text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 28 guests and no members online
- Details
- Written by መሓመድ ከድር
- Published: 10 June 2015
ህዝብታት ኤርትራ ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ሓራ ንምውጻእን ዝተማለአ ነጻነት ሓርነትን ንምርግጋጽን፡ ሰሚሮም ኣስታት ን50 ዓመታት ወይ ፍርቂ ዘመን ዝኣክል ተቓሊሶም’ዮም። ብፍላይ በተን ርእሰ ሓያላን ዝኾና፡ ሓንሳብ ብኣመሪካ ካልእ ግዜ ድማ ብሕብረት ሶቬት ገንዘባዊ፡ ወተሃደራውን ካልእን ድጋፍ እናተገብረሎም ጠጠው ዝብሉ ዝነበሩ ገዛእቲ ስርዓታት ኢትዮጵያ ን30 ዓመታት ዝኣክል፡ ነዊሕን መሪርን ህይወት ኣእላፍ ጀጋኑ ኤርትራውያን ዝሓተተ፡ ደማዊ ቃልሲ ድሕሪ ምክያድ፡ ነጻነቶምን ልዑላውነቶምን ብ24 ግንቦት 1991 ተጎናጺፎም።
መሬት ኤርትራ ካብ ሰራዊት መግዛእቲ ነጻ ምስ ኮነ፡ ብ1993 ኣብ ቅድሚ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ህዝባዊ ረፈረንደም /ህዝበ ውሳነ/ ብምክያድ፡ 99.8% እወ ንነጻነት ብምድማጽ ሃገራዊ ልዑላውነቶም ብሕጋዊ ኣገባብ ክውን ዝገበሩ፡ ሰብ ድርብ ታርኽ ህዝብታት’ዮም። ድሕሪ’ዚ ዕውት ውጽኢት ህዝበ ውሳኔ’ዩ ድማ ሰንደቕ ዕላማ ኤርትራ ኣብ ቅርዓት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከተንበልብል ዝኾነት።
መስርሕ ረፈረንዱም ምስ’ቲ ብሰንኪ መሪሕነት ህግደፍ ዝበኾረ ምልኣት ተሳተፍነትን ግልጽነትን ዘቤታዊ ጸገማቱ፡ ኣብ ቅድሚ ማሕበረ-ሰብ ዓለም፡ ምርጭኦም ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ኣረጋጊጾም ክነሶም፡ ኣብ ከመይነት ምሕደራ ህዝብን ሃገርን ኣብ ዝምልከት ግን፡ ንልዑል ባህግታቶም ዘለምልም ዘይኮነስ ዝዕንቅጽ ኩነታት ደኣ ኣጋጣሞም። ዝተፈጥረ ናይ ስልጣን ባዶነት መሊኡ፡ ቀጻልነት ስልጣኑ ኣብ ምድልዳል ክቀዳደም ዝጀመረ ናይ ሽዑ መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ፡ ኣብ ልዕሊ ተቓላስቲ ህዝብታት ኤርትራ ርኡይ ናይ እምነት ክሕደት ፈጺሙ’ዩ። ካብ ዝተናወሐ መግዛእታዊ ኣደራዕ ብምንጋፎም ኣብ ርሱን ናይ ሓጉስ ስምዒት ዝነበሩ፡ ኣብ ልዕሊ ተጋደልቲ ደቆም ልዑል እምነት ዘሕደሩ ህዝብታት ኤርትራ፡ ሽዑ ንሽዑ’ዮም ልዑላዊ ስልጣኖምን መሰረታዊ ሓርነታዊ መሰላቶምን ክምንጠሉ ጀሚሮም። እንተኾነ መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ነቲ ብግርህነት ብዘይ ዝኾነ ሕጋዊ መቆጻጸሪ ንዘይእመን ዝኣመኑ ዝበዝሑ ህዝብታትን መሳኪን ተጋደልቱን ኣብ ምትላል’ዃ እንተተዓወተ፡ ነቶም ኣቐዲሞም ባህሪኡን ተግባሩን ዝፈልጡ ካብ መሳርዑ ወጻኢ ዝነበሩ ተጋደልትን ርሑቕ ዝእምቱ ተንተንቲ ፖለቲካዊ ስነ-ፍልጠትን ከደናግር ግን ኣይከኣለን።
እቲ ምንታይ ድሕረ ባይታ ናይ ሎሚ መሪሕነት ህግደፍ፡ ቅድሚ ነጻነት ክውን ምዃኑ 1991 ከመይ ይሰርሕ ኔሩ ምልስ ኢልና ምስ እንርኢ ንብዙሓት ኣብ ስልጣን ክወዳደሩኒ ይኽእሉ’ዮም ወይ‘ውን ንህዝቢ ኤርትራ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ክመርሑ ይኽእሉ’ዮም ኣብ ዝብሎም ሰባት ቅዱስ ቅንኢ ኣይነበሮን። ንምርዳኦም ዘይኮነ ንምጥፋኦም ውዲታት ክኣልም ከይደቀሰ ዝሓድር፡ ብተግባር ድማ ናይ ብዙሓት ንጹሃት ተጋደልቲ ህይወት ዝቐዘፈ ምዃኑ ምስእናይ ጭብጢታቱ ርዱእ ስለ ዝነበረ። እዚ ብውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈ-ወርቂ ዝስራሕን ዝፍጣሕን ኳና ስርዓት ህግደፍ፡ ነዚ ሎሚ ህዝቢ ዘብርሰሉ ዘሎ ስልጣን ካብ 1993 ዘይኮነ፡ ኣብ መጀምርያ 70ታት’ዩ ዝቕንጸል ቀንጺሉ ኣሃዱ ኢሉ ባይታ ፈጢርሉ።
ከም’ቲ “ኣፍ ለባማት ፍልጠት የንጠብጥብ” ዝበሃል ኣፍ’ዞም ለባማት ኤርትራውያን ንፖለቲካዊ ተፈጥሮን ድቂ ፋሽስታዊ ኣሰራርሓ መርሕነት ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ፡ ብኣጋ ብግቡእ ገምጊሞም ብወግዒ እዚ ጉጅለ’ዚ እንተደኣ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ስልጣን ተቖጻጺሩ፡ ህዝቢ ካብርስ’ዩ ክብሉ ዝቃወሙን ዘስተምህሩን ዝነበሩ። ውድብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ተራ ሃገራዊ ሓርበኛዊ ውድብ ደኣምበር፡ ደሞክራስያዊ ባህሪ ዝውነነ ብሕጊ ዝቕየድ፡ ኣብ ዘተን ሓይሊ ሓሳብን ዝኣምን ተፈጥሮ የብሉን። ስለዚ ብተግባር ዘጥፈአ ኣጥፊኡ ኣንጻር መግዛእታዊ ሰራዊት ብረት ሒዙ ካብ ምውጋእን ተራ ሃገራዊ ነጻነት ካብ ምምጻእን ሓሊፉ፡ ህዝቢ ክመርሕ ኣይኽእልን ኢሎም ምግምጋሞም ብሓቂ ዘመስግኖም ዘንእዶም ኣተሓሳስባ’ዩ። እዞም ርሑቕ ዝእምንቱ ጀጋኑና፡ ነጻነት መጺኡ ኢሎም ዕጥቆም ከይፈትሑ ክሳብ ሎሚ ንሰላም ደሞክራሲ፣ ንፍትሒ ይቃለሱ ምህላዎም ከኣ፡ ካብ ዝገርመንን ንኣድናቖተይ ዘበረኸን ኲነት’ዩ። መሪሕነት ስርዓት ህግደፍ ነቲ ቅኑዕ ሓሳብ ተቐቢሉ፡ ባህሪኡን ኣካይዳኡን ኣብ ምእራም ክንዲ ዝጥቀመሉ፡ ተገልቢጡ ነቶም ደሞክራስያዊ ኣረኣእያ ዘማዕበሉ ብመጻኢ ዕድል ህዝቦም ዝግደሱ ዜጋታት፡ ብኣካላዊ ቅንጸላ ካብ ምድረ-ገጽ ከጥፈኦም’ዩ ተራእዩ። ካብ ሞት ንዘምለጡ ድማ፡ ንሓፋሽ ኣደናጊሩ ኩሉ ድሑር ስምዒታት ተጠቒሙ ኣንጻር’ዞም ለባማት ደው ክብል፡ ክኹንኖም፡ ክንጽሎም ስራሐይ ኢሉ ተተሓሓዞ። ግን ከም’ቲ ዝሓሰቦ ክዕወት ኣይከኣለን።
ስለዚ ከኣ፡ “ጨካን ንገዛእ ስጋኡ ይጎድእ” ከም ዝበሃል፡ ስርዓት ህግደፍ ነቶም ከይፈለጡ ኣሚኖም ዝሓቖፍዎ ህዝብታት ኤርትራ፡ ብስውሩን ብቕሉዕን መንገዲ ንምንብርካኾም፡ ንምርዓዶም፡ ኢሉ ድማ ንምጽናቶም ቆሪጹ ተላዕለ። ብዓንተብኡ መላኺ ስርዓት ህግደፍ ንህዝቢ ኤርትራ ከርብሕ ዘይኮነስ፡ ንዕኡን ውሑዳት መጋበርያታቱን ከርብሕ ስልጣን ዝጨበጠ መጉሃዪ ህዝቡ ስርዓት’ዩ። መቐጸልታ ናይ’ዚ ‘ምበኣር ጸረ-ህዝቢ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ንህዝብታት ኤርትራ፡ ሃገራዊ ግንቡእ ብዝብል ምስምስ ናብ ግዱድን መወዳእታ ዘይብሉ ዕስክርናን ኣእትዩ ክቆጻጸሮም ዝጀመረ።
ህዝብታት ኤርትራ ደበስ ድኻም ስንክልናን መስዋእትን ደቆም ዝኾነ ውሑስ ሰላም ደሞክራሲ ኣብ ክንዲ ዝረኽቡ፡ ብኣንጻሩ ብኣፍካ ልጎም ክመሓደሩ ክነብሩ ክነባበሩ ተፈሪዶም። እዚ ኣረሜናዊ ጉጅለ ብትምክሕቲ ሰኺሩ ኣበይ ከይበጽሑ እናበለ ኣብ ልዕሊኦም የሽካዕልል ኣሎ። እዚ ጨካን መሪሕነታዊ ጉጅለ፡ ንኤርትራውያን መንእሰያት፡ መጻኢ ዕድሎም ኣጸልሚቱ፡ ዜግነታዊ ደሞክራስያዊ መሰሎም ዘይኮነስ፡ ሰብኣዊ መሰሎም ረጊጹ፡ ኣይ ንነብሶም ኣይ ንህዝቦም ዘርምዘርሞ ክተርፉ ዓሊሙ’ዩ ዝሰርሕ ዘሎ። ካልእ ይትረፍ ወለዶም ኣብ ምምጻእ ነጻነት ብጀግንነት ናይ ዝተሰውኡ መንእሰያት፡ ኣብ ክንዲ ተማሂሮም ተመራሚሮም ርእሶም ዝኽእሉን ዘርኢ መታን ክቕጽል ዝወልዱን ዝዝምዱን፡ ኣብ ዘይፍትሓዊ ኲናት ኣእትዩ ንከንቱ ክሞቱን ዘርኦም ክጸንትን’ዩ ዝገብር ዘሎ። ሎሚ ሎሚስ መሪሕነት ህግደፍ ንሓቀኛ ነጻነት፡ ንህዝባዊ ክብረት ኢሉ ናብ ገድሊ ከም ዝወጸ’ውን ብዓይኒ ጥርጠራ ክትርኢ ዝገብር ኩነታት’ዩ ዝምዕብል ዘሎ ክብል እኽእል። ምኽንያቱ ንመሰል ንነጻነት ንሓርነት ኢሉ ዝተጋደለ፡ እሞ ኸኣ ብዝተናወሐ ፖለቲካውን ዕጥቃውን ቃልሲ ዝሓለፈ መሪሕነት፡ ከም’ዚ ዝበለ ጭካኔ፡ ስስዐ ስልጣንን ሃብትን ኣብ ልዕሊ ህዝበይ ወገነይ ዝብሎ ክፍጽም ትንግርቲ’ዩ።
ከም’ቲ “ስኒ ዘይብሉ ከልብስ ዋላ እንተነብሐ ኣይነክስ” ዝበሃል ተረካቢ ሕድሪ ንዝኾነ መንእሰይ ብወተሃደራዊ ጥርናፈን ኣደንቋሪ ፕሮፖጋንዳዊ መናፍሓትን ብምቁጽጻር፡ ነቲ ዝተረፈ ህዝቢ ርእዮ ብርእዮ ብምጭፍላቕ ፖለቲካዊ ሩሕ ክረክብ ዝግበር ዘሎ ሓቐነ፡ እንቋዕ እቶም ንስለዚ ህዝብን ሃገርን ክብሉ ኣብ ፈቖዶ በረኻታት ኤርትራ ዝወደቑ ሓርበኛታት ተመሊሶም ኣይርእይዎ ዘብል መስደምም ኣካይዳ’ዩ። ትምክሕተኛ ስርዓት ህግደፍ ብዝኽተሎ ቀይዲ በተኽ ፖሊሲ መሰል ህዝብታት ብምዕፋንን ካልኦት ንክትሰምዖም ዘስገድግዱ ኣጸይፍቲ፡ ዘሕፍሩ ስራሓት ብምስራሕ ኣብ ዓለም ካብ ዘለው ንዕኡ ዝመስሉ ጨፍለቕቲ ህዝቦም መራሕቲ መሪሕ ክኸውን ግዜ ኣይወስደሉን። “ዓሻ ደፋር ስርዓት ህግደፍ ንህዝቢ ኤርትራ ንምጥፋእ ዝወጠኖን ውራየይ ኢሉ ዝሰርሓሉ ዘሎን ብርግጽ ዘርዚርካ ዝውዳእ ኣይኮነን።
ህዝብታት ኤርትራ ብፍላይ ከኣ መንእሰይ ወለዶ ‘ምበኣር ነቲ ረጊጹ ብምሓዝ ኣብ ኣርዑት ባርነት ዝቖረኖ ትምክሕታዊ ስርዓትን፡ ፖሊሲታቱን ብፍላይ ነቲ ዕድመ ልክዕ ሃገራዊ ግቡእ ዝብል፡ ብተግባር ናብ ዕድመ ልክዕ ጊላ ህግደፍ ምዃን ተቐይሮ ዘሎ ጸረ-ህዝቢ ኣሰራርሓኡ ብትሪ ብምቅዋም ብዝተወደበ ኣገባብ ምቅላስ መተካእታ ዘይብሉ ምርጫ’ዩ፡፡ ስደት እንተጸበቐ ግዝያዊ ኣፎይታ ደኣምበር ምሉእ ናይ ሰላምን ደሞክራሲ ውሕስነት ኣይህብን። ስደት እንተጠዓመ ከብዲ የጽግብ ይኸውን። ካብ መንነት ዝርከብ ሓርነታዊ መሰልን ቅሳነት ሕልናን ግን ኣየጎናጽፍን። ንስለ ዘረባ ዘይኮነ ክብረት ናትካ ሒዝካ፡ ኣብ መሬትካ ደልዲልካ ረጊጽካ ታሪኽካን ባህልኻን ዓቂብካ ትነብረሉ ጥጡሕ ህይወት ምስ እተረጋግጽ’ዩ። ስለዚ ኤርትራዊ መንእሰይ ደው ኢሉ ክሓስብ፡ መሰረታዊ ፍታሕ ዝመጽኣሉ መንገዲ ሃስስ ክብል ኣለዎን ይግበኦን እብል።
መንእሰይ ኤርትራ ከም ዝሓሰቦ ዘይኮነ፡ ኣብ’ቲ ዝመረጾ መንገዲ’ውን ህይወት ኣማኢት መንእሰያት ብጾቱ፡ ክኸፍል ተገዲዱን ይኸፍል ኣሎን። እዚ ብኣሰቃቒ ኩነታት ዝኸፍሎ ዘሎ ዋጋ ደው ክብል ኣለዎ። ኣብ ትርጉም ዘለዎ፡ ክብረት ክብረት ዝርከበሉ፡ ኣብ ታሪኽ ዝስነድ መዓላ ክውዕል ኣለዎ። ካብ ኣብ ምድረ ባዳን ባሕርን ንከንቱ ህይወት ትኸፍል፡ ብኽብረት ነቲ ጠንቂ ኩለ-መዳያዊ ጸገምካ ዝኾነ ጉጅላዊ ስርዓት ኣብ ምልጋስ ክትከፍላ ተዓጻጻፊ ብልጫ ኣለዎ። ኣነን ንዕድለይን ብሃውሪ ዝግበር ስደት ናይ ለባማት ኣይኮነን። ውጽኢት ናይ ጽልምትምት፡ ተስፋ ምቑራጽ፡ ኣላሽ ምባል’ዩ። መንእሰይ ከም መንእሰይ ዝሓስቦ ዝገብሮ ብልክዕ ክፈልጥ’ዩ ዝግባእ። ኤውሮጳ ክትኣቱ ዓሰርተታት ኣሽሓት ዶላር ክትከፍል፡ ኣብ መንገዲ ብጽምኢ ማይን መግብን ክትሳቐ ገለ ድማ ክመውት፣ ናውቲ ውሽጣዊ ኣካላትካ ተተመዝሒቑ መናውሒ ዕድመ ሰብ ገንዘብ ክኸውን ኣብ ዕደጋታት ዓለም ክወርድ፣ ኣብ ባሕርን ውቅያኖሳትን ብጃምላ ክትቅዘፍ፡ መን ዘምጸኦ ጣጣ ብግቡእ እንተዘይተገንዚብካን መኪትካን ኣብ ዝበጻሕካ ብጻሕ ስደት መፍትሒ መሰረታዊ ጸገም ኣይኮነን። እቶም ትኸዶም ህዝብታትን ሃገራትን ክሳብ ዘገልገልካዮም ትርፊ ክሳብ ዘፍረዩ’ዮም ዘተኣናግዱኻ። ኣገልግሎትካ ብማሽን እንተተኪኡ፡ ፍርያቶም ንገዛእ ርእሶም ከምዘይኣኽእሎም እንተኣረጋጊጾም፡ ቅድሚ ናይ ወረቐት ዜግነት፡ ናይ ትውልዲ ዜግነት ከም ዘቐድሙ ኣይትዘንግዕ። ኩሉ ነገር በዓል ቤት ኣለዎ። ናይ ቀዳምነት ቀዳምነት ዝወሃብ ከኣ ንበዓል ቤት’ዩ።
ናተይ ዝብሎ ዘተኣማምን መርገጽ ባይታ ዘይብሉ መንእሰይ፡ ናብ ዝማዕበላ ሃገራት ተሰዲዱ ግዝያዊ ህይወቱን ናብራ ውሑዳት ቤተሰቡን እንተደጎመ’ውን፡ ነቲ ቀንዲ ጸገም ናይ ህዝቢ ይፈትሕ ኣሎ ማለት ኣይኮነን። ፖለቲካዊ ጭቆና ዝመበገሲኡ ሃገር ከደን ድኽነት ንውሑዳት ስድራ ብ100-200 ዶላር ኣብ ወርሒ እናሓወልካ ኣይሓውን። እፎይታ ኣይረክብን። ስለዚ፡ መንእሰይ ኤርትራ ብሓፈሻ ብፍላይ ከኣ እቲ ምሁር ክፍሊ፡ ካብ ኣትይዎ ዘሎ ዝተደዋወሰ ውልቃውነት ዝዓብለሎ ኣተሓሳስባ ክወጽእ ይግባእ። ብህግደፋውያንን መራኸቢታቶምን ዝቃላሕ ህዝባውን ሃገራውን ዝመስል ፕሮፖጋንዳ፡ ኩሉ ሓሶት ምዃኑ ክግንዘቦን ፎእ ክብሎ ኣለዎን ይግባእን። ካብ ፖለቲካዊ ድሕረት መሊኡ ክናገፍ፡ ኣንባባይ ተኻታዓይ፡ ፍትሓዊ ኣጠማምታ ዘለዎ መንእሰይ ኮይኑ ክርከብ ኣለዎ። ትምክሕትን ጽበትን ጸረ-ምዕባለ፡ ሓድነትን ሰላምን ምዃኑ ምግንዛብ ድማ ኣዝዩ ኣገዳሲ’ዩ። ብወገነይ ኣብ መንእሰያት ኤርትራ ዘሎ ናብ ቃልስን ስደትን ዝጠመተ ኣገንዝቦታት ብከም’ዚ ዝስዕብ ኣብ ሰለስተ ከፋፊለ ከቕርቦ እደሊ፡
ቀዳማይ፡- ጠንቂ ናይ’ቲ ሃገረ ከደን ወሪዱና ዘሎ ፖለቲካዊ፣ ቁጠባዊ፣ ምምሕደራዊ፣ ጸጥታዊ፣ ማሕበራዊ ቅልውላው ስርዓት ህግደፍ’ዩ። ነዚ ድማ ሃገር ገዲፍካሉ ብዝተበታተነ መንገዲ፡ ናብ ርሑቕ ስደት ምኻድ ዘይኮነስ፡ ተወዲብካ ምቅላስ’ዩ ዝብል ርእይቶ ዘለዎ ኮይኑ፡ ካብ’ቲ መንእሰይ ዝወሓደ ቁጽሪ ዝሕዝ’ዩ።
ካልኣይ፡- ብሓሳብ ደረጃ ጠንቂ ህግደፍ ምዃኑ ብቃልሲ ክእለ ከም ዘለዎ ዝኣምን ኮይኑ፡ ብተግባር ግን ኣብ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ገለ ኣበርክቶ ዘይገብር፡ ቀዳምነት ውልቃውን ስድራ-ቤታውን ቁጠባዊ ጸገም ንምፍታሕ ናብ ስደት ጥራሕ ዘማዕዱ፡ ዝበዝሐ ቁጽሪ ናይ’ቲ መንእሰይ ዝሽፍን’ዩ።
ሳልሳይ፡- ኣብ ኤርትራ ብሰላም ምንባር ኣይከኣልን፡ ሰሪሕካ ህይወትካ ክትቅይር ዘኽእል ዕድል የለን። እንኮ ፍታሕ ተሰዲድካ ህይወትካን ህይወት ስድራ-ቤትካን ምቕያር’ዩ ኢሉ ዝኣምን ተስፋ ዝቖረጸ ኣጠማምታ ዘለዎ ኮይኑ፡ ማእከላይ ቁጽሪ ዝሕዝ’ዩ።
ኤርትራዊ መንእሰይ ብሰንኪ ስርዓት ህግደፍ ዝኸተሎ ዘሎ ረማሲ ፖለቲካዊ ምሕደራት፡ ብከም’ዚ ዝተገልጸ ተመቓቒሉ ክትርኢ ኣዝዩ ዘሕዝን’ዩ። ብሰላም ከይመሃር ከይመራመር፡ ርእሱ ክኢሉ ከይነብር ከይነባበር፡ ኣወንታዊ ታሪኽ ቀዳሞት ወለዱ ብግቡእ ጨቢጡ ሓላፍነቱ ከይስከም፡ ንሕና ብዝበልናካ ትኸይድ፡ ሃይማኖትካ፡ ሕግኻ፡ ውድብካ፡ ሃገርካ፡ ነጻነት ዘምጸ ህግደፍ’ዩ። ዘለካ ማሕበራውን ቁጠባውን ጸገማት ጸይርካ ተጸሚምካ ዝተበሃልካዮ ጥራሕ ትገብር፡ ካልእ ርእይቶ ካልእ ምርጫ የለን። ብብረት ዝተደገፈ ፖሊሲ ኣብ ልዕሊኡ ዝተጽዕኖ መንእሰይ ደው ኢሉ ክሓስብ፡ ተወዳዲቡ ተቓሊሱ ሽግሩ ክፈትሕ ናብ ዘኽእሎ ገጹ ክጥም ዕድል ኣይረኸበን ኣሎ። ምምቕቓል በበይንኻ ምኻድ፡ ኣርሒቕካ ምጥፍእ ግን ፈጺሙ ፍታሕ ኣይኮነን። እቲ ፍታሕ ኣብ ሃገርካ ዘሎ ጸገም ሓቢርካ ንምፍታሕ ምቅላስ’ዩ ንዝብል ናይ ውሑዳት ኣወንታዊ ኣጠማምታ፡ ማእከላይ መተኣኻኸቢ ርእይቶ ተጌሩ ክስረሓሉ ገና ኣይተበቕዐን ኣሎ። እዚ ዓመጺ መንግስታዊ ጉጅለ ኩሉ ግዱስ ኤርትራ ከከንዲ ዝዓቕሙ ተረባሪቡ ዕምሩ ከሕጽሮ እንተዘይክኢሉ፡ ብውሑዳት ንፉዓት ጥራሕ ዝካየድ ቃልሲ’ሲ ኣኻሊ ኣይኮነን።
ስርዓት ህግደፍ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኢሉ ብዘውጸኦ ዘይቅቡል መደብ መሰረት፡ ሃገር ዘፍረየቶ መንእሰይ ኩሉ፡ ኣብ’ቲ ወተሃደራዊ መዓስከር ወሪዱ፡ ህዝባውን ሃገራውን ታሪኽ ዘይኮነ፡ ዘይደሞክራስያዊ፣ ዘይህዝባዊ፣ ዓማጺ ታሪኽን ተመክሮን ውድብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ/ ህግደፍ /ጥራሕ ክመሃር ካብ ምግባር ጀሚሩ፡ ሰብኣዊ ክብሩ ቀንጢጡ ብባርነት’ዩ ዝግልገለሉ ዘሎ። ነዚ ኩሉ እቲ መሰሉ ዝተረግጸ መንእሰይ ወለዶ፡ ብሓደ ኣንፈት ታሪኽን ተመክሮን ናይ ሓደ ውድብ ልዕሊ ናይ ህዝብን ሃገርን ታሪኽ ክፈልጥ ዘገድዶ ዘሎ፡ መጻኢ ዕድሉ ኣጸልሚቱ ብባርነት ዘስረሖ ዘሎ እኽብካብ ጃንዳ ኣብ ክንዲ ዝስለፍ፡ ተኸፋፊሉ ብፍላይ ገለ ክፋሉ፡ በቲ ነጻነት፣ ሃገር፣ ልዑላውነት፣ ንሕና በይንና ፍሉያት ኢና ዝብል ኣስካሪ ጎስጓሳት ተደናጊሩ፡ ተደናጋጺ ናይ’ቲ ደመኛ ጸላኢ ምዃኑ እንታይ ጉዱ፡ እንታይ’ዩ ነገሩ ዘየብል ዘየተዓዛዝብ ኣይኮነን። ምኽንያቱ ሎሚ ኣንጻር ህግደፍ ኣይስለፍን ብኣንጻሩ መንገዲ ህግደፍ መንገዲ ሰላምን ደሞክራስን’ዩ ኢሉ ዝመጻደቕ ሰብ፡ በቲ ስርዓት ዝተዳህለ ወይ ናይ ምምዝዛን ተኽእሎኡ ዝወደቐ ጥራሕ ክኸውን ኣለዎ።
ብርግጽ ኣብ’ዚ ገለ ከይበልክሉ ክሓልፍ ዘይደሊ ነገር ኣሎ። እሱ ድማ፡ ብጃንዳ ህግደፍ ዝተበከለ ኣተሓሳስባ ኣብ ምሕጻብ ምልዋጥ ግደ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ብሓፈሻ፡ ፖለቲካዊ ውድባት ድማ ብፍላይ፡ ሰሓቢ ዘይምዃኑ’ዩ። ካብ ህግደፍ ዝተፈልየ ምንቅስቓስ ኣብ ኤርትራ ስለዘየለ፡ ኣብ ኤርትራ ኮይንካ ኣማራጺ ሓሳባት ኣቕሪብካ ክትሃንጾ ኣንፈት ከተነጽረሉ ዝሕሰብ ኣይኮነን። ካብ ኤርትራ ምስ ወጸ ብፍላይ እንተን ኣብ ቀረባ ርሕቀት ሃገረ ኤርትራ ኣብ’ዚ ደቦዶብ ዘለዋ ውድባት ኣተሓሳስባ መንእሰይ ለዊጠን ኣብ ቅኑዕ መንገዲ ከትሕዛኦ ዝገብራኦ ንጥፈታት ግን፡ ኣዝዩ ድኹም’ዩ። ተስፋ ዘቑርጽ ደኣምበር ዘተባብዕ ኣይኮነን። ብዝተኻእለ መጠን ፖለቲካዊ ውድባት ኣካይዳአን ኣብ ኣተሓሕዛ መንእሰይ ካብ ክኸተላኦ ዝጸንሕ ዘይብሩህ መንገዲ ለውጢ ክገብራ ኣለወን ዝብል እምነት ኣለኒ።
ካልእ እቶም ቃልሲ ገዲፎም ናብ ስደት ጥራሕ ዘምርሑ ዘለው ወገናት ክርድእዎ ዘለዎም ነገረ እንተሃለወ፡ ኩሉ እግርኻ ብዝመርሐካ ትኣትዎ ሃገር ከም ስደተኛ ዘይቕበል ምዃኑ’ዩ። ክቕበለካ ዘይክቕበለካ እንታይ ዓይነት ስደተኛ ኢኻ፡ ኣብ ሃገርካ ሰሪሕካ ከይትበልዕ እንታይ ዕንቅፋት ከጠመካ ዝብል ሕቶ ዘቕርበልካ ምዃኑ’ዩ። ነዚ ሕቶ’ዚ ብቕንዕና ብትብዓት ንምምላስ ካብ ሃገርካ ክትወጽእ ክትስደድ ዝገበረካ ምኽንያት ብግቡእ ምፍላጥን ምርዳእን የድሊ። ህልዊ ኤርትራዊ ጸገም ህግደፍ ዝኽተሎ ዘሎ ጸረ-ህዝቢ ኣድላዊ ፖለቲካዊ ምሕደራ ምዃኑ ንገዛእ ርእስኻ እኹል ኣፍልጦ ክህልወካ ይግባእ። ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣብ ልዕሊ ስደተኛታትና ዘጋጥም ዘሎ ከልበትበት ውጽኢት ናይ’ቲ ዘይብሩህ ዝተደዋወሰ ርእይቶ’ዩ። መበገሲ ስደትካ ፖለቲካ እናሃለወ ኣነ ናይ ቁጠባ ስደተኛየ ሰሪሐ ክበልዕ ናብራይ ክልውጥ ኢለ ዝመጻኩ’የ እንተደኣ ኢልካ ተቐበልነት ትሑት’ዩ። ቁጠባዊ ጸገምካ’ሞ ኣብ ሃገርካ ሰሪሕካ ፍትሓዮ ዝብል ሓጺር መልሲ’ዩ ዝመጽእ። ኣብ ሃገረ እስራኤል፡ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኤውሮጳ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታትና ዝቕርብ ዘሎ ሕቶን ዝግበር ዘሎ ጸቕጥን ድማ እኩል ኣብነት’ዩ።
ስለዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብሓፈሻ፡ እቶም ቀንዲ ረኸብቲ መከራ ዝኾኑ መንእሰያት ከኣ ብፍላይ፡ እንታይ ዓይነት ስደተኛ ምዃኖም ብንጹር ክፈልጡን ክምልሱን ድልዋት ክኾኑ ኣለዎም። ከም’ቲ ህግደፋውያን ብኣቃጫጭ ኤርትራዊ ሃገሩ ጸሊኡ ኣይተሰደን እናበሉ ልቢ ክሰርቁ ዝህውትትዎ ከምዘይኮነ፡ መንግስቲ ምቕማጥ ከሊኡኒ’የ መጺአ ኢሎም ብድፍረት ብጭቡጥ መረዳእታ ከቕርቡ ክበቕዑ ኣለዎምን ይግባእን። እዚ ወሪዱና ዘሎ ምፍንቓልን ስደትን ብባህሪያዊ ሓደጋ ኣይኮነን። ሰብ ዝሰርሖ’ዩ። ሰብ ዝሰርሖ ድማ ብሰባት’ዩ ዝልወጥ። ጸገምካን መፍትሒኡን ብሓሳብ ደረጃ ምፍላጥ ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት’ዩ። መግለጺ ፖለቲካዊ ንቕሓትን ብስለትን ድማ’ዩ። ስደት ፈጺሙ ዘላቒ መፍትሒ ናይ ጸገምና ክኸውን ኣይክእልን። ጸገምና ክፍታሕ መጀመርያ ገዛእ ርእስና ካብ ኣርዑት ምልኪ ነጻ ንውጻእ። ክልተ ኣብ ኣርዑት ዝቖረንካዮም ኣቡዑር ካብ ኣርዑት ምስ ዝወጹ ጥራሕ’ዮም ድሌቶም ዝገብሩ። ስለዚ ከኣ፡ “መላገጺ ሰብ ከተማ የንድድ” ከም ዝበሃል ነዚ ተሰድዲና ሃገር ጥራሕ ክንገድፈሉ ዝደሊ ዘሎ መላገጺ ስርዓት ህግደፍ፡ ሃገርና ኣንዲዱ ሓሙኽሽቲ ከይቀይራ እንከሎ ኢዱ ንስበሮ።
ድ,ሰ,ደ,ኤ, 20-05-2015
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


