text:
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ ኣምላኽ ኣሜን።
መስከረም ፳፰/28 ዕረፍታ ለቅድስት ሶስና
ኢያቄም ዝበሃል ኣብ ባቢሎን ዝቕመጥ ሰብኣይ ነበረ። ሶስና እትበሃል ጓል ኬልቅዩ ድማ ተማርዓወ ።ንሳ ኣዝያ ጽብቕትን ንእግዚአብሔር እትፈርሕን ሰበይቲ ነበረት። ወለዳ ጻድቃን ነበሩ ፡ንጓሎም ድማ ሕጊ ሙሴ ምሂሮምዋ ነበሩ። ሰብኣያ ኢያቄም ካኣ ኣዝዩ ሃብታም ሰብኣይ ነበረ።ኣብ ጥቓ ገዝኡ ድማ ገፊሕ እና ኣታኽልቲ ነበሮ።ኣይሁድ ድማ ካብ ኩሎም ዝኸብር ንሱ ስለ ዝነበረ ናብኡ ይመጹ ነበሩ።በታ ዓመት እቲኣ ካብቶም ሕዝቢ ክልተ ሽማግለ ደያኑ ክኾኑ ተሸሙ ።ንሳቶም ድማ ከምቲ እግዚአብሔር ብዛዕብኦም “‘ካብ ባቢሎን ዓመጽ ክወጽእ እዩ፡ንህዝቢ ዘመሓድሩ ደያኑ ፍትሒ ምሃብ ኣይክኽእሉን ኢዮም” ዝበሎ ዓመጸኛታት ነበሩ።እቶም ብሕጊ ፍትሒ ንምርካብ ጥርዓን ዘለዎም ድማ ናብኦም ይመጹ ነበሩ (መጽ.ሶስና ፩፡፩-፮/1፡1-6)።
ሶስና ማለት ለዋህ ርግቢት ማለት ኢዩ። ንሳ ሕጊ እግዚአብሔር ዝተማህረት ብመልክዓ ካኣ ኣዝያ ጽብቕቲ ነበረት። ንሳ ንኣምላኽ እትፈርሕ ንሰብኣያ እተኽብር ትሕትን ምእዝዝትን ሰበይቲ ነበረት። ካብ ጸግሪ ርእሳ ክሳዕ ጽፍሪ እግራ ብዘይ ምቁራጽ ሰብነታ ብምልኡ ብነዊሕን ወለል ዝብል ክዳን ገይራ እትሽፍን ዝነበረት ሰበይቲ ኢያ።ሰብኣያ ዝያዳ ኩላቶም ኣይሁድ ዝኸበረ ሰብ ብምባሩ እቶም ዝተሸሙ ደያኑ ኣብ ቤቱ ኮይኖም ንዝመጾም ሰብ ይዳንይዎን ዘረብኡ ይሰምዕዎን ነበሩ።ከምዚ ኢሎም ከለዉ ከምቲ ኣብ
መጽሓፍ ሶስና ተመዝጊቡ ዘሎ “ኣእምሮኦም ስለ ዝተደፍነ ፡ቅኑዕ ፍርዲ ከምዘሎ ረስዑ፡ኣዒንቶም ስለ ዝጸልመተ ፡ ንእግዚአብሔር ከም ዝግባእ ዘንግዑ።” ከም ዝበለ ንሳቶም ዝተዋህቦም ሓላፍነት ዝዘንግዑ ንነገራት ካኣ ብዓኒ ቅንዕና ዘይጥምቱ ሰባት ኮኖም ተረኽቡ።በታ ኩሉ ግዜ ኣብ ቤት ምስተኣከቡ ዝርእይዋ ዝነበሩ ሶስና ‘ውን ብመልክዓ ልቦም ክፋእ ክሓስ ጀመረ፡”ክልቲኦም ድማ ብፍትወት ሶስና ነደዱ ፡ብዛዕባ ዝነበሮም ስቓይ ግና ነንሓድሕዶም ኣይተገላለጹን ። ከመይ
ንሓድሕዶም ንኣኣ ንምርካብ ዘለዎም ድልየት ንምግላጽ ተሓፋፊሮም ነበሩ። ስለዚ ድማ ንዓኣ ንምርካብ ካብ መዓልቲ ንመዓልቲ ተሃንጥዮም ይሕልውዋ ነበሩ” መጽ.ሶስና፩፡፱-፲/1፡9-10)።
ሰብ ንሰይጣን ኣብ ልቡ ቦታ እንተድኣ ሂብዎ ኣብ መጨረሽታ ብሓሳባት ሰይጣን ክኸይድ ናይ ሂወቱ ኣላዪ መድረኽ ካኣ ሰይጣን ኮይኑ ኢዩ ዝተርፍ።እዞም ክልተ ደያኑ ኣብቤታ ሶስና ዘምጽኦም ዝነበረ ንሰባት ፍትሒ ንምውጻእ ኢዩ ።እነተኾነ ኣብ ጉዳዮም ኣይጸንዑን፡እኳ ድኣ ኣብ ልዕሊ እታ ብሓዳርን ብቃል ኪዳን ተማእዚዛ እትኸይድ፡ኣብ ቅድሚ ኣምላኽን ሰብን እርኑብ ኣካይዳ ዝነበራ ሶስና ክፉእ ነገርክሓስቡን ናብ ትግባሬኡ ክጓየየኡን ተራእዩ።
ሶስና ኣብ ልዕሊኣ ዝሕሰብ ዘሎ ነገርን ተዳልዩላዝነበረመጻወድያን ኣይትፈልጥን ነበረት።ንሳ ወለዳ ሕጊ ኣምላኽ ምሂሮም ስለ ዘዕበይዋ ፡ሓሳባን ናብርኣን ዝነበረ በቲ ዝተማህረቶ መንፈሳዊ መገዲ ከይዳ ንኣምላኽ ንምሕጓስን ካብ ርኽሰት ኩሉ ተፈሊኻ ምንባር እዩ ነይሩ።ምስ ዕላማኣዘይከዱ ነቲ እትነብሮ ዝነበረት ጽቡቕ ጎደና ዝቋወሙ ሰባት ግና ኣብጸጽባሕ ኣብ ቤታ ይእከቡ ነበሩ።
ሓደ ግዜ ሶስና ምስ ክልተ ኣግራዳ ናብቲ እና ኣታኽልቲ ክትዛወር ኢላ ከደት።እንሆ ካኣ ኣዝዩ ሙቐት ስለ ዝነበረ ኣብቲ ኣታኽልቲ ስፍራ ኣትያ ሰብነታ ክትሕጸብ ደለየት እሞ ነተን ክልተ ኣግራዳ ናብ ቤት ከይደን ዘይትን ቅብእን ከምጽኣላ ለኣኸተን።ንኹሉ እቲ ማዓጹ ካኣ ዓጽየንኦ ከዳ።እንሆ እቶም ልቦም ብተንኮል ዝመልአክልተ ደያኑ ግና ተሓቢኦም ይዕዘብዋነበሩ።ልክዕ እተን ኣግራዳምስ ከዳ ክልቲኦም ጎዮም ናብ’ቲ ዝነበረቶ ቦታ ኣተዉ እንሆ “ንኅና ብፍቕርኺ ተታሒዝና ኣሎና፡ስለዚ ሕራይ በልና ምሳና ካኣ ደቅሲ ።እንተ ኣበኺ ግና ንሕና ሓደ ጎበዝ ምሳኺ ደቂሱ ምሳኺ ከም ዝጸንሐ በዚ ምኽንያት እዚ ንኣግራድኪ ከም ዝሰደድክየን ክንምስክር ኢና”” በልዋ።እታ ቅድስት ሰበይቲ ኣብ ዓቢ ዝኾነ ፈተና ኣተወት። ንርኽሰት ጸሊኣ ብሕጊ ቃል ኪዳን እትነብር፡ንሕጊ ሙሴ ካብ ህጻንነታ ሳላ ወለዳ ዝተማህረት፡ ሰባት ብመልክዓ መታን ኣብ ሓጥያት ከይወድቁ መላእ ሰብነታተሸፊና እትኸይድ -ሶስና እዚ ዓቢ ናይ ሂወት ፈተና ኣጋጣማ፡ካብ ዓሚቕ ሓዘን ዝተላዕለ ካኣ በኸየት ፡በለት ካኣ “ኣነ ብኽልተ ሸነኽ እጭነቕ ኣለኹ፡ከመይ ነዚ ነገር’ዚ እንተገበርክዎ ንዓይ ሞት ኢዩ፡ እንተኣበኽኹም ድማ ካብ ኢድኩም ክመሉቕ ኣይክእልን ኢየ።ግና ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ሓጥያት ካብ ዝገብር ኣብ ኢድኩም ምውዳቕ መሪጸ ኣለኹ”በለቶም።
እወ!!! ዓይና እና ርኣያ ኣእምሩኣ እና ሰርሐ፡ሕልናኣ ነቲ “ኣይትዘሙ” ዝብል ሕጊ ሙሴ እና ኣዘኻኸራ ከሎ ፡ምስ እዞም ንፍትወቶም ክብሉ ዝቖሙ ክልተ ደያኑ ርኽሰት ክትፍጸም ኣይመረጸትን።እኳ ድኣ ኣብ ሓሳባቶም ፡ኣብ ክፉእ ትምኒቶም ካብ ምሕባር ልባ ዘንቀሎ ብልሳና ድማ ” እዚ ነገር እዚ ንዓይ ሞት ኢዩ” ክትብል ብትብዓት መለሰት።እዚ ምስ በለት ብዓውታ ኣእወየት ፡ወዮም ክልተ ደያኑ ካኣ ኣንጻራ ኣእወዩ።ኣብ ኣታኽልቲ ስፍራ ናይ ኦያቄም ኣዉያት ዝሰምዑ ኣገልገልቲ ብጉያ ናብቲ ኣታኽልቲ ስፍራ ኣተዉ እንተኾነ ግና እቶም ክልተ ደያኑ እቲ ንሶስና ዝበልዋ ቃል ስለ ዝተዛረብዎም፡ኣብ ሶስና ድማ ከምኡ ተራእዩን ተሰሚዑን ስለ ዘይፈልጥ ኣዝዩ ሓፈሩ።
ንጽባሒቱ ህዝቢ ኣብ ዝተኣከበሉ ግዜ ንሶስና ብዳርባ እምኒ ምእንቲ ክትቅተል ካብ ቤት ኣቡኣ ከም እትጽዋዕ ገበሩ። ንሳ ምስ ደቃን ምስ ስድራቤታን መጸት።ንሳ ኣዝያ ጸጋ ዝመልኣን ጽቡቕ ዝመልክዓን ነበረት እሞ ፡እቶም ዝሓሰብዎ ናይ ምንዝርና ርኽሰት ዘይፈጸሙ ክልተ ደያኑ ጸግሪ ርእሳ ክትቀልዖ ኣዘዝዋ።እዚ ዝበሉ እንሆ ቅድሚ ምቕታላ ንመልክዓ ርእዮም መታን ክጸግቡ ነበረ። እዚ ብምግባሮም ግና ስድራቤታን ኣዝማዳን እቶም ዝረኣይዋ ኩላቶምን በኸዩ።
ብድሕሪ’ዚ እቶም ደያኑ ኣብ ማእከል እቲ ተኣኪቡ ዝነበረ ህዝቢ ደው ኢሎም “ንሕና ንበይንና ኣብቲ እና ኣታኽልቲ ወይኒ እና ተዛወርና ከለና እዛ ሰበይቲ እዚኣ ምስ ክልተ ኣግራዳ ናብቲ እና ኣታኽልቲ ኣተወት፡ነቲ ማዕጾ እና ኣታኽልቲ ወይኒ ዓጸወቶ፡ነተን ኣግራዳ ድማ ሰጎጎተን ።ብድሕሪ እዚ ሓደ ጎበዝ ካብቲ ተኃቢእሉ ዝነበረ ወጸ፡መጺኡ ድማ ምስኣ ደቀሰ።ንሕና ኣብ ጫፍ እና ኣታኽልቲ ነበርና ፡ነዚ ክፍኣት እዚ ምስ ረኣና ድማ ናብኣቶም ጎየና ።ብሓንሳእ ደቂሶም ከለዉ ረኣናዮም ፡ነቲ ሰብኣይ ክንሕዞ ኣይከኣልናን ከመይ ንሱ ካባና ኣዝዩ ብርቱዕ ስለ ዝነበረ ሓየለና፡ነቲ ማዕጾ እና ኣታኽልቲ ወይኒ ከፊቱ ድማ ጥሒሱ ወጸ።ስለዚ ነዛ ሰበይቲ እዚኣ ሓዝናያ እሞ እቲ ጎበዝ መን ከም ዝነበረ ሓተትናያ ንሳ ግና ክትነግረና ኣይደለየትን።ነዚ ነገር እዚ ንሕና ምስክር ኢና “በሉ።ንሳቶም ሽመግለታት ህዝብን ደያኑን ብምንባሮም ኩሉ እቲ ተኣኪቡ ዝነበረ ህዝቢ ኣመኖም ፡”ሶስና ትሙት” ኢሎም ከኣ ፈረዱ (መጽ.ሶስ፩፡፴፮-፵፩/1፡36-41)።
እቶም ክልተ ደያኑ ሶስና ንሞት ከም እትፍረድ ገበሩ።ሶስና ግና ተስፋ እግዚአብሔር ነበረ።መሪር ንብዓት እና ነብዓት ካኣ ናብ እግዚአብሔር ኣምሪራ ትጽሊ ነበረት።ንውጽኣት ሓራ ዘውጽእ ቅዱስ እግዚአብሔር ካኣ ካብ ሽግራን ጸበብኣን ናጻ ክትወጽእን ብሂወት ክትተርፍን ገበረ።እዚዝገበረ ሶስና ናብቲ ክትቅተለሉ ዘለዋ ስፍራ እና ወሰድዋ ከለዉ ፡እግዚአብሔር ንዳኒኤል ካብ ማእከሎም ኣተንስኦ፡ “ኣነ ካብ ደም እዛ ሰብ እዚኣ ንጹሕ እየ” እና በለ ካኣ ብዓው ዝበለ ድምጺ ተዛረበ።ንቓሉ ዝሰምዑ እስራኤላውያን ካብ ጉዕዝዖም ንድሕሪት ተመልሱ ፡እግዚአብሔር ዝገለጸሉ እንታይ ከም ዝኾነ ካኣ ሓተትዎ።ብድሕር’ዚ ዳኒኤል ነቶም ክልተ ደያኑ በብይኖም ገይሩኣብ ማእከል እቲ ተኣኪቡ ዝነበረ ህዝቢ ሓተቶም እንሆ ካኣ “ኣብ ትሕቲ እንታይ ዓይነት ኦም ኢኻ ክልቲኦም ብሓደ ደቂሶም ዝረኣኻዮም” እና በለ በብሓደ ሓተቶም። እቲ ቀዳማይ “ኣብ ትሕቲ ኦም ብዕሪር” እቲ ካልኣይ ካኣ “ኣብ ትሕቲ ኩሉሳዕ ቆጻል ዝኾነት ሳግላ” ክብል መለሰ።በዚ ካኣ ንሶስና ብሓሶት ከም ዝኸሰስዋ ኩሉ ሰብ ፈለጠ። ሶስና ክትቕተል ዝተሓስበ እቶም ሰብ ክፍኣትን ርኽሰትን ዝኾኑ ክልተ ሰባት ተቐትሉ። ሶስና ኣብ ቅድሚ ሰብኣያን ኣብ ቅድሚ ህዝባን በቲ ወሃቢ ሞጎስ ዝኾነ እግዚአብሔር ጸጋን ሞጎስ ረኸበት።ነቢይ ዳኒኤል’ውን ኣብ ማእከል እስራኤላውያን ዓቢ ናይ ኣምላኽ ሰብ ምዃኑ ተፈለጠ።እግዚአብሔር ስለ ዘይውዳእ ምሕረቱ ይኽበርን ይመስገንን።ኣሜን።
እዛ ብሃይማኖትን ብምግባርን ጸኒዓ ትነብር ዝነበረት ቅድስት ኣደ በዚ ዕለት እዚ ዓረፈት።
ጸሎትን በረኸትን ናይ ቅድስት ሶስና ምስ ኩላትና ይኹን።
ስብሓት ለእግዚአብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
አሜን አሜን አሜን!!!
Leave a comment


c: text/html

text:
ኣህጉራዊ ግጥም ኩዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ ትማሊን ሎምን ብናህሪ ቀፂሉ’ሎ።
ኣብ መኽፈቲ ግጥም ዝተራኸባ ጋንታታ ኣተኣናጋዲት ሃገር ኢኻቶርያል ጊኒን ጋቦንን ማዕረ 1 ን 1 ተፈላልየን።እዚ ውፅኢት’ዚ ንኢኻቶርያል ጊኒ ዘዋፅእ እዩ።ኣብ ተመሳሳሊ ዕለት ዝተጋጠማ ኮንጎ ንቡርኪናፋሶን 2 ን 0 ኣፋንያታ።
ትማሊ ሰንበት ኬፕቨርዴን ኮንጎ ዴሞክራስያዊት ሪፐብሊክን 1 ን 1 ፡ ቱኒስያን ዛምቢያን’ውን 1 ን 1 ተፈላልየን።
ግጥም ጋናን ሴኔጋልን ቀጺሉ ቀዲማ ሸቶ ዘመዝገበት ጋና ብኣንድሪ ኣይው ብፍፁም ቅላዕ መቅፃዕቲ ነይሩ።ግን ፀብለልታኣ ዓቂባ ክትቕፅል ኣይካኣለትን።ኣካላዊ ብቅዓትን ፀብለልታን ጎሊሁ ናብ ሴኔጋል ዘዛዘወ ነይሩ።ተሰለፍቲ ሴኔጋል’ውን ኣብ ረብሐኦም ኣውዒሎምዎ’ዮም።ብዙሕ ተቃሊሶም ማዕረ ትገብሮም ሸቶ ኣመዝጊቦም።ብድሕሪኡ ሴኔጋል ተወሳኺ ሸቶ ንምምዝጋብ፡ጋና ክትከላኸል ነዊሕ ተጛዒዘን።
ተወሳኺ ሸቶ ከይተመዝገበ’ውን ፀወታ ክዛዘም’ዩ እናተባሃለ ከሎ ኣብ ዝዙም ጊዜ ሴኔጋላዊያን ካልኣይቲ ሸቶ ኣመዝጊቦምን ሰለስተ ነጥቢ ሒዚምን ካብ ሜይዳ ወፂኦም።
ጋንታ ጋና እቲ ውሩይ ተሰላፊኣ ኣሳሞሃ ጅያን ብጠንቂ ዓሶ ኣይተሰለፈን።
ሎሚ ሶንይ ዝህሉ ካልኣይ ግጥም ኣብ ሞንጎ ጋንታታት ኣልጀርያን ደቡብ ኣፍሪቃን ኮይኑ’ሎ።
ፅባሕ ሰሉስ፡ካሜሩንን ኣይቮሪኮስትን ጊኒን ማሊን ኣርባዕቲኤን ካብ ዞባ ምዕራብ ኣፍሪቃ ብርቱዕ ግጥም ይፅበየን’ሎ።ንኣፍቀርቲ ኩዕሶ እግሪ’ውን ኣዝዩ ማራኺን መሳጢን ግጥም ክኽውን’ዩ ተባሂሉ’ሎ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Radio Erena: 11 March 2019
ዋንነት መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ዝኾነት ቦዪንግ 737 ወዲቓ ብምሕምሻሻ 157 ሰባት ሞይቶም።
ናይታ ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ ተበጊሳ ሰምበት 10 መጋቢት ንግሆ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሓጺር ዕረፍቲ ኣካዪዳ ናብ ናይሮቢ እተምርሕ ዝነበረት ነፋሪት ቀዳማይ ፓይለት ካፕቴን ያሬድ ጌታቸው፣ ድሕሪ ምብጋሶም፣ ተክኒካዊ ጸገማት ኣጋጢሙዎ ናብ ኣዲስ ኣበባ ኤርፖርት ክምለስ ሓቲቱ ምንባሩ ይግለጽ።
ኣካያዲ ስራሕ ሲቪል ኣቭየሽን ኢትዮጵያ ኣቶ ተወልደ ገብረማርያም ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ጠንቂ ሓደጋ ናይታ ነፋሪት ምሉእ መርመራ ተገይሩ ኣብ ዝተጻፈፈሉ እዋን ንህዝቢ ክንገር ምዃኑ ሓቢሩ። እንተኾነ ኣብዚ እዋን’ዚ እቲ ሓደጋ ኮነ ኢልካ ዝተሃንደሰ ንምዃኑን ዘይምዃኑን ምግላጽ ኣሸጋሪ ምዃኑ ሓቢሩ።
ኣቐድም ኣቢሉ ቅድሚ ኣርባዕተ ኣዋርሕ፣ ተመሳሳሊት ስራሓት ዝኾነት ቦዪንግ 737 ኣብ ኢንዶኔዥያ ወዲቓ ምሕምሻሻ ዝፍለጥ’ዩ።
ኤርትራ እትርከበን ሓያሎ ሃገራት፣ በዚ ሞት ናይ’ዞም 149 ተጎዓዝትን 8 ኣባላት እታ ነፋሪትን ዘስዓበ ዘሕዝን ፍጻሜ፣ ናይ ሓዘን መልእኽተን ኣመሓላሊፈን ኣለዋ።
ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ብወገኑ፣ ብስም ህዝብን ሃገርን ኢትዮጵያ፣ ንኩሎም ኣባላት ስድራቤት’ቶም ግዳያት ናይ ጽንዓት ይሃብኩም መልእኽቲ ኣመሓላሊፉ።
ኣብዛ ካብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ተበጊሳ 47 ኪሎሜተር ርሒቑ ኣብ ዝርከብ ከባቢታት ቢሾፍቱ ዝተሓምሸሸት ነፋሪት ዝነበሩ ተጎዓዝቲ ናይ ኢትዮጵያ፣ ኬንያ፣ ጂቡቲ፣ ሶማልያ ዝርከብዎም ዜጋታት 35 ሃገራት ምንባሮም ማዕከናት ዜና ኢትዮጵያ ይገልጻ።
======================


text:
Radio Erena: 18 December 2020
ግብጺ፣ ምስ ሶማል ዝጸንሓ ዝሕቱል ዝምድና፣ ከተመሓይሾ ከምእትደሊ፣ ናብ ሞቛድሾ በጺሑ ንዝተመልሰ ላዕለዋይ ዲፕሎማስያዊ ልኡኽ ግብጺ ብምጥቃስ ማዕከን ዜና ኣል ሞኒተር ሓቢሩ።
እቲ ብተሓጋጋዚ ሚኒስተር ኣብ ጉዳያት ኣፍሪቃ፣ ሸሪፍ ዒሳ ተመሪሑ፣ ዝሓለፈ ሰሙን ናብ ሞቛድሾ ዝበጽሐ ልኡኽ ዲፕሎማሲ ግብጺ፣ ኣብ ምዕባይ ርክባት ክልቲኤ ሃገራት ብዝምልከት ከምዝተመያየጠ ተገሊጹ።
ግብጺ ምስ ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ ዲፕሎማስያዊ ርክባት መስሪታ ብምባል፣ መንግስቲ ሶማል ካብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ኣትሒዙ ዝምድንኡ ምስታ ዓረባዊት ሃገር ኣዛሕቲሉ’ዩ ጸኒሑ።
ምስኡ ብዝተሓሓዝ፣ ኣብ ሞቛድሾ፣ ኣብ ዝተፈላለየ ሞያ ብሓገዝ ተዋፊሮም ዝነበሩ ግብጻውያን፣ ዝሓለፈ ወርሒ ናብ ዓዶም ክምለሱ ብመንግስቲ ሶማል ተነጊርዎም።
ግብጺ፣ ምስ ጎረባብቲ ናይታ ብጉዳይ ኣጠቓቕማ ናይልን ምህናጽ ዲጋ ሚለንዮምን ኣብ ምስሕሓብ እትርከብ ኢትዮጵያ፣ ዝምድንኣ ምዕባይ ብዝያዳ ትደፍኣሉ ምህላዋ ይፍለጥ።
================


text:
ንመጀመርያ ግዜ „ጽግያትኪ“ ወይ ናይ ኣዴታትኪ እዩ ክኸውን ዘለዎ።
ኣብ ገለ ስድራቤት ወይ ሃገራት ፌስታ ዝግበረሉ እዋን እዩ እዚ።
እዚ ከም ዝጎበዝኪ እዩ ዘርእይ።
„ጽግያት መጺኡኪ“ ክበሃል ከሎ:
እቲ ኣብ ስረኺ ዘሎ ደም ካብ ብልዕትኺ ዝመጸ እዩ።
ኣብ ውሽጢ ብልዕትኺ ሓንቲ ንእሽተይ በዓቲ ኣላ።
እዛ በዓቲ ማህጸን ትበሃል።
ጥቃ ማህጸን ከኣ ክልተ ማሕደረ እንቋቅሖ ኣለዋ።
ኣብ መንጎ እታ ማሕደረ እንቋቅሖን ማህጸንን ድማ መደየቢ እንቋቅሖ
ካብቲ ማሕደረ እንቋቅሖ ብገምጋም ሓንሳብ ኣብ ወርሒ ሓንቲ ንኡሽቶይ እንቋቅሖ ናብቲ መደየቢ ትወድቅ።
ኣብዚ እዋን እዚ ክትጠንሲ ትኽእሊ ኢኺ።
እዚ ንኽፍጠር ግን ምስ ሓደ ሰብኣይ ወይ ምስ ሓደ ወዲ ስጋዊ ርክብ ክትፍጽሚ ኣለኪ።
ነዚ ክትገብሪ ግን ገና ንእሽቶይ ኢኺ ዘለኺ።
ኣብ ስጋዊ ርክብ ግን እታ እንቋቅሖ ብዘርኢ ወዲ ተባዕታይ „ትቦቅል“, እዚ ማለት ጥንሲ ሒዝኪ ኣለኺ ማለት እዩ።
እታ እንቋቅሖ ኣብ ማህጸን እያ ትዓቢ።
ንስኺ ግን ጥንሲ ስለ ዘይብልኪ፡ ደም ካብ ብልዕትኺ ይወጽእ።
ካብ ሕጂ ንንየው ዳርጋ ሓንሳብ ኣብ ወርሒ ማህጸንኪ ብደም ተሓጻጺቡ ይወጽእ።
እዚ ድማ ቁሩብ መዓልቲ ይወስድ።
ነቲ ደም መጽረዪ ኣብ ዱኳናንት ወይ ፋርማሲ ሞዴስ ወይ ታምፖን ኣለኪ።
ሞዴስ እንተ ኮይኑ ኣብ ሞታንታኪ ኢኺ ትሰጥሕዮ።
ታምፖንስ ድማ ናብ ብልዕትኺ ትውትፍዮ።
ምናልባሽ ነዴኺ ወይ ንመሓዛኺ ክሕግዛኺ ሕተትየን።
ሓደ ሓደ እዋን እቲ መድመይቲ ነዊሕ ግዜ ይወስድ እዩ ወይ ድማ ብርቱዕ ቃንዛ ክገብረልኪ ይኽእል እዩ።
ከምዚ ምስ ዘጋጥመኪ ናብ ሓኪምኪ ኪዲ።


text:
Radio Erena: 12 November 2017
ዩጋንዳ ኣብ ሶማል ዝዋፈር ተወሳኺ 5 ሽሕ ወተሃደራት ዝሓቖፈ ሓይሊ ክትልእኽ ድልውቲ ከምዘላ ኣፍሊጣ።
ወሃብ ቃል ሰራዊት ዩጋንዳ ሪቻርድ ካረሚረ ንሺን ሁዋ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ብዘይካ’ቲ ምስ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ሕብረት ኣፍሪቃ ተጠርኒፉ ዘሎ ሰራዊት፣ ዩጋንዳ በይኑ ዝቖመ ሰራዊት ብምቛም ኣብ ልዕሊ ኣልሸባብ መጥቃዕቲ ክትፍኑ ድልውቲ ከምዘላ ኣረጋጊጹ።
ንሱ ኣብ መግለጺኡ፣ ኣብ ትሕቲ ዓቃብ ሰላም ሕብረት ኣፍሪቃ ኮነ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ምስራሕ ናይ ገዛእ ርእሱ ዕንቅፋታት ከምዘለዎ ብምጥቃስ፣ ካብ ማሕበረሰብ ዓለም እኹል ዕጥቂ እንተተለጊሱሉ፣ እዚ ርእሱ ክኢሉ ዝቐውም ወተሃደራዊ ሓይሊ፣ ቅልጡፍ ገስጋስ ከርእይ ከምዝኽእል ኣመልኪቱ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መስከረም ናይዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት፣ ፕረዚደንት ዩጋንዳ የወሪ ሙሰቨኒ፣ ምስ ወኪል ኣመሪካ ኣብ ጉዳያት ኣፍሪቃ ኣብ ዝተራኸበሉ፣ እኹል ወተሃደራዊ ዕጥቂ፣ ሄሊኮፕተራትን ፋይናንሲያዊ ሓገዝን እንተተለጊሱሉ ተወሰኽቲ ሓሙሽተ ሽሕ ወተሃደራት ክልእኽ ድሉው ከምዘሎ ምሕባሩ ይግለጽ።
ካብቲ 22 ሽሕ ዝቑጽሩ ኣብ ሶማል ተዋፊሩ ዘሎ ዓቃብ ሰላም ሕብረት ኣፍሪቃ፣ ልዕሊ ሓደ ሽሕ ዝኾኑ ወተሃደራት ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ታሕሳስ ነናብ ሃገሮም ክፋነዉ ምዃኖም’ዩ ዝግለጽ።
ኣብ ሶማል ዘሎ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ብዩጋንዳ፣ ብሩንዲ፣ ኬንያ፣ ኢትዮጵያን ጂቡቲን ዝቖመ’ዩ።
=======================


text:
ህቡብ ድምጻዊ አፋን ኦሮሞ ሃጫሉ ሁንዴሳ ትማሊ ምሸት ከባቢ ሰዓት 9:30 ኣብ 'ገላን ኮንደሚንም' ዝተባህለ ከባቢ ከተማ አዲስ አበባ መንነቶም ብዘይተፈልጡ ሰባት ብጥይት ተሃሪሙ ምሟቱ ተገሊጹ'ሎ።
ኮሚሽነር ፖሊስ ከተማ አዲስ አበባ ኮሚሽነር ጌቱ አርጋው ንመሓውራት ዜና ውሽጢ ሃገር ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ኣርቲስት ሃጫሉ ምቕታሉ ዝምልከት ድሕሪ ዝረኸብዎ ሓበሬታ ነቲ ኩነታት ይከታተልዎ ከምዘለውን በቲ ተግባር ንዝተሳተፉ ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ንምእታው'ውን ይሰርሑ ምህላዎም ሓቢሮም ኣለው።
ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ብሞት ህቡብ ድምጻዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ዝተሰምዖም ሓዘን ብምግላጽ ኣብ ናይ ማሕበራዊ መራኸቢ ገጻት ኣብ ዘስፈርዎ መግለጺ 'ክቡር ህይወት ኢና ስኢና' ኢሎም ኣለው።
ንሞት ድምጻዊ ሃጫሉ ስዒቡ ንዝሰዓበ ተቓውሞ ብዝምልከት ተሓለቕቲ መሰላት ኣምንስቲ ኢንተርናሽናልን ሁማን ራይት ዎችን መንግስቲ'ቲ ዝግባእ ምርመራ ብምክያድ ተሓተቲ ናብ ሕጊ ክቐርቡ ጸዊዖም ኣለው።


text:
ኣብ ሽወደን ቅድሚ ምምርዓውካ ካብ ስካተቨርከት ናይ ቃልኪዳን መረጋገጺ (hindersprövning] ሕተት። ኣብ ሽወደን ተቐማጢ ምስ ዘይትኸውን እውን ኣብ ሽወደን ክትምርዖ ትኽእል ኢኻ።
እቲ ናይ ቃልኪዳን መረጋገጺ (hindersprövning] ምስ ተወደአ ካብ ስካተቨርከት ናይ ናይ ቃልኪዳን መረጋገጺ (hindersprövning] ምስክርን፡ ናይ መርዓ ምስክርን ክትወሃብ ኢኻ። ነዚ ድማ ናብቲ ቃልኪዳን ኣሳሪ ኣቕርቦ።
ኣብ ሽወደን ኣብ ቅድሚ ኣዞም ዚስዕቡ ኢኻ ቃልኪዳን እትኣስር፤
ንዝርዝራዊ ሓበሬታ ቃልኪዳን ብዚምልከት ነቲ ማሕበር፤ ማለት ናይ ሽወደን ማሕበር ቤትክርስትያን ርኸቦ። ንሲቪላዊ ቃልኪዳን ብዚምልከት ግን ምስቲ ናይ ከተማ ምምሕዳር ቆጸራ ግበር።
ድሕሪ ቃልኪዳን ምእሳር እቶም መርዑት ካብቲ ቃልኪዳን ዘእስር ኣካል፡ ናይ መርዓ ሰርቲፊከት ይወሃቦም። እቲ ቃልኪዳን ዘእስር ኣካል ነቲ ናይ ቃልኪዳን ፎርም ይመልኦ ናብቲ ስካተቨርከት ድማ ይልእኮ፡ ኣብኡ ድማ እቲ ቃልኪዳን ኣብቲ ህዝባዊ መዝገብ ወይ ናይ ክብሪ መዝገብ ይምዝገብ።
ካብ ካልእ ሃገር እተዋህበካ ናይ ቃልኪዳን መረጋገጺ (hindersprövning] ምስ ዚህልወካሞ ኣብ ሃገር ሽወደን ምስ እትምርዖ፡ እቲ ቃልኪዳን ዘእስር ኣካል ነቲ ሓበሬታ ናብ ስካተቨርከት ይልእኮ፡ ብድሕርዚ እቲ ስካተቨርከት ነቲ ቃልኪዳን ኣብቲ ህዝባዊ መዝገብ ወይ ናይ ክብሪ መዝገብ ይምዝግቦ።
ኣብ ወጻኢ ሃገር፡ ወይ ኣብ ቅድሚ ሽወደናዊ በዓልስልጣን ወይ ናይ ወጻኢ በዓልስልጣን ክትምርዖ ይከኣል እዩ። ኣብ ወጻኢ ምስ ተመርዓኻ እቲ መርዓ ከም እተፈጸመ ዘርእይ ወረቐት ምስክር ንስካተቨርከት ከተርእይ ይግበኣካ። ስካትቨርከት ነቲ ወረቐት ምስክር ብቑዕ ኮይኑ ምስ ዚረኽቦ ኣብቲ ህዝባዊ መዝገብ ይምዝግቦ።
ኣብ ወጻኢ ሃገር ምስ ሓደ ዘይተመዝገብ ሰብ ምስ እትምርዖ ነቲ ናይቲ ሰብ (በዓልቤት ወይ በዓልቲቤት) ፓስፖርት ንስካተቨርከት ከተርእይ ይግባእ።
ንስኻ ወይ መጻምድትኻን ሽወደናዊ ዜግነት ምስ ዚህልወኩም ኣብ ወጻኢ ሃገር ኴንኩም ኣብ ቅድሚ ናይ ሽወደን በዓልስልጣን ክትምርዓዉ ትኽእሉ ኢኹም። ስለዚ ንሽወደናዊ ኤምባሲ፡ ንሽወደናዊ ቆንስል ወይ ንሽወደናዊ ቤትክርስትያን ተወከስ። ናይ ወጻኢ ጉዳያት ሚኒስተር ኣየኖት ኤምባሲታት ወይ ቆንሱላት ቃልኪዳን ከም ዘእስሩ ሓበሬታ ኣለዎ። ሽወደናዊ ቤትክርስትያን፡ ኣብ ወጻኢ ብሽወደናዊ ቤትክርስትያን ኣገባብ ንምምርዓው ኣበይ ተኽእሎ ከም ዘሎ ሓበሬታ ኣለዎ።
ካብ ስካተቨርከት/ቤትጽሕፈት ቀረጽ፡ ናይ ቃልኪዳን መረጋገጺ (hindersprövningen) ንኽትማላእ ኣይትረስዕ
ንቓልኪዳን እንታይ ዓይነት ሰነድ ከም ዘድሊ ንምፍላጥ መጀመርያ ነቲ ናይ ወጻኢ ሃገር በዓልስልጣን ተወከሶ ከምኡውን እቲ ሰነድ ካብቲ ናይ ስካተቨርከት ኣሳላጢ ስራሕ/ሃንድለጋረ፡ ማሕተም ዘድልዮ ምዃኑን ዘይምዃኑን።
ሓደ ናይ ወጻኢ ሃገር በዓልስልጣን ቅድሚ መርዓ፡ ናይ ቃልኪዳን ወረቐት ምስክር ኪሓትት ይኽእል ይኸውን። ናይ ቃልኪዳን ወረቐት ምስክር ንኽትምርዖ መሰል ከም ዘሎካ ዚሕብር ብሕታዊ ሰነድ እዩ። ክልተኻትኩም ኣብ ቅድሚ በዓልስልጣን ወጻኢ ሃገር እትምርዓዉ ዜታታት ሽወደን ምስ እትኾኑ፡ ነፍስወከፍኩም ወረቐት ምስክር የድልየኩም ኢዩ ማለት እዩ።
ዜጋታት ሽወደንን ኣብ ሽወደን እተመዝገብኩም ምስ እትኾኑ፡ ነቲ ወረቐት ምስክር ቃልኪዳን፡ መጠየቕታን ውሕስነትን ፎርም Äktenskapscertifikat, ansökan och försäkran" (SKV 7881) ኣብ ስካተቨርከት/ቤትጽሕፈት ቀረጽ፡ ብምምላእ ኢኹም ናይ ቃልኪዳን ወረቐት ምስክር እትሓቱ።
ዜጋታት ሽወደን ኴንኩም ግን ኣብ ወጻኢ እትቕመጡ ምስ እትኾኑ፡ ነቲ ኣብ ጥቓኹም ዘሎ ናይ ሽወደን ኤምባሲ ወይ ቆንስል ተወከሱዎ።
ኣብ ሽወደን እተመዝገብኩም ኴንኩም ግን ሽወደናውያን ዜጋታት ምስ ዘይትኾኑ፡ ነቲ ሲቪል ኩነታትኩም ዘርእይ ፐርሾንበቪስ፡ ከም ኣብነት ካብ ህዝባዊ ናይ ምዝገባ ደብተር ዝወጸ ሓበሬታ፡ ኣርእዩ።
ኣብ ሃገር ሽወደን ንዝተመርዓዉ ክልተ ሰባት ኣህጉራዊ ምስክር ቃልኪዳን ኣይወሃብን እዩ። እቲ ምስኡ ዚመሳሰል ሰነድ፡ እቲ ካብ ህዝባዊ ክብሪ መዝገብ ዚወጽእ ፐርሾንበቪስ/ምስክር ልደት፡ እዩ። እዚ ድማ ብቛንቋ ሽወደን ወይ እንግሊዝ ይወሃብ።


