርትራውያን ኣብ’ተን ሃገራት ዝመዝግብዎ ዘለዉ ፖለቲካዊ ሓይሊ ንድሕነት ሃገሮም ኸውዕልዎ ሃገራዊ ሓላፍነት ከምዘለዎም ኣተሓሳሲቦም።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኮሚሽነር ላዕለዋይ ኮሚሽን፡ መግለጺ ኣውጺኦም2021-07-14 07:46:34 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP News Read 448 times
- font size decrease font size increase font size
ኮሚሽነር ላዕለዋይ ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ፍሊፖ ግራንዲ ብ13 ሓምለ 2021 ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ብዛዕባ ዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት መግለጺ ኣውጺኦም። እቶም ኮሚሽነር ኣብ መግለጺኦም፡ ላዕለዋይ ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታት፡ ረዲአት ብምቕራብን ነቲ ጉዳይ ዝከታተሉ ብቑዓት ክኢላታት ብምምዳብ ብዝከኣሎም ይሰርሑ ከም ዘለዉ ሓቢሮም።
ምስዚ ኣተሓሒዞም ኣብ ዝሓለፈ ሕዳር 2020 ኣብ ትግራይ ውግእ ካብ ዝጅምር ኣትሒዞም፡ እቶም ስደተኛታት ተዓቚበሙለን ካብ ዝነበሩ መደበራት፡ እተን ክልተ ሽመልባን ሕንጻጽን ዓንየን፡ ኣብኣተን ዝነበሩ ስደተኛታት ንዝተፈላለዩ ጸገማት ብምቅለዖም፡ ኣብ ዝለዓለ ሻቕሎት ከም ዝጸንዝሑ ጠቒሶም። ከምኡ’ውን ብሰንክቲ ዘጋጠመ ውግእ ብዙሓት ስደተኛታት ነብሶም ከድሕኑ ፋሕ ኢሎም ክሃድሙ ከም ዝተገደዱን ንብረቶም ተዘሚቱ ብዙሕ በደላትን ግህሰታትን ከም ዘጋጠሞም ካብ እሙናት ኣካላት ስሩዕ ሓበሬታ ከም ዝበጸሖም ኣብ መገልጺኦም ኣስፊሮም።
ኮሚሽነር ፍሊፖ ግራንዲ፡ ሻቕለቶም ብሓፈሻ፤ ብዛዕባዞም ስደተኛታት ዝለዓለ ኮይኑ ከም ዝጸንሐ፡ ብፍላይ ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ብለይቲ ኣብ መደበራት ማይዓይንን ዓዲ ሓርሽን ዘጋጠመ ኣዝዩ ከም ዘሻቐሎም ገሊጾም። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ከተማ ሽረ ብዙሓት ስደተኛታት ከም ዝተኣስሩ ዝጠቅስ ሓበሬታ ምስ በጸሖም፡ ኮሚሽኖም ብዛዕባዚ ኣብ ልዕሊ ዑቑባ ዝሓተቱ ስደተኛታት ዝወረደ ዘይሕጋዊ ተግብር መብርሂ ንምርካብ ናብ መቐለ ከም ዝሓተቱ ኣብዚ መግለጺኦም ኣስፊሮም። ብዘይካዚ ንፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኮነ ኣብ መቐለ ንዘለዉ ኣካላት ብዛዕባዚ ጉዳይ ምጽራይ ንኽግበር ከም ዝተማሕጸኑ ገሊጾም።
እዞም ኮሚሽነር “ዝኾነ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ዘጋጥም ምግልታዕ ጠጠው ክብል ይግበኦ፡ ምኽንያቱ ሰደተኛታት መሰል ዕቑባ ዝሓቱ ሲቪል እዮም” ኢሎም። ኣተሓሒዞም ድማ ኩሎም ዝምልከቶም ወገናት ንዓለም ለኻዊ ሕጊ ኣተሓሕዛ ስደተኛታት ክምእዘዙ ይግበኦም ኢሎም። ቀጻሊ ተግባራት ላዕለዋይ ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታት፡ ሓድሽ መደበር ስደተኛታት ካብ ምህናጽ ጀሚርካ፡ ድሕነት ስደተኛታት ምሕላው ከም ዝኸውን ጠቒሶም።
ኣብ ትግራይ ካብ ዝነበራ 4ተ መደበር ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ሕንጻጽን ሽመልባን ኣቐዲመን እቲ ውግእ ምስተጀመረ ከም ዝዓነዋ ዝዝከር እዩ። እተን ደሓን እየን ተባሂለን ዝነበራ መደበራት ማይዓይንን ዓዲ ሓርሽን ከኣ፡ ኣብዚ እዋንዚ ሓይልታት ምክልኻል ትግራይን ፍሉይ ሓይሊኣምሓራን ኣብ ዝመናጠልሉ ክሊ ኣትየን ኣለዋ።


text:
ኣብዚ ዝሓለፈ ቅንያት ወናኒ መርበብ ሓበሬታ መስከረም ኔት ከም መቐጸልታ እቲ ሕሱር ናይ ዓሰባ ባህርያቱ ሕጂ’ውን ስም ተቓለስቲ ንምጥፋእ ነቲ ብኣምባሳዶር መሓመድ-ኑር ኣሕመድ ምስ መርበብ ሓበሬታ ኣልናህዳ ብቋንቋ ዓረብ ዝተገብረ ቃለ-መሕተት ፈጺሙ ንሱ ብዘይበሎን ዘይተዛረቦን ንዕኡ ብዝጥዕሞ ኣትርረጓጉማ ተርጒሙ ጸሎሎ ክቐብኦ ከም ዝፈተነ ኩሉ ዝተዓዘቦ ኢዩ።
ኣብዚ ዝሓለፈ ቅንያት ወናኒ መርበብ ሓበሬታ መስከረም ኔት ከም መቐጸልታ እቲ ሕሱር ናይ ዓሰባ ባህርያቱ ሕጂ’ውን ስም ተቓለስቲ ንምጥፋእ ነቲ ብኣምባሳዶር መሓመድ-ኑር ኣሕመድ ምስ መርበብ ሓበሬታ ኣልናህዳ ብቋንቋ ዓረብ ዝተገብረ ቃለ-መሕተት ፈጺሙ ንሱ ብዘይበሎን ዘይተዛረቦን ንዕኡ ብዝጥዕሞ ኣትርረጓጉማ ተርጒሙ ጸሎሎ ክቐብኦ ከም ዝፈተነ ኩሉ ዝተዓዘቦ ኢዩ።
ካብ 1967 ኣትሒዙ ኣብ ገድሊ ንናጽነት ብዝተፈላለየ ጽፍሕታት ዝተጋደለ፡ ድሕሪ ናጽነት ከም ኣዛዚ ክፍለሰራዊት፡ ኣብ'ዚ እዋን'ዚ ድማ ከም ኣዛዚ ስታፍ "ስርሒት ሓደ" ኮይኑ ክሰርሕ ዝጸንሐ ብሪጋደር ጀነራል ዓብዱ መሓመድ ዑመር (ረመጭ) ትማሊ 29 ግንቦት ብሕማም ከምዝዓረፈ መራኸቢ ብዙሃን ህግደፍ ኣፍሊጡ። ኣሰና - ንቤተሰቡ ጽንዓት ይሃብኩም
ሓይልታት ጸጥታ ህግደፍ ምስ ገለ ሰበስልጣን ሱዳን ብምትሕብባር ብ ክልተ ጥሪ 2009 ካብ ካርቱም፡ ከላክላ ጉባ ካብ ዝተባህለ ቦታ ንሓደ ማሕሙድ መሓመድ ንስሙ ዜጋ ከምዝጨወዩ ምንጭታት ካብቲ ቦታ ቦታ ሓቢሮም።
ቓለመጠየቕ ኣምባሳደር መሓመድ ኑር ምስ ቴለቭዥን ደሃይ ኤርትራ ብዛዕባ ‘ጉጅለ 15’
ክቡር ኣምባሳዶር መሓመድ ኑር ኣሕመድ ምስ ተለቭዥን ደሃይ ኤርትራ ዝገበሮ ቃለ መጠይቕ ናይ ስርዓት ህግደፍ ውዲት ኣብ ጉዳይ ጠንቂ ናይ ዶብ ምስሕሓብን ከምኡውን ብድሕሪኡ ዝተፈጥረ ውዲት ምእሳር ሓለፍቲ ሰበስልጣን ዓበይቲ ዓድን ጋዜጠታትን የቓልዕ፡፡
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ከካይድ ክታሞም ዝተነብሮ መወዋዕታ ኣቕሪቦም ካብ ዝነበሩ ብ ጉጅለ 15 ዝፍለጡ ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስቲ ኤርትራ ነበር ሓደ ዝነበረ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ሽወደን ተሰዲዱ ዝነብር ገዲም ተጋዳላይ መሓመድ ብርሃን ብላታ፡ እቶም ዲሞክራስያዊ ለውጢ ዝጠለቡ ሓርበኛታት፡ ፍትሓውን ህዝባውን ሕቶ ህዝቢ ሒዞም፡ በቲ ምልካዊ ስርዓት ኣብ ጸላም ቤትማእሰርቲ ይሓቁ ከምዘለዉ ኣገንዚቡ።
ነጋዳይ ኣልኣሚን መሓመድ ዓሊ (ወዲ ገረወይና) ካብ ዝሓለፈ ቕንያት ጀሚሩ ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ኣብ ትሕቲ ሓለዋ ከምዝርከብ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ብድሮ ናይቲ መሓመድ ሳልሕ መሓመድ ሓጎስ ዝተቐትለሉ ምሸት ምስኡ ዘምሰየ ተወልደ ዝተባህለ መንእሰይ፡ ኣብታ ምሸት
‘ቲኣ ተፈላልዮም ነናብ መካይኖም ክኸዱ ኸለዉ ተወልደ ሰለስተ ዝኾኑ ሰባት ብሓይሊ እናኣስገደዱ ናብ መኪና
ክሰቕሉዎ ስለዝረኣየ፡ ሽዑ ካብቲ ቦታ ተሰዊሩ፡ ግን ብዛዕባ’ቲ ዝረኣዮ ንዝምልከቶም ሰባት ይሕብር፡ እቶም ሓበሬታ
ዝረኸቡ ሰባት ከኣ ንፖሊስ የመልክቱ።
ዋና ፋብሪካ ሳምናን ኦሞን መሓመድ ሳልሕ መሓመድ ሓጎስ ኣብ ዝሓለፈ ሳልስቲ “ብድንገት” ከምዝዓረፈ ካብ ኣስመራ ዝበጽሓና ሓበሬታ የፍልጥ።
ኣባል መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ዝነበረ ኣቶ መሓመድ ስዒድ ባርህ ብሕማም ነዊሕ ድሕሪ ምስቓይ ሎሚ 9 ሚያዝያ ኣብ ኣስመራ ከምዝዓረፈ መርበብ ሓበሬታ ዓዋተ ኣፍሊጣ።


text:
Radio Erena: 28 August 201
ብነዳዲ ሃብታም ዝኾነት ቬኔዙዌላ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣጋጣሚዋ ብዘሎ ዘይርጉእ ፖለቲካዊ ኩነታት፣ ዜጋታታ ብብዝሒ ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ይስደዱ ኣለዉ።
ብፍላይ ናብ ኮሎምብያ፣ ፔሩን ኤኩዋደርን፣ ኣማኢት ኣሽሓት ዜጋታት ዜኔዙዌላ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዶባት እናሰገሩ ዑቕባ ኣብ ምሕታት ይርከቡ።
ሕቡራት ሃገራት ነዚ ኣብ ቬኔዙዌላ ተኸሲቱ ዘሎ ቅልውላው ውዋሕዚ ናብ ስደት፣ ምስ ናይ ማእከላይ ባሕሪ ዝመሳሰል’ዩ ክብል ገሊጽዎ።
ድሕሪ ሞት ፕረዚደንታ ነበር ኡጎ ቻቬዝ፣ ኣብታ ሃገር በብእዋኑ ክርአ ዝጸንሐ ፖለቲካዊ ቅልውላዋት፣ ንቁጠባ እታ ሃገር ከዳኽሞ ምጽንሑ ተንተንቲ ፖለቲካ የረድኡ።
ካብ 2014 ንደሓር ጥራይ ኣስታት 2 ሚልዮን ዜጋታት ቬኔዙዌላ ናብ ስደት ኣምሪሖም ኣለዉ።
ብደረጃ ዓለም፣ ብሰደድ ነዳዲ ኣብ ሻድሻይ ደረጃ እትስራዕ ዝነበረት ቬኔዙዌላ፣ ብሰንኪ’ዚ ኣጋጢሙዋ ዘሎ ፖለቲካውን ቁጠባውን ቅልውላው፣ ዜጋታታ ኣብ ሕሱም ድኽነት ወዲቖም ከምዘለዉ ጸብጻባት ካብታ ሃገር የመልክቱ።
ኣብ 2013 ብሃንደበታዊ ሞት ንዝተፈልየ መራሒኣ ኡጎ ቻቬዝ ተኪኡ ኣብ ስልጣን ዘሎ ፕረዚደንት ኒኮላስ ማድሮ ዝመርሖ ዴሳውነት ዝኽተል መንግስቲ፣ ነታ ሃገር ካብ ውድቀት ንምድሓና ፖለቲካውን ቁጠባውን ለውጥታት ከተኣታቱ ጻውዒት ይቐርበሉ ኣሎ።
===================


text:
እዛ ትጥቀመላ ዘለኻ መርበብ ሓበረታ ጠቓሚት ኮይና እንድሕር ረኺብካያ: ብመንገዲ ኢመይል: ትቪተር ወይ’ውን ብ መንገዲ ፌይስቡክ ጌርካ ናብ ካለኦት ከተመሓላልፋ ትኽእል።
ብመንገዲ ኢመይ
ነዛ መርበብ ሓበረታ : ብ ኢመይል ክትሰዳ እንተደሊኻ: መጀመርታ ኣብዛ ናይ ፓስታ ስእሊ ዘላ ጠውቕ። ቀጺልካ: ስምካ: ኢመይልካ: ኢመይል ናይቲ ክትሰደሉ ደሊኻ ዘለኻ መሊእካ ክትሰዳ ትኽእል።
ብመንገዲ ትቪተር
ነዛ መርበብ ሓበረታ : ብ ትቪተር ክትሰዳ እንተደሊኻ: መጀመርታ ኣብዛ ናይ ትቪተር ስእሊ ዘላ ጠውቕ። ቀጺልካ: ብስምካን ፓስዎርድኻን ተጠቂምካ ኣብ ናትካ ትቪተር ድሕሪ ምእታው: እዛ መርበብ ሓበረታ ምስ ሰዓብትኻ ክትካፈላ ትኽእል።
ብመንገዲ ፌይስቡክ
ነዛ መርበብ ሓበረታ : ብ ፌይስቡክ ክትሰዳ እንተደሊኻ: መጀመርታ ኣብዛ ናይ ፌይስቡክ ስእሊ ዘላ ጠውቕ። ቀጺልካ: ብስምካን ፓስዎርድኻን ተጠቂምካ ኣብ ናትካ ፌይስቡክ ድሕሪ ምእታው: እዛ መርበብ ሓበረታ ምስ ሰዓብትኻ ክትካፈላ ትኽእል።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ሰበኻ ካመሪኖ ናይ ሓደ መዓልቲ ዘካየድዎ ሓውጾተ ኖልዎ ቅድሚ ምዝዛሞም ምስቶም ናይ መጀመርታ ቅዱስ ቁርባን ዝተቐበሉ ሕጻናትን ከምኡ እውን ምስቶም ናይቲ ከባቢ መንእሰያትን ተራኺቦም ኣባታዊ ምኽሮም ከምዝልስገሱ ልኡኽ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ሚከለ ራቪያርት ሓቢሮም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዘካየድዎ ናይ ሓደ መዓልቲ ሓውጾዎ ኖልዎ ኣብ ሰበኻ ካመሪኖን ሳን ሰቨሪኖን ዞባ ማርከ ዛዚሞም ናብ ሃገረ ቫቲካን ቅድሚ ምምላሶም፡ ብወለዳቶምን ብናይ ትምህርተ ክርስቶን መምሃራንን ዝተሰነዩ ምስቶም መጀመርታ ቅዱስ ቁርባን ዝተቐበሉ ክልተ ሚእቲ ሕጻናትን ናይቲ ከባቢ መእሰያትን ከምእተራኸቡ ራቪያርት ኣፍሊጦም።
ቅዱስ ኣቦና እዚ ዘካየድዎ ርክብ ኣብ መደብ ዘይነበረ ምዃኑን ባዕሎም ካብ ናይ ካመሪኖን ሳን ሰቨሪኖን ሰበኻ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ፍራንቸስኮ ማሳራ ካብቶም ሕጻናት ናብ ቅዱስ ኣቦና ዝተላእከ ሰታሪት ምስ ኣቕረቡሎም ቅድሚ ናብ ሃገረ ቫቲካን ምምላሶም ንኸካይድዎ ዝወሰንዎ ርክብ ምዃኑ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ግዚያዊ ሓላፊ ኣለሳንድሮ ጂሶቲ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ሓቢሮም።
ቅዱስ ኣቦና ምስቶም ሕጻናትን መንእሰያትን ተራኺቦም ንዅሎም ኣባታዊ ፍቕሮም ከምዝገለጹን፡ ካብቶም ሕጻናት ሓደ፡ እቲ ኣብ 2016 ዓ.ም. ዝተኸስተ ርእሰ መሬትን ድሕሪ እቲ ከቢድ ሓደጋ እታ ከተማን ሕዝባን ዕለታዊ መነባብሮኡ ዳግም ንኸበግስ ብሓቂ ዘጸግሞ ከምዝዀነን እቲ ርእደ መሬት ዓቢይ ኵለንተናዊ ጸቕጢ ከምዘስዓበ ዝገለጸሎም ሓሳብ መሰረት ገይሮም፥
ኢየሱስ ካብ ምድጋፍና ዘይእለይ
ቅዱስ ቨናንጺዮ ናይ ካመሪኖ ሓላዊ ቅዱስ፡ ካብ ዝወደቐሉ ዝደሓነ፡ ምዃኑ ቅዱስ ኣቦና በዚ ምኽንያት ናይ ምውዳቕ ቅዱስ ዝብል መጸውዕ ዝተወሃቦ ምዃኑ ዘኪሮም፡ እቶም ሕጻናትን መንእሰያትን፡ ኣብ ምውዳቕ ምትንሳእ ከምዘሎ ካብዚ ቅዱስ’ዚ ከስተውዕሉን ኣብነቱ ተመክሮኦም ክገብሩን፡ ኣብ ምውዳቕ ምትንሳእ፡ ኣብ እንወድቀሉ እዋን ኣእዳው ኢየሱስ ንኸተንስኣና ስንድዋት እያተን፥
ኢየሱስ ከመይ ኣቢሉ እዩ ዝሕግዘና? ኣእዳዊዉ ብምዝርጋሕ እዩ፡ ንላዕሊ ሓፍ የብለካ፡ ካብ ዝወደቕካሉ ኣእዳውካ ሒዙ የተንስኣካ፡ እዚ ወትሩ ኣብ ሕይወተይ ዝዝክሮ እዩ፡ ንሱ ወትሩ ክሕግዘኩም እዩ፡ ጽቕጠት ምስ ዝስምዓንን ምስ ዝወድቕን ንኸተንስኣኒ ንሱ ናባይ ኣእዳዉ ይዝርክግሕ፡ ኢየሱስ ወትሩ ንኸተንስኣና ኣእዳዊ ይዝርግሓለ፡ …
ቡራኬ ቅዱስ ኣቦና
ቅዱስ ኣቦና እቲ ዘካይድዎ ርክብ ቅድሚ ምፍጻሞም፡ እቲ ምሕረት እግዚኣብሔር ዝዀነ ፍቕሪ ኢየሱስ ኣባና እዩ፡ ቢሎም ሓዋርያዊ ቡራኪ ሂቦም፡ ንኽሎም ሕጻናትን መንእሰያትን ንቕድስቲ ድንግል ማርያም ኣደ ኣምላኽን ኣዴናን ኣወኪፎም፥ ንሳ ካብ እንወድቀሉ እተተንስእ ኣዴና እያ ቢሎም ከምእተሰናበቱ ራቪያርት ገሊጾም።


text:
ቀዳመይቲ መዓልቲ ዋዕላ ሪፖብሊካውያን ኣብ ሞንጎ ነቲ ዝቐረበ ሓድሽ ንድፈ ሕጊ ዝድግፉ ንሕጹይነት ዶናልድ ትራምፕ ዝቃወሙ ኣባላትን ነቲ ንድፈ ሕጊ ዝቃወሙ ደገፍቱን ብርቱዕ ዕግርግር ዝተራእየላ መዓልቲ ኮይናያ ሓሊፋ።
ኣብ መዛዘሚ ዋዕላ ናይቲ ዕለት: ዶናልድ ትራምፕ ብኣዝዩ ምዕሩግ ስነ-ስርዓት ናብቲ መድረኽ ድሕሪ ምእታው ንበዓልቲ ቤቱ መላንያ ትራምፕ ናብ ዋዕለኛታት ኣላልዮም።
በዓልቲ ቤት ትራምፕ መላንያ ትራምፕ ንዋዕለኛታት ኣብ ዝሃብኦ መደረ ሕጹይነት ትራምፕ ንሰልፊ ሪፖብሊካውያን ማዕረ ክንደይ ኣገዳስነት ከምዘለዎ ገሊጸን። ንሰን በዓልቤተን ትራምፕ ኣብ ኣመሪካ ከተኣታትዎ ብዛዕባ ዝኽእል ብዙሕ ጽቡቕ ነገርን ኣብ ልዕሊ ስድራቤቱ ዘለዎ ፍቕሪ ከይተረፈ ዘርዚረን።
መደረ መላንያ ትራምፕ ነቲ ብዋዕለኛታት ዝወዓለ ዕግርግር ዝደበሰ ኮይኑ እኳ እንተተገልጸ: ሓያሎ ካብ መደረአን ግን ምስቲ ቀዳመይቲ በዓልቲ ቤት ሚሸል ኦባማ ኣብ 2008 ኣብ እዋን ምምራጽ ሕጹይነት በዓል ቤተን ፕረዚደንት ኦባማ ንዋዕለኛታት ዘቕረብኦ ተመሳሳልነት ሓረጋት ተረኺብዎ ኣሎ።
በዚ ድማ: ሓያሎ ማዕከናት ዜና: ብቕጽበት ኣብ ልዕሊ በዓልቲ ቤት ትራምፕ ዝኾና መላንያ ትራምፕን ነቲ ብትራምፕ ዝእለ ኣባላት ጎስጓስን ተሪር ወቐሳታት ኣብ ምቕራብ ተጸሚደን ኣለዋ።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ሃገራት ቦልቲክ ዘካየድዎ ዓለም ለኻዊ ሓዋርያዊ መገሻ ዛዚሞም ናብ ሮማ ንኽምለሱ ኣብ ዝተሳፈሩላ ነፋሪት ምስቶም ኣብቲ ዘካየድዎ ናይ ኣባዕተ መዓልቲ ጽዑቕ ዝክረ ነገር ዝተነብሮ ዓለም ለኻዊ ሓዋርያዊ መገሻኦም ምስ ዘሰነይዎም ኣብ ቅድስቲ መንበር ናይ ዝተፈላለያ ናይ ዜና ማዕከናትን ሕትመትን ልኡካን ጋዜጠይናታት ንዘቕረቡሎም ሕቶ መልሲ ከምዝሃቡን ብዛዕባ እቲ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ መንጐ ቅድስቲ መንበርን ቻይናን ዝተበድሔ ስምምዕ እውን ከምዘብርሁ ተሓቢሩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ቅዱስ ኣቦና ኣብ ዘካይድዎ ሓዋርያዊ ጉዕዞ ውሽጢ ካልእ ጉዕዞ ኣሎ፡ ኣብ ጉዕዞ ውሽጢ ጉዕዞ፡ ኣብ ዘካይድዎ ሓዋርያዊ ጉዕዞ ከከም ማዕቅፍ ዘካይድዎ ርክብ፡ ናይ ገዛእ ርእሱ ዝኸኣለ ኣስተምህሮታትን ምዕዶታትን የቕርቡ፡ ኣብቲ ዘቕርብዎ ቃለ ምዕዳንን ስብከትን ኣስተህሮታን ኩሉ ናይ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ስልጣናዊ ኣስተምህሮታቶም ኣተኵሮታቲ ተስተውዕል፡ እዚ ኸኣ ናይቲ ር.ሊ.ጳጳሳዊ ኣገልግሎቶም ኣናባቢ ትሕዝቶ እውን እዩ።
ናይ ሊትዋኒያን ላትቪያን ኤስቶኒያን ሓዋርያዊ መገሻኦም ዛዚሞም ናብ ሮማ ንኽምለሱ ኣብ ዝተሳፈሩላ ነፋሪት ዘሰንይዎም ጋዜጠይናታት ንዘቕረቡሎም ሕቶ እንክምልሱ፡ ኣቶም ልኡካን ጋዜጠይናታት ካብ ሓተቲ ናብ ሰማዕቲ ተቐይሮም ዝረአይ ኰይኑ፡ እዚ ንገዛእ ርእሱ ኣብ መገሻ ዘሎ ካልእ መገሻ ክኸውን ከምዝገበሮ ይንገር፡ ኣብተን ሰለስተ ኣሕዋት ሃገራት ዘካየድዎ ሓዋርያዊ መገሻ፡ ፖለቲካውን ማሕበራውን መንፈሳውን ኩነት ካብ ዝሓለፈ ናብ ተስፋን ዕርቅን ዘተን ናብ መጻእነትን ዝብል ተመክሮ ርክባቶም ከዘንተዉ እንከለዉ፥
ዝዕቀብ መንነት
ሃገራት ከባቢ ቦልቲክ ብዘይ ምቁራጽ ዝዓቀበኦ መንነተን ነቲ ዅሉ መግዛእትን ጸቕጥን ዓፈናን መሓውሮን ፈንጺጉ ክወጻ ገይርወን እዩ፡ እቲ ክፍንጽግ ዝገበሮ ከኣ ካብ ትውልዲ ናብ ትውልዲ ዝመሓላለፍ ናይ ባህልን እምነትን ስነ ጥበብን ውርሻታተን እዩ፡ ኣብ ቨልኒዩስ ዝርከብ ብርቱዕ ቤት ማሕብስ ዝነበረ ብዙሓት መስዋዕተ ዝኸፈሉሉ ሎሚ ቤተ መዘክር ኰይኑ ህዝቢ ዘሕለፎ ስቓይ ዘዘንትው ብቐረባ በጺሖም፡ ምክልኻል መሰል ግቡእን እዩ፡ ብዘይ ጐነጻዊ ዓመጽን ዘተን ግና ቢሎም፡ ብዛዕባ ጸኣት ስደተይናታ ክዛረቡ እንከለዉ፡ ሃገራት ቦልቲክ ኣብ ምእንጋድ ዘሎ ክቡሪ ናይ ቀረባ ተመክሮታቶም ምዃኑ ሓቢሮም፡ ኣብ ምእንጋድ ምርኻብ ከምዘሉ ይገልጹ።
ቻይና፡ ናቲ ዝተበጽሒ ስምምዕ ጥበብ
ቅዱነቶም ኣብ ቦልቲክ ሃገራት ሓዋርያዊ መገሻ ኣብ ምክያድ ንከለዉ እቲ መራኸቢ ብዙሃንን ናይ ስነ ቫቲካን ሊቃውንትን ኣዚዩ ዝሰሓበ ብዙሕ ርእይቶእውን ዝወሃበሉ ዘሎ እቲ ኣብ መንጐ ቅድስቲ መንበር ቻይናን ዝተብጽሔ ስምምዕ ጠቒሶም፡ ቅድስቲ መንበር ካብ ርሑቕ 10 ዓመታት ኣትሒዛ ኣብዚ ሎሚ ተበጺሑ ዘሎ ስምምዕ ንኽብጻሕ ትጽዕር ከምዝነበረት ፍሉጥ ከይኑ፡ ቫቲካን ቤተ ክርስቲያን ንፐኪንግ ይሸይጥ ዝብሉ እውን ዝብል እውን ርእይቶ ይወሀብሉ ከምዘሎ እውን ገልጾም፡ እቲ ስምምዕ ኣነ እየ ክታመይ ዘንበርኩሉ ስለዚህ ናተይ ሓላፍነት እዩ ዝኸውን፡ ጸሎት እዩ ዘድሊ፡ ኣብ ሓደ ናይ ሰላም ስምምዕ ንኽብጻሕ ተዛተይቲ ሃገራት ዝገብርኦ ሕድገታት ከዘሎ ፍሉጥ እዩ፡ ኰይኑ ግና ጳጳሳት ዝሰምይ ኣብ ቻይና እውን እንተዀነ ናይ ሮማ ጳጳስ ስልጣን እዩ፡ ትዕግስትን ጥበብን ዝዓሰሎ ናይ ቅድስቲ መንበር ወኪላት ዘተ ዋና ጻሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ፒየትሮ ፓሮሊንን ብፁዕ ኣቡነ ቸሊን ኣባ ሮታ ግራዚዮሲን አመስግን ኢሎም።
ዓብይ ናይ ምእመናን ቻይና እምነት
እቶም ብዙሕ ስቓይ ዘሕለፉ ካቶሊካውያን ምእመናን ቻይና ዓቢይን ጽኑዕን እምነት ዘለዎም እያቶም፡ ስምምዕ ዋጋ ዘኽፍል እዩ፡ ቅድሚ እቲ ስምምዕ ድዩ ደሓር እውን ኣብ ዝዀነ ኩሉ ኣብ ዝተፈላለዩ ውሳኔታት ንዝተዋስኡ ኣባላት ቤተ ክርስቲያን ከመስግን እደሊ፡ ብዙሓት ቻይናውያን ምእመናን እቶም ናይ ቻይና ብሄራዊት ቤተ ክርስቲያን ኰኑ ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ቻይና ምእመናን ኵሎም ሎሚ ብሓባር ከይኖም ንተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ንዘመሓላለፍዎ ናይ ሓባር ኣኽብሮት ምስጋን ብምቕራብ እዚ ብሓቂ ዓቢይ ትርጉም ዘለዎ ምልክት ጥልቂ ርክብ እዩ ኢሎም።
ዓመጽ፥ ብሓቂ መዳርግቲ ዘይብሉ ግብረ ክፍኣት እዩ
መወዳእታ ብዛዕባ ናይ ወሲብ ዓመጽ ኣመልኪቱ ሓደ ጀርመናዊ ልኡኽ ጋዜጠይና ቅዱስነቶም ኣብ ኤስቶኒያ ንመንስአያት ኣብ ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን ዘስመሩሉ ሓሳብ ጠቒሱ ንዘቕረበሎም ሕቶ ዛዕባ ናይ ወሲብ ዓመጽ እንክምልሱ፡ ብዝሓት ዝምልከት ድዩ ዋላ ውን ብሓደ ካህን ይፈጸም ናይ ወሲብ ዓመጽ ከቢድን ዓብይን ገበን እዩ፡ ናይ ዓንቀጸ እምነት ሓልዮ ቅዱስ ማሕበር ኣብ ልዕሊ ሓደ ናይ ወሲብ ዓመጽ ዝፈጸመ ካህን ዘመሓላልፎ ፍርዲ፡ ድሕሪ ብዙሕ እዋን እውን እንተዀነ ምሕረት ክወሃቦ ዝሓትት ሰነድ እንተዝቐርበለይ ይመሓር ቢለ ኣይምፈረምኩን፡ ካህን ሕጻናት ናብ እግዚኣብሔር እዩ ክመርሕ ዝተጸውዔ፡ ስለዚህ እዚ ኣብ ሕቶ ዝኣትው ጉዳይ ኣይኰነን፡ ቀደም እቶም ናይ ወሲብ ዓመጽ ዝፍጽሙ ዝነበሩ ካህን ከዋዊልካ ምሕላፍ ይረአይ ከምዝነበረ ፍሉጥ እዩ፡ ሎሚ ግን ከምኡ ኣይኰነን፡ ቤተ ክርስቲያን ጽኑዕ ውሳኔ እያ ተመሓላልፍ እዚ ኸኣ ዝረኣይ ዘሎ ሓቂ እዩ ኢሎም።


text:
ኣብ ወሰን ቃላይ ጄኔቫ ዝተራኸቡ መራሕቲ ኣሜሪካን ሩስያን፣ ስልጡንን ግን ውጥረት ዝነበሮን ትሕትና ዝተንጸባረቆን ርክብ ከምዘካየዱ ተገሊጹ። ኣሜሪካዊያን ሪፖርተራትን ሰብ ካሜራን ምስ’ቶም ‘ዘይእሩማት’ ዝተባሃሉ ሩስያዊያን ተቀናቀንቶም ዝበለጸ ስፍራ ንምሓዝ ዝተቀዳደምሉ ፍጻመ ከምዝነበረ’ውን እቲ ዜና ይሕብር።
’’ክቡር ፕሬዝዳንት ሎማዕንቲ ክንራኸብ ንዝወሰድኩምዎ ተበግሶ እመስግነኩም።ነዊሕ ከምዝተጎዓዝኩም እፈልጥ እየ’’ኢሎም ፑቲን ንፕሬዝዳንት ባይደን።’’የመስግን’’ክብሉ መለሱ ባይደን።’’ኩል ግዜ ገፅ ንገፅ ምርኻብ ዝሓይሸ እዩ ዝብል እምነት ኣለኒ’’በሉ ብምቕፃል።
እቲ ናይ ገፆም ምፅዋግን ናይ ሰውነቶም ቋንቋን ዝተፈለየ ነይሩ።ክልቲኦም ክዘራርቡ ከለው ብዙሕ ዓይኒ ንዓይኒ ኣይረኣ ኣዩን ነይሮም።
ድሕሪ ርክቦም ኣብ ዝሃቡዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ክልቲኦም መራሕቲ ኣብ መንጎኦም ሰፊሕ ኣፈላላይ ከምዘሎ ብንፁር ተዛሪቦም ኣለው።ፕሬዝዳንት ባይደን ናይ መፈራረሒ መግለፂ ኣይሃቡን ግን ሩሲያ ትፍፅሞ ኣብ ዝብሃል ናይ ሳይበር መጥቓዕቲ ዝተሰመረ ቀይሕ መስመር ምጥሓስ እዩ ዝብል ሓዊሱ ተኸታታሊ መጠንቀቕታ ፈኒዮም ኣለው።
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ መራሒ ናይ ሩሲያ ተቓዋሚ መራሒ ኣሌክሲ ናቫልኒ ኣብ ቤት ማእሰርቲ እንተድኣ ሞይቱ ‘’ከበድቲ ሳዕቤናታት’’ ከምዝኽተሉ ኣጠንቂቖም ኣለው።Financial Times ሓዊሱ ብርክት ዝበላ ናይ ኣውሮፓ ፍሉጣት ጋዜጣታት እውን ነዚ መተሓሳሰቢ ኣርእስቲ ገይረን ኣውፂኦኖ ኣለዋ።
‘’ብኣካል ንምርኻብ ኣድላይ ዝኾነሉ ምኽኒያት ከሕልፎ ዝደለኹ ዝተጋገየ ኣቀራርባ ከይህሊ እዩ።ኣነ ክፍፅሞ ዝደለኹዎ ነገር ገይረ ኣለኹ’’ኢሎም ባይደን።
ፕሬዝዳንት ባይደን ካብዚ ካብ ኣሜሪካ ካብ ተቓወምቶም ምስ ፑቲን ንምርኻብ ዝወሰዱዎ ተበግሶ ንናይ ሩሲያ መራሒ ውህብቶ እዩ ክብሉ ነቒፎምዎም ኣለው።ኣብ ኣውሮፓ ግን እቲ ሪኢቶ ዝተፈለየ እዩ።ውሩያ ፖለቲከኛታት እቲ ርክብ ኣገዳሲ እዩ ኢሎምዎ ኣለው።
ፕሬዝዳንት ፑቲን ድሕሪ እቲ ኣኼባ ኣብ ዝሃቡዎ ሪኢቶ እቲ ዝርርብ ግልፅን ጭቡጥን ነይሩ ክብሉ ገሊፆምዎ ኣለው።


text:
Radio Erena: 01 June 2018
ፕረዚደንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫኪር ሚያርዲት ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ሓደ መዓልቲ ምብጻሕ ከምዝፈጸመ ማዕከናት ዜና ካብ ጁባ ሓቢረን።
እቲ ፕረዚደንት ብ30 ግንቦት ናብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝኣተወሉ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ብምርኻብ ብዛዕባ ምዕባለታት መስርሕ ሰላም ደቡብ ሱዳን ብሰፊሕ ተመያይጡ።
መስርሕ ሰላም ንኸይዕወት ሓደ ካብቶም ቀንዲ ዓንቀጽቲ ኮይኑ ምህላዉ ዝግለጽ ፕረዚደንት ሳልቫኪር፣ ናብ ኣዲስ ኣበባ ብምምራሕ ብዛዕባ’ቲ ተሰናኺሉ ዘሎ መስርሕ መብርሂ ክህብ ዝደለየሉ ኣውራ ምኽንያት፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቦ መንበር ናይቲ መስርሕ ሰላም ዝከታተል ዘሎ ዞባዊ ማሕበር ኢጋድ’ውን ስለዝኾነ’ዩ።
ኣቐዲሙ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያን ኣቦ መንበር ኢጋድን ዝነበረ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ ካብ ስልጣኑ ድሕሪ ምውራዱ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ፣ መስርሕ ሰላም ደቡብ ሱዳን ንኽዕወት ፕረዚደንት ሳልቫኪር ብወለንትኡ ካብ ስልጣን ክእለ ከምዝሓተቶ ምግላጹ ይዝከር።
ኣመሪካን ካልኦት ኣውሓስቲ ናይቲ በብእዋኑ ዝኽተም ስምምዓት ሰላም ደቡብ ሱዳን ዝኾና ሃገራትን፣ ኣብ ልዕሊ ሰበ ስልጣን መንግስትን መራሕቲ ተቓወምትን ናይ መገሻን ካልእ እገዳታትን ከተግብራ ምዃነን’የን ዘጠንቅቓ።
ኣብ ስደት ዝርከብ መራሒ ተቓወምቲ ሬክ ማሻር’ውን ማዕረ ፕረዚደንት ሳልቫኪር፣ መስርሕ ሰላም ደቡብ ሱዳን ንኸይዕወት ዕንቅፋት ኮይኑ ከምዘሎ’ዩ ኢጋድ ዝወቅስ።
ኤርትራ ኣባል እዚ ሸሞንተ ሃገራት ዝሓቖፈ ዞባዊ ማሕበር እኳ እንተኾነት፣ ኣብ መስርሕ ሰላም ደቡብ ሱዳን ይኹን ካልእ ጉዳያት ንጡፍ ኣበርክቶ የብላን።
========================