c: text/html

text:
መቕድም
መቕድም
ብኢሳይያስ ኣፍወርቂ
ፕረዚደንት ኤርትራ
ንብዙሓት ግዱሳት ሃገራውያንን ሓርበኛታትን፣ እናጸንሐ ዚመጽእን ዚኸይድን፤ ብቐጻሊ ዘሰክፍን ዘየቕስንን ጒዳይ ኣሎ፣፣ ‘’እቲ ታሪኽ’ቲ…..እቲ ዂሉ ተወፋይነት…..እቲ ዂሉ ቕያን ጅግንነትን፣…..እቲ ዂሉ ብልሕን መሃዝነትን፣….. እቲ ዂሉ ጽሬት ልብን ኣተሓሳስባን፣…..እቲ ዂሉ ድኻምን ዓቕልን ተጻዋርነትንሲ…..ብላሽ ኪሓልፍ፣….. ከም ዘይነበረን ከም ዘይተገብረን ሃሲሱ ኺተርፍ፣…..እቶም ነቲ ዂሉ ቕያቲ ሰሪሖም ዝተሰውኡኸ ከም ማንም ኪርስዑ፣…..’’ ዚብል ቅሳነት ዚህውኽ ሕልናውን ሓላፍነታውን ስክፍታ፣፣ እዋን እናሓለፈ፤ ዝሓለፈ እናተረሰዐን እናሃሰሰን፣ ግዜ እናጸበበ ብዝኸደ መጠን ከኣ፤ መጠን ናይ’ቲ ስክፍታ ይዛይድ፣፣ PDF
ኤርትራ ኣብ ጒዕዞ ምርግጋጽ ማሕበራዊ ፍትሒ...
ኤርትራ ኣብ ጒዕዞ ምርግጋጽ ማሕበራዊ
ፍትሒ ኣመዝጊባቶ ዘላ ገስጋስ፡ ንዘይተጸዓድነት
ህዝባን መንግስታን ዘነጽር ምዃኑ ተገሊጹ
ኤርትራ ኣብ ጒዕዞ ምርግጋጽ ማሕበራዊ ፍትሒ ኣመዝጊባቶ ዘላ ገስጋስ፡ ንሓያል መኸተን ዘይተጸዓድነትን ህዝባን መንግስታን ዘነጽር ምዃኑ፡ ኣምባሳደር ተስፋሚካኤል ገራህቱ ብ4 ጥቅምቲ ኣብ ከተማ ጊሰን – ጀርመን ኣብ ዘካየዶ – ብመንእሰያት ህግደፍ ዝተወደበ ሰሚናር ገሊጹ።
ብሳላ ውሁድ ጻዕርናን መኸተናን፡ ከም ሃገር ኣብ ድልዱል መንጠሪ ባይታ ረጊጽና ምህላውና ዝጠቐሰ ኣምባሳደር ተስፋሚካኤል፡ ንዝበለጸን ውሑስን መጻኢ፡ ዜጋታት ብሓያል ሃገራዊ ሓድነት፡ መኸተን መንነትን መደባት ህንጸት ሃገር ንምዕዋት ተሳታፍነቶም ከዕዝዙ ኣዘኻኺሩ። Read more
ሕቡራት ሃገራት ዳግም ክስራሕ፡ ክህነጽን...
ሕቡራት ሃገራት ዳግም ክስራሕ፡ ክህነጽን ክብወዝን ኣለዎ ኢሎም ሚንስተር ወጻኢ ኤርትራ
ዖስማን ሳሊሕ ሎሚ ሰሉስ ኣብ ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት ሃገራት ተረኺቦም ኣብ ዘስምዕዎ መደረ፡ ሕቡራት ሃገራት እቲ ዳርጋ ካብ ቅድሚ 70 ዓመት ሒዝዎ ዝጸንሐ ኣቃውማ፡ ነዚ ሎሚ ዘሎ ፖሊቲካውን ባህላውን ክውንነት ዘንጸባርቕ ኣይኮነን ኢሎም።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ካብ ጽቡቕ ሽታ ጽቡቕ ስም ይሓይሽ፡ ካብ መዓልቲ ምላድ መዓልቲ ሞት ይበልጽ። - ናብ ቤት መስተ ኻብ ምኻድ ናብ ቤት ሓዘን ምኻድ ይሐይሽ፡ እዚ መወዳእታ ኹሉ ሰብ እዩ እሞ፡ እቲ ብህይወቱ ዘሎ ኣብ ልቡ የንብሮ። - ገጽ እንተ ሐዘነ፡ ልቢ ይበርህ እዩ እሞ፡ ካብ ሰሓቕስ ሓዘን ይሐይሽ። - ልቢ ጠበብኛታት ኣብ ቤት ሐዘን፡ ልቢ ዓያሱ ግና ኣብ ቤት ሓጎስ እዩ። - ካብ ደርፊ ዓያሱ ምስማዕስ መግናሕቲ ጥበበኛታት ምስማዕ ይሓይሽ። - ሰሓቕ ዓሻስ ከምቲ ኣብ ትሕቲ ቑራዕ ጣዕጣዕ ዚብል እሾኽ እዩ እሞ፡ እዚውን ከንቱነት እዩ። - ግፍዒ ንጥበበኛ የዐሽዎ፡ መማለጃ ኸአ ንልቢ የጥፍኦ። - ካብ መጀመርታ ነገር መወዳእትኡ ይሐይሽ፡ ካብ ዕቡይ መንፈስ ዓቃል መንፈስ ይሐይሽ። - ኩራ ኣብ ውሽጢ ዓያሱ እዩ መሕደሪኡ እሞ፡ ብመንፈስካ ንኹራ ኣይትተሀወኽ።...........................- ጻድቕ ብጽድቁ ዚጠፍእ አሎ፡ ረሲእ ድማ ብግብሪ እከዩ መዕልትታቱ ዜንውሕ አሎ። ነዚ ኽሉ ብመዓልትታት ከንቱነተይ ርኤኽዎ። - እምብዛ ጻድቕ ኣይትኹን፡ ንርእስኻውን እምብዛ ጥበበኛ ኣይትግበር፡ ስለምንታይ ንርእስኻ እተጥፍእ፡ - እምብዛ ረሲእ ኣይትኹን፡ ዓሻውን ኣይትኹን፡ ስለምንታይ ቅድሚ ጊዜኻ እትመውት፡ - ንእግዚኣብሄር ዚፈርህሲ ኻብዚ ኹሉ የምልጥ እዩ እሞ፡ ነዚ እንተ ሐዝካ ካብዚውን ኢድካ እንተ ዘየርሓቕካ ሰናይ እዩ።
እትሰምዕ እዝኒ ዘላቶ ይስማዕ !!
Posted by:
Goitom Tesfai
Oct 10, 2013
0 Comments
862 Views
Othe videos


text:
ሓደ ደጋፊ ህግደፍን ኣብ ፈቐድኡ ጓይላታት ዝዕንድርን ዝፈልጦ ሰብ ኣለኒ። ስለንፋለጥ ድማ ኣብ ኣጋጣሚታት ንራከብ ኢና።
መቸም ተቓዋሚ ስለዝኾንኩ ብኣይ ሕጉስ ኣይኮነን። ኣነ’ኮ ደጋፊ ብሙዃኑ ሕሩር እየ ግና ደሓን ራህዋ ኣሎ ስለዝብል። እንተንሱ’ሞ በቲ ናቱ ኣገላልጻ “ጨምለቕለቕ ፖለቲካ” ኣየዋጽኣካን እዩ ክብል ኣፉ መሊኡ እዩ ዝዛረብ። የኣይ ሓው ስለዝኾንኩ ክመኽረኒ እዩ ሓሳቡ።
ናብቲ ቀንዲ ኣርእስተይ ክኣቱ
ሓደ እዋን ብተሌፎን ካልኣይ ድማ ብሓንሳብ ምስ የዕሩኽ ሻሂ ክንሰቲ ከለና ክልተ (2) ዘየድሊ ናብ ፐርሰናል ዝቐንዐ ዘረባ ኣብ ዝተፈላለየ ግዜያት ደርበየለይ እሞ፡ ብፍላይ እታ ዳሕረወየትቲ ኣብ ሓደ ኮፍ ኢልና ከለና ስለዝነበረት ስምዒተይ ክሓብእ ኣይከኣልኩን። እታ ናይ ቅድሚ ሕጂ ዝበለኒ ብቕጽበት ተዘከረትኒ እሞ፡ ቅድሚ ሕጂ ከምዚ ኢልካ ኔርካ ሕጂ ድማ ዚገደደ ደጊምካ በልክዎ።
ሰባት ስለዝነበሩ ድማ ተጋጊኻ በልዎ። ንዓይ’ውን ኣዝየ ስለዝሓረቁ ዓገብ በሉኒ። ብዝኾነ የዕሊልና ብሰላም ተፈላሊና። ካብኡ ገዛ ምስ ኣተኹ ናይ ይቕረታ መልእኽቲ ይጽሕፈለይ እሞ፣ ይቕረ ይኹንካ ግና ከሙ ክትብል ኣይነበረካን በልክዎ።
እተን ዝበለኒ ቃላት ፖለቲካዊ ሰረት ስለዝነበረን ድማ የኣይ ጽቡቕ ኣጋጣሚ ረኺበ ኢለ እቲ ዝበሎ ማዕረ ክንደይ ከቢድ ከምዝኮነ፡ ኣነ ምቅዋመይ ድማ ስቅያት ናይ የሕዋተይን ኣሓተይን ከምዝኮነ ገለጽክሉ።
ንስኻ እንታይ ከፊኡካ ትቃወም ክብል ድማ ወዮ ናብ ፖለቲካኡ ድርግም በለ።
ፐርሰናል ዝኾነ ዝወረደኒ በደል፡ ብፍላይ ምስ ናይ ስድራይ ዝተኣሳሰር ነገርክዎሞ፣ እዚ ንዓይ መስሓቅ እዩ ክብል ወዮ እቲ ኣረሜናዊ ባህርያቱ ዶርግሓለይ። ትም ኢልካ ኣብ ፖለቲካ ጨምለቕለቕ ኣይትበል በለኒ። ወዮ እቲ ይቕረታ ዝሓተቶ ካብ ልቢ ከም ዘይነበረ እንታይ ደኣ ስለዝሓረቕቁ ንይምሰል ከዝሕለኒ ዝበሎ ከምዝኮነ በርሃለይ።
እዚ ጥራሕ ኣይኮነን። ንሱ ደጋፊ ከምዝኾነ፣ 13 የሕዋቱ ድማ ሻዕብያ(ህግደፍ)ከምዝኮኑ ብኩርዓት ገለጸለይ። ዘስደምም ዘረባ።
ኣይሐፍርን እንድዩ ኸ ወደይ ኢለ ድሕሪ ምባል ስምዒተይ ንውሽጢ ጌረ ቁሩብ እንተተሰቆሮ ኢለ ብሰንኪ ኣብ ሃገርና ሰላም ዘይምህላው ኣቦይ ወላዲኤይ ሞይቱ ከሎ ኣብ ቀብሪ ኣይውዓልኩን በልክዎ። ነዚ ትፈልጥ ኢኻ በልክዎ።
ከም’ዚ ምባለይ ዘለኽዎ ኩነታት ብቀረባ ስለዝፈልጦን ካብቶም ከጸናንዑኒ ኢሎም ብኣካል ገዛይ ብምብጻሕ ሞራላዊ ንዋታዊ ከምኡ’ውን ግዜኡ ብዘይቀልዓለም ዝለገሰለይ ስለዝኾነ ክርድኣለይ ብዝብል ሓሳብ እዩ ኔሩ። ነገሩ ግና ንዴኻ ማይ ሕቆነላ ኮይኑኒ።
እዞም ደገፍቲ ህግደፍ ወላ ምሳኻ ኣብ ሓዘንካ ምሳኻ ውዒሎም ሓዘንካ ዘየገድሶም ኣረሜን በልኩ በዛ ልበይ። ህግደፍ ልቢ ክንደይ የሕሪሮም ከምዘለዉ ዘይፈልጡ ጥራሕ ዘይኮነስ ፈሊጦም ክምዝገብርዎ ዝረሳዕኩ መሰለኒ። ንምዃኑ ክንደይ ኣብ ባሕሪ እናጠሓሉ’ኮ ምንም ኣይተሰቆሮን። 24 ግንቦት ተሃን ሳዕስዒቱን ከብዱ ክመልእ ዝወዓለ ናተይ ሓዘን በየን ክስቆሮ። ኣነ ደኣ ውሽጠይ ብዘየገድስ ምስኡ ኮይነ’ኮ ይስሕቕን ይደዓዓስን ይርእየኒ ኣሎ።
ዝተዛረበኒ ሕማቕ ዘረባ ከምዘይሰማዕኩ ኮይነ:በስም ኣብ ወልደ መንፈስ ቅዱስ በልኩ’ሞ፣ ብሓቂ ኣነ እየ ጌገኛ ብምባል ተመሊሰ “ዝበደልኩኻ እንተሎ ይቕሬታ” በልክዎ።
- ኣብ መንጎ ዘረባ ሕልና የብልካን ዲኻ ኢለዮ ስለዝነበርኩ ዝበደልክዎ ኮይኑ ተሰሚዑኒ።
- ንሕልና ዘይብሉ ሕልና ግበር ምባል ከቢድ ገበን እዩ።
እቲ ናይ ፐርሰናል ዝበለኒ ወላ’ኳ መጀመርታ እንተከበደንን እንተሕረቐንን ኣብ’ዚ ጽቡቕ ኣጋጣሚ ረኪበ’ሞ ከረድኦ ዝበልክሉ እዋን ዝገደደ ኮይኑ ስለዝጸንሓኒ ቀደሙስ በልኩ።
ውዕሎ
ዕለት 04/06 ከሙ ድማ 06/06/2017
Like this:
Like Loading...
Related


text:
12 ለካቲት መዓልቲ ሰማእታት ኢትዮጵያ ሎማዕንቲ ኣብ ኢትዮጵያን ዙሪያ ዓለምን ተኸቢሩ ውዒሉ።
ከምዛ ሎማዕንቲ ቅድሚ 81 ዓመት ፋሽሽት ወራሪ ኢጣልያ ኣብ ኣዲስ ኣበባን ከባቢኡን ንልዕሊ 30 ሽሕ ንፁሃን ሰባት ብግፍዒ ዝተጨፍጨፍሉ መንግስቲ ኢጣልያ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ካሕሳ ክኸፍል ዝብል ሓዊሱ ዝተፈላለዩ ጭርሖታት ዝሓዙ ኣብ ብርክት ዝበሉ ከተማታት ሰላማዊ ሰልፍታት ይካየዱ ክብሉ ኣተሓባበርቲ ናይቶም ሰፍልታት ሓቢሮም።
ብኻልእ ዜና መበል 43 ምስረታ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ/ህውሓት/ ትማሊ ሰንበት ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ተኸቢሩ።
መንግስታዊ ማዕኸናት ዜና ከም ዝፀብፀብኦ ብፍላይ ኣብ ከተማ መቐለ ኣብ ዝተኸብረ በዓል ኣቦ መንበር ህውሓትን ምኽትል ርእሰ ምምሕዳር ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ዶ/ር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ኣብ ኣዳራሽ ሓውልቲ ሰማእታት ኣብ ዘስምዕዎ መደረ መበል 43 በዓል ምስረታ ዝኽበር ዘሎ እቲ ውድብ ንባዕሉ ብዕሙቐት እናገምገመ ኣብ ዝርከበሉ እዋን ክብሉ ገሊፆም።
ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ገለ ከባቢታት እታ ሃገር ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ትግራይ ሓዊሱ ኣብ ልዕሊ ካልኦት ሰባት ብሄራዊ መንነት መሰረት ዝገበረ መጥቓዕቲ ምውጋዝ ጥራሕ ዘይኮነ እዞም ወገናት ካሕሳ ዝረኽብሉ መንገዲ ይስረሓሉ ኣሎ ኢሎም ። ዘጥፍኡ እውን ብሕጊ ክሕተቱ ምስ ፌደራል መንግስቲ ሓቢርና ክንሰርሕ ኢና ኢሎም።
ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ይኽሰቱ ዘለው ናይ ህውከትን ዕግርግርን ምንቅስቓሳትን ዝበልዎም ንምቁፅፃር ዝተኣወጀ ህፁፅ ኣዋጅ ግዜ ንምትግባር ምርብራብ ክግብር እዩ ኢሎም።
ኣብቲ ስነ ስርዓት ላዕለዎት መራሕቲ እቲ ውድብን መንግስትን፣ስድራ ሰማእታትን ካልኦት ዕዱማት ኣጋይሽን ተረኺቦም ከምዝነበሩን ኣብ ሓውልቲ ሕቋፍ ዕንበባ ከምዝተነብረን’ዉን ተሓቢሩ’ሎ።


