text:
እዚ ዝዀነ ኣብ ተሰሎንቄ እዩ። ጳውሎስ ከም “ልማዱ” ኣብ ቤት መቕደስ ኣትዩ፣ ምስቶም ኣብ ቤት ጸሎት ዝነበሩ ይዘራረብ ነረበ። ወንጌል ምንጋር ብዕጻ ከም ዝበጽሖ ይፈልጥ ነበረ። ነዚ ጻውዒት ድማ የኽብሮ ነበረ፣ ስለዚ ድማ ፈትዩ ይነብረሉ ነበረ። ብዛዕባ እቲ ዝሞተን ዝተንስአን ክርስቶስ የሱስ ምዝራብ ስርሑ እዩ። ሰባት ዘመን ድንቁርናኦም ሓሊፉ ዘመን ዕረፍቲ ምእንቲ ክዀነሎም፣ ብንስሓ ክምለሱ፣ ንየሱስ ወዲ ኣምላኽ ብእምነት ክቕበሉ፣ ነዚ ሓቂ ምእዋጅ ልማድ ነበሮ። ስብከቱን ትምህርቱን ድማ ብምርዳእን ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስን ስለ ዝነበረ ብዙሓት ንእምነት ይእዘዙ ነበሩ። ኣብ ተሰሎንቄ’ውን እንተዀነ ዝተፈለየ ኣይነበረን። ጳውሎስ ብዛዕባ እቲ ዝተሰቕለን ዝሞተን ብሳልሰይቲ መዓልቲ ድማ ዝተንስአ የሱስ ምስ ሰበኸሎም ሓያሎ ኣሚኖም ናብታ ማሕበር ተጸንበሩ። እዚ ዝረኣዩ ኣይሁድ ስለ ዝቐንኡ፣ ካብ ዕዳጋ እኩያት ሰባት ወሲዶም ንኸተማ ኣዕገርገርዋ። ንጳውሎስን ንሲላስን ምስ ሰኣንዎም ድማ ገለ ካብቶም ደቀ መዛሙርቲ ናብ መኳንንቲ ወሰድዎም። እዚ ብምግባር ድማ “እቶም ንብዘላ ዓለም “ዘናዕቡ” ዘለዉ ናብዛ ከተማ መጺኦም ኣለዉ በሉ።
ናይዞም ኣይሁድ ቀንዲ ሽግር፣ ሃዋርያት ናብ ከተማኦም መጺኦም ወንጌል ስለ ዝሰበኹ እሞ ብዙሓት ንእምነት ስለ ዝተኣዘዙ ጥራይ ኣይነበረን። እዚ ኣብዛ ከተማኦም ዝዀነ፣ ኣብ ብዙሕ ካልኦት ከተማታትን ዓድታትን ይኸውን ስለ ዝነበረ ድማ እዩ። ሃዋርያት ኣብ ዝኣተውዎን ዝተቐመጥዎን ወንጌል ምስባኽ እንኰ ዕላምኦም ስለ ዝነበረ፣ ብዙሓት ናብ እምነት ንኽጽንበሩ ምኽንያት ነበሩ። ኣይሁድ ግን ነዚ እንክርእዩ ፈጺሙ ኣይኰነሎምን ነበረ። ስለዚ ድማ ብቑጥዓ ኣብ ደቀ መዛሙርቲ ብዙሕ ግዜ ተላዕሉ። ባህሎምን ስጋዊ ስርዓቶምን በቲ ሓራ ዝገብር ናይ ወንጌል ሓቂ ይሰዓር ስለ ዝነበረ፣ ዕረፍቲ ኣይነበሮም። ንደቀ መዛሙርቲ የሱስ ምሓዞምን ምቅያዶምን ስለ ዝሰኣኑ ድማ “መነዓብቲ” ኢሎም ሰመይዎም።
ኣቐዲሙ ኣብ ምዕራፍ 16 እንተዀነ’ውን ተመሳሳሊ ሽም ኣጠሚቖሞም እዮም። ሃዋርያት ኣብ ከተማ ፊሊጲ ከለዉ፣ መንፈስ ጥንቆላ ዝነበራ ብጥንቁልነኣ ድማ ንጎይተታ ብዙሕ ተርብሖም ዝነበረት ሰበይቲ ተጓነፈቶም። ኣሰኣሰሮም እናሰዓብት ብዙሕ ምስ ኣሸገረቶም፣ ጳውሎስ ብመንፈስ ኰይኑ ነቲ ርኹስ መንፈስ “ብስም የሱስ“ ክወጽእ ኣዘዞ። ከምኡ ድማ ኰነ። ዕዮ ረብሓኦም ከም ዘባተኸ ዝተረድኡ ጎይቶታ፣ ንሃዋርያት ናብ ዕዳጋ ስሒቦም፣ “እዞም ሰባት እዚኣቶም ኣይሁድ እዮም፣ ብኸተማና ኸኣ የናዕብዋ ኣለዉ” በሉ (ግብ 16፣ 19-20)።
ሓንሳብ ግዳ! እዞም ሰባት ንወለሓደ ክቃወሙ ወይስ ሰለማዊ ሰልፊ ጌሮም ኣንጻር ወልሓደ ክለዓሉ ኣይተረኽቡን። ከምቲ ኣይሁድ ዝገበርዎ፥ እኩያት ሰባት ኣሰሊፎም ከተማ ኣየናወጹን፣ ከባቢ’ውን ኣይረበሹን። ስለ ኣየናይ ገበን ድኣ እዮም “መነዓብቲ” ክብሉ ዝጠቀንዎም። ስልጣን ይግብኣና እዩ ኢሎም ድምጾም ኣየስምዑን። ወይ’ውን ኣብ ስልጣን ኣይዓመጹን። ዝግብኦም ደኣ ይገብሩ ነበሩ። ስለቲ ዝወረዶም ኣደራዕን ስደትን፣ ከም ኩሉ ሰብ መሰልና ይተሓለወልንና ኣይበሉን። ፓለቲካዊ ኰነ ሃይማነታውን ኣጀንዳ ኣይነበሮም። ሮማውያን ኰኑ ፈሪሳውያን ግና ብዛዕብኦም ድቃስ ዘይብሎም ይሓድሩ ነበሩ። ፈሪሳውያን ዝገብርዎን ዝዛረብዎን ኩሉ ፋሕ እናበለ ኣሸገሮም። ዝገበርዎ ዋዕላ ብዘይ ፍረ እናተዛዘመ ኣጨነቖም። ሃዋርያት ዘይተማህሩ ምኻኖም ምስ ፈለጡ እሞ ኸኣ ዝብልዎ ሕርብት በሎም። ብትንታነ መዝገበ ቃላት ዘይምልከቶም እኳ እንተነበረ፣ ዝብልዎ ስለ ዝሰኣኑ ግና፣ “መነዓብቲ” ዝብል ስም ሃብዎም።
እዚ ብኣበሃህላ ኣይሁድ “ምንዓብ” ዝተባህለ፣ ዝጀመረሉ ኣብ “በዓል ሓምሳ”፣ 50 መዓልቲ ድሕሪ ትንሳኤ የሱስ እዩ (ግብ 2)። ዋላ እኳ የሱስ ካልኣይ ምትንሳኡ ኣብ ሃዋርያት ዓቢ ተሓድሶ ኣምጺኡ እንተነበረ፣ መደብ ኣምላኽ ግና ኣብ እግሪ ምትካል እዩ ዝነበረ። ሃዋርያት’ውን መደብ መንግስቲ ኣምላኽ ገና ኣይተሰወጦም ነበረ። ዓመጽ ሮማውያን ክውደኣሎም ብምድላይ “መንግስቲ ንእስራኤል መዓስ ኢኻ ተቕንዕ” (ግብ 1፣6) ኢሎም ብምሕታት ገና ሓሳቦም ናይ ምድሪ ከም ዝነበረ ኣግሃዱ። የሱስ ግን ናይ ሰብ ጻዕርን ስቓይን ግዲ ዝብሎ እኳ እንተዀነ፣ ናይ ሙማቱን ምትንሳኡን ተልእኾ ካልእ ምኻኑ ደኣ ነገሮም። እንታይ ገደሰኩም ድሕሪ ምባሉ፣ ናይ ሓድሽ ኪዳን ቁልፊ ዝዀነት ዘረባ ተዛረቦም። “መንፈስ ቅዱስ ናባኹም ምስ ዝወድር ግና ሓይሊ ክትቅበሉ፣ ክሳብ ወሰን ምድሪ ድማ ክትምስኩሩለይ ኢኹም (ግብ 1፣8-9)” በሎም። እዚ ዝረኣኽምዎ፣ ካባይ ዝሰማዕክምዎን “ጥዑም ዜና”፣ ናብ ብዘላ ዓለም ንምብጻሕ፣ ነዚ ብሓጢኣት ዝተኣስረ፣ ስላዕ ጸላኢ ድማ ዝሰዓሮ ወለዶ ሓራ ከትገብሩ እልእኸኩም ኣለኹ በሎም። እዚ ድማ እዩ ናይ ማሕበር ኣምላኽ ናይ ምውላዳ ቀንዲ ምስጢር።
እዚ ዝተዛረቦም ቃል ድማ ኣብ ግብ 2 ተፈጻምነት ዝረኸበ ሓቂ እዩ። ብሓደ ሓሳብን ሓደ ልቢን፣ ነቲ የሱስ ዝበሎም ቃል እናተጸበዩ፣ ተዓጽዮም ክጽልዮ ከለዉ ድማ፣ ከም ብርቱዕ ህቦባ ንፋስ ደሃይ ካብ ሰማይ መጸ፣ ነታ ዝነበርዋ ቤት ድማ መልኣ። ዝተመሳቐለ ልሳን ሓዊ ዝመስል ኣብኦም ስለ ዝተቐመጠ፣ ሓይሊ ተዓጥቁ። (ግብ 2፥1-4) መንፈስ ቅዱስ ስለ ዝመልኦም ድማ ኣብ ዝኣተውዎን ዝኸድዎን ብሓይሊ ይኣትዉን ይወጹን ነበሩ። ከተማታትን ዓድታትን ይገላብጡ ነበሩ። እምበኣር ኣይሁድ ክሳርኦም እናጸብጸቡ፣ ክዝብቱና ንሕግና ድማ ከንቱ ክገብርዎ እዮም ኢሎም ብምፍራህ፣ “መነዓብቲ” በልዎም። እዚ ድማ ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ኣባታቶምን ብኣታቶምን ብሓይሊ ይግለጽ ስለ ዝነበረእዩ። ጐይታ የሱስ ከም ተስፋ ቃሉ፣ ንቃል ጸጋኡ እናጽንዔ፣ ኣብ ኩሉ ስፍራ፣ ህላውነቱን ስልጣኑን ይገልጽ ስለ ዝነበረ፣ ሰባት ድማ ብሓይሊ ወንጌል ይስዓሩን፣ ንወዲ ኣምላኽ ይምብርከኹን ስለ ዝነበሩ፣ ኣይሁድ ዓይኖም ኣይከኣለሎምን። ክጥቅንዎምን ከሳድድዎምን ስለ ዝደለዩ ድማ “መነዓብቲ” ዝብል ስም ጠቅዕሎም።


c: text/html

text:
2ነገ4፣38-41
እዚ ታሪኽ እዚ ኤልሳእ ሻቡዓይ ግዜ ተኣምራት ዝገበረሉ እዩ ነይሩ። ደቂ ነብያት ተኣኪቦም ከለዉ፣ ኣብ መንጉኦም ጥሜት ኰይኑ ይብል። ምጥማይ ናይ እዞም ደቂ ነብያት ድማ ምስቲ ኣምላኽ ነቶም ናቱ ዝኣተዎ ተስፋ ዝቃዶ ኣይነበረን። ንሱ ድማ “ነፍሲ ጻድቅ ክትጠሚ ኣይሓድጋን እዩ” ዝብል እዩ። ስለታምንታይ ግን ከምዚ ኰይኑ ኢልና ክንሓትት ናይ ግድን እዩ። ብንጹር እኳ እንተዘይ ተጻሕፈ ብዛዕባ ሓደ ነገር ግን ርግጸኛታት ኢና። እቲ ናይ ተስፋ ቃል ስለ ዝተሳዕረ ኣይዀነን። ክግምት’ውን ኣይደልን። ካብዚ ታሪኽ ግና ንመሃሮ መንፈሳዊ ትምህርቲ ኣሎ። ንሱ ድማ ንኣምላኽ ቀዳምነት ሰሪዕና፣ “ናይ ዕለት እንጌራና ሃበና” ኢልና ክንጽሊ የዘክረና”። ኣምላኽ’ውን ሓጎሱ ንሰአብ ሰናይ ምግባር ስለ ዝዀነ፣ ነቶም ሕብስቲ ዝልምንዎ እምኒ ዘይህብ፣ ነቶም ዓሳ ዚልምንዎ ድማ ተመን ዘይዕድል ፈቃር እዩ። ኣብዚ ሓሳብ ግና ነቲ ናብ ከብዲ ዝወርድ እንጌራ ዘይኰነ፣ ነቲ ንመንፈስን ነፍስን ዘድሕን ካብ ኣፍ ኣምላኽ ዝወጽእ እንጌራ ከነተኩር ኢና። የሱስ’ውን ባዕሉ ኣነ እንጌራ ህይወት እየ ኢሉ ኣሎ።
ሰብ ሓሳቡ ናይ ምድሪ እንተኰይኑ፣ “ናይ ዕለት እንጌራና” ክብሃል ከሎ፣ ናብ ሓሳቡ ቅጅል ዝብሎ እቲ ብኣፍ ኣቢሉ ናብ ከብዲ ዚወርድ እንጌራ እዩ። የግዳስ ሰብ ካብ ኣፍ ኣምላኽ ብዝወጽእ ኩሉ ቃል ደኣ እምበር ብእንጌራ ጥራይ ኣይነብርን እዩ፣ ክብል ጎይታና የሱስ ዝተዛረቦ ዓሚቁ ዘረባ ክንዝንግዖ የብልናን። ኣምላኽ ንዝጠመየትን ዝቃሕተወትን ነፍሲ ብሰናይ ዘበለ ዘጽግብ ክነሱ፣ ኣብ ምእካብ ደቂ ነብያት ግና ጥሜት ክኸውን ዘሕስብ እዩ። ኣብቲ በረኸትን ህይወትን ዝተኣዘዘሉ ምእካብ፣ ብጥሜት ዘሕለልዋ ነፍሳት እንክርከባ ብሓቂ ዘሕዝን ኩነት እዩ። እቲ ኩሉ ዘለዎ፣ ኩሉ’ውን ካብኡ ዝወጽእ ፈጣሪ እናምለኹ፣ ክጠምዩ ብሓቂ ዘስደምም እዩ። ጥሜት ከኣ ሕሱም እዩ። ጥሜት’ዶ ኣይኰነን ንሩት ቤተሊሄም ገዲፋ ናብ ሞኣብ ክትወርድ ዝደረኻ። ጥሜት’ዶ ኣይኰነን፣ ካብተን ክለተ ኣንስቲ ሓንቲ ንወዳ ኣብሲላ ንመግቢ ክትገብሮ ዝተገደደት። ብግዜ ካህን ኤሊ ድማ፣ ራእይን ቃል ኣምላኽን ውሒዱ ስለ ዝነበረ፣ ርኽሰት ኣብ ካህናት ኣምላኽ ተረኺቡ። እስራኤል ድማ ኣብ ቅድሚ ጸላእቱ ፎኺሱ ተረኺቡ። ሓወይ/ሓፍተይ ዘለኽዮ ምእካብ ከመይ ይመስል?
እዚ ከምዚ ኰይኑ ዝረኣየ ፣ ሓደ ካብ ማእከሎም ናይ ጥሜት ሽግር ግዲ ስለ ዝበሎ፣ ሓምሊ ክሓምል ናብ መሮር ወጸ። ተበግስኡ ዝነኣድ እዩ። ዝነበረ ጸገም ኣለልዩ ኣብ ውሽጡ ምኽባዱ ዝነበሮ ጥዕናን የርእየና። ከም ሰቡ ስቅ ኢሉ ኢዱ ኣጣሚሩ ኰፍ ክብል ይኽእል ነይሩ እዩ። ግና ከኣ ኣይገበሮን። ብጥሜት ምስ ብጾቱ ከሕለሉ፣ ስቅ ኢሉ ክርኢ ኣይደለየን። ትጉህ እዩ ነይሩ። ንዘሎ ሽግር ፍታሕ ይኸውን እዩ ዝበሎ፣ ዝረኸቦ ናይ ወይኒ መሮር ሓምሊ ድማ ተሸኪሙ ተመልሰ። ክበስል ድማ ኣብ ቁራዕ ሰኽተቶ። እቲ ተሰሪሑ በሲሉ ዝተባህለ መግቢ፣ ነቶም ዝጠመዩ ደቂ ነብያት ተቀረበሎም። እቶም ደቂ ንብያት ድማ ጥሜት ስለ ዝነበሮም፣ ነቲ ዝተቀረበሎም ብዘይ ምምርማር ክበልዕዎ ጀመሩ። ኣብ ሓሳቦም ዝነበረ፣ ጥሜቶም ዘርዊ ጥራይ ይኹን እምበር ዝተቀረበሎም ምብላዕ እዩ። ዝረኸብዎ፣ ዝተቀረበሎም ክጋፈጥዎ ጀመሩ።
ሓደ ካብ መንጉኦም ግና ብሃንደት፣ ኣዝዩ ብዘሰምብድ ጭድርታ፣ ዓው ብምባል “ኣብዚ ቁራዕ ሞት ኣሎ” (there is poison in the pot, KJV) ክብል ጀመረ። ኣብ መጀመርታ ዘስተውዓለሉ ኣይነበረን፣ ንሱ ግና ከየቋረጸ ምጭዳሩ ቀጸለ። ገሊኣቶም ከም ረባሽን መዕገርገን ዝረኣይዎ ነይሮም እዮም። እቲ ዝተቀረበ መግቢ ዝተበላሸወ፣ ዝተበከለ እዩ ዝነበረ። እቲ ዝነበረ ጥሜት ውሒዱስ፣ ዝተቀረበ መግቢ እንተዀነ ዝቀትል እዩ ዝነበረ። ዝተቀረበ መግቢ ዘበለ ኩሉ ንጥሜት ዘርዊ፣ ህይወት ዚዘርእ ዘይምኻኑ ዘስተውዕል ኣይነበረን። ግና ኸኣ ጥሜት እንድዮም ተወዲኦም። ሓደ ካብ መንጉኦም “ሞት ኣለዎ” ኢሉ እንተዘይጭርሕ፣ መወዳእታ እቶም ዝተኣከቡ እንታይ ምዀነ? ሞት ኣልዎ ኢሉ ዝጭርሕ ክህሉ ኣለዎ! ውሽጢ ኣበላሽዩ ናብ ሞት ዝወስድ እናተበልዐ፣ እናርኣየ ከም ዘይረኣየ ስቅ ዝብል ብሓቂ ምስ ምንታይ ክም ዝቁጸር ሕርብት ይብልካ። እዋእ! ብዘየገድስ ሰባት እንታይ ሽም ይህብዎ፣ ንምድሓን እተን ዝበልዓ ነፍሳት እምበር ዓው ኢሉ ክጭድር ኣለዎ። ንመግቢ ተባሂሉ ዝተመረዘ መግቢ እናተቀረበ ስቅ ኣይብሃልን እዩ። ንነግሩ ኣዳምን ሄዋንን ካብ ኣምላኽ ርሒቆም ዝሞቱ እኳ፣ ሰይጣን ንሓሳቦም ስለ ዝመረዞ እዩ (2ቆረ11፣2) ንገሊኦም ኣብ ትሕቲ ከናፍሮም ሕንዚ መንደልቶ ኣለዎም (ሮሜ3።13) መልሓስ ዝቀትል ሕንዚ ዘለዋ ከትከውን ከም ትኽእል ተነጊሩ ኣሎ (ያእ3፣8)። ገሊኣቶም መርዝን መሪርን ዘቡቁል ሱር ዘለዎም እዮም (ዘዳ29፣18)። ገለን ሓልዮት ኣምሲሎም ዝብልዎን ዝዛርብዎን፣ ነነፍሲ ዝሃንጽ ኣይኰነነ። ብኣንጻሩ ንነፍሲ ዝብክልን ዘበላሽውን ደኣ። ካብቲ ካብ ኣፎም ዝወጽእ፣ ጸጋ ዘዝሩቅ እዩ። ኣብ ናይ ፍቅሪ ምእካብ ብግሩሖምን ብዝተበላሸወ ስጋዊ ኣተሓሳስብኦምን፣ ሞት እዮም ዘቅርቡ። ሓወይ/ሓፍተይ ከምዚ ዝበለ ሓው/ሓፍቲ ዝበሃል እንተሃልዩ፣ ሓደ ሳዕን ክልተ ሳዕን ምስ ገናሕካዮ፣ ካብኻ ኣርሕቆ።
እቲ ሞት ዘለዎ መኣዲ እንተዘይተፈዊሱ፣ ዝሞቱ ክህልዉ ናይ ግድን እዩ። እዚ ኸኣ መግደራ እዩ። ሞት ከም ዘሎዎ ምጭዳር እኳ ዓቢ ምልላይ እንተዀነ፣ ቅሞት ዘለዎ ክፍወስ ከኣ ካልኣይን ዝዓበየን እዩ። እቲ ፍታሕ ድማ ርሑቅን ዘሸግርና ኣይነብረን። እቲ ፈውሲ ካብ ርሑቅ ካብ ስግር ባሕሪ ዘይኰነ፣ ኣብ ማእከሎም እዩ ዝነብረ። እዚ ድማ ኤልሳእ እዩ። እቲ ብሓሳብን ብቅብኣት ኣምላኽ ዝነበረ ናይ ኣምላኽ ሰብ። ባዕሉ ማዕረግ ዝወሰደ ዘይኰነ፣ ብንጹር ጻውዒት ኣምላኽ ንዕዮ ኣምላኽ ዝተመዘዘ ኣገልጋሊ። እቲ ካብ ቅድሚኡ ዝነብረ ዕጽፊ መንፈስ ተቀቢሉ ዕዮ ንምዕያይ ብኣምላኽ ዝተስአን ዝተላእከን ኣገልጋሊ ኣምላኽ እዩቅ ነይሩ። ካብቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ኣገልጋሊ ጽሩይን ንጽህና ዘለዎ ኣካይዳ ዝተማህረ፣ ንገዛእ ርእሱ ዘይኰነ ካብኡ ንዝዓቢ ጻውዒት ተቀቢሉ ዝወጸ። ቅድሚኡ ዝነበረ ኤልያስ እኳ ካብኡ ይዓቢ እንተነበረ፣ ዕጽፊ ቅብኣት ተቀቢሉ ንዝዓበየ ዕዮ ዝዓየየ ብሩኽ ናይ ኣምላኽ ሰብ እዩ። እዚ ድማ ምስቲ የሱስ ዝበሎ፣ “እቲ ብኣይ ዝኣምን እቲ ዝገብሮ ዘለኹ ከም ዝገብር፣ ካብዚ ዝዓቢ ድማ ከም ዝገብር እብለኩም ኣለኹ” ይሰማማዕ። ምኽንያት ናይዚ ክዛረብ ከሎ ድማ፣ ምሳኻትኩም ዝነብር መንፈስ ሓቂ ክህበኩም እየ ዝብል እዩ ነይሩ። ካብቲ ኣባና ዝሓደረ መንፈስ ሓቂ ዝተላዕለ፣ ንጥሜትን ንሞትን ፈውሲ ክንከውን ከም እንኽእል፣ እዚ ናይ ኣምላኽ ጻውዒትን ተስፋን እዩ። ግን ብኸመይ?
እቲ ናይ ኣምልኽ ሰብ ኤልያስ፣ ነቲ ሞት ዘለዎ መታን ክፍወስ ከምጽእዎ ዝኣዘዞም፣ “ሓሩጭ” እዩ ዝነበረ። ሓርጭ? ብሓቂ ንዝተበከለ፣ ሞት ንዘለዎ ዝፍውስ “ሓርጭ” ጥራሕ እዩ? እቲ ኣብ መንጎ ዘሎ ውህደት እኳ ርዱእ እንተዘይኰነ፣ “ሓሩጭ” ግና ኣብ መጽሓፍ ቕዱስ ዓቢ ቦታ ኣለዎ። ብፍላይ እኳ እ/ሔር ንደቂ እስራኤል ብዛዕባ ዘቅርብዎ መስዋእቲ ሕጊ ክህቦም ከሎ፣ ዘይቦኽዐ ሓሪጭ ከምጽኡ ከም ዘለዎም ብዙሕ ግዜ ተዛሪብዎም ኣሎ። እወ ጉርሕን ግብዝናንን ዘይብሉ፣ ዘይመጸጸ ህይወት ማለት እዩ። ኣብ ማእከል ምእካብ፣ ኣብ ኽንዲ ህይወትን በረኸትን ሞት እንተሃልዩ፣ ነቲ ሞት ኣለልዩ ዝጭድር ዝጭርሕ ሰብ እንተተረኺቡ፣ ፈውሱ ሓርጭ እዩ። ኣብ ማቴ13፣33 እንተዀነ ነዚ ሓሳብ የነጽረልና እዩ፣ “መንግስቲ ኣምላኽ ድማ ሰበይቲ ወሲዳ ኩሉ ክሳብ ዝበኩዕ ኣብ ሰለስተ ሳቶን ሓርጭ ዝለወሰቶ ማይ ብሑቕ ትመልስ”ማቴ13፣33።
ጥሜትን ሞትን ንዘለዎ ምእካብ ዝፍውስ፣ ኣካይዳን ኣነባብራን መንግስቲ ኣምላኽ እዩ። ኣብ ገለ ምእካብ ጥሜት ጥራይ ዘይኰነ፣ ሞት’ውን ኣሎ። እቲ ዘሎ ናይ ቃል ኣምላኽ ጥሜት ከይኣክል፣ ሞት ዝተገልጸሉ እዩ። ዝኸውን ዝዝረብ እቲ ንነፍሲ ዘድሕን፣ ንነፍሲ ዝሃንጽ፣ ንነፍሲ ዝመልስ ጥዑም ቃል ኣይኰነን። ንነፍሲ ዘሕጉስ ጥዑም ብስራት፣ ንዓጻጽምቲ ዘጠጥዕ ጥዑም ወረ፣ ንነፍሲ ዝመልስ ሓቀኛ ምስክርነት ኣይኰነን። ብኣንጻሩ ንነፍሲ ዘቅንን፣ ንቅብኣት ዘበላሹ፣ ጸጋ ዘዙሩቅ እምበር። ነዚ ኽሉ ዚፍውስ ግና “ሓሩጭ” ማለት ኣነባብራ መንግስቲ ኣምላኽ እዩ። ህይወትና ኩሉ ንመንግስቲ ኣምላኽ ዝበቅዕ ክኽኸውን፣ ንብረትና ንወንጌል ዝተመችአ ክኸውን ከም ዘለዎ ቅዱስ መጽሓፍ ኣስሚሩ ይነግረና (1ተሰ2፣121፣ ፊሊ1፣28) መንግስቲ ኣምላኽ ማለት ተኣኪብካ ስለ ዝበላዕካን ዝሰተኻን ዘይኰነ፣ ናይ መንፈስ ቅዱስ ስራሕ ኣብ ህይወትካ ስለ ዝበዝሐ፣ ኣብ ህይወትካ ዝግለጽ ፍረ ጽድቅን ሰላምን ሓጎስን እዩ (ሮሜ14)። ሓይልን ጽልዋን መንግስት ኣምላኽ ዝተገልጸሉ ህይወት ኣብ ዝሃለዎን ዝኣተዎን ዘበለ ፈውሲ እዩ። ንርእሱ እምልኾ ዘላመደ ዘበለ ሓው ወይ ሓፍቲ፣ ካብ መልክዕ ኣምልዀ ዘምለጠ፣ ሓይሊ ኣምላኽ ዝተለማመደ ስለ ዝኸውን፣ ንርእሱን ነቶም ዝሰምዕዎን ንኸድሕን ግቡእ ቦታኡ ዝሓዘ እዩ። (1ጢሞ4፣7-16) ፈጣሪ ድማ ነዚ ከምዚ ዝበለ ኣካይዳ ይብህጎ እዩ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ዝኸበርኩም ጸሓፍትን ተርጐምትን፡ ኣብ እንግሊዝኛ Universe እትብል ቃል፡ ብትግርኛ ክትትርጕምዋ ከለኹም፣ ኣድማስ ትብልዋ ኣለኹም እሞ፣ እዚ ጌጋ ትርጕም እዩ። ኣድማስ ማለት፣ ብመሰረት ዘመናዊ መዝገበ ቃላት ብኣቶ ተኪኤ ተስፋይ ኣብ 1999 እተጻሕፈት መጽሓፍ፣ ምድርን ጠፈርን ዝራኸብሉ ዝመስል፣ ኣብ ርሑቕ ጫፍ ኰይኑ ዝረአ ቦታ፣ ደረት ትርኢት። ብኣገላልጻ ፕሮፌሰር ስብሃቱ ድማ፣ ኣድማስ ነቲ ኣብ እዋን ዕራርቦ፣ ብርሃናትን ባናታትን ጸሓይ ሰንጢቖምን ደሚቖምን ዝረኣየሎም ዘፈፍራት ምድሪ (Ends of the earth)፣ ወይ ከኣ እቶም ሰማይን ምድርን ዝራኸብሎም ዝመስሉ፡ ብዓይኒ ሰብ ክረኣዩ ዘይክእሉ ተተናት (Spheres) ምድሪ የመልክት።
እዚ ምስቲ Horizon ዝብል እንግሊዝኛ ቃል ይሰማማዕ። ስለዚ ኣምላኽ ነዚ ኵሉ ኣድማስ ዝፈጠረ እዩ፣ ወይ ውን ጐይታ ኣድማስ እዩ ዝብል ኣበሃህላታት ጌጋ እዩ። ትዝክሩ እንተዄንኩም፣ ቅድሚ ብሕታውያን ጋዜጣታት ኤርትራ ምዕጻወን፣ ኣድማስ ትብል ጋዜጣ ነይራ። ኣርማ (መለለዪ) እታ ጋዜጣ፣ ኣብ ቀዳማይ ገጽ፣ ኣብ ላዕሊ ዕራርቦ ጸሓይ ነይርዋ።
እቲ Universe ዝብል ብትግርኛ ክትርጐም ከሎ፣ ሓንቲ ኣላ ቃል ሎሚ ባእላኣ ጠፊኡ ዘሎ። ንሳ ከኣ ጽንፈለኽ ትብል። ስለዚ Universe or Universal ምስ ኣጽናፍሰገድ፡ ጽንፈለኽ፡ ጽንፈ-ዓለምን ኣጽናፍለኽን ዝብሉ ቃላት እዩ ምምስሳል ዘለዎ። ንኣምላኽ ጐይታ ጽንፈለኽ እምበር፣ ጐይታ ኣድማስ ጥራይ ክንብሎ የብልናን። እዚ ወድሓንኩም። ተባረኹ!


text:
ብሪጣንያ ካብ ግዝኣታ ዝነበረት ሆንግ ኮንግ እናወሰኸ ይኸይድ ዘሎ ዓፋኒ ስርዓት ቻይና ንዝሃድሙ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ መናእሰይ ናይ ምጥያስ ፕሮግራም ንምስፋሕ ወሲና።
እቲ ንሚሊዮናት ነበርቲ ሆንግ ኮንግ ናይ ብሪጣንያ ዜግነት ዕድል ዝህብ The British Nationals Overseas (BNO) ዝተባህለ ፕሮግራም ቅድሚ 13 ኣዋርሕ ዝጀመረ'ዩ።እዚ ዝኾነ ነቐፍቲ ንናይታ ከተማ ናጽነት ዝድርት ዝበሉዎ መንግስቲ ቻይና ኣብ ሆንግ ኮንግ ሕጊ ሃገራዊ ድሕነት ኣብ ግብሪ ድሕሪ ምውዓሉ እዩ።
እቲ ፕሮግራም ቅድም ክብል ቻይና ነታ ከተማ ቅድሚ ምርካባ ማለት ቅድሚ 1997 ዝተወልዱ ነበርቲ ሆንግ ኮንግ'ዮም ንዜግነት ከመልክቱ ዘፍቕድ።
ፓርላማ ብሪጣንያ ትማሊ ሓሙስ ድሕሪ ምእካቡ ግን ሚንስትሪ ኢምግሬሽን'ታ ሃገር ኣብ ጥቅምቲ ግብራዊ ዝኸውን ለውጢ ኣውጺኡ'ሎ።
በዚ መሰረት ቕድሚ'ቲ ለውጢ ምትግባሩ 5.4 ሚሊዮን ነበርቲ ሆንግ ኮንግ ተጠቀምቲ'ቲ ፕሮግራም ክኾኑ ብቑዓት እዮም።ካብ ዝሓለፈ ዓመት ጥሪ ጀሚሩ ልዕሊ 100,000 ሰባት ንዜግነት ዘመልከቱ ክኾኑ ከለው ዕዉታት ኣብ ብሪጣንያ ንዜግነት ክሳብ ዘመልክቱ ንሓሙሽተ ዓመት ክሰርሑን ክመሃሩን ይኽእሉ።


text:
መራሒ ኤርትራ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ’ዚ ቀረባ ናብ መራሕቲ ሃገራት ደብዳቤ ጽሒፎም ‘ዘይሕጋዊ ዝበልዎ እገዳ ንክላዓልን ኢትዮጵያ ሒዛቶ ንዘላ ንኤርትራ ዝተዋሃበ መርየት ንክተርክብን’ ድፍኢት ንክግበር ከምዝጸውዑ ዝዝከር’ዩ።
ኤርትራዊ ኣቶ ኣማኑኤል በእደማርያም ‘ፕረዚደንት ኢሳያስ ንሕ/መ ኣማእኪሉ ዝላኣኾ ደብዳቤ ደጊም ይኣክል፣ ንኤርትራ ንምኽሓስ ጊዚኡ’ዩ’ ካብ ዝብል ተበጊሱ ይመስለኒ’ ይብል።
ኢትዮጵያዊ ኣቶ ኣሉላ ሰለሞን ብወገኑ ‘ኤርትራ ኣብ ኣሜሪካ ፕረዚደንት ብዝተመርጸ ቁጽሪ፣ ናይ ፖሊሲ ለውጢ ከይገበረ ተመሳሳሊ ደብዳቤ ናይ ምልኣኽ ባህሪ ከምዘለዎን ዕላምኡ ድማ ኣሜሪካ ኣብ ጎና ወጊና ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ጸቕጢ ንምፍጣርን’ዩ’ ባሃላይ’ዩ።
ኢትዮጵያ ኣባል ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ ምዃና ንጻዕሪ ኤርትራ ክሓላልኾ’ዶ ይኽእል? ኣብ ዝብል ሕቶ ክልቲኦም ኣጋይሽ ዝተፈላለየ መርገጺ ኣለዎም።
ሓላፍነትን ተግባርን ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ፣ ስልጣን ቀወምቲን ዘይቀወምቲን ኣባላት’ቲ ቤት ምኽሪ ዝምልከት መደብ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ኣብ ቀጸልቲ መደባትና ሒዝናልኩም ክንቀርብ ኢና።


text:
ብመሰረት ሓበሬታ ሰበ-ስልጣን ሚኒስትር ምኽልኻል ኣሜሪካ እቲ ዝሞተ ወታሃደር ቻርለስ ካይትንግ ራብዓይ ካብ ፊኔክስ ምኳኑ ገሊጾም’ለው። ጸሓፊ መራኸቢ ብዙሓን ፔንታጎን ፒተር ኩክ እቲ ኣባል ፍሉይ ሓይሊ ኣሜሪካ ኣማካሪ’ቲ ኣብ ሰሜናዊ ከተማ ሞሱል ንዝንቀሳቀስ ኩርዳዊያን ተቃለስቲ ዝነበረ ምኳኑ ገሊጹ’ሎ።
ካብ ከተማ ስቱጋርት ጀርመን ሚኒስትር ምክልኻል ኣሜሪካ ኣሽ ካርተር እዚ ክስተት ዒራቕ ሕጂ’ውን ሓደገኛ ቦታ ምኳኑ ዘሪኢ’ዩ ክብሉ ተዛሪቦም።
‘እዚ ግጭት ገና ኣይተወደአን ገና ብዙሕ ሓደጋ ከምዘሎ ሞት’ዚ ነቶም ኣብ ሰሜን ሞሱል ንዝርከቡ ኩርዳውያን ተቃለስቲ ምክርን ሓገዝን ዝህብ ዝነበረ ኣባል ፍሉይ ሓይሊ ኣሜሪካ ዝኾነ ቻርለስ ኬይትንግ መርኣያ’ዩ። እቲ ሓደጋ ቀጻሊ’ዩ በቲ ዘጋጠመ ሞት ድማ ዝለዓለ ጓሂ ይስመዓና።’
ብመሰረት ሓበሬታ’ቶም ሰበ-ስልጣን ኬይትንግ ዝሞተ ዳዕሽ ካብቲ ኩርዳዊያን ተቃለስቲ ዘለውዎ ድፋዕ ካብ ሰለስተ ክሳብ ሓሙሽተ ኪ.ሜ ንቅድሚት ብምእታው ብዘካየድዎ መጥቓዕቲ ምኳኑ ሰበ-ስልጣን ሓቢሮም።
እቲ ብኣሜሪካ ዝምራሕ ሕብረት ኣብ ልዕሊ ዳዕሽ መጥቓዕትታቱ ኣብ 2014 ካብ ዝጅምር ንነጀው ዝሞተ እዚ ሳልሳይ ወታሃደር ኣሜሪካ’ዩ።
ብተወሳኺ ዕጡቓት ዳዕሽ ነቲ ብኣሜሪካዊያን ኣማከርትን ደብዳብ ነፈርትን ዝተታሕዘ ድፋዕ ኩርዳዊያን ተቃለስቲ ንምጥሓስ ከበድቲ ኣጽዋር፡ ኣጽዋር ዝዓጠቑ መካይንን ርእሰ-ቕትለታዊ መጥቓዕትታት ዘጠቓልል መጥቓዕቲ ምክያዶም ተገሊጹ።
ድሒሩ ኩርዳዊያን ተቓለስቲ በቲ ናይ ሶሉስ መጥቓዕቲ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ዕጡቃት ዳዕሽ ዝወደቓ ክልተ ከተማታት ምምላሶም ገሊጾም’ለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሶማል፣ ዓቃብ ሰላም ሕ.ኣ.፣ ኣመሪካን ሰራዊት ሶማልን ብሓባር ኣብ ልዕሊ ኣልሸባብ መጥቃዕቲ የካዪዱ
Radio Erena: 25 September 2022 መንግስቲ ሶማል ኣብ ልዕሊ ጥሩፍ ጉጅለ ኣልሸባብ ክጎናጸፎ ዝቐነየ ዓወታት፣ ብምሉእ ደገፍ ዓቃብ ሰላም ሕብረት ኣፍሪቃ ምዃኑ ተገሊጹ። እቲ ዓቃብ ሰላም ብዓርቢ 23 መስከረም ኣብ ዘው [...]
ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ኵናትን ኣብ ናጽነት ፕረስ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝፈጠሮ ጽልዋን ዘተኮረ ዋዕላ፣ ኣብ ፓሪስ ተቓኒዑ
Radio Erena: 23 September 2022 ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ኵናትን ኣብ ናጽነት ፕረስ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝፈጥሮ ዘሎ ጽልዋን ዘተኮረ ዋዕላ ኣብ ፓሪስ ተኻይዱ። ኣብቲ ብራድዮ ኤረና ተወዲቡ፣ ብሓሙስ [...]
‘መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ትግራይ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ይፍጽም ኣሎ።’ ጸብጻብ መርማሪት ጉጅለ ሕቡራት ሃገራት
Radio Erena: 22 September 2022 ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ሰሜን ኢትዮጵያ እትምርምር ጉጅለ ሕቡራት ሃገራት፣ 'መንግስቲ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ይፍጽም ኣሎ' ዝብል እምነት ከምዘለዋ ኣፍሊጣ። እታ ጉጅለ፣ [...]
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ፍቓድ ዳህሳስ ነዳዲ ኩባንያ ዕደና ቻይና ሰሪዙ
Radio Erena: 22 September 2022 መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ክልል ሶማል፣ ዞባ ኦጋዴን፣ ዳህሳስ ነዳዲ ናይ ዘካይድ ዝነበረ ኩባንያ ዕደና ቻይና ፍቃድ ሰሪዙ። መርበባት ዜና እታ ሃገር፣ ንሚኒስተር ማዕድን፣ ኣ [...]
ርዋንዳ፣ ተቓወምቲ ኮንጎ ትድግፍ ኣላ ክብል ፕረዚደንት እታ ሃገር ወቒሱ
Radio Erena: 22 September 2022 መንግስቲ ርዋንዳ፣ ኣብ ደሞክራስያዊር ሪፖብሊክ ኮንጎ ግጭታ ንዘካይዱ ዘለዉ ዕጡቓት ተቓወምቲ ይድግፍ ኣሎ ክብል፣ ፕረዚደንት ፈሊክስ ትሽኪዲ ወቒሱ። እቲ ፕረዚደንት ኣብ ሓፈ [...]
ኤርትራ፣ ሃገራዊ ዋዕላ ድንሽ ኣካይዳ
Radio Erena: 22 September 2022 መንግስቲ ኤርትራ፣ ሃገራዊ ዋዕላ ድንሽ ኣካይዱ። እቲ ብሚኒስትሪ ሕርሻ ተወዲቡ፣ ካብ 21 ክሳብ 22መስከረም፣ ኣብ ኣስመራ ዝተቓንዐ ሃገራዊ ዋዕላ ድንሽ፣ ምሩጽ ዘርኢ ድንሽ [...]
ኤርትራ፣ ‘ዕቑር ሰራዊት’ ኣንሶላን ስንቂን ሒዞም ብዝቐልጠፈ ናብ ኣሃዱታቶም ክጽንበሩ ይጽውዑ
Radio Erena: 21 September 2022 ኣብ ኤርትራ፣ ብሕማም፣ ሓገዝ ንስድራቤታት ይኹን ካልእ ምኽንያታት ኣብ ገገዝኦም ዝጸንሑ ኣባላት ሰራዊት ብዝቀልጠፈ ናብ ኣሃዱታቶም ክጽንበሩ ህጹጽ ጻውዒት ይቐርብ ኣሎ። እቲ [...]
ኡጋንዳ፣ ለበዳ ሕማም ኢቦላ ኣዊጃ
Radio Erena: 21 September 2022 ኡጋንዳ፣ ለበዳ ሕማም ኢቦላ ኣዊጃ። ሰበ ስልጣን ጥዕና እታ ሃገር ብዝሃብዎ ሓበሬታ፣ ኣብ ማእከላይ ኡጋንዳ ኣብ እትርከብ፣ ዞባ ሙበንደ፣ ወዲ 24 ዓመት መንእሰይ፣ ብቫይረስ [...]
ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ፣ 139 የመናውያን ገፈፍቲ ዓሳ ከምዝሓዘ በዓል መዚ ሃብቲ ዓሳ የመን ወቒሱ
Radio Erena: 21 September 2022 ኣብ ክሊ ቀይሕ ባሕሪ፣ ዓሳ ኣብ ምግፋፍ ዝነበሩ 139 የመናውያን፣ ብሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ ከምዝተታሕዙ፣ በዓል መዚ ሃብቲ ዓሳ እታ ሃገር ወቒሱ። እቶም 23 ትሕቲ ዕድመ ዝር [...]
‘ኤርትራ፣ ብሰፊሕ ግንባራት፣ ሓድሽ ዙርያ መጥቃዕቲ ከፊታ።’ ሓይልታት ትግራይ
Radio Erena: 20 September 2022 ሰራዊት ኤርትራ፣ ከም መቐጸልታ ናይቲ ሳልሳይ ሰሙኑ ሒዙ ዘሎ ውግእ፣ ብሰፊሕ ግንባርት ሓድሽ ዙርያ መጥቃዕቲ ከፊቱ ክብሉ ሓይልታት ትግራይ ከሲሶም። ማእከላይ እዚ ሓትልታት [...]


