text:
ንሞት እትፈትዎ ሰብ ምጽዋር
እንታይ ኢዩ?
ሓደ እተፍቅሮ ሰብ ምስ ሞተ፡ እተወሰነ ስጕምትታት ብቕልጡፍ ኪውሰድ ኣለዎ። ኣብተን ድሕሪ ሞት ዝቕጽላ ሰሙናት፡ ቅድሚ ምፍታሕ ርስቲ (ውርሻ) ምጅማርካ፡ ንዝተፈላለዩ ዝምልከቶም ትካላት ምሕባር የድሊ።
ንመን ኢዩ ፧
ዕለት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጻኽም\ሉ\ላ ወይ ዝኣተኽም\ሉ\ላ
ዕለት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጻኽም\ሉ\ላ ወይ ዝኣተኽም\ሉ\ላ
ብኸመይ ይኸውን
ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓታት: እቲ ሞት መረጋገፂ ክወሃቦ ምግባር
Configurez votre étape
ናይ ሞት መርትዖ እቲ ቀዳማይ ስጉምቲ እዩ። "ናይ ሞት ምስክር ወረቐት" ንምርካብ የኽእል።
ሞት ብኸመይ ትምዝግቦ?
- ኣብ ገዛኻ ሞት ምስ ዘጋጥመካ፡ ምስ ሓኪም ክትራኸብ ኣለካ፡
- ኣብ ማሕበራዊ ወይ ጥዕናዊ ትካል (ሆስፒታል፡ ጡረተኛታት) ሞት እንተጋጢሙ፡ እቲ ኣብ ስራሕ ዘሎ ሓኪም ነቲ ጸብጻብ የዳልዎ፡
- ብጎነጽ ሞት (ሓደጋ፡ ነብሰ ቅትለት) ምስ ዘጋጥም፡ ብቕልጡፍ ምስ ጃንዳሜሪ ወይ መደበር ፖሊስ ክትራኸቡ ኣለኩም ("17" ወይ "112" ክትድውሉ ወይ ናብ "114" መልእኽቲ ክትሰዱ ትኽእሉ ኢኹም)።
ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓታት: ሞት ምእዋጅ
Configurez votre étape
ናይ ሞት ኣዋጅ ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓታት ኣብ ኣዳራሽ ከተማ ናይቲ ዝሞተሉ ቦታ ክግበር ኣለዎ፣ እዚ ድማ ኣብ ሰሙን ዕረፍቲን ህዝባዊ በዓላትን ከይሓወሰ እዩ።
ድሕሪ እዚ ኣገባብ እዚ፡ ንዝኾነ ካልእ ኣገባብ ኣድላዪ ዝኾነ "ናይ ሞት ምስክር ወረቐት" ክትረኽቡ ኢኹም።
ነቲ መግለጺ ንምሃብ ዘድልዩ ሰነዳት፤
- ናይ መንነት ሰነድካ፣
- እቲ ናይ ሞት ምስክር ወረቐት፣
- መንነት ሰነድ መዋቲ (ናይ ልደት ወረቐት፣ መንነት ሰነድ ወዘተ)።
ምፍላጡ ኣገዳሲ ! : እቲ ሞት ኣብ ሕክምናዊ ወይ ማሕበራዊ ቅርጺ ምስ ዘጋጥም፡ እቲ ናይ ሞት ኣዋጅ ብኣውቶማቲክ በቲ ትካል ይግበር።
ኣብ ውሽጢ 6 መዓልቲ: ስነ ስርዓት ቀብሪ ምውዳብ
Configurez votre étape
ናይ መወዳእታ ድሌት ናይቲ ዝሞተ ሰብ ክኽበር ኣለዎ። ዝገደፋ መምርሒታት ኣብ ዘይብሉ፡ ቀብሪ ብኸመይ ከም ዝፍጸም (ሃይማኖታዊ ቀብሪ ድዩ ኣይፍጸምን፡ ቀብሪ ወይ ምሕራር፡ ልግሲ ኣካላት፡ ንሳይንስ ሬሳ ምልጋስ) ምምራጽ ናይቶም ስድራቤት እዮም። ኣብ ስድራቤት ዘይምርድዳእ እንተጋጢሙ፡ ናይቲ ሞት ቦታ ፍርዳዊ ቤት ፍርዲ ክሕተት ይኽእል።
እቲ ቀብሪ ድሕሪ ሞት ኣብ ውሽጢ 6 ናይ ስራሕ መዓልታት ክፍጸም ኣለዎ። ስለዚ ንሓደ ዳይረክተር ቀብሪ ብቕልጡፍ ምውካስ ኣገዳሲ እዩ። ብነጻ ብጽሑፍን ዝርዝርን ግምት ክህበካ ኣለዎ።
ምፍላጡ ዘገድስ!
: ንኣስራሒኻ ፍሉይ ዕረፍቲ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ። ሓደ ህጻን ኣብ ዝሞተሉ እዋን፡ ሓደ ካብ መሳርሕትኻ ፍቓዶም እንተ ኣወፍዩልካ፡ ቁጽሪ ናይተን መሰል ዘለካ መዓልታት ክውስኽ ይኽእል።
ምስ ቀብሪ ዝተኣሳሰር ወጻኢታት ካብ ባንክ ሕሳብ መዋቲ ክትቆርጽ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ፣ ክሳብ €5,000 ዝበጽሕ ገደብ፣ ሚዛን ናይቲ ሕሳብ እንተፈቒዱ።
ምፍላጡ ኣገዳሲ !
: ንኣገባብን ሕግን ብምኽባር፡ ሬሳ መዋቲ ካብ ፈረንሳ ወጻኢ ናብ ወጻኢ ሃገራት (ብመሬት ወይ ብባሕሪ) ምጉዕዓዝ ይከኣል እዩ። ስድራቤት ባዕሎም ነቲ ሬሳ ከሰጋግሩ ኣይክእሉን እዮም። ምስ ቤት ቀብሪ ክትራኸቡ ኣለኩም።
ኩሉ ሬሳ ዕድመ መዋቲ (ህጻን ወይ ዓቢ) ብዘየገድስ ናብ መበቆል ሃገሩ ክምለስ ይኽእል። ኣብ መዕለቢኡ ምስ በጽሐ፡ እቲ ሳንዱቕ ሬሳ ብስድራቤትን ዝምልከቶም ኣገልግሎታትን (ኣምቡላንሳት ወይ ዳይረክተራት ቀብሪ) ይለዓል።
ኣብ ውሽጢ 10 መዓልታት: ንዝኸፍሉ ትካላት ምሕባር
Configurez votre étape
ሓደ ዝፈትዎ ሰብ ካብ ዝሞተሉ ኣብ ውሽጢ 10 መዓልቲ፡ መዋቲ ተጠቃሚ ዝነበረሎም ዝተፈላለዩ ትካላት ምርኻብ ኣለዎም፤
- ኣስራሒ: እትፈትዎ ሰብ ሰራሕተኛ መንግስቲ ወይ ሰራሕተኛ እንተዝኸውን ነይሩ። እቲ ኣስራሒ ናይቲ ዝካየድ ዘሎ ወርሒ ደሞዝን ዝኾነ ይኹን ቦነስን ክኸፍል ኣለዎ።
- መዋቲ ስራሕ ኣልቦ እንተኾይኑ ማእኸል ስራሕ።
- ጡረታ እንተወጺኡ ገንዘብ ጡረታ። ምስ ሞት መጻምድትኻ ወይ መጻምድትኻ ነበር፡ ኣብ ትሕቲ ዝተወሰኑ ቅድመ ኩነታት፡ ክፋል ናይቲ ጡረታኦም ክትረክብ ትኽእል ኢኻ: እዚ ናይቲ ብህይወት ዝተረፈ ጡረታ እዩ። መሻርኽቲ ፓክስን ብሓባር ዝነብሩን መሰል የብሎምን።
- ካይስ ፕራይሜር ዲ ኣሹራንስ ማላዲን ካልኦት ናይ ጥዕና ምትሕግጋዝን.
- ናይ መንበሪ ገዛ ሓገዝ ወይ RSA ኣብ ዝህልወሉ እዋን ፋንድ መድሕን ስድራቤት (CAF)።
- ዝኾነ ካልእ ማሕበራዊ ሓገዝ ዝህብ ትካል።
ብተወሳኺ ንዝኾነ ሰራሕተኛ ናይቲ መዋቲ (ኣላዪ፣ ሓላዊ ገዛ፣ ጀርዲነር ወዘተ) ክትራኸቡ ኣለኩም። ናይ ስራሕ ውዕሎም ብኣውቶማቲክ ይቋረጽ። ብቕልጡፍ ብዝተመዝገበ ፖስታ ናይ ምብራር ደብዳበ ምስ ቅብሊት ኣፍልጦ ክትሰደሎም ኣለካ።
ኣብ ውሽጢ 30 መዓልቲ
Configurez votre étape
መዋቲ ናይ ዋሕዚ ሕሳብ፣ ወፍሪ ወይ ልቓሕ ዝሓዘለን ባንክታት ክሕበር ኣለዎ። ካብ ናይ ሓባር ሕሳብ ወጻኢ ዝኾኑ ሕሳባት ክሳብ ምፍታሕ ርስቲ ክዕገቱ እዮም።
ነቲ ርስቲ ንምፍታሕ ብዘይ ኣገልግሎት ኖታሪ ክትገብር ኣጸጋሚ እዩ። እቲ መዋቲ ውዕል እንተሰሪሑ፡ ኣብ መንጎ መጻምድቲ ህያብ እንተገይሩ፡ ንብረቱ ልዕሊ €5,000 እንተኾይኑ፡ ንብረት እንተሃልይዎ ወይ ውዕል ሓዳር እንተፈጺሙ ክትጥቀመሉ ግዴታ ኣለካ። ዝደለኻዮ ኖታሪ ክትመርጽ ነጻ ኢኻ።
ካብ ሞት ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት፡ ነቲ መዋቲ ዝተኻረዮ ወይ ዝተኻረዮ መንበሪ እውን ክትከናኸኖ ኣለካ፤
- እቲ መዋቲ ተኻራያይ እንተኾይኑ፡ ነቲ ኣካራዪ ኣብ መዓልቲ ሞት ነቲ ክራይ ከቋርጾ ወይ ከሰጋግሮ ክትሓቶ ኣለካ። እቲ ኣብ እዋን ሞት ምስ መዋቲ ዝነብር ሰብ ወናኒ ሊዝ ብምዃን ኣብቲ መንበሪ ክፀንሕ ይኽእል እዩ።
- እቲ መዋቲ ኣካራዪ እንተዝኸውን ነይሩ፡ እቶም ተኻረይቲ ስም፡ ኣድራሻን ዝርዝር ባንክን ናይቲ ሕጂ ክራይ ዝቕበል ሰብ ክሕበሩ ኣለዎም። ብሓፈሻ ኖታሪ እዩ ዝከናኸኖ።
- እቲ መዋቲ ኣብ ውሽጢ ሓባራዊ ዋንነት ዋና እንተኾይኑ፡ ንኣማሓዳሪ ክሕበር ኣለዎ።
- እቲ መዋቲ ኣብ ጡረተኛታት ወይ ኣብ ኤህፓድ ዝነብር እንተኾይኑ፡ ነቲ ናይ ውሕስነት ገንዘብ ከምኡ’ውን ነቲ ኣቐዲሙ ዝተኸፍለ ናይ መንበሪ ኣገልግሎት ምሕታት ኣይትረስዑ። እቲ ትካል ካብቲ ዝሞተሉ ዕለት ጀሚሩ ነቲ ርስቲ ክኽፈል ዘለዎ ገንዘብ ንምምላስ 30 መዓልታት ኣለዎ።
ምፍላጡ ኣገዳሲ !
: ብዛዕባ ኩለን እቲ መዋቲ ዓሚል ዝነበረለን ባንክታት ንምፍላጥ፡ ናብቲ ኣብ ፈረንሳ ዝተኸፍተ ኩለን ሕሳባት ዝዝርዝር ፋይል ሕሳብ ባንክ (ፊኮባ) ክትረክብ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ።
ብድሕሪኡ ዝቅጽል
ንብረትን ግብሪን
እቲ ምትኽኻእ ምስ ተፈትሐ፡ እቶም ወረስቲ ሓደ ሓደ ግዜ ነቲ ምትኽኻእ ናብ ግብሪ ክእውጁ ኣለዎም።
እዚ ድማ ኣብቲ ዝምልከቶ ውርሻ፡ ከምኡ’ውን ኣብ መንጎ ወራስን መዋትን ዘሎ ምትእስሳር ይምርኮስ።patrimoine concerné,
እቶም ወረስቲ ናይ ውርሻ መግለጺ ድሕሪ ምግባር፡ ሓደ ሓደ ግዜ ግብሪ ውርሻ ክኸፍሉ ኣለዎም .
ድሕሪ ሞት ዝመጽእ ዓመት ፡ ናይ መወዳእታ ኣታዊ ናይቲ መዋቲ ንበዓል መዚ ግብሪ ክትሕብር ኣለካ።z fiscale.
ንሞት እትፈትዎ ሰብ ብስምዒት ምጽዋር
ወላዲ፡ ዓርኪ ወይ ውላድ ከይተረፈ ምኽሳር ሓደ ካብቲ ኣብ ህይወት ኣዝዩ ከቢድ ፈተና እዩ። ሓዘን ቃንዛኻ ንምግዛእ ዝዓለመ ነዊሕን ዝተሓላለኸን ጉዕዞ እዩ። ሓዘን ዝኾነ ኣቐዲሙ ዝተነጸረ ቅዲ ዘይክተል ፍሉይ ተመክሮ እዩ። እዚ መስርሕ ምሕዋይን ዳግመ ህንጸትን ንነፍሲ ወከፍ ሰብ ፍሉይ እዩ። እምነትካ፡ ባህልኻ፡ ትውፊት ስድራቤትካ ወይ ሃይማኖትካ ብዘየገድስ: ንሓዘን ክትገጥመሉ እትኽእል ዝተፈላለየ መንገድታት ኣሎ።
ስቓይካ ንፍሉያት ክኢላታት ኣሕሊፍካ ምሃብ ወይ ድማ ከምዚ ናትካ ዘጋጥሞም ሰባት ምርኻብ ከምዘድሊ ክስመዓካ ይኽእል እዩ።
ኣብ ከምዚ ኩነታት ናብዞም ዝስዕቡ መሓውራት ክትጥምት ትኽእል ኢኻ፤
- ማሕበር “ሓዘንካ ንበር” ፡ www.vivresondeuil.asso.fr
- ማሕበር “ምግዛእ ዘይምህላው” ፡ http://www.apprivoiserlabsence.com/
- ማሕበር “ምዕርክነት ኤስ.ኦ.ኤስ” ፡ https://www.sos-amitie.com
ኣብ ጥቓኻ ዝርከቡ መዋቕራት ንምርካብ፡ ነዚ ዝስዕብ ማህደር ክትውከሱ ትኽእሉ ኢኹም፡ https://www.empreintes-asso.com/les-soutiens-dans-vos-regions/


c: text/html

text:
ምኽሪ ኮቪድ-19 ንዘለካRåd till dig som har covid-19 - tigrinska
ንዓኻ ሕማም ኮቪድ-19 ሒዙካ ዘሎ ዝምልከት ምኽሪ እንሆ። እዚ ምኽሪ ነዓኻ ኣብ ሆስፒታል ሕክምና ዘየድልየካ ኣብ ገዛ ክትከውን ትኽእል ዝምልከት እዩ። ሕማምካ እንተ ገዲዱካ ምስ ሕክምና ርክብ ግበር።
ሓሚምካ እንተ ኣለካ ዄንካ ኣብ ገዛ ክትጸንሕ ኣገዳሲ እዩ። መብዛሕትኦም ሰባት መርመራ ምግዳፍ ኣየድልዮምን እዩ። ኣብቲ ናይ ኮቪድ-19 መርመራ ግደፍ ዝብል ጽሑፍ ብዝያዳ ኣንብብ።
ድሮ ዘይተኸተብካ እንተ ዄንካ፡ ምስ ሓወካ ጸር ኮቪድ-19 ተኸተብ።
ኣብቲ ዘለኻዮ ቦታ እንታይ ከም ዘገልግል ተወሳኺ ሓበሬታ ንምርካብ ኣብ ላዕሊ ኣብዚ ገጽ ዞባ ምረጽ።
ብዙሕ ስተ
ብፍላይ ረስኒ እንተ ኣልዩካ ወይ የስዕለካ እንተ ኣሎ ኾይኑ ብዙሕ ፈሳሲ ክትሰቲ ኣገዳሲ እዩ።
ጐረሮኻ የቐዝወካ እንተ ኣልዩ ገለ ውዑይ ወይ ዝሑል ነገር እንተ ሰቲካ ከህድኣልካ ይኽእል እዩ።
ንኣብነት ማይ፡ ሻሂ፡ መረቕ ዳዶ ወይ መረቕ ስተ።
ጀላቶ፡ ሌካሌካ በረድ ወይ ርግኦ እውን ክትበልዕ ትኽእል ኢኻ።
ኣብ ትሕቲ ርእስኻ ተወሳኺ መተርኣስ ግበር
ርእስኻ ክብ ኣቢልካ ክትድቅስ እንተ ኽኢልካ ጽቡቕ እዩ። ብዙሕ ትስዕል እንተ ኣለኻ ዄንካ ይሕግዘካ እዩ።
ክትድቅስ ከለኻ ተወሳኺ መተርኣስ ኣብ ትሕቲ ርእስኻ እንተ ገበርካ ጽቡቕ እዩ።
መደቀስቂ ክፍልኻ ኣዝሕል ኣብሎ
ክትድቅስ ከለኻ እቲ መደቀሲ ክፍልኻ ዝሕል ዝበለ እንተ ኾይኑ ባህ ክብለካ ይኽእል እዩ።
ንኣብነት ኣብቲ መሞቒ ነቲ ሙቐት ከተጕድሎ ወይ መስኮት ክትከፍት ትኽእል ኢኻ።
ክትንቀሳቐስ ፈትን
እንተ ሓሚምካ ከተዕርፍ የድልየካ እዩ። ንነዊሕ ግዜ ከይተንቀሳቐስካ ስቕ ምባል ግን ጽቡቕ ኣይኮነን።
ንመዓልቲ ሒደት ግዜ ክትንቀሳቐስ ፈትን።
ኣብነታት ናይ እንታይ ክትገብር ክትፍትን ከም ትኽእል እንሆ፡
- ኣእጋርካን መራግጾ እግርኻን ኣንቀሳቕሶም።
- ሓደ ሓደ ግዜ ካብቲ ሓደ ጎኒ ናብቲ ሓደ ተገላበጥ።
- ሓሓሊፍካ ትኽ ኢልካ ኮፍ በል ወይ ጠጠው በል
ምስ ሓሸካ ናብ ደገ ወጺእካ ክትንቀሳቐስ ክትፍትን ትኽእል ኢኻ። ካብ ዓቕምኻ ንላዕሊ ኣይትግበር።
ብዘይ ናይ ሓኪም ትእዛዝ ዝግዛእ መድሃኒት ክትወስድ ትኽእል ኢኻ
ብርቱዕ ረስኒ እንተ ኣልዩካ ፓራሰታሞል ዘለዎ መድሃኒት ክትወስድ ትኽእል ኢኻ። እዚ መድሃኒት ብዘይ ናይ ሓኪም ትእዛዝ ክግዛእ ይክኣል እዩ።
ልዕሊ ሽዱሽተ ወርሒ ዝዕድሚኦም ቈልዑ ፓራሰታሞል ዘለዎ መድሃኒት ክወስዱ ይኽእሉ እዮም። እቲ ቈልዓ ትሕቲ ሽዱሽተ ወርሒ እንተ ኾይኑ ፈለማ ንሓኪም ምሕታት ከድልየካ እዩ።
ኣብ ጐረሮኻ ቃንዛ እንተ ሃልዩካ ዝምጸ ከኒና ናይ ጐረሮ ክትፍትን ትኽእል ኢኻ።
ኣብ ኣፍንጫ ዝንጸግ መድሃኒት ክትጥቀም ትኽእል ኢኻ
ኣፍንጫኻ እንተ ተዓቢስካ ኣብ ኣፍንጫ ዝነጥብ ወይ ኣብ ኣፍንጫ ዝንጸግ መድሃኒት ክትጥቀም ትኽእል ኢኻ። ብዘይ ናይ ሓኪም ትእዛዝ ዝግዝኡ ትሕዝቶ ናይ ጨው ሕቃቕ ዘለዎም ኣብ ኣፍንጫ ዝነጥቡን ኣብ ኣፍንጫ ዝንጸጉን መድሃኒት ኣለዉ።
ከምኡ’ውን ብዘይ ናይ ሓኪም ትእዛዝ ዝግዝኡ ኣብ ኣፍንጫ ዝነጥቡን ኣብ ኣፍንጫ ዝንጸጉን ኣብ ኣፍንጫ ንዘሎ ሕበጥ ዘፍኵሱ መድሃኒት ኣለዉ። ከምዚኦም ዓይነት ኣብ ኣፍንጫ ዝነጥቡን ኣብ ኣፍንጫ ዝንጸጉን መድሃኒት እንተ ነውሐ ንዓሰርተ መዓልታት ጥራይ ክትጥቀመሎም ኣለካ።
ሽጋራ ምትካኽ ኣወግድ
ሽጋራ ካብ ምትካኽ ክትቁጠብ ወይ ካልኦት ሰባት ኣብ ዘትኽኽሉ ንኸይትህሉ ፈትን። እቲ ትኺ ነቲ ምስዓል የግድዶ እዩ።
ኣብ ገዛ ምጽናሕ ንዘድልየካ
ኣብ ገዛኻ ኮፍ ምባል ጽምዋ ከም ዝስምዓካ ክገብር ይኽእል እዩ። ብዙሓት ሰባት ምስቶም ክራኸብዎም ዘዘውትሩ ሰባት ዘይምርኻቦም ይኸብዶም እዩ።
ግን ምስ ፈተውትኻን ስድራ ቤትካን ክትራኸብ ፈትን። ንኣብነት ተሌፎን ክትደዋወሉ ትኽእሉ ኢኹም።
ንነገራት ከም ልሙድ ኣብ ስዓቶም ክትገብሮም ክትፍትን ጽቡቕ እዩ። ንኣብነት ከምቲ መብዛሕትኡ ግዜ ትገብሮ ኣብ ስዓትካ ተንሲእካ ቁርሲ ክትበልዕ ትኽእል ኢኻ።
ደገፍ ንዘድልየካ
እንታይ ክትገብር ከም ዘለካ ንምፍላጥ ሓገዝ እንተ ደሊኻ ናብ ቍጽሪ ተሌፎን 1177 ደውል። እተን ተሌፎን ዝምልሳልካ፡ ነርስ እየን። እንተ ገዲዱካ ኣበይ ሕክምና ከም ትሓትት እውን ክሕግዛኻ ይኽእላ እየን።
እተን ነርስ ሽወደንኛን እንግሊዝኛን ይዛረባ እየን።
ካብ ሓንቲ ናይ ወጻኢ ሃገር ቍጽሪ ዘለዋ ተሌፎን እንተ ዄንካ ትድውል ዘለኻ፡ ናብ +46 771-11 77 00 ደውል።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ካብ ዲክሰምበር 6 – 2021 ክሳብ ጀንዋሪ 15 – 2022 ጸኒዖም ዘገልግሉ ሓደሽቲ ሕግታት:
ቀጠልያ መሕለፊ ተጠናኺሩ (ሱፐር ቀጠልያ መሕለፊ እውን ተባሂሉ ተፈሊጡ)፡ መን ክረኽቦ ይኽእል?
- እቲ ክትባቱ ዝወደአ
• ካብ ኮቪድ – 19 ተፈዊሱ ዝደሓነ
መሰረታዊ ቀጠልያ መሕለፊ፦ መን ክረኽቦ ይኽእል?
- መደበኛ መርመራ (ታምፖነ) ዝገብር
ናይ ሱፐር ቀጠልያ መሕለፍን መሰረታዊ ቀጠልያ መሕለፍን ኣገልግሎት
ሱፐር ቀጠልያ መሕለፊ፦ ካብ ናይ መወዳእታ ክትባት ካብ ናይ ሕክምና ቦታ ምስክር ወረቐት ካብ ዝተወሃበሉ ንትሽዓተ ኣዋርሕ የገልግል።
መሰረታዊ ቀጠልያ መሕለፊ፦ ብሞሎኪውላሪ ምርመራ ምስተመርመረ ን 72 ሰዓታት የገልግል። ብኣንቲጀኒክ ምርመራ ድማ ን 48 ሰዓታት የገልግል።
ኣብ ሕዝቢ ዘመላልሳ ዘሎ ሓደሽቲ ሕግታት
ብልዑል ፍጥነት ዝጓዓዛ ባቡራት፣ ኣውሮፕላናት፣ ናይ ዞባ ባቡር ትራንስፖርት (ኢንተርሲቲን ፔንዶላርን)ንምጉዓዝ፡ እንተወሓደ ኣብ ዝሓለፉ 48 ሰዓታት ውሽጢ ወይ ኣቐድም ኣቢሉ ኣብ ዝተገበረ ምርመራ ኣሉታዊ ውጽኢት (ኔጋቲቭ) ከምዝኾነ ምርኣይ ግዴታ እዩ።
ሕድሽ፦ ኣብ ከባቢ ናይ ሕዝቢ ዘመላልሳ (ኣውቶቡሳት፣ ናይ ከተማ ኣውቶቡሳትን ብውሽጢ ምድሪ ዝኸዳ ባቡራትን)ንዝጥቀሙ፡ ታምፖነ ምርመራ ምግባር ናይ ግድን ኮይኑ፡ እቲ ቁጽጽር ዝግበር እውን ሓሓሊፉ ክኸውን ይኽእል። ሱፐር ቀጠልያ መሕለፊ ዘለዎም ግን ከምድላዮም ይንቀሳቐሱ።
ኣብ ዕጹው ቦታታት ናይ ጭምብል ኣጠቓቕማ
ኣብ ኩሉ ኣከባቢታት ንኹሉ ግዴታ እዩ
ጭምብል ኣብ ክፉት ቦታታት
ኣብ ዞና ቢጫ፣ ኣራንቾነን ቀይሕን ጭምብል ምጥቃም ግድን እዩ። ኣብ ኩሉ ቦታታት ምሳኹም ክህልወኩም ግዴታ ይኸውን።
ኣብ ናይ ስራሕ ቦታ ከመይ ይሰርሕ
ናብ ስራሕ ንምኻድ መሰረታዊ ቀጠልያ መሕለፊ ምርኣይ፦ ማለት ሞለኪውላር ምርመራ (ን 72 ሰዓታት ዝሰርሕ) ወይ ኣንቲጀኒክ (ን 48 ሰዓታት)ምግባር። ናብ ሜንሳታት (ምግቢ ዝብልዓሉ)ንምእታው ግን ናይ ሱፐር ቀጠልያ መሕለፊ ምሓዝ ናይ ግድን እዩ።
ኣብ ናይ ስራሕ ቦታ ዝቆጻጸርን ዝቐጽዕን መን እዩ
ኣብ ስራሕ ቦታ ዘሎ ቁጽጽር ለውጢ የብሉን። ወሃብቲ ስራሕ፡ ሰራሕተኛታት መሰረታዊ ቀጠልያ መሕለፊ ከምዝሓዙ ክቆጻጸሩ ኣለዎም። እቲ ቁጽጽር ኣብ መእተዊ ክፍጸም ኣለዎ፡ እቲ ዝግበር ቁጽጽር እውን ሓሓሊፍካ ክኸውን ይኽእል። ነዚ ደምቢ ዘየኽብሩ ሰባት ካብ 600 ክሳብ 1.500 ኤውሮ ክቕጽዑ ይኽእሉ።
ናይ ሱፐር ቀጠልያ መሕለፊ ዘይብሎም፡ ኣብ ባራት፣ እንዳ ብልዕን እንዳ ሳዕስዒትን ከይኣትዉ ክልኩላት እዮም
ኣብ ዞና ጻዕዳ እውን እንተኾነ፡ ዘይተኸተቡ ሰባት ናብ ባራት፣ ኣብ ዕጹው ቤት ምግብታት፣ ኣብ በዓላት፣ እንዳ ሳዕስዒት፣ ኣብ ሕዝባዊ ስነስርዓታትትን ከምኡ ድማ ኣብ ስታድዮማትን ኣብ ናይ ከባቢ ስፖታዊ ምርኢታትን ክሳተፉ ወይ ክኣትዉ ኣይክእሉን።
መደበኛ ምርመራ ጌሮም ኣሉታዊ ውጽኢት ዝረኸቡ ግን ኣብ መሐምበስን ፓሌስትራታትን ክኸዱ ይኽእሉ።
መተሓሳሰቢ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን እቲ ኣብ ቀይሕ ዞን ኣብዘይተኸተቡ ሰባት ዝግበሩ ገደባት ነቶም ኣብ ልዕሊ ሱፐር ቀጠልያ መሕለፊ ዘለዎም እውን ተግባራዊ ይኸውን።
ኣብ በረድ ሸተት ዘብሉ መሳርሕታት፡ ሓድሽ ደምቢ
ኣብ ዞና ጻዕዳን ቢጫን እቶም መሰረታዊ ናይ ቀጠልያ መሕለፊ ዝሓዙ ሰባት ኣብ ናይ በረድ ሸተት ዝበሃለሉ ቦታታት ክኸዱ ይኽእሉ፡ ኣብ ዞና ኣራንቾነ ግን እቶም ሱፐር ቀጠልያ መሕለፊ ዘለዎም ጥራሕ ክኸዱ ይኽእሉ። ኣብ ዞና ቀይሕ ግን ኣብ በረድ ሸተት ዝበሃለኡ ምኻድ ንኹሉ ክልኩል እዩ።


text:
ስነ ስርዓት ቀብሪ ይሕመቕ ይፀብቕ ሓደ ኣካል ባህላዊ ትሕዝቶ ህዝቢ ትግራይ እዩ። ኣብ ትግራይ ሰብ እንትመውት ብኣውያትን ብጥሩምባን ዳሃይ ሞቱ ይንገር። ዝሰመዐ ሰብ ከካብ ዘለዎ ናብ እንዳ ሞዋቲ ወይ ካዓ እንዳ ሑዙናት ይእከብ።
ስነ ስርዓት ቀብሪ ብፍትሓት ይጅመር። ካብ ገዛ ሞዋቲ ክሳብ ቤቴ ክርስትያን ካብ 5 ክሳብ 7 ፍትሓት ይህሉ። ሬሳ ቅድሚ ካብ ገዛ ምውፃኡ ዝግበር ፍትሓት ሊቃውንቲ(ደፋትር) መዋስእቲ ካህናት ቃል ኣትናትዮስ ዝባሃል ፍትሓት የካይዱ። እዚ ወጋሕታ ሰዓት 11 ይጅመር።
ቀሺ ኪሮስ በርሀ “ሰብ ክምርዖ እንከሎ ደረፍቲ ተልሃይቲ ከብሮን ጭራን ይህሉ። ምስ ሞተ ድማ ብኽብሪ ይስነ። እዚ ድማ ከካብ ኣድባሩ ዝመፀ መስቀል ምስ ፅላሉ፣ ግምጃን ድባብን ብእምብልታ ታዓጂቡ ደሚቑ ይስነ’’ ኢሎም።
ብመሰረት እምነት ሃይማኖት ኣርቶዶክስ ሰብ እንትመውት ሰለስተ ግዜ ጥራሕ እዩ ዝብከ። ሓደ ነብስን ስጋን እንትፈላለያ፣ ሬሳ ካብ ገዛ እንትፋኖ እንተሎን ወሪደ መቓብር(ሓመድ ድበ ክለብስ እንተሎ) ሙኻኑ ቀሺ ኪሮስ።
ንሞዋቲ መቐደሲኡ ቅድሚ ቅድሚ ሬሳ ብኣድጊ ተፃዒኑ ዝኸይድ እኽሊ መራሒ ሬሳ ይባሃል።
ድሕሪ ሓመድ ድበ ኣብ ውሽጢ መረባ ቤተ ክርስትያን ታርኽ ሂወት ሞዋቲ ይንበብ። ቅዳሰን ኣስተምህሮን ብሊቃ ውንቲ ቤተ ክርስትያን ይወሃብ።
ኣብ መወዳእታ ቀበርቲ ፅንዓት ይሃባትኩም ብምባል ንሑዙናት ብምፅንናዕ ዓዲ ዓዶም ይኸዱ። ሕዙናት ድማ ክፉእ ወይ ድማ ሕማቕ ኣይሃባትኩም ብምባል ምስግና ይገልፁ። በዚ ድማ ስነ ስርዓት ቀብሪ ይፍፀም።


text:
ንእንግሊዝ ክልተ ንሓደ ዝሳዓረት ጣልያን፣ንኡሩጓይ ሰለስተ ንሓደ ዝሳዓረት ኮስታሪካ እየን ቀዲመን ናብ ሜዳ ዝኣተዋ ሎሚ ዓርቢ።
እቲ ፀወታ ክሳብ ሰላሳ ደቃይቅ ብዘይፈተነን ዝማርኽን ቅላዕን ቀፂሉ።ማርዮ ቫላቶሊ ኣብ ውዱእ ኩነታት ንሓላዊ ማዕፆ ኣስጊሩ ሸቶ ክትከውን ንዝግባኣ ኩዕሶ ክሳብ ዘምከነሉ ሰዓት።እቲ ተታኺሱ ዝነበረ ግጥም’ውን ኣበራቢሩዎ።
ጋንታ ጣልያን እንደገና ብቫላቶሊ ኣዝያ ትናኣድ ፈተነ ገይራ።ሓላዊ ማዕፆ ኮስታሪካ ብቀሊሉ ኣድሒኑዋ።ሞተር ጋንታ ጣልያን ፒሮሊ ንኣዝየን ውፅኢታዊ ክኾና ዝኽእላ ኩዓሳሱ ብምቅባል ሓላፍነቱ ተዋፂኡ‘ዩ።
ኮስታሪካ ብቁፅሪ ሸውዓተ ኣቢላ ኣብ መበል 36 ደቃይቅ ግርም ፈተነ ገይራ።ሓላዊ ማዕፆ ጣልያን ቡፎን ኣድሒንዋ።ተራ ናይ ኮስታሪካ ኮይኑ መጥቃዕቲ ኣሓይሎም።ግን ኣብ ረብሐኦም ትውዕል ኩዕሶ ኣይሰርሑን።
ኣብ መበል 41 ደቃይቅ ንኮስታሪካ ፍፁም ቅላዕ መቅፃዕቲ ክዋሃብ ነይሩዎ ሞንጎኛ ግና ኣይግባኣኩምን ኢሉ ሓሊፉዎ።ከምኡ ኮይኑ‘ውን ድሕሪ ክልተ ደቃይቅ ካብ ፀጋማይ ክንፊ ንዝሐፈት ኩዕሶ ቁፅሪ ዓሰርተ ሩኢዝ ብርእሱ ገጭዩ ኣቁፂሩዋ።ኮስታሪካ ሓደ ጣልያን ዜሮ።ዕረፍቲ ኮይኑ።
ድሕሪ ካምቢያ‘ውን እንተኾነ ጋንታ ጣልያን ተጠናኺራ ክትኣቱ ኣይካኣለት።ተሰለፍቲ ጋንታ ጣልያን ኩነታት ኣየር ድዩ ከቢድዎም ወይ ብርኪ ሒዛ ማዕረ ንእትገብሮም ሸቶ ምምዝጋብ ኣዝዩ ከቢድዎም‘ዩ ውዒሉ። ብኣንፃሩ ተፃወቲ ኮስታሪካ ካብ ደቂቃ ናብ ደቂቃ እናተሃደሱ‘ዮም ተራእዮም።ኮስታሪካ ፀብለልታ ብዘለዎ ኣገባብ ንጣልያን ስዒራ ናብ ቀፃላይ ምዕራፍ ንምሕላፍ ዘኽእላ ሽዱሽተ ነጥቢታት ሒዛ‘ላ።እዛ ጋንታ‘ዚኣ ኣብ ቀዳማይ ፀወታኣ ንኡሩጓይ ሰለስተ ንዜሮ ከምዝሳዓረታ ዝዝከር‘ዩ።ኮስታሪካ ነገር ኣለዋ‘ዶ ክንብል?
ካልኣይ ናይ‘ዚ ዕለት‘ዚ ግጥም ኣብ ሞንጎ ስዊዘርላንድን ፈረንሳይን‘ዩ። ኣብ‘ዚ ሰዓት‘ዚ ይካየድ‘ሎ።
ፈረንሳይ ብፀብላላይ ምንቅስቃስ ንስዊዘርላንድ ሓሙሽተ ንክልተ ኣፋንያታ። ሽዱሽተ ነጥቢታት ኣዋህሊላ‘ላ ፈረንሳ።ተስፋ ስዊዘርላንድ ገና ኣይፀልመተን ዘሎ።


text:
ደገፍቲ ስርዓት ህግደፍ ዝኾኑ ኤርትራውያን፡ ንመሰጋገሪ መንግስቲ ሶማል ዝቃወሙ ሶማላውያን፡ ከምኡ ‘ውን ኣባላት ቅንጅትን ግንባር ሓርነት ኡጋዴንን ዝርከቡዎም ሰልፈኛታት ነቲ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ ዝበየኖ እገዳ ብምቅዋም ብ22 ለካቲት ኣብ ጀኔቫ ስዊዘርላንድ ተሰሊፎም ውዒሎም።
ዘተ ድምጺ ኣመሪካ ነቲ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ ዝወሰኖ እገዳ ምስ ዝድግፉ ኤርትራውያን
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ሎሚ 23 ታሕሳስ ኣብ ዘካየዶ ዋዕላ፡ ነቶም ንግዝያዊ መንግስቲ ሶማል ንምውዳቕ ዝንቀሳቐሱ ፡ ብሃገራት ምዕራብ “ጥሩፍ እስላማዊ ስነሓሳብ ኣለዎ” ተባሂሉ ዝእመነሉ ኣሸባብ ዝርከቦም ዕጡቓት ሶማላውያን ተቓውምቲ ጉጅለታት ‘ተዕጥቕን ትድግፍን ኣላ’ ብዝብል ክሲ፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ፡ ናይ ኣጽዋር መሸጣ፡ እገዳ መገሻ ላዕለዎት መራሕቲ ስርዓት ህግደፍን ሰራዊትን፡ ከምኡ ‘ውን ምድስካል ንብረቶምን ገንዘቦምን ዘጠቓለለ ጽኑዕ እገዳ ወሲኑ።
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኤርትራ ንጥሩፋት እስላማውያን ተቓወምቲ ሶማል እትህቦ ደገፍ ብምቕጻላ፡ ኣብ ልዕሊ መንግስትን ሰራዊትን ኤርትራ ናይ ኣጽዋር መሸጣን መገሻን እገዳ፡ ከምኡ ‘ውን ምድስካል ንብረትን ጸጋታትን ዘጠቓለለ ንድፊ – እገዳ ኣርቂቑ ንውሳኔ ኣዋዲዱዎ ከምዘሎ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ኣፍሊጡ።
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍን ኣብዚ ቐረባ እዋን ኣካያዲ ሚንስትሪ ዜና ኮይኑ ተመዚዙ ዘሎን የማነ ገብርኣብ (ማንኪ) ከምኡ ‘ውን ኣብ ልዕሊ ‘ቲ ዕሉል ሃሱስ ህግደፍ ኮይኑ ዘይሕጋዊ ስግረዶባዊ ስርሒታት ኣብ ምክያድ ብምንጥጣፉ ዝፍለጥ ብሪጋደር ጀነራል ጠዓመ ጎይትኦም (መቐለ) ኣህጉራዊ ናይ መገሻ እገዳ ክገብር ከምዝወሰነ ስሞም ክዕቀበሎም ዝሓተቱ ምንጭታት ካብቲ ኣብ ነውዮርክ ዝርከብ ቤትጽሕፈት ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሓቢሮም።
ኣብ ሊብያ ተጋቢኦም ዝቐነዩ መራሕቲ ኣፍሪቃ፡ ኤርትራ ነቶም ንግዝያዊ መግስቲ ሶማል ንምዕላው ጽዑቕ ወተሃደራዊ መጥቃዕትታት ኣብ ምክያድ ዝርከቡ ምስ ኣልቓዒዳ ርክብ ኣለዎም ተባሂሉ ዝእመነሎም እስላማውያን ምንቅስቓሳት ትተሓባበር ከምዘላ ብምኽሳስ፡ ባይቶ ጸጥታ ውድብ ህቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊኣ እገዳ ክገብር ከምዝጸውዑ ሱዳን ትሪቡን ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ኣብ ሊብያ ተጋቢኦም ዝቐነዩ መራሕቲ ኣፍሪቃ፡ ኤርትራ ነቶም ንግዝያዊ መግስቲ ሶማል ንምዕላው ጽዑቕ ወተሃደራዊ መጥቃዕትታት ኣብ ምክያድ ዝርከቡ ምስ ኣልቓዒዳ ርክብ ኣለዎም ተባሂሉ
መንግስቲ ኤርትራ ንእገዳ ኣጽዋር ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብምጥሓስ ንተቓወምቲ መሰጋገሪ መንግስቲ ሶማል ኣጽዋር ምቕባል ከምዝቐጸለ ብባይቶ ጸጥታ ነቲ እገዳ ክከታተል ዝተመዘዘ ጉጅለ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ ኣፍሊጡ።
ኤርትራ ነቲ “ ኣብ’ ክራማት እኹል ማይ እንተዘይዘኒቡ ሕጽረት መግቢ ከጋጥም ይኽእል ‘ዩ” ዝብል ስክፍታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ “ ደጊም ንኤርትራ ረዲኤት መግቢ ካብ ካልኦት ሃገራት ኣየድልያን ‘ዩ” ብምባል ከምዝነጸገቶ AFP ካብ ኣስመራ ሓቢሩ።
ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ባን-ኪ ሙን (Ban Ki-moon ) ንኤርትራዊ ተኣምራት ሳሙኤል ከም ምኽትል ፍሉይ ልኡኹ ኣብ ኔፓል ( Deputy Special Representative for Nepal) ከምኡ ‘ውን ምኽትል ሓላፊ ተልእኾ ውድብ ሕብራት ኣብ ኔፓል (Deputy Head of the United Nations Mission in Nepal ) ከምዝመዘዞ ሎሚ 20 ሰነ ካብ ቀንዲ ቤት ጽሕፈት ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኒው-ዮርክ፡ ዝተዘርግሐ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣፍሊጡ።
ተሓጋጋዚ ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ፖለቲካዊ ጉዳያት ኮይኑ ከገልግል ከም ዝተመዘዘ መርበብ ሓበሬታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ።