text:
ኣብዚ ዘለናዮ መዋእል፡ ይኽፋእ ይጸብቅ፡ ንዝበዝሐ ክፋል ሕብረተሰብ ወይ ንውልቀሰባት የገልግል ብዘየገድስ፡ ብዘይካ ኤርትራ ቅዋም ዘይብላ ሃገር የላን። ኣብ ዘመናዊት ዓለም፡ ኤርትራ ጥራሕ’ያ ብዘይ ቅዋም፡ ዜጋታት ዝጭወዩላ፡ ብዘይ ህዝባዊ ምርጫ ብሓደ ሰብ ትምራሕ ሃገር። መንግስቲ ወይ ሃገር ዝምርሓሉን ዝቅየደሉን ሕግታት ስለዘየለ ከኣ፡ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ፡
ስርዓት ኢሰያስ፥ ነቲ ኣንጻር ሃገራውያን ዝገብሮ ዘሎ ዘመተ ብምቕጻል፥ ንተጋዳሊት ኣልማዝ ሃብተማርያም(ቸንቶ) ኣብ ማአሰርቲ ዳጉኑዋ።
ተጋዳሊት ኣልማዝ ሃብተማርያም፥ ብዓልቲቤት ሚኒስተር ፊናንስ ኮይኑ ዝሰርሕ ዝነበረ ብርሃነ ኣብረሀ ኮይና፥ ኣብ ሰብዓታት ተሰሊፋ ዝተጋደለት ኣደ አያ።
እዛ ክብርቲ ኣደ፥ ብሰነ ስርዓታ፥ ሓልዮታን ሃገራዊ ኣበርክቶኣን ዝተፈልጠት ኮይና፥ ግዳይ አዚ ሰርዓት ካብ
ማሕበር ረዲትን ምዕባለን ኤርትራ ናይ ግብረ ሰናይ ማሕበር ብኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያን ብነጻ ድልየቶም ዝተመስረተ ኮይኑ፥ ንዝኾነ ይኹን ጽልእን ፍልልይን ድሑር ሕብረተሰባዊ ኣታሓሳስባ ኣብ ደቂ ሰባት ብሓፈሻ፥ ብፍላይ ድማ ኣብቲ ብዓቢ ጭቆና ተፋላልዩ ዝናጻጸግ ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ መኪቶም ዝሰዓሩ እዩ ተመስሪቱ።
ነዚ ማሕበር ብዓላማ ክንምስርቶ
እታ ዓንተር ቅድድም ብሽግለታ ዝኾነት ኤርትራ፡ ኣብቲ ካብ 13 ክሳብ 18 ለካቲት፡ ንመበል 14 ግዜ ብኣህጉር ኣፍሪቃ ደረጃ ኣብ ሩዋንዳ ዝካየድ ዓመታዊ ቅድድም ብሽግለታ ጽርግያ እትሳተፍ ሓያል ጋንታ ከምዝረቚሐት newtimes ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ ሩዋንዳ ኣገንዚቡ።
ብመሰረት እቲ ሓበሬታ፡ እታ ብ ፈደረሽን ቅድድም ብሽግለታ ኤርትራ ትማሊ ሰኑይ ዝተረቚሐት
ብ ኣወልኼር ዓ/ሓፊዝ
ንነፍሱ ፍትሒ ዘይምነ / ዘይደሊ ሰብ ክሳብ ሕጂ ኣይተወልደን። ኣይክውለድን`ዩ ። ኪኖ`ዚ ዘሎ በዳሂ ስጉምቲ ግና ንናይ ኻለኦት ፍትሒ ምምናይን ምስራሕን ምስዋእን `ዩ።
ኣብ`ዚ ዝሓለፈ 200 ዓመት ከም ኣርኣያ ፍትሒ ክንወስዶም እንኽእል ከም ኣብራሃም ልንኮን ንስንሰለት ባርነት ዝበተኸ፤ ብሰንኪ ፍትሓውነቱ ዝተቀትለ። ከም ማህተማ ጋንዲ
“መድረኽ ንሃገራዊ ዘተ”
ሕዱር ውልቃዊ ቅርሕንቲ’ዶ - ስዉር ቅሙጥ ፖሊሲ?
ታደሰ ኪዳነ ( በርሚንግሃም) 03/02/2018
ቀዳማይ ክፋል
ነዚ ሓበሬታ’ዚ ናብ ሚድያ ቅድሚ ምዝርግሐይ፡ ምስ ኣዳለውቲ መርበብ ሓበሬታ “መድረኽ ንሃገራዊ ዘተ” ክራኸብ ፈቲነ ኢየ። ኣብ ገጻት መርበብ ሓበሬታኦም ኣትየ “contact us” ዝብል ረኺበ፡ ዘለኒ ስኽፍታን ርእይቶን ጽሒፈ ክሰድድ ተደጋጋሚ ፈቲነ። ፍጹም ኣይከኣልኩን፡ ከሕልፈኒ ኣይከኣለን። ንብዙሓት
እቲ ኣብ ሓዋርያዊ-ሰንሰለት መንበረ-ማርቆስ፥ ጸኒዑ ይርከብ ከም ዘሎ ዝእመነሉ፥ ብብፁዕ ኣቦና ኣቡነ-መቃርዮስ ዝምራሕ ዘሎ መንበር። ሓድነት ቤተ-ክርስቲያን ንምዕቃብ ብዘለዎ ሓላፍነት፥ ብብዙሕ ክንቀሳቐስ ምጽንሑ ዝፍለጥ’ዩ። ድሕሪ ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ኣብ ትሕቲ መቝሕ ምእታዎም፥ ማለት ካብ 1998 ዓ/ም (2006) ኣትሒዙ። እዚ ብብፁዕ ኣቦና እናተመርሐ ዝጐዓዝ ዘሎ መንበረ-ጵጵስና፥ ታሪኽን ክብርን
መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ልቦናን ሓላፍነትን ዘይብሎም ገበነኛታት ኩናት
ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ብዘለዎም ጆኦግራፍያዊ ኣቀማምጣ፡ ንዓመታት ዝተሰረተ ታሪኽን ዝመሳሰል ባህልን፡ ብስኒትን ብፍቅርን ንኽልቲኦም ዘርብሕ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባውን ማሕበራውን ምትሕግጋዝ ከካይዱ ምቹእ ዕድላት ኣለዎም። ይኹን እምበር መራሕቲ ናይ ክልቲአን ሃገራት ካብ 1995 ጀሚሮም፡ ብዝተኸተልዎ ልቦናን ሓላፍነትን ዝጎደሎ ተጻባኢ ኣሰራርሓ፡
ኣብታ ናብ ዓዲ እንግሊዝ ንምስጋር ስደተኛታት ዝተኣኻኸቡላ ፈረንሳዊት ከተማ ካሌስ ኣብ መንጎ ስደተኛታት ብዝተላዕለ ምንዕዓብ ካብ ሓደ ኣፍጋኒስታናዊ ብዝተተኮሰሎም ጠያይቲ ኣርባዕተ ኤርትራውያን ብጽኑዕ ቆሲሎም ኣብ ሓደገኛ ኩነታት ከምዝርከቡ ቢቢሲ ንዘቤታዊ ምንጭታት ብምጥቃስ ሓቢሩ።
እቲ መግቢ ክረኽቡ ተሰሪዖም ኣብ ልዕሊ ዝነበሩ ስደተኛታት ጥይት ከምዝተኮሰ ዝጥርጠር ኣፍጋኒስታናዊ ወዲ
እቶም እስራኤላውያን ዶክተራት ብሰንኪ እዚ ስደተኛታት ናይ ምስጓጒ ውጥን ምስ መንግስቲ እስራኤል ጥራይ ዘይኮነ እንተላይ ምስ ሚኒስትሪ ጥዕና እታ ሃገር `ውን ከምዘይተቓደዉ ተፈሊጡ።
ብመሰረት እቲ ሓበሬታ፡ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ማሕበር ሓካይም ንሰብኣዊ መሰላት ኣብ እስራኤል፡ ፕሮፈሰር ሽሎሞ ሞር-ዮሰፍ ንዝተባህለ፡ ኣብ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት እስራኤል ከም ሓላፊ ኢሚግሬሽንን
ህዝባዊ ምልዕዓል ኤርትራውያን ንፍትሒ ሰሜን ኣሜሪካ
ቅልዕቲ ደብዳበ ናብ ኣባላትን መራሕትን ኤርትራውያን ፖለቲካውያን ውድባት፡
ብቀዳምነት ብስም ህዝባዊ ምልዕዓል ኤርትራውያን ንፍትሒ ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ ዕዙዝ ሰላምታና ነቕርበልኩም።ኣብ ጉዕዞ ቃልስኹም ከኣ ዓወት ንምነየልኩም።
ስምና ከም ዝሕብሮ፡ ንሕና ኣብቲ ኣብ ኤርትራ ቅዋማውን ደሞክራስያውን ስርዓት ንምትካልን፡ ማሕበራዊ ፍትሒ ንምንጋስን ዝግበር ቃልሲ፡ ህዝብና
ብ ኣወልኼር ዓ/ሓፊዝ
እታ ኣቅጣጫይ ኣነጺረን ኣሚተን ዝተሰቀልኩዋ ጃልባ፤ ብኽቆጻጸሮ ዘይካኣልኩ ኩነታት ንንፋስን ማዕበልን ተማእዚዛ ካብ ደንደስ ቃልሲ ናብ ደንደስ ስደት ገጻ ምስ ኣቅረበትኒ እቲ ሕሰም ቁልጭ`ሉ ተራእየኒ ።
ንባህገይ ቃልሲ`ምበር ስደት ከረጋግጾ ዘይክእል ብምንባሩ ዝጽወር ኣይነበረን፤ እዚ ስደት ከስዕበልና ዝኽእል ሃስያታት ክሽትት ጀመርኩ፤ ስደት ናብ ውርደት
ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ፡ ታሪኽ ጅግንነትን ውድቀትን፡ ዕንወትን ህንጸትን፡ ተስፋን ቅብጸትን፡ ውድቀትን ዓወትን፡ ፍርሕን ጽንዓትን ጥፍኣትን ህላወን፡ መስዋእትን ሕየትን፡ ልወሃትን ጭካነን፡ እምነትን ክሕደትን፡ ተጻብኦን ደገፍን፡ ሓድነትን ምብትታትንን’ዩ። ኣብ መወዳእታኡ ግን ንኹሉ ሓጎጽጎጽን ውረድ ደይብን መሪር ጉዕዞን ሰጊሩ ፍረ መስዋእትን ጥምረቱን ልኡላዊት ሃገሩ ምውናን በቂዑ። እዚ ብቃላት
ዕረፍቲ ተቓላሲት - ኣራራት ኢዮብ
ፍሥሓየ መብራህቱ
ኣራራት ኢኺ ያታዊት እምባ
ኣውሊዕ ዘጠጥዐት ዘብቆለት ዕማባባ
ቅናት ኣደይ ማርያም ሕብሪ ዝዓጀባ
ፈጣሪ መሓለ ኣይሂ ከይድብባ
ምድርና ክትሕደስ ወቕትታታ ሂባ።
ዝጨቀየት መሬት ደም ተጀሊጣ
ማይ ጓቝመን ክትሕጸብ ሕማማ ፈሊጣ
ሓደ ኢላ ክትጅምር ዳግም ተወሊዳ
ቀይሕ ገበል መጸ ዘሊሉ ኪጎብጣ
ንዕሸል ሓርነት ክጥህራ ክውሕጣ።
ኣራራት ጓል ያቱ -
ሓደ ጉጅለ ፓይሎታት እስራኤል ካብታ ሃገር ብ መንግስቲ እስራኤል ናብ ሃገራት ኣፍሪቃ ንዝስጎጉ ኣፍሪቃውያን ሓተቲ ዑቕባ ኣብ ምምብራር ነቲ መንግስቲ ከምዘይተሓባበር ብወግዒ ከምዘፍለጠ news week ንማዕከናት ዜና እስራኤል ብምጥቃስ ሓቢሩ።
እቲ ናይ ፓይሎታት እስራኤል ተቓውሞ፡ Zizim Community Action ዝተባህለ ዘይመንግስታዊ ማሕበር እስራኤል፡ ማሕበር ኣቭየሽን እስራኤል ከምኡ `ውም ማሕበር
ኣዚያ ክብርትን ፍትውትን ሓርበኛ ሓፍትና ኣራራት ኢዮብ ብዝሓደራ ሕማም ምኽንያት ኣብ ከተማ ኾሎን / ጀርመን ዝሓለፈ ሰሉስ ዕለት 16. ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልያትና ።
ናይ ክብርቲ ሓፍትና ናይ ቀብሪ ስነ ስርዓት ኣብዚ ኣብ ታሕቲ እንስፍሮ ኣድራሻን ሰዓትን ቦታ ክፍጸም ስለዝኾነ ንኹሉ ቢተሰብን ፈታዉን፡ መሓዛን ብትሕትና ንሕብር
ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ኤርትራውያንን ስደተኛታት ነቲ መንግስቲ እስራኤል ናብ ሳልሳይ ሃገር ብፍላይ ናብ ኡጋንዳን ሩዋንዳን ንምምላሶም ኣዋዲዱዎ ዘሎ ውጥን ብምቅዋም ሎሚ 22 ጥሪ 2018 ኣብ ቴልቪቭ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
ንሳቶም ኣብ ፊት ኤምባሲ ሩዋንዳ ቀሪቦም ኣብ ዘስምዑዎ ተቓውሞ፡ መንግስቲ ሩዋንዳ ብገንዘብ ተደሊሉ ስደተኛታት ክቕበል ከምዘይብሉ ተማሕጺኖም።
ቀዳማይ
ኣብዚ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ንፋስን ማዕበልን ቁርን ዝረኣየሉ ሓደገኛ ወቕቲ ሓጋይ ዘይንቡር ዋሕዚ ስደተኛታት ይርአ ምህላዉ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ዝርከቦም ዝተፈላለዩ ማዕከናት ዜና ዓለም ደጋጊሞም ይገልጹ ኣለዉ።
ኣብዚ ሓድሽ ዓመት 2018 ዳርጋ መዓልታዊ ካብ ሊብያ ዝብገሳ ዘለዋ ዘይውሑሳት ጀላቡ ገሊአን ጥሒለን ኣብ ልዕሊ ሓያለ ስደተኛታት ናይ
ጠመተናን ቆላሕታናን ኣባኻ'ዩ ህዝብናን ስራዊትናን::ሓዊ ክእገድ:መኖም ክስሕን: መኖም ብቑልዒ ክስንብድ:መኒና ክፋውዝ:መኒና መጥፋእቲ ሓዊ ክእዝዝ::መኖም'ዩ ሓቀኛ
ንመኖም ከነቀድም:ኩሎም ሓደ:መኖም ዝያዳ ክንመሚ ግዜኡ ኣይኮነን::(ብኣካልን መንፍስ ሓደ እዮም)::ተስፋና ካብ ጅግና ስራዊትናን ህዝብናን ንብል: ጻውዒትና ካብ ህዝቢ ናብ ህዝቢ ነቅንዕ ኣለና:: ምሕጽንታና ድማ: ኤርትራውያን ካብ ሸየጥቲ ፉሩታ ሙኻን ንጠንቀቅ!!
ኢቲ ዝወረሐ
መንግስቲ ሆላንድ፡ ከም ላዕለዋይ ዲፕሎማሰኛ ንስርዓት ህግደፍ ወኪሉ ኣብ ኔዘርላንድስ ንዝነበረ ተኸስተ ገብረመድህን ዘሙይ ከምዝሰጎጎ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ሎሚ ረቡዕ 17 ጥሪ ምግላጹ ሮይተርስ ካብ ኣምስተርዳም ሓቢሩ።
ኤምባሲ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ኔዘርላንድስ፡ ሃገር ገዲፎም ንዝተሰደዱ ኤርትራውያን ብኣስገዳድ ግብሪ ከኽፍል ከምዝጸንሐ ዘየማትእ ጭብጢ ስለዝተረኽበ፡ ንወኪል
ስርዓት ህግደፍ፡ እቲ “መሬት ኤርትራ ብወያነ ተጎቢጡ’ሎ” እናበለ ቅዋም ንኸይንደፍ፡ ሃገራዊ ኣገልግሎት ክቅጽል ከም መመኽነይታን ንብልሹው ምምሕዳሩ ከም መጎልበብን ንዓመታት ክዋጥዮ ዝጸንሐ መጣልዒ ወረቀት ምስተወድኦ፡ ሎሚ ድማ ምስታ “ብድጎማ ኣመሪካ ትነብር፡ ምስ ሃብታ ዝደኸየት ሃገር” ኢሉ ከናሽዋ ዝጸንሐ ግብጺ፡ ከም ዕዳጋኣ ዝዓመረላ በዓልቲ ስዋ ወደኽደኽ
መንግስቲ ሱዳን ሎሚ ሰንበት 14 ጥሪ ድሕሪ ቀትሪ፡ ብኣሽሓት ዝግመት ህጹጽ ናይ ደገፍ ሓይልታት ሰራዊት ናብቲ ድሮ ኣብ ዶባት ኤርትራን ሱዳንን ተዋፊሩ ዘሎ ሰራዊት ሱዳን ከም ተደራቢ ልኢኹ ከምዘሎ ምንጭታት ካብ ከሰላ ሓቢሮም።
እቶም ምንጭታት ኣብቲ ባዕላቶም ዝሰኣሉዎ መረጋገጺታት ኣሰንዮም ዝለኣኹልና ሓበሬታ፡ ምስቲ ሰራዊት ዝመጽአ ቃፍላይ
ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶላንት ትራምፕ ኣብዚ ዝሓለፈ ሒደት መዓልታት፡ ንፖሊሲ ኢሚግሬሽን ኣመሪካ ብዝምልከት ካብ ክልቲኡ ሰልፍታት ኣመሪካ ምስ ዝተወከሉ ሰነተራት ኣብ ዋይት-ሃውስ ዘካየዶ ዕጹው ኣኼባ፡ ሃገራት ኣፍሪቃ እንዳጓሓፍ ምዃነን ዝጠቅስ ጽዩፍ ርእይቶ ከምዝሃበ ኣብ ማዕከናት ዜና ኣመሪካን ዓለምን ድሕሪ ምዝርግሑ፡ 55 ሃገራት ኣፍሪቃ ዝውክል ሕብረት ኣፍሪቃ፡
ነቲ ሰራዊት ኣዋፊራ ዶባት ኤርትራ ሱዳንን ንምዕጻው ዝወሰደቶ ስጉምቲ፡ `ኮንቶባንዳን ዘይሕጋዊ ምስግጋርን ንምቊጽጻር` ከምዝገበረቶ ብማዕከናት ዜና ከተማኻንየሉ ዝቐነየት ሱዳን፡ ሎሚ 11 ጥሪ ኣብ ዘውጽኣቶ ወግዓዊ መግለጺ፡ ብወገን ምብራቕ ሱዳን፡ ኤርትራን ግብጽን ጸጥታዊ ስግኣት ኣሕዲረናላ ከምዘለዋ ብወግዒ ከምዝተኣመነት ኣገልግሎት ዜና ቻይና፡ ሺንዋ ሓቢሩ።
` ኣኼባ ቤትጽሕፈት መሪሕነት
ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣብ ግብጺ ናይ ክልተ መዓልቲ ምብጻሕ ፈጺሙ ካብ ካይሮ ከምዝተፋነወ egypttoday.com ሓቢሩ።
ንሱ ምስ ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደል ፋትሕ ኣል-ሲሲ ኣብ ዝገበሮ ርክባት ነዚ ተኸሲቱ ዘሎ እዋናዊ ዞባዊ ፖለቲካውን ጸጥታውን ምዕባሌታት ብኸመይ ከምዝገጥሙዎ ከምእተዘራረበ እቲ መርበብ ሓበሬታ የገንዝብ።
ክልቲኦም ወገናት `ጸጥታን ምርግጋእን ንምውሓስ` ኣብ ዝተፈላለዩ ጉዳያት
ወተሃደራት ግብጺ ኣብ ኤርትራ ኣትዮም ከምዘለዉ ኣብ ዝግለጸሉ ዘሎ ግዜ ከምኡ `ውን ሱዳን ሰራዊታ ኣዋፊራ ምስ ኤርትራ ዘዋስና ዶባት ዓጽያ ኣብ ዘላትሉ እዋን፡ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ምስ ፕረዚደንት ግብጺ ኣል ሲሲ ንምርኻብ ሎሚ ንጉሆ 9 ጥሪ ካይሮ ኣትዩ ከምዘሎ Egypt today ዝተባህለ ጋዜጣ ግብጺ ሓቢሩ።
ክልቲኦም
ብ ኣማኑኤል ሳህለ
ኣብ ዝኾነ፡ ህዝቢ ወይ እኩብ ሰብ ዚነብረሉ ክልል፡ ስርዓትን ርግኣትን ንኺህሉ፡ ህዝቢ ድማ ብሰላም ሓሪሱን ነጊዱን መታን ኪነብር፡ ሓደ ብላዕሊ ኾይኑ ዘመሓድር "ኣያ''ን ንኣኡ ምስ ታሕቲ ዘራኽቡዎ ደገፍትን ኣውታራትን ኪህልዉ ግድን እዩ። እዚ ድማ መንግስቲ ይብሃል።
እንስሳታት ከይተረፉ፡ ብወገኖም ከም ዕስለ ወይ ጉጅለ ኮይኖም
ኣብ ዝሓለፈ ቕንያት 1500 ወተሃደራት ግብጺ ኣብ ማርሳ ተኽላይ ሰሜናዊ ሳሕል ከምዝበጽሑ፡ ቀጺሎም 20 ግብጻውያን ወተሃደራት ኣብ ሂምቦል፡ 15 ግብጻውያን ወተሃደራት ኣብ ከርከበት፡ 43 ግብጻውያን ወተሃደራት ኣብ ሳዋ ከምዝተራእዩ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ትማሊ 7 ጥሪ `ውን ዓሰርተ ኦራላትን ብርክት ዝበላ ላንድክሮዘራትን ዝሓዘ ሰራዊት ሰሜን ካብ
ኣብዛ ንነብረላ ለና ዓለም ፈጣሪ ዋላ ነቶም ዝኽሕድዎ ኣብ ዕዯልኡ / ኣብ ሂባ ጸጋታቱ ከም የዲልዎም። ፈልዩ ከም የጥምዮም ከም የጽምኦም ፤ ዯቂ ሰብ ኣብ ዓለም ንትእዛዛቱ ተቀቢሎም ወይ ነጺጎም ክነብሩ ከምፍቀዯ ፤ ንተግባራትና ንፍረዯሉ ቦታ ኣብዛ ለናያ ዓለም ከምይኮነ ኸኣ ንርዲእ።
[gview file="http://assenna.com/wp-content/uploads/2018/01/ሃይማኖት.pdf"]
Subscribe ASSENNA YouTube
ኣማኢት ኣሽሓት ኤርትራውያን፡ ብሰሪ’ቲ ኣብ ሃገርና ዘሎ ምልካዊ ስርዓትን ድኽነትን፡ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ከም ስደተኛታት ኮይኖም ከርፋሕ ናብራ የሕልፉ ኣለዉ። ካብኡ ናብኡ፡ ብፍላይ እቶም ኣብ ሃገራት ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ ሊብያ፡ እስራኤል፡ ደቡብ ሱዳንን፡ ጁቡቲ ዘለዉ ኤርትራውያን፡ እቲ ኣህጉራዊ ሕግታት ዘፍቅዶ ንስደተኛ ዝግባእ መሰላትን ውሕስነትን ከም መንበሪ
ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣል በሽር፡ ብፍላይ ኣብ ዞባታት ከሰላን ሰሜን ኩርዱፋንን ን ሽዱሽተ ኣዋርሕ ዝጸንሕ ናይ ህጹጽ ሓደጋ ኣዋጅ ድሕሪ ምእዋጁ፡ ሱዳን ምስ ኤርትራ ዘዋስና ዶባት ወተሃደራት ኣዋፊራ ከምዝዓጸወቶ ሮይተርስ ንኣገልግሎት ዜና ሱዳን SUNA ብጥቃስ ሓቢሩ።
ኣገልግሎት ዜና ሱዳን እቲ ዶባት ስለምንታይ ከምእተዐጽወ ምኽንያት ኣይሃበን።
ኣገልግሎት
ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንሓድሽ ዓመት ኣብ ኣቡዛቢ ምስ ኣሚራት ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ድግስን ዕንደራን ኣሕሊፉዎ ክንሱ: እታ ንመከራን ወጽዓን ህዝቢ ኤርትራ ዓብዒባ ንውልቀምለኣኽነት ኢሳይያስ እተጸባብቕ መጋበርያ ምልኪ ኤሪ-ቲቪ ብስም `ቲ ኣብ ሓድሽ ዓመት ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘይነበረ ኢሳይያስ ናይ ፈጠራ መልእኽቲ ሓድሽ ዓመት ብምቕራብ፡
ዝኾነ ስርዓት ወይ ህዝቢ ብዛዕባ ታሪኹ ጸጽቡቑ እዩ ዝስንድ፡ ዘዘንቱ ወይ ዘዕልል። ዝበዛሕና ኤርትራውያን’ውን ንታሪኽና ኣጸባቢቕና ኢና ክንገልጽ ጸኒሕና። ታሪኽ እወታውን ኣሉታውን ባህሪ ከም ዘሎዎ ንፈልጥን ንግንዘብን ግን ክንደይ ኢና። ነዚ ፈሊጥና ንቕበሎን ንገልጾንከ ክንደይ ኮን ንኸውን። ብፍላይ ሎሚ እዋን ምስ ህላዌ ደጋፊ፡ ተቓዋሚ፡ ህግደፋዊ፡
ዓለም ለኻዊ መዓልቲ ደቂኣንስትዮ ምኽንያት ብምግባር ነቲ ኣብ ሃገርና ኤርትራ ዘሎ ወጻዒ ስርዓት ንኣብ ልዕሊ ህዝብናን ብፍላይ ድማ ኣብ ልዕሊ ኤርትራዊያን ደቂ ኣንስትዮ ዘውርዶ ዘሎ ኩሉ ዓይነት ዓመጽን ግፍዒን ንምቅላሕን ንምብዳህን :
ን ሓሙስ ዕለት 8 መጋቢት 2018, ኣብ ደን ሃግ ( Den Hague, Netherlands), ሆላንድ,
መደበር ተለቪዥን ስርዓት ህግደፍ፡ ብ30 ታሕሳስ 2017 ኣብ ዝመሓላለፈቶ ዜና፡ ኣብ ከተማ ዓዲዃላ 02 ተባሂሉ ኣብ ዝጽዋዕ ከባቢ ብዘጋጠመ ባርዕ ሓዊ፡ ኣብ ንብረትን መንበሪ ኣባይትን ጉድኣት ከምዘወረደ ብተንቀሳቃሲ ስእሊ ዝተሰነየ ሓበሬታ ኣቅሪባ። ኣብቲ ዜና፡ ህዝቢ ኣብ ናሕሲ ኣባይቲ ብምድያብን ኣብ መሬትኑ ኮይኑ፡ ብሳንኬሎታት፡ ጀሪካናትን መገለል
ሕብእቲ ሰልፊ ብዓይኒ ዘይኣባላታ
ታደሰ ኪዳነ በርሚንግሃም
3ይን መወዳእታን ክፋል 29 ታህሳስ 2017
ኣብ ካልኣይ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ብዛዕባ’ቲ ብላዕለዎት ኣባላት ናይታ ሕብእቲ ሰልፍን ተለኣኽቶምን፡ ንሕጋውነት ምቕንጻል ኣባላት “መንካዕን የሚንን” ከምኡ’ውን ንመምዘኒታት ሕርያ ንኣባልነት ናብታ ‘ሕብእቲ ሰልፊ’ ዝብል ስም ዘጠመቑዋ ትካል ስለያኦም ኣመልኪቶም ዝህብዎ ዘይቅኑዕን መደናገርን
ብጻይ ካሕሳይ የሕደጎ
ኤርትራዊ ኣባ መጋቢ
- ኤርትራዊ ካርልሃይንዝ ቦሀም/Karlheinz Boehm -
ኣብዛ እንነብረላ ዘለና ዓለም ዝኾነ ሕያው ፍጥረት ተፈጢሩ ንዘልዓልም ዝነብር የለን። ከመይ እቲ መንፈሳዊ በትሪ ቅልጽም ካብ ሓመድ ናብ ሓመድ ዝብል ኣምር ስለዘሎ። ስለዚ ከኣ መዋእል ዕድመና ይንዋሕ ይሕጸር፡ ይጻጽዕ ይጸንክር፡ ንጥመ ንጽማእ፡ ንድከ ንጽገብ ንሃብትም፡
ብ ኣማኑኤል ሳህለ
ኩሉ ፍጻመታት ብሓሳባት እዩ ዚጅመር፡ መበገሲ ሓሳባት ድማ ወድሰብ እዩ። ሓሳባት ድማ ካብ ኣእምሮ ይፍልፍል። እቲ ኣእምሮ ግን ካብ ባዶ ተላዒሉ ኣይኮነን ሓሳባት ዘመንጩ፡ ገለ ነገራት ኪነኽኦ ኣለዎ። ብርቱዕ ምትንካፍ፡ ብርቱዕ ሓሳባት ይፈጥር።
ኣእምሮ ሰብ፡ ኣብ መንጎ ጻዕዳን ጸሊምን፡ ሙቐትን ዛሕልን፡ ሰላምን ህውከትን፡ ሓርነትን
በዘልማድ፡ ህዝብና ዓመት ተወዲኡ ብሓድሽ ዓመት ክትካእ እንከሎ፡ “ንዓና ዝኸውን መንግስትን እዋንን ይምጻእ፡ ራህዋ፡ ሰላም ብልጽግናን ፍቅርን የውርደልና” ብምባል’ዩ ተስፋኡን ሃረርታኡን ዝገልጽ። ኣብ መዓልታዊ ህይወት ደቂ ሰባት፡ ተስፋን ጽቡቅ ድሌትን ኣገደስቲ ስንቂ’ዮም እንተተባህለ ምግናን ኣይኮነን። ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ፈለማ ዓመታት ናጽነቱ፡ “ኩናት፡ ሞትን ስደትን ይኣክል”
ሚኒስተር ትምህርቲ ስርዓት ህግደፍ ሰመረ ርእሶም፡ ትማሊ 22 ታሕሳስ ነቶም ንብረት ቤትምህርቲ እንዳ ማርያም ምርካብ ብምእባዮም ተኣሲሮም ዘለዉ ካህናት፡ ነቲ ንብረት ነቲ ስርዓት ከረክቡዎ ከእምኑዎም ኣብ ቤትጽሕፈቱ ታህዲድን ምፍርራሕን ሓዊሱ ዘዘራረቦም ሰለስተ ጳጳሳት ንጠለቡ ብሓደ ድምጺ ስለዝነጸጉዎ ፈተንኡ ፈሺሉ ከምዘሎ ካብ ኣስመራ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣረዲኡ።
ኣብ