text:
Norberg
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 8 9 2020
ኖርበርይ ናይ ዕደና ኮምዩን እዩ፡ ካብተን ናይዚ ሃገር ጥንታውያን ናይ ዕደና ቦታ ከኣ እዩ። እቲ ኮምዩን ብከተማታት ኖርበርይ፡ ሸርግሩቫንን ካርበኒንግን ካልኦት ሓያሎ ናይ ዕደና ቁሸታት ዝቖመ እዩ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ5,715
ስፍሓት መሬት448 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Borlänge 69 ኪሜ
- Västerås 69 ኪሜ
- Uppsala 111 ኪሜ
- Stockholm 164 ኪሜ
እቲ ኮምዩን ኣብ ቨስማንላንድ ሰሜናዊ ክፍሊ ኮይኑ ምስ ፋየርስታን ሳላን ከምኡውን ሳላን ዳላርናን (ስመድየባከን፡ ሀደሙራን ኣቨስታን) ይዳወብ። እቲ ብዙሕ ዝዓይነቱ መሬት ብዱርን ሕርሻን እተሸፈነ እዩ፡ ቀላያትውን ብዙሕ እዩ። 80% ካብቲ ህዝቢ ኣብ ከተማታት ይነብር።
መንበሪ-ገዛ
ኣብዚ ኮሙናውን ብሕታውን መንበሪ ኣባይቲ ኣሎ። ኣብቲ ናይ ኖርበርይ ኮምዩን ወብሳይት ጥርሑ ኣፓርትማን ሓበሬታ ብዛዕባ ኣካረይትን ክትረክብ ትኽእል።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ኖርበይ እዘን ዚስዕባ ቋንቋታት ይዝረባ፤ ዓረብ፡ ትግርኛ፡ ሶማሊን ዳሪን ወዘተ. ብዝሒ ናይ ቋንቋ ጉጅለታት ብምምጻእን ምኻድን ስደተኛታ ይጽሎ እዩ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ኖርበርይ ሃብታም ማሕበራዊ ህይወት ኣሎ። ናይ ኢደጥበብን ስፖርትን ካልእን። ንመንእሰያት ዚምልከት ከኣ ናይ ኵዕሶ እግሪ፡ ምንሽርታትን ብሽግለታን ንጥፈታት ኣሎ። ኣብቲ ናይ ኖርበርይ ኮምዩን ወብሳይት ብዛዕባ እተን ንጡፋት ማሕበራት ሓበሬታ ብተወሳኺ ኣንብብ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ኖርበርይ ዚርከቡ፤ፋርማሲ፡ ባንክ፡ ቤትንባብ፡ ማእከል ጥዕና፡ ሕክምና ስኒ፡ 2 ዓበይቲ ግሮሰሪታት፡ ናይ መጻወቲ ድኳን፡ ቨተሪነሪ፡ ሓደ ፍሉጥ እንዳ ከይክ፡ ኤልሳ ኣንደሾን እንዳ ከይክ፡ ካፈ፡ ሰከንድሃንድ ድኳናትን ኣብያተመግብን። ዝቐረበ ናይ ኢከያ ድኳን ኣብ ቨስተሮስ እዩ። ዪስክ Jysk ኣብ ኣቨስታ ኮምዩን ይርከብ። ኣብያተጽሕፈት ዕዮን፡ መድህንን ቀረጽን ኣብ ፋየርስታ ኮምዩን ይርከቡ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ኖርበርይ ሓሙሽተ ኣብያተትምህርቲ ህጻናትን ሓደ ከኣ ብሕታውን ኣሎ። ብዛዕባ ኩሉ ብተወሳኺ ኣብ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ከተንብቦ ትኽእል። ክፉት ቤትትምህርቲ ህጻናት ምስ ሽወደናዊት ቤትክርስትያን ብምትሕብባር ይሰርሕ።
ንቅሩብ ዕብይ ዝበሉ ህጻናት ድማ ናይ መንእሰያት ንጥፈታት ኣብ ማእከል መንእሰያት ኡንካን ኣሎ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ኖርበርይ ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ከምኡውን መባእታ ቤትትምህርቲ፡ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ይርከብ። ከምኡውን ኣብ ፋየርስታ ኤስኤፍኢ sfi ኣሎ።
ዕድላት ትምህርቲ
ትምህርቲ ንዓበይቲ እውን ምስ ፋየርስታ - ከምኡውን ምስ ኺንስካተበርይ ኮምዩን ብምትሕብባር እዩ ዚካየድ።
ኣገልጎት ጥዕና
ማእከል ጥዕናን ህዝባዊ ሕክምና ስንን ኣብ ማእከል ኖርበርይ ይርከብ። ናይ ኣደታትን ህጻናትን ክሊኒክ ከምኡውን ፋሚልየሰንትራለን "Lärkan" ኣብኡ ይርከብ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
እቲ ኮምዩን ንቨስትማንስላንድ ናይ ትርጁማን ኣገልግሎት እዩ ዚውከስ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ብዛዕባ ናይ ቨስትማንላንድ መራኸቢታት ሓበሬታ - ባቡርን ኣውቶቡስን፡ ኣብ Västmanlands Lokaltrafik. ርኸቦ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ኖርበርይ ከባቢኡን ዚርከቡ ክፉታት ናይ ስራሕ ቦታትት ኣብ Platsbanken ርኸቦ።


text:
ትካል ጥዕና ዓለም (WHO) ኬንያ ንስግኣት ቫይረስ ኢቦላ ብዝለዓለ ብርኪ ዝተቓልዐት እያ ክብል መዲቡዋ።እቲ ሕማም ኣብታ ሃገር እትዩ እንተኾይኑ ዝትረኽበ ሓበሬታ ዋላ እንተዘይሃለወ እውን ኬንያ ማእኸል ቀንዲ መጎዓዚያ ኣየር ስለዝኾነት እታ ምብራቓዊት ኣፍሪካ ነቲ ሕማም ብዝዓበየ ዝተቓልዐት ይገብራ ይብል እቲ ትካል።
እዚ ኢቦላ ናብ ምብራቕ ኣፍሪካ ክጋፋሕ ከምዝኽእል ክሳብ ሎሚ ብWHO ዝተውሃበ ከቢድ መጠንቀቕታ እዩ።
ወኪል WHO ኣብ ኬንያ ዶ/ር ካስቶዲያ ማንድልሃት ሎማዕንቲ ረቡዕ ኣብዝሃብኦ ጋዜጣዊ መግለፂ ትካለን ኬንያ ናብ ደረጃ ክልተ ክብ ኣቢሉዋ’ሎ ኢለን።
ሓድ ሓደ ተጎዓዝቲ ናብታ ሃገር ኣብዘእትው ኖቕጣታት ብፍላይ ድማ ኣብ መዕረፎ ነፈቲ ዝካየድ ምርመራ ትሑት ምዃኑ ምግላፆም መራኸቢ ብዙሃን ኬንያ ፀብፂበን ኣለዋ።እቲ ሕማም ናብ ናይጀሪያ ዝኣተወ ብመርዕረፊ ነፈርቲ ኣቢሉ ምንባሩ ይዝከር።
እቲ ሕማም ዛጊድ ን1,069 ሰባት ከምዝቐተለ WHO ገሊፁ’ሎ።
ብዝተኣሳሰረ ዜና ጀርመን ዜጋታታ ካብ ሲየራ ሊዮን፣ግኒን ላይበሪያን ክወፁ ኣዚዛ።እቲ ፃውዒት ንሰራሕተኛታት ጥዕናን ዲፕሎማስን ኣይምልከትን።
ብኻሊእ ዜና ካብ 3 ክሳብ 7 መስከረም 2014 ኣ/ፈ ኣብ ዋና ከተማ ቡርኪና ፋሶ ዋጋ ዱጉ ክካየድ ተታሑዙ ዘሎ ጉባኤ መራሕቲ ኣፍሪካ ኣብቲ ዝተትሓዘሉ ቦታን ግዜን ከምዝካየድ ሕብረት ኣፍሪካ ኣፍሊጡ።
ኣዲስ ኣበባ ኣብዝርከብ ዋና ቤት ፅሕፈት ሕብረት ኣፍሪካ መግለፂ ዝሃቡ ኣብ ሕብረት ኣፍሪካ ኮሚሽነር ማሕበራዊ ጉዳያት ዶ/ር ሙስጠፋ ካሎኮ ምስ ትካል ጥዕና ዓለምን ኣብ ቡርኪና ፋሶ ምስ ዝርከብ ኣሰናዳኢ ኮሚቴን ብዛዕባ ክግበር ዘለዎ ጥንቃቐ ከምዝተዘራረቡ ብምግላፅ እቲ ኣኼባ ኣብ ምዕራብ ኣፍሪካ ናይ ምክያድ ትልሚ ከምዝደፍእሉ ተዛሪቦም።
ጎኒ ንጎኒ እቲ ጉባኤ መራሕቲ ኣፍሪካ ንለበዳ ኢባለ መከላኸሊ ዝኸውን ገንዘብ ከምዘተኣኻኽቡ እቶም ኮሚሽነር ሓቢሮም።
ብዝግባእ ዘይተፈተሸ ዚማፕ ዝተብሃለ መድሓኒት ኢቦላ ኣብ ጥቕሚ ንክውዕል ከምዝድግፍ እውን ሕብረት ኣፍሪካ ሓቢሩ’ሎ።
ኣብ ሂበይ ጥራሕ ዝተፈተነን ፅቡቕ ውፅኢት ዘርኣየን እዩ ዝተባሃለሉ መድሓኒት ኣብ ሰባት ዝህልዎ ውፅኢትን ዘሕድሮ ጉድኣትን ግን ዝተፈልጠ የለን።
ኣብ ስዊዘርላንድ ዝተኣከቡ ሰብ ሙያ ትካል ጥዕና ዓለም እቲ መድሓኒት ንሰባት ምሃብ ንስነ ምግባር እቲ ሙያ ኣይፃረርን ኢሎም።ሃገራት ምዕራፍ ኣፍሪካ እውን ነቲ መድሓኒት ንምጥቃም ተዳሊየን ኣለዋ።
ኮሚሽነር ሙስጠፋ ካሎኮ እውን ነቲ መድሓኒ ደገፎ ገሊፆም ኣለው።


text:
Radio Erena: 28 November 2019
ኣመሪካ፣ ኣብ ልዕሊ ደቡብ ሱዳን ክትውስዶ ብዛዕባ ትኽእል ውሳኔ ትመክር ምህላዋ ዲፕሎማሰኛታት ሓቢሮም።
እታ ሃገር፣ ኣብ ደቡብ ሱዳን ንዝርከብ ኣምባሳደራ፣ ናብ ዋሽንግተን ድሕሪ ምጽዋዕ፣ ኣብ ጉዳይ እታ ሃገር ብዕቅምቆት ትመክር ምህላዋ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣረጋጊጹ ኣሎ።
ጸሓፊ እቲ ክፍሊ፣ ማይክ ፖምፐዮ ብትዊተር ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፣ ኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ደቡብ ሱዳን ናብ ዋሽግንተን ከምዝተጸውዐ ብምርግጋጽ፣ እዚ ድማ ምስ ምድንጓይ ምቛም ናይ ልፍንቲ መንግስቲ ዝተኣሳሰር ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ኣብ ወርሒ 12 ሕዳር ክካየድ ዝነበሮ ምቛም ናይ ልፍንቲ መንግስቲ ደቡብ ሱዳን፣ ንተወሳኺ 100 መዓልታት ከምዝተናውሐ ዝዝከር’ዩ።
ፕረዚደንት ሳልቫ ኪርን ተቓዋሚኡ ሬክ ማቻርን ብመንጎኝነት ፕረዚደንት ኡጋንዳ ዩዌሪ ሙሴቨኒ፣ ኣብ ካምፓላ ኣብ ዝበጽሕዎ ስምምዕ፣ ምቛም ናይ ልፍንቲ መንግስቲ ክናዋሕ ከምዝወሰኑ ይፍለጥ።
እንተኾነ፣ ነቲ ውሳኔ ዘይደገፈት ኣመሪካ ዝምድናኣ ምስታ ሃገር ዳግመ ግምት ክትገብረሉ ምኻና ብተደጋጋሚ ክትገልጽ ጸኒሓያ’ያ።
ዘተ ሰላም ደቡብ ሱዳን ክቀላጠፍን እታ ሃገር ናይ ልፍንቲ መንግስቲ ከተቕውምን ጸቕጥታት ኣብ ምግባር እትርከብ ኣመሪካ እዚ ምስ ዘይከውን ክሳብ እገዳ ዝኸይድ ስጉምታት ክትወስድ ምኻና ኣጠንቂቓ’ያ።
=================


text:
ስራሕ ናይ ተነኮ ምህራም
ምስ ኣብ Les clés de l'Atelier
እንታይ ኢዩ?
እዚ ስልጠና እዚ እንተወሓደ ናይ 710 ሰዓታት ልምዲን ተመክሮን ጥራይ ዘይኮነ ናይ ተነኮ ምልባጥ ስራሕ ሞያዊ ብዕዓት ንምጥራይ እዩ ዕላምኡ
i
ኣገዳሲ ሓበሬታ፣ ኣብዚ ክፍለጥ፣ እዚ ኣብ ሓድሽ ገዛን ናይ መሬት ዝስራሕ ኮይኑ ምስ ብዙሕ ቴክኒን ዝተኣሳሰረ ናይ ብዙሕ ማሽናት ፍልጠት እንተላይ ዝተኣሳሰር እዩ።
ንመን ኢዩ ፧
ዞባ\ ዴባርትሞ
69 - Rhône
ን 6 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
69 - Rhône
ን 6 ኣዋርሕ
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ስራሕ ናይ ምርካብ ዕድል ዘለዎ
80% ካብ ሰልጠንቲ ኣብ ሓጺር እዋን ስራሕ ይረኽቡሉ de nos
ናይ ስራሕ ስልጠና
ኣብ ናይ ስልጠና እዋን ስራሕ፣ ከምኡ እውን 2 እዋን ናይ ስራጀር ወይ ተለማማዲ ሰራሕተኛ ክትከውን ኢኻ ወይ ኢኺ።
ሞያዊ ስልጠና
ንስራሕ ዝዓለመ ሞያዊ ስልጠና ናይ 6 ኣዋርሕ
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ርኸቡና
ናብ እስቴላ ፐሪን ኢመይል ጸሓፉ ወይ ደውሉ Estelle Perrin
- ኢመይን: ep@lesclésdelatelier.fr
- ቴለፎን : 09 50 00 60 80


text:
ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉሙዝ ዞባ ካማሻ ወረዳ ሴዳል ዕጡቓት ንስቪላት ቀቲሎም ንብረት ምዕናዎም መሰኻኽር ዓይኒ ኢና ዝበሉ ንንድምጺ ኣሜሪካ ገሊፆም።
ነቲ ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ዘረጋገፁ ሓላፊ ቢሮ ፀጥታን ህንፀት ሰላምን እቲ ክልል ኣቶ ኣብዮት ኣልቦሮ "ዕላምኦም ንህንፀት ዓብይ ግድብ ህዳሰ ንምዕንቃፍን ናይቲ ክልል ሰላም ንምዝራግን እዩ" ኢሎም ኣለው።
ዕጡቓት ትማሊ ንሰላማዊያን ሰባት ቀቲሎም ዝበሉ ናይ ዓይኒ ምስክር ኣቶ ማቲ ሙላቱ እቶም ዕጡቓት "ንቀያሕቲ" ሰባት ጥራሕ እናፈለዩ ካብ ምጥቓዕ ብተወሳኺ ኣብ ልዕሊ ንብረት መንግስትን ውልቀሰባትን ጉድኣት ኣውሪዶም ኣለው ኢሎም። ንሶም ንገዛእ ርእሶም ሓዊሱ ሰባት ንብረቶም ራሕሪሖም ምህዳሞም ገሊፆም።
ኣቶ ኣብዮት ነቲ መጥቓዕቲ ዝፈፀሙዎ ዕጡቓት ዴሞክራሲያዊ ምንቅስቓስ ህዝብታት ጉሙዝ እዮም እውን ክብሉ ከሲሶም ኣለው። ዝወረደ መጠን ጉድኣት ዛጊት እንተዘይተፈለጠ እውን ካብ ስቪላትን ዕጡቓት መንግስትን ዝተቐትሉ ከምዘለው ገሊፆም። እቶም ሓላፊ ቢሮ ህንፀት ሰላምን እቲ ክልል እቲ መጥቓዕቲ መንነት መሰረት ዝገበረ ኣይኮነን ኢሎም ኣለው ።ኣብ ልዕሊ እቶም ዕጡቓት ስጉምቲ ይውሰድ ከምዘሎ እውን ወሲኾም ሓቢሮም።
ርእይቶ ዴሞክራሲያዊ ምንቅስቓስ ህዝብታት ጉምዝ ንምርካብ ዝተገብረ ፃዕሪ ኣይሰለጠን ።


text:
‘’ናብ ኣስመራ ከይድኻ ምስ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኮፍ ኢልካ ክትደራደርዶ ትደሊ ኢልኪ እንተሓቲትኪኒ’’ ኢሎም ነታ ዘዘራረበቶም ጋዜጠኛ ኣልጀዚራ ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ ‘’እወ’’ እዩ መልሰይ ኢሎም።
ክልቲአን ሃገራት ኣብ 2000 ኣ/ፈ ዝተወድአን ህይወት 80 ሽሕ ሰባት ዘጥፍአን ደማዊ ውግእ ካብዘካይዳ ምስ ፕሬዝዳንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝተራኸበ መራሒ ኢትዮጵያ የለን።
መራሒ ኢትዮጵያ ናይ ዝነበሩ ናይ ኣቶ መለስ ዜናዊ ፖሊሲ ክቕፅልሉ ድልየት ከምዘለዎም ብምግላፅ ኣቶ መለስ ዜናዊ ናብ ኣስመራ ከይዶም ምስ ፕሬዝዳንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ንምዝርራብ ልዕሊ 50 ግዜ ከምዝሓተቱ’ውን ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ተዛሪቦም ኣለው።
ብሕቡራት መንግስታት ዝድገፍ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ባድመን ከባቢኡን ንኤርትራ እያ ትግባእ ክብል ምውሳኑ ይዝከር።እንተኾነ ኢትዮጵያ ነቲ ናይቲ ኮምሽን ውሳነ ብምንፃግ ነታ ከተማ ሒዛታ ትርከብ።
ኢትዮጵያ ንውሳነ እቲ ኮምሽን ክሳብ እትቕበል ወጥሪ ዘህድእ ዝርርብ ኣየካይድን ክትብል ኤርትራ ብቐፃልነት ትገልፅ።ብዛዕባ እቲ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ዝበልዎ ካብ ኤርትራ ዝተውሃበ ምላሽ የለን።


text:
07 ሰነ 2013 ኣ.ግ – | ወፍሪ ኣሉላ ኣባነጋ
ፀላኢ ካብ ዕለት 07 ሰነ 2013 ኣ.ግ ጀሚሩ መቐፀልታ ህዝቢ ትግራይ ናይ ምፅናት ዝኾነ ዝጀመሮ ወራር ኣብ ከባቢ ጉያ ነዊ : ከባቢ ኣግበ ዝርከብ መነወ ዝተብሃለ ፍሉይ ቦታ ጅግና ሰራዊት ትግራይ ፈለማ ዕውት ናይ ምክልኻል ውግእ እንዳገበረ ድሕሪ ምፅናሕ ካብ ሎሚ ዕለት 11 ሰነ 2013 ኣ.ግ ወጋሕታ ጀሚሩ ድማ ብሽም እቲ ውርይ ጅግና ትግራዋይ ኣፍሪካዊ ጀነራል ኣሉላ ኣባነጋ ዝተሰየመ ወፍሪ : መጠነ ሰፊሕ ፀረ መጥቃዕቲ የካይድ ኣሎ::
ወፍሪ ኣሉላ ኣባነጋ ካብ ኣልዓሳ : ሃገረሰላም : ዓብይ ዓዲ : ኣግበ ክሳብ የጭላ ኣብ ልዕሊ 100 ኪ.ሜ ዝተዘርገሐ ሓይሊ ፀላኢ : ሓየት ሰራዊትና በርቃዊ መጥቃዕቲ የካይድ ኣሎ:: እቲ መጥቃዕቲ ሐዚ እውን ብዝልዓለ ሕራነን ጅግንነትን ሰራዊትናን ይቕፅል ኣሎ:: ናይዚ ዝርዝር ምዕባለታት እንዳተኸታተልና ክነፍልጥ ምኻንና እንትንገልፅ : ብዝምዝገብ ዘሎ ዓወታት ንመላእ ህዝብናን ፈተውትናን ሓየት ሰራዊትናን እንኳዕ ደስ በለካ ንብል::
እቲ ወፍሪ ብጅግና ኣፍሪካዊ ጀነራል ኣሉላ ኣባነጋ ዝተሰየመሉ ምኽንያት:-
1ይ. እቲ ውግእ ጅግና ሰራዊት ትግራይ ፀረ መጥቃዕቲ ዝጀመረሉ መነወ ዝተብሃለ ትውልዲ ዓዲ ስፍራ ናይ ጅግና ትግራዋይ ኣሉላ ኣባነጋ ምኻኑ : እቶም ኩላትና ንምክሐሎም መላእ ኣፍሪካን ዓለምን ዝፈልጦ ጅግና ኣሉላ ኣባነጋ ፀረ ባዕዳውያን ኣብ ዝነበሩ ውግኣት ብዝልዓለ ጀግንነት ን13 ጊዜ ምስ ባዕዳውያን ወራራት ተዋጊኡ ብዘይ ገለ ስዕረት ብዝልዓለ ጅግንነት ኩሎም ውግኣት ብዓወት ዝተዋፅአ ፍሉጥ ኣፍሪካዊ ጀነራል ምንባሩ : ኩላትና ተጋሩ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣፍሪካን መላእ ዓለምን ዝምክሐሉ : ብውግእ ጥበቡ : ብጅግንነቱ : ትግራይ ኣይትንካእን ብዝብል ሕራነ ዝፍለጥ ብምንባሩ
2ይ. እቲ ሐዚ ዘሎ ሓዱሽ ወለዶን ነባር ተጋዳላይን ትግራይና ኣይትድፈርን : ትግራይና ከፅንቱ ንዝመፁ ብሙልኦም ከከም ኣመፃፅእኦም ብዝልዓለ ጅግንነት ዝዋጋእ ዘሎ ሓየት ሰራዊትና ሰራዊት ትግራይ : ነዚ ሓዱሽ ወለዶ እውን ከምቶም ኣያታቱ ኣቦ ሓጎታቱ ብዝልዓለ ጅግንነት : ኣብቲ መጀመርያ ፀረ መጥቃዕቲ ዝጀመረሉ መነወ ኣብዚ ሰሙን እዚ ኣብኡ ንዝነበረ ሓይሊ ፀላኢ ብዘይ ምንም ወረ ሙሉእ ብሙሉእ ስለዝደምሰሶ:: እዚኦም ኩሎም ኣብ ግምት ብምእታው ራእሲ ኣሉላ ብዝልዓለ ጅግንነቶምን ፀረ ባዕዲ መኸተኦምን ዝፍለጡ ኣፍሪካዊ ናይ መጀመርያ ጀነራል ብምንባሮም : ነዚ ኣብ ግምት ኣእትዮ ነቶም ኣቦ ሓጎና ጅግና ትግራዋይ ራእሲ ኣሉላ መፀውዒ ክኾን : ብሽሞም እቲ ወፍሪ ክስየም ዝተገበረሉ ምኽንያት እዚ እዩ::
በዚ ስም ዝተፀወዐ : በዚ ወፍሪ እዚ ዝተፀወዐ ውግኣት ድማ ከምቲ ልዕል ኢልና ዝገለፅናዮ ተኸታታሊ መጥቃዕትታት እናተኻየደ : ናይዚ ዝርዝር ዓወታት ድማ ብቐፃሊ ክንገልፅ ምኻንና ክንሕብር ንፈትው::
ዓወት ንህዝቢ ትግራይ! ትግራይ ትስዕር!


text:
ዩኒቨርስቲ ኣክሱም ንዝተፈላለዩ ክፋላት ሕብረተሰብ ሽረ እንዳስላሴ ኣብ ኣጠቓቕማ ምግቢ ተክሊ ሞሪንጋ ኣድሂቡ ስልጠና ሂቡ፡፡
ተክሊ ሞሪንጋ ብዝተፈላለዩ ዓይነት ምግቢ ክዳለው ዝኽእል ነቲ ኣብዚ ሕዚ ሰዓት ኣጋጢሙ ዘሎ ዓፀቦ ዘቃልል ስርዓት ኣመጋግባ ዘመሓይሽ ዝተፈላለዩ ንጥረ ነገራት ዘካተተ ሃናፅን ሕማም ተካላኻልን ዓይነት ተኽሊ ከምዝኮነ ድማ ተሓቢሩ፡፡ ተክሊ #ሞሪንጋ ብዝተፈላለየ ዓይነት ምግቢ ብቀሊሉ ዝዳለው ስርዓት ኣመጋግባን ስነ መኣዛን ዘመሓይሽ ተኽሊ ከምዝኮነ ድማ እቶም ተሳተፍቲ ሓቢሮም፡፡ ኣብ ትግራይ ሕብረተሰብ ብልምዲ ኣሕምልቲ፣ ፍራምረን ስሩን ብምርምር ተደጊፎም ብዘመነታይ መንገዲ ክንጥቀመሎም ተወሳኪ ስራሕ ከምዘድሊ እቶም ወገናት ኣተሓሳሲቦም፡፡ ኣብ #ዩኒቨርስቲ ኣክሱም መተሓባበሪ ቀፅሪ ሽረ ዶክተር ተክለ ወልዱ ዩኒቨርስቲ ኣክሱም ነቲ ኣብ ትግራይ ኣጋጢሙ ዘሎ ዕፅዋን ክባን ንምቅላል #ሕ/ሰብ ብቀሊሉ ፀገሙ ዝፈትሐሉን ስርዓት ኣመጋግቡኡ ዝመሓየሸሉን ፅንዓት ከምዝጀመረ ገሊፆም፡፡ ዩኒቨርስቲ #ኣክሱም እቲ ኣብ ተክሊ ሞሪንጋ ዝጀመሮ ምርምር ብምጥንካር ኣብ ሃገር በቆል ኣሕምልቲ፣ #ፍራምረን ሱሩን ተወሰክቲ ምርምርን ፅንዓትን የካይዱ ከምዘለዉ ዶ/ር ተክሉ ወሲኮም ሓቢሮም፡፡ ብጎይተኦም ተከስተ


text:
Radio Erena: 07 January 2021
ስዑዲ ዓረብ፣ ሕቡራት ኢማራት፣ ባሕሬይንን ግብጺን፣ ኣብ ልዕሊ ቀጠር ኣንቢረንኦ ዝጸንሓ እገዳታት በረራታት ክሊ ኣየርን ንግዲን
ዳግም ናብ ንቡር ክመልሳ ምዃነን ተሰማሚዐን።
እዘን ኣርባዕተ ሃገራት ዓረብ፣ ምስ ቀጠር ዝጸንሐን ዲፕሎማስያዊ ርክብ ብምታኽ፣ ን3 ዓመታት ኣብ ከበባ ኣእትየንኣ ድሕሪ ምጽናሕ’የን፣ ድሕሪ’ቲ ብሰሉስ 5 ጥሪ ዝተኻየደ ዋዕላ ሃገራት ወሽመጥ፣ እቲ ከበባ ከምዘብቅዐ ዝገልጻ ዘለዋ።
ኣብ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ዝጸንሕ ምስሕሓብ ንምሽምጋል ሓያሎ ሃገራት ተበግሶታት ከምዝወሰዳ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ እዚ ሕጂ ተዓዊቱ ዘሎ ስምምዕ ግና ብመንጎኝነት ንግስነት ኩዌት ከምዝተማእከለ ተሓቢሩ።
ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ዝመራሕተን ሃገራት ዓረብ፣ ኣብ ልዕሊ ቀጠር ዘንበርኦ እገዳታትን ከበባን ከልዕላ እንተኾይነን ከም ቅድመ ኩነት ከቕርብኦ ካብ ዝጸንሓ 10 ነጥብታት፣ መደበር ቴሌቪዥን ኣልጀዚራ ከተቋርጽን ኣብ ቀጠር ዝርከብ ሰራዊት ቱርኪ ክወጽእን ዝጠልብ’ዩ።
እንተኾነ፣ ቀጠር፣ ነዚ ብኣርባዕተ ሃገራት ዓረብ ዝቐረበ ጠለባት ከምዘይተማልእ ብምርግጋጽ፣ ዘሰሓሕብ ጉዳያት እንተሎ ብፖለቲካዊ ዘተ ንምፍትሑ ቅርብቲ ምዃና ክትገልጽ ጸኒሓ።
ሃገራት ወሽመጥ ንዘንበርኦ እገዳን ከበባን ብምልዓል ምስ ቀጠር ዝምድና ንምሕዳስ ኣብ ስምምዕ ዝበጽሓሉ ነጥብታት ብዝርዝር እኳ እንተዘይተገልጸ፣ ዝያዳ ምትእምማን ንምፍጣርን ንሰለስተ ዓመታት ዝጸንሐ ምትፍናን ንምእላይን ተወሳኺ ዘተን ስምምዓትን ከምዘድሊ ኩሎም ወገናት ኣሚቶም።
እዚ ኣብ መንጎ ሃገራት ወሽመጥ ዝጸንሐ ምስሕሓብ፣ ኣብ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ’ውን ጽልዋታት ፈጢሩ’ዩ።
ኤርትራን ጂቡቲንን ምስ ቀጠር ዝነበረን ዲፕሎማሲ ብምዝሕታል ጸግዒ ስዑዲ ዓረብ ክሕዛ እንከለዋ፣ ሱዳንን ሶማልን ግና ጸገማት ሃገራት ወሽመጥ ብዘተን ሽምግልናን ክፍታሕ ብምጽዋዕ ጸግዒ ናይ ዝኾነ ወገን ኣይሓዛን።
===================


text:
ሰለስተ ላዕለዎት ፖለቲከኛታት ክልል ትግራይ ኣብ ክልል ዓፋር ኣብ መዳጎንታት ዝርከቡ ተወላዶ ትግራይ ሰብኣዊ መሰሎም ንክኽበር ፀቕጢ ክገብር ንኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ምሕታቶም ገሊፆም።
እቲ ኮሚሽን ብወገኑ ነቲ ጉዳይ ይከታተሎ ከም ዘሎ ብምሕባር፡ ኩነታቶም ንህይወት ኣብ ዘስግእ ደረጃ ከምዘሎ ድማ ገሊፁ። ናይ ዘካየዶ ክትትል ውፅኢት ንቕድሚት ከምዝገልፅ ዘፍለጠ እቲ ኮሚሽን፣ ዝምልከቶም ኣካላት ነዚ ጉዳይ ህፁፅ ፍታሕ ክናድዩ ፀዊዑ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ኣማስያኡ ምክልኻል ሓደጋን ውሕስና መግቢን ክልል ዓፋር ኣቶ መሓመድ ሑሴን ንድምጺ ኣመሪካ ከም ዘመልከቶ፡ እቶም እሱራት ተወላዶ ትግራይ ኣብ መንጎኦም ብጥርጣረ ገበን ዝድለዩ ከም ዘለዉ፡ እንተዀነ እቶም ዝበዝሑ ካብቲ ክወርድ ዝኽእል ነድሪ ህዝቢ ኣብ ውሑስ ቦታ ንምፅናሖም ከም ዝተገብረ ጠቒሱ: ነቲ ብኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላትን እሱራትን ዝቐረበ ክሲ ድማ ካብ ክውንነት ዝረሓቐ ክብል ምላሽ ሂቡ ኣሎ። ዝርዝሩ ኣብ ናይ ጽባሕ መደብና ተኸታትሉ።


text:
Radio Erena: 20 September 2017
ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ሱዳንን ዝህሉ ወትሃደራዊ ዝምድና፣ ኣብቲ ዞባ ጸጥታን ርግኣትን ንምውሓስ ወሳኒ ምዃኑ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ገሊጹ።
እቲ ፕረዚደንት ነዚ ዝገለጸ፣ ብሓላፊ ጠቕላሊ ስታፍ ሰራዊት ኢትዮጵያ ጀነራል ሳሞራ ዮኑስ ዝምራሕ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ልኡኽ ኢትዮጵያ ኣብ መበል 16 ሓባራዊ ወትሃደራዊ ርክብ ክልቲኤን ሃገራት ንምስታፍ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ኣብ ሱዳን ኣብ ዝበጽሓሉ’ዩ።
ፕረዚደንት በሽር ንጀነራል ሳሞራ ዮኑስ ኣብ ካርቱም ኣብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈቱ ተቐቢሉ ኣብ ድሕሪ ምዝርራቡ፣ ወትሃደራዊ ዝምድና ሱዳንን ኢትዮጵያን ንኻልኦት ሃገራት ከም ጽቡቕ ኣርኣይ ክጥቐስ ከምኽእል ሓቢሩ።
ከም መርኣያ ናይቲ ኣብ መንጎ ክልትኤን ሃገራት ዘሎ ጥቡቕ ወትሃደራዊ ዝምድናን ኣበርክቶ ኢትዮጵያ ኣብ ምውፋር ዓቃብ ሰላምን ኣብ ሱዳንን ንምምስጋንን ድማ ፕረዚደንት በሽር ኣብታ ሃገር ዝወሃብ ዝልዓለ ወትሃደራዊ ንሻን ንጀነራል ሳሞራ ዮኑስ ሸሊምዎ።
ወትሃደራዊ ዝምድና ሱዳንን ኢትዮጵያን በዚ ከይተሓጽረ፣ ናብ ዝልዓለ ንምብጽሑ ክስርሓሉ ምዅኑ ዝገለጸ ሚኒስተር ምክልኻል ሱዳን ዓዋድ መሓመድ ቢን ዖውፍ ብወገኑ፣ እቲ ዝምድና ሓባራዊ ጸጥታዊ ዶብ ንምውሓስ ይኹን ምንቕስቓስ ተቓወምቲ ንምግታእ ኣገዳሲ ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ኣብ ወርሒ ለካቲት ናይዚ ዓመት’ዚ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽርን፣ ጸጥታ ዶባት ንምውሓስ ምቛም ወትሃደራዊ ልፍንቲ፣ ኣብ ወትሃደራዊ ምትሕግጋዛትን ካልእ ጉዳያትን ብምትኳር ከምዝተዘራረቡ ኣይርሳዕን።
ኢትዮጵያን ሱዳንን 727 ኪሎሜተር ዝዝርጋሕ ሓባራዊ ዶብ ከምዘለወን ይፍለጥ።
=====================


