text:
ሓምሻይ ኣርእስቲ። ስራሕ፤ ህይወት ኣብ ስራሕን ዕዳጋ ዕዮን
ኣብ ኖርወይ ዘሎ እቲ ዝበዝሐ ክፋል ዓቕሚ-ኣዳም ዝበጽሐ ህዝቢ። ይሰርሕ እዩ፣ ከባቢ 70% ካብ ደቀኣንስትዮ። ከምኡውን 80% ካብ ደቀተባዕትዮ ይሰርሑ እዮም፣ ካብተን ዝሰርሓ ደቀንስትዮ ዳርጋ ፍርቀን። ናይ ፍርቂ-ግዜ ስራሕ (part-time) ዝሰርሓ ክኾና ከለዋ። ካብቶም ዝሰርሑ ደmተባዕትዮ ግን 13% ጥራይ ናይ ፍርቂ-ግዜ ስራሕ ይሰርሑ፣ ኣብ 2003። 55.6% ካብቶም ናይ ፈለማ ትውልዲ ስደተኛታት። ኣብ ዝኽፈሎ ስራሕ ይሰርሑ ነይሮም፣
እቶም ዘይሰርሑ ሰባት ድማ ንኣብነት ተማሃሮ፤ ኣንስቲ ሓዳር፤ ተቐበልቲ ሓገዝን ደለይቲ ስራሕን ይርከብዎም፣
3.6% ዓቕሚ-ኣዳም ካብ ዝበጽሑ ሰባት። ደለይቲ ስራሕ እዮም (ሚያዝያ 2005)፣ ደላዪ ስራሕ ምዃን ማለት ኣብዚ ግዜ’ዚ እትኽፈሎ ስራሕ ዘይብልካ ኮይንካ። ስራሕ ግን እተናዲ ዘለኻን ስራሕ ምስትረክብ ድማ ብኡንብኡ ነቲ ስራሕ ንኽትቅበል ድሉው ኴንካ ምጽናሕን ማለት እዩ፣ 9% ካብቶም ስደተኛታት። ደለይቲ ስራሕ እዮም (2005)፣
©O. Væring Eftf. AS
እዚ ዌብሳይት'ዚ። መወሰኽታ ናይቲ ኣብ መምሃሪ መጽሓፍ ዝርከብ ሓምሻይ ኣርእስቲ እዩ፣ ብዛዕባ እዞም ዝስዕቡ ኣርእስታት ብዝያዳ ከተንብቡ መታን ክትክእሉ ድማ እንሆ፥
- ምምሕዳር ዕዮን ሰብኣዊ ድሕነትን ኖርወይ (NAV)
- ማሕበራት ሰራሕተኛታት
- ታሪኽ ህይወት (CV)
- መመልከቲ ስራሕ
- ኣዋጅ ሓለዋ ሰራሕተኛን ሃዋሁ ስራሕን ከምኡውን ኣዋጅ ዕረፍቲ
- ካብ ስራሕ ምትራፍ
- ናይ ገዛእ ርእስኻ ትካል ምጅማር


c: text/html

text:
ዶክተር ሪቻርድ ፓንክረስት ካብዛ ዓለም ተፈልዮም
መቐለ ለካቲት 10/2009(ድወት) ተመራማርን ፀሓፍን ታሪክ ሪቻርድ ፓንክረስት ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልዮም።
1927ዓ.ም.ፈረንጂ ኣብ ኢንግሊዝ ዝተወለዱ ሪቻርድ ፓንክረስት ኣብ ታሪክ ኢትዮጵያ ዘተኮሩ ልዕሊ 20 መፅሓፍቲ ብውልቀን ብሓባርን ኣሐቲሞም’ዮም።
ካብ 1956ዓ.ም.ፈረንጂ ናብ ኢትዮጵያ ብምምፃእ ኣብ ስራሕቲ ምርምር ይነጥፉ ዝነበሩ እንትኾን ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣዱስ ኣበባ ንብርክት ዝበሉ ዓመታት ብሙያ መምህርነት ሰሪሖም’ዮም።
መስራቲ ትካል መፅናዕቲ ቋንቋታት ኢትዮጵያ’ውን’ዮም።
ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ዶክተር ወርቅነህ ገበየሁ ብሞት ሪቻርድ ፓንክረስት ዝተሰምዖም ሓዘን ገሊፆም።
እዞም ዓብዪ ተመራማሪ እሙን መሓዛ ኢትዮጵያ ዝነበሩ’ዮም፤ ብፍላይ ሓወልቲ ኣክሱም ካብ ጣልያን ናብ ኢትዮጵያ ንምምላስ ኣብ ዝተገበረ ፃዕሪ ልዑል እጃም ነይርዎም።
ዶክተር ሪቻርድ ፓንክረስት ኣብ ኢትዮጵያ ንዝገበርዎ ሓፈሻዊ ኣበርክቶ ኣብ 2008ዓ.ም ካብ ፕረዝደንት ዶክተር ሙላቱ ተሾመ ሽልማት ኣፍልጦ ከምዝተበርከተሎም ይዝከር።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ዳግማይ ምጽኣት ክርስቶስ
ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ምእንቲ ድኅነት ደቂ ሰብ ክብል፡ ካብ ሰማየ ሰማያት ወሪዱ፡ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ሥጋ ለቢሱ ሰብ ኮይኑ ኣብ ምድሪ ዝመጸሉ እቲ ቐዳማይ ናብ ዓለም ምምጽኡ እዩ። እዚ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ተወሊዱ፡ ተጠሚቑ፡ ምሂሩ፡ ተሰቒሉ፡ ሞይቱ፡ ተንሢኡ፡ ዓሪጉ ብሓፈሻ ኣብዚ ምድሪ በኵነተ ሥጋ ዝተገልጸሉ ቀዳማይ ናይ መጀመርታ ምጽኣቱ እዩ። ቀዳማይ ምጽኣቱ ተፈጺሙ እዩ።
እቲ ብድኅሪ ሕጂ ዚኸውን እንጽበዮ ግና ዳግማይ ምጽኣቱ እዩ። ዳግማይ ምጽኣቱ ካብቲ ቐዳማይ ፍሉይ ዝገብሮ ንፍርዲ ዝመጽእ ምዃኑ እዩ። ኅልፈተ ዓለም ዝኾነሉ እዩ። 1ይ ተሰ. 4፡15
ኣብቲ ቀዳማይ ምጽኣቱ ባዕሉ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብዛዕባ ዳግማይ ምጽኣቱ ነጊርና እዩ። ወንጌል ማቴዎስ ምዕራፍ 25 ከምኡ’ውን ምዕራፍ 26 ነንብብ። “ወልደ እጓለ እመ ሕያው ክርስቶስ ንኵሎም መላእኽቱ ኣኸቲሉ ብኽብሪ ኣብ ዝመጸሉ ጊዜ፡ ሽዑ ኣብ ዝፋን ክብሩ ክቕመጥ እዩ። ኵላቶም ሕዝብታት ድማ ኣብ ቅድሚኡ ኺእከቡ እዮም። ኣመጻጽኣኡ በክበበ ትስብእት ስለዝኾነ ከምቲ ጓሳ፡ ነባጊዕ ካብ ኣጣል ዝፈሊ ከምኡ ኸኣ ንሱ በብወገኖም ክፈላልዮም እዩ። ንጻድቃንን ኃጥኣንን ክፈላሊ እዩ። ነቶም ጻድቃን ብየማኑ ኣቒሙ ‘ ኣቱም በረከተ ነፍስ ዘለኩም ናይ ኣቦይ ቡሩኻት ነቲ ዓለም ከይተፈጥረ ከሎ ብጣዕሚ ብመዓዛ ብብርሃን ዝተዳለወልኩም መንግሥተ ሰማያት ንኽትወርሱ ንዑ ናባይ’ ይብሎም እሞ ናብ ዘለዓለማዊ ሕይወት ይኸዱ። ነቶም ኃጥኣን ግና ብጸጋሙ ኣቒሙ ‘ ኣቱም መርገመ ነፍስ ዘለኩም ርጉማት ነቲ ንሰይጣንን ሠራዊቱን ዝተዳለወ ዘይኃልፍ ስቓይ ንኽትወርሱ ኪዱ ካባይ ርሓቑ’ ኢሉ ይሰጎም እሞ ናብ ዘይኃልፍ ስቓይ ይኸዱ።
እዛ ኵሎም ደቂ ሰባት ፍርዶም ተቐቢሎም ‘ንዑ ኀቤየ ፣ ሑሩ እምኔየ’ ዝበሃሉላ፣ ኅልፈተ ዓለም፡ ዳግም ምጽአተ ክርስቶስ ዝኾነላ ዕለት ክንደይ ተፍርሕ!!! ሚ መጠን ግርምት ዛቲ ዕለት ወዕፅብት ዛቲ ሰዓት/ እዛ ዕለት እዚኣ ክንደይ ተፍርህ እያ! እዛ ሰዓት እዚኣ ክንደይ እተስደምም እያ!
እምበኣርከስ ሓረስታይ ዘይዘርኦ ክዓጽዶ ከም ዘይክኣል፡ ንሕና ደቂ ሰብ’ውን ኣብዚ ናይ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዳግማይ ምጽኣት፡ ንፍርዲ ኣብ ንቐርበሉ ጊዜ ዘይዘራእናዮ ክንዓጽድ ኣይንኽእልን ኢና። እዚ ማለት ድማ ሠናይ ዝዘርአ ሠናይ ክሓፍስ ከሎ፡ እከይ ዝዘርአ ኸኣ እከይ ክዓጽድ እዩ። ንነፍሲ ወከፍ ሥጋ ዝለበሰ ፍጡር፡ ኣብ መዓልቲ ፍርዲ ዝጽበዮ ኸኣ እዚ እዩ።
ዳግማይ ምጽኣት፡ ነቶም ኣብ ሃይማኖቶም ጸኒዖም ብምግባረ ሠናይን ትሩፋትን ዝተመላለሱ ትንሣኤ ክብርን ዓወትን ክኾነሎም ከሎ፡ ብኣንጻሩ ነቶም ካብ ኣምልኮተ እግዚአብሔር ርሒቖም ሃይማኖትን ምግባረ ሠናይን ዘይነበሮም ግና ናብ ዘለዓለማዊ መቕጻዕቲ ዝወስድ ፍርዲ ክኸውን እዩ።
ስለዚ ንሕና ድማ ኣብ ሃይማኖትና ጸኒዕና ብምግባረ ሠናይ ተጊህና፡ ብጸሎት ነቒሕና ከምተን ኃሙሽተ ለባማት ደናግል ተዳሊና ኽንጸንሕ ኣዴና ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ትምህረና ኣላ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!


text:
ክብረ በዓል ሰማዕት ቅድስት ድምያና ብዓቢይ መንፈሳዊ ድምቐት ተባዒሊ!
ክብረ በዓል ዝኽረ ሰማዕትነት ቅድስት ድምያና ኣብ ገዛ ባንዳ ኣብ ዝርኸብ ገዳም ደብረ ደናግል ሰማዕት ቅድስት ድምያና ካብ ዝተፈላለየ ቦታ ዝመጹ ሊቃውንት መዘምራን አበምኔት ገዳማትን ገዳማውያንን ምእመናንን ምእመናትን ኣብ ዝተረኽቡሉ ብዓቢይ መንፈሳዊ ክብሪ ተባዒሉ።
ምእንቲ ክብሪ ሰማዕት ቅድስት ድምያናን ካብ ቃል ኪዳና ተሳተፊ ንምዃን ሊቓውንት መዘምራን ካብ ሰዓት 1፡00 ለይቲ ጀሚሮም ንእግዚአብሔር ዘመስግን ንገድለ ሰማዕት ቅድስት ድምያና ዝገልጽ ጸሎተ ማኅሌትን ስብሓታትን ከብጽሑ ምስ ሓደሩ፡ ብመርሒነት አበምኔት ገዳም ጻዕዳ እምባ መምህር ወልደ ኪዳን ጸሎተ ቅዳሴ በጽሐ።
ሰዓት 8፡30 ቅ.ቀ. ታቦት ብለባስያን ውሉደ ክህነትን ሊቃውንት መዘምራን እናተመርሐ፡ ዕልልታን ምህልለላን ምእመናንን ምእመናትን እናተሰነየ ኣብቲ ዝተዳለወሉ ቦታ ደው ምስ በለ፡ ብሊቃውንት መዘምራን ነቲ ዕለት ዝገልጽ ወረብ ተሸብሺቡ። ብምቕጻል ብመራሒ ክፍሊ ስብከተ ወንጌል መሪጌታ ስምዖን በየነ፡ ነቲ ዕለት ዝገልጽ “ንዑ ደቂቅየ ወስምዑኒ ፍርሃተ እግዚአብሔር እምሃርክሙ” ዝብል ኃይለ ቃል መሠረት ብምግባር ሰፊሕ ትምህርቲ ተዋሂቡ። (መዝ. 34) መሪጌታ ስምዖን ኣብ ትምህርቱ “እዚ ዕለት እዚ ፍርሃተ እግዚአብሔር እንመሃረሉ ጥበብ እግዚአብሔር እነስተውዕለሉ ጽንዓትን ገድልን ቅድስት ድምያና እንርእየሉ ዕለት እዩ። ኣብዚ እለት እዚ ነዛ ብኃጢኣት ዝጸልመተት ዓለም ብገድላን ኣስተምህሮኣ ብርሃን ዝሃበት፡ መቀረታ ብኃጢኣት ንዘጥፈአት ዓለም ብገድላን ብጸሎታን መቀረት እዚ ዓለም እዚ ዝመለሰት፡ ንብዙኃት ካብ ኣምልኾተ ጣዖት ናብ ኣምልኮተ እግዚአብሔር፡ ንብዙኃት ካብ ገቢረ ኃጢኣት ናብ ገቢረ ጽድቅ ዝመለሰት ኣክሊል ክርስትና ዝኮነት መርዓት ክርስቶስ ቅድስት ድምያና ኣዴና ብሰማዕትነት ዝዓረፈትሉ ዕለት እዩ። እዚ ዕለት እዚ ብዙኅ መንፈሳዊ ጸጋ ዘለዎ እዩ።
ከምቲ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ እቲ ሱር ቅዱስ እንተ ኾይኑ እቲ ጨናፍር ድማ ቅዱስ ይከውን ዝበሎ፡ ቅድስት ድምያና ካብ ቅዱሳን ወለዲ ብእምነትን ሥነ ምግባርን ዝጸኑ ዝተወለደት ቅድስት ኣደ እያ። ኣቦኣ ማርቆስ ኣብ መበል 3 ዕድሜኣ ናብ ቤተ ክርስቲያን ብምውሳብ ሥርዓተ እግዚአብሔር ምሂርዋ። ንሕና’ኸ ምእመናንን ንደቕና ናብ ጓይላን ዳንኬራን ተሰኪምናዮም ንኸይድ ናብ ቤተ ክርስቲያን ግና ገዲፍናዮም ንመጽእ። ቀዳሞት ኣቦታት ግና ከምኡ ኣይነበሩን። ከምቲ ጥበበኛ ሰሎሞን ኣብ መጽሓፈ ምሳሌ ንሕፃን እታ ዝከደላ ቅንዕቲ መንገዲ ኣርዮ እሞ ካባ ኸኣ ኣይከልግስን እዩ ዝበለ፡ ነታ ቅንዕቲ ናይ ጽድቅን በረኸትን መንገዲ ብንእስነቶም ከለዉ የርእይዎም ነበሩ። ኣቦ ቅድስት ድምያና ኣዴና’ውን ካብ ንእስነታ በታ ቅንዕቲ መንገዲ ስለ ዘዕበያ፡ ከመርእዋ ምስ ደለየ ንእግዚአብሔር ብንጽሕናን ድንግልናን ከም መላእክቲ ኾይና ክተገልግሎ ከምዝወሰነት ነገረቶ። ከም ድሌታ ገዳም ገዲሙላ ምስ ኣርብዓ ደናግል ሰዓብታ ትነብር ነበረት።
ኣብ ጊዜኣ ግና ቤተ ክርስቲያን ይተዓጸው ቤት ጣዖት ይኸፈት ዝብል ንክርስቲያን ዘሳቕ ጨኻን ዲዮቅልጥያኖስ ዝበሃል ንጉሥ ነበረ። እዚ ንጉሥ ንኣቦ ቅድስት ድምያና ብምፍርራሕ ኣብቲ ንሱ ዘምልኾ ጣዖት ከምልኽ ከም ዝገበሮ፡ ጓሉ ቅድስት ድምያና ምስ ሰምዐት። ‘ንስኻ ኣቦይ ንኣይ ብእምነት የዕቢካ ብመንገዲ ጽድቕ ከም ዝመላለስ ጌርኻኒ ክተብቕዕ ንምንታይ ነቲ ሓቐኛ እምነትኻ ኣብ ቅድሚ ንጉሥ ምምስኻር ትፈርሕ፡ ንስካ ብእምነት ጸኒዕኻ ምእንቲ እምነትኻ ክትመውት እመርጽ፡’ ብምባል ነቦኣ ከም ዝመዓደቶን ገድላ ይግረና። ረዓዩ ናይ እግዚአብሔር ጸጋ ንደቕና ብቕኑዕ መንገዲ ነመላልሶም እንተ ዄንና ንደቕና ብቓለ እግዚአብሔር ነዕብዮም እንተዄንና፡ ንሕና ኣብ ንጋገየሉ ደቕና ይምዕዱና ንሕና ኣብ ንበኣሰሉ ደቕና የተዓርቑና። ስለዚ እዛ ቅድስት ኣደ እዚ በቲ ኣቦኣ ዝመሃራ ሥርዓት ነቦኣ ብምእራም ተሳታፊ ኣኽሊለ ሰማእትነት ከም ዝኸውን ገበረቶ። እዚ ንጉሥ እዚ ጓል ማርቆስ ቅድስት ድምያና ኣብ ገዳም ኴይና ንብዙኃት ኣብ እምነት ክጸንዑ ትምህርን ተጸናንእን ምዃና ምስ ሰምዐ፡ ሠራዊቱ ብምክታት ናብ ገዳማ ብምካድ ንቅድስት ድምያናን ኣርብዓ ደቓ ከጋግዮም እንተ ፈተነ እኳ በቲ ግብረ ጽንዓቶም ንብዙኃት ካብ ሠራዊቱን ምእመናንን ናብ ሓቐኛ እምነት ክቕየሩ ብምግባረን በዛ ዕለት ንኵሎም ከም ዝሰየፎምን ዝቐተሎምን ገድላ ይነግረና። ስለዚ እዛ ዓለም እዚኣ ፍርቂ መዓልቲ ሓጐስ ፍርቂ መዓልቲ ሓዘን ዘለዋ እያ፡ ኣብዛ ከምዚ ዝበለት ዓለም ከመይ ዄይንና ክንመላለስ ይግብዓና፧ ፍጹም ፍርሃተ እግዚአብሔር ዘለዎ ሰባት ዄንና ክንመላለስ ይግብኣና። ቅድስት ድምያና ኣዴና ብሰማእትነት ክትመውትን ንስም እግዚአብሔር መስኪራ ንጉሥ ካብቲ ንስኻ ትህበኒ ሓጐስ እግዚአብሔር ዝህበኒ ደስታን ሰላምን ይበልጸኒ ብምባል ክሳዕ መወዳእታ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ኣምላኻን ኣብ ቅድሚ ሕዝባን እምንቲ ብምዃን ብሰማእትነት ሓሊፋ። ንሕና ካብ ኣሴና ንመሃሮ እቲ ዝዓበየ ፍርሃተ እግዚአብሔርን ናይ ጸሎትን ጾምን ሕይወት እዩ” ክብል መደምደምታ ትምህርቱ ኮነ። ኣብ መወዳእታ ካብቲ ሓደ ዕላማ ገዳም ዝኾነ ምፍራይ ንዋየ ቅድሳት ከም ምድላው ዝተፈላለይዩ ኣልባሳት ብምግዛእ ተሳተፍቲ በረኸት ቅድስት ድምያና ንምዃን ተሓቢሩ። ኣብ መወዳእታ ሰላመ ኣብ ተባሂሉ ናይቲ በዓል ፍጻሜ ኮነ።
ኣብቲ ዕለት ካብ ኵሉ ተሳታፊ ናይዚ ክብረ በዓል ዝነበረ ህዝበ ክርስቲያን ዝተሰምዖን ዝገለጾምን ሓጐስ ናይ እምነቱ ጽንዓቱን ተስፋኡ ዝገልጽ ምንባኣሩ ኣብ ጉዕዞ ቤተ ክርስቲያን ዓቢ ተስፋ ዘስንቅ እዩ።


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ኣብያተ ሕክምና እስራኤል፣ ንኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ደቂንስትዮ ናይ ምምካን ሳዕቤን ዘለዎ መከላኸሊ ጥንሲ ይዕድላ
ኣብያተ ሕክምና እስራኤል ንኤርትራውያን ደቂንስትዮ ስደተኛታትን ኣይሁድ ዝመበቖለን ኢትዮጵያውያንን ብፍሉይ ክትዕድሎ ዝጸንሐት መከላኸሊ ጥንሲ፣ ናይ ምምካን ሳዕቤን ዘለዎ ከምዝኾነ ይግለጽ ኣሎ።
ኣብ ግብጺ ተኸሲቱ ዘሎ ኩነታት፣ ኣብታ ሃገር ንዝርከቡ ኤርትራውያን ኣብ ሻቕሎት ሸሚምዎም
ኣብ ግብጺ ተኸሲቱ ዘሎ ኩነታት፣ ኣብታ ሃገር ንዝርከቡ ኤርትራውያን ዜጋታታ ኣብ ከቢድ ሻቕሎት ሸሚምዎም ከምዘሎ ተሓቢሩ።
“ሽግር ኤርትራ፣ ፍታሕ ብኤርትራውያን” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ፣ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ዝሳተፍዎ ዋዕላ ካብ 31 ነሓሰ ክሳብ 1 መስከረም ኣብ ቦሎኛ ክካየድ’ዩ
ኩሎም ደሞክርስያዊ ለውጢ ዝጠልቡ ኤርትራውያን ክሳተፍዎ ዝፈቐደ ዋዕላ ካብ 31 ነሓሰ ክሳብ 1 መስከረም ኣብ ቦሎኛ ኢጣልያ ክካየድ’ዩ።
ጸገም ዝስተ ማይ ከተማ ኣስመራ መሊሱ እናበኣሰ ይመጽእ ኣሎ
ጸገም ዝስተ ማይ ከተማ ኣስመራ ኣብ ጥርዙ በጺሑ። ህዝቢ ሓያሎ ከባቢታት ኣስመራ ሓደ ፊስቶ ማይ ኣብ ሰሙን ብኩፖን ይዕደሎ ኣሎ።
ኣብ ጁባ ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመት ኣስታት 10 ዝኾኑ ኤርትራውያን ነጋዶን ወነንቲ ትካላትን ተቐቲሎም
ኣብ ጁባ ንሓደ ኤርትራዊ ነጋዳይ ብምዝማት ዝተጠርጠሩ ኣርባዕተ ዕጡቓት ኣብ ቀይዲ ከምዝኣተዉ ምክትል ውሽጣዊ ጉዳያት እታ ሃገር ጀነራል ኣጉስቲኖ ጃዳላ ሓቢሩ።