text:
ኤርትራ፣ ኣብ ትግራይ ልዕሊ 2 ሽሕ ዝግመት መውጋእቲ ወትሃደራት ከምዘጋጠማ ምንጭታት ሓቢሮም
Radio Erena: 26 March 2021
ኣብ ትግራይ፣ ካብ 4 ሕዳር 2020 ኣትሒዙ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ኵናት፣ ዝሳተፋ ዘለዋ ዝተፈላለያ ኣሃዱታት ሰራዊት ኤርትራ፣ ከቢድ ሰብኣዊ ክሳራታት የጋጥመን ከምዘሎ ወትሃደራውያን ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብቲ ዝካየድ ዘሎ ኵናት፣ ብዝያዳ ዝሳተፋ ዘለዋ ኣሃዱታት፣ ነፍሲ ወከፈን ካብ 700 ክሳብ 900 ዝግመት ብዝሒ ወትሃደራት ዘለወን ክፍላተ ሰራዊት 13፣ 16፣ 18፣ 19፣ 22፣ 23፣ ከምኡ ድማ 525 ‘የን ዝበሉ እቶም ምንጭታት፣ ዛጊት ልዕሊ 2 ሽሕ ዝግመቱ ኣባላተን ብከቢድን ፈኵስ ቆሲሎም ካብቲ ኩናት ከምዝተሳሕቡ ኣረጋጊጾም።
ካልኦት ተደረብቲ ኣሃዱታት’ውን በብእዋኑ ኣትየን ከምዝወጻ እቶም ምንጭታት ጠቒሶም።
እብ ትግራይ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ኵናት ዝተወግኡ ወትሃደራት ኤርትራ፣ ብመንገዲ ሑመራ- ኦምሓጀር፣ ራማ- እንዳገርጊስ፣ ዛላምበሳ- ሰንዓፈ፣ ኣቢሎም ናብ ኤርትራ ድሕሪ ምእታዎም፣ ናብ ዝተፈላለያ ሆስፒታላት ይልኣኹ ምህላዎም ሓቢሮም።
ኣብ ከባቢ ከረን ዝርከብ ወትሃደራዊ ሆስፒታል ግላስ፣ ክሕዞ ካብ ዝኽእል ዓቕሚ ንላዕሊ፣ ዓራት ኣብ ቀጽሪ ተነጺፍሉ፣ ውጉኣት ይእለዩ ከምዘለዉ ዘመለከቱ እቶም ምንጭታት፣ ናብተን ናይ ሲቪል ዝብሃላ ሆስፒታላት’ውን ክፍልታት ውጉኣት ኵናት ተፈልዩሎም ይሕከሙ ከምዘለዉ ኣረዲኦም።
ከቢድ ስንክልና ዘጋጠሞም ድማ ኣብ ከባቢ ደንጎሎ ኣብ ዝርከብ መዓስከር ተዓቝቦም ከምዘለዉ ኣቐዲሙ ተሓቢሩ።
ቁጽሪ ናይቶም ኣብ ትግራይ ዝሞቱ ዘለዉ ወትሃደራት ኤርትራ ንምፍላጡ ክፍለጥ እኳ እንተዘይክኣለ፣ ተፋንዮም ዝጸንሑ ኣባላት ሰራዊት ይኹኑ ክሳብ 33 ዙርያ ሓድሽተ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ ከም መተካእታ ብብዝሒ ናብ ትግራይ ይወፍሩ ምህላዎም ግና፣ መጠነ ሞት ኣሽሓት ክበጽሕ ከምዝኽእል እቶም ነዚ ሓበሬታ ዝልኣኹ ምንጭታት ግምታቶም ይህቡ።
እቶም ምንጭታት ኣብ መወዳእታ፣ ናይ ባይቶ ይኹን ናይ ኣባላት ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ ውሳኔ ዘይብሉ፣ ብትእዛዝ ፕረዚደንት ጥራይ ኣብ ትግራይ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ኵናት ተዋፊሮም፣ ዝሞት ዘለው ኣሽሓት መንእሰያት፣ ጽባሕ ንግሆ ስድራቤታቶም እንታይ ተባሂሎም ክርድኡ’ዮም፣ ቀስ ኢልካ ዝርአ ምዃኑ ደምዲሞም።
ስእሊ፣- ካብ ኣርካይቭስ ኢንተርነት
=======================
COMMENTS
WORDPRESS: 0


text:
እንታይ ክንገብረልካ
ሓደ ሓደ ጊዜ ሽግርን, ጸበባን ምዳናገረ ይበጽሓና.
ሓደ ሓደ ጊዜ ኣይንፈልጦን እንታይ ከምንገብር ኩነታትና ክመሓይሽ
ሓደ ሓደ ጊዜ ዝዛረበና ሰብ ንደሊ
ሓደ ሓደ ሰብ እምነት ዝመልኡ ,ምትእምማን ዘለዎን ብዑቱብን .
ምስ መን ኮይና ንምልከት ኩሉ ጸገምና ኩነት ኣብ ሂወት ሓደ ስብ ሞኩሮን ቡቕዕ ሞያን ዘለዎ.
ዘሰምብድ ተሞኩሮ ,ውልቓዊ ጸገም ,ባእሲኣብ ስድራ ,ጸቕጢ, ናይ ድቓስ ጸገም, ኣብ ሂወት ምስግጋር ይኽእል እዩ ክፍልየና ክብ ኩሉ ነገርት
ነብስኻ ምሕዳስ ብምንጽብራቅን ምዝርራብን ይህብና ምትብባዕን ሓይሊን ይሕግዘና ነዓና ክንድሰሶ መንገዲና ፍታሕ ክንረክብን እንደገና ሓይን ብቕዓት ንረክብ
ሰብ ሞያና ብታዕሚ ዝሰልጠኑ ኣብ ipso-care ኣማኸርቲ እንሆውልካ
ሕጂ ተመዝገብ ብቑልጡፍ ጀምር
Ipso care
ብምእታው ኣብ ወብሲትና (website ) ሓደ ደረጃ ናይ ድሕነት ቦታ'ዩ ምስ ኣዝዮም ሩሕርሓት ኣማኸርቲን ሰብ ሞዩ ካብ ዝተፍላለዩ ሃገራት. ክድግፍኻን ክሕግዝኻ ኣብ ጹንኩር ናይ ሂወት ኩነታት ንክትረክብ መንገዲ ሰባኣዊን ማሕበራዊ ጽብቕ ክትከውን.
,እቲ ቀንዲ ዕላምና ሰባት ንኽኽእሉ ባዕላቶም ክፍትሑ ጸገሞምን ግርጭቶምን . ክምዕቡሉን ክዕቅብዋን ጥቕሚ ክህብን ውጺኢት ቤተሳባዊ ሕድሕድ ውይ ፍቅሪ ኣብ ስድራ ኣብ ኣዕሩክ ሐደ ብታዕሚ ትፍትው ትውስን እንታይ ክገብር ብምንታይ ክጸልዋ ኣብ መናባብራዊ ሂወት ብመስረት ብናቱ ክብርታት
ንሓና ንስዕቦ ዓቅሚታትናን ጸገምት -ኣብ ምፍትሕን ዝተሞርከስ'ዩ ኣማኸርነት ምቕራብ እዩ , እዚ እዩ እቲ ሓጋዚ ብዘይ ፍርዲን ብሙሉእ ዘተኣማምን እዩ
ipso-care ኣማኸርቲ ኣዝዮም ዝተማህሩን ብሰብ ሞያዊን ብተኻታታሊ ቑጺጻር ዘለዎ ብሙኩራት ፍላጣትን ኣብ ዓውዲ ስነኣእምሮዊ ጥዕና.
ipso-care ሰብኣዊ ሓገዝ ብጥብቂ ኣብ እምነት ዓማዊሉ ዝተሞርከስ እዩ ተሌ-ቪደኦ ክፍልታት ብዓሚል ዝተማለኣ እዩ
ርእይን ተልኣኮን (ዕላማን)
ርእይ
ምፍጣር እምነት ዝምላኣ ,ውሕስ , ሞያዊን ድሕነት ኣብ መስመር (online) ኣማኸርነትን ኣገልግሎት ህዚቢ ኣብ ኩሉ ዕድመ , ቑጠባን , ባህላዊ መሰረትን ኣብ መንፍሳዊ ባህላዊን ኣብ ኩሉ ኩርንዓት ዓልም .
ተልእኾ (ዕላማን )
ንሕና ንምነይልካ ክተበርክተላ ነዛ ዓልም ንህዝቢ ብንቕሓት, ብምህዞ, ብምውሳድ ሓላፍነት ንገዝእ ርእስኻ ንኩነታቶም, ምብጺሕ ዝርርብ ዝመስል ንካሎኦት ነዛ ዓለም ቦታ ብምሓዝ ብስምዕታዊን - ብጥንቃቒ - ብርሕራሒ . ምስ ሰብ ሞያዊን ጉጅለ ንሕና ባህሊን ስሚዕትን ነጸብራቕን. ንሕና ንሕግዝ ንድሕነት.
መምርሒ መንግድታት
ንሕና ነተባብዕ ንግላዊን ከባቢ ባህላዊን ስምዕት ባህሊ ዝርርብን ነጸብራቕ ኣብ ግላዊን ማሕበርዊ ክብርታት.
መግለጺነትን , ተማሓላልፍነትን , ናጻ ሓስብካ ምግላጽ, ማዕርነት ኣብ ደቂሰብ, ሰላምን ዕርቂን ኣብ ግላዊን ማሕበራዊ ክፍልታት ቀንዲ መምሪሕና እዩ


text:
ኣብ ከባቢኻ ዚርከቡ ኣጕባዝ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 7 12 2018
ነቲ ንኣኻ ዚምልከት ነገራት ሓላፍነት ዚስከሙ ብዙሓት እተፈላለዩ ዓበይቲ ሰባት ክትረክብ ኢኻ። መን ውሳነ ከም ዚወስድ ወይ መን ንሕቶኻ ከም ዚምልስ ንምፍላጥ ኣሸጋሪ እዩ።
ዝመሰለካ ንኽትዛረብን ንኽትስማዕን መሰል ኣሎካ። ተርጓማይ ምስ እትገብር እሞ ምስ ዘይሰማምዓካ ክትልውጦ መሰል ኣሎካ። እቲ ተርጓማይ ምስጢርካ ንምሕላው ግዴታ ኣለዎ።
ንገለ ሰባት ኣብቲ ዑቕባ እትሓተሉ ግዜ ክትራኸቦም ኢኻ። ቀዋሚ ናይ መንበሪ ፍቓድ ምስ ተዋህበካ፡ ንገለ ካባታቶም ኣይትረኽቦምን ኢኻ፡ ግን ኣብ ክንዳኦም ካልኦት ክትረክብ ኢኻ።
-
ኣላዪ ጉዳይ ቤት ጽሕፈት ኢሚግሬሽን
ኣብ ቤት ጽሕፈት ኢሚግሬሽን ዑቕባ ክትሓትት ከለኻ እትረኽቦም ኣለይቲ ጉዳይ ይሰርሑ።
እቶን ምላሽ እትህበሎም ሕቶታት ነዞም ዚስዕቡ ዚርእዩ ሕቶታት'ዮም።
- መን ከም ትበሃል፡
- መዓስ ከም ዝተወለድካ፡
- ስድራኻ፡
- ኣድራሻን ቍጽሪ ስልኪ ስድራኻን፡
- ካበይ ከም ዝመጻእካ፡
- ኣየናይ ቋንቋ ከም ትዛረብ፡
- ንሽወደን ከመይ ኢልካ ከም ዝመጻእካ፡
- ካብ ሃገርካ ዘውጻካ ምኽንያት እንታይ ከም ዝኾነ፡
- ኵነታት ጥዕናኻ ከመይ ከም ዘሎ፡
እቶም ሰራሕተኛታት ነዚ ዚሓቱኻ ኣብ ስርዓተ-ዳታ (ዳታ-ሲስተም) ቤት ጽሕፈት ኢሚግሬሽን ንኽምዝግቡኻ እዩ። ብድሕር'ዚ ነቲ ዘቕረብካዮ ሕቶ ዕቝባ ከሳልጡ ስርሖም ይቕጽሉ። ቤት ጽሕፈት ኢሚግሬሽን ንምንታይ ኣብ ሃገርካ ክትነብር ከም ዘይትኽእልን ኵነታት ጥዕናኻን ኪፈልጥ ኣገዳሲ'ዩ። ምስ ሰራሕተኛታት ክትዛረብ ድላይ እንተ ዘይብልካ ኣይደልን ክትብል ትኽእል ኢኻ። ነቶም ሠራሕተኛታት ሽዑ ክትዛረቦም ዘይትደሊ ወይ ዘይትኽእል እንተ ዄንካ ኣብ ካልእ እዋን ምስ ቤት ጽሕፈት ኢሚግሬሽን ርክብ ክትገብር ትኽእል ኢኻ። ዘሻቕለካ ወይ ካልኦት ጉዳያት እንተለዉኻ'ውን ከምኡ።
እቶም ሠራሕተኛታት ስለምንታይ ብዛዕባ ስድራይ ይሓቱኒ፧
Det är viktigt för Migrationsverket att veta vem som är din mamma och pappa och var de är. Migrationsverket vill också veta hur de kan kontakta dem. På ansökningsenheten kan du få hjälp med att ringa till dina föräldrar eller andra släktingar för att tala om var du är och hur du mår.
-
ሰራሕተኛታት ቤትትምህርቲ
ኣብ ሃገር ሽወደን ዝኾነ ቆልዓ ናብ ቤትትምህርቲ ኪኸይድ መሰል ኣለዎ። ኣብቲ ቤትትምህርቲ እተፈላለዩ በጽሕታት ኣለዉ። መምህራን፡ ዳይረክተር፡ ፍሉያት መምህራንን ተቐበልቲ ኣጋይሽን ኣለዉ።
ኣብቲ ቤትትምህርቲ መብዛሕትኡ ግዜ ነርስታትን ኣማኸርትን ዝርከቡዎም ናይ ሕክምና ሰባት ኣለዉ።
ናይ ክፍሊ-መምህርካ ምስቲ ናይ ሳብጀክት መምህርካን ናይ ኣደ-ቋንቋ መምህርካ ወይ ምስቲ ናይ ኣደ-ቋንቋ ንምፍላጥ ዚሕግዘካ መምህር ኮይኑ ኣብቲ ትምህርትኻ ንኽትዕወት ኪሕግዘካ እዩ።
ኣብ ትምህርትኻ እንታይ ከም ዘርብሓካ ምሳኻ ኮይኖም ዚውስኑ እቶም ናይ ቤትትምህርቲ ሰራሕተኛታት ኢዮም።
-
ሰራሕተኛ ማሕበራዊ ጉዳይን ማሕበራዊ ኣገልግሎትን
እቲ ንበይኑ ዚመጽእ ቆልዓ ልክዕ ከምቶም ካልኦት እተመደቡ ቆልዑ ካብ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ረድኤትን ደገፍን ንኺረክብ መሰል ኣለዎ። እተመደበ ቆልዓ ማለት ንኣብነት ምስ ስድራቤት ወይ ናይ ክንክን ቦታ ወይ መንበሪ (HVB) ዚቕመጥ ቆልዓ ማለት እዩ
ደገፍን ምዕባለን ዘለዎ ውሑስን ድሕንነቱ እተሓለወን መንበሪ ንኽትረክብ ሓላፍነት ዚስከም እቲ ማሕበራዊ ኣገልግሎት እዩ። እቲ ማሕበራዊ ኣገልግሎት እንታይ ከም እትደሊ ንምልላይ ሓላፍነት ኣለዎ። ንኣብነት ትምህርቲ፡ ጥዕናን ክንክንን ናይ ስኒ ሕክምናን ኪኸውን ይኽእል።
ማሕበራዊ ኣገልግሎት ምሳኻን ምስ ኣላዪኻን ወይ ናባዪኻን ናይቲ እትነብረሉ ገዛ ሰራተኛን ኮይኑ ናይ ምትግባር መደብ የውጽእ። ከምዚ ዝበለ መደብ ወይ ፕላን እንታይ ዓይነት ሓገዝ ወይ ደገፍ ከም ዘድልየካን ከመይ ጌርካ ከም እትረኽቦን ይገልጽ።
ብዛዕባቲ ናይ ትግባረ መደብ እንታይ ከም ዝሓዘ ንምፍላጥን ብዛዕባኡ ሓሳባት ንምሃብን መሰል ኣሎካ። እቲ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ነቲ ክትብሎ እትደሊ ይሰምዖ ነቲ ድልየትካ ድማ ኣብቲ ውሳነ ከእትዎ እዩ። እዚ ግን ኩሉ ግዜ ቃሕ ዝበለካ ትገብር ማለት ኣይኮነን። እቲ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ነቲ ንኣኻ ዘርብሕ እዩ ዚሓስብ፡ ካብኡ ተበጊሱ ድማ ውሳነ ይወስድ።
-
ኣላዪ
ንመጀርመርታ ግዜ ኣብ ሃገር ሽወደን ምስ ኣቶኻሞ እቲ ሚግራኹንቨርከት ነቲ ናይ ዑቕባ ዝሓተትካሉ ጉዳይ ውሳነ ኪህበሉ ከሎ፡ ምስ ሓደ ከም ኣላዪ ዚፍለጥ ሰብ ክትራኸብ ኢኻ። እቲ ሰብ፡ ሰብኣይ ወይ ሰበይቲ ኪኸውን ይኽእል። 18 ዓመት ምስ ኣእከልካሞ ቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ ምስ ተዋህበካ ግን እቲ ኣላዪ፡ ኣላዪኻ ምዃን የቋርጾ።
እቲ ሞግዚት/ተሓጋጋዚ ኣብ ብዙሕ ጉዳያት እዩ ዚረድኣካ። ንኣብነት ምስ ቤት ጽሕፈት ኢሚግሬሽን ክትዘራረብ ከሎኻ ወይ ከኣ ትሕቲ16 ዓመት ኮንካ መዓልታዊ ገንዘባዊ ሓገዝ ክትሓትት ከሎኻ ምሳኻ ይኸውን። እቲ ሞግዚት ንኣብነት ገንዘብካ ከመይ ጌርካ ከም እትጥቀመሉ፣ ኣበይ ከም እትቕመጥ፣ ካልእ ኩሉ ንኣኻ ዚምልከት ግን ክትውስነሉ ዘይትኽእል ነገራት ይውስን፡ ማለት ልክዕ ከምቲ ናይ ትሕቲ 18 ዓመት ቆልዓ ዝኾነ ወላዲ። ብዛዕባ ንኣኻ ዚምልከት እተፈላለየ ነገራት ዚመስለካ ክትዛረብ ኩሉ ግዜ መሰልካ ሕሉው እዩ። ክትስማዕውን መሰል ኣሎካ። ከምዚ ኪብሃል ከሎ ግን ባዕልኻ ክትውስን ማለት ኣይኮነን ይኹንምበር እቲ ሞግዚት ነቲ እትብሎ ነገራት ኣብ ግምት የእትዎ እዩ።
እቲ ኣላይኻ ኣብ ቤትትምህርቲ ንኸእትወካን ልክዕ ከም ወላዲ ኮይኑ ምስቲ ቤትትምህርቲ ርክብ ኪገብርን ሓላፍነት ኣለዎ። ንኣብነት ኣብቲ ናይ ትምህርቲ ግምገማ ዚውሰደልካ ግዜ ምሳኻ ኪሁሉ ኣለዎ። ወይ ድማ ኣብቲ ግዜ ትምህርቲ ምጅማርካ ዚግበር ኣብ ቤትትምህርቲ ዚካየድ ምይይጥ።
-
ዝባዊ ተሓባባሪት
ህዝባዊት ተሓባባሪ ማለት ናይ ሽወደን ሕግታት ዚፈልጥ፡ በዓልሕጊ ወይ ጠበቓ እዩ። ንሱ ወይ ንሳ ኣብቲ ናይ ዑቕባ ምሕታት ጉዳይ ይሕግዘካ ወይ ትሕግዘካ። ምስ ሚግራኹንስቨርከት ብዛዕባ ስለምንታይ ዑቕባ ትሓትት ከም ዘሎኻ ክትገልጽ ከሎኻውን ምሳኻ እዩ ወይ እያ።
-
ብፍላይ እተመደበ ናባዪ
ቀዋሚ ናይ መንበሪ ፍቓድ ምስ ተዋህበካ፡ ኣብ ክንዲ ኣላዪ፡ ብፍላይ እተመደበ ናባዪ ኪህልወካ እዩ። ብፍላይ እተመደበ ናባዪ ንኺህልወካ እቲ ኣብ ኮምዩንካ ዘሎ ናይ ማሕበራዊ ናብራ ቦርድ እዩ ሓላፍነት ዚወስድ። ኣብ ውሽጢ መንፈቕ፡ 18 ዓመት ምስ እትመልእ፡ እቲ ናባዪኻ ይቕጽል ማለት እዩ።
ብፍላይ እተመደበ ናባዪ ዚምደበልካ ስድራኻ ዝሞቱ ምስ ዝኾኑ ወይ ኪናብዩኻ ምስ ዘይክእሉ (ንኣብነት ምሳኻ ናብ ሃገር ሽወደን ዘይመጹ ምስ ዚኾኑ) እዩ።
ብፍላይ እተመደበ ናባዪ ድልየታትካ ንኺፍጸመልካ ሓላፍነት ይወስድ። እቲ ሰብ ንኣኻ ዚምችእ ንኣብነት ዚከናኸን ውሕስነት ዚህብን ጽቡቕ ዘዕብን ኪኸውን ይግባእ። እቲ ናባዪ ኣብቲ ንኣኻ ዚምልከት ጉዳያት ንምውሳን መሰልን ግዴታን ኣለዎ። ንስኻ ድማ ዝመስለካ ክትዛረብን ክትስማዕን መሰል ኣሎካ።
-
ሰራሕተኛታት መንበሪን-ክንክንን (HVB-hem)
እቶም ሰራሕተኛታት መንበሪኻ ኣብቲ መዓልታዊ ንጥፈታትካ ኪሕግዙኻን ውሕስነት ከም ዚስመዓካን ኪገብሩ ኢዮም። ከም ናይ ገዛ ዕዮ፡ ምኽሻን መግቢ፡ ሕጽቦ ወይ ኣብ ናይ ግዜ ዕረፍትኻ ንጥፈታት ኪኸውን ይኽእል። ግን እቶም ሰራሕተኛታት ኩሉ ይገብሩልካ ማለት ኣይኮነን፡ ግን ዕድመኻ ኣብ ግምት ብምእታው ሓድሓደ ሓገዛት ወይ ደገፍ ክትረክብ ኢኻ። ንሳቶም ምስ ዓበኻ ናይ በይንኻ መንበሪ ንኽትረክብ ኪሕግዙኻ እዮም።
ሓገዝ ምስ ዘድልየካ ክሕግዙኻን ከዘራርቡኻን ዝኽእሉ ሰራሕተኛታት መዓልትን ለይትን ኣለዉ።
-
ካልኦት ዓበይቲ
ኣብ ትርፊ ግዜኻ ብዙሓት ሰባት ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ኣብ ማእከላት ትርፊ ግዜ መማህራንን መራሕትን ይሰርሑ። ኣብተን ማእከላት ዝተፈላለዩ ንጥፈታት የዳልዉ። ደገፍን ምኽርን ምስ እትደሊ ንሰራሕተኛታት ተወከስ።
ኣብ ግገለ ምምሕዳራት ናይ ሜዳ ጸሓፍቲ/ናይ ሜዳ ተሓጋገዝቲ ይሰርሑ። ሰራሕተኛታት ምምሕዳር ኮይኖም ኣብ መንእሰያት ከጋጥሙ ዝኽእሉ ጸጋማት ብእዋኑ ናይ ምዕዛብን መፍትሒ ምንዳይን ከኣ ይነጥፉ። ንኣሽቱን መንእሰያትን ኣብ ዝርከብዎ፣ ኣብ እትነብረሉ ከባቢ፣ ኣብ ቤት ትምህርቲ፣ ኣብ ማእከላት ናይ ትርፊ ግዜን ኢንተርኔትን ናይ ሜዳ ጸሓፍቲ ኣለዉ።
ኣብ ትርፊ ግዜኻ ለይቲ ከባቢኦም ዝሕልዉ ዓበይቲ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ኣብ ጎደናታት ኣብ እዋን ምሸትን ለይትን ንንኣሽቱን መንእሰያትን ማሕበራዊ ደገፍ ክልግሱ ዝንቀሳቐሱ ዓበይቲ እዮም። ብዝለብስዎ ሕብራዊ ጃኬት ከተለልዮም ከኣ ትኽእል።


text:
ኡጋንዳ ኣብ መጀመርያ'ዚ ሰሙን ዝሞተ ወዲ 24 ዓመት መንእሰይ ሓዊሱ
ሸውዓተ ሰባት ብኢቦላ ከምዝተታሕዙ አረጋጊጻ። ካልኦት ዝሞቱ ሸውዓተ ሰባት'ዉን ብኢቦላ ከይኾኑ መርመራ ይካየድ ከም ዘሎ ሓደ በዓል ስልጣን ሚኒስትሪ ጥዕና እታ ሃገር ሎሚ ሓሙስ ኣፍሊጦም ኣለዉ።
እቲ ብኢቦላ ከም ዝሞተ ዝተረጋገጸ ሰብ ብርቱዕ ረስኒ: ውጽኣት: ብርቱዕ ቃንዛ ኸብድን ደም ምምላስን ዝኣመሰሉ ምልክታት ከምዝተራእዮ ተፈሊጡ'ሎ። ፈለማ ዓሶ ከይኸውን ዝሓዞ ተባሂሉ እዃ እንተነበረ ደሓር ግን ቫይረስ ኢቦላ ምኻኑ ተረጋጊጹ'ሎ።
ኡጋንዳ እቲ ዳሕረዋይ ለበዳ ኢቦላ ከምዘጋጠመ ዝገለጸት ኣብ 2012 ዓ.ም እዩ ኔሩ። ብድሕሪኡ ኣብ 2019 ካብ ዲሞክራቲክ ሪፑብሊክ ኮንጎ ኣትዩ ዝተባህለ ለበዳ ኢቦላ ኣጋጢምዋ ኔሩ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ነሓሰ ኣብ ዲሞክራቲክ ሪፑብሊክ ኮንጎ ሓድሽ ቫይረስ ኢቦላ ከምዝተራእየ ምስ ተረጋገጸ እታ ሃገር ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ወፍሪ ክታበት ጸረ ኢቦላ ጀሚራ'ላ።


text:
ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ሃገርና፡ ንተመሃሮ ከምኡ’ውን ንወነንትን ሰራሕተኛታትን ትካላት ወሃብቲ ኣገልግሎት፡ ኣብ ጠንቅታት፡ ሳዕቤናትን ኣገባባት ምክልኻልን ተመሓላለፍቲ ሕማማት ኣስተምህሮታት ተዋሂቡ።
ኣብ ኣስመራ – ቤት-ትምህርቲ 2ይ ደረጃ ኢሳቕ ተወልደመድህን ኣብ ዝተዋህበ ኣስተምህሮ፡ ንድሕረ-ባይታ ሕማማት ኤች.ኣይ.ቪን ዓባይ ሰዓልን ዘስዕቦ ማሕበረ- ቊጠባዊ ጸገማትን፡ ከምኡ’ውን ኣገባባት ምክልኻሉ ዝምልከት ሰፊሕ መብርሂ ተዋሂቡ።
ኣብ ዞባ ዓንሰባ ንተመሃሮ ኣሕዳሪት ቤት-ትምህርቲ ኣስማጥ ኣብ ዝተዋህበ ኣስተምህሮ ድማ፡ ብዝተኻየደ ጻዕሪ ሓያሎ ሕማማት ኣብ ትሕቲ ምቊጽጻር ክኣትዉ ከምዝኸኣሉ፡ ኣብ’ቲ ንኡስ ዞባ ተርእዮ ተመሓላለፍቲ ሕማማት ብሓፈሻ ሕማም ዓሶ ከኣ ብፍላይ ኣብ 2016 ብ25 ሚእታዊት ከምዝጐደለ ተሓቢሩ።
ኣብ ዓሰብ፡ ን120 ደቂ-ኣንስትዮ ተመሃሮ ኣብ ጥዕና ቈርበትን ጽልዋታት ሜክ-ኣፕን ኣተኲሩ ኣብ ዝተኻየደ ኣስተምህሮ፡ ኣብ ቈርበትና ብዛዕባ ዘጋጥሙ ጥዕናዊ ጸገማት ንሓኪም ቈርበት ምውካስ ከምዝግባእ ምኽሪ ተዋሂቡ።
ብኻልእ ወገን፡ ኣብ ዓዲ-ዃላ፡ ብሚኒስትሪ ቱሪዝም ዝተወደበ ጥዕናዊ ኣስተምህሮ፡ ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ንምክልኻል፡ ሕብረተ-ሰብ ብሓፈሻ ኣብ ትካላት ወሃብቲ ኣገልግሎት ዝሰርሑ ድማ ብፍላይ ክገብርዎ ኣብ ዝግባእ ጥንቃቐ ዘተ ተኻዪዱ።


text:
ኣህጉራዊ ትካል ኮሚተ ድሕነት (IRC) ብሰንኪ ስእነት ዝናብ፡ ኣስታት ክልተ ሚልዮን ኬንያውያን ሓደጋ ጥሜት የንጸላልዎም ከም ዘሎ ሓቢሩ። ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ’ውን ዝሓለፈ ወርሒ፡ ናይ ሓደጋ ግዜ ኣዊጆም ኣለዉ። ል
ወዲ 36 ዓመት ሱሌማን ኣሕመድ ዑስማን 50% ካብ ከብቱ ኣብ ዝሓለፈ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ብድርቂ ሞይተንኦ። እቲ ኵነታት እናኸፍአ ይመጽእ ብምህላዉ ድማ ካልኦት ክስዕባ ምዃነን ስክፍታኡ ይገልጽ።
“ብዙሓት እንስሳታት ስለ ዝሞታና ምንጪ ኣታዊ የብልናን። ንመዓልታዊ መነባብሮና ኣብ ስጋን ጸባን ክንምርኰስ እንከሎና፡ ካልእ ከም ሽኮርን መግቢን ድማ ካብኣተን ሼጥና ኢና ንረኽቦ ኔርና። ሕጂ እተን እንስሳታት ኣዝየን ዓቢረን ክሕለባ ኮነ ክሽየጣ ዝኽእላ ኣይኰናን።”
ኣህጉራዊ ኮሚተ ቀይሕ መስቀልን ቀይሕ ወርሒን፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመትን ፈለማ ናይዚ ዓመትን፡ ኬንያ እኹል ዝናብ ስለ ዘይረኸበት፡ ናብ ድርቂ ተምርሕ ከም ዘላ ኣጠንቂቑ ኣሎ።
ገለ ክፋል ኬንያ ፍርቂ ናይቲ ልሙድ መጠን ዝናብ ጥራይ ክረክብ እንከሎ፡ ኣብ ገሊኡ 25% ጥራይ’ዩ ረኺቡ።
ዓብዱላሂ ሙሳ፡ ነተን ኣስታት 100 ዝዀና ከብቱ መግቢን ማይን እናገዝአ’ዩ ከካይደን ጸኒሑ። ብኣገላልጻ ዓብዱላሂ፡ ዋላ’ኳ ንባዕሉ ከቢድ ክሳራ ከም ዘየጋጠሞ እንተ ሓበረ፡ ካልኦት ግን ወይ ናብ ሶማል ተሰዲዶም ገሊኣቶም ድማ ክሳብ 90% ናይ ከብቶም ከም ዝመቶኦም ይሕብር።
ኣህጉራዊ ኮሚተ ድሕነት (IRC) ኣስታት 2.1 ሚልዮን ኬንያውያን ሕጽረት መግቢ የንጸላሉዎም ከም ዘሎ የመልክት።
ብመሰረት ሓበሬታ እዚ ቤት ጽሕፈት ኣስታት ፍርቂ ካብታ ሃገር በዚ ደርቂ ክጽለው እዩም።
እቲ ድርቂ ሰንሰለታዊ ክትትል ፈጢሩ ንዝቕጽል ዓመታት’ውን ሳዕቤናት ክህሉዎ ምዃኑ ኣህጉራዊ ኮሚተ ድሕነት የተሓሳስብ። ምልውዋጥ ዓለማዊ ክሊማ ንተደጋጋሚ ደርቂን ወራር ኣንበጣን የኸትል ከም ዘሎ ድማ እቲ ቤት ጽሕፈት የረድእ።
በዓልመዚ ምክትታል ደርቂ ኬንያ፡ ስእነት መግቢ ክሳብ መወዳእታ’ዚ ዓመት ክቕጽል ከም ዝኽእል ኣመልኪቱ ኣሎ። እቲ ኣዝዩ ተጸልዩ ዘሎ ኣከባቢ ኣብ ዝመጽእ ሰለስተ ኣዋርሕ ዝናብ ምስ ዝረክብ ግን እቲ ተኽእሎ ክመሓየሽ ከም ዝኽእል እቲ በዓልመዚ ይሕብር።


text:
ኣብረርቲ ሓይሊ ኣየር ኤርትራ፣ ንምሕደራ ኣዛዚ ሓይሊ ኣየር ሜጀር ጀነራል ተኽላይ ሃብተስላሴ ኣብ ኣኼባ ከምእተቓወምዎ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
እቶም ምንጭታት ኣብ ዝልኣኹልና ሓብሬታ፣ ኣብቲ ንኣብረርትን ኣዘዝቲ ሓይሊ ኣየርን ጥራይ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተኻየደ ፍሉይ ኣኼባ፣ እቶም ኣብረርቲ መሰረታዊ ለውጥታት ኣብ ኣተሓሕዛን ምሕደራን ክግበር ድሕሪ ዘቕረብዎ ሕቶ፣ጀነራል ተኽላይ ኣብረርቲ ምዕዝምዛም ተስምዑ ኣለኹም ልዕሊ ሰብኩም ሓለፋ ኣይትጸበዩ ክብል መሊሱሎም።
ናብቲ ኣብ ባጽዕ ዝርከብ ክፋል ሓይሊ ኣየር ዝተቐየሩ ኣብረርቲ፣ ብሕክምናን ካልእን እናመኻነዩ ንዝተዋህቦም ትእዛዝ ይነጽጉ ምህላዎም ዘረጋገጹ እቶም ምንጭታት፣ ጀነራል ተኽላይ ድማ እዚ ስራሕ ወትሃደር’ዩ ግበር ኣይይትግበር ስለዝኾነ ዝተዋህበኩም ትእዛዝ ትፍጽሙ፣ ካብ ሎሚ ንደሓር ባጽዕ ዝተመደበ ብዘይዝኾነ ምዕዝምዛም ክወርድ ኣለዎ እንተዘይኮይኑ ድማ ኣድላዩ ስጉምቲ ክውሰደሉ’ዩ ክብል ከምዘፋረረሐ ኣፍሊጦም።
ኣዛዚ ሓይሊ ኣየር ነበር ብርጋዴር ጀነራል ሃብተጽዮን ሓድጉ ንምትእትታው ፕረዚደንት ኣብ መዓልታዊ ንጥፈታት እቲ ሓይሊ ኣየር ብምቅዋሙ ኣብ ቀይዲ ካብ ዝኣቱ ንደሓር፣ ኣዛዚ ሓይሊ ኣየር ኮይኑ ዝተመዘዘ ሜጀር ጀነራል ተኽላይ ኣብረርቲ ዝርከብዎም ኣባላት ሓይሊ ኣየር ኤርትራ ተራ ወትሃደራዊ ታዕሊም፣ ክሳብ 40 ኪሎሜተር ዝበጽሕ ጉዕዞ እግሪ ከካይዱን ሰሙናዊ ኣብ ሕርሻውን ካልእ ማእቶትን ክዋፈሩ ብምግዳዱ፣ ብፍላይ ካብቶም ፓይሎታት ምዕዝምዛማት ክስማዕ ጸኒሑ’ዩ።
ሓይሊ ኣየር ኤርትራ ብሰንኪ ካብ 2009 ኣትሒዙ ዝተነብረ እገዳ ባይቶ ጸጥታ፣ መቐያየሪ ኣቑሑ ክሽመት ኣብ ርእሲ ዘይምኽኣሉ፣ ኣብረርቲ ነፈርቲ’ውን ብቐጻሊ ሞራላዊ ውድቀት የጋጥሞም ብምህላዉ ኣብ ዝተሓተ ደረጅኡ ወዲቑ ከምዝርከብ’ዩ ዝግለጽ።
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ክልተ ምኩራት ኣብረቲ ናይ ኵናት ነፋሪት ብሓደጋ ክሞቱ እንከለዉ፣ ክልተ ብጾቶም ድማ ነፋሪት ሒዞም ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዑቕባ ከምዝሓተቱ ኣይርሳዕን።
ብጀነራል ተኽላይ ሃብተስላሴ ዝተመርሐ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ነታ ነፋሪት ካብ ስዑዲ ዓረብ ንምምላሳ ዝተገብረ ጻዕሪ ድማ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ኣይተዓወተን።