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ኣተሓባባሪት ፕሮግራም ምዕባለ ሕ/ሃ (UNDP) ሚሲስ ኣሁና ኢዚያኮንዋ ኦኖቺ ክዛረባ ከለዋ፣ ‘ዝርግሐ ልምዓት ዘይምዕሩይ ምኻኑ ዝሓበረ’ዩ ስለዝኾነ ዝኾነ ይኹን ሰብ ንድሕሪት ክተርፍ የብሉን’ ይብላ፣
‘ብልፅግና ሰባት ምዕሩይ ኣይኮነን። ድኽነት እውን ይውስኽ ኣሎ። እቲ ምዕባለ ንዝተወሰኑ ኣካላት ማሕበረሰባት፣ ዝተገፍዑን ንድሕሪት ዝተረፉን ንጎኒ ገዲፉዎም ሓሊፉ’ሎ’ ኢለን።
ብመሰረት እዚ መዐቀኒ’ዚ፣ ኣብ ዓለም ካብ ሰለስተ ሰባት እቲ ሓደ ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ናብራ ይሳቐ’ሎ ይብል እቲ ፀብፃብ።
ኣሁና ኢዚያኮኑዋ ወሲኼን ‘ንዓና ንኣፍሪካዊያን ዘተሓሳስበና እዚ ፀብፃብ እዚ ካብ መንጎ ዝዳህሰሰን 188 ሃገራት እተን 41 ሃገራት ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ሰብኣዊ ልምዓት ዝርከባ መብዛሕቲአን ሃገራት ኣፍሪካ ምኻነን’ዩ’ ኢለን።
ኣብቶም ዝሓለፉ ብርክት ዝበሉ ዓመታት፣ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓውድታት ዝለዓለ ቁጠባውን ማሕበራዊን ዕብየት ከምዘመዝገበት ዝገለፁ ድማ ኮሚሽነር ኮሚሽን ሃገራዊ ፕላን ኢትዮጵያ ዶ/ር ይናገር ደሴ እዮም።


text:
ትዕዝብቲ
ማእለያ ዘየብሉ ጸገም ተጋሩ ኣብ መዕቘቢ ስደተኛታት ሆልሆል ጅቡቲ (1)
ኣብ ትግራይ ዝተኣወጀ መደብ ዘርኢ ምጽናት ስዒቡ፡ ህዝቢ ትግራይ ኣብ ኵሉ ኵርናዕ ዓለም ኰይኑ እውን ኣይጠዓሞን። ኣብ ትግራይ ዘሎ፡ ጸላእትና ብቐጥታ ብዝኣጐዱዎ ባርዕ ውግእን ጥምየትን ይሳቐይ ኣሎ፤ ኣብ እተን ዴሞክራሳውያን ዝብሃላ ዓድታት ዘሎ ህዝብና እውን እንተዀነ ሕድሕዱ ስቓይን ሞትን ሓዉ፣ ሓፍቱ፣ወለዱ፣ ናይ ቀረባ ኣዝማዱ፣ ብሓፈሻ ድማ ትግራይ ስለ ዘሕምሞን ስለ ዘሳቕዮን ኣይቀሰነን። ካብ ትግራይ ወጻኢ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከብ ትግራዋይ ድማ ዳርጋ ማዕረ ከም እቲ ኣብ ትግራይ ዘሎ ትግራዋይ ግፍዒ ይፍጸሞ ኣሎ። ኣብ ጅቡቲ ዝነብር ይዅን ድሕሪ እቲ ኣዋጅ ዘርኢ ምጽናት ብዝተፋላለየ ምኽንያትን መንገድን ሂወቱ ከድሕን ናብ ጅቡቱ ዝኣተወ ትግራዋይ ዳርጋ ከምቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝነብር ትግራዋይ እዩ ከፊእዎ ዘሎ። መኽንያቱ ድማ ናይ ጅቡቲ መንግስቲ ካብ ናይ ኣብይ ኣሕመድ መንግስቲ ቀጥታዊ ትእዛዝ ብምቕባል ኣብ ልዕሊ ትጋሩ ብዝፈጠሮ ተጽዕኖ እዩ።
ኣብ ጅቡቲ ካብ ዘለዋ መዕቘቢ ስደተኛታት ዓሊ ዓደህ፣ ማርካዚን ሆልሆልን ተጠቀስቲ እየን። መዕቘቢ ስደተኛታት ሆልሆል ካብ ዝምስረት ዳርጋ 10 ዓመታት ዘቝጸረ መዕቘቢ ስደተኛታት ኰይኑ፣ መጀመርታ ንሶማላውያን ስደተኛታት ተባሂሉ እዩ ተመስሪቱ። ድሕሪ ግዘ ድማ ኤረትራውያን እውን ክየዕቝቡሉ ጀሚሮም፣ ካብ 5 ሕዳር 2013 ዓ.ም ጀሚሩ ድማ ተጋሩ ተወሲኾምዎ ይርከቡ። መዕቘቢ ስደተኛታት ሆልሆል ዋና ጅቡቲ (Mainland Djibouti) መንገዲ ክልተ ስዓት ብ መኪና እዩ ዝርሕቕ። እቲ መንገዲ ድማ ጸርጸር እዩ። ሆልሆል ናብ ናይ ኢትዮጵያ ዶብ ኣዝዩ ዝቐረበ እንትዀን፣ እቲ ካብ ኢትዮጵያ ናብ ጅቡቲ ዝኣትው መንገዲ ባቡር ድማ ብጎኑ ዝሓልፍ ኰይኑ ርሕቐቱ ብግምት ካብ 0.5 ኪሎ ሜትር ክሳብ 1 ኪሎሜትር ይዀን። ካብቲ መዕቘቢ ስደተኛታት ሆልሆል ን ኣንፈት ሰሜን፡ ኣብ ቀረባ ርሕቐት ድማ መዋፈሪ/ካምፕ ሰራዊት ጅቡቲ ኣሎ፤ ርሕቐቱ ካብ 1 ኪሎሜትር ኣይይበልጽን፣ ብቐጻሊ ድማ ናይ ኣየርን ናይ ምድርን ልምምድ ዝግበረሉ መዋፈሪ እዩ። እዙይ ድማ ብውግእ ሉ ነገሩ ስኢኑ ንዝመጽአ ህዝቢ ካልእ መዓልታዊ ስንባደ እዩ ዝፈጥረሉ፤ ለይትን ንጕሆን መብዛሕትኡ ግዘ ሓያል ተዅሲ እዩ ዝስማዕ የደንግጸካ እውን እዩ። ናይቲ ሰራዊት መኻይን እውን ካብ ቦታ ናብ ቦታ በቲ መዕቘቢ ስደተኛታት ቈሪጸን እየን ዝሓልፋ።
ወታደራት ጅቡቲ ለይቲ ናብ መዕቘቢና ይኣትዉ ነይሮም።
በሪሁ: እቲ ካምፕ ሰራዊት ኣብ እቲ ማዕዶ እንድዩ እኒሀ፣ ካብኡ እናመጽኡ ለይቲ ብድቁስና ናብዚ መዕቘቢ ማእኸልና ይመጽኡ ነይሮም። ለይቲ ሰዓት ሸውዓተ እዮም ዝመጽኡ፣ ንስንብድ ግን ድማ ምንም ክንገብር ኣይንኽእልን።
ኣነ: ንምታይ እዮም ዝመጽኡ? እንታይ ከ ይብሉኹም ?
በሪሁ: ዓው ኢሎም ነንባዕሎም ይዛራረቡ፣ ነቲ መዕቘቢ ይዘሩዎ ካብኡ ወጺኦም ይኽየዱ። ንኣና ንምፍርራሕ እዮም ዝመጽኡ ይመስለኒ። በቃ ኵሉ ግዘ ምስ ፈራሕና እይና።
እዞም ኣብ ላዕላይ ዝተጠቐሱ ባህርያት ስደተኛታት እቲ መዕቘቢ ኣብ ግምት እንትኣትዉ፡ ትግራዋይ ስደተኛ ድሕንነቱ ዝተሓለወ ኣይኰነን፣ መዓልታዊ ምስ ፈርሐን ምስ ተሸቝረረን እዩ። ቅድሚ ሕዚ እውን ኣብ 2021 ዓምፈ፡ መንግስቲ ጅቡቲ ንልዕሊ 15 ዓመታት ብ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዝነበሩ ዝርከብዎም ስደተኛታትን ብዕሊ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ኣሕሊፉ ውሂቡ ንኣዋርሕ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከም ዝተሳቐዩ ዓለም ዝፈለጦ ሓቂ እዩ። መንግስቲ ኢትዮጵያ እውን ኣብ ሚድዩኡ ነቶም ብመንግስቲ ጅቡቲ ተማሓላሊፎም ዝተዋሃቡዎ ስድተኛታት ተጋሩ ኣሸበርቲ ሒዘ ዝብል ሰበር ዜና ከም ዝሰረሐሉ ይዝከር። ዩኤንኤችሲኣር እውን ድሒሩ እኳ እንተዀነ ነቲ ናይ መንግስቲ ጅቡቲ ተግባር ዝየወግዝ መግለጺ “ጁን” 7/2021 ካብ ናይሮቢ ኣውጺኡ ነይሩ እዩ። ድሕሪኡ እውን እንተ ዀነ መንግስቲ ጅቡቲ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያን ተጋሩን ዝቐየሮ መርገጺ ዘሎ ኣይይመስልን። ዋላ እኳ ብዕሊ ናብ ሚድያ ወጺኡ ህዝቢ እንተዘኢፈለጦ ውሽጢ ውሽጢ ብስዉር ግን ተጋሩ ምጭዋይን ናብ ኢትዮጵያ ብሓይሊ ምውሳድን ደው ኣየበለን። ብ ዘኢምቍራጽ ትግራዋይ ዝበጽሖ ስቓይ ይቕጽል እዩ ዘሎ። ትግራዋይ ኣብ ጅቡቲ ኰይኑ ብዛዕባ ጉዳይ ትግራይን ክዛረብ ኣይይኽእልን፣ ኣብ መዕቘቢ ዝውሃቦ ክንክን እውን ዝሓሰመ እዩ። ብዛዕባ ጸገምን ድሕንነትን ትግራዋይ ኣብ ጅቡቲ ዝተዛረቡ ስደተኛታት ካብ ቢሮ ዩኤንኤችሲኣር ብኦናርስን ፖሊስ ጅቡትን ተባሪሮም እንትወጹጽኡ ተወከልትን ሓለፍትን ዩኤንኤችሲኣር ክከላኸሉሎምን ከድሕኑዎምን ኣይክኣሉን። ንኣብነት ሓደ ገብረጅወርግስ ገብረሚካኤል ዝተባሃለ ትግራዋይ ስደተኛ ብዛዕባ እቶም ተጋሩ ናይ ትራንስ ኢትዮጵያ ሹፌራት ንሚድያ ድሚጹ ስለ ዘስመዐ ካብ ፖሊስ ጅቡትን ኢምባሲ ኢትዮጵያን ብዙሕ ምፍርራሕን ምንግልታዕን ክሳብ ናብቲ መዕቘቢ ስደተኛታት ምእታው ምእጋድ እውን በጺሑ ነይሩ እዩ፣ ሕጂ እውን ኣቶ ገብረጅወርግስ ኣብ ልዑል ስግኣት እዩ ዝርከብ።
ኣቶ ገብረጅወርግስ: “ኣነ እውን ካብ እቶም ናብ ኢትዮጵያ ብሓይሊ ተወሲዶም ክእሰሩ ተዘርዚሮም ዝነበሩ ሰባት ሓደ እየ ነይረ፣ ተሓቢአ ድማ ኣምሊጠ። ክሳብ ሕጂ እውን እንተዀነ ይካታተሉኒ እዮም ዘለዉ፣ ካብ ቢሮ ዩኤንኤችሲኣር ጅቡቲ እውን ብፖሊስ ተባሪረ ወጺአ እየ። እቶም ተወከልቲ ናይ ዩኤንኤችሲኣር ከናግፉኒ ኣይክኣሉን እኳ ድኣስ ተሓባበርቶም እዮም ዝመስሉ ዝነበሩ። ክሳብ ሕጂ ካብ ኢምባሲ ኢትዮጵያ ዝካታተሉኒ ሰባት ኣለዉ እዮም፣ ኣብ ስግኣት እየ ዝነብር ዘለኹ” ይብል።
ኣብ ጅቡቲ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ስለልቲ ብዙሓት እዮም፣ ኣብቲ መዕቘቢ ስደተኛታት ከኢተረፈ እውን ኣለዉ እዮም ዝብሃሉ። ናይ እዞም ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ሰለልቲ ዋና ስራሕ ድማ ተጋሩ ሰብ ሃፍቲ ናብ ጅቡቲ ክኣትዉ ከለዉ ምክታትልን ንመንግስቲ ጅቡትን ኢትዮጵያን ሪፖርት ምግባርን፣ ጽቡቕ ንግዲ ዝነግዱ ተጋሩ ምክትታልን ስርሖም ጠጠው ከብሉ ምግባርን፣ ተጋሩ ብዛዕባ መንግስቲ ኢትዮጵያን ጅቡትን እንታይ ይብሉ ዝብል ምክትታል፣ ተጋሩ ናይ ናብ ካልእ ሃገር ናይ ምኽያድ ዕድል ከኢይዋሃቦም ምትዕንቓፍ፣ ናብ መዕቘቢ ስደተኛ ዝኣትዉ ተጋሩ ብፍሉይ ክምርመሩ ኣብ ምግባር ዓብዪ ተራ ምጽዋትን ዝኣምሰሉ ስራሕቲ እዮም ዝሰርሑ።
እዞም ምስ መንግስቲ ጅቡቲ ዝሰርሑ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን፡ ትግራዋይ ኣብ ጅቡቲ ከኢይቐስን ይገብሩ እሞ፣ ቀጺሎም ድማ ንኢትዮጵያ ተመሊሱ ክኣትው፣ ኣብኡ ድማ ሓሳረ መከርኡ ክበልዕ ወይ ድማ ደሊሎም ናብ የመን ክጠፍእ እዮም ዝገብሩ። ዋና ስርሖም ድማ ደቂ ኣነስትዮን መናእሰይን እናረኸቡ ኣብ ዘኢየቋርጽ ናይ ስደት ማዕበል ክኣትዉ ምግባር እዩ። ኣብ ሕድሕድ መዓልቲ ካብ መዕቘቢ ስደተኛታት ሆልሆል ዝጠፍእ ትግራዋይ ኣዝዩ ብዙሕ እዩ፣ ናበይ እዩ ዝኸድ ዘሎ ኢልካ ምስ ትሓትት ድማ እንድዒ እዮም ዝብሉኻ፣ ግን ብሕሱም ጥምየትን ስግኣትን እዩ ካብቲ መዕቘቢ ሃጽ ኢሉ ዝጠፍእ ዘሎ። ገሊኡ ድማ ብኢምባሲ ኢትዮጵያን ፖሊስ ጅቡትን ተዓፊኑ ናብ ዶብ ኢትዮጵያ ተወሲዱ ዝብል ቀሊል ዘኢዀነ ግምት እውን ኣሎ። ካልእ ይትረፍ ሓደ ሓደ ኣብ ደገ ቤተሰብ ዘለዎ ሰብ ገንዘብ ተላኢኹሉ ከውጽእ ናብ ከተማ ኣብ ዝኸደሉ እዋን ብናይ ጅቡቲ ፖሊስን ድሕንነትን ይእሰርን ገንዘቡ ይሕደግን። ናይ ስደትኛ መታወቅያ እናሃለወካ እዮም ዝኣስሩኻን ገንዘብካ ዝወርሱኻን። ኣብ ጁባኻ ዘሎ ገንዘብ ዉሑድ እንተዀይኑ ድማ ናይ ስደተኛ መታወቅያኻ ሒዞም ኪድ ገንዘብ ኣምጽእ እሞ መታወቅያኻ ውሰዶ ይብሉኻ። ኣመና እዩ ልብኻ ዝሰብር። ንዝልዓለ ሕክምና ሪፈር ተባሂሉ ናብ ከተማ ጅቡቲ ዝኽየድ ስደተኛ ትግራዋይ እውን ይእሰርን ገንዘቡ ይሕደግን እዩ ዘሎ። እታ ናይ ስደተኛ ካርዲ ክተድሕኖ ዘኢዀነትስ ነታ ካርዲ ንምድሓን ገንዘብ ይኸፍለላ ኣሎ። ትግራዋይ ኢኻ ንኢትዮጵያ ክንመልሰካ እይና፥ ካብ ምምላስ ንምድሓን ገንዘብ ኣምጽእ ይብሉኻ። እታ ካርዲ ድማ ገንዘብ ክሳብ ተምጽእ ከም ትሕጃ ምስኦም ይሕዙዋ። ከም እዙይ ዓይነት ጠላዕ እዩ ኣብ ልዕሊ ትግራዋይ ይጽወት ዘሎ። 2022 ካብ ዝኣተወሉ ጅሚሩ ድማ እቲ ካብ መዕቘቢ ወጺእኻ ምጥፋእ እናወሰኸ እዩ ይኽየድ ዘሎ። ምኽንያቱ ድማ ብዕሊ ኣይይዅን እምበር ኣብ 2022 ኣብ ጅቡቲ ዝርከቡ ስደተኛታት ተጋሩ ናባ ካልእ ዓዲ ናይ ምኽያድ ዕድል ኣይይውሃቦምን ዝብል ሕማቕ ዜና ብምንፋሱ እዩ። እዚ ዜና ንዅሉ ትግራዋይ እዩ ጸልዩዎ ዝርከብ። ተስፋ ናብ ምቝራጽ ዝኣተወ ድማ ይመስል። ካብ መጀመርትኡ እኳ ናይ ትግራዋይ ሕልሚ ናብ ርሑቕ ተሰዲድካ ምኽያድ እንተ ዘኢዀነ ኣብ ጅቡቲ ምጽናሕ ግን ኣዝዩ ኸቢዱዎ እዩ ዝርከብ። ከኢፈተወ ድማ ናብ ካልእ ርሑቕ ዓዲ ምስዳድ ከም መማረጺ ክወስዶ ጀሚሩ ኣሎ። ናይ ኵሉ ትግራዋይ ድልየትን ሕልምን ግን ትግራይ ሰላም ኰይና ናብ ዓዱ ምምላስ እዩ ግን ኣብታ ንግዚኡ ዘጽለላ ዓዲ ሰላምን ቅሳነትን እንተ ዘኢረኺቡ እንታይ ክገብር ይኽእል? ህዝብና ዘርሞዘርሞ ይጠፍእ ኣሎ፣ ዓገብ ናይ ኣፍሪካ ሃገራት፣ ዓገብ ናይ ዓለም ማሕበረሰብ። ልቢ ግበር!
ጥምየትን ሕማምን ኣብ ሆልሆል
ኣብ መዕቘቢ ስደተኛታት ሆልሆል ንተጋሩ ዝውሃም ናይ ወርሒ ቀለብ ትዅረት ዝስሕብ እዩ፣ ዩኤንኤችሲኣርን ክልኦት መዳርግቲ ትካላትን ዓርሶም ክፍትሹ ዝገብር ተግባር እዩ ኢለ እኣምን። ከመይ ድዩ? ብሓቂ ድዩ እቲ ስታንዳርድ እዙይ? ኢለ ክሓትት ዝገበረኒ ናይ ሬሽን (ቀለብ) ኣዋሃህቦ እየ ዝዕዘብ ዘለኹ። ንሓደ ሰብ ዝውሃብ ወርሓዊ ቀለብ ከም እዚ ዝስዕብ ይመስል:
ሕሩጭ ፊኖ: 6 ኪሎ ግራም
ዘይቲ: 1 ሊትር
ዓተር: 1 ኪሎ ግራም
ገንዘብ: 1100 DJF (ናይ ጅቡቲ ፍራንክ) ወይ ድማ $6.21።
እሞ ብዘን ትካቦ ቀለብ ኣብ እዚ ሓያል ሃሩርን በረኻን ዝዀነ ቦታ ሓደ ሰብ ኣይኰነን ዶ ወርሕስ ሰለስተ መዓልቲ ዶ ክጸንሕ ይኽእል? ፈጺሙ ዘኢፍትሓውን ትግራዋይ ኣብ እዙይ ጸኒሑ ንዓዱ ከኢይምለስ ዝግበር ሽርሒ እዩ ዝመስል። ጸርጸር ኢሉ ድማ ናብ ዝገደደ ደልሃመት ዘእትው መስርሕ እዩ። ጸርጸር ኢሉ እውን ይጠፍእ ኣሎ። ኣብ ሆልሆል ዝርከብ ስደተኛ ትግራዋይ ገሊኡ ኣዋርሕ ኣብ ቤት ማሰርቲ ዝጸንሐ፣ ገሊኡ ካብ ስርሑ ተኣጊዱ ጥራሕ ኢዱ ዝመጽአ፣ ገሊኡ ቤተሰቡን ገዝኡን ብሰራዊት ኢትዮጵያን ኤርትራን ስኢኑ መማረጺ ብምስኣኑ ዘዕቘበ እዩ። ስለዚ ምንም ገንዘብ ይዅን ካልእ ሃፍቲ ዘየብሉ ዕለታዊ ምግቢ ካብ ኢድ ዩኤንኤችሲኣር ዝጽበ እዩ። ትግራዋይ ካብ መዕቘቢ ሆልሆል ዝገድድ ነገር የለን ብምባል ሃጽ ኢሉ ዝጠፍአሉ መኽንያት እምበኣር እቲ ሓደ ጥምየት እዩ። እዙይ ድማ ኰነ ተባሂሉ ዝተሃንደሰ እዩ ዝመስል። ብምኽንያት ጥምየትን ጭንቅን ድማ ማሕበረሰብ ትግራይ ኣብ መዕቘቢ ሆልሆል ብሕማም ይሳቐይ ኣሎ። መብዛሕትኡ እንትምርመር ናይ ደም ዋሕዲ ኣለካ እዩ ዝባሃል። እቲ ኣብ ሆልሆል ዝርከብ ናይ ዩኤንኤችሲኣር ሕክምና ዳርጋ ጥርሑ እዩ። ንኹሉ ዓይነት ጸገም ድማ ናብ ዓሊ ሰቢሕ ሪፈር ይጻሓፍ። ዓሊ ሰቢሕ ድማ ናብቲ ኣብ ጅቡቲ ዝርከብ ሪፈራል ሆስፒታል እዩ ዝስድድ። እቲ ዝገርም እቲ ሪፈራል ሆስፒታል ድማ ካብቲ ዝመጻእኻሉ ጣብያ ጥዕና ናይ ደም ላብራቶሪ ኣስሪሕኻ ንዓ ኢሉ ናይ ሰሙን ወይ ድማ ክልተ ሰሙን ቈጸሮ ውሂቡ ይምልሰካ። ክትማላለስ ድማ ሕማምካ ይገደካ። ናይ ደም ላብራቶሪ ዘኢይሰርሕ ድዩ ሪፈራል ሆስፒታል ተባሂሉ? መድሓኒት ካብ ፋርማሲ ግዝኡ ተባሂሎም ዝገዝኡ ድማ ሒሳቦም ኣይይዋራረደሎምን። በጀት የለን እዩ እቲ መልሲ።
ምስ ሓደ ክልተ ተጋሩ ስደተኛታት ብዛዕባ ቍርሲ ምሳሕን ድራርን ከነውግዕ ከለና ዝነገሩኒ ክጠቅስ:
መርሃዊ፦ ኣብ ማዓልቲ ሓንቲ ግዘ ጥራሕ በሊዐ ዝውዕለሉ እዋን ኣሎ፣ ንኣብነት ትማሊ ክንራኸብ ከለና ቍርሲ ኣይበላዕኹን ነይረ። ምሳሕ ምስቶም ዝርአኻዮም ሰባት ሓቢረ በሊዐ። ምሳሕ ኣርፊደ ምብለዐይ ድማ ጠቒሙኒ ድራር ዘሊለያ። በቃ መብዛሕትኡ ግዘ ምሳሕ ጥራሕ እየ ዝበልዕ፣ ሂወት ድዩ ክብሃል እዙይ? ጋዶ እዩ እኮ።
ኣነ፦ ስማዕ እንዶ መርሃዊ ኣብ ማዓልቲ ሓንቲ ግዘ ምግቢ በሊዕና ደኣሞ ከመይ ገይርና እይና ክንቅጽል?
መርሃዊ፦ ንዘኢይምሟት እኮ እይና ንነብር ዘለና፣ ንምታይ ድዩ ደኣ መብዛሕትኡ ካብ ዙይ እናጠፍአ ይኽየድ ዘሎ? ካብ እዙይ ዝገድድ ጥምየትን መከራን የለን ስለ ዝብል እኮ እዩ።
መርሃዊ፦ ስማዕ ኣብ እዙይ ስቕ ትብል እንድሕር ኰይንካ ክትጕዳእ እይኻ። ኣብ ዝረኸብካዮን ናዓ ብላዕ ኣብ ዝተብሃልካዮን እዩ ዝብላዕ ሕራይ። ዕድለኛታት እንተዀይንና ቍርሲ ጽቡቕ ገይርና ንበልዕ። ምሳሕ ንሰግራ፤ ድራር ድማ ሓደ ክልተ ኵላሶ ንዅልስ። በቃ እዚኣ እያ እታ ዝሕየሸት ሂወት ትብሃል ኣብ እዙይ። ቍርሲ በሊዑ፥ ምሳሕ ዝደግም ሰብ የለን። ኣብ እዙይ ቍርሲ፥ ምሳሕ፥ ድራር ምብላዕ ከኢትለምድ፥ ቀለብ የለን። ዓርስኻ ንምጥማይ ኣዳልው፣ ካብኡ ክትለምዶ እይኻ።
ኣነ: ዋእ ኣነስ ዝለምዶ ኣይይመስለንን ወደይ፣ ከመይ ገይረ ኣብዚ ነበልባል ሃሩርን በረኻን ጠምየ ክኽእሎ?
መርሃዊ :ፈቲኽን ዶ ንጉስ ትምርቓ ዶ በሉ፤ በቃ ካልእ ኣማራጺ የብልካን ልመድ እየ እኮ ዝብልካ ዘለኹ።
ኣነ: ሕራይ ኣነስ እቲ ኵነታት ስለ ዝርዳእ ተገዲደ ክለምዶ እኽእል እየ፣ እቶም ህጻውንቲ ኸ? ንሳቶም እኮ የለን ኣይይፈልጡን፣ ናይ ምጽዋር ዓቕሚ እውን የብሎምን።
መርሃዊ :ኣታ እንድዒ! ንሳቶም እንድዮም ደኣ ኣመነ ዘስክፉናን ዘጭኑቑናን ዘለዉ። ነብሰጹር ኣደታት እውን እኮ እኒሀዎ እየን። በቃ ተሃሊዋ ትውሃቦም እንተ ዘኢይሃሊዋ ድማ ተታሒዝካ ምጥማይ እያ እምበር እንታይ ደኣ? እንታይ እይና እሞ ንገብሮ? ናበይ እይና እሞ ንጠፍኦ? ፈጣሪ ዶ ክራድኣና ይዀን እይና ንብል። ተስፋ እኮ ኣይንቘርጽን፣ ትግራይ ዓድና ሰላም ክትኰነልና እኮ እይና ንጽልይ ዘለና በቃ ንሳ እያ ተስፋና። ንስኻ ሎምዓንቲ ምሳሕ ከኢበላዕኻ እስቲ ውዓል፤ ፈትኖ ናይ ግድን እይኻ ከምኡ ክትገብር ዘለካ።
ኣነ: ሕራይ በቃ ክፍትን እየ፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ እኮ ዋላ ገንዘብ እናሃለወኒ ምሳሕን ድራርን ጥራሕ በሊዐ ዝውዕለሉ መዓልትታት ነይሩ እዩ። ማለት ኣብ ገዛ ኣብ ዝውዕለሉ እዋን ኣርፊደ እየ ካብ ገዛ ዝወጽእ፣ ቍርሲ ኣይትብሎ ምሳሕ ሰዓት ሽዱሽተ ከባቢ እየ ዝእበልዕ። ቀጺለ ድማ ድራር ድሕሪ ኣስታት ዓሰርተ ሓደ ሰዓት እበልዕ። በቃ ኣይይጠምየንን። ኣብዚ ሃሩርን ጸሓይን ዝዀነ ዓዲ ግን ዝክኣል ኣይይመስለንን። ሎምዓንቲ ግን ናይ ግድን ክፍትና እየ።
ቃል ስለ ዝኣተኹ ምሳሕ ኣይእበልዕን ኢለ ቀጸልኩ። ግን ኣመና እናጠመየኒ ክየደ። ምስ መርሃዊ ክሳብ ሰዓት 9:30 ብሓደ ነይርና። ተጸሚመ ድማ ጸናሕኹ። ድኻም ክስመዐኒ ጀሚሩ ግን ንብላዕ ከኢእብሎ ከኢይዕዘበኒ ሓፈርኹ። ስቕ ከኢእብል ድማ ኣዝዩ ይጠምየኒ ነይሩ። ስለዚ ዝዀነ ነገር ኣመኽንየ ካብኡ ተፈልየ ክእኽየድ ከም ዝነበረኒ ኣብ ውሳነ በጻሕኹ። ኣቕሓ ንምግዛእ ኢለ ወጺአ ሰለስተ ብሽኵቲ ገዚአ ድማ በላዕኹ። በቃ ኣነ ብሓቂ ኣይእኽእሎን እየ። እቶም ከኢበልዑ ዝውዕሉ ኣሕዋተይ እውን ስለ ዝኽኣሉዎ ኣይኰኑን ዘኢበልዑ ዘለዉ፤ ኣማራጺ ስለ ዘየብሎም እምበር። ኣነ እውን ሕዚ ኣብ ጁባይ ገንዘብ ስለ ዘለኒ እየ ሰለስተ ግዜ ኣብ ማዓልቲ እበልዕ ዘለኹ፤ ጽባሕ ግን ርግጸኛ እየ ኣነ እውን ሓደ ግዜ ወይ ክልተ ግዜ ኣብ መዓልቲ እየ ክእበልዕ ምኽንያቱ እቲ ሕጂ ዘለኒ ገንዘብ ጽባሕ ኣይይህልወንን።
እዚ ቀለብ ውሒዱ እዩ ንጠምይ ኣለና ዝብል ሕቶ ተዳጋጊሙ ተሓቲቱ እዩ። ግን እወታዊ መልስን መፍትሕን ዝውህብ ኣካል የለን። ሓደ ሓደ ተወከልቲ ዩኤንኤችሲኣር እይና ብሃልቲ ነቲ ፍትሓዊ ሕቶ ጐስዮም እንትሓልፉ እዩ ዝርእይ፦
⁃ እዙይ ዝነበረ ኣሰራርሓና እዩ ሕጂ በጺሕና ኣይንቕይሮን።
⁃ ስቕ ኢልኩም ዝተውሃበኩም ውሰዱ ዝብል ናይ ንዕቐት መልሲ ዝምልሱ ኣለዉ።
⁃ ኣብ ሱዳን ዘሎ ናይ ቀለብ መጠን ኣብ ሱዳን ጥራሕ እዩ ዝስረሐሉ፤ ስለዚ ናይ ሱዳን ቍጽሪ ናብ እዙይ ኣምጺእኹም ኣይትሕተቱና እውን ይብሉ ተወከልቲ ዩኤንኤችሲኣር ን ውድብ ምግቢ ዓለምን።
⁃ ኣብ ጅቡቲ ዝቐርብ ናይ ቀለብ መጠን እዙይ እዩ ግልጺ ድማ ክዀነልኩም ይግባእ።
ንጠሚ ኣለና ከፊኡና ዝበለ ትግራዋይ መንእሰይ ብፖሊስ ተወሲዱ ተገሪፉ
እቲ መንእሰይ ተወከልቲ ዩኤንኤችሲኣር ካብ ጅቡቲ ናብቲ መዐቘቢ ስደተኛታት ሆልሆል ንስራሕ ኣብ ዝመጽኡሉ ኣጋጣሚ እዩ እቲ ዘሎ ሽግራት ከካፍሎም ፈቲኑ። እቶም ተወከልቲ እውን ጽን ኢሎም ይሰምዑዎ ነይሮም ይብል በሪሁ [ስም ብርዒ)።
በሪሁ፦ ንጠምይ ኣለና፣ ንሓምም ኣለና፣ ቀለብ ይንእሰና እዩ፣ ድሕንነት ኣይይስመዐናን ዝብሉ ሽግራት እዩ ነቶም ጸዓዱ ተወከልቲ ዩኤንኤችሲኣር ይነግሮም ነይሩ። ናይቲ መዕቘቢ ሓሊፊ (ካብ ኦናርስ) ግን ዘረብኡ ኣቋሪጹ ነቶም ናይ ዩኤንኤችሲኣር ሰባት ሒዙዎም ናብ ቢሮ ክየደ። ተመሊሱ ናብ ፖሊስ ደወለ፣ ፖሊስ ድማ ብፓትሮል መጺኦም ኢዱ ኣሲሮም ወሰዱዎ። ፖሊስ ኣሲሩ ከም ዝወሰዶ ነቶም ተወከልቲ ዩኤንኤችሲኣር ከም ገለ ገይርና ኣፍሊጥናዮም፣ ሓንቲ ተወካሊት ድማ ነቲ ናይ ኦናርስ ሰብ ደዊላ ንምንታይ እዮም ወሲዶምዎ? ሕዚ መልሱዎ በሎም ኢላ ነገረቶ። ካብኡ ድሕሪ ሰዓታት ተመሊሱ መጺኡ። ብበትርን ብኣእጋሮምን ወቒዖምኒ፤ ከም ድላዮም ምስ ገረፉኒ እዮም መሊሶምኒ ኢሉ ድማ ነጊሩና።
ኣነ: ማዓዝ እዩ እዚ ነገር ኣጋጢሙ?
በሪሁ: ቅድሚ ክልተ ወርሒ ኣቢሉ እዩ ኣጋጢሙ።
እዚ ቀዳማይ ክፋል እዩ። ካልኣይ ክፋል ቀፂሉ ክይቐርብ እዩ።
1 Comment
-
የቐንየለና ኣሕዋትና ድምፅና ንምስማዕ እትገብርዎ ዘለኹም ፃዕሪ ኣዚና ነመስግነኩም


text:
ዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል“ ፈደራል መንግስቲ ዘለዎ ኣማራጺ፡ ብመንግስቲ ክልል ትግራይ ዝቐረበ ተዅሲ ደው ናይ ምባል ቅድመ-ኩነት ተቐቢሉ ኣብ ልዝብ ምእታው ወይ ድማ ክድምሰስ’ዩ” ኢሎም።
መራሒ ህወሓት ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ፕረዚደንት ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ’የ ይብሉ ፡ ፌደራል መንግስቲ ግን እቲ ክልላዊ ምምሕዳር ፈሪሱ’ዩ ኣብ ትግራይ ስልጣን ዘለዎ እቲ ግዝያዊ ምምሕዳር ‘ዩ ይብል፡ ንሶም ኣብ እዋናዊ ጉዳያት ጠሚቱ ምስ ቴለቪዥን ክልል ትግራይ ኣብ ዝገበሩዎ ቃለ-መጠየቕ፡ “ትግራይ ካብ ወረረቲ ናጻ ናይ ምውጻእን መንግስነት ድማ ናብ ቦታ ናይ ምምላስ ቃልሲ ዝበዝሕ ተፈጺሙ’ዩ፣ ዝተረፈ ድማ ኣብ ቀረባ እዋን ክዛዘም’ዩ፡” ኢሎም። ብተወሳኺ ድማ “ህዝቢ ትግራይ ቀጻሊ ዕድሉ ዝውስነሉ ኩነታት ክዳለው’ዩ” ብምባል ተዛሪቦም።
ካልእ ብመንግስቲ ክልል ትግራይ ዝወፀ መግለፂ ድማ ህወሓት እቶም ተዋጋእቲ “ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ” ዝብሎም ፡ ፈደራላዊ መንግስቲ ግን ተዋጋእቲ ኣካል’ቲ ኣሸባሪ ዝተሰምየ ውድብ ዝብሎም ሓይልታት ኣብ ዝሓዙዎ ከባቢታት ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ሰላማዊ ሰባት፣መሰረተ ልምዓትን ታሪኻዊ ሓድግታትን ጉድኣት ከይወርዶም ኣድላይ ዘበለ ጥንቃቐ ይግበር ኣሎ ክብል ኣፍሊጡ ኣሎ።


text:
ሸይላ ኪቱሪት ነቲ ሪፖርት ዘቅረባ፣ኣብ ጎረባብቲ ኤርትራ ምስ ዝነብሩ ስደተኛታት ድሕሪ ምዝርራበን ካብ ጎረባባቲ ሃገራት ሓበሬታ ድሕሪ ምእካበንን‘ዩ።
ኣብ‘ቲ ሪፖርት ዝተጠቅሱ ከበድቲ ግህሰት መሰላት፣ቅትለት፣ኣስገዳድ መስወርቲ፣ኣሲርካ ምስ ካልእ ሰብ ንከይራኸቡ ምግባር፣ብዘይ ትእዛዝ ቤት ፍርዲ ምእሳር፣ምስቃይ፣ካብ ሰብኣዊነት ወፃኢ ዝኾነ ኣተሓሕዛ እሱራትን ካልኦትን ዝሓቆፈ‘ዩ።
ሸይላ ኪቱሪት፣ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ዝማሓየሸሉ ኣገባብ‘ውን ንኤርትራን ንማሕበረ-ሰብ ዓለምን ሓቢረን‘ለዋ።
እተን መርማሪት ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ሕ/ሃ፣ናብ ኤርትራ ኣትየን ብዓይነን ክሪኣ ንዘቅረበኦ ሕቶ ብኤርትራ ከምዝተነፀገ ገሊፀን‘የን።ቅድሚ ሎሚ ምስ ቪኦኤ ቃለ-ምልልስ ዘካየዱ ሰበ-ስልጣን ኤርትራ ግና፣እተን መርማሪት፣ንዝተዳለወ ሪፖርት ስለዘቅርባ፣ናብ ኤርትራ ምእታወን ትርጉም የብሉን ከምዝበሉ ዝዝከር‘ዩ።