text:
“ምስ ኩሉ ሰላም ግበር
“ገበርቲ ሰላም፡ ውሉድ አምላኽ ኪበሃሉ እዮም እሞ፡ ብጹዓን እዮም።” ማቴ.5:9
ኣብ ሕይወትና ምስ ክሉ ብሰላም ንኽነብር ኣብ መዓልታዊ ሕይወትና ሓደ ጥዑይ ዝኾነ ርክብ ምስ ኣኅዋትናን ኣኅትናን ክንምስርት ይግበኣና። ኣብ ሕይወትና ሓደ ሰብ በዲሉኒ፡ ጎዲኡኒ ንብል እንታይ ማለትና ኢዩ፧ እዚ ነገር እዚ ምሕረት – አይግብኦን ኢዩ አይገብረሉን ኢየውን ንብል እንታይ ማለትና ኢዩ፧ ስለምንታይከ ዝግደሰሉ፧ በዲሉኒ ጥራይ ምባል ጥቕሚ የብሉን፧ እኹልውን አይኮነን። ምሉእ ብምሉእ ክንርድኦን መፍትሒ ክንረኽበሉን ነቲ ስለምታይ ዝብል ሕቶ ክንምልስ ይግበአና። ንአብነት፦ አብ መንገዲ ሓደ ሰብ ክኸትረካ ከሎ ወይ አኽብሮት ከጉድለልካ ከሎ ተሓርቕዶ፧ ትሓዝንዶ፧ ስለምንታይ፧ ስለዘኽበረካ ወይ ስለዝከተረካ ወላሓንቲ ሳዕቤን አብ ሕይወትካ የብሉን።
ካብቲ ናይ ምንባርካ ዘለካ መሰል ወላሓንቲ አየጉደለልካን፧ ግና የገድሰካ፡ የጨንቐካ፡ ስለምንታይ፧ አንነት – ፍርሃት – አኽብሮት – ቁጣዓ- ምውጣን ወዘተ እዚአቶም ብኸመይከ ነንሕድሕዶም ይራኸቡ፧ አብዚ እዞም ቃላት እዚአቶም አብቲ መዓልታዊ ሕይወትና ብኸመይ ንገዛእ ርእስና ከምእንርኢ ብኸመይ ምስ ዓለም አብ እንዋሳአሉ ይጸልዉና ምርዳእ የድሊ።
አብ ሕይወትና ሕጉሳት ንኽንከውንን ሓደ ሕጉስን ሱቡቕን ዝኾነ ዝምድና ክንምስርትን፣ ሚዛናዊ ዝኾነ ሰነ አእመራዊ አተሓሳስባ ንኽህልወና፡ ብዛዕባ ገዛእ ርእስና ጹቡቕ ስሚዒት ክህልወና አለዎ። እዚ ማለት ንገዛእ ርእስና ክነፍቕር አለና። ገዛእ ርእስኻ ምፍቃር ማለት ከአ አብ ገዛእ ርእስኻ እትተአማመን ሰብ ኢኻ ማለት ኢዩ። ርእሰ ተአማንነት እምበአር ውጺኢት ናይቲ ሕይወትካ ብኸመይ ትነብሮ ኢዩ። እዚ ከአ ገዛእ ርእስኻ ብምኽባር ኢኻ ትረኽቦ። ምኽኒያቱ ንገዛእ ርእስኻ ዘይተኽብር እንተኮይንካ ንገዛእ ርእስኻ ክተፍቅር አይትኽእል ኢኻ። ንገዛእ ርእስኻ ዘይተፍቅር ከአ ንኻልኦት ክተፍቅር አይትኽእልን ኢኻ።
ሰባት ከመይ ጌሮም ኢዮም ናይ ገዛእ ርእሶም ኽብሪ ዝሕልዉ ወይ ገዛእ ርእሶም ዘኽብሩ፧
ነፍሲ ወከፍና አብ መዓልታዊ ሕይወትና ውሳኔታት ንገቢር ኢና። ክንውስን ከለና ኸአ እቲ ንውስኖ ቅኑዑ ኢዩ ኢልና ኢና እንአምን። በዚ ውሳኔ እዚ ከአ ንሕጎስ። እዚ ውሳኔ እዚ ጌጋ ምኻኑ ምስ ተረዳእና ግና ንሓዝን። እዚ ነቲ አብ ገዛእ ርእስና ዘለና ተአማንነት አኽብሮት ይጎድል፤ ተስፋ ንቖርጽ ማለት ኢዩ። ስለዚ አብ ሕይወትና ጽቡቅ ንኽስመዓና ጽቡቅ፡ ሰናይ ተግባራት ክነዘውትር – ክንገቢር ይግበአና። አብዚ ሰናይ ተግባራት መንፈሳዊ ዕጋበት ጥራይ ዘይኮነ ስጋዊ ዕግበትን ዕረፍትን አለና፣ ካብቲ ሰናይ ተግባራትና። ሓላፍነት ዝመልኦ ስራሕ ክንሰርሕ ከለና አኽብሮት ንረክብ በዚ ከአ ርእሰ ተአማንነት ነጥሪ።
ስለዚ ጽቡቕ ምግባር ነቲ ናትና አእምሮ፡ መንፈስ ይምግቦ፡ የዕግቦ፡ ሰላም ይህቦ። ርእሰ አኽብሮትን ርእሰ ተአማንነትን ተጥሪ ማለት ኢዩ። አብዚ ከአ ርእሰ አኽብሮት ገዛ እርእስካ ምቁስጻርን ይራኸቡ። ንገዛእ ርእስና ዘይነኽብር እንተኮይና፡ ሓቀኛ ፍቕሪ ርእስና ክህልወና አይክእልን ኢዩ፡ ከም ውጽኢቱ ነቲ ጎዲሉና ዘሎ ንምምላእ ፍቕሪ ካብ ካልኦት ንደሊያ፡ ማለት ካባና ወጻኢ ንደሊያ። ኢዚ ዓይነት ፍቕሪ ዘድሊየና ካብ አኽብሮት ኢዩ ዝመጻና። ካልኦት ሰባት አኽብሮት እንተሃቡና አብ ውሽጥና ገዛእ ርእስና ንኽነፍቅር ይሕግዘናን ይገብረናን። ርእሰ ተአማንነትን መሰረቶም አብ ክብረት ርእስኻ ኢዮም። ካብ ገለ ክንረኽቦም አለና። ስለዚ አብ ገዛእ ርእስና እንተ ዘይረኺብናዮም ካብ ካልኦት ክንረኽቦ ንጽዕር ወይ ንደሊ። ንገዛእ ርእስና ዘይነኽብር እንተኮይና፡ ሓቀኛ ፍቕሪ ርእስና ክህልወና አይክእልን ኢዩ። ስለዚ ፍቕሪ ካብ ካልኦት ክንረኽባ ንጽዕር” ኢልና ነርና። ካልኦት ክብረት ክህቡና እንተ ኪኢሎም ርእስና ክነኽብር ከምዘለና ይስመዓና፡ እዚ ስምዒት እዚ ከአ ንገዛእ ርእስና ከም እነፍቅር ይገብረና። ርእሰ ተአማንነት ዝለዚ ገዛእ ርእስኻ ካብ ምፍታውን ካብ ክብሪ ርእስካ ኢዮም ዝነቕሉ።
እቲ ክፋል ሕይወትና ናይ ገዛእ ርእስና ክብረት ካብ ካልኦት ዝደሊ ወይ ሓሰስ ዝብል፡ እዚ ዓይነት ባሕሪ ፈታዊ ርእሱ፤ አነ በሃልይ ሰብ ኢዩ። እዚ ባህሪ እዚ ሰባት ከመይ ጌሮም ክርእዩና ከምዘለዎም እንውጥኖ፡ እንደልዮ ወይ ሃረር እንብሎ ኢዩ። አብዚ ሰባት ብዛዕባና ዘለዎም ርእይቶ አውንታዊ እንተኮይኑ ንሕጎስ፡ አብ ገዛእ ርእስና ተአማንነት ነሕድር ንገዛእ ርእስና ክነፈቅር ንጅምር። አሉታዊ ኮይኑ ከአ ሕማቅ ይስመዓና። አብ ገዛእ ርእስና ዘለና አክብሮት ይጎድል፡ ንገዛእ ርእስና ክነፍቅር ከአ የጸግመና። አብዚ ከአ ጠባይና ረቂቕ ይኸውን። ኣብ ውሽጥና ፍርሂ ንፈጥር ስለዚ ሰብ ክሓርቕ እንተረአናዮ ዝለዝፈርህ ጥራይ ኢዩ። እቲ ፍርሁ እዚ ካበይ እዩ ዝመጽእ እንተበልና፡ እቲ ናይ ምቕፅፃር ሓይሉ ደኺሙ አሎ ማለት ኢዩ።
ስለምንታይ እዩ ቁጠዓ ስምዒታዊ መልሲ ክኸውን ዝኸአለ፧
ቁጠዓ ናይዚ ኩሉ ውጽኢት ወይ መልሲ ኢዩ። መሰረት ናይ ሕርቃንን ቁጣዓን ይኸውን። ካብ ካልኦት ክብረት አቃልቦ እንተዘይረኺብና፡ ንሓርቅን ንቁጣዕን። ምኽኒያቱ ንገዛእ ርእስና ንምርአይ ዘለና ድልየትን ሃረርታን ይጎድእ። እቲ መግቢ ንአእምሮናን መንፈስናን ክምግብ ዘለዎ የቃርጸና ስለዘሎ። እዚ ሓይሊ እዚ ነቲ ናይ ገዛእ ርእስና ምቁጽጻር ዘለና ክእለት ይዘርገልና። እቲ ነዚ ድኽመት (ገዛእ ርእስና ምቁጽጻር) እዚ እንህቦ ስምዒታዊ መልሲ ከአ ፍርሂ ይኸውን። ነቲ ፍርሂ ከአ አካላትና ወይ ኢቲ አንነትና ብቁጥዓ ክክሕሶ ይፍትን። ማለት ስነ ኣእምራዊ ነቲ ርእስኻ ንምቁጹጻር ኣጢፊኢካዮ ዘለኻ ክእለት ወይ ዓቕሚ ንምትካእ ዝግበር ፈተነ ኢዩ። ብቁጠዓ ወይ ሕርቃን ክትኽሕሶ ወይ ክተዕግሶ ትጽዕር ወይ ትፍትን።
ናይዚ ኩሉ መሰረታዊ አሉታዊ ስምዒት፤ ማለት ቅንኢ፡ ህርፋን፤ ቁጠዐ ወዘተ ፍርሂ ኢዩ። መሰረት ናይ ፍርሂ ኸአ ትሑት ዝኾነ ርእሰ ተአማንነት ኢዩ። ዝለዚ ኢና እቶም እንቁጣዕ ሰባት ትሑት ተአማንነት ገዛእ ርእስና ዘለና። ስለዚ ተኻታዕቲ፡ ነቓጻት ኮይና ንነብር። ንሰባት ንምምሓር የጽግመና። ቁጠዓ ሓያላት ኮይና ከም ዝስመዓና ይገብር። ነጻ፡ ነብስና እንቆሳጸር ዝኾነ ስምዒትን ሕልምን የሕድረልና፡ በንጻሩ ግና ካብ ገዛእ ርእስና ወጺና ርእስና አብ ዘይንቃጻጸረሉ ኩነታት ኢልና ዘለና። እዞም ሰባት እዚአቶም እምበአር ናይ ገዛእ ርእሶም አኽብሮት ንምርካብ፡ እታ መጀመርታ ዝገብሩዋ እንታይ ኢያ ሰባት ምውንጃን፡ አብ ምፍራድ ይተግሁ። አብ አሕዋቶም አውንታዊ ነገራት አይረአዮምን። እዚ ብምግባር ከአ መሊሶም ክብረቶም የጥፍኡ። አብዚ ክንርድኦ ዘለና ግና ብሓቂ ነሕዋትና አኃትና አብ መዓልታዊ ሕይወትና ክነውድቅ እናጸዓርና ካብ ሰባት ክብሪ ክንረክብ ሓጎስ ክነርክብ ኢልና አይንሕሰብ። ዝያዳ እካ ደአ ካብ አኅዋትና አኃትና ተነጽሎ የጋጥመና። እዚ ጥራይ ዘይኮነ ገዛእ ርእስና ከም እንጸልእውን ይገብረና። ስለዚ ካብ አኃዋትናን አኃትናን ክብሪ እንረክብ ሰናይ ተግባራት ብምግባር ኢዩ። አብ ሕይወትና ብዙሕ ጽልእን ዘይምስምማዕን ክንኣሊ ንኽእል ኢና። ኣብቲ ናትና ምስ ሰባት ዘለና ኣቀራርባ ይውሰን። ኣብ ሕይወትና ንነገራት ወይ ጸገማት ካብ መጀመርትኦም ክንኣሊዮም ክንጽዕር ይግበኣና። ሓደ ጸገም ወይ ኩነት ቅድሚ ምጅማሮም አተሓሕዛ እንተ አሰቢቕናሎም ቅድሚ ጸግም ቅድሚ ምልዓሉ ክንዓጽዎን ንኽእል ኢና ማለት ኢዩ።
ዝኸበርኩም አኅዋት አኃት ኣብዚ ክንርድኦ ዘለና ዝምድና ወይ ጥዑይ ርክብ ሰላም ዝምስረት ኣብ እምነት፡ ሓቅነት/ ቅንዕና፡ ክብሪ ወዲሰብ ብምሕላውን ኢዩ። እግዚአብሔር አምላኽ፡ እግዚአብሔር አምላኽ እንዳበልካ አይኮነን። እንታይ ፍቓድ እግዚአብሔር እናፈጸምካ።
አብ ዝኾነ ኩነታት ሕይወት ሃሉ ምስ ገዛእ ርእስካን ምስ አኅዋትካን ብሰላም ንኽትነብር ካብ ባእስን ክርክርን ክትርሕቅ አለካ። ነቶም ዘጋኑፉኻ ጸጋማት ከይ ወዓልካ ከይ ሓደርካ ክትፈትሖም ጸዓር። “ኣብ ክራኹም ጸሓይ ኣይ ዕረብኩም” ውልቃዊ ጠባያትካ አብ ሓጺር ግዜ ፍትሓዮም፡ ብኸመይ እንታይ መገዲ ንጠቀም፡ ሓደ መምህር ነይሮም – ሰባትሲ ይንዕቑኒ አነ ከምዝንዕቖም ግና ዘይፈልጡ። እቲ ዘሕዝነኒ ኸአ እዚ “አነ ከም ዝንዕቖም ዘይምፍላጦም ኢዩ ይብሉ ኔሮም።
ሓፈሻዊ መምርሒ ክኾኑና ዝኽእሉ እዞም ዝስዕቦ ክንርኢ ንኽእል። ንአብነት ሰባት ብዘይ ዝኾነ ምኽኒያት ክጸልኡኻ ክርከቡ ይኽእሉ ኢዮም። እዚ ግና ክንፈልጦ ዘለና ዝለ ዘይደለዩኻ ወይ ስለ ዝጸልኡኻ አይኮኑን፡ ንገዛእ ርእሶም ከምቲ ዝግባእ ስለ ዘይፈተዉ ዝለዘየፍቅሩን ጥራይ ኢዩም። ሓደ ሰብ ዕቡይ፡ ምኩሕ፡ ዘይእሩም፡ ንሰባት አኽብሮት ዘይብሉ፤ ከም ሓቂ ንገዛእ ርእሱ ክብርን ፍቕሪን ዘይብሉ ሰብ ኢዩ። እቲ ንኻልኦት ክብረት ዘይህብ ወይ ዘይብሉ ንገዛእ ርእሱ ዘየኽብር ጥራይ ኢዩ። እቲ ንኻልኦት ሰላም ዝኸልእ ንገዛእ ርእሱ ሰላም ዘይብሉ ጥራይ ኢዩ። ውሽጣዊ ሰላም ሓደ ካብቶም ኣብ መዓልታዊ ሕይወትና ክንውንኖም ክንጽዕር ዘለና ኣድለይቲ ህያብ እግዚኣብሔር ኢዩ።
እዚ ሕያብ እዚ ብምርካብ ኢና ንሕና ኣብቲ ሓቀና ፍቕሪ ርእስናን ኃውናን ክነብር እንኽእል። በዚ ጥራይ ኢና ነቲ ትእዛዝ ኣምላኽናን ጎይታናን ኣብ ግብሪ ክነውዕሎ እንኽእል። ሰላም አብ ቅድሚ እግዚአብሔር ሓጎስ፡ ቡራኬ፡ ኢዩ። ኢየሱስውን እንተኾነ እታ ቀዳመይቲ ካብ ሞት ምስ ተንሥአ እታ ቀዳመይቲ ቃል ንሓዋሪያቱ ዘስምዖም “ ሰላም ንዓኻትኩም ይኹን”። ዝለዚ ምንጪ ሰላምና ሓጎስናን እንታይ ኢዩ እመነትና ኢዩ። እቲ ጎይታና አምላኽና ምንጪ ሰላምና ኢዩ። ሰላም አብ መንጎ አሕዛብ ንምትካል ከአ ካብ ሰማየ ሰማያት ወሪዱ አብ መንጎና ሓዲሩ ሰላም ገበረ። “አምላኽ በቲ ወዱ አብ መስቀሉ ዘፍሰሶ ደም ገይሩ ሰላም ገበረ፥ ነቲ አብ ምድሪ ዘሎን አብ ሰማያት ዘሎን ዘበለ ኹሉ ኸአ ምስ ገዛእ ርእሱ ዓረቖ”። ቆላ.1:20
ጎይታይ ናይ ሰላምካ መሳሪሒ ግበረኒ ይብል ቅዱስ ፍራንቸስኮ። ብዙሕ ግዜ ሰባት በዲሎሙና ኢልና ብዙሕ ንሓዝን ንጭነቕ፡ ሰባት ኢና ስለምንታይ ኢልና ንገዛእ ርእስና ንሓትት መልሲውን ንስእነሉ ግዜ አሎ። ግና እቲ በዳሊና ካባና ንላዒ ከም ዝጭነቕ ምርዳእ የድሊ። ካባና ንላዕሊ ድቃስ ከም ዝስእን ምርዳእ የድሊ።አይድቅስን ኢዩ፡ ውሽጣዊ ቅልውላው አለዎ። ከምውጽኢት አብ ዕግርግር ይነብር። ስለዚ ንሕና አብ ቅድሚ እዚ ሰብ እዚ ሞራላዊ ሓላፍነት አለና ክንሕግዞ። ከመይ ነዚ አንበሳ ዝስምዖ ዘሎ ሓውና ወይ ሓፍትና ናብ ሓደ በጊዕ ክንቅይሮ ንኽእል ኢና። ብተግባራትንን ብምስክርነትና። ሸለል ብምባልና። ሓደ ሰብ ንገዛእ ርእሱ ዘይፈቱ እንተኮይኑ፡ ፍቕሪ ገዛእ ርእሱ ይኹን አበ ገዛእ ርእሱ ተአማንነት ክህልዎ አይክእልን ኢዩ። ስለዚ ኩሉ ግዜ ብስክፍታ ይነብር። ሰላም ናይ ካልኦት ክዘርግ ይነብር። ፈቲዩ አይኮነን አብ ውሽጡ ሰላም የብሉን። ውሽጣዊ ሰላም የድሊዮ።ፍርሂ እምበኣር መሰረት ናይ ሕርቃንን ቁጣዓን ውጺኢት ኢዩ። ነቲ ፍርህና መልሲ ኸአ ቁጠዓ ኢዩ።
ስነ ኣእምራዊ ነቲ ርእስኻ ናይ ምቁጹጻር ኣጢፊኢካዮ ዘለኻ ክእለት ወይ ዓቕሚ ንምትካእ ዝግበር ፈተነ ኢዩ። ብቁጠዓ ወይ ሕርቃን ክትኽሕሶ ወይ ክተዕግሶ ትጽዕር ወይ ትፍትን። ስለዚ ሕይወት ወዲ ሰብ ከምዚ ከም ዝኾነ እንተ ተረዲኢና ክንሕግዞ ጥራይ ኢዩ ዘለና። ዝኾነ ሰብ ገዛእ ርእሱ ጽቡቕ ንኽስምዖ፡ ናጽነት ክስምዖ ወይ ክህልዎ ኣለዎ። እዚ ገዛእ ርእስኻ ዘይምቁጽጻር እምበኣር ንሰብ እቲ ናጽነቱ እቲ ናይ ምቁጻጻር ክእለቱን ይሰርቆ። ከምውጽኢት ከኣ ጽግዕተኛን ፈራህን ይገብሮ። “እምበአር ብእምነት ካብ ጸደቕና፥ ብጎይታና ብኢየሱስ ክርስቶስ ምስ አምላኽ ሰላም አሎና። ብእኡ ኸአ ናብዚ ሕጂ ዘለናዮ ጸጋ ብእምነት አቶና፥ ብተስፋ ተኻፈልቲ ኽብሪ አምላኽ ስለ ዝኾናውን ንምካሕ አለና”። ሮሜ.5፡ 1-2
ብዙሕ ግዜ ብዛዕባ ሰላም ክንዛረብ ከለና፡ ሰላም አብ መንጎ አሕዛብ፡ ሃገራት፡ አብ መንጎ ሃይማኖታት ወዘተ ኢና ንሓስብ። ቃል አምላኽ ግና እቲ ቀዳማይ መሰረታውን ሰላም ክንዛረበሉን ክንሓስበሉን ዘለና ብዛዕባ ሰላም አብ መንጎ ሰማይ ምድርን፤ አብ መነጎ እግዚአብሔር ደቂ ሰባትን ዘሎ ርክብን ሰላምን ክንሓስብ ይጽወዓና።
ሎሚ ኸአ ነዚ ክነስተንትን ኢና ንዕደም ዘለና። ካሊእ ኩሉ ካብኡ ኢዩ ዝምንጩ። አብዚ ታሪኽ አዳምን ሔዋንን ክንርኢ ንኽእል። ስጋብ አብ ትሕቲ እግዚአብሔር ተአዚዞም ዝነበሩ ሰላምን ቅሳነትን ነበሮም። ንትእዛዝ እግዚአብሔር ሸለል ኢሎም ክጎዓዙ ምስ ጀመሩ ግና ሰላሞም ይዝረግ። ምስ እግዚአብሔር ዝነበሮም ሓሊዮትን ርክብን የጥፍኡ፡ አብ መንጎኦም ክካሰሱ ይጅምሩ። ሓው አብ ሊዕሊ ኃው መቕተልቲ ንርኢ። ሰላም ብመድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተዋህበና ህያብ አምላክ ኢዩ።
እግዚአብሔር አብ ቅድሚ እምቢይታ ወይ ዘይምእዛዝ ናይ ደቂ ሰባት ንፍጡራቱ ክድርቢዮም አይርከብን። እንታይ ደአ ምስ ፈጣሪኦም ንኸዓርቆም መገዲ ይፈጥር። ሓደ ምሳሌ እሞ ንውሰድ፦ Navigatore እሞ ንውሰድ ናብቲ እንደሊዮ ቦታ ንኽንበጽሕ አድራሻ ንህባ፡ በዚ አድራሻ ከአ ንጸጋም ንየማን እንዳበለት ትመርሓና። ንየማን እንዳበለትና ንጸጋም ምስ እንኸይድ። ንተፍእ። ግና ካብቲ ዝጠፋ እናዮ ጀሚራ እንደገና ንጸጋም ንየማን እንዳበለት አብቲ ቦታና ተብጸሓና። ልክዕ እግዚብሔር አምላኽናውን ከም ኡ ኢዩ። አነ መንገዲን ሓቅን ሕይወትን ኢየ ኢሉና ኢዩ። ግና ደቂ ሰባት ድኹማት ስለዝኾና ነዚ መገዲ እዚ ንስሕት። አምላኽና ግና ብዝተፈላለየ መገዲ እንደገና ናብቲ ቅኑዕ መንገዲ ንኽንምለስ ይመርሓና። እግዚአብሔርውን ወዲ ሰብ አብ ኃጢአት ምስ ወደቀ ነቲ ሓደ ወዱ ብምልአኽ ናይ ድሕነት መአዲ ሰርዓልና።
ክርስቶስ “ገበርቲ ሰላም፡ ውሉድ አምላኽ ኪበሃሉ እዮም እሞ፡ ብጹዓን እዮም።” ገበርቲ ሰላም፡ ንኽንከዊን ጥራይ አይመዓደናን፡ አይጸወዓናን። እንታይ ደአ ብሕይወቱ ቃላቱንውን ብከመይ ገበርቲ ሰላም ንከውንውን ከም ዘለናውን ምሂሩና ኢዩ።
ንሓዋሪያቱ ከምዚ በሎም “ሰላም እኃድገልኩም አሎኹ፥ ሰላመይውን እህበኩም አሎኹ። እቲ አነ ዝህበኩም ዘሎኹስ ከምቲ ዓለም እትህቦ አይኮነን፤ አይትሸበሩ፥ አይትፍርሁ”። ዮሓ.14፡27 ሰላም ክርስቶስ ልዕሊ ኩሉ ኢዩ። ዕርቂ ምስ ኣምላኽን ምስ ኣኅዋትን ኢዩ። ሓደ ካብቶም ፍረ መንፈስ ቅዱስ ኢዩ። ህድአት ናይ ሓንጎልና ኢዩ። ዕርፍቲ ነፍስና ኢዩ። ፍቕሪ፡ የውሃነት ናይ ልቢ፡ ሕብረት ኢዩ። “ንሱ ነቲ አብ መንጎ ዝነበረ፥ ናይ ጽልኢ ከልካሊ መንደቕ ብሥጋኡ ብምፍራስ፥ ነቶም ክልተ ሓደ ዝገበረ ፥ ሰላምና ኢዩ”። ኤፌ.2:14 ዝለዚ ከምቲ አቀዲማን ዝበልናዮ ንሱ ሰላምና ኢዩ። ክርስቶስ አብዚ መገዲ ሰላም ይምህረና። እቲ ናቱ ሰላም ውጽኢት ዓወት ኢዩ ነሩ። ወታሃደራዊ ዓወት ዘይኮነ መንፈሳዊ ዓወት፣ እቲ ንሱ ዝምህሮ መገዲ ሰላም እምበአር ዓወት አብ ርእሲ ገዛእ ርእስና ደአምበር ዓወት አብ ርእሲ ካልኦት አይኮነን። ንገዛእ ርእስና ምምላኽ ኢዩ። “አብ መስቀል ተሰቒሉ ብሙማት ነቲ ጽልኢ ደምሰሶ፥ ንኽልቲኦም ድማ ሓደ ብምግባር ከአ ብመስቀሉ ምስ አምላኽ አተዓረቖም። ኤፌ. 2፡16
ቀጺሉ ኸአ “ንአኻትኩም ነቶም ርሑቓት ዝነበርኩም ሰላም አበሰረኩም፥ ነቶም ቀረባ ዝነበሩ ኸአ ሰላም አበ ሠሮም”። ኤፌ.2:17 ብዙሕ ግዜ ምስቶም አቀረባና ዘለዉ ሰላም ንምግባር እቲ ዝበርተዓ ኢዩ ካብቶም ዝረሓቁ። ብኸመይ ኢና እምበአር ንሕና ከም ክርስቶሳውያን መሳርሕቲ ሰላም እንኸውን፡ አየናይ አብነት ንከተል፧ “እቶም ዝአምኑ ኹላቶም ሓደ ልብን ሓደ ሓሳብን ነበሩ” 4፡32 አብዚ ግና ሓገዝ መንፈስ ቅዱስ ይድሊየና።
ቅዱስኣጎስጢኖስ፡ ካብዚ ቃል አምላኽ ተበጊሱ ከምዚ እናበለ ይምህር፦ ዘፍ.11,3-4ግ.ሓ.2:11 አብ ዓለም ክልተ ከተማ አለዋ ይብል፦ ሓደ ባቢሎን ተባሂላ እትጽዋዕ ናይ ሰይጣን ከተማ፡ እታ ካልኤይቲ ድማ ኢየሩሳሌ ተባሂላ እትጽዋዕ ናይ እግዚአብሔር ከተማ። እታ ቀዳመይቲ አብ ፍቕሪ ርእሲ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ዝተሃንጸት፡ ስጋብ ንእግዚአብሔር ምንዓቕ ዝበጽሐት ክትከውን ከላ፡ እታ ካልኤይቲ ግና አብ ፍቕሪ እግዚአብሔር ዝተሃንጸት ኮይና ስጋብ ገዛእ ርእስካ መስዋዕቲ እትሓትት ኢያ። እዘን ክልተ ከተማታት ስጋብ ምጽአት ዓለም ንነፍሲ ወክፍና ክፉታት ኢየን፡ ነፍሲ ወከፍና ከአ አየነይቲ ተቐቢሉ ሕይወቱ ከምዝመርሕ ናቱ ምርጫ ይከውን።
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
መልእኽታት ኩነና ንህግደፋዊ ፈተነ ዓፈና ነጻ ምግላጽ ሓሳብን መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛ ኣማኑኤል ኢያሱን – ውድባት፡ ሲቪካውያን ማሕበራትን፡ ባይቶታት ይኣክልን ኤርትራ
መልእኽቲ ኩነና [gview file="https://archive.assenna.com/wp-content/uploads/2019/12/All-Eritrean-Political-Organizations-Condemn-the-Act-of-Terrorism-By-PFDJ-Supporters-on-Amanuel-Eyasu-Assena.pdf"] መልእኽቲ ኩነና እቲ ብዕለት 26/11/2019 ኣብ ዓባይ ብርጣንያ ብደገፍቲ ህግደፍ ኢና በሃልቲ፡ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛ ኣማኑኤል ኢያሱ ዝተኻየደ ናይ ጽይቅነት ተግባራት፡ ካብ ብርድኢት ዘይኮነስ፣ ብስምዒትን ረብሓን ብዝሰርሑ ሰባት ክፍጸም ትጽበዮ እኳ አንተኾነ፡ ኣማኑኤልን ከም
መልእኽቲ ኩነና
መልእኽቲ ኩነና
እቲ ብዕለት 26/11/2019 ኣብ ዓባይ ብርጣንያ ብደገፍቲ ህግደፍ ኢና በሃልቲ፡ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛ ኣማኑኤል ኢያሱ ዝተኻየደ ናይ ጽይቅነት ተግባራት፡ ካብ ብርድኢት ዘይኮነስ፣ ብስምዒትን ረብሓን ብዝሰርሑ ሰባት ክፍጸም ትጽበዮ እኳ አንተኾነ፡ ኣማኑኤልን ከም ናይ ኣማኑኤል ራኢን ዕላማን ዘለና ተቓለስትን፡ ኣይኮነን ዶ ናይ ማይ ምግጫብ መጥቃዕቲስ፣ ንፍትሒ፡ሰላም፡ ሓርነትን ራህዋን ህዝብና ይኹን ንውሕስነት ሉኣላውነት ሃገርናን ምኽባር ሕድሪ ስውኣትናን፣ ናይ ሂወት ምኽፋል መስዋእቲ ክንከፍል’ውን ወትሩ ድሉዋት ከምዘለና፡ ኩሉኹም እቶም ናይ ጽባሕ ብልጽግቲ ኤርትራ ክትጥምትዋ ዓቕምን ምስትውዓልን ዝሓጸረኩም ክትፈልጡ ይግባእ።
እቲ ዘሐዝን እዞም ንንዋቶምን ካልእ ረብሐኦምን ክብሉ ንስርዓት ህግደፍ ከሐጉሱ ላዕልን ታሕትን ዝብሉ ዘለዉ ሰባት፡ ኣብ ክንዲ ነቲ ኣብ ሃገርና ዘሎ ስቅያትን ሕሰምን ናይ ህዝብና ብምስትውዓል ንፍታሕ ምጽዓር፡ እቲ ሕማቕ ባህሪ ናይ ጎይቶቶም ከይተርፍ፡ ኣብ ልዕሊ ብሓሳብን ስራሕን ንዝሰዓረካ ሰብ ዝገብርዎ እከይ ተግባራት፡ ብዘይርድኢት ከም ባህሪ ይመሃርዎ ምህላዎም እዩ። ጎይቶትኩም ከተሐጉሱ ኢልኩም፡ ኣንጻር ወግዕን ባህልን ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ውልቀ ሰባት ተቓለስትን እትገብርዎ ዘለኹም ገበናትን ሽርሕታትን ጽባሕ ክትሕተትሉን ዋጋ ክትከፍሉሉን ምዃንኩም ብዕቱብነት ሎሚ ክትፈልጡ ይግባእ። ኣማኑኤልን ንኣማኑኤል ዝኣመሰሉ በላሕቲ ተቓለስቲ በቲ ሕግን ፍትሕን ተሓሪምዎ፡ ጩራ ሓርነትን ራህዋን ዘቋምት ዘሎ ኩቡር ህዝቢ ኤርትራ ዘለዎም ክብሪ ይኹን፡ ኣብ ቀረባ እዋን ብህዝቦም ንዝወሃቦም ግምጃ ክብሪ ንምግማቱ፡ ክንደየናይ ዓቕሚ ከይህልወኩም።
ስለ’ዚ ንስምን ስርሓትን ኣማኑኤል ከተህስሱ ኮቶ ኣይትኽእሉን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣሽሓት ኣማኑኤል ኣብ መላእ ዓለም ከምዘለና፡ ህግደፍ ይኹን ሰብ ጸቢብ ኣተሓሳስባን ቆሪጸ ተስፋን ኪትፈልጡ ይግባእ። በዚ ኣጋጣሚ ንኹሉኹም ተቓለስቲ ፍትሒ ከም’ዚ ዓይነት ፍጻሜታት ኣብ ዝረኣየሉ፡ ኣብ ጎኒ መቓልስትኹም ብምዃን፡ ነቶም ከም’ዚ ዓይነት እከይ ተግባራት ዝሰርሑ፡ ሕጋውን ግቡእን ናይ ኢዶም ግብረ-መልሲ ክወሃቡ ከምዝግባእ ከነዘኻኽር ንፈቱ።
ማእከላይ ሽማግለ ማዕበል ህዝቢ ንፍትሒ
ሃገረ ዴንማርክ 30/11/2019
ንቅሎ ኣዴታት ንምድሓን ህዝብን ሃገርን – ኤውሮፓ-
ነቲ ኣብ ርእሲ ጋዘጠኛ ኣማንእል እያሱ (ኣሰና) ብሉኡኻት ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ዝተፈጸመ ሽበራዊ ምጥቃዕቲ ብትሪ ንኹኒን!! እዚ ኣብ ከተማ ሎንደን ብዕለት 26-11-2019 ብሉኡኻት ስርዓት ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ፍትሕን ሓርነትን ንምንጋስ ዝቃለስ ወድናን ሓውናን ኣማኒእል ኢያሱ ዝተፈተነ ግፍዓዊ ስጉምቲ፣ መቀጸልታ ናይቲ ተንቲንካ ዘይውዳእ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ዝወርድ ዘሎ ዓፈናን ግፍዕን ኮይኑ፣ ስርዓት ህግደፍ ክሳብ ክንደይ ኣብ ዓቅለጽበታዊ ስጉምትታት ኣትዩ ከምዘሎ ዘብራሃልና እዩ። እምበኣርከስ ደምበ ፍትሒ ብሓፈሻ ብፍላይ ድማ ዕቱባት ተቃለስቲ ናይ መድያ ኣሕዋትናን ደቅንናን ክንህመል ኣይግባኣናን። ንሕና ኣደታትኩምን ኣሕዋትኩምን ካኣ ኣብቲ ነቲ ስርዓት ኤርትራ ህዝብናን ናይ መጻኢ ንኡስ ትውልድናን ህሉው ኩነታት ንምቅላዕ ትገብሮዎ ማዓልታዊ ዘይሕለል ቃልስኩም ኣብ ጎንኩም ጠጠው ክንብል ሙካና ክነረጋግጸልኩም ንፈቱ።
ክብሪን ዝኽርን ንስውኣትና! ዕብየትን ዓወትን ንናይ ዜና ማዕከናትናን ጋዜጣኛታትናን!
ዕንወትን ስዕረትን ንስርዓት ህግደፍን ተላኣኽቱን! ንቅሎ ኣዴታት ንምድሓን ህዝብን ሃገርን- ኢሮፓ
30.11.2019
ጋዜጣዊ መግለጺ ብዛዕባ ኣብ ከተማ ለንደን ብደገፍቲ ህግደፍ ዝተፈተነ
ግብረ-ሽበራዊ መጥቃዕቲ
ሃገርና ኤርትራ ሎሚ፡ ሰብኣውን ዲሞክራስያውን መሰላት ዜጋታታ ዘይክበረላ፡ ኣሽሓት ደቃ ብዘይ ፍርዲ ኣብ ፈቐዶ ቤት-ማእሰርትታት ዝሳቐዩላ ናይ ፍርሒን ራዕድን ናይ ስቓይን ኣውያትን ኮይና ከም ዘላ ኩላትና ዘይንስሕቶ ሓቂ እዩ። እቲ ንነዊሕ ዓመታት ክቡር ዋጋ ከፊሉ ዝተቓለሰ ህዝቢ ኤርትራ፡ እዚ ክረክብ፡ ንኩላትና ከሻቅልን ንሕልናና ክቕስቅስን ዝግብኦ ታሪኻዊ ስግንጢር እዩ።
እቲ ኣብ ጻዕረ-ሞት ክነሱ ዕድሚኡ ከናውሕ ትልኽ ዝብል ዘሎ ውልቀ-መላኺ ስርዓት ህግደፍ፡ ሕጂ ከኣ እቲ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ዝገብሮ ዘሎ ናይ ፍርሒን ራዕድን እከይ ተግባራቱ ከይኣክል፡ ኣብ ወጻኢ ናይ ግብረ-ሽበራ ኣእዳው ንክዝርግሕ ይመጣጠር ኣሎ፡፡ ብዕለት ሰሉስ 26 ሕዳር 2019 ኣብ ከተማ ለንደን ኣብ ልዕሊ መስራትን ኣካያድን ሬድዩን ቴለቭዥንን ኣሰና ክቡር ሓው ኣማኑኤል ኢያሱ ብሃሱሳት ደገፍቱ ጌሩ ዝፈተኖ ናይ ቀቢጸ-ተስፋ ፈተነ-መጥቃዕቲ ሕሱርን ዘሕፍርን ናይ በጋሚንዶ ፍጻመ እዩ።
ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንድሕነት ሃገር – ሻርለት፡ North Carolina ነዚ ነውራምን ሕሱርን ፈተነ-መጥቃዕቲ ኣጥቢቑ ይኹንን። ነዘን ብደም ዝጨቀዋ ኣጻብዕቲ ናይዚ ዕዋላ ውልቀ-መላኽን ሃሱሳቱን ብሕጋዊ መንገዲ ንምቕርሳም ኩሉ እቲ ዘድሊ ምትሕብባር ክንገብር ድልውነትና ንገልጽ። ንኩላቶም እቶም በዚ ሕሱርን ፍሹልን ዝኾነ ፍጻመ ዝጓሃዩን ዝሓረቑን ደለይቲ ፍትሒ ድማ፡ ካብ ዝኾነ ዘይሕጋዊ ግብረ-መልሲ ብምቑጣብ፡ እቲ ጉዳይ ብሕጋዊ መንገዲ ንኽታሓዝ ኩሉ እቲ ዘድሊ ሓገዝ ክገብሩ ንጽውዕ።
በዚ ኣጋጣሚ፡ እዚ ነቲ ሬድዩን ተሌቪዥንን ኣሰና ድምጽን ተስፋን ውጹዕ ህዝብና ብምዃን ኣብ ኤርትራ ለውጢ ንምምጻእ ዝጻወትኦ ዘለዋ መዘና ዘይብሉ ዕዙዝ ተራ ነመጉስ። ነቲ ደኺመ ከይበለ፡ ንሓያሎ ዓመታታት ብትግሃትን ብመዳርግቲ ዘይብሉ ትብዓትን ንፍትሕን ሓቅን ዝተቓለሰን ዝቃለስ ዘሎን ክቡር ሓው ኣማኑኤል ኢያሱ፡ ድማ፡ ኣጆኻ! ኣብ ጎንኻ ኣለና ክንብል ንፈቱ።
ዓወት ንህዝቢ ኤርትራ!
ውድቀትን ሕፍረትን ንውልቀ-መላኺ ስርዓት ህግደፍን መጋበርያታቱን!
ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንድሕነት ሃገር – ሻርለት፡ ኖርዝ ከሮላይና
ወግዓዊ መግለጺ ኮሚተ ይኣክል ጨንፈር ከተማ ሊድስን ከባቢኣን ብዛዕባ ፈተነ መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛ ኣማኒኤል እያሱ (ኣሰና)!!
ኣብዚ ዝሓለፈ ሰሙን ገለ ዕሱባት ጉጅለ ህግደፍ፡ ንዉፍዩን ሓርበኛን ጋዜጠኛ ሓዉናን ብጻይናን ኣማኒኤል እያሱ ኣቦ መንበር ኣሰና ፋዉንደሽን ዝተፈተነ ሕሱር ሽበራዊ መጥቃዕቲ፡ ብትሪ ከምንኹንና ብወግዒ መግለጺና ነፍልጥ።
እዚ ኣብ ልዕሊ እቲ ንመሰል ሓሳብ ጭቁናት ከቃልሕ ብምሉእ ዓቅሙን፡ ምሉእ ግዚኡ ወፍዩ ንብዙሕ ዓመታት ክሰርሕ ዝጸንሐ ሓርበኛ ኤርትራዊ፡ ዝካየድ ዘሎ ኩሉ መዳያዊ መጥቃዕቲ፡ ኣብ ዉልቀ ሰብ ዘይኮነ ጸረ መሰረታዊ ሓሳብካ ናይ ምግላጽ መሰል ምግሃስ ስለዝኾነ፡ ንሕና ከም ንመሰል ንቃለስ ኣካል ሕብረተሰብ ብትሪ ንኹንኖ።
እዞም ኣበሮም፡ ዓመጾምን ከይስማዕ፡ ሓበሬታ ዓፊንካን፡ ኣዳናጊርካን ንህዝቢ ኣብ ድንቁርናን ፍርሕን ከንብርዎ ዝፍትኑ ዝለዉ ናይ ዓመጽ ሓይልታት፡ ነዚ ምንጪ ቅኑዑ ሓበሬታ ዝኾነ ሓዉና ኣማኒኤል ከጥቅዕዎ ምዉሳኖም፡ ኣብ ግንባር ሓበሬታን ዜናን ከቢድ ስዕረት ይወርዶም ከምዘሎ ዘረጋግጽ ፍጻመ እዩ። በዚ መኽንያት ኣሰና ይኹን ካልኦት መራኸቢ ብዙሓን `ሰራዊት ሓቅን ፍትሕን` ዝኾኑ ኤርትራዉያን ንቅሓት ህዝቢ ኣብ ዝበረኸ ደረጃ ኣብጺሖሞ ምህላዎም፡ እዚ ዓቅሊ ጽበታዊ ስጉምትታት ህግደፍ መርኣያ እዩ።
ጸረ ህዝብን፡ ጸረ ፍትሕን ሓቅን ዝፍጽምዎ ዝኾነ ተጻብኦ፡ ንምምካት ብግብርን ሕልናን ኣብ ጎኒ ኣማኒኤልን ካልኦት ኣካላት ፍትሕን ከምዘለናን፡ ኩሉ ብሞራልን ብንዋትን ፋይናንስን ኣብ ጎንኹም ከምዘለና ብዕሊ ነፍልጥ።
ካብ ሃገርና ፍትሕን መሰልን ተነፊግና ተሰዲድና ከነብቅዕ፡ ኣብዚ መሰልና ክሕለወልና ንኣምነሉ ክፍሊ ዓለም ከምዚ ይኹን ካልእ ተመሳሳሊ ፈተነታት፡ ከጋጥም ከሎ ዝላዓዓል ስምዒታት ቁጠዕ ርዱእ ኮይኑ፡ በዚ ኣነዋሪ ተግባር ብዙሓት ኣባላትና ዓጸፋ ክንከፍል ኣለና ዝብል ነድርን ስምዒታት ኣላዓዒሉ እዩ።
እንተኾነ ኣብ ዓዲ ሕጊ እንዳ ነበርናን፡ ንፍትሒ መሰልን እንዳተቃለስናን ናብ ዘይድለ መንገዲ ዓመጽ ከየላጉሱና ማሕበርና ኣብዚ ኣብ ከባቢናን ኣብ ካልእ መሬት ፍትሕን ሕግን ዝነብሩ ኣሓዋትን ኣሓትን ካብ ተግባራት ሽፍትነትን እምባጋሮን ወጺኦም፡ ብሕግን ስርዓትን ንዕሱባት ህግደፍ ኣምሳያ ፋሉላዊ ንጥፈታቶም ክንፈድዮም ከምዝግባእ ከነዛኻኽር ንፈቱ። ነዚ ብሕጋዊ መዳይ ዳግም ዘየላቡ ስዕረት ንምስካም ኩሉ ደላይ ፍትሒ ነዚ ንኣሰና ብፋይናንስ ንምትሕብባር ዝግበር ዘሎ ወፈያታት ኩሉ ዓቅሙ ከበርክት ብኽብሪ ንዕድም።
ነቶም ኣብ ፍትሕን መሰልን ዘኽብራ ሃገራት ኤሮጳ እንዳነበሩ፡ ሕሱር ንጥፈታት ሽበራን ዓፈናን ምጉዕጻጽ ሓቅን ዝኣመሰሉ ንጥፈታት ሸፋቱ ናብ ኤሮጳ ከታኣታትዉ ጻዕርታት ዘካይዱ፡ መጋበርያ ዝቦኽኮኸ ስርዓት ህግደፍ ዝኾኑ ዜጋታት ግን፡ `ዓስ ይብለኪ ክር ይብለኪ እንተዘይሰማዕኪ ንበሊዒ ይህበኪ` ከምዝባሃል፡ ደጊሞም ክሓስቡ፡ ለበዋናን መጥንቀቅታነን ነቅርበሎም።
ዓወት ንዉጹዕ ህዝቢ ኤርትራን ተቃለስቲ ደቁን።
ኮሚተ ይኣክል ጨንፈር ሊድስን ከባቢኣን።
01/12/2019
ጋዜጣዊ መግለጺ ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያ ኒው ዮርክን ከባቢኣን
ደገፍቲ ስርዓት ህግደፍ፣ ኣብ ልዕሊ ተቓላሳይ ንፍትሒ ውሩይ ጋዘጠኛን መስራትን ሳተላይት ተለቪዥን ኣሰና ኣማኑኤል ኢያሱ ንምርዓድ ወይ ኣብ ዓይኒ ሓፋሽ ንምውራድ ዝወሰድዎ ጽዩፍ ተግባራት ከምዝፈሸለን ናብኦም ከምዝተገምጠለን ተገንዚብና። እቲ ዝወሰድዎ ፍሹል ፈተነ ንሓውና ኣማንኤል ነቲ ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ ዘካይዶ ዘሎ ቃልሲ ዘሕንኖ እምበር ከምዘይዛሕትሎ ክማሃሩ ይግበኦም።
ሎሚ፥ ስርዓት ህግደፍ ብኩሉ ባዓል ሕልና ኤርትራዊ ተፈንፊኑ ዕለተ ውድቐቱ ሎሚ’ ዶ ጽባሕ ኣብ ዝብለሉ ዘሎ እዋን እዞም ዕኡባት ህግደፍ ክወስድዎ ዝፈተኑ ይፍሸል ድኣ’ምበር ጽባሕ ድሕሪ ውድቀት እቲ ስርዓት ውልቀምልኪ ህግደፍስ ህዝቢ ኤርትራ ግቡእ ፍርዶም ክህቦም ምኻኑ ርጉጽ ኢዩ። ክሳብ ሽዑ ግን ነቶም ነዚ ሕሱር ተግባራት ክፍጽሙ ዝሃቀኑ ፈራሓት ኣብ ሕጊ ቀሪቦም ግቡእ መቅጻዕቶም መታን ክረኽቡ፣ ኩሉኩም ደለይቲ ፈትሒ ማሕበራት ኣብ ከባቢ ሎንደን ትርከቡ ብሓባር ክትሰርሑ ንላቦ። ብወገና ካባና ትደልይዎ ነገር ንምፍጻም ድልዋት ምህላውና ነረጋግጸልም። ከምኡ’ውን ንተቓላሳይ ሓውና ኣማኒኤል ኣብ ጎድኑ ደው ከምንብልን ሞራልውን ንዋታውን ደገፍና ንምሃብ ድልውነትና ምህላውና ንገልጽ።
ፍሽለትን ውድቐትን ንስርዓት ህግደፍ!
ክብርን ዓወትን ንህዝቢ ኤርትራ!