text:
ዝሓለፈ ሓሙስ አብ ጀነቫ መግለጺ ዝሃበ ውዱብ ጥዕና ዓለም ላይበርያ ካብ ቫይረስ ኢቦላ ነጻ ኮይና’ያ እዚ ማለት ድማ ሰለስቲአን ሃገራት ምዕራብ አፍሪቃ ካብቲ ቫይረስ ነጻ ኮይነን ማለት’ዩ ኢሉ።
እዚ መግለጺ አብ ዝተዋህበሉ ጊዜ ግን ጥንቓቐ ከምዘድልይን ሓደጋ’ቲ ቫይረስ ገና ከምዘሎን’ዮም ዳይሬክተር ክፍሊ ህጹጽ ግብረ-መልሲ ኣብ ውዱብ ጥዕና ዓለም ሪክ ብሪነን ገሊጾም ኔሮም።
ውዱብ ጥዕና ዓለም ንናይ ፈረንሳ ዜና አገልግሎት ኣጃንስ ፍራንስ ፕረስ አብ ዝሃቦ ሓበሬታ እዛ ትማሊ ሬሳአ ዝተረኽበ ሰብ ጓል 22 ዓመት ተማሃሪት ኮይና ዝሓለፈ ሰሙን ሓሚማ ናብ ሕክምና ድሕሪ ምኻዳ’ያ ሶሉስ ዓሪፋ።
እዚ ክስተት ድማ አብ ዝመጽእ ኣዋርሕ እቲ ሕማም ዳግም ከይረአ ልዑል ክትትል፡ግብረ-መልስን ምድላውን ከምዘድልይ መርኣያ’ዩ ይብል ውዱብ ጥዕና ዓለም። እዚ መግለጺ ውዱብ ጥዕና ዓለም ዝወጸ 42 መዓልታት ድሕሪ ብዘይ ሓድሽ ክስተት’ቲ ቫይረስ አብ ላይበርያ ክኸውን ኸሎ ከምዚ ዝዓመሰለ ክስተት ከጋጥም ከምዝኽእል ዝፍለጥ እንተነበረ'ዃ ነቲ ቫይረስ ክሳብ መወዳእታ ንምቕራፍ ሓያል ዝኾነ ምክትታል የድልይ’ዩ ይብል እቲ ውዱብ።
ወኪል ውዱብ ጥዕና ዓለም አብ ላይበርያ ኣሌክስ ጋሳሲር እቲ ውዱብ ላይበርያ ነዚ ሓድሽ ተርእዮ እቲ ቫይረስ ንምክልካል ንምቕራፍን አብ ተካይዶ ጻዕርታት ኩሉ ከምዝድግፍ ቃል ኣትዮም ኣለው።
አብ ምዕራብ አፍሪቃ ብተመሓላላፊ ሕማም ኢቦላ አስታት 11,000 ሰባት ክሞቱ ከለው አስታት 28,500 ድማ በቲ ሕማም ተጠቂኦም ምንባሮም ይፍለጥ።
ምሉእ ጥሕዝቶ ጸብጻብ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ ኣብ ብራስለስ ዝተቃንዓ ፓርላማ አውሮጳ ብዛዕባ ኣብ ኢትዮጵያ ዝተከሰተ ደርቂን ጥምየትን መብርሂ ከምዝሃቡ ተፈሊጡ።
ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ብጎነጽ ንምዕላው ዝተላዓለ ግንቦት 7 ዝመርሑን ኣብ ኤርትራ ከምዝርከቡን ዝፍለጡ ዶ/ር ብርሃኑ፣ ናብ ኣኼባ ብራስለስ ዝተዓደሙ ብኣባላት’ቲ ፓርላማ ምኻኑ’ውን እቲ ዜና ይሕብር።
‘ደርቂ ተፈጥሮኣዊ’ዩ፣ ጥምየት ግና ውድቀት ፖሊሲ መንግስቲ ዘርኢ’ዩ’ ኢሎም።ጥምየት ካብ ኢትዮጵያ ንምውጋድ ከቢድ ኣይኮነን ዝበሉ ዶ/ር ብርሃኑ፣ መንግስቲ ንኩሉ ዓውዲ ናይ ምቁጽጻር ሕማም ከምዝሓደሮን፣ ንሓረስታይ ኣጻቢቡ ካብ ዕለት መግቡ ዝሰገረ ማእቶት ንከይህልዎ ይገብር’ሎ፣ ይውስኽ ዘሎ ብዝሒ ህዝቢን ዘበናዊ ዱኽዒ ጠንቂታት’ዮም’ ኢሎም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብወገኑ፣ ጠንቂ ደርቂ ኣብ’ታ ሃገር ኣል-ኚኞ ዝተባሃለ ኩነታት ኣየር ምኻኑ፣ ክሳብ ሎሚ ዝሞተ ዜጋ ከምዘየለን፣ ሓገዝ ናብ ተጸበይቲ የባጽሕ ከምዘሎን ይገልጽ።
ኣቦ-መንበር ሓርበኛታትን 7 ግንቦትን ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ፣ ሎሚ ኣብ ፓርላማ ኣውሮጳ ዘስምዕዎ ቃል፣ ኣብ እዋናዊ ኩነታት ኢትዮጵያ ዘተኮረ’ዩ ።


text:
ኣስተንትኖ ቃል ኣምላኽ መስከረም – 17.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………: ፡
ሉቃ.7.1-10
ኢየሱስ ኩሉ ዘረባኡ ነቶም ሕዝቢ ኣስሚዑ ምስ ወድኣ ናብ ቅፍርናሆም ኣተወ። ኣብኡ ኸኣ ሓሚሙ ንሞት ዝቐረበ ዚፈትዎ ጊልያ ዝነበሮ ሓደ ሓለቓ ሚእቲ ነበረ። ብዛዕባ ኢየሱስ ምስ ሰመዐ፥ መጺኡ ንጊልያኡ ኪሕውየሉ ብዛዕባ ኢየሱስ ምስ ሰመዐ፥ ናብኡ ልኢኹ ለመኖ። ንሳቶም ድማ ናብ ኢየሱስ መጺኦም “ ንሱ ንሕዝብና ይፈቱ፥ ቤት ጸሎትና ዝሠርሓልና ኸአ ንሱ እዩ እሞ እዚ ኽትገብረሉ ይግበኦ እዩ፡ ኢሎም አጽኖዖም ለመንዎ። ኢየሱስ ከአ ምስ አቶም ከደ፥ ናብ ቤቱ ምስ ቀረበ ድማ እቲ ሓለቓ ሚእቲ አዕሩኹ ልኢኹ ከምዚ በሎ፦ “ ጎይታይ፥ ናብ ቤተይ ክትአቱ አይብቁዑን ኢየ እሞ አይትድከም። ስለዚ ድማ እየ ናባኻ ንምምጻእ ንርእሰይ ብቑዕ ገይረ ዘይቆጸርኩ። ግናኸ ሓንቲ ቓል ተዛረብ ጊልያይ ከአ ኺሓዊ እዩ። አነ አብ ትሕቲ ስበ ሥልጣን ዘገልግል፥ አብ ትሕተይውን ጭፍራ ዘለዉኒ ሰብ እየ። ነዚ ኪድ እብሎ፥ ንሱ ኸአ ይኸይድ፥ ነቲ ድማ ነዓ እብሎ፥ ንሱ ኸአ ይመጽእ፥ ንጊልያይውን ‘ እዚ ግበር እብሎ ንሱ ኸአ ይገብር።” ኢየሱስ ነዚ ምስ ሰምዐ ተገረመ፥ ናብቶም ዚስዕብዎ ዝነበሩ ግልጽ ኢሉ ኸአ ‘’ ከምዚ ዝበለ እምነት አብ እስራኤል እካ አይረ ኽብኩም፥ እብለኩም አሎኹ” በሎም። እቶም ልኡኻት ናብ ቤት ምስ ተመልሱ ድማ ነቲ ጊልያ ሓውዩ ረኸብዎ።
- አስተንትኖ
ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን አብዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ብሉቃስ ወንጌላዊ ገይሩ ነፍሲ ወከፍና ልባትና ንክርስቲያናዊ እመንትና ክፉት፡ አብ ቃል አምላኽ ምሉእ ድልዱልን ዝኾነ እምነት ንኽህልወና ይ ዕድምን ዘዘካኽርን ኢዩ።
እቲ መጀመርታ አብዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ ዝረአየና ስቅያት ወይ ኩነታት ናይቲ ሓለቓ ሚእቲ። ክርስቶስ ነዚ ምስ ሰምዐ ግና ናብኡ ገጹ የምርሕ፤ አብቲ ኩነታት ስቅያቶም ይአቱ፡ ብፍቕሪ አብቲ ሽግሮም ይሳተፍ። ኢየሱስ ከአ ምስአቶም ከደ ይብለና፥ ክርስቶስ እምበአር ናብቲ ዝጸውዖ ሰብ፤ ናብቲ ዝደለዮ ሰብ፡ ናብቲ ድኅነቱ ዝሓተተ ሰብ ጉዑዞ ክጅምር ንርእዩ። ሚስ ኩሉናውን ከምኡ ኢዩ ዝገቢር ጎይታናን መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ። አብ ቅድሚኡ ቀሪብና ጸጋታቱ ፈውሱ ድኅነት አብ ዝሓተትናሉ ብፍቕሪ ናባና ብምጻእን አብቲ ኩነታት ሕይወትና ብምእታዊን ምሕረቱን ጸጋታቱን ይዕድለና። አብዚ እምነት ናይቲ ሓለቃ ሚእቲውን ክንርኢ ንኽእል፡ ንሱ ንነፍሲ ወእክፍና መሪሕ ወይ አብነት ጉዑዞ እምነትና ክኸዊን ዘለዎ ኢዩ።
ብዛዕባ ኢየሱስ ምስ ሰመዐ፥ መጺኡ ንጊልያኡ ኪሕውየሉ ሽማግለታት አይሁድ ናብኡ ልኢኹ ለመኖ። እዚ ሰብ እዚ ድሮ ብዛዕባ ኢየሱስ ሰሚዑ ነይሩ ኢዩ። እቲ ቃል ሕይወት ዝኾነ ቃል አምላኽ ድሮ ተሰቢኽዎ ነዩ ኢዩ፡ ነዚ ቃል እዚ አብ ልቡ ሒዙዎ፡ ብዛዕባ ኢየሱስ ምስ ሰመዐ፥ እዚ ሰብን እግዚአብሄር ዝኾነ ክርስቶስ ከምዘሕውየሉ ከምዝሰምዖ ብምእማን ሽማግለታት ክልምንሉ ይልእኽ። ክርስቶስ ከምቲ ዝሰማ ዕናዮ ናብ ቤቱ የምርሕ፡ ክረኽቦ ናብታ ምሽኪን ዝኾነት ሕይወቱ ንኽአቱ፡ ስጋዊ ጥራይ ዘይኮነ መንፈሳዊ ሕውየት ድኅነት ንኽልግሰሉ።
እቲ ሓለቓ ሚእቲ ናብ ቤቱ ከምዝቐረበ ሚስ ፈለጠ ደጊሙ አዕሩኹ ልኢኹ ከምዚ በሎ፦ “ ጎይታይ፥ ናብ ቤተይ ክትአቱ አይብቁዑን ኢየ እሞ አይትድከም። ብምባል ነቲ ምንጭን መሠረትን ኩሉ ዝኾነ አምላኽ ድኽነቱን ሕመቑን ሓጢአቱን ይገልጽን ይንሳሕ። አብ ቅድሚ እቲ ልዑል አምላኽ ሚስ ኩሉ እቲ ዝነበሮ ዓለማዊ ስልጣን ዓሚቕ ዝኾነ ትሕትንኡ ይገልጽ።
ናብ ቤተይ ክትአቱ አይብቁዑን ኢየ እሞ አይትድከም” ድሕሪ ምባል ቀጺሉ “ ስለዚ ድማ እየ ናባኻ ንምምጻእ ንርእሰይ ብቑዕ ገይረ ዘይቆጸርኩ” እናበለ ይዛረብ። ግናኸ ሓንቲ ቓል ተዛረብ ጊልያይ ከአ ኺሓዊ እዩ” ይብል። በቲ ሕይወቱ በቲ ድኻምነቱ ብምእማን አብ ቅድሚ እቲ ሰማያዊ ንጉስ ንኽቀውም ይሓፍር። ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን እግዚአብሔር ግን ፍቕሪ ኢዩ፡ መሓሪ ኢዩ። ንሓጢአተኛታትን ድኹማትን እምበር ንቅዱሳት ከምዘይመጸ ባዕሉ ሰቢኹን ምሂሩን ኢዩ። ስለዚ ናብዚ ሓለቓ ምኢቲ ዘይአማናይ አብቲ ናይ ድኅነት መአዲ ንኸሳትፍ ከምቲ አቀዲምና ዝበልናዮ ስጋዊን መንፈሳዊን ሕይወት አብ ቤቱ ንኽፍጽም ናብኡ የምርሕ።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………: ፡
ኣባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
Radio Erena: 28 June 2019
ምልሻ ጃንጃዊድ ኣብ መላእ ሱዳን ዝካየድ ዘሎ ህዝባዊ ናዕቢ ንምቑጻይ ጎነጻዊ ስጉምቲ ይወስድ ከምዘሎ፣ ካብታ ሃገር ዝተመሓላለፈ ዜና ኣመልኪቱ።
እቲ ጉጅለ ምልሻ ካብ ሰኑይ 24 ሰነ ኣትሒዙ ዝጀመሮ መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊ ሰልፈኛታት፣ ንሓያሎ ተጣበቕቲ መሰላትን መራሕቲ ናዕበኛታት ንዝበሎም ሰብ ሞያን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣእትዩ ኣሎ።
እቲ ኣብ ሰሜን ዳርፉር፣ ከሰላ፣ ገዳርፍ፣ ኣትባራን ካርቱምን ዝቕጽል ዘሎ መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊ ሰልፈኛታት፣ ምልሻ ጃንጃዊድ ብወተሃደራዊ ቆንስል ተኣዚዙ ድዩ ወይስ በይናዊ ስጉምቲ ብምውሳድ’ዩ ዘካዪዶ ዘሎ ክሳብ ሕጂ ኣይተነጸረን።
እንተኾነ ምሕዝነት ንናጽነትን ለውጥን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ነቲ ግዚያዊ መንግስቲ ሱዳን ንምቛም ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ ንድሕሪት ዝጎስስ ከምዝኾነ ኣፍሊጡ።
ምልሻ ጃንጃዊድ ሰራሕተኛታት በዓል መዚ ኤለክትሪክ ንዝኾኑ ዓሰርተ ሓደ ኢንጅኔራት እውን ኣብ ቀይዲ ኣእትዩ ኣሎ። እቶም መራሕቲ ኣድማ ዝበሎም ኢንጅኔራት፣ ሓደ ካብቶም ንህዝባዊ ናዕቢ ዝመርሑ ዘለዉ ትካላት፣ ማሕበር ሰብ ሞያ ሱዳን ኣባላቱ ምዃኖም’ዩ ዝግለጽ።
ምልሻ ጃንጃዊድ፣ ስሙ ናብ ህጹጽ ረዲኤት ሰራዊት ሱዳን ብምቕያር፣ ኣብ እዋን መሪሕነት ኣልበሽር፣ ዶባት ክሕሉ ብሓድሽ መልክዕ ድሕሪ ምቛሙ፣ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ከተማታት ሱዳን ብምእታው ካልኣይ ፍሉይ ሰራዊት’ታ ሃገር ኮይኑ ይርከብ። እቲ ምልሻ ኣብ ዶባት ሱዳንን ሊብያን ኣብ ሓለዋ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፣ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ሓያሎ ስደተኛታት ምብራቕ ኣፍሪቃ፣ ዘይተኣደነ ግፍዕታት ኣውሪዱ’ዩ።
======================


text:
Radio Erena: 09 June 2017
ኣካያዲ ስራሕ ቀዋሚ ወኪል መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣቶ ነቢል ስዒድ፣ ምክትል ኣቦ መንበር ሳልሳይ ኮሚተ መበል 72 ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት ሃገራት ኮይኑ ተመሪጹ።
መንእሰይ ዲፕሎማሰኛ ነቢል ስዒድ፣ ኣብ ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት ሃገራት፣ ከም ምክትል ኣቦ መንበር ሳልሳይ ኮሚተ ኮይኑ ምምራጹ፣ ነታ ኣብ ዞባውን ኣህጉራውን ጉዳያት ዲፕሎማሲ ተነጺላ እትርከብ ኤርትራ ዓቢ ዕድል ምዃኑ ዲፕሎማሰኛታት የረድኡ።
መበል 72 ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት ሃገራት ካብ 12 ክሳብ 25 መስከረም፣ ኒው ዮርክ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ’ዩ ክካየድ።
ሳልሳይ ኮሚተ ከኣ ኣብ ማሕበራዊ ጉዳያት፣ ሰብኣዊ መሰላትን ካልእ ንህዝቢ ብቀረባ ኣብ ዝጸሉ ዝተፈላለየ ጉዳያት እትዝቲ ኣካል ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት ሃገራት’ያ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ብሞት ንዝተፈልየ ቀዋሚ ወኪል ኤርትራ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣምባሳደር ግርማ ኣስመሮም ዛጊት ብኻልእ ከምዘይተክኦ’ዩ ዝግለጽ።
ፕረዚደንት ኤርትራ ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ብሞት ንዝተፈልዩ ይኹን ባዕሉ ንዘደስከሎም ሰበ ስልጣናቱ ከይተክአ ንነዊሕ ክጸንሕ እዚ ቀዋሚ ወኪል ኣብ ሕቡራት ሃገራት ሓድሽ ተርእዮ ኣይኮነን።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ነበር ኣቶ ዓሊ ሰይድ ዓብደላ ኣብ ነሓሰ 2005 ብሞት ድሕሪ ምፍላዩ’ውን፣ እቲ ሚኒስትሪ ብኣቶ ዑስማን ሳልሕ ክሳብ ዝትካእ ንኣስታት ክልተ ዓመት ብዘይ ወግዓዊ ሚኒስተር ከምዝጸንሐ ኣይርሳዕን።
ሚኒስትሪ ዜና’ውን ድሕሪ ምድስካልን ምእሳርን ሚኒስተር በራኺ ገብረስላሴ ንሓያሎ ዓመታት ብዘይ ሚኒስተር ጸኒሑ’ዩ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ፣ ሚኒስትሪ ምክልኻል ኤርትራ ክልተ ዓመቱ ሓሊፉ ብዘይ ወግዓዊ ሚኒስተር ከምዘሎ ይፍለጥ።
=====================


text:
Radio Erena: 10 December 2015
እስራኤል፣ ነቲ ምስ ሲናይ ዘዳውባ ከባቢታት ምሉእ ብምሉእ ብሓጹር ድሕሪ ምዕጻዋ፣ 200 ዜጋታት ኤርትራን ሱዳንን ናብታ ሃገር ከምዝኣተዉ ተገሊጹ።
እቶም መብዛሕቶም ዜጋታት ሱዳን ዝኾኑ ስደተኛታት፣ ነቲ ኣስታት 6 ሜትሮ ዝውንሓቱ ሓጹር ብመሳልል ተሓጊዞም ድሕሪ ምስጋር ብኡ ንብኡ ኣብ ኢድ ሓይልታት ጸጥታ እስራኤል’ዮም ኣትዮም።
ሓያሎ ካብኣቶም ካብቲ ሓጹር ንምዝላል ኣብ ዝፈተንሉ እዋን ብዝወረዶም ጉድኣት፣ ንሕክምናዊ ረዲኤት ኣብ ባር- ሸቫ ናብ ዝርከብ ሶሮካ ሆስፒታል ከምዝተወስዱ ማዕከናት ዜና እስራኤል ሓቢረን።
ኣብዚ ዓመት’ዚ ኤርትራውያን ዝርከብዎም 2,900 ስደተኛታት ካብ ኣስራኤል ክወጹ እንከለዉ፣ በንጻሩ 211 ስደተኛታት ከኣ ናብታ ሃገር ክኣትዉ ክኢሎም።
እስራኤል፣ ኣብቲ ብክፉት ቤት ማእሰርቲ ዝፍለጥ ሖሎት ናይ ዝቀየደቶም ዜጋታት ኤርትራን ሱዳንን ብዝሒ ናብ 3,360 ክብ ክብል ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ።
እስራኤል፣ ዶባታ ብሓጹር ድሕሪ ምዕጻዋን ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ከኣ ብእትኽተሎ ዘላ ፖሊስን፣ ናብታ ሃገር ናይ ዝኣቱ ብዝሒ ሓተቲ ዑቅባ ናብ ዜሮ ከምዘውረደቶ’ያ ክትገልጽ ጸኒሓ።
እዞም ናብታ ሃገር ዝኣተዉ ኣስታት 200 ስደተኛታት ከኣ ብሰንኪ ድኽመት ሓለዋ ዶባት ግብጺ ምዃኑ’ያ ትጠቕስ።
ሓለዋ ዶባት ግብጺ፣ ምስቶም ኣብ ምስግጋር ስደተኛታት ዝነጥፉ ዘለዉ ዕጡቓት በደው ኣብ ግጭት ንኸይኣትዉ፣ እቶም ስደተኛታት ብመሳልል ነቲ ሓጹር እናሰገርዎ፣ ብስቕታ ከምዝተዓዘቡ’ውን ትነቕፍ።
ሓለዋ ዶባት ግብጺ ናብ እስራኤል ንምስጋር ዝወጠኑ 15 ዜጋታት ሱዳን ድሕሪ ምቕታሎም፣ ምስ ሱዳን ኣብ ዲፕሎማስያዊ ምፍጣጥ ኣትያ ከምዝቐነየት ይፍለጥ።
=====================


text:
ወሰንቲ ዝኾኑ ስጉምትታት እትፈትዎን እትሓልሞዎን ሞያ ንምርካብ ዝሕጉዙኻ/ኺ
What you'll learn
- እትፈትዎን እትሓልሞን ሞያ ብኸመይ ትረክቡ | how to find the career you like and dream
- ኣገዳስነት ናይ CV ወይ Resume
- ኣገዳስነት ናይ ስራሕ መርበባት (networking) ምፍጣር
- ዕዉት ቃለ-መጠይቅ ብኸመይ ተካይድ ናይ ቃለ-መጠይቅ ምስጢር
Requirements
- ቋንቋ ትግርኛ | Tigrigna Language
- Tigrinya Language
Description
This course is in the Tigrigna Language
እትሓልሞን እትፈትዎን ሞያኻ ንምርካብ ሕጅ’ውን ግዜ ኣይሐለፈን! ንጽባሕ ከይበልካ/ኪ ቅልጡፍ ተበግሶ ውሰድ/ዲ!
ኩልኻ ምስ ኩሉ ፍሉይ ዓቕምኻ: ብሰንኪ ናይ ሞያ ክኢላ ብዘይምርካብካ: ኣብ ዘይትፈትዎን ዝተሓተ ስራሕ ተዋፍርካ ዘለኻ ግዚኡ ኣኺሉ እዩ :: እትሓልሞ ሞያ ንምርካብ ተዓጠቕ ::
መገዲ ምስ ወዲ ዓዲ ከምዝበሃል!
ናይ ሞያኻ መንገዲ ድማ ምስ ናይ ሞያ ክኢላ እዩ ::
ኣብ ክትስጉመሉ ወይ ክትምዕብለሉ ዘይትኽእል መድርኽ ተለኺትካ ኣለካ ? ካብዚ መጥሓን ወጺእካ ጽቡቕ ህይወት ብኸመይ ከምእትጅምር ሓርቢቱካ? ነዚ ኣህላኺ ዝኾነ ስራሕ ምድላይ ቀሊል ዝኾነ ስጉምቲ ብስጉምቲ መስርሕ ኣሎ እንተበልኩኻ እንታይ ትብል?
ምስቶም ዝበለጹ ኩባንያታት ደሞዙ ላዕሊ ዝኾነ ናይ ስራሕ ህያብ ዘረጋግጽን ዝኾነ::
እዚ ኮርስ’ዚ ኩሎም እቶም ዝበለጹ ነጥብታትን ስትራተጂታትን ኣድማዒ ዝኾኑ ኣብ ወሰንቲ ዝኾኑ ስጉምትታት እትፈትዎን እትሓልሞዎን ሞያ ንምርካብ ዝሕጉዙኻ/ኺ ነገራት የጠቓልል::
እሱ ጥራሕ ዘይኮነስ ምስቶም ዝበለጹ ኩባንያታት ቃለ-መጠይቅ ብኸመይ ትረክብን ኣብ ልዕሊ እቶም ተወዳደርትኻ ብኸመይ ትዕወት’ዉን የጠቓልል እዩ::
እቲ ዝበለጸ ክፋል ድማ ካብ ርእሰ ተኣማንነትን ሰላምን ተበጊስካ ብኸመይ ነቲ መላእ መስርሕ ናይ ስራሕ ምድላይ ብዓወት ትዛዝሞ እዩ::
ኣብ ኩለን ኣሃዱታት ናይ ቪድዮ ኩሎም መድረኻት ናይ ወሰንቲ ዝኾኑ ስጉምትታት እትፈትዎን እትሓልሞዎን ሞያ ንምርካብ ዝሕጉዙኻ/ኺ ተኽእሎታት ክህልወካ እዩ:: እዞም ስትራተጅያዊ ውጽኢታት ኣብ ናይ ኣድማዒ ዝኾነ ናይ ሰፊሕ ተሞክሮታተይ ስራሕ ምድላይ ዝተሞርኮሱ እዮም::
እዚ ኣስተምህሮ እዚ እምብኣር ኩልኻትኩም: ምስ ኩሉ ዕቑር ዓቕምታትኩም: ብሰንኪ ናይ ሞያ ክኢላ ብዘይ ምርካብኩም ኣብ ዘይትፈትውዎን ዘይተስተማቕርዎን ስራሕ ትርከቡን ሎሚ ጽባሕ ነጻነት ናይ ስራሕ ክንረክብ ኢና እናበልኩም ብቐጻሊ ትቃለሱን ትጽዕሩን ብፍላይ ድማ ነቶም ሓደስቲ ካብ ዓዲ ናብ ምዕራባዊ ዓለም ብዝኾነ ምክንያት መጺእኩም : ብሰንኪ ናይ ምዕራባውያን ናይ ሞያ ምስጢር ዘይምፍላጥኩም ኣብ ትሑት ዝኾነ ስራሕ ወይ ድማ ስራሕ ኣልቦ ዘለኹምን እዩ :: ከምእዉን ነቶም ኣብ ስራሕ ተዋፊርኩም ዘለኹም ብዝኾነ ምክንያት ግን ናብ ዝበለጸን ዝሓሸን ሞያ ክትሰጋገሩ እትሓስቡ ሰባት’ውን እዩ ተዳልዩ :; ብዛዕባ ኣገደስቲ ዝኾነ እትፈትዉዎን እትሓልምዎን ሞያ ንምርካብ ግዜኹምን ገንዘብኩምን ጉልበትኩምን ካብ ሓደ ናይ ነዊሕ ዓመት ተሞክሮ ዘሎዎ በዓል ሞያ ክትረኽቡ እዚ ኮርስ የኽእለኩም ::
እትፈጥዎን እትሓልሞን ሞያ ብኸመይ ትረክብ ወይ ትረኽቢ
ናይ ሞይ ራእይ (vision) ኣገዳስነቱን
ነብስካ ብኸመይ ትፈልጥ
እትፈትዎ ሞያ ምኻኑ ብኸመይ ትፈልጥ
ኣገዳስነት ናይ CV ወይ Resume
ኣገዳስነት ናይ ስራሕ መርበባት (networking) ምፍጣር
ጥቕሚ ናይ Linkedin
ዕዉት ቃለ-መጠይቅ ብኸመይ ተካይድ
ናይ ቃለ-መጠይቅ ምስጢር
ብዛዕባ ሽመታን (marketing) ኣገዳስነቱን
ንቃለ-መጠይቅ ብኸመይ ብዓወት ትዛዝሞ ወዘተ
Who this course is for:
- ቋንቋ ትግርኛ ዝሰምዑን ዝርድኡን ተመሃሮ | Students who listen and understand Tigrigna / Tigrinya language
Course content
- Preview06:08
Instructor
ናይ ህይወትን ሞያን ስልጠና ምስክር ወረቐት ዘለኒ (Certified) ኮይነ: ኣብ 2004 ናይ ማስትሬት ድግሪ ሒዘ ናብ ሃገረ ካናዳ ምስኣተኹ: ዝሓልሞ ዝነበርኩ ሞያ ምርካብ ይትረፍሲ: ዝኾነ ዓይነት ስራሕ ንምርካብ ኣዝዩ በዳሂ ዝኾነ ግዜ እዩ ነይሩ:: ይኹንደኣምበር በዚ ብደሆ’ዚ ከይተሓለልኩ: ማእለያ ዘይብሉ ቃለ-መጠይቓት ድሕሪ ምግባር: ኣብ’ቲ መጀመርታ ብዙሕ ግዜ ክንጸግ እንከሎኹ: ናይ ተስፋ ምቁራጽ ባህርያት ብዘይምርኣይ: ተሓሊሉኒ ከይበልኩ ብዙሕ ናይ ሞያ መጻሕፍቲ ድሕሪ ምንባብን ከም’ዉን ኣብ ብዙሓት ናይ ሞያ ስልጠናታን ብምስታፍ: ድሕሪ ብዙሕ ጻዕሪ: ናይ ቃለ-መጠይቅ ምስጢራት ከም ማይ ክሰትዮ ጀሚረ :: እዚ ናይ ነዊሕ ዓመት ተሞክሮይ: ምስቶም ዝፈትውዎን ዝሓልምዎን ሞያ ንምርካብ ለይቲ ምስ መዓልቲ ዝጽዕሩ ዘለዎ ሰባትን ሓደሽቲ ስራሕ ዝደልዩ ሰባት: ግዜኦምን ገንዘቦም ጉልቦቶምን ብዘይከውን ንኸየጥፍእዎ: ናይ ካናዳን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ናይ ሞያ ተሞክረይ ንምክፋል ዝዓለመ ስልጠና እዩ ::


text:
ኣብ ሞሮኮ፡ ኣፍሪቃዊ ህርመት ምርጫ ብዙሓት ድምጻውያን ይኸውን ምህላዉ ይግለጽ ኣሎ።
ሓንቲ ካብዞም ብኣፍሪቃዊ ህርመት ዝተማረኹ ድምጻውያን፡ ጀይላን፡ እያ። ጀይላን ብኣፍሪቃዊ ህርመት ኣዝያ ብምምራኻ ካብ ዓረባዊ ዓለም ወጻኢ ኣብ ዘሎ ክፋል ኣፍሪቃ፡ ተቐባልነት ንምርካብ፡ ስማ ክሳብ ምቕያር ከም ዝበጽሐት ተገሊጹ።
ማማ ብእትብል ንጽል ደርፋ፡ ሚልዮናት ፈተውቲ ኣብ ዩትዩብ ምርካባ ትገልጽ። ኣብ ቀረባ እዋን ድማ፡ ናይ ናይጀርያዊ ኢዳሃምስ ደርፊ፡ ማን ኦን ፋየር፡ ሪሚክስ ጌራ ምስራሓን ጽቡቕ ውጽኢት ድማ ከም ዝረኸበትን ትገልጽ።
ካብ ሰሃራ ንደቡብ ኣብ ዘሎ ክፋል ኣፍሪቃ፡ ዝሰፍሐ ተቐባልነት ክረክብ ኣበርቲዐ ክሰርሕ እየ ድማ ኢላ።
ስማ ዝቀየረትሉ ምኽንያት እንክትዛረብ፡ ኻውላ ሙጃሆድ፡ ዝብል ስመይ ሰባት ብግቡእ ከድምጽዎ ክሽገሩ ይኾኑ እዮም ብዝብል፡ ገለ ናይ መድረኽ ምጸውዒታት ድሕሪ ምሕራይ፡ መውዳእትኡ ጀይላን ዝብል ስማ ምሕራያ ትገልጽ።