text:
ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ኤርትራ ዓብላላይ ኮይኖም ኣለው ኢሉ ዝጠቅስ እቲ ሪፖርት፣ካብ ዕለት ናፅነት‘ታ ሃገር ጀሚሩ ክሳብ ሎሚ መንግስቲ ኤርትራ ንሃገራዊ ምርጫ ኣጓቲትዎ‘ሎ፣መዛዘሚ ዘይረኸበ ዘሎ ምስሕሓብ ዶብ ምስ ኢትዮዽያን ጂቡቲን ንምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን ሲቪካዊ ናፅነትን ከምምኽንያት ከምዝጥቀመሉ‘ውን ይጠቅስ።
ሃገራዊ ኣገልግሎት መወዳእታ ዘይብሉ‘ዩ ይብል ሪፖርት ምንስቴር ወፃኢ ኣሜሪካ።መንግስቲ ኤርትራ ግና ነዚ ገምጋም‘ዚ ኣይቅበሎን።ፍትሒ ስለዘይዋሃብ፣ሰባት ንዓመታት ይእሰሩ።መንግስቲ ንናፅነት ምዝራብ፣ሚድያ፣ ምእካብ፣ምውዳብን ሃይማኖትን ገዲቡ‘ሎ።ንዜጋታት፣ወፃእተኛ ተቀማጦ ኣብ‘ታ ሃገር፣ዲፕሎማስያውያንን ሰብኣዊን ትካላት ልምዓትን ናይ ምዝውዋር ናፅነቶም‘ውን ተገዲቡ‘ሎ።ኣስገዳድ ግፋን ምልመላን‘ውን ተራእዩ‘ዩ።
ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዒራ-ዒሮ መራሒ ጋንታ ዝነበረ ኢዮብ ባህታ ሃብተማርያም ካብ ኤርትራ ሃዲሙ‘ዩ።ንሱ ኣብ ዒራ-ዒሮ 35 ላዕለዎት መንግስታዊ ሰበ-ስልጣን፣ጋዜጠኛታትን ካልኦትን ተኣሲሮም ኣለው ይብል። ካብ‘ሞንጎኦም፣ኣብ ኤርትራ ዴሞክራስያዊ ለውጢ ንክተኣታተው ዝሓተቱ ኣባላት ጉጅለ-15 ይርከብዎም።15 ካብ‘ቶም እሱራት ብሰንኪ መግረፍቲ፣ ሕፅረት ሕክምናን መግቢን ከምኡውን ብርቱዕ ሃሩር ሞይቶም‘ለው።
መንግስቲ ኤርትራ፣ነቶም ኣብ ጥቃ ዕደና ዝካየደሉ ዝተረኽቡን፣ካብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ክሃድሙ ዝፈተኑን ዜጋታት፣ብቅፅበት ተኲስካ ምቅታል ዝብል ኣሰራርሓ ይትግብር።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 75 guests and no members online
- Details
- Written by ምምሕዳር
- Published: 31 May 2015
ዝኸበርኩም ኣሕዋት፡ብቐዳምነት ሰላምታይ ይብጻሕኩም።ኣስዒበ ድማ ኣብ ጥዕናኹም ይኹን ናብራኹም ጽቡቕን ሰላምን ክትህልዉ ይምነየልኩም።ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመት “ሰረት ታሪኽ ጥንታዊት ምድረ ባሕረ-ጋስ ኤርትራ“ እትብል መጽሓፍ ኣቕሪበልኩም ነይረ።
ሕጂ ድማ ሓዳሽ መጽሓፍ “ዓደይ ዓዲ ጀጋኑ እንብዓልመን‘ዮም ሕድሪ ስውኣት ዝጠለሙ እትብል መጽሓፍ ሒዘልኩም ቀሪበ ኣሎኹ።ዓደይ ዓዲ ጀጋኑ ....ኣስማት322 ብጣልያን ዝተቐትሉ ታሪኻውያን ኣቦ‘ሓጎታት ምስ ገለ ስእልታትን፡ጉዕዞ ብረታዊ ቃልስን፡ብወልቀ መላኺ ኣስመራን (ባሻይ ቢኢዱ) ዝተኻየደ ግዕዘይ ተግባራትን፡ኩነታት ኤርትራን ትገልጽ ኮይና ክሳብ 231 ኣርእስቲ ዘሓትን፡710 ገጻትን፡ልዕሊ 450 ስእልታትን ዝሓዘት ኢያ።ስለዚ መጽሓፈይ “ዓደይ ዓዲ‘ጀጋኑ እንብዓልመን‘ዮምሕድሪ ስውኣት ዝጠለሙ?“ሒዛቶ ዘላ ኣርእስትታት ንምፍላጡ ኣገዳሲ ስለዝኾነ ድማ ኣብ ሰለስተ ክፋል ገይረ በብዕለቱ ከመሓላልፈልኩም ተዳልየ ኣለኹ።ሕቶ ይኹን ርእይቶ ዘለኩም ወይ ድማ መጽሓፍ ክትጠልቡ ምስ እትደልዩ ድማበዚ ዝስዕብ ኢሜይል መልእኽትኹም ክተቕርቡ ብትሕትና ይጽበ።E-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. 561815297 or Mobil.0049 170 311 9367.
ምስ ምሉእ ኣኽብሮት
ሓዉኹም ዶ/ርኣብርሃም ጳውሎስ
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ቅየዐ፡ ጨውን ሰበስጣናት ኤርትራን! ብዳኒኤል ተስፋይ
ሃገራዊ ወትሃደራዊ ምስጢር ንምዕቃብን፡ ድሕንነት ንጭብጥታት ናይ’ዚ ጸብጻብ’ዚ ኣብ ምእካብ ንዝሓገዙኒ ሃገራውያን ንምሕላውን፣ እዚ ተፍጻም’ዚ ዝተፈጸመሉ ቦታን ክፍሊ ሰራዊትን፡ ኣስማት እቲ ጸብጻብ ዝምልከቶም መራሕቲ ሰራዊትን ብምስጢር ክሕዞ ተገዲደ ኣሎኹ። እቲ እዚ ፍጽሚት’ዚ ዝኾነሉ ቦታ ኣብ ገለ ጎቦ ኣብ ሞንጎ ከሽዓትን ሰንዓፈን እዩ። እቲ ጎቦ ምምሕዳራዊ ደጀን ናይ’ታ ነዚ ክፋል ዶብ ኤርትራን ትግራይን እትሕሉ ቦጦሎኒ እዩ። እታ ቦጦሎኒ ክፋል ናይ’ታ ካብ እምባ ሶይራ ክሳብ ገርሁ ስርናይ እንዳተመጠት ልዑላውነት ኤርትራ እተረጋግጽ ብሪጌድ እያ። ምምሕዳር ብሪጌድ ኣብ’ቲ እግዚኣቢሔር’ኳ ዘይሓዅሮ ጠረር እምባሶይራ እያ እትቕመጥ።
ንግሆ ልክዕ ሰዓት ሸውዓተ ናይ ንግሆ ነበረ። ደንደን፡ ነቲ ንግሆ ሰዓት ሓሙሽተ ተንሲኣ ኳእኵኣ ኣብሲላ ዝሰርሓቶ ገዓት ተሰኪማ ናብ ኣጕዶ መሪሕነት ቦጦሎኒ ትኣቱ። እቲ ገዓት ብግዝፉ ንእንባ ተኺሎ ኣብ’ዚ ትረፍ ዝበለ ዓርሞሸሻዊ ነበረ። እቲ ክንዲ ዋንጫ ዝምዕባዩ ጉድጓዱ ብጠስሚ መሊኡ ቀንበይበይ ይብል። እቲ ገዓት ኣራጢጡ ዝተቐመጠሉ መሕጸብ-ገጽ ሸሓኒ ድማ ብርጕኦ ኣጥለቕሊቑ፣ እቲ ጠስሚ ካብ ውሽጢ፡ እቲ ርጕኦ ድማ ካብ ደገ ነቲ እምባ ገዓት ጸቒጠሞ ብዓቕሊ ጽበት ከእዊ ይስማዕ። እታ ኣጕዶ ጥራሕ ዘይኾነስ እቲ ምሉእ ጎቦ በቲ ጥዑም ሽታ ገዓት መሊኡ እቲ ጎቦ ንባዕሉ ናብ ገዓት ተዘይተቐየርኩ በለ። እቲ ጥዑም ሽታ ሰርኒቑዎ ፈለማ እቲ መራሕ ሓለዋ ሰውራ ቦጦሎኒ ተበራበረ። ዓይኑ እንዳሓሰየ ድማ ናብ’ቲ ገዓት መጸ።ዓሚቍ ኣስተንፈሰ። ተመጣልዐ። “ኣንታ! ኣፍንጫታትኩም ተዓጽዩ ድዩ! ተንስኡ’ባ!” ቢሉ ከኣ ናብ ብጾቱ ገጹ ጨደረ። እቲ ምጭዳር ብጻዮም’ኳ ኣንበይገደሶምን ኣብ ምድቃሶም ምቐጸሉ። ምሉእ ለይቲ ስለዘይደቀሱ ኣዝዮም ደኺሞም ነበሩ። እቲ ብርቱዕ ምኡዝ ሽታ ገዓት ግን ኣየኽኣሎምን። ከይፈተዉ ድማ ተንስኡ። ምስኣቶም ድማ ኣርባዕተ ምልዖ ዝመስላ ምልኩዓት መንእሰያት ተንስኣ። ነፍሲ ወከፎም እምበኣር ተጻሚዶም እዮም ሓዲሮም።
ኣዝዩ ቆራሪ ንግሆ ስለዝነበረ ከኣ ኢዱ ይኹን ገጹ ክሕጸብ ዝደፈረ ኣይነበረን። ከም’ታ ዝሓደሩዋ ከኣ ነቲ ገዓት ከበብዎ። ብግዝፉ ተዓዚሙ መራሕ ቦጦሎኒ፡ ‘ተባዕታይ ገዓት’ በለ። በቲ መኣዝኡ ዝተሃንነ ኮሚሽነር ቦጦሎኒ ከም’ዚ ዝሽትት ገዓት ተቐሪቡለይ ኣይፈልጥን! ክብል ነኣደ። ደንደን፡ እታ ምሉእ ለይቲ ሰሪሓ ነዚ ተኣምራታዊ ገዓት ዘፍረየት ኣብ ክቢ’ቲ ፍጥረታ ክትቅመጥ ኣይተዓደመትን። ኣብ ሓደ ኵርናዕ ደው ኢላ ግን እቲ ናእዳ ጥራሕ ኣኸላ።
ፈለማ እቲ መራሕ ቦጦሎኒ ኢዱ ናብ’ቲ ገዓት መሊሱ ሓደ ድልዱል ኵላሶ ኮለሰ። መርዚ ከምዝወሓጠ ከኣ ዑዕ ‘ናበለ ንደገ ወጸሞ ነቲ ዝወሓጦ ጡፍ በሎ። መላሊሱ ከኣ ጡፍ በለ። እንታይ ከምዝተረኽበ ስለ ዘይተረድኡ ብምሉኣቶም ቀዘዙ። እቲ ሓልዊ ሰውራ ቀስ ቢሉ ሓንቲ ንእሽቶይ ኩላሶ ኮሊሱ ንሱ’ውን ዑዕ ‘ናለ ንደገ ወጸ። መርዚ! ጨው! እንዳበለ ድማ ኣፉ ብማይ ጎጽጎጸ። እቶም ገና ሓንቲ ኵላሶ’ኳ ዘይቀመሱ’ውን ዑዕ ‘ናበሉ ንደገ ወጹ። ጨው! ጨው! መርዚ! ‘ናሉ ድማ ኣፋቶም ብማይ ጎጽጎጹ። እታ ጎቦ ብምልእታ ብጨው ተናወጸት ብጨው ተነግሐት። እቲ ሓላው ሰውራ ፈለማ ወኑ ፈሊጡ ድማ ናብ ደንደን ቀሪቡ፡ “ኣንቲ ሎቕማጽ ሃሱስ መን’ዩ ልኢኹኪ!” ቢሉ ብጽፍዒት ኣቃጸላ። እታ ቈልዓ እንታይ ከምዝኾነ ፈጺሙ ኣይተረድኣን ቀዘዘት።
ሓለዋ ሰውራ፡ “መን’ዩ ልኢኹኺ’ኳ’ዬ ዝብለኪ!?” ቢሉ ደጊሙ ብጽፍዒት ኣላደዳ።
ንሳ፡ “መን ንምንታይ ክልእከኒ … ?” ቢላ ተገረመት።
ንሱ፡ “ንመሪሕነት ቦጦሎኒ ብጨው ነጊሕኪ ክትቀትሊ ዝለኣኸኪ መን’ዩ!?” ጨዲሩ ሳልሳይ ጽፍዒት ኣልገበላ።
ንሳ፡”ንዓይስ ዝለኣኸኒ የብለይን። ምምሕዳር ምልመላ ሳዋ’ዩ ናብ’ዚ መዲቡኒ … “ በለት።
መራሕ ሓይሊ፡ “እዚ’ኣ ጽንዕቲ ሃሱስ’ያ። ናብ ክፍሊ ምርመራ ወሲድካ ኣለስልሳ!” ቢሉ ንሓለዋ ሰውራ ኣዘዞ።
ሓለዋ ሰውራ፡ “ነዚኣ ባዕለይ ከም ሓዪኸ ከም ማስቲካ ከለስልሳ’ዬ!” ተመባጺዑ፡ ነታ ቈልዓ ኢዳ ጠውዪ፡ ብድሕሪ ክሳዳ ዓትዒቱ ናብ ሓንቲ ኣእዊኻ ዘይትስምዓላ ምሕድግቲ ኣጕዶ ወሰዳ። ደንደን ንመሪሕነት ቦጦሎኒ ብጅምላ ክትቀትል ሃቂና ዝበለ ወረ ድማ ከም ባርዕ ዱር ናብ ምልእታ ቦጦሎኒ ተዘርግሐ።
ብድሕሪ’ዚ ነቲ ገዓት እንታይ ንግበሮ ዝብል ዓቢዪ ሕቶ ተላዕለ። ድሕሪ ብዙሕ ሓሳባት ምልውዋት ከኣ፡ መራሕ ሓይሊ፡“ምድርባይ ንብረት ብመሰረቱ ኣንጻር መትከልና እዩ። ባህልን ልምድን ህዝባዊ ግንባር ኣየፍቅዶን። ስለ’ዚ ናብ ክፍሊ ሕክምና ንስደዶ። ሕሙማት ንዕኡ በሊዖም ጋሕ እንተበሉ ጋሕ ይበሉ ጾር ይጎድለልና!” በለ።
ሓላፊ ስንቂ፡ እቶም ኣለይቲ ሕሙማት ንባዕላቶም እንተበልዑዎ’ኸ … ? ክብል ሓለየ። ኮሚሽነር ቦጦሎኒ፡ “ግዲ የብልካን ንሳቶም ጸረ ጨው ኣይሰኣኖምን’ዩ። ጋሕ ‘ተሉ ከኣ ጋሕ ይበሉ!” ቢሉ ንመራሕ ቦጦሎኒ ደገፈ። እቲ ገዓት ከኣ ብሽዱሽተ ካላሽናት ተሓልዩ ናብ ክፍሊ ሕክምና ተወስደ። ካልእ ጨውኣልቦ ገዓት ኪገዓት ድማ ተኣዘዘ።
ብዛዕባ’ቲ ገዓት ዝፈጠሮ ቅልውላው ቦጦሎኒ ሰሚዐ ድማ ጉዳዩ ከጻሪ ተገደስኩ። ድሕረ ህይወት ናይ’ዛ ‘ሓደገኛ ሃሱስ’ ንምፍላጥ ድማ ፈለማ ምስ ስድራ-ቤታ ክራኸብ ወሰንኩ። ብሕታዊ ሰላዪ ቈጺረ ከኣ ድሕሪ ብዙሕ ምድላይ ኣብ ሓዲስ ዓዲ ከምዝቅመጡ ፈለጥኩ። ምስ ኣቦኣ ተጋዳላይነበር ስንኩል ግርማይ ከኣ ተራኸብኩ። ምንኣስ ናይ’ታ ገዛ ርእዬ ድማ ንክእለት’ቲ ሰላዪየይ ኣደነቕኩ። ስላሴ ብሰለስቲኦም ብሚክሮስኮፕ ደልዮም ዘይምረኸቡዋ ደቃቕ ቤት እያ። ግርማይ ኣብ ሓንቲ ኣብ ጎኒ ዓራት ዝተጋደመት ባንኮ ተቐሚጡ ጸንሓኒ። ኣብ ጎኒ ድማ ሓደ ነዊሕ ምርኩስ ቱሽቲሽ ቈይሙ ነበረ። ሓጺር ስረ ለቢሱ ጸጋማይ እግሩ ካብ ልዕሊ ብርኩ ከምዝተቈርጸ ንምርኣይ ሓንቲ’ኳ ኣየጸገመንን። ፍርቂ ጸጕሪ ርእሱ በሪሑ እቲ ዝተረፈ ድማ ጡጥ ክመስል ሸዪቡ ነበረ። ነቲ ምድልዳል’ታ ጥዕይቲ እግሩ ርኢካ እቲ መንእሰይን ክልተ እግሩን እንከሎ ጽጋባ ጎበዝ ምንባሩ ክትግምት ይከኣል። ካልእ መቀመጢ ስለዘይነበረ ከኣ ኣብ ጎኑ ክቕመጥ ኣመልከተለይ። ታሪኹ ድማ ከዘንትወለይ ጀመረ።
ብ1975 ዝተሰለፈ ገዲም ተጋዳላይ’ዩ። ኣብ ውግእ ዒላ ጻዕዳ ጸጋመይቲ ብርኩ ተሓምሺሻ ካብ ልዕሊ ብርኩ ተቘርጸ። ኣብ ክፍሊ መፍረ ፋብርካ ሳእኒ ኮንጎ ተመዲቡ ከኣ ክሳብ 1994 ሰርሐ። ድሕሪ ነጻነት ከኣ ብሓሙሽተ ሽሕ ናቕፋ ተጣየሰ። በተን ገንዘብ ከኣ ኣብ ሓዲስ ዓዲ ንእሽቶይ መሬት ዓዱጉ ብደገፍ ናይ ኣሕዋቱን ብጾት ተጋደልትን ነታ ሕጂ ዝነብረላ ንእሽቶይ ቤት ሰርሐ። እታ ቤት ብጭቃ ሕጡብ ዝተነድቀት’ያ። ሓደ ኣድጊ ዓዲጉ ከኣ ካብ’ቲ ጣልያን ኣብ ጎኒ ማይ በላ ዝሃነጾ ዒላ ገሊሉ ማይ ጊርባ ንከባቢ ኪሸይጥ ጀመረ። ነታ ኣብ’ቲ ገና ተሃኒጹ ዘይተወድአ ቀጽሪ ቤቱ ዝነበረት ንእሽቶይ ጀርዲን ኣሕምልቲ ድማ ማይ የስቲ። “ብሓንቲ እግርኻ ካብ ሓደ ዓሚቍ ዒላ’ዶ ማይ ገሊልካ ተፈልጥ?” ቢሉ ድማ ካር ካር ሰሓቐ። ከምዘይፈልጥ በልኩ። “ቀሊል ኣይኮነን!” ድማ በለኒ ብሃንደበት ስሓቑ ጠፊኡ። ድሕሪ ጊዜ ግን ነተን ዝረኽበን ሰናቲም ክምንጥሉ ብግብሪ ወዲ ግብሪ ሞኽ ም’ሰበሉኒ ሓዲገዮ። ነቲ ኣድገይ ሸይጠዮ። እታ ጀርዲነይ ከኣ እንሃ ነቒጻ ትርእያ በለኒ ኣዕይንቱ ማይ ሰሪቡ። ዝብሎ ጠፊኡኒ ከኣ ንላዕሊ ናብ’ቲ ናሕሲ ጠመትኩ። እታ ቤት ብምልእታ ንሸነኽ ሰሜን ዘዝያ እያ ሓንቲ መዓልቲ ከይተቈልዓጸት ከምዘይትተርፍ ገምገምኩ። ግርማይ ሓሳባታይ ግዲ ኣንቢቡ፡ “እዛ ገዛ ተረዅምሻ እቲ ናሕሲ ኣብ ልዕሊ በዓልቲ ቤተይን ደቀይን ከይወድቕ ብሓንቲ እግረይ ቈይመ ተሰኪመዮ እዬ ዝሓድር!” ቢሉ ድማ ደጊሙ ካር ካር ሰሓቐ። ኣብ ከም’ዚ ዝኣመሰለ ኣሰቃቒ ኵ`ነታት እንዳነበረ፡ እቲ ህዝቢ ኤርትራ ከመይ ገቢሩ ከም ዝዋዘን ከም ዝስሕቕን ገረመኒ። ካብ ጭንቀቱ መህደሚኡ፡ መስተንፍሶኡ ድዩ? ድሕሪ ነዊሕ ስቕታ ድማ፡ “እሞ ድኣ ሕጂ ከመይ ትነብሩ?” ተወከስኩ። ኣሎና እምበር ኣይንነብርን ኢና ክብል ብሓጺሩ መለሰለይ። ሰበይተይ ኣብ ቆንስል ኣሜሪካ መጽረዪት ባይታ እያ። ኣነ ድማ ካብ ናይ ቀደም ብጾተይ ክልተ ሰለስት ዋንጫ ጉዕሽ እንተረኺበ ንሱ መዓልታዊ መግበይን መስተየይን እዩ በለኒ። እታ ቈንስል ኣሜሪካ ምስ ሰማዕኩ ብልበይ ኦ! ኦ! በልኩ።
ግርማይ ከምቲ ገዳይም ተጋልቲ ህግሓኤ ገቢሮም ዝጥምትዎ ኣብ ኣዕይንተይ ተኵሪ ድሕሪ ምጥማት “ጋዜጠኛ ኢኻ እመስለኒ። ብዛዕባ ህይወት ተጋደልቲነበር ዲኻ ቃለመሓትት ክትገብረለይ መጺእካ?” ተወከሰኒ ተሃንጥዩ ። ርእሰይ ንየማነጸጋም ነቕኒቐ ኣይፋልን በልኩ። ቍሩብ ተወላዊለ ድማ ጓሉ ደንደን ኣብ ቦጦሎኒኣ ከምዝተኣስረትን ሓበርኩዎ። ከም’ቲ ዝተጸበኹዎ ኣይሰንበደን እቲ ምእሳር ግዲ ልሙድ ኴይኑዎ። ሕጂ’ኸ ብምንታይ ከሲሶማ ድማ ተወከሰኒ።
“ቅድሚ ሕጂ’ውን በገበን ተኸሲሳ ነቢራ እያ?” ቢለ ንሕቶኡ ብሕቶ መለስኩ። ጋዜጠኛታት ክሓቱ’ምበር ንሕቶታት ክምልሱ ኣይደልዩም እዮም።
“ኣንታ ወደይ ኣብ’ቲ ሳዋ ሓደ ዓላሚ ብሓይሊ ኪጋሰሳ ፈቲኑስ ነተን ፍረነፍሱ ዓትዒታ ኡይ ኣቢላቶ’ኸ። ስዑ ንመራሕቲ ብምጽላምን፡ ኣብ ልዕሊኦም ዓመጻ ብምፍጻምን ተኸሲሳ ንኣዋርሕ ፈፈው ኣቢሎማ። ናይ ቀደም ብጾተይ ናይ ሕጂ ፍርዙናት መራሕቲ ለሚነ ድማ ካብ እስሮት ከም እተወጽእ ገቢሩ … ”
“ናይ ሕጂ ገበናስ ቀሊል እዩ ኣብ ገዓት መራሕቲ ቦጦሎኒ ጮው መሊስኪ ተባሂላ እያ ተኸሲሳ … ” ቢለ ዘረባይ ከይወዳእኩ “ጨው!” ቢሉ ምሉእ ኣካላቱ ገጥ በለ። ኣብ ገጹ ድማ ዘይተጸበኹዎ ገዚፍ ፍርሒ ተነበ። “ዋይ ጓለይ! ዋይ ጓለይ! … ንጨው ድኣ ልዕሊ ሲ.ኣይ.ኤን ሓሙሻይ መስርዕን ከም ቀዳማይ ጸላኢ እንድዮም ሰሪዐሞ! ክሳብ ኣብ’ቲ ገና ዘይተጻሕፈ ሕገ መንግስቶም’ውን ከምዘስፈሩዎ ሰሚዐ ኣሎኹ። ዋይ ጓለይ! ዋይ ጓለይ ንምንታይ ወለድኩኺ!” ቢሉ ነብዐ።
ነዚ ምስ ሰማዕኩ ኣነ ንባዕለይ ናብ ዓንዲ ጨው ደረቕኩ። ወትሃደራት መንግስቲ ኤርትራ ብታንኪ ከይብንቁርኒ ግዲ ፈሪሐ ድማ ቀልጢፈ ናብ ሰባዊ ወነይ ተመለስኩ። ጨው እቲ መቐረት ዓለም፡ ጨው እቲ ዝዓበየ ተጋዳላይ ሰውራ ኤርትራ፡ ጨው እቲ ቀንዲ ፍርያት ኤርትራ፡ እቲ ዋግኡ ብወርቂ ዝምዘን ዝነበረ ሕጂ ብወርቂ ቢሻ ተቓሊሉ ክስንዶ፣ ብፍላይ ከኣ ከም ጸላኢ ኤርትራ ክጽብጸብ ብዙሕ ኣሕዘነንን ኣሕሰበንን። ነዚ ጉዳይ’ዚ ከኣ ምስ’ቶም ዝለዓሉ መራሕቲ መንግስቲ ኤርትራ ክዘራረበሉ ወሰንኩ። ድሕሪ ብዙሕ ጻዕሪ ከኣ ምስ የማነ ቻርሊ ክዘራረብ ዕድል ረኸብኩ። እቲ ሰብኣይ ንዝኾነ ኣነ ዝፈልጦ ቻርሊ ኣይመስልን። እቶም ዝፈልጦም ቻርሊታት ከም ቻርሊ ቻፕሊን፡ ቻርሊ ሺን ኣዝዮም ትኵራትን መስሓቓትን እዮም። ቻርሊ ፑት ፍሉጥ ደራሲ ሙዚቃን ንባዕሉ ከኣ ደራፍን እዩ። ቻርሊ ሁናም ዕቱብ እንግሊዛዊ ተዋናዪ እዩ። እዚ ናትና ቻርሊ’ኸ እንታይ ብቕዓታት ስለ ዝወነነ እዩ ቻርሊ ኴይኑ? ኣነ ትኵርነት ይኹን ኣስሓቕነት ኣይረኣኹሉን። ምናልባት’ዶ ብሕታዊ መስሓቒ ኢሳያስ ኴይኑ? ኣብቲ ፖለቲካዊ ትያትር’ውን ኣደናቒ ተዋናዪ ኣይኮነን። ዝተባህለ ዝደግም ኣሰልቻዊ ደጋሚ ዑፍ ኴይኑ እዬ ረኢበዮ። እንተኾነ ኣብ ምንታዳነይ ክኣቱ ግድን ኣዘራሪበዮ።
“ቻርሊ፡ ሓንቲ ጓል 18 ዓመት ኣባል ሃገራዊ ኣገልግሎት’ሲ ኣብ ገዓት መሪሕነት ቦጦሎኒ ጨው ስለዝመለሰት ተኣሲራ ኣላ እሞ እንታዩ ርእይቶኻ?”
ቻርሊ ንባዕሉ ናብ ዓምዲ ጨው ከም ዝተለወጠ ገጥ ኢሉ ድርቕ በለ። እተን ክህልዋ ዝጠርጠርኩወን ጽንቃቕ ቻርሊነት ከኣ ብንን በላ። ንነዊሕ ድሕሪ ምድራቑ ቍሩብ ልስልስ ኢሉ፡ “ጨው ዲኻ ዝበልካ!? … እዚኣ ግድን ሃሱስ ክትከውን ኣሎዋ። ንመሪሕነት መንግስቲ ኤርትራ ብጨው ክትእልሽ ብሲ.ኣይ. ኤይ፡ ወይ ብወያኔ ዝተላእከት ሃሱስ እያ። እቲ ሓሙሻይ መስርዕ’ኳ ክሳብ ክንድ’ዚ ርቀት የብሉን። ሲ.ኣይ.ኤን ወያኔን ግን ክገብርዎ እቲ ርቀትን ብቕዓትን ኣሎዎም!” በለ ኣዝዩ ትኵር መሲሉ ጅብኡ እንዳኣተዓራረየ። ገለ ዝሓስበሉ ጉዳይን ስራሕን ረኺበ ኢሉ ግዲ ሓሲቡ ኣዕይንቱ በርሃ።
“ኣንታ ቻርሊ … ሰውራ ኤርትራ ንልዕሊ ሰላሳ ዓመታት ጨውን ሰለስተ ዓደስን ኣብ ማይ በጽቢጹ በሊዑ እዩ ዝተዓወተ። እሞ ጨውስ ተጋዳላይ እዩ። ከምቲ ንሽዳ ሓወልቲ ዝተሰርሓሉ ንዕኡ ድማ ሓወልቲ ክስርሓሉ ኣሎዎ በሃሊ’ዬ። ስለ እዚ እንታይ ትብል … ?”
“ጨው፡ ነቲ እከይ ተግባራቱ ከይነቓሕናሉ፡ ኣብ’ቲ ሜዳ’ውን ወዲኡና እዩ። ጸረ-ሰውራውነት ጨው ገና ብጊዜኡ ተፈሊጡ ንሰሎሞን ወልደማርያም ከም ሓላፊ ሓለዋ ሰውራ ተሓቢሩዎ ነቢሩ እዩ። ሰሎሞን ግን ነዚ ሓበሬታ ካብ ኢሳያስ ከዊሉዎ ብዙሓት ተጋደልቲ ጨው ብዝፈጠሮ ጸቕጢ ደም ተሰዊኦሙና። ስለ’ዚ ድማ ሰሎሞን ዝተኣስረን ንመጠረስትኡ ድማ ዝተቐንጸለን። ሓንሳብ ዝሰረተ ልምዲ ንምቕያሩ ብርቱዕ ኴይኑ ድማ ድሕሪ ሰሎሞን’ውን ሓያሎ ተጋደልቲ ብጨው ተሰዊኦም እዮም። ኢብራሂም ኣነ ወዲ ቀይሕ ባሕሪ ወዲ ባሕሪ ጨው እዬ ጨው ሓንቲ ኣይገብረንን ኢሉ ኣሚኑ ብሕፍቲ ጨው ይቑሕም ንቢሩ። ሓንቲ መዓልቲ ከኣ ንሓደ ጎቦ እንዳወጸ ልቡ ብጨው ተነጊሓ ዓረበ። ወልደንኪኤል’ውን ከም ምስጢር ተጋሒዙ እምበር ብጨው ተገጊሑ እዩ ረዊሑ። እዚ ግብረ እከይ ጨው ንብዙሓት ጀነራላትና ብሰላሕታ ቀቲሉ እዩ። ሕጂ’ውን ጸላእቲ ንመራሕቲ ሰውራ ኤርትራ በዚ መርዚ ኣቢልካ ናይ ምቕታሎም ፈተና ገና ኣየቛረጹን። ንሕና ሲ.ኣይ.ኤ ኣይቐትለና፡ ወያነ ኣይትቐትለና፡ ሓሙሻይ መስርዕ ኣይቀትለና እንትርፎ ጨው!” ክብል ድማ 100% ርግጸኛ ኴይኑ ደምደመ።
“እሞ ጨው’ሲ እቲ ቀንዲ ፍርያትን ምንጪ እትዋትን ኤርትራ እዩ። እቲ ዝመቀረ ኣብ ዓለም ከኣ! እታ ሓንቲ ዓዳጊቱ ዝነበረት ኢትዮጵያ ድማ ካብ ኤርትራ ጨው ምዕዳግ ገዲፋቶ እያ። እሞ ንሕና ደቂ ሃገር ዘይተናጋሕናሉ ድኣ ጨውና መን ክንገሓሉ እዩ?”
“ካብ ምኽትል ዲረክቶራት ንላዕሊ ዘሎዉ መራሕቲ ሲቪላዊ መንግስትን፡ ካብ መራሕቲ ቦጦሎኒ ንላዕሊ ዘሎዉ መራሕቲ ሰራዊትን ንሃገራዊ ልዑላውነትን ድሕንነቱን ዋሕስ እዮም። እዚኣቶም ብውሽጣዊ መምርሒ ሓንቲ ንጣር ጨው እኳ ከይቀምሱ ክልኩላት እዮም። እቲ ዝተረፈ ካልእ ሓፋሽ ግን ንጨው ሃገሩ ክንግሓሉ ግዴታኡ እዩ። እቲ ሕጊ ሰውራን ቃልስን ወርትግ ከም’ኡ። ነቲ ገድሊ ዝመርሕ ኣሎ። እቲ ገድሊ ናብ ናይ መጠርስታ ዕላምኡ ከብጽሕ ንሱ ኪነብር ኣሎዎ። ነቲ ገድሊ ዝስከምን ዝቃለሱን ሓፋሽ ድማ ኣሎ ንሱ ድማ እቲ በቲ ገድሊ ዝብላዕ እዩ!” ክብል ተፈላሰፈ ቻርሊ።
“እታ ቈልዓ ደንደን እዩ ስማ። ነቲ ኵሉ ኣብ ሳሕል ዝተገብረ ጅግንነት መታን ከይርስዖ ቢሉ እዩ ኣቦኣ ነዚ ስም’ዚ ሓርዩላ። ንሱ ንባዕሉ ድማ ኣብ ገለ ውግእ ሳሕል ሓንቲ እግሩ ንኤርትራ ዘበርከተ ጅግና ተጋዳላይ እዩ። ክሳብ ሕጂ ድማ ይጋደል እዩ ዘሎ። ናሕሲ ገዝኡ ኣብ ልዕሊ ስድራ ቤቱ ከይወድቕ በታ ሓንቲ እግሩ ቈይሙ ናሕሲ ተሰኪሙ ዝሓድር ውፉይ እዩ። እታ ጓል ድማ ገና ቈልዓ እያ ሓደጋታት ጨው ኣበይ ፈሊጣቶ። እሞ በጃኻ ንስለ ኣበርክቶ ኣቦኣን ንስለ ጽድቕን ቢልካ ካብ ቤት ማእሰርቲ ቦጦሎኒ ንክትወጽእ እንዶ ሓግዛ ” ቢለ ተለማለምኩ።
ሓንሳብ እቅሬታ ግበረለይ ተሌፎን ክገብር ቢሉ ካብ’ቲ ዝነበርናዮ ባር-ቤት መግቢ ንደገ ወጸ። ክሳብ ሽዑ ሓደ ቁልዋን፡ (ብዘይ ጨው) ሰለስተ ድርብ ብርጭቆ ዊስኪን፡ ሓሙሽተ ሽጋራታትን ደሲቑ ነበረ። ድሕሪ ዓሰርተ ደቓይቕ ኣቢሉ ድማ ገጹ ጸዊጉ ተመልሰኒ።
“ካብ’ቲ ዝገመትኩዎ ኣይወጻእኩን። ኣደ’ታ ቈልዓ ኣብ ቈንስል ኣሜሪካ እያ እትሰርሕ። ስለ’ዚ እታ ቈልዓ ግድን ሃሱስ ኣሜሪካ እያ። ነቲ ጉዳይ ብዝቀልጠፈ ንምጽራይ ንመራሕ ቦጥሎኒ ነስመራ ክሰዳ ኣዚዘዮ ኣለኹ። ነቲ ጉዳይ ባዕለይ ክከታተሎ’ዬ … ”
ክሕግዛ ቢለ ጉዳይ ከም ዘኽረርኩላ ኴይኑ ተሰሚዑኒ ድማ “ኣቦኣ … ” ቢለ ጀሚረ ሓንቲ’ኳ ከይበልኩ፡ “እንታይ ክትብል ከምዝደለኻ ፈሊጠ ኣሎኹ። ክልቲኡ ኣእጋሮም ዝተቈርጸ’ውን ኣሎዉ’ኳ እዮም። ዝሞቱ’ውን። ስለ’ዚ ብባሊድነት ኣቦኣ ከተደንግጸኒ ኣይትፈትን። ኣቦኣ ኣብ ገድሊ ሞትን ምስንካልን ከምዘሎ እንዳፈለጠ እዩ ብፍታዉ ተሰሊፉ። ግቡኡ ከኣ’ዩ ፈጺሙ። ዕዳኡ ድማ ተኸፊሉ እዩ። ተጣይሱ። ሕጂ ድማ ሰብ ክልተ እግሪ ጥራሕ እዮም ዘገድሱና። በቃ!” ቢሉ ሕንቲ ሽጋራ ወልዐ። ሓዲስ ድርብ ዊስኪ ድማ ጠለበ። ሓንቲ ካልእ ቃል ከይወስኹ፡ ንሱ’ውን ከይወሰኸ ሽጋርኡ ኣትኪኹ፡ ዊስኪኡ ብሓንቲ ኣፍታ ጨሊጡ፡ ነቲ በዓል ባር ነቲ ሕሳብ ኣነ ከምዝኸፍሎ ብኢዱ ኣመልኪቱ ተዓዝረ። ኣነ ድማ ኣብ’ታ ዝተቐመጥኩዋ ደሪቀ ብዛዕባ ጨው ከም’ቲ ቀድሚ ህጂ ገይረዮ ዘይፍልጥ ክሓስብ ጀመርኩ። ህይወት ኣብ ጨው ባሕሪ እያ ተፈጢራ። ስለ’ዚ’ዩ ድማ ኵሉ ፍጥረት ጨዋምን ጨው ዘድልዮን ዝኾነ። እንተኾነ ብዓቐኑ። ሂፖክራተስ፡ ኣብ ዓለም መርዚ ይኹን መድሓኒት የሎን። ነገራት ጥራሕ እዮም ዘለዉ። ዓቀን ኣወሳስድኦም ጥራሕ እዩ ናብ መርዚ ወይ መድሓኒት ዝገብሮም ቢሉ ከምዝተዛረበ ዘከርኩ። እዚ ድማ ክሳብ ሎሚ ሓቂ እዩ። ገድሊ ንዓመታት ብጨውን ማይን ዝተበጽበጸ ወዲ ዓከር በሊዑ እዩ ነቢሩ። መራሕቲ ድማ ጸብሒ ነቢዪ (ሙላሕ ኣል ነቢዪ) ቢሎም ሰዪሞሞ መታን እቲ በላዒኡ ውፉይን ጻድቕን ኴይኑ ክስምዖ። እቲ ጨው ድማ ኣሰሩ ከይሓደገ ኣይተረፈን። ብፍላይ ኣብ ልዕሊ መራሕቲ። እታ ልበ ሓጺን ንዓመታት ብዘይ ንሕስያ ዝኣሰረን፡ ዝጨፍጨፈን ዝቐተለን መሪሕነት በቲ ኣረሜናዊ ተግባራቱ ከይተጸቕጠት ኣይኮነላን። ጨው ድማ እቲ ዝለዓለ ጸላኢ ሓጺን እዩ። የመርታ። ዝመረተ ድማ ንመጠረስትኡ ይፈራርስ። እሞ እቲ ጨው’ስ ስርሑ እዩ ዝገበረ እንታይ በደለ። ነታ ልቢ ናብ ሓጺን ዝሰርሐ እዩ እቲ በደለኛ።
ደንደን ናበይ ከምዝኣተወት ክፈልጥ ብዙሕ ጽዒረ። ዝተራኸብኩዎም መራሕቲ ድማ፡ “እታ ኣብ ገዓት መሪሕነት ቦጦሎኒ ጨው መሊስኪ ተባሂላ ዝተኣስረት ቈልዓ ኣበይ ኣ …” ቢለ ሕቶይ ከይወዳእኩ መልኣተ ሞት ከምዝረኣዩ ይሃድሙኒ። መንግስቲ ኤርትራ ብሓቂ ጨው ስኢኑ።
ዳንኤል ተስፋይ
ወኪል ጋዚጣ “ንሓቂ ድፈራ” ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቓ
28.04.2018
A Satire from the series „Dare the Truth“
መዘከርታ ንኣንበብቲ
ዝኾነ ጽሑፍ፡ ይጸብቕ ይሕመቕ፡ ገለ ጉልበትን ጥዕናን ጊዜን ናይ ደራሲኡ ዝተመወሎ እዩ። እንተስ ኪጠቕምን ኪንኣድን፣ ወይ ከኣ ኪንጸግን ናብ ብዙሓት ኣንበብቲ እንተበጽሐ ጽቡቕ እመስለኒ። እንተድኣ እዚ ጽሑፍ እዚ ደስ ቢልኩም ናብ ብዙሓት ኣንበብቲ ኪባጻሕ ግበሩ። እቲ ቀንዲ መግቢ ደራሲ እቲ ዝጸሓፎ እንክንበብ እዩ። የቐንየለይ።
Categories: እዋናውያን ጽሑፋት, ዝተፈላለዩ ጽሑፋት