text:
ብውሑዱ ኣብ ውሽጢ ሽድሽተ ኣዋርሕ ካብቲ ዘመዝገብካዮ ኣድራሻ እተፈልየ ኣድራሻ ኪህልወካ ምስ እትደሊ ንፍሉይ ኣድራሻ ፖስታ ብዚምልከት ንስካተቨርከት ሓብር። እዚ ድማ ኣብ ውሽጢ ሽወደንን ኣብ ወጻእን የገልግል። ፍሉይ ናይ ፖስታ ኣድራሻ ንምሕባር ገንዘብ ኣይክፈሎን እዩ።
ብ ኢ-ሸንስት ኣብ ሽወደን ወይ ኣብ ወጻኢ ፍሉይ ኣድራሻ ፖስታ ክትሕብር ትኽእል። ነቲ ሓበሬታ ኣቐዲምካ ለኣኮ፡ ግን እቲ ፍሉይ ናይ ፖስታ ኣድራሻ ከገልግል ቅድሚ ምጅማሩ ካብ ወርሒ ዚነውሕ ኣይትቐድም። ብኢ-ሸንስተን ነቲ ፍሉይ ናይ ፖስታ ኣድራሻ ኣገልግሎት ከተቋርጾ እውን ትኽእል ኢኻ።
በቲ Mobilt BankID ወይ ብኻልእ e-legitimation ኣብ e-tjänsten እቶ ምግዓዝካ ሓብር
ኣቲ ፍሉይ ናይ ፖስታ ኣድራሻ ናብቶም ዝበዝሑ ካብቲ ህዝባዊ ደብተር ሓበሬታኻ ዚወስዱ ትካላት መንግስትን ዋኒናትን ብቐጥታ ወይ ኣውቶማቲክ እዩ ዚዝርጋሕ።
ይኹንምበር ነቲ ፍሉይ ናይ ፖስታ ኣድራሻኻ ናብ ብሕታውያን ሰባትን፡ ኣባል ዝኾንካለን ማሕበራትን ውድባትን፡ ንዓሚል ዝኾንካለን መጽሔታትን ነቶም ሓድሽ ኣድራሻኻ ብርግጽ ኪህሉዎም እትደሊ ዋኒናትን ነቲ ሓድሽ ኣድራሻኻ ክትሕብር ትኽእል ኢኻ።
ተቐቢልካ ምልኣኽ ማለት እቲ ናብቲ ምዝጉብ ኣድራሻኻ እተላእከ ፖስታ ናብቲ ፍሉይ ኣድራሻኻ ይለኣኽ ማለት እዩ። ነቲ ፖስታኻ ተቐቢሎም ኪልእኩልካ ምስ እትደሊ ናብቲ ናይ ሽወደን ናይ ምልዋጥ ፖስታ ቤትጽሕፈት ኣመልክት። ከምኡ ምግባር ገንዘብ ይኽፈሎ እዩ።
ኣብ ሽወደን ይኹን ኣብ ወጻኢ ሃገር ፍሉይ ኣድራሻ ፖስታ ክትሕብር ትኽእል ኢኻ። ኣብ ወጻኢ ካብ ሓደ ዓመት ንላዕሊ ክትቅመጥ ምስ እትደሊ ፍሉይ ናይ ፖስታ ኣድራሻ ክትሕብር ኣየድልን። ጥራይ ናብ ወጻኢ ከም ዝኸድካ ኢኻ እትሕብር። ኣብ ትሕቲ ምግዓዝ ናብ ወጻኢ ሃገር (Flytta utomlands) ዚብል ኣርእስቲ ዝያዳ ሓበሬታ ክትረክብ ትኽእል።
እቲ ፍሉይ ናይ ፖስታ ኣድራሻ ንኸየገልግል እንተ ደሊኻ ከም ብሓድሽ ብ ኢ-ሸንስት ፍሉይ ኣድራሻ ፖስታ ጌርካ ኣመልክት።
ኢ-ሽንስት ንምግባር ተኽእሎ እንተ ዘይብልካ፡ ነቲ ፍሉይ ኣድራሻ ፖስታ (SKV 7844) ዚብል ፎርም ክትጥቀም ትኽእል ኢኻ።
እቲ ፍሉይ ኣድራሻ፡ ናይ ምግዓዝ ሓበሬታ ምስ ሃብካ ወይ ነቲ ምዝጉብ ኣድራሻኻ ምስ ለወጥካ፡ ሽዑ ሽዑ ከም ዘይልወጥ ፍለጥ።
(ነቲ ኣድራሻኻ ብናጻ ከም ዚሕሎ ግበር)


text:
ብግብረይ ዝብል ቅዱስ ኣቦና ኣብ ሩማኒያ ኣብ ዘካየድዎ ሓዋርያዊ መገሻ ምስ ዓሌት ሮም ዕለት 2 ሰነ 2019 ዓ.ም. ተራኺቦም ከምቲ ኣብ ናይ መወዳእታ ኣርእሰተ ሊቃነ ጳጳሳት ከምዝፈጸመዎ ምሕረት ሓቲቶም።
ናይ ቫቲካን ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ዋና ርእሰ ዓንቀጽ ኣሰናዳኢ ኣንድረያ ቶርኒየሊ - Andrea Tornielli
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
እቲ ቅዱስ ኣቦና ኣብ ሩማኒያ ኣብ ዘካየድዎ ሓዋርያዊ መገሻ ምስቶ ኣብ ነዊሕ ታሪኽ ኤውሮጳ ናይ ኣድልዎን ተነጽሎን ኣደዳ ዝዀኑ ዓሌት ሮማኒ ተራኺቦም ዝተደግመ ምሕረትን ይቕረታን ዝብል ቃል ኣብ ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ዝነበረን ካብ ዝሓለፈ ፍርቂ ዘመን እናጸንዔ ዝመጽእ ዘሎ ማሕበረ ክርስቲያን ይኹን ካቶሊካውያን ናይቲ ዝተፈጸመ ግብረ እከይ ኣይምልከተንን ክብሉ ከምዘይክእሉን ዝብል ኣመክንዮ መሰረት ዝገበረ ምዃኑ ኣንድሪያ ቶርኒየሊ ኣብ ዘውጽእዎ ርእሰ ዓንቀጽ የመልክቱ።
ዕለት 26 መስከረም 1965 ዓ.ም. ጳውሎስ ሻድሻይ ፖመዚያ ኣብ ዝርከብ ናይቶም ዓዲዓዲ ዚዞሩ ዓሌት ሕዝቢ ሮማኒ ዓለም ሓቆፍ ናይ ስፖርት ሜዳ ኣብ ዘዕረገዎ መስዋዕተ ቅዳሴ፥ ንስኻትኵም ንቤተ ክርስቲያን ወጻእተይናን ጓኖትን ኣይኰንኩምን፡ ንስኻትኩም ኣብ ልብን ማእከልን ቤተ ክርስቲያን ኢኻትኵም፡ ስለምንታይ በይንኹም ስለ ዝዀንኩ ንሳ ምሳዅም ከምዝበሉን ር.ሊ.ጳ. ሞንቲኒ ኣብቲ እዋን እቲ ኣብ ልዕሊ ዓሌት ሮማኒ ዝወረደ ግፍዕን ጸቕጥት ኣሳዶን እውን ከምዝዘከሩን፡ ዋላ’ኳ ምሕረትን ይቕረታን ዝብላ ቃላት እይድገሙ በቲ ዝፈጸምዎ ተግባር ስዒቡ ብዝተፈላለዩ ኣርእስተ ሊቃነ ጳጳሳት ኣብ ታሪኽ ኣብ ዝተፈጸመ ጸረ ሰብኣዊ ክብርን መሰልን ምኽንያት ንዝተደግመ ቃል ምሕረትን ይቕረታን ዘአንፈተ እዩ።
ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግምዊ ኣብ 2000 ቅዱስ ዓመት፥ ኣብ ገለ ገለ እዋን ክርስትያን ብትዕቢትን ንምዕፋን ብዝብል ድላይን ጽልእን ተማዒዶም፡ ንኣብነት ኣብ ልዕሊ ስደተይናታትን ዓሌት ሮማኒን ምኽንያት ክርስቲያን ቃል ምሕረትን ይቕረታ ክደግሙን ክጠዓሱን ኣይፍርሑን ከምዝበሉን ኣብ 2011 ዓ.ም. ወርሒ ሰነ ዕለት 11 በነዲክቶስ መበል 16 ንዝተፈላለዩ ናይ ሮማኒን ዓዲዓዲ ዝዞሩ ዝተፈላለዩ ዓለት ሮማኒን ተቐቢሎም ኣብ ዝለገስዎ ቃል፥ ኣብ ነዊሕ ናይ ታሪኽ ዘመን ስቓይን ተቐባልነት ናይ ዘይምርካብ ምረትን ኣብ ገለ ገለ እዋን እውን ኣሳዶን ዝወረደኵም ኢኻትኩም እንክብሉ ኣፍልጦ ብምሃብ ናይ ኤውሮጳ ሕልና ክርስዖ ዘይኽእል ብዙሕ ስቓይን መከራን! ህዝብኹም ናይ ንጽገትን ንዕቀትን ወጽዓን ኣደዳ ኰይኑ እዩ ቢሎም ነቲ ኣብ ልዕሊ እቲ ዓሌት ሮማኒን ኣብ ኤውሮጳ ዓዲዓዲ እናተንቀሳቐሰ ዝነብር ዝወረደ ግፍዕን በደልን ኣፍልጦ ይህቡ።
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ነቲ ቅድሚኦም ብዝነበሩ ኣርእሰት ሊቃነ ጳጳሳት ዝተሓንጸጸ ፍኖት ስዒቦም፡ ብግልጺ ምሕረትን ይቕረታን ይሓቱ፡ ኣብ 2015 ዓ.ም. ኣብ ቻፓስ ኣብ ቅድሚ ኢንዲዮስ ብዝብል መጽውዕ ስም ዝፍለጡ ደቀባት ወይ ቀደምቲ ተወለድቲ ተረኺቦምን ነሓሰ 2018 ዓ.ም. ኣብ ልዕሊ ሕጻናት ብዝተፈጸመ ናይ ወሲብ ዓመጽ ምኽንያትን ናብ ሕዝበ እግዚኣብሔር ኣብ ዘርእስታ መልእኽቶም ከም ማሕበረሰብ መክብባዊ ቤተ ክርስቲያን ኣብቲ ክንርከበሉ ዝግብኣና ቦታ ዘይምርኻብናን ነቲ ግብረ አከይ ኣቐድሚና እቲ ከስዕቦ ዝከኣል ዓቢይን ጥልቅን ክበርስ ዘይኽእል ስቓይ ፈሊጥና ስጉምቲ ብዘይ ምውሳድና ዓቢይ ሕፍረት ጣዕሳን ይስምዓና ከምዝበሉ ቶርኒየሊ የዘኻኽሩ።
እቲ ናይ ምሕረትን ይቕረታን ናይ ምሕታት ጉዕዞ ስቓይ ዘይብሉን ቀሊል ጉዕዞ ኣይኰነን፡ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ኣሰር ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካንን ኣሰር ጳውሎስ ሻድሻይን ስዒቦም ብዘቕርብዎ ዝነበረ ሕቶ ምሕረትን ይቕረታን ምኽንያት ኣብ ውሽጢ ቤተ ክርስቲያን ንዝተፈላለየ ህየሳ ተቓልዖም እዮም፡ ኣብቲ ነዊሕ ናይ ር.ሊ.ጳጳሳዊ ዘመኖም ብምኽንያት ናይ መስቀል ውግእን፡ ኣብ እዋን ምልካውያን ስርዓት 1900 ዓመታት ኣብ ልዕሊ ኣይሁድ ዝተፈጸመ ዓመጽን ህልቂትን ምልካዊ ስርዓት ከም ቅቡል ገርካ ምንባርን ምግምማዕ ኣብ ቤተ ክርስቲያንን ኣብ ልዕሊ ደቀንስትዮ ዝፍጸም ዓመጽን ኣብ ልዕሊ ጋሊለዮ ቤተ ክርስቲያን ዘመሓላለፈቶ ፍርድን ናይ ሃይማኖት ውግእን ኣብ ልዕሊ ደቀባት ኢንዲዮስን ኣፍሪቃውያንን ዝተፈጸሙ በደላትን ኩሉ ይዝርዝሩ፡
ንክርስቲያን ምሕረትን ይቕረታን ምሕታትን ሓጢኣተይና ምዃንካ ምእማንን ቀጻሊ ምንጻሕ ዘድልይ ምዃኑ ምፍላጥ ንቡርን እወታውን እዩ፡ በደልን ሓጢኣትን ናይ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ኰይኑ እዩ ዝተርፍ ይዅን ደኣ እምበር ቤተ ክርስቲያን ንናይ ወንጌላዊ መልእኽቲ ምሕረት ብምርዳእን እምንቲ ብምዃን ናይቲ ዝተፈጸመ በደልን ክፍኣት ምስትውዓል ክህሉ ትድግፍን ናብ ምሕረትን ይቕረታን ተቕርብ፡ ብርግጽ ኣብ ታሪኽ ዝተፈጸመ በደል ብናይ ሎሚ ተመሳጥነትን ግንዛበን ክረአይ የብሉን ብምባል ምሕረትን ይቕረታን ምሕታት ኣየድልን ዝብሉ ኣለዉ፡ እቲ ሚዛን ምሕረትን ይቕረታን በዚ ኪደት ዝዕቀን ነይሩ እንተዝኸውን ነቢያት ንዘቕርብዎ ዝነበረ ጻውዒት ሰማዒ ክስእኑን ኢየሱስ እውን ኣብ ጐድኒ ሕዙናትን ዝስደዱን ድኹማትን እምበር ኣብ ጐድኒ ኣሳደድቲ ዘይምዃኑ ምስቲ ናይቲ እዋን ታሪኽ ዝተገናዘበ እዩ ቢልካ ሎሚ ዕሽሽ ክትብሎ ማለት እዩ፡ እቲ ሚዛን ግና ንሱ ኣይኰነን፡ ጴጥሮስን ንኢየሱስ ክከላኸል ቢሉ ሰይፉ መዚዙ ናይቲ ናይ ሊቀ ካህናት ወተሃደር እዝኑ ምስ ቆረጾ ኢየሱስ ብተኣምሩ ነታ እዚኒ ናይቲ ወተሃደር ፈዊሱ ንጴጥሮስ ሴይፍካ ናብ ሰገባ ምለሳ እንክብል ይእዝዞ። ንዝበደሉኻ እውን ይቕረ በል እዩ ዝብል። እንክብሉ ቶርኒየሊ ዘቕረብዎ ርእሰ ዓንቀጽ ዛዚሞም።
(Andrea Tornielli)


text:
ካብ 1ይ ክፍሊ ክሳዕ 4ይ ክፍሊ
Ansa og Bansa
Bokbussen -NY
ዝተፈላለዩ መጻሕፍቲ ብኖዉርጂያን ቃንቃ ብላህጃ ቡክሞል ን ንይኖሽክ ከምኡዉን አደ ቃንቃ። ምረጽ አብቲ መጽሐፍ ዘሎ ሰሌዳ ቃንቃ። እዚ ንምንባብ ከምኡዉን ቁጽሪ/አሃዝ/(መላመዲ/መሰልጠኒ ኢዩ
De ubudne gjestene
ብዝሐ ቋንቋዊት ዛንታ፣ ዲ ኡቡድነ የስተነ- (እቶም ዘይዕዱማት ኣጋይሽ) ዛንታ ካብ ኢራን። ኣንብብ ፣ ስማዕ ከምኡውን ፊልም ረአ። እዛ ዛንታ ናብ ብዙሕ ቋንቋታት ተተርጒማ ትርከብ።
Hatteselgeren
ብዝሐ ቋንቋዊት ዛንታ፣ ሃተ ሰልገረን- (እቲ ሸያጢ ቆብዕ) ዛንታ ካብ ስሪላንካ። ኢራን። ኣንብብ ፣ ስማዕ ከምኡውን ፊልም ረአ። እዛ ዛንታ ናብ ብዙሕ ቋንቋታት ተተርጒማ ትርከብ።
Heksen Dhegdheer
ብዝሐ ቋንቋዊት ዛንታ፣ ሀክሰን ደgዲር- (ደግዲር እታ ጠንቋሊት) ጽንጽዋይ ካብ ሶማልያ። ኣንብብ ፣ ስማዕ ከምኡውን ፊልም ረአ። እዛ ጽንጽዋይ ናብ ብዙሕ ቋንቋታት ተተርጒማ ትርከብ።
KLAR, FERDIG, NORSK! -Ny
ካብ ኢንተርኔት ብዝርከብ ሓገዝ ምስማዕ፣ ምጽሓፍ ፣ ከምኡ ድማ ክትዛረብ ምፍታን ብ ቡክሞል ነርወጂያን ቋንቋ። ንጽሑፋትን ከምኡ ድማ ንብዙሓት ምዓልታዊ ኣርእስትታት ምትግባር።
Norsk start
መአከቢ ቃላት ስእሊ ርኤ ከምኡ ድማ ኣዳምጽ ቃላት ብነርወጂያን ቋንቋ።
Norsk start
ዕዮ ሳልሳይ ደረጃ ፣ ንዓኻ ከተንብብ እትኽእል ዝርዝር ናይ ቃላት ብስእልን ድምጽን።
NRK Super
ብናይ ሙዚቃ ኣገባብ ኣንብብ፣ ድምጺ ብምስማዕ ኣልፋቤታት ተመሃር። ነፍስወከፍ ኣልፋቤት ሓደ መደብ ኣለዎ።
NRK Super
ኣልፍ ፕሮይሰንስ ናይ ቆልዑ መዝሙር።
Salaby
ሳላቢ ነርወጂያን ቋንቋ 1-2 ተመሃር ኣልፋቤት ፣ ስማዕ ከምኡ ድማ ኣንብብ። ናይ ትግርኛ መዝገበ ቃላት ብምጥቃም።ኣብ ላዕሊ ኣብ የማን ወገን ዘሎ ቋንቋ ምረጽ።
Salaby
ተመሃር ብ ቋንቋ ነርወጂያን ፣ ቃላት ከምኡ ድማ ሓሳብ (ትሕዝቶ)ብሓገዝ ስእሊ፣ ድምጺ፣ ከምኡ ድማ ዝተፈላለዩ ምንቅስቃሳት።
Salto
ምልምማድ ኣብ ሕጽር ሕጽር ዝበሉ ኣልፋቤታት። ምስማዕ፣ ምንባብ ከምኡ ድማ ምጽሓፍ።
Tema morsmål
ድርብ ልሳን ግሲ ቓላት ብዛዕባ ጸወታ ብቪድዮ፣ብድምጺን ብጥቕስን ተመሃር
Tema morsmål
ድርብ ልሳን ግሲ ፣ምውስዋስ ኣካላት ቓላት ብዛዕባ ምውስዋስ ኣካላት ብቪድዮ፣ብድምጺን ብጥቕስ ን ተመሃር
ካብ 5ይ ክፍሊ ክሳዕ 7ይ ክፍሊ
Ansa og Bansa
ኣንሳ ኦግ ባንሳ- ድተፈላለዩ ዛንታታት፣ ናይ ፓኪስታን ጽንጽዋይ ኣንሳን ባንሳን። ኣንብብ ፣ ስማዕ ከምኡውን ፊልምታት ረአ። እዚ ጽንጽዋይ ናብ ድተፈላለየ ቋንቋታት ተተርጒሙ ይርከብ።
De ubudne gjestene
ብዝሐ ቋንቋዊት ዛንታ፣ ዲ ኡቡድነ የስተነ- (እቶም ዘይዕዱማት ኣጋይሽ) ዛንታ ካብ ኢራን። ኣንብብ ፣ ስማዕ ከምኡውን ፊልም ረአ። እዛ ዛንታ ናብ ብዙሕ ቋንቋታት ተተርጒማ ትርከብ።
Hatteselgeren
ብዝሐ ቋንቋዊት ዛንታ፣ ሃተ ሰልገረን- (እቲ ሸያጢ ቆብዕ) ዛንታ ካብ ስሪላንካ። ኢራን። ኣንብብ ፣ ስማዕ ከምኡውን ፊልም ረአ። እዛ ዛንታ ናብ ብዙሕ ቋንቋታት ተተርጒማ ትርከብ።
Heksen Dhegdheer
ብዝሐ ቋንቋዊት ዛንታ፣ ሀክሰን ደgዲር- (ደግዲር እታ ጠንቋሊት) ጽንጽዋይ ካብ ሶማልያ። ኣንብብ ፣ ስማዕ ከምኡውን ፊልም ረአ። እዛ ጽንጽዋይ ናብ ብዙሕ ቋንቋታት ተተርጒማ ትርከብ።
KLAR, FERDIG, NORSK! -Ny
ካብ ኢንተርኔት ብዝርከብ ሓገዝ ምስማዕ፣ ምጽሓፍ ፣ ከምኡ ድማ ክትዛረብ ምፍታን ብ ቡክሞል ነርወጂያን ቋንቋ። ንጽሑፋትን ከምኡ ድማ ንብዙሓት ምዓልታዊ ኣርእስትታት ምትግባር።
Norsk start
መዝገበ ቃላት ስእሊ ርኤ ከምኡ ድማ ኣዳምጽ ቃላት ብነርወጂያን ቋንቋ።
Salaby
ተለማመድ ነርወጂያን ቋንቋ ትግርኛ ከም ሓጋዛይ ቋንቋ። ብዙሓት ዝተፈላለዩ ብዛዕባ ሰዋሱ፣ ማህደረ ቃላት ከምኡ ድማ ቅኑዕ ኣጸሓሕፋ ምልምማድ።
Vi snakker
ኣብዚ መደብ እዚ ልምምድ ቋንቋ ነርወጂያን ብምዝርራብ ከምኡ ድማ ዝተፋላለዩ ኣርእስትታት ብምልዓል ምልምማድ። ዝተፈላለዩ ምዓልታዊ ኣርእስትታት ንዝተፈላለየ ዕድመ ዘለዎም ዝሰማማዕ።
Vokabular
ሓደስቲ ቃላት ተማሃር። ካብ መንጎ ድተፈላለዩ ቋንቋን ኣርእስትን ምረጽ። ኣብ ቋንቋ ምምራጽ ትግርኛ ኣይትግበር ፣ ስእልን ቃላትን ግን ብቡክሞል ግበር።
ካብ 8ይ ክፍሊ ክሳዕ 10 ክፍሊ
book2
ካልኣይ መጽሓፍ፣ ናይ ቋንቋ ኮርስ ተመሃር ነርወጂያን ቋንቋ ከምኡውን ብዙሓት ካልኦት ቋንቋታት ብ ትግርኛ። ምረጽ ክትመሃሮ እትደሊ ቋንቋ ከምኡ ድማ ጀምሮ።
Bøkenes verden
ንምንባቡ ቀለልቲ መጻሕፍቲ።
KLAR, FERDIG, NORSK! -Ny
ካብ ኢንተርኔት ብዝርከብ ሓገዝ ምስማዕ፣ ምጽሓፍ ፣ ከምኡ ድማ ክትዛረብ ምፍታን ብ ቡክሞል ነርወጂያን ቋንቋ። ንጽሑፋትን ከምኡ ድማ ንብዙሓት ምዓልታዊ ኣርእስትታት ምትግባር።
Kort forklart
ስነፍልጠትን ማሕበራዊ ትምህርትን ክትመሃረሉ ትኽእል 31 ኤለክትሮኒካዊ መጻሕፍቲ። ን 25 ቋንቋታት ዝድግፍ መዝገበ ቃላት።
Kunnskap.no
ተምሃር ቃላት ብ ቡክሞል ነርወጂያን ቋንቋ ምዓልታዊ ስእሊ ብምርኣይ ፣ ብምስማዕ ፣ ብምንባብ ከምኡ ድማ ብምጽሓፍ። ጽማቅ (ክፋል)ካብ ስእላዊ መአከቢ ቃላት ከምኡ ድማ ካብ ዝተፈላለዩ ኣርእስትታት።
Kunnskap.no
ተምሃር ቃላት ብ ቡክሞል ነርወጂያን ቋንቋ ምዓልታዊ ስእሊ ብምርኣይ ፣ ብምስማዕ ፣ ብምንባብ ከምኡ ድማ ብምጽሓፍ። ጽማቅ (ክፋል)ካብ ስእላዊ መአከቢ ቃላት ከምኡ ድማ ካብ ዝተፈላለዩ ኣርእስትታት።
Norsk 8-10
ኣብቲ ናይ ኖስክ ገጻት ናይ ተማሃሮ መስመር ብዙሕ ተንቀሳቓሲ ስእሊ (ቪድዮታት) ክትርኢ ትኽእል ከምኡውን ብዛዕባ ጽሕፈት ፣ ንባብ ፣ ዘረባን ካልእ ኣብ ኖስክ ኣገደስቲ ድኾኑ ኣርእስታት ኣብ ቤት ትምህርቲ ክትማሃር ትኽእል።
Norsk start 8-10: Kom i gang
ጀምር፣ ትምርቲ ኖሽክ ንጀመርቲ ካብ 8.-10 ክፍሊ።
Norsk start: Oppgaver
መዝገበ ቃላት ኣርእስታዊ ናይ ቃላት ዝርዝር ብድምጽን ከምኡ ድማ ብስእሊ፣ ንነፍስወከፍ ቃል ከምኡ ድማ ሓሳብ።
Norsk start: Ordbank
ብድምጽን ስእልን ድተሰነዩ ቃላት ናይ ድተፈላለዩ ኣርእስታት።
NorskPluss Alfa
Lær bokstavene. Gjør lese-, lytte- og skriveøvelser til hver bokstav.
Norsksidene
ብዛዕባ ሰዋስው ፣ ምጽሓፍን ቋንቋን ብምንባብ ፣ ምስማዕን ዕዮታት ብምስራሕን ተማሃር።
Ord 2
ኣብ ኣናብባን ቃላትን ተለማመድ፣ ከም ተወሳኺ ናይ ቃላት ጽሑፍን ናይ ዕዮ መጽሓፍን ምጥቃም የድሊ።
Ord1
ቃል 1 ተምሃራይ ሒዝዎ ዘሎ ዕቁር ብልሓት እናኣንቀሳቀስካ ምስታፍ፣ ንኽላለ ምስ ኣደማምጻ፣ ፊደላት ከምኡ ድማ ሓሳባት ብ ነርወጂያን ቋንቋ።
Uttrykk
ብዛዕባ ጥቕሲ ወይ ኣገላልጻ ተማሃር ነቶም ኣገላልጻ ከኣ ኣብራሃዮም ዕዮታት’ውን ስራሕ። መብርሂ ብኖስክ።
Vi snakker
ኣብዚ መደብ እዚ ልምምድ ቋንቋ ነርወጂያን ብምዝርራብ ከምኡ ድማ ዝተፋላለዩ ኣርእስትታት ብምልዓል ምልምማድ። ዝተፈላለዩ ምዓልታዊ ኣርእስትታት ንዝተፈላለየ ዕድመ ዘለዎም ዝሰማማዕ።
Vokabular
ሓደስቲ ቃላት ተማሃር። ካብ መንጎ ድተፈላለዩ ቋንቋን ኣርእስትን ምረጽ። ኣብ ቋንቋ ምምራጽ ትግርኛ ኣይትግበር ፣ ስእልን ቃላትን ግን ብቡክሞል ግበር።