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ብሰኑይ ኣብ ክልል ትግራይ ዝኣወጆ በይናዊ ምቁራፅ ተፃብኦ ኣመልኪቱ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ አሕመድ ንጋዜጠኛታት ውሽጢ ዓዲ ኣብ ዝሃብዎ መብርሂ ፤መንግስቲ ሰራዊቱ ካብ ትግራይ ዘውፃኣሉ ምክንያት ክገልፁ ከለዉ እቶም ዘስግኡና ዝነበሩ ሚሳይላትን ካልኦት ኣፅዋራትን ኣውፂእናዮም ኢና ። ሎሚ ከም ትማሊ ዘስገኣና ነገር የለን ኢሎም ። ምስ ክረምቲ ተተሓሒዙ ቀዳምነት ዝህብዎም ተግባራት ምህላዎም'ውን ሓቢሮም ።
“ንሕና ዝወሰንናዮ ሓይሊ ምክልኻል ሃገር ህዝቢ ከም ፀላኢ ቆፂሩ ፣ ኣብ ታሪኹ ፀሊም በሰላ ገዲፉ ፣ ንሱ'ውን እናተጠዓሰ ዝነብረሉ ኣብ ታሪኽ ዓለም'ውን ኣብ ኢትዮጵያ ዝለዓልሉ ኩነታት ካብ ዝፍጠር ደጀንና ናብ እንብሎ ህዝቢ ተፀጊዕና ከምቲ ዝተባህለ ነቲ ህዝቢ ናይ ፅሞና ግዜ ንሃቦ ኢልና ኢና ወሲንና ። ከምቲ ዝተባህለ ካብ 1-2 ወርሒ ኣብ ዘሎ እዋን ርግፀኛ እየ ፃዕርን ድካምን መንግስትን ሓይሊ ምክልኻልን ክንርእዮ ኢና ።ዝሓለፈ ዓመት ዘስጋኣና ዝነበረ ነገር ሎሚ ኣየስጋኣናን ምስኡ'ውን ብተወሳኺ ብፍላይ ኣብዚ ኽረምቲ እንህቦ ካልእ ጉዳይ ስለዘሎና ገንዘብና ፣ሰብናን ዕጥቅናን ቆጢብና ናብቲ ቀንዲ ውራይና ጠመተ እተንገብር ይሓይሽ ብዝብል እዩ ።”
መንግስቲ ኢትዮጵያ አብዚ እዋን ኣብ ትሕቲ ሓያሎ ተጽዕኖታት ምኳኑ ዝገለጸ ቀ/ሚ መቐለ ኣብዚ እዋን ካብ ካልኦት ከባቢታትት ኢትዮጵያ ብዝተፈለየ ምንጪ ስግኣትና ኣይኮነትን ክብሉ ተዛሪቦም ።
“ትማሊ ካብ መቐለ ክንወፅእ ከለና ኩሉ ሰንቢዱ እዩ። ንስኹም 'ውን ተሰናቢድኹም ኢኩም ።ቅድሚ 7-8 ኣዋርሕ ናብ መቐለ ክንኣቱ ከለና ዝነበረ ማእከል ስሕበት ጎንፂ ማእከል መንግስቲ ፣ ማእከል ንፈልጦን ዘይንፈልጦን ሃብቲ እያ ነይራ ። ሎሚ ግን ክንወፅእ ከለና ኣብ ውሽጢ ተሰግሲጎም ዝሰርቁ ፣ዝዘርፉ 80,000 ዝፅግዑ ሰባት ካብ ምውሳኹ ወፃኢ ካብ ዓብዪ ዓዲ ፣ሸራሮን በሻሻን ዝፈልያ ነገር የለን ።ማእከል ስሕበትነታ ስኢና'ያ ። ኣብዚ እዋን ብዘሎ ኩነታት ብወታሃደራዊ ዓይኒ ክረኣይ ከሎ ከምቲ ክንከይድ ከለና ዝነበረ ዘሃንጥይ ነገር የብሉን ።”
ከምኡ'ውን መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝኣወጆ በይናዊ ምቁራፅ ተፃብኦን ሰራዊቱ ካብ ክልል ትግራይ ከምዘውፀኦን ዝምልከት ሚኒስትር ዲኤታ ጉዳያት ወፃኢ ኣምባሳዶር ሬድዋን ሑሴንን ኣብ ሓይሊ ምክልኻል ኢትዮጵያ ኣተሓባባሪ ህንፀት ሰራዊት ሌተናል ጀነራል ባጫ ደበሌ ሎሚ መብርሂ ሂቦም ።
እቲ ንከባቢ ሸሞንተ ኣዋርሕ ክካየድ ዝፀንሐ ጎንፂ ህይወት ብዙሓትን ብርክት ዝበለ ንብረት ከምዘዕነወ ዝገለፁ ኣምባሳደር ሬድዋን ሁሴን ካብዚ ብተወሳኺ ኢትዮጵያ ከምሃገር ንርእሳ እትከላኸለሉ ዝነበራ ዓቅሚ ብዝለዓለ ኩነታት ዝሃሰየ ሸሞንተ ምኳኑ ገሊፆም ።
ኣብ ፅባሕ እቲ ኣብ ትግራይ ዝተከፍተ ኲናት ሱዳን'ውን ብኸባቢ ምዕራብ ኢትዮጵያ ወራር ምፍፃማ ብምጥቃስ እዚ ኲናት ሕድሕድ ኢትዮጵያ ንወረርቲ ደገ ከምዘቃልዓ'ውን ተዛሪቦም ። ከምኡ'ውን እናተጋደደ ዝመፀ ዓለምለኸ ተጽዕኖ ንሓረስታይ እቲ ኽልል'ውን ኣብ ግምት ብምእታው ስራሕቱ ዝውግነሉ ዕድል ንምፍጣር ተባሂሉ መንግስቲ በይናዊ ምቁራፅ ተፃብኦ ገይሩ ሰራዊቱ ካብቲ ክልል ክወፅእ ክውስን ከምዝገበርዎ ገሊፆም ።
ዋላ'ኳ ህወሓት ኣብ ኲናት ብዝተረክበ ዓወት ንመቀለ ሓዊሱ ብርክት ዝበሉ ከባቢታት ትግራይ ምቁፅፃሩ እንተገለፀ ኣምባሳደር ሬድዋን ግን ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብቲ ክልል ዝወፀ ብዝተዋህቦ ፖለቲካዊ ውሳነ ምኳኑ እዮም ዝገልፁ ። ብምኳኑ'ውን ንቀፃሊ ኣብታ ክልል ንዝፍጠር ፀገም መንግስቲ ምኽንያት ንኸይኸውን ክብል ኣብዚ ውሳነ ምብፅሑ ኣብሪሆም ።
“እቲ ውሳነ ፖለቲካዊ ውሳነ እዩ ። ሓደ ሰበብ ንዘይምዃን እዩ ፤ ብካልእ መዳይ ይመፀና ዘሎ ነባራዊ ሓደጋ ብኣንፈት ምዕራብ ዝተዳለወልና ዕድመ ኣሎ ክንፃወር እንተኾይና ሰራዊትናን ሓይልናን ኣኪብና እቲ ዝዓበየ ሓደጋ ምምካት ቀንዲ ስራሕና ክኸውን ይግባእ። ሃገራዊ ፃውዒት ምዃኑ ስለዘይተርፍ ።ብኻልእ ወገን እናብላዕና እናስተና ሰበብ እንኾነሉ ፣ተወቀስቲ እንኾነሉ ምክንያት ተሪፉ ረዲኤት ክባፃሕሉ ዝኽእለሉ መንገዲ ምፍጣር ፤ ክሕግዝ ነይረ ግን ዕድል ኣይረኸብኩን ንዝብሉ ናብ ውሽጢ ኣትዮም ቃለ መሕተት ኣካይዶም ፎቶ ተሳኢሎም ክምለሱ ዕድል ዘይሰኣኑ ንሓገዝ ግን መገዲ ንዝሰኣኑ ብግልፂ ሰበብ ንዘይምኳን ገዲፍና ምውፃእና ፖለቲካዊ ውሳነ እዩ ። መበገሲኡ ሰብኣውነት እዩ ። እቲ እዋን አዝመራ ስጋብ ዝሓልፍ ዝኾነ ዓይነት ምንቅስቃስ ኣይህሉን ።"
“መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ ማሕበረሰብ ዓለም ከተግብሮም ዝተሓበርዎ ገይሩ ኣሎ" ዝበሉ ኣምባሳደር ሬድዋን ካብ ሕጂ ንደሓር ኣብቲ ክልል ንዝፍጠር ዝኮነ ዓይነት ፀገም ዝሕተት ህወሓት እዩ ኢሎም ።
“ዘይተወሰነ ተበፃሕነት ክህሉ ይግባእ ፣ ረዲኤት ከነብፅሕ ንደሊ ኢና ንዝብሉ ወፄእና ኣሎና ክሕግዙ ይክእሉ እዮም ። ተኹሲ ጠጠው ኣብሉ ዝብሉ ዝነበሩ ድሕሪ ምውፃእና ሳልሳይ መዓልቲ 'ውን ከይተረፈ ዝብሉ ዝነበሩ ጠጠው ኣቢልና ኣሎና ሰራዊትና 'ውን ወፂኡ ኣሎ ። ስለዝኾነ ካብ ሕጂ ንደሓር ተኹሲ እንተሃልዩ ፣ ቅትለት እንተተፈፂሙ ከምቲ ንሰምዖ ዘለና ምስ መንግስቲ ሓቢርኩም ነይርኩም ተባሂሉ ሰባት ይቅተሉ ምህላዎም ንሰምዕ ኣለና። በዚ መገዲ ተሓታትይ ዝኸውን እቲ ኣሸባሪ ተባሂሉ ዝተረቑሐ ኣካል እዩ ዝኸውን ። ዓለም ኣብዚ እዋን ንኢትዮጵያ ምምራር ዘይኮነስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ግበር ዝተባህሎ ገይሩ ኣሎ ኢዱ ኣኪቡ ኣሎ ሰራዊቱ'ውን ኣኪቡ ኣሎ ። ነቲ ዝምልከቶ ተሓታታይ ምግባር ክለምድ ይግባእ ።”
ሰራዊት ኤርትራ'ውን ጠቅሊሉ ምውፅኡ ዝጠቀሱ ኣምባሳደር ሬድዋን ይኹን እምበር ህወሓት ተመሊሱ ንኽመፅእ ይዕድሞ ምህላዉ ብምግላፅ ማሕበረስብ ዓለም ካብዚ ተግባሩ ንኽእርነብ ከጠንቅቅዎ ፃውዒት ኣቅሪቦም ።
“ኤርትራ ክትወፅእ ኣለዋ ይበሃል ነይሩ ። መንግስቲ'ውን ደጋጊሙ ከምዘየድልይዎ ገሊፁ ነይሩ ። ሕጂ'ውን ብግልፂ ወፂኦም ኣለዉ ። ምውፅኦም ዘረጋገፀ ሓይሊ'ውን ክኽተለኩም እየ እዩ ዝብል ዘሎ ። ይውፁኡለይ ዘይኮነስ ስጋብ ኤርትራ ክክተለኩም እየ እዩ ዝብል ዘሎ ። ስለዝኾነ ሕጂ'ውን ሰራዊት ኤርትራ ካብ ገዝኦም ተመሊሶም ክመፁ እዮም ዝዕደሙ ዘለዉ ። ዓንተዉኡ'ውን መንግስቲ ከምዚ ዓይነት ሕምስምስ ንምትራፍ ኢሉ እዩ እዚ ውሳነ ዝወሰነ ። ብምኳኑ ንዝተረፈ ኲናት ከቀፅል እየ ንዝብል ሓይሊ ዓለም ዓገብ ክብሎ ይግባእ።“
ኢትዮጵያ ቅድሚ ሰሙን ኣቢላ ሰራዊታ ካብ ትግራይ ከምተውፅእ ንገለ ገለ ኣካላት ወጻኢ ኣፍሊጣ ብምንባራ ካብኣቶም ሓበሬታ ዝረከበ ህወሓት'ውን ኣብ ሰራዊቶም መጥቓዕቲ ክፍፅም ምፍታኑ ገሊፆም ። ምስዚ ተተሓሒዙ ሓደ ሓደ ትካላት ገበርቲ ሰናይ ንህወሓት ዘዕጥቁ ምንባሮም ዝገለፁ ኣምባሳደር ሬድዋን ኣብዚ እዋን ናብ ትግራይ ዝኸይድ ኣቁሑ ልዑል ቁፅፅር ከምዝግበረሉ ተዛሪቦም ።
ህወሓት ኣብ ደባይ ውግእ ህዝቢ ትግራይ ምስ ሓይሊ ምክልኻል ናይ ምግጫው ተግባራት ምፍፃሙ ዝገለፁ ድማ ሌተናል ጄኔራል ባጫ ደብውሌ እዮም ።እዚ ጠጠው ንምባል ዝተወሰነ ፖለቲካዊ ስጉምቲ ከምዝድግፉ 'ውን ገሊፆም ።
ህወሓት ብዝለዓለ ኩነታት ሓይሉ ኣብ ክልል ትግራይ ዝነበሩ ሓይልታት ምክልካል ኢትዮጵያ ስዒሩ ግዝኣቱ ምቁፅፃሩ እንተገለፀ 'ውን ፣ ሌተናል ጄነራል ባጫ ግና ሰራዊት ንዝያዳ ዘስግእ ሓደጋ እታ ሃገር ንምክልኻል ክብል ካብታ ክልል ምውፅኡ 'ዮም ዝሕብሩ ። ንሶም ወሲኾም ኣብዚ እዋን ህወሓት ስግኣት እዛ ሃገር ኣይኮነንን ይብሉ።
“ግብረ ሽበራዊ ጉጅለ ህወሓት ትርጉም ዘለዎን ን ኢትዮጵያ ከስግእ ካብ ዝኽእል ደረጃ ወሪዱ እዩ።ስለዝኾነ ንሕና ካብ ትግራይ ወጺእና ነቲ ንሓስቦ ስግአት ምድላውና ኣድላይን ግዴታን 'ውን እዩ ። ካብ ትግራይ ተሳዒሩ እዩ ወፂኡ ንዝብል መንስዒሩዎ ንሕና ካብ መቀለ ክንወፅእ ከለና ብኣሻሕት ዝቁፀር ኮንቮይ ሒዝና ብፀሓይ ቀትሪ እዩ ። ሓይሊ እንተዝህልዎም ድኣ ንኸይንወፅእ ምክልካል ምኸኣሉ ነይሮም ። ሓይሊ ግን የብሎምን ።”
ከምኡ'ውን ንሶም “ኣሸባሪ” ክብሉ ዝፅውዑዎ ህወሓት ኣብከባቢታት ሑመራን ራያን ክንቀሳቀስ እየ ዝብል ሓሳብ እንተሃልዩዎ ተዓፃፃፋይ ስጉምቲ ክውሰዶ ኣጠንቂቆም። “ሕጂ ከምቲ ንሰምዖ ዘለና ናብ ምብራቅ ምዕራብ ክኸይድ እየ ዝበሃል ነገር ኣሎ ።ናብ ማእከል ሃገር ፣ሑመራ፣ዓፋርን ኤርትራን ሓይሊ ዋላ እንተዘይሃለዎ ግብረሽበራውያን ዝገብርዎ ስለዝኾነ ሰራዊትና ኣብኡ ዘይበፅሕሉ ኩነታት ንኽከውን ገይርና ኢና ። ምትንዃስ ዝፍትን እንተኾይኑ ግን ተመሊስና ሎሎሚ'ውን መቀለ ምእታው እኮ ንኽእል ኢና ስለዝኾነ ነቲ ዝፍትንዎ ፈተነ ድርብ ዕፅፊ እዩ ዝኸውን ምላሽና ።”
ህወሓት ብወገኑ ከም ኣድላይነቱ ስጉምትታት ከምዝወስድ ምግላፁ ዝዝከር እዩ ። ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ “ሕድሕድ መሬት ትግራይ ካብ ፀላእትና ነጻ ስጋብ ዝወጽእ ሰራዊትና ናብ ደቡብን ምብራቅን ከባቢታት ክቅፅሉ እዮም።" ክብሉ ንሮይተርስ ምዝርራቦም ዝፍለጥ'ዩ ።ትግራይ ንምድሓን ዝግበር ኩሉ ክንገብር ኢና ፣ኣድላይ እንተኾይኑ'ውን አዲስ አበባን ኣስመራን'ውን ክንበፅሕ ኢና ክብሉ 'ውን ገሊፆም እዮም ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኢትዮጵያ በይናዊ ምቁራፅ ተፃብኦ ምውሳና ነቲ ጎንፂ ጠጠው ዘብሎ እንተኾይኑ ሰናይ ውሳነ እዩ ዝበለት ኣሜሪካ ኩሎም ወገናት ተዛትዮም ምቁራፅ ተፃብኦ ንኽእውጁ'ውን ፃውዒት ኣቅሪባ ።
ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ሕብረት ኣፍሪቃን 'ውን ነቲ ወሳነ በይናዊ ምቁራፅ ተፃብኦ ኢትዮጵያ ንኢዶም ። ነቲ ዘሎ ፀገም ፖለቲካዊ ፍታሕ ከናድይሉ ሓቲቶም።


text:
ናይ ሓዘን መግለጺ
ሓርበኛ ብጻይና ተጋዳላይ ዓለም ገብረሚካኤል ብ02.10.1951 ካብ ወለዱ ገብረሚካኤል ገብረኣብን ተበርህ ግደይን ኣብ መብረድ እገላ ሓጺን ተወልደ። ዕድሚኡ ንትምህርቲ ኣብ ዝበጽሔ እዋን ኣብ ድቀምሓረ፣ ኣብ ቤት ትምህርቲ እምነት ምስዮን (Faith Mission) ተማህረ። ብጻይ ኣለም ኣብ ግዜ ንእስነቱ በሊሕን፣ ተሪርን፣ ንጡፍን፣ ቅልጡፍን ዕላምኡ ከም ዕዀት ዘይስሕትን ስለ ዝነበረ ዕዀት ዝብል ቅጽል ስም ተዋህቦ። ዕድሚኡ ዓቕመ ኣዳም ምስ ኣኸለ ፖሊስ ተኸትበ። ኣብ አዋን ትምህርቱ ይኹን ድሒሩ ፖሊስ ኣብ ዝተኸተበሉ፣ ኣብ ስፖርት ከም ጉያን ካልእን ንጡፍ እዩ ዝነበረ። ብጻይ ኣለም ኣብ ከተማ ደቀምሓረ ዝተማህረን ድሒሩ ፖሊስ ምስ ተኸትበ’ውን ኣብ ናይ ፖሊስ ቤት ትምህርቲ ተመዲቡ ኣብ’ታ ከተማ ምንባሩ ቀጸለ። እታ ፖሊስ ትብል ቅጽል ስም ግን ድሕሪ እዚ ግዜ እያ ለጊባቶ።
ዝኸበርኩም ጥርናፈ ኤርትራዊ ስሙር ሃገራዊ ግንባር(ኤስሃግ)
ብቀዳምነት ነቲ ምእንቲ ሓርነት ጭቁናት ወገናትኩም ነታ ዘይትድገም ሂወት ኩም ንሞባእ ህዝብኹም ብምውፋይ ትገብርዎ ዘለኹም ፍትሓዊ ቃልሲ ኣድናቖትና ብኣንክሮ ክንገልጽ ንፈቱ::
ኪዳ ሓዲስ ኤመራ 2022ዓም ፋሪዕ እክባ ሙርቛ ብሊናዂ ኤርትራ/ሆደ
ይና ዓዋዲትል ኤመራ ሓዲስ መስቐል ግን ንሺብታዂ። መስቐል ወክት ሽቕ ደኮ መሽዉል ቱናዂ ግን። መስቐሊ ሱርዲ ሸብዲ ስነዲ ሰኸርዲሲ በለል ያዂ ኣኽነዲን ራድቕር ሓግልኽር መጡ ኮፍ የናዂ ወክት ግን። ኣዳም ክድመትድማ እንሽክድ ኒ ኮልድ ሺሮ ሰጘን እና ግርጋ ኒሂትል ወንተርዶ ሳድሰኩ። ወሲዲ ኤሪ ተባብዲ በረኸዲ ጊትዲትል ውሪ ቑሾትል ሽቅረሪ መስቐል ኩንጝል ናዉክ ከሌብል ሓየብሰቲ። ኩንጝ መስቐሊ ዋዲክ ሓዲስ ኤመርል ጋእ ስትና ዩኖ ና ዓዋዲር ድርብድ ኢረር ይነኩ።
መግለጺ ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ንዓወት ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ
መግለጺ ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ በቲ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ማለት ኣብ መንጎ ፈደራላዊ ሓይልታትን ናይ ትግራይ ሓይልታት ምክልኻልን ብዝተኻየደ ከቢድ ውግእ፡ ኣብ ልዕሊ ሲቪላውያን ህዝብታት ኢትዮጵያውያንን ብፍላይ ከኣ ትግራዎትን ስደተኛታት ኤርትራውያንን ከምኡውን ኣብ ልዕሊ ናይ ግብረ-ሰናያት ማሕበራትን ሓካይም ብዘይ ዶባትን ሰራሕተኛታት ኣብ ህይወት ንምድሓን ንዝተዋፈሩ ወሪዱ ዘሎ ምጥፋእ ህይወታት መሪር ሓዘን ከምዝተሰመዓና ንገልጽ። ንኩሎም ህይወቶም ዝጠፍኡ መንግስተ-ሰማያት የዋርሶም፡ ንኩሎም ስድራ-ቤታቶምን ትካላቶምን ድማ ጽንዓት ይሃብ ንብል።
Weiterlesen: መግለጺ ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ንዓወት ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ
ዋጋ ዝተኸፍሎ ሓርነት
ንአስታት ሸሞንተ ወርሒ አብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ አንጸላልዩ ዝነበረ ናይ ጥፍአት ደመና፡ ብሓይልታት ትግራይ ድሕሪ ምቕንጣጡ፡ ሓራ ብምውጽኦም በዚ አጋጣሚ ንመላእ ህዝብን ሓይልታት ትግራይን እንዃዕ ሓጎሰኩም ንብል።
መሪሕነትን አመራርሓን- Leadership, theory and practice ክለሳ-ሓሳባውን ግብራውን ሓተታ
መሪሕነት አብዚ ግዜዚ እቲ አገዳስን አድላይን አብ ኩሉ መዳያት ውዳቤ ናይ ሕይወትና ፣ ናይ ክሉ ሕይወትና ግላዊ ይኹን ማሕበራዊ፣ አብ ቁጠባውን፣ ፖሊቲካውን፣ ማሕበራውን፣ባህላውን ንስራሓትና ንምዕዋት አፍልጦን ትግባረን መሪሕነት አገዳሲ ኢዩ።
Weiterlesen: መሪሕነትን አመራርሓን- Leadership, theory and practice ክለሳ-ሓሳባውን ግብራውን ሓተታ


text:
ምህሮ ናይ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ
ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ደብረ ዘይቲ ኸም ዝጸለየ ካብ ቅዱስ ወንጌል ሉቃስ መዕራፍ 22
ስቕለት ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ቅዱስ ወንጌል ሉቃስ መዕራፍ 23
ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ንደቀ መዛሙርቱ ኸም ዝተራእየ ካብ ቅዱስ ወንጌል ሉቃስ መዕራፍ 24
ትምህርቲ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብዛዕባ ጸሎት ካብ ቅዱስ ወንጌል ሉቃስ መዕራፍ 11
ትምህርቲ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብዛዕባ ጸሎት ካብ ቅዱስ ወንጌል ሉቃስ መዕራፋት 11-12.
ትምህርቲ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ቅዱስ ወንጌል ሉቃስ መዕራፍ 6
ኢየሱስ ክርስቶስ ዚፈሳ ዝነበረት ሰበይቲ ከም ዘሕወየ
ታሪኽ : ጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዚፈሳ ዝነበረት ሰበይቲ ከም ዘሕወየ: ካብ ቅዱስ ወንጌል ማርቆስ መዕራፍ 5:21-34
ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ህያው ኢዩ
ቅድሚ ሰለስተ መዓልቲ ደቀ መዛሙርቲ ጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፣ ክመውት ከሎ ርእዮምዎ ነበሩ፣ ንሬሳኡ ውን ባዕላቶም ቐቢሮሞ ነበሩ፣ ሕጂ ግን ህያው ኰይኑ ኣብ ማእከሎም ደው ኢሉ ኣሎ!
ነዚ ኣካፍል


text:
”ቁጠባዊ ቅልውላው ኤውሮዻ ንምቅልባስ ዝካኣል፣ዝያዳ ዕድል ስራሕን ዝያዳ ምዕባለን ምስ ዝረጋገፅ ምኻኑ” መራሕቲ ብኢንዱስትሪ ዝማዕበላ ሃገራት ተረዳዲኦም ኢሎም ፕረዚደንት በራክ ኦባማ።
ፕረዚደንት በራክ ኦባማ፣በጀት ምስላዕ በይኑ ንቁጠባ ኣውሮዻ ፈውሲ ክፈጥር ኣይኽእልን ዝብል ሓባራዊ ምርድዳእ ኣሎ ኢሎም።
”ብመንፅር ፋይናንሳዊን መሓውራውን ለውጢ፣ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ንምዕባለ ምትብባዕንን ዕድል ስራሕ ምፍጣርን፣ቀዳምነት ክዋሃቦ ከምዝግባእ ሓባራዊ ምርድዳእ ተበፂሑ‘ሎ” ኢሎም ኦባማ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ፕረዚደንት በራክ ኦባማ፣ኣብ ኣፍሪቃ ውሕስና መግቢ ንክማሓየሽ ዝካኣለሉ ዕድል ምስ መራሕቲ ቤኒን፣ኢትዮዽያ፣ጋንና ታንዛንያን ተማኺሮም።
ሚስተር ኦባማ ኣብ ዘስምዕዎ ቃል፣ጉጅለ ሸሞንተ ቅድሚ ሰለስተ ዓመታት ብመንግስታት ንክልገስ መብፃዓ ንዝተኣተወ ተበግሶ ፳፪ ቢልዮን ዶላር ሎሚ‘ውን ኣብ ቦትኡ ኣሎ ኢሎም።
ንኣፍሪቃ ወኪሎም ኣብ‘ዚ ንውሕስነት መግቢ ኣፍሪቃ ዝዘተየ ኣኼባ ዝተሳተፉ ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ፣ፕረዚደንት ጃካያ ኪክዌቴ፣ፕረዚደንት ጆን ኣታ ሚልስን፣ኣቦ-መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ፕረዚደንት ያያ ቦኒን‘ዮም።
መራሕቲ ምዕቡላት ሃገራት፣ናብ ሓባራዊ ምርድዳእ በፂሖም ኢሎም ፕረዚደንት ኦባማ
”ቁጠባዊ ቅልውላው ኤውሮዻ ንምቅልባስ ዝካኣል፣ዝያዳ ዕድል ስራሕን ዝያዳ ምዕባለን ምስ ዝረጋገፅ ምኻኑ” መራሕቲ ብኢንዱስትሪ ዝማዕበላ ሃገራት ተረዳዲኦም ኢሎም ፕረዚደንት በራክ ኦባማ።


text:
ሰበስልጣን ኔቶ መበል 70 ዓመት ምስረታ እቲ ውድብ ምኽንያት ብምግባር ኣብዚ ሰሙን ኣብ ለንደን ዝተኻየደ ኣኼባ መራሕቲ ንወራር ሩሲያ ብሓባር ንምክልኻል ፅቡቕ ውፅኢት ተመዝጊቡ ኣሎ ክብሉ ይገልፁ ኣለው።ልዕሊ ኹሉ እቲ ኣኼባ ዝከረሉ ግን ናይ ቀዳማይ ሚንስትር ካናዳ ማይክሮፎን ብኽፉቱ ዝሃቡዎ ዘሕፍር ርእይቶ ኣብ መንጎ እቶም መራሕቲ ንዝነበረ ፍሕፍሕ ዝሕብር ምዃኑ እዩ።
ኣባላት ኔቶ ኣብ ስነስርዓት ምልዓል ስእሊ ፍሽኽታን ምጭብባጥ ኣእዳውን ኣየጉደሉን።እቲ ጥምረት ይሰርሕ ኣሎ እንተኾይኑ ግን ሕቶ ኣልዒሉ’ሎ።
መበል 70 ዓመት ምምስራት ናይቲ ጥምረት ንምኽባር ኣብ ለንደን ዝተኻየደ ኣኼባ ብዝብለጸ ክዝከር ዝኽእል ናይ ካናዳ ቀዳማይ ሚንስትር ጃስቲን ትሩዶን ካልኦት መራሕቲ ዓለምን ማይክሮፎን ብኽፉቱ ኣብ ልዕሊ ፕረዚደንት ትራምፕ ክስዕቑ ዝተርኣይሉ ኣጋጣሚ እዩ።
ብዛዕባ እዚ ዝተሓተቱ ፕረ.ትራምፕ ከምዚ ክብሉ መልሲ ሂቦም ኣለው።
“እወ! ክልተ መልክዕ ዘለዎ ሰብ እዩ።”
ቀ/ሚ ቱሩዶ ግን ኣብ ልዕሊ ፕረዚደንት ትራምፕ ኣየባጨኹን ኢሎም ኣለው።
“ኣብ መንጎ ካናዳን ኣሜሪካን ዘሎ ርክብ ኣዚዩ ፅኑዕ እዩ፤ምስ ፕረዚደንት ትራምፕን መሪሕነቶምን ፅቡቕ ርክብ ኣለኒ።”
እቲ ኣጋጣሚ ነቲ መንፈስ ቀይሩዎ እዩ።ፕረ.ትራምፕ ትማሊ ረቡዕ ድሕሪ ሰዓት ክህቡዎ ተታሒዙ ዝነበረ ጋዜጣዊ መግለፂ ራሕሪሖም፣ነቲ ጉባኤ ገዲፎምዎ ናብ ሃገሮም ተመሊሶም።
ናይ ፈረንሳይ ፕረዚደንት ኢማኑኤል ማክሮን እውን ቅድም ኢሎም ኔቶ ናይ ኣእምሮ ሞት ኣጋጢሙዎ’ሎ ክብሉ ተዛሪቦም ነይሮም።ተንተንቲ እቲ ጥምረት ብርፅም ናይቶም መራሕቲ ውልቃዊ ርክብን ራእይን ከቢድ ፀገም ከምዘጋጠሞ ይገልፁ ኣለው።
ናይ ኣሜሪካ ፈንድ ጀርመን ማርሻል ኣብ ዝተብሃለ ትካል ዝሰርሑ ኢያን ሌሰር መራሒ ክህልው ኣለዎ ይብሉ።
“ሓደ ሰብ ክመርሕ ኣለዎ።በቲ ሎሚ ዘላትሉ ጀርመን ክትመርሕ ኣይትኽእልን፤ቀሊል ኣይኮነን።ፈረንሳይ ነቲ ተራ ክትፃወት ትኽእል፤ኣሜሪካ የላን ማለት ግን ኔቶ የለን ማለት’ዩ”።
ሰበስልጣን ኔቶ ኣብ በጀት ምልክኻል ሃገራት ምዕባለ ተራእዩ’ሎ ይብሉ።ቱርኪ ቅድም ክብል ሒዛቶ ዝነበረ መርገፂ ኣባላት ጥምረት ኔቶ ንተዋጋእቲ ኩርዲ ኣሸበርቲ እዮም ኢለን ዘይእውጃ እንተኾይነን ንሃገራት ምብራቕ ኣውሮጳ ካብ ወራር ንምክልኻል ንዝቐርብ ትልሚ ክዓፅዎ እየ ዝብል መርገፂኣ ክትቅይር ኣባል ሃገራት ኣእምኔንኣ ኣለዋ።ናይ ኔቶ ዋና ፀሓፊ ጀንስ ስቶልተንበርግ ከምዚ ኢሎም።
“ናይ ኔቶ ፅንዓት ኩሉሻብ ከምዚኦም ዝበሉ ኣፈላላያት ከጋጥሙ ከለው ስዒርና ንቀንዲ ዕላማና ብምፅናዕ ነንሕድሕድና ክንከላኸል ምኽኣልና እዩ።ንፈለማ ግዜ ቻይና እናሓየለት ብምምፃኣ ዘፈጠሮም ብድሆታትን ዕድላትን ከምኡ እውን ንፀጥታና ዝህልዎ ትርጉምን ሪኢናዮ ኣለና።”
ናይ ብሪጣንያ ቀዳማይ ሚንስትር ቦሪስ ጆንሰን ብሪጣንያ፣ኣሜሪካ፣ኣውስትራሊያ፣ካናዳን ኒውዚላንድ ዝሓቖፈ ሓሙሽተ ኣዕንቲ ‘’Five Eyes’’ ተባሂሉ ዝፅዋዕ ጥምረት ስለያ ክሕልው ኣለዎ ኢሎም።
29 መራሕቲ ኔቶ ኣብ ዘውፅኡዎ መግለፂ ንርእሶም ንምክልኻል ክሓብሩን ስጉምትትታ ሩሲያ ንፀጥታ ኣውሮጳን ስግረ ኣትላንቲክን/ዩሮ-ኣትላንቲክ/ ስግኣት እዩ ኢሎም።እዚ ብርቱዕ መጠንቀቕታ እዩ።