text:
Radio Erena: 14 August 2018
ስዑዲ ዓረብ፣ ኤርትራ ሰራዊታ ናብ የመን ክትልእኽ ትሓትት ከምዘላ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ብወገን ኤርትራ፣ ቅድሚ 5 ኣዋርሕ ኣትሒዙ እቲ ሓሳብ ከምዝተላዕለ ዝጠቐሱ እቶም ምንጭታት፣ ኣቐማምጣ መሬት ኤርትራ ምስ ናይ የመን ዝመሳሰል ስለዝኾነ፣ ፍሉይ ስልጣና ዝወስድ ሓባራዊ ሰራዊት ናብ ኤርትራ ክልኣኽን፣ ኤርትራውያን’ውን ከም ኣካል ናይቲ ብስዑዲ ዝቖመ ልፍንቲ ሰራዊታ ክትጽንብርን ስዑዲ ዓረብ ትሓትት ከምዘላ እቶም ምንጭታት ኣረዲኦም።
እንተኾነ ኤርትራ፣ ነዚ ናይ ስዑዲ ዓረብ ጠለብ ንምትግባር ዘለዋ ድሉውነት ገና ኣይተነጸረን።
ስዑዲ ዓረብ ብዘይካ’ዚ ኢትዮጵያን’ውን ምስ ናይ ኤርትራ ዝተወሃሃደ ሰራዊት ናብ የመን ክዋፈር ትሓትት ከምዘላ’ዮም እቶም ምንጭታት ዝእምቱ።
ከም ሞሳ ናይዚ ንሰለስተ ዓመታት ዝጸንሕ ነዳዲ ብልቓሕን ብሓገዝን ነዘን ሃገራት ክወሃበን ኣብ ዝብል ሓሳብ ምይይጥ ይካየደሉ ከምዘሎ እቶም ምንጭታት ይጠቕሱ።
ብወግዒ ኣባል ናይቲ ብስዑዲ ዝቖመ ናይ ልፍንቲ ሓይልታት ሃገራት ዓረብ ዝኾነት ኤርትራ፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ልዕሊ የመን ንእተካይዶ ዘላ መጥቃዕቲ፣ ወደባትን መዓርፎ ነፈርታን ክትጥቀም ከምዝፈቀደት ይፍለጥ።
ብዘይካ’ዚ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ፍሉያት ሓይልታት የመን ኣብ ኤርትራ ከተሰልጥን ጸኒሓ’ያ።
ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን፣ ኣብ ጉዳይ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘርእየኦ ዘለዋ ምጉያይ፣ ነዚ ሰራዊት እዘን ክልተ ኣብ ምትፍናን ዝጸንሓ ጎረባብቲ ሃገራት ናብ የመን ንምውፋር ዘጠቃለለ’ዩ ክብሉ’ዮም እቶም ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ምንጭታት ዘረድኡ።
ካብ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰራዊታ ናብ የመን ዘዋፈረት እንኮ ሃገር ሱዳን’ያ።
ሱዳን፣ ንስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ብምድጋፍ፣ ልዕሊ 1,500 ወተሃደራት ናብ የመን ኣዋፊራ ከምዘላ ይፍለጥ።
====================


text:
ኣብዚ ዓመት ዝካየድ ምርጫ ቅድሚ ሎሚ ንዝተርኣዩ ጉድለታት ዝእርም ክኸውን መንግስቲ ድልው እዩ ክብላ ናይ ኢትዮጵያ ፕረዚደንት ሳህለወርቅ ዘውዴ ኣፍሊጠን።
ንሓባራዊ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝብን ቤት ምኽሪ ፌደረሽንን ሎሚ ሶኑይ ኣብ ዘስምዕኦ መደረ ፖለቲካዊ ስርዓት ዴሞክራሲያዊ ንክኸውን ካብ ዝውሰዱ ስጉምትታት ኣብዚ ዓመት ክካየድ ትፅቢት ዝግበረሉ ሃገርለኸ ምርጫ ሓደ እዩ ኢለን።
“እነካይዶ ምርጫ ብዝተኸኣለ መጠን ኣብ ሕሉፍ ምርጫታት ንዘጋጠሙ ግድፈታት ብዝእርም መልክዕ ክፍፀም፣ነፃን ዴሞክራሲያዊን ኮይኑ ተኣማኒን ቅቡልን ክኸውን፣ፖለቲካዊ ልሂቃንን ምልኣተ ህዝብን ዝሳተፍሉ ክኸውን ክግበር እዩ።”
ነዚ ንምዕዋት ድልውነት መንግስቲ በይኑ እኹል ስለዘይኮነ ቅንዕናን ተሳተፎን ህዝቢ ኢትዮጵያ፣ፖለቲካዊ ውድባት፣መሓውራት ዜናን ናይ ስቪክ ትካላትን ወሳኒ እዩ ኢለን።
ፕረዚደንት ሳህለወርቅ ኣብ መደርአን ኣብ ጉዳያት ቁጠባ ብዛዕባ ዝካየድ ለውጢ’ውን ጠቂሰን’የን። ብቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ዝተጣየሰን ኣብ ቀረባ ወግዓዊ ዝኾነን ሃገር በቀል ፕሮግራም ቁጠባዊ ምምሕያሽ ዝተባህለ ዓብይ ኮሚቴ ሓደ ምዃኑ ኣብ መደርአን ሓቢረን።
ንሰን ወሲኸን ዝተመረፁ ትካላት ልምዓት መንግስቲ ብከፊል ወይ ብምሉእ ናብ ውልቂ ምዝዋር ከምኡ እውን ብሽርክና መንግስትን ውልቀሰባትን ዝስርሑ ፕሮጀክትታት ናይ ምትግባር ስራሕ አሓይሉ ክቅፅል እዩ ኢለን።
ፕረ. ሳህለወርቅ ቴሌን ኣብ ትሕቲ ኮርፐረሽን ሽኮር ዝርከቡ ኩባኒያታትን ፕሮጀክትታትን ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ብከፋል ወይም ብምሉእ ናብ ውልቂ ክዛወሩ እዮም ኢለን ።