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
- Details
- Hits: 78
ሰራሕተኛታት ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ዞባ ሰሜን ምዕራብ መድረኽ ዘተን ልውውጥ ተሞኩሮን ኣካይዶም፡፡
ሰራሕተኛታት ከተማታትን ወረዳታትን ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ዞባ ሰሜን ምዕራብ ኣብ ኣፈፃፅማ ሪፎርምታት ግብሪ ኣመልኪቶም መድረኽ ዘተን ልውውጥ ተሞክሮን ኣብ ከተማ ሽረ እንዳስላሴ ኣካይዶም።
ኣብቲ መድረኽ ዘተ ልውውጥ ተሞክሮ ዝተረኸባ ምኽትል ከተማ ልምዓት ወ/ሮ ለምለም ገ/መስቀል እቲ ዝተኻየደ መድረኽ ዘተ ኣብ ኩለን ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ዞባ ሰሜን ምዕራብ ኣብ ህንፀት ልምዓታዊ ሰራዊት ግብሪ ተመጣጣኒ ዝኾነ ኣተሓሳስባን ኣፈፃፅማን ንክህሉ ዝዓለመ ኮይኑ ሪፎርምታት ምሕደራ ግብሪ ብምሉእ ቁመነኦም ተግባራዊ ንክኾኑ ምስ ነጋዳይ ብቐረባ ኣብ መድረኻት ብምዝታይን ሰናይ ምምሕዳር ብምንጋስን ቅሬታ ነጋዳይ ንኽፍታሕ ሓጋዚ ከም ዝኾነ ገሊፀን።
ኣብቲ መድረኽ ዘተ ካብ ዝተልዓሉ ሪፎርምታት ግብሪ ፅንዓት ቀዳማይ ዙር 2010 ዓ.ም ብምጥንቕላል ኣብ መድረኻት ምስ ነጋዶ ምይይጥ ብምግባር ፍትሓውን ተመጣጣንን ግብሪ ንምኽፋል ሓጋዚ ከም ዝኾነ ተሓቢሩ እዩ። ከምኡ ድማ ክእከብ ዝግበኦ ግብሪ ንኽእከብ ውዙፍ ግብሪ ብእዋኑ ምኽፋል፣ ቅብሊት ዝህብን ዝሓትትን ሕብረተሰብ ንምፍጣር ግንዛበ ምዕባይ፣ ሰለጤን ዘለዎ ግልጋሎት ንምሃብ ኣጠቓቕማ ቴክኖሎጂ ምስፋሕ፣ ኣፈፃፅማ ምኽፋል ግብሪ መጥቀሚ መሬትን ምስ መሸጣ ገዛ ዝተተሓሓዙ ኣሰራርሓታት ኣተኣኻኽባ እቶትን ክጠናኸሩ ዝግበኦም ተሞኩሮታት ኮይኖም ከም ዞባ ተመሳሳሊ ብዝኾነ ኣፈፃፅማ ክትግበሩ ከም ዘለዎም ኣብቲ መድረኽ ተሓቢሮም።
እቶም ተሳተፍቲ ካብቲ መድረኽ ዘተ ምስ ጥሕሰት ሕጊ ግብሪ ዝተተሓሓዙ ስራሕቲ፣ ኣፈፃፅማ ኣተኣኻኽባ እቶት፣ ኣፈፃፅማ ኦዲት፣ ስርዓት መረዳእታን መዓልታዊ ፅንዓትን ማእኸል ብምግባር ከም ዞባ ዘለው ጥንካረታት ከም ዘሎ ተወሲዱ ነቶም ዝቐረቡ ድኽመታትን ሓባራዊ መፍትሕታቶምን ብዝምልከት ተሞክሮ ከም ዝተመሓላለፈ ዓቃቢ ሕጊ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ከተማ ሽረ ኣይተ ገብረ ደሳለይን ሓላፊት ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ታሕታይ ኣድያቦ ወ/ሮ ምዕራፍ ተክለሃይማኖትን ሓሳቦም ገሊፆም።
ሃይላይ ገ/ገርግስ
ክኢላ ር/ህዝቢ በዓል መዚ ልምዓት እቶት
- Details
- Hits: 115
መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ልምዓታውያን ብርኪ ሀንለን ደቂ ኣነስትዮ ነጋዶ ሰልጠና ሂቡ!
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣብ ሪፎርምታት ግብሪ፣ ኣዋጅ ኣታዊ ግብርን ምምሕዳርን ቅብሊት ምቑራፅን ኣመልኪቱ ንልምዓታውያን ብርኪ ሀንለን ነጋዶን ጥምረትን ደቂ ኣነስትዮ ከተማ መቐለ ስልጠና ሂቡ።
ኣብቲ ስልጠና ዝተረኸባ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ዕላማ እቲ ስልጠና ደቂ ኣነስትዮ ሪፎርምታት ግብሪ ብምትግባር ኣብ ስራሕቲ ንግዲ ተሳቲፈን ሃፍቲ ብምፍራይ ካብ ዝረኸቦኦ ኣታዊ ግብሪ ብምኽፋል ኣብ ልምዓት፣ ህንፀት ዲሞክራስን ሰላምን ንምስታፍ ግንዛበ ምዕባይ ́ እዩ። ብተወሳኺ እውን ካብ ቀንጠብጠብን ዘይሕጋዊ ስራሕቲ ንግድን ኣብ ምቅላስ ዝለዓለ ግደ ንክፃወታ ሓጋዚ ከም ዝኾነ ሓቢረን።
እቲ ስልጠና በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ልምዓታውያን ከፈልቲ ግብርን ጥምረትን ደቂ ኣነስትዮን ከተማ መቐለ ዝተወሃበ ስልጠና ኮይኑ ኣብ ህንፀት ሓይሊ ሰብ፣ ስርዓት መረዳእታ፣ ግንዛበ ምዕበይ ፣ ምርግጋፅ ልዕልነት ሕግን ምዕባይ እቶትን ዝኣመሰሉ ሪፎርምታት ግብሪ ቀሪቡ እዩ። ከምኡ እውን ኣብ ሓዱሽ መምርሒ ተወሳኺ እሴት ታክስን ቲኦትን ዝምልከት ኣብቲ ስልጠና ዝቐረበ ኮይኑ ልዕሊ 1,000,000 ምንቅስቓስ ንግዲ ዘለዎም ከፈልቲ ግብሪ ተወሳኺ እሴት ታክስ ክምዝገቡን ካብ 500,000 -1,000,000 ብር ምንቅስቃስ ንግዲ ዘለዎም ድማ ቲኦቲ ክሕዙ ኣለዎም። ብተወሳኺ ኣብ ቅብሊት ዘይምቑራፅ ዘሎ ዘይሕጋዊ ተግባር ዝተዋፈሩ ነጋዶ ዘቕረብዎ ሒሳብ መዝገብ ብዝግባእ ኦዲት ብምግባር ሕጋዊ ስጉምቲ ክውሰድ ከም ዘለዎ ኣብቲ ስልጠና ተሓቢሩ።
ኣብቲ ስልጠና ተሳተፍቲ ኣብ ተቐናሲ እርጋን ዘሎ ኣሰራርሓ ከመይ ́ከም ዝኾነ? ኣብ ሒሳብ መዝገብ ዘሎ ፀገም ክንፀር ከም ዘሎ፣ እቶም ብናይ ቀረፅ ዕዳጋ ዘዘርጉ ዘለው ነጋዶ ብሚድያ ክቃልዑ ኣለዎም፣ ተኸታታሊ ስልጠና ክወሃበና ኣለዎ ዝብሉን ካልኦትን ሕቶታትን ርኢቶታትን ካብ ተሳተፍቲ ቀሪቦም ካብ መሰልጠንቲ መልሲ ምስ ተወሃበ እቲ ስልጠና ተዛዚሙ።
ከ/ ስራሕ ር/ህዝቢ
- Details
- Hits: 151
ሰራሕተኛታት በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ዓሚቕ ገምጋም ዳግማይ ተሃድሶ ኣካይዶም
በቢደረጅኡ ዘሎ ላዕለዋይ፣ ማእኸላይን ታሕተዋይን ኣመራርሓ እቲ ቤት ዕዮ ነቲ ብማእኸላይ ኮሚቴ ህወሓት ዝተዳለወ ዳግማይ ብዕምቆት ምህዳስ ዝብል ሰነድ መበገሲ ብምግባር ሕድሕድ ሰራሕተኛ ዓርሰ ነቐፌታን ገምጋምን ዝገበረሉ ናይ ሓደ ሰሙን መድረኽ ተሃድሶ ኣካይዱ፡፡
እዚ መድረኽ ተሃድሶ ነቲ ናይ ህዝቢ ትግራይን ውድብን መግለፂ ዝኾነ ሃናፃይ ቃልሲ ኣብ ምቕፃል ሓጋዚ ዝኾነ ሰነድ ላዕለዋይ ኣመራርሓ ብመንፅር ፀረ-ዲሞክራሲ፣ ሓሰት ፀብፃብን ኣወሃህባ ግልጋሎትን ከም ቤት ዕዮ ንሕድሕድ ኣካል ከመይ ይገልፀና ብዝብል መትከል ዓርሰ ነቐፌታ ቀሪቡ እዩ፡፡ ብተወሳኺ እቲ ገምጋም ናብ ነጋዳይ ማሕበረ-ሰብ ወሪዱ መድረኻት ብምክያድ ብዝበለፀ ብምዕማቕ ዝነበሩና ድኽመታት ኣብ ምእራም ወሳኒ ግደ ከም ዘለዎ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ ሓቢረን፡፡
ገምጋም ዳግማይ ተሃድሶ ኩሉ ሰራሕተኛ ኣብ ፀረ-ዲሞክራሲ፣ ናይ ስልጣን ኣረኣእያ፣ ጉድለት ሰናይ ምምሕዳር ምስ ኣወሃህባ ግልጋሎት ዝነበሩ ፀገማት፣ ኣብ ህዝባውነት ኣረኣእያ ምሽርሻር ከም ዝነበረ፣ ግዕዝይናን ብልሹው ኣሰራርሓን ምስ መምርሕታት ኣብ ምትግባርባር ክፍተታት ከም ዝንበሩ፣ ሓሰት ፀብፃብ ኣብ ምፍላይ ሞዴል ከፈልቲ ግብርን ዕግበት ተገልጋላይን ካልኦት ዛዕባታትን መሰረት ብምግባር ንዓርሱ ብምርኣይ ዓርሰ ነቐፌታ ዘቐረበ ኮይኑ ሕድሕድ ሰራሕተኛ ብዝቐረበሉ ገምጋም መሰረት ናይ መስተኻኸሊ ርኢቶን እርማትን ተዋሂቦም እዮም፡፡
ኣብቲ ገምጋም ካብ ዝተሳተፉ መንኣሰይ መብራህቱ ልጁን መሉጌታ ተካን እዚ ዳግማይ ብዕምቆት ምህዳስ ዝብል መድረኽ ዝነበሩና ፀገማት ብምሉእነት ብዝበሃል መልክዑ ብምግምጋም ዝተነፀሩ ኮይኖም ካብዚ ብተግባር ናብ ሕብረተ-ሰብ ወሪዱ ናይ ሓፂር፣ ማእኸላይን ነዊሕን መፍትሕታት ዘነፀረ ክኸውን ከም ዘለዎ ብምሕባር ንተግባራውነቱ ከም ዝሰርሑ ሓሳቦም ገሊፆም፡፡
ሃይለይ ገ/ገርግስ
ክኢላ ርክብ ህዝቢ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት
- Details
- Hits: 119
ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ዞባ መቐለ ምስ ብርኪ ሀን ለን ነጋዶ መድረኽ ዘተ ኣካይዱ
ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ከተማ መቐለ ኣብ ምቁራፅ ቅብሊት ንሕጋዊ ምኽፋል ግብርን ኣመልኪቱ ምስ ብርኪ ሀንለን ነጋዶ መድረኽ ዘተ ኣካይዱ።
ኣብቲ መድረኽ ዘተ ዝተረኸባ ሓላፊት ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ዞባ መቐለ ወ/ሮ ብርኽቲ ዘሪሁን እዚ መድረኽ ዘተ ብርኪ ሀንለን ነጋዶ ዕላምኡ ጥዕና ዘለዎ ስርዓት ንግዲ ብምፍጣር ሪፎርምታት ግብሪ ብምትግባር ኣታዊ ከተማና ንምዕባይን እዩ። ብተወሳኪ እውን ከም ከተማ ፅንዓት መሰረት ዝገበረ ከፈልቲ ግብሪ ዝሓሹ፣ መጠንቐቅታ ዝተወሃቦምን ሕጋዊ ቅፅዓት ዝተወሰደሎምን ብርኪ ሀንለን ነጋዶ ክፍለዩ ተገይሩ እዩ።
እዚ መድረኽ ዘተ ምስ ብርኪ ሀንለን ነጋዶ ከተማ መቐለ ኣብ ምቑራፅ ቅብሊትን ሕጋዊ ምኽፋል ግብርን ማእኸል ገይሩ ዝተኻየደ ኮይኑ ፅንዓት ማእኸል ብምግባር ኣብ ቅብሊት ዘይምቑራፅን ዘይሕጋዊ ተግባራትን እናተፈፀሙ እዮም። እቶም ቀንዲ ዘይሕጋዊ ተግባራት ካብ ዝኾኑ ቅብሊት ዘይምቑራፅን ወፃእተት ብምቁላል ዘይተኸፋሊ ሒሳብ መዛግብቲ ምቕራብን እዮም። መፍትሒ እዞም ዘይሕጋዊ ተግባራት ተኸታታሊ ግንዛበ ምፍጣርን ካብዚ ብዝሓለፈ ድማ ልዕልነት ሕጊ ንምኽባር ንሓንቲ ቅብሊት 50 ሽሕ ብር ሕጋዊ ቅፅዓት ከም ከተማ 27 ነጋዶ ተቐፃዖም እዮም። ከምኡ’ውን ዘይተኸፋሊ ሒሳብ መዝገብ ንዘቕርቡ እውን ምሉእ ኦዲት ብምግባር ክኽፈል ዝግበኦ ግብሪ ክእከብ ፃዕሪ እናተገበረ እዩ።
ተሳተፍቲ ኣብቲ መድረኽ ካብ ዘልዐልዎም ከምዚ ዓይነት ተኸታተልቲ መድረኻት ክግበሩ? ኣብ ትካላት ንግዲ ሰራሕተኛ ከጥፍእ ከሎ በዓል ዋና ንምንታይ ይሕተት? መንግስቲ ዝተበላሸው መመዝገቢ መሳርሒ ብእዋኑ ንምንታይ ብእዋኑ ዘይፅግኖም? ቅብሊት ዝሓትት ሕብርተሰብ ኣብ ምፍጣር እንታይ ትመስሉ? ዝብሉ ሕቶታት ተላዒሎም ካብ መድረኽ ብክኢላታትን መራሕትን መብርህን ርኢቶን ምስ ተወሃበ እቲ መድረኽ ተዛዚሙ።
- Details
- Hits: 185
ኣብ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ብደጋፊ ከይዲ
ስራሕ ርክብ ህዝቢ እናተሳናደአት ኣብ ወርሒ ሓደ ግዜ
እትዳለው ብሮሸር ሕታም ቁፅሪ 24, ታሕሳስ 2010 ዓ/ም
ክሰፍሑ ዝግበኦም ተሞክሮታት በዓል መዚ
ከም በዓል መዚ ዝበለፀ ኣፈፃፅማ ነይርዎን ተባሂሉ ኣብ ዝተኣመነለን ወረዳታትን ከተማታትን ሓይልታት ልምዓት መደባት እቶትን ንግድን ንምፍፃም ዘገበርዎ ዝርዝር ምንቅስቓስ ብተግባር ተዳህሲሱ እዩ። ስለዚ ካብዞም ምንቅስቓሳት ብዋናነት ክሰፍሑ ዝግበኦም ተሞክሮታትን ምስጢር ናይዘን ፅቡቕ ምንቅስቓስ ዝነበረን ወረዳታትን ከተማታትን ብሓፂሩ ከምዝስዕብ ቐሪቡ ኣሎ።
ናይ ኣመራርሓ ድልውነትን ቁርፀኝነትን
ክሳብ ሐዚ ዝበለፀ ኣፈፃፅማ ዝነበረን ወረዳታትን ከተማታትን ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ ብዘሎ ኣመራርሓ ዝተፈጠረ ድልውነትን ቁርፀኝነትን ንዓወተን ናይ ኣምበሳ ብፅሒት ዝወስድ እዩ። ብፍላይ ድማ ናይ ቀበሌን ቀጠናን ኣመራርሓ ካብዚ ሓሊፉ ድማ ናይ ልምዓት ጉጅለ ኣመራርሓ ኣብቲ ዋኒን ግልፂ ዝኾነ ኣረዳድኣ ሒዞም ሰብ ዋናታትን መሪሕ ናይቲ ምንቅስቓስ ኮይኖም ምስቲ ናይ ወረዳ ኣመራርሓ ሓደ ዓይነት ቋንቋ ክዛረቡ ብምግባሮም እዩ። እዚ ብፍላይ ኣብ ራያ ዓዘቦን ቆላ ተምቤንን ገዚፉ ዝርአ ተሞክሮ እዩ። ካሊእ ብወገን ኣመራርሓ ዝተፈፀመ ፅቡቕ ስራሕን ነቲ ዝበለፀ ኣፈፃፅማ መበገሲ ምኽንያት ክኸውን ዝኸኣለን ኣብ ዙርያ ግብሪ ምኽፋልን ንግዲ ፍቓድ ምሕዳስን ዝተፈጠሩ ናይ ውሽጥን ደገን ብሉፃት ተሞክሮታት ናብ ከምዚ ዝበለ ተሞክሮ ዘይብሎም ከባቢታት ወሲድካ ተግባራዊ ምግባር እቲ ኣመራርሓ ዝፈፀሞ ካልኣይ ተወሳኺ ብሉፅ ዓወት እዩ። ኣብነት ኣብ ቆላ ተምቤን ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ሓደ መዓልቲ ዝወደአት ጣብያ ስለ ዝነበረቶም ናይዛ ጣብያ ተሞክሮ ወሲዶም ሎሚ ዓመት ከም ወረዳ ኣብ ሓደ ፀሓይ ከም መረፃ ወዲኦም እዮም። ከተማ ኣላማጣ እውን ካብ ራያ ዓዘቦ ተሞክሮ ወሲዶም ናይ ቐበሌ ወይ ጣብያ ቀጠናን ኣመራርሓ መሪሕ ኮይኑ ከመይ ይነጥፍ ዝብል ተሞክሮ ወሲዶም ተግባራዊ ገይሮም ናብ ዓወት ኣብፂሑዎም እዩ። ኣብ ከተማ ዓዲግራት እውን ነቲ ሓዱሽ ቴክኖሎጂ ክቕበል ዝኽእል ኣወዳድባ፣ ንዋታውን ቁሳውን ሓይሊ ቅድመ ምድላው ገይርካ ምፅናሕ ንኩነታት መሰረት ዝገበረ ናይ ኣመራርሓ ጥበብ እዩ።
„… ግብሪ ምኽፋል ከም መረፃ ኣብ ሓደ መዓልቲ ወዲእና ″ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ቆላ ተምቤን
ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ ዘሎ ኣመራርሓ ዝተፋላለዩ ናይ ኣመራርሓ ጥበባት ተጠቒሙ ኣብቲ ዝፍፀም ልኡኽ ሙሉእ ድልውነት ገይሩ፣ ግልፂ ኣረዳድኣን ግንዛበን ዓጢቑ፣ ልእኹ ንምፍፃም ቁርፀኝነት ሰኒቑ ልኡኹ ካብ ምዕዋት ንደሓር ከምዘይብል ካብዚ ምርዳእ ይከኣል እዩ። ስለ ዝኾነ ካልኦት ከምዚ ዝበለ ኣፈፃፅማ ዘይብለን ወረዳታትት ከተማታትን እዚ ተሞክሮ ምጥቃም ኣገዳሲ እዩ።
ኣብ ሰብ ሞያታት ዝተርኣየ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ
ኣብ ዓውድታት ማኒፋክቸሪንግን ካልኦትን ዘርፍታት ኢንዳስትሪ ዝተዋፈሩ ነጋዶ ኣብ ዝተዋፈርሉ ዓውደ ስራሕ ዘጋጥሞም ዝነበረ ናይ ክእለት፣ ፍልጠት፣ ኣተሓሳስባ ጉድለት ክምልኡ ተባሂሎም መንግስቲ ዘቐመጦም ክኢላታት ኢንዳስትርያል ኤክስተንሽን ሰራሕተኛታት ልምዓት እቶት ብእዋኑን ብኣግባቡን ምኽፋል ግብሪ ሓደ ናይ ኣተሓሳስባ ሰራሕ ወይ ሓደ ነጋዳይ ልምዓታዊ ኢንዳስትርያሊስት ንምዃንን ዘይምዃንን ካብ ዘድልዩ ነገራት ሓደ ምዃኑ ዘንጊዖም ብዛዕባ ግብሪ ምኽፋልን ንግዲ ፍቓድ ምሕዳስን ዋኒን ናህና ዋኒን ኣይኮነን ዝብሉ ኣተሓሳስባታት ኣብ ዝተፋላለዩ ከተማታትን ወረዳታትን ከምዘሎ ካብ ራያ ዓዞቦን ከተማ ኣላማጣን ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብዞም ሰብ ሞያታት እዚኦም ዝነበረ ናይ ኣተሓሳስባ ፀገም ምርዳእ ይከኣል እዩ።
እዞም ሰብ ሞያታት ዝነበሮም ናይ ኣተሓሳስባ ፀገም ኣብ ዝተፋላለየ ቅድመ ምድላው መድረኽ ኣራጊፎም ከምቲ ካሊእ ንግድን እቶትን በዓል ሞያ ከምኡ እውን ከምቲ ኣመራርሓ ሓደ ዓይነት ቋንቋ ምዝራብ ጀሚሮም እዮም። ስለዚ ምድላው ምዕራፍ መራገፊ ፀገምን መፅረጊ መሐንከሊ ባእታታት ተግባራዊ ምንቅስቓስ እዩ ዝበሃል ኣበሃህላ ትኽክል ምዃኑ ካብዚ ተግባር እዚ ወሲድና ከምዚ ዝበለ ፀገም ዘለና በዚ መንገዲ እዚ ምስጓም ከድሊ እዩ።
ኣብ ሕ/ሰብ ዝተፈጠረ ምንቕናቕ
ንሓደ ዋኒን ወይ ልኡኽ ኣመራርሓ ዘድሊ ህዝቢ ክሳብ ዝውንኖ እዩ። ህዝቢ እንተወኒንዎ ኣመራርሓ እውን ብዙሕ ዘድሊ ኢልካ ዝውሰድ ኣይኮነን። ምኽንያቱ ባዕሉ እቲ ህዝቢ ከቕፅሎ ስለ ዝኽእል እዩ። ስለዚ እዚ ናይ ግብሪ ምኽፋልን ንግዲ ፍቓድ ምሕዳስን ናይ ህዝቢ ንምግባር ኣብተን ዝረኣናየን ወረዳታትን ከተማታትን ጥራሕ ዘይኮነስ ዳርጋ ኣብ ኩለን ወረዳታት ፅቡቕ ምንቅስቓስ እናተተግበረ ከምዝፀነሐ ካብ በቢግዘኡ ዝግበር ዝነበረ ገምጋምን ሱፐርቪዥንን ምግንዛብ ይከኣል እዩ።
ኣብዘን ዳህሳስ ዘካየድናለን ወረዳታትን ከተማታትን ዝተፋላለዩ ናይ ሕ/ሰብ ክፋላት ማለት ነጋዳይ ማሕበረሰብ፣ መራሕቲ ሃይማኖት፣ ሓፋሽ ማሕበራት፣ ናይ ከባቢ ነበርቲ ወዘተ ካብ ግምት መዓልታዊ መፅናዕቲ ኣታዊ ሪኢቶ ካብ ምሃብ ሓሊፎም ምጅማር ምኽፋል ግብሪ እውን ከም ዓብይ ህዝባውን ሃይማኖታውን በዓል ክደምቕን ተሳትፎ ኣዕሪፎም እዮም። ብፍላይ ኣብ ቆላ ተምቤን፣ ራያ ዓዘቦ፣ ከተማ አላማጣ ኣመራርሓ ቤት ምኽሪ ንግድን ዘፈር ማሕበራትን ናይ ንግዲ ዘርፍ መራሕትን ነጋዳይ ክዓቁርን በዚ ኣቢሉ ድማ ኣብ ተግባር ምንቅስቓስ ብጊዜኡ ክከፍል ኣብ ምግባር ዝነበሮም ምንቅስቓስ ዝዓዘዘ እዩ ነይሩ።
ኣብ ከተማ ኣላማጣ እውን ናይ መካረይቲ ብደቂ ኣንስትዮ ልምዓት ጉጅለ ንምፅናዕ ሕ/ሰብ ጭቡጥ ሓበሬታታት ኣብ ምሃብ ዝገበሮ ምንቅስቓስ ኣብ ክራይ ኣታዊ ምሕባእ ዝፍጠር ዘሎ ፀገም ንምፍታሕ ዓብይ ተሞክሮ ክኸውን ዝኽእል እዩ። ኣብ ቆላ ተምቤን መራሕቲ ሃይማኖት ግብሪ ምኽፋልን ንግዲ ፍቓድ ምሕዳስን ኣብ ሓደ ፀሓይ ንምውዳእ ዝገበርዎ እወንታዊ ፅልዋ እውን ክውስድ ዝግበኦ ብሉፅ ናይ ህዝቢ ምንቅስቓስ እዩ። ኣብ ዙርያ ግብሪ ምኽፋልን ንግዲ ፍቓድ ምሕዳስን ውዑይ ናይ ህዝቢ ምንቅስቓስ ዝፈጠራ ወረዳታትን ከተማታትን ካብ ሓደ ሰሙን ወይ ክልተ ሰሙን ምውዳእ ሓሊፈን ኣብ ሓደ መዓልቲ እውን ምውዳእ ከም ዝከኣል ብተግባር ኣርእየናና እየን። ስለዝኾነ ልዕሊ ኩሉ እዚ ተሞክሮ ወሲድካ ምስፋሕ ኣገዳሲ እዩ።
ብድምሩ ናይተን ዝበለፀ ኣፈፃፅማ ኣለወን ተባሂለን ዳህሳስ ዘካየድናለን ወረዳታትን ከተማታትን ዋና ሚስጢሩ ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ ማለት ካብ ዞባ/ወረዳ ክሳብ ቐበሌ/ጣብያን ቐጠናን ብዋናነት ድማ ኣብቲ ቐበሌን/ጣብያ ቐጠናን ዝተፈጠረ ናይ ኣመራርሓ ድልውነት፣ ሓበራዊ ኣረዳድኣን ቁርፀኝነትን ምዃኑን በዚ ኣቢሉ ድማ ብናይ ኣመራርሓ መሪሕነት ዝሐሸ ናይ ህዝቢ ምንቅስቓስ ክውልዑ ብምኽኣሎምን ኢልካ ዝውሰድ እዩ። ኣብ ቆላ ተምቤን ሓደ ግምባር ቐደም ሓይሊ ናይዚ ዋና ሚስጢር ዓወት እንታይ እዩ ኢልና ኣብ ዝሓተትናዮም እዋን ዝሃብዎ ምላሽ “ዝነበረን ግን ድማ እናተረሰዐ ዝመፅእ ዘሎን ሜላ ውድብና ስለ ዝተጠቀምና ኢና” ዝብል ምላሽ ስለ ዝሃቡና ንሕና እውን ብርግፅ እቲ ሚስጠር ዓወት ንሱ እዩ ዝብል ከም መደምደምታ ወሲድናዮ ኣለና።
More Articles...
- ሓደሽቲ ኣዋጃት ኣታዊ ግብርን ምምሕዳርን ግብርን መሰረት ብምግባር ንከፈልቲ ግብሪ ደረጃ ሀን ለን ዓቕሚ መዕበዪ ስልጠና ከም ዝሃበ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ክፍለ ከተማ ቀደማይ ወያነ ኣፍሊጡ።
- ክለባት ግብሪ ንልምዓት ኣብያተ ትምህርቲ ተጠናኪረን ክከዳ ከም ዘለወን ቢሮ ትምህርቲ ኣፍሊጡ፡፡
- በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣብ ቅድመ ክፍሊት ግብርን ተወሳኺ እሴት ታክስን ኣመልኪቱ ንሓለፍትን ክኢላታት ፋይናንስን ኣብያተ ዕዮ ክልል ስልጠና ሂቡ።
- በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ኣብ ስርዓት ፊደራሊዝም ኣመልኪቱ ንደቂ ኣነስትዮ ስልጠና ሂቡ፡፡
Subcategories
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡


text:
ነቲ ዝቕፅል ሓምለ ዝእወጅ ነፃነት ደቡብ ሱዳን ኣብ ሓደጋ ዘወድቕ ዶባዊ ምስሕሓብ ንኽፈትሑ ክልቲኦም ወገናይት ህፁፅ ዝርርብ ንኽካየዱ ዩ-ስ ፀዊዓ።ክልተ ላዕለዎት ልዑኽ ዩናይትድ ስቴትስ ስግኣት ኣሜሪካ ንምግላፅ ትማሊ ረቡዕ ካርቱም ኣትዮም ኣለው።
ኣብ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ሓላፊ ጉዳያት ኣፍሪካ ጆኒ ካርሰን፣እቲ ንሽዱሽተ ዓመታት ዝፀንሐ ከይዲ ውዕል ሰላም ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ ኣብ ኣብየ ዝተፈጠረ ቅልውላው ንምፍታሕ ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ህፁፅ ዝርርብ ከካይዱ ይፅውዑ።
ደቡብ ሱዳን ብመሰረት ናይ 2005 ኣ/ፈ ሓፈሻዊ ውዕል ሰላም ዝመፅእ ሓምለ ናፃ ሃገር ክትከውን እያ።
እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ ወታደራት ሱዳን ነቲ ብነዳዲ ሃብታም ዝኾነ ከባቢ ኣብየ ኣብዝሓለፈ ወርሒ ድሕሪ ምቁፅፃሮም ሓደጋ ኣንፀላሊዩዎ ይርከብ።
ኣብ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩ-ስ ሓላፊ ጉዳይ ኣፍሪካ ጆኒ ካርሰን ኣብ ቤት ፅሕፈት ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣብዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ንስጉምቲ ወታደራት ሱዳን ኣሜሪካ ከምእትኹንኖ ኣረጋጊፆም ኣለው።
ጆኒ ካርሰን ብምቕፃል ‘’ኣብ ኣብየ ከምኡ’ውን ኣብ ደቡብ ሱዳን ዘሎ ኩነታት ኣዝዩ ኣተሓሳሲቡና’ሎ።ንትግባረ ሓፈሻዊ ውዕል ንምርግጋፅ ክሳብ 9 ሓምለ ኣብዘሎ ግዜ ክንዲ ዝካኣለና ክንሰርሕ ንደሊ’’ይብሉ።ኣብ መንጎ ክልቲኦም ወገናት ዝተፈጠረ ውጥረት ንምህዳእ ክልቲኦም መራሕቲ ተራኺቦም ክዘራረቡን ኣብቲ ሓፈሻዊ ስምምዕ ሰላም ዝተረፉ ዛዕባታት ክፍፀሙን እውን ካርሰን ፀዊዖም።
ምምሕዳር ኦባማ ደቡብ ሱዳን ብሰላም ነፃነታ እንተኣዊጃ ከም መተባብዒ ምስ ሱዳን ዘሎ ርክብ ንምምሕያሽ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩ-ስ፣ንሱዳን ካብ ዝርዝር ንኣሸበርቲ ዝድግፉ መንግስታት ንምውፃእ ቃል ኣትዩ እዩ።እንተኾነ ሱዳን ንኣብየ ምቑፅፃራ እቲ ዝተኣተወ ቃል ንምትግባር ኣብ ሓደጋ ከምዘእተዎ ካርሰን ሓቢሮም ኣለው።


