text:
ታሪኽ ህይወት
ኣብ ጥቓ ኣርክቲካዊ ዓንኬል ንሓምሳ ዓመት ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግሎት ኣገልገልና
ንሓንቲ ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልጋሊት ኰይና እትዓዪ መሓዛና፡ “ንዓኺ እሞ ፈላሚት ምዃን ቀሊል እዩ። ክልቲኦም ወለድኺ ኣብ ሓቂ እዮም ዘለዉ፣ ኪድግፉኺ ኸኣ ይኽእሉ እዮም” በልናያ። ንሳ ድማ፡ “ኵላትና እኮ ሓደ ኣቦ እዩ ዘሎና” ኢላ መለሰትልና። እቲ ዝሃበትና ምላሽ፡ ኣገዳሲ ትምህርቲ እዩ ምሂሩና፣ እቲ ሰማያዊ ኣቦና ንኣገልገልቱ ይከናኸኖምን የበራትዖምን እዩ። እቲ ዘሕለፍናዮ ህይወት፡ ሓቅነት እዚ ኣብ ላዕሊ እተገልጸ ሓሳብ ዜረጋግጽ እዩ ነይሩ።
ካብ ሓንቲ ኣብ ሰሜናዊ ኦስትሮቦትንያ፡ ፊንላንድ፡ እትነብር ዝነበረት ዓሰርተ ውሉዳት ዝነበርዋ ብሕርሻ እትመሓደር ስድራ ቤት ኢና ተወሊድና። ቍልዕነትና ብኻልኣይ ውግእ ዓለም ተጸልዩ እዩ። እቲ እንነብረሉ ዝነበርና ቦታ ኻብቲ ዓውደ ዂናት ርሑቕ እኳ እንተ ነበረ፡ እቲ ውግእ ዘስዓቦ ስቅቕታ ግና ዓብዪ ጦብላሕታ ኣሕዲሩልና እዩ። እተን ኣብ ከባቢና ዝነበራ ኦውሉን ካላጆኪን ዚብሃላ ኸተማታት ብቦምብ ኪድብደባ ኸለዋ፡ እቲ ሃልሃልታ ይርኣየና ነበረ። ወለድና ድማ፡ ናይ ውግእ ነፈርቲ ኽንርኢ ኸለና ኽንሕባእ ይነግሩና ነበሩ። ስለዚ፡ እቲ ታውኖ ዝስሙ በዅሪ ገዛና ብዛዕባ እታ ዘይፍትሓዊ ነገራት ዘይብላ ገነት እትኸውን ምድሪ ምስ ነገረና፡ ልብና ተተንከፈ።
ታውኖ ወዲ 14 ዓመት ከሎ፡ በቲ ተመሃሮ መጽሓፍ ቅዱስ ዘዳለውዎ ጽሑፍ ኣቢሉ ሓቂ ፈለጠ። ካልኣይ ውግእ ዓለም ምስ ተባርዐ፡ ብምኽንያት እቲ ብመጽሓፍ ቅዱስ ዝሰልጠነ ሕልናኡ ኣብ ወተሃደራዊ ኣገልግሎት ምክፋል ስለ ዝኣበየ፡ ተኣስረ። ኣብኡ ኸኣ ብጭካነ እዩ ዚተሓዝ ነይሩ። እዚ ግና፡ ነቲ ንየሆዋ ንምግልጋል ዝገበሮ ውሳነ መሊሱ ኣደልደሎ፣ ምስ ተፈትሐ ድማ ብቕንኣት የገልግል ነበረ። እቲ ታውኖ ሓውና ዝሓደገልና ሰናይ ኣብነት፡ ናብቲ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኣብታ ኣብ ጥቓና እትርከብ ቍሸት ዚገብርዎ ዝነበሩ ኣኼባታት ንኽንከይድ ኣተባብዓና። ንጕዕዞ ዚዀነና እኹል ገንዘብ ንኸነዋህልል ኣዚና ኽንጽዕር እኳ እንተ ነበርና፡ ኣብ ኣኼባታት ኣውራጃ ንካፈል ነበርና። ናይ ጐረባብትና ኽዳውንቲ ንሰፍን ሽጕርቲ ነፍርን ፍረታት ንኣርን ነበርና። ኣብ ቦታ ሕርሻ ብዙሕ ስራሕ ስለ ዝነበረና፡ መብዛሕትኡ እዋን በብተራ ደኣ እምበር፡ ክልቴና ናብ ኣኼባ ኣውራጃ ኣይንኸይድን ኢና ኔርና።
እቲ ብዛዕባ የሆዋን ብዛዕባ ዕላማኡን እተመሃርናዮ ሓቅታት፡ ነታ ንዕኡ ዘላትና ፍቕሪ ስለ ዘዕመቛ፡ ርእስና ኽንውፊ ወሰንና። ብ1947 ድማ ክልቴና ንወፈያና ብጥምቀት ኣርኣና፣ ሽዑ ዕድሜና 15ን 17ን እዩ ነይሩ። እታ ሲሚ ዝስማ ሓብትና እውን ሽዑ እያ ተጠሚቓ። ነታ ድሮ ተመርዕያ ዝነበረት ሊኒ እትብሃል ሓብትና እውን መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ንመርሓላ ነበርና። ንሳን ስድራ ቤታን ድማ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኰኑ። ድሕሪ ምጥማቕና፡ ፈለምቲ ናይ ምዃን ሸቶ ኣውጻእና፣ ሓሓሊፍና ድማ ሓገዝቲ ፈለምቲ ንኸውን ነበርና።
ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግሎት ጀመርና
ብ1955 ናብታ ብሸነኽ ሰሜን ርሕቕ ኢላ እትርከብ ኪሚ እትብሃል ከተማ ገዓዝና። ክልቴና ናይ ምሉእ ግዜ ስራሕ ንሰርሕ እኳ እንተ ነበርና፡ ፈለምቲ ኽንከውን ንደሊ ነበርና፣ ንርእስና ብገንዘብ ምድጋፍ ከይከብደና ግና ፈራህና። ፈለማ፡ ገንዘብ ከነዋህልል ዘሎና ዀይኑ ተሰምዓና። ኣብቲ እዋን እቲ ድማ ኢና ምስታ ኣብ መእተዊ እተጠቕሰት ፈላሚት ዝዀነት ሓብቲ እተዘራረብና። እቲ ዕላልና ኸኣ፡ ኣብ ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግሎት ኣቲኻ ንየሆዋ ምግልጋል፡ ኣብቲ ዘሎካ ሃብቲ ወይ ከኣ ኣብ ደገፍ ስድራ ቤትካ ጥራይ እተመርኰሰ ኸም ዘይኰነ ንኽንግንዘብ ሓገዘና። እቲ ቐንዲ ዜድሊ፡ ኣብቲ ሰማያዊ ኣቦና ምውካል እዩ።
ኣብቲ እዋን እቲ፡ ንኽልተ ወርሒ ዚዀነና ገንዘብ ኣዋህሊልና ነበርና። ስለዚ፡ ኣብ ግንቦት 1957 ሰጋእ መጋእ እናበልና፡ ንኽልተ ወርሒ ፈለምቲ ዄንና ኣብታ ኣብ ልዕሊ ኣርክቲካዊ ዓንኬል እትርከብ ላፕላንድ፡ ኣብ ከተማ ፒሎ ኸነገልግል ኣመልከትና። ድሕሪ ኽልተ ወርሒ እውን እንተ ዀነ፡ እቲ ዘዋህለልናዮ ገንዘብ ስለ ዘይተወድአ፡ ንተወሳኺ ኽልተ ወርሒ ኸነገልገል ኣመልከትና። ድሕሪ እቲ ኽልተ ወርሒ እውን፡ እቲ ገንዘብ ኣይተወድአን፣ ሽዑ የሆዋ ኸም ዚከናኸነና ርግጸኛታት ኰንና። ሕጂ እውን ን50 ዓመት ፈለምቲ ዄንና ድሕሪ ምግልጋልና፡ እቲ ዘዋህለልናዮ ገንዘብ ገና ኣይተወድአን። ንድሕሪት ምልስ ኢና ኽንሓስቦ ኸለና፡ የሆዋ ብኢድና ሒዙ፡ ‘ኣይትፍራሃ፡ ክድግፈክን እየ’ ዝበለና ዀይኑ እዩ ዚስምዓና።—ኢሳ. 41:13።
ን50 ዓመት ፈለምቲ ዄንና ድሕሪ ምግልጋልና፡ እቲ ዘዋህለልናዮ ገንዘብ ገና ኣይተወድአን
ብ1958 ሓላው ወረዳና፡ ናብታ ኣብ ላፕላንድ እትርከብ ከተማ ሶንዳንኲላ ብምግዓዝ ፍሉያት ፈለምቲ ኽንከውን ነገረና። ኣብቲ እዋን እቲ፡ ኣብቲ ኸባቢ ሓንቲ ሓብቲ ጥራይ እያ ነይራ። እዛ ሓብቲ እዚኣ፡ ብዜደንቕ መገዲ እያ ሓቂ ፈሊጣ። ወዳ ምስ ደቂ ኽፍሉ ዀይኑ ናብታ ርእሰ ኸተማ ፊንላንድ ዝዀነት ሄልሲንኪ ኸይዱ ነበረ። ኣብታ ኸተማ ኺዛወሩ ኸለዉ ድማ፡ ሓንቲ ብዕድመ ዝደፍአት ሓብቲ ነቲ ንእሽቶ ቘልዓ ቕዳሕ ግምቢ ዘብዐኛ ሃበቶ እሞ፡ ንኣዲኡ ኺህባ ነገረቶ። እቲ ቘልዓ ኸኣ ከምቲ እተባህሎ ገበረ፣ ኣዲኡ ድማ ንሓቂ ኸም ዝረኸበታ ተገንዘበት።
ኣብ ከተማ ሶንዳንኲላ፡ ኣብ ልዕሊ ሓደ እንዳ ጣውላ ሓንቲ ኽፍሊ ተኻረና። ኣብኡ እውን ንእከብ ነበርና። ኣብ ፈለማ፡ ንሕናን እታ ኣብቲ ኸባቢ ዝነበረት ሓብትን ጓላን ጥራይ ኢና እንእከብ ኔርና። ነቲ ንመጽናዕቲ ዚኸውን ጽሑፋት ነንብቦ ነበርና። ጸኒሑ ግና፡ ሓደ ምስ ናይ የሆዋ መሰኻኽር መጽሓፍ ቅዱስ ዜጽንዕ ዝነበረ ሰብኣይ፡ ኣብቲ እንዳ ጣውላ ኺሰርሕ መጸ። ምስ ስድራ ቤቱ ዀይኑ ድማ ምስታ ጕጅለና ኺሓብር ጀመረ። ድሕሪ ግዜ፡ ንሱን ሰበይቱን ተጠምቁ። እዚ ሓው እዚ፡ ነቲ ኣኼባታትና ኺመርሖ ጀመረ። ብዘይካዚ፡ ኣብቲ እንዳ ጣውላ ዚሰርሑ እተወሰኑ ሰብኡት ምሳና ኺእከቡ ጀመሩ፣ ሓቂ ድማ ተቐበሉ። ድሕሪ እተወሰነ ዓመታት፡ እታ ጕጅለና ዓብያ ጉባኤ ዀነት።
ዘጋጠመና በዳሂ ዅነታት
ነዊሕ ርሕቀት ምጕዓዝ፡ ኣብ ዕዮ ስብከትና የጸግመና ነበረ። ኣብ ምዉቕ ወቕቲ፡ ብእግርናን ብብሽክለታን ብጃልባን ንጐዓዝ ነበርና። ብፍላይ ብሽክለታና ብዙሕ እየን ሓጊዘናና። ኣብ ኣኼባ ኣውራጃ ንኽንካፈልን ነቶም ብኣማእታት ኪሎ ሜተራት ርሒቖም ዝነበሩ ወለድና ንኽበጽሖምን ክንከይድ ከለና፡ ብእአን ንጓዓዝ ነበርና። ኣብ ቈራሪ ወቕቲ፡ ብኣውቶቡስ ጌርና ኣንጊህና ናብ ሓንቲ ቝሸት ብምኻድ፡ ካብ ቤት ናብ ቤት ነገልግል ነበርና። ኣብ ሓንቲ ቝሸት ኣገልጊልና ምስ ወዳእና ድማ፡ ናብታ ቐጺላ ዘላ ቝሸት ብእግርና ንኸይድ ነበርና። እቲ በረድ ኣዝዩ ዓሚቝ እዩ ነይሩ፣ እንኸደሉ መገድታት ድማ ወትሩ ኣይጽረግን እዩ ነይሩ። መብዛሕትኡ እዋን፡ በቲ ዓረብያታት ፈረስ ዝሓደጋኦ ኣሰር ንኸይድ ነበርና። ሓድሓደ ግዜ፡ ኣሰር እቲ ቐቅድሜና ዝነበረ ተጓዓዚ ብበረድ ይሽፈን ነበረ፣ ኣብ እዋን ጽድያ ድማ፡ እቲ በረድ ኣዝዩ ልስሉስን ዜንሳትትን ስለ ዚኸውን፡ ቀስ ኢልና ንኸይድ ነበርና።
እቲ ቘራሪ ዅነታት ኣየርን እቲ ውርጭን፡ ዜምውቕ ክዳን ክንክደን ከም ዘሎና ምሂሩና እዩ። ካብ ጸምሪ እተሰርሐ ስቶኪንግ ዚብሃል ነዊሕ ካልስን ክልተ ወይ ሰለስተ ጽምዲ ካልስን ነዊሕ ጫማን ንገብር ነበርና። ምስዚ ዅሉ ግና፡ ጫማና ብውርጪ ይመልእ ነበረ። ኣብ ሓደ ቤት በጺሕና ኣብቲ መደያይቦ ኸለና፡ ጫማና ኣውጺእና ነቲ ውርጪ ንነግፎ ነበርና። ኳሌታ እቲ ኣብ ቈራሪ ወቕቲ እንኽደኖ ዝነበርና ነዊሕ ጃኬት፡ በቲ ውርጪ ቐስ እናበልና ኽንጐዓዝ ከለና ይጥልቂ ነበረ። ድሕሪኡ፡ ሓያል ቍሪ ምስ ኰነ፡ እቲ ኳሌታ ስለ ዚነቅጽ፡ ልክዕ ከም ሓጺን እዩ ዚኸውን። ሓንቲ ሰበይቲ፡ “ኣብ ከምዚ ዝበለ ዅነታት ኣየር ክትመጻ ዝኸኣልክን፡ ናይ ሓቂ እምነት ስለ ዘላትክን እዩ” በለትና። ናብ ቤታ ንኽንበጽሕ፡ ልዕሊ 11 ኪሎ ሜተር ኢና ተጓዒዝና።
ነዊሕ መገዲ ንጓዓዝ ስለ ዝነበርና፡ መብዛሕትኡ እዋን ኣብ ቤት እቶም ዘዘራረብናዮም ሰባት ንሓድር ነበርና። ኪመሲ ኸሎ፡ ክንሓድረሉ እንኽእል ቦታ ኽንሓትት ንጅምር። እቲ እንሓድረሉ ዝነበርና ኣባይቲ፡ መንበሪ ድኻታት እኳ እንተ ነበረ፡ እቶም ሰብ ቤት ግና ምቕሉላትን ተቐበልቲ ኣጋይሽን እዮም ነይሮም፣ እንሓድረሉ ቦታ ጥራይ ዘይኰነስ፡ እንበልዖ ምግቢ እውን ይህቡና ነበሩ። መብዛሕትኡ እዋን፡ ቈርበት ዓጋዘን፡ ቈርበት ሙስ፡ ወይ ከኣ ቈርበት ድቢ ኣብ እተነጽፎ ዓራት ኢና እንሓድር ኔርና። ሓሓሊፍና እውን ብምሾት ንሓድር ነበርና። ንኣብነት፡ ሓንቲ ኣብ ዓብዪ ቤት እትነብር ሰበይቲ፡ ናብቲ ኣጋይሽ ዚሓድሩሉ ኽፍሊ ወሰደትና፣ ጽሩይ ጻዕዳ ኣንሶላ ኣብ ዘለዎ ጽቡቕ ዓራት ከኣ ሓደርና። ብዙሕ ሳዕ ምስቶም ሰብ ቤት ብዛዕባ መጽሓፍ ቅዱስ ክንዘራረብ ነምሲ ነበርና። ኣብ ሓደ ቦታ፡ እቶም ሰብ ሓዳር ብሓደ ሸነኽ እቲ ቤት፡ ንሕና ኸኣ ብኻልእ ሸነኽ ደቂስና ሓደርና። መስዩ ኽሳዕ ዚወግሕ ድማ ቅዱስ ጽሑፋዊ ምይይጥ ንገብር ነበርና። እቶም ሰብኣይን ሰበይትን በብተራ ሕቶ ይሓትቱና ነበሩ።
ዓስቢ ዘለዎ ኣገልግሎት
ላፕላንድ በረኻ እኳ እንተ ዀነት፡ ጽብቕቲ እያ፣ መልክዓ ድማ በብወቕቱ እዩ ዚቀያየር። ንዓና ግና፡ እቶም ኣብኡ ዚነብሩ ንየሆዋ ዜማስውዎ ሰባት እዮም ብዝያዳ ምልኩዓት። ገለ ኻብቶም ዝመስከርናሎም ሰባት፡ እቶም ኣጕናድ ኪቘርጹ ናብ ላፕላንድ ዝመጹ ሰብኡት ይርከብዎም። ሓድሓደ ግዜ፡ ናብ ሓንቲ ጎጆ ኽንኣቱ ኸለና፡ ብዙሓት ሰብኡት ተኣኪቦም ይጸንሑና ነበሩ። እዞም ገዘፍቲ ሰብኡት እዚኦም፡ ነቲ እንነግሮም ዝነበርና መልእኽቲ መጽሓፍ ቅዱስ ይሰምዕዎን ጽሑፋት ተሓጕሶም ይቕበሉን ነበሩ።
ብዙሕ ባህ ዜብል ተመክሮታት ኣሕሊፍና ኢና። ሓደ መዓልቲ፡ እታ ኣብ መዕረፍ ኣውቶቡስ ዝነበረት ሰዓት ብሓሙሽተ ደቒቕ ትቕድም ስለ ዝነበረት፡ እታ ኣውቶቡስ ገዲፋትና ኸደት። ብኻልእ ኣውቶቡስ ጌርና ናብ ካልእ ቝሸት ክንከይድ ወሰንና። ቅድሚኡ ኣብቲ ኸባቢ ኣገልጊልና ኣይንፈልጥን ኢና ኔርና። ኣብታ ናይ መጀመርታ ቤት፡ ምስ ሓንቲ ጐርዞ ተራኸብና፣ “መጺእክን እምበኣር፡ ክጽበየክን እንድየ ጸኒሐ” ድማ በለትና። ንሓብታ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ንመርሓላ ነበርና። እታ ጐርዞ ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ንኽንበጽሓ ኽትሓትተላ ንሓብታ ነጊራታ ነበረት። ንሕና ግና ብዛዕባ እዚ ኣይፈለጥናን ኔርና። ድሕሪኡ፡ ነታ ጐርዞን ነቶም ኣብታ ኣብ ጥቓኣ ዝነበረት ቍሸት ዝነበሩ ኣዝማዳን መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ጀመርናሎም። ድሕርዚ ነዊሕ ከይጸንሐ፡ ንዅላቶም ብሓባር መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ክንመርሓሎም ጀመርና፣ ሓያሎ ሰባት ድማ እዮም ነይሮም። ካብቲ ግዜ እቲ ኣትሒዙ፡ ብዙሓት ኣባላት እዛ ስድራ ቤት እዚኣ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኰይኖም እዮም።
ብ1965 ናብቲ ሕጂ ዘለናሉ ኣብ ትሕቲ ኣርክቲካዊ ዓንኬል ዚርከብ ጉባኤ ኩሳሞ ተመደብና። ኣብቲ እዋን እቲ፡ ጉባኤታት ሒደት ኣስፋሕቲ ጥራይ እዮም ነይሮምወን። ኣብ ፈለማ፡ እቲ ሓድሽ ክልና ኸቢዱና ነበረ። እቶም ተቐማጦ ሃይማኖተኛታትን ንዓና ዚጸልኡናን እኳ እንተ ነበሩ፡ ብዙሓት ሰባት ንመጽሓፍ ቅዱስ ኣኽብሮት ስለ ዝነበሮም፡ ዜሰማምዓና ነጥብታት ክንረክብ ንኽእል ነበርና። ስለዚ፡ ቀስ እናበልና ነቶም ሰባት ክንፈልጦም ጸዓርና፣ ድሕሪ ኽልተ ዓመት ዚኸውን ድማ፡ ብቐሊሉ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ከነጀምር ከኣልና።
ሕጂ እውን ብንጥፈት ነገልግል ኣለና
ሎሚ ንነዊሕ ሰዓታት ኣብ ኣገልግሎት ወፍሪ ኽንጸንሕ ዜኽእለና ጕልበት እኳ እንተ ዘይብልና፡ ዳርጋ በብመዓልቱ ኣብ ኣገልግሎት ንካፈል ኢና። ኣይሊ፡ ወዲ ታውኖ ሓውና ኣተባቢዕዋ ብ1987 ኣብ 56 ዕድሚኣ ምምራሕ ማኪና ተማሂራ ፍቓድ ምስ ኣውጽአት፡ ነቶም ኣብቲ ሰፊሕ ክልና ዘለዉ ሰባት ብቐሊሉ ብስራት መንግስቲ ኣምላኽ ከነካፍሎም ክኢልና ኢና። ሓድሽ ኣዳራሽ መንግስቲ ኣምላኽ ተሃኒጹ ናብቲ ኣብኡ ዚርከብ ኣፓርታማ ምስ ገዓዝና እውን፡ ተወሳኺ ሓገዝ ረኺብና ኢና።
እቲ ብዓይንና ዝረኣናዮ ዕቤት፡ ኣዝዩ እዩ ዜሐጕሰና። ኣብ ሰሜናዊ ፊንላንድ ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግሎት ኣብ ዝጀመርናሉ እዋን፡ ኣብ ሰፊሕ ቦታታት ፋሕ ኢሎም ዝነበሩ ሒደት ኣስፋሕቲ ጥራይ እዮም ነይሮም። ሕጂ ግና ኣብ ውሽጢ ሓደ ወረዳ ሓያሎ ጉባኤታት ኣለዋ። ኣብ ዓበይቲ ኣኼባታት ብተደጋጋሚ፡ ሓደ ሰብ ናባና መጺኡ ንዝክሮ እንተ ዄንና ይሓትተና እዩ። ምናልባት እቲ ሰብ ቈልዓ ኸሎ ኣብ ቤቱ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ንመርሕ ኔርና ንኸውን። እቲ ቕድሚ ዓሰርተታት ዓመታት እተዘርአ ዘርኢ፡ ብሓቂ ፍረ ኣፍርዩ እዩ።—1 ቈረ. 3:6።
ብ2008 ፍሉያት ፈለምቲ ኻብ እንኸውን 50 ዓመት ገበርና። ንሓድሕድና እናተተባባዕና ኣብዚ ኽቡር ዕዮ እዚ ኽንጸንዕ ብምኽኣልና ንየሆዋ ነመስግኖ ኢና። ህይወትና ቐሊል እኳ እንተ ነበረ፡ ጾምና ግና ሓዲርና ኣይንፈልጥን ኢና። (መዝ. 23:1) ኣብ ፈለማ ሰጋእ መጋእ ክንብል ኣየድልየናን እዩ ነይሩ። እቲ ዜሐጕስ፡ የሆዋ ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመታት፡ በቲ ኣብ ኢሳይያስ 41:10 ዚርከብ፡ “ምሳኻ እየ እሞ፡ ኣይትፍራህ፡ ኣነ ኣምላኽካ እየ እሞ፡ ኣይትሸበር፡ ከበርትዓካ፡ ክረድኣካ፡ ብየማነይቲ ኢድ ጽድቀይውን ክድግፈካ እየ” ዚብል መብጽዓኡ ኣቢሉ ኣበራቲዑና እዩ።