text:
ኣቑሑትን ኣገልግሎትን ክትገዝእ ከለኻ ዘሎዉ መሰላት
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 3 7 2019
ኣብ ሽወደን ኣቑሑትን ኣገልግሎትን ክትገዝእ ከሎካ ዝከለኸሉልካ ሕግታት ኣሎዉ። እቶም ሕግታት ንኣብነት ንዕድግካ ክትጠርዕ ኣብ ሓደ ሓደ ኵነት ድማ ክትጠዓስ መሰል ይህቡኻ እዮም።
ቅብሊት
ካብ ዱኳን ክትዕድግ ከሎኻ፡ ቅብሊት ክወሃበካ መሰል ኣሎካ። ብኢንተርኔት እንተ ዄንካ ዓዲግካ፡ ናይቲ ትእዛዝካ መረጋገጺ ክወሃበካ መሰል ኣሎካ። ነቲ እንታይ ከም ዝዓደግካን ክንደይ ከም ዝኸፈልካን ዘርኢ መርትዖ ክትዕቅቦ ጽቡቕ ምኳኑ ዘክር።
እቲ ቅብሊት ካልእ ገዲፍካ ናይ ዕለት፡ ዋጋ፡ ስም ኣቕሓን ብዝሒ ኣቕሓን ትሕዝቶ ክህልዎ ኣሎዎ። ከምኡ'ውን ስም፡ መለለዪ ቅጽሪ ትካልን ኣድራሻ ናይ ትካልን ክህሉ ኣሎዎ።
ምቕራብ ኣቤቱታ ሰባር ኣቕሓ
እቲ ዝዓደግካዮ ኣቕሓ ወይ ኣገልግሎት ጌጋ (ኣበር) እንተ ኣሎዎ ኾይኑ፡ ኣቤቱታ ሰባር ኣቕሓ ከተቕርብ መሰል ኣሎካ። ኣቤቱታ ሰባር ኣቕሓ፡ ብዛዕባ እቲ ኣበር ጥርዓን ምቕራብ ማለት እዩ። እቲ ሸያጢ ነቲ ጌጋ ከዐርዮ ዕድል ክረክብ ኣሎዎ። መብዛሕትኡ ግዜ መተካእታ ናይቲ ዝተሰበረ ኣቕሓ ሓደ ሓድሽ ኣቕሓ ይወሃበካ እዩ። ሓደ ኣገልግሎት ክትዕድግ ከሎኻ እቲ ሸያጢ ነቲ ጌጋ ከዐርዮ ኣሎዎ።
መሰል ምቕያር ይሃሉኻ ኣይሃሉኻ ብዘየገድስ ኣቤቱታ ሰባር ኣቕሓ ከተቕርብ መሰል ኣሎካ። ዋላ ዋግኦም ዝጎደለ ኣቑሑት ኣበር እንተ ኣለዎም ኾይኑ ኣቤቱታ ሰባር ኣቕሓ ከተቕርብ መሰል ኣሎካ። ኣብ ሽወደን ንሰለስተ ዓመት ናይ ኣቤቱታ ሰባር ኣቕሓ ምቕራብ መሰል ኣሎካ።
ድሕሪ እቲ ዕድጊ ብዝተኻእለ መጠን ቀልጢፍካ ምስቲ ሸያጢ ብምርኻብ እቲ ኣቕሓ ወይ ኣገልግሎት እንታይ ጌጋ ከም ዘሎዎ ሓብሮ። ካብታ እቲ ጌጋ ዝረኸብካሉ ኣብ ውሽጢ ክልተ ኣዋርሕ ኣቤቱታ ሰባር ኣቕሓ እንተ ኣቕሪብካ፡ ከም ምኽኑይ ግዜ እዩ ዝቝጸር። ምኽኑይ ግዜ ቅቡል ግዜ ማለት እዩ።
- ገለ ነገር ክትገዝእ ከሎኻ ኵሉ ግዜ ነቲ ቅብሊት ዓቅቦ። ሽዑ ነቲ ኣቕሓ ንኽትመልሶ ዝቐለለ ይኸውን።
- ነቲ ኣቤቱታ ሰባር ኣቕሓ ብጽሑፍ ኣቕርቦ፡ ንኣብነት ብኢ-መይል።
ምእንቲ ጥርዓን ከም ዘቕረብካን መዓስ ከም ዝጠራዕካን መርትዖ ከተቕርብ ክትክእል፡ ናይቲ ኣቤቱታ ሰባር ኣቕሓ ዘቕረብካሉ ቅዳሕ ዓቅቦ።
ክፉት ሸመታ
ብክፉት ሸመታ ምዕዳግ፡ ነቲ ዝዓደግካዮ እንተ ዘይደሊኻዮን ኣብ ሓደ ውሱን ግዜ መሊስካዮን፡ ገንዘብካ ይምለሰካ ማለት እዩ።
መሰል ናይ ክፉት ሸመታ ዝህበካ ዝኾነ ሕጊ የለን። ዕድል ናይ ክፉት ሸመታ ብድልየት ዝወሃብ ኾይኑ እተን ዱኳናት ባዕለን ዝውስንኦ ናተን ሕጊ እዩ። እዚ፡ ገለ ዱኳናት ናይ 30 መዓልታት ክፉት ሸመታ ዕድል ክህባ ከለዋ ገሊኤን ድማ ጨሪሸን ናይ ክፉት ሸመታ ዕድል ኣይህባን ማለት እዩ።
- ኵሉ ግዜ ኣየኖት ኣየኖት ኵነት ከም ዘገልግሉ ኣብቲ ዱኳን ሕተት።
- ንኽንደይ እዋን ክፉት ሸመታ ከም ዘሎካ ኣብቲ ቅብሊት ተነጺሩ ከም ዘሎ ርኣዮ።
- ነቲ ቅብሊት ዓቅቦን ቅድሚ እቲ ናይ ክፉት ሸመታ ዕለት ምውዳቑ ነቲ ኣቕሓ ምለሶን።
መሰል ምቕያር ኣቕሓ
መሰል ምቕያር ኣቕሓ ምህላው፡ ንዝዓደግካዮ ሓደ ኣቕሓ መሊስካ ኣብ ክንድኡ ካልእ ምምራጽ ማለት እዩ። መሰል ምቕያር ኣቕሓ ክከውን ከሎ ገንዘብ ኣይምለሰካን እዩ።
መሰል ምቕያር ኣቕሓ ኣሎካ ዝብል ዝኾነ ሕጊ የለን። መሰል ምቕያር ኣቕሓ ብድልየት ዝወሃብ ዕድል ኾይኑ እተን ዱኳናት ባዕለን ዝውስንኦ ናተን ሕጊ እዩ።
- ኵሉ ግዜ ኣየኖት ኣየኖት ኵነት ከም ዘገልግሉ ኣብቲ ዱኳን ሕተት።
- ንኽንደይ እዋን መሰል ምቕያር ኣቕሓ ከም ዘሎካ ኣብቲ ቅብሊት ተነጺሩ ከም ዘሎ ርኣዮ።
- ነቲ ቅብሊት ዓቅቦን ቅድሚ እቲ ናይ መሰል ምቕያር ኣቅሓ ዕለት ምውዳቑ ነቲ ኣቕሓ ምለሶን።
- ነቲ ኣቕሓ ልክዕ ከምቲ ክትገዝኦ ከለኻ ዝነበሮ ኵነት ምለሶ።
መሰል ምጥዓስ
ካብ ሓንቲ ዱኳን ክትዕድግ ከሎኻ ዝኾነ መሰል ምጥዓስ የብልካን። ብርሑቕ ንኣብነት ብመንገዲ ኢንተርኔት፡ ካብ ብተለፎን ሸየጥቲ፡ ወይ ትእዛዝ ብጶስጣ ገለ ነገር እንተ ዓዲግካ ንኽትጠዓስን ገንዘብካ ክምለሰካን መሰል ኣሎካ። ከምኡ'ውን ምስ ሓደ ሸያጣይ ካብቲ ናይ ሸያጣይ ናይ ንግዲ ኣዳራሽ ወጻኢ ውዕል እንተ ጌርካ፡ ንኽትጠዓስ መሰል ኣሎካ። ውዕል፡ ብጽሑፍ ወይ ብኣፍ ዝተሰማማዕካሉ ነገር እዩ።
- ብርሑቕ ወይ ካብቲ ናይ ሸያጣይ ኣዳራሽ ወጻኢ ክትዕድግ ከሎኻ ናይ 14 መዓልታት ናይ ምጥዓስ መሰል ኣሎካ።
- እቲ ናይ ምጥዓስ እዋን ካብ ጽባሕ ናይ እቲ ኣቕሓ ዝተቐበልካሉ ዕለት ይጅምር። ሓደ ኣገልግሎት እንተ ዄንካ ዓዲግካ፡ እቲ ናይ ምጥዓስ እዋን ካብ ጽባሕ እቲ ውዕል ዝኣተኻሉ ዕለት ክሓስብ ይጅምር። ናይ ምጥዓስ እዋን ንሓደ ዕድጊ ንኽትጠዓሰሉ ዘሎካ ግዜ እዩ። ኣብ ናይ ተለፎን መሸጣ፡ ድሕሪ ነቲ ውዕል ብጽሑፍ ምርግጋጽካ፡ ነቲ ውዕል ትኣትዎ። ጠለብ ናይ ብጽሑፍ፡ ንኽልቲኡ ናይ ወረቐት ኣገባብን ኤለክትሮኒካዊ ኣገባብን ንኣብነት ብኢ-መይል ወይ ኤስኤምኤስ የጠቓልል።
- እቲ ሸያጣይ ቅድሚ ነቲ ውዕል ምእታውካ ከመይ ጌርካ ነቲ ዕድጊ ከም ትጠዓሰሉ ሓበሬታ ክህበካ ኣሎዎ። እቲ ሸያጣይ እኹል ሓበሬታ እንተ ዘይሂቡካ ኾይኑ እቲ ናይ ምጥዓስ እዋን ይናዋሕ እዩ።
- ናይ ምጥዓስ መሰል ንዅሉ ዓይነት ዕድጊ ኣየገልግልን እዩ። ንኣብነት ሓደ መገሻ ወይ ብፍሉይ ዝፈረየ ፍርያት ክትዕድግ ከሎኻ ኣየገልግልን እዩ። እቲ ሸያጣይ ነዞም ዕድግታት መሰል ምጥዓስ ከም ዘይምልከቶም ክሕብረካ የድልዮ እዩ።
- ብጽሑፍ ንኣብነት ብኢ-መይል ከም ዝተጣዓስካ ምሕባር ዘክር። ሓደ ቅዳሕ ከም መርቶኦ ዓቅብ።
- ነቲ ኣቕሓ ካብታ ከም ዝተጠዓስካ ዝሓበርካላ መዓልቲ ኣብ ውሽጢ 14 መዓልታት ናብቲ ሸያጣይ ምምላስ ከድልየካ እዩ። ቅድሚ ውዕል ምእታውካ እቲ ሸያጣይ ብዛዕብኡ ሓቢሩካ እንተ ኾይኑ፡ ናይ መምለሲ ወጻኢታት ባዕልኻ ኢኻ ትኸፍሎ። ነቲ ኣቕሓ ናብቲ ሸያጣይ ተመሊስካ ከም ዝለኣኽካሉ ከተርኢ ክትክእል ይግብኣካ እዩ። ስለዚ ነቲ ኣቕሓ ዝመለስካሉ ቅብሊት ከም መርትዖ ዓቅቦ።


text:
ምስጢረ ቁርባን
I. ትርጉምን ኣስማትን
- እዚ ናይ ቤተክርስቲያን እቲ ዝለዓለ ኣገልግሎት፡ እዩ፡ እቲ መዛዘሚ ክርስቲያናዊ ኣምልኾ፡ መእመናን ምስ ጐይታኦም ዝራኸቡሉ ምስጢር እዩ። እታ ቤተክርስቲያን ንዘመናት ከም ማእከል ስርዓተ ኣምላኾኣ ጌራቶ ዝጸንሐት ድማ እዩ።
- በዚ ቅዱስ ምስጢር ኣቢልና፡ ነቲ ቅዱስ ስጋ ጐይታ ብመልክዕ ሕብስቲ ንበልዕ፡ ነቲ ክቡር ደም ጐይታ ድማ ብወይኒ ኣቢልና ንሰቲ።
- ኣሰያይማኡ: –
- ቅዱስ ቍርባን
- መኣዲ ጐይታ
- ስጋን ደምን ክርስቶስ
- ሕብስተቍርባን
II. ኣብ ብሉይ ኪዳን ዝነበረ ዓይነት
- መስዋእተ መልከጼዴቅ። ኣብ ብሉይ ኪዳን ንመጀመርታን ንመወዳእታን ግዜ መስዋእቲ ሕብስትን ወይንን ምንባሩ ዝተጠቕሰሉ እዩ። “መልከጼዴቅ፡ ንጉስ ሳሌም ድማ፡ ንሱ ኸኣ ካህን ልዑል ኣምላኽ፡ እንጌራን ወይንን ኣምጽኤ” (ዘፍ 14:18) በዚ ምኽንያት እዚ ድማ ብዛዕባ ጐይታና ከምዚ ተባህለ፡ “ንስኻ ከም መዓርግ መልከጼዴቅ ንዘለአለም ካህን ኣምላኽ ኢኻ” (እብ 5:6, 10; 7:17)
- ደቂ እስራኤል፡ በታ ካብ ግብጺ ዝወጹላ ለይትን ዓመት መጸ ድማ ዝስውእዎ ዝነበሩ፡ መስዋእተ ፋሲካን። “ገንሸል ፋስጋና፡ ማለት ክርስቶስ፡ ተሰዊኡ እዩ እሞ“(1 ቈረ፡ 5:7) “ንጽብሒቱ ዮሃንስ ንኢየሱስ፡ ናብኡ ኺመጽእ ከሎ ረኣየ እሞ፥ እንሆ፡ ሓጢኣት ዓለም ዜርሕቕ ገንሸል ኣምላኽ፡ በለ።” (ዮሃ1:29)
- እቲ “ማና” ደቂ እስራኤል ንኣርብዓ ዓመት ዝተመገብዎ “ነቲ እንጌራ ሓቂ ኻብ ሰማይ ዚህበኩም ኣቦይ እዩ እምበር፡ ነቲ እንጌራ እቲ ኻብ ሰማይ ዝሃበኩምሲ ሙሴ ኸም ዘይኰነ፡ ብሓቂ፡ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ፡ በሎም፡ “(ዮሃ6:32)
“እቲ ኻብ ሰማይ ዝወረደ እንጌራ እዚ እዩ፡ ከምቲ ኣቦታትኩም ዝበልዕዎ ማና እሞ ዝሞቱ ኣይኰነን። ነዚ እንጌራ እዚ ዚበልዕሲ ንዘለኣለም ብህይወት ኪነብር እዩ።” (ዮሃ6:58)
III. እቲ ምስጢር ዝተሰርዓሉ
ጐይታና ነዚ ምስጢር እዚ ኣብ ኣዝዩ ፍሉይ ኣጋጣሚ ምጅማሩ ዘሐጉስ እዩ። እቶም ወንጌላውያን ከምዝነገሩና፡ በዓል ፋሲካ ምስ ቀረበ ነቲ ምስጢር ከምዝሰርዐ እዩ። እዚ በዓል እዚ፡ ናይ ኣይሁድ እቲ ዝዓበየ ዝበሃል በዓል እዩ፡ ናይ ገዛእ ርእሱ ምስለ መስዋእቲ ዝገብረሉ ዝነበረ ድማ እዩ። ልክዕ ቀቅድሚ ሞቱ ዝተሰርዐ ምስጢር እዩ። ቀቅድሚ እታ፡ በታ ህይወቱ በጃ ኹላ ዓለም ዝወፈየላ ለይቲ ድማ እዩ። “ኣነ ኻብ ጐይታ እተቐበልክዎ እየ እሞ፡ ንኣኻትኩምውን ዝነገርክዎ፡ ጐይታና ኢየሱስ በታ እተታሕዘላ ለይቲ እንጌራ ኣልዓለ፡ ኣመስጊኑ ቘረሰ እሞ፡ ውሰዱ፡ ብልዑ፡ እዚ ምእንታኹም እተዋህበ ስጋይ እዩ፡ እዚ ንመዘከርታይ ግበርዎ፡ በለ። ከምኡ ኸኣ ድሕሪ ድራር ነታ ጽዋእ ኣልዓለ እሞ፡ እዛ ጽዋእ እዚኣ ብደመይ ሓድሽ ኪዳን እያ። ብትሰትይዎ መጠን ንመዘከርታይ ግበርዎ፡ በለ” (1 ቈረ፡ 11:23-25)
IV. እቲ ዝርአ ምልክት
ኣብዚ ምስጢር እዚ ክልተ ዝረኣዩ ምልክታት ኣለው፦ (1) እቲ ሕብስትን ወይንን (2) ኣገልግሎት ቅዳሴ፡ ብፍላይ፤ኳ እቶም መንፈስ ቅዱስ ኣብ ለእሊ ወይንን ሕብስትን ወሪዱ ናብ ስጋን ደምን ክርስትስ ዝልውጠሉ ጸሎታት።
- እቲ ሕብስቲ ካብ ጽሩይ ስርናይ ዝተዳለወን ዝበዅዐን ክኸውን ይግባእ። እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ድማ እቲ መስዋእቲ ኣብ ዝተሰርዓሉ እቶም ኣይሁድ ዝበልዕዎ ዝነበሩ ዝበዅዐ ሕብስቲ ስለዝነበረ እዩ። ብዘለዉ እስራኤል ኣብ መበል 14 መዓልቲ ናይታ ወርሒ ነቲ እንጌራ ፋሲካ ክበልዕዎ፡ እቲ ሕጊ ይእዝዝ ነበረ። “ኣብዛ ወርሒ እዚኣ ኸኣ ክሳዕ መበል ዓሰርተው ኣርባዕተ መዓልቲ ሐልውዎ። ሽዑ ዅሉ እቲ እኩብ ማሕበር እስራኤል ኪመሲ ኸሎ ይሕረዶ። ኣብታ ቐዳመይቲ ወርሒ፡ ካብታ ወርሒ ድማ ብመበል ዓሰርተው ኣርባዕተ መዓልቲ ምሸት፡ ክሳዕ መበል ዕስራን ሓደን መዓልቲ ምሸት ኣብታ ወርሒ፡ ቅጫ ኽትበልዑ ኢኹም። ወሰንተኛ እንተ ዀነ፡ ወይ ወዲ ዓዲ ብኹዕ ዝበልዔ ዘበለ፡ እታ ነፍሲ እቲኣ ኻብ ኣኼባ እስራኤል ክትቍረጽ እያ እሞ፡ በተን ሾብዓተ መዓልቲ ኣብ ኣባይትኹም ማይ ብሑቝ ኣይረከብ” (ዘጸ12:6, 18:19).እቲ ምስጢር ግን በዞም ዝስዕቡ ምኽንያታት ኣብ መበል 13 መዓልቲ ናይታ ወርሒ እዩ ተሰሪዑ፦
- ብግሉጽ ተጻሒፉ ከምዘሎ፡ “ኢየሱስ፡ ቅድሚ በዓል ፋስጋ ኻብዛ ዓለም እዚኣ ናብ ኣቦኡ ዚኸደላ ጊዜኡ ኸም ዝበጽሔት ፈሊጡ፡” (ዮሃ13:1)
- ኣይሁድ ኣእዳዎም ኣብ ልዕሊ የሱስ ምስ ኣላዓሉ፡ ንጽባሒቱ ንግሆ፡ ፋሲካ ከብ፡ዕሉ ይዳለዉ ምንባሮም እዩ ተነጊሩ ዘሎ፦ “ሽዑ ንኢየሱስ ካብ ቀያፋ ናብ መጋባእያ ወሰድዎ፡ ንግሆ ድማ ነበረ። ንሳቶም ግና፡ ገንሸል ፋስጋ ምእንቲ ኺበልዑስ፡ ከይረኽሱ ናብ መጋባእያ ኣይኣተዉን።” (ዮሃ18:28.) “ጲላጦስ ነዚ ዘረባዚ ምስ ሰምዔ፡ ንኢየሱስ ናብ ወጻኢ ወሲዱ፡ ኣብቲ ጸፍጸፍ ዚብልዎ፡ ብእብራይስጢ ገበታ ዚብሀል ስፍራ ኣብ መንበር ፍርዲ ተቐመጠ። ድሮ ፋስጋ፡ ኣስታት ሳድሰይቲ ሰዓት ኣቢሉ ነበረ። ንኣይሁድ ከኣ፥ እንሆ ንጉስኩም፡ በሎም” (ዮሃ19: 13, 14)።
- ክርስቶስ ኣብ መስቀል ምስ ሞተ እውን ፋሲካ ከብ፡ዕሉ ይዳለዉ ነበሩ። “ስለዚ፡ ድሮ ሰንበት ነበረ እሞ፡ እታ ሰንበት እቲኣ ክብርቲ በዓል ዓመት ስለ ዝዀነት፡ እቲ ስጋኦም ኣብ መስቀል ምእንቲ ኸይሐድር፡ መሓዅልቶም ሰሰቢሮም ኬውርድዎም፡ እቶም ኣይሁድ ንጲላጦስ ለመንዎ።” (ዮሃ19:31)
- እቲ ዝነበረ ገዛኢ ብበዓል እሱር ክፈትሓሎም ልማድ ነበሮም። ባርባን ድማ በዚ ምኽንያት እዚ ዓርቢ ተፈትሐ። እቶም እሱራት ምስ ስድራ፡ኦም መንቲ ከሕልፍዎ ተባሂሉ፡ ቀቅድሚ እቲ በዓል እዮም ዝፍትሑ ዝነበሩ።
- ብዛዕባ ይሁዳ አስቈሮታዊ ድማ ከምዚ ተጻሕፈ፡ “ድሕሪ እታ ቝራስ እንጌራ ኸኣ ሰይጣን ናብኡ ኣተወ። ሽዑ ኢየሱስ፡ ነቲ እትገብሮ ቐልጢፍካ ግበሮ፡ በሎ። ካብቶም ኣብ መኣዲ ተቐሚጦም ዘለዉ ግና ብዛዕባ እንታይ ከም ዝበሎ፡ ሓደ እኳ ዝፈለጠ ኣይነበረን። ንሓያሎ ግና፡ ማሕፉዳ ኣብ ይሁዳ ነበረ እሞ፡ ኢየሱስ፥ ንበዓል እንደልዮ ዓድግ ወይስ ገለ ንድኻታት ሃብ፡ ዝበሎ መሊልዎም ነበረ” (ዮሃ፡13: 27-29)።እዚ ዘርእየና ነገር እንተሎ፡ ሰብ አቐዲሙ ድኣ ይዓዳድግ እምበር፡ ኣብታ መዓልቲ በዓል ወይ ድሕሪኡ ስለዘይገዝእ፡ ኣብ መዓልቲ ሓሙስ ገና እቲ በዓል ከምዘይተጀመረ እዩ። ካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን ግን እቲ ሕብስቲ ዘይበኽዐ ክኸውን ኣለዎ ኢላ እያ እትምህር። እዚ መበሊኣ ምኽንያት ድማ፡ “በታ ቐዳመይቲ መዓልቲ በዓል ቕጫ እቶም ደቀ መዛሙርቲ ናብ ኢየሱስ መጺኦም፡ ገንሸል ፋስጋ ኽትበልዕስ ኣበይ ከነዳልወልካ ትደሊ፧ በልዎ። ንሱ ድማ በለ፡ ናብ ከተማ ናብ እከለ ኪዱ እሞ፡ ጊዜይ ቀረበት፡ ምስ ደቀ መዛሙርተይ ከኣ ፋስጋ ኣባኻ ኽፍስግ፡ ይብል አሎ መምህር፡ በልዎ። እቶም ደቀ መዛሙርቲ ድማ ኢየሱስ ከም ዝኣዘዞም ገበሩ፡ ገንሸል ፋስጋውን ኣዳለዉ። “(ማቴ፡ 26: 17-19)ኣብቶም ዝሓለፉ ጥቕስታት ከምዝተነጸረ፡ እቲ በዓል ኣብ ቀዳም እዩ ኔሩ። ተጻራሪ ዝመስል ሓሳብ፡ እቲ ገንሸል ዓርቢ ምሸት (መበል 14 መዓልቲ) ክሕረድ ስለዝነበሮ እዩ። እታ መበል 14 መዓልቲ ፋሲካ ትበሃል ነበረት። ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ድማ እቲ ናይ ንሸውዓተ መዓልቲ ዝቕጽል ዘይበዀዐ ቅጫ ናይ ምብላዕ ስርዓት ይጅምር። አይሁድ ምቝጻር መዓልቲ ብድሮ እዮም ዝጅምሩ። እቶም ኣይሁድ መዓልቲ ምሸት ከም እትጅምር ጌሮም እዮም ዝሓስቡ። በዚ መሰረት እምበአር ዓርቢ ሓሙስ ምሸት እያ ትጅምር። ቅዱሳን ማቴዎስን ማርቆስን በታ ቀዳመይቲ መዓልቲ በዓል ቅጫ፡ ጐይታ ነቲ ቅዱስ ምስጢር ሰርዐ ኢሎም ክጽሕፉ ከለው እምበአር፡ ሓሙስ ምሸት ማለቶም ነበረ። በዓል ፋሲካ፡ በተን ሸውዓተ መዓልትታት ቅጫ ስለዝሰዓብ፡ እዚ ድማ እታ ቀዳመይቲ መዓልቲ ቅጫ ብዝብል ስም ይዝውተር ስለዝነበረ እዩ (ሉቃ 22:7)
- ብተወሳኺ፡ ብዙሓት ተንተንቲ ድማ እዚ ምስጢር እዚ ኣብ መበል 13 መዓልቲ ናይታ ወርሒ፡ ማለት ቅድሚ እቲ ፋሲካ፡ ወይ ከአ ቅድሚ እታ መዓልቲ ቅጫ እዩ ዝተሰርዐ እዮም ዝብሉ።
- ዮሃንስ ክሪክሶስቶም ከምዝብሎ፡ “እቲ ወንጌላዊ፡ “በታ ገንሸል ፋሲካ ዝሕረደላ ቀዳመይቲ መዓልቲ ቅጫ’ ክብል ከሎ፡እታ መዓልቲ ድሮ መጺኣ ማለቱ አይኮነን፡ ድሮ ኣትያ ቀሪባ ማለቱ እዩ ዝነበረ። ንመጀመርታ ናይታ ዕለት ድማ እዩ ዘርኢ፡ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ብድሮ ስለዝጅምር ማለት እዩ።”
- ማቴዎስ 26:17 ክትርጐም ከሎ፡ “በታ ቐዳመይቲ መዓልቲ በዓል ቕጫ እቶም ደቀ መዛሙርቲ ናብ ኢየሱስ መጺኦም፡ ገንሸል ፋስጋ ኽትበልዕስ ኣበይ ከነዳልወልካ ትደሊ፧ በልዎ“ ኣብታ ቅድስቲ ሰሙን ኣብ መዓልቲ ሓሙስ ኢና በጺሕና ዘለና፡ ወርሒ ኒሳን መበል 13መዓልቲ። እቲ በዓል እብ ጸሓይ ዕራብ ናይታ መበል 14 መዓልቲ ኣብታ መዓልቲ ምድላው እንብላ እዩ ክጅምር። እዚ ዝተባህለትሉ መዓልቲ ድማ እቲ ገንሸል ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ድሕሪ ቀትሪ ይሕረድ ስለዝነበረ እዩ። ንግሆ መበል 15 መዓልቲ ድማ ይብላዕ ነበረ። እቲ ምድላዋት ኣብ መበል 13 መዓልቲ ይጅምር። ስለዚ ድማ እዩ እዛ መዓልቲ እዚ፡ኣ ቀዳመይቲ መዓልቲ በዓል ቅጫ ተባሂላ እትስመ።”
- አዳም ክላርከ ድማ፡ ኣብቲ ትንተናኡ: ከምዚ ይብል፡ “ፋሲካ ከይሓለፈ መዓልቲ ቅጫ ስለዘይጅምር፡ እታ መበል 15 መዓልቲ ናይታ ወርሒ፡ እዚኣ እታ መጀመርያ መዓልቲ ኔራ ክትከውን ኣይትኽእልን እያ። አይሁድ ነቲ ዘይበዅዐ ቅጫ ኣብ መበል 14 መዓልቲ ክበልዑ ምስ ጀመሩ ግን፡ (ዘጸ 12:18)፡ እዛ መዓልቲ እዚኣ መጀመርያ መዓልቲ ዘይበዅዐ ቅጫ ተባሂላ ትስመ ነበረት። እቶም ወንጌላውያን እምበአር በዚ መንፈስ እዚ እዮም፡ ነታ መዓልቲ ከምኡ ኢሎም ዝሰምይዋ ዘለዉ፡ ማርቆስ14: 12; ሉቃ 22: 7 ተመልከት።
- ኣብ ልዕሊ እዚ ኹሉ ድማ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ከምዚ ከም ዝብል ምጥቃስ ኣድላዪ እዩ፡” ኢየሱስ እንጌራ ኣልዐለ፡ ባሪኹ ቘሪሱ“(ማቴ. 26: 26); (ማርቆስ14: 22; ሉቃ22: 19: 1 ቈረ. 11: 23; ወዘተ፡ ወዘተ)
- ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ፍጹም ዘይበዅዐ ቅጫ ወሲዱ ኣይተባህለን፡ (2) እቲ ወይኒ ድማ ኣዝዩ ንጹህ
- ፍረ ወይኒ “ጽዋእ ኣልዒሉ ኣመስጊኑ ድማ ከምዚ እናበለ ሀቦም፡ እዚ ምእንቲ ብዙሓት ንሕድገት ሓጢኣት ዚፈስስ ዘሎ ናይ ሓድሽ ኪዳን ደመይ እዩ እሞ፡ ካብዚ ዅልኹም ስተዩ። ድሕሪ ሕጂ ኽሳዕ እታ መዓልቲ እቲኣ ኣብታ መንግስቲ ኣቦይ ምሳኻትኩም ሓድሽ ክሳዕ ዝሰትዮ፡ ካብዚ ፍረ ወይኒ እዚ ከቶ ኸም ዘይሰቲ፡ እብለኩም አሎኹ።”
- ምስ ማይ ዝተሓወሰ፡ ምኽንያቱ ጎይታውን ዝስተ ጌሩ ስለዝሃቦም (ስርዓት ሃዋርያት 8: 22) ብተወሳኺ ድማ ነቲ ካብ ጐድኒ ጐይታ ዝፈሰሰ ማይን ደምን ስለዝውክል ድማ፡ በዚ ኣገባብ እዚ ክዳሎ ይግባእ፡ (ዮሃንስ19: 32)
V. እቲ ዘይርአ ጸጋ
- ተማቐልቲ ስጋሁ ወደሙ ንኸውን።
- እቲ ብጸጋን ብፍልጠት ጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንኽንዓቢ ዝሕግዘናመንፈሳዊ መግቢ ንረክብ። “ኢየሱስ በሎም፥ እንጌራ ህይወት ኣነ እየ። ናባይ ዚመጽእ ኣይጠምን፡ ብኣይ ዚኣምን ከቶ ኣይጸምእን እዩ። ስጋይ ብልዒ ሓቂ እዩ እሞ፡ ደመይ ከኣ መስተ ሓቂ እዩ” (ዮሃ6: 35, 55)።
- ሕድገት ሓጢኣት ንረክብ “ጽዋእ ኣልዒሉ ኣመስጊኑ ድማ ከምዚ እናበለ ሀቦም፡ እዚ ምእንቲ ብዙሓት ንሕድገት ሓጢኣት ዚፈስስ ዘሎ ናይ ሓድሽ ኪዳን ደመይ እዩ እሞ፡ ካብዚ ዅልኹም ስተዩ። “(ማቴ: 26: 27, 28)
- ኣብ ክርስቶስ ንነብር፡ ክርስቶስ ድማ ኣባና ይነብር፡ “እቲ ስጋይ ዚበልዕ ደመይውን ዚሰቲ ኣባይ ይነብር፡ ኣነውን ኣብኡ።” (ዮሃ6: 56)
- ምስ ክርስቶስ፡ ምስቶም ኣብ ጥቓና ዘለዉ ምእመናን፡ ከም፡ኡውን ምስ ኣብ መላ፡እ ዓለም ዘለ ዘለዉ ክርስቲያን ቅዱስ ሕብረት ንረክብ። ምስቶ ኣብ ዙርያ ዙፋን ኣምላኽ እተቐመጡ ቅዱሳን፡ ምስ መላእኽትን ሊቃነ መላእኽትን ምስ ኩሎም ሰራዊት ሰማይን ሕብረት ይህልወና። ቅዱስ ቍርባን ዝብለና ነገር ፡ ምስ ኩሎም ኣሕዋትና ሓቢርና ምስ እግዚአብሄር ከም እንሓብር እዩ።እዚ ከም ናይ ሓባር መኣዲ ስድራ እግዚአብሄር ኣቦና እምበር፡ ከም ውልቂ ኣምልኾ ጥራይ ክሕሰብ ዝከኣል ኣይኮነን። “ካብ ሓንቲ እንጌራ ተማቒልና ኢና እሞ፡ ሓንቲ እንጌራ ኻብ እትኸውንሲ፡ ንሕና ብዙሓት ክነስና ሓደ ስጋ ኢና። “(1 ቈረ፡ 10: 17)
- ኣብዚ ዓለም እዚ እቲ ሓቀኛ ህይወት ተዋሂቡና’ሎ። ጨንፈር እብቲ ጕንዲ ወይኒ እንተዘይጸንዐ ክፈሪ እይክእልን። “ኢየሱስ በሎም፥ ስጋ ወዲ ሰብ እንተ ዘይበላዕኩም፡ ደሙውን እንተ ዘይሰቴኹምሲ፡ ህይወት ከም ዜብልኩም፡ ብሓቂ፡ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ። ህያው ኣቦ ኸም ዝለኣኸኒ እሞ ኣነ ስለ ኣቦ ብህይወት ከም ዘሎኹ፡ ከምኡ ኸኣ እቲ ዚበልዓኒ ስለይ ብህወት ኪነብር እዩ። (ዮሃ 6: 53, 57)
- ዘልኣለማዊ ህይወት ተዋሂቡና’ሎ “ስጋይ ዚበልዕ ደመይውን ዚሰቲ ናይ ዘለኣለም ህይወት ኣላቶ፡ ኣነውን በታ ዳሕረይቲ መዓልቲ ኸተንስኦ እየ። ነዚ እንጌራ እዚ ዚበልዕሲ ንዘለኣለም ብህይወት ኪነብር እዩ።” (ዮሃ 6: 54, 58)
VI. ምልዋጥ እቲ ወይንን ሕብስትን
ድሕሪ ጸሎት፡ እቲ ሕብስትን እይንን ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ናብ ስጋን ደምን ክርስቶም ይልወጥ ኢልና ኢና ንኣምን።በዚ ምኽንያት እዚ ድማ ኣብቲ መቕደስ፡ ሕብስቲ ወይ ወይኒ ጥራይ አይኮንናን እንርኢ። ብመልክዕ ሕብስትን ወይንን ኣቢልና ግን ንስጋን ደምን ክርስቶስ ንርእዮ።
አቦታት ቤተክርስቲያን ኣብዚ መዳይ እዚ ከምዚ ዝስዕብ በሉ:
“ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብዚ ምስጢር እዚ ኣሎ ኢልና ንኣምን። ከምቲ ኣብ ካልኦት ምስጢራት ዘጋጥም፡ ብጸጋኡ ወይ ብኻልእ መልክዕ ዘይኮነስ፡ ኣብዚ ምስጢር እዚ ግን በቲ ሓቀኛ ህላወኡ ኣብኡ ይህሉን ይርከብን ኢልና ንኣምን። በዚ ምኽንያት እዚ፡ እቲ ሕብስቲ ናብቲ ኣብ ቤትልሄም ካብ ድንግል ማርያም ዝተወልደ፡ ኣብ ዮርዳኖስ ዝተጠምቀ፡ም፡እንታና ዝሓመመን ዝሞተን ዝተቐብረን ካብ ምውታን ድማ ዝተንስ፡እን ስጋ ክርስቶስ ይልወጥ ኢልና ነአምን። ብተመሳሳሊ ኣገባብ ድማ እቲ ወይኒ ናብቲ ኣብ መስቀል ዝፈሰሰ ደም ክርስቶስ ይልወጥ”
እቲ ህላወ ጐይታ፡ ነቲ ሕብስትን ወይንን ናብቲ ዝተቐደሰ ስጋኡን ናብ ክቡር ደሙን ብምልዋጥ እዩ ዝፍጸም። ገለ ወንጌላውያን ኣብያተ ክርስቲያን ግን ሞትን ትንሳኤን ክርስቶስ ንምዝካር ጥራይ ኢና ንወስዶ ይብላ እየን። ነዚ መልሲ ንምሃብ ነዞም ዝስዕቡ ክንውከስ ንኽእል:-
(1) ናብ መጽሓፍ ቅዱስ
ብዛዕባ እዚ ምስጢር እዚ ብዝምልከት ኣብ መጽሓፍ ዘሎ ኩሉ ሓሳባት ነዚ ሰረተ እምነትና እዩ ዝድግፍ።
1. እቶም ጐይታና ብዛዕባ ስጋኡን ደሙን ዝዛረቦም ዝነበረ ኣይሁድ፡ ንዘረባ ጐይታ ቃል ንቓሉ እዩ ወሲዶሞ፡ “እቲ ኻብ ሰማይ ዝወረደ እንጌራ ህይወት ኣነ እየ። ካብዚ እንጌራ እዚ ዝበልዔ ዘበለ ንዘለኣለም ኪነብር እዩ። እዚ ኣነ ምእንቲ ህይወት ዓለም ዝህቦ እንጌራ ኸኣ ስጋይ እዩ።” (ዮሃ 6: 51) ንሓድሕዶም ከአ “እዝስ፡ ስጋኡ ኽንበልዕ፡ ከመይ ገይሩ ኺህበና ይከአሎ፧” (ጥቕሲ 52) ብምባል ተዘራረቡ። ንዘረባኡ ብጌጋ እንተዘይርድእዎ፡ ጐይታ እንታይ ማለቱ ምንባሩ ኣብሪሁ ምነገሮም። በአንጻር እዚ ግን፡ ነቲ ዘረባ ደጊሙ ብምትራር ከምዚ ኢሉ መሃሮም። “ኢየሱስ በሎም፥ ስጋ ወዲ ሰብ እንተ ዘይበላዕኩም፡ ደሙውን እንተ ዘይሰቴኹምሲ፡ ህይወት ከም ዜብልኩም፡ ብሓቂ፡ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ። ስጋይ ዚበልዕ ደመይውን ዚሰቲ ናይ ዘለኣለም ህይወት ኣላቶ፡ ኣነውን በታ ዳሕረይቲ መዓልቲ ኸተንስኦ እየ። ስጋይ ብልዒ ሓቂ እዩ እሞ፡ ደመይ ከኣ መስተ ሓቂ እዩ” (ጥቕስታት 53-55)
2. እቶም ደቀ መዛሙርቲውን ነቲ ዘረባ ቃል ንቓሉ ወሲዶም ንተኸሎ ምብላዕ ስጋን ምስታይ ደምን ጐይታ ብዘይምርድኦም ከምዚ እናበሉ ከጕረምሩሙ ጀመሩ፡ “እዝስ ንምእማኑ ጭንቂ ዘረባ እዩ፡ መንከ ክሰምዖ ይኽእል” በሉ።
ኢየሱስ ድማ ደቀ መዛሙርቱ ብዛዕባዚ ኸም ዘጕረምረሙ፡ ብልቡ ፈሊጡ፥ እዚዶ የዕንቅፈኩም አሎ፧ ወዲ ሰብ ናብቲ ቐደም ዝነበሮ ኺድይብ ከሎ እንተ ትርእዩ ደኣ፡ ከመይ እዩ፧ (ጥቕስታት 61, 62)
ጽዋእ ኣልዒሉ ኣመስጊኑ ድማ ከምዚ እናበለ ሀቦም፡ እዚ ምእንቲ ብዙሓት ንሕድገት ሓጢኣት ዚፈስስ ዘሎ ናይ ሓድሽ ኪዳን ደመይ እዩ እሞ፡ ካብዚ ዅልኹም ስተዩ” (ማቴ 26: 26-28)
እቲ እዋን እቲ ምስኦም ዝኾነሉ ናይ መወዳእታ ግዜ ስለዝነበረ፡ ጐይታ ብምስላ ሓደው ብምሳሌ ምዝራብ ኣየድለዮን። ስለዚ ድማ ልቡ ከፊቱ ብንጹርን ብቐሊል ቃላትን ጌሩ ነገሮም። “እቶም ደቀ መዛሙርቱ ኸኣ፥ እንሆ፡ ሕጂ ብግሁድ ትዛረብ አሎኻ፡ ሓንቲ እኳ ብሕቡእ ኣይተዛረብካን” በልዎ (ዮሃ16: 29)።
4. ሃዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ይብል: “እታ ንሕና እንባርኻ ናይ በረኸት ጽዋእ ምስ ደም ክርስቶስ ሕብረት ዘለዋዶ ኣይኰነትን፧ እታ እንቘርሳ እንጌራስ ምስ ስጋ ክርስቶስ ሕብረት ዘለዋዶ ኣይኰነትን፧” (1 ቈረ10: 16)
አስዒቡ ድማ ከምቲ ጐይታና ነቲ ምስጢር ክሰርዕ ከሎ ዝበሎ ጌሩ ይደግሞ፦ “ኣነ ኻብ ጐይታ እተቐበልክዎ እየ እሞ፡ ንኣኻትኩምውን ዝነገርክዎ፡ ጐይታና ኢየሱስ በታ እተታሕዘላ ለይቲ እንጌራ ኣልዓለ፡ ኣመስጊኑ ቘረሰ እሞ፡ ውሰዱ፡ ብልዑ፡ እዚ ምእንታኹም እተዋህበ ስጋይ እዩ፡ እዚ ንመዘከርታይ ግበርዎ፡ በለ። ከምኡ ኸኣ ድሕሪ ድራር ነታ ጽዋእ ኣልዓለ እሞ፡ እዛ ጽዋእ እዚኣ ብደመይ ሓድሽ ኪዳን እያ። ብትሰትይዎ መጠን ንመዘከርታይ ግበርዎ፡ በለ። ማለት፡ እዛ እንጌራ እዚኣ ብትበልዕዋ፡ እዛ ጽዋእ እዚኣውን ብትሰትይዋ መጠን፡ ክሳዕ ጐይታ ዚመጽእ፡ ሞቱ ትነግሩ ኢኹም። ስለዚ ኸይተገብኦ እዛ እንጌራ እዚኣ ዚበልዕ ወይስ ጽዋእ ጐይታ ዚሰቲ፡ ንሱ ኣብ ናይ ጐይታ ስጋን ደምን እዩ ዚዕግብ” (1 ቈረ፡11: 23-27)
እዞም ቃላት እዚኦም፡ ቅዱስ ቍርባን ክንወስድ ከለና፡ ስጋን ደምን ክርስቶስ ከምእንቕበል ብንጹር ዘርእዩና ቃላት እዮም።
(2) ናብ ውሳኔ ቀዳማይ ሲኖዶስ
- ጉባኤ ኒቅያ ዘቕረቦ ጸብጻብ: “አብቲ ቅዱስ ሰደቓ ዝተቐረበ፡ ሕብስትን ጽዋእን ከም ተራ ሕብስትን ወይንን ጥራይ ጌርና ክንወስዶ አይግባእን፡ ኣእምሮና ልዕሊ ስምዒትና ኣልዕል ኣቢልና፡ እቲ ሓጢኣት ዓለም ዘርሕቕ ገንሸል ኣምላኽ ኣብዚ ሓዲሩ ከምዘሎን፡ ብካህናት ዝጥባሕ፡ ኣማናዊ ስጋን ኣማናዊ ደም ጐይታን ምዃኑን ከኣ ብእምነት ከንርዳእ ይግባእ።”
- ኣብ ኤፌሶን ዝተጋብአ ሳልሳይ ዓለም ለኻዊ ጉባኤ፡ ነቲ ከምዚ ዝስዕብ ዝብል መልኽቲ ቅዱስ ቄርሎስ ዘኣለክሳንድርያ አጽዲቕዎ። “እቲ እንኮ ወዲ እግዚአብሄር ዝኾነ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ብስጋ ከምዝሞተ ነኣምን፡ ትንሳኤኡን ናብ ሰማይ ምዕራጉን ንነግር፡ ኣብ ኣብያተ ክርስቲያን ድማ ነቲ ዘይደማዊ መስዋእቲ ንስውእ። እቲ ዝተቐደሰ ስጋ መድሓኒናን፡ በቲ ዝኸበረ ደሙን ድማ ንቕደስ።”
- እቲ ሻብዓይ ጉባኤ ድማ “ እቲ ንመዘከርታ ስቅያትን ሞትን ጐይታ ዝስዋእ ዘይደማዊ መስዋእቲ፡ እቲ ቅዱስ ትስብእት ኸአ ብዋላ ሓደ ካብቶም ቅዱሳት ሃዋርያት ወይ ካብቶም ቀዳሞት አቦታት፡ ቅርጺ ክርስቶሳዊ ኣካል ዝበሎ የለን። ወይ’ውን ሓደ ከምኡ ዝዓይነቱ ኢሎም ክምህሩውን ኣይተኣዘዙን። ንሳቶምሲ፡ ‘ስጋ ወዲ ሰብ እንተዘይበላዕኩም፡ ደሙ’ውን እንተዘይሰተኹም፡ ህይወት የብልኩምን” ክብሎም ከሎ ጥራይ እዮም ሰሚዖም።
“ከም ስጋይ ዓይነት አይበሎም። ጐይታ ይኹን ሃዋርያት’ውን ይኹኑ፡ ቅድሚ ጸሎት ምግባሮም ደአ ሕብስትን ወይንን ይብሉ እምበር፡ ድሕሪ ጸሎትሲ፡ ኣማናዊ ስጋ፡ ኣማናዊ ደም ኢሎም ደአ ተዛረቡ እምበር፡ ከም ቅርጺ ስጋ ወይ ደም ክርስቶስ ኣይበሉን። ሕብስትን ወይንን ኢሎም ዝጠቕሱ ግን ቅድሚ ጸሎት ጥራይ እዩ።
(3)ጽሑፋት እቶም ቀዳሞት አቦታት
ክለመንት፡ ዲዮናስዮስን ቄርሎስን ዘኣለክሳንድርያ፡ መቃርዮስን ቄርሎስን ዘኢየሩሳሌም፡ ዮሃንስ ክሪሶስቶም፡ ጎርጎርዮስ፡ ባዝል፡ ካልኦት ብዙሓትን እቲ ሕብስትን ወይንን ድሕሪ ጸሎት ብመንፈስ ቅዱስ ናብ ኣማናዊ ስጋን ኣማናዊ ደም ክርስቶስ ይልወጡ ኢሎም።
ዮስቲንን ኢራኔዎስን እቲ ሕብስትን ወይንን ናብ ስጋን ደምን ይልወጥ ኢሎም። ክለመንት ዘኣለክሳንድርያ፡ ኦሬገንን ኣትናቴዎስን እቲ መንፈሳዊ ለውጢ ናይ ሕብስትን ስጋን በቲ ቃል ከምዝኸውን ጽሒፎም። እዚ ሓሳብ እዚ ኣብ ጥንታዊ ናይ ግብጺ ቅዳሴ መግለጺ ረኸበ። እቲ ቃል ኣብ ሕብስቲ መጺኡ ስጋ ንኽኸውን ምስ ተዘርበ፡ እቲ ሕብስቲ ኣካል ናይቲ ስጋ ዝኾነ ቃል ይኸውን።
(4)ፕሮተስታንት ባዕሎም ዝጸሓፍዎም ጽሑፋት
- ካልቪን ሓደ ካብቶም ህቡባት መራሕቶም ከምዚ በለ፡ “ብዛዕባ እዚ ዝምልከት ዝኾነ እንተሓተተኒ፡ ንኽገልጾ ይኹን ንኽርድኦ ምስጢር እዩ ኢለ ንኽእመነሉ ኣይሓፍርን እየ። ዝያዳ ብሩህ ንምግባሩ፡ ካብ ክርድ፡ኦ ንላ፡ዕሊ ብግብሪ ክሙኰሮ ይበልጸኒ። ኣብዚ እምበኣር ብዘይምድንጋር፡ እቲ ሃዲአ ክውከሎ ዝኽእል ናይ እግዚአብሄር ሓቂ እየ ዝቕበል፡ ንሱ ስጋኡ ምግቢ ነፍሲ፡ ደሙ ኸአ መስተ ነፍሲ ከምዝኾነኒ ተዛሪቡ እዩ። ነፍሰይ እምበር ብኸምዚ ምእንቲ ክትህነጽ ንዕኡ እውፍያ ኣለኹ”
- ማርቲን ሉተር፡ እቲ ዓቢ ናይ ፕሮተስታንት መራሒ ድማ በለ “ክርስቶስ ባዕሉ፡ “እዚ ስጋይ እዩ” ኢሉ እዩ እሞ፡ ካብ ክርስቶስ ንላዕሊ ኴንና፡ ንሕና ካልእ ክንብል ኣይንኽእልን ኢና በለ።”
- እታ ናይ 1560 ስኮቲሽ ፕርስፒተርያን ቤተክርስቲያን ድማ፦ “ስለዚ ድማ ንኣምን ብዘይምውልዋል ከአ ንእመነቶም ኣምነቲ ኣብ መኣዲ ጐይታ ንስጋ ክርስቶስ ይበልዑ፡ ደም ክርስቶስ’ውን ይሰትዩ። ንሱ ኣብኦም ንሶም ከአ ኣብኡ ይነብሩ።በዚ ኸምዚ ካብ ስጋኡ ስጋ ካብ ዓጽሙ ድማ ዓጽሚ ረኺቦም ኣካሉ ይኹኑ።” (ቅዱስ ቍርባን፡ ብ David Cairns ን ካልኦትን ገጽ፡75)
VII. ቅዱስ ቍርባን ከም መስዋእቲ
- እዚ ምስጢር እዚ ንድሕነትና ዝቐረበ መስዋእቲ ምዃኑ በዞም ዝስዕቡ ጌርና ከነረጋግጽ ንኽእል፦
- ነቲ ምስጢር ክሰርዕ ከሎ ጐይታና፡ ከምዚ በለ፡ “እንጌራ ኣልዒሉ ድማ ኣመስጊኑ ቘሪሱ፥ እዚ ምእንታኹም ዚውሃብ ዘሎ ስጋይ እዩ፡ እዚ ንመዘከርታይ ግበርዎ፡ ኢሉ ሃቦም።” (ሉቃ 22: 19, 20)
- ቅዱስ ጳውሎስ ብዛዕባ እቲ ንሕና እንስውኦን ኣህዛብ ዝስውእዎን፡ ኣመልኪቱ ከወዳድር ከሎ፡ (1 ቈረ.10: 18-21) ኣብ ቤት ጸሎት ምእመናን እቲ ቅዱስ ቍርባን ከም መስዋእቲ ከምዝዓርግ፡ መርትዖ ኰይኑ ክቐርብ ይኽእል’ዩ።
- ኣብ እብራውያን 13:10 ነቲ ናይ ክርስቲያን ቤት ጸሎት እዩ ዘመልክት
- እዚ ናይ ሓድሽ ኪዳን መስዋእቲ እዚ ኣብ ብሉይ ኪዳን ተነጊሩ ዝነበረ እዩ:
“ስመይ ኣብ ማእከል ኣህዛብ ዓብዪ ስለ ዝዀነ፣ ስመይ ካብ ምብራቕ ጸሓይ ክሳዕ ምዕራብ ኣብ ኣህዛብ ዓብዪ እዩ እሞ፣ ኣብ ኵሉ ቦታ ንስመይ ዕጣን ይዐጥኑ፣ ንጹህ መስዋእቲ ድማ የቕርቡ፣ ይብል እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት። (Mall. 1: 11) እቲ ነቢዪ፡ ኣብዚ ናይ ወንጌል ግዜ ክቐርብ ዘለዎ፡ ብዛዕባ ሓድሽ መስዋእቲ ይዛረብ ከምዘሎ ንጹር እዩ። ነዚ ትንቢት እዚ ክትርጉምዎ ከለዎ መምህራን ቤተክርስቲያን ከምዚ ይብሉ፦
“እቶም ኣቦታትን ናይ ማእከላይ ዘመን ጸሓፍትን፡ ብዙሓት ዘመናውያን ተንተንትን፡ ኣብዚ ትንቢት እዚ ንቕዱስ ቍርባን ከምዝርእይዎ ይዛረቡ። ነቲ ኣብቶም ንስም ክርስቶስ ዘኽብሩ ኣብ መላአ ዓለም ብዝርከቡ ኣመንቲ ዝቐርብ፡ ናይ ክርስቶስ መስዋእቲ ዘዘኻኽረና ንጹህ መስዋእቲ እዩ።”
- ጉባኤ ኒቅያ፡ ንቕዱስ ቍርባን ዘይደማዊ መስዋእቲ ብምባል ሰየሞ። “ጐይታ ይኹን፡ ሃዋርያት ይኹኑ፡ ኣቦታትውን ይኹኑ፡ ነቲ ዘይደማዊ ቅዱስ ቍርባን፡ ኣማናዊ ስጋን ደምን ጐይታ እምበር፡ ምልክት ኢሎም ሰምዮሞ ኣይፈልጡን።
- ኣብ ዲያዳከ ምዕራፍ. 14 ወይ ትምህርቲ እቶም ዓሰርተው ክልተ ሃዋርያት፡ እቲ ኣምልኾ ብተኣምኖ ሓጢኣት ክጅምር ከምዘለዎ እዩ ተባሂሉ ዘሎ። “መስዋእትኻ ንጹህ ምእንቲ ክኸውን”። እዚ መስዋእቲ እዚ፡ ምስቲ ኣብ ሚልክያስ፡ “ንጹህ መስዋእቲ” ተባሂሉ ዘሎ፡ 1: 11 እዩ ተነጻጺሩ ዘሎ፡ (ቀዳማይ ታሪኽ ቅዳሴ ብ J.H. Srawley ገጽ 21)
- ኩሎም ኣቦታት ቤተክርስቲያን መስዋ፡እቲ ኢሎም ሰመይዎ። ኢራንዮስ ነአብነት፡ ኣብታ “Adversus Haereses” እትብል፡ ኣብ አስታት 180 ዓ.ም. ዘጸሓፋ፡ ንቕዱስ ቍርባን ብዝምልከት ብዙሕ ጠቒሱ’ሎ። እቶም እተፈላለዩ ኣርእስትታት፡ “ቍርባን”, “ሞባእ ቤተክርስቲያን”፡ “ሓድሽ ሞባእ ናይ ሓድሽ ኪዳን”፡ “እቲ ንጹህ መስዋእቲ” (ሚል 1:11 ብምንጽጻር) (“ቀዳማይ ታሪኽ ቅዳሴ” ብ J. H. Srawley ገጽ፡ 35, 36)
- ኣብ ኣንግሊካን ቤተክርስቲያን ብዛዕባ ቅዱስ ቍርባን ክለዓል ከሎ ሓደ ካብ ኣባላታ ከምዚ ዝስዕብ በለ፦
– እቲ መስዋእቲ ክርስቶስ ኣብ መስቀል ብምቕዳስ ናይቶም ነገራት (ሕብስትን ወይንን) ኣቢሉ ህልው ይኸውን። እዚ ኸኣ ብምል፡ኣትን በአጠቓላልን ውህበት ጸጋ ኣምላክ ንደቂ ሰብ እዩ። (“ቅዱስ ቍርባን” ብDavid Cairn ን ካልኦትን ገጽ፡ 64).
- ኣብ “ማንዋል ኦፍ ዎርሺፕ” እተባህለ መወከሲ “ሕብረት ፕርስፒተርያን ቤተክርስቲያን ሰሜን ኣሜሪካ” ኣብ ገጽ 81 ከምዚ ዝስዕብ ጽሑፍ ኣሎ።
“ኣብ ቤት ጸሎት ደው ኢልና ከለና፡ እቲ ኣገልጋሊ ንጸሊ ክብል ከሎ፡ ህድኣት እዩ ዝኸውን”። ቤት ጸሎት እንተሎ መስዋእቲ ክህሉ ኣለዎ።
- እዚ መስዋእቲ እዚ ልክዕ ከምቲ ኣብ መስቀል ዝተሰውአ መስዋእቲ እዩ። ዮሃንስ ክሪሶስቶም: “እቲ ሊቀ ዝዓበየ ካህንና ዘንጽሃና መስዋእቲ ኣቕረበ። ካብኡ ኣትሒዝና ድማ ንሕና ነቲ መስዋእቲ እቲ ንስውኦ ኣለና።”ኣብ ሞንጎ እዚ መስዋእትን ኣብ እቲ ኣብ መስቀል ዝቐረበ መስዋእትን ዘሎ ፍልልይ እዞም ዝስዕቡ እዮም:
- ጐይታና ኣብቲ መስቀል ዝርአ መስዋእቲ እዩ ኣቕሪቡ፡ ኣብ ቅዱስ ቍርባን ግን እቲ ኣብ ሕብስትን ወይንን ዝኸውን ለውጢ ብዓይንና አይርአን።
- ኣብ መስቀል ደሙ ብምፍሳስ ደማዊ መስዋእቲ ጌሩ ርእሱ አቕረበ። ኣብ ቅዱስ ቍርባን ግና ዘይደማዊ መስዋእቲ ነቕርብ። ምኽንያቱ ድማ “እቲ ኻብ ምዉታት ዝተንስኤ ክርስቶስ መሊሱ ኸም ዘይመውት፡ ሞትውን ኣብኡ ኸም ዘይመልኽ ፈሊጥና፡” ከምዝብል ማለት እዩ (ሮሜ፡ 6:9)
- እቲ መስቀል ዝተፈጸመ መስዋእቲ ሓንሳእን ኣብ ሓደ ቦታን፡ ንመላእ ዓለምን ዝሽፍን ነበረ። እዚ ዘይደማዊ መስዋእቲ ቅዱስ ቍርባን ግን በብግዚኡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ቦታን ግዜን ነቶም በምነት ዝቕበልዎ ጥራይ ድማ ይስዋእ።
VIII. ነዚ ምስጢር ንምፍጻም መሰል ዘለዎ መን እዩ?
ጐይታ ነዚ መሰል እዚ ነሃዋርያት እዩ ከምዚ እናበለ ሂብዎም፡ “እዚ ንመዘከርታይ ግበርዎ፡”
(ሉቃስ 22: 19) ሃዋርያት ከአ ንተኸተልቶም ንጳጳሳት ኣረከብዎም።
ክርስትና ቀልጢፉ ስለዘስፋሕፍሐ ግን፡ እቶም ጳጳሳት ናብ ኩለን ከተማታትን ዓድታትን ክኸዱ ኣይከኣሉን። በዚ ምኽንያት እቲ መሰል ንካህናት ሃብዎም። ዲያቆናት ግን ንካህናትን ጳጳሳትን ክሕግዙ ጥራይ እዮም ዝኽእሉ። መእመናን ግን ብጽኑዕ ፍጹም ክልኩላት እዮም።
IX. ኣብ ቅዱስ ቍርባን ክሳተፍ መሰል ዘለዎ መን እዩ?
- ዝተጠመቑ ዘበሉ ኩሎም ናይ ምስታፍ መሰል ኣለዎም
- ኣብተን ዝሓለፋ ቀዳሞት ዘመናት ዝነበሩ ኣመንቲ ንቕዱስ ቍርባን ሰሙናዊ ናይ ምቕባል ልማድ ነበሮም። ቃላት ጐይታ ብምዝካር፡ “ኢየሱስ በሎም፥ ስጋ ወዲ ሰብ እንተ ዘይበላዕኩም፡ ደሙውን እንተ ዘይሰቴኹምሲ፡ ህይወት ከም ዜብልኩም፡ ብሓቂ፡ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ። እቲ ስጋይ ዚበልዕ ደመይውን ዚሰቲ ኣባይ ይነብር፡ ኣነ’ውን ኣብኡ” (ዮሃ 6:53, 56) በዚ ምኽንያት እዚ፡ ነፍሲ ወከፍ ክርስቲያን ንቕዱስ ቍርባን በብግዚኡ ክቕበሎ ኣገዳሲ እዩ። ሰሙን ሰሙን እኳ እንተዘይተባህለ፡ ክልተ ወይ ሰለስተ ግዜ ኣብ ዓመት ግን ክቕበል ይግባእ።
- ቅድሚ ምቕባል ግን እቲ ኣማኒ ገዛእ ርእሱ አቐዲሙ ከዳሉ ይግባእ። “ግናኸ ሰብ ንርእሱ ይመርምር፡ ከምኡ ኸኣ ካብዛ እንጌራ እዚኣ ይብላዕ፡ ካብዛ ጽዋእ እዚኣውን ይስተ። እቲ ዚበልዕን ዚሰትን ንስጋ ጐይታ እንተ ዘይለለየ፡ ንርእሱ እዩ ፍርዲ ዚበልዕን ዚሰትን” (1 ቈረ. 11: 28, 29)
- ህጻናት ከኣ ክጥመቑ ካብ ተፈቕደሎም ካብዚ ናይ መንፈስ መግቢ ዝኾነ ከይሕረሙ ምእንቲ ኸአ ካብ ቅዱስ ቍርባን’ውን ክሳተፉ ድማ ክፍቀደሎም ኣለዎ።
- ስጋን ደምን ግድን ክንቅበል ኣለና። ሮማዊት ቤተክርስቲያን ግን ስጋ ጥራይ ትህብ እያ። ከም ምላሽ ድማ ነዚ ዝስዕብ ነቕርብ
- ጐይታ ነቶም ደቀመዛሙርቱ እቲ ቅዱስ ቍርባን ክህቦ ከሎ፡ ክልቴኡ እቲ ስጋን እቲ ደምን እዩ ሂብዎም። ብፍላይ ነታ ጽዋዕ ኣል፡ዒሉ ክህቦም ከሎ ድማ፡ ኵላትና ካበኡ ክንሰቲ እዩ ኣዚዙ “ካብዚ ዅልኹም ስተዩ” (ማቴ 26:27)
- ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ብዛዕባ ቅዱስ ቍርባን ክዝረብ ከሎ፡ ክልቴኦም ስጋን ደምን ብሓባር እዮም ዝጥቀሱ።
- ኩሎም ኣቦታት ቤተክርስቲያን፡ ካብ ቀዳማይ ሚእቲ ዓመት ኣትሒዙ ክልቲኡ ስጋን ደምን ይዕደል ምንባሩ ይሕብሩ።
- እቲ ስጋ ተመቒሉ ነቶም ኣምነቲ ምስ ተዓደለ፡፡ነፍሲ ወከፍ እቲ ምቃል፡ ዋላ እታ ዝነኣሰት ክፋል፡ ፍጽምና ዘለዋ ስጋ ክርስቶስ እያ ኢልና ንኣምን፡ ኣብቲ ወይኒ’ውን ከምኡ።
ንሕናውን ሓንሳእ እቲ ወይንን ሕብስትን ምስ ተለወጠ፡ ምሉእ ምሉእ ክሳዕ ዝውዳእ ስጋን ደምን ይኸውን ኢልና ኢና እነአምን። ገለ ወንጌላውያን ግን ድሕሪ እቲ ቍርባን ዝተረፈ እንተሎ ከም ኩሉ ካልእ ዘየድሊ ኮይኑ ከለ ይኽእል’ዩ ይብሉ።
ቀሺ ማርቆስ ዳውድ፡ ኦርዶክሳዊ ምስጢራተ ቤተክርስቲያን
ቤት ማሕተም ትንሳኤ ዘጉባኤ፡ 1952።