text:
ገዛኢ ፓርቲ ኢትዮዽያ ዝተፈላለዩ መንግስታዊ ኣካላት ተጠቂሙ ንመኢኣድ ንምክፍፋልን ተለጣፊ ውድብ ንምፍጣርን ይሰርሕ ኣሎ ክብል ከሲሱ።ሓደ ካብ‘ቶም ተኸሰስቲ ሃገራዊ ምርጫ ቦርድ ንመግለፂ መኢኣድ ነፂጉዎ።
ውድብ ሓድነት መላእ ኢትዮዽያ (መኢኣድ) ቅድሚ ትማሊ ቀዳም ኣብ ቤት ፅሕፈቱ ኣብ ዝዘርገሖ መግለፂ፣ኢህወዴግ ኣብ ልዕሊ ኣባላት መኢኣድ ምፍንቃልን ቅትለትን ይፍፅም‘ሎ ኢሉ ይኸስስ።
እቲ ፋምፍሌት ወሲኹ፣ኢህወደግ ኣብ‘ዚ እዋን ናብ መኢኣድ ልኡኻቱ ኣስሊኹ ብምእታውን ጉጅለ ብምፍጣርን ንመኢኣድ መቃቂሉን ኣዳኺሙን ናይ ባዕሉ ተለጣፊ ውድብ ንምፍጣር መዓልቲን ለይቲን ይንቀሳቀስ‘ሎ ይብል።
ኢህወደግ ነዞም ዝተጠቅሱ ክስታት ይፍፅም ዘሎ ብዝተፈላለዩ መንግስታዊ ኣካላት ተጠቂሙ‘ዩ ዝብል እቲ መግለፂ፣ሓደ ካብ‘ቶም ኣካላት ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ምኻኑ ይጠቅስ።
ከምኣብነት ይብል መኢኣድ፣ንዝጎደሉ ኣባላት ኣመራርሓ ንምትካእ ናይ ዝተመርፁ ሓደስቲ ኣባላት መንነት ነቲ ቦርድ ኣብ ዘፍለጠሉ እዋን፣ ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ዝሃቦም መልሲ ንሕጊ ዝጣሓሰ‘ዩ ይብሉ ዋና ፀሓፊ መኢኣድ ኣቶ ተስፋዬ ታሪኩ።
”ዓንቀፅ ፴፩ ኣዋጅ ፖለቲካዊ ውድባት፣ትሕቲ ሓምሳ ሚእታዊ እንተኾይኑ፣ ናይ ኣባላት ፈፃሚት ስራሕ ቁፅሪ ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ኣፍልጡ‘ዩ ዝብል።ንሕና ድማ ነቶም ንነብሶም ብድልየቶም ዘግለሉ ዝትክኡ እንተፍለጥና፣እቲ ቦርድ ተቀቢሉ ካብ ምፅዳቅ ሓሊፉ፣ነዚ ክትቅበል ነቲ ክተውፅእ ኣይትኽእልን ኢሉ መምርሒ ምውራድ፣ንነብሱ ልዕሊ ሕጊ ምግባር፣ኣብ ዘይጉዳዩ ጣልቃ ምእታው‘ዩ ኢልና ኢና ንገልፆ።በዚ ምኽንያት እዚ‘ዩ ጣልቃ ምእታው ቦርድ ምርጫ ንመኢኣድ ንምሕቃቅ ዝዓለመ‘ዩ ንዝብል ዘለና” ከምዝበሉ እቲ ዜና ይሕብር።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ ወሃቢት ቃል ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ኢትዮዽያ የሺ ፈቃደ ኣብ ዝሃበኦ መልሲ፣እዚ ዝዝረበሉ ዘሎ ጣልቃ ምእታው ንቦርድ ምርጫ ዝተዋሃበ ስልጣን ምኻኑ ጠቂሰን።
ወ/ሮ የሺ ”ኣዋጅ ምዝገባ ፖለቲካዊ ፓርቲታት ከምዝነፀሮ፣ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ንፖለቲካ ፓርቲታት ናይ ምምዝጋብ፣ምክትታል፣ምቁፅፃርን ምሕጋዝን ስልጣን ኣለዎ ይብል።ብመሰረት‘ዚ ኣባላት እቲ ፓርቲ ስለዘይዘይ ተሰማምዑ፣ንክረዳድኡ ንክሰማምዑ ፃዕሪ ገይሩ‘ዩ ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ።
ግን ክረዳድኡ ኣይካኣሉን።ስለዚ ንሕና ዝበልናዮም እንታይ‘ዩ-እቲ ፓርቲ ቅድሚ ምብትታኑ፣ምልኣተ-ጉባኤ ይፀዋዕ፣ስለ ድሕነት‘ቲ ፓርቲ ተባሂሉ ኢና ኢልናዮም።ፓርቲታት ውሽጣዊ ምርግጋእ እንተሃልዩዎም‘ዩ፣ንካልእ‘ውን ክሓስቡ ዝኽእሉ” ኢለን።
ፕረዚደንት‘ቲ ፓርቲ ዶ/ር ሃይሉ ሻውል ብወገኖም፣እቲ ሃገራዊ ቦርድ ዝፃሓፎ ደብዳቤ ንሕጊ ዝጣሓሰ‘ዩ ኢሎም ይነቅፉ።
ንሶም ኣብ ዘረበኦም ”ሓደ ፓርቲ ናፃ እንተኾይኑ፣ንዝወፀ ኣባል ክትክእ ከሎ ፈቃድ ዝኾነ ኣካል ክሓትት የብሉን።ንማለቱ ኢልና ኢና ንገልፀሎም ዘለና‘ምበር ፈፂሙ ኣድላዪ ኣይነበረን።ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ብዘይርደአና ኣገባብ ደብዳቤ ፀሓፈ‘ምበር፣ሕጋዊ ስልጣን የብሉን” በሉ።
መኢኣድ ዘውፀኦ እቲ መግለፂ፣ገዛኢ ፓርቲ ንመኢኣድ ንምድኻምን ንምሕቃቅን ይጥቀመሎም ኣሎ ኢሉ ዝጠቀሶም ካልኦት መንግስታዊ ትካላት ሓይሊ ድሕነት፣ቤት-ፍርድን ፖሊስን ይርከብዎም ይብል መለስካቸው ኣምሃ ዝላኣኾ ሪፖርት።
ኢሀወዴግ ንመኢኣድ ንምሕቓቕ ይሰርሕ ኣሎ ዝብል ክሲ ይቀርቦ'ሎ
- መለስካቸው ኣምሃ
ተላኣኣኽቲ ውድባት ንምፍጣር'ውን ውዲት ኣለዎ ይብል መኢኣድ
ገዛኢ ፓርቲ ኢትዮዽያ ዝተፈላለዩ መንግስታዊ ኣካላት ተጠቂሙ ንመኢኣድ ንምክፍፋልን ተለጣፊ ውድብ ንምፍጣርን ይሰርሕ ኣሎ ክብል ከሲሱ።ሓደ ካብ‘ቶም ተኸሰስቲ ሃገራዊ ምርጫ ቦርድ ንመግለፂ መኢኣድ ነፂጉዎ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን።
እንቋዕ ናብ ናይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ በዓለ ልደት አብጽሓና።
ምስባክ
ነገሥተ ተርሴስ ወደስያት አምኃ ያበውኡ
ነገሥተ ሳባ ወዐረብ ጋዳ ያመጹኡ
ወይሰግዱ ሎቱ ኩሎም ነገሥተ ምድር።
መዝ ,71 (72)-10።
ገላ.4፣1-12። 1ይዮሓ.4፣9- ፍጻሜ ግ.ሓዋ.13፣16-22። ወንጌል.2፣1-21።
ቅዳሴ ጎርጎርዮስ ካልእ
«ተወልደ ኢየሱስ በቤተልሔም ዘይሁዳ» ኢየሱስ ኣብ ቤተልሔም ዘይሁዳ ተወሊዱ። መጽሐፈ ድጓ ገጽ 201
እግዚአብሔር ንልደቱ ዝመረጻ ቦታ ቤተልሄም እያ። ቤተልሄም ካብ ኢየሩሳሌም ብደቡብ ትሽዓተ ኪሎሜትር ርሒቃ ትርከብ ከተማ እያ። ቤተልሄም ማለት ቤተ እንጀራ ማለት እዩ። ነቢየ እግዚአብሔር ቅዱስ ዳዊት ብነብዩ ሳሙኤል ንግሥና ዝተቀብኣላ ቦታ እያ። 1ይሳሙ.16፣3። ኣብ ዘመነ ያዕቆብ ኤፍራታ ትብሃል ዝነበረት ቤተልሄም ናይ ያዕቆብ ሰበይቲ ራሄል ዝሞተትላን ዝተቀበረትላን ቦታ እያ። ኣብ ዘመነ ግዝኣት ዛብሎን ካልኦት ብቤተልሄም ዝጽውዑ ዓድታት ስለዝነበሩ ካብዚኣቶም ክትፍለ ናይ እሰይን ዳዊትን ከተማ ብምባል ትጽዋዕ። -1ይሳሙ.17-12። ሉቃ.2-4።
ቤተልሄም ዘይሁዳ ኤየሱስ ክርስቶስ ስለተወለደላ ናይ እሰይን ዳዊትን ከተማ ተባሂላ ተጸዊዓ።
ኢየሱስ ክርስቶስ ንምንታይ ተወሊዱ (ተገሊጹ)
እግዚአብሔር ንኹሉ ስርሑ ግዜ ኣለዎ። ኃንደበት ዝበሃል ኣብ እግዚአብሔር የለን። እዋኑ ምስ በጽሐ ኣቀዲሙ ንኣቦታትና ብምሳሌን ትንቢትን ዝገለጸሎም ክፍጸም ምእንቲ ንቅዱስ መልኣኹ ቅዱስ ገብርኤል ሊኢኹ ካብ ቅድስትን ንጽህትን ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ ካብ ነፍሳ ነፍሲ ወሲዱ ብተዋህዶ ተወሊዱ። ኣምላኽነቱ ሰብነት ከየጥፍኦ፣ ሰብነት ኣምላኽነቱ ከየንኣሶ ፍጹም ሰብ ፍጹም ኣምላኽ ብምኻúን ተገሊጹ።
5500 ዘመን ናይ ወዲ ሰብ መንፈሱ ጠምዩ፣ ጸሚኡ፣ ሰላምን ዕርቅን ፍጹም ጠፊኡ ስለዝነበረ፣ ዝጠፍአ ንኽደሊ ወልደ አብ ወልደ ማርያም ኣብ ቤተልሄም ኣብ መብልዒ ማል ተወሊዱ። ነብየ እግዚአብሔር ኢሳይያስ  > ኢሳ.7-14። ማቴ.1፣-21። ። ከምዝበለ።
ወዲ ሰብ ብበደሉ ምኽንያት ምስ ኣምላኹ እግዚአብሔር ስለዝተባእሰ እግዚአብሔር ወልድ ስራሕ ዲያብሎስ ምእንቲ ከፍርስ ተወሊዱ። 1ይዮሓ.3-8። ኣቀዲሙ ዝተደርበየ ዲያብሎስ እግዚአብሔር ኣምላኽ ካብ ዝፈጠሮም ናይ ምድሪ ፍጥረታት ኣራዊት ኩሎም ተንኮለኛ ኣብ ዝነብረ ተመን ሓዲሩ፣ ዘፍ.3-1፣ ደቂ ሰባት ናይ እግዚአብሔር ትእዛዝ ክጥሕሱ ጌሩ እዩ።  > ከምዝተባህለ ንእግዚአብሔር ምፍታውና ነረጋግጸሉ ኣብ ልዕሊኣ ሓጥያት ዘይብላ ዕጸበለስ ወዲ ሰብ በሊዑ ሞይቱ። ወዲ ሰብ ናይ ዲያብሎስን ትእዛዝ ብምፍጻሙ መገዲ እግዚአብሔር ገዲፉ ብድሌቱ ስለዝተጋዕዘ ካብ ናይ ኣምላኹ እግዚአብሔር ትእዛዝ ወጺኡ።
ብሳዕሪ ብቆጽሊ፣ ብወሓይዝ ፣ብንፋስ፣ ብጸሓይ ብማይ ብጎቦ ወዘተ… ምምላኽ ናይ ወዲ ሰብ ዕለታኣዊ መነባብርኡ ኮነ። ተስፋ ኣብ ዘይብሉ ነገር ተስፋ ምግባር ናብ ዝኸበደን ዝገደደን መሪር ሂወት ወዲ ሰብ ክኣቱን፣ ክፈላለን ኣብ ነሓድሕዱ ሰላም ከምዘይህልዎ ኣብ ህወከትን ኩናትን ክነብር ጌርዎ። ናይ ሰይጣን ዕላማ ዝጠቅመካ ብምምሳል ንደቂ ሰባት እንዳከፋፍለ ንለውሃት እንዳሕረደ፣ ኣብ ገዳም ምስ እግዚአብሔር ዝነብሩ ኣቦታት ካብ ገዳም ክወጹ በዓቶም ክገድፉ፣ እሱ እዩ ጻዕሩ።
ኣብዚ ናይ ወዲ ሰብ ጥፍኣትን ጸልማት እዋን፣ ንዘመናት ጻድቃን፣ሰማእታት፣ ነብያት ሞይቶም እዮም። ብዙሕ
መከራ'ውን ተቀቢሎም እዮም።
ወዲ ሰብ ኣብ ገነት ድምጽኻ ሰማዕኹ ጥራየይ ስለ ዝኾንኩ ፈራሕኩ፣ ተሓባእኩ ብምባል ስቃዩ ነገረ። እግዚአብሔር  > ዘፍ.3-9።
ኣባ ሕርያቆስ ኣብ ቅዳሴኡ ዘመነ ጸልማት ከብቅዕ  > ብናይ ኣቡኡ ፍቃድ ካብ ሰማያት ወረደ ካብ ድንግል ማርያም ተወልደ።>> ከምዝበለ ።
ኣብ ሃይማኖተ አበው። ብዛዕባ ኢየሱስ ክርስቶስ ልደት ቅዱስ አውግስቲን  > ከምዝበለ።
ቅዱስ ኣትናቴዎስ ከኣ  > ዮሓ.1-14።ብምባል ብዛዕባ ጎይታና መድኃኒና ኢየሱስ ናይ ልደቱ ምሥጢር ተዛሪቦም እዩም።
ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ  > 2ይቆረ.5፣-17-19።
ነብየ እግዚ አብሔር ሰሎሞን ሰብ ምስ ሰብ ክበኣስ ከሎ ሰብ የተዓርቆ ሰብ ምስ እግዚአብሔር እንተተባእሰ ግና መን ይዓርቆ ባዕሉ እንተዘይተዓሪቅዎ ከምዝበሎ። እግዚአብሔር ፈተዩን ፈቂዱን ባዕሉ ሽማግለ ባዕሉ ተዓራቂ ወይ ኣቦ ይቅሬታ ኮይኑ ንሰብ ምስ ገዛኣ ርእሱ ዓሪቅዎ። ናይ ምግላጹ ቀንዲ ምሥጢር እዚ እዩ። እዚ ዕርቂ ኣብ ናይ ኣቦታትና ናይ ዳዊት ከተማ ኣብ ቤተልሄም ተተግቢሩ።
ናይ ጐይታ ልደት ንምንታይ አብ ቤተልሄም ኮይኑ ᎒
ሀ. ትንቢት ክፍጸም ምእንቲ
ነብየ እግዚአብሔር ሚክያስ  > ሚክ 5፣2። ከምዝበለ።
ትንቢት ዝተነግረሉ መድኃኒት ኢሳ.9፣6-7። መድኃኒት ንህዝቡ ሰዲዱ መዝ. 110 (111)፣ -9። ናይ ደቂ ሰባት ኣውያት ኣብቒዑ ፣ ካብ ጭንቀቶም ብዝሓት ዝተላዕለ  > ይብሉ ንዝነብሩ ንኹሎም ተወሊዱ። ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ  > ገላ.4-4። ከምዝበለ ክውለድ ምእንቲ ዝተነግረ ትንቢት ምእንቲ ክፍጸም አምላኽ ኣብ ቤተልሄም ዘይሁዳ ተወሊዱ። ብልደቱ'ውን  > ብሓቐኛ ናይ ምስጋና ቃል ንክርስቶስ ከመስግንዎ ምእንቲ መልእክትን ሰባትን ሓደ ኮኑ።>> ተባሂሉ። ናይ ወዲ ሰብ ናይ ምንባር ተስፋ ለምሊሙ ። ኣብዚ ወርሓት ዓለም ኩሉ ክጽሓፍ (ክቁጸር) ካብ ኣውግስጦስ ቄሳር ተኣዚዙ ስለዝነበረ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ካብ ዘርኢ ዳዊት ብምዃና ክትቁጸር ምእንቲ ናብ ትውልድ ሃገራ ካብ ገሊና ናብ ቤተልሄም መጺኣ።
ለ. አጽመ ቅዱሳን ዝዓረፈሉ ምዃኑ
እግዚአብሔር ኩሉ ነገራት ሰማይን ምድርን ይኹን ዝፈጠሮ ንደቂ ሰባት ኢሉ ከምዝኾነ፣ ኣብ ቤተልሄም ምውላዱ ንያዕቆብ ፣ ንእሰይ ፣ ንዳዊት ወዘተ .. ክብል እዩ።  > 1ይ ሳሙ.17፣12። ቅዱስ ዳዊት ናይ ኣብኡ ኣባጊዕ ክሕሉ ካብ ሳኦል
ናብ ቤተልሄም ይመላለስ ኔሩ። 1ይሳሙ.17፣15። እቲ ሓላዊ ኣባጊዕ ቅዱስ ዳዊት ንጎልያድ ንኽስዕሮ ዝኸደ ካብ ቤተልሄም ተበጊሱ እዩ። ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ'ውን ናይ ልደቱ መጀመርያ ብጎልያድ ዝተመስለ ጸላኢ ደቂ ሰባት ጸላኢ ሠናያት ዲያብሎስ ንኽስዕሮ ልደቱ ኣብ ቤተልሄም ጌርዎ። 1ይሳሙ.17፣17-58።
ሐ. ንዓለም ናይ ዕርቅን ሰላምን ማእከል ብምዃና
ናይ ዓለም መድኃኒት ኢየሱስ ክርስቶስ ንዓለም ማእከላዊት ኣብ ዝኾነት ምድሪ ኣብ ኢዮሩሳሌም ኣብ ቤተልሄም ከተማ ተወሊዱ። ኣብ ቤተልሄም ጠፊኡ ዝነበረ ናይ ሰብን እግዚአብሔር ዕርቂ ተመስሪቱ።
ካብ ማኅጸን ዝጀመረ ዕርቂ ኣብ ሙሉእ ዓለም ብምውላዱ ገለጾ። ምሥጢረ ልደት ( ምሥጢረ ሥጋዌ) ዝተገልጸሎም መላእኽት፣ ጓሶት፣ ግዑዛን እንስሳት ንእግዚአብሔር ናይ ምስጋና መሥዋእቲ ኣቅሪቦም። እዚ ዓቢ ብሥራት እቶም ጓሶት ንዓለም ኩሉ ኣበሰሩ።
ናይ ሰላም ንጉሥ ናይ ሰላም ጎይታ መድኃኒ ዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ማእከላዊ ምድሪ ኣብ ዝኾነት ኢዮርሳሌም ኣብ ከተማ ቤተልሄም ክውለድ መላእክት፣ ጓሶት ግዑዛን እንስሳ  > እንዳበሉ ዘሚሮም እዮም።
ናይ ዕርቅን ሰላምን ብሥራት ዝኾነ ልደቱ ንምርኣይ ስብኣ ሰገል ናይ ዓለም ኩሎም ጠበብቲ ናብ ቤተልሄም ተጓዒዞም። ሰብአ ሰገል'ውን ነቲ ዝተወልደ ህጻን ንጉሥ ኣይሁድ ኣበይ ኣሎ? እንዳበሉ ካብ ምብራቕ ናብ ኢዮርሳሌም መጺኦም። ዝመርሖም ዝነበረ ኮኾብ እቲ ህጻን ኣብ ዘለዎ ቆመ። ንዝተወልደ ጐይታ ዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ርእዮሞ ፍግም ኢሎም'ውን ሰገድሉ። ኣምሃ'ውን ኣቅረበሉ። ወርቂ ኣምጺኦምሉ ብባህርይ ንጉሠ ነገሥት ኢኻ ክብሉ። ዕጣን ኣምጺኦምሉ ናይ ዓለም ሓጥያት ትኣሊ ሊቀ ካህን ኢኻ ክብሉ። ከርቤ ኣምጺኦምሉ ስለ ሓጥያትና ኢልካ መሪር ሞት ክትቅበል ኢኻ ክብሉ።ማቴ.2፣1-12።
ናይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ምውላድ ንምእመናን ኩሉ ናጽነት ገላ.5፣1። ፍቕሪ ፣ሉቃ.2፣1። ሰላም፣ ሉቃ.2፣14። ኮይንና። ነዚ እቶም ጓሶት  > ሉቃ.2፣15። ዝበሉ። ንዝተወልደ መድኃኒት ቦታን ግዜን ሂብና ቃሉ ንምስማዕ ንዕኡ ንምምሳል ፣ ከም ፍቓዱ ንምንባር ምርጫና ክንፈልጥን ከነጸብቅን ይግበኣና። ናይ እግዚአብሔር ፍቓድ ብምፍጻም፣ ናይ ሥጋውያን ሰባትን ናይ ዲያብሎስ ስራሕ ክንቃውም ይግበኣና።
ንኹሉ ከም ስርሑ መጠን ዋጋ ዝኸፍል ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ እንዳሓሰብና፣ ቁሪ ፣ጥሜት፣ ጽምኢ፣ ድኻም ተዓጊስና ናብ ቤተልሔም ( ቤተክርስቲያን) ዘወትር ክንመጽእ ይግበኣና። ከም ሰብኣ ሰገል ነቲ መድኃኒት ምስ ኣዲኡ ኢና ንረኽቦ። ሂወት ክኾነና እዩ።
ጎይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተወልደ ናትና ሓጥያት ንኽድምስስ፣ ሕማምና ክስከምልና፣ ሞትና ናይ ሂወት ክልውጥ እዩ። ስለዝኾነ ልደቱ ከነኽብር ከለና ብደርፊ፣ ብስኽራን፣ ብባእሲ ብዝሙት ብስርቂ ብቅንኣት ዘይኮነ ንእግዚአብሔር ብምምስጋን ብምዝማር ንቃሉ ብምስማዕ ናይ ሓጥያት ሥርየት ንረኽበሉ ንስሓ ብምእታው ክኸውን ኣለዎ።  > ግ.ሓዋ.5፣31። ንዑኡ ምርኣይናን ምፍላጥናን ንሓጥያት ንኸይንገብር እዩ።  > ከምዝብል 1ይዮሓ.3-6።
ቅዱስ ኤፍሬም ኣብ ሃይማኖተ አበው  > ከምዝበሎ ኩሉ ግዜ ንጸላኢና ዲያብሎስ ክንስዕሮ ይግበኣና።
ንደቂ ሰባት ኢሉ ዝተወልደ፣ ናይ ዲያብሎስ ምኽሪ ዘፍረሰ ኣምላኽና ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ትእዛዙ ብምፍጻም ኣብ ማእከላዊ ምድሪ ኢዮርሳሌም ዝሃበና ሰላምን ዕርቅን ብምሕሳብ፣ ንሃገርና ዓለምናን ሰላም
ን ዕርቅን ክንደልን ክንብህግን ይግበኣና። ዝተባእሰ ክዕረቅ ፣ዝሰረቀ ክመልስ ይግብኦ። ሓዋርያ ዝሰረቀ ኣይስረቅ ከምዝበሎ ንልደቱ ዘኽብር ሰብ ንስርቂ ፣ ክፍኣት፣ ጽልኢ፣ ሓሶት፣ ቅንኣት፣ ከውግድ ይግብኦ። እቶም ጓሶም ምስ መልኣኽቲ ሓቢሮም ከምዝዘመሩ ኩላትና ከኣ ናይ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ልደት ብምኽባር ብፍቅርን ብደስታን ክንዝምር ይግበኣና።
ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ በረከተ ልደቱ የሳትፈና። ምኽንያተ ድኅነት ዝኾነት ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ኣማልድነት ኣይፈለየና።
ወስብሐት ለእግዚ አብሔር!
ወለወላዲቱ ድንግል!
ወለወስቀሉ ክቡር።


text:
ዋና ጸሓፊ ኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ ኣቶ በቀለ ነጋ ከምቲ ዝሓለፈ መቕተልትን ግጭትን እንተዘይሃለወ’ዃ ሎሚ’ውን ሓሓሊፉ ኣብ ገለ ቦታታት ሰላማዊ ተቓውሞ ቀጺሉ’ሎ ኢሎም።
ሎሚመዓልቲ ሰሉስ ተቓውሞ ዝቐጸለሎም ከባቢታት ቆሮ ጉድሮ፣ ኣሊቦ፣ ጢረሙ፣ኣሞሮ፣ ምዃኖም ብምዝርዛር መንግስቲ ድማ ብዝተለምደ ኣገባብ ዓፊኑዎ’ሎ ኢሎም።
ኣብ ልዕሊ ኣባላቶም ማእሰርቲ ቀጺሉ’ሎ ዝበለ መግለጺ ኣቶ በቀለ ኣብ 2007 ዓ/ም ኣብ ዝተኻየደ ሃገራዊ ምርጫ ዝተሳተፉ ተወዳደርቲ፣ሕጹያት መድረኽን ተዓዘብትን ብዝሒ ይእሰሩ ምህላዎም ብምሕባር ናይ ዞባ፣ናይ ወረዳን ጣቢያን ወኪላት ውድቦም ዒላማ ማእሰርቲ ይኾኑ ኣለው ኢሎም።
ኣቶ በቀለ ብምቅጻል ‘ኣቶ ገመቹ ሻንቆን ኣቶ መልካሙን ኣብ ዞባ ወለጋ ቀሌም፣ኣብ ኤሊባቡር ኣቶ ተስፋየ ተካ ሓዊሱ ኣርባዕተ ሰባት፣ኣብ ጅማ ወኪል ውድብና ኣቶ ዑመር ከምኡ’ውን ኣቶ ቡልቻ ካብ ቀርሳ ኣቶ ሰይፉ ተማም ኩሎም ሎሚ መዓልቲ ዝተኣሰሩ እዮም።
መንግስቲ ብዛዕባ ዝተቐትሉ 86 ሰባት ከይኮነስ ብዛዕባ ዝተቓጸለ ኣንቡላንስን ዝፈረሰ ገዛን ይዛረብ ከምዘሎ ብምሕባር ሰባት ክቕተሉዶ ነይሩዎም ቀተልቲኸ ናብ ሕጊ ክቐርቡዶ ኣለዎ ኣብ ዝብል ዛጊት ክዛረብ ኣይሰማዕኹን’ ኢሎም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ናይ ሰማያዊ ፓርቲ ሓላፊ ህዝባዊ ርክባት ዝነበረ ኣቶ ዮናታን ተስፋየ ሎሚ መዓልቲ ከምዝተኣሰረ ኣቦ መንበር ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ ይልቃል ጌትነት ኣማሲዮም ገሊጾም ኣለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ዑደት ልኡኽ ግሃድኤ ናብ ርእሰ ከተማ ሃገረ ጣልያን
ዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ኤርትራ ንምርግጋጽ፣ ኣንጻር ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ዝካየድ ዘሎ ኩሉ መዳያዊ ቃልሲ ኣናደየበ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፣ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ከም ወትሩ፡ ኣብ ቀዳማይ መስርዕ ተሰሊፉ “ድሕነት ህዝብን ሃገርን” ዝብል ጭርሕኡ ተሓንጊጡ ፡ ነቲ ዝካየድ ዘሎ ዘይሕለል ቃልሲ ደላይ ዲሚክራስያዊ ለውጢ ንምዕዛዝ፣ ኣብ ኣድማዒ ስራሕን፣ ኣውንታዊ ተበግሶታትን ተዋፊሩ ምህላዉ ኩሉ ግዱስ ሃገራዊ ዝከታተሎ ዘሎ ጉዳይ ኢዩ።
ተቓውሞ ደምበ ብሓፈሻ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ድማ ብፍላይ፣ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ብምውዳቕ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ንምትካል ኣብ ዘካይዶ ዘሎ ፍትሓዊ ቃልሲ፣ ምሕዝነታዊ ደገፍ ማሕበረ ሰብ ዓለም ንምርካብ ጽዑቕ ዲፕሎማስያዊ ጎስጓስ ንኽካየድ ዕዙዝ ተደላይነት ስለ ዘለዎ፣ ግሃድኤ ዓቕሙ ብዝፈቕዶ ጻዕርታት ኣብ ምክያድ ይርከብ።
ብተጋዳላይ ዶር. ሃብተ ተስፋማርያም ኣቦ መንበር ፈጻሚ ኣካልን ተጋዳላይ ዶር. ዩሱፍ ብርሃኑ ሓላፊ ወጻኢ ጉዳይ ቤት ጽሕፈትን ዝቖመ ላዕለዋይ ልኡኽ ግሃድኤ፡ ኣብ ኤዉሮጳ ሰፊሕ ዑደት ኣብ ምክያድ ይርከብ። ኣብዚ መዳይ’ዚ ብዕለት 03/02/2016 ኣብ ዋና ቤት ጽሕፈት ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ጣልያን (LAFARNESINA) ኣብ ከተማ ሮማ ብምብጻሕ ኣገዳሲ ርኽክባት ኣካይዱ። ኣብ’ዞም ዝስዕቡ ነጥብታት ዘትከለ፣ ምስ ምክትል ሓላፊ ኣፍሪቃዊ ጉዳያት ኣብ ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ጣልያን ኣስታት ሓደ ሰዓትን ፈረቓን ዝወሰደ ሰፊሕ ልዝብ ከም ዘካየደ ተፈሊጡ፦
- ህልዊ ኩነታት ኤርትራ ብሓፈሻ፡ ብሰንኪ ግፍዕታት ስርዓት ህግደፍ ህዝብና ዝሓልፎ ዘሎ ሕሱም መነባብሮን፣
- ስለምንታይ መንእሰይ ኤርትራ ክስደድ ይግደድ ኣሎ?
- ስርዓት ህግደፍ ኣብ ከባቢ ኤርትራ ዝርከባ ሃገራት ዝገብሮ ዘሎ ምትእትታዋት።
- ብሕብረተ ኤዉሮጳ ንስርዓት ኤርትራ ክወሃብ ተወጢኑ ዘሎ ሓገዝ፡ ዕድመ ናይ’ቲ ስርዓት ዘናውሕ ምዃኑ።
- ኤርትራዉያን ስደተኛታት ኣብ ሃገር ጣልያን በቲ ሕጊ ዘፍቅዶ መሰረት ግቡእ ቆላሕታ ክግበረሎም
- ጉዳይ HUMAN TRAFFICING ብዝምልከት፡ ስርዓት ህግደፍ ቀንዲ ኣዋፋሪ ናይዚ ጉዳይ’ዚ ብምኹኑ፡ ናይ INTERPOL ፍሉይ ቆላሕታ ክግበረሉ ከም ዝግባእ።
ኣብዞም ዝተጠቕሰ ጉዳያት ዝተካየድ ልዝብን ናይ ሓበሬታ ምልውዋጥን ኣዝዩ ሃናጺ ምንባሩ ተፈሊጡ። ላዓዋይ ልኡኽ ግሃድኤ፣ መንግስቲ ጣልያን፡ ኣብ ክሊ ሕብረተ ኤዉሮጳ፡ ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ዘለዎ ግደ ሓደ ካብ’ቶም ወሰንቲ ኣካላት ብምዃኑ መጠን፣ ምስ ኤርትራ ዝጸንሖም ዝምድናታት፣ ጥቕሚ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ብዝሕልውን ንክኸዉን ተሪር ምሕጽንታ ብምቕራብ ንተገብረሉ ምዕሩግ ኣቀባብላን ነቲ ዝተኻየደ ሃናጺ ዘተን ክብ ዝበለ ምስጋና ከም ዘቕረበ ተሓቢሩ።
ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ
07/02/2016
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10126


text:
January 15, 2022
ኣብ’ቲ “ታሪኽ ኣብቂዑ’ዩ” ዝብል፡ ንዲናሚክ ታሪኽ ሕብረተሰባት ዝጐሰየ ብድዕተኛ ቅማረ ተመርኲሱ ዝተቐርጸን ንኣጀንዳታትን ረብሓታትን ብኣመሪካ ዝምራሓ ሃገራት ምዕራብ ዘገልግል ዘይምዕሩይ ኣህጉራዊ ስርዓት፡ ንመትከላትን ዕላማታትን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብምድኻምን ንልዑላዊ ማዕርነት ሃገራት ኣብ ሓደጋ ብምእታውን፡ ንሰላምን ጸጥታን ዓለምና ኣብ ሓደጋ ኣውዲቕዎ ይርከብ።እዚ ምስ ምብራኽ ንቕሓት ህዝብታት ዝያዳ ዝቃላዕ ዘሎ ሜላታት ሃገራት ምዕራብ ድማ፡ ኣብ ባይቶ ጸጥታ ሓያል ምትፍናን ፈጢሩ ይርከብ። ኣብ’ዚ ዓመት’ዚ፡ እቶም ንፖለቲካውን ተግባራውን ውሱንነት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዘግሃዱን ምንጪ ምትፍናናት ሓያሎ ሃገራት ኰይኖም ዘሎዉን ተኸታተልቲ ቅልውላዋት ጸጥታ፡ ኲናት ናጎርኖ-ካራባኽ፡ ዕልዋ ማያንማር፡ ናይ ወርሒ ግንቦት ግጭት እስራኤልን ፍልስጤምን፡ ከምኡ’ውን ቍጽጽር ጣሊባን ንኣፍጋኒስታንን ካልኦትን፡ ገለ ካብቶም ዝጥቀሱ’ዮም።ባይቶ ጸጥታ፡ ነዞም ጸገማት ኣብ ምፍታሕ ኣብ ሓባራዊ መረዳእታ ክበጽሕ ኣይከኣለን። ስለዚ ኸኣ፡ ኣብቶም ምስ ክብደት ናይቶም ሽግራት ዘይመጣጠኑ፡ ቀንዲ መሳርሒታት መፍትሒ ግርጭታት’ቲ ውድብ ኰይኖም ዘለዉ፡ ልዝብን ንጥፈታት


text:
ሚኒስትሪ ጥዕና፡ ምስ ዓለማዊ ውድብ ጥዕናን ካልኦት መሻርኽትን ብምትሕብባር፡ ትማሊ 27 መጋቢት ኣብ ሆቴል ኣስመራ- ፓላስ፡ ክሳብ 2021 ዘስርሕ ሃገራዊ ውጥን ውሑስ ጥዕና – ንትግባረ ኣበጊሱ።
ኣብቲ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን መንግስቲ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ኤርትራ ዝመደበሮም ዲፕሎማሰኛታትን ወከልቲ ኣህጉራውያን ውድባትን ዝተረኽቡሉ ስነ-ስርዓት፡ ሚኒስተር ጥዕና ኣሚና ኑርሕሴን፡ እዚ ን5 ዓመታት ዝተዘርግሐ ሃገራዊ ውጥን፡ ዝኾነ ናይ ምልባዕ ባህሪ ዘለዎ ሕማም ምስ ዘጋጥም፡ ሃገራውን ኣህጉራውን ስግኣት ቅድሚ ምዃኑ፡ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ኣለሊኻ ቅልጡፍ ናይ ምክልኻል ስጉምቲ ንምውሳድ ዝዓለመ ምዃኑ ገሊጻ።
ነዚ ስትራተጂካዊ ውጥን ንምምዕባል፡ ሽርክነታዊ ውህደት ዝተፈላለያ ኣካላት መንግስትን ኣህጉራውያን ውድባትን ከምዝሓተተ ዝጠቐሰት ሚኒስተር ኣሚና፡ ምስ ሃገራዊ ስትራተጂካዊ ውጥን ምዕባለ ጥዕናን ሸቶታት ዘላቒ ምዕባለን ብዝሳነ መገዲ ከምእተዳለወ፡ ኣብ ትግባረኡ ድማ ተራ መሻርኽቲ ኣካላት ንጹር ከምዘሎ ኣረዲኣ።
ወኪል ዓለማዊ ውድብ ጥዕና ኣብ ኤርትራ፡ ዶክተር ጆሰፊን ናምቦዘ፡ ኣብ ሓንቲ ሃገር ብዝተፈላለየ ምኽንያት ዘጋጥም ተላባዒ ሕማማትን ካልእ ጥዕናዊ ሓደጋታትን፡ ንካልኦት ሃገራት ስለዝጸሉ፡ ብደረጃ ሃገር፡ ዞባን ኣህጉርን ሓባራዊ ጥዕናዊ ርድኢት ብምፍጣር ግብረ-መልሲ ክወሃበሉ ግድነታዊ ምዃኑ ኣገንዚባ።
ንመብጸዓ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ምምዕባል ሃገራዊ ውጥን ንውሑስ ጥዕና ዘመጐሰት ዶክተር ጆሰፊን፡ ትግባረ ናይ’ዚ ውጥን ንምስማርን ጥዕናዊ ውሕስነት ንምርግጋጽን፡ ዓለማዊ ውድብ ጥዕና ምስ ኤርትራ ዘለዎ ምትሕብባር ከምዘደንፍዕ ገሊጻ።
ኣብ’ቲ ኣጋጣሚ፡ ንኣህጉራዊ ምቊጽጽር ጥዕና፡ ስርዓተ-ጥዕና ኤርትራን ኣሰራርዓ ሃገራዊ ውጥን ትግባረ ውሑስ ጥዕናን፡ ራኢን ዕላማን ናይ’ቲ ውጥን፡ ከምኡ’ውን ካብ እንስሳታት ናብ ሰብ ዝመሓላለፉ ሕማማትን ተጻውሮ ጸረ- ነፍሳት መድሃኒታትን ምስኡ ዝተኣሳሰሩ ካልኦት ዛዕባታትን ዘብርሁ መግለጺታት ቀሪቦም።


text:
ዘርኡ ገብረሊባኖስ ቢዝነስ ጉሩፕ ብልዕሊ 3 ሚልዮን ብር ዘዋግኡ ን1737 ወገናት ሰብኣዊ ሓገዝ ኣበርኪቱ።ሰገን ሙሴ መሓሪ ተምሃራይ ካልኣይ ክፍሊ እዩ።
ዕፅዋ ሰብኣዊ ሓገዝ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ስዒቡ ግና ብዛዕባ ትምህርቲ ዝግደሰሉ ወነ የብሉን።ከም ሙሴ ዝበሉ ሚልዮናት ተምሃሮ ትግራይ ብሰንኪ ሰብ ስራሕ ዓፀቦ ኣብ መኣዲ ትምህርቲ የለውን።
ገሊኦም ድማ ይሞቱ ኣለው።ዘርኡ ገብረሊባኖስ ቢዝነስ ጉሩፕ ኣብ ክፍለ ከተማ ዓዲ-ሓቂ ዝርከቡ 150 ተምሃሮ መዓልታዊ ሓደ ግዘ ይምግቦም ከምዘሎ ግዝያዊ ሓላፊ ተጠቃምነት ማሕበረሰብ እታ ክፍለ ከተማ ኣይተ ገብረዋህድ ኣስገዶም ሓቢሮም።
እቲ ቢዝነስ ግሩፕ ናብ ኩለን ኣብያተ እምነትን ንውሱናት ሰራሕተኛታት ኣብያተ ዕዮ መንግስቲ ትግራይን እውን ሓገዝ ሂቡ።ብሓፈሻ ዘርኡ ገብረሊባኖስ ቢዝነስ ግሩፕ ልዕሊ 3 ሚልዮን ብር ዝዋግኦም ሰብኣዊ ሓገዝ ን1737 ወገናት ከምዘበርከተ ኣካያዲ እቲ ቢዝነስ ግሩፕ ኣይተ ኣብርሃም ታደሰ ገሊፆም።
ብኤፍሬም ረደሀይ


text:
ባይቶ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት ኤርትራን ጎረባብታን ዝተረኸባሉ አኼባ ትማሊ 19 ሓምሌ 2011 ዓ.ም ኣብ ኒዮርክ ኣካይዱ።
ባይቶ ፀጥታ ነቲ አኼባ ዘካየዶ መንግስቲ ኤርትራ ብዘቅረቦ ሕቶ መሰረት ምኻኑ ኣብቲ አኼባ ዝተረኸቡ አቶ የማነ ገብረአብ ሓላፊ ፖሎቲካዊ ጉዳያት መንግስቲ ኤርትራ ትማሊ ገሊፆም'ዮም።
አቶ የማነ ገብረአብ ምስ ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ-መጠይቅ ኤርትራ ብዛዕባ ጉዳያን ዞባ ቀርኒ አፍሪቃ ዘለዋ አረአእያን ብዝምልከት ንአባላት ባይቶ ፀጥታ ንኽትገልፅ ብዘቅረበቶ ሕቶ መሰረት'ቲ አኼባ ምክያዱ ገሊፆም።
እቲ አኼባ ንኽካየድ ዝሓተተት ኤርትራ'ያ ፣ ምኽንያቱ ኸአ "መንግስቲ ኤርትራ እቲ አኼባ ንክግበር ዝሓተተ ነቲ ዞባ ይህውኽ ከምዘሎ ጭቡጥ መርትዖታት ከም ዝተረኽቦ ስለ ዝፈለጠ ተረቢሹ'ዩ" ክብሉ አቶ ዋሀደ በላይ በዓል-ስልጣን ኤምባሲ ኢትዮጵያ ገሊፆም።
አቶ ዋሃደ በላይ ምስ ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ-መጠይቅ ድሕሪ'ቲ ኣብ ዝሓለፈ ታሕሳስ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ማዕቀብ ምንባሩ ኤርትራ ፀባያ አመሓይሻ እንተኾይና ንምቁፅፃር ብሕቡራት መንግስታት ዝተመዘዘ ሞኒተሪን ጉሩፕ ዝተባህለ ጉጅለ ንኤርትራ ብከቢድ ዝኸስስ ፀብፃብ ከምዘዳለወ ተዛሪቦም።
ምስ አቶ የማነ ገብረአብን አቶ ዋሃደ በላይን ዝተኻየድ ቃለ-መጠይቅ 2ይን ናይ መወዳእታን ክፋል ቀሪቡ'ሎ።
ንምስምዑ ኣብ ምልክት ድምፂ ጠውቁ።


text:
- ስም፡ ቤት ጽሕፈትን ናይ ዕዮ ዓውደ ኣዋርሕን ማሕበር
- 1.1 ማሕበር ብዝስዕብ ስም ይስመ፡ ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ዝተ. ማ.
- 1.2 ቤት ጽሕፈት ማሕበር C/o ኢዮብ መዓሾ፡ ዎልፋርትስቫየረር ስትራሰ ፡ 76131 ካርልስሩሀ፡ እቲ ማሕበር ኣብ ቤት ፍርዲ ማሕበራት ማንሃይም ምይጉብ እዩ።
- 1.3 ናይ ዕዮ ዓውደ ኣዋርሕን ማሕበር እቲ ዓመታዊ ዓውደ ኣዋርሕ እዩ።
- ዕላማታትን ሸቶታትን ማሕበር
- 2.1 ማሕበር ዘለዎ ዕላማ ብመስረት‘ቲ „ካብ ቀረጽ ነጻ ንዝዀነ ሸቶታት ዝምልከት ዓንቀጽ“ ሰብኣዊ ሓገዝ ንኣብ ኤርትራን ኣብ ናይ መዓስከር ስደተይናታትን ዘለዉ ሰባት፡ ብዘይ ኣፈላላይ ናይ እምነትን ፖለቲካዊ ኣረእኣያን ኣመጻጽኣ መበቈል፡ ንናይ ሓባር ረብሓ ጉዳያት ዘገልግል መምርሒታት ናይ ግድን ይኽተል።
- 2.1 ስርሓት ማሕበር ነቲ ኣብ መንጎ ኣሕዛብ ስምምዕ ከም ዝነግስ ምግባርን፡ ኣብ ኵሉ ባህላዊ ሸለኻት ዓለምለኻዊ ኣረኣእያን ምጽውዋርን ምክብባርን ንምስፋን ዘቕንዐ ይኸውን፡
- 2.3 ማሕበር ነዚ ይስዕብ ዕማማት ብፍሉይ ይከታተል፡
- 2.3.1 ንሰባት ኣብ ኤርትራን ኣብ መዓስከር ስደተይናታትን ዘለዉ ዘድሊ ደገፋት ንምግባር ገንዘባዊ ይኹን ማተሪያላዊ ሓገዝ የነዲ
- 2.3.2 ተዓዘብትን ሓገዝትን ንኤርትራን ንመዓስከር ስደተይናታትን ይሰድድ። ሰብኣዊ ሓገዛት ኣብ ኤርትራን መዓስከር ስደተይናታትን ንኪወሃብ ህዝባዊ መብርህታትን መግለጽታትን ይካየድ። ንግላውን ናይ ገዛእ ረብሓን ዝምልከት ሸቶ ዘይብሉ፡ ኣብ ምህናጽ ሃገረ ኤርትራ ንዝካየድ ናይ ትምህርቲ ኣተዓባብያ ጥዕና ንከባቢ ይኹን ቑጠባዊ ሚዛን ዝምልከት ፕሮጀክትታት ምድጋፍ።
- 2.3.3 ማሕበር ባዕሉ መንቀል ፕሮጀክትታት ኪኸውን ስለ ዝኽእል ንዕኡ ዝኸውን ትካላት ይቕውም። ከም’ዚ ዝመሰለ ህላወ ናይ ባዕሉ ፕሮጀክትታት፡ ውሳኔ ዓመታዊ ጠቕላላ ኣኼባ ኣባላት የድሊ።
- 2.3.4 ካልኦት ተመሳሳሊ ዕላማታትን ሸቶታትን ዘለወን ማሕበራት፡ ስርሕተን ብዘይ ጸገም ካብ ቀረጽ ናጻ ንምክያድ እዚ ማሕበር እዚ ኣድላዪ ሓባራዊ ዝዀነ ኣገባባት ይፍጽም።
- 2.4 ነቲ ኣብ ቅዋም ተዘርዚሩ ዘሎ ሸቶታት ኣብ ግብሪ ንምውዓል ካብ ውጽኢታት ኣባላትን፡ ህዝባዊ ሓገዛት ምካብን፡ ካብ መንግስታዊ ደገፋትን ይኸውን።
- 2.5 ማሕበር ብመሰረት’ቲ ናይ ሓባር ረብሓ ዝምልከት “ካብ ቀረጽ ነጻ ዝዀነ ሸቶታትን” እቲ ናይ እቶት ኣገባብ ከምኡውን በቲ ነፍሲ ወከፉ ኣብ ገጊዜኡ ዝፈቕዶ ሕጊ መሰረት ዝምራሕ ይኸውን። ስርሓት ማሕበር፡ ትርፊ ንምካብ ኣይኰነን። እቲ ማሕበር ንርሰይ ከይበለ ዝሰርሕን፡ ናይ ገዛእ ርእሱ ቁጠባዊ ሸቶ ቀዳምነት ዘይህብሉን እዩ።
- 2.6 መሳርሕታት ማሕበር፡ ቅዋም ንዝንጽሮም ሸቶታት ጥራሕ ኪውዕል ይግባእ። ኣባላት ማሕበር ካብ መሳርሒታት ማሕበር ኣበል ኣይወስዱን። ዝዀን ይኹን ሰብ፡ ንሸቶታት ማሕበር ጓና ንዝዀኑ ወይ’ውን ብዘይተመጣጠነ ልዑል ጉንዖ ኪከሓስ የብሉን።
- 2.7 ኩላቶም ኣባላት፡ ናይ ኣካላት መሪሕነት ማሕበር፡ እዚ ቅዋም’ዚ ፍሉይ መምርሒ ክሳዕ ዘይሃበ፡ ኣበል ኣይወሃቡን።


text:
ሓባራዊ ፀረ ሽብር ግብረ ሓይሊ ሃገራዊ ኣገልግሎት ሓበሬታን ደሕንነትን ከምኡ’ውን ፌደራላዊ ፖሊስን ንናይ መንግስቲ መራኽቢ ብዙሃን ከምዝገለፆ እቲ ፍንጀራ ሩዋንዳ ተባሂሉ ኣብዝፅዋዕ ከባቢ ቦሌ ኣብ ዝርከብ መንበሪ ገዛ ከምዝበፅሐ ሓቢሩ።
እቲ ፍንጀራ ኣብ ዝበፅሐሉ ገዛ ተኻሪዮም ይነብሩ ናይ ዝነበሩ ክልተ ሱማሊያዊያን ህይወት ምጥፍኡ እውን እቲ ግብረ ሓይሊ ኣፍሊጡ’ሎ።
መፃረዪ ውድድር ኩዕሶ እግሪ ዓለም ይካየደሉ ኣብዝነበረ ቦታ መጥቓዕቲ ንምፍፃም ይዳለው ከምዝነበሩን ሓይልታት ፀጥታ ተዋዲዶም ብምንውስቓሶም ግን መጥቓዕቲ ንምፍፃም ዘኽእሎም ኩነታት ስለዝኸልኡዎም እቲ ቦምብ ንናይ ባዕሎም ህይወት ከምዘጥፈአን ሓቢሩ።
ኣብቲ ፍንጀራ ዝበፅሐሉ ገዛ ሽጉጥ፣ኽልተ ኻዝና ጠያይቲ፣ናይ ኢድ ቦምብታትን ናይ ቦምብ መቀፃፀሊ ባትሪን ከምኡ’ውን ንርእሰ ቕትለታዊ ዝጥቀምሉ ጃኬትን መዕጠቕን ተረኺቡ’ሎ ብመሰረት እቲ መግለፂ።ናይ ኢትዮጵያ ሃገራዊ ጋንታ ማሊያ እውን ኣብቲ ገዛ ተረኺቡ’ሎ።
ናይቲ ገዛ መካረዪን ምስቲ ጉዳይ ቀጥታዊ ርክብ ዝነበሮምን ሰለስተ ውልቀ ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ውዒሎም ኣለው።
እቶም ዝሞቱ ምስ ኣል-ሸባብ ርክብ እንተሃሊዩዎም ግን ዝተገለፀ የለን።