c: text/html

text:
ኣስኣሰር እምነቶም ስዓብ | ጢሞቴዎስ
“ብጐይታ ፍቑረይን እሙን ውሉደይን”
ጢሞቴዎስ በቲ ኻብ ቤቱ ዝወጸሉ መገዲ ኣቢሉ፡ ብዛዕባ እቲ ኣብ ቅድሚኡ ዚጽበዮ ዝነበረ ነገራት እናሓሰበ ብርግኣት ይስጕም ነበረ። እቶም መጓዕዝቱ ድማ በቲ ንሱ ጽቡቕ ገይሩ ዚፈልጦ ግራውቲ ሰንጢቖም ቀቅድሚኡ ሓለፉ። ቀስ ብቐስ ከኣ ካብታ ስንጭሮ ኣብ ዝነበሮ ኸባቢ ኣብ ልዕሊ ሓደ ዅርባ እተደኰነት ልስጥራ እናረሓቑ ኸዱ። ጢሞቴዎስ ነቲ ኣዲኡን ዓባዩን እናፋነዋኦ፡ ብሓበን ዚኣክል ፍሽኽ ኪብላን ንንብዓተን ኪሓብኣኦ ኺፍትናን ከለዋ ዝነበረ ኣጋጣሚ ዘኪሩ ፍሽኽ በለ። ንመወዳእታ ግዜ ንድሕሪት ግልጽ ብምባል ኢዱ የወዛውዝ ደዀን ይኸውን፧
ሃዋርያ ጳውሎስ ንጢሞቴዎስ ብተደጋጋሚ ይጥምቶን ዜተባብዕ ፍሽኽታ የርእዮን ነበረ። ጳውሎስ፡ ጢሞቴዎስ ገና ሓፋር ምንባሩን ነዚ ኼሰንፎ ኸም ዘለዎን ይፈልጥ እኳ እንተ ነበረ፡ በቲ እዚ መንእሰይ እዚ ዝነበሮ ውዕዉዕ ስምዒት ሕጉስ እዩ ነይሩ። እዚ ኣብ መወዳእታ ዕድመ ዅትትና ወይ ኣብ መጀመርታ ዕስራታት ዕድሚኡ ነይሩ ኪኸውን ዚኽእል መንእሰይ፡ ንጳውሎስ ዓሚቝ ኣኽብሮትን ፍቕርን ነይርዎ እዩ። ካብ ቤቱ ኣማእታት ኪሎ ሜተራት ርሒቑ ምስዚ ብርቱዕን እሙንን ሰብኣይ ኪጐዓዝ ድማ ተቐሪቡ ነበረ። ክልቲኦም ብዙሕ ሓደጋታት እናኣጋጠሞም ብእግሮምን ብመርከብን ኪጐዓዙ የድልዮም ነበረ። ጢሞቴዎስ ንቤቱ እንደገና ኺርእያ እንተ ዀይኑ እውን ኣይፈልጥን እዩ ነይሩ።
እዚ መንእሰይ እዚ፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣነባብራ ንኺስዕብ ዝደረኾ እንታይ እዩ፧ ከምዚ ዝኣመሰለ መስዋእትታት ብምግባር ዚርከብ ዓስቢ እንታይ እዩ፧ እምነት ጢሞቴዎስ ንእምነትና ኽትጸልዋ እትኽእልከ ብኸመይ እያ፧
‘ካብ ሕጻንነቱ’
ክልተ ወይ ሰለስተ ዓመት ንድሕሪት ተመሊስና እስከ ንሕሰብ። ልስጥራ ጢሞቴዎስ እተወልደላ ዓዲ ነይራ ኽትከውን ትኽእል እያ። ልሙዕ ስንጭሮ ዝነበራ እተገለለት ንእሽቶ ገጠር እያ ነይራ። እቶም ህዝቢ፡ ቋንቋ ግሪኽ ይርድኦም ነይሩ ኪኸውን ዚኽእል እኳ እንተዀነ፡ ቋንቋ እቲ ዓዲ ዝዀነ ሊቃኦንያ እውን ይዛረቡ ነይሮም እዮም። ሓደ መዓልቲ ግና እዛ ህድእቲ ኸተማ ተናዓበት። ክልተ ክርስትያን ሚስዮናውያን፡ ማለት ሃዋርያ ጳውሎስን እቲ መገላግልቱ ዝነበረ በርናባስን፡ ኣብቲ ኸባቢ ኻብ እትርከብ ኢቆንዩም እትብሃል ዓባይ ከተማ መጹ። ነቶም ህዝቢ ኺሰብኩሎም ከለዉ፡ ጳውሎስ ሓደ ናይ ሓቂ እምነት ዝነበሮ ሓንካስ ሰብኣይ ረኣየ። ብተኣምራዊ መገዲ ድማ ኣሕወዮ።—ግብሪ ሃዋርያት 14:5-10።
ብዙሓት ካብ ህዝቢ ልስጥራ፡ ኣማልኽቲ ኸም ሰብ መሲሎም ናብቲ ኸባቢ ይመጹ ኸም ዝነበሩ ኣብ ዚገልጽ ኣፈ ታሪኽ ይኣምኑ ነበሩ። በዚ ድማ እዮም እቶም ህዝቢ ንጳውሎስ ከም ‘ሄርሜስ፡’ ንበርናባስ ከኣ ከም ‘ድያ’ (‘ዙስ’) ገይሮም ዝረኣይዎም። እዞም ክልተ ትሑታት ክርስትያናት ግና እቶም ህዝቢ ንኸይስውኡሎም ብኽንደይ ገድሊ ኸልከልዎም።—ግብሪ ሃዋርያት 14:11-18።
ይኹን እምበር፡ ኣብ ልስጥራ ዝነበሩ ሒደት ሰባት ነዚ ኣጋጣሚ እዚ ብናይ ጽውጽዋይ ኣረማውያን ኣማልኽቲ ዘይኰነስ፡ ዜደንቕ መልእኽቲ ሒዞም ብዝመጹ ተራ ሰባት እተገብረ ምብጻሕ ገይሮም እዮም ርእዮምዎ። ንኣብነት፡ እታ ንዘይኣማኒ ግሪኻዊ ሰብኣይ * ተመርዕያ ዝነበረት ኤውንቄ ዝስማ ኣይሁዳዊት ሰበይትን ኣዲኣ ሎኢስን፡ ንጳውሎስን በርናባስን ተሃንጥየንን ተሓጕሰንን ይሰምዓኦም ከም ዝነበራ ዜጠራጥር ኣይኰነን። እዚ ድማ እቲ መሲሕ ከም ዝመጸን ነቲ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዚርከብ ብዙሕ ትንቢታት ከም ዝፈጸሞን ዚገልጽ ነፍሲ ወከፍ እሙን ኣይሁዳዊ ኺሰምዖ ዚህንጠ ዝነበረ ብስራት እዩ ነይሩ።
ጢሞቴዎስ ብምብጻሕ ጳውሎስ ክሳዕ ክንደይ ከም እተጸልወ እሞ ኣብ ኣእምሮኻ ስኣሎ። ንቕዱሳት ጽሑፋት እብራይስጢ ኼፍቅሮ ‘ኻብ ሕጻንነቱ’ ኣትሒዙ ተማሂሩ እዩ። (2 ጢሞቴዎስ 3:15) ጢሞቴዎስ ልክዕ ከም ኣዲኡን ዓባዩን፡ ጳውሎስን በርናባስን ብዛዕባ እቲ መሲሕ ሓቂ ይዛረቡ ኸም ዝነበሩ ኼስተውዕል ይኽእል ነይሩ እዩ። ብዛዕባ እቲ ጳውሎስ ዘሕወዮ ሓንካስ ሰብኣይ እውን እሞ ሕሰብ! ጢሞቴዎስ ካብ ንእስነቱ ኣትሒዙ ነዚ ሰብኣይ እዚ ኣብ ጐደናታት ልስጥራ ብዙሕ ግዜ ይርእዮ ነይሩ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ሕጂ ግና ንመጀመርታ ግዜ እዩ ብእግሩ ኪኸይድ ዚርእዮ ዘሎ። ኤውንቄን ሎኢስን ጢሞቴዎስን ክርስትና እንተ ተቐበሉ እምበኣር ዜገርም ኣይኰነን። ሎሚ እውን እንተዀነ፡ ኣቦሓጎታትን እናሓጎታትን ወለድን ካብ ሎኢስን ኤውንቄን ብዙሕ ኪምሃሩ ይኽእሉ እዮም። ንስኻኸ ንመንእሰያት ጽቡቕ ጽልዋ ኸተሕድረሎም ትኽእልዶ፧
“ብብዙሕ ጸበባ”
እቶም ክርስትና እተቐበሉ ተቐማጦ ልስጥራ፡ ብዛዕባ እቲ ንሰዓብቲ ክርስቶስ ተነቢሩሎም ዘሎ ተስፋ ምስ ተማህሩ ኣዝዮም ተሓጒሶም ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም። ይኹን እምበር፡ ወደ መዝሙር ምዃን መስዋእቲ ምኽፋል ከም ዚሓትት እውን ተማሂሮም እዮም። ተጻረርቲ ዝዀኑ ጥሩፋት ኣይሁድ ካብ ኢቆንዩምን ኣንጾክያን ናብታ ኸተማ ብምምጻእ ንተቐማጦኣ ኣንጻር ጳውሎስን በርናባስን ከም ዚለዓሉ ገበርዎም። ነዊሕ ከይጸንሐ፡ እተቘጥዑ ጭፍራ ደድሕሪ ጳውሎስ ብምስዓብ ኣእማን ኪድርብዩሉ ጀመሩ፣ ብተደጋጋሚ ምስ ሃረምዎ ድማ ናብ ምድሪ ወደቐ። ዝሞተ ስለ ዝመሰሎም ከኣ ጐቲቶም ናብ ወጻኢ እታ ኸተማ ኣውጽእዎ።—ግብሪ ሃዋርያት 14:19።
እቶም ኣብ ልስጥራ ዝነበሩ ደቀ መዛሙርቲ ግና መጺኦም ንጳውሎስ ከበብዎ። ኪንቀሳቐስን ኪትንስእን ኪርእይዎ ኸለዉ፡ ብድሕሪኡ ድማ ብትብዓት ናብ ልስጥራ ምስ ተመልሰ ኽሳዕ ክንደይ ኰን ቀሲኖም ይዀኑ! ንጽብሒቱ፡ ንሱን በርናባስን ስብከቶም ኪቕጽሉ ናብ ከተማ ደርቤ ኸዱ። ኣብኡ ደቀ መዛሙርቲ ምስ ገበሩ ድማ ዋላ እኳ ናብ ልስጥራ ምምላስ ሓደገኛ እንተ ነበረ፡ ብትብዓት ተመልሱ። ንምንታይ ዕላማ፧ እቲ ጸብጻብ፡ “ኣብ እምነት ኪጸንዑ እናኣተባብዑ . . . ንነፍሳት እቶም ደቀ መዛሙርቲ ኣበራትዑ” ይብለና። ጳውሎስን በርናባስን፡ ነዞም ክርስትያናት እዚኦም፡ እቲ ኣብ መጻኢ ዚረኽብዎ ዜደንቕ ተስፋ ኻብቲ ሕጂ ዚኸፍልዎ መስዋእቲ ንላዕሊ ኣዝዩ ኸም ዚበልጽ ኪምህርዎም ከለዉ፡ እቲ መንእሰይ ዝነበረ ጢሞቴዎስ ተሃንጥዩ ኺሰምዕ እሞ ኣብ ኣእምሮኻ ስኣሎ። “ናብ መንግስቲ ኣምላኽ ብብዙሕ ጸበባ ኽንኣቱ ይግብኣና እዩ” ድማ በልዎም።—ግብሪ ሃዋርያት 14:20-22።
ጢሞቴዎስ፡ ጳውሎስ ምስዘን ቃላት እዚአን ተሰማሚዑ ብምምልላስ፡ ነቲ ብስራት ንኻልኦት ምእንቲ ኼካፍል ብትብዓት ጸበባ ኼሕልፍ ከሎ ርእዩ እዩ። ስለዚ፡ ጢሞቴዎስ ንኣብነት ጳውሎስ እንተ ስዒቡ፡ ህዝቢ ልስጥራ ኸም ዚጻረርዎ፡ ኣቦኡ እውን ኪጻረሮ ኸም ዚኽእል ይፈልጥ ነይሩ እዩ። እንተዀነ ግና፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ጽልዋ፡ ኣብቲ ንኣምላኽ ኬገልግል ዚገብሮ ውሳነ ኺጸልዎ ኣይፈቐደን። ሎሚ እውን ከም ጢሞቴዎስ ዝኣመሰሉ ብዙሓት መንእሰያት ኣለዉ። ምስቶም ኬተባብዕዎምን ኬበራትዕዎምን ዚኽእሉ ድልድልቲ እምነት ዘላቶም ሰባት ብምትዕርራኽ ጥበባዊ ስጕምቲ እዮም ዚወስዱ። እቲ ዜጋጥሞም ምጽራር፡ ነቲ ናይ ሓቂ ኣምላኽ ካብ ምግልጋል ኬርሕቖም እውን ፈጺሞም ኣይፈቕዱን እዮም።
‘በቶም ኣሕዋት ጽቡቕ እተመስከረሉ ነበረ’
ከምቲ ኣቐዲሙ እተገልጸ፡ ጳውሎስ ድሕሪ ኽልተ ወይ ሰለስተ ዓመት ኣቢሉ እዩ እንገደና በጺሕዎም። ጳውሎስ ብሲላስ ተሰንዩ ምስ መጸ፡ ኣብ ስድራ ቤት ጢሞቴዎስ እተፈጥረ ሓጐስ ኣብ ኣእምሮኻ እሞ ስኣሎ። እዚ ኣጋጣሚ እዚ ንጳውሎስ እውን እንተዀነ ዜሐጕስ እዩ ነይሩ። ኣብ ልስጥራ ዚዘርኦ ዘርኢ ሓቂ እንታይ ፍረ ኸም ዘፍረየ ብዓይኑ ኺርኢ ይኽእል ነበረ። ሎኢስን ጓላ ኤውንቄን ‘ግብዝና ዘይብላ እምነት’ ዝመልአን እሙናት ክርስትያን ኣንስቲ ዀይነን ጸንሓኦ፣ ነዚ ድማ ኣዝዩ ኣድነቖ። (2 ጢሞቴዎስ 1:5) እቲ መንእሰይ ዝነበረ ጢሞቴዎስከ፧
ጳውሎስ፡ ካብቲ ኣብ ዝሓለፈ እዋን ዝገበሮ ምብጻሕ፡ እዚ መንእሰይ እዚ ዝያዳ ብስለት ኣጥርዩ ኸም ዝጸንሐ ረኣየ። ጢሞቴዎስ በቶም ኣብ ልስጥራ ዝነበሩ ጥራይ ዘይኰነስ በቶም ብሸነኽ ሰሜናዊ ምብራቕ ከባቢ 32 ኪሎ ሜተር ርሒቓ ኣብ እትርከብ ኢቆንዩም ዝነበሩ ‘ኣሕዋት እውን ጽቡቕ እተመስከረሉ’ ነበረ። (ግብሪ ሃዋርያት 16:2) ከምዚ ዝኣመሰለ ስም ኬጥሪ ዝኸኣለ ብኸመይ እዩ፧
እቲ ጢሞቴዎስ ‘ካብ ሕጻንነቱ’ ኣትሒዙ ኻብ ኣዲኡን ዓባዩን እተማህሮ “ቕዱሳት ጽሑፋት፡” ንመንእሰያት ዚኸውን ጥበባውን ግብራውን ምኽሪ ዝሓዘ እዩ ነይሩ። (2 ጢሞቴዎስ 3:15) ሓደ ኻብዚ ምኽሪ እዚ፡ “ብመዓልትታት ንእስነትካ ንፈጣሪኻ ዘክሮ” ዚብል እዩ። (መክብብ 12:1) ጢሞቴዎስ ክርስትና ምስ ተቐበለ፡ እዘን ቃላት እዚአን ዓሚቝ ትርጉም ከም ዘለወን ተገንዚቡ እዩ። ንፈጣሪኡ ኺዝክሮ ዚኽእለሉ ዝበለጸ መገዲ ድማ ነቲ ብዛዕባ ወዲ ኣምላኽ ዝዀነ ክርስቶስ ዚገልጽ ብስራት ንኻልኦት ምክፋል ከም ዜጠቓልል ኣስተውዓለ። ቀስ ብቐስ፡ ጢሞቴዎስ ነቲ ኣብ ኣገልግሎቱ ዕንቅፋት ኪዀኖ ዚኽእል ዝነበረ ናይ ምሕፋር ባህርዩ ኼሰንፎን ንኻልኦት ብዛዕባ የሱስ ክርስቶስ ኣብ ምንጋር ተባዕ ኪኸውንን ከኣለ።
እቶም ኣብ ጉባኤ መሪሕ ግደ ዝነበሮም ሰብኡት ነቲ ጢሞቴዎስ ዚገብሮ ዝነበረ ዕቤት ኣስተብሂሎምሉ እዮም። እቲ መንእሰይ ንዅሎም እቶም ኣብ ዙርያኡ ዝነበሩ ክርስትያናት ኪሃንጾምን ኬተባብዖምን ኪርእይዎ ኸለዉ ልቦም ከም እተተንከፈ ኣየጠራጥርን እዩ። እቲ ዝያዳ ዜገድስ ግና የሆዋ ንጢሞቴዎስ ዘስተብሃለሉ ምዃኑ እዩ። ኣምላኽ ብድራኸ መንፈሱ ብዛዕባኡ ትንቢታት ከም ዚንገር ገይሩ እዩ፣ እዚ ምናልባት ነቲ ጢሞቴዎስ ኣብ መጻኢ ንሓያሎ ጉባኤታት ዜቕርቦ ኣገልግሎት ዚገልጽ ትንቢታት ኪኸውን ይኽእል እዩ። ጳውሎስ ኪበጽሕ ምስ መጸ፡ ጢሞቴዎስ፡ ኣብ ሚስዮናዊ ጕዕዞኡ ዚድግፎ ንፉዕ መገላግልቲ ኪኸውን ከም ዚኽእል ኣስተውዓለ። ኣብ ልስጥራ ዝነበሩ ኣሕዋት እውን ነዚ ተሰማምዑሉ። ኣእዳዎም ከኣ ኣንበሩሉ፣ እዚ ኸኣ፡ ኣብ ኣገልግሎት የሆዋ ኣምላኽ ንፍሉይ መሰል ከም እተሸመ ዜርኢ እዩ ነይሩ።—1 ጢሞቴዎስ 1:18፣ 4:14።
ጢሞቴዎስ፡ በቲ ኣብኡ እተገብረ ዓብዪ ትውክልትን እተዋህቦ ረዚን ሓላፍነትን፡ ከም እተገረመን ዘይበቅዕ ኰይኑ ኸም እተሰምዖን ኣብ ኣእምሮና ኽንስእሎ ንኽእል ኢና። ይኹን እምበር፡ ኪኸይድ ድሉው እዩ ነይሩ። * ይኹን እምበር፡ እቲ ዘይኣማኒ ዝነበረ ኣቦኡ፡ ነቲ ወዱ ኻብ ቦታ ናብ ቦታ እናተጓዕዘ ዜገልግል ክርስትያን ኪኸውን እተገብረሉ ጻውዒት ብኸመይ እዩ ኺርእዮ፧ ንመጻኢ ወዱ ብዚምልከት ካብዚ ኣዝዩ እተፈልየ ኣረኣእያ ነይርዎ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ኣዲኡን ዓባዩንከ፧ ብዛዕባ ድሕንነት እዚ መንእሰይ እዚ ዘለወን ስክፍታ ኺሓብኣ እናፈተና ብሓበን ፍሽኽ ኢለንዶ ይዀና፧ ከምኡ ኺገብራ ንቡር እዩ።
ጢሞቴዎስ ከም ዝኸደ ግና እተረጋገጸ እዩ። ኣብታ ኣብ መእተዊ እዛ ዓንቀጽ እተጠቕሰት ንግሆ፡ ነቲ ምስ ሃዋርያ ጳውሎስ እናተጓዕዘ ዚፍጽሞ ኣገልግሎት ጀመሮ። ንልስጥራ ብድሕሪኡ ሓዲግዋ ኪኸይድ ከሎ፡ ነፍሲ ወከፍ ስጕሚ ኻብ ቤቱ ተርሕቖን ናብ ዘይፈልጦ ርሑቕ ቦታ ትወስዶን ነበረት። ድሕሪ ናይ ምሉእ መዓልቲ ጕዕዞ፡ እዞም ሰለስተ ሰብኡት ኣብ ኢቆንዩም በጽሑ። ጢሞቴዎስ፡ ጳውሎስን ሲላስን እቲ ኣብ የሩሳሌም ዝነበረ ኣመሓዳሪ ኣካል ንዘውጸኦ መምርሒታት ናብቶም ኣሕዋት ኬመሓላልፍዎን ንእምነት እቶም ኣብ ኢቆንዩም ዝነበሩ ኣመንቲ ንምህናጽ ኪጽዕሩን ከለዉ ኺዕዘብ ከኣለ። (ግብሪ ሃዋርያት 16:4, 5) እዚ ግና መጀመርታ ስልጠናኡ ጥራይ እዩ ነይሩ።
እዞም ሚስዮናውያን፡ ነተን ኣብ ገላትያ ዝነበራ ጉባኤታት ድሕሪ ምብጻሖም፡ ነቲ ሰፊሕን እተጸርገን ጐደናታት ሮሜ ብምሕዳግ፡ ብከበሳታት ፍርግያ ሓሊፎም ፈለማ ንሸነኽ ሰሜን ድሕሪኡ ድማ ንሸነኽ ምዕራብ ኣቢሎም ኣማእታት ኪሎ ሜተራት ተጓዕዙ። ንመምርሒ መንፈስ ኣምላኽ ብምስዓብ፡ ናብ ጥሮኣስ ከዱ፣ ካብኡ መርከብ ተሰቒሎም ከኣ ናብ መቄዶንያ ኸዱ። (ግብሪ ሃዋርያት 16:6-12) ኣብቲ ግዜ እቲ፡ ጳውሎስ፡ ጢሞቴዎስ ክሳዕ ክንደይ ሓጋዚ ኸም ዝነበረ ኺርኢ ኽኢሉ እዩ። ስለዚ ድማ እዩ ምስ ሲላስ ኣብ ቤርያ ሓዲግዎ ኪኸይድ ዝኸኣለ። (ግብሪ ሃዋርያት 17:14) ሕሉፍ ሓሊፉ፡ ናብ ተሰሎንቄ ንበይኑ ኪኸይድ ለኣኾ። ጢሞቴዎስ ነቲ ብንቕሓት እተዓዘቦ ኣብነታት ብምቕዳሕ፡ ነቶም ኣብኡ ዝነበሩ እሙናት ክርስትያናት ብመንፈስ ሃነጾም።—1 ተሰሎንቄ 3:1-3።
ጸኒሑ ጳውሎስ ብዛዕባ ጢሞቴዎስ፡ “ብዛዕባኹም ናይ ሓቂ ዚሓልስ፡ ካልእ ከምኡ የብለይን” ብምባል ጸሓፈ። (ፊልጲ 2:20) እዚ ጽቡቕ ስም እዚ ብኣጋጣሚ ኣይተረኽበን። ጢሞቴዎስ፡ ብጻዕርን ብትሕትና ብምግልጋልን ኣብ ትሕቲ ጽንኩር እዋናት ብተኣማንነት ብምዕጋስን እዩ ኸምዚ ዝበለ ስም ኬጥሪ ዝኸኣለ። ነዞም ሎሚ ዘለዉ መንእሰያት፡ ኣየ ኸመይ ዝበለ ዜደንቕ ኣብነት ኰን እዩ! ንገዛእ ርእስኻ ጽቡቕ ስም ከተጥሪ ኸም እትኽእል ኣይትረስዕ። መንእሰይ እንተ ዄንካ፡ ንየሆዋ ኣምላኽ ኣብ ህይወትካ ቐዳምነት ብምሃብ፡ ንኻልኦት ድማ ብሕያውነትን ብኣኽብሮትን ብምሓዝ ንገዛእ ርእስኻ ጽቡቕ ስም ናይ ምጥራይ ብሉጽ ኣጋጣሚ ኣሎካ።
“ናባይ ክትመጽእ ጽዓር”
ጢሞቴዎስ ምስቲ ፈታዊኡ ዝዀነ ሃዋርያ ጳውሎስ ንልዕሊ 14 ዓመት ዓይዩ እዩ። ምስ ጳውሎስ ኰይኑ፡ እተፈላለየ ሓደጋታትን ዜሐጕስ ኣጋጣሚታትን ኣሕሊፉ እዩ። (2 ቈረንቶስ 11:24-27) ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ እውን ብእምነቱ ተኣሲሩ ነይሩ እዩ። (እብራውያን 13:23) ኣብ ርእሲ እዚ፡ ልክዕ ከም ጳውሎስ ንክርስትያናት ኣሕዋቱን ኣሓቱን፡ ልባዊ ፍቕርን ተገዳስነትን ነይርዎ እዩ። በዚ ድማ፡ ‘ንብዓትካ ዘከርኩ’ ብምባል ጸሓፈሉ። (2 ጢሞቴዎስ 1:4) ልክዕ ከም ጳውሎስ፡ ጢሞቴዎስ እውን ንኣሕዋቱ ብዝበለጸ ምእንቲ ኼተባብዖምን ኬጸናንዖምን ‘ምስቶም ዚበኽዩ ዚበኪ’ ዝነበረ እዩ ዚመስል። (ሮሜ 12:15) ሃየ እምበኣር፡ ነፍሲ ወከፍና ኸምዚ ንምግባር ንጽዓር!
ድሕሪ ግዜ፡ ጢሞቴዎስ ንፉዕ ክርስትያን ሓላዊ ኸም ዝዀነ ዜጠራጥር ኣይኰነን። ጳውሎስ ንጢሞቴዎስ ዝሃቦ ሓላፍነት፡ ጉባኤታት ብምብጻሕ ንኣሕዋት ኬበራትዕን ኬተባብዕን ጥራይ ዘይኰነስ ሽማግለታትን ኣገልገልትን ጉባኤ ዀይኖም ኪዓዩ ዚኽእሉ ብቑዓት ሰብኡት ኪሸይም እውን እዩ።—1 ጢሞቴዎስ 5:22።
ጳውሎስ ንጢሞቴዎስ ኣዝዩ ይፈትዎ ስለ ዝነበረ፡ ብዙሕ ግዜ ኣባታውን ጠቓምን ምኽሪ ይህቦ ነይሩ እዩ። ንመንፈሳዊ ውህበቱ ኣኽቢሩ ኺርእዮን ዕቤት ኪገብርን ከኣ ተማሕጺንዎ እዩ። (1 ጢሞቴዎስ 4:15, 16) ንቕኑዕ ዘበለ ነገራት ጽኑዕ መርገጺ ኺሕዝ ኣብ ዜድልየሉ እዋን፡ ንእስነቱ ይኹን ጕድለት ርእሰ ምትእምማን፡ ዕንቅፋት ኪዀኖ ኸየፍቅደሉ ኣተባቢዕዎ እዩ። (1 ጢሞቴዎስ 1:3፣ 4:6, 7, 11, 12) ጳውሎስ ንጢሞቴዎስ ብዛዕባ እቲ ዚመላለሶ ዝነበረ ምስ ከብዲ ዚተሓሓዝ ሕማም እውን ከይተረፈ ምኽሪ ሂብዎ እዩ።—1 ጢሞቴዎስ 5:23።
ጳውሎስ መወዳእታ ህይወቱ ኸም ዝቐረበ ፈለጠ፣ ድሕሪ ቕሩብ ግዜ ኸም ዚቕተል ርግጸኛ እዩ ነይሩ። ስለዚ ኸኣ መንፈስ ኣምላኽ ዝነፈሳ ናይ መወዳእታ መልእኽቲ ሰደደሉ። “ቀልጢፍካ ናባይ ክትመጽእ ጽዓር” ንዚብል ልቢ ዚትንክፍ ቃላት ዘጠቓለለት ድማ እያ ነይራ። (2 ጢሞቴዎስ 4:9) ጳውሎስ ንጢሞቴዎስ ኣዝዩ እዩ ዜፍቅሮ ነይሩ፣ “ብጐይታ ፍቑረይን እሙን ውሉደይን” ብምባል እውን ጸውዖ። (1 ቈረንቶስ 4:17) ኣብ ግዜ መወዳእታ ህይወቱ ፈታዊኡ ኣብ ጐድኑ ኪኸውን ምድላዩ እምበኣር ዜገርም ኣይኰነን። ስለዚ፡ ነፍሲ ወከፍና፡ ‘ሰባት ጸገማት ኬጋጥሞም ከሎ፡ ምንጪ ምጽናዕ ከም ዝዀንኩ ገይሮም ድዮም ዚርእዩኒ፧’ ኢልና ንገዛእ ርእስና ኽንሓትት ጽቡቕ እዩ።
እሞ ደኣ ጢሞቴዎስ፡ ጳውሎስ ከይተቐትለ ኸሎ ኣርኪብዎ ድዩ፧ ብዛዕባዚ ዘይንፈልጥ እኳ እንተ ዀንና፡ ንጳውሎስ ኰነ ንኻልኦት፡ ንምጽንናዕን ንምትብባዕን ኩሉ ግዜ ዚከኣሎ ይጽዕር ከም ዝነበረ ግና ንፈልጥ ኢና። ጢሞቴዎስ ምስቲ “ንኣምላኽ ዜኽብር” ዚብል ትርጉም ዘለዎ ስሙ ተሰማሚዑ እዩ ዚነብር ነይሩ። ጢሞቴዎስ፡ ንመንእሰያት ይኹን ንዓበይቲ፡ ኰታስ ንኹላትና ኽንቀድሖ ዚግብኣና ብሉጽ ኣብነት ሓዲጉልና እዩ።
^ ሕ.ጽ. 20 ጢሞቴዎስ፡ ብመሰረት እቲ ጳውሎስ ዘቕረበሉ ምሕጽንታ፡ ኪግዘር እውን ፍቓደኛ እዩ ነይሩ። ከምኡ ዝገበረ ኸኣ ክርስትያናት ኬማልእዎ ዜድልዮም ብቕዓት ስለ ዝነበረ ዘይኰነስ፡ ጳውሎስ፡ ኣቦ ጢሞቴዎስ ካብ ኣህዛብ ብምዃኑ፡ እቶም ዚሰብኩሎም ኣይሁድ ነዚ መንእሰይ እዚ ኺቃወምሉ ዜኽእሎም ምኽንያት ኪረኽቡሉ ስለ ዘይደለየ እዩ።—ግብሪ ሃዋርያት 16:3።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ርእይቶ መጽሓፍ ቅዱስ
ሰማይ
ብዛዕባ ሰማይ ሰፊሕ ግምታዊ ሓሳባት ይውሃብን ብርቱዕ ክርክር ይልዓልን እዩ። እቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ሰማይ ዚምህሮ ትምህርቲ ግና፡ ካብቲ ብዙሓት ዚምህርዎ ኣዝዩ እተፈልየ እዩ።
ሰማይ እንታይ እዩ፧
ሰባት እንታይ ይብሉ፧
ብዛዕባ ሰማይ እተፈላለየ እምነታት እዩ ዘሎ። ንኣብነት፦
ብዙሓት ክርስትያናት ኢና ዚብሉ ሰባት ከምቲ ኣብ ዘ ኒው ካቶሊክ ኢንሳይክሎፔድያ ተገሊጹ ዘሎ ዓይነት እምነት እዩ ዘለዎም። እቲ መጽሓፍ ብዛዕባ ሰማይ ኪገልጽ ከሎ፡ “እቶም ብጐይታ ዝሞቱ ብሩኻት ኣብ መወዳእታኡ ዚነብሩሉ ቤት” ኢሉ ጸዊዕዎ ኣሎ።
ኣይሁድነት ኣብቲ ድሕሪ ሞት ዚህሉ ህይወት ዘይኰነስ፡ ኣብ ናይ ሕጂ ህይወት ብዝያዳ ኸም ዜተኵር፡ ረቢ ቤንትጽዮን ክራቪትስ ገሊጹ ኣሎ። ብዛዕባ ሰማይ ኪገልጽ ከሎ ግና፦ “ነፍሲ ኣብ ሰማይ ኣዝዩ ዝለዓለ ባህታ ትረክብ፡ ብዛዕባ ኣምላኽ ዘለዋ ግንዛበ ይዓቢ፡ ካብቲ ቕድሚኡ ዝነበራ ንላዕሊ ድማ ምስኡ ትቀራረብ” በለ። ይኹን እምበር፡ ክራቪትስ፡ “ኣይሁድነት ብሰማይ ዚኣምን እኳ እንተ ዀነ፡ ቶራህ ግና ብዛዕባኡ ብዙሕ ኣይገልጽን እዩ” እውን ኢሉ እዩ።
ሰዓብቲ ሂንዱን ቡድህናን፡ ሰማይ እተፈላለየ መንፈሳዊ ደረጃታት ከም ዘለዎ እዮም ዚኣምኑ። ሰብ ንግዜኡ ኣብኡ ጸኒሑ ኸም ብሓድሽ ኣብ ምድሪ ኸም ዚውለድ ወይ ናብቲ ኻብ ሰማይ ዝለዓለ ቦታ ዝዀነ ኒርቫና ኸም ዚሰግር እዮም ዚኣምኑ።
ገሊኦም ድማ ነቲ ብዛዕባ ሰማይ ዚገልጽ ዝዀነ ይኹን ሓሳብ ይነጽግዎን ከም ዕሽነት ገይሮም ይርእይዎን እዮም።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይምህር፧
ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ፡ እታ “ሰማይ” እትብል ቃል ካብ ሓደ ንላዕሊ ትርጉም እዩ ዘለዋ። ንኣብነት፦
ዘፍጥረት 1:20፡ “ኣብ ልዕሊ ምድሪ ኣብ ትሕቲ ጠፈር ሰማይ ከኣ ኣዕዋፍ ይንፈራ” ትብል። ኣብዚ፡ እታ “ሰማይ” እትብል ቃል፡ ነቲ ብዓይንና እንርእዮ ሰማይ እያ እተመልክት።
ኢሳይያስ 13:10፡ “ከዋኽብቲ ሰማይን እቶም በብጋንታኦም ዘለዉ ኸዋኽብትን” ትብል። እዚ ድማ ንህዋ የመልክት።
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣምላኽ ‘ኣብ ሰማይ ከም ዚነብር፡’ ‘መላእኽቲ ድማ ኣብ ሰማይ ከም ዘለዉ’ ይገልጽ እዩ። (1 ነገስት 8:30፣ ማቴዎስ 18:10) ኣብዚ ድማ፡ እታ “ሰማይ” እትብል ቃል፡ ንምሳልያዊ ቦታ ዘይኰነስ፡ ንናይ ሓቂ መንበሪ ቦታ እያ እተመልክት። *
“ካብ ሰማይ ኣመንጽር፡ ካብቲ ማሕደር ቅድስናኻን ግርማኻን ከኣ ጠምት።”—ኢሳይያስ 63:15።
ኵሎም ቅኑዓት ሰባት ምስ ሞቱ ናብ ሰማይ ይኸዱ ድዮም፧
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ምድሪ ድሕሪ ሞት ናብ ሰማይ ቅድሚ ምኻድና ንግዜኡ እንጸንሓላ መንበሪት ከም ዝዀነት ኣይምህርን እዩ። የግዳስ፡ መጽሓፍ ቅዱስ፡ እቲ ኣምላኽ ዝነበሮ ናይ መጀመርታ ዕላማ ደቂ ሰብ ንኺሞቱ ኸም ዘይነበረ ብንጹር ይገልጽ እዩ። ነዚ ዚስዕብ እስከ ርአ፦
ኣምላኽ ነቶም ናይ መጀመርታ ሰብኣይን ሰበይትን፡ “ፍረዩን ተባዝሑን ንምድሪ ኸኣ ምልእዋ” በሎም። (ዘፍጥረት 1:28) ምድሪ፡ ሰብ ንዘለኣለም ዚነብረላ ቐዋሚት መንበሪት ክትከውን እያ ተፈጢራ። እቶም ናይ መጀመርታ ሰብኣይን ሰበይትን ንኣምላኽ እንተ ዘይተኣዚዞም ከም ዚሞቱ ተነጊርዎም ነይሩ እዩ። እቲ ዜሕዝን ድማ፡ ኣይተኣዘዙን።—ዘፍጥረት 2:17፣ 3:6።
እቲ ናይ መጀመርታ ሰብኣይ ብዘይምእዛዙ፡ ንሱን ሰበይቱን ሞይቶም ጥራይ ዘይኰኑስ፡ ሞት ናብ ዘርኦም እውን ሓሊፉ እዩ። (ሮሜ 5:12) እሞኸ ድሕሪኡ ደቂ ሰብ ብዘይተስፋ ድዮም ተሪፎም፧
መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ከምቲ ተስፋኡ፡ ጽድቂ ዚነብረሉ ሓድሽ ሰማያትን ሓድሽ ምድርን ንጽበ ኣለና” ይብል። * (2 ጴጥሮስ 3:13) ኣምላኽ ብመንግስቱ ኣቢሉ ንምድርና ናብቲ ናይ መጀመርታ ዕላማኡ ዚፍጽመሉ ዅነታት ኪመልሳ እዩ፣ ብዘይካዚ፡ “ደጊም ሞት ኣይኪኸውንን” እዩ። (ራእይ 21:3, 4) እዛ ጥቕሲ እዚኣ፡ ብዛዕባ እቲ ኣብ ሰማይ ዚህሉ ህይወት ድያ እትዛረብ ዘላ ወይስ ብዛዕባ እቲ ኣብ ምድሪ ዚህሉ ህይወት፧ ‘ደጊም ኣይኪህሉን’ ዚብሃል፡ ቅድሚኡ ንዝነበረ ነገር ጥራይ እዩ። ኰይኑ ግና፡ ሞት ኣብ ሰማይ ፈጺሙ ኣይነበረን። እምበኣር፡ እታ ጥቕሲ ነቲ ኣብታ ምስ እንፈትዎም ሰባት ክንነብረላ እተፈጥረት ምድሪ ዚፍጸም ነገር እያ እተመልክት። መጽሓፍ ቅዱስ፡ ምዉታት ከም ዚትንስኡን ምስ ዜፍቅርዎም ሰባት ብሓንሳእ ከም ዚነብሩን ይገልጽ እዩ።—ዮሃንስ 5:28, 29።
ብዙሓት ሰባት እቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ሰማይ ዚምህሮ ምስ ፈለጡ ኣዝዮም ተሓጒሶም እዮም። ንኣብነት፡ ካቶሊክ ዝነበረ ጆርጅ፡ “በቲ ኣብ ምድሪ ንዘለኣለም ብዛዕባ ምንባር ዚገልጽ ትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ ተሓጒሰ እየ። ካብቲ ናብ ሰማይ ምኻድ ዚብልዎ ሓሳብ ንላዕሊ ኽትቅበሎ ዝቐለለ እዩ” በለ። *
“ሰማያትሲ ናይ እግዚኣብሄር ሰማያት እዮም፡ ምድሪ ግና ንደቂ ሰብ ሀቦም።”—መዝሙር 115:16።
^ ሕ.ጽ. 13 ሓቂ እዩ፡ ኣምላኽ መንፈስ እዩ እምበር፡ ስጋዊ ኣካል የብሉን። (ዮሃንስ 4:24) ስለዚ፡ እቲ ዚነብረሉ ቦታ ብዓይኒ ዚርአ ወይ ዚድህሰስ ዘይኰነስ፡ መንፈሳዊ ዓለም እዩ።
^ ሕ.ጽ. 19 እቲ “ሓድሽ ምድሪ” ዚብል ሓረግ፡ ቃል ብቓሉ ንምድርና ዜመልክት ኣይኰነን፣ የግዳስ፡ ነቶም ኣብ ምድሪ ዚነብሩ ሞገስ ኣምላኽ ዝረኸቡ ማሕበረሰብ ዜመልክት ምሳልያዊ ኣገላልጻ እዩ።—መዝሙር 66:4።
^ ሕ.ጽ. 20 መጽሓፍ ቅዱስ፡ ሒደት ሰባት፡ ማለት 144,000 ምስ የሱስ ኰይኖም ኣብ ትሕቲ መንግስቲ ኣምላኽ፡ ኣብ ሰማይ ኪገዝኡ ኸም እተሓርዩ ይምህር እዩ።—1 ጴጥሮስ 1:3, 4፣ ራእይ 14:1።
ብዝያዳ ፍለጥ
ኣምላኽ ንምድሪ ዘለዎ ዕላማ እንታይ እዩ፧
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣምላኽ ንምድሪ ዝፈጠራ ስለምንታይ ምዃኑ፡ መከራ መዓስ ከም ዜብቅዕ፡ ከምኡውን ኣብ ዚመጽእ ምድሪ እንታይ ከም እትኸውንን ነቶም ኣብኣ ዚነብሩ ሰባት እንታይ ከም ዜጋጥሞምን ይገልጽ እዩ።
መንግስቲ ኣምላኽ እንታይ እያ፧
ንጉስ መንግስቲ ኣምላኽ መን እዩ፧ መንግስቲ ኣምላኽ እንታይ እያ እትዓምም፧


text:
1በቲ እዋን እቱይ ንጉሥ ሄሮድስ ንገሊኦም መራሕቲ ቤተ ክርስቲያን ከሳቕዮም ጀመረ። 2ንያዕቆብ ኃው ዮሓንስ ከዓ ብሰይፊ ቐተሎ። 3እዙይ ንኣይሁድ ባህ ከም ዘበሎም ምስ ረአየ ድማ ኣስዒቡ ንጴጥሮስ ኃዞ፤ ሽዑ ቕነ ድማ በዓል ቅጫ ነበረ። 4ምስ ኃዞ ኸዓ ናብ ቤት ማእሰርቲ ኣእተዎ፤ ድኅሪ ፋሲካ ናብ ሕዝቢ ምእንቲ ኸውፅኦ ደልዩ በበርባዕተ ኾይኖም ክሕልውዎ ነርባዕተ ምድብ ወታደራት ኣኅሊፉ ሃቦ። 5ስለዙይ ጴጥሮስ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ይሕሎ ነበረ፤ እታ ቤተ ክርስቲያን ግና ምእንትኡ ተጊሃ ናብ እግዚኣብሔር ትጽሊ ነበረት። 6ሄሮድስ ብጽባሒቱ ንጴጥሮስ ናብ ፍርዲ ኸቕርቦ ሓሰበ። እንተኾነ በታ ለይቲ እቲኣ ጴጥሮስ ኣብ መንጎ ኽልተ ወታደራት ብኽልተ ሞቕሕ ተኣሲሩ ደቂሱ ነበረ። እቶም ወታደራትውን ኣብ ኣፍ ደገ እቲ ቤት ማእሰርቲ ኾይኖም ይሕልዉ ነበሩ። 7እንሆ ኸዓ መልኣኽ እግዚኣብሔር ናብኡ ወሪዱ ተርኣየ፤ ኣብታ ቤት ማእሰርቲ ድማ ብርሃን በርሀ፤ እቲ መልኣኽ ንጴጥሮስ ጎኑ ነኺኡ ቀልጢፍካ ተሥእ! በሎ፤ እተን መዋቕሕ ድማ ካብ ኣእዳዉ ወደቓ። 8እቲ መልኣኽ ከዓ ተዓጠቕ! ኣሣእንካውን ኣእቱ! በሎ። ንሱ ድማ ኸምኡ ገበረ፤ እቲ መልኣኽ ከዓ ክዳንካ ተኸደን እሞ ሰዓበኒ! በሎ። 9ጴጥሮስውን ወፂኡ ሰዓቦ። እንተኾነ ዝሓልም ዘሎ ድኣ ይመስሎ ነበረ እምበር እቲ መልኣኽ ብውነ ዝተርኣዮ ምዃኑ ኣይፈልጥን ነበረ። 10ነቶም ነታ ቐዳመይትን ካልአይትን ማዕፆ ዝሕልዉ ምስ ኃለፉ፤ ናብታ ናብ ከተማ እተምርሕ ማዕፆ ኃጺን በጽሑ፤ ሽዑ ባዕላ ተኸፍተት። ወፂኦም ድማ ሓንቲ መንገዲ ኃለፉ ሽዑ እቲ መልኣኽ ንጴጥሮስ ኃደጎ። 11ጴጥሮስ ናብ ልቡ ምስ ተመልሰ ድማ እግዚኣብሔር መልኣኹ ልኢኹ ካብ ኢድ ሄሮድስን ካብቲ ሕዝቢ ኣይሁድ ዝጽበይዎ ዝነበሩ ዂሉን ከም ዘድኃነኒ ሕዚ ብሓቂ ፈለጥኩ በለ። 12ምስ ተፈለጦ ብዙኃት ኣመንቲ ተኣኪቦም ይጽልዩሉ ናብ ዝነበሩ ናብ ቤት ማርያም እኖ እቲ ማርቆስ ዝበሃል ዮሓንስ ከደ። 13ጴጥሮስ ነቲ ማዕጾ ኣፍ ደገ ምስ ኳሕዂሐ ሮዳ እትብሃል ኣገልጋሊት ክትሰምዖ ወፀት። 14ንሳ ድምፂ ጴጥሮስ ምዃኑ ምሰለለየት ካብ ታሕጓስ ዝተልዓለ ነቲ ማዕፆ እንተይከፈተት ናብ ውሽጢ ጐየየት፤ ጴጥሮስ ኣብ ኣፍ ደገ ደው ኢሉ ኣሎ ኢላ ነገረቶም። 15ንሳቶም ግና ዓቢድኪ ዲኺ! በልዋ። ንሳ ግና ብሓቂ ንሱ እዩ ኢላ ኣረጋገጸት። ሽዑ መልኣኹ እዩ ዝኸውን በሉ። 16ጴጥሮስ ግና መላሊሱ ይዂሕዂሕ ነበረ። ምስ ከፈቱ ረአይዎ እሞ ተገረሙ። 17ንሱ ግና ስቕ ክብሉ ብኢዱ ኣመልከቶም፤ እግዚኣብሔር ካብ ቤት ማእሰርቲ ኸመይ ገይሩ ኸም ዘውፅኦ ነገሮም እሞ ነዝ ነገርዙይ ንያዕቆብን ነቶም ኣኅዋትን ንገርዎም በሎም፤ ካብኡ ወፂኡ ድማ ናብ ካልእ ቦታ ኸደ። 18ምስ ወግሐ እቶም ወታደራት ጴጥሮስ ናበይ ኣትዩ? እናበሉ የመና ተሸበሩ። 19ሄሮድስ ድማ ንጴጥሮስ ደልዩ ምስ ሰኣኖ ነቶም ሓለውቲ መርሚሩ ኽቕተሉ ኣዘዘ። ካብ ይሁዳ ናብ ቂሳርያ ወሪዱ ድማ ኣብኣ ቐነየ። 20ሄሮድስ ምስ ሰብ ጢሮስን ሲዶናን ብርቱዕ ጽልኢ ነበሮ። እንተኾነ ሃገሮም ምግቢ እትረኽቦ ካብ ግዝኣት እቲ ንጉሥ ስለ ዝነበረ ንበላስጦን ኣዛዝ ቤት ንጉሥ ኣእሚኖም ዕርቂ ኽልምኑ ተሰማሚዖም ናብ ሄሮድስ መጹ። 21በታ ምድብቲ መዓልቲ ሄሮድስ ልብሰ መንግሥቱ ለቢሱ ኣብ ዙፋን ተቐመጠ፤ ነቶም ሕዝቢ ኸዓ ዘረባ ኣስምዖም። 22እቶም ሕዝቢ ድማ እዙይስ ድምፂ እግዚኣብሔር እዩ እምበር ድምፂ ሰብ ኣይኮነን! እናበሉ ዓው ኢሎም ጸርሑ። 23ክብሪ ንእግዚኣብሔር ስለ ዘይሃበ ድማ ሽዑ ንሽዑ መልኣኽ እግዚኣብሔር ቀሰፎ፤ ሓሲኹ ኸዓ ሞተ። 24ቃል እግዚኣብሔር ግና እናዓበየን እናሰፍሐን ከደ። 25በርናባስን ሳውልን ኣገልግሎቶም ፈጺሞም ካብ ኢየሩሳሌም ተመልሱ። ነቲ ማርቆስ ዝተብሃለ ዮሓንስውን ምስኣቶም ተማልእዎ።
Copyright
Learn More


text:
ካብ ከባቢ ዓለም
ጀርመን
ብ2012 ሓደ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ጀርመን፡ ናብ ቤተ ክርስትያን ምኻድ ብወግዒ ኣቋሪጽካ ኽነስኻ፡ ኣባል እታ ቤተ ክርስትያን ኴንካ ኽትቅጽል ከም ዘይከኣል ወሰነ። እቶም ናብ ቤተ ክርስትያን ካቶሊክ ብወግዒ ምኻድ ዘቋረጹን ግብሪ ዘይከፍሉን ምእመናን፡ ኣብታ ቤተ ክርስትያን ምስ ቍርባንን ኑዛዜን ሓላፍነትን ዚተሓሓዝ መሰል ኪኽልከሉ፡ በታ ቤተ ክርስትያን እውን ከይቅበሩ ይኽእሉ እዮም።
ዓለም
ብዛዕባ ሃይማኖታት ዓለም እተገብረ መጽናዕቲ ኸም ዝሓበሮ፡ እቶም “ሃይማኖት የብለይን” ዚብሉ ሰባት፡ ቍጽሮም 1.1 ቢልዮን በጺሑ ኣሎ፣ ብምሉኦም ግና ኢዘሀራውያን ከይኰኑ ይኽእሉ እዮም። እዞም ሰባት እዚኦም፡ ካብቶም 2.2 ቢልዮን ዚዀኑ ሰዓብቲ ክርስትናን ካብቶም 1.6 ቢልዮን ዚዀኑ ሰዓብቲ እምነት ምስልምናን ቀጺሎም፡ ኣብ ሳልሳይ ደረጃ እዮም ዚርከቡ። እቶም ኣብ ራብዓይ ደረጃ ዚስርዑ ሰዓብቲ ሂንዱነት ከኣ ኣስታት 1 ቢልዮን እዮም።
ጃፓን
ተመራመርቲ ስነ ፍልጠት ጃፓን፡ “ናእዳ ነቲ ምስ ፍረ ጻማ ዚተሓሓዝ ክፋል ሓንጎልና ኸም ዜነቓቕሖ፡” እዚ ኸኣ “ናይ ሓጐስ ስምዒት” ከም ዚፈጥር ገሊጾም። እዚ ርኽበት እዚ፡ ናእዳ ንሰባት ብዝያዳ ንኼመሓይሹ ኸም ዚድርኾም ንዚገልጽ ርእይቶ ዜራጕድ እዩ።
ቦሊቭያ
ኣብ መወዳእታ 2012፡ ኣብ ቦሊቭያ ሃገራዊ ቘጸራ ህዝቢ ተኻይዱ ነይሩ። እቲ ቘጸራ ህዝቢ ብልክዕ ምእንቲ ኺዕየ፡ ንቦሊቭያውያን ኣብታ ቘጸራ ህዝቢ እትግበረላ መዓልቲ ኻብ ቤት ከይወጹ ተነግሮም። ብዘይካዚ፡ ናይ ውልቂ ማኪና ምዝዋርን ኣልኮላዊ መስተ ምስታይን ተኸልከለ፣ ዶባት እውን ተዓጽወ።
ኢጣልያ
ኣብ ሓደ መጽናዕቲ እተኻፈሉ ኢጣልያውያን ከም ዝገለጽዎ፡ ኣብ መዓልቲ ብገምጋም ን15 ደቒቕ ምስ ውሉዳቶም ይጻወቱ እዮም። ላ ሪፓብሊካ እትብሃል ጋዜጣ፡ “ካብ ሓሙሽተ ወለዲ እቲ ሓደ ጥራይ እዩ ምስ ውሉዳትካ ምጽዋት ንኽትምህሮም ከም ዚሕግዝ ዚኣምን” ብምባል ገለጸት። ኣንድሬያ ኣንጆሊኖ ዝስሙ ኽኢላ ነዳፊ መጻወቲታት ከም ዝገለጾ፡ ወለዲ ምስ ውሉዳቶም ኪጻወቱ ኸለዉ፡ እቶም ቈልዑ ነቲ ናይ ምምሃዝ ክእለቶም ንኼስፍሕዎን ‘ሕግታት ምኽባር ንኺምሃሩን’ ኪሕግዞም ይኽእል እዩ።


text:
ምዕራፍ 121
“ኣጆኹም! ኣነ ንዓለም ስዒረያ እየ”
ንሃዋርያት፡ ድሕሪ ቝሩብ ግዜ ደጊም ንየሱስ ከም ዘይርእይዎ ተነግሮም
ንሃዋርያት፡ ጓሂኦም ናብ ሓጐስ ኪልወጥ ምዃኑ ተነግሮም
የሱስ ነቶም ሃዋርያቱ ኣብታ ፋስጋ ዝበልዑላ ደርቢ ብዙሕ ድሕሪ ምምዓዱ፡ ካብታ ኽፍሊ ቕድሚ ምውጻኦም፡ “ምእንቲ ኸይትዕንቀፉ ኢለ እየ እዚ እተዛረብኩኹም” በሎም። እዚ መጠንቀቕታ እዚ ኣድላዪ ዝነበረ ስለምንታይ እዩ፧ የሱስ ኣስዕብ ኣቢሉ፡ “ካብ ምኵራቦም ኬውጽኡኹም እዮም። አረ ዚቐትለኩም ዘበለስ ንኣምላኽ ቅዱስ ኣገልግሎት የቕርበሉ ኸም ዘሎ ዚመስሎ ሰዓት ክትመጽእ እያ” ብምባል ኣድላይነት እቲ መጠንቀቕታ ነገሮም።—ዮሃንስ 16:1, 2።
እቶም ሃዋርያት በዚ ተረቢሾም ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም። የሱስ ኣቐዲሙ ዓለም ከም እትጸልኦም እኳ እንተ ነገሮም፡ ከም ዚቕተሉ ግና ብቐጥታ ኣይነገሮምን። ስለምንታይ፧ “ምሳኻትኩም ስለ ዝነበርኩ፡ እዚ ኣብ መጀመርታ ኣይነገርኩኹምን” ኢሉ ምኽንያቱ ገለጸሎም። (ዮሃንስ 16:4) ቅድሚ ምኻዱ ግና የዕጥቖም እዩ ነይሩ። እዚ ዝገበረ ድማ ደሓር ከይዕንቀፉ ምእንቲ ኺሕግዞም ኢሉ እዩ።
የሱስ ቀጺሉ፡ “ናብቲ ዝለኣኸኒ እኸይድ ኣለኹ፣ ካባኻትኩም ከኣ ሓደ እኳ፡ ‘ናበይ ኢኻ እትኸይድ፧’ ኢሉ ኣይሓተተንን” በለ። በታ ምሸት እቲኣ ኣቐድም ኣቢሎም ናበይ ከም ዚኸይድ ሓቲቶምዎ ነይሮም እዮም። (ዮሃንስ 13:36፣ 14:5፣ 16:5) ኣብታ ህሞት እቲኣ ግና በቲ ብዛዕባ እቲ መስጐጕቲ ዝነገሮም ስለ እተናወጹ፡ ብጓሂ እዮም ተዋሒጦም ነይሮም። ስለዚ፡ ብዛዕባ እቲ ዚጽበዮ ዝነበረ ኽብሪ ወይ ብዛዕባ እቲ ንናይ ሓቂ ኣምለኽቲ ዚጽበዮም ዝነበረ ነገር ኣይሓተትዎን። የሱስ ከኣ፡ “እዚ ስለ እተዛረብኩኹም ግና፡ ልብኹም ብጓሂ መሊኡ ኣሎ” በሎም።—ዮሃንስ 16:6።
ድሕሪኡ፡ የሱስ፡ “ምኻደይ ንጥቕምኹም እዩ። እንተ ዘይከይደስ፡ እቲ ሓጋዚ ናባኻትኩም ኣይኪመጽእን እዩ፣ እንተ ኸይደ ግና፡ ንዕኡ ኽሰድደልኩም እየ” በሎም። (ዮሃንስ 16:7) የሱስ ምስ ሞተን ናብ ሰማይ ምስ ከደን ጥራይ እዩ ደቀ መዛሙርቱ ነቲ ኣብ ብዘላ ምድሪ ንዚርከቡ ህዝቡ ኸም ሓጋዚ ዚልእኮ መንፈስ ቅዱስ ኪቕበሉ ዚኸኣሉ።
የሱስ፡ “[መንፈስ ቅዱስ] ንዓለም ብዛዕባ ሓጢኣትን ብዛዕባ ጽድቅን ብዛዕባ ፍርድን ኪረትዓ እዩ” በለ። (ዮሃንስ 16:8) እወ፡ ዓለም ብወዲ ኣምላኽ ዘይምእማና ኸም ዚቃላዕ እዩ ገሊጹ። የሱስ ናብ ሰማይ ምዕራጉ፡ ብዛዕባ ጽድቁ ዜእምን መርትዖ ዀይኑ፡ እቲ “ገዛኢ እዛ ዓለም እዚኣ” እተባህለ ሰይጣን ስለምንታይ ኪፍረዶ ኸም ዚግባእ እውን ኣርእዩ እዩ።—ዮሃንስ 16:11።
የሱስ ቀጺሉ፡ “ገና ብዙሕ ዝነግረኩም ኣሎኒ፣ ግናኸ፡ ሕጂ ኽትጾርዎ ኣይትኽእሉን ኢኹም” በሎም። ንመንፈስ ቅዱስ ምስ ኣፍሰሶ ድማ፡ “ኵሉ ሓቂ” ምእንቲ ኺርድኡ ኸም ዚመርሖም፡ ንሳቶም እውን በቲ ሓቂ እቲ ኸም ዚነብሩ ነገሮም።—ዮሃንስ 16:12, 13።
እቶም ሃዋርያት፡ የሱስ ቀጺሉ፡ “ድሕሪ ቝሩብ ግዜ ኣይክትርእዩንን ኢኹም፣ ከም ብሓድሽ ከኣ፡ ድሕሪ ቝሩብ ግዜ ኽትርእዩኒ ኢኹም” ኢሉ ብምዝራቡ ደንጸዎም። እንታይ ማለቱ ምዃኑ ኸኣ ንሓድሕዶም ተሓታተቱ። የሱስ ድማ ብዛዕባ እዚ ኺሓትትዎ ኸም ዝደለዩ ፈሊጡ፡ “ብሓቂ፡ ብሓቂ እብለኩም ኣለኹ፡ ንስኻትኩም ክትበኽዩን ከተልቅሱን ኢኹም፡ ዓለም ግና ክትሕጐስ እያ፣ ንስኻትኩም ክትጕህዩ ኢኹም፡ ጓሂኹም ግና ናብ ሓጐስ ኪልወጥ እዩ” በሎም። (ዮሃንስ 16:16, 20) የሱስ ኣብታ እትቕጽል ድሕሪ ቐትሪ ምስ ተቐትለ፡ እቶም መራሕቲ ሃይማኖት ተሓጒሶም፡ እቶም ደቀ መዛሙርቲ ድማ ጕህዮም እዮም። የሱስ ምስ ተንስአ ኸኣ፡ ጓሂ እቶም ደቀ መዛሙርቲ ናብ ሓጐስ ተለዊጡ እዩ። ናይ ኣምላኽ መንፈስ ቅዱስ ምስ ኣፍሰሰሎም ድማ፡ ሓጐሶም ቀጺሉ እዩ።
የሱስ ንዅነታት እቶም ሃዋርያት ምስ ቅልውላው ሕርሲ ዝሓዛ ሰበይቲ ብምምስሳል፡ “ሰበይቲ ኽትወልድ ከላ፡ ግዜኣ ስለ ዝኣኸለ ትጕሂ እያ፣ ቈልዓ ምስ ወለደት ግና፡ ሰብ ኣብ ዓለም ስለ እተወልደ፡ ተሓጒሳ ነቲ ጸበባኣ ኣይትዝክሮን እያ” በሎም። ኣስዕብ ኣቢሉ እውን ንሃዋርያቱ፡ “ንስኻትኩም እውን ሕጂ ጓሂ ኣሎኩም፣ ግናኸ፡ ከም ብሓድሽ ክርእየኩም እየ፣ ልብኹም እውን ኪሕጐስ እዩ፣ ሓጐስኩም ድማ ካባኻትኩም ዚወስዶ የልቦን” ኢሉ ኣተባብዖም።—ዮሃንስ 16:21, 22።
ክሳዕ እቲ ግዜ እቲ፡ እቶም ሃዋርያት ብስም የሱስ ለሚኖም ኣይፈልጡን እዮም ነይሮም። ኣብታ ግዜ እቲኣ ግና፡ “በታ መዓልቲ እቲኣ፡ ብስመይ ክትልምኑ ኢኹም” በሎም። ስለምንታይ እዮም ከምኡ ዚገብሩ፧ ኣቦ ቐልጢፉ ስለ ዘይምልሰሎም ኣይኰነን። ብዛዕባ እዝስ የሱስ እኳ፡ “ንስኻትኩም ንዓይ ስለ ዝፈቶኹምንን ወኪል ኣምላኽ ኰይነ ኸም ዝመጻእኩ ስለ ዝኣመንኩምን፡ ኣቦ ባዕሉ ይፈትወኩም እዩ” ኢሉ እዩ።—ዮሃንስ 16:26, 27።
ድሕርዚ፡ እቶም ሃዋርያት ብቓላት የሱስ ተተባቢዖም፡ “ካብ ኣምላኽ ከም ዝመጻእካ ንኣምን ኢና” በልዎ። እዚ እምነቶም ነዊሕ ከይጸንሐ ተፈቲኑ እዩ። የሱስ ድማ ነቲ ዚጽበዮም ዝነበረ ኺገልጽ ከሎ፡ “እንሆ፡ ኵላትኩም ነናብ ቤትኩም ፋሕ እትብሉላ፡ ንበይነይ እውን እትሓድጉኒ ሰዓት ትመጽእ ኣላ፡ መጺኣ እኳ ኣላ” በሎም። ግናኸ፡ “ብኣይ ሰላም ምእንቲ ኽትረኽቡ እየ እዚ ዝነገርኩኹም። ኣብ ዓለም ጸበባ ኣሎኩም፣ ግናኸ፡ ኣጆኹም! ኣነ ንዓለም ስዒረያ እየ” ኢሉ ኣረጋገጸሎም። (ዮሃንስ 16:30-33) እወ፡ የሱስ ኣብዚ ይጥንጥኖም ኣይኰነን ነይሩ። ሰይጣንን ዓለሙን ንንጽህና እቶም ደቀ መዛሙርቲ ንምብልሻው ዚጽዕሩ እኳ እንተ ዀኑ፡ የሱስ ግና ከምቲ ንሱ ዝሰዓረ፡ ንሳቶም እውን ብተኣማንነት ፍቓድ ኣምላኽ ብምፍጻም ኪስዕሩ ምዃኖም እዩ ነጊርዎም።