text:
ኢሰያስ ይጽንሓልና ዘይበሃል ቀዳማይ ጸላኢ ኢዩThursday, 21 July 2022 08:01 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣብ ዝኾነ መድረኽ ብመንጽር ከተረጋግጾ እትደልዮ ዕላማ፡ ክትኣልዮ ዝህልወካ ቀዳምነት እትህቦ ዕንቅፋታት ተቐምጥ ኢኻ። ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ዝነብር ህዝቢ፡ ንገዛእቲ ሓይልታት ከም ቀዳሞት ጸላእቲ የለሊ። ኣብ ንስሙ ነጻ ዝወጸት ሃገር፡ ንዕቤትን መሰልን ናይቲ ህዝቢ ዓፊኑ ዝገዝእ ዘሎ መንግስቲ ዓቢ ዕንቅፋት ስለዝኾነ ክእለ ዘለዎ ቀዳማይ ጸላኢ ህዝቢ ጌርካ ተቐምጦ።
ህዝቢ ኤርትራ ኣንጻር ገዛእቲ መንግስታት ዘካየዶን ክቡር ዋጋ ዝኸፈለሉን ቃልሲ፡ ሃገራዊ መንነቱን ህዝባዊ ሰብኣዊ ክብሩን ንምርግጋጽ ኢዩ። ነዚ ከም ቀዳማይ ዕላማ ዝወሰዶ፡ ብዘይ ምርግጋጽ ሃገራዊ መንነቱ፡ ህዝባዊ ክብሩን ሰብኣዊ መሰላቱን ሰጒሙ ክበጽሖ ዝኽእል ምዕባለ ስለ ዘይነብረ ኢዩ። እቲ ዝነበረ ካልኣይ ዕላማ ድማ፡ ህዝቢ ኤርትራ ነዚኦም ኣረጋጊጹ ብሰላምን ፍትሕን ንክነብር ኢዩ። ኣብ ፍትሒ ዝተሞርከሰ ምርግጋጽ ሰላም፡ ቀንዲ ውሕስነት ዕቤትን ራህዋን ኢዩ። ነቶም ናይ ደቂ ሰባት ባህሪያዊ ጸላእቲ ዝኾኑ ድኽነትን ድሕረትን ተረባሪብካ ንምስዓር የኽእለካ።
ብውልቀ መላኺ ዝምራሕ ስርዓት ኤርትራ ነቲ ህዝቢ ዝተቓለሰሉ ዕላማታት ጨውዩ፡ ናቱ ድሌታት ጥራይ ዘረጋግጸሉ መንገዲ ተኸቲሉ። ሃገር ብሕጊ ኣብ ክንዲ ትምራሕ ብናቱ ዊንታ ከም እትምራሕን ንባዕሉ ከም ልዕሊ ኩሉ ነገር ኣብቲ ሃገር ተገይሩ ክቑጸርን ብመጋበርያታቱ ይሰርሕ ኣሎ። ገሊአን ሰዓብቱ ሕሉፍ ሓሊፈን “ንሱ ሃይማኖትና ንሱ መስጊድና ንሱ ቤተክርስትያንና” ክብላ ይስምዓ። ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ሃገር እትዓብየሉን እትድሕነሉን ፈለግ ምዕባለ ተኸቲሉ ይኸይድ ከምዘየለ ንኹሉ ብሩህ ኢዩ። እቶም ሕልናን ኣስተብህሎን ዘለዎም ሰዓብቲ ናይቲ ስርዓት ዝባህሉውን፡ ነዚ ኣጸቢቖም ይርድእዎ ኢዮም። ሓደ መራሒ ብውሕዱ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኣኽብሮት ኣብ ልዕሊ ሃገሩ ድማ ፍቕሪ ክህልዎ ኣለዎ። እቶም ኣብ ታሪኽ ዝፍለጡ ዕሉላት መለኽቲ ብፍቕሪ ሃገራቶም ዝሕመዩ ኣይነበሩን። ኣብ ኩሉ ጉዳያት ገበርትን ሓደግትን ቀተልትን ኣሰርትን ብምንባሮም ዝኽሰሱ ዋላ እንተነበሩ መሰረት ዘንጸፈ ዕቤት ንሃገራቶም ይተኽሉ ነይሮም። ኢሳያስ ግና ፍቕሪ ኤርትራ የብሉን፡ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ዘለዎ ጽልኢ ዝኸሓነ ኢዩ። ኣብ ናይ ልዕሊ ሰላሳ ዓመታት ኣመራርሕኡ፡ ኤርትራ ካብቲ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ዝነበረቶ፡ ኣብ ዝደሓረ ኩነታት ከም እትርከብ ባዕሉ ኣብ ዝደጋግሞ ቃለ ምልልስ ዝተኣመነሉ እዩ። ቀደም ዝነበረ ፋብርካታት፡ ኣገልግሎት ዝህብ ትካላትን ወደባትን ሎሚ ኣብቲ ኣመራርሓኡ ከም ዘየለ ብዘይ ሕፍረት ነጊሩ ኢዩ።
ኢሳያስ ንሕጂ ጥራይ ዘይኮነ ናብ ወለዶታት ዝሓልፍ ብርሰት ኢዩ ኣብ ኤርትራ ፈጺሙ ዝሓልፍ ዘሎ። ንመንእሰያዊ ዓቕሚ ከይመሃርን ንቡር ሂወቱ ከይመርሕን፡ ሃብትን ትምህርትን ዘለዎም ዜጋታት ዓቕሞም ኣብ ዕብየት ሃገሮም ከየውዕልዎ ኣደዳ ስደት ገይርዎም ኣሎ። ኩሉ ዓቕማ ከይትጥቀም ብኢሳያስ ዝተሓረመት ሃገር ድኽነትን ድሕረትን እምበር ምዕባለን ራህዋን ከቶ ክትርኢ ኣይትኽእልን።
ኣብ ትሕቲ ኣመራርሓ ኢሳያስ ልዑላውነት ኤርትራ ኣብ ስግኣትን ፍርሕን እዩ ዝነብር። እዚ መላኺ ከምቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ሰላም ዘየምጽአ ኣብዚ ዞባ ምስ ጎረባብቱ’ ውን ጻሕታሪ ኲናት ኢዩ ኮይኑ ዘሎ። እዚ ምስቲ ናጽነት ኤርትራ ክሳብ ሎሚ ዘይወሓጠሎም ሓይልታት ምትዕርራኹ ደሚርካ ንልዑላውነት ኤርትራ ኩሉ ግዜ ስክፍታ ኢዩ። ኢሳያስ ንባዕሉ ንሃገርነት ኤርትራ እሙን ኣይኮነን። ንኩሉ ዝብሎን ዝገልጾን ኣላጊብካ ክምርመር እንተኾይኑ፡ ንሃገርነት ኤርትራ ምእንቲ ስልጣኑ ኢሉ ኣሕሊፉ ክህብ ከምዝኽእል ኣብ ድምዳመ ዘብጽሕ ኢዩ። በዚ ከኣ እቲ ቀዳማይ ሓደጋ ንምፍርራሕ ልዑላውነትና ኮይኑ ዘሎ ስርዓት ኢሳያስ እንተልጊሱ እቲ ደበና ስግኣት ክቕንጠጥ ኢዩ።
ኣመራርሓ ኢሳያስ ቀንዲ ጠንቂ ሕሰም ህዝቢ ኤርትራ እዩ። ኢሳያስ ዕድመ ስልጣኑ ንምቕጻልን ስቓይ ህዝብና ንምንዋሕን ብዙሕ ሜላታት ኢዩ ዝፈጥር። ህዝቢ ብስእነት ፍትሓዊ ምሕደራ ዝወርዶ ሕሰም መታን ከየለልን ከይሓትትን ናይ ግዳም ጸላእቲ መጹኻባ ወረሩኻባ እናበለ የደናግርን የሀውትትን። እዛ ብቑዕ ኣመራርሓ ብምስኣናን ብሰንኪ ኩሉ ዓቕሚ ህዝባ ንዕቤታ ከተውዕል ብዘይምኽኣላን በሪሳን ተደዊናን እትነብር ዘላ ሃገር ኤርትራ፡ ከም ብግዳማውያን ጸላእቲ ከምኡ ከም ዝኾነት ጌርካ ንምርዳእ ዝፍትን ጻዕሪ ስርዓት ኤርትራ ከም ዳግማይ በደል ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ምፍጻም ዝቑጸር ኢዩ።
ኣበሳ ህዝቢ ኤርትራ ክሓጽርን ስክፍታ ልዑላውነት ሃገርና ከልግስን ነዚ ናይ ኩሉ ጠንቂ ዝኾነ ውልቀ መላኺ መራሒ ስርዓት ኤርትራ፡ ንሓንቲ መዓልቲ’ውን ትኹን ይጽናሕ ከይተባህለ ክእለ ዘለዎ ኢዩ። ኤርትራ ሃገርና ብዘለዋ ጂኦፖለቲካዊ ኣገዳስነት ኩሉ ግዜ ናይ ዓለም ስሕበት ኮይና ክትቅጽል ኢያ። ንጂኦግራፍያዊ ኣቀማምጣኣ ከም ሓደ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ክንቆጽሮ ይግባኣና። እዚ ጸጋዚ ንሓደ ዝተዓደለ ንካልእ ግን ዘይተዓደለ ክኸውን ዝኽእል ኢዩ። ኣብዚ መዳይዚ እንኽተሎ ሜላ፡ ብደረጃ ዓለም ይኹን ዞባ፡ ሃገራዊ ጥቕምና ዝርብሓሉን ፈተውቲ እነብዝሓሉን ብመንጽሩ ድማ ጠቕሚ ናይቶም ንጸጋታትና ክጥቀሙ ዝደልዩ ዝሕለወሉ ክኸውን ኣለዎ።
ናይ ሓዘን መግለጺ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ዞባ ሰሜን ኣመሪካTuesday, 19 July 2022 05:00 Written by Admin
ብምኽንያት ሃንደበታዊ ዕርፍቲ ብጻይና ኢሳቕ ተስፋጋብር መዲን ዝተሰማዓና መሪር ሓዘን ንገልጽ። ብጻይና ኢሳቕ ምእንቲ ንጻነትን ሓርነትን ህዝብና ካብ ንእስነቱ ዝዓጠቐ ክሳብ ዕለት ዕርፍቱ ዘይሕለል ተቓላሳይ፡ ብጉልበቱ ይኹን ብገንዘቡ ውፉይ ኣባል ጨንፈር ስያትል ኮይኑ ንዓመታት ተቓሊሱ 18 ሓምለ 2022 ብሃንደበታዊ ሕማም ዓሪፉ።
ኣብርእሲ ኣባል ሰዲህኤ ምዃኑ ኣባል ማሕበር ምትሕግጋዝ ኤርትርውያን ስያትል ምንቅስቓሳት ንጡፍ፡ ንሃገሩን ህዝቡን ዘፍቅር፡ ብቐሊሉ ዘይትካእ ብጻይ ብምስኣና ዝስማዓና ሓዘን ዓሚቝ’ዩ።
በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ንስድራቤት ብጻይና ኢሳቕ ጽንዓት ይሃብ እናበልና፡ ናይ ሓዘኖም ተኻፈልቲ ምዃና ንገልጽ። ከም ብጾቱ ድማ ኢሳቕ ዝተቓለሰሉ ፍትሓዊ ቃልሲ ህዝብና ክሳብ ብዓወት ዝድምደም፡ ኣሰሩ ተኸቲልና ክንቃለስ ምዃና ነረጋግጸሉ።
ክንዕወት ኢና
ዞባ ሰሜን ኣመሪካ
18 ሓምለ 2022
መልእኽቲ ደገፍ ምትእስሳር ደቂ-ኣንስትዮ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ናብ መስራቲ ጉባኤ ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ሰሜን ኣሜሪካ (እዋና)Monday, 18 July 2022 22:53 Written by Admin
ክቡራት ኣባላት ኣዳላዊት መስራቲ ጉባኤ እዋና
ክቡራት ኣባላት እዋና
ክቡራትን ክቡራንን ተሳተፍቲ ጉባኤ ብሓፈሻ
ሎሚ 9 ሓምለ 2022 ኣብ ኣትላንታ “ናጻ ዉደባና ውሕስነት መሰልና” ኣብ ትሕቲ ዝብል ጭርሖ ኣብ ዝካየድ ዘሎ መስራቲ ጉባኤ ንኽንሳተፍ ንዝተገብረልና ዕድመ ብልቢ ነመስግን።
ንሕና ደቂ-ኣንስትዮ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ዝኾነ ይኹን ፖለቲካዊ ጸጊዕነትን ተጽዕኖን ናጻ ኮይኑ ርእሱ ዝኸኣለ ንመሰልን ማዕርነትን ጓል ኣንስተይቲ ኤርትራ ዝጣበቕ ማሕበር ክህልወና መትከላዊ እምነትና እዩ። ኣብ ውሽጢ ሰልፍና ነብስና ወዲብና ምስ ካልኦት ደለይቲ ፍትሒ ሓቢርና ኣንጻር እቲ ጠንቂ ወጽዓና ዝኾነ ድሕረትን ድንቁርናን ክንቃለስ ይግባእ ካብ ዝብል ጽኑዕ እምነት ነቒልና ምምስራት እዋና ብልቢ ከምእንድግፎን ኣካሉ ኰና ንምዕዋቱ ክንጽዕር ምዃና ነረጋግጸልክን።
ልዑላዊት ሃገርና ክውንቲ ንምግባር ብደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ሰፍ ዘይብል ዋጋ ከምዝተኸፍለ ታሪኽ ዝምስክሮ እዩ። ይኹን’ምበር ብሰንኪ እቲ ስዒቡ ዝተኸስተ ዘስካሕክሕ ምልኪ ህዝብና ብሓፈሻ ደቂ-ኣንስትዮ ድማ ብፍላይ ኣደዳ ስደትን ውርደትን ኣብ ርእሲ ምዃና ብኣሕዋትና ደቂ-ተባዕትዮ ኤርትራ ግዳይ ሰብኣዊ ንግድን ንምእማኑ ዘጸግም ክሳብ ጨካን ቅትለት ዝበጽሕ ዘቤታዊ ዓመጽ ተሳጢሕና ንርከብ። ኣብ ርእሲ’ዚ ኣብ ጐረቤት ሃገር ኣብ ዝተወለዐ ዘይምልከተና ኲናት መንእሰይ ወሎዶና ተገዲዱ ብምእታው ከምዝጸንት ይግበር ኣሎ።
ኣብ ከም’ዚ ዝኣመሰለ ኣሰቃቂ ኩነታት እናሃሎና እዋና ብዕሊ ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ ክምስረት ምኽኣሉ ኣብ’ቲ ድቕድቕ ጸልማት ንእሽቶ ጩራ ናይ ብርሃን ኮይኑ’ሎ።
ሃገርና ፍትሕን ሰላምን ዝሰፈና ብልዕልና ሕጊ እትምራሕ፡ ኣብ ክንዲ ዘዝተወልደ ራሕሪሑዋ ዝኸይድ፡ ተሰዲዱ ዝነበረ ዝምለሳ ክትከውን ኣብ እነካይዶ ፍትሓዊ ቓልሲ፡ እዋና ተራ ደቂ-ኣንስትዮ ዘዕዝዝ መደባት ሓንጺጹ ብዝሑነትና ዘረጋግጽ ንጥፈታት ከካይድ ዓቢ ተስፋን እምነትን ኣሎና። ብዘይካ’ዚ ምስ ዓለምለኻዊ ማሕበራት ደቂ-ኣንስትዮ ዝምድናታት ብምፍጣር ድምጺ ዉጹዓት ክኸውን ትጽቢትና እዩ።
ልዕሊ ኹሉ ድማ ንቕሓትናን ንቕሓት ህዝብናን ክብ ንምባል ምስ ኩሎም ደለይቲ ፍትሒ ሓይልታት ኤርትራ ጽኑዕ ዝምድናታት ምፍጣርን ጽዑቕ ወፈራ ምክያድን ቀንዲ ናይ እዋና ስራሕ ክኸውን ንላቦ።
ብዘይ ተሳትፎ ደቂ-ኣንስትዮ ዝዕምብብ ዲሞክራሲ የሎን!
ክብርን ሞገስን ንሰማእታትና!
ዓወት ንመስራት ጉባኤ እዋና!
ኣድያም ተፈራ
ኣባል ፈጻሚት ሽማግለ ሰዲህኤ
ሓላፊት ቤት-ጽሕፈት ጉዳት ደቂ-ኣንስትዮ
9 ሓምለ 2022
ናይ ለውጢ ኣቕጣጫና ናብ ዝበረኸ እዩMonday, 18 July 2022 20:24 Written by EPDP Information Office
ርእሰ ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ኤርትራውያን ነካይዶ ዘለና ቃልሲ ናይ ለውጢ እዩ። ለውጢ ብለውጡ ከኣ መሰረታዊ። ለውጢ ክንብል እንከለና ናይ ግድን ክልወጥ ዝግበኦ ኣሎ ማለት እዩ። ለውጢ እቲ ሓደ ገጹ ዘየድሊ ምውጋድ ወይ ምልዋጥ ኮይኑ፡ ካብኡ ፈሊኻ ዘይርአ ዝሓሸ መተካእታ ምቕራብ እውን ዘጠቓልል መስርሕ ቃልሲ እዩ። ካብዚ ብምንቃል እዩ ከኣ “ለውጢ ዝጸንሐ ምፍራስ ጥራይ ዘይኮነ ብዝሓሸ ምትካእ” ብምዃኑ ፍሉይ ግምት ዝወሃቦ። ካብቲ ንዘየድሊ ምውጋድ፡ እቲ ኣብ ቦታ’ቲ ብመስርሕ ቃልሲ ዝተወገደ መተካእታ ምህናጽ ዝኸበደን ዝያዳ ጥንቃቐ ዝሓትትን ምዃኑ ግንዛበ ዘድልዮ እዩ። እቲ መተካእታ ካብቲ ዝጸንሐ፡ ዝበረኸ፡ ዝሓሸን ኣርሒቑ ዝጠመተን ምእንቲ ክኸውን ከኣ ፍሉይ ምስትውዓልን ምግንዛብን የድልዮ።
ኣብ ናይ ለውጢ መስርሕ ቃልሲ፡ ካብቲ ቀዳምነት ዝወሃቦ፡ ነቶም ክቕየሩ ወይ ክውገዱ ዝግበኦም ብመጽናዕቲ ብዝተሰነየ ኣገባብ ኣለሊኻ ከተነጽሮም ምብቃዕ እዩ። እቲ መሰረታዊ መጽናዕቲ ኣብቲ እተወግዶ ጥራይ ዝውሰን ዘይኮነ፡ እቲ ኣብቲ ዝፈረሰ ዝህነጽ መተካእታ እውን ቅድሚ ለውጢ ምርግጋጹ፡ ቀዳምነት እትህቦኳ እንተዘይኮነ፡ እቲ መስርሕ ካብ መጀመርታኡ ክሳብ መዓርፍኡ ንጹር ምእንቲ ክኸውን፡ ከሎ ጌና ክሰፍር ዝግበኦ እዩ። እዚ ኣብቲ ዝውገድን መተካእታኡን ዝፍጠር ንጹሩነት፡ እቲ ኣንዊሑ ዝጥምት ራኢ ቃልስኻ እንታይ ምዃኑ ከተብርህ ዘኽእል እዩ። “ናይ ጽባሕ ውጽኢት ሎሚ እዩ ዝእመት” ዝበሃል እውን ብመንጽርዚ ኣገዳስነት እዩ። ኣብ ክንድዚ ሎሚ እውን ሓሓሊፉ ከም ዝስማዕ “ጥራይ ሎሚ ደኣ ከም ገለ ይኹነልና እምበር ናይ ጽባሕስ ሽዑ ንርእዮ እዩ” ዝብል ስምዒት፡ ናበይ ከምትኸይድ ከየነጸርካ ከም ምጉዓዝ ስለ ዝኸውን ክእረም ዝግበኦ ኣካይዳ እዩ። ኣብዚ “ዘይሓስብ ኣይንገድ” ዝብል፡ ልሙድ ኣበሃህላ ምስትብሃሉ ኣገዳሲ እዩ።
ቀዳማይ ምዕራፍ ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ከወግዶ ዓሊሙ ዝነቐለሉ መግዛእቲ እዩ። ኣብ ቦታ መግዛእቲ ኣማዕድዩ ዝጥምቶ ዝነበረ መተካእታ ከኣ ናጻን ልኡላዊትን ሃገር ኤርትራ ምውሓስ ነይሩ። ክንድቲ ዝድለኳ ብሱልን ዉሑስን እንተዘይነበረ “እታ እትወሓስ ናጻ ሃገር ኤርትራኸ ብኸመይ ትመሓደር?” ዝብል ኣንፈት እውን ነይሩ እዩ። ሳላቲ ኣብ ምዕናው ጥራይ ከይተደረት ናብ መተካእታ እውን ዝቋመት ኣጠማምታኡ፡ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ እቲ ቀዳማይ ገጹ ተዓዊቱ እዩ። ናይ ድሕሪ ናጽነት ሓርነታዊ ቃልስና እውን እንታይ የወግድ ብምንታይከ ይትካእ ዘነጸረን ነቲ ዝተጠልመ ሕድሪ ዘበራብርን ክኸውን ይግበኦ። ሓፈሻዊ ትሕዝቶ ናይቲ ነማዕድዎ መተካእታ ካብዚ ህዝብና ዘለዎ ደልሃመትን ጥልመት ብህግደፍን ናብ ዝበረኸ ወይ ዝሓሸ ዘብጽሕ ኣንፈት ክኸውን መተካእታ የብሉን። ኩሉ ካብ ዝነኣሰ ክሳብ ዝዓበየ ስጉምታትና ከኣ ካብ ወጽዓ ህግደፍ ኣውጺኡ፡ ነዚ ዘለናዮ ናብ ዝደግም ወይ ናብ ዝኸፈአ ዝወስድ ኣቕጣጫ ከይከውን ክንጥንቀቐሉ ዝግበኣና እዩ። እቲ ተደጋጊሙ ዝስማዕ “ካብዚ ዝኸፈአ እንታይ ከይመጸና” ዝብል ኣተሓሳስባ ከይወስደና ምስትውዓል ቅኑዕ እዩ።
ሎሚ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ተጻዒኑ ናይ ዘሎ ወጽዓ መርኣያ ዝኾኑ፡ እሞ ንምውጋዶም ንቃለሰሎም ዘለና መግለጺኦም ብዙሕ እዩ። ካብቶም ፍሩያት መርኣያታት፡ ዘይሕገመንግስታዊ ምምሕዳር፡ ንህዝቢ ጠሊሙ ብኢደ-ወነኑ ኣብ ስልጣን ዝተወጠሐ ዓመጸኛ ጉጅለ፡ መሰል ሓሳብካ ምግላጽን ምውዳብን ምንፋግን፡ ኣብ ክንዲ ብናይ ሃገርካ ኩለ-መዳያዊ ጸጋታታት ማዕረ ተጠቃምነት ምርካብ ኣደዳ ስደትን ሳዕቤናቱን ምዃን፡ ነጻነት ሃይማኖታዊ እምነት ዘይምህላው፡ ብሕጊ ብዘይስነ፡ መወዳታኡ ብዘይፍለጥን ብውልቀ ሰባት ብዝዝወርን ግዱድ ውትህድርና ምጽማድ፡ ዝብሉ ንኣብነት ዝኣክል ዝጥቀሱ እዮም። እዚኣቶም ክሳብ ብቓሊስና፡ ነቶም ዝጣበቕሎም ወገናት ስዒርና እንልውጦም ብቐጻሊ እንጠቕሶም እዮም።
እዚ ሎሚ ነካይዶ ዘለና፡ ቃልሲ ዝያዳ ጻዕርን ጥንቃቐን ዘድልዮ ዝኸውን ነዞም ዝተጠቕሱ መርኣያ ወጽዓን ጭቆናን ኣብ ምውጋድ ዝድረት ስለ ዘይኮነ እዩ። እቲ ቃልሲ ነዞም መርኣያታት ጭቆና ብዝበረኸን ዝሓሸን ምትከኦም ዘጠቓልል እዩ። እኳደኣ ካብዚ ንርከበሉ ዘለና ናይ ምቕያር መድረኽ እቲ ዝጽበየና ብዝሓሸ ናይ ምትካእ ሓላፍነት ዝያዳ ዝኸበደ፡ ዝነወሐ ግዜ ዝበልዕን ዝኸበረ ዋጋ ዘኽፍልን ኣብ ብዙሕ መዳያት ዝንጸባረቕን ብምዃኑ ከሎ ጋና ብሓባር ክንዳለወሉ ዝግበኣና እዩ። “ውሕጅ ከይመጸ መንገዲ ውሕጅ ጽረግ” ዝበሃል ከኣ ምእንቲዚ እዩ። እቲ መተካእታታት ነናቱ ጠባይ፡ መስርሕን ናይ ኣተገባብራ ስልትን ዝህልዎ ኮይኑ፡ ኣጠቓሊልካ ሕገመንግታዊ ምምሕዳር፡ ብናይ ህዝቢ ድምጺ ዝድይቡን ዝወርዱን መራሕቲ፡ ህዝቢ ኣብ ዝመረጾ እምነት ከምልኽ፡ ዜጋታት ቅኑዕ ኢሎም ዝኣመነሉ ሓሳብ ዘንጸባርቕሉን ብናጻ ዝውደበሉን፡ ህዝቢ ኣብ ገዛእ ሃገሩ ብጸጋታቱ ዝጥቀመሉን ካብ ስደት ተመሊሱ ናጻ ኮይኑ ዝሓርሰሉን ዝነግደሉን……..ወዘተ፡ ሕጋውን ቅዋማውን ውሕስነት ዝረኽበሉ ኩነታት ምፍጣር እዩ። እዞም መተካእታታት ብናይ ዝተወሰነ ወገን ፍሉይ ድሌትን ጻዕርን ዝረጋገጹ፡ ንውሱን ክፋል ብዘርብሕሉ ዝቕረጹ ዘይኮኑ፡ ብተሳትፎ መላእ ህዝቢ ዝረጋገጹን ናይ ብዙሓት ረብሓ ዝሕልዉን ምዃኖም ክዝንጋዕ ኣይግበኦን። እቲ ሓቢርካ ናይ ለውጢ ቃልሲ መድረኽ ምፍጣር ዘይስገር ዝኾነሉ መሰረታዊ ምኽንያት ከኣ እዚ እዩ።
ናይ ለውጢ ቃልሲ ብባህሪኡ ዝተሓላለኸ ምዃኑ ንዕዘቦ ኣለና። ኣብ ከምዚ ናትና ቃልሲ ከኣ ውሽጣዊ ብሓባር ናይዘምቅላስ ድኽመትና ተወሲኽዎ፡ ክሳብ ክንደይ ከም ዝኸብድ ተመኩሮና ባዕሉ መመሊሱ የርእየና ኣሎ። ኣብዚ ዓለምና ናብ ደረጃ ሓደ ገዛ ዝተቐራረበትሉ እዋን ነካይዶ ዘለና ኤርትራዊ ናይ ለውጢ ቃልሲ፡ በይንኻ ማዕጾኻ ዓጺኻ ዝካየድ ኣይኮነን። ኣብ ክንድኡ፡ ብረብሓ ህዝብኻን ክብሪ ሃገርካን ብዘይጻረር፡ ምስ ናትካ ናይ ሓባር ረብሓ ዘለዎ፡ ናይ ቀረባ ይኹን ናይ ርሑቕ ሓይሊ ግሉጽን ትካላውን ዝምድና ዝሓትት እዩ። በቲ ዝምድና ክምዝገብ ዝውጠን ዓወት ማእከላይ መዕቀኒኡ ረብሓ ህብኻን ክብሪ ሃገርካን ዝዕቅብ ክኸውን ዘይስገር እዩ። እዚ ሚዛንካ ሓሊኻ ምዝማድ ብትምኒት ዘይኮነ መተግበሪ ዓቕምን ብሱል ኣተሓሳስባን መትከላዊ ፖሊስን ብምጥራይ ዝረጋገጽ እዩ። ነዚ ንምጽብራቕ እዩ ከኣ “እቲ ወሳኒ ውሽጣዊ ዓቕሚ ኮይኑ፡ እቲ ግዳማዊ መመላእታ እዩ” ዝበሃል። ስለዚ ኣብ ኩሉ ኣተሓሳስባናን ስጉምትናን ነቲ “ናይ ለውጢ ኣቕጣጫና ናብ ዝበረኸ እዩ” ዝብል ኣምር ከይንስሕት ንጠንቀቕ።
ጋዜጣዊ መግለጺ መስራቲ ጉባኤ ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ሰሜን ኣሜሪካ (እዋና)Friday, 15 July 2022 09:40 Written by ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ሰሜን ኣሜሪካ
ናጻ ዉደባና ዉሕስነት መሰልና ኣብ ትሕቲ ዝብል ጭርሖ መስራቲ ጉባኤ እዋና ካብ 9 - ክሳብ 10 ሓምለ 2022 ኣብ ኣትላንታ ጆርጂያ ብዓወት ተዛዚሙ። እዚ ጉባኤ’ዚ ታሪኻዊ ዝገብሮ ናጻ ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ዝመስረተ ምዃኑ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ቤትና፡ ኣሕዋትና ኤርትራውያን ኣብ ዝተኸልዎ ማእከል ማሕበረኮም ዝተኻየደ ምዃኑ ንተሳተፍቲ ተወሳኺ ሓበንን ኩርዓትን ዝሃበ እዩ ኔሩ።
ባህግን ሕልሚን ህዝብናን ስዉኣትናን ጠሊሙ ንዲሞክራስያዊ መስርሕ ጓዕጺጹ ኣብ ስልጣን ዘሎ ምልካዊ ስርዓት ጠንቂ ድኽነትን ስደትን ዉርደትን ምዃኑ ዓለም ዝፈልጦ ክውንነት እዩ። ኣብ ርእሲዚ ኣብ ዘይምልከተና ኣብ ጐረበት ሃገር ኢትዮጵያ ዝተወለዐ ዉሽጣዊ ዉግእ ዋሕስ ልዑላውነትና ዝኾነ መንእሰይ ወሎዶና ብሓይሊ ኣሳቲፉ የጽንት ኣሎ። ኣብ’ዚ ከይተደረተ ንመላእ ቀርኒ ኣፍሪቃ ቅሳነት ዘስኣነ ስርዓት ኮይኑ’ሎ።
ኣብ ከም’ዚ ዝኣመሰለ ዘይርጉእ ኩነታት ሃገርና ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ ኩሉ መዳያት ሂወት ካብ ክፉእ ናብ ዝኸፍኤ ሃለዋት ክንወድቕ ምዃና ርዱእ እዩ። ብሰንኪ ግዱድ ዕስክርና ንቡር ሂወት ዝሰኣነት መንእሰይ ጓል ኣንስተይቲ፡ ኣቦ ዘይብሎም ቆልዑ ብዘይስሩዕ እቶት ክተዕቢ ትግደድ፡ ህጻናት ሒዛ ሃጽ ኢላ ትስደድ፡ ካልእ ዘርዚርካ
ዘይውዳእ ኣደራዕ ትስከም። ወላዲት ወላድ መኻን ኮይና። ብሓጺሩ ኣደ፡ ኣደ ምዃን ስኢና።
ኣብ’ዚ ክውንነት እዚ እትምስረት ዘላ እዋና፡
1) ፍትሕን ሰላምን ዝሰፈና ኤርትራ ንምህናጽ፡ ሰብኣዊ መሰላት ብሓፈሻ መሰልን ማዕርነትን ደቂ-
ኣንስትዮ ድማ ብፍላይ ንምርግጋጽ ቀንዲ ዕላማኣ እዩ።
2) ንፍትሕን ሰላምን ልዕልና ሕግን ኣብ ዝካየድ ዘሎ ቓልሲ ህዝብና እጃማ ክተበርክት እያ።
3) ራእይ እዋና ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ፡ ብዘይድሩት ተሳትፎኣ ምሉ እ ሓርነትን ምዕሩይ ዕድላትን እትጎናጸፈሉ፡ ኣብ ኩሉ ጸጋ ሃገር ማዕረ ብጽሒት ክህልዋ፡ ዓቕማ ናብ ዝወሰዳ እት ዓብየሉ ኩነታት ምርግጋጽ እዩ።
4) ምስ ኩሉ ኤርትራዊ ይኹን ካልእ ቦታዊ፡ ከባብያዊ፡ ሃገራዊ፡ ዓለምለኻዊ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ዉድባት
ምትሕግጋዝን ምስራሕን ሓደ ካብ ዕላማታት እዋና እዩ።
5) እዋና ዕላማታታ ንምዕዋት ኣባላታ ነብስና ከነማዕብል ብኣትኩሮ ክትሰርሓሉ እያ።
መስራቲ ጉባኤ እዋና፡ ካብ ብዙሕ ዞናታት ሰሜን ኣሜሪካ ዝመጻ ደቂ-ኣንስትዮ ዝተሳተፈኦ ኮይኑ ቅዋሙ ኣጽዲቑ፡
15 ኣባላት ቦርድ ከምኡ’ውን ሰለስተ ተጠባበቕቲ ዘለዎኦ መሪሕነት መሪጹ ብልዑል ፍናን ስርሑ ደምዲሙ።
በዚ ኣጋጣሚ’ዚ እዋና ኣብ ሃገርና ንህዝብና ጅሆ ሒዙ ዘሎ ምልካዊ ስርዓት ብፍትሕን ልዕልና ሕግን ክትካእ ሓቢርና
ክንቃለስ ብፍላይ ድማ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ቅኑዕ ዕላማ እዋና ኣሚነን ክጽንበራና ንጽውዕ። ንኩሉኹም ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ክልተ ዓመታት እዋና ንምምስራት ዘካየድናዮ ጻዕሪ ዝሓገዝኩምናን ዘተባባዕኩምናን ምስጋና ነቕርብ።
ብዘይ ተሳትፎ ደቂ-ኣንስትዮ ዝዕምብብ ዲሞክራሲ የለን!
ዓወት ንፍትሓዊ ቃልስና!
ዝኽሪን ክብርን ንስዉኣትና!
10 ሓምለ 2022
ምርጫ ህዝብና፡ ወትሩ ሰላምን ዕቤትን’ዩSunday, 10 July 2022 21:57 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ህዝቢ ኤርትራ ምእንቲ ናጽነቱ ንሰላሳ ዓመታት፡ ብቐጻሊ፡ ኣንጻር ሓይልታት መግዛእቲ ትንፋስ ዘይህብ ወተሃደራዊ ግጥማት ኣካይዱ። ህዝብና ኣብዚ ክትኣምኖ ዘጸግም ነዊሕ ጉዕዞ ውግእ ዝተጸምደ ከምቲ ጸላእቲ ኣብቲ እዋን ቃልሲ ዝብልዎ ዝነበሩ፡ ናይ ውግእ ህርፋንን ትምክሕትን ዝደፍኦ ወይ ናይ ካለኦት ልኡኽ ስለ ዝነበረ ዘይኮነ፡ ናጽነቱ ብቓልሱ ካብ ምጭባጥ ሓሊፉ፡ ካልእ መተካእታ ስለ ዘይነበሮ እዩ። ዘካየዶ ቀጻሊ ውግኣት ፍትሓዊ ስለ ዝነበረ ከኣ ዝወሰዶ ግዜ ወሲዱ ክቡር ዋጋ ምስተኸፍሎ ተዓዊቱ። ምሳልያዊ ኣበሃህላ፡ “በትሪ ሓቅስ ትቐጥን እምበር ኣይትስበርን” ከኣ ብግብሪ ኣመስኪራ። ኣብቲ ነዊሕን መሪርን መስርሕ ዝተኸፍለ ዋጋን ዝተራእየ ጽንዓትን፡ ከምቲ ገለ ወገናት “ኣብ ሽፍትነት ዘጋጠመ ሞት” ገይሮም ክገልጽዎ ዝፍትኑ ዘይኮነ፡ እቲ መስርሕ ሓርበኝነት እቲ ዋጋ ከኣ ክቡር መስዋእትነት ምንባሩ ኣብ ቅድሚ ዋናኡ ህዝቢ ኤርትራ ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ኣእምሮ ብዙሓት ብኽብሪ ሰሪጹ፡ ናይ ብዙሓት ተቓለስቲ መወከሲ ኮይኑ ተመዝጊቡ ዘሎ እዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ ናጽነት፡ ናብ ውግእ ክኣቱ ዘገድዶ ኩነታት ክፍጠር እዩ ዝብል ትጽቢቱ ኣይነበረን። ብግብሪ እውን ኣየጋጠመን። እቲ ዘሕዝን ግና ክሳብ ሕጂ’ውን ህዝቢ ኤርትራ ዋጋ ውግእ ካብ ምኽፋል ዓዲ ዘይምውዓሉ እዩ። ዋጋ ምኽፋሉ ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ተመኩሮ ቃልሱ ኣሉታዊ ኮይኑ ተመዝጊቡ ምህላዉ እዩ። እቲ ውግእ ኣንጻር ኣብ ግዜ ቃልስና ምእንቲ ናጽነትና ዝከኣለን ዝገበራን ሰውራናን ህዝቡን ዘዕቆባን ጐረባብትና ሃገራት ዘድሃበ ምንባሩ ከኣ ዝያዳ የሕዝን። ኣብዚ ንውረድ ደይብ ተመኩሮ ዝምድና ኤርትራ ምስ ሱዳንን የመንን ድሕሪ ናጽነት ከም ኣብነት ዝውሰድ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ኣብዚ ጉጅለ ህግደፍ እንተዘየሳውሮ ከጋጥም ናይ ግድን ዘይነበረ ውግኣት ኣንጻር ጐረባብቲ ዝኸፈሎ ዋጋ፡ ካብቲ ኣብ ቃልሲ ምእንቲ ናጽነት ዝኸፈሎ እንተዘይበዚሑ ዝውሕድ ኣይኮነን። እቲ ነዚ ዳሕረዋይ ዋጋ ዝያዳ ዝመረረ ዝገበሮ ድማ ብሰንኩ መጻኢ ዕድል ኤርትራን ህዝባን ጌና ኣሰካፊ መልክዕ ሒዙ ምህላዉ እዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ ናጽነት፡ እቲ ናጽነት ዘግሃደ ነድሩ፡ ትብዓቱን ተወፋይነቱን ዝሒሉ ደሃይ ኣጥፊኡ “ስቕታ ስለ ዝመረጸ”፡ ገሪምዎም ብዙሓት ናይ ቅድም ትብዓቱን ጽንዓቱን ዝፈልጡ ወገናት፡ “እዚ ንሓይልታት መግዛእቲ ዘይተጻዕደ ህዝቢ እንታይ እዩ ዓዚምዎ?” ክብሉ ዝጸንሑን ዘለዉን ብዙሓት እዮም። ህዝቢ ኤርትራ፡ ህግደፍ ካብቲ ኣብ ቅድሚ ዓይኑ ብናቱ ዋጋ ዝተኻየደ ቀዳማይ ውግእ ኣንጻር ጐረባብትና ሃገራት ኣብ ክንዲ ዝመሃር፡ ሓሓሊፉ ዳግማይ ኣንጻር ጐረባብቲ ሃገራት ክወፍር እንከሎ፡ ስርዓት ህግደፍ ስለምንታይ ከምኡ ከም ዝገብር ስለ ዝርድኡ፡ ዝተፈላለዩ ወገናት ኣጻብዖም ናብ ህዝቢ ኤርትራ እዮም ከመልክቱ ጸኒሖም። ገለ ወገናት ህዝቢ ኤርትራ ብቕሉዕ፡ “ኣይፋል ንሓሓሊፍካ ውግእ” ዘይምባሉ፡ ነቲ ናይ ጉጅለ ህግደፍ ምትንኳሕ ከም ዝደገፎ ገይሮም ክርድእዎ እንከለዉ፡ ዘየግሃዶ ምኽንያት ደኣ ይህልዎ እምበር፡ ወዮ “ብዛዕባ ውግእን ክሳርኡን ኣዝዩ ዓሚቕ ተመኩሮ ዘለዎ ህዝቢ ኤርትራስ ውግእ ክድግፍ ዘይመስልዩ” ዝብሉ ወገናት እውን ኣለዉ። እቲ ምስጢር ስቕታኡ ከኣ ብሓባር ኣንጻር ህግደፍ ዓው ኢሉ ኩነኔኡ ዘይምስምዑ እዩ።
ህግደፍ ኣንጻር ጐረባብቲ ንዝኣጐዶ ውግኣት ዓው ኢሎም ዝድግፉ ዝነበሩ ኤርትራዊ ወገናት፡ በብግዜኡ ካብታ ጃልባ ክወርዱ ከም ዝጸንሑ ዝተዓዘብናዮ እዩ። እዚ ብፍላይ ድሕሪ 2001 ጐሊሑ ዝተራእየ ነይሩ። እንተኾነ ክሳብ ሎሚ ኣንጻር ሓቀኛ ረብሓ ህዝብና ተሰሊፎም፡ “ናብ ውግእ ንኺድ ጥራይ” ዝብልዎ ዘይሓላፍነታውያን ኣይተንጸንቀቑን። እዞም ወገናት፡ ሎሚ’ውን ካብቲ ብተኸታታሊ፡ ኣንጻር ሱዳን፡ የመን፡ ጅቡትን ዝተፈላለዩ ዙራት ኣንጻር ኢትዮጵያን ካብ ዝተኻየደን በብዓይነቱ ክሳራታት ዘኸተለን ውግኣት ተመኲሮም ኢደ-እግሮም ዘይምእካቦም ናይ ጥዕና ከምዘይኮነ ብሩህ እዩ። እዞም ወገናት ኣብ ኣእምሮኦም ሓይልን ዓመጽን ከም ናይ ብቕዓትን ብልጫን መመዘኒ ኮይኑ ዝሰረጾም እዮም። እዚ ስምዒት እዚ ኣብ ኤርትራዊ ደንበ ለውጢ እውን ሓሓሊፉ ይንጸባረቕ እዩ። ጠንቁን ሳዕቤኑን ከይመርመርካን ምስ ህልዊ ኩነታት ከየመዛዘንካን ኣብ ኤርትራ ለውጢ ንምርግጋጽ፡ ዝያዳ ናብ ሓይሊ ዘዘንበለ ምርጫ ጥራይ እንተዘይተኸተልና፡ ንዝብሉ ዝያዳ ኣጉሊሕካ ንምቕራብ ዝረአ ኣድህቦ ናይዚ ስምዒት መግለጺ እዩ። ስለዚ እቲ ኣብ ክንዲ ንናይ ኣተሓሳስባ ብስለት፡ ውድዕነትን ቀጻልነትን ምግንዛብ፡ ኣብ ሓይሊ ምምላኽ ምስ ህግደፍ ጥራይ ተሓጺሩ ዝተርፍ ዘይኮነ፡ ግጉይ ኤርትራዊ ባይታ ዘለዎ ምዃኑ’ውን ምግንዛብ የድሊ። ንምርጫ ህግደፍ ምርጫኻ ናይ ምግባሩ ዝንባለ ዘለዎ’ውን ይመስል።
ብሰንኪ መንገዲ ሰላምን ርጉእ ጉርብትናን ጓስዩ፡ ዘይሓላፍነታዊ ውግእን ዕንደራን ዝመረጸ ህግደፍ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ሞት፡ ምምዝባል፡ ስደትን ዕንወትን ከጋጥም ጸኒሑ እዩ ጌና’ውን ቀጻሊ ኣሎ። ነዞም በብግዜኡ ዘጋጠሙ ዕንወታት ከም ሳዕቤን ኣጉሊሕካ ምቕራቦም ጥራይ ዘይኮነ፡ ከም ጠንቂ መን ከም ዝሕተተሎም ኣዕሚቕካ ምግንዛብ ናይ ግድን እዩ። ህግደፍ ግና ናቱ ጠንቅነት ንምሕባእ፡ ነቲ ሳዕቤን ኣጉሊሑ ነቲ ተሓታትነት ካብኡ ንምርሓቕ እዩ ዝጽዕር። ብሰንኪቲ ኣብ 1998-2000 ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተኻየደን ጌና ደበናኡ መሊኡ ዘይተቐንጠጠን መንቀሊኡ ካልእ ክነሱ፡ “ናይ ባድመ” እናተባህለ ዝጽዋዕ ውግእ፡ ብዙሓት ኤርትራውያን ካብ ኢትዮጵያ ዝተሰጐጉሉ ጠንቅን ሳዕቤኑን ካብኡ ንምርሓቕ ህግደፍ ዝገብሮ ጻዕርን፡ ዝጻሕተሮ ጽልእን ከም ሜላ መናውሒ ዕድመ ኣብ ስልጣን ዝተጠቕመሉ ንኣብነት ዝጥቀስ እዩ። ብዘይካቲ ህግደፍ ሓሓሊፉ ዝኣጐዶ ውግኣት ዝጠፈአ ኤርትራዊ ህይወትን ዝዓነወ ንዋትን፡ ንሓፈሻዊ ዕቤት ኤርትራ ድሕሪ ናጽነት፡ ከኣ ንድሕሪት መሊስዎ ኢልካ ኣብ ዝግለጸሉ ደረጃ እዩ ዘሎ። እዚ መራሒ ህግደፍ እውን በብግዜኡ ተጠሊዑ ዝተኣመነሉ እዩ። ድሌት ህዝብና ግና ቅድም፡ ሎሚ ኮነ ኣብ ንመጻኢ፡ ድሕሪ ናጽነት ሰላም ሰፊኑ ዕቤት ክብርኸሉ እዩ። ካብዚ ብምንቃል ኢና እምበኣር “ምርጫ ህዝብና፡ ወትሩ ሰላምን ዕቤት’ዩ” ኢልና እንጭርሕ።
ደንበ ተቋውሞን ፡ ሓይልታት ፈልሲንWednesday, 06 July 2022 22:05 Written by ተስፋይ ካሕሳይ
ህዝቢ ኤርትራ፡ ነቲ ነዊሕን መሪርን ዝኾነ ጉዕዞ ሰውራ ኤርትራ ስጊሩ ሓንቲ ነጻ ( ልዕላዊት) ሃገር ክምስርት ከሎ፡ እቲ ዝበዝሐ ደጋፍን፡ ተደናጋጽን ህዝባዊ ግንባር፣ እቲ ኣባል መሪሕነቱ ፡ ብፍላይ ኢሰያስ ዝመርሖ ጉጅለ ከም'ዚ ኢሉ ክጠልሞ እዩ ነዚ ህዝቢ ዝብል እምነት ኣይነበረን።
እቲ ኣብ ሜዳ ኤርትራ ብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን ደጋፊ ህዝባን ግን ዋል እኳ ካብ መሬት ኤርትራ ኣብ 81 እንተወጸት፡ ከም ኣካል ህዝቢ መጠን ነቲ ትማሊ "ጀብሃ ክትሓቅቅ እያ" ዝበሎ ሎሚ " ገይም ኦቨር" ጸወታ ተወዲኡ ዝበሎ መሪሕነት ኢሰያስ ብህይወት ኣለናን ንቃልሰ ኣለናን፡ ነዚ ደንበ ተቋውሞ ክሳብ ሎሚ ሰሰይ ኣቢሎም ዘጽነሕዎ፡ እቲ መሪሕነት ኣስመራ እንተ ኣትዩ፡ ህዝብና ብሽግርን ምሕደራ ናብ ምልኪ ክሳጣሕ እዩ ዝበሎ፡ ከም'ኡ ድማ ኮይኑ።
ልክዕ'ዩ ህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ እቲ ኣብ ከተማ ነባሪ ነቲ ናይ ተሓኤ ታሪኽን ጉዕዞን ኣጸቢቁ ኣይፈልጦን'ዩ፡ ብፍላይ እቲ መንእሰይ ወለዶ ትሕቲ 40 ዓመት ዘለዉ ሓንቲ ኣፍልጦ ብዛዕባ ጀብሃ የብሎምን፡ ብጀካ እተን ግናይ ፖለቲካ ህግደፍ ዝመሃሮምን ምስ ወጹ ድማ ጥምዙዝ ፖለቲካ ዝሓዙ ዝነዝሕዎ ናይ ጽልኢ ፖለቲካ እንተ ዘይኮይኑ።
እተን ናይ መጀመሪያ ሸውዓተ ዓመት መገዲ ብተዛማዲ ሰላም ዝነበረላ ህዝቢ፡ ዝበሃል እንተነበረ፡ እቲ ዝተራእየ ውግእ ኢትዮ- ኤርትራ ብዙሕ መንእሰይ ኤርትራ ህይወት ዝተኸፍሎን፡ ህዝብና ድማ ዝተዛናበለሉ እዩ ነይሩ። ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ውግእ ከም ናይ ወያነ ወራር ኢሉ ብስርዓት ኢሰያስ ከም መጻልኢ ክጥቀመሉ ዝጀመረ ኣብ'ቲ እዋን እዩ። ስለ ሓቂ ድማ እቲ ኣካል ህዝብና ኣብ ኢትዮጵያ ዝቅመጥ ዝነበረን፡ ብሰንኪ እቲ ውግእ ዝገበሮም ነገር ዘይብሉ ንብረቱን ገንዘቡን ራሕሪሑ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ህወሓት ዝመርሖ ተጠሪዙ ናብ ኤርትራ ዝኸደሉ ብምንባሩ፡ እቲ ኣካል ህዝቢ እቲ ነቲ ኣብ ልዕሊኡ ዝተፈጸመ ቅሬታኡን ቂሙን ሒዙ፡ ሎሚ እቶም ነኣሽቱ ቆልዑ ዝነበሩ ዓብዮም እቶም ኣብ ልዕሊ ወያነ (መንግስቲ) ኢትዮጵያ ቀንዲ ደገፍቲ እዚ ስርዓት ንኽኾኑ ኣኽኢሉ ምዃኑ እዩ።
ምልስ ኢልና ነዚ ስርዓት ኣስመራ ዘማሓድር ዘሎን መንግስቲ ትግራይ ( ህውሓት) ኣብ መቀለ ዘሎን ቅድምን ድሕሪ ነጻነት ኤርትራ ጽቡቅ ዝምንድናታት ብምንባሩ ህውሓት መንግስቲ ኣብ ኢትዮጵያ ምስ ሓዙ ነቲ ከጋጥም ዝኽእል ሽግራት ኣብ ምውሳን መጻኢ ዕድል ኤርትራ ክሽፈን ተኻኢሉ እዩ። እቲ ኣብ ኣስመራ ዝኣተወ ህግ ድማ ንህወሓት ይኹን ኢህወደግ ፖለቲካዊ ስልጣኑ ኣብ ኢትዮጵያ ንኽጭብጥ ዓቢ ኣበርክቶ ከም ዝገበረ ነቲ ሰውራ ኤርትራ ዝፈልጥን ዝተዓዘበ ዘሸግር ኣይነበረን።
እቲ ዝምድናታት እንበኣር እናኸፍኤ ብምኻዱ፡ እሞ እቲ ምስምስ ጉዳይ ዶብ ብናይ ዶብ ኮሚሽን መወዳእታን ቀያድን ዝብል ስምምዕ ኣብ ባይታ ክትግበር ኣይተኻእለን፡ ኣብ'ዚ ክልቲኡ ህዝቢ እኳ እንተኾነ፡ ብዝያዳ መንእሰይ ኤርትራ ተጎዳኢ ናይ'ዚ ዘይተቀባልነትን ዘይምትግባርን እዩ ኮይኑ፡ ገደብ ዘይብሉ ኣገልግሎት ኣብ ልዕሊኡ ተሸኪሙ ክኸይድ ተገይሩ። እቲ ውሳኔ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዘይ ቅድመ ኩነት ክቅበልዎ ነይርዎም፡ እቲ ብወገን ኤርትራ መንግስቲ እውን፡ እታ ውሳኔ ንኤርትራ ዝሕግዝ ብምንባሩ ጸገም ኣይነበረን ኮፍ ኢሎም ነእሽቱ ሽግራት ክፈትሑ። እዚ ዝኾነሉ ብኽልቲኦም ወገናት ካብ ዘይምትግባሩ ተረባሕቲ ነይሮም። እቲ ስርዓት ኣስመራ ብኣካይዳ እቲ ውግእን ሕቶ ቅዋምን ፡ስልጣንን ሓላፍነትን ህግደፍ ንምምይያጥ ዝጥለብ ዝነበረ ብላዕለዎት መራሕቲ ጉጅለ 15 ዝፍለጡን፡ ጽዑቅ ጎስጓሳትን ቃለ - መሕትትን ናይ ብሕቲ ጋዜጠኛታት ፖለቲካዊ ግጥምያ ነቲ ስርዓት የንቀጥቅጥ ብምንባሩ፡ ኣቅልቦ ህዝቢ ኣብ ውሽጢ ጉዳይ ሃገሩ ከይሳተፍ ህዝቢ ናብ ጸላእቱ ናይ ግዳም ( ወያነ) ኮተኩር ገይርዎ። እቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ'ውን ዋል እኳ ናይ ወተሃደራዊ ጸብለልትነት ኣብ ዶብ ምስጋር እንተኣርኣዩ፡ ነቲ ውሳኔ ምቅባል ኣብ ውሽጢ ፖለቲካ ህወሓት ( ትግራይ) ሽግር ፈጢሩ ብምንባሩ፡ በቶም ካልኦት ሓይልታት ኢትዮጵያ ፡ሕጂ'ውን ንኤርትራ ዘርብሕ ስምምዕ ፈሪሞም ከይበሃሉ፡ ዝያዳ ኢትዮጵያውያን ክመስሉ ነቲ ስምምዕ ተግራዊ ክኸውን ዝዓንቀጹ ንሶም እዮም ነይሮም።
ደንበ ተቓውሞ
እዚ ሓይሊ'ዚ ኣብ ሓንቲ ኤርትራ ዝኣምን፣ ብዙሕነት ህዝባ ዝኣምን ኮይኑ ንምልካዊ ስርዓት ኣልዩ ሓደ ንኹላትና ከም ህዝቢ እንቅየደሉ ቅዋማዊ ምሕደራ ዝነግሰሉ፣ ኣብ ትሕቲ ቅዋም ድማ ኤርትራዊ ዜጋ ነጻ ባእታ ንምርግጋጽ ፣ ፍትሕን ዲሞክራስን መበገሲ ከም መትከል፡ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ባዕሉ መንግስቲ ክመርጽ፣ ኣብዝሐ- ሰልፍታት ዘእንግድ፥ ስልጣን ብሰላማዊ መንገዲ ምቅብባል ዝብሉ ከም ሓፈሻዊ ዕላማ ዝሰማማዕ እዩ።
ደለይቲ ለውጢ ይኹን ደለይቲ ፍትሒ ነቲ ስርዓት ምልኪ ንምውዳቅ እንተዘይኮይኑ ኣንጻር ሰባት፣ ጉጅለ፣ ሃይማኖት፣ ብሄር ኣይኮነን፡ ወይ ድማ ኣንጻር ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራን፣ ሰውራ ኤርትራን፡ ህላወን ቀጻልነትን ኤርትራ ከም ሃገርን ህዝብን ኣይኮነን። እቶም ዝብህጎም ሰላም፣ ምዕብልና፣ ቅሳነት፣ ዕቤት፣ ኣብ ውሽጢ ሃገር ውግእን ወረ ውግእን ኣጥፊኡ ፡ምስ ኩሎም ጎረባብቱ ኣብ ሰናይ ጉርብትና ዝተመርኮሰ ዝፈጥር፡ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ከም ታሪኽን ዘሎን ብተግባር ጻዕራም፣ ንስድራ-ቤቱ ሓላይ ኣብ ዝኸዶ ቦታን ሃገር ዓቢ ጽልዋ ዝገድፍ ብምዃኑ ኣብ ከባቢኡ ምስ ዝቅመጡ እንበኣር እናተወዳደረ ናብርኡ ከማሓይሽ ከም ዝኽእል ተስፋ ዝቅመጦ ህዝቢ እዩ።
ናብኡ ንምብጻሕ እንበኣር ደንበ ተቋውሞ ሽግራቱ እናኣለየ፡ ብዝያዳ ሎሚ ኩላትና እቲ ውድቀት ናይ'ዛ ሃገርና ኤርትራ ብጀካ እዚ ሓይሊ ደንበ ናይ ለውጢ ካልእ፡ ከም ስርዓት ምልኪ ይኹን ካልእ ናይ ግዳም ሓይልታትን ተሓባበርቶም ደቂ እዛ ሃገር ከድሕንዎ ክከላኸልሉ ኣይክእሉን። ስለዚ እዚ ደንበ'ዚ ብዙሕ ዝንቀፈሉ ጉዳይ ከም ዘለው ኩላትና እንረዳድኣሉ ነገር እዩ። እንተኾነ ኣብ'ቲ ዕላማ ስለዘይፈላለ ዝተወደበን ዘይተወደበን ብሃገራዊ ሓላፍነት ተደሪኽና፡ ነቶም ዘይገበርናዮም ዝምድናታት ሓልይታት ለውጢ ከነሐይሎም፡ እቶም ክሳብ ሎሚ ሒዝናዮም ዘሎና ኣብ እምነት ህዝብናን ሃገርናን ክንቅጽሎ እዩ ጻውዒት።
ህወሓት ኣብ 4 ኪሎ
ከም ዝፍለጥ እቲ ድሕሪ ውግእ ኢትዮ- ኤርትራ መንግስቲ ኢሰያስ ነቶም ናይ ኢትዮጵያ ተቋወምቲ ናብ ኣስመራ ዓዲሙ ንኽንቀሳቀሱ ክገብር እንከሎ፡ መንግስቲ ኢህወደግ ( ህወሓት) ዝመርሖ ነቶም ኣቀዲሙ ምስ ህግደፍ ኮይኑ ዝኽልክሎምን ኣብ ሓደጋ ዘሳጥሖም ዝነበሩ ደንበ ተቋውሞ ናብ ኢትዮጵያ ዓዲሞም ዝኣክል ሓገዛት ክገብርሎም ዝጀመሩሉ እዋን እዩ ነይሩ ኣብ'ቲ 2000 ዓ ፈ። እቲ ብኣወንታዊ ዝግለጽ ኣበርክቶ ዝገበርዎ ከም መንግስቲ፡ ነቲ ስደተኛ መንእሰይ ኤርትራ ናይ ምቅባል ዘርኣይዎን፡ ብዝያዳ ድማ ህዝቢ ትግራይ ከም ኣካሉ ርእዩ ንኸይጋየሽ ኣኽኢሉዎ እዩ። ነተን ውድባት ኤርትራ ብላዕሊ ላዕሊ ክትርእዮ ከለኻ ንኽንቀሳቐሱን ናይ ሓገዝ (ገንዘብ ) ይገብርሎም ከም ዝነበሩ ዝፍለጥ እዩ።
ኣብ ምምስራት ምሕዝነት ሓይልታት ኤርትራ ጅምር ከየበለ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ብቅሉዕ ኢዶም ከእትዉ ብምጅማሮም ደንበ ተቋውሞ ስኽፍታ ከልዕል ጀሚሮም። ብዝለዓለ ድማ ነተን ዝነበራ ውድባት ፡በቲ ንሶም ዝርእይዎ ፖለቲካዊ ርእይቶ ናይ ኤትኒክ ፈደራሊዝም ከስርጹን፣ ክጸልዉን፣ ሓለፋ ክህቡን፡ ነተን ዘይተመስረታ ብሄራት ድማ እናኣተባብዑ ካብ ንቅድሚት ንድሕሪት መሊሲሞ። እቲ ዝኸፍኤ ድማ ብጀኻ ነታ ናጽነት ኤርትራ ምእማን ኣብ 91 ዘርኣይዎ ፡ ኣብ ኤርትራ ድሕሪ ህግደፍ ቅዋማዊ ምሕደራ ዘለዋ ይትረፍ ሓንቲ ድኽምቲ ሃገር ንኽትህሉ ንሶም ድማ ብነጻ ንኢትዮጵያ ክገዝኡ ዝጽዕሩ እዮም ዝነበሩ፡ ክሳብ ሎሚ'ውን እቲ ሓሳብ ዝቀየርዎ ኣይመስለንን። እዚ ክበሃል ከሎ ድኽመት ኣይነበሮምን እተን ውድባት ማለት ኣይኮነን። ንሱ ድማ ብዙሕ ተዘሪብሉ ስለዝኾነ፡ ነቲ ደንበ ተቛውሞ ሓድሽ ነገር ኣይኮነን። ብሕጽር ዝበለ ህወሓት ዝመርሖ ኢትዮጵያ ንደለይቲ ለውጢ ኤርትራ ኣሉታዊ ግደ እዮም ተጻዊቶም እቲ መደምደምታ።
ናይ ቀረባ ኣብነት ፡እዚ ዘስካሕክሕ ወራር ብህግደፍ ዝተኣወጀ ንህወሓት ረኸብኩ ኢሉ ዝፈጸሞ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ፡ ብጀካ ውሑዳት መሳርሕቲ ህግደፍ ህዝቢ ኤርትራ ቅሬታኡ ኣርእዩ፣ ደገፉ ለጊሱ፡ እቲ ዝተረፈ ዕንወትን በደልን ዝተፈጸመ ኣብ ናይ ዓለም ሕጊ ቀሪቡ መዕጸዊ ይገበረሉ። እዚ ከይወርዶ ህዝቢ ትግራይ ብመጀመርያ ንህዝቡ ክከላኸል ኣየኽኣሎን፡ ነቶም ነቲ ስርዓት ክቅይሮ ዋናኡ ዝኾነ ህዝቢ ኤርትራ ውድባት ኤርትራ ኣብ ሓንቲ ልዕላዊት ሃገር ኣሚኑ ፡እሞ ንሳ እታ ኤርትራ ኣብ ሰናይ ጉርብትና ዝምርኮስ ንህዝቢ ትግራይ ብስትራተጂ ዓይኒ ኣወንታ ኢሎም ሓገዝ ኣብ ክንዲ ምሃብ፡ ምምቅቃል ንሶምን ህዝቢ ትግራይ ምደሓነ፣ እቲ ዝወረረ ድማ ካብ ስልጣኑ ብህዝቢ ኤርትራ ተኣልዩ ምነበረ። ሕጂ መንግስቲ ትግራይ ወይ ህወሓት ተማሂርኩም ዶ ትኾኑ? ዝብል ንዓኹም ይገድፎ።
ሓይልታት ፈልሲ
ኣዚ ዝተራእየ ወራር ብፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዕድመ ህግደፍ ዝሓወሰ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይን መሬት ትግራይን ንኹሉ ዘቆጠዕን ዘሎ ዝበሃል ተቋውሞ ምስ ህዝቢ ትግራይ ኮይኑ ሕልና ዘለዎ ኤርትራዊ ኣብ'ቲ ሓዘኑ ተሳቲፉ እዩ። እቲ ዝስዕብ ብልክዕ ከም'ዚ ክኸውን እዩ ንኽትብሎ ዘጸግም እንተኾነ መንገዲ ትግራይ ናበይ እዩ ዝብል ኣብ ዝበዝሐ ኤርትራዊ ነይሩን ኣሎን። እቲ ኣብ ቅድሚኡ ዘሎ ምርጫ ህወሓት ወይ መንግስቲ ትግራይ ንህዝቢ ትግራይ፡ ክክሕሶ እንተ ኾይኑ ሓንቲ ልዕልዊት ዝኾነት ሃገር ትግራይ ምምስራት ዝብል ርእይቶ ኣሎ። ህዝቢ ትግራይ መኪቱ ብመሪሕነት ህወሓት ናብ መቀለ ምስ ተመልሰ፡ እሞ ናብ ደቡብ ገጹ ክኸይድ ምስ ተራእየ፡ ስጊንጢር ፖለቲካ ገል ኤርትራውያን ሓ. ም. ት. TDF ንሕና ንጸልኦ ንሶም ንህግደፍ ይጸልእዎ፡ ስለዚ ንኤርትራ ይውረርዋ ኢልካ ዘረባታት እታ ትግራይ ትዕወት ናብ ትግራይ ትውረር ዝብል ሰጊራ ፡እቲ ደንበ ተቋውሞ ኣጥርይዎ ዝነበረ ናይ ህዝቢ ደገፍ ፡ ኣብ ሓጺር ኣዋርሕ ከሲርዎ። ኣብ ዝሓለፈ 10 ዓመት ብፍላይ ዝተራእየ ጎስጓስን ጽልዋ ሓደሓደ ካድረታት ህወሓትን ተቀበልቶምን ንታሪኽ ሰውራ ምቁሻሽ ዝጀመርሉ፣ ኣብ ክንዲ ንህግደፍ ክጸልእ ምግባር ንሃገር ዝጸልእን ዘቋሽሹ፡ እታ ሽፍታ ገድሊ'ውን ኣብ'ታ ትግራይ እያ ጀሚራ፡ ፈላስፋታቱ ከኣ ርእይና ኢና።
ነቲ ንሶም ይጸልእዎ፡ ንሕና’ውን ንጸሎ ንህግደፍ፣ ምስ ህዝቢ ትግራይ ( ህወሓት) ብሓባር ኮይና ንእለዮ ዝበሃል፡ መን ብዘየገድስ ምስ ናይ ግዳም ሓይሊ ንልዕላውነት ሃገር (ኤርትራ) ምድፋር፡ ጥራሕ ዘይኮነስ ምኽሓድ እዩ ዘስምዕ።
እሞ እዞም የሕዋትና ፈልሲ ፖለቲካ ገዲፎም ኣብ ኤርትራ ከም ሃገር ክኣምኑ፣ እቲ ኩሉ ቃልሲ ድማ ንህዝቢ ኤርትራ ራህዋን ቅሳነትን ምምጻእ ስለዝኾነ፡ ብዝተፈላየ ምኽንያት ብዘየገድስ ምስ'ዚ ሓይልታት ፈልሲ ፍታሕ ክመጽእ ይትረፍ ንሶም ፡እቶም ዝጽበዩዎም ዘለዉ ክረድእዎም ይትረፍ ዓብይ ጉዳይ ህዝቢ ትግራይ ኣለዎም። በዚ ምኽንያት ናብ'ቲ ዝነበርኩሞ ደንበ ተቋውሞ ተመለሱ እሞ ጉዳይ ገዛና ባዕልና ናይ ኤርትራውያን ይኹን።
5 ሓምለ2022
እታ እክይቲ ሽርክነት ትሃስስ ኣላMonday, 20 June 2022 07:56 Written by ረዘነ ተስፋጽዮን
ዝምድና ኢሳያስ ኣፍወርቅን ኣብይ ኣሕመድን ዕድሚኣ ትሓጽር ዘላ ትመስል። ዕድመ ዝሃቦ ዝርእዮን ዝስምዖን ኣለዎ። እቲ ጸወታ ተወዲኡ ብምባል ንመንግስቲ ትግራይ ክትጥሕን ንህዝቢ ትግራይ ኣንጽፎ ዝብል ፋሽሽታዊ ወራር ኢሳያስን ንንዊሕ ግዜ ተጠጅኡ ዝጸንሐ ወራር ኣብ ልዕሊ ህዝብን መንግስትን ትግራይ ቅድሚ 19 ወርሓት ከም ዝተጸምቆ ንሕና ኤርትራውያንን ዓለምን በብተመስጠኦም መስክሮም ኢዮም። እቲ ነቲ ብሰሜንን ደቡብን ዝወፈረ ቀዛፊ መዓት ንምክልኻል ናይ ሞትን ህይወትን ምርጫ ዝነበሮ መሪሒነት መንግስቲ ትግራይ: ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ምስቲ ህንዱድ ሓይሊ መልኣከ ሞት ኣብ ከተማታት ትግራይ ኮይኑ ክካላኸል ኣይመረጸን። ንኽተማታት ገዲፉ ናብቲ ሓርነት ብረታዊ ቃልሲ ኣብ ሰብዓታት ዝጀመረሉ በረኻታት ዳግማይ ክወፍር ተፈሪዱስ: መሬትን ህዝብን ትግራይ መሰረት ገይሩ ነብሱ ተኻላኺሉ። ነቲ ንዘለእለም ክድምሰስ ፈሪድዎ ዝነበረ ናይ ጸልማት ሓይልታት ንተግባሩ ዝገለጸ ጀነራል ታደስ ወረደ (ወዲ ወረደ) ”ሓመድ ኣልሑሶምና ግን ተሲእና” ኢሉ ዝመስከረላ ናይ ጸበባ ግዜ ብብዙሓት ተደጋጊማ እትስማዕ ነቲ ታርኽ ሞትን ህይወትን ብሓጸርቲ ቃላት እትገልጽ ኣብ ሓወልቲ ሰላም እትውቀጥ ኮይና ኢያ። ንሕና ኤርትራውያን ነዛ መጥሓን ህግደፍን መራሒኡን ኣቐዲምና ዝተመከርናያ ሰይጣናዊት መስርሕ ናብ ህዝቢ ትግራይ ዶብ ሰጊራ: ግፍዕታት ቅጥቀጣ ሰላማዊ ህዝቢ: ባህላዊ ክብርታት ኣዕንያ: ደቀ-ንስትዮ ብኣላማማ ክድፈራ በቲ ውልቀ መልኣከ ሞት መራሒ ዝተዋህበ መምርሒ ነውሪ ክፍጸሙ ሰሚዕና።
ነዚ ዝተዓዘበን ዝመርመረን ህቡብ ጀነራል መስፍን ሓጎስ: ምስ ኢሳያስ ኣፍወርቂ ዝተዕጓዞ ናይ ቃልሲ ዘመን ኣብ ልቡ ኣዋህሊሉ ድሕሪ ምጽናሕ: እዚ ናይ ህዝቢ ትግራይ ዓመጽን ገበንን ምስ ተፈጸመ: ቀንዲ ጸላኢ ህዝቢ ኢሳያስ ኣፈወርቅን መሓውራቱን ምዃኖም ዓው ኢሉ ገሊጹ። ሰድህአ ነዚ ጸላእ ህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ ድሕሪ ፍጻመ ወራር ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይን መንግስቱን ንገበን ምልካውነት ኤርትራ ካብ ምጅማር እቲ ወራር ኣትሒዙ መግለጺ ኣውጺኡ ኢዩ። እቲ መግለጺታት ማእከላይ ባይቶን ፈጻሚ ኣካሉን በብግዚኡ ዘውጽኦ መግለጺታት ታሪኽ ሰኒድዎ ኣሎ።
ፈጻሚ ሽማገለ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዕለት 3 ሓምለ 2021 ከምዚ ክብል መግለጺ ኣውጺኡ ነይሩ። ”ስርዓት ኢሳያስ መቐጸልታ ናይቲ ኣብ ኤርትራ ዝፍጽሞ ዘሎ በደላትን ንሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ኣብ ዘይምልከቶ ኣዕናዊ ውግእ ኣእትዩ ምስ ሓውና ህዝቢ ትግራይ ኣብ ክንዲ ሰናይ ጒርብትናን ምትሕብባርን ብሰላም ንነብር ብዘይ ድልየትናን ባህግናን ንኽልትኡ ህዝቢ ኣብ ዘይረብሕኡ ጽልኢ ከእትዎ ዝከኣሎ ኲሉ ገይሩ ኢዩ። እንተኾነ ስርዓት ህግደፍ ንህዝቢ ኤርትራ ከምይዘውክልን ህዝቢ ኤርትራ ብገበናት ናይ ጒጅለ ህግደፍ ከምዘይሕተትን ግንዛበ ክርክብ ዝግባእ ኢዩ። ክልቲኦም ህዝብታት ንሓድሕዶም ክትፋነኑ ዘይኮነስ ኣንጻር ናይ ሓባር ጸላኢኦም ህግደፍ ዝግበር ቃልሲ ክደጋገፉ እዋኑ ሕጂ ኢዩ”። ብምባል ንነባሪ ሕውነትን ጒርብትናን ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ትግራይን ኣጒሊሑ ኣቐሚጥዎ ኣሎ። እዚ መገልጺ´ዚ ኣብቲ ምሉእ ትሕዝትኡ ሒዚዎ ዘሎ ውግእን ወረ ውግእን ኣብ መወዳእታ ብመሰረታዊ ፍታሕ ሽግራት ዘተ ተቓናቐንቲ ሓይልታ ዝመጽእ´ዩ ክብል ንፍልስፍና ሰላም ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ መሪሒነቱ ማእከላይ ባይቶ ገሊጽዎ ኣሎ።
እቲ ብደቡብ ኣካል ህዝቢ ኢትዮጵያ ዝኾነ ህዝቢ ትግራይ ከጽንት ዝወፈረ ተግባር ቅድሚኡ ዝዓረፈ ፋሽታትዊ ወታሃደራዊ ስርዓት ደርግ ዝደገመ ነቲ ሓመድ ልሒሱ ዝተሰአ ናይ ሃለዋት ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ: ”ከም ሓርጭ ዝተበተነ`ዩ” ክብል እቲ ኣብ ሓጺር ግዜ ተቐልቂሉ ክሳብ ናይ ሰላም ሽልማት ኖቤል ዝተቐበለ ስነ-ጥበባዊ ሓሶት ኣብይ ኣሕመድ: ሎሚ ድሕሪ ናይ 19 ወርሓት መኣዝን ብምቕያር ነታ ኣብ ስልጣን ዝመጸላ ሙዚቃ ሽሕጣን ”ፍቕሪ ያሸንፋል” ብሓድሽ ቅዲ ሰኒዑ. ምስ ህወሓት ዘተ ክገብር ብምክትሉ ደመቀ መኮነን ዝምራሕ ኮሚቲ ኣቚመ ኣለኹ ኢሉ ኣሎ። ህወሓት እውን ነዚ ብ መንጎኝነት ከንያ ዝግበር ዘተ ፖለቲካዊ ፍታሕ ናይቲ ጸበባ ተቐቢሉዎ ምህላው መግለጺ ኣውጺኡ ኣሎ። ህወሓት ንኣብይ ኣሕመድ ካልኣይ ከየጋግዮ ክጥንቀቐሉ ዘለዎ ሰብ`ዩ። ስለምንታይሲ: እዚ ሕጂ ኮሚቲ ዘተ ኣውጺአ ኣለኹ ዝብሎ ዘሎ መግለጺ ከቢድ ዋጋ ድሕሪ ምኽፋል ዝመጽእ ዘሎ ቃና´ዩ። ኣብቲ ሜዳ ጥምጥም ኣብ ምንጎ ህዝባዊ ናይ ምህላውን ሞትን ዝተኻየደ ጉዕዞ በቲ ሓደ: ብኻልእ ወገኑ ድማ ሽርክነት ኢሳያስ ዝመርሖ ሕሱም ወፍሪ እቲ ኣይብርከኽን ዝበለ መኸተ ህዝባዊ ማዕበል ዝፈጠሮ ናይ ምህላው ውጽኢት ዘምጽኦ መቐይሮ ቃናን: ድሕሪ ረድኤት ናብ ውጹዕ ህዝቢ ትግራይ ከይኣቱ ዝተገብረ ጨካን ክባን ዝፈጠሩ ናይ ዘመንና ሕሱማት ሓይልታት ገና ብህይወቶም ከም ዘለው ትኩር ጠመተ ዘድልዮ ኢዩ። እቶም ኢዶም ኣእትዮም ዘለው ናይ ደገ ሓይልታትውን እንተኾነ የርብሓና ዝብልዎ ስልቲ ተዓጢቖም ምህዎም ግንዛበ ዘድልዮ ኢዩ። ናይ ኢሳያስ ምስ ወራሪ ህዝቢ ኡክረይን ዝኾነ መንግስቲ ፑቲን ምውጋኑ እውን: ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ትግራይን ክካታተሎ ዘለዎ ከቢድ መድረኽ ኣትዩ ምህላውን ህዝብታት ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣብ ኣህጉራዊ ሓድሽ ተርእዮ ቅጥታን ውግእ ዝሑል ኲናትን ተጻጢሑ ምህላው ተረዲኡ፣ ፈትዩ ጸሊኡ ክመርጾ ዘለዎ ቀጽሪ ተፈጢሩ ኣሎ።
እቲ ኣብይ ኣሕመድ ዕላምኡ ንምውቃዕ ዝጥቀመሉ ደፋር ጥበብ ሓሶት እውን እናሻዕ ክዝከር ዘለዎ ኢዩ። ብዛዕባ ህዝቢ ኤርትራን መግስቲ ኤርትራን ዝበሎ ገሊጹ ዘርኢ መግለጺ። ነቲ ዓለም ብምልኡ ዝኾኖኖ ስርዓት ጒጅለ ህግደፍ ኣብ 27 ሓምለ 2020 ዝኾሓሓሎ ንዝክሮ ኢና። ” ሓቂ ንምዝራብ ኣብዚ እዋን`ዚ እዚ መንግስቲ ኤርትራ: ናይ ሰላም ሓይሊ ምዃኑ ኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነስ ምሉእ ዓለም ዝፈልጦን ዝኣምነሉን ጉዳይ ኢዩ” ክብል ኢሳያስ ኣፈወርቂ ንህዝቢ ኤርትራ ሓመድ ኣስሒንዎ ክነሱ: ከይሓፈረን ታሪኽከ ከመይ ክርእየኒ`ዩ ከይበለን ዝሃቦ ዘስደምም ናይ ሓሶት ምስክርነት ንህዝቢ ኤርትራ ብሕሰም ክግዛእ ዝፈርድ ቃላት ኣስሚዑና´ዩ። ብሓቂ ብጥንቃቐ ክተሓዝ ዘለዎ ሰብ ኢዩ፣ ኣብይ ኣሕመድን ተጋላባጢ ፖለቲካዊ ባህርያቱን። ብቐንዱ ግን ምስቲ ንኺዳናት ጥፍኣት ኢሳያስን ኣብይን ኣፍሺሉን ንሃለዋቱ ኣመስኪሩን ኣብ መቐለ መደበሩ ገይሩ ዘሎ መሪሕ ሓይልን ህዝብን ቆዋሚ ኣብ ምክብባር ህዝብታትን ዝተሰረተ ምሕዝነት ንምዕማቚ ብኹሉ ወገናት ክስርሓሉ ኣለዎ።
ረዘነ ተስፋጽዮን-ሽወደን