text:
"ናብ መልኣኽ ማሕበር ሎዲቅያውን ጽሓፍ፣ እቲ ኣሜን፣እሙን ሓቀኛ ምስክር፣ መጀመርታ ፍጥረት ኣምላኽ፣ ከምዚ ይብል ኣሎ፣ ዝሑል ወይስ ምዉቕ ዘይምዃንካ፣ ግብርኻ እፈልጥ ኣሎኹ።ብኻ ዝሑል ወይስ ምውቕ ምኾንካ። ከምዚ ልብጥ ዝበለ ብምዃንካ ኣይምዉቕ ኣይዝሑል ኢኻ እሞ፣ ካብ ኣፈይ ጡፍ ክብለካ እየ።ሃብታምን ፈሳስን እየ፣ ሓንቲ ዝደልያ ነገር እኳ የብለይን ብምባልካ፣ ሕሱርን ዜደንግጽን ነዳይን ዕዉርን ዕሩቕን ምዃንካኣይትፈልጥን ኢኻ ዘሎኻ። ምእንቲ ኽትህብትም ብሓዊ
ዘይኩነታዊ ፍቕሪ ኣምላኽ
ኣብመጽሓፍ ቅዱስ እግዚኣብሄርን ህዝቡን ከም ሰብኣይን ሰበይትን ይግለጹ እዮም። ንኣብነት ኣብ ብሉይ ኪዳን "ፈጣሪኺሰብኣይኪ እዩ እሞ፣ ስሙ እግዚኣብሄር ጎይታ ሰራዊት እዩ። እቲ ናይ እስራኤል ቅዱስውን ተበጃዊኺ እዩ።"
“እቲ ኣብ ሕቑፊ ኣቦ ዘሎ ሓደ ወዲ፣ ንሱ ኣግሃዶ”
ሓደካብቲ ንሰባት ብዙሕ ዘሸግሮምን ዝተፈላለዩ ሃይማኖታት ነናቶም መግለጽታት ዝህቡሉን ኣምላኽ ከመይ እዩ ዝመስል? ዝብል ሕቶ እዩ።ቃል ኣምላኽ እግዚኣብሄር መንፈስ ከም ዝኾነን ንዕኡ ይመስል ኢልና ዝኾነ ምስሊ ኮነ ስእሊ ክንገብር ከም ዘይብልናን ኣበርቲዑየጠንቅቐና። ኣብ ብሉይ ኪዳን ዝነበሩ ቅዱሳት ከኣ ብመጠን እቲ
ጸጋ ኣምላኽ ንምንታይ ተገሊጹ?
እናወሰኸ ዝኸይድ ብርሃን
ፍቓድኣምላኽ ደቁ እናወሰኸት ብእትበርህ መንገዲ ክመላለሱ እዩ፣ ምሳ.4፣12። ነዚ ዕላማ እዚ ክኾነና ከኣ እቲ ንመንገድናመብራህቲ ንእግርና ከኣ ብርሃን ዝኾነ ቃሉ ሂቡና፣
“. . .ንዑ ረኣዩ፣. . .” ዮሃ.1፣39
እቲቃል ዝኾነ ጎይታ የሱስ ብስጋ ምስ ተገልጸን ናብዛ ዓለም ምስ መጸን፣ ንብዙሕ ዘመናት ብነብያት ‘ስምዑ'፣ ‘ይብልእግዚኣብሄር' . . . ዝብል ሓሳባት ናብ ‘ንዑ ረኣዩ'ን ‘ንዓ ርኤ'ን ዝብል ቃላት ተቐይሩ።እቲ ሓደ መዓልቲ ኣምላኽ መሲህወይ መድሓኒ ክሰደልና እዩ ዝብል ተስፋ


text:
ፕረዚደንት በራክ ኦባማን ካልኦት ውሩያት ውልቀ-ሰባትን፣ኣብ‘ቲ ንሓደ ዓመት ዝዘልቅ ዝኽሪ መበል ሰብዓ ዓመት ምስረታ ድምፂ ኣሜሪካ ተንፀምቢሮም።
ፕረዚደንት በራክ ኦባማ ዝሃብዎ ሪኢቶ “ቪኦኤ ቅኑዕን ርቱዕን” ዜና ናብ‘ቶም ኣድማሳዊ መሰላት ዝግህሱ መንግስታት ዝርከብሉ ህዝቢታት ኣብ ምቅራብ ይርከብ ኢሎም ንኢዶም።
ሳላ ፃዕሪ ቪኦኤ፣ኣሜሪካ ሓያል ዓለምና ድማ ዝያዳ ርትዓዊት ኮይና‘ላ ይብሉ።
በርማዊት ተሓላቂት ዴሞክራሲ ኣን ሳን ሱ ኪ ብወገነን፣መበል ሰብዓ ዓመት ዝኽሪ ቪኦኤ ማዕረ ውልደት ዓርኪኻ‘ዩ፣ቪኦኤን ካልኦት ሚድያታትን ኣብ ማእሰርቲ ኣብ ዝፀንሓለን ዓመታት ይከታተላ ከምዝነበራ ጠቂሰን።
ሰብዓ ዓመት ምስረታ ቪኦኤ ይዝከር ዘሎ፣እዚ ትካል‘ዚ ሕፅረት በጀትን ምቁራፅ ገለ ኣገልግሎት ቋንቋታትን ኣብ ዝተገበረሉ ሃዋሁ‘ዩ።
ቪኦኤ - ሰብዓ ዓመት ዕድመ ኣገልግሎቱ የኽብር ኣሎ
ኣብ ምዝርጋሕ ሚዛናዊ ሓበሬታ ውዒሉ'ውን ኢሎም ፕረዚደንት በራክ ኦባማ
ፕረዚደንት በራክ ኦባማን ካልኦት ውሩያት ውልቀ-ሰባትን፣ኣብ‘ቲ ንሓደ ዓመት ዝዘልቅ ዝኽሪ መበል ሰብዓ ዓመት ምስረታ ድምፂ ኣሜሪካ ተንፀምቢሮም።


text:
ዕለት 10 ሓምለ 2019 ዓ.ም. ኣብ ላቲን ኣመሪካ ናይ ሃገረ ኤኳዶር ቀዳማዊት እመቤት ሮሲዮ ጐንዛለስ ደ ሞረኖ ንጐሆ ንወግዓዊ ምብጻሕ ሮማ ኣብ ዝርከብ ናይ ሕጻናት ቤት ሕክምና ሕጻነ ኢየሱስ ከምዝኣተዋን ኣብኡ ምስ በጽሓ ብናይቲ ቤት ሕክምና ኣደ መንበር ማሬየላ ኤኖክን ኣባላት ቤት ምሕደራን ሓኻይምን ኣቐባብላ ተገይሩለን ኣብቲ ቤት ሕክምና ካብ ዝእለዩ ሕጻናት ሓንቲ ሕጻን ቁኑን ዕንባባ ከምዝለገሰትለን ናይቲ ቤት ሕክምና ክፍሊ ማሕተም ዘውጸኦ መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ቀዳማዊት እመቤት ኤኳዶር ብናይቲ ናይ ቅድስቲ መንበር ቤት ሕክምና ሕጻነ ኢየሱስ ኣደ መንበር ማሬላ ኤኖክን ብኣባላት ቤት ምሕደራ ክንክን ጥዕና ሓላፊ ማሲሚሊያኖ ራፖኒ ተሰንየን ነቲ ቤት ሕክምና እናተዘዋወራ ከምዝበጽሓን ምስ ህሙማን ሕጻናት እውን ተራኺበን ሰላምታ ከምእተለዋወጣን፡ ዘካየድኦ ምብጻሕ ዛዚመን ቅድሚ ምስንባተን ኣብቲ ቤት ሕክምና ብዝእለዩ ህሙማን ሕጻናት ዝተሳእለ ስእሊ ገጸ መረኸት ከምእተቐበላ ዝሓበረ መግለጺ ቤት ሕክምና ሕጻነ ኢየሱስ ኣስዒቡ፡ ቀዳማዊት እመቤት ቅድሚ ምስንባተን ኣብ መንጐ ኣብ ኤኳዶር ናይ ሕጻናት ኣባይቲ ሕክምና ዘነቓቕሕ ናይ ኤኳዶር ናይ ወጻኢ ርክባትን ሰብኣዊ ዓቕሚ ኣወሃሃዲ ጉዳይ ሚኒ.ን ቤት ሕክምና ሕጻነ ኢየሱስን ናይ ኤኳዶር ኣባይቲ ሕክምና ሕጻናትን ናይ ቅድስቲ መንበር ቤት ሕክምና ሕጻናት ብሓባር ዝተፈላለዩ መደባት ንምክያድ ዝሓቀነ ናይ ሓባር ናይ ስምምዕ ሰነድ ፍርርም ከምእተኻየደ ኣፍሊጡ።


text:
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ትማሊ ረቡዕ 17 ለካቲት፡ ብሬድዮን ቴለቪዥንን ብቐጥታ ኣብ ዝተመሓላለፈ ቃለ-መሕትት፡ ኣብ ዝተፈላለየ ዞባዊን ሃገራዊን ዛዕባታት ሰፊሕ መብርሂ ሂቡ።
ቃለ-መሕትት ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ዘሎ ኩነታት፡ ዶባዊ ምስሕሓብ ኢትዮጵያን ሱዳንን፡ ጉዳይ ኣጠቓቕማ ማይ ኣብ መንጎ ሃገራት ተፋሰስ ኒል፡ ዝምድና ኤርትራ ምስ መሻርኽቲ ሃገራት ቀይሕ ባሕርን ወሽመጥ ዓረብን፡ ለበዳ ኮቪድ 19ን መርሓ ጎደና ኤርትራ ኣብ ምክልኻሉን፡ ከምኡ’ውን ኣብ ቀዳምነታት ሃገራዊ መደባት ልምዓት 2021 ዝቐንዐ እዩ ነይሩ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ኣብቲ ክልተ ሰዓታት ዝወሰደ ቃለ-መሕትት ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ነዞም ዝስዕቡ ኣገደስቲ ነጥቢታት ኣነጺሩ።
- ምስቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝመጸ ናይ ምስግጋር ለውጢ ተኣሳሲሩ፡ ኣብ ሓምለ 2018፡ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተበጽሐ ኣጠቓላሊ ስምምዕ ሰላምን ምሕዝነትን ኣብ ዞባና ሓድሽ ምዕራፍን ተስፋን ዝኸፈተ ምንባሩ፡
- ኤርትራ፡ ናይ ሓዋሩ ሰላም ስለዘገድሳ፡ እቲ ናይ ዶብ ጉዳይ ከምዘይተሃወኸትሉ፡
- ብኣንጻሩ እቲ ካብ ስልጣን ዝተኣልየ ጃንዳ ወያነ ብድርኺት ደገፍቱ፡ ነቲ ናይ ዶብ ጉዳይ ከም መጣልዒ ካርታ ሒዙ፡ ንህዝቢ ትግራይ ኣብ ናይ ጀሆ ስምዒት ብምእታው፡ ኲናት ንምውላዕ ኣብ ምቅርራብ ምጽንሑ፡
- እቲ ጃንዳ ዝገብሮ ዝነበረ ወተሃደራዊ ምቅርራባት ኤርትራ ብደቂቑ ትከታተሎ ብምንባራ፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ኣብ ኦምሓጀር ምስ መራሒ ናይቲ ጃንዳ ንሓጺር ግዜ ኣብ ዝተራኸበሉ፡ ናይ ኲናት መገዲ ዘዋጽእ ከምዘይኮነ ብግልጺ ከምዝሓበሮ፣
- ኣብ መወዳእታ እቲ ጃንዳ ዝወሰዶ ስጉምቲ፡ ኣእምሮ ዘለዎ ኩሉ ክጽበዮን ክሓስቦን ዘይክእል ቀቢጻዊ ስጉምቲ ምንባሩ፡
- ውጥን ናይቲ ጃንዳ፡ ነቲ 32,000 ሰራዊት (1/3 ካብኦም ተጋሩ) ዝነበርዎ ሰሜን-እዚ ኣጥቂዕካ ብምድምሳስ፡ ናብ ኣዲስ ኣበባ ገስጊስካ መንግስቲ ምግልባጥ፡ ብድሕሪኡ እንተተኻኢሉ ንኤርትራ ምውራር ምንባሩ ጠቒሱ፡ እዚ ኣብ ግጉይ ቅማረ ዝተመርኰሰ ውጥን ግን ኣብ መወዳእታ ዕምሪ ናይቲ ጭፍራ ከምዘሕጸረ፣
- እዚ ጎንጺ’ዚ ይኹን ካልእ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ዘሎ ኩነታት፡ ውጽኢት ናይ 30 ዓመታት ኤትኒካዊ ፖለቲካ ወያነን ንዓሌታዊ ምክፍፋል ትካላውነት ዘትሓዘ ሕገ-መንግስቲን ምዃኑ፣ ከምዚ ዓይነት ፖለቲካ ካብ ዒራቕ ጀሚርካ፡ ኣብ ሶርያ፡ ሰሜን ኣፍሪቃን ሃገራት ከባቢናን ዘውረዶ ዕንወት ቀሊል ከምዘይኮነ፣ ህዝቢ ኤርትራ ጸገማት ናይ ከምዚ ዓይነት ፖለቲካ፡ ኣብ እዋን ምምሕዳር እንግሊዝን ናይ ቃልሲ መድረኽን ጽቡቕ ገይሩ ትምህርቲ ዝወሰደሉ ምዃኑ፣
- ኤርትራ፡ እዚ ዓሌታዊ ፖለቲካ ዝጠንቁ ጸገማት ዞባና ብምእላይ፡ ምቹእ ዞባዊ ሃዋህው ምፍጣር፡ ምስ ኢትዮጵያ እትገብሮ ምትሕግጋዝ ኬር ወይ ሕርያ ዘይኮነ ግዴታ ምዃኑ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ቃለ-መሕትቱ ጸቒጡ ዘስመረሉ ጉዳያት እዩ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ቀጺሉ፡ ኣብ ዞባና ብሓይልታት ግዳም ዝድረኽ ዘይምርግጋእ ከምዘሎ ብምእማት፡ ምስ ሓጽቢ ሚለንዩም ተኣሳሲሩ ዝለዓል ዘሎ ጉዳይ፡ ኣብዚ ከባቢ ንግጭት ምስምስ ክፈጥሩ ናይ ዝደልዩ ወገናት ድፍኢት ከምዘለዎ ኣነጺሩ። ጉዳይ ኣጠቓቕማ ማይ ኒል፡ ካብ ሃልኪ ህዝባዊ ርክባትን ዜናዊ ቈይቊን ርሒቕካ፡ ኣብ ግጭትን ካልእ ተጻብኦታትን ከይኣቶኻ፡ ነቲ ኣስታት 250 ሚልዮን ህዝቢ ናይዚ ከባቢን መጻኢ ወለዶታትን ዘላቒ ቁጠባዊ ዕብየት ከምጽኣሉ ብዝኽእል መገዲ ብቐሊሉ ክፍታሕ ዝኽእል ቴክኒካዊን ጉዳይ ምዃኑ ኣገንዚቡ።
ኢትዮጵያን ሱዳንን ኣብ ናይ ምስግጋር መድረኽ ዝርከባ፡ ካልእ ዝዓበየ ውሽጣዊ ጸገማት ዘለወን ሃገራት ምዃነን ዝገለጸ ፕረዚደንት፡ ብናይ ግዳም ድርኺት ናብ ትርጉም ዘይብሉ ጎንጺ ክኣትዋ፡ ንህዝብታት ክልቲአን ሃገራት ዝኾነ ይኹን ረብሓ ከምዘይብሉ ኣረዲኡ። እቲ ዘሎ ኣከያይዳ፡ “ናይ ባዶ ድምር ጸወታ እዩ” ዝበለ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ እዚ ግን ተስፋ ዘቑርጽ ዘይኮነ፡ ዘሎ ኣተሓሕዛ ናብ ቅኑዕ መስመር መሊስካ ንዝሓየለን ቅኑዕ ተበግሶታትን ዝድርኽ ክኸውን ከምዝግባእ ኣረዲኡ።
ኤርትራ ምስ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብን ቀይሕ ባሕሪን ዘሎዋ ዝምድና ብዝምልከት ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ እቲ መሰረታዊ ነገር፡ ንግዝያዊ ረብሓታት ዘይኮነ ንዘላቒ ዞባዊ ቁጠባዊ ዕብየትን ርግኣትን ዘገልግል ሓበራዊ መረዳእታ ምፍጣር ምዃኑ ጠቒሱ፡ ክሳብ ሕጂ ዝተኻየደ ጻዕሪ ብዙሕ ሰጒሙ ከምዘሎ ብምሕባር፡ ቁጠባዊ ናይ ምትሕግጋዝ መደባት ምስናይ ድሕነታዊን ጸጥታዊን ኩነታት ተጠሚሩ ይስርሓሉ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ዘቤታዊ ኩነታት፡ ኣብ ምክልኻል ለበዳ ኮሮና ቫይረስ፡ ምሕያል ትካላት ጥዕና፡ ቀዳምነት ዝወሃቦ መደባት ሃገራዊ ልምዓት፡ ከምኡ እውን ንደሞዝ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ብዝምልከት ዝቐረበሉ ሕቶታት ሰፊሕ መልሲ ሂቡሉ። ኣብ መወዳእታ ኣብ ዘሕለፎ መልእኽቲ ድማ፡ ኣብ ኩሉ ዓውድታት ማለት፡ ኣብ ምምካት ለበዳ ኮሮና ቫይረስ ይኹን ዕብየት ቁጠባን ዕማማት ሃገራዊ ድሕነትን እቲ ወሳኒ ንቕሓት ናይ ህዝቢ ምዃኑ ብምግላጽ፡ ህዝቢ ኣብ ኩሉ ዓውድታት ብንቕሓት ከቲቱ ኣበርክቶኡ ከዕዝዝ ጸዊዑ።


text:
ንኣካለ-ስንኩላን ዘድሊ መጋበርያን ደገፍ ማሕበረሰብንHjälpmedel och samhällsstöd vid funktionshinder - tigrinskaThe content concerns Västerbotten
ምምሕዳር ወረዳዊ ባይቶ: ኣካልዊ ስንክልና ዘለዎም ውልቀሰባት ብዝተኻእለ መጠን እቲ ዘድልዮም ተሃድሶ ረኺቦም ከም ዜጋታት መዓልታዊ መነባብሮኦም: መሰላቶምን ግቡኣቶም ባዕላቶም ከሳልጡ ሓላፍነት ይስከም። ምምሕዳር ኣውራጃዊ ባይቶ: ብቐንዱ ኣብ ኣገልግሎት ሓለዋ ጥዕና ኣብ ኵሉ ጽፍሕታት ክንክን ሓላፍነት ይወስድ።
ኣብ ተሃድሶ ኣገልግሎት ሓለዋ ጥዕና መዓልታዊ መነባብሮ ዘቃልሉን: ርእስኻ ናይ ምኽኣል ዓቕሚ ክብ ዘብሉን መጋበርያን ናይ ምፍታን ዕድል’ውን ኣሎ።
እቲ ኮሙን ኣብ ትምህርቲ: ኣብ ምምችቻእ ገዛ: ኣብ ማሕበራዊ ክንክን ኣረጋውያንን ምግዱራትን ከምኡ’ውን ኣብ ኣገልግሎት ሓለዋ ጥዕና ብደረጃ ሓኪም ኣብ ፍሉያት ቅርጽታት መነባብሮ ሓላፍነት ይወስድ። ቤ/ጽ ውሕስነት ካሳ ንማሕበራዊ ኣገልግሎት ንኣብነት ንጥሮታን መተካእታ ደሞዝ ሕማምን ዚምልከት ሓላፍነት ይስከም።
ውልቃዊ መደብ ተሃድሶን መደብ ምውህሃድን
ስሕት ኢለን ትካላት መንግስቲ: ነቶም ወጢነን ኣብ ግብሪ ዘውዕሎኦም መደባት ንምዕዋት ምስ ሕድሕደን ምትሕብባር የድልየን’ዩ። እዚ ንኣብነት ኣብ መንጎ ክፍሊ ተሃድሶ ኣገልግሎት ሓለዋ ጥዕናን ኣብ መንጎ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኮሙን ወይ ቤት ትምህርቲ: ቤ/ጽ ውሕስነት ካሳ ወይ ቤ/ጽ መራኸብቲ ስራሕ ኪኸውን ይኽእል’ዩ።
ሓያለ ትካላት መንግስቲ ኣብ’ቲ ጕዳይ ኢደን ዘእትዋ እንተደኣ ኾይነን: ንዅሉ’ቲ ዘሎ ንጥፈት ዚኣሊ መደብ ምውህሃድን ኣወሃሃድን ክትረክብ መሰል ኣለካ። እቲ መደብ ምስ’ቲ ዚምልከቶ ውልቀሰብ ወይ ንሱ ዘይክእል እንተ ኾይኑ ኸኣ ምስ መቕርቡ ብምትሕብባር ይዳሎ።
ኤል.ኤስ.ኤስ (LSS) – ሕጊ መሰል
ሕጊ ደገፍን ኣገልግሎትን ንገለ-ገለ ኣካለ-ስንኩላት” (Lagen om stöd och service till vissa funktionshindrade, LSS) ሕጊ መሰል’ዩ: ብህጊ መሰል ዚሓልፉ ውሳነታት ይግባይ ተባሂልዎም ብቤት ፍርዲ ዳግማይ ኪረኣዩ ይኽእሉ’ዮም።
ብዓል-መዚ ኣገልግሎት ሓለዋ ጥዕና: ኣብ ኣገልግሎት ሕክምና: ኣብ ተሃድሶን መሳርሕታትን መሰረታዊ ሓላፍነት ይስከም። ንስኻ ባዕልኻ ወይ ወካሊኻ ኢኹም ግድን ደገፍ ብመሰረት ሕጊ ኤል.ኤስ.ኤስ (LSS) እትሓቱ። ናይ’ዚ ዕላማ እቲ ውልቀሰብ ርእሱ ኪኢሉ ምስ ምግደራኡ ብጽቡቕ ምእንቲ ኪነብር’ዩ።
ኮሚቴ ምግደራን ተሃድሶን ምምሕዳር ኣውራጃዊ ባይቶ ብመሰረት ሕጊ ኤል.ኤስ.ኤስ (LSS) ፍሉይ ደገፍ ኣብ ምቕራብን ምውሳንን ሓላፍነት ይስከም። ብመሰረት ሕጊ ኤል.ኤስ.ኤስ (LSS) ደገፍ እንተ ተዋሂቡካ: ውልቃዊ መደብ ኪዳለወልካ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ።
ንመን ትውከስ?
ኣብ ዚበዝሓ ኮሙናትን ምምሕዳራት ኣውራጃዊ ባይቶን ፍሉያት ፈጸምቲ ጕዳያት ኤል.ኤስ.ኤስ (LSS) ኣለዉ። ኣብ ምምሕዳር ኣውራጃዊ ባይቶ ቬስተርቦተን ፈጻሚት ንጕዳይ ኤል.ኤስ.ኤስ (LSS) ዚምልከቱ ሕቶታት:- 090-785 71 31