text:
ሚኒስትሪ ምክልኻል ኤርትራ ፥ ኩሎም ብረቶም መሊሶሞ ዝጸንሑ ኣባላት ዕቚር ሰራዊትን ህዝባዊ ሰራዊትን ዳግማይ ብረቶም ክርከቡን ንህላዌኦም ብዝምልከት ዕለታዊ ንናይ ቀረባ ሓለፍቶም ከፍልጡን ዝመርሕ ሓድሽን ጽኑዕን ትእዛዝ ናብ ኩለን ምምሕዳር ዞባታት ከምዘመሓላለፈ ምንጭታት ኤረጋጊጾም።
እዚ ብ 13 ሓምለ ተማሓላሊፉ ዘሎ ጽኑዕ ትእዛዝ፥ ንሰራሕተኛታት መንግስቲን ደቂ ኣንስትዮን እዉን ዘይንሕፍ ምዃኑ እዩ ተሓቢሩ ዘሎ።
ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ኣዴታት ከይተራፋ ከምዝዓጥቃ ተገይሩ ኣብ ሓለዋ መንግስታውያን ትካላት ወፊረን ከምዘለዋ ዘመልከቱ ምንጭታትና፥ እዋናዊ ትእዛዝ ሚኒስትሪ ምክልኻል ነቶም ብሸለልትነት ተኸሲሶምን ጥዕናዊ ጸገማቶም ተገሚቱሎምን ብረቶም ኣረኪቦም ዝጸንሑ ዜጋታት እዉን ዳግም ክዓጥቁ ዘገድድ ከምዝኾነ ኣነጺሮም ኣለዉ።
ኣባላት ዕቚርን ህዝባዉን ሰራዊት ዝገብርዎም መገሻታት ደው ክብል ፤ ብሕማምን ምድፋእ ዕድመን ሸለል ተባሂሎም ብረቶም ምስ ዝምልከቶ ኣካል ክጸንሕ ዝተመደበሎም ኣባላት ዳግም ብረት ክሕዙ፥ ዝወለዳ መንእሰያት ደቂ ኣንስትዮ ከምኡውን ናብ ሽምግልና ዝተቓረባ ኣዴታት – ኣባልነተን ኣብ ዕቚርን ህዝባዉን ሰራዊት ጸዊዑ ዘሎ እዚ ሓድሽ ትእዛዝ፣ ንሓያሎ ስድራቤታት ኣብ ከቢድ ሻቕሎት ኣዉዲቚ ከምዘሎ ምንጭታትና ይሕብሩ።
ዝበዝሑ ኣባላት ዕቚር ሰራዊት ብዕድመ ዝደፍኡን ሎሚዶ ጽባሕ ንጽዋዕ እንዳበሉ ዉልቃዊ ዋኒኖም ብስሩዕ መደብ ከየሳላስሉ ዝስከፉ ዘይመንግስታውያን ሰራሕተኛታትን ከምዝኾኑ እዩ ዝግለጽ።
መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ሽምጉላት ዜጋታት ኣብ መሳርዑ ዝጽንብር መደብ ታዕሊምን ምዕጣቕን ህዝባዊ ሰራዊት ከም ኣካል ናይቲ ህዝቢ ኣብ ቀጻሊ ቀይዲ ኣእቲኻ ን ኣገደስቲ ሃገራዊ ዛዕባታት ከየድህብ ዝብል ሜላኡ ቅድሚ 5 ዓመት ዝፈለሞ ኮይኑ፥ ኣብዚ እዋን እዚ ኣባላት ህዝባዊ ሰራዊት ከም ንጡፋት ኣባላት ተዋጋኢ ሰራዊት ንኽጥቀመሎም ይጽዕት ምህላዉ ይፍለጥ።


text:
1እምበኣር ቅድሚ ዂሉ ምህልላ ጸሎት ምምላድ ምስጋና ምእንቲ ዂሉ ሰብ ክግበር እምዕድ ኣለኹ፤ 2ብመንፈሳዊነትን ብኽብርን ህዱእን ሰላማዊን ዝኾነ ሕይወትን ክንነብር ምእንቲ ዂሎም ነገሥታትን ሰብ ሥልጣንውን ጸልዩ። 3እዙይ ኣብ ቅድሚ እቲ መድኃኒና ዝኾነ እግዚኣብሔር ሠናይን ዘሕጕስን እዩ። 4ንሱ ዂሉ ሰብ ክድኅንን ናብ ፍልጠት ሓቂ ኽመጽእን ይፈቱ እዩ እሞ። 5እግዚኣብሔር ሓደ እዩ፤ እቲ ኣብ መንጎ እግዚኣብሔርን ሰብን ዘሎ መተዓረቒ ድማ ሓደ እዩ፤ ንሱ ኸዓ እቲ ሰብ ዝኾነ ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። 6ንሱ ኽንዲ ዂሉ ሰብ ቤዛ ገይሩ ርእሱ ኣኅሊፉ ሃበ፤ እዙይ ከዓ ጊዜኡ ምስ በጽሐ እግዚኣብሔር ኲሉ ኽድኅን ከም ዝደሊ ምስክር እዩ። 7ኣነውን ነዙይ እየ ነሕዛብ ሓቅን እምነትን ምእንቲ ኽምህር ሰባኽን ሓዋርያን ኮይነ ዝተሸምኩ፤ ሓቂ እየ ዝዛረብ እምበር ኣይሕሱን እየ። 8ኲሎም ሰብኡት ካብ ኲራን ባእስን ርኂቖም ኣብ ኲሉ ሥፍራ ቅዱሳት ኣእዳዎም ኣልዒሎም ክጽልዩ እደሊ ኣለኹ። 9ኣንስቲውን ርእሰን ብምቝናን ወይ ብወርቂ ወይ ብዕንቊ ወይ ብኽቡር ዝዋግኡ ኽዳውንቲ ብምግያጽ ዘይኮነስ ግቡእን ትሕትና ዘርእን ክዳን ይከደና። 10ከምቲ ነተን መንፈሳውያት ኣንስቲ ዝግባእ ብሠናይ ግብሪ ኽሽለማ እደሊ ኣለኹ። 11ሰበይትስ እዝዝቲ ብምዃን ብህድኣት ድኣ ትመሃር። 12ሰበይቲ ኽትምህር ወይ ኣብ ልዕሊ ሰብኣይ ሥልጣን ክህልዋ ኣይፈቅድን እየ። ንሳስ ስቕ ደኣ ትበል። 13ቅድም ዝተፈጠረ ኣዳም እዩ፤ ደኃር ከዓ ሔዋን እያሞ። 14ከምኡ ኸዓ ሰበይቲ እያ ተታሊላ ትእዛዝ ዝጠሓሰት እምበር ኣዳም ኣይተታለለን። 15ሰበይቲ ግና ብእምነትን ብፍቕርን ብቕድስናን ብትሕትናን ጸኒዓ እንተ ነበረት ውሉድ ብምውላድ ክትድኅን እያ።
Copyright
Learn More


text:
ኣብ ምምሕዳር ከባቢ ሓዝሓዝ ከተማ ኣስመራ ኣብ ዝርከብ ገዛ ኮይኖም ዝጽልዩ ዝነበሩ 15 ዜጋታት ተኸተልቲ እምነት ጴንጠኮስታል ብዕለት 16/04 ሰዓት 9 ምሸት ብኣባላት ሃገራዊ ድሕነት ናብ ማእሰርቲ ተወሲዶም።
እዞም ደቂ ግዛውቲ ኮይኖም ብሓባር ጾምን ጾሎትን ዘዕርጉ ዝነበረ 4 ዓበይቲ ኣቦታት ዝርከብዎም መንእሰያት ኣባላት ሃገራዊ ድሕነት ሰዓት 9 ናይ ምሸት ብሓይሊ ናብቲ ዝጽልዩሉ ዝነበሩ ገዛ ድሕሪ ምእታው ንኩሎም ኮብኪቦም ድሕሪ ምውሳድ ኣብ ክልተ ቶዮታ ፒክኣፕ ዝዓይነተን ማካይን ጽዒኖም ናብ ዘይተፈለጠ ቦታ ወሲዶሞም ኣለዉ።
ሓንቲ ካብዞም ብኣባላት ጸጥታ ሃገራዊ ድሕነት ብሰንኪ እምነቶም ጥራይ ተኣሲሮም ዘለዉ ዜጋታት ነፍሰጾር ኣደ እያ። ኣብ ወርሒ ሚያዝያ ብሃገራዊ ድሕነት ዝፍጸም ዘሎ ናይ ምእሳር ስጉምቲ ብሓፈሻ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ብፍላይ ድማ ኣብ ልዕሊ ኣመንቲ ልዒሉ ምህላዉ ዝሓበሩ ምንጭታትና፥ ካብ ኦርተዶኪሳዊት ቤተክርስታያን ብርክት ዝበሉ መራሕትን ኣካየደቲ ስራሕን ከም ተኣሰሩ ውን ተፈሊጡ ኣሎ።


text:
ተነዲፉ ድዩ፧
ነዳዲ ዘይቲ ዜሕቅቑ ደቀቕቲ ተህዋስያን
ብ2010 ሓንቲ ኣብ ትሕቲ መሬት ንዚርከብ ነዳዲ ዘይቲ ንምውጻእ ጕድጓድ እትፍሕር ማሽን ተፈንጂራ ብምጥሓላ፡ ዳርጋ ሓሙሽተ ሚልዮን በርሚል (800 ሚልዮን ሊትሮ) ዚኸውን ዘይተጻረየ ነዳዲ ዘይቲ ናብ ወሽመጥ መክሲኮ ፈሰሰ። ኣብ ውሽጢ ሒደት ኣዋርሕ ግና መብዛሕትኡ እቲ ዝፈሰሰ ነዳዲ ዘይቲ ጠፍአ። እዚ ኪኸውን ዝኸኣለ ብኸመይ እዩ፧
ነዚ ዚስዕብ ሕሰበሉ፦ ስነ ፍልጠታዊ ምርምር ከም ዚሕብሮ፡ እተፈላለዩ ዓይነት ባክተርያ ባሕሪ፡ ነቲ ኣብ ነዳዲ ዘይቲ ዚርከብ ነዊሕ ሰንሰለት ካርቦን ሞለክዩላት ኬሕቅቕዎ ይኽእሉ እዮም። ክኢላ ኣከባብያዊ ማይክሮባዮሎጂ ዝዀነ ፕሮፌሰር ቴሪ ሃዜን፡ ነዞም ተህዋስያን ከም “ነዳዲ ዘይቲ ዜናድዩ ሚሳይላት” ገይሩ ገሊጽዎም ኣሎ። ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ተህዋስያን ነቲ ኣብ ወሽመጥ መክሲኮ ዝፈሰሰ ነዳዲ ዘይቲ ኣብ ምጽራይ ተራ ነይርዎም እዩ።
ቢቢሲ ብዛዕባ እዞም ተህዋስያን እዚኦም ከምዚ ዚብል ጸብጻብ ኣቕረበ፦ “ነዳዲ ዘይቲ ዚምገቡ ደቀቕቲ ተህዋስያን ኣብ ባሕሪ ኺህልዉ ዜገርም ኣይኰነን። ምኽንያቱ፡ ነዳዲ ዘይቲ ኻብ ባይታ ውቅያኖስ ናብ ማያት ዓለምና ንማእለያ ዘይብሉ ዓመታት ልሒኹ እዩ።”
ሰባት ንዝፈሰሰ ነዳዲ ዘይቲ ንምጽራይ ዚገብርዎ ጻዕርታት ውጽኢታዊ ምዃኑ ዚከሓድ እኳ እንተ ዘይኰነ፡ ካብ ጥቕሙ ጕድኣቱ ዚዛይድ ኪኸውን እውን ይኽእል እዩ። ንዝፈሰሰ ነዳዲ ዘይቲ ዜጽሪ ሰብ ዝሰርሖ ቐመማት፡ ንባህርያዊ መስርሕ ምሕቃቕ ነዳዲ ዘይቲ ኺዓናቕፍ ይኽእል እዩ። ኣብ ርእሲ እዚ፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ቐመማት መርዛምን ኣብ ኣከባቢ ነባሪ ዝዀነ ጐዳኢ ሳዕቤናት ዘለዎን እዩ። ይኹን እምበር፡ እቲ ተፈጥሮ ዘለዎ ንዝፈሰሰ ነዳዲ ዘይቲ ናይ ምሕቃቕ ዓቕሚ፡ እንተላይ ነቶም ነዳዲ ዘይቲ ዚምገቡ ደቀቕቲ ተህዋስያን ሓዊስካ፡ ብዘይ እቲ ሰብ ዝሰርሖ ኣገባብን ንሱ ዜምጽኦ ኣሉታዊ ሳዕቤናትን፡ ባሕሪ ባዕሉ ንባዕሉ ናይ ምጽራይ መስርሕ ንኼካይድ ይሕግዞ። *
እንታይ ይመስለካ፧ እቲ ደቀቕቲ ተህዋስያን ባሕሪ ዘለዎም ነዳዲ ዘይቲ ናይ ምሕቃቕ ክእለት ብፍልቀት ድዩ መጺኡ፡ ወይስ ተነዲፉ እዩ፧
^ ሕ.ጽ. 6 እቲ ኣብ ወሽመጥ መክሲኮ ዘጋጠመ ሓደጋ፡ ኣብቶም ኣብ ባሕሪ ዚነብሩ ህይወታውያን ኪህልዎ ዚኽእል ነባሪ ዝዀነ ሳዕቤናት፡ ኣብዚ ግዜ እዚ ኺፍለጥ ኣይከኣልን እዩ።


text:
ገበር | ኣምላኽ እንታይ ገይሩልካ፧
ኬምልጠካ ዘይብሉ በዓል
የሱስ ኣብ ድሮ እታ ህይወቱ ኣሕሊፉ ዝሃበላ ምሸት፡ ነቶም እሙናት ሰዓብቱ፡ ንመስዋእቱ ኺዝክርዎ ወይ ኬብዕልዎ መምርሒ ሃቦም። ነቲ ኣብ ቅድሚኦም ዝነበረ ዘይበዅዐ ቕጫን ቀይሕ ወይንን ተጠቒሙ ኸኣ፡ ነቲ “ድራር ጐይታ” ዚብሃል በዓል ሰርዐ፣ “እዚ ንመዘከርታይ ግበርዎ” ዚብል ትእዛዝ ድማ ሃበ።—ሉቃስ 22:19።
ኣብ መላእ ዓለም ዘለዉ ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ ሞት ክርስቶስ ንኼብዕሉ ኣብ ዓዓመት ይእከቡ እዮም። ኣብዚ ዓመት እዚ፡ በዓል ዝኽሪ፡ 14 ሚያዝያ፡ ጸሓይ ድሕሪ ምዕራባ እዩ ዚውዕል።
ኣብዚ ኣኼባ እዚ ንኽትመጽእ ብኽብሪ ተዓዲምካ ኣሎኻ። ኣብቲ ኣኼባ እቲ፡ መስዋእታዊ ሞት የሱስ እንታይ ትርጕም ከም ዘለዎ ዚገልጽ ተወሳኺ ሓበሬታ ኺውሃብ እዩ። መእተዊ ዋጋ ብናጻ እዩ። እናዞርካ ድማ ገንዘብ ኣይእከብን እዩ። እቲ ነዛ መጽሔት እዚኣ ዝሃበካ ሰብ፡ ነቲ በዓል ዝኽሪ እነኽብረሉ ሰዓትን ቦታን ኪሕብረካ ይኽእል እዩ። ወይ ከኣ ኣብ jw.org ክትርኢ ትኽእል ኢኻ። እቲ በዓል እቲ ምእንቲ ኸየምልጠካ፡ ነቲ ሰዓትን ቦታን ኣብ መዝገብካ ኣስፍሮ።
ብዝያዳ ፍለጥ
ዝኽሪ ሞት የሱስ
ብሚልዮናት ዚቝጸሩ ሰባት፡ ዝኽሪ ሞት የሱስ ኬብዕሉ ዓመት ዓመት ይእከቡ እዮም። እዚ ኣገዳሲ በዓል እዚ ብኸመይ ኪጸልወካ ኸም ዚኽእል ክትምሃር ተዓዲምካ ኣለኻ።


text:
ኣስኣሰር እምነቶም ስዓብ
‘ብግብሪ ጸደቐት’
ብርሃን ወጋሕታ ኣብቲ ንያሪኮ ኸቢብዋ ዚርከብ ጐላጉል ኪርአ ኣብ ዝጀመረሉ እዋን፡ ረሃብ ብመስኰት ኣማዕድያ ትርኢ ነበረት። ኣብቲ ሜዳ፡ እቶም ንያሪኮ ኺወሩዋ ዝመጹ ሰራዊት እስራኤል ተኣኪቦም ነበሩ። ነታ ኸተማ ኺዞሩዋ ምስ ጀመሩ ድማ፡ ዶሮና በዀዅ ኪብልን እቲ ዓው ዝበለ ድምጺ ቐርኒ መለኸት ኪስማዕን ጀመረ።
ረሃብ ኣብ ያሪኮ እያ እትነብር ነይራ፣ ነቲ ኣብ ያሪኮ ዝነበረ ጐደናታትን ኣባይትን ሰብ ዝበዝሖ ዕዳጋታትን ሹቓትን እውን ትፈልጦ እያ። ብዝበለጸ ድማ ነቶም ተቐማጦ ትፈልጦም እያ። እስራኤላውያን ፍልይ ዝበለ ነገር ኪገብሩ ኸለዉ፡ ማለት ንኸተማ ያሪኮ ሓንሳእ ኣብ መዓልቲ ኺዞሩዋ ኸለዉን ከምኡ ዚገብሩሉ መዓልትታት ኪውስኽ ከሎን፡ ፍርሂ ተቐማጦ ያሪኮ ማዕሪኡ ይውስኽ ነበረ። ረሃብ ግና በቲ ኣብ ጐደናታትን ኣደባባያትን ያሪኮ ዚስማዕ ዝነበረ ቐርኒ መለኸት እስራኤላውያን ብፍርሂ ኣይተዋሕጠትን።
ረሃብ፡ ሰራዊት እስራኤል በታ ሻውዐይቲ መዓልቲ ኣንጊሆም ምረሻኦም ኪጅምሩ ኸለዉ ረኣየቶም። ኣብ መንጎ ወተሃደራት እስራኤላውያን ድማ፡ መለኸት ዚነፍሑን ነቲ ንህላወ የሆዋ ኣምላኽ ዜመልክት ቅዱስ ታቦት ዝጾሩን ካህናት ነበሩ። ረሃብ ነቲ ኣብ መስኰት ቤታ ተንጠልጢሉ ዝነበረ ቐይሕ ገመድ ሒዛቶ ነይራ ኽትከውን ትኽእል እያ፣ ቤታ ድማ ኣብቲ ዓብዪ መካበብያ መንደቕ ያሪኮ እያ ነይራ። እታ ገመድ፡ ረሃብን ስድራ ቤታን ካብ ጥፍኣት ከተማ ያሪኮ ኸም ዚድሕኑ እተተስፉ እያ ነይራ። እሞኸ ረሃብ ከዳዕ ድያ ነይራ፧ ኣብ ቅድሚ የሆዋ ኸምኡ ኣይነበረትን፣ ከመይሲ፡ ንሱ፡ እተደንቕ እምነት ከም ዘላታ ሰበይቲ ገይሩ እዩ ዚርእያ ነይሩ። ናብ መጀመርታ ዛንታ ረሃብ ምልስ ኢልና፡ ካብኣ እንታይ ክንመሃር ከም እንኽእል እስከ ንርአ።
ረሃብ ዝስማ ኣመንዝራ
ረሃብ ኣመንዝራ እያ ነይራ። እዚ ዜገርም ሓቂ እዚ ንገሊኦም ወሃብቲ ርእይቶ መጽሓፍ ቅዱስ ኣመና ስለ ዜሰክፎም፡ ከም ኣካያዲት መዕረፍ ኣጋይሽ ገይሮም እዮም ዚጠቕስዋ። መጽሓፍ ቅዱስ ግና፡ ንጹርን ዘየማትእን ሓበሬታ እዩ ዚህብ። (እያሱ 2:1፣ እብራውያን 11:31፣ ያእቆብ 2:25) ኣብ ሕብረተ ሰብ ከነኣን፡ ስራሕ ረሃብ ምናልባት ቅቡል ነይሩ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፡ ኣመንዝራ ምዃን ኣብ ባህሊ ከነኣን ቅቡል ይንበር ብዘየገድስ፡ ነቲ የሆዋ ንዅላትና፡ እንተላይ ንረሃብ ዝሃባ ሕልና ንምጥሓስ ከም መመኽነይታ ኪቐርብ ኣይክእልን እዩ። (ሮሜ 2:14, 15) ምናልባት ረሃብ፡ ናብራኣ ዜሕስር ምዃኑ ተገንዚባ ነይራ ኽትከውን ትኽእል እያ። ከምተን ሎሚ ዘለዋ ብተመሳሳሊ ዓይነት ስራሕ ዚመሓደራ ደቂ ኣንስትዮ፡ ንስድራ ቤታ ምእንቲ ኽትኣሊ፡ ኣመንዝራ ዀይና ኽትሰርሕ ተገዲዳ ትኸውን።
ረሃብ ዝሓሸ ናብራ ኽትነብር ትምነ ኸም ዝነበረት ኣየጠራጥርን እዩ። እቲ እትነብረሉ ዓዲ፡ ዓመጻን ርኽሰትን ዝመልኦ እዩ ነይሩ፣ እቶም ተቐማጦ ምስ ናይ ቀረባ ዘመድን ምስ እንስሳን ጾታዊ ርክብ ይፍጽሙ ነበሩ። (ዘሌዋውያን 18:3, 6, 21-24) እዚ ዅሉ እኩይ ተግባራት ድማ፡ ምስ ሃይማኖቶም እተተሓሓዘ እዩ ነይሩ። ኣብ ኣብያተ መቓድሶም፡ ምንዝር ዝመልኦ ጽምብል ይግበር ነበረ፣ ነቶም በዓልን ሞሌኽን ዚብሃሉ ጨካናት ኣማልኽቲ ተባሂሉ ድማ፡ ሕጻናት ብህይወቶም ከለዉ ብሓዊ ይስውኡ ነበሩ።
የሆዋ ነቲ ኣብ ከነኣን ዚግበር ዝነበረ ነገራት ርእዩ፡ ዓይኑ ኣይዓመተን። ኣብ ክንዳኡስ፡ ነቲ ብዙሕ እከይ ዝመልኦ ተግባራት ከነኣናውያን ምስ ረኣየ፡ “እታ ምድሪ በዚ ረኸሰት፡ ኣነ ኸኣ ሓጢኣታ ኣብ ርእሳ ኽመልስ እየ፡ እታ ምድሪ ድማ ነቶም ዚነብርዋ ኽትተፍኦም እያ” ኢሉ ነይሩ እዩ። (ዘሌዋውያን 18:25) ምድሪ ከነኣናውያን ብምኽንያት “ሓጢኣታ” እንታይ እዩ ኼጋጥማ፧ ንእስራኤላውያን፡ “ነዞም ህዝብታት እዚኦም እግዚኣብሄር ኣምላኽካ ኻብ ቅድሜኻ በብሒደት ኪሰጎም እዩ” ዚብል መለኮታዊ መብጽዓ ተኣትዩሎም ነይሩ እዩ። (ዘዳግም 7:22) ዘመናት ኣቐዲሙ፡ የሆዋ ንዘርኢ ኣብርሃም፡ ምድሪ ከነኣናውያን ከም ዚህቦም ተመባጺዑሎም ነይሩ እዩ፣ “ኪሕሱ ዘይክእል ኣምላኽ” ድማ እዩ።—ቲቶስ 1:2፣ ዘፍጥረት 12:7።
ይኹን እምበር፡ የሆዋ፡ ገሊኦም ኣህዛብ ምሉእ ብምሉእ ኪጠፍኡ ኸም ዘለዎም ወሲኑ ነይሩ እዩ። (ዘዳግም 7:1, 2) “ፈራድ ኵላ ምድሪ” ኸም ምዃኑ መጠን፡ ልቢ ኼንብብ ይኽእል እዩ፣ እቲ እቶም ኣህዛብ ዚገብርዎ ዝነበሩ እከይን ርኽሰትን ኣዕሚቑ ሱር ዝሰደደ ምንባሩ እውን ይፈልጥ ነይሩ እዩ። (ዘፍጥረት 18:25፣ 1 ዜና መዋእል 28:9) ረሃብ እሞ ኸመይ ኢላ እያ ኣብ ከምዚኣ ዝበለት ንኽትጠፍእ እተፈርዳ ኸተማ ኽትነብር እትኽእል፧ ብዛዕባ እስራኤላውያን ዚገልጽ ጸብጻብ ምስ ሰምዐት፡ እንታይ ከም እተሰምዓ ኽንግምቶ ንኽእል ኢና። ኣምላኽ እስራኤል ነቶም ብባርነት ተጨቊኖም ዝነበሩ ህዝቡ፡ ኣብ ልዕሊ እቶም ኣብቲ እዋን እቲ ሓያላት ተዋጋእቲ ዝነበሩ ሰራዊት ግብጻውያን ዓወት ከም ዝሃቦም ሰምዐት። ሕጂ ድማ ንያሪኮ ኼጥቅዕዋ ቝሩብ እዩ ተሪፍዎም። ኰይኑ ግና፡ ተቐማጦ ያሪኮ ንእኩይ ተግባሮም ኣየቋረጽዎን። በዚ ምኽንያት እዚ እዩ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ እቶም ደቂ ዓዳ ንረሃብ ዝነበሩ ከነኣናውያን ኪገልጽ ከሎ፡ “ዘይተኣዘዙ” ዚብል።—እብራውያን 11:31።
ረሃብ ግና እተፈልየት እያ ነይራ። ኣብቲ ቕድሚኡ ዝነበረ ዓመታት፡ ብዛዕባ እቲ ንእስራኤላውያንን ነቲ ኣምላኾም ዝዀነ የሆዋን ዚምልከት ጸብጻብ ኣስተንቲናትሉ ኽትከውን ትኽእል እያ። የሆዋ ኻብቶም ኣማልኽቲ ከነኣናውያን ምሉእ ብምሉእ እተፈልየ እዩ ነይሩ። እዚ ኣምላኽ እዚ፡ ንህዝቡ ዜሳቕን ዜዋርድን ዘይኰነስ፡ ምእንታኦም ዚዋጋእን ልዑል ስነ ምግባራዊ ስርዓታት ዚህቦምን ዓይነት ኣምላኽ እዩ። ንደቂ ኣንስትዮ፡ ኪዕደጋን ኪሽየጣን ኣብ ነውራም ኣምልኾ ኪዋረዳን ከም ዚኽእላ መርወዪ ጾታዊ ስምዒት ዘይኰነስ፡ ከም ክቡራት ገይሩ እዩ ዚርእየን። ረሃብ፡ እስራኤላውያን ክንዮ ሩባ ዮርዳኖስ ሰፊሮም ከም ዘለዉ፡ መጥቃዕቲ ንምፍናው ድማ ተዳልዮም ከም ዘለዉ ምስ ፈለጠት፡ እቲ ንህዝባ ኼጋጥሞም ዚኽእል ነገራት ኣጨኒቕዋ ነይሩ ኪኸውን ይኽእል እዩ። እሞኸ የሆዋ ንረሃብን ነቲ ኣብ ውሽጣ ዝነበረ ጽቡቕ ነገርን ኣስተብሂሉሉዶ፧
ሎሚ ኸም ረሃብ ዝኣመሰሉ ብዙሓት ሰባት ኣለዉ። ምናልባት ክብረቶም ኣብ ዚትንክፍን ሓጐሶም ኣብ ዜጥፍእን ስራሕ ስለ ዚሰርሑ፡ መውጽኢ ኣብ ዘይብሉ ናብራ ዚነብሩ ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም፣ ሰብ ዘይግደሰሎምን ዘይረብሑን ኰይኑ እውን ይስምዖም ይኸውን። ዛንታ ረሃብ፡ የሆዋ ንዅላትና ኸም ዜስተብህለልና ዚገልጽ ዜጸናንዕ መዘኻኸሪ እዩ። ዋላ እውን እተደቘስና ዀይኑ እንተ ተሰምዓና፡ የሆዋ “ኻብ ነፍሲ ወከፍና ዘይረሓቐ” እዩ። (ግብሪ ሃዋርያት 17:27) ነቶም ኣብኡ እምነት ዜሕድሩ ሰባት፡ ተስፋ ኺህቦም ይደልን ይህንጠን እዩ፣ ቀረባኦም ድማ እዩ። እሞኸ ረሃብ ኣብ የሆዋ እምነት ኣሕዲራዶ፧
ነቶም ሰለይቲ ተቐበለቶም
ሓደ መዓልቲ፡ እስራኤላውያን ንያሪኮ ኺዞሩዋ ቕድሚ ምጅማሮም፡ ክልተ ኣጋይሽ ናብ ቤት ረሃብ መጹ። እዞም ክልተ ሰብኡት እዚኦም፡ ሰብ ከየስተብሃለሎም ስራሖም ኪሰርሑ እዮም ሓሲቦም ነይሮም፣ ኰይኑ ግና፡ እታ ኸተማ ኣብ ውጥረት ስለ ዝነበረት፡ ብዙሓት ሰባት ካብ ሰፈር እስራኤል ኪመጹ ንዚኽእሉ ሰለይቲ ይጸናጸንዎም እዮም ነይሮም። ረሃብ ንመንነት እቶም ሰብኡት ብኡብኡ ፈለጠቶ። ከመይሲ፡ ዘይትፈልጦም ሰብኡት ናብ ቤታ ኺመጹ ሓድሽ ነገር እኳ እንተ ዘይኰነ፡ እቶም ክልተ ሰብኡት ግና፡ መሕደሪ ጥራይ ደኣ እምበር፡ ኣመንዝራ እትህቦ ኣገልግሎት ኣይደለዩን።
እቶም ክልተ ሰብኡት፡ ካብ ሰፈር እስራኤላውያን ዝመጹ ሰለይቲ እዮም ነይሮም። እቲ ኣዛዚኦም ዝነበረ እያሱ፡ ብርታዐን ድኽመትን ያሪኮ ንኺስልዩ እዩ ልኢኽዎም። ያሪኮ፡ ካብተን እስራኤላውያን ዚሕዝወን ከተማታት ከነኣን ናይ መጀመርታ፡ ምናልባት እውን ዝሓየለት እያ ነይራ። እያሱ ድማ፡ ንዕኡን ንሰራዊቱን እንታይ ከም ዜጋጥሞም ኪፈልጥ እዩ ደልዩ ነይሩ። እቶም ሰለይቲ፡ ደይመደይ ኢሎም እዮም ናብ ቤት ረሃብ ኪኸዱ መሪጾም። ከመይሲ፡ ናብ ቤት ኣመንዝራ ምምጻኦም፡ ኣቓልቦ ሰባት ዚስሕብ ኣይነበረን። ብዕላል ዕላል ንዚርከብ ሓበሬታ ኺኣርዩ ኢሎም እውን ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም።
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ረሃብ ‘ነቶም ልኡኻት ከም እተቐበለቶም’ ይገልጽ እዩ። (ያእቆብ 2:25) መንነቶምን ኣመጻጽኣኦምን እኳ እንተ ኣጠራጠራ፡ ናብ ቤታ ተቐበለቶም። ምናልባት ብዛዕባ እቲ የሆዋ ዚብሃል ኣምላኾም ብዝያዳ ኽትፈልጥ ደልያ ትኸውን።
ብሃንደበት ግና፡ ካብ ንጉስ ያሪኮ እተላእኩ መልእኽተኛታት ናብ ቤት ረሃብ መጹ። ካብ ሰፈር እስራኤላውያን ዝመጹ ሰለይቲ፡ ኣብ ቤት ረሃብ ከም ዘለዉ ተወርዩ ኪኸውን ይኽእል እዩ። እሞኸ ረሃብ እንታይ እያ ኽትገብር እትኽእል፧ ነዞም ክልተ ኣጋይሽ እንተ ኣዕቊባቶም፡ ንርእሳን ንስድራ ቤታን ኣብ ሓደጋ ደይኰነትን እተእትዎም፧ ጸላእቲ ሒዛ እንተ ተረኺባ፡ ተቐማጦ ያሪኮ ንዓኣን ንስድራ ቤታን ኣይሓርድዎምንዶ፧ ብኻልእ ሸነኽ ድማ፡ ንመንነት እቶም ሰብኡት ብዘይ ጥርጥር ስለ ዝፈለጠቶ፡ የሆዋ ድማ ካብቶም ኣማልኽታ ዚበልጽ ኣምላኽ ምዃኑ ስለ እተገንዘበት፡ ነዚ ኣጋጣሚ እዚ ተጠቒማ ኣብ ጐድኒ የሆዋ ደው ትብልዶ ትኸውን፧
ረሃብ እትሓስበሉ ብዙሕ ግዜ እኳ እንተ ዘይነበራ፡ ብልሓተኛ ስለ ዝነበረት፡ ቅልጡፍ ስጕምቲ ወሰደት። ነቶም ሰለይቲ ኣብቲ ኣብ ናሕሲ ቤታ ተሰጢሑ ዝነበረ ሓሰር እንጣጢዕ ሓብኣቶም። ሽዑ ነቶም መልእኽተኛታት ንጉስ፡ “እወ፡ ሰባትሲ አትዮምኒ ነይሮም፡ ካበይ ምዃኖም ግና ኣይፈለጥኩን። ኰነ ኸኣ እቶም ሰባት እቲኦም ደገ እትዕጸወላ ጊዜ ብጸልማት ወጹ፡ ናበይ ከም ዝኸዱ ኣይፈለጥኩን። ቀልጢፍኩም ደድሕሪኦም ስዐቡ እሞ ክትረኽብዎም ኢኹም” በለቶም። (እያሱ 2:4, 5) ንገጽ እቶም መልእኽተኛታት ክትርኢ ኸላ እሞ ኣብ ኣእምሮኻ ስኣሎ። ልባ ነጢራ ኽትወጽእ ደልያ ኸም ዝነበረት ዝፈለጡ ዀይኑዶ ተሰሚዕዋ ይኸውን፧
ዝዀነ ዀይኑ፡ ረሃብ ፈተነኣ ተዓወተ። እቶም መልእኽተኛታት ንጉስ ናብ መሳገሪታት ዮርዳኖስ ገጾም ብቕልጡፍ ከዱ። (እያሱ 2:7) ረሃብ፡ እቶም መልእኽተኛታት ምስ ከዱ፡ እፎይ ኢላ ኽትከውን ኣለዋ። ብቐሊል መገዲ፡ ነቶም ብዛዕባ እቶም ሰለይቲ እቲ ሓቂ ኺፈልጡ ዘይግብኦም ቀተልቲ ኣጋግያ፡ ነቶም ንጹሃት ኣገልገልቲ የሆዋ ኣድሓነቶም።
ረሃብ ብቕልጡፍ ናብቲ ናሕሲ ተመሊሳ፡ ነቶም ክልተ ሰለይቲ ብዛዕባ እቲ ዝገበረቶ ገለጸትሎም። ሓደ ኣገዳሲ ሓቂ እውን ነገረቶም፣ እወ፡ ህዝባ ጎቦ ልቦም ከም ዝዀኑን ኣመና ኸም ዝፈርሁን ሓበረቶም። እዚ ብስራት እዚ ነቶም ሰለይቲ ኣሐጒስዎም ኪኸውን ኣለዎ። እቶም እኩያት ከነኣናውያን ብሓይሊ እቲ ኣምላኽ እስራኤል ዝዀነ የሆዋ ርዒዶም እዮም። ኰይኑ ግና፡ ረሃብ ኣስዕብ ኣቢላ፡ ንዓና እውን ኣዝዩ ኣገዳሲ ዝዀነ ሓሳባት ተዛሪባ እያ። “እግዚኣብሄር ኣምላኽኩም፡ ንሱ ኣብ ሰማይ ኣብ ላዕሊ፡ ኣብ ምድሪ ኸኣ ኣብ ታሕቲ ኣምላኽ እዩ” በለት። (እያሱ 2:11) እቲ ብዛዕባ የሆዋ ዝሰምዓቶ ጸብጻብ፡ ኣምላኽ እስራኤል ትውክልቲ ኺግበሮ ዚኽእል ምዃኑ ምሂርዋ እዩ። በዚ ኸምዚ እምንቶኣ ኣብ የሆዋ ገበረት።
ረሃብ፡ የሆዋ ንህዝቡ ዓወት ከም ዚህቦም ርግጸኛ ስለ ዝነበረት፡ ንሳን ስድራ ቤታን ከይቅተሉ ብምሕታት፡ ምሕረት ለመነት። እቶም ሰለይቲ በዚ ተሰማምዑ፣ ኰይኑ ግና፡ ንዓኣን ንስድራ ቤታን ምእንቲ ኼዕቍብዎም፡ ምስጢሮም ንኻልእ ከይትነግርን ነታ ቐያሕ ገመድ ኣብታ ኣብ መንደቕ መካበብያ ዝነበረት መስኰት ቤታ ኸተንጠልጥላን ነገሩዋ።—እያሱ 2:12-14, 18።
ካብ ረሃብ፡ ንእምነት ዚምልከት ኣገዳሲ ትምህርቲ ኽንምሃር ንኽእል ኢና። ከምቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዚገልጾ፡ “እምነት ካብ ምስማዕ እያ።” (ሮሜ 10:17) ረሃብ ብዛዕባ ሓይልን ፍትሕን የሆዋ ኣምላኽ ዜተኣማምን ጸብጻብ ስለ ዝሰምዐት፡ እምንቶኣ ኣብኡ ኽትገብርን ብእኡ ኽትውከልን ከኣለት። ሎሚ ብዛዕባ የሆዋ ዚገልጽ ዝያዳ ፍልጠት ኣሎና። እሞኸ በቲ ኻብቲ ቓሉ ዝዀነ መጽሓፍ ቅዱስ እንምሃሮ ትምህርቲ ተደሪኽና፡ ንኽንፈልጦን ብእኡ ንኽእመንን ክንጽዕር ዲና፧
ድልዱል መንደቕ ወደቐ
እቶም ክልተ ሰለይቲ ነቲ ረሃብ ዝሃበቶም ምኽሪ ብምስማዕ፡ በታ ኣብ መስኰት ቤታ ተንጠልጢላ ዝነበረት ገመድ ገይሮም ወረዱ፣ ሰላሕ ኢሎም ድማ ብቕልጡፍ ናብ ኣኽራን ገጾም ሃደሙ። ኣብቲ ኣብ ሰሜናዊ ሸነኽ ያሪኮ ዝነበረ ዓቐብን ቍልቍለትን ዝበዝሖ ቦታታት ብዙሕ በዓቲ ስለ ዝነበረ፡ እቶም ሰለይቲ፡ ኵነታት ደሓን ክሳዕ ዚኸውን ኣብኡ ተሓብኡ፣ ድሕሪኡ፡ ናብ ሰፈር እስራኤላውያን ብምምላስ፡ ነቲ ኻብ ረሃብ ዝሰምዕዎ ብስራት ነገርዎም።
ጸኒሑ፡ ተቐማጦ ያሪኮ፡ የሆዋ ንዋሕዚ ሩባ ዮርዳኖስ ብተኣምራዊ መገዲ ደው ኣቢሉ፡ ንእስራኤላውያን ብንቑጽ መሬት ከም ዘሳገሮም ምስ ሰምዑ፡ ብፍርሂ ተዋሒጦም ኪዀኑ ኣለዎም። (እያሱ 3:14-17) ይኹን እምበር፡ እዚ ፍጻመ እዚ ንረሃብ፡ እምንቶኣ ኣብ የሆዋ ምግባራ ቕኑዕ ከም ዝነበረ ዜረጋግጽ እዩ ነይሩ።
ድሕርዚ፡ እቲ እስራኤላውያን ንሽዱሽተ መዓልቲ፡ ኣብ መዓልቲ ሓንሳእ፡ ዝገበርዎ ምረሻ ተጀመረ። ኣብታ ሻውዐይቲ መዓልቲ ግና፡ እቲ ምረሻ ፍልይ ዝበለ እዩ ነይሩ። ከምቲ ኣብ መእተዊ እዛ ዓንቀጽ እዚኣ እተገልጸ፡ እቲ ምረሻ ብጊሓቱ እዩ ጀሚሩ፣ ሰራዊት እስራኤል ድማ ንኸተማ ያሪኮ ሓንሳእ ዘይሮምዋ ኣየቋረጹን፣ የግዳስ፡ ብተደጋጋሚ እዮም ዘይሮምዋ። (እያሱ 6:15) እስራኤላውያን እንታይ እዮም ዚገብሩ ነይሮም፧
ኣብ መወዳእታኡ፡ እስራኤላውያን በታ ሻውዐይቲ መዓልቲ፡ ነታ ኸተማ ሸውዓተ ሳዕ ምስ ዞሩዋ፡ እቶም ሰራዊት ደው በሉ። ድምጺ እቲ ቐርኒ መለኸት እውን ኣቋረጸ። ኣብቲ ኸባቢ ስቕታ ሰፈነ። ተቐማጦ ያሪኮ ብፍርሂ ተዋሒጦም ከም ዝነበሩ ዜጠራጥር ኣይኰነን። ድሕሪኡ፡ እያሱ ነቶም ሰራዊት ምልክት ምስ ሃቦም፡ ንፈለማ እዋን ዓው ኢሎም ጨደሩ። እቶም ኣብ መንደቕ መካበብያ ያሪኮ ዝነበሩ ወተሃደራት፡ ‘እዚኸ እንታይ ዓይነት መጥቃዕቲ እዩ፡ ብድምጺ ጥራይ፧’ ኢሎም ሓሲቦም ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም። እዚ ሓሳቦም ግና ነዊሕ ኣይጸንሐን። እቲ ዓበይቲ መናድቕ ያሪኮ ናብ ትሕቲኡ ኣቢሉ ኺወድቕ ጀመረ። እናኣንቀጥቀጠን እናነቕዐን ሃደሽደሽ ኢሉ ኺፈርስ ጀመረ። እቲ መንደቕ ኪፈርስ ከሎ እተላዕለ ዶሮና ኺእለ ምስ ጀመረ ግና፡ ሓደ ኽፋል እቲ መንደቕ ኣይፈረሰን። ቤት ረሃብ ከም ዘላታ እያ ዘላ፣ እወ፡ ብምኽንያት እታ ዝነበረታ እምነት፡ ቤታ ኣይፈረሰትን። የሆዋ ኸም ዘዕቈባ ኽትርኢ ኸላ፡ እንታይ ተሰሚዕዋ ኪኸውን ከም ዚኽእል እሞ ሕስብ ኣብሎ! * ንሳን ስድራ ቤታን ዋላ ሓንቲ ኣይተጐድኡን።—እያሱ 6:10, 16, 20, 21።
እቶም ህዝቢ የሆዋ ዝነበሩ እስራኤላውያን፡ ንረሃብ ብምኽንያት እታ ዝነበረታ እምነት ኣኽቢሮም እዮም ርእዮምዋ። ከመይሲ፡ ቤት ረሃብ ኣብ መንጎ እቲ ዅሉ ፍርስራስ፡ ሓንቲ ኸም ሓሙስ ኰይና በይና ደው ኢላ ኺርእዩ ኸለዉ፡ የሆዋ ምስ ረሃብ ከም ዝነበረ ተገንዚቦም ኪዀኑ ኣለዎም። ንሳን ስድራ ቤታን ካብቲ ኣብታ እክይቲ ኸተማ ዝወረደ መቕጻዕቲ ድሒኖም እዮም። ድሕሪ እቲ ውግእ፡ ረሃብ ኣብ ጥቓ ሰፈር እስራኤላውያን ክትነብር ተፈቕደላ። ጸኒሓ ድማ፡ ኣባል ህዝቢ ኣይሁድ ኰነት። ሰልሞን ምስ ዚብሃል ሰብኣይ ከኣ ሓዳር ገበረት። ወዶም ቦኣዝ ዓብዩ፡ እተደንቕ እምነት ዘላቶ ሰብኣይ ኰነ። ነታ ሩት ዝስማ ሞኣባዊት ድማ ተመርዓዋ። * (ሩት 4:13, 22) ንጉስ ዳዊትን እቲ ጸኒሑ መሲሕ ዝዀነ የሱስ ክርስቶስን፡ ዘርኢ እዞም ዜደንቑ ስድራ ቤት እዮም ነይሮም።—እያሱ 6:22-25፣ ማቴዎስ 1:5, 6, 16።
ዛንታ ረሃብ፡ ኵላትና ኣብ ቅድሚ የሆዋ ዋጋ ኸም ዘሎና ዜርኢ እዩ። የሆዋ ንዅላትና ይርእየናን ንልብና የንብቦን እዩ፣ ኣብ ውሽጥና ኸምታ ረሃብ ዝነበረታ ዓይነት እምነት እንተ ረኺቡ ድማ፡ ይሕጐስ እዩ። ረሃብ ብእምነታ ተደሪኻ ስጕምቲ ወሲዳ እያ። ከምቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዚገልጾ፡ ‘ብግብሪ ጸዲቓ እያ።’ (ያእቆብ 2:25) ኣስኣሰር እታ ረሃብ ዝነበረታ እምነት ክንስዕብሲ፡ ክሳዕ ክንደይ ጥበባዊ ዀን እዩ!


