text:
ናይ ሓዘን መግለጺ ብሞት ተጋዳላይ ተስፋይ ተኽለ ዲሞክራስያዊ ውድብ ብሄረ ብሌን/ሆደ ኤርትራ ዋሳ ዪናኹ ክራ ለመለም የንቱራ ተስፋይ ተኽለሩዂ ቛላኹድ። ፋሪዕ እክባ መርቛ ብሊኑዂ/ሆደ (ብሊንድ ስቖት ቛሊ)
ተጋዳላይ ተስፋይ ተኽለ ብንኡሱ ናጽነት ኤርትራ ኣብ ደሙ ስለ ዝኣተዎ ካብ ከረን ጀሚሩ ክሳብ ኣስመራ ህዝቢ ንምንቕቓሕን ንምውዳብን ምስ ፊዳኢን ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ኮይኑ ንመሳትኡ ኤርትራዉያን ኣብ ሰዉራ ክጽበሩ ሓፍ ዘይብል ሓላፍነት ወሲዱ ክሰርሕ እንከሎ ገለ ዝፈልጥዎ ተጋደልቲ ካብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ኢዶም ስለ ዝሃቡ፣ ኣብ ቤት ትምህርቱ ቀዳማዊ ሃይለስላሴ ኣብ ክላስ ከሎ ክሕዝዎ ስለ ዝመጽኡ ምስኡ ዝሰርሑ ዝነበሩ ተማሃሮ ነቶም ጸጥታ ሚኽኒታት ገይሮም ኣብ ክላስ ከይእትዉ ኣዘናጊዖም ንተስፋይ ተኽለ ብፍኒስትራ ነጢሩ ክሃድም እንኮ ኣማራጺት ከም ዘላ ሓቢሮሞ ንሱ’ውን ካብ ኣብ ኢድ ጸላኢ ዝኣቱ እሞ ብዙሓት ዉዱባት ኣሕሊፉ ከይህብ ዓይኑ ዓሚቱ መጸሓፍቱን ጥራዉዝቱን ገዲፉ ብፍኔስትራ ሃዲሙ ምስ ኣምለጠ ኩሉ ብሎካታት ስእሊ ተስፋይ ዝሓዙ ጸጥታ ዓጺዮሞ ክረኽቡዎ ተፍቲሽ እናገበሩ ኣብ ሳልስቱ ካብ ኣስመራ ወጺኡ ንሰውራ ከም ዝተጸንበረ፣ ጸላኢ ምስ ስምዔ ሞራላዊ ዉድቐት፣ ንተማህሮ ከኣ ዓቢ ኣንብነት ኮይኑ ትምህርቲ ኣናቛረጹ ብኣሻሓት ክስዕብዎ ኣብነት ዝኾነ ተባዕን ሓርበኛን ተጋዳልይ’ዩ።
ድሕሪ ነጻነት’ውን ኣነ ዝተቓለስኩዎ ንናጽነት ስለ ዝኾነ ስራሕ መንግስቲ ይርከብ ኣይርከብ፣ ካልእ ዘይተጸበዮ እንተጓነፎ’ውን ክቅበል ድሉዉ ኮይኑ ንኣዕሩኹቱ ኣብ ስደት ምንባር ክሕደት’ዩ ከም ዝበሎም እሞ ንበዓልቲ ቤቱን ሰለስተ ደቁን ኣብ ሆላንዲ ገዲፉ ናይ ስደት ወረቐት ኣስረኪቡ ዳግም ጽንዓቱን እምነትን ዘመስከረ ተጋዳላይ’ዩ።
እዚ ሓርበኛ ካብ 1992ዓም ንመንግስቲ ክሳብ ዕለተ ሞቱ ከገልግል ከሎ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ዕንቑ ኮይኑ ብኹሉ ዝኸበረን ዝተመስገነን ከም ዝነበረ መሳርሑት ናይ ስራሕ ቦታ ዘየማርጽ ኣገልጋሊ ህዝቢ ከም ዝኾነ ኩሎም ዝምስክሩሉ ሓቂ’ዩ። ብሕማም ተኻኢሉ ከሎ ዝምልከቶ ኣካል ክሳብ ዝደክምን ሂወቱ ኣብ መጠረሽታ ትበጽሕ ደገ ወጺኡ ከይሕከም ፍቓድ ሲኢኑ ነዊሕ ከም ዝተሳቐየ’ውን ይምስክሩ። ኣብ መጠረሽታ ሞቱ ምስ ተረጋገጸ ግን ንጀርመን ክሕከም ከም ዝስደድዎ ንሕና’ውን ሰሚዕና። እንተኾነ ሕክምና ደንጉዩ ስለ ዝመጽኤ ንሂወቱ ከትርፍዎ ስለ ዘይከኣሉ ብዕለት 31.07.2018 ዓም ኣብ ጀርመን ፍራንክ ፎርት ካብ’ዛ ዓለም ግቡኡ ጌይሩ ብሰላም ዕሪፉ ኣሎ።
ንተጋዳልይ ተስፋይ ተኽለ ብጾቱ ክዝክርዎ ከለዉ ብለዉሃቱን ንሽግር ተጋዳላይ ንምፍታሕ ዝነበሮ ቅሩብነትን ዝያዳ ዝዝከር ዓርኪ ኩሉ ብፍላይ ጸገም ኣብ ዉሽጢ ዉድብ ዝተጓነፎም ንስሙ ብፍቕሪ ከልዕልዎ’ዩ ዝስማዕ።
ኣብ ሂወት’ውን ብዙሓት ኣዕሩኽ ዘለዎ ንኩሉ ብኽፉት ልቢ ዝቀርብ ንህዝቢ እንበር ንስድራኡን ንኣዝማዱን ሓንቲ ኣስተዋጽኦ ዘይገበረ ቅኑዕ ተጋዳላይ ሙዃኑ ኣብ ኤርትራ በዚ ይዝከር። ንሕና’ውን ብተጋዳላይ ተስፋይ ምዕዶን ተወፋይነትን ዝያዳ ንድነቕ መን ኮን ከምኡ ይገብር እናበልና ቓልስን ፍትሕን ካብኡ ክንመሃር ንረባብረብሙዃና ንምስክር።
ሞት ተጋዳልይ ተስፋይ ተኽለ ንኹሉ ህዝቢ ኤርትራ ዓቢ ክሳራ’ዩ፣ ብፍላይ ከኣ ሰላምን ርግኣትን ኣብ ዘለዋ ኤርትራ እንተዝነበር ንህዝቢ ኣቦ ኮይኑ ናይ ልምዓትን ስኒትን መንገዲ ከርኢ ንምነዮ ሰብ፣ ብሞት ክፍልየና ከሎ ናቱ ምኻድ ንስድራኡ ጥራይ ዘይኮነ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ኽሳራ ሙዃኑ ንኣምን።
ጽንዓት ንኩሉ ስድራቤቱን መቅርቡን፣ ጽንዓት ንኹሎም መጋድልቱን ብጾቱን፣ ጽንዓት ንህዝቢ ኤርትራ፣ ንኡ ድማ መንግስተሰማይ የዋርሶ እናበልና፣ ኣብ ሓዘኑ ተካፈልቲ ሙዃና ዲሞክራስያዊ ውድብ ብሄረ ብሌን/ሆደ ኤርትራ ሓዘኑ ይገልጽ። 3-8-2018
ዋሳ ዪናኹ ክራ ለመለም የንቱራ ተስፋይ ተኽለሩዂ ቛላኹድ።
ፋሪዕ እክባ መርቛ ብሊኑዂ/ሆደ
ግርጋ 30-07-2018 ለመለም የንቱራ ፋርስ ተስፍይ ተኽለ ገሞሉ እርጋኽ ሽኽዳ ሰበትድ ድርጛኽ መደት ሕክምና እሱ ድየ ደንቢ ፍዳ ደኮት ዋስንኹን።
መርሑም ለመለም የንቱራ ፋርስ ተስፋይ ተኽለ፡ ኤርትራይል ገሞ እርጋኽ ዕምጭዲ ወራር ኢትዮጵይኽ ፈሆሞሶሉ፡ አባይ ከደኑኽ ይነኮልድ ዳገንስሮ ለመለም ይኒል ጭባብሕ ኒ ሽጝልድ ተርሰ ጀብሃትዲ ሕበርሰ ኒ ኤርእንዲ ዓቅምዲት ላሪ በቀቕጊ ሕርየት መታን ፍዳ ደካኽ መርሓይ ግን።
መርሑም ለመለም የንቱራ ተስፋይ፡ ክንቱራ(ተማሃራይ) ሰከንደርስኩል(Secondry School) አስመሪል መሄርሱ ጀብሃትዲ ጨሪቶ ጅወድኒዲ እርገው ክንተኡት(ተማሃሮ)ጉደደጛኽ ክድመትከደሙ ሕኩመት ኢትዮጵይኹድኤለለይሶ እንሸውድኖሉ እንትኖ ሰና፡ ክኒር ልጝልድ (ቤት–ትምሂርቲትልድ) ባንጉሮ 1966 ሰውረትሊ ኒሻንሊ ሕበርሰኽ ግን። ተስፋይ ሰውረትሊ ሕበርሰት አስመሪል ዋስስቶሰና፡ ሕኩመት ኢትዮጵይኽኒት ሻኽገውሉ ና አክና ሓሩቀትድ ተማሃሮኒጨርሲ ናትክ ኒሽዊል ቱስኑኽ። ሰውረት ላ አዳም እንሸውሮ ወሪ ኩሮ ደው የጋኽ አኽነዲን ኤርትርይ ሻዓብ ኒውክ ና ሰውረትሊ ሕበርሲኒኽ።
ተስፋይ ሰውረትሊ ፈ ሰናወክት ድርጛኽሊ ዕስክርነት ወራትሲ ተብዶ፡ኤሸሾ መድ ምኽርዶ (መርሒሮ) ዓቅም ዳበርዳኽ ፋጥን አዳም እርጉኽ፡ ናውክ ኒዲ ከደመው ለመለም የንቱታት እምነናኽዲ ረቀበናኽዲ እንድባ ሰውረቱኽ ግን ዩኑሉ እርግኑኽ፡ ኒትክ ግናይዲ በሄርዲት እክላ እሰ ቃላኽ ዲማ ኒስጝ ትክድ ግደናኽ መርሓይ እርጉኽ።
መርሑም ለመለም የንቱራ ተስፋይ፡ ላ ግርጋ ድካ ፍኹየግን ይጊ፡ኒ ሹቲ አኽን ኒ ጪዋ ነቢር ጃቢስጊ ዲማ መድ ወረቢኽ ኒ መቅጠንሊ ምኽሮ ፈሩ ሰጘክ።
እነ ኮሊ መታን ቅልስኹን ሽኹሽትኩን ዓቅትረለ ይጊ ኒዓቅምልድ ላሪ በቀቅጊ አብነት አኮ ከደማኽ ሓጥር ኒመስዋትድ ኻ ዳን ግናቲትድኻ እኽር አኾ ለመለምሊ ኒናሓርዲ ብሶትዲት እዋኽ ግን። ተስፍይ ተኽለ ኒኪ ገሪው ጋራት ኒ ለበኪል ምኽሮ እን ኒ መርሑሎም ለበውፍዳታት ኤርትርይቅርሊ ጀምዕስቱኽ። ትክ ያኽድ ከለብርድኖካ አከነት ሸክ እሰግ።
ጸውራይ ዳሕና ከለብርንኩት፡
ኩ ጪዋዲ ኤርትርይ ሻዓብዲት ጃር ኒ ኤማን እውንተት ዪነኩን።
ፋሪዕ እክባ መርቛ ብሊኑዂ/ሆደ ። 3-8-2018
Short URL: https://english.farajat.net/?p=11102


c: text/html

text:
fUNDPEritrea/Elizabeth Mwanik
መንግስቲ ስዊዘርላንድ፡ ሞያዊ ዓቕሚ መንእሰያት ኤርትራ ንምምዕባልን ስደት ንምግታእን፡ ክልተ ሚልዮንን ሚእትን ዓሰርተ ክልተ ሽሕን ዶላር ($2,112,000) ንፕሮግራም ልምዓት ወዱብ ሕቡራት ሃገራት (ዩ.ኤን.ዲ.ፒ.) ኣብ ኤርትራ ክህብ ቃል ብምእታዉ ስምምዕ ከም ዝፈረመ ተፈሊጡ።
ብመሰረት እቲ ተወጢኑ ዘሎ ፕሮገራም፡ ነዚ ንምዕዋት $25 ሚለየን ዶላር ከም ዘድልን፡ ፕሮግራም ልምዓት ብወገኑ ኣስታት $7.8 ሚልየን ዶላር ሰሊዑ ከም ዘሎ ኣፍሊጡ።
"ዕላማ ናይቲ ፕሮጀክት፡ መንእሰያት ባህጊታቶም ኣብ ሃገሮም ከተግብርሉ ዘኽእሎም ቁጠባዊ ዕድላት ብምፍጣርን መንግስቲ ንውሑስ፡ ስሩዕን፡ ዝተረጋገአን ፍልሰት ንምድንፋዕ ዘድልዮ ናይ ምሕደራ ዓቕሚ ብምስሳንን ዘይዉሑስ ፍልሰት ምጉዳል" ከም ዝኾነ እቲ ሓበሬታ የረድእ።
እንተኾነ ግን፡ እዚ ኽዕወት እንተድኣ ኾይኑ፡ መንግስቲ ኤርትራ ቁጠባውን ፓለቲካውን ፖሊስታቱን ዝኽተሎ ዘሎ ኣተሓሕዛ መንእሰያትን ክልውጥ ኣለዎ ይብሉ ተንተንቲ።
"እቲ ዝሓሸ፡ እዚ ገደብ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎት ናብ 18 ኣዋርሕ እንተወሪዱ፡ እቲ መንእሰይ ግቡኡ ፈጺሙ፡ ኣብቲ ቁጠባዊ ንጥፈታት ብምስታፍ ናብርኡ ከመሓይሽን ስድርኡ ክኣልን እንተ ኺኢሉ፡ ኣብ ሃገሩ ክነብር ዘለዎ ባህጊ ክውስኽ ይኽእል።
"እቲ ንቁጠባ እታ ሃገር ሓኒቑ ሒዝዎ ዘሎ ፓሊሲ እቲ መንግስቲ ድማ ክልወጥ ኣለዎ፡ እንተዘይኮነ፡ ነቲ መንእሰይ ከረጋግእ ዝኽእል ኩነታት ክፍጠር ኣይክእልን'ዩ" ይብል ደራስን ተመራማራይ ጉዳያት ኤርትራ፡ ፕሮፌሰር ጋይም ክብረኣብ ካብ ሳውዝባንክ ዩኒቨርሲቲ።
ነቲ ስምምዕ፡ ዝፈረሙ ብወገን መንግስቲ ስዊዘርላንድ ወኪል ክፍሊ ልምዓትን ምትሕብባርን፡ ሓላፊ ምብራቕ፡ ሰሜንን ደቡባዊ ኣፍሪቃን ዝኾነ ሚስተር ገርሃርድ ሴግፈሬድ ክኸውን እንከሎ፡ ብወገን ፕሮግራም ልምዓት ወዱብ ሕቡራት ሃገራት ድማ ወኪል ናይቲ ውድብ ኣብ ኤርትራ ሚስ ሱዛን ንጎንጊ እዮም።
ብመገዲ ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያትን ተምሃሮን ኤርትራ (ሃማመተኤ) ኣብ ውሽጢ 5 ዓመታት ክትግበር ምዃኑ እውን እቲ ሓበሬታ ይጠቅስ።
እዚ ናይ ስዊዘርላንድ ደገፍ፡ ነቲ ቅድሚ ሕጂ መንግስታት ኖርወይን ጃፓንን ዝለገስዎ ደገፍ ዘደንፍዕ ምዃኑ'ውን ተገሊጹ ኣሎ።
ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ መብዛሕትኦም መንእሰያት ዝኾኑ ኤርትራውያን ካብ ኤርትራ ሃዲሞም ኣብ ስዊዘርላንድን ካልኦት ኣውሮጳውያን ሃገራት ተዓቚቦም ከም ዘለዎ ጸብጻባት የመልክቱ።
ኣብ ዝሓለፋ ልዕሊ ዓሰርተ ዓመታት ኣማኢት ኣሽሓት ኤርትራውያን መንእሰያት ካብ ኤርትራ ከም ዝወጹ ጸብጻባት ላዕለዋይ ኮሚሽነር ስደተኛታት ውዱብ ሕቡራት ሃገራት ይሕብሩ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ሎሚ 31 ሓምለ 2018 ናይ ተጋዳላይ ተስፋይ ተኽለ ዜና ዕረፍቲ ተሓቢሩ።
ተጋዳላይ ተስፋይ ተኽለ ካብ ግዜ ንእስነቱ ኣትሒዙ ኣብ ውሽጣዊ ቃልሲ ናይ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ከበርክት ድሕሪ ምጽናሕ ብ1966 ናብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ተጸንቢሩ ኣብ ዝተፈላለየ መሪሕነታዊ መደባት ኣገልጊሉ። ካብ ዝተዋስኣሎም መደባት ኣባል ገድላዊ ባይቶን ኣባል ውተሃደራዊ ስታፍን መራሕ ብርጌድን ነይሩ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ውግኣት ንሰራዊት መሪሑ።
ኤርትር ናጻ ድሕሪ ምውጻኣ ድማ ሓደ ካብቶም፡ ናብ ኤርትራ ኣትዮም ቃልስታቶም ክቕጽሉ ዝመረጹ ኣባላት መሪሕነት ተሓኤ እዩ።
ንስዉእ ተስፋይ ተኽለ መንግስተ ሰማይ የውርሶ ፤ ንኹሎም በተ ሰቡን ፈተውቱን ድማ ጽንዓት ይሃቦም ኣናበልና ናይ ሓዘኖም ተካፈልቲ ምኻንና ንገልጽ።
መንግስተኣብ ኣስመሮም
ጅግና ገዛኢ ኪዳነ ወዲ ኤረ
ድሃይካ ሰሚዔ ብወረ
ሰሚዖምዶ ስመጃና መደረ
ሓርበኛ ተቓላሳይ ብዓል ስረ
ሃገረይ ክብል ዝመደረ
ንመስል ህዝቡ ዝደኸመ ዝጸዓረ
ብምኽንያት ሞት ናይ ክቡር በዓል ቤተይ ዘቢብ ማና ግደይ ተኻፈልቲ ሓዘና ኮንኩም ብኣካል፡ ብተሌፎን ኮነ ብኢመይል ንዓና ከተጸናንዑን ከተበራትዑን ዝጸናሕኩም ቤተሰብን፡ ፈተውትን፡ ኣዕሩኽን፡ ናይ ዓላማ ብጾትን ኩሉኹም ምስ ክቡራት ደቀይ ኮይነ የቐንየልና እብል። ሕሰም ኣይትርከቡ።
ኣስካሉ ኣብራሃም
በዓልቲ ቤት ነፍሲሄር ዘቢብ ማና ግደይ
ኮሎምቦስ, ኦሃዮ
ዓመታዊ ንግደት ማርያም ደዓሪ ኣብ ሳን ሆዘን ከባቢኣን
ዕድመንኩሉኤርትራዊደላይሰላምንፍቅርን
ዓመታዊ ንግደት ደዓሪ ንቀዳም ሰነ ዕለት 9, 2018 ከነውዕሎ ተቀሪብና ኣሎና። ኩሉ ኤርትራዊ ደለይቲ ሰላምን ፍቅርን ምሳና ሓቢርኩም ንክትጽልዩን ብሓጎስ ንክትውዕሉን ንዕድመኩም። ጸሎት ምህለላ ማርያም ዝጅምረሉ ግዜ ስዓት 12 ፋዱስ ኢዩ።
ብደሓን ምጹ!
ANNUAL PILGRIMAGE OF MARIAM DAARI IN THE BAY AREA!
ALL ERITREANS IN THE GREATER BAY AREA WHO LOVE PEACE ARE INVITED TO THE ANNUAL MARIAM DAARI PILGRIMAGE. THIS IS A DAY THAT WE COME TOGETHER FOR FAMILIES, PRAYER, PLAY, AND FUN.
WELCOME!
DATE JUNE 09, 2018
LOCATION: KELLY PARK (FAMILY CENTER)
1600 SENTER ROAD
SAN JOSE, CA 95112
PRAYER TIME: 12:00 P.M.
PROGRAMS INCLUDE CHILDREN AND ADULT ACTIVITIES.
PLEASE JOIN US FOR A QUALITY TIME.
THE BAY AREA CATHOLIC COMMITTEE
ሓርበኛ ዘቢብ ማና ግደይ ካብ ኣቡኡ ኣቶ ማና ግደይን ካብ ኣዲኡ ወይዘሮ ለተንኪኤል ገብረመድህንን ኣብ መስሓል-ወደከለ ኣውራጃ ኣከለጉዛይ ቦኽሪ ናይ 6 ኣሕዋትን ኣሓትን ኮይኑ ጥሪ 1955 ዓመተ ምህረት ኣብ ኣስመራ ተወሊዱ። ዕድሚኡ ንትምህርቲ ምስ ኣኸለ ድማ ኣብ ትምህርቲ ተሳቲፉ ክሳብ 10ይ ክፍሊ ተማሂሩ። ኣብ ካላኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ዳግማዊ ምነሊክ ኣዲስ ኣበባ አንዳተማሃረ እንከሎ ድማ ከም ኩሉ መንእሰይ ኤርትራ በቲ ሽዑ ዝነበረ ውዕዉዕ ናይ ነጻነትን ሓርነትን ምልዕዓል ብመግዛእቲ ዘይጻዓድ ልዑል ሃገራዊ ስምዒት ስለዝሓደሮ ትምህርቱ ጠንጢኑ ብ1976 ናብ መሳርዕ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ (ተ.ሓ.ኤ.) ተጸምበረ። ምስ ዝተፈላለያ ኣሃዱታት ኮይኑ እንዳተቓለሰ እንከሎ ድማ ውድብ ተ.ሓ.ኤ. ቅልጡፍ ወትሃደራዊ ዕብየት ኣርእያ ካብ ናይ ደረጃ በጦሎኒ ናብ ብርጌዳዊ ስርርዕ ስለእተሰጋገረት ሓርበኛ ዘቢብ’ውን ኣብ ብርጌድ 44 ናይ 2ይቲ ቦጦሎኒ ናይ ከቢድ ብረት ተኳስን ኣተኳስን ኮይኑ ብተወፋይነትን ትብዓትን ተቓሊሱ። ፍልይቲ ናይ ከቢድ ብረት ብርጌድ (ብርጌድ 19) ምስ ተመስረተት ድማ ካብ ብርጌድ 44 ተሳሒቡ ምስ ብርጌድ 19 ኮይኑ ክሳብ ተ.ሓ. ኤ. ብናይ ሕድሕድ ውግእ ተደፊኣ ሱዳን ትኣቱ ብትብዓት ክቃለስ ጸንሐ።
ብ1982 ዓመተ ምህረት ግን በቲ ሽዑ ዝነበረ ኩነታት ቅድም ናብ ፖርት ሱዳን፡ ድሕሪኡ ድማ 1984 ናብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ሎስ-ኣንጀሎስ መጸ። ኣብ ሎስ-ኣንጀሎስ ካሊፎርንያ አንዳሰርሐ ድሕሪ ምጽናሕ ምስ ክብርቲ በዓልቲ ቤቱ ኣስካሉ ኣብራሃም ብምምርዓው ድልዱልን ምውቕን ሓዳር መስረቱ። ብፍቓድ ናይ እግዚኣብሄር ድማ ክልተ ጽብቛት ቆልዑን 6 ደቂ-ደቁን ንኽርኢ ተዓደለ። ሓርበኛ ዘቢብ ምስቲ ኩሉ ናይ ስደት ሃለኽለኽን ናይ ስድራ ሓላፍነት ግን እቲ ብጊሓቱ ዘንቀሎ ናይ ነጻነትን ሓርነትን ባህጊ ከይረሰዐ ሰላማውን ዲምክራሲያውን ቃልሱ ምስ ጨናፍራትን ዞባታትን ናይ ተ.ሓ.ኤ. ሰውራዊ ባይቶ ፡ ሰልፊ ህዝቢ ኤርትራ፡ ከምኡውን ምስ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኮይኑ ክሳብ ዕለተ መስዋእቱ ብተወፋይነት ንሃገሩ ከገልግል ዝጸንሐ ውፉይ ተቓላሳይ ነይሩ። ዘቢብ ብቤተሰቡን ፈተውቱን መቓልስቱን ፍትዊ፡ ርህሩህን ዓቃልን ነይሩ።
ኣብ’ዚ ቀረባ እዋን ብዝሓደሮ ሕማም ምኽንያት ግን ብስድራቤቱን ብሆስፒታልን ክእለ ድሕሪ ምጽንሑ ቀዳም ግንቦት 12, 2018 ኣብ ግራንት ሆስፒታል ስድራ ቤቱ ኣብ ዘለውሉ ዕለትን ሰዓትን ብሰላም ዓሪፉ። ናይ ዘቢብ መስዋእቲ ንበዓልቲ ቤቱን፡ ደቁን ደቂ-ደቁን፡ ናይ ቃልሲ ብጾትን ዓቢ ክሳራ እዩ። ንዕኡ መንግስተ ሰማያት፡ ንበዓልቲ ቤቱን ደቁን ደቂ-ደቁን ብጾቱን ፈተውቱን ድማ ጽንዓት ይሃቦም።
ቦታ ናይ ሓዘን፡St. Mary Eritrean Tewahdo Orthodox Church, 1415 Sunbury Rd, Columbus, OH 43219
ሓመድ ኣዳም ዝለብሰሉ ዕለት፡ ቀዳም ዕለት 19, 2018 ኮይኑ ፍትሓት ልክዕ ሰዓት 7፡45 ቅ.ቀ. ኣብ ቅድስተ ማርያም ተዋህዶ ኦርቶዶክስ ቤተክርስትያን ኤርትራ ክካየድ እዩ።ፍትሓት ድሕሪ ምፍጻሙ ድማ ናብ ቦታ ቀብሪ 10፡00 ቅ.ቀ. ጉዕዞ ይኸውን።
ሓመድ ኣዳም ዝለብሰሉ ቦታ፡ Forest Lawn Memorial Gardens
ኣድራሻ፡ 5600 E Broad St, Columbus, OH 43213
የቐንየልና / ሕሰም ኣይትርከቡ። ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ እትደልዩ ናብ’ዘን ዝስዕባ ቁጽሪ ተሌፎናት ደዊሉ።
614-668-2846 614-441-2913 614-559-9999
ዝኸበርኩም ኣሕዋት ኣሓት ፡ መሓዙት ፡ መታዓብይቲ ፡ፈተውትን መሓዙት ኤርትራውያን ፡ ደቂ እዚ ክቡር ብሉጽ ባህሊ ምትሕግጋዝን ምድንጋጽን ኤርትራዊ ባህሊ፡
ንነብሰሄር ሂወት ጸሃየ ቀለታ ካብ ጊዜ ሕማማ ጀምርኩም ክሳብ ዕረፍታ ዝገበርኩሞ ሓያል ሰናይ ሓልዮትን ምጽንናዕን፡ ብዘይሕለል ዉፉይ ድኻምን ትሕዝቶን ብልቢ ኣመስጊና ፡ ጻማኹም ካብ ልዑል ፈጣሪ ረኸቡ። እቶም ኣካል ኣብ ምፍናዋ ዝነበርኩም ኩልኹምን ካበየ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ንስልኪ ብኢመይል ዘጻናናዕኩምና ሕሰም ይትርከቡ።
ንነብሰሄር ሂወት ፈጣሪ ኣብ ለምለም ገነቱ ይቀበላ ፡ ንዝተረፍና ከኣ ፍቅርን ዕድመን ሂቡ ጽንዓት ይሃበና።
ስድራ ቤት
በዓል ሰራዊት ሓርነት (ቶጎሩባ) ኣብ ፍራንክፈርት
ንቀዳም ዕለት 17.03.2018 ኣብ ፍራንክፈርት ኣብ ታሕቲ ሰፊሩ ዘሎ ሰዓትን ቦታን ብምኽንያት መዓልቲ ሰራዊት ሓርነት ኤርትራ (ቶጎሩባ)፣ ብምትሕብባር ኣብዚ ከባቢ ዘለው ኩሎም ደለይቲ ፍትሒ (ውድባት፣ ሰልፍታት፣ ምንቕስቃሳትን ነጻ ኣካላትን) በዓል ከነካይድ ምኻና ንሕብር።
እዚ በዓልዚ ነቲ ብዕለት 15.3.1964 ሰራዊት ሓርነት ኤርትራ (ተጋደልቲ) ኣብ ቶጎሩባ ናይ መጀመርያ ተኺል ውግእ ምስ ሰራዊት ገዛኢ ስርዓት ኤትዮጽያ ዘካየደሉን ዝተዓወትሉ (ብብርክት ዝተሰውእሉን) ከም ሲምቦል ዝተወስደ መዓልቲ ይኹንምበር፣ ነቲ ኩሉ ብድሕርኡ ንልዕሊ ርብዒ ዘመን ተእምራታዊ ናይ ጅግንነት ውግኣት ዘካየደን ኣብ መጨርሻ ዲማ ነጻነት ዘምጽኤን ኩሉ ስውእን ህልውን ጅግና ሰራዊት ሓርነት ውድባት ኤርትራ ንዝክርሉ መዓልቲ እዩ።
ድሕሪ ሕጽር ዝበለ ፖሊቲካ መደብ ክሳብ እቲ ተጥቒሱ ሰዓት ባህላዊ ምሸት ክካየድ እዩ። ንኹሉ ደላይ ፍትሒ ኣብዚ በዓልዚ ክሳተፍ ብኽብሪ ንዕድም።
ዝግበረሉ ዕለት ፡ ቀዳም ዕለት 17.02.2018
ዝካየደሉ ሰዓት ፡ ካብ 15፡00 ክሳብ 24፡00 (ፍርቂ ለይቲ)
ዝግበረሉ ኣዳራሽ ፡ ሳልባው ፈሸንሃይም
SAALBAU TSG-Halle Fechenheim
Pfortenstrasse 55
603863 Frankfurt am Main
ሓበረታ ብባቡር ትመጹ፡
ብሽትራሰንባን ቁጽሪ 11 (Straßenbahn 11) ናብ ፈሸንሃይም ሺስሁተን ሽትራሰ (Fechenheim Schießhüttenstraße) ገጽ ትኸይ ድሒዝኩም ኣብ ካሰላሽትራሰ (Cassellastrasse) ወሪድኩም ብየማንኩም ዘሎ ጽርግያ ለኦጋንስሽትራሰ (Leo-Gans-Starsse) ክሳብ መጨርሻ (ኣስታት 700 መትሮ) ምስከድኹም ዝርከብ ናይ ዛልባው ኣዳራሽ እዩ።
ብድሓን ምጹ
ሽማግለ ህዝባዊ ምልዕዓል ፍራንክፈርትን ከባቢን
Reporter Haile Menegesha Okbe Ground Zero July 25, 2017
source: http://genbartoronto.com/


text:
ሰሙነ ሕማማት (ዓርቢ)
ኪርያ ላይሶን ኪርያ ላይሶን ኪርያላይሶን
ሰሙነ ሕማማት (ዓርቢ)
ሓሙስ ምሸት እቶም ንጎይታ ዝሓዝዎ ኣይሁዳውያን ንጎይታ ከባጭውሉ ድሕሪ ምሕዳር፡ ንጽባሒቱ ዓርቢ ከይወገሐ ከሎ፡ ጲላጦስ ንጐይታ ናብ ሄሮድስ ለኣኾ፡ ሄሮድስ ድማ መሊሱ ናብ ጲላጦስ ሰደዶ ከምዚ እናገበሩ ኣላገጽሉ። ሊቃነ ካህናትን ብዘሎ እቲ ዋዕላን ከኣንጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ምእንቲ ክቐትልዎ ምስክር ሓሶት ይደልዩ ነበሩ። እንተኾነ ብዙሓት ሓሰውቲ መሰኻኽር እዃ እንተቐረቡ፡ ሓንቲ ኣይረኸቡን። ድሓር ግን ክልተ ቐሪቦም “እዚ ሰብ እዚ” ንቤት መቕደስ ኣምላኽ ኣፍሪሰ ብሰለስተ መዓልቲ ክሃንጾ እኽእል እየ ኢሉ ተዛሪቡ” በሉ። እቲ ሊቀ ካህናት ከኣ “ነዚ ዝብሉኻ ዘለዉስ ገለዶ ኣይትምልሰሉን ኢኻ በሎ” ኢየሱስ ግና ኣይመለሰሉን። እቲ ሊቀ ካህናት ከኣ “ንስኻ እቲ ክርስቶስ ወዲ ኣምላኽ እንተ ኾንካስ ክትነግረና በቲ ህያው ኣምላኽ አምሕለካ ኣለኹ” በሎ። ኢየሱስ ከኣ “ንስኻ እኳ ትብል ኣሎኻ” በሎ። ድሕሪ እዚ እቲ ሊቀ ካህናት ክዳኑ እናቐደደ “እንሆ ይጸረፍ ኣሎ፡ ደጊም ደኣ እንታይ ንስክር ኣድልየና፡ እንታይከ ይመስለኩም፧” በሎም። ንሳቶም ከኣ “ሞት ይግብኦ” ኢሎም መለሱሉ። ሽዑ ኣብ ገጹ ጡፍ በለሉ ገሊኦም ድማ ወቕዕዎ። ። ” ኦ መሲሕ መን እዩ ዝወቕዓካ፧ እስከ ተነበየልና ፧” ኣንዳበሉ ይጸፍዕዎ ነበሩ። ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ቅድሚ ጲላጦስ ኣብ ዝቐረበሉ እዋን ውን እቶም ህዝብን ሽማግለታትን ብሓሶት እኳ እንተኸሰስዎ ንሱ ግና ሓንቲ እኳ ኣይመለሰን፡ ጲላጦስ’ውን መርሚሩ ሓንቲ እኳ ኣይረኸበሉን “ኣነ ካብ ደም እዚ ጻድቕ ሰብ እዚ ንጹሕ እየ ባዕልኹም ትፈልጡ” ኢሉ ኣእዳዉ ተሓጽበ። ንሳቶም ግና “ይቀተል ይቀተል” ኢሎም ጫው ጫው ምስ በሉ ኣብ በዓሎም ሓደ እሱር ናይ ምፍታሕ ልማድ ስለ ዝነበሮም፡ ንበርባን ወይ ንክርስቶስ ክፍትሓሎም ሓተቶም። ንሳቶም ግና እቲ ሽፍታ በርባን ክፍትሓሎም፡ እቲ ሓንቲ ዘይተረኽቦ ክርስቶስ ግና ክስቀል መረጹ። በዚ መሰረት ድማ ገሪፎም ንክሰቕልዎ ኣሕሊፉ ሃቦም። ዝኾነ ክጾሮ ዘይክእል መከራ ድማ ኣብ ልዕሊኡ ኣውረዱ። ካብ ሊቶስጥራ ክሳብ ቀራንዮ ብዘሰቅቕ መከራ ተወስደ። ኣብዚ ክብርቲ መዓልቲ ድማ ኣብ ሞንጎ ሸፋቱ ልክዕ ሰዓት ስድስቱ (ፍርቂ መዓልቲ – ሰዓት ዓሰርተ ክልተ) ኣብ ማእከለ ምድሪ ኣብ ቀራንዮ ተሰቕለ፡ ብገዛእ ስልጣኑ ድማ ክብርቲ ነፍሱ ካብ ክቡር ስግኡ ሰዓት ተስዓቱ ፈለያ። ሰዓት ኃሙሽተ ምስ ኮነ ዮሴፍ ብዓል ኣርማትያስን ኒቆዲሞስን ድማ ገኒዞም ቀበርዎ።
ነገረ ስቕለቱ ብኵሎም ወንጌላውያን ዝተመዝገበ ኮይኑ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ጉዕዞ መስቀል ድማ ድንቂ ዝኾነ ስንቂ ህይወት እንረኽበሉ ቃላት ተጻሒፉ ይርከብ። ኣብዚ ክዝርዘር ስለዘይከኣል ድማ ነቲ ቅዱስ መጽሓፍ ምስ ትርጓሜኡ ኣስተውዒልና ነንብቦ። ብዝተረፈ ግና እዚኣ መዓልቲ ናታ ፍሉይ ስም ከም ዘለዋውን ምጥቓስ ይግባእ እዩ።
ዓርቢ ስቕለት፦ መድሓኒ ዓለም ጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ በጃ ዓለም ብምዃን ኣብ መልዕልተ መስቀል ተሰቒሉ ዝወዓለሉ ዕለት እዩ (ማቴ27፡35, ማር 15፡21-32, ሉቃ23፡ 26-43, ዮሓ19፡17-27)።
እዚ ዕለት እዚ ዓቢ ዕለት እዩ። ብበደል ኣዳም ናብ ዓለም ዝኣተወ ሞት እተሳዕረሉ፡ ካብ ሞት ናብ ህይወት እተሰጋግረናሉ፡ ካብ መግዛእቲ ዲያብሎስ ሓራ ዝወጻናሉ፡ እቲ ዝቃወመና ዝነበረ ናይ ዕዳ ደብዳቤና ዝተደምሰሰሉ፡ ካብ ጸልማት ናብ ብርሃን ዝኣተናሉ፡ ትንቢት ነቢያት፡ ተስፋ ኣበው እተፈጸመሉ፡ ገነት ዳግማይ ዝተኸፈተትሉ ዓቢይ መዓልቲ እዩ።
እዚ ዕለት እዚ መስቀል ምልክት ድኅነትና ኣርማ ናጽነትና ዝኾነሉ ዕለት እዩ። ቅድሚ እዛ ዕለት እዚኣ ደቂ ኣዳም ኣብ ዝኸፈአ በደል እንተተረኽቡ ኣብ መስቀል ተሰቒሎም ክሞቱ ይፍረዶም ነበረ። ነዚ ናይ ገበነኛታት መቅጽዒን ምልክት መርገምን ዝነበረ መስቀል፡ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብደሙ ቀዲሱ ንምሕረትና ትእምርቲ ሰንደቅ ድኅነትና፡ መመክሒ ክርስቶሳውያን፡ ንዲያብሎስ ንስዕረሉ ሓይሊ ዝገበረሉ፡ ብሞቱ ካብ ሞት ናብ ህይወት ዝተሰጋገናሉ ቅዱስ ንዋይ ገበሮ። በዚ ዕለት ኵሎም ምእመናን ካብ ክፉእ ተግባራት ርሒቖም ካብ እኽለ ማይ ተቖጢቦም ክሳብ ዕርበተ ፀሓይ ማለት ሰዓት ሽዱሽተ ድኅሪ ቀትሪ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ክሰግዱን ክጽልዩን ዝውዕልሉ መዓልቲ እዩ።
እዚ ዕለት እዚ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ እዚ ዘይብሃል ስቓይን መከራን ዝበዝሖ 13 ሕማማተ መስቀል ተቐቢሉ እዩ። ኣብ መስቀል ኮይኑ’ዉን ዓበይቲ ምስጢራት ዝሓቖፋን መልእኽቶም’ውን ረዚን ዝኾና 7 ቃላት ኣብ መስቀል እንከሎ ተዛሪቡ እዩ።
13ሕማማተ መስቀል ዝበሃሉ
1, ኣክሊለ ሶክ 2,ተኮርዖ ርእስ 3, ተጸፍኦ መልታሕት
4ተወክፎ ምራቕ 5 ሰተየ ሓሞት 6, ተኣስሮ ድሕሪት
7ተቀስፎ ዘባን 8,ጸዊረ መስቀል 9, ሳዶር
10, ኣላዶር 11, ዳናት 12,ኣዴራ 13,ሮዳስ
ብዘይካ እዚ ጎይታናን መድሓኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ብዕለተ ዓርቢ ኣብ መስቀል ኮይኑ ዝተዛረበን ሸውዓተ ቃላት ኣለውዋ፡ ሸውዓተ ቃላተ መስቀል ተባሂለን ድማ ይጽውዓ። ንሳተን ከኣ፥
1. ኦ! ኣቦይ ዝገብርዎ ኣይፈልጡን እዮም እሞ ኣይትሓዘሎም(ሉቃ 23፡34)።
2. ሎሚ ኣብ ገነት ምሳይ ከም እትኸውን ብሓቂ ብሓቂ እብለካ ኣሎኹ(ሉቃ 23፡43)።
3. እንሆ ወድኺ፡ እንሀት ኣዴኻ (ዮሓ 19፥26-27)።
4. ኤሎሄ ኤሎሄ ላማ ሰብቅታኒ (ማቴ 27፥46)።
5. ጸማእኩ (ዮሓ 19፡28)።
6. ኦ ኣቦይ ንነፍሰይ ኣብ ኢድካ ኣማዕቝባ ኣለኹ (ሉቃ 23፡46)።
7. ተፈጸመ (ዮሓ 19፡30)።
ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ መስቀል ምስ ተሰቕለ ብገዛእ ፍቓዱ ነፍሱ ካብ ስግኡ ምስ ፈለየ ሸውዓተ ተኣምራት ተፈጺሞም እዮም። እተን ሠለስተ ኣብ ሰማይ ዝፈጸማ ክኾና እንከለዋ እተን ኣርባዕተ ከኣ ኣብ ምድሪ ዝተፈጸማ እየን።
ኣብ ሰማይ ዝተፈጸሙ ተኣምራት፥
1. ፀሓይ ጸልመተት፡
2. ወርኂ ደም መስለት፡
3. ከዋኽብቲ ረገፉ፡
ኣብ ምድሪ ዝተፈጸሙ ተኣምራት፥
4. መጋረጃ ቤተ መቅደስ ኣብ ክልተ ተተርተረ፡
5. ኣእማን ተፈተቱ (ኣኻውሕ ተጨዱ)፡
6. መቓብራት ተኸፍቱ፡ዝ
7. ምውታት’ውን ተንስኡ።
እዛ ዕለት እዚኣ እምበኣር ጎይታናን መድሓኒና ኢየሱስስ ክርስቶስ ምእንታና ክብል ዝረኸቦ ስቓይን መከራን እናዘከርና፡ እቲ ኩሉ ሓጢኣትና ገዲፍና ብንስሓ ተሓጺብና ነቲ ዘፍቀረና ክርስቶስ መሲልና ብንጽህና ክንነብር ከም ዘለና እተዘኻኽር ዕለት እያ።
ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለቲ ብቓላት ክግለጽን ክንገርን ዘይክእል ውዕለቱ ዝኸበረን ዝተመስገነን ይኹን። ኣሜን!!
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!
ይቕጽል…