text:
ያእቆብ በይኑ ኣብ ዝተረፈሉ ቦታ እዩ ብኣምላኽ ተባሪኹ። ንኹሎም ኣሕሊፉ በይኑ ተሪፉ (ዘፍ.32፣24)። ኣብ መበል 20 ክፍለ ዘመን ዘለዉ ኣመንቲ ምስ ኣምላኽ በይኖም ዝኾኑሉ ጊዜ ክረኽቡ ኣዝዩ እዩ ዝኸብዶም። መንፈስ ናይዚ ህዉኽ-ዘመን ንመብዛሕትና ስለ ዝኣተወና ቀጻሊ ብስራሕ ትሑዛት ኢና። ሽግርና ኣብ ኣመልና ወይ ባህልና ኣይኮነን፣ እንታይ ደኣ ኣብ ቀዳምነታትና እዩ። የሱስ ብዛዕባ ንሓደ ኣማኒ ዘድልዮ ኣገዳሲ ነገር ክዛረብ ከሎ ኣብ እግሩ (እግሪ የሱስ) ኮይንካ ቃሉ ምስማዕ ምዃኑ ጠቒሱ ኣሎ (ሉቃ.10፣42)።
- ምስ ኣምላኽ በይኑ ምትራፉ፣
ሎሚ ግን ነዚ ስለ ዘይንኣምኖን ንቃል የሱስ ሸለል ስለ ዝበልናዮን ብኣዕናዊ ሳዕቤናት ናይ ዘይምእዛዝና ንሽገር ኣሎና። ኩሉ ጊዜ ብስራሕን ብዝተፈላለዩ ንጥፈታትን ትሑዛት እንተኾንናን ብጾምን ጸሎትን ምስ ኣምላኽ በይንና ምዃን እንተ ዘይተለማሚድናን ነቲ ብዙሓት ከም ዓቢ ነገር ዝጀሃሩሉ ምድራዊ ነገራት እምበር ነቲ ሓቀኛ ሓይሊን በረኸትን ኣምላኽ ክንረኽቦ ኣይንኽእልን ኢና።
- ብኣምላኽ ምስባሩ፣
ያእቆብ ኣብቲ ብኣምላኽ ብምልኣት ዝተሰብረሉ ቦታ እዩ ተባሪኹ። ኣብ ጰኒኤል ሓደ ሰብኣይ ምስ ያእቆብ ተቓሊሱ። ኣምላኽ ንዕስራ ዓመታት ምስ ያእቆብ ተቓሊሱ እዩ፣ ያእቆብ ግን ኣይተሳዕረን። ኣምላኽ ኩሉ ንሱ ኢዱ ዘንበረሉ ነገራት (ክሳዕ ክንደይ ብምስትውዓልን መደብን ይገብሮ ምንባሩ ብዘየገድስ) ከም ዝበላሸዎ ከርእዮ ፈቲኑ። ያእቆብ ግን ገና ደረቐኛ ኔሩ። ኣብ መወዳእታ ኣምላኽ ንያእቆብ ምሕኩልቱ ቆጺዎ (ዘፍ.32፣25)። ምሕኩልቲ እቲ ዝሓየለ ክፋል ኣካላት ሰብ እዩ፣ ኣምላኽ ከኣ ንእኡ ቆጺዎ። ኣምላኽ እምበኣር ነቲ ዝበርትዐ ነጥብታት ህይወትና ክሕምሽሾ ይደሊ።
- ንኣምላኽ ምጽምኡ፣
ያእቆብ ኣብቲ ንኣምላኽ ብምሉእ ልቡ ዝደለየሉ ቦታ እዩ ተባሪኹ። ኣብኡ "ከይባረኽካንስ ኣይሓድገካን እየ፣" (ዘፍ.32፣36) ኢሉ። ኣምላኽ ነዘን ቃላት እዚኣተን ክሰምዕ ዕስራ ዓመታት ተጸብዩ እዩ። እቲ ምሉእ ህይወቱ ብኹርነት፣ ኣንስቲ፣ ገንዘብን ጥሪትን ከሳድድን ክደሊን ዝጸንሐ ሰብኣይ ኣብ መወዳእታ ንኣምላኽ ደልይዎ። እዚ ከኣ እቲ ኣምላኽ ኣብ ህይወት ያእቆብ ክገብሮ ዝደሊ ዝነበረ ነገር እዩ።
- ምስ ኣምላኽ ብቅንዕና ምዝራቡ፣
ያእቆብ ኣብቲ ምስ ኣምላኽ ብቅንዕና ዝተዘራረበሉ ቦታ'ዩ ተባሪኹ። ኣምላኽ "እንታይ እዩ ስምካ?" ኢሉ ሓቲትዎ። ቅድሚ ዕስራ ዓመታት ኣቦኡ ተመሳሳሊ ሕቶ ምስ ሓተቶ "ኤሳው እየ" (ዘፍ.27፣19) ኢሉ'ዩ መሊሱ። ሕጂ ግን ብቅንዕና "ያእቆብ" (ዘፍ.32፣27) ኢሉ መሊሱ። ብካልእ ኣበሃህላ "ጎይታ ኣነ እቲ መታለሊ፣ መንጣሊ፣ ዋጋ ዕዳጋ ዝገብር ሰብ እየ" ኢሉ። ሕጂ ጉርሒ ወይ ሸፈጥ ዘይብሉ ኮይኑ። ኣምላኽ ከኣ ባሪኽዎ። ኣምላኽ እምበኣር ኣብቲ ቅኑዕ ዝኾነሉን ምምሳል ዘቋረጸሉን ኣብቲ "ጎይታ ኣነ ግቡዝ እየ፣ ዘሕፍር ነገርን ዘይኮንካዮ ምምሳልን ኣብ ህይወተይ ኣሎ" ዝበለሉን ቦታ ባሪኽዎ። ሰብ ካብ ውሽጢ ልቡ ከምዚ ክብል እንተኾይኑ ብሓቂ ክስበር ኣለዎ። ብምሉእ ልብና ቅኑዓት፣ ንጹሃትን ክፉታትን እንተኾንና ንበረኸት ኣምላኽ ኣብ ህይወትና ደረት ኣይክህልዎን እዩ።
ያእቆብ ዝተባረኸሉ ኣርባዕተ ምኽንያታት
Tools
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
መንእሰይ ማለት ኩላትና ከም እንፈጦ ናይ ሓንቲ ሃገር ዓንዲ ሕቖ ከም ዝኾነ ኩላትና እንፈልጦ ሓቒ እዩ። መንእሰይ ክንብል እንከሎና ካብ 18 ክሳብ 40 ዘሎ ዕድመ ዘጠቓልል እዩ። ስለዚ መንእሰይ ናይ ሓንቲ ሃገር ዓንዲ ሕቆ እዩ እንድ ሕሪ ኢልና ሓደ ኣፍራይን ጡዑይን መንእሰይ ከነፍሪ ኣሎና። እምበኣር ናይ ሓንቲ ሃገር ቀንዲ መሰረት ሃብታ መንእሰይ እዩ።
ሓንቲ ሃገር ጥዑይ መንእሰይ እንተ ዘይብላ ናይታ ሃገር ምዕባለ ኮነ መጻኢ ተስፋኣ ዝጸልመተ እዩ። ስለዚ ኸኣ እዩ ብዘሎ ሕብረተሰብን መንግስትን ኣብ መንእሰይ ዘተኩር። ስለዚ ሓንቲ ሃገር ምዕብልትን ሃብታምን ሃገር ከብላ ዝኽእል መንእሰይ እዩ። እሞኸ ደኣ ከመይ ጌራና ኢና ጥዑይ ምዕቡል መንእሰይ ከነፍሪ ንኽእል?
ጥዑይ መንእሰይ ከነፍሪ እንተ ኾይና መጀመርታ ጥዑይ ስድራ ቤት ካልኣይ ድማ ጥዑይ ሕብረተሰብ ሳልሳይ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ዝገብሮ ኣተሓሕዛን ዝህቦ ትምህርትታትን እዩ። ንኣብነት ክልሳውን ግብራውን ዝኮነ ትምህርትታት ብምሃብን ከምኡ ድማ ንመንእሰያት ከምዕብልን ከደንፎዖን ዝኽእል ተወሰኽቲ ነገራት ብምሃብ እዩ።
1 ጥዑይ ስድር ቤት
ሓደ መንእስይ መንእሰይ ቅድሚ ምዃኑ ብናይ ቁልዕነት ዕድመ ክሓልፍ ናይ ግድን እዩ። ስለዚ ሓደ ጥዑይ መንእሰይ ከነፍሪ እንተ ኾይና ብግዜ ቁልዕነቱ ብኹሉ ተኾስኪሱ ዝዓብየ ክኸውን ከሎ ኣዩ። ኣብ መጽሓፍ ምሳሌ 22።26 ከምዚ ኢሉ ይምህረና "ንቖልዓ እታ ክከደላ ዝግብኦ መንገዲ ኣልምዶ ኣሞ ምስ ኣርገ ካባኣ ኣይከልግስን እዩ" ንዉላድ ወይ ንቖልዓ ክኸደላ ዝግባኦ መንገዲ ኣላምዶ ክብል ከሎ መሃሮ ክኸደሉ ዝግባእ መንግዲ ኣርእዮ ማለቱ እዩ። ስለዚ መንእስይ ቆልዓ ኮይኮነ ብቖልዕኡ ተኾስኪሱ ክኸደሉ ዝግብኦ መንገዲ ፈሊጡ ክዓቢ ከሎ እዩ። ካብቲ ክኸደሉ ዝግብኦ መንገዲ
ሀ ምስ እግዚኣብሄር ዘለዎ ርክብ
ለ ወላዲ ምስ ዉላዶም ዘለዎም ርክብ
ሐ ምስ ሕብረተሰብ ዘለዎ ርክብ
መ መንግስቲ ምስ መንእሰያት ዘለዎ ርክብ እዩ
ሀ ምስ እግዚኣብሄር ዘለዎ ርክብ።-
መንእሰይ ጥበበኛን ህርኩትን ተበላሓትን ክኸውን ከም ዘለዎ ሓቂ እዩ። እንተ ኾነ ግን መንእሰይ ጥበበኛ ኩን ወይ ከምዚ ኹን ኢልካዮ ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ጥበብ ካብ ብዝሒ ተመክሮ ወይ ብዝሒ ዓመታት ዝመጽእ ኣይመስለንን ብተመክሮ ወይ ብብዝሒ ዓመታት ጥበብ ዝርከብ እንተ ዝከውንሲ ሃገራት ኣፍሪቃ ኤስያ ካብ መጀመርታ ፍጥረት ዓለም ኔረን እየን እሞ ኣዚየን ጥበበኛታት ምኾና ኔረን። ንኣብነት ኣብ ኣፍሪቃ ገለ ምዕራባውያን ከም ዝብልዎ ትምህርቲ ካብ ዝኣቱ ካብ 100 ዓመት ኣይበልጽን እዩ። እቲ ሓቂ ግና ከምኡ ዘይኮነ ትምህርቲ ኣብ ኣፍሪቃ ቅድሚ 2000 ዓመታት ኔሩ እዩ። መጽሓፍ ቁዱስ እውን ኣብ ግብሪ ሃዋርያት ምዕራፍ 8 ብዛዕባ እቲ ስሉብ ኢትዮጵያው መጽሓፍ ኢሰያስ እንዳንበብ ይኸይድ ከም ዝነበረ ይነግረና እዩ። እዚ ኸኣ ኣብ ኣፍሪቓ ድሮ ትምህርቲ ከም ዘነበረ የረጋግጸልና እዩ። እዚ ኮይኑ ከብቅዕ ግና ክንምዕብልን ክንጎይን ኣይከኣልናን ኣቲ ምኽንያት ከኣ ንኣምላኽ ብፍጹም ልብና ከምቲ ዝግብኣና ስለ ዘይሰዓብናዮ ጥራይ እዩ። ግና እቲ ፉጹም ዝኾነ እግዚኣብሄር ክትፈልጦን ክትስዕቦን ክትጅምር ከሎኻ እቲ ንጥበበኛታት ጥበብ ዝህብ ኣምላኽ ጥበብ ይህብ እዩ።
ኣብ መጽሓፍ እዮብ ምዕራፍ 32።9 "ዓበይቲ ኣይኮኑን ጠቢባን ዝኾኑ ሽማግሌታት እውን ኣይኮኑን ንቑኑዕ ዘስተውዕሉ" ይብለና። ዕድመ ወይ ተመክሮ ነቲ ትፈልጦ ኣጸቢቕካ ክትለማመዶ ይገብረካ እዩ። ጥበብ ግና ካብ ላዕሊ ካብ ኣምላኽ እዩ ዝመጽእ። ጥበብ ኣብ መጽሕፍ ቁዱስ ብዝተፈላለየ መንገዲ ይገልጾ እዩ። ምድራዊ ጥበብ። ሰማያዊ ጥበብ እናደበለ ዝተፈላለየ ጥበብ ከምዘሎ ይምህረና እዩ። ነዚ ኹሉ ዝህብ እግዚኣብሄር እዩ። እግዚኣብሄር ንሰብ ክፈጥሮ ከሎ ንምድሪ ክዓያን ክሕልዋን እዩ ዝኣዘዞ እግዚኣብሄር ድማ ንምድሪ ክሰርሓ ክብሎ ከሎ ምስኡ ድማ ጥበብ ሂብዎ እዩ። ንኣብነት ሙሴ ነታ ድንካን ኣምላኽ ክሰርሓ ምስ ተነግሮ እግዚኣብሄር ድማ ንህዝቡ ንቤት መቕደስ ዝዓዩ ጀጋኑ ጥበብ ኣብ ልቦም የሕዲሩ። ዘጸኣት 36። 1-6።
እቲ ኹሉ ጥበብ ዝህብ እምበኣር ኣምላኽ እዩ። ኣብ መጽሓፍ ዳኒኤል 2።20 ከምዚ ይብለና "ዳኒኤል ድማ ከምዚ ኢሉ ተዛረበ ጥበብን ስልጣንን ናቱ እዩ እሞ ስም ኣምላኽ ካብ ዘልኣለም ንዘልኣለም ይባረኽ" እሞ ደኣ ጥበብ ካብ ኣምላኽ ካብ ኮነ መንእሰይ ጥበብ ከመይ ጌሩ እዩ ካብ ኣምላኽ ክረክብ ዝኽእል። ምስ ኣምላኽ ጥቡቕ ዝኾነ ርክብን ምሕዝነትን ክምስርት ኣለዎ።
እቶም ቀንዲ ንመንእሰይ ብህጻኑ ከሎ ንኣምላኽ ክፈልጥዎን ክምህርዎን ክሕግዝዎ ዘለዎም ግና ወልዲ እዮም። እግዚኣብሄር ንውልድካ ክትምህሮ ከም ዘለካ ይነግረና እዩ። ከምዚ ከኣ ይብልና "እግዚኣብሄር ከኣ እቲ ብዛዕባ ኣብርሃም ዝተዛረቦ ከምጻሉ ንሱ ድማ ብድሕሪኡን ንቤቱን ንደቁን መገዲ እግዚኣብሄር ክሕልዉን ጽድቅን ፍርድን ከኣ ክገብሩን ምእንቲ ክእዝዞም ፈለጥክዎም በለ" ዘፍጥረት 18።19። ስለዚ መንእሰይ ብቓል እግዚኣብሄር ተኾስኪሱ ዝዓበየ ክኸውን ኣለዎ። እግዚኣብሄር ንዉልድካ ክትምህሮ ከም ዘለካ ይነግረና እዩ ክትምህሮ ከኣ ሓላፍነትካ ጥራይ ዘይኮነስ ግዴታኻ እውን ኣዩ።
ኣብ ሃገርና ግን ክንደየኖት እዮም ወለዲ ንደቆም ብቓል ኣምላኽ ሚሂሮም ዘዕብይዎም? ሓደ ኣቦ ወይ ኣደ ንደቆም ቃል ኣምላኽን ፍርሓት ኣምላኽን ከስተምህርዎም ካብ ኣምላኽ ሓላፍነት ከም ዝተቐበሉ ዝፈልጡ? እቲ መልሲ ንወለዲ ንሓድጎ። ኣነ ግና ከም ዝመስለኒ ኣብ ሃገርና ወለዲ ንደቆም ከምዚ ዓይነት ፍልጠት ዘመሓላልፍሎም ኣዚዮም ዉሑዳት እዮም። ናይዚ ጠንቂ ምኽንያት እንታይ እዩ እንተ በልና ወለድና ባዕሎም ነዚ ዕድል እዚ ዝረኸብዎ ኣይመስለንን። ስለዚ እዩ ኣብ ሃገርና ብቓል ኣምላኻዊ ፍልጠት ኣዚና ዝደሓርና ይመስለኒ።
መንእሰይ ናይ ሓንቲ ሃገር ዓንዲ ሕቖ እዩ እንድሕር ኢልና ብቓል ኣምላኽ ዘይሓለፈ እንተ ኾይኑ ኣቲ ርክብ ምስ እግዚኣብሄር ክሳብ ክንድዚ ስለ ዘይኮነ ተበላሓትን ጥዑይን መንእሰይ ንምርካብ ከሸግረና እዩ። ከመይሲ ምንጪ ኩሉ ጥበብ እግዚኣብሄር ስለ ዝኾነ።
መገዲ እግዚኣብሄር ምስዓብ ኩሉ ሰብ ጹቡቕ ምዃኑ ዝኽሕዶ ዘሎ ኣይመስለንን የግዳስ ብእኡ ጌርና ናብ በረኸት ፍልጠት ምዕባለ ጥበብ ብዓቢኡ ድማ ናይ ዘልኣለም ህይወት ንረክብ ምኻና ዝዝንግዕዎ ብዙሓት ኣለዉ። ስለምንታይሲ ንእግዚኣኣብሄር ምስዓብና ከም ሓደ ቤት ትምህርቲ ስነ ምግባር ወይ ጠባይ መኣረሚ ወይ ካብ ወልፍታት መከላኸሊ ጌርም ይወስድዎ። ገለ ገለ እውን ከም ናይ ድኹማት ስራሕ ዘይፈትዉ ሰነፋት ጌሮም ዝርእይዎ ዉሑዳት ኣይኮኑን። እዚ ኹሉ በረኸትን ጥበብን ኣብ እግዚኣብሄር ምጽጋዕን ምምልላስን ከም ዘምጽእ ግና ክፈልጡ ይግብኦም።
ኣብ መጽሓፍ ቁዱስ እንተ ሪኢናዮ ነቶም ህዝቢ ኣምላኽ ዝመርሕዎም ዝነበሩ ብፖሎቲካዊ ብኢኮኖሚያዊ ብፍትሒ ፈረድቲ ተባላሕቲ ዝነበሩ ብቓል ኣምላኽ ዝዓበዩ ንእግዚኣኣብሄር ብፉጹም ልቦም ዝስዕብዎ ዝነበሩ እዮም። ንኣብነት ክንጠቅስ ሙሴ እያሱ ነቢይ ሳሚኤል ዳዊት ካህናትን ለዋውያንን እዮም ዝነበሩ። ካብዚኣቶም ንኣብነት ሓደ ክንወስድ። እስከ ብዛዕባ ነቢይ ሳሜኤል ንርኣ። ሳሚኤል ህይወት ታሪኹ ቅድም ኢልና እንተ ሪኢናዮ ካብ ዓሌት ኤፍሬም እዩ ዝነበረ። 1ሳሜ 1።1 ብዛዕባ ሕግን ስርዓትን ነዚ ነገድ እዚ ምንም ዝተዋህበ ኣይነበረን። ማለተይ ሕግን ስርዓትን ከስተምህሩ ንንገድ ለዊ ወይ ካህናት እዮም ዝነበሩ።
ኣብ ዘመን መሳፍንቲ እንተ ሪኢና ግን እቶም ካህናት ንህዝቢ ኣምላኽ ክመርሑ ሓላፍነት ዝነበርም ሰባት ነቲ ሕጊ እግዚኣብሄር ሸለል ኢሎሞ ነበሩ። እግዚኣብሄር ግና ከም ቃሉ ዝነብር ሰብ እንተ ረኺቡ ሚስጥሩ ነቶም ዝፈርህዎ ብምሉኡ ልቦም ዝስዕብዎ ይገልጸሎም እዩ። እምበኣር ነቢይ ሳሚኤል ንእግዚኣኣብሄር ኣምላኽ ካብ ንእስነቱ ኣትሒዙ ብምሉእ ልቡ ዝሰዓቦ ነቢይ ዝነበረ። ኣታዓባቢዩኡ ድማ ብቓል ኣምላኽ ኣብ ቤት ኣምላኽ ዝዓበየ እዩ ኔሩ። ሳሚኤል ግና ኣብ ታሪኽ እስራኤል እቲ ዓቢ ኣበርክቶን ተራን ዝተጻወተ ሰብ እዩ ኔሩ። ገለ ካብቲ ንሱ ዝገበሮ ንምጥቃስ ከኣ
- ሳሚኤል ናይ ሃገር እስራኤል ሕግን ስርዓትን ዘቖመ ነበረ። 1ሳሜ 10።25
- ሳሚኤል ንህዝቢ እስራኤል ምስ እግዚኣኣብሄር ኣምልኽ ዘተዓረቖም ነቢይ ነበረ። 1ሳሜ 7።3-6
- ሳሚኤል ኣብ እስራኤል ይፈርድ ነብረ። 1ሳሜ 7።15-16
- ሳሚኤል ንውግእ እስራኤል መሪሑ ተማሪኸን ዝነበራ ከተማታት ዘምለሰ ነቢይ ነበረ። 1ሳሜ 7።11-12
- ሳሚኤል ካብ ዘመነ መሳፍንቲ ንእስራኤል ናብ ዘመን ነገስተ ዘቖመ ነቢይ ነበረ። 1ሳሜ 15።1
እምበኣርሲ ኣሕዋተይ እዚ ኹሉ ነቢይ ሳሚኤል ክገብር ዘብቀዖ እንታይ ስለ ዝኾነ እዩ? እቲ መልሲ ርዱኡ ኣዩ ምስ እግዝIኣኣብሄር ኣምላኽ ጹቡቕ ሕብረት ስለ ዝነበሮ እዩ። ስለዚ ሓደ መንእሰይ ተሰካሚ ቤተሰብን ሃገርን ሕብረትሰብን ክኸውን እንተ ኾይኑ ቀዳምነት ሕብረት ምስ መንፈስ ቁዱስ ሕብረት ምስ ቃል ኣምልኽ ዘለዎ ክኸውን ኣለዎ። ኣብዚ ከምዚ ዓይነት ደረጃ ክበጽሕ ከኣ ወለዲ ዓቢ ሓላፍነት ኣለዎ።
ለ ወለዲ ምስ ውላዶም ዘለዎም ርክብ
ሓደ መንእሰይ ጥዑይን መሃርን ተባላሓትን ክኸውን እንተ ኾይኑ ወለዲ ኣብዚ ዓቢ ተራ ኣለዎም። ኣብ ሃገርና ሓደ ጹቡቕ ልምዲ ኣሎና። ሓደ ኣቦ ንዉሉዱ ዘለዎ ዘበለ እዩ ዘውርሶ። ካብዚ ድማ እቲ ውላድ ካብ ናይ ኣብኡ ነገር ብዙሑ እዩ ዝወርስ። ሓደ ኣቦ መካኒክ እንተ ኾይኑ እቲ ወዱ ድማ ምስ ኣብኡ ስለ ዝውዕል ናይ ኣብኡ ጥበብ ይወርሶ እዩ። ኣዚ በቲ ሓደ ጎኒ ሰናይ እኳ እንተ ኾነ መንእሰይ ግን ክእለት ጥራይ ኣይኮነን ክወርስ ዘለዎ። እዚ ናይ ሎሚ ህጻን ናይ ጽባሕ መንእሰይ ድሕሪ ጽባሕ ከኣ መራሒ ስድራቤት ሕብረትሰብ ሃገር ስለ ዝኸዉን ብኹሉ ሙሉኡ ዝኾነ መንእሰይ ክንሃንጽ እንተ ኾይና ብድሲቢሊንን ብሞራላውን መንፈሳውን ብኹሉ ምእዙዙ ኮይኑ ክዓቢ ኣለዎ። ነዚ ድማ ኢና ወለዲ ኣብ ልዕሊ ደቆም ዓቢ ሓላፍነት ኣለዎም ንብል ዘሎና።
ሓደ መንእሰይ ወናኒ ክእለት ክኸውን ይኽእል እዩ እንተኾነ ካብ ስነ ስርዓት ወጻኢ ዝከይድ እንተ ኾይኑ ግና ኣዚ ዓቢ ጸገም እዩ። እዚ ድማ ናይ ወለዲ ጸገም እዩ። ኣብ ሃገርና ሓደ ጉግይ ምስላ ኣሎ። ንሱ ከኣ ከምዚ ይብል "ኣግዚኣብሄር ባዕሉ ቀጺዑ ይሃብካ ንሕና እሞ እንታይ ክንገብር ክንዲ ሰብ ኮይኑ" ይብሉኻ እዚ ግና ካብ ሓላፍነት ንምህዳም እዩ ወይ ከኣ ሓላፍነትካ ብዝግባእ ዘይምፍላጥ ኣዩ። ብርግጽ እግዚኣብሄር ንህዝቡ ወይ ንዉሉዱ ዘይቀጽዕ ኣይኮነን ይቐጽዕ እዩ። እዚ ግና ናይ እግዚኣኣብሄር ሓላፍነት ዘይኮነስ ናይ ወለዲ ሓላፍነት እዩ። ኣብ መጽሓፍ ምሳሌ "ንቖልዓ ብሻብጥ እንተ ገረፍካዮ ኣይመውትን እዩ እሞ ብዘይመቅጻዕቲ ኣይትግደፎ ብሻቦጥ ትገርፍ እሞ ንነፍሱ ካብ ሲኦል ተድሕኖ" ምሳሌ 23።13 ሓደ ወላዲ ንሓደ ዉሉዱ ካብ ግዜ ንእስነቱ ጅሚሩ ብጉቡኡ እንዳ ቐጽዐ እንተ ዘይኣዕቢዎ ምስ ዓበየ እግዚኣኣብሄር ቀጺዑ ይሃብካ ማለት ቁኑዕ ኮይኑ ኣይስማዓንን እዩ። ኣቦታት ክምስሉ ከለዉ "ቆልዓ ብንእሱ ቆርበት ብርሕሱ" ይብሉ።
መንእሰይ ድማ ካብ ግዜ ንእስነቱ ተቐጺዑ እንተ ዘይዓቢዩ ምስ ዓበየ እግዚኣብሄር ቀጺዑ ይሃብካ ማለት ጌጋ እዩ። ከምቲ ተኽሊ ምስ ተትኽለት ቀኒና እንድሕር ዓብያ ገርብ ምስ ኮነት ትኽ ክትብል ዘይትኽእል ከምኡ ከኣ መንእሰይ ብግዜ ሕጻንነቱ ከሎ ተኾስኪሱ እንተ ዘይዓብዩ ምስ ዓበይ ንኽእረም ኢልካ ዝግበር ዘይግባእ ጸቕጥን ምፍርራህን ዘይከዉን እዩ።
ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ከምዚ ዝብል ኣሎ "እቲ ከም ንዉሉዱ ገይሩ ወደየ እግዚኣብሄር ነቲ ዘፍቅሮ ይቕጽዖ እዩ እሞ እቲ ዝቕብሎ ዘብለ ዉሉድ እውን ይገርፎ ስለዚ ቕጽዓት ጎይታ ኣይትንዓቕ እንተ ገንሓካ እውን ሕልናኻ ኣይተዕርብ ኢሉ ዝዛረበኩም ዘሎ ምዕዶ ረሲዕኩምዎ ኣለኹም ቕጽዓት እንተ ተዓገስኩም ኣምላኽ ከም ዉሉዱ ጌሩ ይርእየኩም እዩ ኣቦ ዘይቀጽዖ እንታዋይ ዉሉድ እዩ ብዘይታ ኩሎም ዝሓብሩላ ቕጽዓት እንተ ኰንኩም ግና ደቓሉ እምበር ዉሉድ ኣይኮንኩምን ኣብ ርእሲ እዚውን ዝቐጽዑና ኣቦታት ስጋና ካብ ዝነብሩ እሞ ካብ እንሓፎሮም ብህይወት ምእንቲ ክነብርሲ ነቲ ኣቦ መናፍስቲ ኣዚና ክንእዘዞ ዶ ኣይግብኣንን ኣዩ? እቲኣቶምሲ ንቑሩብ መዓልቲ ከም ተራእዮም ጌሮም ቀጽዑና ንሱ ግና ካብ ቅድስንኡ ምእንቲ ክንማቐል ኢሉ ንጥቕምና እዩ ዝቐጽዓን" እብ 12።6-10።
ስለዚ ኣሕዋተየ እግዚኣብሄር ንዘፍቅሮ ይቐጽዖ ኣዩ። ኣግዚኣኣብሄር ግና ተማቐልቲ ቅድስናኡ ምእንቲ ክንከውን ኣዩ ዝቐጽዓና። ውልድና ግና ንስጋ ኣዮም ዝቐጽዑና። ኣዚ ማለት ድማ ኣብ ዓለም ስጋብ ዘልና ከመይ ጌርና ከም እንመልለስ እዮም ዘርእዩና እዚ ኸኣ ምድራዊ ሓላፍነት ወለዲ እዩ። እምበኣርሲ ቅጽዓት ጎይታን ቕጽዓት ኣቦታት ብስጋ ዝወልዱና ርኢና ኣሎና። እቲ ሳልሳይ ቅጾዓት ገሊጽዎ ዘሎ ከምዚ ኢሉ ብዘይ እታ ኩሎም ዝሓብሩላ ክጽዓት እንተ ኰይንኩም ደቓሉ ኣምበር ውሉድ ኣይኮንኩምን። ዝብላ ዘሎ እዚ ንሰይጣንን ንመልኣኽቱን ሰዓብቱን ዝተዳለወ ቕጽዕኣት እዩ። እዚ ኸኣ ናይ ዘልኣኣለም ሞት ወይ ንይ ዘላኣለም ገህንም እሳት እዩ እምበኣር ቅጽዓት ክበሃል ከሎ ቅጽዓት እግዚኣብሄር ኣቦ ቕጽዓት ናይ ስጋ ኣቦታት ዘሎ ፍልልይ ተረዲእኩምኒ ክትኮኑ ተስፋ ይገብር።
ሎሚ ኣብ ዓለምና ብዙሕ መሰል ደቂ ሰባት ተባሂለን ዝጽውዓ ትካላት ኣለዋ። ንኣብነት ሰብኣዊ መሰል ደቀ ኣንስትዮ መሰል ህጻናት... ወዘተ ኣለዋ። እዚእን ትካላት ገለ ጡዑይ ነገራት ክህልወን ይኽእል እዩ። መሰል ህጻናት ዝብል ግና ኣብቲ ስርሑን ኣካይድኡን ጥልቕ ኢላካ እንተ ሪኢኻዮ ምስ ቃል እግዚኣብሄር ዝጻረረ ነገር ኣለዎ። ንሱ ኸኣ ካብቲ ዘስፈሮ ዓንቀጽ ሓደ ህጻን ከይህረም ዝብል እዩ።
ብፍላይ ኣብ ምዕራባውያን ሃገራት ህጻን መጀመርያ ነገር ዝመሃሮ ነገር እንተ ሃልዩ ኣብኡ ወይ ኣዲኡ ምስ ዝቐጽዕዎ ናይ ፖሊስ ቁጽሪ ተሌፎን ተማሂሩ ፖሊስ ጸዊዑ ኣብኡ ወይ ኣዲኡ ክአስር መሰል ኣለዎ። ኣብ መጽሓፍ ቁዱስና እንተ ሪኢና ሕጻን ተቐጺዑ ክዓቢ ይምህረና እዩ። ንቆልዓ ሻቦጥ ጹቡቕ እዩ ኢሉ ይምህረና። ኣብ ሰብኣዊ መሰል ህጻናት እንተ ሪኢና ግና ህጻን ንኸይህረም ኣብቲ ዓንቀጹ ኣስፊርዎ ኣሎ። ኣቦታትና ክምስሉ ከለዉ "ዘበነ ግርምቢጥሲ ማይ ንዓቐብ" ከም ዝብሉ ሰብኣዊ መስለ ህጻናት ከኣ ከምኡ ኮይኑ ዘሎ ይመስለኒ።
ሎሚ ዓለም እቲ ቐንዲ መሰረት ዝኾነ መንእሰይ ኣብ ክንዲ ብቖልዕኡ ኸሎ ዝእረም ምስ ዓበየ ንኽእረም ኢልካ ዝግበር ብዙሕ ጻዕርታት ከንቱ እዩ። ሎሚ ንመንእሰይ ተባሂሉ መኣረሚ ጠባይ ኮለጃት ክኽፈት ክትርኢ ከለኻ ነቲ መንእሰይ ግብረ ኣይትግበር ኢልካ ትእዛዛትን መሚሪሒታትን ምሃብ ናብ ዝገደደ ምንጽርጻርን ጭንቀትን የእትዎ ኣሎ።
ሰብ ብተፈጥርኡ ድኹም ስለ ዝኾነ ኣሽንካይ ትእዛዝ ሰብ ክሕሉስ እቲ ቑዱስ ዝኾነ ትእዛዝ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ክሕልዎ ኣይከኣለን። ኣብ መጽሕፍ ግብሪ ሃዋርያት ኣብ 15።10-11 ከምዚ ይብለና "እምበእርስከ ሕጂ ነቲ ኣቦታትናን ንሕናን ክንጸሮ ዘይከኣለና ኣርዑት ኣብ ክሳድ ደቀ መዛሙርቲ ብምንባርኩም ስለምንታይ ንኣምላኽ ትፍትንዎ ንሕናስ ከማታቶም ብጸጋ ብጎይታና የሱስ ከም እንድሕን እንኣምን ኣሎና"። ሰብ ንሰብ ግበር ኣይትገበር ኢሉ ከስምዖ ኣይክእልን እዩ።
ናይ ሰብ ትእዛዝ ገለ ዉሑድ ሰናይ ክኸውን ይኽእል እዩ። ገለ ዉሑድ ድማ ነቲ ሓደ ዝጠቅም ነቲ ሓደ ዝጐድእ እውን ክከውን ይኽእል እዩ። ናይ ኣግዚኣብሄር ኣምላኽና ግን ኩሉ ንሰናይና ዝተዳለወ እዩ ዝነበረ። ንኣብነት እግዚኣብሄር ኣምላኽና ንኣዳም ካብታ ጹቡቕን ኩፉእን እተፈልጥ እሞ ኣይትብላዕ ኢሉ ኣዚዝዎ ካብኣ ምስ ዝብልዕ ድማ መዓልቲ ሞት ከም ዝመውት ነጊርዎ። እዚ ትእዛዝ እዚ እንተ ሪኢናዮ ምንም ዝኸብድ ወይ ጾር ኣይነበረን ማለተይ ግበር ኣይትግበር ዝብል ትእዛዝ ኣይኮነን ግና እታ ኦሞ ንኣዳም ከተስሕትውን ዝተገብረት ኣይኮነትን። እቲ ኣብ ገነት ኤደን ዝነበረ ፍረ ኦም ኣዳም ከም ድላዩ ክጥቀመሉ ተዋሂብዎ ኔሩ። ሰብ ግና ብተፈጥርኡ ስለ ዝዓመጸ ካብ ኣምላኽ ዓልዩ። ኣምላኽ ግና ብዝዓለዎ ክኸይድ ስቕ ኢሉ ኣይሓደጎን ንወዱ የሱሱ ክርስቶስ ሊኢኹ ንሰብ ትእዛዙ ክፍጽመሉ ዝኽእል ጸጋ ሂብዎ።
ሰብ ንሰብ ከዕርዮ ኣይክእልን እዩ። ሎሚ ግና ሓደ ተስፋ ንዓለም ንነግራ ኣሎና እቲ ንሰብ ዘይተኽእሎ ንኣምላኽ ይከኣሎ እዩ እሞ ካብ መጀመርታውን እግዚኣብሄር ባዕሉ ሰራሒና ስለ ዝኾነ ባዕሉ ከዕርየና ይኽእል እዩ። ካብ ናይ ጠባይ መኣረሚ ኮሌጅ ናብ ቤት እግዚኣብሄር ምምጻእ ይበልጽ። ንሱ ድማ ከዐርየና እዩ።
ኣብ ሃገርና ሓደ ምስላ ኣሎ ንሱ ከኣ ከምዚ ይብል "መዕበይኡ ዝበደሎ ወላዲ" ወለዲ ንውልዶም ብኽልተ ነገራት እዮም ዝብድልዎም። እቲ ቐዳማይ ወለዲ ንውላዶም ከይቀጽዑ ከዕብይዎም ከለዉ እዩ። እቲ ካልኣይ ድማ ኣብ ልዕሊ ውላዶም ዘርእይዎ ዘይሃስስ ናይ ኣእምሮ በሰላ ኣትሓሕዛ ኣቀጻጽዓ እዩ። ኣብ ሃገርና ብዙሓት ኣለዉ ንወለዶም ክዝክሩ ከለዉ ዝራገሙን ዘስካሕኩሑን ስለዚ ድማ እዩ እግዚኣብሄር ኣቦ እዩ ኢልካ ንኸተረድእ ንሓንሳብ ዘሸግረና።
ኣብ ዓለም ብዙሓት ኣቦታት ኣለዉ ካብዚኣቶም ብዙሓት ኣቦታት ገሊኦም ሰኽራማት ገሊኦም ተጻረፍቲ ዘመውቲ ተባእስቲ ወዘተ... ከም ዚኣቶም ዝኣመሰሉ ኣቦታት እሞ ዉሉድ እንተ ኣለውዎም እግዚኣብሄር ኣቦ እዩ ኢልካ ከተርድኦም ኣሸጋሪ እዩ። ስለምንታሲ ሓደ ኣቦ ናይ ኣቦ ፍቕሪ እንተ ዘይብሉ ኣቦ ንምባል የሸግር እዩ። ከምኡ እውን ሓንቲ ኣደ ናይ ኣደ ፍቕሪ እንተ ዘይብላ ኣደ እያ ንምባል ዘሸግር እዩ። ሓደ ዉሉድ ናይ ኣቦ ናይ ኣደ ፍቕሪ እንተ ዘይብሉ ንናይ እግዚኣብሄር ፍቕሪ ንኽርድኦ ብዙሕ እዩ ዝወስደሉ። ከምዚኣቶም ዝኣምሰሉ ኣቦትት ኣብ ልዕሊ ደቆም ዘርእይዎ ሕማቕ ኣካይዳ ተግባራትን ነቲ ሁርኩትን ተበልሓትን ክኸውን እንጽበዮ መንእሰይ ዘይሃስስ በሰላ ገዲፍካ ከም ዘይሰርሕ ይገብሮ።
ሰብ ሞራሉ ክትንከፍ ከሎ ሓንቲ ነገር ክገብር ኣይክእልን እዩ። ኩሉ ጊዜ ኣሉታዊ ስለ ዝሐስብ ራእይ ዘይብሉ ሰብ እዩ ዝኸውን። ሎሚ ኣብ ሃገርና ብሰንኪ ፍትሕ ወለዲ ዘይስንምግባር ኣካይዳ ወለዲ ኣብ ልዕሊ ህጻናትን መንእሰያትን ዝወርድ በደል ክንደይ እዩ። ሰብ ከምቲ እግዚኣኣብሄር ዝብሎ ዘይነብር እንተ ኾይኑ ህይወቱን ህይወት ስድርኡን ኩሉ ጊዜ ዝተባላሸወ እዩ። ገለ ወለዲ ኣብ ልዕሊ ውላዶም ዘርእይዎ ቅጽዓት ዶብ ዝሓልፎ ከቢድ ይኸውን እዚ ድማ ነቲ መንእሰይ ሕልንኡ ከዕርብ ይገብሮ። ኣብ ኢፌሶን 6።4 "ኣቱም ኣቦታት ነቶም ዉሉድኩም ብናይ ጎይታ ተግሳጽን ምዕዶን ደኣ ኣዕብይዎም እንበር ኣይትኾርይዎም" ወሲኹ እውን ኣብ ቆሎሴ 3።21 "ኣቱም ኣቦታት ሕልንኦም ከይዓርብ ነቶም ዉሉድኩም ኣይተኾርይዎም ይብለና" ሰብ ንዉሉዱ ከመይ ክርእዮ ብኸመይ ጌሩ ይግስጾ መጽሓፍ ቁዱስ እቲ ኣገባብ ይምህረና እዩ።
ገለ ገለ ሕሉፋት ወለዲ ግና ንደቆም ብምፍርራህን ብምድሃልን ካብ ሓደ ወለዲ ዘይትጽበዮ ኣነዋሪ ጸርፍታት መርገም ካብ መጽሓፍ ቁዱሳዊ ወጻኢ ዝኾነ ተግሳጽ ይግስጽዎም። ሹዑ ንኣቦኦም ከም ኣቦ ዘይኮነ ንኣዲኤም ከም ኣደ ዘይኮነት ከም ጨካንት ዝርእይዎም። ወለዶም ክርእዩ ከልዉ ዝሃድሙን ክፈርሁን ኢኻ ትርእዮም። እዚ ኹሉ ግና ኣብ ልዕሊ መንእሰይ እቲ ካብ ስድርኡ ክረኽቦ ዝግብኦ ፍቕሪ ከይረኸቦ ይዓቢ። መቐረት ስድራ ቤት ዘይፈልጥ ይኸውን። ስለዚ ወላዲ ንዉሉዱ ብኽልተ ነግር ይብድሎ። ሓደ ካብ ጉቡኡ ንላዕሊ ኣቐጻጽዓ እቲ ካልእ ድማ ከይቀጽዐ ከዕብይዎ ከለዉ እዩ።
ሐ ምስ ሕብረተሰብ ዘለዎ ርክብ
ስድራ ቤት ሓንቲ ጉጅለ ናይ ሕብረተሰብ እያ ሕብረተሰብ ድማ ሓደ ጉጅለ ናይ ሓንቲ ሃገር ወይ ህዝቢ እዩ። ሓደ መንእሰይ ከኣ ካብ ቤትሰብ ናብ ሕብረትሰብ ኣዩ ዝቀላቐል። ሕብረትሰብ ብዙሕ ጠብያትን ዝተፈላለየ ልምድን ዝተፈላለየ ፍልጠትን ዘልዎ ኣዩ። መንእሰይ ከኣ ናብ ሕብረተሰብ ክንጽንበር ክጅምር ከሎ ዝተፍልልየ ነገራት ዝመሃርሉ እዩ። ኣብ ቃል ኣምላኽ ከምዚ ይብለና "ኣይትታለሉ ሕማቕ ዕርክነት ንጽቡቕ ልማድ የበላሽዎ" 1ቆሮ 15።33።
ሓደ መንእሰይ ካብ ስድር ቤቱ ዝተፈላለዩ ብህሪ እዩ ዝወርስ። ነዚ ሒዝዎ ዝመጸ ጹቡቅ ይኹን ሕማቕ ባህሪ ናብቲ ከባቢኡ ዘሎዉ መንእሰያት ከንጸባርቖ ናይ ግድን እዩ። መንእሰይ ብብህሪኡ ዉዕይ ስለ ዝኾነ ንኩሉ ነገር ክፈልጥ ስለ ዝደሊ ጹቡቕ ይኹን ሕማቕ ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ዓቢ ጽልዋ ስለ ዘለዎ ሕብረትሰብ ኣብ ከብቢኦም ንዘለው መንእሰያት ብምኽርን ማዕዳን ከዐርይውምን ክመኽርዎምን ኣለዎም።
ብዓቢኡ ኣብዚ ግና ዓቢ ተራ ክትጻወት እትኽእል ቤተ ክርስትያን ኣያቤተ ክርስትያን ኣብ ውሽጢ ሕብረትሰብ ስለ ዘላ ቀንዲ ሓላፍነት ወሲዳ ንመንእሰያታ ክትምህርን ክትከታተልን ኣለዋ። ኣብ መጽሓፍ ቁድስና ብዙሓት ኣገልገልቲ ኣምላኽ ዝነብሩ መብዛሕትኦም መንእስያት ኣዮም። መንእሰይ ኣብ መንግስቲ ይኹን ቤተ ክርስትያን ሕብረተሰብ እቲ ዓቢ ተራ ዘልዎ ንሳ እያ። ብፍላይ ከኣ መዕበይቲ ኣቦታት ሕብረተሰብ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ዝገብርዎ ኣወንታዊ ኣተሓባሕባን ኣተሓሕዛን ኣብ መንእሰያት ዓቢ ግደ ኣለዎ። ሃዋርያ ጳውሎስ ኣብ ትሕቲኡ ብዙሓት መንእሰያት ይሓቁፍ ኔሩ። ንኣብነት ጢሜጥዎስ ነቲ መንፈሳዊ ሕድሪ ኣረኪብዎ። ሕድሪ ጥርይ ዘይኮን ኣርኪብዎ ብኹሉ ነገር ፍቱን ዓይዪ ክኸውን ሚህርዎን መንገዲ እውን ኣላሚድዎ ዓቢ ሓላፍነት ኣሰኪምዎ።
ከምኡ ከኣ ኣብ መጽሓፍ ቅድስ 2ነገስት 11 እንተ ሪኢና ብዛዕባ ሓደ ካህን ዮያዳ ዝተባህለ ሰብ ንህዝቢ ኣምላኽ መራሒ ዝኸውን ብኹሉ ትምህርቲ የዕብዩ መራሒ ሃገረ ከም ዝገበሮ መጽሓፍ ቁድስ ይነግረና።
ሎሚ ነቲ ኣብ ሕብረተሰብ ተበላሹ ዘሎ ርክብ መንእሰያትን ሕብረተሰብን ቤተ ክርስትያን ሓላፍነት ወሲዳ ብደገፍ መንፈስ ቁዱስ ከተዕርዮ ኣለዋ። ቤተ ክርስትያን ንመንእሰያት ከመይ ጌርም እዮም ኣብ ዓለም ብቅድስና ዝመላለሱ? ሳዕቤን ሕማቅ ሕብርት ጉድኣቱ ኣንታይ ምኻኑ ብዝግባእ ከተፍልጦም ኣለዋ። ከመይ ተበልና እዞም ናይ ሎሚ መንእሰያት መራሕቲ ቤተ ክርስትይን ስለ ዝኮኑ። ሎሚ ኣብ ቤት ኣምላኽ ዓለማውነት ኣመሓዳድራን ዓለማውነት ፋሽንን ዝተኣታቶ ዘሎ ኣንታይ እዩ ጠንቁ እንተ ኢልን መንእሰያት ምስ ዓለማውነት ዘለዎም ሕብርት እዩ ዝገልጽ።
ሎሚ ኣብ ቤት ኣምላክ ከምቲ ዓለማውይን ዝኸድዎ ቅዲ ፋሽን ንመንእሰያ ከምኡ ክገብሩ ዝድርኾም ዘሎ ምስ ዓለም ዘሎና ርክብ እዩ ዝገልጽ። እግዚኣብሄር ኣምላኽ ንህዝቢ ኣምላኽ ከጠንቅቖም ከሎ ከምዚ ኢሎም ነበረ። ምስታቶም ኣይትዋሰቡ ኣማልኽቶም ኣይተምልኹ። ኣብ ትንቢት ኢሰያስ መሊሱ ምዕራፍ 52።11 "ረሓቑ ረሓቑ ካብዚ ዉጹ ርኹስ ኣይትተንኪዩ። ኣቱም ኣቕሑ እግዚኣብሄር እቲ ጸሩ ካብ ማእከሎም ዉጹ ንጽሁ" ኣብዚ ጹሑፍ እዚ ረሓቑ ረሓቑ ክብለና ከሎ ካብ ምንታይ ኢና ክንርሕቕ ዘሎና? ካብቲ ኣብ ዓለም ዝግበር ሩኹስ ነገራትን ዶ ኣይኮነን? ንዓለም ምፍቓርሲ ንኣምልኽ ጽልኢ ዶ ኣይኮነን? ሎሚ ዓለማውነት ኣብ ቤት ኣምላኽ ክኣቱ ዘይኮነስ ቤት ኣምላኽ ነቲ ሰናይ ነገር ንዓለም ከተርኢ ደኣ እምበር ዓለም ንቤት ኣምላኽ ክትጸልዋ የብላን። ስለዚ ቤት ክርስትይን ኣብ ተራ መንእሰያት ዝዓበየ ተራ ኣለዋ።
መንግስቲ ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ዝገብሮ ኣተሓሕዛ
ጥዑይ መንእሰይ ንምፍራይ ናይ ወለዲ ሕብረተሰብን ውህደት ናይ መንግስን ሓላፍነትን እዩ። ኣብ ዓለም ዘለዉን ዝነብሩን ዝተፈልለዩ መራሕትን ሰበ ስልጣንን ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ዘለዎም ኣተሓሳስባ ጹቡቕ ኣኳ እንተ ኾን ገለ ገለ ምትዕርራይን ምክትታልን ክገብርሉ ዝግብኦም ኣሎ። ብዙሕ ግዜ ንመንእሰይ ተባሂሉ ዝቕውም ክላባት መምሃሪ ዘይኮነስ ቡዝሕ ግዜ መዐወልን መበላሸውን ኮይኑ ኢኻ ትርእዮ። መንእሰያት ኣብዚ ክለብ እዚ ካብ ስነ ምግባር ወጻኢ ዝኾነ ግብርታት ክፍጹሙ ኢኻ እትዕዘብ። ስለዚ ኩሉ ንመንእሰይ ተባሂሉ ዝቐውም ትካላት ማህበራት መሰርቱ ኩሉ መንፈሳውን ሞራላውን እንተ ዘይኮይኑ ጉድኣቱ ዓቢ ጥፍኣቱ ኸኣ መዘና ኣልቦ እዩ ዝኸውን።
መንግስቲ ንመንእሰያት ክዓብይሉ ዝኽእሉ ባይታ ክፈጥር ሓልፍነት ኣለዎ። ሓላፍነት መንግስቲ ኸኣ መሪሕነቱ ንመንእሰይ ወለዶ ብዝግብእ ምትሕልላፍ እዩ። ኣዚ እንተ ዘይኮይኑ ኣብቲ ሃገር ስነ ሞራልውን ኢኮኖሚያውን ማሕበራውን ቅልውላው ክመጽእ ናይ ግድን እዩ።
እምበኣር ንሓደ መንእሰይ ጥዑይን ኣፍራይን ክኸውን እንተ ኾይኑ ናይ ወለዲ ሕብረተሰብን መንግስቲ ሓላፍነት ክወስዱ ከም ዘለዎም ሪኢና ኣሎና። መንእሰይከ ምስ እዞም ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስናዮም እንታይ ግደ ኣለዎ? ወይ ኣቲ ዝተባልሸወ ነገር ከምይ ጌሩ ከዕርዮ ኣለዎ? ዝብል ንመልከት
1 መንእሰይ ምስ ወለዱ ክኾኖ ዘለዎ
መንእሰይ ናይ ኣተዓባብያ በደል ኣንተ ኣጋጥሞ እቲ ክረኽቦ ዝግባኦ ፍቕሪ ትምህርቲ ስነ ምግባር... ወዘተ ብዘይ ምርካቡ ዕድሉ ተበላሹ ማለት ኣይኮንን። እኳ ደኣ ብዙሕ ነገራት ተማሂሩ ነቲ ንሱ ዘጋጠሞ ሽግር በዲሁ ዓቢ መምህር ክኸውን ይኽእል እዩ። ከመይሲ ብብዙሕ ነገር ተፍቲኑ ተሞኪሩ ስለ ዝኾነ። ነዚ ኩሉ በዲሁ ክሓልፈሉ ዝክእል መንገድን ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ከኣ ክመርሖ ዝኽእል ቃል ኣምላኽ ኣለዎ።
ኣብ መዙሙር ዳዊት 119። "ቃልካ ሓለፋ መምሃራን ኣለበመኒ" ወሲኹ እውን "ጎበዝ ንመገዱ ብምንታይ የንጽሃ ከም ቃልካ ንነፍሱ ብምጥንቃቕ እዩ" መዝ 119።9። እዚ ከምዚ ዚዓይነቱ ተስፋ ካብ ዝህልወና መንእሰይ ኩሉ ወጽዓታቱ ሓዲጉ ብቓል ኣምላኻዊ መምርሒ ንነፍሱ ክመርሓ ክጅምር ከሎ እቲ ዝተበላሸወ ነገር ተዓርዩ ንኹሉ ሰብ ምሃሪ ክኸውን ይኽእል እዩ። ነዞም ናይ ኣተዓባብያ ሽግር ዘጋጠሞም መንእሰያት ድማ ከስተምህሮምን ክሕግዞምን ይኽእል ኣዩ።
መንእሰይ እቲ ቐዳማይ ንነፍሱ ዝህንጸሉ ከም ቃል ኣምላኽ ክነብር ከሎ ጥራይ እዩ። ንምሳሌ ኣብ ቃል ኣምላኽ እቲ ቐዳማይ ተስፋ ኣንቢርዎ ዘሎ ኣብ ኤፌሶን 6።1-2 "ኣቱም ዉሉድ እዚ ቑኑዕ እዩ እሞ ንወለድኹም ብጎይታ ተኣዘዝዎም ኣቦኻን ኣዴኻን ኣኽብር ጹቡቕ ክኾነልካ ኣብ ምድር እውን ዕድሜኻ ክነውሕ ኣዚ ተስፋ ዘለዎ ቐዳማይ ትእዛዝ እዩ። ጎበዝ ንነፍሱ ዝሃንጸሉ ከም ቃል ኣምላኽ እንተ ኔሩ እዩ። እቲ ቐዳማይ ከኣ ምስ ወለዱ ዘለዎ ርክብ ብኣኽብሮትን ብተማእዛዝነትን ክኸውን ከሎ ጥራይ እዩ። እዚ ምስ ገበረ ከኣ እቲ ቐዳማይ ኣብ ምድሪ ጹቡቕ ይኾነሉ እቲ ኻልኣይ በረኸትን ዕድሚኡን ይነውሕ እዚ ተስፋ እዚ ኣቦ ወይ ኣደ ዝሃብዎ ዘይኮነስ እግዚኣብሄር ባዕሉ ስለ ዝተዛረቦ እዩ።
ሎሚ መንእሰያት ከምቲ ቃል ኣምላኽ ዝብሎ ንወለዶም ዝእዘዙስ ክንደይ እዮም? ሎሚ ኣብ ምድሪ ምክንዋን ዝኣብዮ ዘሎ መንእሰይ ርእሱ ክምርምር ኣለዎ እቲ ተስፋ ዝሃቦ እግዚኣብሄር ጹቡቕ ክኾነልካ ኣብ ምድሪ ኣቦኻን ኣዴኻን ኣኽብር ዝብሎ ክዝክሮ ኣለዎ።
ሰብ ከምቲ ጎይታ ዝብሎ ዘይነብር እንተ ኾይኑ ኣብ መርገም ምህላዉ ክፈልጥ ኣለዎ። ከመይሲ ቃል እግዚኣብሄር ካብ ዝሓልፍ ሰማይን ምድርን ክሓልፍ ስለ ዝቐልል። ቃሉ ድማ መገዲ በረኸትን መገዲ መርገምን ይምህረና እዩ። ንጉስ ዳዊት ነዚ ስለ ዝተረደኣ እዩ "ጎበዝ ንመገዱ ብምንታይ የንጽሃ ከም ቃልካ ንነፍሱ ብምጥንቃቕ እዩ" መዝ 119።9 ኢልዎ ዘሎ። እግዚኣኣብሄር ኣምላኽና ንወለድና ብጹቡቕ መንገዲ እንዳምሃሩ ከዕብዩና እኳ እንተ ኣዘዞም ንሕና ድማ ንወለድና ክንእዘዝን ክንፈርሆምን ከነኽብሮም ኣዚዙና ኣሎ።
ብሕልፊ ኣብ ቡሉይ ኪዳን እንተ ርኢና ዉሉድ ምስ ወለዶም ክህልዎም ዘለዎም ርክብ ከመይ ብጥንቃቐን ብፍርሓትን ክኸውን ከም ዘለዎን ናይ በረኸትን መርገምን መገዲ ምዃኑ ኢና እንምልከት።
ንኣብነት
•· "ንኣብኡ ወይ ነኣዲኡ ዝወቕዔ ሞት ይሙት ዘጻኣት" 21።15
•· "ንኣብኡ ወይ ነኣዲኡ ዝረገመ ሞት ይሙት ዘጻኣት" 21።17
•· "ንሓደ ሰብ ህልኸኛን ዓመጸኛን ቃል ኣብኡን ቃል ኣዲኡን ዘይሰምዕ ወዲ እንተ ኣለዎ እንተ ቐጽዕዎ ድማ ዘይእዘዞም ኣቡኡን ኣዲኡን ሒዞም ናብ ዓበይቲ እታ ኸተማኡን ናብ ደገ ቦትኡን የውጽእዎ ነቶም ዓበይቲ እታ ኸተምኡ እዚ ወድና ህልኸኛን ዓመጸኛን እዩ ንቓልና ኣይሰምዕን ህሩፍን ሰካርን እዩ ኸኣ ይብልዎ። ኩሎም ሰብ እታ ኸተማኡ ብዳርባ እምኒ ይቕተልዎ ይሙት ኸኣ ኩፉኡ ዘበልስ ካብ ማእከልካ ኣርሕቆ ብዘሎ እስራኤል ከኣ ሰሚዑ ክፈርህ እዩ" ዘዳ 21።18-21
ሓደ መንእሰይ ተቐጺዑ ዘይሰምዕ ሰካርን ሁሩፍን እንተ ኾይኑ ብመሰረት ቡሉይ ኪዳን ክመውት ኣለዎ። ኩሎም ዓበይቲ ኸኣ ነዚ ምስ መርመሩ ካብ ማእከል ሕብረትሰብን ስድርኡን ክእለ ሳዕቤን ከየምጸ ከሎ ከም ዝመውት ይግበር ኔሩ። ነዚ ኹሉ ዝረኣየ ሰብ ድማ ክፈርህ ይጅምር እሞ ንወለዱ ኸኣ ከም ብዝግባእ ይእዘዘ ኔሩ። ሎሚ መንእሰያት ነዚ ቓል ኣዚ ብግቡእ ዝርድእዎ ክንደይ እዮም? ክንደይ ከ እዮም ንወለዶም ዝጻረፉ ዘይእዘዙ ዘለዉ? ሳዕቤን ናይዚ ኩሉ ኸኣ መርገምን ሞትን ይኸውን። ቃል ኣግዚኣብሄር ንኣቦናን ንኣዴናን ከነኽብር ይእዝዘና እዩ።
ኣብ መጽሓፍ ምሳሌ 23።22 "ነቲ ዝወለደካ ኣቦኻ ስምዓዮ ኣዴኻ ምስ ኣረገት ኣይትንዓቓ" ኢሉ ይእዝዘና እዩ።
ብርግጽ ቃል እግዚኣብሄር ንወለድና ክንእዘዞም እኳ እንተ ኣዘዘና ንወለድና ንእዘዞም ግና ከም ቃል እግዚኣብሄር እምበር ኣንጻር ቃል ኣምላኽ ምስ ዝኸውን ክንኣቢ መሰልና እዩ። ከመይሲ ካብ ንዓይ ነብኡን ነዲኡን ዘፍቅር ንዓይ ኣይበቅዕን እዩ ዝብል ትኹል ዝኾነ ናይ መድሓኒና የሱስ ክርስቶስ ቃል ኣሎና። ብርግጽ እዚ ሓሳብ ኣዚ እንተ ሪኢናዮ ኣቦኻን ኣዴኻን ኣይተፍቅር ማለቱ ኣይኮነን። እቲ ሓሳብ እንተ ኣስተውዕልናዮ ግና ካብ ቃል ኣምላኽ ወጻእን ኣንጻር ቃል ኣምላኽን ክእዝዙና ከለዉ ክነጽጎ እዩ ዘምህረና ዘሎ። እቲ ቀዳማይ ክፍርሃን ክንእዘዞን ዘሎና ኣግዚኣብሄር ኣምላኽ ስለ ዝኾነ እዩ። ስለዚ ንወለድና ከነኽብሮምን ክንእዘዞምን ከነፍቅሮምን ክንሓልየሎምን ሓላፍነትና እዩ።
2 መንእሰይ ምስ ሕብረተሰብ ክኾኖ ዘለዎ
ሕብረተሰብ ክበሃል ከሎ መንእሰይ ሕጻናት ሽማግሌታት ኣቦታት ኣዴታት ዝሓቖፈ እዩ። ኣብ ሃገርና ሓደ ጹቡቕ ባህሊ ኣሎና። ዓቢ ሰብ ነኽብር ኢና። ንኣብነት ኣብ ኣውቶብሳት ንዓበይቲ ንዝተጸገሙ ሰባት ክመጹ ከለዉ ብድድ ኢልና ኮፍ ነብሎም ኢና። እዚ ድማ ባህልና ኮይኑ ይስምዓና።
መጽሓፍ ቁዱስ እውን ኣብ ዘለዋውያን 19።32 "ኣብ ቅድሚ ሸያብ ተንስእ ንገጽ ኣረጋዊ ድማ ኣኽብር ንኣምላኽ ፍርሃዮ ኣነ እግዚኣብሄር እየ"። መንእሰይ ኣብ ሕብረተሰብ ዓቢ ግደ ዘልዎ እዩ። እታ ቐዳመይቲ ቤተክርስትያን እንተ ርኢናያ ኩሎም መንእሰያታ ከም ዝነበሩ ንዝክር ኢና። እዞም ናይ ሎሚ ኣቦታት ኢልና ንጽዎዖም ኩሎም ንእግዚኣብሄር ብንእስንቶም ከለዉ ዘገልገሉ እዮም። ነቲ ባህሊ ኣይሁድ ጣኦታት ኣህዛብ ጢሒሶም ነዚ ሎሚ ዘሎ ወለዶ ወንጌል ብዝግባእ ኣማሓላሊፎምልናስ እንሆ እኳ ንሕና በረኸተን ምድሓንን ረኺብና።
ሓይሊ መንእሰይ ኣበይ ክኸውን ከም ዘለዎ መንእሰይ ከስተውዕሎ ኣለዎ። ነቲ ናይ ኣቦታትና ወንጌል ከመይ ጌርና ኣብ ሕብረተሰብን ከም ነብጽሖ ነቲ ኣብ ሃገርና ኣጋጢሙ ዘሎ ኢኮኖሚ ስደት ካልእ ተወሳኺ ጸገማት በዲሁ ኣብ ሕብረትሰብ ዓቢ ለውጢ ከምጽእ ከም ዝኽእል ፈሊጡን ኣስተውዒሉን ብዓቢ መንፈሳዊ ሓይሊ ክሰርሕ ኣለዎ። ኣብ ዘመናት ኩሉ ታሪኽ ናይ ዓለምና እንተ ሪኢና መጽሓፍ ቁዱስ እውን ከም ዝምህረና እቲ ለውጢ ዘምጹ ኩሎምቶም መንእሰያት ከም ዝነበሩ ይምህረና እዩ። ስለዚ መንእሰይ ነዚ ኹሉ ተረዲኡ ሓደ ተኣምራታዊ ዝኾነ ሓይሊ ኣብ ህዝብና ከምጽእ ሓላፍነት ኣለዎ።
3 መንእሰይ ምስ መንግስቲ ዘለዎ ርክብ
"ኣብ ሃገር ረሲኣን እንተ በዚሑ ሃገር ትጠፍእ ጻድቃን እንተ በዝሑ ሃገር ትለምዕ" ምሳሌ ኣብ ሃገር እስራኤል እንተ ሪኢና እቶም ነገስታት ካብ እግዚኣብሄር ምምላኽ ክእለዩ ከለዉ ኣብታ ሃገር ጥሜት ስደት ኩናት ባርነት ይኸውን ነበረ። እቶም ነገስታት እቲኣ ሃገር ምስ እግዚኣኣብሄር ኣምላኽ ጹቡቕ ሕብረት ክገብሩ ክጅምሩ ከለዉ ኣባታ ሃገር በረኸትን ሰላምን ይኸውን ነበረ። ግዝኣቶም ድማ ክሳብ ጫፍ ምድሪ የስፋሕፍሕ ነበረ።
መንግስቲ ክብሃል ከሎ ኣካል ህዝቢ እዩ። ነቲ ህዝቢ መሪሑ ድማ ኣባታ ሃገር ዘሎ ኹሉ ንጥፈታት የካይድ። መንግስቲ ንጥፈታት ኣብታ ሃገር ከካይድ እንተ ኾይኑ እሙናት ሰባት ክረክብ ኣለዎ። እምበኣር ሎሚ ክርስትይን ስጋብ ክንደይ ኢና ነዚ ተረዲእና ምስ መንግስቲ ኮይና ክንዓዪ ክንጅምር ከሎና ነቲ ዝተባላሸወ ነገር ከን ዕርዮ ከም እንኽእል እንፈልጥ? እቲ ቦታ ረሲኣን ክቕመጥሉ ከለዉ ክሳብ ክንደይ ኣብ ሃገር ዕንወትን ብልሽውናን ዝበዝሕ?
እቲ ብጽድቂ ዝተመልኣ መንእሰይ ነዚ ቦታ እዚ ከም ዳንኤል ኣኣስቴር ዮሴፍ ከይኑ ክቕመጦ ኣበርቲዑ ክጽሊ ይግባእ። መንእሰይ ኣኣብ ፖሎቲካዊ ማሕበራዊ ኢኮኖሚይዊ መዳይት ጽልዉኡን ተርኡን ዓቢ ምኻኑ ተገንዚቡ ነዚ ነገር እዚ ኣዚዩ ክነቅሕን ክጽልን ኣለዎ። "እቲ ንኣምላኹ ዝፈልጥ ህዝቢ ግና ክብርትዕን ክገብርን እዩ" ዳኒ 11።32
መንእሰይን ሕብረተሰብን
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
Radio Erena: 31 October 2019
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ድሕነት ዜጋታት ኣብ ምውሓስ ግቡኡ ክገብር ሸውዓተ መራሕቲ ሃይማኖት እታ ሃገር ጸዊዖም።
ንሳቶም ነዚ ዝጸውዑ፣ ዝሓለፈ ቅንያት ኣብ ክልል ኦሮሞ ድሕሪ ዝተጎሃሃረ ግጭት፣ ብውሕዱ 67 ሰባት ድሕሪ ምቕታሎምን፣ ኣብ ሓያሎ ክልላት ድማ ተመሳሳሊ ሓደጋ ኣንጸላልዩ ብምህላዉን’ዮም።
መራሕቲ ሃይማኖት ኢትዮጵያ፣ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዘካየድዎ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ መንግስቲ ድሕነት ዜጋታት ምሕላውን ጸጥታ ሃገር ኣብ ምርግጋጽን ሓለፍነት ከምዘለዎ ብምዝኽኻር፣ ነዚ ንዘፍርሱ ወገናት ክቐጽዕ፣ ጽቡቕ ኣበርክቶ ንዝገበሩ ድማ ክሽልም ግዴታ ከምዘለዎ ኣተሓሳሲቦም።
ኣብ ኢትዮጵያ ጸጸኒሑ ዝነቱግ ዘሎ ናይ ብሄር ግጭታት፣ መንግስቲ እታ ሃገር ምሉእ ብምሉእ ክቆጻጸሮ ዓቕሚ ከምዝሰኣነ ምልክት’ዩ ክብሉ ሓያሎ ኢትዮጵያውያን ወገናት ትንታነታቶም ይህብሉ ከምዘለው ዝፍለጥ’ዩ።
እዚ ትንታነታት ዝወሃብ ዘሎ፣ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፣ ወናኒ ማዕከና ዜና ኦሮምያ ሜድያ ኔትዎርክ ዝኾነ ጀውሃር መሓመድ፣ ኣብ ልዕለይ መጥቃዕቲ ንምክያድ ውጥን ተኻይዱ ክብል ብማሕበራዊ ሜድያታት ድሕሪ ዝሃቦ መግለጺ፣ ብደገፍቱ ተወላዶ ኦሮም ግጭታት ድሕሪ ምጉህሃሩ’ዩ።
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብዚ ዓመትን መንፈቕን ብሰንኪ ተኸሲቱ ዘሎ ዘይርጉእ ኩነታትን ጸጸኒሑ ዝነቱግ ናይ ብሄር ግጭታትን ኣማኢት ሰባት ግዳያት ሞትን መቑሰልትን ኮይኖም ኣለዉ።
======================