text:
ኩልና ደስ ዘብል ጾታዊ ርክብን ጥዕናኡ ዝሓለወን ክህልወና ንደሊ ኢና ።ንስኻ ውን ብርግጽ ትደሊ ትኸውን፡ ሓቒ ድዩ?ምስኡ ብተማሳሳሊ ከኣ ብዛዕባ ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ከም በዓል ኤድስ ኣፍልጦ ክህልወና ይግባእ።ስለምንታይ?ምኽንያቱ ንጥዕናኻ ክትከናኸን ውን ስለዝግባእ።ጾታዊ ርክብ ንኽትገብር ውሑስን ደስ ኢሉካን ክትገብሮ ይግባእ ብድሕሪ ጾታዊ ርክብ ግን ብዛዕባ ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ከም በዓል ኤድስ ከይትጥቃዕ ቕድመ ኩነት ክትጥንቐቕ ኣሎካ- ኣብ ኩሉ ዓይነት ጾታዊ ርክብ ከኣ ብኮንዶም ክትጥቀም
እዞም 5 ምኽርታት ኣየናይ መከላኸሊ እዩ ዝበለጸ ንዓኻ ንኽትመርጽ ክሕግዙኻ እዮም
1.ካብዚ ተምሃር
“ፍልጠት ሓይሊ እዩ “ከምዝበሃል፡ኣይኮነን? እቲ ኣርእስቲ ባዕልኻ ኣንብቦ ካብኡ ባዕልኻ ኣየናይ መከላኸሊ እዩ ንዓኻ ዝበለጸን ትውስን ማለት እዩ።ኣማራጺታት መከላኸሊ ጥንሲ ውሑድ ከምዘይኮነ ዘክር፡ከኒና ፡ድያፍራግም፡ስፖንጅ፡መርፍእ ፡ናይ ማሕጸን፡ቫጃይናል ሪንግ (ኣብዚ ክሊክ ብምግባር ኣንብቢ)ኮንዶም ናይ ደቂ ኣንስትዮ ጥራሕ ግን ካብ ጥንስን ካብ ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማትን ኤድስን ይከላኸል።
ክሳብ ሕጂ ካብ ዝተማህዙ መብዛሕትኡ መከላኸሊ ደቂ ኣንስትዮ ጥራሕ ዝጥቀማሉ እዩ፡ኮንዶምን ናይ ዘርኢ መምከንትን ጥራሕ እዮም ደቂ ተባዕትዮ ክጥቀሙ ዝኽእሉ።፡እዚ ነገራት እዚ ግን እቲ ትኽክለኛ ዝኾነ ነገር ንኽትገብርን ሓላፍነት ክወስድን ዝግድብ ኣይኮነን።፡መከላኸሊ ምጥቃም ከኣ ንዓኻን ንመጻምድኻን ውሕስነት ስለዝኾነ።
ንዓና ዝኸውን መተሓሳሰቢ፡ኩሉ ዓይነት መከላኸሊ ከም ዝግባእ ከምብሓድሽ ክኽፈት ኣሎዎ፡ንኣብነት፡እቲ ገጽ ናይ መከላኸሊ
http://www.ladaat.org.il/index.php?dir=site&page=articles&op=item&cs=3004
2.ብዛዕባዚ ተዛረብ
ብዛዕባ ጾታዊ ርክብ ክትዛረብ ቁሩብ ዘሕፍር ክኸውን ይኽእል እዩ፡ብፍላይ ከኣ እቲ ዕላል ኣንፈቱ ናበይ ምኻኑ እንተዘይፈሊጥና ።ስለዚ ድልውነት ናትካ ጥራሕ እዩ ዝሕግዝ። መጻምዲ እንተደኣ ኣላትካ፡ብጾታዊ ርክብ ክትዓግብን ደስ ክብለካን ከምእትደሊ ሓብራ፣እዚ ንምግባር ከኣ ውሑስ ክትከውን ኣገዳሲ ምኻኑ ግለጸላ፡ኣየናይ መከላኸሊ ክትጥቀሙ ከምዘሎኩም ውን ምእንቲ ክትመርጹ ኣሳትፋ፡ብዛዕባ መከላኸሊ ዘንበብካዮ ውን ሓብራ፡ከተንብብን ክትፈልጥን ምእንቲ ከኣ ከተንብብ ክትዕድማን ብሓንሳብ ኮንኩም መከላኸሊ ምእንቲ ክትጥቀሙን ክትዕድማ ውን ትኽእል ኢኺ።
እቲ ኣብ መጎኹም ዘሎ ግልጽነትን ድልውነትን ነቲ ፍቕርኹምን ምሕዝነትኩምን ዘደልድል እዩ።ዘተ ናይ ክልቴኹም ብዛዕባ ጾታዊ ርክብ፡ካብቲ ብዛዕባ ካልእ እትዛረብዎ ኣርእስቲ ብዘይ ውሑድ ክትዘራረቡ ኣሎኩም፡ከም ዙረት/ምዝንጋዕ፡ትምህርቲ ስራሕን ካልእን፡ብዛዕባ ጾታዊ ርክብ ዘሎኩም ዘረባ ውን ከምኡ ኣገዳሲ ምኻኑ ክንርዳእ ይግባእ
ኣብ መንጎኹም ዝኾነ ብዛዕባ ኣጠቓቕማ መከላኸሊ ዘይ ምስምማዕ እንተተፈጢሩ፡ንኣብነት ንስኻ ኮንዶም ትደሊ እሞ ንሳ ከኣ ኮንዶ ክትጥቀሙ እንተደለየት፡ኣብ ናይ ሓባር ውሳኔ ንምብጻሕ ምስ ካልእ ተወሳኺ ሰብ ክትዛተዩ ተመራጺ እዩ፡ብዘይ ምስምማዕኩም ተጎዳእቲ ክልቴኹም ኢኹም፡ደስ ዘብል ጾታዊ ርክብ ንምፍጻም ናይ ክልቴኹም ስምምዕ ወሳኒ እዩ።ኣብ ከምዚ እዋን ግጭጥ”ማዕጾ ክፉት’ዩ””ደለት ፕቱኻ”ዝተብሃለ ትካል ክሕግዘኩም ይኽእል እዩ ተሌፎን 035101511.
3.ሓዳስ መጻምዲ ስለዘላትካ ብዛዕባ ጾታዊ ርክብ ክትዛረብ ትሓፍር ዶ ትኸውን?
ሓድሽ መጻምዲ እንተደኣ ላትካ ፡ዳርጋ ብዛዕባ ጾታዊ ርክብ ምዝርራብ ኣሸጋሪ እዩ፡ ኮንዶም ብምጥቃም ጾታዊ ርክብ ክትፍጽም ይግባእ፡ብኮንዶም ምጥቃም ጾታዊ ሕማማት ከይመሓላለፈኩም ይከላኸል፡ዋላ እካ ዝኾነ ምልክታት ናይ ሕማም እንተዘየሎ፡ክሓልፈካ ወይ ከተመሓላልፍ ትኽእል ኢኻ።ጾታዊ ሕማማት ልክዕ ከም በዓል (መቑረርትን/ሰዓል እንፍሉወንዛን)ልሙድ እዩ።ስለዚ ዋላ እካ ዝኾነት ጛል ጽርይቲ እትመስልን (መዓልታዊ እትሕጸብን እንተመሰለት)፡ወይ ከኣ ሕያወይቲ/ምዕብልቲ እንተመሰለት(ዝበለጸት ጛል ውን እንተመሰለት)ጾታዊ ሕማማት ክህልዋ ኣይክእልን ማለት ኣይኮነን።ብዛዕባ ኮንዶም ተወሳኺ ኣብዚ ከተንብብ ትኽእል ኢኻ(ጽሑፍ ብዛዕባ ኮንዶምን ዓቀንን)
4.ካልእ ተወሳኺ መጻምዲ ኣሎኪ ዶ?
ካልኦት መጻምዲታት ክትቕይር መደብ እንተሎካ ኮንዶም ክትጥቀም ይግባእ፡ካብ ጾታዊ ሕማማትን ካብ ጥንስን ምእንቲ ክትከላኸሊ፡ንስኻ ናይ ገዛእ ርእስኻ ዝበለጸ ዓርኪ ኢኻ፡መጻምድኻ ኮንዶም ሒዘን ክመጻ እዮን ኢልካ ኣይትእመን፡ኩሉ ግዜ ኣብ ጁባኻ ዝተወሰነ ኮንዶም ሓዝ።፡ንገዛእ ርእስኺ ሓላፍነት ወሲድኪ ኣብ ጁባኻ ኩሉ ግዜ ኮንዶም ሓዝ።ተወሳኺ ብዛዕባ ኮንዶም ኣብዚ ኣንብብ(ብዛዕባ ኮንዶምን ዓቐንን)
5.ርክብካ ናይ ብሓቂ ድዩ?
ንነዊሕ ግዜ መጻምዲ ኣሎላትካ ሞ ኮንዶም ክተቃርጽዎ ዶ ትደልዩ ኣሎኹም?ጽቡቅ!ቅድሚ ኮንዶም ምጥቃም ምቁራጽኩም ግን ተመርመሩ በዚ ከኣ ውሑስ ዝኾነ ጾታዊ ርክብ ምእንቲ ክህልወኩም፡እቲ ምርመራ ጌርኩም ምስ ወዳእኩም ክሳብ ውጽኢት እትቕበሉ ውሑስ ዝኾነ ጾታዊ ርክብ ትገብሩ፡ብድሕሪኡ እቲ ውጽኢት ምስተቐበልኩም እሞ ነጋቲቭ ምስ ኮንኩም(ካብ ጾታዊ ሕማማት ኤች ኣይ ቪ ኤድስ ነጻ ምስኮንኩም)ነቲ ኮንዶም ከተቓርጽዎ ትኽእሉ በዚ መሰረት ከኣ ውሑስ ዝኾነ ጾታዊ ርክብ ትፍጽሙ ማለት እዩ።
ጾታዊ ሕማማት ኣበይ ንምርመሮም?
እዚ ኣብ ኩሉ ናይ እንሹራንስ ጥዕና ማእከላት ወይ ካልኦት ናይ ጥዕና ማእከላት ናይ ጾታዊ ሕማማት ሕክምናታት ናይ ምኒስትሪ ጥዕና፡ብዛዕባ ጾታዊ ሕማማት ጾታዊ ርክብ ዓይነት መከላኸሊ ዝኾነ ሕቶታት እንተሎኩም ውን ምስ ምኒስትሪ ጥዕና ኽትማኸሩ ትኽእሉ ኢኹም።ሰራሕተኛታትን ሰራሕተኛታት ማሕበራዊ ጉዳያት ናይ ሕክምና ሊቪኒስኪ ወይ ብውልቒ ከምኡ ውን ከም መጻምዲ ዝኾነ ዓይነት ጾታዊ ሽግራት ከም ጾታዊ ዓመጽ ወይ ብሓይሊ ናይ ጾታዊ ዓመጽ ግዳይ እንተኾንኩም እሞ ንጾታዊ ሕማማት ኣብ እትቃልዕሉ ሓደጋ እንተሎኹም ፡ንምሕጋዝኩም ድልዋት እዮም።
ቀዋሚ ዝኾነ መጻምዲ ኣላትካ ዶ? ዝቀያየሩ መጻምድታት ኣሎውኻ ዶ? መልሲ ብዘየገድስ ፡እቲ ቀንዲ ዘገድስ ደስ ዘብል ጾታዊ ርክብ ክህልወኪ እዩ።ሕጂ ኩሉ ዘድሊ ሓበሬታ ስለዘሎኪ ፡እቲ ትኽክለኛ ዝኾነ መከላኸሊ ንኽትመርጺ ኣዝዩ ዝቐለለ ክኾነልካ እዩ፡ክትሕጎስን ክትዘናጋዕን ኢኻ፡ተሓጎስ!


text:
“ዝተወሰና ሃገራት ኣፍሪቃ ኣንጻር ግብረ ሽበራ ዝሰርሕ ሓይሊ ኣብ ምምስራት ተበግሶ ዝወሰዳሉ ፍሉይ ጉዳይ እዩ። ስለዚ ኣሜሪካ ኣብዚ ኣንጻር ግብረ ሽበራ ዝካየድ ቃልሲ ንዘይምስታፋ ወይ ተዓቕቦ ምግባራ ክንርደኣና ኣይከአልናን።”
ኣብ ወርሒ ጥሪ አቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ኮይሮም ዝተመዘዙ ሙሳ ፋቂ መዓልታት ድሕሪ ፕረዝደንት ትራምፕ ቃለ መሓላ ምፍጻሞም ኮይኑ፡ ኣቐዲሞም ፕረዝደንት ኮይኖም እተተመሪጾም ኣሜሪካ ንከም ናይ ሕቡራት ሃገራት ዝኣመሰላ ትካላት ትህቦ ሓገዝ ከምተጉድል ወይ ደው ከተብል ብተደጋጋሚ ምግላጾም ይዝከር።
ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳያት ቻድ ኮይኖም ዘገልግለሉ ሙሳ ፋቂ ሰላምን ጸጥታ ብቀዳምነት ዝሰርሕሉ ምኳኑ ብምግላጽ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ኣንጻር ኣብታ ኣህጉር ዝረአ ግብረ ሸበራ ኣብ ሓሙሽተ ሃገራት ሰራዊቱ ከዋፍር ንዘቕረቦ ጠለብ ብሓጎስ ምቅባሎም ይፍለጥ።
እንተኾነ ኣሜሪካ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ብወግዒ ነዚ ሓይሊ ካብ ምድጋፍ ምኽልካላን ትህቦ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ደው ምባላ ገሊጻ።
ኣሜሪካ እዚ ሓይሊ ኣብ ሃገራት ቦርኪኖፋሶ፡ቻድ፡ማሊ፡ማውሪታንያን ኒጀርን ዝወፈር ኮይኖም እቲ ሰራዊት’ውን ካብዘን ሃገራት እዩ ስለዚ መዝነት ሕቡራት ሃገራት ኣየደልይን እዩ ክትብል ተቓውሞኣ ተሰምዕ።
ይኹን ደኣ እምበር እቲ ቀንዲ ጉዳይ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ነዚ ልዑኽ ዝህቦ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ናይ ምቅጻል ፍቓዱን ትግባረ እቲ ሓገዝ እዩ ምክንያቱ ትግባረ እቲ ሓገዝ ሓላፍነት ኣብተን ዋና ቤት ጽሕፈተን ኣብ ማሊ ዝገበራ ሓሙሽተ ሃገራት ዝውሰን እዩ።
“ምሕያል እዘን ጉጅለ ሓሙሽተ ሃገራት ንኣሜሪካ ዘረጋግእ እንተኮይኑ ብተወሳኺ ደው ምባል እንተዘይተኻለ ምጉዳል ምፍላስን ስደትን ከምኡ’ውን ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባትን ኣብዚ ዞባ ስለዚ ኣብ ክልቲኡ ግንባር ክሰርሕ ይግባእ።”
ምምሕዳር ፕረዝደንት ትራምፕ ንዘቕረብዎ ናይ ባጀት ሓሳብ ንከም ሕብረት ኣፍሪቃ ዝአመሰላ ትካላት ዝወሃብ ሓገዝ ምጉዳል ዝብል ገና ቤት ምኽሪ እታ ሃገር ውሳኔ እንተዘይሃበ ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ሙሳ ፋዊ ኣሜሪካ ነታ ኣህጉር ከይትርሕርሕ ይምህጸኑ።
“እዚ ሓድሽ ምምሕዳር ኣሜሪካ ምስ እዋናዊ ብድሆታት ዓለም ክጉዓዝ ተስፋ ንገብር። ኣሜሪካ’ውን ካብ ከምዚ ዓይነት ጉዳይ ምግላላ ንገዛእ ርእሳ ዝሕግዝ ኣይኮነን። ንሰላምን ጸጥታ እታ ኣህጉር ዘሎኒ እምነት ንምውሳን እዚኦም ድማ መሰረታዊ ሕቶታት እዮም።”
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣሜሪካ ኣብ ዞባ ዳርፉር ሱዳን ንዝወፈረ ዓቃብ ሰላም ሕቡራት ትህቦ ዝነበረት 600 ሚልዮን ዶላር ናይ ገንዘብ ሓገዝ ምጉዳላ ይዝከር።
ኣሜሪካ ንሕብረት ኣፍሪቃ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ካብ ዝህባ ሃገራት ሓንቲ ኮይና ዋና መሻርክቲ ኣብ ሶማል ዝተዋፈራ ናይቲ ሕብረት ዓቃብ ሰላም ሰራዊት’ውን እያ።
እንተኾነ ኣህጉር ኣፍሪቃ ኣብዚ ሕጂ እዋን ብውሳኔ ምምሕዳር ትራምፕ ኣብ ምጉዳል ባጀትን ምውጻእ ኣሜሪካ ካብ ስምምዕ ኩነታት ኣየር ፓሪስ ኣብ በዳሂ ኩነታት ይርከብ።