text:
ዝኸበርክንን ዝኸብርኩምን
ከም ፖለቲካዊ ብጻይን ከም ወኪል ሰልፊ ሓምላይ (Bündnis 90/Die Grünen) እየ ተዓዲመ ዘሎኹ። ከም ወኪልን ፖለቲከኛን ብጻይን ድማ ናይ ልቢ ሰላምታይ ይብጻሕኩም። ሰልፍና ይኹን ኣነ ኣብ ጎኒ ኩሎም ንፍትሕን ንመሰል ደቂ ሰብን ዝቃለሱን ከምኡ‘ ውን ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ደው ክንብል ምኻና ነረጋግጸልኩም።
ከምቲ ኩላትና ንዕዘቦ ዘሎና፣ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ናይ ዕርቂ መስርሕ ጀሚሩ ኣሎ። እዚ ናይ ዕርቂ መስርሕ ግን ኣብ ውሽጣዊ ኩነታት ኤርትራ ፓለቲካዊ ለውጢ ክምጽእ እዩ ኢልካ ክትግምት ኣጸጋሚ እዩ። ብርግጽ ግን: እዚ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኣብ ኤርትራ ንመላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቅን ዉሑዳት ብጾቱን ዘገልግል እዩ። ነታ ሃገር እውን ጨዉዮማ እዮም።
ብርግጽ ኣብዞም ዝመጹ ዘለዉ 10 ዓመታት ዕድመ ምልኪ ከብቅዕ ምኻኑ ርዱእ እኻ እንተኾነ: መላኺ ኢሰያስ ግን ብፍርሒ ዝተገዝኤ ሰብ ስለዝኾነ: ንኡ ዝትክኦ እውን ከዳሉ ኣይኮነን። ካብዚ ብምንቃል: ኣብ ደገ ዘሎ ዲሞክራስያዊ ደንበ ተቓዉሞ: ብሓባር ነዛ ዕለት ክዳሎን ሓላፍነት ክስከምን ኣለዎ። ኣነ እውን ብዝተኻእለኒ መጠን ክተሓባበርን ክሰርሕን ድሉው እየ።
ናይ ሎሚ ሰሚናር ዛዕባ „ናይ ትምህርቲ ድሕሪ ባይታ ዘይብሎም መንእሰያት ስደተኛታት ብኸመይ ኣገባብ ኣብ ማሕበራዊ ሂወት ሕብረተ-ሰብ ጀርመን ይወሃሃዱ?“ ዝብል እዩ።
ከም ናይ ቆልዑን መንእሰያትን ናይ ስነ ኣእምሮ ሓኪም: ንነዊሕ ዓመታት ንብዙሓት ሰደተኛታት ኤርትራዊያን ኣገልግሎት ሂበ እየ። ኩነታት ኤርትራ ብዝያዳ ስለ ትፈልጥዎ ብዕምቆት ምግላጽ ኣየድልን እዩ። ግን ብሓርፋፍ ምልካዊ ሂወት ኣብ ቆልዑን መንእሰያትን ዘስዕቦም ስነ-ኣእምሮኣዊ ጸገማት ክገልጽ እየ።
ብዙሓት መንእሰያት ደቂ-ኣንስትዮን ደቂ-ተባዕትዮን ብሰንኪ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ጭኮና: መወዳእታ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ስቅያትን ኣብ ዓዶም ገዲፎም፣ ምድሪ በዳ: ሊብያ ከምኡ እውን ባሕሪ ጥሒሶም ንኤውሮጳ ይኣትዉ።
ወላ እውን ስድራ-ቤታዊ ኣተዓባብያን ሂወትን ንጠባይ ቆልዑን መንእሰያትን ኣጸቢቑ ይጸልዎ እዃ እንተኾነ: ብሰንኪ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ግን: ኣተዓባብያን ሂወትን መንእሰያት ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
- እኹል ናይ ሕክምና ኣገልግሎት ኣብ ግዜ ቁልዕነት ስለ ዘይርከብ: ብዙሓት ቆልዑ ኣብ ኤርትራ እኹል ናይ ኣካላትን ሓንጎልን ምዕብልና ስለዘብሎም: ትምህርቲ ክከታተሉ ጸገም ኣለዎም። ብቀጻሊ ዝረኣዩ ሕማማት እውን የጥርዩ።
- ዓይነት ትምህርቲ ኣብ ኤርትራ ብጣዕሚ ትሑት እዩ። ብዙሓት መምሃራን እውን ካብ ሃገሮም ስለተሰዱን: ብዙሓት ተማሃሮ እዉን ንሃገራዊ ኣገልግሎት ከይከዱ ብምባል: ትምህርቲ ብግቡእ ኣይከታተልዎን እዮም። በዚ ምኽንያት ከኣ: ብዙሓት መንእሰያት ስደተኛታት ቛንቛ ጀርመን ክመሃሩን ስሩዕ ትምህርቲ ክከታተሉን የጸግሞም።
- ብሰንኪ ውትህድርና: ብዙሓት ቆሉዑን ንኣሽቱ መንእሰያትን ኣብ ኤርትራ ብዘይ ኣቦ ይዓብዩ። በዚ ምኽንያት እዉን ጉድለት ስድራ-ቤታዊ ሂወት ኣሎ። ጠንቁ ድማ: ስእነት ስሩዕ ሂወትን ጉድለት ኣኽብሮትን እዩ።
- ብፍላይ ንሓደስቲ ስደተኛታት ኤርትራውያን ዝትንክፎምን ሂወቶም ኣብ ጀርመን ንኽሰርዑን ዘጸግሞም: ዘይምትእምማምን ጥርጠራን እዩ። ምልካዊ ስርዓት ኤርትራ ኣሕዋት: ኣደ: ኣቦ: ቆልዑ: ነንሕድሕዶም ከይተኣማመኑን ከምዝፈርሑን ገይርዎም እዩ። በዚ ምኽንያት እዚ ድማ ብዙሓት ስደተኛታት ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ልዕሊ ዝሕግዝዎም ዝተሓባበርዎን ጀርመናውያን እምነት የብሎምን። ሓጋዚ ምኽሪ ናይ ዝኣልይዎምን ዝተሓባበርዎምን እዉን ኣይቅበሉን።
- ኣብ መደምደምታ: ብዛዕባ ስነ-ኣእምሮኣዊ ጭንቀት ንቡዙሓት ሓደስቲ ስደተኛታት ኤርትራውያን ዘጓንፎም ምጥቃስ ብጣዕሚ ኣገዳሲ እዩ። ልክዕ ከምቲ ኩሉኻትኩም ዘይትስሕትዎ: በቲ ዝሕለፍዎ ሕማቅ ተመኩሮን: ስቅያትን: መግረፍትን ኣብ ውትህድርና ይኹን ኣብ ምድሪ-በዳ: ኣብ ሊብያ ከምኡ እውን ኣብ ማእከላይ ባሕሪ: ስነ-ኣእምሮኣዊ ጭንቀትን ዘይምድቃስን ፍርሕን ኣሕዲሩሎም። እዚ ሕማቅ ተመኩሮ ግን: ድሕሪ ገለ ዓመታት ኣብ ሰላም ድሕሪ ምንባር: ክሓዊ ይኽእል እዩ። ውሱናት ሰባት ግን: ስነ-ኣእምሮኣዊ ሕክምና የድልዮም እዩ።
ጽን ኢልኩም ዝሰማዕኩሙኒ የቀንየለይ
ዶ/ር ክላውስ ዲተር ግሮተ
Dr. Klaus-Dieter Grothe


text:
ናይ ጥፍኣት ፖሊሲን ፋሽሽታዊ ተግባርን ህግደፍ፡ ብምጥራር ዶብ ኣይሕከምን
ሻድሻይን ናይ መወዳእታን ክፋል
ኣብ ዝሓለፉ ተኸታተልቲ ጽሑፋት ከም ዝሓበርናዮ፡ ኣብ ውሽጢ 27 ዓመት ድማ ብተግባር ከም ዝረኣናዮን እዚ ንኤርትራ ዝገዝእ ዘሎ ኣካል፡ በቲ ንቡር ፖለቲካዊ ኣሰራርዓ፡ ኣተሃላልዋኡን ኣቃውማኡን ከም’ዚ ኢልካ ንምግላጽ ኣዝዩ ኣጸጋሚ’ዩ። ውድብ’የ ይብል ንውድብ ውድብ ዘብሎ መንገዲ ኣይኽተልን። መንግስቲ’የ ይብል ሓደ መንግስቲ ከማልኦ ዘለዎ ረቛሒታት ኣየማልእን። ብሕጊ ኣይቆመን። ብሕጊ ኣይሰርሕን። ግን ከኣ ተዓሚቱ ብቋንቋ ሕጊ ክዛረብ ይስማዕ። ብመደብ ህዝቢ ይጭፍጭፍ ግዱስን ተሓላቕን ህዝብን ሃገርን ኮይኑ ከኣ ክዋሳእ ይደናደን። ኣብ ህልውን መጻእን ዕድል ሚሊዮናት ብድሌት ሓደ ሰብ ክውሰን ይረአ።
ፖለቲካዊ ምሕደራ ሃገር ኤርትራ፡ ኣብ ትሕቲ ሓደ ውድብ ዘይኮነ፡ ኣብ ትሕቲ ምሕረት ሓደ ሰብ ከም ዝወደቐ፡ ካብ’ቲ ግቡእ መጽናዕቲ ዘይተገብረሉ ኣብ 1993 ዝተኻየደ’ሞ ነብሰ ቕትለት ፈጺሙ ዝበርዓነ ስንኩፍ ናይ ሰራዊት ተቓውሞ ሓደ ኢልካ ንምቑጻር ይከኣል። ኣብ ልዕሊ ኣብ ማይ ሓባር ዝነብሩ ዝነበሩ ውጉኣት ሓርነት ዝተወሰደ ኢ-ሰብኣዊ ጨፍጫፍን ብግልባጡ ብትዕቢት ዝተዋህቦ መልስን ካልኣይ ኢልካ ንምቑጻር ይከኣል። ምስ ሱዳን፣ ምስ የመን፣ ምስ ጅቡቲ፣ ምስ ኢትዮጵያ ዝተፈጥረ ጽልእን ዝሰዓበ ዕንወትን ብናይ መን ጠንቂ ስለምንታይ ርዱእ ስለ ዝኾነ ከም ሳልሳይ ኣብነት ዝውሰድ’ዩ።
ብፍላይ ምስ ኢትዮጵያ ዝተፈጥረ ጽልእን ዝተኻየደ ኲናትን ቅድምን ድሕርን ናይ’ቲ ኣብራሲ ኲናት፡ ብሰላማዊ ልዝብን ሕጋዊ መስርሕን ጥራሕ ነባሪ ፍታሕ ከም ዝረክብ ርዱእ ክንሱ፡ ድሕሪ ውሳነ ኮሚሽን ዶብ በቲ ካልኣይ ሸነኽ ብዝቐረበ ቴኒካዊ ሜላዊ ርእይቶ ከም ዓቢ ዘይስገር ዕንቅፋት ተወሲዱ፡ መትንታት ሃገር ከም ዘይሰርሕ ጌሩ ዘልመሰ፡ ብ20 ሰነ ናይ 2018 ብሃደበት ሕራይ ክንዛተ ኢና ጥራሕ ዘይኮነ ናይ ዘተ ሽማግለና ናብ ኣዲስ ኣበባ ንሰድድ ኣለና እግረ መንገዳዊ መደረ፡ ውድብ፣ መንግስቲ ዝበሃል ትካላዊ ኣሰራርሓ ከምዘየለ፡ ገባርን ሓዳግን ሓደ ሰብ ምዃኑ፡ ብተግባር ህዝብታት ኤርትራ ጥራሕ ዘይኮኑ፡ ማሕበረ ሰብ ዓለም’ውን ዝተኸታተሎ ዘሎ ድሙቕ ሓቂ ስለዝኾነ ከም ራብዓይ ጭብጢ ክውሰድ ይከኣል።
መሰረት ከይሓዝካ ርትዓዊ ፍርዲ ንምሃብ ኣይከኣልን’ዩ። ፖለቲካዊ ምስሊ ኤርትራ ነቲ ቅድሚ 1991 ዝነበረ ብዙሓት ደሞክራስያውያን ባእታትን ጉጅለታትን ንሕና ደሓናን ክብሉ ብውዲት ጉጅለ ኢሳያስ ህይወቶም ዝኸፈልሉ፡ ጎደሎ ነጻነት ንምቕባል ብስውር ምስ ጸላኢ ዝካየድ ዝነበረ ዘተን ከይዘንጋዕና፡ ካብ ሓርበኛዊ ሃገራዊ ውድብ ናብ ዘቤታዊ ጸላኢ ካብ ዝተሰጋገረሉ ኣብ ዝሓለፈ 27 ዓመታት ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሃገርን ዝፈጸሞን ዝፍጽሞ ዘሎን ክሕደት ብፈኲስ ኣጠማምታ ዝስገር ኣይኮነን። ንዕኡ ኣብ ጸብጻብ ብምእታው፡ ነቲ ተሓሲምዎ ዝነበረ ዘተ ቅድመ ትግባረ ምስ ኢትዮጵያ፡ ዋላ ድሕሪ ማይ ናብ በዓቲ ይኹን ምቕባሉ ኣወንታዊ’ዩ። ብመንጽር ሰላምን ንህዝብታት ናይ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝህቦ ዝተወሰነ ረብሓን ከም ጽቡቕ ንውሰዶ።እንተኾነ ካብ’ቲ ዝጸንሖ ናይ ተፈጥሮ ሕጊ ዝመስል ደረቕ ርእይቶ፡ ናብ’ዚ ሕጂ ዝወሰዶ ካብ ሰማይ ናብ መሬት ምውዳቕ ዓይነት መርገጽ ክቕይር ዝበገበሮ እንታይ’ዩ? ወይ መን’ዩ ክንፈልጥ የድሊየና። ስለምንታይ ናበይ ይወስደና ኣሎ ተረዲእና ከም ህዝቢ ከም ሃገር ክንገብሮ ዘለና ክንገብር መታን ከኽእለና።
ኲናት 1998 ብዘይኣፍልጦ ህዝብን ስማዊ ባይቶን ተጀሚሩ። ተወሪርና ብዝብል ኣብ ሓቅን ፍትሕን ዘይኮነ ኣብ ዝኸሓነ ጽልኢ ዝተሰረተ ሰፊሕን ኣስካርን ፕሮፖጋንዳ ቀልቢ ብዙሓት ስሒቡ። ከም ቅኑዕ ምክልኻል ሃገር ተወሲዱ ሓደ ዜጋ ንሃገሩ ካብ ወራሪ ንምክልኻ ከበርክቶ ዘለዎ ኩሉ ተገይሩ። ኣብ’ቲ ብድሌትን ውሳነን ሓደ ሰብ ተወሊዑ፡ ኣብ ረብሓ ሓደ ሰብን ጉጅለኡን ዝወዓለ ናይ ጥፍኣት ውጥን፡ ኣብ ህይወት ሰብን ንብረት ጥራሕ ዘይኮነ፡ ኣብ ፍቕሪ ሃገር ከቢድ ሃሰያ ፈጢሩ። እዚ ሕጂ ንርከበሉ ዘለና ኤርትራዊ ፖለቲካዊ፣ ቁጠባዊ፣ ባህላዊ ኮነ ማሕበራዊ ህይወት ድማ ምስክር’ዩ።
ስለዚ ሓይሊ ኣብ ኢድና ክንሱ፡ ብሰንኪ ርግእ ኢልና ብሓላፍነት ነገራት ክንመዝን ዘይምኽኣልና፡ ጌጋ ኣብ ርእሲ ጌጋ እናደመርና ኣብ ምሉእ ምሕረት ሓደ ሰብ ወዲቕና። ነዚ ከም ተመክሮ ወሲድና ክንልብመሉ ክንመሃረሉ ይግበኣና። ከም ህዝቢ ኣብ ዘይንፈልጦ ናይ ስቓይን ሞትን ጥጅእ ተዓዲምና ወይ ተደፊእና ትርጉም ዘይብሉ ሞት ክንመውት ‘ምበር፡ ኣብ ሃገራዊ ጉዳይና ተዋሳእቲ ዘይምዃና ከተሓሳስበና ኣለዎ፡፡ ብዝሓለፈ ተጣዒስና ንቕድሚት ኣካይዳና ከነስተኻኽል ኣለና። ጉዳይ ሃገር ጉዳይ ህዝቢ ምበር ጉዳይ ሓደ-ሰብ ኣይኮነን። ኣሽሓት ደቂ ህዝቢ ህይወቶም ዝገበርሉ፡ ኣካሎም ዝጎደልሉ፡ ዕድመ ንእስነቶም ዘብለይሉ ብዘይካ ብሓርነት ብልኡላውነት ህዝቢ ብካልእ ዘይትመን ረዚን ዛዕባ ንሓደ ሰብ ከም ድላዩ ክገናዘየሉ ምግዳፍ ብደውካ ሞት’ዩ።
ኣብ 1998 ኣብ ኲናት ዝተኣትወሉ ምኽንያት፡ መሬት ንምምላስ ወይ ልኡላውነት ንምኽባር ኣይነበረን። ሰራዊት ወያነ ከይወጽአ ብዝብል ጉልባብ ን16 ዓመታት ኣይኲናት ኣይሰላም ኣብ ሰንፈላል ዝተነብረሉ’ውን ንክብረት ግዝኣተ ሕጊን ክብረት ልኡላውነትን በፍጹም ኣይኮነን። ሕጂ ንዘተ ቅርቡነቱ ዝገለጸሉ፡ ብዝገርም ቅልጣፈ ልኡኻት ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝሰደደሉን ምኽንያት ካብ ዝሓለፈ ጌጋኡ ስለ ዝተማህረ ኣይኮነን። ሰላም ካብ ምድላይን ብህዝባዊ ስቓይ ካብ ምሽቓልን ዝተበገሰ ኣይኮነን። ሃንደስቱ ካልኦት’ዮም። ኢሳያስ ተግባሪ’ዩ። መሰረታዊ ዕላማኡ ከኣ ናይ ሃንደስቲ ስትራተጂካዊ ረብሓ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ገማግም ማያት ቀይሕ ባሕርን ኣረጋጊጹ፡ ዕድመ ስልጣን ኢሳያስ ንምንዋሕ’ዩ። ብሓጺሩ ሃገርናን ዞባናን ኣብ ትሕቲ ስውር መግዛእቲ ይኣቱ ከም ዘሎ ክስቆረና ይግባእ። ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣብ ትሕቲ ዝበለየ ስውር መግዛእቲ ዝኣቱ ዘሎ መሳሰዪ ኤርትራዊ መንግስታዊ ጉጅለ፡ መነሃርያኡ መሬትን ባሕርን ኤርትራ ምዃኑ ድማ ኣዝዩ ዘቐንዙ’ዩ።
ኣብ መንጎ ሃገራት ዝፍጠር ጎንጺ ብፍላይ ከኣ ከም’ዚ ናይ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝበለ ብዙሕ ደም ዘፋሰሰን ዝተሓላለኸ ድሕረ ባይታን ስምዒታትን ዘለዎ ዛዕባ፡ ካብ ግሉጽነት፣ ምሉእት ኣፍልጦ ህዝቢ፣ ምሉእ ተሳትፎ ናብ’ቲ ጉዳይ ቅርበት ናይ ዘለዎ ዓውዲ ሞያተኛታት፣ ሓላፍነት ዝመልኦ ኣተሓሕዛን ወጻኢ፡ ክኸይድ ስቕ ኢልካ ምዕዛብ ካብኡ ሓሊፍካ ከኣ መን ከማኻ እናበልካ ንጽግዕተኛ ጉጅለ ምትብባዕ፡ ውጽኢቱ ጽቡቕ ስለ ዘይኮነ፡ ነገር ናበይ የምርሕ ኣሎ ብኣንክሮ ምክትታል ይጽነሓለይ ዘይበሃሎ ውዕውዕ መድረኻዊ ዛዕባ ናይ ነፍስ ወከፍ ብሃገሩ ዝግደስ ዜጋ ክኸውን ይግባእ። ኣብ’ቲ ብባዶ ትምክሕቲ ዝሰኸረ ህግደፋዊ ፖለቲካዊ ጎዱፍ ነብሶም ዝረስዑ ብገርሆም ዝኣተው ልኩማት ስለ ዘይሰኣኑ፡ ክልብሙ ሃገራዊ ዛዕባ ይምልከተናዩ፡ ናበይን ብኸመይን ይኸይድ ኣሎ ኢሎም ክሓቱ፡ ብቐጥታን ብተዘዋዋርን ክዋስኡን ምምካር’ውን ሕማቕ ኣይመስለናን። ስለምታይ’ሲ ጉዳይ ሃገር ንኹሉ ዝምልከት ዛዕባ ስለዝኾነ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 06-07-2018


text:
Written by John Sium on . Posted in Lexin tigrinja
ሌክሲን፡ ብፍላይ ንውሑዳን ቋንቋታት ዝተዳለወ፡ ቋንቋ ኖርወይን ካልኦት ተፈላለዩ ቋንቋታን ዚሓዘ ኣብ ኢንተርኔት ዝርከብ መዝገብ ቃላት እዩ። እቲ ገጽ ኣብ ምዕባለ ዝርከብን፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ሞንጎ 7500ን 10000ን ቃላትን መባእታዊ ስምን ሒዙ ኣሎ። ንሌክሲን ተምሃሮ፣ መማህራንን ካልኦት ተገደስቲን ክጥቀሙሉ ይኽእሉ እዮም።
ኣብ ሌክሲን፡ ኣብ ታሕቲ ተዘርዚሮም ዘለዉ ሓበሬታ ናይቶም ዝትርጎሙ ቃላት ይርከብ፥
• ነቲ ቃል ብኸመይ ብተፈላለየ መገዲ ከምንላዋውጦ።
• እቲ ቃል ብኸመይ ከምዝድመጽን ከምዝጸሓፍን።
• ትርጉም ናይቲ ቃል።
• ኣብነታት ቀንዲን ተዛማዲን ትርጉም ናይቲ ቃል።
• ብተፈላልዩ ቋንቋታት ዝተዳለዉ ኣብ ፍረሓሳብ ዝተሞርኮሱ ገጻት ስእሊ ምስ ትርጉሞም።
• ሰዋስዋዊ ሓሳብን መምርሒታትን።
ኣብቲ ስእሊ ብምጥዋቕ ናብ ገጽ ሌክሲን እቶ
Written by John Sium on . Posted in Lexin tigrinja
ኣብ ኣስተምህሮ ዝኾነ ቋንቋ ቃላት ኣገደስቲ እዮም። ብሜላ ዝግበር ኣመዓባብላ ቃላት፡ እቲ ተምሃራይ ንትሕዝቶ ጽሑፋት ትምህርትን ካልኦት ጽሑፋትን ርድኢት ክህልዎ ዓቢ መገዲ ይጸርገሉ። ኣብ ፍሉይ ኣስተምህሮ ቋንቋ ኖርወይ ይኹን ኣብ ድርብልሳናዊ ኣስተምህሮ፡ ንሌክሲን ብተፈላለየ መገዲ ክንጥቀመሉ ንኽእል ኢና።
ንሌክሲን ብምጥቃም እቲ ተምሃራይ
• ኣብ ቋንቋ ኖርወይ ይኹን ቋንቋ ኣዲኡ፡ ንቃላት ምስ ስእላት ወይ ንስእልታት ምስ ቃላት ብምትሕሓዝ፡ ንቃላት ብቐሊሉ ክምሃር ይኽእል።
• ንቃላት ብኸመይ ብተፈላለየ ኣገባብ ከምዝጥቀመሎም ይምሃር።
• ኣብ ቋንቋ ኣዲኡን ካልኣይ ቋንቁኡን ዘለዎ ብዝሒ ቃላት የማዕብለሉን የስፍሓሉን።
• ዕቤት ዘርኢ ናይ ስነጽሑፍን ቃልን ጽሑፋት የዳሉ።
• ኣብ ኢንተርኔት ንዘለዉ ሓበሬታታት ብኸመይ ከምዝረኽቦም፣ ከምዝጥቀመሎምን ከምዝግምግሞምን ብምምሃር፡ ዲጂታላዊ ብቕዓት የማዕብል።
ንሌክሲን ብምጥቃም እቲ መምህር
• ነቶም ተምሃሮ ቃላት ትምህርትን ነቶም ምስቶም ቃላት ትምህርቲ ዝጽሓፉ ካልኦት ቃላትን(ተራ ቃላት)የርእዮምን፣ እቶም ቃላት ብኸመይ ከምዝድመጹን ብኸመይ ብተፈላለየ ኣገባባት ከምንጥቀመሎምን የርእዮም።
• ኣብ ኣስተምህሮ ነቶም ተምሃሮ ዘጋጥሙዎም ሓደሽቲ ቃላት ዕሙቕ ዝበለ ምርእኣይ ምግባር።
• ተማሃሮ፡ ምስ ኣብ ቃላት ዝርከቡ ምሳሌታት፣ ዝውቱር ትርጉም ዘለዎም ቃላትን ብሂላትን ከላልዮም ይኽእል።
ንሌክሲን ኣብ ተፈላለዩ ከም ስማርት ቴሌፎናትን ታብሌታትን ዝኣመሰሉ ዲጂታላዊ ናውቲ ክንጥቀሞ ንኽእል ኢና።


text:
ኢትዮጵያ ውድብ ጥዕና ዓለም ዘውፀኦ ኣብ ህዝባዊ ትካላት ሽጋራ ምስታይ ዝኽልክል ስምምዕ ብ2002 ዓ.ም ከምዝተቐበለቶ ይዝከር። ሃገራዊ ባይቶ እታ ሃገር ነቲ ስምምዕ ንምትግባር ዘውፀኦ ሕጊ ኣብ ምትግባሩ ግና ደንጕዩ ‘ሎ።
እቲ ሕጊ ክልላት እውን ነናይ ባዕለን ሕጊ ከውፅኣ ስለዝፈቐደ ትግራይ እውን ነዚ መፈፀሚ ዝኸውን ደንቢ ቁፅሪ 83/ 2006 ኣውፀፂኣ’ላ። ብዚ መሰረት ነቲ ሕጊ ንምትግባር ቢሮ ሓላዋ ጥዕና ትግራይ ተግባራዊ ስራሕቲ የካይድ’ሎ። ብፍላይ ከተማ መቐለ ነቲ ሕጊ ብምትግባር ፈላሚት ከተማ ኮይና’ላ።
ኣብ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ትግራይ ተተካኢ ሓላፊ ምምሕዳርን ቁፅፅርን ምግብን መድሓኒትን ክንክን ጥዕና ኣይተ ባህረ ተካ ሎሚ ማዓልቲ ንድምፂ ኣመሪካ መብሂቦም እዮም።
ብመሰረት እቲ ዝወፀ ሕጊ ህዝቢ ኣብ ዝእከበሉን ግልጋሎት ዝረኽበሉን ቦታ ማለት’ውን ቤት ዕዮ፣ቤት ሲነማን ትያትርን፣ትካላት ጥዕና፣ ቤት ምግቢን ሆቴልን፣መዘናግዒ ቦታታት፣ህፃውንትን ነፍሰፁራትን ዝርከብሉ ቦታ፣ ኣብ ትካላት ትምህርትን ኣብ መጓዓዝያ ህዝብን ሽጋራ ምስታይ ተኸልኪሉ’ሎ።
ኣብዞም ዝተዘርዘሩ ህዝባዊ ትካላት ሽጋራ ክስተ ዝፈቐደ ወናኒ ትካል ካብ 1,500 ክሳብ 3,000 ቕርሺ ይቕፃዕ።


text:
ኣብ የመን ብኢሱዎ ዝቐፀለ ውግእ ህይወት ኣሽሓት ሰባት የጥፍእ ኣሎ ኢሎም ናይ ሕቡራት መንግስታት ትካላት ረድኤት። ብዝተኣሳሰረ ዜና ዘይሓጋዊ ኣስገርቲ ደቂ ሰባት፣ዕጡቓት ጉጅለታትን ካልኦትን ናብ ስዑዲ ዓረብ ክሰግሩ ንዝፍትኑ ኢትዮጵያዊያን እናዓፈኑ ገንዘብ ይሓቱ ኣለው ኢሉ ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት።
ብሰንኪ ኣብ የመን ይፍፀም ዘሎ ደብዳብ ነፈርትን ይካየድ ዘሎ ውግእን ሞት ስቪላዊያን ይውስኽ ኣሎ።ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ኣብ ዝሓለፈ መጋቢት ኣብ ልዕሊ ዓመፅቲ ሑቲ መጥቓዕቲ ካብ ዝጅምር ፍርቆም ስቪላት ዝኾኑ ልዕሊ 3,600 ሰባት ተቐቲሎም ኣለው ብመሰረት ፀብፃብ ሕቡራት መንግስታት።4,000 ስቪላት ሓዊሱ ካልኦት 17 ሽሕን 300 ሰባት እውን ቆሲሎም ኣለው።
ኣብ መላእ እታ ሃገር ደብዳብ ነፈርቲ፣ውግእ፣ደብዳብ ከቢድ ብረት፣ መጥቓዕትታት ዓሊሎም ቶኮስትን ዝተመሓየሹ ቦብምባትን ብዝሓየለ ቀፂሉ’ሎ ይብሉ ወሃቢ ቃል ናይ ሕብራት መንግስታት ቤት ፅሕፈት ሰብኣዊ መሰላት ራፐርት ኮልቪል።
‘’ብዝተፈላለዩ ወገናት ኣብ ልዕሊ ናይ መንበሪ ከባቢታት፣መሳጊድን ማእኸል ዕዳጋታትን ዝተፈፀሙ ብዙሓት መጥቓዕትታት ሰኒድና ኣለና’’ዝበሉ ንሶም ብምስዓብ ‘’ኣብ ልዕሊ ስቪላት ወይ ስቪላዊ ትሕዝቶታት ኮነ ተባሂሉ ዝፍፀመ መጥቓዕቲ ከቢድ ምጥሓስ ዓለምለኸ ሕጊ ሰብኣውነት ምዃኑ ኣብቲ ግጭት ይሳተፉ ዘለው ኩሎም ወገናት ክፈልጡዎ ዝግባእ እዩ’’ኢሎም።
ብኻሊእ ወገን ዘይሕጋዊያን ነጋዶ ደቂ ሰባት፣ዕጡቓት ጉጅለታትን ካልኦትን ንገንዘብ ክብሉ የመን ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ኢትዮጵያዊያን ስደተኛትታ ማእለያ ዘይብሎም ግፍዕታት ይፍፅሙ ኣለው ክብል ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት/IOM/ ኣፍሊጡ።
IOM ንብዙሓት ኢትዮጵያን ኣብ ዝገበረሎም ቃለ መጠይቕ ስራሕ ደሊዮም ናብ ስዑዲ ዓረብ ክኣትዉ ዝፍትኑ ስደተኛታት ብነገድቲ ደቂ ሰባት እናተሃደኑ ዘስካሕክሕ ግፍዒ ይፍፀሞም ኣሎ ይብል።
ወሃቢ ቃል እቲ ትካል ጆኤል ሚልሚና ዝተሰነዱ ግፍዕታት ዘፍርሑ እዮም፤ እናጨወዩ ንመፍትሒ ገንዘብ ዝሓቱ ሚሊሺያታት ወይ ዕጡቓት ኣስገርቲ ደቂ ሰባት ይንቀሳቐሱ ኣለው ኢሎም። ‘’ንሓደ ሰብ ካብ 2,000 ክሳብ 4,500 ናይ ስዑዲ ሪያል ወይ ካብ 600 ክሳብ 1,000 ዶላር ይሓቱ ኣለው።ዝተጨውዩ ሰባት መስቀይትን መቑሰልትን ይበፅሖም ኣሎ’’ኢሎም ብምውሳኽ።ዝርዝሩ ኣብዚ ይስምዑ።


text:
ኬንያን ሱምሊያን ኣንፃር ሽብር ንምውጋእን ንኣል-ሸባብ ንምስዓርን መንገድታት ይደልዩ ኣብዘለውሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ምኽትል ዋና ፅሓፊ ሕቡራት መንግስታት ጄን ኤሊያሰን እቲ ስግኣት ሽብር ብዛዕባ ምቕታልን ዕንወትን ጥራሕ ከይኮነስ ንመሰረታዊ መሰላት ህዝቢ እውን ስግኣት እዩ ኢሎም።
እዚ ስግኣት እዚ ኢሎም ‘’ኣንፃር ጠጠው ዝበልናሎም፣ኣንፃር ኣብ ሕገ መንግስትኹምን ኣብታ ኩልሻዕ ካብ ኢደይ ዘይትፍለን ቻርተር ሕቡራት መንግስታትን ኣብ ውሽጢ ሰፊሮም ዘለው ክብርታትን መትከላትን እውን ዘንፀላለወ ስግኣት እዩ’’ኢሎም።
ካብ ማእኸል ዕዳጋታት ንኽርሕቑ ንዓደግቲ ናይ ቴሌፎን ናይ ፅሑፍ መልእኽቲ/ text messages/ ድሕሪ ምዝርግሑ ኬንያ ኣብ ማእኸላት ዕዳጋ ናይሮቢ ሓለዋ ፀጥታ ኣሐይላ ትርከብ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ምስ ኣል-ቃይዳ ምትእስሳር ዘለዎ ኣል-ሸባብ ኣብ ናይሮቢ ኣብዝርከብ ማእኸል ዕዳጋ ዌስትጌት መጥቓዕቲ ብምፍፃም ልዕሊ 60 ስቪላት ቀቲሉ 75 ንዝኾኑ ሰባት ድማ ኣቑሲሉ እዩ።
ስግኣት ኣል-ሸባብ ብጭቡጥ ወታደራዊ ፃዕሪ እናቓሃመ ክኸይድን ሱማሊያ ድማ ንኽትረጋጋእን ሕቡራት መንግስታት ተስፋ ኣለዎ ኢሎም ኤሊያሰን።
መናእሰይ ተስፍ ንኽሪኡን ካብ ዝኣተውዎ ሓደገኛ ምንቅስቓሳት ሽብር ንኽወፁን ብጭቡጥ ዝሰርሑ ትካላት ኣብ ምህናፅ ማሕበረሰብ ዓለም ንሱማሊያ ክሕግዝ ኣለዎ እውን ኢሎም ኤሊያሰን።