text:
Radio Erena: 05 October 2021
ኣብ ሱዳን፣ ወደብ ፖርት ሱዳንን ካብ ናብን ዝወስድ ኣውራ መንገዲታትን፣ ምንቅስቓስ ህዝቢ ቤጃ ብዘካየዶ ዘሎ ኣድማ ድሕሪ ምዕጻው፣ ከም መግቢ፣ መድሃኒትን ነዳዲን ዝኣመሰላ ቀረባት እናተወደአ ከምዝመጸ ካቢኒ ሚኒስትራት እታ ሃገር ገሊጹ።
እቲ ካቢኒ፣ ብ03 ጥቅምቲ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ተቓውሞ ህዝቢ ቤጃ ፍትሓውን መሰል ዜጋታትን ምዃኑ እኳ እንተኣመነ፣ ንወደብ ፖርት ሱዳን ምስ ካልእ ክፋል እታ ሃገር ዘራኽብ ኣውራ ጎደናታት ምዕጻው ግና፣ ንረብሓ ህዝቢ ሱዳን ዝጎድእ’ዩ ክብል ኣጠንቂቑ።
ኣብ መንጎ መንግስትን ተቓወምቲ ምብራቕ ሱዳንን ንዘሎ ፍሕፍሐ ንምእላይ ፖለቲካዊ ፍታሕ ንምንዳይ ዝከኣሎ ክጽዕር ምዃኑ እቲ ካቢኒ ብተወሳኺ ኣገንዚቡ።
ኣብ ምብራቕ ሱዳን፣ ሳልሳይ ሰሙኑ ኣቝጺሩ ዘሎ ህዝባዊ ኣድማ፣ ንወደብ ፖርት ሱዳንን ካብ ናብን እታ ሃገር ዘራኽብ ኣውራ መንገድታት ዓጽዩ ይርከብ።
መንግስቲ ሱዳን፣ ነቲ ኣድማ ንምህዳእ ጉጅለ ካቢኒ ሚኒስተራት ናብ ፖርት ሱዳን ብምልኣኽ ምስ መራሕቲ ምንቅስቓስ ህዝቢ ቤጃ- ወይ ናዚሪስ ከምዝዘተየ እኳ እንተተገልጸ፣ ንመዓልታት ዝጸንሐ ግዝያዊ ፍታሕ እንተዘኮይኑ፣ ንጥፈታት ፖርት ሱዳን ምሉእ ብምሉእ ናብ ስርሑ ክመልሶ ኣይከኣለን።
ምንቅስቓስ ህዝቢ ቤጃ፣ ኣብ ጁባ ዝተኻየደ ሓፈሻዊ ስምምዕ ሰላም እታ ሃገር ኣብ ግብሪ ኣይወዓለን ብዝብል’ዩ ኣድማ ክካየድ ጸዊዑ።
ካብ ብሄረ ቤጃ ዝኾኑ ቀቢላ ሃደንደዋ፣ ነቲ ብናዚሪ ናይ ቤጃ ዝተወደበ ኣድማ ዝቓውም ሰለማዊ ሰልፍታት ኣካይዶም’ዮም።
ምብራቕ ሱዳን፣ ካብ ብሄረ ቤጃ ብዝኾኑ፣ ቀቢላታት ቢን ዓሚርን ሃደንደዋን ዝተዓብለለ፣ ምስ ኤርትራ ብምድርን ባሕርን ዝዳወብ ሓደ ካብቲ ፖለቲካዊ ርግኣት ዘይብሉ ዞባታት ሱዳን’ዩ።
====================


text:
Radio Erena: 18 July 2021
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባን ከባቢኣን ንዝነብሩ ተወላዶ ትግራይ ብኣልማማ ናይ ምእሳር ስጉምቲ ደው ከብል ዝጽውዕ ጥርዓናት፣ ካብ ዝተፈላለያ ትካላት ተጣበቕቲ መሰላት ይቐርብ ኣሎ።
ሓይልታት ትግራይ ብፍላይ ንከተማ መቐለ ድሕሪ ምቁጽጻሮም፣ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ነቑጣታት ፖሊስ፣ ብተወላዶ ትግራይ ተጎቢኡ ከምዘሎ ንናይ ዓይኒ መሰኻኽር ብምጥቃስ፣ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ገሊጹ።
እቲ ትካል ኣብ መግለጺኡ፣ ዛጊት ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ኣትዮም ናይ ዘለዉ ሰባት ቁጽሪ ብልክዕ ክፍለጥ ኣዝዩ ኣጸጋሚ ካብ ዝገብሮ ምኽንያታት ሓደ፣ ናብ ዘይተፈልጠ ቦታ ዝተወስዱ ምህላዎም እዩ ኢሉ።
ኮሚሽነር ፖሊስ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ጌቱ ኣርጋው፣ ንማዕከናት ዜና ሃገሩ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ እቶም ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትዮም ዘለዉ ተወላዶ ትግራይ፣ ምስ ህወሓት ርክብ ከምዘለዎም ዝተጠርጠሩ እዮም ኢሉ።
‘323 ሰባት ብዝተፈላለየ መንገዲ ንህወሓት ክድግፉ ዝጸንሑ ተኣሲሮም ኣለዉ’ ዝብል እቲ ኮሚሽነር ፖሊስ፣ ንባንዴራን ንሰራዊት ፈደራልን ዘናሸዉ፣ ብረት ዝሓዙ’ውን ከምዝርከብዎም ገሊጹ።
ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል፣ እቲ ግፋ ብኣልማማ ንተዛረብቲ ትግርኛ ምንባሩ ብምግላጽ፣ ቅዩዳት ሕጋዊ ክሲ ክቐርበሎም፣ ወይ ከኣ ብዘይቅድመ ኩነት ናጻ ክወጹ ጸዊዑ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ደሃይ’ቶም ተሰዊሮም ኣለዉ ዝበሃሉ እውን ሃለዋቶም ከፍልጥ እቲ ኣህጉራዊ ትካል ጸዊዑ።
ብተመሳሳሊ፣ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ፣ ብኣማኢት ዝቑጸራ ትካላት ንግዲ፣ ሆቴላት፣ ክለባት ለይታዊ ትልሂት ከምዝዓጸወ ተኣሚኑ።
ቀንዲ ምኽኒያት መዕጸዊ’ዘን ንግዳዊያን ትካላት፣ ንሰራዊት እታ ሃገር ዘቆናጽብ ደርፍታት ተጻዊተን ብዝብል ከምዝኾነ እቲ ምምሕዳር ገሊጹ።
ብፍላይ ኣብ ከባቢታት ቦሌ፣ የካ፣ ኣራዳ፣ ኣቃቂን ጉሌሌን ዝርከባ ትካላት ንግዲ ቀንዲ ዒላማ’ዚ ምዕሻግ ኮነን ይርከባ። ዝበዝሓ ካብ’ዘን ተዓሺገን ዘለዋ ትካላት ንግዲ ብተወላዶ ትግራይ ዝውነና ምዃነን ይንገር።


text:
Radio Erena: 01 December 2015
ብሕቡራት ሃገራት ተወዲቡ ዝበዝሐ ክፋሉ ከኣ ብመንግስቲ ፈረንሳ ተመወሊ፣ ካብ 30 ሕዳር ክሳብ 11 ታሕሳስ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ዋዕላ፣ ንዓለምና ኣብ ኣሻቓሊ ደረጃ ኣብጺሑዋ ብዛዕባ ዘሎ ፍኑው ኣጠቃቕማ ጸጋታት መሬትን ዘይውሑስ ኣተዓቓቕባ ኣከባቢን ብዝምልከት መራሕቲ ሃገራት ኣብ ስምምዕ ክበጽሑ ትጽቢት ይንበረሉ።
ብፍላይ እተን ብኢንዱስትሪ ዝማዕበላ ሃገራት፣ ኣብ ብክላ ኣየር ዝልዓለ ግደ ስለዘለወን፣ ዓለምና ከጋጥማ ካብ ዝኽእል ሓደጋ ክሊማዊ ለውጢ ንምድሓን ቀዳሚ ግዴታ ከምዘለወን እዚ ናይ ፓሪስ ዋዕላ የዘኻኽር።
እዚ ብCOP21 ወይCMP 11 ዝጽዋዕ ዘሎ ኣህጉራዊ ዋዕላ 2015፣ ድሕሪ’ቲ ኣብ ጃፓን ዝተኻየደ ናይ 1997 ዋዕላ ኮዮቶ እቲ ዝዓበየ ኣብ ክሊማዊ ለውጢ ዘተኮረ ምትእክኻብ መራሕቲ ሃገራት ዓለም’ዩ።
ኣብ ደንማርክ ከተማ ኮፐን ሃገን’ውን’ውን ኣብ ክሊማዊ ለውጢ ዘተኮረ ኣገደስቲ ዋዕላታት ክካየድ እኳ እንተጸንሐ፣ እተን ቀንዲ ምንጪ ብከላ ኣየር ዝኾና ዘለዋ ሃገራት ኣብ ውዱእ ስምምዕ ክበጽሓ ብዘይምኽኣለን፣ ዓለም ካብቲ ብክሊማዊ ለውጢ ዝመጽእ ዘይንቡር ኩነታት ኣየር ንምድሓና ዝተወስደ ገጂፍ ተበግሶ የለን።
መራሕቲ ሃገራት ናይታ ብሰንኪ’ዚ ክሊማው ለውጢ ኣብ ዝስዕብ ዘሎ ዘይንቡር ኩነታት ኣየር፣ ቀንዲ ግዳይ ክትከውን እትኽእል ኣፍሪቃ፣ ኣብዚ ኣገደሲ ኣህጉራዊ ዋዕላ፣ ነተን ብኢንዱስትሪ ዝማዕበላ ሃገራት ጸቕጢ ክግበሩ’ውን ትጽቢት ኣሎ።
ቻይና ብብከላ ኣየር ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ክትስራዕ እንከላ፣ ኣመሪካን ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳን ከኣ ብቅደም ተከተል ካልኣይን ሳልሳይን ደረጃ ሒዘን ይስዕባ።
ካብ ሃገራት ኣፍሪቃ ከባቢ ዝብልክ ዝበዝሐ ሃሰይቲ ትክታት እተብንን ሃገር ደቡብ ኣፍሪቃ’ያ። ግብጺ’ውን ኣብ ኣፍሪቃ ብብከላ ኣየር ካልኣይ ደረጃ ሒዛ ኣላ።
ኣብዚ ኣብ ፓሪስ ዝካየድ ኣህጉራዊ ዋዕላ ክሊማዊ ለውጢ፣ ብዘይካ መራሕቲ ኤርትራን ሱዳንን ዳርጋ ብምልኦም መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ይሳተፉ ኣለዉ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ መራሕቲ ሃገራት ኣብ ፓሪስ ኣብ ዝተኣኻኸብሉ እዋን፣ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ከየጋጥም ብምስጋእ ኣብታ ከተማ ልዑል ጸጥታዊ ሓለዋ ይካየድ ኣሎ።
ድሕሪ’ቲ ብ13 ሕዳር ዘጋጠመ መጥቃዕቲ ኣብታ ከተማ ጽኑዕ ሓለዋ ክርአ እኳ እንተጸንሐ፣ ምስ ምትእክኻብ መራሕቲ ሃገራት ዓለም ከኣ እቲ ጸጥታ ናብ ዝልዓለ ጥርዙ ደይቡ ኣሎ።
ብሰንኩ’ውን ሓያሎ ጎደናታት ንመካይን ዕጹው ኮይኑ ክቕን’ዩ።
ብሰንኪ’ቲ ጸኒዑ ዘሎ ጸጥታ ከኣ፣ ኣብ ዋሕዚ መካይን ምጭንናቕ ንኸየጋጥም፣ ኣብ ፓሪስን ከባቢን ኣገልግሎት ህዝባዊ መጓዓዝያ ነዚ ዝሓለፈ ክልተ መዓልታት ብናጻ ክኸውን ተወሲኑ።
=====================================


text:
Radio Erena: 02 February 2020
ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ኤርትራ ዘንበረቶ ናይ ኢሚግሬሽን ቪዛ ማዕቀብ፣ መንግስቲ ኤርትራ ነጺጉዎ።
እቲ ብመልክዕ እማመ ቀሪቡ ዝጸንሐ ናይ ቪዛ ማዕቀብ፣ ንኤርትራ፣ ኪርጊስታንን ሚያንማርን ብተመሳሳሊ መንገዲ፣ ካብ ዕለት 21 ናይ’ዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ተግባራዊ ከምዝኸውን ተገሊጹ።
ምምሕዳር ትራምፕ ነቲ ማዕቀብ ቪዛ ኣብ ዝተወሰና ሃገራት ብዝምልከት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ እተን ሃገራት ንጸጥታን ምልውዋጥ ሓበሬታን ብዝምልከት ምስ ኣመሪካ ብዘይምስምመዐን ከምዝኾነ ገሊጹ።
እዚ ካብ ዕለት 21 ለካቲት ጀሚሩ ተግባራዊ ዝኸውን ናይ ኢሚግሬሽን ማዕቀብ፣ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ስድራቤታት ከቢድ ጽልዋ ክህልዎ ከምዝኾነ፣ ሓያሎ ተጣበቕቲ መሰላት ኣመሪካ ይገልጹ’ለዉ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ንሮይተርስ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ እቲ ውሳኔ ፖለቲካዊ ድፍኢት ከምዘለዎን ንዝምድና ክልቲኤን ሃገራት ከምዝጸልዎን ገሊጹ። እንተኾነ መንግስ ቲኤርትራ ንኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ኤርትራ ክሰጎ መደብ ከምዘይብሉ ሓቢሩ።
===========


text:
Date: Saturday, 05 June 2021
ኣብ ሃገርና ሓደ ኣባሃህላ ኣሎ “ናይ ዕዳጋ ዕግርግር ንሌባ ይምችእ” ዝብል። ብሓቂ ከኣ ንሌባ እዩ ዝምችእ፣ እንበር እቲ ዕግርግር ዘበገሰ ረብሓ የብሉን ። እዃድኣ ብዝያዳ ንሱ ይኸስር። እንተወሓደ ሰለስተ ወጽዓታት የጋጥሞ። ሀ) ህድኣት ዕዳጋ ስለ ዝዘረገ ብሕጊ ተታሒዙ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ይኣቱ። ለ) በቶም ኣብቲ ዕዳጋ ዝወዓሉ ሸቃጦን ዓማዊሎምን ይጽላእ ይርገም ይኽሰስን። ሐ) ኣብ ዕዳጋ ዘጋጠመ ክሳራታት ብሓላፍነት ይሕተት። እቲ ሰራቒ ግን ዘድልዮ ሒዙ ይሃድም። ብኻልእ ኣዘራርባ እቲ ክፍኣት ዝኣልም ግዜ ይንዋሕ ይሕጸር ብዘየገድስ እታ ተንኮል ተመሊሳ ንዑኡ እያ ትጎድእ። ስለዚ መዕገርገሪ ኣእሙሮ ዘይብሉ፡ ረብሃን ክሳራን ዘይመዝን፡ ንረብሓ ሰረቕቲ ዝኽድም፡ ብሕብረተ ሰብ ፍንፉን፡ ታሪኹ ኣበላሽዩ ታሪኽ ቤተ-ሰቡ ዝድውን። ዝኸፍኤ ከኣ ንዘርኡ (ውሉዱ) ዘይሕከኽ ሕማቕ ስም ዘትርፍ ይኸውን።
እዚ በጺህናዮ ዘሎና ዘመን ናይ ዕዳጋ መዔገርገርቲ ይሕሹ ካብዞም ንሃገር ሕንፍሽፍሽ ከእትዉላ ዝፍትኑ ዘለዉ ሽዩጣት ዘብል እዩ። ብጉልባብ ፖሎቲካ ለቢስካ፡ ብሃይማኖት፡ ብወገን፡ ባውራጃ፡ ብቐቢላ ወዘት...ህዝቢ ከተዋቕዕ፡ ሃገር ሰላማ ክትዘርግ፡ ግስጋሰ ልምዓት ከተሰናኽል፡ ዓቕሚ ሰባ ክትጽንቅቕ፡ ሰራዊት ኤርትራ ከተዳኽም፡ ዝግበር ናይ ሃሱሳት ውረድ ደይብ፡ ረባሕቲ መወልቶም ድኣምበር ጥቕሚ ሃሱሳት ከብዶም ምምላእ ጥራሕያ። ንሎሚ ቁምነገር ዝሰርሑ ዘለዉ ይመስሎም ይኸውን፣ ጽባሕ ንጉሆ ግን እከይ ስርሖም ጽውጽዋይ ኮይኑ ንስሞምን ስም ቤተ-ሰቦምን ዘነውር፡ ንደቆም ርእሶም ዘድንን ታሪክ እዮም ዘትርፉ ዘለዉ። ኣብ ብዙ ጸይቅታቶ ም ክምድሩ ከለዉ “ ኣብ ሃገርና ደሞክራሲ የለን፡ ደሞክራሲ ከነምጽእ ንቃለስ” ይብሉ። መቸም ዝተጋገ ሕጊ ብዘፍቅዶ መሰረት ምስ ተታሕዘ፡ ደሞክራሲያዊ መሰልይ ተገፊፈ ዝብሃለሉ ዘመን ኢና ዘሎና። ገበነኛ ገበን ክገብር ዘፍቅድ ደሞክራሲ ኣብ ዓለም ተሰሚዑ ኣይፈልጥን። ንፕረስደንት ጸሊኤ’ሞ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ልዕሊኡ እገዳ ክብየነሉ ኣለዎ። መንግስቲ ንምግልባጥ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ውግእ ክእወጅ ። መሪሕነት መንግስቲ ኤርትራ ስለ ዝጸላእኩ ሓጉዙኒ ንምክልኻል ሓይልታት ኤርትራ ክድምስስ ዝብሉ ፍንፉናት በየናይ መለክዒ እዮም ኤርትራውያን ክበሃሉ።
ኤርትራዊ ዝበሃል እኮ ዝስምዖ ሓቀኛ ሃናጽን ነቓፍን ሓሳቡ ብዘይ ፍርሂ ዝዛረብን ዝሙጉትን ሃገሩ ካብ ጸላኢ እናተኸላኸለ፡ ድሕነት ህዝቡ ዘውሕስ፡ ንምዕባለን ልምዓት ሃገረ ዝሰርሕ፡ ብሓቀኛ ደሞክራስያዊ መትከል ዝቕየድ ድኣንበር፡ ንህጻናት ካብ ሃገር ንኽወጹ ናይ ሓሶት መናፍሕ ዝነፍሕ፣ ብሂወት ኤርትራውያን መንእሰያት ዝጻወት ኣይኮነን። ከምቲ እዛ ኣርእቲ እትብሎ “ ሃገር ሕንፍሽፍሽ ምስ ዝኣትዋ መንዩ ተረባሒ?” ንዝብል ሕቶ መልሱ እቶም ሕንፍሽፍሽ ከእትዉላ ብናይ ወጻኢ ሓይልታት ዝምወሉ ደቂ ሃገር እይኮኑን፣ እንታይድኣ እቶም ንሓድነትና ፋሕብትን ኣቢሎም ሓሳብ ህዝብና ክሰርቁ ዝሓስቡ ሰረቕቲ እዮም ተረባሕቲ። እቶም መዕገርገርቲ ግን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ናይ ኣኣሙሮ ወይ ቀይዲ ሕጊ ምእታዎም ኣይተርፎምን ኣዩ። ነዞም መናሰያት ኣብ ገበን ዘይወዓሉ ግን ብሓሶ ዑሱባት ወያነ ዝታለሉ ዘለዉ መኻፍልቲ ገበኖም ክኾኑዎን ናይ ሓሶት መደረታት ዝምድሩ፡ ድሕረ ባይታኦም ምፍላጥ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ድሕረባይታ ናይቶም ይኾኑኒ’ዮም ትብሎም ምስዘይትፈልጥ መዕለቢኻ ኣብ ደልሃመ እዩ።
ሓደ ሰብ (ንግዚኡ መንነቱ ክዕቀቦ መሪጸ ኣሎኹ) ኣባል ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ነበር ብውክልና ውድብ ናብ ሓንቲ ኣፍሪቃ ሃገር ቋንቋ ፈረንሳ እትዛረብ ተመደበ። ነውሕ ከይጸንሔ ብወተሃደረዊ ቤት ጽሕፈት ተ.ሓ.ኤ. ንስራሕ ብዝብል ምኽንያት ተጸዊዑ ንኤርትራ ከምዝኣቱ ተገሩ ናብ ፎርቶ ወተሃደራዊ ቤት ጽህፈት መጸ። እቲ ዘጸወዖ ምክንያት ኣብ ፎርቶ ከይተሓበሮ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ (ማሕዩር) ምዃኑ ተነግሮ። ንግለ ኣዋርሕ ኣብ ትሕቲ ሓንቲ ዓላ ገረብ ይሓድር ይውዕል ነበረ። ኣነ ብስራህሕ ምኽንያት ናብቲ ቦታ ተንቀሳቐስኩ’ሞ ኣብኡ ረኸብኩዎ። ቀደም ቅድሚ ኣብ ገድሊ ምስላፍና ይፈልቶ ስለ ዝነበርኩ ሰላም ክብሎ ናብኡ ገጸ ቅርብ ምስ በልኩ ፍንትት ኢሉ ንዑኡ ዝሕሉ ዝነበረ ተጋዳላይ ኣጊፍ (ደው በል) በለኒ። ደው ድማ በልኩ። ኣቲ ተጋዳላይ ብቛንቛ ዓረብ ጌሩ ምስኡ ክትዛረብ ኣይፍቀድን እዩ በለኒ። ሕራይ ኢለ ናብቲ ዘምጻኣኒ ጉዳይ ከድኩ። ሰላም ክብሎ ሓተትኩ ተፈቕደለይ ድማ። ብትሑት ድምጺ እንታይ ድኣ ኣብዚ ማሕዩር ኣግቢሩኻ ኢለ ሓቲተዮ እንድዒ ኣይፈለጥኩን ኢሉኒ። ንሱ ግን ገበኑ ተነጊሩዎ ኔሩ። ክነግረኒ ኣይደለየን። ሕጂውን ብዛዕባ ገበኑ ኣይኮንኩን ክዝርዝር፡ እንታይ ንምባል ድኣ ነዞም መንእሰያት ኣሕዋትናንን ደቕናንን ቕድሚ ምስ መንግስትን መራሕትን ዝተጻረፈን ዝኸሰሰን ምስዓብ ታሪኹ/ታሪኻ ምፍላጥን ስለምንታይ”ከ ጸረ መንግስቲ ወይ መራሕት ተላዒሉ ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ። ጽባሕ ንሱ ወይ ንሳ ዝሕተቱሉ ገብን ተሓወስቱ ከይትኾኑ ንምሕባር እየ። ጌጋ መረዳእታ መታን ከይህሉ ኣይትቋወሙ ማለተይ ኣይኮንኩን። ሃገራዊ ጉቡእካ/ኪ እና ፈጸምካ፡ ንድሕነት ሓገር እናተኻላኸልካ፡ ንውሽጣውያንን ግዳማውያን ተጻባእቲ እናመከትካ፡ ብናትካ ተሞኩሮ’ሞ ሓቅነት ዘለዎ እና ሞጎትካ፡ ኢሉዎ ኢላቶ ዝበሃል ነገራት ጭብጢ ዘይብሉ ከይተኸተልካ ኣብ ሃገራዊ ወፍሪ ብኹሉ ሸነኻቱ ከከም ዓቕምኻን ፍልጠትካን እናተኻፈልካ ንብልጽግና ሃገር ዝጠቕም ተቛውሞ ዝነጽጎ ስለ ዘየለ ብሃናጺ መልክዑ ክቐርብ ይግባኣ።
ዘልኣለማዊ ዝኽሪ ንሰማእታትና፡ ዓወት ንሓፋሽ።


text:
ኣሜሪካን ሱዳንን ድሕሪ 23 ዓመታት ንመጀመርያ ጊዜ ኣምባሳደራት ከምዝለዋወጣ ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ማይክ ፓምፐይ ገሊጾም።
እዚ ዝተፈልጠ ቀዳማይ ሚንስትር ሱዳን ዓብደላ ሃምዶክ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ወግዓዊ ምብጻሕ ኣብ ዘካይድሉ ዘሎ እዋን’ዩ።
ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ፓምፐይ “ እቲ ስጉምቲ ኣብ ምሕያል ክልቲኣዊ ዝምድና ሱዳንን ኣሜሪካን ትርጉም ዘለዎ’ዩ፡ ብፍላይ ድማ እቲ ብሲቪላዊ መሪሕነት ዝምራሕ መሰጋገሪ መንግስቲ ሱዳን ኣብታ ሃገር ዝተአታተወ ሰፊሕ ለውጢ ንምትግባር ኣብ ዝጸዕረሉ እዋን” ክብሉ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ሓቢሮም።
ንሶም ብተወሳኺ ክልቲኣን ሃገራት ኣማባሳደራት ንምልውዋጥ ዘድልይ መስርሕ ከምዝጅምራ ገሊጾም።
ቀ/ሚ ሃምዶክ ኣብቲ ኣብ ዋሽንግተን ዘካየድዎ ምብጻሕ ሃገሮም ናብ ዲሞክራሲ ኣብ ትሰጋገረሉ እዋን ሓገዝ ከምዘድልያ ገሊጾም ኣለው።
ንሶም ብተወሳኺ ንሃገሮም ካብቲ ናብ ኣሜሪካ ዝርዝር ግብረሽበራ ዝድግፋ ሃገራት ንምውጻእ ዘለዎም ተስፋ ሓቢሮም ኣለው።
ሚንስትር ፓምፐይ ብወገኖም ሱዳን ብሲቪላዊ መሪሕነት ዝመሓደር ካቢነ ንምምስራት ምኽኣላን ዲሞክራሲያዊ ምርጫ ንምክያድ ዘለዋ ተበግሶም ንኢዶም።
ኣሜሪካ ኣብ ዋና ከተማ ካርቱም ዝነበረ ኤምባሲኣ ብሰንኪ ስግኣት ግብረ ሽበራ ኣብ 1996 ምዕጻዋ ይፍለጥ።
ድሒሩ ኣሜሪካ ኣብ ካርቱም ዝነበረ ኤምባሲኣ ኣብ 2002 እንተኸፈተት’ኳ ኣምባሳደር ግን ከይመዘዘት ጸኒሓ’ያ።