text:
ፕሬዝዳንት ግብፂ ኮይኖም ዝተዓወቱ መሓመድ ሞርሲ ንኹሉ ዝሓቁፍ ዝበልዎ መንግስቲ ምጥያሽ ጀሚሮም።መሓመድ ሞርሲ ብዴሞክራሲያዊ ኣገባብ ዝተመረፁ ፈላማይ ስቪል ፕሬዝዳትን ክኾኑ እዮም።ብዙሓት ምኽትል ፕሬዝዳንታት ከምዝህልዎም’ውን ቃል ኣትዮም ኣለው።
እቶም እስላማዊ ፕሬዝዳንት ኣብ ቅድሚኦም ከበድቲ ፈተናታት ይፅብዩዎም።ኣብታ ሃገር ዝበፅሐ ስብራት ምሕዋይ ሓዊሱ ማለት እዩ።
ወታደራዊ ቤት ምኽሪ እታ ሃገር ንቑልፊ ስልጣን እቶም ፕሬዝዳንት ዝምንጥል ኣዋጅ ዝሓለፈ ሰሙን ምስኣውፅአ ብእስላማዊ ሕውነት ንዝዕብለል ፓርላማ ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና መጀመሪያ ወርሒ በቲኑዎ።እስላማዊ ሕውነት ነቲ ስጉምቲ ኣይተቐብሎን።
እቲ ንነዊሕ ተፀቒጡ ዝፀንሐ እስላማዊ ጉጅለ ኣብቲ ንልዕሊ ዝሓለፉ 60 ዓመታት ዝፀንሐ ማእኸል ፖለቲካዊ ተዋስኦ እታ ሃገር ሓዱሽ ግደ ጀሚሩ’ሎ።
መሓመድ ሞሪስ ነታ ሃገር ትማሊ መደረ ኣስሚዖም ኣለው።ዓለም እውን ነዚ ርእይቶኣ ትህበሉ ኣላ።
ምሉእ ፀብፃብ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
ሓላፊ መንእሰያት ህግደፍ ክኸውን ብህግደፍ ዝተሓርየ፡ ኣብ ኤምባሲ ስዊድን ቤት ጽሕፈት ተዋሂብዎ ዝሰርሕ ዘሎ፡ ወዲ 39 ዕድመ ቴድሮስ ጎይትኦም ዝብሃል፡ ቀንዲ ካብቶም ንብሕታዊ ምቾትን ንመዓርግን ዝቀዳደሙ ፈተውቲ ስልጣን ዎሽላኻት ኩርኩራት ህግደፍ፡ መበቆሉ ኢትዮጵያዊ ከምዝኾነ ተፈዲሑ።
12 ተወላዶ ሰቲሞን ሌ/ኮሎኔል ዑስማን ኣቡጠዊላ ዝተባህለ ሓላፊ ሃገራዊ ድሕነት ንኡስ ዞባ ተሰነይን ተኣሲሮም።
ክቡር ኣቦና ኣባ ሃይለማርያም ገብረሕይወት ሓላፊ ደብረመድሃኒት ኪዳነ ምህረት ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ኤርትራ ለንደን ብሕማም ምኽንያት ብሰሉስ 25 ግንቦት ካብዛ ዓለም ብሰላም ዓሪፎም።
ኣገልጋሊ ስርዓት ህግደፍ ዳዊት መጎስ፣ ንብዙሓት ንጹሃን ኤርትራውያን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ይኹን ካልእ ዝነበሩ ከበሳብስ ዝጸንሐ እዩ።
– ሓላፊ ጸጥታ ኤርትራ፡ ኣብርሃ ካሳ፡ ነቶም ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ኤርትራውያን “ገንዘቦም አምበር ንዓኣቶም ኣይደለናን” ይብል
– ስዉር ኣብያተ ማእሰርቲ ህግደፍ ኣብ ማእከል መንበሪ ኣባይቲ ህዝቢ የስፋሕፍሕ
ኣብ ናይጀርያ ሓላፊ ቆንስላዊ ጉዳያት ኤርትራ ኮይኑ ዝዓዪ ዝነበረ ዘርአስላሰ ረድኢ ንውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ብምቅዋም ኣብ መወዳእታ ወርሒ ጥሪ 2008 ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ፖለቲካዊ ዑቕባ ሓቲቱ።
ሓላፊ ጨንፈር ህግደፍ ንኡስ ዞባ ኣቑርደት ዝነበረ ኣቶ ነጂብ ኣሕመድ ዝሓለፍ ሰሙን ናብ ሱዳን ብምምላጥ ፖለቲካዊ ዑቕብ ከምዝሓተተ ዖማል ዝተባህለት መርበብ ሓበሬታ ሓቢራ።


text:
Radio Erena:12 May 2020
ኤርትራ ኣብ ትርከቦ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ካብ መወዳእታ ኣዋርሕ ናይ 2019 ኣትሒዙ ጸጸኒሑ ዘጥቅዕ ዘሎ ወራር ዕስለ ኣንበጣ፣ ኣብቲ ዞባ ከቢድ ናይ መግቢ ዋሕዲ ከየኸትል ስግኣት ከምዘሎ ውድብ መግብን ሕርሻን ደጊሙ ኣጠንቂቑ።
እቲ ውድብ ኣብ ዝዘርግሖ እዋናዊ ጸብጻብ፣ ብፍላይ ኣብ ኢትዮጵያን ሶማልን፣ ወራር ዕስለ ኣንበጣ ገና ከቢድ ጉዳይ ተውርድ ብምህላዉ፣ ኣብዘን ሃገራት ሰብኣዊ ቅልውላው ከኸትል ምዃኑ ኣሚቱ።
ብኸቢድ ተሃስያ ንዘላ ኢትዮጵያ፣ ጸረ ኣንበጣ መድሃኒት ዝነጽጋን ወራር ዕስለ ኣንበጣ ዝከታተላን ነፈርቲን ሄሊኮፕተራትን ብሓገዝ እኳ እንተተበርከተላ፣ ዛጊት ነቲ ወራር ክትቆጻጸሮ ኣይከኣለትን።
ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ ኣብ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ዝወርድ ዘሎ ሓያል ዝናብ፣ ንምፍራይ ኣንበጣ ዘተባብዕ ብምዃኑ፣ እቲ ዞባ ብሓድሽ ወራር ዕስለ ኣንበጣ ክጥቃዕ ከምዝኽእል’ዩ መጠንቀቕታ ዝቐርብ ዘሎ።
ብሰንኪ ለበዳ ኮረና ቫይረስ፣ ህዝበን ኣብ ኣባይቱ ክዕጾ ኣዊጀን ዝርከባ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ፣ ካብዚ ለበዳ ክወርድ ንዝኽእል ከቢድ ሓደጋ መኪተን እኳ እንተለዋ፣ ብድሆ ወራር ዕስለ ኣንበጣ ግና ገና ከምዘይተኣልየለን’ዩ ዝግለጽ።
ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ጥራይ ልዕሊ 3.5 ሚልዮን ህዝቢ ናይ መግቢ ዋሕዲ ከጋጥሞ ከምዝኽእል ውድብ መግቢን ሕርሻን ግምታቱ ኣስፊሩ ኣሎ።
ብመሰረት ጸብጻብ ውድብ መግቢን ሕርሻን፣ ኢትዮጵያ፣ ሶማልን ኬንያን፣ ብሰንኪ ወራር ዕስለ ኣንበጣ ኣብ ከቢድ ሓደጋ ክርከባ እንከለዋ፣ ኤርትራን ጂቡቲን ድማ ናብ ከቢድ ሓደጋ ከይወድቓ ኣብ ኣሻቓሊ ደረጃ ኣለዋ።
ሱዳን፣ ደቡብ ሱዳንን ኡጋንዳ’ውን’ውን፣ ሓደጋ ወራር ዕስለ ኣንበጣ ዘንጸላለወን ሃገራት ምዃነን እቲ ውድብ ኣብ ጸብጻቡ ኣስፊሩ።
ካብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ወጻኢ፣ ወራር ዕስለ ኣንበጣ ኣብ የመን፣ ዖማን ፓርኪስታንን ኢራንን ከቢድ ሓደጋ ፈጢሩ ምህላዉ’ዩ ተመልኪቱ።
==============


text:
መንግስቲ ደቡብ ሱዳን፣ ምኽትል ፕረዚደንት ነበር ሪክ ማቻር ናብ ቦትኡ ክምለስ፣ ነዚ ሓድሽ ስልጣን ሒዙ ዘሎ ደንግ ጋይ ክወርድ፣ ከገድዶ ከምዘይክእል ኣፍሊጡ።
ወሃብ ቃል ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ምምላስ ሪክ ማቻር ናብ ስልጣን፣ ምሉእ ብምሉእ ኣብ ድሌት’ዚ ሓድሽ ምኽትል ፕረዚደንት እዩ ዝውሰን ኢሉ።
ሪክ ማቻር ኣብ ልዕለይ ፈተነ ቅትለት ተኻዪዱ ድሕሪ ምባል፣ ቤት ጽሕፈቱን መንበሪ ገዝኡን ገዲፉ ኣብ ዘይተፈልጠ ቦታ ተሰዊሩ ከምዘሎ ዝዝከር ኮይኑ፣ ኢጋድን ካልኦት መሻርኽቲ ኣካላትን ድሕሪ ዘሕለፉዎ ውሳኔ፣ ናብ መዝነቱ ክምለስ ምዃኑ’ዩ ተገሊጹ።
ሓድሽ ምኽትል ፕረዚደንት ደንግ ጋይ፣ ንጉጅለ ልኡኽ መንግስቲ መሪሑ ኣብ ዘተ ሰላም ኣዲስ ኣበባ ድሕሪ ምስታፉ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ምእንቲ ሰላም ህዝቢ ደቡብ ሱዳን ክብል መዝነቱ ገዲፉ ናብ ናይ ቀደም ሚኒስተርነት ቦትኡ ከምዝምለስ’ዩ ሓቢሩ። እንተኾነ ናብ ሃገሩ ምስ ተመልሰ፣ ሪክ ማቻር ምስ መንግስቲ ክሰርሕ እንተወሲኑ፣ ከም ተራ ዜጋ ደኣምበር ናይ ቀደም ስልጣኑ ክረክብ ኣይኮነን ብምባል ተጋራጫዊ ቃል እዩ ሂቡ።
ፕረዚደንት ሳልቫ ኪር፣ ኢጋድ፣ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከምኡ’ውን ሕብረት ኣፍሪቃ ዝተሰማምዑሉ ውሳኔ ብመትከል ከምዝቕበሎ’ኳ እንተፍለጠ፣ ነዚ ተፈጢሩ ዘሎ ምሽማው ቦታ ምኽትል ፕረዚደንት ከም ጅሆ ሒዙ ንረብሕኡ ክጥቀመሉ ይኽእል’ዩ ክብል ወሃብ ቃል ሪክ ማቻር ምስ ኣልጀዚራ ኣብ ዝገበሮ ቃለመጠይቕ ገሊጹ።
ናይ ስልጣን ቁርቁስ ዘለዓዓሎ ኲናት ሓድሕድ ደቡብ ሱዳን፣ ንኣዋርሕ ሃዲኡ ድሕሪ ምጽናሕ’ዩ ዝሓለፈ ወርሒ ሰነ ምኽንያቱ ብዘይተነጸረ ኣብ መንጎ ደገፍቲ ክልቲኦም ወገናት ዳግማይ ክለዓዓል ዝረአ ዘሎ።
ኣብ ውሽጢ’ዚ ዝሓለፈ ወርሒ ጥራይ ልዕሊ 40 ሰላማውያን ሰባት ክሞቱ እንከለዉ፣ ካብ 35 ሽሕ ዘይውሕድ ህዝቢ ከኣ ካብ ቤት ንብረቱ ተመዛቢሉ ይርከብ።


text:
Radio Erena: 01 December 2015
ብሕቡራት ሃገራት ተወዲቡ ዝበዝሐ ክፋሉ ከኣ ብመንግስቲ ፈረንሳ ተመወሊ፣ ካብ 30 ሕዳር ክሳብ 11 ታሕሳስ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ዋዕላ፣ ንዓለምና ኣብ ኣሻቓሊ ደረጃ ኣብጺሑዋ ብዛዕባ ዘሎ ፍኑው ኣጠቃቕማ ጸጋታት መሬትን ዘይውሑስ ኣተዓቓቕባ ኣከባቢን ብዝምልከት መራሕቲ ሃገራት ኣብ ስምምዕ ክበጽሑ ትጽቢት ይንበረሉ።
ብፍላይ እተን ብኢንዱስትሪ ዝማዕበላ ሃገራት፣ ኣብ ብክላ ኣየር ዝልዓለ ግደ ስለዘለወን፣ ዓለምና ከጋጥማ ካብ ዝኽእል ሓደጋ ክሊማዊ ለውጢ ንምድሓን ቀዳሚ ግዴታ ከምዘለወን እዚ ናይ ፓሪስ ዋዕላ የዘኻኽር።
እዚ ብCOP21 ወይCMP 11 ዝጽዋዕ ዘሎ ኣህጉራዊ ዋዕላ 2015፣ ድሕሪ’ቲ ኣብ ጃፓን ዝተኻየደ ናይ 1997 ዋዕላ ኮዮቶ እቲ ዝዓበየ ኣብ ክሊማዊ ለውጢ ዘተኮረ ምትእክኻብ መራሕቲ ሃገራት ዓለም’ዩ።
ኣብ ደንማርክ ከተማ ኮፐን ሃገን’ውን’ውን ኣብ ክሊማዊ ለውጢ ዘተኮረ ኣገደስቲ ዋዕላታት ክካየድ እኳ እንተጸንሐ፣ እተን ቀንዲ ምንጪ ብከላ ኣየር ዝኾና ዘለዋ ሃገራት ኣብ ውዱእ ስምምዕ ክበጽሓ ብዘይምኽኣለን፣ ዓለም ካብቲ ብክሊማዊ ለውጢ ዝመጽእ ዘይንቡር ኩነታት ኣየር ንምድሓና ዝተወስደ ገጂፍ ተበግሶ የለን።
መራሕቲ ሃገራት ናይታ ብሰንኪ’ዚ ክሊማው ለውጢ ኣብ ዝስዕብ ዘሎ ዘይንቡር ኩነታት ኣየር፣ ቀንዲ ግዳይ ክትከውን እትኽእል ኣፍሪቃ፣ ኣብዚ ኣገደሲ ኣህጉራዊ ዋዕላ፣ ነተን ብኢንዱስትሪ ዝማዕበላ ሃገራት ጸቕጢ ክግበሩ’ውን ትጽቢት ኣሎ።
ቻይና ብብከላ ኣየር ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ክትስራዕ እንከላ፣ ኣመሪካን ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳን ከኣ ብቅደም ተከተል ካልኣይን ሳልሳይን ደረጃ ሒዘን ይስዕባ።
ካብ ሃገራት ኣፍሪቃ ከባቢ ዝብልክ ዝበዝሐ ሃሰይቲ ትክታት እተብንን ሃገር ደቡብ ኣፍሪቃ’ያ። ግብጺ’ውን ኣብ ኣፍሪቃ ብብከላ ኣየር ካልኣይ ደረጃ ሒዛ ኣላ።
ኣብዚ ኣብ ፓሪስ ዝካየድ ኣህጉራዊ ዋዕላ ክሊማዊ ለውጢ፣ ብዘይካ መራሕቲ ኤርትራን ሱዳንን ዳርጋ ብምልኦም መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ይሳተፉ ኣለዉ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ መራሕቲ ሃገራት ኣብ ፓሪስ ኣብ ዝተኣኻኸብሉ እዋን፣ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ከየጋጥም ብምስጋእ ኣብታ ከተማ ልዑል ጸጥታዊ ሓለዋ ይካየድ ኣሎ።
ድሕሪ’ቲ ብ13 ሕዳር ዘጋጠመ መጥቃዕቲ ኣብታ ከተማ ጽኑዕ ሓለዋ ክርአ እኳ እንተጸንሐ፣ ምስ ምትእክኻብ መራሕቲ ሃገራት ዓለም ከኣ እቲ ጸጥታ ናብ ዝልዓለ ጥርዙ ደይቡ ኣሎ።
ብሰንኩ’ውን ሓያሎ ጎደናታት ንመካይን ዕጹው ኮይኑ ክቕን’ዩ።
ብሰንኪ’ቲ ጸኒዑ ዘሎ ጸጥታ ከኣ፣ ኣብ ዋሕዚ መካይን ምጭንናቕ ንኸየጋጥም፣ ኣብ ፓሪስን ከባቢን ኣገልግሎት ህዝባዊ መጓዓዝያ ነዚ ዝሓለፈ ክልተ መዓልታት ብናጻ ክኸውን ተወሲኑ።
=====================================


text:
ብዘይ መስዋእቲ ዝኾነ ዓይነት ምዕባለ የልቦን። ብዙሕ ዓይነት መስዋእትነት ኪህሉ ይኽእል ይኸውን። ናይ ግዜኻ ምስዋእ፡ ናይ ጉልበትካ፡ ናይ ምቾትካ ምስዋእ፡ ናይ ገንዘብ፡ ናይ ዝና፡ ናይ ስልጣን ወዘተ.። ኣብዛ ዩኒቨርስ ናጻ ድራር ዚብሃል ነገር የልቦን። ማለት፡ ኩሉ ከፊልካ ኢዩ ዚርከብ።
ሓድሓደ ግዜ ካብ ሳልሳይ ዓለም ናብተን ዝሰልጠና ምዕራባውያን ሃገራት ክትስደድ ከሎኻ፡ ከምዚ ካብ ዓለም ናብ ማርስ ወይ ጁፒተር እትገይሽ ዘሎኻ ኮይኑ ኢዩ ዚስመዓካ፡ ከመይሲ እቲ ኣብተን ምዕራባውያን ሃገራት ማዕቢሉ ዘሎ ንመሰላት ወድሰብ ዚምልከት ኣምራት ወይ መትከላት፡ ኣዚዩ ዘገርምን ዘደንጹን ብምዃኑ።
ስለምንታይ ኢዩ ህዝቢ ብልቡን ብእግሩን ዝሽፍት? ፍትሒ ስለ ዝሰኣነ። ኣቦታትና ቀደም ካብ ሓደ ዓዲ ናብ ካልእ ይሰግሩሞ፡ ኣብ ጕዕዞኦም ገለ ሰባት ይረኽቡዎም፡ ከመይ ሓዲግኩምዎ ዓዲ ብምባል ድማ ይሓቱዎም።
እንታይ ዓይነት መንግስቲ ኢዩ ኣብ ህዝቢ ፈጺሙ ሓልዮት ዘይብሉ፡ ብዛዕባ ስልጣኑ እምበር ብዛዕባ ዕድል ህዝቢ ኸኣ ፋዕራ ዘይብሉ? ስልጣኑ ንምቕጻልከ እንታይ ሜላታት ይጥቀም?
ንዓለምን ንኸባቢኡን ኪልውጥ ዚኽእል ሓይሊ፡ እቲ ካብ ኣእምሮ መንእሰይ ዚምንጩ ናይ ለውጢ ድራኸ ኢዩ። እዚ ኣከታቲለ ዝጽሕፎ ዘለኹ ድማ፡ ናብኡ ዝዓለመ ኢዩ።
ንኣይ ካብ ኩሉ ነገራት ዝገርመኒ እንተሎ፡ ኣብተን መስረትቲ ደሞክራሲ ሃገራት ኵድም ኢልካ፡ መሰለይ ተገፊፈ እናበልካ ናብ ቤትፍርዲ እናኸሰስካ፡ ከምዚ ተበዲለ፡ ዝያዳ ኣኽፊልኩምኒ፡ ብዓሌታዊ መገዲ ስለ ዘዳለኹምኒ ከሓሱኒ፡ ኣደይ ኣምጽኡለይ፡ ሰበይተይ ጸውዑለይ: ደቀይ ኣክቡለይ፡ ወዘተ. ብምባል ነቲ መንግስቲ ላሕ እናበልካ፡
ፈጣሪ ንወድሰብ ካብ ዝሃቦ ህያባት እቲ ዝዓበየ ኣእምሮኡ ምዃኑ ንኹሉ ብሩህ ኪኸውን ይግባእ። ሓደ ናይ ኣእምሮ ስንክልና ዘለዎ ሰብ ኣብ ሓደ ነገር ኪኣምን ወይ ተንቲኑ ኣብ መደምደምታ ኪበጽሕ ይኽእልዶ? ኣይክእልን።
እዛ ዓለም ከም ቁሸት ጌርና እንተ ደኣ ርኢናያ፡ እቲ ኣብኣ ዚነበር ህዝቢ ዳርጋ ኣብ ካንሸሎ ይነብር ከም ዘሎ ጌርካ ምርኣዩ ዘሸግር ኣይኮነን።
ሽሕኳ ሃይማኖት ንባዕሉ ምኽንያት ውግእ ኪኸውን ዘይክእል እንተኾነ፡ ንሓያሎ ኣጀንዳታት ግን ከም ሽፋን ኮይኑ ከገልግል ጸኒሑ ኢዩ። ሓደ ህዝቢ ወይ ጉጅለ ገለ ማሕበራዊ ጸገም ምስ ዘጋጥሞ ወይ ፍትሒ ምስ ዚጐድሎ፡ ነቲ ዘይፍትሓውነት ንኺዋግኦ ሓይሊ ዚህቦ ውሽጣዊ ድፍኢት ይደሊ ኢዩ። ስለዚ ንሃይማኖት ከም መሳርሒ ተጠቒሙ ቃልስታቱ የካይድ ማለት ኢዩ።
መንእሰይ ከይኮነ ዝዓበየ ሰብ የልቦን። ገለ ግን ኣለዉ ስድራኦም ብንእስነቶም ሓላፍነት የሰክሙዎም እሞ፡ ንእስነት ከይረኣዩ ዚዓብዩ። ኩሉ ጸጽሕፍቶኡ ኣለዎ።
መንእሰያት ኤርትራ ኣይተዓደሉን። ጽቡቕ ዕድል ከይጠዓሙሉ ተወዲኡ። ናጽነት ብምርካብ ክርህዎምን ክጥዕሞምን ዝሓሰቡዎ፡ ኣብ ፈቐዶ ናይ ስደተኛታት መዓስከራትን፡ ኣብ ዘይምቹእ ካልእ ቦታታትን ደሴታትን ሃገራትን ኮይኖም ይሳቐዩ ኣለዉ።
ሓደ ካብቲ ንኤርትራውያን ጸገም ኮይኑና ዘሎ ጉዳያት፡ ኣብ መንጎ ሃገርን መንግስትን ዘሎ ፍልልይ ኣነጺርካ ከተለሊ ዘይምኽኣል ኢዩ። ሃገር ከም መሬት መጠን፡ ኣምላኽ ሰማይን ምድርን ኪፈጥር ከሎ ዝፈጠሮ ቦታ ኢዩ።
ሓደ እዋን ኳዅ ግዜ ሞቱ ስለ ዝቐረበ ንደቁ ኣብ ጥቓ ዓራቱ ኪመጹ ኣዘዘ’ሞ፡ ከምዚ ኪብል ተዛረቦም፣
እነሆ እምበኣር ኣነ ኣሪገ እየ፡ ደጊም ምምዋተይ ቀሪቡ ኢዩ፡ ግን ሓደ ነገር ክመኽረኩም ስምዑኒ፣ ኣብ ኦም ዓሊብኩም ምስ እትህልዉ እሞ፡ ቈልዑ ናባኹም ቀሪቦም እምኒ ከልዕሉ ድንን ምስ ዚብ ሉ፡ ፍር ኢልኩም ደኣ ካብቲ ቦታ ረሓቑ፡ ከመይሲ ብእምኒ ገይሮም ምስ ቀተሉኹም፡ መጻወቲ ድማ ከይገብሩኹም።
እቲ ሕማም ኣብቲ ርእሲ ኢዩ ዘሎ። እቲ ላዕሊ ዘይጠዓየ፡ እቲ ታሕቲ ኪጥዒ ኣይክእልን። ሕዱር ሕማም’ዩ ዚመስል፡ ከተሕውዮ ድማ ጸገም ኢዩ።
ኣብዛ ዓለምና ጭርሖታት ኣይወሓዱን፡ ኣብ ግብሪ ደኣ ኣይወዓሉን እምበር። ንኣብነት ኣብቲ ኮሙኒዝም ዓሚሩሉ ዝነበረ እዋን፡ ማለት ኣብ 50ታትን 60ታትን፡ ኩሉ መንእሰይ ዓለም፡ ናይ ማርክስን ለኒንን ጭርሕታት በብመገዱ ኣቃሊሑ ኢዩ።
ኤርትራውያን፡ ብፍላይ ድማ ብሄረ ትግርኛ፡ ከምኡ’ውን ትግራዎት፡ ጓይላ ኣዚና ኢና እንፈቱ። ካብዚ እተላዕለ ኢዩ መስለኒ ኣምሓሩ፡ ኣባጅጎ ጓይላ ዊን ምስ ዚብሎ ንትግራዎት ወይ ንትግርኛ ተዛረብቲ ኢዩ መጀመርታ ዘጽግብ ዚብሉና።
መነሊክ ንጣልያን ኣብ ዓድዋ ምስ ሰዓሮም፡ ኣብ ኤርትራ ውሑዳት ወትሃደራት ጣልያን ኢዮም ተሪፎም ነይሮም ይብሃል። ኣትዩ ከሳጉጎም ይኽእል ነይሩ። ግን ንኤርትራ ገጹ ኪቕጽል ኣይደልየን። ዓሻኽሩ ኣኻኺቡ ንሽዋኡ ደኣ ተመልሰ።
ኣብቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ እተጋብአ ሃገራዊ ዋዕላ በጺሐ ምስ ተመለስኩ፡ ኣስታት ክልተ ኣዋርሕ ይገብር፡ ሓንቲ ሰበይቲ ከምዚ ክትብል ሓቲታትኒ፣
”እሞ ኸመይ ረኺብካያ ኢትዮጵያ? ምስ ለመንታን ምስ ርስሓታን ክኢልካያዶ? ስርቂኸ ገዲፎምዎ ዶ? ጥምየትከ ከመይ ነይሩ?” ዘይሓሰብኩዎ ሕቶ ኢዩ ነይሩ።
ብዛዕባ ብፓይሎታታን ብሆስተሳታን እተጨውየት ነፋሪት ዚሕብር ዜና ሰሚዕኩምዶ ትፈልጡ? ኣይመስለንን። ከምዚ ዝበለ ኣጋጣሚ ኣብ ዓለምና ልሙድ ኣይኮነን፡ ከመይሲ ከምዚ ዚገብሩ ፓይሎታት ሕሙማት ጥራይ ኢዮም ኪኾኑ ዘለዎም።
ሓቂ ክብርትን ብቐሊሉ ዘይትርከብን ጥሪት ስለ ዝኾነት፡ ብቝጠባ ክንጥቀመላ ይግበኣና። ስለዚ ኣብ ሓደ ብሓሶት እተጋዕተ ምግቢ፡ ቅሩብ ጨው ሓቂ ፈይ ኣቢልካ እንተ ዘይኮይኑ፡ ንሓቂ ብኹላ ብሓደ ግዜ እንተ ደኣ ተጠቒምካላ፡ ቀልጢፋ ኢያ እትውዳእ።
ህዝቢ ኤርትራ ንዓመታት ኣንጻር ገዛእቲ ሓይልታት ኣብ ዝገበሮ ሓያል መኸተ ኣእላፍ መስተንክራትን ጅግንነትን እንክፍጽም ማዕረ ምዕረኡ ድማ ብዙሓት ኣሰቀቕቲ ጸለምቲ ውዕሎታት ዊዒሉ እዩ።
ካብ ኤርትራ ተሰዲድካ ምውጻእ ብዙሕ ደስ ዘብል ስምዒት ኣይህብን፡ ጽቡቕ ተመክሮ’ውን ኣይኮነን። ኣነ ኣብ ህይወተይ ንመጀመርታ ግዜ ካብ ኤርትራ ዝወጻእኩሉ (ኣብ 60ታት) እዋን፡ ተመሃራይ እየ ነይረ። ትምህርቲ ንምቕጻል ድማ ናብ ኣዲስ ኣበባ ከይደ።
እቲ ሰለማዊ ሰልፊ፡ ሰኑይ ነሓሰ 16፡ 2010 ዓ.ም. ከባቢ ፍርቂ መዓልቲ፡ ኣብ ኣፋፌት ህንጻ ናይ ከንቲባ ኣኒስ ፓርከር፡ ዝርከብ ሲቲ ሃል ዝበሃል ቦታ እዩ ነይሩ።
መንግስቲ በርማን መንግስቲ ህግደፍን ክልተ ገጽ ናይ ሓደ ቕርሺ እዮም።


text:
ኣገዳሲ ሓበሬታ መሪሕነት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ
ንቐዳም October 11/ 2014 ስዓት 8:00 Berlin Time ኣብ Paltalk
Ertrawi Hagerawi Bayto ENCDC ROOM ቐሪቦም መግለጽን ሕቶም መልስን
ከካይዱ ስለ ዝኾኑ፤ ንኹሉ ደላይ ሰላምን ራህዋን ፍትሕን ENCDC ሩም ትዕድም
ዝኸበርኩም ዝኸበርክን ደለይቲ ፍትሒ ኣቦ ወንበር ኤርትራትዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞኩራስያዊ ለውጢ ኣቶ ጸጋይ የውሓንስ ምስ ምኹቱሉ መምህር ፍረወይኒ ሃፍተማርያም ንቐዳም October 11/ 2014 ስዓት 8:00 Berlin Time ኣብ Paltalk Ertrawi Hagerawi Bayto ENCDC ROOM ቐሪቦም መግለጽን ክህቡን ሕቶን መልስን ክቕበሉን ስለ ዝኾኑ ንኹሉ ደላይ ፍትሒ ብኽብሪ ኣብ ባልቶክ Ertrawi Hagerawi Bayto ENCDC ሩም ንዕድም።
ኣብዚ ኣኼባ እዚ ከም ህዝቢ ኩሉ ንህዝቡን ሃገሩን ዝሕለቕ ምስታፍ ጥራይ ዘይ ዘይ ኮነስ ሃናጺ ሕቶታትን ለቦዋታትን ሪኢቶታትን ንባይቶ ከምቲ ህዝቢ ዝባሃጎ ንቕድሚት ዘይ ተሓንበበ ዓይነታዊ ለውጢ ህዝቢ ዝሪኦ ስራሕ ዘይ ተሰርሔ ብጉብእ ብሉዙብ ብምክብባር ሽግርና ዳህሲስና ነዚ ከሰጉመና ዘይ ካኣለ ገምጋምና ኣቀሚትና ናብ መስርሕ ካላኣይ ጉባኤ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ መገዲ ካላኣይ ግባኤ ባይቶ ብኸመይ ንኺዶ ዝብል ዛዕባታት ተፋላለየ ንቓልስና ዝዕውተሉ ሓሳባት ሒዝና ክንመጽእ ከምዘለና እና ኣታሓሳሰብና ሩም ከይ መልኤ ቕድሚ ቖጾራ ክትርከቡ ንሕብር።
ኣበይ…… Degefti Ertrawi Hagerawi Bayto ENCDC Room
ምዓስ….. ንቐዳም October 11/ 2014
ግዜ…..ስዓት 8:00 Berlin Time
ብድሓን ምጽኡ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=8947


text:
...ንእግዚኣብሄር ኣምላኽካ ብምሉእ ልብኻን ብዅሉ ነፍስኻን ብዅሉ ሓይልኻን ብዅሉ ሓሳብካን ኣፍቅሮ፡ ንብጻይካ ድማ ከም ነፍስኻ፡ ኢሉ መለሰሉ። ሉቃ.10:27
ኩሉ ትእዛዝ ኣምላኽ ኣብ ክልተ ትእዛዝ ክጥቕለለ ይከኣል፡ ንኣምላኽ ብምሉእ ልብኻን ብዅሉ ነፍስኻን ብዅሉ ሓይልኻን ብዅሉ ሓሳብካን ምፍቃርን ንብጻይካ ከም ነፍስኻ ምፍቃርን። እቲ ፈላጢ ሕጊ ናብ የሱስ ቀሪቡ "ናይ ዘለኣለም ህይወት ምእንቲ ኽወርስ እንታይ እግበር?" ኢሉ ምስ ሓተቶ ተመሊሱ ባዕሉ ክምልስ ከሎ ነዘን ክልተ ትእዛዛት እዩ ጠቒስወን። የሱስ ክርስቶስ እውን ቅኑዕ ከም ዝመለሰ ነጊርዎ። እንተኾነ ግና እቲ ፈላጢ ሕጊ "ብጻየይከ መን እዩ?" ብምባል ካልኣይ ሕቶ ሓተተ። ቅኑዕ ሕቶ እዩ። ኣምላኽ መን ምዃኑ ወይ ድማ ብጻይካ መን ምዃኑ ዘይትፈልጥ እንተዀንካ ነዛ ትእዛዝ ከተኽብራ ኣይከእለካን እዩ።
መን እዩ ብጻይና? እቲ ብጐይታ ሓውና ድዩ ወይስ ብስጋ ሓውና ወይስ ዘመድና ወይስ ጎረቤትና ወይስ መሓዛናን ፈታዊናን ወይስ መሳርሕትና ወይስ ዝኾነ ሓላፊ መገዲ? መን እዩ ብጻይና? የሱስ ክርስቶስ ንኻልኣይ ሕቶ ናይዚ ፈላጢ ሕጊ ክምልስ ከሎ ምስላ ናይቲ ርሕሩሕ ሳምራዊ እዩ ነጊሩ (ሉቃ.10:25-37 ንበብ)። ነዚ ክፋል እዚ ብምስትውዓል እንተ ነቢብናዮ በዳሂ መልእኽቲ ኣለዎ። ጥቕልል ብዝበለ ግና ብጻይና እቲ ካባና ረድኤት ዝድሊ ሰብ እዩ። እቲ ኣብ ኢድ ከተርቲ ብምውዳቑ ረድኤት ዘድልዮ ዝነበረ ሰብኣይ፡ መንነቱ ብዘየገድስ፡ ብጻይ ናይቲ ምሕረት ዝገበረሉ ሳምራዊ እዩ። ስለዚ ይዕበ ይንኣስ ካባና ረድኤት ዝደሊ ሰብ ብጻይና ምዃኑ ኣይንዘንግዕ። ትእዛዝ ኣምላኽ ንምፍጻም ድማ ናይ ረድኤት ኣእዳውና ንዘርግሓሉ።
ጸሎት: ዎ ኣምላኽ ዕለት ዕለት ንዓኻ ብምሉእ ልበይ ብኹሉ ነፍሰይ ብኹሉ ሓይለይን ብኹሉ ሓሳበይን ከፍቅረካ እየ። ካባይ ረዲኤት ደልዩ ዝመጽእ ኩሉ ብጻየይ ምኻኑ ድማ ብቓልካ ነጊርካኒ ስለ ዘሎኻ፡ ንብጻየይ ከም ነፍሰይ ብምፍቃር ናይ ረድኤት ኣእዳወይ ክዝርግሓሉ እየ። ብኹሉ ነገር ድማ ንስኻ ጸጋኻ ከተብዝሓለይ እጽሊ ኣለኹ። ብስም የሱስ ኣሜን!