text:
ኬንያ ንተዋጋእቲ ኣል-ሸባብ ንምህዳን ንሰሙናት ወትሃደራዊ መጥቃዕቲ ድሕሪ ምፍናዋ፣ሰራዊት ኢትዮዽያ ናብ ሶማልያ ከምዝሰገሩ ይዝረብ‘ሎ።ገለ ተንተን ብወገኖም፣ወፍሪ ኬንያ ክዕወት ዝኽእል፣ኢትዽያ እንተተሓባቢራ ጥራሕ‘ዩ ይብሉ።
ሪኢና ዝብሉ ሰባት ግና፣ሰራዊት ኢትዮዽያ ቅድሚ ሒደት መዓልታት ናብ ሶማልያ ከምዝኣተው ገሊፆም‘ዮም።ኢትዮዽያ ነዚ ሓበሬታ ሓቂ ኣይኮነን ትብል።
ምውፋር ሰራዊት ኢትዮዽያ ናብ ሶማልያ፣ኣብ ውግእ ፀረ እቲ ምስ ኣል-ቃይዳ ምትእስሳር ዘለዎ ኣል-ሸባብ ሓድሽ ግንባር ዝኸፍት‘ዩ።
ሰራዊት ኢትዮዽያ ብገፊሑ ኣብ ሶማልያ ተቀባልነት የብሎምን።ቅድሚ 5 ዓመት ንሰለስተ ዓመታት ኣብ ዝዘለቀ ናይ ሶማልያ ወፍሮም ብዝተፈፀመ ወፍሪ ከምጨካናት‘ውን‘ዮም ዝራኣዩ።
ሓይልታት ሕብረት ኣፍሪቃን ኬንያን ከምኡውን ሰራዊት ዓቅሚ ዘይብሉ መንግስቲ ሶማልያ ኣንፃር ምልሻታት ኣል-ሸባብ ኣብ ውግእ‘ዮም ዝርከቡ። ዝሰፍሐ ክፍሊ ደቡባውን ማእከላይን ሶማልያ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ኣል-ሸባብ እዩ ዘሎ።
ኣብ‘ዚ ቀረባ ሰሙናት ኣንፃር ኣል-ሸባብ ዝተመዝገቡ ወትሃደራዊ ዓወታት፣ ንኣል-ሸባብ መሊእካ ንምቅባፅን መንግስቲ ሶማልያ ግዝኣቱ ንምስፋሕን ገለ ኣፋፍኖት ዝሃበ ኮይኑ‘ሎ።
ኣብ ናይሮቢ ንጉዳይ ሶማልያ ተንታኒ ዓብዲዋሃብ ሸኽ ዓብዲ ሰመድ፣ ኢትዮዽያ ምስ ንመንግስቲ ሶማልያ ይድግፍ ዘሎ ኣሚሶም ተሓባቢራ እንተተበጊሳ‘ዩ እቲ ዝሓሸ ዝኾነላ ይብል።
ንሱ ኣብ ዘረብኡ ”ሶማልያን ኢትዮዽያን - ንነዊሕ ጊዜ ከምፀላእቲ ይራኣኣያ ዝነበራ ሃገራት‘የን።ስለዚ ንኢትዮዽያ ንምእማን ጊዜ ክወስድ‘ዩ።ግን ኢትዮዽያ ኣብ ትሕቲ ሕቁፊ ዓቃቢ-ሰላም ሕብረት ኣፍሪቃ (ኣሚሶም) ኮይና ናብ ሶማልያ እንተኣትያ፣ካብ‘ቲ ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ዝገብርዎ ዘለው ዝሓሸ ክኸውን‘ዩ” በለ።
ሰራዊት ኢትዮዽያ ኣብ‘ዚ ሰሙን‘ዚ ናብ ሶማልያ ዝኣተው፣ድሕሪ ሰራዊት ኬንያ ንኣስታት ሓደ ወርሒ ኣብ ደቡባዊ ሶማልያ ምስ ኣል-ሸባብ ኲናት ምግጣሙ‘ዩ።
ሶማልያውያን ይብል ዓብዲዋሃብ ሳምድ፣ጎረባብቶም ሰራዊት ናብ ሶማልያ ምውፋሮም ኣሻቂልዎም‘ሎ ይብል።ኣብ ሞንጎ ሶማልያን ሰራዊተን የዋፍራ ዘለዋ ሃገራት ንኢትዮዽያን ኬንያን ሓዊስካ፣ውጥረት ፀኒሑ‘ዩ‘ውን ይብል።
ሳምስ ወሲኹ ”ኣብ ግንባር ዘለዋ ሃገራት‘የን፣ሰራዊት ንምውፋር ቅሩባት ኮይነን ዘለዋ። ኣብ ክንድኡ ሕብረት ኣፍሪቃ ካብ ጋና፣ሴራልዮን፣ናይጀርያን ማላዊን ካልኦትን ሰራዊት እንተዘዋፍር‘ዩ ዝሓሸ ክኸውን ነይሩ።ብዛዕባ ጎረባብቲ ሃገራት፣ኩሉ-ሻዕ ጥርጣረ ኣሎ” ይብል።
ኣብ ማእከላይ ሶማልያ ንሬድዮ ጋልጉዱድ ዝሰርሕ ዓብዲፈታሕ ሓሰን፣ ዝሓለፈ ሰሙን ወትሃደራት ኢትዮዽያ ኣብ ጥቃ’ታ ከተማ ብበዝሒ ከምዝተራኣዩ ዝሕብር ሓበሬታ ከምዘሎ ይጠቅስ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ሰራዊት ኢትዮዽያ ናብ ሶማልያ ኣትዮም እንተኾይኖም ነቲ ዜና ሰናይ ኢሎም ከምዝቅበልዎ ምንስትር ምክልኻል ሶማልያ ገሊፆም።ሑሴን ኣራብ ኢሳ ኣብ ዝሃብዎ ሪኢቶ፣ሉኣላዊነት ሶማልያ ክሳብ ዘይጣሓሱ፣ኣንፃር ኣል-ሸባብ ዝዋጋእ ሓይሊ ቅቡል‘ዩ ኢሎም።
ኣብ ኢትዮዽያ ካብ ዘካየድዎ ኣኼባ ድሕሪ ምምላሶም መግለፂ ዝሃቡ ምንስትር ምክልኻል ሶማልያ ሚስተር ኢሰ፣ኣንፃር‘ቲ ምስ ኣል-ቃይዳ ምትእስሳር ዘለዎ ኣል-ሸባብ ኣብ ዝግበር ዘሎ ውግእ፣ደገፍ ማሕበረ-ሰብ ዓለም የድልይ‘ዩ ከምዝበሉ‘ውን እቲ ዜና ይሕብር።
እቶም ምንስትር ምክልኻል ወሲኾም፣ሰራዊት ኢትዮዽያ ኣብ ጎኒ ሰራዊት መንግስቲ ሶማልያ ኮይኖም ክንቀሳቀሱ‘ዮም ይብሉ።መንግስቲ ኢትዮዽያ ግና ዛጊድ ሓይልታቱ ናብ ሶማልያ ከምዘይላኣኸ‘ዩ ዝገልፅ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሎሚ ዝተካየደ ኣኼባ መራሕቲ ኢጋድ ውሳነ ኣሕሊፉ‘ሎ።ካብ‘ቶም ውሳነታት ገሊኦም፣ኤርትራ ንዝሓዘቶም ወትሃደራት ጂቡቲ ምሩኻት ኲናት ብዘይወዓል ሕደር ክትፈትሕ፣ነቲ ንምብራቅ ኣፍሪቃ ንምህዋኽ ቀንዲ መደቡ ዝገበረ ኣል-ሸባብ ብዘይምቁራፅ ኣፅዋር ተቅብል ኣላ ኢሉ ንኤርትራ ከምዘውግዝ ገሊፁ‘ሎ።


text:
ኤርትራውያን መንእሰያት ተመሃሮ ካብ ዩኒቨርሲቲ ዓዲ-ግራት ተመሪቖም
- Details
- Created: Thursday, 13 July 2017 02:58
- Last Updated: Thursday, 13 July 2017 02:58
ኣብ ኤርትራ ተደኩኑ ዘሎ ስርዓት ንረብሓን ጥቕምን ህዝብና ዘይኰነስ ንኽብሪ ሓደ ሰብ ዝዝውሮ ጭፍራ ጥራሕ ዝሕሉ ትካል እዩ። ብከም’ዚ ከኣ ን27 ዓመታት ከይዱ ጌና’ውን ይኸይድ ኣሎ። እቲ ንምእንቲ ነጻነቱ ኢሉ ዘለዎ ኩሉ ሕሉቡ፡ ንጹፉ፡ እታ ሓንሳብ ጥራሕ ክትነብር እትኽእል ሂወቱ ከይተረፈ ዝኸፈለ ህዝቢ ግን ኣብ ሃገሩ ተዓዛብን እሱርን ኰይኑ ክነብር ተፈሪድዎ ይርከብ። እቲ ውሽጣዊ ፖሊሲ ናይ ህግደፍ እምበኣር ንህዝብና ብሓፈሻ ዝረግጽን ዘሳቕን ኰይኑ ብፍላይ ከኣ ንመንእሰያት ናይ መጻኢ ዕድሎም ጽልሙት ኰይኑ ስለ ዝረኣይዎ ካብ ሃገር ነፊጾም እግሮም ናብ ዝመርሖም ይጠፍኡ ከም ዘለዉ ዘካትዕ ጉዳይ ኣይኰነን። በዚ ምኽንያት’ዚ ማእለያ ዘይብሎም መንእሰያት ሃገሮም ገዲፎም ሃጽ ኢሎም ይጠፍኡ ኣለዉ። ብጐረባብቲ ሃገራት ኣቢሎም ድማ ኣርሒቖም እንዳ ተሰደዱ እዮም


text:
ናይ ገዛእ ርእሳ ኣቆፃፅራ ዘመን ዘለዋ ኢትዮጵያ፡ንዝኣረገ 2014 ኣቆፃፅራ ኣውሮጳ ዝጀመረት ቅድሚ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ነበረ።ካብኡ ንነዘ ኣብ ኢትዮጵያ ዝተፈፀሙ ፖለቲካዊ ምዕባለታት ሒደት ኣይኮኑን።
ንናይ ሎም-ዘበን መረፃ ፍልይ ዝበለ ምቅርራብ ከምዝተገብረ’ውን ሓቢሮም ኣቦ-መንበር ሃገራዊ ቦርድ።
ተቃወምቲ ግና ገና ካብ ምብጋስ መስርሕ መረፃ ጀሚሮም ተቃውሞኦም የስምዑ’ለው።መድረክ ብሰላማዊ ሰልፊ ናይ 2002 መረፃ ንከይድገም ፀዊዑ’ዩ።
ኣቦ-መንበር ኢህወደግ ቀ/ሚ ሃይለማርያም ደሳለኝ፡ንላዘብ ንዝብል ሕቶ ኣንድነት ከምዘይቅበሉን ምስ ነብሰ-ወከፍ ተቃዋማይ ፓርቲ ምልዛብ ከምዘይካኣልን ንላዘብ ዝብሉ ፓርቲታት ንስሪት ስነ-ምግባር መረፃ ፈሪሞም ኣባላት ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ፖለቲካዊ ፓርቲታት ክኾኑ ከምዝኽእሉ ኣዘኻኺሮም ነይሮም።
ይዛዘም ዘሎ 2014 ብጠንቂ’ቲ ኣብ ሩባ ኣባይ ብኢትዮጵያ ይህነፅ ዘሎ ገዚፍ ግድብ ዓብዪ ህዳሴ ምስ ግብፂ ተፈጢሩ ዝነበረ ቅልውላው ናብ ምልዛብ ዝበፅሓሉን ውጥረት ዝነከየሉን ዓመት’ዩ።