text:
ዚምባብወ ነጻነታ ካብ ብሪጣንያ ካብ ትረኽብ ጀሚራ ትፈልጦ እንኮ መራሒ ሮበርት ሙጋበ፡ ድሕሪ ንኣስታት ሓደ ሰሙን ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ድሕሪ ምጽንሖም ሎሚ ሶሉስ ካብ መዝነቶም ለቒቆም። ንሶም ካብ ወታሃደራዊ ሓይልታት እታ ሃገር፡ ካብ ምኽትሎም ነበርን፡ ካብ ሓያሎ ገዳይም ኩናት እታ ሃገርን ካብ ብዙሓት ዜጋታት እታ ሃገር ካብ መዝነቶም ክለቑ ጸቕጢ ክግበረሎም ምጽንሑ ይፍለጥ።
ድሕሪ ሓደ ሰሙን ናይ ገዛ ማሕዩርን ዘተ ምስ መንጎኛታትን ተቓውሞንን ምጅማር መስርሕ ክሲን እቶም ን37 ዓመታት ንዚምባብወ ዝመርሑ ፕረዝደንት ሙጋበ ካብ መዝነቶም ለቒቖም ኣለው።
አባላት ፓርላማ እቶም ፕረዝደንት ካብ መዝነቶም ክለቑ መስርሕ ሕጊ ንምጅማር ኣብ ዝተአኸብሉ እዮም ወሃቢ ቃል ጃኮብ ሙደንደ ንምልቓቅ መዝነት ሮበርት ሙጋበ ዘመልክት ደብዳበ ንኣባላት ፓርላማ ዘንበቡ።
እቲ ደብዳበ “ ኣነ ሮበርት ጋብሬል ሙጋበ ብመሰረት ኣንቀጽ 96 ሕገ መንግስቲ ሃገረ ዚምባብወ ካብ መዝነተይ ምልቃቐይ ብወግዒ የፍልጥ። እዚ ድማ ብቕልጡፍ ተግባራዊ ኽኸውን’ዩ” ይብል።
ድሕሪ መግለጺ ወሃቢ ቃል ፓርላማ ዚምባብወ አባላት ፓርላማ ሓጎሶም ክገልጹ ከምዝተራእዩ ዜጋታት እታ ሃገር እውን ሓጎሶም ኣብ ጎደናታት ከተማ ሃራረ ብሳዕስዒትን ዋዕዋዕታን ክገልጹ ተራእዮም እዮም።
እንተኾነ ካብ ቤት ጽሕፈት ፕረዝደንት ብዛዕባ እቲ ደብዳበ ዝተዋህበ መብርሂ የለን።
መራሕቲ ገዛኢ ፓርቲ ዛኑ ፒ ኤፍ ካብ መዝነቶም ዝተባረሩ ምክትል ፕረዝደንት ኢመርሰን ሙናግዋ ስልጣን ከምዝርኸቡ ሓቢሩ’ሎ።
ቀዳመይቲ ሚንስትር ብሪጣንያ ተረሳ መይ ኣብ ዘወጽኦ መግለጺ ምልቓቕ ስልጣን ሮበርት ሙጋበ ዚምባብዊያን ካብ ጭቆና ነጻ ዝኾነ ጎደና ክኽተሉ ዘኽእል’ዩ ኢለን።
ዝሓለፈ ሰሙን ወታሃደራዊ ሓይልታት ነታ ሃገር ድሕሪ ምቁጽጻሮም ሮበርት ሙጋበ ካብ መዝነቶም ክወርዱ ጸቕጢ ክግበረሎም ምጽንሑ ይፍለጥ።
ወታሃደራዊ ሓይልታት እታ ሃገር ነዚ ስጉምቲ ዝወሰዱ ፕረዝደንት ሙጋበ መዝነት ምክትል ፕረዝደንት ንበዓልቲ ቤቶም ግሬስ ሙጋበ ንምሃብ ንምክትሎም ድሕሪ ምብራሮም ኮይኑ ቀዳመይቲ እመቤት ግሬስ ሙጋበ ድሕሪ ምእላይ በዓል ቤተን ካብ ስልጣን ኣብ መዝነት ንምጽናሕ ምስ ሰበ ስልጣን እታ ሃገር ኣብ ልዑል ውድድር ምጽነሓን ይፍለጥ።
ዚምባብዊያን ብዘንኪ ኣብታ ሃገር ዝረአ ዝነበረ ጸቕጢ ፖለቲካን ቁጠባዊ ጸገማትን ኣብ ምምሕዳር ሮበርት ሙጋበ ሕጉሳት ከምዘይነበሩ ዝፍለጥ ኮይኑ ፕረዝደንት ሙጋበ ግን ነቲ ዝመጽእ ዓመት ዝኻየድ ምርጫ እታ ሃገር ንምውድዳር’ውን ወጢኖም ምንባሮም ይፍለጥ።


text:
ህጹጽ መጸዋዕታ ንኹሎም ፖለቲካዊ ውድባትን ደለይቲ ፍትሕን
ህጹጽ መጸዋዕታ ንኹሎም ፖለቲካዊ ውድባትን ደለይቲ ፍትሕን
ብዕለት 31 ጥቅምቲ 2017 ኣብ ሃገርና ኤርትራ ኣብ ከተማ ኣስመራ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ህዝብና ዝተነስነሰ ጠያዪት ኣብ ሙሉእ ዓለም ዝተቓለሐን ንኹሉ ኣማኒ ምስልምናን ክርስትናን ዘስደመመ ተርእዮ እዩ። ሎሚ እቲ ኣንጸላልዩና ዘሎ ከቢድ ናይ ሓደጋ ደበና ከም ዝመጾ ክሓልፍ እዩ ኢልካ ዝግደፍ ኣይኮነን። ህዝቢ ኤርትራን ስርዓት ህግደፍን ሕቖን ከብድን ካብ ዝኾኑ ዓመታት ኣቚጺሮም ስለ ዘለዉ፡ እዚ ከምዚ ዝበለ ሓደጋ ኣብ ሓደ ጠረጴዛ ኮፍ ኢሎም ብሰላም ክፈትዎ ኢልካ ትምኒት ዝግበረሉ ኣይኮነን። ህዝብን ጸረ-ህዝብን በበይኑዩ ኣጀንዳኦም። ህግደፍ ዝዓበየሉን ዝኣረገሉን ኣጀንዳ ይገብር ኣሎ። ህግደፍ እታ ዝፈልጣ ናይ ኣፈታትሓ ግርጭት ስልቲ፡ ብረትን ዓረርን ስለ ዝኾነት ሕጂውን ቆሉዑን ኣንስትን ኣረጋውያንን ካብ ምጭፍጫፍ ድሕር ክብል ኣይኮነን።
ህግደፍ ካልእ ሓደገኛ ሜልኡ ብሓሶት ምጥቛስ`ዩ። ኣብ ሃገርና ናይ ሰብኣዊ መሰልን ናይ ፖለቲካን ሕቶ ክለዓል ከሎ ነቶም ኣብ ግንባር ቀዳምነት ዝተሰርዑ ኣካላት፡ ኣብ ሕብረተሰብና ተቐባልነት ከይረኽቡ ዝተፈላለየ ጸለመታት ክልጥፍ ድሕር ዘይብል ምዃንኑ`ዩ። እዚ ቅድሚ ክልተ መዓልቲ ዝተራእየ ብዓይነቱ ፍልይ ዝበለ ሰፊሕ ተቓውሞ እውን እንተኾነ ልክዕ ከምቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ናይ እስላም ጥሩፍነት`ዩ እናበለ ብካድራቱ ክዋፈረሉጀሚሩ ከምዘሎ ፈሊጥና ኣለና። ብርእይቶና እቲ ዝተገብረ ሰላማዊ ሰልፊ ምእንቲ ሰብኣውን ሃይማኖታውን መሰሎም ዝተላዕሉ ተባዓት ሃገራውያን ዘልዓልዎ ክምስገንን ክተባባዕን ዝግበኦ ሰውራዊ ተበግሶ እዩ። ስለ ዝኾነ ድማ ንኩሎም ኣመንቲ ምስልምናን ክርስትናን፡ ንኩሎም ፖለቲካዊ ውድባትን ሲቪክ ማሕበራትን፡ ብሓፈሽኡ ድማ ንኹሎም ደለይቲ ፍትሒ ብማዕረ ዝብጸሖም ጉዳይ እዩ። ህግደፍ ስርሑ ደው ከብል ኣይኮነን፡ ደለይቲ ፍትሒ`ኸ?
ብርእይቶና እዚ ጽባሕ ድሕሪ ጽባሕ ዝበሃሎ ጉዳይ ኣይኮነን። ቆጸራታት ኣናዊሕና ኣኼባታት እናተጸበና ዘሰማማዓና ክንደሊ ሃሰስ ንብለሉ ግዜ የለን። እቲ ኩሉ ግዜ ንዝምሮ ናይ ህዝብን ሃገርን መዝሙር ልባዊ እንተኾይኑ፡ ኣብዚ እሙናት ዝኾኑ ኣካላት ኩሎም ብህጹጽ ተራኺቦም ናይ ኣፈርክቡ ስጉምቲ ክወስዱ ኣለዎም ንብል። ህዝብና ኣጆካ ዝብሎ እዩ ስኢኑ እምበር ካብዚ ሕጂ ወሪድዎ ዘሎ ዝኸፍእ መዓሙቕ ስለ ዘየለ ኣብ ልዕሊ ናይ ሓባር ጸላኢኡ ክለዓል ጸገም ከምዘይብሉ ብዙሓት ምልክታት ይረኣዩ ኣለዉ። ስለዚ ውድባትና ደድሕሪ ዘጋጠመ ተርእዮ ዘብዘብ ኣብ ክንዲ ምባል መሪሕ ተረአን ክጻወታሉ ዝግባእ እዋን ሕጂ`ዩ ንብል። ኤስደለ ምስ ኩሎም ነዚ ሓሳብ ዝሰማምዑ ደለይቲ ፍትሒ ብዘይዝኮነ ቅድመ ኩነት ዓቅምታቱ ኣዋሃሂዱ ክሰርሕ ድሉው ምዃኑ በዚ ኣጋጣሚ ክገልጽ እፈቱ።
እቶም በቲ ጨካን ስርዓት ተላኢኽኩም ኣብ ልዕሊ ኣሓትኩምን ኣሕዋትኩምን እዚ ዘይበሃል ግፍዒን ቅንጸላን እተካይዱ ዘለኹም ወተሃደራትን ናይ ስለያ መሓውራትን ህግደፍ፡ ዓንኬላት ህግደፍ እናጸበበ ኣብ ዝኸደሉ ግዜ ውዒሉ ሓዲሩ ንዓኹም እውን ዝምሕር ስለ ዘይኮነ፡ ንኣረሜናዊ ተልእኾ ህግደፍ እምቢ ኢልኩም ኣብ ጎድኒ ውጹዕ ህዝብኹም ክትስለፉ ጻውዒት ነቕርበልኩም። እቲ ኣብ ልዕሊ ህዝብኹም ትገብርዎ ዘለኹም በደል፡ ጽባሕ ንግሆ ሓደ ክልተ ዝፈጸምዎ ጌጋ`ዩ ኢሉ ኣሕሊፉ ክህበኩም እምበር፡ ኣነየ ግጉይ መምርሒ ኣመሓላሊፈሎም ኢሉ ንንስሓ ወይ ንፍትሒ ዝቐርብ ስርዓት ኣይኮነን - ስርዓት ኢሰያስ።
ኣብ ዝተፈላለየ ኩርናዓት ዓለም ዘለኹም ደለይቲ ፍትሒ፥ ካልእ ኣካል ተበግሶ ወሲዱ ክሳብ ዝጽወዓኩም ኣይትጸበዩ። ብሰንኪ ወይ ብሳላ`ቲ ነዊሕ ናይ ስደት ዓመታት ነንሕድሕዱ ዘይፋለጥ ኣካል ስለ ዘየለ ካብ ከባቢያዊ ሰላማዊ ሰልፍታት፡ ክሳብ ህጹጽ ዓለም-ለኻዊ ሰላማዊ ሰልፍታት እናገበርና ንስለ`ቲ ኩሉ ኣበሳ ህግደፍ ዝቐስም ዘሎ ህዝብና ድምጽና ከነስምዕ ሕጂ`ዩ እዋኑ ንብል።
ዘለኣለም ተወጺዑ ዝነብር ህዝቢ የለን!
ደላይ ፍትሒ ወትሩ ሰዓሪ`ዩ
ዝኽርን ክብርን ንኩሎም ስዉኣትና
ካብ ቤት ጽሕፈት ኣቦ መንበር ኤስደለ
2 ሕዳር 2017


text:
Radio Erena: 09 February 2016
መንግስቲ ኤርትራ ብከቢድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ተኸሲስሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ወኪልቲ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ ምብጻሕ ይፍጽም ከምዘሎ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ገሊጾም።
እቲ ኣርባዕተ ኣባላት ዝሓቖፈ ልኡኽ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ኣብቲ ንሓሙሽተ መዓልታት ዝጸንሕ ናይ ኤርትራ ዑደቱ ኣብ ዝተፈላለዩ ትካላት መንግስቲ እናተዘዋወረ፣ ኣብ ኤርትራ ንዘሎ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ክዕዘብን ሓበሬታ ክእኽብን ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ።
ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ንምምርማር ብሕቡራት ሃገራት ዝተመዘዘት ሸይላ ኪታሩት ትኹን ኣባላት መርማሪት ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ናይቲ ውድብ፣ ናብ ኤርትራ ብምእታው ቀጥታው ምጽራይን መጽናዕትን ንምክያድ ዘቕርብዎ ዝነበሩ ተደጋጋሚ ጠለባት መንግስቲ ኤርትራ ክነጽጎ ምጽንሑ ይፍለጥ።
እታ ኮሚሽን ኣብ ስደት ካብ ዝርከቡ ኤርትራውንን ካብ ጎረባብቲ ሃገራትን ብዝኣከበቶም ሓበሬታን መጽናዕትን ከኣ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ጄኔቫ ዝመደበራ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ዘቕረበቶ ጸብጻብ፣ ኣብ ኤርትራ ከቢድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ይፍጸም ምህላዉ ምቕራባ ይዝረር።
እታ መርማሪት ኮሚሽን በተወሳኺ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝርከቦም ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ይፍጽሙ ከይህልዉ ንምጽራይ’ውን ናይ ሓደ ዓመት ተወሳኺ ዕማም ተዋሂቡዋ፣ መጽናዕቲ ኣብ ምክያድ ትርከብ።
ኣብ ከምዚ ኩነታት እንከሎ ድማ’ዩ፣ መንግስቲ ኤርትራ ንወከልቲ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ናብ ኤርትራ ምብጻሕ ክፍጽሙ ፈቒዱ ዝርከብ።
ልኡኽ እቲ ኮሚሽን ብዘይካ’ዚ ኣብ ሰሙን’ዚ ኣብ ኤርትራ ዘካይዶ ዘሎ ምብጻሕ፣ ኣብ ዝቕጽል’ውን ተመሳሳሊ ዑደት ክፍጽም ተኽእሎ ምህላዉ’ውን እቶም ምንጭታት ይእምቱ።
ሕቡራት ሃገራት ይኹኑ ካልኦት ዞባውያንን ኣህጉራውያንን ውድባትን፣ መንግስቲ ኤርትራ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ከመሓይሽ ኣብ ርእሲ ዝገብርዎ ዘለዎ ጸቕጢ፣ ሕብረት ኤውሮጳ’ውን ነቲ መንግስቲ ዝሰልዖ ኣስታት 200 ሚልዮን ኤውሮ ምስ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኣተሓሒዙ ምቕራቡ፣ መንግስቲ ኤርትራ ብጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ብጉድ ክዛረብን ንወከልቲ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ከኣ ናብ ኤርትራ ክኣትዉ ክፈቅድን ከምዝተገደደ’ዮም ዝተፈላለዩ ወገናት ዝጠቕሱ።
==============================


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮን ናይቲ ብኵሪያ ሮማና ዝጽውዓ ናይ ቀረባ ተሓባበርቶም ናይ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ሓዋርያዊ ምሕዳራ ጳጳሳውያን ኣባይቲ ምኽርን ላዕለዎት ኣባይቲ ጽሕፈትን ቅዱሳት ማሕበራትን ሓዋርያውያን ኣባይቲ ሓለፍትን ዝርከብዎም ብሓባር ዕለት 10 መጋቢት ኣብ ከተማ ኣሪቻ ዝጀመርዎ ሱባኤ ዕለት 15 መጋቢት 2019 ዓ.ም. ከምእተዛዘመ ክፍለጥ እንከሎ፡ ናይ ዓቢይ ጾም ሱባኤ ሰባኬ ኣበ ምኔት በርናርዶ ፍራንቸስኮ ማሪያ ጃኒ ዕለት 14 መጋቢት 2019 ዓ.ም፥ ቤተ ክርስትያን ኣብ ከተማ ትእምርቲ ናይ ሓቀይና ሕውነታዊ ሱታፌ እያ፡ ስለዚህ ነቲ ኣብ ከተማን ሰብን ዘሎ ድላይ ሕውነታውነት ተበጻሕነቱን ተኸዋንነቱን ትምስክር ብዝብል ሓሳብ ኣብ ዘቕረብዎ ሻድሻይ፥
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ሓላፍነት፡ ዝተቐበልካዮ ፖለቲክዊ ድዩ መንፈሳዊ ስልጣን ንናይ ውልቅኻ ረብሓ ናይ መፈጸመን ንናይ ውልቃዊ ሓለፋነት ከተውዕሎ እንከሎኻ፡ ንኻልኦት ከእምን ዝፍትን ዘየእምን ኰይንካ ትተርፍ፡ እቲ ዝገደደ ከኣ ሕብረተሰብ ብፍላይ መንእሰይ ወለዶ ኣብ ፖለቲካን ሃይማኖትን ኣሜነታ ከይህልዎ ትድርኽ፡ ነዚ ሓሳብ’ዚ ናይ 2019 ዓ.ም. ናይ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ መልእኽቲ ሰላም መሰረት ገይሮም ዘስመሩሉ ሓሳብ እዩ።
ሓቀይና እንገዳ ካብ ሓቀይና ሕውነታዊ መንፈስ ዝነቅል እዩ
ኣብ 201 ዓ.ም. ወርሒ ሕዳር በነዲክቶስ መበል 16 ኣብ በኒን ሓዋርያዊ መገሻ ኣካይዶም ናይ መንግስትን ናይ ፓለቲካ ላዕለዎት ኣካላትን ኣብታ ሃገር ንዝርከቡ ዝነበሩ ናይ ወጻኢ ሃገራት ልኡካነ መንግስታት ፊት ኣብ ዘስምዕዎ መደረ፡ ስለ ዝብል ዝርጉሕ ኢድ፥ ደላይ ዘተ ዝገልጽ ምስሊ ብምጥቃም ዘተ ዘለዎ ኣገዳስነት የመላኽቱ፡ ገጣማይ ማሪዮ ሉዚ እውን ብወገኑ፡ ኣብታ ነዚ ኢና ኣብዚ ዘለና ኣብ ዘርእስታ ግጥሙ፡ ሰላምታ ንለዋወጥ ኣብ መገዲ ከተማታትና ይብል፡
ቤተ ክርስቲያንን ከተማን፡ ኣብ ውሽጠን እውነተይና ሕውነታውነት ዝንበረን ምስ ዝዀና ናይቲ ሓቀይና እንገዳ ተመክሮ ይህልወን፡ … ኣብ ቤተ ክርስቲያን እውነተይና ሕይወት ማሕበረ-ሰብኣውነት ምንባር፡ ማሕበረሰብ ኰይንካ ምንባር፡ ማሕበራውነት ክንበር ኣለዎ።
ብርቱዕን ነባርን ፍቕሪ
ኣባ በርናርዶ ፍራንቸስኮ ማሪያ ጃኒ ብዛዕባ ማሕበራውነት ዝብል ቃል ምስ እዋናዊ ኩነት ኣተሓሒዞም፡ “ዕሴታትን ተበጽሖታትን መሰልን ክብርን ግቡእነትን ምምቕራሕ” (ርእሰ ብሔር ማታረላ ኣብ 2018 ዓ.ም. ፍጻሜ ንሃገረ ኢጣሊያ ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ዝበልዎ ጠቒሶም) ኵሉ ኣብ ውሽጡ ናይ ሓባር መጻእነት እናማዕደወ ማሕበራውነት ምንባር፡ ኣብ ናይ ኢየሱስ ክርስቶስ ወንጌል ኣስተንፍሶ ዝገበረ ሕይወት ኣብ ልቢ ዓለምን ልቢ ከተማታትን ምምስካር፡ … ብርቱዕን ነባርን ፍቕሪ - ከምቲ ኢየሱስ ብቓልን ብሕይወትን ዝመሃረና - ምንባር።
ውልቃዊ ፈተናታት ምውጋድ
ብርሃነ ኣሕዛብ ዘእርስቱ ውሳኔ ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ጠቒሶም፡ እግዚኣብሔር ሰብ ክቕድስን ከድሕንን ይደልይ፡ መላእ ዘርእሲ ሰብ እምበር ንንፈሲ ወከፍ ሰብ ብውልቂ ኣይኰነን፡ እዚ እዩ ሕዝበ እግዚኣብሔር፡ ብሓቂ ዝፈልጦን ብቕድስና ዘገልግሎን ሕዝቢ፡ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ኣብታ ውፉይ ሕይወት ዘርእስታ ናይ 1996 ዓ.ም. ድህረ ሲኖዶስ ሓዋርያዊት ምዕዳኖም፡ ውፉያን፡ ናይ ሕውነትን ስላሴኣውነትን ትእምርቲ፡ ታሪኽ ስላሴኣውነት ዘንጸባርቕ ሕይወት፡ እንክብሉ ይገልጽዎ፡
ዓቢይ ጾም፥ ምምላስ ናብ ጐይታ
ናይ ዓቢይ ጾም ግዜ ምስጥር፡ ምምላስ ናብ እግዚኣብሔር ዝብል እዩ፡ ድሕሪ ብዙሕ ምብትታን ኣብ ሕይወት ነቲ ምስ እግዚኣብሔር ዘሎና ሱታፌ ዳግም ንኽንረክብ ዘነቓቕሕን ዝመርሕን እዋን እዩ፡ ስለዚህ ናብቲ ናይ ጥንቲ ሓዋርያት ማሕበራዊ ሕይወት ንኽትምለስ ኣብ ገዛእ ርእሱ ዘይተዓጽወ ናብ ፋሲካ ዘማዕድው ግዜ ምዃኑ ኣባ በርናርዶ ፍራንቸስኮ ማሪያ ጃኒ ገሊጾም፡ ኩሉ ማሕበረ ክርስቲያንን ኩሪያ ሮማናን እውን ንገዛእ ርእሱ እቲ ሱታፌ ኣብ ዙሪያ ስልጣናዊ ተክለ ሰብነት ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ብእምንቶን ብቅኑዕን ሓቀይናን ተኣዝዞ ናብ ምንባር ክትምለስ ዘተሓሳስብ እውን እዩ ኢሎም።
ወንጌል ጽን ምባል
ሕውነታዊ ሕይወት ይብሉ ሰባኬ ሱባኤ፡ መጋበርያ ዘይኰነስ ጸጋን ምስጥርን ከምቲ ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ዝብልዎ ኣብ መንጐና ዕለት ብዕለት ስጋሁ ወደሙ ዝምገብን በዚ እናጐልበተ ዝኸይድ ህላዌ ናይቲ ሞት ስዒሩ ዝተንስኤ ጐይታ ዝዀነ ብጸጋ መንፈስ ቅዱስ ብምጢረ ንስሓን ሊጡርጊያ ዕርቅን መሰረት ዝሕደስ ወንጌል ጽን ኣብ ምባል ዝንበር ተመክሮ ሰቂለ ህሊና እዩ።
ናይ ጥምረት ሓይሊ
ቅዱስ ቁርባን እቲ ዘለዎ ክሕከኽ ዘይከኣል ዘጣምር ሓይሉ ብምስትውዓል ምቕራቡ የድሊ፡ እውነተይና ህላዌ ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ፡ ከምዚ ብምዃኑ ከኣ ኣብ መንጐናን ምስ ጐይታ ኢየሱስን ዘሎና ሱታፌ ጭቡጥ ምዃኑ ዘረጋግጽ እዩ፡ ሓደ ኣካል ምዃን።
ዝሳቐዩ ኣካላት
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብቲ ወንጌላዊ ሓሴት እተሰምየ ሓዋርያዊ ምዕዳኖም፡ ካብ ናይ ጐይታ ጭቡጥ ስቑይ ኣካል ዘይምርሓቕ፡ ህልወቱ ኣብቶም ዝሳቐዩ፡ ኣብ ሓሳርን መከራን ሰብኣዊ ፍጥረት፡ ናይ ካልኦት ስቓይን ኣቑሳልን ምትንካፍ ንኢየሱስ ምትንካፍ ምዃኑ የዘኻኽሩና።
ቅዱስ ቁርባንን ከተማን
ናይ ቲዮሎጊያ ሊቅ ቪንቸንዞ ሮሲቶ፡ ኣብታ ናይ ከተማ እግዚኣብሔር ዘርእስታ መጽሓፎም፡ ብዛዕባ ንኻልእ ቀረባ ምዃን ዝንበረሉን ምልዋጥ ዝግለጸሉ ስፍራ እንክብሉ ንከተማታትና ይገልጹ፡ ቅዱስ ቁርባን ምስ ናይ ድኻታት መኣዲ የመሳስልዎ፡ ሓንቲ መኣዲ ሓንቲ እንጌራ ኩሉ ዝካፈላ፡ ነናተይ መኣዲ ዘይበሃለሉ ቤት፡ ኢየሱስ እንኰ እንጌራ ዝዀነላ ቤት።
ተልእዀኣዊ ሓሴት
ምስቲ እሙን ህዝቢ ናይ ፋሲካ ሕይወት ብናይ ተልእዀ ሓሴት ኣቢልካ ምክፋል፡ … ኣብ ልቢ ዓለምን ልቢ ነፈሲ ወከፍ ሰብ እቲ ኢየሱስ ዝጸገወና ብርሃን ኰይንና ንኽንቀርብ፡ … ሰላም ምብህሃል፡ ነፍሲ ወከፍ ከተማ ምስጢርን ጸዋዕታ ኣብ ከርሳ ዝሓዘት እያ፡ ናይ ሓባር ቤት ንኽትከውን ዝብል እዩ ጸዋዕታኣ፡ ቤት ኩሉ፡
እቲ ኣብ መንጐና ዘሎ ቤተ ክርስቲያን ምዃን ዘደንቕ ብድሆን ተስፋን እዩ፡ ኣብ ወንጌል ምስማዕ ዝጸንዔ፡ ኣብታ ምግምማዕ ዝረኣየላ ከተማ ናብ ምቅርራብን ሓደ ናብ ምዃንን ዘተባብዕ። ኣደነት ማርያም ዝስትንተነላን
እንክብሉ ዘቕረብዎ ሻድሻይ ኣስተንትኖ ዓቢይ ጾም ዛዚሞም።


text:
ኢሳያስ ተባሂሉ ዝተጸውዐ መሸንበባ ማይ ካብ ካሪብያን ናብ ኣሜሪካ ብምጽጋዕ ሎሚ ኣብ ግዝኣታት ካሮላይና ብርቱዕ ማዩ ክኽዕዎ`ዩ ይብሃል ኣሎ።
እቲ ኣብ ካሪብያን ክረአ ዝቐነየ ዝቐነየ ትሮፒካዊ መሸንበባ እሰያስ፡ ናብ ወሰናስን ባሕሪ ኣመሪካ ተጸጊዑ ብግዝኣት ጆርጅያ ክሓልፍ ከሎ ኣብ ሰዓት 110 ኪ፣ሜ ናይ ምውንጫፍ ሓይሊ ከምዘለዎን ኣብ መሬት ኣብ ከባቢ ሰሜንን ደቡብን ካሎራይና ዝናብ ከፍስስ ከሎ ናብ ደረጃ ሓይሊ ሀሪከይን ከም ዝድይብን ይግለጽ ኣሎ።
ፕረዚደንት ትራምፕ ድሮ ንኖርዝ ኮሮላይና ህጺጽ ሓደጋ ኣዊጁ`ሎ- ንዕኡ ዝኸውን ገንዘብ ብኣግኡ ክፍቐድ ይጠልብ’ሎ ።
እዚ መሸንበባ ማይ፡ ቀዲሙ ብምምጻእ ሪኮርድ ዝሓዘ ተባሂሉ`ሎ። ቅድሚ 15 ዓመት ዝመጸ ኣይሪን ዝተባህለ መሸንበባ ኣብ ወርሒ ነሓሰ ዕለት 7 `ዩ ተመዝጊቡ ጸኒሑ። ጥርዚ ወርሓት መሸንበባ ማይ ኣብ ከባቢ መስከረምን ጥቅምትን ክኸውን ከሎ፥ መሸንበባ ማይ `ኢሳያስ` ግን ኣብ ሓምለ ምምጽኡ ዝቐደመ ተባሂሉ ክምዝገብ ክኢሉ`ሎ።


text:
Radio Erena: 28 April 2019
ኣብ ምልዕዓል ህዝቢ ሱዳን ብመሪሕነት ዝዋሳእ ዘሎ ሓይሊ ናጽነትን ለውጥን፣ ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ዝካየድ ዋዕላ ዝሳተፉ ወከልቱ መሪጹ።
እቶም ዝተመርጹ ወከልቲ፣ ምስቲ ግዚያዊ ስልጣን ሒዙ ዘሎ ወተሃደራዊ ቆንስል ብሓባር ንሱዳን ወኪሎም ኣብቲ ዋዕላ ክሳተፉ ምዃኖም ካብታ ሃገር ዝተፈነወ ዜና ኣመኪቱ።
ባይቶ ጸጥታ ሕብረት ኣፍሪቃ ንወተሃደራዊ ቆንስል ሱዳን፣ ስልጣኑ ናብ ሲቪላዊ ምምሕዳር ከሰጋግሮ ናይ 15 መዓልታት ግዜ ከምዝሃቦ ዝፍለጥ’ዩ።
ወከልቲ ሓይሊ ናጽነትን ለውጥን ብዓርቢ 26 ሚያዝያ ኣብ ዝሃቡዎ መግለጺ፣ ምስ ወተሃደራዊ ቆንስል ብምትሕብባር፣ ግዚያዊ ሲቪላዊ መንግስቲ ንምትካል ስርሖም ብቕጽበት ክጅምሩ ምዃኖም ገሊጾም።
ወተሃደራዊ ቆንስል ሱዳን፣ ኣብቲ ዝምስረት ሓድሽ መንግስቲ ቦታ ክህልዎም ክጠልቡ እንከለዉ፣ ንህዝባዊ ምልዕዓል ህዝቢ ሱዳን ዝመርሑ ዘለዉ ማሕበራት ከኣ፣ ስልጣን ካብ ኢድ ወተሃደር ወጺኡ ምሉእ ብምሉእ ኣብ ኢድ ሲቪላዊ ምምሕዳር ክኣቱ’ዮም ክጠልቡ ጸኒሖም።


text:
ሓቂ`ዶ ሓሶት?
ሓቂ`ዶ ሓሶት?
ጀርመን ናብ ናይ መበቆልዓድኻ ክትምለስ ትሕግዘካ ድያ፧
እወ
ናብ ዓድኻ ክትምለስ ምስ እትደሊ፡ ጀርመን ዘድሊ ዘበለ ሓገዝ ክትገብረልካ ኢያ። ኣዝዮም ብዙሓት ደገፋት ብመንግስቲ ጀርመን ዝወሃቡ ኣለዉ፡ ንዓድኻ ንምምላስን፡ ናብ ንቡር ሂወትካ ንምክንዋንን።
ተወሳኺ »
ሓቂ`ዶ ሓሶት?
ንዓድኻ ክትከይድ እናደለኻ`ዶ ጀርመን ናብ ካልእ ቦታ ክትሰደካ ትኽእል እያ?
ኣይፋል
ካብ ጀርመን ብወለንታኻ ክትወጽእ ፈቓደኛ እንተድኣ ኬንካ፡ ወይ ናብ ዓድኻ ወይ ውን ናብ ካልዕ ስሉስ-ሃገር፡ ማለት እታ ዓዲ ንኽትቅበለካ ድልውቲ ምስ እትኸውን፡ ጀርመን ናብኡ ክትሰደካ ትኽእል እያ፡፡ ቅድሚ ናብ ዓድኻ ምኻድካ ጀርመን ናብ ካልእ መሰጋገሪ ሃገር ክትሰደካ ትኽእል እያ ዝብል ሓበሬታ ጌጋ እዩ።
ሃገረይ ዜጋታታ ናብ ሃገራት ሸንገን ብዘይ ቪዛ ንኽንኣቱ ዘኽእል ስምምዕ ኣለዋ። ኣነ ከም ዜጋ ኣብ ሃገራት ሸንገን ንዝደለኽዎ እዋን ክጸንሕ ይኽእል ዶ?
ኣይፋል
ጀርመን ኣካል ሃገራት ሸንገን ከም ምዃና መጠን ን ዜጋታት ዝተወሰና ሃገራት ብዘይ ቪዛ ናብ ግዝኣታ ክኣትዉ ተፍቅድ ያ። እንተኾነ ግን ወላ ዉን ዜጋ እዘን ዝተጠቅሳ ሃገራት እንተኾንካ ንዘይተወሰነ ግዜ ክትጸንሕ ግን ኣይፍቀደካን ዩ። ናብ ሃገራት ሸንገን ንክትመጽእ ቪዛ ዘድልየካ እንተኾይኑን፡ ቅድሚ ምምጻእካ ክትፈልጦ ዝግበኣካ ሕግታት ንክትፈልጥን ሓበሬታ ምውካስ የድልየካ።
ተወሳኺ »


text:
አብ ኢትዮጵያ ሞት ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ዝዕድሚኦም ህፃናት ነክዩ ክብል ሓደ መባእታዊ መፅናዕቲ አርእዩ'ሎ።
እቲ ናይ 2011 ዓ.ም መባእታዊ መፅናዕቲ ከም ዘርእዮ ካብ ዝውለዱ ሓደ ሽሕ ህፃናት እቶም 88 ህፃናት ሓሙሽተ ዓመት ከይመልኦም ይሞቱ። ኣብ 1990 ዓ.ም ብዝነበረ ግምታት ካብ ሓደ ሽሕ ዝውለዱ ህፃናት 217 ህፃናት ሓሙሽተ ዓመት ከይመልኦም'ዮም ዝሞቱ ኔሮም።
ብመሰረት'ቲ ኣብ 2000 ዓ.ም ዝተገብረ መፅናዕቲ ካብ ሓደ ሽሕ ዝውለዱ ህፃናት እቶም 166 ይሞቱ ከም ዝነበሩ'ዩ ዘርኢ ኔሩ፣ ኣብ 2005 ዓ.ም ዝተገብረ መፅናዕቲ ኸአ ናብ 123 ምንካዩ'ዩ አርእዩ። ኣብ ናይ ሎሚ ናይ 2011 ዓ.ም መባእታዊ መፅናዕቲ ድማ ናብ 88 ከም ዝወረደ አርእዩ'ሎ ክብላ ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ኢትዮጵያ ተፀዋዒት ጉዳያት ጥዕና ህፃናትን አዴታትን ዶ/ር ንግስት ተስፋየ ገሊፀን።
ዶ/ር ንግስቲ ተስፋየ ብተወሳኺ ክሳብ 2015 ዓ.ም ናብ 62 ክነብፅሖ'ዩ እቲ ዘለና ውጥን ክብላ ገሊፀን።
ንሙሉእ'ቲ ፀብፃብ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
Radio Erena: 07 January 2020
ስዑዲ ዓረብ፣ ኤርትራ እትርከቦ ኪዳን ቀይሕ ባሕሪ ዘዋስነን ሃገራት ኣፍሪቃን ዓረብን ከምዝመስረተት ብወግዒ ኣፍሊጣ።
እቲ ሸሞንተ ሃገራት ዝሓቖፈ ኪዳን፣ ብሰኑይ 6 ጥሪ ኣብ ሪያድ ዝቖመ፣ ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ናይዘን ሃገራት ኣብ ዝተረኽብሉ ኣጋጣሚ’ዩ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑዲ ዓረብ፣ ፈይሰል ቢን ፋራሕ ኣልስዑድ ምስቶም ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ሸውዓተ ሃገራት ኣብ ዝገበሮ ርክብ፣ ንምምስራት እቲ ባይቶ ቀይሕ ባሕሪ ዘዋስነን ሃገራት ዝበሎ ኪዳን ዘኽእል ቻርተር ከምዝተኸተመ ኣረጋጊጹ።
ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ፣ ጅቡቲ፣ ሱዳን፣ ሶማል፣ የመን፣ ግብጺን ዖማንን ነቲ ቻርተር ከምዝኸተምሉ ቤት ጽሕፈት እቲ ሚኒስተር ካብ ሪያድ ሓቢሩ።
እንተኾነ፣ እቲ ኪዳን ዝኾነ ወትሃደራዊ ልፍንቲ ንምፍጣር ዝዓለመ ከምዘይኮነ ሚኒስየር ኣል ፈይሰል ጠቒሱ።
ስዑዲ ዓረብ፣ ኣቐዲማ ቀይሕ ባሕሪ ምስ ዘዋስነን ሃገራት ክትገብሮ ዝጸንሐት ተደጋጋሚ ርክባት፣ ኤርትራ ተገሊላ’ያ ጸኒሓ።
ስዑዲ ዓረብ፣ ኣብ 2015 ኵናት ኣንጻር የመን ክሳብ እትኸፍት ምስ ኤርትራ ዝነበራ ዝምድና ንልዕሊ 10 ዓመታት ኣዛሕቲላቶ ምጽንሓ ይፍለጥ።
ይኹን’ምበር፣ ኣብ ልዕሊ የመን ኵናት ኣብ ዝኸፈተትሉ፣ ኤርትራ ኣባል ኪዳን እቲ ብስዑዲን ብሕቡራት ኢማራትን ዝምራሕ ልፍንቲ 31 ሃገራት ብምዃን፣ ነዘን ሃገራት ናይ ሎጂስቲኪን ካልእ ወትሃደራዊ ኣገልግሎታትን ኣብ ምሃብ ትርከብ።
==================