text:
Erena on Facebook
ስዑዲ ዓረብ፣ 10 ሽሕ ሶማላውያን ንስራሕ ክትቆጽር ትዳሎ
Radio Erena: 03 January 2017
ንግስነት ስዑዲ ዓረብ 10 ሽሕ ሶማላውያን ንስራሕ ክትቆጽር፣ ምስ ፈደራላዊ መንግስቲ ሶማል ትዘራረብ ከምዘላ ኣል ኢቕቲሳድያ ዝተባህለት ጋዜጣ ስዑዲ ሓቢራ።
እታ ጋዜጣ ብዘቕረበቶ ጸብጻብ መሰረት፣ እቶም ናብ ስዑዲ ዓረብ ዝግዕዙ 10 ሽሕ ሶማላውያን፣ መብዛሕቶም ኣብ ናይ ገዛ ዕዮን ምምራሕ መኪናን ክዋፈሩ'ዮም።
ነዚ ንምስላጥን ሓድሽ ናይ ስምምዕ ሕግታት ንምጽፋፍን፣ ሚኒስትሪ ዕዮ ሶማል ዝመርሖ ልኡኽ ናብ ስዑዲ ዓረብ ከምርሕ ምዃኑ ጋልፍ ኒውስ ገሊጹ።
ስዑዲ ዓረብ፣ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብታ ሃገር ኣትዮም፣ ኣብ ዝተፈላለየ ስራሕ ተዋፊሮም ዝጸንሑ፣ ዜጋታት ኢትዮጵያን ሶማልን ዝርከብዎም ኣማኢት ኣሽሓት ሰባት ካብታ ሃገር እናገፈፈት ከምዝሰጎገት ዝዝከር'ዩ።
እዚ ሓድሽ ናይ ስራሕ መደብ፣ ሕጋዊ ቅጥዕታት ዘማልእን ብሕጋውያን ተሓተትን ትካላት ዝሳለጥን ብምዃኑ፣ ንሰራሕተኛታት ዝያዳ ውሕስነት ከምዘለዎ'ዩ ዝዝረበሉ።
እንተኾነ፣ መሰል ሰራሕተኛታት ናይ ወጻኢ ዜጋታት፣ ብፍላይ ድማ ንደቂኣንስትዮ ብምግሃስ፣ ግኑን ስም ዘለዋ ስዑዲ ዓረብ፣ ብዘይካ'ቲ ሕጋውያን ሰራሕተኛታት ንምቑጻር እትገብሮ ዘላ ጻዕሪ፣ መሰል ሰራሕተኛታት ዝኽበረሉ ሕግታት ከተተኣታቱ ተጣበቕቲ መሰላታ ይጠልቡ።
ካብ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ሶማል፣ ፊሊፒንስን ካልኦት ሃገራትን ኣብ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ናይ ገዛ ስራሕ ዝተዋፈራ ደቂኣንስትዮ፣ ተደጋጋሚ እዋን ግዳያት ዓመጽ ዝተፈላለየ ግፍዕታት ከምዝኾና ዝፍለጥ'ዩ።
=========================


text:
እቲ ካልእ ውግእ- ዳግማይ ባህላዊ ኲናት!
እቲ ካልእ ውግእ- ዳግማይ ባህላዊ ኲናት!
ወድ ምስግና
1ይ ክፋል
“ቅድሚ ኩሉ ሃገር ትሃልዉ!” ናይ ኩልና ሓቀኛን ዘይቅየርን ጭርሖ ልብን ልሳንን እዩ። ጉዳይ ሃገር ኣብ ምልክት ሕቶ ዘይኣቱ ኤርትራዊ ኣተሓሳስባ ምባል’ውን ምግናን ኣይከውንን። እዚ ጽኑዕን ጽሩይን እምነት እዚ፣ ናይ ኩል ግዜ ማሕተም ልቢ እዩ። ተፋሒቑ ካብ ቆር ልቢ ወጽእ ዝኽእል’ውን ኣይኮነን። ንህላውናን ምዕባለን ውሑስ ቀጻልነትን ሃገር፣ ኩሉ ዜጋን ኩል ግዜን ክሰርሕ፣ ለበዋ ወይ ምሕጽንታ ዘድልዮ ኣይኮነን። ረቂቕ ሓይሊ ሃገር ማለት ወይ ዓሚቕ ፍቕሪ ኤርትራ ማለት፣ ብቐሊል ዝግለጽ ወይ ዝተትንተን ኣምር ስለዘይኮነ።
ዛዕባይ ሓድሽ ኣርእስቲ ኣይኮነን። ዘቕርቦ ሓሳብ’ውን ትኩስ ዜና(breaking news) ኣይብሎን። ኩሉ ሰብ ዝፈልጦ ዘሎ ጉዳይ ግን ከኣ ዕቱብ ኣቓልቦ ዝሓትት ኣርእስቲ ከልዕል እየ። ኣብዚ እዋን እዚ፣ ኣንጻርና ዝካየዱ ዘለዉ ውግኣት፣ ብቑጽርን ዓይነትን ኣዝዮም ዙሓት’ዮም። ንሓደ ካብኦም’የ ክመጽር-ንባህላዊ ውግእ።
ኣብዚ ቀረባ ዓመታት፣ ንእስትራተጂ ባህላዊ ውግእ ብዝሰፍሐ መልክዑን ብገጂፍ ወጻኢታትን ናብ ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ፣ ናብ መንእሰያት ድማ ብፍላይ ዝቐንዐ፣ ደርማስ ወፍሪ ክካየድ ምጽንሑን ይካየድ ምህላዉን ንኹልና ጋህዲ እዩ። እዚ ዘይሓድሽ ውጥን እዚ፣ ንልዕሊ ፍርቂ ዘመን ተሰሪሕሉ። እናተደጋገመን መልክዑን ኣገባቡን እናቐየረ’ውን ኤርትራዊ ሃገራዊ መንነት ንምሕካኽ፣ ዘይተኣደነ ማል ፈሲስዎ፣ ፈረ ዘይተረኽቦ ዓውደ ውግእ ኔሩን ኣሎን።
እዚ ብኻልእ ጥበብ ዳግም ንምብርባሩን ዝፍተል ውዳበታትን ንትግባረኡ ዝሕንጸጽ መገዲታትን ምኽንያት ንምፍላጥ ብዙሕ ምርምርን ቅመራን ዝጠልብ ኣይኮነን። እዚ ኲናት እዚ፣ ቀደም ኔሩ፣ ሎሚ ኣሎ፣ ጽባሕ’ውን ክቕጽል ምዃኑ ኣየጠርጥርን። ናይዚ ረቂቕ ዝመስል ግን ከኣ ኣዝዩ ቃልዕ ጥበብ፣ ብእዋኑን ኣብ ልክዕ መዓልቱን ምኽርዳንን መስመሩን መገዱን ምስትኽኻልን ናብ ምምካት ስጉምቲ ምውሳድ ኣዳልዪ እመስለኒ።
ሓደ ካብዚ ዓበይቲ መሳርያ ባህላዊ ውግእ፣ ዓውደ ስነ ጥበብ ተመሪጹ ኣሎ። ብሕልፊ ድማ ሙዚቃን ጃንዳ ሙዚቃን። ምስኡን ማዕረኡን ከም ንሰምዖን ንዕዘቦን ዘለና ደርፍታት፣ ድራማዊ ክሊፕ ሙዚቃ፣ መጽሓፍቲ፣ ብመርበብ ሓበሬታ ዝዝርግሑ ዘለዉ በበይኖም ዓይነት ጽሑፋት፣ ጥቕስታትን ካርቱናትን ስእልታትን ኣለዉ። ነዚኦም ብዘይ ዕረፍቲ ተራቢሖም ናብ ኩሉ ንምብጻሕ “ይስርሓሎም ኣሎ” ኢለ ከም ውዑይ ዜና ክጠቕሶም ኣይኮንኩን። ተልእኾኦምን ዕላምኦምን ኣዝዩ ንጹር እዩ፣ ከንቱ ሕልሚ ዳግማይ ጐበጣን መዝሙር ኣንድነትን። ነዚ ዘይርድኦን ዘይትርጉሞን የለን። ሓደ ነገር ግን የሕስበኒ ኣሎ። ኩሉ ብሓደ መረዳእታ፣ ብንቕሓት፣ ኣተኲሩ ይከታተሎምን ይዕዘቦምን ንምምካቶም “ይሰርሕ ኣሎ ዶ?” ዝብል ሕቶ እዚ መልሲ ይደልይ እዩ።
ብወገነይ፣ ኣካልን ብዝተፈላለየ ናይ መራኸቢ መገዲ፣ ብዛዕባ እዚ ኣርእስቲ ከዕልል ካብ ዝጅምር ውሑድ ኣይኮነን። እቲ ብሕቶን መልስን ዝረኽቦ ሓሳባትን ዝህቡኒ መልስታትን ዝተፈላለየ’ዩ። ብፍላጥ ይዂን ብዘይፍላጥ ንዝኽሸን መግቢ ምድንጋር ዝቐመሱ ናይ የዋሃን ኣረዳድኣ ይገርመኒ እዩ።
“ እዚ ስነ ጥበብ እንድዩ፣ ንምንታይ ከም ሙዚቃ ጥራይ ዘይንዘናግዓሉ?” ዝብሉኒ ኣለዉ። ብመዘንግዕ ኣይትዘንግዕ’ዩ ዝብሃል። ውሑጅ’ውን እናኣዘናግዐን እናስሓቐን’ዩ ዝወስድ። ነዚ ዘይጋሻ ውሕድ ምዕጋቱ’ዩ ዘምሕር።
ካልኦት’ውን “ ስለምንታይ ደርፊ ብዓይኒ ፖለቲካዊ ጽልኢ ይጥመት? ምስ ፖለቲካ ምትእስሳሩ ኣርባሒ ድዩ?” ዝብሉኒ’ውን ኣይሰኣንኩን። ስነ ጥበብ ንኹሉ ዓውደ ፍልጠት፣ ፍልስናን ሓቚፉን ኣሕቂቑን ከም መድሃኒት ዘምዑግ ዘውሕጥን፣ ከም መንፈሳዊ ሓይሊ ዝሰርጽን ካብ ስምዒት ኣውጺኡ፣ ናብ ስጋን ተግባረ መቐይሮን ዘስግር ሓይሊ ዶ ኣይኮነን። ስነ ጥበብ፣ ነጺልካ ዝርአ ኣይኮነን። ክኸውን’ውን ኣይክእልን’ዩ። ይትረፍ እዚ ኣብ ፍሉጥ ዓይኒ ዕዳጋ ፖለቲካ ዝርከብ እቲ ስዉር’ውን ካብኡ ኣይወጽእን እዩ።
“ እዚ እንታይ ማለት እዚ እዚ በብእዋኑ ዝቐርብ ዘሎ ምልክታት ወይ ውከላታት እንታይ?” ንምባል ንዝብል ሕቶይ፣ ወረ ገሊኦም “ሰብ’ዩ ባዕሉ ምስ ከምኡ ዘተኣሳስሮ ዘሎ” ዝብል መልሲ ዘይሃቡኒ ኣይኮኑን።
ብባህሩ ስለ ጥበብ ኣዛማዲ፣ ኣነጻጻሪ፣ ተራኽብን ገላጽን ጥበብ ዶ ኣይኮነን ዝኽተል። ስነ ጥበበኛ ስርሑ ናብ ህዝቢ ከቕርብ ከሎ፣ ኣዛሚዱ ከስተማቕር፣ ናይ ምግምጋም ሓይሉ ብምዕባይ ክንዮ እቲ ስራሕ ክመራመር ዶ ኣይኮነን።
ሕሉፋት’ውን “ንስነ ጥበብ ስለምንታይ ከም ስነ ጥበብ ጥራይ ዘይንወስዶ” ክብሉኒ ተሰሚዖም። ኩሉ ዕዮታት ስነ ጥበብ፣ ናይ ገዛእ ርእሱ ስነ ጥብብ ዘስምይዎ ኣገዳስቲ ኣዕኑድ ዝኽተል ዶ ኣይኮነን። ብውሑዱ፣ ጭብጢ ሓሳብ ወይ መልእኽቲ ከይሓዘ ዶ ይነቅል እዩ? ገለ ንምባል ዶ ኣይኮነን ዝስራሕ? ኣብ መወዳእታ ነቕርቦ ሕቶ እንታይ ድዩ?
ሰሪ ብዕምቈት ዘይምግንዛብን ዘይምርዳእን ዝመሉቚ ስምዒታዊ ዘረባ ደጊምካ ምስማዕን ልክዕን መልክዕን ምምላስ ኣገዳሲ እዩ። ብርድኢት ናብ ንቡር ምምላስ ጥራይ ክንሰርሕ ኣድላዪ። ርድኢት ምዕባይ ልቦና ኣብ ምስፋሕ ሓጋዚ እዩ።
ውሑዳት ብሓዲድ መጋበርያ ዘሽከርክሩን መጉልሕ ድምጺ ባቡር ክድምናን ዝነፍሑ’ውን የጋጥሙኒ እዮም። ናይዞም ወትሩ ናይ ኣንድነት መዝሙር ዘድምጹ፣ ዕዱጋትን ባዕለ ዕሱባትን ኣብ መዳይ ባህላዊ ውግእ ዓቢ ስራሕ’ዮም ዘካይዱ። ደይመደይ ኢሎም ነቲ ወፍሪ ንምዕባይን ንምስላጥን ናይ ወትሩ ክድምና ካብ ምክያድ ርሒቖም ኣይጸንሑንን።
ብዙሕ እዋን፣ ኤርትራ ከም ሃገር፣ ህዝቢ ኤርትራ ከም ህዝቢ ኤርትራ ናቱ ፍሉይነትን መለለዪን ዘለዎ ክቡር ዜጋ ምዃኑ ምዝኽኻር ጥራይ እኹል እዩ። በዚ ጥራይ ክሕጸር ከም ዘይብሉ እኣምን። ብዓቢኡ ነዚኦምን ዋናታት ባህላዊ ውግእ ዘካይዱን፣ ጉዶም ምቕላዕን ዕርቃኖም ምውጻእን ግዜኡ ኮይኑ እስመዓኒ።
ቅድሚ ውሑድ ዓመታት ዝረኣናዮም ሙዚቃዊ ውግእ እስከ ንዘክር። ብዝተፈላለየ ስም ከባቢታትን ቦታታትን ኤርትራ ዝተደርፉ ክንደይ ይበጽሑ? ኤርትራዊ ስምን ዛንታን ብምፍጣር ክንደይ ናይ ደርፍታት ጠያይት ክትኰስ ሰሚዕና?
እቲ ጽቡቕ ነገሩ፣ እቲ ተርባጽን ታህዋኽን ዝዓብለሎ ውግእ ሙዚቃ፣ ንጽሉል ሕልሞም ቀልጢፉ እዩ ምስጢሩ ንግዳም ዘውጽኦ። ካብኡ ሓሊፉ’ውን እቲ ደፋእ ኢሉ ንዝሓስብን ዝምርምርን’ውን ደርሆ ጻሕቲራ ትረኽቦ ሕቡእ ኣጀናዳ እዩ ዝኾኖ። ክንዝግንዖ ዘይብልና ሓቂ ግን ኣሎ። እዚ ዓውደ ውግእ’ዚ መሳልል ዝሓለወ ወይ ደረጃ ብደረጃ፣ ካብ ገጻት ናብ ገጻት ይሰግር ምህላዉ ምግንዛብ ኣገዳሲ እዩ።
ካብ ንጽል ደርፊ፣ ናብ ናይ ጉጅለ ይሰጋገር ኣሎ። ኤርትራዊ ደሃያት ብምልቃም ሓድሽ እዩ ዝስራሕ፣፣ ዜማ መንዚዕካ ቋንቋ ብምቕያር፣ ቅኒት ወሲድካ ህርመት ብምልዋጥ ክምስራሕ ጸኒሑ እዩ። ነታ ርግቢት፣ መዝሙር ርግቢ ኣስምዓያ፣ ክትመጻካ ዝዓይነቱ ጥበብ።
ኣብዚ ቀረባ ኣዋርሕ’ውን ካብ ደርፊ ናብ ሙዚቃ ክሊፕ እዩ ተሰጋጊሩ። ናይ ኤርትራ ከባቢታት፣ ባሕርን ከተማታትን ብንኣንድነት ዝቃነዕ ናፍቖት ተሰናዲኡ። እዚ ብንብዓት ሓርገጽ ዘሕዘንዝን ትሕዝቶ ከይተሓጽረ፣ “ሓደ ኢና፣ ሓደ እኮ ኢና” ናብ ዝብል ደፋር ፈረ ነገር ጺሑ። እዚ ከብዲ ዘይብልዕ ቅዛነ እዩ። ብትርጉሙን ዕላምኡን ትንታነ ዘይደሊ፣ ቅሉዕ ቊንቊኛ እዩ። ኣብ ኩሉ ማሕበራዊ ሰክዔት ሓበሬታ ብጻዕቅን ብዝተፈላለየ ኣገባብ ምድግጋሙ ግን፣ ንምሕሳብን ምስራሕን ዝዕድም እዩ። ዝተደጋገመ ሓሶት፣ ዋላ ሓቂ እንተዘይተቐየረ፣ ጥቓ
ሓቂ ክመስል ይኽእል እዩ።
ዛጊት ብዝተፈላለዩ ደረፍቲ፣ ንዛንታ ምፍልላይ ማእከል ዝገበሩ፣ ዳህላክ፣ ኣዱሊስ፣ ኣስመራ፣ ሰላምን ወዘተን እናበለ ክድጉዑ ይስምዑን ብቪድዮ ክሊፕ ተሰንዮም ምቕራቦም፣ መቐጸልታ ናይቲ ዘየዕርፍ መደረታትን ከንቱ ስብከታት ባሕሪ ኤርትራ ኢልና ጥራይ ክንሰግር የብልናን በሃላይ እየ። ከም መበሃሃሊ እዘን ሕቶታት እዚአን እስከ ንጥምተን፣-
- ነዚ ሓድሽ ውግእ ከመይ ነንብቦ ኣሎና?
- ዶብ ዕላማን ናይዚ ረቂቕን ዕዮ ክሳብ ኣበይ ክበጽሕ’ዩ?
- መጋበርያ ናይዚ ጸወታ መንመን’ዮም?
- ውግእ ብሙዚቃ ብኸመይ መገዲ ኣበየናይ ዓውድን ይካየድ ኣሎ?
- ንተልእኾ ምዝራግ ወይ ምድኻም ኤርትራዊ ሃገራዊ ሓሳብን ኣተሓሳስባ ብኸመይ ይጸምዶ?
- ብመስርሕ ንምህናጽ እቲ ካልእ ኣረዳድኣን ዝሁምነትን እንታይ ኣሎ?
- እዚ ስዉር ገያሺ(ተጓዓዚ) ብኹሉ ሸነኻት እንታይ ክሃርም ይድለይ ኣሎ?
ምፍጣር ሉኡምነት ካብ ዋና ጉዳይን ዛዕባን ከመይ ክጸልው ይኽእል? ዝብል ሕቶታት ተኻዕዩኒ ኣሎ።
በዚ ዓንቀጽ ኣቢልና ክንበሃሃልን ክንለባበምን ናይ ሓባር ጽኑዕ ዕርዲ ክንፈጥር ከኣ ክጽውዕ እየ። ንኣይ ዝመስለንንን ዝኽሰተለይን ዘሎ ምስናይ ኣብነታቱ ክገልጽ ክፍትን እየ።


text:
1እቲ በጊዕ ነቲ ሻዉዓይ ማኅተም ምስ ፈትሖ ኸዓ ኣብ ሰማይ ንፍርቂ ሰዓት ዘኣክል ህድኣት ኮነ። 2ድኅሪ እዙይ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ደዉ ዘበሉ ሸዉዓተ መላእኽቲ ረአኹ። ሸዉዓተ መለኸትዉን ተዉሃቦም። 3ካልእ መልኣኽዉን ወርቂ ጽንሃህ ሒዙ መጸ እሞ ኣብ ቅድሚ መሠዉዒ ደዉ በለ። ምስቲ ጸሎት ኲሎም ቅዱሳን ወሲኹ ኣብ ልዕሊ እቲ ኣብ ቅድሚ ዙፋን ዘሎ መሠዉዒ ወርቂ ምእንቲ ኸቕርቦ ኸዓ ብዙኅ ዕጣን ተዉሃቦ። 4ትኪ እቲ ዕጣን ከዓ ምስቲ ጸሎት ቅዱሳን ኮይኑ ካብ ኢድ እቲ መልኣኽ ናብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ዓረገ። 5እቲ መልኣኽ ድማ ነቲ ጽንሃህ ወሲዱ ካብቲ ኣብ መሠዉዒ ዘሎ ጓሕሪ ሓዊ መልኦ፤ ናብ ምድሪዉን ደርበዮ፤ ነጐድጓድን ዓብዪ ድምፅን መብረቕን ምንቅጥቃጥ ምድርን ከዓ ኾነ። 6እቶም ሸዉዓተ መለኸት ዘኃዙ ሸዉዓተ መላእኽቲ ድማ መለኸት ክነፍሑ ተዳለዉ። 7እቲ ቐዳማይ መልኣኽ መለኸቱ ነፍሐ፤ ደም ዘተሓወሶ በረድን ሓዉን ድማ መጸ፤ ናብ ምድሪዉን ተደርበየ። ሢሶ ምድሪ ነደደ፤ ሢሶ ኣእዋምዉን ነደደ፤ ኲሉ ለምለም ሣዕሪዉን ነደደ። 8እቲ ኻልኣይ መልኣኽዉን መለኸቱ ነፍሐ፤ ሃልሃል እናበለ ዘነድድ ዓብዪ እምባ ዘመስል ነገር ድማ ናብ ባሕሪ ተደርበየ። ሢሶ ባሕሪ ድማ ደም ኮነ። 9ሢሶ ናይቲ ኣብ ባሕሪ ዘነብር ሕይወት ዘለዎ ፍጡርዉን ሞተ፤ ሢሶ መራኽብዉን ጠፍኣ። 10እቲ ሣልሳይ መልኣኽ ከዓ መለኸቱ ነፍሐ፤ ዓብዪ ኮኸብ ከም ሽግ እናነደደ ኻብ ሰማይ ወደቐ፤ ኣብ ሢሶ ሩባታትን ኣብ ዓይኒ ማያትን ድማ ወደቑ፡ 11ስም እቲ ኮኸብ ከዓ ምረት እዩ ዘበሃል፤ ሢሶ ማያት ድማ መረረ፤ እቲ ማይ መሪር ብምዃኑዉን ብሰንኪ እቲ መሪር ማይ ብዙኃት ሰባት ሞቱ። 12እቲ ራብዓይ መልኣኽዉን መለኸቱ ነፍሐ፤ ሢሶ ፀሓይን ሢሶ ወርኅን ሢሶ ኸዋኽብትን ተወቕዐ። ናይ ብርሃኖም ሣልሳይ ኣፍ ድማ ጸልመተ። ስለዙይ ሢሶ ናይ መዓልቲ ጸልመተ፤ ሢሶ ናይ ለይቲ ኸዓ ብዘይ ብርሃን ወርኅን ከዋኽብትን ኮነ። 13ድኅርዙይ ሓደ ንስሪ ኣብ ማእኸል ሰማይ ክዘምቢ እንተሎ ረአኹ። ዓዉ ብዘበለ ድምፂ ኸዓ እቶም ሠለስተ መላእኽቲ ነተን ተሪፈን ዘለዋ መለኸት ምስ ነፍሕወን ነቶም ኣብ ምድሪ ዘነብሩ ዘለዉ ወይለኦም! ወይለኦም! ወይለኦም! እንትብል ሰማዕኹ።
Copyright
Learn More


text:
ነበርቲ ወርዳ ራያ ኣላማጣ ዝኾኑ ሰባት ካብ መንበሪና ንኽንወፅእ ንግደድ ኣለና ይብሉ
ኣብ ክልል ትግራይ፣ዞባ ደቡብ፣ወረዳ ራያ ኣላማጣ ፣ጣቢያ ሰላም ብቓልሲ፣ቑሸት ጋርቤ ዝነብሩ ገባራት ንልዕሊ 19ን 30ን ዓመታት ካብ ዝንበርናሉ ቦታ ብመንግስቲ ውፁ ተባሂልና ክብሉ ኣፍሊጦም።ገዛውቶም ዝፈርስ ዘይሕጋዊ መሸጣ ዝፈፀሙን ኣብ ተሓራሲ መሬት ገዛ ዝሰርሑን እዮም ይብል እቲ ወረዳ ምምሕዳር።
ሽሞም ክግለፀሎም ዘይደለዩ ክልተ ነበርቲ እታ ቑሸት ኣብዝሃብዎ ቃለ ምልልስ እቲ ቦታ ብሕጋዊ መንገዲ ዝተቐበልዎ እናሃለወ ምምሕዳር እቲ ወረዳ ውፁ ስለዝበሎም 1,570 መራሕቲ ስድራ ኣብ ጭንኪ ይርከቡ ኣለው ኢሎም።ጥርዓኖም ናብ ዞባን ክልልን ኣቕሪቦም ኣብ ወረዳኹም ወድኡ ከምዝተብሃሉ እውን ወሲኾም ሓቢሮም።
ኣምሓዳሪ ወረዳ ራያ ኣላማጣ ኣቶ ሃፍቱ ኪሮስ ግን ኣብታ ቑሸት 1,356 መራሕቲ ስድራ ከምዝርከቡን ካብዚኦም እቶም 57 መራሕቲ ስድራ መሬት ብዘይሕጊ ብምሻጥ እቶም 206 ድማ ኣብ ተሓራሲ መሬት ገዛ ብምስርሖም ዝውሰድ ስጉምቲ እዩ ኢሎም።
ሽሞም ክግለፀሎም ዘይደለዩ ክልተ ነበርቲ እታ ቑሸት ኣብዝሃብዎ ቃለ ምልልስ እቲ ቦታ ብሕጋዊ መንገዲ ዝተቐበልዎ እናሃለወ ምምሕዳር እቲ ወረዳ ውፁ ስለዝበሎም 1,570 መራሕቲ ስድራ ኣብ ጭንኪ ይርከቡ ኣለው ኢሎም።ጥርዓኖም ናብ ዞባን ክልልን ኣቕሪቦም ኣብ ወረዳኹም ወድኡ ከምዝተብሃሉ እውን ወሲኾም ሓቢሮም።
ኣምሓዳሪ ወረዳ ራያ ኣላማጣ ኣቶ ሃፍቱ ኪሮስ ግን ኣብታ ቑሸት 1,356 መራሕቲ ስድራ ከምዝርከቡን ካብዚኦም እቶም 57 መራሕቲ ስድራ መሬት ብዘይሕጊ ብምሻጥ እቶም 206 ድማ ኣብ ተሓራሲ መሬት ገዛ ብምስርሖም ዝውሰድ ስጉምቲ እዩ ኢሎም።


text:
1ቢታኒያ ጌይንታ ጉርዴሎይዳ ናንጋ፥ ዓላዜሬ ጎዖ ዓሢ ሃርጊንቴኔ፤ ቢታኒያ ጎዖዛ ማይራሞና ዒዞኮ ጌሮ ማርታና ናንጋ ጉርዳኬ። 2ዬና ማይራማ ጎዳኮ ዑጻ ሳውቃ ቲዦ ዋሂ፥ ዒዛኮ ቶኮዋ ዒዞኮ ቶኦኮ ጋፓኖና ዑጬዜሎኬ፤ ሃርጊንቴሢ ዒዞኮ ጌርሲ ዓላዜሬኬ። 3ዬንሢ ዎሊኮ ጌኤዶና ሚሾና ማዔዞንሢ፦ “ጎዳሢዮ! ኔ ናሽካ ኔኤኮ ላጋሢ ሓርጊንቴኔ” ጌይ ዔያታ ዬሱሴ ባንሢ ዔኤሊሢ ዳኬኔ። 4ዬሱሴ ዬያ ዋይዛዖ፦ “ዬይ ሃርጋ ዎዻያቱዋሴ፤ ጋዓንቴ ፆሲ ቦንቾም ማዓንዳጉዲና ፆሲ ናዓሢያ ዬያ ዛሎና ቦንቺንታንዳጉዲኬ” ጌዔኔ። 5ዬሱሴ ማርታና ጌሮ ማይራሞና ሃሣ ዔያቶኮ ጌርሲ ዓላዜሬያ ሚርጌ ናሽካያኬ። 6ማዔቴያ ዓላዜሬ ሓርጌሢ ዋይዜዖ ዒ ዓኣ ቤዞይዳ ላምዖ ኬሊ ፔኤቄኔ። 7ዬካፓ ዒዛኮ ጊንፆ ሃንታዞንሢ ኮራ፦ “ዪሁዳ ዓጮ ላሚ ኑ ዓኣዾም” ጌዔኔ። 8ዒዛኮ ጊንፆ ሃንታዞንሢያ ማሃዖ፦ “ዔርዛሢዮ! ዓይሁዶ ዓሳ ዻካ ኬሊኮ ቤርታ ዹይ ኔና ዎዻኒ ኮዔኔ፤ ሃሢ ኔ ላሚ ዒኢካ ዓዓኣዻኒ ጋዓ?” ጌዔኔ። 9ዬሱሴ ዔያቶም ማሃዖ፦ “ዓባ ኬስኪ ጌላንዳሢኮ ጋራ ታጶ ላምዖ ፓቂንታ ዎዳ ቢያ ፖዔቱዋይ? ዓካሪ ዬያ፥ ሓያ ዓጮ ፖዖይዳ ሃንታሢ ዛጋያታሢሮ ዹቂንቱዋሴ። 10ጋዓንቴ ዹሚና ሃንታሢ ፖዒ ባኣያታሢሮ ዹቂንታኔ” ጌዔኔ። 11ዬሱሴ ዬያ ጌዔስካፓ፦ “ኑኡኮ ላጋሢ ዓላዜሬ ጊንዔኔ፤ ታኣኒ ጋዓንቴ ጊንዓስካፓ ዒዛ ጴቻኒ ዓኣዻንዳኔ” ጌዔኔ። 12ዒዛኮ ጊንፆ ሃንታዞንሢያ፦ “ጎዳሢዮ! ጊንዔያ ማዔቴ ዒዚ ፖዔኔ ጌይሢኬ” ዒዛም ጌዔኔ። 13ዬሱሴኮ ዬያ ጌይጻ ዓላዜሬ ሃይቄኔ ጌይጾኬ፤ ዔያቶም ጋዓንቴ ጊንዖ ዛላ ኬኤዚንቴያ ማሌኔ። 14ዬያሮ ዬሱሴ ፔጌና ዔያቶም፦ “ዓላዜሬ ሃይቄኔ፤ 15ዒንሢ ጉሙርቃንዳጉዲ ታኣኮ ዒኢካ ባኣያ ማዒፃ ዒንሢ ዛሎሮ ሚርጌ ታኣም ኮሺ ማዔኔ፤ ሃሢ ጋዓንቴ ኑኡኒ ዒዛ ባንሢ ዓኣዾም” ጌዔኔ። 16ዬማና ሱንፃ “ሜንቴ” ጌይንታ፥ ቶማሴ ሃንጎዋቶ ኮራ፦ “ኑኡኒያ ዬሱሴና ዎላ ሃይቃኒ ዓኣዾም” ጌዔኔ። 17ዬሱሴ ዓላዜሬ ዓኣ ቤዞ ሄላኣና ዓላዜሬ ዱኡኪንቴንቴ ዖይዳሳ ኬሊ ማዔያኬ። 18ቢታኒያ ዬሩሳላሜይዳፓ ሃካሢ ሃይሦ ሺያ ታኣኪሢ ማዓያኬ። 19ማርታና ጌሮ ማይራሞና ዒሻሢ ሃይቦሮ ዶዲሻኒ ሚርጌ ዓይሁዴ ዓሲ ዔያቶ ኮይላ ሙኪ ዓኣኔ። 20ማርታ ዬሱሴኮ ሙኪፆ ዋይዛዖ ጎይሣ ዔካኒ ዴንዴኔ፤ ማይራማ ጋዓንቴ ጋራ ዓቴኔ። 21ማርታ ዬሱሴ ኮራ፦ “ጎዳሢዮ! ኔኤኒ ዎንዴ ሃይካ ዓኣቴ ታ ጌርሲ ሃይቂንዱዋያታንቴኬ፤ 22ሓሢታቴያ ኔኤኒ ሺኢቃ ባኮ ቢያ ፆሲ ኔም ዒንጋንዳሢ ታ ዔራኔ” ጌዔኔ። 23ዬሱሴ ማሃዖ፦ “ጌርሲ ኔኤኮ ሃይባፓ ዔቃንዳኔ” ጌዔኔ። 24ማርታ ዒማና፦ “ጋፒንፆ ዎዶና ሃይባፓ ዔቃንዳሢ ታ ዔራኔ” ጌዔኔ። 25ዬሱሴ ማሃዖ፦ “ሃይቢፓ ዔቂሳሢና ናንጊና ናንጊ ዒንጋሢ ታናኬ፤ ታና ጉሙርቃሢ ሃይቄቴታዖ ናንጊና ናንጋንዳኔ፤ 26ታኣና ናንጋሢ ሃሣ ታና ጉሙርቃሢ ቢያ ፔቴታዖ ሃይቃዓኬ፤ ዬያ ኔ ጉሙርቃ?” ጌዔኔ። 27ዒዛኣ፦ “ሂዮ፥ ጎዳ! ኔኤኒ ሃያ ዓጮ ‘ሙካንዳኔ’ ጌይ ኑ ካፓ፥ ፆሲ ናኣዚ፥ ሜሲሔ ማዔሢ ታ ኔና ጉሙርቃኔ” ዒዛም ጌዔኔ። 28ማርታ ዬያ ጌዔሢኮ ጊንጻ ዴንዲ ጌሮ ማይራሞ ኮራ፦ “ዔርዛሢ ሙኪ ኔና ዔኤላኔ” ጌይ ዴሚና ዒዞ ዔኤሌኔ። 29ማይራማ ዬያ ዋይዛዖ ዑኬ ዔቂ ዒዚ ዓኣ ቤዞ ዴንዴኔ። 30ዬሱሴ ዒማና ማርታ ዎንዴ ዒዛ ጎይሢና ዔኬ ቤዞይዳፓ ሃጊ ሃንጋ ጉርዶ ጌሊባኣሴ። 31ዒዞ ዶዲሻኒ፥ ማኣሮይዳ ዎላ ዓኣ፥ ዓይሁዶ ዓሳ ማይራማ ዑኬና ዔቂ ኬስካሢ ዛጋዖ ዓላዜሬኮ ዱኡፖ ቤዞ ዓኣዺ ዬኤካንዳያ ዔያቶም ማሌሢሮ ዒዞ ጊንፆ ኬስኬኔ። 32ማይራማ ዬሱሴ ዓኣ ቤዞ ሙኪ ዒዛ ዴንቄስካፓ ቶኮ ዴማ ሎኦማዖ፦ “ጎዳሢዮ! ኔኤኒ ዎንዴ ሃይካ ዓኣያታቶ ታኣኮ ጌርሲ ሃይቂንዱዋያታንቴኬ” ዒዛም ጌዔኔ። 33ዬሱሴ ዒዞንታ ዒዞ ኮይላ ዓኣ ዓይሁዶ ዓሳ ዬኤካሢ ዛጊ ዒናፓ ዲቃቲ ዖያዖ፦ 34“ዒንሢ ዒዛ ዎካ ዱኡኬይ?” ጋዓዛ፥ ዔያታ ማሃዖ፦ “ጎዳሢዮ! ሃኒ ሙኪ ዛጌ” ጌዔኔ። 35ዒማና ዬሱሴ ዓቢቲ ዬኤኬኔ። 36ዬያሮ ዓይሁዶ ዓሳ፦ “ዎዚ ዒዛ ናሽካቴያ ሂንዳ ዛጉዋቴ!” ጌዔኔ። 37ዔያቶይዳፓ ፔቴ ፔቴዞንሢ ጋዓንቴ፦ “ዓኣፖ ባይቄሢኮ ዓኣፖ ዒ ቡሌኔ፤ ዓካሪ ሃይ ዓሢ ሃይቁዋጉዲ ቃዙዋዖ ዓይጋ ዒ ሃሼራ?” ጌዔኔ። 38ዬሱሴ ዒማና ዻጋዺ ዱኡፖ ቤዞ ዓኣዻኔ፤ ዒማና ዱኡፖ ዔቶ ካራ ሹቺና ዎዺንቴያ ዴኔ ቆኦፔኬ። 39ዬሱሴ ዔያቶ ኮራ፦ “ሹጫሢ ሺኢሹዋቴ” ጋዓዛ፥ ሃይቄሢኮ ጌራ፥ ማርታ፡- “ጎዳሢዮ! ዒዚ ሃይቄንቴ ዖይዶ ኬሊኬ፤ ሃሢ ዛዛዓንዳኔ” ጌዔኔ። 40ዬሱሴ ዒዞም ማሃዖ፦ “ኔኤኒ ጉሙርቄቶ ፆሲኮ ቦንቾ ኔ ዛጋንዳኔ፤ ቤርታ ታ ኔም ጌይባይ?” ጌዔኔ። 41ዓሳ ዬማና ሹጫሢ ሺኢሼኔ፤ ዬካፓ ዬሱሴ ሌካ ዼግ ጌይ ዛጋዖ፦ “ታ ዓዳሢዮ! ኔ ታኣም ዋይዜሢሮ ታ ጋላታኔ፤ 42ቢያ ዎዴና ኔ ታኣም ዋይዛሢያ ታ ዔራኔ፤ ጋዓንቴ ዬያ ታ ጋዓሢ ሃይካ ዔቂ ዓኣ ዓሳ ኔኤኒ ታና ዳኬያ ማዔሢ ዔሪ ጉሙርቃንዳጉዲ ጌይኬ” ጌዔኔ። 43ዬሱሴ ዬያ ጌዔስካፓ፦ “ዓላዜሬ! ሃኒ ኬስኬ!” ጌይ ዑኡዞ ዼግዲ ዔኤሌኔ። 44ሃይቄ፥ ዓላዜሬያ ዱኡፓፓ ኩጮና ቶኮና ዒዛኮ ሱኡዲ ቱኮና ጎይሣ ዓኣፖ ካራኣ ዓፒሎ ቱርጮና ማርቴ ጎይሣ ዓኣንቴ ኬስኬኔ፤ ዬካፓ ዬሱሴ፦ “ቡሊ ዒዛ ሃሹዋቴ፥ ዒ ዴንዶም” ዔያቶም ጌዔኔ። 45ማይራሞ ዶዲሻኒ ሙኬ፥ ዓይሁዶ ዓሶይዳፓ ሚርጌሢ ዒ ማዼ ባኮ ዛጋዖ ዬሱሴ ጉሙርቄኔ። 46ፔቴ ፔቴ ዓሳ ጋዓንቴ ፔርሴ ዓሶ ባንሢ ዴንዲ ዬሱሴ ማዼ ባኮ ዔያቶም ኬኤዜኔ። 47ዬያሮ ቄኤሶኮ ሱኡጎና ፔርሴ ዓሶና ዎጎ ዎጋ ዓሶ ቡኩሳዖ፦ “ሓይ ዓሢ ሚርጌ ፆሲ ዎልቄና ማዺንታ፥ ዓኪ ባኣዚ ማዻሢሮ ኑ ዎዴቴ ኮሽካንዳይ? 48ጉሪ ኑ ዒዛ ሃሼቴ ዓሲ ቢያ ዒዛ ጉሙርቃንዳኔ፤ ሮሜ ዓሳኣ ሙኪ ኑኡኮ ጌኤዦ ማኣሮና ኑኡኮ ዴሮና ቢያ ባይዛንዳኔ” ጌዔኔ። 49ዬኖ ሌዖና ቄኤሶኮ ሱኡጎ ማዔ፥ ዔያቶይዳፓ ፔቴሢ፥ ቃያፓ፦ “ዒንሢ ዔኤቢ ፔቴታዖ ዔሩዋሴ፤ 50ዴራ ቢያ ባይቃሢዳፓ ፔቴ ዓሲ ዴሮ ዛሎሮ ሓይቄቴ ኮሺ ማዔሢ ዒንሢ ዔሩዋዓዳ?” ጌዔኔ። 51ዒዚ ዬያ ጌዔሢ ፔ ቶኦካፓ ማሊ ዔኪቱዋሴ፤ ጋዓንቴ ዬኖ ሌዖና ዒዚ ቄኤሶኮ ሱኡጌ ማዔሢሮ ዬሱሴ ዴሮ ዛሎ ሃይቃንዳሢ ፆሲ ማሊሢ ዒ ኬኬኤዜኔ። 52ዒ ሃይቃንዳሢ ዴሮ ዛሎ ሌሊ ማዒባኣንቴ ዳኪንቴ ዱማ ዱማ ላኣሊንቲ ዓኣ ፆሲ ናኣቶ ፔቴይዳ ቡኩሳኒኬ። 53ዬያሮ ዬኖ ኬላፓ ዓርቃዖ ዔያታ ዬሱሴ ዎዻኒ ዞርቴኔ። 54ዬካፓ ሴካ ዬሱሴ ዓይሁዴ ዓሶኮ ባኣካ ፔጌና ሃንቲባኣሴ፤ ጋዓንቴ ዬካፓ ኬስኪ ዓሲ ናንጉዋ ዳውሎ ኮይላ ዓኣ ዔፕሬሜ ጌይንታ ካታሜሎ ዴንዲ፥ ዒኢካ ዒዛኮ ጊንፆ ሃንታዞንሢና ዎላ ዴዔኔ። 55ዓይሁዶ ዓሶኮ ዑሣ ዓኣዺፆ ቦንቾ ኬላ ዑኬሢሮ ሚርጌ ዓሳ ዬና ቦንቾ ኬሌላ ሄላንዳሢኮ ቤርታ ፔና ጌኤሺፆ ዎጎ ኩንሣኒ ዓኣ ዓጫፓ ዓጫፓ ዬሩሳላሜ ዴንዴኔ፤ 56ዔያታ ዬሱሴ ኮዓያታሢሮ ጌኤዦ ማኣሮይዳ፦ “ዓይጎ ዒንሢም ማላይ? ሃኖ ቦንቾ ኬሎ ቤዞ ዒ ሙካንዳያ ዒንሢም ማሉዋይ?” ጌይ ጌይ ዎሊ ዖኦጫኔ። 57ቄኤሶኮ ሱኡጎና ፔርሴ ዓሶና ዬሱሴ ዓርቃኒ ዒ ዓኣ ቤዞ ዔራ ዓሲ ዓኣቶ ዔያቶም ኬኤዛንዳጉዲ ዓሲ ቢያም ቤርታ ኬኤዜያኬ።
Copyright
Learn More


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ገዲም ተጋዳላይ ሓርነት፣ ዶ/ር ሃብተ ተስፋማርያም ዓሪፉ
Radio Erena: 16 January 2017
ገዲም ተጋዳላይ ናጽነትን ተቓላሳይ ሓርነትን፣ ዶክተር ሃብተ ተስፋማርያም ዓሪፉ።
ዶክተር ሃብተ፣ ካብ መጀመርያ ወርሓት ናይዛ ዝሓለፈ ዓመት ኣትሒዙ፣ ብሕማም ክሳቐ ድሕሪ ምጽናሕ'ዩ ብዓርቢ 13 ጥሪ 2017 ዓሪፉ።
ኣብ ንኡስ ዕድሚኡ ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝተሰለፈ ዶክተር ሃብተ ተስፋማርያም፣ ኣብ እዋን ቃልሲ ንናጽነት ካብ ተራ ተጋዳላይ ክሳብ ብደረጃ ላዕለዋይ መሪሕነት ንህዝቡን ሃገሩን ዝተወፈየ ምንባሩ መዛግብቲ ቃልሲ ኤርትራ ይሕብሩ።
ሕ/ኤውሮጳ፣ ኤርትራ ናይ እትርከበን 22 ሃገራት መንገዲ ኣየር ናብ ክሊ ኣየሩ ከይበራ ዝእግድ ውሳኔ ኣናዊሕዎ
Radio Erena: 16 January 2017
ኣገልግሎት ኣቭየሽን ሕብረት ኤውሮጳ፣ ኤርትራ ናይ እትርከበን 22 ሃገራት መንገዲ ኣየር ናብ ክሊ ኣየር ኤውሮጳ ከይበራ ዝእግድ ውሳኔ ኣናዊሕዎ።
ኣብ ድሕነት ተጓዓዝቲ መንገዲ ኣየር ዝከታተል ኮሚተ ሕብረት ኤውሮጳ፣ ካብ 22 ክሳብ 24 ሕዳር 2016 ብ ዘካየዶ ኣኼባ፣ ጉዳይ ናይተን ናብ ክሊ ኣየር ኤውሮጳ ከይበራ ኣጊዱወን ዝጸንሐ ሃገራት ሓደ ብሓደ ድሕሪ ምምርማር'ዩ፣ ኤርትራ እትርከበን 22 ሃገራት ናብ ኤውሮጳ ከይበራ ዝእግድ ውሳኔ ዘሐደስ ዘሎ።
መንገዲ ኣየር ኤርትራ፣ Airbus A320ዝዓይነታ ነፋሪት ካብ ኣርመንያ ብኽራይ ብምምጻእ ናይ ኤውሮጳ በረራታት ንምጅማር ውጥን ከምዝነበሮ'ዩ ዝግለጽ።
ኢትዮጵያ፣ ንኣዋርሕ ዝቐየደቶም ግብጻውያን ትለቕቕ፣ ን10 ዓመታት ዝቐየደቶም ክልተ ኤርትራውያን ክትፈትሕ ድማ ምሕጽንታ ይቐርብ
Radio Erena: 16 January 2017
ኢትዮጵያ፣ ብጥርጠራ ስለያን ምትሕብባር ምውላዕ ናዕብን ንኣዋርሕ ቀይዳቶም ዝጸንሐት ሰለስተ ግብጻውያን ናጻ ከምዝለቐቐቶም ሚኒስትሪ ጉዳያት ግብጺ ኣፍሊጡ።
እቶም ዝሓለፈ ሰሙን ካብ ቤት ማእሰርቲ ኢትዮጵያ ናጻ ዝወጹ ሰለስተ ግብጻውያን፣ ካይሮ ኣብ ዝኣተውሉ፣ ሰበ ስልጣን ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ከምዝተቐበልዎም ማዕከናት ዜና ግብጺ ሓቢረን።
ግብጺ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ተቐይዶም ዝጸንሑ ሰለስተ ዜጋታት ንኽፍትሑ ከተካይዶ ድሕሪ ዝጸንሐት ናይ ኣስታት ሓደ ወርሒ ጻዕሪ ብናጻ ክፍትሑ ከምዝኸኣሉ'ዩ መግለጺ ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ዘመልክት።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ሓያሎ ሰኣልቲ፣ ኣወሃሃድቲ ፊልም፣ ደረስትን ኣፍረይትን ይቕይድ
Radio Erena: 14 January 2017
ሓይልታት ጸጥታ መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ዓውዲ ስነጥበብ፣ ምፍራይ ፊልምን ሙዚቃን ተዋፊሮም ንዝርከቡ ሓያሎ ሰኣልቲ፣ ኣወሃሃድቲ ፊልም፣ ደረስትን ኣፍረይትን ይቕየዱ ምህላዎም ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣረጋጊጾም።
ዛጊት በጺሑና ካብ ዘሎ ዝርዝር ኣስማት ናይቶም፣ ካብ ዝሓለፈ ቅንያት ኣትሒዞም እናተኣድኑ ተኣሲሮም ዘለዉ ሰኣልቲ፣ ኣወሃህድቲ ፊልምን ኣፍረይትን፣ መርሃዊ መለስ፣ ወነንቲ ዮናን ፕሮዳክሽን ዳኒኤል ኣብርሃምን ዮናስ ሰሎምንን ይርከብዎም።
ሓያሎ ካብቶም ብሓይልታት ጸጥታ ዝህደኑ ዘለዉ ሰኣልቲ፣ ኣወሃሃድቲ ፊልምታት፣ ደረስትን ኣፍረይትን፣ ኣብቲ ብ "ላቭ ዩ ኤረና" ዝፍለጥ፣ ኣብ ጀርመን ምስ ዝመደበሩ ናይ ብዙሓት ስነጥበባውያን ፍርያት ኣብ ዩቱብ ዝዝርግሕ ዘሎ ትካል ክሰርሑ ዝጸንሑ'ዮም።
ኣዛዚ ጸጥታን ሃገራዊ ድሕነትን ሱዳን ኣብ ኤርትራ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ፈጺሙ
Radio Erena: 12 January 2017
ኣዛዚ ጸጥትን ሃገራዊ ድሕነትን ሱዳን፣ ጅነራል መሓመድ ዓጣ ኣልመውላ ዓባስ፣ ኣብ ኤርትራ ምብጻሕ ብምፍጻም ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ክልትኣዊ ጸጥታዊ ጉዳያት ከምዝተዘራረበ ምንጭታት ሓቢሮም።
እቲ ጀነራል፣ ኣብዚ ሳልስቲ'ዚ ኣስመራ ኣብ ዝበጽሓሉ ካብ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ዝተላእከ ደብዳቤ ናብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብጺሑ።
ጀነራል ዓጣ፣ ብዛዕባ'ቲ ሓያሎ ተቓወምቲ ሰልፍታት ዝተሳተፍዎ ሃገራዊ ዘተ ሱዳንን ውጽኢቱን ከምኡ ድማ ምምስራት ሓድሽ ምምሕዳር መንግስቲ ሱዳንን ብዝምልከት ንፕረዚደንት ኢሳይያስ መብርሂ ሂብዎ።


text:
1ዶንጋሳ ኪኢታንቻሢ ዛያሢ ዋርቃዛ፥ ዒማና ጫሪንጫፓ ሳዓ ኬዴ ፔቴ ዦኦጌ ታ ዴንቄኔ፤ ዬያ ዦኦጋሢም ዼኤፖ፥ ዒጊቻ ዔቶ ቡሎ ቁልፔ ዒንጊንቴኔ። 2ዒዚ ዔቶ ቡሌ ዎዶና ዓንሢ ታሚፓ ኬስካ፥ ጩቢ ጉዴ ጩቢ ዔታፓ ኬስኬኔ፤ ዬይ ዔታፓ ኬስካ ጩባ ዓቦና ጫሪንጮና ቢያ ዹሚሼኔ፤ 3ዬያ ጩቦ ባኣካፓ ዓቢሢ ሳዖይዳ ኬዴኔ፤ ዬያቶም ሳዖይዳ ዓኣ ኮርናሢም ዒንጊንቴ ዎልቆጉዴ ዎልቄ ዒንጊንቴኔ፤ 4ሳዖይዳ ዓኣ ማኣቶንታ ዋርቂ ዓኣ ዒላሺንታ ሃሣ ዱማ ዱማ ሚጾ ዔያታ ካኣሙዋጉዲ ዔያቶም ኬኤዚንቴኔ፤ ጋዓንቴ ዔያታ ሜታሳንዳጉዲ ጌይንቴሢ ባሊቶይዳ ፆሲሮ ማዒፆ ዔርዛ ማላታባኣ ዓሶኬ። 5ዬያቶዋ ዶንጎ ዓጊኒ ሌሊ ሜታሳንዳጉዲ ማዓንዳኣፓዓቴም ዎዻንዳጉዲ ዎልቄ ዔያቶም ዒንጊቦኦሴ፤ ዔያታ ሜታሳንዳ ጎይጻ ኮርና ዓሲ ዻዓዖ ሜታሳሢ ጎይጾ ሜታሳንዳጉዲኬ። 6ዬንሢ ኬሎንሢዳ ዬና ዓሳ ሓይቃኒ ኮዓንዳኔ፤ ጋዓንቴ ዔያቶም ማዓዓኬ፤ ሓይቢ ዔያታ ሱኡካዻንዳኔ፤ ጋዓንቴ ሓይቢ ዔያቶ ኮይላፓ ዴንዲ ባይቃንዳኔ። 7ዓቢፃ ዖልዚም ጊኢጌ ፓሮ ማላኔ፤ ዔያቶኮ ቶኦኮይዳ ዓጎያ፥ ዎርቄና ኮሾና ቦንቾሮ ዓጎ ባካ ዓኣኔ፤ ዓኣፖ ካራ ዔያቶኮ ዓሲሮ ማላያኬ፤ 8ዔያቶኮ ቶኦኮ ጋፓና ላኣሊሮ ማላያኬ፤ ዓጫ ዔያቶኮ ዞቢ ዓቺ ማላያኬ፤ 9ዓንጋፓ ኮሺንታ ዖሎ ማኣዓሢ ማላ፥ ማኣዓ ዔያቶኮ ዓኣኔ፤ ዔያቶ ጋኣዞኮ ዑኡዛ ዖልዚሮ ዓኣዻ ሚርጌ ፓሮና ሳርጌላ ዖይታናኮ ካኣኒ ማላያኬ። 10ኮርኖጉዲ ዑንኪና ዻዓ፥ ቤልሢ ዔያቶኮ ዓኣኔ፤ ዓሶ ዔያታ ዶንጎ ዓጊኒ ሜታሳንዳ ዎልቃ ዔያቶኮ ዑንኮይዳ ዓኣኔ። 11ዔያቶ ዎይሣ ካኣቲ ዔያቶኮ ዓኣኔ፤ ዒዚ ዼኤፖ፥ ዒጊቻ ዔቶኮ ኪኢታንቻሢኬ፤ ሱንፃ ዒዛኮ ዔብሬ ዓሶ ሙኡጮና “ዓብዶኔ”፥ ጊሪኬ ዓሶ ሙኡጮና “ዓጲሎኔ” ጌይንታኔ፤ ዬና ጌይጻ “ባይዛሢ” ጌይሢኬ። 12ቤርታሳ ሜቶ ዎዳ ጋፔኔ፤ ዓካሪ ሃሣ ሜሌ ላምዖ ሜቶ ዎዴ ሙካንዳኔ። 13ላሃሳ ኪኢታንቻሢ ዛያሢ ዋርቃዛ፥ ፆሲ ቤርታ ዓኣ ዎርቆና ኮሾና ፆሲም ዒንጎ ቤዞኮ ዖይዶ ዛላ ዓኣ፥ ጉራኖ ማላ ባካፓ ዑኡሲ ኬስካንቴ ታ ዋይዜኔ፤ 14ዬና ዑኡዛ ዛያሢ ዔኪ ዓኣ፥ ላሃሳ ኪኢታንቻሢም፦ “ዼኤፖ ዔፕራፂሴ ዎሮይዳ ቱቴ፥ ዖይዶ ኪኢታንቾንሢ ቡሌ!” ጌዔኔ። 15ዬኖ ኬሎና፥ ዬኖ ዎዶና፥ ዬኖ ዓጊኖና፥ ዬኖ ሌዖናም ጊኢጊንቴ ዖይዶ ኪኢታንቾንሢ ዓሶይዳፓ ዛላኮ ዛላ ማዓ ዓሲ ዎዻንዳጉዲ ቱዛፓ ቡሊንቴኔ። 16ፓራሢና ዖላ ዓሶኮ ሚርጉማ ዺቢ ሺያና ፓይዲንታያ ኮሺ ዺቢታሢ ፓይዶ ታ ዔያቶኮ ዋይዜኔ። 17ፓራሢና ፓራሢ ቶጊ ዓኣ ዓሶና ፆሲ ታና ዻዌም ታኣኒ ዛጋንቴ ያዺኬ፦ ዳዳ ዔያቶኮ ዖሎሮ ዔያታ ማኣዔ ባካ ታሚጉዲ ዞቄ ሃሣ ጮልዔ ጊንሣ ጪኢጬ ቡኒጉዲ ጋላፒኬ፤ ፓሮንሢኮ ቶኦካ ዞቢ ቶኦኪ ማላያ፥ ዔያቶኮ ዻንጋፓ ታሚና ጩቢና ዓንሢ ፂኢሊጉዴ ፂኢሊያ ኬስካኔ፤ 18ዔያቶኮ ዻንጋፓ ኬስኪ “ባይዞም” ጎዖና ባኮና ጌይጻ፡- ታሞና ጩቦና ሃሣ ፂኢሎና ዓሶኮ ዛላኮ ዛላ ጊንሢ ማዓያ ቢያ ዎዼኔ። 19ፓሮንሢኮ ዎልቃ ዔያቶኮ ዻንጎና ዑንኮናይዳኬ፤ ዑንካ ዔያቶኮ ሾኦሺ ማላኔ፤ ሃሣ ሾኦሺ ቶኦኪጉዴ ቶኦኪ ዔያቶኮ ዓኣኔ፤ ዓሶ ዔያታ ሜታሲ ዎዻሢ ዬያናኬ። 20ዬንሢ “ባይዞም” ጌይንቴ ባኮንሢ ዎዹዋንቴ ዓቴ ዓሳ ፔኤኮ ማዼ ፑርቶ ማዾ ቡኡፂ ሃሺባኣሴ፤ ዬይያ፡- ፃላሄንታ ዎርቄይዳፓ፥ ቢራ ዓንጊዳፓ፥ ሞኦኖ ዓንጋፓ፥ ሹቺፓ ሃሣ ሚሢፓ ኮሺንቴያ፥ ዛጋኒያ ዋይዛኒያ፤ ሃሣ ዓጊፂ ሃንታኒያ ዳንዳዑዋ ካኣሽኮ ባኮንታ ዔያታ ካኣሽኪፆ ሓሺባኣሴ ጌይሢኬ። 21ዬያጉዲ ሃሣ ሼምፖ ዎዺሢ፥ ማርሻ ማርሺሢ፥ ማቾ ሃሣ ዓኒ ማዒባኣያና ላሂሢ፥ ዉሱሞ፤ ዬያ ባኮ ዔያታ ቡኡፂ ሓሺባኣሴ ጌይሢኬ።
Copyright
Learn More


text:
ሕብረት ኣፍሪቃ፣ንኣግብፂ ካብ‘ቲ ኣህጉራዊ ማሕበር ምብራሩ ቅኑዕ ኣይኮነን፣እቲ ውሳነ ኣብ ጌጋ ዝተመርኮሰ‘ዩ ኢለን ኣማሪረን ልኡኽቲ ግብፂ።እቲ ሕብረት ናብ ግብፂ ሓደ ጉጅለ ልኡኽ ንምስዳድ ይቀራረብ ኣሎ።
ሕብረት ኣፍሪቃ ድሕሪ ካብ ፕረዚደንት መሓመድ ሙርሲ ካብ ስልጣን ምውጋዶም ንግብፂ ንክእትገድ ዘሕለፎ ውሳነ ደጊሙ ክግምግሞ ፀዊዓ‘ላ።ፍልይቲ ልእኽቲ ግብፂ ኣምባሳደር ሙና ኦማር ውሳነ ሕብረት ኣፍሪቃ ዘጉሂ‘ዩ ክብላ ይገልፀኦ፥
”እቲ ኣብ ግብፂ ዝተካየደ ለውጢ፣ብመሰረት ህዝባዊ ጠለብ ዝተፈፀመ ከምዝኾነ ንክነብርህ ኢና ናብ‘ዚ መፂና።ስለዚ ኣብ ኣፍሪቃን ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃን ዘለው ኣሓትናን ኣሕዋትናን ንከሐጉዙና ኢና ንፅውዕ ዘለና” ኢለን።
ሰራዊት ግብፂ ንፕረዚደንት ሙርሲ ዓልዩ፣ንስልጣን ሕገ-መንግስቲ ኣፍሪሱ ጊዚያዊ ምምሕዳር ድሕሪ ምቋሙ፣ድሕሪ ክልተ መዓልታት ዝተሰየመ ኣፍሪዊ ሕብረት፣እቲ ለውጢ መንግስቲ ዝተገብረ ብዘይሕገመንግስታዊ ኣገባብ እዩ ኢሉ ንግብፂ ካብ ኣባልነት ሰሪዙዋ‘ሎ።
ዋና ፀሓፊ ሕብረት ኣፍሪቃ እንኮሳዛና ድላማኒ ዙማ፣ግብፂ ነቲ ኩነታት ንዘፅንዕ ጉጅለ ንክትቅበል ቅርብቲ ምኳና ገሊፃ‘ያ ይብላ።
ዙማ ወሲኸን ”እቲ ጉጅለ ልኡኽ ንክብገስ ኣብ ምርድዳእ በፂሕና‘ለና። ብድሕሪኡ ተመሊሶም ንኮምሽን ሰላምን ፀጥታን ሕብረት ኣፍሪቃ መብርሂ ክህቡን ካብኡ እንታይ ከምዝግበርን ክንውስን ኢና።ሓደ ነገር ንምጥቃስ ግና፣ ግብፂ ናብ ሕቊፊ ሕብረት ኣፍሪቃ ብቅልጡፍ ንክትምለስ ድልየትና‘ዩ” ይብላ።
እቲ ናብ ግብፂ ዝላኣኽ ጉጅለ ሕብረት ኣፍሪቃ፣ንሰለስተ መራሕቲ ሃገራት ዝነበሩ ፕረዚደንታት ዘጠቃለለ‘ዩ።
ፍልይቲ ልእኽቲ ግብፂ ኣምባሳደር ሙና ብወገነን፣እቲ ኣብ ልዕሊ ግብፂ ዝተነበረ እገዳ፣ኣብ ውሽጢ ሒደት ሰሙናት ክላዓል‘ዩ ዝብል ገምጋም ኣለና ይብላ፣
“ብኣረኣእያና፣ግብፂ ብኣባልነታ ክትቅፅል የብላን ናብ ዝብል መደምደምታ ዘብፀሖም ባይታ ቅኑዕ‘ዩ ዝብል ገምጋም የብልናን።ስለዚ እቲ ጉጅለ ናብ ግብፂ ኣትዩ፣ኣብ ባይታ ንዘሎ ኩነታት ድሕሪ ምግምጋም፣ኣብ ግብፂ ተኸታታላይ ለውጢ ይካየድ ከምዘሎ ክድምድም‘ዩ” ባሃሊት‘የን ንሰን።
ጊዚያዊ መንግስቲ ግብፂ፣ሕገ-መንግስቲ ዳግም ክፅናዕን ኣብ‘ታ ሃገር ዴሞክራስያዊ ስርዓት ንምቋም ዘኽእል ምርጫ ከምዝካየድን ገሊፁ‘ዩ። ኣምባሳደር ሞና፣ፓርቲ ዝተዓለው ፕረዚደንት ሙርሲ ዝኾነ ሕውነታዊ ሙስሊም ግና፣ኣብ‘ቲ መስርሕ ፈፂሙ ከምዘይሳተፍ ኣፍሊጡ‘ዩ ይብላ።


text:
ሙሴ—ትሑት
ትሕትና እንታይ እያ፧
ትሕትና ኣንጻር ትዕቢት ወይ ኣንጻር ኵርዓት እያ። ትሑት ሰብ ንኻልኦት ካብኡ ኸም ዚንእሱ ገይሩ ኣይርእዮምን እዩ፣ ዓቕሙ እውን ይፈልጥ እዩ።
ሙሴ ትሕትና ዘርኣየ ብኸመይ እዩ፧
ሙሴ ስልጣን ምስ ተዋህቦ፡ ኣይተዓበየን። መብዛሕትኡ ግዜ፡ ንሓደ ሰብ ንእሽቶ ስልጣን እውን ይኹን ኪውሃቦ ኸሎ፡ ትሑት ምዃኑን ዘይምዃኑን ይቕላዕ እዩ። ሮበርት ጂ. ኢንጌርሶል ዝስሙ ኣብ መበል 19 ዘመን ዝነበረ ደራሲ፡ “መብዛሕትኦም ሰባት ጸበባ ኺጻወሩ ይኽእሉ እዮም። ናይ ሓቂ መንነት ሓደ ሰብ ክትፈልጥ እንተ ደሊኻ ግና፡ ስልጣን ሃቦ” በለ። ስለዚ፡ ሙሴ ትሕትና ብምርኣይ ብሉጽ ኣብነት እዩ ገዲፉልና። ብኸመይ፧
ሙሴ ንእስራኤላውያን ኪመርሖም መዝነት ተዋሂብዎ ስለ ዝነበረ፡ ዓብዪ ስልጣን እዩ ነይርዎ። ኰይኑ ግና፡ እቲ ስልጣን ከም ዚዕበ ኣይገበሮን። ንኣብነት፡ ንርስቲ ዚምልከት ኣሸጋሪ ሕቶ ምስ ቀረበሉ፡ ዓቕሙ ብምፍላጥ ብኸመይ ከም ዝመለሰ ንርአ። (ዘሁልቍ 27:1-11) እቲ ውሳነ ንሽዑ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ንዚመጽእ ወለዶ እውን ዚትንክፍ ስለ ዝነበረ፡ ከቢድ ጕዳይ እዩ ነይሩ።
ሙሴ ነቲ ጕዳይ ብኸመይ እዩ ፈቲሕዎ፧ መራሒ እስራኤል ብምዃኑ፡ ነቲ ጕዳይ ባዕሉ ኺፈትሖ ኸም ዚኽእል ተሰሚዕዎ ድዩ፧ ኣብ ክእለቱ፡ ኣብ ተመክሮኡ፡ ወይ ከኣ ብዛዕባ ሓሳባት የሆዋ ኣብ ዝነበሮ ፍልጠት ተመርኲሱ ባዕሉ ወሲኑ ድዩ፧
ሓደ ዕቡይ ሰብ ምናልባት ከምኡ ምገበረ ነይሩ። ሙሴ ግና ከምኡ ኣይገበረን። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ሙሴ ድማ እቲ ነገረን ናብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ኣቕረበ” ይብለና። (ዘሁልቍ 27:5) ሕስብ እሞ ኣብሎ። ሙሴ ን40 ዓመት ዚኣክል ንእስራኤላውያን ምስ መርሖም እውን ከይተረፈ፡ ኣብ ገዛእ ርእሱ ዘይኰነስ፡ ኣብ የሆዋ እዩ ተወኪሉ። ንሱ ኣዝዩ ትሑት ከም ዝነበረ ብንጹር ርኢና ኢና።
ሙሴ ስልጣኑ ንኸይትንከፍ ሕግብግብ ኣይበለን። የሆዋ ንኻልኦት እስራኤላውያን እውን ምስ ሙሴ ሓቢሮም ነብያት ኪዀኑ ምስ ፈቐደሎም፡ ሙሴ ተሓጒሱ እዩ። (ዘሁልቍ 11:24-29) ሓሙኡ፡ ኣብ ዕዮኡ ዚድግፍዎ ሰባት ኪሸይም ሓሳብ ምስ ሃቦ እውን፡ ነቲ ምኽሪ ብትሕትና ተቐቢሉ ተግቢርዎ እዩ። (ዘጸኣት 18:13-24) ኣብ ኣጋ ሞቱ ኸኣ፡ ኣዝዩ ድልዱል እኳ እንተ ነበረ፡ ንዕኡ ዚትክእ ሰብ ኪሸይም ንየሆዋ ሓቲትዎ እዩ። የሆዋ ነቲ ምንኣስ ሙሴ ዝነበረ እያሱ ምስ መረጾ፡ ሙሴ ብምሉእ ልቡ ደጊፍዎ እዩ። ነቶም ህዝቢ ኸኣ ንእያሱ፡ ናብ ምድሪ ተስፋ ኺመርሖም ከሎ ንኺስዕብዎ ተማሕጸኖም። (ዘሁልቍ 27:15-18፣ ዘዳግም 31:3-6፣ 34:7) ነቲ ንእስራኤላውያን ኣብ ኣምልኾ የሆዋ ንኺመርሖም ተዋሂብዎ ዝነበረ ሓላፍነት፡ ከም ፍሉይ መሰል ገይሩ ይርእዮ እኳ እንተ ነበረ፡ ስልጣኑ ኸይሕደግ ግና ሕግብግብ ኣይብልን እዩ ነይሩ።
ካብዚ እንታይ ንመሃር፧
ሓላፍነት፡ ስልጣን፡ ወይ ፍሉይ ክእለት ምስ ዚህልወና ንኼዐብየና ኽንፈቕደሉ የብልናን። የሆዋ ዕዮኡ ንኽንፍጽም ኪጥቀመልና እንተ ደሊና፡ ካብ ክእለትና ንላዕሊ ትሕትናና ወትሩ ኺዓዝዝ ኣለዎ። (1 ሳሙኤል 15:17) ብሓቂ ትሑታት እንተ ዄንና፡ ነቲ “ብምሉእ ልብኻ ብእግዚኣብሄር ተአመን፡ ኣብ ልቦናኻ ኣይትጸጋዕ” ዚብል ጥበባዊ ምኽሪ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ግብሪ ንኸነውዕሎ ኽንጽዕር ኢና።—ምሳሌ 3:5, 6።
እቲ ሙሴ ዝገደፎ ኣብነት፡ ንደረጃና ወይ ንስልጣንና እምብዛ ኸነተኵረሉ ኸም ዘይብልና እውን ይምህረና እዩ።
ነቲ ሙሴ ትሕትና ብምርኣይ ዝገደፎ ኣብነት እንተ ቐዲሕናዮ፡ ንጥቀም ዲና፧ እሂናይ ደኣ! ናይ ሓቂ ትሕትና እንተ ኣልዩና፡ ካልኦት ሰባት ንኪቐርቡና ስለ ዝፈዅሶም ይፈትዉና እዮም። ብዝያዳ ኸኣ፡ ኣብ ቅድሚ እቲ ነዛ ጽብቕቲ ባህሪ ዘርኢ የሆዋ ኣምላኽ ተፈተውቲ ንኸውን። (2 ሳሙኤል 22:36) “ኣምላኽ ንዕቡያት ይጻረሮም፡ ንትሑታት ግና ጸጋ ይህቦም እዩ።” (1 ጴጥሮስ 5:5) ነቲ ሙሴ ዘርኣዮ ትሕትና ንኽንቀድሖ ብቑዕ ምኽንያት ኣሎና።


text:
ኣብ ዝኸድክዎ ዘበለ፡ ምጕዳል ፍትሒ ነበረ
ብ1965 ካብ ሓንቲ ኣብ ሰሜን ኣይርላንድ ዝነበረት ድኻ ስድራ ቤት እየ ተወሊደ። ኣብ ካውንቲ ደሪ ዚብሃል ቦታ እየ ዓብየ፣ ቈልዓ ኸለኹ፡ እቲ ንልዕሊ 30 ዓመት ዝጸንሐ ኣብ መንጎ ሰዓብቲ እምነት ካቶሊክን ፕሮተስታንትን ዝነበረ “ዕግርግር” ተባሂሉ ዚጽዋዕ ዓመጽ ዝመልኦ ግጭት ጀሚሩ ነበረ። እቶም ውሑዳን ዝነበሩ ካቶሊክ በቶም ብዙሓን ዝነበሩ ፕሮተስታንት ኣድልዎ ዚግበሮም ኰይኑ ይስምዖም ነበረ፣ ንፕሮተስታንት ድማ፡ ምስ ምርጫን ምስ ምውጻእ ፖሊሲን ምስ ስራሕን ምስ መንበሪ ኣባይትን ብዚተሓሓዝ ዘይፍትሓዊ ነገራት ከም ዚገብሩ ይኸስስዎም ነበሩ።
ኣብ ዝኸድክዎ ዘበለ፡ ምጕዳል ፍትሕን ዘይማዕርነትን ነበረ። ብዙሕ ሳዕ ተቐጥቂጠ እየ፣ ብተደጋጋሚ ድማ፡ ሰባት ካብ ማኪና ስሒቦም ኣውጺኦም ሽጉጥ ኣዐሚሮምለይ እዮም፣ ብፖሊስ ወይ ብወተሃደራት እውን ተመርሚረን ጽኑዕ ክትትል ተገይሩለይን እዩ። ኣደዳ ስቓይ ኰይነ እየ፣ ‘ወይ ንዅነታተይ ተቐቢለዮ ኽነብር፡ ወይ ከኣ ክቃለስ ኣሎኒ’ ኢለ ድማ ሓሰብኩ።
ነቶም ብወተሃደራት ብሪጣንያ እተቐትሉ 14 ሰባት ንምዝካር ተባሂሉ ብ1972 ኣብ እተኻየደ “ብላዲ ሳንደይ” (ደማዊት ሰንበት) ዚብሃል ኣብ ጐደናታት እተገብረ ሰላማዊ ሰልፊ ተኻፊለ እየ፣ ነቶም ንተቓውሞ ኢሎም ብ1981 ምግቢ ናይ ምሕሳም ኣድማ ገይሮም ዝሞቱ እሱራት ሪፓብሊክ ንምዝካር ኣብ እተገብረ ሰላማዊ ሰልፊ እውን ተኻፊለ እየ። ብእተኻእለኒ መጠን፡ ኣብ ፈቐዶኡ ባንዴራ ኣይርላንድ እሰቅልን ኣንጻር ብሪጣንያ ዝዀነ ጭርሖታት እጽሕፍን ነበርኩ። ንሰዓብቲ እምነት ካቶሊክ፡ ተቓውሞ ኸም ዚለዓል ዚገብር ግፍዒ ወይ ቅትለት ከየጋጠሞም ኣይውዕልን እዩ ነይሩ። መብዛሕትኡ ግዜ ድማ፡ እቲ ብሰላማዊ መገዲ ዚጅምር ሰልፊ፡ ምሉእ ብምሉእ ናብ ናዕቢ ይቕየር ነበረ።
ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኸለኹ፡ ኣብቲ መንእሰያት ዚገብርዎ ንኣከባቢ ዚምልከት ተቓውሞ ተኻፈልኩ። ጸኒሐ ናብ ለንደን ገዓዝኩ፣ ኣብኡ ድማ ኣብቲ ንላዕለዋይ ደርቢ ዚጠቅምን ንድኻታት ዚጐድእን ፖሊሲታት መንግስቲ ብምቅዋም እተገብረ ማሕበርነታዊ (ወይ ሶሻሊስት) ሰላማዊ ሰልፊ ተኻፈልኩ። ኣብቲ ማሕበር ሰራሕተኛታት ኣንጻር ምንካይ ደሞዝ ዝገበርዎ ኣድማን ኣብቲ ብ1990 ኣንጻር ናይ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ግብሪ እተገብረ ሰላማዊ ሰልፍን ተኻፊለ እየ፣ ብሰንኪ እዚ ሰላማዊ ሰልፊ እዚ ድማ፡ እቲ ትራፋልጋር ስኴር ዚብሃል ኣደባባይ ኣዝዩ ተጐድአ።
ይኹን እምበር፡ ኣብ መወዳእታኡ ተስፋ ቘረጽኩ። እቶም ተቓወምቲ ዘበልና፡ ሸቶታትና ኣይኰንናን እንወቅዕ ኔርና፣ ኣብ ክንዳኡስ፡ ዝገደደ ናይ ጽልኢ ሓዊ ኢና እንኣጕድ ኔርና።
ደቂ ሰብ ካብ ጽቡቕ ሓሳብ ተበጊሶም ፍትሕን ማዕርነትን ኬስፍኑ እኳ እንተ ጸዓሩ፡ ከምኡ ኺገብሩ ኣይክእሉን እዮም
ኣብቲ እዋን እቲ፡ ሓደ ዓርከይ ምስ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኣፋለጠኒ። ንሳቶም ድማ፡ ኣምላኽ ብዛዕባ እቲ ዜጋጥመና መከራ ኸም ዚግደስን ነቲ ብሰንኪ ደቂ ሰብ ዝወረደ ጕድኣት ከም ዜጥፍኦን ካብ መጽሓፍ ቅዱስ መሃሩኒ። (ኢሳይያስ 65:17፣ ራእይ 21:3, 4) ደቂ ሰብ ካብ ጽቡቕ ሓሳብ ተበጊሶም ፍትሕን ማዕርነትን ኬስፍኑ እኳ እንተ ጸዓሩ፡ ከምኡ ኺገብሩ ኣይክእሉን እዮም። ነቶም ጠንቂ ጸገማት ዓለም ዝዀኑ ዘይርኣዩ ሓይልታት ንምቅዋም፡ መምርሒ ኣምላኽ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ሓይሉ እውን የድልየና እዩ።—ኤርምያስ 10:23፣ ኤፌሶን 6:12።
ኣብዚ እዋን እዚ፡ እቲ ኣንጻር ዘይፍትሓዊ ተግባር ዝገብሮ ዝነበርኩ ተቓውሞ፡ ኣብ ቀዳድ ፊስቶ፡ ማይ ከም ምምላእ ምንባሩ ተገንዚበ እየ። ኣብዛ ዓለምና ዘይፍትሓዊ ነገራት ፈጺሙ ዘይህልወሉን ኵሎም ደቂ ሰብ ማዕረ ዚዀኑሉን እዋን ከም ዚመጽእ ምፍላጠይ ኣጸናኒዑኒ እዩ።
መጽሓፍ ቅዱስ፡ የሆዋ ኣምላኽ ፍትሒ ወይ ‘ፍርዲ ኸም ዚፈቱ’ እዩ ዚምህር። (መዝሙር 37:28) እዚ ሓሳብ እዚ፡ የሆዋ ኣምላኽ፡ ሰብኣውያን መንግስትታት ኪገብራኦ ብዘይክእላ መገዲ ፍትሒ ኸም ዜስፍን እዩ ዜረጋግጸልና። (ዳንኤል 2:44) ብዛዕባ እዚ ብዝያዳ ኽትፈልጥ እንተ ደሊኻ፡ ኣብ ከባቢኻ ምስ ዘለዉ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ተራኸብ፣ ወይ ከኣ ነቲ www.jw.org ዚብል ወብ ሳይትና ርኣዮ።
ብዝያዳ ፍለጥ
ኣምላኽ፡ እከይን መከራን ኪህሉ ዝፈቐደ ስለምንታይ እዩ፧
እከይ ብኸመይ ጀመረ፧ ኣምላኽ፡ እከይ ኪቕጽል ዝፈቐደኸ ስለምንታይ እዩ፧ እከይ ዜብቅዓሉ ግዜ ይመጽእ ዶዀን ይኸውን፧
መጽሓፍ ቅዱስ ከተጽንዕ ዘሎካ ስለምንታይ ኢኻ፧
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣብ መላእ ዓለም ንዚነብሩ ብሚልዮናት ዚቝጸሩ ሰባት፡ ንኣገዳሲ ሕቶታት ህይወት መልሲ ኺረኽቡሉ ይሕግዞም ኣሎ። ንስኻኸ ሓደ ኻባታቶም ክትከውን ትደሊዶ፧


text:
እታ ዓመተ 2016 ተወዲኣ፣ ኣብ ዓመተ 2017 ድማ ኣቲና።
እወ፣ እዛ ዝሓለፈት ዓመተ 2016፣ ነቲ ብሰንኪ ባርባራዊ መግዛእቲ ልኡኽ መላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ዝተፈጥረ፣ ፍልልያትን፡ ጽልእን፡ ቅርሕንትን ህልኽን፡ ስደት ብምድረ-በዳን፡ ቀላያትን፣ ንሱ ዘስዓቦ ጓሂን፡ ሞትን፡ ካብ ህዝብና ቀንጢጣ ንሓዋሩ ተማሊኣቶ ክትከይድን፣እዛ ድሮ ጀሚርናያ ዘሎና ዓመተ 2017 ድማ፣ ዓመተ ለውጥን ሰላምን፣ ጽጋብን፣ ትምህርትን፣ ዓመተ ሕረስ ሓረስታይ ተምሃር ተምሃራይን፣ እወ፣ ኣቦታትን ኣዸታትን መሮር (ሳዋ) ሰፊሮም ዘለው ደቆም፣ ንሓዋሩ ገዲፎሞ ምስኦም ዝተሓቛቘፍሉን፣ እቶም ሕቡራት መንግስታት ድማ፣ ከምዚ ንገዛኢ እስራአል ነታንያሁ ጸሚዶሞ ዘለው፣ነዚ ድያብሎስ ኤርትራ ድማ ዝገንሑሉን ዝግስጹሉን፣ ከሲሶም ንቤት ፍርዲ ኣንጠልጢሎም ዘቕርቡሉን ዓመት ይኹነልና።
እወ፤ ህዝቢ ኤርትራ ብጭፍራ ህግደፍ ተዳሂሉ ተስፋ ኣይቆርጽን እዩ እሞ፣ ዕርበተ ጽሓይ ጭፍራ ህግደፍ፣ንህዝቢ ኤርትራ ዓመተ ምትእኽኻብ፣ ዓመተ እልልታ፣ ዓመተ ስኒት፣ ዓመተ ኢሂን ምሂንን ከምዝኸውን ራእዪን ሕልምን ነፍሲወከፍ ኤርትራዊ እዩሞ፣ ነዚ ጋህዲ እተተገብር ዓመተ 2017 ድማ ትኹነልና።
ክንደይኳ ንመን ኢሉዎ! ዕድመን ጥዕናን ይሃበና እንበር፣ እቲ ኣብ ልዕሊ ህግደፍ ዝወርድ ኣርማጌዶንሲ ኣየርኤና! እዩ ዘብል። ውድቀት ህግደፍ ድማ ሓደ ምዓልቲ ብፍላይ ኣብዛ ዓመተ 2017 ብዓይንና ክንርእዮ ኢና። በትሪ ሙሴ ትቐጥን እምበር ኣይትስበርን እያሞ፣ እቲ ትእምርቲ በትሪ ኣግኣዝያን ብግብሪ ከነርክበሉ እቲ ኣምላኽ ምሴን ህዝቢ ኣግኣዝያን ግድነት ክሕግዘና እይ። እሜን ንብስራት ኢልና ከነበስረኩም እንደልዮ ነገር እንተሎ ድማ፣ ምምሕያሽ መርበብ ደቀባ-ደቂ ኣግኣዝያን ኢልና ከምዝቐየርናዮ ልንሕብረኩም ከሎና ባህ እንዳበለና እዩ።
መርበብ ደቀባት ድሕሪ ምምሕያሹ ኣብ ምሉእ ዓለም ብኣሽሓት ዝቝጸሩ ተኻታተልቲ ይዓስሉዎ ከምዘለው ከነበስረኩም ንደሊ። ርግጽዩ ከምኡ ከምዝኸውን ድማ ዝተጸበናዮ ትጽቢት እዩ። መርገጽና ሓቂ ተዛሪብካ ኣብ መገዲ ባቡር ደቅስ ስለዝኾነ፣ ብዝከኣለና መጠን ኣብ ታሪኽን መርትዖን ዝተመስረተ ሓበሬታ ክንዝርግሕ መብጽዓ ንኣቱ። ሎሚ “ንስኻ ትግራዋይ” ንስኻ ኤርትራዊ” ንስኻ ኣስላማይ: ንስኻ ከኣ ክርስትያን” እንዳበልና ንፋላለየሉ መድረኽ ኣብቂዑ እዩ። እግኣዝያንን ክንብል ከሎና ኩሉ ትግሪኛን ትግረን ብሌን ይኹን ዓረብኛ ዝዛረብ ህዝቢ ምኻኑ ኢና ንኣምን። ኣብ ህግደፍን ወያኔን ዘሎና መርገጽ ግና ካብቲ ማንም ደላይ ነጻነትን ሰላምን ዝጽበዮ ህዝቢ ኣይፍለን እዩ። ህግደፍን ወያኔን ደቂ ኣግኣዝያን ምኻኖም ይርድኣና እዩ። ንኣምነሉ እምንቶ ከኣ እዩ። ግንከኣ ነዚ ብዓል ታሪኽን ኣማኒ ኦሪታዊ ዝኾነ ህዝቦም ንኸይጠፍእ ልቢ ክገብሩን፣ እቲ ክልተ ህዝቢ ተሳንዩ ዝነብረሉ ፍጻሜታት ክፍጽሙ ንላበዎም።
እቲ ዝጽበየና ዘሎ ጥፍኣት ሌላን ጉሌላን ዘይብሉ፣ ብፍላይ እኳድኣ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣግኣዝያን እዩ ዝሃምምን ዝሰርብን ዘሎ እሞ፣ እንዳ ህግደፍ እኳ እንተዓንጀሉ እቶም ህውሓት ግና ክልብሙ ንላበዎም። ኣግኣዝያን እንተድኣ ጠፊaና ግና፣እቲ ረብሓ ንረብሓ ዓመጽትን ገዛእትን መዝመዝትን ቀተልትን እምበር፣ንረብሓና ከምዘይኮነ እዝዩ ብሩህ እዩ። ስለዚ መርበብና ንመጻኢ ንኹሉ ነገደ እግኣዝያን ንኣስላሙን ክርስትያኑን ዘኣንግድ ኮይኑ ንኵቕጽል ቆሪጽና ተበጊስናሉ ኢና፣ እንዳበልና ደጊምና ንተኻታተልቲ ንበስር ኣሎና።
ርግጽዩ፣ ንሕና ደቀባት ዋላ ትንፈር በጊዕ እያ ዝብል መርገጽ ቅድሚ ሎሚውን ኣይነበረናን፣ ብሕጂውን ኣይክህልወናን እዩ። ህልኽን ቅርሕንትን ምፍልላይን ጎዳኢ እምበር ሓጋዚ ከምዘይኮነ ድማ በጺሕናዮ ኢና።እወ፣ ዘይክሓድ ሓቂ እንተሎ፣ቅድሚ ሎሚ ብጽሑፋት ጥራይ ኢና ሓበሬታ ከንዝርግሕ ጸኒሕና። ካብ ሎሚ ጀሚርና ግና፣ መብዛሕትኦም ተኻታተልቲ፣ ባህጊ ምንባቦም እንዳዛሕተሉ ክኸይድ ንዕዘብ ስለዘሎና፣ በቲ እዋናዊ ተክኖሎጂ ዝተሰነየ ኣውድዪ ቪዝዋል (Youtube Video) ኣቀራርባ ገርና ከወሃህድ ዝኽእል ሓበሬታ ክንዝርግሕ ኢና። እወ፣ ነቶም ካብ ብኣምርኦም ብኸብዶም ዝሓስቡ፣ ኣብ ከምኒ መርበብ ባዶ 3 መስከረምን ካልኦት መርበባትን፣ ጠብሎቕ እንዳበሉ ብውሕሉል ትግሪኛ፣ሃጠቀጠው ዝሓናጥጡ ግንከኣ ብግርህነት ዘይኮነ ብንቕሓት እንተድኣ ተኻታቲልካዮ፣ ውሽጡ ግናይ ፈላላዪ ዝኾነ መልእኽቲ እህግደፍ እዩ። እሞ ነቶም ነዚ ከንብቡ ዝህንጠዩ ገርሀኛታት፣ ሓቂ ዘለልዩሉ መንገዲ ክንከፍት ክንጽዕር ተዳሊና ኣሎና። ኣምላኽ ይሓግዘና።
እወ፣ ወጊድ፣ ዝንቡዕን ፈላልዪን ሓበሬታታት፣ እወ ንሓቅን ግንከኣ ስኒትን ውህደትን ክፈጥር ዝኽእል ሓበሬታ ኢልና ተበጊስና ኣሎና። ደጊምና ክንሕብሮ እንደሊ ድማ ኣብዛ ዓመተ 2017 እዚኣ ብፍላይ ብቪድዮን ዩትዪብን ኣስተምህሮ ክንህብ ክንጅምር ኢና።መኽንያቱ ድማ ኣብ ወጻኢ ጥራሕ ዘይኮነ፣ ኣብ ውሽጢ ሃገር እውን ብዙሓት ተኸታተልቲ ከም ዘለዉና ስለንርዳእ ነዞም ግዱሳት ኣሕዋትናን ኣሓትናን፣ ቅኑዓ ሓበሬታ ከነቕርበሎም ክንጽዕር ኢና። እወ፣ ሓንቲ ምዓልቲ ተኸታተልቲ ምርካብ ደቀባት ዝኾኑ ኣካል ህዝብና፣ ነቲ ብስም ሓበሬታ ብሓሰውቲ ዝዝርጋሕ ዘሎ መደናገሪን ዝንቡዕን ጽሑፋት ይኹን፣ ብኣውድዮ ቪዝዋል ዝቐርብ መርዛም ሓበሬታን ዓኽ ጡፍ ኢሎም፣ ኣብቲ ሓቀኛ ሓበሬታ ክዓስሉ ከምዝኽእሉ ጥርጥር የብልናን። ዋላኳ ሎሚ እንተደኼና፣ ጽባሕ ብግሓት ግና ህዝብና እንተድኣ ሓቂ ፈሊጡን ነቒሑን፣ ብፍላይ እኳዳኣ ነቶም ኣብ ውሽጢ ዘለው ጸላእቱን፣ ከምኡውን ንኣብ ወጻኢ ዘሎ ገርሀኛ ህዝቢ ንምድንጋር፣ ንሶም ዝልኣኹዎም ወይጦታት፣ ከለሊ እንተድኣ ክኢሉ፣ ንሱ እዩ ሃብትና።ሓደ ምዓልቲ ድማ ከምኡ ከምዝኸውን ንኣምን ኢና።


text:
እቲ ዝውሃብ ቪዛ ግን ንበጻሕቲ`ምበር ኣብ ኣመሪካ ክነብሩ ንዝደልዩ ኣይኮነን
Matthew Petit ኣብ`ዚ ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ኣብ ዝርከብ ሚንስትሪ ወጻኢ ዩ.ኤስ ሓላፊ ሰደቓ ጉዳይ ኤርትራን ጅቡትን`ዩ።
"ኣብ ኣስመራ ዝርከብ ኢምባሲ U.S ንኤርትራውያንን ኣብ`ታ ሃገር ንዝነብሩ ኻልኦትን፡ Non-Immigrant Visa ክህብ ክኢሉ`ሎ" ይብል ንሱ።
እቲ ቪዛ ዝውሃብ በጻሕቲ፡ ሰብ-ቢዝነስ፡ ንሕክምና ዝደልዩ፡ ተመሃሮ ከምኡ`ውን ብመንግስታዊ ስራሕ ዝመጹ ምዃኖም`ውን ዘርዚሩ`ሎ።
ስለምንታይ ኣብዚ እዋን ክጅመር ክኢሉ ንዝብል ሕቶ "ኣብ`ዚ ሰዓት`ዚ ሓዲሽ ቆንስል ስርሑ ስለ ዝጀመረ ግዚያዊ ቪዛ ዳግም ክንጅምር ክኢልና....እቲ ምኽንያት ናይ ሰራሕተኛ ምምዳብ ጉዳይ`ዩ" ኢሉ።
ኣተሓሒዙ "ንህዝቢ ኤርትራ እዚ ዕድል ኣገልግሎት ቪዛ ክነቕርበሉ ምኽኣልና ኣዚና ሕጉሳት ኢና" ኢሉ።
Immigrant Visa ግን ሕጂ`ውን ኣብ ናይሮቢ ወይ ኣዲስ ኣበባ ብዝርከብ ኢምባሲታት ዩ.ኤስ ኣቢሉ ከምዝሳለጥ ኣዘኻኺሩ`ሎ ማት ፐቲት።
ነቲ ቃለ-መጠይቕ ንምስማዕ ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቑ፡
ንምሉእ ሓበረታ ድማ ኣድራሻ ነዚ ዝስዕብ ኢምባሲ ኣመሪካ ተወከሱ፡ http://eritrea.usembassy.gov/non-immigrant_visas.html


text:
የሆዋ ነቲ ዓለምለኻዊ ናይ ትምህርቲ ዕዮና ይመርሖ
“ነቲ ዚጠቅም ዝምህረካን፡ በታ እትኸደላ መገዲ ዝመርሓካን ኣነ እግዚኣብሄር ኣምላኽካ እየ።”—ኢሳ. 48:17።
1. ኣብዚ ቐረባ ዘመናት፡ ንክርስትያናት ኣብ ዕዮ ስብከት እንታይ ዕንቅፋታት እዩ ኼጋጥሞም ጸኒሑ፧
ኣብ መወዳእታ መበል 19 ዘመንን ኣብ መጀመርታ መበል 20 ዘመንን ዝነበሩ ተመሃሮ መጽሓፍ ቅዱስ * ብዙሕ ዕንቅፋታት ኣጋጢምዎም እዩ። እዚኣቶም እውን ልክዕ ከምቶም ኣብ ቀዳማይ ዘመን ዝነበሩ ክርስትያናት፡ ብብዙሓት ዘይፍቶ መልእኽቲ እዮም ዚእውጁ ነይሮም። ቍጽሮም ሒደት እዩ ነይሩ፣ ገሊኦም ሰባት ከኣ ግቡእ ትምህርቲ ኸም ዘይረኸቡ እዮም ዚቘጽርዎም ነይሮም። ኣብ ርእሲ እዚ፡ ሰይጣን ድያብሎስ ናብ ምድሪ ምስ ተደርበየ፡ “ብብርቱዕ ቍጥዓ” እዩ ወሪድዎም። (ራእ. 12:12) እቲ ዕዮ ስብከት ከኣ ኣብቲ “ጽንኩር ግዜ” ዝዀነ “ዳሕሮት መዓልትታት” እዩ ዚፍጸም።—2ጢሞ. 3:1።
2. ዕዮ ስብከት ኣብ ግዜና ምእንቲ ኺድንፍዕ፡ የሆዋ እንታይ እዩ ኺገብር ጸኒሑ፧
2 ይኹን እምበር፡ ብስራት መንግስቲ ኣምላኽ ኣብ ግዜና ብሰፊሑ ኺስበኽ፡ ዕላማ የሆዋ እዩ ነይሩ፣ ንዕላማ የሆዋ ኸም ዘይፍጸም ኪገብሮ ዚኽእል ከኣ ዋላ ሓደ የለን። የሆዋ ኸምቲ ንጥንታውያን ህዝቢ እስራኤል ካብ ባቢሎን ሓራ ዘውጽኦም፡ ነዞም ሎሚ ዘለዉ ኣገልገልቱ እውን ካብታ ሃጸያዊ ግዝኣት ናይ ሓሶት ሃይማኖት ዝዀነት “ዓባይ ባቢሎን” ሓራ ኣውጺእዎም እዩ። (ራእ. 18:1-4) ዚጠቕመና ነገራት ምሂሩና፡ ሰላም ብምሃብ ባሪኹና፡ ትምህርትታቱ ንኻልኦት ንኸነመሓላልፎ ኸኣ ሓጊዙና እዩ። (ኢሳይያስ 48:16-18 ኣንብብ) እዚ ኺብሃል ከሎ ግና፡ ዕዮ ስብከት መንግስቲ ኣምላኽ ምእንቲ ኺድንፍዕ፡ የሆዋ ነቲ ኣቐዲምካ ናይ ምፍላጥ ክእለቱ ተጠቒሙ ንዅሉ ኣብ ምድሪ ዘሎ ነገራት ይቈጻጸሮ ማለት ኣይኰነን። ገሊኡ ዅነታት ነቲ ናይ ምስክርነት ዕዮና ምሹእ ሃዋሁ ፈጢሩ እኳ እንተ ዀነ፡ ነቲ እተዋህበና ዕዮ ኣብዛ ኣብ ትሕቲ ቝጽጽር እቲ እኩይ ዘላ ዓለም ክንፍጽም ከለና ንዜጋጥመና መስጐጕትን ካልእ ጸገማትን ብሓገዝ የሆዋ ጥራይ ኢና ኽንጻወሮ እንኽእል።—ኢሳ. 41:13፣ 1 ዮሃ. 5:19።
3. “ናይ ሓቂ ፍልጠት” እናወሰኸ ዝኸደ ብኸመይ እዩ፧
3 የሆዋ ንነብዪ ዳንኤል፡ ኣብ ዘመን መወዳእታ “ምስትውዓል” ማለት “ናይ ሓቂ ፍልጠት” (NW) እናወሰኸ ኸም ዚኸይድ ንኺንበ ብመንፈሱ ደሪኽዎ እዩ። (ዳንኤል 12:4 ኣንብብ።) ንተመሃሮ መጽሓፍ ቅዱስ እውን፡ ነቲ ብሰረተ እምነት ህዝበ ክርስትያን ተቐቢሩ ዝነበረ መሰረታዊ ዝዀነ ቕዱስ ጽሑፋዊ ሓቅታት ንኺርድኡ ሓጊዝዎም እዩ። ሎሚ ንህዝቡ ነቲ ናይ ሓቂ ፍልጠት ኣብ ምልእቲ ምድሪ ንኺዝርግሕዎ ይጥቀመሎም ኣሎ። ትንቢት ዳንኤል ኪፍጸም ከሎ ኸኣ ንርኢ ኣለና። ዳርጋ 8,000,000 ዚዀኑ ሰባት ሓቂ መጽሓፍ ቅዱስ ፈሊጦም ኣብ መላእ ዓለም ይእውጅዎ ኣለዉ። ገለ ኻብቲ እዚ ኸም ዚከኣል ዝገበረ ረቛሒታት እንታይ እዩ፧
ትርጕም መጽሓፍ ቅዱስ ብኸመይ ከም ዝሓገዘና
4. ኣብ መበል 19 ዘመን መጽሓፍ ቅዱስ ብኽንደይ ቋንቋታት እዩ ተተርጒሙ ነይሩ፧
4 ሓደ ኻብቲ ብስራት መንግስቲ ኣምላኽ ንኽንእውጅ ዝሓገዘና ረቛሒታት፡ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ኢድ ብዙሓት ሰባት ኪርከብ ምኽኣሉ እዩ። ኣቕሽሽቲ ህዝበ ክርስትያን መጽሓፍ ቅዱስ ንኸይንበብ ኪኽልክሉን ንዜንብብዎ ኸኣ ኪጻረርዎምን ጸኒሖም እዮም፣ ንገለ ኻብቶም ተርጐምቲ እሞ ኸኣ ቐቲሎምዎም እዮም። ኣብ መበል 19 ዘመን ግና፡ ማሕበራት መጽሓፍ ቅዱስ፡ ንምሉእ መጽሓፍ ቅዱስ ወይ ንገለ ኽፋሉ ብኣስታት 400 ቛንቋ ኸም ዚትርጐም ገይረን እየን። ኣብ መወዳእታ እቲ ዘመን እቲ ኸኣ ሓያሎ ሰባት መጽሓፍ ቅዱስ ኪረኽቡ ኽኢሎም እዮም፣ ኰይኑ ግና ቅኑዕ ፍልጠት ትምህርቲ ቕዱሳት ጽሑፋት ኣይነበሮምን።
5. ናይ የሆዋ መሰኻኽር መጽሓፍ ቅዱስ ንምትርጓም እንታይ ጻዕሪ እዮም ገይሮም፧
5 ተመሃሮ መጽሓፍ ቅዱስ ኪሰብኩ ኸም ዘለዎም ይፈልጡ ነይሮም እዮም፣ ከይሰልከዩ ኸኣ ትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ ንሰባት ገሊጾምሎም እዮም። ብዘይካዚ፡ እተፈላለየ ትርጕማት መጽሓፍ ቅዱስ ተጠቒሞምን ዘርጊሖምን እዮም። ካብ 1950 ንነጀው ከኣ ናይ ቅዱሳት ጽሑፋት ትርጕም ሓዳስ ዓለም: ብምሉኡ ወይ ብኸፊሉ ብልዕሊ 120 ቋንቋ ሓቲሞም እዮም። ብ2013 ድማ ናይ እንግሊዝኛ ትርጕም ሓዳስ ዓለም ከም ብሓድሽ ተኣሪሙ ተዳለወ። እዚ ሕታም እዚ፡ ናብ ካልእ ቋንቋታት ንኺትርጐም ብዙሕ ዜሸግር ኣይኰነን። ንጹርን ብቐሊሉ ዚንበብን መጽሓፍ ቅዱስ ክንጥቀም ምኽኣልና፡ ነቲ እተዋህበና ዕዮ ስብከት ንኽንፍጽም ይሕግዘና እዩ።
እዋን ሰላም ብኸመይ ከም ዝሓገዘና
6, 7. (ሀ) ኣብ ግዜና ውግእ ክሳዕ ክንደይ እዩ ኣስፋሕፊሑ፧ (ለ) ኣብ ገሊአን ሃገራት ዘሎ ተዛማዲ ሰላም ንዕዮ ስብከትና ዚጠቕሞ ብኸመይ እዩ፧
6 ኣብ መበል 20 ዘመን፡ ንቐዳማይን ካልኣይን ውግእ ዓለም ሓዊስካ፡ ሓያሎ ውግኣት ተኻይዱ እዩ። ብሰንኩ ኸኣ ብሚልዮናት ዚቝጸሩ ሰባት ሞይቶም እዮም። ኰይኑ ግና፡ ብ1942 ካልኣይ ውግእ ዓለም እናተኻየደ ኸሎ፡ ኣብቲ ግዜ እቲ ኣብ ማእከል ናይ የሆዋ መሰኻኽር መሪሕ ግደ ዝነበሮ ናታን ኖር፡ ኣብ ዓብዪ ኣኼባ፡ “ሰላም ንሓዋሩ ኪቕጽል ይኽእል ድዩ፧” ዘርእስቱ መደረ ሃበ። ብመሰረት ራእይ ምዕራፍ 17 ኸኣ እቲ ሽዑ ዚካየድ ዝነበረ ውግእ ናብ ኣርማጌዶን ዘይኰነስ፡ ናብ እዋን ሰላም ከም ዚመርሕ ዜብርህ መርትዖ ሃበ።—ራእ. 17:3, 11።
7 ካልኣይ ውግእ ዓለም ምስ ኣቋረጸ፡ ኣብ ዓለም ምሉእ ብምሉእ ሰላም ሰፊኑ ነይሩ ማለት ኣይኰነን። ብመሰረት ሓደ ጸብጻብ፡ ካብ 1946 ክሳዕ 2013 ብዕጡቓት ሰራዊት እተኻየደ 331 ውግኣት ነይሩ እዩ። ብሚልዮናት ዚቝጸሩ ሰባት ከኣ ሞይቶም እዮም። ይኹን እምበር፡ ኣብቲ ዓመታት እቲ፡ ሓያሎ ሃገራት ተዛማዲ ሰላም ነይርወን እዩ፣ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ከኣ ነቲ ዅነታት እቲ፡ ብስራት መንግስቲ ኣምላኽ ንምእዋጅ ተጠቒሞምሉ እዮም። ውጽኢቱኸ እንታይ እዩ ነይሩ፧ ብ1944፡ ኣብ መላእ ዓለም ዝነበሩ ኣወጅቲ መንግስቲ ኣምላኽ 110,000 ኣይመልኡን እዮም ነይሮም። ሎሚ ግና ኣስታት 8,000,000 በጺሖም ኣለዉ። (ኢሳይያስ 60:22 ኣንብብ።) ኣብ ሰላማዊ ዅነታት ብስራት መንግስቲ ኣምላኽ ክንሰብኽ ብምኽኣልናስ ኣይነማስወሉንዶ፧
ምሹእ ጕዕዞ ብኸመይ ከም ዝሓገዘና
8, 9. ኣብ መጐዓዝያ እንታይ ዕቤት እዩ ተራእዩ፧ እዚኸ ኣብ ዕዮና ብኸመይ እዩ ሓጊዙና፧
8 ኣብ መጐዓዝያ እተራእየ ዕቤት እውን ዕዮ ስበከት ንኼስፋሕፍሕ ሓጊዙ እዩ። ብ1900—እታ ናይ መጀመርታ ግምቢ ዘብዐኛ ካብ እትሕተም 21 ዓመት ጸኒሑ—ኣብ ምሉእ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ 8,000 ማካይን ጥራይ እየን ተመዝጊበን ነይረን፣ ማኪና ኽትዝውረሉ እትኽእል ጥጡሕ ጽርግያ ኸኣ ሒደት እዩ ነይሩ። ሎሚ ግና፡ ኣብ መላእ ዓለም ልዕሊ ሓደን ፈረቓን ቢልዮን ተሽከርከርቲ ኣለዋ፣ ኣብ መብዛሕትኡ ቦታታት ከኣ ክትጐዓዘሉ እትኽእል ጥጡሕ ጽርግያ ኣሎ። ማካይንን ጽርግያታትን ኣብ ርሑቕ ቦታታት ንዘለዉ ሰባት ብስራት መንግስቲ ኣምላኽ ንኸነብጽሓሎም ሓጊዙና እዩ። ይኹን እምበር፡ ምሹእ መጐዓዝያ እኳ እንተ ዘይብልና፡ ነዊሕ መገዲ ብእግርና ኽንጐዓዝ እውን እንተ ተገደድና፡ ደቀ መዛሙርቲ ንኽንገብር ንጽዕር ኢና።—ማቴ. 28:19, 20።
9 ኣብ ዕዮና ኽንጥቀመሉ ዝጸናሕና ኻልእ እተፈላለየ ዓይነት መጐዓዝያታት እውን ኣሎ። ናይ ጽዕነት ማካይንን መራኽብን ባቡራትን መጽሓፍ ቅዱሳዊ ጽሑፋት ኣብ ውሽጢ ሰሙን ናብ ኣዝዩ ርሑቕ ቦታታት ንኸነብጽሕ ኣኽኢሉና እዩ። ነፈርቲ እውን ንሓለውቲ ወረዳን ንኣባላት ቤት ጽሕፈት ጨንፈርን ንሚስዮናውያንን ንኻልኦትን ናብ ዓበይቲ ኣኼባታት ቀልጢፎም ንኺበጽሑ ወይ ከኣ ንቲኦክራስያዊ መዝነት ንኺፍጽሙ ኣኽኢለናኦም እየን። ብተወሳኺ፡ ኣባላት ኣመሓዳሪ ኣካልን ኣብቲ ቐንዲ ቤት ጽሕፈት ዚሰርሑ ኻልኦት ኣሕዋትን ንብጾቶም ክርስትያናት ንኼተባብዑን ንኺምህሩን ናብ ሓያሎ ሃገራት ብነፈርቲ ይጐዓዙ እዮም። ስለዚ፡ ኣብ መጐዓዝያ ዚርአ ዕቤት፡ ኣብ ህዝቢ ኣምላኽ ሓድነት ንኺድንፍዕ ሓጊዙ እዩ።—መዝ. 133:1-3።
ቋንቋ ብኸመይ ከም ዝሓገዘና
10. ‘እንግሊዝኛ ኣህጉራዊ ቛንቋ እዩ’ ኺብሃል ዚከኣል ስለምንታይ እዩ፧
10 ኣብ ቀዳማይ ዘመን ኣብ መብዛሕትኡ እቲ ሮሜ እትቈጻጸሮ ዝነበረት ሃገራት ብዙሓት ሰባት ግሪኽኛ ይዛረቡ ነይሮም እዮም። ሎሚ እንግሊዝኛ ብዙሓት ሰባት ዚዛረቡሉ ቛንቋ እዩ። ኢንግሊሽ ኣዝ አ ግሎባል ላንጔጅ ዘርእስታ መጽሓፍ፡ “ዳርጋ ሓደ ርብዒ ህዝቢ ዓለም እንግሊዝኛ ጽቡቕ ገይሮም ኪዛረቡ ወይ ከኣ ኪመልክዎ ይኽእሉ እዮም” በለት። እወ፡ እንግሊዝኛ ብደረጃ ኣህጉር ኣብ ንግድን ኣብ ፖለቲካን ኣብ ስነ ፍልጠትን ኣብ ቴክኖሎጅን ስለ ዚዕየየሉ፡ ሓያሎ ሰባት እንግሊዝኛ ይምሃሩ እዮም።
11. እንግሊዝኛ ኣብ ምድንፋዕ ጽሩይ ቋንቋ እንታይ ግደ እዩ ዘለዎ፧
11 እንግሊዝኛ ብብዙሓት ዚዝረበሉ ብምዃኑ፡ ጽሩይ ቋንቋ ንምድንፋዕ እውን ሓጊዙ እዩ። ንዓመታት ዚኣክል፡ ግምቢ ዘብዐኛን ካልእ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተመስረተ ጽሑፋትን መጀመርታ ብእንግሊዝኛ እዩ ዚሕተም ነይሩ። ኣብቲ ቐንዲ ቤት ጽሕፈት ናይ የሆዋ መሰኻኽር ወግዓዊ ቛንቋ ዀይኑ ዚዕየየሉ እውን እንግሊዝኛ እዩ። ብዘይካዚ፡ እቲ ኣብ ፓተርሰን፡ ኒው ዮርክ፡ ሕ.መ.ኣ. ኣብ ዚርከብ ትምህርታዊ ማእከል ግምቢ ዘብዐኛ ንተመሃሮ ዚውሃብ ትምህርቲ ብእንግሊዝኛ እዩ ዚቐርብ።
12. ጽሑፋትና ብኽንደይ ዚኸውን ቋንቋታት እዩ ተተርጒሙ ዘሎ፧ ቴክኖሎጂ ኣብዚ መዳይ እዚ ዝሓገዘናኸ ብኸመይ እዩ፧
12 ብስራት መንግስቲ ኣምላኽ ንዅሎም ኣህዛብ ንኽንሰብከሎም መሰል ስለ ዝረኸብና፡ ንጽሑፋትና ብኣስታት 700 ቛንቋ ተርጒምናዮ ኢና። ኮምፕዩተርን ከም ሜፕስ (ማልቲ ላንጔጅ ኤለክትሮኒክ ፓብሊሽን ሲስተም) ዝኣመሰለ ናይ ኮምፕዩተር ፕሮግራማትን ኣብዚ መዳይ እዚ ብዙሕ ሓጊዙና እዩ። ኵሉ እዚ ነገራት እዚ፡ መልእኽቲ መንግስቲ ኣምላኽ ንኸነስፍሕን ሓድነትና ንኸነደልድልን ሓጊዙና እዩ። ነቲ ዝያዳ ኣገዳሲ ዝዀነ “ጽሩይ ቋንቋ፡” ማለት ቅዱስ ጽሑፋዊ ሓቂ ኽንዛረብ ስለ ዝኸኣልና ኸኣ ሓድነትና ብዝበለጸ ኺድንፍዕ ክኢሉ እዩ።
ሕጊ ብኸመይ ከም ዝሓገዘና
13, 14. ሎሚ ዘለዉ ኣገልገልቲ ኣምላኽ ካብ ሕግታትን ሕጋዊ ውሳነታትን እተጠቕሙ ብኸመይ እዮም፧
13 ኣብ ዝሓለፈ ዓንቀጽ ከም ዝረአናዮ፡ ቀዳሞት ክርስትያናት ካብቲ ኣብ ምሉእ እቲ ሃጸያዊ ግዝኣት ዚዓዪ ሕጊ ሮሜ ተጠቒሞም እዮም። ሎሚ እውን ብተመሳሳሊ፡ ክርስትያናት ካብ ሕጋዊ መሰናድዎታት ይጥቀሙ እዮም። ንኣብነት፡ ኣብታ ዓለምለኻዊ ቐንዲ ቤት ጽሕፈትና ዚርከበላ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ሕገ መንግስቲ እታ ሃገር ናይ ሃይማኖት፡ ናይ ምዝራብ፡ ናይ ምእካብ ናጽነት ይፈቅድ እዩ። እዚ ኸኣ ኣብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ንዘለዉ ኣሕዋት ብጋህዲ ንኺእከቡን መጽሓፍ ቅዱሳዊ ምይይጥ ንኺገብሩን ነቲ ዝፈለጥዎ ድማ ንኻልኦት ንኼካፍልዎምን ናጽነት ሂብዎም እዩ። ይኹን እምበር፡ ንገሊኡ መሰላት ናይ ምርካብ ናጽነት ኣብ ቤት ፍርዲ ብሕጊ ኺስረት ኣድልዩ እዩ። (ፊል. 1:7) ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣንጻር ናይ የሆዋ መሰኻኽር ሕጋዊ ስጕምቲ ምስ ተወስደ፡ ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ዝቐረበ ይግባይ ነቲ ኸም ኣወጅቲ መንግስቲ ኣምላኽ ዘለዎም መሰል ከም ዚጸድቕ እተገብረሉ ኣጋጣሚታት ውሑድ ኣይኰነን።
14 ኣብ ካልኦት ሃገራት ዘሎ ኣብያተ ፍርዲ እውን ናይ ምምላኽ ናጽነትናን ንኽንሰብኽ ዘሎና መሰልን ከም ዚሕሎ ገይሩ እዩ። ኣብ ገሊኡ ሃገራት፡ ቤት ፍርዲ ኣንጻርና ዝበየነሉ ኣጋጣሚታት እኳ እንተ ነበረ፡ ናብ ኣህጉራዊ ኣብያተ ፍርዲ ይግባይ ኢልና ኢና። ንኣብነት፡ ካብ ሰነ 2014 ጀሚሩ፡ ሰብኣዊ መሰል ቤት ፍርዲ ኣውሮጳ ኣብ 57 ጕዳያት ንዓና ዚድግፍ ብይን በይኑ እዩ፣ እዚ ኸኣ ኣብ ኵለን እተን ኣብ ትሕቲ ቤት ፍርዲ ኣውሮጳ ዝዀና ሃገራት ከም ዚዕየየሉ ተገይሩ እዩ። “ኣብ ኵሎም ኣህዛብ ጽሉኣት” እኳ እንተ ዀንና፡ ኣብ ሓያሎ ሃገራት ዘሎ ኣብያተ ፍርዲ፡ ብናይ ሓቂ ኣምልኾ ኽንመላለስ መሰል ከም ዘሎና በይኑ እዩ።—ማቴ. 24:9።
ካልእ ረቛሒታት ንዕዮና ብኸመይ ከም ዝጸለዎ
15. ኣብ መስርሕ ሕትመት እንታይ ምዕባለ እዩ ተራእዩ፧ እዚኸ ብኸመይ እዩ ሓጊዙና፧
15 ኣብ ኢንዱስትሪ ሕትመት እተራእየ ምዕባለታት፡ ኣብ ምድንፋዕ እቲ ዓለምለኻዊ ዕዮ ስብከት ብስራት መንግስቲ ኣምላኽ ኣበርክቶ ገይሩ እዩ። እቲ 1450 ኣቢሉ ብዮሃንስ ጉተንበርግ እተማህዘ ጥንታዊ ዓይነት ማሕተም ንዘመናት ኪዕየየሉ ጸኒሑ እዩ። ኣብ ዝሓለፈ ኽልተ ዘመናት ግና፡ ኣብ ኢንዱስትሪ ሕትመት እዚ ዘይብሃል ለውጢ ተራእዩ እዩ። ዝዓበያን ዝቐልጠፋን ዝማዕበላን ዓይነት ሓተምቲ ተማሂዘን እየን። ዋጋ ወረቐት ኰነ ዋጋ ምጥርናፍ መጻሕፍቲ እናሓሰረ መጸ። ኣብ መስርሕ ሕትመት እተራእየ ምዕባለ፡ ብብዝሕን ብዓይነትን እተመሓየሸ ጽሑፋት ንኺሕተም ሓጊዙ እዩ። እዚ ዅሉ ንዕዮና እንታይ ትርጕም እዩ ዘለዎ፧ ነዚ ዚስዕብ እሞ ሕሰበሉ፦ እታ ናይ መጀመርታ ግምቢ ዘብዐኛ (ሓምለ 1879) ብ6,000 ቕዳሕ ጥራይ እያ ተሓቲማ። እታ ሕታም እቲኣ፡ ስእሊ ዚብሃል ኣይነበራን፡ ብእንግሊዝኛ ጥራይ ከኣ እያ ተሓቲማ። ሎሚ ድሕሪ 136 ዓመት፡ ነፍሲ ወከፍ ሕታም ግምቢ ዘብዐኛ ብልዕሊ 50,000,000 ቅዳሕ ትሕተምን ትዝርጋሕን ኣላ። ብዘይካዚ፡ ምሉእ ሕብሪ ዘለዎ ማራኺ ስእልታት ዘለዋ ዀይኑ ብልዕሊ 200 ቛንቋ ትርከብ እያ።
16. (ሀ) ኣብ መላእ ዓለም ንኽንሰብኽ ዝሓገዘና ምህዞታት እንታይ እዩ፧ (ኣብ ገጽ 24 ዘላ ስእሊ ርአ።)
16 ገለ ኻብቲ ኣብ ዝሓለፈ 200 ዓመት ህዝቢ ኣምላኽ ብስራት መንግስቲ ኣምላኽ ንምስባኽ እተጠቕሙሉ ዓይነት ምህዞታት ቴክኖሎጂ እሞ ንሕሰብ። ኣቐድም ኣቢልና፡ ባቡራትን ማካይንን ነፈርትን ጠቒስና ኢና። ኣብ ርእሲ እዚ እውን፡ ብሽክለታታት፡ ማካይን ጽሕፈት፡ መሳርሒታት ብረይል፡ ተሌግራፋት፡ ተሌፎናት፡ ካሜራታት፡ ቀረጽቲ ድምጽን ቪድዮን፡ ረድዮታት፡ ተሌቪዥናት፡ ተንቀሳቓሲ ስእልታት፡ ኮምፕዩተራት፡ ከምኡ እውን ኢንተርነት ኪጥቀስ ይከኣል እዩ። እዚ ነገራት እዚ፡ ነቲ ደቀ መዛሙርቲ ንኽንገብር እተዋህበና መዝነት ንኽንፍጽም ብእተፈላለየ መገድታት ሓጊዙና እዩ። መጽሓፍ ቅዱስን ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተመሰረተ ጽሑፋትን ንምሕታም ከም ዘመናዊ ቴክኖሎጂ ዝኣመሰለ ጥሪት ኣህዛብ ብጥበብ ንጥቀመሉ ብምህላውና፡ እቲ ህዝቢ ኣምላኽ፡ ‘ጸባ ኣህዛብ ከም ዚጠብዉ’ ዚገልጽ ትንቢት ፍጻሜኡ ይረክብ ኣሎ።—ኢሳይያስ 60:16 ኣንብብ።
17. (ሀ) እዚ መርትዖ እዚ ኣብ ምንታይ መደምደምታ ኸም እንበጽሕ እዩ ዚገብረና፧ (ለ) የሆዋ “መዓይይቱ’ ንኽንከውን ዝፈቐደልና ስለምንታይ እዩ፧
17 ኣምላኽ ንዕዮና ይባርኾ ኸም ዘሎ ዜርኢ ኣየ ኸመይ ዝበለ ድልዱል መርትዖ ዀን እዩ ዘሎና! የሆዋ ዕላማኡ ንኺፍጽም ኣባና ኸም ዘይምርኰስ ፍሉጥ እዩ። ምስናይዚ ግና፡ ‘መዓይይቱ’ ንኽንከውን ስለ ዝፈቐደልና፡ ንዕኡን ንብጻይናን ዘሎና ፍቕሪ ኸነርኢ ኽኢልና ኢና። (1 ቈረ. 3:9፣ ማር. 12:28-31) ስለዚ፡ ነቲ ኣብ ምድሪ ኣዝዩ ኣገዳሲ ዝዀነ ዕዮ፡ ማለት መልእኽቲ መንግስቲ ኣምላኽ ንኽንሰብኽ ተዋሂቡና ዘሎ ኣጋጣሚ ንጠቐመሉ። ሃየ እምበኣር፡ የሆዋ ነቲ ዓለምለኻዊ ናይ ትምህርቲ ዕዮና ይመርሖን ይባርኾን ብምህላዉ ሞሳና ንግለጽ።


text:
ታሪኽ ህይወት
ንኣምላኽ ኣብ ምግልጋል ዘሕለፍክዎ ባህ ዜብል ህይወት
ካብ ንእስነተይ ኣትሒዘ፡ ግዳይ ዓሌታዊ ጽልኢ ዀይነ ነበርኩ፣ ከይፈሽል ዚብል ፍርሂ ነበረኒ፣ ብተፈጥሮይ ከኣ ሓናኽ እየ ነይረ። ካብ መጽሓፍ ቅዱስ ምጽንናዕ ክረክብ ተስፋ ስለ ዝገበርኩ ኸኣ፡ ብዛዕባዚ ምእንቲ ኼረድኡኒ ናብቲ ኣብ ከባቢና ዝነበረ ቤተ ክርስትያን ካቶሊክ ከድኩ። ምንም ሓገዝ ስለ ዘይረኸብኩ ድማ ኣብ ስፖርት ከተኵር ጀመርኩ።
ነዊሕ ከይጸናሕኩ ድማ ኣብ ምውስዋስ ኣካላት ከተኵር ጀመርኩ። ኣብ መወዳእታ ኸኣ፡ ኣብ ካሊፎርንያ፡ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ እትርከብ ከተማ ሳን ልያንድሮ፡ ማእከል ምውስዋስ ኣካላት ከፈትኩ። ብዘይካዚ፡ ምስ ሓያሎ ኣብ ምውስዋስ ኣካላት ዚዓይዩ ተወዳደርቲ፡ እንተላይ ምስ ሓደ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ እተገብረ ውድድር እተዓወተ ሰብ ዓይየ እየ። ይኹን እምበር፡ ቅርጺ ኣካላት ምሕላው፡ ነቲ ኣብ ውሽጠይ ዝነበረ ሃጓፍ ኪመልኦ ኣይከኣለን።
ሓቂ ንምርካብ ብምጽዓረይ ዓስቢ ረኸብኩ
ኣብቲ ዝኸፈትክዎ ማእከል ምውስዋስ ኣካላት ዚዓዪ ፈታውየይ፡ ብዛዕባ መጽሓፍ ቅዱስ ክፈልጥ ዝደሊ ምዃነይ ምስ ተረድአ፡ ምስ ሓደ ንሱ ዝፈልጦ ሰብ ኬራኽበኒ ርእይቶ ኣቕረበለይ። ንጽብሒቱ ንግሆ፡ ሓደ ናይ የሆዋ ምስክር ኪበጽሓኒ ናብ ቤተይ መጸ። ንኣርባዕተ ሰዓት ዚኣክል ተመያየጥና፡ ንሕቶታተይ ከኣ ካብ መጽሓፍ ቅዱስ መለሰለይ። ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ምሸት ኪምለሰኒ ሓተትክዎ፡ ክሳዕ ፍርቂ ለይቲ ኸኣ ብዛዕባ መጽሓፍ ቅዱስ ተመያየጥና። በቲ ዝቐሰምክዎ ፍልጠት ስለ እተሓጐስኩ፡ ነቲ ናይ የሆዋ ምስክር ብኸመይ ከም ዜገልግል ምእንቲ ኽርእዮ ንጽብሒቱ ምስኡ ንኣገልግሎት ክኸይድ ሓተትክዎ። መጽሓፍ ቅዱስ እናገንጸለ ንሰባት ሕቶታቶም ኪምልሰሎም ከሎ ምስ ረኣኽዎ ኸኣ ኣዝየ ተገረምኩ። ‘ኣነ እውን ከምዚ እየ ኽገብር ዝደሊ’ ኢለ ኸኣ ሓሰብኩ።
ስለዚ፡ ዕዮይ ኣቋሪጸ፡ ንግዜይ ምስቲ ፈላሚ (ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልገልቲ ዝዀኑ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ዚጽውዑሉ ስም) ዀይነ ኣብ ኣገልግሎት ከሕልፎ ወሰንኩ። ኣብ ግንቦት 1948 ኣብ ካሊፎርንያ ኣብ እትርከብ ከተማ ሳን ፍራንቸስኮ፡ ካው ፓላስ ኣብ ዚብሃል ማእከል ስፖርት ኣብ ኣብ እተገብረ ኣኼባ ኣውራጃ ተጠመቕኩ። ኣብታ ዓመት እቲኣ ድማ ኣነ እውን ፈላሚ ዀንኩ።
ኣብቲ እዋን እቲ፡ ንናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ ንኣደይ ኪበጽሕዋ ሓተትክዎም። ንሳ ነቲ ዝነገርዋ ተቐበለቶ፡ ነዊሕ ከይጸንሐት ከኣ ናይ የሆዋ ምስክር ኰነት። ካብ ስድራ ቤታ ምጽራር የጋጥማ እኳ እንተ ነበረ፡ ክሳዕ ግዜ ሞታ ንኣምላኽ ንብዙሕ ዓመታት ብተኣማንነት ኣገልጊላቶ እያ። ብጀካኣ ኻብ ስድራ ቤትና ናይ የሆዋ ምስክር ዝዀነ የለን።
ምስ ብዓልቲ ቤተይ ብኸመይ ከም እተራኸብና
ብ1950 ናብ ግራንድ ጃንክሽን፡ ኮሎራዶ ምስ ከድኩ፡ ኣብኡ ምስ ቢሊ ተራኸብኩ። ቢሊ ብ1928 እያ ተወሊዳ፣ ኣብቲ ኣብ ዓለም ዓብዪ ቝጠባዊ ቕልውላው ዝነበረሉ እዋን ከኣ እያ ዓብያ። ሚኒ ኣዲኣ ብላምባ ብዚበርህ ጭልምልም ዚብል መብራህቲ፡ ምሸት ምሸት መጽሓፍ ቅዱስ ተንብበላ ነበረት። ቢሊ ጓል ኣርባዕተ ዓመት ምስ ኰነት፡ ከተንብብ ከኣለት፣ ሓያሎ ዛንታታት መጽሓፍ ቅዱስ ድማ ብቓላ ትወጾ ነበረት። ኣብ መወዳእታ 1940ታት፡ ኣዲኣ ምስ ናይ የሆዋ መሰኻኽር መጽሓፍ ቅዱስ ብምጽናዕ፡ ሲኦል መሳቐዪ ቦታ ዘይኰነስ፡ ተራ መቓብር ደቂ ሰብ ከም ዝዀነ ተማህረት። (መክብብ 9:5, 10) ሚኒን ሰብኣያን ከኣ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኰኑ።
ብ1949 ቢሊ ኻብቲ ኣብ ቦስተን ዚርከብ ኮሌጅ ምስ ተመረቐት፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብስርዓት ከተጽንዕ ጀመረት። መምህር ክትከውን ኣጋጣሚ እኳ እንተ ነበራ፡ ንዕኡ ሓዲጋ፡ ርእሳ ወፍያ ንኣምላኽ ከተገልግል ወሰነት። ብ1950 ኣብ ከተማ ኒው ዮርክ ኣብ ዚርከብ ስታድዩም ያንኪ ኣብ እተገብረ ኣህጉራዊ ኣኼባ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ተጠምቀት። ድሕሪኡ ነዊሕ ከይጸንሐ፡ ኣነን ቢሊን ተራኸብና፡ ጸኒሕና ድማ ተመርዓና፡ ሓቢርና ኸኣ ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግሎት ጀመርና።
ኣገልግሎትና ኣብ ኦሪገን ኣብ እትርከብ ከተማ ዩጂን ኢና ጀሚርና፡ ሓያሎ ኣዕሩኽ ከኣ ኣጥረና። ብ1953 ንሓንቲ ንእሽቶ ጉባኤ ንኽንሕግዝ ናብ ግራንስ ፓስ፡ ኦሪገን ገዓዝና። ኣብታ ዓመት እቲኣ ኸኣ፡ ናብ መበል 23 ክፍሊ እቲ ሚስዮናውያን ናይ የሆዋ መሰኻኽር ዚስልጥኑሉ ቤት ትምህርቲ ጊልዓድ ክንካፈል ተዓደምና፣ እዚ ቤት ትምህርቲ እዚ፡ ኣብ ጥቓ እታ ኻብ ሰሜናዊ ምዕራብ ከተማ ኒው ዮርክ 400 ኪ.ሜ. ርሒቓ እትርከብ ሳውዝ ላንሲንግ እዩ ዚርከብ።
ዕዮ ሚስዮናውነት ኣብ ብራዚል
ኣብ ታሕሳስ 1954፡ ካብ ቤት ትምህርቲ ጊልዓድ ምስ ተመረቕና፡ ድሕሪ ሓሙሽተ ዓመት፡ ኣነን ቢሊን ብነፋሪት ናብ ብራዚል ከድና። ንሓደ ሰዓት ዚኣክል ምስ ተጐዓዝና፡ ሓደ ኻብቲ ሞተራት ተበላሸወ፣ ኰይኑ ግና ብሰላም ኣብ ቤርሙዳ ዓረፍና። ካልእ ህጹጽ ኵነታት ስለ ዘጋጠመ ኸኣ ኣብ ኩባ ዓረፍና፣ ብጠቕላላ ን36 ሰዓት ዚኣክል ምስ ተጐዓዝና ድማ፡ ኣብ ሪዮ ዲ ዤኔሮ ኣብ ዚርከብ ቤት ጽሕፈት ጨንፈር ናይ የሆዋ መሰኻኽር በጻሕና።
ኣብቲ ቤት ጽሕፈት ጨንፈር ቍሩብ ምስ ጸናሕና ኸኣ፡ ኣነን ቢሊን ምስ ክልተ ሚስዮናውያን ናብ ከተማ ባውሩ፡ ሳኦ ፓውሎ ኼድና ዕዮ ሚስዮናውነት ጀመርና። ብዝሒ ህዝቢ እታ ኸተማ ልዕሊ 50,000 እኳ እንተ ነበረ፡ ንሕና ኣብታ ኸተማ ናይ መጀመርታ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኢና ኔርና።
ካብ ቤት ናብ ቤት እናኸድና ንሰባት ክንበጽሖም ጀመርና፡ ግናኸ ሓደ ቐሺ ካቶሊክ ተጻረረና። ደድሕሬና እናሰዓበ፡ ንሰብ ቤት ከይሰምዑና የጠንቅቖም ነበረ። ይኹን እምበር፡ ኣብ ውሽጢ ሒደት ኣዋርሕ፡ ሓንቲ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ እንመርሓላ ዝነበርና ዓባይ ስድራ ቤት ሓቂ ተቐበለት፡ ኣባላት እታ ስድራ ቤት ጸኒሖም ተጠምቁ። ድሕሪኡ ነዊሕ ከይጸንሐ ኸኣ ሓያሎ ኻልኦት ሰባት እውን ኬጽንዑ ጀመሩ።
እታ እተጠቕሰት ስድራ ቤት፡ ፕረዚደንት ሓንቲ ውርይቲ ክለብ ዝዀነ ዘመድ ነበራ። ንቦታ እቲ ክለብ ንኣኼባ ንኽንጥቀመሉ መሰናድዎ ገበርኩ። እቲ ቐሺ፡ እቲ ውዕል ንኺፈርስ ጸቕጢ ምስ ገበረ፡ እቲ ፕረዚደንት ምስ ኣባላት እቲ ክለብ ተራኺቡ፡ “ነቲ ውዕል እንተ ኣፍሪስኩምዎ፡ ኪገድፈኩም እየ” በሎም። ኣብቲ ቦታ ኽንእከብ ከኣ ተፈቕደልና።
ኣብታ ቐጺላ ዝነበረት ዓመት፡ ማለት ብ1956 ኣብ ሳኦ ፓውሎ ኣብ እትርከብ ከተማ ሳንቶስ ኣብ እተገብረ ኣኼባ ኣውራጃ ኽንካፈል ዕድመ ቐረበልና። ካብ ጉባኤና ዳርጋ 40 ዚዀኑ ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ ብባቡር ተጓዒዞም ኣብቲ ኣኼባ ተኻፈሉ። ናብ ከተማ ባውሩ ምስ ተመለስና፡ ገያሺ ሓላዊ ብምዃን ንጉባኤታት ናይ የሆዋ መሰኻኽር ንኽበጽሕ ከም እተመደብኩ እትገልጽ ደብዳበ ተቐበልኩ። ካብ ሽዑ ጀሚርና ኸኣ፡ ኣብ ብዙሕ ቦታታት እታ ዓባይ ሃገር ዝዀነት ብራዚል እናተጐዓዝና ንኣስታት 25 ዓመት ኣገልገልና።
ኣገልግሎት ከመይ ይመስል ከም ዝነበረ
ኣብቲ እዋን እቲ፡ መገሻ ኣሸጋሪ እዩ ነይሩ። ንምልእቲ እታ ሃገር ብኣውቶቡስን ብባቡርን ብካሮሳን ብብሽክለታን ብእግርን በጺሕናያ ኢና። ሓንቲ ኻብተን ዝበጻሕናየን ከተማታት፡ ኣብ ሳኦ ፓውሎ እትርከብ ከተማ ዣኡ እያ። ኣብታ ኸተማ ዝነበረ ቐሺ ግና ተቓወመና።
“‘ንኣባጊዐይ’ ክትሰብክወን ኣይትኽእሉን ኢኹም” በለና።
ንሕና ኸኣ፡ “እተን ኣባጊዕ ናትካ ኣይኰናን፣ ናይ ኣምላኽ እየን” ኢልና መለስናሉ።
ነታ ብዛዕባ እቲ ዓለምለኻዊ ዕዮ ስብከትና እትገልጽ ዘ ኒው ዎርልድ ሶሳይቲ ኢን ኣክሽን ዘርእስታ ፊልም ከነርኢ መደብና፡ እቲ ቐሺ ግና ንኼጥቅዓና ኢሉ ናዕቢ ኣለዓዓለ። ሽዑሽዑ፡ ንፖሊስ ሓበርናዮም። እቲ ቐሺ ምስቶም መናዓብቲ ኣባላቱ ናብቲ እተኣከብናሉ ቦታ ምስ መጸ፡ ብፖሊስ ተሓጺሩ ጸንሖም፣ እቶም ፖሊስ ከኣ ጠበናጅኦም ዓመሩሎም። ብዙሓት ተኣከብቲ ድማ ነታ ፊልም ተሓጒሶም ተኸታተልዋ።
ኣብ ኵሉ እቲ ሽዑ እነገልግለሉ ዝነበርና ቦታታት ሃይማኖታዊ ጽልእን ምጽራርን የጋጥመና ነበረ። ንኣብነት፡ ኣብ ጥቓ ብሉማናኡ፡ ሳንታ ካታሪና ኣብ እትርከብ ከተማ ብሩስኪ፡ ብርቱዕ ምጽራር እናኣጋጠመን ዜገልግላ ዝነበራ ኽልተ ፈለምቲ ረኸብና። ይኹን እምበር፡ እተን ፈለምቲ ሳላ እቲ ዘርኣያኦ ተጻዋርነትን ጽንዓትን ተባሪኸን እየን። ሕጂ፡ ድሕሪ 50 ዓመት ኣብቲ ዞባ ልዕሊ 60 ጉባኤታት ኣለዋ፡ ኣብ ጥቓኡ ኣብ እትርከብ ከተማ ኢታዣኢ እተሃንጸ፡ ጽቡቕ ኣዳራሽ ዓብዪ ኣኼባ እውን ኣሎ።
ሓደ ኻብቲ ኣብ ዕዮ መገሻና እንሕጐሰሉ ዝነበርና ኣጋጣሚታት፡ እቲ ንኣኼባታት ኣውራጃ ንምድላው ምስ ብጾትና ናይ የሆዋ መሰኻኽር እነሕልፎ ዝነበርና ባህ ዜብል እዋን እዩ ነይሩ። ብ1970ታት ኣብ ዓብዪ ስታድዩም ሞሩምቢ ኣብ እተገብረ ኣኼባ፡ ሓላው ኣኼባ ኣውራጃ ዀይነ ንኽዓዪ መሰል ረኸብኩ። ነቲ ስታድዩም ቀቅድሚ እቲ ኣኼባ ኣብ ዝነበረት ምሸት ምእንቲ ኺጸሪ፡ ነፍሲ ወከፍ ጉባኤ ዓሰርተ ሰብ ንኽትልእኽ ንኣስታት ሚእቲ ዚዀና ጉባኤታት ደብዳበ ተላእኸለን።
ኣብታ ምሸት እቲኣ ተጻወትቲ ዅዕሶ ኻብቲ ስታድዩም ኪወጹ ኸለዉ፡ ገሊኣቶም፡ “እዘን መዀስተርን መወልወልን ዝሓዛ ንኣሽቱ ቘልዑ እሞ ርኣይወን” እናበሉ ኼላግጹ ንሰምዖም ነበርና። ይኹን እምበር፡ ክሳዕ ፍርቂ ለይቲ ጸኒሕና ነቲ ስታድዩም ኣጽረናዮ። ሓላፊ እቲ ስታድዩም፡ “ንስኻትኩም ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኣብ ውሽጢ ሒደት ሰዓታት ዘጽረኹምዎ፡ ንሰራሕተኛታተይ ሰሙን ምሉእ ምወሰደሎም ነይሩ” በለ።
ናብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ተመለስና
ብ1980 ኣቦይ ሞተ፡ ድሕሪኡ ቝሩብ ጸኒሕና፡ ነታ ኣብ ካሊፎርንያ ኣብ እትርከብ ከተማ ፍሬሞንት እትነብር ዝነበረት ኣደይ ንኽንኣልያ ናብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ተመለስና። ምሸት ምሸት ህንጻታት ናይ ምጽራይ ዕዮ ረኸብና፡ ፈለምቲ ዄንና ብምቕጻል ድማ ኣብቲ ኸባቢ ንዝነበሩ ፖርቱጋላውያን ንሕግዞም ነበርና። ድሕሪኡ፡ ኣብ ጥቓ እቲ ኸባቢ ናብ እትርከብ ሳን ጆኲን ቫሊ ገዓዝና፣ ኣብቲ ኻብ ሳክራሜንቶ ኽሳዕ ባከርስፊልድ ዚዝርጋሕ ከባቢ ዚነብሩ ተዛረብቲ ፖርቱጋልኛ ኸኣ ንደሊ ነበርና። ኣብዚ እዋን እዚ ኣብ ካሊፎርንያ፡ ቋንቋ ፖርቱጋልኛ ዚጥቀማ ዓሰርተ ዚዀና ጉባኤታት ኣለዋ።
ኣደይ ብ1995 ምስ ሞተት፡ ናብ ፍሎሪዳ ገዓዝና፡ ንኣቦ ቢል ከኣ ክሳዕ ግዜ ሞቱ ኣለናዮ። ኣደ ቢል ብ1975 እያ ሞይታ። ብዓመተ 2000 ኣብ ደቡባዊ ምዕራብ ኮሎራዶ ናብ ዚርከብ ልዑል ብራኸ ዘለዎ ምድረ በዳ ገዓዝና። ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግልቲ ብምዃን ከኣ ነቶም ኣብቲ ኸባቢ ኣብ ሕዙእ ቦታታት ናቨጆን ኡተን ዚነብሩ ኣመሪካውያን ንሰብከሎም ነበርና። እቲ ዜሕዝን ግና፡ ቢሊ ብለካቲት 2014 ሞተት።
ልዕሊ 65 ዓመት ይገብር፡ ሓደ ናይ የሆዋ ምስክር ንዝነበረኒ ሓያሎ ሕቶታት ካብ መጽሓፍ ቅዱስ ስለ ዝመለሰለይ ኣዝየ ሕጉስ እየ። ብፍላይ ከኣ እቲ እተዛረቦ ነገራት ብሓቂ ትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ እንተ ዀይኑ ባዕለይ ብምርግጋጸይ ኣዝየ ሕጉስ እየ። ሳላ እዚ፡ ንኣምላኽ ኣብ ምግልጋል ባህ ዜብል ህይወት ከሕልፍ ክኢለ እየ።


text:
Erena on Facebook
ስማዊ ወሰኽ ደሞዝ ንኣዘዝቲ ሰራዊት የሰሓሕብ
Radio Erena: 09 January 2017
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣተግቢረዮ ዝበሎ ስማዊ ወሰኽ ደሞዝ ኣባላት ሰራዊት፣ ኣብ መንጎ ኣዘዝቲ የሰሓሕብ ምህላዉ ተሓቢሩ።
ኣብዚ ቀረባ ካብ ኤርትራ ናብ ጎቤት ሃገር ዝሰገረ ኣባል ፋይናንስ ሚኒስትሪ ምክልኻል ንሬድዮ ኤረና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ እቲ መንግስቲ ኤርትራ ኣተግቢረዮ ዝበሎ ስማዊ ወሰኽ ደሞዝ፣ ኣብ ተራ ኣባኣት ሰራዊት ምዕዝምዛማት ፈጢሩ ጥራይ ዘይኮነ፣ ኣብ መንጎ ኣዘዝቲ ሰራዊት'ውን የሰሓሕብ ምህላዉ ኣረዲኡ።
እቲ ስሙ ክንዕቅበሉ ዝሓተተ ኣባል ፋይናንስ ምክልኻል፣ ኣባላት ሰራዊት ብዛዕባ'ቲ ስማዊ ወሰኽ ደሞዝ ምዕዝምዛማት ኣብ ዘስምዕሉ ዘለዉ እዋን፣ ኣዘዝቲ ሰራዊት ኣብ ኣኼባታት መብርሂታት ክህብዎም መምርሒ ከምዝተዋህቦም ጠቒሱ።
እንተኾነ፣ እቶም ኣዘዝቲ ሰራዊት ኣቐዲሞም'ውን፣ ኣብ ጉዳይ ሞራል ሰራዊትን ብብዝሒ ዝርአ ዘሎ ህድማ ናብ ጎረባብትን ንባዕላቶም ከዕዘምዝሙ ብምጽንሖም፣ እዚ ሕጂ ተተግቢሩ ዘሎ ስማዊ ወሰኽ ደሞዝ፣ ሰራዊት ኣሚንሉ ክቕበሎ'ዩ ዝብል እምነት ከምዘይብሎም'ዮም ኣብ ሓድሕዶም ዝካትዕሉ።
ስማዊ ወሰኽ ደሞዝ ሰራዊት፣ መንግስቲ ተወሳኺ ዕድመ ንምብላዕ ዝጥቐመሉ ዘሎ ናይ ምትላል ፕሮፖጋንዳ'ዩ ብዝብል፣ ኣብዚ እዋን'ዚ ሓደ ካብ ኣዛረብቲ ጉዳያት ኮይኑ ምህላዉ'ዩ ዝግለጽ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ወሰኽ ደሞዝ ሰራዊት ከምዘተግበረ ድሕሪ ምግላጹ ጥራይ፣ ኣማኢት ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ዶባት ሱዳንን ኢትዮጵያን እናሰገሩ ፖለቲካዊ ዑቕባ ምሕታት ይቕጽሉ ምህላዎም ዝፍለጥ'ዩ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ነቲ ኣውራ ጠንቂ ስደት ምዃኑ ዝንገረሉ ዘሎ ናይ ግዜ ገደብ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ ናብ 18 ኣዋርሕ ከምዘየውርዶን፣ ኣብ ክንድኡ ግና ክሳብ 700 ሚእታዊት ዝግመት ወሰኽ ደሞዝ ከምዝገበረሎምን ይጉስጉስ እኳ እንተሎ፣ በንጻር እዚ ግና፣ ሰራዊት ንኣተገባብራ እቲ ናይ ደሞዝ ወሰኽ ይቃወም ከምዘሎ ኣቐዲሙ ተቓሊሑ'ዩ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ግብሪ ዘይጭበጡ መብጽዓታት እናኣተወ ዕድመ መንእሰያት ኣብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ንምብላዮም ዝኣለሞ ውዲት'ዩ ክብሉ ሬድዮ ኤረና ብዛዕባ ወሰኽ ደሞዝ ብዝምልከት ዝተወከሰቶም ኣባላት ሰራዊት የረድኡ።
እቲ መንግስቲ፣ ካብ ሃገራት ኤውሮጳ ሚልዮናት ኤውሮ ሓገዝ ንምርካብ፣ ኣብ ግብሪ ዘይሰርሓሉ ፕሮጀክታትን ወሰኽ ደሞዝን ዝብሉ መደባት ደጋጊሙ ይጉስጉሰሉ ከምዘሎ ዝፍለጥ'ዩ።
መንግስቲ ደሞዝ ኣባላት ሰራዊት ክሳብ 1800 ናቕፋ ክብ ከምዘበሎ እኳ እንተሓበሮም፣ ኣብ ኢዶም ዝበጽሕ ገንዘብ ግና ካብ 300 ናቕፋ ዘይበዝሕ ምዃኑ'ዮም ዝሕብሩ።
እቲ መንግስቲ፣ ካብ ወርሒ ሓምለ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ኣትሒዙ ዝሕሰብ ንመብዛሕትኦም ኣባላት ሰራዊት ዘጠቓለለ ናይ 1800 ናቕፍ ወሰኽ ደሞዝ ከምዝገበረሎም ብምግላጽ፣ ናይ ስድራ ቤት፣ ቅሙጥ ትሕጃ ሕሳብ፣ መስርሒ መንበሪ ኣባይቲ፣ ግብሪ፣ ደበስ ስውኣት፣ መማቕርትን ናይ ህግደፍ ወርሓዊ ክፍሊትን ዝብሉ ተቖራጺ ሕሳባት ከምዘለዎም'ዩ ዘርዚርሎም።
ተቖራጺ ሕሳብ ጎዲሉ ኣብ ኢዶም ዝበጽሕ ጽሩይ ደሞዝ 300 ናቕፋ ጥራይ ምዃኑ ዘሻቐሎም ኣባላት ሰራዊት፣ ኣብ ኣኼባታት ተደጋጋሚ ሕቶታት የቕርቡ ምህላዎም ዝሓበሩ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና፣ ኣብ ርእሲ'ቲ ዘሎ ናይ ናብራ ክብሪ፣ ኣብ ኣሰራርሓ'ቲ መንግስቲ 'ውን እምነት ስለዘይብሎም ምዃኑ የረድኡ።
ብመሰረት እቲ ወጺኡ ዘሎ መምርሒ፣ 32 ሚእታዊት ናይቲ ዝውሰኽ ደሞዝ፣ ተቖራጺ ንስድራቤታት ኮይኑ፣ ስድራቤታት ዘይብሎም ከኣ ኣብ ባንክ ተቐማጢ ክኾነሎም'ዩ እቲ መንግስቲ ወሲኑ ዘሎ።
16 ሚእታዊት ናይቲ ዝውሰኽ ደሞዝ ከኣ ንመስርሒ መንበሪ ኣባይቲ ምዃኑ'ዩ ዝንገሮም ዘሎ።
እንተኾነ፣ እቲ መንግስቲ ኣቐዲሙ ንተጋደልቲ ክሰርሓሎም ዝተመባጽዖ መንበሪ ኣባይቲ ክሳብ እዚ እዋን'ዚ 20 ዓመታት ሓሊፉ፣ እቲ መብጽዓ ከምዘይተተግበረ ብምዝኽኻር'ዮም ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ንኣተገባብራ ወሰኽ ደሞዝ ዝቃወሙ ዘለዉ።
መንግስቲ ኤርትራ ንሓለፍቲን ሰብ ፍሉይ ረብሓን እንተዘይኮይኑ፣ ንዝበዝሑ ተጋደልቲ ኣብ ኣስመራ ከባቢ ማይ ሑጻን ካልእ ከተማታትን ክሰርሓሎም ዝተኣተዎ መብጽዓ ክሳብ እዚ እዋን'ዚ ከምዘየተግበረ ይፍለጥ።
በንጻር'ዚ ክልተ ካብ ሚእቲ ግብሪ ጥራይ ንዝኸፍሉ ኣብ ወጺኢ ንዝርከቡ ደገፍቲ ህግደፍ፣ ብዶላርን ኤውሮን መሬት ክሸጠሎምን፣ ቅድሚ ናይዞም ተጋደልቲ ንኽሃንጸሎም ይጓየን ምህላዉ'ዩ ዝንገር።
ሓያሎ ገዳይም ተጋደልቲ፣ መንግስቲ ንዝኣተወሎም መብጽዓታት ብምጥላሙ ጥራይ ዘይኮነ፣ ገዛውቲ መንግስቲ ንምውራስ'ውን ብሰበይ ሰብካን ምስ ሓለፍቲ ብዘለካ ቅርበትን ጥራይ ይስርሓሉ ምህላዉ'ዮም ዘማርሩ።
ብዘይካዚ'ውን ንስንኩላን ተጋደልቲ ኣብ ማይተመናይ ከባቢ እንዳ ኮካ ክህነጸሎም ምዃኑ ተመባጺዑ እምነ-መሰረት ዘንበረሉ ህንጻ፣ ነቶም ንሓያሎ ዓመታት ሃረር ዝበሉ ስንኩላን ዛጊት ከምዘይተዋህበ'ውን ይፍለጥ።
=========================


text:
እዝስ ዕላማ ኣምላኽ ድዩ ነይሩ፧
ዝዀነ ይኹን ጋዜጣ ምስ እተንብብ፡ ተለቪዥን ምስ እትርኢ፡ ወይ ረድዮ ምስ እትሰምዕ፡ ብዛዕባ ግብረ ሽበራን ውግእን ዓመጻን ብዚገልጽ ዜና መሊኡ ኢኻ እትረኽቦ። ብዛዕባ ዜጨንቐካ ነገራት ከኣ እሞ ሕስብ ኣብል። ምናልባት ብሕማም ወይ ብሞት እተፍቅሮ ሰብ ኣመና ጕሂኻ ትኸውን። ከምቲ እቲ እዮብ ዚብሃል ቅኑዕ ሰብኣይ፡ “ውርደትን ጸበባን ጸጊበ ኣለኹ” ብምባል እተዛረቦ ዓይነት ስምዒት ይስምዓካ ይኸውን።—እዮብ 10:15።
ንርእስኻ ነዚ ዚስዕብ ሕቶታት ሕተታ፦
ኣምላኽ ንዓይ ኰነ ንዅሎም ደቂ ሰብ ከምዚ ኼጋጥመና ዕላማኡ ድዩ፧
ጸገማተይ ምእንቲ ኽዋጽኣሉ ኻበይ ሓገዝ ክረክብ እኽእል፧
ኣብ ምድሪ ሰላም ሰፊኑ ኽንርእስ ተስፋ ኣሎና ድዩ፧
መጽሓፍ ቅዱስ ነዚ ሕቶታት እዚ ዜዕግብ መልሲ ይህበና።
ኣምላኽ ኣብ ምድሪ ነዚ ለውጥታት እዚ ኸም ዜምጽእ መጽሓፍ ቅዱስ ይምህረና።
“ንብዘሎ ንብዓት ካብ ኣዒንቶም ኪደርዝ እዩ፣ ደጊም ሞት ኣይኪኸውንን፡ ደጊም እውን ሓዘን ወይ ኣውያት ወይ ስቓይ ኣይኪኸውንን እዩ።” —ራእይ 21:4
“ሓንካስ ከም እራብ ኪሰራሰር . . . እዩ።”—ኢሳይያስ 35:6
“ኣዒንቲ ዕዉራት ኪኽፈታ . . . እየን።”—ኢሳይያስ 35:5
“ኣብ መቓብር ዘለዉ ዅላቶም . . . ኺወጹ እዮም።” —ዮሃንስ 5:28, 29
“ካብቶም ነበርቲ ሓደ እኳ፡ ‘ሓሚመ’ ኣይኪብልን እዩ።”—ኢሳይያስ 33:24
“ኣብ ምድሪ ብዙሕ እኽሊ ኪኸውን . . . እዩ።” —መዝሙር 72:16
ካብ ትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ ተጠቐም
ነቲ ኣቐዲሙ ኣብ ዚርከብ ገጻት ዝቐረበ ሓሳባት ከም ዘይከውን ትምኒት ጥራይ ጌርካ ኣይትርኣዮ። ኣምላኽ ነዚ ነገራት እዚ ኸም ዚገብሮ ተመባጺዑ ኣሎ፣ ነዚ ብኸመይ ከም ዚፍጽሞ ድማ መጽሓፍ ቅዱስ ይገልጸልና።
መጽሓፍ ቅዱስ ዚህበካ ጥቕሚ ግና በዚ ጥራይ እተደረተ ኣይኰነን። ሕጂ እውን እንተ ዀነ ናይ ሓቂ ዜዕግብ ህይወት ኪህልወካ የኽእለካ እዩ። ብዛዕባ ዜጨንቐካን ዜሻቕለካን ነገራት እሞ ሓንሳእ ሕሰብ። ገለ ኻብኡ ምስ ገንዘብ፡ ምስ ጸገማት ስድራ ቤት፡ ምስ ጥዕና ምስኣን፡ ወይ ምስ ሞት እተፍቅሮ ሰብ እተተሓሓዘ ኪኸውን ይኽእል እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ ነዚ ጸገማት እዚ ሎሚ እውን ንኽትዋጽኣሉ ኺሕግዘካ ይኽእል እዩ፣ ነዚ ስዒቡ ተዘርዚሩ ዘሎ ሕቶታት ብምምላስ ከኣ እፎይታ ኼምጽኣልካ ይኽእል እዩ፦
ንምንታይ እዩ መከራ ዚወርደና፧
ንጭንቀትና ብኸመይ ክንዋጽኣሉ ንኽእል፧
ናብራ ስድራ ቤትና ሓጐስ ዝመልኦ ኽንገብሮ እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
ምስ ሞትና እንታይ ኢና እንኸውን፧
ነቶም ሞይቶም ዘለዉ እነፍቅሮም ሰባት እንረኽቦም እዋን ኪመጽእ ድዩ፧
ኣምላኽ ተስፋታቱ ኸም ዚፍጽም ብኸመይ ርግጸኛታት ክንከውን ንኽእል፧
ነዛ መጽሓፍ እዚኣ ተንብባ ምህላውካ ንርእሱ፡ መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ከም ዚምህር ክትፈልጥ ከም ዝደለኻ እዩ ዜርኢ። እዛ መጽሓፍ እዚኣ ድማ ክትሕግዘካ እያ። ነቲ ኣብኣ ዘሎ ሕጡብ ጽሑፋት ዚኸውን ሕቶታት ከም እተዳለወ ኣስተውዕል። ብሚልዮናት ዚቝጸሩ ሰባት ምስ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ሕቶን መልስን ገይሮም ምምይያጥ ባህ እዩ ዚብሎም። ንስኻ እውን እዚ ሜላ እዚ ባህ ኪብለካ ተስፋ ንገብር። ነቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብሓቂ ዚምህሮ ብምፍላጥካ ኣብ እትረኽቦ ሓጐስን ዕግበትን በረኸት ኣምላኽ ኪውሰኾ ንምነየልካ!
ብዝያዳ ፍለጥ
መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብኸመይ እዩ ዚምራሕ፧
ኣብ መላእ ዓለም፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ መደብ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብናጻ ብምምራሕ እዮም ዚፍለጡ። እዚ ብኸመይ ከም ዚግበር እስከ ርአ።


text:
Erena on Facebook
ቻይና፣ ዜጋታት ናይ ቪድዮ ሓበሬታ ኣብ ኢንተርነት ከይዝርግሑ ዝእግድ ሓድሽ ሕጊ ኣውጺኣ
Radio Erena: 22 December 2016
ቻይና፣ ዜጋታት ናይ ቪድዮ ይኹን ናይ ድምጺ ሓበሬታ ኣብ ኢንተርነት ከይዝርግሑ ዝኽልክል ሓድሽ ሕጊ ከምዘውጽአት ዘ ጋርድያን ሓቢሩ።
ንኢንተርነት ብጽኑዕ ካብ ዝቆጻጸራ ሃገራት ሓንቲ ዝኾነት ቻይና፣ ነዚ ሓድሽ ሕጊ ተውጽእ ዘላ፣ ዝበዝሐ ህዝቢ ዓለም ብመንገዲ ፌይስቡክ፣ ትዊተር፣ ኢንስታግራምን ካልእን ዝኣመሰለ ማሕበራዊ ሜድያታት፣ ናይ ቪድዮን ድምጽን መልእኽታት ብብዝሒ ኣብ ዝዝርግሓሉ ዘሎ እዋን'ዩ።
ቻይና፣ ብመሰረት እዚ ኣውጺኣቶ ዘላ ሓድሽ ሕጊ፣ ካብ ወግዓውያን ምንጭታት ወይ ከኣ ካብ መንግስታዊ ኣካላት ዝተወስደ ናይ ቪድዮ መልእኽቲ ወይ ሓበሬታ እንተዘይኮይኑ፣ ካልእ ብውልቂ ዝቕዳሕ ድምጺ ይኹን ቪድዮ ምዝርጋሕን ምክፍፋልን ኣይፍቀድን'ዩ።
እታ ሃገር ንትዊተር፣ ፌይስቡክ፣ ዩቱብን ካልእ ማሕበራዊ ሜድያታትን ጽኑዕ ቁጽጽር ከምእትገብረሉ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ነዚ ብደረጃ ዓለም ግኑን ዝኾነ ማሕበራዊ ሜድያታት ንምእላዩ'ውን መንግስቲ ብዝቆጻጸሮ ከም ሲና ዌቦን ( Sina Weibo) ዊ ቻትን (WeChat ) ዝኣመሰለ ማሕበራዊ ሜድያታት ተኪኣቶ ኣላ።
ብናጽነት ፕረስ ምስ ሰሜን ኮርያ፣ ኤርትራን ቱርኪመኒስታንን ኣብ ቅድሚት ተሰሪዓ እትርከብ ቻይና፣ ኢንተርነት ንምቁጽጻር ዝተራቐቐ መሳርሒታት ካብ ዝጥቀማ ሃገራት'ያ።
====================


text:
3. ኣምላኽ ንደቂ ሰብ ዘለዎ ዕላማ እንታይ እዩ፧
1 ኣምላኽ ብዕላማ እዩ ፈጢሩና
“ጻድቃን ንምድሪ ኺርስተይዋ፡ ኣብኣ እውን ንዘለኣለም ኪነብሩ እዮም።”—መዝሙር 37:29
ኣምላኽ ንደቂ ሰብ ዘለዎ ዕላማ እንታይ እዩ፧
ኣምላኽ፡ ደቂ ሰብ ንምድሪ ገነት ኪገብሩዋን ንእንስሳታት ኪከናኸንዎምን ይደሊ እዩ።
ኣምላኽ ዕላማኡ ኺፍጽም እዩ፣ ኪዓናቕፎ ዚኽእል ከኣ የልቦን።
2 ህይወት ብሽግር እተመልአት ስለምንታይ እያ፧
“ብዘላ ዓለም . . . ኣብ ትሕቲ ቝጽጽር እቲ እኩይ ምህላዋ ንፈልጥ ኢና።”—1 ዮሃንስ 5:19
ንዓለም ዚገዝኣ ዘሎ መን እዩ፧
የሱስ ንሰይጣን፡ ገዛኢ እዛ ዓለም እዚኣ ኢሉ ጸዊዕዎ እዩ።
ሰይጣን ዘይናቱ ኺረክብ ደልዩ እዩ።
ሰይጣን፡ ኣዳምን ሄዋንን ንኣምላኽ ከይእዘዝዎ ኣስሒትዎም፣ ድሕሪ ግዜ ኸኣ፡ ኣዳምን ሄዋንን ሞይቶም።
ካብ ኣዳም ሓጢኣት ስለ ዝወረስና ኢና እንመውት።
ሰይጣን ንሰባት የስሕቶም እዩ።
3 መንግስቲ ኣምላኽ ነቲ ጸገም ክትፈትሖ እያ
“መንግስትኻ ትምጻእ። ፍቓድካ . . . ኣብ ምድሪ ይኹን።” —ማቴዎስ 6:10
የሆዋ እንታይ ኪገብር እዩ፧
መንግስቲ ኣምላኽ ንዅለን መንግስትታት ዓለም ክትትክአን እያ።
ኣምላኽ ነዛ እክይቲ ዓለም እዚኣ ኣብ ኣርማጌዶን ኬጥፍኣ እዩ።
የሆዋ ንየሱስ፡ ንጉስ እታ ሰማያዊት መንግስቱ ኪኸውን ሓርይዎ እዩ። የሱስ ድማ ንምድሪ ኺገዝኣ እዩ።
4 መንግስቲ ኣምላኽ ንምድሪ ገነት ክትገብራ እያ
“ኢድካ ትኸፍት እሞ፡ ትምኒት ህያው ዘበለ ዅሉ ተዕግብ።” —መዝሙር 145:16
መንግስቲ ኣምላኽ እንታይ ክትገብረልና እያ፧
ውግእን ገበንን ዓመጻን ኣይኪህሉን እዩ።
ኣብ ሓዳስ ዓለም፡ ኵሉ ሰብ ጽቡቕ ኣባይትን ስፍራ ኣታኽልትን ኪህልዎ እዩ፣ ሰላም ድማ ኪሰፍን እዩ።
ብዙሕ እኽሊ ኺህሉ እዩ።
ኣብ መንጎ ሰባትን እንስሳታትን ሰላም ኪሰፍን እዩ።
ዚሓምም ኣይኪህሉን። ምዉታት ድማ ኪትንስኡ እዮም።


text:
(1ይ ክፋል) ሃገራውነት ዝተሰመየት መርዚ
(2ይ ክፋል )ሃገራውነት፣ ወ/ሮ ኣበበሽን ኣልማዝን (ዲያሞንድ ንግዲ) ሲዒድ ሳልሕን።
"ሃገርን ብሽም ሃገራውነት"
3ይ ክፋል
ኣብዚ ሳልሳይ ክፋል ኣትኩረ ክዛረበሉ ዝደሊ ነገር አንተሃልዩ፣ እዚ ሕጂ “ኣባኽዩና” “ርድኡና” “ሓሳርና” ዝበሃለሉ ዘሎ እዋን ከመይ ኢሉ ማዕቢሉ? መበገሲኡ ናይ ሎሚ ወይ ትማሊ ከምዘይኮነን ክብደቱ እውን ኣቃሊልካ ዝረኣ ከምዘይኮነ እንዳኣተሓሳሰብኩ ኣብ ትሕዝቶይ ክእቱ፤
ኣብ 1996 ናይዚ ሕጂ ተበጺሑ ዘሎ ህሞት እምነ ኩርናዕ ዝተነበረሉ ኣጋጣሚ እዩ ነይሩ።
መብዛሕትኡ ሕዝቢ ኤርትራ፣ ከም ትማሊ ዝክሮ እኳ እንተኾነ እዞም ሕጂ ዋይ ዋይ ዝብሉ ዘለዉ የዋሃት መዘኻኸሪ ክኾኖም እሞ ካልኣይ ግዜ ክሓስቡሉ እንተሓገዞም እዩ ቀሪቡ ዘሎ።
ኣመሪካ እቲ ኣብ ኤርትራ ዝነበራ መደበር (በይዝ) ንኽትመልስ ዝኾነ ዋጋ ንኽትከፍል ቅርብቲ ስለዝነበረት ምስ መራሕቲ ኤርትራ ኢሰያስ ዘይብሉ ንምይይጥ ኣብ ምጽዋዕ ኮፍ በሉ። ናይቲ ዝርርብ ትሕዝቶ ከምዚ ይመስል ነበረ።
ብድሕሪ'ዚ እቶም ኣብቲ ስምምዕ ዝነበሩ ማሕሙድ ሽሪፎን ጵጥሮስ ሰለሙንን ዝርከብዎም ጸብጻቦም ሒዞም ናብ ኢሳያስ ይኸዱ። ኢሰያስ ነቲ ጸብጻብ ከም ሑጉስ ኮይኑ ተቐቢሉ ከጽንዖ ከምዝኾነን መልሲ ኸኣ ብቑልጡፍ ከምዝህቦም ተመጻባዓሎም። እቲ ብኣፉ ንይምሰል ሕራይ ዝበሎም፣ ከም ሕራይ ወሲዶም ነገር ከምዝተወደኤ፣ ንመዛነኦም ኣመሪካዊያን ኣወከእሎም። ብድሕሪ'ዚ ናይ ኣመሪካ መርከብ፣ ምጽዋዕ ኣትያን ዓቢ ግብጃ ተጌሩ። ተበሊዑ ተጎሲዑ ርሑስና ይኹን ተባሂሉ። ንኹለን ሚኒስትሪታት ድማ ብዛዕባ’ዚ ሰርኩላር ተመሓላሊፉ። ሃገር ሓሊፉላ እንዳተባህለ ፕረሲደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ፣ እቲ ዝተመሓላለፈ ሰርኩላር ብቁልጡፍ ክሰሓብ ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ። “እዋእ እንታይ'ዪ ነገሩ እንታይ ተረኺቡ” እንተተባህለ፣ ደሓን ዝተባህለኩም ጥራይ ግበሩ ተባሂሎም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንዳሃለወ፣ ጎኒ ጎኒ'ዚ ካልእ ተደራቢ ዘተሓሳስብ ኣጋጣሚ'ዪ ተኽሲቱ። ፕረሲደንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ መበል ሓምሳ ዓመቱ ዘብዕለሉ ዝነበረ ግዜ ጋዜጠኛታት ወያነ (እቲ ናትናን ናይ ወያነን ሕውነት ብደም'ዪ ተፈሪሙ ዝበሃለሉ ዝነበረ ግዜ ማለት'ዪ) ኢንተርቪው ከግብርዎ መጺኦም ድሕሪ ብዙሕ ሕቶታት ከምዚ ክብሉ ሓተትዎ ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ክትቁረን ተኽእሎ ኣሎ ዶ ትብል? ብዘይ ገለ ምውልዋል እወ በሎም። ወይ ጉ.....ድ።
ብድሕሪ'ዚ ድማ እዮም እቶም ናይ ሓቂ ኤርትራውያን ቃልሶምን ገድሎምን ማይን ጨውን ከይከውን ድቃስ ሲኢኖሙሉ ዝሓደርሉ ህሞት ዝኾነ። ብድሕሪ'ዚ ከም በዓል ጵጥሮስ እንታይ ስለምንታይ ክብል ስለዝጀመረ ሰላይ ሲ.ኣይ.ኤ ዝብል ሽም ዝተጠመቐ። ኣመሪካ ድማ ቁጠዖኦም ኣብዚ'ዪ ዝፍልም።
ፕረዚደንት ኢሰይስ ስጋብ ዕለተ ሞቱ፣ ፕረዚደንት ኮይኑ ኣብ ሰድያ ከራፍጥ እንተኾይኑ፣ ኣመሪካ ኣብ ካንቸልኡ ኣቐሚጡ ክሰምረሉ ስለ ዘይኮነ ንኤርትራ እቲ ኩሉ ረበሓታትን ዋሕስ ምዕባሌኣን ሓሪሙ፣ሲንጋፖር ተሪፉ ናብ ዳርፉር ቀይርዋ። ቀጺሉ ኣብ 1998 ናይ ታንዛንያን ኬንያን (see attachment – Fazul) ኣብ ኤምባሲ ኣመሪካ ዘጋጠመ ከምኡ'ውን ኣብ የመን መጥቃዕቲ መርከብ ኣመሪካ ዩ.ስ.ስ ኮል፣ ጽልዋታት ናይዞም ክልተ ዓበይቲ ኣጋጣሚታት እንታይ ይመስል ኔሩ ምስ ኢሰያስ'ከ እንታይ ዘተሓሕዝ ኣለዎ ሰዓቡኒ።
ኣብቲ ብኡሳማ ቢንላዲን ዝተመወለ መጥቃዕቲ ዝተኻፈሉ ክልተ ኣሕዋት እቲ ናይ ሓቂ ሽሞም ዓብዱለጢፍ መሓመድ ዓብደላ ኣል ዓምሪ ሃሩን፣ መሓመድ ዓብደላ ኣል ዓምን ክኾኑ ከለዉ መብዛሕትኡ ጊዜ ግን ኣርባዕተ ሓሙሽተ ኣስማት እዮም ዝጥቀሙ። ሃሩን ንኣብነት ከም ጀማል ነቢል ፈዙል ዝኣመሰሉ ኣስማት ይጥቀም።
እዞም ክልተ ኣሕዋት መበቆሎም ፍርቂ ወገኖም ማለት፣ በቦኦም ደቂ ዖማን ክኸውን እንከሎ
ብንዳኖኦም ድማ ደቂ ዛንዚባር ይኾኑ። እዞም ክልተ ኣሕዋት ኣዝዮም ሓደገኛታትን ፕሮፈሽናላትን፡ ብፕሮፈሽናል ካርሎስ ዘ ጃካል ዝተመልመሉ እዮም። ኣብ መፋርቕን መወዳእታን ሰብዓታት ናይ ሊብያ መራሒ ሙዓመር ቕዛፊ፡ ቐዘፍቲ ግብረሽበራውያን መናእሰያት ናይ ግብረሽበራ ታዕሊም በቲ ጥቡቕ ዓርኩ ካርሎስ ዘ ጃካል ንኽወሃቡ ምስ ተመደበ፡ብስኮላርሺፕ መልክዕ መናእሰያት ንሊብያ ወሓዙ። መብዛሕተኦም ድማ ካብ የመን ኣብ ምስራቕ ኣፍሪቃ ዝነብሩ ኣዕራብ ካብ ኣልጀርያ ካብ ፈልስጤም ካብ ዖማን ካብ ጆርዳን ስጋብ 7000 ዝበጽሑ መናእሰያት ነበሩ፡ ዓመት ሙሉእ ኣዝዩ ጽዑቕ ወታሃደራዊ ታዕሊም ምስ ቀሰሙ ድሕሪ'ዚ ካርሎስ ከመይ ጌርካ ሰብ ምቕታልን ካሊእ ናይ ግብረሽበራ ተክኒክ ብሰፊሕ ሚሂርዎም። እዞም ክልተ ኣሕዋት ድማ ካብቶም ኣለዉ ዝበሃሉ ሓያላት ኮይኖም ወጺኦም።እቲ ናይ ከንያን ታንዛንያን ፍጻሜ ድማ ከም ሃይማኖተኛታት ወይ ሙጃሂዲን ኮይኖም ዘይኮኑ:ከም ኮንትራት እዮም ወሲዶሞ፡፡ እቲ ኣብቲ ፍጻሜ ሳልሳዮም ኮይኑ ዝተዋሰኤ ኣል ነብሃኒ ኣብ ቀረባ እዋን ብኮማንዶ ኣመሪካውያን ኣብ ሶማሊያ ተቐቲሉ። እምበኣርከስ ኣብዚ ኹሉ ዝዋዓለ ኣረሜን ሰብ እዮም ኣብ ኣስመራ ኣዕቒቦም ንሕዝብና ዘይመዓቱ ኣሽኪሞም ኣደራዕ ኣምጺኦሙሉ ዝርከቡ ዝነሄዉ፡ ከመይ'ሉ? ንዝብል ሕቶ መልሲ ይቕጽል።
ከምቲ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣብ ናይ 2007 ዝገበሮ ቃለ መሕትት http://www.meadna.com/business%20page/MEADNA-VIDEO/us-eritrea4.html ብዝምድና ኣመሪካን ኤርትራን ዝብል ኣርእስቲ ኣብ ትንተና ናቱ ከምዚ ክብል ይጠቅስ "ሓደ ፈዙል ዝበሃል ሰብዶ ገለዶ" ክብል ከም ሓውሲ ሚዛን ዘይብሉ ኣምሲሉ ሰብ ኣዳህሊሉ'ዩ ሓሊፍዎ እቶም ነቲ ጉዳይ ንፈልጥ ግን ኣዝዩ'ዪ ኣስደሚሙና። እዚ ከም ነቢል መሓመድ ኣል ዓምሪ ኮይኑ ነስመራ ዝመጸ ውልቀሰብ ካብቶም ክልተ ኣሕዋት እቲ ዝነኣሰ ሃሩን እዩ። ወርሒ ኣርባዕተ 2004 ብፓስፖርት ናይ ከንያ ነስመራ ብመዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ኣትዩ፡ኣብ ኢንተርኮንቲነንታል ሆቴል ዓሪፉ ድማ ብሰንኪ ህግደፍ ጉልባበን ዝቐለዓ ኤርትራዊያን ልክዕ ከምክዳውንቱ ክቐያይረን ጊዜ ኣይወሰደሉን፡ ሑሉፍ ሓሊፍዎ ስጋብ ሰለስተ ኣንስቲ ኣብ ሓንቲ ዓራት ሒዝወን ይድቅስን መምስ ሓድሕደን እንዳ ኣደቀሰ ብቪድዮ ይስእለንን ነይሩ። እህህህህህህም'ዪ ዘብል። ብዝኾነ ድሕሪ ሓደ ወርሒን ፈረቓን፡ ፓስፖርቱ ኣብ ሆቴል ገዲፉ ሕሳብ ናይ ሆተል ከይከፈለ ብዓሰብ ጌሩ ንጅቡቲ ክኣትው ኣብ ዶብ ጁቡቲ ብወትሃደራት ኤርትራዊያን ተታሒዙ ነስመራ ወንጀል መርመራ ካሜራ 27 ተቐዪዱ። ኣብ ሻንጥኡ ሰለስተ ዓይነት ፓስፖርት ተረኺብዎ ክንሱ፡ መንግስቲ ኤርትራ ኣይገደሰሙን ጥራይ እቲ ናይ ወርሕን ፈረቓን ሕሳብካ ክፈል ዓድኻ ትኸይድ ኢሎሞ፡ በሉ ስልኪ ኣደዉሉኒ ናብ ስድራይ ሰልዲ ንኽሰዱለይ ክነግሮም ምስ በሎም ሕራይ ኢሎም ኣደዊሎሞ፡
ሰልዲ ተላኢኽሉ ክወጽእ እንዳተባህለ፡ ኣሜሪካ እቲ ብላምባዲና ዝደልይዎ 257 ሕይወት ዝቐዘፈ ውልቀሰብ ኣስመራ ኣብ ወንጀል መርመራ ከምዘሎ ሓበረታ በጺሕዎም (Andrew K.wroblewski R.S.O IVG 596-2778) ብኣንድሪው ሮብለውስኪ ርጅናል ሰኩሪቲ ኦፊሰር ዝተመርሔ ጉጅለ ኣሜሪካ ናብ ኣብራሃ ካሳ ብምኻድ ናይ 257 ሕይወት ተሓታቲ ውልቀሰብ ፈዙል መሓመድ ኣል ዓምሪ ምሳኹም ከምዘሎ ሓበሬታ በጺሑና'ሞ ከተረክቡና ምስ በልዎ ኣብራሃ ካሳ ብንጽህና ተበጊሱ ከረክቦም ኢሉ እኻ ኢንተነበረ ንኢሰያስ ምስ ተወከሶ ከይትህቦም በሎ። ወዲ ካሳ ኣብ መዋጥር ኣትዩ እዚ ትብልዎ ዘለኹም ሰብ ምሳና የሎን እንተደሊኹም ምልክት ኣጻብዕቲ ክንህበኩም'ሞ ኣረኣእይዎ እሱ እንተኾይኑ ሕጂ ንህበኩም ኢሎም ናይ ሓደ ኤርትራዊ ምልክት ጻብዕቲ ሂቦሞም። ድሕሪ ክልተ ሰሙን ምልክት ጻብዕቲ ኣነጻጺሮም፡ ናብ ወዲ ካሳ ከይዶም እቲ ምልክት ኣይተመሳሰለን ንዝኾነ ግን እንተትህቡና ደስ ምበለና ነይሩ እንተበልዎ ይቕሬታ: እቲ ሰብ መቕጻዕቱ ወዲኡ ነጻ ተለቒቑ ዓዱ ከይዱ'ዩ ኢሎም ኣፋኒዮሞም። በዚ ዝተቆጠዑ ኣመሪካ እቲ ዝወሃብ ዝነበረ መቃለሲ ንግብረሽበራዊያን ሓገዝ ብሁጹጽ ደው ኣቢሎሞ።
http://www.meadna.com/business%20page/MEADNA-VIDEO/us-eritrea6.html ካብቲ ዝነበሮ ካሜራ 27 መጀመርታ ንካሜራ 4 ንገለ ሓሙሽተ ወርሒ ዝኸውን ብድሕሪኡ ንካሜራ 5 ቀይሮም ስጋብ ዓመት ይኸውን ሓቢኦም (see attachment – Exit Card) ብዕለት 20/10/06 ብምትሕብባር ኢሰያስ ኣፈወርቂ ብመዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ንዱባይ ከምዝኸይድ ተገሩ።
ኣብ ዝስዕብ ራባዓይ ክፋልን መወዳእታን እቲ ኣብ መጥቃዕቲ ዩ ኤስ ኤስ ኮል ዝተሳተፈን ከምኡ'ውን ኢሰያስን ርክባት ኤምባሲታት ኤርትራን እስራኤልን ዝብል፡ ከምኡ'ውን ኣሜሪካ ስጋብ ሕጂ ንስለ መን ኢሎም ተጸሚሞሞ እቲ ናይ 2004 ናይ ዓዲ ለቒቕካ ውጻእ ሱጉምቲ ንምንታይ ኣየተግበርዎን ዝብል ሓተታ ክቐርብ እዩ።
ሰብኣዊ ካብ ለንደን


text:
ናይ የሆዋ መሰኻኽር ዚእግድዎ ፊልም፡ መጽሓፍ፡ ወይ ሙዚቃ ኣሎዶ፧
የልቦን። ውድብና፡ ትሕዝቶ ገሊኡ ዓይነት ፊልምታት፡ መጻሕፍቲ፡ ወይ ሙዚቃታት መርሚራ ኣባላታ ኸይርእይዎ ኣይትእግድን እያ። ስለምንታይ፧
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ቅኑዕን ጌጋን ንምፍላይ ‘ልቦናኡ’ ኼሰልጥን እዩ ዜተባብዕ።—እብራውያን 5:14።
ሓደ ክርስትያን መዘናግዒ ኺመርጽ ከሎ ኺሓስበሉ ዘለዎ መሰረታዊ ስርዓታት ቅዱሳት ጽሑፋት ይገልጽ እዩ። * ኣብ ኵሉ መዳይ ህይወትና ድማ፡ ነቲ፡ “ብጐይታ ተቐባልነት ዘለዎ እንታይ ምዃኑ ብቐጻሊ መርምሩ” ዚብል ማዕዳ ኽንስዕብ ኢና እንጽዕር።—ኤፌሶን 5:10።
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ርእስታት ስድራ ቤት ሓላፍነት ከም ዘለዎም ይምህር እዩ፣ ስለዚ፡ ገሊኡ ዓይነት መዘናግዒ ኣብ ቤቶም ኣይፈቕዱን ይዀኑ። (1 ቈረንቶስ 11:3፣ ኤፌሶን 6:1-4) ካብ ስድራ ቤት ወጻኢ ግና፡ ዝዀነ ይኹን ሰብ ንገሊኡ ዓይነት ፊልምታት፡ ሙዚቃታት፡ ወይ ንገሊኦም ስነ ጥበባውያን ኪእግድ ኰነ ብዛዕባ እዚ ንኣባላት ጉባኤ ሕጊ ኼውጽኣሎም ሓላፍነት የብሉን።—ገላትያ 6:5።
^ ሕ.ጽ. 4 ንኣብነት፡ መጽሓፍ ቅዱስ፡ መናፍስትነት፡ ምንዝርና፡ ወይ ዓመጻ ዜስፋሕፍሕ ዘበለ ነገራት ይዅንን እዩ።—ዘዳግም 18:10-13፣ ኤፌሶን 5:3፣ ቈሎሴ 3:8።


text:
ቃለ መጠይቕ | ያን-ደ ሱ
ሓደ ኽኢላ ስነ ድቂ ብዛዕባ እምነቱ ዝገለጾ
ፕሮፌሰር ያን-ደ ሱ ኣብ ሃገራዊ ዩኒቨርሲቲ ፒንግቱንግ ታይዋን ኣብ ክፍሊ ስነ ፍልጠትን ተክኖሎጅን፡ ሓላፊ ምርምር ድቂ እዩ። ፈለማ ኣብ ፍልቀት እዩ ዚኣምን ነይሩ፣ ጸኒሑ ተመራማሪ ስነ ፍልጠት ምስ ኰነ ግና ኣተሓሳስባኡ ቐየረ። እቲ ምኽንያት እንታይ ምዃኑ ንመጽሔት ንቕሑ! ገሊጹ ኣሎ።
ብዛዕባ ኣተዓባብያኻ ኣሕጽር ኣቢልካ ኽትነግረናዶ፧
ብ1966 ኣብ ታይዋን ተወሊደ፡ ኣብኡ ድማ ዓብየ። ሃይማኖት ወለደይ ኣብ ታኦይዝምን ቡድሂዝምን እተመስረተ እዩ ነይሩ። ንኣባሓጎታትና ነምልኽን ናብ ምስልታት ንጽልን እኳ እንተ ነበርና፡ ንዅሉ ነገራት ዝፈጠረ ኣምላኽ ከም ዘሎ ሓሲብና ኣይንፈልጥን ኢና።
ስነ ህይወት ዘጽናዕካ ስለምንታይ ኢኻ፧
ቈልዓ ኸለኹ እንስሳታት ምክንኻን እፈቱ ነይረ፣ ንሰባትን ንእንስሳታትን ካብ ስቓይ ብኸመይ ከገላግሎም ከም ዚኽእል ክምሃር እውን እደሊ ነይረ። ንእተወሰነ ግዜ ብዛዕባ ሕክምና እንስሳታት ድሕሪ ምጽናዐይ ድማ ንመበቈል ህይወት ክርድኦ ይሕግዘኒ እዩ ዝበልክዎ ስነ ድቂ ኸጽንዕ ጀሚረ።
ኣብቲ ግዜ እቲ ስለምንታይ ኣብ ፍልቀት ትኣምን ከም ዝነበርካ ኽትነግረና ትኽእልዶ፧
ፕሮፌሰራት ዩኒቨርሲቲ ፍልቀት ይምህሩን ንዕኡ ዚድግፍ መርትዖ ኸም ዘሎ ይገልጹን ስለ ዝነበሩ እየ ኣብ ፍልቀት ክኣምን ዝኸኣልኩ።
መጽሓፍ ቅዱስ ከተንብብ ዝጀመርካ ስለምንታይ ኢኻ፧
ብኽልተ ምኽንያት እየ። ቀዳማይ፡ ‘ሰባት ብዙሓት ኣማልኽቲ ዜምልኹ እኳ እንተ ዀኑ፡ ሓደ ኻብቶም ካልኦት ዚዓቢ ኪኸውን ኣለዎ፣ ግናኸ መኖም እዩ፧’ ኢለ እሓስብ ብምንባረይ እዩ። ካልኣይ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ኣኽቢርካ ዚርአ መጽሓፍ ምዃኑ እፈልጥ ነይረ እየ። በዚ ድማ መጽሓፍ ቅዱስ ከጽንዕ ጀሚረ።
ብ1992 ኣብቲ ኣብ ለቨን ዚርከብ ዩኒቨርሲቲ ካቶሊክ ከጽንዕ ምስ ጀመርኩ ናብ ቤተ ክርስትያን ካቶሊክ ብምኻድ ንሓደ ቐሺ ንመጽሓፍ ቅዱስ ክርድኦ ኺሕግዘኒ ሓቲተዮ፣ ንሱ ግና ፍቓደኛ ኣይነበረን።
ንሕቶታትካ መልሲ ዝረኸብካሉ ደኣ ብኸመይ ኢኻ፧
ድሕሪ ኽልተ ዓመት፡ ኣብ ቤልጅዩም ስነ ፍልጠታዊ መጽናዕቲ ኣብ ዝገብረሉ ዝነበርኩ እዋን፡ ምስ ሓንቲ ፖላንዳዊት ዝዀነት ሩት እትብሃል ናይ የሆዋ ምስክር ተራኺበ። ንሳ ነቶም ብዛዕባ ኣምላኽ ኪምሃሩ ዚደልዩ ተምሃሮ ዩኒቨርሲቲ ምእንቲ ኽትሕግዝ ቋንቋ ቻይና ተማሂራ ነይራ። ከምዚ ዓይነት ሓገዝ ክረክብ እጽሊ ስለ ዝነበርኩ ኸኣ ንዓኣ ምስ ረኸብኩዋ ኣዝየ እየ ተሓጕሰ።
ሩት፡ መጽሓፍ ቅዱስ ናይ ስነ ፍልጠት መምሃሪ መጽሓፍ እኳ እንተ ዘይኰነ ምስ ስነ ፍልጠት ከም ዚሰማማዕ ገሊጻትለይ። ንኣብነት፡ ሓደ ኻብቶም ጸሓፍቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዝዀነ ዳዊት፡ ኣብቲ ንኣምላኽ ዘቕረቦ ጸሎት፡ “ኣዒንትኻ፡ ድቂ ኸሎኹ፡ ረአያኒ፡ እተን ምዱባት መዓልትታተይ፡ ሓንቲ እኳ ኸይነበረት፡ ኵለን ኣብ መጽሓፍካ ተጻሕፋ” ኢሉ እዩ። (መዝሙር 139:16) ዳዊት ነዚ ብመልክዕ ግጥሚ እኳ እንተ ጸሓፎ፡ እቲ ሓሳባት ልክዕ እዩ ነይሩ። ክፋላት ኣካላትና ኸይቈመ ኸሎ እውን ከይተረፈ፡ ንኣመዓባብላኡ ዚምልከት መምርሒታት ኣብቲ ድቂ እዩ ዘሎ። መጽሓፍ ቅዱስ ዘለዎ ልክዕነት፡ ቃል ኣምላኽ ምዃኑ ኽኣምን ሓጊዙኒ እዩ። ኣብ ርእሲ እዚ፡ የሆዋ ዝስሙ ሓደ ናይ ሓቂ ኣምላኽ ጥራይ ከም ዘሎ ተረዲአ። 1
ኣምላኽ ህይወት ከም ዝፈጠረ ዘእመነካ እንታይ እዩ፧
ዕላማ ሓደ ስነ ፍልጠታዊ ምርምር፡ ነቲ ድሮ እተበጽሐ ምርዳእ ንምድጋፍ ዘይኰነስ፡ ሓቂ ንምርካብ እዩ። ብዛዕባ ኣመዓባብላ ድቂ ዝገበርክዎ መጽናዕቲ ኣረኣእያይ ክቕይርን ህይወት ከም እተፈጥረት ክኣምንን ደሪኹኒ እዩ። ንኣብነት፡ መሃንድሳት ክፋላት ሓደ ኣቕሓ በብመስርዑን ኣብቲ ልክዕ ቦታኡን ከም ዚገጥም ዚገብር መስመር መገጣጠሚ ይነድፉ እዮም። ኣመዓባብላ ድቂ እውን ምስዚ ዚመሳሰል እኳ እንተ ዀነ፡ ዝያዳ እተሓላለኸ እዩ።
እቲ መስርሕ ብሓደ ዝጸገየ ዋህዮ እዩ ዚጅምር፣ ሓቀይዶ፧
እወ። ብድሕሪዚ እቲ ብማይክሮስኮፕ ጥራይ ዚርአ ዋህዮ ይምቀል እሞ፡ መስርሕ ምርባሕ ዋህዮታት ይጅምር። ንእተወሰነ ግዜ ኸኣ ቍጽሪ ዋህዮታት ካብ 12 ኽሳዕ 24 ሰዓት ኣብ ዘሎ እዋን ብዕጽፊ ይውስኽ። ኣብ መጀመርታ እቲ መስርሕ ድማ ሱር ዋህዮ ዚብሃሉ ዋህዮታት ይቘሙ። 2 ሱር ዋህዮታት ንኸም ዋህዮታት ደምን ዋህዮታት ዓጽምን ዋህዮታት መትንን ካልኦትን ዝኣመሰሉ እኹል ህጻን ንምህናጽ ዜድልዩ 200 ዚዀኑ እተፈላለዩ ዓይነት ዋህዮታት ኬፍርዩ ይኽእሉ እዮም።
ብዛዕባ ኣመዓባብላ ድቂ ዝገበርክዎ መጽናዕቲ፡ ህይወት ከም እተፈጥረት ክኣምን ደሪኹኒ እዩ
እቶም ዋህዮታት በብመስርዖምን ኣብ ልክዕ ቦታኦምን ኪዳለዉ ኣለዎም። ዋህዮታት ተኣኪቦም ቲሹ (ኣካሊት) ይዀኑ፣ ቲሹ ኸኣ ብሓባር ተኣኪቦም ኣብ ውሽጥና ዚርከብ ኣካል ኰነ ኣእጋርን ኣእዳውን የቝሙ። ኣየናይ መሃንድስ እዩ እሞ ንኸምዚ ዓይነት መስርሕ ዚኸውን መምርሒ ንምጽሓፍ ኪሓስብ ዚኽእል፧ ኰይኑ ግና፡ ንዕቤት ድቂ ዚኸውን መምርሒታት ኣብ ዲ.ኤን.ኤ. ብዜደንቕ መገዲ ተጻሒፉ ኣሎ። እዚ ዅሉ ነገራት ብኸመይ ብውቁብ መገዲ ኸም እተሰርሐ ምስ ሓሰብኩ፡ ህይወት ብኣምላኽ ከም እተነድፈት ክኣምን ክኢለ እየ።
ናይ የሆዋ ምስክር ዝዀንካ ስለምንታይ ኢኻ፧
ብሓጺሩ፡ ፍቕሪ እዩ። የሱስ ክርስቶስ፡ “ንሓድሕድኩም ፍቕሪ እንተ ኣላትኩም፡ በዚ ደቀ መዛሙርተይ ምዃንኩም ኵሉ ኺፈልጥ እዩ” ኢሉ እዩ። (ዮሃንስ 13:35) እዛ ፍቕሪ እዚኣ ኣድልዎ የብላን። ብዜግነት፡ ብባህሊ ወይ ብሕብሪ ቘርበት እውን ኣይትጽሎን እያ። ምስ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ምስ ሓበርኩ ኸምዚኣ ዝዓይነታ ፍቕሪ ኣስተማቒረ እየ።
^ 2. ፕሮፌሰር ያን-ደ ሱ ብምኽንያት ክርስትያናዊ ሕልናኡ ኣብቲ ምስ ምትካልን ምብዛሕን ንድቂ ዜቝሙ ሱር ዋህዮ ዚተሓሓዝ ዕዮ ኣይሰርሕን እዩ።


text:
ገበር | መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ መልእኽቲ ሒዙ ኣሎ፧
ኣምላኽ ንደቂ ሰብ ንምድሓን መሰናድዎ ገበረ
ኣምላኽ፡ እቲ ብትንቢት እተነግረ “ዘርኢ” ኻብ ዘርኢ ኣብራሃም ከም ዚመጽእ፡ ነቲ እሙን ዝነበረ ኣብርሃም ነጊርዎ እዩ። “ህዝብታት ኵላ ምድሪ” በቲ ዘርኢ እቲ ኸም ዚባረኹ እውን ሓበሮ። (ዘፍጥረት 22:18) ወዲ ወዱ ንኣብርሃም፡ ማለት ያእቆብ ድማ ጸኒሑ ናብ ግብጺ ገዓዘ፡ ስድራ ቤቱ እናበዝሑ ምስ ከዱ ኸኣ፡ ጥንታውያን ህዝቢ እስራኤል ኰኑ።
ጸኒሑ፡ ኣብ ግብጺ፡ ጨቋኒ ውልቀ መላኺ ዝነበረ ፈርኦን ንእስራኤላውያን ባሮት ገበሮም። ሽዑ ኣምላኽ፡ ነቲ ህዝቢ ብነብዪ ሙሴ እናመርሐ ኻብታ ሃገር ኣውጺኡ፡ ብተኣምራዊ መገዲ ንማያት ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ክልተ ሰንጢቑ ኣሕለፎም። ድሕሪኡ፡ ንእስራኤላውያን ንኺመርሖምን ንኼዕቝቦምን ኢሉ፡ ነተን ዓሰርተ ትእዛዛት ዝሓቘፈ ሕግታት ሃቦም። እቲ ሕግታት ብዛዕባ ንሕድገት ሓጢኣት ዚቐርብ መስዋእታት ኣነጺሩ ዚገልጽ እዩ ነይሩ። ሙሴ ብመንፈስ ኣምላኽ ተመሪሑ፡ ኣምላኽ ንእስራኤላውያን ካልእ ነብዪ ኸም ዚልእከሎም ነገሮም። እቲ ነብዪ እቲ ኸኣ፡ እቲ መብጽዓ እተኣትወሉ “ዘርኢ” እዩ።
ድሕሪኡ፡ ልዕሊ 400 ሚእቲ ዓመት ጸኒሑ፡ ኣምላኽ፡ እቲ ኣብ ገነት ኤድን እተነበዮ “ዘርኢ” መንግስቲ ኸም እትህልዎ፡ ኣብ ልዕሊኣ ድማ ንዘለኣለም ከም ዚነግስ፡ ንንጉስ ዳዊት ተመባጽዓሉ። እቲ “ዘርኢ” እቲ ድማ፡ እቲ ኣምላኽ ንደቂ ሰብ ንምድሓንን ንምድሪ ናብ ገነት ንኪቕይራን ዝሸሞ መድሓኒ ዝዀነ መሲሕ እዩ።
ኣምላኽ ብዳዊትን ብኻልኦት ነብያትን ኣቢሉ፡ ብዛዕባ እቲ መሲሕ በብቝሩብ ገሊጹ እዩ። ንሳቶም፡ እቲ መሲሕ ትሑትን ለዋህን ከም ዚኸውን፡ ኣብ ትሕቲ ግዝኣቱ ድማ ጥሜትን ግፍዕን ውግእን ከም ዜኽትም ተነብዮም ነይሮም እዮም። ኣብ ትሕቲ ግዝኣት እቲ መሲሕ፡ ኵሎም ደቂ ሰብ ንሓድሕዶምን ምስ እንስሳታትን ብስኒት ኪነብሩ እዮም። እቲ ኣብ መጀመርታ ኽፍሊ ዕላማ ኣምላኽ ዘይነበረ ሕማምን ስቓይን ሞትን ኣይኪህሉን እዩ፣ ዝሞቱ ሰባት ድማ ኣብ ምድሪ ንኺነብሩ ኺትንስኡ እዮም።
ኣምላኽ ብነብዪ ሚክያስ ኣቢሉ እቲ መሲሕ ካብ ቤት-ልሄም ከም ዚውለድ ተነበየ፣ ብነብዪ ዳንኤል ኣቢሉ ኸኣ ጸኒሑ ኸም ዚቕተል ተነበየ። እንተዀነ ግና፡ ኣምላኽ ነቲ መሲሕ ኣተንሲኡ ኣብ ሰማይ ኪነግስ ከም ዝሸሞ ይፈልጥ ነይሩ እዩ። ብዘይካዚ፡ ዳንኤል፡ መሲሓዊት መንግስቲ ኣምላኽ ኣብ መወዳእታ ንዅለን መንግስታት ምድሪ ኣጥፊኣ ንሓዋሩ ኸም እትገዝእ ዚገልጽ ራእይ ርእዩ እዩ። እሞኸ፡ እቲ መሲሕ ብሓቂዶ ኸምቲ ብትንቢት እተነግረሉ መጺኡ እዩ፧


text:
ግምቢ ዘብዐኛ ሓምለ 2015
ንጭንቀት ብኸመይ ክትዋጽኣሉ ትኽእል፧
ብሚልዮናት ዚቝጸሩ ሰባት እተፈላለየ ሓደጋን ቅልውላውን የጋጥሞም እዩ፣ ገሊኣቶም ግና፡ ክንድቲ ኻልኦት ዚጭነቕዎ ብዘይ ምጭናቕ ነዚ ይዋጽእሉ እዮም። ብኸመይ፧
ጭንቀት—ኣብ ኵሉ ቦታ
መጽናዕትታት ከም ዚገልጾ፡ ፈኲስ ጭንቀት እውን እንተ ዀነ ነቲ ቕድሚ ግዜኻ ናይ ሙማት ተኽእሎ የዛይዶ እዩ። ንጭንቀት ብኸመይ ክትዋጽኣሉ ትኽእል፧
ብዛዕባ ገንዘብ ምጭናቕ
ዋላ እኳ ዋጋታት እቲ መሰረታዊ ነገራት ናብ ቢልዮናት እንተ ደየበ፡ ሓደ ሰብኣይ ንስድራ ቤቱ ኺናቢ ኸኣለ።
ብዛዕባ ስድራ ቤት ምጭናቕ
ንሓንቲ ሰበይቲ ብዛዕባ ዜጋጠማ ጥልመት፡ ብኸመይ ከም እተፋትሐት፡ ጸገማት እናኣጋጠማ ብኸመይ ክትነብር ከም ዝኸኣለት፡ ከምኡ እውን እምነት ብሓቂ እንታይ ማለት ምዃኑ ብኸመይ ከም እተማህረት ዚገልጽ ታሪኽ።
ብዛዕባ ሓደጋ ምጭናቕ
ንውግእን ዓመጻን ብከላን ለውጢ ኽሊማን ለብዕን ብኸመይ ኢኻ ኽትዋጽኣሉ እትኽእል፧
ህይወተይ ናብ ዝገደደ ትኸይድ ነበረት
ስቲቨን ማክዱወል ኣዝዩ ቝጡዕ መንእሰይ እዩ ነይሩ፣ እንተዀነ ግና፡ እቲ ንሱ ዘይፈጸሞ ገበን፡ ህይወቱ ኸም ዚቕይር ገበሮ።
ብሓቂዶ ንኣምላኽ ከነሐጕሶ ንኽእል ኢና፧
እቲ መልሲ ኣብ ህይወት እቶም ከቢድ ጌጋታት ዝገበሩ እዮብን ሎጥን ዳዊትን ኪርከብ ይከኣል እዩ።
ትፈልጥዶ፧
ብግዜ ጥንቲ መጥሓን ኣብ ጥቕሚ ዚውዕል ዝነበረ ብኸመይ እዩ፧ እታ “ሕቝፊ” እትብል መግለጺት ንምንታይ እያ እተመልክት፧
መልሲ ሕቶታት መጽሓፍ ቅዱስ
እከይ ዚጠፍኣሉ እዋን ይመጽእ ደዀን ይኸውን፧


text:
1ዓካሪ ቢያፓ ቤርታሲ ኔ ዛላ፥ ሜሌ ዓሲ ዛላ ሓሣ ዓሲ ዛላ ቢያ ሺኢቃንዳጉዲና ጋላታንዳጉዲ ታ ኔና ዞራኔ። 2ዓያናና ዓኣ ዓሲ ማዒ ሃሣ ኮሺ ዓሲ ማዒ ኮሹሞና ዚቲዮ ጌይ ኑ ናንጋንዳጉዲ ባሼ ካኣቶና ቢታንታ ዓኣ ዓሶናም ሺኢቁዋቴ። 3ዬይ ኑና ዻቂሻ ፆዛሢም ኮሺ ማዔያ ሃሣ ዎዛሳያኬ። 4ዓይጎሮ ጌዔቴ ፆሲ ማሊጻ ዓሲ ቢያ ዻቃንዳጉዲና ጎኑሞ ዔራንዳጉዲ ማዔሢሮኬ። 5ፆሲ ፔቴኬ፤ ዓሲና ፆሲና ባኣካ ማዒ ጊኢጊሻሢያ ፔቴኬ፤ ዬይያ ዓሲ ማዔ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴኬ። 6ዓሲ ቢያ ጎማፓ ጌኤሺ ዔካኒ ፔና ዓሶ ዛሎ ዓኣሢ ዒንጌሢ ዒዛኬ፤ ዬይ ኮይሳ ዎዳ ሄላዛ ፆሲ ዓሲ ዻቂሻኒ ማሌ ማሊፆ ዔርዛ ማርካ ማዔኔ። 7ታኣኒያ ፆሲ ጉሙርቂሢና ጎኑሞና ዛላ ኬኤዛንዳጉዲ ፆሲ ማዾም ዳኪንቴያ ሃሣ ዔርዛ ዓሲ ማዒ ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሶም ዳኪንቴሢ ዬያሮኬ፤ ዬያ ታ ጎኔ ኬኤዛፓዓቴም ሉኡቁዋሴ። 8ዓካሪ ቢያ ቤዞይዳ ዓኣ ፆሲም ዱማዼ ዓቲንቃ ጎሪንቲና ዑራና ሃሺ ኩጮ ሌካ ዔቂሲ ፆሲ ሺኢቃንዳጉዲ ታ ኮዓኔ። 9ዬያጉዲ ላኣላ ሃሣ ቶኦኪ ማዢሢና ዎርቄ ፓልሞ ፓልሚሢና ሚዛጶ ፓልማ ዓኣያ ሃሣ ጊንሣ ሚርጌ ሚኢሼ ዔካ ማኣዖ ማይንቲ ፓልሚሢቱዋንቴ ሼሌዑሞና ፔም ኮይሳ ማኣዖ ማይንቶንጎ። 10ፆሲ ካኣሽካኔ ጋዓ ላኣላ ማዻኒ ኮይሳ ጎይፆ ኮሺ ማዾ ማዺሢና ፓልሚንቶንጎ። 11ላኣሊ ዚት ጌይሢና ዓይሢንቲሢና ዋይዚ ዔራያ ማዖንጎ፤ 12ላኣሊ፡ ዓቲንቄ ዔርዛያና ዓቲንቄ ዎይሣያ ማዓንዳጉዲ ታ ኮዑዋሴ፤ ዒዛ ዚት ጋዓንዳያ ኮይሳኔ። 13ዓይጎሮ ጌዔቴ ቤርታ ማዢንቴሢ ዓዳሜኬ፤ ጊንፃፓኬ ሒዋና ማዢንቴሢ። 14ሃሣ ጊንሣ ፃላሄና ጌሺንቴዞና ፆሲኮ ዓይሢፆ ዻቢ ሓሼዛ ላኣሌሎ ማዓንዳኣፓዓቴም ጌሺንቴሢ ዓዳሜቱዋሴ። 15ያዺ ማዔቴያ ላኣሊ ፆሲ ጉሙርቂሢና ናሹሞና ዓኣያ ማዒ ሃሣ ፆሲም ፔና ዱማሲ ዶዴቴ፥ ጊንሣ ሼሌዔ ማዒ ናንጌቴ ናይ ሾይሢና ዻቃንዳኔ።
Copyright
Learn More