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
መንግስቲ ኤርትራ ምስ ሓለፈቲ ተቓወምቲ ዳርፉር ይዘራረብ ኣሎ ተባሂሉ
Radio Erena: December 13, 2013
መንግስቲ ኤርትራ ምስ ሓለፍቲ ተቓወምቲ ዳርፉር ይዘራረቡ ከምዘሎ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ገሊጾም።
እቲ ዝካየድ ዘሎ ዝርርብ ዕላምኡ፣ ነቶም ተቓወምቲ ዳርፉርን መንግስቲ ሱዳንን ናብ ናይ መወዳእታ ስምምዕ ሰላም ንምቕርራቦም ምዃኑ እቶም ምንጭታት ኣረዲኦም።
መንግስቲ ሱዳን ኣብ 2006 ብመንጎኝነት መንገስቲ ኤርትራ ምስ ተቓወምቲ ምብራቕ ሱዳን ኣብ ኣስመራ ስምምዕ ሰላም ከምዝኸተመ ዘዘኻኸሩ እቶም ምንጭታት፣ እዚ ናይ ዳርፉር’ውን ተመሳሳሊ ዕላማ ዘለዎ’ዩ ክብሉ ጠቒሶም።
KENYA: 20 heads of state to attend celebrations
Radio Erena: December 12, 2013
About 20 heads of state are expected to attend the Kenya jubilee celebrations.
The Ministry of Foreign Affairs has hired 50 limousines to ferry the foreign dignitaries.
More than 200 other top-of-the-range cars have been reassigned from government ministries and state corporations to ferry the guests.
ዝቕባበ ባጤራ ናቕፋ ካብ ዝነበሮ መመሊሱ ይንህር ኣሎ
Radio Erena: December 11, 2013
ባጤራ ናቕፋ፣ ኣብ 1997 ካብ ዝተሓትመሉ፣ ኣብዚ እዋን እዚ ዝበኣሰ ዝቕባበ ኣጋጢምዎ ከምዘሎ ዝሓበሩ ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ኤርትራውያን ክኢላታት ቁጠባ፣ እዚ ድማ ብሰንኪ ዋሕዲ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ምዃኑ ኣረዲኦም።
መንግስቲ ኤርትራ ናይ ወጻኢ ባጤራ ንምእካብ ዝገብሮ ዘሎ ጻዕርታት፣ ከምቲ ዝድለ ከዕውቶ ስለዘይክኣለ፣ ኣብ ወጻኢ ኣባላቱ ብምውፋር ኣብ ዘይሕጋዊ ሓዋላን ሸርፍን’ውን ተዋፊሩ ከምዘሎ ኣፍሊጦም።
መጠን ሸርፊ ባጤራ ናቕፋ ብመንጽር ዶላርን ኤውሮን ክርአ እንከሎ፣ ኣብ ባንክ ኤርትራ ንሓደ ዶላር ብ 15 ናቕፋ ንሓደ ኤውሮ ድማ 18 ናቕፋ ክሽረፍ እንከሎ ኣብ ጸሊም ዕዳጋ ድማ ንሓደ ዶላር 53 ን ሓደ ኤውሮ ድማ 63 ናቕፋ’ዩ ዝሸረፍ ዘሎ።
260 ኤርትራውያን ዝጸዓነት ጃልባ፣ ብሓገዝ ሓይሊ ባሕሪ ኢጣልያ ናብ ላምፔዱሳ በጺሓ
Radio Erena: December 11, 2013
260 ኤርትራውያን ዝጸዓነት ጃልባ፣ ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ድሕሪ ምብጋሳ፣ ብሓገዝ ሓይሊ ባሕሪ ኢጣልያ ናብ ገማግም ባሕሪ ላምፔዱሳ ክትበጽሕ ከምዝኸኣለት ተሓቢሩ።
እታ ጃልባ፣ ቆልቁን ደቂንስትዮን ዝርከብዎም 260 ኤርትራውያን ጽዒና ምንባራ’ዩ ተገሊጹ።
ካብ ሊብያን ቱኒዝያን ዝተበገሱ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ኣሽሓት ስደተኛታት ማእከላይ ባሕሪ ብምስንጣቕ ናብ ኢጣልያን ንማልታን ይውሕዙ ብምህላዎም፣ ንመንግስታት እዘን ሃገራት ብፍላይ ንሕብረት ኤውሮጳ ድማ ብሓፈሻ ኣሻቓሊ ጉዳይ ኮይኑ ይርከብ።
መንግስቲ ኤርትራ ሕጂ’ውን ኣብ ሶማል ንዝርከቡ ዕጡቓት ይድግፍ ኣሎ ክብል ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ወቒሱ
Radio Erena: December 11, 2013
መንግስቲ ኤርትራ ሕጂ’ውን ንዕጡቓት ሶማል ምሕጋዝ ይቕጽሎ ኣሎ ዝብል እምነት ከምዘለዎ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ገሊጹ።
ማዕከን ዜና ሸበለ ብዝዘርግሖ ሓበሬታ፣ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሶማልያ ታሕታይ ሸበለ ንዝርከቡ ዕጡቓት ስልጠናን ሓገዝን ይህብ ኣሎ ክብል ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣብ ዘቕረቦ ሓድሽ ጸብጻብ ወቒሱ።
እንተኾነ እቲ ብክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ቀሪቡ ዘሎ ጸብጻብ፣ ብፈደራላዊ መንግስቲ ሶማል ክረጋገጽ ኣይከኣለን።


text:
ካብቶም ተሓገዝቲ መብዛሕትኦም አርባሕቲ ከብቲ ምዃኖም ዝገለጹ ኮሚሽነር ሃገራዊ ስራሕ ስግኣት ኣቶ ምትኩ ካሳ 948 ሚሊዮን ዶላር ከምዘድልይ ሓቢሮም'ለው።
መንግስቲ ኢትዮጵያን መሻርኽቱን ሎሚ ኣብ ዘውጽእዎ መግለጺ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳርን ታሕሳስን ንሰለስተ ሰሙናት ዝተኻየደ ግምገማ እቶት ቀውዒ መበገሲ ዝገበረ ሰነድ፡ ኣብዚ ግምገማ ናይ ፈደራል ሚኒስተር ኣብያተ ዕዮ ናይ ክልል ጨንፈራት ኣብያተ ዕዮ ሕቡራት ሃገራት ለገስቲ ሃገራትን ዘይመንግስታዊ ትካላት ከምዝተኻፈለ ኣብቲ ሰነድ ተገሊጹ’ሎ።
እቲ መግለጺ ካብዞም ዝተጠቅሱ አካላት ዝተዋጽኡ 230 ዝኾኑ ወከልቲ ኣብ ትሸዓተ ክልላት ዝርኸቡ ዝተሃስዩ ከባቢታት በጺሖም ይብል።
ውጽኢት ግምገማ ዝገለጹ ኣቶ ምትኩ ካሳ ኮሚሽነር ሃገራዊ ስራሕ ስግኣት ቁጽሪ ተሓገዝቲ ካብ ናይ ዝሓለፈ ዓመት እንተነከየ’ዃ ፈጺሙ ኣይተወገደን ኢሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ቈልዓ ምዕባይ እቲ ዝሓየለ ማሕበራዊ ግዴታ ምዃኑ ዘይስሓት’ዩ። ምኽንያቱ፡ ሓደ ቈልዓ ብግቡእ ዓብዩ ኣብቲ ዝብጻሕ ክበጽሕ እንተድኣ ኮይኑ፡ ንመንፈሱ፡ ኣእምሮኡን ንኣካሉን ዘድልዮ ነገር ረኺቡ ክዓቢ ስለዘለዎ። ሓንቲ ካብዚአን ምስ እትጎድል ግን ነታ ዘዕብየቶ ስድራ ጥራይ ዘይኮነ ንመላእ ሕብረተሰብ ዝዓበየ ጸገም’ዩ። ስለዚ፡ ኣተዓባብያ ቈልዓ ብቐሊል ክጥመት ኣይግባእን። ካብታ ዝተወልደላ ክሳብ’ታ ክንዲ ሰብ ዝኣኽለላ ግዜ ልዑል ኣድህቦን ክንክን ወለዱን ሕብረተሰቡን ክፍልዮ የብሉን። ንሎሚ ብዛዕባ ኣተኣላልያ ኣሉታዊ ጠባይ ዘለዎም ቈልዑ ኢና ክንርኢ። ... Read More
መጽናዕቲ
ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ዓምዲ ሳይንስን ቴክኖሎጂን ብ ዮሴፍ ሃይለማርያም
Friday 23, November 2012, posted by Yohannes Zewde
እንግሊዛውያን ክኢላታት ስነ- ልቦና፡ እኹል ዕድመ ኣብ ዘለዎ 700 ሰባት ብዘካየድዎ መጽናዕቲ፡ ብቑልዕነቶም ከለዉ ኣካላዊ ማህረምቲ ዘጋጠሞም ሰባት ምስ ዓበዩ ብኣዝዮም ሓደገኛታት ሕማማት ክጥቅዑ ዘሎ ተኽእሎ ዝለዓለ ኮይኑ ከምዝረኸብዎ ገሊጾም። Read More
ፍርሒ ጥንሲ ብፍርሒ ጥንሲ (ቶኮፎብያ)’ዩ ዝፍለጥ። እንታይ እዩ`ኸ ፍርሒ ጥንሲ`ዶ ትብላ ኣለኽን? ካብ ጥንሲ እንፈርሕ ብዙሓት ምዃንና ግና ኣጸቢቕክን ትፈልጣ ኢኽን። ግዜያት ጥንሲን ዕለተ ሕርስን መዓስ ቀሊል ተሞኩሮ ኮይኑ። እቲ ንመብዛሕተአን ደቀንስትዮ ኣብ ህይወተን ዘፍርሐን ድማ ንሱ’ዩ።
ስለምንታይ እየን ግን ደቀንስትዮ ጥንሲ ዝፈርሓ ኢልና ሕቶ ከነልዕል ንኽእል ኢና። እታ ቀዳመይቲ ምኽንያት ከምታ ልዕል ኢልና ዝጠቐስናያ እታ ተፍርሐን ዕለተ ሕርሲ’ያ። ግዜያት ጥንሲ`ውን ዘየፍርሕ ኣይኮነን። ምቅይያር ቅርጺ ኣካላት፡ ጥዕናዊ ጸገማት_ _ _ወዘተ። ...Read More
By Yohannes Zewde August 29, 2012;
Source: ሓዳስ ኤርትራ መበል 21 ዓመት ቁ. 244ን ቁ. 251
ሰብኣይን ሰበይቲን መቐረት ፍቕሮም ብዝተፈላለየ መገዲ’ዮም ዘስተማቕሩዎ። ዝበዝሑ ሰባት ግን፡ ነዚ ኣብ ምርዳእ ስለዝዝንግዑ ከምቲ ኣብ መጻምድቶም ዘርእይዎን ዝምጥውዎን ፍቕሪ ንኻልኦት ኣንጻር ጾታ ፍቕሮም ይገልጹ’ሞ ምድንጋራት ይፈጥረሎም። ስለዚ፡ ከምቲ ምስ መጻምድኻ እተንጸባርቖ ፍቕሪ ብተመሳሳሊ መገዲ ምስ ካልኦት ኣንጻር ጾታ ክንጸባረቕ ፍጹም ግቡእ ዘይምዃኑ ምፍላጥ ኣገዳሲ’ዩ። ምኽንያቱ ፍቕርኻ ኣብ ምግላጽ ብኸመይ ካብቲ ምስ መጻምድኻ እተዘውትሮ ብዘይፍለ ምስ ካልኦት ሰባት ክትዋሳእ ከምዘለካ ዝሕብር ካልእ ኣገባብ ስለዘሎ። ንኣብነት፡ ግዜ ብሓባር ብምሕላፍ፡ ምብህሃልን ካልእ ኣገባብን ተጠቒምካ፡ ምስ ካልኦት ሰባት ፍቕርኻ ክትገልጽ ዝክኣል’ዩ። ምስ መጻምድኻ እተንጸባርቖ ፍቕሪ ግን ኣብቶም ክልተ ተጻመድቲ ጥራይ ተሓዚኡ ዝተርፍ’ዩ።
ከምቲ ኣብ መእተዊ ዝተገልጸ፡ ዝተፈላለዩ መጻምድቲ ፍቕሮም ዝገላለጽሉ ዝተፈላለየ ሜላን መገድን ክህልዎም ግድን’ኳ እንተኾነ፡ ብመጽናዕቲ ዝተለለዩ ፍቕርኻ ኣብ ምግላጽ ዝሕግዙ ነጥብታት ግን ኣለው’ዮም። እዞም ዝስዕቡ’ምበኣር ሓንቲ በዓልቲ ቤት፡ ንበዓል ቤታ ተፍቅሮ ምዃና ንኸተርኢ ዝሕግዝዋ መሰረታውያን ነጥብታት’ዮም፦
1. ኣኽብሮት ምሃብ፦ ሓንቲ በዓልቲ ቤት ንበዓል ቤታ ብዘይ ቅድመ-ኩነት ከተኽብሮ ከምዘለዋ ምኽሪ ዘድልዮ ኣይኮነን። ኣብ ልዕሊ በዓል ቤትካ ኣኽብሮት ዘይምርኣይ ድማ፡ ከምዘይተፈቅሮ ዝሕብር ቀዳማይ ነጥቢ’ዩ። እቲ ኣኽብሮት ዘይምሃብ ኣብ ቅድሚ ካልኦት ሰባት ምስ ዝኸውን ድማ ኣብ ልዕሊ’ቲ በዓል ቤት ዘሕድሮ ጽልዋ ከቢድ ይገብሮ። ንበዓል ቤታ ብግቡእ ክትከናኸኖን ከተፍቅሮን ድሌት ዘለዋ በዓልቲ ቤት‘ምበኣር ብቐዳምነት ከተባጭወሉ፡ ኣንጻሩ ክትብይን፡ ኣብ ቅድሚ ካልኦት ሰባት ክትጓንዮን ከተነኣእሶን ከምዘይብላ ምርዳእ ከድልያ’ዩ። ናይ ብሓቂ ተፍቅሮ እንተድኣ ኮይና ንበይኑ ይኹን ኣብ ቅድሚ ካልኦት ሰባት ኣኽብሮታ ክትገልጸሉ’ዩ ዝግባእ። ስለዚ፡ ፈቃር በዓልቲ ቤት’ያ ንበዓል ቤታ ኣኽብሮት ትህብ።
2. ኣድናቖትካ ምግላጽ፦ ኣድናቖት ምስ ኣኽብሮት ዝተሓሓዝ’ኳ እንተኾነ ብኻልእ መልክዑ ክንርእዮ ግን ንኽእል ኢና። ንበዓል ቤትካ ምድናቕ ማለት ካብ’ቲ ግሁድ ኣኽብሮት ነቲ ዘይተኽብሮ ምዃንካ ምውጋድ ማለት’ዩ። ንበዓል ቤትካ ምድናቕ ማለት፡ ነቲ ብዛዕባኡ እትፈትዎ ነገር ብዘይሕብእብእ ብቓልን ብግብርን ምግላጽ ማለት’ዩ። እዚ ብዝተፈላለየ መገዲ ክኸውን ይኽእል’ዩ። ንኣብነት፡ ክጥምታ እንከሎ፡ ዘዕግብ ናይ ዓይኒ ቆላሕታ ብምሃብን ካልእ ኣካላዊ ቋንቋ ብምጥቃምን ኣድናቖታ ክትገልጸሉ ትኽእል። ወይ’ውን ነቲ ብዛዕባኡ ዝመሰጣ ነገር ብቓላታ ኣድናቖታ ክትገልጽ ትኽእል። ኩሉ ግዜ ምስቲ ህሉው ኩነታት ዝኸይድ ኣድናቖት ክትህቦ ከምዘለዋ ክትርድኦ ድማ ኣለዋ። ኣድናቖትካ ንምግላጽ ኣብ ግዜኡን ዘይግዜኡን አፍቅረካ’የ ምባል ትርጉም ዘይብሉ ክገብሮ ይኽእል’ዩ። ምስ ግዜ’ውን፡ ንምምዝማዙ ትብሎ ከምዘላ ገይሩ ክርድኦ ስለዝኽእል ሳዕቤኑ ዝገደደ ክገብሮ ዝከኣል’ዩ።
3. ሞጐስካ ዝሰምዓሉ ዕድል ምርካብ፦ ሓደ ሰብኣይ በዓልቲ ቤቱ ክትምጉሶ ክሰምዕ ከሎ ጽቡቕ’ዩ። እዚ ከኣ፡ ባዕሉ ተጸናጺኑ ድዩ ወይ ሞጎሳ ዝሰምዓሉ ኣጋጣሚ ብምፍጣር፡ ወይ’ውን ብኻልኦት ሰባት ትንእዶን ትምጉሶን ከምዝኾነት ዝፈልጠሉ ዕድል ክረክብ ኣገዳሲ’ዩ። ደቂ-ሰብ ካብ ተፍቅሮምን ትግደሰሎምን ምዃንካ ክትገልጸሎም፡ ኣብ ልዕሊኦም ዘለካ ፍቕርን ተገዳስነትን ብኻልኦት ሰባት ምስ ዝሰምዕዎ ወይ’ውን ባዕሎም ተጸናጺኖም ምስ ዝፈልጡ’ዮም ዝያዳ ብኣኻ እምነትን ሩፍታን ዝስምዖም። ሓንቲ ሰበይቲ ድማ ንበዓል ቤታ ትምጉሶ ምዃና ዝፈልጠላ ኣጋጣሚ ክትፈጥር ጽቡቕ’ዩ። እዚ ከኣ ንሱ ኣብ ዘለዎ ግዜ ብዛዕባ ዝገበረላ ይኹን ብዛዕባ ጸብለልትነቱ ምስ ካልኦት ሰባት ብጋህዲ ብምዕላል ከተተግብሮ ትኽእል።
4. ኩሉ ገዲፍካ ኣብ በዓል ቤትካ ምትኳር፦ ሓንቲ ብዓልቲ ሓዳር ኩሉ ነገር ገዲፋ ዝያዳ ኣብ በዓል ቤታ ምስ እተተኩር ኣብ ምትራር ዝምድናኦም ዘለዎ ጽልዋ ሓያል’ዩ። ንዝምድና ክልቲኦም ዘትርር ሜላ ድማ’ዩ። ስለዚ፡ በዓልቲ ቤት ንበዓል ቤታ ዝለዓለ ቀዳምነት ብምሃብ ፍቕራ ክትገልጸሉ ትኽእል። ንኣብነት፡ ምእንትኡ ክትብል ክትገብሮ ንዝጸንሐት ነገር ሓዲጋ ወይ ኣወንዚፋ ኣብኡ ምስ እተተኩር፡ መግለጺ ናይቲ ኣብ ልዕሊኡ ዘለዋ ኣኽብሮት ስለዝኾነ፡ ቅድሚኡ ትሰርዖ ነገር ከምዘይህሉ ብግብሪ ትገልጽሉ ኣላ ማለት’ዩ። እዚ ከኣ ካብ በዓል ቤታ ሞጎስን ዝያዳ ፍቕሪን ክትረክብ የኽእላ፣ ሓዳሮም ድማ ይሕይል።
5. ሓይሊ በዓል ቤትካ ምስትብሃል፦ እዚ ምስ’ቲ ኣብ ልዕሊኡ ዘለዋ ኣድናቖት ክመሳሰል ዝኽእል’ኳ እንተኾነ፡ ኣስተብህሎኣ ግን ዝያዳ ኣብ’ቲ ናቱ ሓይሊ ክኸውን ኣለዎ። በዓል ቤታ ብኣካላዊ ሓይሊ ካባኣ ስለዝብርትዕ፡ ሓይሊ ኣብ ዝሓጽራ ግዜ ጸዊዓ ክተሓጋገዛ ክትሕብሮ ኣለዋ። ንኣብነት፡ ‘’ነዚ ክኸፍቶ ወይ ከልዕሎ ዓቕሚ ስለዘይብለይ፡ በጃኻእንዶ ሓግዘኒ’’ ክትብሎ ትኽእል። ከምዚ ምባላ ደገፍ በዓል ቤታ ከምዘድልያ ትገልጸሉ ስለዘላ፡ ተመላላእነቶም ንኽቕጽሉ ይሕግዞም። ብፍላይ ምስ ሞያኡ ኣብ ዝተሓሓዝ ንጥፈት ንኽሕግዛ ክትውከሶ ጽቡቕ’ዩ።
6. ንድኽመቱ ሕድገት ምግባር፦ ድኽመታትን ሕጽረታትን በዓል ቤትካ ምርዳእ መግለጺ ፍቕሪ’ዩ። በዓል ቤታ ድኽመታት ከምዘለዎ ዘይትርዳእ በዓልቲ ቤት ጽቡቕ ዝምድና ክህልዋ ዝክኣል ኣይኮነን። ኩሎም ደቂ-ሰብ - ሰብኣይ ይኹን ሰበይቲ - እውን ነናቶም ድኽመታትን ሕጽረታትን ብኣንጻሩ ከኣ ብልጫታትን ጸብለልትነትን ኣለዎም። ስለዚ፡ በዓልቲ ቤት ነዚ ተረዲኣ፡ ንበዓል ቤታ ኣብቲ ድኹም ጎድኒታቱ ክትድግፎን ከተባራትዖን ድኣ’ምበር፡ ድኽመታቱ እናመዝመዘት መሊሳ ከተዳኽሞ ኣይግባእን። ብድኽመታቱ ክትማስዮ’ውን ጽቡቕ ኣይኮነን። ኣብ’ቲ ድኹም ጎድኒታቱ፡ ደገፋን ኣኽብሮታን ደኣ ትገልጸሉ። እቲ ሓቀኛ መግለጺ ፍቕሪ ድማ ንሱ’ዩ።
7. ምንጽጻር ምውጋድ፦ ኣብ ሓዳር በዓልቲ ቤት ክትገብሮ ዘይብላ ዝበኣሰ ነገር እንተድኣ ሃልዩ፡ ንበዓል ቤታ ምስ ካልኦት ሰብኡት ምንጽጻር’ዩ። ንበዓል ቤታ ምስ ካልኦት ሰብኡት እተነጻጽር ሰበይቲ፡ ንበዓል ቤታ ብምልኣት ከተስተማቕሮ ኣይትክእልን’ያ። እንተደለየት’ውን ጉድለታቱን ዘይብልጫታቱን ኣብ ቅድሚ ኣዒንታ ተገቲሩ ስለዝርኣያ፡ ከምታ ዘለዋ ንኸይተፍቅሮ ተዓጊታ’ያ ትተርፍ። ኩሎም ሰብኡት ግን ነናቶም ብልጫን ድኽመትን ስለዘለዎም ከነወዳድሮም ዝክኣል ኣይኮነን። ንበዓል ቤትካ ምስ ካልኦት ሰብኡት ምውድዳር ማለት ድማ መግለጺ ናይ’ቲ ኣብ ልዕሊኡ ዘለካ ዘይኣኽብሮት ስለዝኾነ፡ ምውድዳር ወጊድ ምባል።
8. መዐንቀፊ ዘይምድላው፦ ድሌታተን ንምርካብ ንበዓል ቤተን ኣብ መጻወድያ ዘእትዋን ብእኡ ኣመኻንየን ድማ ዝምነየኦ ክረኽባ ዝህቅናን ሰብ ሓዳር ከምዘለዋ ዘማትእ ኣይኮነን። ንበዓል ቤታ ኣስዲዓን ኣታሊላን ኣብ ረብሓኣ እተውዕል ሰበይቲ ድማ መፍቀሪት በዓል ቤታ’ያ ክትበሃል ፍጹም ኣይትኽእልን። ኣሽንኳይዶ ንበዓል ቤትካ ዝኣክል፡ ንማንም ሰብ ዓንቂፍካ (ኣታሊልካ) ረብሓታትካ ከተውሕስ ምሕላን ከማን እቲ ዝኸፍአ ሓሳብ’ዩ፣ ኣብቲ ሓቀኛ ዓወት ዘብጽሕ’ውን ኣይኮነን። ኣብ ልዕሊ በዓል ቤትካ መዐንቀፊ ምድላው ድማ ነታ እትኣልም ሰበይቲን ነቲ ዝእለመሉ ዘሎ ሰብኣይን’ዩ ዝሃስዮም። በዓልቲ ቤቱ ከምዝዓንቀፈቶ ወይ ከምዘታለለቶ ዝፈለጠ በዓል ቤት ድማ፡ ኣብ ሓዳሩ እንታይ ሳዕቤን ከኸትል ይኽእል ምርድኡ ዘጸግም ኣይኮነን። ስለዚ፡ ፍቃር በዓልቲ ቤት ንበዓል ቤታ መዐንቀፊ ዘይኮነት እተዳልወሉ፡ መዐንቀፊ’ያ ትጸርገሉ’ሞ፡ መዐንቀፊ እናጸረገት ፍቕራ ክትገልጸሉ ይግባእ።
Posted by Yohannes Zewde August 29, 2012
ምንጪ ጹሑፍ: ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ
ሓደ በዓል ሓዳር ኣቦ፣ ሓዳሩ ኣብ ምእላይ፣ ውሕስነትን ምቹእነትን ደቁን በዓልቲ ቤቱን ኣብ ምርግጋጽ ዘለዎ ሓላፍነትን ጾርን ዝለዓለ ከምዝኾነ ኣየካትዕን። እዞም ዝስዕቡ ነጥብታት ድማ ብሉጽ ወይ ወረጃ በዓል ቤት ንክኸውን ክኽተሎም ዘለዎ ረቛሒታ’ዮም።
1. ፈቃር ምዃን፦ ንበዓልቲ ቤትካ ብዘይ ቅድመ-ኩነት ከተፍቅራ ግዴታኻ’ዩ። ፍቕርኻን ፍትወትካን ብቓላትን ብግብሪን ከተሰንዮ ኣለካ። ኣገላልጻ ፍቕርኻ ብፈጠራውነትን creativityን ንጽህናን sincerity ዝተቓመመ ምስ ዝኸውን ዝያዳ ውጽኢታዊ ይኸውን። ስለዚ፣ ንበዓልቲ ቤትካ ዘይውዳእ ፍቕሪ ከተውሕዘላ እቲ ቀዲምካ ከተተግብሮ ዘለካ ግዴታ’ዩ። ወሓዚ ፍቕሪ ምምንጫው ብሓደ ግዜ ዝመጽእ ኣይኮነን - ግዜን ተመኩሮን ይሓትት። ኣብ ልዕሊ በዓልቲ ቤትካ ዘለካ መተካእታ ዘይብሉ ፍቕሪ ብቐጻሊ ክትለማመዶን ክትምኮረሉን ኣለካ። እቲ ምንታይ ፈቃር ምዃን ወይ ፍቕርኻ ናይ ምግላጽ ባህሪ ብተመኩሮ’ዩ ዝጥረ። ስለዚ፣ ኣጽዋርካ፣ ኣጽዋር ፍቕሪ ጥራይ’ዩ ክኸውን ዘለዎ። ንፍቕሪ ዘይግዛእ ፍጡር ስለ ዘየለ፣ ብፍቕሪ ጥራይ ኢኻ ልቢ በዓልቲ ቤትካ ክትማርኽ እትኽእል። ኣዚኻ ከም እተፍቅራን ንዓኣ ምርካብካ ዕድለኛ ምዃንካን ኣብ ምግላጽ’ውን ብዙሕ ሜላታት ተጠቐም። ንኣካላቱ ዘየፍቅርን ዘይከናኸንን ሰብ የለን። ኩሉ ሰብ ንኣካላቱ ብዝግባእ’ዩ ዘፍቅሮን ዝከናኸኖን። ስለዚ፣ ንስኻ ድማ ልክዕ ከምቲ ንኣካላትካ እተፍቅሮን እትከናኸኖን፣ ከምኡ ድማ ንበዓልቲ ቤትካ ኣፍቅራን ተኸናኸናን። ብተወሳኺ ጾታዊ ርክብ ሓደ ካብቲ መግለጺ ፍቕሪኻ ድኣ’ምበር ንበይኑ ኣኻሊ ከምዘይኮነ ኣስተውዕል። ምሕጋዝ፣ ምሕላይ፣ ምክንኻን… መግለጺ ፍቕርኻ ምዃኖም ኣይረስዕ።
2. ምውቕ ሰላምታ፦ ንበዓልቲ ቤትካ ምዉቕ ሰላምታ ምልጋስ ኣብ ፍቕራዊ ህይወትኩም ሓጋዚ’ዩ። ምውቕ ሰላምታ ምልጋስ መግለጺ ፍቕርኻ ስለዝኾነ፣ ቅድም ቀዳድም ብሰላምታ ኣዕግባ። ንኣብነት ንስራሕ ክትወፍር ከለኻ፣ ኣብ ክንዲ ስቕ ኢልካ ትኸይድ፣ ሰናይ ምንዮትካ ገሊጽካላ ኪድ። ካብ ስራሕ ምስ ተመለሰካ’ውን፣ ሽሕ ግዜ ኣብ ስራሕካ ጸቕጥን ጸገማትን የጋጥምካ ብዘየገድስ፣ ብሕጉስ መንፈስ ሰላምታኻ ክትልግሰላ’ዩ ዘለካ። ፍቕሩ ክሕጎስ ዝገልጽ፣ ክጉሂን ክሓርቕን ድማ ዝስጉደም በዓል ቤት ክትከዉን የብልካን። ንበዓልቲ ቤትካ ምውቕ ሰላምታ ምሃብ፣ ኣካላውን ስምዒታውን ምቅርራብኩም intimacy ጋግ ዘጽብብን በዓልቲ ቤትካ ንኽትቀርበካ ዝገብር ምዃኑ ክኢላታት ዘረጋገጽዎ ሓቂ’ዩ። ስለዚ ተጠቐመሉ።
3. ተገዳሲን ሓላዪን ምዃን፦ በዓልቲ ቤትካ ብቘልዑን ብስራሕ ገዛን ጸቕጢ overwhelm ክስምዓ ይኽእል’ዩ። ስለዚ፣ ቈልዑ ብምሓዝ ድዩ ዘድሊ ካልእ ሓገዛት ምብግባር ካብቲ ዘላቶ ጻዕቂ ዝመልኦ ሃዋህው ከተናግፋ ዝከኣለካ ግበር። ድኻማን ሃለኽለኻን ተረድኣላ። ኣብ ልዕሊኣ ዘለካ ሓልዮትን ተገዳስነትን ካብ ምግላጽ ኣይትቆጠብ። ተገዳስነትካን ሓልዮትካን፣ ሓይልን ፍናንን ስለዝህባ፣ ወትሩ ትጽበየካ ምዃና ኣይትረስዕ።
4. ቅኑዕ ምዃኑ፦ እቲ መሰረታዊ መምርሒ ሓዳር ፣ፖሊሲ) ቅንዕና’ዩ። ቅንዕና ኣብ ዘይብሉ ሓዳር፣ ዓወትን ዕብየትን ክህሉ ኣይክእልን። ቀጻልነት ናይቲ ሓዳር’ውን ክረጋገጽ ዝሕሰብ ኣይኮነን። ኣሽንካይ’ዶ ኣብ ሓዳር፣ ኣብ ዝኾነ ማሕበራዊ ዝምድናታትን ርክባትን’ዉን ብዘይ ቅንዕና ህይወት ቀጻልነት ክህልዋ ኣይክእልን። ከምቲ “ክልተ ጎራሓት ሓሙኹሽቲ ስንቆም” እተባህለ፣ ኣብ ሓዳርካ ግድነት ግሉጽነትን ቅንዕናን ክህልወካ ኣለዎ። ከም ዝህሉ ኣብ ምግባሩ ድማ እቲ ዝዓበየ ጾርን ሓላፍነትን ዝስከም ንስኻ ምዃንካ ተረዳእ። ልክዕ’ዩ፣ ቅንዕና ዝመልኦ ሓዳር ክትመርሕ ኣብቲ ፈለማ ክኸብደካ ይኽእል’ዩ። ሰብ ብባህሪኡ ካብ ቅኑዕ፣ ጎራሕ ክኸውን ዝያዳ ዝምባለ ከምዘለዎ’ዮም ተመራመርቲ ስነ- ልቦና ዝሕብሩ። ይኹን’ምበር ቅንዕና
ትንፋስ ህይወት ዝምድና ስለዝኾነ፣ ኣብ ሓዳርካ ቅንዕና ምትእትታዉ መተካእታ ዘይብሉ ምርጫ’ዩ። ቅኑዕ ብምዃንካ ካብ በዓልቲ ቤትካ ዝያዳ ተቐባልነትን ኣኽብሮትን’ዩ ዘምጽኣልካ። ካብኡ ሓሊፉ’ውን ኣብ ማእከል’ቲ ትነብረሉ ሕብረተሰብ ቃላትካን ርእይቶኻን ተቐባልነት ከም ዝህልዎ ይገብር። ስለዚ፣ ዘይቅኑዕ ባህሪያትካ እናጉደልካ፣ በቲ ቅኑዕ ባህሪያት እናተመላለስካ፣ ነቲ ምስ ግዜን ተመኩሮን ዝምዕብል ቅንዕና፣ ኣብ ሓዳርካ ክትላበሶ ጸዓር። ኣብ ልዕሊ በዓልቲ ቤትካ ቅኑዕ ምዃን መግለጺ ስንፍናን ስዕረትን ዝቖጽርዎ ኣለዉ። እዚ ግን ክኸውን ዘይብሉ’ዩ። ኣብ ሓዳርካ ቅኑዕ ምዃን፣ መግለጺ ወረጃ በዓል ቤት ምዃንካ ዘመስክርን ሓድነት ሓዳርካ ዘደልድልን ብምዃኑ ቅኑዕ በዓል ቤት ኩን።
5. ትዕቢትን ዘይተገዳስነትን ምውጋድ፦ “ኣብ ልዕሊ መጻምድኻ ትዕቢተኛን ዘይትግደስን ምስ እትኸውን፣ ካብ በዓልቲ ቤትካ ተቐባልነት ክትረክብ ይሕግዘካ’ዩ” ዝብል መረዳእታ ዘለዎም ሰባት ውሑዳት ኣይኮኑን። እዚ ግን ፍጹም መስመሩ ዝሰሓተ መረዳእታ’ዩ። ብትዕቢት፣ ብምፍርራሕ፣ ተገዳስነት ብምጉዳል፣ ብጸርፍን ታህዲድን ዝመጽእ ኣኽብሮትን ምውቕ ሓዳርን የለን። መጻምድኻ ንኽትግደሰልካን ንኽትንብርከኸልካን ኣብ ልዕሊኣ ዓውዓው ምባልን ስምዒታዊ ባህሪ ምንጽብራቕን ናይቶም ትርጉም ሓዳር እንታይ ምዃኑ ዘይፈልጡ ወገናት ርድኢት’ዩ። ‘ትዕቢት ትቕድማ ንውድቀት’ ከምዝበሃል፣ ኣብ ልዕሊ’ታ ፍርቂ ጎድንኻ ዝኾነት በዓልቲ ቤትካ፣ ትዕቢት፣ ንዕቀት፣ ሸለልትነትን ዘይተገዳስነትን ምርኣይ ፍጹም ናባኻ ክቐርቡ ዘይብሎም ባህሪያት’ዮም። ኣብ ሓዳሮም ትዕብቲን ዘይተገዳስነት ካብ ዘርእዩ ሰብኡት እቶም ዝበዝሑ፣ “በዓልቲ ቤተይ ትንዕቀኒ’ያ፣ ኣትሒታ’ያ ትርእየኒ፣ ወይ ኣይትግደሰለይን’ያ” ዝብል ርድኢት ዝስዕሮም ከምዝኾኑ ተረዳእ። ስለዚ፣ ንትዕቢትን ሸለልትነትን ዝደፍኡኻ ሓሳባት ካብ ኣእምሮኻ ኣወግዶም።
6. ምዝርራብ፦ ኣብ መንጎ መጻምድቲጽቡቕ ናይ ምዝርራብ ባይታ ክህሉ መሰረታዊ ነገር’ዩ። ነዚ ባይታ’ዚ ኣብ ምፍጣር ዝያዳ ክዋሳእ ዘለዎ ድማ በዓል ቤት’ዩ። ስለዚ፣ ጸገማት ሓዳርኩም ኣብ ምፍታሕ ይኹን ካልእ ማሕበራዊ ጉዳያት ኣብ ምዕማም፣ ህድኣትን ምርድዳእን ብዝዓሰሎ መንፈስ፣ ምስ በዓልቲ ቤትካ ኰይንካ ክትዘራረብ’ዩ ዘለካ። ክትዘራረቡ ከለኹም ከባቢኹም ክቆጻጸር ዝያዳ ሓላፍነት ዘለዎ ሰብ ንስኻ ምዃንካ ፍለጥ። እዚ ምግባር ንኸይትሓርቕን ከይተንጸርጽርን ይሕግዘካ። በዓልቲ ቤትካ ክትዛረብ ከላ ጽን ኢልካ ስምዓያ። ርእይቶኣ ብኽፉት ልቢ ተቐበሎ። ሓሳባ ብናጻ ንኽትገልጽን ውሕስነት ንኽስምዓን ዘኽእል ሃዋሁው ፍጠረላ። ንዝርርብኩም’ውን ንስኻ ጥራይ ኣይትዓብልሎ። ካብ ምዝራብ ምስማዕ ስለዝምረጽ፣ ክትዛረብ ኣይትተሃወኽ። ኣንጻር ምዝራብ፣ ንኽትዛረብ ተራኻ ምጽባይ ዘይኮነ ምስማዕ ምዃኑ ኣስተውዕል።
7. ህያብ ምብርካት፦ ኣጋጣሚታት ርኢኻ ንበዓልቲ ቤትካ ሓጎስ ክፈጥረላ ይኽእል’ዩ ዝበልካዮ ህያብ ኣበርክተላ። መግለጺ ፍቕሪኻ ስለዝኾነ፣ እቲ እተበርክተላ ህያብ ግድን ኣይኮነን ዓቢይን ክቡርን ክኸውን። ዓቕምኻ ዘፍቅዶ ይኹን።
8. ብርቱዕ ደጋፊን ሓጋዚን ኩን፦ ኣብ ዝኾነ እዋን፣ በዓልቲ ቤትካ እትተኣማመነላካ ጸግዒ ኩና። ድሌታታ ንምፍጻም ብጽሞና ስምዓያን ብትኩር ኣዒንቲ ተኸታተላን። በዓልቲ ቤት ልዕሊ ኩሉ ጸግዒ ወይ ደጋፊ ዝኾና ሰብኣይ’ያ ትደሊ። ስለዚ፣ ብስምዒታውን ብኣካላውን መዳይ ሓለዋ ኩና። ከይፈለጥካ ምስ እትብድላ’ውን ይቕሬታ ሕተታን ተገዳስነትካ ኣርእያን። እዚ ግን ንኽትጥብራ ዘይኮነ ብቕንዕና ክትገብሮ ኣለካ።
9. ቀዳምነት ሓዳርካ ምስራዕ፦ ምስ በዓልቲ ቤትካ ዘለካ ዝምድና፣ ካብ ካልኦት ኣባላት ስድራቤትካ፣ ካብ ኣዕሩኽትኻን ካብ ስራሕካን ንላዕሊ ኣገዳሲ ምዃኑ ተረዳእ። ብኹሉ መዳይ መሻርኽትኻ ወይ ኣካልካ ምዃና ፈሊጥካ ተኸናኸና። ጉዳያት ሓዳርኩም ብውልቅኻ ዘይኮነ፣ ምስ በዓልቲ ቤትካ ብምርድዳእ ሓቢርኩም ወስንዎምን ፍትሕዎምን።
10 ግቡእካ ምግባር፦ ዝበዝሓ ደቀንስትዮ ባዕሉ ሓሲቡ ዝገብር ሰብ ከምዘድንቓ መጽናዕትታት ይገልጹ። ንስኻ ድማ፣ በዓልቲ ቤትካ፣ እዚ ግበር እዚ ኣይትግበር ክትብለካ ኣይትጸበ። ግቡአይ’ዩ እትብሎ ነገር ባዕልኻ ሓሲብካ ግበሮ። ግቡእካ ሓሲብካ ዘይምግባር ምስ በዓልቲ ቤትካ ዝህልወካ ዝምድና ናብ ሕማቕ’ዩ ዘውድቖ። ንኣመለኻኽታ በዓልቲ ቤትካ ኣብ ልዕሌኻ’ውን ብኣሉታ ክጸልዎ ግድን’ዩ። ስለዚ፣ ግቡእካ ክትገብር ምሉእ ዓቕሚ ከምዘለካ ኣርእያ። ግቡእካ ምግባር ነቲ ኣብ መንጎኹም ዝህሉ ምድግጋፍ’ዩ ዘሐይሎ።
11 ሓላፍነት ምስካም፦ ሓዳርካን ማሕበራዊ ንጥፈታትካን ብሓላፍነት ምራሕ። እትገብሮ ኩሉ ብተኣማንነትን ብተሓታትነትን ፈጽሞ። ሓላፍነታዊ ፣ ሓላዪን ርህሩህን ኣቦ ኴንካ ደቅኻ ኣዕቢ፣ በዓልቲ ቤትካ ተኸናኸን። ዓወት ጸገማትካን ብድሆታትካን ብምግጣም ከምዝርከብ ተረዳእ።
እዞም ተዘርዚሮም ዘለው ዓሰርተ ሓደ ነጥብታት፣ ሓደ በዓል ሓዳር ወረጃ በዓል ቤት Good husband ንኽኸውን ኣብ ጉዕዞ ሓዳሩ ክመሃሮምን ክምኮሮምን ዘለዋም’ዮም። ይኹን’ምበር ብሓደ ግዜ ዝጭበጡን ዝትግበሩን ዘይኮኑ ምስ ግዜን ተመኩሮን ዝምዕብሉን ዝረጋገጹን ብምዃኖም፣ ኣብ መዓልታዊ ህይወት ሓዳርካ ከተግብሮም ዘለካ ባህሪያት ምዃኖም ተገንዚብካ ናብ ግብሪ ክትውልጦም ጸዓት።
ብ መድሃኔ ጸጋይ December 15, 2011
* “ዕንዱ - ንወለድኻ ዶ ንባምቡላ ተማዕዱ?”
ኣብ’ዚዘለናዮ እዋን ህጻናት እንተበኽዮም: ወለዲ: ብፍላይ ድማ ኣዴታት: መአበዲ ወይ መተዓሻሸዊ ኢለን: ዝተፈላለዩ ባምቡላታት ክህባኦም ይረኣያ፥ ማኪና: ነፋሪት: ሽጉጥወዘተ። እዞም ንመጻወቲ ተባሂሎም ዝዕደጉ ኣቝሑ: ንህጻን ግድንክግዝኡሉ ከም ዘለዎምእናተቘጽሩ ይኸዱ ኣለዉ። ኣብ ዝሓለፉ ሃገራውያን ፈስቲቫላትና ከምዝተዓዘብናዮ: ወለዲ: ደቆምሒዞም ናብ ቀጽሪ ኤክስፖ ኣብ ዝኣትዉሉ: መጀመርታተቐሪቦም ዝጸንሕዎም ዝነበሩዝግዝኡ ኣቝሑ: እዞም ኣቐዲምና ዝጠቐስናዮም መጻወቲ ቈልዑእዮም። እዞም ብፕላስቲክ-መሰል ነገራት ዝተሰንዑ ኣቝሑ ብዙሕ ዕምሪ ዘለዎም ኣይኮኑን። እቲ ዝያዳ ከተሓሳስብ ዝኽእል ጉዳይ ግን እዚ ዘይኮነስ: እቲ እትዕዘቦ ምእዙዝነት ወለዲ እዩ። ህጻናት ብባህርይኦም ነገራዊ ዝንባለ ዘለዎም (Materialists) እዮም። ስለዚ: ምስ ህሉውግሎባዊ ባህላዊ ጽልዋ: ኣብዓዘቕቲ ነገራውነት እናጠሓልናንኸይድ ከይንህሉ የስግኣካ።
ብዝኾነ ናብ ቀንዲ ኣርእስትና ክንምለስ። ወላዲ ንውላዱ ክህቦም ካብ ዝኽእል: ዝኸበሩ ህያባት: ገዛእ-ርእሱን ግዚኡን እዩ። ኣቦታትናን ኣባ-ሓጎታትናን ንደቆም ዝመጠውዎ ዝያዳ ነገር ድማ: እዚ እዩክትብል የድፍረካ። ስድራ-ቤትብኣጋ ኣብ ኣዳራሻ ምስተኣከበት: ብኩለንትናኣ ሞይቃ እያ ተምሲዝነበረት - ኣብ’ቲዙርያ መጋርያ ናይ ደምበ ከይተረፈ። ኣብ’ቲ መኣዲ: ኣብ’ቲ ወግዒ ቡንን ካልእን: ስርዓትንውዕዉዕ ምብህሃልን ነበረ። ወግዒጽውጽዋያት ምስ ህጻናት:ናይ ሕሽዅሽዅ ልዝብምስ ዝጐበዙ ደቂ በቲ ካልእ መዳይ፤ ህጻን እንተኾነ ከኣ: ኣብ ጽምዲ ኣእጋር ኣዲኡ ኣብሪኹ: ዓይኒ-ዓይናእናጠመተ ደገ ክወጽእ። ዘይደልደለት ህጻንንምንኣሳ ክትሓዝሎን ከተጻውቶን… ክንደይ ኢልካ’ሞ ንማሕበራዊ ስእሊ ኣዳራሽ ኣቦታትና ክትገልጻ። ኣብ ኣግነታት መታሕት እንተኸድካ ከኣ: ዝዓዘዘ ማሕበራዊ ጥምረትን ዓሚቝ ምብህሃልን ዘለወን ስድራ-ቤታት ነበራ።
ብሓፈሻ: ማሕበረ-ስነ-ልቦናዊ ጠቕሚ ናይ’ቲ ሕብረተ-ሰብና ዝጸንሖ ቅዲ ናብራ: ዕዙዝ እዩ። እዛከም’ዚ ዝኣመሰለ ሓያል ጥምረት ዝጸንሓ ኤርትራዊት ስድራ-ቤት: ክብርታታ: ምስዝኸተመ ቅዲ ናብራ ኣብስግኣት ክወድቕ ዘይረአኣይኮነን። ኣብ ከተማ: ስድራ-ቤት ብኣጋክትእከበሉ እትኽእል ግዜ ንድሕሪት ክጉተት ባህርያዊ ኣብርእሲ ምዃኑ: ሓያለ ኣቦታት ምስ ኣዕሩኽቶም ክዘናግዑ:ከም ልምዲ የምስዩ። ኣደ ብወገና እንጀራ ማእሪራ እትኣቱ ምስእትኸውን: ህጻናት ብሰራሕተኛ ይእለዩ። ኣየ’ወ ኣብ’ዚዘሎ ምውንጃል ናይሰራሕተኛታት ገዛን ኣዴታትን! ምናልባሽ: ቈልዓ ኣዲኡናፊቑ ምዕኳዅ ምስዝኣቢ:በዓልቲ-ገዛ ንሰራሕተኛኣ: ናይ’ቲ ወደይጸባ ባዕላ እናሰተየቶ…”ኢላ ትውንጅላ ትኸውን። ምጥቕቓን መሊኡ’ዩ።
መንእሰያት እንተኾኑ’ውን: ምስ ኣዕሩኽቶም ክዘናግዑ የምስዩ። ስድራ-ቤትኣብ እትእከበሉ እዋን’ውንእንተኾነ: ብሰንኪ ቴሌቪዥን: ስድራ-ቤታዊ ምብህሃል ኣብ ሓደጋ ይወድቕ። ምስ ዝኸተመ ቅዲ ናብራ: ስድራ-ቤታዊ ክብርታት ከተማዕብል ዝኸበደ ጻዕሪዝሓትት ምዃኑ: ብብዙሓት ሞያተኛታት ስነ-ሕብረተሰብ ዝጥቀስ እዩ። ምዝንጋዕ ይኹን ካልእ ምብህሃላዊ ልምዲ ስድራ-ቤትድማ ልዑል ኣገዳስነት ዘለዎጉዳይ እዩ። ኣብ ሓደመጽሓፍ ናይ ስነ-ፍልጠት ሓበሬታ ዘንበብክዎ ሓሳብ ኣሎ:- “እዚ ዘሎ ቴክኖሎጂካዊኣገባብ ስርዓተ ሓበሬታ:ነቲ ብኣካል ኣብጥቓኻ ዘሎ የርሕቖ፤ ነቲርሑቕ ዘሎ ድማ ናብ ጥቓኻ የምጽኦ።” ንሓንቲ: ግጥም ክለባት ዓዲ እንግሊዝ ብቐጥታ እትዕዘብ ኤርትራዊትስድራ-ቤት ከምኣብነት ንውሰድ። ኣብ ኣባላት’ታ ስድራ-ቤትምብህሃል ስለዘየለ: ንሓድሕዶም ብኣእምሮ ተረሓሒቖም ኣለዉ። ብኣንጻሩ:ምስ’ቶም ኣብሓንቲ ሜዳ ናይ ክለብዓዲ እንግሊዝ ሆዝብሉ ዘለዉ ተዓዘብቲ ሆይብሉ ኣለዉ። እዚኩሉ: ስድራ-ቤታትምብህሃላዊ ክብርታተን ኣብ ሓደጋንዘእትዉ ኣገባባት ምዝንጋዕ ብጥንቃቐ ክሕዛኦም ይግባእ ንምባል እዩ። ቴሌቪዥን ትኹን: ከም ሽጉጥንካልእ ዝኣመሰሉ መጻወቲታትህጻናት ድማ: ህጻናት ጎነጻዊ ጠባይ ከማዕብሉ ድርኺት ዝፈጥሩ ምዃኖም ብዝተፈላለዩ መገድታትክጥቀሱ ንሰምዕ ኢና። መጻወቲታት ብዝሓሹ መለሳታት ተኪእካክወሃቡ ዝኽእሉ ክኾኑ እንከለዉ: ቴሌቪዥን ግን ብመገዲጥንቁቕ ምሕደራ ጥራይእዩ ምቍጽጻራ ዝከኣል።ህጻናት ንዕኦም ዝሃንጹ መደባትጥራይ ከምዝከታተሉ ብምግባር።እንተ’ቲ ዝጸንሐ ገጠራዊ ህይወት ሓቚፍዎ ዝጸንሐ: ብጽቡቕ ዝተማሕበረ ህይወት: ብፍላይ ኣብ ከተማታትና: ዳርጋ ከምዛንታ ጥራይ ኢና ከነዘንትዎ። ኣብ ናይ ጉስነትህይወት ጥራይ እንተረኣና: እቲ ሃዋህው ርእሱ ዝኸኣለ ናይ ምዝንጋዕ ህይወትኣለዎ። ሙዚቃ ኣብኡኣሎ፤ ስፖርት ኣብኡ ኣሎ፤ስነ-ጥበብ ኣብኡ ኣሎ፤ ዝተፈላለዩ ምህዞታት’ውን እንተኾኑ ኣብኡ ኣለዉ።
ምሕዝነት እንተበልካ: ምሕዝነት በዓልሳንዳይ ነይሩ - ጸጸርተወሓሒጥካ ንመዋእል ኣብ ልቢዝሓድር ፍቕሪ። እቲወለዶ’ቲ: ኣብዓንኪል ምሕዝነት ዝተደናገሩሰባት ኣይነበርዎንክንብል ንደፍር። ከመይሲ: ዝተጠላለፈ ኣተሓሳስባን ማሕበራዊ ተርእዮን: ንናብራከተማ እዩ። ኣብከተማ: ናይ ሞያ ይኹንካልእ ብዙሕነት ኣሎ።ምስኡ ድማ ስነ-ኣእምሮኣዊ ብዙሕነት ክህሉ ንቡር እዩክበሃል ይከኣል። ኣብ ናይቀደም ህይወት ገጠራትናእንተኾነ: ሓንቲ ሞያ:ንሳ ድማ ማሕረስን መጓሰን: ሳሕቲ ድማ ንግዲ:ዘጣመረት ጥራይ’ያዝነበረት። ኣብ ናይ ከተማህይወት ብኣንጻሩ: ካብ ንግዲ ጀሚርካ: ክሳብ ምስትምህርትን ክእለትን ዝተኣሳሰሩ ሞያታት: ኣዝዮም ብዙሓት እዮም። ምስ’ዚተርእዮ’ዚ እምበኣርኢና: ኣተሓሳስባ ሰብ-ከተማ ፋሕ ዝበለ ክኸውን እንጽበዮ - ምስኡ ድማ: ማሕበራዊ ዝንባሌኦም።
ኣብማሕበራዊ ጠባያት ናይ ከተማኛታትና ኣሕቢርና መደምደምታ ክንህብእንኽእል ኣይኮንናን።ብዛዕባ ገለ-ገለ ትዕዝብትታትና ግን ክንዛረብ ንኽእልንኸውን። ኣብ ጎደናሓርነት - ኣስመራ: መጽናዕታዊ ሓበሬታ ክንወስድ ዘወር እንተንብል ንኣብነት: ኣሕዋት ብሓባር ሻሂክሰትዩ ክንዕዘብ ዘሎተኽእሎ ክንደይ ሚእታዊ ምኾነ? -ብፍላይ ድማ ኣወዳት ኣሕዋት? ኣቦ ምስ ወዱ ክዛወር፤ ደቂ ሓወ’ቦካፑቺኖ ኣዚዞም ከውግዑ፤ ወይስድራ-ቤት ተጠርኒፋኣብ ደገ ክትድረር ከ?
እዞምልምድታት እዚኣቶም: ካብ ሕብረተ-ሰብ ናብ ሕብረተ-ሰብ ዝፈላለዩ ክኾኑባህርያዊ እዩ። ኣብምዕራባዊ ሕበረተ-ሰብ’ውንእንተኾነ: ብገለ ሸነኹ ብኣሉታ፤ ብገለ ሸነኹ ድማብእወንታ ምመለስናዮ ኔርና።
ጉዳይህጻናት ኣልዒልና ኣብ ኣርእስትና ምስእንዛረብ ከኣ: ኣብ’ቲ ብህይወት ናይ ከተማ ዘይተጸልወ ወለዶታት ሕበረተ-ሰብ ኤርትራ: ሃብታም ልምዲ ነይሩ። ኣብብሄረ-ትግርኛ ንኣብነት: ኣዴታት ንዝበኸዩ ህጻናትክእብዳ: ፍሉጥ ግጥሚዘለዎ ዜማ ይጥቀማ ነይረን። ኣብ’ዚ ልምዲ እዚ: ንወድን ንጓልን ነናቶም ግጥሚ እዩ ዘለዎም። ሓደመልክዕ ግጥሚ ናይ’ታንህጻን ጓል እትዝየም ዝነበረት መአበዲት ወይ መቃባጠሪት ዜማ ንርአ:-
“ዓተርወዲ ዓተር ምስተጸጸ’
ለሚን ወዲ ለሚንምስመጸጸ
ሕንጢት ወሲድዋ ብዘይሕጸ
ኣንቲ ሕንጢት ጓለይ: ሕንጢት
ጓለይ
ከም ስርናይ ኣብጻሕሊ ትርፍተት
ከም ጻዕዳ ጣፍ: ኣብ መሶብ
ትኽተት
ሰላሊሞም ክወስድዋ ጎይቶት
ሕንጢት ጓለይ: ኣንቲሕንጢት
ጓለይ
ቅልቅል ‘ስከ ትበል: በቲ ኳና
ወርቂ ጥልቂ ዘለዎዝባና
ንሳ ዶ ትመውት ከማና
ሕንጢት ጓለይ: ሕንጢት ጓለይ።
ሕንጢት ሊላይ: ሕንጢት ሊላይ
መዓር ዝቐለባ ከምበርባራይ
ወዲ ባሕሪ ትመስል ዓስካራይ
ሕንጢት ጓለይ: ሕንጢት ጓለይ
ንወዲ ድማ:-
ኣንታ ዕንዱ ወደይ: ዕንዱ ወደይ
ኣምባር ኢደይ: ሕንጥልጥል ክሳደይ
መሊሰ ዶ ከእትወካ ናብ’ዛ ከብደይ
ዕንዱ ወደይ: ዕንዱወደይ
ኣንታ ዕንዱ ወደይ: ዕንዱ ወዲ
ኣንበሳ በረኻ: መንኳዕደዲ
ቅጫ ዓተር: መጸበቕ’ መኣዲ
ኣንታ ዕንዱ ወዲ: ዕንዱ ወዲ
ዘይስተ: ማይ ጸባብርዲ
ዝብልዎ ዓዲ ብዘይወዲ
እንተዘይፈቲኻ: ዕጭ ትወዲ
ዕንዱ ወደይ: ዕንዱወደይ
ጉርማጽ’የ በሎም: ኣይፍለጽን
ከውሒ’የ በሎም: ኣይለሓጽን
እምባ’የ በሎም: ኣይጉነጽን
ዕንዱ ወደይ: ዕንዱ ወደይ።