text:
ናይ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርተይ ንምዕዋት ግቡእ ምድላው ምግባር።
ምስ Délic ዴክሊክ ማለት ጦብላሕታ ወይ ውሽጥኻ ዝትንክፍ ብልጭታ ወይ ጩራ ኣብ ውሽጥኻ ዝበርሃልካ ምግላጽ ማለት እዩ ።
እንታይ ኢዩ?
Déclic ዴክሊክ ዝበሃል ሓደ መደብ ኾይኑ፣ ንወረቐት ንዘለዎም ስደተኛታትን ገና ወረቐት ንዘይብሎም ሓተቲ ዑቕባ ተማሃሮን ኣብ ትምህቶም ዓወት ከመዝግቡ ዘኽእሎም መሳርሒ እዩ፣
ኣብዞም ስልጠናታት እዚኣቶም ዘርእዩና ነገራት እምበኣር ሓደ ሓደ እዋን ገለ ኽፋል ወይ ገጽ ናይ ሃገረ ፈረንሳይ ላዕለዋይ ደረጃ ቤት ትምህርትታት ፈረንሳዊ ዩኒቨርሲታዊ ባህልን በቲ ሓደ ገጽ ድማ ልሙዳት ዝኾኑ ናይ ሃገረ ፈረንሳይ ላዕለዋይ ደረጃ ቤት ትምህርትታት ስልጠናታት፣ን ኣብነትመዘኻኸሪ ጽሑፍ ምሓዝ፣ ግቡእ ምድላዋት ምግባር፣ ምውህሃድ፣ ርእይቶታትን ምኽርታትን፤ ሓሳባትን፥ ናይ መወዳ እታ ናይ መመረቕታ ጽሑፋትን ምጽሓፍ ወይ ምድላውን ካልኦት ነገራት እውን ዘጠቓለለ ወይ ዝሓቖፈ እዩ።
እዚ መደብ እዚ ትምህርቲ እዚ ኣብ ሰሙን ሓደ ስልጠና ይህብ ንሱ ድማ ካብ 12 ጥቅምቲ ክሳዕ 30 ሕዳር ወትሩ ረቡዕ ካብ ሰዓት 6 ን 30 ክሳዕ 8 ን 30 በቆጻጽራ ፈረንሳይ ድማ ካብ ሰዓት 18 ን 30 ናይ ምሸት ክሳዕ ስዓት 20 ን 30 ናይ ምሸት እዩ።
- ኽትምዝገቡ እንተደሊኹም በዚ ናይ መርብብ ሓበሬታ ማለት ኢመይል ኣድራሻና ጸሓፉልና፣ atelierdeclic@uni-r.org
ኣስተውዕሉ ኣስተውዕላ ናብዚ መደብ ትምህርቲ ንምጽምባር ካባኹም ዝድለ ነገር እንተሃልዩ ኣብ ናይ 2020 / 2021 ናይ ትምህርቲ ዓምዲ ዝተመዝገብኩም ክትኮኑ ኣለኩም።
ኡኒር ማለት እንታይ ማለት እዩ፧
ኡኒር ንወረቐት ንዘለዎም ስደተኛታትን ገና ወረቐት ንዘይብሎም ሓተቲ ዑቕባ ተማሃሮን ኣብ ትምህርቲ ዓለም ንኽጽምበሩ ዘሳልን ዝ ሕግዝን እዩ።
ኣብዚ ንነፍሲ ወከፍ ሰብ ዝምልከት ናይ ምሕጋዝ ወይ ዘሳሊ መደብ፣ እዞም ምቕጻል ናይ ዘቋረጽናዮም ትምህርቲታትን፣ ምርሒት ናብ ሞያዊ ኣንፈት ንምትሓዝን፣ ቋንቋ ፈረንሳይ ምምሃርን፣ ኡኒር እምበኣር ነቲ ናይ ሂወት ተመኩሮናን ክብሪ ብምሃብ፣ ናብ ሕብረተሰብ ፈረንሳይ እንጽምበረሉ መንገዲ የጣጥሕ እዩ።
ኡኒር ማለት ዓቢ ናይ ቁጠባ ጽልዋን ሓደ ናይ ሓባር ረብሓ ዝሓቖፈ መደብ ኾይኑ፣ንትምህርቲ ሓቊፉ ክቡር ናይ ሞያ ኣፍደጌታት ዘርሑ እዩ።
ንመን ኢዩ ፧
ኣስተውዕሉ ኣስተውዕላ ናብዚ መደብ ትምህርቲ ንምጽምባር ካባኹም ዝድለ ነገር እንተሃልዩ ኣብ ናይ2020 / 2021 ናይ ትምህርቲ ዓምዲ ዝተመዝገብኩም ክትኮኑ ኣለኩም።
2 "ክልተ" ሰዓት ኣብ ሰሙን፣
ዞባ\ ዴባርትሞ
ኣስተውዕሉ ኣስተውዕላ ናብዚ መደብ ትምህርቲ ንምጽምባር ካባኹም ዝድለ ነገር እንተሃልዩ ኣብ ናይ2020 / 2021 ናይ ትምህርቲ ዓምዲ ዝተመዝገብኩም ክትኮኑ ኣለኩም።
2 "ክልተ" ሰዓት ኣብ ሰሙን፣
ዞባ\ ዴባርትሞ
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ብዝቐለለ መንገዲ ትምህርትኹም ክትቅጽሉሉ እትኽእሉ መንገዲ የጣጥሓልኩም።
ነቲ ክትቅጽልዎ እትደልዩ ናይ ላዕለዋይ ደረጃ ናይ ትምህርቲ መደብኩም፥ ኣብ ዓወት ንኽበጽሕ ዝሕግዙሑምን ዘሳልይኹምን ኣማኸርቲ ኣለዉና ።
በዚ ረኺብኩሞ ዘለኹም ናይ ትምህርቲ ብሉጽ ዕድል ተጠቐሙሉ።
እዚ መደብ እዚ ትምህርቲ እዚ ክትጥቐሙሉ ዝግባእ ኣዝዩ ብሉጽ ዕድል ኣላልዩልኩም ኣሎ፣ ነዚ ንምትግባር ድማ ኣብ ናይ ትምህርቲ ስዓታትን ቦታን ጥራይ ዘይኮነስ ካብ ናይ ትምህርቲን ስልጠናን ወጻኢ እውን እዩ።
ቅድሚ ትምህርቲ ምጅማርኩም እምበ ኣር ብዝዕባ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ኣብ ፈረንሳይ ከመይ ምዃኑ ክትፈልጥዎ ዝግበኣኩም ኣጽንዑ።
እቲ ጥጡሕን ልኡምን ዝኾነ ሜላን ጥበብን ኣመሃህራ ስልጠናን ትምህርቲን ሂወት ተመሃሮን ላዕለዋይ ደረጃ ኣብ ፈረንሳይ ከመይ ምዃኑ ምስ ፈለጥኩሞ ክትሕጎሱን ክትቀስኑን ንምጅማሩ ድማ ፍጹም ድሌትን ሃረርታን ክሓድረኩምን ክትተባብዑን ኢኹም ።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ብናይ መርበብ ሓበሬታ ኣድራሻና ማለት ኢመይል ክትረኽቡና ትኽእሉ ኢኹም።
ንዝያዳ ሓበሬታ በዚ ናይ መርበብ ሓበሬታ ኣድራሻና ማለት ኢመይል ክትረኽቡና atelierdeclic@uni-r.org ou ንዝያዳ ሓበሬታ በዚ ናይ መርበብ ሓበሬታ ኣድራሻና ማለት ኢመይል ክትረኽቡና
ወይ ድማ በዚ ቁጽሪ ቴሌፎን 07 80 90 67 46 ክትድውሉልና ትኽእሉ ኢኹም።


text:
ኣብ ዓባይ ከተማ ዲጆን ምጉዓዝ
ምስ ዲቪያሞቢላይትስ DIVIAMOBILITES ዝበሃል ትካል
እንታይ ኢዩ?
ኣውቶቡስን ትራምን ከባቢ ሜትሮፖሊታን ዲጆን ምሉእ ብምሉእ ርክብ ዘይብሉ ስርዓት ዝተዓጠቐ እዩ። እቲ ትኬት ድማ...
ኣብ ማእከላይ (ርክብ ዘይብሉ ካርድ ወይ ትኬት) ተጻዒኑ ከተቕርቦ ዘለካ
ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኣውቶቡስ ወይ ትራም ክትድይብ ከለኻ ኣብ ቅድሚ ቫሊደተር፡ ዋላ’ውን...
ጸወታታት። ኣብቲ ቫሊደተር ዘሎ ቀጠልያ መብራህቲ ከም ዘለኻ ይሕብር
ንመገሻ ዝኸውን ሕጊ!
DiviaMobilities ንኹሎም ተጓዓዝቲ ፡ ስሩዕ ይኹን ሓሓሊፉ፡ ንኣሽቱ ይኹኑ ዓበይቲ፡ ከከም ኣታዊኦም ወይ ኩነታቶም ዝምጥን ምዝገባታትን ዋጋታትን የቕርብ።
ንመን ኢዩ ፧
ዞባ\ ዴባርትሞ
21 - Côte-d'Or
ብመገሻ፡ ብወርሒ ወይ ብዓመት
ዞባ\ ዴባርትሞ
21 - Côte-d'Or
ብመገሻ፡ ብወርሒ ወይ ብዓመት
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ፓስ ሲኤምዩ-ሲ
ንተጠቀምቲ መመላእታ ኣድማሳዊ ሽፋን ጥዕና (CMU-C)፣ ነጻ መመላእታ መድሕን ጥዕና (CSS) ወይ መንግስታዊ ሕክምናዊ ሓገዝ (AME)።
ካብ 1ይ ክሳብ መወዳእታ መዓልቲ ናይቲ ወርሒ ዝጸንሕ፣ ኣብ ምሉእ መርበብ Divia Bus&Tram፣ ዝውውር(ታት) ሓዊሱ።
ዘድልዩ ሰነዳት :
- CPAM መርትዖ
- ንተጠቀምቲ CSS: CSS ነጻ ምዃኑ ዝጠቐሰ ደብዳበ ካብ መድሕን ጥዕና ኮትዲኦር
ዋጋ : 21€ / ወርሒ
ምፍላጡ ዝገድስ!
: ኣስራሒኻ 50% ናይቲ ምዝገባኻ ይሽፍኖ።
ፓስ CMU-C - ደላዪ ስራሕ
ካብ መመላእታ ኣድማሳዊ ሽፋን ጥዕና (CMU-C) ወይ ነጻ መመላእታ መድሕን ጥዕና (CSS) ንዝጥቀሙ ደለይቲ ስራሕ።
ካብ 1ይ ክሳብ መወዳእታ መዓልቲ ናይቲ ወርሒ ዝጸንሕ፣ ኣብ ምሉእ መርበብ Divia Bus&Tram፣ ዝውውር(ታት) ሓዊሱ።
ክቐርቡ ዘለዎም ክፍልታት :
- ትሕቲ 10 መዓልታት ናይ ምዝገባ ግዜ ምስክር ወረቐት፣ ብ Pôle Emploi ዝተዋህበ
- ናይ CMU-C ምስክር ወረቐት ምስ ናይ ሕጂ መሰላትኩም፣ ብCPAM ዝተዋህበ
- ንተጠቀምቲ CSS: CSS ነጻ ምዃኑ ዝጠቐሰ ደብዳበ ካብ መድሕን ጥዕና ኮትዲኦር
ዋጋ : 6€ / ወርሒ
ፓስ 18/25 መልሲ : 50%
ካብ 18 ክሳብ 25 ዓመት ዝዕድሚኦም መንእሰያት (ተማሃሮ ኣብ ዲጆን፣ ልምምድ ዝገብሩ ወይ መንእሰያት ሰራሕተኛታት)፣ ተጠቀምቲ CMU-C ወይ AME፣ ወይ ስኮላርሺፕ ተማሃሮ ካብ ደረጃ 0 bis ክሳብ 7፣ ክሳብ ቅድሚ 26 ዓመት ምምላኦም ዝነበረ መዓልቲ ዝጸንሕ ።
ካብ 1ይ ክሳብ መወዳእታ መዓልቲ ናይቲ ወርሒ ዝጸንሕ፣ ኣብ ምሉእ መርበብ Divia Bus&Tram፣ ዝውውር(ታት) ሓዊሱ።
ክቐርቡ ዘለዎም ክፍልታት :
- መንነት ወረቐት (ወይ ፓስፖርት)
- ንደረጃ 0 bis ክሳብ 7 ዝኸውን ናይ ስኮላርሺፕ ምስክር ወረቐት ወይ ድማ ብCPAM ዝወሃብ ናይ CMU-C ምስክር ወረቐት
ዋጋ : 15€ / ወርሒ
ፓስ 5/17 ዓመት: ዋጋ ምጉዳል
ካብ 5 ክሳብ 17 ዓመት ዝዕድሚኦም መንእሰያት፡ ነበርቲ ዲጆን ሜትሮፖል፡ ስድራቤቶም ትሕቲ €900 እዩ። ብመገዲ ምግላል፡ ንዝዕድሚኦም 18 ዓመትን ልዕሊኡን ዝዕድሚኦም ተማሃሮ ካልኣይ ደረጃ ኣብ ካልኣይ፡ ቀዳማይ ወይ ናይ መወዳእታ ክፍሊ፡ ኣብ ዲጆን ሜትሮፖሊስ ኣብ ዝርከብ ትካል ዝተማህሩን ሕጋዊ ኣላዪኦም ድማ ነባሪ ዲጆን ሜትሮፖሊስ ዝኾነን።
ክቐርቡ ዘለዎም ክፍልታት :
- መንነት ወረቐት (ወይ ፓስፖርት ወይ መጽሓፍ ስድራቤት ወይ መንበሪ ፍቓድ)
- ናይ ቤት ትምህርቲ ምስክር ወረቐት
- ትሕቲ 3 ወርሒ ዝዕድሚኡ ሕጋዊ ወኪል ኣድራሻ መረጋገፂ
- ናይ CAF ናይ ክፍሊት ምስክር ወረቐት (Family Quotient ትሕቲ €900) ናይዚ ወርሒ ወይ ናይ ዝሓለፈ ወርሒ ወይ ናይ መወዳእታ ግብሪ ምልክታ + ወርሓዊ መግለጺ ናይ CAF ጥቕምታት
ዋጋታት : 3€ / ወርሒ ወይ 31.50€ ኣብ ዓመት
ፓስ 10+1 ሲኤምዩ-ሲ
ንተጠቀምቲ መመላእታ ኣድማሳዊ ሽፋን ጥዕና (CMU-C)፣ ነጻ ምትሕግጋዝ መመላእታ ጥዕና (CSS) ወይ መንግስታዊ ሕክምናዊ ሓገዝ (AME)።
ን11 ናይ 1 ሰዓት መገሻታት ዝሰርሕ፣ ኣብ ምሉእ መርበብ Divia Bus&Tram፣ ዝውውር(ታት) ሓዊሱ።
ዘድልዩ ሰነዳት :
- መርትዖ CPAM (ተጠቀምቲ መመላእታ ኣድማሳዊ ሽፋን ጥዕና ወይ መንግስታዊ ሕክምናዊ ሓገዝ)
- ደብዳበ ካብ መድሕን ጥዕና ኮትዲኦር ንነጻ CSS ዝጠቐሰ
ዋጋ : €7 ን11 ጉዕዞ
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ካርድኻ ንምፍጣርን ምዝገባ ንምውጻእን።
ናይ መጓዓዝያ ካርድኹም ንምፍጣርን ናይ ወቕቲ ትኬት ንምምራጽን፡ ናብ ትካል Divia Mobilités፡ 16 Place Darcy, 21000 DIJON ኪዱ።
ምፍላጡ ኣገዳሲ!
ካብ ሰኑይ ክሳብ ቀዳም ካብ ሰዓት 9፡30 ቅ.ቀ ክሳብ ሰዓት 7 ድ.ቀ.
ምጽዳቕ ኣይትረስዑ!
ምጽዳቕ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓቐብ ስርዓታዊ ክኸውን ኣለዎ፡ ዋላ ኣብ ደብዳቤታት።
ትኬት ምኽፋል
ትኬት ክትከፍሉ እንተድኣ ኣድልዩኩም ናብ፤
- ኣብ መርበብ ሓበሬታ ፡ https://www.divia.fr/bus-tram/regler-un-proces-verbal ዝብል ጽሑፍ ኣሎ።
- ኣብ ሓደ ናይ ዲቪያሞቢሊቲ ሪለይ ነጥቢ። ዝርዝር ናይ ኣከፋፋሊ ነጥብታት መሸጣ ፡ https://www.divia.fr/bus-tram/les-points-de-vente-bustram
DIVIAMOBILITES ዝብል ኣፕሊኬሽን ተጠቐም
ተተሓሒዝካ ተንቀሳቐስ! ኣብ ዲጆን ሜትሮፖሊስ ንኹሉ ምንቅስቓስ ዝኸውን ንጽል ኣፕሊኬሽን DiviaMobility ኣፕ ኣውርድ: ኣውቶቡስ: ትራም: ብሽክለታን መዕረፊ መካይንን።
- ኩሉ ሓበሬታ ብዛዕባ ዝተፈላለዩ ኣገልግሎታትን ኣገባባትን ርኸብ: ዝቕጽል መሕለፊታት ኣብ ሓቀኛ ግዜ: ናይ ግዜ ሰሌዳታት: ስሌታት መስመር....
Téléchargez l'appli sur GooglePlayStore


text:
መሰላት ንስንኩላን
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 17 8 2021
እዚ ጽሑፍ ብዛዕባ መሰላት ንስንክልና ዘለዎም ሰባት እዩ። ንሕና ደቂ ሰባት ኵላትና ብእተፈላለየ መገዲ ኢና ንዓዪ። ግን መብዛሕትኡ ግዜ ሕብረተ ሰብ ኵላትና ብተመሳሳሊ መገዲ ኸም እንዓዪ ኾይኑ እዩ ተቐሪጹ። እዚ ገሊኦም ሰባት ሕደ ተኽእሎታት ስለ ዘይብሎም ኣብ ገሊኡ መዳያት ከም ዝንጸሉ ይገብር። ሓደ ብእግሩ ክኸይድ ዘይክእል ሰብ ንዓረብያ ስንኩላን ከም ትሰማማዕ ብዘይተገብረት ኣውቶቡስ ክጐዓዝ ኣይክእልን እዩ። ንኣብነት ሓደ ክሰምዕ ዘይክእል ሰብ ንኣብነት ሓደ ሓኪም እቲ ሓበሬታ ብጽሑፍ ወይ ብተርጓሚ ቋንቋ ምልክት እውን እንተ ዘይሂብዎ እንታይ ከም ዝብል ዘሎ ክርድኦ ከጸግሞ ይኽእል እዩ።
ብዛዕባ እተፈላለየ ዓይነት ስንክልናን ብዛዕባ ናይ ሸወደን ሕግታት ነቶም ስንክልና ዘለዎም ሰባት ከመይ ገይሩ ከም ዝከላኸለሎምን ከተንብብ ክትክእ ኢኻ። ብዛዕባ ንስንኩልና ዘለዎ ሰባት ዝወሃቡ ኣየኖት ደገፋት ከም ዘለዉ እውን ከተንብብ ክትክእል ኢኻ።
እተፈላለየ ዓይነት ስንክልና
ስንክልና ዝደኸመ ዓቕሚ ትግባረ ናይ ኣካላዊ፡ኣእምሮኣዊ ወይ ዓቕሚ ኣእምሮ እዩ ። ኣብ ሽወደን ሓደ ካብ ሓሙሽተ ሰባት፡ ሓደ ወይ ካብኡ ንላዕሊ ስንክልና ኣለዎ። እተፈላለየ ስንክልና ኣሎ። ገሊኡ ዝርኣ ገሊኡ ኸኣ ዘይረኣ እዩ። ገለ ጸገም ካብዞም ዝስዕቡ ክህልወካ ኸሎ፡ ስንክልና ክኸውን ይኽእል እዩ፡
- ምስማዕ
- ምርኣይ
- ሓበሬታ ምርዳእ
- ምዝራብ ወይ ሓሳብካ ምግላጽ
- ምንቅስቓስ
- ተጻወሮ ናይ ሓደ ሓደ ጥረ-ነገራት።
ስንክልና ዘለዎም ሰባት መብዛሕትኡ ግዜ ካብ ካልኦት ዝገደደ ኣተሓሕዛ እዩ ዝግበረሎም። ምስ እቲ ካልእ ህዝቢ ክነጻጸር ከሎ ዝወሓደ ኣቕርቦት ናይ ትምህርቲ ኣለዎም፡ ብዝያዳ ንዓመጽ ዝተቓልዑ እዮም፡ ከምኡ'ውን ካብ ካልኦት ንላዕሊ ስራሕ ናይ ምርካብ ጸገም ኣለዎም። ስንክልና ዘለዎም ቈልዑ መብዛሕትኡ ግዜ ምስቶም ካልኦት ቈልዑ ክወዳደሩ ከለዉ ኣብ ቤት ትምህርቲ ጽቡቕ ኣይስምዖምን፡ ኣብ ናይ ናጻ ግዜ ንጥፈታት ኣይካፈሉን ከምኡ'ውን ዝወሓዱ ኣዕሩኽ ኣለውዎም።
-
ንምስትንታን ዝኸውን ሕቶታት
ናይ ዝርአን ዘይርኣን ስንክልና ኣብነታት ክትህብ ትኽእል'ዶ ?
ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ውዕል ብዛዕባ መሰላት ንስንክልና ዘለዎም ሰባት
ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሓደ ፍሉይ ውዕል ብዛዕባ መሰላት ንስንክልና ዘለዎም ሰባት ኣለዎም። እቲ ውዕል ኣብ መንጎ እተፈላለያ ሃገራት እተገብረ ስምምዕ እዩ። እተን ነቲ ውዕል ዝፈረማሉ ሃገራት ነቲ ኣብቲ ውዕል ሰፊሩ ዘሎ ክስዕብኦ ግዴታ ኣለወን። ሽወደን ነቲ ውዕላት ፈሪማትሉ እያ።
ኣብቲ ውዕል ንኣብነት ስንክልና ዘለዎም ሰባት ክመሃሩ መሰል ከም ዘለዎም ሰፊሩ ኣሎ። ንኣብነት ሰባት እንተ ኣደልይዎም ቋንቋ ምልክትን ብረይልን (ናይ ዓይነ ስውራን ፊደል) ንኽመሃሩ ሓገዝ ክረኽቡ ኣለዎም።
ከምኡ'ውን ስንክልና ዘለዎም ሰባት ካልእ ሰብ ክምዝምዞም ከም ዘይብሉ፡ ንዓመጻ ወይ መጥቃዕቲ ክቃልዑ ከም ዘይብሎምን ኣብ ፖለቲካዊ ምርጫታት ክሳተፉን ክወዳደሩን መሰል ከም ዘለዎም ኣብቲ ውዕል ሰፊሩ ኣሎ።
ናይ ሸወደን ሕግታት ነቶም ስንክልና ዘለዎም ሰባት ይከላኸለሎም እዩ።
ኣብ ሽወደን ስንክልና ዘለዎም ሰባት ኣድልዎ ንኸይግበሮሎም ዝከላኸለሎም ሕግታት ኣሎ። ከምኡ'ውን ስንክልና ዘለዎም ሰባት ብማዕረ ኵነት ከምቶም ስንክልና ዘይብሎም ሰባት ኣብ ሕብረተ ሰብ ንኽሳተፉ ዕድል ዝህብ ሕግታት ኣሎ።
ሓደ ሓደ ካብቶም ኣብ ሽወደን ዘለዉ ሕግታት ሽወደን ከምዚ ዝስዕብ ይብሉ፡
- ንኽትንቀሳቐስ ዘጸግመካ እንተ ዀይኑ ኣብ ውሽጢ እቲ ሕብረተ ሰብ ንኽትንቀሳቐስ ዘኽእለካ ሓጋዚ መሳርሒታት ክህሉ ኣለዎ።
- ናይ ምስማዕ ጸገም እንተ ኣልዩካ፡ ሓጋዚ መሳርሒታት ናይ ምርካብን ቋንቋ ምልክት ናይ ምምሃርን መሰል ኣሎካ። ንኣብነት ናብ ሓኪም ክትከይድ ብጽሑፍ ሓበሬታ ክወሃበካ ወይ ተርጓሚ ብምልክት ክግበረልካ እውን መሰል ኣለካ።
- ከምኡ'ውን ንዓኻ ዝሰማምዓካ ስራሕ ወይ ንጥፈታት ንምርካብ ፍሉይ ደገፍ ክትረክብ እውን ትኽእል ኢኻ።
- ቤት ትምህርቲ ንስንክልና ንዘለዎም ተመሃሮ ናይ ምሕጋዝ ሓላፍነት ኣለዎ። እዚ፡ ኣብ ትምህርቲ ምእንቲ ክትሳተፍ ሓጋዚ መሳርሒታት ምርካብ ወይ ንፈተናታትን ዕዮ ገዛን ዝኸውን ተወሳኺ ግዜ ምርካብ ክኸውን ይኽእል እዩ።
ኣብ ሽወደን ዘለዉ ሕግታት፡ ብምኽንያት ስንክልና ኣድልዎ ክግበረላ ከም ዘይብልካ እውን ይገልጹ እዮም። ከምዚ ዓይነት ኣድልዎ ንኣብነት ዓረብያ ስንኩላን ስለ እትጥቀም ስራሕ እንተ ዘይረኺብካ ክኸውን ይኽእል እዩ። ስንክልና ስለ ዘሎካ ናብ ቤት ምግቢ ክትኣቱ እንተ ዘይተፈቕደካ እውን ክኸውን ይኽእል እዩ።
እዚ ሕግታት እዚ እናሃለወ ክንሱ ስንክልና ዘለዎም ሰባት ክኣትውዎ ዘይክእሉ ቦታታት ኣሎ። ሽወደን ብምኽንያት ምቹእ ብኣካል መእተኢ ሕጽረት ስለ ዘለዋ ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ተነቒፋ ኣላ። ከምዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ገሊኡ ህንጻታትን ኣከባቢታትን ስንክልና ዘለዎም ሰባት ክኣትውዎም ስለ ዘይክእሉ እዩ።
-
ንምስትንታን ዝኸውን ሕቶታት
ኣብነታት ናይ ንመሰላት ስንክልና ንዘለዎም ሰባት ዘውሕስን ዘደልድልን ሕግታት ክትህብ ትኽእል'ዶ?
ውልቃዊ ደገፍ
ኣብ ሕብረተሰብ ብማዕረ ኵነት ምስታፍ ምእንቲ ክከኣል፡ ስንክልና ዘለዎም ሰባት ብውልቂ ክረኽብዎ ዝኽእሉ ብዙሕ ደገፋት ኣሎ። እቲ ክትረኽቦ እትኽእል ደገፍ ኣብ ስንክልናኻን ኣብ ዘድልየካ ደገፍን እዩ ዝምርኰስ።
እዚ፡ ንኣብነት ንመዓልታዊ ናብራኻ ዘቃልለልካ ሓደ ሓደ ሓጋዚ መሳርሒታት ክትረክብ ትኽእል ኢኻ ማለት ክኸውን ይኽእል እዩ። ንኣብነት ናይ ምስማዕ ጸገም እንተድኣ ኣልዩካ ናይ መስምዒ መሳርሒታትን ካልእ ሓጋዚ መሳርሒታትን ኣሎ። በይንኻ ክትጐዓዝ ወይ ናብ እተፈላለየ ቦታታት ክትከይድ ዘጸግመካ እንተ ኾይኑ፡ መሰነይታ ሰብ ክግበረልካ ይኽእል እዩ። ብዘይካዚ ቤትካ ምእንቲ ንዓኻ ዝሰማማዕ ክኸውን ቍጠባዊ ክፍሊት ወይ ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ካብ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት (ፎሸክሪንካሳ) ወይ ኣብ ኮሙንካ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ነየናይ ወይ ነየኖት ደገፍ መሰል ከም ዘለካ ብዝያዳ ሓበሬታ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ሕጊ ደገፍን ኣገልግሎትን ንገሊኦም ስንኩላን (LSS)።
ከቢድ ስንክልና እንተ ኣልዩካ ብእተኻእለካ መጠን ጽቡቕን ነብስኻ ክኢልካ ትነብረሉን ህይወት ምእንቲ ክትነብር ደገፍ ንምርካብ ከተመልክት መሰል ኣሎካ። እዚ ኣብቲ ሕጊ ደገፍን ኣገልግሎትን ንገሊኦም ስንኩላን (LSS) ዝብሃል ሕጊ ሰፊሩ ኣሎ።።
እቲ ሕጊ ልክዕ ከም ካልኦት ሰባት ምእንቲ ክትነብር ክትክእል ኣብ መዓልታዊ ህይወትካ ደገፍን ኣገልግሎትን ናይ ምርካብ መሰል ከም ዘሎካ ይገልጽ። እዚ ሓገዝ እዚ፡ ብምኽሪን መሰነይታ ምርካብን ክኸውን ይኽእል እዩ። ምስ ድልየታትካ ኣብ ዝሰማማዕ ቤት ክትነብር ንኽትክእል እውን ክኸውን ይኽእል እዩ። ኣብ ምኽሻን ምግቢ፡ ክዳን ምኽዳን ወይ ንጽሬትካ ንኽትሕሉን ዝሕግዘካ ውልቃዊ ሓገዝ (personlig assistans) ክትረክብ እውን ትኽእል ኢኻ።
ነቲ ደገፍ ንምርካብ ናብ ኮሙንካ ከተመልክት ትኽእል ኢኻ። እንታይ ዓይነት ደገፍ ከም ዘድልየካ ምርግጋጽን፡ ነቲ ደገፍ ምቕራብን ናይ ኮሙንካ ሓላፍነት እዩ። እቲ ደገፍ ብኸመይ ከም ዝኸውን ናይ ምጽላው መሰል ኣሎካ። እዚ ንዓኻ ምእንቲ ብጽቡቕ ክሰማማዕ ዓመታዊ ምቕያር የድልዮ ይኸውን። ነቲ ደገፍ ንምርካብ ምኽፋል ኣየድልየካን እዩ።


text:
Radio Erena: 16 October 2020
ፕረዚደንት ጂቡቲ እስማዒል ዑመር ገለ፣ ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ንምርኻብ፣ ብቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፣ ኣብይ ኣሕመድ ንዝቐረበሉ ዕድመ ከምዝነጸገ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ንራድዮ ኤረና ኣረጋጊጾም።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፣ ኣብይ ኣሕመድ፣ ንመራሕቲ ኤርትራን ጂቡቲን፣ ኣብ ኣዋሳ ንምርኻቦም ዝሰርዖ መደብ፣ ፕረዚደንት እስማዒል ዑመር ገለ እኳ እንተነጸጎ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ግና ናብ ጂማን ካልእ ከባቢታትን ኢትዮጵያ ናይ ሳልስቲ ዑደት ከካይድ ክኢሉ’ዩ።
ፕረዚደንት እስማዒል ዑመር ገለ፣ ኣብ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት፣ ኣብ ከተማታት ኣስመራን ባህርዳርን ኣብ ዝተኻየደ ርክብ መራሕቲ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያን ሶማልን ከምዘይተጸንበሮ ይዝከር።
እቲ ፕረዚደንት፣ ኣብ ግንባት 2019 ምስ ሻርቕ ኣል ኣውሳጥ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መጠይቕ፣ ሳላ ስዑዲ ዓረብ ምስ ኤርትራ ዝተጀመረ ርክብ ኤርትራን ጅቡቲን፣ ብምምልካት ዶባት ኣብ ናይ መወዳእታ ዕርቂ ክበጽሕ ዘለዎ ተስፋ ገሊጹ ኔሩ’ዩ።
ጂቡቲ፣ ምስ ኤርትራ ዘሰሓሕብ ዘይተነጸረ ዶብ ከምዘሎ ደጋጊማ ክትገልጽ እንከላ፣ ብወገን ኤርትራ ዝተዋህበ ወግዓዊ መግለጺ የለን።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ምስ ጂቡቲ ዝተፈጥረ ምስሕሓብ ብናይ ግዳም ሓይልታት ዝተደፋፍአ’ዩ ክብሉ’ዩ ዝጠቕሶ ኔሩ።
ንግስነት ቀጠር ዝወሰደቶ ናይ ዕርቂ ተበግሶ ንኣስታት 8 ዓመታት ዝኾነ ፋይዳ ከይተረኽቦ ድሕሪ ምጽናሕ፣ ኣብ 2017 ክልትኤን ሃገራት ጸግዒ ስዑዲ ብምሓዘን፣ ነቲ መስርሕ ደው ከምዘበለቶ ይፍለጥ።
ካብ ዝሓለፈ ዓመት’ውን፣ ብመንጎኝነት ስዑዲ ዓረብ፣ ርክብ ተጀሚሩ እኳ እንተነበረ፣ ክስጉም ኣይከኣለን።
ኣብ ግንቦት 2008 ኣብ ከባቢ ራስ ዱሜራ ብዘካየድኦ ውግእ፣ ካብ ክልትኤን ሃገራት 10ታት ወትሃደራት ክሞቱ እንከለዉ፣ ካብ ወገን ኤርትራ 19 ከምዝተማረኹ ይፍለጥ።
ጂቡቲ ብወገና ብኤርትራ ዝተማረኹ ወትሃደራት ከምዝነበሩዋ ብምምልካት፣ ነቶም 4 ብመንጎኝነት ቀጠር ናብ ዓዶም ክትመልሶም እንከላ፣ ካልኦት ኣብ ኤርትራ ደሃቶም ዝጠፍአ ከምዘለዉ’ያ ትወቕስ።
ኣብ ጂብቲ ተማሪኾም ዝነበሩ 19 ኤርትራውያን፣ ናብ ኤርትራ ክምለሱ ድሌት ከምዘይብሎም ስለዝገለጹ፣ ኣብታ ሃገር ናብ ዝርከብ ቀይሕ መስቀል ድሕሪ ምስግጋሮም፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ካናዳ ተጣይሶም ይርከቡ።
=========================


text:
ሃገራዊ ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ጨንፈር ዞባ ማእከል፡ ኩነታት ደቂ- ኣንስትዮ’ቲ ዞባ ንምምዕባልን ምዕሩይ ዕድላት ንምርግጋጽን ዝተሰላሰሉ መደባትን ዘጋጠሙ ብድሆታትን ብምግምጋም፡ ናይ መጻኢ መደባት ንምውርጻጽ ዝዓለመ ዓውደ-ዘተ፡ ብ7ን 8ን ታሕሳስ ኣብ ኣስመራ – ኣዳራሽ ምምሕዳር ዞባ ኣቃኒዑ።
ኣብ’ቲ ወከልቲ ዝተፈላለያ ኣካላት መንግስቲ ዝተሳተፍዎ ኣኼባ፡ ኣመሓዳሪ ዞባ ማእከል ሜጀር ጀነራል ሮሞዳን ዑስማን ኣውልያይ፡ ሕቶ ደቂ-ኣንስትዮ ሕቶ ሰረት ሕብረተሰብን ሃገርን ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ንምዕባለአን ንዝዕንቅጹ ተርእዮታት ብምውጋድ ሓፈሻዊ ዕብየተንን ምዕባለአንን ንምርግጋጽ፡ ውሁድ ጻዕሪ ክካየድ ጸዊዑ።
ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ዞባ ማእከል ኣቶ ቃልኣብ ተስፋስላሴ ብወገኑ፡ ኣብ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ኣብ ማሕበራውን ቊጠባውን ጽላታት ዝተሰላሰለ ዕማም ብመንጽር ምዕባለታትን ብድሆታትን ደቂ-ኣንስትዮ ምርኣዩ፡ ኣብ መጻኢ ምዕሩይ ዕድላትን ዕብየትን ዘምጽኡ ሜላታት ብምንዳይ ንደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ምሕያል ዝህልዎ ኣስተዋጽኦ ብቐሊል ከምዘይጥመት ገሊጹ።
ሓላፊት ሃማደኤ ዞባ ማእከል ወይዘሮ ኣለም በላይ፡ ቊጠባዊ ሓርነት ደቂ- ኣንስትዮ ንምርግጋጽን ኣፍልጦ ስድራ- ቤታት ኣብ መሰል ደቂ-ኣንስትዮን ሕጊን ንምዕባይን ዝተኻየዱ መደባትን ገስጋሶምን ዝምልከት መግለጺ ኣቕሪባ።
ፕረዚደንት ሃማደኤ ወይዘሮ ተኽኣ ተስፋሚካኤል፡ ኣብ ኩለን ዞባታት ሃገርና ክካየድ ብዝቐነየ ዓውድታት ዘተ፡ ህልው ብድሆታት ደቂ-ኣንስትዮ ብዕምቈት ንምድህሳስ ከምእተኻእለ ጠቒሳ፡ መልስን ፍታሕን ዝጽበዩ ብድሆታት ስለዘለው፡ ውሁድ ጻዕሪ ምክያድ ከምዘድሊ ኣስሚራትሉ።


text:
ኣመሪካ፡ ኣብ ልዕሊ ኣኽባሪት ሕጊ ዓለምለኻዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ኣንቢራቶ ዝነበረት እገዳ ኣልዒላቶ
ኣመሪካ ኣብ እዋን ምሕደራ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ላዕለወይቲ ኣኽባሪት ሕጊ ዓለምለኻዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት (ICC) ዳኛ ፋትዋ ቤንሶዳ ኣንቢራቶ ዝነበረት እገዳ ኣልዒላቶ።
እቲ እገዳ ኣብ እዋን ምሕደራ ፕረዚደንት ኣመሪካ ነበር ዶናልድ ትራምፕ ዝተነበረ ኮይኑ፡ እቲ ዓለምለኻዊ ቤት ፍርዲ ገበናት፡ ኣመሪካ ኣብ ኣፍጋኒስታን ከምኡ’ውን መላፍንቲ ኣመሪካ ዝኾነት እስራኤል ኣብ ፍሊስጤም ፈጺመነኦ ዝብሃለ ናይ ኵናት ገበን ክምርምር ምስ ጀመረ፡ ኣመሪካ ከም ግብረ መልሲ’ያ ኣብ ልዕሊ ላዕለወይቲ ኣኽባሪት ሕጊ እቲ ቤት ፍርዲ ፋትዋ ቤንሶዳ እገዳ ኣንቢራ።
ሓላፊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን ነቲ እግዳ ከምዝተለዓለ ኣብ ዝሓበረሉ፡ እቲ ተገይሩ ዝነበረ እገዳ “ዘይግቡኑን ዘይውጽኢታውን’ዩ” ድሕሪ ምባል፡ ኣመሪካ ምስቲ ዓለምለኻዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ብጽምዶ ክተሰርሕ ድልውቲ ምህላዋ ገሊጹ።
ኣመሪካን እስራኤልን ኣባላት ዓለምለኻዊ ቤት ፍርዲ ገበናት ኣይኮናን።
ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ሓደ ካብ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን እቲ ዓለምለኻዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ዝኾነ ፓኪሶ ማቸኮኮ ኣንቢራቶ ዝነረት ናይ መገሻ እገዳ’ውን ኣልዒላቶ ኣላ።
ሓላፊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ “እቲ ቤት ፍርዲ ብዛዕባ ኣፍጋኒስታንን ፍሊስጤምን ኣመልኪቱ ኣብ ልዕሊ ኣመሪካ ዝገብሮ ዘሎ መርመራ ሕጂ’ውን ንቃወሞ ኢና” ብምባል እቲ ቤት ፍርዲ ኣብ ኣባላቱ ዘይኮና ከም ኣመሪካን እስራኤልን ዝኣመሰላ ሃገራት ገበናዊ መርመራ ከካይድ ስልጣን ከምዘይብሉ ገሊጹ።
ብሊንከን ብምስዓብ “እንተኾነ እቲ ንሕና ዘለና ተቃውሞ ምስ ኣባለት እቲ ዓለምለኻዊ ቤት ፍርዲ ገበናት ተቐራሪብካን ተላዚብካን እምበር ኣብ ልዕሊኡን ኣብ ልዕሊ ኣባላቱን እግዳ ብምግባር ዝፍታሕ ኣይኮነን” ኢሉ።
ኣመሪካ ዋላ እኳ ኣባል እቲ ዓለምለኻዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ኣይትኹን፡ ነቲ ቤት ፍርዲ ገበናት ንዝፈጸሙ ኣብ ሕጊ ኣብ ምቕራብ ኣመሪካ ጸጋታታ ብምቅራብ ክትተሓጋገዝ ቅርብቲ ምህላዋ ሓላፊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን ገሊጹ ኣሎ።
ዓለምለኻዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት፡ ሰራዊት ኣመሪካ፡ ጣሊባንን ሰራዊት ኣፍጋኒስታንን ኣብ ኣፍጋኒስታን ናይ ኵናት ገበን ፈጺሞም እንተኾይኖም ንምጽራይ ስርሑ ምስ ጀመረ፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ነበር ዶናልድ ትራምፕ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት፡ እቲ ቤት ፍርዲ ኣብ ልኡላውነት ኣመሪካ ኢዱ የእቱ ኣሎ ብምባል ነቲ እገዳ ከምዘንበሮ ይዝከር።
ዓለምለኻዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ብወገኑ፡ እቲ ዝተነበረ እገዳታት፡ ንዓለምለኻዊ ፍትሕን ልዕልና ሕግን ዝግህስ እዩ ብምባል መልሲ ሂብሉ ነይሩ።
ዳኛ ፋትዋ ቤንሶዳ ዝነበራ እብረ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ሰነ ወዲኣ ካብቲ ጽፍሓ ክትእለ እያ፡ ንዓኣ ተኪኡ ኸኣ ብርጣንያዊ ዳኻ ካሪም ክሃን እዩ ኣኽባሪ ሕጊ ዓለምለኻዊ ቤት ፍርዲ ገበናት ኮይኑ ክሰርሕ።