text:
ጻውዒት ንኹሉ ኤሪትራዊ ዜጋ: ኣብ ኩሉ ክርንዓት ዓለም ዘሎኻ!
ኣብ’ዛ ዘመናዊት ዓለምና፡ ብቕጽበት ንመሰል ወዲ ሰብ ከም ሕመረት ናይ ኩሉ ዝግበር ለውጢ ሰሪዓ ኣብ እንዳተቀየረት ትሕንበበሉ ዘላ እዋን፡ ከምዝምሰል ዘመነ’ያ ግርምቢጥ ማይ ንዓቀብ ኮይኑ፡ ኤርትራውያን ንመዋእል ንህላውነት ንምርግጋጽ፡ ኣዝዩ ከቢድ ዋጋ ከም ዘይኸፈልናን እኹል ተሞክሮ ከምዘይብልናን። ብስንኪ ገባቲ ፖሎቲካዊ ስርዓትን ሓደገኛ ሜላታቱ፡ ሎሚ ኣብቲ ምብልጻጋ ምህናጽ ሃገርን ሃገራዉነት፡ ምርግጋጽ ሰብኣዊ ሓርነት፡ ምዱካን ቁዋምን ቅዋምነት…ወ.ዘ.ተ ዓቢ ተራ ከነበርክተሉ ዝግበኣና ወቕቲ፡ ኣብ ቀጻሊ ስደትን ምብትታንን፡ ኣብ ነንሓድሕድና ንቱኹል ብምትፍናን ፡ ኣብ ቃ`ራና-መገዲ ተሳጢሕና ኣንፈትና ኣብ ዘጥፍእናሉ እዋናት። ኣብ ክንዲ ኣብ ሃናጺ ጽምዶታት ንገዛእ-ርእስና ንጸምዳ፡ ኣብ ኣሽካዕላል፡ ኣላጋጭ፡ ኣብ ስሓቦ-ጋቱቶ፡…ወ.ዘ.ተ ተጸሚድና ከምዞሎና ዘይንዝንግዖ ሓቂ’ዩ። ውጽኢት ናይዚ ድማ ዘቤታዊ ዕዮናን ግርጭታትናን ቡጉቡእን ዉርጹጹን ኣጋባብ ስለ ዘየመሓደርናዮ፡ ብቑጽሪ’ን ዝተጋነንና እኳ እንተዘይኮና፡ ኣብ ፈቀዶ ኩርናዕ እዛ ዓለምና ከም ደቂ ዛግራ ፋሕ ፋሕ ብምባል ልብና ብሑዙኑ ንነብር ኣሎና።
ሕጂ ንምጽብጻብ መን ኣብ ቁኑዕ ጎደና ጸኒሑ፡ መን እዩ’ኸ ኣብ መገዲ ጥፍኣት እዛ ሃገር ክሰርሕ ጸነሑ ዘይኮነስ፡ ሎሚ ኩሉ ጸበብቲ-ዛዕባታት ተስንድዩ ወይ ተወጊኑ፡ ንማሕበራዊ ጸጋታት ሕብረተሰብና ከም ቀንዲ-ቀላሲ ነጥቢ ብምዉሳድ፡ ንኹሉ ፈላላዪ፡ ነፋግ፡ ዓማጺ፡ ጸቢብ ….ወ.ዘ.ተ ዛዕባታት ይኣክል ብምባል፡ ናብ ጎደና ፍትሒ ከነማእዝን ሃገርን ህዝቢን ትጽውዓና ኣላ። ህሉው ኩነታት ሃገርናን ህዝብናን፡ ካብ ዝኸፍአ ናብ ኣዝዩ ዝኸፍኤ ኩናታት፡ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን ሃገራዊን ህዝባዊን ጉቡእና (ሓላፍነትና) ከነበርክት ግድነታዊ’ዩ። ሓደ ሕብረተ-ሰብ ንኸዕወትን ከም ሃገርን ሕብረተሰብን ክሰርር ዝድለ እንተኾይኑ፡ ተጠርኒፉ ክውደብ ናይ ግድን እዩ። ናይ ቕድሚ ሕጂ ዝተገብረ ቃልስታትና ምስ ኣዝዩ ገዚፍ ጉድለታቱን ሕጽረታቱን፡ መሬታዊ ናጽነትን ንሉኡላውነት ሃገር ህያው መርኣያ ናይ ዑዉት ናይ ህዝባዊ ውደባና እዩ። ስለዚ ሎሚ ግዚኡ ኣኺሉ፡ ከም ሓደ ነጥቦ መቀይሮ ኣብዚ ዘሎ ህሉው ኩነታት ብሙሙርኳስ ከም ዜጋታት ብዘየገድስ ናይ ዝሓለፈ ዝተኸተልናዮም መገድታት፥ ተሪፉ ዘሎ ግዜና ቡጉቡእ ብምጥቃም ካብ ዝጸናሕናዮ ቀራና መገዲ ናብ ቁኑዕ መስመር ብምሓዝ ሃገራዊ ን ህዝባዊ ልኡላዉነትን ሓርነትን ንምዕዋት ሓበርና ክንሰርሕ ንኹሉ ዜጋ ንጽዋዕ ኣሎና።
ስለዚ እምበኣር ሲቪክ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤሪትራ (E.C.D.M) ነዚ ኣብ ዞናና ዝንዓዓብ ዘሎ ኣዝዩ ቁልጡፍ ዝመስል የግዳስ ዘገምታዊ ለዉጢ ከም ሓደ ዳይነሚክስ ወሲድና ፡ ንኹሉ ኤርትራዊ ዜጋ ኣኣብ ዝርከቦ ቦታ (local) በቲ ዝጥዕሞ ኣገባብ ንሃገራዊ ረብሓ ብስኒት ፋቅሪን ምክብባርን ዝመልኦ ኣገባብ ንፍልልያትቱ ከም ጸጋታቱ ብምርዓም ምስ የሕዋቱ ተወዲቡ ክቃለስ ንጽውዕ። ሰቪክ ደሞክራስያዊ ምንቅስቅስ ኤሪትራ ንናይ ህዝቢ ዝግበር ውዳበታት ብምሕያል ኣብ ናይ ዜጋታት ሃገርነት፡ ፖሎቲካዊ ዜግነትን መሰል ዉልቀ ዜጋ ንምሕላው ዝቃለስ ናይ ዜጋታት (civic) ምንቅስቓስ እዩ። ንዝግበሩ ናይ መሰረታት ዉዳበታትን ምንቅስቓሳትን ከኣ እጃሙ ብምብርካት ንምሕያሎም ዝጽዕት እዩ። ስለዚ ኩላትና ኤርትራውያን ዜጋታት ንዝነበሩ ናይ ስሚዐታት ዉዳበታት ኣይፋል ብምባል: ብሱጡም ንሃገራዊ ሉኡላውነት ሰብኣዊ ሓርነትንዳግም ከነውሕስ ፡ ከየባተኸ ንኽሰርሕ ኤርትራና ትጽውዓና ኣላ’ሞ እጃምና ከነበርክት ሎሚ ንበገስ።
https://eritreancdm.wordpress.com/about/
http://snitna.com/ECDM%20Dialogue%20papers%20for%20our%20common%20strategy%20and%20future.pdf
ዓወት ንህዝቢ ኤሪትራ!
ቤትጽሕፈት ዳይሬክተር
ሲቪክ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤሪትራ
በርገን(ኖርወይ)
07-10-2018
Full text of the Ethio-Eritrea agreement signed in Jeddah
Agreement on Peace, Friendship and Comprehensive Cooperation between the Federal Democratic Republic of Ethiopia and the State of Eritrea
The Federal Democratic Republic of Ethiopia and the State of Eritrea, hereinafter referred to as the Two Parties;
Considering the close bonds of geography, history, culture and religion between the two countries and their peoples;
Respecting each other’s independence, sovereignty and territorial integrity;
Desiring to achieve lasting peace and cement their historical ties to achieve their lofty objectives;
Determined to establish comprehensive cooperation on the basis of complementarity and synergy;
Determined further to contribute actively to regional and global peace and security;
Reaffirming the Joint Declaration on Peace and Friendship that they signed on July 9, 2018 in Asmara;
Reiterating their commitment to the principles and purposes of the Charter of the United Nations;
The Two Parties agree as follows;-
Article One
The state of war between the two countries has ended and a new era of peace, friendship and comprehensive cooperation has started.
Article Two
The two countries will promote comprehensive cooperation in the political, security, defense, economic, trade, investment, cultural and social fields on the basis of complementarity and synergy.
Article Three
The two countries will develop Joint Investment Projects, including the establishment of Joint Special Economic Zones.
Article Four
The two countries will implement the Eritrea-Ethiopia Boundary Commission decision.
Article Five
The two countries will promote regional and global peace, security and cooperation.
Article Six
The two countries will combat terrorism as well as trafficking in people, arms and drugs in accordance with international covenants and conventions.
Article Seven
The two countries will establish a High-Level Joint Committee, as well as Sub-committees as required, to guide and oversee the implementation of this Agreement.
This Agreement is made at Jeddah, Kingdom of Saudi Arabia on this day of September 16, 2018 in two original copies in Amharic, Tigrinya, Arabic and English languages; in case of discrepancy in interpretation, the English version shall prevail.
For For
The Federal Democratic Republic of Ethiopia The State of Eritrea
Abiy Ahmed Ali Isaias Afwerki
Prime Minister President
ስምምዕ ሰላምን ምሕዝነትን ኵለንትናዊ ምትሕግጋዝን፡ ኣብ መንጎ ፈደራላዊት ደሞክራሲያዊት ኢትዮጵያን ሃገረ–ኤርትራን
ኣብ መንጎ ክልተአን ሃገራትን ህዝብታተንን ጥቡቕ ናይ ጂኦግራፍ፡ ታሪኽ፡ ባህልን ሃይማኖትን፡ ምትእስሳር ከምዘሎ መሰረት ብምግባር፣ ናይ ሓድሕዶም ናጽነት፡ ልኡላውነትን ግዝኣታዊ ሓድነትን ብምኽባር፣ ነባሪ ሰላም ንምርግጋጽን ታሪኻዊ ምትእስሳሮም ንምድራዕን ካብ ዘለዎም ሃረርታ ብምብጋስ፣ ኣብ ተመላላእነትን ውህደትን ዝተመርኰሰ ኵለንትናዊ ምትሕብባር ንምህናጽ ቆሪጾም ብምብጋስ፣ ንዞባዊን ዓለማዊን ሰላምን ጸጥታን ንጡፍ ኣበርክቶ ንምግባር ብምሕላን፣ ብ9 ሓምለ 2018 ኣብ ኣስመራ ንዝፈረሙዎ ሓባራዊ ኣዋጅ ሰላምን ምሕዝነትን ዳግም ብምርግጋጽ፣ ንመትከላትን ዕላማታትን ቻርተር ሕቡራት ሃገራት ዘለዎም ተኣማንነት ዳግም ብምርግጋጽ፣ ክልተኦም ወገናት በዚ ዝስዕብ ተሰማሚዖም ኣለዉ:-
ዓንቀጽ ሓደ;-
ኣብ መንጎ ክልተአን ሃገራት ዝጸንሐ ኵነተ-ኲናት ኣኽቲሙ ኣሎ፡ ሓድሽ መዋእል ሰላምን ምሕዝነትን ኵለንትናዊ ምትሕብባርን ተራሕዩ ኣሎ።
ዓንቀጽ ክልተ:-
ክልተአን ሃገራት ኣብ ፖለቲካዊ፡ ጸጥታዊ፡ ምክልኻላዊ፡ ቍጠባዊ፡ ንግዳዊ፡ ወፍራዊ፡ ባህላዊን ማሕበራዊን ዓውድታት ኣብ ተመላላእነትን ውህደትን ዝተመርኰሰ ኵለንትናዊ ምትሕብባር ከማዕብላ እየን።
ዓንቀጽ ሰለስተ:-
ክልተአን ሃገራት ሓባራዊ ፕሮጀክትታት ወፍሪ፡ እንተላይ ሓባራዊ ፍሉይ ቍጠባዊ ዞናታት ከማዕብላ እየን።
ዓንቀጽ ኣርባዕተ:-
ክልተአን ሃገራት ንውሳነ ኮሚሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ከተግብራኦ እየን።
ዓንቀጽ ሓሙሽተ:-
ክልተአን ሃገራት ዞባዊን ኣህጉራዊን ሰላምን ጸጥታን ምትሕብባርን ንምውሓስ ክጽዕታ እየን።
ዓንቀጽ ሽዱሽተ:-
ክልተአን ሃገራት ብመሰረት ኣህጉራዊ ሕጋጋትን ስምምዓትን፣ ግብረ-ሽበራ ከምኡ’ውን ንግዲ ደቂ-ሰብን ኣጽዋርን ዕጸ-ፋርስን ክምክታ እየን።
ዓንቀጽ ሸውዓተ:-
ክልተአን ሃገራት ንትግባረ እዚ ስምምዕ ዝኣልን ዝከታተልን ላዕለዋይ ሓባራዊ ኮሚተ፡ ከከም ኣድላዪነቱ ድማ ንኡሳን ኮሚተታት ከቝማ እየን።
እዚ ስምምዕ’ዚ ብ16 መስከረም 2018 ኣብ ጅዳ – ንግስነት ስዑዲ ዓረብ፣ ብኽልተ መበቆላዊ ቅዳሓት፣ ብቛንቋታት ኣምሓርኛ፡ ትግርኛ፡ ዓረብን እንግሊዝን ተፈሪሙ። ኣብ ትርጕም ዝኾነ ፍልልይ ምስ ዝህሉ፡ እቲ ናይ እንግሊዝ ረታዒ ይኸውን።
16 መስከረም 2018 ዓ.ም. ጅዳ – ስዑዲ ዓረ
ንፈደራላዊት ዲሞክራሳዊት ሪፓብሊክ ኢትዮጵያ ንሃገረ ኤርትራ
ቀዳማይ ሚኒስተር ዶ/ር ኣቢየ ኣሕመድ ዓሊ ፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ
1-https://addisstandard.com/full-text-of-the-ethio-eritrea-agreement-signed-in-jeddah/
2-http://www.shabait.com/news/local-news/27076-agreement-on-peace-friendship-and-comprehensive-cooperation-between-the-federal-democratic-republic-of-ethiopia-and-the-state-of-eritrea-
3-http://50.7.16.234/hadas-eritrea/haddas_ertra_198092018.pdf
“ዶብና ክሕንጸጽ ብህዝቢ ዝተመርጸ ፖሎቲካዊ ስርዓት ክህሉ ኣለዎ ድዩ?”!
ኣብ መብዛሕትኡ ኣብ ዲያስፖራ ዝነጥፍ ናይ ኤርትራ ተቃዉሞ፡ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝጸንሔ ኩነተ-ኲናት፡ ብሰላማዊ ኣጋባብ ንክፍታሕ ምርጫ ዘይብሉ ከም ቀንዲ ፖሎቲካዊ መርገጺና ኮይኑ ጸኒሑ’ዩ። እዚ መርገጺ’ዚ ገሊኦም ንይምሰል፡ ገሊኦም ድማ ካብ ማሕበራዊ ስነ-ኣእሙራዊ እምነትናን መትከላትና ዝነቀለ ዝብልዎ ዝነበሩ ስለዝኾነ፡ ሕጂ ነቲ ግርጭት ኩነተ-ኲናት ብሰላማዊ ኣጋባብ ንምፍትሑ መስርሕ- ኣፈፌት ሰላም ኣብ ዝተኸፍተሉ፡ ብፍላይ እቶም ብመትከል ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝጸንሔ ኩነተ-ኲናት፡ ብሰላማዊ ኣጋባብ ንክፍታሕ ዝኣሙኑ ዝነበሩ፡ ዝጸንሖም መትከላዊ እምነት ብዝተፈላለዩ ምኽንያታት ብምፍራኽ ዝቅይረሉ ወይ ዝፋኹሰሉ ምኽንያታት ክህሉ ዶ ምስተገብኤ? እቲ ጉዳይ ግን “ኣነ ዶ ካይሕዛ ነዊት፡ ንስኺ ዶ ካይትበልዒ ሸዊት፡ ሓቢርና መስከረም ንመዉት’ዩ” ዝመስል ዘሎ።
“ዶብና ክሕንጸጽ ወይ ድማ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ን ዘለዎም ምስሕሓብ ክፍታሕ፡ ከም ቅድመ ኩነት፡ ብህዝቢ ዝተወከለ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ክህሉ ኣለዎ ይብሃል ኣሎ”። ግርም! እዚ ኣባሃህላ’ዚ ንህልኽ ድዩ ወይስ ኣድማሳዊ ሓቕታት ዝሓዘለ’ዩ?
- ዶባት ኤርትራ ዶ፡ ንሕና ወይ ብኣና ዝተወከለ ስርዓት ዝተኸለለ ድዩ? ብገዛእቲ ኣብ መንጎ ጥልያን እንግሊዝ ፈረንሳን መነሊክን (ኢትዮጵያ) ብዝተበጽሔ ስምምዓት ዶ ኣይኮነን ተሓንጺጹ? እዞም ሓይልታት እዚኦም ንሕና ዝመረጽናዮም ድዮም ነይሮም?
- መላእ ዶባት ሃገራት ዓለም ብህዝቢ ብዝተመርጹን ብዝተወከሉን ስርዓታት ድዩ ተሓንጺጹ?
- ብሓፈሻ ዶባት ሃገራት ዓለም ብፍላይ ድማ ዶባት ሃገራት ኣፍሪቃ በቲ ኣብ 1960 ብወሳኔ ቁጽሪ 1514 ዝልለ ናይ ሕቡራት ሃገራት ዓለም/ባይቶ ጸጥታ፡ ጉዙኣት ሃገራት ኣፍሪቃ ካብ ገዛእተን ናጻ ክወጻን መግዝእታዊ ዶባት ድማ ከምዝነበሮ ዶባት ሃገራት ንክኸዉን ወሰነ። ብኡ መሰረት ድማ መብዛሕትኣን ሃገራት ኣፍሪቃ ናጽነተንን ልዕላዉነተን (independence and sovereignty) ኣዋጃ። ቀጺሉ ዉድብ ኣፍሪቃዊ ሓድነት (OAU) ድሕሪ ኣብ 25 ግንቦት 1963 ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምምስራቱ፡ ኣብ ቀዳማይ ኣኼቡኡ ኣብ ካይሮ ብ 1964 ነቲ ዉሳኔ ባይቶ ጸጥታ ንዶባት ኣፍሪቃ ኣመልኪቱ ዝዎሰኖ ዉሳኔ ብምልኣት ኣጽዲቁዎ እዩ። እቲ መግዛእታዊ ዶባት ሃገራት፡ ብዘይ ዝኾነ ለዉጢ፡ ከምዝነበሮ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ እንከሎ፡ ክቕጽል ኣብ ዓለምለኻዊ መድረኽ ተኣዊጁ’ዩ። ቡኡ መሰረት ድማ ከም ናጻን ልዕላዉያን ሃገራት ተፈልጣ። እዚ ኣፍልጦ’ዚ ብዓለምለካዊ ሕጊ ኣዛራርባ፡ ኩለን ጉዙኣት ዝነበራ ሃገራት፡ ማዕረ እተን ገዛእተን ብታሪኽ ዝተፈጥራ ሃገራት ሉዑላዉያን ሙኻነን ስለዝተራጋገጸ፡ ምስሕሓብ ዶባት ክህሉ እንኮሎ በዚ መሰረት ጥራይ’ዩ ዝዳኔ።
ሓቂ’ዩ ብህዝቢ ዝተወከለ ስርዓት ድሌታትን ረብሓታትን ህዝቢ ዘቀድምን ነባሪ ሰላም ከራጋግጽ ከምዝኽእል ዘሳሓሕብ ርእይቶ ኣይኮነን። የግዳስ ኤርትራዉያን ባዕልና ነቲ “ብህዝቢ ዘይተመርጸ” ስርዓት ንብሎ ክንቕይሮ ስለዘይክኣልና ግን ህዝቢ ኤርትራ ጅሆ ናይ ኣይሰላይ ኣይኪናት ክኸዉን ኣለዎ ማለት ድዩ?
ንሕና ክንገብሮ ዝክኣል ጉዳያት ኣሎ። ንሱ ድማ፡-
- ዝኾነ ግርጭታት ምስ ጎሮባብትናን ኣብ ዉሽጠናን ዘሎን ዝህሉ ብሰላማዊ ኣጋባብ ንክፍታት ብመትከል ምእማንን፡ ብመትከል ንክትግበር ምቅላስን እዩ።
- ብህዝቢ ዘይተመርጸ ስርዓት ንብሎ ሃገራዊን ህዝባዊን ረብሓታትና ንሓደጋ ክየሳጥሕ ምሕላዉን፡ ከምኡ ዓይነት ዝንባሌታት ከም ተርእዮ ኣብ ዝጋሃደሉ ብትሪ ምቕዋም ከዲሊ’ዩ።
- ልዕሊ ኩሉ ድማ ነቲ ኣይዉክለናን ንብሎ ስርዓት ክንቅይር ሓድነት ኣብ ዕላማ ዝተሞርኮሰ ጥምረት ብምፍጣር ነብስናን ህዝብናን ወዲብና ክንቃለስ ኣሎና።
ኣድማሳዊ ፖሎቲካዊ ተቀባልነት ዘይብሉ ማሕበረሰብ ዓለም እዉን ንኽትግበር ዘፍቕድ ኣይመስለኒን እዩ። ስለዚ ኩቡራት ኤውርትራዉያን ኣሓተይን ኣሕዋተይን፡ እዚ ሕጂ ተጋሂዱ ዘሎ ተርእዮ ክመጽእ ሙኻኑ እኮ፡ ዘይግመት ጉዳይ ኣይነበረን። የግዳስ ቁምነገር ካይንገብር ስለዝሓንገድና ታሪኽ ይድገም ኣሎ። ሕጂ ኸ እንታይ ክንገብር ኢና? ካብዝሓለፈ ተሞክሮና ገምጊምና ንሕጽረታትናን ጉድለታትና ገምጊምና ንቃለስ ዶ ዋላ ንህልኽ ክንቃየቕ ጥራይ ክነብር ኢና? ዳግመ ግምገማ ከድልየና’ዩ።
ስርዓተ ህ.ግ.ደ.ፍ ዝዘርኦ’ዩ ዝዓጽድ ዘሎ። ዘይዘራእካዮ ምህርቲ ኣይሕፈስን’ዩ። ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብፍላይ ኣንጻር ወያኔ ብሓፈሻ ኣንጻር ኢህወደግ፡ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ዘይዓጠቕዎ ዕጥቂ ብምዕጣቕ። ዘይተመገብዎ መግቢን መስተን ብምቕራብን፡ ዘይለበስዎ ልብሲ ብምልባስ፡ ምስ ኩሎም ተቃወምቲ ኢትዮጵያዉያን ክሳብ ናጽነትን ልዕላዉነትን ኤርትራ ዘይኣሙኑ ሓይልታት እዉን እንተኾነ ምስኣቶም ብምሕባር ክቃለሶም ጸኒሑ’ዩ። ዓስቢ ኣሳላልፍኡን ኣበርክትኡን ድማ ሕጂ ምህርቱ ይሓፍስ ኣሎ።
ኣብ ዉሽጢ እዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ስርዓተ ህ.ግ.ደ.ፍ ብኩቱር ዓለምለኻዊ ተነጽሎ፡ ማዕቀብን ኣግእዞ-ሰብኣዊ መሰላት ጸምሉዩ ኣይንላዕሊ ኣይንታሕቲ ተሰሪሑሉ ዝነበረ ወቕቲ ንሕና ተቃዉሞ ኣብ ዲያስፖራ እንነጥፍ፡ ኣብ ከመይ ናይ ሓሸዉየ ጽምዶታት ከምዝነበርና ረሲዕኩሞ ዲኹም? ስለዚ ዓወታት ክንሓፍስ ይድለ እንተሃልዩ ተኮዲጭካ ብመልሓስካ ሃለዉሎው ክትብል ናይ ዝዉዓልካን ዝሓደርካን ስለዘይኮነ። ብዕትበት ኣብ ዑቱብ ጽምዶታት ክንቃለስ በዚ ኣጋጣሚ ይጽዉዕ ኣለኹ።
ልዕሊ ኩሉ ብሓፈሻ ኣሜሪካ፡ ሱዑድ-ዓረብያን ኢማራት ኣልዓረብ ረብሓታቶም እዮም ዘቀድሙ፡ ከምኡ እዉን ብፍላይ ድማ ዶክተር ኣቢ ኣሕመድ ዓሊ መራሒ ናይ ሃገር ኢትዮጵያን ህዝቢ ኢትዮጵያን ኮይኑ፡ ረብሓታት ሃገር ኢትዮጵያን ንምርግጋጽ’ዩ ዝጥዓዓሞ ኣብ ኤርትራ እንተሃልዩ፡ ዋላ ምስ ሰይጣን ስምምዕ ክገብር ድሉዉ ክኸዉን ከምዝኽእል ዶ ኣይትግሙቱን ኢኹም? ስለምንታይን እንታይ ስለዘለኩም ንዓኹም ክሰምዓኩም ኣለዎ ኢልኩም ትግምቱ? ንኢልና በልና ላኪን ማኪን እንተኾይኑ ኣምላኽ ይሓግዝ!
ወድሓንኩም!
መርእድ ዘርኡ
03/08/2018
- http://www.snitna.com/articles/%E1%89%85%E1%88%89%E1%8B%95-%E1%88%98%E1%88%8D%E1%8A%A5%E1%8A%BD%E1%89%B2-%E1%89%80%E1%8B%B3%E1%88%9B%E1%8B%AD-%E1%88%9A%E1%8A%92%E1%88%B5%E1%89%B0%E1%88%AD-%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB-25July2018.pdf
- http://www.snitna.com/articles/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A9%20%D9%85%D9%81%D8%AA%D9%88%D8%AD%D8%A9.pdf
- http://www.snitna.com/articles/Open-letter-to-PM-of-Ethiopia-25July2018.pdf
ወዲ ድሙ ነይሓድግ ግብረ እሙ!
ኣብ ፖሎቲካ ባህሊ ኤርትራ ጓል-መገዲ እቲ ቀንዲ ፖሎቲካ ስለዝኾነ፡ ኣቀዲመ ነቲ ክምሃዝ ዝክኣል ጓል-መገዲ ክሰብሮ ኣፍቁዱለይ? ጉዳይ ኢትዮ-ኤርትራ ብሰላማዊ መገዲ ክፍታሕ ኣለዎ ዝብል መትከል ካብ ማሕበራዊ ስነ-ኣእሙረይ ዝነቀለ እምነትን መርገጽን’ዩ ጸኒሕኒ። ስለዚ ጉዳይ ኢትዮ-ኤርትራ ብሰላማዊ መገዲ ምፍትሑ ኣብኡ ዝኾነ ዋጋ-ዕዳጋ ዘይብለሉ ጉዳይ ሙኻኑ ኣቀዲመ የነጽሮ ኣለኹ።
ኩላህና ክንግምቶ ከም እንኽእል፡ ኣብ ሕምርቲ ፖሎቲካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ልዕለይን ልዕሊ ካልኦት ንሕና ኢና “ሃገራዉያን” ዝብሉ ሃገራዉያን ከምዘለዉ ዘካትዕ ኣይኮነን። ንዝሓለፈ 20 ዓመታት ሃገሮም ኣብ ሓደጋ ካይትወድቆም ካብ ዝብል ጉሩሁን ፍቅሪ-ሃገር ዝደረኾ ሓቦን ንሒን፡ ዉልቃዊ መሰላቶም፡ ሕቶ ጊዝኣተ ሕጊ፡ ሕቶ ዲሞክራሲ ….ወ.ዘ.ተ ካልኣዊ ብምስራዕ፡ ንዝዓበየ ዕላማ ንምዕዋት፡ ማለት “ናጽነትን ሉዑላዉነትን” ኤርትራ መታን ክዉሓስ ካብ ምባል ዝነቅል ድንግል-ሓልዮት፡ ብሓያል ትዕግስትን ምጽማም መዓንጥኦም ሸጥ ኣቢሎም ክምክቱ ጸኒሖም እዮም፡፡ ኩሉ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ካብኣቶም ዝጠልቦ ዝነበረ ፋይናንሳዊ ነገራዊን ካብ ኣፎሙን ኣፍ ደቆምን መንጢሎም እንዳመጠዉ ክሳልይዎን ብዘይ ቅድመ-ኩነታት ሞራላዊን ፖሎቲካዊን ደገፍ ክድግፍዎ ከምዝጸንሑ፡ ንሶም ይፈልጡ ንሕና እዉን ንፈልጦ ጉዳይ’ዩ።
ን16 ዓመታት መመላእታ “ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ ሉዑላዊ መሬትና ካይወጸ ብፍጹም ኣብ ዘተ ኣይንኣቱን ኢና። ካብ መሬትና እንተወጽዩ ግን ንግሆ ዝወጸ፡ ድሕሪ ቀትሪ ንክንዛተ ድልዎት ኢና” ብምባል ይናጣጠፉ ከምዝነበረ ኩላህና ንፈልጦ ጉዳይ ኮይኑ፡ ካብዚ ዝነቐለ እዉን ስዓብቲ ህ.ግ.ደ.ፍ ቀጻሊ ይዳጋግምዎ ከምዝነበሩ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣንካይ ዶ ንሶም ሓደ ሓደ ተቃወምቲ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ ደገ ዝነብሩ እዉን እንተኾኑ፡ነዚ ሓርግ እዚ ከም መጽረዪ ልሳኖም ኣግኣዚ-ኣቦጊዳ ብምዉሳድ ብቀጻልነት ይዳጋገም ከምዝነበረ ኩሉ ዝፍለልጦ’ዩ።
ጥልመትን መራሕቲ ህ.ግ.ደ.ፍን ሰብን ጽላሎቱን ስለዝኾኑን፡ ከምቲ ወዲ ድሙ ነይሓድግ ግብረ እሙ ዝብሃል፡ ነቲ ን16 ዓመታት መመላእታ ዝዝረበሉ ዝነበረ ፖሊሲን መትከልን ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ራሕሪሑ ኣብ ዘተን ስምምዕን ክኣቱ ዝተዓዘቡ ኣባላቱ ደንጽዎም ኣፎም ከምዝዕበሱ ኮይኖም ኣለዉ። ክሳብ ሕጂ እዉን ብወግዒ ዝተዋህቦም መግለጺን ምምኽኻርን ኣብ ዉሽጢ ሃገር ይኹን ኣብ ደገ የሎን። ምዝንባዕን ምድንጋርን ከም ኣመል ስለዝተወስደ ናይ ኣጉል-ብድዔ ዘረባ “”ሕጂ ንሕና ኢና ንቀርኒ-ኣፍሪቃ ክንመርሓ ” ክብሉ ጀሚሮም ኣለዎ። ን3,200,000 ዝግምገም ብዝሒ ህዝቢ ኤርትራ ከማሕዱሩ ዘይክኣሉስ፡ ንቀርኒ-ኣፍሪቃ ክመርሑ?
እዚ ሕልሚ እዚ ነቲ ቀንዲ ሕቶ ዶብን ሕቶ ሉዕላዉነት ካይልዓል ዝመጽእ ዘሎ መሀዉተቲ ዘረባ ስለዝኾነ፡ ኣቱም ኣብ ዉሽጢ ህ.ግ.ደ.ፍ ዘለኹም ሙዑታት ሃገራዉያንን ዲሞክራስያዉያን ባእታታ፡ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ይኣክል! ይኣክል ይኣክል ማለት’ዩ ብምባል ክትብድህዎ ትጽቢት ይግበረልኩም ኣሎ።
ካብ ዝሓለፈ ተሞክሮና ክንማሃር ኣሎና። ኣብ ንሃገራዊ ናጽነትን ሰብኣዊ ሓርነትን ንምርግጋጽ ዝሳላሰልናዮ 30 ዓመታት ዕጥቃዊ ሰላማዊን ፖሎቲካዊ ቃልሲ፡ ተጋዳላይ “ምእንቲ ሞጎጎ ትሕለፍ ኣንጭዋ” እንዳበለ፡ እቲ ዝዓበየ ዕላማ መታን ክዕወት እቲ መሳለጢ ንዋት ሰዉራና ኣብ ሓደጋ መታን ካይወድቕ ተባሂሉ፡ ነታ ኣንጭዋ ቀጠልያ ናይ ሕለፍ ፍቃድ ስለዝሃባ’ዩ ኣብ ዚ ኩሉ ዝሓለፍናዮን ዘሎናዮን መከራ ከምንሳጣሕ ኬና ዘሎና። ሕጂ ድማ ከም ቅድሚ ትማሊን ትማሊን ዝሓለፍናዮ ተሞክሮ ንደግም እንቴኼና ሃየንታ ክህሉዎ ሙኻኑ ዘጣራጥር ኣይኮነን።
ወድሓንኩም!
መርእድ ዘርኡ
02/08/2018
ሕጂ ኸ ናበይ?
ነቶም በዚ ተረኽቦ ተሓጊስኩም ዘለኹም፡ ሓጎስኩም ንምስራቕን ንምፍርራቕ፡ ተስፋታትኩም ንምጽልማት፡ ነቶም በዚ ተረኽቦ ጉሁኺም ዘለኹም ድማ ንምስይጣንኩም ዝሃቐነ ዘይኮነ፡ ንምዝኽኻር ዝኣክል ዝዉክኦ ዘለኩ’ዩ፡- ሕጂ ሕልክስክስ ጥዉይዉይ የሎን! ብመሰረቱ እዚ ተበጺሑ ዘሎ ስምምዕ ብመሰረት ፈጻሚ ኣካል ኢ.ህ.ወ.ደ.ግ ኣብ5 ሰኔ 2018 “ነቲ ዉሳኔ ኮምሽን ዶብ ኢትዮ-ኤርትራ ብዘይ ገለ ቕድመ ኩነት ኣብ ባይታ ከተግብሮ ስለዝተቀበለን ስለዝኣወጀን ብሙኻኑ ስለዝኾነ፡ እታ ጫፍ ፈትሊ ስምምዕ ሞሽለጥ ኢላ ካይትሞሉቕ ክትትሓዝ ስለዘለዋ፡ እቲ ኣዝዩ ከቢድ ዋጋ ዝተኸፍሎን ንዓለምለኻዊ ሽምግልና ብምኻድ ዝተፈርደ ዉሳኔ- ዶብ ኣብ ባይታ ብተግባር ክምልከትን ልዕላዉነት ኤርትራ ብንጹር ክልለን ኣለዎ። ሰላም ካብ ናይ ክልተ መንግስታት ሙኻን ሓሊፉ ናይ ክልተ ህዝብታትን ሃገራትን ክኸዉን መታን ዝተበደለ ክካሓስን ይቕሬታ ክሓትትን እንከሎ ስለዝኾነ፡ ብስርዓታት ኢትዮጵያ ማለት ስርዓት ሃይለስላሴ፡ ስርዓት ደርጊን ስርዓት መለስ ዜናዊ ኣብ ልዕሊ ኤርትራዉያን ዝተፈጸመ ሰፍ ዘይብል ግፍዒታት፡ ቅትለታት፡ ራስያታት፡ ሽርበታት ኣስካሕካሒ ቕትለታት፡ ብርሰት ንብረት…ወ.ዘ.ተ “ዝተለወጠ መንግስቲ እንተሃልዩ” ይቕሬታ ክሓትትን ንጊዳያቶም ዝኾኑ ኤርትራዉያን ክክሕሱ ኣለዎም። ህዝቢ ኤርትራ ድማ ን20 ዓመታት መመላእታ፡እቲ ንሓንጎሉን ቀልቡን ዝፋራርቖ ዝነበረ ፖሊሲ ኣይሰላም ኣይኩናት ዝተወድኣሉ ይመስል ስለዘሎ፡ ኣብ ዉሽጣዊ ጉዳያቱ ብዘይ ዉዓል ሕደር ኣብ ምፍታሕ ክጽመድ ከምዘለዎ ይጽዉዕ ኣለኹ።
http://www.shabait.com/…/26639-joint-declaration-of-peace-a…
https://www.bbc.com/tigrinya/news-44764851
https://au.int/…/statement-chairperson-commission-relations…
https://igad.int/…/1885-igad-executive-secretary-commends-e…
https://www.reuters.com/…/u-n-chief-says-sanctions-on-eritr…
https://www.state.gov/secretary/remarks/2018/07/283930.htm
https://mereja.com/index/225917
http://50.7.16.234/hadas-eritrea/haddas_ertra_10072018.pdf
http://50.7.16.234/hadas-eritrea/eritrea_alhaditha_10072018.pdf
http://www.xinhuanet.com/english/2018-07/11/c_137315470.htm#0-fbook-1-63199-b182d7286068ff4101843e17368e4b10
ወድሓንኩም!
መርእድ ዘርኡ
09/07/2018
ሓባራዊ ኣዋጅ ሰላምን ምሕዝነትን ኤርትራን ኢትዮጵያን
ህዝብታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ብጆግራፍ፡ ታሪኽ፡ ባህሊ፡ ቋንቋ፡ ሃይማኖት፡ ዝተጠምሩ፡ መሰረታዊ ሓባራዊ ረብሓታት ዘለዎም ህዝብታት ከምዝኾኑ ብምግንዛብ፡ ኣብዚ ዝሓለፈ ዓሰርተታት ዓመታት፡ ኣብዚ ሓባራዊ ውርሻ ዝተመስረተ ብሩህ መጻኢ ንምህናጽ ዝነበሮም ዕድላት ከምዝተነፍጎም ብምዝካር፡ ነዚ ከቢድ ዋጋ ዝኸፈሉሉን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ’ውን ኣሉታዊ ስንብራት ዝገደፈን ምዕራፍ ዓጽዮም፡ ነቲ ዝኸሰርዎ ዕድላት ከምልሱን ካብኡ ዝዓበየ ወርቃዊ ዕድላት ክፈጥሩን ቆሪጾም ተበጊሶም ከምዘለዉ መሰረት ብምግባር፡ መንግስቲ ኢትዮጵያን መንግስቲ ኤርትራን፡ ኣብዚ ዝስዕብ፡ ሃንቀውታን ድልየታትን ህዝብታቶም ዝገልጽ ሓባራዊ ስምምዕ በጺሖም ኣለዉ፡
- ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝጸንሐ ኩነተ-ኲናት ኣኽቲሙ ኣሎ። ሓድሽ መዋእል ሰላምን ምሕዝነትን ተራሕዩ ኣሎ።
- ክልቲኦም መንግስታት፡ ህያው ረብሓታት ህዝብታቶም ንዘገልግልን ዘሳጒምን፡ ጥቡቕ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባዊ፡ ማሕበራዊ፡ ባህላዊ፡ ጸጥታዊ ምትሕብባር ክሰርሑ እዮም።
- ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት፡ ናይ መጓዓዝያን ንግድን ተለኮሚኒኬሽንን ርክብ እንደገና ክጅምር፡ ዲፕሎማስያዊ ህላወን ንጥፈታትን ክሕደስ እዩ።
- ውሳኔ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኪትግበር እዩ።
- ክልቲአን ሃገራት ዞባዊ ሰላምን ልምዓትን ምትሕብባርን ንምውሓስ ብሓባር ክሰርሓ እየን።
ክልቲኦም መንግስታት፡ ንኹሎም ኣዕሩኽ ኤርትራን ኢትዮጵያን ከምኡ’ውን ንኹሎም ደለይቲ ሰላም ምስጋናኦም እናኣቕረቡ፡ ኣብዚ ታሪኻዊ ህሞት ምሕዝነቶምን ደገፎምን ከሐይሉ ይጽውዑ።
ኣስመራ 09 ሓምለ 2018
ኣብ ክንዲ ፈደራላዊት ዲሞክራስያዊት ኣብ ክንዲ ሃገረ ኤርትራ
ሪፓብሊክ ኢትዮጵያ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ
ቀዳማይ ሚኒስተር ዶር. ኣቢይ ኣሕመድ
Joint Declaration of Peace and Friendship between Eritrea and Ethiopia
Conscious that the peoples of Ethiopia and Eritrea share close bonds of geography, history, culture, language and religion as well as fundamental common interests;
Recognizing that over the past decades, they were denied the opportunity to build a bright future for their peoples on the basis of their common heritage;
Determined to close this very costly chapter, which also had a detrimental role in the Horn of Africa, and to make up for lost opportunities and create even bigger golden opportunities for their peoples;
The governments of Ethiopia and Eritrea have reached the following joint agreement which reflects the desires and aspirations of their peoples:-
- The state of war between Ethiopia and Eritrea has come to an end. A new era of peace and friendship has been opened.
- The two governments will endeavour to forge intimate political, economic, social, cultural and security cooperation that serves and advances the vital interests of their peoples;
- Transport, trade and communications links between the two countries will resume; diplomatic ties and activities will restart;
- The decision on the boundary between the two countries will be implemented.
- Both countries will jointly endeavour to ensure regional peace, development and cooperation.
Both governments express their gratitude to all friends of Eritrea and Ethiopia and call on them to redouble their solidarity and support.
Done in Asmara, July 9, 2018
For the State of Eritrea for the Federal Democratic Republic of Ethiopia
President Isaias Afwerki Prime Minister Dr. Abiy Ahmed Ali
ኤሪትራዊት ጓል-ኣንስተይቲ፡-
ሓደ ካብቲ ዘሕፍር ሃለዋት ህ.ግ.ደ.ፋዊት ኤሪትራ፡ ብሓፈሻ ሕቶ ኤሪትራዊት-ስድሬቤትን ብፍላይ ድማ ሕቶ ደቂ ኣንስትዮ’ዩ። ደቂ- ኣንስትዮ ማዕረ ኣሕዋተን ደቂ-ተባዕትዮ ኤሪትራዊያን፡ ኣብ ሰላማዊ-ፖሎቲካዊን ዕጥቃዊ ቃልሲ ብንጡፍ ተሳቲፌን፡ ብተግባር ማዕርነተን ብተሳታፍነተን ዘራጋገጻ ከንስን፡ ነዚ ዓጽመንን ደመንን ከስኪሰን ዘራጋገጽኦ፡ ጸወታዊን ሕብረተሰብኣዊ ማዕርነት፡ ዳግም በቶም ትማሊ ምስኣተን ተላፊኖም ዝተቃለሱ ኣሕዋተን፡ ተመንዚዔን ኣብ ሓደጋ ተሳጢሔን ይርክባ ኣለዋ።
ደቂ-ኣንስትዮ ኤሪትራ ብዲሞግራፊያዊ ብዝሔን 57% ዝግምገማ፡ ብተሳትፍኦንን ዲሞግራፊያዊ ጸጋታተን ሙዑሩይን ዑዙዙን ግደ ክህልወን ኣንዳተገበኤ ከንሱ፡ ተራኣን ግን ባይታ ዝዘበጠ ጨፍሉቕ ኢዩ። ኣብ ልዕሊ’ቲ ከም ሰበን ዘጓንፈን ደርባዉን መግዛእታዊ ጭቆናን ሕሰምን፡ ኣባታዊ ሕብረተሰብኣዊን በጋሚዳዊ ባህርያት ገባቲ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ ንዝኸፍኤ ሓደጋታት ኣቃሊዕወን ይርከብ ኣሎ።
- ኤሪትራዊት መንእሰይ ጉብዝንኣን ባህርያዊ ጽባቔን ኣብ ክንዲ ተዉህቦ፡ መከራ ዝዕድም ክብራ ዘግህስ ዕዳ ኮይንዋ ዘላ ጊዚ’ዩ።
- ኤሪትራዊት ተጋዳሊት፡ ጎደናታት ኣብ ምጽራይ፡ ፓርኪን-መካይን ቲኬት ኣብ ሙቕራጽ፡ ምልማን፡ ስደት…ወ.ዘ.ተ ተዋፊራ ኣብ ሓሳረ መከራ ትሕልፈሉ ዘላ ጊዚ’ዩ።
- ኤሪትራዊት ኣደ፡ ኣደዳ ሕሰም፡ጥምይት፡ ስደት፡ ጓሂን፡ ደቓ ብመከራ ኣዕብያ፡ ደድወለደቶምን ዘዕበየቶሙን ደቃ፡ ንህ.ግ.ደ.ፍ እተረክብ ናይ ሰብኣዊ መፍረ-ፋብሪካ ኮይና ኣላ። ኣቦታቶም ዝተኣስሩ፡ ኣብ ኣገልግሎት ዝተጸምዱ፡ ዝተሸርቡ፡ ዝተሰዱ፡ ዝሞቱ….ወ.ዘ.ተ ዘኽታማት በይና ከተዕቢ፡ ተሕልፎ ዘላ መከራ እዚ ኢልካ ክትዛረበሉን ክትጽብጾቦን ኣዝዩ ኣጸጋሚ ኮይንሉ ዘሎ ህሞት’ዩ።
ዋላ እዉን ኣንጻር ገባቲ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ዝተሰለፉ ሓይልታት እንተኾኑ’ዉን፡ ብተግባር ውሑዳት ሓዲካ መብዛሕትኦም፡ ካብቲ ኣባታዊ ኣታሓሳስባ ሓራ ዝወጹ ስለዘይኮኑ፡ ንደቂ-ኣንስትዮ ከምዚ ንዕዳጋ ዝተቀረባ ሃለኽቲ ነገራት ገይሮም ስለዝወስድወን፡ ከም መሳርሒ ንዋት ክጥቀሙለን ዘይፍሕርዎ ጉድጓድን ዘይፍትንዎ ነገራት የሎን።
ጓል-ኣንስተይቲ ዓለባ ሕሰም ክትርብዕ፡ ሞቕሕ ኣባታዊ ኣታሓሳስባ ክትበትኽ፡ ጸወታዊን ደርባዊን ማዕርነታ ከተራጋግጽ….ወ.ዘ.ተ እንተኮይና ሱሉስ ተናጻጺሉ ዘይከይድ ቃልስታት ከተሳላስል ኣለዋ። ንሳተን፡-
- ጸወታዊ ኣድልዎን ዓመጽን ከተወግድ ፡
- ገባቲ ፖሎቲካዊ ስርርዕ ክትኣሊ፡
- ኣባታዊ ሕብረተሰብ ክትቅይር፡ ተሪር ቃልሲ ከድልያ’ዩ።
መታን ቃልስታታ ብግቡኡ ከተሳልስል፡-
ቀዳማይን ቀንዲን፡ ናጻ ዝኾነ ናይ ገዛእ-ርእሳ ማሕበር ክህልዋ ኣለዎ።
ካልኣይ፡ ድማ ምስ ዜጋታት ትቃለሰሉ ናይ ሓባር-ዋላ ከድልያ’ዩ።
ኮይኑ ግን ናጻ ዝኾነ ናይ ገዛእ-ርእሳ ማሕበር፡ ከም ዋልታን ጭማራን ኮይኑ፡ ዉሑስነት ዝኾና፡ ቅድሚ ዝኾነ ይኹን ናይ ሓባር ስራሓት፡ ጓል-ኣንስተይቲ ነዚ ናይ ገዛእ-ርእሳ ናጻ ማሕበር ኣብ ምዱካን ክትጽመድ ኣለዋ።
ከምኡ ስለዝኾነ ኢና ሲቪክ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤሪትራ “ቀንዲ ሲቪክ መትከላትና ኣብ ፖሎቲካዊ ራእይና፣ ማሕበራዊ ፈልስታት ናይ ሲቪክ ሃገርን ሕብረተሰብን ኤርትራ ካብ ሕጂ ኣትሒዘን ክቦቕላን ክነጥፋን እዩ። እዘን ናጻ ደሞክራስያውያን ሃገራውያን ማሕበራት፣ ማሕበር ሰራሕተኛታት፣ ማሕበር መንእሰያት፣ ማሕበር ደቂ- ኣንስትዮ፣ ማሕበር ሓረስቶት፣ ማሕበር ስንኩላን፣ ማሕበር ሓርበኛታት … ወዘተ ይጠቓልል። ናጻ ሲቪላዊ ትካላትን ኣካላትን፣ ማሕበር ኩሉ ዓይነት ሞያ፣ ማሕበር ጋዜጠኛታት፣ ማሕበር ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት፣ ማሕበር ሓካይም፣ ማሕበር ናይ ሕጊ ኪኢላታት/ ጠበቓታት/ ማሕበር መማህራን፣ ማሕበር ነጋዶ፣ ፣ ማሕበር ስነ-ጥበባውያን፣ ማሕበር ድሕነት/ኣንጻር/ ብከላን ልምዓትን፣ ማሕበር ተጣበቕቲ ህጻናት፣ ማሕበር ረድኤትን ምትሕግጋዝን….ወዘተ ናጻን ርእሰን ኪኢለን ክነጥፋን ክዕንብባን ካብቲ ቀንዲ ዕላማና እዩ። ናጽነተን ንምሕላዉ ድማ ኣብ ክንዲ ኣብ ትሕቲ ፖሎቲካዊ ምንቅስቃስ፣ ዉድብን ሰልፍን ተቆሪነን ዝሰርሓ ወይ መሳሪሒ ፖሎቲካዊ ምንቅስቃስ፣ ዉድብን ሰልፍን ዝኾና፣ ርእስን ኪኢለን ብነጻ ብዉሽጣዊ መደብ ዕዮን ሕግታተን መሪሒነታተን ክግዝኣ ስለዝግባእ ኣብ ክንዲ ቱኹላዊ ዝምድናታት ጋድማዊ ዝምድናታት ክህልወና ብመትከል ንኣምን”። እንብል።
ወድሓንኩም!
መርእድ ዘርኡ
m.zerut@gmail.com
17/03/2018
http://snitna.com/ECDM%20Dialogue%20papers%20for%20our%20common%20strategy%20and%20future.pdf
“ናጻ” ካብ ምንታይ: ከመይ ዝኣመሰለ “ናጽነት”:
ኣብ ፖሎቲካዊ ባይታታት ኤርትራ፡ ቡዙሕ ጊዚየ ንሕና “ናጻ” ኢና ተባሂሉ ክዝረብን ክጽዓድን ይሰምዕ’የ፡ የግዳስ ከም ዑቱብ-ሓቂነት ዘለዎ ጽዕዶ ወሲደዮ ኣይፈልጥን። እቲ ምንታይስ “ናጻ” ካብ ምንታይ ሙኻኖም፡ ንጹር መግለጺ ስለዘይህቡሉን፡ ብተግባር እዉን “ናጻ” ሙኻኖም ብርግጽ ከእሙኑ ስለዘይኽእሉ ብሙኻኖም እዮ። “ናጻ” ኢና ክብሉ ይጸንሑ እሞ፡ ብድሕሪ መጋረጃ ድማ ኣእዳዉ ናይ ህቡኣን (ghost)፡ ብሩኡይ ኣጻብዕቶም ከንቃሳቑሱ ስለዝርኣዩን ሓሳባቶም ከንሂ ስለዝስሙዑን’ዩ።
ካብዚ ቀጻሊ ዝዳጋገም ተርእዮታትን ዳይነሚክስን ብምንቃል፡ “ናጻ” የ ወይ “ናጽነት” ኣሎኒ ኢልካ ክትጽዕድ እንተኼንካ፡ ብቀዳምነት ምጣኔ-ሃብቲ ንፖሎቲካ ስለዝመርሕ፡ ንጹርን ጽኑዑን መትከላትን ፖሊሲታት ኣብ ምጣኔ-ሃብታዊ ኣካናዉናኻ ክህልወካ ኣለዎ። ብዝኾነ ኣምር ናጻ ን ናጽነት ኣብ ገብረ-ገብነት፡ ሰብኣዉነትን ጉቡኣት ዝቶሞርኮሰ ኮይኑ ፡ እንታይ ክገብር ኣለኒ? እንታይ’ዩ ኸ እቲ ቁኑዕ ክኸዉን ዝግብኦ? ንዝብል ሕቶታት ኣቀዲሙ ብምልኣት ብሓሳብን ተግባራትን ዝመለሰ ምስ ዝኸዉን’ዩ። ናጻን ናጽነት ካብ ጽቡቕ ድሌታትካን መርትዖ ዘለዎ ምኽንያት ነቂሉ፡ ብዘይ ግዳማዊ ጸቕጥታት፡ ጽልዋታት፡ ምወላታት፡ ሓሳባት …ወ.ዘ.ተ፡ ብናይ ገዛእ-ርእስኻ ሰናይ ድሌታትካን ዉሳኔታትካን ትሓስቦምን ተተግብሮሙን ነገራት ፡ በቶም ባዕልኻ ንነብስኻ ዝገበርካላ-መግቲኢታት ተቀይድካን ሓሲብካ ተትግብሮም ወይ ትብሎም (conscious free will )እዮም።
ኣብ ፖሎቲካዊን ማሕበራዊን ንጥፈታት ሙሉእ ብሙሉኡ “ናጻን ናጽነትን” ዝብሃል ጉዳይ ብተግባር ኣሎ ድዩ (does free will exist) ዝብሉ ሕቶ ብገለ ግራቜናት፡ ዉልቃዊ ናጽነቶም ንካልኦት ዝመጠዉ: ነቲ ሓቂ ንምዝንባዕ ተባሂሉ ይልዓል’ዩ። እወ “ናጻን ናጽነትን” ካብ ገዛእ ርእስኻን ካብቲ ትነብረሉ ማሕበረ-ኮም ስለዝሙንጩ ህሉዉ’ዩ። ኣብ ዓለም ደቂ ሰባት ተሓጋጊዞም ስለዝነብሩ፡ ሓገዝ ምንዳይን ሓገዝ ምርካብን ነዉሪ ኣይኮነን። ከምኡ እዉን እቲ ዛዕባን ዕላማ ጽሑፈይን ኣይትታሓገዝ ወይ ኣይትሓግዝ ንምባል ኣይኮነን። እንታይድኣ መን ይሕግዘካ፡ ስለምንታይ ይሕግዘካ፡ ካብ መን ትቕበል፡ ንመን ሓገዝ ትሓትት…ወ.ዘ.ተ ብንጹር ዝፈለጥካን “ንናጻ”ን ናጽነትካን” ኣብ ዋጋ-ዕዳጋ ዘየሳጣሕካ ክትከዉን ኣሎካ፡ ናብ ዝብል ምኽሪ ዝዛዘወ እዩ።
“ናጻ”ን ናጽነትን” ክህልወካ ከም ቀዳማይ ምርጫኻ ምስትወስዶ ፡ ብተኻእለ መጠን፡ ኣብ ምጣኔ-ሃብታዊ ዓቕምታትካን ሃልክታትካን፡ ብቀጥታ ካብ ኣባላትካ፡ ዘካየድካዮም ወፍሪታት፡ ዝተወፈየልካ-ዉርስታት፡ ምእካብ ወፈያታት ገንዘብ (fund raising)…ወ.ዘ.ተ ብዝተረኽበ ኣብ ርእሰ-ምኽኣል (self-reliance) ዝተሞርኮሰ ወይ ድማ ምስ ንስኻ ትነጥፈሉን ዕላማታት ቀጥታዊ (ቱኹላዊ) ርኽክብን ናይ ረብሓታትር-ግርጭት (conflict of interest) ዘይብሎም፡ ኣካላት ዉሽጣዊን ግዳማዊ ሓይልታት፡ ተማጻደቕቲ ናይ ቃልስታትካን ሽግራትካን ዝኾኑ፡ መወልቲ ኣናዲኻ ክትረክብ ኣሎካ። ካብዚ ወጻኢ ጉሉጽነት ዝጎደሎን ኣብ ኣዝዩ ረቂቕ-ስልቲ ዝተሞርኮሰ ምወላ ምስ ዝኸዉን “ናጻ”ን ናጽነትን” ዘሎካ ዘይኮንካ፡ መሳሪሒ ናይቶም ዝምዉልኻ ኢኻ። እቲ ምንታይስ እቶም ዝሙዉሉኻ፡ ከምዚ ሓለይትን ደገፍትን ኮይኖም ይቐርቡኻ፡ ብተግባር ግን ንምጽላዉካን ንሙቑጽጻርካን ዝዓለሙ እዮም። ብርግጽ ንስኻ እዉን እንተኾነ ትፈልጦ ሓቂ ‘ዩ ፖሎቲካዊ ዉድባት፡ ምንቅስቓሳት፡ ግንባራት…ወ.ዘ.ተ ናይ “ግብረ-ሰናይ ማሕበራት” ከምዘይኮና ኩሉ ዝገብርኦ ወፈያታት ፖሎቲካዊ ሕሳባት ከምዘለዎ’ዩ።
ፈቲኻ-ጸሊእካ፡ ወትርግ መወልቲ ኣብ ፖሎቲካዊ፡ ማሕበራዊ ዉሳኔታትካ ኣዝዩ ጽኑዕ ጽልዋ ክህልዎም’ዩ። እቲ ዝብሉኻን ዝደልይዎ እንተዘይጌርካ ድማ ምጣኔ-ሃብታዊ ምወልኦም ደዉ ኣቢሎም፡ ከም ዓጽሚ ኣብ ጎሮሮ ኮይኖም: ኣይንላዕሊ ኣይንታሕቲ ተሓኒቕካ ከምትወድቕ ይገብሩኻ።
ፖሎቲካዊን ምጣኔ-ሃብታዊ ዕላማ ዘለዎም፡ ናይ ግዳም ይኹን ናይዉሽጢ መወልቲ ሓይልታት፡ ስለዝደለኻዮም፡ ስለዝዓደምካዮምን ስለዝለመንካዮም ኣይኮኑን ዝሙዉልኻ፡ እንታይ ድኣ፡ ነቲ ዝደልይዎ ፖሎቲካዊ ወይ ምጣኔ-ሃብታዊ ዕላማ ንምዕዋት ኣገዳሲ ንዋት ኴንካ ምስዝረኽቡኻ’ዩ። ኣገዳሲ ንዋት ክትከዉን ባዕሎም ይፈጥሩኻ ወይ ድማ ብግርህና ዝጀመርካዮ ምንቅስቓስ ኣብ ከርስኻ ናቶም ሰባት ይጸፍዩልካ። ብመንገዲ ዝተጸፍዮ ሰባቶሙን፡ በቲ ዝምዉልኻ ገንዘብን ገይሮም ድማ፡ ናብ ዝደለይዎ መዓላታት ወይ ማኣዝን ንምንቅስቓስካ ይመርሕኻ። እቲ ዘንቀልካሉ ድንግል ሓሳብን ዕላማን ድማ ብኸምዚ ብልሓት ተጨዉዩ፡ መኻዕበቲ ፋይናንሳዊ ትሕዝትኦሙን ፖሎቲካዊ ጡማሓቶሙን ኬንካ ትተርፍ።
ብኸመይ ብልሓታት እዮም፡ እቶም ተመወልቲ ከንሶም፡ ንካልኦት ዝሙዉሉ ገንዘብ ዝረኽቡ? ኣብ ዘመነ ዓዉላማን (globalization) ኣብ ናይ ምዕራብ ሃገራት፡ ኣንካይዶ ዝተወደቡ ጉጂለ ሰባት’ሲ፡ ሓደ ዉልቀ-ሰብ እዉን እንተኾነ፡ ሕጋዊ ሲቪላዊ ማሕበር፡ ዘይመንግስታዊ ዉድብ፡…ወዘ.ተ ብምምስራት ኣብ ሰብኣዉነታዊ ሓገዛት፡ ኣብ ምምዕባል ትምህርቲ፡ ኣብ ክንክን-ጥዕና፡ ኣብ ህዝባዊ-ሜላ፡ ሕብረተሰብኣዊ-ጉዳይ፡ ተጣባቂ ንሰብኣዊ መሰል፡ ተጣባቂ ጸረ-ግርዘት፡ ተጣባቂ መሰል ደቂኣንስትዮ፡ መንእሰያት፡ ሃይማኖት፡ ማሕበረኮም፡ …ወ.ዘ.ተ ብምምስራት፡ ኣብቲ ዝነብረሉ ሃገር፡ ብዘፍቕዶ ሕጊ መሰረት ተመዝጊቡ፡ ክንቃሳቐስ ዉሑስ መሰላት ዘለዎ’ዩ። ንኸምዚ ዓይነት ንጥፈታት ተባሂሉ፡ ካብቲ መንግስቲ ዝኣከቦ ቀረጻት ዝሕዛእ፡ ህዝባዊን መንግስታዊን ገንዘብ ስለዝህሉ፡ ቀጥታ ተጠቃሚ ናይ’ዚ ገንዘብ ንክትከዉን ንስኻ፡ ንጥፈታትካን ምትእስሳራትካን ወሳኒ’ዩ ።
ብሕጋዊ ብልሓት ማሕበርካ ምስ ኣመዝገብካ፡ ከም መወከሲ (reference) ዝጥቀሙልካን ትጥቐመሎሙን ፍርዝን ዝበሉ ዓለምለኻዊ ዉድባት፡ ፖሎቲካዊን ማሕበራዊን ክብደታትን ተሳማዕነት ዘለዎም ዉልቀሰባትን ናይ ገበላ ምምኻር ጉጂለታት(Lobby group) ክትረክብ ንዕብየትካን ምንቅስቓስካን ወሳኒ’ዩ። እዚ ክልተ ረቛሒታት ምሰተማልእ፡ ማሕበርካ ርዝነትን ተሰማዕነት (Leverage) ይህልወካ እሞ፡ ድሕሪኡ ሻምቡቆ መስመር ገንዘብ ከም ዋሓዚ ማይ ቦሽቦሽ ይብልን ኣብ ሕጋዊ መጋባእያታት ናይ ዞናዊን ዓለምለኻዊ ዉድባት ድማ ቀጻሊተሳታፊ ትኸዉን።
ድሕሪ ሙሉእ ተቃባልነት ምርካብካ (recognition) መወልቲ ሓይልታት ዘድልየካ ገንዘብ ትም ኢሎም ኣይኮኑን ዝህቡኻ። እንታይድኣ!
- እቲ ዝኸፍኤ መልክዑ፡- መወልትኻ ኣብ ናቶም መርበብ ብቀጥታ ንዝወጠንዎ ዉጥናት ንምትግባርን፡ ንሶም ብድሕሪ-መጋረጃ ኮይኖም፡ ኣብ ቅድሜ ዓለምለኻዊ መጋባእያታት ከም ተጣባቂ፡ ኣቕራቢ ክሲ፡መዳሪ….ወ.ዘ.ተ (speaker, presenter …etc) ኬንካ ንክትቀርብ ከም መጉሉሒ ድምጺ ይጥቀሙልካ (ንመረዳእታ ንስርዓት ሱዳን ኣብ ዓለምለኻዊ መጋባእያታት ከጥቕዑ እንተ ደልዮም፡ ነቲ ክብልዎ ዝደለዩ፡ ኣብ ክንዲ ባዕሎም፡ ብሱዳናዊ ዜጋ ጌሮም ይብልዎ) ።
- እቲ ዝሓሸ መልክዑ ድማ፡ በቲ ዕላማታትካን ንጥፈታት ንስኻ ተካይዶ፡ ከሕጉዙ እንተወሲኖም፡ ኣቀዲምካ ናይቲ ከተካይዶ እትደሊ ንጥፈታት ዉጥን ሓንጺጽካ፡ ነቲ ዉጥን ንምትግባሩ ዘድሊ ሃላኺታት፡ንዋትን መሳለጥያታት፡ ክንድዚ ዝግመት ገንዘብ ባጄት የድሊ ዝብል እማሜ ብጹሑፍ መሰቕረብካ፡ ንከተካይዶ ኣጽዲቆም ኣዉንታ መልሲ (green light) ይህቡኻ እሞ፡ ድሕሪኡ ነቲ ዝተወጠነ ዉጥን ብተግባር ተካይዶ።
ዝምዉልኻ ገንዘብ፡ መብዛሕትኡ ጊዚያት ድሕሪ እቲ ንጥፈታት ምክያዱካ’ዩ። የግዳስ፡ ንኣጣቃቕማ ገንዘብ ኣብ ዝተሓስቦ ማዓላ ዉዒሉ ዶ ኣይዉዓለን ንምፍላጥ፡ ዘካየድካዮ ንጥፈታትን ዘዉጻካዮ ወጻኢታት ብዝምልከት ወይ ዝሕብር፡ ብደረቕን ተንቃሳቓሲ ስእልታትን ቪድዮታትን፡ ጽሑፋትን ናይ ዝተኸፍለሉ ገንዘባዊ ቅብሊታት ከተቕርቦሎም ትሕተት ኢኻ። ከምዚ ኢሉ ድማ፡ እቲ ናይ ምድንጋርን ምሕጋዝን ጉዕዞ ዕንክሊል ይቕጽል። ኣብዚ ሕጂ ክልዓል ዝግብኦ ኣገዳሲ ሕቶ ኣሎ። ንሱ ድማ እንተድኣ ካልኦት ክገብርዎ ዝኽእሉ ኾይኖም፡ ኣብ ክንዲ ንስኻ ብቀጥታ ነታ ሻምብቆ ዋሓዚት ገንዘብ ባዕልኻ ትሓልባ፡ ስለምንታይ ካልኣይ ወይ ሳልሳይ ኣካል፡ ሓሊቡ ዘምጻልካ ትቕለብ ከምዘሎኻ ክትሓስበሉ ዝግባእ ቀንዲ ጉዳይ’ዩ። እንታይ ዝብል ምስላ ኣሎ “ለማናይ’ሲ ንካልእ ለማናይ እንተቶኾበ፡ ዝሓሰቦ ድኣ ኣለዎ እንበር፡ ዝትኮበሉ ዶ ምስ ቶኾበ” ዝባሃል ምስላ’ዩ። ከመይ ገይሩ’ዩ ሓደ ለማናይ ካብተን ዝለመነን ቁሩብቁራቦ ንካልኣይ ለማናይ ዝቶኩብ? ኣብ ክንዲ መሳሪሒ ን ጊዳይ ናይ’ቶም በብቑሩብ ዕላማኻ፡ ዲሞክራሳዉነትካ፡ ሃገራዊ ኒሕካ ዝቐተሉ “መወልቲ” ኰንካ ዕንዝራ ምቕያር፡ ኣስተብህሎን ጽሬትን ዘለዎ ጉዕዞ ምምራጽ ከድልየካ’ዩ።
ኣይፋለይን! ዝሃበ! እጊዚኣብሔር ይሃቦ! እንተኸፈሉልና እሞ እንታይ ኣለዎ፡ ደይ ብሽምናን ዝተማእረረ ገንዘብ’ዩ! በሊዑ ዘብላዓካ እንታይ እሞ ኣለዎ! ዉድብ ፍላን ሰልፊ ፍላን ምንቅስቓስ ፍላን ዶ ኣይሓገዙናን!…ወ.ዘ.ተ እንዳተባህለ ዝኸየድ ጉዑዞ፡ ኣብ ክንዲ መፍትሒ ጸገም: ባዕሉ ክፍታሕ ዘለዎ ጸገም ኮይኑ፡ ነቲ ኩሉ ሃልክታትካ ንኮንቱ ዘባኽንን፡ ኣብ ተካይዶ ቃልስታት፡ ኣብ ክንዲ ነቲ ዝቀየስካዮ ዕላማታት ዘዕዉት፡ እንኮ መመንጨዊ ፖሎቲካዊ ስልጣንን ፋይናንሳዊ ዓቕምታት መወልትኻ ዘራጋግጽን ዘኻዕብትን ጥራይ ኮይኑ ከገልግል’ዩ።
ወድሓንኩም!
መርእድ ዘርኡ
m.zerut@gmail.com
15/03/2018
ስድራቤት ሚራባል (ተርጓሚት ወይዘሮ ዘውዲ ተስፋማሪያም)
ኣብ ዶመኒካን ረፑብሊክ ሓደ ኤንሪኮ ሚራባል ፌርናንደዝ ዝብሃል ማእከላይ መነባብሮ ዝነበሮ ሰብ ምስ በዓልቲቤቱን ምስ ኣርባዕተ ኣዋልድ ደቁን ይነብር ነበረ። እታ በዅሪ ጓሉ ፓትሪያ ኣብ 1924 ክትውለድ ከላ፡ ካልአይቲ ኣዴላ፡ ሳልሰይቲ ሚኔርቫ እታ ሕሳስልደ ድማ ማርያ ተሬዛ ይብሃላ ነበራ። እዘን ኣርባዕተ ኣሕዋት ርኹባትን ፈቃራትን ስድራ ስለ ዝነበሩወን ኣብ ሓደ ጽቡቕ ናይ ካቶሊክ ቤትምህርቲ ክመሃራ ዕድል ረኺበን። ብትምህርተን ኣመና ንፉዓት መልክዐን’ውን ውቁባት ነይረን። ሽዑ አብ ዶመኒካን ረፑቡሊክ ራፋኤል ሌዮኒታስ ትሩሲሆ ኣብ 1930 ንክልተ እብረ ፕረሲደንት ኮይኑ ድሕሪ ምግልጋል፡ ኣብ 1952 ቅዋም ብምጥሓስ ንዕድመኡ ምሉእ ፕረሲደንት ከም ዝኾነ ኣወጀ። እዚ (ኤል ሴፈ) ወይ ድማ እቲ ሓለቓ ኢሉ ንርእሱ ዘጠመቐ ውልቀመላኺ እምብዛ ርጉም፡ ዓመጸኛን ህልኸኛን ኮይኑ ኣዝዩ ግፍዐኛ ሰብ’ዩ ነይሩ። ንህዝቢ ናይታ ሃገር ድማ በቲ ጨካን ምሕደራኡ ፈጥፈጥ ኣበሎ። ንተቓወምቱ ክኣስርን ክቐትልን ከሎ፡ ንዘስግኡዎ በብሓደ ኣብ ርእሲ ምሕቃቕ፡ ብኣባላት ጸጥታኡ ንምሉእ ህዝቢ አርዓዶ። ኣብ ግዜ ምሕደራ ኤል ሴፈ እተን ኣርባዕተ ደቂ ሚራቫል ንኣሽቱ እየን ነይረን። እታ ሳልሰይቲ ሚኔርቫ ጓል 15 ዓመት ምስ ኣኸለት ነቦአ ትምህርታ ክትቅጽል ለመነቶ። ኣብቲ እዋን’ቲ ደቂአንስትዮ ኣብ ትምህርቲ ልዑል ግስጋሰ ከርእያ ዘተባባዕ ሃዋህዉ’ኳ እንተ ዘይነበረ፡ ወላዲኣ ንሕቶኣ ብሕጕስ መንፈስ ተቐቢሉ ትምህርታ ክትቅጽል ኣፍቀደላ።
ሚኔርቫ ትምህርታ ምስ ቀጸለት ብዛዕባ ኵነታት ሃገራ ከተስተውዕል ጀመረት። ፖለቲካ ናይ ሃገራ ክርድኣን ከተሓሳስባን ድማ ጀመረ። ብፍላይ እቲ ብማዕከናት ዜና ወጻኢ ብዛዕባ ኣብ ሃገራ ዘሎ ስርዓት ዝፍኖ ዝነበረ ዜና ይኹን መግለጺ ኣብ ኣእምሮኣ ብዙሕ ሕቶታት አበገሰ። እተን ሬድዮታት “ዲክታተር፡ ውልቀመላኺ፡ ሕጊ አልቦ . . .” ዝብል መግለጽታት’የን ዝህባ ነይረን። አብቲ ሃገር ሰፊኑ ዝነበረ ስርዓት ነቲ ሕብረተሰብ ብምሉኡ ስለ ዝተቘጻጸሮ፡ ናይ ምዝራብ፡ ምጽሓፍ፡ ምእካብ መሰላት ኣይነበረን። ብሓጺሩ እቲ ህዝቢ ተዓፊኑ እዩ ዝነብር ነይሩ። እዘን ናይ ወጻኢ ማዕከናት ዜና ዘቃልሖኦ ዝነበራ ፈነወ ንሚኔርቫን መማህርታን ብዛዕባ ኣብታ ሃገር ዘሎ ኵነታት ካብ ሕጊ ወጻኢ ምዃኑ ክበርሃለን ጀመረ። ሽዑ እያ ድማ ሚኔርቫ ሕጊ ክትመሃር ዝወሰነት። ልክዕ ኣብዚ እዋን’ዚ ምስ ሓደ ፔሪክሌስ ፍራንኮ ዝተባህለ ከምኣ ብዛዕባ ሃገሩ ዝግደስ፡ ኣብ ሳንቶ ዶሚንጎ ዘሎ ግፍዐኛ ስርዓት ክእለ ኣለዎ ዝብል፡ ተስፋ ዘሎዎ መንእሰይ ተላለየት። ካብዚ ዝተበገሰ ፍራንኮ ድሮ ብኣባላት ጸጥታ ኤል ሴፈ ክእሰርን ክፍታሕን ጀሚሩ’ሎ። እዚ ነገር’ዚ ንባዕሉ ንሚኔርቫ ናይ ቃልሲ መንፈሳ ከለዓዕሎ ጀሚሩ ጥራይ ዘይኮነ፡ ነሕዋታ’ውን ብፖለቲካ ሃገረን ከም ዝጽለዋ ገይሩወን። ንውልቀ መላኺ ኤል ሴፌ ድማ ከም ሓደ ደመኛ ጸላኢአን ቈጸሮኦ። ሓደ መዓልቲ፡ ካብ ኤል ሴፈ ነታ ስድራቤት ብምልእታ ናይ ዕድመ ደብዳቤ ተላእከላ። ሽዑ እተን ኣሕዋት መልኣከ ሞት ዝጽውዐን ዘሎ ኮይኑ ተሰምዐን። እቲ ዕድመ ኣብ አደራሽ ቤተመንግስቲ እዩ ነይሩ። እቶም ወለዲ አማራጺ ስለ ዘይነበሮም ነቲ ዕድመ ክቕበሉዎ ነይሩዎም። ዕላማ ናይ ኤል ሴፈ ንጎራዙ ናይቲ ሃገር ዓዲሙ ባህ ዝበለቶ ንምራጽ’ዩ ነይሩ።
ኣብቲ ዕድመ ምስ ዝተረኽባ ቈናጁ ከዕልልን ቀመጽመጽ ክብልን ድማ ኣምሰየ። ሓንሳብ ምስ ሓንቲ ጸኒሑ ምስ ሓንቲ ካልእ ከዕልልን ክተናኸፍን ድሕሪ ምምሳይ ናይ መወዳእታ ምርጫኡ ሚኔርቫ ኮነት። ንሚኔርቫ ክምስጣ ስለ ዝደለየ፡ “ነፋሪተይ ከርእየኪ ትደልዪዶ?” ክብል ምስ ተወከሳ፡ “ደሓን የቐንየለይ፡” ክትብል መለሰትሉ። ቀዳመይቲ ናይ ዕድመ ምሸት ብሰላም ተዛዚማ እታ ስድራ ብሰላም ኣብ መንበሪ ገዛኣ በጽሐት። ናይ ካልአይ መዓልቲ ናብ ሚኔርቫ ጥራይ ዝተላእከ ደብዳቤ ግን ዕድመ ዘይኮነስ ትእዛዝ ነይሩ ክብሃል ይከኣል። ሚኔርቫ ናብ ቤተመንግስቲ ዘይኮነ ናብቲ ኣብ ገምገም ባሕሪ ዝርከብ ናይ ኤል ሴፈ ውልቃዊ መናፈሻ ክትመጽእ ዝጠልብ ነይሩ። ሚኔርቫ ብሕርቃን በግ ኢላ፡ “ኣይከይድን’የ” በለት። አቦአ ግን “እዛ ጓለይ፡ እዚ ርዅስ ሰብኣይ ነገር ከየምጽአልና እንተ ኸድኪ ይሓይሽ” በላ። ወላዲታ ድማ “በቃ ደሓን፡ አነን አቦኽን ምሳኺ ክንከይድ ኢና ኣጆኺ፡” ኢላ ምስ ኣተባብዓታ ግን ቃል ወለዳ ክተኽብር ከይፈተወት ሕራይ በለት። ተተሓሒዞም ድማ ናብቲ ዝተባህሉዎ ዕድመ ተበገሱ። ኤል ሴፈ ነቶም ኣጋይሽ “እንቋዕ ደሓን መጻእኩም” ድሕሪ ምባል ንሚኔርቫ ብኢዳ ሒዙ መሪሑዋ ንውሽጢ ቀጸለ። ሚኔርቫ ነቲ ኣብ መንደቕ ተሰቒሉ ዝነበረ፡ ኤል ሴፈ ዓቢ ጠበንጃ ሒዙ እናሃደነ ከሎ ዘርኢ ዓቢ ስእሊ ትርኢ ነበረት። ኤል ሴፈ ብድሕሪአ ጽግዕ ኢሉ፡ “ገዚፍ መሳርሒ ትፈትዊ ኢኺ” በላ። ሕርቃና ጥርዚ በጺሑ ኣዒንታ በርበረ መሰላ። ድምብርጽ ከይበላ፡ “ሰላም ዘይትህበና! ግደፈና’ስኪ! እንታይ ዝገበርና ሰባት ኢና?” ኸኣ በለቶ ብዓውታ። ነዚ ዝተዓዘቡ አቦን አደን ብራዕዲ ተዋሕጡ። ካልእ ዘረባ ከይወሰኸት ከላ ብኢዳ እናወጠጡ፡ “አኽቢርኩም ዝዓደምኩምና ነመስግን . . .፡” ኢሎም ዘረባኦም ምስ ጀመሩ፡ ሚኔርቫ፡ “ግደፋኒ፡ አይወዳእኩን ዘለኹ፡” ድሕሪ ምባል፡ “ተኣሲሩ ንዘሎ ኣፍቃሪየይ ፔሪክለስ ፍራንኮ ክትፈትሖ ኣለካ፡” በለቶ ብትብዓት። እቲ ዕድመ ብግቡእ ከይተዛዘመ ድማ ሚኔርቫ ምስ ወለዳ ብሰላም ገዛኦም በጽሑ። ኣሕዋታ ንኤል ሴፈ ዝበለቶ ምስ ሰምዓ ክድግፋኣ ከለዋ፡ ኤል ሴፈ ግን ኣይደቀሰላን።
ድሕሪ ገለ መዓልታት ሕነኡ መታን ክፈዲ ነቦ ሚኔርቫ ኣሰሮ። እታ ስድራቤት ብምልእታ ሽዑ እያ ምሉእ ብምሉእ ኣንጻር ኤል ሴፈ ዝተስአት። ኩላተን ኣሕዋት ብመትከል ኣንጻር ኤል ሴፈ ደው በላ። ናይ ሚኔርቫ ድፍረትን ንዕቀትን ዝገረሞ ኤል ሴፈ፡ “ክርእያ እየ!” ኢሉ ብምፍካር አብ ብርቱዕ ህልኽ አተወ። ናይ አቦኣ ምእሳር ጥራይ ስለ ዘየዕገቦ ድማ ንሚኔርቫን ንመሓዙታን’ውን ኣብ ቀይዲ ኣእተወን። መርመርታ፡ “ምስ ማሕበርነታዊ ሰልፊ (ሶሳሊስት ሰልፊ) እንታይ ርክብ ኣሎኪ?” እናበሉ ብዛዕባ መስራቲ ሰልፊ ዝነበረ ኣፍቃሪኣ ፍራንኮ ብምሕታት ኢሰብኣዊ መርመራ ኣካየዱላ። “ንኤል ሴፈ ናይ ጣዕሳ ፎርም እንተ መሊእኪ ናጻ ክንሰደኪ ኢና፡” ብምባል’ውን ከታልሉዋ ፈቲኖም። ብፍላይ ብዛዕባ መስራቲ ማሕበርነታዊ ሰልፊ ዝነበረ ፍራንኮ ደጋጊሞም ሓቲቶማ። ንሳ ግን “እንታይ ገደሰኩም? ምስ ዝደለኹዎ ሰብ ክራኸብ ወይ ክመሓዞ መሰለይ እዩ፡” ኢላ ኣቕበጸቶም። ኣብ መወዳእታ ቀቢጾም ምስ ፈነዉዋ ዳግማይ ኣብ ትምህርታ ተመልሰት። ሽዑ እዋን እያ ድማ ማኖሎ ምስ ዝብሃል መንእሰይ ብምልላይ ብዙሕ ከይደንጐየት ዝተመርዓወቶ። ማኖሎ ካብኣ ብዘይፍለ ጸረ ምልካዊ ምሕደራ ኤል ሴፈ ኮነ። ማኖሎ ንሚኔርቫን ንቓልስን ብማዕረ ቃልኪዳን ኣትዩሎም። እተን ክልተ ኣሕዋት ሚኔርቫ ብወገነን ተቓወምቲ ምልካዊ ምሕደራ ስለ ዝነበራ እታ ስድራቤት ብምልእታ ናብ ደጀን ሰውራ ተቐየረት። ሚኔርቫ ናይ ትምህርታ መዛዘሚ ብዛዕባ መሰል ደቂ ሰባትን አድላይነት ለውጢ ኣብ ምሕደራ መንግስቲ (ለውጢ ናይ ዘሎ ስርዓት) ዝብል’ዩ ነይሩ።
ኣብ 1957 ሚኔርቫ ኣብ ሃገራ፡ ናይ መጀመርያ ብሕጊ ናይ ዶክተርነት መዓርግ ዝረኸበት ጓልኣንስተይቲ ክትከውን በቕዐት። ኣብ ግዜ ምምራቓ ካብ ኢድ ኤል ሴፈ ምስክርነታ ክትቅበል ከላ፡ “እንቋዕ ሓጐሰኪ” ክብል ሓጪጩላ። አስዒቡ “ሓንቲ ነገር ክርደአኪ፡ አነ ብህይወተይ ክሳዕ ዘለኹ ፍቓድ ረኺበ ብሞያይ ክሰርሕ’የ ኢልኪ ከይትሓልሚ። ጕዳይኪ ባዕለይ ክከታተሎ ምዃነይ ፍለጢ” ዝብል ቃላት ኣስምዓ። አብቲ እዋን’ቲ አብ ላቲን አሜሪካ ብርክት ዝበሉ በዓል ባቲስታ ናይ ክዩባ ዝርከቡዎም ውልቀ መለኽቲ ካብ ስልጣን ክእለዩ ጀሚሮም ነይሮም። ስለዝኾነ፡ ህዝቢ ሳንቶ ዶሚንጎን ዓቢ ተስፋ ዘሕደሩሉ ወቕቲ’ዩ ነይሩ። በዓል ሚኔርቫን መቓልስታን ድማ ደገፍ ናይ ተቓለስቲ ክዩባ ክረኽቡ ሃንቀው በሉ። ንመንግስቲ ኤል ሴፈ ንምእላይ ብዕለት 14 ሰነ ምንቅስቓስ 14 ሰነ ዝብል ስም ዝሓዘ ሰልፊ ተመስሪሩ ለውጢ ከምጽእ ተበገሰ። ሚኔርቫ ምስ ብጾታ’ውን ተጸንበረቶ። ንሳን ክልተ ኣሕዋታን ድማ ጽምብላሊዕ ዝብል ምስጢራዊ መጸውዒ ተዋህበን። እቶም ኣባላት ምስጢራዊ ውድብ ናይቲ ሰልፊ ኵሉ ጊዜ’ዮም ዝእሰሩን ዝፍትሑን ነይሮም። ሚኔርቫን ኣሕዋታን ምስ ሰብኡተን ዝበዝሐ ግዜኦም አብ ኣብያተ ማእሰርቲ እየን ዝሕልፎኦ ነይረን።ሚኔርቫ ምስ ክልተ ኣሕዋታ አብ ካራንታ ዝብሃል ውሩይ፡ ዝኸፈአን ዝጸንዐን ቤትማእሰርቲ ብመግረፍቲ ተሳቕየን። ካብዚ ዝተበገሰ እዘን ሰለስተ ኣሕዋት ብህዝቢ ተፈላጥነት ክረኽባ ጀመራ። ብፍላይ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ዓገብ ክትብል ብምጅማር ደገፋ ለገሰትለን። ድሕር’ዚ ኣህጉራዊ አቓልቦ ክረኽባን ተፈላጥነተን ክዓዝዝን ምስ ጀመረ፡ ጸቕጢ ማሕበረ ሰብ ዓለም ዝበርትዖ ኤል ሴፈ ክሲ ክምስርተለን ተገደደ። ስለዚ፡ ንሃገራዊ ድሕነት ኣስጋእቲ እየን፡ ክድዓት ፈጺመን ብዝብል ክሲ ንሓሙሽተ ዓመታት ከም ዝፍረዳ ገበረ። ንሳተን ፍርደን ወዲኤን ከወጽኣ ከለዋ፡ ሰብኡተን ግን አብ ቤትማእሰርቲ ከም ዝጸንሑ ተገይሩ። ህዝቢ ሳንቶ ዶሚንጎ ነዘን ተቓለስቲ ኣሕዋት ከም ምልክት ተስፋ ናይ ናጽነት ክስእለንን ከለልየንን ጀመረ። እዚ ድማ ንኤል ሴፈ ብሓቂ ዝስግእ ጕዳይ ነይሩ። ሚኔርቫን ኣሕዋታን፡ ናይ ህዝቢ ደገፍ ምርካበን ንኤል ሴፈ ሻቕሎት ከም ዝፈጠረሉ ስለ ዝፈለጣ ብመጠኑ ስክፍታ ሓደረን። ኣብዚ ዝጥቀስ ዘሎ እዋን ንተቓወምቲ ብሓደጋ መኪና ዝተሃርሙ ኣምሲልካ ምቕንጻልን ምጭዋይን ገኒኑ ስለ ዝነበረ ክጥንቀቓ ግድነት ኮነን። ካብታ ዝፈረሖኦ አይወጽኣን ዕለት 25 ሕዳር 1960 ንሰብኡተን ክበጽሓ ናብ ቤት ማእሰርቲ ክኸዳ ከለዋ ተጸናጺኖም፡ አብ ጽምዋ መንገዲ ክጽበዩወን ድሕሪ ምጽናሕ ብሓንቲ መኪና ዓገቱወን። ንሰለስቲአን ብጎዘሞ ጨፍጪፎም ብምቕታል ድማ አብ መኪናአን ኣእትዮም ንገደል አጽዲፎም ቀተሉወን። ኤል ሴፈ ኣቐዲሙ ከም ዝተገልጸ፡ “ካብ ቤተመንግስቲ ብቃሬዛ’ምበር ህይወት ኣይወጽእን’የ፡ ካብ ስልጣነይ ዘውርደኒ የሎን፡” እናበለ ይፍክር ስለ ዝነበረ፡ መዓልቱ ይቃረብ ከም ዘሎ ዝፈለጠ ይመስል ነይሩ። ካብ ዝፈርሖ ኣይወጽአን
ዕለት 30 ግንቦት 1961 ንኤል ሴፈ ሒዛ ዝነበረት መኪና ብዕጡቓት ምስ ተዓግተት ካብ ስሳ ጥይት ንላዕሊ ተተኵሱዋ መንፊት ኮነት። ኤል ሴፈ ድማ ብኡንብኡ ሞተ። ኤል ሴፈ ብድምር ኣብ ናይ ሰላሳን ሓደን ዓመት ናይ ስልጣን ዕድመኡ ልዕሊ ሓምሳ ሽሕ ንጹሃት ዜጋታት ቀንጺሉ። ድሕሪ ሞቱ ግን ህዝቢ ዶመኒካን ረፑብሊክ ካብ ናይ ሰላሳ ዓመታት ናይ ጸልማት ዘመን ተገላጊሉ። እቶም ነዚ መጥቃዕቲ ዝፈጸሙ ጀጋኑ ሓርበኛታት ተባህሉን ተሸለሙን። ኣብ ልዕሊ’ዘን ሰለስተ ተቓለስቲ ኣሕዋት ዝተፈጸመ ኣረሜናዊ ግፍዒ ንኸይርሳዕን ከይድገምን ተባሂሉ፡ 25 ሕዳር 1960 ኣብ ልዕሊ ደቂኣንስትዮ ንዝተፈጸመ ግፍዒ ብደረጃ ዓለም ዝዝክረላ መዓልቲ ኮይና ክትውዕል ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ተወሲኑ። ኣብ ዶመኒካን ረፑብሊክ ድማ እዘን ሰለስተ ኣሕዋት ዝተወልዳላ ኣውራጃ፡ ብስመን ማለት ሄርማናስ ሚራባል ተባሂላ ትጽዋዕ ኣላ። ንክብሪ ናይዘን ሰለስተ ኣሕዋት ተባሂሉ፡ ዝፍለጣሉ ዝነበራ ምስጢራዊ መጸውዒ ሮዛ ጽምብላሊዕን ናይ ሰለስቲአን ስእልን አብ ናይቲ ሃገር ገንዘብ 200 ፔዞ ገንዘብ ከም ዝሕተም ተገይሩ።
ደራሲት
( Pénélope Bagieu ፔኖሎፕ ባጂዎ )
ምንጪ ካብ ‘Les culottées’ ሰብ ስረ ወይ ሰብ ዝና ማለት እዩ፡ ዘርእስታ ናይ ፈረንሳይ መጽሓፍ፡
ብ ዘውዲ ተስፋማሪያም፡ ጥሪ 2018 ዝተተርጎመ።
ምስጋና፥-
– ነዛ ንእሽቶይ ዛንታ ክትርጉማ ብሞራልን ብሓሳብን፡ ዘተባባዕኩምኒ፡ ምስጋናይ ይብጻሕኩም።
– ጽሑፈይ ተነባቢ ንክኸውን ተገዲስካ እርማትን ደገፍን ዝገበርካለይ፡ ኣቶ እስቲፋኖስ ተመልሶ፡ ኣዝየ አመስግነካ።
– ነዛ ሓጻር ዛንታ፡ ንክትንበብን ናብ ሰማዕቲ ንኽትበጽሕን ዝተሓባበርኩምኒ፡ ምስጋናይ ልዑል ኢዩ።
2018-03-06
ባህልን ልምድን ዘይሕጋዊ ንግዲ (ኮንትሮባንዳ) ኣብ ኤርትራ:-
ኣቀዲመ ክገልጾ ዝደሊ ሓቂታት ኣሎ፡ ንሱ ድማ ካብ መርፍእ ክሳብ መድፍዕ: ኣቶ ኢሰያስ ኣፍወርቂ ዘይፈልጦ ንጥፈታት ኣብ ዉሽጥን ኣከባቢ ኤርትራን ኣይካየድን’ዩ። ኣንካይዶ ብሚልዮናት ዝግምገም ንግዳዊ ንጥፈታት’ሲ፡ ሓንቲ ደቓቕ ዑፍ ካብ ኤርትራ ዶብ ሱዳን ኤርትራ፡ ዶብ ኢትዮጵያ ኤርትራን ዶብ ጁቡቲን ኤርትራን ኣቓሪጻ እንተኣትያ’ዉን እንተኾነ፡ ብደቂቑ ከምዝፈልጥ ክትፈልጡ ኣለኩም። ኣቶ ኢሰያስ ኣፍወርቂ ካብ ታሕቲ ክሳብ ዝላዓለ ደረጃ እቲ ስርዓትን ህዝብን ብመገዲ ስለያዊ ትካላቱን ብዉልቑን ኣዝዩ ስጡም ጋድማዊን ትኹላዊን ሰንሰለታዊ ርኽክብ ዘለዎ መራሒ’ዩ። ኣንካይዶ ዝካየድ ዘይሕጋዊ ንግድታት፡ ኣብ መንጎ ሱዳንን ኤርትራን ዝካየድ፡ ኣብ ገዛኹም ኬንኩም ተዕልሉዎን ተሓምዩዎን ተራ ዕላል እዉን እንተኾነ ዝፈልጥ ሰብ’ዩ። ስለዚ እቲ “ኣቶ ኢሰያስ ኣፍወርቂ ዘይፈለጦ ኮይኑ ድዩ” ዝብል ኣዝራራርባ፡ ናይ ጉራሃት ዝመስል ተንኮለኛታት ንህዝቢ ንምድንጋር ዝዛረብዎ ዘረባ ሙኻኑ ብቀዳምነት ክግራሕ ዘለዎ ምህዞ-ምድንጋራት’ዩ።
ባህሊን ልምድን ከተጥርዮ ኣዝዩ ቀሊል፡ ጨሪስካ ከተጥፍኦ ግን፡ ኣዝዩ ኣጸጋሚ ዝኾነ ነገር’ዩ። ኣብ ሃገራዊ ተጋድሎ ንናጽነት ኤርትራን ንሓርነት ዜጋታትን እንዳተቃለስና እንኮለና፡ ዉድብ ህ.ግ.ሓ.ኤ ምጣኔ-ሃብታዊ ትሕዝቶታቱ ንምኽዕባትን ነቲ ዝነበረ ሕጽረታት ጠለባትን ቀረባትን ህዝቢ ንምጽባብን ርእሰ-ምኽኣል ተባሂሉ ዳርጋ ድሕሪ ቀዳማይ ዉድባዊ ጉባኤና (1977) ኣብ ትሕቲ ክፍሊ ቁጠባ ዝማሓደር ሓደ ጨንፈር ንግድንሸቐጥን ዝብል ብምቛም፡ ኣብ ካብ መግዛእታዊ ሰራዊት ኢትዮጵያ ሓራ ዝወጸ ቦታታትን ንዝነብር ህዝቢ፡ ካብ ሱዳን ኣድለይትን ሃለኽትን ኣቑሑታት ብምቕራብ ይናጣጥጠፍ ከምዝነበረን፡ ስግሩ እዉን ኣብ ሱዳን ብሸሪከት ኣፍሮ ዝፍለጥ ናይ መጓዓዝያን ጽርበት ሓጺን ትካላት ኣገልግሎት ንሱዳናዉያን እንዳሃባ ርእሰማል ህ.ግ.ሓ.ኤ ንምዕባይን ርእስና እንኽእለሉ ህሞት ንምፍጣር ተባሂሉ ዝተጀመረ ሙኻኑ ኣዳዕዲዔ ይፈልጥ። ብልክዕ ኣብቲ እዋን’ቲ፡ ነቲ ንዘንቐሎ ዕላማን ስትራተጂን ከምዝወቕዔን፡ ጽቡቕ ዉጽኢት ከም ዘበርከተን ኣብ ተዘክሮታተይ ይጥሕምስ እየ።
ካብ ዝተረኽበ ኣድማዒ ዉጽኢታቱ ብምንቃል ድማ፡ ብዉዱቡን ዝላዓለ መልክዓቱ ብ 09 ዝባሃል ኣሃዱ ንግድን ገለ ክፋል ሓይሊ ባሕሪ ነቲ ዘይሕጋዊ ስራሓት ንግዲ ስራሕና ኢሎም ስለዝተታሓዝዎ፡ ኣኻሊ ቀረባት ነቲ ኣብ ሓራ መሬት ዝነብር ዝነበረ ህዝቢ ካብ ምቕራብ ሓሊፎም፡ ን ኣብ ዉሽጢ ኣብ ትሕቲ መስመር ጸላኢ ዝነብር ዝነበረ ህዝቢ፡ ከም ቢራ ሄኒከን፡ ሽኮር፡ ሽጋራ…..ወ.ዘ.ተ ኣስሊኾም ብምእታዉ እዉን ይነግዱ ከምዝነበሩ ይዝክረኒ። ከምዚ ኢሉ እዩ እቲ ናይ ዘይሕጋዊ ንግዳዊ ንጥፈታት ኣብ ህ.ግ.ሓ.ኤ ተኣታትዩ። እዚ ባህሊ’ዚ ካብ 1977 ጀሚሩ ክሳብ እዛ ካልኢት፡ ደቂቕ፡ ስዓት ናይ ጊዚየ ዝጽሕፈላ ዘለኹ፡ ከም ባህሊን ልምድን ዉድብ ኮይኑ ይሰርሕ ከምዘሎ ይፈልጥ እየ።
ሰባት ብመኽሰብን ክሳራን ክጥምትዎ ከምዝኽእሉ ዘጣራጥር ኣይኮነን፡ የግዳስ እቲ ቀደም ሕራይ ኣብ ቃልሲ ስለዝነበርና ብዘይሕጋዊ ብልሓታት ጸገማትና ክንፈትሕ ንህቕን ኔርና፡ ሕጂ ግን ልዑላዊ ሃገር፡ ህዝቢን መንግስትን እንተሃልዩ ሕጋዊን ትካላዊን ኣሳራርሓ ክስራሕ ግድነታዊ ጉዳይ’ዩ። የግዳስ ዘይሕጋዊ ባህሊን ልምድን፡ ንኣታሓሳስባ መራሕቲ እዚ ፖሎቲካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ይገዝእዎን ይደግሶምን ስለዘሎ፡ ነዚ ኣብ 50 ዓመታት ዘጥረይዎ ባህሊን ልምድን’ዚ ራሕሪሖም፡ ናብ ሕጋዊ ስርሓት ክኣትዉ ባህልታቶሙን ልምድታቶሙን ኣየፍቕደሎሙን’ዩ። እቲምንታይስ ርስሓት ካምሻ ብሓንቲ ሕቃቅ ሳቡና ሓጺብካያ ክትጸሪ ትኽእል እያ፡ ብመንጹሩ! ወዲ ሰብ ኣብ ነዊሕ ሂወቱ ዝለመዶ ባህልታትን ልምድታትን ብቀሊሉ ክሓድጎን ከጽሩዮን ኣጸጋሚን ፈጺሙ ዘይክኣልን እዩ። ከምኡ ስለዝኾነ’ዩ ድማ ኣብ ባህላዊ ምስላና ”ኣመል ምስ መግነዝ” ተባሂሉ ዝምሰል እዩ።
ስለዚ ገባቲ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ፡ ኤርትራ ናይ ባሕሪ ወደባት፡ ማርሳታት፡ ውሽመጣት….ወ.ዘ.ተ ያሃልዋ ኣይሃልዋ ብዘየገድስ፡ ኣብ ዘይሕጋዊ ንግዳዊ ንጥፈታት ክስህር ሙኻኑ ዘጣራጥር ኣይኮነን። ከምዚ ሓደ ብወልፊ ዕጸ-ፋርስ ዝተለኽፈ ሰብ ዕጸ-ፋርስ ካይወሰደ ዘይረግእ፡ መራሕቲ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ድማ ዘይሕጋዊ ስርሓት እንተዘይሰሪሖም ቀሲኖም ክድቑሱ ስለዘይክእሉ: ክቕጽልዎ ሙኻኖም ዘጣራጥር ኣይኮነን። ስለዚ እቲ ፍታሕ ብሱሩ ነዚ ብሕማቕ ባህልታትን ልምድታትን ዝመሽመሸ ስርዓት ካብ ሱሩ ቦርቒካ ምእላዩን ኣብ ዕኑኡ ሕጋዊ ፖሎቲካዊ ስርርዕን ጥዕና ዘለዎ ባህልታትን ልምድናታትን ሙኹስኻስ ጥራ’ዩ።
ወድሓንኩም!
መርእድ ዘርኡ
27/02/2018
People-to-People: Ethiopia and Eritrea
አቶ ኅሩይ ተድላ ባይሩ፤ የኤርትራና ኢትዮጵያ ሕዝብ-ለሕዝብ መድረክ ዋና ሥራ አስኪያጅ፤ በሁለቱ አገራት መካከል መመስረት ስላለበት የሕዝብ-ለሕዝብ ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነቶችና ፋይዳዎች አንስተው ይናገራሉ።
“የኤርትራ ሉዓላዊነት የተጠበቀ ሆኖ፤ አሰብን ለኢትዮጵያና ለዓለም በ‘ሼር’ ለማካፈል በድርድር መስማማት ያስፈልጋል።” – ኅሩይ ተድላ ባይሩ
https://www.sbs.com.au/yourlanguage/amharic/en/audiotrack/people-people-ethiopia-and-eritrea