text:
ኩሎም ካልኦት ሸግራት ካበዚ ዝፍልፉልን ንዐኦም ብምፈታሕ አቢለካ ዝመዓራረዩን እዮም፡፡
ብአበበ ተክለሃይማኖት (ሜጄር ጄኔራል)
ምዕቡልን ዘበናዊ ዝበሃል ሕገ መንግስቲ መሰረት ተገይሩ ህንፀት ሓዳሽ ኢትዮጵያ ተጀሚሩ፤፤ ሰላም ንምምፃእ ብዙሕ ፃዕሪ ተገይሩ፣ ዛጊድ ኣብ ሰላም ዝሰአነ ቀርኒ ኣፍሪካ ናይ ሰላም ተምሳሌት ዝኾነት ሃገር ምባል ተጀሚሩ አሎ። ቑልጡፍ ዝኾነ ልምዓት ብምምፃእ ካብተን አብ ዓለም ዝግስግሳ ዉሑዳት ሃገራት ሓንቲ ኮይና ኣላ። እቲ ዴሞክራስያዊ አተሓሳስባ
ዝድረኽ ናይ እማን ኢትዮጵያዊነት እዉን ይዕምብብ አሎ። እቶም ናይ ምግንፃል ሕቶ ዘልዕሉ ናይ ገለ ገለ ብሄር፣ ብሄረሰብን ህዝብታትን ሊሂቃን እዉን ኣካል ናይቲ ሃገር ኮይንኻ ናይ ብሄሮም ረብሓታት ንምንዳይ ምቅስቓስ ይጅምሩ አለው፤ እዚ ዘበረታትዕ ሃዋህው እዩ።ኣብ ኸባቢናን ኣብ ዓለም ደረጃን እዉን ተሰማዕነትን ፅልዋን እናዓበየ ምኻዱ ይበል ዘብል እዩ። ነዚ ክኸዉን ዝገበሩ ህዝብታትን፣ ዉድብን፣ መንግስትን ሓይልታት ፀጥታን ምስጋና ክልገሶም ይግባእ።ኮይኑ ግና አብ ዴሞክራታይዜሽን ብዘሎ ጉድለታትን ህዚውን ብዘሎ ዓመቕ ድክነትን ሰላምናን ልምዓትናን ናብ ሓደጋ ምውዳቕ ይጅምር አሎ።
ማንታ መሰረታዊ ሸገራትና ድክነትን ናይ ዴሞክራሲ ሕፅረትን እዮም፡፡ ኩሎም ካልኦት ሸግራት ካበዚ ዝፍልፉልን ንዐኦም ብምፈታሕ አቢለካ ዝመዓራረዩን እዮም፡፡ ንአብነት ኣብ ዝማዓበሉ ሃገራት ከራይ አካብነት ኣሎ እነተኮነ ግን ኣብ ድካ ሕ/ሰብ ከራይ አካብነት ይጎልህ ፣ናይ ዴሞክራሲ ሕፅረት ደማይ የገብሎ፡፡ ቱሑት ማህበረ ኢኮኖሚያዊ ምትእስሳር ንትምክህትን ፀቢብነትን መሰረት ይኮኖ፣ ሕፅረት ዴሞከራሲ የባርዖ፡፡ ኣብ ናይ ኢትዮጵያ ጉዳያት ወፃኢን ብሔራዊ ደህንነት ፖሊሲ ነዛ ሃገር ክብትና ዝክእል ዉሽጣዊ ሽግራት ድኽነትን ሕፀረት ዴሞክራሲ ከምዝኮነ ብትክክል ተቀመጡ ኣሎ፡፡ ቆላህ ዝብሎ ኣካል ግን ዘሎ አይመስለኒን !!
ዴሞክራታይዜሽን እንትንብል ናይ ብሄር ብሄረሰባት መሰላት ማእኸል ገይሩ ናይ ዉልቀ መሰላት አጠናኺሩ ማሕበራዊ ፍትሒ፣ ዉክልናን ተሳትፎም ብስፍሓትን ብዕምቆትን ንምንጋስ ዝግበር ድምር ምንቅስቓስ እዩ። ሕገ መንግስቲ አፍልጦ ዝሃቦም መሰላት ብሙልኦም እንተይተሸራረፉ ንምትግባር ዝግበር ድምር ምንቅስቓስ እዩ።
ብሄር ብሄረሰባት ሕገ መንግስትና ዝፈለጠሎም/ Recognize ዝገበረሎም መሰላት ምስትምቓር ብምጅማሮም፤ ነዞም መሰላት እዚኦም ብዕምቆትን ብስፍሓትን ክረጋገፁ እንትደልዮ እቲ ፖለቲካዊ ስርዓት ቀቀዲሙ ሰጊሙ ሙቹም ባይታ ብቐፃልነት ንምርግጋፅ ብዘይምኽአሉ ዴሞክራስያዊ ሕቶታት ደፊኦም እንትመፁ ደማይ ብቑልጡፉን ብዝተማለአን ፍታሕ ክግበር ብዘይምኽአሉ ብሓይሊ ናይ ምፍታሕ ኣዝማሚያ ስለዘሎ ቅልውላው ይዓቢ አሎ። ህዝብታት አብ ዕለታዊ ፓለቲካዊ፣ ማሕበራዊን ኢኮኖምያዊን ምንቅስቓሶም ብነፃነትን ብዝመሰሎም መንገዲ ክመርሕዎ፤ ጥቕምታቶም፣ ክብርታቶም ንክረጋገፁ ወይ ብክራይ አከብቲ ክዕገቱ እንተለዉ ብነፃነት ሓሳቦም ካብ ምግላፅ ጀሚሮም ኩሉ ዓይነት መሰላት እንኮላይ ብሰላማዊ ሰልፊ ተወዲቦም ከየረጋግፁ ዝኽልክል መንግስቲ መሓዉር ይግንግን ኣሎ። ዝተወደበ ናይ ሓፋሽ ተቓዉሞ ከም ሃፍቲ (Asset) ዘይኮነስ ከም ስግኣት ይረአ ኣሎ። አብ ትግራይ ዝነበረ ኮንፈረንሳትን ናይ እምባ-ሰነይቲ ህዝቢ ተቓዉሞን ከም አብነት ክረአ ይኽእል እዩ።
ናይ ምርጫታት ውፅአት ኣታኣማመኒ ዘይኮኖሉ 100 ፐርስነት ሰዓራይነት ኣርቲፊሻልን ሓደገኛ ሙዃኑ ተራኢዩ ኣሎ፡፡ ካብ ጣብያ ጀሚሩ ክሳብ ፌዴራል ፓርላማ ዝበሉ ሕገ መንግስታዊን ዴሞክራስያዊን ትካላት ንናይ ህዝቢ ጥቕምታት፣ ሕቶታት ተዃሳሕቲ (sensitive) ኮይኖም መስመር እናትሓዙ ብዘይምካዶም ን ናይ ህዝቢታት ናይ አተሓሳስባ ብዙሕነት (diversity of ideas) ዘንፀባርቑ ብዘይምዃኖም ዉክልና ንይስሙላ ኮይኑ ኣሎ፡፡ ናይ ህዝቢ ኩለመዳያዊ ተሳትፎ እናተረጋገፀ ዘይምምፅኡ እቲ ናይ ዴሞክራታይዜሽን መስርሕ ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት ክልተ ስጉምቲ ንድሕሪት እናኸደ አብ ሓደጋ ወዲቑ ኣሎ። ኣብ ማህበረ-ኢኮኖሚያዊ ልምዓት ስዳሮ ሃገርና ይበል ዘብል እካ እንተከነ ኣበቲ ልምዓት ብዝሎ ዘይፍትሓዊነትን ናይ ጠቅላላ ቁፅሪ ህዝቢ ምብዛህን ዘይዕግበት እናዓበየ ይከይድ ኣሎ፡፡
ከም ዉፀኢት ደማይ ሰላም ይድፍርስ ኣሎ፤ አብ ኦሮምያ አምሓራን ዝተርአየ ክሰፍሕን ክዓሙቕን ይኽእል እዩ። እቲ ፅልግልግ ግን ኣብ ብዙሕ ቦታታት ይረአ ኣሎ፡፡ዛጊድ ዝከሰርናዮ ህይወትን ንብረትን ምፍንቃልን ከቢድ እዩ፡፡ ዝነበረ ዕግርግር ንግዚኡ ዚሒሉ ዝመስል እነተኮነ ዝተዳፈነ ሓዊ ስለዝኮነ ቁልጡፍ ፍታህ የድልዮ፡፡ ህዝቢ ተዘይለሚዑን ዝሰምዖ ተዘይረኺቡን ብኽንደይ ፃዕርን መስዋእትን ዝተሃነፅ ጅማሮ ዶዃዕዃዕ ክብል ከምዝኽእል ዝተረድአ ዴሞክራሲ ማእከል ዝገበረ ቅልጡፍ መፍትሒ ኣ የድሊ::
አብ ሞንጎ ህዝቢታት ምጥርጣር ይዓቢ አሎ፤ ትምክሕቲ፣ ፀቢብነትን ማሕበራዊን ፖለቲካዊን አኽራሪነት ይጉንጉን አሎ።እዚ ክስተት እዚ ዉድባትን በብደረጅኡ ዘለዉ መንግስታትን ዉሽጣዊ ድኽመቶም ንምሕባእ ክጥቀሙሉዉን ምቹው ባይታ ይፈጥረሎም አሎ እዩ። አብዚ ሓደ ልቢ ክበሃል ዘለዎ ነገር ግና ትምክሕቲ ይኹን ፅበት ጡጡሕ ባይታ ተዘይረኺቦም ሃገርን ጉዕዞ ልምዓትን ክህንድሱ ዘይምኽኣሎም እዩ። መሰረታዊ ሽግር ናይቲ ስርዓት ዘሎ ናይ ዴሞክራታይዝይሽን ጉደለት እዩ።
ናይቲ ሕብረተሰብ ዓቕሙ ብዝተማለአ ምጥቓም አይተኽአለን። ብፍላይ እቲ ሙሁር ዓቕሚ ብዝተማለአ መንገዲ እጃሙ ከየወፊ ኒዮ ሊበራል፣ ተወላዋላይ፣ ትምክሕተኛ፣ ፀቢብ ወዘተ እናተብሃለ ክገልል ተገይሩ። እቲ ናይ ፖለቲካ ምህዳር (መንቀሳቐሲ መይዳ) ምፅባቡ ናይ ተቓዉሞ ፖለቲካ ኣብ ህንፀት ሃገሩ ከይሳተፍ ኮይኑ፡፡ ማእኸል ፖለቲካ ተቃውሞ ካብ ሃገር ወፂኡን ምስ ሓይልታት ራዕዲ ድማ ምትእስሳር ክገብሩ ይረኣዮ አለዉ።
ፓርቲ አብ ናይ መንግስቲ ስራሕ ምሕሙዛቕ፤ ሓይልታት ፀጥታ አብ ፖለቲካ ምትእትታው ተተሓሒዝኻ ምርማስ እዩ ዘስዕብ። ምዑሩይ ክፍፍል ስልጣንን አብ መንጎ ክፋላት መንግስቲ ክህሊ ዝግበኦ ነን ሕድሕዱ ምክትታልን ምቑፅፃርን ነቲ ስርዓት ካብ ምብስባስ ዓቒቡ ግቡእ ሚዛን ሓይሊ ብምምፃእ ሉኣላዊነት ሰልጣን ሓፋሽ የረጋግፅ።ፓርቲ ካሊእ መንግስቲ ካሊእ መሓዉራት ምዃኖም ዘይግንዘብ አመራርሓን አወዳድባን ፅንሰ ሓሳብ ሃገር፣ መንግስትን ዉድብን ፈልዩ ስለዘይርኢ ነታ ዓዲ አብ ዓብይ ሓደጋ ከዉድቓ ዝኽእልን ፀረ-ሕገ መንግስቲን እዩ። ነቲ ስልጣን ሒዙ ማህተምን ፋይናንስን ጡንቻን ዝእዝዝ ስራሕ ፈፃሚ አደብ ክግዝእዋ ዝኽእሉን አያም በል ክብልዎ ዝክእሉ ትካላት ዴሞክራሲን መወከልቲ ሓፋሽ ዝኾኑ መንግስታዊን ሃገራዊን መሓዉራት ብናይ ዉድብ መሓዉራት ሕሙዙቕዙቕ ብዝበለ መንገዲ ምዉራሮም እቲ ስራሕ ፈፃሚ ኣካል ተሓዚ ዘይብሉ ዓንዳራይ ሃይሊ ኮይኑ ካብ ዝወፅእ ብዙሕ ግዘ ሓሊፉ፤ ዋላ ሳዕብየናቱ ኸዚ ገኒኖም ይዘረበሎም እምበር።
ኣብ ማሕበረ-ኢኮኖሚ ልምዓት ቁልጡፍ ምምዕርራይ የድለ ኮይኑ ግን እቲ ቀለጢፉ ምርግጋዕ ዘምጽእን ነቲ ልምዓት ቀፃልነት ከህለዎ ዝክል ሕገ-መንግሰቲ ኣፍልጦ ዝሃቦም ናይ ህዝብታት ስብኣዊን ዴሞክራሲያዊ መሰለት ብዝተማለአ ብምክባር አዩ፡፡ ከም ተቀጽላ ናይ ህዝቢታት መሰላት እቶም ፖለቲካዊ ውደባትን ሓፈሽ ዉድበትን ሙሉእ ነፃነቶም ተረጋጊፁ፤ ፀረ-ዴሞከራቲክ ህግታትን ዉዳበታትን በተ ዝወሰኖም ኣካል ከእገዱን ሕገ-መንግሰቲ ማእከል ተገይሩ በሰላም ክንቃለስ አና ምስ ዝብሉ ልዝብ እናተግበረ እቲ ኩነታት ከራጋገእ ምግባር ኣገዳሲ እየ፤፤ ተቃወምቲ ደማይ ሕቶ ሽግግር መንግሰቲ ፀረ- ሕገ መንግሰቲ ስለዝኮነ ከም ቅድመ ኩነት ከቅምጥዎ ኣይግባእን፡፡
ሕገ-መንግስትና ይከበር ብርቂ ህያብ ስውኣትና እውን ስለዝኮነ!!
ሕገ-መንግስትና እቶም ኣብ ዓለም ኣለዉ ካብዝበሃሉ ገስገስቲ ላዕለዋይ ሕጊታት ሓደ እዩ። እቶም ኣለዉ ዝበሃሉ ሰብኣዊ መሰላት(Three Generations of Human Rights) ዝሓቖፈ እዩ። ናይ ውልቀሰብ፣ ናይ ጉጅለ (Group) መሰላት ዘኽብር፣ ፖለቲካዊ ጥራይ ዘይኮነ ማሕበራዊን ኢኮኖሚያዊን ባህላውን መሰላት ዘረጋገፀ ኣብ ብዙሓት ሕገ-መንግስታት ዘየለ ናይ ምዕባለ (Development) ኮላይ ከባቢያዊ መሰላት’ውን (Environmental Rights ዝሓቖፈ እዩ።
እዞም መሰረታዊ መሰላት ብቐፃልነት ክኽበሩን ከይጠሓሱን ፌዴራላዊ ስርዓት ተመስሪቱ። በብደረጅኡ ዘለዉ ናይ መንግስቲ ኣካላት ብስልጣን ከይብዕልጉ (Abuse of Power) ናይ ስልጣን ምክፍፋልን ቁፅፅርን ስርዓት ዘርጊሑ። ምክልኻል ሃገር ጠንካራ ክኸውን ግን ደማይ ከይጫድር መትከላት ኣቐሚጡ ኩሎም ህዝብታት ብዝተፈላለየ ደረጃ ብነፃ ውዳበታት/ማሕበራት ተወዲቦም ሃገረ ክሃንፁ ሕብረ-ፓርቲ ስርዓት ዘርጊሑ። ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ኣፈላላይ ብሰላም ንምፍታሕ ዘኽእል ናይ ሕገ-መንግስቲ ምምሕያሽ መስርሕ’ውን ኣቐሚጡ።
ደረጅኡ ይፈላለ ይኸውን ዳርጋ ኩሉ መሰላት ተጋሂሱ። ነዞም መሰላት ከይጠሓሱ ንምግባር ዝተቐመጡ ናይ ስልጣን ክፍፍልን ቁፅፅርን “ኣማልኽቲ” ዝኾኑ መራሕቲ ኢህወዴግ ክሳብ ዝሃለዉ ሽግር የለን ዝብል ብዝመስል ኣካይዳ ሑምዙቕዙቕ ኢሉ ሃገር፣ መንግስቲ፣ ፓርቲ ሓደ ከምዝኾኑ በቶም “ጉርዲ ዘይለግቦም” መራሕቲ ሕውስውስ ኢሎም፤ ኮነ ኢልካ ዝተገበረ ነገር ስለዝኾነ ከተሓዉዉስዎ ድማ ለይትን ቀትርን ሰሪሖምሉ።
እቶም “መላእኽቲ” ናይ “ክራይ ኣካብነት” ተሓላላፊ ህማም ሑዙና ኢሎም ኣዊጆም ንሕመስ ኣለና። ‘መጀመሪያ ካልእ እንተይሓወስና በይንና ክንፈትሖ ኢና ደሓር ናብ ህዝቢ ኣውሪድና ምስ ህዝቢ ኮይና ክንፈትሖም’ ይብሉ ኣለዉ። እዞም መራሕትና ህዝቢ እንትደሊዩ ከም ቧምቧ ዝዓፅዎን ዝኸፍትዎን ገይሮም እዮም ዝሪኡዎ። ህዝብታት ዝተፈላለየ ክብርታትን ጥቕምታትን ዘለዎም ምዃኑ ዝረስዑ ይመስሉ። እዞም ክብርታትን ጥቕምታትን ዝተፈላለየ ኣተሓሳስባታትን ውዳበታት’ውን ዝፈጥሩ ከምዝኾነ ዝዘንግዑ ይመስሉ። ነቲ ገባር፣ ሸቃላይ፣ ሙሁር፣ ከተመታይ፣ በዓልሃፍቲ ንኩሉ ንሕና ጥራሕ ኢና እንውክሎ እቲ ካልእ ኩሉ መንገዲ ጥፋት እዩ ዝብል እምነት ስለዘሎ ባዕልና ክንፈትሖ ኢና ዳሓር ናብ ህዝቢ ክንኸይድ ይብሉ ኣለዉ።
እቶም ተቓወምቲ ውዳበታት(መብዛሕቲኦም) ተመሳሳሊ ሕማም ዘለዎም እዮም። ንህዝብታት ኣንቂሖም፣ ወዲቦም ክንዲዝንቀሳቐሱ “ናይ ሽግግር መንግስቲ” ዝብል ፀረ-ሕገ-መንግስቲ ዝኾነ ዉህብቶ ካብ ሰማይ ክወርደሎም ይልምኑ ኣለዉ። እንታይ ይገበር ሕብረተሰብ ብዝሃበካ ወይድማ ብዘለካ ውዳበ ኢኻ ትጅምር እሞ ኣብ ስልጣን ዘሎ ይኹን ተቓወምቲ ውድባት ሕገ-መንግስቲ መሰረት ገይርኩም ሓፋሽ ማሕበራት ኣዋዲድኩም እናተላዘብኩም መሰላትና ኣኽብሩልና ናይ ሃገርና ሰላምን ምርግጋዕን ኣንግሱልና ኢና ክንብል ንኽእል። ሽግራትና ናይ ኩለና እዮም፤ መፍትሒ ድማ ካብ ኩላና ኢትዮጵያዊያን እዩ ክኸውን ዝግባእ፤ መሰላትና ብዝተማለአ መንገዲ ብምምላእ ኣቢልካ ዴሞክራሲ ብምስፋን ጥራይ ዝፍፀም እዩ።
ሕገ-መንግስትና ላዕለዋይ ሕጊ ብምዃኑ ጥራይ ዘይኮነ ኩሉ መሰላትና ኣፍልጦ ዝሃበ ብምዃኑ ክኽበር ይግበኦ። እዚ ናይ መላእ ህዝብታት ኢትዮጵያ ቃልሲ ውፅኢት ዝኾነ ሕገ-መንግስቲ ንዓና ንተጋሩ ፍሉይ ስነ-ኣእምራዊ ምትእስሳር ዘለዎ እዩ። ንደርጊ ኣብ ምድምሳስ ምስ ቁፅርና ዘይመጣጠን ገዚፍ መስዋእቲ ከፊልና፤ ኣብ ነብስወከፍ ገዛ ዝኹሕኩሕ መስዋእቲ ኮይኑ። ብጣዕሚ ተጎዲእና እነሃለና ሕልፊ እንተይሓተትና ንመርሽ ኢና እንብል ዘለና፤ ንብዓትና ብሕገ-መንግስትና ምድባስ ስለተጀመረ። ሕገ-መንግስትና ዝለዓለ ውህብቶ ን ብርቂ ህያብ ስውኣትና እዩ። ናይ ስውኣትና ሕድሪ ምሽካም ሕገ-መንግስትና ብምኽባር ይቕፅል። ሕገ-መንግስትና ምግሃስ ንስውኣትና ምጉዳፍ እዩ። ፎቖዶ ኣኼባ ሕድሪ ስውኣትና ነኽብር፤ በይኑ ተመሊሱ ፀርፊ እዩ ዝኸውን ዘሎ።
ፍሉይ ስነ-ኣእምራዊ ምትእስሳር ኣሎ ማለትና ብዝተረኸበ ዜና፣ ማዕኸናት ቴሌቪዥን ይኹን ሬድዮ ወይ ካልእ ክንፍክረሉ፣ ኣካኪ ዘራፍ ክንብለሉ ኣይኮነን። ወይድማ ኣብ ባልኮኒ እንዳመስተ ክንጫድረሉ ወይ ድማ ዘይግባእ ረብሓ ንምርካብ ንሰባት ብምጥቃስ ተጋዲልና፣ ነፃ ኣውፂእናኩም እናበልካ ንትግራዋይ ኣብዘይወዓለሉ ክፅላእ ምግባረ ኣይኮነን። ንኩሎም ህዝብታት ምስ ኩሎም ህዝብታት ብሓባር ኮይና ዘምፃእናዮ ስርዓት ብሓባር ኮይንና ንሓልዎ ዓድና ብሓባር ኮይና ነልመዐያ ጥራይ እዩ ክኸውን ዝኽእል ናይ ስውኣትና ሕድሪ ምኽባር።
በዚ ምኽንያት ነዚ ሕገ-መንግስቲ ኣብ ምምዕባል ፍሉይ ግደ ዝነበሮ ህወሓት/ኢህወዴግ እንተኾነ’ውን ላዕለዋይ ሕግና ክጣሓስ እንከሎ ሕደግ ኢልና ተሪርና ክንቃለስ፤ ተቓወምቲ ክሽርሽርዎ እንተለዉ ኣይፋልኩምን ክባሃሉ ኣብ ኤርትራ ተሸጒጦም ይኹኑ ካልኦት ዕጥቂ ዘልዕሉ ንኢትዮጵያ ተድምዩዋ ኣለኹም፣ ዕጥቅኹም ኣራጊፍኩም ብሰላም ተቓለሱ ወንጀለኛታት ኣይትኹኑ ክብሃሉ ኣለዎም።
ናይ ትግራይ ልዕልነት ብዝብል ፅውፅዋይ ንተጋሩ ጠሚቶም ዘጥቅዑ ዘለዉን ከጥቅዑ ዝደልዩን ሓይልታት’ውን ምስቶም ካልኦት ህዝብታት ኮይና ሕገ-መንግስትና ሓደ ብሄር ዓብላላይ ካልእ ተዓብላላይ ኣይፈቅድን ብተግባር’ውን የለን፤ ክኸውን’ውን ኣይኸእልን ክባሃሉ ኣለዎም። ነቶም ገሊኦም ጠራዕራዕ ዝብሉ ሰበ-ስልጣኑን መሻርኽቶምን’ውን ተጋሩ እውን ግደፉ ብኣና ኣይትሸቅጡ ንበሎም።
መሰላትና ክኽበር ሰብኣውን ዴሞክራሲያዊ መሰላት ብዝተማለአ ክረጋገፅ ብምቅላስ ኢና ስዉኣትና ህያው ንገብሮም፤ ሕገ መንግስቲ ምኽባር ማለት ዉህብቶኦም ምሕብሓብ ማለት እዩ፤ ሕገ መንግስቲ ምጥሓስ ማለት ድማ ሕድሪ ጀጋኑ ስዉኣትናን ሕልሚ ህዝብናን ምጥላም ማለት እዩ።
ጉዳይ ምክልኻል ሃገር - ሕገ-መንግስቲን ፅንፈኛታት
ናይ ምክልኻል ሃገርና ኮር ሓይሊ ብሓዊ ዝተፈተኑ ብቕዓቶም ብተግባር ዘረጋገፁን እዮም። ናይ ሕጊ ልዕልነት፣ ተጠያቒነት፣ ግልፅነት ዘለዎ ምምሕዳር ኣብዘህልወሉ እዋን እቶም እንምከሐሎም መኮነናት ብቓዓቶምን ጅግንነቶምን እናጐለሀ ይኸይድ። ሰራዊትና ጠንካራ ይኸው ፡፡ ሕገ-መንግስትና መሰረት ገይሩ ዝግበር ህንፀት ንጅግንነቱ፣ ተወፋይነቱ፣ ብቕዓቱ መሰረት ይኸውን። ካልእ ውሻይ ግን ክኣትዎ የብሉን፤ ሕገ-መንግስቲ ጥራይ ይኸውን። እቲ ምምሕዳር እንተተበላሽዩ ግን እቶም ብቑዓት ጀጋኑን “ብፍቓድና ክንሰናበት” እናበሉ እንተይፈተዉ ዝወፅኡሉን እንተለዩዎ’ውን ተሓቢኦምን ተዋሪዶምን ይነብሩ።
ኣብ ዘይማዕበሉ ሃገራት ናይ ፀጥታ ኣካላት ብፍላይ ምክልኻል ሃገር ኣብ ህንፀት ዴሞክራስያዊ ስርዓት ብኣዎንታ ይኹን ብኣሉታ ዓብይ ግደ ኣለዎ። እቲ ዝላዓለን ዋና ግደን ነቲ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት እቲ ሓንቲ ሃገር ካብ ደገ ከይትጥቃዕ ምክልኻል እዩ። ኣብ ናይ እቶ እቶ ግዜ (Emergency) ብሕጊ እንትፅዋዕ ኣብ ዉሽጢ ሃገር ንህዝቢ ንምክልካል ምንቐስቃስ እዩ፡፡እቲ ካልእ ኣዎንታዊ ተርኡ ዝኸውን ካብቲ ናይ ሃገር ፖለቲካ ምሑምዛቕ እንተተቖጠበ እዩ። ሕገ-መንግስትና ጢሂሱ እንተሓምዚቑ ግን ነቲ ሕገ-መንግስቲ ካብ ናይ ደገ ፀላኢ ክሕልዎሉ ቢልዮናት ዝጠፍኡሉ ሓይሊ ባዕሉ ይጥሕስ ኣሎ ማለት እዩ። ክልተ ጊዜ ሞት ይኸውን ኣሎ።
ናይ ኣሜሪካ ሰራዊት ከመይ ከምዝተሃነፀ ዘይፈልጡ ሰባት ምእንቲ ኣብቲ ፖለቲካ ከባላሽዉ “ኣሜሪካ ሰራዊታ ብሊበራል ዴሞክራሲ እያ እትሃንፅ፣ ንሕና ደማይ ሰራዊትና ብኣብዮታዊ ዴሞክራሲ፣ ያውም ናይ ኢህወዴግ መሰረት ገይርና ንህነፅ” ዝብሉ ጥራዝ ነጠቓት ንምርኣይ ምእንታን ብስፍሓት ክጠቅስ ፍቐዱለይ:: Constitutional Law For The Citizen Soldier በእኒ ደነስ ሃንት ዝተዳለወ ናይ ሕቡራት መንግስታተ ኣሜሪካ ወተሃደራዊ ኣካዳሚ መኮነናትመሰልጠኒ ከምዚ ይብል፤
“To succeed as an officer (and as a student in this course) you must comprehend the paradox of a military organization within a democratic society. The military is necessarily non-democratic and authoritarian, but it defends democratic principles and are manned with citizen-soldiers drawn from a society which enjoys great personal liberties. Within the military the extent to which personal liberties are abridged and authoritarianism observed are continuing issues. You will be challenged to ensure that soldiers’ constitutional rights are neither unjustly nor unnecessarily abridged in the course of accomplishing your mission and administrating military low.
You constantly must be aware that the shield of military power which protects constitutional freedom and liberty can also be a sword for their destruction. The founding fathers were very aware that civilian government is in perpetual danger from military usurpation. To prevent this, the constitution and states carefully restrain military power.(ሰርዝ፣ናተይ)
ምክልኻል ሃገር ነቶም ሕገ-መንግስቲ ዘረጋገፅዎ መሰላት ጉራዴ ኮይኑ ክበጣጥስዎ ይኽእል እዩ። ወታደራዊ ክፍሊ ስልጣኑ ከየሕድጎ እቲ ሲቪል መንግስቲ ኣብ ዘየቋርፅ ሓደጋ ከምዘሎ ተረዲኡ ክቆፃፀሮ ኣለዎ ማለት’ዩ። መከላኸሊ ሰራዊት ዘይዴሞክራሲያዊ እዩ ማለት ፀረ-ዴሞክራሲያዊ እዩ ማለት ኣይኮነን፤ ፀረ-ዴሞክራሲ እንተኾይኑ እማ ኣየድልን። ቀንዲ ናይ መጨረሻ ስርሑ ኵናት ክውላእ እንከሎ ብዝሓፀረን ብተነፃፃሪ ውሕድ ኪሳራ ምስዓር እዩ። ምእንተዚ ዓመታት ዝወስድ ስልጠናታት ትምህርትን ቀፃሊ ልምምድ ይገብር። ኣብ ኵናት ወለቕ ዘለቕ ከይብል ወይም ንመያየጥሉ ከይብል ቀፃሊ ክትትል ይግበረሉ።
ኣብ ወታሃደራዊ እዚ ምእታው ማለት ምእንተ ሃገር ኢልካ ናይ ገሊኡ ነፃነት ተጠቃሚ ብምዃንካ ግን እቶም ዓበይቲ ዴሞክራሲያዊ መሰላት ብፍቓድካን እናፈለጥካን ይትረፈኒ ማለት እዩ’ውን ዝኸውን። ኣብ ዝኾነ ወታሃደራዊ እዚ ዘሎ ዜጋ ዘላቶ ዓባይ መሰል ኣብ ሓሙሽተ ዓመት ንተወከልቲ ህዝብታት ምክር ቤት ዝኾነ ወኪል ምምራፅ እያ። ካብ ቀበሌ ክሳብ ክልል ዘሎ መረፃታት ኣይምልከቶን፡፡ ኣብዝኾነ ፖለቲካዊ ውዳብ ኣባል ክኸውን ኣይኽእልን። ንዝኾነ ፖለቲካዊ ውዳብ ዕላዊ ደገፍን ምልዕዓልን ክገብር ኣይኽእልን። ኣብ ናይ ባዕሉ ኣዘዝቲ ምርጫ’ኳ ከም መሰል ኣይሳተፍን።
ዴሞክራሲ ክሕሉው ገሊኦም ከም ዜጋ ዘለዎ መሰላቱ መስዋእትነት ክኸፍል ቁሩብ ዝኾነን ኣብ ኵናት ደማይ እታ ኽብርቲ ሂወቱ ዘወፍይ ብምዃኑ ሃገርን ህዝብታትን ከኽብርዎ፣ ክውድስዎ፣ ክዝምርሉን ይግባእ። ናይ ኣባላት ሰራዊታት መሰላት ነቲ ሕገ-መንገስቲ መሰረት ገይሩ ብዝወፀ ኣዋጃትን ደንብታት ልዕልና ሕጊ (rule of law) ፣ ተጠያቒነትን ግልፅነት ብዘለዎ ምሕደራ ። ንምትግባሩ ግን ዓብይ ፈተና እዩ። ባዕሉ ልዕልና ሕጊ ፣ ተጠያቒነትን ግልፅነት ከም ኣምር ብቀሊሉ ስለዘይተሓዝን ምስ ክራይ ኣከብቲ ጥቅሚ ስለዝጋጨውን፡፡
ተፈጥሮ ምክልኻል ሃገር ብዝርዝር ምርኣይ የድሊ፡፡ እቲ ኣብ ዕጥቂ ዝነበረ ፖለቲካዊ ሰራዊትን ሃገርዊ ሰራዊት ወታደራዊ ትካላት ምዃኖም እንተዘይኮኑ ተፈጥሮኦም ነንበይኑ እዩ። ኣብ ዕጥቂ ቃልሲ ዝስለፍ ሰራዊት ናይ ሓደ ውድብ ፖለቲካዊ ዕላማ ሒዙ ዝዋጋእ እዩ። ተዋጋኣይ’ውን ኣብ ሙሉእ ፖለቲካዊ መድረኻት ዝሳተፍ’ውን እዩ ነይሩ። መራሕቲ ከሳብ ማእከላይ ኮሚቴን ፈፃሚትን ናይ ኢህወዴግ ነይሮም።
ሕገ-መንግስቲ ክከላኸል ዝስለፍ ሰራዊት ግን ፕሮፈሽናል ሰራዊት ኮይኑ ፖለቲክኡ ሕገ-መንግስቲን ብዋናነት ካብ ወፃኢ ምሕላው እዩ። እዚ ብዝግባአ ካብዘይምፍላይን ናይ ካልኦት ሰራዊታት ፍልጦ ውሱን ብምዃኑን “ሰራዊትና ዴሞክራሲያዊ ” ኣባሃህላታት ይዝውተር እዩ፡፡ ኣብ ተሳተፍነትን ኣብ ህዝቢ ኣተሓሕዛን ዝሓሸ ነይሩ ክባሃል ይካኣል። 1993ዓ.ም ናይ ኢህወዴግ ፖለቲካዊ ቅልውላው ፈቲንዎ እዩ፡፡ናይ ሕጊ ልዕልና፣ ተጠያቒነት፣ ግልፅነት ይፅናሕ ተበሂሉ ብፖለቲካ ዝተሓደሰን ዘይተሓደሰን መለኪዒ ኮይኑ::
ናይ ሃገር ምክልኻል ጉዳይ ንኹሉ ወዲ ሃገር ዘሕስቦ’ኳ እንተኾነ ፅንፈኛታት ብፉሉይ ከጥቅዕዎ ወይ ንሓብሕቦ ክብሉ ይክእሉ እዮም። ምኽንያቱ ብጣዕሚ ኣገዳሲ ትካል ስለዝኾነ ኣብዘይማዕበለ ሃዋህው ፅልውኡ ዓብይ ስለዝኾነ ካብ መስመሩ ሓሊፉ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተገለፀ ንሲቢል ሰብስልጣን ኣሽቑሪሩ ክመርሕ ክፍትን ስለዝኽእል።
ፀረ-ተጋሩ ዝኾኑ ትምክሕተኛታትን ፀበብቲን ኣብ ሰራዊት ኮር ዝኾኑ ተጋሩ ስለዘለዉ ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ትግራይ ልዕልነት ኣሎ ብዝብል ተጋሩ ዘይኮኑ ህዝብታት ከለዓዕልሉን ኣብ ንፁሃት ተጋሩ መጥቃዕቲ ክፍፅም ገይሮም ይንቀሳቐሱ ኣለዉ። ደው ክብል ኣለዎ። ገሊኦም ፅንፈኛታት ተጋሩ ዝኾነ ግርፍጥና እንተሃለወ እውን መከላከያ ኣይትንኩእልና ውሕስና ተጋሩ ስለዝኾነ ይብሉ። እወ ሓቅኹም ናይ ትግራይ እዩ ዳርጋ ማለት እዩ፡፡ እቶም ናይ ትግራይ ልዕልነት ኣሎ ዝብሉን መከላከያ ውሕስና ተጋሩ እዩ ዝብሎም ካብ ሓደ ምንጪ ዝተቐድሑ እዮም። ፅንፈኛታት ካብዝተፈላለየ ኩርናዕ ተበጊሶም ይመጋገቡ፤ መጨረሽኡ ሓደ ይኾኑ ኩሎም ናይ ትግራይ ከምዝኾነ ገይሮም ይገልፅዎ ኣለዉ ማለት’ዩ። እዚ ሕገ-መንግስቲ ሒዝና ከምኡ ዝባሃል ክህልው ኣይኽእልን ውሕስና እንተኾነ’ውን ንኩሉ ህዝብታት ኢትዮጵያ እዩ ዝኸውን። ናይ ተጋሩ ጥራይ ውሕስና እዩ ማለት ጥልመት ስዋኣትና እዩ።
ፅንፈኛታት ከመይ ኢሎም ከምዝመጋገቡ ብካልእ ኣብነት ከብርህ፤ ሓደ ፕሮፈሰር ተጋሩ ድርኡ’ውን ከዳዓት እዮም ይብል። ካልእ ዶክተር ደማይ ኣምሓራይ ታሪክ የብሉን ይብል። ክልቲኦም ንህዝቢ ትግራይን ኣምሓራን ብዝሓፍር መንገዲ ይፀርፍዎ ኣለዉ። እቲ ኣምሓራይ ታሪክ የብሉን ዝብል ነቲ ትግራዋይ’ውን እዚ ዝበሃል ታሪክ የብልካን እዩ ዝባሃል ዘሎ ምኽንያቱም ናይ ባዕሉ ፉሉይ ታሪክ’ኳ እንተሃለዎ ትግራዋይ እቲ ዝበዝሕ ታሪክ ምስ ኣምሓሩ ብሓባር ኮይኑ ዝሰርሖ ስለዝኾነ፡፡ ብሕታዊት ነፃነታ ስለረጋገፀት ኣፍሪካዊ ሃገር ክትኸውን ዝተክኣለ ኩሎም ህዝብታት ብዝገበርዎ ቃልሲ እዩ፡፡ ኮይኑ ግን ኣብ ትግራይ ከባቢኣን ዝተገበረን ብሙካኑን ተጋሩ ዓብይ ተራ ስለዝነብሮምን እዚ ኣዘራርባ ነቲ ኣምሓራይ እውነ ይፀርፍ ኣሎ አይነብረካን አይትፈለጥን ብምባል።
ኩሎም ህዝብታት ምክልካል ሃገር ብሕገ-መንግስትና መሰረት ዝጣየሽን ብኡ መሰረት ዝንቀሳቐስ ስለዝኾነ በዝሒ ናይ ዝኮነ ብሔር ብዘየገድስ ናይ ኹለና ዋህስ እዩ ክብሉ ኣለዎም። ዝፍፀም ጅግንነት ናይ ኩሉ ከምዝኾነ ኩሉ ጉድለታት እንተሊዮም’ውን ናይ ኩሉ እዩ። ኣብ ጠቕላላ ስርዓት ሕገ-መንግስቲ ምጥሓስ ክህሉ እንከሎ ኣብ ምክልኻል ሃገር’ውን ክርአ ይኽእል እዩ። እቲ ዋና ነገር ብግዚኡ ክስተኻኸል ዘለዎ እዩ።
ከም ተምሃራይ ሕገ-መንግስቲን ሰላምን ደሕንነትን ጡረተኛ ጀነራልን ምልክታት ክረአ እንከሎ ሓድጉኡ ምርኣይ መሰለይን ግቡእን እዩ። ናይ ክራይ ኣካብነት ኣተሓሳስባን ተግባርን ከመይ ይግለፅ ዝብል ብፍላይ ምስ ልዕልና ሕጊ፣ ተጠያቒነትን ግልፅነት መንግስቲ ገምጊሙ ዝብሎ እንሰምዕ ኢና፡፡
ኣብዝሓለፈ ዓመት ሰለስተ ኣጋጣሚታት መሰረት ገይረ ኣብ ምክልኻል ሃገር ዝረአኽዎ ፀረ-ሕገ-መንግስቲ ምንቅስቓስ ዝመስለኒ ኣቕሪበ ነይረ፤
- ወይን ናይ ሓደ ፖለቲካዊ ውድብ ልሳን እናሃለወ ናይ መንግስቲ መስሪያ ቤታትን ብፍላይ መከላከያ ሚኒስቴርን ትካላቱን ስፖንሰር ምግባሩ ፀረ-ሕጊ ከምዝኾነ፤ ካብ ልዕሊኡ ነቶም ኣብ ስልጣን ዘሎ ኢታማዦርን ብምምጓስ ነቶም ብጡረታ ዝተገለሉ ልምንሻው ምሙካር(ኣይተኻኣለይ እምበይ) ዘይወዳደሩ ሰባት ብናይ ምክልኻል ሃገር ስፖንሰርነት ምኹናን ን ምፍርራሕ ኢ-ዲሞክራሲያዊን ፀረ- ሕገመንግስ ቲምዃኑ፣
- ጀነራል ሳሞራ ኣብ ድሮ ግንቦት 20, 2008 ተምሃሮ ኣኪቦም ዝገበርዎ ዘረባ ሕገ-መንግስቲ ዝፃረር ምዃኑ
- ንናይ ባዕሎም መስርያ ቤት እናናኣዱ ነቶም ሲቪልያን ሓለቕቶም ከናሽዉ ምሙካሮም፣
- ኩሉ ሽግራት ብህወሓት/ኢህወዴግ ጥራሕ እዩ ዝፍታሕ ምባሎም፣
- ሳልሳይ ኣብዚ ኮነ ክዓቢ፣ ክበቆል ወይ ክጠፍእ ምስዝኽእል ውድብ ንህዝቢ ትግራይ ምውድዳሮም ንህዝቢ ፀርፊ ብምዃኑ “ህወሓት እንተዘየላ ህዝቢ ትግራይ የለን ማለት” ንህዝቢ ዘናግዕ ፀረ-ሕገ-መንግስቲቅዋ ም ወግዓዊ ብዝኾነ ኣኼባ ምግላፆም።
- ናይ ሰራዊት ህንፀት ብወያናይ ዴሞክራሲ ዝብል ፁሑፍ ይተኣገድ ዝብል ግልፂ ደብዳቤ ንክቡር ጠቅላይ ሚኒስቴር ሀይለማርያም ደሳለኝ::
- እዚ ዶክመንት እዚ ምክልኻል ሃገር ናይ ወያናይ ዴሞክራሲ ዘብዒ ኢሉ ጀምሩ መጨረሽኡ ናይ ኢህወዴግ ናይ መጨረሻ ድፋዕ እዩ ይብል። ኢህወዴግ ክምዕብል ክመውት ይኽእል እዩ። ሰራዊትና ግን ናይ ሃገር ምክልኻል ትካል እዩ። እናተመሓየሸ፣ እናማዕበለ ዝኸይድ ካብቶም ናይ ሃገር ዓንድታት ሓደ እዩ። እዚ ዓንዲ እዚ ምስ ናይ ሓደ ውድብ ኣረኣእያ ምጥባቑ ነቲ ሕብረ ፓርቲ ስርዓት ሃንዲሱ ምልክነት ዘንግስ እዩ። ውሑዳት ሰበ-ስልጣን ዝሽክርክርዎ ትካል ይከውን ኣሎ ማለት እዩ።
- ኢህወዴግ ብምርጫ እንተተሳዒሩ ጠበንጅኡ ናብ ህዝቢ ከቕንዕ ማለት ድዩ? ናይ ሰራዊት ኣዘዝቲ ነቶም ኣብ ስልጣን ዘለዉ ወያናይ ዴሞክራሲ ኣይኮንኩምን ኢሉ ከወግዶም ይኽእል ማለት ድዩ?
ብናይ ወይን ገ/ማርያም መሓመድ ዝምርሑ ብናይ ብዕሪ ስም (pen name) ሓደ ግዜ ካሕሳይ ካልእ ግዜ በእውነቱ ኣሸናፊ ወዘተ… ዝተውሃበ መልሲ ኣንቢብኩም እንተኾይንኩም እቲ ጉዳይ ክሳብ ክንደየናይ ሓደገኛ ምዃኑ ምተረዳእኩም፤ እቲ ዝተደላደለ ስርዓት ዘለዎ ኣሜሪካ ንናይ ወተሃደራዊ መኮንናት እቲ ተፈጥሮ ናይ ምክልኻል ሃገር ነቲ ፖለቲካዊ ስርዓት ምጉዕዛዝ ቀፃሊ ሓደጋ ከምዘሎ እንተምህሩ፤ ኣባና ባዕልና ሕገ-መንግስትና እንትጠሓስ ብርክት ዝበሉ ላዕለዎት መኮንናት ተጋሩ ስለዝኾኑ ኣይትንክእዎም ማለት ብጣዕሚ ሓደገኛ እዩ።
ኩሎም ህዝብታት ኢትዮጵያ ብፍላይ ንሕና ተጋሩ ናይ ሎሚ ጥራሕ ዘይኮነ ናይ ፅባሕ ክንሓስብ ኣለና። ኣብ ምክልኻል ሃገር እንመን ኣለዉ ዘይኮነስ ትኽክለኛ ስርዓት ዶ ይህነፅ ኣሎ? እዩ እቲ ከጨንቐና ዘለዎ። ትኽክለኛ ስርዓት ከሳብ ዝሃለው ናይ ተጋሩ ጀነራላት በዝሒ ዘስግኦ ህዝቢ ክህለው አይግባእን እቲ ናይ ምምጥጣን ከይዲ ከምዘለዎ ኮይሉ፡፡ናይ ተጋሩ ጀነራላት በዝሒ እናቆፀረ ውህስናና ዝብል ቁርብ ዘውር ኢሉ የህስብ፡፡ድህሪ ቁሩብ ዓመታት ብዕድመ ይኩን ብካልእ ምክንያት ክውህዱ እነተለው ናብ ንብዓት ከይኣትዉ፡፡ ውሕስናና ቁፅሪ ዘይኮነስ ስርዓት እዩ፡፡
ራእይ ፈታዊ የብዝሕ፤ ዓይኒ መርፍእ ዝጠፍኦ ፀላኢ ይፍልፍል!
ናይ ኢትዮጵያ ናይ ወፃኢ ጉዳያትን ብሄራዊ ደሕንነት ፖሊሲ(ኢወብደፓ) ካብቶም ቕድሚኡ ዝነበሩ ፖሊሲታት ሓደ መሰረታዊ መፍለይኡ ኩሉ ዝግበር ገይርካ ፈታዊ ምትእኽኻብን ምብዛሕን ምውዳብን እዩ። ሃገርና ምስ ጎረባብታ ኹሎም(በዘይካ ኤርትራ) ብጣዕሚ ፅቡቕ ርክብን ምርግጋዕን ክህልዋ እጃም እቲ ፖሊሲ ፅቡቕ እዩ ። ብሃፍቲ ተፈጥሮ መሰረታዊ ግጭት ክህልወና ይኽእል ኢሎም ምስ ዝሓስቡ ከምኒ ግብፂ’ኳ ክንድዝከኣል ብሓባር ንምስራሕ ፃዕሪ ተገይሩ እዩ። ፍረ’ውን የምፅእ ኣሎ። ኣፈላላይ ስለዘየለ ዘይኮነስ ኣብቲ ናይ ሓባር እምነት ብሓባር ንስራሕ ዝብል እዩ። ፀላኢ ምብዛሕ ካልእ ጥፋት’ምበር ልምዓትን ሰላምን ስለዘየምፅእ።
ኣብ ቀረባ እዋን ሌ/ጀነራል ፃድቃንን ኣነን ናይ ህዝብታትና ኩነታት ኣገዲሱና ብዋናነት ሕገ-መንግስቲ ይከበር ብዝብል ቴማ ንፅሕፍ ኣለና። ገሊኦም አመራርሓ ህወሓት እቲ ብመፅሓፍ እንገብሮ ፈተናታት ብአዎንታ ይርእይዎ፡፡ ከም ዜጋታት ሕገ-መንግስታዊ መሰልና ክኽበር አለዎ ኢሎም ስለዝኣምኑ፡፡በቲ ካልእ ገፅ እቲ ዘለናዮ ኩነታት አገዲስዎም እዮም ዝፀሓፉ ዘለዉ ዝጠቅም ይህልዎም ንርአዮ ዝብሉ አለዉ፡፡ ገሊኦም እዚ እዚ ትኽክል ኢኹም አብዚአ ተጋጊኹም ይብሉና፡፡ ብዝኾነ መሰልና ብምኽባሮም፤ኩነታት አገዲስዎም እዩ ብምባሎም ሓሳብና ይቀበልዎ ኣይቀበልዎ ብዘየግድስ የቐንየልና ይብል፡፡ ብፍላይ ንከም ምክትል ቐዳማይ ሚኒስተር ዶክተር ደብረፅዮን ብዕሊ አብ ውራይና እቲ ክኾን ዝግብኦ ብምባሎም ደጊመ የቐንየልና እብል፡፡
ፃድቃንን ጆቤን ፀላእቲ እዮም ዝብል ዝፈልፈለ አብቲ ናይ ውድብ ታሪክ መፅሓፍ መድረክ እዩ፡፡ አብዚ ንምንታይ ዘይሳተፍ ኢሎም ገሎኦም ሓቲቶም በቃ ፀላእቲ እዮም ተባሂሎም፡፡ ዝገርመኩም ነገር ከይንአትው ዝወሰኑ አብ ናይ ህወሓት አመራርሓ ዘየለዉን ሕዚ እውን አባላት ውድብ ዘይኮኑን እዮም፡፡ እቲ ህወሓት ዝበሃል አብምንታይ ደረጃ ወሪዱ ከምዘሎ ዓይኒ ንዘለዎ ዘርኢ እዩ፡፡
ፀላእቲ እዮም ዝብል መምርሒ ወሪዱ መምርሒ ተቀበልቲ ገሊኦም አመራርሓ ህወሓት ከምዘላቶ ይወስድዋ፡፡ ምስቲ ፀረ-ዲሞክራቲክ አተሓሳስብኦም ስለዝኸይድን ትእዛዝ ስለዝኾነን፡፡ ገሊኦም ከኣ ብፍርሒ ተቐቢሎምዎ ሕዚ ኣብ ወረዳታት እንተይተረፈ ፀላእትና እናበሉ ክሰርፁ ይንቀሳቀሱ አለዉ፡፡ ህዝቢ ትግራይ ንምጥፋእ ዝዓለመ ናይ ፅንፈኛታት ምንቅስቃስ እናሃለወ ከመይ ኢሎም እዮም ንዓኹም ከምዚ ይብሉ ኢሉኒ ሓደ ዓርከይ አነ እውን ገሪሙኒ እዩ ኢለዮ፡፡
“ኣፅቂጦም ዝፀንሑ...ዝደኸምና መሲልናዮም ምፅሓፍ ጀሚሮም። ኦነግ ወዲ ኦነግ ይብሉ ኣለዉ። እዞም ፀላእቲ ክንምክቶም ኢና” ተባሂሉ። ፀላኢ ኢሎም ንዝኾነ ሰብ ክፍርጁ መሰሎም እዩ፣ ንምንታይ ፀላእቲ ከምዝበሉና ክርደአኒ ግን ኣይካኣለን። ካብ ፀርፍን ምፍርራሕን ስም ምጥፋእን ሓሊፎም እንተበሪሆምለይ ብምባል እዬ ዝቕስቅስ ዘለኹ። ምስ ግብፂ ክዘራረቡ ቁሩባት ዝኾኑ ኤርትራ’ውን ሕራይ እንተይሎም ኣብ ጠረጴዛ ክዘራረቡ ቁሩባት ከምዝኾኑ ይገልፁ ኣለዉ። እንታይ ኢኹም ትብሉ ዘለኹም ኢሎም ምሕታት ንምንታይ ነውሪ ገይሮሞ? ፀላእቲ ዝብል ኣርማ ክልጥፉ ተጓይዮም።
ናየይ ትፅቢት ኣብቲ ዝፀሓፍናዮ ይጠቕመና እዩ ዝብልዎ ንእሽተይ’ውን እንተኾነ ክወስድዎ ዘይረብሕ እንተኾይኑ ናብ ጓሓፍ ክድብርዩዎ እናኸኣለ ንምንታይ ናብ ፀላእቲ ንምባል ብማራቶን ተጓዒዞም።ንህወሓት ዝነቅፍ ፀላኢ እዩ ማለት እኮ ፋሽሽታዊ ኣገላልፃ እዩ። ንህወሓት ዝነቅፍ ፀላኢ ህዝቢ ትግራይ እዩ ዝብል ሓሳብ ዘለዎም እንተኾይኑ ኣብ ቅድሚ 40 ዓመት ዝነበረ ጉጉይ ኣተሓሳስባ ደው ዝብሉ ምስ ሕገ-መንግስትና ክኸዱ ዘይኽእሉ እዮም ማለት እዩ። ንባዕላይ ኩሉ ግዜ ክፍትሽ እትሕግዘኒ ሓንቲ ጥቕሲ ብእንግሊዝኛ ከቐምጥ ፍቐዱለይ። “Progress is impossible without change and those who cannot change their minds cannot bring change” George Berard Show ትርጉም: “ብዘይ ለዉጢ ግስጋሰ ዘይከኣል ነገር እዩ፤ ሓንጎሎም ምቕያር ዝኣበዮም ሰባት ድማ ለዉጢ ከምፅኡ አይኽእሉን።” ቢኤታ(2002፡13) ዝበሃል ሙሁር እውን ከምዚ ይብል “ህይወት አብ ትሕቲ ምምሃር መስርሕ እንትአትው ሓሳብና ብነፃ ምግላፅ እንትንኽእልን ናይ ካልኦት ሓሳባት ብነፃነት ምርካብ እንትንኽእልን”
ናይ እምባሰነይቲ መሰል ሕቶን ናይ ወልቃይት/’ዶብ’ ‘ጉዳይ’ ኣብ መጀመርታታት ልዕል ዝበለ ምንቅስቓስ ክግበር ከሎ “ድሕሪ ብፃይ መለስ መስዋእቲ ዝተዳኸምና መሲሉዎም ፀላእቲ ይፈታተኑና አለዉ…..” ኢሎም ሓደ መራሒ ክዛረቡ ምስ ሰማዕኩ ብጣዕሚ ሓፊረ። ከምዚ ኣቡኡ ዝሞቶ ቆልዓ ዝኾነ ሽግር ከጋጥሞ እንከሎ ብዓቕለ ፅበበ ‘ኣቦይ ተዝህልው እኮ...’ እናበለ ኩሉግዜ ዝበኪ ዓይነት ኮይኑኒ።
ዝተዳኸምና መሲሉዎም ኣፅቂጦም ፀኒሖም ዝብል ናይ ትሕትና ሳይኮሎጂ (Inferirority Complex) ኣብ መራሕቲ ሃገር/ክልል እንተልዩ ሓደገኛ እዩ። ካብቲ ሽግር ንምውፃእ ወይ ድልየት ወይ ዓቕሚ ተሲኢኖም እሞ ግን ኣይከኣልናን ኢሎም ስልጣን ከረክቡ ፍቓደኛታት ተዘይኮይኖም ፀላኢ ከናድዩ ሃሰውሰው ይብሉ። ፀላእቲ ምብዛሕ መንበረ ስልጣኖም ዝህልወሎም ይመስሎም።
ፀላእቲ እዮም ክንምክቶም እንትብሉ ብጠበንጃ ሞቖሕን እንተኾይኑ እንታይ እሞ ክንብል ሕገ-መንግስቲ ብኣውርኡ እናተጥሓሰ ናይ ክልተ ሰባት ጉዳይ ንእሽተይ እዩ። ደረትና ሂብና ምፅባይ እምበይ ታይ ድኣ ክንገብር ፡፡ ክንፅሕፍ እንከለና እዚ ሓደጋ ከምዘሎ እናፈለጥና እዩ፤ ከይንፈርሕ ደማይ ህዝብና ኣየመሀረናን።
ኣብ እንፅሕፎ ጉዳያት ከንቡቡ ዕድል ክረኽቡ ዘይከኣሉ ተጋሩ ብፍላይ ተጋደልቲ ነበር ሓደ ክልተ ቃላት እናቆንጠርካ ፀላእቲ እዮም እናበልካ ፅሑፋት ከይንበብ ዝግበር ፈተነ ብዙሕ እዩ። ከምዚ ከምዚ ኢልካ ኢሎም ብዙሓት ምስ ከበሬታ ግን እናተናደዱ ‘ጆቤ ከመይ ኢልካ ከምዚ ትብል?’ ይብሉኒ። ኣንቢብካዮ ዲኻ ይብሎም፤ ‘ኣይ ኣነ’ኳ ኣይረኸብኩዎን ግን እከለ ነጊሩኒ’ ይብሉኒ። ንሱ ኸ ኣምቢብዎ ድዩ ይብሎም። ‘እንድዒ’ ይብሉ። እምበኣይ እቲ ፅሑፋት ክህበኩም ኣንብብዎ እሞ ደሓር ክንመያየጠሉ እብሎም። ምስ ኣንበቡ እቲ ናይ ንዴት መንፈስ ይቕንጠጥ ገሊኦም ሙሉእ ብሙሉእ ይድግፍዎ ገሊኦም እዚ ሓቂ እዩ፤ እዚ ግን ትኽክል ኣይኮነን ይብሉ። ብበልዐካ ለኽዐካ መርገፂ ምሓዝ ሓደገኛነቱ ንራደደአሉ።
ሕዚ’ውን ዝኾነ ዝፅሕፍ ክፀሓፍ እንከሎ ኣይዞኻ ክንብሎ ኣንቢብና ዝመሰለና ክንሕዝ ይግባእ። ኩሉ ትግራዋይ ብፍላይ ተጋዳላይ ነበር(ብዘይካ ብጥቕሚ ዝተኣሳሰሩ ውሑዳት) እቲ ንፅሕፎ ዘለና ብርግዓት ኣምቢቡ ዝተጋገናዮ እንተሃለዎ ደማይ ብኣካል ይኹን ብፅሑፍ ክእርመና እሞ ንባዕልና ክነማዓራሪ ዕድል ክወሃበና ይላቦ።
ኣቱም ፀላእቲ ኢኹም ኢልኩም ዝፈረጅኩምና፤ ኣነ ፀላእቲ ኣይብለኩምን። ብውሕድ ዝፈፀምክምዎ መስተንክራዊ ስራሕቲ ስለዝፈልጥ በቲ ካልእ ወገን ደማይ እቲ ኢ-ዴሞክራሲያዊነት ኣብ ኩልና ዘሎ ሽግር ስለዝኾነ ፀላእቲ ኣይብለኩምን። ናይ ባዕለይ ዴሞክራሲያዊ ኣተሓሳስባ ከጎልብት እየ ዝፅዕር እምበይ።
እንፅሕፍ ዘለና ሃገርና ካብቲ ኣትያቶ ዘላ ቅልውላው ወፂኣ እቲ ዝጀመረቶ ልምዓት ክዕንብቦ፤ ሰላም ዝበለፀ ክረጋገፅ ኢና እንኽእሎ ነወፍይ ዘለና። ብዙሕ እንጋገዮ ክህልው ይኽእል። ጌጋ ምዃኑ ተኣምናሉ ከምቲ ተጠሊዕና እንነቕፈኩም ዘለና ኣነ’ውን ብዘይወለምዘለም ብኣዋጅን ከልዕሎ እየ። ካልእ ዕላማ ስለዘይብልና።
እቶም ፀረ- ተጋሩ ፅንፈኛታት ኣብ ወፃእ ይኹን ኣብ ውሽጢ ዘለዉ እንፅሕፎ ከይንበብ ብዙሕ ፃዕሪ ይገብሩ እዮም። ንህወሓትን ናይ ትግራይ ዓብላላይነት ሽግር ስለዘጋጥማ ፅገናዊ ለውጢ ከምፅኡ ስለዝደለዩ እዮም ይብሉና፡፡ ኣብ ብጣዕሚ ድሑር ፖለቲካዊ ህዋህው ስለዘለና ከም ቅቡል ንወስዶ እሞ እናሳሓቕና ምፅሓፍና ንቕፅል።
ቁሩብ እስቲ ከተንፍስ
ብጥሮታ ምስ ወፃእኹ ብዙሓት “አንጃ” ዲኻ ነይርካ? መፈንቅለ መንግስቲ ሓሲብኩም ዲኹም ነይርኹም ወ.ዘ.ተ. ኢሎም ይሓቱኒ ነይሮም፡፡ ናይ መጀመርያ መልሲ ብሕቶ እዩ ነይሩ ናይ አየናይ አንጃ? አነ ክሪኦ ከለኹ ክልተ አንጃ ነይሩ ሰለስተ አርባዕተ ተዝነብሩ እውን ንቡር እዩ፡፡ ዴሞክራሲ ህዋህው ዝዓሰሎ እንተኾይኑ፡፡ እቲ “ስዒረ” ኢሉ ዝፍክር አንጃ ይኹን እቲ ካብ ውድብ ዝወፀ አንጃ አባል አይነበርኩን፡፡ ንሓዲኡ እውን ዝድግፍ አይነበርኩን፡፡ ነቶም ሽዑ ዝነበሩ መራሕቲ ህወሓት አብ ክልቲኡ ኣንጃ ዝነበሩ ዓብዪ አክብሮትን እምነትን ነይሩኒ፡፡ ንሓድኦም ወጊነ ተዝነብር እወ ምበልኩ ምክንያት እውን ምገለፅኩ፡፡
ወተሃደር እኳ እንተነበርኩ ምስቲ ውድብ ዝነበረና ስነ-አእምሮአዊ ምትእስሳር ዝተበተኸ አይነበረን፡፡ አብ ናይ ዓዲ ፀጥታ እውን ሓደገኛ ምዃኑ ንርዳእ ስለዝነበርና ሓደ ኮይኖም እቲ ዘሎ ሽግር ክፈትሑ ንውትውት ነይርና፡፡ ጄነራል ፃድቃን ኣነን ከም ኣባላት ናይቲ ማእኸላይ ኮማንድ ኣብቶም ፖለቲካዊ መራሕቲ ብምኽንያት እቲ ኩናት ዝነበረ ዋዒ (Heat) ከንዲ ዝኣክል ክነዘሓሕሎ ንፍትን ኔርና። እቲ ዉድብ ክከፋፈል የብሉን ካብ ዝብል ምስ ዝተፈላለዩ ኣባላት ማእኸላይ ኮሚቴ እዉን ነዘራረብ ነይርና። አቶ ከልንፈ ገ/መድህንን አቶ ሙሉጌታ ገ/ሂወትን(ጫልቱ) እዮም ካብቲ ውድብ ላዕለዋይ አመራርሓ ናይቲ ከይዲ ሓደገኛነት ተረዲኦም ዓብዪ ስጉምቲ ወሲዶም፡፡ ሽዑ ዝፀሓፍዎ እንተትሪኡ ዝገርም እዩ፡፡
ብጭቡጥ ምስ ተከፋፍሉ ኣቶ ክንፈ እዩ ዝመስለኒ ንምንታይ ምስ ኣቶ ሙሉጌታ ኮይንና ዘይነተዓርቆም ይብለኒ ናይ መከላከያ መኮነን ብሙካነይ ዝህልዎ ሽግር ይገልፅ እሞ ን ኣቶ መለስ ኣፍቂድና ክነቅፀል ንሰማማዕ፡፡ ኣቶ መለስ ተቐቡሉዎ፡፡ ሰለስቴና ተኣኪብና ከመይ ክንቐርቦም ከምዘለና ምስተዘራረብና በቲ ናይ እኒ ኣቶ ገብሩ ሕቶ መሰረት ጉባኤ ንምፅዋዕ ዘክእል ፍኖተ ካርታ (Road Map) ኣዳሊና ሂብናዮም ። ብዘይካ ኣብ ኣሰናዳዊት ሽማግለ ኣብ ኩሉ ተሰማሚዖም ፡፡ ኣቶ መለስ “ንሕና ዓብላላይ ድምፂ ኣብ ማእኸላይ ኮሚቴ ስለዘለና ኣሰናዳዊት ሽማግለ ሸውዓተ እነተኮይኖም ኣርባዕተ ካባና ክከውን ኣለዎ ኢሉ። ኣቶ ገብሩ ምስ ብፆተይ ክላዘበሉ ይብል፡፡ ድህሪ ናይ መቐለ ኣኬባ እቲ መስርሕ ከቅፅል ኣይካኣለን
አብ እግረ መንገደይ ክንፈ ስለዘየለ ካብተን ንዘራረበለን ዝነበርና ሓንቲ ከካፍለኩም
ክንፈ ነዚ ውድብ ክተድሕን ኣለካ አብ ውልቅኻ ሓደጋ ዘምፅእ ስጉምቲ ወሲድካ ካብ ውድብ ተገሊለ ኢልካ ሕዚ ኸዓ ተመሊሰ ትብል አለኻ እንታይ ጉዱ ኢለዮ፡፡ ስማዕ ጆቤ በለ “ ውድብ ክነድሕን ኢልና ፅዒርና ኣይኮነልናን ተሰነጣጢቃ፡፡ ሕዚ ግን እቲ ጉዳይ ካብ ውድብ ሓሊፉ ሃገር አብ ሓደጋ ዘውድቅ ኩነታት ተፈጢሩ አሎ እቲ ኩነታት ከይሓምቅ እጃምና ክነወፊ አለና ኩነታት ምስተረጋግአ ሽዑ ዝመሰለኒ ክገብር እየ” ኢሉ፡፡ ንሱ ኣይፀንሐን ተቐጢፉ፡፡ ጫልቱ ዝተወሰነ ፀኒሑ ካብ ውድብ ብናይ ባዕሉ ድልየት ተሰናቢቱ፡፡
አብቲ ናይ 1993 ኩነታት ብዙሓት ሓሶታት እዮም ዝፍልፉሉ ነይሮም፡፡ ሓዲኡ መፈንቅለ መንግስት ዝበሃል ፅውፅዋይ እዩ፡፡ ንወታሃደራዊ አገዛዝአ ብሓይሊ ደምሲሱ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት አብ ምምስራት ዘሎ ሃገር መፈንቅለ መንግስት ክንሓስብ ዕብዳን እዩ ክሳብ ክንድኡ እውን ኣይደንቆርናን፡፡ ካብቶም ሽዑ ዝነበሩ ፖለቲካዊ መራሕቲ ዝሓሸ ብቅዓት ነይሩና ኢልና እውን አይንአምንን፡፡ አብ ናይ ኢትዮጵያ ኩነታት ብመፈንቅለ መንግስት ንሓፂር ግዜ መራሂ ሃገር ንሓደ ክልተ ዓመት ንምዃን ይከኣል ይኸውን ግን ንበዓልኻ ዘሕንቕ ተግባር ምዃኑ እውን ዝፍለጥ ኢዩ፡፡
እቲ ሓሶት ምስቲ ዝተስዓረ አንጃ ኮይንካ ክግበር ተሓሲቡ እዩ ዝበሃል፡፡አይተ ተወልደ ወ/ማርያም ግን ከምዚ እዩ ዝብል ነይሩ “ሰራዊት አብዚ ፖለቲካዊ ጉዳያት ፈፂሙ ክአትው የብሉን ዘላቒ ፅልወኡ (precedent) ሓደገኛ እዩ ዝኾነ ይስዓር ምክልኻል ሀገር ኢዱ ከአትው የብሉን እዩ ነይሩ” ሕገ-መንግስቲ ምኽባር ማለት እዚ እዩ፡፡ አብ ዴሞክራሲያዊ ዘይኮነ ሃዋህው ግን የቕፀዓካ እዩ፡፡ ንምታይ እዚ ሓሶት ተፈጢሩ ተዋዓዊዑ ዝመስለኒ ግምት አሎ መረዳእታ እንተራጒድዎ ክፅሕፈሉ እየ፡፡
እቲ 1993 ፖለቲካዊ ቕልውላውን አፈታትሕኡን አብቲ እዋን እቲ ንዓይ ንምርዳእ ዘፀግም ነይሩ፡፡ እቲ መስተንክራዊ ዓወት ዘምፀአ ውድብ ፍርክስክስ ክብል እንከሎ ንምእማኑ አሸጊሩኒ፡፡ ናይ ዴሞክራሲ አተሓሳስባ ትሑት ምዃኑ አብቲ መሰረታዊ ሓደ ዝገብረካ ተኣኻኺብካ ስለዘይትሰርሕ ውፅኢቱ ከምቲ ትፈልጥዎ ኮይኑ እቲ ሽግርና ናይ ዴሞክራሲን ሙስናን እዩ ዝብል ሓይሊ ምስ ሰዓረ ብፀረ-ዴሞክራሲያዊ አካይዳን ሙስና ብዘተባብዕን መንገዲ ከይድዎ፡፡
ብጥሮታ ምስተገለልኩ እቲ መጀመርያ ዝወሰንክዎ ነገር እንተሃልዩ ኣብ ናይ ንዴት (ቁጭት) ፖለቲካ (politics of anger) ዘይምስታፍ እዩ፡፡ ሽዑ ዝነበረ ፀርፍታት ምፅልማታት ብቴሌቪዥንን ሬድዮን አደንቊሩና ዝነበረ አፀያፊ ፕሮፖጋንዳ ትዝክርዎ ትኮኑ ኢኩም ገሊኦም ካብቲ ዝወፀ አንጃ እውን ብዝረኸብዎ ዓቕሚ ተመሳሳሊ ገይሮም፡፡ እቲ ካልአይ ዝወሰንክዎ ነዚ ተፈጢሩ ዘሎ ኩነታት ተረዲእኻ መፍቲሒ ንምንዳይ ዓቕሚ የብለይን ስለዚ ክመሃር አለኒ ኢለ ወሲነ፡፡
ኣይ ኣፅቀጥናን ዓቅመናን ኩነታት ዝፈቕዶ ንገብር ኣለና፡፡
ናብ ቤት ትምህርቲ ሕጊ፤ሕገ መንግስትን ዓለም-ለኸ ሕጊን ከፅንዕ ምእንታን ተፀምቢረ፡፡ እቲ ስሩዕ ትምህርቲ ጥራሕ ዘይኮነ ካብቶማ ደቂ ዒስራ ተምሃሮ መሓዙተይ ብዙሕ ተማሂረ፡፡ ናይ መጀመርያ ዲግሪ መመረቕየይ ውሳነ ኢትዮ-ኤርትራ ኮምሽን አብ ባድመ ነይሩ ዘይፍትሓዊ ፍርድን ናይ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሸለልተኝነትን እውን አርእዩኒ፡፡
ኤርትራ ወሪራትና በሪ ባሕሪ ብዘይ ምውናና ኣብ ወደብ ዝነበረ ናይ ኢትዮጵያ ንብረት ወርሶምዎ እ ናብ ጅቡቲ ክነዘዋውር ዝነበረ ገልታዕታዕን ኩሉግዜ ዘሕርረኒ ነይሩ፡፡ ንካልአይ ዲግሪ መመረቕየውን አብ መሰላት ባሕሪ በሪ ሰሪሐ፡፡ መጀመርያ ፅንዓት ከም ናይ በሪ ባሕሪ ሉዓላዊ መሰል ዘይብላ (land locked) ሃገር እየ ጀሚረዮ ናይ ኤርትራ ነፃነት ሽዑ እውን ሕዚ እውን ይአምን እየ፡፡ ኢትዮጵያ ሉዑላዊ መሰል በሪ ባሕሪ የብላን ዝብል አብ ድንቁርናን ትዕቢትን ዝተበገሰ አተሓሳስባ እውን ነይሩኒ፡፡ እቲ ድንቁርና ኣብ ፍልጦ ታሪክን ዓለምለከ ሕጊ ዘይምስረት ፖሊቲካ በሕሪ በሪ ምሓዝና እዩ፡፡ ንደርጊ ስለዝሰዓረና ኩሉ ነገር እንፈልጥ ይመስለና፡፡ ነቶም ናይ ባሕሪ መሰል አለና ዝበሉ እነታይ ኢኩም ትብሉ ዘለኩም ኢልካ ሓሳቦም ምምርማር የለን ብድፉኑ ትምክሕተኛታት ምባል ይቀንዐና፡፡ እቲ ፅንዓት ግን ረቲዑኒ፤ክቅበሎ ተገዲደ፤ርእሲ ቀይረ ልዑላዊ መሰል ዝምልከት ፅሒፈ ተመሪቐ፡፡
ትምህርቲ እውን እናወሰኽኩሉ ንባዕለይ እውን ካብ ንዴትን ህልኽን ፅልኣትን ፖለቲካ አርሒቐ እቲ ናይ ሃገርና ኩነታት ግን የሕስበኒ ነይሩ፡፡ “ምስጋና ነቲ ተጋዲሉ ዘጋደለና ህዝቢ ትግራይ” ዝብል ፅሒፈ እቲ article ኣብ ናይ አቶ ገብሩ አስራት መፅሓፍ ዘለኒ ነቐፌታ ጥራሕ ዘይኮነ አብ ኢ.ህ.ወ.ደ.ግ ዘለኒ መሰረታዊ ነቐፌታ ምስ ዴሞክራስን ትካላዊ አሰራርሓን አቕሪበ እየ፡፡ንጀነራል ሳሞራ ብምምጓስን ንኣቶ ገብሩ እናነቐፈን ስልጣን ደልዩ እዩ ዝፀሓፈ ኢሎምኒ፡፡ እቶም መንግስቲ ሰበ ስልጣን እውን አይፈተውዎን፡፡ ጀነራል ፃድቃን “ዘናስሕ አይገበርናን” ብዝብል ናይ ህዝቢ ትግራይ ቃልሲ ንዘናሽዉ ኩሎም ነቲ ኸይዲ ብትኽክል ብምግላፅ ብቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ዝሕበን ከምዝኮነ ገሊፁ፡፡ ትክክለኛ ሓሳብ አለኒ ኢልካ ዘዝመሰለካ ክትፅሕፍ እንከለኻ ብክልተ ሓዊ ከምትውቃዕ ፈሊጠ ዝፀሓፍክዎ ብምዃኑ አይገረመንን፡፡
ድሕሪ ሃገራዊ መረፃ 2007 እቲ ኩነታት ሃገርና ብዘይተገመተ ፍጥነት ይሓምቕ ከምዘሎ ዝርአ ምልክታት ንዕዘብ ነይርና፡፡ አብ መስከረም 2008 100% መረፃ መስሐቕን ሓደገኛን እዩ ዘብል ዘማእኸለ ፅሒፈ፡፡ መልካም አስተዳደር እዩ ሽግርና ኢሎም ታሕተዎት ምዕፃድ ምስጀመሩ አይፋልኩምን ካብ ላዕሊ ደኣ ጀምሩ ብዝብል “የተገኘው ሰላም የሚያደፈርስ የአመራር ዘይቤ” ዝመሰለኒ ኣቅሪበ፡፡ ኢህወዴግ ኣብ መጨረሻ ዓመት ነሓሰ ካብ ላዕሊ ንጀምር ኢሎም፡፡ ሽግርና “ኪራይ አካብነት” እዩ፡፡ አብ ባዕልና ምስ ኣፅረና ምስ ህዝቢ ኮይንና ክንቃለስ ኢና በሉ ኢህወዴግ፡፡ ማንታ ናይ ሃገርና መሰረታዊ ሽግር ድኽነትን ዴሞክራሲን እዩ ኪራይ አካብነት ካብኡ እዩ ዝፍልፍል እንደገና በይንኹም እትፈትሕዎ አይኮነን፡፡ ሕገ-መንግስቲ ብምክባር ዴሞከራሲያዊ ህዋሀው ብምጥንካር ኩሎም ፖለቲካዊ ሓይልታት ማህበራትን ብዘሳትፍ መንገዲ ክከውን ኣለዎ ኢለ ጺሒፈ፡፡
እዚ ፖለቲካዊ ቅልውላው ቀስብቀስ ሱር ክሰድድ እንተሎ ምክልኻል ሃገር ከም ትካላን ገለ ውልቀ ሰባትን ፖለቲካዊ ድልየት ከምዘሎ ዘርኢ ምልክታት ክሪኦ እንከለኹ ካብ ዘለኒ ልምድን ትምህርትን “ደርግነት” ከይጥጥዕ ተጠንቀቑ ምባል ግዴታ ምዃኑ አሚነ ይፅሕፍ ነይረ፡፡
ነቀፌታ ጥራይ ግን አይነበረን አብዚ 25 ዓመታት ሃገረን ኣመዝጊባቶ ዘላ ሰላምን ልምዓትን ብፍላይ አብ ማሕበራውን ኢኮኖሚያውን ብመሪሕነት ኢህወደግ መፂኡ ዘሎ ሃገራዊ ለውጢ እናድነቅኩ ይበል እናበልኩ እየ ዝፅሕፍ ነይረ፡፡ አነ እንተሞይተ ዋላ ዳንዴር አይትብቆላ ዝብል አተሓሳስባ ስለዘይበለይ፡፡
ብዝኾነ ናይ ሃገርና ኩነታት የገድሰና እዩ፡፡ ዝኾነ ፀቕጢ ካብ ክልቲኡ ፅንፈኛታት ይሃልው ክንፅሕፍ ኢና፡፡ እቲ ኩነታት ርግዕ ኢልካ ናይ ኩሉ ዓቕሚ አዋዲድካ ዴሞክራስያዊ ሃዋህው ብምስፋሕ ጥራይ እዩ ዝፍታሕ፡፡