text:
From ‘ዛዛሚ ምዕራፍ ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጽያ’,
ሰበ-ስልጣንን ኣዘዝትን ሰራዊት ደርግ ነበር፡ ኣብ ኤርትራ ንዝወረዶም ሰፍ ዘይብል ሰባውን ንዋታውን ክሳራታት፡ ብዓቢኡ ኸኣ ታሪኻዊ ስዕረት ዝምልከት ዕረ እናጠዓሞም ክእመንሉን ብመልክዕ መጽሓፍ ከስፍርዎን ይርኣዩ ኢዮም። “ገማግም ባሕርን ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጽያን” ዘርእስታ መጽሓፍ፡ ብናይ ቀደም ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጽያ ነበር ዝተጻሕፈት ኢያ። ኣብ 2006 ኣቢላ ዝተጻሕፈትን 762 ገጻት ዘለዋን ከኣ እያ። ኣብ መቕድምን መእተውን ከም እትሕብሮ፡ ሓፈሻዊ ዕላምኣ “ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጽያ ነበር” ካብ ኣመሰራርትኡ፡ ምዕባለኡ፡ ክሳብ’ቲ ብሰራዊት ህዝባዊ ግንባር ፍጹም ዝተደምሰሰሉ ንዝነበሮ ተራን ኣስተዋጽኦን ንምዝንታው ኢዩ።
ኣብታ ወደባዊት ከተማ፡ ነቲ ብኣጋርን ሜካናይዝድ ኣሃዱታትን ዝተኻየደ መሪር ውግኣትን ህዝባዊ ሰራዊት ንዝፈጸሞ ቅያን’ውን ከይጸወየትሉ ኣይሓለፈትን። ኣብ ገለ ሸነኹ’ውን፡ ነቲ መሪር ስዕረት ብስነ-ጽሑፋዊ ሓይሊ፡ ብቓላትን ሓረጋትን ክጠዓዓም፡ ናብ ረብሓኻ ክጥምዘዝ’ውን ዘይተፈተነ ኣይኮነን። ገሊኡ “ቀምሽ ኣደይ ሓንኲሉኒ” ዝዓይነቱ መመኽነይታ’ውን ከየስሓቐካ ዘይሓልፍን ከም ዋዛ ዝውሰድን ኢዩ። ብዝኾነ እታ መጽሓፍ ኣብ ሓሙሽተ ዓበይቲ ምዕራፋት ዝተኸፋፈለት ኮይና፡ ብፍላይ ኣብ መወዳእታ ገጻታ፡ ንስርሒት ፈንቅል ዝምልከት ዘቕረበቶ ባዕላዊ መግለጺታት ኣለዋ። እዚ ዝስዕብ፡ ጽማቚ ትርጒም ናይቲ “ዛዛሚ ምዕራፍ ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጽያ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ንኡስ ኣርእስቲ ዝሰፈረ ጽሑፍ’ዩ፦ Continue reading Revisiting the Last Chapter of the Ethiopian Navy (1955 – 1990)


text:
Radio Erena: 04 May 2016
ኣብ ነወርይ ፖለቲካዊ ዑቕባ ዝተዋህቦም ኤርትራውያን ናብ ኤርትራ ከይገሹ መጠንቐቕታ ተመሓላሊፉ።
ብመሰትረ ኣብ ማዕከን ዜና ነርወይ ቱደይ ቀሪቡ ዘሎ ሓበሬታ፣ ሚኒስተር ኢምግሬሽን ሲልቪ ሊስቶግ ኣብ ዘመሓላለፈቶ መጠንቐቕታ፣ ናይ ነርወይ ዜግነት ዘለዎም ኤርትራውያን ብምኽንያት 25 ዓመት ናጽነት ኤርትራ፣ ናብታ ሃገር ዝገሹ ክህልዉ ከምዝኽእሉ ብምዝኽኻር፣ እቶም ፖለቲካዊ ዑቕባ ዝተዋህቦም ግና ናብ ኤርትራ እንተጌሾም ሳዕቤን ክህልዎ ከምዝኽእል ኣፍሊጣ።
ኣብ ኤርትራ ከብ ዘሎ ምልኪ ሃዲሞም ኣብ ነርወይ ፖለቲካዊ ዑቕባ ሓቲቶም ክነሱ፣ ናብቲ ዝሃደምሉ ሃገር ተመሊሶም ክዛወሩ ሕጋውይን ቅቡልን ከምዘይኮነ’ውን እታ ሚኒስተር ኣስሚራትሉ።
ናብ ኤርትራ ዝገሹ ፖለቲካዊ ዑቕባ ዝተዋህቦም ኤርትራውያን ብመርትዖ ዝሰነደ ሰበ እንተሎ’ውን ናብ ክፍሊ ኢምግሬሽን ሓበሬታ ከመሓላልፍ ተማሒጽና።
ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ ፖለቲካዊ ዑቕባ ዝተዋህቦም ኤርትራውያንን ብስም ኤርትራውያን ፖለቲካዊ ዑቕባ ዝወሰዱ ዜጋታት ኢትዮጵያን ሱዳንን፣ ነናብ ዓዶም ከይመላለሱ፣ መንግስቲ ነረወይ ብስም ኤርትራውያን ዑቕባ ንዝሓተቱ ኩሎም ዝዕደሎም ናይ መገሻ ሰነደ- Travel Document ናብዘን ሰለስተ ሃገራት ከይገሹ ዝኽልክል’ዩ።
እንተኾነ ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ ዑቕባ ዝተዋህቦም፣ ብውልቃዊ ረብሓታት ዝተገዝኡ ኤርትራዉያን፣ ሜላታት እናተጠቕሙ ናብታ ዑቕባ ንኽወሃቦም ከም ሲኦል ዝገልጽዋ ሃገር ክምለሱ ይርኣ’ዮም።
=========================


text:
ዶት ኢትዮጵያ ዝተባህለ ገባሪ ሰናይ መናእሰይ ዘለዎም ስእነት ሰራሕ ንምቅላል መሃዘቲ ኮይኖም ክርከቡ ዝሕግዝ ገባሪ ሰናይ ትካል እዩ፡፡ ብመሰረት ዝሰነቆ ዕላማ ብዝተፈላዩ መራኸቢ ማዕኸናት ብምዕዳም መናእሰይ ንሕብረተሰብ ዝረብሕን ድኽነት ዝቐርፍን ምህዞ ብምምሃዝ ንባዕሎምን ንሕብረተሰቦም ንምጥቃም ክወዳደሩ ገይሩ፡፡ አቲ ውድድር ምህዞ ቀዳም 24 ለካቲት 2010 ዓ.ም ተዛዚሙ ኣሎ፡፡ ኣብቲ ናይ መወዳእታ ውድድር ሸሞንተ ተናሓነሕቲ መናእሰይ ተረኺቡም ውጽኢት ምህዝኦም ኣቅሪቦም፡፡
መተሓባበሪ ዶት ኢትዮጵያ ጨንፈር ትግራይ ኣይተ ርእሶም ተስፋማርያም ትካሎም ዕማማቱን እንትገልፁ፡ ዶት ኢትዮጵያ ዲጂታል ኦፕረቲንቲ ትረስት ዝብል ኮይኑ ኣብ ደቂ ኣንስትዮን መናእሰይ ብፍሉይ ይነጥፍ፡፡ ደቂ ኣንስትዮ ዘለወን ማሕበራዊ ፀገም ንምቅላል ምስ ዕዳጋ ብምርኻብ ናብርአን ዘማሓይሻሉ ዕድል ንምፍጣር ኣብ መፅናዕቲ ዝተደረኸ ስልጠና ይህብ፡፡ መናእሰይ መሃዝቲ ኮይኖም ንባዕሎምን ንሕብረተሰቦን ክጠቅሙ የለዓዕል ይሕግዝ፡፡ ዘይጀመረ ክለዓዓል ዝተለዓዓለ ክብገስ ዝተበገሰ ድማ ከስፍሕ ዓሊሞም ይሰርሑ ክብሉ ሓቢሮም፡፡
ካልኣይን ሳልሳይ ዝወፅኡ ተወዳደርቲ መሃዝቲ መናእሰይ ድማ ከምዚ ይብሉ፡፡ ተማሃራይ ፊልሞን ካሕሳይ ኣብቲ ውድድር ምህዞ ካልኣይ ዝወፅአ ተማሃራይ እዩ፡፡ ንሱ ብዛዕባ ምህዝኡ እንትዛረብ ኣነ ኣብዚ ውድድር ሰሪሐ ኣቅሪበዮ ዘለኩ ምህዞ Compressed and packed Organic fertilizer እዚ ድማ ዝተዓሸገ ተሠቂጡ ኣብ ስሊንደር ውሽጢ ዝተዓሸገ ካብ ቫይሎጅካሊ ዝርከብ ሜታሎን ጋዝ ንበሎ ደሪቁ ዝተዓሸገ መዳበረያ እዩ ክብል ይሕብር፡፡
ሳልሳይ ኮይኖም ዝተዓወቱ ብጉጅለ ስራሓት ምህዞ ዘቅረቡ እዮም፡፡ እዞም መናእሰይ ዲጂታል ላይብረሪ ወይ ቤት ንባብ ግልጋሎት ዝውዕል ሶፍት ዌር ዝሰርሑ እዮም፡፡ ንሶም ብሓባር ኣብ ሃገርና ዘሎ ፀገም ፅበት ላይብረርን መፃሕፍትን መንቀሊ ብምግባር ብቀሊሉ ንምጥቃም ዘኽእል ዋላ ኣብ ሞባይል ንምጥቃል እንኽእለሉ ድጂታል ላይበሪ እዩ፡፡ ብተወሳኺ ኣገልግሎት ኢንተርነት ኣብዘይህልወሉ ብቀሊሉ ንምጥቃም ዘኽእል መድለይ ኣብ ምድላው ዝባኽን ጊዜ ዘቃልልን ምህዞ እዩ ይበሉ።


text:
ነቶም ብእምነቶም ምኽንያት ኣደዳ ኣሳዶን መከራን ንዝዀኑ ማሕበረሰብ ክርስቲያን ዝተፈላለዩ ድጋፍ ዘቕርብ ኣብ 60 ሃገራት ጨንፈር ቤት ጽሕፈት ዘለዎ ርህዋት መዓጹ እተሰምየ ዓለም ሓቆፍ ማሕበር፡ ዛዕባ ኣሳዶ ክርስቲያን ኣብ ዓለም ዝሕብር ኣብ ዘውጽኦ ጸብጻብ ብጠቕላላ ኣብ 73 ሃገራት ኣስታት 260 ሚሊዮን ክርስቲያን ንሓደጋ ኣሳዶ ከምእተቓልዔ ብፍላይ ኣብ ሰሜን ኮረያን ኣብ ከባቢ ሳሄል ጽንኩር ከኸውን እንከሎ፡ ኣብ ዒራቕን ሶሪያን እውን ማሕበረ ክርስቲያን ከምዝሳደድ ይሕብር።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ኣብ ዓለም ሓደ ስምኒት ክርስቲያን ንግብረ ኣሳዶ ዝተቓልዔ ከምዝዀነ ዓለም ሓቆፍ ተዓዛቢ ማሕብር ርሁዋት መዓጹ ኣብቲ ዕለት 15 ጥሪ 2020 ዓ.ም. ኣብ ናይ ኢጣሊያ ናይ ሕዝባዊ ባይቶ ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ናይ ጉባኤ ኣድራሽ ንንባብ ኣብ ዘብቀዖ ጸብጻብ 2020 ዓ.ም. ከምዘረጋገጾን እቲ ጸብጻብ ካብ ወርሒ ሕዳር 2018 ዓ.ም. ክሳብ ዕለት 31 ጥቅምቲ 2019 ዓ.ም. ዘሎ ኩነታት ማዕቅፍ ገይሩ ዝቐረበ እዩ፡ ኣብ ሚእቲ ሃገራት ኣሳዶ ኣብ ልዕሊ ክርስቲያን የንጸላልው ምህላዉ ካብ ዓመት ናብ ዓመት ናይ ዝሳደድ ማሕበረ ክርስቲያን ብዝሒ ክብ ይብል ምህላዉ የረጋግጽ።
ዝሳደዱ ማሕበረ ክርስቲያን ብዝሒ ክብ ክብል እንከሎ ናይ ዝቕተሉ ቍጽሪ ይጐድል
ንማሕበረ ክርስቲያን ኣዚያ ሓደገይና ተባሂሉ ዝንገረላ ሃገር ናይጀሪያ ከምዝዀነትን፡ እዚ ኸኣ ብዓሌት ፉላኒን በቲ ገዛእ ርእሱ ቦኮ ሓራም ቢሉ ዝሰመየ ዕጡቓት ሃይሊ መኽረርቲ ሃይማኖት ምስልምና ዝፍጸም ከምዝዀነን፡ ኣባ ካልእይ ደረጃ ማእከላዊት ረፓብሊክ ኣፍሪቃን ኣብ ሳልሳይ ደረጃ ኣብታ ኣብ 2019 ዓ.ም. በዓለ ፋሲካ 200 ክርስቲያን ዝተቐተሉላ ሃገረ ስሪ ላንካ ከምእትስራዕ ናይ ርሁዋት መዓጹ ማሕበር ጸብጻብ ይሕብር።
ምንጻል ካብ ማሕበራዊ ሕይወትን ብግሊ ንሓደጋ ኣሳዶን
ብዛዕባ እቲ ጸብጻብ ኣማእኪሎም ናይቲ ርሁዋት መዓጹ ማሕበር ዋና ኣመሓዳሪ ክርስቲያን ናኒ ምስ ቫቲካን ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፡ ርግጽ ኣብ ልዕሊ ማሕበረ ክርስቲያን ዝፍጸም መቕተልቲ ይጐድል እውን እንተሃለወ ዝሳደድ ብዝሒ ክርስቲያን ክብ ይብል ኣሎ። ምንጻል ካብ ማሕበራዊ ሕይወትን ብውልቂ ንኣሳዶ ሓደጋ ዝቃልዑን ብዝሒ ክርስቲያን ኣብ ዘሰክፍ ደረጃ ከምዝበጽሔን፡ ማሕበረ ክርስቲያን ካብ ማሕብራዊ ሕይወት ዝንጽል ከም ካልኣይ ዜጋ ክርአዩ ዝገብሩ ዝተፈላለዩ ፖለቲካውን ማሕበራውን ስርዓትን ሕግን ዝሰፍሓለን ሃገራት ብዙሓት እያተን ይብሉ።
ንማሕበረ ክርስቲያን ኣዝየን ሓደጋ ዝዀና ሃገራት፥ ሰሜን ኰርያን ኣፍጋኒስታንን
ኣብ ሰሜን ኮርያ ካብ 50 ክሳብ 70 ሺሕ ዝግመቱ ሰዓብቲ ሃይማኖት ክርስቲያን ኣብ ቤት ማሕቡስ ናይ ጉልበት ስራሕ ከምእተዳጐኑን፡ ኣብተን ውግእ ዝካየደለን ሃገራት፡ ኣፍጋኒታንን ሶማሊያን ሊቢያን ማሕበረ ክስቲያን ንስደትን መከራን ተቓሊዑ ከምዝርከብን፡ ኣብ ፓኪስታን እውን ከምኡ።
ከባቢ ሳሄል
ኣብ ከባቢ ሃገራት ሳሄል ብውሑዱ 27 ዝተፈላለዩ ዕጡቓት መኽረርቲ ሃይማኖት ምስልምና ከምዝንቀሳቐሱን፡ ካሜሩንን ቡርኪናፋሶን ማሕበረ ክርስቲያን ንዝተፈላለዩ መጥቃዕቲ ዒላማ ከይኑ ከምዘሎን።
ኣብ ዒራቕን ሶሪያ
ኣብ ሶሪያን ዒራቕን ዘሎ ማሕበረ ክርስቲያን ካብ ሃገሩ ንኽወጽእን ንስደት ክዳረግን መታን ንዝተፈላለዩ ጸረ ክርስቲያን ተግባራት ተቓሊዑ ከምዝርከብን፡ እስልማዊ መንግስቲ ቡሉ ዝሰመየ ጉጅለ ኣሸበርቲ ካብ ሰጣሕ ጐልጐል ነነወ ካብ ዝስጐግ ማሕብረ ክርስቲያን ናብ ከባቢኡ ይምለስ እውን እንተሎ ውሕስነት ጸጥታን ደሕንነትን የብሉን፡ ኣብ ሶሪያ ምስቲ ዘሎ ውግእን ዘይምርግጋእን ተተሓሒዙ ዝነበረ ብዝሒ ማሕበረ ክርስቲያን ካብ ክልተ ሚሊዮን ናብ 744 ሽሕን ከምዝነከየ ሓቢሮም።
ዓመጽ ኣብ ልዕሊ ደቀንስትዮ ክርስቲያን
ብውሑዱ ልዕሊ 10 ሺሕ ኣቢያተ ክርስቲያን ከምእተዓጸዋን፡ ኣብ ልዕሊ 8 ሺሕ ክርስቲያን ደቀንስትዮ ናይ ወሲብ ዓመጽ ከምእተፈጸመን፡ እዚ እቲ ዝተረጋገጸ እዩ፡ ካልእ ዘይንገረሉን ኣብየት ዘይበሃለሉን ከይኑ ዝተርፍ ናይ ወሲብ ዓመጽ ኣሎ፡ በስጋዳድ ዝምርዓዋ ብዙሓት ምዃነን ኣዘኻኺሮም፡ ኣብ መዓልቲ 23 ክርስቲያን ደቀንስት ኣደዳ ናይ ወሲብ ዓመጽ ከምዝዀና ኣፍሊጦም።
ላቲን ኣመሪካ
ኣብ ከባቢ ላቲን ኣመሪካ ጸረ ናይ ገበን ጉጅለታት ዝተፈላለዩ ዓውደ መጽናዕትታት ዘተባብዑን፡ ብዙሓት ማሕብራዊ ሕልና ዘነቓቕሑን ናይ ገበን ጉጅለታት ብምቅዋም ድምጾም ዘስምዑን ናይ ሕዝብታት ሕልና ዘነቓቕሑን ኣባላት ውሉደ ክህነትን ደናግልን ዓለማውያን ምእመናን ሕይወቶም ንሓደጋ ተቓሊዑ ይርከብ፡ ብፍላይ ኣብ ኮሎምቢያን መክሲኮን እንክብሉ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ዛዚሞም።


text:
መዳጎኒ ስፍራ ጓንታናሞ በይ ኩባ ንምዕፃው ብምንስቴር መከላከሊ ኣሜሪካ ንዝቀረበ እማመ ደገፎም ዝገለፁ ፕረዚደንት በራክ ኦባማ፣ እቲ ካምፕ ‘ንሃገራዊ ፀጥታ ዝሃስይ’ምበር ዝረብሕ ኣይኮነን’ ኢሎም።
ላዕለዋይ መንግስታዊ ባዓል ስልጣን ‘እቲ ቤት ማእሰርቲ ኣብ ሃገራዊ ድሕነት ቀዳማይ ስፍራ ዝሓዘን፣ ንጂሃዳዊያን ድማ መበራበሪን መመልመሊን ኮይኑ ከምዘሎን ጠቂሶም።
ፕረዚደንት በራክ ኦባማ፣ ቅድሚ 7 ዓመታት ስልጣን ቅድሚ ምርካቦም ማለት'ዩ፣ ንጓንታናሞ ቤይ ክዓፅዎ’የ ኢሎም ቃል ኣትዮም ነይሮም። ኣብ’ቲ መዳጎኒ ስፍራ ኣስታት 91 እሱራት ኣለው።
ብመሰረት ፀብፃባት፣ እቶም 35 ናብ ካልኦት ሃገራት ክላኣኹ፣ እቶም 10 ድማ ኣብ መስርሕ ወትሃደራዊ ኮምሽን ከምዝርከቡ ተፈሊጡ’ሎ። ገለ ወገናት ግና፣ እቶም ናብ ካልኦት ሃገራት ዝላኣኹ እሱራት፣ ንሃገራዊ ድሕነት ሓደጋ ከስዕቡ ይኽእሉ’ዮም ዝብል ሻቅሎት ኣለዎም።


text:
Radio Erena: 20 July 2016
መንግስቲ ቻይና ንጅቡቲ ወትሃደራውያን ነፈርቲ ብሓገዝ ከምዝሃበ ላ ናስዮን ዝተባህለት ጋዜጣ እታ ሃገር ሓቢራ።
እተን Y-12 ዝዓይነተን ኣብ መጓዓዝያ ዘገልግላ ክልተ ክነፈርቲ፣ ብ13 ሓምለ ኣብ ዝተገብረ ምርኽኻብ፣ ፕረዚደንት እስማዒል ዑመር ጉለ፣ ሚኒስተር ምክልኻል ዓሊ ሓሰን ባሕዶን ከምኡ ከኣ ሓለቃ ጠቕላሊ ስታፍ ሰራዊት ጅቡቲ ጀነራል ዘካርያ ሸኽ ኢብራሂምን ከምዝተረኽቡ እታ ጋዜጣ ጠቒሳ።
ቻይና ብዘይካ’ዚ ንጅቡቲ ኣብ ስልጠና ኣብረቲ’ተን ነፈርትን ናይ ጽገና ክልኢላታትን ትሕግዛ ምህላዋ’ውን እታ ጋዜጣ ጠቒሳ።
ኣቐዲማ’ውን ቻይና MA60 ዝዓይነታ ናይ መጓዓዝያ ነፋሪት ንጅቡቲ ከምዝሃብት ዝፍለጥ’ዩ።
ውሕዱ ብዝሒ ህዝቢ ዘለዋ ጅቡቲ፣ ገዚፍ ሰራዊት እኳ እንተዘይብላ፣ ካብ ኣመሪካ፣ ቻይና፣ ጃፓንን ካልኦትን ብእትረኽቦ ዘላ ሓገዝ ኣብ ሓይሊ ኣየር ሓይሊ ባሕርን ብዝያዳ ተድህብ ከምዘላ ወትሃደራውያን ተንተንቲ ይጠቕሱ።
ቻይና፣ ኣብ መሬት ኣፍሪቃ ንመጀመርያ ኣብ ገማግም ባሕሪ ጅቡቲ ወትሃደራዊ መዓስከር ድሕሪ ምቛማ፣ ነታ ሃገር ዝተፈላለየ ሓገዛት ክትገብረላ ምዃና መብጾዓ ከምዝኣተወት’ዩ ዝንገር።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ጅቡቲ ኣብቲ ምስ ኤርትራ ዘሰሓሕባ ከባቢታት ሙሳ ዒለ፣ ወትሃደራዊ መናውራታት ተካይድ ምህላዋ ኣፍሪካን ኢንተሊጀንስ ዝተባህለ ማዕከን ዜና ሓቢሩ።
ጅቡቲ ኣብቲ ከባቢ ወትሃደራዊ መናውራትት ትገብር ዘሎ፣ ድሕሪ’ቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ 13 ሰነ ዝተኻየደ ወትሃደራዊ ረጽሚ’ዩ።
ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ኣብ ዶባተን ወትሃደራዊ መናውራታት ኣብ ዝገብራሉ ዘለዋ እዋን ከኣ፣ ጅቡቲ’ውን ንኢትዮጵያ ብምድጋፍ ኣብቲ ምስ ኤርትራ ዘዳውባ ታባ ሙሳ ወይ ሙሳ ዒላ፣ ናይ ሰራዊት ምንቕስቓስ ተርኢ ከምዘላ’ዩ ዝጠቕስ ጸብጻብ እቲ ኣብ ወትሃደራውይን ስለያውን ሓበሬታታት ዘተኩር ማዕከን ዜና።
ኣብ ዶብ ኤርትራን ጅቡትን ተዓዛቢ ሰራዊት ኣዋፊራ እትርከብ ቀጠር ግና ብዛዕባ’ዚ ብዝምልከት ዝኾነ ሓበሬታ ኣይሃበትን።
ኣብ ካልእ ናይ ጅቡቲ ዜና፣ ኣማኢት ነበርቲ ማእከል ሶማል፣ ከተማ ጃላላቕሲ፣ ኣንጻር ኣብታ ሃገር ተወፊሩ ዝርከብ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ጅቡቲ ናይ ተቓውሞ ሰለማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
እቲ ብ19 ሓምለ ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፊ፣ ሓደ ጅቡታዊ ዓቃብ ሰላም ንሶማላዊ ወትሃደር ኣብ ድሕሪ ምርሻኑ ዝተጎሃሃረ ምዃኑ ማዕከን ዜና ሸበለ ሓቢሩ።
እቲ ሰለማውያን ሰባት ቀቲሉ ተሰዊሩ ጸኒሑ ዝተባህለ ሶማላዊ ወትሃደር፣ ብዓቃብ ሰላም ጅቡቲ ከምዝተረሸነ ይግለጽ እኳ እንተሎ፣ ኣብ ዞባ ሔራን ተዋፊሩ ዝርከብ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ጅቡቲ ግና ዝኾነ ምላሽ ኣይሃበሉን።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን’ውን ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ኢትዮጵያ፣ ግብረ መልሲ ናይቲ ዝተፈነወሉ መጥቃዕቲ፣ ሓያሎ ሰላማውያን ሰባት ከምዝቐተለ ክዝረበሉ ቀንዩ’ዩ።
ካብ ኢትዮጵያ፣ ኢጋንዳ፣ ብሩንዲ፣ ጅቡቲን ኬንያን ዝተዋጽአ ኣስታት 30 ሽሕ ወትሃደራት ዝሓቖፈ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ሕብረት ኣፍሪቃ ካብ 2006 ኣትሒዙ ኣብ ሶማል ተዋፊሩ ምህላዉ ይፍለጥ።
ኣብ ሶማል ተዋፊሩ ዝርከብ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብዚ እዋን፣ ብጅቡታዊ ጀነራል’ዩ ዝምራሕ ዘሎ።
==========================


text:
ኣብ ክልል ኣምሓራ፣ዞባ ማእኸላይ ጎንደር ከባቢ ጭልጋ ትማሊብሰንኪ ዝተፈጥረ ህውከት ሓደ ሰብ ምሟቱን፣ ካልኦት ሸሞንተ ሰባት ምቑሳሎምን ብርክት ዝበለ ንብረት ከምዝዓነወን ተፈሊጡ።
39 ኣባይቲ፣ትሽዓተ እንዳመጥሓን ከምዝተቓጸለን 50 ኣባይቲ ድማ ከምዝተዘረፉን ፀብፃብ ኣስቴር ምስጋናው ይሕብር።
ሓላፊ ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ኣቶ ኣሰማሀኝ ኣስረስ ሎሚ ኣብዝሃብዎ ፈላማይ ጋዜጣዊ መግለፂ ምስቲ መጥቓዕቲ ብዝተኣሳሰረ ተጠርጠርቲ ኣብ ቁፅፅር ናይ ምውዓል ስራሓት ይስራሕ ኣሎ ኢሎም።
“ቅድሚ ሎሚ እውን ዝነበሩ፣ንህዝቢ ዝበደሉ፣ገንዘብ ዝዘረፉ፣ዝሰረቑ እቲ ለውጢ ተጠናኺሩ ተሓተቲ ከይገብሮም ብዝተፈላለየ መንግዲ ንግጭታት እናመወሉ ሰላም ክዝረግ እናሰርሑ ይርከቡ እዮም።”
ንሶም ብተወሳኺ ንህዝብና ንሓቶን ንልምኖን በብአካብቢኡ ሰላሙ ክሕልውን ነዞም ኣካላት ፈልዩ ንኣካላት ፀጥታ ከረክብን እዩ ኢሎም ።እቲ ናይ ሰላም ምዝራግ ንለውጢ ኣዚዩ ሓደገኛ እዩ ፤ዝተመዝገበ ለውጢ ከይኹለፍ ምክልኻሉ ሓላፈነት ህዝቢ እዩ ኢሎም።
ኣብ ጭልጋ ትማሊ ዝተለዓለ ህውከት ሎሚ ብሓይልታት ፀጥታ ተረጋጊኡ’ሎ።


text:
ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ሎሚ ሓሙስ ምስ ፕረዚደንት ኬንያ ኡሁሩ ኬንያታ ኣብ ቤተ መንግስቲ ዋይት ሃውስ ተራኺቦም፡ተዘራሪቦም።
ክልቲኦም መራሕቲ ኣብዚ ርክብ ኣብ ክልቲኣዊ ነጻ ናይ ግንዲ ስምምዕ ክዘራረቡ ተስፋ ተጌርሉ፡ እዚ ስምምዕ ኣብ መንጎ ኣሜሪካን ኣፍሪቃዊትን ሃገር ዝካየድ ናይ መጀመርያ ስምምዕ ክከውን’ዩ።
ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ኬንያ ዘለዋ ስትራቴጂካዊ ተገዳስነት ንጽልዋ ቻይና ኣብ ኣፍሪቃ ንምምዕራይ ክከውን ከሎ ቻይና ድማ ንምሽራክ ሃገራት ኣፍሪቃን ምስ ኣሜሪካን ንምዕብላል ክትሰርሕ ጸኒሓ’ላ።
ኣቐዲሞም ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያ ምስ ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ወርሒ ነሓሰ 2018 ተራኺቦም ምንባሮም ዝዝከር ኮይኑ ቤት መንግስቲ ዋይት ሃውስ እዚ ናይ ሓሙስ ርክብ ክልቲኦም መራሕቲ “ኣብ መንጎ ኣሜሪካን ኬንያን ክልቲኣዊ ስትራቴጂካዊ ልዝብ ዝምስርት’ዩ” ኢሉ’ሎ።
ቤተ መንግስቲ ዋይት ሃውስ ብተወሳኺ ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ምምዕባል ምትሕብባር ክልቲኦም ወገናትን ኣብ ንግዲን ኣብ ምፍጣር ሓደሽቲ ዕድላት ንምዝርራብ ዘለዎም ቅሩብነት ምግላጾም ሓቢሩ’ሎ።
ኣሜሪካ ምስ 20 ሃገራት ስምምዕ ንግዲ እንተለዋ’ውን ምስ ሃገራት ኣፍሪቃ ግን ከምዚ ዓይነት ስምምዕ ከምዘይብላ ይፍለጥ።
ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ማይክ ፖምፐይ ንመጀመርያ ጊዜ ካብ የካቲት 15 ክሳብ 19 ኣብ ሰለስተ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣንጎላ፡ኢትዮጵያን ሴኔጋልን ክበጽሑ ምዃኖም ኣፍሊጡ’ሎ።


text:
ብዘይመንግስታዊ ናይ ስፔን ትካል ካብ ማእኸላይ ባሕሪ ዝደሓኑ 230 ስደተኛታት ሎሚ ዓርቢ ኣብ ወደባዊት ከተማ ፓዘሎ ሲሲሊ ምእታዎም ተገሊጹ።
እቶም ብናይ ስፔን ሰብኣዊ ሓገዝ ወሃቢት ትካል ፕሮኣክቲቫ ኦፕን ኣርምስ ካብ ማእኸላይ ባሕሪ ዝደሓኑ ስደተኛታት ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ብዝተኻየደ ስርሒት ዝደሓኒ ምኳኖም’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ኣብዚ ዓመት’ዚ ጥራይ ክሳብ መስከረም 3,2017 ዓ.ም 99,846 ስደተኛታት ማእኸላይ ባሕሪ ብምቁራጽ ካብ ሊብያ ተበጊሶም ማእኸላይ ባሕሪ ብምቕUራብ ኢጣልያ ዝኣተው ክኾኑ ኸለው ዝሓለፈ ዓመት ድማ 121,385 ስደተኛታት ብመንገዲ ብዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ነዚ ጉዕዞ ምቁራጾም ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ይገልጽ።
ሰበ ስልጣን ጸጥታ ሊብያ ብወገኖም ብኢጣልያ ዝሕገዝ መንግስቲ ሊብያ ካብ ሊብያ ናብ ኣውሮጳ ዝውሕዙ ስደተኛታት ንምግታእ ይጽዕር ምህላው ንኣሶሴይትድ ፕረስ ገሊጾም።
ብተወሳኺ ኢጣልያ ንሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ናይ ስልጠናን መሳለጥያን ሓገዝ ትሕብ ምህላዋ ይገልጹ።
ይኹን ደኣ እምበር ሕጂ’ውን ዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ካብ ሊብያ ስደተኛታት የበግሱ አለው እዚ ድማ ካብቲ ዝተለምደ መንገዲ ዝተፈልየ መንገዲ ይጥቐሙ ከምዘለው ዘርእይ እዩ።


text:
ብደርቂ ኣብ ዝተጠቕዑ ቦታታት በጺሐን ነቲ ኩነታት ዝተዓዘባ ናይቲ ትካል ኣካያዲት ስራሕ ሄለ ቶርኒንግ ሽሚድ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብኦ ቃል ኣብቲ ብደርቂ ዝተጠቕዓ ቦታታት ዝነብር ህዝቢ መግብን ማይ ንምርኻብ ካብ ቤት ንብረቶም ይፈናቐሉ’ለው ክብላ ሓቢረን።
ኣካያዲት ስራሕ’ቲ ትካል ብተወሳኺ ብፍላይ ህጻናት በቲ ዘጋጠመ ሕጽረት መግቢ ንዝኸፍአ ስቃይን ብሕጽረት ጹሩይ ዝስተ ማይ ንዝመጹ ሕማማት ከይቓልዑ ዓለም-ለኸ ማህበረሰብ ህጹጽ ግብረ-መልሲ ክህብ ይግባእ ኢለን።
ኣብ ዓመተ 2016 ዓ.ም.ፈ ጥራይ ፍርቂ ሚሊዮን ካብ ህጻናት ኢትዮጵያ ንዝከፍአ ናይ መግቢ ሕጽረትን ምምሳን ኣካላትን ተቃሊዖም ዝበላ ኣካያዲት ስራሕ ዓለም-ለኸ ትካል ህጻናት ኣድሕን ቁጽሪ እዞም ነዚ ሓደጋ ዝተቓልዑ ህጻናት መታን ከይወስኽ እቲ ኩነታት ናብ ዝከፍአ ደረጃ ከይማዕበለ ኸሎ ዓለም-ለኸ ማህበረሰብ ህጹጽ መልሲ ክህብ ይግባእ ክብላ ጸዊዓን።
‘ ጻዊዕትና ዓለም-ለኸ ማህበረሰብ ህጹጽ ምላሽ ክህብ’ዩ። ኣብዚ ሕጂ እዋን መንግስቲ ዝከአሎ ጻዕሪ የካይድ’ሎ። ኣብ ዝሓለፉ 20 ዓመታት ነዚ መሰል ሓደጋ ዝውዕል ገንዘብ ዝተሰልዓ’ዃ እንተኾነ እቲ ኩነታት ዝኸፍአን ዝሓያለን ብምዃኑ ብሓገዝ መንግስቲ ጥራይ ዝፍታሕ ኣይኮነን። ልዕሊ 10 ሚሊዮን ዝከውን ህዝቢ ንዝኸፍአ ሓደጋ ደርቂ ተቃሊዑ’ሎ።’
ንሰን ብምቅጻል ቅልጡፍ ምላሽ እንተሂብና ህልቂት ህዝቢ ከነወግድ ንኽእል’ኢና።ነዚ ሓደጋ ክንኸላከሎ ዕድል ኣለና፡ እቲ ሃንደበት ዘጋጠመ ሓደጋ ደርቂ ናብ ዝኸፈአ ደረጃ ቅድሚ ምምዕባሉ ህልቂት ህዝቢ ቅድሚ ምግጣሙ ክንከላከሎ ንኽእል ኢና።እንተኾነ ግን ነዚ ንምትግባር ዘድልይ ተግባራዊ ስጉምቲ ሕጂ ከንጅምሮ ኣለና ይብላ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
giovedì 19 marzo 2009
ስርዓት ኢሳይያስ 22 ገዳማት ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያን ምስናይ ቅርስታተን ብምህጋር፡ ናብ ወታሃደራዊ ማዓስከርን፡ ቤት ማእሰርትን ክቕይርን መደብ ኣውጺኡ፡፡
Wednesday, 18 March 2009 ውልቀምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ሙሉእ ኤርትራ ዝርከባ 22 ገዳማት ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያን ንብረተን ዝኾነ ጥንታውን ታሪኻውን ቅርስታት ብምህጋር፡ ነተን ገዳማት ናብ ወተሃደራዊ መዓስከራትን ኣብያተ ማእሰርትን ክቕይረን መዲቡ ከምዘሎ ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ሓቢሩ። እቲ ስርዓት ነቶም ኣብ ውሽጢ ‘ተን ገዳማት ዘለዉ ባሕታውያንን መነኮሳትን ናብ ትውልዲ ዓድታቶም ፋሕ ብምባል ነቲ መደብ ክሳብ መወዳእታ 2010 ከተግብሮ ወጢኑ ከምዘሎ ‘ውን እቲ ሓበሬታ ብተወሳኺ የረድእ። ብመሰረት እቲ ሓበሬታ፡ ነዚ ዕማም ‘ዚ ንምስላጥ ባጀት ተፈልዩ፡ ኣቶ ይፍታሄ ዲመጥሮስን ኣቶ በየነ ርእሶምን ከኣ ነቲ መደብ ንምትግባር ብሓላፍነት ተመዚዞም ኣለዉ። ኣብዘን ገዳማት ንዝነብሩ ፈለስትን ባሕታውያንን ብሓይሊ ንምእላይን ንምብስባስን፡ ከምኡ ‘ውን ንመናድቕ ናይተን ገዳማት ብምፍራስ ንቤት ማሕቡስ ብዝጥዕም ኣገባብ ንምውዳድ ከኣ ሓደ ፍሉይ ክፍለ ሰራዊት ተመዲቡ ኣሎ። እተን መዓት ተኣሊሙለን ዘሎ 22 ገዳማት፡ ቅርስታተን ጥራይ ዝህገር፡ ቅርስታተን ተሃጊሩ ናይ ወተሃደራዊ መዓስከራት ዝቕየራ፡ ቅርስታተን ተሃጊሩ ናይ ቤት ማእሰርቲ ዝቕየራ ተባሂለን ኣብ ሰለስተ ጉጅለታት ተኸፍፊለን ኣለዋ። ዝርዝር ኣስማተን ከኣ እዚ ስዕብ እዩ። ሀ. ቅርስታተን ጥራይ ዝህገር 1. ቅድስት ማርያም ቤተክርስትያን ኣስመራ 2. ገዳም ኣቡነ ፊሊጶስ ደብረ-ቢዘን ለ. ቅርስታተን ተወሲዱ ናብ ወተሃደራዊ መዓስከር ዝቕየራ 1. ገዳም ደብረሲና ዞባ-ዓንሰባ 2. ገዳም ደብረጽጌ ተኽላ ዞብ-ደቡብ 3. ገዳም ኣቡነ- ዮናስ ደብረ-ድሓን ቋሓይን ዞባ-ደቡብ 4. ገዳም ደብረ-መንቆርዮስ ቆላ- ሰራየ ዞባ-ደቡብ 5. ገዳም ኣንዳማርያም ዓይላ ዞባ ደቡብ 6. ገዳም ኣቡነብሩክ መራጉዝ ዞባ ደቡብ 7. ገዳም ኣቡነ እንድርያስ ሰፍኣ ጽልማ 8. ገዳም ኣቡነ ብጻ-ኣምላክ ውጡሕ ዞባ ደቡብ 9. ገዳም ምድረ ፈላሲ ማይ ጫዕዳ ዞባ-ደቡብ 10. ገዳም ኣቡነ-ሊባኖስ ደረጨን ዞባ-ደቡብ 11. ገዳም ኣቡነሊባኖስ ዝባውንቲ ዞባ-ደቡብ 12. ገዳም እንዳ ስላሴ ዳምባ ዞባ-ማእከል ሐ. ቅርስታተን ተወሲዱ ናብ ቤት ማእሰርቲ ዝቕየራ 1.ገዳም ክንፈሚካኤል ጻዕዳእምባ ዞባ ዓንሰባ 2 ገዳም ደብረ ማርያም ቋሓይን፡ ዞባ ደቡብ 3.ገዳም እንዳ ኣቡነኣብሳዲ ቋሓይን ዞባ ደቡብ 4.ገዳም ኣቡነ እሴት ዛይደኮሎም ዞባ ደቡብ 5.ገዳም ማርያም ቁስቋም ጽልማ ዞባ ደቡብ 6. ገዳም ኣቡነ ሊባኖስ ቤትመጣዕ ዞባ ደቡብ 7. ገዳም ኣቡነ ዮውሃንስ ቴድሪር ዞባ ደቡብ 8. ገዳም ድብሪ ዓዲ-ወሰኽ ቋሓይን ዞባ ደቡብ እዘን ተዘርዚረን ዘለዋ ገዳማትን ኣብያተ-ተክርስትያናትን ኣብ መንፈሳዊ ኣገልግሎት ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ባህላውን ማሕበራውን ፖለቲካዊን መዳያት ሃገርና ዓሚቝ ሰረት ዘለወን ሃይማኖታዊ ትካላት እየን። ገለ ካብኣተን ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ብሌዋውያን ዝተመስረታን፡ ብህዝቢ ዝመሓደራን፡ ንህዝቢ ዘመሓድራን፡ ካብ ነፍሲወከፍ ዓድታት ሰባት ተመዚዞም ውሉደ-ክህነት ዝፈርዩለንን፡ ንመነባበሪ ዝኸውን “ቆሎ-መሬት“ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ልሙዕ መሬት ተፈልዩለን ክካየዳ ዝጸንሓ እየን። “ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ልዕሊ ‘ዘን ገዳማትን ኣብያተ ክርስትያናትን ክወስዶ ወጢኑዎ ዘሎ ውሳኔ ምስ ምብራስን ምፍንቓልን ናይተን ናብ ጋሽ- ባርካ ከግዕዘን መደብ ሓንጺጹለን ዘሎ 88 ዓድታት ዝተኣሳሰረ እዩ። እዚ ሎሚ ብኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያን ክጅመር ተሓሲቡ ዘሎ ስጉምቲ፡ እቲ ስርዓት ጽባሕ ኣብ ልዕሊ ‘ቲ ብካቶሊክን ከኒሻን ተኸተልቲ ምስልምናን ዝውነን ንብረት ንምውራስ ዘለዎ ውጥን መፈተኒ እዩ” ይብሉ እቶም ምንጭታት።
Pubblicato da Agenzia Habeshia per la Cooperazione allo Sviluppo a 08:10
Nessun commento:
Iscriviti a: Commenti sul post (Atom)