text:
ሁማን ራይትስ ዋች ኣብ ዘውጽኦ ዓመታዊ ሪፖርቱ፡ እቶም ዲሞክራስያውያን ዝብሃሉ መንግስታት፡ ኣንጻር`ቶም ገሃስቲ ምሰል ዝኾኑ መራሕቲ ጸቕጢ ምፍጣር ስኢኖም ከምዘለዉ ይጠቅስ። ካብ መንጎ`ቶም ንገሃስቲ ምውቃስ ስኢኖም ኣለዉ ተባሂሎም ዝተወቕሱ፡ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ባን ኪ ሙን፡ ሓላፊት ፖሊሲ ወጻኢ ሕብረት ኤውሮጳ ካተሪን ኣሽተን፡ ከምኡ`ውን ናይ ዩ.ኤስ ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ተጠቒሶም ኣለዉ።
ምዕራባውያን መንግስታት፡ ምስ`ቶም ገሃስቲ መንግስታት፡ ጥቡቕ ርክብ ስለዘለዎም፡ ነቶም መግሃስቲ ዓይኖም ዓሚቶም ይርእይዎም ኣለዉ ይብል ሁማን ራይትስ ዋች። “ኣብተን ሃገራት ገዚፍ ልምዓታዊ ሓገዝ ስለ ዘንቀሳቕሱ፡ ኩነታት ሰብኣዊ መሰል እናኸፍአ እናኸደ፡ ንምግጣሙ ድፍረት ይሓጽሮም ኣሎ” “ሕጂ ኣብ ነንሕድሕዱ ዝተዋቕዐ ዓለም ኢና ንነብር ዘለና…ምዕራባውያን ዲሞክራሲያውያን፡ ከም ኣሰጎምቲ ምኽባር ሰብኣዊ መሰል ዘለዎም ሕጋውነትን ምትእምማንን ደረጅኡ እናንቆልቆለ ይኸይድ ኣሎ”።
ንኣብነት ይብሉ ኣብ ለንዶን ዲረክተር ሁማን ርይትስ ዋች ቶም ፖርቲዮስ፡ ኣብ ዩ.ኤስን ኤውሮጳን ዝካየድ ስጉምትታት ጸረ-ሽበራ፡ ናብ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰል ኣምሪሑ`ሎ።