text:
ወጋሕታ ሓርነትን ኣግእዞን ካብ ማህጸን መስዋእትን ስቕያት ህዝብን’ዩ ዝውለድ!!
ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ፡ ነቲ ናይ ኣቦና ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑር ኣቦ መንበር ምምሕዳር ቤት ትምህርቲ ኣድያእ ማእሰርቲ ሰዒቡ ዝተበገሰ ነቕሎ ሰፊሕ ሓፋሽ፡ ብግዱስ ኣትኩሮን ኣድናቖትን ብዕቱብነት ክከታተሎ ቐኒዩ’ዩ። ሓጂ ሙሳ ልሉይ ሃገራዊ መራሒ ንዘርኣይዎ ጅግንነትን ዝወሰዱዎ ተባዕ መርገጽን፡ እንኮላይ ነቶም ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ፣ ኣብ ልዕሊ ብሕታዊ ኣብያተ ትምህርቲ ዝወሰዶ ዓፋኒ ፖሊስን፡ ምቕፋድ ኣቦና ሓጂ ሙሳን ብምቅዋም ብዕለት 31 ጥቅምቲ 2017 ኣብ ከተማ ኣስመራ ንሰላማዊ ሰልፊ ዝወጹ ኩሎም ሰላማውያን ዜጋታት፡ ህጻናት፣ ተማሃሮ፣ ኣንስቲን ሰብኡትን ኣዚዩ ይሙጉስ። ከምኡ’ውን ንፍትሓዊ ሕቶኦም ብትሪ ከም ዝድግፎ እናኣረጋገጸ፡ ኣብ ጎኒ’ቲ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ብምእላይ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ንምርግጋጽ ዝቃለስ ዘሎ ሰፊሕ ሓፋሽ ህዝብና ደው ከም ዝብል ደጊሙ የረጋግጽ።
እዚ ናይ ሕጂ ተረኽቦ’ዚ፡ ህዝቢ ኤርትራ ትዕግስተኛን ጅግናን ምዃኑ በዘየማትእ መንገዲ ዳግም ኣረጋግጽዎ’ዩ። ዲክታቶር ኢሳይያስ፡ ህዝቢ ኤርትራ ትዕግስቱ የጸንቅቕ ምህላዉን፡ ወዒሉ ሓዲሩ ኣንጻሩ ግድን ክለዓል ምዃኑን ክፈልጥ ኣሎዎ። ዝወደቑ ዲክታትርያዊ ስርዓታት ክዝክር ምተገበኦ። ጭቁን ህዝቢ ሓሪኑ እንተ ተላዒሉ ከምዘይከኣል ክርዳእ’ውን ኣሎዎ። ህዝቢ ኤርትራ ንስርዓት ጉጅለ ኢሳይያስ፡ ዕስራን ሓሙሽተ ዓመታት ክዕገሶ እንከሎ፡ እዚ ሕፊንቲ ጉጅለ’ዚ ኣካል ዕዉት ሰውራ ኤርትራ ስለዝነበረ፡ ምናልባት ካብ’ቲ ዝፍጽሞ ዘሎ ረገጻን ግህሰትን መሰላት ሓደ መዓልቲ ይምለስ ዶ ኮን ይኸውን ኢሉ ኢዩ’ምበር፡ ንጭቆና እንግድዓኡ ከጣጥሓሉ ኢሉ ኣይኮነን። እዚ ጉጅለ’ዚ ግን፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብና መዳረግቲ ብዘይርከቦ ብደዐኡን ጭካኔኡን ዳኣ ዓትዒቱ ይቕጽል ኣሎ። ስለዝኾነ ካኣ ህዝብና ደጊምሲ ኣብ ትሕቲ’ዚ ሽፍታ ወንጀለኛ ስርዓት’ዚ፡ ዲሞክራስያውን ሰብኣውን መሰላቱ ከምዘየረጋግጽ ስለ ዝኣመነ፣ ተቓውሞኡ ደረጃ ብደረጃ የብርኽ ኣሎ። ክቡር መስዋእቲ’ውን ይኸፍል ኣሎ። ከም እብነት፡ ጽባሕ ናጽነት ምንቅስቓስ ጅግና ህዝባዊ ሰራዊት፣ ምንቅስቓስ ውጉኣት ሓርነት (ማይ ሓባር)፣ ምንቅስቃስ ጉጅለ 15፣ ምንቅስቓስ ተማሃሮ ኣስመራ ዩኒቨርሲቲ፣ ዕጡቕ ህዝባዊ ተቓውሞ ኣብ ዲዖት ምብራቅ ኣከለ ጉዛይ፣ ስዉእ ሰዒድ ዓሊ ሕጃይ (ወድ ዓሊ) ዝመረሖ ስርሒት ፎርቶ 21 ጥሪ 2013፣ ሕጂ ከኣ፣ ናዕቢ ቤት ትምህርቲ ኣድያእን ክጥቀሱ ይኹእሉ። እዚ ፍጻሜታት’ዚ፡ ብራኸ ትኹል መስመር ህዝባዊ ተቓውሞን፡ ምንቁልቋል ዲክታቶርያዊ ስርዓትን ዘመልክትን’ዩ።
ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ፡ ሰፊሕ ሓፋሽ ህዝብና ነቲ ኣብ ኣስመራ ዝተበገሰ ህዝባዊ ናዕቢ ኣብ ኩሉ ቦታታት ዘርእዮ ዘሎ ህዝባዊ ደገፍ ኣዝዩ ዝኾርዓሉን ዝሕበነሉን’ዩ። ምስ ኣብ ውሽጢ ሃገርና ዝርከብ ህዝብና ኩሉ መዳያዊ ገድላዊ ምትእሳርን ምሕዝነትን ንምሕያል ኣበርትዕና ኪንቃለስ ዝድርኸንና ምዃኑ’ውን ይኣምን።
ምእንታኡ ድማ ኣብ ዲያስፖራ ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ዝርከብ ህዝብና፡ ናብ ኢምባሲታት ኤርትራ፣ ኣብያተ ጽሕፈት ኣህጉራውን ዞባውን ውዳባትን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ዝምርሽ፡ ጸረ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ዘቕነዕ ምሕዝነታዊ ህዝባዊ ሰላማዊ ሰልፍታት ከካይዱ ይጽውዕ። ህልው ገዛኢ ስርዓት ኣብ ልዕሊ ህዝቢብና ዝፍጽሞ ዘሎ ግህሰታት ሰብኣዊ መሰላት፣ ዝኽተሎ ዘሎ ፖሊሲ ዓፈና፣ ኣብ ልዕሊ ህጻናትን ደቂ ኣንስቲዮን፡ ኣረጋውያንን ዝፍጽሞ ዘሎ ሓይሊ ዝተሓወሶ መጥቃዕትን ዝኾንን መዘከራት ንምዝርጋሕ ይጽውዕ። ከምኡ’ውን ዓመጸኛ ስርዓት ህግደፍ፣ ነቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ተላዒሉ ዘሎ ህዝባዊ ተቓውሞ ከየበርዕኖን፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ናይ ሕነ ምፍዳይ ጨካን ስጉምቲታት ከይወስድን፡ ብድሕሪ ሕጂ ንዘርክቡ ተመሳሳሊ ህዝባዊ ተቓውሞ ብሓይሊ ከይጭፍልቕን፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ ሓፋሽ ህዝቢና ካብ’ቲ ኣንቕሊዎ ዘሎ ነቕሎ ተጋድሎ ንድሕሪት እንከይተመልሰ፡ ሓድነቱን ስኒቱን ዓቂቡ ውድቐት ዲክታቶርያዊ ስርዓት ንምቕልጣፍ ብጽንዓት ክቃለስ ይጽዊዕ። ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝርከቡ ኣባላት ግሃድኤ ምስ ኩሎ ደላይ ፍትሒ ተሓባቢሮም ነዚ ተበጊሱ ዘሎ ህዝባዊ ናዕቢ ናብ ዝለዓለ ጥርዚ ንምብጻሑ ልዑል እጃም ከበርክቱ ኣትሪርና የተሓሳስብ። ከምኡ’ውን ሓይልታት ፖሊስን ጸጥታን ሓይልታት ምክልኻልን፡ ኣብ ጎኒ ህዝቦምን ፍትሓዊ ሕቶታቶምን ብምስላፍ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቦም ሓይልን ዓመጽን ከይጥቀሙ ይጽዊዕ።
ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ፡ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ዜጋታት ዝወስዶ ዘሎ ሓይሊ ምጥቃምን፡ ገበናቱ ንምሽፋን ኣብ ኤርትራ ንጥፈታት ኤርትራውን ናይ ደገን ናጻ ዜናዊ ማዕከናት ከይህልዋ ብምኽልካል ዝጥቀመሉ ፖሊስ ዜናዊ ዓፈናን፡ ካብ ውሽጢ ሃገር ብመንገዲ ማሕበራዊ መራኸቢታት (ሶሻል ሜድያ) ዝርከቡ ሓበሬታት ንምዕባጥ፡ ነቲ ዝርካቡ ቁሩብ ቁራቦ ኣገልግሎት እንተርኔት ምዕጻውን ይኾንን። ከምኡ’ውን ፈተውቲ ሰላም ዝኾና ሃገራትን፡ ኣህጉራዊ ውድባት ሰብኣዊ መሰላትን፡ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኣብ ልዕሊ ህዝቢና ሓይሊ ምጥቃም ጠጠው ከብል ዘገድዶ ተጽዕኖ ክገብሩሉ ይጽውዕ።
ወጋሕታ ሓርነትን ኣግእዞን ካብ ማህጸን መስዋእትን ስቕያት ህዝብን’ዩ ዝውለድ’ሞ፡ ህዝብና ዲሞክራስያዊ ለውጢ ንምርግጋጽ ዝኸፍሎ ዘሎ ኩለንትናዊ መስዋእቲ ንከንቶ ኣይክተርፍን’ዩ። ንተቓላሳይ ህዝብና ወጋሕታ ሓርነቱ ርሑቅ ኣይኮነን።
ዓወት ንቃልሲ ህዝብና ምእንቲ ሓርነትን ዲሞክራስን !!
ውድቀት ሕፍረትን ንምልካዊ ስርዓት !!
ክብርን ዘልኣለማዊ ዝኽርን ንጀጋኑ ስዉኣትና !!
ፈጻሚ ኣካል ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ
4 ሕዳር 2017
Short URL: http://english.farajat.net/?p=10887