text:
ኤርትራ ህላወ ነጻ ፕረስ ዘየረጋገጸት ሃገር 27 ሚያዝያ 2018
ትማሊ ዕለት 26 ሚያዝያ 2018 ኣብ ዝተዘርገሐ ጸብጻብ ነጻ ፕረስ ማሕበር ገደብ ኣልቦ ጋጤኛ ( Journalist without boarders) ካብ 180 ኣባላት ሕቡራት መንግስታት ሃገራት፡ ኤርትራ ኣብ መበል 179 ተርታ እትርከብ ፈጺሙ ሃለዋት ነጻ ፕረስ ዘይብላ ሃገር ተባሂለ ተጠቂሳ ኣላ። ኣብ’ዚ ጸብጻብ ከም ዝገልጾ ኤርትራ ንሰሜን ኮርያ ጥራሕ ከም ዝበለጸታ ዘስፈረ ጸብጻብ ኩነታት ነጻ ፕረስ፡ ሰብኣዊ መሰል፡ ሓሳብካ ምግላጽ ኣብ ኤርትራ ዳርጋ ዘይኮነስ ፈጺሙ ከም ዘየለ ዘብርሆን ዘረጋግጾን’ዩ።
ኤርትራ ምስ’ቲ ኣብ ምዕራብ ዘሎ ባህሊ ነጻ ፕረስ ይትረፍ፡ ምስ መሓዙታን ጎረባብታን ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ነጻ ፕረስ ዘለዋ ኣተሓሕዛን ፖሊስን ክረአ እንከሎ ኣዝያ ድሕርትን ምልኪ ዝሰፈኖ ሓሳቡ ንምግላጽ ዝተዓፈነ ህዝቢ ዝርከበላ ሃገር’ያ። እንተን ዝበለጸን ዝሓሸ ኣተሓሕዛ ዘለወን ሃገራት ከም ጋናን ናሚብያን ክኸኮና እንከለዋ፡ ኣብ ዝሓለፈ 10 ዓመታት ኣብ ሓድሕዳዊ ኵናት ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ቅልውላው ዝርከባ ሃገራት ከም ሶማሊያ፡ብሩንዲ፡ ኮንጎ ዝኣመሰላ ሃገራት እንተኾና ብተዓጻጻፊ ካብ’ቲ ኣብ ኤርትራ ዘላቶ ኣተሓሕዛ ነጻ ፕረስ ከም ዝበለጽ ይገልጹ።
ብዓለም ደረጃ ክረአ እንከሎ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ዝሓዘት ኖርወይ ክትኸውን እንከላ፡ ሽወደን ካልኣይቲ፡ ብሳልሳይ ደረጃ ፊንላንድ ተሰሪዔን ይርከባ። ደረጃ ሓሳብ ምግላጽ ነጻ ፕረስ ሽወደናውያን ገና በቲ ዘለዎ ከይተዛነዩ ኣብ ዝበለጸን ዝሓሸን ክሰጋገር ዘለዎም ድሌትን ትጽቢትን ገና ኣብ ቃልሲ ይርከቡ።
ርእይቶ (ሰዲህኤ)
ኣዋጅ ነጻ ፕረስ ኤርትራ ብዙሕ ከየገልገለ ኣብ ሓጺር ዕድመ ዝተቆጸየን ስርሓት ጋዜጠኛ ከም ሓሳብ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ኣካላት ጋዜጠኛታት ምልካዊ ስርዓት ክጻወሮ ዘይክእል፡ ካብ ቁጽጽሩ ወጻኢ ህዝባዊ ኣገልግሎት ከበርክት ኣብ ዝተራእየሉን እዋን ሓንሳብን ንሓዋሩን ንምእጋድ ኣብ’ቲ ኣብ ብወርሒ መስከረም 2001 ኣብ ልዕሊ ላዕለዎት ሓለፍቲ፡ ሚኒስተራት ምእሳር ስጉምቲ ወሰደሉ እዋን ደማሚሩ ንሓለፍቲ፡ ወከልቲ፡ ኣዳለውቲ ጋዜጣታት ምእሳር ጥራሕ ዘይኮነ፡ ጨውዩ ብምውሳድ ሃለዋቶም ኣብ ዘይፍለጠሉ ኩነታት ሓቂቖም ከም ዝጠፍኡ ዝገበረ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ደጊም 17 ዓመታት ሓሊፉ።
ኣብ’ዚ ጸብጻብ ካብ ዝገርም ማእከላይ መንግስቲ፡ፖለቲካዊ ምርግጋእ ዘይብሉ ኣብ ተደጋጋሚ ውሽጣዊ ኵናት እትርከብ ሃገር ሶማሊያ’ኳ ቅድሚ ኤርትራ ተሰሪዓ ትርከብ። ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ክንደይ መሳኵቲ መርበብ ሓበሬታታት፡ ማእከናት ሬድዮን፡ ፈነወ ቲቪ ዘርጊሑ ዘይኮነስ፡ ማዕረ ክንደይ ሓቀኛ ሓበሬታ ንህዝቢ የመሓላልፍን፡ ተሓታትን ኣለዎ ዝብል ሕቶ ብቀዳምነት ክምለስ ኣብ ዘለዎ መድረኽ፡ ነጻ ሓሳብ ምግላጽ፡ ህዝቢ ብዘይፍርሕን ራዕድ ተሳትፎኡ ዝረጋገጸሉ ጥራሕ’ዩ። ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ግን ንስልጣኑ ኣብ ዘለዎ ስግእታት ኣብ ዲያስፖራ ዝተመስረታ ጋዜጣታት፡ ማዕከን ሬድዮ፡ ኣስማተን እንዳቀድሐ ህዝቢ ኣብ ምድንጋርን መጋበርያታቱ ዝልእከለን ማዕከና ኣቢሉ ነቲ ነጻ ሓሳብ ምግላጽ ዝብል ህዝባዊ መራኸቢ ብዙሓት ክዕፍን ክንደይ ጻዕርን፡ ገንዘብን ንዋትን ኣዋፊሩ ክሰልጦ ኣይከኣለን። ትሕዝትኡ ሓደ ዝዀነ ሕብሩ ቀያይሩ እንተቀረቦ ኣብ እዝኒ ሰማዒ ዘይበጽሕ ቃና ሃገርን ሓድነትን ስኒት ዘይብሉ መራኸቢ ብዙሓት ብዘይካ ነቶም ዓድና ጽቡቕ ኣሎ፡ ሃገርና ትምዕብል ኣላ ዝብሉ ሰዓብቲ ምልካዊ ስርዓት ዕረ እንዳጠዓሞም ዝቅበልዎ እንተዘይኮይኑ፡ ኣብ ወጻኢ ኣብ ስደት ዘሎ ደላይ ልዕልና ሕጊ ዝኾነ ህዝብና ይትረፍስ ኣብ ሕቝፊ’ቲ ስርዓት ዘሎ ህዝብና’ኳ ቶባእ ድሕሪ ደጊም ዝበሎ እዩ።
ህዝብና ኤርቲቪ ድምጺ ሓፋሽ ክዒብወን ዘይእመን ወረ፡ ጅህራን ዘይትግበር መደባትን፡ ብዝተጠልመ መጽዓታት ደኺሙስ፡ መደባተን ክጅምራ ብጃኹም እንዶ ዕጸውልና ዝብሉ ውሑዳት ኣይኮኑ። ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ኣብ ትግባረ ንምውዓሉ ዘስግኦ ኣዋጅ ነጻ ፕረስ ኤርትራ፡ ህዝቢ ንምድንጋር ዘመሓላልፎ ሓበሬታ ዝዓበየ ክፋሉ ዘካይዶ ወፈራታት ትያትርን፡ ኮመዲ፡ጓይላ ኣቢሉ ንህዝቢ ከዛንን ከዘናግዕን ኣብ’ዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ካብ’ቲ ደመደይ’ሉ ዝተዓጠቀሉ ውራይ ምኳኑ ኣብ ኤርትራ ፋይዳ ቀጥዕን ዘይብሉ፡ መቁጸሪ ዘይብሉ ማዕረ ክንደይ ፊልም ከም ዝተዝርገሐ ህዝብና ዝምስክሮ እዩ።
ዜናን ሓበሬታን
ሰዲህኤ
Short URL: http://english.farajat.net/?p=10996


text:
ስነ ስርዓት ምረቓ ፓርክ ኢንዳስትሪ መቐለ
15 ዓበይቲ ማእኸላት መፍረይ ጨርቃ ጨርቅን ዓለባን ዝሓዘ ንልዕሊ 20 ሽሕ ወገናት ዕድል ስራሕ ክፈጥር ትፅቢት ዝግበረሉ ፍረ ለካቲት ፓርክ ኢንዳስትሪ መቐለ ላዕለዎት ኣመራርሓ ፌደራልን ክልልን፣ ዕድመ ዝተገበረሎም ኣጋይሽ፣ ነባሪ ህዝቢ ከተማ መቐለን ከባቢኣን ኣብ ዝተረኸብሉ ክልተ ሓምለ 2009 ዓ.ም ብዝደመቐ ፅምብል ተመሪቑ።
ኣብ ዕለተ ምረቓ እቲ ኢንዳስትሪ ዝተረኸቡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢፌዴሪ ኣይተ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ ህዝቢ ትግራይ መፃኢ ዕድሉ ምስ ልምዓት ኢንዳስትሪ ዝተኣሳሰረ ምዃኑ ኣቐዲሙ ዝተገንዘበ ህዝቢ ከም ዝኾነ ብምግላፅ እዚ ብብርኪ ሃገር ንዝፍፀም ዘሎ ኣጀንዳ ልምዓት ኢንድስትሪ ዝተፈለየ ብፅሒት ከም ዝህልዎ መንግስቲ ብዝግባእ ከምዝተገንዘበ ኣብሪሆም። ብመሰረት እዚ ንፃዕራምነት፣ ዝተባባዕ ልምዲ ኢንዳስትሪን ህዝቢ ትግራይ ኣብ ግምት ብምእታው ሃገራዊ ፀጋ ኢንዳስትሪ ንምምዕባል ፓርክ ኢንዳስትሪ መቐለ ክህነፅ ከም ዝተገበረ ተዛሪቦም። ፓርክ ኢንዳስትሪ መቐለ፣ ኢትዮጵያ ብመዳይ ፍርያት ጨርቃ ጨርቅን ኣልባሳትን ማእኸል መናሃርያ ኣብ ምግባር፣ ብኣሽሓት ንዝቑፀሩ ወገናት ዕድል ስራሕ ንምፍጣር፣ ፍርያትን እታዎታትን ኢንድስትሪ ንምትእስሳር ይኹን ምብርታዕ፣ ሸርፊ ወፃኢ ኣብ ምርካብን ምዕባይ ሰደድን ዝለዓለ ግደ ዝህልዎ ዓብዪ ፕሮጀክት ምዃኑ እውን ኣመልኪቶም።
ህንፀት እቲ ፓርክን ዝርግሐ መሰረተ ልምዓትን ዝተዓለመሎም ሸቶ ክወቕዑ ወሰንቲ ዝብሃሉ ስራሕቲ ምስራሕ ከም ዘድሊ ድማ እቶም ቀዳማይ ሚኒስተር ኣገንዚቦም። ካብቶም ወሰንቲ ዝተብሃሉ ተግባራት እቲ ሓደ ንህንፀት ፓርክን ዝርግሐ መሰረተ ልምዓትን ስዒቦም ዝመፁ ሰፋሕቲ ስራሕቲ ብፅርየት፣ ቕልጣፈ፣ ብዝተዋደደን ምሉእ ቁርፀኝነት ብዘለዎ ኣገባብን ምፍፃም እንትከኣል ምዃኑ ኣረዲኦም። ብመንፅር እዚ ሰብ ሃፍቲ መልሚልካን ኣእሚንካን ናብ ስራሕ ክኣትዉ ብምግባር፣ ሓይሊ ሰብ ምምላእ፣ ንፍርያት ዘድልዩ ቀፀልቲ ስራሕቲ መሰረተ ልምዓት ብዝግባእ ናይ ምስራሕ ተግባራት ብልዑል ጠመተ ምፍፃም ዘድሊ ምዃኑ ሓቢሮም።
“ልምዓት ፓርክ ኢንዳስትሪ ናይ ህንፃን መዋቕር መሰረተ ልምዓትን ጥራሕ ዘይኮነስ ዓቕሚ ኢንድስትርን ኢንቨስትመንትን ንምጉልባት፣ ቴክኖሎጂ ንምዕባይ፣ ምትእስሳር ኢኮኖሚ ንምፍጣር እንጥቀመሉ ዝተመረፀ መሳርሒ እዩ” ዝበሉ ድማ ብመዓርግ ሚኒስተር ኣካቢ ቦርድ ኮርፖሬሽን ልምዓት ኢንድስትሪ ከምኡ እውን ሓላፊ ዘፈር ክትትልን ደገፍን ውፅኢታውነት ትልሚ ኢኮኖሚ ኢትዮጵያ ዶክተር ኣርከበ ዑቕባይ እዮም። ዶክተር ኣርከበ ኣብ መግለፂኦም፣ ፓርክ ኢንድስትሪ መቐለ ኣብ ልዕሊ 1000 ሄክታር መሬት ክህነፅ ትልሚ ዝተትሓዘ ኮይኑ ካብዚ እቲ ብቐዳማይ ዙር ተሃኒፁ ክልተ ሓምለ 2009 ዓ.ም ዝተመረቐ ኣብ ልዕሊ 75 ሄክታር መሬት ዝዓረፈ ከምዝኾነ ኣብሪሆም።
“ፓርክ ኢንድስትሪ መቐለ ብሩህ ዝበሃል ተስፋ ዘለዎ እዩ” ዝበሉ ዶክተር ኣርከበ፣ ናይዚ ምኽንያት እውን “መንግስትን ህዝብን ትግራይ ኢንቨስትመንት ናይ ምትእንጋድ ዝለዓለ ድልየትን ፃዕርን ኣብ ዝፈጠርሉ እዋን ክህነፅ ብምኽኣሉ እዩ” ኢሎም። ካብኡ ሓሊፉ ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ፈታዊ ስራሕን ፃዕራምን ምስቲ ምዃኑ ድኽነት ንምቕናስ ዘድሊ ምንቅስቓስን ፃዕርን ዝገብር ከምኡ እውን ካብ ካልኦት ከባብታት ክመፅኡ ዝግብኦም ደለይቲ ዕድል ስራሕ ብልዑል ኣቀባብላ ከተኣናግድ ዝኽእል ህዝቢ ከም ዝኾነ እውን ገሊፆም። ብተወሳኺ ህንፀት መንገዲ ባቡር ሃራ ገበያ-ወልድያ መቐለ ምስ ተጠቓለለ ነቲ ፓርክ ኢንድስትሪ ዓብይ ዕድል ከም ዝኾነ ኣብሪሆም።
ህንፀቱ ተጠቓሊሉ ናብ ተግባራዊ ስራሕ ክኣቱ ትፅቢት ዝግበረሉ ፓርክ ኢንዱስትሪ መቐለ
ብመሰረት እዚ ድሕሪ ህንፀት እቲ ፓርክ ሰለስተ ዓበይቲ ዕማማት ከም ዝፅበዩና ዝገለፁ ዶክተር ኣርከበ፣ “እቲ ፈላማይ ዕማም ሰፊሕ ኢንቨስትመንት ናይ ምስሓብ ጉዳይ እዩ” ኢሎም። እዚ ከዓ ብብርኪ ዓለም ዝፍለጡ ሰብ ሃፍቲ እናሰሓብካ ኢትዮጵያውያን ሰብ ሃፍቲ ስግግር ቴክኖሎጂ ዝገብርሉ ኩነታት ንምፍጣር ወሳኒ ግደ ከም ዝህልዎ ኣረዲኦም። ኣብ ኩሎም ፓርክታት ምትእስሳር ሰብ ሃፍቲ ወፃእን ውሽጢ ዓድን እናፈጠርካ እንትኽየድ ኣብ ውሽጢ ውሑዳት ዓመታት ሰብ ሃፍቲ ውሽጢ ዓዲ ብዛዕባ ፍርያትን ምትእስሳር ዕዳጋን እኹል ግንዛበ ወሲዶም ናብ ሃገራውያን ልምዓታዊ ሰብ ሃፍትን ዝሰጋገርሉ ኩነታት ከም ዝህሉ ኣብሪሆም።
እቲ ካልኣይ ወሳኒ ዕማም ሰብ ሃፍቲ ውሽጢ ዓዲ ንምድጋፍ ዝግበር ስራሕቲ ምዃኑ ዝገለፁ ዶክተር ኣርከበ፣ ኣብዚ እውን ልምዓታዊ መንግስቲ ፓኬጅ ደገፍ ኣዳልዩ እናሰርሐ ከም ዝርከብ ድሕሪ ምግላፅ ብሳልሳይ መንገዲ ዝሰልጠነ ናይ ኢንድስትሪ ሰራሕተኛ ናይ ምድላው ኩነታት እውን ብዝተዋደደ ኣገባብ ክምራሕ ከም ዘለዎ ኣገንዚቦም።
ኣብ ስነ ስርዓት ምረቓ እቲ ፓርክ ኢንዳስትሪ ተረኺቦም መልእኽቲ ዘሕለፉ ምክትል ርእሰ ምምሕዳር፣ ሓላፊ ቢሮ ልምዓት ከተማን ንግድን ኢንዳስትርን ክልል ትግራይ ኣምባሳደር ዶክተር ኣዲስ ኣለም ባሌማ ብወገኖም፣ ፓርክ ኢንዳስትሪ፣ መቐለ ኢትዮጵያ ኣብ ዘርፊ ኢንዳስትሪ ጀሚራቶ ዘላ ውፅኢታው ጉዕዞ ዓይነታዊ ኣብነት ከም ዝኾነ ገሊፆም። እቲ ፓርክ ኣብ ዝሓፀረ ግዘ ናብ ተግባራዊ ስራሕ ክኣቱ ዘድሊ ምድላው ተወጊኑ ምህላው ድማ ኣብሪሆም። ብቐፃልነት ኣብቲ ፓርክ ንዝኣትው ሰብ ሃፍቲ መንግስቲ ክልል ትግራይ ዘድሊ ደገፍ እናገበረ ከም ዝኽየድ እውን ዶክተር ኣዲስ ኣለም ኣረጋጊፆም።
ፍረ ለካቲት ፓርክ ኢንዳስትሪ መቐለ እንትምረቕ ዓበይቲ ዓድን መራሕቲ ሃይማኖትን እውን ዝተሰምዖም ታሕጓስ ገሊፆም ነይሮም። ካብቶም መልእኽቶም ዘሕለፉ ዓበይቲ ዓድን መራሕቲ ሃይማኖትን ሓደ ዝኾኑ ሸኽ ኣደም ዓብደልቃድር፣ “ፓርክ ኢንዳስትሪ ይትረፍ ንዓና ንሰብ ዋና ነቶም ከምዚ ዝበለ ልምዓት ከይመፅእ ዝፀልኡ ሰባት እንተዝርእዩዎ እውን መሓጎሶም” ኢሎም። ብመሰረት እዚ ሕድሪ ስውኣት ተሓንጊጥና ተጀሚሩ ዘሎ ልምዓት ክንቀላጥፎ ከምዝግባእ እውን ኣገንዚቦም። ኣብቲ ምረቓ ተረኺብና ዘዘራረብናየን ነባሪት ከተማ መቐለ ወ/ሮ ተብርህ ግደይ ብወገነን፣ “ፓርክ ኢንድስትሪ መቐለ መፃኢና ብሩህ ምዃኑ ብተግባር ካብ እንርእየሎም ዘለና ፍረታት ቃልስና ሓደ እዩ” ኢለን።
ኢትዮጵያ ንልምዓት ዘፈር ፓርክ ኢንድስትሪ ዓብዪ ትኹረት ሂባ ብዕቱብ እትሰርሕ ዘላ ሃገር ኮይና ዛጊድ ፓርክ ኢንድስትሪ ሃዋሳ ናብ ተግባራዊ ስራሕ ኣትዩ ውፅኢታዊ ዝኾኑ ስራሕቲ ኣብ ምስራሕ ከም ዝርከብ፣ ፓርክታት ኢንድስትሪ ኮምበልቻን መቐለን ድማ ኣብ ቀረባ እዋን ዝተመረቑ እንትኾኑ ብቕልጡፍ ናብ ስራሕ ክኣትው ዘድሊ ርብርብ ይግበር ምህላው ንምፍላጥ ተኻኢሉ ኣሎ።


text:
ልኡኻን ቤት ምኽሪ ኣብያተ ክርስቲያን ዓለም ኣብ ኤርትራ ከካይድዎ ዝቐነዩ ምብጻሕ ሥራሕን ዑደትን ፈጺሞም!
ልኡኻን ቤት ምኽሪ ኣብያተ ክርስቲያን ዓለም፡ ኣብ ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን መንፈሳውን ሓዋርያውን ዕዮ ምብጻሕ ሥራሕን ርክባትን ምስ ገበሩ፡ ሠሉስ 16 መስከረም 2010 ዓ.ም. ኣብ ሃገረ ስብከት ዓንሰባ ናብ ጥንታዊ ገዳም ደብረ ሲና ዑደት ኣካይዶም። ኣብ ደብረ ሲና ምስ በጽሑ ኣበምኔት ናይቲ ገዳም ኣባ ዑቝባእግዚእን ኵሎም መነኮሳትን መነኮሳያትን ድሙቕ ኣቀባብላ ገይሮምሎም። ንዅሉ ኣብቲ ገዳም ዝርከብ ጥንታውን ተኣምራታውን ቅርስን ኣደናቂ ቦታታትን ምስ ዞሩ፡ ጕዕዞኦም ናብ ከተማ ከረን ብምቕናዕ መንበረ ጵጵስናን ልደታ ማርያም ቤተ ክርስቲያን ከረንን በጺሖም።ተውሳክ፡ . . .ልኡኻን ቤት ምኽሪ ኣብያተ ክርስቲያን ዓለም ኣብ ኤርትራ ከካይድዎ ዝቐነዩ ምብጻሕ ሥራሕን ዑደትን ፈጺሞም!


text:
ኣብ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን፡ ናይ መጀመርታ ገዳም ደቀ ኣንስትዮ ፡ ‘ገዳም ደብረ ደናግል ሰማዕት ቅድስት ዲምያና’ ተመሪቑ!
ብድንግልናዊ ሕይወት ክነብራ ዝመረፃ፡ ብጽኑዕ መንፈሳዊ ገድልን ብምናኔ ሥርዓተ ምንኵስናን እናተመርሓ ንእግዚአብሔርን ንቅድስት ቤቱን ብቅንዕናን ትግሃትን ዘገልግላ መነኮሳያት ዝነብራሉ ‘ገዳም ደብረ ደናግል ሰማዕት ቅድስት ዲምያና’ ብዕለተ ሰኑይ 13 ጥቅምት 2010 ዓ.ም. ተመሪቑ።
ሰንበት 12 ጥቅምት 2017 ዓ.ም. ኣብ ሰዓታት ድኅሪ ቀትሪ፡ ኣብ ውሽጢ እዚ ገዳም ደብረ ደናግል ዝተሓንፀ ቤተ ክርስቲያን፣ ብመሪሕነት ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳትን ጳጳሳትን ዝግባእ ጸሎትን ሥርዓተ ምእታው ታቦትን ቅብኣትን ክግበር ከሎ፡ ገዳማውያን መዝሙር ዳዊት እናደገሙ፡ ከምኡ’ውን ብመምህር ዘርአዳዊት ገብረ ንጉሥ (መምህር ኣቋቋም ኣብ ፍኖተ ብርሃን መንፈሳዊ ትምህርቲ)፡ መምህር ሠመረ ኣፈወርቅ ( መምህር ድጓን ኣባል ክፍሊ ጉባኤ ሊቃውንትን) ዝተመርሑ ሊቃውንት መዘምራን “ ሰአሊ ለነ ዲምያና ከመ ንድኃን በጸሎትኪ/ ብጸሎትኪ ክንድኅን ቅድስት ዲምያና ለምንልና” እናበሉ ስብሐተ እግዚአብሔር ሥርዓተ ዋዜማ ኣብጺሖም።
ሰኑይ 13 ጥቅምት 2010 ዓ.ም. ብለይቲ ጸሎተ ሰዓታትን ስብሐተ ማኅሌትን ምስ በጽሐ፡ ብመሪሕነት ብፁዓን ኣቦታትን ገዳማውያንን ጸሎተ ቅዳሴ ተሠሪዑ።
ብድኅር’ዚ ብፁዓን ጳጳሳትን ሰበ ሥልጣን መንግሥትን ብውሉደ ክህነትን ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ሰንበትን ምእመናንን ምእመናትን ተዓጂቦም ናብ ዓውደ ምርኢት ዝተዳለወሉ ዳስ ኣምሪሖም። መራሒ መደብ መምህር ሠመረ ኣፈወርቅ “ ናይ እንቋዕ ነዚ ኣርኣየና” መጀመሪ ቃል ምስ ኣስምዐ፡ ብቀሲስ ሮቤል ገብረንጉሥ ብዛዕባ ዕላማ ምምሥራት ደብረ ደናግል ብጽሑፍ ተነቢቡ። እመ ምኔት ናይዚ ገዳም ደብረ ደናግል ሰማዕት ቅድስት ዲምያና ዝኾና ኢታይ ወለተመስቀል ሓድጉ ቃል ምስ ኣስምዓ፡ ብፁዕ ኣቡነ ቄርሎስ ቃለ ምዕዳንን ቡራኬን ተዋሂቡ። ብድኅር’ዚ ኣዴታት መነኮሳያት፡ ነቲ ዅሉ ዘዳለወኦ ሥርሓት ኢደ ጥበብ ዝኾነ ኣልባሳትን ሥእላትን ንዋየ ቅድሳትን መግለጺ ክህባ ከለዋ፡ ብክፍሊ ልምዓት ዘመንበረ ፓትርያርክ ዝተዳለወ ዝተዳለወ ንድፊ ናይ መጻኢ ምስፋሕ ደብረ ደናግል ድማ ብኢንጂነር ያኔት ይስሓቅ ምስ መሣርሕታ ንዅሉ ተሳታፊ ተገሊጹ።
ነቶም ኣብዚ ሥርዓተ ምረቓ ዝተሳተፉ ብፁዓን ጳጳሳትን ገዳማውያንን፡ ሊቃውንት መምህራንን ውሉደ ክህነትን፡ ተወከልቲ ምምኅዳር ገዛ ባንዳ፡ ምእመናንን ምእመናትን ድማ እንግዶት እክለ ማይ ተገይሩ።
ንመርበብ ሓበሬታ ልሳን ተዋሕዶ፦ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስ ብፁዕ አቡነ ሉቃስ፡ ኣባል ቅዱስ ሲኖዶስ ብፁዕ አቡነ ቄርሎስ ሊቀ ጳጳስ ሀገረ ስብከት ደቡብ ዓዲ ቀይሕ፣ ወከልቲ ሥምረት ገዳማት ኣባ መልከጼደቅን ኣባ ገብረ ሥላሴን ከምኡ’ውን ኮሚተ መመረቕታ ገዳም ደብረ ደናግል ሊቀ ሥዩማን ቀሲስ ኪሮስ ኪዳነ፡ ቀሲስ ሮቤል ገብረንጉሥን ኃላፊ ክፍሊ ልምዓት ዘመንበረ ፓትርያርክ ኣቶ ክፍለ ማርያም ገብረን . . . ኣብዚ ደረጃ’ዚ ንምብጻሕ ዝተኃልፈ መሥርሕን መጻኢ መደባትን መልእክተ ሓጎስን ገሊጾም።
መግለጺ ሓጎሶም ኣቦታት ብጣቕዒት፡ ኣደታት ድማ ብዕልልታ ክገልጹ ከለዉ፡ ብተወሳኺ ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ሰንበት ደብረ ግዕዛን መድኃኔ ዓለም (ገዛ ባንዳ) ከኣ ንኽብሪ እዚ ዕለት’ዚ ስብከትን መዝሙርን ታሪኽ ቅድስት ዲምያናን ገዳም ደብረ ደናግልን ዘጠቓልል ጉባኤ ሠሪዖም።
ብተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ሰንበት ደብረ ግዕዛን መድኃኔ ዓለም (ገዛ ባንዳ)፣ ብኣደታት ደብረ ግዕዛን መድኃኔ ዓለም ቤተ ክርስቲያንን ኣደታት ደብረ ሣህል ቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያንን፣ ገበርቲ ሠናይ ደቂ ቤተ ክርስቲያንን ኣብ መመረቕታ ዝተገብረ ተልእኾን ተሳትፎን እንግዶትን ኣኽብሮትን ኣዝዩ ዘሐብን ነይሩ።
ከም ዝፍለጥ፡ ኣብ ሃገርና ኤርትራ ካብ ዘለዉ ኣስታት 20 ዝኾኑ ጥንታውያን ገዳማት ገሊኦም ኣቦታት መነኮሳት ጥራይ ዝቕመጥዎም ክኾኑ ከለዉ፡ መብዛኅትኦም ከኣ ክልተኡ ፆታ ማለት ኣቦታት መነኮሳትን ኣደታት መነኮሳይያትን በቦታኦም ኂዞም ዝቕመጥዎም እዮም። ኣደታት መነኮሳይያት ጥራይ ዝቕመጣሉ ብስመን ዝጽዋዕ ገዳም ግና ኣይጸንሐን። ስለ ዝኾነ ኸኣ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ኣብ 2004 ዓ.ም.ፈ. ናብ ኮፕቲክ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ግብጺ መንፈሳዊ ትምህርትን ኢደ ሥራሓትን ተማሂረን ዝመጻ መነኮሳይያት ልኢኻ። ካብዚአን ክልተ መነኮሳይያት ማለት ኢታይ ወለተ መስቀል ሓድጉን ኢታይ ጸበለ ማርያም ገብረ መድኅንን ንልዕሊ 12 ዓመት ዝኣክል እኹል ትምህርቲ ቀሲመን ከም ፈቃደ እግዚአብሔር ኣብ 2016 ዓ.ም.ፈ. ብሰላም ናብ ዓደን ተመሊሰ ነዚ ገዳም ደብረ ደናግል ሰማዕት ቅድስት ዲምያና ንምምሥራት በቒዐን ኣለዋ።
እዚ ገዳም’ዚ ብቅዱስ ሲኖዶስ ተመሪሑ፡ ብሥርዓተ ምንኵስና ጸኒዑ ዝኸይድ ገዳም እዩ።


text:
ሓጸርቲ ርእይቶታትን ሕቶታትን ኣስተማቐርቲ መጽሓፍ “ማህደር ኑረነቢ”ን መልሲ ተስፋዬ ገብረኣብን 3ይ ክፋል
ዱጋሳ በከኮ(ካብ መሪሕነት ግንባር ናጽነት ኦሮሞ OLF)
ርእይቶ፥ መጽሓፍ ተስፋዬ ኣንቢበዮ። ዕዉት ስራሕ’ዩ። ኤርትራ ካብ ዝሕለፈቶ ሓሳረመከራ ብዙሕ ተማሂረ እየ። ኣብቲ ዘመን ንቕሓት ኑረነቢን ቃልሱን፡ ገብርኤል ተሓላቒ ኢትዮጵያ ምንባሩ፡ ጽንዓትን መትከልን እያሱ፡ ዘይፈልጥ እናመሰለ ጊላጊ ዝዛረቦም ቁምነገራት ደንጽዩኒ እዩ። ብተደጋጋሚ ኣብ ህዝቢ ዝወርድ ዝነበረ መከራን ህልቂትን ኣዝዩ ኣሕዚኑኒ። ብመስዋእቲ ዝመጸ ናጽነት ምስ ረኣኻ ግና ትጸናናዕን ትደዓዓስን። መኰነን ናተይ ወለዶ እዩ። ስድራቤት ደበሳይ ኣብ ፈላምን ዛዛምን ቃልሲ ንናጽነት ክሳተፉ ብምኽኣሎም ዕድለኛታት እዮም። ተስፋዬ ነዚ ዘደንጹ ታሪኽ ክትጽሕፍ ምኽኣልካ ዕድለኛ ኢኻ።
ሕቶ፥ ንገብርኤል ክልተ ግዜ ዘእሰረ ደጃዝማች መን’ዩ?
መልሲ፥ እዚ ሕቶ ቀዲሙ ተመሊሱ ኣሎ።
ተስፋኣለም ገብረስላሴ (ጫረ)
ርእይቶ፥ ተስፋዬ ገብረኣብ፡ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ካብ ዝተፈጥሩ ሓያላት ጋዜጠኛታትን ተባዓት ደረስትን ዘስምዮ ስራሕ ዘቕርብ ዘሎ ጸሓፊ እዩ። ነቲ ኣብ ጋዜጣ፡ ብዓቢኡ ድማ ካብ’ታ ያልተመለሰ ባቡር’፡ ‘የቡርቃ ዝምታ’፡ ‘ተራሮችን ያንቀጠቀጠ ትውልድ’ (ብፍላይ ኣብ ቅጺ ክልተ፡ ‘የሙሴ ገድል’ን ‘የህወሐት ሰው በኣዲስ ኣበባ’ን) ‘የጋዜጠኛ ማስታወሻ’፡ ‘የስደተኛ ማስታወሻ’፡ ‘የጀሚላ እናት’ን እዛ ናይ መወዳእታ ‘የኑረነቢ ማህደር’ ዝብላ መጽሓፍቱ ኣንቢበሉ። ብዙሕ ጸብለል ዘብሎ ብልጫታት ረኺበሉ። ከም ጋዜጠኛ (ንዓይ) ዳህሳሲ፡ ፈታሺ፡ ኳዓትን ፈርፋርን ሓቅታት እዩ። ነቲ ሓበሬታ ከም ጽሓፊ ብኹሉ ዓይነታት ድርሰት፥ ስእላዊ፡ ገላጺ፡ ተራኺ፡ ኣመዛዛኒ፡ መጓቲ፡ ኣእማኒ ከምኡ’ውን ብኣሳታፊቅዲ ከቕርቦ ኣይሽገርን። ንደረቕን ንቑጽን ፍጻሜ ብኣዝዩ ውሕሉል መገዲ፡ ልክዕ ከም ከይተሓየኸ ዝውሓጥ ፍትፍት ቅጫ ጠስሚ ይቕይሮ። እዚ ብቓላት ክጻወት ዝኽእል መላኺ ቋንቋ፡ ካብ ጽሑፋቱ ተበጊስካ በዓል ብዙሕ ሞያ ክትሰምዮ ትድረኽ። ተስፋይ፡ ኣንባቢ፡ ሓያል ዘካሪ፡ ተማራማሪ፡ ኣዋሳብን ኣተኣሳሳርን እዩ። እቲ ንባብ ጀሚርካ ብዘይምቑራጽ ዝቐጽል ዋሕዚ ኣዘናትዋኡ፡ ንታሪኽ ጥበብ ኣብ ታሪኽ ጥበብ ከም ዘሎ የንጸባርቕ። ብዘይካ እዚ ከም ወሓለ ተቓናያይ (ገጣማይ) ንግዙፍን ሰፊሕን ሓበሬታ ክጭብጥ፡ ንደቂቕን ውሱንን መበገሲ ክዝርግሕን ከዕሙቕን ምኽኣሉ’ውን እቲ ካልእ መለለዪ ይመስለኒ። ብሓጺሩ ተስፋይ፡ ‘ንጽባቐንሓቅን ኣብ ጽሑፍ ዝተፈጥረ ሕሩይ ሰብ እዩ” ምባል ምግናን ኣይከውንን። ካብዚ ብምብጋስ ተመክሮኡ ዓቢ ትምህርቲ ክኸውን ከም ዝኽእል እኣምን።
1ይ ሕቶ፥ ስለምንታይ ኢኻ ትጽሕፍ?
መልሲ፥ ክጽሕፍ ስለዘለኒ እየ ዝጽሕፍ። መጸዋዕታ’ዩ።
2ይ ሕቶ፥ ቅድሚ ምጽሓፍካ ክሳብ ክንደይ መጽናዕታዊ ምርምር ተካይድ? ንልክዕነት ሓበሬታኡ ብምንታይ ኣገባብ ተረጋግጾ? ንኣብነት፥ ኣብ መጽሓፍ “ማህደር ኑረነቢ” ሓደስቲ ትረኻታት ኣሎ። ደርቅን ጥሜትን፡ ንጊላነትን፡ ወተሃደራት ኢትዮጵያ ኣብ ካልኣይ ኲናት ዓለምን፡ ስለያ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያን ካልእን ሕድስ ዝበለ ሓበሬታ ሰፊሩ ኣሎ። ንመወከሲኻ መረጋገጺኻ እንታይ ጌርካ?
መልሲ፥ ከም’ቲ ዝበልካዮ ኣብ ማህደር ኑረነቢ ሓደስቲ ዝምስሉ ሓበሬታታት ኣለዉ። እቶም ሰነዳት ዝነበሩን ዝጸንሑን እዮም። ኣብ ኣጸሓሕፋ’የ ቅሩብ ጉልሕ ኢሎም ከም ዝወጹ ገይረ። ምርግጋጽ ይሓትት’ዩ ብርግጽ። ሰነዳት ክትርኢ ኣሎካ። ኣብ ማእከል ስነዳን ምርምርን ብዙሕ ሰነዳትን መጻሕፍትን ኣሎ። ብወገነይ ተጠቒመሎም እየ። ንስለ ፖለቲካዊ ሃልኪ ዝተደብኑ ጽሑፋት ምፍታሽ ኣገዳሲ እዩ። ንኣብነት፥ ኣብ ከረን ብዛዕባ ምስ እንግሊዝ ዝተዋግኡ ኣምሓሩ ሪቻርድ ፓንክረስት ኣብ መጽሔት ጽሒፍዎ ኣሎ። ኣብ መጻሕፍቱ ግና ኣይጠቐሶን። ኣብ መጽሔት ወይ መጽሓፍ ዝረኸብካዮ ሓበሬታ ኩሉ ቅኑዕ’ዩ ማለት ኣይኮነን። ክተረጋግጽ ኣሎካ። ዝተዘለ ታሪኽ እንተሃልዩ ስለምንታይ ክዝለል ተደልዩ ከተረጋግጽ ኣሎካ። ጥበብ፡ ነቲ ቀንዲ ጉዳይ ብዓቕሊ ምንባብ፡ ምፍታሽን ምምስኻርን እዩ።
This slideshow requires JavaScript.
ደበሳይ ወልዱ
ርእይቶ፥ ተስፋዬ ናይ ኣጸሓሕፋ ክእለቱ ዘደንጹ እዩ። ካብኡ ናብኡ ኸኣ መጽሓፍ ማህደር ኑረነቢ ሒዛቶ ዘላ ታሪኻዊ ሓበሬታታት ማእለያ የብሉን። ንኤርትራ ጥራሕ ዘይኮነ እንተላይ ንሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘገድስ ብዙሕ ምስጢራትን ሓቅታትን ብመሳጢ ኣገባብ ኣስፊራትልና ስለዘላ፡ ንደራሲ ልባዊ ኣድናቘተይ አቕርበሉ።
ሕቶ፥ ኣብ መጽሓፍ ማህደር ኑረነቢ ዘሎ ሓበሬታታትን ምስጢራትን ክሳብ’ቲ ዝደቐቐ ንምእካቡን ምስናዱን ኣብ መወዳእታ’ውን ብተነባቢ ኣገባብ ብመልክዕ መጽሓፍ ከም ዝቐርብ ምግባሩን ዝሓቶ ግዜን ጻዕርን ንምግማቱ ዘጸግም ኣይኮነን። ሓበሬታ ንምርካብ ኣብ እተካይዶ ኩዕታ፡ መጽናዕትን ሓቅነቱ ኣብ ምርግጋጽን ካብ ተሞኩሮኻ ከተካፍለና ምደለኹ።
መልሲ፥ መጽናዕቲታት ካብ መጽሓፍ ናብ መጽሓፍ ይፈላልዩ እዮም። ኣብነት፥ ቀዳማይ ምዕራፍ መጽሓፍ ማህደር ኑረነቢ ክንርኢ ንኽእል። ኑረነቢ ንበዓልቲቤቱ ዛህራ ኣበይ ከም ዝቐበራ ክፈልጥ ንዓይ ኣጸጋሚ ነይሩ። ኑረነቢ ካብ ገዝኡ ክወጽእ ከሎ ገጹ ናብ ሮራ መንሳዕ እዩ ኣቕኒዑ። እሞ ሮራ መንሳዕከ በየን ሸነኽ’ዩ? ሽዑ እዋን መንገዲ ኣይነበረን። ኣቐዲመ ኑረነቢ ብሸነኽ ሓጋዝ ኣቢሉ ናብ ከረን መጺኡ ድሕሪኡ ናብ ዓዲ ዓተከሌዛን ከም ዘይከደ ኣረጋጊጸ። ኣብ 1980 ሓረስቶት በየናይ ኣንፈት እዮም ናብ ባጽዕ ዝኸዱ ነይሮም? ንሽማግለታት ዓዲ ዓሸራ፡ ፋናን ግላስን ሓቲተ። ዝመስሎም ነጊሮምኒ። በቲ ዝተሓበረኒ መስመር፡ ክንደይ ኣብያተ ክርስትያን ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ከምዝነበረ ክፈልጥ የድልየኒ ነይሩ። ነዚ ጉዳይ ምስ ተክኤ በየነ ኴንና ፈቲሽናዮ። ተክኤ ኣብ እዋን ቃልሲ ነቲ ከባቢ ግርም ገይሩ ይፈልጦ ስለዝነበረ፡ ኑረነቢ ንዛህራ ዝቐበረሉ ቦታ ኣብ ደብረሲና ክኸውን ከም ዝኽእል ግምት ወሲደ። እዚ ቀሊል ኣብነት’የ ዘቕርበልካ ዘለኹ። ኑረነቢ ሻማል ምስ ዝተባህለት ግመል ዝገበሮ ዕላል ደራሲ ብስእለ-ኣእምሮኡ ወይ ብምናቡ ዝፈጠሮ እዩ። ካብ ሓቂ መስመር ግና ኣይወጻእኩን። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ መጽሓፍ ደራሲ ብምናቡ ክጥቀም ኣገዳሲ እዩ። ኑረነቢ ነታ ግመል፡ “ንስኺ ኢኺ ኣምላኸይ” እዩ ዝብላ። ኑረነቢ ካብ ረድኤት ኣምላኽ ተስፋ ኣብ ዝቘረጸሉ ሕሱም ዘመን ክስምዖን ክብሎን ንዝኽእል ነገር፡ ደራሲ ብምናቡ ክሰምዕ ክኢሉ። ኣብ ከምዚ ደረጃ ንኽበጽሕ ግና ብርግጽ ምምሳጥን ምጥሓልን ይሓትት’ዩ።
ይቅጽል
ምንጪ Qadie Manche (ቀደርኩ)
Categories: ዝተፈላለዩ ጽሑፋት