text:
መንግስቲ ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ድምጺ ዘስምዕ ንዝኾነ ንምውቃስ ወይ ንምንእኣስ ኣይኮነን ክብሉ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርኸቡ ወሃቢ ቃል ኤምባሲ ኣሜሪካ ተዛሪቦም።
ኣብ መንጎ ገዛኢ ፓርቲን ተቃወምቲ ፓርትታትን ዝተጀመረ ልዝብ’ውን መንግስቶም ብቀረባ ይከታተሎ ከምዘሎ ኣፍሊጦም።
ቅድሚ መዓልታት ቤት ዕዮ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ዘውጽኦ ዓመታዊ ጸብጻብ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ሃገራት ህዝቢ ኣሜሪካ ንሰብኣዊ መሰላት ዝህቦ ክብደት ዘርእይ’ዩ ኢሎም።
ቤት ዕዮ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ኣብቲ ዓመታዊ ጸብጻቡ ናይ 200 ዝኾና ሃገራት ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት መርሚሩ’ዩ። ፖለቲካዊ ኣረኣእያ መሰረት ዝገበረ ብዘይሕጋዊን ብሃውርን ዝፍጸም ማእሰርቲ፡ ዝአተውዎ ዘይፍለጥ ዜጋታት ምክልባትን ንጨኻን ኣተሓሕዛ ምቕላዕን ከምኡ ምግዳብ ነጻነት ፕረስ ምዝራብ ሓዊሱ ካልኦት ዓፈናታት ዘርዚሩ’ሎ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ መንግስቲ ኣሜሪካ ቤት ዕዮ ጉዳያት ወጻኢኡ ሎሚ ቅነ ዘውጽኦ ዓመታዊ ጸብጻብ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ዝምልከት ክፍሊ ሚዛናዊ ኣይኮነን ክብል መንግስቲ ኢትዮያ ኣፍሊጡ።
እቲ ጸብጻብ ንድልየት ፖለቲካ ንዘለዎም ኣካላት ዝሃብዎ ሓበሬታ ጥራይ መሰረት ዝገበረ’ዩ፡ ካብ መንግስትን ሓቐኛታትን ዜጋታትን ዝተረኽበ ሓበሬታ የብሉን ክብል’ውን ገሊጹ።
ኣብ ቤት ጽሕፈት ኮሚኒኼሽን ኢትዮጵያ ሓላፊ ርኽብ ህዝቢ ኣቶ መሓመድ ሰይድ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ቤት ዕዮ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ዝወጽኦ ዓመታዊ ጸብጻብ 2016 ዓ.ም ክወጽእ ኸሎ ኣብ ኢትዮጵያ ተፈጢሩ ዝነበረ ኩነታት ብኣግባቡ ዝተገንዘበ ኣይነበረን’ውን ኢሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
መእተዊ
እዚ ጸብጻብ ዝተተርጎመሉ ሓደ ምኽንያት ስለምንታይ ኣብ ኤርትራ እሱራት ብስሞም ዘይጸውዑ ዝብል ሕቶ መልሲ ንምሃብ ዝዓለመ እዩ። ነዚ ንምንጻር ናብ 1980* ምምላስ የድሊ። ኣብ ሜዳ ብትእዛዝ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝእሰሩ ዝነበሩ ተጋደልትን ኣብ ከተማታት ዝቕተሉ ናይ ዝነበሩ ሰባት ስም ዝርዝር ከም ዓለሙ እዩ ዝጸሓፍ ኔሩ። እንተኾነ ግን ናይ ሓለዋ ሰውራ ሓላፍን ናይ ውሽጣዊ ማእከላይ ሽማግለ ህ.ግ.ሓ.ኤ. ኣባል ዝነበረ፡ ተኽላይ “ዓደን” ገብረማርያም፡ ኢዱ ናይ ኢትዮጵያ ምስሃበ ኣብ ረድዮን ጋዜጣን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ክንደይ ተጋደልቲ እሱራት ከምዝለዉን ኣስማቶም ከይተረፈ ገሊጹ። ብድሕር’ዚ ዜና ምትሕልላፉ፡ ተጋዳሊት ዙፋን ኣፈወርቂ፡ በዓልቲ ቤቱ ንተኽላይ “ዓደን” ናይ ኣርባዕተ ወርሒ ጥንስቲ ምዃና እናፈልጡ፡ ብትእዛዝ ላዕለዎት ሓለፍቲ ህ.ግ.ሓ.ኤ (ኢሳይያስ ዘጽደቖ) ናብ ኲናት ተላእኸት። ኣብ ኲናት ድማ “ተሰዊኣ” ተባህለ። ተኽላይ “ዓደን” ገብረማርያም ኣብ ዓዲ ኣቡን፡ ከባቢ ዓድዋ ትግራይ ብ1946 ተወሊዱ ኣብ ኣስመራ ዓብዩ ንሜዳ ዝተሰለፈን ድሕሪ ዓወት ናይ ኢ.ሃ.ደ.ግ. ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሰራዊቶም ክእቱ ምስጀመረ፡ ናብ ሆላንድ፡ ኤውሮጳ ኣምሊጡ ድሕሪ ምንባር ገለ ቅድሚ ቁሩብ ዓማውቲ ዝዓረፈ ሰብ እዩ።
ካብዛ ዕለት እዚኣ ማለት፡ ካብ 1980* ጀሚሩ ህ.ግ.ሓ.ኤ. ብትእዛዝ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣስማት እሱራት ከይግለጽን ብቑጽሪ ጥራሕ ከምዝፍለጡ ገበረ። እሱራት የለውን ንምባልን ነዚ “ሓሶት”ን ንኸምእኑ ድማ ንብዙሓት እሱራት ተጋደልቲ ነጻ ለቐቑዎም። ንገለ ዝፈለጡ ጌና ንምምትላል ድማ “ቅድሚ 1986 ኣቢሉ ንዝሃደመ ተጋዳላይ ምሕረት ጌርና” ብምባል ብውግዒ ኣብቲ ሽዑ ዝወጽእ ዝነበረት “ፍጻሜታት” ዝበሃል መጽሄት ብህ.ግ.ሓ.ኤ. ተዘርገሐ።
እዚ ዝስዕብ ትርጉም ጸብጻብ ናይ ጥሪ 2008 ነቲ ናይ ብ”ቑጽሪ” ድኣምበር ከም ፍጡራት ብኣስማቶም ክፍለጡ እውን ዘይፍቀደሎም እሱራት ኣገባብ ኣተሓሕዛ ብምቕላሕ ተባሂሉ ብተደጋጋሚ ክግለጽ ዘለዎ ጉዳይ ስለዝኾነ እዩ።
New revelations about Eiraeiro prison camp – “The journalist Seyoum Tsehaye is in cell No. 10 of block A01”
Reporters Without Borders
Press release
30 January 2008
Unauthorized Translation
ሓድሽ ግህዶ ብዛዕባ ቤት ማእሰርቲ ዒራ ዒሮ
ጋዜጠኛ ስዩም ጸሃየ ኣብ ሸላ ቁጽሪ 10 ብሎኮ አ01 ተባሂሉ ዝጽዋዕ ህንጻ ቤት ማእሰርቲ ተሞቑሑ ከምዘሎ ማሕበር ዶብ ኣልቦ ጋዜጠኛታት ሓቢሩ።
30 ጥሪ 2008
ኤርትራ
ጋዜጠኛ ስዩም ጸሃየ ኣብዚ ቀረባ እዋን ብናይ ፈረንሳ ዶብ ኣልቦ ጋዜጠኛታት ማሕበር ናይ “ነጻ ፕረስ ሓርነት” ስልማት ተዋሂብዎ። ስዩም ጸሃየ ብህይወቱ ኣብ ጥቓ ጋሕተላይ ዝርከብ ምስጢራዊ ቤት ማእሰርቲ ይርከብ። ጋሕተላይ ኣብ ሰሜናዊ ወገን ናይቲ ካብ ኣስመራ ንምጽዋዕ ዘሎ መንገዲ እትርከብ ነቑጣ እያ። ስዩም ኣብ ሸላ ቁጽሪ 10 ብሎኮ 01 ዝተባህለ ፖለቲካዊ እሱራት ዝምቑሑሉ ህንጻ ይርከብ።
ማሕበር ዶብ ኣልቦ ጋዜጠኛታት ነዝን፡ ካልእ ዝርዝር ዜናን፡ ካብ ሓደ ኣብዚ ብዙሓት ፖሊቲካዊ እሱራት ዝርከቡሉ ኣብያተ ማእስርቲ፡ ንኽኣቱን ክወጽእን ዕድል ዝነበሮ ኤርትራዊ እዩ ረኺብዎ። ናይ’ዚ ሰብ እዚ መንነት ምእንቲ ድሕነቱ ተዓቒቡ ኣሎ።
ስዩም ጸሃየ ብ2003 ኣቢሉ ኢዩ ናብ ዒራ ዒሮ ተወሲዱ ይብል እቲ ምንጪ። ናይ ዓይኒ ምስክር ከምዝሓበሮ ቅድሚ ሓደ ወይ ክልተ ዓመት ኣቢሉ ይገብር እቶም ዋርድያታት ክሃርምዎ ከለዉ ተራእዮም። ብዙሕ ግዜ ነቶም ዝሕልውዎ ወተሃደራት እምቢ ብምባልን፡ ናይ ቤት ማእሰርቲ መግቢ ምብላዕ ምእባይን፡ ብሕርቃን እናንጸረጸረ ደጋጊሙ “ኣነ ግቡአይ ጌረ እየ። ሓላፍነተይ ድማ እዩ። ኣብዚኣ እንተቐተልኩምኒ እውን ኣይግድሰንን እዩ” ክብሎም ከሎ ተሰሚዑ። ኣብዚ እዋን’ዚ ስዩም ጸጉሪ ርእሱ ልጹይ ጭሕሙ ድማ ነዊሕ ከምዝነበረ ይግለጽ።
ስዩም ጸሃየ፡ ድሕሪ ነጻነት፡ ሓላፊ ናይ ተለቭዥን ኔሩ። ብድሕሪኡ ድማ ርእሱ ዝኸኣለ ሰኣላይ ጋዜጠኛን ፊልም ኣዳላዊን ኮይኑ ይሰርሕ ነይሩ። ምስ ስዩም ገለ 10 ዝኾኑ ኣዳለውትን ናይ ጋዜጠኛታት ሓለፍትን ኣብ መስከረም 2001 ብትእዛዝ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ተኣሲሮም። እዚ ብድሕሪ እቲ ንኤርትራ ዝመርሕ ዘሎ ሰልፊ (ሓደ ሰልፊ ጥራሕ እዩ ዝፍቀድ) መራሕትን ወተሃደራዊ ሓለፍትን ንዲሞክራሲያዊ ምትዕርራይ ድሕሪ ምጥላቦም ዝተረኸበ ኩነት እዩ።
ስዩም ካብቲ ዝነበረሉ ኣብያተ ማእሰርቲ ብወርሒ ሚያዝያ 2002 ተሰዊሩ። ኣብቲ ሽዑ እዋን እዩ ሓለፍቲ መንግስቲ ኤርትራ ንዕኡን ካልኦት ከም በዓል ፍስሃየ “ጆሽዋ” ዮውሃንስ ዝኣመሰሉ ናይ ሕልና እሱራት ናብ ዝተፈላለዩ ምስጢራዊ ኣብያተ ማእሰርቲ ዝወሰድዎም። እዚ መግበሪኦም ድማ ነቲ ብጋዜጠኛታት ናብ ቤት ፍርዲ ክቐርቡ ምእንቲ ዝገበርዎ ናይ መግቢ ኣብያን ጥርዓንን ክሓብእዎን፡ ንኸይስማዕን እዩ።
እቲ ምንጪ፡ ነቲ ጽኑዕ ቤት ማእሰርቲ ብዝርዝር እዩ ገሊጽዎ። ከምኡ’ውን ብኸመይ ኣገባብ ይሰርሕን ኣብ ትሕቲ እንታይ ዓይነት ኩነታት እሱራት ከምዝነብሩን ይገልጽ። ብ2006 ብዛዕባ እዚ ቤት ማእሰርቲ እዚ፡ ካብ ካልኣዊ ምንጪ ዝተረኸበ፡ ብናይ ኢትዮጵያ ስለያ ክፍሊ ተዳልዩ ዝወጸ ጽሑፍ ነይሩ። ከምዚ ብማሕበር ዶብ ኣልቦ ጋዜጠኛታት ዝተረኸበ ናይ ዓይኒ ምስክር ግን ኣይኮነን ። እዚ ሓበሬታ’ዚ ነቲ ኣቐዲሙ ንዝተረኸበ የረጋግጽ ማለት “ሓደ ካብቲ ዝኸፍአ ናይ ኤርትራ ኣብያተ ማእሰርቲ ኣይኮነን” ይብል።
ናይ ምስ ሰብ ምርኻብ፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ መን ይኣቱ መን ይወጽእን መነባብሮ እሱራት ምስ ከባቢኦም ዝሕብር
እሱራት ኣዒንቶም ተዓሚቱ ብመኪና ናብ ዒራዒሮ ይውሰዱ። ዒራዒሮ ኣብ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ኣውራጃ ካብ ጋሕተላይ ቁሩብ ኪሎ ሜትር ፍንትት ኢላ ትርከብ። ኣብቲ ከባቢ እቲ ኩነታት ኣየር ብቐትሪ ኣስታት 40 ዲግሪ ሰልስየስ ዋዒ ክኸውን እንከሎ፡ ብለይቲ ድማ ካብ ባዶ ንታሕቲ ቁሪ ዘመዝግብ እዩ። ካብ ፍልፍል፡ በቲ ሓድሽ መንገዲ ናብቲ ጎቦታት ዝበዝሖን ኣቐዲሙ ናይ ቡን ዘራእቲ ዝነበሮ ቦታ የምርሕ። ካብኡ ናይ 45 ደቒቕ ድሕሪ ምጉዓዝ ቀዳማይ ፍተሻ ዝካየደሉ መንገዲ ይርከብ። እቲ ቦታ ብዝሕ ብዝበሉ ወተሃደራት ይሕሎ። ካብታ ነቑጣ እቲኣ ንድሓር፡ ካብ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ማሕተም ፍቓድ ዘለዎ እንተዘይኮይኑ፡ ዝኾነ ይኹን ሰብ ክሓልፍ ኣይፍቀድሉን እዩ። ኣብታ ነቑጣ ዘሎ ናይ ዋርድያታት ሓላፊ፡ ንኣማሓዳሪ ቤት ማእሰርቲ ናይ ዝመጹ ኣካላት ኣብቲ ቦታ ምብጽሕ ብስልኪ ምስኣፍለጠ፡ እታ መኪና ካብ ጫፍ ንጫፍ ክትፍተሽ ኣለዋ። ድሕሪ ምፍታሽ ሓለውቶምን እሱራትን መንገዶም ንኽቕጽሉ ምስተፈቐደሎም ናብ ጎቦ “346” ተባሂላ እትፍለጥ የምርሑ።
እቶም ነቲ ቤት ማእሰርቲ ዝሕልዉ ወተሃደራት፡ ክሳብ 2005 ኣብ ግዜ ገድሊ ዝወጸ ሚላኖ ተባሂሉ ዝፍለጥ፡ ሑጻ ዝሕብሩ ዩኒፎም ይኽደኑ ነይሮም። ብድሕሪ 2005 ግን ጽዕድው ዝበለ ዩኒፎምን ቆብዕን ክኸደኑ ጀሚሮም። ዕጥቆም ድማ ናይ ዋርድያ ፍሉይ በትርን ካላሽንን እዩ። ዋርድያታት ቅድሚ ናብቲ ቦታ እዚ ምምዳቦም ብዛዕባ ዒራዒሮ ዝኾነ ነገር ንኸይገልጹ ፍሉይ ማሕላ ይፍጽሙ።
ካብቲ ቀንዲ ቤት ማእሰርቲ መእተዊ ሓደ ኪሎ ሜትር ኣቐድም ኣቢሉ ናይቶም ዋርድያታት መንበሪ ገዛውቲ (ባራካ) ይርከብ። ብድሕሪኡ ናይ ቤት ማእሰርቲ ደገ ቀጽሪ (መኽበቢ) ኣሎ። መፍለይኡ ድማ በቲ ሓደ ወገኑ ብኣሻዂ ትሪኮላታ ዝተሓጸረ ክኸውን እንከሎ በቲ ሓደ ወገኑ ድማ ኣብ ምድሪ ዝተቐበሩ ቦምባታት ይርከብዎ። ድሕሪዚ ናይ ካልኣይ መፈተሺ ቦታ እሱራት ናብቲ L ዝቕርጹ ናብ ኣማሓዳሪ ቤት ጽሕፈት ዝርከቦ ህንጻ ይውሰዱ። ኣብዚ ህንጻ እዚ ናይ ባኒ መስርሒ፡ ናይ ሕክምናን ናይ ፋርማሲን፡ መደቀሲ ናይቶም ካብ ኣሰመራ ዝመጹ ከም ፕረዚደንት ዝኣመሰሉ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ዝሓድሩሉ ክፍልታት ይርከብዎ።
እሱራት ናብቲ ቤት ማእሰርቲ ምስበጽሑ ብመጀመርታ ናብ ካምፕ ኣማሓዳሪ ለተና ኮሎነል ይሳቕ ኣርኣያ “ወዲ ሓኪም” ይውሰዱ። እሱራት ምስ ሓለውቶም፡ ከምኡውን ካብ ኣስመራ ዝመጹ ሰብ መዚ እውን እንተኾኑ፡ ምስኦም ዝርከብ ኩሉ ዝኾነ ይኹን ነገር ርሳስን ወረቐትን ከይተረፈ ኣውጺኦም የረክቡ። ብድሕር’ዚ እቲ ኣማሓዳሪ ኣብ ክልተ ናይ ስለላ ካሜራ ዘለዎ ክፍሊ፡ ናይቲ ፍቓድ ወረቐት ወግዓውነት ይምርምሮ። ለተና ኮሎነል ይሳቕ ሽዑ ነቶም ዝመጹ እሱራት ኣስማቶምን መንነቶምን ዝገልጽ ፎሮም ኣፈሪሙ፡ ሓደ ሰማያዊ ካምቻ ምስ ስረን ሓደ ኮበርታ ምስ ምንጻፉን ይዕድሎም።
ኣፍሪቃዊ ጉላግ
እሱራት ምስ ሓለውቶም ብጥራይ እግሮም ክኣትዉ እንከለዉ ምስቶም ካልኦት ኣብቲ ቤት ማእሰርቲ ዝርከቡ እሱራት እትረፍ ምዝራብሲ ብዓይኒ ምጥማት እውን ዝተኸልከለ እዩ። እቲ ዝኣትውዎ ቤት ማእሰርቲ ብኣርባዕተ ሜትሮ ዝቑመቱ መንደቕ ዝተኸበ ኮይኑ ናብ ከክፍሎም የምርሑ።
ብትሕቲ እቲ ናይ ምምሕዳር ህንጻ ሰለስተ ጎድኒ ንጎድኒ ብቸመንቶ ዝተሰርሐ ብድልዱል መንደቕ ዝፈላለያ ነፍሲ ወከፈን 64 ክፍልታት ኣለዋ። ብፊደልን ቁጽሪን ዝሓዘ መለለዪ ኣለወን። እተን ሰለስተ ፍሉጣት ነቶም ብፖለቲካ ተነቀፍቲ ዝኾኑ ከም ጋዜጠኛታት ዝኣመሰሉ ይሕዛ። እዚአን ድማ A01፡ B01ን B03ን ተባሂለን ይፍለጣ።
ሽላ ዒራ ዒሮ ብዓይኒ መሃንድስ
ኣብ ነፍስ ወከፍ ህንጻ፡ ኣብ መጀመርታ መስርዕ ዝርከባ ሸላታት ናብ ደገ ገጸን ክርእያ እንከለዋ እታ ካልኣይ መስርዕ ድማ ናብ ውሽጢ ህንጻ ዝርከብ ኮሪዶር ገጻ ተርኢ። እቲ ምንጪ ንማሕበር ዶብ ኣልቦ ጋዜጠኛታት ክገልጸሎም ከሎ “እቲ መዓጹ ናይቲ ሸላ ናብ መንደቕ ኣቢሉ ከምዝስራሕ ዝተገብረሉ ምኽንያት እቶም እሱራት ምእንቲ ነንሕድሕዶም ከይረኣኣዩ ኮነ ኢሉ ዝተሃንጸ እዩ” ይብል።
እተን ክፍልታት መስኮት ዘይብለን ሰለስተ ሜትር ትርብዒት እዩ ዝስፍሓተን። እቲ ሰሎፎን ኣዝዩ ላዕሊ ስለዝኾነ ሰብ ከርክቦ ኣይክእልን እዩ። መብራህቲ 24 ሰዓት ምስበርሀ እዩ። እቲ እሱር መግቡ ዝቕበለላን ከምኡውን ንምክትታል እሱር ኣብ ውሽጢ ክፍሊ፡ እተገልግል 10 ሰንቲ ሜትር ትርብዒት ቀዳድ ኣብቲ ማዕጾ ኣላ። ኣብቲ ውሽጢ እታ ክፍሊ፡ ካብቲ ማዕጾ ንኢድ የማን፡ ንዓይኒ ምድሪ ዝኸውን ሓደ ጉድጓድ ይርከብ። ኣብ ልዕሊኡ ድማ በቲ ኣማሓዳሪ ጥራሕ ዝኽፈት ናይ ማይ መተሓላለፊ መስመር ኣሎ።
ፊት ንፊት እቲ ማዕጾ ናይቲ ክፍሊ ንመቕጻዕቲ ዝጥቐሙሉ ሓደ ሜትሮ ዝቑመቱ ናይ ሓጺን ፓሎ ኣብ ምድሪ ተተኺሉ ይርከብ። እቶም ሓለውቲ ንኣብነት ሓደ እሱር ኣጣምታ እንተኣኽፊኡ፡ ወይ ምስ ካልእ እሱር ወይውን ወተሃደር እንተተዛሪቡ፡ ኣእዳዉን ኣእጋሩን ኣብቲ ፓሎ ንድሕሪት ኣሲሮም ብኣብራኹ ኮፍ የብልዎ። “ከምዚ ኢሉ እንተወሓደ ንሓደ 40 ሰዓታት ይጸንሕ” ብምባል እቲ ምንጪ ንማሕበር ዶብ ኣልቦ ጋዜጠኛታት ሓቢሩ።
ዕለታዊ ገሃነም
እቶም እሱራት፡ ለይትን መዓልትን ንበይኖም፡ ኣብ ትሕቲ 24 ሰዓት ተወሊዑ ዝርከብ መብራህቲ እዮም ዝነብሩ። ገሊኦም ብኣእዳዎም ገሊኦም ብኣእጋሮም ብመቑሕ ሓጺን ይእሰሩ። ገሊኦም ኣይእሰሩን። ወይ ኣብ መመርመሪ ክፍልታት ይኸዱ ወይ ከኣ ኣኣብ ሸላኦም ይዕጸዉ። እቲ ምርመራ ብናይ ጸጥታ ሓላፊ ናይ ህ.ግ.ድ.ፍ.፡ ዓብደላ ጃብርን ካልኦት ከም በዓል ናይ ፕረዚደነት ኢሳያስ ኣማኻሪ፡ የማነ “ማንኪ” ገብረኣብ፡ ዝኣመሰሉ ፖለቲካዊ ሓላፍቲ ይካየድ። ኣብዚ ምርምራ ምእንቲ ክለፋለፉ፡ እቶም እሱራት ይቕጥቐጡን ይውቅዑን። ከም ኣብነት ብፕላስቲክ ኹርማጅ ይህረሙ። ኣብ ማዓጹ ናይ ምርመራ ክፍልታት መልእኽቲ ናይቶም በዚ ዝሓለፉ እሱራት ኣሎ። ሓደ “ቅድሜኻ ዝሞቱ ሪኢኻዮምዶ?” ይብል። ካልእ “ነቲ መልእኽቲ እንተዘይፈቲኻዮ፡ ነቲ መልእኽተኛ ቅትሎ” ይብል።
ጸጉሪ እሱራት ኣብ ክልተ ወርሒ ሓንሳብ ይላጸ። እቲ ላጻያይ ምእንቲ ምስቶም እሱራት ከይዛረብ ብሓለዋ ይመጽእ ብሓለዋ ይኸይድ። ብፕላስቲክ ሸሓኒ ኣብ መዓልቲ ክልተ ግዜ መግቢ ይወሃቦም። እዚ መግቢ ወይ መረቕ ብርስን ወይ ኣሕምልቲ ወይ ድንሽ እዩ። ንግሆ ሓንቲ ኩባያ ሻህን ሽዱሽተ ባኒ እውን ይቖርሱ። ኣብ መዓልቲ ሓንቲ ሊትሮ ማይ ጥራሕ እያ ትፍቀዶም። ናይ ጥዕና ጸገም ዘለዎም እሱራት ካብቲ ልሙድ ዝያዳ ማይ ክወሃቦም ይኽእል እዩ። እዚ ግን ናይ ካምፕ ሓኪም፡ ማለት ዶክተር ሃይለ ምሕጹን፡ ፍቓድ ምስ ዝህብ ጥራሕ እዩ። ናይ መድሓኒት ፍቃድ እንተድኣ ሂቡ፡ እታ ወረቐት ኣብታ ናይ ሰላ ማዕጾ ትልጠፍ። እቲ ኣማሓዳሪ ኣብ ሰሙን ሓንሳብ ን20 ደቂቕ ነቲ ኣብ ልዕሊ ዓይኒ ምድሪ ዝርከብ ናይ ቱቦ ማይ ይኸፍተሎም። እቶም እሱራት ኣብዚ ሓጺር እዋን እዚ ነብሶምን ክዳውንቶም ክሓጽቡ ኣለዎም።
ብ2006ን ብ2007ን ማሕበር ዶብ ኣልቦ ጋዜጠኛታት፡ ካብ ኣስመራን ካብ ወጻኢን ዝረኸቦ ሓበሬታ ከም ዘመልክቶ፡ ገለ ትሽዓተ ዝኾኑ እሱራት ኣብ ዒራዒሮም ሞይቶም። ካብዚኣቶም ናይ ጽገናይ ጋዜጣ ኣዳላዊ፡ ዩሱፍ መሓመድ ዓሊ ብ13 ሰነ 2006፡ ናይ ቀስተ ደበና ጋዜጣ ምክትል ኣዳላዊ መድሃኔ ሃይለ ብየካቲት 2006 ሞይቱ ይበሃል። ከምኡ’ውን ናይ ኣድማስ ጋዜጣ ኣዳላዊ ስዒድ ዓብደልቃድር ብመጋቢት 2005 ኣቢሉ ሞይቱ። ቀጺሉ ማሕበር ዶብ ኣልቦ ጋዜጠኛታት ገጣምን ናይ ተዋስኦ ጸሓፋይ፡ ፍስሃየ “ጆሽዋ” የውሃንስ፡ ብ11 ጥሪ 2007 ኣብ ቀይዲ እንከሎ ምሟቱ ፈሊጦም። “ጆሽዋ” ናይቲ ሕጂ ተኸልኪሉ ዘሎ ሰሙናዊ ጋዜጣ ሰቲት ሓደ መስራቲ ኔሩ። እዚ ምንጪ ኣብዚ ወርሒ እዚ ኣብ ዝሃቦ ቃለ መጠይቕ፡ ናይ ፍስሃየ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምሟቱን ኣብ ሸላ 8 እውን ከምዝነበረን ኣረጋጊጹ። ከምኡ’ውን ብድሕሪ ናይ ኣማሓዳሪ ገዛ ዝርከብ ቦታ “እንተውሓደ ሽውዓተ ሰባት ዝተቐብሩሉ መቃብር” ከምዘሎ ነጊሩ።
ለበዋ
ዒራ ዒሮ ተባሂሉ ዝፍለጥ ቤት ማእሰርቲ ንኤርትራን ንኣፍሪቃን ውርደት እዩ። እቶም ብጥሪ 1 2008 ኣብ ዝጅመር ናይ ኣፍሪቃ ማሕበር ኣኼባ ዝሳተፉ ናይ ሃገራት መራሕቲ፡ ነዚ ጸማም እዝኒ ክህብዎ የብሎምን። መንግስቲ ኤርትራ ነቶም ንስልጣኑ ዝጻብእዎን ንህላወኡ ዘስግእዎን ባእታታት ዘርእዮ ሕሉፍ ጭካነ ሸለል ኢልካ ክሕለፍ የብሉን።
ነዚ ሓበሬታ ብምግባር ማሕበር ዶብ ኣልቦ ጋዜጠኛታት ነዚ ዝስዕብ ለበዋ የቕርብ።
ኣባላት መንግስታት ናይ ኣፍሪቃ ኣብ ሃሃገሮም ዝርክቡ ናይ ኤርትራ ኣምባሳደራት ብምጽዋዕ፡ ኣብ ልዕሊ ፖለቲካዊ እሱራት ዝወርድ ዘይሰብኣዊ ኣተሓሕዛ ከወግዙን ነጻ ክልቀቑን ክጠልቡ። ከምኡ’ውን ናይ ኣፍሪቃ ሃገራት ናይ ወጻኢ ሚኒስትሪታት፡ ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ናይ ኤርትራ ኤምባሲታት፡ ንናይ ኣስመራ ኻዝና ንምምላእ ዝገብርዎ ጸቕጢ ኣብ ወጻኢ ደው ክብል ክጠልቡ። ኣብ ወጻኢ ዝቕመጡ ኤርትራውያን እንተወሓደ 2% ዝኸውን ናይ እቶቶም ነቲ ኣብ ዘዘለውዎ ሃገር ዝርከብ ናይ ኤርትራ ኤምባሲ ከረክቡ ይግደዱ። ነዚ እንተዘይጌሮም ናብ ሃገሮም ኤርትራ ምኻድ ይኽልከሉ፡ ኣብ ኤርትራ ዝኾነ ንብረት ክውንኑ፡ ንስድራ ቤቶም ነገራት ክልእኩ’ውን ኣይክእሉን እዮም።
ኤውሮጳዊ ማሕበር ነቶም ነዚ ኢሰብኣውን ጭካነ ዝመልኦ ኣተሓሕዛ እሱራት ብሓላፍነት ዝሕተቱን ነቲ ኩነታት ዘተግብሩ፡ ነፍስ ወከፍ ሰበ ሰልጣን ንኸይገሹን፡ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ኣስማቶም ኣብ ድሩት ዝርዝር ክኣቱ ክገብር ኣለዎ። እዞም ዝስዕቡ ሰበ ስልጣን እንተወሓደ፡ ናብ ዓዲ እንግሊዝ ንኸይኣትዉ ክኽልከሉ ኣለዎም።
o ናይ ፕረዚደንት ቤት ጽሕፈት ሓላፍን ቃል ወሃቢ የማነ ገብረመስቀል
o ፍሉይ ኣማኻሪ ፕረዚደንት ሃገረ ኤርትራ፡ የማነ ገብረኣብ (ኣብ ዒራ ዒሮን ካልኦት ኣብያተ ማእሰርቲ ብኣካል ከምዝተራእየ ብጭብጢ ዝተረጋገጸ ስለዝኾነ)
o ሚኒስተር ምክልኻል ጀነራል ስብሓት ኤፍረም
o ናይ ካምፕ ኣማሓዳሪ ይስሓቅ “ወዲ ሓኪም” ኣርኣያ
o ናይ ውሽጢ ሃገር ኣማሓዳርን ሚኒስተር ሓበሬታ ናይዝጊ ክፍሉን (ብ2001 ዝተገብረ ናይ ሰባት ናይ ምእሳር ግፋ ብሓላፍነት ስለዝሕተት)
o ሚኒስተር ዜና ዓሊ ዓብዱ (ናይ ፕሮፓጋንዳ ሓላፊ)
o ናይ ካምፕ ዶክተር ሃይለ ምሕጹን
o ኮሎነል ሚኪኤል ሃንስ “ወዲ ሃንስ” ናይ 32 ዲቪዥን ኮማንደርን ዒራ ዒሮ ኣብ ትሕቲኡ ዝመሓደር ብምዃኑ
o ኮሎነል “ወዲ ወለላ” ናይ ምምሕዳር ቁ. 5 ናይ ስለያ ሓላፊ
o ናይ ካምፕ ኣማሓዳሪ ዝነበረ መጀር ጀነራል ገረዝግሄር “ውጩ” ዓንደማርያም


text:
ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህውሓት) ኣብ መቐለ ዘካየዶ ናይ ስለስተ መዓልታት አኼባ ትሸዓተ ነጥብታት ዝሓዘ መግለጺ ብምውጻእ ሎሚ ዛዚሙ’ሎ።
እቲ መግለጺ ብፍላይ ኮሚቴ ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዲግ 28 ግንቦት, 2018 ኣብ ዘካየዶ ህጹጽ ኣኼባን ዘውጽኦ መግለጺን ዝተኾረ’ዩ።
ህወሓት ኣብ መግለጺኡ እቲ ኮሚተ ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዲግ ኣብ ቀረባ ዘሕለፎ ውሳነ ንጸገም ኤርትራን ኢትዮጵያን ንምፍታሕ ዘቐመጦ ኣንፈት ኢህወዲግ ኣቐዲሙ ክኽተሎ ካብ ዝነበረ ዘይተፈልየን ነባሪ ሰላም ዘምጽእን ስለዝኾነ ግቡእን እዋናውን’ዩ ኢሉ ከም ዝአምን ገሊጹ’ሎ።
ኮሚተ ፈጻሚ ስራሕ ኢህወዲግ ንትካላት ልምዓት መንግስቲ ሕጂ ንሕጂ ብዘገጠሞ ሃገራዊ ኢኮኖሚያዊ ጸገም ንቴሌኮሚኒኬሽን፡ መፈልፈሊ ጸዓት፡ መንገዲ ኣየርን ካልኦትን ኣመልኪቱ ዘሕለፎ ውሳነ ኢህወዲግ ኣቐዲሙ ይስዕቦ ምስ ዝነበረ ፖሊስ ዘይጋጨውን ኢህወዲግ ኣብ ቀዳሞት ኣኼባታቱ ዝወሰኖም ምዃኑ ብምርግጋጽ ብዝለዓለ ጥንቃቐ ክትግበሩ መጸዋዕታ የቕርብ ክብል መግለጺ ህውሓት ይሕብር።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ንደሕንነቱ ዝተሓለወ መንገዲ ቤት ትምህርቲ ትንታነ ዘርኣዊ ፍትሒ
Seattle ከመይ! ደቅኻ ናብ ቤት ትምህርቲ ብእግሮም ንኽጎዓዙ ብሽክለታ እንዳዘወሩ ንኽከዱ ብኸመይ ክነቕልለሎም ንኽእል?
ኣብ ዘርኣዊ ማዕርነት ጽንዓትና ሓሳባትካን ልምድኻን ንምክፋል 10 ደቓየቕ ውሰድ፡፡
ብእትገብረልና ደገፍ እዚ ኣብ ናይ ቤት ትምህርቲ መደብ ውሑስ መስመራት ብምፍጣር ተምሃሮና ብጣዕሚ ዝደልይዎ ንክንገብረሎም ይሕግዘና፡፡ ናይዚ ጽንዓት ግንዮትን ናይቲ መደብና ኣካይዳ ብኸመይ ከም ዝሕብሮን ኣብ ናይ 2018-2019 ናይ ትምህርቲ ዓመት ንምክፋል ተሊምና ኢና፡፡
ካልኣይ ብርኪ ተምሃሮ-እታዎታትካ ንደሊ ኢና! ንካልኣይ ብርኪ ቤት ተምሃሮ ናይ ዘርኣዊ ማዕርነት ፅንዓትና ውሰድ፡
ንተሳትፎኻ ነመስግን! እዚ ተምሃሮ ዘለዎም ዘርኢ ብዘየገድስ ንኹሎም ተምሃሮ ጥዕንኦም፣ ሓጎሶምን ትምህርታዊ ዓወቶምን ንምውሳኽ ብቐጥታ ዝሕግዝ እዩ፡፡
ናይ ዘርኣዊ ፍትሒ ራእይ
ራእይና ናይ ስያትል ቤት ትምህርቲ ተምሃሮ መዓልቶም እዞም ዝስዕቡ ሓዊሱ ናይ ምጉዕዛን ብሽክለታ ምዝዋርን ጥቕሚ ብምርካብ መዓልቶም ንኽጅምሩ:
- ክዘናግዑ
- ድሕንነቶም ከም ዝተሓለወ ክስመዖም
- ምስ ማሕበረሰቦም ዘለዎም ርክብ ምጥንኻር
- ኣብ ናይ ቤት ትምህርቲ ቁርሲ ሰዓት እንተየርፈዱ በጺሖም ንኽመሃሩ ድልዋት ይኾኑ
- ዝተመሓየሸ ኣካላዉን ኣእምሯዉን ጥዕና
ስያትል ዘርኣዉነት ኣብ ምቅላስን ፍትሓዊ ከተማ ኣብ ምህናጽ ዝገብሮ ጻዕሪ ንምሕጋዝ ኣብ እዞም ዝስዕቡ ጉጅለታት ዝርከቡ ተምሃሮ ነተኮር፤ ናይ ከለር ማሕበረኮም፣ ትሑት እቶት ዘለዎም ማሕበረኮም፣ ስደተኛታትን ዑቕባ ሓተትን ማሕበረኮም፣ ስንክልና ዘለዎም ሰባት፣ ገዛ ዘይብሎም ወይ ናይ ገዛ ዉሕስና ዘይብሎም፣ ማሕበረኮም LGBTQ ከምኡ እዉን ደቂ ኣንስትዮ፡፡
ናይ ከይዲ ምምሕያሻት
ኣብ 2018 ናይ ድሕንነቱ ዝተሓለወ ናይ ቤት ትምህርቲ መንገዲ ጉጅለ፡
- ሕብሪ ዘለዎም ተምሃሮ ናብ ቤት ትምህርቲ ብእግሮምን ብብሽክሌታ ክጎዓዙ ከለው ዝገጥሞም ማሕለኻታት ንምፍታሕ ንናይ ቤት ትምህርቲ ዘርኣዊ ፍትሒ መፅናዕቲ ድሕንነቱ ዝተሓለወ ናይ ቤት ትምህርቲ መንገዲ ፈጢሩ እዩ፡፡ እዚ ፅንዓት ብ 9 ቋንቋታ ዝካየድን ኣብ ኦንላይን፣ ናይ ቡስጣ ሳፁንን ኣብ ኮማዊ ፍፃመታት ክርከብ ይኽእል፡፡
- ዘርኣዊ ፍትሒ ፅንዓት ንምፍላጥን ብዛዕባ ናይ ሂወት ተሞክሮኦምን ናብ ቤት ትምህርቲ ክኸዱን ክመፁን ከለው ብዛዕባ ዝገጥሞም ማሕለኻታት ንምፍላጥ ምስ ተምሃሮን ስድራኦምን ዕሙቕ ዝኾነ ዝርርብ ንምክያድ እንተነኣሰ 85% ዝፅግዑ ሕብሪ ዘለዎም ተምሃሮ ምስ ዘለዎም 10 ቤት ትምህርታት ተጣሚሩ እዩ፡፡
- ብፍሉይ ንሕብሪ ዘለዎም፣ ስደተኛታትን ዑቕባ ሓተቲ ኮማት ኣብ ዝተዳለው ፍፃመታት ልዕሊ 50 ኮማዊ ፍፃመታት ተሳቲፍና
- ናይ ዘርኣዊ ፍትሒ መፅናዕቲ ንምፍላጥን ከም ፎከስ ግሩፕን ኣብ ልዕሊ 10 ዝኾኑ ናይ ቡና ስተዩ ኮማዊ ትካላት ዝኣመሰሉ ፎከስድ ኣውትሪች ንምክያድ ምስ 40 ዝኣኽሉ ኮማዊ ትካላት ተጣሚርና ኢና
- ካብ 2017-2018 ናይ ትምህርቲ ዘመን ካብ ካልኣይ ብርኪ ተምሃሮን ወለዶምን ልዕሊ 250 ዝፅግዑ ናይ ፅንዓት መልስታት ተቐቢልና
- ካልኣይ ዙር ኣብ 2018 ፅድያ ንዝግበር መፅናዕቲ እቲ ናይ ፅንዓት ተሳትፎ ተበፃሕን ፍትሓውን ንምግባር ናይ ፅንዓት ተበፃሕነትና ኣመሓይሽና ኢና
ናይ ዘርኣዊ ፍትሒ ትንታነ ከይዲ
ኣብቲ ቀጻሊ ዓመት ናይ ዘርኣዊ ትንታነ ዝኸዉን:
ተዛዚሙ
ኣብቲ ዝሓለፈ እቲ ማህበረሰብ ብኸመይ ከም ዘገልገልናዮ ዘርኢ መረዳእታ ምትንታን
2018
ብቲ መደብና ጽልዋ ዝሓደሮም ሰባት ብምይይጥን ክትትልን ነካትቶም
ብዝቕበልዎ ናይ ተምሃሮ ዘርኣውን ቋንቋን ኣፈላላይ መሰረት ምስ እዞም ዝስዕቡ 40 ኮማዊ ትካላት ክንተሓባበር ኢና፡
- ኣኪ ኩሮስ ማእኸላይ ቤት ትምህርቲ
- ባሊ ጋትዘርት ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ
- ኮንኮርድ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ
- ዴርቦርን ፓርክ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ
- ዱንላፕ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ
- ራይነር ቢች ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ
- ዌስት ሲያትል ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ
- ዊንግ ላክ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ
ሓጋይ 2019
ዘርኣዊ ፍትሒ ትልሚ ራኢና ንምስኻዕን ሓዱሽ ስትራተጂ ንምምዕባል ምስ ሕብራዊ ኮማት ምትሕብባር፡፡ ናብቲ ራኢና እንገብሮ ገስጋስ ንምልካዕ ናይ ገምጋም ኣገባብ ምልላይ፡፡
ጽድያ 2019
ናብቲ ማሕበረሰብ ሪፖርት ምግባር
ናይ ደሕንነቱ ዝተሓለወ መንገዲ ቤት ትምህርቲ ትንታነ ዘርኣዊ ፍትሒ ንምንታይ ኣድላይ ኮይኑ?
መብዛሕትኦም ሲያትል ዘለው ተምሃሮ ናይ ቤት ትምህርቲ ኣውቶቡስ ስለዘይረኽቡ እዚ ስራሕ ብቐጥታ ናይ ሕብሪ ዘለዎም ተምሃሮ ይምልከት፡፡ ምስ ቤት ትምህርቲ ብንጥፈት ምስታፍ ምስቲ ዓብይ ኣካዳምያዊ ስክዕቲን ዝተመሓየሸ ኣካላውን ኣእምሯውን ጥዕና ዝተመሓየሸ እዩ፡፡
ዋላኳ ኣብቶም ዝሓለፉ ኣርባዕተ ዓሰርተ ዓመታት ቁጽሪ መናእሰይ ኣርባዕተ ዕጽፊ እንተወሰኸኳ ቁጽሪ እቶም ናይ እግሪ ጉዕዞ ዝገብሩን ብሽክለታ ዝዝዉሩ ተምሃሮ ኣዝዩ ቀኒሱ እዩ፤ እዚ ድማ ንከለርድ ማሕበረሰብ ናይ ዘይምምጥጣን ጽዕንቶ ኣሕዲሩ እዩ፡፡
- ጸለምትን ላቲኖን ዝኾኑ ህጻናት እቲ ዝዓበየ ናይ ህዝርጥና መጠን ዘለዎም እንትኾኑ ከምኡ እዉን እቲ ዝነኣሰ ናይ ፓርክ፣ መጻወቲ ወይ እግሪ ጉዕዞ ዝገብሩሉ መንገድታት ዕድል ኣለዎም
- ናብ ¼ ዝጽግዑ ጸለምቲ መናእሰይ ምስ 13% ዝኾኑ ጸዓዱ መናእሰይ ክነጻጸሩ እንከለዉ ካብቲ ዝምከር መዓልታዊ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ዝተሓተ ይንቀሳቐሱ፡፡
- ኣብ ሰያትል እቲ ዝዓበየ ከለር ተምሃሮ ዘለዎም ቤት ትምህርታት ካብ 50% ናይ ከለር ተምሃሮ ዘለዎም ቤት ትምህርታት እንትነጻጸር እቲ ዝነኣሰ ናይ እግሪ ጉዕዞ መግበርን ብሽክለታ መዘወርን ኣለዎም
ኣብ ቤት ትምህርቲ ንጡፍ ምንቅስቓስ ምግባር ዘላቒ ዝኾነ ናይ ጥዕና ጥቕምታትን ምስ እዞም ዝስዕቡ ዝተተሓሓዙ ናይ መናእሰይ ርጉዲ ክቕንስ ይኽእል:
- መትነ-ልባዊ ሕማማት
- ሕማም ሽኮር
- ሕማም መንሽሮ
- ስትሮክ
ብተወሳኺ ድማ ምዉሳኽ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ዝተመሓየሸ ኣካላዉን ኣእምሯዉን ጥዕናን አካዳምያዊ ብቕዓትና ንኽንዉስኽ ይገብረና፡፡
ሓፈሻዊ መግለፂ
ናይ ሲያትል ዘርኣዉን ማሕበራዊ ፍትሕ ተበግሶ (RSJI) ኣብ ናይዚ ከተማ መንግስታዊ ቤት ጽሕፈት ዘሎ ዝርአ ትካላዊ ዘርኣዉነትን ዘርኢ መሰረት ዝገበረ ኣድልዎ ደዉ ናይ ምባል ጻዕሪ እዩ፡፡ ዘርኣዊ ፍትሒ መሳርሒ (RET) ናይ ዘርእኣዊ ፍትሒ ተፅዕኖታት ንምፍታሕ ስሩዕ ከይዲ የቐምጥን ናይ ፖሊሲ ምዕባለ፣ ኣፈጻጽማን ገምጋም፣ ናይ ዕማም ሕጊ፣ መደባትን ጉዳያት በጀት ዝመርሑ ሕቶታት የቐምጥ፡፡
ድሕንነቱ ዝተሓለወ መንገዲ ቤት ትምህርቲ (SRTS) ተምሃሮ ካብ ቤት ትምህርቶም ወይ ናብ ቤት ትምህርቶም ዝገብርዎ ጉዕዞን ድሕንነቱ ዝተሓለወን ቀሊልን ዝገብር ከባብያዊ፣ ክፍለ ሃጉራዉን ሃገራዉን ምንቅስስ እዩ፡፡ ናይ ሲያትል ክፍሊ መጎዓዝያ እዞም ዝስዕብ ሽቶ ንምስኻዕ ናይ ስትራተጂ እኩባት ይጥቀም፡
- ትምህርቲ: ኩሉ ሰብ ብኸመይ ድሕንነቱ ተሓሊዉ ክጎዓዝ ከም ዘለዎ ከምዝፈልጥ ምርግጋጽ
- ምትብባዕ: ኣብቲ ማሕበረሰብ ቤት ትምህርቲ ናይ እግሪ ጉዕዞን ምዝዋር ብሽክለታን ምትብባዕ
- ኢንጅነሪንግ፡ ከም ሓድሽ ናይ እግረኛ መንገዲ፣ ድሕንነቱ ዝተሓለወ መሻገሪን ንብሽክለታ ዝተመሓየሸ መንገዲ ዝኣምሰሉ ፕሮጀክታት ምህናጽ
- ኣፈጻጽማ፡ ናይ ትራፊክ ድሕንነት ሕግታት ንምትግባር ምስ ናይ ስያትል ክፍሊ ፖሊስ ምሽራኽ
- ገምጋም: ናብቲ ናይ ሓባር ናይ ድሕንነት ዕላማና ዘለዎ ከይዲ ምክትታል
- ሓላፍነት: ንናይ ቤት ትምህርቲ ዕዉታት ምንጪ ምቕራብ