text:
ኣብ ስርሓት ዕንጸይቲ ንምስታፍ
ምስ ለ ክለ ደ ኣተልየ Les clés de l'Atelier
እንታይ ኢዩ?
እዚ ብሰርቲፊት ዘመርቕ ስልጠና እዚ ናይ እንተወሓደ ናይ 805 ናይ ስራሕ ሰዓታት
ዝኸይድ ናይምኩር ካርፔንተርነት ዘጽሪ እዩ።
i ምፍላጡ ዘገድስ! እዚ ሞያ እዚ ፣ ኣብ ቤተ ዕዮን ጽርበት ዕንጸይቲ ከምኡ እውን ኣብ መንበሪ ናይ ውልቂን ናይ ሓባርን ገዛውቲን ትካላትን ፣ ከምኡውን ህዝባዊ ቦታታት ዕዮ ዘጠቓልል እዩ። . ኣብ ዝተፈለላዩ ስርሓት ከም እኒ፣ መዓጹ፣ ኣርማድዮታት ፣ መሳኹቲ፣ ሸረር ዝብሉ መዓጹን ፍኒስትራታትን፣ ዝተፈላለዩ መትሓዚ ለዓትን ፣ ኣብ ደገን ፣ ውሽጢን ምግጣም፣ ናይ ውሽጢ ቤት መፈላልዮታት ፣ ዝተፈላለዩ ፎርማታትን ደኮረሽናትን፣ ከምኡ ውን ፣ ናይ ክሽነ፣ ሳሎን፣ ባኞ፣ ቀዋሚን ተዓጻጸፊ ወዘተ ብ ዕንጸይቲ ዝስርሑ ነገርት ንምስራሕ ትኽእሉ።
ንመን ኢዩ ፧
ን6 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
69 - Rhône
ን6 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
69 - Rhône
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ሓያሎ ሰራሕተኛታት ነሰልጥን
70% ከብ ሰልጠናትና ኣብ 6 ኣዋርሕ ስልጠና ምስ ወድኡ ስራሕ ይረኽቡ
ዘስርሕ ስልጠና
እቲ ዝበዝሐ ናይ ስልጠና ኣዋን፣ ናይ ተግባር ኮይንኑ፣ 2 እዋን ድማ ናይ ስራሕ ልምምድ ወት ስታጅ ዝጠቓለለ እዩ
ኣብ ሓጺር እዋን ሞያ ዘቕስም ስልጠና
እዚ ስልተጠና እዚ ኣብ 6 ሞያውያን ንምጥራይ ዝዓለመ ኮይኑ፣ ሰልተንቲ ስራሕ ረኺቦም ብቕልጡፍ ርእሶም ንምኽኣል እዩ
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ርኸቡና
ጽሓፊልና ደውሉልና ናብ Hélène Fauquenot
- ኢመይል : hf@lesclesdelatelier.fr
- ቴለፎን : 09 50 00 60 80
ዝቕጽል መዝገባና
ኣብ ናይ ኣንተርኔት ሳይትና ብምኻድ ምውካስኩም ነመስግን https://lesclesdelatelier.fr/menuisier-poseur-installateur/


text:
በቲ ኣብ ናይ መወዳእታ ደረጃ በጺሑ ዘሎ ውዱቕ ውሽጣዊ ፖለቲካውን ቁጠባውን ኩነታቱን ሙሽሙሽ ስርዓቱን፡ ከምኡ ‘ውን ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ብዝቕጽል ዘሎ ውዕዉዕ ህዝባዊ ተቓውሞታት ተጨኒቑ፡ ኣብ ኤርትራ ‘ውን ህዝባዊ ተቓውሞ ከይለዓል ክቱር ስግኣት ሓዲሩዎ ዘሎ ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ኣስመራ ኣርባዕተ ክፍላተ ሰራዊት ኣኪቡ ከምዘሎ እሙናት ምንጭታት ሓቢሮም።
እቲ ሞቱን ህይወቱን ምስ ፕረዚደንት ሊብያ ሙዓመር ቃዛፊ ዘተኣሳሰረ ገበነኛ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ነቲ ን42 ዓመታት ኣብ ኮረሻ ስልጣን ተወጢሑ ዝነበረ፣ ሎሚ ግን ብህዝባዊ ማዕበል ህዝቢ ሊብያ ዝግረፍ ዘሎ ውልቀ-መላኺ ንምድሓን 200 ካብቶም ኣብዚ ቀረባ ዓመታት ሓለዋ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ንምዃን ኣብ ሳሕል ዝተዓለሙ ፍሉያት ኮማንዶ ናብ ሊብያ ሰዲዱ ‘ሎ።
እቲ ሞቱን ህይወቱን ምስ ፕረዚደንት ሊብያ ሙዓመር ቃዛፊ ዘተኣሳሰረ ገበነኛ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ነቲ ን42 ዓመታት ኣብ ኮረሻ ስልጣን ተወጢሑ ዝነበረ፣ ሎሚ ግን ብህዝባዊ ማዕበል ህዝቢ ሊብያ ዝግረፍ ዘሎ ውልቀ-መላኺ ንምድሓን 200 ካብቶም ኣብዚ ቀረባ ዓመታት ሓለዋ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ንምዃን ኣብ ሳሕል ዝተዓለሙ ፍሉያት ኮማንዶ ናብ ሊብያ ሰዲዱ ‘ሎ።


text:
ትዕዝብቲ
ዛንታ ኣቦይ ብርሃነ ቀንጠብ፦ መስነቒ ሓቦን ሕራነን
ኣቦና እዘን ይሕተትወን ዝነበሩ ሕቶታት እንተ ዘኢመሊሶም ከም ዝቐትልዎም ይፈልጡ እዮም፡ ግን ድማ ናይ መትከልን ቃልስን ጕዳይ ስለ ዝዀነ ንዘኢምብርካኽን፣ ቃልሲ ህዝቦም ንዘኢምጥላምን ኣብ መትከሎም ምጽናዕ መሪጾም። ን ሰሙናት ከሳቕይዎም ድሕሪ ምጽናሕ ድማ ኣብ ዘኢተፈለጠ መዓልቲ ረሺኖም ኣብ ጥቓ እታ ከተማ ዝርከብ መንገዲ ሬሰኦም ተደርብዩ ተርየ።
መብርሂ ኣርታዒ፡ እዚ ፅሑፍ፡ ስሙ ክይፅራሕ ብ ዘኢይደልይ፡ ግን እቱ ኵነታት ብ ዓይኑ ብ ዝርአየ ሰብ ዝተፅሓፈ እዩ። ቀዳማይ ክፋል እዚ ፅሑፍ፦ ሸራሮ ካብ ጥቅምቲ 25 ክሻብ ሕዳር 3፡ 2013 ዓ.ም፥ ካልኣይ ክፋል ክዓ ሕዳር 2፡ 2013 ኣብ ሸራሮ እንታይ ተፈፀመ?
ዛንታታት ጭቍን ህዝቢ ታሕታይ ኣድያቦን ሸራሮን ይቕጽል። ነባራይ ወረዳ ታሕታይ ኣድያቦ ጣብያ ዝባን ገደና እዮም። ዕድመኦም ኣብ ውሽጢ 70ታት እዩ። ናይ ቀደም ወያናይ ኰይኖም ኣብ ቀረባ ዓመታት ንመንእሰይ ወዶም ብረቶም ኣረኪቦም ጥሮታ ወጺኦም እዮም ነይሮም። እቲ ወዶም ድማ ኣባል ሰራዊት ምልሻ እቲ ከባቢ ኰይኑ ተሰሊፉ ይርከብ። ጣብያ ዝባን ገደና ካብ ከተማ ሸራሮ ን ኣንፈት ምብራቕ 20 ኪሎሜትር ርሒቓ ትርከብ።
ወራሪ ሰራዊት ኤርትራ ብዕለት 02 ታሕሳስ 2013 ን’ታ ጣብያ ምስ ተቘጻጸራ ልዕሊ 20 ዝዀኑ ንጹሃን ሰባት ብግፍዒ ረሺኑ እዩ። ብፍላይ ድማ ስድራ ዕጡቓት እናኣለሸ ከሳቕዮም ጀመረ። ካብ እቶም ዝተሳቐዩን ዝተጐኡን ሓደ ድማ እዞም ብዓል ዛንታ ኣቦይ ብርሃነ ቀንጠብ እዮም።
ሰራዊት ኤርትራ ክየኣትው እንተሎ ኣቦና ኣብ ገዛ ኣይነበሩን። ከም ሰቦም እዮም ወጺኦም ጸኒሖም። ግን ጓሎም ኣብ ገዛ ስለ ዝጸንሐት ንኣ ኣሲሮም ከሳቕይዋ ጀሚሮም። ኣቦና ናይ ጓሎም ምእሳር ምስ ሰምዑ መጺኦም “ኣነ ኣለኹልኩም ን’ዛ ጓለይ ስደዱዋ” ኢሎም ምስ ተማሕጸንዎም ንኣ ሰዲዶም ንኦም ኣሰሩዎም።
ሰራዊት ኤርትራ: ንጓል ኣቦይ ብርሃነ ንምንታይ ኣሲርዋ?
ምእሳር ንጹሃን ሰባት ኣካል እቲ ምጽናት ትግራይን ተጋሩን እዩ። ኣቦይ ብርሃነ ካብ ጣብያ ዝባን ገደና ተፈላጢ ወያናይ ነበርን ወረጃ ሽማግለን እዮም ነይሮም። ወያናይነቶም ድማ ንወዶም ኣውሪሶም ጥሮታ ካብ ዝወጽኡ ሒደት ዓመታት ሓሊፎም እዮም። እንተ ዀነ ግን መንፈስ ወያናይነት ንፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ድቃስ ስለ ዝኸልኦም ክጠፍእ ኣለዎ ኢሎም ተላዒሎም ኣለዉ። ከጥፍእዎ ዝኽእሉ ድማ ንህዝቢ ትግራይ ብምሽባርን ብምብርካኽን እዩ ኢሎም ይሓስቡ። ብ’ዚ ምኽንያት እዩ ንጓል ኣቦይ ብርሃነ ኣሲሮም ከሳቕይዋ ዝጀመሩ። ን ወያናይ ኣቡኣን ሓዋን ኣሕሊፋ ክትህብ እሞ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ክዳኸም ብዝብል ስንኩል ሓሳብ እዩ፤ ግን ኣይይዕወትን።
ኣቦና 15 ታሓሳስ 2013 እዮም ተኣሲሮም። እቲ ምኽንያት መእሰሪኦም ዝዀነ “ንምታይ ብረትካ ንወድኻ ሂብካዮ?” ዝብል ሕቶ ድማ ቀረበሎም። ንሶም ድማ “ኣብ ኢትዮጵያ ኰነ ኣብ ትግራይ ልሙድ ነገር እዩ። ሓደ ወያናይ ብዕድመ ክደፍእ እንተሎ ዝባጽሐ ውላድ እንተሃልዩዎ ብረቱ ሕጋዊ ብዝዀነ መንገዲ የምሓላልፍ፤ ኣነ ድማ ከምኡ እየ ገይረ” ኢሎም ይምልሱሎም።
ካልእ ሕቶ: “ወድኻ ኣበይ ኣሎ ሕጂ፣ ክተምጽኦ ትኽእል ዲኻ?”
ኣቦይ ብርሃነ : “ኣበይ እየ ክብለኩም? እንድዒ፣ ኣብ በረኻታት ትግራይ እዩ ዝህልው። ተሰዊኡ እውን ክዀን ይኽእል። ኣበይ ኢለ ከመይ ገይረ ከምጽኦ?” ኢሎም መለሱሎም።
“ወድኻ ኣምጽኣዮ ወይ ድማ ናብ ዘለዎ ቦታ ብምሽጥር ምርሐና እንተ ዘኢኰይኑ ግን ክንቀትለካ ኢና” ክብሉ ኣማራጺ ሃብዎም።
ኣቦይ ብርሃነ ግን፡ “ወደይ ኣብ ዘለዎ ኣይፈልጥን ፣ ከምጽኦ ኣይክእልን፣ ናብ ዘለዎ ቦታ እውን ክወስደኩም ኣይክእልን” ኢሎም ኣቕቢጾም።
ኣቦና እዘን ይሕተትወን ዝነበሩ ሕቶታት እንተ ዘኢመሊሶም ከም ዝቐትልዎም ይፈልጡ እዮም፡ ግን ድማ ናይ መትከልን ቃልስን ጕዳይ ስለ ዝዀነ ንዘኢምብርካኽን፣ቃልሲ ህዝቦም ንዘኢምጥላምን ኣብ መትከሎም ምጽናዕ መሪጾም። ን ሰሙናት ከሳቕይዎም ድሕሪ ምጽናሕ ድማ ኣብ ዘኢተፈለጠ ምዓልቲ ረሺኖምዎም፤ ኣብ ጥቓ እታ ከተማ ኣብ ዝርከብ መንገዲ ሬሰኦም ተደርብዩ ተረኸበ።
እከይ ተግባር ፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ብምቕታል ጥራሕ ኣይኰነን ዘብቅዕ። ቀቲሎም ዝደርበይዎ ሬሳ ንሰሙናት ኣብ ከተማ ወይ ድማ ኣብ መንገዲ ክጸንሕ እሞ እቲ ህዝቢ ክድንግጽን ክርዕድን እዮም ዝገብሩ። ናይ ኣቦና ሬሳ እውን ንልዕሊ ክልተ ሰሙናት ኣብ ማእኸል መንገዲ ኣደዳ ኣሞራን ከልብን ኰይኑ እዩ ጸኒሑ። ቈልዓ ይዅን ዓብዪ እናርዮ ክሓልፍን ክድንግጽን ሰሙናት ሓለፉ። ክቐብር ወይ ድማ ጨርቂ ነገር ከልብስ ዝሓሰበ ሰብ ከም ዝቕተል ተነጊርዎ እዩ። ሰለ’ዚ ኣይመኰሩን።
ክሳብ 5 ጥሪ 2013 እቲ ሬሳ ሓመድ ኣዳም ከኢለበሰ ኣደዳ ኣራዊት ኰይኑ፥ ኣዕጽምቲ ተበታቲኑ ምስ ቀነየ ብዕለት 04 ጥሪ ፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ነታ ከተማ ለቒቑ ስለ ዝኸደ ብዕለት 05 ኣዕጽምቲ ኣቦና ተኣርዩ ተቐበረ።
ህዝቢ እቲ ከባቢ ከብዱ እምኒ ኣቲዎ እዩ። ሞት ጀጋኑ ወየንቲ ትግራይ መሐረኒና እምበር መሰኰኒና ኣይዀንን ኢሉ ጸንዐ። ብ’ዚ ከም’ዚ ዝበለ ግፍዒ ኣይንብርከኽን ኢሉ እዩ። ብ መስዋእትን ጅግንነት ኣቦና ድማ ሓሪኑን ሓቦ ሰኒቑን ኣብ መትከሉን ቃልሱን ጠጠው ንምባል ወሲኑ።
ጥሪ 5 ኣብ ዝባን ገደናንን ከባቢኡን መስርሕ ምእራይ ብግፍዒ ናይ ዝተረሸኑ ሬሳታት እዩ ክካየድ ውዒሉ። ኣዝዩ ድማ ልቢ ዝሰብር እዩ ነይሩ። ገሊኦም ንልዕሊ ወርሒ ዝጸንሑ እዮም። ካብ ዝነበርዎ ተኣራርዮም ሓመድ ኣዳም ለቢሶም። ኣነ ኣብ’ታ ዕለት ንሳ ኣብ ከተማ ዝባን ገደና እየ ነይረ። ኣብ ቀብሪ ዝውዓሉ ሰባት ረኺበ እውን ኣዘራሪበ እየ። ዝተሓዋወሰ ስዒት እዩ ዝስምዓካ። ኣዚኻ ድማ ትርበሽ። ተስፋ ምቝራጽ፣ ኒሕ፣ ሓቦ፣ሓዘን ኵሎም ብሓደ ግዜ ይመጽኡኻ። ግን እቲ ሖቦን ኒሕን እዩ ዝስዕር።
እንዳ ኣቶ ተኽለ ታፈረ እውን ሽዑ እዮም ተረዲኦም። ወዶም ዓንዶም ተኽለ ኣብ ኣዅሱም ብፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ብግፍዒ ተረሺኑ። መማህርተይን ዓርከይን እዩ ድማ ነይሩ።ግፍዒ ሰራዊት ኤርትራ ኣብ’ዚ ኣይየብቅዕን። 07 ጥሪ 2013 ተመሊሶም ናብ እታ ጣብያ ኣትዮም። ህዝቢ እታ ጣብያ ንኽልተ መዓልትታት ጥራሕ እዩ ናጽነት ረኺቡ ተንፊሱ ነይሩ።
እቲ ወራሪ ሰራዊት ህዝቢ ከጋፍዕ፥ ዝተረፈ ንብረት ክወስድን ከዕኑን እዩ ተመሊሱ መጺኡ። ብመሰረት እዚ ድማ ጥሪ 09 ንብረት ምውሳድን ምዕናውን ብንጕሆ ጀሚርዎ።4 መኻይን ናጽዕነት ካብ ኣንፈት ሸራሮ መጺአን። ናብ ቀርኒ ወለቢት ድማ ሓሊፈን ከይደን። ኣእኻልን ካልእ ንብረት ናይቲ ማሕበረሰብ ንምጽዓን እየን ከይደን።
ብዕለት 04 ጥሪ ን’ታ ጣብያ ለቒቖማ ክኽየዱ እንተለዉ ልዕሊ 15 መኻይን ዝዀን ንብረት እቲ ዓዲ ጽዒኖም እዮም ከይዶም ነይሮም። ግን ሕጂ እውን ኣይጸገቡን፤ ተመሊሶም መጺኦም ዘለዉ እተን ዝተረፋ ንብረት ናይቲ ህዝቢ ንምውሳድን ንምዕናውን እዩ። ብተን 4 መኻይን ድማ ዝኽኣሉዎ ንብረት ጽዒኖም ወሰዱ።
ናይ እንዳ ኣቦይ ብርሃነ ወጽዓ ይቕጽል
ህዝቢ ትግራይ ዝኽኣልናዮ ብምቕታል ዝተረፈ ድማ ክደክይ ብምግባር ነብርሶ ዝብል መስርሕ እዮም ሒዞም ተልዒሎም ዘለዉ ጸላእትና። ኣብ እንዳ ኣቦይ ብርሃነ ቀንጠብ ዝወረደ ግፍዒ ድማ ናይ’ዚ መርኣያ እዩ።
09 ጥሪ 2013 ናይ እዞም ኣቦና ግፍዒ ቀጺሉ። ኣቦና ወደይን ቃልሲ ህዝቢ ትግራይን ኣሕሊፈ ኣይእውህብን ስለ ዝበሉ ብግፍዒ ተረሺኖም እዮም። ጓሎም እውን ንልዕሊ ሓደ ሰሙን ተገሪፋን ተሳቅያን እያ ወጺኣ። ወዶም ድማ ኣባል እቲ ጅግና ሰራዊት ትግራይ ኰይኑ ኣብ በረኻታት ትግራይ እዩ ይቃለስ ዘሎ።
ግን ሓንቲ ሃፍቲ ነይራቶም ኣብ’ቲ ከተማ ዝተረፈት። ንሳ ድማ ጥሓኒት እያ ነይራ። እከይ ወራሪ ሰራዊት ኤርትራ ድማ ኣካል እቲ ንህዝቢ ትግራይ ብዅሉ መዳይ ምብርካኽን ምድኻምን ዝብል እኩይ ተግባሩ ን እታ ጠሓኒት ናይ እዞም ኣቦና ኣቃጺሉ ናብ ሓሙዅሽቲ ቀይሩዋ።
ዕላማ ምቅጻል ጥሓንቲ?
ሓደ፡ ብቐጥታ ንብዓል ዋና ምጕዳእን ከም መፈራርሒ ምጥቃም እዩ። እዚ ድማ ንብለኩም ኵሉ እንተ ዘኢይገይርኩም ንብረትኩም ብምሉኡ ክንወስዶ እይና ዝተረፈ ድማ ከነዕንዎ እይና ስለዚ ተኣዘዙና እዩ መልእኽቱ።
ካልኣይ ድማ፡ እቲ ማሕበረሰብ ወይ ድማ ህዝቢ እቲ ከባቢ መጥሓኒ ስኢኑ ክጠምይ እሞ ክምብርከኽ ምእንቲ እዮም ዘቃጽሉወን።
ካልእ ተጓንፎ ብዛዕባ ጥሓኒት
30 ታሕሳስ ሰራዊት ኤርትራ ንራብዓይ ጊዜ ኣብ እታ ጣብያ ንዝትርከብ ካልእ ቁሸት ወሪሩ። ከም ኣጋጣሚ ኰይኑ ሓለፍቲ እቲ ወራሪ ሰራዊት ዝዀኑ 3 ሰባት ይረኽቡኒ እሞ ከም እዚ ክብሉ ይሓቱኒ፦ “እዞም ሰብ ጥሓኒት እኽሊ ኣይንጥሕንን ኢሎም ኣብዮምኹም ምሽ? ” ይብሉኒ። ኣነ ድማ እንታይ ኰይኖም ክኣብዩና ድኣ? ኣይኣበዩናን ጌጋ ሓበሬታ እይኹም ሒዝኩም ዘለኹም ኢለ መሊሰሎም። ግን ካብ ሓሙሽተ ጥሓንቲ ናይታ ቁሸት ን’ተን ክልተ ኣቃጺሎመን ከይዶም። ስለዚ ጥሓንቲ ምቃጽል ማለት እቲ ህዝቢ ክጠምይ ምግባር ስለ ዝዀነ ብዝኸየድዎ ኵሉ የቃጽሉወን እዮም ዘለዉ።
ትግራይ ዓደይ ኣጆና፤ ክወግሕ እዩ!


text:
ቅድሚት ኪድ …… ሪት ለስ….. ጠጠው በል !?
ብዑመር ጃብር ዑመር
ምምጻእ ሓድሽ ዓመት ንሓደ ወዲ ሰብ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት እንታይ ከም ዝፈጸመ ንምምዛን ጠጠው ዝብለሉ እዋን ኮይኑ … ዘሳለጦን ዘይኣሳለጦን ይርኢ።ሓደ ነጋዳይ ድማ ሕሳባቱ ገማጥሉ መኽሰቡን ክሳራኡን ይመዝን።ብተመሳሳሊ ኣገባባት ዓበይቲ ትካላትን መንግስታትን ፖለቲካዊ ምንቅስቃሳትን ከይተረፋ ንጉዕዞታተንን መርገጻተንን ይቆጻጸራን ይመዝናን ።
ክልተ ዓይነት ምምዛን ኣሎ፡-
ቀዳማይ – ብባዓል ቤታዊ ይኹን ወድዓዊ ምኽንያታት ጉዕዞኻ ምስ ዝጓናደብ ንምግምጋም ጠጠው ትብለሉ እዋን ኮይኑ፡ እዚ ንባዕሉ ኣብ ክልተ ይምቀል ።
-
እቲ ሓደ ወገን ከም ዝነደየ እኳ እንተ ኣወጀ ብፍሽለቱ ስሌ ዘይኣምን ፡ እቲ ኣበጋግሳ ጌጋ ስሌ ዝነበረ እዩ ብምባል ዕቡይነትን መመኽነይታን ይሕዞ።ብሓጽሩ እቲ ውጥን ወጻኢታቱ ዝያዳ ካብ እቶቱ ኮይኑ ከምቲ ዝተገመተን ትጽቢት ዝተገብረሉን ኣይኮውንን ። ኣብነት ናይዚ ድማ ንምሳሌ ኣብ መርበብ ዓዋተ ሓደ ባእታ ” ኣበጋገሳ ገድሊ ኤርትራ ብመሰረቱ ዕብዳን እዩ ነሩ እምበር ንሕና ኤርትራዊያን ካብዚ ዘሎናዮ ኩነታት ኣብ ዝሓሸ ኩነታት ምሃለና ” እንዳበለ ዝጻሓፎ ጽሑፍ ሓደ ኣብነት እዩ …!? እዚ ቀቢጸ ተስፋዊ ኣበሃሃላኡ ወይ ጽሑፉ ብጉሁድ እትዮጵያዊያን ኮይና እንተንኾውን እሉ ደምድሙዎ እንተዝኾውን ናብ ሓቂ ዝቀረበ ምኾነ ….. ማለት ዋላ ከም እትዮጵያዊያን ዜጋታት ወጹዓት እውን ንኹን ሓንቲ ካብተን ኣውራጃታት ናይ እትዮጵያ ከምምዃና መጠን ፡ ዋላ ከም ሓሳብ ብመሰረት ቅዋም ናይ እትዮጵያ ከምቶም መሰል ርእሰ ውሳኔ ዝተፈቅደለሎም ወገናት እትዮጵያ ምኾና ማለት እዩ!! እዚ ጉዳይ ድማ ሽግር ናይ ሃገርነት ወይ መንነት እዩ ዘመልክት …. እዚ ሰብ ንህይወቱ ካብ ምድላይ ናጽነትን ፡ክብረትን ፡ሓጎስን ፡ብሃገራውነትካ ምሕባናንን ዘርሓቀ ይመስል ….
ንምዃኑ ርእይቶኡ ናይ ምግላጽ መሰሉ ድዩ ዝጥቀም ዘሎ ? ኣይኮነን። ምኽንያቱ ርእይቶታትካ ብዛዕባ ጨንፈራዊ ወይ ሓድሽ ነገራት ወይ ድማ ተርእዮታት ምግላጽ ግድን እዩ …. ሃገራዊ ቅዋማትን ወሳኒ ጉዳያትን ግን ብህዝባዊ ውከሳ ( ሪፈረንዶም ) እዩ ዝውሰን ። ብጉዳይ ናጽነት ኤርትራ ዝተፈጸመ ሪፍርረንዶም ድማ ነዚ የመልክት ። ዮሴፍ ገብረህይወት ድምጹ ኣይሃበን ድዩ ? እንታይከ እሉ ?….እወ እሉ ክነሱ ሎሚ ይጣዓስ እንተዳ |ኣሊዩ ይርስዕ ወይ ይጋጌ ኣሎ እየ ዝብሎ …. ኣይፋል እንተዳኣ እሉ ኮይኑ ድማ ዲሞክራስያዊ መሰሉ ኣዘውትሩ እዩ ….. እንተዳኣ ናብ ኣዲኡ እትዮጵያ ክምለስ ደልዩ ድማ …. ሓደ ሰልፊ ኣቁሙ ህዝቢ ኤርትራ ዳግመ ውከሳ ሪፈረንዶም ንክገብር ከእምኖ ኣለዎ።ወይ ድማ እትዮጵያዊያን ዝያዳ ተወሳኺ ተቀማጦ ዘድልዮም እኳ እንተዘይኮኑ ናይ እትዮጵያ መንነት ክሕዝ ኣለዎ ። እዚ ከምዚ ዝኣምሰለ ኣተሓሳሰባን ምድንጋራትን ወይ ኣረኣኣያን ድማ መንጸብረቅታ ናይ ዓቅሊ ጽበትን ቅብጸትን ስሌ ዝኾነ ንሓደ ሰብ ናብ ናይ ሓንጎል ምርባሽን ናይ ኣረኣኣያ ምድንጋራትን የእቶዎ ። ብናይ ዳርዊን ባህሪ ሓሳብ theory (ቲዮሪ )ዝኣምን እንተኾይኑ እውን፡ኣነ ናብ ህበይ እንተዝምለስ ምሓሸኒ ይብል ማለት እዩ ። ወይ ድማ ብፍጹም እንተዘይህሉ ምሓሽኒ ኣብ ምባል ይበጽሕ ….. ብኣምላኽ ዝኣምን እንተኾይኑ ድማ ስሌምንታይ ኣምላኽ ፈጥሩኒ ኣብ ምባል ይኣቱ።እዚ ተርእዮዚ ብሓንጎል ምሽክዕላል ስሌ ዝኮነ ሓደ ሰብ ንድሕሪት ይምለስ እሞ ፡ ምምላሱ ኣብ ናይ ቀደም ቦታ ዘይኮነስ ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ወይ ዘመን ይኾውን እሞ ፡ ንግዜ ኣብቲ ንሱ ሕጂ ጠጠው ዝብለሉ ወይ ዝርከበሉ ቦታ ክመልሶ ይፊትን ማለት እዩ!? ኣተሓሳሰባኡ ኣንቆልቅሉ ድማ ኣረኣኣያዩ ኣብቲ ኣዚዩ ለጠቅ ዝበለ ደረጃ ሸሎው ይብል ።
-
ካልእይ ወገን ድማ – ፈሽሉ ክነሱ ብምፍሻሉ ስሌ ዘይኣምን ይዕወት ኣለኹ እሉ ይፍክር!
ብሩህ ኣብነት ናይዚ፡ ስርዓት ኤርትራ ወይ እስያስ ብቀንዱ እዩ !! ነዚ ጉዳይ ንምርግጋጽ ኩሎም ሰባት ዝፈልጡዎ ነገር ስሌ ዝኮነ ክትዕ ኣይየድልየናን …. ድሕሪ ናጽነት ገዛኢ ዲክተይተር ንኤርትራ ናይ ኣፍሪካ ሲንጋፎራ ክገብራ እየ እሉ ነፍሕታት ኣካይዱ ….. ፈሽሉ ድማ ንኤርትራ ናይ ኣፍሪካ ባንጋላደሽ ገሩዋ…. ነገሩ ድማ ከምቲ ኳኽ ልዕልነት ዘሎዎ ኣካየዳ ( ጣዉስطاوس ) ( peacock) ክኸይድ ኣሎኒ ብማለት ፈተናታት ኣካይዱ ፡ ምዃን ምስ ኣበዮ ፡ ኣብቲ ናይ ቀደም ኣካየዳኡ ክምለስ ደልዩ ፡ ስሌ ዝረሰዖ ድማ ነገሩ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ጥር ጥር ምባል ጥራሕ ኮይኑ ተሪፉ ከምዝባሃል ኮይኑ ! ምስ ጀቡቲ ዝፈላሊ የይብልናን ብምባል ኣሉ ክብል ጸንሑ ፡ ምልስ እሉ ናይ ቃጣር ሽምግልና ስሌ ዝሓተተ ቃጣር ሓይልታታ ኣብ ሞንጎ ክልቲኡ ሃገራት ኣቀምጣ !? እትዮጵያ ካብቲ ሕዛቶ ዘላ መሬት ኤርትራ ከይሳሓበት ዶብ ንምሕንጻጽ ምስኣ ኮፍ ኣይንብልን ክብል ጸንሑ …. ምስ ሓድሽ ጠቅላይ ሚኒስተር ናይ እትዮጵያ ብዘይ ቅድመ ኩነት ኮፍ ንምባል ቅሩብ ምዃኑ ኣፍልጡ ካብ ቃጣር እንደገና ሞንጎንኘት ሓቲቱ !? ኣብ ሶማል ዝኸይድ ዘሎ ናይ ዓለም ለኸን – እትዮጵያን ውዲት እዩ ፡ ኣብ ሶማል ንህዝቢ ዝውክል መንግስቲ የሎን ክብል ጸንሑ …. ካብ ቱርኪያ ሞንጎንኘት ሓቲቱ !? ነዚ ናይ ኤርትራ ተዋቃዒ ኩነታት ፡ እቲ ወናም ኤርትራዊ ደራፋይ ኣማንኤል ዘሚንኪኤል ኣብታ ወርቂ ቢሻ ትብል ደርፉ ብልክዕ ገልጹዎ እዩ ። በቲ ጥዑም ቃሉን ቛንቛን ክትሰምዖ ዝሓሸ ስሌ ዝኾነ ድማ ካብታ ትሕዝቶ ናይታ ደርፊ ዝስዕብ ጥራሕ ይጠቅስ ፡-
– ወርቂ ክንሽለም እንዳ ተጸበና ብሬት ተዓድልና
– መገድታት ጸሪግና ሓጽብታት ናይ ማይ እውን ሰሪሕና ይብሉና…..ሰብ ድማ ኣብ ኣስመራ ንጣብ ማይ ክረክብ ኣብ መስርዕ ጠጠው ክብል ይውዕል ኣሎ ……. ወዘተ. ይብል።
እቲ እንኮ እዚ ስርዓት ዝተዓወተሉ ነገር እንተሎ ድማ ገና ኣብ ኮረሻ ስልጣን ኮፍ እሉ ምህላዉ እዩ !
እቲ ካልኣይ ዓይነት – ተቆጻጽሩ ዘዒሪ ኮይኑ ቀናን ነገር ምስ ዝራኣዮ ብዘይ ዕቡይነት ብቀጥታ ንምዕራዩ ይጓየ….ኣወንታዊ ነገር ምስ ዝድህስስ ድማ ንምኽዕባቱን ንምስፋሑን ጻዕሪታት የካይድ…. ካብ ሓይልታት ተቃውሞ እንደልዮን እንሓቶን ነገር ድማ እዚ እዩ…. ንኣሉታታት ሰጊሮም ካብ ታሪኽን ህሉው ተሞክሮታትን ትምህርቲ ክቅስሙ ንደሊ…ናብዚ ገጹ ዝደፍእ ተስፋታትን ምልክታታትን ድማ ኣሎ ፡-
-
ህዝባዊ ምንቅስቃስ ይምዕብልን የሰፋሕፍሕን ኣሎ ። ንምሳሌ ኣብዚ መወዳእታ እዋን ኣብ ጄነብ ዝተገብረ ሰላማዊ ሰልፊታትን …ኣብ መላእ ኢሮጳን ኣመሪካን ኣውስትራሊያን ዝግበር ዘሎ ንጥፈታትን፡
-
መቃልሕ ዜና ኣብ መርበባዊ ትካላት ይኹን ኣብ ናይ ምምይያጥ ( ባልቶካት መስመራት ) እናደንፈዐን እንዳበረሀን እንዳተዋሃሃደን ይኸይድ ምህላዉ ፡
-
ኣብዚ መወዳእታ እዋን ኣብ ኣኼባ ሃገራዊ ባይቶ ዝተረኽበ ንጹር ምምማይ ንጎዞ መጻኢ መድረኽ ዝእምት ምዃኑ…..
-
ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ዝረኤ ዘሎ ናይ ሓድነትን ምውህሃድን ተበግሶታት ንህዝባዊ ምንቅስቃስን ናይ ውደባ ስራሓትን ዝያዳ ዘደልድልን ዘሰፊሕን ምልክታታት እዩ ….
-
መርገጻት ተቃውሞ ንምዝርጋሕ ድምጺ ህዝቢ ኤርትራ ናብ ዓለም …ትወተር ንምብጻሕን ዝዕላማኡ ሓድሽ ምዕቡል ኣገባባት ምምሃዝ !!
ኣብዚ መዳይ ግደ ወናማት ኤርትራዊያንን ፡ ጻሓፍትን ፡ ገጠምትን ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ዝነጥፉ ኤርትራዊያን ምጥቃስ ግድን ይኾውን ምኽንያቱ ድማ እዞም ኣካላት ሃገራዊ ንቅሓት ክብ ንምባልን መርገጻት ንምንጻርን ንናይ ህዝቢ ኤርትራ ሓባራዊ ተዘክሮ ንምብርባርን ዝጻወቱዎ ግደ ዓብይ እዩ ።ይኹን እምበር እዚ ኩሉ ኣኻሊ ኣይኮነን…..ምኽንያቱ ድማ እቲ ስርዓት ኣብ ዓጸሮ ሞት ስለ ዘሎ እዚ ታሪኻዊ ዕድል ብንቅሓትን ብእስትራቲጂካዊ ኣጠማመታን ክረኤ ኣለዎ ።
መጻኢ ዕድል – ብርግጽ ስርዓት ኤርትራ ውሽጣዊ ሽግራቱን ካብ ወጻኢ ዓለም ምንጻሉን ደምርካ ፡ ህላወኡ ዝህድድ ጠንቅታት የጓንፎ ኣሎ – ይኹን እምበር እዚ ናይ መወዳእታን ፍጹም ኩነታትን ኣይኮነን – ንባብ ኣልማንዳብ ገጽና ግልጽ ምስ እንብል ፡ ቀይሕ ባሕሪ ኣብ መጻኢ ፡ ናይ ዞናዊን ዓለም ለኻዊን ቁርቁስ ሜዳ ክኾውን ምዃኑ ይራኣየና ። እቲ ናይ ኣመሪካ በይናዊ ዕብለላ እናተረፈ ይኸይድ ኣሎ …. እተን ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ተኣኻኽበን ዘሎዋ ናይ ውግእ መርከባት – ናይ ኣመሪካ – ሩስያ – ቻይና – እስራኤል – ኢራን – ናይ ሓድነት ኢሮፓን ክኾና ከሎዋ ኩለን ንህላወኤን ዘቅርባኦ ምስምስ ፡ ናይ ባሕሪ ቅርሰና ምክልኻል ዝብል እዩ !?
ንፍኑው ስርዓት ኤርትራ እዚ ከምዚ ዝኣምሰለ ሽግራት ስሌ ዘመስጦ ከም ዕድል ወስዱ ዝከላኸለሉ ሃገር ንምርካብ ይጥቀመሉ ! ይኹን እምበር ኣንውሑ ስሌ ዘይጥምት ዝምድናታቱ ምስተን ነንሕድሕደን ዝፈራረሃ ሃገራት ክገብር ንርኦ – ማለት በቲ ሓደ ወገን ንእስራኤል ኣብ ደሰታት ኤርትራ ክትህሉ ከፍቅድ ከሎ ኣብ ኢራን ድማ ኢምባሲ ይኸፊት !? እዚ ድማ ብእንቋቆሖን እምንን ምጽዋት ማለት እዩ !
ናይ ኢራን ፕሪስደንት ድማ ( ምስ ኤርትራ ዘሎና ዝምድና ዶብን ቀጥዕን የይብሉን ይብል ) !! እስራኤል ከኣ ንተቃወምቲ ኤርትራዊያን ካብ ሃገራ ተባርር !
እንተ ናይ እትዮጵያ ቅድመ ኩነት ብዘግድስ – ብሩህን ብጠለባቶም ዝተቀየደን ኮይኑ፡ ምስ ኤርትራ ዝግበር ዝምድና ኣብ ክንዲ ሓደ ዲክተይተር ዊን ከም ዝበሎ ዘገላብጦ ነገር ዝኾውን ፡ ኣብ ኤርትራ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ክትከል ዝብል እዩ ። ኣብዚ ዞና ዘሎ ቃልሲ ምስ ዝምዕብል ድማ ኤርትራ ከም ስርዓት ጥራሕ ዘይኮነስ ከም ሃገር በጃ ናይዚ ቃልሲ ከይኮነት ኣይትተሪፊን እያ ።
ተቃውሞ ኤርትራ ብዘገድስ ፡ ንደቂ ደቂኻ ዝዝንቶ ታሪኽን ነበረ ነበረን ጥራሕ ኮይና ከይትተሪፍ ንነፍሳ ካብቲ ተሸኽላትሉ ዘላ ናይ ምብትታንን ሕድሕድ ምቅንጻልን ዓዘቅቲ ኣላቂቃ ፡ ክተሰምር ዳኣምበር ክትበታትን የይብላን – ድምጺ ናይቶም ኣብ ሃገርና ግዳይ ወጽዓን ጭቆናን ኮይኖም ዝሳቀዩ ዘሎዉ ደቂ ሃገር ኮይና ፡ ገለጻ ናይቲ ንዲክታቶሪያዊ ስርዓት ዝነጽግ ዘሎ ደላይ ናጽነትን ክብሪን ዝኾነ ህዝብና ክትኾውን ተደላይ እዩ – ብሃገራዊ መቆሚታትን ልዑላዊነት ሃገሪን ነጻ ኤርትራዊ ውሳኔን ድማ ክትቅየድ ኣለዋ። እዚ ምስ ዝኾውን ዝኾነ ኤርትራዊ 2% ዘይኮነስ 100% ኤርትራዊ እየ ክብል ይኽእል ።
ኣምላኽ ምስ ህዝቢ ኤርትራ ይኹን ።
ዕለት 14/12/2012 ኣብ ፋራጃት ብዓረብኛ ዝወጸ
ብ ዓ. ሓ. ዝተቶርጎመ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=8142