text:
Radio Erena: 28 May 2020
ካብ 2007 ኣትሒዙ ኣብ ሱዳን፣ ዞባ ዳርፉር ተዋፊሩ ዝርከብ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ሕቡራት ሃገራት፣ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ናይዚ ዓመት’ዚ ዕማሙ ከብቅዕ ምዃኑ ተገሊጹ።
እዚ ዝተገልጸ፣ ኣብ መንጎ ኣመሪካን ሱዳንን ድሕሪ ዝተኻየደ ዝርርብ ምዃኑ መግለጺ መንግስቲ ሱዳን ኣፍሊጡ።
ተሓጋጋዚ ጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣብ ጉዳያት ኣፍሪቃ ቲቦር ናዥን ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ጉዳይ ሱዳን ዶናልድ ቡዝን ምስ ኣቦ መንበር ልኡላዊ ባይቶ ሱዳን፣ ጀነራል ዓብደልፈታሕ ኣል ቡርሃን ድሕሪ ዝገበርዎ ናይ ቴሌፎን ዝርርብ፣ ዕማም እቲ ዓቃብ ሰላም ከብቅዕን ዳግማይ ከይሕደስን ከምዝተሰማምዑ እቲ መግለጺ ብተወሳኺ ጠቒሱ።
ይኹን’ምበር ሕቡራት ሃገራት፣ ምስ ራኢ ሱዳን ዝመጣጠን ዝተፈልየ ተልእኾታት ሒዙ ክዋፈር ምዃኑ ተመልኪቱ ኣሎ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ዓብደላ ሓምዶክ፣ ፖለቲካዊ ተልእኾ ዘለዎ ኣካል ሕቡራት ሃገራት ኣብ ሱዳን ክዋፈር መደብ ከምዘሎ ኣቐዲሙ ሓቢሩ’ዩ።
ኣብ ሱዳን፣ ዞባ ዳርፉር ኣብ ካብ 2003 ኣትሒዙ ድሕሪ ዝተጎሃሃረ ግጭታት፣ ብጸቕጢ ኣመሪካን ካልኦት ሃገራትን፣ ናብቲ ዞባ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ክዋፈር ስርዓት ኣል በሺር ኣብ ስምምዕ ከምዝበጽሐ ሰነዳት ይሕብሩ።


text:
Tigrigna/ብትግርኛ
ብዛዕባ ናብ ሥራሕ ምምላስ ንድፊ ኣሰራርሓ (Return to Work scheme) ከምኡ’ውን ኣብ ሥራሕ መጕዳዕቲ ንዝበጽሆ ሓገዝ ንዘሎ መረዳእታ በዙይ ገጺ ውሽጢ ብትግርኛ ቋንቋ ተዳልዩ ኣሎ።
- ናብ ሥራሕ ምምላስ ንድፊ ኣሰራርሓ (Return to Work scheme) ከምኡ’ውን ኣብ ሥራሕ መጕዳዕቲ ንዝበጽሆ ደገፍ
- ReCONNECT (ሪኮኔክት) ReturnToWorkSA (ብሪተርንቱወርክኤስኤ) ዝወሃብ ናጻ ኣገልግሎት እዩ። ድህሪ እቶታዊ ደገፍኩም ምስተወደአ፡ ንዓኹም ናብ ማሕበረ-ሰብ ዝተመርኮሱ ኣገልግሎታት ንኸተአሳስርኹም ንሱ ክሕግዝ ይኽእል።
ዝበለጸ ሓበሬታ እንተደሊኹም ብስልኪ 13 18 55 ጌርኹም ክትድውሉልና ትኽእሉ። ብትግርኛ ቋንቋ ጌርኹም ክተዘራርቡ እንተደሊኹም ናብ ኣስተርጓማይን መተርጐሚ ማእኸል (Interpreting and translating Centre) ብስልኪ 1800 280 203 ጌርኻ ብምድዋል እሞ ንዓና ብስልኪ 13 18 55 ጌሮም ንከራኽቡኹም ምሕታት እዩ። እዙይ ናይ ምስትርጓም ኣገልግሎት ዝዳለው ብዘይ ክፍሊት ብናጻ እዩ።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ጥቅምቲ 10.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………፡፡
ሉቃ.11:1-4
ኢየሱስ አብ ሓንቲ ስፍራ ኺጽሊ ጸኒሑ ምስ ወድአ፥ ሓደ ኻብ ደቂ መዛሙርቱ፥ “ ጎይታይ፥ ከምቲ ዮሓንስ ንደቂ መዛሙርቱ ዝመሃሮም ጸሎት ምሃረና” በሎ። ንሱ ኸአ በሎም፦ ‘ክትጽልዩ ኸሎኹም ኸምዚ በሉ፥ ‘አብ ሰማያት እትነብር አቦና፥ ስምካ ይቀደስ፥ መንግሥትኻ ትምጻእ፥ ፍቃድካ ኸምቲ አብ ሰማይ ከምኡ ድማ አብ ምድሪ ይኹን። ንናይ ዕለት እንጌራና አብ ፅባሕ ሃበና። ንሕና ንዝበደሉና ኹሎም ይቕረ ንብል ኢና እሞ ኃጢአትና ይቕረ በለልና፤ ካብ ክፉእ አድኅነና እምበር ናብ ፈተና አይተእትወና።’’
አስተንትኖ
ሓደ ካብ ሓዋሪያት ንጐይታ ኢየሱስ ክርስቶስ ጸሎት መሃረና ዝብል ሕቶ ምስ አቕረበ ክትጽልዩ ከሎኹም “ኣቦና ኣብ ሰማይ እትነብር…. እናበልኩም ጸልዩ ኢሉ ክምልሰሎም ተረክበ። እዚ ጸሎት እዚ ኢየሱስ ምስ ኣቡኡ ዝነበሮ ፍሉይ ዝኾነ ርክብ ንሓዋሪያቱ ንነፍሲ ወከፍ አማናይ ንኸሳትፍ ዝነበሮ ብርቱዕ ድልየትን ሃረርታን ዚገልጽ እዩ ነይሩ።
ንሕና ንእግዚኣብሔር አምላኽና ኣቦ እንብሎ ኢየሱስ መንፈስ ፍቕርን ሓድነትን ኣብ ልብና ስለ ዘሕደሮ እዩ። “ውሉድ ስለ ዝኾንኩም ከኣ ነቲ “ኣባ “ኣቦ” ኢሉ ዚጽውዕ መንፈስ ወዱ ናብ ልብኹም ለኣኾ። ደጊም ውሉድ እምበር ባርያ ኣይኮንካን። ውሉድ ካብ ኮንካ ኸኣ ኣምላኽ ወራሲ ገይሩካ እዩ (ጋላ.4᎓6-7) ስለዚ ኣቦ መሠረታዊ ትርጉሙ ምንጪ ናይ ሕይወት የስምዕ። ቅዱስ ሲፕሪያኖስ፣ ታሪኽ ድሕነት እንተ ተዓዘብና መበገሲኡ ብፍቕሪ እግዚኣብሔር ኣቦ እዩ። ኣተገባብራኡን ናብ ኣቦ ዘመርሕ እዩ። ሥራሕ ክርስቶስ ኮነ ሥራሕ መንፈስ ቅዱስ ከኣ ናብ ኣቦ ዘተኰረ እዩ። ምኽንያቱ እግዚኣብሔር ናይ ኩሉ ሥራሕ ድሕነት ምንጭን መወዳእታን እዩ። ኣባትነት እግዚኣብሔር እቲ ቀዳማይ መልእኽቲ ወይ ብሥራት ናይ’ቲ ዝተንስአ ክርስቶስ እዩ። እግዚኣብሔር ኣቦ ኵላትና ስለ ዝኾነን ንሕና ከኣ ደቁ ስለ ዝኾንናን ነፍሲ ወከፍና አቦ ኢልና ክንጽውዖ ይደሊ። በዚ ኸአ ነፍስወከፍና ብመንፈስ ተመሪሕናን ተሓጊዝናን ርክብና ምስ እግዚኣብሔር ጥራይ ዘይኮነስ ምስ ኩሎም ኣሕዋትን አኃትን ጽኑዕ ርክብ ክህልወና ይግባእ። ነዚ ኣብ ወዱ ብመንፈስ ቅዱስ ሓድነትና ዘቖመ ኣምላኽ -‘አብ ሰማያት እትነብር አቦና፥ እናበልና ዕብየት አምላኽ ንገልጽ ። በዚ ኸአ ስግደትን ኣምልኾን ነቅርበሉ። ንሕና ነዚ ጸሎት እዚ ኪንደግም ከለና ምስ እግዚኣብሔር እንገብሮ ኪዳን የስምዕ። ኣቦና ዘለዎ ቤትና ማለት’ዩ። ክርስቶስ ሰማይን ምድርን ስለ ዘተዓረቐ ከኣ እግዚኣብሔር ዘለዎ ቦታ ንሱ እዩ ስማይና።ብተወሳኺ በዚ ጸሎት እዚ መንነትና ንገልጽ፤ ምኽኒያቱ ንሕና ደቁ ኢና ስለዚ ኢና ኣቦ ኢልና እንጽውዖ ፣ እንተኾነ ሓቐኛታት ደቂ እቲ ልዑል አቦ ኽንከውን ፍቓዱ ክንመልእ ይግበአና።
ስምካ ይቀደስ መንግስትኻ ትምጻእ – ስም እግዚኣብሔር ኩሉ ግዜ ኪቅደስ ከም ዘለዎ ካብ ጥንቲ ዝተመሓላለፈ ትእዛዝ’ዩ። ስም እግዚኣብሔር ብከንቱ ኣይትጸውዕ ዚብል ትእዛዝ እግዚኣብሔር ኪንዝክር ይግበኣና። ምኽኒያቱ ብኣዘራርባ ቅዱስ መጽሓፍ ስም መንነትን ተግባራትን ናይ’ቲ ሒዙዎ ዘሎ ዚገልጽ ስለዝኾነ። ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ንደቂ መዛሙርቱ ዚገበረሎም ናይ ኣብ ግልጸት ኪዛረብ እንከሎ “እታ ንኣይ ዘፈቀርካኒ ፍቕሪ ኣብኣቶም ምእንቲ ኽትህሉ፣ ኣነ’ውን ኣብኣቶም ምእንቲ ኽነብር ስምካ ኣፍሊጦዮም ኣሎኹ፣ ከፍልጦም’ውን እየ” ብምባል (ዮሓ.17᎓26) ነፍሲ ወከፍና ምስኡ ሓድነት ከም ዝሃበና ከምቲ ናቱ ቅድስና’ውን ኪህልወና ከም ዚኽእል ብምግባር ከምቲ ኣነ ዚፈለጥኩኻ ንሳቶም’ውን ኪፈልጡኻ’ሞ ንሳቶም’ውን ከምቲ ኣነ ኣባኻ ንስኻ ኣባይ ዝተቀደስናን ዝተኸበርናን ንሳቶም እውን ከምኡ ይኹኑ።
ስምካ ይቀደስ ንሕና ክርስትያን ከም ውሉድ መጠን ስምካ ይቀደስ ክንብል እንከሎና ንእግዚኣብሔር ቅዱስ ምዃኑ ፈሊጥና ከም ቅድስናኡ መጠን ወይ ንቅድስናኡ ብዚበቅዕ መንገዲ ስግደትን ኣምልኾን ክብርን ንህቦ ኣሎና ማለት እዩ። ንእግዚኣብሔር ብኸመይ ንቅድሶ? ብኽርስቲያናዊ ሕይወትና፤ ብተግባራትና። “ፍጽምና ወይ ቅድስና ናይ ሓደ ክርስቲያን ወይ ክርስትያናዊ ሕይወት ዚርኣየሉ ኣብ ኩሉ ስራሑ ጉድለት ዘይርኣየሉ ኮይኑ ኩሉ ነዓኡ ዚርኢ ንኣምላኽ ክብሪ ኪህብ እንከሎ እዩ ይብል ቅዱስ ዮሓንስ ኣፈወርቅ። ብመንፈስ ፍቕሪ ተሰንዩ ቅንዕና ኃያውነት ሕውነት ንካልኦት ይጥዓሞም ዚብል መንፈስ ዘለዎ ምሕረትን ርትዕን መምርሒ ሕይወቱ ገይሩ ዚጐዓዝ ስም እግዚኣብሔር ይቅድስ። ስም እግዚኣብሔር ኣብ ዚተቀደሰሉን ዝኸበረሉን አብ ሕይወት ወዲ ሰብ መንግስቲ ኣምላኽ ይሰፍንን ይነግሥን፣ ንናይ ዕለት እንጌራና አብ ፅባሕ ሃበና። ንሕና ንዝበደሉና ኹሎም ይቕረ ንብል ኢና እሞ ኃጢአትና ይቕረ በለልና፤ ካብ ክፉእ አድኅነና እምበር ናብ ፈተና አይተእትወና።’’ ወደይ! አገልግሎት አምላኽ አብ እትጅምረሉ ጊዜ፡ ንፈተናውን ተሰናዶ” ሲራ 2፡1 ነቲ ጎይታና ቃል ዝኣተወልና መንግስቲ ንኽንወርስ ንፈተና እንተሰዓርና እዩ እሞ፡ ንኹሉ ፈተና እዛ ዓለም ንክስዕር ወትሩ ኣብ ጽሎት ክንጽመድ ኣማልድነት ቅድስቲ ድንግል ማሪያም ኣይፈለየና። ኣሜን!
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………፡፡
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
ቁጽሪ ካብ ኢትዮጵያ ናብ ሱዳን ዝሃደሙ ስደተኛታት 50 ሽሕ ከምዝበጽሐ፣ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ሎሚ ዓርቢ ገሊጹ።
ብመሰረት ወሃቢ ቃል ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት(UNHCR) ባባር ባሎች "ካብ ውግእ ክልል ትግራይ መዓልታዊ 500 ሰባት ናብ ሱዳን ይኣትው ኣለው።"
እቲ ትካል ወሲኹ ካብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ናብ ሱዳን ይሰግሩ ዘለው ሰባት፣ ደኺሞምን ጽምልዮምን እዮም ዝራኣዩ፣ ናብ ሱዳን ቅድሚ ምስጋሮም እንተዋሓደ ንክልተ ሰሙን ብእግሮም ዝተጓዓዙን’ውን እዮም ይብል ።
ባባር ባሎች ወሲኹ "ናብ ምብራቅ ሱዳን ዝኣተው ስደተኛታት፣ ኣብ መገዲ ንብረቶምን ገንዘቦምን ከምዝተዘርፉ፣ ካብ’ቶም ዘረፍቲ ንምህዳም ኢሎም ፈቆዶ ጣሻን በረኻን እናተሓብኡ ከምዝቀነዩን’ውን ጠቂሶምልና፣ ብዙሓት’ውን ተሓቢኦም ይህልው እዮም፣ እንታይ ይኾን ከምዘሎ ንጹር ስእሊ የብልናን "ኢሉ።
ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ብኩነታት ኣብ ክልል ትግራይ ተዓቑቦም ዘለው ኤርትራዊያን ስደተኛታት ምሒር ከምዝተሻቀለ ብምሕባር፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ናብ ሲቪላትን ኤርትራዊያን ስደተኛታትን ምሕላፍ ክሳብ ሎሚ ከምዘይፈቀደ’ውን ባባር ባሎች ጠቂሱ።
ንሱ "ጸጥታዊ ስምምዕነት ምስ ዝዛዘም፣ ቀረባት ንምብጻሕ ተወዲኖም ይጽበዩ ኣለው። ንሓደ ወርሒ ርክባት ዝተቋረጾም ሰባት፣ ኣብ ኣዝዩ ሕማቅ ኩነታት ከምዝህልው ዘጠራጥር ኣይኮነን። ስለዝኾነ፣ ቀልጢፍና ክነርክበሎም ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ"ይብል ።
ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኣብ መግለጺኡ፣ ኩሎም ተዋጋእቲ ሓይልታት፣ ንናጽነት ምንቅስቃስ ናብ ሲቪላት ከኽእሉን ተማሕጺኑ ኣሎ።


text:
እዞም ካብ ሰሜናዊ ሞሮኮ ምብጋሶም ዝተፈልጠ ስደተኛታት ኣብ ሸውዓተ ነአሽቱ መራኽብ ተጻዒኖም ከምዝነበሩ ሓለዋ ባሕሪ ስፔን ሓቢሩ’ሎ።
ካብቶም ስደተኛታት 283 ካብ ሰሜን ኣፍሪቃ ዝመጹ ክኮኑ ከለው 34 ድማ ዜጋታት ትሕተ ሰሃራ ሃገራት ምኳኖም 13 ደቂ ኣንስትዮ 1 ናጽላ ህጻንን 31 ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ከምዝርኸብዎም’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ኣብዚ ዓመት’ዚ ቁጽሪ ካብ ሰሜን ኣፍሪቃ ናብ ስፔን ዝሰግሩ ስደተኛታት ምውሳኹ ዝፍለጥ ኮይኑ ትካል ቀይሕ መስቀል ብወገኑ ኣብዚ ወርሒ ነሓሰ ጥራይ አስታት 7,400 ስደተኛታት ናብ ውሽጢ ስፔን ምእታዎም ይገልጽ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ንስርሒት ህይወት ኣድሕን ኣብ ማእኸላይ ባሕሪ ዝነብረት መርኸብ ብምኩላፍ ናብ ከተማ ትሪፖሊ ክትጉዓዝ ምእዛዞም ትገሊጹ።
እታ ‘ጎልፎ አዙሮ’ ዝተባህለት ብናይ ስፔን ሰብኣዊ ሓገዝ ወሃቢት ትካል ፕሮኣክቲቫ ኦፕን ኣርምስ ትውነን መርከብ፡ እቲ ፍጻሜ ኣብ ዘጋጠመሉ ኣብ ዓለምለኸ ማያት ከምዝነበረትን ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ብተደጋጋሚ ሕሪ ሬድዮ ርኽብ ምክያዶም ንገዛእ ርእሱ አባል ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ምኳኑ ብቋንቋ እንግሊዝ ብምዝራብ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ምኳኖም ከምዝሓበሮምን ዝተዋህቦም ትእዛዝ እንተዘፈጺምም ዒላማ ክኾኑ ከምዝኽእሉ ዝገልጽ ትእዛዝ ምሃቡ አባላት እታ መርከብ ይገልጹ።
ድሒሩ እታ መርከብ ካብ ማያት ሊብያ ክትወጽእ ትእዛዝ ብምሃብ ብመርከብ ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ተዓጂባ ናብ ሰሜን ገጻ ምጉዓዛ ተፈሊጡ’ሎ።
እዚ ስጉምቲ ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ንሰለስተ ሰብኣዊ ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት ነቲ ኣብ ማእኸላይ ባሕሪ ዘካይድዎ ስርሒት ህይወት አድሕን ደው ከምዘበልዎ ዝሓለፈ ሰሙን ምግላጾም ይዝከር።


text:
Radio Erena: 20 July 2021
ኣህጉራዊ ማሕበር ቀይሕ መስቀል፣ ኣብ ትግራይ ናብ ዝርከቡ ኢትዮጵያውያን ምሩዃት ኵናት ክበጽሕ ከምዝጀመረ ኣፍሊጡ።
እቲ ትካል ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ እቲ ኣብ ትግራይ፣ ተታሒዞም ናብ ዝርከቡ ኣባላት ሰራዊት ኢትዮጵያ ዘካየዶ ምብጻሕ፣ መቐጸልታ ናይቲ ኣብ ኩሉ ኩርንዓት እታ ሃገር ኣብ ማእሰርቲ ዘለዉ ሰባት ናይ ሃለዋትን ዘለውዎ ኩነታትን ናይ ምፍላጥ መስርሕ ምዃኑ ገሊጹ።
ኣብ ትግራይ ኣብ ዝተኻየደ ኵናት፣ ልዕሊ 6 ሽሕ ወትሃደራት መንግስቲ ኢትዮጵያ ከምዝማረኹ ዝገልጹ ሓይልታት ትግራይ፣ ነቶም ኣስታት ሓደ ሽሕ ኣብዚ ዝሓለፈ መዓልታታ ብናጻ ከምዝፈነውዎም ሓቢሮም።
ኣስታት 5 ሽሕ ምርዃት ገና ኣብ ኢዶም ከምዘለዉ ዝሓበረ፣ ፕረዚደንት ክልል ትግራይ ዶ/ር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል፣ ገበናት ዝፈጸሙ ወትሃደራት ይኹኑ መኮንናት ክሕተቱ ምዃኖም ኣስሚርሉ።
ናብ ምርዃት ኵናት ከምዝበጽሐ ዘረጋገጸ ቀይሕ መስቀል፣ ብዝሖም ይኹን ብዛዕባ’ቶም ብናጻ ተፋንዮም ዝተባህሉ ኣስታት ሓደ ሽሕ ወትሃደራት ሓበሬታ ኣይሃበን።
ብዛዕባ ምሩዃት ብዝምልከት ብማዕከናት ዜና ዓለም ሕቶ ዝቐርበሉ ዘሎ መንግስቲ ኢትዮጵያ’ውን መልሲ ካብ ምሃብ ተቖጢቡ ይርከብ።
ኣህጉራዊ ማሕበር ቀይሕ መስቀል፣ ኣብ 2020፣ ኣብ መላእ ኢትዮጵያ፣ ኣብ 50 ከባቢታት ተኣሲሮም ንዝርከቡ ልዕሊ 72 ሽሕ ሰባት ከምዝበጽሐ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ብተወሳኺ ኣገንዚቡ።
================


text:
መድረኽ፣ ካበይ ናበይ?
መድረኽ፣ ካበይ ናበይ?
18 ለካቲት 2014
ካብ ክፍላ 2013 ኣትሒዙ ኣብ ቆርበት ደምበ ተቓውሞ ሓደ ብንጹር ዘይልለ ጫሌዳ ቦቒሉ ርኢና። እዚ ብስም መድረኽ ኣብ ፖለቲካዊ ሰረገላ ኤርትራውያን ተወጢሑ ካብን ናብን ክንቀሳቐስ ዝጸንሐ ጉጅለ፡ ከምቲ “ነቓዕ ሓምሓም ንክትፈልጥ ማይ ኣእትወላ ዝበሃል፥ ክሳብ እቲ ዝበቖለ ባልጋ ብንጹር ዝልለን ሰራውሩ ዝፍለጥን፣ ነዞም ሰባት ገማጢልና ክንከታተሎም ጸኒሕና። እዞም ሰባት ገዳይም ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ነበር ጥራይ ዘይኮኑስ፡ ኣብ ረዚን ሓላፍነት ስርዓተ ህግደፍ ዝነበሩ እውን ኢዮም። ብዛዕባ ኣብ እዋን ገድሊ ይኹን ግዜ ናጽነት ዝነበሮም ሓላፍነትን ጉዳያትን ክንጸባጸብ ኣይምደለናን። እቲ ምንታይ፡ ህዝብና ኣብ ደረጀ ኣፍ-ኣርክቡ ስለዘሎ። እቲ ምስ መድረኻውያን ዘተሓታትት ዘሎስ፡ ካብ ኣበጋግስኦም ዘይንጹርን መንገዲ ለይቲን ስለዝተኸለሉ ጥራይ ኢዩ።
ስለዚ ብዙሓት ሰባት ገለ ዶ ኾን መደያይቦ ናብ ጥርዚ ሓርነት ተረኺቡ ይኸውን ዝብል ሃሳሰ-ለባም ኣይተሳእነን። ኣብዚ ህዝቢ ኤርትራ ንጥፍኣት ርብዒ ጎደል ዘለወሉ ግዜ፡ ብኡን ፈረቕኡን ዝበሃል ተወስር ክተርፍ ምተገብአ። ገለ ተቓለስቲ ካብ ምምስራት መድረኽ ኣትሒዞም ዝከኣሎም ከቃልዑ ጸኒሖም ኢዮም። ናይ መድርኻውያን ጥራይ ዘይኮነ ከኣ፣ ኣብ ከባቢኦምን ብድሕሪኦም ዝነበረ ደበንገረን ክቕላዕ ነይሩዎ። ሓያለይ ሰባት ንኣከያይዳ መድርኻውያን እናፈለጡዎ ክነሶም፡ ዛጊት ገለ ሓበሬታ በጨቕ ኣየበሉን። እዚ ህዝቢ እዚ ካብ ዓመት ናብ ዓመት ብበበይኖም ሕብርታት ክደናገር የብሉን። እዚ መንእሰይ እዚ ብሰንኪ ህግደፍ ዝተኸተሎ ናይ ኣጥፊእካ ጥፋእ ፖሊሲ፡ ናይ ታሪኽ ዘኽታም ኮይኑ ይርከብ ኣሎ። ታሪኹን መንነቱን ክፈልጥ ደኣ እምበር ናብ ዕግሽግሽ ክኣቱ ኣይመድለየን። ደጊም ኣብ ጉዳይ ኤርትራን ህዝባን ዝተረፈ ነገር የለን። ምድንጋር ከኣ ይኣክል!
ስለምንታይ መድርኽ? መድረኽ እንታይ ኢዩ? ቀንዲ ተዋሳእቲ መድረኽ መነመን ኢዮም? ከባቢያዊን ዓለም-ለኻዊን ዝምድንኦም ከመይ ይመስል? ዘካየዱዎም ሕቡኣትን ግሁዳትን ኣኼባታት ኣበይ ነበሩን ከመይ ይመስሉን ነበሩ? ወ.ዘ.ተ… ብህድኣት ክንርእዮም ጸኒሕና።
መድረኽ ንጽገና ዝተበገሱ ድዮም ወይስ ንመሰረታዊ ለውጢ? ኣብ ስርዓት ህግደፍ ዘይመሽመሸ ኣካል የለን። ስለዚ ጽገና ነየናይ ኣካል ህግደፍ ኣልዮም ኢዮም ነየናይ ከትርፉ? ኣየናይ ኣካል ኢዩ ክጥባሕ? ኣየናይ ኣካል ከ ክስፈ ኣብ ዘይበሃለሉ፤ ንመሰረታዊ ለውጢ ኢና ተበጊስና እንተዝብሉ ዶ ኣይመምሓረሎምን። ኣብ ከምዚ እንርእዮ ዘለና፡ እሞ ከኣ ገበነኛ ኢሳይያስ ምስዚ ትማሊ ዝገበሮ ናይ ኣኽር ንዕቀት ቃለ-መሕትት ከመይ ገይሮም ኢዮም ንህዝቢ ኤርትራ መሰጋገሪ ቢንቶ ክኾኑዎ?
> ዝብል ሃበስ-ቀደስ እኳ እንተሰማዕና፡ ካብ ንዓመታ ደርሆስ ሎሚ ዘበን እንቋቑሖ ከም ዝበሃል፣ እቲ ፍታሕ ንህዝቢ ኤርትራ ሎሚን ሕጂን ክኸውን ምደለናዮ። እቶም ብኢዱ ክንሕዞ ንኽእል ኢና ዝበሉዎምሲ ክሳብ ዮም-ኣል-ቕያማ ድዮም ክጽበዩ? ብኢዱ ክሕዝዎ ዝኽእሉ እንተኾይኖም ከ ሃገር እናጸደፈትን ህዝቢ እናጸነተን እንታይ ኢዮም ክጽበዩ?
ጉጅለ መድረኽ ዝምድንኦም ምስቲ ናይ ለውጢ ሓዋርያ ዝኾነ መንእሰይ /ደብረዘይቲ፡ ቦሎኛ/ ብከመይ ኢዩ ዝምዘን? ምስ ደምበ ተቓውሞ … ብዘይ ኣፈላላይ ጀብሃን ሻዕብያን ከመይ ነይሩን ኣሎን ኣብ እንዕዘበሉ ከኣ፡ መንገዶም ብንጹር ክልለ ተኻኢሉ ኣሎ። ቅድሚ ብዛዕባ ሓደ ጉጅለ ምዝራብ፡ እቶም ንጉጅለ መድረኽ ዘቖሙ ሰባት በብሓደ ምርኣዮም ኣገዳሲ እመስለኒ። ስለዚ እዞም ሰባት እንታዎት ኢዮም? ኣብ ደገ ካብ ዘለዉ ተቓወምቲ ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ነበር ከ ንበዓል መን ሒዞም? ከመይ ዝበለ ጻውዒት ገይሮም? ኣየናይ ሃገራዊ ዋዕላን ምትእኽኻብን ገበሩ? ገሊኦም ኣብ ደምበ ተቓውሞ ዝተራእዩ እኳ እንተኾኑ፡ ገሊኦም ግን ብጋህዲ ኣይነበሩን። እቲ ዘተሓሳስብ ዘይምንባሮም ዘይኮነስ፡ ኣከያይደኦም ኢዩ። እቶም ኣብ ቅድሚ መጋረጃ ዝተራእዩ ኣባላት መድረኽ፥
1. ኣቶ ዓንደብርሃን ወልደጊዮርጊስ
2. ዶክተር ኣሰፋው ተኸስተ
3. ኣቶ ዓብደላ ኣደም ኢዮም።
እዚኣቶም ኣብ ቅድሚ መጋረጃ ዝተራእዩ እኳ እንተኾኑ፡ ብሰንኪ ዘይግሉጽነቶም ግን ካልኦት ብድሕሪ መጋረጃ ዝተሓብኡ ጎሓላሉ ክህልዉዎም ከም ዝኽእሉ ንጥርጥር ኢና። እሂናይ ደኣ ዘይንጥርጥርሲ! መራሒ ህግደፍ ገበነኛ ኢሳይያስ ዕድመ ስልጣኑ ንምንዋሕ ህዝቢ ኤርትራ ንምብትታን ዘይፈተኖ እከይ ተግባራት ከም ዘየለ ኮ ንፈልጥ ኢና። ሓደ ካብቲ ቀንዲ ጭፍራ ህግደፍ ዝነጥፈሉ ጉዳይ ምብትታን ደምበ ተቓውሞ ኢዩ። እዚ ስራሕ እዚ ከኣ ካብ ምእሳር ጉጅለ 15 ብናህሪ ይሰርሕ ነይሩን ኣሎን። ከምቲ ብተደጋጋሚ ንጽሕፎን ንዛረቦን ዝነበርና፤ ሎሚ እውን ዓው ኢልና እንደግሞ፣ ኣብ ደገ ካብ ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ፡ ደምበ ተቓውሞ ድማ ብፍላይ፣ እቲ ቀንዲ እሙን ሳተላይት ኢሳይያስ፡ መስፍን ሓጎስ ኢዩ።
መስፍን ከምቲ ስጋ ዓሳ ከይሓረድካዮ ሕሩድ ዝበሃል፡ እሙን ኣገልጋሊ ህግደፍ ምዃኑ ካብታ ዝወጸላ መዓልቲ ኢዩ ተፈሊጡ። መስፍን ብዘይካ ኣብ ዘመነ-ኢሳይያስ ብድሕሪኡ ክነብር ኣይክእልን ኢዩ። መስፍን ኣብ ህዝባዊን ቅዋማዊን መንግስቲ ኤርትራ፡ መንበሪ ፍቓድ ከም ዘይረክብ ኣጸቢቑ ስለዝፈልጥ፡ ንዝሓልቀመ መሓውር ህግደፍ ብመራኹስ ካብ ምድጋፍ ዓዲ ውዒሉ ኣይፈልጥን ኢዩ። በቲ በብዓመቱ ዝቃልዖ ዝነበረ ግሁድ ተግባራቱ፡ ሎሚ ንወላ ሓደ ሰብ እውን ከእምን ኣይክእልን ኢዩ። ስለዚ ኮምፓስ ኢሳይያስ ኣብ ደገ ንዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ንምትላል ንካልኦት ጳጳሳት ክትደሊ ነይሩዋ። መስፍን ሓጎስ ከም ተመን ክረምቲ ቆርበቱ ካብ ዓርደደ፣ ካልኦት ሓድሽ ዕፋፈት ዝቐየሩ ተዋሳእቲ ክወፍሩ ነይሩዎም። እዚ ድማ ግድነታዊ ክላሲካዊ ኣከያይዳ ስለያዊ ተግባራት ኢሳይያስ ኢዩ።
እስከ ናብዞም ንመድረኽ ዘሳስዩ ዘለዉ ተዋሳእቲ ጋእ ንበል። ብዛዕባ ኣቶ ዓንደብርሃንን ዶክተር ኣሰፋውን ንግዚኡ ዝብሎ ጉዳይ የብለይን። ግን ኩሉ ግዜ ንቕድሚት ቅድሚ ምብጋስ፡ ንድሕሬኻ ምርኣይ ወይ እውን ኣብ ክንዲ ብዛዕባ ሎሚ ጥራይ ምዝራብ፣ ናይ ትማሊ ዝነበረ ጉዕዞ ምምርማር ኣገዳሲ ኢዩ። ዓብደላ ኣደም መን ኢዩ? ታሪኹ ኣብ ዘመነ ገድሊ ሞ ይጽንሓልና! ብቐንዱ ካብ ስርዓት ህግደፍ ሃዲሙ ድዩ? ዓብደላ ኣደም ሃዲሙ ኣብ ዝተባህለሉ ግዜ፣ መራኸቢ ብዙሓን ህግደፍ /ረድዮ ድምጺ ሓፋሽ/ ዓብደላ ኣደም ብህዝቢን መንግስቲን ኤርትራ ንዝተዋህቦ ሕድሪ ጠሊሙ ከም ዝኸድዐ ተዛሪባ ምንባራ እዝክር።
ስለምንታይ ንዓብደላ ኣደም ጥራይ ተዛሪባትሉ? ቅድሚኡን ድሕሪኡን ዝለዓለ ሓላፍነት ዝነበሮም ነቲ ስርዓት እንተ ብሓቂ፡ እንተስ ብውዲት ራሕሪሖሞ ዝኸዱ ገዳይም ተጋደልቲ ነበር ኣይተዘርበሎምን።“ኣቶ ዓብደላ ኣደም ካብ ሱዳን ናብ ዓዲ እንግሊዝ ምስ ኣተወ፡ ናብ ደምበ ተቓውሞ ንክጽንበር ኣይደንጎየን። ታሪኹ ከም ዝምስክሮ ከኣ ካብ ዝጽንበር ክሳብ እዚ ቀረባ እዋን ብዘይካ ንዘዝረግአ ምብታን፡ ንሱ ዘርግኦ ሓሊብን ዝሓቖኖ ኣልባን ኣይነበሮን። ስለዚ ሎሚ ደኣ ከመይ ዝበለ ሱባኤ ኣትዩ ኢዩ መሰጋገሪ ድልድል /ቢንቶ/ ኮይኑ ናብ ኤርትራ ከእትወና።
ደምበ ተቓውሞ ንገዛእ ርእሱ ንሓሸውየ ዝተፈጥረ ዕንኪላሎ ደኣ ኮይኑ እምበር፡ ተራን ኣከያይዳን ዓብደላ ኣደም ዘይተዓዘቦ ኣይኮነን። ስለዚ ብሕጽር ዝበለ መንገዲ ካብ ሎሚ ዝነቀወ ዝብኢ ኣየሕደረንን፡ ከም ዝበሃል፤ ካብ ሎሚ ሌላን ጉሌላን ከምኡ ድማ መንገዲ ጸልማት ምኻድ ዝጀመሩ ጉጅለ መድረኽ፣ ደላዪ ፍትሒ ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ፥ መንእሰይ ወለዶ ከኣ ብፍላይ ከቃልዖምን ክፍንፍኖምን ከም ዝግባእ ከዘኻኽር እደሊ። ኩሉ ደላዪ ፍትሒ ነባሪ መስተርሆት ንምርካብ፡ ኣብ ውሽጢ ምስ ዘሎ ህዝቢን ሰራዊትን ሰንሰለት ክፈጥር ኣለዎ። ናይ ግዜ ጉዳይ እንተዘይኮይኑ፡ መሰረታዊ ፍታሕ ንጉዳይ ኤርትራን ህዝባን ካብ ውሽጢ ኢዩ።
ባይቶ ብመኣዝንቲ፡ ዓይበት ብመቛርንቲ ከም ዝበሃል፤ ሓለፍቲ መድረኽ ኣብ ክንዲ ብጸልማት ብብርሃን እንተትኸዱ፡ ኣብ ክንዲ ንበይንኹም ከኣ ምስ ደለይቲ ፍትሒ ደቂ ኤርትራ እንተትመኽሩ መምሓረልኩም። ንሕና ጥራይ ኢና ለባማት፡ ንሕና ጥራይ ኢና ምሁራት፣ ንሕና ጥራይ ኢና ተቓለስቲ … ንሕና ጥራይ ኢና ክንመርሕ ዝግባእ ምባልኩም፤ ኣል-ጂዓን የሕለም ቢል ዒሽ!!
ሞት ክናና ንኢሳይያስ!
ራህዋ ንህዝቢ ኤርትራ!!
ረድኢ መሓሪ /ኣለና/