text:
ኤች.ኣይ.ቪን ኤይድስን ክልተ ዝተፈላለዩ ነገራት እዮም።
ኤች.ኣይ.ቪ ቫይረስ እዩ።
ቫይረስ ኣብ ነብስኺ ኣይረእን እዩ ከሕምመኪ ከኣ ይኽእል እዩ።
ኤይድስ ድማ በቲ ቫይረስ ክመጽእ ዝኽእል ሕማም እዩ።
እቲ ኤች.ኣይ.ቪ ቫይረስ ንነዊሕ ግዜ ኣብ ሰውነትኪ እንተ ጸኒሑ ኤይድስ ክሕዘኪ ይኽእል እዩ።
ኤይድስ ክሓዊ ዘይክእል ቀታሊ ሕማም እዩ።
ንኤች.ኣይ.ቪ ግን ጽቡቕ ምድሃኒት ይርከቦ።
እቲ መድሃኒት ምስ ትወስዲ፡ እቶም ኤች.ኣይ.ቪ ቫይረስ እንዳ ወሓዱ ይኸዱ።
ንሰብ ከኣ ኤች.ኣይ.ቪ ቫይረስ ከተላግብሉ ኣይትኽእልን ኢኺ።
እቲ ሕማም ኤይድስ ከኣ ኣይሕዘክን እዩ።
እቲ መድሃኒት እንዳ ወሰድኪ ንነዊሕ እዋን ክትነብሪ ትኽእሊ ኢኺ።
ኣብ ጀርመን ነቲ መድሃኒት ባዕልኺ ምኽፋል ኣየድልየክን እዩ።
እቲ ናትኪ ናይ መድሕን ትካል እዩ ነቲ መድሃኒት ናይ ኤች.ኣይ.ቪ ዝኸፍሎ።
ኤች.ኣይ.ቪ ቫይረስ ዘለዎም ሰባት ንመን ብዛዕባ እዚ ክነግሩ ከም ዘለዎም ባዕሎም እዮም ዝውስኑ።
ካልኦት ሰባት ኤች.ኣይ.ቪ ዘለዎም ንኻልእ ሰብ ምንጋር ግን ኩልኩል እዩ።
ካብዞም ዝስዕቡ ነገራት ምጥንቃቕ የድልየኪ:
- ብዘይ ኮንዶም ስጋዊ ርክብ ኣይተዘውትሪ (ስጋዊ ርክብ ብብልዕቲ ኮነ ብመዓኮር)
- ሓሹሽ ኣይትወግኢ፡ ብዝተጠቕመ መርፍእ ምጥቃም ሓደገኛ እዩ። ዝተጠቕመ መውግኢ ድማ ንኻልእ ሰብ ኣይትሃቢ።
- እንተ ደኣ ደም ወጺእኪ ወይ ጥባሕ ቁስሊ ኣብ ነብስኺ ኣለኪ፡ ናይ ካልእ ሰብ ደም ብቁስልኺ ከይኣቱ ተጠንቀቒ።
Text: AWO-Zentrum für Aidsarbeit Schwaben
www.zas-schwaben.de


text:
1 ካብኡ ተመሊስና ድማ፡ ከምቲ እግዚኣብሄር ዝበለኒ፡ ብመገዲ ባሕሪ ኤርትራ ንበረኻ ገጽና ተጕዐዝና። ንኸረን ሰዒር ብዙሕ መዓልቲ ዞርናዮ።
2 እግዚኣብሄር ድማ ከምዚ ኢሉ ተዛረበኒ፡
3 ነዚ ኸረንዚ ምዛር ይኣኽለኩም፡ ንሰሜን ገጽኩም ተመለሱ።
4 ነቶም ህዝቢውን ከምዚ ኢልካ ኣዝዞም፡ ብዶብ እቶም ኣብ ሰዒር ዚነብሩ ኣሕዋትኩም፡ ደቂ ኤሳው፡ ክትሐልፉ ኢኹም፡ ንሳቶም ይፈርሁኹም እዮም፡ ተጠንቀቑ ደኣ፡
5 ኣይተዋግእዎም፡ ከረን ስዒርሲ ንኤሳው ርስቲ ሂበዮ እየ እሞ፡ ካብታ ምድሮም መርገጽ እግሪ እትኣክል እኳ ኣይህበኩምን እየ።
6 እንጌራ ኻባታቶም ብገንዘብ ዐዲግኩም ብልዑ፡ ማይውን ካባታቶም ብገንዘብ ዐዲግኩም ስተዩ።
7 እግዚኣብሄር ኣምላኽካ ብዂሉ ተግባር ኢድካ ባሪኹካ እዩ እሞ፡ ንሱ በዚ ዓብዪ በረካ እዚ ምጕዓዝካ ፈለጠ። በዘን ኣርብዓ ዓመት እግዚኣብሄር ኣምላኽካ ምሳኻ ነበረ፡ ገለ እኳ ኣይጐደለካን።
8 ነቶም ኣብ ሰዒር ዚነብሩ ኣሕዋትና ደቂ ኤሳው ሐሊፍና ድማ፡ ካብታ መገዲ ጐልጐልን ካብ ኤላትን ካብ ዔጽዮን-ገበርን ኣግለስና። ገጽና መሊስና ኸኣ ብመገዲ በረኻ ሞኣብ ሐለፍና።
9 እግዚኣብሄር ድማ በለኒ፡ ምድሪ ዓር ንደቂ ሎጥ ርስቲ ገይረ ስለ ዝሀብክዎም፡ ካብ ምድሮም ርስቲ ኣይህበካን እየ እሞ፡ ንሞኣባውያን ኣይተዕገርግሮም ኣይትዋግኣዮምውን።
10 ቀደም ሓደ ዓብዪን ብዙሕን ከም ዓናቃውያን ድማ ነዊሕ ዝቚመቱ ህዝቢ ኤሚም፡ ኣብኡ ይቕመጥ ነበረ።
11 ከም ዓናቃውያን ዝበሉ፡ ንሳቶም ከኣ ረፋውያን፡ ይቚጸሩ ነበሩ። ሞኣባውያን ግና ኤሚም ይብልዎም ነበሩ።
12 ሖራውያን ድማ ቀደም ኣብ ሰዒር ተቐሚጦም ነበሩ፡ ደቂ ኤሳው ግና፡ ከምቲ እስራኤል ነታ እግዚኣብሄር ዝሀቦም ምድሪ ርስቶም ዝገበርዋ፡ ሰጒጎም ካብ ቅድሚኦም ኣጥፍእዎም፡ ኣብ ስፍራኦም ድማ ተቐመጡ።
13 ሕጂ ተንስኡ ርባ ዘሬድ ከኣ ተሳገሩ። ርባ ዘሬድ ድማ ተሳገርና።
14 እቲ ኻብ ቃዴስ ባርኔዓ ኽሳዕ ርባ ዘሬድ እንሳገር ዝኸድናሉ ዘበን ድማ ከምቲ እግዚኣብሄር ዝመሐለሎም፡ ወለዶ እቶም ተዋጋእቲ ሰባት ካብ ማእከል ሰፈር ክሳዕ ዚጠፍእ፡ ሰላሳን ሾሞንተን ዓመት ኰነ።
15 ኢድ እግዚኣብሄር ድማ ክሳዕ ዚውድኡ፡ ካብ ማእከል እቲ ሰፈር ከተጥፍኦም ኣብኦም ነበረት።
16 ኰነ ኸኣ፡ እቶም ተዋጋእቲ ሰባት ኲሎም ካብ ማእከል ህዝቢ ሞይቶም ምስ ተወድኡ፡
17 እግዚኣብሄር ከምዚ ኢሉ ተዛረበኒ፡
18 ሎሚ ንስኻ ብዓር፡ ዶብ ሞኣብ፡ ክትሐልፍ ኢኻ።
19 ናብ መንጽር ደቂ ዓሞን ምስ ቀረብካ፡ ኣይተዕገርግሮም፡ ኣይትዋግኣዮም ድማ። ንደቂ ሎጥ ንርስቲ ሂበዮም እየ እሞ፡ ካብ ምድሪ ደቂ ዓሞን እትርስተዮ ገለ እኳ ኣይህበካን እየ።
20 እዚኣ ድማ ቀደም ረፋውያን ስለ ዝነበርዋ፡ ሃገር ረፋውያን ተቘጽረት፡ ዓሞናውያን ግና ዛምዙሚም ይብልዎም ነበሩ።
21 ከም ዓናቃውያን፡ ዓብዪን ብዙሕን ነዊሕ ዝቚመቱን ህዝቢ እዩ። ግናኸ እግዚኣብሄር ካብ ቅድሚኦም ኣጥፍኦም እሞ፡ ንኣታቶም ሰጒጎም፡ ኣብ ስፍራኦም ተቐመጡ።
22 ኣብ ሰዒር ንዚነብሩ ደቂ ኤሳው ከም ዝገበረሎም፡ ንሖራውያን ካብ ቅድሚኦም ምስ ኣጥፍኤ ንኣታቶም ሰጒጎም ክሳዕ ሎሚ ኣብ ስፍራኦም ተቐመጡ።
23 ነቶም ኣብ ዓድታት ክሳዕ ጋዛ ዝነበሩ ዓዊም ድማ፡ ካብ ካፍቶር ዝወጹ ካፍቶራውያን ኣጥፍእዎም፡ ኣብቲ ስፍራኦም ከኣ ተቐመጡ።
24 ተንስኡ፡ ተጕዐዙ፡ ለሰ ኣርኖን ድማ ተሳገሩ። እንሆ። ሲሆን ኣሞራዊ፡ ንጉስ ሔስቦንን ምድሩን፡ ኣብ ኢድካ ሂበካ አሎኹ፡ ምውራሳ ጀምር፡ ምስኡ ኸኣ ተዋጋእ።
25 ኣብ ትሕቲ ሰማይ ንዚነብሩ ዂሎም ህዝብታት፡ ካብ ሎሚ ጀሚረ ምሽብርካን ፍርሃትካን ከውርደሎም እየ። ወሬኻ ምስ ሰምዑ፡ ኣብ ቅድሜኻ የንቀጥቅጡ ራዕዲ ድማ ይሕዞም።
26 ካብ በርኻ ቀደሞት ድማ ናብ ሲሆን፡ ንጉስ ሔስቦን፡ ከምዚ ኢለ ልኡኻት ምስ ናይ ሰላም ዘረባ ሰደድኩሉ፡
27-29 ከምቲ ኣብ ሰዒር ዚነብሩ ደቂ ኤሳውን ኣብ ዓር ዚነብሩ ሞኣባውይንን ዝነበሩለይ፡ ናብታ እግዚኣብሄር ኣምላኽና ዚህበና ምድሪ፡ ንዮርዳኖስ ክሳዕ ዝሳገር፡ የማነ ጸጋም ከየግለስኩ ብመገደ መገዲ ክኸይድ ብምድርኻ ኣሕልፈኒ። ዝበልዖ እንጌራ ብገንዘብ ሽጠለይ፡ ዝሰትዮ ማይ ከኣ ብገንዘብ ሀበኒ፡ ሓንትስ ንእግረይ ጥራይ ኣሕልፈኒ፡ በልክዎ።
30 ሲሆን፡ ንጉስ ሔስቦን ግና እግዚኣብሄር ኣምላኽካ ኸምዚ ናይ ሎሚ ምእንቲ ኣብ ኢድካ ኺህበካ፡ ንመንፈሱ ኣትረሮ ንልቡ ኸኣ ተጻራሪ ገበሮ እሞ፡ ኬሕልፈና ኣይፈተወን።
31 እግዚኣብሄር ከኣ፡ እንሆ ንሲሆንን ንምድሩን ኣብ ቅድሜኻ ኣሕሊፈ ኽህበካ ጀመርኩ እሞ፡ ንምድሩ ምእንቲ ኽትርስተያ፡ ምውራሳ ጀምር፡ በለኒ።
32 ሲሆን ድማ፡ ንሱን ኲሉ ህዝቡን፡ ናብ የሃጽ ንምውጋእና ኺቃባበለና ወጸ።
33 እግዚኣብሄር ኣምላኽና ድማ ንእኡ ኣብ ቅድሜና ኣሕሊፉ ሀበና፡ ንእኡን ንደቁን ንዂሉ ህዝቡን ከኣ ወቓዕናዮም።
34 በታ ጊዜ እቲኣ ድማ ኲለን ከተማታቱ ወሰድና፡ ኲለን ከተማታት ምስናይ ሰብኡትን ኣንስትን ቈልዑን ሓደ እኳ ኸየትረፍን ፈጺምና ኣጥፋእናዮም።
35 እተን ዝዘመትናየን ማል ጥራይ ምስቲ ኻብ ከተማታት ዝገፈፍናዮ ንኣና ወሰድና።
36 ካብታ ኣብ ገምገም ለሰ ኣርኖን ዘላ ዓሮዔር፡ ካብታ ኣብ ለሰ ዘላ ኸተማ ኸኣ ክሳዕ ጊልኣድ ሓንቲ ኸተማ እኳ ብምንዋሓ ዝጸንዓትና ኣይነበረትን፡ እግዚኣብሄር ኣምላኽና ንዂለን ኣብ ቅድሜና ኣሕሊፉ ሀበና።
37 ጥራይ ምድሪ ደቂ ዓሞን፡ ኲሉ ወገን ርባ ያቦቅን ኣብ ከረን ዝነበራ ኸተማታትን እግዚኣብሄር ኣምላኽና ዝኸልከለና ዘበለ ዂሉ ኣይቀረብካን።
Result not found!
No valid results were found for your search. Try refining your search using the above form.
Search again using the above filed or click blow button to see Bible book name list...


text:
ብደረጃ ሃገር ይመርፁ እዮም ካብ ዝተባህሉ ኣድመፅቲ ቁርብ ፀብለልታ ዘለወን ሂላሪ ክሊንተን ሎሚ ዓርቢ ኣብ ክፍለ ግዝኣት ፔንስሊቫኒያ ኣብ ዘኻየድዎ ዘመተ ምርጫ ዶናልድ ትራምፕ ሰባት ናይ ምፅራፍ ታሪኾም ኣብዚ ፕረዝዳንታዊ ወፍሪ ኣይጀምረን ክብላ ነቒፈንኦም።ኣብ ሚቺጋንን ኦሃዮን እውን ክበፅሓ እየን።
ብተመሳሳሊ ዶናልድ ትራምፕ ሎሚ ዓርቢ ኣብ ኽፍለ ግዝኣታት ኒውሃምሸር፣ኦሃዮን ፔንስሊቫኒያን ወፍሪ ምርጫ ከካይዱ እዮም።
ብመሰረት ሓድሽ ዝተኣከበ ኣሃዛዊ መዓቐኒ ርእይቶ ህዝቢ ብዙሓት ኣድመፅቲ ብጎስጓስ ምርጫ ኽልቲኦም ፕረዝዳንታዊ ሕፁያት ከምዘይተሓጎሱ ይገልጹ። እንተኾነ ግን ብሚሊዮናት ዝቑጸሩ ወሃብቲ ድምጺ ካብ ምምራፅ ኣይተዓግቱን።
ዛጊት ልዕሊ 36.5 ሚሊዮን ኣሜሪካዊያን ኣቐዲሞም ድምፆም ሂቦም ኣለው።እዞም ድምፆም ሂቦም ዘለው ሓደ ግዜ ዝወሰኑን ዝኾነ ይኹን ተኣምር እንተተፈጠረ’ዃ መርገፂኦም ዘይልውጡ፤ካብ ክልቲኡ ንሓዲኡ ንምምምራፅ ውፉያት ዝኾኑ ኣድመፅቲ እዮም ይብሉ ዴሞክራሲያዊ ፖለቲካዊ ስትራተጂስት ፔኒ ሊ።
ኣብዚ ናይ መወዳእታ ጎስጓስ ምርጫ ክልቲኦም ተወዳደርትን ደገፍቶምን ዝተፈላለዩ ሜላታትን ማሕበራዊ መራኸቢ ተጠቒሞም ወፍሮም ኣሐይሎም ኣለው።


text:
ኣብ መንደፈራ ኤርትራ ትርከብ ታሪኻዊት ቤት ትምህርቲ ሳን ጆርጆ ታሪኻዊ ሽማ ሒዛ ክትቅጽል ትጽዕር ኣላ። ተማህሮኣን መማህራናን ዘልዕልዎ ዕዙዝ ትዝታ`ሎ። እታ ኣብ ግዜ ሃይለስላሰ ዝተመስረተት ቤት ትምህርቲ ዘፍረየቶም ተማሃሮ፡ ክሳብ ሕጂ ጥርኑፋት`ዮም። ተማሃሮ ሳን ጆርጆ ክብሃል ኸሎ ዝንኦም ክሳብ ማእከል ኣዲስ ኣበባ ይበጽሕ ኸምዝነበረ ተመሃሮኣ ይዝክሩ።
መምህር ተስፋይ ሃይለ፡ ካብታ ቤት ትምህርቲ 21 ኪ.ሜ ርሒቓ ካብ ትርከብ ዓዲ እናተመላለሱ ዝተማህሩ`ዮም። ሕጂ ኣብታ ዝተማህሩላ መምህር ኮይኖም የገልግሉ።” ሕጽር ብዝበለ ናይ ሊቃውንቲ ሰፈር ናይ ሓርበኛታት ሰፈር`ዩ” ይብልዋ።
ኣብ`ዚ እዋን ኣቦ-መንበር ባይቶ ዞባ ደቡብ ኮይኖም ዘገልግሉ መምህር ወልዳይ፡ “ኣብ ትሕቲ ፓሎ መብራህቲ ኾይና ነጽንዕ ኔርና፡ ነናትና ፓሎ ኔሩና፡ እንተብኩርና፡ ናይ እከለ ፓሎ`ያ ተባሂላ በይና ትሓድር ኔራ” ይብሉ።
ካልእ ትሕዝቶ መደብ ቂሐ-ጽልሚ፡ ንከያኒ ሚዛን ተስፋይ ዘተኣናገደ`ዩ። ሚዛን ተስፋይ ሓደ ካፍቶም ኣብ ኢትዮዽያ ፅቡቕ ናእዳ ዝረኽቡ ዘለዉ ከየንቲ እዩ። ብፍላይ “ቃንጫ ምሸላ እዩ’’ ትብል ኣብ ቀረባ እዋን ዘውፀኣ ባህላዊት ደርፊ ቀልቢ ብዙሓት ስሒባ ኣላ።
ጸብጻብ ሰናይት ሃብቱን ፡ግርማይ ገብሩ ምስ ሚዛን ዘካየዶ ወግዒን ንምስማዕ ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቑ፡


text:
ገዛ ንስራሕን ርምካብ ብምትሕብባር
ምስ ACCELAIR 82
እንታይ ኢዩ?
ACCELAIR 82 መዓስ እዚ ጥራይ ኣብ ጭቡጥ ኩነታት ፣ምምርካኳስ ኣብ ገዛ ብ ፈረንሳ ዘሎ ዕድላት ምርካብ ገዛ ፣ ናይ ተኻራዪን ኣካራይን መሰል ሓበሬታ ምሃብ፣መሪሕ ተራ ሒዙን ኣብ ምትግባሩ
ዓቢ ግደ ይጻወት።
ንመን ኢዩ ፧
ዞባ\ ዴባርትሞ
82 - Tarn-et-Garonne
ኣብ Tarn-et-Garonneገ መንበሪ ገዛ ንምርካብ
ዞባ\ ዴባርትሞ
82 - Tarn-et-Garonne
ኣብ Tarn-et-Garonneገ መንበሪ ገዛ ንምርካብ
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ብ ሞያውያን ኣሰተርጎምቲ ዝተሰነይ ሓገዝ
መዓስ እዚ ጥራይ ACCELAIR 82 ዝህቦ ካልእ ኣገልግሎት፣ ኣብ ጭቡጥ ኩነታት ፣ ምምርካኳስ ኣብ ገዛ ብ ፈረንሳ ዘሎ ዕድላት ምርካብ ገዛ ፣ ናይ ተኻራዪን ኣካራይን መሰል ሓበሬታ ምሃብ፣መሪሕ ተራ ሒዙን ኣብ ምትግባሩዓቢ ግደ ይጻወት ምዃኑ ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ።
.
ገዛ ንምርካብ ሓገዝ ምስ እትደልዩ፣
ማሕበርና ACCELAIR 82 ን ስደተኛታት ናይ ፈለማ ገዛ ምርካ ብሓገዝ ይገብር :
- ገዛ ኣብ ምርካብን : ስራሕ ብ ምንዳይ : ስልጠና ኣብ ምስታፍ፣ ሓገዝ ኣብ መጓዓዝያንን ኣብ ትካላት፣ ኣብ ምምሕዳራዊ ወረቐት ኣብ ምጽፋፍን ካልእን ይሕግዝ።
- መዓስ እዚ ጥራይ ACCELAIR 82 ኣብ ጭቡጥ ኩነታት ፣ ብምምርካኳስ ኣብ ገዛ ብ ፈረንሳ ዘሎ ዕድላት ምርካብ ገዛ ፣ ናይ ተኻራዪን ኣካራይን መሰል ሓበሬታ ምሃብ፣መሪሕ ተራ ሒዙን ኣብ ምትግባሩዓቢ ግደ ይጻወት።
- ገዛ ከም ዝረክብ ምግባርን ፣
- (ናብኡ ዝእምት )እኹል ሓገዝ ምትሕብባርን
ጎድኒ ጎኒ ድማ፣ ግዝያዊ ፍታሓት ምግባር፣ ንኣብነት ኣብ ናይ ዝተፈላላዩ መጽለሊ ገዛውቲን ማእከላት
ትምህርቲን ፣ እቲ ስደተኛ ከም ዘጽልል ምግባር።
.
ሞያን ስራሕ ንምርካብ ዘተሓሕዝ ሓገዝ ምርካብ
- እቶም ስደተኛታት ስራሕ ኣብ ዝድደልይሉ እዋን ፣ ቀጥዒን ሕጊን ኩነታትን ስራሕተኛን ኣስራሒ ኣብ ፈረንሳ ምሕባር፣
ምስ ስልጠናን ልምምድን ክህቡ ዝኽእሉ ትካላት ምርኻብ።
- ብሓደ ኣሰናይነት፣ ወይ ሓገዝ ንስደተኛ ኣብ ናይ ቋንቋን
ናይ ስራሕ ስልጠናታት ከም ዝረኽቡ ምግባር፣ ኣብ እቲ መስርሕ ድማ እቲ ስደተኛ፣ ምስእይ ዝሰማማዕ ብምርጭኡ፣
ብነጻ ስልጠና ምርካብን ይሕግዝ።
- ሓደ ብጭቡጥ ስራሕ ዝረኽበሉ ዝኽእል ኩነታት ምፍጣር፣ ከምኡ እውን ስራሕ ምስ ዝረክብ፣ ውዕላት ኣብ
ዝፍርመሉ እዋን ማእከላይ ኣካል ኮይኑ እቲ ባህሪን ኣፍልጦን ናይ ኮንትራት ኣብ ልንጻር ዝኣመሰሉ ነገራት ከም ኣብነት ክጥቐሱ
ይኽእሉ።
ኣብ ቤት ጽሕፈታትን ማሕበራዊ መሳለጥያታታ ሓገዝ ንምርካብ
- እቶም ዕድላት ተጠቐምሎም ;
- እዚ ኢንተግረሽን ዕድል እዚ ምስ( OFPRA, OFII, Préfecture, CAF, etc.). ዝተተሓሓዘ እዩ።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ሃየ ርኸቡና
ኣብ ኣድራሻና : 21 rue Armand Saintis – 82000 Montauban
ብቖጸራ ጥራይ እዩ ኣገልግሎትና
ወይ እውን ደውሉልና
ኩሉ ሓበሬታ ኣብ ኣብ ኣድራሻና d'ACCELAIR 82, ብምምጻእ ወይ እውን ብምድዋል ትረኽብዎ 06 22 79 44 94 ( ረቡዕ ጥራይ) ወይ እውን ብ ኢመይላ accelair82@forumrefugies.org ንምርካብና ይከኣል።


text:
Radio Erena: 19 September 2021
ፕረዚደንት ጆ ባይደን፣ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ተኸሲቱ ዘሎ ኲናትን ኣስዒቡዎ ዘሎ ሰብኣዊ ቅልውላውን ብዝተኣሳሰር፣ ተወሳኺ ማዕቀብ ክንበር ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ።
እዚ ዲፕሎማስያዊን ቁጠባዊን ማዕቀብ ብሓፈሻ ኣብ ልዕሊ’ቶም ኣብቲ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ኢድ ዘለዎም ወገናት፣ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ሓይልታት ትግራይ፣ ምምሕዳር ክልል ኣምሓራ ከምኡ’ውን መንግስቲ ኤርትራ ዝምልከት ምዃኑ ተገሊጹ።
እዚ ፕረዚደንት ባይደን ዘውጸኦ መግለጺ፣ ንተወሳኺ ማዕቀብ ማዕጾ ዘርሑ ኮይኑ፣ መንግስታዊ ትካላት ምምሕዳር ኣመሪካ፣ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ሓይልታት ትግራይ፣ ምምሕዳር ክልል ኣምሓራን መንግስቲ ኤርትራን ጥራይ ዘይኮነ፣ ምስ’ዞም ወገናት ብምትሕብባር ብቐጥታ ኮነ ብተዘዋዋሪ ነቲ ኲናት ክቕጽል ኢድ ዘለዎም ትካላትን ውልቀሰባትን እውን ዝምልከት ምዃኑ ተሓቢሩ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ነቲ ማዕቀብ ብዝምልከት ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፣ ሃገሩ ኣብ ምምካት ኣንጻር ግብረ ሸበራ ምስ ኣመሪካ ክትተሓባበር ምጽናሓ ድሕሪ ምዝኽኻር፣ መንግስቱ ተመሳሳሊ ስጉምቲ ኣብ ዝወስደሉ እዋን ካብ ኣመሪካ ምትሕብባር እምበር ንሓደ ወገን ምድላው ትጽቢት ኣይነበረናን ኢሉ።
ንሱ ኣብ መግለጺኡ ፕረዚደንት ባይደን እኹል መጽናዕቲ ብዘይገበሩ ዲፕሎማሰኛታት ዝቐረበ ኣብ ግጉይ ሓበሬታ ብምምርኳስ ነቲ ውሳኔ ኣሕሊፉ ክብል ወቒሱ።
መንግስቲ ኤርትራ’ውን ብኣፈኝኡ ኣቢሉ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ተመሳሳሊ መልእኽቲ ኣመሓላሊፉ።
ድሕሪ’ዚ ብፕረዚደንት ባይደን ዝተመሓላለፈ ትእዛዝ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኣመሪካ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ነቲ ኣመሪካ ዘቕረበቶ እማመ ሰላም ተቐቢሎም ኩሎም ወገናት ናብ መኣዲ ዘተ እንተ ቀሪቦም፣ ናብ ማዕቀብ ዘእቱ ጉዳይ ከምዘይህሉ ኣመልኪቱ።
ልዕሊ 10 ኣዋርሕ ኣቑጺሩ ዘሎ ብትግራይ ዝጀመረ ኲናት ሓድሕድ ኢትዮጵያ፣ ናብ ክልላት ዓፈርን ኣምሓራን ሰጊሩ ብምህላዉ፣ ቁጽሪ ናይ ዝሞቱ፣ ካብ ቤት ንብረቶም ናይ ዝመዛበሉ፣ ዝግፍዑን ከቢድ ምክልባትን ናይዝወርዶም ዘለዉ ዜጋታት እታ ሃገር መዓልታዊ እንዳዛየደ እዩ ዝመጽእ ዘሎ።
================


text:
Radio Erena: 09 February 2016
መንግስቲ ኤርትራ ብከቢድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ተኸሲስሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ወኪልቲ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ ምብጻሕ ይፍጽም ከምዘሎ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ገሊጾም።
እቲ ኣርባዕተ ኣባላት ዝሓቖፈ ልኡኽ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ኣብቲ ንሓሙሽተ መዓልታት ዝጸንሕ ናይ ኤርትራ ዑደቱ ኣብ ዝተፈላለዩ ትካላት መንግስቲ እናተዘዋወረ፣ ኣብ ኤርትራ ንዘሎ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ክዕዘብን ሓበሬታ ክእኽብን ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ።
ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ንምምርማር ብሕቡራት ሃገራት ዝተመዘዘት ሸይላ ኪታሩት ትኹን ኣባላት መርማሪት ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ናይቲ ውድብ፣ ናብ ኤርትራ ብምእታው ቀጥታው ምጽራይን መጽናዕትን ንምክያድ ዘቕርብዎ ዝነበሩ ተደጋጋሚ ጠለባት መንግስቲ ኤርትራ ክነጽጎ ምጽንሑ ይፍለጥ።
እታ ኮሚሽን ኣብ ስደት ካብ ዝርከቡ ኤርትራውንን ካብ ጎረባብቲ ሃገራትን ብዝኣከበቶም ሓበሬታን መጽናዕትን ከኣ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ጄኔቫ ዝመደበራ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ዘቕረበቶ ጸብጻብ፣ ኣብ ኤርትራ ከቢድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ይፍጸም ምህላዉ ምቕራባ ይዝረር።
እታ መርማሪት ኮሚሽን በተወሳኺ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝርከቦም ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ይፍጽሙ ከይህልዉ ንምጽራይ’ውን ናይ ሓደ ዓመት ተወሳኺ ዕማም ተዋሂቡዋ፣ መጽናዕቲ ኣብ ምክያድ ትርከብ።
ኣብ ከምዚ ኩነታት እንከሎ ድማ’ዩ፣ መንግስቲ ኤርትራ ንወከልቲ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ናብ ኤርትራ ምብጻሕ ክፍጽሙ ፈቒዱ ዝርከብ።
ልኡኽ እቲ ኮሚሽን ብዘይካ’ዚ ኣብ ሰሙን’ዚ ኣብ ኤርትራ ዘካይዶ ዘሎ ምብጻሕ፣ ኣብ ዝቕጽል’ውን ተመሳሳሊ ዑደት ክፍጽም ተኽእሎ ምህላዉ’ውን እቶም ምንጭታት ይእምቱ።
ሕቡራት ሃገራት ይኹኑ ካልኦት ዞባውያንን ኣህጉራውያንን ውድባትን፣ መንግስቲ ኤርትራ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ከመሓይሽ ኣብ ርእሲ ዝገብርዎ ዘለዎ ጸቕጢ፣ ሕብረት ኤውሮጳ’ውን ነቲ መንግስቲ ዝሰልዖ ኣስታት 200 ሚልዮን ኤውሮ ምስ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኣተሓሒዙ ምቕራቡ፣ መንግስቲ ኤርትራ ብጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ብጉድ ክዛረብን ንወከልቲ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ከኣ ናብ ኤርትራ ክኣትዉ ክፈቅድን ከምዝተገደደ’ዮም ዝተፈላለዩ ወገናት ዝጠቕሱ።
==============================


text:
Radio Erena: 03 February 2017
ኮርፐረሽን ኤሌክትሪክ እስራኤል፣ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብብዝሒ ንዝነብርሉ ኣባይቲ፣ ከባቢ ፔታህ ቲክቫ ናይ ከተማ ቴልኣቪቭ ፣ ኣገልግሎት ኤሌክትሪክ ምሃብ ከቋርጽ ምዃኑ ኣፍሊጡ።
እቲ ኮርፐረሽን ናብዚ ውሳኔ ዝበጽሐ፣ ከንቲባ እታ ከተማ ይስሓቕ ብራቨርማን ብዘቕረቦ ሕቶ መሰረት ምዃኑ፣ ቴሌቪዥን ቻነል 10 ኣብ ናይ ሰሉስ ፈነወኣ ሓቢራ።
እስራኤላውያን ነጋዶ ኣብቲ ከባቢ ንዝርከብ ህንጻታት እናገዝኡ፣ ኣብ ንኣሽቱ ክፍልታት እናመቓቐሉ፣ ንዘይሕጋውያን ስደተኛታት የካርይዎም ኣለዉ ክብል ዘማረረ እቲ ከንቲባ፣ ናይ ኤሌክትሪክ ኣገልግሎት ብምቁራጽ፣ ኣብታ ከተማ ንዝነብሩ ብዝሒ ስደተኛታት ንምጉዳሉ ክሕግዝ ከምዝኽእል ይጠቅስ።
“ናይ ግዜ ገደብ ካብ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎት ምህዳም፣ ንኤርትራውያን ፖለቲካዊ ዑቕባ ከውህቦም ኣይክእልን’ዩ፣ ክብል ቤት ፍርዲ እስራኤል ዝሓለፈ ሰሙን ውሳኔ ምሕላፉ ይዝከር።
ኣብ እስራኤል፣ ክፉት ቤት ማእሰርቲ እናተባህለ ኣብ ዝግለጽ ኾሎት ተኣሲሮም ዝርከቡ ኤርትራውያን፣ መንግስቲ እስራኤል ኣብ ልዕሊኦም ዝኽተሎ ዘሎ ፖሊሲ ንምቅዋምን ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እታ ሃገር ድማ ንጉዳይ ኤርትራውያን ብዕቱብ ስለ ዘይተገንዘቦ፡ ኣብ ብይኑ ንመንግስቲ እስራኤል ዝሕግዝ ውሳኔታት ከሕልፍ ብምጽንሑን ብሓሙስ 26 ጥሪ ሰፊሕ ሰለማዊ ሰልፊ ኣካይዶም’ዮም።
======================


text:
ኣብ ኢትዮዽያ ዝተኸሰተ ሕማም ኢቦላ ከምዘየለ ምንስቴር ጥዕና‘ታ ሃገር ኣፍሊጡ።እንተኾነ ምናልባሽ እንተጓነፈ ካብ ዝብል ስግኣት ርእሱ ዝኻኣለ ሆስፒታል ከምዝተኸፍተ ምንስትር ጥዕና‘ታ ኢትዮዽያ ኣፍሊጦም።
ሎሚ ንጋዜጠኛታት መግለፂ ዝሃቡ ዶ/ር ከሰተብርሃን ኣድማሱ”ብኢቦላ ዝተታሓዘ ሰብ ዛጊድ ኣብ ኢትዮዽያ የለን።እቲ ሕማም ናብ‘ዚ ዓዲ‘ዚ ንከይኣቱ‘ውን ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ይፍፀሙ‘ለው።ንኣብነት ክልተ ኮሚቴታት ኣቊምና‘ለና፣እቲ ቀዳማይ ባዕለይ ዝመርሖን ላዕለዎት ሓለፍቲ ዝሓቆፈን‘ዩ። እቲ ካልኣይ ኮሚቴ ቴክኒካዊ ስራሕቲ ዘፃፍፍ‘ዩ” ኢሎም።
ኣብ መዕርፎ ነፈርቲ ቦሌ ሓደ ኮሚቴ ከምዝደኮነን ብሕልፊ ረስኒ ዝሓዞም ካብ ናይጀርያ ዝኣትው ኣጋይሽ ፈልዩ ከምዝከታተሎም ጠቂሶም።
ንኣብነት ክልተ ቻይናውያን ረስኒ ስለዝተሰመዖም ተፈልዮም ፍሉይ ምርመራ ድሕሪ ምግባር ብዓሶ ዝተታሓዙ ኮይኖም ከምዝተረኸቡ ከምኣብነት ጠቂሶም‘ዮም ዶ/ር ከሰተብርሃን።ምናልባሽ ሕሙማት ኢቦላ እንተተረኸቡ ካብ ዝብል ስግኣት፣ርእሱ ዝኻኣለ ሆስፒታል ተኸፊቱ‘ሎ ኢሎም ምንስትር ጥዕና ኢትዮዽያ ዶ/ር ከሰተብርሃን፣ኧ
“ጥቃ ገብርኤል ቤተ ክርስትያን፣ሓፈሻዊ ሆስፒታል ኮተቤ ኣብ ምስራሕ ንርከብ፣ሓድሽ ሆስፒታል‘ዩ።95 ሚእታዊ ህንፀቱ ተዛዚሙ‘ሎ።ክሳብ ሓምሳ ዓራት ክሕዝ‘ዩ ኢልና‘ውን ትፅቢት ንገብር።ንጊዚኡ ዓሰርተ ዓራት ድልዊ‘ሎ” ይብሉ ንሶም።
ኢትዮዽያ ምስ ሕማም ኢቦላ ክኽሰተላ ዓብዪ ስግኣት ኣሎ ዝባሃለላ ኬንያ ተሓጋጊዝካ ንምስራሕ ምቅርራባት ከምዘሎን ኣብ ብርክት ዝበሉ መእተዊ ናብ ኢትዮዽያ እቲ ስራሕቲ ተጠናኺሩ ይቅፅል ከምዘሎ ዶ/ር ከሰተብርሃን ገሊፆም ይብል እስክንድር ፍሬው ዝላኣኾ ሪፖርት።


text:
Radio Erena: 21 March 2019
ኤርትራ እትርከበን ኣርባዕተ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ኣብዚ ዓመት እዚ 3 ሽሕ ሄክታር ዝባደመ መሬት ከልምዓ ምዃነን ውድብ መግብን ሕርሻን ዓለም (FAO) ኣፍሊጡ።
ክኢላታት ሕርሻን ምልማዕ መሬትን ምስ ወከልቲ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ጅቡቲን ሱዳንን ኣብ መጀመርያ ዕለታት ናይዚ ወርሒ ኣብ ካርቱም ኣብ ዘካየድዎ ኣኼባ፣ ብርሰት ኣግራብ ንምውጋድን ዝባደመ መሬት ንምልማዕን ከምዝወሰኑ እቲ ኣህጉራዊ ትካል ገሊጹ።
ኣብቲ ናይ ካርቱም ኣኼባ፣ ኤርትራ፣ ሓደ ሽሕ ሄክታር ንምልማዕ መደብ ከምዘለዋ ክትሕብር እንከላ፣ 300 ሄክታር ካብዚ ኣብ ማይ ምነ፣ ሓጋዝን ላዕላይ ጋሽን ምዃኑ መግለጺ FAO የነጽር።
ብዘይካ’ዚ፣ ኣብ ቅናት ሳሕለ-ሰሓራ ዝርከባ ኤርትራ፣ ሱዳንን ሞሪታንያን፣ ብሽርክነት FAOን ምወላ ቱርኪን፣ ኣብዚ ዝቕጽል ሰለስተ ዓመታት፣ 5 ሽሕ ሄክታር መሬት ንምልማዕ መደብ ኣሎ።
ኤርትራ እትርከቦ ሰፊሕ ዝርግሐ ዘለዎ ቅናት ሳሕለ-ሰሓራ፣ ኣብ ርእስ’ቲ ዘለዎ ተፈጥሮኣዊ ነቕጺ፣ ብሰንኪ ምብራስ ኣግራብ፣ ኣከባብያዊ ለውጢን ትሑት ቆላሕታ ንሓምላይ ልምዓትን፣ ካብ ዓመት ናብ ዓመት፣ ዝባድም መሬት እናሰፍሐ’ዩ ዝመጽእ ዘሎ።
እዚ ድማ ከቢድ ሓደጋ ደርቅን ካልእ ናይ ኣከባቢ ሳዕቤናትን ከኸትል ከምዝኽእል ክኢላታት የጠንቕቑ።