text:
ደምበ ተቓወምቲ ኤርትራ ካልኣዊ ፍልልያትና ብግቡእ እናኣመሓደርና፡ ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር / ጽላል/ መስሪትና ክንቃለስ ሕጂ’ውን ዕቱባት ክንከውን ይግባእ፡
ኣብዚ ግዜ’ዚ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ሓርነታዊ ቃልስና ንከይዕወት ካብ ዘደናጉዮ ዘሎ መሰረታዊ ምኽንያት፡ ተቓዋማይ ሓይልና ዓቕሙን ፍልጠፍልጠቱን መሊኡ ኣወሃሂዱ ኣንጻር ናይ ሓባር ጸላኢ /ህግደፍ/ ዘቃልስ ሰፊሕ ግንባር /ጽላል/ መስሪቱ፡ ብምትእምማንን ምድግጋፍን ክቃለስ ዝኽእል ጥሙር ሃገራዊ ሓይሊ ብምውናን ክቃለስ ይበቅዕ ብዘይምህላዉ እዩ፡፡
ናይዚ ጠንቂ ድማ ኣብ ተቓወምቲ ውድባትና /ኣካላትና/ ካብ ድሑር ማሕበረ-ቁጠባውንቁጠባውን ፖለቲካውን ዝብገሱ፡ ናይ ትምክሕትን ጽበትን ድሑራት ኣተሓሳስባታት ህልዋት ብምዃኖም እዩ፡፡ ካብዚኣቶም ዝብገሱ ድማ ዘይጭበጥ ናይ ፖለቲካዊ ስልጣን ባህጊ ምህላዉን ዝንጠፈሉ ምዃኑን፡ ሕድሕድ ዘይምትእምማንን ዘይምክብባርን፡ ንነብስኻን ውድብካን ካብቲ ካልእ ኣብሊጽካ ምርኣይን፡ ክብሪ፡ ኣስተዋጽን ተሳትፎን ናይ መቓልስትኻ ብግቡእ ዘይምፍላጥን ዘይምቕባልን፤ ኣብ ዘራኽቡኻ ሓባራዊ ዕላማታትን ዕማማትን ተወፊኻን ተኸኣኢልካን ተመላሊእካን ክትቃለስ ዘይምብቃዕ፤ኣብ መትከላት፡ ባህርያትን ዕማማትን ናይ ዝተፈላለዩ ግንባራት ደዋዊስካ ምርኣይን፡ ንውልቃውን ጉጅላውን ጠቕምን ዕላማን ንምውዓል ግጉያት ተረደኦታትን ተግባራትን ምዝውታር ህልዊ ብምዃኑ፡ብምዃኑ፡...ወዘተ ዝኣመሰሉ ዘይሓገዝቲ ፖለቲካዊ ኣተሓሳባታትን ድሌታትን ኣብ ደምበ ተቓውሞና ብተግባር ህልዋት ስለ ዝኾኑ ዝፈጥርዎም ጽገማትን ዕንቅፋታትን ተደሚሮም እዮም፡ ህዝባዊ ቃልስና ከየድምዕን ብከምቲ ዝድለ ብቅልጣፈ ናብ ዛዘሚ ዓወት ከይምርሽን ዝኸውን ዘሎ፡፡
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ኣብ ደምበ ተቓውሞና ንኩሉ ተቓዋሚ ሓይልና ዝጠመረ ክባሃል ዘይካኣል እኳ እንተኾነ፡ ንመብዛሕትኡ ተቓዋሚ ሓይልታትና ዝሓቖፉ ኣብ ዝሓለፈ 20-21 ዓመታት ዝተፈላለዩ ግንባራት፡ ጥምረታትን ፎርማትን እናተመስረቱ፡ ምስ ኩሉ ጸገማቶምን ሕጽረታቶምን፡ ናይ ቃልሲ ኣስተዋጽኦ እናኣበርከቱ ከም ዝመጹ ዝፍለጥ እዩ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ኣብዚ ግዜ’ውን ገና ውሑድ ዘይኮነ ሓይሊ ተቓውሞናውሞና ግንባራት መስሪቱ በብዓቕሙ ኣብ ምቅላስ ይርከብ ምህላዉ ዘይክሓድ ወድዓዊ ሓቂ እዩ፡፡ ይኹን ዳኣምበር ዋላ እቲ ብግምባራት ዝተጠምረ ሓይልታት ተቓውሞና’ውንውን እንተኾነ ናይ ቃልሲ ኣወንታዊ ኣስዋጸእኡ ከም ዘለዎ እንሃለወ፡ ከምቲ ካብኡ ትጽቢት ዝግበረሉ ናይ ቃልሲ እጃም የበርክት ኣሎ ክበሃል ዝካኣል ኣይኮነን፡፡
ናይዚ ፖለቲካዊ ሓይልታት’ዚ ድኽመታት ድማ፡ ነፍስ-ወከፍ እቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ግንበራት ዘጽለሉን ዘየጽለሉ ሓይልታትን ካብኦምን ንጥፈታቶምን ውጽእ ኢሎም፡ ኩሉ ሃገራዊ ተቓዋሚ ሓይልታት ኣብ ዘራኽቦም ናይ ሓባር ዕላማታት ተመሓዝዮም ክቃለስ ዘኽእል ሓባራዊ ግንባር /ጽላል/ ንምምስራት ክካኣል ተበግሶ ብምውሳድ፡ ክግበር ዝግባእ ምልዕዓልን ምቅርራብን፡ ክሳብ ፍርቂ-መንገድን ልዕሊኡን ብምጓዓዝ፡ብምጓዓዝ ሃገራዊ ዓቕምታትና ክጥርነፍ፡ ብሓላፍነት ኣብ ክንዲ ምምውሳእን ምጽዓርን፡ ብኣንጻሩ ነፍስ-ወከፍ ውድብ፡ ግንባር /ጽላል ክበሃል ዝካኣል፡ ንካብኡ ወጻኢ ዘሎ ተቓዋሚ ሓይሊ በታ ንሱ ዝኣምናን ዝደልያን መንገድን ኣገባብን ክቕበልን ክመጾን ካብ ምድላዩ ሓሊፉ፡ ንኩሉ ሓይሊ ኣባል ደምበ ተቓውሞና ዝሓቁፍ ግንባር /ጽላልጽላል/ ኣብ ምምስራት ዘለዎ ቅሩብነትን ተበግሶን ኣዝዩ ድኹምን ክሳብ ብሓላፍነት ዘይምርኣይን፡ ጸቢብ ፖለቲካዊቲካዊ ኣረኣእያን ሒሳባትን ምቕዳም ዝኣመሰሉ ግጉያት እምነእምነታትን ኣካይዳን ምልቓቕ ስለ ዘይተኻእለ ኣሰርቲ ዝኾኑ ድኽመታትን ዕንቅፋታትን ህልዋት ብምዃኖም እዮም፡፡
ስለ ዝኾነ እዩ ድማ፡ ኣብዚ ግዜ’ዚ እቲ ብዝሒ’ምበር ስጥመት፡ ውህደትን ኣድማዕነት ናይ ቃልስን ከረጋግጽ ዘይከኣለ ዘሎ ተቓዋሚ ሓልታትና፡ ጭቡጥ ፖለቲካውን ውድባውን ኩነታቱ ክንረኢ እንከለና፡ ኣብ ዘይተወሃሃደን ዘየድማዕን ኩነታት ኮይኑ ጋም-ማንማን ኣብ ምባል ዝርከብ ዘሎ እዩ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ነቲ ኣብ ሕሉፍ ተሞክርኡ ዝጥቀመሉ ዝነበረን ሕጅን’ውን ዘሎን ኣብ ግንባራት ዓሲልካ ምቅላስ፡ ኣብ ክንዲ ክህልዎምክህልዎ ዝኽእል ጉድለታት ኣሪሙ፡ ኣማሓይሹን ኣስፊሑን ተቐራሪቡ ክቃለስ ዝጽዕር፡ ብኣንጻሩ ናብ ድሕሪትን ከም ብሓድሽን ብዝተሓተ ብመንገዲ ተወሃሃሂድካ ዝስራሕ መባእታዊ ዝምድና ክጅምር ኣብ ዝረኣየሉ ኩነታት እዩ ዝርከብ ዘሎ፡፡ እዚ ፖለቲካዊ ኩነታት እዚ ድማ፡ ተቓወምቲወምቲ ሓይልታትና ከም “ሽንቲ ገመል” ንድሕሪት ናይ ምምላስ ምልክት ካብ
1 ምርኣይ ሓሊፉ፡ ሕጂ’ውን ካብ ዝተፈላለዩ ድኽመታቱን ጸገማቱን ብመጠኑ’ውን ይኹን ክገላገል ከም ዘይከኣለ፡ ንምፍተሖም ተስፋ ዝህብ ጻዕሪ የካይድ ከም ዘየሎን ጭቡጥ ፖለቲካዊ መረጋገጺ እዩ፡፡
ግንባር /ጽላል/ መስሪትካ ምቅላስ ዕላምኡ ንዝተበታተነ /ዘይተወደበ/ ወጹዕ ህዝብናን ሕብረተ-ሰብኣዊ ኣካላቱን፡ ኣብ ሓደ ግንባር ዓሲሎም ዓቕሞም፡ ፍልጠቶምን ትሕዝተኦምን ኣዋዲዶም ንክቃለሱን፡ ኣብ ልዕሊ ሓባራዊ ጸላኢኦም ኣድማዒ ውቅዒት ናይ ቃልሲ ከዕርፉን ዝሕግዝ መሳርሒ እዩ፡፡ ብተወሳኺ ተላፈንቲ ሓይልታት ዘለዎም ፍሉይ ፖለቲካዊ እምነትን ዝተፈላለየ መልክዕ ውደበኦምን ብነጻነት ዓቂቦም /ተሓልይሎም/ ክቃለሱ ዘኽእልን ምዃኑ ንኩላትና ብሩህ እዩ፡፡ ምኽንያቱ ግንባር መስሪትካ ምቅላስ ንዓና ንኤርትራውያን ተቓወምቲ ውድባት ሓድሽ ተግባርን ተርእዮን ስለ ዘይኮነ፡፡ ከመይሲ ኣድማዕነቶም ዝምልከት ካልእ ነገር ኮይኑ ግንባራት ብምምስራት እናተቓለስና ዝመጻናን ገና ንቃለስን ስለ ዘለናን እዩ፡፡
ስለምንታይ ዳኣ ኢና’ሞ ኣብዚ ወቕቲ’ዚ ዝበዝሐ ኣባል ደምበ ተቓውሞና ክባሃል ዝኣክል፡ ግንባራት መስሪቱ በብዝዓቕሙ ኣብ ዝቃለሰሉ ዘሎ ፈታኒ ወቕቲ፡ እቶም ኣብ ዝተፈላለዩ ግንባራት ዓሲሎም ዘለዉን፡ ኣብ ግንባር ከይዓሰሉ በብውልቆም ኣብ ምቅላስ ዝርከቡ ዘለዉ ተቓወምቲ ሓይልታትናን፡ ኣብ ክንዲ ግሉጽ ሓላፍነታዊ ዘተን ምርድዳእን ብምክያድ፡ ኣንጻር ናይ ሓባር ጸላኢ /ህግደፍ/ ክጠምሮምን ከቃልሶምን ዝኽእል ሰፊሕ ግንባር ብሰናይ ዕግበቶም ብምምስራት፡ ዝጭበጥ ግንባራዊ ቅርጻን፡ ሓባራዊ መሪሕነትን፡ ግንባራዊ ሕግታት፡ መደባትን መምርሒታትን ብምውናን ብሓባር ንምቅላስ ብዕቱብነት ምውሳን ዘይመርጽሉ ዘለዉ ምኽንያት ንመላእ ተቓላሳይ ህዝብናን ተቓለስቲ ኣካላቱን ዝጭበጥ /ዘዕግብ/ ፖለቲካዊ መግለጺ የብሉን፡፡
ምኽንያቱ እዚ ኩነታት እዚ ዝሕብሮን ዘረጋግጾን ነገር እንተሃለወ፡ ተቓወምቲ ውድባትና ኣብ ሕድሕደን ዘሎ ካልኣዊ ፍልልያት ብግቡእ ኣብ ምምሕዳርን፡ ውልቀ ውድባውን ሓባራውን ድኽመታትን ጸገማትን ኣብ ምፍታሕ፡ ቅርቡነትን ብቕዓትን የርእያን ይጽዕራን ከም ዘየለዋ፡ እዩ ዝሕብር፡፡ እቲ ሓቂ ከምኡ ስለ ዝኾነ እዩ ድማ፡ ሓይልታትና “ከም ኣናፍራ ኩቱ” ካብ ላዕሊ ንታሕቲ /ንቑልቁል፡ መባእታዊ ዝምድና ንምጅማር ብምምራጽ፡ ተመስሪቶም ኣብ ምግልጋል ንዝርከቡ ግንባራት ኣብ ክንዲ ጉድለቶም ብምፍታሽን ብምግምጋምን ሕሉፍን ህልውን ኣወንታዊ ተሞኩሮታት ግንባራትና ከም ጠቓሚ ፖለቲካዊ መሳርሒ ብምውሳድ ምጥቃም፡ ብኣንጻሩ ነዚ ኣብ ኢድና ዘሎ ጠቓሚ ፖለቲካዊ ተሞኩሮ ሸለል ብምባል /ንጎኒ ብምግዳፍ/ ብስም “ንኩሎም ተቓወምቲ ሓይልታት ዝሓቁፍ ሰፊሕ ጥርናፈ ብዝምልከት ቀጻሊ ልዝብን ዕቱብ ስራሓትን ኣድላዪ መጽናዕትን ከነካይድ ተሰማሚዕና/” ዝብል መግለጺ፡ ንዘለካ ናይ ቃልሲ ጸጋ ገመጊምካ ከይተጠቐምካ፡ ከም ብሓድሽ ጥርናፈ ናይ ውድባት ንምፍጣር ናይ ምልዛብ ስራሓት ከነካይድ ኢና ኣብ ዝብል ፖለቲካዊ መደምደምታ ምብጻሕ መሰረታዊ ድኽመት እዩ፡፡
እዚ ኣካይዳ’ዚ ምስ ወድዓዊ ኣተሃላልዋ ህዝብታትና፡ ኩሉ-መዳያዊ ጭቆናን ጸገማትን ተዳዕኒኑዎም ናብ ከቢድን ሓደገኛን ስእነትን ድኽነትን፡ መቋረጺ ዘይብሉ ስደት፡ መከራን ሓደጋን ተሳጢሖም ኣብ ዝሳቐይሉን ዝበታተንሉን፤ ኣብ ልዕሊ ሃገርና ከቢድ ፖለቲካዊ ሓደጋ ኣብ ዘንጸላልወሉን፡ ህዝባውን ሃገራውን ልዑላውነትና በዚ ገባትን ከዳዕን መንግስቲ ህግደፍ ናብ ኣስጋኢ ኩነታት ኣብ ዝተሳጥሕሉ ወቕትን ኩነታትን፡ ተቓወም ሓይልታትና ኣብ ክንዲ ነዚ ሓደጋታት’ዚ ንምኽባስን ምውጋድን፡ ህዝብታትናን ሃገርናን ካብ ውድቀትን ምብትታንን ንምድሓን ዝጭበጥ ኣድማዒ ዝምድና መስሪትና ክንረባረብ እንፍትን ብኣንጻሩ ብዘይድልዱል ዝምድናን ዘገምታዊ ጉዕዞ ክንጓዓዝ ምምራጽና፡ ደድሕሪ ኩነታት ምጒዓዝና መሰረታዊ ጉደለት ካብ ምዃን ሓሊፉ ብታሪኽ ዘውቅስን ዘሕትትን’ውን እዩ፡፡
ተቓወምቲ ውድባትና ብምውህሃድ ኣንጻር ናይ ሓባር ጸላኢ /ህግደፍ/ ንምቅላስን፡ እናተዛተዩ ሰፊሕ ጥርናፈ ንምምስራትን በጺሐሞ ዘለዉ መባእታዊ ስምምዕ፡ እኹልን ኣዕጋብን ትሕዝቶ ዘለዎ’ኳ እንተዘይኮነ ከምቲ “ገለ ነገር ካብ ኣልቦ ነገር ይሓይሽ” ዝበሃል ምስላ፡ ተቓወምቲ ሓይልታትና በቲ መባእታዊ ስምምዕ ኣንጻር ጸላኢ ሓቢሮም እናተቐለሱ፡ ብቀጻሊ እናተላዘቡ ንቕድሚት ሓባራዊ ጥርናፈ /ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር/፡ ንምምስራት ከም መራኸብን መቃለስን መድረኽ ኮይኑ ከገልግል ስለ ዝኽእል፡ ትዕዝብቲ ብምንባር ነቐፌታዊ ደገፍ ዝወሃቦ እዩ’ምበር ብከምዚ ተበጺሑ ዘሎ መባእታዊ ስምምዕ ክዛዘም /ክብገስ/ ናይ ሓፋሽ ህዝብታትና ትጽቢትን ዕግበትን ዘማልእ ስምምዕ ተገይይሩ ክውሰድ ዝካኣል ኣይኮነን፡፡ ካብ ተፈላሊኻን በበይንኻን ዘየድማዒ ቃልሲ ምክያድ ግን እናተዛተኻ ምስራሕ፡ ፖለቲካዊ ፋይዳ ክሰፍሕን ክዓብን ዘለዎ ተኽእሎ ኣብ ግምት ብምእታው ጥራሕ እዩ ተቐባልነት ዝወሃቦ፡፡
ተቓወምቲ ሓይልታት ኣብ ሓደ ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር /ጽላል/ ዓሲልና ኣንጻር ናይ ሓባር ጸላኢ ክንቃለስ ክንበቅዕ እንተዳኣ ኮይና፡ ኣብ ሞንጎና ዝነጸባረቑ ዘለዉ ዝተፈላለዩ ዓንቀፍቲ እምነታት፡ ድልየታትን ኣሰራርሓታትን
2 ብቃልሲ ከነማዓራርን ከነወግድን ምስ እንኽእል ጥራሕ እዩ፡፡ ገለገለ ካብቶም ክንቃለሶም ዘለና ድኽመታትናን ጸገማትናን ንምጥቃስ ዝኣክል፡-
ዘራኽቡናን ዝፈላልዩናን ነጥብታት ኣነጺርና ምቕማጥ፡ ካልኣዊ ፖለቲካዊ ፍልልትና /እምነታትና/ ከምዘለውዎ እናሃለዉ ተወሃሂድናን ተደጋጊፍናን ኣንጻር ናይ ሓባር ጸላኢ ክንቃለስ ከም እንኽእል ምእማንን፡ ንምዕዋቶም ብሓላፍነትን ተወፋይነትን ተመሓዚና ክንቃለስ ምብቃዕ፡፡
ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር /ጽላል/ ምምስራት ብባህርያቱን ዕላምኡን ናይ ውልቀ ፖለቲካዊ እምነታትን ስልጣንን ጥራሕ ዝምልስን ዘረጋግጽን ዘይኮነስ፡ ሓባራዊ ጸላኢ ብምድምሳስ ሰፊሕ ፖለቲካዊ መወዳደሪ ባይታን ኩነታትን ንምፍጣርን ንርግጋጽን ስለ ዝኾነ፡ ኣብ ቀጽሪ ደምበ ተቓውሞና ዝንጸባረቕ ዘሎ ናይ ፖለቲካዊ ስልጣን ባህጊ፡ ግጉይን ዘይዕወትን ናብ ምትህልላኻት እናሳጠሐ ተቓላሳይ ዓቕምታትና ከይተኣማመንን ኣድማዒ ናይ ቃልሲ ዕማም ከየበርክትን ዘዐንቅፍ ዘሎ ኣተሓሳስባ ምዃኑ ብልክዕ ክንፈልጥን፡ ምእንቲ ምቅልጣፍ ሓባራዊ ዓወትና ክንብል ንምውጋዱ ዓቲብና ክንቃለስን እዩ ዝህልወና፡፡
ኣብ መሰረታዊ ፖለቲካዊ እምነት ይኹን መልክዕ ናይ ውደባ ፍልልይ ዘይብሉ ውደባ ተሰሪትካ ምቅላስ፡ ኣብ ምሕዝነታውን ሓድነታውን መስርሕ ቃልስና ዓቕምታትና ክዳኸምን ብናይ ፖለቲካዊ ሕመቕ /ድኽዳኸ/ ገመድ ተኣሲሩ፡ ካብ ኣድማዒ ናይ ቃልሲ ንጥፈታት ርሒቑ ብወድዕነቱ መፍቶ ንጸላኢ ኣብ ዝኾነ ኩነታት ክሕጸር ይኸውን ስለ ዘሎ፡ ዝኾነ ፍልልይ ዘይብልና ፖለቲካዊ ውድባት፡ ምትእምማን መሰረት ዝገበረ ናብ ምትሕንፋጻዊ ሓድነት ንምበጻሕ ብሓላፍነት ክነቃለስን ክንረባረብን እዩ ዝህልወና፡፡
እዞም ብመጠኑ ዝተጠቕሱን ካልኦትን ሓለኽቲ ፖለቲካዊ ረቛሒታት ኣብ ውልቀ ውድባትናን፡ ኣብ ሕድሕድናን እናገምገምና፡ ንምፍተሖምን ንምውጋዶምን ከይተቓለስና፡ ብከምቲ ዝመጻናዮን ዘለናዮን ዘይውሁድ ኩነታትን ኣንፈትን ክንቅጽል እንተዳኣመሪጽና ግን፡ ኣረሜናዊ ስርዓት ህግደፍ ናይ ህዝብታትናን ሃገርናን ልዑላውነት መሊኡ ኣብ ዋጋ-ዕዳጋ ብምእታው፡ ንውድቀቶምን ምብትታኖምን ዓሊሙ ዘካይዶ ዘሎ ኣዕናዊ ተግባራት ወድዓውያን ተሓባበርትን፡ ብታሪኽ ተወቀስትን ካብ ምዃን ክንድሕን ኣይንኽእልን ኢና፡፡
ምኽንያቱ ነዚ ኣብ ልዕሊ ህዝብታትናን ሃገርናን ተኸሲቱ ዘሎ ኩሉ-መዳያዊ ጭቆናን ዕንወትን ሓሳረ-መከራን ጠንቅን ቀዳማይ ተሓታትን ገባቲ ስርዓት ህግደፍ እኳ እንተኾነ፡ ተቓወምቲ ውድባት’ውን እንተኾና፡ ንዘለዉና ዘይመሰረታዊ ፍልልያትን ድኽመታትን ብግቡእ እናኣለናን እናማሓደርናን፡ ውጹዓት ህዝብታትና ወዲብናን ኣወሃድናን ኣብ ምቅላስን፡ ህዝብን ሃገርን ካብ ኩሉ-መዳያዊ ጸገማት ኣብ ምድሓንን ኣድማዒ ቃልሲ ከነካይድ ንበቅዕ ብዘይምህላውናን ብካልኣይ ደረጃ ዝግለጽ ታሪኻዊ ተሓታትነት ዘሰክመና እዩ፡፡
ካብዚ ታሪኻዊ ተሓታትነት’ዚ ክንድሕን እንተኾይና’ምበኣር እዞም ልዕል ክብል ዝተጠቕሱን ካልኦትን ድኽመታትና ንምፍታሕ ክንቃለስ ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ካኣ ክልኣዊ /ዘይመሰረታዊ/ ፍልልያትና ብግቡእ እናማሓደርናን እናፈታሕናን፡ ሰፊሕ ሃገራዊ ግንባር ብምምስራት ሓቢርና ክንቃለስ ሕጂ’ውን ዕቱባት ኮይና ክንቃለስ ምስ እንበቅዕን እዩ፡፡ ስለ ዝኾነ ንፖለቲካዊ ድኽመታትናን ጸገማትናን ዕቱብ ኣቓልቦ ብምሃብ ንምፍተሖም ብዘለና ዓቕምን ሓላፍነትን እናጸዓርና፡ ካብ ዝነበረናን ዘለናን ድኽመታትና እናተማሃርና፡ ህዝብታትናን ሃገርናን ካብ ውድቀትን ምብትታንን ንምድሓን፡ ካብ ዘካብቦም ዘሎ ኣሉታዊ ከባብዊ ፖለቲካዊ ምንጽልላው ግቡእ ሚዛን ብምንባር ሓደግኡ ንምግጣምን ንምፍሻልን ብሓባርን ምትእምማንን ክንቃለስ ኣለና፡፡
ፖለቲካውን ፕሮፖጋንዳውን ቤት-ጽሕፈት፡
ደሞክራስዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ /ደግሓኤ/
03/08/2020Hits: 792


text:
ጣቋ ፖሊቲካ
ጣቋ ፖሊቲካ
ብዛዕባ ፖሊቲክ ክዝረብ ወይ ክግለጽ ነዊሕ ዘመናት ዘቁጸረ’ዩ። ፖለቲካ ኣብ’ቲ ድሒሩ ዝመጸ 17-18 ክፍለ ዘመን ምስ ምዕባለ ኢንዱስትሪታትን ንኣሽቱ ቤት ዕዮታት ስፍሓትን ዕብየትን ፖለቲካ ብዝተፈላልየ መኣዝን ዝተረኣየሉ ብፍላይ ኣብ ንጉሳውን መንግስታውን ደረጃ ዕብየት’ኳ እንተነበረ፡ ጸኒሑስ ድሕሪ ቀዳማይ ካልኣይ ኵናት ዓለም ንጹር ዝኾነ ስነ-ሓሳባዊ (Ideology) ብዝተሰነየ ነቶም ቀዳሞት ግሪኻውያን፡ ፋርሳውያን ምዕቡላት ፈላስፋታት ወይ መሃዝቲ ስርዓት ሕብረተ ሰብ፡ ሕጋውነቱ ማሕበራውነቱ ቁጠባዊ ትሕዝቶ ቅርጺ ዘትሓዘን ግን ከኣ ዝተፈላልየ ደረጃ ማሕበራዊ ናብራ፡ ማሕበራዊ ፍትሒ ሕቶ ዝመለሰ’ዩ ዝነበረ’ዩ ክበሃል ይኽእል፡መጎተን ምርጫን ግን ኩሉ ግዜ ነይሩ’ዩ።
መልእክቲ ጽሑፍ ንምሕጻሩ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብሰንኪ ሰንሰለታዊ መግዛእቲታት፡ ምስ’ቲ ዝነበሮ ምሕደራዊ ቅርጺ ንመድረኻት መግዛእቲ ንምልላዩን ንምፍላጡን ግዜ ኣወሰደሉን። ቀንዲ ጣቋ ፖሊቲካ ንዝብል ኣርእስቲ ከኣ ኣብ’ዚ ዝተመርኮሰ’ዩ።
እወ ሕብረተ ሰብ ኤርትራ ኣብ ዝተፈላለዩ መግዛእቲታት ክቋወም ዝገበሮ ዝሓሸ ምምሕዳርን ቅርጽን፡ ሓድነትን፡ ክብሪ ስለ ዝነበሮ’ዩ። ምእንቲ’ዚ ከኣ ነቲ ዋላ ብትሕዝትኡ ድሑር ናውትን ፡ኣገባብ ማእቶት ይንበሮ፡ መተካእታ ዘይብሉ ሂወት ናብራ ባርነት ክመርጽ ኣይገበሮን። ብኣንጻሩ ምስ ሕሱም ድኽነቱ ነጻነት መሪጹ። ስለምንታይ ዝብል ሕቶ ክመጽእ ባህርያዊ’ዩ። መልሱ ከም’ቲ ገዛእቲ ሓይልታት ከይተረፉ ዝምስክርዎ፡ ህዝቢ ኤርትራ ዝመሓደረሉ ኣገባብ ስርዓታት ኣብ ማሕበራዊ ፍትሒ፡ ማዕርነት ልዕሊ ኩሉ ከኣ ድልዱል ሓድነት ዝፈጥር ኮይኑ ስለ ዝተሰርዐ፡ ምስ ኣገባብ ስርዓት ገዛእቲ ሓይልታት ዝቓዶን ዝሰማምዕን ብዘይምንባሩ’ዩ። እዚ ብዝተገለጸ ይገለጽ ሓደ ንጹርን ግሉጽን ንረብሓ ህዝብን ሃገርን ዝጣበቕ ጣቋ ፖሊቲካ’ዩ። ስለ’ዚ ከኣ እዩ ህዝቢ ኤርትራ ንመዋእል ሃገሩ ከይትድፈር ተኻላኺሉ ዝጸንሐን ክሳብ ሕጂ ካብ ውሽጣውን ግዳማውያን ሓይልታት ዝከላኸል ዘሎን።
ሎሚ ኣብ መበል 21 ክፍለ ዘመን ብቀጥታ ንረብሓ ህዝቢ ዘይውክል፡ ጃንዳ ህግዲፍ ዝመርሖ ፖለቲካዊ ዕንክሊል፡ ምስ’ቲ ገገለ ብትንኩልና፡ ገገል ብግርህነት ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሓት ኤርትራውያን ዝዝርጋሕ ፖለቲካዊ ጣቋ ወይ ፖለቲካዊ ቁምነገር ዘይብሉ፡ ግን ከኣ ንህዝቢ ኤርትራ ዝፈላልን ዝበታትን ዝካየድ ሃቐነን ፈተነታትን’ዩ። እዚ ፖለቲካዊ ጣቋ ዘይብሉ ትሕዝቶ ከኣ ንደላይ ፍትሒ ዝኾነ ህዝብና ንምፍልላይ ብውሽጢ ሃገር ብምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ዝበጋገስ፡ ዘይተባህለ መርዛም ወረ ዝነዝሕ ክኸውን እንከሎ፡ በቲ ካልኣይ ከኣ ኣቃልቦ ህዝቢ ንምዝንባል፡ ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ብዛዕባ ኤርትራ ዝዝረብ ከም ቀንዲ ኣገዳስን ውራይ ኤርትራውያን ኮይኑ ንምቅራብ ዝግበር ትዋስኦታት’ዩ። እዚ ሽግር’ዚ ንህዝብና ብሓፈሻ ብፍላይ ንደላይ ፍትሒ ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ኣብ ዘካይዶ ቃልሲ ምድንጋራት ኣይፈጠረን ክበሃል ኣይክእልን። ብዙሕ ጉድኣታት ኣስዒቡ’ዩ፡ የስዕብ ከኣ ኣሎ። ኣብ’ዚ ጉዳይ’ምበር ብንጹር ክፍለጥ ዘለዎ ጉዳይ እንተሃለወ ደላይ ፍትሒ ዝኾነ ህዝብና ኣብ ዕላምኡ ጸኒዑ፡ ነቶም ከዘናብልዎ ዝፍትኑ ምምካት’ዩ።
ረብሓ ህዝብ ኤርትራ ዘይውክል ርእይቶ ዝኸደ ርሕቀት እንተኸደ፡ ዝበለ እንተበለ ንዘለኣለም ረብሓና ዝውክል ክሳብ ዘይኮነ ብእዋኑ መስመርካ ኣለሊኻ ጣቋ ፖሊቲካ፡ ንድሕነት ህዝብን ሃገርን፡ ምክብባርን ደኣ’ምበር ብዝኾነን ዘይኮነን ኣውራጃን ሃይማኖትን፡ ብሄርን ዓሌትን ብምዝማር ዝመጽእ ጥፍኣት እንተዘይኮይኑስ ሓንቲኳ ማሕበራዊ ለውጢ ከረጋግጽ ዝኽእል ኣይኮነን።
ጣቋ ፖሊቲካ ምስ ረብሓ ዝተኣሳሰረ’ዩ ዶ ኢልና፡ እሞ ኣብዛ ነጥቢ እንተተሳማሚዕና፡ ብዛዕባ’ቶም ኣንጻር ቃልስና ዝምድሩን ዝዛረቡን ውሽጣውያን ይኹን ግዳማውያን ሓይልታት ከም ገጸ በረኸት ንዝበልዎ ኣሉታዊ ኣምጺእና ኣብ ክንዲ ጉዳይና ዝበልዎ ክንደጋግም ግዜና ነጥፍእን ግዜና ኣብኡ ከነሕልፎ ኣይግባእን። መደባትካን ጉዳይካን ኣቀሚጥካ፡ ጸላእትኻ ኣንጻር መደባትካ ንዘልዕልዎ ፈላላዩ ኣርእስቲ ክትዛረበሉ ክወግሕ ክመሲ ምስ ምንታይ ክቁጸር ይከኣል።
ብዛዕባ ከባቢኻ ክትፈልጥ፡ ጋዜጣ ከተንብብ፡ ዜና ሬድዮን ቲቪ ክትሰምዕ ግቡእ’ኳ እንተኾነ፡ ሚዛን ወሲድካ መስርሕ ቃልሲ ንምትዕርራይን ንምትኽኻልን ክትጥቀመሉ’ምበር ተመሊስካ ጓኖት ኣንጻርካ ንዝበልዎ፡ ከም ዝወከልካዮም ብዘምስል ኣገባብ ጉዳይካ ረሲዕኻ ብዛዕብኦም ምዝራብ ተደላይነት ዘለዎ ኣይኮነን።
ካብ ጓኖት መራሕቲ ዝብልዎ መራሕትና፡ ካብ ሬድዮታት ቲቪታት ጓኖት ዝብልዎ፡ ንድሕነት ህዝብን ሃገርን ዝጣበቕ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሓት ኤርትራ ዝብልዎ ምድጋም ዶ ኣይመሓሸን። ካብ ምሁራት ጓኖት ዝብልዎ፡ ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ምሁራት፡ ነባራትን መንእሰያትን ሓርበኛታት ዝብልዎ ምድግጋም ዶ ኣይምሓሸነ ? ብዘይ ቃል ዓለም እወ ምሓሸ። ምእንቲ’ዚ ነዚ ሎሚ ተረኺቡ ዘሎ ንሓድነት ዝግስግስ ዘሎ ጸጋታት ህዝቢ ኤርትራን ፖለቲካዊ ሓይልታቱን ደጊፍካ ምዝራብ ዝለዕለ ረብሓ ህዝብን ሃገርን ዝጣበቕ ታሪኻዊ ምጽንባር መደኽ ዝሓቶ እዋናዊ’ዩ። ድሕነት ህዝብን ሃገርን ክርከብን ክሰኣን ከኣ በዚ ዳሕረዋይ ሕጡብ መግለጺ ኤርትራውያንን ኤርትራውነትን’ዩ።
ዓወት ንተቃላሳይ ህዝቢ ኤርትራ
ሽፋ መሓመድ ኑር
11 ግንቦት 2020