text:
መራኸቢ ብዙሃን ብዝድለ ደረጃ ሓበሬታ ክረኽቡ እንተኾይኖም ዝጸንሐን ሱር ዝሰደደን ባህሊ ምስጢራዊነት ፈጸምቲ ኣካላት ክስበር ኣለዎ ኢሎም ኣፈ ጉባኤ ፓርላማ ኢትዮጵያ።ሓበሬታ ናይ ምርካብ ነጻነት ንምርግጋጽ ሰብኣውን ዴሞክራሲያውን መሰላት ቀንዲ መሳርሒ እዩ'ውን ኢሎም ኣፈጉባኤ ኣባዱላ ገመዳ።
ሓበሬታ ናይ ምርካብ ነጻነትን ፈተናታቱን ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ትማሊ ረቡዕ አብ ኣዲስ ኣበባ ሂልተን ሆቴል ኣብ ዝተዳለወ መድረኽ ተረኺቦም መደረ ዘስምዑ ኣፈ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ወክልቲ ህዝቢ ኣቶ ኣባዱላ ገመዳ ትኹረቶም ናይ ሓበሬታ ነጻነት ንህንጸት ሰናይ ምሕደራ ዘለዎ ኣስተዋጽኦ'ዩ አብ ዝብል ኣርእስቲ'ዩ ነይሩ።
ሓበሬታ ናይ ምርካብ መሰል ግሉጽነትን መትከላት ተሓታትነትን ዘሐይልን ተሳትፎ ወናንነት ስልጣን ህዝቢ ዘረጋግጽን ኣብ ልዕሊ ምዃኑ ሰናይ ምሕደራ ናይ ምሕያል ዕላማ ስለዘለዎ ክልቲኦም ዘይፈላለዩን ዝተኣሳሰሩን እዮም ኢሎም አፈጉባኤ አብዱላ ገመዳ።
'ምንጪ ሓበሬታ ብምዃን ኣብ መንጎ መንግስትን ህዝብን ከም ድልድል ዘገልግሉ ትካላት መራኸቢ ብዙሃን ኣብዚ ጉዳይ ክጻወትዎ ዝኽእሉ ተራ ዝለዓለ እዩ።ይኹን እምበር መራኸቢ ብዙሃን ብዝድለ ደረጃ ሓበሬታ ኣኪቦም ንሕብረትሰብ ንከይዝርግሑ፣ብልሽውና ንኸይቃለሱን ኸአ ዝጸንሐን ሱር ዝሰደደን ባህሊ ምስጢራዊነት ፈጸምቲ ኣካላት ክስበር ኣለዎ'ይብሉ አፈ-ጉባኤ አባዱላ ገመዳ።
ኣብ ቀረባ ላዕለዎት ሰበስልጣን ገዛኢ ፓርቲን መንግስትን ኣብታ ሃገር ብዛዕባ ዘሎ ጸገማት ሰናይ ምሕደራ ዘካየድዎ ኣኼባ ብቴሌቪዥን ኢትዮጵያ ካብ ዝመሓላለፍ ጀሚሩ ኣብ ኣደባባይ ዘይልዓሉ ዝነበሩ ጸገማት ሰናይ ምሕደራ መንግስቲ ብወግዒ ኣብ ኣደባባይ ክልዓሉ ጀሚሮም ኣለው።
ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ እውን ናይ ምርመራ ጋዜጠኝነት ክተባባዕ ኣለዎ ክብሉ ኣብ ቀረባ ተዛሪቦም ምንባሮም ይዝከር።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ብፌደራል መንግስቲ ናይ ዝተሸመ ግዚያዊ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ኣባል ካብኔ ዝኾና ሓላፊት ቢሮ ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ወይዘሮ እትየነሽ ንጉሰን ኣባል ኮማንድ ፖስትን ሓላፊ ቢሮ ፍትሕን ክልል ትግራይ ኣቶ ኣበራ ንጉሰን ኣብ ትግራይ ብኢሱዎ ከምዝቐፀለ ዝዝረበሉ ፆታዊ ዓመፅ ደቂ ኣንስትዮን ኣዋልድን ብዝምልከት ካብ ሰማዕቲ ዝተልዓሉ ሕቶታት መልሲ ሂቦም ኣለው።
ኣቶ ኣበራ "ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮን ኣዋልድን ዝፍፀመ ዘሎ ኣረመናዊ ተግባር ንፌደራል መንግስቲ ንነግር ኣለና’’ ምስ በሉ ሰራዊት ኤርትራ ካብ ትግራይ ክወፅእ ሪፖርት ካብ ምግባር ሓሊፍና ነዚ ሓይሊ እዚ ናይ ምእላይ ይኹን ናይ ምምጓት ዓቕሚ ስለዘይብልና ጥርዓን ነቕርብ ኣለና’’ ኢሎም።
"እተን ዝተጠቕዓ ደቂ ኣንስትዮ ዝወረደን ግፍዒ እናነብዓ ይነግራኻ ንስኻ እውን እናነባዕኻ ትሰምዐን’’ ዝበላ ወይዘሮ እትየነሽ "ሞራልካ ዝሰብር ክብሪ ትግራዋይ፣ ዝተኸበራ ደቂ ኣንስትዮና ብውርደት ክትሪኦ ከለኻ ብጣዕሚ ዘሕዝን እዩ’’ ኢለን።ከም ናይ ስግግር ምምሕዳር "ዳርጋ ብኹሉ ኣባላት ካብኔ’’ ዝኾነን እዩ። ፌደራል መንግስቲ መፍትሒ ክህብ ንፅዕር ኣለና’’ ኢለን።
ምሉእ ድምፂ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል::


text:
Radio Erena: 12 February 2016
ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ሱዳን ዝተነብረ እገዳ ክናዋሕ ምውሳና ማዕከናት ዜና ሓቢረን።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን፣ ድሕሪ’ዚ ናይ ኣመሪካ ውሳነ፣ ንኣካያዲ ስራሕ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ካርቱም ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ብምጽዋዕ ቁጠዐኡ ከምዝገለጸ ሮይተርስ ሓቢሩ።
ዝምድና ኣመሪካን ሱዳንን ክመሓየሽ፣ ብጉዳይ ዳርፉር ኣብ ልዕሊ ሱዳን ዝተነብረ እገዳ ከኣ ክዓለ ትጽቢት እኳ እንተነበረ፣ ኣመሪካ ግና እቲ እገዳ ክናዋሕ ምውሳና፣ ኣብ ሞንጎ እዘን ክልተ ሃገራት ሓድሽ መድረኽ ተፈጢሩ ይርከብ።
ብኣላይነት ኣመሪካ ተነዲፉ ብባይቶ ጸጥታ ኣብ 2005 ዝሓለፈ ወሳኔ እገዳ ኣብ ልዕሊ ሱዳን፣ ኣብ ዳርፉር ብዝተፈጸመ ገበናት ዝኽሰሱ ሰበ ስልጣን ሱዳን፣ ናይ መገሻ ምክልካልን ኣብ ወጻኢ ዝርከብ ንብረቶም ክድስክልን ዝብል ይርከቦ።
ብዘይካ’ዚ’ውን እቲ ኣገዳ፣ ሱዳን እተፍርዮ ወርቂ ናብ ዕዳጋ ዓለም ከይሽየጥ ብኣመሪካ እገዳ ተነቢርሉ ኣሎ።
ነዚ ኣብ መንጎ ኣመሪካን ሱዳንን ዝጸንሕ ሓርፋፍ ዝምድና ኣብ ንቡር ንምምላስ፣ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ሱዳን ምስ ፕረዚደንት ኦባማን ጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ጆን ኬሪን ዝርከብዎም ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኣመሪካ ዝርርብ ከካይዱ ጸኒሖም’ዮም።
እንተኾነ ኣመሪካ፣ እቲ ኣብ ልዕሊ ሱዳን ዝትትተነብረ እገዳ ክቕጽል ከምእትደሊ ውሳኔኣ ኣነጺራ ኣላ።
ሱዳን ከም ግብረ መልሲ ናይዚ፣ እንታይ ዓይነት ዲፕሎማስያዊ ስጉምቲ ከምእትወስድ እኳ እንተዘየነጸረት፣ ነቲ ክትሰርሓሉ ዝጸንሐት ተበግሶ ንምምሕያሽ ዝምድና ክትደፍኣሉ እንተዘይኮይኑ ካላ ምርጫ ከምዘይብላ ተንተንቲ ይእምቱ።
===========================


text:
ናይ ካንተርበርይ ሊቀ ጳጳሳት ናይ ውህደት ኣንግሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ላዕለዋይ መንፍሳዊ መራሒ ብፁዕ ኣቡነ ወልባይ ብዘቕረብዎ ሓሳብ መሰረት ናይ ደቡብ ሱዳን ላዕለዎት ናይ መንግስትን ናይ ፖለቲካ ኣካላትን ከምኡ እውን ናይ ደቡብ ሱዳን ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ልኡካንን ኣብ ደቡብ ሱዳን ናይ ዓለም ሓቆፍ ኣቢያተ ክርስቲያን ቤት ምኽሪ ጨንፈር ኣባላትን ናይ ኣንግሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ሱዳን ካህናትን ዘሳተፈ ዕለት 11 ሚያዝያ 2019 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ብዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን ዝዛዘም መንፈሳዊ ሱባኤ ሎሚ ዕለት 10 ሚያዝያ 2019 ዓ.ም. ከምእተጀመረ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ እቲ ናይ ካንተርበርይ ሊቀ ጳጳሳት ናይ ውሁደተ እንግሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ላዕለዋይ መንፈሳዊ መራሒ ብፁዕ ኣቡነ ጁስቲን ወልባይ ዘቕረብዎ ሓሳብ ተቐቢሎም እቲ ሱባኤ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ቅድስቲ ማርታ ሕንጻ ካብ ዕለት 10 ሚያዝያ ክሳብ ዕለት 11 ሚያዝያ 2019 ዓ.ም. ንኽካየድ ከምዝፈቐዱ ቅድም ክብል ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ግዚያዊ ሓላፊ ኣለሳንድሮ ጂሶቲ ገሊጾም ከምዝነበሩ ክዝከር እንከሎ፡
ናይቲ ሱባኤ ተሳተፍቲ ናይ በርገሳውን ኣቢያተ ክርስቲያንን ኣካላት እያቶም
ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ግዚያዊ ሓላፊ ጁሶቲ፥ ናይ ረፓብሊካዊት ደቡብ ሱዳን ርእሰ ብሒር ሳልቫ ኪርን ኣርባዕተ ዓበይቲ ናይታ ሃገር ናይ ፖለቲካ ኣካላት ነበር ምኽትል ርእሰ ብሔር ሪክ ማቻርን ተንይ ድሁርጎን ጀምስ ዋኒ ኢጋን ኣባንደንግ ጋይን ረበካ ንያንደንግ ደ ማቢዮርን ካብ ወገን ኣቢያተ ክርስቲያን ከኣ ናይ ዓለም ሓቆፍ ቤት ምኽሪ ኣቢያተ ክርስቲያን ጨንፈር ኣብ ሱዳን ዝተዋጽኡ ሸሞንተ ኣካላትን ናይቲ ሱባኤ ሰባኬ ኣብ ኡጋንዳ ናይ ጉሉ ሰበኻ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ጆን ባፕቲስት ኦዳማን ካልኣይ ሰባኬ ኣብ ሃገራት ኣሪቃን ማዳጋስካርን ናይ መንፍሳዊ ማሕበራትን ገዳማትን ኣሕሉቕ ማሕበር ኣቦ መንበር ኣባ ኦግቦኪንመገ ኦሮባቶር ከምዝዀኑ ኣፍሊጦም።
ጸሎትን ኣስተንትኖን ዕርቅን
እቲ ሱባኤ ናይ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ርክብን ናይ ስነ ሜላ ርክባትን ዘጠቓልልን ናይ ቅድስቲ መንበር ቤት ጽሕፈት ዋና ጸሓፍን ናይ ካንተርበርይ ሊቀ ጳጳሳት ቤት ጽሕፈትን ብዝፈጸመዎ ስምምዕ ዝካየድ ኰይኑ፡ ቤተ ክርስቲያን ነስተንትኖን ጸሎትን ምእንቲ ዕርቅን ሓድነትን ንሓድ ሕዳዊ ምትእምማንን ኣብ ሞንጐ እቶም ሰላም ዝዓሰሎ መጻኢ ኣብ ምሕናጽ ንዝተጸውዓ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያንን ክህሉ ዝድግፍን እውን ከምዝኸውን ዝሓበሩ ጂሶቲ ኣስዒቦም፡
ቃል ቅዱስ ኣቦና
እቲ ሱባኤ ዕለት 11 ሚያዝያ 2019 ዓ.ም. ብናይ ሮማ ስዓት ኣቆጻጽራ ልክዕ ሰዓት ሓሙሽተ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ብዝልግስዎ ቃለ ምዕዳን ከምዝጠቓለልን፡ ንነፍሲ ወከፍ ተሳተፍቲ ሱባኤ ናይ ቅዱስ ኣቦናን ናይ ካንተርበርይ ሊቀ ጳጳሳት ናይ ውህደት ኣንግሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ላዕለዋይ መንፍሳዊ መራሒ ጸጋውነቶም ጁስቲን ወልባይን ናይ ስኮትላንድ ፕረስቢተርያዊት ቤተ ክርስቲያን ኣወሃሃዲ መጋቤ ክብርነቶም ጆን ቻልመርስን፥ ክታም ዝተነብሮ ዘሳንይ ድለይ፡ ነቲ ዝፈላልይ ስገሮ ዝብል ጥቕሲ ዝተጻሕፎ ቅዱስ መጽሓፍ ገጸ በረከት ክዕደልን፡ በዚ መሰረት እቶማ ኣብ ሱዳን ናይ ፖለቲካ መዳይ ሓላፍነት ዘለዎም ብሓባር ኣብ ጉዳና ሰላም ኣበርቲዖም ክዓዩ ቃል ምስ ኣተው ቡራኬ ምስ ተወሃቦም ክጠቓለል ምዃኑ ኣፍሊጦም።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ቡልጋርያ ዘካየድዎ ሓዋርያዊ መገሻ ዛዚሞም ካብ ቡልጋርያ ብመራሔ መንግስቲ ቦሪሶቭ ወግዓዊ ምፍናይ ተገይሩሎም ናብ ሰሜን መቀዶኒያ ርእሰ ከተማ ስኮፕጀ ብሰላም ከምዝኣተዉን፡ እዚ ኣብታ ሃገር ዕለት 26 ነሓሰ 1910 ዓ.ም. ዝተወልደት ኣሰር እናቴ ቅድስቲ ተረዛ ዝብል ናይ ሓደ መዓልቲ ውዕሎ ሓዋርያዊ መገሻ ኣብ ሰሜን መቀዶኒያ ኣብ ዓለም ሓቆፍ መዓርፎ ነፈርቲ ብናይ ረፓብሊካዊት ሰሜን መቀዶኒያ ርእሰ ብሔር ግዮርገ ኢቫኖቭ ወግዓዊ ኣቀባላ ከምእተገበረሎም ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣመልኪቱ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ኣብ ስኮፕጀ መዓርፎ ነፈርቲ ምስ ኣተዉ ብናይታ ሃገር ርእሰ ብሔር ኢቫኖቭን ኣብታ ሃገር ብዝርከቡ ውሁዳን ካቶሊካውያንን ሕዝብን ኣቀባብላ ተገይሮም ብርእሰ ብሔር ተሰንዮም ንሓጺር ርክብ ናብቲ ኣብቲ መዓርፎ ነፈርቲ ኣብ ዝርከብ መቐበሊ ዓበይቲ ኣጋይሽ ሓጺር ክሌኣዊ ርክብ ከምዘካየዱ ዝሓበረ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣስዒቡ፡ ኣብ ደንበ ሕንጻ ቤተ መንግስቲ ብወተሃደራዊ ናይ ክብሪ ሰላምታን ብሔራዊ መዝሙር ሃገረ ቫቲካንን ሰሜን መቀዶኒያን ብዝቐረበሉ ወግዓዊ ናይ እንቋዕ ደሓን መጻእኩም ስነ ስርዓት ምስ ተፈጸመ ቅዱስነቶም ንኽብሪ ሃገረ ሰሜን መቀዶኒያን ሕዝብን መንግስትን ናብ ቤተ መንግስቲ ብምኻድ ምስ ርእሰ ብሔር ኢቫኖቭን ስድራ ቤቶምን ተራኺቦም ናይ ገጸ በረኸት ምልውዋጥ ስነ ስርዓት ምስ ተኻየደ ኣብ ናይ ርእሰ ብሔር ናይ ግሊ ቤት ጽሕፈት ሓጺር ክሌእዊ ርክብ ምስ ርእሰ ብሔር ኢቫኖቭ ከምዘካየዱ የመልክት።
ቀጺሎም እውን ምስ መራሔ መንግስቲ ዞራን ዛኤቭን ስድራ ቤቶምን ተራኺቦም ምስ ኣብቅዑ ብቐጥታ ናብቲ ምስ ናይታ ሃገር ናይ መንግስቲ ኣካላትን ኣብ ሰሜን መቀዶኒያ ምስ ናይ ዝተፈላለያ ሃገራት ልኡካነ መንግስታትን ናይ በርገሳውያን ማሕበራት ላዕለዎት ኣካላት ንኽራኸቡ ናብ ናይ መንግስቲ ናይ ጉባኤ ኣድራሽ ከምዝኸዱ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተን መግለጺ ሓቢሩ።


text:
ወታሃደራዊ ቤት ምክሪ ሱዳን ምስ ተቓወምቲ ዝተበጽሓ ስምምዕ ከምዝሰረዞ ኣፍሊጡ።
እቲ ወታሃደራዊ ቤት ምኽሪ ነዚ ዘፍለጠ ትማሊ ሶኑይ ኣብ መንጎ ተቓወምቲን ሓይልታት ጸጥታን ብዘጋጠመ ግጭት 35 ምሟቶም ስዒቡ’ዩ።
ላዕለዋይ ሓላፊ መሰጋገሪ ወታሃደራዊ ቤት ምኽሪ ሱዳን ጀነራል ዓብደልፈታሕ ኣል ቡህራን ሎሚ ሶሉስ ብቴሌቭዥን ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ሓድሽ መንግስቲ ብህጹጽ ከምዝምስረትን ኣብ ዝመጽእ 9 ኣዋርሕ ምርጫ ክሳብ ዝካየድ ነታ ሃገር ከምዝመርሕ ኣፍሊጦም ኣለው። ንሶም ብተወሳኺ እቲ ምርጫ ብደረጃ ዞባታት ዝተወደበ ከምዝኸውንን እብ ትሕቲ ዓለምለኸ ተዓዘብቲ ዝካየድ ምኳኑ ገሊጾም ኣለው።
ትማሊ ሶኑይ ኣብ ኣፍደገ ሚንስትሪ ምክልካል’ታ ሃገር ተቓውሞ ዘካየዱ ኣብ ዝነበሩ ሰልፈኛታት ዝተፈጸመ መጥቓዕቲ ነቲ ኣብ መንጎ ወታሃደራዊ መሪሕነትን ሕብረት ተቓወምቲ ውድባት ንናጽነትን ለውጢን ዝካየድ ዝነበረ ልዝብ ደው ከምዘበሎ ተገሊጹ’ሎ።
ቀንዲ ተቓዋሚ ውድብ’ታ ሃገር ማሕበር ሰብ ሞያ ሱዳን ነቲ ናይ ትማሊ ሶኑይ መጥቓዕቲ ሓይልታት ጸጥታ “ምጽናት ዓሌት” ዩ ክብል ምግላጹ ይፍለጥ።
ኣብ ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ሓላፊ ጉዳያት ኣፍሪቃ ቲቦር ናዥ ነቲ መጥቓዕቲ ጨካን ዝተወሃደ መጥቃዕቲ’ዩ ኢሎም ድሕሪ ብምኹናን ዝኾነ ኣብ ሱዳን ኣብ መጻኢ ናብ መሪሕነት ዝመጽእ መንግስቲ ንተቓወምቲ ዘጠቓልል ክከውን ኣለዎ ኢሎም።
ጀነራል ቡርሃን ነቲ ናይ ትማሊ ግጭት ዝምልከት ምርመራ ከምዝካየድ እንተገለጹ እዃ ተቓወምቲ ሰልፈኛታት ምስቲ ግዝያዊ መንግስቲ ኣብ ስምምዕ ብዘይምብጽሖም ነቲ ኩነታት ከም ዝናዋሕ ብምግባሮምን ነቒፎም።
ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ብጠለብ ብሪጣንያንን ጀርመንን ንጉዳይ ሱዳን ዝምልከት ሎሚ ሶሉስ ዕጽው አኼባ ከምዘካይድ’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ትማሊ ሶኑይ ካብ ወርሒ ሚያዝያ ጀሚሩ ኮፍ ናይ ምባል አድማ ኣብ ዝካየደሉ ቤት ጽሕፈት ሚንስትሪ ምክልካል ብዘካየድዎ መጥቓዕቲ 35 ሰባት ምሟቶም ይግለጽ ኣሎ።


text:
ኤርትራ ብሰንኪ ኣብ ሱዑዲ ዓረብ እተካይዶ ዘይሕጋዊ ንግዲ ኣልኮላዊ መስተ ሚሊዮናት ዶላራት ትከስር
ጽዕርታታ ስርዓት ኣስመራ ኣብ ምእካብ ወፈያ ካብ ተቐማጦ ስዑዲ ዓረብ ፈሽሉ።ብመገዲ ኢምባሲ ኤርትራ ኣብ ስዑድያ ዝእከብ ዝነበር ዓመታዊ ገዚፍ ገንዘብ ብስንኪ ዋሕዲ ኣወፈይቲ እናቆንቆለ ከምዝመጸ ዝበጽሓና ዜና ሓቢሩ።ናይዚ ቐንዲ ምኽንያት ዘይፍትሓዊ ፖሊሲ እቲ ስርዓት ምዃኑ ክፍለጥ ተኻኢሉ።ብምኽንያት 24 ግንቦት ልኡኽ ናይቲ ስርዓት ኣቶ ሓጎስ ከሻ ኣባል ፈጻሚት ሽማግለን ሓላፊ ቁጠባ ህግደፍን ኣክንዲ ነቲ ብምውላዕ ኩናት ዳርፉር ዝኽሰስ ኣቶ ዓብደላ ጃብር ከምዝተሳተፈ ይፍለጥ።ኣቶ ሓጎስ ከሻ ሕቡእ ፋይል ገንዘብ ናይቲ ስርዓት ኣብ ዓለማዊ ባንክታት ከምዘካይዶ ገለ ወገናት ይገልጹ።ዕላማ ሓጎስ ከሻ ብምኽንያት 24 ግንቦት ኣብ ስዑዲ ዓረብ ምስታፍ፡ ገዚፍ ወፈያ ንምእካብ ምዃኑ ምንጭታት ሓቢሮም።ዑደት ኣቶ ሓጎስ ትጽቢት ፋይናንሳዊ ሓገዝ ካብ ሰበ ስልጣን ስዕዲ ዓረብ ከምዝነበሮ ንሱ ድማ ድሕሪ ስልጣናት እቲ ስርዓት ምስ ሰበ ስልጣን ስዑዲ ዓረብ ክገብርዎ ዝጸንሑ ርክባት እዩ።እዚ ሓገዝ ነቲ ስርዓት ኣጋጢምዎ ዘሎ ቁጠባዊ ቅልውላው ንምስጋር ፋይናንሳዊ ሓገዛት ንምርካብ ዝዓለመ ነይሩ።
ዕዳ ስርዓት ኣስመራ ልዕሊ ሰላሳ ሚልዮን ዶላር በጹሑ ከምዘሎ ምንጭታት ሓቢሮም።ክምዝዝከር ቆንሲላዊ ጉዳያት ኤርትራ ኣብ ጅዳ ወጻኢታት ናይ ዲፕሊማሲያዊ ልኡኻት ንዝሓለፈ ኣርባዓተ ዓመት ትሽፍን ከምዝነበረት ይፍለጥ።ኣብዚ መወዳእታ ግዜ ግን ሕጽረት ባጀት ከምዘለዋን ነቲ ወጻኢታት ከምዘይትሽፍን እቲ ዝብጽሓን ዜና ሓቢሩ።ነዚ ቐንዲ ምኽንያት ምንካይ ቁጽሪ ኣወፈይቲን በቲ ቆንሲል ዝካየድ ዝነበረ ዘይሕጋዊ ንግዲ ምቁራጹ ምዃኑ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ብቆንሲላዊ ጉዳያት ኤርትራ ኣብ ጅዳ ዝኣትዉ ዝነበረ ኣልኮላዊ መስተ (ፎድካ) ኣብ ዝሓለፋ ኣዋርሕ ብመንግስቲ ስዑዲ ክምዝተታሓዘ ይዝከር።ብሰሚራ ኖቭ ዝፍለጥ ዝነበረ መስተ ብመገዲ ቆንሲላዊ ጉዳያት ጅዳ ናብ ሱዕዲ ድሕሪ ምእታዉ ኣብ ዓበይቲ መኽዘናት ድሕሪ ምኽዛኑ ኣብ ከተማታት ስዑዲ ይዝርጋሕ ከምዝነበር ይፍለጥ።ብምክትታል ጸጥታ ስዑዲ ዓረብ ኣብቲ መኽዘን ብዝተገበረ ተፍትሽ ኣስታት ስለስተ ሚሊዮን ሊያድ ስዑዲያ ዝግምት ኣልኮላዊ መስተ ከምዝተተሓዘን ኣብቲ ቦታ ሓደ ዲፕሎማሰኛ ናይቲ ስርዓት ከምተታሓዘ ምንጭታት ሓቢሮም።እቲ ስርዓት ካብቲ ክሲ ንምውጻእ ነቲ ዲፕሎማሰኛ ናይ ኣእምሮ ጸገም ኣሎው ብምባ ነቲ ክሲ ኣስኪምዎ።ኣብ ከተማ ጥኢፍ ኣብ ናይ ሳይካትሪስት ሆስፒታል ድሕሪ ምሕካሙ ናብ ኣስመራ ከምዝተሰሃበ ክፍለጥ ተኻኢሉ።
ስርዓት ኣስመራ ድማ ኣብ ኣባላት ቆንስላዊ ጉዳያት ጅዳ ምቅይያራት ብምግባር ሓደስቲ ኣባላት ንግዲ መስተ ዘካይዱ ከምዝመዘዘ ዝበጽሓን ዜና ሓቢሩ።እቲ ስርዓት ቐጥታዊ ምሕደራ ዘይሕጋዊ ንግዲ መስተ ኣብ ሃገራት ሱዳን፤ የመንን ስዑድያን ከምዘካይድ ይፍለጥ።እንተኾነ ግን መንግስታት ሱዳን የመንን ስዑድያን ብዝገብርኦ ዘለዋ ምክትታል ነቲ ናይቲ ስርዓት ዘይሕጋዊ ንግዲ፡ ፋይናንሳዊ ጸገም ከምዘጋተሞን ዕዳ እናወሰከ ይመጽእ ከምዘሎ ክፍለጥ ተኻኢሉ።ከምእውን ዘይሕጋዊ ንግዲ ናይቲ ስርዓት ኣብዚ መውዳእታ ግዜ ኣብ ማእከል ባሕሪ ብዝተገበር ምክትታል ናብ ስዑድን የመንን ዓብይ ቁጽሪ ኣልኮላዊ መስተ ንምእታው ዝተገበረ ፈተነ ከምዝተታሓዘ ይፍለጥ።እዚ ድማ ዓብይ ቁጣባዊ ማህሰይቲ ከምዝኾነ ተፈሊጡ ኣሎ።ክምዝፍለጥ ቤት ጽሕፈት ናይቲ ስርዓት ኣብ ሃገራት ወሽመጥ ኣብ ምዝርጋሕ ዘይሕጋዊ ኣልኮላዊ መስተ ይነጥፉ ክምዝነበሩ ይዝከር።
ካብ 1992-94 እቲ ስርዓት ካብዚ ብዘይሕጋዊ ንግዲ መስተ ኣስታት ዒስራ ሚልዮን ዶላር ዝግምት ዓመታዊ እቶት ከምዝነበሮ ይዝከር።እንተኾነ ግን ጽልዋታት ኩናት ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን፤ ዘይሰላምን ዘይኩናትን ሃዋህዉ ኣብ መንጎ ኤርትራን ሱዳንን ከምእውን ምቅናስ ዝተፈላለዩ ኣልኮላዊ ንግዲ፡ ብኡ መጠን ድማ ኢንዳስቱራዊ ንጥፈታት እቲ ስርዓት ነቲ ዘይእዉጅ እገዳ ካብ ጎረባብቲ ሃገራት ብሕማቕ ከምጽተጸለወ ይፍለጥ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2854


text:
መበል 14 ባዓል ናጽነት ኤርትራ ኣብ ካርቱም ብድምቐት ተባዒሉ
ትማሊ ግንቦት 27, 2005 ብዲሞክራሲያዊ ኤርትራዊ ኪዳን(ኤዲኪ) ዝተወደበ መበል 14 ዝኽሪ ናጽነት ኤርትራ ኣብ ሳሓ ሽዕብያ ካርቱም ብድምቐት ተባዒሉ።ኣብቲ ኣጋጣሚ ላዐለዎት ሰበ-ስልጣናት ኤዲኪ፤ሓለፍትን ወከልትን ዝተፈላለያ ወድባት ኤርትራ፤ወከልቲ መንግስቲ ሱዳንን ካብ ኩሉ ኩርናዓት ካርቱም ዝተኣኻኸቡ ኣስታት 3,000 ህዝቢ ተሳቲፎም።
ኣቶ መንግስተኣኣብ ኣስመሮም ሓላፊ ከፍሊ ዜና ኤዲኪ ንኣቦመንበር ፈጻሚት ሽማግለ ብምውካል ቃል ኣስሚዑ።ኣቶ መንግስታኣብ ኣብ ዘስመዖ ቃል ውለዶታት ኤርትራ ናጽነት ኤርትራ ክውን ንምግባር ደሞምን ራህጾምን ከምዘፈሉ ብምዝክካር ዲክታቶራዊ ስርዓት ኣስመራ ትርጉም ናጽነት ቆጽዩን ኣህሲሱን ኣብ ኤርትራ ዋላውን ኣብ ትሕቲ ባዕዳዊያን ገዛእቲ መወዳድርቲ ዘይተረኸቦ ስቅያትን መከራን ከምዝወረደ ኣገንዚቡ።ንሱ ብምቕጻል ስርዓት ኣስመራ ንዋት ኤርትራ ንምምሕያሽ መንባብሮ ህዝቢ ኣብ ምኽፋት ትካላት ኣክንዲ ምውዓል ኣብ መሽመቲ ናይ ውግእ መሳሪያታትን ኣብ መደልደሊ ጸጥታዊ ትካላት ከምዘውዓሎ ኣስሚርሉ።ማእለያ ዘይብሎም ገበናት ስርዓት ኢሰያስ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰል ኣጋጣሚታት ክዝርዘሩ ከምዘይካኣሉ ብምጥቓስ እቲ ስርዓት ኣብ ልዕሊ ተጣበቕቲ ናጽነትና ዝኾኑ ምሁራትን ተጋደልትን ንውልቃዊ ድሌቱ ንምርዋይ ናይ ምቅንጻል ስጉምቲ ይወስድ ምህላዉ ኣቶ መንግስተኣብ ዘርዚሩ።ኣቶ መንግስተኣብ ዲሞክራሲያዊ ኤርትራዊ ኪዳን ነቲ ትርጉምን ትሕዝቶን ናጽነትና ዘህሰሰ ንህዝብና ናብ ሕንፍሽፍሽ ዘምረሖ ዘሎ ናይ ምምቕቓል ፖሊስታቱ ይኩንኖ ድሕሪ ምባል ንሃገርና ካብቲ ድሮ ተጋሒዱ ዘሎ ንህዝቢ ክጋሃድ ዝኽእል ሓደጋታት ንምድሓን ንሃናጺ ሰለማዊ ልዝብ ጸዊዑ።ኣብ መወዳእት ህዝቢ ኤርትራ ቅዋማዊ መንግስቲ ንምምስራት ዘካይዶ ዘሎ ቃልሲ፡ ስርዓት ኣስመራ ንሓይልታት ራዕድን ሽበራን ምውጋእ ብዝብል ሽፋን ኣብ ልዕሊ ሃገራዊያን ሓይልታት ኤርትራ ዝገብሮ ዘሎ መንግስታዊ ሽበራ ንማሕበርሰብ ዓለም ዕሽሽ ከይብልዎ ድሕሪ ምምሕጻን ኤዲኪ ዝካየዶ ዘሎ ቃልሲ ብስርዓት ኢሰያስ ዝተጋህሰ መሰላቱ ንምምንዛዕ ፍታሓዊ ቃልሲ ምዃኑ ህዝቢ ኤርትራ ክግንዘቦ ይግባእ ክብል ኣተሓሳሲቡ።
እቲ ጽንብል ካብ ስዓት 7.00 ምሽት ክሳብ ሰዓት 1.00 ዝቐጸለ ኮይኑ ጉጅለታት ባህሊ ስታር፤ኣዳልን ሰላምን ነቲ ባዓል ደምቕት ሂበነኦ።ኣብ መንጎ ሃገራዊያን ግጥምታት ብኩለን ቛንቛታት ኤርትራ ተነቢቦም።እዚ ጽንብ ናጽነት ድሕሪ ምምስራት ኤርትራዊ ዲሞክራሲያ ኪዳን ማለት ኩለን ተቃወምቲ ውድባት ኤርትራ ነቲ ናይ ሓባር ጸላኢ ንምቕላስ ኣብ ሓደ ድሕሪ ምስማረን ንመጀመርታ ግዜ ዝባዓል ዘሎ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ እዩ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2895


text:
ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዖስማን ሳልሕን፡ ፕረዚደንታዊ ኣማኻሪ ኣቶ የማነ ገብረኣብን፡ ሎሚ ረቡዕ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምስ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ተራኺቦም፡ ከምዝተመያየጡ ካብ ኣዲስ ኣበባን ኣስመራን ዝተረኽቡ ጸብጻባት ሓቢሮም።
እቶም ኤርትራውያን ልኡኻት ኣብ`ቲ እዋን ርክብ፡ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ብምኽንያት ሞት ኣቦ ቀ/ሚ ኣቢይ ዝተሰምዖ ሓዘን ዝገለጸሉ መልእኽቲ ኣብጺሖም።
ኣብ`ቲ ዘተኦም፡ ክልቲኤን ሃገራት ናይ ሓደ ዓመት ናይ ሰላም ጉዕዝአን ብምርኣይ ነቲ ምሕዝነት ንምሕያል ክውሰዱ ብዛዕባ ዝግብኦም ስጉምትታት ተዘራሪቦም።
ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዘሎ ዱልዱል ምሕዝነት ንምዝካር ድማ፡ ዶ/ር ኣቢይን እቶም ሰበ-ስልጣን ኤርትራን ኣብ ቀጽሪ ቤት-ጽሕፈት`ቶም ቀ/ሚ፡ ፈልሲ ገረብ ተኺሎም።
ብዝተሓሓዝ ዜና፡ ቀ/ሚ ኣቢይ ኣሕመድ፡ ብምኽንያት`ቲ ጽባሕ ሓሙስ ዝዝከር 20 ሰነ መዓልቲ ሰማእታት ኣብ ዝለኣኾ መልእኽቲ፡ ህንጸት ሃገርን ዕቃቤኡን ብኽብሪ ሰማእታት`ዩ ዝደምቕ ድሕሪ ምባል፡ ናይ ትማሊ ስዉኣትኩም ምኽባርኩም ግቡእን ረዚንን`ዩ ኢሉ።


text:
Radio Erena: 04 November 2018
ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ክካየድ ዝጸንሐ ፍኑው ናይ ዕዳጋ ምልውዋጥ ሕጋዊ መልክዕ ዘትሕዝ ሕጊ ይንደፍ ከምዘሎ፣ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ገሊጾም።
ሚኒስተር ኣታዊ ውሽጢ ሃገር ኢትዮጵያ ወይዘሮ ኣዳነች ኣበበ፣ ንማዕከናት ዜና’ታ ሃገር ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፣ ነቲ ካብን ናብን ኤርትራን ኢትዮጵያን ብመልክዕ ንግዲ ዝመላለስ ዘሎ ኣቑሑ፣ ግቡእ ግብርን ቀረጽን ክትምነየሉ ምዃኑ ኣብሪሃ።
ንሳ ኣብ መግለጺኣ፣ እቲ ዝውሰን ናይ ቀረጽ ደረጃ ምስ ናይ ካልኦት ጎረባብቲ ሃገራት ዝመሳሰል ከምዝኸውን ሓቢራ።
ነቲ ሕጋዊ መስርሕ ምልውዋጥ ንግዲ ዝነድፉ፣ ካብ ፈደራላዊ መንግስቲን፣ ዞባዊ መንግስቲ ትግራይን ዝተዋጽአት ኮሚቴ ኣብ ከባቢ ዶባት ዘሎ ጭቡጥ ኩነታት ብምጽናዕ ድሮ ስርሓ ጀሚራ ከምዘላ ይግለጽ።
እቲ ሕጊ ኣብ ግብሪ ክሳብ ዝውዕል፣ ነዚ ብፍኑው ዝኸይድ ዘሎ ምንቅስቓስ ሰብን ንብረትን ንምክትታል ክጥዕም፣ ዶባት ክልቲኤን ሃገራት ካብ ሰዓት ሽዱሽተ ናይ ንግሆ፣ ክሳብ ሰዓት ሽዱሽተ ናይ ምሸት ጥራይ ክፉት ክኸውን ኣብ ስምምዕ ከምዝተበጽሐ፣ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ይገልጹ።
===============


text:
Radio Erena: 17 February 2019
ኤርትራ እትርከበን ቀይሕ ባሕሪ ዘዋስነን ሃገራት፣ ሓደጋ ጸረ ዘራእቲ ባልዕ ኣንጸላልዩወን ከምዘሎ ተገሊጹ።
ውድብ መግብን ሕርሻን ማለት ፋኦ ብዕለት 16 ለካቲት ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ እቲ ካብ ሱዳንን ኤርትራን ዝተበገሰ ዕስለ ኣንበጣ ንሰሜን ክሳብ ግብጺ፣ ንምብራቕ ከኣ ክሳብ ስዑዲ ዓረብ የስፋሕፍሕ ከምዘሎ ሓቢሩ።
ሓላፊ ክፍሊ ምቁጽጻር ጸረባልዕ ኣብ ፋኦ ከይዝ ክረስማን ብወገኑ፣ እቲ ኣብ ሱዳንን ኤርትራን ኣብ ዝሓለፈ ክራማት ዝሃረመ ማይ ነቲ ዕስለ ክራባሕ ጥጡሕ ባይታ ከምዝፈጠረሉ ድሕሪ ምግላጽ፣ ኣብዘን ዝስዕባ ሰለስተ ኣዋርሕ ስጉምቲ እንተዘይተወሲዱሉ፣ ክሳብ ህንድን ፓኪስታንን ከምዝዝርጋሕ ኣተሓሳሲቡ።
ከይዝ ክረስማን ብተወሳኺ፣ እቲ ዕስለ ነቲ ቀንዲ መራብሒኡ ገይሩዎ ዘሎ ከባቢታት ኤርትራ፣ ሱዳንን ወሽመጥ ዓረብን ዓቢ ቆላሕታ ክወሃቦ ከምዘለዎ ኣዘኻኺሩ።
እዚ ተራእዩ ዘሎ ዕስለ ኣንበጣ ኣብ ሓደ እዋን ን35 ሽሕ ህዝቢ ክቕልብ ዝኽእል ዘራእቲ ብሓንሳብ ስለዘጥፍእ፣ ዓቢ ናይ እኽልን ውሕስነት መግብን ስግኣት ምዃኑ ይንገረሉ።
ብመሰረት መግለጺ ፋኦ፣ ከምዚ ኣብ ኤርትራን ሱዳንን ተራእዩ ዘሎ ዕስለ ኣንበጣ፣ ኣብ ምዕራብን ሰሜናዊ ምዕራብን ኣፍሪቃ ብ2003 ከምኡ’ውን 2005 ኣብ ዝተራእየሉ፣ 29 ሚልዮን ሄክታር ዘራእቲ ብምብራስ ናይ 750 ሚልዮን ዶላር ክሳራ ኣስዒቡ’ዩ።
=====================