text:
ካልኣይ ስሩዕ ኣኬባ ማእከላይ ሽማግለ ስምረት ምንቅስቃስ ኤርትራውያን ንድሕነት ሃገር።
ደምዳሚ መግለጺ
ካልኣይ ስሩዕ ኣኬባ ማእከላይ ሽማግለ ስምረት ምንቅስቃስ ኤርትራውያን ንድሕነት ሃገር።
ማእከላይ ሽማግለ ስምረት ምንቅስቃስ ኤርትራውያን ንድሕነት ሃገር ናይ ዝሓለፉ ሽድሽተ ኣዋርሕ ጉዕዞ ቃልሱ ንምግማጋምን ናይ ዝመጽእ ናይ ስራሕ መደባቱ ንምስራዕን ዘካየዶ ካልኣይ ስሩዕ ኣኼባኡ ብዓወት ዛዚሙ። እቲ ካብ መጋቢት 22 ክሳብ መጋቢት 26, 2015 ዝተኻየደ ኣኼባ ካብ ዝተዛረበሎም ዛዕባታት ንህሉው ኩነታት ኤርትራን ንጉዳይ ሓድነት ዝምልከት ይርከብዎም። ከምኡውን ጸብጻብ ናይ ክፍልታት ሰሚዑ ኣገደስቲ ውሳነታት ኣሕሊፉ።
ማእከላይ ሽማግለ ስምረት ኣብ መዳይ ህልው ኩነታት ሃገርና ኣመልኪቱ ኣብ ዝርኣየሉ፡ ኣብ ትሕቲ ጨካን ኣራዊታዊ ምሕደራ ዘላ ኤርትራ፡ ካብ ዝኸፍኤ ናብ ዝገደደ ትኸይድ ከም ዘላ፡ በዚ ህግደፍ ዝኸዶ ዘሎ መንገዲ ኤርትራ ናብ ሓደጋ ገምገም ተምርሕ ከም ዘላዩ ገምጊሙ። ህግደፍ ህዝብን ሃገርን ለኪሙ ክጸድፍ፤ ኩሉ እቲ ኣሎ ዝብሃል ግፍዕታትን በደልን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ይፍጽም ምህላው ኢዩ። እዚ ጉጅለ ኩሉ እቲ ባዕዳውያን ዝፈጸምዎ በደላት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ’ኳ ክፍጽም ምጽንሑ ርዱእ እንተኾነ፡ እቲ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ከተማታት ኤርትራ ዘካይዶ ዘሎ ኣራዊታዊ ተግባራት ምፍራስ ኣባይቲእቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝተፈጸመ ርእሱ ኩሉ ገበናት ህግደፍ ምኳኑ ኣስሚርሉ።ማ/ሽማግለ ስምረት ነቲ ኣረኣሜናዊ ፍጻሜ ብትሪ ይኹንን፡፡ ካብዚ ሓሊፉ እቲ ህግደፍ ነቲ ነፍሱ ንምድሓን ዕደመ ሰልጣኑ ንምንዋሕ፤ ንህዝብ ኤርትራ ድፍዑ ንምግባር ዝገብሮ ዘሎ ብኣልማማ ሽማግለታት ምዕጣቅ፡ ናይ ቀቢጸ ተስፋነት ምልክት ምኳን ማ/ሽማግለ መዚኑ። እዚ ዘመልክቶ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ምጽናትን ምብራስን ኣዊጅዎ ዘሎ ኩናት ተልእኾኡ ዘነጸረ ምኳኑ፡ ብከምዚ ዝኸዶ ዘሎ ህግደፍ ጽባሕ ኣብ ጎደናታት ኤርትራ ዜጋታት ብቃልዕ ክርሽን ዘይተርፍ ምኳኑ ተረዲኡ፡፡ ምስ’ዚ ዝተኣሳስር እቲ ሕሱም ምሕደራ ህግደፍ ዝፈጠሮ ጃምላዊ ናይ ስደት ጉዕዞ እቲ ካልእ ናይ ምጽናትሓደጋ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ። እምብኣርከስ ኤርትራ ሃገርና ብኸምዚ ዘላቶ ኩነታት ክትቅጽል ከም ዘይትእኽል፡ ምቕጻልና ልዕሊ ማንም እዋን ኣብ ከቢድ ሓደጋ ኣትዩ ምህላው ኢዩ። ስለ’ዚ እዚ ዘለናዮ መደረኽ ህጹጽ ሃገር ናይ ምድሓን ወፍሪ ክካየደሉ ዘለዎ እዋን ኢዩ። ከም ስምረት ነዚ ዘለናዮ መድረኽ ዝገጥም ቃልሲ ሕጂ ምኳኑ ማእከላይ ሽማግለ መዚኑ። ነዚ ክዉን ንምግባር ስምረት ናይ ቀረባ መሻርኽቲ ሓይሊ ኣላልዩ፡ ምድሓን ህዝብን ሃገርን ናይ ቀዳምነታት ቀዳማይ ዕማም ሰሪዑ ሓባራዊ ናይ ስራሕ ገድሊ ክፍጽም ከም ዘለዎ ኣስሚርሉ።
ማእከላይ ሽማግለ ስምረት፡ነቲ ድሕሪ ቦኹሪ ጉባኤ ምቅንዑ፡ ኣብ ቀዳማይ ስሩዕ ኣኬባኡ ዘጽደቆ መደረኻዊ ናይ ስራሕ ትልሚ፡ ዝሓለፈ ናይ ሽዱሽተ ወርሒ ዝኸዶ ጉዕዞ፡ ሓደ ብሓደ ክፍሊ ብኽፍሊ ዓሙቕ ገምጋም ኣካይዱ። ኣብቲ ዘካየዶ ገምጋም ንዝሓለፉ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ኣብ ኩሉ ክፍልታት ዘዐወቶም ንጥፈታት ሓደ ብሓደ ድሕሪ ምዝርዛር፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ክፍሊ ዘለው ኣወንታውን ኣሉታውን መዳያት ፍቲሹን ተዛትዩን። ማእከላይ ሽማግለ ነቲ ኣብ መዳይ ውደባ ተበጺሑ ዘሎ ጭቡጥ ዓወታት ክዕቀብ። ነቲ ዘሎ ውደባታት ክሕይልን ክድልድልን፡ ንቅሓት ኣባላት ክብርኽ እቲ እንኮ መንገዲ ምኳኑ ኣስሚርሉ። ንቅሓት እቲ ዝልዓለ ኣጽዋር ናይ ቃልሲና ከም ዝኾነ መዚኑ። ነቲ ኣብ መዳይ ውድባ ቦኺሩ ዘሎ፡ ብንጹር ተልላዩ ህጹጽ ስራሕ ክክየድሉ ከም ዘለዎ ርእዩ። ከም ስምረት ነቲ ጌና ዘይተበጽሐ ከባቢታት ዓለም ክብጻሕ፡ ውደባ ስምረት ንምስፋሕ ኩሉ ዝከኣል ክግበር፡ ንምዕዋቱ እኩል ቅድመ ምድላው ክግበር ከም ዘለዎ ኣስሚርሉ። ኣብ ዜናን ሓበሬታን ስምረት ብኽንዲ ዝኽኣሎ ይሰርሕ ምህላው ድሕሪ ምርኣይ። ነቲ ዘሎ ርኡይ ሕጽረታት ብዝግባእ ተለልዩ፡ ኣድላይ ምትዕርራይ ክግበርሉ ተሰማሚዑ። እዚ ክፍሊ ነቲ ብቀጻሊ ኣብ ገድላዊ ጉዕዞ ስምረት ንምዕጋትን ንምፍራስን ክውፈር ዝጸንሐን ዘሎንተጻብኦታት ንምፍሻል ዝተጻወቶ ተራ ልዑል ምንባሩ ማእከላይ ሽማግለ ገምጊሙ። ማእከላይ ሽማግለ ሎሚ ኣብዚ 21 ክፍለ ዘመን ህዝባዊ መራኸቢታት፡ ኣብ ምቅያር ኣተሓሳስባን ምውሓስ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ዝጻወቶ ዘሎ ተራ ብምርዳእ፡ ልዕሊ ዝኾነ ዕጥቂ ምኳኑ ድሕሪ ምግንዛብ፡ ስምረት ነቲ ሒዚዎ ዘሎ ህዝባዊ ዲሞክራስያዊ መስመር ኣብ ህዝቢ ንምስራጽን፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ልቢ ህዝቢ ንምብጻሕ ድልዱል ናይ ዜና ማዕከን ክሃንጽ ኣብ ቅድሚኡ ዘሎ እዋናዊ ዕማም ምኳኑ ርእዩ። ንምትግባሩ ኩሉ ደላይ ለውጢ ሓገዙ ከበርክት ጸዊዑ። ማእከላይ ሽማግለ ስምረት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ክፍሊ ብዝገበሮ ገምጋም፡ ንህሉው ኩነታት ዝገጥም፡ ትልሚ ዕዮ ናይ ነፍሲ ወከፍ ክፍሊ ብምሕንጻጽ፡ ንህጹጽነት ኣብ ግምት ዘእተወ ውሳኔታት የሕሉፉ ኢዩ።
ሓደ ካብቲ ማእከላይ ሽማግለ ስምረት ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ናይ ቃልሲ ጉዕዞ ድሕሪ ምግምጋሙ ዝሕለፎ ውሳነ፡ ውሽጣዊ ዳግመ ውደባ ምግባር ኢዩ። በዚ መሰረት ስምረት ኣብ መዳይ ፈጻሚት ሽማግለ ዳግም ስርርዕ ኣካይዱ። ነፍሱ ዳግም ሰሪዑ።
ማእከላይ ሽማግለ ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ጉዕዞ ቃልሲ፡ ክገጥሞ ዝጸንሐ ጽዑቅ ናይ ውሽጥን ወጻእን ተጻብኦታት ብዕምቆት ፈቲሹ። እቲ ተጻቦታት ሓደ ብሓድ ድሕሪ ምዝርዛር፡ መፍቲሕታት ኣቀሚጡ። ነቲ ካብ ግዳም ካብ ዝተፈልላዩ መዳይ ዝመጽእ ተጻብኦታት ከም ወትሩ ብንቅሓት ጽንዓትን ክምከት ከም ዘለዎ ኣስሚርሉ። እቲ ካብ ውሽጢ ንዓና ንስምረት ተመሲሉ ዝነቅል፡ ጃኬት ስምረት ዝተኸድነ፤ ልሳናት ስምረት ዘድምጽ ሓልዮት ዝመስል ሕቡእ ተልእኾታት ዘለዎ ተጻብኦታት ከም ምዃኑ ሓበራዊ መረዳእታ በጺሑ። ስለ’ዚ እቲ ሕጊ ህንጻ ጥሒሱ፡ ጥርናፈ በቲኹ ክፍጸም ዝጸንሐ ፋሉልነት ዝነገሶ ኣካይዳ፡ ብግብርን ትሕዝቶን መንፈስን ተጻይ ስምረታዊ ዕላማን ኣካይዳን ብምኳኑ፡ እቲ ጉዳይ ብመሰረት ውድባታት ስምረት መንገዲ ጨናፈር ሕጋዊ መዕለቢ ክግበረሉ ተሰማሚዑ። ሕጊ ዝጥሕስ ብሕጊ ስምረት መዕለቢ ክግበርሉ ኣስሚርሉ።
ማእከላይ ሽማግለ ስምረት ኣብ ጉዳይ ሓድነት ኣመልኪቱ ኣብ ዝግበሮ ዘተን ልዝብን፡ስምረት ብዘይ ስምረትን ሓድነትን ዝብጻሕ ዓወት ከም ዘየሎ እምነቱ ምኳኑ ገሊጹ። ሕቶን ጻዊዕትን ህዝቢ ሓድነት ምኳኑ ይኣምን። ነዚ ክውን ንምግባር ከም ስምረት ምስ ኩሎም ኣንጻር ህግደፍ ዝተሰለፉ ሓይልታት ዘለና ዝምድና ካብ ተራ ዝምድና ምዃን ሓሊፉ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ዝወስዱ መስርሓት ተበግሶታት ወሲድና ክንሰርሓሎም ከምዝግባእ ማእከላይ ሽማግለ ኣስሚሩሉ። ማእከላይ ሽማግለ ኣብ ሚዛኑ፡ ዘለናዮ መድረኽ፡ ከም ህዝቢ ኣብ ምቕጻልን ዘይምቅጻልን ኣብ ቀራና መንገዲ ምህላውና ብምርዳእ፡ ነዚ ህጹጽ ሃገር ናይ ምድሓን ወፍሪ ብስሙር ሓይሊ ምግጣሙጥራይ ምኳኑ ኣስሚርሉ። ምእንት’ዚ ስምረት ምስ መሻርኽቲ ሓይልታት ብምኳን፡ ነቲ ኩነታት ዝገጥም ቃልሲ ንምክያድ፡ ኣብ ሓበራዊ ሰራሕ ዘተኮረ ተበግሶ ክውሰድ ከም ዘለዎ ተሳማሚዑ። ማእከላይ ሽማግለ፡ ሓድነት ዘውሕስ ብጉባኤታት ዘይኮነስ ብሓበራዊ ስራሕን ብግብሪን ብጽምዳዊ ተበግሶን ፡ ኣብ’ቲ ሓበራዊ ዕላማ ንምዕዋት ኣትኪልካ ብምዕያይን ምዃኑ ኣስሚርሉ። ነዚ ንምዕዋት ስምረት ብኹሉ መዳይ ምስ ንዕኡ ዝመስሉ ሓይልታት ሓቢሩ ክሰርሕ ፡ ነዚ መድረኽ ዝሓቶ ቃልሲ ከካይድ ቅሩብ ምዃኑ ሓበራዊ መረዳእታ ሒዙ ። ነዚ ክውን ንምግባር ተበግሶ ክውሰድ ከም ዘለዎ ማእከላይ ሽማግለ ኣሚሙ፡፡ ንዝኾነ ሓበራዊ ዕዮ ንምድንፋዕ ዝግበር ተበግሶ ከኣ ከም ዝድግፎን ንምዕዋቱ ክሰርሕ ቅሩብነቱ የረጋግጽ። ሓድነት ኣብ መስርሕ ሓባራዊ ስራሕ ዝፍጠር ምትእምማን ዝወልዶ ከም ምዃኑ መጠን፡ኣብ መስርሕ ደረጃኡ ዝሓለወን ብዝተጸነዐን መንገዲን ሓድነት ኣብ ምዕዋት ድሉው ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ማእከላይ ሽማግለ ኣብ መዳይ ባይቶ ኣመልኪቱ ኣብ ዝርኣዮ ጉዳይ፡ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራሲ ከም ሰፊሕ ሃገራዊ ጽላል እዩ። ባይቶ ዘለዎ ርእይ ሕጽረታት ንምፍዋስ፡ ኣብ’ቲ ኣብ ወርሒ ታሕሳስ 2014 ዘካየዶ ህጹጽ ኣኬባ ዘሕለፎም ወሳኔታት ንምዕዋት ስምረት ኩሉ ዝከኣሎ ክገብር ከምዘለዎ ማእከላይ ሽማግለ ተሰማሚዕሉ።ባይቶነቶም ብዝተፈላለየ ውደባን ዕላማን ተጠርኒፎም ዘለዉ ሓይልታት ደምበ ለውጢ ኣብቲ መሰረታዊ ዕላማ ምድሓን ህዝብን ሃገርን ዓቅምታቶም ጠሚሮም ክቃለስሉ ዝኽእሉ ባይታ ብምዃኑ፡ እቲ ሓቢርና ክንቃለሰሉ ዘኽእል ሰፊሕ ባይታ ንምስሳኑን ምሕያሉን ናይ ኩሉ ሓይልታት ሓላፍነት ምዃኑ ይኣምን ። ባይቶ ብዘድምዕ መዳይ ምስ ዝሰርሓሉ ነቲ ዝተፈላለየ ኣራኣእያታት ኣብ ምቅርራብን ምጽባብን፡ ዝቦኾረ ናይ ምትእምማንን ሓቢርካ ናይ ምስራሕ ባህሊ ከምዘበርኾ ኩሉ ዝሰማምዓሉ ሓቂ ኢዩ። እንተኾነ ባይቶ ነዚ ኣብ ምውሓስ ብሕጽረታት ተኸቢቡ ምህላው ዘይካሓድ ሓቂ ኢዩ። ስለ’ዚ ሕጂ’ውን ነቲ ልሉይ ብኩራት ንምፍዋስ ናይ ኩሉ ሓይልታት ሓያል ጻዕርን ኣወንታዊ ኣበርክቶን ዝሓትት ኢዩ። እዚ ጥርኑፍ ሓይሊ ካብቲ ዘለዎ ሕጽረታት ክናገፍን ፡ ነቲ ተሊምዎ ዘሎ ሃገር ናይ ምድሓን ወፍሪ ንምዕዋት ክበቅዕን ኣድማዒ ንክኸውን ስምረት ምስ ኩሎም መሻርኽቲ ሓይልታት ኮይኑ ክጽዕረሉ ምኳኑማእከላይ ሽማግለ ሓባራዊ መረዳእታ ሒዙ።
ማእከላይ ሽማግለ ነቲ ኣሚምዋ ዘሎ እዋናዊ ሸቶ ንምዕዋት ውደባታቱ ንምሕያል፡ ኣብ ትሕቲ ስምረት ዝነጥፉ ማሕበራዊ ውደባታት ክግበር ተሳማሚዑ። በዚ ከኣ ነቲ ኣብ ቃልሲ ስምረት ቦዂሩ ዘሎ ልሉይ ሃጓፍ ብምፍታሽ፡ ብኩራት ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ንምስሳን፡ ኣብ’ዚ ቃልሲ ዘለውን ልሉይ ግደ፡ መተካእታ ከምዘይብሉ ብምርዳእ ነቲ ብደረጃ ስምረት ተተሊሙ ዘሎ መድረኻዊ ዕማማት ምስላጥ፤ ኣብ ክፍሊ ውድባ ስምረት ንደቂ ኣንስትዮ ዝምልከት ፍሉይ ኣካል ክቀውም ኣስሚሩሉ። ማእከላይ ሽማግለ ጽፉፍ ውደባ ርእሲ ኩሉን፤ እቲ ወሳኒ ረቋሒ ኣብ ቃልሲ ምኳኑ ብምግንዛብ፡ ውድባ ስምረት ዓይነታዊ ዝላ ክኸድ ሰፊሕ ምይይጥ ኣካይዱ። ንትግባረ ውደባ ዝሕግዙ ሓሳባት ኣቅሪቡ። ውደባ እቲ ቀንዲን ኣገዳሲን ክፍሊ ናይ ሓደ ምንቅስቃስ ኢዩ። ናይ ውደባ መሰረት ከኣ ንቕሓትኢዩ። ስለ’ዚ ናይ ኣባላት ንቅሓት ንምራኽ፡ ስጡምን ድልዱልን ውደባ ንምህናጽ፡ ኣብ ኩሉ ዘል ውደበታት ቀጻሊ ኣፍልጦ ዘዕቢ መድረኻት ክፍጠር ከም ዘለዎ ማእከላይ ሽማግለ ኣሚሙ።
ንኩነታት ሃገርና ኣብ ግምት ብምእታው ስምረት ምንቅስቃስ ኤርትራውያን ንድሕነት ሃገር ጻውዒቱ ናብ ኩሎም መንእሰያት ኤርትራ፡ ናብ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ብሓፈሻ ናብ ኩሎም ደለይቲ ለውጢ የቕርብ።ዎ መንእሰይ ኤርትራ ህግደፍ ሓርነትና ገፊፉ፡ መስልካ መንዚዑ ን23 ዓመታት ባርያ ክትከውን ተሪዲኳ ኣሎ። ከም ሰብ እቲ ተፈጥራዊ ሓርነትካ ጅሆ ተታሒዙ፡ ንቡር ህይወትካ ክትመርሕ ስለዘይካኣልካ በብዝረኸብካዮ ካብ ሃገር ክትስደድ ጸኒሕካ ኣለካ። ኣብ ጉዕዞ ስደት ግዳይ መጭወይቲ፡ ማሕረዲ፡ መቅተልቲ፡ ሞትን ምጥሓልን ትካውን ኣሎካ።ሰደት ግን ካብ ግዝያዊ መዕቆቢ ምኳን ሓሊፉ፡ነባሪ ፍታሕ ኣይኮነን። ሰደት መፍትሒ ከምዘይኮነ ትምኮሮ ዘሎካ ሓቂ ኢዩ። ። እቲ መፍትሒ’ሲ ቃላሲ ኢዩ። ቃልሲ ኣብ ጎኒ እቲ ዝካየድ ዘሎ ፍትሓዊ ቃልሲ ብምኳን ነቲ ዝተመንዛዕካዮ ክብሪ ምምላስ እዩ።
ዎ ኣብ መሳርዕ ግዱድ ዕስክርና ዘሎካ ወዲ ሃገር። ንዓመታት ብዘይ ዓስቢ ንባርነት ተፈሪድካ፡ መሰልካን ሓርነትካን ተዘሚቱ፡ ኣብ ክንዲ ዋሕስ ሓርነት፡ ዋርድያ ክብረት ህዝባኻ ትኸውን ኣገልጋሊ እቲ ህዝቢ ዘጽንት ዘሎ ጉጅለ ክትከውን ኣይግባእን። እቲ ክኸውን ዘለዎ ሓላዋን ዋሕስን ክብርካን መሰልካን፤ ጠበቓ ልዕልና ጭቁን ህዝብካ ክትከውን ኢዩ። ሰለ’ዚ ይኣኽለካ ባርያ ምኳን። ይኣክል ኣገልጋሊ እቲ ቀታሊ ምኳን። ዎ ኣታ ኣብ ዝሓለፈ ብረታዊ ተጋድሎና እጃምካ ኣበርኪትካ ክሳብ ሕጂውን ኣብቲ መሳርዕ ዘለኻ፡ ዘትኽሕዶ ኣብ ቅድሚ ዓይንካ ዝፍጸም ዘሎ፤ ህዝብኻ ይጸንት ኣሎ፡ ኣብ ቅድሜኻ ዜጋታትካ ይሃልቁ ኣለዉ፡ መንበሪ ኣባይቶም ብግፍዒ ይፈርስ ኣሎ። ዑፋ እካ ቤት ዘለዋ። ህዝካብ ግን ቤት ኣልቦ፡ ሃገር ኣልቦ፡ ከም ደቂ ዛግራ ኣብ ፈቀድኡ ይብተን ኣሎ። ንዓኻውን ኣይነሓፉኻን፡ እቲ ጨቋኒ ንዓካን ንደቅኻን ባሮት ጌርኩም ኣሎ። ስለ’ዚ ይኣክል በል፡ ኣብ ጎኒ ህዝብኻ ደው በል። እቲ ትማሊ ንብጻይካ ዝኣተካዮ መብጽዓ ዘክር፡ እቲ ስወእ ኣብታ ናይ ዜሮ ናይ መስዋእቲ ስዓት ዝበለካ ዘኽር። ኣብዚ ታሪኻዊ እዋን ናይቶም ታሪኽ ሰሪሖም ዝሓለፉ ብጾትካ ሕድሪ ኣኽቢርካ ኣብ ጎኒህዝብኻን ሰማእታት ኤርትራን ደው ክትብል ስምረት ዳግማይ ጻውዒታ ተቅርበካ/ተቅርበልኪ ኣላ። ዎ ህዝቢ ኤርትራ ቤትካ ትዓኑ፤ ከም ህዝቢ ትጸንት ኣሎካ። ክሳብ ምዓስ ስቅታ። ሎሚ’ስ ይኣክል። ከምቲ ትማሊ ብሓደ ድምጺ ነቲ ናይ ባዕዲ ሓሕ ዝበልካዪ፡ ሎሚ’ውን ቅልጽም ሓድነትካ ኣሕብር። ነዚ ደርጋዊ ህግድፍ ንምጽዳፍ ተንስእ።መሰልካ ገዲዱ እንተዘይካይኑ ዝፈልጠልካ የሎን ሓደ’ኳ የልቦን። ስለ’ዚ ተላዓል። ህግደፍ ህዝቢ ኤርትራ ንምጽናትን ምብራስን ኩናት ወሊዑ ኣሎ። እዚ ኩናት ዝጠፍእ ብሓበራዊ ተበግሶ ሰፊሕ ሱታፌ ህዝቢ ምኳኑ ማእከልይ ሽማግለ ስምረት ኣስሚርሉ። ምእንትዚ ነዚ ንጥፍኣትና ዝተኣወጀ ህግደፋዊ ናይ ምጽናትና ኩናት ንምምካን ህዝቢ ኣብ ጎኒ ዕላማታት ስምረት ክስለፍ ጸዊዑ።
ንዘመናት ተምበርኺቡ ዝነበር ህዝቢ የሎን ! !
ሓርነትና ናይ ግድን እዩ!!
ኤርትራን ኤርትራውነትን ንዘልኣለም ክነብሩ እዮም!!
ማእላይ ሽማግለ ስምረት ምንቅስቃስ ኤርትራውያን ንድሕነት ሃገር
መጋቢት 27, 2015
Short URL: https://english.farajat.net/?p=9484


text:
ኢትዮጵያ፣ግብፅን ሱዳንን ኣብ ዘካየደኦ ልዝብ፣ ግድብ ህዳሴ ማይ ዝመልአሉ፣ማይ ዝፈሰሉ ከምኡውን እቲ ግድብ ከስዕቦ ዝኽእል ማሕበራዊን ቁጠባዊን ኣሉታ ዘፅናዓ ትካላት ከምዝተመረፃ ዝመፀና ዜና ሓቢሩ።
ኣብ ኣዲሳበባ ንክልተ መዓልታት ይካየድ ኣብ ዝነበረ ልዝብ ዝተሳተፉ ምኒስትር ኤነርጂን ማይን ኢትዮጵያ ኣቶ ኣለማየሁ ተገኑ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ መረጋገፂ፣ነቶም ክልተ መፅናዕታት ዘካይዳ ቀንዲ ትካልን ዝተወሰኑ መፅናዕታት ዘካይድ ካልእ ሓጋዚ ትካልን ተመዚዞም ኣለው ኢሎም።
እቲ መፅናዕቲ ክሳብ 11 ኣዋርሕ ክወስድ’ዩ፣እንተኾነ ከይዲ ህንፀት’ቲ ግድብ ከምዘይቛረፅ ንምፍላጥ ተካኢሉ’ሎ ይብል ኣቀባሊና እስክንድር ፍሬው።
እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፣ብመሰረት ምንጭታት ቪኦኤ እቶም ዝተመረፁ ትካላት ነቲ ቀንዲ መፅናዕቲ ዘካይድ ፈረንሳዊ ትካል፣ንውሱንን ሓጋዚን መፅናዕቲ ዘካይድ ድማ ሆላንዳዊ ትካል ምኻኖም ተፈሊጡ ኣሎ።


text:
Radio Erena: 11 October 2016
ናብ ብሪጣንያ ንምስጋር ኣብ ካሌ ካብ ዝተኣኻኸቡ ስደተኛታት፣ መካይን ብናህሪ ኣብ ዝሓልፋሉን ንኣጋር ክልኩል ኣብ ዝኾነን ኣውራ ጽርግያ ድሕሪ ምእታዉ ሓደ ኤርትራዊ ብሓደጋ መኪና ከምዝሞተ ማዕከናት ዜና ፈረንሳ ሓቢረን።
እቲ ስሙ ዘይተጠቕሰ ኤርትራዊ፣ ምስ ካልኦት ሓያሎ ስደተኛታት ናብ ብሪጣንያ ንዝሓልፋ መካይን ንምዕጋት፣ ብሰንበት 9 ጥቅምቲ ናብ ጽርግያ ድሕሪ ምእታው፣ ብናህሪ እትሕንበብ ብዝነበረት መኪና ከምዝተረግጸ ጸብጻብ ፖሊስ ፈረንሳ ይገልጽ።
በቲ ሓደጋ፣ በዓልቲ ቤት እቲ መራሕ መኪናን ካልእ ስደተኛን ጉድኣት ከምዝበጽሖም እቲ ጸብጻብ ይጠቅስ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ካሌን ከባቢኡን ኣስታት ሽዱሽተ ሽሕ ዜጋታት ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ሱዳን፣ ኣፍጋኒስታን፣ ሶርያን ካልኦት ሃገራትን ተኣኻኺቦም ኣለዉ።
ብሪጣንያ፣ ነቲ ካብ ፈረንሳ ዝተበገሳ መካይንን ባቡርን ዝሓልፋሉ መንገድታት ብትሪኮላታን መናድቕን ትሓጽረሉ ኣብ ዘላ እዋን፣ ሓያሎ ስደተኛታት እቲ መንደቕ ቅድሚ ምዝዛሙ ንምስጋር ብብዝሒ ናብ ጽርግያታት እናኣተዉ ፈተነታት የካይዱ ምህላዎም ፖሊስ ከጠንቅቕ ጸኒሑ’ዩ።
ኣብ ናይ ካሌ ጽርግያ፣ በብእዋኑ ዜጋታት ኤርትራ፣ ኢትዮጵያን ካልኦትን ዝርከብዎም ሓያሎ መንእሰያት ተረጊጾም ከምዝሞቱ ጸብጻባት ፖሊስ የመልክት።
ኣብ ተመሳሳሊ ዜና፣ ምልእተ ተስፋማርያም ዝተባህለት ጓል 17 ዓመት ኤርትራዊት መንእሰይ፣ ካብ ኢጣልያ ናብ ፈረንሳ ንምስጋር፣ ኣብ ከተማ ቨንቲሚልያ፣ ንኣጋር ኩልኩል ኣብ ዝኾነ፣ መካይን ብናህሪ ዝሓልፋሉ ኣውራ ጽርግያ ድሕሪ ምእታዋ፣ ዝሓለፈ ሰሙን ብሓደጋ መኪና ከምዝሞተት ማዕከናት ዜና እቲ ከባቢ ሓቢረን።
ኣብ ቨንቲሚልያ ዝርከብ ቤተ ክርስትያን ብ9 ጥቅምቲ ጸሎተ ፍትሓት ከምዝተኻየደላ’ውን ጠቒሰን።
ንፈረንሳን ኢጣልያን ኣብ እተዳውብ ንእሽቶ ከተማ ቨንቲሚልያ፣ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ኣሽሓት ስደተኛታት ናብ ፈረንሳ ከይኣትዉ ብፖሊስ ተዓጊቶም ከምዘለዉ ይፍለጥ።
===================


text:
ዕጡቓት ኣልሸባብ ኣብ ዋና ከተማ ሞቓድሾ ኣብ ዝርከብ ናይ ወሰን ማይ ቤት ምግቢ ኣብ መኪና ቦምብ ብምፅዋድን ቶኪሲ ብምኽፋትን መጥቓዕቲ ከምዝፈፀሙ ኣማሲዩ ዝበፅሐናዜና ሓቢሩ።
‘’ብቦምብ ዝተመልአት መኪና ኣብ መእተዊ እቲ ቤት ምግቢ ተተኲሱ ክልተ ኣጥቓዕቲ ናብ ውሽጢ ብምእታው ምስ ናይቲ ቤት ምግቢ ሰራሕተኛታት ፀጥታ ቶኽሲ ከምዝገጠሙፖሊስ መኮነን ኣደን መሓመድ ሓሳን ገሊፁ።እቶም ኣጥቓዕቲ ዝተቐትሉ እውን ይመስል ኣሎ ኢሉ’ሎ።ዝርዝር ዝበፅሐ ሞት ግን ኣይተፈልጠን ዘሎ።
ብኻልእወገን ናይ ሕቡራት መንግስታት ትካል ስደተኛታት UNHCR ኣብ ኬንያ ዝርከቡ ሱማሊያዊያን ስደተኛታት ብሰንኪ ካብ ሰበስልጣን ፀጥታ ኬናይ ይበፅሖም ዘሎ ምፍርራሕ ካብታ ሃገርይወፁ ከምዘለው ኣፍሊጡ።
ካብ ዓለም ዝዓበየ መዕቖቢ ስደተኛታት ዳዳብ ኣብ ኬንያ ይርከብ።ልዕሊ 300 ሽሕ ሱማሊያዊያን ስደተኛታት ይነብሩ።ሰበስልጣን ኬንያ ስግኣት ፀጥታ ብምጥቓስ ነቲ መዕቖቢንምዕፃው ኣብ ምጥንቃቕ ይርከቡ።
ዳዳብ ኣብ ዝርከብ ቤት ፅሕፈት UNHCR ዝሰርሑ መሓመድ ማሓድ ጉርሃም ብዙሓት ስድራታት ንህይወቶም ብምስጋእ ናብ ሃገሮም ንምምላስ ይምዝገቡ ኣለው ኢሎም።


text:
ሓደ ግዜ ሓንቲ ሓፍቲ ብዝመጻ ፈተና ኣዚያ ትምረር። ብዛዕባ ኩነታት ኸኣ ኩሉ ግዜ ተግሮምርምን ትሓዝንን። ዝመጻ ጸገምን ፈተናን ከኣ ኩሉ በብሓደ ዘርዚራ ነታ ኣማኒት ኣዲኣ ተዕልላ። ኣዲኣ ኸኣ ኣዚያ ለባም ስለ ዝነበረት ንጓላ ኣጆኪ ኣምላኽ ምሳኺ እንድዩ ዘሎ ኢላ ጥራይ ከተጸናንዓ ወይ ክትድብሳ ኣይፈተወትን። እዛ ጓለይ እስከ ንዕናይ ናብቲ ክሽነ ንኺድ እሞ ሓደ ነገር ክንገብር ኢና በለታ። ጓላ ኸኣ ሐራይ ማማ ኢላ ተሰማሚዓ ናብቲ ክሽነ ኸዳ።
እቲ ወተሃደር
እዚ ታሪኽ እዚ ብዛዕባ ሓደ ወትሃደር ኣሜሪካ ካብ ኩናት ቬትናም ናብ ሃገሩ እተመልሰ ዘዘንቱ ታሪኽ እዩ። ካብ ሳንፍራንሲስኮ ንኣቡኡን ንኣዲኡን ቴሌፎን ደወለሎም "ባባ ማማ ናብ ገዛ ክመጽእ እየ ቅድሚኡ ግና ሓደ ሓለፋ ክትገብሩለይ ክሓተኩም እየ። ናብ ገዛ ምሳይ ከምጾ ዝደለኹ ዓርኪ
ኣድያም (5ይ ክፋል)
ኣድያም ጥቓ ራህዋ ኮፍ በለት። በየናይ ክትጅምር ከም ዘላዋ እናሓሰበት ከኣ ዝን በለት። ኣብ መንጎ ክልቴኣተን ከኣ ጸጥታ ሰፈነ። ራህዋ ንኣድያም "ደኺምኪ ኢኺ መስለኒ ደሓን ዋላ ጽባሕ ነዕልል ደቅሲ" ኢላ ነቲ ዝነበረ ጸጥታ ኣፍረሰቶ። ኣድያም "ኖኖ ክሓስብ እየ ጸኒሔ በየን ጀሚረ ነየናይ ሓዲገ ደኣ


text:
ተርእዮ እቲ ሕማም ካብ ዝጅምር 17 ኣዋርሕ ከምዘቑጸረ ዝሓበረ ትካል ‘ዶብ ኣልቦ ሓካይም ’ ኣብ ማንደራ ዝተባህለ ከባቢ ኣብ ወርሒ ሚያዝያ ጥራይ 12 ሰባት በቲ ሕማም ምሟቶም ሓቢሩ። ኣብዚ ከባቢ ኣስታት 800 በቲ ሕማም ዝተጠቕዑ ሰባት ከምዘለውዎ’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ናይ 'ዶብ ኣልቦ ሓካይም' ጨንፈር ኣብ ኬንያ ዳይሬክተር ሊስበዝ ኣልበርትች ብዛዕባ’ቲ ኩነታት ከምዚ ክብላ የረድኣ።
‘ እቲ ዘሕዝን ኣጋጣሚ’ቲ ለበዳ ሸሮኽ ጎኒ ጎኒ’ቲ ቺክንጉያ ዝተባህለ ብመንከስቲ ጣንጡ ዝመሓላለፍ ሕማም ምምጽኡ’ዩ። ንዓና ከምዚ ዓይነት ተርእዮ ክልተ ዓይነት ሕማማት ብሓደ እዋን ኣብ ሓደ ጊዜ ከጋጥም እዚ ናይ መጀመርያ’ዩ።’
ትካል ‘ ዶብ ኣልቦ ሓካይም ’ ብተወሳኺ ኣባላት ማንደራ መወከሲ ሆስፒታል ብሕሙማት ሸሮኽ ከምተዓብለሉን ንሕሙማት ቺክንጉያ ሕኽምና ንምሃብ ይቃለሱ ከምዘለው ይገልጽ።
ሕማም ቺኩንግያ ብመንከስቲ ጣንጡ ዝስዕብ ሕማም ኾይኑ ኽቱር ቃንዛ ዘለዎ ሓደገኛ ሕማም ምኳኑን ንብዙሓት ኣባላት’ቲ ኣገልግሎት ጥዕና’ውን ይጸልው ከምዘሎ ተገሊጹ’ሎ።
ሚኒስትሪ ጥዕና ኬንያ ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ’ታ ሃገር ኣስታት 260 ብሕማም ቺክንጉያ ተጠቒዖም ክኾኑ ይኽእሉ ዝተባህሉ ጥርጡራት ሰባት ከምዘለው ካብዚኦም እቶም ሸውዓተ ብምርመራ ላብራቶሪ ዝተረጋገጸ ከምዝኾነ ይገልጹ።
ዳይሬክተር ጨንፈር 'ዶብ ኣልቦ ሓካይም' ኣብ ኬንያ ብወገነን መንግስቲ ዝሓሸ ግብረ-መልሲ ክህብን ኣብ ምክትታል ጥዕና ጹሩይ ዝስተ ማይ ድማ ልዑል ወፍሪ ከካይድ ጸዊዓን።
ሚኒስተር ጥዕና ከባቢ ማንደራ ብወገኑ እቲ ከባቢ ምስ ጎረቤት ሃገራት ኢትዮጵያን ሶማልን ዘለዎ ቅርበት ኣብ ግምት ብምእታው መንግስቲ ዝከአሎ ኩሉ ይገብር ከምዘሎ ይገልጹ።
ብተመሳሳሊ ሚኒስትር ጥዕና’ታ ሃገር ተርእዮ ሕማም ሸሮኽ ኣብታ ሃገር ካብ ዘጋጥም ካብ መወዳእታ ኣዋርሕ 2014 ጀሚሩ ኣስታት 15,000 ሕሙማት ሸሮኽ ኣብ መላእ’ታ ሃገር ከምዝተራእዩ ይገልጹ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
May 18, 2019
ደራሲ – ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድ
ሓጎስ ኣርዓዶም፣ ካብ ሓምሳታት ምስታ ንእሽቶይ ስድራ-ቤቱ ኾይኑ፣ ኣብ’ታ ኣስታት 80 ኪ.ሜ ካብ ከተማ ከሰላ እትርሕቅ፣ ከተማ ኸሽም ኣልግርባ ሰፈረ። እዛ ፈለግ ዓጥበራ (1) ዝጉዝጎዛ ምጥንቲ ከተማ፣ ብዙሓት ከም በዓል ሓጎስ ኣርዓዶም ዝኣመሰሉ ኤርትራውያን፣ ካብ ግዜ ፈደረሽንን ድሕሪኡን ኣትሕዞም፣ ብግፍዕታት መግዛእቲ ኢትዮጵያ ተበሳጭዮም ምስ ሃደሙ፣ ኣብ’ዛ ከተማ ተዓቐቡ። ኩሎም ኣብ’ዛ ከተማ ድሕሪ ምስፋሮም፣ ከምቶም ካልኦት ናይ ሱዳን ዜጋታት ኾይኖም፣ ብማሕበራውን ስምዒታውን መንገዲ፣ ኣካል ናይ’ዛ ከተማ ክኾኑ በቕዑ። እዛ ከተማ ሓንቲ ካብተን፣ ኣብ ምብራቕ ሱዳን ዘለዋ ንኤርትራውያን እተሓቑፍ ከተማ ኮነት።
ሓጎስ ኣርዓዶም፣ ንኸተማ ኸሽም ኣልግርባ ፈተዋን ኣካል ማሕበራዊ ሂወታን ኮነ። ምስ ብዙሓት ተቐማጦ ኸሽም ኣልግርባ ጽቡቕ ዝምድናታት ብምፍጣር፣ ነቶም ኩሎም ዝተዓራረኹዎ፣ ከም ምስኦም ዝተወልደ ኣሕዋት ይቖጽሮም ብምንባሩን ኣካል ናይ’ዛ ከተማ ከም ዝኾነን፣ ወግሐ-ጸብሐ እናተሰወጦ መጸ።
ከተማ ኸሽም ኣልግርባ፣ ኣብ ማእከል ሃብታም ቡጣና ዝበሃል ሰፊሕ ጎልጎል ብምዱኳና፣ ሓንቲ ካብተን ኣገደስቲ፣ ኣብ ምብራቕ ሱዳን ዘለዋ ከተማ ክትኸውን በቕዐት። እዛ ከተማ፣ ኣብ’ቲ ካብ ኤርትራ ዝብገስ፣ ናብ ጸሊም…