text:
ኣትክልክቲ የፍቕሩን ይሕጎሱን ዶ ይኾኑ? ብዝብል ሓሳብ እያ መጀመርያ ዝተቐጀለትኒ ደሓር ደኣ ኩራ፣ ኸኣ…
ዓንቀጽ: ሓፈሻዊ
እቲ ኣብ ሞቱ፡ ምስ ዝሰፍሐ ኤርትራዊ ማሕበረሰብ ፈይቡክ ዝላለ ዘሎ Nipsey Hassle፡ ብዙሕ…
ትያትሮ ኣስመራ ግልብጭ ተሰንጠረ ኣዕኑድ መሕለም ትርኣስ ንድቀቱ ዝፍትልተል ቅብኣ ናሕሱ ወትሩ ከንፈር ጎርዞ ዝጎጎበ…
ጽባሕ:እቲ ሎም መዓልቲ ኣብ ክልተ መሳጊድ ኒውዝላንድ መጥቃዕቲ ዝፈጸመ ክሱስ ናብ ፍርዲ ክቐርብ እዩ። ንሱ ነቲ መጥቃዕቲ ኣብ ፋይስቡክ ላይፍ ቪድዮ እናኣሕለፈ እዩ ፈጺምዎ።
ሎሚ ዓርቢ ኣብ ኒውዝላንድ ኣብ ልዕሊ ክልተ መስጊዳት ብዝተፈጸመ ግብረሽበራዊ መጥቓዕቲ ብውሑዱ 49 ሞይቶም…
ብምኽንያት ሎሚ ንግሆ ዘጋጠመ፡ምውዳቕ ነፋሪት መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ Boeing737፡ ጋዜጣ ሳባ መሪር ሓዘና እናገለጸት፡ ንቤተሰብ…
ማሕበረሰብ ዓለም ኣብ ጉዳይ ደቀንስትዮ ዘለዎ ኣረኣእያ ካብ ቦታ ናብ ቦታን፡ ካብ ዘመን ናብ…
ብፍላይ ኣብዚ ዘመን እዚ ፡ ደቂሰባይ ን መዓልቲ ደቀንትዮ ነጺልካ ምብዓል ከሕፍሮ እዩ ምስ…
ጎደና ፈይስቡ ከምቲ ዘጓራፍጠና ይቕሬታ መበሃሃሊና እውን ይኹን የሕዋት።ናብ ነቲ ይቕሬታ ንምርጓድ እንተተደልዩ ድማ ናብ…
ሓደ እዋን ንባዓል ቤታ ጸሊኣ ኣብ ሓዳራ ተስፋ ዝቆረጸት ሰበይቲ: ንሰብኣያ ቀቲላ ዕርፍቲ ክትረክብ ወሰነት::…
ዳእላ ኣርኣያ ካሳ ሓደ ሓረስታይ፡ ዓዲ-ውዒል ተስታዩ ናብ ዕዳጋ-ሓሙስ* ክየውርድ ወጠነ። ንዕዳጋ-ከብቲ ዝተበገሰሉ ምዓልቲ፡ እቲ…


text:
ቤት ትምህርቲ፡ ዕቝባ ሓቲትካ መልሲ ኣብ ትጽበየሉ ግዜ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 9 8 2018
ኵሎም ቈልዑ ንኽምሃሩ መሰል ኣሎዎም። እቲ ኮሙን ንደቅኻ ኣብ ቤት ትምህርቲ ቦታ ክቕርበሎም ግዴታ ኣሎዎ። ኣብዚ ብዛዕባ ኣየኖት ሕግታት ከም ዘገልግሉን ብዛዕባ ደቅኻ ኣብ ናይ ሽወደን ቤት ትምህርቲ ክኸዱ ምእንቲ ክኽእሉ ኣየናይ ሓገዝ ከም ዝወሃቦምን ከተንብብ ትኽእል ኢኻ።
መሰል ንትምህርቲ
ውላድካ ብማዕረ ኵነት ከም ካልኦት ኣብ ሽወደን ዝርከቡ ቈልዑ መሰል ንመውዓሊ ህጻናት ኣሎዎ። ውላድካ ካብታ ሽዱሽተ ዓመት ዝመልኣላ ወቕተ-ትምህርቲ ናብ ቤት ትምህርቲ ክኸይድ መሰል ኣሎዎ። መሰል ናይ ትምህርቲ ነዞም ዝስዕቡ ዓይነት ትምህርቲ ይምልከት፡
- መውዓሊ ህጻናት
- ክፍሊ ቅድመ-ትምህርቲ
- መባእታ ቤት ትምህርቲ
- ፍሉይ መባእታ ቤት ትምህርቲ
- ፍሉይ ቤት ትምህርትን ናይ ናጻ ግዜ ቤትን
ንኻልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲን ፍሉይ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲን ንዚምልከት፡ ደቅኻ ቅድሚ 18 ዓመት ምምልኦም ትምህርቶም እንተ ጀሚሮም ውላድካ ንትምህርቲ መሰል ኣሎዎ።
ምስቲ ናትካ ኮሙን ርክብ ግበር
እቲ ናትካ ኮሙን ንደቅኻ ኣብ ቤት ትምህርቲ ቦታ ክቕርበሎም ግዴታ ኣሎዎ። ኣብ መውዓሊ ህጻናት፡ ክፍሊ ቅድመ -ትምህርቲ፡ መባእታ ቤት ትምህርቲ ወይ ፍሉይ መባእታ ቤት ትምህርቲ፡ ፍሉይ ቤት ትምህርቲ፡ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ወይ ፍሉይ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ቦታ ዘድልዮም ሓደ ወይ ብዙሓት ቈልዑ እንተ ኣሎዉኻ ኾይኖም ምስቲ ናትካ ኮሙን ርክብ ክትገብር ኣሎካ። ከመይ ከም ትገብር እቲ ኮሙን ዝይዳ ሓበሬታ ክህበካ ይኽእል እዩ።
ውላድካ ካብታ ምስቲ ኮሙን ርክብ ዝገበርካላን ውላድ ኣብ መውዓሊ ህጻናት ቦታ ከም ዘድልዮ ዘመልከትካላን ኣብ ውሽጢ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ቦታ ኣብ መውዓሊ ህጻናት ክቕረበሉ እዩ።
ውላድካ ብዝተኻእለ መጠን ብኡንብኡ ኣብ መባእታ ቤት ትምህርቲ ክጅምር ወይ ቦታ ኣብ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ክቕረበሉ ኣሎዎ። እንተ ደንጎየ ድሕሪ ሓደ ወርሒ ናብ ሽወደን ምምጻእኩም ክፍጸም ይግብኦ።
ግምገማ
ግምገማ ኣብ መባእታ ቤት ትምህርቲ
ውላድካ ኣብ መባእታ ቤት ትምህርቲ ክጅምር ከሎ ሰራሕተኛታት ናይቲ ቤት ትምህርቲ እቲ ቈልዓ ናይ ቅድሚ ሕጂ ክእለቱ ክግምግሙ የድልዮም እዩ። ኣብቲ ግምገማ ዕድመ፡ ዝቐደመ ፍልጠትን ውልቃዊ ኵነታትን ኣብ ግምት ይኣቱ እዩ። ውላድካ ትምህርቲ ካብ ዝጀመረላ ኣብ ውሽጢ ክልተ ኣዋርሕ እቲ ርእሰ መምህር ናይቲ ቤት ትምህርቲ እቲ ውላድካ ኣበየናይ ደረጃን ክፍልን ከም ዝጅምር ክውስን ኣሎዎ። እቲ ግምገማ ንናይ ውላድካ ናይ ቀጻሊ ትምህርቲ መደብ ምውጻእ እውን የገልግል እዩ። እቲ ግምገማ ክግበር ከሎ ሓደ ኣስተርጓሚ ክግበር እዩ ወይ ናይቲ ቈልዓ ቋንቋ ኣደ ዝዛረብ መምህር ክገብሮ እዩ።
ውላድካ ኣብ ፍሉይ መባእታ ቤት ትምህርቲ ወይ ፍሉይ ቤት ትምህርቲ ምኻድ ዘድልዮ እንተ ኾይኑ
እቶም ሰራሕተኛታት ናይ ቤት ትምህርቲ ሓደ ቈልዓ ሓደ ካብቶም ኣብ ፍሉይ መባእታ ቤት ትምህርቲ ወይ ፍሉይ ቤት ትምህርቲ ክምሃሩ ዘሎዎም ጕጅለ እዩ ኢሎም እንተ ጠርጢሮም ቅድሚ እቲ ዝበለጸ ዝሰማምዖ ዓይነት ትምህርቲ ምውሳኑ እቲ ቈልዓ ተወሳኺ መርመራታት ክግበረሉ እዩ። ናትካ ኮሙንን ፍሉይ ሰነ-ትምህርታዊ በዓል መዚ ትምህርትን ቅድሚ ነቲ ነገር ምውሳኖም ውላድካ ኣብ ፍሉይ መባእታ ቤት ትምህርቲ ወይ ፍሉይ ቤት ትምህርቲ ክጅምር ኣይክእልን እዩ።
ግምገማ ኣብ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ
ኣብ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ እቶም መምህራን ቀጻሊ ግምገማ ናይ ውላድካ ፍልጠት ክገብሩ እዮም። እቲ ግምገማ ንቐጻሊ ትምህርቲ ናይ እቲ ቈልዓ መሰረት እዩ።
ኣብ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ምምሃር ብድልየትካ እዩ። ኣብ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ውላድካ ዝተፈላለዩ ሃገራዊ መደባት ትምህርቲ ወይ መላለዪ መደብ ትምህርቲ ክምሃር ይኽእል። ኣብቲ ሃገራዊ መደብ ትምህርቲ ሞያዊ መቀራረቢ መደብን ንዩኒቨርሲቲ መቀራረቢ መደብን ኣሎዉ።
ውላድካ ኣብ ሞያዊ መቀራረቢ መደብ ትምህርቲ ክምሃር ንኽኽእል ብሽወደኛ ወይ ሽወደንኛ ከም ካልኣይ ቋንቋ፡ እንግሊዝኛ፡ ሕሳብን ተወሰኽቲ ሓሙሽተ ዓይነት ትምህርትታትን ዝሓለፈሉ ወረቐት ምስክር የድሊ። እዚ ብጠቕላላ ናይ ሸሞንተ ዓይነት ትምህርቲ ዝሓለፈሉ ወረቐት ምስክር የድሊ ማለት እዩ።
ውላድካ ኣብ ናይ ዩኒቨርሲቲ መቀራረቢ መደብ ክምሃር ንኽኽእል፡ ናይ ሽወደንኛ ወይ ሽወደንኛ ከም ካልኣይ ቋንቋ፡ እንግሊዝኛ፡ ሕሳብን ካልኦት ተወሰኽቲ ትሽዓተ ዓይነት ትምህርቲን ዝሓለፈሉ ወረቐት ምስክር የድሊ። እዚ ብጠቕላላ ናይ ትሽዓተ ዓይነት ትምህርቲ ዝሓለፈሉ ወረቐት ምስክር የድሊ ማለት እዩ።
ውላድካ ነቶም ሃገራውያን መደባት ትምህርቲ ክምሃር ብቑዕ እንተ ዘይኮይኑ፡ እቲ ቈልዓ ኣብ ገለ ካብቶም ሓሙሽተ መላለዪ መደባት ክምሃር ይኽእል እዩ። እቶም መላለዪ መደባት ንቕልጣፈ ትምህርቲ፡ ንውሓትን ትሕዝቶን ንዝምልከት ተዓጻጸፍቲ እዮም። እቲ መድብ ኣብ ናይ ውላድካ ዝነበሮ ፍልጠትን ድልየትን ተመርኩሶም ከም ዝሰማምዑ ክኾኑ ይኽእሉ እዮም።
መቀራረቢ ትምህርቲ
ውላድካ ኣብ መቀራረቢ ትምህርቲ ዝተፈላለዩ ዓይነት ትምህርቲ እንዳ ተማህረ ማዕረ ማዕሪኡ መባእታ ቋንቋ ሽወደንኛ ክምሃር ይኽእል እዩ።ዕላማ ናይ ውላድካ ኣብ ውሽጢ እቲ መቀራረቢ ትምህርቲ ሓደ ወይ ብዙሓት ዓይነት ትምህርቲ ዝምሃረሉ፡ እቲ ቈልዓ ብዝተኻእለ መጠን ኣብ ሓጺር ግዜ ኣብቲ ምዱብ ትምህርቲ ነቲ ትምህርቲ ምእንቲ ክከታተሎ ቅሩብ ንኽኸውን እዩ።
ውላድካ እንተ ነውሓ ንኽልተ ዓመት ኣብ መቀራረቢ ትምህርቲ ንኽምሃር ዕድል ክወሃቦ ይኽእል እዩ። እቲ ቈልዓ ኵሉ ትምህርቱ ኣብዚ ትምህርቲ ክረኽቦ ኣይክእልን እዩ። ክንደይ ክፋል ብዝሒ ናይቲ ትምህርቲ ኣብ መቀራረቢ ክፍሊ፡ ክንደይ ክፍል ብዝሒ ኣብ ንቡር ክፍሊ ከም ዝወሃብ ካብ ቈልዓ ናብ ቈልዓ ይፈላለ እዩ። እቲ ትምህርቲ ብኸመይ ከም ዝውደብ እቲ ርእሰ ምምህራን ናይቲ ቤት ትምህርቲ እዩ ዝውስን።
እቲ መምህር ናይቲ ቈልዓ ፍልጠት ኣብ መቀራረቢ ትምህርቲ ኣብቶም ዝተፈላለዩ ዓይነት ትምህርቲ ክግምግሞ እዩ። እቲ መምህር እቲ ቈልዓ ኣብ ንቡር ክፍሊ ሓደ ዓይነት ትምህርቲ ክከታተል ይኽእል እዩ ኢሉ ምስ ገምገመ፡ እቲ ቈልዓ ኣብ ክንዲ ኣብ መቀራረቢ ክፍሊ ኣብቲ ትምህርቲ ክካፈል እዩ።
ሽወደንኛ ከም ካልኣይ ቋንቋ
ውላድካ ኣብ መባእታ ቤት ትምህርቲ፡ ዓይነት ትምህርቲ ሽወደንኛ ወይ ሽወደንኛ ከም ካልኣይ ቋንቋ ትምህርቲ ክወሃቦ ይኽእል እዩ። ሽወደንኛ ከም ቋንቋ ኣደ ዘይብሎም ቈልዑ እሞ እቲ ቈልዓ ናቱ ኣድላይነት እንተ ኣሎዎ ኾይኑ ሽወደንኛ ከም ካልኣይ ቋንቋ ክምሃር ይኽእል እዩ። እቲ ቈልዓ ሽወደንኛ ከም ካልኣይ ቋንቋ ክምሃር እንተ ኾይኑ ዝውስን እቲ ርእሰ-መምህራን ኣብቲ ቤት ትምህርቲ እዩ። ውላድካ ሽወደንኛ ከም ካልኣይ ቋንቋ ንኽምሃር ኣድላይነት እንተ ኣሎዎ ኾይኑ ምስቲ ርእሰ-ምምህራን ናይቲ ቤት ትምህርቲ ርክብ ግበር።
ኣብ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ እቲ ውላድካ ዓይነት ትምህርቲ ሽወደንኛ ወይ ሽወደንኛ ከም ካልኣይ ቋንቋ ክምሃር ይኽእል እዩ።
ቀዳምነት ዝተዋህቦ መደብ ግዜ
ኣብ መባእታ ቤት ትምህርቲ ውላድካ ቀዳምነት ዝተዋህቦ መደብ ግዜ ክህልዎ ይኽእል እዩ። ውላድካ ቀዳምነት ዝተዋህዎ መደብ ግዜ እንተ ኣሎዎ ኾይኑ፡ እቲ ቈልዓ ተወሳኺ ትምህርቲ ናይ ሽወደንኛ ወይ ሽወደንኛ ከም ካልኣይ ቋንቋ ክወሃቦ ይኽእል ማለት እዩ።
ውላድካ ምእንቲ ኣብ ሽወደንኛ ዝያዳ ግዜ ክረክብ ክኽእል ካብ ናይ ካልኦት ዓይነት ትምህርቲ ግዜ ምልጋስ ናይ ግድን እዩ። እቲ ጠቕላላ ግዜ ናይ ትምህርቲ ሓደ እዩ ዝኸውን። ግን እቲ ግዜ ኣብ ሽወደንኛ ወይ ሽወደንኛ ከም ካልኣይ ቋንቋ ምእንቲ ዝያዳ ክኸውን ነቲ ግዜ ተከፋፍሎ። ሓደ ቈልዓ ቀዳምነት ዝተዋህቦ መደብ ግዜ ክህልዎ እንተ ኾይኑ እቲ ርእሰ መምህር ናይቲ ቤት ትምህርቲ እዩ ዝውስን። ሓደ ቈልዓ እንተ ነውሓ ንሓደ ዓመት ቀዳምነት ዝተዋህቦ መደብ ግዜ ክህልዎ ይኽእል።
ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ
ውላድካ ሽወደንኛ ዘይኮነ ካልእ ቋንቋ ኣደ እንተ ኣሎዎ ኾይኑ፡ ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ ንኽወሃቦ መሰል ክህልዎ ይኽእል እዩ። ውላድካ ኣብ መውዓሊ ህጻናትን ክፍሊ ቅድመ ትምህርትን ነቲ ናቱ ቋንቋ ኣደን ቋንቋ ሽወደንኛን ክልቲኡ ከማዕብሎ ዕድል ክህልዎ ኣሎዎ። ኣብ መባእታ ቤት ትምህርቲን ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲን ሓደ ሓደ ጠለባት እንተ ተማሊኦም ውላድካ ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ ንኽወሃቦ መሰል ኣሎዎ።
ውላድካ ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ ክወሃቦ ትደሊ እንተ ዄንካ፡ ብዛዕብኡ ከተመልክት ኣሎካ። ከመይ ከም ትገብርን ኣየኖት ጠለባት ከም ዝሕተቱን ነቶም ቤት ትምህርቲ ሕተቶም።
ሓገዝ መጽናዕቲ ብቋንቋ ኣደ
እቲ ቈልዓ ድሮ ዝኽእሎም ዝተፈላለዩ ናይ ትምህርቲ ዓይነታት ምእንቲ ክጥቀመሎም ክኽእል ሓገዝ መጽናዕቲ ብቋንቋ ኣደ ኣገዳሲ እዩ። ውላድካ ዘድልዮ እንተ ኾይኑ፡ ሓገዝ መጽናዕቲ ብቋንቋ ኣደ ክወሃቦ እዩ። ንተወሳኺ ሓበሬታ ብዛዕባ ሓገዝ መጽናዕቲ ምስ ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ዘሎ መምህር ወይ ርእሰ መምህር ርክብ ክትገብር ትኽእል ኢኻ።


text:
እቲ መዋእል መድረኽ ግሉጽነት እዩ እትኣምነሉ ካብ ጽሕፍካ ግን ኣይትተሓባእ
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ድሕሪ ዕለት 04/ 11/2006 ኣብ መስከረም ዳት ነት ዶ. በየነ ኪዳነ ኣቦ/መንበር ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ኣብ ሆላንድ ዝገበሮ ህዝባዊ ሰሚናር ብዛዕባ እስትራተጅያዊ ምሕዝነት ምስ ኢትዮጵያ ኤርትራዊ
ዲሞክራስያዊ ኪዳን ኣብ ዝመጽእ ዘሎ ጉባኢኡ ክዛረበሉ ኣሎዎ ኢሉ ገሊጹ
ትብል ሓሶት ኣቐምጥ ኣቢሉ ኣብ ጎና ድማ ስእሊ ናይ ኣድሓኖም ገብረማርያም ኣቐሚጡ ህዝቢ ኤርትራ ንመሰሉ ባዕሉ ዝቃለስ ህዝቢ እዩ ሓገዝ ኣይሓትትን ከም ዝበለ ጌርካ ተጻሒፉ ሪኢና ዝብሉ የሕዋት ረኺበ
ከም መርትዖ ክሕዛ ሃሰስ ኢለ ኣይረኸብኩዋን ተጻሒፋ ከም ዝነበረት ግን ተወሳኺ ሓበሬታታት መዝጊበ።
ካልእ ኣብ ዕለት 19/11/06 ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ነጋሽ ዓብዱ ዝተባህለ ሓው
ዝጸሓፋ ብዛዕባ ሰሚናር ዓብደላ ኣደም ዝገበሮ ተሳቲፈ ኢሉ “ገለገለ ካብ መልሲ ንሕቶታት ይኹን ኣብ መግለጺኡ ኣብ ኲውንነት ዘይተመርኮሰ ከም ዝነበረ ጌሩ ከቕርብ ፈቲኑ” ምሉእ ጸብጻብ ናብ መስከረም ድማ እዩ ኣቕሪቡ
ቀጺለ ድማ ኣብ ዕለት 21/11/2006 ኣብ መስከረም ነት ከም ሓታታይ ዝመስል ግን ብባህርያቱ ስሙ ዘይጠቅሰ “ኣብ ሱዳን ዘሎ ግፋ እንዳተራእየ መንእሰያት ብግፋ ኣብ ዝኣትውዎ ተፊእዎም እንዳረኣየ ዶ. በየነ ኪዳነ እሞ ኸኣ ኣቦ/መንበር ግሃድኤ ዝኣክል ንብሰይ ኣውጽእኒ ጠንጢንዎም ሃዲሙ ናብ ጀርመን መጺኡ ኣብኡ ኮይኑ ዋላ ኣየድሕኖም ኣብየት ክብለሎም ይግባእ ኔሩ” ተጋግየ ተኾይነ ድማ ኣርሙኒ ይብል።
ኣብ,ዚ ክርኤ ዘለዎ ጉዳይ ከም ትዕዝብተይ እቲ ናይ መስከረም ንኸም,ዚ ጥራይ እሞ ኸኣ ካብ ተቓውሞ ንዝተፈለዩ ሸነኻት ንምጥቃዕ ጥቕሚ እነተ
-ለዎ ባዕሉ ይፈልጣ በዚ መንገዲ,ዚ ኣብ ጠቕሚ ህዝቢ ኤርትራ ዝውዕል እዩ
ባሃላይ ተኾይኑ ግን ኣይግድን!! ብዙሕ መቕረብኩ ግን ክምዕድ እንበር ከፍርስ ኣይጽሕፍን። ብዛዕባ ኣድሓኖም ገብረማርያምን ዶ.ር በየነን ኣጒዶ
ሰሪሕካ ቂምኩም ኣይትረስዑ ዝዓይነቱ ጽሑፍን ስእልን ከም ዊን ዝበለካ ምቕራብውን ኣብ ተቓወምቲ ጽልኢ ጥራይ ኣይኮነን ዘለካ ንዕቀት ዝወሰኽካሉ ትመስል። እንተንሕና ካባይ ጀሚርካ ኣድሓኖም ናይ ትማሊ መራሒ ግንባር ድሕነት ጸኒሑ ብሕጂዉን ኣብ ቃልሲ ክሳብ ዝሃለወን ዘሎናን ግርጭታትና ፈቲሕና ሓቢርና ክንምክት እዩ ምርጫናን ተስፋ ህዝብናን። ኣብ ቃልሲ ኸኣ ዘሎ እዩ ምግርጫውን ግርጭትካ ምፍታሕን። ስለ,ዚ እቶም ንኸምዚ እትሓልሙ ደቂ ሰባት ክጠፍእን ክበርስን እንቃለሰሉ ዘለና በሰላታት ካብ ምጒዳእ እንተተቖጠብኩም ድራር ህዝቢ ምኾነ።
ኣብቲ ናይ ነጋሽ ዓብዱ ክመጽእ እቲ ስሙ ብግልጺ ምቕራቡ ብጣዕሚ የምስግኖ። ኣብቲ ዝሃቦ ሰፊሕ ጸብጻብዉን ናብ ዘይቦትኡ ድኣ ሰዲድዎ
እንበር ንፉዕ ሪፖርተር ብዝኾነ ኣብ ዝሓለፈ ኣብ ጉባኤ ( ኤህም ) ዝነበረ
ተርእዮ ሕጂ ናብኡ ተመሊሱ ሓቲቱ ልኻይ ከውጽእ ምፍታኑ ግን ኣይግድን ካብ ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ (ግሃድኤ) ተሳጊርናስ ሕጂዉን ካልኦት ክመጹና ወይ ኪንከዶም እሞ ኣብ ዝለዓለ ጥርዚ ምጥርናፍ ኣብ ምስጓም ከም ዘሎና ግንዛቤ ክህልዎ ኔሩዎ ከም ኣጻሓሕፍኡን ዓቕሙን። ግን ከምቲ ወዲ ሻዉል ዝበሎ ኣብታ ናይ ዓብደላ ዘይኣግሃድካያ 60,ስ ኣላታ። ግን ከኣ ክሓተካ ኣብታ ናይ ዓብደላስ ተሳቲፍካ በቲ ንዓኻ ዝጥዕመካ ጽቡቕ ሪፖርት የሕሊፍካ ኣብቲ ህግድፍ ዝገብሮ ሰሚናራት,ከ ከም,ዚ ዝኣመሰለ ጸብጻብ ተገዲስካ ናብ እትኣምነሉ ዘሎካ ውድብ የሕሊፍካ,ዶ ትፈልጥ? ተሪር ሕቶ,ኸ ኣብ ኣኼባ ህግድፍ ሓቲትካዶ ትፈልጥ? ምኽንያቱ ብካልእ ኣይኮንኩን ከም,ዚ ዝኣመሰለ ጸብጻብ እሞ ብረቒቕ ናይ ምጥቓዕ ባህሪ ዘለዎ ካብ ደንበ ተቓውሞ ዋላ ፍልልይ ይሃሉ ኣይሃሉ ህዝብና እዝኑ ክኸፍተሉ ፍቓደኛ ስለ ዘይኮነ እዚ ማለተይ ግን ኣብ ደንበ ተቓውሞ ንዝርከብ ጌጋ ኣይተቃልዕ ማለተይ ጌርካ ኣይትውሰዶ።
ብዛዕባ እታ ከም ሳልሳይ ኣብነት ጌረ ኣቕሪበያ ዘለኹ ንእሽቶ ሕቶን
ነውሪ ከም ዝገበረ ኣቦ/መንበር ግሃድኤን ጌርካ ዝቐረበት እንተኾይኑ ድማ
ኣርሙኒ ዝብል ስለ ዘሰነያ ዋላ,ኳ ስሙ ኣይጽሓፍ ንምእራሙ እቲ ናይ ሱዳን
ሽግር ብምህላው ዶ/ር በየነ ኪዳነ ዝድረት ኣይኮነን ኩነታት ዘምጽኦ ሃገራውን
ኣህጉራዉን ምዕባሌ እዩ። ኣብ ግንባር ድሕነት ኣብ ዘይህላወ ዶ/ር በየነ ዝሰርሑን ዝገጥሙን ዓሰርተታት ኣማእት ኣሎው። ብኪዳን ደረጃ ናይ ብዙ
ሓት ውድባት ኣቦ/ወንበራት ኣሎው ኣብ ሱዳን። ብውድብና ደረጃ እዉን ኣይትስጋእ ከም,ዚ ናይ ኣቶ ኢሳያስ ኣሳራርሓ ሒዝና ንኸይድ ዘሎና ከይመስለካ ኣይትሰከፍ። እቲ ካብ ሱዳን ነብሱ ከውጽእ መጺኡ ዝበልካዮ ድማ ናብ,ዚ ቆጺርዎ ዝጸንሔ ፍሉይ መደብ ስለ ዝነበሮ ካብ ኢትዮጵያ ድማ እዩ ተበጊሱ ብቐንዱ ድማ ኣይናይ መራሒ ይኹን ኣቦ/መንበር ናይ ተቓውሞ ስለ ዝተኣሰረን ሰለ ዝጠርጠረን እዩ,ሞ ሃዲሙ ናብ ምባል ዘሀወኸካ? ብዓንዳ ርእሱ ድማ ናይ ኣሳራርሓ ኣብ ዲፕሎማሲያዊ ጉዳይ ኣብ መብዛሕትኤን ውድባት ይኹን ውድብና እቲ ጉዳይ ንቡር ዝምድና እንተኾይኑ ምስ ሱዳን ይኹን ካልኦት መንግስታት ዝራኽብ ቤ/ት ጽሕፈት ኣሎ እዩ። እቲ ጸጥታዊ ኩነት ናይ ሓንቲ ሀገር ኣብ ዘይንቡር ተልዩ ድማ እታ ተዓቚብካላ ዘሎኻ ሀገር ዝደለየቶ ስጉምቲ ከም እትወስድ ናይ ኣደባባይ ሚስጢር እዩ።
መጠቓለሊ ንኹሉ ብጉዳይ ሃገሩ ዝግደስ ብፍላይ ከኣ ሕማቕ ናይ ግሃድኤ
ዝምነ ንጽቡቕ ህዝቢ ኤርትራ ይምነ እዩ ዝብል እምንቶ የብለይን ጽቡቕ
ትምኒት ንህዝቢ ኤርትራ ከኣ ኣይኮነን። ሓረድዋ ሞተት ነጸዩዋ ሞተት ናይ
ግንባር ድሕነት ስጉምቲ ቀጻሊ እዩ። ብትምኒት ጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ ዘይኮ
-ነስ ብትምኒትን ጸሎትን ህዝቢ ኤርትራ ብጸዓት ኣባላቱን ኣብ ተግባር ይርከብ። ኩሉ ክፈልጦ ዘለዎ ድማ ዝተባህለ እንተተባህለ በዝን ወዲኪንዲዚን
ንድሕሪት ኣይምለስን ብናይ ሰለስተ ኣርባዕተ ውድባት ተደሪቱ ኪነብርውን
ናይ መወዳእታ ዕላምኡ ኣይኮነን ተመሳሳሊ መድብ ዕዮ ዘለወን ምንቅስቓሳት ኩለን ኣብ ሓደ ኽልሕማ ናይ ወትሩ ቃልሱን ዕላምኡ እዩ።
ፍስሓጽዮን ገብረ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2512


text:
ጋዜጠኛ ዳዊት ይስሃቅ ንክፍታሕ መጸዋዕታ ቀሪቡ2021-08-20 07:56:38 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP News Read 401 times
- font size decrease font size increase font size
ኤርትራዊ ዝመበቆሉ ስዊድናዊ ጋዜጠኛ ንክፍታሕ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ጸዊዑ፡ ኢትዮጵያውያን ጋዜጠኛታት ከኣ ብዋሕስ ተፈቲሖም። ኣብ ሕቡራት ሃገራት ሓላፊ ጉጅለ ምጽራይ ሰብኣዊ መሰላት ዳዊት ይስሃቅ ንዝሓለፉ 20 ዓመታት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከም ዝጸንሐን ምስ ጠበቓ ኮነ ካልእ ቀረብ ርክብ ከምዘይነበሮን ጠቒሶም ኣብ ሓጺር ግዜ ክፍታሕ ከም ዝተማሕጸኑ ማዕከን ዜና ቢቢሲ ኣብዚ ሳልስቲ ኣብ ዝዘርግሖ ዜና ሓቢሩ። ኣተሓሒዞም ከኣ ብዛዕባ ህላወ ዳዊት ስግኣት ስለ ዝሓደሮም መንግስቲ ኤርትራ እዚ ጋዜጠኛ ብህይወት ምህላዉን ዘይምህላዉን መረጋገጺ ንክህብ ሓቲተምዎ።
ዳዊት ይስሃቅ ኣብ ኤርትራ ለውጢ ክመጽእ ባህጊ ስለ ዝነበሮ ኣብ ተስዓታት ካብ ስዊድን ናብ ኤርትራ ተመሊሱ ናይ ብሕቲ ጋዜጣ መስሪቱ ድምጺ ህዝቢ ክኸውን ጀሚሩ ዝነበረ እዩ። ደሓር ግና መንግስቲ ህግደፍ ስግኣት ስለ ዝሓደሮ ብ2001 ለውጢ ንምዕጋት ኣብ ዝወሰዶ ወፈራ ፖለቲከኛታትን ጋዜጠኛታትን ክኣስር እንከሎ ዳዊት ሓደ ካብቶም ግዳያት እዩ። ዳዊት ዝተኣስረ በቶም ዝንቀሳቐሱ ዝነበሩ ናይ ለውጢ ሓይልታት ዝተላእከሉ ቅሉዕ ደብዳበ ኣብ ጋዜጣኡ ምስ ኣውጸአ ከም ዝኾነ ኣብቲ ነዚ ጉዳይዚ ብዝምልከት ብቢቢሲ ዝተዘርገሐ ሓበሬታ ተጠቒሱ።
ቅድሚ ሕጂ ንጉዳይ ዳዊት ብዝምልከት፡ ቤተሰቡ፡ መንግስቲ ስወድንን ዝተፈላለዩ ኣብ ሰብኣዊ መሰል ዝግደሱ ኣካላትን ዳዊትን ብጾቱን ብናጻ ክፍትሑ ወይ ኣብ ናጻ ቤት ፍርዲ ክቐርቡ ካብኡ ሓሊፉ ከኣ ምስ ቤተሰቦምን ጠበቓታቶምን ንከራኽቦ ንመንግስቲ ህግደፍ ክምሕጸንዎ ጸኒሖም እዮም። ነዚ ሓድሽ መጸዋዕታ ዘቕረቡ፡ ነቲ ተሓላቒ ጉጅለ ዝወከሉ ክልተ ስዊድናውያን ጠበቓታት ኮይኖም እቶም ሓደ ናይ ሰላም ኖበል ተዓዋቲ እዮም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ብሰንክዚ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ኩነታት ቅድሚ ወርሒ ኣቢሉ ተኣሲሮም ካብ ዝነበሩ ኢትዮጵያውያን ጋዜጠኛታት፡ እቶም ኣርባዕተ ብ17 ነሃሰ 2021 ተፈቲሖም። እዞም ነፍሲ ወከፎም ብናይ 5 ሺሕ ብር ዋሕስ ዝተፈትሑ ጋዜጠኛታት፡ ያየሰው ሽመልስን ኣበበ ባዩን ካብ ኢትዮ-ፈሮም፡ በቃሉ ኣላምረውን ፋኑኤል ክንፉን ከኣ ካብ ኣውሎ ሚድያ እዮም። እዘን ክልተ ናይ ዩቱብ ሚዲያታት፡ ኢትዮ-ፎረምን ኣውሎ ሚድያን ብዛዕባዚ ኣብ ኢትዮጵያ ዝቕጽል ዘሎ ኩነታት፡ ርትዓዊ ሚዛን ዘለዎ ትንተና ብምሃብ ተፈላጥነት ረኺበን ዝነበራ እየን። ኣቐድም ኣቢሉ እውን ተኣሲሮም ዝነበሩ 12 ሰራሕተኛታት ሚድያ ኣውሎ ሚድያ ከም ዝተፈትሑ ዝዝከር እዩ።


text:
Radio Erena: 03 December 2019
ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ፈረንሳ፣ ዞባ ካሌ፣ ዱን ኣብ ዝተባህለ ከባቢ፣ ናብ ብሪጣንያ ክሰግሩ ዝተኣኻኸቡ ስደተኛታት ኤርትራን ሱዳንን ንሓድሕዶም ብዘካየድዎ ኣምባጋሮን ባእስን ብውሕዱ 11 ሰባት ቆሲሎም።
ኣብ ብ28 ሕዳርን ናብ 29 ሕዳር ዘውግሐ ለይቲን፣ ብኣባትር፣ ጠራሙዝን ካልእን ነገራትን ዝተኻየደ ባእስን ኣምባጋሮን፣ ኣስታት 160 ዝኾኑ ሱዳናውያንን ልዕሊ 60 ዝተገመቱ ኤርትራውያን ከምዝተሳተፉ ጸብጻብ ፖሊስ ይጠቕስ።
እቲ ባእሲ፣ ስደተኛታት ኤርትራን ሱዳንን፣ ቴንዳታት ብምዝርጋሕ ኣብ ዝሓድርሉ ከባቢ ዱን፣ እዚ ናትና እዚ ናትኩም ብምባል ዶባት ክፈልዩ ድሕሪ ምፍታኖም ከምዝተጎሃሃረ ፖሊስ ፈረንሳ ኣረጋጊጹ።
እቲ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣትሒዙ ክረሳሰን ዝጸንሐ ኣምባጋሮ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ’ውን ከምዘይዘሓለ ዘመልከተ ፖሊስ፣ መዓልታዊ ናብቲ ቦታ እናተዋፈሩ፣ ካብቲ የርሕቅዎም ከምዘለዉ ኣፍሊጡ።
ኣብ ሰሜናዊ ፈረንሳ፣ ዞባ ካሌ፣ ናብ ብሪጣንያ ንምስጋር ዝሕልኑ ብዝሒ ስደተኛታት እናጎደለ ይመጽእ እኳ እንተሎ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣስታት 500 ዝኣኽሉ ሰባት ቴንዳታት ዘርጊሖም ኣብ በረኻታት ይሓድሩ ምህላዎም ተጣበቕቲ መሰል ስደተኛታት የመልክቱ።
ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ኤውሮጳ፣ ሓያል ቀዝሒን ውርጪን ክወርድ ኣብ ዝጀመረሉ ወቅቲ ሓጋይ፣ ኣብ ዝተፈላለየ ኣብ ፓሪስን፣ ምስ ብሪጣንያን ኢጣልያን ዘዳውብ ከተማታትን፣ ህጻናትን ቆልዑን ዝርከብዎም ኣሽሓት ስደተኛታት ኣብ ጎደናታት ይሓድሩ ምህላዉ ሓደ ካብ ዘዘራርብ ዘሎ ጉዳይ’ዩ።
=================