text:
Gislaved
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 26 10 2020
ንሕና ኣብ ዪስላቨድ ዘሎና ናብ ኩሉ ቀረባ ኢና ኢልና ንዛረብ፡ ማለት ቀረባ ንተፈጥሮ፡ ቀረባ ንስቕታን ህድኣትን። ግን ከኣ ቀረባ ንባህሊ፡ንስፖርትን ንኣዚዩ ኣዘናጋዒ ህይወት።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ30,008
ስፍሓት መሬት1,221 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Borås 68 ኪሜ
- Jönköping 76 ኪሜ
- Halmstad 90 ኪሜ
ዪስላቨድ ኮምዩን ናይ ግኑስሸ ከባቢ ስሞላንድ ክፋል እዩ። ብናይ ንግድን ኢንዱስትርን መንፈስ እተፈልጠ ከባቢ። እቲ ኮምዩን ንስድራቤት ዚሰማማዕ እዩ፡ ብናይ ኣረጋውያን ናይ ህጻናት ክንክንን ድማ ፍሉጥ እዩ።
መንበሪ-ገዛ
እቲ ብኹሉ ጠቓሚ ናይ ዪስላቨድ ቤትጽሕፈት ኪራይ ኣባይቲ ኣስታት 2600 ኣብ 8 ቦታታት ፋሕ ዝበለ ናይ መንበሪ ኣባይቲ ኣለዎ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ብብዝሒ ዚዝረብ ሶማሊ፡ ዓረብ፡ SKB (ሰርብያ፡ ክሮኣት፡ ቦስንያ) ፊንላንድ፡ ኣልባንያ፡ ስፓኛን ግሪኽን እዩ። ብዙሓት ፋርስ፡ ዳሪ፡ ፋርሲ ከምኡውን ስዋሂሊ ይዛረቡ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ'ዚ ከተማ'ዚ፡ ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ዝነጥፋ ብርክት ዝበላ ማሕበራት ይርከባ። ንኣብነት፡ ማሕበራት ስፖርታዊ-ንጥፈታት፡ ባህላዊ ማሕበራት፡ ኣብያተ-ክርስትያናት ምትእሳሳራተንን። ኣብቲ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ዝርከብ መዝገብ-ማሕበራት ብምእታው ምስ ዝምባሌታትኩም ዝሳነያ ማሕበራት ክትደልዩ ትኽእሉ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብዚ ከተማ'ዚ፡ ዳርጋ ኩሉ ዘድሊ ዝበሃል ነገር ኣሎ'ዩ ክበሃል ይከኣል። ቤት-ንባብ፡ ድኳናት መዓልታዊ ኣስቤዛ፡ ካልእ ኣገልግሎታት ዝህባ ድኳናት ቡቲካትን ይርከባ። ብዜካ'ዚ፡ ማእከላት ስፖርታዊ ንጥፈታትን ብርክ ዝበለ ባህላውን ስፖርታውን ንጥፈታትን ዝአንግዳ ማሕበራትን ይርከባ። ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ብምእታው፡ እንታይ ዓይነት ንጥፈታት ከም ዘሎን ካልእ ዝርዝራትን ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ከም ኮሙናዊ ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ዝኣመሰሉ ብዙሓት ኣለዉ። ኣብ ዪስላቨድ ኮምዩን ምሸትን ለይትን ከምኡውን ብግዜ በዓላት ዘገልግል ናይ ህጻናት ክንክን ኣሎ።
ናይ ስድራቤት ሰንትራል ወይ ፋሚልየሰንትራለን ዚብሃልውን ኣሎ። እዚ ንኹሉ ወላድን ወላዲ ንኺኸውን ዝቐረበን ይምልከት። ንሱ ወላድን ወላዲ ንኺኸውን ንዝቐረበን ከም መራኸቢ ቦታ ኮይኑ ምስ ሰብ ርክብ ንምግባር፡ ምኽሪ ንምርካብ ከምኡውን ኣብቲ ናይ ወላዲ ንጥፈታት ደገፍ ንምርካብ የኽእለካ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ከተማታት ዪስላቨድ፡ ኣንደሽቶርፕ፡ ስሞላንድስተናርን ረፍተለን 17 መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣለዉ። መብዛሕትአን እተን መባእታ ኣብያተትምህርቲ፡ ናይ ህጻናት ቤትትምህርቲውን ኣለወን።
ኣብ ዪስላቨድ ኮምዩን፡ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲውን ኣሎ። ኣብ ናይ ዪስቨልድ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ወይ ዪምናስዩም ብዙሕ ዕድላት ኣሎ፡ ንኹሉ ኣገዳሲ ዝኾነ ነገራትውን ኣለዎ። እተፈላለየ ኮርሳት ድማ የቕርብ።
ዕድላት ትምህርቲ
ከም ሓድሽ መጻኢ፡ ንስኻ ቋንቋ ሽወደን ክትመሃር ኩሉ ግዜ ዕድል ኣሎካ። ኣብቲ ኮምዩን ኤስኤፍኢን ናይ ሕብረተሰብ ምልላይ መደብ ኣሎ። ናይ ኤስኤፍኢ ትምህርቲ ኩሉ ምሉእ ዓመት ክፉት እዩ።
ናይቲ ኮምዩን ከባቢታት ንእሽቶ እኳ እንተ ኾነ፡ ተወሳኺ ትምህርቲ ንምቕሳም ተኽእሎ ኣሎ። ኣብቲ ኮምዩን ብናይ ውልቂ መደብ ዚወሃብ ናይ ኮለጅ ትምህርቲ ኣሎ። ኣብኡ ከይዱ ኪመሃር ንዝደሊ፡ እቲ ዝቐረበ ኣብ ቨርናሞ እዩ፡ ንሱ ከኣ ካብ ዪስልቨድ 40 ኪሎመትር እዩ።
ኣብ ኮለጅ ክትመሃር ምስ እትደሊ ናይ ዮንሾፒንግ፡ ናይ ቡሮስ፡ ናይ ሃልምስታድ ኮለጃት ኣዚየን ሰሓብቲ እየን። ናብዘን እተጠቕሳ ከተማታት ናይ ግሩም ናይ ኣውቶቡስ ኣገልግሎት ኣሎ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ዪስላቨድ ኮምዩን ኣብ ከባቢታት ዪስላቨድ፡ ኣንደሽቶርፕ፡ ስሞላንድስተናርን ረፍተለን ዚርከባ ኣርባዕተ ማእከል ጥዕና ኣለዋ። ኣብ ዪስላቨድ ናይ መንእሰያት ክሊኒክ ኣሎ። ኣብ ሰለስተ ከባቢታት ናይቲ ኮምዩን ናይ ደቀንስትዮ ክሊኒካት ኣሎ።
ህዝባዊ ናይ ስኒ ሕክምና ኣብ ዪስላቨድ፡ ኣንደሽቶርፕን ስሞላንድስተናርን ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ኣብቲ ኮምዩን ናብ ኣስታት 90-100 ቋንቋታት ዝዓለመ ናይ ትርጉም ኣገልግሎት ኣሎ። እቲ ኣገልግሎት ብኣካልን ብተለፎንን ኣገልግሎት የቕርብ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ ዪስላቨድ ኮምዩን እቲ ትራንስፖርት ብናይ ዮንሾፒን ወረዳ ትራፊክ እዩ ዚካየድ። እቲ ኮምዩን ኣብ ውሽጡ ዚካየድ ኣዚዩ ግሩም ናይ ኣውቶቡስን ባቡርን ኣገልግሎት ይህብ፡ ካብኡ ሓሊፉውን ናብዘን ዚስዕባ ከተማታት ኣገልግሎት ይህብ፣ ቨርናሞ፡ ሃልምስታድ፡ ቡሮስን የተቦርይን።
ኣብነት ናይ ጉዕዞ ኣውቶቡስ ሰሌዳ ሰዓታት
- ዪስላቨድ - ስሞላንድስተናር፡ ኣስታት 25 ደቓይቕ
- ዪስላቨድ - ቡሮስ፡ ኣስታት ሰዓትን 30 ደቓይቕ
- ዪስላቨድ - ቨርናሞ፡ ኣስታት 1 ሰዓት
ኣብነት ናይ ጉዕዞ ኣውቶቡስ ሰሌዳ ሰዓታት ሃልምስታድ፡ ቡሮስን የተቦርይን
- ስሞላንድስተናር - ሃልምስታድ፡ ኣስታት 1 ሰዓት
- ሀስትራ - ቡሮስ፡ ኣስታት 40 ደቓይቕ
- ሀስትራ - የተቦርይ፡ ኣስታት 1 ሰዓትን 40 ደቓይቕን
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ'ዚ ከተማ ይኹን ኣብቲ ከባቢ ኣብ ዝርከባ ከተማታት፡ ብርክት ዝበሉ ዓበይትን ነኣሽቱን ወሃብቲ-ስራሕ ይርከቡ። ኣብዚ ከባቢ ዘለዉ ክፍቲ ናይ ስራሕ-ቦታታት ንምርኣይ ኣብ ማእተዊ ናይ'ዚ ሓበሬታ ''ክፍቲ ናይ ስራሕ ቦታታት'' ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ትረኽብዎ። እቶም ናይ ባዕልኹም ትካል ክትጅምሩ እትሓስቡ ሰባት፡ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ነዓኹም ዝኸውን ኣገዳሲ ሓበሬታ ትረኽቡ።


text:
Rättvik
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 2 12 2019
ምምሕዳር ከተማ ሬትቪክ፡ ኣስታት 11000 ተቐማጦ ይርከብዎ። መብዛሕትኦም ኣብ ማእከል ከተማ ሬትቪክ ዝቕመጡ ክኾኑ እንከልዉ፡ እቶም ዝትረፈ ኣብ ንኡሳን ዓዲታት ክሳብ ሰሜን ኣብ ዝርከባ ኦረን ፍሩዳልን ፋሕ ኢሎም ይርከቡ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ10,944
ስፍሓት መሬት2,139 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Mora 38 ኪሜ
- Falun 49 ኪሜ
- Borlänge 64 ኪሜ
- Gävle 139 ኪሜ
እተን ዝዓበየ ምምሕዳር ከባቢታት ወይ ዓዲታት ሬትቪክ፡ ቪካርቢን፡ ቡዳሲርክቢን ፍሩዳልን እየን። ዝነኣድን ንናብራ ምቹእን ዝኾነ ከባብያዊ ጸጋ ኣለና በሃልቲ ኢና። ንዝመጸና ካብዚ ጸጋ'ዚ ከነካፍል ውን ድሉዋት ኢና።
መንበሪ-ገዛ
መብዛሕትኦም ነባሮ ምምሕዳር ከባቢ ሬትቪክ፡ ኣብ ናይ ገዛእ-ርእሶም ቪላታት ይቕመጡ። ኣብ ከተማታት ሬትቪክ ከማኡ ውን ዓዲታት ቪካርቢንን ፍሩዳልን ግን፡ በታ ብምምሕዳር ከተማ ናይቲ ከባቢ እትውነን ትካል ክራይ-ኣባይቲ ሬትቪክስ-ቡስተደር ዝመሓደ ዝካረ ኣባይቲ ኣሎ። ዝርዝር ናይ ትካላት ክራይ-ኣባይቲ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ናይ ምምሕዳር ከተማ ብምእታዊ ክትረኽብዎ ትኽእሉ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብዚ ምምሕዳር ከባቢ'ዚ ብብዝሒ ካብ ዝዝረቡ ቋንቋታት ሽወደንን ኢንግሊዘኛን እዮም። ብዜካ'ዚ ካልእ ቋንቋታት ከም፡ ሆላንደኛ፡ ስፓኛ፡ ኖርወየኛ፡ ትግርኛ፡ ሶማለኛ፡ ዳሪ፡ ዓረበኛ፡ ፖላንድ፡ ጋየለኛ፡ ጀርመን፡ ራሻ፡ ስሎቨንያ፡ ሰርብያ፡ ጥልያን፡ ታይ (ዝተፈላለዩ ላህጃታት) ከምኡ ውን ኣልባነኛ ይርከቡ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ሬትቪክ፡ ብርክት ዝበላ ማሕበራት ይርከባ። መብዛሕትአን ማሕበራት ኣዝየን ንጡፋት እየን።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ማእከል ናይቲ ምምሕዳር ዝኾነ፡ ከተማ ሬትቪክ፡ ቤት-ንባን፡ ባህላዊ-ማእከል፡ መሐንበሲ ገምገም-ባሕሪ፡ ዓቐበት ጸወታ ምንሽርታት በረድ (ስላሎም)፡ ሜዳ ጸወታ ጎልፍ፡ ሜዳ ጸወታ ባንዲ፡ ሜዳ ስፖርት፡ ኣብያተ-መግቢ፡ ኣንዳ-ሻሂታት፡ ሆቴል፡ መናፈሲ ሜዳ (ካምፒን) ናይ ካሮሳ ሜዳ ካልእን ይርከብ። ኣብ ወርሓት የካቲት-ግንቦት ከማኡ ውን ጥቕምቲ-ሕዳር፡ ዕሙር ዝኾነ ዕዳጋታ ኣለና። ኣብዚ እዋናት'ዚ ዝኸፍት፡ ኣስታት 1000 ግዝያዊ ድኳናትን ኣስታት 100000 በጻሕትን ይርከቡ። ኣብ እዋን ክረምቲ (ሳመር) ኣብዚ ዕዳጋታት'ዚ ቅርስታትን ዘገልገሉ ንብረትን ዝሸጣ ድኳናት ይዕብልልኦ። 3 ዓበይቲ ድኳናት መዓልታዊ-ሃለኽቲ (ኣስቤዛ)፡ ባንኪ፡ ናይ ክዳውንቲ፡ ሳእኒ፡ ስፖርታዊ ነገራት ዝሽየጠለን ድኳናት ወይ ቡቲካት፡ ፋብሪካ ጫማ፡ ድኳናት መጻወቲ ቆልዑ፡ ድኳናን ኣበባ፡ ድኳናት ጥዕናዊ መግቢ፡ ድኳናይ ኣቍሑ-ገዛ፡ ድኳናት ቅርስታት፡ ድኳናይ ዘገልገለ-ንብረት፡ ድኳናት ማሺናት ገዛ፡ ድኳናት መሸጢ ቀለምን ሕብርን፡ ድኳናት መነጽር-ዓይኒ፡ ድኳናት ፍርያት ኢደ-ጥበብ፡ ኑቍጣ በንዚና፡ ነኣሽቱ ናይ ጎደና ረስቱራንትታት ካልእ ውን ኣብዚ ከተማ ይርከብ። ብጠቕላላ ኣብ ማእከል ከተማ ሬትቪክ ኣስታት 50 ዝተፈላለያ ድኳናት ኣለዋ። ኣብ ካልእ ዓዲታት ናይቲ ምምሕዳር ከኣ፡ ብርክት ዝበላ ተመሳሰልቲ ድኳናት ኣለዋ። ኣብ ቪካርቢን፡ ቦዳ ሺርኪቢ፡ ቢንግሾን ፍሩዳልን ውን እንተኾነ ውን ብርክት ዝበላ ድኳናት መዓልታዊ-ሃለኽቲ ውን ኣለዋ።
ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ሓደ ኣገልግሎት ዝህብ ቤት ጽሕፈት ኣብ ሬትቪክ፡ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ድማ ኣብ ሙራ ኣለዎም። ቤት ጽሕፈት ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ፖሊስን ኣብ ሬትቪክ ኣለዉ፡ ቤት ጽሕፈት ግብሪ ድማ ኣብ ፋሉን ኣለዉ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ከተማታት ሬትቪክ፡ ቪካርቢን፡ ኢንገልስ፡ ቡዳ ሺርክቢን ፍሩዳልን፡ ኣዝዩ ዝነኣድ ኣገልግሎታት ክንክንን ትምህርትን ህጻናት ኣለና። ብዜካዚ'ዚ መውዓሊ ወይ ውን ግዝያዊ መጽንሒ ህጻናት ውን ኣለና።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ከተማታት ሬትቪክ፡ ቪካርቢን፡ ሴትራ፡ ሶደርኦስ፡ ኢንገልስ፡ ቦዳ ሺርካቢን ፍሩዳልን ካብ 1-5ይ ክፍሊ ተመሃሮ ዝቕበላ ናይ መባእታ ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ኣለዋ። ካብ 6ይ ክሳብ 9ይ ክፍሊ ዘአንግዳ ኣብያተ-ትምህርቲ ከኣ፡ ኣብ ሬትቪክስ ፍሩዳልን። ፍሉይ ቤት-ትምህርቲ ከምኡ ውን ፍሉይ ዝኾነ ናይ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ኣብ ከተማ ሬትቪክጥራይ ኣለዋ። ብዜካ'ዚ ኣብ ሬትቪክ ናይ ሙዚቃ ቤት-ትምህርቲ ውን ኣላ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብቲ ብከተማታት ሌክሳንድን ሬትቪክን ዝመሓደር ማእከል ትምርህቲ ንዓበይቲ፡ ትምርህቲ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ ክትመሃሩ ትኽእሉ። ኣብዚ ማእከል፡ ትምርህቲ ክንክን ምሕብሓብን፡ ግብራዊ ሞያዊ ትምህርታት፡ ከምኡ ውን ናይ ካልኣይ ደረጃ ኮርሳት ብርሕቀት፡ መባእታዊ ትምህርቲ ንዓበይቲ፡ ናይ ካልኣይ ደረጃ ኮርሳት ከምኡ ውን ፍሉይ ትምህርቲ ንዓበይቲ ክትመሃር ትኽእል። ንትምህርቲ ወይ ውን ሞያዊ ምርጫ ክትገብሩ ምስ ትደልዩ ከምኡ ውን ናይ ትምህርቲ ውጥን ክትገብሩ ምስ እትደልዩ ምስ ናይ ሞያን ትምህርትን ኣማኻሪ፡ ክትዘራረቡ ትኽእሉ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ማእከል ከተማ ሬትቪክ፡ ፋርማሲ፡ ጥዕናዊ-ማእከል፡ ክፍሊ-ጥዕና ኣዴታት፡ ነፍሰ-ጾራት፡ ክፍሊ ቆልዑ፡ ክፍሊ ክንክን ስኒ፡ ከምኡ ውን ክፍሊ ተሃድሶን፡ ጥዕናዊ ክፍሊ መንእሰያት፡ ክፍሊ ስፖርታዊ ንጥፈታት ካልእን ይርከብ። ብዜካ'ዚ ናይ ግሊ ማእከላት ጥዕና ውን ኣብቲ ከተማ ይርከብ። ኣብዚ ግላዊ ማእከል ጥዕናታት'ዚ፡ ጥዕናዊ ቁጽጽር ክትገርቡ፡ ምስ ሓኪም ክትራኸቡን ከምኡ ውን ክታበት ይወሃብ። ኩሎም ሓተቲ ዑቕባን ስደተኛታትን ዕድል ጥዕናዊ ዝርርብ ምስ ሓኪም ይወሃቦም። እዚ ብነጻ ዝኾነ ጥዕናዊ ዝርርብ'ዚ፡ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ኣብ ሽወደን ከመይ ከም ዝኾነ ሓፈሻዊ ስእሊ ንምሃብ ውን ዝዓለመ እዩ። ህጹጽ ሕክምናዊ ክንክን ዝህባ ሆስፒታላት ኣብ ከተማታት ሙራን ፋሉንን ይርከባ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ ሕክምና ወይ ምምሕዳር ከተማ ቆጸራ ምስ እትሕዙ፡ ተርጓማይ ክግበረልኩም መሰል ኣለኩም። ቆጸራ ክትሕዙ እንከለኹም ተርጓሚ ክግበረልኩም ሓብሩ። ትሕቲ-ዕድመ ዝኾኑ ስደተኛታት፡ ከም ወላዲ ኮይኑ ዝኣልዮም ሰብ ስለዝግበረሎም፡ ኣብ ዝግበር ርኽክባት፡ ባዕሉ ተርጓሚ ከም ዝሕዘሎም ይገብር።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ ማእከል ከተማ ሬትቪክ፡ ባቡራትን ኣውቶቡሳትን ዘነቕላሉን ዝመጽኣሉን ማእከል-መጎዓዝያ ኣሎ። ናብ ፋሉን፡ ቡርለንገ፡ ሌክሳንድ ሙራን እንዳተመላለስኩም ክትሰርሑ ምስ እትደልዩ ስሉጥ ናይ መጎዓዝያ ዕድላት ኣሎ። ብባቡር ክትገሹ ንእትደልዩ ንሰዓታት ንቕሎ ባቡር ብዝምልከት፡ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ኤስ-ጀይ ከምኡ ውን ቶግካምፓኒየት ብምእታው ክትርእዩ ትኽእሉ። ኣብ ውሽጢ ከተማን ኣብቲ ዞባን ዝንቀስቅቐሳ ኣውቶቡሳት ውን ኣለዋ።
ብመኪና ክትጎዓዙ ምስ እትደልዩ፡ ናብ ሌክሳንድ 19 ደቃይቕ፡ ናብ ቡርሌንገ 53 ደቃይቕ፡ ናብ ፋሉን 42 ከምኡ ውን ናብ ሙራ 30 ደቓይቕ ይወስድ። ብመኪና ወይ ብባቡር ናብ ስቶክሆልም ኣስታት 3 ሰዓታት ይወስድ። ብኣቅቶቡስ ከኣ፡ ኣስታት 3 ሰዓትን ፈረቓን ይወስድ። ማስኤክስፕረሰን ዝተባህለ ትካል ኣውቶቡሳት ኣብ መንጎ ሙራን ስቶክሆልምን መስመራት ኣለዎ። ትካል መጎዓዝያ ኣውቶቡሳት ስዌቡስ ብወገኑ ኣብ መንጎ ስቶክሆልምን ዮተቦርን ይመላለስ።
እቲ ካብ ስቶክሆልም ናብ ማሬሃምን ዘሎ መስመር መጎዓዝያ ብመርከብ ዝውንን ትካል ቢርካ፡ ናይ ገዛእ ርእሱ ካብዚ ቦታ ዝነቕላ ኣውቶቡሳት ኣለዉኦ። ብተመሳሳሊ ትካል ቫይኪንግላይን፡ ናብታ ኣብ ስቶክሆልም እትረከብ መርከቦም ዘተኣሳስራ ኣውቶቡሳት ኣለዎ። ትካል ቫይኪንግላይን፡ ብመራኽብ ካብ ስቶክሆልም ናብ ኦላንድ፡ ኦቦን ሄልስንኪን ዝኸዳ መስመር መጎዓዝያ መራኽብ ኣለዎ።
ብዛዕባ ኣብዚ ኮሙን ዘሎ ህዝባዊ መጓዓዝያ ብዝያዳ ኣንብብ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ንግዳዊ ጽላት ምምሕዳር ከተማ ሬትቪክ፡ ብነኣሽቱ ትካላትን እብ ምዕባይ ዝርከቡ ነጋዶን ዝተዓብለለ እዩ። ብዙሓት ሰባት ናይ ግሊ ትካል ብምጅማር፡ ደሓን ዝኾነ ውጽኢታት ኣብ ምግባር ይርከቡ። ተበላሓትነትን ኣፍራይነትን እምበኣር ሕመረት ንግዳዊ ጽላት ናይ'ዚ ከባቢ እዩ።
ዝዓበየ ምንቕስቃስ ዝረኣየሎም ንግዳዊ ጽላታት ናይዚ ከባቢ'ዚ፡ ቱሪስም፡ ሸቐጥ፡ ስርሓት-ዕንጨት፡ መሬትን ኣግራብን የጠቓልል። ብዜካ'ዚ፡ ኣብቲ ቦታ፡ ብርክት ዝበላ ኣብ መዳይ ቴክኒክ፡ ህንጻ፡ ስእላዊ-ቅርጻ ዝነጥፋ ፋብሪካታት ውን ኣለዋ።
ንግዳዊ ምንቅስቓስ ናይ'ዚ ዞባ'ዚ፡ ኣብ ምዕባይ ዝርከብ ኮይኑ፡ ቤት-ጽሕፈት ንግዲ ናይቲ ከተማ ኸኣ ንኹሎም ንግዳዊ ተዋሳእቲ ናይቲ ቦታ ዘድሊ ኣሳልጦታትን ምትሕብባርን ኣብ ምግባር ኣውንታዊ ተራ ይጻወት።


text:
እቲ ኣብ ክልል ትግራይ ዝጀመረ ውግእ ናብ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ድሕሪ ምልሓኹ፣ ንጠለብ ሰብኣዊ ረድኤት ዝያዳ ኸም ዜዛየዶ፣ ወሃቢ ቃል ሕቡራት ሃገራት ስቴፈን ዮሪክ ትማሊ ገሊጹ። ኣብ ክልቲኡ ክልላት ልዕሊ 1.7 ሚልዮን ሰባት ናይ መግቢ ውሕስነት ከምዘይብሎም ወሲኾም ሓቢሮም።
ኣብ ክልል ዓፋር ልዕሊ 140,000 ሰባት ካብ መረበቶም ተመዛቢሎም፣ ልዕሊ 233,000 ሰባት ድማ ኣብ ክልል ኣምሓራ ናብ ከተማታት ደሴን ኮምቦልቻን ተመዛቢሎም እዮም።
እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ፣ ካብ 5 ክሳዕ 7 መስከረም ኣብ ዘሎ ጊዜ፣ 147 ረድኤት ዝጻዓና ዓበይቲ መካይን ናብ ክልል ትግራይ ከምዝኣተዋ፣ ካብ 22 ነሓሰ ክሳብ 5 መስከረም አብ ዝነበረ ጊዜ ግና ናብ ክልል ትግራይ ክኣትዋ ከምዘይካኣላ ሕቡራት ሃገራት ጠቂሱ።
ሕቡራት ሃገራት እዚ ምዕባለ እዚ ባህ ዜብል እኳ እንተዀነ መግብን ነዳድን ዝጻዓና 100 ዓበይቲ መካይን ኣብ ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ናብ ክልል ትግራይ ክኣትዋ ከምዝግባእ ሎሚ’ውን ምዝኽኻር አገዳሲ እዩ ይብል ።
ብካልእ ምዕባለ ይብል ሕ/ሃ፣ ናይ ሕብረት ኣውሮጳ ፈላማይ ነፈርቲ ትካላት ግብረ - ሰናይ፣ 7 ሜትሪክቶን ሃነጽቲ መግቢ ሒዘን ብ11 መስከረም ናብ ክልል ትግራይ ከምዝኣተዋ ተፈሊጡ።
ካብ አዲስ አበባ ንመቀለ ዝበራ ናይ ሕ. ሃ. ነፈርቲ ከምቲ ዝተመደበለን፣ ክሳብ ሎሚ ኣብ ሰሙን ክልተ ጊዜ በረራታት ካብ ምግባር ኣየቋረጻን።


text:
ፕሮፈሶር ዳን ኮነል ኣብ ስያትል ዋሽንግቶን ውዕውዕ ታሪኻዊን ትምህርታዊን ሰሚናር ኣካይዱ።
ቀጺሉ ድማ ንፕሮፈሰርን ጋዜጠኛን ዳን ኮነል ብጉዳይ ኤርትራ ዝፈልጦ ዘበለ ክሕብረና ካብ ቦስቶን ናብ ስያትል ንዕለት 2/8/13 ክመጽእ ብዝተገበረሉ ዕድመ መሰረት ድሕሪ ሰላማዊ ሰልፊ ምውድኡ፡ ሰዓት ሓሙሽተ ናይ ምሸት ሰሚናር ክጅመር ኢዩ መደብ ተሰሪዕሉ ነይሩ። እቶም ኵሎም ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ኣብ ሰላማዊ ሰልፊ ዝወዓሉ ጥራሕ ዘይኮኑስ ካልኦት እውን ተወሲኾሞም ነቲ ና ሰሚናር ቦታ ኣብ ሰዓቶም ሕጅ’ውን ብመንእሰያት መሊኡ ነበረ።
ፕሮፈሶር ዳን ኮነል ናብ ስያትል ዋሽንግቶን ንክመጽእ ብዝተዋደደ መደብ፡ ምስቲ በዚ ዕለት እዚ ተመዲቡ ዝነበረ ናይ ሰሜናዊ ምዕራብ ኣመሪካ ተቐማጦ ኤርትራውያን ሰላማዊ ሰልፊ፣ ንምውህሃዱ ተባሂሉ ኢዩ ብሓደ መዓልቲ ክኽውን ዝተደልየ። እዚ ሰላማዊ ሰልፊዚ ከምቲ ኣብዚ ሓጺር እዋን ኣብ ምሉእ ዓለም ዝተራእየን ዝርኤ ዘሎን፣ ኤርትራውያን ዘካይድዎ ዘሎዉ ንግዳያት ሲናይ ዝኾኑ ኤርትራውያን ስደተኛታት ንምጥባቕን ጥርዓን ንዓለም ንምቕራብን ብዝያዳ ድማ፣ ነቲ ብጀጋኑ ኣሃዱታት ኣባላት ሓይሊ ምክልኻል ሰራዊት ኤሪትራ ኣብ ፎርቶ ናይ ኣስመራ ዝገበርዎ ታሪኻዊ ስርሒት ንምምጓስን ደገፍ ንምግላጽን ዝተገብረዩ ክቡር መደብ ኢዩ ተገይሩ።
ፕሮፈሶር ጆርናሊስት ኣቶ ኮነል፣ ንስያትል ኣብ ዝብገሰሉ ዝነበረ እዋን ኣብ ዝነብረሉ ከተማ ቦስቶን ማሰቹስተስ ብርቱዕ ምልውዋጥ ናይ ኣየር ኩነታትን ብርቱዕ በረድን ከቢድ ህበቡላን ስለ ዘጋጠመ ንኽተርፍ ዘገድድ ኵነታትኳ እንተነበረ ምስቲ ህዝቡ፣ ህዝቢ ኤርትራን መንእሰያቱን ገጢሙዎም ዘሎ ጸገም ግን ግድኡ ንምጽዋት ክዕንቅፎ ዝኽእል ከምዘይነበረ ንውሕስነት ድሕነቱ ከየቐደመ ኣብቲ መብጽዓኡ ክርከብ ስለዝመረጸ ክመጽእ ከምዝኽኣለ ነተን ቁሩባት ደቓይቕ ዝደንጐየንኳ ይቕረታ ብምሕታትዩ ኣስተምህሮኡ ዝጀመረ።
ፕሮፈሶር ዳን ኮነል ምስ ህዝቢ ኤርትራ ዘጥረዮ ዝምድናን ዝሓደሮ ፍቕሪን ካብቲ ብሰብዓታት ኣብ ጊዜ ናይ ናጽነት ቃልሲ ዝጀመረ ርክቡ ምዃኑ በዚ ምኽንያትዚ ድማ ንሕና ምስኡ ንሱ ምሳና ብሓደ ክንነብር ከምዝተፈረድና ንፍርቂ ሰዓት ዝኸውን ድሕረ-ባይትኡን ተመክሮኡን ድሕሪ ምግላጽ፣ ቀሪብዎ ምስኡ ሒዝዎ ዝመጸ ካብ ሰብዓታት ስጋብ ጊዜ ናጽነት ዘጠቓለለ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ ድማ ንሂወትን ስራሕን ህዝባዊ ግንባር ዝቐረጸን ዝሰነደን ብፓወር ፖይንት (power point) ዝተሰነየ ኣስተምህሮኡ ጀመረ።
መግልጺኡ ክጅምር ከሎ ኣቶ ኮነል ብኸምዚ ጀሚሩ፣
ብ1976 ሰራዊት ህዝባዊ ግንባር ዓስኪሮምሉ ዘነበሩ ብዙሕ ቦታት ዝዞርኩሉን ምስ ብዙሓት ተጋደልቲ ዝተራኸብኩሉን ምዃኑ ይዝከረኒ ዝበለ ኣቶ ኮነል፣ ኩለን ሓይልታት ኣብ ኣኼባታት ይጸንሕኦ ከምዝነበራን ነታ ኢሳያስ ዝጸሓፋ መጽሓፍ የጽንዓን ይምሃራን ከምዝነበራን ይዝከረኒ ኢሉ፣ ናይቲ ጊዜቲ ፍሉይ መለለዪ ተዘክሮኡ ድማ ኣብ ሳሕል ይኹን ኣብ ባርካ ወይ ኣብ ከበሳ ረኺቡ ዘዛረቦም ዝዓበዩን ዝነኣሱን መራሕቲ ህዝባዊ ግንባር መልስታቶም ሓደ ምንባሩ፣ እቲ ውድብ ክሳዕ ክንደይ ብውሑዳት ዝዝወር ከምዝኾነ ሓባሪ ምንባሩ፣ ነዚ ተወሊዱ ዘሎ ዲክታቶርነት’ውን ዝሕብር ምንባሩ ገሊጹ። ካብዚ ቀጺሉ ነቲ ውድብ ኣብ ምሕጋዝ ስጋብ ጊዜ ናጻነት ብዙሕ ናይ ጋዘጠኛነት ስራሕ ከምዝሰርሐ ገሊጹ፣
ብድሕሪ ናጽነት ኤርትራ፣ ኣብ ግዜ ሪፈረንዱም ከም ተዓዛባይ (monitoring) ከምዝተኻፈለ በብጊዜኡውን ብዝተፍላለየ ደረጃታት ግደኡ ንምጽዋትን ንህዝቢ ኤርትራ ይጠቕሙ ይኾኑ’ዮም ዝበሎም ሓገዛትን መደባትን ሓሳባትን ሒዙ ኣብ ኤርትራ ምምልላስ ይቕጽል ከምዝነበረ ገሊጹ። ኣቶ ኮነል ድሕሪ ናጽነት ኣብ ኣስመራ ኣብ እንዳ ኮርያ ገዛ ተኻርዩ ኣብ ከክልተ ወርሒ ይመላለስ ከምዝነበረ’ውን ኣብሪሁ።
ነቲ ብሰፊሕ ዝንበብ ዝነበረን ዘሎን ታሪኽ ሰውራ ኤርትራ ዘቃልሕ መጻሕፍቱ ከም አገይንስት ኦል ኦድስ (Against All Odds) ካልኦት መጽናዕትታት ዘጠቓለሉ ጽሕፋት’ውን ስጋብ 2001 ኣብ ኤርትራ እናተመላለሰ ብፍላይ ኣብቲ ጊዜቲ ብተሓባባርነት ምስ ላዕለዎት ሓለፍቲ ናይቲ ስርዓት ይጽሕፎን ይስንዶን ይሓትሞን ከምዝነበረ ዘርዚሩ ሓቢሩ።
ፕሮፈሶር ኮነል ኣብ ኣስመራ ምስ ህዝቢን መራሕቲን ኣብ ዝገብሮ ዝነበረ ርክብን ዘተን ጊዝያዊ መንግስቲ ኤርትራ ብፍላይ ድማ ኢሰያስ ብፖለቲካዊ መዳይ ኣብ ኤርትራ ናይ ደሞክራሲ ዕድላት ናይ ምኽፋት መደብ የርኢ ከምዘይነበረ፣ ኢሰያስ ንምልእቲ ኤርትራ ከም ሳሕል ክቆጻጸራን ከመሓድራን ከምዃኑ ዝደሊ ዝነበረ፣ ትዕዝብቱን ስክፍታኡን ይዛረበሉ ከምዝነበረ፣
ብፍላይ ክኣ እቲ ብድሕሪ ካልኣይ ውግእ ምስ ኢትዮጵያ ድሕሪ 2001 እቶም ብጂ15 ዝፍለጡ ብዓል ድሩዕ (ወልደ ትንሳኤ) ኣብ ዝተዛረቡሉ እዋን፣ ድሩዕ ንዓይውን እዚ ዝኸይድ ዘሎ ትፈልጦ ኢኻሞ ክትዛረብ ይግብኣካዩ ኢሉ ተዛሪቡኒ፣ በዚ ምኽንያትዚ ምስ ናይ ኣስመራ ዩኒቨርሲቲ ፕረሲደንት ዝነበረ ከሰተ ኮምኡ ምስ ብዓል ጰጥሮስ ሰሎሙንን ካልኦት መራሕቲን ድሕሪ ምዝራብ፣ ምስ እተን ሽዑ ዝጅምራ ዝነበራ ብሕታውያን ጋዘጣታት ኢንተርቪዉ ብምክያድ ክዛረብ ጀሚረ፣ ገበን እንተሎዎም ኣብ ፍርዲ ይቕረቡ ዝብል ርእይቶይ ድማ ብግልጺ ኣስሚዐ፣ በዚ ምኽንያት ብሓጎስ ክሻ ተጸዊዐ ተገኒሐ፣ ነዛ ሃገር ትጎድኣ ኣሎኻ ተባሂለ ። ብምቕጻል ምስ ኣብ ኣሜሪካ ዝርከባ መርበባት መራኸቢ ብዙሓት ከም ኣስመሪኖ ዝበላን ካልኦት ትካላትን ተዛሪበን ጽሒፈን፣ በዚ ምኽንያት ድማ ናይዝጊ ክፍሉ ከምታ ንምጀመርያ ጊዜ ብ1975 ኣብ ፖርት ሱዳን ተቐቢሉ ዘእተወኒ ምስ ህዝባዊ ግንባርውን ዘራኸበንን ዘላለየኒን ኣብዚ ጊዜዚ’ውን ናይ መጨርሽታ ካብ ኤሪትራ ቪዛይ ሰሪዙ ዝሰጎጎጕኒ ንሱ ነሩ፣ ብማለት ብኸመይ ምስ ስርዓት ኢሳያስ ከምዝተጻልኤ፣ ገሊጹ።
ዋላኳ ዝምድናኡ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ይቋርጽ እምበር ምስ ህዝቢ ኤርትራ ዘሎዎ ዝምድና ቀጻሊን ህያውን ምዃኑ ዝገልጸ ፕሮፈሶር ዳን ኮነል፡ ሓልዮቱን ጽቡቕ ድለቱን ከም ዘይኣቋረጸ ኣብ ኩሉ ስቓይ ህዝቢ ኤርትራ ተኻፋላይ ከምዘሎን ኣስሚሩሉ፣ ሎሚውን ከም ቀድሙ ንኤርትራውያን ንምሕጋዝ ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኤርትራውያን ስደተኛታት ተዓቊቦምሎም ዝርከቡ መደበራት ብምኻድ ምስቶም ስደተኛታት ብምርኻብን ምስኦም ብምዝራብን ንጸገማቶም ብምስናድን ብምቅላሕን ሓገዛት ንምርካብ ይጽዕር ምህላዉ ገሊጹ።
ኣቶ ኮነል ኣብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ዓዲ ሓሪሽ፡ ሽመልባ፣ ማይ ዓይኒ ዝብሃላ ብዙሓት ኤርትራውያን ስደተኛታት ዘሎውወን መደበራት ከይዱ ዝቐረጾ ስእሊታት ናይ ሰደተኛታት ንእሽቶ ኤርትራ ከምዝመስረቱ ቤተ ክርስትያናቶም መስጊዳቶም ቤት መግቢታቶም ባራቶም ከምዝሰርሑን ዘርኢ ስእልታት ኣርእዩ፣ ካብ 5-13 ዝዕድሜኦም ካብ ስድርኦም ተፈልዮም ዝተሰዱ ዘኽታማት ኣዋልድን ኣወዳትን ነንበይኖም ኣብ ፍሉይ ዝኾነ መንበሪታት ከም ዝቕመጡ ገሊጹ፣ ንኣትሓሕዛኦም ዝምልከት ድማ ብስእልታት ኣሰንዩ ኣቕሪቡ።
ካብዙ ቀጺሉ ብዙሓት ፈለጥቱ ኤርትራውያን ንእስራኤል ክኸይድሞ ንኤርትራውያንን ካልኦት ኣፍሪቓውያንን ስደተኛታት ኣጋጢሙዎም ዘሎ ሓድሽ ጸገም ክዕዘብን ከጽንዕን ስለ ዝሓተቱኒ ኣብ እስራኤል ከይደ ንብዙሓት ስደተኛታት ኣዘራሪበ ኢሉ።
ኣቶ ኮነል ቁጽሪ ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ኣብ እስራኤል ልዕሊ 60,000 (ሱሳ ሽሕ) ስደተኛታት ከምዘሎዉ፡ ልዕሊ 32,000 (ሳላሳን ክልተን ሽሕ) ካብኣቶም ክኣ ልዕሊ ፍርቂ ኤርትራውያን ምዃኖም ይገልጽ። ኣቐዲሙ ብሊብያ ገርካ ንዓዲ ጥልያን ዝውሕዝ ዝነበረ ዋሕዚ ኤርትራውያን ቓዛፊን ባሊስኮኒን ስለ ዝዓጸዉዎ፣ እቲ ፈለግ መንገዱ ናብ እስራኤል ገጹ ቐይሩ፣ በዚ ምኽንያት ድማ እስራኤል ሓዳስ ዕላማን መዓርፎን ስደተኛታት ኮይና ትርከብ ምህላዋ ገሊጹ። እስራኤል እታ ሓንቲ ኣብ ዓለም ስደተኛታት ዘይትቕበል ዝንበይና ዝኾነት ፍልይቲ ሃገር ኢያ። ኣብኣ ንዝኣትዉ ስድተኛታት ድማ ዘይሕጋውያን ሰሎኽቲ (infiltrators) ትብሎም፣ ገለ ካብ ዜጋታታ’ውን ኣኽረርቲ የማናውያን ስለዝኾኑ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ኤርትራውያን ጽልኢ ኣሎዎም፣ ካብኡ ሓሊፎምውን ኣዝዮም ዘርአኛታት (racist) እዮም፣ እዞም ዘርአኛታት እስራኤላውያን ገዛውቲ ስደተኛታት ብምንዳድን ካልእ መጥቃዕቲታት ብምክያድን ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ጉድኣት የስዕቡ ከምዘሎው፣ ከም ኣብነትውን ሓደ መንእሰይ ስደተኛ ኩሉ ስብነቱ ከምዝሓረረ ብስእሊ ኣቕሪቡዎ፡ ንኣኼበኛታት ኣብ ዓሚቝ ምስትንታን ኣጥሊቕዎ።
ካብ ኩሉ ዝኸፍአ ድማ እቲ ኣብ ሲናይን ግብጺን ንስደተኛታት ኤርትራውያን ዘጋጥም ዘሎ መጭወይትን ናይ ኣካሎም ኣውጺእካ ምሻጥ ዘስካሕክሕ ምዃኑን ኩልና ድማ ክንሰርሓሉ ከምዘሎናን ዝገልጸ ኮነል፣ ኣብዚውን፣ ስእሊ ናይ ሓደ ካብቶም ግዳያት ናይቶም ኣብ ሲናይ ብማህረምቲን ማእሰርቲን ብሓዊ ምሕራርን ክልቲኡ ኣእዳው ዝተቖርጸ ስደተኛውን ኣቕሪቡ። ከምዚ ኢሉ ንሰለስተ ርብዒ ሰዓት ስእላዊ ሰነዳቱ ድሕሪ ምግላጽ፡ ካብዚ ቀጺሉ ዝነውሐ ጊዜ ናብ ሕቶን መልሲን ኣትዩ ከብርሆ ፍቓደኛ ምዃኑ ኣፍለጠ።
ካብቶም ብርክት ዝበሉ እዋናውያንን ኣገደስትን ዝቐረቡ ሕቶታት ገለ ንምጥቃስ ዝኣክል፡
- ኣብዚ ቀረባ እዋን ነቲ መንግስቲ ኤርትራ መሰል ወዲ-ሰብ ኣየኽብርንዩ ተባሂሉ ዝኽሰሰሉ ዘሎ ክሲ ሓቅን ሓሶትን ንኸተረጋግጽ፣ መጽናዕቲ ኣኪባ ጸብጻብ ክተቕርብ ተመዚዛ ዘላ ፍልይቲ ናይ ዩኤን ወኪል (Human Right especial Rapporteur) ወይዘሪት ቢድዋንቲ ኪቱራዝ (Ms. Beedwantee Keetharuth) ካብ መንግስቲ ኤርትራ ምትሕግጋዝ ከምዝሓተተትን ሰሚዕካ ትኸውን፣ ምስ ተሞክሮኻ ኣዛሚድካ መንግስቲ ኤርትራ ብፍላይ ድማ እቲ ዲክታቶር ንዝኾነ ምስኡ ዘይሰማማዕ ጋዘጠኛ ይኹን ዲፕሎማት ከም ሓሳዊን ናይ ሲኣይ ኤይ ልኡኽን ኢዮም ካብ ምባል ሓሊፉ ካልእ ጠቕሚ ዘይርከቦ ተግባር ምዃኑ እናፈለጡ ነዚ መደብ ምግባሮም እንታይ ጠቕሚ ከምጽእ ትጽቢት ስለዝተገብረ ይመስለካ?
2) ሕቶ፡
ብዛዕባዚ ብ21 ጥሪ ብኣባላት ሓይሊ ምክልኻል ኤሪትራ ዝተወስደ ስጉምቲ ወይ ስርሒት ርእይቶኻ ከመዩ?
1) ሕቶ፣
ብዛዕባ ተቓውሞ ኤርትራ ዘሎካ ገምጋም ከመይ ይመስል?
2) ሕቶ፣
ዩኤን (UN) ብኸመይ ክሕግዝ ይኽእል? መደበር ሸገራብ ከድካዶ ትፈልጥ?
3) ሕቶ፣
ኣብ መጽሓፍካ ኢሳያስ ኣብ ባዕሉ ዝውድቦም ቃለቤታት ካልኦት ውሽጣዊ ቃለቤታት ወይ፣ ስርዒታት (internal rings፣ rings were made and rings destroyed) እናገበረ ነቲ ሓደ ብኻልእ እና ተክአ ይኸይድ ከምዝነበረ ገሊጽካዮ ኣሎኻ፣ እዚ ናይ ፎርቶ’ውን ከምኡ ካብ ምዃን ዘድሕኖ እንታይ ኣሎ ትብል? ማለት ሕጂውን ንብዓል ዓብደላ ጃብር ጒሒፉ ንብዓል ወዲ ኢፍረም ምሳይ ኩኑ ኣነ ድማ ነዚኦም ጉሒፈዮም’የሞ እመኑኒ ዝብል ዘሎዶ ኣይመስለካን?
4) ሕቶ፣
ግደ መንእሰይ ኤርትራ እንታይ ክመስል ይግባእ ይመስለካ? መንእሰያት ኤርትራ ለውጢ ከነረጋግጽከ እንታይ ክንገብር የድልየና ትብል?
5) ሕቶ፣
ብዛዕባ ናይ ኢሳያስ ኣብ ቃኘው ስተሽን ምምልላስን ካብ መጀመሪያኡ ናይ ሲኣይ ኤይ (CIA) ልኡኽ ኢዩ ዝብሃል ብዛዕባዚ እንታይ ትፈልጥ ወይ እንታይ ትብል?
8) ሕቶ፣
ስለምንታይ ንሻዕብያ ኣብ ልዕሊ ጀብሃ መሪጽካ? ስለምንታይ ኣብቲ ቦታ ጀብሃ ከድካኸ ዘይተላለኻያን ዘይተፋልጥካያ?
9) ሕቶ፣
ብዛዕባ ናይ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ናይ ኤርትራ ተቓውሞ ዘሎዋ ኣትሓዛን ሓፈሻዊ መርገጻን ከመይ ይመስል ትብል?
10) ሕቶ፣
ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ መዓልታት ይገብር ንስኻ፣ ፕሮፈሶር ዳን ኮነል (Professor of Jornalism and African studies) ኣብ ሲሞን ኮሎጅ ከተማ ቦስንቶ፣ ኣምባሳዶር ሀርሞን ኮሀንን (Director of Africa Program of National Committee of African Studies) ማተዮ ፈቺኒ ( Italian Freelance Journalist) ሮበርት ኖላን (Editor Producer At Foreign Policy Association DC USA) ከምኡውን ጀሰን ኣንደርሰን (Teacher Trainer Consaltant who worked in Ertrea) ምስ ኣሕመድ ሺሓብ ኤልዲን ኣብ HUFFPOST LIVE ዝብሃል ቪድዮ ሚድያ ዝገበርኩሞ፣ ኮንፈረንስ፣ ብዛዕባ ስርሒት ፎርቶ ዘሎኩም ገምጋምን ሓፈሻዊ ትዕዝብትኹምን ኣልዒልኩም ክትዛረቡ ከሎኹም ኣምባሳዶር ኮሀን ኣመሪካ ንኤርትራ ከም ዝጠለመታ፣ ነቲ ውግእ ኤርትራን ኢትዮጵያን ደው ዘበለ ውዕል ካብ ዘውሓሳ ቀንዲ ሃገራት እንከላ፡ ኢትዮጵያ ስለዘይተሰማምዓትሉ ናይ ሱቕ መርገጽ ከምዝሓዘትን ስጋብ ሕጂውን ከምኡ ኢላ ከምዘላን፣ እዚ ንሰላም ናይቲ ዞና ከምዘይሕግዝ፣ ፕረሲደንት ኦባማውን ኣብ ቀዳማይ ተርምኳ ገለ ከይገበረ እንተሓለፈ ኣብዚ ካልኣይ ተርም ግን ምስ መንግስቲ ኤርትራ ንምዝራብ ክፍትን ከምዘሎዎ እዚ ናይ ዶብ ጉዳይ ፍታሕ ንኽረኽቡሉ ክጽዕር ከምዝግባእ ገሊጹ፣ ሮበርት ኖላንውን ኣመሪካ በቲ ኣብ ግብረ ሽበራ ምክልኻል ምስ ኢትዮጵያ ዘሎዋ ውዕልን ካብ ቀደምውን ከም ቀዳመይቲ ምሓዛ ስለ ዝተሓርየት ኣመሪካ ንኢትዮጵያ ክትዘርየላ ባህርያዊ ከምዝነበረን ከምዘይቅየርን ገሊጹ፣ ኣገዳሲ ዝኾነ ዘተ ኣካዪድኩም ነርኩም ብዛዕባኡዶ ገለ ምገለጽካልና?
11) ሕቶ፣
ኣብ እስራኤል ብዙሓት ስደተኛታት ኣሎዉ ከመይ ገርካ ካብኡ ክወጹ ክሕገዙ ይክኣል (how can they be sponsored)?
ንኵሎም ዝቐረብሉ ሕቶታት ዘዕግቡ መልስታት ኣብ ርእሲ ምሃቡ፡ ናይ ሓልዮት ምዕዶታቱ ኣሰንዩ ኢዩ ሓሳባቱ ገሊጹ። ጽማቝ መልሳቱቱ ክርኤ እንከሎ፡ ንዓኹም ንኤርትራውያን ተቓሊስካ ምዕዋት ሓድሽ ኣይኮነን፡ ስለዚ ንጉዳይኩም ቅድሜኹም ዝስራዕ የለን ዋላ ሕቡራት መንግስታት ይኹኑ፡ ካልኦት መንግስታት፡ ቅድሜኹምን ልዕሌኹምን ዝግደሰሉ ሓይሊ ክህሉ ስለዘይክእል፡ ዓቕምታትኩም ኣወሃሂድኩም በቲ ዘሰማምዓኩም ጥራሕ ብግብሪ ምቅላስ ኢዩ ዘወጻጽእ ክብል ኢዩ ኣስሚርሉ።
ሰሚናር ድሕሪ ምዝዛሙ ምስ መንእሰያት ኣብ ዝገበርናዮ ዝርርብ፡ ኣብ ቀያሕቲ ዕንባባ እንከለዉ ዝርኣይዎ ምዃኖም እንዳዘከሩ፡ ገለ ካብኣቶም እውን ንኵለን መጽሓፍቱ ዘንበቡ ኮይኖም ንዳን ኮነል ብኣካል ብምርኣዮምን ሰላምታ ክለዋወጡን ዝተሰመዖም ልዑል ሓጎስ፡ ነዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ንንኡስ ኤርትራዊ ወለዶ መሃሪ ምዃኑ ብኣድንቖት ኢዮም ገሊጾሞ። ከምዚኦም ዝኣመሰሉ መሃርቲ ሰባት ብምምጻእ፡ እዋናውያን ጠለብ ህዝብና ዝኾኑ ኣጀንዳታት እንዳሰራዕኩም ክምህሩ ምግባር ቀጻልነት ክህልዎ ተላብዮም።
ክብሪን ዝኽሪን ንኵሎም ስውኣትና
ኣወሃሃዲት ሽማግለ
ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ኣሜሪካውያን ሰሜናዊ ምዕራብ ኣሜሪካ
(ስያትልን፡ ፖርትላንድን፡ ባንኮቨር ካናዳን፡ ከባቢኡን)
8 የካቲት, 2013 (2/8/2013)
Short URL: https://english.farajat.net/?p=8498