text:
ዙር ኤርትራ 2017 3ይ መድረኽ : ሜሮን ተሾመ ካብ ክለብ ባይክ ኤይድ ተዓዊቱ
ካብ ደቀምሓረ ተበጊሱ ኣብ መንደፈራ ዝተዛዘመ 3ይ መድረኽ ዙር ኤርትራ ብ ዓወት ሜሮን ተሾመ ካብ ክለብ ባይክ ኤይድ ተዛዚሙ ። ኣብ ቅጽበታዊ ውድድር ብሉጽ ክእለት ዘለዎ ሜሮን ንተኣኪባ ዝኣተወት ጉጅለ ስዒሩ ዩ ንዓወት በቒዑ።
2ይ . ተስፎም ዑቕባማርያም ሃገራዊ ጋ. ኤርትራ
3ይ . ክሊንት ሄንድሪክ ሃ.ጋ. ደ.ኣፍሪቃ
4ይ . ኣማኒኤል መንግስ ክለብ ባይክ ኤይድ
5ይ . ሲራክ ተስፎም ክለብ ኤሪ ተል
6ይ . ተስፋይ ምሕረትኣብ ክለብ ኤሪቴል
7ይ. ፔርፓውሎ ፊካራ ክለብ ኣሞረ-ቪታ
8ይ . ሚኪኤል ሃብቶም ክለብ ኤሪ – ቴል
9ይ. ናትናኤል መብራህቶም ክለብ ኤሪ-ቴል
10ይ . ዘመንፈስ ሰለሙን ሃ.ጋ.ኤርትራ
1. ኣብ ሓፈሻዊ ግዜ ን 3ተ መድረኻት ኣማኑኤል ጸጋይ ካብ ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ
ብ8:57:34 ብምዝዛም ኣብ መሪሕነት ብጫ ኣሎ። ብዘይካዚ ንጻዕዳ ማልያ መንእሰያት
ውን ኣየድፈራን ዘሎ ኣማኑኤል ጸጋይ።
2. ንብሉጽ ቮላቲስታ እትወሃብ ቀጠልያ ማልያ መሮን ተሾመ ብ 58 ነጥቢ ክመርሓ እንከሎ
ተስፎም ዑቕባማርያም ፣ ብ45 ነጥቢ 2ይ፣ደቡብ ኣፍሪቃዊ ክልየንት ሄንድሪክስ ድማ ብ 36 ነጥቢ 3ይ ተርታ ።
3. ንጉስ ዓቐብ ዘመንፈስ ሰለሙን ብ29 ነጥቢ ብገፊሕ ይመርሕ ኣሎ፣
4. ጋንታታት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ን ኤሪ-ተል ፣ኣስበኮ ።ሰምበልን ኣኸቲላ ትመርሖ።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 65 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 25 February 2018
ዞባ ሰሜን ኣመሪካ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ሓሙሻይ ዞባዊ ጉባኤ ኣካይዱ
ዞባ ሰሜን ኣመሪካ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ኣብ ዕለታት 17 ን 18 ለካቲት 2018 ሓሙሻይ ጉባኤ ከም ዘሰላሰለ፡ ዞባዊ ጉባኤ ብዝኽሪ ሰማእታት ተኸፊቱ፡ ዓመታዊ ጸብጻብ ስራሕ ብኣቦ-መንበር እቲ ዞባ ብጽሑፍ ተዳልዩ ከም ዝተነበን ጉባኤኛ ከም ዝተኻተዓሉን ካብ’ቲ ቦታ ዝመጸና ሓበሬታ ኣረጋጊጹ።
ቀጺሉ፡ ጸብጻብ ገንዘብ ብኦዲት ናይ’ቲ ዞባ ቀሪቡ ብምሉእ ድምጺ ከም ዝጸደቐ፡ ካብ ኣቦ-መንበር ውድብ ናብ ዞባዊ ጉባኤ ዝተላእከ መልእኽቲ ከም ዝተነበ፡ ብምቕጻል ነታ ካብ ናብ ክትመርሕ ዝጸንሐት ዞባዊ ሽማግለ ብምምስጋን፡ ንጉባኤ እትመርሕ ሰለስተ ዝኣባላታ ሽማግለ ብምምራጽ፡ ኣጀንዳ ሰሪዑ፡ ካብ ዝሓለፈ ጉባኤ ክሳብ ሎሚ ከመይ ጸኒሕና? እንታይ መዲብና እንታይ ኣሳሊጥና? እንታይ ጸገማትከ ኣጋጢሙና? ኣብ ዝብል ብልዝቡን ሓላፍነታዊ ኣገባብን ተመያይጦም ኣድላዪ ምትዕርራይ ከም ዝገበሩን ኣረዲኡ።
ኣብ መወዳእታ 5 ምሉኣት ኣባላትን ሓደ ተጠባባቕን ዘለዎም ዞባዊ ሽማግለን፣ ኦዲት ሽማግለ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ብምምራጽ ጉባኤ ብዕውት ኣገባብ፡ ከም ኣብ መኽፈቲ፡ ሰንበት 18 ለካቲት 2018 ኣብ ሰዓታት ናይ ምሸት ብዝኽሪ ሰማእታት ከም ዝተዛዘመን ገሊጹ።
ህግደፍ ኣብ ዘካይዶ ዘሎ ህዝባዊ ዝተስምየ ግዱድ ኣኼባ፡ ዝተዋህበካ መምርሒ ተቐቢልካ ካብ ምውጻእ ወጻኢ ዝርከብ ትምህርቲ ከም ዘየለ ተገሊጹ።
መላኺ ኢሳያስ፡ ነየናይ ሕጊ ምርኩስ ገይሩ ብዘይፍለጥ፡ ሓድሽ ኣወዳድባን ሓድሽ ግንባራትን ክፍጠር ኣለዎ ኢሉ ብዘውረዶ መምርሒ መሰረት፡ ኣብ በበይኑ ቦታታት ግዱድ ናይ ህዝቢ ኣኼባታት ይካየድ ከምዘሎ፡ ዛዕባ ናይ’ቲ ኣኼባ ድማ ዘይከም’ቲ ማዕከናት ዜናኡ ዘቕርባኦ ዜናዊ ጸብጻብ፡ መንግስቲ ከም’ዚ ዓይነት መምርሒ ኣውጺኡ ኣሎ ትቕበሉን ትትግብሩን ዝብል ቀጢን መምርሒ ደኣምበር፡ ዝኾነ ጠቓሚ ትምህርቲ ከምዘይብሉ ንስለ ድሕነት ስድራ ቤቶም ኣስማቶም ክግለጽ ዘይደለዩ ኣብ’ዚ ቀረባ ካብ ኤርትራ ዝወጽኡ ዜጋታት ሓቢሮም።
መሪሕነት ህግደፍ ንገዛእ ርእሱ ኣብ ባህሪኡን ፖሊሲኡን ዝኾነ ለውጢ ከይገበረን ከይተሓደሰን፡ ካድራት ልኢኹ ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታት፡ ብኣስገዳድ ህዝቢ ኣኪቦም፡ ከም ዘለዎ ኢሳያስ ንዝሃቦ ግዜጣዊ መግለጺ ብምድጋም፡ ካብ ሎሚ ንደሓር በዚ መምርሒ’ዚ መሰረት ትሰርሑ፡ ነዚ ዘይቕበል ከኣ ኣብኣ ተራኽበና ዝብል ሓይለ ቃል ኣስሚዖም ኣኼባኛ ከም ዝብተን፡ ኣብ መራኸቢ ብዙሓን ግን ህዝቢ እከለ ዓድን ከባብን ኣብ ዙርያ ሽግሮም ተመያይጦም ገምጊሞም ብዝብል ብሓሶት ተቓኒዩ ከም ዝቃላሕን ኣረጋጊጾም።
ኩባኒያ መጎዓዝያ ሓራት ንብዙሓት ስድራ ቤታት ጾም ዘሕደረት ትካል ምዃና ተፈሊጡ።
ዋንነታ ናይ ህግደፍ ዝኾነት ኩባኒያ መጎዓዝያ ሓራት፡ ንብዙሓት ኣብ መጎዓዝያ ዝነጥፉ ዝነበሩ ወነንቲ ኣውቶቡሳትን ታክስን ብዝተፈላለየ ግሁድን ዘይግሁድን ብነጻነት ዕለታዊ ንጥፈታቶም ከየካይዱ ብምቕያድ፡ ነቲ ዕዳጋ ብዘይተወዳዳሪ ክትብሕቶ ብምግባር፡ ምስ ስድራ ቤቶም ንከቢድ ማሕበራዊ ጸገም ክሳጥሑ ካብ ዝገበራት ንግዳዊት ትካላት ህግደፍ ሓንቲ ምዃና እሙናት ምንጭታት ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ሓቢሮም።
ኩባኒያ መጎዓዝያ ሓራት ክትምስረት እንከላ፡ ውጉኣት ሓርነት ሸር ከምዘለዎም’ኳ ተሓቢሩ እንተነበረ፡ ብተግባር ግን ዝርከብ እቶት ክንደይ ምዃኑ፡ መን ከምዝጥቀመሉ ብወግዒ ዝፍለጥ ነገር ከምዘየለ፡ ንመጎዓዝያ ኤርትራ ብዘይ ዝኾነ ተወዳዳሪ፡ ጸገም ነዳድን መለዋወጥን ኣቑሑትን ተቖጻጺራ፡ ወነንቲ ኣውቶቡስን ታክስን ግብሪ መንግስቲ እናኸፈሉ ካብ ስራሕ ወጻኢ ክኾኑ ብምግባር፡ ምስ’ቲ ዘሎ ክብሪ መነባብሮ ምስ ስድራ ቤቶም ንከቢድ ሽግር ክቃልዑ ገይራ ምህላዋን ኣረዲኦም
ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ካብ ኤርትራ ናብ ሱዳን ኣባጊዕ ከእትው ዝፈተኑ ነገዶ ተታሒዞም፡-
መንግስቲ ሱዳን መንግስቲ ህግደፍ ብክገብሮ ዝጸንሐ ዘይሕጋዊ ንጥፈታትን ኣንጻር ሱዳን ምስ መንግስቲ ግብጺ ዝፈጠሮ ናይ ተለኣኣኽነትን ዝምድናን፡ ዕዳጋ ርግኣት ስኢኑ፡ ጸጥታ ኣብ ሓደጋ ወዲቑ ብዝብል ምኽንያት፡ ካብ 5 ጥሪ 2018 ኣትሒዙ ምስ ኤርትራ ዘራኽቦ ቀንዲ መንገዲ ብወግዒ ዓጺይዎ ኣብ ዘሎ ወቕቲ፡ ኣስታት 400 ኣባጊዕ ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ብ9 መካይን ተጻዒነን ካብ ኤርትራ ናብ ሱዳን ክኣትዋ እንከለዋ ከም ዝተታሕዛ ንኣገልግሎት ዜና ሱዳን ሱና ብምጥቃስ ረድዮ ኤረና ብ19 ለካቲት 2018 ኣፍሊጣ።
እተን ኣባጊዕ ሕጋዊ ቅጥዒ ናይ ሕክምና ስለዘየማላኣ ንእንስሳ ሱዳን ሓደገኛታት ክኾና ይኽኣላ’የን ዝብል ስግኣት ከም ዘሎ፡ ክልተ ሱዳናውያን ዝርከብዎም ነተን ኣባጊዕ ሒዞም ዝነበሩ ኤርትራውያን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትዮም ከም ዘለው፡ መንግስቲ ህግደፍ ግን ነዚ ጉዳይ ኣመልኪቱ ዛጊት መግለጺ ከምዘይሃበን እታ ረድዮ ሓቢራ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 23-02-2018
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ንባባት፡ ሮሜ 8፡31-34፥ ያዕ 5፡14-ፍ፥ ግ.ሓ. 3፡112፥ ማር 9፡2-10 ስብከት፡ እግዚአብሔር ይረድኦ ውስተ ዓራተ ሕማሙ፥ ወይመይጥ ሎቱ ኵሎ ምስካቢሁ እምደዌሁ፤ አንሰ እቤ እግዚኦ ተሣሃለኒ፥ “ ሓሚሙ ምስ ደቀሰ እግዚአብሔር ይድግፎ፥ ካብ ሕማሙ ድማ የሕውዮ። አነኸአ ኦ ጎይታይ በዲለካ እየ እሞ ምሓረኒ ካብ ሕማመይ ከአ አሕውየኒ” መዝ. 41፡3~4።
መዝሙር: “ንአዳም አምላኹ ሰንበት ንዕረፍቲ ሰርዐ አይሁድ ንኢየሱስ ብናይ መን ስልጣን ኢኻ እዚ እትገብር ዘሎኻ በልዎ፥ ንሱ ኸአ አነ እገብር አሎኹ ንስኹም ከአ ብግብረይ እመኑ፥ አነ ጎይታ ሰንበት እየ፥ ንምሕረት ከአ አብአ እየ ንአይ አብ ምድሪ ሓጢአት ክሓድግ ተፈቒዱለይ እዩ። ናጽነት ክሰብኽ ንዕዉራት አዒንቶም ከብርሃሎም ከአ አቦይ ልኢኹኒ እዩ፟“ ዝብል እዩ።
አምላኽ አብ ምድራዊ ሕይወትና ብዝተፈላለየ መገዲ ይዛረበና፥ ብእምነት ቅዱስ ሕይወት ክንመርሕ ከምኡ አብ ርክባትና ሓቅን ፍትሕን ርትዕን ክነንግስ ከሎና ይዛረበና። አብ ገለ ክንርድኦ ጻዕሪ ዘድልዮ መገዲ ገሩ ገለ እዋን ከአ ዳርጋ ብቐሊል ክንርድኦ ብእንኽእል መገዲ ይዛረበና።
አብ ሰንበት ዘመጻጉዕ አይሁድ ነቲ ኢየሱስ ዘሕወዮ ሰብ እናረአዩ ክአምኑ አይደለዩን። ልቦም ዓጽዮም ነቲ ዝርእይዎን ዝሰምዕዎን ነገር ሓዲጎም ካልእ ክአምኑ ደልዮም። እስራኤላውያን እግዚአብሔር ብነብያቱ ገሩ ክዛረቦም እንከሎ ምስማዕ ይአብዩ ነሮም ሽዑ መከራ ስቓይ ይረኽቡ ነሮም። ሎሚ ንአምላኽ ክንሰምዕ ዝንበበና ቃል አምላኽ ካብ ማርቆስ እዩ።
አብዚ ጊዜ ጾም አርብዓ አምላኽ ሕጂ እውን ነቲ ሓደ ወዱ ምእንቲ ድሕነትና ክህበና ድላዩ እዩ። አብ ደብረ ታቦር ኢየሱስ ራእዩ ተለዊጡ ወዲ አምላኽ ምዃኑን መጻኢ ክብሩን ገሊጹ ንአና ኸአ መጻኢ ሕይወትና አበይ ክኸውን ከምዘለዎ ሓቢሩ። እታ ሓንቲ አምላኽ ካብ ነፍሲ ወከፍና ዝደልያ “ንወዱ ክንሰምዖ” ንክርስቶስ ነቲ ንአና ህያብ አምላኽ ዝኾነ እንተ ሰማዕና አብ ጉዕዞ ሕይወትና ብፍላይ አብዚ ጾም ዕዉታት ክንከውን ኢና።
ንአምላኽ ሰሚዕካ ምኽአል:
አብ ታሪኽ ድሕነት መጀመርያ ብእምነት ንአምላኽ ዝሰምዐ አብ ቅ. መጽሓፍ ከም እንረኽቦ አብርሃም እዩ። አብ ዘፍጥ 22፡1-18 ዘሎ እንተ አንበብና አምላኽ ንአብርሃም ፈተና ከም ዘቕረበሉ እሞ ብእምነት ከም ዝወጸ ነንብብ። አምላኽ ንአብርሃም ንሱ ክገብሮ ዘይደሊ ክገብር አይደለዮን። ብሓቂ ክንርእዮ ከሎና አምላኽ ንአብርሃም ንይስሓቕ ወዱ ክስውአሉ ክሓትት እንከሎ ነቲ ባዕሉ አምላኽ አብ ዳሕረዋይ ዘመን ንሓደ ወዱ ምእንቲ ድሕነት ኩልና ኢሉ ከም ዝስውዖ አቐዲሙ ዝሕብር እዩ። አምላኽ ንመስዋዕቲ ይስሓቕ ደው አቢልዎ ምኽንያቱ እምነት አብርሃም ንጹር ብሩህ እዩ ነሩ፥ ንድላይ አምላኽ ክገብር ፍቓደኛ እዩ ነሩ። አብርሃም ንአምላኽ መጀመርያ ሰሚዕዎ ድሕሪኡ ተኣዚዝዎ። ንአምላኽ ከሓጉስ ኢሉ ነቲ ሓደ ወዱ ክስውእ አይተጠራጠረን። ንመስዋዕቲ ዝኸውን ንአምላኽ ክሓቶ አይደለየን እኳ ድአ እቲ ሕቶ ብይስሓቕ ወዱ እዩ ቀሪቡ። አብ ክንዲ ንአምላኽ ንዝኾነ ነገር ምሕታት ነቲ ንእኡ እቲ ልዕሊ ኹሉ ዝኾነ ወዱ ክስውእ ፍቓደኛ ኮይኑ። አብርሃም ምስ አምላኽ ምጉዓዝ ልዕሊ ዝኾነ ነገር እዩ ሰሪዕዎ።
ካብ አብርሃም እንታይ ኢና ክንምሃር እንኽእል? መጀመርያ ንቃል አምላኽ አስተውዒሉ ክሰምዕ ምድላዩን ንድላይ አምላኽ ምእዛዙን። ካልአይ እምነቱ አብ አምላኽ ነዚ ኸአ በቲ ዘርአዮ ሕያውነት ገሊጽዎ። እዚ ዘሎናዮ እዋን ክንሓስብ ክነስተውዕል ዝሕግዘና እዩ። “ኦ አምላኽ ንአኻ ዘሓጉስ ክገብር እንታይ ክገብር ትደልየኒ” ኢልና መምስቲ ዘሎናዮ ሕይወት ብፍላይ ካብ አምላኽን ሰብን ፈልዩና ዘሎ ክንቅይር ክንሓድግ ከቢዱና ዘሎ ክንርእዮ የድሊ።
ቀዳመይቲ ንባብና ካብ መልእኽቲ ጳውሎስ ናብ ሰብ ሮሜ እያ፥ አብአ ሓደ ካብቲ ምሉእ ተስፋ ዝህብ ደስ ዘብልን ዘጸናንዕን አብ ቅዱስ መጽሓፍ ንረክብ ብፍላይ ክአ አብዚ እዋን ጾም ፵ ከአ ፍሉይ ትርጉም ንረኽበሉ። ጳውሎስ ሰለስተ ተስፋ ዘልኦ መረጋገጺ ነገራት ይነግረና፥ “ዝቋወመና የለን፥ ዝኸሰና የለን፥ዝፈልየና የለን”። እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ክገልጽ እንከሎ “አምላኽ ብዓቢ ሕያውነቱ ነቲ ሓደ ወዱ ካብ ሃበና ከመይ ደአኸ ምስኡ ኹሉ ዘይህበና” ይብል። ከምቲ አብ አብርሃም ዝረአናዮ ንብዙሓት ካባና ግን ዘጸግመና አምላኽ ንርእሱ ጠዓመኒ ዝብል አይኮነን። አብ ወንጌል ዮሓንስ “በቲ ሓደ ወዱ ዝአመነ ዘበል ኹሉ ናይ ዘለዓለም ሕይወት ምእንቲ ኺረክብ እምበር ከይጠፍእሲ፥ አምላኽ ንወዱ በጃ ኽሳዕ ዝህብ ክሳዕ ክንድዚ ንዓለም አፍቀሮ” (ዮሓ 3፡16) ይብል። እዚ ማለት አምላኽ ንአና ከድሕን ኢሉ ኩሉ ዝክአል እዩ ዝገብር። ግን እዚ ክኸውን ዝኽእል ምስቲ ሓደ ወዱ ኢየሱስ ክርስቶስ እንተ ተጎዓዝና ጥራሕ እዩ። እሞ ምስ መን እጉዓዝ አሎዅ ክንብል ግቡእ እዩ። አብዚ እዋን ምስ ኢየሱስ ክንጉዓዝ እንተ ኸአልና ክንፈርሕ የብልናን። ኩሉ እንገብሮ ምስ ድላዩ ዝሰመረ ኽኸውን፥ ብምሉእ እምነት ክንክተሎ፥ ብምሉእ ልብና ኸአ ክንሰምዖ እዩ። ከምዚ እንተ ገበርና ብርግጽ አብቲ አምላኽ ዝወሰነልና ክንበጽሕ አይኽከብደናን እዩ ምኽንያቱ ኢየሱስ ክርስቶስ ምሳና ይጉዓዝ ስለ ዘሎ። ጸገም ዝጓነፈና ንበይንና ክንጉዓዝ እንተ ፈተና ደንጒና ቀልጢፍና ክንደክምን ክንጋገን ኢና። ነዚ መሰረት ገሩ እዩ ጳውሎስ አብ ጽሑፉ ዘበራትዓና፥ “እቲ ዘጽድቖም አምላኽ ካብ ኮነ ነቶም ሕሩያት አምላኽ ዚኸሶም መን እዩ እቲ ዝዅንንከ መንዩ? ወላ ሓደ።
ናይ ሎሚ ወንጌል ካብ ማርቆስ ዝጸሓፎ ብዛዕባ ራእይ ኢየሱስ ከም ዝተለወጠ ዝነግር እዩ። ኢየሱስ ንሰለስተ ካብ ሓዋርያቱ ወሲዱ አብ እምባ ከም ዝደየበ አብኡ ራእዩን ግርማኡን ከም ዝተለወጠ ይነግረና። እዚ ስሙ ዘይንገር እምባ ምልክት እዩ። ከም አበሃህላ ቅዱስ መጽሓፍ እምባታት ዘመልክትዎ ካብቲ መዓልታዊ ሕይወት ወጺእካ አብ አምላኽ ምቕራብ እዩ ዘመልክት። ሙሴ አብ ደብረ ሲና ዓሰርተ ትእዛዛት ተቐቢሉ፥ ኤልያስ ምስ ሙሴ አብ ምልዋጥ ራኢይ ኢየሱስ ዝርአ አብ እምባ ቀርመሌዎስ ምስቶም ነብያት ብዓል ክገብሮ ዘለዎ ተልእኮ ተግሊጽሉ (፩ዘነ 18)፥ ኢየሱስ ን12 ሓዋርያቱ አብ እምባ ደይቡ መሪጽዎም (ማር 3፡13)፥ ዮሓንስ ወንጌላዊ ኢየሱስ ነቶም ህዝቢ ምስ መገበ አብ እምባ ሓዲግዎም ክጽሊ ከምዝኸደ ይነግረና (ዮሓ 6፡15)። እምባታት እምብአር ፍሉይ ናይ አምላኽ ነገር ዝፍጸመሎም እዮም። በዚ ምኽንያት እዩ አብ ሃገርና ብዙሕ ገዳማት አብ እምባታት ተተኺሉ እንረኽቦ።
ኢየሱስ አብ እምባ ምስ ደየበ ራእዩ ተለዊጡ ይብለና ወንጌል “ከም በረድ ጻዕድዩ” ይብል እዚ ኸአ ግርማ አምላኽ ዝገልጽ እዩ፥ ከምቲ አምላኽ ንሙሴ ዝበሎ እዩ “ሰብ ርእዩኒ ብሕይወት አይነብርን እዩ እሞ ገጸይ ክትርኢ አይትኽእልን ኢኻ” (ዘፀ 33፡20)። ነዚ ዝመሳሰል አብ ራእይ 3፡4 ብዛዕባ እቶም ሕይወቶም ብቅድስና ዝመርሑ ክዛረብ እንከሎ “ፃዕዳ ክዳውንቲ ተኸዲኖም ምሳይ ኪነብሩ እዮም” ይብል። ድሕሪ ትንሣኤ ዝተራእዩ መላእኽቲ ጻዕዳ ክዳን ዝተኸድኑ ከም ዝነበሩ (ማር 16፡4) ነንብብ። ጻዕዳ ክዳን ናይ ግርማን ክብርን ምልክት እዩ። አብ ሃገርና አብ ጊዜ ብዓላት ጻዕዳ ክዳን ንኽደን እዚ ኸአ ናይ ሓጎስ ናይ ክብሪ ምልክት እዩ። ቅ. ቍርባን ዝቕበሉ ጻዕዳ ይኽደኑ ንኽብሪ ኢሎም ስለዚ ጻዕዳ ምልክት ክብሪ እዩ።
አብቲ እምባ ናይ ክልተ ዓበይት ሰባት ሙሴን ኤልያስን ምህላው ነቲ ናይ ደቂ እስራኤል ምስ አምላኽ ዝነብሮም ፍሉይ ርክብ እዩ ዘመልክት። ክልቲኦም ኩሉ እቲ ዝነበረ ትጽቢትን ኵሉ ዝተነግረን አብ ኢየሱስ ክርስቶስ ከም ዝተፈጸመ ኢየሱስ ካብ ክልቲኦም ከም ዝዓቢ ዘርኢ እዩ።
አብቲ እምባ ናይ እቲ ክመጽእ ዘለዎ ግርማን ክብርን ዝገልጽ እሞ ቀጺልና ጸኒዕና እንተ ሰዓብናዮ ዝጽበየና ግርማን ክብርን ምልክት ሂቡ። አብዚ አምላኽ ክህበና አሰንድይዎ ዘሎ ህያባ ገሊጹልና። ንሱ ኸአ ኢየሱስ ክርስቶስ እቲ ሓደ ወዱ እዩ። ከምቲ አብ ቀዳማይ ንባብ ናብ ሰብ ሮሜ ዝረአናዮ እዚ ናይ ወንጌል ቃል እውን ናይ ተስፋ መልእኽቲ እዩ፥ ምኽንያቱ አምላኽ ነቲ ብኢየሱስ ክርስቶስ አቢሉ ዝውሃበና ግርማ ክብሪ ስለ ዝገለጸልና። ናይ ሎሚ ወንጌል አምላኽ ገሊጹን አነጺሩን ዝተዛረቦ “እዚ እቲ ዘፍቅሮ ወደይ እዩ ንእኡ ስምዕዎ” ዝብል እዩ። ሙሴ ነቶም ህዝቢ አብ ዘዳግም 18፡15 “እግዚአብሔር አምላኽኩም ካብ ማእከልኩም ካብ ሕዝብኹም ከማይ ዝበለ ነብይ ከተንሥአልኩም እዩ፥ ንእኡ ስምዕዎ” ይብሎም፥ እዚ አግፊሕና ክንርእዮ ከሎና ንኢየሱስ እዩ ዘስምዕ። ሎሚ ካባና ዝደልዮ ነገር እንተሎ “ክንሰምዖ” እዩ። እሞ ንኢየሱስ ሕጅን ንወትሩን ክንሰምዖ ስንድዋት ዲና? ንኢየሱስ ምስማዕ ማለት ሕይወትካ ምቕያር፥ አካይዳኻ ምቕያር እዩ ዘስምዕ። ከምቲ ዕለት ዕለት እንሰምዖ ቃል አምላኽ ኮንካ ምንባር፥ መዓልታዊ ጉዕዞ ሕይወትካ ምስ አምላኽ ምጉዓዝ፥ ኩነታት ብዘየገድስ አብ አምላኽ ምሉእ እምነት ምግባር፥ ንኢየሱስ ምስማዕ ማለት ንድላዩ ምእዛዝ ከምኡ ነቲ ቤተ ክርስትያን እተስተምህሮ አብ መዓልታዊ ሕይወትና ምትግባር እዩ።
ኢየሱስ አበይ ይግለጽ፥ አበይ ክዛረብ እንከሎ ክንሰምዖ ንኽእል? ብኻልእ አዘራርባ አምላኽ ብርግጽ ይዛረበናድዩ?እወ አምላኽ ኩሉ ጊዜ ይዛረበና። ፩ያ ብቅዱስ ቃሉ ገሩ ይዛረበና፥ ብትምህርቲ ቤተ ክርስትያኑ ገሩ ይዛረበና፥ በብዘሎናዮ ዕለታዊ ሕይወትናን ኩነታትናን፥ አብ ሕልና ብዝስምዓና፥ አብ ጉዕዞ ሕይወትና ዝጓነፉና ጽጉማት ሰባት ገሩ ይዛረበና። ንኢየሱስ ክንሰምዖ አብቶም ድኻታትን ንዑቓትን አብቶም ሃብታማት ምእንቲ ሕይወቶም ኩሉ ጊዜ አብ ፍርሃት ዝነብሩ ክንሰምዖ ንኽእል። አብቶም አብ ክንድኦም ሓደ ዝዛረበሎም ወይ ዝጣበቐሎም ዘይብሎም፥ አብ ሕሙማት ብፍላይ እቶም ዕድኦም ክኸፍሉ ዘይክእሉ፥ አብ አረገውቲ አብቶም ሓደ ዝርእዮም ዘይብሎም አብ ገዝኦምን አብ እንዳ አረጋውያን ተደርብዮም ዘለዉ፥ አብቶም ዘኽታማት ቆልዑት አብ ጎደናታት ዝርከቡ ሓደ ዝአልዮም ዘይብሎም፥አብ ምሉእ ዓለም ዝርከቡ ወጹዓት፥ ግፉዓት፥ ብፍላይ ብግፍዒ ሓንቲ ከይገበሩ ዝሞቱ ዝእሰሩ ዝጭወዩ፥ አብ ጎረበትና በይኑ ዝነብር ዝርእዮ ዘይብሉ ድኻ፥ አብቶም ብዝተፈላለየ ምኽንያት ክረዳድኡ ዘይክአሉ ስድራታት እሞ ብሰንኩ ዝጽገሙ ንኢየሱስ ክንርእዮን ክንሰምዖን ንኽእል። ነዚ ቀልጢፍና አብ ክንዲ እንታይ ገደሰኒ ኢልና እንሓልፎ ክንምልስ እንተ ኽኢልና ንኢየሱስ ክርስቶስ ፍቑር ወዲ አምላኽ ክንሰምዕ ክኢልና ማለት እዩ።
፪ይ ንአምላኽ ክንሰምዖ ክዛረበና ከመይ ኢልና ሱቕ ከም እንብል ክንምሃር አሎና። አብ ገዳማት ሓደ ክብቲ ሕግታቶም ጊዜ ጸጥታ ዝብል እዩ፥ አብዚ ጊዜ ዘረባ አይፍቀድን ኩሉ ጸጥ ኢሉ ይኸይድ ድምጺ አይስማዕን እዚ ኸአ ካብ ድምጺ ሰብ ድምጺ አምላኽ ንምስማዕ እዩ። ሱቕ ምስ በሉ ንድምጺ አምላኽ ክሰምዑ ዘደናግር የለን፥ አምላኽ አብ ጸጥ ዝበለ እዩ ዝስማዕ። አብዚ ጊዜ ጾም ከመይ ገርና ሱቕ ከም እንብል እሞ ንድምጺ አምላኽ ልብናን ቀልብናን እንኸፍተሉ ክንደሊ አሎና.
አብ ሱቕታ ንርእስናን ንአምላኽን ክንርኢ ንኽእል። አብ እዋን ሱባኤ ኩሉ ሰብ ዝፈትዋ እዋን ሱቕታ እዩ። አብ ሱቕታ እንኸዶ ዘሎና መገዲ ክንርኢ ንኽእል፥ ንጸዋዕታ አምላኽ መልሲ ክንህብ ንኽእል። እቶም ሰለስተ ሓዋርያት አብቲ ጎቦ ጽምዋ ክብሪ ኢየሱስ ክርእዩ ክኢሎም ንሕና እውን ካብዚ ጫውጫውን ዕግርግርን ዝመልኦ ሕይወት አብ ጽምዋ ንእቶ እሞ ሽዑ ቃል አምላኽ ክንሰምዕ ኢና።
አብ መጨረሻ ክርስቶስ ክብሩን ግርማኡን ይገልጸልና። ግን ቅድሚ እዚ ግራማ ምግላጹ ክሓምም ክስቀል ክቕበር (ክመውት) አለዎ። ንሕና እውን አብ ክብርን ግርማን አምላኽ ክንሳተፍ እንሓልፎ ስቓይን ውርደትን ሕማምን ሞትን ክህልወና አለዎ። ብፍላይ አብዚ እዋን ጾም መስቀልና ጸርና ዕለት ዕለት ንአምላኽ እናሰማዕና ነቲ ክንገብሮ ተሳኢኑና ዘሎ ርኹስ መንፈስ ክንስዕር ክንቃለስ አሎና። ነቲ ክብርን ግርማን አምላኽ ቅድሚ ምስታፍና ከምቲ ንሱ አብ ሕይወቱ ዘርአየና ከምኡ ክንሓልፍ አሎና። ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ እምብአር ትምህርቱ ክንሕደስ ዝጽውዕ እዩ። ክንቅይር ካብ አምላኽን ሰብን ፈልዩና ንዘሎ ክፍአትና ሓዲግና አብ ቅድስና አምላኽ ክንሳተፍ ንጽዋዕ አሎና። እዚ እዋን ጾም አምላኽ አብ ግላውን ሓበራውን ሕይወትና ክመልሰና ብምሉእ ልቢ ንስምዓዮ።
ቅዱስ ዘመነ ጾም ገሩ ሕድገት ኃጢአትናን እንረኽበሉ ንአምላኽ ሰሚዕና እንኽእለሉ ጸጋ የውርደልና።
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ


text:
ጅግንነት ኣብ ልዕሊ ድኽነት እዋኑ ዝጠልቦ ውራይ!
“ጅግና ማለት ኣብ ዝተዋፈረሉ ዓውደ ስራሕ ዝዕወት እዩ” ዝብል ኣበሃህላ ሜጀር ጀነራል ሓየሎም ኣርኣያ ኣሎ። ሜጀር ጀነራል ሓየሎም ኣርኣያን ብፆቱን ኣንፃር ፀረ ህዝቢ ዕጡቓት ሓይልታት፣ ብፍላይ ድማ ኣንፃር ስርዓት ደርግ ዝወዓሉሎም ዓውድታት ኲናት ቆፂርካ ዝውድኡ ኣይኮኑን። ኣብ ዓውደ ኲናት ህይወትካ ኢኻ ትስውእ፤ ወይ ኣካላትካ ትጎድል። ነዚ ኹሉ ዝፈልጥን ንባዕሉ ኣብ ዓውደ ኵናት ዝተዃሽሐን ጅግና ሜጀር ጀነራል ሓየሎም ኣርኣያ እዩ እምበኣር ጅግንነት ኣብ ዓወደ ኲናት ጥራሕ ዝውሰን ከም ዘይኾነ ዝገለፀ። ኣብ ምኽባር ሰላም፣ ኣብ ህዝባዊ ምምሕዳር፣ ኣብ ውልቀ ስራሕ ንግዲ ኮነ ኪነ ጥበባዊ ወይ ካሊእ ልምዓታዊ ምንቅስቓስ ሓላፍነትካ ብኣግባቡ ምፍፃም ጅግንነት ከም ዝኾነ እዩ እቲ ኣበሃህልኡ ዘመልኽት። ካብዚ ተበጊስካ እንትርአ ህዝብና ኣንፃር ድኽነት ዝገብሮ ዘሎ ፅኑዕ ቃልሲ ጅግንነት ካልኣይ ምዕራፍ እዩ። ድኽነት ነበረ ንምግባር ዝተፈላለዩ ኣንፈታት ተታሒዞም እናተተግበሩ እንትኾኑ ካብዚኣቶም መናእሰይ ኣብ ደኣንት ተዋፊሮም ዝፍፅምዎም ዘለዉ ዘተባብዑ ስራሕቲ ተጠቀስቲ እዮም።
ኣብ ከተማ እንትጮ ብልምዓት ደኣንት ዝፍፀም ዘሎ ንጥፈታት መርኣዩ ጅግንነት ልምዓት ገይርና ብኣብነት ክንርእይ ደሊና። ነባሪ እታ ከተማ መንእሰይ ግሩም ዮውሃንስ ክሳብ 2003 ዓ/ም ኣብ ዝተፈላለዩ ንጥፈታት ምስ ፀንሐ ኣብ ሓደ ጥሉል ስራሕ ክዋፈር ከምዘለዎ ወሲኑ። ኣዋህሊልወን ዝነበረ 30 ሽሕ ብር ብምሓዝ ድማ 2003 ዓ/ም ቆርቆቦ (ኣድጊ እምኒ ዝፀዓነሉ መሳርሒ)፣ ቆርቆሮን ምስማርን ወዘተ ክሸይጥ ጀሚሩ። እቲ ስራሕ ፅቡቕ ዕዳጋ ስለ ዝነበሮ ኣብቲ ዓመት 100 ሽሕ ትርፊ ረኺቡ። በተን 30 ሽሕ ብር ስራሕ እንትጅምር ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብኣውድ መስርሕታት ህንፃ ዝህቡዎ ነጋዶ ረኺቡ። እቲ ብኣውድ ዝወሰዶ ብምሻጥ ዕዳኡ ይምልሰሎም ማለት እዩ። ብኸምዚ ኣብቲ ፈላሚ ዓመት 100 ሽሕ ብር ክረክብ ክኢለ” ይብል ምኽኣሉ መንእሰይ ግሩም ኣውጊዑና።
ኣብ 2004 ዓ/ም እውን ነቲ ስራሕ ኣጠናኺሩ ስለዝቐፀለሉ መጠን እቶቱ እናወሰኸ ከይዱ። ስለዝኾነ ኣብቲ ዓመት 120 ሜትር ካሬ መሬት ብ120 ሽሕ ብር ዓዲጉ። ካብኡ ሓሊፉ መስርሕታት ህንፃ ካብ ኣዲስ ኣበባ ብናይ ባዕሉ ገንዘብ ብበዝሒ ናብ ምምፃእ ተሰጋጊሩ። ብኸምዚ ዓቕሚ እናጥረየ ምስከደ እቲ ዝዓደጎ ቦታ ፎቕ ክሰርሖ ብምሕሳብ ሰሪትዎ። ቀስ ብቐስ ድማ ህንፀቱ ጀሚርዎ። ብተወሳኺ ኣብ 2006 ዓ/ም ወለዱ ኣብ ዝሃብዎ ካሊእ ቦታ ንመንበሪ ዝኸውን ኣርባዕተ ክፍሊ ገዛ ሰሪሑ። ኣብ 2007 ዓ/ም ድማ 800 ሽሕ ብር ካብ ባንኪ ብምልቃሕ ስራሕቱ ኣጠናኺሩ ቀፂሉ። ኣብዚ እዋን ቀዳማይ ደብሪ ዝሃደሞ ኮይኑ ንግዲ መሳርሕታት ህንፃ ብሰፊሑ ተተሓሒዝዎ ይርከብ። ካብቲ ዝተለቅሖ 800 ሽሕ ብር ነቲ 400 ሽሕ ከምዝመለሰ እውን ይገልፅ።
ካብ 30 ሽሕ ብር ተበጊሱ በዚ ዝተገለፀ መንገዲ ዝተጓዓዘ መንእሰይ ግሩም ኣብ ባንኪ ፍርቂ ሚልዮን ብር ዘለዎ ኮይኑ ብድምር ልዕሊ ሓደ ነጥቢ ሓሙሽተ ሚልዮን ብር ካፒታል ከም ዝወነነ ይገልፅ። ኣብዚ ደጋጊሙ ዝገለፆ ነገር ድማ ኣሎ። “እቲ ቀንዲ ጥንካረ ናይ ባዕልኻ እዩ። ‘ክልወጥ እየ’ ኢልካ ክትኣምን ኣለካ። ኣነ ከም ዝልወጥ ኣሚነ እየ ነዚ ስራሕ ጀሚረ። እዚ ከም ዘለዎ ኮይኑ ኤጀንሲ ልምዓት ደኣንት ሓደ ማእኸል ከተማ እንትጮ እውን ጥቡቕ ክትትልን ደገፍን ይገብሩ እዮም። ብፍላይ ንደኣንት ዝሃቡና ስልጠናታት፣ ዘመቻቸዉልና መስርሒ ቦታን ልቓሕ ገንዘብን ነቲ ኣመዝጊበዮ ዘለኹ ዕብየት ወሳኒ ግደ ነይርዎ” ይብል መንእሰይ ግሩም። ነዚ ዝገለፅናዮ፣ ኣብ ደኣንት በርቲዕኻ እንተድኣሰሪሕኻ ክሳብ ክንደየናይ ክትልወጥ ከምእትኽእልን ብመንፅር እዚ ኣብ ከተማ እንትጮ ዘለዉ መናእሰይ ዝሰርሕዎ ዘለው ስራሕቲ ንምርኣይን ዝኣክል እምበር እቲ ዝርአይ ጭቡጥ ምንቅስቓስ ብብርኪ ከተማ እንትጮ እዩ ዘሎ።
ኣብ ከተማ እንትጮ ጠቕላላ 2,018 ውዳበታት ደኣንት እንትህልው ነዚኦም ዘንቀሳቕሱ ሰብ ዋና ድማ 2,484 እዮም። ኣብ ስራሕቲ ደኣንት ካብ ዝተዋፈሩ ነበርቲ ድማ እቶም 2,064 ኣባላት ውድብ እዮም። ትካላት ደኣንት እቲ ከተማ ኣብ 12 መሰረታዊ ውዳበ ዝተወደባ እንትኾና እተን 10 ብሞዴላት ኣመራርሓ ዝምርሓ እየን። ብተወሳኺ ኣብ 96 ጉጅለታት ልምዓት፣ 96 ዋህዮታትን ኣብ 477 ኔትወርክታትን ዝተወደባ እየን። ካብዚኣተን እተን 90 ጉጅለታት ልምዓትን ዋህዮታትን ብሞዴላት ኣመራርሓ እንትምርሓ እተን 451 ኔትዎርክታት እውን ብሞዴላት ይምርሓ። እዘን ውዳበታት ብሞዴላት ብምምርሐን ድማ እቶም ኣመራርሓ ዝህብዎ መሪሕነት ካብ ፍልጦ ዝተበገሰ ስለ ዝኾነ ሓጋዛይ ኮይኑ እዩ። ካሊእ ድማ እቶም ኣመራርሓ ዝብልዎ ቀዲሞም ዘተግብርዎ ስለ ዝኾነ ዝጠራጠርን ዝቃወምን ኣባል ንኸይህሉ ሓጊዙ እዩ።
ውዳበታት ደኣንት ከተማ እንትጮ ኣመራርሓአን ጥራሕ ዘይኮኑስ መንቀሳቐስተን እውን ኣብነታውያን ንምግባር ፃዕሪ ይግበር እዩ። ብመሰረት እዚ እቶም 1,121 መንቀሳቐስቲ ኣብነታውያን /ሞዴላት/ ክኾኑ ክኢሎም እዮም። እዚ ብውልቀ ኾነ ብውዳበ ዘሎ ፅቡቕ ውፅኢት ክመፅእ ዝኸኣለ ድማ ብመተሓባበርትን ሰብ ሞያን ኤጀንሲ ልምዓት ደኣንት ፅቡቕ መሪሕነት ስለ ዝዓረፎ እዩ።
ስራሕቲ ብኣሃዛዊ መረዳእታ ነፂርካ ንምርኣይ ትልምን ኣፈፃፅማን 2009 ዓ/ም ዳህሲስና ኢና። ኣብዚ ዓመት 600 ሓደሽቲ ደኣንት ንምፍጣር ትልሚ ተታሒዙ 100 ምኢታዊ ዝተፈፀመ እንትኸውን ቀዋሚ ዕድል ስራሕ ድማ ን1,800 ነበርቲ ንምፍጣር ተተሊሙ 1,650 ነበርቲ ክፍጠረሎም ክኢሉ እዩ። ካብኡ ሓሊፉ ግዝያዊ ዕድል ስራሕ ን503 ነበርቲ ክፍጠር ትልሚ ተታሒዙ ን526 ነበርቲ ዕድል ስራሕ ተፈጢሩ እዩ። ምትእስሳር ዕዳጋ እውን ብትኹረት ዝተሰርሐሉ ጉዳይ እዩ። ን817 ትካላት ደኣንት ዕዳጋ ክተኣሳሰሩ ትልሚ ዝተትሓዘ ኾይኑ ን929 ትካላት ደኣንት ናይ 57 ሚልየንን 432 ሽሕን 776 ብር ምትእስሳር ተገይሩ እዩ።
ትካላት ደኣንት ንኣሳልጦ ስርሖም ልቓሕ ከምዘድልዮም ይፍለጥ እዩ። ብመሰረት እዚ ትሸዓተ ሚልዮንን 731 ሽሕን 611 ብር ንምልቃሕ ተተሊሙ 10 ሚልዮንን 302 ሽሕን 522 ብር ኣብ ልቓሕ ውዒሉ እዩ። እቶም ኣሃዛት ዕውት ኣፈፃፅማ እዮም ዘመላኽቱ። እዚ ክኸውን ዝኸኣለ ድማ ኣብ ማሕበረሰብ እታ ከተማ ልዑል ግንዛበ ስለዝተፈጠረ፣ ስጡም ደገፍን ክትትልን ዝምልከቶም ኣካላት ስለ ዘሎ እዩ።
ተጠቀምቲ ልምዓት ደኣንት እዞም ልዕል ክብሉ ደገፍ እንትግበሩሎም ካፒታሎም ንኽዓብየ እዩ። እዚ ድማ ብምዕቛር እውን ክድገፍ ኣለዎ። ብመሰረት እዚ 2,948 ተጠቀምቲ 77 ሚልዮንን 213 ሽሕን 022 ብር ክዓቑሩ ትልሚ ተታሒዙ 3022 ተጠቀምቲ 65 ሚልዮንን 248 ሽሕን 66 ብር ክዓቑሩ ክኢሎም እዮም። ሓደሽቲ ደኣንት እንትፍጠሩን እቶም ኣብ ስራሕ ዝፀንሑ እንትዓብዩን ድማ መስርሕን መሸጥን ቦታ ክመቻቸው ግድን ይኸውን። ስለዝኾነ ን150 ተጠቀምቲ 6,728 ሜትር ካሬ ክወሃብ ተተሊሙ ን176 ተጠቀምቲ 6,828 ሜትር ካሬ መሬት ተዋረቡ እዩ። እዚኣቶም እቶም ቀንዲ ንጥፈታት ሓደ ማእኸል ከተማ እንትጮ እዮም። ሓደ ማ\እኸል ማለት ንመንቀሳቐስቲ ደኣንት ጠቕላላ ግልጋሎት ዝወሃበሉ ቤት ዕዮ ማለት እዩ።
ኣብ ወረዳ ኣሕፈሮም ኣርባዕተ ሓደ ማእኸል እዮም ዘለዉ። ንሳቶም እውን ሓደ ማእኸል እንትጮ፣ ሓደ ማእኸል ድብድቦ፣ ሓደ ማእኸል ገርሁ ስርናይን ሓደ ማእኸል ፈረስ ማይን እዮም። ካብ ውሽጢ እዚኣቶም ዝበለፀ ምንቅስቓስ ዘለዎ ድማ እቲ ብዝርዝር ዝረኣናዮ ሓደ ማእኸል እንትጮ እዩ። እዚ ብብርኪ መንግስቲ ክልል ኮነ ፌደራል ኣፍልጦ ዝተውሃቦ እዩ። ንኣብነት ኣብ 2008 ዓ/ም ከም ሓደ ማእኸል ከተማ እንትጮ ብብርኪ ክልል ኮነ ፌደራል ኣብ ቅድሚት ዝተሰርዐ ኮይኑ ፋክስ፣ ፕሪንተርን ምስክር ወረቐትን ተሸሊሙ እዩ። መተሓባበሪ እቲ ማእኸል ኣይተ ፍስሃ ግርማይ ድማ 6000 ብር፣ ሜዳሊያ፣ ዋንጫን ወረቐት ምስክርን ተሸሊሞም እዮም።
ኣብ 2009 ዓ/ም እውን እቲ ሓደ ማእኸል ብብርኪ ክልል ቅድሚት ዝወፀ ኮይኑ ሓደ ዋንጫ፣ ኮምፒተርን ፕሪንተርን ተሸሊሙ እዩ። መተሓባበሪ እቲ ሓደ ማእኸል ኣይተ ፍሰሃ እውን ንኻልኣይ ግዜ ዋንጫ፣ ሜዳሊያን 5000 ብርን ተሸሊሞም እዮም። ከም ቤት ፅሕፈት ኤጀንሲ ልምዓት ደኣንት ወረዳ ኣሕፈሮም ድማ ብ2008 ዓም ብብርኪ ክልል ካልኣይ ወፂኡ ዋንጫ እንትሽለም ለምዘበን እውን ብተመሳሳሊ ብብርኪ ክልል ካልኣይ ወፂኡ እዩ። ከምቲ “ጅግና ኣብ ኲናት ጥራሕ ኣይኮነን ዝፍጠር።” ዝተብሃለ ኣብ ልምዓት ዕውት ምዃን እውን ካሊእ ጅግንነት እዩ። ኣብ ከተማ እንትጮ ዘሎ ምንቅስቓስ ደኣንትን ከይዲ መሪሕነትን በዚ ኣብነት ይጥቀስ። ስለዚ ካልኦት ከተማታት እውን ነዚ ፅቡቕ ተመክሮ ከተግብርኦ ኣለወን። መናእሰይ እውን ተጠቀምቲ ኣንፈትን ፖሊሲን ውድብናን መንግስትናን ብምዃን መነባብሮኦም ክልወጡ ይግባእ።


text:
ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ብ6 ለካቲት ኣብ ከተማ ዓሰብ ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፡ ንጥፈታት 2017 ብምግምጋም – ኣብ መደባት 2018ን ትግባረኡን ዘትዩ።
ኣብቲ ዝቐረበ ጸብጻብ፡ ወለንታዊ መርመራ ናይ ዝገብሩ ዜጋታት ቊጽሪ ብ42 ሚእታዊት ከምዝዓበየ፡ መጠን ምሕዋይ ካብ ‘ዓባይ ሰዓል’ 95 ሚእታዊት ከምዝበጽሐ፡ ኣብ ምክልኻል ስግረ-ዶባዊ ሕማማት ምስ ኩሎም መሻርኽቲ ኣድማዒ ስራሕ ከምእተዓመ በሪሁ።
ሓላፊ ጨንፈር ሚኒስትሪ ጥዕና ኣብ’ቲ ዞባ፡ ኣቶ ኣሰፋው ገብረሚካኤል፡ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ዓቕሚ-ሰብን ንዋትን ዝተገብረ ዕብየት፡ ኣብ ዕለታዊ ንጥፈታት ትካላት ጥዕና ዓቢ ኣበርክቶ ከምዝነበሮ ጠቒሱ፡ ክሳብ ርሑቕ ከባቢታት ዝዝርጋሕ ወፍሪ ክታበት ኣብ ምዕዋት ንዝነበረ ተራ መሻርኽቲን ኮምን ሞጒሱ።
ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ – ኣምባሳደር መሓመድ-ስዒድ ማንታይ፡ ተረጋጊጹ ዘሎ ተጠቃምነት ህዝቢ ኣብ ትካላት ጥዕና – ውጽኢት ጐስጓሳትን ኣስተምህሮታትን ሞያውያንን ካልኦት መሻርኽቲ ኣካላትን ምዃኑ ብምሕባር፡ ገና ዘይተጠርነፈ ህዝቢ ስለዘሎ፡ እናተንቀሳቐስካ ዝወሃብ ኣገልግሎትን ትምህርትን ክድፋኣሉ ኣዘኻኺሩ።
ተሳተፍቲ፡ ኣብ ገለ ንኡሳን ዞባታት ዘሎ ሕጽረት ኣምቡላንሳት ፍታሕ ክናደየሉ፡ ዓቕሚ ሞያውያን ክብ ንምባል ስልጠናታት ክወሃብ ዝብሉን ካልኦትን ርእይቶታት ኣቕሪቦም።


text:
ሓበሬታ ብዛዕባ ንግደት ኢየሩሳሌም
ኣብ 2010 ዓ.ም.ግእዝ (2018 ዓ.ም.ፈ) በዓለ ፋሲካ ናብ ኢየሩሳሌም ክትነግዱ ትደልዩ ምእመናንን ምእመናትን ካብ ዕለት 22 ክሳዕ ዕለት 29 ኅዳር 2017 ዓ.ም.ፈረንጂ ንሓደ ሰሙን ዝጸንሕ ብኣካል ፓስፖርትኩም ኂዝኩም ብምቕራብ ክትምዝገቡን ዘድሊ ቅጥዒ ክትመልኡን ከምእትኽእሉ ቤት ጽሕፈት ነጋድያን ኢየሩሳሌም ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ይሕብር። ዝኾነ ብቤት ጽሕፈት ነጋድያን ኢየሩሳሌም ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ዘይተማእከለ ዝግበር ጉዕዞ ዘሕትት ምዃኑ ብተወሳኺ ይሕብር።
ቦታ ምዝገባ፥-
1. ነባርነትኩም ኣብ ኣሥመራ ዝኾንኩም ኣብ ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ ሃገረ ስብከት ኣሥመራ
2. ነባርነትኩም ኣብ ዞባ ማእከል ዝኾንኩም ኣብ ቤት ጽሕፈት መንበረ ጵጵስና ማእከል
3. ነባርነትኩም ኣብ ሃገረ ስብከት ደቡብ ዓዲ ቀይሕ ዝኾንኩም ኣብ ቤት ጽሕፈት መንበረ ጵጵስና ከተማ ዓዲ ቀይሕ
4. ነባርነትኩም ኣብ ሃገረ ስብከት ደቡብ መንደፈራ ዝኾንኩም ኣብ ቤት ጽሕፈት መንበረ ጵጵስና ከተማ መንደፈራ
5. ነባርነትኩም ኣብ ሃገረ ስብከት ድባርዋ ዝኾንኩም ኣብ ቤት ጽሕፈት መንበረ ጵጵስና ከተማ ድባርዋ
6. ነባርነትኩም ኣብ ዞባ ዓንሰባ ዝኾንኩም ኣብ ቤት ጽሕፈት መንበረ ጵጵስና ከተማ ከረን
7. ነባርነትኩም ኣብ ዞባ ጋሽ ባርካ ዝኾንኩም ኣብ ቤት ጽሕፈት መንበረ ጵጵስና ከተማ ባረንቱ
8. ነባርነትኩም ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ዝኾንኩ ኣብ ቤት ጽሕፈት መንበረ ጵጵስና ከተማ ባጽዕ
9. ነባርከትኩም ኣብ ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ዝኾንኩም ኣብ ቤት ጽሕፈት መንበረ ጵጵስና ከተማ ዓሰብ
ቤት ጽሕፈት ነጋድያን ኢየሩሳሌም ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ


text:
ሰብኣውነት፡ ዓለት ሕብርን ዕድመን ዘይፈሊ ስምዒት ውሑዳት ሰባት! ብተኽሊት ከሰተ ኣብ ብዙሕ ከባቢታት ዓለምና ኲናት ፡ ባህርያውን ሰብ ዝሰርሖን ሓደጋ፡ ስደትን ምፍንቓልን ኣብ ዝረኣየሉ ዘሎ እዋን፡ ወዲ ሰብ ካብዞም ሓደጋታት ንምህዳም ዘይፈልጦም በረኻታትን፡ ባሕርታትን ጥሒሱ መዕቆቢ ኣብ ዝረኽበለን ሃገራት ክኣቱ ይረአ። ነዚ ኣሻቃሊ ጉዑዞን ፍልቀትን ብክልተ ዓይኒ ዝረኣየሉ […]
ቅየዐ፡ ጨውን ሰበስጣናት ኤርትራን! ብዳኒኤል ተስፋይ ሃገራዊ ወትሃደራዊ ምስጢር ንምዕቃብን፡ ድሕንነት ንጭብጥታት ናይ’ዚ ጸብጻብ’ዚ ኣብ ምእካብ ንዝሓገዙኒ ሃገራውያን ንምሕላውን፣ እዚ ተፍጻም’ዚ ዝተፈጸመሉ ቦታን ክፍሊ ሰራዊትን፡ ኣስማት እቲ ጸብጻብ ዝምልከቶም መራሕቲ ሰራዊትን ብምስጢር ክሕዞ ተገዲደ ኣሎኹ። እቲ እዚ ፍጽሚት’ዚ ዝኾነሉ ቦታ […]
ህይወትና ብምንጽጻር ሽሻይ ገብረሃንስ ኣብ እስራኤል እንተ ዝህሉ፡ ካብ ሰዓት ሰለስተ ወጋሕታ ኣትሒዘ ኣብቲ ዘይውዳእ መስርዕ ቀንፈዘው ክብል ኣብ ቤት ጽሕፈት ኢሚግረሽን ምሃለኹ። ኣብ ወርሒ ሓንሳእ ወይ ክልተ ግዜ ለይቲ ዝትንስኣሉ ምኽንያት፡ ናብ ገነት ዘእቱ […]
ኣቦይ ቀሺ ዘገርግስ፡ እወታዊ ኣተሓሳስባ ኣብ ተግባር! Awet Mengsteab መንቀሊ እዚ ዛንታ መኪናይ ተሰሪቓ ዝሓደረትሉ ሓደ ንግሆ እዩ። ኣስመራ፡ መኪና ሰሪቖም ዝጎዛዝዩ ሰረቕቲ ተዘሪኦማ ኣለዉ እዩ ክውረ ወሪሑ። እዞም ወሓላሉ ሰረቕቲ ነታ መኪና ናብ መሕረዲ ቦታ ወሲዶም ድሕሪ ምጒዛይ፡ ባሌስትራኣን ኣእጋራን ንመደበር፡ ሞቶራኣ ንተሰነይ፡ ካራሶርያኣ ንቬርሙዳ ትርያንግል እዮም ያኢ […]
8 መጋቢት፡ ምህናጽ ሰብኣውነት ዶ ወይስ ጉዳይ ማዕርነት? ብ ምሉኣለም ገረዝግሄር ዓመት መጸ፡ ዘመኑ ኣብ ዘብለ ታሪኽ ተደኒስካ ሕመቕካን እህህታኻን ንገዛእ ነብስኻ ምዝንታው ካብ ዘሰልቸውኒ በዓላት እንተልዮም፡ ምጽንባል 8 መጋቢት መዓልቲ ደቂ’ንስትዮ’ዩ። እዚ በዓል’ዚ (ምናልባት ከም በዓል ዝሓስብዎ ሕብረተሰብ እንተልዮም?) እንተ ካብ ርድኢት እንተስ ካብ ትርጉም ምኽላእ ዝብገስ […]


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 29 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 07 November 2017
መንግስቲ እስራኤል ዘይሕጋውያን ዝበሎም ኤርትራውያን ዝርከብዎም ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት ናብ ካልእ ሃገር ንምስግጋር ዘኽእሎ ስምምዕ ከም ዝኸተመ ተገሊጹ።
መንግስቲ እስራኤል ነቶም ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ናብ’ታ ሃገር ኣትዮም፡ ኣብ ሽቕለት ተዋፊሮም ብረሃጾም ዝነብሩ ዘለው ስደተኛታት፡ ካብ ኣፍልጦ ንጉዳይ ስደተኛታት ዝምልከት ትካል ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ሰናይ ፍቓድ እቶም ግዳይ ዝኾኑ ስደተኛታትን ናብ ካልእ ሃገር ከሰጋግሮም ዘኽሎ ስምምዕ ከም ዝገበረ ምንጭታት ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ካብ ሃገረ እስራኤል ኣብ ዝሰደድዎ መልእኽቲ ኣረጋጊጾም።
እስራኤል ሃዮም ዝተባህለ ጋዜጣ፡ “ቀይሕ ካርድ ንዘይሕጋውያን” ብዝብል ኣርእስቲ ዘስፈሮ ጽሑፍ ብምጥቃስ፡ 15 ሽሕ ስደተኛታት ብዘይድሌቶም ናብ ኣስማተን ዘይጠቐሰን ሃገራት ኣፍሪቃ ከሰጋግሮም ቀዳማይ ሚኒስተር ናይታ ሃገር በንያሚን ናታን ያሁ፡ ስምምዕ ከም ዝኸተመን ኣረዲኦም።
ሓላፊ ቤት ማእሰርቲ ዒራዒሮን እሙን ኣገልጋሊ ኢሳያስን ከም ዝነበረ ዝተነግረሉ ለተናል ኮለኔል
ኢሳቕ ኣርኣያ (ወዲ-ሃኪም) ብሕማም ምኽንያት ከም ዝሞተ ተፈሊጡ።
መዋቲ ኮለኔል ኢሳቕ ኣርኣያ፡ ነቶም ብ2001 ኣብ ቀይዲ ዝኣተው ኣባላት ኣመራርሓ ግንባርን መንግስትን ዝነበሩን ካልኦትን ኣብ ምእሳር ልሉይ ተራ ከም ዝነበሮ፡ ኣብ ሱዳን ልዕሊ 6 ኣዋርሕ ሕክምናዊ ክንክን ተገይርሉ ክድሕን ብዘይ ምኽኣሉ ኣብ መበል 50 ዓመት ዕድሜኡ ከም ዝሞተ፡ ብ27 ጥቅምቲ 2017 ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣሰና ዝረኸብናዮ ዜና ኣረዲኡ።
እቲ ኣገልጋሊ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ዝነበረ፡ ለተናል ኮለኔል ኢሳቕ ኣርኣያ፡ ብሕዱር ሕማም ንነዊሕ ክሳቐ ምጽናሑ፡ ስራሑ ድማ ብካልእ ተተኪኡ ከም ዝነበረ፡ ኮይኑ ግን ብማዕዶ፡ ከም’ዚ ተባህለ ከምዚ ተሰርሐ እናበለ ናብ ኢሳያስ ክጽብጽብ ምጽንሑን ኣፍሊጣ
ኣኽባሪ ሕጊ ኢጣሊያ ኣብ ንግዲ ደቂ-ሰባት ተዋፊሩ ነይሩ ብዝብል ጥርጠራ ኣብ ኢጣሊያ ተቐይዱ ዘሎ ኤርትራዊ መድሃነ ተስፋ ማርያም በርሀ ናይ ዲ ኤን ኤ ምርመራ ከይገብር ከልኪልዎ።
ወዲ 29 ዓመት መድሃነ ተስፋ ማርያም በርሀ፡ ኣብ’ቲ ዝሓለፈ ዓመት፡ ብገበን ምስግጋር ሰባት ተጠርጢሩ ብፖሊስ ሱዳን ከም ዝተታሕዘ፡ ጓል 59 ዓመት ወላዲቱ ካብ ኤርትራ ናብ ኢጣሊያ ተጓዒዘን ወደን ምዃኑ ንምርግጋጽ ናይ ባህሪ ምርመራ ( ዲ ኤን ኤ) ከም ዝገበራ፡ ይኹን ግን ኣኽባሪ ሕጊ ከምዘይተቐበሎ ንማዕከን ዜና ጋርዲያን ብምጥቃስ ረድዮ ኤረና ብ27 ጥቅምቲ 2017 ሓቢራ።
እቲ መጋባእያ ብሮቡዕ 25 ጥቅምቲ 2017 ኣብ ከተማ ፓሌርሞ ከም ዝተኻየደ፡ ኣብ’ቲ መጋባእያ ብኣካል ዝተረኽባ ወላዲት፡ ኣነ ወደይ ካብ ዘይወዓሎ ክሲ ነጻ ንምውጻኡ’ዩ ርሑቕ ተጓዒዘ መጺአ፡ ይኹን ግን እቶም ሒዘሞ ዘለው ክቕበሉኒ ኣይከኣሉን ኣረጋጊጻ።
ኣብ ኢጣልያ፣ ብዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂ ሰብ ብዝልዓለ ዝህደን ዘሎ ወዲ 35 ዓመት መድሃኔ ይሕደጎ መርእድ፣ ኣብ ሱዳን ካብ ዝርከብ ኤምባሲ ኤርትራ፣ ብስም ሓዉ ናይ ኤርትራ ፓስፖርት ኣውጺኡ ናብ ዱባይ ከምዝመላለስ ነቲ ጉዳይ ብቐረባ ዝከታተልዎ ዘለዎ ወገናት ከም ዝሕብሩ ድማ ኣፍሊጣ።
ትሕተ ዕድመ ተመሃሮና ናብ ወተሃደራዊ መደበር ክኸዱ ኣይነፍቅድን ዝበሉ
ኣመሓደርቲ ቤትምህርቲ ሰሚርናዮ ኣስመራ ከም ዝተኣስሩ ተገሊጹ።
ኣመሓደርቲ ናይ’ቲ ኣብ ኣስመራ ብካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ናይ ትመሓደር ቤት ትምህርቲ ሰሚናርዮ ዝኾኑ ዓጃኑ ዝዓዶም ኣባ ጵውሎስ ሃይለን ዓደብዑር ዝዓደን ሲስተር ትንሳኤን ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብሓይልታት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ከም ዝተኣስሩ ናይ ቀረባ ምንጭታት ሓቢሮም።
እቶም ግዳይ ማእሰርትን ስቓይን ኮይኖም ዘለው ኣመሓደርቲ ናይ’ታ ቤተ-ክርስትያን፡ ክፍሊ ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ነታ ቤት ትምህርቲ ብምዕጻው ነቶም ገና ትሕቲ ዕድመ ዘለው ተመሃሮ፡ ናብ ወተሃደራዊ መደበር ሳዋ ክወርዱ ንዝሃብዎ ትእዛዝ፡ ተመሃሮና ንሕና ምስ ሞትና ጥራሕ ትወስድዎም፡ ቤት ትምህርትና’ውን ኣይንዓጹን ብዝብል ብሰንጠቕ ስለ ዝተቓወምዎም እናዳፍኡ ወሲዶም ከም ዝዳጎንዎም ኣረዲኦም።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 30-10-2017
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ክሮኮም፡ ዝተፈላለየ ኣማራጺታት መንበር-ኣባይቲ ኣሎ። ኣብዚ ምምሕዳር ከተማ’ዚ፡ በቲ ምምሕዳር እትወነን ትካል ክራይ ኣባይቲ
ክሮኮም-ቡስተደርን ብርክል ዝበላ ካልኦት ናይ ግሊ ትካላትን ይርከባ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብዚ ምምሕዳር ከባቢ’ዚ ብርክት ዝበሉ ተዛረብቲ ኣልኦት ቋንቋታት ይርከቡ። ንምጥቃስ ዝኣክል፡ ዓረበኛ፡ ሶማል፡ ኢራነኛ ትግሪኛን ዓፋርን ይርከብዎም።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ’ዚ ምምሕዳር ከባቢ’ዚ እታ ዝዓበየት ከተማ፡ ክሮኮም እያ። ኣብዛ ማእከል ምምሕዳር ናይቲ ከባቢ ዝኾነት፡ ድኳናት መዓልታዊ ኣስቤዛ (ኢካ)፡ ባንኪ፡ ቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣርበትስፎርመድሊንገን)፡ ክሊኒካት-ስኒ፡ ማእከል-ጥዕና፡ ፋርማሲ ከምኡ ውን ማሕበራዊ ቤት-ጽሕፈት ምምሕዳር ከተማ ይርከብ። ብዜካ’ዚ ውን ክፍሊ-ጥዕና ህጻናት፡ ኣዴታት፡ ቤት-ንባብ፡ ማሕበረ-ስነ-ኣእምሮኣዊ ጉጅሌታትን ካልእን ይርከቡ። ኣብቲ ብትሪፍፑንክት ሞንግፋልድ (ብኣዲ ብዙሕነት) ሓደስቲ ዝኾኑኩም ስደተኛታት ንዝተፈላለየ ጉዳያት ዝምልከት ሓገዝ ክትረኽቡ ትኽእሉ። እዚ ዝተጠቕሰ ቦታ፡ መኣዲ-ርክብ ሓደስቲ እዩ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ከተማ ክሮኮም፡ ቤት-ትምህርቲ፡ ክፉት መውዓሊ-ህጻናት፡ መውዓሊ-ህጻናትን ግያዊ መእለዪ ወይ መጽንሒ ቆልዑን ይርከብ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
መውዓሊ-ህጻናት፡ ፍሉይ ኣብያተ-ትምህርታት፡ መባእታዊ ደረጃ ቤት-ትምህርቲ፡ ባህላዊ ቤት-ትምህርቲ ኣብ ምሉእ ምምሕዳር ከተማ ይርከብ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ከተማ ክሮኮም፡ ማእከል ትምህርቲ-ዓበይቲን ህዝባዊ ናይ ላዕለዋይ ደረጃ ቤት-ትምርህቲ (ፎልክ-ሆግስኩላ) ይርከብ። ኣብታ ኣብቲ ከባቢ እትርከብ ከተማ ኦስተርሹንድ ከኣ፡ ናይ ካልኣይ-ደረጃ ቤት-ትምህርትን ዩንቨርስትርን ይርከባ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ከተማ ክሮኮም፡ ሕክምና፡ ፍሉይ ክፍሊ-ጥዕና ህጻናትን ከምኡ ውን ክሊኒክ-ስኒ ውን ይርከብ። እቲ ናይ ዞባ ሕክምና ውን ኣብ ከተማ ኦስተርሹንድ ይርከብ። ናብ ከተማ ኦስተርሹንድ ብመኪና 20 ደቓይቕ ይወስድ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ኣብ ኦስተርሹንድን ክሮኮምን ማእከል ትርጉም ኣሎ። ምምሕዳር ከተማ ክሮኮም ከኣ፡ ምስቲ ኣብ ከተማ ስቶክሆልም ዝመደበሩ፡ ትካል ትርጉም ኦቢሲ፡ ስምምዓት ኣለዎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣገልግሎት መጎዓዝያን ኣብ ከተማ ክሮኮም፡ ስሉጥ እዩ ክበሃል ይከኣል። እዚ ዞባ’ዚ፡ ብባቡርን ኣውቶቡሳትን ምስ ኩሉ ከባቢታት ሽወደን ይራኸብ። ካብ ክሮኮም ናብ ኦስተርሹንድ ብኣውቶቡስ 30 ደቓይቕ ብመኪና ከኣ 20 ደቓይቕ ይወስድ። ካብ ክሮኮም ብቐረባ እትርከብ ከኣ፡ ከተማ ኦስተርሹንድ እያ። ኣብ መንጎዘን ክልተ ከተማታት ውን መዓልታዊ ዝንቀሳቐሳ ባቡራት ኣለዋ። መዕርፎ-ነፈርቲ ውን እንተኾነ ኣብ ከተማ ኦስተርሹንድ ኣሎ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ከትማ ክሮኮም ናትኩም ትካል ክትገብሩ ትኽእሉ ኢኹም። ሞያዊ-ልምምድ፡ ምፍታን ስራሕ፡ ግብራዊ ሞያዊ ልምምድ ክትገብሩ ትኽእሉ። ብዜካ’ዚ ኣብዚ ቦታ ውን ምስ ዕዳጋ-ስራሕ ዝተተሓሓዘ መደባት ውን ኣሎ። ንኣብነት ውሕስነት ስራሕ ንመንእሰያት፡ ውሕስነት ስራሕ ንዓበይቲ፡ ስራሕ ማእከል ዝገበረ መደብ ተሃድሶ ድሕሪ ሕማም ወይ ማህሰይቲ፡ መእትወኢ ስራሕ ንቐዲሞም ሓሚሞም ዝነበሩ ከምኡ ውን ምስ ምርካብ ስራሕን ምኽርን ዝተተሓሓዘ ንጥፈታት ይርከብ።
ኣብዚ ቦታ’ዚ፡ ምስ ዕዳጋ-ስራሕ ዝተተሓሓዘ ፕሮጀክቲታት ውን ኣሎ። ንኣብነት፡ ዕሙቕ ምምማይ ዕቕምታትን ተመኵሮታትን፡ ምኽርን ድጋፍን ኣብ መስርሕ ምርካብ ስራሕ፡ ብተሓጋግዚ ተሰኒኻ ልምምድ-ስራሕ ምግባርን የጠቓልል።
ምምሕዳር ከተማ ክሮኮም፡ ሓደ ካብቶም ዝወሓደ ቁጽሪ ሽቕሎት-ኣልቦነት ዘለዎም ከተማታት ኣውራጃ ያምትላንድ እዩ። እዚ ኸኣ፡ በቲ ሓደ ወገን እታ ከተማ ኣብ ጥቓ ኦስተርሹንድ ትርከብ ብምዃናን፡ ስሉጥ ኣገግልግሎት መጎዓዝያ ምህላዉን እዩ፡ ከምዚ ክኸውን ዝኸኣለ። ኣብ ምምሕዳር ከተማ ክሮኮም፡ ኣስታት 1000 ንጡፋት ትካላት ይርከባ። መብዛሕትአን ናይዘን ዝተጠቕሳ ትካላት ነኣሽቱ ኮይነን ካብ 10 ዝወሕዱ ሰራሕተኛታት ይርከብአን።
መብዛሕትእን እዘን ትካላት መሰንዒ-ማእከላት ኮይነን፡ ኣብ መዳይ ስርሓት-ኣግራብ፡ መዓልታዊ ሃለኽቲ ከምኡ ውን ኣብ ሓምላይ ጽላት ዝነጥፋ ትካላት ውን ይርከብአን። ኣብ
መርበብ-ሓበሬታ፡ ቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣርበትስፎርመድሊንገን)፡ ተወሳኺ ሓበሬታ ትረኽቡ።


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ሞያዊ ዓቕሚ ክኢላታት ንምዕባይ ዝሕግዝ ስልጠና ከም ዝሃበ ኣፍሊጡ፡፡
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ንመሓውር ሰራሕተኛታቱ ወረዳታትን ከተማታትን ብኣውራ ከይዲ ስራሕ ምክባር ሕጊ እቶትን ኢንተለጀንስን ላዕለወት ኪኢላታት ንኩሉ መዳያዊ ዓቕምን ክእለትን ዝወነነ ልምዓታዊ ሰራዊት እቶት ንምፍጣር ንኪኢለታት ዓቀብቲ ሕጊ፣ ገበን መርመርቲ፣ ኣማራርሓ ስራሕቲ ስግኣት፣ ፍሉይ ኦዲተርን አንተለጀንስን ንተኸታታሊ 4 መዓልቲ ዝኣክል ኣብ ከተማ ኣኽሱም ስልጠና ከምዝሃበ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ገሊፁ።
ከም ቀንዲ ትሕዝቶ እቲ ስልጠና ዝተበሃሉ ብማንዋል ተደጊፎም ዝቐረቡ ነጥብታት ኣብ ኣዋጃት ምምሕዳር ግብርን ታክስን ዘለዎ ተመሳሳልነትን ኣፈላላይን ፣ ኣገዳስቲ መምርሕታት፤ ደንብታትን ብምቕራብ፤ ምስ ስራሕቲ ስግኣትን ፍሉይ ኦዲተርን ዝተተሓሐዘ ኣብ ሕጋውነት ግብርን ኣወሳስና ግብርን ብዝርዝር ብጉጅለን ናይ ሓባር መድረኽን ተዳሊዮም ብምቕራብ፤ ሕዚ ብጭቡጥ ኣብ ስርሖም ዘጋጥሞም ፀገማትን መፍትሕታትን ብመልክዕ ሕቶን መልስን ብተወሳኺ ቀሪቦም ብዕምቆት ክሪእዎን ክግንዘብዎን ናብ ሓደ ምርድዳእን ተመጣጣኒ ዓቕሚ ክፈጥረሎም ዓሊሙ ዝተዳለወ መድረኽ ምንባሩ ወናኒ ኣውራ ከይዲ ስራሕ ምክባር ሕግን ኢንተለጀንስን ኣይተ ተስፋይ ታደሰ ገሊፆም።
ተሳተፍቲ እቲ ሞያዊ ስልጠና ብወገኖም ዓብይ ዓቕሚ ከምዝፈጠረሎምን ዝተወሃቦም መደብ እንትፍፅሙ ምስ መዳርግቲ ኣካላትን ከፈልቲ ግብሪን ኣናተረዳዳእኻን ግንዛበ እናስፋሕኻን ምሰ ቅበሊት ዘይ ምቑራፅ ዝረአዩ ፀገማት ንምፍታሕ ከም ዝሰርሑ ተዛሪቦም።
ኣብ መወዳእታ ኣብቲ ስልጠና ተረኺበን መጠቓለሊ መልእኽቲ ዘመሓላለፋ ዋና ዳሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ንስልጠንቲ “ዘመኑ ብሩህ ተስፋ ዘለዎ ብምዃኑ ኣብ ግብሪ ፅቡቕ ግልጋሎት ብምሃብን ሰናይ ምምሕዳር ብምንጋስን ዝተመሃርናሎም ዕጥቅታትና ብምስጣም ክልልና ኣብ ሕርሻን ጥዕናን ዝረኸበቶም ዓወታት ኣብ ሕጋውነት ግብሪ ምርግጋፅ ክንደግሞ በርቲዕና ንስራሕ” ብምባል ንሰልጠንቲ መልእኽተን ድሕሪ ምትሕልላፍ ኣብ ዘይሕጋዊ ተግባራት ንዝተዋፈሩ ነጋዶ መምሃራይ ዝኾነ ስጉምቲ ክወስዱ ከም ዘለዎም እውን ወሲኸን ኣገንዚበን።
ዳይሬክቶሬት ርክብ ህዝቢ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
በዝሒ ጎብነይቲ
We have 37 guests and no members online


text:
Eritrea Singled Out at 37th Session UN HR Council as Country of "Grave Concern"Written by EPDP Information Office
The human rights situation in Eritrea is again discussed as a problem of "very grave concern" to everybody, including to Africa, at the 37th Session of the UN Human Rights Council currently holding meetings in Geneva. So far, Eritrea was hotly debated on 12 March and again on 14 March with more talks to follow during this Session started on 26 February and due to continue till 23 March 2018. The rare privilege of Enhanced Interactive Dialogue on Eritrea took place on 12 March, and the problem was again at the Session on 14 March alongside North Korea.
This is a must listen clip to all concerned: ttp://webtv.un.org/watch/enhanced-id-sr-on-human-rights-in-eritrea-30th-meeting-37th-regular-session-human-rights-council/5749738297001/
Ms. Kate Gilmore, the Deputy High Commissioner of the UN Office of the High Commissioner for Human Rights (OHCHR), reported the continuation of "severe urtailment" of all basic rights in Eritrea, which among the "most least free" countries of the world. Ms. Sheila Keetharuth, the UN expert on Eritrea, presented her oral report describing Eritrea as a notorious state keeping :its detainees until death", and mentioned the death of the 93-year old Haj Mussa as the latest one in this sad list. Even the African Commission for Human and Peoples Rights was at hand to express the African Union's "deep concern" of what has been going in Eritrea since a long time. He called on the Asmara regime to start respecting regional and international instruments on peoples political and human rights. Many other speakers lamented the unchanging human rights situation in Eritrea.
Again speaking at the 37th Session of the Human Rights Council (HRC) on 14 March, Ms. Gilmore reiterated that gross violations of human rights in Eritrea like arbitrary detention are "still the norm" in that country where nothing has changed since OHCHR's last updates to the Council.
She said a delegation of the OHCHR was in Asmara for the fourth time last October and had to conclude once more that the only option remaining is to keep alive "the findings of the 2016 Commission of Inquiry on human rights in Eritrea". Her other topmost concern was the situation in North Korea.
Ms Gilmore said the issues raised with the Asmara authorities included access to justice, ending the indefinite national service, release of people who were arbitrary detained, and enacting a constitution. She added, "Though the [HRC] resolution requested the Government to provide the Office of the High Commissioner for Human Rights with information on the identity and whereabouts of all detained persons, this information had not been provided" till now.
The Eritrean delegate as usual denied the OHCHR report and instead claimed that the regime is "committed to protecting the human rights of its citizens and efforts had been invested to address existing challenges".
In the general debate, speakers voiced concern over deteriorating human rights situations across the world and called for implementation of relevant UN resolutions, further stressing that "the persecution and silencing of journalists, political opposition members, and rights defenders remained serious concerns in many countries," of course including in Eritrea, where widespread perpetration of crimes against humanity was reported by the UN Commission of Inquiry on human rights in Eritrea.
The 37th HRC Session is a mid-term event receiving oral reports from all concerned. The main Session for written reports and decisions will be held in June-July this year. Eritrean human rights activists are deeply concerned about the fate of the UN Human Rights Rapporteur because Ms Sheila Keetharuth is intending to resign at a time when the Eritrean regime and its supporters are pushing to dissolve the mandate.
ቃል ሓው ረዘነ ተስፋጽዮን ኣብ ሰላማዊ ሰልፊ ስቶክሆልምWritten by ረዘነ ተስፋጽዮን
ዝኸበርኩም ተኻፈልትን ኣዳለውትን ናይዚ ሰላምዊ ሰልፊ።
ኣነ ረዘነ ተስፋጽዮንየ ዝብሃል። ኣብ ገጠር ኤርትራ ዝተወለድኩን ድሕሪ ራበዓይ ክፍሊ ምውድአይ ናብ ኣስመራ ንትምህርቲ ዝመጻእኩን። ኣብ ኣኽርያ ሪጋ ሶማል ን 4 ዓመት ተቐሚጠ። ኣብ መጀመርያ ሓንቲ ክፍሊ ክንካረ መደብ ዘወጻእና ሰለስተ ተምሃሮ ኢና ነርና። ሓሙስ መዓልቲ ውዕል ክራይ ሓንቲ ክፍሊ ብሰልስተ ብር ንወርሒ ክንከፍል ተወዓዒላና ንጽባሒቱ ናብ ስድራና ከድና። ኣብቲ ዘመንቲ ብዘጋጠመ ናይ ኣንበጣ ሓደጋ: ንሓረስቶት ኣብ ዓቢ ሽግር ዘውደቐሉ እዋን ነይሩ። ብኡ እቲ ሳልሳይና ብምኽንያት ትምህርቲ ኣቛሪጹ: ዓርቢ ንዓዲ ምስ ከደ ሰንበት ኣይተመልሰን። ኣነን ኣብርሃም ግን እቶም ሓደ ክፍሊ ከካርዩና ዝሓሰቡ ስድራ ቤት እንዳቦይ ቢሐ ኲነታትናን ጸገምናን ምስ ረኣዩ ሓንቲ ሩም ብነጻ ሂቦምናስ መግብና ባዕለን እተን ሓደስቲ ኣደታትና ኣናገበራ ንዓመት ምስ ቀጸልና: ኣብርሃምውን ትምህርቲ ኣቋሪጹ። እቲ ዝተሓተ ክገብሩሉ ዝኽእሉ ዝነበሩ ስድርኡ ኣይሓገዙን ብምኽንያት ድኽነት። ኣነ ግን ብሓገዝ እንዳቦይ ቢሐ ምስተን ውሑድ ሓገዝ ስድራይ ምስኦም ከም ወዶም ኮይነ ቀጺለ።
ኣብ ሪጋ ሶማል መጺኦም መንፈሳዊ ፍልምታት ዘርእዩ ካብ ቃኘው ስተሽን ዝመጹ ኣመሪካውያንን ምስኦምውን ደቂ ሃገር ካብ ወንገላዊት ቤት ክርስትያን ነይሮም። ኣብ መጀመርያስ ዳርባ እምንን ማዕጸኦም ብምህራምን ኢና ንህውኽ ዝነበርና። ኣነን ካልኦት መንእስያትን። ጸኒሕና ግን ብፍላይ ኣነ ኣብ ምርኣይቲ መንፈሳዊ ፍልምታት ኣድሂበን ፈትዮዮን። ሓደ መዓልቲ ወንጌል መጽሓፍ ቅዱስ ሂቦሙኒ። ሒዘያ ንገዛ ከይደ ነቶም ተወሰኽቲ ወለደይ ኣስላም ኣርእየዮም። እዞም ስድራ ቤት ኣስላም ነቲ መጽሕፍ ከንብቦ ኣተባቢዖሚኒ። ብቐጻልውን ምንባብ መጽሓፍ ቅዱስ ፈትየ። እንዳቦይ ቢሐ ሰብኣውነት ብግብሪ ኣርእዮም መንፈሳዊ ሂወተይ ብግቡእ ንኽምልመል ዝመኸሩዮም። ናይ ቊልዕነት እምነተ ሃይማኖተይ ዝኾስኮሱን ንኹሉ ኣማኒ ብኽብሪ ክርኢ ዝገበረትን ኣስላመይቲ ስድራ ቤትያ። ከምኡ ስለዝኾነ ኣብቲ ኮሙኒዝም ፋሽን ዝነበረሉ ስብዓታትውን ደስኪሉ ደኣምበር እምነተይ ኣይጠፍአን።
እዚ ሕጂ ግህሰት እምነታት ኣብ ኤርትራ ከም ስርሑ ተተሓሓሒዝዎ ዘሎ ጒጅለ ህግደፍ ብ1977 ኣብ ቀዳማይ ጉባኤ ህዝባዊ ሓይልታት ንጵንጠቆስተን ጆሆቫ መሰኻኽርን በሃይን ፍጥረታት ሃጸይነትየን ብምባል ወጊዙ ኣብ ፕሮግራሙ ድማ ኣስፊሩ ነይሩ። ኣነን ከማይን ዕሽስ ኢልና ሓሊፍናዮ። ብ 1993 ረፈረንዱም ምክፋል ኣቢኹም ኢሉ ንጆሆቫ መሰኻኽር ካብ ስራሕ ኣውጽኡን ኣሳጒጒን ህግደፍ። ስቕ ኢልና ሓሊፍናዮ። ድሕሪ ኩናት 1998-2000 ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሕግን ቁዋምን ኣብ ኤርትራ ይሃሉ ንዝብል ሓሳብ ብምጭፍላቕ ንኣበገስቱን ግዜጠኛታትን መቁሑ። እዝከረኒ ኣብዛ ሕጂ ተኣኪብናላ ዘለና ቦታ ብዕለት 18 መስከረም 2001 ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ዝገበርናሉ ውሑዳት ነርና። ምስኡ ዝተተሓሓዘ ንኣመንቲ ጰንጠቆስተ ብፍላይ ንመራሕቶም ክኣስርን ከቕህምን ጀሚሩ። ቤት ጾሎታትም ዓጽዩ። ንምእካቦም ኣጊዱ። ጰንጢቆስታውያን ግን ንፖለቲካ ህግደፍ ስለ ዝተቛወሙ ዘይኮነስ ህግደፍ ዝኾነ ዓይነት ምእካብ ስለዝጻባእዩ። ናይ ሃጸይነት ፍጥረታት ኢሉ ስለ ዝጀመረ ምስ መንግስቲ ኣመርካ ኸኣ መበኣሲ ገይርዎም። እምበር ጰንጠ ኤርትራስ መራሕቶም ምስ ተኣስሩን ተመቁሑንውን ንሕና ብጾሎት እምበር ብካልእ ኣጋባብ ኣይንቋወምን ኢና ኢዮብ ዝብሉ፣ ብፍላይ እዞም ኣብ ስደት ዝነብሩን መራሕቶምን። ከም ግቡእ ግን ዓው ኢሎም! ንእሱራት ደቂ እምነቶም ከእውዩሎምን ክጠርዑሎምንዩ ዝግባእ ዝነበረ፣ እዚ ግን ነቲ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ስቕ ኢልና ምርኣይና ምኹኑይ ኣይገብሮንዩ። መንፈሳዊ ጽሑፋት ካቶሊካዊት ቤት ክርስትያን ንኸይወጽእ ኣጊዱ ህግደፍ። ስቕ ኢልና ኣሕሊፍናዮ። ንብረቶምውን ሃጊሩ። ንብረት ወንገላዊት ቤተ ክርስትያን ህግደፍ ወሲዱ መራሕቲ ቤት ክርስትያን ወንገላዊት ኣጽቂጦም። ኲልና ኣጽቂጥና ስቕ ኢልና። ንፓትርያረክ ተዋህዶ ቤት ክርስትያን ህግደፍ ሓይሩ። ገለ መእምናን ተቛውሞ ከርእዩ ከለው ካልኦት ዜጋታት ኣጽቂጥና። ምጽቃጥ ጥራይ ዘይኮነስ ክሳብ ሕጂ መሳርሕን ኣገልገልትን ህግደፍ ብምዃን ብኽሕደት መሰል ኤርትራውያን ብምጥላዕ ንቤተ ክርስታያን ተዋህዶ መሳርሒ ዝገብሩ ኣለው።
ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመታት ንቤት ክርስታያን ተዋህዶ ብካድረታትዩ ከመሓድራን ክፍንጥሓን ጸኒሑ ዘሎ። ስለያዊ መሳርዓት ህግደፍ ብፍላይ ንተዋህዶ ቤተ ክርስታያን ኣብ ውሽጣ መንበሩ ተኺሉ ፋሕ ብትን ከምዝኣትዋ ገይሩሎ። እታ ቤት ክርስትያን ኣብ ክልተ ተገሚዓ ኣላ። ንምእታው ኢድ ህግደፍን ጸጥታዊ ኣሰራርሕኡን ዝቋወሙን ንምልኪ ዝእዘዙን ብምዃን።
ስርዓት ህግደፍ ንኣመንቲ ሃይማኖት ካፋፊሉን ጎዛዝዩን ክሃርም ካብ ዝጅምር ዓመታትዩ ኣሕሊፉ። ዝኾነ እምነት ስለዘገድሶን ስለዘይኣምንን ዝኣምንንውን ኣይኮነን። ምእካብን መሰልን ዝበሃልዩ ዝጸልእ ህግደፍን መራሒኡን። ዝኾነ ሰብ ወይ ዜጋታት ብነጻ ድልየቶም ክእከቡን ርእይቶኦም ከልኪሉን ስላጣኑ ንምንዋሕ ጥራይዩ ዝሰርሕን ዘጋፍዕን።
ከም መእሰሪ ዘይብሉ ማእዶ ፋሕ ስለዝበልናሉ ከም ኲዕሲ እግሪ ንመላእ ህዝቢ ይጻወተሉ ኣሎ ህግደፍ። እዚ ሕጂ ኣብ ልዕሊ ቤት ትምህርቲ ድያእ ኣልኢላስላሚያ (ብልምዲ መድረሳ ስታዝ በሽር መሓመድኑር) ተባሂላ እትፍለጥ ቤት ትምህርቲ ኢዱ ከእቱ ብምፍታን ህገደፍ ካብ መማህራን ተመሃሮ ወለድን ከጋጥሞ ከምዝጸንሐ: ናይዚ ቀረባ ግዜ ዜና ኮይኑ ጺኒሑዩ። ሓላፊ ቤት ትምህርትን መማህራንን ነቲ ብስርዓት ህግደፍ ዝቐረበሎም ስነ-ስርዓት ምልውዋጥ: ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን ብሓባር ክመሃሩ ኣለዎም ዝብል ጸቕጢ: ደቂ ኣንስቶዮ ሕጃብ ወይ መቕንዓት ጌረን ናብ ቤት ትምህርቲ ከይኣትዋ: ሃይማኖታዊ ትምህርቲ ከይወሃባ ዝብል መምሪሒታት ስለዝተቓወሙ ስርዓት ህግደፍ ንህዝቢ ንምርዓድ ሓላፊ ቤት ትምህርትን ገለ ማምህራንን ብለይቲ ካብ ገዝኦም ጨውዩ ኣብ ማእሰርቲ ከምዘእተዎም ተፈሊጡ ኣሎ።
ሰሉስ ዕለት 31 ጥቅምቲ 2017 ህዝቢ ኣስመራ ብሓፈሻ: ህዝቢ ኣኽርያን ከባቢኡን ድማ ብፍላይ: ተቛውምኡ ንምግላጽ ኣብ ጽርግያ ኣብ ዝወጽኣሉ: ወተሃደራት ህግደፍ ጠያይቲ ብምዝናብ ከርዕድዎን ክብትንዎን ፈቲናም። እቲ ተቛውሞ ግን ኣብ ካልእ ቦታታት ኤርትራ ከረን: ኣቑርደት: ኣፍዓበትን ዓሰብን ከምዝለሓመ ዝተፋላለዩ ምንጭታት ሓቢሮም ኣለው።
ህግደፋውያን ብባዶ ሰለስተ ኣቢሎም ንናይ ወዲ ዓሊ ጅግንነታዊ ተበግሶ ናይ ኣስላም ምንቅስቓስዩ ኢሎም ክብልልዎ ከም ዝፈተኑ፣ ነዚ ናይ ሕጂ ድማ ”ኢሳያስ ምስ ኣመሪካ ክዕረቕ ኣብ ዝሓሰበሉን ዘውግዓሉን ግዜ ኣስላም ተሲኦም” ዝብል ነውሪ ኣሰንዮም ሰባብ መርዞም ይነዝሑ ኣለው። እዚ ግን ከሐንነና ድኣምበር ድምብርጽ ክብለና የብሉን።
ክቡራት ተኻፈልቲ! ብረታዊ ቃልሲ ንነጻነት ኣብ መታሕት ኤርትራ ጀሚሩ። ህዝባዊ ማዕበል ንሓርነት ብኣኽርያ ጀሚሩ ኣብ መታሕት ኤርትራ ምቅልሑ ምወዳእታ ዕምሪ ህገደፍን መሃንድስ ኲሉ ምብታን ህዝቢ: ኢስያስ ኣፈወርቅን ሓመድ ድብኡ ዘቃረበ ደወልዩ። ኣነ ብዕድመ ካብቶም ዝዓበዩ ሓውኹም ወይ ኣቦኹምየ። ክመክር ድማ ኣፍቁዱለይ። እዞም ነዚ ሰላማዊ ሰልፍዚ ዝወጠንኩም ኣስላምና ክርስትያና አእምነትና ኣብ መስጊድን ቤት ክርስትያንን ኣብ ውሽጥናን ዓቂብና፣ ነዚ ከም ስጋ ጒዚ ጎዛዝዩ ዝበልዓና ዘሎ ከይሰ ስርዓት ህግደፍ ብሓባር ኮንና ን ኣብ ሽወደን ዘለና ኤርትርውያን ካብ ግዝኣት ህግደፍ ክንጋላገል ክንሰርሕ ምስ ናይ ሓርነት ኣሕዋትኩምን ኣሓትኩምን ብሓባር ክንትስእ ብቐጻሊ ክትሰርሑን ክትሕግዙን እላቦ። ህግደፍን መራሒኡን ከይጠፍኡ ራህዋ ህዝቢ ኤርትራ ኣይክመጽእንዩ። ጥፍኣት ህግደፍን መራሒኡን እተምጽእ ሓይሊ ኸኣ ሕብረትናያ።
ዓወትን ሰላምን ንህዝቢ ኤርትራ።
3 ሕዳር 2017
ረዘነ ተስፋጽዮን
የቐንየለይ።
رسالة المناضل القديم إبراهيم محمد علي لرفاقهWritten by EPDP Information Office
رسالة المناضل القديم إبراهيم محمد علي لرفاقه عبر إتصال هاتفي
بخصوص رأس السنة الجديدة 2018
بمناسبة رأس السنة الجديدة 2018 قال المناضل الشهم الشجاع ابراهيم محمد على رسالة لرفاق دربه حيث قال، نواصل الكفاح بسبب عدم وجود خيار آخر ". وكانت هذه إحدى الرسائل القوية التي أطلقها إبراهيم محمد علي وهو أحد من مقاتلي جبهة التحرير الإريترية المحترمين، وأراد أن ينقل إلى الرفاق القدامى في النضال والباحثين عن العدالة، كبار السن والشباب.
وقال مقاتل من قدامى المحاربين في اتصال هاتفي معه في بورتسودان يوم الاثنين 5 فبراير / شباط 2018 إنه يتابع بقلب شديد معظم ما يجري في المشهد السياسي الإريتري. ومع ذلك، أراد أن يشجع الجميع في النضال الحالي من أجل التغيير الديمقراطي على "عدم التخلي عن أو الاستقالة" (شيدو حيلكم ) لأن الشعب الإريتري يستحق الحكم الرشيد "بعد كل هذه السنوات الطويلة من النضال".
عندما قال بعض التفاصيل في كتاب جديد نشر مؤخرا في التغرينية من قبل زملائه في الشؤون الاجتماعية السابقة في عصر النضال التحرري، قال إبراهيم إن جهدهم يستحق الثناء جدا لأن ما تم خلال نضال التحرير لزرع بذور لتعزيز الاجتماعية كانت العدالة في مستقبل إريتريا كبيرة وتستحق أن تسجل في التاريخ.
كما أراد إبراهيم محمد علي من جميع الأصدقاء أن يعرفوا أن مرضه أصبح قابلا للشفاء على الرغم من أنه لا يستطيع التجول في بورتسودان، وهي مدينة نما فيها ويعيش الآن مع أفراد عائلته.
ولصالح من عرف القليل عنه، انضم إبراهيم محمد علي إلى النضال في منتصف الستينيات، ثم شغل منصب عضو اللجنة التنفيذية ومسؤول شؤون إجتماعية لجبهة التحرير الإريترية بين عام 1975 و 1981تنقل بين عدة مواقع ادارية .
حيث المناضل يتمتع بذكاء وملم بالأسس الديمقراطي للإدارة الرشيدة مما أمكنه ان يرأس قسم التعليم والصحة وتوعية المجتمع وأضافتا لذالك البيطرة. وأسس الهلال والصليب الأحمر حيث لا يوجد له مثيل ليومنا هذا كما كان مشكورا من قبل المجتمع فى ذاك الوقت بفارق كبير من الخدمات التى يقدمها النظام فى ارتريا فى هذا الجانب فى ارتريا "المحررة" .
وفى نفس السياق هو مؤسس المنهج التعليمى المتبع فى كل مدارس اللاجئين التى توجد فى ودشريفى، حيث تخرج من هذه المدارس عدد كبير من الشباب ويعملون الان فى الداخل والدول العربية وحتى أوروبا .
بعد ذلك فى سنة 1981 وبعد عمليات الغدر التى واجهت الجبهة خروجها من الميدان وعندما حصل الانشقاق هو احد الذين قاموا ترميم جبهة التحرير الإريترية – المجلس الثوري.
من عام 1995 حتى عام 2001 ترأس جبهة التحريرالإرترية – المجلس الثوري ومن عام 2002 حتى 2008 وكان هو رئيس المجلس الثوري.
وكان إبراهيم من بين المؤسسين الرئيسيين لتحالف القوى الوطنية الإريترية في آذار / مارس 1999، الذي تولى رئاسته في الفترة 2000-2001.
كان لديه مشاكل صحية منذ عام 2005 لكنه لم يستقيل تقديم خدماته الاستشارية غير الرسمية، بما في ذلكحزب الشعب الديمقراطي الإرتري اليوم.
ቃል ሓዘን ጨንፈር ርያድ ሰዲህኤWritten by ጨንፈር ርያድ ሰዲህኤ
ጨንፈር ርያድ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤትራ (ሰዲህኤ) ብመስዋእቲ ሓርበኛ ብርሃነ ተስፋማርያም (ወዲ ገሹ) ዝተሰምዖ መሪር ሓዘን ገሊጹ። እቲ ጨንፈር ኣብቲ ዘመሓላለፎ ናይ ሓዘን ተኻፋልነት ቃል፡ ስዉእ ብርሃነ ተስፋማርያም ምእንቲ ናጽነት ሃገሩ ኩሉ ዝከኣሎ ዋጋ ዝኸፈለ ሓርበኛ ክነሱ፡ ነታ ዋጋ ዝኸፈለላ ሃገር ድሕሪ ናጽነት ከይርኣያ ምሕላፉ ነቲ ሓዘን ተደራራቢ ከም ዝግበሮ ገሊጹ። ጨንፈር ርያድ፡ ብመስዋእቲ ወዲ ገሹ ዝተሰመዖ መሪር ሓዘን ብምግላጽ፡ ንበዓልቲ ቤቱ፡ ደቁን ቤተሰቡን ጽንዓት ክህቦም ተመንዩ ንስዉእ ድማ መንግስተሰማይ የዋርሶ ኢሉ። ኣተሓሒዙ ከኣ ጨንፈር ርያድን ኣብ ኩሉ ኩርነዓት ኦኣለም ዝርከቡ ኣባላትን ኣባላት መሪሕነትን ሰዲህኤ ናይ ሓዘኖም ተኻፈልቲ ምዃኖም ጠቒሱ።
ኣቐዲሙ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ብ4 መጋቢት 2018 ብደረጃ ሰልፊ ብምኽንያት ሓርበኛ ብርሃነ ተስፋማርያም (ወዲ ገሹ) ናይ ሓዘን መግለጽን ተኻፈልነትን መልእኽቲ ከም ዘውጸአ ዝዝከር እዩ።
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ምምሕዳር ስደተኛታት ሃገር ሽወደን ንምጥርናፍ ስድራ ቤት ኤርትራውያን ኣገዳሲ ዉሳኔ ወሲኑWritten by ወኪል ቤ.ጽ ዜና ሰዲህኤ
ብዕለት 05 መጋቢት 2018 ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ምምሕዳር ስደተኛታት ሃገር ሽወደን እቲ ብሰንኪ መንነት ምርግጋጽን ፓስ ፖርት ኤርትራ ብዘይ ምምጻእ ክንጸጉ ዝጸንሑ ( ብፍላይ ኣብ ኢትዮጵያ ምጥርናፍ ስድራቤት ክጽበዩ ዝጸንሑን ዘሎዉን) ብናይ DNA መርመራ ክካየደሎም ኣሎዎ ዝብል ዉሳኔ ወሲኑ። ደጊም ናብ ኤምባሲ ህግደፍ ምኻድን 2% ምኽፋልን ከም ዘየድሊ ብጻዕሪ ገበርቲ ሰናይ ሃገር ሽወደንን ኣምነስቲ ኢንተርናሽናልን ማሕበር ቀይሕ መስቀልን ጻዕሪ ከም ዝተዓወተ ተሓቢሩ። ሽወደናዊ ኤርትራዊ ባህላዊ ምሕዝነት ማሕበር ከተማ ዮተቦርግ ( ኤርትራ ኣብ ልብና !!! ) ምስ ዝምልከቶም ብምርኻብ ቀጻሊ ርኽክባት ኣብ ምክያድ ይርከብ።
ቤት ጽሕፈት ኣህጉራዊ ዝምድናታት ሰዲህኤ 1ይ ናይ 2018 ኣኼብኡ ኣካይዱWritten by ቤ.ጽ ዜና ሰዲህኤ
ዕለት 4 መጋቢት 2018፡ ምምሕዳራዊ ሽማግለ ቤት ጽሕፈት ኣህጉራዊ ዝምድናታት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ናይ 2018 መጀመርያ ስሩዕ ኣኼብኡ ብምክያድ ናይ ዝሓለፈ 4 ኣዋርሕ ጸብጻባት መዚኑ፤ ናይ ዝመጽእ መድረኽ መደባት ከኣ ኣጻፊፉ። ኣብ ኣኼባ ንሸውዓተ ቦታውያን ሽማግለታት ዝወከሉ (ማለት ንካናዳን ሕቡራት ሃገራትን ሓደ ኣካል ቈጺርካ) ተሳተፍቲ ብምልኣት ተረኺቦም። ነፍስ-ወከፍ ቦታዊ ሽማግለ ኣብ ኣኼባታት ምምሕዳራዊ (ኣህጉራዊ) ሽማግለ ብክልተ ሰባት ኢዩ ዝውከል።
ኣኼባ ንሓፈሻዊ ኲነታት ሰዲህኤን፡ ኲነታት ህዝብናን ሃለዋት ደንበ ተቓውሞን ድሕሪ ምምዛን፡ ነቲ ብሓላፊ ቤት ጽሕፈት ዝቐረበ ናይ ዝሓለፈ መደረኽ ጸብጻብ ተቐቢሉ። ቀጺሉ'ውን ጸብጻባት ቦታውያን ሽማግለታት ቀሪቡ። ኵለን ቦታውያን ሽማግለታት ንኣገዳሲ ሰልፋዊ ጽሑፋትን መጽሔታዊ ሕታማትን ብግቡእ ኣብ ምዝርጋሕ ዕዉት ንጥፈታት ከም ዘካየዳ ተሓቢሩ። ብሓፈሻ ከኣ ሰዲህኤ ኣብ ዲፕሎማሲያዊ መዳይ ዝገብሮ ዘሎ ዘተባብዕ ንጥፈታት እናደንፍዐ ክቕጽል ንቓልሲ ደንበ ተቓውሞ ጠቓሚ ምዃኑ ኣኼባ ኣስሚርሉ።
ኣብ ናይ 2017-2018 መደብ ዕዩ ተጠቒሱ ከም ዝጸንሐ፡ ቦታውያን ሽማግለታት ቤት ጽሕፈት ንህዝባዊ ዲፕሎማሲ ዝያዳ ከበርኻ ትጽቢት ሰዲህኤ ምዃኑ ተሓቢሩ። ካብዚ ምንቃል፡ ነፍስ-ወከፍ ናይ ዞባ ሽማግለ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ዞባታትን ጨንፈራትን ሰልፊ ብምትሕብባር ክትግገብሮ ዘሎዋ ስራሓት ነዚ ዝስዕብ ዝወሰኸ ምዃኑ ኣኼባ ኣረጋጊጹ። ማለት፡-
- ነፍስ-ወከፍ ሽማግለ ንዕላማታት ሰዲህኤን ተቓውሞ ህዝቢ ኤርትራን፡ኣብቲ ናይ እትርከቦ ሃገር መንግስትን፣ ትካላትን፣ ህዝብን (ኣባላት ባይቶን) ንምልላይ ዝያዳ ንጥፈታት ክትገብር፤
- ነፍስ-ወከፍ ቦታዊት ሽማግለ ነቲ ዘሎዋ ኣድራሻታት (data base/ ዝያዳ ተማዕብሎ፣ ጽሑፋት ሰልፊ ከኣ ብንጡፍ ኣገባብ ናብ ኩሉ ትካላት ይመሓላለፍ። ኣውራ ከኣ ናብ፡-
- ኣገዳሲ ኤምባስታት (ብምርጫ ንኡስ ሽማግለ እተዳለወ)፤
- ምኒስትሪታት ወጻኢ ጒዳይ፤ ውሽጣዊ ጒዳይ፤ ምኒስትሪ ዜና፤ ጸጥታ፤
- ፓለቲካዊ ሰልፍታትን ኣገደስቲ ኣባላት ባይቶ ናይቲ ሃገርን (ከም ኲነታቱ)፤
- ቀይሕ መስቀል/ቀይሕ ወርሒ፤ ከምኡ ከኣ ካልእ ናይቲ ሃገር ልሉያት ዘይመንግስታውያን ትካላት፤ ዩኒቨርሲታት ወዘተ…
- ናይ ሕቡራት መንግስታት፣ ቤት ጽሕፈታት፤
- ዞባውያን ትካላት ንኣብነት
- ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት
- ኤርትራዊ ውድባትን ማሕበራትን፤
- ኣገደስቲ ውልቀ-ሰባት።
- እቲ ዕማማት ዝትግበር፡ ምስ ዝምልከቶም ብኣካል እናተራኸብካን ጽሑፋት እናኣመሓላለፍካን ይኸውን።
- ንጻውዒት ሓባራዊ ስራሕ ሰልፊ ንምዕዋት፡ ቦታውያን ሽማግለታት ምስ እትርከቦ ጨንፈራት ሰልፊ ብምትሕብባር፡ ምስ ካልኦት ወከልቲ ፖለቲካዊ ውድባትን፡ ሲቪካዊ ማሕበራትን፡ ግዱሳት ውልቀ ሰባትን ኰይና ህዝባዊ ዲፕሎማሲ ከተዕውቱ ምጽዓር ዝብል እተመሓየሸ መደባት ኣብዚ ናይ 4 መጋቢት ኣኼባ ጸዲቑ።
ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ ኣብ ከተማ ኦስሎ ዕዉት ዓውደ መጽናዕትን ክፉት ህዝባዊ ኣኼባን ኣካይዱWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ማሕበር ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ ኣብ ዕለታት 3ን4 መጋቢት 2018 ኣብ ከተማ ኦስሎ፣ ኖርወይ ብደረጃ ኤውሮጳ ዝተጋበአ ዕዉት ዓውደ መጽናዕትን፣ ህዝባዊ ኣኼባን፣ ባህላዊ መደብን ኣካይዱ። ካብ ሓያለይ ሃገራት ኤውሮጳ ብውክልና ዝተሳተፉ ኣባላት ናይቲ ማሕበር ምስ ካብ ዝተፈላለየ ኩርነዓት ናይ ኖርወይ ዝመጹ ብጾቶም ኣብ ዕጹው መጋባእያ ብዛዕባ ህይወት ምንቅስቃሶም መጽናዕታዊ ምምይያጣት ድሕሪ ምግባር እዮም ናብ ክፉት ህዝባዊ ኣኼባን ባህላዊ መደባትን ዝሰገሩ።
ኣቦ መንበር ጨንፈር ኖርወይን ከባቢኣን ናይቲ ማሕበር ሓው ስቲፋኖስ ሽፍታ ናይ ሓጺር ናይ እንቋዕ ብደሓን መጻኹምን ናይ ምስጋናን ንተሳተፍቲ ድሕሪ ምሃብ፣ ኣሲዒቡ ኣባል ፈጻሚ ሽማገለ ናይቲ ማሕበር ዝኾነ ኣቶ ዓንደብረሃን ንማሕበሮም ምስ ህዝቢ ንምልላይ ብምዕላም፣ ኣብ ኣመጻጽኣን ኣመዓባብላን ናይቲ ማሕበር፣ ኣብ ዕላማታቱን፣ ራኢኡን ኣመልኪቱ ሰፊሕን ዓሚቊን መግለጺ ሂቡ። ኣብ መደረኡ ማሓበር ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ ኣብ ኩሉ መዳያዊ ኣገባብ ቃልሲ ዝኣምን ምንቅስቃስ ኮይኑ፣ ድሕሪ ምውዳቅ ስርዓት ህግደፍ ድማ ብኣገባብ መረጻ ተመጣጣኒ ውክልና(proportinal representation) ዝቀውምን፣ ብዝሓ ሰልፍታት (multi party) ዘፍቅድን፣ ኣብ ናጻ ዕዳጋ (free market) ዝመሰረቱ ቁጠባዊ ዕብየት ዝኣምንን፣ ማሕበራዊ ፍትሒ ዘረጋግጽን፣ ባይቶኣዊ መንግስቲ (Parliamentary Government) ንምትካል እዩ ክብል ኣብሪሁ።
ኣቶ ዓንደብረሃን ብተወሳኺ ምስቅንቓሶም ምስ ዝኾነ ብቻርተር ዝመሳሰሎ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ማሕበር ክሰምር፣ ምስ ዝኾነ ብመትከል ዘይጻረሮ ድማ ሓቢሩ ክሰርሕ ድልው ምዃኑ ኣበሲሩ። ድሕሪ ናይ ሕቶታትን ሪኢቶታትን መድረኽ ድማ ተሳተፍቲ ኣኼባ ብኣባላት ማሕበር ብዝተቀረበሎምን እክለ ማይ ተዓንጊሎም፣ ኣብ ናይ ወጋሕ ትበል ለይቲ ባህላዊ መደብ ሓዲሮም።
ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰ.ዲ.ህ.ኤ) ብዛዕባ ምሕዳስ ሰልፊ ሓፈሻዊ ኣኼባ ኣባላት ኣካይዱWritten by ቤት ጽሕፈት ዜናን ብህልን ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ሰ.ድ.ህ.ኤ.
ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ መበል 12 ዓመት ዝኽሪ ምምስራቱ ጸንቢሉWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ብ2 መጋቢት 2018 መበል 12 ዓመት ዝኽሪ ምምስራቱ ኣጸንቢሉ ። ኣብዚ ኣብ ስዑድ ዓረቢያ ከተማ ርያድ ዝትኻየደ ጽንብል ንሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢኢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ወሲኻ ኣብቲ ከባቢ ዝንቀሳቐሳ ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ ተሳቲፈን። ኣብዚ ኣብ ህላወ ብናይቲ ሰልፊ ኣቦመንበር ሓው ዓብደል ራሕማን ጥሃ ኑር ዝተኻየድ ኣጋጣሚ ጨንፈር ርያድ ሰዲህኤ ተሳቲፉ።
ኣብዚ ኣጋጣሚ ዝተሳተፈ ኣቦመንበር ጨንፈር ርያድ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብቲ ኣጋጣሚ ኣብ ዘስመዖ ናይ ደገፍን ምሕዝነትን ቃል ነቶም ዝዓደሙ ሽማግለ ርያድ ሰልፊ ናህዳን ነቲ ኣጋጣሚ ዝወደበት ኣካልን ምስጋናኡ ኣቕሪቡ። ንኣገዳስነት ናይቲ ኣጋጣሚ ንኢዱ ከኣ ኣብ መጻኢ ሰዲህኤን ናህዳን ክተሓጋገዙን ብሓባር ክሰርሑን ከም ዝግበኦም ኣንጸባሪቑ። ኣተሓሒዙ ከኣ ኣብ ዝተፈላለዩ ግዝያት ማለት ኣብ 2013 ኣብ ምንቅስቓስ ወዲ ዓልን ኣብ 2017 ኣብ ምንቅስቓስ ኣኽርያን ኣንጻር ጉጅለ ህግደፍ ብዛዕባ ዝተራእዩን ክተባብዑ ዝግበኦም ተቓውሞታት ገሊጹ።
ሰልፊ ናህዳ ኣብቲ ብባህላዊ ምድላዋት ዝተሰነየ ኣጋጣሚ ተረኺቦም ደገፎም ንዝገለጹ ዕዱማት ናይ ተሳትፎ ምስክር ወረቐት ከም ዝሃቡ እውን ተገሊጹ።
ኣባላት ሰዲህኤ ዞባ ኤውሮጳ ዳግማይ ድልዉነቶም ኣረጋጊጾምWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ዞባ ኤውሮጳ ብ3 መጋቢት 2018 ኣብ ዘካየድዎ ኣኼባ ሓያልን ድኹምን ሰልፎም ብምርዳእ ነቲ ሕያል መሊስካ ንምሕያል ነቲ ድኹም ድማ ንምእራም ቃልሶም ከሕይሉ ቅሩባት ምህላዎም ኣረጋጊጾም። እቶም ኣባላት ነዚ ዘረጋገጹ መደባት ምሕዳስ ሰልፊ ንምብራህን ኣተገባብራኡ ንምንጻር ኣብ ዝተኻየደ ናይ መላእ ኣባላት ዞባ ኣኼባ እዩ።
ኣብዚ ኣኼባ መበገሲ ሓሳብ ዘቕረበ ብጻይ ወልደየሱስ ዓማር ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ወጻኢ ጉዳያትን ምክትል ኣቦመንበርን ሰዲህኤን ኣባል ኮሚሽን ምሕዳስ ሰልፍን፡ ኣብዚ እዋንዚ ብደረጃ ዓለም እንተረኣናውን ተሳትፎ ህዝቢ ኣብ ውድባትን ሰልፍታትን ትሑት ምዃኑ ጠቒሱ። ኣተሓሒዙ ድማ ካብ ሰነድ ምሕዳስ ሰልፊ ሰዲህኤ ሓያልን ድኹምን ዘርኢ ዝርዝር ኣቕሪቡ። ካብቲ ድልዱል ጐድንታት፡ ሰዲህኤ ኣብ ኣገዳስነት ብዙሕነት ዘለዎ መትከላዊ እምነት፡ ዝምድና ሃይማኖትን ፖለቲካን ዝምልከት፡ ስፍሓት ዝርጋግሓ ኣካላቱ፡ ብመትከል ግዝኣተ-ሕጊ ዝምእዘዝ ሰልፊ ምዃኑ፣ ሓቛፊ እማመኡ ኣብ ሓቢርካ ምስራሕ፡ ነቲ ናይ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ፍልልይን ኣሉታዊ ስንብራትን ሰጊሩ ንቕድሚት ንምምዕዳው ዝወሰዶ ተባዕ ስጉምትን ናይ ኣባላቱ ተወፋይነትን ዝምልከቱ ነጥብታት ብዝርዝርን ብኣብነት ብምስናይን ኣቕሪቡ። ብኣንጻር’ዚ ተሳትፎ መንእሰያትን ደቂ ኣንስትዮን ከምቲ ዝድለ ዘይምዃኡ ሓደ ካብ ድኽመታቱ ምዃኑ ኣስፊሩ። ኣተሓሒዙ ከኣ ሓያላት ኮነ ድኹማት ጐድንታት ሰልፊ ብወድዓውን በዓል ቤታውን ረቛሕታት ዝጽለዉ ምዃኖም ሓቢሩ።
ብጻይ ረዘነ ተስፋጼን ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ገንዘባዊ ጉዳያት እውን ካብቶም ነቲ ኣኼባ ንክመርሑ ዝተመዘዙ ስለ ዝነብረ፡ ኣብ ምሕዳስ ሰልፊ ኣገዳሲ ግደ ንዘለዎ ግዝኣተ ሕግን ሕጋዊ ኣሰራርሓን ብዝምልከት ሰፊሕ መግለጺ ኣቕሪቡ። ኣብዚ መግለጺኡ ኣብ ህልውና ሰልፊ ወሳኒ ግደን ሓያል ጽልዋን ንዘለዎም፡ ግደ ብዙሓትን ውሑዳትን፡ ሓላፍነት ላዕለዎትን መሰል ታሕተዎትን ግሉጽነትን ኣብ ዝብሉ ኣዕኑድ ዲሞክራሲ ንጹር መብርሂ ሂቡ። ብጻይ መድሃኔት ህብትዝጊ ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ጉዳይ ምንእሰያትን ምክትል ኣቦመንበር ኮሚሽን ምሕዳስ ሰልፍን ብወገኑ ኣገዳስነትን ኣመሰራርታን ኮሚሽንን፡ እቲ ሰነድ ምሕዳስ ሰልፊ ዝመጸሉ መስርሕን ወሳኒ ግደ ኣባላት ሰልፊ ኣብ ምዕዋት መስርሕ ምሕዳስን ዝምልከቱ ጉዳያት ገሊጹ።
ድሕርቲ መበገሲ መግለጽታት፡ ኣባላት ሰልፊ ነቲ ካብቲ ሰፊሕ ሰነድ ምሕዳስ ተወሲዱ ከም ኣጀንዳ ዝቐረበ ሓያልን ድኹም ጐድንታት ሰልፊ ዝምልከት ሕቶታት ኣቕሪቦም፡ ኣብቲ ሕያል ኮነ ድኹም ገድንታት ዘይሰፈሩ’ሞ ክሰፍሩ ይግበኦም ዝበልዎም ነጥብታት ብምቕራብ ነቲ ሰነድ ዘህብትምን ተዛማዲ ሓሳባትን ኣቕሪቦም። እቶም ነቲ ኣኼባ ዝመርሑን መበግሲ ሓሳባት ዘቕረቡ ብጾት ከኣ ነቲ ሕቶታት ብግቡእ መሊሶም ነቲ ሰነድ ዝምልከቱ መህብተሚ ሓሳባት ከኣ ናብታ ኮሚሽ ከም ዘቕርብዎ ኣረጋጊጾም።
ኣብ መወዳእታ ኣባላት ሰልፊ ኣብ ኩሉ መዳያት መደባት ምሕዳስ ሰልፊ ንምዕዋት ኩሉ ዝከኣሎም ክገብሩ ከም ወትሩ ድልዋት ምህላዎም ኣረጋጊጾም። ነቲ ኣኼባ ዝመርሑ ላዕለዎት ሓለፍቲ ሰልፊ ከኣ እዚ ኣኼባ ፈጻሚ ሽማግለ ሰዲህኤ ብዘውጸኦ መደባት መሰረት ኣብ ኩሉ ኣካላት ሰልፊ ዘለዉዎ ኩርነዓት ዝካየድ ዘሎ ምዃኑ ጠቒሶም፡ ኣብ መጻኢ’ውን ብዛዕባ ካለኦት ክፍልታት ናይቲ ሰንድ ምሕዳስን ተዛመድቲ ዛዕባታትን ኣኼባታት ቀጸልቲ ምዃኖም ኣረጋጊጾም።
More...
መግለጺ መሪር ሓዘንWritten by መንግስተኣብ ኣስመሮም
ኣካያዲ ናይ’ታ ኣብ ኣኽርያ እትርከብ ቤት ትምህርቲ ድያእ ኣልእስላም (ወይ ድማ መድረሳ ስታዝ በሺር) ዝነበሩ ሃገራዊ ኣቦና ሓጅ ሙሳ መሓመድ ኑር፡ ብዓርቢ ዕለት 2 መጋቢት 2018፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ህግዲፍ ከምዝዓረፉ ምስማዕና ብዙሕ ኣሰንቢዱናን ኣጉህይናን።
ነብሰሄር ሓጅ ሙሳ መሓመድ ኑር፡ ነታ ብናይ ህዝቢ ኣበርክቶ እትካየድ ቤት ትምህርቲ፡ ኣሕሊፈ ንስርዓት ኢሳያስ ኣይህብን፥ ነቲ ካብ ስሳታት ኣትሒዛ ክትህቦ ዝጸንሐት ኣገልግሎት ኣይቕይርን ብማለት ንህይወቶም ክሳብ መስዋእቲ ክኸፍሉ ዘርኣይዎ ድልውነትን ዘሐብን ጽኑዕ መርገጽን ብህልውን መጻኢ ወለዶን ክዝከርን ክምጎስን ክነብር ኢዩ።
መስዋእቲ ሓጅ ሙሳ፡ ነቲ ካብ ሚኢቲ ዓመት በጊዕ፡ ሓደ ዓመት ኣንበሳ ኮይንካ ምሟት ዝብል ፈለግ ናይ ጀጋኑ ሃገራውያን ተቓለስቲ ዝተኸተለ ጉዕዞ ስለዝኾነ፡ ዋላ እኳ ብኣካል እንተተፈለዩና፡ ብመንፈስ ንዘልኣለም ኣብ ልብና ክሰፍሩ ምዃኖም ኣይንጠራጠርን ኢና።
በዚ ኣጋጣሚ’ዚ፡ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ንመዋእቲ መንግስተ-ሰማይ፡ ንመላእ ቤተሰቦምን ንህዝቢ ኤርትራን ድማ፡ ጽንዓት ይሃብኩም ጠሉ ድማ የውርደልኩም እናበለ ናይ ሓዘንኩም ተኻፋሊ ምዃኑ ክገልጽ ይፈቱ፡
መንግስተኣብ ኣስመሮም
ኣቦ መንበር ሰዲህኤ
4 መጋቢት 2018
ሰዲህኤ፡ ሩዋንዳ ኣብ ምግሃስ መሰል ስደተኛታት ንኸይትተሓባበር ጸዊዑWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ኣብ እስራኤል ተዓጊቶም ንዘለዉ ዑቑባ ዝሓቱ ስደተኛታት ንምድጋፍ ተወሳኺ መዘክር ኣቕሪቡ። ኣብዚ መዘክሩ ኣፍሪቃዊት ሃገር ሩዋንዳ ምስቲ ኣንጻር መብዛሕትኦም ኤርትራውያን ዝኾኑ ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ዝሰርሕ ዘሎ የማናዊ መንግስቲ እስራኤል ከይትተሓባበር ጸዊዑ።
ሰዲህኤ፡ ኣብዚ ብ28 ለካቲት 2018 ብመንገዲ ናይታ ሃገር ናይ ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስተር ወይዘሮ ሉይስ ሙሺኪዋቦ ናብ መንግስቲ ሩዋንዳ ዝተላእከ መዘክሩ፡ ሩዋንዳ ካብቲ ኣብ ንግዲ ዑቕባ ዝሓቱ ስደተኛታት ዝሰርሕ ዘሎ መንግስቲ እስራኤል ዝምድናኣ ንከትርሕቕ ጸዊዑ። እቲ መዘክር ኣተሓሒዙ እዚ ተግባር ኣብ ሩዋንዳን ኣብ ኩሎም ኣንጻር ከም ኣፓርታይድ ዝኣመሰለ ግፍዒ ዝተሰለፉ ኣፍሪቃውያንን ዘሕፍር በሰላ ዝገድፍ ከም ዝኾነ ኣመልኪቱ።
እቲ መልእኽቲ እስራኤላውያን ግዱሳትን ሲቪላውያን ተንቀሳቀስትን ኣብ ጐኒ እቶም ስደተኛታት ምስላፎም ዝሓደሮ ኣሚቕ ዕግበት ጠቒሱ፡ ብኣንጻሩ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራውያን፡ መንግስቲ ሩዋንዳ ገንዘብ ንምርካብ ኣብ እስራኤል ተዓጊቶም ዘለዉ ስደተኛታት ክቕበል ፈቓደኛ ኮይኑ ብዝብል ጸብጻብ ከም ዝሓዘነን ከም ዝሰንበደን ኣስፊሩ።
ኣብ መወዳእታ ሰዲህኤ፡ ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳይን ምትሕብባርን፡ መንግስቲ ሩዋንዳ ምስተን ኣብ እስራኤል ኣብ ስግኣትን ደረት ዘየብሉ ማእሰርትን ዝነብሩ ዘለዉ ኣፍሪቃውያንን ኤርትራውያን ስደተኛታትን ፍትሓዊ መፍትሒ ንክረኽባ ዝሰርሓ ዘለዋ ሃገራትን ማሕበራትን ንክተሓባበሩ መጸዋዕታኡ ኣቕሪቡ።
ናይዚ ዝተጠቕሰ መዘክር ቅዳሕ ናብ ኣቦመንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ኣቶ ሙሳ ፋቂ ማሃማትን ኮሚሽነር ላዕለዋይ ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኣቶ ፍሊፖ ግራንዲን ተላኢኹ።
EPDP Appeals to Rwanda Not to Collaborate in Violating Refugee RightsWritten by EPDP Information Office
In yet another memorandum in support of Eritrean asylum seekers stranded in Israel, the Eritrean People's Democratic Party (EPDP) urged the African state of Rwanda not to collaborate with the right-wing government in Israel against African asylum seekers in that country, a vast majority of them Eritreans.
In a memorandum sent on 28 February 2018 to the Rwandan Government through its foreign minister, Ms Louise Mushikiwabo, the EPDP asked Rwanda to kindly desist from the alleged relation with Israel in trading asylum seekers for money. "If the allegation is confirmed", the memorandum added that "it will be a lasting scar of shame and indignity" on Rwandans who stood against discriminatory systems like apartheid.
The message expressed profound satisfaction with the substantial support to refugees by Israeli citizens and civic activists but added that Eritreans in the opposition camp are "very much discouraged and dismayed by the reported willingness of the Rwandan Government to receive those stranded refugees against cash payments from Israel".
The EPDP finally appealed to the Rwandan Minister for Foreign Affairs and Cooperation and the Government of Rwanda to join other countries and organizations in finding a just solution to the helpless African and Eritrean refugees living under the threat of blind expulsion or indefinite imprisonment in Israel.
The memorandum was copied to the Chairman of the African Union Commission, Mr. Moussa Faki Mahamat, and to the UNHCR High Commissioner, Mr. Filippo Grandi.
“ምውርራስ መኽሰባት ተመክሮ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መደብ ዞባታት ኤውሮጳን ሰሜን ኣመሪካን ሰዲህኤ ሓባራዊ ኣኼባ ኣካይዶምWritten by EPDP Information Office
ቀዳም 24 ለካቲት 2018፡ ክልቲኡ ዞባታት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፣ ዞባ ሰሜን ኣመሪካን ዞባ ኤውሮጳን “ምውርራስ መኽሰባት ተመክሮ ዞባታት” ኣብ ትሕቲ ዝብል መደብ፡ ሰፊሕ ምይይጥ ዝተኻየደሉ ሓባራዊ ኣኼባ ኣካይዶም።
መደብ ምውርራስ ተመክሮታት፡ ብመሰረቱ፡ ናይ ማእከላይ ባይቶ ውድባዊ ቀዋሚ ሽማግለ ዘበገሶ፡ ኣብያተ ጽሕፈታት ውደባን ደቂኣንስትዮን መንእስያትን፡ድማ ዝማዕበለኦ መደብ ክኸውን እንከሎ፡ ብጸዋዒት ክፍሊ ሰሰን ሰብኣዊ ምንጪ ኣብ ምምሕዳር ውድባዊ ጉዳያት ቤት ጽሕፈት እዩ ተካይዱ።
ኣብቲ ኣኼባ ዝመርሑ ሓላፊ ውደባዊ ጉዳያት ቤት ጽሕፈት ሓው ተስፋይ ደጊጋን፡ ሓላፊት ጉዳያት ደቂ ኣንስትዮ ሓፍቲ ኣድያም ተፈራን እዮም። ኣብዚ ኣኼባ’ዚ ዝተሳተፉ ድማ፡ ኣባላት ምምሕዳር ውደባዊ ጉዳያት ቤት ጽሕፈትን ደቂ ኣንስትዮን መንስያትን፣ ኣባላት መሪሕነታት ዞባ ኤውሮጳን ሰሜን ኣመሪካን፡ ኣባላት መሪሕነት ንኡስ ዞባ ጀርመን ከምኡ’ውን ኣባላት መሪሕነታት ጨናፍር ነይሮም።
እቲ ኣኼባ፡ ብሓላፊት ጉዳያት ደቂ ኣንስትዮ፡ ሓፍቲ ኣድያም ድሕሪ ምኽፋቱ፡ ሓው ተስፋይ ደጊጋ፡ ንዝርዝር መደባት ምውርራስ መኽሰባት ናይ ዞባታት፡ ገሊጹ። ኣብ ገለጻኡ ቀንዲ ዕላማ ናይቲ ሓሳብ ኣብ ዝተፈላለየ ክፍለ ዓለም ዝካየድ ናይ ቃልሲ ተመክሮ መኽሰባት፡ ኣብ መንጎ ኣባላት ሰልፊ ንምክፋልን ካብኡ ኣስተምህሮታት ብምውሳድ ኣብ ዝተፈላለየ መዳይ ኣሰራርሓ ሰልፊ ንምድንፋዕን ዝሃቀነ ምኻኑ ገሊጹ። ብመሰረቱ ከኣ ኣባላት ዞባታት ዝራኸቡሉ መስኖታት ምኽፋትን ዓቅምታቶምን ብቕዓታቶምን ዝፍኑውሉ መድረኽ ምእንጋድን እዩ ክብል ኣብሪሁ። ብተወሳኺ፡ ከምዚ ዝበለ ርክባት ንዝያዳ ምትሕብባር ከም ዘማዕብልን ንግሉጽነት ከም ዘዕኩኽን ገሊጹ፡ ዝማዕበለ ምትሕብባር ክተረጋግጽ ምኽእል ንባዕሉ ምዕዋት’’ዩ ክብል ኣብሪሁ።
ቀጺሎም ኣቦመንበራት ዞባን ንኡስ ዞባን ኣሕዋት ደስበለ ካሕሳይ፡ ኢሳቕ ወልደማርያምን ተስፋማርያም ክብረኣብን በብወገኖም ናይ ዞባታቶም ሃለዋት መግለጺ ኣቕሪቦም።
ሓው ደስበለ ብዛዕባ’ቲ ዞባ ሰሜን ኣመሪካ ዝሓለፎ መኸተ ኣንጻር ዕንደራን፡ ጥሙር ምንቅስቓሳት ኣባላት ሰልፊ ኣብ ሰሜን ኣመሪካን ብምግላጽ፡ ህጹጽ ጉባኤ ኣካይዶም ነቲ ንሰልፍና ኣብ ሓደጋ ኣሳጢሑ ዝነበረ ወስታታት ስዒሮም፡ ሓዳስ መሪሕነት ከም ዝመረጹን ብዘየዳግም ከም ዝተዓወቱን ገሊጹ። ንኣባላት መሪሕነት ዞባ እውን ኣላልዩ። ኣብዚ እዋን’ዚ ሰሜን ኣመሪካ፡ ቅሱን፡ ዕዉት፡ ስኒት ዘለዎ ተመክሮታት የሕልፍ ኣብ ልዕሊ ምህላዉ፡ ብፍላይ ኣብ ካናዳ፡ ብዙሕ ቁጽሪ ሓደስቲ ድሮ ኣሰሊፉ፡ ይቃለስ ምህላዉ ንኣኼበኛ ኣበሲሩ።
ሓው ኢሳቕ፡ ወልደማርያም፡ ዞባ ኤውሮጳ፡ ኣብቲ ዝሓለፈ ቅልውላው ብዙሕ ከይተጸልወ፡ ጥርኑፍ፡ ዝነኣድ ስምምዓት ዘለዎ ኣፍራዪ ስራሓት ከም ዘካየደ ብምግላጽ ንመላእ ኣባላት መሪሕነት ዞባ ኣላልዩ። እዚ ዞባ’ዚ ልሉይ ጽንዓትን ጥርናፈን ኣረጋጊጹ ኣብ ልዕሊ ምጽናሕ፡ ኣብዚ ዝሓለፈ መድረኽ ኣትኲሩ ክቃለሰሉ ዝጸንሐ ምስ ዝተፈላለያ ውድባት ሓባራዊ ዕዮ ከካይድን ምትእምማን ከስርጽን ምኽኣሉ እዩ። ኣብ ትሕቲ’ዚ ክውንነት ሓባራዊ በዓላት ምስ ውድባት ከካይድ በቒዑ። ሕጂ’ውን ኣብ ወርሒ መጋቢት ዝካየድ ሓባራዊ መደብ ህዝባዊ በዓል ሰሪዑ ከም ዘሎ ሓቢሩ። ንምዕዋቱ ኩሉ ክጽዕረሉ ጸዊዑ።
ሓው ተስፋማርያም ክብረኣብ እውን ብደረጃ ንኡስ ዞባ ዝካየድ ዕማማት ኣብ ልዕሊ ምሕባሩ፡ ንኣባላት መሪሕነት ንኡስ ዞባን ተወፋይነቶምን ኣላልዩ። እዚ ንኡስ ዞባ’ዚ ክቕሰም ካብ ዘድሊ ተመክሮኡ ሓይሊ ዕማማት ብምቛም ዘካይዶ መደባት ኣድማዒን ብዝሕ ዝሰጐመ ናይ ኣሰራርሓ ስልቲን ከም ዘተኣታተወ ገሊጹ።
ብድሕሪ’ዚ ኣባላት መሪሕነት ዞባን ጨናፍርን ብወገኖም ነቲ ምይይጥ ዘሀብተመ ርእይቶታትን ተመክሮታትን ኣቕሪቦም። ካብቲ ምርኡይ ተመክሮታት፡ ኣብ ሃገር ሽወደን ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ዕቤት ሓባራዊ ስራሕ ምዃኑ እውን ኣስሚሮሙሉ። ብዘይካኡ ናይ ርክባት መስኖታት ምምዕባልን፡ ናይ ሓድሕድ ትምህርታዊ መደባት ምስራዕን እውን ኣትኩሮ ተነቢሩሉ።
ኣብዚ ኣኼባ’ዚ ብዛዕባ’ቲ ደቂ ኣንስትዮ ደለይቲ ፍትሒ ብሓባር ከካይዳኦ መዲበን ዘለዋ ሰላማዊ ሰልፊን ኮንፈረንስን ዝኸይድ ዘሎ ምቅርራባትን ብሓላፊት ጉዳያት ደቂ ኣንስትዮ ሓፍቲ ኣድያም ተፈራ መግለጺ ተዋሂቡ። ኣብ ደንሀግ፡ ሆላንድ ካብ8-11 መጋቢት 2018 ኣብ ዝካየድ መደብ፡ ደቂ ኣንስትዮ ሰዲህኤ ምስ ኩሉን ደለይቲ ፍትሒ ደቂ ኣንስትዮ፡ ክተሓባበራ፡ ሓበን ከም ዝስመዐን ድሕሪ ምግላጽ ድማ፡ ኩሎም ኣባላት ሰልፊ በቲ ዝኽእልዎ ክተሓባበሩ ጸዊዐን። ተሳተፍቲ ኣኼባ እውን፡ ብድምቀትን ብዓቢ ንያትን ተቐቢሎም፡ ንምዕዋቱ ብኹሉቲ ካብኦም ዝጥለብን ዝኽእልዎን ከም ዝደጋገፉ ሓቢሮም።
ኣብ መደምደምታ መደብ ምውርራስ መኽሰባት ተመክሮና፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰለስተ ወርሒ ክቅጽልን፡ ኣብ መጻኢ ድማ፡ ንኹሎም ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኣባላትና ዝሓቘፈ መራኸቢ ክኸውንን ተሳማሚዖም።
ቤት ጽሕፈት ዜና
25 ለካቲት 2018


text:
ኩነታት መንበሪ-ኣባይቲ
መንበሪ ኣባይቲ ክትካረን ክትዕድግን ትኽእል። ገዛ ምስ እትካረ ነቲ ኣካራዪ ወይ ወናኒ ኢኻ እትኸፍሎ። ገዛ ክትካረ ምስ እትደሊ ብቕልጡፍ ተራ ሓዝ። ኣብኡ ብዙሓት ገዛ ኪካረዩ ዚደልዩ ሰባት ስለ ዘለዉ፡ ጥርሑ ቤት ንምርካብ ኣሸጋሪ እዩ።
ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ብዛዕባ ናይቶም ኣብቲ ኮምዩን ዚርከቡ ኣካረይቲ ሓበሬታ ኣሎ። ገዛ ክትካረ ወይ ክትዕድግ ምስ እትደሊ ብመገዲ ረክላም ንኣብነት ኣብ ኢንተርነት ብምርኣይ ክትረክብ ትኽእል። ገዛ ክትካረ ምስ እትደሊ ኣብቲ
Hyresgästföreningen ሓበሬታን ሓገዝን ክትረክብ ትኽእል።
ንግዳዊ-ንጥፈታትን ወሃብቲ-ስራሕን
ኣብቲ ወረዳ እተን ዝዓበያ ወሃብቲ ስራሕ ኣብቲ ህዝባዊ ሰክተር እየን ዘለዋ። ንሳተን ከኣ ኮምዩናት፡ ኣብያተምኽሪ ወረዳን እተፈላለያ መንግስታውያን ትካላት እየን። እተን ከም ኤስኪልስቱና፡ ኒሾፒንን ካትሪንሆልም ዝመሰላ ዓበይቲ ኮምዩናት ብዙሕ ናይ ስራሕ ዕድላት ኣለወን። እቲ ንክንክን ጥዕና ዘመሓድር ምምሕዳር ወረዳ ብዙሕ ሰብ እዩ ዘስርሕ።
እተን ዝዓበያ ብሕታውያን ወሃብቲ ስራሕ ናይ ፋብሪካ ዋኒናት እየን። ኣብ መግብን ዓለባን ንግድን ዝነጥፋ ዓበይቲ ዋኒናትውን ኣለዋ። ኣብ Samhall Aktiebolag እተፈላለየ ዓይነት ስራሕን ስልጠናን ኣሎ። ኣብ
regionfakta ዝርዝር ናይተን ዓበይቲ ወሃብቲ ስራሕ ክትረክብ ትኽእል።
ኣብያተ-ትምህርታትን ትምህርትን
ክሳዕ 16 ዓመት ዝዕድመኦም ህጻናት ናብቲ መባእታ ቤትትምህርቲ ይኸዱ፡ ካብኡ ድማ ናብ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ይሓልፉ፡ ኣብኡ ድማ እትደልዮ ትምህርቲ ክትመርጽ ይከኣል። ኣብቲ ኮምዩን ብዛዕባ ኣብያተትምህርቲ ሓበሬታ ክትረክብ ትኽእል። ኣብ ሽወደን መባእታን ካልኣይ ደረጃን ትምህርቲ ናጻ እዩ።
ሓደ ሰብ በጽሒ ኮይኑ ኪመሃር ምስ ዚደሊ ብዙሕ ተኽእሎታት ኣሎ። እቲ ኮምዩን ናይ ዓበይቲ ትምህርቲ ኣለዎ፡ ከምኡውን ህዝባዊ ኮለጃትን ሞያዊ ኮለጃትን ኣለዋ። ኣብ ሶደርማንላንድ፡ ኮለጅ ኣሎ፡ ናይ ኤስኪልስቱና መላርዳለን ኮለጅ፣ ግን ናብ ዩኒቨርሲቲታት ንኣብነት ሊንሾፒንግ-ኖርሾፒንግ ወይ ስቶክሆልም እውን እናተመላለስካ ክትመሃር ትኽእል ኢኻ።
ኣገልግሎት ጥዕና
ኣብ ሶደርማንላንድ ኩሉ ሰብ ናይ ሕክምና መሰል ኣለዎ። ወላ ሓተትቲ ዑቕባ። ህጹጽ ሕክምና ምስ እትደሊ ናብ SOS Alarm 112 ደውል።
ህጹጽ ምስ ዘይከውን ግን ናብ ማእከል ጥዕና ጥራይ ኪድ። ኣብኡ ሓኪምን ነርስን ኣለዉ። ፍሉይ/ስፐሻሊስት ሕክምና ምስ እትደሊ እቲ ማእከል ጥዕና ናበይ ከም እትኸይድ ኪሕብረካ ይኽእል እዩ። እቲ ዝቐረበ ናይ ቦታኻ ማእከል ጥዕና ኣብ
landstingets hemsida ክትረኽቦ ትኽእል።
ኣብ ሶደርማንላንድ ሰለስተ ሆስፒታላት ኣለዋ። ንሳተን ኣብ ኤስኪልስቱና፡ ኒሾፒንግን ካትሪንሆልምን ይርከባ። ኣብኡ ፍሉይ መቐበልን ናይ ህጹጽ ረድኤት መቐበልን ኣሎ። ንመምርሒ ሕክምና ብመገዲ ተለፎን 1177 ወይ
vårdguidens hemsida.ክትውከስ ትኽእል። ኣብቲ መምርሒ ሕክምና ወይ ቮርድጊደን ንሕቶታትካ መልሲ ከምኡውን ብዛዕባ ሕማምን ክንክንን፡ ምኽሪ ክትረክብ ትኽእል።
ባህላውን ናይ ምዝንጋዕ ንጥፈታትን
ሽወደን ሓያል ማሕበራዊ ህይወት ኣሎዋ። ማሕበራት ብኣባላተን ዚምርሓ ውድባት እየን። ኣባታተን፡ ናይ ስፖርትን ባህልን ዕዮን ማሕበራት ይርከብ። ምስ ካብ ብዙሕ ኩርናዓት ዓለም ዝመጹ ሰባት እትራኸበለን ማሕበራትውን ኣለዋ። ገለ ማሕበራት ብመገዲ
Immigrantinstitutet .ክትረኽበን ትኽእል።
ኩለን ኮምዩናት ናጻ ኣብያተንባብ ኣለወን። ንሳተን ከም መራኸቢ ቦታ ከባብያዊ ባህሊ ኮይነን ይሰርሓ። ኣብኡ መጽሓፍን ሲዲን ፊልምን ክትልቃሕ ትኽእል፡ ብእተፈላለየ ቋንቋ ጋዜጣን መጽሔትን ከተንብብ፡ ኢንተርነት ዘለዎ ኮምፕዩተር ክትጥቀም ድማ ትኽእል። እቲ ቤትንባብ ብዛዕቲ ኮምዩን ሓበሬታ ኣለዎ። ገለ ካብተን ኣብያተንባብ እተፈላለየ ንጥፈታት የዳሉዋ፡ ከም ንኣብነት ሰብ ዝራኸበሉን ቋንቋ ሽወደን ዝላመድሉን ናይ ቋንቋ ካፈ። ከምኡውን ኣብ
ኤስኪልስቱና፡
ኒሾፒንግ፡
ስትረንግነስን
ካትሪንሆልምን ናይ ስደተኛታት መምርሕን ናይ ቋንቋ ብጾትን ንጥፈታት ኣሎ።
ኣብ ሶደርማንላንድ ወይ ኣብ ገለ ኮምዩናት እንታይ ይግበር ከም ዘሎ ክትፈልጥ ምስ እትደሊ ኣብቲ ናይቲ ቦታ ግዜጣታት ምንባብ ጠቓሚ እዩ። ንሳተን ከኣ፣Eskilstuna-Kuriren,
Södermanlands Nyheter,
Katrineholmskuriren,
Folket ከምኡውን
Tidningen Sörmlandsbygden እየን። ከምኡውን ብመገዲ ናይቲ ከባቢ መደበር ራድዮ
P4 Södermanland፡ ናይቲ ከባቢ ዜና ተለቪዥን ኣብ
SVT ከምኡውን ኣብ
TV4