text:
ስውእ ኢንጂኔር ተስፋሁነይ ተኽለ ተስፋማርያም ብ16 ጥሪ 2017 ልክዕ ሰዓት 6፡30 ናይ ምሸት ኣብ ሕክምና ክእለ ድሕሪ ምጽናሕ ካብ’ዛ ዓለም ብሞት ተፈልዩ። በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ንስውእ መንግስተ ሰማይ የዋርሶ፡ ንስድራኡ፡ ቤተ-ሰቡን መቓልስቱን ድማ ጽንዓት ይሃቦም፡ ጠሉ ድማ የውርደሎም እናበለ ናይ ወሪድኩም ዘሎ መሪር ሓዘን ተኻፋላይ ምዃኑ ይገልጽ።
ሓጺር ታሪኽ ስውእ ኢንጂነር ተስፋሁነት ተኽለ ተስፋማርያም
ስውእ ተስፋሁነይ፡ ካብ ኣቦኡ ተኽለ ተስፋማርያም ሃብተጋብር፡ ካብ ኣዲኡ ሰማእቱ ጓንጕል ሓጐስ ብ20 መጋቢት 1943፡ ኣብ ዓዲ ዓጓ፡ ኣውራጃ ሰራየ ተወሊዱ። ኣብ ቤት ትምህርቲ ሳንጆርጆ (መንደፈራ)፡ ኣብ ቀዳማዊ ሃይለስላሰ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ (ኣስመራ)፡ ኣብ ትካል ተለኮሚኒከሽን (ኣዲስ ኣበባ) ድማ ተማሂሩ።
ስውእ ተስፋሁነይ ተኽለ ፡ ካብ ካልኣይ መፋርቕ ናይ ስሳታት ኣትሒዙ፡ ኣብ ውሽጢ ከተማታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ብፍላይ ድማ ኣብ ኣስመራ ኣብ ዝነበረ ምስጢራዊ ስርርዓትን ስርሒታትን ተሓኤ ብተወፋይነት እተቓለሰን ብ1967 ኣብ ማእሰርቲ ኢትዮጵያ ኣትዩ ብዙሕ ስቅያት ዘሕለፈን ገዲም ተጋዳላይ ኢዩ ነይሩ። ካብ 1975 ክሳብ 1981 ኣብ ተሓኤ ተሰሊፉ፡ ኣብ ክፍሊ ፍርድን ወኪል ቀይሕ መስቀልን ወርሕን ኤርትራ ኰይኑ ድማ ኣብ ፖርትሱዳን ተመዲቡ ተቓሊሱ።
ተሓኤ ካብ ሜዳ ምስ ወጸት፡ ንኣመሪካ ተሰዲዱ። ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ትምህርቱ ኣብ ዝተፈላለዩ ኮለጃት ከተማ ቺካጎ ቀጺሉ። ካብ ትካል ተክኖሎጂ ናይ ኢሊኖይ (Illinois Institute of Technology (IIT) ኣብ ናይ ኤለክትሪክን ኮምፕዩተር ኢንጅነሪንግ ብናይ ባችሎር ዲግሪ ተመሪቑ። ኣብ 1990 ካብ ቺካጎ ናብ ክሊቭላንድ ብምቕያር፡ ብማስተርስ ዲግሪ ተመሪቑ። ኣብ ናይ ኣመሪካ ናይ ጠፈር ምርምር ትካል (National Aeronautics and Space Administration/ NASA) ን24 ዓመታት ሰሪሑ።


text:
እዚ ብኣሕጽሮተ ቓል ሮክስ (Roks) ተባሂሉ ዝጽዋዕ ሃገራዊ ውድብ መዕቆቢታት ደቂ-ኣንስትዮን መዕቆቢታት ነኣሽቱ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ሽወደንን፡ ኣብ መዳይ ምዕቋብ ነኣሽቱን ዓበይትን ደቂ-ኣንስትዮ፡ ኣብ ሽወደን ዝዓበየ ውድብ እዩ። ዕላማ ውድብ ሮክስ፡ ሓባራዊ ረብሓታት ናይተን ኣብ ትሕቲኡ ተጠርኒፈን ኣብ ልዕሊ ደቂ-ዝካየድ ዓመጽ ኣብ ምቅላስ ዝነጥፋ መዕቆቢታት፡ ንምውሓስ ዝዓለመ እዩ።
ውድብ ሮክስ፡ ህዝባዊ ርእይቶ ቅርጺ ንምትሓዝ ዝነጥፍ ኮይኑ፡ ንህዝቢ ምስ ወድዓዊ ኲነታት ናይቲ መዕቆቢታት ውን የላሊ። ብዜካ`ዚ ንኲነታት ናይዘን መዕቆቢታት ብዝልከት ውን ምስ ግዳማውያን ኣካላት ዝርርባት የካይድ። ኣብ ትሕቲ ውድብ ሮክስ፡ ኣስታት 100 ዝኾና መዕቆቢታት ናይ ዓበይትን ነኣሽቱን ደቂ-ኣንስትዮ ተጠርኒፈን ይርከባ።
ሮክስ ኣንስተኛዊ ውድብ ኮይኑ፡ ንመሰላት እኹላት ደቂ-ኣንስትዮን መሰላትን ሓርነትን ነኣሽቱ ደቂ-ኣንስትዮን ከምኡ ውን ማዕርነት ኣብ ኩሉ ብርክታትን ንምርግጋጽ፡ ዝቃለስ ውድብ እዩ።
መዕቆቢታት ደቂ-ኣንስትዮ
ነፍሲ-ወከፍ መዕቆቢ ርእሱ ዝኸኣለን ነጻን ኮይኑ፡ ናቱ ኣገባብ ኣሰራርሓ ውን ኣለዎ። ይኹን እምበር፡ ንኹለን መዕቆቢታት ሓደ ዝገብረን፡ እቲ እኹላትን ነኣሽቱን ደቂ-ኣንስትዮ ሓገዝ ምስ ዝደልየን ዝድውላሉ ኩለን መዕቆቢታት ዝውንንኦ፡ ህጹጽ ናይ ድጋፍ መስመር እዩ። ኣድላዪ ምስ ዝኸውን፡ እቶም ናብዚ መስመር ዝድውሉ ሰባት መንነቶም ከየቃልዑ ክድውሉ ይኽእሉ ጥራይ ዘይኮነ፡ ዝኾነ ዝምዝገብ ነገር ውን የለቦን።
እተን መዕቆቢ ማእከላት ዝህብኦ ናይ ድጋፍ ኣገልግሎታት፡ ኣብ ውልቃዊ ድልየታትን ሃረርታን ናይተን ደቂ-ኣንስትዮ ዝተሰረተ እዩ። ምናልባት እታ ደላይት ድጋፍ ዝኾነ ጓል-ኣንስተይቲ ብዛዕባ ህልዊ ኲነታታ ወይ ውን ዝምድናታታ፡ ክትዛረብ ትደሊ ትኸውን። ንምምልካት ናብ ፖሊስ ዝምልከት ምኽሪ ወይ ውን ናይ ናብዮት ክርክር ዝምልከት ምኽሪ፡ ትደሊ ውን ክትከውን ትኽእል። ብዛዕባ ኣብ ቀረባ እዋን ወይ ውን ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ዘጋጠመ ጾታዊ ዓመጽ ዝምልከት ውን ክኸውን ይኽእል እዩ። እተን ኣብዚ መዕቆቢ ማእከላት ዝሰርሓ ደቂ-ኣንስትዮ፡ ብመልክዕ ዝርርብ ድጋፍን ምኽርን ይህባ እየን። ብዜካዚ፡ ንኣብነት፡ ናብ ፖሊስ፡ ጠበቓ ወይ ውን ናብ ማእከል ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ክትከይድ እንከለኻ ውን፡ ምሳኻ ብምዃን ክሕግዛኻ ይኽእላ እየን። መብዛሕትአን መዕቆቢ ማእከላት፡ ኣብ ውሽጢ`ቲ መዕቆቢ ንደቂ-ኣንስትዮን ደቀንን መንበሪ ገዛ ይህባ እየን።
ብርክት ዝበላ ካብዘን መዕቆቢታት፡ ሕጋዊ ምኽሪ ዝህብ መስመር ኣገልግሎት ኣለወን። ገለ መዕቆቢታት፡ ነተን ናይ ምስማዕ ጸገማት ዘለወን ደቂ-ኣንስትዮ ተባሂሉ ዝተዳለወ ብጽሑፍ ጥራይ እትረኻኸበሉ፡ መስመር ተለፎናት ኣለወን። ገለ ውሱናት መዕቆቢታት፡ ግዳያት ርኹስ-ወሲብ ዝኾኑ ኣባጽሕ፡ ጥራይ ይቕበላ።
መዕቆቢ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብዚ ሃሰው ኢልኩም ርኸቡ
መዕቆቢ ጎራዙ ወይ ነኣሽቱ ደቂ-ኣንስትዮ
ኣብ ትሕቲ ጽላል ውድብ ሮክስ፡ ኣስታት 30 ዝኾና መዕቆቢታት ነኣሽቱ ደቂ-ኣንስትዮ ተጠርኒፈን ይርከባ። 10 ካብዚአን፡ ነብሰን ዝኸኣላ ነጻ ውድባት እየን። ኣገባብ ኣሰራርሓ ናይዘን መዕቆቢታት ካብቲ ናይ ዓበይቲ ደቂ-ኣንስትዮ መዕቆቢታት፡ ዝፍለ ኣይኮነን። ኮይኑ ግን፡ መዕቆቢታት ነኣሽቱ ደቂ-ኣንስትዮ ኣተኲሮአን ኣብተን፡ ከም ኣብነት፡ ግዳይ ታህዲድ ምግልታዕ ጾታዊ ዓመጽ ወይ ውን ብኻልእ ምኽንያት ምስ ጓል ኣንስተይቲ ክዛረባ ዝደልያ ደቂ-ኣንስትዮ፡ ዝተሓጽረ እዩ። ደቂ-ኣንስትዮ ዝርከባሉ ሃለዋት ናብራ ንህዝቢ ንምፍላጥ ውን፡ ብንጥፈት ይጽዕታ። መዕቆቢታት ነኣሽቱ ደቂ-ኣንስትዮ ናይ ገዛእ ርእሰን መርበብ-ሓበሬታ ኣለወን። እቲ መርበብ-ሓበሬታ እዚ ዝስዕብ እዩ www.tjejjouren.se።
መዕቆቢ ነኣሽቱ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብዚ ሃሰው ኢልኩም ርኸቡ
ኣብ መዕቆቢ ምስራሕ
መብዛሕትኦም እቶም ኣብ መዕቆቢ ዚሰርሑ ሰባት፡ ወለንታውያን እዮም። ኣብዚ መዕቆቢ ክትሰርሕ መታን፡ ብመጀመርያ፡ ኣብቲ እቲ መዕቆቢ ዘዳልዎ ናይ ትምህርቲ ዓንኬል ንኽትጽንበር ተቐባልነት ክትረክብ ኣለካ። ኣባል ሰራሕተኛታት ክትኮኑ ምስ እትደልዩ፡ ኣብ ከባቢኹም ምስ ዝርከብ ናይ ዓበይቲ ወይ ውን ነኣሽቱ ደቂ-ኣንስትዮ መዕቆቢ ተራኺብኩም ተዘራረቡ።


text:
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ፋሉን ኩሉ ዓይነት መንበሪ ኣባይቲ ኣሎ። ነኣሽቱ ገዛውትን ኣፓርትማን፡ ንምክራይ ወይ ንምዕዳግ። ናይ ተመሃሮ መንበሪ ኣባይቲውን ኣሎ።
ኮፐርስታደን Kopparstaden ናይቲ ኮምዩን ትካል ክራይ ኣባይቲ እዩ። ግሩም መንበሪ ድማ የቕርብ። ኮፐርስታደን ጥቓ መንበሪ ኣባይትን ማሕበራትን ኮይኑ ብምስራሕ ኣብ መንጎቶም ኣብ ሽወደን እተወልዱን ኣብ ወጻኢ እተወልዱን ጽቡቕ ዝምድና ንምፍጣር ይነጥፍ። መንበሪ ቤት ንምዕዳግ ትሓስብ እንተ ኣሎኻ ኣብ ፋሉን ዘሎ መንበሪ ኣባይቲ ከምቶም ናይ ዓበይቲ ከተማታት ክቡር ኣይኮነን።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
እቶም ኣብ ፋሉን ዚነብሩ 10% ወጻእተኛታት ብዙሓት ብሔራት ይርከቡዎም። ዝበዝሑ ካብ ስካንዲናቭያን ኤውሮጳን ዚመጹ ኪኾኑ ከለዉ፡ ካብ እስያን ኣፍሪቃን ድማ ኣለዉ፡ ስለዚ ከም ዓረብ፡ ሶማልን ኩርድን ሶራኒን ኩርማንጅን ታይላንድን ዝኣመሰሉ ቋንቋታ ኣለዉ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ፋሉን ብዙሓት ማሕበራት ኣለዋ፡ ዝበዝሓ ከኣ ኣብ ስፖርትን ሃይማኖትን ኣብ መስተ ዘይምስታይን ኣብ ሙዚቃን እተመስረታ እየን። ኣብ ቡላንገ፡ ካብ ፋሉን 20 ኪ/መ ርሒቓ እትርከብ፡ ናይ ሶማል ማሕበር ኣሎ። ኣብ ቡላንገ መስጊድውን ኣሎ፡ ከምኡውን ናይ ቡዲዝም ቤትመቅደስ (ኣብ ኡልቭስሂታን እተባህለት ቁሸት)። ኣብ ፉሉን ናይ ካቶሊክ ቤትክርስትያንን ደብርን እውን ኣሎ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ፋሉን ናይ ወረዳ ከተማ እያ፡ ግሩም ሰንትሩም ምስ ዓበይትን ነኣሽቱን ድኳናቱን፡ ከምኡውን ናይ ዕዳጋ ጎደናን፡ ካብቲ ከተማ ውጽእ ኢልካ ድማ ዓቢ ናይ ዕዳጋ ቦታ ኣሎ። ኣብ ፋሉን እተፈላለየ ባህላዊ ንጥፈታት ኣሎ፤ ተያትር፡ ኦርከስትራ፡ ቤተመዘክርን ቤትንባብን።
ናይ ፋሉን ኮምዩን ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ ማሕበረሰብኣዊ ሓበሬታ ይህብ፡ ከምኡውን በቶም ኣብ ናይ ስራሕ ዕዳጋን ምውህሃድን ቤትጽሕፈት ዚሰርሑ ናይ ስደተኛታት ተሓበርቲ
Arbetsmarknads- och integrationskontoretተግባራዊ ሓበሬታ ይወሃብ። እቲ ኮምዩን ምስ ሓንቲ ናጻ ቤትክርስትያን (ሉግነትስሺርካን) ኮይኑ ንሓደስቲ መጻእቲ ምስቲ ዓዲ ዘላልዩ ስድራቤታት ዘዳሉ ፕሮጀክት ኣለዎ።
ኢከያ ካብ ፋሉን 20 ርሒቑ ኣብ ቡላንገ ይርከብ። ኣብ ፋሉን፡ ሓራጃትን ናይ እተደርበየ ምሕዳስ ድኳንን
"Ta till vara" ኩሉ ዓይነት ኣቕሑ ገዛውትን ክሽነን ጃርዲንን ወዘተ. ዚርከቦ ሰከንድሃንድ ቡቲክን ኣሎ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ኤልስቦርይ ማእከል ጥዕና ጥቓ ዞና ያርነት፡ ጥቓ ሰንትሩም፡ ክፉት ናይ ህጻናት ቤትትምህርቲ ኣሎ። ኣብኡ ኣብ ሽወደን እተወልዱን ኣብ ወጻኢ እተወልዱን ኣደታትን ኣቦታትን ይራኸቡ። ኣብኡ ሽሕኳ ጌና ኤስኤፍኢ ዘይጀመርካ እንተ ኾንካ፡ ሽወደን ንኽትፈልጥ ትመሃር። ነቶም ደቆም መዓልታዊ ክንክን ኪግበረሎም ዚደልዩ ብዙሕ ኣብያተትምህርቲ ህጻናትን ናይ ስድራቤት መውዓልን ኣሎ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ፋሉን 27 ኮሙናዊ መባእታን 3 ከኣ ንፍሉይ ሓገዝ ዚደልዩ ህጻናት ዝዓለማን ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ።4 ብሕታውያን መባእታ ኣብያተትምህርቲ ከኣ ኣለዋ።2 ኮሙናውን 6 ብሕታውን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ።
ፋሉን ነቶም ኪዝምሩ ወይ ሙዚቃ ኪጻወቱ ድሌት ዘለዎም ህጻናት ብወለዶም ዚምዝገቡሉ ቤትትምህርቲ ሙዚቃ ኣሎ።
ዝያዳ ሓበሬታ ብዛዕባ ኣብያተትምህርትን ትምህርትን ኣብ ናትና ወብሳይት ክትረክብ ትኽእል።
ዕድላት ትምህርቲ
ብዛዕባ
ናይቲ ኮምዩን ትምህርቲ ንዓበይቲ ሓበሬታ ኣብቲ ናትና ወብሳይት ተመልከት። ኣብ ኮለጅ ክትመሃር ምስ እትደሊ
ናይ ዳላርና ኮለጅ ኣሎ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ፋሉን ኮምዩን
ኣርባዕተ ማእከላት ጥዕና ኣለዋ። ናይ
ፋሉን ሆስፒታል ኣብ ዳላርና እቲ ዝዓበየ እዩ። ኣብኡ ድማ ብዙሓት ክኢላታት ሓከምቲ ኣለዉ። ኣብኡ ናይ ህጹጽ ረድኤት መቐብሊ ኣሎ። ኣብቲ
Elsborgs familjecentral ናይ ኤልስቦርይ ፋሚልየሰንትራል ናይ ኣደታትን ህጽናትን ክሊኒክ ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ነንሕድሕድና ክንረዳዳእ ምስ እንደሊ ከከም ኣድላይነቱ ተርጓማይ ነምጽእ። እዚ ከኣ ኣብ ስራሕ፡ ቤትትምህርቲ፡ ትካላት ኣብ ምብጻሕ ግዜን ኣብ ትካላት ሕክምናን ኣድላዪ ይኸውን።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ባቡር ካብ ማእከል ፋሉን ብየቭለን ቡርሊንገን ገይራ ናብ ስቶክሆልም ትኸይድ። ካብቲ ናይ ቡርለንገ ዳላ መዓርፎ
Dala Airport ነፈርቲ ቀጥታ ናብ ስቶክሆልምን ዮተቦሪ ወይ ማልመ ክትበርር ትኽእል። ኣብቲ ኮምዩን ይኹን ናብቲ ጎረቤት ኮምዩናት ዝኸዳ እኹላት ኣውቶቡሳት ኣለዋ።ዳላርትሪፊክ
Dalatrafik ነቲ ናይ ኣውቶቡሳት መስመራት የመሓድሮ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ፋሉንን ዳላርናን ኣብዘን ቀረባ ዓመታት ብዙሓት ኣብ ጥሮታ ኪኣትዉ እዮም። ተሓጋገዝቲ ነርስታት፡ ነርስታት፡ ሓከምቲ፡ ናይ ኮምፕዩተር ተክኒካውያንን ኢንጂነሪታትን ስራሕ ንኺረኽቡ ዓቢ ዕድል ኣሎ። ይኹንምብር፡ ኣብ ኢደጥበብውን ኣብ ፋሉንን ኣብ ካልኦት ክፍልታት ዳላርና ናይ ስራሕ ዕድል ኪህሉ እዩ።
ኣብ ፋሉን ናይ ቋንቋ ኮለጅን ካብ እተፈላለየ ባህላታት ዝመጹ መምህራንን ኣለዉ። ዋኒን ክትጅምር ምስ እትደሊ ንናይቲ ኮምዩን ቁጠባዊ ቤትጽሕፈት
kommunens näringslivskontor ተወከስ።


text:
ሓንቲ ሃገር ድልዱል ቁጠባዊ ዓቕሚ ሃኒፃ እትበሃል ነቲ በቢ ዓመቱ እትምድቦ በጀት ምሉእ ብምሉእ ካብ ኣታዊኣ ክትሽፍኖ እንተኽኢላ ጥራሕ እዩ።
ካብዚ ወድዓዊ ሓቂ ብምብጋስ እምበኣር ልምዓታውን ዴሞክራሲያውን መንግስትና ብቑጠባዊ ዓቕማ ዝደልደለት ሃገር ንምፍጣር ስርዓት ምሕደራ ግብሪ ክሃንፅ ምንቅስቓስ ካብ ዝጅምር ንነዘ ዓበይቲ ውፅኢታት እናተመዝገቡ እዮም። ነዚ መርኣዪ ዝኾነና እውን ኣብዚ ሐዚ እዋን ብብርኪ ሃገር ንዘጋጠመ ድርቂ ንምፅዋርን ንምምካትን ዘኽእል ቁጠባዊ ዓቕሚ ክፍጠር ምኽኣሉ እዩ። እቲ ካሊእ መርኣዪ ድማ ኣብ 2008 ዓ.ም 229 ቢልዮን ብር ዝነበረ በጀት ሃገርና ኣብ 2009 ዓ.ም ናብ 274 ቢልዮን ብር ክብርኽ ዝኸኣለ ውፅኢት ብርኪ ምዕባለ ሃገርና የርኢ።
መንግስቲ ነቲ በቢዓመቱ ዝብጅቶ በጀት ካብ መሃያ ሰራሕተኛታት መንግስትን ውልቀ ትካላትን ዝርከብ ግብሪ፣ ፍረ ግብሪ ነጋዶ፣ ግብሪ መንግስታውን ዘይመንግስታውን ትካላት፣ ልቓሕ፣ ሓገዝ ወዘተ ኣቢሉ ብዝረኽቦ ኣታዊ እዩ ንኹለን ክልላትን ወረዳታትን ዝድጉመን። እዚ ስለ ዝኾነ ኣብያተ ፅሕፈት ልምዓት እቶት ፀጋታት ግብሪ ኣለልየን እቶት መንግስቲ ብምእካብ ልምዓትና ንኽቀላጠፍ ዕማም ሒዘን ይንቀሳቐሳ ኣለዋ። ንሎሚ ኣብ ወረዳ ናይዴር ዓዴት ኣብ ምንጋስ ምሕደራ ስርዓት ግብሪ ዘሎ ምንቅስቓስ እንታይ ከም ዝመስል ከም ዝስዕብ ነቕርቦ ኣለና።
ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ናዕዴር ዓዴት ኣብ 2003 ዓ.ም ካብ ትልምን ፋይናንስን ተፈልያ ዓርሳ ክኢላ ክትጣየሽ እንተላ ኣብታ ወረዳ እዚ ዝበሃል ስርዓት ግብሪ ኣይነበረን። ከም ቤት ፅሕፈት ብሓዱሽ ኣወዳድባ ስሩዕ ስራሕ ምስ ጀመረት ግን ብሓይሊ ሰብ ስለ ዝተጠናኸረት ነቲ ነጋዳይ ኣብ እንታይነትን ኣገዳስነትን ግብሪ ዘድሃቡ መድረኻት እናፈጠረት ስራሕቲ ምትእምማን ክተካይድ ፀኒሓ እያ። ስለዝኾነ እውን ኣብዚ እዋን እዚ ኣብቲ ሕብረተሰብ ዝሓሸ ግንዛበ ተፈጢሩ ኣሎ።ኣብታ ወረዳ ግንዛበ ግብሪ ብዝግባእ ከም ዝተፈጠረ ዘርኢ ሓደ መነፅር ኣብ 2003 ዓ.ም 4 ነጥቢ 75 ሚልዮን ብር ዝነበረ እቶት እታ ወረዳ ድሕሪ ኣርባዕተ ዓመት ማለት እውን ኣብ 2007 ዓ.ም ብሰለስተ ዕፅፊ ወሰኽ ብምርኣይ ናብ 13 ነጥቢ 37 ሚልዮን ብር ክዓቢ ኽኢሉ እዩ። ምሽጥር እቲ ለውጢ ድማ እታ ቤት ፅሕፈት ክንፍታት ሰራዊት መንግስቲ (ኩሉ ሰራሕተኛ መንግስቲ)፣ ውድብን (ካብ ዋህዮ ክሳብ ኣመራርሓ ጣብያ) ህዝብን (ባዕሉ እቲ ነጋዳይ) ኢላ ነፂራ ብምንቅስቓሳ ዝተመዝገበ እዩ። እዛ ቤት ፅሕፈት ምስ መዳርግቲ ኣብያተ ዕዮ ማለት እውን ከተማ ልምዓትን ንግድን ኢንድስትሪን፣ ትልምን ፋይናንስን ፍትሕን ሃፍቲ ማይን መኣድንን ኢነርጅን ብምውዳድ ፍልፍል ፀጋታት ግብሪ ኣለልያ ክትንቀሳቐስ ፀኒሓ ኣላ። ስለ ዝኾነ ምስቲ ነጋዳይ ተቐራሪባ እናተረዳድአት ብምስራሕ ኣብ ስርዓት ግብሪ ዝሓሸ ግንዛበ እናፈጠረት ብምኻዳ ከም ዝኾነ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት እታ ወረዳ ኣይተ ፍሰሃ መብራህቱ ይገልፁ።
እቲ ዝተመዝገበ ለውጢ ኣብ 2008 ዓ.ም እውን ኣጠናኺራ ቀፂላትሉ ኣላ። እዚ እውን ነቲ ዘጋጠመ ሓደጋ ድርቂ ምኽንያት ብምግባር ካብ ክልል ዝተልኣኸ መበገሲ ትልሚ መሰረት ገይራ 11 ነጥቢ 72 ሚልዮን ብር እቶት ንምእካብ ተሊማ ክትንቀሳቐስ ፀኒሓ እያ። ኮይኑ ግን እታ ቤት ፅሕፈት ነቶም 13 ሰራሕተኛታት ብዝግባእ ኣንቀሳቒሳ ምስ መዳርግቲ ኣካላት ሓባራዊ ውዕሊ ኣሲራ ብዝገበረቶ ርብርብ ኣብ 11 ወርሒ ልዕሊ 14 ነጥቢ 64 ሚልዮን ብር ክትእክብ ከም ዝኸኣለት ኣብታ ወረዳ ዳህሳስ ዝገበሩ ተወካሊ ከይዲ ስራሕ ምልማዕ ሓይሊ ሰብ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልልና ኣይተ ፍሊሞና ዳዊት ይገልፁ።
መደባት እታ ቤት ፅሕፈት ክዕወት ዝኸኣለ እውን እቲ ሰራሕተኛ ኣብ ክእለትን ኣተሓሳስባን ንዝረኣዩ ክፍተታት እናገምገመ ብፍላይ ድማ እቶም ኣዋጃትን መምርሒታትን ብዓርሰ ምምህሃር ዓቕሙ ከዕቢ ስለ ዝገበረ እዩ። እቲ ሰራሕተኛ ዓቕሙ ብምዕባዩ ድማ ነጋዳይ ዝድግፍሉ ደጋዊ ኔትዎርክን ዓርስ ብዓርሱ ዝተሓጋገዘሉ ውሽጣዊ ኔትዎርክን ብኣግባቡ ክጥቀመሉ ሓጊዝዎ እዩ። ስለ ዝኾነ እውን እቲ ሰራሕተኛ ነጋዶ ዝርከብዎም 4299 ክፋላት ሕብረተሰብ ብክላስተራት ተመዲቡ ገምጋማዊ ስልጠና ክህብ ክኢሉ እዩ።
ኣብ 33 ጣብያታት ክለባት ግብሪ ንልምዓት ብስነ ፅሑፍን ድራማን ኣጣይሻ ኣብ ምዕባይ ግንዛበ ሕብረተሰብ ብፅሒተን ክዋፅኣ እናገበረት ፀኒሓ እያ። ሰራሕተኛታት እታ ቤት ፅሕፈት ንነጋዶ ዝድግፈሉ ደጋዊ ኔትወርክ ተጠቒሞም እቶም ነጋዶ መዓልታዊ መሸጣኦም ተወዲቦም ክግምግሙ ስለ ትገብር ከም ቤት ፅሕፈት ነቲ ሓበሬታ ኣካል ፅንዓት ተገይሩ ዝቐርብ መረዳእታ በቢ ሰለስተ ወርሑ ክመያየጥሉ ስለ ዝግበር ኣብቲ ነጋዳይ ዕግበት እናተፈጠረ መፂኡ ኣሎ።
ኣብታ ወረዳ ቅድም ኢሉ ኣብ መንጎ ነጋዶን ሰራሕተኛታት እታ ቤት ፅሕፈትን ዝነበረ ርክብ ዓብዪ ኣፈላላይ ነይርዎ። እዚ እውን እቲ ሰራሕተኛ ብዝመሰሎ ወሲኑ እንተምፅእ እቲ ነጋዳይ እናንፀርፀረ ዝኸደሉ ኩነታት ነይሩ። ኣብዚ ሐዚ እዋን ግን እቲ ሰራሕተኛ ምስቲ ነጋዳይ ሕብረተሰብ እሂን ምሂን ኢሉ ተረዳዲኡ ዝኸደሉ ኩነታት ተፈጢሩ። እዚ ብምትግባሩ ድማ እቲ ነጋዳይ እንታይነት ግብሪ ካብ ብክልሰ ሓሳብ ሓሊፉ ኣብ ከባቢኡ ይሳለጡ ብዘለዉ መሰረተ ልምዓታት ብተግባር እናረጋገፀ መፂኡ እዩ። እዚ እውን ቅድሚ ሕዚ ካብ ወረዳ ናዕዴርዓዴት ንከተማ ኣክሱም ጥራሕ ዝወስድ ዝነበረ ፅርግያ ሎሚ ጣብያ ምስ ጣብያ ዝራኸበሉ ኩነታት ተፈጢሩ ኣሎ። ከም መብራህቲ፣ ማይ፣ ጥዕና ኣብያተ ትምህርቲ ዝመሳሰሉ መሰረተ ልምዓታት እውን ብዓብይኡ እቲ ሕብረተሰብ ዘስተማቕረሉ ኩነታት ከም ዘሎ ኣብ ስራሕቲ ንግዲ ኤሌክትሮኒክስ ዝተዋፈሩ ነባሪ ከተማ ሰመማ ዝኾኑ ቀሺ መብራህቱ ፀሃየ ይገልፁ።
ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ናዕዴር ዓዴት ንነጋዶ እታ ወረዳ በቢ ብርኮም እናፈለኻ ኣብ ምድጋፍ ዘሎ ምንቅስቓስ እውን ዝሓሸ እዩ። ንኣብነት ኣብ ዝሓለፈ ዓመት 35 ዝነበሩ ብርኪ “ሀ” ከፈልቲ ግብሪ ሕዚ ብዝተገበረ ክትትል ናብ 59 ክዓብዩን 26 ነጋዶ ድማ ብምንቅስቓስ ንግዶም ካብ ብርኪ “ሐ” ናብ ብርኪ “ለ” ክዓብዩ ተገይሩ እዩ። እዚ ክትትል ሞዴልን ዘይሞዴልን ነጋዳይ ንምፍላይ ስለ ዝሓገዘ ኣብቲ ኦዲት ስትራተጂ እውን ብዘይምንም ፀገም ንክውግኑ፣ ብዝህብዎ ግልጋሎት ኣብታ ወረዳ ካብ ዘለዉ 638 በዝሒ ነጋዶ ይኹን 231 ኣካረይቲ ገዛ ዝቐርብ ዝነበረ ጥርዓን ናብ ባዶ ክወርድ ከም ዝኸኣለ ኣይተ ፍሊሞና ዳዊት ይገልፁ።
እታ ቤት ፅሕፈት “ጉዳይ ግብሪ ዋኒን ሓደ ቤት ፅሕፈት ጥራሕ ዘይኮነስ ውራይ ኩሉ እዩ” ዝብል ሓሳብ ንመዳርግቲ ኣካላት ኣስሪፃ እትገብሮ ምንቅስቓስ እውን ዝነኣድ እዩ። ንኣብነት ቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ኣብዚ ዓመት ካብ ዝውገዱ ንብረታት፣ ግብሪ ሰራሕተኛ መንግስትን ካልኦት ኣታዊታትን ሸሞንተ ሚልዮን ብር ክትእክብ ተሊማ ብመሰረት ትልማ ፈፂማ እያ። ምስ እዚ ጎድና ጎድኒ ብብርኪ ወረዳ ዝዕደጉ ቀወምትን ሃለቕትን ንብረታት ብምልