text:
ወጮ እንተ ገልበጥካዮ ወጮ
ውልቀመለኽቲ ፡ ኵሉ ግዜ ብዛዕባ ክትሓስቦን ክትገብሮን ክስምዓካን ዘለዎ ነገራት ክልፍልፉ መሬት ይዓርቦም። ውልቃዊ ባህግታትካን ሃንቀውታኻን ኣብ ቅድሚኦም ትርጉም የብሉን። ስለዚ፡ በቶም ንህይ ወትካ ዝያዳኻ ዝሓልዩላ ሰባት ተኣዚዝካ ምንባር እንተ ዘይኮይኑ ብዛዕባ ነፍስኻ ምሕሳብ ኣየድልየካን’ዩ ይብሉኻ። ስቲፈን ቪዚንዘይ
ህዝቢ ኤርትራ ሳላ ጀጋኑ ደቁን፡ ሳላ’ቲ ዘርኣዮ ንባዕዳውያን ኣይግ ዛእን ዝብል ዘይሕለል ናይ ቃልሲ ኒሕ ንፈለማ ግዜ ነጻነቱ ምስ ጨበጠ፡ ሓንቲ ብሕልሚ’ምበር ብጋህዲ ዘይትርከብ ኤርትራ ክምስርት’ዩ ነይሩ ባህጉ። ኵሉ ነገር በቲ ዝተመነዮ እንተ ዝኸደሉ እቲ ሃንቀውታኡ ሓቂ ምኾነ ነይሩ። ኣፍሪቃ ቅኑዓት መራሕቲ ስለ ዘይተዓደለት ግን ባህግን ድሌትን ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ማይ ከም ዝኣተወ ጨው ሓቒቑ ተሪፉ። ኣብቲ መጀመርያ ድሌትን ሃንቀውታን ህዝቢ ክፍጸም ከም ዝኾነ ማእለያ ዘይብሉ መደረታትን ቃለመሕትትን ክገብር ዝጸንሐ ብስም መራሒ ሃገር ዝተጠመቐ ስሱዕ ሰብ ናይ ስዉኣት መትከል ረጊጹ፡ ህዝቢ ክጭቍኑን ከበሳብስን ጀሚሩ። እቲ ዝቐርብ ዝነበረን ዘሎን፡ “ህዝቢ ንደሞክራሲ ኣይተዳለወን፡ ቅድም ክበልዕ ክሰቲን’ዩ ዘለዎ። ብዛዕባ ደሞክራሲ ዝነግረና ሰብ ኣይንደልን ኢና ወዘተ፡” ዝብል ከም ሃለሉያ ዝደጋገም ምስምሳት ህዝቢ ፍጊዕ ክሳብ ዝብሎ ሰሚዑዎ። እቲ ዝተባህለ ከብዲ ምምላእ ይኹን እቲ ፍትሕን መሰልን ተፈጻምነት ስለ ዘይረኸበ ድማ ኣብ ውሽጢ ዓሰርተ ዓመት መነባብሮ ህዝቢ መሬት ዘቢጡ፡ ህዝቢ ገጽ ደቁ ካብ ምርኣይ ተሓሪሙ፡ ብውላዱ እናሓዘነ፡ “ካብ ሎምስ ኣብ ግዜ ደርግ ይሕሸና ነይሩ” ኣብ ዝብለሉ ኵነታት በጺሑ ይርከብ። ህዝቢ ጥዒሙዎ እንተ’ልዩ፡ ብቓላቱ ካብ ቀደምስ ሎሚ ይሕሸና ክብል’ዩ ዘለዎ። ብሬድዮን ቲቪን፡ “ህዝቢ ጥዒሙዎ ኣሎ። ውሃ ዝበለ ስርዓት ተኺልና፡ እከለ ዝተባህለ ውድብ ኣሞጊሱና፡ እከለ ዝብሃል ሰብ ድማ ኣድኒቑና፡” ኣብ ክንዲ ምባል፡ ነቲ ተመሓድሮ ዘለኻ ህዝቢ ምሳሉ ክዛረብ ምጋዳፉ’ዩ ነይሩ እቲ ቅኑዕ ኣገባብ።
ሃገርና ነጻ ድሕሪ ምውጻኣ፡ ህዝቢ ኤርትራ እቲ ንመዋእላት ተሓሪሙዎ ዝነበረ ነጻነት ከስተማቕር ዝነበሮ ክቱር ባህጊ ብኡ ንብኡ ተቘጽዩ ተሪፉ። ረፈረንደም ክግበር ስለ ዝነበሮ ንኽልተ ዓመት ብግዝያዊ መንግስቲ ዝፍለጥ ዓለም ዘይፈለጦ መንግስቲ ክመሓደር ግድነት ነይሩ። ኣብቲ ዝነበረ ናይ ክልተ ዓመት ግዜ፡ እቲ ምስ ደሙ ዝነበረ ተጋዳላይ ኣብ ብዙሕ ናይ ልምዓትን ዳግመ ህንጻን ስራሓትን ክዋፈር ዝኽእል’ኳ እንተ ነበረ፡ መራሕቱ ብግቡእ ስለ ዘይኣለዩዎ ብፍላይ ሰራዊት ኣብ ፈቐዶ በረኻ ጸሓይ ክጽሎን ብረት ክውልውልን ይውዕል ነይሩ። ነዚ ኢሳያስ ባዕሉ ድሕሪ ረፈረንደም ከይሓፈረ፡ “ክሳብ ሎሚ ኣብ ናይ ፈንጠዝያን ዳንኬራን፡ ከምዚ ሕጽኖት ንብሎ ኢና ኔርና፡” ክብል ገሊጹዎ’ዩ። ኣብቲ ግዜ’ቲ ተጋዳላይ ዕረፍቲ ይኹን ደሞዝ ኣይሓተተን። እኳ ደኣ ኣብቲ ሳሕቲ ዝግበር ዝነበረ ኣኼባታት፡ “ስለምንታይ ከምቲ ናይ ሜዳ ባህልና ማእቶት ዘይነደንፍዕ፡ ስለምንታይ ነቐፌታ ተሪፉ፡ ህግሓኤ ከም ቀደሙ የሎን፡” ዝብል ርእይቶ ዝሃቡ ተጋደልቲ ብዙሓት ነይሮም። ሽዑ ንተጋደልቲ ናይ ምጥርናፍ ዕድል ዝህብ ኣኼባታት ወይ ንጥፈታት ይድለ ስለ ዘይነበረ ተከልኪሉ ነይሩ። ስለ ዝኾነ፡ ንልዕሊ ክልተ ዓመታት ሃገር ኣብ ድስካለ ተሸሚማ ክትጸንሕ ግድነት ኮይኑ። ተጋዳላይ ኣብ ሜዳ ኸሎ ብዙሕ ተኣምራታት ሰሪሑ’ዩ። እቲ ንህዝቡ ዘይበቆ ጕልበቱን ኒሑን ግን ኣብ ጥቕሚ ህዝቡ ከውዕሎ ዕድል ኣይረኸበን። ሃገር ኣይረብሐ፡ ተጋዳላይ ክረብሕ ኣይተራእየ፡ ክልተ ዓመት ምሉእ ብዘይ ሓደ ፍረ ባኺኑ ተሪፉ።
ኢሳያስ፡ ክሳብ ምልዕዓል ናይ ጕጅለ ዓሰርተ ሓሙሽተ ንህዝቢ ኤርትራ ብምትላል፡ ብመብጽዓታት፡ ብትሕትና ኣርዮስ’ዩ ዘካይዶ ነይሩ። ድሕሪ ምንቅስቓስ ጕጅለ ዓሰርተ ሓሙሽተ ግን ነቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝነበሮ ድጕል ንዕቀትን ትዕቢትን፡ ከም ሓንቲ ልጓም ዘይብላ በቕሊ ክዕንድር ብምጅማር ንህዝቢ ኣብ ቃለመሕትት ከቃልሎ ተራእዩ። ስለዚ፡ እቲ ኢሰያስ ዝህቦ ዝነበረ መብጽዓታት ይኹን ኣገደስቲ ቃላት ጽባሕ ንግሆ ታሪኽ ስለ ዝኸውን ቀጺልና ምርኣዩ ኣገዳሲ ኮይኑ ረኺበዮ።
ህዝብን ዋና ጸሓፍን
ሕቶ፡ ቍጽሪ ተጋደልቲ ናብ 30 ሽሕ ክወርድ ተባሂሉ ነይሩ፡ እቲ 70 ሽሕ እንታይ ክኸውን’ዩ? (ቅድሚ ምጥያስ ተጋደልቲ ዝተገብረ ቃለ መጠይቕ።)
መልሲ፡ ኣብ ከተማታት ምሸታዊ፡ ኣብ ገጠራት ድማ ምጥፋእ መሃይምነት ክጅምሩ’ዮም። ኣብዚ መወዳእታ ድማ መእተዊ ፈተና እናተዋህበ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ትምህርቶም ከም ዝከታተሉ ክግበር’ዩ። ብዘይካ’ዚ ሞያዊ ስልጠና ንምሃቦም ምደባት ወጺኦም ኣለዉ።
እዚ ኢሳያስ ሂቡዎ ዘሎ መልሲ ብልክዕ ካብ ሓደ ወላዲ ክወጽእ እትጽበዮ መልሲ’ዩ። ኢሳያስ ግን ልክዕ ከም መምህሩ ጆሴፍ ስታሊን ሓደ ነገር እናበለ ካልእ ስለ ዝፍጽም፡ ንግዜኡ ህዝቢ ንምትላል ጥራይ ተዛሪቡዎ። ምኽንያቱ፡ ይትረፍ ንተጋደልቲ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ከም ዝመሃሩ ወይ ሞያዊ ስልጠና ከም ዝረኽቡ ክገብር፡ ነቶም ብጻዕሮም ሓርኮትኮት ኢሎም መሕለፊ ነጥቢ ዝረኸቡ’ውን ዕድል ኣይሃቦምን። ነቶም ንሱ ከይፈለጠ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ክመሃሩ ዝጀመሩ ተጋደልቲ ድማ ብትእዛዝ ብምሉኣቶም ከም ዘቋርጹ ገይሩዎም። ናይ ኢሳያስ ሓጢያት እዚ ጥራይ ኣይኮነን፡ ገለ ተመሃሮ ኣጋ ምሸት ናብ ቤተምህርቲ ቀይሕ ባሕሪ ክጐዓዙ ምስ ረኣዮም፡ “ናበይ ክበጽሑ ኢዮም’ዞም ተጋደልቲ ክንድዚ ዝጓየዩ ዘለዉ? “እንተ’ደልዮም ዶዘር ወይ ትራክተር ግዳ ዘይመሃሩ!” ከም ዝበለ ብብዙሓት ናይ ሽዑ ተመሃሮ ይግለጽ። ኢሳያስ ንባዕሉ ቀለም ስለ ዘይጸገበ፡ ሰብ ልዕሊኡ ክመሃር ኣይደ ልን’ዩ። ኣብ ሜዳ ንዝነበሩ ምሁራት ከይተረፈ ምሒር ይፍንፍኖምን ይጸል ኦምን ከም ዝነበረ ናይ ኣደባባይ ምስጢር’ዩ። ኣብ ገለ እዋን ኣብ ሜዳ ኸሎ ስሙ ክገልጾ ንዘይክእል ሓደ ምሁር ብነብሰይ’ኮ ኢየ ዘይፈትዎ ክብል ከም ዝተሰምዐ ዝገልጹ ብጾት ኣለዉ።
ስለ ዝኾነ፡ ኣብ ሜዳ ንዝነበሩ ልዑል ትምህርቲ ዝነበሮም ብጾት ምስ እንምልከት ኣብ ተራ ሰብ ክሰርሖ ዝኽእል ስራሓት ኣዋፊሩዎም ከም ዝነበረ ንዕዘብ። ብፍላይ ነቶም ዘይሰግዱሉ ዝነበሩ ሰባት ብዝከኣሎ መጠን ካብ ኣገዳሲ ቦታታት ከም ዝርሕቁ ብምግባር ኣብ ናይ መጽናዕቲ ወይ ምርምር ቦታታት ጥራይ ከም ዝምደቡ ይገብር ነይሩ። ናይ ምርምር ቦታ ከም ሓቂ ዝጽላእ ኣይኮነን። ኣብ ህግሓኤ ግን ናይ ምርምር ቦታ ከም ናይ መደስከሊ ቦታ ጥራይ’ዩ ዝሰርሕ ነይሩ። ምናልባት ገለ ምሁራት ታሪኽ ክጽሕፉ ወይ ክመራመሩ ዕድል እንተ ረኺቦም ድማ ነቲ ህዝቢ ዝተቐበሎን ዝኣመነሉን ስርሖም ኣትሪሩ የቋናጽቦ። ኢሳያስ ታሪኽ ዘይፈልጥ ክነሱ ሊቃውንቲ ዝጸሓፉዎ ታሪኽ ኤርትራ ኣብ 2008 ምስ መጽሔት መንእ ሰያትን ተመሃሮን ኤርትራ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መሕትት ከቋናጽቦ ፈቲኑ። ምኽንያቱ፡ እቲ መጽሓፍ ንሱ ብዝደለዮ ኣገባብ ስለ ዝይተጻሕፈ ጥራይ’ዩ። ምናልባሽ ከኣ ከምቲ ግዜ ጃንሆይ ዝነበረ ንዑኡ ዝውድስ ነገር ምስ ስእሉ ስለ ዘይተገብረሉ ይኸውን። ካብዚ ዝዓቢ ነውሪ ወይ ብድዐ ኸኣ የለን። ክንዳኻ ዘይኣኽላ ብኣኻ ይወዓላ ኢልካ ምሕላፉ ይሓይሽ።
ኢሳያስ ኣብ 2000 ዓ.ም ብትካል ልምዓት ፕሮጀክት ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ “እቲ ንትምህርቲ ተባሂሉ ዝተዋህበኩም ገንዘብ፡ ወይ ተጠቐሙሉ ወይ ምለሱዎ፡” ምስ በለ፡ ዕረ እናጠዓሞ ኣብ ማትሪክ ንዝተ ዓወቱን፡ ኣብ ናይ ማነጅመንት ኮርስ ጽቡቕ ነጥቢ ንዘምጽኡን፡ ዝበዝሑ ካብኣቶም ኣባላት ሚኒስትሪ ምክልኻል ዝነበሩ ተጋደልትን ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎትን ናይ ዩኒቨርሲቲ ትምህርቲ ኣፍቂዱ። ትምህርቶም ብግቡእ ከይወድኡኢ ከለዉ ግን ነቲ ከም ወርሓዊ ደሞዝ ዝኽፈሎም ዝነበረ ሚእትን ሓምሳን ዶላር ድሕሪ ክልተ ዓመት ከም ዝቋረጽ ገይሩዎ። እዚ ብፍላይ ነቶም ደሞዝ ዘይነበሮም ኣገልግሎት ሃሳዪ ነይሩ። ኣብ መጨረሽታ ድማ እቲ ትምህርቲ ጨሪሹ ደው ኢሉ ጥራይ ዘይኮነ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ’ውን ብዓንደርእሱ ተዓጽዩ። ስለምንታይ ተዓጽዩ ንዝብል ሕቶ፡ ዩኒቨርሲቲ ማእከል ተቓውሞ ስለ ዝነበረ ዝብልዩ’ቲ መልሲ። ኢሰያስ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ዝነበረ ፖለቲካዊ ተቓውሞ ብሰለይቲ ይኹን ብምፍርራሕን ምእሳርን ክሰብሮ ፈቲኑ ኣይከኣለን። ስለዚ፡ ከም ናይ መጨረሽታ ፍታሕ ዝወሰዶ ስጕምቲ ምዕጻው ኮይኑ። ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣዲስኣበባ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ ካልእ ቍምነገር ዘይኮነ፡ ዩኒቨርሲቲ ማእከል ተቓውሞ ከም ዝኾነ ጥራይ’ዩ ተማሂሩ። ስለዚ፡ ኣብ ግዜ ንእስነቱ ድሮ ነቲ ዕድል ስለ ዝተጠቕመሉ ሕጂ ኣብ ስልጣን ምስ ደየበ ዩኒቨርሲቲ እንተ ተዓጽወ ዝጐድሎ ነገር የብሉን።
ኢሳያስ ንምሁራት ከም ዘስተናዕቕን ኣብ ስልጣኑ’ምበር ኣብ ትምህርቲ ብዙሕ ከም ዘይግደስ ወይ ንምሁራት ከም ዝንዕቕ ካልእ ኣብነ ታት’ውን ኣሎ። ኣብ መበል ሓምሳ ዓመቱ ምስ ተኪአ በየነ ኣብ መጽሔት ሕወየት ኣብ ዝገበሮ ቃለመሕትት፡ “ገለ ሰባት ንትምህርቶም ሚስቲፋይ ክገብሩዎ ይፍትኑ። ክሳብ ክንድዚ ከቢድ ነገር ግን ኣይኮነን። ኣነ ሚስቲፋይ ምግባር ኣይፈቱን’የ። ንዅሉ ብመጽሓፍ ክትመሃሮ ትኽእል ኢኻ፡” ክብል መዲሩ። ነዚ ዅሉ ሰብ ደኺሙ ዝረኽቦ ማስተርስ ዲግሪ ወይ ናይ ዶክት ሬይት መዓርግ ትርጕም ከም ዘይብሉ ገይሩዎ። ከምቲ ንሱ ዝበሎ እንተ ዝኸውን ነይሩ፡ እዞም ኵሎም ናይ ዓለም ሊቃውንቲ ከይደኸሙ በቋራጭ ምተመረቑ ነይሮም። ናይቲ ምርኡይ ኢሳያስ መወዳእታ ስለ ዘይብሉ፡ ነቶም ንማስተርስ ዲግሪ ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝኸዱ ተማሃሮ ኣኼባ ምስ ዓደመ፡ “ንዓድኹም እንተ መጻኹም ጽቡቕ፡ ኣይመጻኹምን ድማ ጸገም የሎን ፊሊፒን ክነምጽእ ንኽእል ኢና። ተማሂርና ኢልኩም ከኣ በጠጥ ኣይትበሉ። ኣየናይ ትምህርቲ ኮይኑ’ዩ እዚ ናትኩም፡” ምስ በሎም ሓደ ካብቶም ተመሃሮ፡ “ካብ ናትካ መቸም ይሓይሽ፡ ንስኻኮ ቀዳማይ ዓመት ጥራይ ኢኻ ተማሂርካ፡” ምስ በሎ ኮሪዩ ኣኼባ ረጊጹ ከይዱ። ይበል መራሕ መንግስቲ ዘብል’ዩ። ካብ ናይ ጽርግያ ዕዋላ ዘይሓይሽ ሰብ መራሒ ክትብሎ ጸገም’ዩ።
ካብ ጋዜጣታት ሓዳስ ኤርትራ
2ይ ዓመት ቍጽሪ ሓደ ረቡዕ 2 መስከረም ቃለ መሕትት ምስ ዋና ጸሓፊ።
ሕቶ፡ ህዝባዊ ግንባርን ውድባቱን እንታይ ክኾኑ’ዮም ድሕሪ ረፈረንደም? ህዝባዊ ግንባር ብሓድሽ ስም ከም ሓደ ፖለቲካዊ ሰልፊ ኮይኑ ኪቕጽል ድዩስ ጨሪሹ ክፈርስ’ዩ?
መልሲ፡ ቅድሚ ሓርነት’ውን እንተኾነ ህግሓኤ ተልእኾኡን ህላወኡን ክሳብ ሓርነት ዝርከብ ጥራይ ምዃኑ ኣፍሊጡ ኢዩ። እዚ ሕጂ ህግሓኤ ከም መንግስቲ ኮይና ተመሓድረሉ ዘላ ናይ መሰጋገሪ መድረኽ’ዚ ግን መቐጸልታ መስርሕ ሓርነት’ዩ። ድሕሪ ረፈረንደም ህግሓኤ ዝብሃል ኣይክህሉን’ዩ። ነዚ ውሳኔ’ዚ ጭቡጥ ስጕምትታት ብምውሳድ ክነረጋግጾ ኢና። መጻኢ ፖለቲካዊ ህይወት ኤርትራ ኣብቲ ንፖለቲካዊ ሰልፍ ታትን ትካላትን ዝውስን ቅዋምን ሕግን ዝተመስረተ ክኸውን’ዩ። ሽዑ ኣብ መንግስትን ኣብ ፖለቲካውን ንጥፈታት ምስታፍ ንዅሉ ኤርትራዊ ከከም ድሌቱ ክፉት ክኸውን’ዩ። ኣብቲ መጻኢ ፖለቲካዊ ህይወት ናይታ ሃገር ህግሓኤ ከም ውድብ መጠን ኣይክህሉን’ዩ።
ሕቶ፡ ህግሓኤ ከም ፖለቲካዊ ሰልፊ ኮይኑ ክቕጽል እንተ ወሲኑ ግን በቲ ዝነበሮ ታሪኽን ካድረታትን ኪዕብልል’ዩ። ኣይመስ ለካንዶ? ፖለቲካዊ ሰልፊ ክኸውን ድዩ ወይስ ንሓዋሩ ክጠፍእ?
መልሲ፡ እዚ ግምታት ጥራይ’ዩ። ብዙሓት ሰባት ብጌጋ፡ ህግሓኤ እንተ በዚ እንተ በቲ ስማ ለዊጣ ከም ፖለቲካዊ ሰልፊ ክትህሉ’ያ ይብሉ። ሓደ ነገር ኣሎ። ህግሓኤ ምስ ፈረሰት ኵሎም እቶም ኣባላታ ዝነበሩ ካብ ናይ ፖለቲካ ዓለም ተሰናቢቶም ኪነብሩ’ዮም ኣይብልን። ድሕሪ ረፈረንደም ህግሓኤ ዝብሃል ውድብ ከም ዘይህሉ ግን አረጋግጸልካ። ክትህሉ እንተ ኾይና ኣንጻር መትከላታ ክትከይድ’ያ ማለት’ዩ። ትፈልጦ ኢኻ ህግሓኤ መተኣኻኸቢ ካብ ኵሉ ክፋላት ህዝብና ዝመጹን ነንበይኑ ዝኾነ ፖለቲካዊ እምነታት ዝነበ ሮም’ዮም። ንሕሉፋት ጸጋማውያንን ሕሉፋት የማና ውያንን ዝጠርነፈ ኢዩ። እቲ ዝነበረ ኵነታት ነዞም ነንበይኑ ዝኾነ ፖለቲካዊ እምነታት ዝነበሮም ሰባት ንሓርነት ሃገሮም ሓቢሮም ከም ዝሰርሑ ገይሩዎም። ሕጂ እዚ ዅሉ ኵነታት የሎን። ስለዚ ከመይ ጌርካ ኣብ ሓደ ውድብ ተጠርነፉ ክትብሎም ትኽእል? ልክዕ’ዩ ድሕሪ ረፈረንደም ናቶም ፖለቲካዊ ውድብ ንኽምስርቱ ወይ ምስ ካልኦት ሓደስቲ ውድባት ክጥርነፉ ናጻ ኢዮም።
እንተደኣ ገለ ኣባላት ህግሓኤ ዝነበሩ ሰባት ከም ፖለቲካዊ ሰልፊ ኮይኖም ክቕጽሉ ዝደልዩ ተረኺቦም ግን ብዛዕባ’ዚ ኣብቲ ዘድሊ እዋን መግለጺ ኪወጽእ ኢዩ። ሕጂ ብዛዕባ’ዚ ንጹር መልሲ የብለይን። ድሕሪ ረፈረንደም ህግሓኤ ከም ውድብ ከም ዘይትህሉ ግን ቈሪጹ ኣሎ። ገለ ሰባት ህግሓኤ ዓብን በዓል ብዙሕ ጽልዋን ስለ ዝኾነ፡ እንተ ደኣ ከም ፖለቲካዊ ሰልፊ ክቐውም ኮይኑ ኪዕብልል’ዩ ኢሎም ይፈርሑ ይኾኑ። ህግሓኤ እዚ ጥርጣረ’ዚ ኣብ ገለ ሰባት ከም ዝህሉ ይፈልጥ ነይሩ’ዩ። ብኣኡ ኢዩ ኸኣ ህግሓኤ ገና ሓርነት ከይተረኽበ ከሎ፡ ሃገር ሓራ እንተ ደኣ ኾይና ከም ዝበታተን ዝወሰነ። ምኽንያቱ እንተ ደኣ ህግሓኤ ከም ፖለቲካዊ ሰልፊ ኮይኑ ኪቕጽል ወሲኑ እቲ እንኮን ዝሓየለን ዝዓብለለን ክኸውን’ዩ። እዚ ኸኣ ኣንጻር’ቲ ክፍጠር ዝድለ ዘሎ ጥዕና ዘለዎ ፖለቲካዊ ኵነታት ኤርትራ ክኸውን’ዩ። እዚ ንኸይከውን’ዩ ድማ ህግሓኤ ባዕላ ንክትሓቅቕ ዝወሰነ። ርግጽ’ዩ ፍርሕን ጥርጣረታትን ክህሉ’ዩ። ህዝቢ ግን ብንጹህ ልቦና ክቕበሎ ይግባእ። ክፉእ ክሓስብ ኣይግባእን።
ሕቶ፡ ብዛዕባ ደሞክራሲ ኣብ ኤርትራ ዘፍርሕ የብልናን ዲኻ ትብል ዘለኻ?
መልሲ፡ እቲ ንደሞክራሲ ዝፈርሕ ደሞክራሲያዊ ዘይኮነ ዕላማታት ዘለዎ ክኸውን ኣለዎ። እንተ ደኣ ደሞክራሲ ናብ ርግኣትን ምዕባለን ዘብጽሕ ኣገባብ ኮይኑ፡ እንፈርሓሉ ምኽንያት የሎን። እዚ ንሰላሳ ዓመታት ንደሞ ክራሲ ዝተቓለሰ ህዝብና ንደሞክራሲ ከመይ ጌርካ ከም ትዕቅባ ይፈልጥ’ዩ።
ሓዳስ ኤርትራ ርክብ ፕረሲደንት ምስ ህዝቢ ዕለት 26/2/98።
ሕቶ፡ ኣብያተ ፍርዲ ብግቡእ ይሰርሓ ኣለዋ ኢልካ ትኣምንዶ? ፍሉይ ቤትፍርዲ ስለምንታይ ንህዝቢ ዕጹው ዝኸውን? ስለምንታይከ ብማዕከናት ዜና ዘይቃላሕ? እቶም ኣብኡ ዝቐርቡ ጕዳያት ዓበይትን ንኣሽቱን’ዮም፡ ስለምንታይ ዶብ ክግበረሎም ዘይተኻእለ?
መልሲ፡ ዋሕዲ ናይ ሞያውያን ክኢላታት ኣሎ። ክኢላታት ናይ ሕግን ፍርድን የለዉን። ብዛዕባ ንህዝቢ ክፉት ዘይከውን ዝብል ዘረባ ግን ወረ ካብ ምድላይ ሓሊፍካ ካልእ ትርጉም ዘለዎ ኣይኮነን። ኣብ ቤትፍርዲ ኮፍ ኢልካ ጕዳያት ብምስማዕ፡ እከለ ሰሪቑ፡ እንታይ ሰሪቑ? ክንደይ ሰሪቑ? ክንደይ ተፈሪዱ? ኢልካ ንምውርዛይ ክጥዕም እንተ ዘይኮይኑ፡ ኣብቲ ኣገባብ ዘጠራጥር ወይ ውዲት ስለ ዘሎ ንዑኡ ንምፍላጥ ስለ ዘድለየ ኣይመስለንን። ስለዚ እቲ ወረ ዝደሊ ሰብ ኣብ ገዝኡ ክመጾ ስለ ዝኾነ ዓቕሊ ገይሩ ክጽበ ኣለዎ። ፍሉይ ቤትፍርዲ ንህዝቢ ይከፈት ኣይከፈት ኣብ ዝብል ዘረባታት ኣይኣቱን’የ።
ንተዓዘብ እምበኣር፡ ኢሳያስ ቅድሚ ሽዱሽተ ዓመታት ብወግዕን ብስኑድ ኣገባብን ዝበሎ ረሲዑ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ዓበይቲ ዓድን ከጕባ ዕብዕ ተራእዩ። ስለዚ፡ እቲ ዅሉ ሃተፍተፍ ስልጣኑ ክሳብ ዘደልድል ንኽቃወም ዝኽእሉ ሓይልታትን ህዝብን ንምትላል ተባሂሉ ብመደብ ዝተገብረ ትያትር ነይሩ ማለት’ዩ። ብዙሓት የዋሃት ስለ ዝኣመኑዎ ድማ እቶም ብኣጋኡ ቃልሶም ከሕይሉ ዝሓሰቡ ሰባት ዝሰምዖም ኣይረኸቡን። ድሕሪ ዓሰርተ ሓሙሽተ ዓመት ኢሳያስ ብዛዕባ ደሞክራሲ ምስ ተሓተተ፡ “ደሞክራሲ እንታይ ማለት’ዩ?” ክብል በቃጫጭ ንሕቶ ብሕቶ ድሕሪ ምምላስ፡ “እሞ ክሳብ መዓስ ኣብ ስልጣን ክትጸንሕ ኢኻ ማለት’ዩ?” ዝብል ሕቶ ምስ ሰዓበ፡ ኣድላዪ ክሳብ ዝኾነ እዋን ክጸንሕ ከም ዝኾነ መሊሱ። ስለዚ፡ እቲ ኢሳያስ ዝገብሮ መደረታት ዓላማኡ ምስ ግዜ ዝኸይድን ብመደብ ንህዝቢ ንምትላል ተባሂሉ ዝቐርብን ምዃኑ ክንግንዘብ ንኽእል።
ርግጽ’ዩ ኣብ ገለ እዋናት እንተስ ሰኺሩ ሓዲሩ፡ እንተስ ኣበይ ዘሎ ህዝቢ’ዩ፡ ’ኣበይ ኣዲኡ ከይበጽሕ!’ ኢሉ ግዲ ኾይኑ ፊን ከም ዘበሎ ናይ ዓያሹ መልሲ ዝሃበሉ እዋናት ኣሎ። ብዛዕባ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኵነታት ደሞክራሲ እናተሓተተ ከሎ፡ “ናይ ይምሰል ደሞክራሲ ኣይንደልን፡ ኣብ ህንዲ ደሞክራሲ የሎን፡ ኣብ ጓንታናሞ እሱራት ኣለዉ፡ ደቡብ ኣፍሪቃ ከምዚ’ያ” እናበለ ብዛዕባ ዘይተሓተቶ ክምልስ ዓንገረር ዝብል ሰብ፡ ናይ ኣእምሮ ጸገም ዘለዎ ጥራይ ክኸውን ኣለዎ።
ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሓምሳታት ከይተረፈ ደሞክራሲ ፈሊጡስ ኣብ ሃገራዊ ባይቶኡ ብስልጡን መንገዲ ይካታዕን ሃገር ይመርሕን ነይሩ’ዩ። ሽዑ ኣብ መላእ ኣፍሪቃ ማሕበር ሰራሕተናታት ዝብሃል ተሰሚዑን ተራእዩን ኣይፈልጥን። ኣብ ኤርትራ ግን ምዕቡልን ሓያልን ዝኾነ ብበዓል ኣቶ ወልደኣብ ወልደማርያም ዝምራሕ ማሕበር ሰራሕተኛታት ነይሩ፡ ነጻ ጋዜጣታት’ውን ነይረን። ሕጂ ድሕሪ ስሳ ዓመታት ግን ኣብ ኤርትራ እዚ ዅሉ ሕልሚ ደርሆ ኮይኑ’ዩ ተሪፉ። ቅድሚ ስሳ ዓመታት ኤርትራ ዝተፈ ላለየ ጨው፡ ኣሕምልትን ፍረታትን ትሰድድ ነይራ። ሕጂ ግን ነብሳ ስለ ዝይትኽእል ካብ ወጻኢ በርበረ፡ ሽጕርቲ፡ ብርቱኳን፡ እንቋቕሖ ከይተረፈ ክመጽእ ርኢና። ንድሕሪት ትኽየድ ንዘላ ሃገር’ዩ ድማ፡ ከበድቲ ናይ ልምዓትን ህንጸትን ስራሓት ተኻዪዱ እናተባህለ ዓንገረር ዝብሃል። ሓደ ሰብ ነታ ኣሉታዊ ናቱ ከይጸብጸበ ነቲ ኣብ ግምት ዘይኣቱ ነገራት ዝጠቅስ እንተ ኾይኑ፡ መጋገዪ ስእሊ ክህብ ስለ ዝደለየ ከም ዝኾነ ክንግንዘብ ይግባእ።
ኣብ ገለ ገለ እዋን ነቲ ብተደጋጋሚ ዝተሓተተሉ ጕዳይ ስግረዶብ ክምልስ ከሎ፡ “ሃዳምነት የሎን፡ ሃገሩ ዝጸልእ ኤርትራዊ ስለ ዘየሎ ኣብ ዝኸዱ ከይዶም ሃገሮም ኣይርስዑን’ዮም፡ እዞም ዝሃድሙ ዘለዉ ሓተላ ሕብረተሰብ ስለ ዝኾኑ እንተ ጠፍኡልና ኣይጕህን’ዩ፡ ኣሽሓት ዶላር ሂብካ ናብ ደገ ምኻድ ስደት ስለ ዘይብሃል ንዙረት ከም ዝኸዱዩ ዝርድኣኒ፡ እዚ ናይ ኣመሪካ ሽርሒ’ዩ ምኽንያቱ እቶም ነዚ ስራሕ ዝሰርሑ ሰባት ብከመይ ይምወሉ ኣዕሪና ንፈልጥ ኢና፡ ዝኾነ ሰብ ካብ ሃገር ከይውቀጽእ ክልኩል ኣይኮነን ወዘተ” ብዝብል ኣብ ነንሓድሓዱ ዝጋጮ መልስታት ክህብ ተሰሚዑ። እዚ ድማ ኣብ ልዕሊ ህዝቡ ይኹን ኣብ ልዕሊ ማሕበረ ሰብ ዓለም ርኡይ ንዕቀት ከም ዘለዎ ዘርኢ’ዩ።
ልዕሊ ዅሉ ግን ኢሳያስ ንዓበይቲ ዓዲ ሕተቱኒ ኢሉ ኣብ ኣዳራሽ ኣኪቡ ከብቅዕ፡ እቶም ክቡራት ወለዲ ሕቶ ስለ ዝሓተቱ ጥራይ መቀባበልቲ ወረ፡ ሓመይቲ ኢሉ ክዝንጥሎም ዓቢ ነውሪ’ዩ ጥራይ ዘይኮነ፡ ሕጊ ኣብ ዘለዎ ሃገር መኽስሶን ጦርጦስ መእተዎን ነይሩ። እቲ ቀንዲ ከምዚ መበሊኡ ምኽንያት ድማ እቲ ንሱ ዘቘሞ ፍሉይ ቤትፍርዲ ብኣሉታ ክጥቀስ ከሎ ይትንክፉኒ ኣለዉ፡ ንዓይ’ዮም ዝቃወሙ ዘለዉ ኢሉ ስለ ዝሓሰበ ጥራይ’ዩ። ሓደ ክብሪ ዘይብሉ ሕሱር ሰብ ስለ ዝኾነ ግን ይትረፍ ኣቦታትካ ንዝኣኽሉ ብኽብሪ ንዝተዓደሙ ዓበይቲ ዓዲ፡ ንሓላፊ መንገዲ’ውን ዘይትብሎ ትዕቢት ዝመበገሲኡ ናይ ስድነት ቃላት ደርቢዩሎም። ልቢ ኣዕብዮም ይኹኑ ፈሪሖም ብትብዓት ክምልሱሉ ስለ ዘይከኣሉ ድማ ዝያዳ ክሻድንን ከም ተባዕታይ ኣድጊ ክሃልልን ዕድል ረኺቡ።
* * *
ኢሳያስ ሓንሳብ ንነብሱ ከም መራሕ ሃገር ምስ ኮነ፡ ኵሉ ካልእ ተረሲዑ፡ ብኸመይ ስልጣኑ ከጽንዕን ከደልድልን ከም ዘለዎ ናብ ዝብል ዕላማ ተቐዪሩ። ምኽንያቱ ኣብ ምህናጽን ምምሕዳርን ሃገር እንተ ዘድህብ፡ ብዘይ መደብ ኣብ ፈቐዶ ሃገራት ዓንዘር ክብል ኣይምተራእየን ነይሩ። ኣብ ዘዝኸዶ ሃገር ምስ ዝጠቕማን ዘይጠቕማን ጋዜጣታት ሃለው ክብል፡ ኣብ ዘድልዮን ዘየድልዮን ኣርእስታት ኣትዩ ይዛረብ ስለ ዝነበረ ድማ ዝያዳ ክፈኵስ ተራእዩ። ሓደ ግዜ ናብ ዓዲጥልያን ኣብ ዝገሸሉ እዋን፡ ሓደ በዓልስልጣን፡ “ኢሰያስ ብዙሕ ግዜ ናብ ዓዲጥልያን ዝመላለስ ብመንግስቲ ተዓዲሙ ድዩ?” ዝብል ሕቶ ምስ ቀረበሉ፡ “ንሕና ከም ቱሪስት እንተ ዘይኮይኑ ብጕዳይ ሃገር ተዓዲሙ ከም ዘይመጸ ንፈልጦ የብልናን፡” ክብል መሊሱ። እቲ ጕዳይ ግን ኣብዚ ኣየብቅዐን።
ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ብዕለት 11/06/08 ኣብ ዓዲጣልያን ኣብ ዝገበሮ ቃለመሕትት ኢላ ኣብ ዘቕረበቶ ትሕዝቶ፡
“ኣመሪካ፡ ንኣሕዋት ሶማላውያን ተቓለስትን ንመንግስቲ ኤርትራን ግበረሽ በራውያን ትብል እንተ ኾይና፡ በዓል ጆርጅ ዋሺንግተን ማርቲን ሉተርን’ውን ግብረ ሽበራውያን ክብሃሉ ከም ዝኽእሉ ምፍላጥ የድሊ፡”
ክብል ከም ዝተዛረበ ጠቒሳ። ክኢለዮ ተባሂሉለይ ዘይዛመድ ነገራት’ዩ ከዛምድ ዝፍትን ነይሩ።
ኣብ ካልእ ኣጋጣሚ፡ ናይ ኒፋሻ ስምምዕ ኣብ ዝካየደሉ ዝነበረ ግዜ ዶክተር ሙስጠፋ ዑስማን ብዛዕባ ጕዳይ ሰላምን ተራ ኢሳያስ ኣብቲ ጕዳይን ኣብ ቴለቪዥን ተሓቲቱ ዝመለሶ ንርአ።
“ንሕና ነዚ ሰብዚ ኣብ ጕዳይና ኢዱ ክእቱ ኣይንድልዮን ኢና። ምኽንያቱ ባዕሉ ሽግር ፈጢሩ ባዕሉ ዓራቓይ ክኸውን ዝደሊ ሰብ’ዩ። ፓርላማ የብሉ፡ ሕጊ የብሉ ኣበይ ዘሎ ኢዩ’ዚ ክንድዚ ዋጋ ዝወሃቦ! ትማሊ ትማሊ (ሳልሳይ ወራር) ሩዑ ጠቕሊሉ ክሃድም ሓሲቡ ዝነበረ ሰብ’ንድዩ፡”
ክብል ንኢሳያስ ብምቍንጻብ ተዛሪቡ። ኢሰያስ ነቲ ኣብ መንጎ መንግስታት ኢትዮጵያን ሱዳንን ንዝነበረ ምዉቕ ዝምድና ብምጥቃስ ዝበሎ ምስ እንርኢ ድማ ነዚ ዚስዕብ ንረክብ፡-
“እዚ ሕጂ ዝግበር ዘሎ ምስ ኢትዮጵያ ምይጽ ምይጽ ምባል ናይ ለቝመጽመጽን ተረፍ መኣዲ ምድላይን ጥራይ’ዩ፡” ክብል ተዛሪቡ። ኣብ 1996 ዝምድና ሱዳንን ኤርትራን ኣብ ዝለዓለ ናይ ምሕርፋፍ ኵነታት ኣብ ዝነበረሉ ግዜ ድማ፡ “ግብረ ሽበራዊ ዝኾነ ስርዓት ዑመር ኣልበሽር ካብ ስልጣን ከይተኣልየ፡ ኣብ መንጎ ክልቲኡ ሃገራት ዝምድና ክመሓየሽ ኢልካ ምሕሳብ የዋህነት’ዩ፡” ክብል መሊሱ ነይሩ። እዚ ዅሉ ሓሊፉ ግን ናይ ምብራቕ ሱዳን ናይ ሰላም ውዕል ምስ ተፈጸመ ግን እቲ ዅሉ ዓዘራ ዘረባ ተረሲዑ ነንሕድሕዶም ክወዳደሱ ተራእዮም። ካብዚ ድማ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ጕዳያት ወጻኢ ሓደ ንጹር ስትራተጂ ወይ መትከል ከም ዘይብሉ፡ እንታይ ደኣ ከከም ዝጠዓሞን ከከም ኵነታቱ ኣክሮባት ምስራሕ ዝፈቱ ስርዓት ከም ዝኾነ ክንርዳእ ንኽእል። ሎሚ ሓደ ነገር ክብል ጸኒሑ ጽባሕ ግልብጥ ኢሉ ኣንጻሩ ምዝራብ ሓደ መርኣያ ናይቲ ስርዓት’ዩ። ስለ ዝኾነ፡ ምስ ጐረባብትና ዝነበረናን ዘለናን ዝምድና ካብ ሓደ ጫፍ ናብቲ ሓደ ጫፍ እናተጻፍዐ ክጐዓዝ ከም ዝጸንሐ ንዕዘብ። እዚ ክኸውን ዝኸኣለ ድማ ኣብ ውሽጢ ዘሎ ኵነታት ቅርዑይ ስለ ዘየሎ ጥራይ’ዩ። ውሽጡ ጽሩይ ዝኾነ ስርዓት ኣብ ከምዚ ኵነታት ኣይወድቕን’ዩ።
ጕዳይ ሱዳን ዝያዳ ተኣፋፊ ስለ ዝኾነ ጠቒሰዮምበር፡ ኣብ ከባቢና ምስ ዘለዋ ሃገራት ዝነበረን ዘሎን ዝምድናን ምስ እንርኢውን ተመሳሳሊ ስእሊ ኢና ንረክብ። ካብ 1995 ኣትሒዙ እቲ ስርዓት ምስ ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ ጅቡቲ፡ የመን፡ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ብሓፈሻ፡ ኣመሪካ ኤውሮጳ ጽቡቕ ዝምድና ፈጢሩስ፡ ምስጢር ኢሰያስ ከይፈለጡ’ውን ብዙሓት መራሕቲ ሃገራት ንኢሰያስን መለስ ዜናዊን ኣብነታውያን መራሕቲ፡ ተስፋ ናይ ደሞክራሲ ወዘተ ዝብል ዘብለጭልጭ ኣስማት ኣጠሚቖሞም። ኢሰያስ ነዊሕ ኣይጸንሐን፡ ቅድም ምስ ሱዳን፡ ድሒሩ ድማ ምስ የመን፡ ኢትዮጵያ ክልተ ግዜ ምስ ጅቡቲ ኣብ ኵናት ተጸሚዱ። ንመራሕቲ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃን ዓበይቲ ቀላያትን በብተራ እናዓደመን ማዕረ ናብ ሳዋ ሒዙዎም እናኸደን ናይ ዞባና መራሕ መስርዕ ክኸውን ፈቲኑ። እቲ ዝተጀመረ ናይ ለኻዕካዕ ዝምድና ኣብ ግዝያዊ ጥቕሚ ዝተመርኰሰ ስለ ዝነበረ ግን ኢሰያስ ሽጣራኡ ተፈሊጡ ኩላቶም በብሓደ ሃዲሞሞ። ዕላማኡ ንኹላቶም ኣብ ትሕቲ መሪሕነቱ ሰሪዑ ኣንጻር ኣመሪካን ኤውሮጳን ከሰልፎም’ዩ ነይሩ። ጕዳይ ኮንጎ ርሱን ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፡ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራን ድምጺ ሓፋሽን ጕዳያተን ረሲዐን ብዛዕባ ናይ ፈረንሳ ሓድሽ መግዛእቲ ኣብ ኣፍሪቃ ክገልጻ ተኸኽ ኢለን ነይረን።
እቲ ናይ መንግስቲ ኣብ ደቡብ ሱዳን፡ ኮንጎ፡ ሩዋንዳ ዝገብሮ ዝነበረ ጠብሎቝሎቕ ጽቡቕ ስለ ዘይሃቦ ድማ ምስተን ሃገራት ዝነበሮ ዝምድና በብሓደ ክበጣጠስን ጀሚሩ። ነገረኛ ወጠጦ ኣን ኣፍደገ እንዳ ነብሪ የዅድድ ከም ዝብሃል ድማ ኢሰያስ ኣብ ዶብ ጅቡቲ ዘየድልዮ ጠንቀምቀም ፈጺሙ። እቲ ጕዳይ ብኸምዚ ዚስዕብ ከም ዝጀመረ ኣብቲ ከባቢ ዝነበሩ ሰባት ይገልጹ። ካብ ወርሒ ሓደ 2008 ጀሚሩ ኢሰያስ ባዕሉ ናብቲ ቦታ ክልተ ግዜ ብምኻድ ድፋዕ ከም ዝፈሓር ኣዚዙ ጥራይ ዘይኮነ፡ ንሓንቲ ኣብ ውሽጢ ጅቡቲ ዘላ ጎቦ ክሕዙዋ’ውን ኣዚዙ። እቲ ዶብ ስብርባር ስለ ዝኾነ ድማ ነቲ ድፋዕ ኣብ ክንዲ ኣብ መሬትና ዝገብሩዎ ገለ ክፋሉ ኣብ መሬት ጅቡቲ ኮይኑ። እዚ ንዕቀት’ምበር ካልእ ክብሃል ኣይክእልን። ጅቡታውያን ድማ ወላ’ኳ ኣብቲ መጀመርያ ሕራይ ኢሎም እንተ ነበሩ ኣብ መሬቶም ድፋዕ ምስ ተፋሕረ፡ እሞ ኸኣ ክሳብ ኣስናኑ ዝዓጠቐ ሰራዊት ኮፍ ኢሉ ምስ ረኣዩ ክቃወሙ ግድነት ነይሩ። ተስዓ ካብ ሚእቲ ናይ ሰራዊቶም ማለት 11 ሽሕ ዝኣክል ድማ ኣብ ዶብ ከስፍሩዎ ተገዲዶም። እዚ ኵሉ ክኸውን ከሎ ማሕበረ ሰብ ዓለም ይኹን ዞባውያን ውድባት ብምርድዳእ ክፍታሕ ይጽውዓ ነይረን’የን። ኢሰያስ ግን ርእይቶ ክህብ ኣይደለየን ጥራይ ዘይኮነ፡ ንመንጎኝነት ናይ ሳልሳይ ኣካል’ውን ነጺጉዎ። ብሓጺሩ ንዕርቂ ከም ምትዅታኹ ከም ዝቘጽሮ ገሊጹ። ኵነታት ከምዚ ኢሉ ኸሎ ኣብ ወርሒ ሽዱሽተ ካብ ሰራዊት ኤርትራ ገለ ወተሃደራት ሃዲሞም ናብ ጅቡቲ ኢዶም ሂቦም። ሰራዊት ኤርትራ ተዅሲ ከፊቱ፡ ሰራዊት ጅቡቲ ድማ መልሲ ሂቡ። ነቶም ዝሃደሙ ምለሱዎም ዝብል ሕቶ ብሰራዊት ኤርትራ ምስ ቀረበ፡ ሰራዊት ጅቡቲ ነቲ ሕቶ ኣይተቐበሉዎን። እቲ ሰሉስ ዝጀመረ ኵናት ድማ ክሳብ ረቡዕ ቀጺሉ ውዒሉ። ክሳብ ከቢድ ብረት ተሓዊሱዎ ነይሩ ይብሃል።
ዝምልከቶም ኣህጉራዊ ውድባት ተዅሲ ደው ክብል፡ ዝርርብ ክግበር እንተ ጸውዑ፡ ኢሰያስ ኣብ ዝሃቦ ቃለመሕትት፡ ዝኾነ ነገር ከም ዘየሎ፡ እቲ ነገር ካብ ምትዅታዅ ናይ ኣመሪካ ከም ዝተበገሰ ገሊጹ። ኣብቲ ኵናት ጅቡቲ 12 ከም ዝሞቱዋ፡ ክሳብ 100 ከም ዝቘሰሉዋ ክትዛረብ ከላ፡ ሚእቲ ኤርትራውያን ከም ዝማረኸት ኣብ ዜና ማዕከናታ ገሊጻ ጥራይ ዘይኮነ፡ እቶም ምሩኻት ኣብ መደበር ቲቪ ኣልጀዚራ’ውን ተራእዮም ይብሃል። ካብዚ ዝኸፍእ ነገር ክህሉ ኣይክእልን። እዚኣቶም ተማሪኾም ዘይኮኑ፡ ምስቲ ኵነታት ብፍታዎም ኢዶም ሂቦምዩ ዝብሃል። ሰራዊት ጅቡቲ ግን ከም ምሩኻት ተጠቒሙሎም። እዚ ድማ ሰራዊት ኤርትራ ብሰንኪ ጕድለት ኣመራርሓ፡ ጕድለት ምሕደራ፡ ብልሽውናን ሰፍ ዘይብል ጭቈናን ናይ ምውጋእ መንፈሱ ለሚሱ ናብ ሃዳምነት ስለ ዝዘምበለ፡ ካልእ ንሃገር ክሃሲ ዝኽእል ብርቱዕ ኵናት ምስ ዝውላዕ ሃገር ከም ዘየላ ክንግንዘብ የኽእለና። እዚ’ዩ ድማ እቲ ሓደገኛ ነገር። ኣብ ታሪኽ ኤርትራ ከምዚ ዝኣመሰለ ተርእዮ ከጋጥም መስደመም ጥራይ’ዩ ዝብሃል።
ኣብዚ ዘስሕቕ ነገር እንተ’ልዩ፡ ዋናኣ ዝኣመነት በጊዕስ ኰልኰላ ኣብ ደገ ተሕድር ከም ዝብሃል፡ እታ ኢሳያስ፡ “ጅቡቲ ከም ሃገር ክትሕሰብ’ውን ኣይትኽእልን። ካብ ኢትዮጵያውያን፡ ኤርትራውያንን ሶማላውያንን ስደተኛታት ዝቘመት ሃገር’ያ፡” ኢሉ ዝነዓቓ ሃገር ዝኣመነት ኣሚና፡ “ኤርትራውያን ተዅሲ ምስ ከፈቱ ንሕና ድማ ዓጸፌታኡ መሊስና። ኤርትራ ኵናት እንተ ደልያ ድማ ክትስሕና’ያ፡” ኢላ ክትጃሃር ተሰሚዓ። ንጃህራ ዘይኮነ፡ ኤርትራዊ ክብሃል ከሎ፡ ሕቡን፡ ኵሩዕ፡ ርእሱ ዘየድንን ዜጋ’ዩ። ሎሚ ግን እዚ ተርእዮ’ዚ ነበረ’ያ ነበረ እናኾነ ዝኸይድ ዘሎ ይመስል። የድሕነና’ዩ ዘብል። ብኸምዚ ክግለጽ ዝጸንሐ፡ ማለት ብሰንኪ ናይ ኢሳያስ ግጉይ ናይ ወጻኢ ፖሊሲ፡ እታ ሃገር ከም ሓደ ዘኽታም ቈልዓ ኣብ ተነጽሎን ጽምዋን ኣትያ ትርከብ። ምናልባት ሰሜን ኮርያ ጥራይያ ልዕሊ ኤርትራ ተነጽሎ ዘለዋ ሃገር። እቲ ቅድሚ ዓሰርተ ሓሙሽተ ዓመታት ዝነበረ ምዉቕን ትስፉውን ዝምድናታት ወጻኢ ሎሚ ነበረያ ነበረ ኮይኑስ፡ ብዓይኒ ኢሳያስ ብኣሉታ እንተ ዘይኮይኑ ብእወታ ትጥቀስ ሃገር የላን።
እቲ ዝኸፍአ ግን ካብ ናይ ወጻኢ ዝምድናታት ዝገደደ ኢሳያስ ምስ ህዝቢ ተባኢሱ ኣሎ። ክሳብ ሳልሳይ ወራር ዝገበረ እንተ ገበረ፡ ህዝቢ ተንኰሉ ስለ ዘይፈለጦ እቲ ብስቱር ዘምርሮ ሰብ’ውን ውሑድ’ዩ ነይሩ። ድሕሪ ሳልሳይ ወራር ግን፡ ቅድም እቲ ብመጠኑ ከርዳእ ዝኽእል ሰብ፡ ድሒሩ ድማ እተን ፡ንሱ ኣንበሳ ዓሻክሩ ነብሪ ዝብልኦ ዝነበራ ኣደታት ከይተረፋ ከምርርኦ ጀሚረን። ኣደታት ኤርትራ ምስ ኢሰያስ ዝነበረን ርክብ ዝተበትከ ግን ፊኖ ተሳኢኑ ንመብጽሒ ዝኸውን ሕምባሻ ምስ ሰኣና፡ ሽኮር ብኩፖን ክሽየጥ ምስ ጀመረ፡ ልዕሊ ዅሉ ድማ ኣብ ነጻ ዕዳጋ ሓሙሽተ ሚእቲ ክሽየጥ ዝጀመረ ናይ ባርካ መሸላ መንግስቲ ስለ ዝከልከሎ ናብ ሽሕ ምስ ተጸግዐ’ዩ። ኣብቲ እዋን’ቲ በጋጣሚ ኣብ ሓደ ገዛ ምስ ገለ ኣደታት ቡን እናሰተኹ ጕዳይ መሸላ ይለዓልሞ፡ ሓንቲ ስቤት ዘር ዘበለት ኣደ፡ “እቲ ኢሰያ’ንድዩ ነዚ ዅሉ ናይ ባርካ መሸላ ነዞም ሶማል ሂቡዎም ኢሎሞ፡” ምስ በላ፡ እተን ሓንቲ ትቕብል ኣቢለን፡ “ይድርቐሉ’ባ ደኣ ህዝቡ እናጠመየስ መሸላና ንዓዲ ሃገር ክህቦ! ሓደ ሓቦኛ ሰብኣይ’ንድዩ ስኢኑ ሓቁ!” ክብላ ተዛሪበን። እዚ ሓደ ቀሊል ኣብነት ንምቕራብ ዝኣክል’ምበር ኢሳያስ ብሰንኪ እከይ ተግባራቱ ብህዝቢ እናተጸልአን እናተፈንፈነንዩ ዝኸይድ ካብ ዝከይድ ነዊሕ ግዜ ሓሊፉ’ሎ። እዚ ምሉእ ክኸውን ግን ነፍስወከፍ ኤርትራዊ፡ ንኢሳያስን ነቲ ነቲ ስርዓትን ሓገዙ ክነፍጎምይግብኦ። ካብ ህዝቢ ንምንጻሎም ድማ በብዓቕሙ ክቃለስ ኣለዎ።
ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ገዛእ መሬቱ ንመዋእል ሰላም ስኢኑ፡ ብሰንሰ ለታዊ ባዕዳውያን ገዛእቲ ከም ካልኣይ ዜጋ ክሕሰብ ጸኒሑ። ናይ ታሪኽ ኣጋጣሚ ኾይኑ ግን ድሕሪ ናይ ዕስራ ዓመታት ፖለቲካዊ ቃልስን ናይ ሰላሳ ዓመታት ደማዊ ኵናትን ነጻነት ረኺበ ኢሉ እናተጸበየ ኸሎ፡ እቶም “ነጻነት ጥራይ ዘይኮነ ሓርነት’ውን ክነጐናጽፈካ ኢና፡” ኢሎም ዝመሓሉሉ መራሕቲ ኢና በሃልቲ፡ ኣብ ዲቕ ዝበለ ድኽነት፡ ራዕዲ፡ ጭቈና፡ ምጕዳል ፍትሒ ዝሰፈኖ ህይወትን መነባብሮን ከም ዝሽመም ገይሮሞ። እቲ ዝኸፍአ ድማ ኣብ መንጎኡ ሕንፍሽፍሽ ኣእትዮም ብዓመታት ዝተሃንጸ ሓድነቱ ኣብ ዝላሕልሐ ደረጃ ኣብጺሖሞ ኣለዉ። ህዝቢ ኤርትራ፡ ሓንሳብ ዝኣመኖም መራሕቲ፡ ልቢ ኣዕብዮም ንረብሓ ህዝቢ ብቕንዕና ክሰርሑ’ዮም ዝብል እምነት ከም ባህሊ ርዒሙዎ ስለ ዝጸንሐን፡ ዝርካቡ ሓበሬታ ካብ ማዕከናት ዜና መንግስቲ ስለ ዝኾነን ብዛዕባ ጕዳዩ እንታይ ክገብር ከም ዘለዎ ምፍላጥ ኣዝዩ የጸግሞ’ዩ። ደሓር ከኣ ነዛ ክነብር ዝጽግሞ ዘሎ ህዝቢ ዝውድቦ ኣካል ዘይብሉ እንታይ ክገብር ይኽእል? ወዲሰብ ሓደ ነገር ንኽገብር መጀመርያ ክበልዕ ክሰቲ ክኽእል ኣለዎ። ርግጽ’ዩ መብዛሕትኡ ግዜ እቶም ጽቡቕ ዝነብሩ’ዮም ንህዝቢ፡ “ሃየ ተለዓል! ነዚ ጨቋኒ ስርዓት ካብ ሱሩ በንቍስና ንእለዮ!” ኢሎም ዘለዓዕሉዎን ዝውድቡዎን። ከምዚ ክገብሩ ከለዉ ግን ባዕላቶም ምስቲ ህዝቢ ኣብቲ ቃልሲ ፈፈው ክብሉ ኣለዎም።
ካብኡ በለ እቶም ጥሜትን ድኽነትን ኣብ ዘይረኽበና፡ ማእለያ ዘይብለን ሰልፍታት መስሪትና፡ ኣብ ልምሉም ዓራት እናደቀስና፡ ጥዑም እናበላዕናን እናሰተናን ንነብር መራሕቲ ኢና ንብል ሰባት፡ “ኣጆኻ ህዝበይ! ነዚ ፋሺስታዊ ስርዓት’ዚ ኣዕንዎ! ተለዓል!” ብምባል ጐረሮና ክሳብ ዝልሕትት ዓንገረር እንተ በልና፡ ማእለያ ዘይብሉ ጽሑፋትን ጭርሖታትን እንተ ወቀጥና ዝሰምዓና ሰብ ክርከብ ኣይክእልን። መጀመርያ እቲ ንሕና ክንገብሮ ዝግብኣና ነገር ክንፍጽም ኣለና። ኣብ ክንዲ ነንሕድሕድና ምምንጫትን ክንደይ ኵርሲ ኢና ክንሕዝ ብምባል ኣብ ናይ ስልጣን ቍርስ ምጽማድ፡ ኣብ መኣዲ ዘተ ኮፍ ብምባል ሓድነትና ኣደልዲልና ነቲ ኣብ ወጻኢ ዝነብር ህዝቢ ክነሕብሮን ንቓልሲ ድሉው ክንገብሮን ይግብኣና። ቀዳማይ ዕላማና እዚ ኣብ ሃገርና ዘሎ ፋሺስታዊ ስርዓት ምዃኑ ተረዲእና ኵሉ ሓይልና ኣንጻሩ ክነቕንዖ ክንካል ኣለና። ኣብ’ዚ እዋንዚ ኣገዳሲ ኣብ ዘይኮነ ቀንጠ መንጢ ኣቲና ወርቃዊ ናይ ቃልሲ ግዜና ነቃጽል እንተ ዄንና ግን ብጕዳይ ህዝቢ ንጻወት ከም ዘለና ጥራይ’ዩ ዘርኢ። ከምኡ እንተ ኾይኑ ድማ ህዝቢ ቀዲሙና ብምኻድ ንጕዳዩ ባዕሉ ክተሓሓዞ ከም ዝኽእል ምፍላጥ ኣገዳሲ’ዩ። ኣብ ቱኒዝ ይኹን ኣብ ግብጺ፡ የመን ይኹን ሶርያ ወይ ሊብያ ዝተራእየ ህዝባዊ ናዕቢ ድማ ግሁድ መርኣያ ናይዚ’ዩ።
ኣብ መጨረሽታ ክብሎ ዝደሊ እንተልዩ፡ ሃገር ናይ ኵሉ ስለ ዝኾነት ናብ ተብሎ የብላን። መንግስቲ ግን ነባሪ ኣይኮነን። ይትረፍ ብህገድፍ ዝምራሕ ኣብ ዓመጽን ምድንጋርን ዝተመርኰሰ ጠርቋሽ ስርዓት፡ ስርዓት ሃይለስላሴ፡ ደርግ፡ ሕብረት ሶቬት፡ ሳዳም ሑሴን ከይተረፈ ነበረያ ነበረ ኮይኖም ኣለዉ። ኤርትራውያን ሕማቕ ዕድልና ኮይኑ እቲ ናትና ዝበልናዮ ፈላሚ መንግስቲ ንጸይቅን ንጭቈናን ካብ ተዓጥቀ፡ እቲ ኣብ መንጎ መንግስትን ሃገርን ዘሎ ፍልልይ ተረዲእና፡ ኣብ ክንዲ ኣብ ነንሕድሕድና ምምንጫትን ብውልቃዊ ጥቕሚ ተደሪኽና ናይዚ ሕጊ ዘይፈልጥ ጨፍላቒ፡ ስርዓት መጋበርያን መናውሒ ስልጣንን ንኸውን፡ ጠንቂ ናይቲ ዅሉ ኣብ ሃገርና ዘሎ ሕሰምን መከራን ናይ ህዝብና ዝኾነ ጨቋኒ ስርዓት ክነወግድ እጅገና ክንስብስብ ይግብኣና።


c: text/html

text:
ሕርይቲ ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኢትዮዽያ ኣብ ዘተኣማምን ኩነታት ከምትርከብ ኣብ መስመር ተኸላኻሊ‘ታ ጋንታ ብቀዋምነት ዝስለፍ ኣይናለም ሃይለ ገሊፁ።
ንሱ ካብ‘ቲ ፅባሕ እታ ጋንታ ወሳናይ ግጥም ተካይደሉ ከተማ ካላባር ኮይኑ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃቦ ቃለ-መሕትት ብዘይካ ደጉ ደበበ ኩሎም ኣባላት እታ ጋንታ ኣብ ጥዑይ ኩነታት ኣለና።ፅባሕ ንዝካየድ ግጥም ድማ ብልዑል ሃንቀውታ ንፅበ ኣለና ኢሉ።
ብዛዕባ ዝፅበይዎ ውፅኢት ተሓቲቱ፣ነገር ኩዕሶ ኮይኑ ሰለስተ ኣማራፂታት ኣሎ ምስ በለ ብወገኑ ግና ጋንታ ኢትዮዽያ ክልተ ንባዶ ክትስዕር‘ያ ኢሉ።
ክልቲኤን ጋንታታት ብናይ ዋሽንግተን ዲሲ ኣቆፃፅራ ሰዓት 9:40 ናይ ንጉሆ፣ብናይ ኢትዮዽያ ሰዓት ድማ 10:40 ኣጋምሸት‘ዩ ክካየድ።ጋንታ ኢትዮዽያ ናብ ብራዚል ክትሓልፍ ብክልተ ሸቶታት ብልጫ ክትዕወት ኣለዋ።ክልተ ንሓደ እንተስዒራ ድማ ናብ ተወሳኺ ሰላሳ ደቃይቅ፣ካብኡ ሓሉፎም ብፍፁም ቅላዕ መቅፃዕቲ ትሓልፍ ጋንታ ክንፀር ኣለዎ።
ኣዳምጹ

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ብዕለት 9 ሰነ ኣብ ናሸናል ፖስት (National Post) ዝተባህለ ጋዜጣ ካናዳ - ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ (ELF) ናይ ግብረ ሽበራ ምንቅስቃስ ከምዝነበረ ዘስምዕ ጽሑፍ ወጺኡ ከምዝነበረ ይዝከር።
ብምቅጻል ኣባል ናይቲ ውድብ ብምንባራ ጥራይ ንሓንቲ ኤርትራዊት ኣደ ናይ መንበሪ ፍቃድ ብመንግስቲ ከምዝተኸልከለት ውን ይግለጽ። ድሕሪ ቁሩብ እዋን’ውን ቆንስል ካናዳ ኣብ ኬንያ ንሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣባል ህ.ግ.ሓ.ኤ (1979-1991) ብምንባሩ ናብ ካናዳ ናይ መእተዊ ፍቓድ (Visa) ከልኪልዎ።
ካናዳ ኣብ ልዕሊ ሰውራ ኤርትራ ዘለዋ መርገጺ ብምቅዋም ብዙሓት ኤርትራውያን ውልቀ-ሰባት ዝተፈላለያ ማሕበራትን ብፍላይ ዓዋተ።ኮም (awate.com) ጽሑፋት ኣወጺኦም ከምዝነበሩ’ውን ይዝከር።
ሓንቲ ካብኣተን “ኤርትራዊ ማሕበረ-ሰብ ኦታዋን ከባቢኣን” ዝተባህለት ኮሙኒቲ ከምዝነበረትን ነቲ ጉዳይ ኣብ መዓልቦ ከተብጽሖ ምዃናን ንዕኡ ትከታተል ኣርባዕተ ዝኣባላታ ፍልይቲ ናይ ስራሕ ኮሚተ ከምዝመዘዘት ኣብቲ ብ ዕለት 22 መስከረም 2008 ዝወጸ ጽሑፍ ሓቢራ ከምዝነበረት ይፍለጥ። እታ ኮሚተ ኣብ ዝገበረቶ ዘይሕለል ጻዕሪ እቲ ጉዳይ ናብ ቀዳማይ ሚኒስተር ካናዳ ኣቅሪባቶ።
ቅዳሕ’ውን ንዝተፈላለዩ ኣካላት መንግስቲ ካናዳን ሽዑ ኣምባሳደር ኤርትራ ዝነበረ ሰዲዳ። መልሲ’ውን ተዋሂብዋ። እቲ ዝመጸ መልሲ ኣብ ግዚኡ ንህዝቢ ክሕበር እኳ እንተነበሮ መራሕቲ እቲ ኮሚኒቲ ግን ነቲ ዝመጸ መልሲ ሓቢኦም ንህዝቢ ክሕብሩ ፍቃደኛታት ኣይኮኑን።
ክልተ ኣባላት ናይታ ኮሚተ ነቲ ዝተገብረ ናይ ምዕባጥ ስጉምቲ ብምቅዋም ህዝቢ ብዛዕባ ጉዳዩ ምሉእ ሐበሬታ ናይ ምርካብ መሰል ኣለዎ ዝብል ጽኑዕ እምነት ስለዘለና ናይቲ ዝተዋህበ መልሲ ቕዳሕ ካብ ዝምልከቶም ኣካላት መንግስቲ ካናዳ ረኺብና ንህዝቢ ክንዝርግሖ ወሲና። ትሕዝቶ ናይቲ መልሲ እነሆ።
ኣባላት ኮሚተ (Task Force)
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it


text:
መንእሰያት ኤርትራ ኣይተዓደሉን። ጽቡቕ ዕድል ከይጠዓሙሉ ተወዲኡ። ናጽነት ብምርካብ ክርህዎምን ክጥዕሞምን ዝሓሰቡዎ፡ ኣብ ፈቐዶ ናይ ስደተኛታት መዓስከራትን፡ ኣብ ዘይምቹእ ካልእ ቦታታትን ደሴታትን ሃገራትን ኮይኖም ይሳቐዩ ኣለዉ።
እቶም ኣምላኽ ዝሃቦም ከኣ፡ ዕቝባ ረኺቦም ጽቡቕ ናብራ ይነብሩ ኣለዉ። ግንከ፡ እቲ ጥዑም ናብራስ ኣብ ሃገሮም ዘይከውን ነበረ። ንምንታይ ኪስደዱ ተመሪጹ?
ኤርትራ ምስቲ ነዊሕ ገማግም ባሕራን፡ ወደባታን፡ ማዕድናታን፡ ጻዕረኛ ህዝባን ጥዑም ኣየራን፡ ህዝባ ከተግዕዝ መኣስ ደኣ መድለያ ነይሩ። ኣብ ክንዳኡስ በቶም ስራሕ ዝደልዩ ወጻእተኛታትን ናይ ጐረባብቲ ሃገር ስደተኛታትን ኣውፈርትን ከተዕለቕልቕ ኢዩ ነይሩዋ። ኣይኮነላን ግን። ኣይተዓደለትን።
ሓድሓደ ግዜ የተሓሳስባካ ኢዩ። ኤርትራ ናጻ ምስ ወጸት’ስ ኩሉ ሰብ ጠጠንጢኑዋ ኪኸይድ? ከምዚ ዝበለ ነገር ኣብ ዓለም ተራእዩን ተሰሚዑን ኣይፈልጥን። ጸላኢ ምስ መጸ ኢኻ እትስደድ ወይ እትሽፍት። ጸላኢ ግን ኣይመጸናን። እኳ ደኣ ህዝቢ ነቲ ናጽነት ዘምጸአ ኣካል ንሰሙናት ሳዕሲዑሉን ደሪፉሉን፡ ንኣዋርሕ ሰጊዱሉ፡ ንዓመታት ከኣ ኣሚኑዎ። እቶም ለባማት ግን፡ ጌና ነገር ከይተበላሸወ ከሎ ኢዮም ሃገር ጠንጢኖም ዝኸዱ። ካባታቶም ከኣ ኣባላት ናይቲ መውጽእ ሓራ ይርከቡዎም። ለካስ ይፈልጡ ጸኒሖም! ጽንሑንዶ ከብክዩኹም’ዮም ይብሉና ነይሮም። ግን ኣይሰማዕናዮምን።
ብባህሊ ሃገርና፡ ሓደ ደጊያት ወይ ራእሲ ወይ ንጉስ ሕጊ ከጕድል ከሎ፡ እቲ ህዝቢ ይሽፍት ነይሩ ይብሃል። ነቲ መግዛእቲ ምጽዋር ምስ ሰኣነ፡ ምንሽሩ ተሓንጊጡ ኣብ ጎቦታትትን ኣኽራናትን ይሕባእ። ሕጂ ደኣ እንታይ ዓይነት ራእሲ ወይ ንጉስ ይገዝእ ስለ ዘሎ እዩ ኩሉ ሰብ ንኤውሮጳን ንኣመሪካን ዝሽፍት ዘሎ?
እቲ ትሕዝቶ ደኣ’ዩ ተለዊጡ ዘሎ’ምበር፡ እቲ ኣገባብ ወይ ባህርያትሲ ከምቲ ናይ ቀደም ኢዩ ዘሎ። ቀደም ሸፊቱ ናብ ትግራይ ከይዱ፡ ናብ ጎንደር ከይዱ ይብሃል ነይሩ። ሕጂ ድማ ሰብ ብዘመናዊ መገዲ ሸፊቱ ኣብ ኩሉ ሃገራት ዓለም ዕቝባ ይሓትት ኣሎ። ስለምንታይ ሸፊቱ? መልሱ ቀሊል ኢዩ፣ ራእሲ ህግደፍ ፍትሒ ስለ ዘጕደለ። ታሪኽ ከም ዚደጋገም ክንርስዕ ኣይግባእን።
ዝኾነ ኾይኑ ናብቲ ኣርእስተይ ክኣቱ፣ ንሱ ድማ ናይ መንእሰያትና ጉዳይ ኢዩ። ንሕና ሕጂ ኣብ ኣከባቢ ስሳ ዕድመ ዘሎና፡ ኣብ ሓምሳታት መንቀሳቐሲ ወረቐት፡ ኣይዲ ካርድ፡ ሪጋ ባኒ፡ ሪጋ ክራይ ገዛ፡ ሪጋ እንዳ ስጋ፡ ቀበሌ፡ ‘ኣታ’ እናበልካ ሰብ ምዝላፍ፡ ፋሉል ዝምድናን ብቓል-ኪዳን ምጽዋትን፡ ኣቕሽሽቲ ምእሳርን፡ ብሑቕ ምምንጣልን ከይረኣና ኢና ንእስነትና ኣሕሊፍናዮ።
ይኹንምበር፡ ዘራጊ ኸሎ ጽሩይ ማይ ስለ ዘይስተ፡ ጸላኢ ብዝፈጠሮ ህውከት፡ ኩነታት እናተለወጠ መጺኡ። ድሕሪ ምፍራስ ፈደረሽን ህዝቢ ሃገሩ ገዲፉ ኪስደድ ጀሚሩ። ምንቅስቓሳት ሓርነት ተጀሚሩ። መንእሰይ ተሰሊፉ። ብፍላይ ምስ ምምጻእ ደርጊ መንእሰይ ከበሳ ብምሉኡ ኢዩ ናብ ገድሊ ተጸምቢሩ። ብዓቢ መስዋእትነት ድማ ናጽነት ኣምጺኡ።
ይኹንምበር፡ መንእሰይ ኤርትራ ኣብ ሜዳ ዓቕሊ ጽበት ኣይነበሮን። ሕጉስን በዓል ተስፋን ኢዩ ነይሩ። ርእሱ ኣቕኒዑ ይኸይድ ነይሩ። ካብ ጸላኢ እንተ ዘይኮይኑ ካብ ሓለፍቱን ኣሕሉቕቱን ይጥንቀቕ ኣይነበረን። ከምዚ ኪብሃል ከሎ ርህዩዎ ነይሩ ማለት ኣይኮነን። ክሳዕ ዝከኣሎ ተሳቒዩ ኢዩ። ግን እንተ ተሳቐየ’ውን እቲ ስቓዩ ትርጉም ስለ ዝነበሮ፡ ንኹሉ ተጻዊሩ ናጽነትን ራህዋን ኣምጺኡ። እቲ ስቓዩ፡ ንዓወት ዘቀላጥፍ ስቓይ ኢዩ ነይሩ።
እዚ ናይ ሕጂ ስቓይ ኢዩ ገሪሙና ዘሎ። ኣብዚ እዋንዚ እቲ ስቓይ ዝያዳ ዘሕምም ኮይኑ ዘሎኮ፡ ኣብ ግዜ ናጽነት ብምዃኑ ኢዩ። ኣብ ኲናት ኣቲኻ ኩሉ ዝደለኻዮ ክትረክብ ኢልካ ምሕሳብ ኣይከኣልን። ሰላም ምስ ኮነ ግን ብዙሕ ኢኻ እትጽበ። እናተጸበኻ ከሎኻ ግን፡ ሕንቁቓት ክትበሃል ከሎኻ፡ እንታይ ይስመዓካ።
ኣብ ዓድኻ ዘይሓንቀቕካ ደኣ ኣበይ ኬድካ ክትሕንቅቕ። መታን ክንሕንቅቕዶ ከይኮነ ኣማኢት ኣሸሓት ህይወቶም ዝሰውኡልና። መታን ህዝቢ ኪርህዎዶ ከይኮነ ብዙሓት ጀጋኑ ክቡር ህይወቶም ዝሰውኡ። ብግዜ ናጽነት ዘይሓንቀቕካ ደኣ መኣስ ክትሕንቅቕ። ካብ ኩሉ ዘገርም ግን፡ እቲ ምሕንቃቕ ዚብሃል ዘሎ፡ ባኒ ወይ ሽኮር ስለ ዝሓተትካ እኮዩ። ባስተ ወይ ሻምፓኝ ወይ ድማ ጸብሒ ደርሆ እንተ ትሓትት ደኣ እንታይ ምተባህለ ነይሩ። ግን ከኣ ኤርትራዊ ከምኡ ኣይሓትትን ኢዩ። ብንእሽቶ ተሓጒሱ ኪነብር ይኽእል ኢዩ። ጥራይ ስራሕ ፍጠረሉ። ሰላም ከኣ ሃቦ። ክብረቱ ድማ ኣይተጕድለሉ።
ሎሚ ኣብ ወጻኢ ዚርከቡ መብዛሕትኦም ኤርትራውያን፡ ሳላ ጻዕሮምን ስነ-ስርዓቶምን ጽቡቕ ናብራ ይነብሩ ኣለዉ። ግን ነቶም ዚሳቐዩ ዘለዉ ኣሕዋቶምን ኣሓቶምን ይዝክሩዎም ዲዮም? ኣብ ምቾት ዘለዎ ሃገር፡ ድላይካ እትዛረበሉ፡ ድላይካ እትጽሕፈሉ፡ ደቅኻ ብሰላም ዚመሃሩሉ፡ ህይወቶም ዚሕለዉሉ፡ ካብ ኩሉ ሕማሞም ዚፈወሱሉ፡ ትምህርቶም ወዲኦም ስራሕ ዚረኽቡሉ፡ ናብ መዓስከራት ዘይከዱሉ፡ ከምዚ ግበሩ ከምዚ ፍጠሩ ዘይብሃሉሉ….. ኣብ ከምዚ ኩነታት’ዚ እናሃለኻ፡ እቶም ኣብ ፈቐዶ ምድረበዳን ባሕርን ዝጠፍኡን፡ ኣብ ቤትማእሰርቲ ዚማስኑን፡ ኣብ ኮንተይነራት ዚሓቁን ዘለዉ ኣይረኣዩኻን ዲዮም? በዚ ዓይንኻኸ ኣይሓልፉን ዲዮም?
ምናልባት ኣነ ከምዚ ኢለ ክሓትት ከለኹ፡ እታ መጀመርታ ንመብዛሕትኡ መንእሰይ ኤርትራ እትመጾ ሓሳባዊ ግብረመልሲ፡ ክላ እዚ ዓጋመ ኪኸውን ኣለዎ፡ እትብል ኢያ። ኣይጠፍኣትንን። ኩሉ ሓቂ ዚዛረብ ኤርትራዊ፡ ወይ ዓጋመ ኢዩ ወይ ወያነ ኢዩ። ኩሉ ዘረባ ዝጠፍኦ መንእሰይ ናብኣ ኢዩ ዚጐዪ። ትምክሕቲ ደርብዩና። ትምክሕቲ ንድሕሪት ኣትሪፉና።
ኣነ ዓጋመ ወይ ትግራዋይ እንተ ዝኸውን ክንደይ ደስ ምበለኒ። ከመይሲ ኣይምተሰደድኩን ነይረ። ኣብ ዓደይ ኮፍ ኢሉ ምስ ደቀይን ደቂደቀይን እጻወት ምሃለኹ ነይረ። ኣበይሞ ክረኽቦ። ግን ኣብ እግረ መገደይ ንገለ የውሃት መንእሰኣይት ክብሎ ዝደሊ ኣሎ። ዓጋመ ሽም ኣውራጃ ወይ ወረዳ ኢዩ። ትግራዋይ ከኣ ባዕልኻ ክትከውን ትኽእል ኢኻ። ኩሉ ትግርኛ እናተዛረበ ኣፉ ዝኸፈተ ሰብ ብብሄር ደረጃ ትግራዋይ ኢዩ። ሃገሩ ኤርትራ ክትከውን ትኽእል። ግን ብናይ ዓሌት ኣምር እንተ ርኢናዮ፡ ትግራዋይ ኢዩ። ትግርኚ ወይ ትግርኛ ዚብሃል ብሄር የለን። ህግደፍ ዝፈጠሩዎ ኢዩ።
ንኣብነት፡ ደቂ ጀርመንን ደቂ ኣውስትርያን ንውሰድ። ብወግዓውን ፖለቲካውን መገዲ እቲኦም ጀርመናውያን እቲኦም ከኣ ኣውስትርያውያን ኢዮም ዚብሃሉ። ጀርመንን ኣውስትርያን ግን በባንዴራአን ዘለወን ሃገራት ኢየን። ይኹንምበር፡ ኣውስትራውያን ብብሄር መዳይ ሕዋስ ዘይብሎም ጀርመናውያን ኢዮም። እቲ ቀንዲ ተሓላቕን መርኣያ ዕቤት ጀርመንን ዝነበረ ሂትለር፡ ወዲ ኣውስትርያ ኢዩ። ግን መን ነይሩ ካብኡ ዚጸሪ ጀርመን።
ብዛዕባ ስቓይ መንእሰያት ኤርትራ ክሓስብ ከለኹ፡ ሓድሓደ ጦባላሕ ዚብለኒ ፍጻመታ ኣሎ። ካብ ውቅያኖስ ጭልፋ ኢዩ፡ ግን ብሓድሓደ ምኽንያት ኣብ ኣእምሮይ ተቐሪጹ። ምኽንያት መጽሓፍየይ፡ ነቶም ኣብ ወጻኢ ኣብ ምቾት ዚነብሩ ዘለዉ መንእሰያት፡ ሕልናኦም ንምቕስቓስ ኢዩ። ከማታቶም ዕድል ዘይረኸቡ ኣሕዋቶምን ኣሓቶምን ወትሩ ኪዝክሩዎም ይግባእ። መንቀሊ ናይቲ ስቓይ ድማ መን ምዃኑ ኪግንዘቡ እዋኑ ኢዩ። ዘይፈልጡዎ ኮይኖም ኣይኮነን። ግን ደጋጊምካ ምዝኽኻር ዘድሊ ኮይኑ ይስመዓኒ። ገሊኡ ኣብ መጻሕፍቲ ዘንበብኩዎ፡ ገሊኡ ዝሰማዕኩዎኢዩ።
ኤርትራውያን መንእሰያት ኢዮም። ሓንቲ ጓልን ክልተ ኣወዳትን። ነቲ ናጽነት ተጐልቢቡ ዝመጾም ስቓይ ምጽዋር ስለ ዝሰኣኑዎ፡ ናብ ሱዳን ኪሰግሩ መዲቦም። ዕላማኦም ኣብ ኣመሪካ ወይ ኤውሮጳ ኪበጽሑሞ ኪርህዎም፡ ኪሓልፈሎም፡ ነዛ ሓጻር ህይወቶም ትርጉም ንኺረኽቡላን ኢዩ። እቶም ኣብ ኣስመራ ዝገደፉዎም ብጾቶም፡ ገሊኦም ብኤድስ ገሊኦም ብናይ ኣእምሮ ጭንቀት ተጠቒዖም ኢዮም። ኣይብልዑ ኣይስተዩ ኮይኖም።
ካብ ተሰነይ ናብ ውሽጢ ሱዳን ኪኣትዉ ኸለዉ፡ እቲ ዝመርሖም ዝነበረ መንእሰይ፡ ናይቲ ቦታ ሰብ ኢዩ። ጕዕዞ ብለይቲ ኢዩ። ወትሃደራት ሱዳን እንተ ረኺቦምኻ፡ ናብ መንግስቲ ኤርትራ ከስተልሙኻ ይኽእሉ። ህግደፍ ድማ ከም ኣመሉ ተቐቢሉ ከም ናይ ማኪና መለዋወጢ ኣብ ኮንተይነራት ይኽዝነካ።
ኣብቲ ጕዕዞ፡ ሓደ ካብቶም ኣወዳት (ሰሙ ዳዊት ንበሎ)፡ ብራዕዲ ዚኣክል ደጋጊሙ ሽጋራ እናወለዐ የትክኽ። ናይ ሽጋራ ጓህሪ ብለይቲ ካብ ርሑቕ ስለ ዚረአ ኣዚዩ ሓደገኛ ኢዩ። እቲ መራሒ ንዳዊት ደጋጊሙ የጠንቅቖ፡ ዳዊት ግን እንተ ዘየትከኸ ኣካላቱ ስለ ዘንቀጥቅጥ፡ ምትካኹ ይቕጽል። ደሓር ግን መጠንቀቕታ ምስ በዝሖ፡ “እሞ ንስኻትኩም ኪዱ፡ ኣነ ግን ኣብዚኣ ኾይነ ሽጋራይ ክስቲ እየ” ይብሎም። ገዲፎምዎ ድማ ይኸዱ። ግን እታ ጓል ትፈትዎ ስለ ዝነበረት፡ ነቲ መራሒ ንድሕሪት ተመሊሱ ኪደልዮ ትልምኖ። ንድሕሪት ተመሊሶም እንተ ረኣዩ ግን፡ ኣይነበረን። ኣብቲ ቦታ ድምጺ ዚንቅዉን ዚስሕቁን ኣዛብእ ነቲ ሃዋህው ዓብሊሉዎ ኢዩ ነይሩ። ዳዊት ናብ ኣመሪካ ኪኣቱ ዝሓሰበ ቀለብ ኣዛብእ ሱዳን ኮይኑ።
ገነት (ናይ ሓቂ ስም ኣይኮነን) ካብ ኤርትራ ምውጻእ እንተ ዘይኮይኑ ናብራ የለን ብማለት ብትግራይ ገይራ ክትሰግር ትምድብ። ኣብዚ ኸኣ እቲ ኣብ ገጠር ዚቕመጥ ሓወቦኣ ይተሓባበራ። ይኹንምበር፡ ኣብ መገዲ እናተጓዕዙ ኸለዉ፡ እቲ ሓወቦኣ፡ ገነት ኣብ ቦርሳኣ ገንዘብ ከም ዘለዋ ይፈልጥ። ብዱላ ገይሩ ኣብ ክሳዳ ይሃርማ። ትወድቕ። ቈራሪጹ ይቐብራ። ድሕሪ ገለ ሳምንቲ ጓሶት ነቲ ሬሳ ይረኽቡዎ። ሓወቦ ይተሓዝ። ኣቦ ገነት ብጓሂ ይዅምተር። ንሓዉ ድማ፡ ” ከሓዲ ከም ይሁዳ” ይብሎ። ኣደ ገነት ግን ምእባድ ትኣቢ። ገነት ናብ ሓፍታ ናብ ኣመሪካ ኢያ ትኸይድ ነይራ። ክሓልፈላ።
ኣብ ደቀምሓረ ኢዩ። ክለተ ፍቕረኛታት ሳዋ ኢዮም። ክልቲኦም ኤይድስ ከም ዘለዎም ተነጊሩዎም። ኣብታ ንእሽቶ ክፍሊቤቶም ኮይኖም፡ ቦምባኦም ፈንጂሮም ብሓደ ይሞቱ። መብዛሕትኦም መንእሰያት ኤርትራ፡ ኩሉ ሞት ኢዩ ኢሎም ግዲ ኾይኖም፡ ካብ ኤድስ ኣይጥንቀቑን ኢዮም። ነዚ ኹሉ ተጸዋዒ ግን እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ መንግስቲ ኢዩ።
ክንደይ ኢልካ እሞ ኪጽብጸብ። ኣብ ምድረበዳ ናይ ጽዕነት ማኪና ተገልቢጣቶም ዘልዕሎም ስኢኖም ኣዛብእ ዝበልዑዎም። ኣብ መዓስከራት ሊብያ ከም ኣኽላባት ባኒ ዝተደርበየሎም። ኣብ ባሕሪ ብጽምእን ጥምየትን ዝሞቱ። ኣብ ኮንተይነራት ዝለመሱ። ኣብ ዒራዒሮ ዝሓቐቑ። ዶብ ክሰግሩ ዝተቐትሉ። ኣብ ኤውሮጳ ኣትዮም ምቕባል ስለ ዝኣበዩዎም ካብ ባላሶ ዝጸደፉ። ነዚኣቶም ረሲዕካዶ ምስ ህግደፍ ትስዕስዕ። ነዚኣቶም ጠሊምካዶ ንሕናን መንግስትናን ሓደ ኢና ትብል። ነዚኣቶም ኣቃሊልካዶ ሃደምቲ ከዳዓት ትብል።
ግን ኩሉ ከምቲ ዘለዎ ኾይኑ ኣይቅጽልን ኢዩ። ኩሉ መዓልቱ ሓሊዉ ኪመጽእ ኢዩ። ክፉእ ዘመን ንኹሉ ከረኻኽበሉ ኢዩ። እዞም ሕጂ ኣብ ኤውሮጳን ኣመሪካን ጥዒሙና እንነብር ዘሎና፡ ሃገርና እንናፍቐሉ ግዜ ኪመጽእ ኢዩ። ነታ ዝኸሓድናያ ሃገር፡ ተመሊስና ተቐበልና ክንብላ ኢና።
እቶም ሽማግለታት እኳ ብድሕሪ ሕጂ እንምድቦ ነገር የብልናን። መንእሰያት ኤርትራ ግን ሕልናኦምን ታሪኽን ከይፈርዶም ካብ ሕጂ ናብ ልቦም ኪምለሱ ይግባእ።
መንግስቲ ሓላፊ ኢዩ። ሕልናን እቲ ንኣኣ ዝፈጠረ ኣምላኽን ግን ነባሪ ኢዩ።


text:
ብቐዳምነት እዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ነቶም ንግፍዐኛ ጕጅለ ህግደፍ ትቃወሙ ተቓለስቲ ኣሕዋት ምስጢር ስለ ዘይኮነ፡ ነቶም መሳኪን ደድሕር’ቲ ዝተፈንፈነ ስርዓት ኰለል ዝብሉ ዘለዉ ንመነቓቕሒ ተባሂሉ ከም ዝተጻሕፈ ክትግንዘቡለይ እፈቱ።ኣብ ታሪኽ ንድሕሪት ምልስ ምስ እንብል፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሓምሳታት ከይተረፈ ደሞክራሲ ፈሊጡስ ኣብ ሃገራዊ ባይቶኡ ብስልጡን መንገዲ ይካታዕን ሃገር ይመርሕን ነይሩ’ዩ። ሽዑ ኣብ መላእ ኣፍሪቃ፡ ማሕበር ሰራሕተኛታት ዝብሃል ነገር ተሰሚዑን ተራእዩን ኣይፈልጥን ነይሩ። ኣብ ኤርትራ ግን ብበዓል ኣቶ ወልደኣብ ወልደማርያም ዝምራሕ ሓያልን ምዕቡልን ማሕበር ሰራሕተኛታትን ሰልፍታትን፡ ከምኡ’ውን ናጻ ጋዜጣታት ነይረን። ሕጂ ድሕሪ ኣስታት ሰብዓ ዓመት ግን ኣብ ኤርትራ እዚ ዅሉ ነበረያ ነበረ ኮይኑ ኣሎ። በንጻሩ ኢሳያስ ሓደ መደናገሪ ስለዝኾነ፡ ነቲ ናቱ ኣሉታዊ መዳይ ከይጸብጸበ ነቲ ኣብ ግምት ዘይኣቱ እወታዊ ዝብሎ ነገራት ጥራይ ብምጥቃስ፡ ንህዝቢ ዘታልል ስእሊ ክህብ ይፍትን። ከም ሳዕቤን ድማ ድሕር’ቲ ኢሳያስ ኵሉ ግዜ ሃተፍ ዝብለሉ ወፍሪ ዋርሳይ ይከኣሎ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብስእነት ሃለኽቲ ነገራት ነገራት ክሳቐን፡ ካልእ ይትረፍ ነዚ ኣብ ኣፍደገ ገዛ ዝበቍል በርበረን ነፍስወከፍ ገዛ ዘፍርዮ ዝነበረ እንቋቕሖን፡ ካብተን ካብ ኤርትራ ዝሽምታ ዝነበራ በዓል የመን ብኮንትሮባንድ ከእቱ ተገዲዱ ኣሎ። ኢሳያስ ግን ሽወደናዊ ጋዜጠኛ ብዛዕባ ኣብ ቍጠባ ዘሎ ጸገም ምስ ሓተቶ፡ “ኤርትራ ካብ ሽወደን ትምዕብል፡” ክብል ከም ዝመለሰሉ ኣብታ ናይ መደበር ሓሶት ዝኾነት ቲቪኤረ ሰሚዕና። እዚ’ኳ ናይ ባህ ኣይበሎ ክኸውን ይኽእል፡ ግን ከኣ እቲ ምድንጋር ኣመሉ ስለዝኾነ፡ ነቲ ናይ ዓለም መምዘኒ ቍጠባዊ ምዕባለ ነጺጉ ናቱ ባዕላዊ መዕቀኒ ስለ ዝጥቀም’ውን ክኸውን ይኽእል።
ኢሳያስ ኣብ ገለ ገለ እዋን ነቲ ብተደጋጋሚ ዝተሓተተሉ ጕዳይ ስግረዶብ ብጋዜጣኛታት ተሓቲቱ ክምልስ ከሎ፡ “ሃዳምነት የሎን። ሃገሩ ዝጸልእ ኤርትራዊ ስለ ዘየሎ መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ዝኸዱ ከይዶም ሃገሮም ኣይርስዑን’ዮም፡” ክብል ጸኒሑ ኣብ ካልእ ኣጋጣሚ ኣብ ሳዋ ብህዝቢ ምስ ተሓተተ፡ “እዞም ዝሃድሙ ዘለዉ ሓተላ ሕብረተሰብ ስለ ዝኾኑ እንተ ጠፍኡልና’ውን ኣየጕህን’ዩ፡” ክብል መዲሩ። ኣብ ካልእ እዋን እቲ ኣርእስቲ ምስ ተላዕለ፡ “ኣሽሓት ዶላር ሂብካ ናብ ደገ ምኻድ ስደት ስለ ዘይብሃል ንዙረት ከም ዝኸዱ’ዩ ዝርድኣኒ፡” ኢሉ። ንራብዓይ ግዜ ድማ “እዚ ብኣመሪካ ዝምወል ናይ ሲኣይኤ ሽርሒ’ዩ፡ ምኽንያቱ እቶም ነዚ ስራሕ ዝሰርሑ ሰባት ብኸመይ ይምወሉ ኣዕሪና ንፈልጥ ኢና። ዝኾነ ሰብ ድማ ካብ ሃገር ከይውጽእ ክልኩል ኣይኮነን፡” ክብል ኣብ ነንሓድሓዱ ዝጋጮ መልስታት ክህብ ተሰሚዑ። ኢሳያስ ብዙሕ ግዜ ስለ ዝሕሱ መዓስ እንታይ ኢሉ ኣይዝክሮን’ዩ። ስለዝኾነ፡ ዝጋጮ ሓሶታት ክህብ ይስማዕ። እዚ ድማ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ይኹን ኣብ ልዕሊ ማሕበረሰብ ዓለም ርኡይ ንዕቀት ከም ዘለዎ ዘርኢ ኣብነት’ዩ። እቲ ዘገርም ቀዳማይ ሓሳዊ ናይ ዓለም ባዕሉ ክነሱ ንተቓወምቲ ይኹን ንጋዜጠኛታት ሓሰውቲ ምባሉ እዩ። እዚ ግን ሓደ ለውጢ ምዃኑ ክንግንዘብ ኣለና። ስለምንታይ እንተ ተባህለ፡ ቅድሚ ሕጂ ተቓወምቲ ዝብሃሉ የብልናን እዩ ዝብል ነይሩ። ሕጂ ሓሰወቲ ክብል ጀሚሩ ኣሎ፡ ጽንሕ ኢሉ ድማ ውሑዳት ትሕተሃገራውያን ክብል’ዩ። ኣብ መጨረሽታ ድማ ኣሕዋትና ተቓለስቲ ክብል ክግደድ’ዩ። እዚ ዘይተርፍ ናይ ታሪኽ ግድነት’ዩ። ምኽንያቱ፡ ኣብ ዓለም ዝኾነ ኣንጻር ህዝቢ ዝዓጠቐ ጨቋኒ ጕጅለ ወይ ውልቀመላኺ እንተ ገደደ ግዜ ይነውሕ’ምበር ካብ ስልጣን ክእለ ግድን’ዩ። ኢሳያስ ነዛ ሓቂዚኣ’ውን ይፈልጣ’ዩ ምኽንያቱ ባዕሉ ይሰብከላ ነይሩ’ዩ። ንዓኣ ስለ ዝፈልጥ’ዩ ድማ መምስ ሰኸረ ንህዝቢ ኤርትራ፡ “ምስዚ ከዳዕ ህዝቢ ክንርአአ ኢና” እናበለ ዝፍክረሉ።
እቲ ዝገደደ ድማ ምስ ጅቡቲ ዓለም ዝፈልጦ ወሊዑ ከብቅዕ፡ “ኵናት ኣይነበረን፡ ሲእይኤ ዝፈነዎ ሓሶት’ዩ፡” ድሕሪ ምባል፡ ሕቡራት መንግስታት ደጋጊሞም ካብ መሬት ጅቡቲ ክወጽእ ተማሕጺኖሞ እምቢ ኢሉ ድህሪ ምጽናሕ፡ ኣብ መጨረሽታ እገዳ ስለ ዝፈርሐ ንመንግስቲ ቀጠር፡ “በጃኻትኩም ዕረቑኒ፡” ብምባል ካብ መሬት ጅቡቲ ክወጽእ ተረዳዲኡ። ነቶም ኣሲሩዎም ዝነበረ እንግሊዛውያን፡ “ኣፈትሖም፡ ምስ ቈንስል ኣየራኽቦም፡” ኢሉ ዕጭ ሓንፊፉ ከም ዘይነበረ፡ መንግስቲ እንግሊዝ ነቲ ሃዳሚ ወዲ ገራህቱ መንቅስቃሱ ምስ ሓረሞ “ጠፋእኩ!” ብምባል ሰብ ከይፈለጠ ብመንገዲ ቀጠር ብዘይ ሓደ ቅድመ ኵነት ክፈትሖም ተገዲዱ። ኣቱም ሰባት! ካብዚ ዝከፍእ ውርደት ኣሎዶ!? ከምዚ ዝገብር ሓደ እንስሳዊ ጠባይ ዘለዎ ከብ ጌጋኡ ዘይመሃር ሰብ ጥራይ’ዩ። ኣነ ዘሕዝነኒ ኤርትራዊ ተባሂሉ ምጽውዑ እዩ! ምኽንያቱ ካብዚ ዝኸፍእ ውርደት የሎን። ናይ ኢሳያስ ነገር ብከቦሮ ኣብያስ ብሕምብጢጥ’ዩ።
ኣብ መጨረሽታ ኢሳያስ ንዓበይቲ ዓዲ ከበሬታ ከም ዘይብሉ ንምግንዛብ ዘመልክት ኣጋጣሚ ብምጥቃስ ጽሑፈይ ክዛዝም። ኣብ 1997 ንመጨረሽታ ግዜ ብህዝቢ ክሕተት ኣብ ኣዳራሽ ምምሕዳር ከተማ ኣስመራ ዓበይቲ ዓዲ፡ ኣኪቡ ሕቶታት ክምልስ ኣብ ዝተቐረበሉ ግዜ እንታይ ኢሉ ከም ዝመለሰ ንተዓዘብ። እቶም ክቡራት ወለዲ፡ “ፍሉይ ቤትፍርዲ ዝህቦም ብይናት ንህዝቢ ክግለጹ’ዮም ተባሂሉ ነይሩ፡ ስለምንታይ ከምቲ ዝተባህለ ዘይቀጸለ?” ኢሎም ምስ ሓተቱዎ፡ “መቀባበልቲ ወረ፡ መታን ቡን እናደግደግኩም ምሕማይ ክጥዕመኩም ዲኹም? እንሃለ እከለ እቲ ከምዚ ዘጠፋፍአ እናበልኩም ንተጋደልቲ መታን ክተጸልሙ ኢኹም ደሊኹም? ሳንቲም ጠፊኣ’ውን ምጽብጻብ ስለ ዘሎ’ምበር ሰሪቖም ኣይኮኑን፡” ብምባል ንተጋደልቲ ሓላዪ ክመስል ከም ዝዘንጠሎም ይፍለጥ። ኣብ ሕበረተሰብና ከምዚ ዓይነት ቃላት ዓቢ ነውሪ’ዩ ጥራይ ዘይኮነ፡ ሕጊ ኣብ ዘለዎ ሃገር መኽሰሶን ጦርጦስ መእተዎን ነይሩ ይኸውን። እቲ ቀንዲ ከምዚ መበሊኡ ምኽንያት ድማ እቲ ንሱ ዘቘሞ ፍሉይ ቤትፍርዲ ብኣሉታ ክጥቀስ ከሎ ይትንክፉኒ ኣለዉ፡ ንዓይ’ዮም ዝቃወሙ ዘለዉ ኢሉ ስለ ዝሓሰበ ጥራይ’ዩ። ኢሳያስ ሓደ ክብሪ ዘይብሉ ሕሱር ሰብ ስለ ዝኾነ፡ ይትረፍ ኣቦታትካ ንዝኣኽሉ ብክብሪ ንዝተዓደሙ ዓበይቲዓዲ፡ ንተራ ሓላፊ መንገዲ’ውን ዘይትብሎ ኣተዓባብያ ዝበደሎ ሰብ ጥራይ ክዛረቦ ዝደፍር ናይ ዓዋሉ ቃላት ደርቢዩሎም። ልቢ ኣዕብዮም ይኹኑ ፈሪሖም ብትብዓት ክምልሱሉ ስለ ዘይከኣሉ ድማ ክሳብ መዓልቱ ዝኣክል ከም ተባዕታይ ኣድጊ ክሃልል ክርአ ጸኒሑ። ሕጂ’ኳ ድሕሪዛ ታሪኻዊት ናይ 21 ጥሪ ፍጻሜ ስነስርዓት ክገብርን ክፈርሕን ጀሚሩ ኣሎ። ገናውን ኣኣዛኑ ከውድቕ’ዩ።
ስዉእ ወዲዓሊ ነባሪ እዩ! ኣሰር ወዲዓሊ ንከተል!
ሰላም ቅነ!
እስጢፋኖስ ተሞልሶ
ኖርወይሓሳዊን ቆርበትን እናሓደረ ይፈኵስ 2ይ ክፋል,


text:
ዑቕባይ ገብረመድህን (ከምብሪጅ፡ ማሳቹሰትስ፡ ሰ.ኣ.)
ጥቅምቲ 11፡ 2013
ክሳብ መዓስ ኢና መርዚ ጥፋኣትና ክንሰቲ?!!!
ይኣክል! ይኣክል! ስቓይን ውርደትን ፍጹም ይኣክል ንበል ንሓዋሩ!!!
ኣይ! ኣይ! ኣይ! ሕጂ ኸኣ ማእከላይ ባሕሪ (መዲተራንየን ሲ) ንሕስያ ዘይብሉ ናይ ኣማኢት ህይወት ግብሪ ሓቲታትና! መዕለቢ ዚሰኣኑ ህዝቢ ኴንና ረኺባትና ኢያ’ምበር ንመንዶ ተደጋጋሚ ብማኢታት ካብ ሓደ ህዝቢ ወሲዳ ትፈልጥ ኢያ?! ብዕለት 10-3-13 ክሳብ 360 ሰባት ኣጥፊእናስ፤ ነዛ ጽሕፍቲ ሒዘ ከለኹ፡ ሎሚ ዓርቢ፡ ዕለት 10-11-13 ኣስታት 200 ኤርትራውያንን ሶማልያውያንን ዝሓዘት ጃልባ ከም ዝተገምጠለት ኣብ ኣልጀዚራን ኣሰናን ዳግማይ መርድእ ምስ ነበብኩ፡ ንደቓይቕ ኣእምሮይ ደንዚዙ፡ ኣዒንተይ ፈዚዙ ክጽሕፍ ኣይከኣልኩን። እታ ካብ ድቕድቕ ጸልማት ስቕታና እተባራብረናን ከም ሓደ ህዝቢ እንምክተላን ካልኢት ደኾን ኣኺላ ትኸውን ክብል ንነፍሰይ ተወኪሰያ። ይግበረልና ጥራይ ኢየ ክብል ዝኸኣልኩ።
ነቲ ጠንቂ ጥፍኣትናን ዕንወትናን ብሓደ ማዕበልን ቅልጽምን ህዝቢ ምሒውና ደርቢናዮ እንተ ን ነብርዶ እዚ ኹሉ ኣበሳ ምወረድና’ዩ?! ዓለም ሓዘና እናገለጸት፡ ኤርትራዊ ሬሳ ከም ዓሳ እናተገፈፈ ኣብ መሬት ተሰጢሑ እናረኣየ -ዘይሕጋውያን ስደተኛታታት ካብ ቀርኒ ኣፍሪቃ- ኢሉ ከይሓፈረ ኣብ ቅድሚ ህዝብን ዓለም ኪዛረብ ኪሎ መንዶ ኣዒንትኻ ተደፈን፡ ኣፍካ ተለጐም ዝበሎ ኣሎዩ? ከም ልማዱ ብዱዕ ቃላቱ ካብ ምፍናው መን ከልከሎ? እዚ ድኣማዕበላዊ ናዕቢ ኣልዒሉ ምስ ኣገልገልቱ ኪጸራርጎ ዚግባእ ኩነትዶ ከይኮነ? ኣብ ወጻኢ እንነብር ካብ ሽምዓ ምውላዕ ሓሊፍና እንታይ ጌርና? ንግብሪ ክንዝቲ’ኳ ክሳብ ሕጂ ዘይተኣከብና! በዚ ድርብ ጥፍኣት ኣሓትናን ኣሕዋትናን ዘይነደርና ድኣ ብምንታይ ኢና ናይ ሓባር ቁጠዐና ከነርኢ?! ካብ ሕሉፍ ታሪኽ ዘይመሃር ኪደግሞ’ዩ ዚነብር- ንዝተባህለ ብሂል ሓቅነቱ ከነረጋግጽዶ ንነብር ከየለና። ንነብሰና ብዕትበት ዓገብ ክሳብ ዘይበልናያ፡ ንሕልፈታትና ከነሕልፋ ብሓባር ከም ሓደ ህዝቢ ክሳብ ዘይመከትና ኸኣ ንሳ ኢያ እታ ዘይትለቅቕ ዕጫ ተኼላ ጥፍኣትና።
አረ ኣብ ውሽጢ፡ ብፍላይ ኸኣ ኣብ ወጻኢ እንርከብ ህዝቢ ኤርትራ ኣንታይ’ዩ ወሪዱና! ኣብ ክንዲ በቲ ታሪኻዊ ተኣምር ዘመዝገበ ጽንዓት ሓድነትና ሓርነትና ጨቢጥና ኣብ ቤትና ከቢርና ንነብር፡ ብዘይረብሑ ሕልፈታት ሃገር ስለምንታይ ተፋላሊና ንጥፍኣትና ርዒምና?!!! ጠፍአ እናተባህለ ብጽንዓቱ ዝሰሰነ፣ ንርእሰ ሓያላን በዲሁ ካብ ልፍንታዊ መግዛእቲ ብናጽነት መሰስ ዝበለ ህዝቢ ከመይ ኢሉ ሎሚ ብጻብዕ ብዝቝጸሩ ዘይረብሑ ጐሓላሉ ንጥፍኣቱ ይደንን?!
ሕሉፍ ሓሊፉኮ ኣብ ዓለም ዘይተራእየ ሎሚ ኣብ ውሽጢ ሃገር ብሽፍታዊ ስርዓት ህግደፍ ናይ ኣሕዋትን ኣሓትን በሕዋት ናይ ምሻጥ ዕዳጋ ተኸፊቱ፡ ኣብ ባንካታት ብወግዒ ገንዘብ ይኣቱ ኣሎ ክብሉኻ ትሓልም ከም ዘሎኻ ኮይኑ’ዩ ዝስምዓካ። ሕልሚ ግን ኣይኮነን፡ መዓልታዊ ፍጻሜ’ዩ፤ ልቢወለድ ግን ኣይኮነን፡ ግሁድ ሓቂ ኢዩ። ሎሚ ኤርትራ ከተዘንትዎ ኣማኒ ከይትስእነሉ ዘሰክፈካ ፍሉያት ናይ ሰብ ነጋዶ ፍጥረት ኣፍሪያ ኣላ። እወ፡ ዝወዓለ ይንገርካ፡ ዝኸፈለ ይምከርካ- ኢዩ። ከም እንስሳ ዘገዳም ኣብ መጻወዲያ የእቲዮም እናእወኻ ዋጋ ህይወትካ ንስድራ ቤትካን ቤተሰብካን ከም ትሓትት ዝገብሩ፡ ብህይወትካ ዋጋ ዕዳጋ ምግባር ከም ድማዕ ዝርእዩ፡ ከይተሰከፉ ኣብ ባንካ ኣቐሚጦም ብምርካብ ደሞዞም ካብ ሽፍታ ኢሳያስ ዝቕበሉ ኣረሜናውያን መሬት ተነዚሖማ ኣለዉ። እዞም ሎም ቅነ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ከም ቀዳሞት በማኢት ስኢናዮም ምኽንያት ውዑይ ሃገራዊ ሓዘን ኮይኖሙና ዘለዉ ንጹሃት ዜጋታት በዚ ዕዳጋ’ዚ ህይወቶም ገዚኦም ዝሰገሩ እኳዮም ኔሮም!!! ብተወሳኺ እቶም ኣብ ገማግም ሊብያ ኮይኖም ለካሚት ጃልባ ዘዳለዉ እኮ ነቶም 518 ተሳፈርቲ ነፍስ ወከፎም ሽሕን ሽዱሽተ ሚእትን ዶላር ኣኽፊሎም ኢዮም ናብ ሓደጋ ጥፍኣት ኣሳጢሖሞም። ከምኡውን ነቶም ሎሚ ዝሰዓቡ ክልተ ሚእቲ ግዳያት ምጥሓል ጃልባ። ካብቶም ብዕለት ሰለስተ ሓምቢሶም ካብ መዓት ዝወጹ ብዛዕባ ሓንቲ ወላዲት ንደቃ -ከጥፋኣኩምዶ ሒዘኩም መጺአ! – ዝበለቶ ክነግሩ ከለዉ ክትሰምዕ ኣእምሮኻ ደንዚዙ መንጸሮር’ዩ ዝሕዘካ። እቲ ምጾታት ዘብል ካብዚ ዚኸፍእ ድዩ? ኤርትራውያን ንመጥፊኢና ኣብ ክንዲ ነጥፍእ ስለምንታይ ባዕልና ንጠፍእ ኣለና?!!!
ውልቀ መላኺ ኢሳያስ እቲ ንበረኻ ዝወፈረሉ ዕላማ ንደሞክራሲያውያን ደቀባት ብምሕቃቕን ሓድሕድ ኲናት ብምውላዕን ንዓወት ሰውራና ከቘልዕ ዝነበሮ መደብ ብጽንዓትን መስዋእትነትን ጀጋኑ ፈሺሉዎ፡ ድሕሪ ናጽነት ነቲ ካልኣይ ናይ ምዕናውን ምጽናትን መደቡ ከይወዓለ ከይሓደረ ከም ዝተተሓሓዞ ኣዒንትና ዝዓመትናሉ ሓቂ ኢዩ። ድሕሪ ናጽነት ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ናብቶም ዘይጸዓዱሉ ቀንዲ ጸላእቱ መንእሰያት ከተኵር ግድነት ኢዩ ኔሩ። ካብ ነዊሕ ጊዜ ዝሓንጸጾ መደብ ትርጉም ኣልቦ ኲናታት ወሊዑ ኸኣ ዓሰርተታት ኣሽሓት ወለዶታት ኣጥፊኡልና፤ ዝተረፉ ካብ መኣዲ ትምህርቲ እናመንዘዐ ኣብ መዓስከር ወፍሪ ባርነት ዳጒኑ ናይ ምጽናትን ምልማስን መንእሰያት ተግባሩ’ውን ዳርጋ ዛዚሙዎ። ዝተረፈ ባዕልና ሒዝናሉ ኣለና፤ ዘቲና ዘይነፍሪ ምስ ኮንና ዝብድሆን ዝኣልዮን ሓይሊ ከም ዘይትንስእ ተኣማሚኑ ኣፍ ልቡ ገቲሩ ኣብ ቅድሚ ህዝብን ዓለምን ዓጀውጀው ይብል ኣሎ። ህዝቢ ናይ ምጽናት ሃገር ናይ ምዕናው ተግባሩ ብሰሪ እናረአና ምዕማትና፡ እናሰማዕና ምጽማምና ካብ ዝተጸበዮ ንላዕሊ ዝሰመረሉ እመስለኒ። ከምቲ ንመደረጋሕ እምኒ ኣብ ገምገም ኣብጺሕካ ምስ ደፋእካዮ ባዕሉ ዚንከራሮ፡ ንሕና’ውን ብስቕታናን ግብራዊሓድነት ዘይምዕጣቕናን፡ ባዕልና ተዋሳእቲ ጥፍኣትና ኴንናሉ ኣለና።
እዚ ግርምቢጥ ተርእዮ ኢዩ ኸኣ ንኹነታት ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ብግቡእ ዚገልጽ ቃላት ንኽትረክብ ዝሕርብተካ። እወ! ኩነታት ልዕሊ ዓቕሚ ቃላት ካብ ዚዓርግ ነዊሕ እዋን ሓሊፉዎ’ዩ። ብርዒ ካብ ሴፍ ትሕይል ዚብል ብሂል ቃል ብግብሪ ምስ ዚስነ ጥራይ’ዩ ሓቅነቱ ዚረጋገጽ። እምበር ዚፈሰሰ ቀለም ድኣ መዓስ ውሒዱ።
እቲ ዓሚቝ ምስጢር ህይወት እንታይ ምዃኑ ንምግላጽ ዓቕሚ ናይዚ ጽሑፍ ኣይኮነን። ኮይኑ ግን፡ ካብ ተመክሮን ትዕዝብትን እንቐስሞ ነገር እንተ’ሊዩ፡ ምስጢር ህይወት ኣብ ኩሉ መኣዝኑ ብሕጊ ናይ ባህሪያውን ሰብኣውን መንኰርኰር ለውጢ ዚግዛእ፡ ዘይቋረጽ ቃልሲ ዘሰንዮ ምዃኑ ኢዩ። ኣብ መንጎ ህይወትን ሞትን ዘሎ ባህሪያውን ሰብኣውን ለውጢታት ብጊዜ ይዕቀን፣ ብናይ ጊዜ ምቅይያራት ከኣ ይልለ። ንኹሉ ጊዜ ኣሎዎ ዝበሃል ከኣ ኣብዛ ዓለምና ካብ ጊዜ ወጻኢ ዚፍጸም ነገር ከም ዘይህሉ የረድኣና። ምስጢር ሓድነት ንሓያላን በዲህና ጐይቶት መሬትና ክንከውን ዘኽኣለና ክነሱ ግን ከመይ ኢሉ ሎሚ ንኤርትራውያን ጓና ኾይኑና፡ ከም ደቂ ዛግራ ፋሕ እናበልና መንገዲ ጥፍኣትና ንጐዓዝ ኣለና? ሓቢርካ ዘይምምካት ተባታቲንካ ምጥፋ ከም ዘስዕብ ካብ መን ኢና ትምህርቲ ክንደልየሉ?
ንኹሉ ጊዜ ከም ዘሎዎ መጠን፡ ከምቲ ንወለዶታት ወይ ዓሰርተታት ዓመታት ኣብ ከብዲ መሬት ኪጕህር ዝጸንሐ እሳተ ጎመራ ሓደ መዓልቲ ዚትኰስ፡ ኣብ ዚተፈላለየ ኵርናዓት ዓለም ንዓሰርተታት ዓመታት ኣብ ከብዲ ህዝቢ ፈኸም ኪብል ዚጸንሐ ጓህን ሕርቃንን እዋኑ ኣኺሉ ሓንሳብ ምስ ተንስኤ ዘይድፋእ፡ ንድሕሪት ዘይምለስ ማዕበል ህዝቢ ይኣክል ስቓይ! ይኣክል ጸቕጥን ሓሳርን! እምቢ ንጭቆና መርሓባ ንሓርነትን ማዕርነትን ይብል ኣሎ።
ህዝቢ ኤርትራኸ ድኣ? ነዚ መኣዲ ህዝባዊ ማዕበል ንለውጢ ጀመርቲ ክንከውን ዚነበረና፡ ስለ ምንታይ ኢዩ ዛጊት ዘይተጸምበርናዮ? እዚ ኹሉ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ኣብ ፈቐዶ መሬት ስደት ዚሳቐን ዚሓስርን ዘሎ፡ ኣብታ ብረቱ ደርቢዩ ዝወጸላ ሰዓት ንሓደ ኣብ ጥቓኡ ዚህሉ መራሒ ለኪሙ እንተ ዚወጽእ ዛጊት ጠንቂ ስደት ኣብቂዑ መንእሰይ ኣብ ሃገሩ ቀሲኑን ኰሪዑን ይነብር ምሃለወ ክብል ከንቱ ሕልሚ ትሓልም ኣለኻዶ የብለኒ?
ንኹሉ ጊዜ ከም ዘሎዎ ንምርዳእ ካብ ተመክሮ ህይወት እንቐስሞ ዓቢ ትምህርቲ ኮይኑ፣ ፍጻሜታት ከየቕለብናሎም ምስ ዚሓልፉና ግን ዕዳ ከም ዘሎዎ እዚ ሕጂ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ፋሺስታዊ ውልቀ ምልኪ ዘሕልፎ ዘሎ፡ ብቑዕ መግለጺ ቃላት ዘይርከቦ ስቓይን መከራን፡ ከርተትን ሞትን ንባዕሉ ምስክር ኢዩ። ከም ህዝቢ ንናጽነትና ከቃላጥፉ ንሓርነትና ከውሕሱ ዚኽእሉ ዘምለጡና ምቹኣት ኩነታት ቀለልቲ ኣይነበሩን። ግን ከምቲ ብቕድሜኻ ዝውሕዝ ማይ ናብ መስኖ ኣሊኻ መግብኻ ክንዲ ተፍርየሉ፡ ስቕ ኢልካ ኪፈስስ ብምርኣይካ ጠንቂ ድኽነትካን ዓጸቦኻን ትኸውን፡ ለውጢ ንምምጻእ ዓቢ ተኽእሎ ዚህበካ ሳሕቲ ጥራይ ዚርከብ ዕድል ስቕ ኢልካ ምስ እተሕልፎ፡ ዝኸፍአ ኩነታት ከም ዚስዕብ እነሆ ኣብ ቅድሜና ንርእዮ። ናይ 93 ምንቅስቓስ፡ ድሒሩ ምህራም ኣካለ ስንኩላን፡ እቲ ስራዊት ሓርነት ዝበሃል ዝነበረን ህዝብን ሰሚሩ ለውጢ ከምጽኣሉ ዚኽእል ዝነበረ ምቹእ ኣጋጣሚታት’ዩ ኔሩ። ከይተጠቐምናሉ ኪሓልፍ ሓዲግናዮ። እነሆ ኸኣ ዘይከኣል ፍዳኡ።
እሞኸ ድኣ እንታይ ንግበር? ኣቦታት ብሓያል ፍትሓዊ ባህሊ ዓቂቦም ዘጽንሑልና፡ በዕጽምትን ደምን ስዉኣት ንናጽነት ዝተጸምበለት ሃገር ኣዒንታን ብርካን ዝኾኑ መንእሰያታ ከሲራ ክትምህምን ትም ኢልና ክንርእያ?! ደጊምስ ኣይንውዕሎን ግዲ፣ ታሪኽና ታሪኽ ሕልፈታት ኪኸውን ኣይንፈቅድን ንኸውን ግዲ! ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ንቃወም ኢና እናበልካ ንዓመታት ብጓል ዘረባ/ጫሌዳ ዘረባታት እናተሰሓሓብካ ንስቓይ ህዝብኻ ምንዋሕከ ምስ ምንታይ ኢዩ ኪጽብጸብ? ብልሓቱ እንታይ ኢዩ? ብዙሕ ከይበልኩ ተቓዋሚ ጨቋኒ ስርዓት ህግደፍ ኢየ እናበልካ ሓድሕድካ ኪትመናጨት ወርቃዊ ጊዜ ተጥፍእ እንተ ድኣ ዄንካ ሓልዮት ህዝብኻ ዘይምህላውዶ ኣይእምትን? ይኣክል ዕሽነት! ብዘይ ውህደትን ስኒትን ኪመጽእ ዝኽእል ለውጢ፡ ኪትከል ዚኽእል ፍትሓዊ ስርዓት የለን። ህርፋን ዕሩቕ ስልጣን ሳዕቤና መርዚ፡ ጸበባን ጥፍኣትን ከኣ ፍሬኣ ምዃኑ ርኢናያ ኣለና። እሞ ነዚኣስ ትፍንፍና’ምበር ትብህጋዶ?
ኣብ ቦትኣስ ህዝብኻ ብዝባረኸልካ ኣገልጊልካ ጽቡቕ ታሪኽ ገዲፍካ ምሕላፍ፡ ብውዑይ ንብዓጥ ፍቕሪ ህዝብኻ ክትፋኖን ኣብ ልቢ ህዝብኻ ብጽቡቕ ክትዝከር ክትነብርን ሳሕቲ ብውሑዳት ዚርከብ ዕድል ክንጽገዎ ምትምናይ ይምረጽ። ሰናይ ዕጥቂ ጥራይ ኢዩ ዚሓትት። ከም ህዝቢ ኣብ ትሕቲ ብርሃን ሓርነት ክንስስን ምእንቲ ብሓደ ድምጺ ብስሙር ቅልጽም ንፍትሒ ደው ንበል። ህዝቢ ሰሚሩ ምስ ዚቃለስ፡ ኣብ ርእሲ’ቲ ናይ ገዛእ ርእስና ተመክሮ፡ ህዝቢታት ሰሜን ኣፍሪቃ ብዘይ ክማህ ጽንዓት ዘካየዶ ኣብነታዊ ቃልሲ ብዝወሓደ ክሳራ ተኣምር ኪስራሕ ከም ዚከኣል ኣብ ግብሪ ርኢናዮ ኣለና። ስለዚ ክቡራት ኣሕዋትን ኣሓትን፡ ተራና ነጸብቕ ዕጫና ምእንቲ ኪጽብቕ!
ክቡራት ደቅ ሃገር ኣብ መወዳእታ ክብሎ ዝደሊ፡ ቅድሚ ሕጂ’ውን ከይሰልከኹ ዝበልኩዎ ክደግም፡ ዘቲና ከነድምዕ ምእንቲ ቅድሚ ኹሉ ብመንነትና እንልለየሉ ቋንቋናን ባህልናን ነኽብር። ንኹነታት ኤርትራ ዝምልከቱ ዘካራኽሩ ኣገደስቲ ጽሑፋት ብቛንቋ እንግሊዝኛ ኪጸሓፉ ጸኒሖም ኢዮም፣ ይጸሓፉ’ውን ኣልዉ። ምንም’ኳ መብዛሕትኡ ኣብ ወጻኢ ዚርከብ ህዝቢ ኤርትራ ዚዋስኣሉን ብዚለዓለ ዚረዳዳኣሉን ቋንቋ ትግርኛ እንተ ኾነ፡ ንኤርትራ ብዚምልከት ብቛንቋ እንግሊዝኛ ምጽሓፉ ኣበር የብሉን። እቲ ዕላማ ናይቶም ዚጽሕፉ ነቲ ዚበዝሐ ብሓሳብ ንምብጻሑ እንተ ድኣ ኾይኑ ግን እንግሊዝኛ ባዕዲ ቋንቋ ከም ምዃኑ መጠን፣ ብናይ ሓሳባት ምትሕልላፍ ኣብ ልዕሊ ሃገራዊ ቋንቋታት ኪስራዕ ኣይኽእልን’ዩ። ስለ ርትዒ ንምዝራብ፡ ብእንግሊዝኛ ይኹን ብኻልእ ቋንቋታት ዚቐርቡ ሃገር ጠቀስ ጽሑፋት ብውሑዱ ናብ ትግርኛ ተተርጒሞም ይቐርቡ እንተ ዚነብሩ’ኳ፡ ኣብ ጽፍሒ ምውህሃድ ኣረኣእያታት ዝያዳ ጥቕሚ መበርከቱ፤ ኣብ ብስለት ኣተሓሳስባ ኸኣ እጃም ምሃለዎም እብል። ካብኡ ዚተርፈ፡ ጌጋ ይኽለኣለይ እምበር፡ ከምዚ ትዕዝብተይ ኣብ ውሱናት ዚተሓጽረ ዕላል ምሁራት ጥራይ ኮይኑ ዝተርፍ ዘሎ እመስለኒ። ከምቲ ለባማት ዝመሰሉዎ “ላምሲ ብኢዳ ዝቐርባስ ብእግራ ትሓክኽ “” ከይኸውን ክላቦ እደሊ። ነቶም ኣብ ሃገራት ስደት ዚተወልዱ ደቅና ገዲፍና፡ ካብ ቋንቋ ሃገር ቋንቋ ባዕዲ ኢየ ዝመልኽ ምባል ከኣ ዘዅርዕ ኣይኮነን። ኣብ ሓደ እዋንስ እኮ ቋንቋ ሃገር እንግሊዝኛ ኪኸውን ይሓይሽ ዚብል መስደመም ርእይቶ ኣብ ጽሑፍ ተራእዩ ኢዩ፤ ስለ’ቲ ክብሪ መሰል ናይ ርእይቶ ሓርነት ክትሰምዖ ግድን’ዩ፡፡ ግን ጽባሕ ኤርትራ ምስ ወግሓላኸ ምስቲ ብሃገሩን ብቛንቋኡን ኒሕ ዝውንን ህዝቢ ብኸመይ ኢየ ክዋሳእ ኢልካ ምሕሳብ የድሊ። መንነት ከኣ ብዘይካ ባህልን ቋንቋን ካልእ መለለዪ ከም ዘይብሉ ምስትውዓል ይግባእ። ባዕዳዊ ቋንቋ ንባህልን ያታን ሃገር ከም ዘጥፍእ ስምብራቱ ገና ዘይጠፍአ ታሪኽ መግዛእቲ ኢትዮጵያ ባዕሉ ዝምስክሮ ኢዩ፡፡
ዘለዓለማዊ ዝኽሪ ንስዉኣትና!
ዝጠፍኡ ዜጋታትና ዘለዓለማዊ ዕረፍቲ ይቀበሎም?
ህዝቢ ኤርትራ ብሓርነትን፡ ሰላምን ራህዋን ይደበስ!!!
ክሳብ መዓስ ኢና መርዚ ጥፋኣትና ክንሰቲ?!!!,


text:
ኤርትራውያን፡ ብፍላይ ድማ ብሄረ ትግርኛ፡ ከምኡ’ውን ትግራዎት፡ ጓይላ ኣዚና ኢና እንፈቱ። ካብዚ እተላዕለ ኢዩ መስለኒ ኣምሓሩ፡ ኣባጅጎ ጓይላ ዊን ምስ ዚብሎ ንትግራዎት ወይ ንትግርኛ ተዛረብቲ ኢዩ መጀመርታ ዘጽግብ ዚብሉና።
ሓደ መዓልቲ ሓደ ትግራዋይ ኣብ ዓዲ-ኣምሓራ ይኸይድ እሞ፡ ኣንስቲ ተኣኪበን ኣፍ-ልበን እናሃረማ ከጕርዓን ኪልለዋን እቶም ሰብኡት ድማ ኣራእሶም ኪንቕንቑን ናብዝን ናብትን ኪብሉን ካብ ርሑቕ ይምልከት። ወዮ ሰብኣይ ናይ ምልሃይ ወኑ ይለዓሎሞ ኣብ መንጎኦም ኣትዩ ይቈጻጸ። ጽንሕ ኢሉ እንተ ረኣየስ ለካ ቀብሪ ኢዩ ነይሩ። ለካ እቶም ሰባትስ ይበኽዩን የልቅሱን ኢዮም ነይሮም። ከመይ ዲዩ ናይዚ ሃገር ልቕሶ? ወይ ዘይምፍላጥ! ወይ ፍቕሪ ጓይላ ዘይገብሮ ዘይብሉ!
ደርጊ’ውን ኣስተብሂሎምልና ግዲ ኾይኖም ኣብ ፈቐዶ ቀበሌ፡ ኪነት ዚብሃሉ ናይ ጓይላ ጕጅለታትን ጭፍራታትን ከፊቶምልና ነይሮም። ነቲ ገርሂ መንእሰይ ከበሮን መጕልሕ ድምጽን ምስ ሃቡዎ፡ ምሉእ ለይቲ ሰብ ከጽምም ይሓድር ነይሩ። ደሓር ግን ሕቶ ሃገሩ እናሕመሞ ምስ ከደ፡ ገገዲፉዎም ገሊኡ ናብ ሜዳኡ ገሊኡ ድማ ናብ ወጻኢ ሃገር ከይዱ። ደርጊ ግን ንግዜኡ ተዓዊቱሎም ኢዩ።
ዝኾነኾይኑ፡ ነዚ ፍቕሪ ጓይላ’ዚ ካብ ነዊሕ ኣትሒዙ ብፍሉይ ዓይኒ ኪጥምቶን ኪቋመቶን ኪጸናተዎን ዝጀመረን ኣብ ጥቕሙ ከውዕሎ ዝሓለነን ዘውዓሎን ኣካል፡ እቲ ኣብ ሜዳ ዝነበረ መሪሕነት ሻዕብያ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ ናቱ ኣምሳል ዝኾነ ህግደፍ ኢዩ። ቀደም ከሲቡሉ፡ ሕጂ ድማ ይኸስበሉ ኣሎ።
ምስዚ ዚመሳሰል ሓደ ኣብነት ከምጽእ። ኣብ እዋን’ቲ ብዝሑል ኲናት ዚፍለጥ ንኣመሪካን ሩስያን ከም ድሙን ከልብን ጌሩወን ዝነበረ ህልኽ ዝመልኦ ፕሮፖጋንዳዊ ምትፍናን፡ ምዕራባውያን ንኮሙኒዝም ንምውዳቕ ዘይፈተኑዎ ሜላ ኣይነበረን። ካብዚ ሜላታት’ዚ ሓደ፡ ነቲ ኣብ ሩስያን ምስራቕ ጀርመንን ዚርከብ ንኮሙኒዝም ብልቡን ብቐልቡን ጌና ፈንፊኑዎ ዝነበረ ርሱን መንእሰይ ንምኽሳብ ነበረ።
ኣብቲ እዋን’ቲ ሮከንሮል ትዊስት ዚብሃል ትልሂት ኣዚዩ ግኑን ብምንባሩ፡ መንእሰያት ኮሙኒስታውያን ሃገራት ድማ ኣብ ደርፍን ትልሂትን ዝነበሮም ዝንባለ ልዑል ብምንባሩ፡ ኣመሪካውያን ሓደ ብልሓት ተበላሓቱ። ንሱ ድማ ነቲ ኣብቲ እዋን’ቲ ኣዚዩ ህቡብ ዝነበረ ደራፋይ ማለት ንኤልቪስ ፕረስሊ ናይ ውትህድርና ኣገልግሎቱ ኣብ ምዕራብ ጀርመን ንኺገብሮ ናብኡ ንምልኣኽ ነበረ። ኤልቪስ ድማ ኣይሓመቐን፡ በቲ ደርፉን ትልሂቱን እተመሰጡ መንእሰያት ንምስራቕ በርሊን ፈንጢሶም ናብ ምዕራብ በርሊን ምስጋር ከም ዓቢ ፕሮጀክት ተተሓሒዞምዎ። ሩስያውያን ዚገብሩዎ ጠፊኡዎም። መንእሰያት ግን ኪዕገቱ ኣይከኣሉን።
ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ህግደፍ ተመሳሳሊ ስርሒት ኢዩ ዘካይድ ዘሎ። እቲ ኣብ ሜዳ ዝሓዝካ ሒዝካ ኣርክብ ዚብሃል ዝነበረ፡ ሕጂ’ውን ዝሓዝካ ሒዝካ ማለት ከም ብዓል ከበሮን ክራርን መሰንቆን ተማሊእካ፡ ጎረሮኻ ስሒልካ፡ ኣርክብ ኢዩ ዚብሃል ዘሎ።
መብዛሕትኦም የውሃት መንእሰያት ድማ፡ ከምታ ኣብ ናይ በርሀ ኣርኣያ መጽሓፍ እታ ሰበይቲ ዲም ምስ ሰምዐት ነቲ ዕሸል ውላዳ ቁልቁል-ኣፉ ሓዚላ ናብቲ ጓይላ እተሓምበበት፡ ዲም ምስ ሰምዑ፡ ኩሉ ናይ ሃገሮም ኩነታትን ናይ ኣሕዋቶምን ኣሓቶምን ስቓይን መከራን ረሲዖም ነቲ ጓይላ ይኣትዉዎ ኣለዉ። በዚ ድማ ናይ ህግደፍ ስርሒታት ይዕወት ኣሎ።
መንእሰያት ኣብ ጓይላ ተላሂዮም እንተ ተመልሱሞ እንታይ ከይኮኑ፡ እቲ መትከሎም ምስኦም ኢዩ ዘሎ፡ ብጓይላ ዚልወጥ ኣይኮነን፡ ዚብሉ ሰባት ኣይሰኣኑን ይኹኑ። ይኹን’በር ነዚ’ውን ህግደፋውያን ሓሲቦሙሉ ኢዮም።
ነቲ ናብቲ ጓይላታቶም ዳንኬራኦምን ዚኸይድ መንእሰይ፡ ንእግረ መገዶም’ውን ይሰብኩዎ ኢዮም። ከምቲ ድሕሪ ማህሌትን ዜማን፡ ቀጺሉ ድማ ቅዳሴን ስብከትን ዘሎ፡ ህግደፋውያን ድማ ቅድሚ ጓይላ ይኹን ድሕሪ ጓይላ፡ ስብከቶም ኣይርስዑን ኢዮም። ብሓጺሩ ንስርሒት ጓይላ ብቐሊሉ ኣይርእዩዎን ኢዮም። መኽሰብ ክሳዕ ዚረኽቡሉ ድማ ከይተሓለሉ ኢዮም ዚቕጽሉዎ።
ቀደም ብፈንቅልን ናደውን ካልእ ኣስማትን ዚፍለጥ ዝነበረ ስርሒታት፡ ሕጂ ብስርሒት ጓይላን ስርሒት ዳንኬራን ተተኪኡ ኣሎ። እቲ ኲናት ድማ ኣብ ከተማታት ኤውሮጳን ኣመሪካን ኢዩ ዚካየድ ዘሎ።
ካብ ኩሉ ዘሕዝን ግን፡ ህግደፍ ነቲ ደርጊ ዚገብሮ ዝነበረ ሓሊፉዎስ ጉጅለታት ጓይላ ኣብ ኣብያተትምህርቲ ከም ዚጅመር ምግባሩ ኢዩ። ደርጊ ነቲ ጓይላ ኣብ ቀበሌ ጥራይ ኢዩ ደሪቱዎ ነይሩ፡ ከምኡ እንተ ገበረ ድማ ነቲ ህዝቢ ከም ዘይናቱ ይርእዮ ስለ ዝነበረ ኢዩ። ህግደፍ ግን፡ ኣብቲ ስነምግባርን ስነስርዓትን ኣደብን እናመሃረ ናይ መንእሰያት ኣእምሮ ኪዅስኵስ እምነት እተነብረሉ ትካላት፡ ማለት ኣብያተትምህርቲ፡ ጓይላ ኣተኣታቲዩስ፡ ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ፡ ብትልሂትን ደርፍን ከበሮ ምውቃዕን ልዑል ደረጃ ሒዞም ይርከቡ ኣለዉ።
ገለ ኣቦታት’ውን፡ ”ጓለይ እኮ ኣብቲ ኽላሳ ብኸበሮ ምውቃዕ ዘርክባ የልቦን” ኪብሉ ሰሚዐ ኣለኹ። እዝስ ምጽኦታትዶ ኣይኮነን? እዛ ጓል እዚኣ ኣብ ቤትትምህርቲ ከይዳ ከበሮ ድሕሪ ምውቃዕ ንሓዋሩ እንታይ ኢያ ክትከውን? ግንከ ህግደፍ ከይደቀሰስ ኣይሓድረላን። ባዕላ ትፈልጥ! ኢዩ መልሱ።
እወ፡ ባዕላ ትፈልጥ። ብቐደሙስ ሰብ ክትከውን መኣስ ይደልዩዋ ኾይኖም። አረ ንፍዕቲ ደራፊት እንተ ኾይናትሎም’ውን መኽሰብ ኢዩ። ከመይሲ እዛ ሰብ እዚኣ ሓደ መዓልቲ ኣብ ኤውሮጳን ኣመሪካን እናዞረት ተገልግሎም ትኸውን። ንበዓል ወዲ ትኹልን ፍሒራን ደኣ መን ክትክኦም ደሊኹም?
ደርፍን ትልሂትን ከም ስነጥበብ ኪምዕብል ዘለዎ ናይ ሓንቲ ሃገር ቅርሲ ኢዩ። ይኹን’ምበር፡ ኣብ ኢድ ህግደፍ ዚወድቕ ኩሉ ነገር፡ ንመንውሕ ዕድመኦም ኢሎም ስለ ዚጥቀሙሉ፡ ኣብቲ ሓፈሻዊ ስነጥበባዊ ምዕባለ፡ ምንም ኣበርክቶ ኪህሉዎ ኣይክእልን።
ብግዜ ደርጊ ደኣ ተደሪፉን ተጨፊሩን እንዲዩ፡ ግን ውጽኢት ኣይነበሮን። ስነጥበብ ኪምዕብል እንተ ደኣ ኾይኑ፡ ካብ ኢድ መንግስቲ ናጻ ኪኸውን ይግባእ። ስነጥበብ ኣብ ናጻ ኣእምሮን ኣብ ናጻ መንፈስን ጥራይ ስለ ዚምዕብል፡ ኣብ ስርሒታት ኣእቲኻ፡ ኣብ ቀበሌታት ደሪትካ፡ ከም መሳርሒ ፕሮፓጋንዳ ጌርካ እንተ ጓዕጺጽካዮ፡ ኣብታ ሃገር ምንም ዓይነት ስነጥበባዊ ወይ ኪነታዊ ለውጢ ኪረአ ኣይክእልን።
ዝኾነኾይኑ፡ ህግደፍ ክሳዕ ዘሎ፡ ስርሒት ጓይላ ኪቕጽል ኢዩ። ብፍላይ እዘን ኣብ ኤርትራ ተረኺበን ዘለዋ ኣዋርቕ ኣይከደቅሳናን ኢየን። ንኸምዚ ዓይነት ስርሒታት ንኸደልድላ ድማ ዓቢ ተራ ከም ዚጻወታ ክንርስዕ የብልናን።
በዚ መሰረት’ዚ መንእሰያትና ቀጻሊ ናባታቶም ኪሰሉን ኪዓልዉን ኢዮም። ይኹን’ምበር፡ ነዚ ንምቅላስ ሓድሓደ ኪውሰድ ዘለዎ ስጉምታት ኣሎ። ሓድሓደ ኻብኡ ኸኣ ነቲ መንእሰይ ምንቃሕን፡ ኣብ ጥዑይ ራኢ እተመስረተ ስነጥበብን ንኣኡ ዚምችእ ክለባትን መዘናግዒ ቦታታትን ማሕበራትን ናብ ስነጥበብ ዝዓለመ ናይ ክትዕን ዘተን ጉጅለታት ምምስራትን፡ ንባህልና ዘማዕብል መጽሔታት ቪደዮታት ምፍራይን ምዝርጋሕን ኢዩ።
ነዚ ንምግባር ድማ እተን ተቓወምቲ ማሕበራት ኣዒንተን ናብቲ መንእሰይ ከዙራን ነዚ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ ጸገማትን ብድሆታትን ኣለሊየን ድማ ብቑዕን ውጽኢታውን ስጉምቲ ኪወስዳን ይግባአን።


text:
(ሃብተማርያም ሚካኤል ካሊፎርንያ/ሳክራመንቶ)
ብዕለት 10/09/11 ኣብ መራኸቢ ብዙሃን ዝተዘርግሔ ናይ ኣባላት ደግሓኤ ኣብ ሰሜን ኣመሪካን ካናዳን ከምኡ’ውን ኤውሮጳ ዘውጽእዎ ቴማ ወድዓዊ ሓቅነት ዘይብሉ ስለዝኾነ ውሻል ናይ መርሕቲ ኰንካ ውድባዊ ዓብላልነት ንምርግጋጽ እዩ።
ወኻርያስ ጻድቕ ክትመስል ዝዋውዕ ትኣስር ከምዝብሃል፡ ሓለይቲ ሃገራዊ ጉባኤ ክመስሉ ካብቲ ዝተገልጸ ንምጥቃስ ዝኣክል እዘን ዘስምረለን ዘለኹ ሕንጻጻት ንመልከት።
“ስራሕካ ከየጽፈፍካ ብምልኣት ከይተዳለኻ፡ ዛሕዛሕን ዘርጠብጠብን እንዳበልካ፡ ብህልኽን ብሒንኬራን ዝካየድ ሃገራዊ ጉባኤ ክሳራ’ምበር ፍርያት ከምዘይርከቦ ተመኵሮ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ይምህረና እዩ” ይብል። ቀጺሉ እውን “ደም ብዘይብሎምን ብሕሽይኽሹኽን ብውሽጢውሽጥን ዝፍኖ“ ተወልደ ምስ ገለ ውድባት ኮይኑ ካብ ስልጣንኡ ምእንቲ ከይወርድ ጉባኤ ይመሓላለፍ ብምባል ስራሕ ህግዲፍ ይሰርሕ ኣሎ ዝብል መርዛም ፕርፖጋንዳ፡ ንህልው ኵነታት ኣጋባብ ኣቀላልሳና ጌለና ንምምዛኑ ክሳብ ክንደይ ነቲ ሓቅታት ከም እንስሕቶ እዩ ዘመልክት።” ወዘተ… ዝብል ጽሑፍ ሲጊንጢር እዩ።
ክቡራት ተዓዘብትን ብህዝቢ ተገደስትን ፍርድኹም ሃቡ። ብመጀመርያ ንዝኾነ ይኹን ተሳታፊ ጉባኤ ከይተዳለወ ጊዜ ይኹን ዕለት ኣይውሰንን ግዜ ድማ ኣይምደብን እዩ። ሃገራዊ ኮሚሽን ብመሰረት ሃገራዊ ዋዕላ ዝሃባ ሓላፍነት ዓመት ምሉእ ሰሪሓ ምስ ኩሎም ተሳተፍቲ ሃገራዊ ጉባኤ ተመያይጣ፡ ዝምችእን ዘሰማምዕን ጊዜ ክውሰን እንከሎ እዞም 6 ውድባት ዝበሃሉ ዘለዉ ኣካላት ናይቲ ዕለት ምውሳን እዮም ኔሮምን ዘለውን። ምኽንያቱ ሃገራዊ ኮሚሽን ብኣባላቶምን ብኣባላት ህዝብን ስለዝቖመት። ዓይኖም ዓሚቶም ወይ ሽዑ ጊዜ ከቢድ ድቃስ ወሲድዎም ኣብ ሕልሚ ስለዝነበሩ ኣየስምዕን። ህዝብን ውድባትን ሲቪካዊ ማሕበራትን ብፍኑው ብዛዕባ ዕለተ ጉባኤ ብወግዒ ተገሊጹ። ዘይተማልኤ ክማላእ ምንቅስቃስ ተገይሩ። መስርሕ ወከልቲ ሃገራዊ ጉባኤ ክሳብ ስጉምትታት ምምራጽ ወከልቲ ተወዲኡ። ተሳተፍቲ ጉባኤ ናይ ናብርኦምን ስርሖምን ስድራ ቤቶምን ኵነታት ምስቲ ግዜ ሃገራዊ ጉባኤ ኣሰማሚዖም ወጊኖምን ተዳልዮምን። ብዘይ ህዝቢ ድማ ሃገራዊ ጉባኤ ክትግበር ከም ዘይክእል ንጹር እዩ።
ስለዚ ኣባላት ደግሓኤ ናይ ውድብናን ናይ መራሒናን ዝብሎ እምበር ናይ ካልእ ኣየግደሰናን ማለትኩም ምዃኑ ንጹር እዩ ዝመስል። ከይተዳለኹም ዛሕዛሕ እናበልኩም ክትከዱ ወይ ዝኾነ ተሳታፊ ክኸይድ ዝወጸ መመርሒ ኣይነበረን፡ የለን። እንታይ’ድኣ ኩሉ ክዳሎ ዝኣክል መስርሕ ተኻይዱን ኩሉ ድማ ተቐቢልዎ። ኣብቲ ሰዓት እቲ መራሒኹምን እተን መሻርኽቱ ውድባትን ዝተቐበልኦ እንተድኣ ነይረን ስለምናታይ ክሳብ ክልተ ሰሙን ዝተርፎ ተጸብየን??? እስከ መልሱ በጃኻትኩም!! ነቲ ሓቀኛ ወድዓዊ ምኽንያት ዕለተ-ጉባኤ ምቕያር ብመልክዓውን ዘይወድዓውን መግለጺ ጌርኩም ምሽፋን ንህዝቢ ምትላልን ምልጋጽን ጥራሕ እዩ ዘመልክት። እቲ ደም ብዘይብሎም ብሕሹዅሹዅን ብውሽጢውሽጥን ዝፍኖ መርዛም ፕሮፖጋንዳ ዝበልክምዎ ድማ ብቀጥታ ንተግባርኩምን ንመርገጽኩምን ከይተፈለጠኩም ትሃርምዎ ምህላውኩም የርእየና። ከምቲ መምርሒ ናይ ሃገራዊ ኮሚሽን መሰረት ሃገራዊ ጉባኤ ብህዝባዊ ጸብለልትነት ክትግበር ንዝብል ኣብ ግብሪ ንምውዓል ኩሉ ተገዳሲ ኣብዚ መርገጽ እዚ ጠጠው ኢሉ ስለዝተቃለሰ ትነቕፍዎ ኣለኹም። ውድብኩምን መራሒኹምን ከይዕብለለኩም ገበን ንዝገበሩን መሰል ህዝቢ ንዝገፈፉን ወይ ዝዓመጹን መራሕቲ ኪዳንን ተሓባበርቶምን ብምድጋፍኩም ተሓባበርቲ ናይዚ ዓመጽ ምዃንኩም ትሕብሩ ስለዘለኹም ዘሕዝን እኳ እንተኾነ ብህዝቢ ክምከት ምዃኑ ዘይምርዳእኩም ግን ካብ ዕውራት ዝገደድኩም ኢኹም ክብል እደፍር።
ኣብ መደምደማታይ ክብሎ ዝደሊ እንተ ኣልዩ፡ ክንሓፍ ዘይግብኦ ሓላፍነታዊ ጉዳይ ምዃኑ እቲ ዝፈጠሮ ጠንቅታት
ምስትውዓል የድሊ።
ብላዕለዎት ኣካላት ናይ ኪዳን መራሕቲ ዝተሃንደሰ ኮይኑ ብመሰረት መራሕትኹም ዝረኸብዎ ጸብጻብ ብህዝቢ ከምዝተዓብለልኩም ምስ ገምገምክምዎ ንሃገራዊ ኮሚሽን ተጽዕኖ ብምግባር ተዋስኦ ክስራሕ ተኣሊሙ። እዚ ኹሉ ብህዝብን ብሲቪካዊ ማሕበራትን ዝተወከሉ ኣሰናኺልካ ብኣካላት ናይ ውድባት ዓብሊልካ ስልጣን ጨዊኻ ኣብ ረብሓ ላዕለዎት ኣካላት ናይ ኪዳንን ኮሚሽንን ንኽውዕል ዝተገብረ ሽርክነታዊ ስምምዕ ናይ ጎሓላሉ እዩ። ስለዚ እቲ ጠንቂ ተንኮል ላዕለዎት ኣካላት ናይ ኪዳንን መሻርኽቶም ውድባትን ስልጣን ንምሽማው ዝተገብረ እዩ። ሳዕቤኑ ድማ ዕለት ሃገራዊ ጉባኤ ምቕያርን ንተወኪሎም ዘለዉ
ኣካላት ህዝቢ ድማ ምስንኻል ስለዝኾነ ህዝቢ በሪሁሉ ኣሎ። ኣድላዩ ስጉምቲ ክውሰዶ ምዃኑ ዘይተማህረ ይምሃር ጥራሕ እየ ክብል ዝኽእል።


text:
ኣብ ዝቕፅል ወርሒ ካብ 14 ክሳብ 17 መጋቢት ኣብ ከተማ ባህር ዳር ኣብዝካየድ 9ይ ጉባኤ ናይ ኢትዮጵያ ህዝብታት ወያናይ ዴሞክራሲ ግንባር/ኢህወድግ/ ኣብ 2003 ዓ/ም ዝተርኣየ ዓይነት ለውጢ ትፅቢት ከምዝይግበረሉ ናይቲ ፓርቲ ምንጭታት ገሊፆም።ብመስርሕ ምትኽኻእ ካብ ኮሚቴ ፈፃሚ ስራሕ ከምኡ’ውን ካብ ዝለዓለ ስልጣን መንግስቲ ዝለቁ ሰበስልጣን ክህልው ከምዝኽእሉ’ውን ተገሊፁ’ሎ።
ነቲ ኣኼባ ዝመርሑዎ ኣብ ዝሓለፈ ናይ ኣዳማ ጉባኤ ምኽትል ኣቦ መንበር ኮይኖም ዝተመረፁ ናይ ሎሚ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ እዮም።
ኢህወደግ ዝጀመሮም ስራሕቲ ህንፀት ኣመራርሓን ምትኽኻእን ኣብቲ ናይ ባህር ዳር ጉባኤ ዝልዓሉ ከምዝኾኑ ናይቲ ፓርቲ ላዕለዋይ ኣመራርሓን ኣቦ መንበር ኣሰናዳኢ ጉባኤን ኣቶ ሬድዋን ሑሴን ንመንግስታዊ መራኸቢ ብዙሃን ገሊፆም።
እቲ ገዛኢ ፓርቲ ኣብ ኣዳማ ጉባኤ ምስካየደ ኢህወድግ ብብዙሓት ለውጥታት እዩ ሓሊፉ።ኣብቲ እዋን ኣቦ መንበር ዝነበሩ ሎሚ ብህይወት ስለዘየለው ኣብ መሪሕነት እቲ ፓርቲ ምሽግሻግ ተገይሮም።ኣብ ናይ መንግስቲ ካብኔት እውን ውሱን ለውጥታት ተራእዮም እዮም።
እዚ ናይ ባህር ዳር ጉብኤ ኣቦ መንበርን ምኽትል ኣቦመንበር እቲ ፓርቲ ክመርፅ እዩ።
ምንጭታት ኢህወዴግ ንቪኦኤ ከምዝገለፅዎ ኣቦ መንበር ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝን ምኽትሎም ኣቶ ደመቀ መኮነንን ዳግማይ ክምረፁ እዮም።ናይዚ ምኽንያት ድማ ኢሎም እቶም ምንጭታት ክልቲኦም መራሕቲ ብፖሊስ ምትኽኻእ ናብ ሓላፍነት ስለዝደየቡ እዩ ኢሎም።
ኢህወዴግ ድሕሪ 2002 ዓ/ም ሃገራዊ ምርጫ ኣብ ሰለስተ ዙር ዝፍፀም ናይ ኣመራርሓ ምትኽኻእ መስርሕ ኣብ ግብሪ እናውዓለ ይርከብ።
በዚ መሰረት ኣብ መጀመሪያ 2003 ዓ/ም ብዝተርኣየ ፈላማይ ዙር ምትኽኻእ ናይ ኢህወደግ ምኽትል ኣቦመንበርን ምኽትል ቀዳማይ ምንስቴርን ዝነበሩ ኣቶ ኣዲሱ ለገሰ ከምኡ’ውን ምኽትል ኣቦመንበር ህውሓትን ምንስቴር ጉዳያት ወፃእን ዝነበሩ ኣቶ ስዩም መስፍን ካብ ስልጣኖም ምውራዶም ይዝከር።
ኢህወደግ ካልኣይ ዙር ናይ ስልጣን ምትኽኻእ ኣብ ናይ ባህር ዳር ጉብኤ ክትግብር ምዃኑ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት ካብ ስራሕ ፈፃሚ እቲ ፓርቲ ከምኡ’ውን ካብ ናይ መንግስቲ ስልጣን ዝለቁ ሰበስልጣን ከምዝህልው ተዛሪቦም።እኒ መን ክኾኑ ከምዝኽእሉ ግን እቶም ምንጭታት ሪኢቶ ካብ ምሃብ ተቖጢቦም ኣለው።
ቅድሚ ናይ ኢህወዴግ ጉባኤ ኣርባዕቲኦም ኣባል ፓርትታት ናይ ባዕሎም ኣመራርሓ ከምዝመርፁ ተፈሊጡ’ሎ።
900 ዕዱማት ሓዊሱ 250 ሰባት ኣብቲ ጉባኤ ከምዝርከቡ ኣሰናዳኢ ኮሚቴ ኣፍሊጡ’ሎ።15 ናይ ወፃኢ ሃገራት ፓርትታት እውን ክርከቡ እዮም ተባሂሉ’ሎ።


text:
ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያንን መሓዙት ኤርትራን፡ ነታ ጥዋፍ ፍትሕን ሰብኣዊ መሰላትን፡ ተስፋ መጻኢ ኤርትራን ዝጸልመተላ 18 መስከረም 2001፡ ንመበል 10ይ ዓመት ክዝክርዋ እዮም።
እታ መዓልቲ፡ መዘከርታ ናይቶም ዓበይቲ መራሕቲ ሰውራ ኤርትራን መራሕቲ መንግስትን ዝነበሩ ጀጋኑ ተጋደልትን፡ ጋዜጠኛታት ’ተን ተተይ ዝብላ ዝነበራ ጋዜጣታት ብሕትን ዝተኣስሩላን ዝተሰወሩላን ዕለት ጥራይ ኣይኮነትን። ስእነት ፍትሒ ሃገርና ዝጎልሓላን፡ ምንጪ ናይቲ ብደረጃ ዓለም ‘ኤርትራ ዓባይ ቤት ማእሰርቲ’ ኮይና ምህላዋ ዝገልጽ ቅጽል ‘ውን እያ። ንዕርቂ ሰናይ ተበግሶ ዝወሰዱ ዓበይቲ ዓዲ፡ መራሕቲ ሃይማኖት፡ ካብ ወፍሪ ባርነት ክወጹ ዝደለዩ መንእሰያት፡ ነጋዶ፡ ምሁራት ዓድን ወለዲ ‘ቶም ሃገር ገዲፎም ዝወጹ መንእሰያትን፡ ኩሎም፡ ግዳይ ናይቲ ኣብ መስከረም 18 2001 ዝበኣሰ ዓመጽ ኮይኖም እዮም። ኣብዛ ናይ ኤርትራ ጸላም መስከረም፡ እቶም ፖለቲካዊ መኣዝን ሃገርና ከዐርዩ ተስፋ ዝነበሮም መራሕቲ፡ ምስቶም ቅድሚኦም ግደ ዓመጽን ዘይሕጋዊ ማእሰርትን ኮይኖም ዝነበሩ ግዳያትን ተጸንቢሮም፡ ነቲ ካብ ግዜ ነጻነት ኣትሒዙ ክነጽህ ዝነበሮ ሕማማት ኤርትራ ከፍውሱ ተሰወሩ።
መብዛሕትኦም ኣብታ ዕለት’ቲኣ ዝተኣስሩ፡ ከምኡውን ነዓኣቶም ስዒቦም ዝተሰወሩ ሃገራውያን፡ ክንደይ ግፍዕን ውርደትን ከምዝረኸቡ፡ ገሊኦም ደሃይ ከምዘይብሎም፡ ገሊኦም’ውን ከምዝሞቱ ይንገር። ካብዚኦም ኣብ መጋብኣያ ቤት ፍርዲ ዝወዓለ ሓደ ‘ኳ የልቦን።
ጸቢብ ረብሓ ዘለዎም ገለ ኤርትራውያን ገዲፍካ፡ ኩሉ ኤርትራዊ ንመስከረም 18 2001 ከም ሓንቲ ጸላም-ዕለት ብጽልኢ’ዩ ዝርእያ። ማሕበረሰብ ዓለምውን እንተኾነ፡ ነቲ ዝተገብረ ግፍዒ ብንጹር ድምጺ ኮኒኑ፡ እቲ ኩነታት ክእረም ድማ ብተደጋጋሚ ጸዊዑ እዩ። መንግስቲ ኤርትራ ግን ንኹሉ ናይ ውሽጥን ግዳምን ጻውዒት ጸማም እዝኒ ሂቡዎ ይርከብ።
እቲ ኣብ 2001 ዝተወስደ ናይ ዓመጽ ስጉምቲ ከምዚ ኢሉ ከይተዓረየ ክቕጽል፡ ክምኽነየሉ ዘይክእል፡ ኢሰብኣዊ፡ ሕገ-ኣልቦ ተግባር ስለዝኾነ፡ በዚ ናይ ዓስራይ ዝኽሪ ኣጋጣሚ፡ ኩልና ኤርትራውያንን መሓዙት ኤርትራን፡ ተወፋይነትና ንራህዋን ፍትሕን ህዝብና እነሐይለሉን እነሐድሰሉን፡ ነታ ኣሽሓት ጀጋኑ ዝተሰውኡላ ፍትሓዊት ኤርትራ ህያው ክንገብር ኣበርቲዕና እንጽዕረሉን ግዜ ክኸውን ንጽውዕ።
ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ እንርከብ በርገሳውያን ማሕበራት፡ ኣብ ጎድኒ ‘ቶም ግዳይ ዓመጽ ዝኾኑ ደቂ ሃገር ደው ኢልና፡ ንፍትሒ ብምጽዋዕን መብጽዓና ብምሕዳስን፡ ነዛ መበል 10ይ ዓመት ዝኽሪ 18 መስከረም ክንዝክራ ከምዘለና ‘ውን ነተሓሳስብ።
ነዛ ትእምርቲ ናይቶም ዝቐደሙን ዝደሓሩን ግዳያት ኤርትራ ኮይና ዘላ 18 መስከረም፡ ከም ምልክት ስቅያት ናይዞም ገና ኣብ ጸላም ዝርከቡን ድሮ መስዋእቲ ዝኸፈሉን ኤርትራውያን ግዳያት፡ ‘መዓልቲ ጸሊም-ጋማ’ (black ribbon day) ኢልና ጸዊዕናያ ኣለና ‘ሞ፡ ኣብ መላእ ዓለም ዘለኹም ኤርትራውያን ኣሓትን ኣሕዋትን፡ ኣዕሩኽ ኤርትራን፡ ነዛ ምዓልቲ ዓመጽ፡ ምሳና ሓቢርኩም፡ መዓልቲ ዝኽርን ተሃድሶ መብጽዓን ብምግባር፡ ጸሊም-ጋማ ወዲና ዘይተምበርካኽነትና ንዓመጽን ምልክን እነርእየላ፡ ኣብ ጎድኒ ‘ቶም ካብ እዋን ነጻነት ኣትሒዞም ዝተገፍዑ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ደው ኢልና ከምዘለና ምሕዝነትና እነመስክረላን፡ ከምዘይረሳዕናዮም እነረጋግጸላን ዕለት ክንገብራ ደጊምና ንጽውዕ። ብዘየማትእ ድምጺ፡ ሓቢርና ዓመጽ ንኹንን።
መስከረም 2011
ሱወራ ማእከል ሰብኣዊ መሰላት
ኤርትራውያን ንሰብኣውን ዲሞክራስያውን መሰላት-ዓባይ ብሪጣንያ
ርሊዝ ኤርትራ
ዜጋታት ንዲሞክራስያዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ – ስድሪ
ኣሰና ፋውንደሽን


text:
ሕብረት ኣፍሪቃ፣ንኣግብፂ ካብ‘ቲ ኣህጉራዊ ማሕበር ምብራሩ ቅኑዕ ኣይኮነን፣እቲ ውሳነ ኣብ ጌጋ ዝተመርኮሰ‘ዩ ኢለን ኣማሪረን ልኡኽቲ ግብፂ።እቲ ሕብረት ናብ ግብፂ ሓደ ጉጅለ ልኡኽ ንምስዳድ ይቀራረብ ኣሎ።
ሕብረት ኣፍሪቃ ድሕሪ ካብ ፕረዚደንት መሓመድ ሙርሲ ካብ ስልጣን ምውጋዶም ንግብፂ ንክእትገድ ዘሕለፎ ውሳነ ደጊሙ ክግምግሞ ፀዊዓ‘ላ።ፍልይቲ ልእኽቲ ግብፂ ኣምባሳደር ሙና ኦማር ውሳነ ሕብረት ኣፍሪቃ ዘጉሂ‘ዩ ክብላ ይገልፀኦ፥
”እቲ ኣብ ግብፂ ዝተካየደ ለውጢ፣ብመሰረት ህዝባዊ ጠለብ ዝተፈፀመ ከምዝኾነ ንክነብርህ ኢና ናብ‘ዚ መፂና።ስለዚ ኣብ ኣፍሪቃን ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃን ዘለው ኣሓትናን ኣሕዋትናን ንከሐጉዙና ኢና ንፅውዕ ዘለና” ኢለን።
ሰራዊት ግብፂ ንፕረዚደንት ሙርሲ ዓልዩ፣ንስልጣን ሕገ-መንግስቲ ኣፍሪሱ ጊዚያዊ ምምሕዳር ድሕሪ ምቋሙ፣ድሕሪ ክልተ መዓልታት ዝተሰየመ ኣፍሪዊ ሕብረት፣እቲ ለውጢ መንግስቲ ዝተገብረ ብዘይሕገመንግስታዊ ኣገባብ እዩ ኢሉ ንግብፂ ካብ ኣባልነት ሰሪዙዋ‘ሎ።
ዋና ፀሓፊ ሕብረት ኣፍሪቃ እንኮሳዛና ድላማኒ ዙማ፣ግብፂ ነቲ ኩነታት ንዘፅንዕ ጉጅለ ንክትቅበል ቅርብቲ ምኳና ገሊፃ‘ያ ይብላ።
ዙማ ወሲኸን ”እቲ ጉጅለ ልኡኽ ንክብገስ ኣብ ምርድዳእ በፂሕና‘ለና። ብድሕሪኡ ተመሊሶም ንኮምሽን ሰላምን ፀጥታን ሕብረት ኣፍሪቃ መብርሂ ክህቡን ካብኡ እንታይ ከምዝግበርን ክንውስን ኢና።ሓደ ነገር ንምጥቃስ ግና፣ ግብፂ ናብ ሕቊፊ ሕብረት ኣፍሪቃ ብቅልጡፍ ንክትምለስ ድልየትና‘ዩ” ይብላ።
እቲ ናብ ግብፂ ዝላኣኽ ጉጅለ ሕብረት ኣፍሪቃ፣ንሰለስተ መራሕቲ ሃገራት ዝነበሩ ፕረዚደንታት ዘጠቃለለ‘ዩ።
ፍልይቲ ልእኽቲ ግብፂ ኣምባሳደር ሙና ብወገነን፣እቲ ኣብ ልዕሊ ግብፂ ዝተነበረ እገዳ፣ኣብ ውሽጢ ሒደት ሰሙናት ክላዓል‘ዩ ዝብል ገምጋም ኣለና ይብላ፣
“ብኣረኣእያና፣ግብፂ ብኣባልነታ ክትቅፅል የብላን ናብ ዝብል መደምደምታ ዘብፀሖም ባይታ ቅኑዕ‘ዩ ዝብል ገምጋም የብልናን።ስለዚ እቲ ጉጅለ ናብ ግብፂ ኣትዩ፣ኣብ ባይታ ንዘሎ ኩነታት ድሕሪ ምግምጋም፣ኣብ ግብፂ ተኸታታላይ ለውጢ ይካየድ ከምዘሎ ክድምድም‘ዩ” ባሃሊት‘የን ንሰን።
ጊዚያዊ መንግስቲ ግብፂ፣ሕገ-መንግስቲ ዳግም ክፅናዕን ኣብ‘ታ ሃገር ዴሞክራስያዊ ስርዓት ንምቋም ዘኽእል ምርጫ ከምዝካየድን ገሊፁ‘ዩ። ኣምባሳደር ሞና፣ፓርቲ ዝተዓለው ፕረዚደንት ሙርሲ ዝኾነ ሕውነታዊ ሙስሊም ግና፣ኣብ‘ቲ መስርሕ ፈፂሙ ከምዘይሳተፍ ኣፍሊጡ‘ዩ ይብላ።


text:
እዚ ንድምጽና ድምጺ ውጽዓት ዝኾነት ድምጺ ኣሰና ኣጋጢሙዋ ዘሎ ፋይናንሳዊ ጸገም ንኽፍታሕ ብዓቕምና ኣበርክቶና ከነወፊ የዕሩኽቲ ኣሰና ተዳሊና ንርከብ። ነዚ ቁዱስ ሃገራዊ ዕላማ ሸትኡ ንኽወቅዕ ኩሉኹም ፈተውቲ ሀገርን ህዝብን ኤርትራ እጃምኩም ከተወፍዩን ንኣሰና ናብ ንቡር ሂወታ ኣብ ምምላስ ተራኹም ንኽትጻወቱ ንሕና የዕሩኽቲ ኣሰና ብኽብሪ ንዕድመኩም። … more
Tag Archives: ሓበሬታ
ስርዓት ህግደፍ ብመንገዲ ደገፍቱ አቢሉ ካብ ከተማ የቶቦሪ ዘመሓላልፎ ሓድነት ህዝቢ ዝበታትን ናይ ፕሮፖጋንዳ ራድዮ ፕሮግራም ደው ከብልን አብቲ ናይቲ ራድዮ መደባት አንጻር ኤሪትራውያን ዝፍኖ ምፍርራሕ: ሓሶትን ዘለፋታትን ሕጋዊ ስጉምቲ ክውሰድን ብተወሳኺ መንግስቲ ሽወደን ነቶም ብደገፍቲ ህግደፍ ዝመሓደሩ ናይ ራድዮ መደባት ጥብቂ ቁጽጽር ክገብሮሎም ከምዘለዎ ኣብ ዮቶቦሪ ዝርከቡ ግዱሳን ኤሪትራውያን … more
ከምቲ ኩሉ ዝርእዮን ዝጸምዖን ዘሎ፡ ኣብዚ ግዜ ህግደፋዉያን ነቲ ኣብ ልዕሊ መራሕቶም ዝተኣወጀ እገዳ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከም ናይ ሃገር ጉዳይ ኣምሲሎም ንህዝብና ንምድንጋር ዚገብርዎ ዘለዉ ግስጓስ ካብቲ ህዝብና ወሪዱዋ ዘሎ ናይ ጥምየት ሓለንጊ ንላዕሊ ተረኪቡለይ፡ ህዝቢ ንምድንጋር ከምቲ ናይ ኩሉ ጊዜ ፉሹል ፈተነኦም ላዕልን ታሕትን ክብሉ ይረኣኣዩ ኣለዉ። … more
ንሕና፡ ኣብ ኵሉ ኩርናዓት ዓለም እንርከብ ኤርትራዊያን ጠበቓታት፡ ናይ ሕጊ ምሁራት፡ ሰብ ሞያን፡ “ኤርትራዊ ናይ ሕጊ ማሕበር” ምምስራትና ከነበስረኩም ከሎና ሓጎስና ወሰን የብሉን። … more
ሎሚ ምሸት 11 ጥሪ 2010፡ ሓደ ኣብ ሊብያ ዝነብር ኤርትራዊ ደዊሉ፡ ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ሊብያ ዝነብሩ ኤርትራውያን፡ ማለት 47 ደቀንስትዮ ኣብ ቤ/ት ማእሰርቲ ዛውያ፡ 98 ደቀንስትዮን ደቂተባዕትዮን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ጋራጂ፡ 200 ድማ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ትሪፖሊ፡ ብድፍኢትን ምትሕብባርን ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ሊብያ፡ ብበትሪ እናደሰቑ ንኤርትራ ክምለሱ ፎርም ኣምሊኦሞም፡ ኣብ’ዚ … more
ሎሚ ምሸት 11 ጥሪ 2010፡ ሓደ ኣብ ሊብያ ዝነብር ኤርትራዊ ደዊሉ፡ ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ሊብያ ዝነብሩ ኤርትራውያን፡ ማለት 47 ደቀንስትዮ ኣብ ቤ/ት ማእሰርቲ ዛውያ፡ 98 ደቀንስትዮን ደቂተባዕትዮን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ጋራጂ፡ 200 ድማ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ትሪፖሊ፡ ብድፍኢትን ምትሕብባርን ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ሊብያ፡ ብበትሪ እናደሰቑ ንኤርትራ ክምለሱ ፎርም ኣምሊኦሞም፡ ኣብ’ዚ … more
ባይቶ ጸጥታ፡ ኣብ ልዕሊ ሰበስልጣን ስርዓት ህግደፍ፡ ብሰንኪ ዝገብርዎ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ኣጽዋርን ምሕጋዝ ጥሩፋት እስላማዊ ግብረ-ሽበራን፡ ምጥሓስ መምርሕን ሕግን ባይቶ ጸጥታን፡ ካልእን ብዝብል እገዳ ከምዝተገበረሎም ዝዝከር’ዩ።ስርዓት ህግደፍ ግን ዓለም ኣብ መሰረት ዘይብሉ ክሲ ተመርኲሳ ፍትሓዊ ዘይኮነ እገዳ በይናትላ ክብል ንህዝቢ ናይ ምትላል ዘመተ ኣብ ረድዮን ተለቪዥንን ጀሚሩ’ሎ። … more
ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ኣብ ውድድር ኩዕሶ እግሪ ምብራቕን ማእከላይን ኣፍሪቃ ድሕሪ ምስታፋ ኣብ ናይሮቢ (ኬንያ) ተሸሪባ ከምዝተረፈት መርበብ ሓበሬታ ኣሰና ( assenna.com ) ትማሊ 13 ታሕሳስ ዘቃላሓቶ ዜና: ብቢቢሲ ን ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳን ሎሚ 14 ታሕሳስ ተረጋጊጹ። … more
መርበብ ሓበሬታ ኣሰና ንኹሎም ኣመንቲ ምስልምና ርሑስ ዒድ ኣል-ኣድሓ ትብል። … more
‘ድምጺ ወጋሕታ’ “ ኣብ ኣስመራ ዝርከቡ ምንጭታት ..ወዱ ንሚኒስተር መዓድን ኣቶ ተስፋይ ገብረስላሰ ኣብ ኣስመራ እንዳ ኮርያ ኣብ ዝርከብ ቤትምህርቱ፡ መንነቶም ብዘይተፈልጡ ሰባት ብኻራ ተቀቒዑ ንሞት ተቓሊዑ ‘ሎ” ክትብል ዘመሓላለፈቶ ሓበሬታ ቅኑዕ ከምዘይኮነ ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ኣረጋጊጾም። … more
ክቡራት ተኸታተልቲ ኣሰና፡ እቲ ብሓሶት ክናበር ዝደሊ ሓቂ ምጽዋር ዝሰኣነ ስርዓት ህግደፍ ናይ ሳይበር ሃሱሳትን ዕሱባትን ብምውፋር ንመርበብ ሓበሬታኹም assenna.com ካብ ገጽ ኢንተርነት ክሓክኽ ቀጻሊ መጥቃዕትታት ከካይድ ድቃስ ስኢኑ ከምዘሎ ምልክታቱ ድሮ ከተስተብህሉሉ ቀኒኹም ኳ እንተለኹም፡ ደጊምና ነረጋግጸልኩም። እዚ ጸጸኒሑ ዘጋጥመና ዘሎ ምቍራጽ ኣገልግሎት ተክኒካዊ ጸገም ዘይኮነ ተጻብኦ ህግደፍ እዩ። … more
ኣብ ስደት ብፍላይ ድማ ኣብ ኢትዮጵያን ሱዳንን ትርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ገለ ተበለፅቲ ናብ ካናዳን ኣሜሪካን ክትከዱ ፎርም ምልኡ ኢሎም ካብ ዘይብልኩም ዘይተኣደነ ገንዘብ የኽፍሉኹም ስለዘለዉ ንኽትጥንቀቑ ንሕብር። ኣቲ ናብዘን ሃገራት ኣዚኣተን ንምምፃእ ሕጋዊ ዝኾነ ፎርም ኣብ ኢንተርነት በዚ ኣድራሻ እዚ ብነፃ ክትረኽቡዎ ትኽእሉ ኢኹም። ኣብ ኢንተርኔት application for permanent residence … more
ኤርትራውያን ስደተኛታት ጽዒና ካብ ሊብያ ናብ ኤውሮጳ ኣብ ጉዕዞ ዝቐነየት ጃልባ፡ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣብ ኣህጉራዊ መስመር ምስ በጽሐት ነዳዲ ወዲኣ ጠጠው ኢላ ከምዘላ ‘ሞ ኣብ ናይ ጥፍኣት ሓደጋ ከምዝነበሩ ተሳፈርታ ተደጋጋሚ ናይ ረዲኤት ጻውዒት ይገብሩ ከምዘለዉ ብመርበብ ሓበሬታ ኣሰና ነጊርናሎም ዝነበርና ግዳያት፡ ድሒኖም ከምዘለዉ ትማሊ ምሸት ዝረኸብናዮ ገና ምርግጋጽ ዘድልዮ … more
ኩሉ ኤርትራዊ ከም ዝዝክሮ 18 መስከረም 2001 ኣብ ሃገርና ኤርትራ መራሒ ጉጅለ ስርዓት ህ ግ ደ ፍ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ላዕለዎት ሰበስልጣን ናይ መንግስትን ዓበይቲ ዓድን መራሕቲ ሃይማኖትን ወነንትን ኣሳናዳእቲ ናይ ብሕቲ ጋዘጣታትን ተመሃሮ ዩንቨርስትን ኣሲሩ ካባ ዲክታተርነት ዝኣወጀሉ ዕለትዩ; … more
ሰራዊት ሲሪላንካ ‘ታሚል ታይገርስ’ ዝኾና 12 ነፈርቲ ውግእ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝርከብ መዓርፎ ነፈርቲ ተዓቝበን ከምዘለዋ ምግላጹ ‘ቮይስ ታሚል’ ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ሰራዊት ሲሪላንካ ንብረት ናይቲ ኣብ ዝሓለፈ ሒደት ኣዋርሕ ብመንግስቲ ናይታ ሃገር ዝተሳዕረ ምንቅስቃስ ‘ታሚል ታይገርስ’ ዝኾና 12 ነፈርቲ ውግእ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝርከብ መዓርፎ ነፈርቲ ተዓቝበን ከምዘለዋ ምግላጹ ‘ቮይስ ታሚል’ ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ ኣፍሊጡ። … more
ብህግደፍ ትውነንን ንህይወት ሰራሕተኛታት መርዛም ብዝኾነ ኣስበስቶስ እናብዓጠት ልጓም ወይ ፍረኖ መካይን እተፍሪ ኣብ ኣስመራ መንገዲ ቁሸት ትርከብ ትካል ተክኖብረይክ፡ እቲ መርዛምን ህይወት ብዙሓት ዝለከመን፡ ዘይሕጋውን ኣሰራርሓኣ ብመርበብ ሓበረታ ኣሰና ምስ ተዘርግሐ፡ እቲ ወረ ኣብ መንጎ ሰራሕተኛታትን ኣብቲ ከባቢ ዝነብር ህዝብን ዕግርግር ስለዝፈጠረ፡ ካብ ኢሳያስ ብዝተዋህበ መምርሒ መሰረት፡ ኣካያዲ ናይታ … more
ኤርትራዊ ማሕበረሰብ ከለንን ከባቢኣን ኣብ 20 ሰነ መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ፡ ጀጋኑና ሓቢርና ንክንዝክርን መዓልቶም ንኸነኽብርን፡ ንኩሉ ኤርትራዊ ተቐማጢ እዚ ከባቢ ብኣኽብሮት ይዕድም። … more
‘ፕረዚደንት’ ኢሳይያስ ብወዛ ሚኒስተራት ከካይድ ምዃኑ መርበብ ሓበሬታ ኣሰና ብ4 መጋቢት 2009 ንዘመሓላለፈቶ ዜና ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሎሚ ካብ ካምፓላ ኣብ ዘመሓላለፎ ዜና ኣረጋጊጹዎ። … more
ብመሰረት ሓበሬታ ማዕከናት ዜና እስራኤል፡ ሰበስልጣን ‘ታ ሃገር፡ እቲ ብ ’ሪቮሉሺናሪ ጋርድ’ ዝብል መጸውዒ ዝፍለጥ ሰራዊት እስላማዊ ሪፓብሊክ ኢራን፡ ኣብ ገማግም ቀይሕባሕሪ ኤርትራ ወተሃደራዊ መደበር ንምምስራት ልኡኹ ናብ ኤርትራ ከምዝሰደደ ብምጥቃስ፡ ኢራን ኣብታ ንነዊሕ እዋን መሓዛ እስራኤል ኮይና ዝጸንሐት ኤርትራ፡ ወተሃደራዊ ህላወ ክትምስርት ጀሚራ ምህላዋ ከምዝገለጹ ተፈሊጡ። … more
ስርዓት ህግደፍ 80ታት ዝዕድሚኦም ሰለስተ ኣረጋውያን ኣመንቲ ክርስትና ካብ ወተሃደራዊ ቤትማእሰርቲ ከምዝፈትሐ ‘ቦስ ኒው ላይፍ’ ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ፡ ተጣበቕቲ መሰል እምነት ክርስትና ንዝሃቡዎ መረዳእታ ብምጥቃስ ኣፍሊጡ። … more
ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ሒደት መዓልታት ከምዝተኸታተልኩሞ፡ ብዓዋተን መሰልና-ደሊናን ናብ መርበብ ሓበሬታ ኣሰና ዝቐንዐ ዝተወሃሃደ ጸለመን ዘለፋን ክካየድ ቀንዩ ‘ ሎ ። ብዙሓት ሰማዕትን ተኸታተልትን ኣሰናን እተን ወብሳይታትን ከኣ ኣብቲ ጉዳይ ዘለኩም ቅሬታን ሓዘንን ብ ኢ-መይል ቴለፎንን ክትገልጹልና ቀኒኹም። ኣንፈት ናይዚ ጸለመን ዘለፋን ካብ ሓያለ ሰሙናት ኣትሒዝና ኣስተብሂልናሉ ‘ኳ እንትጸናሕና፡ ኣብዚ ህዝብና … more
ስርዓት ህግደፍ፡ ሃይማኖታዊ እምነቶም ምኽሓድ ንዝኣበዩ ሰለስተ ኣመንቲ ክርስትና ግዳይ ሞት ከምዝገበሮም፡ Christian Today ዝበሃል ማዕከን ሓበሬታ፡ International Christian Concern (ICC) ንዘቕረቦ ጸብጻብ ብምውካስ ኣብ ዘመሓላለፎ ዜና ኣፍሊጡ። … more
ኣቦና ሃብተማርያም ኣብርሃ ኩነታት ኤርትራ ትማልን ሎምን ጽባሕን ብዝብል ኣርእስቲ ብ መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ንዝቐረበሎም ሕቶታት ዝሃቡዎ መልስታት ንምንባብ ኣብዚ ጠውቑ። ቃለ መጠየቕ መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ምስ ኣቦና ሃብተማርያም ኣብርሃ። … more
ስርዓት ህግደፍ፡ “ክትሃድሙ ተረኺብኩም” ብዝብል ምኽንያት ኣብ ቤትማእሰርቲ ዓዲዃላ (ካርሸሊ) ኣሲሩዎም ንዝቐነየ ሰለስተ ተማሃሮ/መንእሰያት ካብቲ ቤትማእሰርቲ ናብ ጎልጎል ኣውጺኡ ብኡንብኡ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ከምዝረሸኖም ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ንመርበብ ሓበሬታ ኣሰና ሓቢሮም። … more
በቲ ኣብ ሃገርና ወሪዱ ዘሎ ፖለቲካውን ማሕበራውን ምጣነ-ሃብታውን ኣሰቃቒ ምሕደራ ጉጅለ ህግዲፍ መሰረት ብምግባር ነዚ ዲክታተራዊ ስርዓት ንምቅዋም ኣብ ከተማ ፍራንክፈርት ሃገረ ጀርመን ንዕለት 28-02-2009 (ቀዳም መዓልቲ) ልክዕ ሰዓት 12.00 ቅድሚ ቀትሪ ሰልፊ ክጅመር ምዃኑ እንዳሓበርና ኣብዚ ዝተጠቕሰ ዕለትን ሰዓትን ተረኺብኩም መረረኹም ክትገልጹ ብጥብቂ ንላቦ። … more
ናይ ሲቭል ክዳን ዝለበሱ ኣባላት ሓይልታት ጸጥታ ስርዓት ህግደፍ ብ26 ታሕሳስ 2008፡ ኣብ ኣስመራ ‘ሆሊዉድ’ ኣብ ዝተባህለት ኢንተርነት ካፈ ተጠቀምቲ ኢንተርነት መሲሎም ብምእታው ናይ ተቓወምቲ መርበብ ሓበሬታ ከፊቶም ንዝረኸቡዎም ሰለስተ መንእሰያት ከምዝኣሰሩ ምንጭታት ኣሰና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም። … more
ሬድዮ ድምጺ ወጋሕታ ብሓልዮት ሕብረት ኤርትራውያን ኣብ ሲያትልን ከባቢኣን ስራሓ ካብ ሓሙሽተ ጥቅምቲ 2008 ዓ. ም. ጀሚራ ኣገልግሎት ትህብ ከምዘላ ዝዝከር ኢዩ። … more
ንቐዳም ዕለት 12.07.2008 ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት ኪፍጸም ዝተመደበ ካብ መላእ ሃገር ጀርመን ብዝመጹ ውልቀ ሰባትን ኣባላት ኩለን ኤርትራውያን ተቓወምቲ ውድባትን ኤርትራዊ ሲቪላዊ ማሕበራትን ዚሳተፍዎ ሰላማዊ ሰልፊ ኪኸውን እዩ። … more
ሳልሳይ ጉባኤ ሰደኤ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሓምለ 2008 ኣብ ሃገር ጀርመን ኪካየድ ምዃኑ ንኹሉ ብኩነታት ሰደኤ ክግደስ ዝጸንሔ ዜጋ ክንሕብር ንፈቱ። … more
ንዓርቢ ዕለት 9 ግንቦት 2008፡ ሰዓት 9፡30 (21፡30) ብኣቈጻጽራ በርሊን ሓውና ሃይለ ገብሩ ፡ኣቦ ወንበር ናይ ኮሚስዮን ምምሰራት ሰልፊ፡ ኣብ Eritrea democracy for all discussion group ጋሻና ኮይኑ ከምሲ ስለ ዝኾነ ምሳና ከተምስዩ ብኽብሪ ንዕድም … more
መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝመጽእ ሰሙን (ፋልማይ ሰሙን) ናይ ወርሒ ጥቅምቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ወራር ከካይድ እዩ’ ዝብል ሓበሬታ ካብ ትላላት ስለያን ግለሰባትን ሓበሬታ ከምዘሎ፡ መንግስታዊት መርበብ ሓበሬታ ሻባይት.ኮም ትማሊ ኣብ ዝዘርግሓቶ ሓበሬታ ኣፍሊጣ። … more
ተዶጊሉ ዝጸንሐ ምፍሕፋሓት ህግደፍ ፡ ብስም ሞት ፍቱው መንእሰይ ፍቕረ ተሳቢቡ ኣብ ጥርዚ በጺሑ … more
ሓበሬታ ንስነጠበበኛታት – ደረፍቲ፡ ሙዚቀኛታት። ገጠምቲ፡ ደረፍቲ… ካብ ኣሰና … more
እታ ናይ ኤርትራ መርከብ “ደንደን” ኣብ ማያት ማንጋሎር ኣብ ዝጠሓለትሉ እዋን “ዘይብቑዕነት ሓለዋ ባሕሪ ናይቲ ቦታ ከምዝተራእየ፡ እቶም ባሕረኛታት ብሓገዝ ገፈፍቲ ዓሳ ናይቲ ከባቢ ከምዝደሓኑ፡ ነቲ ሓደጋ ዝረኣየ ኣሽሓት ህዝቢ ይምስክር” ይብል መርበብ ሓበሬታ ማንጋሎርያን። ቪድዮ ንምርኣይ ኣብ’ዚ ጠውቑ ።/ ስእላዊ መግለጺ ናይ’ቲ ኩነታት ንምርኣይ ኣብ’ዚ ጠውቑ። መራኸቢ ብዙሃን መንግስቲ ኤርትራ ነታ 16 … more


text:
ንምንስቴር ዜና ኤርትራ ተቆፃፂሮም፣ንፖለቲካዊ እሱራት ክፍትሑን ናይ 97 ሕገ-መንግስቲ ንክትግብረን ዝፀውዑ ዝዓለው ኣባላት ሰራዊት፣ድሕሪ ምስ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ምልዛብ፣ናብ ደቡባዊ ኤርትራ ኣብ ዝርከብ ካምፕ ከምዝተመለሱ ተፈሊጡ።
ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ኣውዒሎምዎም ንዝዋዓሉ ሰራሕተኛታት‘ቲ ቤት ዕዮ ብናይ ኣስመራ ኣቆፃፅራ ምሸት ሰዓት 9:30 ከምዝለቀቁ፣ተቋሪፆም ዝዋዓሉ ፈነወ ቴሌቭዥንን ሬድዮን ኤርትራ‘ውን ካብ 9:30 ናይ ምሸት ጀሚሩ ንስሩዕ ፈነወኦም ከምዝጀመሩ እቲ ዜና ሓቢሩ።ስለምንታይ እቶም ፈነወታት ከምዝተቋረፁ ግና መብርሂ ኣይሃቡን።
ፈነወ ሬድዮን ቴሌቭዥን፣ሓደ ጋዜጠኛ ሕገ-መንግስቲ‘ታ ሃገር ይከበር፣ኩሎም ፖለቲካዊ እሱራት ንክፍትሑ ብድሕሪ ዘስመዖ መፀዋዕታ ነበረ ሃንደበት ዝተቋረፁ።
ክፍሊ ሰብኣዊ መሰላት ሕ/ሃ፣ሽዱሽተ ሚልዮን ዝህዝባ ኤርትራ ካብ 5 - 10 ሽሕ ፖለቲካዊ እሱራት ኣለውዋ ይብል።
መንነቶም ክግለፅ ዘይደለዩ ብርክት ዝበሉ ሰራሕተኛታት ምንስቴር ዜና ኤርትራ፣እቶም ድሩዓት ማካይን ዝሓዙ ወትሃደራት፣ሎሚ ንጉሆ ምስ ቅሬተኦም ዝሓዘ ፅሑፍ ከምዝመፁ ጠቂሶም።እንተኾነ ትሕዝቶ‘ቲ ጠለቦም ወይካኣ እቲ ምስሕሓብ ከመይ ከምዝተፈትሐ ፅፁይ ሓበሬታ ዛጊድ የለን።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ኣብ ኤርትራ ኤምባሲ ኣሜሪካ፣ዜጋታት ኣሜሪካ ኣብ‘ታ ርእሰ-ከተማ ጥንቁቅ ምንቅስቃስ ንክገብሩ ምዒዱ‘ሎ።ኣብ ገለ ከባቢታት ኣስመራ ወትሃደራዊ ምንቅስቃስ ከምዝወሰኸ‘ውን እቲ መግለፂ ይሕብር።
ስሳስ ሽዱሽተን ዓመት ዝዕድሚኦም ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ፣እታ ሃገር ካብ ኢትዮዽያ ካብ ዝተፈለየትሉ ዕለት ጀሚሩ ንኤርትራ ኣብ ምምራሕ ከምዝርከቡ ዝፍለጥ‘ዩ።
ኤርትራ ፅኑዕ ቁፅፅር ዘለዋን ብሕልፊ ንወፃኢ ዕፁውቲ ኮይና ዘላን ሃገር‘ያ።
ብዛዕባ‘ቲ ናይ ሎሚ ሶኒ ተጓንፎ፣መብርሂ ንክህቡ ንሰበ-ስልጣን መንግስቲ ተደጋጋሚ ፃዕሪ ተገይሩ ኣይሰለጠናን።
ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕ/ሃ ቅድሚ ሰለስተ ዓመት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ማዕቀብ ከምዘንበረ ይዝከር።ኣብ ኤርትራ ንደባይ ተዋጋእቲ ተዕጥቅ‘ያ ብዝብል ምኽንያት።


text:
ግብፃዊያን ንነዊሕ እዋን ኣብ ስልጣን ዝፀንሑ ፕሬዝዳንት እታ ሃገር ዝነበሩ ሖሲን ሙባረክ ካብ ስልጣኖም ዘውረድሉ ህዝባዊ ዓመፅ ካልኣይ ዓመት የኽብሩ ኣለው።
ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ኣብ ግብፂ ብዙሕ ለውጢ ተራኢዩ እዩ።ን30 ዓመታት ዝኣክል ነታ ሃገር ዝገዝኡ ሖሲን ሙባረክ ንኽብደት ስልጣኖም ዝንቕንቕ ሓይሊ ፈፂሙ ኣይህልን ኢሎም ብዙሓት ይኣምኑ ነይሮም።
ኣብቲ ዞባ ዘለው መራሕቲ ሃገራት ንዓሰርተታት ዓመታት ብተምሳሳሊ ኣብ ስልጣኖ ዝፀንሑ እዮም።
እዚ ንዓሰርተታት ዓመታት ኣብ ስልጣን ምፅናሕ ነይሩ ን18 ማዕልታት ዝፀንሐ ህዝባዊ ዓመፅ ዝቐስቀሰ።11 ለካቲት 2011 ኣ/ፈ ሙባረክ ካብ ስልጣኖም ክወርዱ እንተለው ኣብ ኣደባባይ ታሕሪርን ኣብ ሙሉእ እታ ሃገርን ዝነበሩ ተቓወምቲ ንቕድሚት ብምእማት ታሕጓስ ዝዓበየ ነይሩ።
ሎሚ እቲ ሽዑ ዝነበረ ናይ ተስፋ ንፋስ በኒኑ እዩ።ኣብ ጎደና ታሕሪር እናተንቀሳቐሰት ሓንቲ መንእሰይ ዋላ ሓደ ነገር ዝተለወጠ ነገር ከምዘየለን እቲ ለውጡ ሙባረክ ከይዶም ሞርሲ ምመፂኦም እዩ ትብል።
ኣደባባይ ታሕሪር ሕዚ’ውን ኣንፃር ፕሬዝዳንት ሞርሲን እስላማዊ ሕውነትን ናይ ተቓውሞ መድረኽ ኮይኑ ቐፂሉ’ሎ።ምኽንያት እቲ ተቓውሞ ምዝሕታል ቁጠባን ንምኽንያት እቲ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ዕሽሽ ብምባል ንናይ ባዕሉ ረብሓ ጠጠው ዝበለ መሪሕነት እዩ ዝብል እዩ።
ካይሮ ኣብ ዝርከብ ዪኒቨርስቲ ኣሜሪካ ምሁር ፖለቲካዊ ማሕበረሰብ ዝኾኑ ሰይድ ሳዲቅ ኩነታት ኣብ ክንዲ እናተመሓየሹ እናገድዱ ከምዝኸዱ ይኣምኑ።
ዝኾነ ይኹን ህዝባዊ ለውጢ እንተተኸሲቱ መንግስቲ ድኹም ከምዝኸውን፣ቁጠባ፣ፀጥታን እቶም ፕሬዝዳንትን ድኹም ክኾኑ ባህሪያዊ እዩ ይብሉ።
ኣብ ማእኸላይ ዕደም ዝርከቡ መሓመድ ያሶ መናእሰይ መንበሪ ገዛን ስራሕን፣ትምህርትን ኣገልግሎት ጥዕናን ከምኡ’ውን ሓዳር መስሪቶም ክነብሩ ተስፋ ከምዝደልዩ ይገልፁ።ኩሉ መንእሰይ ተስፋ ኣለኒ ዝብል ስምዒት ክህልዎ ኣለዎ ይብል።
ብዙሓት መንእሰያት ቅድሚ ክልተ ዓመታት ካብቲ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ዘሕደርዎ ተስፋ ኣብ ፈተና ኣትዩ ይርከብ።


text:
ኣብ ወርሒ ነሓሰ 2009 ዳርጋ ኩሎም ፖለቲካዊ ውድባትን ስቪክ ማሕበራት ውልቀ ዜጋታትን ዝተሳተፍዎ፣ሰፊሕ ዋዕላ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተኻይዱ ከምዝነበረ ኩሉ ዝዝክሮ ኢዩ። … more
Tag Archives: ፡
ቶጎርባ.ኮም ይቕሬታ ዝሓተትካሉ ትደግሞ ኣለኻ ሕጋዊ ዲዩ? ብሪጋደር ጀነራል ተኸስተ ሃይለ 2ይ ክፋል ከም ወትሩ ንኩሉ ደላይ ሰላም ደላይ ፍትሒ ዕዙዝ ሰላምታይ የቐድም። … more
ብዙሓት ለባማት ንመሪርን ምቁርን መደምደምታኡ ክእምቱ እንከለዉ ንኹሉ ግዜ ኣለዎ ኢሎምዮም ዝሰግርዎ ። ብጸቢብን ገፊሕን ይኸዉንዶኾን ኢሎም ካብ ምግማትን ብሃሳሰ-ለባም ኣካይዳ ካብ ምኻድን ድማ የድሕኖም። … more
ኣብዚ ቐረባ ግዜ ፡ ‘ሓበሬታ ዘይተዓጥቀ ኣእምሮ ርጡብ ውሳኔ ክወስድ ኣይክእልን’ዩ’ ብዝብል ኣርእስቲ፡ ነቶም ለባማት ብልዙብ ኣገባብ ንኣሰራርሓና ዝምልከት መብርሂ ኣቕሪብናሎም ኢና። … more
ሓቂ ክብርትን ብቐሊሉ ዘይትርከብን ጥሪት ስለ ዝኾነት፡ ብቝጠባ ክንጥቀመላ ይግበኣና። ስለዚ ኣብ ሓደ ብሓሶት እተጋዕተ ምግቢ፡ ቅሩብ ጨው ሓቂ ፈይ ኣቢልካ እንተ ዘይኮይኑ፡ ንሓቂ ብኹላ ብሓደ ግዜ እንተ ደኣ ተጠቒምካላ፡ ቀልጢፋ ኢያ እትውዳእ። … more
ብኣንቶንዮ ተስፋይ – 15 መከረም 2010 ብዕለት 11 መስከረም 2010 ኣብ ከተማ ስቶክሆልም ንጉዳይ ዋዕላ መብርሂ ክህብን ዝተኻየደ ኣኼባ ካብ’ቲ ብዙሕ ኣብ ሓደ ወሳንን ኣገዳስን ጠማርን ጉዳይ ምስክርነት ቀሪብሉ ኣሎ። … more
ብስሙራት ዜጋታት ንሰብኣዊ መሰል ኣብ ኤርትራ፣ (Citizens United For Human Rights in Eritrea) ዝልለ ሲቪካዊ ማሕበርና ተመስሪቱ ምንቅስቓሱ ካብ ዝጅምር እንሆ ድሮ ካልአይ ዓመቱ አሕሊፉ። … more
ዘተ ብዛዕባ ምርጫ ኢትዮጵያ ኣብ ድምጺ ኣመሪካ … more
ኣብ ዓዲ ከፈለት ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ዱባርባ፡ ናይ ኣርብዓ ሰባት ሬሳታት ብወ/ሮ ፋንታየ ፡ ብዓልቲ ቤት ነፍስሄር ደጃዝማች ተስፋይ በራኺ ብቡልዶዘር ተፋሒሩ ወጺኡ፡
ኣብ ዓዲ ከፈለት ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ዱባርባ፡ ናይ ኣርብዓ ሰባት ሬሳታት ብወ/ሮ ፋንታየ ፡ ብዓልቲ ቤት ነፍስሄር ደጃዝማች ተስፋይ በራኺ ብቡልዶዘር ተፋሒሩ ወጺኡ፡ ኣብቲ እቲ ሬሳታት ተቐቢሩሉ ዝነበረ ቦታ ድማ፡ ናይ ስድራቤተን ጋህሲ ኣስሪሔናሉ ኣለዋ። እቶም ዓዲ ድማ ነቲ ሬሳታት ኣብኡ ዝነበረ ኣብ መሸማዕ መሊኦም ፍታሕ እንተረኸቡ ኢሎም ፎቖዶ … more
ህዝባዊ ሕቶ ፡ መን ይስሕቶ ኣታላሊ እምንቶ፡ ግን ኩሉ ይግምቶ ይፍንፈን ኣብ ባይቶ፡ ዲክተተር ነዚ ኣሚቱ’ዩ ባይቶ ከይምክቶ፡ ተቀዳዲሙ ዘጽነቶ። … more
ሓደ ሰብኣይ ኣብ ሓደ ቤት በይኑ ይነብር ነበረ።ካብ ብዙሓት ዝናብ ዝዘነበሎም መዓልታት ሓደ መዓልቲ ብርቱዕ ዝናብ ዘኒቡ እታ ዓዲ ብማይ ኣዕለቕለቐት።ንሱ ገና እንታይ ይከውን ከምዘሎን፡ክመጽእ ዝኽእል ኣፍልጦ ይኹን ግምት ኣይነበሮን። … more
ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ንኤርትራ ብኹዑሶ ጥራይ ዘይኮነ፡ እንተላይ ብስጉምታ እያ ወኪላታ። እታ ዝሓለፈ ቀዳም፡ 13 ታሕሳስ ኣብ ናይሮቢ፡ ኬንያ፡ ተሸሪባ ዝተረፈት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ካብቲ ኩሎም መንእሰያት ኤርትራ ብቐጻሊ ዝወስዱዎ ዘለዉ ስጉምቲ ዝተፈልየ ስጉምቲ ኣይወሰደትን። መሳቱ ኣባላት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ወግሐ ጸብሐ፡ ድብያታት ሓለዋ ዶብ ህግደፍ ዕጅብ ከይበሎም፡ ሓለዋ ዶብ … more
እንተዝኾነለይ !ሕልመይ እንተዝኾነለይ፡ ዳኒኤል እንተዝነብረለይ ሕልሚ ንእስነተይ ሕልሚ መሳቶይ፡ ሕልሚ ኣቦታተይ ሕልሚ ኣዴታተይ ሕልሚ ስዉኣተይ፡ እንተዝኾነለይ ‘ወ እቲ ጥዑም ሕልሚ ‘ታይ ነይሩኒ ዘተሓማሚ፡ ቀለመይ ዘድሚ!? ሕልመይ ኮይኑ እንተይኮኖ ንሕልመይ ናብ ደፋኒ ሕልሚ ኣይመወጣወጥኩን ኢደይ ምነኸስኩዎ፡ ምኸሰስኩ ነብሰይ፣ እቲ ሰፊሕ ሕልሚ ዝወለዶ ጸላም ብቐትሩ ‘ተጸፍየ ከይደቀሰ ኣዳም ምስ ተሳእነ ልዋም … more
ኤሪ-ቲቪ፡ ብ’ 12 ግንቦት 2009 ኣብ ዝፈነወቶ ቃለ-መሐትት ፕረሲደንት ኢሳይያስ ምስ ጋዜጠኛታት ቻይና፡ ካብ ዝተጋህደ ገለ ሓቅታት፡- … more
ስነስርዓት ቀብሪ ናይቶም ንፕረዚደንት ኢሳይያስ እናዓጀቡ ዝሞቱ ኣርባዕተ ‘ቦዲጋርድስ’ ፡ ትማሊ ተፈጺሙ። ህግደፍ ግን ነቲ ፍጻሜ ንምሕባእ ኣጕል ፈተነ ይቕጽል
ስነስርዓት ቀብሪ ናይቶም ንፕረዚደንት ኢሳይያስ እናዓጀቡ ኸለዉ ኣብ ጋሽ ባርካ ዝሞቱ ኣርባዕተ ሓለዋ፡ ‘ቦዲጋርድስ’ ትማሊ ቀዳም 7 መጋቢት ኣብ መቓብር ሓርበኛታት ተፈጺሙ። … more
እቲ ሰራዊት ኣልዒሉዎ ዘሎ ሕቶ ፡ መሰረታዊ ጠለብ ህዝቢ ‘ምበር ሕቶ ደሞዝ ከምዘይኮነ ኮሚተ ድሕነት ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራ ኣፍሊጡ። … more
ኩነታት መነባብሮ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ናብ ኣዝዩ ዝኸፍአ ደረጃ የንቆልቍል ኣሎ። … more
ዓመተ ራህዋን ሰላምንዓመተ ሩፍታን ቅሳነትንዓመተ ሕግን ፍትሕንዓመተ ጽጋብን ፍስሃንይግበረልና። … more
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ሎሚ 20 ሰነ ብምኽንያት መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ኣብ ዘስምዖ ቃል፡ “ እዚ ኣጋጣሚ’ዚ ትርጉም ህላወና ብኣእሙሮና እንምርምረሉን ነቲ ንኽብሪ ሃገር ዝተኸፍለ መስዋእቲ ዝገበርናዮ ካሕሳ እንመዝነሉን ብምዃኑ ፍሉይ ትርጉም ኣለዎ…” ኢሉ። … more
ኢሳይያስ ሲ ንብጹእ ወ ቅዱስ ኣቡነ ኣንጠንዮስ፡ ይነኽሶም ዲዩ ነይሩ ይሳለሞም? … more


text:
ንፍልፍል ሓይሊ ክውዕል ተገዲቡ ግልጋሎት ዝህብ ዘሎ ግድብ ተከዘ ሰፊሕ ዕድል ስራሕ ዝፈጥር ውራይ ልምዓት ንምክያድ ዘኽእል መጽናዕቲ ብምትሕግጋዝ ማሕበር መናእሰይ ትግራይን ዩኒቨርሲቲ መቐለን እዩ ተኻይዱ፡፡
ግድብ ተከዘ ገቲኡ ሒዙዎ ዘሎ ኣብ 75 ኪሎሜትሮ ዝንውሓቱ ዝሃረሰ ማይ ብኸመይን ንምንታይን ውራይ ልምዓት ይውዕል ዝብል እዩ ጠመተ እቲ መጽናዕቲ፡፡ብመሰረት እዚ ክኢላታት ዩኒቨርሲቲ መቐለ ስነ ምህዳር እቲ ከባቢ ንምፍራይ ንህቢ፣ደራሁ፣ጠለበጊዕ፣ዓሳን ሓርገጽን ከምዝጥዕም ብዘካየድዎ መጽናዕቲ ኣረጋጊጾም ኣለዉ፡፡እቲ ከባቢ ብተወሳኺ ሓደ ፍልፍል ሃፍቲ ቱሪዝም ምዃኑ እውን ጠሊሉ ኣሎ፡፡
ውጽኢት እቲ መጽናዕቲ ዕላዊ ንምግባር ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ኣብ ዝተኻየደ ዋዕላ ዝተረኸቡ ምክትል ኣማሓዳሪ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ዶክተር ክንደያ ገብረሕይወት እቲ መጽናዕቲ ናብ ተግባር ዘሰጋግር ዋኒን ብቕልጡፍ ክጅመር እዩ ኢሎም፡፡
ምክትል ሓላፊ ቢሮ ጉዳያት መናእሰይን ስፖርትን ክልል ትግራይ ኣይተ ኣብርሃ ገብረዋህድ ኣብ ዓድና ዝውስኽ ዘሎ ቁጽሪ ዝሰልጠኑ መናእሰይ ዕድል ስራሕ ክረኽቡ ዘኽእል ዓውዲ ልምዓት ንምፍጣር መናእሰይ ናብቲ ከባቢ ክወፍሩ ናይ ምእማን ስራሕቲ ከምዘድሊ ሓቢሮም ኣለዉ፡፡
ግድብ ተከዘ ንጎላጉል ራያን ሑመራን ሓዊሱ ሳልሳይ ዓውደ ልምዓት ይኸውን ምህላዉ ተገሊጹ ኣሎ፡
ኣዳምጹ


text:
ኤርትራውያን ዋላኳ ብሰንኪ ምትእትታው ናይ ዝተፈላለዩ ሓይልታት ከምቶም ካልኦት ኣፍሪቃውያን የሕዋትና ነጻነት ዓድና ኣብ እዋኑ ክንዓትር እንተዘይክኣልና ንመግዛእትን ባርነትን ኣሜን ኢልናን ሪዒምናን ዝተቐበልናሉ ኣጋጣሚ ግን ኣይነበረን። ናይዚ ሓደ ኣብነት ንምጥቃስ ኣብ ዝሓለፍ ሓምሳ ዓመታት ነጻነት ንምድላይ ዘካየድናዮ ሰላማውን ዕጥቃውን ቃልሲ ምጥቃስ ጥራይ እኹል ይመስለኒ። እዚ ክንብል ከለና ኣብቲ ዝተኻየደ ቃልሲ ኩሉ ነገር ብሙሉእ ምርድዳእ ናይ ተቓለስቲ ዝተረኽበ ዓወት እዩ ምባል ዘይከኣል እኳ እንተኾነ ግን ከኣ መራሕቲ ቃልሲ ካብቲ ንኸቃልሶም ኢሎም ዝሓንጸጹዎ ሕጋጋት ሓሊፎም ጉዳ ዮም ብኻልእ ሳልሳይ ኣካል ክረኣየሎምን ክዳነዩን ምርኣይ ልሙድ ኣይነበረን። እዚ ሰላማውን ዕጥቃውን ቃልሲ እዚ ብዓወት ብ 1991 ዓ.ም ተዛዚሙ። እንተኾነ ከምዘይትጽቢትናን ባህግናን እነሆ ሎሚ’ ውን ሽግ ናጽነትና ዓቲርና ኣብ ዝበልናሉ እውን፡ ባዕልና ብዘዕበናዮም ሰብ መሰል ተዃሉ ዕላማና ጅሆ ተታሒዙ ንኻልኣይ ጊዜ ኣብ ቃልሲ ንርከብ።
ቃልሲ ብቐዳምነት ዝምልከቶም ነቶም ኣብ ትሕቲ ግፍዕን ጭቆናን ዘለው ኣህዛብ እኳ እንተኾነ፡ “ጎረቤትካ ክድቅስ እስኻ ደቕስ” ስለ ዝኾነ ግና ጎረባብትና’ውን እዚ በለቕ ናይ ሽግርና ከይለኸዮም ኣይተረፈን። ስለዝኾነ ድማ’ እዩ ኣብዚ ሕጂ እዋን እነካይዶ ቃልሲ ዕውት ንኽኾነልና ሓገዝን ደገፍን ጎረባብቲ ሃገርና እንጠልብ። እንተኾነ እቲ እንጠልቦ ሓገዝ፡ ነቲ ዘለና ድሩትነት ዘቃልልን ኣብ ጠለብናን ሙሉእ ድሌትናን ዝተመስረተ ምስ ዝኸውን ድኣ እንበር ንሕና ባዕልና ክንዓሞ ኣብ ንኽእል ጉዳይ ክልኦት ንጉዳይና ልዕሌና ኮይኖም እዚ ይሕሸኩም፡ ከምዚ ግበሩ ኢሎም ክእዝዙና እንተጀሚሮም፡ ዘምጽኦ ኣሉ ታዊ ሳዕቤን ካብ ጠቕሙ ዝያዳ ከምዝብእስ ዘማትእ ኣይኮነን።
ኣብ ዝሓለፍ ክልተ ዓመታት መንግስቲ ኢትዮጵያ ንኤትራውያን ተቓለስቲ ንሕግዝ ኣለና ብዝብል ኣምር ሙሉእ ብሙሉእ ብኣኣቶም ዝተመወለን ብናታቶም ቁጽጽር ዝኸደን ኣርባዕተ ዋዕላታት ኤርትራውያን ኣብ ሃገሮም ኣካይዶም። እቲ ቀዳማይ ኣብ ሓምለ 2010 ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተጋብእ፡ ‘ዋዕላ ኤርትራውያን ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ’ ዝብል እዩ ኔሩ።
እዚ ዋዕላ እዚ ዝወለዶ ሓደ ኣገዳሲ ነገር እንተሃለወ፡ 53 ዝኣባላቱ ኮሚሽን ምምስራቱ እዩ። እዚ ኮምሽን እዚ እቲ ዝተነበረሉ ትጽቢት ኣብ ክንዲ ዘማልእ፡ ገና ብዕሸሉ ምእኩል ኣሰራርሓ ኣጥፊኡ፡ ብሕኸኸኒ ክሓከካ ክኸይድ ዝጀመር እዩ ኔይሩ። ኣብ ርእሲ’ዚ ካብ ምእኩል ኣሰራርሓ ወጻኢ ብዝኾነ መንገዲ ንኡሳን ሓለፍቲ ኮምሽን ኩሉ ከቕርቡዎ ዝግብኦም ነገራት ወይ’ውን ሕቶታት ምስላዕለዎት ሓለፍቶም ብቕጥታ ክራኸቡ እንዳኽኣሉ ምሕደራዊ ሰንሰለት በቲኾም ብዘይ ኣገባብ ምስ ላዕለዎት ሓላፍቲ ኢትዮጵያውያን ክማኸሩን ክውስኑን ይቐሎም ነይሩ። በዝን ብኻልእን ጉድለታት ብህዝቢ ስለዝተገምገሙ ድማ እዮም ብዛሕትኦም ደጊሞም ኣብቲ ናይ ባይቶዋዊ ሓላፍነት ክምረጹ ዘይክኣሉ።
እዞም ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስናዮም ስንኩፋት ኣሰራርሓታት ዝፈጠሩዎ ነገር እንተሃልዩ፡ ንኹሉ ዘየዋስእ ጉባኤን፡ ከም ውጽኢቱ ድማ ብቕዓት ዘይብሉ ባይቶ እዩ። ኣብዚ ደጊምና ክንርእዮ ዘለና ነገር ምትእትታው ሰበ ስልጣናት ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ንቃልሲ ኤርትራውያን ከም ዝጎድኦ ድኣምበር ከምዘየደንፍዖ እዩ።
ኢትዮጵያውያን ተሓጋገዝትና ሕጂ’ውን ካብ ሕሉፍ ተሞክርኦም ከይተምሃሩ ብወዳብነትን ጥርናፈን ኤርትራውያን ዘይተበገሰ እኳ ድኣ ዕቱብ መጽናዕትን እኹል ምቕርራብ ዘይተገብረሉ ናይ ምሁራን ዋዕላ ጸዊዖም። እዚ’ውን እንተኾነ ምስቲ ኢትዮጵያውያን ኣብቲ ዋዕላ ክርከቡ ዝዓደሙዎም ምሁራን ኤርትራውያንን ዕድሚኦም ኣኽቢሮም ኣብ’ቲ ዋዕላ ዝተረኸቡ ኣነጻጺርካ ክረእ ከሎ፡ ገና ኣብ ምድላው ከሎ ዝፈሸለ ምንባሩ ንኹሉ ተቓላሳይ ብሩህ እዩ ነይሩ። ከም መግለጺ ፍሽለቱ ድማ ኣብቲ ዋዕላ ዝተሳተፍ ምሁራት ንህጹጽ ኩነታት ሃገር ኣመልኪቶም ዘውጽኡዎ ወግዓዊ መግለጺ ዘይምንባሩን ካብቲ ዋዕላ ምስተመልሱ’ውን እንተኾነ በብሞይኦም ተወዲቦም ኣብ ቃልሲ ክነጥፍ ክንርእዮም ዘይምኽኣልና እዩ።
ኣብ ዝሓለፈ ጥሪ 2012 ኤርትራውያን ተቓለስቲ ውድባት ይኹኑ እቲ ባይቶ ዘይጸውዑዎ ወይ ውን ብመንእሰያት ዘይተወደበ መንግስቲ ኢትዮጵያ ጥራይ ስለዝደለዮ ኣብ ኢትዮጵያ ዝተኻየደ ናይ መንእሰያት ኣኼባ’ውን እንተኾነ፡ እዚ እዩ ዝበሃል ውጽኢት ኣብ ባይታ ዘየርኣየ ኮይኑ እዩ ዝቕጽል ዘሎ።
ሎሚ ድሕሪ እዚ ኹሉ ናይ ገንዘብ፣ናይ ጊዜን ናይ ዓቕሚ ሰብን ክሳራን ፍሽለትን ከይገምገሙ፡ ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ኩሉ ዓለም ንለውጢ ስለዝተበገሱ ጥራይ ተሃንዲድካ “ናይ መንእሰያት ዋዕላ ኣብ ኢትዮጵያ” ከተካይድ ምሽብሻብ እንታይ ንምርካብ ኮን ይኸውን።
ብመሰረቱ ኢትዮጵያውያን ድኽምቲ ኤርትራ ምስ እትፍጠር እቲ ኣሉታዊ ሳዕቤኑ ካብ ኤርትራ ሓሊፍ ንዓዓቶምን ንኻልኦት ጎረባብቲ ከም ድጸልው ብኸመይ ከይተረድኡ ተሪፎም?
እዝን ካልእን ኣብ ግምት ከነእትው ከለና ተራ ኢትዮጵያውያን ኣብ ቃልሲ ኤርትራ፡ ቃልስና ንምዕዋት’ ዶ ወይስ ቃልስና ንምድኻም እዩ ዝብል ጥርጣረ ክሕድረልና ባህርያዊ እዩ።
ብዝኾነ ሓገዝ ኢትዮጵያ ንዝሓለፈ ክልተ ዓመታት እዚ እዩ ዝበሃል ውጽኢት ከርእይ ዘይምኽኣሉ በቲ ሓደ፡ ኤርትራውያን በብጉጅለ እንዳዓደምካ እሳቶም ኣብ ዝገብሩዎ ዘተን ምይይጥን ኣብ ወሳኒ ቦታ ኮንካ ክናቖቱን ክቛየቑን ምስማዕ በቲ ኻልእ፣ ሃገራዊ ኣጀንድኦም ባዕሎም ንኸይሰርዑ ምስምሳት እንዳፈጠርካ ወናኒ ኤርትራዊ ኣጀንዳ ኮንካ ምቕራብ ንቓልሲ ከምዘይሕግዝን ናይ ዓወት መገዲ ከምዘየሕጽር ንኹሎም ኤርትራውያን እንዳሓበርኩ፣ ኤርትራውያን ተቓለስቲ፡ ናይ ጉዳዮም ሰብ ውራይ ባዕሎም ክኾኑ ነዚ ጎስዮም ተርኦም ክምንጥሉ ንዝብህጉ ባእታታት ድማ ደረት ስልጣኖም ካብ ዘፍቅደሎም ወጻኢ ንኸይከዱ ብትብዓት ክነግሩን ካብ ጎረባብቲ ከም ተቓለስቲ ክርኽቡዎ ዝደልዩ ሓገዝ ድኣምበር መሪሕነት ክኸውን ከምዘይብሉ፡ ክፈልጡ ይግባእ።
ኣብ ካልኣይ ክፋል፡ ተራ ጀነራል መስፍን ኣብ ቃልስና ዘለዎ ኣሉታዊ ጽልዋን ቀንዲ ተዋሳእቲ ናይዚ ክግበር ተሓሲቡ ዘሎ ዋዕላ ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ኢትዮጵያ እንመን ምዃኖምን ከብርሕ ክፍትን እየ። ስጋብ ሽዑ ግን ሰላም ወ ሰናይ ምስ ኩልና።
ካብ ግዱስ ሃገራዊ
ዘልኣለማዊ ዝኽሪ ንስውኣትና
ራህዋ ንህዝቢ ኤርትራ
7 Responses to “ኤርትራውያን ነጻ ኢና ናይ ምውሳን ብቕዓት ኣለና ቕሉዕ መልእኽቲ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ”
-
eritrea first
-
Yes my dear brother, I agree with your idea. The Ethiopian government will have be give free political decision for the protesters and rebels. If the government gives them political freedom they can supporter from inside the country otherwise on one support them from inside or Diasporas.
Or the Ethiopian Government need neocolonialism in Eritrea, this will never be forever.
Thanks
your
-
degim kalsi nnaxnet abkiu iyu. tkalesu ente konkum nsltan zeykone nmiebale hager kemtom nay mexai edlna sewina nkales zelona tekalesu. sltan ente delikum gn ab hlmkum mutu ember yelen
-
-
Weyane are the enemay of Eritrea and what do you want from them,is it new news for you?How can one savages can give a lesson to the civilaized people like Eritrea.You are also dump brother that you think that there is oppostion outside Eritrea.
They only we have in disiapore so called oppstion are all loser and keep this my word deep in heart.
-
anesi ab nay tekuawemty website atye afltin iye lomi gen dnebeb sle zseanku ab natom atye nay bhaki kea gerimni bzaeaba iti zenbebkuwo hatew ketow. eti zgeremeni gen naybhaki dukum ne eritrea ztekim neger ketemstu ab ethiopia teakibkum? ethiopia eko neana neritreawian ketifuna keydekesu zhadru megsti eyom.aghidkum gda nhina nayhzbe eritrea aygdsenn eyu nsltana ena nkales zelena zytblu.why don,t you guys give up what is going on in our country eritrea is what the eritrean people fought for thirty years which is self relience and the eritrean people are working hard to accomplish their vision.long live wedi afom
-
anesi ab nay tekuawemty website atye afltin iye lomi gen dnebeb sle zseanku ab natom atye nay bhaki kea gerimni bzaeaba iti zenbebkuwo hatew ketow. eti zgeremeni gen naybhaki dukum ne eritrea ztekim neger ketemstu ab ethiopia teakibkum? ethiopia eko neana neritreawian ketifuna keydekesu zhadru megsti eyom.aghidkum gda nhina nayhzbe eritrea aygdsenn eyu nsltana ena nkales zelena zytblu.why don,t you guys give up what is going on in our country eritrea is what the eritrean people fought for thirty years which is self relience and the eritrean people are working hard to accomplish their vision.long live wedi afom
-
there is no oppossitions there is wyane puppet go to hell, long live to shabia and PIA.


text:
ስርዓት ህግደፍ ሕጋውነት ካብ ዘጥፍእ ዓመታት ኣሕሊፉ’ዩ። ሕጋውነት ኣጥፊኡ ክንብል ከለና፡ ብሕጊ መጺኡ ማለት ኣይኮነን። ነቲ ህዝቢ ኤርትራ ብዘይወግዓዊ መንገዲ ኣንቢሩሉ ዝነበረ እምነት ኣባኺኑዎ እዩ ማለትና እዩ። ኣብዚ እዋን’ዚ ግን ወዲቑ፡ ኣብ ቃሬዛ ለጥ ኢሉ እዩ ዝመርሕ ዘሎ። … more
Tag Archives: ለውጢ
ኩልና ከምንፈልጦ፣ ሃገርና ኤርትራ ኣብ 1991 ናጽነታ ክትዓትር ዝኸኣለት[ ሳላ እቲ ዘይሕለለ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራን ብፍላይ ድማ መንእሰያት ኣዋልድን ኣወዳትን ደቃ እዩ። … more
ሎሚ’ውን ብርእሰ-ምትእምማን ሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋት ክንረባረብ ኢና!! ኣብ ትሕቲ ዝብል ጭርሖ ካልኣይ ስሩዕ ኣኼባ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ብ15 መጋቢት 2011 ሰዓት 8:30 ቅድሚ ቀትሪ ብወግዒ ተኸፊቱን ዕማማቱ ጀሚሩን። … more
ህዝቢ ሊብያ ነቲ ን42 ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ መስፍናዊ ስርዓት ኮለኔል ሙዓመር ኣልቓዛፊ ብምውዳቕ ለውጢ ንምትእትታው ብርቱዕ ናዕቢ የካይድ ኣሎ። … more
ህዝቢ ሊብያ ነቲ ን42 ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ መስፍናዊ ስርዓት ኮለኔል ሙዓመር ኣልቓዛፊ ብምውዳቕ ለውጢ ንምትእትታው ብርቱዕ ናዕቢ የካይድ ኣሎ። … more
ብብርቱዕ ህዝባዊ ናዕቢ ዝሰምበደ ሑስኒ ሙባረክ፡ መንግስቱ ተበቲኑ ጽባሕ ሓድሽ መንግስቲ ከቕውም ምዃኑ ኣዊጁ፡ ህዝቢ ግን ጠለባቱ ንመሰረታዊ ለውጢ ይቕጽል ኣሎ።
ን30 ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ ፕረዚደንት ግብጺ ሑስኒ ሙባረክ፡ በቲ ንዝሓለፉ ክልተ መዓልታት ተጓሃሂሩ ሎሚ ዓርቢ 28 ጥሪ ናብ ጥርዙ ዝበጽሐ ህዝባዊ ናዕቢ መንግስቱ ክብትን ተገዲዱ። … more
ናብ ኣቶ ኣምሃ ዶሚኒኮ – ኣቦ መንበር ሃገራዊ ኮምሽን ንዴሞክራሲያዊ ለውጢ … more
ሓደ እዋን ኳዅ ግዜ ሞቱ ስለ ዝቐረበ ንደቁ ኣብ ጥቓ ዓራቱ ኪመጹ ኣዘዘ’ሞ፡ ከምዚ ኪብል ተዛረቦም፣ እነሆ እምበኣር ኣነ ኣሪገ እየ፡ ደጊም ምምዋተይ ቀሪቡ ኢዩ፡ ግን ሓደ ነገር ክመኽረኩም ስምዑኒ፣ ኣብ ኦም ዓሊብኩም ምስ እትህልዉ እሞ፡ ቈልዑ ናባኹም ቀሪቦም እምኒ ከልዕሉ ድንን ምስ ዚብ ሉ፡ ፍር ኢልኩም ደኣ ካብቲ ቦታ … more
ክቡራትን ክቡራንን ኣንበብቲ ካብ እኩብ ድምር ናይ ዘጽናዕክዎን ዘንበብክዎን ዝተመኰርክዎን ዓይነት ሓበሬታታት ምርኩስ ብምግባር ሚዛነይ ኣብ መንገዲ ዓወት ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ንምክፋል ብልቦና ንኽትመዝንዎ ኣተሓሳስብ። … more
ክቡራት ተኸታተልቲ ድምጺ ኣሰና፡ ብፍላይ ድማ ካብ ኤርትራ፡ ቀርኒ ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ብራድዮ እሰምዑዋ ተኸታተልቲ። … more
ብሚልክያስ ምሕረትኣብ ዮውሃንስ ትማሊ ምሸት ቐዳም 23 ጥቅምቲ፡ኣብ ከተማ ዋሽንግተን ዲሲ ነቲ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ካብ 31 ሓምለ ክሳብ ነሓሰ 9 ንዝተኻየደ ሰፊሕ ሃገራውን ህዝባውን ዋዕላ ብዝምልከትን፤ነቲ ኣብ መጻኢ ክግበር ተመዲቡ ዘሎ ንኹለን ውድባትን ማሕበራትን ህዝብን ዝሓቖፈ ሰፊሕ ሃገራዊ ጉባኤ ተካይድ ዞባዊ ሽማግለ ንምምራጽን ዝዕላሙኡ ኣዝዩ ኣገዳሲ ኣኼባ ተጋቢኡ … more
ብመሰረት እቲ ቅድሚ ሰለስተ ሰሙን ኣቢሉ ኣብ መርበብ ሓበርታታትን ብስልክን ብኢመይልን ዝትዘርግሔ መጸዋዕታ ሕዝባዊ አኼባ ትማሊ ቀዳም ዕለት 16 ጥቅምቲ ኣብ ከተማ ስቶክሆም ብርክት ዝበሉ ኤርትራውያን ካብ ፖሊቲካዊ ውድባትን ብርገሳዊ ማሕበራትን፣ ውልቀ ሰባትን ዝተሳተፍዎ ኣኼባ ኮሚስዮን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ተኻዪዱ። … more
መእተዊ፡ ሃገር ኣሎና፡ ኣብ ሃገርና ፖለቲካዊ ምሕደራ’ሎ፡ ክብል ዝኽእል ዘሎ ኣይመስለንን፤ እንተሎ ከኣ ክንሰምዖ ድልዋት ኢና። እዚ ስለ ዝሰኣና ግን፡ ንቃለስ ኣሎና፤ እኻድኣ ከም ኣሕዛብ፡ ብሰንኪ’ቲ ርእሱ ዝተዘናበሎ መራሕን፡ ኣሳእኑን ኣእዳውን ኮይኖም ዝሰርሑ ዘለዉ ዓያሹ መጥፋእቲ ዓደቦኦምን፡ ከም ህዝቢ ኣብ ሓደጋ ንርከብ። ሓቀኛ ለውጢ ኣብ ኤርትራ፡ ኣማራጺ ዘይብሉ፡ ህጹጽ ጠለብና … more
ሃገራዊ ጉባኤ ተሳትፎ ኩሉ ክውንነት ህዝብናን ሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጥን ብዘይዝኾነ ፍልልይ ዘውሕስን ብስልጡን ኣገባብ ኤርትራውያን ሕድሕድ ልዝባት ዘካይድሉን ዕውት መጋብኣያ ክኸውን ኮሚሽን ብዋዕላ ዝተነበረሉ እምነትን ብሓልዮትን ሓገዛትን ህዝብናን ብርቱዕ ጻዕርታት ክገብር ምዃኑ ይሕበር። … more
አሰናዳኢ ሽማግሌ ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ አብ ዋዕላ ናይ ዝቐርቡ መጽናዕታዊ ጽሑፋት ምእራምን ብምጽፋፍ ናይ መወዳእታ መልክዑ አትሒዙዎ ይርከብ፡፡ … more
ዝኸበርኩም ኣንበብቲ ሕጉስን ትስፍውን ናይ በዓል ሃዋህው ኣሕሊፍኩም ክትኮኑ ዘሎኒ ትምኒት ድሕሪ ምግላጽ ንዝመጽእ ዓመት ከአ አብ ኣዝዩ ጥሙሕን ጥጡሕን ዝኾነ ሃዋህው ከነብዕሎ ዘሎኒ ተስፋ ልዑል ምኻኑ ደጊመ ከዘኻኽረኩም እፈቱ። … more
ኤርትራውያን ተቐማጦ ዋሽንግተን ዲ.ሲን ከባቢኣን ቀዳም 5 ሰነ 2010 ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ኣጋቢኦም። ተሳተፍቲ ዋዕላ ነቲ ብናይ ዋዕላ ሽማግለታት ዝተዋህበ መግለጺ ብጽሞና ተኸታቲሎም። … more
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን – ለበዋታት ሓፈሻዊ ዓውደ መጽናዕቲ ንሰፊሕ ሃገራዊ ዋዕላ ንዘተን ንደሞክራስያዊ ለውጢ – ካብ ዕለት 4—8 ሓምለ 2009 ዝተኻየደ … more
ኣብ ኦኩላንድ ካሊፈርነያ ንምዕዋት መስርሕ ዋዕላ ንዲመኩራስያዊ ለውጢ ብዕለት 5/6/2010 ተኻይዱ ኣብዚ ኣኬባዚ ብግዳይ ህዝብን ሃገርን ዝሕለቁ ተሳተፍቲ ኣኼባ ሃናጺ ንዋዕላ ዘዕውት ሓሳብን ምኽርን ለበዋን ሒዞም ናብ ኣኼባ ተሳቲፎም ኣኼባ መስርሕ ናይ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ መኽፈቲ ዝኽረ ሰማእታት ናይ ሕልና ጾሎት ተከፊቱ። … more
ብኣባል ኣሰናዳዊት ሽማገለ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ብሓው ኣምሃ ደመኒኮ ዝተመርሔ ኣኸባ ኣብ ስቶክሆልም ብዕለት 22 ግንቦት 2010 ኣብ ናይ ኣኸባታት መጋብኣያ ኣደራሽ ሽስታ ትሬፍ ኣብ ዝተባህለ ቦታ ንጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላ ማእከል ዝገበረ ናይ ህዝቢ ኣኸባ ተኻይዱ። … more
ህዝብና ካብ ታሪኽ ተጋድሎ ጸረ-ባዕዳዊ መግዛእቲ ኣትሒዙ ክሳብ መስርሕ ነጻን ልዑላዊትን ሃገር ምርግጋጽ ይኹን ድሕርኡ ናብ ከባቢ 19 ዓመታት ኣብ ትሕቲ ጸረ-ህዝቢ ዝዀነ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ወዲቑ ሓሳረ-መከርኡ ረኺቡ’ሎ፡፡ … more
ዓለም-ለኻዊ ምንቅስቃስ መንእሰያት ኤርትራ ጨንፈር ኮሎምበስ ን 19 መስከረም 2009 በኣጋጣሚ መበል 8ይ ዓመት ብግልጺ ማሕዩር ሓርበኛታት ተቃልስቲ ኣንጻር ምልኪ-ዝተቃወሙ 11 ኣባላት ሃገራዊ ባይቶን ቦኽሪ ልሳን ህዝቢ ዚኾኑ ተባዓትን ንጹሃትን ጋዜጣኛታት ዝተሓየሩሉ ማዓልታት ብሙኻኑንን በቲ ኻልእ ሸነኽ ድማ ወርሒ መስከረም- ኣደ ብረታዊ ተጋድሎናን ሰለዝኾነት ንመበል 48 ዓመታ ንምብዓልን ንምጽንባል…. … more
ኣነ ነዛ ጽሕፍቲ እዚኣ ንኽጽሕፍ ዘገደደኒ ምኽንያት፡ ነታ፡ ብዶ/ር ዳኒኤል ረዘነ ተጻሒፋ፡ ኣብ ሬድዮ ድምጺ መሰልና፡ ብመሮን ኢስቲፋኖአስ ዝተነበበት፡ „ዘይጎነጻዊ ኣግባብ ቃልስን መኸተ ኣንጻር ኤርትራዊ ምልክን“፡ ዝብል ኣርእስቲ ዝሓዘለት ጽሕፍቲ፡ ምስ ሰማዕክዋ፡ እቲ ትሕዝቶ ናይዛ ጽሕፍቲ እዚኣ፡ ኣብ ነንሕድሕዱ ዝጋጮን ሓሳባት ምዃኑ ክግንዘብ ምስ ካኣልኩ እዩ። … more
ኣብ ኣተሓሳስባ ህዝቢ ኤርትራ፡ ልማድ ወተሃደራዊ ዕልዋን ቅትለት መራሕቲ ሃገራትን ኣብ ኣፍሪቃ ዘሕፍር ዛንታ ኮይኑ ብባጫ ዝዕለለሉ እዋን ነይሩ እዩ። እኳ ደኣ ናይ ቀረባ እዋን። ኢሳይያስ ዝመራሒኦም ፖለቲከኛታት ኤርትራ ንብዓል ኢድ ኣሚንን ሙቡቱ ሰሰሴኮን ከላግጹሎም ይውዕሉ ስለዝነበሩ፡ ከምኣቶም ክኾኑ እዮም ኢሉ ዝተጸበየ ኣይነበረን። ኢሳይያስ ንመራሕቲ ኣፍሪቃ ‘እኩባት ጋዋኑ’ ክብሎም ከሎ፡ … more
ብመጀመርያ ንዶክተር ዘይነብ ብርሃኑ ክብ ዝበለን ዝላዓለን ምስጋናይ ይብጸሓያ። ቀጺለ ድማ ምሁራትና ድምጾም ተዓቢሱ፣ ምንቅስቓሶም ተፈልዩና ብምጽንሑ ንዝወሰደቶ ፈላሚ ስጉምቲ ለባምን ኣድላይ ግዜን መድረኽን ዝጠልቦ ተበግሶን ሒዛ ደበኽ ብምባል እንቋዕ ብደሓን መጻእኪ እብል። እዚ እውን እቲ ማዕጾ ኣዝዩ ክረሖን ኩሎም ምሁራትና በብዘለውዎ ተራኺቦምን ተመያይጦምን ንቃልስና ከረሳስንዎ ፉሕ ከብልዎ እላቦ። … more
ዲሞክራስያዊ ለውጢ ዝጠለቡ ሓለፍቲ መንግስቲ ኤርትራ ፍትሓውን ህዝባውን ሕቶ ህዝቢ ሒዞም ኣብ ቤትማእሰርቲ ይሓቁ ከምዘለዉ ተጋ መሓመድ ብርሃን ብላታ ኣገንዚቡ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ከካይድ ክታሞም ዝተነብሮ መወዋዕታ ኣቕሪቦም ካብ ዝነበሩ ብ ጉጅለ 15 ዝፍለጡ ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስቲ ኤርትራ ነበር ሓደ ዝነበረ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ሽወደን ተሰዲዱ ዝነብር ገዲም ተጋዳላይ መሓመድ ብርሃን ብላታ፡ እቶም ዲሞክራስያዊ ለውጢ ዝጠለቡ ሓርበኛታት፡ ፍትሓውን ህዝባውን ሕቶ ህዝቢ ሒዞም፡ በቲ ምልካዊ ስርዓት ኣብ ጸላም ቤትማእሰርቲ … more


text:
ዓወት ደጋጊምካ እንተተዛረብካሉ ኣይጽገብን፡ ስዕረት ከኣ እንተተመሃርካሉ ኣይከፍእን።
ዝሓለፈ ወርሒ ብምኽንያት መዓልቲ ናጽነት፡ ብደለይቲ ፍትሒ ዝተገብረ ውዕዉዕ ሰለማዊ ሰልፍን መኣዲ ዘተን ካብ ትጽቢት ጸላእትና ንላዕሊ፡ ህዝብና ነዚ ዓማጺ ስርዓት ማዕረ ክንደይ ፈንፊንዎ ከምዘሎ ዘንጸባርቕ እዩ ኔሩ። ህዝቢ ሑቕኡ ኣይሃብካ፡ ሓንሳብ እንተሂቡካ መዋእል ልቡ ኣይርከብን። ስርዓት ህግደፍ ግና እቲ ሓቂ ምውሓጥ ኣብዩዎ ዒቕ ዒቕ ክብል ይረአ ኣሎ። ስርዓት ህግደፍ ነዚ ተበጺሑ ዘሎ ምዕባለ ብዘይ ምርዳእ ይኹን ብዓቕሊ ጽበት ከምቲ ናይ ቀደሞም ዜማ ከይቀየረ፡ ብናይ ትማሊ መዝሙር ነቶም ብኣጻብዕቲ ጽቑጸሩ ደገፍቱ ከደናግሮም ይፍትን ኣሎ። ሰብ’ዶ ደቀይ ካብ ጌግኡ ኣይመሃርን’ዩ። ልኡኽ መንግስቲ ተባሂልካ ሰብ ዓዲምካ፡ ተበኣሱ፡ ተፈላለዩ፡ ዝገበርኩም ጌርኩም ስልጣንና ሓልዉልና ናይ ሃገርን ህዝቢን ኣይግድሰናን ይበሃል’ዩ ። ወይ ጉድ! ዓቕሊ ጽበት ጌና ካሊእ ከርእየና እዩ።
ሕጂ ናብ’ቲ ቀንዲ መበገሲ ናይ’ዛ ጽሕፍቲ ክንምለስ። እቲ መደብ ኣብ ዲሲ ብምንባሩ፡ ተቐበልቲ ኣጋይሽ ሰብ ዲሲን ከባቢኣን እዮም ኔሮም። ሎሚ ካብ ዝሓለፉ መደባት ፍልይ ዘበሎ: ሰብ ዲሲን ከባቢኣን ዘርኣይዎ ተሳትፎን ኣበርክቶን ኣዝዩ ዕዙዝ ምንባሩ ኢዩ:: ፍርሒ ተሳዒራ: ህዝቢ ኣብ ጎድኒ ደለይቲ ፍትሒ ኮይኑ ዝምርሸሉ: ህግደፍ ድማ ስዕረት ተጎልቢቡ ኣብ ቅርዓት ኤምባሲ ኮይኑ ዘምባህቖሉ ህሞት ጎሊሑ ክረአ ክኢሉ:: እዚ ድማ ነቲ መደብ ተደራቢ ዓወት ሂብዎ። እዛ ናይ ህግደፍን ደገፍቶምን መዐንደሪት ጫካ ኮይና ዝነበረት ከተማ፡ ብደለይቲ ፍትሒ ኣዕለቕሊቓ ቀንያ፡ ሰብ ዲሲ’ውን ሓሳቦም ሰሚሩሎም ቀንዩ: ውራዮም ብጽቡቕ ኣአንጊዶም: ከተምኦም ካብ ኢድ ዓመጽቲ ከም ዝመንዝዑዋ ኣመስኪሮም።
እታ ካብ ዝተፈላለያ ማሕበራትን ውድባትን ጠዋጺኣ ዝቖመት ኮሚቴ ሰለማዊ ሰልፍን መኣዲ ዘተን፡ ንኹሎም ብድሆታት ስዒራ: ውሕልናን ተወፋይነትን ግሉጽነትን ዝመልኦ ዘደንቕ ዕማም ብዓወት ክትዛዝም ምኽኣላ: ተቓውሞ ደንበ 100 ስድሪ ንቕድሚት ከም ዝኸደ፡ ህግደፍ ድማ ንምቑጻሩ ዘጸግም ብዙሕ ስድሪ ንድሕሪት ከምዝተመልሰ ዘግሃደ’ዩ ኔሩ። ኩሎም ኣብ ተቓውሞ ደንበ ዘለዉ፡ ንኣሽቱ ፍልልያቶም ጎስዮም፡ እቲ ጉንዲ ዕላማ ተሞርኪሶም ብሓደ ክምርሹ ክትርኢ እንከለኻ ማዕረ ክንደይ ባህታን ተስፋን ከም ዝህብ ዝወዓለ ኩሉ ተዛሪቡ ዘይጸግቦ ጉዳይ ኮይኑ ኣሎ። ንህግደፍ ድማ ዝጭብጥዎን ዝብልዎን ኣጥፊእሎም ኣሎ። መስርሕ ፍትሓዊን ዲሞክራስያውን ኣካይዳ ከም ዝተጀመረ ዘበስር፡ ኤርትራውያን ፍልልያትና ብዘተ ብምዕቡል ኣገባብ ክንፈትሕ ከም ንኽእል ብተግባር ዘርኣናሉ ኣጋጣሚ እዩ ነይሩ።
በዚ ኣጋጣሚ ስምረት መንእሰያት ኤርትራ ንድሕነት ሃገር፡ ንኹሎም ጻውዒት ኣዳለውቲ ሽማግለን ህዝቢ ኤርትራን ሰሚዖም ዝመለሱ፡ ደለይቲ ፍትሒ ተቐማጦ ዲሲን ከባቢኣን፡ ካብ ካሊእ ክፋላት ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ፡ ካብ ካናዳን ካብ ኣውሮጳን መጺእኩም፡ ነዚ ሰላማዊ ሰልፍን መኣዲ ዘተን ዕዉት ንክኸውን ዝገብረኩምዎ ኣበርክቶ ካብ ልቢ ዝነቐለ ምስጋናና ነቕርብ። ዋላ’ኳ ጉዳይ ሃገርን ህዝቢን ሕጂ ኣብ ግዜ ቃልሲ ምምስጋን ዘድልዮ ነገር እንተዘይኮነ፡ ምድግጋፍ ሞራል ምስናቕን ግና የድልዮ እዩ። ብዓብይኡ እቲ ምስጋናን ሞሳ ድሕሪ ውድቀት ህግደፍ ከምዝኾነ እምነትና እዩ። ክሳብ ሽዑ ግና ኣብ ዓወት ንኽንበጽሕ ተሪፈናና ዘለዋ ቅሩብ እዋናት ንደጋገፍ፡ ንተሓላለ፡ ንከባበር፡ ንስመር።
ብዓብዩ ኸኣ ንህዝቢ ኤርትራ ኣብ መወዳእታ ምዕራፍ ስርዓት ህግደፍ ከም ዝበጻሕና ዘበስር ኩነታት ብምፍጣሩ ዮሃና ንብል።
ሃገርና ከነድሕን፡ ሓቢርና ንመርሽ!
ስምረት መንእሰያት ኤርትራ ንድሕነት ሃገር ሰሜን ኣመሪካ
EYSNS- USA


text:
ሶፍትዌር ምህንድስና
ሶፍትዌር ምህንድስና
፫ ሓምለ ፳፻፱
ክዊክሶርት / Quicksort
ኣብ ስነ-ኮምፒተር እቲ ክዊክሶርት ኣገባብ ሓደ ካብቶም ዝቀልጠፉ ኣገባባት እዩ ሓደ ዓውዲ (Array) ንምስራዕ። እቲ ዓውዲ ዘይስሩዕ ቁጽሪታት ወይ ከኣ ካልእ ትሕዝቶ ክህልዎ ይኽእል።
መፍትሒ ናይ ክዊክሶርት እቲ ክልሰ-ሓሳብ „መቀለ ድሓር ሰፈነ“ (= divide and conquer) እዩ። ቅድም ነቲ ዓቢ ሽግር ኣብ ንኣሽቱ ሽግራት ትመቅሎ፣ ድሓር ነቶም ንኣሽቱ ሽግራት ንምፍታሕ ይቀልል እዩ። ሽዑ ስጉም ብስጉም ነቲ ዓቢ ሽግር ትፈትሖ ማለት እዩ። ስለዚ ከኣ እዚ ኣገባብ „መቀለ ድሓር ሰፈነ“ ይበሃል፥
ሓደ ባእታ ካብቲ ዓውዲ ትወስድ (ኣየናይ ባእታ ከምትወስድ ኣገዳሲ ኣይኮነን) ነቲ ዓውዲ ምእንቲ ኣብ መኣከሉ ክትመቅሎ። ድሓር ነቶም ካልኦት ካብቲ ቀንዲ ባእታ ዝንእሱ ባእታታት ኣብ ጸጋም ትገብሮም፣ ነቶም ካልኦት ካብቲ ቀንዲ ባእታ ዝዓበዩ ባእታታት ኣብ የማን ትገብሮም። ድሓር ልክዕ ነዚ ዕማም ትደግሞ፣ ነቲ ሓድሽ ዝወጸ ክፋል ናይቲ ዓውዲ ትመቅሎ፣ ሽዑ ነቲ ሓድሽ ክፋል ትሰርዖ። ድሓር ሙሉእ ዓውዲ ምስ ሰርዓኻ፡ እቶም ባእታታት ኣብቲ ዓውዲ (ትሕዝቶ ዓውዲ) ኩሎም ተሰሪዖም ኣለው።
እዚ’ቲ ቀንዲ ሽጣራ ናይቲ ክዊክሶርት ኣገባብ እዩ። ነቲ ክልሰ-ሓሳብ „መቀለ ድሓር ሰፈነ“ ኣብ ብዙሕ ዝተፋላለዩ ነገራት ኣብ ውሽጢ ሶፍትዌር ወይ ስነ-ኮምፒተር ይጥቀምሉ እዩ።
ኣብ ውሽጢ’ቲ ፕሮግራም ወይ ኮውድ ሕሳባዊ ፍልጠት ከኣ ክህልወካ ኣለዎ። ስነ-ሎምፒተር ብዘይ ሕሳብ ሙት እዩ።
መብርሂ ናይ ክዊክሶርት፥
እቲ ዝስዕብ ኣገባብ (= function) ነቲ ቀንዲ ባእታ ይደሊ፣ ነቲ ዓውዲ (files[ ]) ከኣ ይመቅሎ፥
ቀንዲ ባእታ = Pivot


text:
ክቡራንን ክቡራትን ደቂ ኤርትራ! ትማል ዓቢ እምባ ኤርትራውያን ፈሪሱ!!! ሞት 325 ዜጋታትና ሰሚዕና። እዚ ረዚን ሃገራዊ ሓዘን ኣብ ውሽጥና ኮይኑ ኣብ ዝሰራሰረሉ ግዜ፣ ዝርንዝሕ ነቢዕና። … more
Tag Archives: ቀዳማይ
ሎም መዓልቲ መጋቢት 11 2011፡ ዓለምለኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ ካልኣይ ዓመታዊ ጉባኤኡ ኣብ ትሕቲ “ንቕሎ ንሓድሽ ሓርነት” ዝብል ቴማ ኣብ ከተማ ላስ ቬጋስ ብክብ ዝበለ ድምቀት ተኸፊቱ። … more
ክቡራት ተኸታተልቲ ኣሰና: ክቡር ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ መለስ ዜናዊ፡ ምስ ኣሰናዳኢ ኣሰና ኣማኑኤል ኢያሱ ትማሊ ዓርቢ 25 ለካቲት ዝገበሮ ሰፊሕ ቃለመጠየቕ ብራድዮን ኦንላይን ቲቪን ብተኻታታሊ ከነቕርበልኩም ምዃና እናሓበርና ምክትታልኩም ንዕድም። … more
መንእሰይ ከይኮነ ዝዓበየ ሰብ የልቦን። ገለ ግን ኣለዉ ስድራኦም ብንእስነቶም ሓላፍነት የሰክሙዎም እሞ፡ ንእስነት ከይረኣዩ ዚዓብዩ። ኩሉ ጸጽሕፍቶኡ ኣለዎ። … more
30/11/2010 ብዙሕ ሰብ ነዛ ኣርእስቲ እዚኣ ክርኢ እንከሎ ኤርትራን ምድረበዳ ሲናይን እንታይ ኣራኸቦም ዝብል ሕቶ ከልዕል ይኽእል። … more
1) በዓልቲ ቤቱ ንፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ወ/ሮ ሳባ ሃይሉ ናብ ኣይቮሪ ኮስት ምስጢራዊ መገሻ ገይራ ከም ዝቐነየት ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም። እታ ምስ በዓል ቤታ ይኹን ንውልቃ ቅድሚ ሎሚ ንወጻኢ ክትገይሽ ዘይተራእየት ወ/ሮ ሳባ፣ ናብ ኣይቨሪኮስት ዑደት ምግባራ ዘገርም ተርእዮ ምንባሩ ተዓዘብቲ ይገልጹ። … more
ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኢንተርነት ሎሚ ንመጀመርያ ግዜ እጽሕፍ ኣለኹ። ነቲ ብግዱሳት ዜጋታት ኤርትራ ወትሩ ዝጸሓፍ ዝነበረ ሃገራዊ ትሕዝቶ ዝነበሮን ዘለዎን ጽሑፋት ግን ከየንበብኩዎ ኣይሓለፍኩን። ሎሚ ካብ ምንጋጋ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዘምለጥኩሉ ግዜ ከም ህዝበይ ዝከኣለኒ ኣበርክቶ ንክገብር ድማ እጅገይ ሰብሲበ ኣለኹ። … more
ኣብ’ዚ ናይ ሓሶት ለቖታ ዝብል ድርሰት ከስፍሮ ዝደለኹ መልእክቲ፡ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ክልተ ሰለስተ ወርሒታት ኣብ መርበብ ሓብሬታ ክጻሓፍ ዝጸንሐ፡ ጸይቕን፡ በታንን፡ ዘራጊ ሓድነት ዘይሓላፍነታዊ ዝዀነ ቢሂላት ብምጽራር ንምግላጽ እዩ። … more
ሃገራዊ ዋዕላ ብገደብ ግዜ ድዩስ ወይ ብዕላማ’ዩ ዝፍረድ፡ ገምጋምና ኣብ ግዜ ድዩስ ወይ ኣብ ትሕዝቶ ሃገራዊ ዋዕላን ኣገባብቱን ይኹን ሕጋውነቱ’ዩ ከዛርበና ዝግባእ፡ ንዝብል ኣብ ሰለተ ከፊለ ሓሳበይ ከስፍር እፈቱ። … more
ኣካያዲ ባንክ አርትራ ነበርን፡ ገዲም ተጋዳላይን፡ ናይ ስነ ቁጠባ ምሁርን፡ ኣቶ ተኪኤ በየነ ሓደ ካብቶም ኣብ ሃገርና ዝፈረዩ ቀለም-ጸገብ ባእታታት ሕብረተሰብና ኮይኑ፡ ካብ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ዓመታት ኣትሒዙ፡ ምኽንያቱ ብዘይተፈልጠ፡ ብትእዛዝ መራሒ ህግደፍ ኣቶ ኢሳያስ ካብ ስራሕ ደስኪሉ ይርከብ። ኣቶ ተኪአ፡ ቅድሚ ኣርባዕተ ወርሒ ኣቢሉ ካብ ሪቕ ሕፍንቲ ዘርእስታ መጽሓፍ ከምዝደረሰን፡ … more
ማሕበር ጥርናፈ ኤርትራውያን ንዲሞክራስን ፍትሕን ኣብ ቅዋሙ ንዘስፈሮ መደብ መሰረት ብምግባር ሎሚ ዕለት 24/1/2010 ዓ.ም.ፈ. ኣብ ከተማ የተቦሪ ኩሎም ግዱሳት ኤርትራውያን ኣባላቱ ኣብ ዝተኣከቡሉ ኣዳራሽ ቀዳማይ መስራቲ ጉባኤኡ ኣካይዱ። … more
ኤርትራዊ-ኣመሪካዊ ኣትለት መብራህቱ ክፍለዝጊ ሎሚ ሰንበት ሓደ ሕዳር 2009 ኣብ ኒውዮርክ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ማራቶን ቅድድም ቀዳማይ ኮይኑ ብምዕዋት ተሸሊሙ። … more
ተስፋን ቅብጸትን ገጽ ንገጽ ወዲ ሰብ: ተስፋ ከይረኸበ ህይወቱ ንምቕያር ዘድልዮ ኒሕን ጻዕርን ከመንጩ ኣይክእልን እዩ። ጻዕሩን ትግሃቱን: ሽግሩ ዝፈትሕ መጻኢኡ ዝቕይር ምስ ዝኸውን ጥራይ ‘ዩ ዝዕጠቐሉ። ይኹንምበር፡ ነቶም ኣብ ጉዕዞኡ ዘጋጥሙዎ ለጠቕ ዝበሉ ህሞታትን ፍጻሜታትን ወትሩ ዕሽሽ እናበለ: ብግርህናን ብጕርሕን ካብ ክዉንነት ርሒቑ እናተዛነየ ዝሓልፍ እንተኾይኑ ‘ውን: ብሕልማዊ-ተስፋ ናይ … more
ተስፋን ቅብጸትን ገጽ ንገጽ: ወዲ ሰብ: ተስፋ ከይረኸበ ህይወቱ ንምቕያር ዘድልዮ ኒሕን ጻዕርን ከመንጩ ኣይክእልን እዩ። ጻዕሩን ትግሃቱን: ሽግሩ ዝፈትሕ መጻኢኡ ዝቕይር ምስ ዝኸውን ጥራይ ‘ዩ ዝዕጠቐሉ። ይኹንምበር፡ ነቶም ኣብ ጉዕዞኡ ዘጋጥሙዎ ለጠቕ ዝበሉ ህሞታትን ፍጻሜታትን ወትሩ ዕሽሽ እናበለ: ብግርህናን ብጕርሕን ካብ ክዉንነት ርሒቑ እናተዛነየ ዝሓልፍ እንተኾይኑ ‘ውን: ብሕልማዊ-ተስፋ ናይ … more
ማሕበር ኤርትራዉያን መንእሰያት ንለውጢ(ኤመለ) ብውሑዳት በጻብዕቲ ዝቑጸሩ መንእሰያት እዩ ዓሚ ከምዚ ሕጂ ተመስሪቱ። ነዚ ማሕበር ዝመስረትና ሰባት ኩልና ራእይ ኔሩና ። ራእይና ከም ናይ ህግደፋውያን ኤርትራ ናብ ሲንጋፖር ምቕያር ዘይኮነስ ራእይ ብቕዋም ትምሓደር ኤርትራ። ጫማኻ ማዕረ እግርኻ ከምዝብልዎ እቲ ራእይኻዉን ጠገለ ዘለዎ ክኸዉን ይግባእ። … more
ኣፍሪቃዊ መበቆል ዘለዎ ንደሞክራስያዊ ሰልፊ ወኪሉ ዝተወዳደረ ባራክ ኦባማ፡ ኣብ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ኣመሪካ 2008 ቀዳማይ ጸሊም-ኣመሪካዊ ፕረዚደንት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኮይኑ ብምምራጽ ታሪኻዊ ዓወት ኣመዝጊቡ። … more
ቀዳማይ ሚኒስተር ኮይኑ ንዓባይ ብሪጣንያ ን10 ዓመት ዝመርሐ፡ ቶኒ ብሌየር፡ ኣብ መንግስቱ ከም ቻንሰለር ን10 ዓመት ንዘገልገለ ጎርደን ብራውን ሎሚ ፍርቂ መዓልቲ፡ 27 ሰነ ስልጣኑ ብወለንታ ኣረኪቡዎ። … more


text:
VOA: መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ ድማ፡ እቶም ተታሒዞም ዝነበሩ ጀርመናውያን በቲ ንሱ ዘይደልዮ መንገዲ ስለዝተፈትሑ ዝገብሮ ዘሎ ተዋስኦ`ዩ ኢ
ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ ዶብ ብምስጋር ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ናይ ኣሸበርቲ መሰልጠኒ ካምፕታታ መጥቓዕቲ ፈኒዮም ክብል ምንስቴር ጉዳያት ኮምኒኬሽን መንግስቲ ኣፍሊጡ።ብወታደራት ኢትዮጵያ ዝተኻየደ መጥቓዕቲ ዕዉት ነይሩ ክብሉ’ውን ምንስቴር ደኤታ ጉዳያት ኮምኒኬሽን መንግስቲ ኣቶ ሽመልስ ከማል ተዛሪቦም ኣለው።
‘’ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ሎማዕንቲ ንጉሆ ካብ ዶብ ኢትዮጵያ 16 ወይ’ውን 18 ኪሎ ሜትር ናብ ውሽጢ ግዝኣት ኤርትራ ብምእታው ብደገፍ መንግስቲ ኤርትራ ብተደርጋጋሚ ግዜ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ መጥቓዕቲ ናይ ዝፍፅሙ ሓይልታት ካምፕታታ መጥቓዕቲ ኣብፂሑ’ሎ’’
ምስ ሰበስልጣን ኢትዮጵያን ኤርትራን፡ ከምኡ`ውን ምስ ሓደ ናይ ዓፋር ማሕበር ዝተገብረ ሰለስተ መደባት ንምስማዕ ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቑ፡
በቲ መጥቓዕቲ ዝበፅሑ ዝርዝር ጉድኣታትን ኣብ ልዕሊ ፀላኢ ዝተወሰዱ ዝርዝር ስጉምትታትን ዝምልከት ሓበሬታ ተፃፊፉ ምስበፅሐ ብወግዒ ዕላዊ ክኸውን እዩ ኢሎም ኣቶ ሽመልስ።
ብኻልእ ወገን መንግስቲ ኤርትራ ዝወስዶ ግብረ-መልሲ ክገልጹ ዝተሓተቱ ምንስተር ዜና ኣቶ ዓሊ ዓብዱ፡ “መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ መሀውተቲ መኣዲ ክዕደም ከምዘይኮነ ወያነን ዘራያቱን ክፈልጥዎ ከምዝግባእ ምዝኽኻር`ዩ” ኢሎም።።
ወሃቢ-ቓል ኢትዮጵያ ኣቶ ሽመልስ ፡መጥቓዕቲ ዝተፈፀሞም ካምፕታት ተለኣኣኽቲ ሓይልታት ፀረ ኢትዮጵያ ወታደራዊ ስልጠና ዝወሃበሎም ማእኸላት ራሚድ፡ገልሃቤን ጊምቢን ተባሂሎም ዝፅውዑ ቦታታት ምዃኖም’ውን ወሲኾም ገሊጾም።
ቪኦኤ ኣብ ባይታ ዘለዉ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ንምርካብ ኣይከኣለን፡ ግን ምስቶም ኣብቲ ኣብ ባይታ ዘለዉ ሰባት ቀጥታዊ ርክብ ኣለኒ ዝበለ፡ ኣብ በልጅም ዝርከብ ትካል ሰብኣዊ መሰል ዓፋር ኣዘራሪብና`ለና። ፕረሲደንት`ቲ ማሕበር ኣቶ ገዓስ ኣሕመድ ኑር “ኣብ`ቲ ቱሪስት ተጨውየምሉ ዝነበሩ ኸባቢ፡ ኣብ መንጎ ሰራዊት መንግስትን ዕጡቓት ዓፋርን ኹናት ከምዝነበረ ተሓቢሩኒ`ሎ” ኢሎም።
ምስ ሰበስልጣን ኢትዮጵያን ኤርትራን፡ ከምኡ`ውን ምስ ሓደ ናይ ዓፋር ማሕበር ዝተገብረ ሰለስተ መደባት ንምስማዕ ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቑ፡


text:
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ሂላሪ ክልንቴን ኣብ ቤንጋዚ ሊቢያ ኣብ ዝርከብ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ቖንሱል ዝሓለፈ መስከረም ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ኣካል ኣብ ሙሉእ ሰሜን ኣፍሪካ ናይ ዘሎ ሰፊሕ ምንቅስቓስ ሽብር እዩ ኢለን።ትማሊ ረቡዕ ንኮንግረስ ኣብዝሃብኦ ቃል ምስክርነት ንሓዋሩ ተመሳሳሊ መጥቓዕቲ ንኸይፍፀም ንምክልኻል ክግበር ብዛዕባ ዘለዎ እውን ተዛሪበን ኣለዋ።
ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ሂላሪ ክልንቴን እቲ ንኣምባሳደር ሓዊሱ ንኣርባዕተ ኣሜሪካዊያን ዝቐተለ ኣብ ቤንጋዚ ኣብ ልዕሊ ዝርከብ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ቆንሱል ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ኣንፃር ሽብር ናይ ዝካየድ ሰፊሕ ስትራተጂያዊ ፈተና እዩ ኢለን።
ናይ ዓረብ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንናይቲ ከባቢ ሓይሊ ቀያይሩዎ፣ንኩነታት ሓይልታት ፀጥታ’ውን ኣዳኺሙዎ እዩ ኢለን ሂላሪ ክልንቴን።ኣስዒበን ‘’ኣብ ማሊ ዘሎ ዘይምርግጋእ ኣሸበርቲ ተፅዕንኦም ብምስፋሕ ከምቲ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ኣልጀሪያ ዝርኣናዮ ዓይነት ተዋሳኺ መጥቓዕትታት ንምእላም ዘኽእሎም ሃዋህው ፈጢሩሎም ኣሎ።’’
ወ/ሮ ሂላሪ ብነፃ ቦርድ መርማሪ ዝተሃቡ መፍትሒ ሓሳባት ብምሉኦም ከምዝተቐበልኦምን ካብኦም እቶም 85 ሚእታዊ ክሳብ ዝቕፅል ወርሒ መጋቢት ኣብ ግብሪ ከምዝውዕሉን ንኣባላት ቤት ምኽሪ ገሊፀናሎም።
ኣብ ኣዝዩ ሓደገኛ ኩነት ሰባት ከመይ ክሰርሑን ንዝፍጠር ቅልውላው ከመይ መልሲ ክውሃብ ከምዘለዎን ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ እናርኣናዮ ኢና ኢለን።
ኣብ ቤንጋዚ ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ፖለቲካዊ ምስሕሓስብ ዝፈጠረ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣምባሳደር ዩናይትድ ስቴትስ ዝኾና ሱዛን ራይስ ናይ ሽብር ከይኮነስ ብእስላማዊ ተቓወምቲ ዝተፈፀመ ናይ ሃንደበት መጥቓዕቲ እዩ ክብላ ንመራኸቢ ብዙሃ ተኸታታሊ ቃለ መጠይቕ ምስ ሃባ ነይሩ።
ሰኔተር ጆን ሚኬይን ኣሜሪካዊያን ናይ ሓሶት ከይኮነስ ሓቃዊ መልሲ ክረኽቡ ኣለዎም፤ብኣምባሳደር ሱዛን ራይስ ዝተውሃበ መልሲ ግን ጌጋ እዩ ክብሉ ተዛሪቦም።
ወ/ሮ ሂላሪ እቲ መጥቓዕቲ ንምንታይ ተፈፂሙ ኢልካ ካብ ምዝራብ እቶም ተሓተቲ ናብ ቅድሚ ሕጊ ምቕራብ ዝበለፀ ኣገዳሲ ጉዳይ እዩ ክብላ ተዛሪበን።
ናይ ሊቢያ ዴሞክራሲያዊ ስግግር ብዓወት ክዛዘም ኮንግረስ ሓገዝ ክህብ ከምዘለዎ’ውን ገሊፀን ሂላሪ ክልንቴን።
ተንታኒ ካቶ ኢንስቲቱት ማሉ ኢኖሰንት ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ሊብያ ብርክት ዝበሉ ብድሆታት ከምዘጋጥማን ሊብያ ናይ ምዕራባዊያን ዴሞክራሲ ንምትግባር ኣብ እትፍትነሉ እዋን ህውከት ከጋጥም እዩ ይብላ።
ኣብ ወፅኢ ሃገራት ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ዲፕሎማሰኛታት ዘጋጥም ሓደጋ ንምንካይ ክንዲ እተሰርሐ ይሰራሕ ኢለን ሂላሪ ክልንቴን ኣብ ስራሕቶም ሓደጋ ከጋጥሞም ከምዝኽእል ብምቕባል ከምዝሰርሑን ኣብ ውሽጢ ድፋዓት ኮይኖም ተልኡኹኦም ክፍፀሙ ከምዘይኽእሉን ሓቢረን ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ሂላሪ ክልንቴን።


text: 1ዬካፓ ዬሱሴ ዴሮና ዒዛኮ ጊንጾ ሃንታዞንሢናም፦ 2“ሙሴ ዎጎ ዔርዛ ዓሶና ፔርሴ ዓሶናኮ ሙሴጉዲ ዎጎ ዔርዛኒ ቢታንቶ ዓኣኔ፤ 3ዬያሮ ዒንሢም ዔያታ ጋዓ ባኮ ማዹዋቴ፥ ሃሣ ካፑዋቴ፤ ጋዓንቴ ዔያታ ጋዓሢጉዲ ፔኤሮ ማዹዋኣሢሮ ዔያቶጉዲ ማዺፖቴ። 4ዔያታ ሚርጌ ዴኤሢ ሃሣ ሜታሳ ኬዲ ዓሲ ኬዲሳኔ፤ ዔያታ ፔኤሮ ጋዓንቴ ኩቻ ካኣማኒያ ኮዑዋሴ። 5ዔያታ ማዻ ማዻ ቢያ ዓሲ ዛጎም ጌዒኬ፤ ዬያሮ ካኣዦ ዛሎ ባኮ ፃኣፒ ቶኦካ ሓሣ ቃሳ ቱኮ ዓፒሎዋ ዔያታ ኮሺ ዳልጊሻኔ፤ ሃሣ ዓፒሎኮ ማጫሮዋ ዖዶሳኔ፤ 6ሙዖ ቤዞይዳ ቦንቺንታ ቤሲ፥ ዓሳ ቡኪንታ ቤዞይዳኣ ቤርቶ ዛላ ዴዓኒ ኮዓኔ። 7ዬያጉዲ ሃሣ ቦኦኮ ባኣኮይዳ ኮሺ ዔኤሊሢ ዔኤሊንታኒና ‘ዔርዛሢ’ ጌይንቲ ዔኤሊንታኒያ ኮዔኔ። 8ዒንሢ ጋዓንቴ ሄርሺንቲሮ ‘ዔርዛሢ’ ጌይንቲ ዔኤሊንቲፖቴ፤ ዒንሢኮ ዔርዛሢ ፔቴ ሌሊ ማዓዛ ዒንሢ ቢያሢ ዎሊኮ ጌርሲንሢኬ። 9ጫሪንጮይዳ ዒንሢኮ ፔቴ ዓዴ ሌሊ ዓኣሢሮ ሳዖይዳ ዖና ማዔቶዋ ፆሲፓ ባሼ ማሂ ‘ዓዴ’ ጌይ ዔኤሊፖቴ። 10ዒንሢኮ ባሼ ዔራሢያ ኪሪስቶሴ ሌሊ ማዔሢሮ ‘ባሼ ዔራሢ’ ጌዒ ዔኤሊንቲፖቴ። 11ዒንሢ ባኣካ ቢያፓ ዑሣ ዓኣዼ፥ ሱኡጌ ማዔሢ ዒንሢኮ ዴማ ማዒ ማዻያ ማዖንጎ። 12ፔና ዼጊዳሢ ዻውሲንታንዳኔ፤ ፔና ሂርኪዳሢ ጋዓንቴ ዼግ ጋዓንዳኔ” ጌዔኔ። 13ሃሣ ዬሱሴ፦ “ዒንሢ፥ ፂሎቱዋዖ ፔና ‘ፂሎኬ’ ጋዓ ሙሴ ዎጎ ዔርዛ ዓሶና ፔርሴ ዓሳ! ዓሳ ጫሪንጮ ካኣቱሞይዳ ጌሉዋጉዲ ዓሶኮ ካሮ ዒንሢ ዎዻሢሮ ዒንሢና ባዴዔ! ዒንሢ ዒንሢሮ ጌሉዋሴ፤ ሃሣ ጌላኒ ኮዓ ዓሶዋ ዒንሢ ጌልዙዋሴ። [ 14ዒንሢ ፂሎቱዋዖ ፔና ‘ፂሎኬ’ ጋዓ፥ ሙሴ ዎጎ ዔርዛ ዓሶና ፔርሴ ዓሳ ዒንሢ ባዴዔ! ዓኒንሢ ሓይቄ ላኣሎኮ ማኣሮ ዒንሢ ቡራያታዖ ዓሲ ‘ፆሲ ሺኢቃኔ’ ዒንሢ ጎዖንጎ ጌዒ ዖዶሲ ሺኢጲሢ ዒንሢ ሺኢቃኔ፤ ዬያሮ ፑርታ ዎጌ ዒንሢዳ ዎጊንታንዳኔ።] 15ዒንሢ ፂሎቱዋዖ ፔና ፂሎኬ ጋዓ፥ ሙሴ ዎጎ ዔርዛ ዓሶና ፔርሴ ዓሳ! ፔቴ ዓሲ ዓይሁዴ ካኣዦ ካኣሽኪሳኒ ባዞ ዋኣፆና ሳዖናይዳ ዒንሢ ሃንቲ፥ ካኣዣኣ ጌልዜሢኮ ጊንጻ ዒንሢዳፓ ባሼና ጋፒንፆ ኬሎና ፑርታና ዬይ ዎጊንታንዳጉዲ ዒንሢ ማሃሢሮ ዒንሢ ባዴዔቴ። 16ሃይ፥ ዒንሢ ዓኣፖ ባይቄ ዓርኖ ማዔ ዓሳ! ዒንሢና ባዴዔ! ‘ዓሲ ጌኤዦ ማኣሮ ዔኤሊ ጫኣቄቴ ዔኤቢባኣሴ፤ ጋዓንቴ ጌኤዦ ማኣሮኮ ዎርቆ ዔኤሊ ጫኣቄቴ ቶላ ካራ ባኣሴ’ ዒንሢ ጋዓኔ፤ 17ዒንሢ ዔኤያ ሃሣ ዓኣፖ ባይቄ፥ ዓርኖ ማዔ ዓሳ! ዎርቆና ዎርቃ ፆሲም ዱማዼያ ማዓንዳጉዲ ማሃ ጌኤዦ ማኣሮናይዳፓ ዎና ባሼዳይ? 18ዬያጉዲ ሃሣ ‘ዓሲ ፆሲም ሚቺ ዒንጊ ካኣሽኮ ቤዞ ዔኤሊ ጫኣቄቴ ዔኤቢባኣሴ፤ ጋዓንቴ ፆሲም ሚቺ ዒንጎ ቤዞይዳ ዓኣ ዒንጎና ባኮ ዔኤሊ ጫኣቄቶ ቶላ ካራ ባኣሴ’ ዒንሢ ጋዓኔ። 19ሃይ ዒንሢ ዓኣፖ ባይቄ ዓሳ! ፆሲም ዒንጎ ባኮና ዒንጎ ባኮ ዱማዼያ ማሃ ሚቺ ዒንጎ ቤዞናይዳፓ ዎና ባሼዳይ? 20ዬያሮ ፆሲም ዒንጎ ባኮ ዒንጎ ቤዞ ዔኤሊ ጫኣቃሢ ዒንጎ ቤዞና ዒዞ ዑጻ ዓኣ ዒንጊንቴ ባኮ ቢያሢ ዔኤሊ ጫኣቃኔ። 21ጌኤዦ ማኣሮ ዔኤሊ ጫኣቃሢ ጌኤዦ ማኣሮና ጋሮይዳ ናንጋ ፆዛሢና ዔኤሊ ጫኣቃኔ። 22ጫሪንጮ ዔኤሊ ጫኣቃሢ ፆሲ ዴዔ፥ ካኣቱሞ ዖይቶንታ ዒዛ ዴዔሢንታ ዎላ ዔኤሊ ጫኣቃኔ። 23ዒንሢ ፂሎቱዋዖ ፔና ፂሎኬ ጋዓ፥ ሙሴ ዎጎ ዔርዛ ዓሶና ፔርሴ ዓሳ፥ ዒንሢ ባዴዔቴ! ዻኮ ዱማ ዱማ ሳዉቃ ዼኤሾይዳፓ ቢያ ታጶይዳፓ ፔቴማ ዒንጎ ዎጎና ዒንሢ ዒንጋኔ፤ ጋዓንቴ ዓይሢንቴ ዎጎ ጊዳ ዓኣ ዼኤፖ ባኮ ዒንሢ ሃሻኔ፤ ዬይ፦ ፒዜ ዎጊሢ፥ ዻቤሢም ዓቶም ጌይሢና ጉሙርቂንቲሢናኬ፤ ዬያቶ ዒንሢ ቦሄኔ። ዬንሢ ዻኮ ባኮንሢ ዒንሢ ሃሺባኣዖ ዬያ ባኮዋ ዒንሢ ማዻንዳያ ኮይሳኔ። 24ዒንሢ ዓኣፖ ባይቄ፥ ዓርኖ ማዔ ዓሳ! ዒንሢ ዑሽካ ባኮይዳፓ ዉኖጉዴ ዻኮ ባኮ ዒንሢ ኬሲ ኬኤራኔ፤ ጋኣላሢጉዴ ዼኤፖ ባኮ ጋዓንቴ ዒንሢ ዔኤዺ ዔኤዻኔ። 25ዒንሢ ፂሎቱዋዖ ፔና ፂሎኬ ጋዓ ሙሴ ዎጎ ዔርዛ ዓሶና ፔርሴ ዓሳ፥ ዒንሢና ባዴዔ! ዋኣፆ ዑሽኮ ዓንዶና ካሦ ሙዖ ዓንዶናኮ ዙሎ ዒንሢ ማስኪ ጌኤሻኔ፤ ጋራ ጋዓንቴ ቡሪሢና ዱኡዹሞና ዒንሢኮ ኩሜያኬ፤ 26ሃይ ኔ ዓኣፖ ባይቄ ፔርሴ ዓሢ! ቤርታዺ ዋኣፆ ዑሽኮ ዓንዶና ካሦ ሙዖ ዓንዶናኮ ጋሮ ማስኪ ጌኤሼ፤ ዬያይዴቶ ዓካሪ ዙሎ ዛላኣ ጌኤሺ ማዓንዳኔ። 27ዒንሢ ሃይ ፂሎቱዋዖ ፔና ፂሎኬ ጋዓ፥ ሙሴ ዎጎ ዔርዛ ዓሶና ፔርሴ ዓሳ! ዙሎ ዛላ ቦኦሪንቶና ሜኤቺ ሚዛጲሶናያ ጋራ ጋዓንቴ ሃይቄ ዓሲ ሜጌሢና ሌሲና ኩሜያ፥ ዱኡፒ ዒንሢ ማላሢሮ ዒንሢና ባዴዔቴ! 28ዒንሢ ዙሌና ዓሶም ጌኤሺ ማላኔ፤ ጋራ ዒንሢኮ ጋዓንቴ ሄርሺንቲና ፑርቱሞና ኩሜያኬ። 29ዒንሢ ፂሎቱዋዖ ፔና ፂሎኬ ጋዓ፥ ሙሴ ዎጎ ዔርዛ ዓሶና ፔርሴ ዓሳ ዒንሢና ባዴዔ! ፆሲ ማሊጾ ኬኤዛ ዓሶኮ ዱኡፖ ኬልቂ ኮሺ ኮሺ፥ ሃሣ ጌኤዦ ዓሶኮ ዱኡፖዋ ፓልሚሲ ኮሺ ኮሺ 30‘ኑ ዓዶንሢ ዎዶናታቴ፥ ፆሲ ማሊጾ ኬኤዛ ዓሶ ዎዺፆይዳ ኑ ጌላዓኬ’ ዒንሢ ጋዓኔ። 31ሃይሾ ሃሢ ዒንሢ ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛ ዓሶ ዎዼ ዓሶኮ ናኣቶ ማዒፆ ዒንሢሮ ዒንሢ ማርካዻኔ። 32ዬያሮ ዓዶንሢ ዒንሢኮ ዓርቄ ዛኣሮ ዒንሢ ዑዑሩዋቴ! 33ሃይ ዒንሢ ሾኦዣ፥ ሾኦዦኮ ናኣታ ዒንሢ ሃይ! ጋፒንፆ ታሞ ዎጎይዳፓ ዎይቲ ዒንሢ ቶላንዳይ? 34ዬያሮ ፆሲ ማሊጾ ኬኤዛ ዓሶ፥ ዔሮ ዓሶ፥ ዔርዛ ዓሶ ዒንሢ ባንሢ ታ ዳካንዳኔ፤ ዔያቶይዳፓ ፔቴ ፔቴሢ ዒንሢ ዎዻንዳኔ፤ ሃሣ ፔቴ ፔቴዞንሢ ዒንሢ ሱጻንዳኔ፤ ዓቴዞንሢ ሃሣ ዒንሢኮ ቡኪንቶ ቤዞይዳ ዢራፓና ዒንሢ ጳርቃንዳኔ፤ ዔያቶ ዒፂ ፔቴ ካታማፓ ሜሌ ካታማ ዒንሢ ዳዉሲ ዳካንዳኔ፤ 35ዬያ ዛሎና ጌኤዣሢ ዓኣቤሌ ሃይቦይዳፓ ዓርቃዖ ጌኤዦ ማኣሮና ፆሲም ዒንጎ ባኮ ቤዞናኮ ባኣካ ዒንሢ ዎዼ፥ ባራኪዮ ናኣዚ ዛካሪያሴ ሃይቦ ሄላንዳኣና ሳዖይዳ ሃይቄ ጌኤዦ ዓሶኮ ሱጉጾ ዛሎ ዒንጊንታ ሜቶ ዒንሢ ዔካንዳኔ። 36ጎኔ ታ ዒንሢም ጋዓኔ፤ ዬይ ሜታ ሃኖ ዎዶ ዓሶ ሄላንዳኔ” ጌዔኔ። 37ዬካፓ ዬሱሴ፦ “ዬሩሳላሜ! ኔኤኒ ፆሲ ማሊጾ ኬኤዛዞንሢ ዎዻዜሌ፥ ሃሣ ኔ ባንሢ ፆሲ ዳካ ኪኢቶ ዓሶ ሹጮና ዹዓዜሌ! ኮይዳ ፔኤኮ ጋኣዞ ዴማ ናኣቶ ቡኩሲ ዓርቃሢጉዲ ታኣኒ ኔ ናኣቶ ፔቴይዳ ቡኩሳኒ ሚርጌና ኮዔንቴ! ኔ ዬያ ዒፄኔ። 38ዓካሪ ሃኣዛጉዋቴ፥ ፆሲ ሃሼም ዒንሢኮ ጌኤዦ ማኣራ ባዓ ማዒ ዓታንዳኔ። 39ታ ዒንሢም ጋዓኔ፦ ‘ጎዳ ሱንጾና ሙካሢ ዓንጂንቴያኬ’ ዒንሢ ጋዓንዳያ ሄላንዳኣና ላሚ ዒንሢ ታና ዴንቃዓኬ” ጌዔኔ።


text:
ን ቀዳም ዕለት 21 ግንቦት 2011 ኣብ ሎንዶን ዓቢ ሰላማዊ ሰልፊ ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ክካየድ ምዃኑ እንዳሓበርና ፣ ኹሉ ኤርትራዊ ፈታው ሰላምን ደላይ ዲሞክራሲያዊ ለውጥን ክካፈሎ ጻዊዒት ነቅርብ ። … more
Tag Archives: ሎንዶን
ኤርትራውያን ተቀማጦ ሎንዶን ንካልኣይ ጊዜ ንዝኽሪ ናይቶም ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝሃለቑ ከባቢ 400 ዝኣኽሉ ንጹሃት ኤርትራውያን ንምዝካርን ንዕኡ ብምምርኳስ ውን ሰፊሕ ዘተ ክካየድ ዝተዳለወ መደብ ንሰኑይ 25 ሚያዝያ ኣብ Abrar House, 45 Crawford Place, Off Edgware Road, London W1 4LP ተዳልዩ ስለዘሎ ኩሉኹም ግዱሳት ኤርትራውያን ኣብቲ ቦታ ክትርከቡ ብትሕትና … more
ብዓርቢ ዕለት 25 መጋቢት 2011 ኣብ ኣፍደገ ኤምባሲ ኤርትራ ሎንዶን ዓባይ ብሪጣንያ ካብ ኩሉ ከተማታት ዓዲ እንግሊዝ ፣ፖለቲካውያን ውድባትን ፣ ቤርጌሳውያን ማሕበራትን ፣ ምንቅስቃስ ኤርትራዊ መንእሰይ ንለውጢ ፣ ደቀንስትዮን ፣መራሕቲ ሃይማኖትን ዓበይቲ ዓድን ከምኡውን ግዱሳት ውልቀሰባትን ዝተሳተፍዎ ዕውት ሰላማዊ ሰልፊ ተኻይዱ ። … more
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ብራሰልስ ዝተገብረ ምስጢራዊ ዋዕላ ንዓና ንደቂ ሃገር ክሳብ ክንደይ ከም ዝፈላለየናን ዘሰሓሓበናን ብቐሊሉ ዝርሳዕ ኣይኰነን። ዋዕላ ብራሰልስ ተወዲኡ ስምብራቱን ኣብ ተቓውሞ ደምበ ዘስዓቦ ፍልልይን ቂምታን ምድኻምን ከይተወድኤ ሎሚውን ካልእ ካብ ዕለት 18 ዲሰምበር ጀሚሩ ዕለት 20 ዝውድእ ናይ ዓርከይ ዓርክኻ ምስጢራዊ ዋዕላ ኣብ ሎንዶን ክግበር ዓቢ … more
ክሉ ከም ዝፈልጦ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ወርሓት ሰነን ሓምለን ዝጅምሮ ብስም ፌስቲቫል ዝጽዋዕ ሆሆን ዳንኬራን ኣብ መላእ ዓለም እናዞረ ብሕልና ኣልቦ ዝኾኑ ስሱዓት ስነ-ጥበባውያን ተሰንዩ ወሰን ኢሉ ዝምታን ዝርፊያን ካብ ዝተሓሓዞ ዓመታት ኣቑጺሩ ኢዩ። መቐጸልታ ናቱ ክኣ እንሆ ሎሚ ዘመን ኣብ ዞባ ኤውሮጳ ብከተማ ሎንዶንዝመረ ዝምታ ከመይ ከም ዝነበረ ኣብቲ … more
ኣብቲ ካብ ኣባላት ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳንን ቤርገሳውያን ማሕበራትን ብዝተዋጽኡ ዜጋታት ዝቖመት ኣዋሃሃዲት ሽማግለ ተወዲቡ ትማሊ 24 ግንቦት ክሳብ ፍርቂ ለይቲ ዝተኻየደ ጽምብል፡ ብርክት ዝበሉ ኣባላት ተቓወምቲ ውድባትን በርጌሳውያን ማሕበራትን ከምኡውን ገዳይም ተጋደልቲ ዓበይቲ ዓድን ምሁራንን ተረኺቦም። … more
ኣገዳሲ ኣኼባ ብላዕለዎት መራሕቲ ኤ.ደ.ኪ ኣብ ሎንዶን። … more
ኣብ ምዝዛም ዓመተ ክልተ ሽሕን ሸውዓተን ዝወዓለት ናይ መወዳእታ ሰንበት ዕለት 30 ታሕሳስ ኣብ ከተማ ሎንዶን ብጻዊዒት ኣምባሳደር ተስፋሚካኤል ገራህቱ ዝተጸውዐ ናይ ህግደፍ ኣኼባ ከም ዝተኻየደ ካብቶም እሙናት ደቂ ውሻጠ ዝባሃሉ ኣብ ፈቐዶ እንዳ ሻሂ ክዕለል ቀንዩ’ሎ። … more
ወኪላት ስርዓት ህግደፍ ነዛ ኣብ ዓዓመቱ ዘካይድዋ ፌስቲቫል ንምክያድ ብዙሕ ሸበድበድ ክብሉ ከምዝቀነዩ ዝስሓት ኣይኮነን ፤ እዚ ክገብር ድሕሪ ምቅናዩ ግን ኣሰልጦ ክረክብ ኣይተኻእለን ዓቢ ፍሽለት ከኣ ኣጋጢምዎ ኩሉ መደባት ተሰናኪሉን ፈሺሉን። … more
ኣገዳሲ ህዝባዊ ኣኼባ ኣብ ከተማ ሎንዶን: ብሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራን ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰውራዊ ባይቶን … more


text:
ሓቂ ክብርትን ብቐሊሉ ዘይትርከብን ጥሪት ስለ ዝኾነት፡ ብቝጠባ ክንጥቀመላ ይግበኣና። ስለዚ ኣብ ሓደ ብሓሶት እተጋዕተ ምግቢ፡ ቅሩብ ጨው ሓቂ ፈይ ኣቢልካ እንተ ዘይኮይኑ፡ ንሓቂ ብኹላ ብሓደ ግዜ እንተ ደኣ ተጠቒምካላ፡ ቀልጢፋ ኢያ እትውዳእ።
እቲ ጎበልስ እተባህለ ናይ ሂትለር ናይ ፕሮፓጋንዳ ሚኒስተር፡ እቲ ቓላት ልክዕ እኳ እንተ ዘይኮነ፡ ኣብ ግዜ ካልኣይ ውግእ ዓለም፡ ከምዚ ዓይነት ዘረባ ኢዩ ዚዛረብ ነይሩ።
መሊሱ’ውን ይብል ጎበልስ፣ “ንሓሶት ሓቂ ከተምስሎ እንተ ደኣ ደሊኻ፡ ብምሉእ ሓይልኻን መንፈስካን ብተወፋይነትን ብድፍረትን ደጋጊምካ ከይተሓለልካ ኣቃልሓዮ”። ዓይኒ ዘንቁር ሓሶት ሓሱ ማለቱ ኢዩ። መሬትን ሰማይን ዘላግብ ሓሶት።
ኣብ ኩለን እተን ብዲክታቶርያዊ ስርዓት ዚመሓደራ ሃገራት፡ ጎበልስ ከም ዓቢ መምህር ኢዩ ዚረአ። ብዙሓት ደቀመዘምራንን ሃዋርያትን ከኣ ኣፍሪዩ ኢዩ።
ሓደ ካብኣታቶም እቲ ብግዜ ሳዳም ሑሰን ሚኒስተር ሚኒስትሪ ዜና ኢራቕ ዝነበረ ወናም ሰብኣይ ኢዩ። ወረርቲ ኣመሪካውያን ብዓወት ናብ ባቕዳድ እናኣተዉ ኸለዉ፡ ደጊም ኣመሪካውያን ዝተረፎም የብሎምን፡ ሃሊቖም ኢዮም እናበለ ስራሑ ይቕጽል ነበረ እምበር ኣይተዳህለን። ንሃገሩ ንምግልጋል ክሳዕ መወዳእታ እሙን ኮይኑ ብምርካቡ፡ ፕረሲደንት ቡሽ ከይተረፈ ንኢዱዎ። ንሃገሩ ብሓሶት ዘገልገለ እሙን መደናገሪ!
ኣብ ሃገርና፡ ናይቲ ሚኒስትሪ ዜና ጭርሖ፡ “ሰርቪን ዘ ትሩዝ”፡ ወይ ከኣ “ንሓቂ ንምግልጋል” ዚብል ኢዩ። ግን ኣብ ኩሉ ዲክታቶርያዊ ስርዓት፡ ሓሶት ኢያ እተገልግለካ እምበር፡ ንሓቅስ ዘገልግላ የልቦን። ከመይሲ ፕሮፓጋንዳ ብመሰረቱ ሓቂ ኣየዛርበካን ኢዩ።ንሓቂ ደኣ ነዊሕ ከይከድካ ኣብ ማርሻበዲ እንዲኻ እትረኽባ። ሓቂ ደኣ ኣብ ፈቐዶ ባራትን እንዳ ስዋን እንድያ ክትዝረብ እትውዕል። ንሓቅስ፡ ሚኒስትሪ ዘድልያ ኣይኮነን። ንሓሶት ኢዩ ሚኒስትርን ፍሉይ ባጀትን ዘድልያ።
ጋንታ ኵዕሶ ኤርትራ ንህግደፍ ራሕሪሖም ናብ ከንያ ምስ ሰገሩ፡ መራሒ ሃገርና ብዛዕባኦም ተሓቲቱ ነይሩ። ንሱ ዝሃቦ መልሲ ንኹሉ ሰብ ግልጺ ኢዩ። ውረድ ደይብ ዘይብላ ቀጣን ኣሉ።
ንጆሽዋኸ ትፈልጦዶ ተባሂሉ’ውን ተሓቲቱ። ሕጂ’ውን ዋጋ ዕዳጋ ዘይብላ ቀጣን ኣሉ። እሞ እቲ ንሓቂ ኢና እነገልግላ ዚብል ጭርሖ ደኣ ናበይ ኣበለ?
ካብ ኩሉ ዘስግእ ግን፡ ንኤርትራኸ ትፈልጣዶ ኢሎም ከይሓቱዎ’ሞ፡ ኣይፈልጣን ከይብል ኢዩ። ግን ከኣ ሓቂ ብምዝራቡ ብዙሕ ሰብ ምነኣዶ ነይሩ።
እቲ ጭርሖስ ከምዚ ኪኸውን ነይሩዎ። በትሪ ሓሶትስ ትቐጥን እምበር ኣይትስበርን። ሓሶት ተዛረብ ኣብ ወርቂ ዓራት ደቕስ። ንሓሶት ብእግራ እንተ ቀበርካያ፡ ብርእሳ ወጺኣ ብዙሕ ፍረታት ትህብ።
ሓደ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ዚጥቀመለን ክልተ ቀንዲ ነገራት ኣሎዋ። ንሳተን ከኣ መራኸቢ ብዙሃንን ሃገራዊ ድሕነትን ኢየን። እታ ሓንቲ ሓበሬታ፡ እታ ካልአይቲ ድማ በትሪ። እታ ሓበሬታ ንጸሊም ከም ጻዕዳ ገይራ እንተ ኣቕረበቶ፡ ምርዳኡ ድማ እንተ ጸጊሙካ፡ ብበትሪ ምስ ተደከርካ፡ ጸሊም ከም ጻዕዳ ጥራይ ዘይኮነስ ብሱሩ ጸሊም ዚብሃል ሕብሪ ከም ዘየሎ ትግንዘብ። ኣብ ኩሉ እናዘርካ ድማ ኣብ ዓለም ጸሊም ዚብሃል ነገር ከም ዘየሎ ትምህርን ትሰብኽን።
እቶም ኣብ ወጻኢ ሃገራት ኮይኖም ተለቪዥንን ጋዜጣን ህግደፍ ዚከታተሉ ኤርትራውያን ዜጋታት፡ ንጸሊም ጻዕዳ ኢዩ እናበሉ ኢዮም ኪሰብኩ ዚውዕሉ ዘለዉ። እሙናት ሓሰውቲ ዶ ኽንብሎም?
እስከ ድማ ናብቲ ዝሓለፈ ዘመናት ተመሊስና ኣብ ኤርትራ መራኸቢ-ብዙሃን ከመይ ይመስል ከም ዝነበረ ንመልከት፣
ጣልያን ኣብ ኤርትራ ምስ ኣተዉ፡ ደሞክራስያዊ ባህሊ ዘይነበሮም ኮይኖም ይኹኑ ወይ ድማ ንሓደ ኣፍሪቃዊ ዝኾነ ድሑር ህዝቢ ቀበጥበጥ ኣየድልዮን ኢዩ ኢሎም ስለ ዝሓሰቡ ይኹኑ፡ ኣትዮም ክሳዕ ዚወጹ፡ ምስ ህዝቢ ዘራኽብ፡ ወይ ናጻ ሓሳብ ዘተሓላልፍ ጋዜጣ ወይ ራድዮ ኣይመስረቱን። እቲ ኣብቲ ግዜ’ቲ ዝነበረ ጋዜጣታት ነቲ ናታቶም ርእይቶ ዘብርህን፡ ናይ ጣልያን ባህልን ስልጣነን ዘጕልሕን፡ ጸኒሑ ንፋሽስታዊን ዓሌታውን ኣካይዳ ዘጠናኽርን ኣብቲ ህዝቢ ናይ ትሕተ-ደረጃ መንፈስ ዘስርጽን ኢዩ ዝነበረ።
መንግስቲ ጣልያን ኩሉ እቲ ናይ መራኸቢ-ብዙሃን መሓውራቱ ነቲ ህዝቢ እሺ በሃሊ ኪገብርን ከንበርክኽን ዝዓለመ ኢዩ ነይሩ። ይኹን’ምበር፡ ሓደ ናብ እንዳማቱ ኣትዩ ኪዘምት ዝሓለነ ጸላኢ ናይቲ ህዝቢ መንፈስ ክብ ከብልን ብታሪኹ ከም ዚዀርዕ ኪገብሮን ዕላማ ኣለዎ ኢልካ ምሕሳብ ኣይከኣልን። ብሓጺሩ ባዕዳዊ መግዛእቲ ወይ ኮሎኒያሊዝም ምስ ደሞክራስን ግሉጽ ምሕደራን ኪኸይድ ኣይክእልን።
እንግሊዝ ምስ ኣተወ ግን ኣብ ኤርትራ ኣብ መራኸቢ-ብዙሃን ገለ ናይ ደሞክራስያዊ ኣንፈታት ኪረአ ክኢሉ። በዚ መሰረት’ዚ ምምሕዳር እንግሊዝ፡ እንተ ኽኢሉ ነታ ሃገር ፈላሊዩን ኣብ መንጎ ኣሕዋት ሓዊ ኣእትዩን ኪኸይድ ደኣ’ምብር፡ ነቲ ኣብ ባዕዳዊ መግዛእቲ እተመርኰሰ ናይ ኣፍ ምዕባስን ናይ ምንብርካኽን ሜላስ ብዙሕ ኣይተጠቐመሉን።
ህዝብታት ብሃይማኖትን ብቐቢላን ኪፈላልን ህውከት ፈጢሩ ንኺኸይድን ብማለት ግን፡ ነቲ መራኸቢ-ብዙሃን ከንቀሳቕሶ ክኢሉ። ይኹን’ምበር ከም ናይዚ መስርሕ’ዚ ኣወንታዊ ሳዕቤን፡ ኣብ ኤርትራ ንመጀመርታ ግዜ፡ ሰሙናዊ ጋዜጣ፡ ደሃይ ኤርትራ፡ ራቤጣ ኣል ኢስላሚያ፡ ሓዳስ ኤርትራ ወዘተ… ዚበሃላ ናይ እተፈላለያ ሰልፍታት ጋዜጣታት ፈርየን።
ዝኾነኾይኑ እተን ኣብቲ እዋንቲ ዝነበራ ናይ ሰልፍታት ጋዜጣታት፡ ነቲ ህዝቢ ኣፉ ከፊተናሉ፡ ድሌቱን ዕላማኡን ራእዩን ድማ ብናጻ ኪገልጽ ኣኽኢለንኦ።
ድሕሪ ምፍራስ ፈደረሽንን መግዛእቲ ሃይለ ስላሴን ግን፡ ከምቲ ጣልያን ዚብሉዎ፡ ኤርትራ ብቝጠባን ብምሕደራን፡ ቸንቶ ኣኒ ኢንዲየትሮ፡ ማለት ሚእቲ ዓመት ንድሕሪት ተመሊሳ። ጋዜጣታት ተኸልኪለን፡ ሰልፍታት ፋሕፋሕ ኢሉ፡ ኩሉ ናይ መራኸቢ-ብዙሃን ኣውታር ድማ ኣብ ትሕቲ ንጉሳዊ መንግስቲ ሃይለ ስላሴ ኣትዩ። እምበኣር ኣብቲ እዋን’ቲ ኢዩ ኣብ ኤርትራ ፖለቲካዊ ውዳሴ-ማርያም ብግልጺ ዝኣተወ።
ኣብቲ ግዜ’ቲ ዝነበራ ውሑዳት ብመንግስቲ ዝውነና ግዜጣታት፡ ንሃይለ ስላሴ ከም ኣምላኽ፡ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ድማ ከም መለኮታዊት መንግስቲ ጌርካ ምውዳስ ከም መትከልን ፖሊሲን ተታሓሒዘንኦ ነይረን። ግንከ ፈቲኽንዶ ንጉስ ትምርቓ ስለ ዝነበረ፡ ብዙሕሲ ዘገርም ኣይነበረን። ካብ ሓደ ንጉስን፡ ካብቲ ብኣምላኽ እየ ተሰይመ ዚብል መራሕን ደኣ እንታይ ክትጽበ ይከኣል ኮይኑ።
ግን ከኣ ታሪኽ ይደጋገም ኢዩሞ፡ እቲ ኣብ ግዜ ሃይለ ስላሴ ዝነበረ ኣተሓሳስባስ ኣብዚ ግዜ’ውን ኣብ ኤርትራ ይገሃድ ኣሎ። ስለዚ ኸኣ ፖለቲካዊ ውድሰ-ማርያምን፡ ፖለቲካዊ ተኣምረ-ጻድቃንን ብእተፈላለየ መልክዑን ቅርጹን ኪቕጽል ንርእዮ ኣሎና።
መንግስቲ ደርጊ ንሃይለ ስላሴ ገልቢጡ ስልጣን ምስ ሓዘ፡ ንኤርትራውያን ይትረፍዶ ናይ መራኸቢ ብዙሓን ናጽነት ኪህብሲ፡ ከም ሰብ ኪነብሩ’ውን ዚደልዮም ኣይነበረን። ግን ከኣ ደርጊ ከምኡ እንተ ገበረስ እንታይና ኾይኑ። ይትረፍዶ ንኣናስ ነቶም ናተይ ኢዮም ዚብሎም ዜጋታቱ እኳ ኣየናሕሰየሎምን። ብሒም ዝበለ ይተሓጎም ዚብል ዘረባ ሽዑ ኢዩ ተሰሚዑ። ትም ኢልኩም ረኣዩን ስምዑን ማለት ኢዩ። እዚ ኣካይዳ’ዚ ክሳብ ሎሚ ኣብ ሃገርና ይስርሓሉ ኣሎ።
እዚ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ውድብ፡ ብጥንቲ’ውን እንተኾነ፡ ዝኾነ ይኹን ተቓውሞ፡ ብዝኾነ መልክዓቱን ቅርጽታቱን፡ ማለት ንፖሊሲታቱ፡ ንትልምታቱ፡ ንመደባቱ፡ ንራእዩ፡ ንኣሰራርሓኡ፡ ንኣካዪዳኡ፡ ንኣተሓሳስባኡ ወዘተ፡ ዚጻረር ወይ ዘናሹ ነገራት ኪጻወሮ ስለ ዘይክእል፡ ምዕምጻጽ ፕረስ ብኣጋኡ ከም ቀንዲ ዕላማኡ ገይሩ ኢዩ ወሲዱዎ ነይሩ።
በዚ መሰረት’ዚ ኣብ ኣከባቢ 2001 እቶም ነቲ ኣብቲ እዋን’ቲ ንግዜኡ ተራሕዩ ዝነበረ ደሞክራስያዊ ናይ ሕትመት መሰላት ተጠቒሞም ኣብ ብሕቲ እተፈላለያ ጋዜጣታት ሓሳባቶምን ርእይቶኦምን ኪገልጹ ዝፈተኑ ጋዜጠኛታት፡ ኣብ ቤት-ማእሰርቲ ዳጒኑዎም። ካብዚኣቶም ሓያሎ ኪሞቱ ኸለዉ፡ ገለ ኸኣ ዶብ ኪሰግሩ ኸለዉ ተቐቲሎም።
ብሸነኽ ስነ-ጥበብ እንተ ተመልከትና’ውን፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ዳርጋ መብዛሕትኡ ስነጽሑፍን ኪነ-ጥበብን ሃገርና ንበዓላት መዳምቕቲ ተባሂሉ ኢዩ ዚፈሪ። ብፍላይ ንበዓል ናጽነት። ሽሕኳ ናይ ናጽነት መዓልቲ ዓቢ ኣጋጣሚ እንተኾነ፡ ኩሉ ስነጥበብ ናብ ሕሉፍ ጥራይ ከተኵርን ብዛዕባ ዝሓለፈ ኲናትን ዓወትን ጅግንነትን ጥራይ ኪትርኽን ከዘንቱን ከም እንኮ ዕላማኡ እንተ ደኣ ወሲዱዎ ግን፡ ብዝኾነ መምዘኒ፡ ምዕባለ ከርኢ ኣይክእልን።
ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ሃገርና ኣብ ናጻ ፈጠራን ድራኸን እተመርኮሰ ዝኾነ ዓይነት ስነጥበባዊ ፍርያት የልቦን። መብዛሕትኡ ጋዜጣዊ ዓንቀጻት፡ ግጥምታት፡ መብዛሕትኡ ተዋስኦታት፡ ሓተታ፡ ትንተና፡ ቅብኣ፡ ምውቃር፡ ደርፊ፡ መዝሙር፡ ቪደዮ ወዘተ. ኩሉ ነቲ ውድብ ንኺውድስ ጥራይ ኢዩ ዚፈሪ ዘሎ።
ይኹንምበር፡ ሕጂ’ውን እቲ ኣብ መጻኢት ኤርትራ ዚህሉ ደሞክራስያውን ፍትሓውን ኣሰራርሓ፡ ኣብተን ሕጂ ዚነጥፋ ዘሎዋ ተቓወምቲ ስልፍታትን ውድባትን ኪረአን ኪስረሓሉን እንተ ደኣ ዘይክኢሉ፡ ሳዕቤኑ ሓደገኛ ኪኸውን ኢዩ።
ብኣጋኡ ደሞክራስያዊ ባህርያት ዘየኻዕበተ፡ ብኣጋኡ ናጻ ርእይቶን ነቐፌታን ንምቕባል ዚጽግሞ፡ ኣነ ጥራይ እየ ዝፈልጥ፡ ንኣይ ጥራይ ስገዱለይ ዚብል ውድብ ወይ ምንቅስቓስ፡ ስልጣን ምስ ሓዘ ነቲ ድጉል ባህርያቱ ኪልውጦ ስለ ዘይክእል፡ ሕጂ ገና ግዜ ኸሎ ኩሉ’ቲ ናይ ደሞክራሲ መሰላትን ግዴታን፡ ቅዋማዊ መትከላትን ምሕደራን ከም ባህሊ ተራዒሙ ኣብተን ተቓወምቲ ውድባት ጐሊሁ ንኸንጸባርቕ ዘይተሓለለ ጻዕርታት ምክያድ ኣገዳሲ ኢዩ።


text:
ሓድሓደ ግዜ ካብ ሳልሳይ ዓለም ናብተን ዝሰልጠና ምዕራባውያን ሃገራት ክትስደድ ከሎኻ፡ ከምዚ ካብ ዓለም ናብ ማርስ ወይ ጁፒተር እትገይሽ ዘሎኻ ኮይኑ ኢዩ ዚስመዓካ፡ ከመይሲ እቲ ኣብተን ምዕራባውያን ሃገራት ማዕቢሉ ዘሎ ንመሰላት ወድሰብ ዚምልከት ኣምራት ወይ መትከላት፡ ኣዚዩ ዘገርምን ዘደንጹን ብምዃኑ።
ነዚ ከይንርኢ ግን፡ መብዛሕትና ኣዒንትና ዝዓወረ ይመስል። ንጥምት ግን ኣይንርእይን፡ ጽን ንብል ግን ኣይንሰምዕን፡ ብኣእምሮና ንቕበሎ ኣብ ልብና ግን ኣይንሰቝሮን። በዝን ክንድዝን ድማ ነቲ ኣብ ኣእዳውና ዘሎ ጽቡቕ እናተጠቐምና፡ ነቶም ከምዚ ናትና ዘይረኸቡ ግን ኣጆኹም ጽቡቕ ኣሎኹም እናበልና ከነታልሎም ንውዕል ኣሎና። በሉ ናብኣ ተመለሱ ንዚብለና ሰብ ግን ከም ሰይጣን ኢና እንቘጽሮ።
ዝኾነኾይኑ፡ ኣብ መደምደምታ ጽሑፋተይ ስለ ዝበጻሕኩ፡ ብዛዕባዛ ዓለም’ዚኣን ብዛዕባ እቲ ኣብኣ ዚነብር ሰብን ቍሩብ ክዛረብ ፍቐዱለይ።
እዛ ዓለም ከም እንርእያ፡ ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ እናነኣሰት ኢያ እትኸይድ ዘላ። ደጊም በዲሉ ዘምልጥ: ኣታሊሉ ዚሃድም ሰብን ሃገርን ኣይርከብን። ኩሉ ቃልዕ ኮይኑ ኢዩ። ኩሉ ጋህ ኢሉ ተኸፊቱ ኢዩ። ብስም መንግስትን ሃገርን ብስም ሰላምን ምዕባለን ምልጋጽን ምሽክዕላልን እዋኑ ኣኺሉ ኢዩ።
ነዛ እናነኣሰት እትኸይድ ዘላ ዓለምና ንምልዋጥ መንእሰያት ዓቢ ሓላፍነት ኣለዎም። ነዚ ንምግባር ግን ኣእምሮኦም ከስፍሑዎ እምበር ከጽብቡዎ ኣይግባእን። ዓለም በቶም ጸበብቲ ኣእምሮኦም ክትሳቐ ኸላ፡ በቶም ክፉትን ሰፊሕን ኣእምሮ ዘለዎም ከኣ ማዕቢላን በልጺጋን ብተክኖሎጂ ድማ ተወንጪፋ ኢያ።
ኣእምሮኻ ምጽባብ እንታይ ፋይዳ ኣለዎ? ብዘይካ ባእስን ቅርሕንትን ጥርጠራን ሻርነትን ሕንፍሽፍሽን ካልእ ዘፍርዮ ነገር የልቦን። ኣእምሮኻ ብምኽፋትን ብምስፋሕን ግን ንኹሉ ነገራትን ኩነታትን ብፍትሓዊ መገዲ ትምርምሮ፡ ትመምዮ፡ ትትንትኖ። ብድሩትን ቅዩድን መትከላት ኣይትግዛእን። ጸገማት ንምፍታሕ ዓቕሚ ይህልወካ። ንነገራት ድማ ብኹሉ መዳዩን ገጻቱን ኵርንዓቱን ክትርእዮ ትበቕዕ።
ኣእምሮኻ ምኽፋትን ምምርማርን ካብ መንፈሳዊ መገዲ ኣየርሕቐካን፡ እኳ ደኣ ኣብቲ እምነትካ የደልድለካን የብስለካን። ነቲ እምነትካ ‘ውን ካብ ጥሩፍነት የውጽኦ። ኣብ ግብሪ እምበር ኣብ ዘረባ ከም ዘይትቕየድ ድማ ይገብረካ። መንፈሳውነት ብሰናይ ተግባርን ሓልዮት ሓድሕድን ኢዩ ዚግለጽ ። ወድሰብ ብኣፉ እንታይ ዘይተዛረበን ዘይሰበኸን፡ ኣብ ግብሪ ግን ኣይግድን።
ኣብዛ ከም ካንሸሎ ተለዊጣ ዘላ ዓለምና፡ ኣብ መንጎ ኣሕዋትን ኣሓትን ምርድዳእን ምጽውዋርን ከድልየና ኢዩ። ጥሩፍነት ኣብ ፖለቲካ ይኹን ኣብ ሃይማኖት ኪጠፍእ ኣለዎ። ናተይ ጥራይ ኢዩ ቅኑዕ ምባል ሰላም ኪፈጥር ኣይክእልን። ኣብ ዝሓለፈ ጽሑፈይ ከም ዝገለጽኩዎ ድማ፡ ፖለቲካውን ሃይማኖታውን ጥሩፍነት ናይ ኣህዛብ ህልቂት ኣስዒቡ ኢዩ። ብቐደሙስ ኣነ እየ ቅኑዕ፡ ንኣይ ጥራይ ስምዑ እንዲዩ ዘባእሰና ዘሎ። ኣብ ሳየንስ፡ ኣነ እየ ቅኑዕ ንኣይ ጥራይ ስምዑኒ ዚበሃል ነገር የልቦን። ኩሉ ብጭብጥን መርትዖን ስለ ዝኸይድ፡ ብስነ-ስርዓት ኢዩ ዚጐዓዝ። ኣብ ፖለቲካን ሃይማኖትን ግን ከምዚ ዝበለ ክፉትን ስነመጎታውን ኣተሓሳስባን ኣረኣእያን ኣይሰርሕን።
ብሳየንሳዊ መገዲ ምሕሳብ፡ ካብ ብዙሕ ጸገማት የድሕነካ ኢዩ። ኣብ ዝኾነ ጉዳይ ብስነመጎታዊ መገዲ ምሕሳብን ምትንታንን፡ ነቲ ጉዳይ ከዝሕሎን ናብ ንቡር ኪመልሶም ይኽእል። ብጥሩፋዊ መገዲ ምስ እትሓስብ ግን፡ ነቲ ጉዳይ ከም ዚገድድን ከም ዚብእስን ጥራይ ኢኻ እትገብሮ።
ጽሑፈይ ንምድምዳም፡ ካብታ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ኣስመራ ከለኹ ኣብ ሓንቲ ዓለም ዝጸሓፉኩዋ ተመራማራን ተባዕን ኣእምሮ እትብል ዓንቀጽ ከፊለ ከቕርብ እየ።
ኣብዚ ዓለምና ስልጣነ ንኺመጽእ: ቅድም ቀዳድም ማሪትን ሕልማዊ እምነትን ኪጠፍእ ነይሩዎ። ሳላ ግሪኻውያን እዩ እቲ ኣንጻር ዝንቡዕ ኣተሓሳባ ዝመከተ ኲናት ኪጅመር ዝኸኣለ። ድሕሪ ነዊሕን መሪርን ቃልሲ ድማ፡ ሳየንስን ስነመጎትን ኣብ ልዕሊ ዝንቡዕ ኣተሓሳስባን ማሪትን ሕልማዊ እምነትን ተዓዊቱ። ነዚ እንርእዮን እንምከሮን ዘለና ማሕበራውን ተክኖሎጅያውን ስልጣነ ከምጸኣልና ከኣ ኽኢሉ።
ዓለም ወይ ዩኒቨርስ ትም ኢሉ እተሰርሐ ኣካል ኣይኮነን። ማለት እቲ ንኣኡ ዝሰርሐ ፈጣሪ መወዳእታ ዘይብሉን ክንበጽሖ ዘይንኽእልን ፍጹምን ብስነመጎት እተደኰኑ ኣእምሮን ምስትውዓልን ሒዙ እዩ ሰሪሑዎ። እቲ ንዓለም ኪልውጣን ነዚ ኹሉ ሕጂ እንጥቀመሉ ዘሎና መሳለጥያታትን ኣብ ሕማምና ዚሕግዘና ዘሎ ኣፋውስን ብልሃትን ካልእ ኩሉ ንህይወትና ምሾት ዚህብን ዘሎ ምህዞታትን፡ በቲ ካብ ማሪት ኣግሊሱ ብስነመጎታውን ሳየንሳውን መገዲ ኪሓስብ ዝጀመረ ኣእምሮ ወድሰብ እዩ መጺኡ። እዚ ስነመጎታውን ሳየንሳውን ኣተሓሳስባና ናይቲ ዝፈጠረና ኣተሓሳስባ ነጸብራቕ እንተ ደኣ ዘይኮይኑ ካበይ ደኣ ኣምጺእናዮ ክንብል ኢና?
ፈጣሪ ንሰብ ካብቲ ምስትውዓል’ቲ ዓዲሉዎ፡ ካብቲ ናቱ ናይ ስነመጎት መንፈስን ሓይልን ድማ ኣካፊሉዎ፡ ስለዚ፡ ወድሰብ፡ ንፍጥረት ኪብድሃን ኪመልካን ኪገዝኣን እንተ ደኣ ኾይኑ፡ ንኣእምሮኡ ብሳየንሳዊ መገድን ብስሩዕ ኣገባብን ኪመርሖ ግድን እዩ።
ቀደም ዘመን፡ ወድሰብ ካብ ኣብ ስነመጎት (ከምኡውን ተዓዚብካን ተመራሚርካን ዚካየድ ናይ ፍልጠት ጕዕዞ) ዝያዳ ኣብ ከንቱ እምነትን ማሪትን ተመርኲሱ ህይወቱ ኪመርሕ ከሎ፡ ተፈጥሮ ትገዝኦን ተሰምብዶን ተርዕዶን፡ ቃሕ ከም ዝበላ ድማ ተሽኰንድረሉን ከም ዝነበረት ይዝከር።
ምስ ዚሓምም፡ መናፍስቲ እዮም ሒዞምኒ ይብል። ማሕበራዊ ወይ ፊናንሳዊ ጸገም ምስ ዚጓነፎ፡ ከዋኽብቲ እዮም ተጻቢኦምኒ ይብል። ምስ ዚደኪ ወይ ኣብ ዕዳ ምስ ዚኣቱ፡ ኣማልኽቲ እዮም ቀኒኦምለይ ይብል። ግራቱ ምስ ዚሓርር ወይ ብዝናም ምስ ዚባላሾ፡ ንሞሎኽ (ስም ህቡብ ጥንታዊ ጣኦት) ጸሊም ብዕራይ ዘይሓርደሉ ነበርኩ ብምባል የስተማስል። በዓልቲቤቱ ምውላድ ምስ እትኣቢ ድማ፡ ቈጽለ መጽሊ ኣራርዩን ኣብሊዑን ኣብ ዘይሕማማ የብጽሓ ነበረ።
ኣብቲ እዋን‰ቲ፡ ንምንታይ? ብኸመይ? እናበልካ ምጥርጣርን ምምርማርን ምዕዛብን፡ ህየሳዊ ኣመለኻኽታ ምኽታልን፡ ንኣማልኽቲ ከም ምድፋር ይውሰድ ነበረ።
እቲ ማሪታዊ ከምዚ እናበለ ኪጐዓዝ ከሎ፡ እቶም ናይቲ ግዜ’ቲ ምሁራን-ኢና-በሃልቲ ድማ፡ ዓለም ጸፋሕ ከም ሰተታ፡ ጸሓይ ንመሬት ከም እትዞራ፡ ከዋኽብቲ ካብ መሬት ከም ዚንእሱ፡ ሰብ ብልቡ ከም ዚሓስብ (ሓንጎሉ ግን መጻረይ ደም ከም ዝኾነ)፡ ቍንጭን ቁማልን ካብ ባዶ ከም ዚፍጠሩ፡ ሓዊ ነብሱ ዝኸኣለ ባእታ ምዃኑ፡ ሕማም ድማ ብምብዛሕን ምጕዳልን ናይቲ ኣብ ኣካላትና ዚርከብ ሓሞት ወይ ደም ወይ ድማ ማይ ከም ዝኾነ ገይሮም ይሓስቡን ይፈላሰፉን ንሰብ የጋግዩን ነበሩ።
ካብዚ ኣተሓሳስባ ወጺኡ ኪገልጽ ወይ ኪምድር እተረኽበ፡ ከም መታለልን መናፍቕን ተቘጺሩ ይስጐጕን ይእሰርን ነበረ።
እንታይ እዩ ግን ንወድሰብ ብስነመጎታዊ ወይ ሳየንሳዊ መገዲ ከይሓስብ ወይ ከይመራመር ዘፍርሆ ዝነበረ? ነዚ ንምምላሽ፡ ናብቲ ጥንታዊ እምነት ተመሊስና ምርኣይ ከድልየና እዩ።
ብጥንቲ ወድሰብ ንኹሉ ኣብ ዓለምን ኣብ ነብሱን ዚኽሰት ፍጻመታት ወይ ኩነታት በቶም ብፍርሂ ዘምልኾም ዝነበረ መናፍስቲ ይምደብን ይፍጸምን ከም ዝነበረን፡ ንኣታቶም ብምጥባርን ብምምላድን ድማ ካብቲ ኣሉታዊ ጽልዋታት ናይቲ ፍጻመታት ኪድሕን ወይ ኪርሕቕ ከም ዚኽእልን ይኣምን ነበረ። ከምዚ ዝበለ ኣተሓሳስባ፡ ንወድሰብ ብናይ ገዛእ ርእሱ ሓሳባትን ትንተናን ከይከይድ ዓገቶ።
ቀደም ይዝከረኒ፡ ንኣቦና ወይ ንኣደና፡ ኪምልሹዎ ዘይክእሉ ኣብ ፍልስፍና እተመርኰሰ ሕቶ ነቕርበሎም እሞ፡ “ኣታ ቘልዓ መዓት ከይተምጽኣልና፡ እንታይ ዓይነት ሕቶ’ዩ ‘ዚ፡ ኣምላኽ ኣይትፈርህን ዲኻ! ዚብል ነቲ ኪመራመር ዚደሊ ሓንጎል ዘደንዝዝን ዘፍዝዝን መልሲ ይህቡና ነበሩ።
ብተመሳሳሊ መገዲ፡ ጋሊለዮ እተባህለ ኢጣልያዊ ሳየንሰኛ። ዓለም ንጸሓይ ከም እትዞራ ምስ መሃረ። እቲ ቤተክህነት ነቲ ናይ ጋሊለዮ ሓሳባት ንፈጣሪ ከየሰምብዶ’ሞ መዓት ከይወርዶ ብማለት፡ ንጋሊለዮ ነቲ ዝበሎ ኩሉ ኪኽሕዶ ብማለት ኣፈራሪሁዎ። ድሕሪ 500 ዓመት ግን፡ እቲ ቤትክህነት ከም እተጋገየ ተገንዚቡስ ይቕረታ ሓቲቱ ይብሃል፣
ወድሰብ ከምቲ ብነኣሽቱና ኸሎና፡ ከምዚ ኣይትሕተት ከምዚ ኣይትዛረብ ኪብሃል ከሎ እሺ እናበለ ትም ኢሉ ህይወቱ ኣሕሊፉዎ ነይሩ እንተ ዚኸውን፡ በዓል ሶክራተስ፡ ፕላቶ፡ ኣሪስቶትል፡ ጋሊለዮ፡ ኮፐርኒካስ፡ ኣይዛክ ኒውተን፡ ኣይንሽታይን እተባህሉ ንዓለምና ብሳየንሳዊ መገዲ ዝለወጡ ዓበይቲ መምህራን፡ ገሊኦም ነጋዶ፡ ገሊኦም ጸረብቲ፡ ገሊኦም ሓጓዶ፡ ገሊኦም ሓረጥቲ፡ ገሊኦም ጐሓሉ ኮይኖም ካብዛ ዓለም ምሓለፉ ነይሮም። ንሕና ድማ ምስ መናፍስትን ጠንቈልትን ከንቱ እምነትን ምስ ጥሜትን ሕማምን ውግእን ወረ ውግእን እናተዛነና ህይወትና መሕለፍናዮ ኔርና።
ኣብዚ ዓለምና ሳየንሰኛታት ንኺገሃዱ ክንደይ ጸገም እዩ ተረኺቡ መስለኩም። ዘይሳየንሳውያን ነዛ ዓለም ብምቍጽጻርን በቲ መገዶም ክትከይድ ብምድላይን፡ ነቲ ጸልማት ዘመን ተባሂሉ ዚፍለጥ መዋእል ኪፈጥሩ ከም ዝኸኣሉ ኩሉ ሰብ ታሪኽ ይፈልጦ እዩ። ኣብኡ ኾይኖም ድማ ከም ድላዮም ሓምቢጦም። ንዓለም ድማ ንቕድሚት ከይትግስግስ ዓጊቶምዋ።
እቲ ብበዓል ሶክራተስን ካልኦት ግሪኻውያን ተመራመርቲ ተዋሂቡ ዝነበረ ትምህርቲ ግን ግዜኡ ምስ ኣኸለ፡ ነቲ ጸልማት መዋእል ብምቕንጣጥ፡ ብፍላይ ኣብ ኤውሮጳ፡ ነቲ ረኔሳንስ ወይ ድማ ዳግማይ-ትንሳኤ ተባሂሉ ዚፍለጥ ናይ ብርሃን መዋእል ከም ዚኽሰት ገይሩ። ማሪታውያንን ኣጉል ኣመንትን ድማ ከምተን ጸሓይ ምስ በረቐ ህልም ዚብላ ኣዕዋፍ-ለይቲ ህልም ኢሎም። ይኹንምበር፡ ክዳን ረጋቢትን ክዳን ንስርን ኣሞራን ክዳን ባሬቶን ተኸዲኖም ጸጸኒሖም ቅልቅል ቅልቅል ካብ ምባል ኣየቋረጹን።
ንኣብነት፡ ኣብ 19 ክፍለ-ዘመን ገለ ኤውሮጳውያን ሊቃውንቲ፡ ሕማም ብጀርምስ እዩ ዚለዓል ኢሎም ምስ መሃሩ፡ ገለ ኣብ መናፍስቲ ተመርኲሶም ናይ ድራር ዕለቶም ዚምእርሩ ዝነበሩ ሓኻይም ደስ ኣይበሎምን። ግንከ፡ እቲ ግዜ’ቲ ነተን ናይ ለይቲ ኣዕዋፍ ዘይምችእ ዘመን ብምንባሩ፡ እቶም ቀጠፍቲ ሓኻይም ‘ውን ነዚ ነገርዚ ግርም ገይሮም ተገንዚቦምዎ ስለ ዝነበሩ፡ ነገር ከየምጽኡ ኸለዉ፡ ትም ምባል መሪጾም። ሳየንስን ስነ-መጎታዊ ኣተሓሳስባን ህየሳዊ ትዕዝብትን ተሪር ኣተናትናን ድማ ግስጋሰኡ ቀጺሉ።
ካብ ኩሉ ዘገርም ግን፡ እቶም ንማሪትን ከንቱ እምነትን ከም እንኮ መገዲ ገይሮም ዚወስዱዎ ሰባት፡ ነቲ ሳየንስ ዘፍረየሎም እተፈላለየ ምህዞታት ዘዘሊሎም ኪጥቀሙሉ ኸለዉ ምርኣይ እዩ። ፈራህን ማሪታውን ኣእምሮኦም ዘየፍረዮ ምህዞታት ይጥቀሙ’ሞ ንሳየንስ ድማ ተሓቢኦም ይሓምዩዎ። ዝኾነኾይኑ፡ ዘይተርፈካ ጋሻስ ኣጥቢቕካ ሰዓሞ እዩ’ሞ፡ እንታይ ዘይገበሩ።
ኣብ ሓኪም ኪኸይድ ንዚግባኦ ሰብ ናብ ሓኪም ምልኣኽ እንታይ ነውሪ ኣለዎ? ዓሰርተታት ሚልዮናት ህዝቢ ዓለም ብፖሊዮ ኪለምሱን ብጋንግሪን መሓውሮም ኪቝረጹን ተፈሪዱሎም ከለዉ ሳላ ክታበት ጸረ-ፖሊዮን ብሳላ በኒሸሊና ኪጐዩን ኪሰራሰሩን ክኢሎም። ብተሽከርካሪ መንበር (ዊል ቸይር) ዚጐዓዙ መጻጕኣት ብኣእጋሮም መታን ኪኸዱ ናይ ስተም ሰል ምርምር ይካየደሎም ኣሎ፡ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ኪሳኻዕ ድማ ተስፋ ኣሎ። ቀደም ሰይጣን ኣትዩኩም ተባሂሎም ኣብ ጋቢያ ተኣሲሮም ኪሳቐዩን ኪግዕሩን ዚውዕሉ ዝነበሩ ምግዱራት፡ ብሳላ ምዕቡል ናይ ኣእምሮ መድሃኒታት፡ ኣብ ሆስፒታል እናተመላለሱ ዕለታዊ ዋኒኖም ብሰላም የካይዱ ኣለዉ።
ሳየንስ ከምዚ ዝበለ ተኣምራታት እናገበረ ክነሱ፡ ግደፎ ኣነ ባዕለይ ከድሕነካ እየ፡ ናብዚ ጥራይ እመን ዚብል ኣተሓሳስባ፡ ዝንቡዕ ጥራይ ዘይኮነ ከሓዲ እውን ኢዩ። ነቲ ንሚልዮናት ሰባት ካብ ሞት ዘድሕን ዘሎ ዘመናዊ መድሃኒታት ከም ዘይረብሕ ጌርካ ምውሳድ፡ ተጠዊኻ ድማ ወለድኻን ደቅኻን ኪሓሙ ከለዉ ናብኡ ምጕያይን ሸበድበድ ምባልን፡ ክሕደትን ዘይቅንዕናን ኢዩ ዘመልክት። ኪውዕየካ ብማንካ፡ ክዝሕለካ ብኢድካ ዚብሉኹም ከምዚ ኢዩ።
ስለዚ፡ እቲ መንእሰይ ኣብ ኩሉ ኣተሓሳስባኡ ተባዕን ወናኒ ነብሱን ሰፊሕ ኣምእሮን ዘለዎ ኾይኑ፡ ስነመጎታውን ክፉትን ኣረኣእያ ከማዕብል፡ ካብ ኩሉ ሕልማዊ ፖለቲካውን መንፈሳውን እምነታት ርሒቑ ነቲ እኣምነሉ እየ ዚብሎ መንፈሳውነት ብጽቡቕን ብሰናይን ግብሪ ከሰንዮ፡ ንሓድነትን ሰላምን ህዝቢ ዓለም ኪጣበቕ፡ ካብ ቀቢላነትን ኣውራጃውነትን ኪናገፍ፡ ንፍትሒ ከናድያን ኪዕቅባን ኪጣበቐላን፡ ንሃገሩን ንህዝቡን ብልቡን ብኣእምሮኡን ብግብሩን ኪሓልን ከገልግልን፡ ምስ ኩሉ ህዝቢ ዓለም ብስኒትን ስላምን ብምርድዳእን ኪነብር፡ ምኽረይን ትምኒተይን ኢዩ።


text:
Erena on Facebook
Articles
ኣብ ገማግም ባሕሪ ኢጣልያን ቱርክን ኤርትራውያን ዝርከብዎም 23 ስደተኛታት ሞይቶን
Radio Erena: 21 July, 2014
ብዓርቢ 18 ሓምለ፣ ካብ 300 ክሳብ 400 ዝግምገሙ ስደተኛታት ዝጸዓነት ጃልባ ካብ ሃገራት ሰሜን ኣፍሪቃ ተበጊሳ ናብ ኢጣልያ እተምርሕ ኣብ ዝነበረት ንእሽቶ ጃልባ፣ 18 ካብኣቶም ብሰንኪ'ቲ ካብ ሞቶር ናይታ ጃልባ ዝወጽእ ዝነበረ ጋዝን ጽቕጥቕጥን ትንፋስ ሓጺርዎም ከምዝሞቱ ነታ ጃልባ ዘድሓቡ ሓይሊ ባሕሪ ኢጣልያ ኣፍሊጦም።
እቲ ሓደ ድማ ኣብ ሆስፒታል ድሕሪ ምብጽሑ ከምዝሞተ ገሊጾም።
ክልተ ሰባት'ውን ብተመሳሳሊ ምኽንያት ተሰኒፎም ኣብ ጥቓ ሞት ስለዝነበሩ መንግስቲ ኢጣልያ ብሄሊክፕተር ናብ ሲሲልያ ከታም ፓሌርሞ ናብ ዝርከብ ሆስፒታል ኣግዒዝዎም ኣሎ።
እታ ጃልባ፣ ኣብ ክሊ ማይ ማልታ ድሕሪ ምእታዋ፣ ሓለዋ ገምጋም ባሕሪ እታ ሃገር ብዝሃብዎ ሓበሬታ'ዩ፣ ኢጣልያ ነቶም ስደተኛታት ናይ ምድሓኖም ሓላፍነት ዝወሰደት።
ዜግነት ናይቶም ኣብታ ጃልባ ዝሞቱ 19 ሰባት ይኹን ብህይወት ዝደሓኑ ኣማኢት ስደተኛታት ዛጊት ብንጹር ኣይተፈልጠን።
ኢጣልያ ድሕሪ'ቲ ኣብ ወርሒ ጥቕምቲ 2013 ዘጋጠመ ህይወት 366 ኤርትራውያን ዘህልቐ ዘሰንብድ ሓደጋ፣ ስደተኛታት ኣብ ባሕሪ ናይ ምድሓን ሓደጋ ተብግሶ ወሲዳ እኳ እንተላ፣ እቲ ስርሒት ዋሕዚ ስደተኛታት ኣተባቢዑሎ ካብ ዝብል ካልእ ኣማራጺ ንምውሳድ'ያ ትሰርሕ ዘላ።
ሓደ ካብቲ መደባታ ድማ ምስተን ዜጋታተን ብብዝሒ ናብ ኢጣልያ ዝውሕዙ ዘለዉ ብቀዳምነት ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ሃገራት ምዝርራብ'ዩ።
ነዚ ንምትግባር'ውን ምክትል ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢጣልያ ላፖ ፒስተሊ ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ከምእተዘራረበ ዝዝከር ኮይኑ፣ ካልእ እግሪ ዝርርብ ንምክያድ'ውን መደብ ከምዘለዎ'ዩ ዝግለጽ።
ኤርትራ ካብተን ዜጋታተን ብብዝሒ ናብ ስደት ዝውሕዙ ዘለዉ ሃገራት ምስተን ቀዳሞት'ያ ትስራዕ።
እንተኾነ ኣውራ ጠንቒ ስደት ኤርትራውያን ከምቲ ናይ ካልኦት ዜጋታት ሃገራት ኣፍሪቃ ቁጠባዊ ብዘይምዃኑ፣ ቀሊል መፍትሒ ንምክርካብ ኣጸጊሙ ይርከብ።
ኣብ ተመሳሳሊ ዜና፣ 13 ኤርትራውያንን 3 ኣፍጋኒስታናውያንን ዝጸዓነት ንእሽቶ ጃልባ ብዓርቢ 18 ሓምለ ኣብ ገማግም ባሕሪ ቱርኪ ብዘጋጠማ ናይ ምጥሓል ሓደጋ፣ ኣርባዕተ ሰባት ከምዝሞቱ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ሓቢረን።
እቶም መብዛሕቶም ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት፣ ብገማግም ባሕሪ ኣይቫሊክ ናይ ቱርኪ ኣቢሎም ናብታ ናብታ ኣባል ሕብረት ኤውሮጳ ዝኾነት ደሴት ለስቦስ ናይ ግሪኽ ንምእታው ኣብ ዝፍትንሉ ዝነበሩ'ዩ እቲ ሓደጋ ኣጋጢሙ።
እቶም እርባዕተ ካብኣቶም ብኡ ንብኡ ጥሒሎም ክሞቱ እንከለዉ፣ እቶም ብሓለዋ ገማግም ባሕሪ ቱርኪ ዝደሓኑ 12 ሰባት ግና ናብ ሆስፒታል'ዮም ተወሲዶም።
ኣብ ደሓን ናይ ጥዕና ኩነታት ስለዝጸንሑ ኣብዚ እዋን'ዚ ንኽጥረዙ ኣብ ትሕቲ ፖሊስ ከምዝርከቡ'ውን ይግለጽ ኣሎ።
=================================================