text:
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ብናዕበኛታት እስማላዊ መንግስቲ ዝተደቀነ ስግኣት ንምውጋድ ኣብ ቐረባ መደብ ከምዝሕንፅፁ ኣፍሊጦም። NBC ምስ ዝተብሃለት ሓንቲ ቴሌቪዥን ኣብዘካየድዎ ቃል ምልልስ ነቲ ኣኽራሪ ጉጅለ ንምጥቓዕ ንምንያታይ ከምዘድሊ ንዝህቢ ኣሜሪካ ብቐጥታ መደረ ከስምዕ እየ ኢሎም።
ፕሬዝዳንት ኦባማ ትማሊ ሰንበት ኣብ ዝተፈነወ ናይ NBC ቃለ ምልልስ ዩናይትድ ስቴትስ በይና ስጉምቲ ኣክትወስድን እያ ኢሎም።ኣካል ዓለምለኸ ጥምረት ብምዃን ደብዳብ ነፈርቲ ብፍፃም ኣንፃር ዕጡቓት እስላማዊ መንግስቲ ይዋግኡ ንዘለው ወታደራት ዒራቕን ኩርድን ሓገዝ ክትህብ እያ ኢሎም።ብምስዓብ ‘’ንገስጋስ ISIL ምዕጋት ጥራሕ ከይኮነስ ንተኽእልኦም እውን ክነትሕቶ፤ዝቆፃፀርዎ መሬት ክንሽምርሮ ኢና፤ኣብ መወዳእታ ድማ ክንድምስሶም ኢና’’ኢሎም።
ፅባሕ ሰሉስ ምስ መራሕቲ ኮንግረስ ክራኸቡ እዮም።ድሕሪ ፃብሕ ረቡዕ ድማ ንስግኣት ISILን ከመይ ከምዝሕዝዎን ንዝህቢ ዩናይትድ ስቴትስ ብቕጥታ ከምዝገልፅሎም ፕሬዝዳንት ኦባማ ኣብሪሆም።
ISIL ተወሳኺ መሬት ንኽቆፃፅር እንተድኣ ተፈቒድሉ ብዙሕ ፀጋ ብርካብ ተወሰኽቲ ወፃእተኛታት ተዋጋእቲ ብምምልማል እቲ ኣኽራሪ ጉጅለ ኣብ ነዊሕ ግዜ ከብዲ ስግኣት ክኸውንን እዩ ኢሎም ኦባማ።
ኣብቲ ቃለ ምልልስ ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ምዕራብ ኣፍሪካ ንዝተኸሰተ ለበዳ ኢቦላ ብዛዕባ እትህቦ ሓገዝ እውን መብርሂ ሂቦም።ምስፍሕፋሕ ኢቦላ ንምምካት ወታደራዊ ሓይሊ ዩናይትድ ስቴትስ ክሕግዙ እዮም ኢሎም።ዘግልል ኣሃዱን ኣቑሕትን ከምኡ እውን ንደሕንነት ሰራሕተኛታት ፀጥታ ሓለዋ ምሃብን ወታደራዊ ሓይሊ ዩናይትድ ስቴትስ ዝህቦ ሓገዝ ከምኣብነት ጠቒሶም።


text:
ኣብ ቻይና ኣርተፊሻል ደሴት ናይ ምስራሕ ዓቕሚ ዘለዋ መርከብ ተሰሪሓ።
02/03/2010 ቤጂንግ ሰሪሓታ ዘላ ዓባይ መርከብ ኣብ ደቡባዊ ክፋል ቻይና ዝርከብ ቃላይ ሰብ ሰራሕ ማለት ውን ኣርተፊሻል ደሴት ንምስራሕ ዓቕሚ ከም ዘለዋ ተገሊፁ ኣሎ።
እዛ ቲያን ኩን ሃዎ እትበሃል ደሴት ናይ ምስራሕ ዓቕሚ ዘለዋ ዓባይ መርከብ 140 ሜትሮ ንውሓት ዘለዋ እንትትኮን ብሓደ ግዘ ሽዱሽተ ሽሕ ሜትር ኪዩቢክ ሓሸዋ ናይ ምፅዓን ዓቕሚ ዘለዋ እያ።
ቻይና ኣናኣሽቱ ኣርተፊሻል ደሴታት ከስርሕዋ ዝኽእሉ ማእኸለዎት ኮዓቲ ማሽናት ክትሰርሕ ዝፀንሐት ኮይና እዛ ሕዚ ተሰሪሓ ዘላ መርከብ ግን ዓበይቲ ኮዓቲ ማሽናት እትፀውርን እታ ዝዓበየትን እያ ተባሂሉ ኣሎ። እዚ ሓዱሽ ፈጠራ ትኹረት መንግስቲ ፊሊፒንስ ከም ዝሰሓበ ውን ብርክት ዝበላ ማዕኸናት ዜና እናዋጋዓሉ ኣለዋ።
ቃል ኣቐባሊ ሚንስተር ጉዳያት ወፃኢ ቻይና ሁዋ ቹንይንግ ከም ዝገለፅዎ እንተኾይኑ ድማ እዛ ዓቕሚ ምህናፅ ኣርተፊሻል ደሴት ዘለዋ ዓባይ መርከብ ኣብቲ ዝመፅእ ዓመት ብስሩዕ ንኣገልግሎት ክትውዕል እያ ኢሎም ኣለው።
እዚ ፈጠራ ንቻይና ሓዊሱ ብፍላይ ነተን ቃላያት ዝበዝሐን ሃገራት ትኹረተን ዝሰሓበን ግዘ ዝጠልቦን ማሽን ከም ዝኾነ እዩ ተገሊፁ ዘሎ።
ፍልፍል ሓበሬታ www.cnbc.com


text:
ነቲ ግድን ክፍታሕ ዘለዎ ጎንጺ ኢትዮ ኤርትራ ህዝባዊ ተሳትፎ ልዕሊ ኹሉ እዩ!
(01-10-2010) ህዝብታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ሓደ ህዝቢ ሓደ ደም፣ ሓደ ህዝቢ ሓደ ሃገር፣ ሓደ ህዝቢ ሓደ ታሪኽ እዮም። ታሪኾም ታሪኽ ጥንትን ያታን፣ ኣመጻጽእኦም ሕቡርን ስሙርን እዩ። መሬቶም ሓደ ባሕሮም ሓደ እዩ።፡እዚ ታሪኽ ዘይስሕቶ ናይ ትማሊን ህልውን ሓቂ እዩ።
ደርባውን ብሄራውን ወጽዓታት ሓይሉ፡ ደጋውን ውሽጣውን በደላት ዛይዱ ብፍላይ ዘበን ምቅርማት ኣፍሪካ ኣብዘን ሕዚ ክልተ እናበልና እንጽውዐን ዘለና ሃገራት ሕዚ ኣጋጢሙ ንዘሎ ጸገም ፍልፍል ዝኾነ በሰላ ተፈጢሩ። እዚ ውሻይ እዚ ክሳብ እዛ ዕለት ሓደ ህዝቢ ከም ክልተ ክተፋነን፣ ሓደ ልቢ ከም ክልተ ክሓስብ፣ ሓደ ታሪኽ ከም ክልተ ብኣንጻራት ክውሕዝ ግድን ኰይኑ።
ሃጸይ ዮሃንስ ድሕሪ ፈተነ ምፍጣር ጥርንፍቲ ኢትዮጵያ ሃጸይ ቴድሮስ ዝበረቑ ሓድነት ሃገር ብፍላይ ድማ ዓይኒ ጸላኢ ቋሕ ከይብላ ኣብ ምሕላው መዋእሎም ዘሕለፉ ጅግና ነይሮም። ሕዚ መሬታት ኤርትራ እንብሎም ኳዓቲትን ጉንደትን፣ ዶጋዓሊን ኩፊትን ቀይሕ ባሕርን ከሰላን ወዘተ ቀይሕ ደም ጻዕዳ ጸላኢ ጃሕጃሕ ዝበለሎም መሬታት ኢትዮጵያ እዮም። ልዕሊ ካልእ ኢትዮጵያዊ ንክብርን ልኣላውነትን ኢትዮጵያ እትብሃልን ሃገርን ህዝብን መስዋእቲ ከፊሎም ክብሪ ኢትዮጵያ ዝሓለዉ እውን ሕዚ ኤርትራውያን እንብሎም ኩሩዓት ኢትዮጵያውያን እዮም። ታሪኽ ታሪኽ እዩ እሞ እዚ ክዝንቶን ክንገርን ይግባእ። ሕዚ ዘሎ ብደም ኤርትራውያን ጀጋኑ ዝመጸ ሃገራዊነት እውን ክኽበር ይግባእ።
ሃጸይ ዮሃንስ ኣብ ቋሕ ሰም ዝግበር ኲናት ጸረ ባዕዳውያን ዕድመ ስልጣኖም ጠሪሱ ክሳብ እታ ኣብ ተመሳሳሊ ወፍሪ ኣብ ግምባር ውግእ ዝስውኡላ ሰዓት እዞም ህዝብታት እዚኦም ሓደ ዓዲ ሓደ ደም፣ ሓደ ህዝቢ ሓደ ሃገር፣ ሓደ ህዝቢ ሓደ ታሪኽ ኰይኖም ዘሊቖም።
ድሕሪ ሃጸይ ዮሃንስ ዝመጽአ ምኒሊክ እቲ ኣብ ሃጸይ ዮሃንስ ዝነበረ ከቢድ ሃገራውን ዓለም ለኻውን ኩነታት ብውሱን መልክዑ ቀጺሉ ህዝብታት ክልቲአን ሃገራት ኣብ ዓድዋ እውን ዝተርኣየ ኣንጸባራቒ ዓወት ሓፊሶም።
እዞም ህዝብታት ኣብ መዋእሎም በበይኖም ኰይኖም ዝበልዑሉ ኰነ ዝሞትሉ እዋን ሃልዩ ኣይፈልጥን።
ድሕሪ ናይ ሃጸይ ምኒልክ ታሪኻዊ ስሕታን ግን ኣብ ዘበነ መዋእሎም ንፈለማ እዋን "ንሕናን ንስኹምን" ኣብ ዝብል ስምዒት ኣትዮም። ጣልያን ምስ ምኒሊክ ኣቐዲሙ ኣብ ዘበነ ሃጸይ ዮሃንስ እውን ዝጀመረ ሽርሕታት ብእወንታ እዩ ቀጺልዎ። ከም ራእሲ ኣሉላ "ጣልያን መሬተይ ዝወስድ ኣነ ንጉስ ሮማ እንትትኸውን እንተለኹ ጥራይ እዩ" ኣይበለን። ከም ሃጸይ ዮሃንስ እውን "ሳእኖም ሓመድ ዓደይ ከይወስድ እግሮም ማይ ሓጺብኩም ስደድዎም" ኣይበለን።
የግዳስ ነቲ ሕዚ ኣጋጢሙ ዘሎ ታሪኻዊ ክፍተት መበገሲ ዝኾነ "መረብ ምላሽ ውሰዱ" ኢሉ ድኣ ኣብ ታሪክ እዛ ሃገር ክሳብ ሕዚ ቃልቃል ዝብል ዘሎ ባርዕ ወሊዑ ሓለፈ።
ካብቶም መበገሲ ጸገማት እዚ ሓደ ህዝቢ እዚ ዝብሃል ህዝብታት ኢይዮጵያ ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ ተጸዋዊዖምን ብእተጌ ጣይቱ ተመሪሖምን ዓድዋ ምስ ኣተው እሞ ብፊታውራሪነት ራእሲ ኣሉላን ራእሲ ስዩምን ከምኡ እውን ብጥበብ ባሻይ ኣውዓሎምን ከኣላይነት ህዝቢ ትግራይን ከምኡ ብፈረሰኛታት ኦሮሞ ሓበራዊ ውቅዒት ምስተዓወተ ድሕሪ ክልተ ሰሙን ውዒሊ ፈረስማይ እዩ ዝተፈረመ (መምህር ገብረኪዳን፡ 2010) እዚ ውዕሊ እዚ ዝፈሰሰ ደም ከንቱ ዝገበረ ሕልሚ ሓድነት ክልቲኡ ህዝብታት ከም ደበና ሓጋይ ዘብነነ እቲ "ንስኹምን ንሕናን" ፈጢጡ ክቕጽልን ድሕሪ 100 ዓመት ድማ ካልእ ደማዊ ኲናት ክውላዕ ምኽንያት ክኸውን ኰነ።
ድሕሪኡ ኣብ ዘበን ሃይለስላሰ ዝተገበረ ናይ ውህደት ምንቅስቓስ፣ ኣብ ዘበን ደርጊ ዝነበረ ህዝቢ ኤርትራ ዳዕኺኽካ ኣካል ኢትዮጵያ ናይ ምግባር ፈተነታት እቲ ምትፍናን ምስቲ ቅዱም በደላት ተደሚሩ ናብ መፍትሒ ዝወስድ ኰይኑ ኣይተረኸበን። እሞ ኣንሕናን ንሳቶምን ዝብል ስምዒት ምስ ኣብ ኤርትራ ዝቦቖሉ ዝተፈላለየ ድልየት ዘለዎም ሓይልታት ተደሚሩ ቀርኒ ኣውጺኡ። ጸፊሩ።
ድሕሪ ምውላዕ ወያነ ኢትዮጵያን ነቲ ወያነ ብግቡእ መሪሑ ዘዐወተ ቃልሲ ወያነ ትግራይን እውን ርክብ ክልቲኡ ህዝቢ ከምታ ናይ ቀደሙ ንሓበራዊ ጸላኢኡ ተቓሊሱ ተኣምር ሰሪሑ እዩ። ባህሪ እተን ውድባት ብዘየገድስ ኣብ መንፈስ ተቓላሳይ ህዝቢ መረብ ነዘን ነጀን ግን ቓልሲ ሕውነት እዩ ነይሩ። ሓባራዊ ጸላኢኡ ብሓባራዊ ቀላጽሙ ደምሲሱ፡ ስርዓት ሃኒጹ።
ኣብዞም ናይ ታሪኽ ምዕራፋት እዚኦም ህዝብታት እዘን ሃገራት ረብሐኦም ኣብ ሓድነቶምን ሕውነታኣዊ ርክቦምን ከምዝረጋገጽ እናተፈለጠ፡ መራሕቲ በብድልየቶምን ውልቃኣዊ ባህግታቶምን እናፈልለይዎ መጺኦም እዮም።
ውዕሊ ፈረስ ማይ እንትፍረም ክልቲኡ ህዝቢ ኣይነበረን።ፌደረሽን እንትፈርስ ድምጺ ህዝቢ ተዓምጺጹ እዩ። ናጽነት ህዝቢ ኤርትራ ግድን ዋላ እኳ እንተነበረ ወይ ሞት ወይ ባርነት ኣብ ዝብል ወይ ጻዕዳ ወይ ጸሊም ኣብ ዝብል ጸቢብ ምርጫ ኣትዩ ውሳነ ከዕርፍ ግን ግቡእ ኣይነበረን። ኣብ መንጎ ወይ ናጽነት ወይ ባርነት ዘሎ ብዙሕ ኣማራጺ ኣይተዳህሰሰን። እዚ ኩነታት እዚ ኣብ ኤርትራ ኢሳያሳዊ ሃገራዊ መንነት ንምፍጣርን ሕዚ ኣብ ኤርትራ ኣንጸላሊዩ ንዘሎ ጅሆ ጥፍኣት ንምውላድን ምኽንያት ኮይኑ። ሓሳብ ብርሰት ወሊዱ።
እዚ ህዝቢ ሕውነቱ ተበጢሱ "ንስኻትኩምን ንሕናን" ምብህሃሉ ከይኣክል ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ኣብ ዓለምና ካብ ዝተርኣዩ ደማዊ ኲናት የሕዋት ሓደ ናብ ዝኾነ ኲናት ክኣትዉ ብባድመ ፈሊሞም። ንተጋዳላይ መለስ ሓዊሱ ብዙሓት ምሁራት ኮነ መራሕቲ "እቲ ባእሲ ልዕሊ ባድመ እዩ" ኢሎምዎ። ኮይኑ ግና 2 ዓመት ሓው ተዳምዩ 20 ዓመት ድማ ተፈላልዩ።
ኣብዚ እውን ዝርአ ተሳትፎ ህዝቢ ኣዕዚዝካ፣ ቅዋም መንግስታት ክመያየጥ ገይርካን ኣዛቲኻን ክተርፍ ዝነበረ ኲናት እዩ። ድሕሪ ኲናት እውን እንተኾነ ናብ ኣደባባይ ዓለም ከይከድካ ኣብታ ቦታ ብዘለዉ የሕዋት ህዝብታት ኣቢልካ ክእለ ዝኽእል እዩ ነይሩ። ዘይኣሳታፋይነት ህዝቢ ግን ብዙሕ ዋጋ ኣኽፊሉ።
ኣብ ቀረባ እዋን መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ኣብ ኣልጀርስ ዝተበየነ ብይን ብዘይምንም ቅድመ ኩነት ክቕበሎ እየ ምባሉ ስዒቡ ክልተ ጫፋት ዘለዎም ርእይቶታት ይውሃቡ ኣለዉ። ብፍላይ ኣብ ኢትዮጵያ ዓብዪ ኣጀንዳ ኰይኑ ኣሎ። በቲ ሓደ ገጽ ካብ ቀደሙ እቲ ኲናት ኮነ እቲ ኣተኣላልይኡ ጌጋ ምንባሩ፡ ዛጊድ ከይተፈትሐ ምጽንሑ እውን ግጉይ ምዃኑ ብምግላጽ ስኽ ኢልካ እናተተፋነንካ ካብ ምንባር ዝተውሃበ ሂብካ ዘላቒ ሰላምን ልምዓትን ህዝብታት ይሓይሽ ዝብሉ ኣለዉ። በቲ ካልእ ገጽ ድማ መሬትካ ብምሃብ ዝመጽእ ሰላም የለን ኢሎም ዝካትዑ ኣለዉ።
ድወት ኣብ መቐለ፣ ባድመን ዘላምበሳን ተዘዋዊሩ ዘዘራረቦም ነበርቲ ድማ እቲ ኩነታት ኣይኲናት ኣይሰላም ክፍታሕ ናይ ወትሩ ሕትኦም ምዃኑ ብምግላጽ ኣብ ኣተኣላልይኡ ግን ፍልልይ ኣለዎም። ህዝቢ ኣሳቲፍካ ክትግበር ዘለዎ እዩ ብምባል ሕዚ እውን ብዘይዘተን ምኽክርን ዝፍጸም ነገር ከምዘየለ ኣርጊጾም ይዛረቡ።
ድወት ምሁራት ኣብ ዘዛተየሉ እዋን ዝተገለጸ እውን እዚ እዩ።
እቲ ጉዳይ ግድን ክፍታሕ ኣለዎ። እንተኾነ ግን ብዘይካ ናይ ህዝቢ ተሳትፎ ኣይሕሰብን ኣይሕለምን ኣይትግበርን!
ሰላም ንህዝብታት ኢትዮ ኤርትራ!
ድምጺ ወያነ ትግራይ
ምንጪ ፅፁይ ሓበጽሬታ!


text:
ፓርላማ ኢትዮጵያ ንዝቕፅል በጀት ዓመት 2007 ዓ/ም ልዕሊ 178 ቢሊዮን ብር ኣፅዲቑ።ምስ ግብፂ ዘሎ ርክብ እውን ዝሓሸ ኣንፈት ሒዙ’ሎ ኢሎም ቀዳማይ ምንስቴር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ።ናይ ሰለስቲአን ናይ ቴክኒክ ኮሚቴ ስራሕ ከምዝጅምር እውን ኣብ ስምምዕ ተበፂሑ’ሎ ኢሎም።
ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ሎማዕንቲ ሰኒ ኣብዘካየዶ ጉባኤ ናይ 2007 ዓ/ም ሃገራዊ በጀት 178 ቢሊዮን፣565 ሚሊዮን፣906 ሽሕን 574 ብር ክኸውን ኣፅዲቑ’ሎ።
ኣባላት እቲ ቤት ምኽሪ ንቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያ ካብ ወፃኢ ዝርከብ ኣታዊ ከምኡ’ውን ርክብ ኢትዮጵያን ግብፅን ሓዊሱ ዝተፈላለዩ ሕቶታት ሓቲቶም።
ብዛዕባ ዓብዪ ግድብ ህዳሴን ምስ ግብፂ ዘሎ ርክብን ካብ ኣባላት ፓርላማ ቐሪቡሎም መልሲ ዝሃቡ ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ መርገፂ ኢትዮጵያ ኣብ መትከል ዝተመስረት ዘይለዋወይ ምዃኑ ብምዝኽኻር ናይ ግብፂ መርገፂ ግን ከከም ናብ ስልጣን ዝመፁ መራሕቲ ከምዝለዋወጥ ሓቢሮም።ገሊኦም እውን ብግልፂ ንኢትዮጵያ ንምፍርርሓ ዝፈተኑ ከምዘለው ኣብ ቀረባ ብናይ ግብፂ ቴሌቪዥን ዝተመሓላለፈ ፈነወ ብምጥቓስ ሓቢሮም።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ኢኳተሪያል ግኒ ኣብዝተኻየደ ጉባኤ መራሕቲ ኣፍሪካ ዝረኸቡዎም ንሓድሽ ፕሬዝዳንት ግብፂ ዓብድል ፈታሕ ኤ-ሲሲ ብዝመስል ኣቶ ሃይለማሪያም ‘’ሕዚ ናብ ስልጣን ዝመፁ ፕሬዝዳንትን መራሕትን ዝተዛረቡና ነገር ደጊም ሓድሽ ምዕራፍ ክንኸፍት ኢና፤ኣብ ሓድሽ ገፅ ክንፅሕፍ ኢና’’ክብሉ ምግላፆም ሓቢሮም።እቲ ሓድሽ ምዕራፍ ናይ ሓባር ተረባሕነት መሰረት ዝገበረን ክኸውን ብምስምምዖም ብታሕጓስ ተቐቢልናዮ ኣለና ኢሎም።
ኣብዚ እዋን እዚ እዘን ሃገራት ጭቡጥ ናብ ዝኾኑ ስራሕቲ ይጉዓዛ ኣለዋ ኢሎም ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ብምውሳኽ።
ነቲ ግድብ ኣብ እንሰርሐሉ እዋን ኣብ ታሕተዎት ሃገራት ዘስዕቦ ቁጠባዊ፣ማሕበራውን ከባቢያዊ ተፅዕኖ ብዝምልከት ነዚ ገምጊሙ መፍትሒ ንከቐምጥ ዝተጣየሸ ስሉስ ኮሚቴ ስራሕ ንኽጅምር ብዝሓተትናዮ መሰረት ንሳቶም እውን ተሰማሚዖም ናብ ስራሕ ኣቲና ኣለና ክብሉ ገሊፆም።
ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ ብምውሳኽ ቅድም ክብል ብኽልቲኦም መንግስታት ዝተጣየሸ ኮሚሽን ግብፅን ኢትዮጵያን ዝተብሃለ ኣካል ኣብ ዓመት ሓደ ግዜ ጥራሕ ይዘራረብ ከምዝነበረ ብምዝኽኻር ሎሚ ግን ኣብ ሰለስተ ወርሒ ሓደ ግዜ እናተኣከበ ንቶም ፀገማት እናመርመረ ንክኸይድ ኩነታት ንምምችቻው ምስምምዖም እውን ገሊፆም።እንተኾነ ግን ኢሎም ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ እቲ ልዝብ ቀሊል ኣይኸውንን ኢሎም።


text:
ገዛኢ ፓርቲ ኢትዮዽያ ዝተፈላለዩ መንግስታዊ ኣካላት ተጠቂሙ ንመኢኣድ ንምክፍፋልን ተለጣፊ ውድብ ንምፍጣርን ይሰርሕ ኣሎ ክብል ከሲሱ።ሓደ ካብ‘ቶም ተኸሰስቲ ሃገራዊ ምርጫ ቦርድ ንመግለፂ መኢኣድ ነፂጉዎ።
ውድብ ሓድነት መላእ ኢትዮዽያ (መኢኣድ) ቅድሚ ትማሊ ቀዳም ኣብ ቤት ፅሕፈቱ ኣብ ዝዘርገሖ መግለፂ፣ኢህወዴግ ኣብ ልዕሊ ኣባላት መኢኣድ ምፍንቃልን ቅትለትን ይፍፅም‘ሎ ኢሉ ይኸስስ።
እቲ ፋምፍሌት ወሲኹ፣ኢህወደግ ኣብ‘ዚ እዋን ናብ መኢኣድ ልኡኻቱ ኣስሊኹ ብምእታውን ጉጅለ ብምፍጣርን ንመኢኣድ መቃቂሉን ኣዳኺሙን ናይ ባዕሉ ተለጣፊ ውድብ ንምፍጣር መዓልቲን ለይቲን ይንቀሳቀስ‘ሎ ይብል።
ኢህወደግ ነዞም ዝተጠቅሱ ክስታት ይፍፅም ዘሎ ብዝተፈላለዩ መንግስታዊ ኣካላት ተጠቂሙ‘ዩ ዝብል እቲ መግለፂ፣ሓደ ካብ‘ቶም ኣካላት ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ምኻኑ ይጠቅስ።
ከምኣብነት ይብል መኢኣድ፣ንዝጎደሉ ኣባላት ኣመራርሓ ንምትካእ ናይ ዝተመርፁ ሓደስቲ ኣባላት መንነት ነቲ ቦርድ ኣብ ዘፍለጠሉ እዋን፣ ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ዝሃቦም መልሲ ንሕጊ ዝጣሓሰ‘ዩ ይብሉ ዋና ፀሓፊ መኢኣድ ኣቶ ተስፋዬ ታሪኩ።
”ዓንቀፅ ፴፩ ኣዋጅ ፖለቲካዊ ውድባት፣ትሕቲ ሓምሳ ሚእታዊ እንተኾይኑ፣ ናይ ኣባላት ፈፃሚት ስራሕ ቁፅሪ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ኣፍልጡ‘ዩ ዝብል።ንሕና ድማ ነቶም ንነብሶም ብድልየቶም ዘግለሉ ዝትክኡ እንተፍለጥና፣እቲ ቦርድ ተቀቢሉ ካብ ምፅዳቅ ሓሊፉ፣ነዚ ክትቅበል ነቲ ክተውፅእ ኣይትኽእልን ኢሉ መምርሒ ምውራድ፣ንነብሱ ልዕሊ ሕጊ ምግባር፣ኣብ ዘይጉዳዩ ጣልቃ ምእታው‘ዩ ኢልና ኢና ንገልፆ።በዚ ምኽንያት እዚ‘ዩ ጣልቃ ምእታው ቦርድ ምርጫ ንመኢኣድ ንምሕቃቅ ዝዓለመ‘ዩ ንዝብል ዘለና” ከምዝበሉ እቲ ዜና ይሕብር።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ ወሃቢት ቃል ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ኢትዮዽያ የሺ ፈቃደ ኣብ ዝሃበኦ መልሲ፣እዚ ዝዝረበሉ ዘሎ ጣልቃ ምእታው ንቦርድ ምርጫ ዝተዋሃበ ስልጣን ምኻኑ ጠቂሰን።
ወ/ሮ የሺ ”ኣዋጅ ምዝገባ ፖለቲካዊ ፓርቲታት ከምዝነፀሮ፣ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ንፖለቲካ ፓርቲታት ናይ ምምዝጋብ፣ምክትታል፣ምቁፅፃርን ምሕጋዝን ስልጣን ኣለዎ ይብል።ብመሰረት‘ዚ ኣባላት እቲ ፓርቲ ስለዘይዘይ ተሰማምዑ፣ንክረዳድኡ ንክሰማምዑ ፃዕሪ ገይሩ‘ዩ ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ።
ግን ክረዳድኡ ኣይካኣሉን።ስለዚ ንሕና ዝበልናዮም እንታይ‘ዩ-እቲ ፓርቲ ቅድሚ ምብትታኑ፣ምልኣተ-ጉባኤ ይፀዋዕ፣ስለ ድሕነት‘ቲ ፓርቲ ተባሂሉ ኢና ኢልናዮም።ፓርቲታት ውሽጣዊ ምርግጋእ እንተሃልዩዎም‘ዩ፣ንካልእ‘ውን ክሓስቡ ዝኽእሉ” ኢለን።
ፕረዚደንት‘ቲ ፓርቲ ዶ/ር ሃይሉ ሻውል ብወገኖም፣እቲ ሃገራዊ ቦርድ ዝፃሓፎ ደብዳቤ ንሕጊ ዝጣሓሰ‘ዩ ኢሎም ይነቅፉ።
ንሶም ኣብ ዘረበኦም ”ሓደ ፓርቲ ናፃ እንተኾይኑ፣ንዝወፀ ኣባል ክትክእ ከሎ ፈቃድ ዝኾነ ኣካል ክሓትት የብሉን።ንማለቱ ኢልና ኢና ንገልፀሎም ዘለና‘ምበር ፈፂሙ ኣድላዪ ኣይነበረን።ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ብዘይርደአና ኣገባብ ደብዳቤ ፀሓፈ‘ምበር፣ሕጋዊ ስልጣን የብሉን” በሉ።
መኢኣድ ዘውፀኦ እቲ መግለፂ፣ገዛኢ ፓርቲ ንመኢኣድ ንምድኻምን ንምሕቃቅን ይጥቀመሎም ኣሎ ኢሉ ዝጠቀሶም ካልኦት መንግስታዊ ትካላት ሓይሊ ድሕነት፣ቤት-ፍርድን ፖሊስን ይርከብዎም ይብል መለስካቸው ኣምሃ ዝላኣኾ ሪፖርት።


text:
ኣብ ልዕሊ ፍርቂ ሚልዮን ህዝቢ ዝተኻየደ መፅናዕቲ እንቋቑሖ ምምጋብ ሕማማት ልቢ ይከላኸል ይብል።
ተመራመርቲ ጥዕና ቻይና መዓልታዊ እንቋቑሖ ምምጋብ ረብሓታቱ ከም ዝዓዝዝ ይገልፁ። ብፍላይ እቲ ኣብ ልዕሊ ፍርቂ ሚልዮን ህዝቢ ኣካይደምዎ ዘለው መፅናዕቲ ተመገብቲ እንቋቑሖ ካብ ሕማማት ልብን ምርጋእ ደምን ክድሕኑ ከም ዝኽእሉ ኣረጋጊፆም ኣለው።
ቻይናውያን ተመራመርቲ ጥዕና መዓልታዊ ሓንቲ እንቋቑሖ ምምጋብ ኣብ ልቢ ክፍጠር ንዝኽእል ፀገማት ጥዕና ዝንኪ እዩ እንትብሉ። ኣብ ዩኒቨርስቲ ካምብሪጅ ተመራማሪ ጥዕና ዝኾኑ ፕሮፌሰር ኒታ ፍሮውሂ ድማ መዓልታዊ ሓንቲ እንቋቑሖ ምምጋብ ቱቦታት ደም ብልክዕ ንኽሰርሑ ይሕግዝ ይብሉ። እዚ መፅናዕቲ ድማ ኣብ መፅሄት journal Heart ተሓቲሙ ንተነበብቲ ክበፅሕ ተገይሩ ኣሎ።
ኣብዚ መፅናዕቲ ዝተሳተፉ ዶክተር ፍራንኪሊን ፍሊፕ ብወገኖም እንቋቑሖ እቲ ቀንዲ ፍልፍል ፕሮቲን ከም ዝኾነ ይገልፁ። ኣስዕብ ኣቢሎም ድማ መዓልታዊ ብበዘሒ ማለት ውን ልዕሊ ዓቕሚ እንቋቑሖ ምምጋብ ድማ ኣብ ኩላሊት ውጥረት ክፈጥር ስለ ዝኽእል ኣብ ኣመጋግባ ጥንቃቕ ከም ዘድሊ ይምዕዱ። ዶክተር ፍራንኪሊን ፍሊፕ ወሲኾም ብዛዕባ እቲ ኣብ ልዕሊ ፍርቂ ሚልየን ቻይናውያን ዝተኻደ መፅናዕቲ ሓቀኝነቱ መስኪሮም ኣለው። ስለዚ መዓልታዊ እንቋቑሖ ምምጋብ ንጥዕና ልቢን ቱቦታት ደምን ወሳናይ እዩ ተባሂሉ ኣሎ።
ፍልፍል bbc. com/health