text:
ፍልይቲ መርማሪት ንኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ዳኒኤላ ክራቨዝ፡ ንኤርትራ ብመግሃስቲ መሰረታዊ መሰላት ናጽነትን ናጽነት ሃይማኖትን፡ ደረት ብዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ሰፊሕ መግሃስቲ ኮኒና።
እቲ ናይ ሕቡራት ሃገራት ጸብጻብ ብመግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ትኽሰስ ኤርትራ፡ ድሕሪ`ቲ ኣብ 2018 ምስ ኢትዮጵያ ዝተገብረ ታሪኻዊ ስምምዕ ሰላም፡ ጽገናዊ ለውጢ ክተርኢ ተስፋ እንተነበረ``ኳ ኣይተተግበረን ይብል ። እቲ ጸብጻብ፡ ብዘይፍርዲ ማእሰርቲ፡ መስወርትን ጾታዊ መደልን መስቀይትን ዝርከቦ ሰፊሕ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ከምዝረኸበ`ዩ ዝገልጽ።
ፍልይቲ መርማሪት ንኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ዳኒኤላ ክራቨዝ፡ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ሃይማኖታዊ ናጽነት ዝገብሮ በደል ዘሕዝን`ዩ ትብል።
ብዘይ ፍቓድ መንግስቲ ሃይማኖቶም ዝስዕቡ፡ ከምኡ`ውን እቶም ሰዓብቲ`ቶም ብመንግስቲ ኣፍልጦ ዘይብሎም እምነታት ከምዝእሰሩ ትግልጽ ሚስ ክራቨዝ፡ ተኸተልቲ እምነት እስምና`ውን ዒላማ ከምዝኾኑ፡ ከምዝተሓዙን ከምዝእሰሩን ትገልጽ።
ኤርትራ ኣብ ሃገራዊ ኣገልግሎታ ለውጢ ዘይምግባራ ብቑዕ ምኽንያት ከምዘይረኸበትሉ ትገልጽ ፍልይቲ መርማሪት ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብታ ሃገር ዘሎ ኩነታት ኤኮኖሚ ንፈጠራ ስራሕ ኣይፈቅድን ወይ ምውሳኽ ደሞዝ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝብል ምኽንያት ብቑዕ ክኸውን ኣይክእልን ትብል።
“ኣብ ኤኮኖሚያዊ ለውጢ ዘይምርኮስ፡ሰበ-ስልጣን ክወስድዎ ዝኽእሉ ቅልጡፍ ስጉምቲ ኣሎ። ንሱ ድማ፡ ንኣስገዳድ ምልመላ ዝግበር ምግፋፍ መንእሰያት ጠጠው ምባል፡ ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ካብ ወተሃደራዊ ምልመላ ምፍላይ፡ ከምኡ ድማ ኣብ ልዕሊ ተዓለምቲ፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ልዕሊ ደቀንስትዮ መግሃስቲ ዝከላኸል ሜላ መቆጻጸሪ ምቕማጥ ዝኣመሰለ ክኸውን ይኽእል።”
ካትረዝ ኩሎም ናይ ፖለቲካ ኮነ ናይ ሕልና እሱራት ይፈትሑ ትብል። ሰባት ንመንግስቲ ብምቅዋሞም ብዘይፍርዲ ይእሰሩ ዝበለት ካትረዝ፡ መብዛሕቲኡ ግዜ ን10`ታት ዓመታት ብዘይ መስርሕ ፍርዲ ወይ ዕረፍቲ ይእሰሩ ኢላ።
ነዚ ምላሽ ዝሃበ ንናይ ጀነቫ ሕቡራት ሃገራት ኣምባሳደር ኤርትራ ኣቶ ተስፋሚካኤል ገራህቱ፡ እቲ ሪፖርት ፖለቲካዊ መበገስታ ዘለዎ ንኻልእ ሕማቕ ዕላማ ዝቐንዐ`ዩ ክብል ጸዊዕዎ።
ኣተሓሒዙ፡ እቲ ናይ ፍልይቲ መርማሪት ሪፖርት፡ ንሃገሩ ብኣሉታዊ ምስሊ ዘቕርብን ንዝኾነ ኣወንታዊ ፍጻመታት ሃገሩ ዘየንጸብርቕን ከምዝኾነ ገሊጹ። .
ኤርትራ ድሕሪ ናይ ዓሰርተታት ዓመታት ግጭት ኣብ ሰላም ትርከብ ሃገር`ያ ዝበለ ኣምባሳደር ተስፋሚካኤል ገራህቱ፡ ኤርትራ ብሰንኪ `ቲ ዝሓለፈ ናይ ግጭት እዋን ዘለውዋ ብዙሓት ማሕበራውን ኤኮኖሚያውን ጸገማት ንምፍታሕ ኣብ መስርሕ`ያ ትርከብ ዘላ-እዚ ድማ ብሃታሃታ ዝዕረ ኣይኮነን ኢሉ።


text:
ንኣጀንዳ ኢሳያስ ኣፈወቂ ንምፍሻል ንሓድነት ዋጋ ምኽፍል ብክብሮም ግረነት
ንኣጀንዳ ኢሳያስ ኣፈወቂ ንምፍሻል ንሓድነት ዋጋ ምኽፍል
ኢሳያስ ኣፈወርቅን ህግደፍን ሕልምታቶም ግብራዊ ንምግባር ፣ከምኡ እውን ኣብ ስልጣን ንምጽናሕ ፡ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዓለም -ለኻዊ ዶብ እናጠሓስካ ኹናት ወዲ ኹናት ፣ ምእሳር ፣ምቅትልን፣ ምጭዋይ ፣ ንኩሉ ሂወት ዘለዎ ፍጡር ንምጥፍእ እስትራተጂ ሓንጺጾም ብቀጻልነት ኣብ ስራሕ ይርከቡ ኣሎው። ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ኣዊጁዎ ዘሎ ዘይፍትሓዊ ኹናት ተመሊሱ ክልብልቦ ምዃኑ ግዜ ዝፈርዶ ጉዳይ እዩ ። ኤርትራውያን ወለዲ ብሞት ደቅኩም ዘይተሓቱ እንትኾይንኩም ምንባር ዘይተርፈኩም ። መንእሰያት ደቅኹም ኣብ መሬት ትግራይ ኮንቱ ዝኮነ መስዋትነት እናኸፍሉ ዓገብ ህግደፍ ደቅና ምለሰልና ክትብሉ ኣይከኣልኩምን ።ኢሳያስ ኣፈወርቂ ንዝኮነ እተወልደ ቆልዓ ኣብ ኤርትራ ክምናቱ ወልቓዊ ንብረት ፡ ክሸጦን ክልውጦን ከም ዝክእል እዩ ዝፈልጥ ። ሓደ ግዜ ሓንቲ ኣደ “ እዚ ግፋስ ምዓስ ክተቛርጽዎ እኹም ኢላ ምስ ሓተቶ “ ንስኪ ምላድ ምስ ኣቛረጽኪ ክብል መሊሱላ “ይብሃል። እንተ እቶም ከም ኣምላክ ዝርእዩዎ ድገፍቱ ፣ ኣብዚ ሕጂ ዘሎናዮ መድረኽ፡ ክርድኦም ዘይክእል ፣ ሕልና ዝጎደሎም ፍጥረት ፣ኣምላክ ነቲ ዝሃቦም ሕዋሳት፣ ብፍላይ ዓይኒ ፣ እዝንን ልብን ፡ብግቡእ ክጥቀሙሉን ክዋሱኡሉን ፍርዲ ክህቡሉን ፣ ኣምላክ ብርሃን ከውርደሎም ኩሉና ብሓባር ንጸልየሎም ።
ኢሳያስ ኣፈወቂ ዝርድኦ ናይ ሓይሊ ስነ ሞጎት ጥራሕ እዩ ። ፈራሕን ዓቅሚ ዘይብሉ ስለ ዝኾነ ፣ ኩሉ ግዜ ምስ ካልኦት ተሻሪኹ ጥራሕ እዩ ድልየቱ ተግባራዊ ዝገብር ። ኣብ መጅመርያ 70ዓታት ሰልፊ ነጻናት ምስ ፈጥረ ፡ ዓቅሚ ስለ ዘይነብሮ ናብ ህዝባዊ ሓይልታትን ዑበልን ተጸጊዑ ግምባር ፈጢሩ ኹናት ሕድ ሕድ ከሰላስል ድሕሪ ምጽናሕ ፣ ኣብ 1976 ከኣ ነቶም ዓንገልቱን መወልቱን ዝነበሩ ህሓ ናይ ውጻኢ ጉዳይ ዝነበሩ ሸዊዱ ፡ ህግሓኤ ክምስረት በቂዑ ። ኣብ መጀመርያ 80ታት ከኣ ከምቲ ኣብ ንሕናን ዕላማናን “ዓማ” ከትሓቅቅ እያ ክብል ዝተነበዮ ፡ ንተሓኤ ንምሕቓቅ ምስ ህወሓት ተሻሪኩ ብዙሓት ኤርትራውያን ሰንኪሎምን ተሰዊኦምን እዮም፡ ንሜዳ ኤርትራ ከኣ ንበይኑ ብሒቱዎ።
ኢሳያስ ኣፈውርቂ ብ1998 – 2000 ኣብቲ ባዕሉ ንህወሓት ዝለገሰሎም መሬት ባድመ ኹናት ወሊዑ ፡ ቀዳማይን ካልኣይን ወራራት በቶም ተመክሮን ክእለትን ዝነበሮም ጀነራላት ተመሪሑን ተዓዊቱን እዩ ። ኢሳያስ ኣፈውርቂ በዚ ዓወት ናይዞም መቓልስቱ ክእለትን ብቅዓትን ቀኒኡ፡ ከምቲ ናታቶም ክእለት ከምዘለዎ ከመስክር ክብል ሳልሳይ ወራር ባዕሉ ክመርሕ፣ ነቶም ክእላታት ጀነራላት ኣደስኪሉዎም እዩ ። እቲ ኹናት ከኣ ህወሓት ኹናት ክትጅምር ምዃና እናተነገረ ኾነ ኢሉ ስለ ዘይተኸታተለ ወያኔ ብታሕተዋይ ወገን ባድመ ብታንክታት ዘይኮነስ ኣእዱግ ኣምሪሓ እያ ግምበር ባድመ ዘፍረሰቶ ፣ ኢትይጵያ ከምዝሰዓረት ሃገር 25 ክሜ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ወሕሃ ክሰፍሩ ጠሊባ ። ከንደይ ህዝብን ንብረትን ተሰዲዱን ዓንዩን እዩ ። ኣብታ ግዜ ኢቲ እዩ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ማሕዩር ክኣቱ ዝነበሮ
ኣብዘን ዝሓለፋ 20 ዓመታት ፣ ኤሳያስ ኣፈውርቂ ብስዕረት ባድመ ክሳቀ ጸኒሑ ። ትብዓትን ዓቅምን ነይሩዎ እንተ ዝኾውን ፡ ኣብ ዝኮነ ህዝባዊ ብዓላት ጃንዳ ወያኒ ከይበለ ፡ ኩናት ገይሩ መሬቱ ክመልስ እንተ ዝክእል ጅግና ምተባህለ ። እዚ ግን ክሳብ ኮረነል ዓቢይ ኣሕመድ ኣብ ኢትዮጵያ ስልጣን ዝሕዝ ተጸቢዮ ፣ እነሆ ብዕለት 10/4/2020 ምስ ስራዊት ኢትዮጵያ ናይ ሓባር እስተራተጂ ኣውጺኡ ፡ህዝብን መንግስትን ትግራይ ንምጥፋእ ፡ ንምድሳስ ፡ ንሞዕናው ፡ ልዕሊ ቅርጽን ትሕቲ ቅርጽን ፡ ተካላት ልምዓት ከይተረፈ ንምዕናው ተታሒዙዎ ይርከብ ። እዚ ኩሉ ጥፍኣት ንህዝቢ ትግራይ ዝግብኦ ኣይነበረን ።
ኢሳያስ ኣፈወርቂ እዚ ኩሉ ክገብር ዘፍቀድናሉ ንሕና ኤርትራውያን ኢና ። ምኽንያቱ ኣብ ስደት ዘሎና ኤርትራውያን ሓደ ራኢ ዘሎዎ መራሒ ወልቀ ሰብ ይኩን ወይ ፖለትካዊ ውድብ ካብ መንጎና ክንፈጥር ኣይክኣልናን ። መራሒ ዝብሃል ነዚ ኩሉ ተበታቲኑ ዘሎ ህዝቢ ናብ ሓደ ክጥርንፍ ዝክእል እተዛረቦ ብተግባር ዘርኢ፣ ዕውት ዝኾነ ፡ ሓቂ ክዘረብ ዘይፈርሕ ፡ ካብ ዝኮነ ድሑር ዝምባሌታት ነጻ ዝኮነ ፡ ናይ ርሕቅን ቀረባን ራኢ ዝውንን ህዝቢ ኤርትራ ከም ናቱ ከይሩ ተቀቢሉ ክስዕቦ ዝገበር ሰብ እዩ ። መራሕቲ ዝኾኑ ሰባት ዝተፈላለዩ ምኽንያታት ምስ ባህርያት ወዲ ሰብ ዝከዱ ጠባያት ኣሎዎም ፡ብተፈጥሮ ዝወሃቦም ናይ ምዝራብ ፍሉይ ክእለት ኣሎ ፡ ናብ ህዝቢ ክወርድ እንከሎ ብዝያዳ ተቀባልነት ስሕበትን ዘሎዎ ። እቲ ዝበዚሕ ግን ምስ ዕድሜን ተክሮን ተጸሪቡ ዝምዕብል ናይ ምምራሕ ክእለት እዩ ። መራሒ ራኢ ዝውንን እንተ ኮይኑ ነቲ ክብጽሖ ዝደሊ ዝኾነ ይኹን ደው ከብሎ ዝክእል ሓይሊ የለን ። ነቲ ኣብ ቅድሚኡ ደው ኢሉ ምሕላፍ ዝክልክሎ ዘሎ ኹርባን ጎቦን ሩባን ናይ ሕብረተሰብና ሕማማት ኣሸጊሩኒ ኢሉ ደው ክብል ዘይኾነስ ነዞም ሰብ ዝፈጠሮም ተጻብኦታት ተጠዋውዩ ክሰግሮም ኣሎዎ እምበር ተስፋ ቆሪጹ ደው ክብል የብሉን ።
እቲ ሽግር ኾይኑ ዘሎ፣ ዝኮነ ሰብ ፍልጠት ኣሎዎ ዶ የብሉን ፡ ዓቅሚ ኣሎዎ ዶ የብሉን፡ ብዘየግድስ ሓንቲ ህድሞ ንበላ ወይ ኣግነት ኣብ ሓንቲ ኩጆት ሰሪሑ ኣይትቅረቡኒ “ኣብ መጎኹም ኣእቲኹም ክትሕቁቁኒ ኣይድልን “ ክብል እንክሎ ፡ ንሱ እታ ዝደልያ ክሳብ ዝረክብ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ምጽናት ክበጽሕ ንኡኡ ሓላል እዩ ። ኣብዚ ዘሎናዮ ክፍለ ዘመን ክምቲ ዓቢይ ዓሳ ንንእሽቶይ ክውሕጦ ዝርኤ Merger and Acquisition (ምጽንባርን ምግዛእን ) ዝብሃል ስለ ዘሎ፡ ወይ ምጽንባር ኣሎ ወይ ከኣ ምሻጥ ፡እዚ ከኣ ሂወት ወይ ከኣ መነባብሮ ናይዚ ዘሎናዮ ግዜ እዩ። እሞ ከ ደኣ እዘን ኩለን ህድሞታትን ኣግነታትን በብዘሎናዮ ንቁም እንተ ተባሂሉ ንኢሳያስ ኣፈወርቂ ዕድሜ ይሃብካ እቲ እትገብሮ ዘሎካ ዝፈጥረልና ቓንዛ የለን ቀጺሎ ንብሎ ኣሎና ።
ስለዚ ኢሳያስ ኣፈውርቂ ዕምሩ ክሓጽር ዘሎና ኣጋጣሚታት ተጠቂምና ሕድገታት ገርና ነቲ እንብህጎን እንደልዮን ሓድነት ሂወት ንሃቦ፣ ነደልድሎ ።እቲ ናይ ጽባሕ ንጽባሕ ንግደፎ ። ሕድገታት ዘይግበረሎም ኣካላት እንተ’ሎው እዞም ብሓድነት ህዝብን መሬትን ኤርትራ ዘይኣምኑን ፡ ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ከዳኪሙ ዓንገረር ክብሉ ዝውዕሉ ። ነቶም ኣብ ተጋድሎና ሂወቶም ዝከፍሉ ጀጋኑ ሽፍታ ክብሉ ዝውዕሉ ዝምልከት ኣይኮነን ። ንኤርትራን ኤርትራውነት ባሕጒጉ ኮቶ ካልእ እትፍጠ ሃገር የለን ።
ንሓድነት ዋጋ ምኽፋል ኣብዚ ጌዚ ማለት እቶም ኣብ እተፈላለየ ሃገራት ዘሎና ኤርትራውያን ካብቲ ተሓቢእናሉ ዘሎና በዓቲ ወጺእና ምእንቲ ፍትሕን ሰላምን ድምጽና ነቲ እናዓበየ ዝመጸ ዘሎ ድምጺ ፍትሒ ዓውታ ክውስኸሉ ብሞራን ነዋትን ዝክፍል ዋጋ እዩ ኣቲ ካብ ፍርሒ ዝብግስ ዝምታ ተቆጻጽሩዎ ዘሎ ሓንጎልና ነጻ ነውጸኣዮ ። ብዙሓት ኤርትራውያን ንስርዓት ኢሳያስ ኣብ ገገዞኦም ሓመድ ክስሕኑዎ እንከለዎ ኣብ ጎደናታት ወጺኦም ነቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፍጸም ዘሎ ግፍዒታት ክቓወሙ ሞራል ተሓሪምዎም ሱቕታ መሪጹም ኣሎው ። እቲ ዝምታ መሰረቱ ካብ ፈርሒ ዝተላዕለ እዩ ። ኣብ ገለ እዋን ዝምታ እውን ከም ክሕደት ክቆጽር ይኽእል ። ከም ኣባሃህላ ማርቲን ሉተር ኪንግ “ These comes a time when silence is betrayal” ክብል ይገልጾ ። ነዚ ጥቅሲ እዚ ዘራግዶ እዚ ዝስዒብ ፍጻሜ ተመልከት ።
Nikita Khrushev ሓደ ካብቶም ፍሉጣት ዲክታተርስ ዓለምና ነይሩ ። ንሱ ብዕለት 3/15/1894 ተወሊዱ ፣ ብዕለት 9/11/1971 ከኣ ዓሪፉ ። ሓደ ካብቶም እሙናት ሰበ ስልጣን ናይ Joseph Stalink ከኣ ነይሩ ።ኒኪታ ክሩቸፍ ኣብ ካልኣይ ኹናት ዓለም ኣብ ኩሉ ግምባራት ብዝተፈላላየ መዓርክ ኣገልጊሉ ። ድሕሪ ሞት ጆሰፍ ስታሊን ከኣ ካብ 1953-1964 ናይ ሶቭየት ሕብረት መራሒ ኾይኑ ኣገልጊሉ ስለዚ ኣብቲ ናይ ዳርጋ 30 ዓመታት ናይ ጆሰፍ ስታሊን ስልጣን ዝሞቱን ዝሓቀቁን ዳርጋ 40 ሚሊዮን ዝኾኑ ወተሃደራትን ገባርን ብመጠኑ ኣፍልጦ ነይሩዎ ይብሃል ።
ኣብ 1959 Nikita Krushev ኣብ ኣሜሪካ ምብጻሕ ፈጺሙ ነይሩ ።ከምቲ ንብዙሓት መራሕቲ ዝግበር፣ ኣብ ዋሽግንተን ዲሲ ዝርከብ Press Club ዝብሃል ዕድሜ ተገይሩሉ ነይሩ ። መደርኡ ምስ ወደኤ ኽኣ ካብቶም ተዓዲሞም ዝነበሩ ዳርካ 500 ዝኾኑ ምሁራን ናይ ሕቶን መልስን ግዜ ምስ ተጀመረ ፡ እታ ቀዳመይቲ ሕቶ በቲ ቶርጓሚ ዝቀረበትሉ “ ሎሚ በቲ ሕማቅ ተግባራት ናይቲ ቅድሜኻ ዝነበረ መራሒ ተዛረብ ኣሎኻ ፣ ንስኻ ኣብቲ እዋን እቲ ሓደ ካብቶም ናይ እስታሊን ናይ ቀረባ ሓገዝቱን ኣዕሩኽቱን ነርካ ፣ እንታይ ኢካ ትገብር ነርካ እዚ ኩሉ ግዜ ትብል ነይራ ?” ኩሩሸቭ እዛ ሕቶዚኣ ምስ ሰምዔ ፣ዓይኑ ቀይሑ “ ድምጹ ከም ኣንበሳ ዓው ኣቢሉ “ መን እዩ ነዚኣ ዝሓተተ “በሎም ። ኩሎም እቶም 500 ዝኾኑ ተሳተፍቲ ርእሶም ኣድነኑ ። እንደገና መን እዩ ክብል ሓተተ ። ሕጂ እውን ሱቅታ እምበር ድምጺ የለን ። “ እምበኣር ኣነ እውን ከምኡ እየ ዝገብር ዝነበርኩ ክብል መሊሱ “ ይብሃል ።
ስለዚ እዞም ኣብ ደገ ዘሎና ኤርትራውያን ፍርሒ ኣውጊድና ብሓበር ኣብ ኤርትራ ፍትሕን ዲሞክራስን ክሰፍን ብዕቱም ክንቓለስ ኣሎና ። ዕንደራ ናይ ጉጂለ ህግድፍ መወዳኣታ ክህሉዎ ኣይኮነን ። ሱቅታኻ ምስባር መዳርግቲ ንሂወት ዝክፍል ዋጋ ኣይኾነን ። ነቶም ድምጾም ተዓጽዩ ዘሎ ፣ ኣብ መዓስክራት ስደትን ኣብ ግምባራት ኹናት ዘለዉ ኤርትራውያን ዓቢይ ተስፋ ይኾኖም እዩ ። ካብ በዓትና ንውጻእ ፡ ንወደብ ፡ ንንቓሕ ፡ ንሳተፍ ፡ እዚ ህግደፍ ጅሚሩዎ ዘሎ ኹናት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ናይ መወዳእታ ዕድሜኡ ዝሕጽር ክንገብሮ ኩሉና ንሓድነት ንበገስ !
ኣምላክ ኤርትራ ሃገርና ይባርኽ ! ሰራዊትና ዕሱብ ኣይኾነን ፣ ሰራዊትና ኣራዊት ኣይኾነ ፣ ሰራዊትና መራሕቱን ወለዱን ንዓመታት ዝበደሉዎን ዝከሓድዎን ውጽዕ መንእሰይ እዩ ።
ዘለዓለማዊ ሕወትን ክብርን ንስውኣትና !
ክብሮም ግረነት ( ውልቓዊ ርእይቶ)
2/2/2021


text:
ቅልውላው ኢቦላ ምዕራብ ኣፍሪካ ዶባት ንኽዕፀውን በረራታት ዓለምለኸ መንገዲ ኣየራት ጠጠው ንኽብሉን የገድድ ኣሎ።ኣብ ሰብኣዊ ሓገዛት እውን ምዝንጋዕ ይፍጥር ኣሎ ተባሂሉ።
ሰኔጋልን ኣይቮሪ ኮስትን መዕረፎ ነፈርትን ብኢቦላ ካብ ዝተጠቕዓ ሃገራት ንዝመፃ ነፈርቲ ዓፂየን ኣለዋ።ካልኦት ብዙሓት መንገዲ ኣየራት እውን ኣብ ዋና ከተማታት ጊኒ፣ሲየራ ሊዮንን ላይበሪያን ይህብኦ ዝነበራ ኣገልግሎታት ከምዘቋረፅኦ ተፈሊጡ’ሎ።
ትካል ጥዕና ዓለም /WHO/ እቶም ይውሰድ ዘለው ናይ ምቁራፅ ስጉምትታት ኢቦላ ንከይጋፋሕ መልሲ ኣይኮነን ይብል።ብፍላይ ድማ እቲ ሕማም ኣብ እዋን በረራ ብኣየር ናይ ምትሕልላፍ ዕድሉ ዝተሓተ እዩ፤ምስ ፋሳሲን ደምን ብምትንኻፍ እዩ ዝመሓላፍ ይብል እቲ ትካል።
ኣብ ዓለምለኸ ፌደረሽን ቀይሕ መስቀልን ማሕበረሰብ ቀይሕ ወርሕን ናይ ኣፍሪካ ዳይረክተር ዝኾኑ ኣላሳን ሰንሆር ትካሎም ናብን ካብን እተን ዝተተንከፋ ሃገራት ኣቑሑት ምምልላስ ኣይተኽኣለን ኢሎም።
ኩነታት እዘን ሃገራትን ምዕፃው ዶባትን ነቲ ሽግር ኣፀጋሚ ይገብሮ ከምዘሎን ነዚ ሽግር ንምፍታሕ ክባርን ግዜ ዝበልዕን ኣገባብ መጎዓዚያ ማለት እውን መኪና ንጥቀም ዘለና ኢሎም።
ሰኔጋል ናይ ሕቡራት መንግስታት ናብ ዳካር ዝገብሮም በረራታት ድሕሪ ምዕፃዋ ኣደዳ ነቐፌታ ትካላት ረድኤት ኮይና’ላ።
ዕዳጋ ኣቪየሽን ምዕራብ ኣፈሪካ ኣብቶም ዝሓለፉ ሓሙሽተ ዓመታት ብቕልጡፍ ክዓቢ’ዃ እንተፀንሐ እቲ ናይ በረራ እገዳ ነቲ ዕብየት ክሃሲዮ ይኽእል እዩ ዝብል ሻቐሎት ፈጢሩ’ሎ።
መንገዲ ኣየር ኬንያ፣ኣሪክ ኤየርን ናይ ኮት ዲቫር ኣየርን ዝኣመሰላ ኩባኒያታት በብሰሙኑ ይፍፅምኦ ዝነበራ ዓሰርተታት ጉዕዞታት ካብ ዝሓለፈ መጀመሪያ ወርሒ ነሓሰ ኣቛሪፀንኦ ኣለዋ።
ምንስቴር ፋይናንስ ላይበሪያ ኣማራ ኮነህ ነታ ሃገር ከምዘላ ብምግላል ንበረራታት ምቁራፅ ንቁጠባ እታ ሃገር የማስነሎ ኢሎም።
እቲ ናይ በረራታት እገዳ ንቁልፊ ዘፈራት ዕደናን ሕርሻን እተን ሃገራት እናሃሰየ ይርከብ።
ኣብ ፈለማ እዚ ሰሙን ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ ናብተን ብኢቦላ ዝተጠቕዓ ሃገራ ዝተገብረ እገዳ ጉዕዞ ክብቅዕ ሕብረት ኣፍሪካ ፀዊዑ’ሎ።