text:
ቃልስና ብመሰረቱ ንሰላምን ፍትሕን እዩ!
ሀ/ ቃልስና ብመሰረቱ ንሰላምን ፍትሕን ምዃኑ
ቃልስና ብመሰረቱ ንሰላምን ፍትሕን እዩ፡ ንሱ ስለ ዝኾነ ከኣ ነቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝጀመረ መስርሕ ሰላም ክድገፍን ክተባባዕን ርእይቶና ሰንዚር’ና። ሰዲህኤ ነዚ ጸዋዒት ሰላም ክድግፍ እንከሎ ብውሕዱ ካብ መትከላዊ ዕላማታቱን ዝነቀለ ምንባሩ ኣብ ዝሓለፈ መግለጺታቱ ምውካስ ይከኣል።
ለ/ ቤት ምኽሪ ኢህኣደግ ብዘይቅድመ ኩነት ንትግባረ ብይን ኣህጉራዊ ክሰርሕ ጸዋዒት ምቅራቡ
ይኹን’ምበር መስርሕ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ብመንጽር ጠንቒ ዶባዊ ምስሕሓብ ዘስዓቦ ሰብኣውን ንዋታውን ክሳራታት ንኣስታት 20 ዓመታት ዝጸንሐ ዝተባተኸ ዝምድናታት ሓደ ሸነኽ፡ ኣገባብን ሕጋውነት ነባሪ ሰላም ክልቲኡ ሃገራት፡ ነባሪ ሰላም ንምርግጋጽን ንምውሓስን ዘይጥቅው መስርሕ ሰላም ምዃኑ ኣብ ባይታ ዝረአ ዘሎ ኣኺሉ ዝተረፈ ምስክርነት ከም ሰልፊ ሕቶ ከልዕል ግድነት’ዩ። ኣብ ውሽጢ እዚ 20 ዓመታት ብፍላይ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝተራእየ ተርኽቦታት፡ ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ኩነታት ሓደ ሸነኽ ፡ ዶባዊ ኵናት ዝፈጠሮ ፖለቲካዊ ጸቅጥታትን ስነ ኣእምሮኣዊ ተጽዕኖን ከይተናገፈ፡ ኣብ ዘይተዳለወሉ እዋን ኩነታት 20 ዓመት ብክልተ መዓልቲ ማለት ህሞት ምብጽጻሕ ክልቲኡ መንግስቲ፡ ንምዕሩይን ክልትኣዊ ዝምድና ዝሕግዝን ዝኽእል ከም ዘይነበረ ርእዩ። በዚ ዝኸዶ ዘሎ መስርሕ እንተቀጺሉ ከኣ ካብ ጥቅሙ ጉድኣቱ ዝበዝሕ መስርሕ ሰላም፡ መልክዑ ብዝየገድስ ንሓደ ሸነኽ ብፍላይ ንኢትዮጵያውያን ዘርብሕ ጥራሕ’ዩ ክኸውን ዝኽእል ይእመት። ምኽንያቱስ ንህዝቢ ኤርትራ ዘይተጋህደሉ ውዕልን ሰላምን መስርሑን፡ ተገዲዱ እንተዘይኮይኑስ ብማዕረ ክልተኣዊ ሰላም ዝረጋገጸሉ ተሳታፍነቱ ዝቦኸረሉ ባይታ ብምዃኑ።
ሽሕ ግዜ ንሰላም ደሊና ሰላም እንተጨራሕና ፡ምዕሩይን ክልተኣዊ ሰላም ዘይረጋገጸሉ እንተኾነስ መዝሙር ሰላም ንምንታይ የድሊ። ሰዲህኤ ንዝካየድ ዘሎ ዓይነት ሰላም ንምልላዩ ብቀዳምነት ብምስትብሃልን ኣብ’ዚ መስርሕ ዝኸይድ ዘሎ ጉዳይ ብትኩረት ክረአ ዘለዎ ዝብሎ
ሀ/ ጠንቒ ግርጭት ኤርትራን ኢትዮጵያን ብምውንዛፍ
ለ/ ግዜኡ ዘይኣኸለ ህውኽ ውዕላት ምፍርራም
ሐ/ መበገሲ መብጽዓ ሰላምን ሰናይ ጉርብትና ብይን ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ንድሕሪት ገዲፍካ
መ/ ክሳብ ሕጂ ረብሓ ሓደ ሸነክ ክትግበር ዝረኣየሉ
ካልእ ተጸብጺቡ ዘይውዳእ ኤርትራዊ ውሽጣዊ ጉዳይ ደማሚርካ ንውጽኢት ሰላም፡ ንመስርሕ ሰላም ኣብ መፈጸምትኡ ከብጽሕ ዝኽእል ሓጋዚ ባይታ ዘይምህላው’ዩ። ብኣንጻሩ’ኳ ደኣ ነቲ ሰላም ዝዕናቕፍን መመሊሱ ንድሕሪ ክመልስ ዝኽእል፡ ቅንዕና ዘይብሉ ተበግሶ ንድሕሪት ዝገደፎ ዓበይቲ ጉዳያት ምህላዉ ኩሉ ዝርእዮን ዝምስክሮን ዘሎ እዩ።
ኣብ ፖለቲካዊ ጉዳያት ኢትዮጵያ ክሳብ’ቲ ከም ክልተ ኣሕዋት ህዝቢ ብክልተኣዊ ረብሓ ኣህዛብ ዘለዎ ውዕል ዘይተፈጸመ ብይን ኣህጉራዊ ቤት ፍርድን፡ ኮሚሽን ዶባትን ንላዕሊ ውሽታዊ ጉዳዮም ክንዛረብ ዘኽእለና ባይታ ብዙሕ ኣይኮነን፡ መስርሕ ሰላም ንምውዕዋቱ ግን ብኣንጻሩ ኣብ ኤርትራዊ ውሽታዊ ጉዳያት ክንዛረብ ነቲ መስርሕ ሰላም ብማዕረ ክንስጉም ዘኽእለና እዋናዊ ጉዳያት ኣዝዩ ብዙሕ’ዩ።
ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ምስ ህዝቡ ከይተዓረቐ ምስ ካልኦት ክግበሮ ዝፍትን ሰላም ዕርቕን፡ ነቲ ተዳልዩ ዕዮ ገዝኡ ፈጺሙን ኣብ መስርሕ ዘሎን ደማሚርካ ክትርእዮ፡ ክሳብ ሕጂ ተበጺሑን ዝካየድ ዘሎ ስምምዓትን ውዕላትን ድምር መስርሕ ሰላም ንሓደ ሸነኽ ዘርብሕ ጥራሕ ምዃኑ ዘጠራጥር የብሉን።
ወላ’ውን ዘረባ ንምጽባቕ ንምውሕላል፡ ህዝቢ ብህዝቢ ዝብል ምስምሳት እንተኣስተብሃልናሉ፡ ኣህዛብ ሓደ ሸነኽ ከም ድላዮም ክዛረቡ፡ ርእይቶ ሓሳብ ክህቡ፡ ኣብ መራኸቢ ብዙሓት ክሳተፉ፡ ካብ ናብ ክገሹ ክረኣዩ እንከለዉ ህዝቢ ኤርትራ ግን ካብ’ቲ ራዕድን ሽበራን፡ ጭቆናን ምልክን ስርዓት ህግዲፍ ዘይወጸ ህዝቢ ሙሉእነት ዘለዎ ክልተኣዊ ሰላም ክበሃል ኣይክእልን። ኣብ’ዚ ከም ሰዲህኤ ከይጠቀስናዮ ክንሓልፍ ዘይንደሊ ዓብይን ኣገዳስን ጉዳይ እንተሃለወ ብዛዕባ’ቲ ብሽም መስርሕ ሰላም ዝካየድ ዘሎ ስምምዓት ወፍሪ ርእሰማል ዝምልከት እንተረኣናዮ’ውን ብሓቂ ኣዝዩ ዘሕዝን ፈጻምነት ሰላም ዘይብሉ ውዕል’ዩ። ኣብ’ዚ ዝሓለፈ መዋእል ነጻነት ኤርትራ ን27 ዓመታት ብህግዲፍ ዝተደቆሰ ብሕታዊ ኤርትራዊ ርእሰማል፡ ዝተሃገረ ዝተመንዘዐ፡ ካብ ሃገሩ ዝተባረረ ባዶ ሃገር፡ ጽምዶ ሰላም ወፍሪ ብሕታዊ ርእሰማል ኢትዮጵያውያን መወዳድርቲ ዘይብሉ ክኸውን ንባዕሉ ሓደ ዘይምዕሩ ብስም ሰላም ካብ ዝካየድ ዘሎ ስምምዓት ሓደ’ዩ። እሞ ኤርትራውያን ብስም ሰላም ኣብ ትሕቲ ብሕታውያን ኣውፈርቲ ርእሰማል ኢትዮጵያውያን ድዮም ብዘይዝኾነ ውድድር ኣብ ዕዳጋ ተገዚኦም ክኸዱ ዝብል ሕቶ ብንጹር ክበርህን ሰብ ሞያ ክትንትንዎ ዝኽእሉ ኣብ መጻኢ ንመሰል ርእሰ ውሳኔ ህዝቢ ኤርትራ ከቢድ ተጽዕኖ ከይኸውን ካብ ዘስግእ ፖለቲካዊ እዋናዊ ኣርእስቲ እዩ።
ምእንቲ’ዚ ሰዲህኤ ንዘካይዶ ሰላማውን ፍትሓውን ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብእውጅን ንጹርን ተስታፎ ህዝቢ ዘመስከረ፡ ልሉይ ኣብነታዊ ሰላም ደኣ’ምበር ንይምሰል ንዝካየድ ሰላም ደጋፊ ክኸውን ኣይክእልን። ብኣንጻሩ’ኳ ደኣ ህዝቢ ንዝኸይድ ዘሎ ውዕላት ሰላም ብግርህነት ሃንደራእ ኢሉ ከይኣትዎን፡ ንክብሩን መሰሉ ድምጹ ከስምዕ፡ ነቲ ኣሽሓት ደቁ ከፊሉ ዘረጋገጾ ነጻነት ነባሪ ንምትግባር ክዳሎን ከነቃቕሕን መሪሕ ግደኡ ክጻወትን ሕድሪ ስውኣቱ ከተግብር ኣብ ፍትሓዊ ሰላማዊ መስርሕ ጠጠው ክብል’ዩ ዝመርጽእ።
ሰዲህኤ
2 ነሓሰ 2018
Short URL: https://english.farajat.net/?p=11100


text:
ሚኒስተር ዑስማን ኣብ ዋዕላ ኣህጉራዊ ትካል ተተካኢ ጸዓት ተሳቲፉ
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ። ካብ 3 ክሳብ 5 ሚያዝያ ኣብ ከተማ ኣቡዳቢ – ሕቡራ ኢማራት ዓረብ ኣብ ዝተቓንዐ ቀዳማይ ዋዕላ ኣህጉራዊ ትካል ተተካኢ ጸዓት ተሳቲፉ፣ ኣብቲ ወከልቲ ልዕሊ 148 ሃገራትን ሓሙሽተ ኣህጉራውያን ውድባትን ዝተሳተፍዎ ኣህጉራዊ ዋዕላ። ብዛዕባ ጠንቅን ሳዕቤናትን ክሊማዊ ለውጢ፤ ብዝሒ ጠለብ ጽዓትን ውሱንነት ቀረብን፤ ብከላ ኣየርን ሳዕቤናቱን፤ ከምኡ’ውን ብዛዕባ ተራ ተተካኢ ጸዓት ኣብ ምዕባሌ ህዝብን ምርግጋእ ዓለምን ንጽህና ኣከባቢን ክዝተ እንከሎ። ኣብ ናይ ሓባር መረዳእታ ከምእተበጽሐ። ካብ’ቲ
ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣመልኪቱ፣ እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ። ባይቶ ኣህጉራዊ ትካል ባይቶ ኣህጉራዊ ትካል ተተካኢ ጸዓት ብ5 ሚያዝያ ብወግዒ ተመስሪቱ፣ ኤርትራ ድማ ኣባል ፈጻሚ ኣካል ኣህጉራዊ ትካል ተተካኢ ጸዓት ክትከውን ብምሉእ ድምጺ ተመሪጻ


text:
Updates
4. ቍራቦ ካብ 6 ዓመታት ማእሰርቲ ማይ-ስርዋ
24 Sept 2018
—————————
ይርጋኣለም ፍስሃ* ON 13-SEP-2018
ራብዓይን መወዳእታን ክፋል
መፈጸምታ ናይቲ መጀመሪ
ነቲ እናወደቕኩ እናተንሳእኩ᎓ ተስፋ እናቘረጽኩ ሓቦ እናጸፈኹ᎓ ከምኡ’ውን እናነባዕኩ ሳሕቲ ከኣ እናተተስፈኹ᎓ ዝሓለፍኩዎ ህይወት እናሰሓቕኩ ከዘንትወሉ ስለ ዝበቓዕኩ ንፈጣርየይ አመስግን። ንኵሉ ደላይ ሰላምን ደጋፊ ውጹዕን ኣኽብሮተይ እገልጽ። ናባይ ብምድዋልን ኣብ መውሃቢ ርእይቶ ሓሳብኩም ብምስፋር ኰነ ደገፍኩም ብምግላጽ ሞራል ዝሃብኩምኒ ኣንበብቲ ልባዊ ምስጋናይ አቕርብ። ኣብዚ ስለስተ ክፋላት ዘቕረብኩዎ ጽሑፍ ከዳሉ ዝቐሰበኒ ቀንዲ ምኽንያት᎓ እታ ኣብ ኣብያተ-ማእሰርቲ ሃገርና ንዝርከቡ እሱራት ንምዝካር ዝተወፈየት ወርሒ መስከረም ብስቕታ ክሓልፋ ስለ ዘይመረጽኩ’የ።
ስመይ ካብ ዝርዝር እሱራት ካብ ዝወጽእ᎓ ምስ ዘከርቲ እሱራት ተጸንቢረ ዘሕልፋ ዘለኹ ናይ ፈለማ መስከረም ብምዃና᎓ ነቲ እሱራት ዘሕልፉዎ ህይወት እናሓሰብና ንኽንዝክሮም᎓ ኣብ ልዕሊ’ቲ መብዛሕትና እንፈልጦ ህይወት ቤት ማእሰርቲ᎓ ገለ ስእሊ እንተወሰኸት ብምባል’የ። ከምቲ ኣብ ጽሑፈይ ጠቒሰዮ ዘለኹ᎓ እዚ “ቍራቦ” ካብቲ ዛንታን ናይ ውሑዳት መዓልታት ፍጻመን’ዩ። ከከም እዋኑን ብዝሰፍሐን ክጽሕፎ ምዃነይን ካልኦት ድማ ብተመሳሳሊ ዛንታኦም ክጸውዩን ከኣ እትስፎ። ኣብ ዝሓለፈ ክፋላት ዘቕረብኩዎ ኣብነት ደኣ’ምበር እቲ ዝኸፈአን ዝኸበደን’ውን ኣይኰነን። ኣብያተ-ማእሰርቲ ሃገርና ኣፍ ምስ ከፈታ ዝብልኦ ንምስማዕ ግዜኡ ርሑቕ ኣይከውንን’ዩ ዝብል እምነት ኣሎኒ።
ስለምንታይ ስም “መርመርቲ” ክጠቅስ ዘይደለኹ ሕቶ ብዙሓት ኣንበብቲ እዛ ጽሕፍቲ ምዃኑ ፈሊጠ’ለኹ። ኣነ ግን ስም እቶም ኣብቲ ጸላም ባና᎓ ኣብቲ ጸበባ ተስፋ᎓ ኣብቲ ቃንዛ ድማ ትንፋስ ዝህቡ ገበርቲ ሰናይ ናይቲ ቤት-ማእሰርቲ ስሞም ጠቒሰ ከመስግኖም እንተዝኽእል ዝያዳ ሩፍታ ምተሰምዓኒ። ግዜኡ ስለ ዘይኣኸለ ግን ንሎሚ ብድብዱቡ ክሓልፎ መሪጸ።
ከም መጠቓለሊ ናይዛ ጽሑፍ ክትከውን᎓ ናብቶም ኣብቲ ጸልማት ኰይኖም መዓልቲ ብርሃን ብሃንቀውታ እናተጸበዩ ዕድመኦም ዝቘጽሩ ዘለዉ እሱራት ዝቐንዐት ደብዳቤ ከስዕብ። ከም ዘይትበጽሖም እናፈለጥኩ፣ ግን ከም ትበጽሖም እናሓሰብኩ ዝጸሓፍኩዋ’ያ። ኣብ መንጎናን መንጎምን ንዝተሃንጸ ናይ ሓሳብ መስመር ተኸቲልኩም ንደቓይቕ ምስኦም እናኣዕለልኩም ከተንብቡዋ ተስፋ እገብር።
ናብ…
ናባኹም ናብቶም ኣብ ሸላታትን ኮንቴነራትን ማይ-ስርዋ ዝጸናሕኩምኒ᎓ ኣብኡ ድማ ዝገደፍክኹም እሱራት᎓ ደብዳቤ ክጽሕፍ ደልየ። ብኸመይን ብምንታይን ከም ዝጅምር ሕርብት ኢሉኒ። መዓስ ኢኹም’ከ ከተንብብዎ? እንድዒ! ኣብ ዝወጻእኩምሉ ግዜ᎓ ዋናኡ ዘየንበቦ᎓ ተቐባሊኡ ዘይተረከቦ ክርታትያ ደብዳቤ ኰይኑ ኣብ ገጻት ፈይስ-ቡክን ኢንትርነትን ክጸንሓኩም’ዩ።
እዋይ! ፈይስ-ቡክ ከኣ’ባ ብድሕሬኹም’ዩ መጺኡ? ፈይስ-ቡክ ማለት፣ ኩሉ ሰብ ድላዩ ዝብለሉ ሰፊሕ ግን ብዓይኒ ዘይረአ ኣደራሽ’ዩ። ክትስእሉዎ ከም ዝኸብደኩም ይርድኣኒ። “ቤት ማሕቡስ፡ ኣብታ ትሕምበብ ዓለም ደው ዝበለት ነጥቢ’ያ” እንድዩ ዝበለ ነልሰን ማንዴላ። ዕድልና ግዲ ከፊኡስስ᎓ ሃገርና ንባዕላ እታ ደው ዝበለት ነጥቢ ኰይና’ላ። ስለዚ እቲ “ምስ ወጻእና ኵሉ ነገር ከይእግመናን ምስ ሰብና ምርድዳእ ከይንጽገምን” ዝነበረና ሻቕሎት ቦታ ኣይትሃቡዎ። ኤርትራ ምስታ ትሕንበብ ዓለም ከይትውንጨፍ ስለዝተጻዕረ᎓ ኵሉ ሰብ ኣብቲ ዝገደፍናዮ’ዩ ዘሎ። ንድሕሪት ዝተመልሰ’ውን ኣይሰኣንን።
ዘኽብረኩምን ዝናፍቐኩምን ናይ ሽግርን ጸበባን ስድራይ! ብሓሳብ ናብቲ ምሳኹም ዝነበርኩሉ ግዜ ክምለስ ከለኹ᎓ኣስማትኩም᎓ ቍጽሪ ሸላኹም᎓ ጥዕናዊ ጸገምኩም᎓ ሓቦኹምን ባህርያትኩምን ቅጅል ይብለኒ። ናብራ ኣብ ጸላም!! ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመታት ምስ ስድራኹም ዝተጸንበርኩም ውሑዳት ከም ዘለኹም ተስፋ ብምግባር፣ እንቋዕ ሓጐሰኩም እብል። ዝተረፉ ድማ የርህወሎም!
ኣቱም! ሰላም ምባል’ኳ ስለ ዘይፍቀድ᎓ ብቈላሕታ ዓይንኹምን ብምልክታት ገጽኩምን ሞራለይ ክብ᎓ ቅናተይ ሽጥ ዘበልኩም፣ ንስንፍናይ ጎሲኹም ንሓቦይ ዘድመቕኩም፣ ጥዕናኹም ብኸቢዱ ብጥዕናይ ዝተሻቐልኩም፣ ኣዴኹም᎓ሓፍትኹም᎓ ጓልኩም ኣብ ገጸይ እናሰኣልኩም ብኣንስታውነተይ ዝደንገጽኩም፣ ከመይ ኣለኹም? ንቡር ከይተርፍ ደኣ ሓቲተ‘ምበር ከመይ ከም ትህልዉ’ዶ ጠፊኡኒ? እቲ ጸላም! እቲ ጽምዋ! እቲ ግፍዒ! እቲ ብድዐ…. እቲ መምስ ዝመጸ ሓድሽ ሓበሬታት 03 ዝኽርትት ተስፋታት! ዝትንስእን ዝመውትን ስምዒታትን ሻቕሎታትን፣ ኵሉ እቲ ተስፋ ዘይህብ ናብራ… በብሓደ ይሰኣለኒ። ብዘይካ ድንጋጸ ውሑዳት ካልእ እንታይ ዝንገር ጽቡቕ ኣለዎ?
እዚ ደብዳቤ ብምኽንያት እታ ብሓባር ንእሱራት ንምዝካር ዝተወፈየት ወርሒ መስከረም’የ ዝጽሕፎ ዘለኹ። ብዛዕባ መስከረምስ ኣበይ ክትፈልጡ’ልኩም? ኣብዛ ወርሒ᎓ ወርሒ መስከረም᎓ ኵሉ በደል የሕዋቱ ዘሕምሞ፣ ወጽዓ ወገኑ ዘቐንዙዎ፣ ስም እሱራት እናጸውዐ ፍትሒ ይሓትት። ብዛዕባ እሱራት እናሓሰበ ዓመጽ ይዅንን፣ ኣብ ክንዲ እሱራት ድምጹ የስምዕ! ጸገማና ንምፍታሕ ንወሃሃድ ኢሉ ይልምን! ኮታ ነታ ኣብታ ትሕንበብ ዘላ ዓለም፣ ደው ዝበለት ኤርትራ ከንቀሳቕስ ሒዅ ይብል።
ኣብ ውሽጢ ቤቶም ኰይኖም ስለ ዝተሓንበቡ ኤርትራ ትሕንበብ ዘላ ዝመስሎም᎓ ውድቅትን ዕንወትን ሃገሮም ፈጺሙ ዘይራኣዮም᎓ ስድሪ ከይተረፈት ኣብ ጎደና ምዕባለ ትግስግስ ምህላዋ ዝሓስቡ “ሰብ ጽቡቕ ባህጊ” እውን ኣለዉ። ሃገር᎓መንግስቲ᎓ ሰልፊ᎓ ፕረሲደንት… ሓደ ትርጕም ዝህቡዎን ዝተሓዋወሶምን ኣሕዋት’ውን ኣለዉና። ከስዐ’ደ…!!
ክገርመኩም ብዘይሕጊ ማእሰርቲ ከም ዘየለ᎓ ኵሎም እሱራት ገበነኛት ምዃኖም᎓ ሃገርና ብዓንቀጻት ሰብኣዊ መሰላት ከም ትቕየድ… ዝምድሩ፣ ብዘይ እግሮም ጓህሪ ረጊጾም᎓ ብዘይ ስኖም ደንጐላ ዝግህጹ፣ ሕቶ መሰልን ፍትሕን ገበን ዝሓስቡዎ፣ ባህሊ ርኢኻ ከም ዘይረእኻ ከስርጹ ዝርህጹ፣ ጸገም ኣብ ገዝኦም ክሳብ ዘይኣተወ ጸገም ዘይመስሎም ከኣ’ለዉ። እቲ ቀደምሲ “ጎረቤትካ ክላጸ ጭሕምኻ ማይ ልኸ” እዩ ዝበሃል ዝነበረ።
ዘኪረ ከኣ’ባ፣ ብዛዕባ’ቶም ኣብ ግዜ ጸገምና ደሃይ ስለ ዘይገበሩ ንሕዘሎም ዝነበርና መቕርብ᎓ ፈተውትን ቤተሰብን ምሕሳብ ይትረፍኩም። ምስ ወጻኣኩም እትፈልጡዎ ብዙሕ ሰለሎ ኣሎ። ንሳቶም’ውን ናይ በበይኑ ጕዳይ እሱራት’ዮም ኰይኖም። ዝገጠሞምን ዘሕለፍዎን ሽግራት ምስ ነገርኹም ክትሓዝኑ ኢኹም። ዘይተጸበኽሞምን ዘይትሓስብዎን ሰብ ውዕለትኩም፣ ክንደይ ዕዉታት ሰባት’ውን ክጸንሕኹም’ዮም።
ብዛዕባ’ቶም ኣብ ምእሳርኩም ኢድ ዝነበሮምን ኣቃጠርቲን እሞ ከኣ ፈጺምኩም ኣይትሕሰቡ። ምስ ወጻእኩም᎓ ኣብ መንጐ ኣመና ምቕራብን ኣመና ምርሓቕን ከዕገሽግሹን ወልደፍደፍ ክብሉን ባዕሎም ክቕጽዑ ክትዕዘብዎም ኢኹም። እዚ ምርኢት እዚ እቲ ኣዘናጋዕን መስሓቕን ኰይኑ ክትረኽቡዎ ኢኹም።
ቀንዲ ዘሻቕለኩም መዓስ ከም እትወጹ ዘይምፍላጥን ደሃይ ስድራ ዘይምርካብን ምዃነን እፈልጠን’የ። ከምቲ ስድራና ከመይ ከም ዝህልዉ እንጭነቖ፣ ንሳ’ቶም’ውን እሱር ንናይ ዓመታት ማእሰርቲ ከመይ ከም ዝሓልፎ ምስኣሉ’ዩ ዘርዕዶም። እሱር ብዛዕባ ስድራ፣ ስድራ ድማ ብዛዕባ እሱር ክትሓስብ ኩልኻ ትእሰር! ስድራ ምሉእ – ሃገር ምሉእ!
እቲ ዝገርም፣ ከምቲ ንማእሰርቲ ዝኸኣልኩሞ ስድራቤታት’ውን ንጓህን ሻቕሎትን ክኢለንኦ’የን። ካሕሳ ከርተተንን ስቓየንን ግና ኣብ ኢድኩም’ዩ ዘሎ። ሞራልኩምን ጥዕናኹም ከይጉዳእ ሓደራ! ከም ወትሩ ብርታዐኹም ኣብ ቦትኡ ይሃሉ! “ምውጻእ ባዕላ ትምጻእ” እናበልካ᎓ ጥዕናኻ ምክንኻን᎓ ሞራልካ ዘይምጉዳል᎓ ዝመሃርኩሙኒ ንስኹም ባዕልኹም እንዲኹም?! ዓስቢ ስድራቤትን ፈተውትን ንሱ ስለዝዀነ! ደላይ እከይ ዝስዓረሉ ኣጽዋር’ውን ንሱ’ዩ!!
ተፈጸመ
__________________________________________________
*ገጣሚትን ጋዜጠኛን ይርጋኣለም ፍስሃ፡ ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ዝተፈላለዩ መድረኻትን ማዕከናት ዜናን ኤርትራ ስራሓታ ዘሕተመት’ያ። ይርጋኣለም ካብ መስከረም 2003 ጀሚራ ኣብ ትምህርታዊ ሬድዮ ባና ክትሰርሕ ድሕሪ ምጽናሓ፡ ምስ ምዕጻው ናይታ መደበር ሬድዮ ብዕለት 19 ለካቲት 2009 ንማእሰርቲ ድሕሪ ምውሳዳ፡ ብዘይ ዝዀነ ፍርዳዊ መስርሕ ኣብ ወተሃደራዊ ቤት-ማእሰርቲ ድሕሪ ምጽናሓ ዕለት 21 ጥሪ 2015 ተፈቲሓ። ደራሲት ካብ ወርሒ መጋቢት 2018 ኣትሒዛ ኣብ ስደት ትርከብ።
—————————
————————–
For more information, please see the links below:
Statement of Support for FOR. MOF Berhane Abrehe from Exiled Former Members of Eritrean National Assembly
FRM. MOF Berhane Abrehe’s Message to the Eritrean People and Dictator Isaias Afwerki
Interview – Amb. Andebrhan Welde Giorgis (Frankfurt, Aug 2018)
Commentary – Challenges of Peace and Friendship between Eritrea and Ethiopia
Eritrea and Ethiopia-A Joint Declaration of Peace and Friendship


text:
ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ሪፓብሊክ ደቡብ ኣፍሪቃን ዞባዊ ደቡባዊ ሃገራት ኣፍሪቃን ኣቶ ሳልሕ ዑመር፣ ወረቐት ስርሑ ንፕረዚደንት ሪፓብሊክ ማውሪሸስ ሰር ኣነሩድ ጁግናውት ኣረኪቡ።
ብ10 ሕዳር ኣብ ቀጽሪ ቤተ-መንግስቲ ማውሪሸስ ኣብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት፣ ኣምባሳደር ሳልሕ፣ ሰላምታን መልእኽቲ ሰናይ ምንዮትን ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ድሕሪ ምምሕልላፍ፣ ክልተኣዊ ዝምድና ኤርትራን ማውሪሸስን ንምሕያል ከምዝጽዕር ኣረጋጊጹ።
ፕረዚደንት ሪፓብሊክ ማውሪሸስ ሰር ኣንሩድ ብወገኑ፣ ሃገሩ ኣብ ምስፋን ሰላምን ምርግጋእን ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ከምእትጽዕር ጠቒሱ፣ ንፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ምሉእ ጥዕና፤ ንህዝቢ ኤርትራ ድማ ሰላምን ብልጽግናን ተመንዩ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ኣምባሳደር ሳልሕ ዑመር ምስ ምኽትል ቀዳማይ ሚኒስተር ሪፓብሊክ ማውሪሸስ ዶክተር ኣሕመድ ራሺድ ቢቢጆን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዶክተር ኣርቪን ቡለል ብምርኻብ፣ ብሓፈሻ ብዛዕባ ህሉው ኩነታት ኣፍሪቃ ብፍላይ ድማ ብዛዕባ ኩነታት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ከምእተመያየጠ፣ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣመልኪቱ።
***** ኣ.ዜ.ኤ *****


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ኣሜሪካ ቀዳማይ ሚንስተር ኣብይ ኣሕመድ የካይዱዎ ዘለው ለውጢ ብቕልጣፈ ይኹን ብትሕዝቶ ዝድነቕ እዩ ኢሎም ።ናይ ለውጢ ስጉምትታት ክዕወቱ ሃገሮም ብኣጋርነት ንምስራሕ ድልየት ከምዘለዋ ኣብ ኢትዮጵያ ወሃቢ ቃል ኤምባሲ ኣሜሪካ ገሊፆም።
ስልጣን ኣብ ዝሓዝሉ ኣብ ሓፂር ኣዋርሕ ብርክት ዝበሉ ስጉምትታት ብምውሳዶም ኣብ ዝተፈላለዩ ደምበታት ዝተሰለፉ ኢትዮጵያዊን ከይተረፈ ኣወንታዊ ግብረ መልሲዝረኸቡ ቀዳማይ ሚንስተር ኣብይ ኣሕመድ ካብ መሓዙት ሃገራት እውን ናዕዳ ይረኽቡ ኣለው።
ኣሜሪካ ቀዳማይ ሚንስተር ኣብይ የሰጉምዎ ንዘለው ኣጀንዳታት ለውጢ ደገፍን ኣድናቖትን እናገለፀት ትርከብ።
ኣሜሪካን ኢትዮጵያን ጉዳያት ዴሞክራስን ሰብኣዊ መሰላትን ብዝምልከት ትማሊ ኣብ ሚንስተር ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተመኻኸራሉን መድረኽ ኣብ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ኣሜሪካ ማይክል ረይነር ናይ መጀመሪያ ንናይ 100 ማዕልታት ኣፈፃፅማ ስራሕ ቀዳማይ ሚንስተር ኣብይ ዘደንቕ፣ግልፅን ቀጥታውን መደረ ኣስሚዖም መንግስቲ እውን ሰብኣዊ መሰላት ከምዘኽብር ኣሳታፊ ዝኾነ ፖለቲካዊ ምህዳር ክፍጠር እውን ዘኽእል መሪሕነት ሂቦም ኢሎም።
ቪኦኤ ዘዘራረቦም ወሃቢ ቃል እቲ እምባሲ ኒኮልሳ ባርነት እውን ነዚ ደጊሞምዎ ኣለው።
"እቶም ኣምባሳደር ከምዝበሉዎ ቀዳማይ ሚንስተር ኣብይ የካይዱዎ ዘለው ለውጢ ብቕልጣፈ ይኹን ብትሕዝቶ ተደኒቕና ኣለና።ሎሚ ኣብ ዴሞክራሲ፣ሰብኣዊ መሰላትን ሰናይ ምሕደራን ኣብ ዝተኻየደ ሓባራዊ መድረኽ ንትልምታት መንግስቲ ኢትዮጵያ ንምርዳእን ብከመይ ከም እንድግፎም ንምፍላጥን ድልየት ነይሩና።"
ኢትዮጵያ ኣብ ስሉጥን ሓፈሻዊ ለውጥን ምዃና ኣምባሰደር ማይክል ረይነር ኣብ ናይ ትማሊ መደርኦም ገሊፆም።ኒኮላስ ባርነት ንገሊኦም ለውጥታት ከምዚ ክብሉ ይዝርዝሩ።
"ንኹሎም ምዝርዛር ግዜ ክወስድ እዩ።መንግስታዊ ኣዘራርባ ዘሎ ለውጢ፣ሰብኣዊ መሰል ንምኽባር፣ዝበለፀ ፖለቲካዊ ተሳትፎ ንምፍጣር ብዛዕባ ሓድነት ምዝርራብን ኣብ መስርሕ ፖለቲካ ዝበለፀ ተሳትፊ ንክህልው ዝተውሃበ ትኹረትን ምጥቃስ ይክኣል።ምስ ኤርትራ ሰላም ንምምፃእ ዝተገብረ ፃዕሪ እውን ይሓውስ።"
እቶም ኣምባሳደር ዝተጀመሩ ስጉምትታት ለውጢ ንምዕዋት ፈተናታት ከጋጥሙ ከምዝኽእሉ ኣሜሪካ ትኣምን፤ሓገዝ መሻርኽቲ ሃገራት ዘድሊ እውን ኣብዚ እዩ ኢሎም ። ወሃቢ ቃል ኒኮላስ ባርነት ነዚ ከብርሁ ከለው።
"ዴሞክራሲ ከቢድ ፃዕሪ ይሓትት።ቅድሚ ሎሚ እውን ኣብ ኣደባባይ ዝተዛረብናሉ እዩ።እዚ ክዕወት ፃዕሪ ኩሎም ኢትዮጵያዊያን ይሓትት።ኩሉ ነናይ ባዕሉ ታራ ክፃወት ኣለዎ።ብቀዳማይሚንስተር ኣብይን ምምዳሮምንን ዝተቐመጡ ናይ ለውጢ ስጉምትታት ዝተለጠጡ እንተኾኑ እውን ክዕወቱ ዝኽእሉ እዮም።ድልውነትን ፃዕርን ግን ይደልዩ።ዕላማ ናይዚ መድረኽ ድማ ነዚኦም ንምዕዋት ኣሜሪካ ብዛዕባ እትሕግዘሉ ንምዝርራብ እዩ ነይሩ።ኣዚዩ ግልፅን ሃናፅን ምይይጥ ገይርና ኣለና።"
እዚ ክልትኣዊ ምይይጥ ዝካየድ ዘሎ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ድሕሪ ሓደ ሰሙን ናብ ኣሜሪካ ክጉዓዙ ትፅቢት ኣብዝግበረሉ እዋን እዩ።
ዕላማ መገሻ ቀዳማይ ሚንስተር ኣብ ኣሜሪካ ምስ ዝርከቡ ኢትዮጵያዊያንን ትውልደ ኢትዮጵያዊያንን ንምዝርራብ ከምዝኾነ ቅድም ክብል ተገሊፁ’ሎ።
እብ እዋን መገሽኦም ምስ ሰበስልጣን ኣሜሪካ ክራኸቡ እንተኾይኖም ዝተሓተቱ እቶም ወሃቢ ቃል እቲ መደብ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ እየ ዝገድፎ፤ሰናይ ዕድል ክኣ ንምነየሎም ኢሎም።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብቶም ዝሓለፉ ሒደት ዓመታት ኣብ ዝተፈጥረ ህውከት ተሳቲፎም ተባሂሎም ኣብ ማእሰርቲ ዝጸንሑ 528 ተጠርጠርቲ ኽሶም ተቛሪፁ ድሕሪ ፅባሕ ረቡዕ ከምዝፍትሑ ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ እታ ሃገር ኣፍሊጦም።እዚ መስርሕ ንዝቕጽሉ ክልተ ኣዋርሕ ከምዝቕፅል’ውን ተዛሪቦም ኣለው።
ብመሰረት ውሳነ ፈፃሚ ስራሕ ኢህወዴግ ንጉዳይ ፍትሒ ዝከታተል ግብሪ ሓይሊ ምጥያሹ ዝገለፁ ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ ኣቶ ጌታቸው እምባየ ብደረጃ ፌደራልን ክልልን ክሲ 528 ተጠርጠርቲ ከምዝቋረፅ ሎሚ ኣብዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ሓቢሮም።
እቲ ግብረ ሓይሊ ኣሰራርሓ ፍትሒ ንምምሕያሽ ናይ ሓፂር፣ማእኸላይን ነዊሕን ትልምታት ከምዝሓንፀፀ ዝዘርዘሩ ኣቶ ጌታቸው ኣብቶም ዝሓለፉ ሒደት ዓመታት ኣብ ዝነበረ ህውከት ተሳቲፎም ዝበሉዎም ተኸሰስቲ ኽሶም ብምቋራፅ ምፍታሕ ናይ ሓፂር እዋን ትልሙ ምዃኑ ኣረዲኦም።
“ነዚ መሰረት ብምግባር ብፌደራል ደረጃ ክሳብ ሎሚ ብዝተሰርሐ ናይ ምፍላይ ስራሕ 115 ተጠርጠርቲ ክሶም ኣብ ፈለማ ዙር ክቋረፅ ተገይሩ’ሎ።”
እዞም ተጠርጠርቲ ንዝተቐመጠ መዐቀኒ ዘማልኡ ብምዃኖም ኽሶም ክቋረፅ ንቤት ፍርዲ ቐሪቡ’ሎ ተሃድሶ ወሲዶም ክፍትሑ እዮም እውን ኢሎም።
“እዞም 115 ተጠርጠርቲ ካብ ሎሚ ጀሚሩ ንተኸታተልቲ ክልተ መዓልታት ስልጠና ተሃዲሶ ተወሂቡዎም ካብ ረቡዕ ጀሚሩ ምስ ሕብረተሰቦምን ቤተሰቦምን ክሕወሱ እዮም።”
ብመሰረት መግለፂ ኣቶ ጌታቸው ክሲ ንምቁራፅ ኣርባዕተ መዐቀኒታት ተቐሚጦም ኣለው ።ኣብ ዝነበረ ህውከትን ዕግርግርን ንህይወት ሰብ ዘየጠፍአ፣ከቢድ ምጉዳል ኣካል ዘየውረደ፣ኣብ ምዕናው ዓበይቲ ትካላትን ቀጥታዊ ተሳተፎ ዘይነበሮ ወይ ዘይመርሐን ንሕገ መንግስትን ሕገመንግስታዊ ስርዓትን ብሓይሊ ንምቕያር ብመሪሕነት ዘይተሳተፈን ክኸውን ኣለዎ ይብል።
ብተወሳኺ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ከተማ ዲላን ከባቢ ወረዳ ዲላን ኣብ ዝነበረ ህውከት ዝተሳተፉ 361 ተጠርጠርቲ ኣብ ወረዳ ኮንሶ ኣብዝነበረ ህውከትን ዕግርግርን ብተመሳሳሊ ኩነታት ተሳተፍቲ ዝነበሩ 52 ተጠርጠርቲ ኽሶም ተቛሪፁ ናይ ተሃድሶ ስልጠና ተዋሂቡዎም ናብ ስድርኦም ክሕወሱ እዮም ኢሎም።
ናይ ተሃድሶ ስልጠና ምስተውሃቦም ናብ ሕብረተሰብን ስድርኦም ተሓዊሶም ሰላማዊ ህይወቶም ብምምራሕ ናይ ሰላም ሓይሊ ንክኾኑ ክስራሕ እዩ ኢሎም።
እዞም ዝተፈረዶም እሱራት ቅድም ክብል ብዝተቐመጠ መዐቀኒታት ናይ ነፍሲ ወከፍ እሱር ጉዳይ እናተርኣየ ብናይታ ሃገር ሕጊ መሰረት ከምዝፍፀም እውን ተዛሪቦም ኣለው።
ናይዚ ፌደራል ይቕሬታ ተጠቀምቲ ይኹኑ ኽሲ ናይ ምቁራፅ መስርሕ ካብ ቤት ማእሰርቲ ዝፍትሑ ሰባት ጉዳይ ብዝተቐመጠ ኣብ ውሽጢ ክልተ ኣዋርሕ ብተኸታታሊ ከምዝፍፀም ወሲኾም ገሊፆም።
እዚ ፀብፃብ ክሳብ ዝተሰርሐ ድምጺ ኣሜሪካ ካብዝተፈላለዩ ምጭንታት ከምዝረጋገፆ ፍሉጣት መራሕቲ ተቓወምቲ ውድባት ብዛዕባ ምቁራፅ ኽሲ ይኹን ብዛዕባ ዝተጀመረ መስርሕ ዝተነግሮም ይኹን ዝፈልጡዎ የለን።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።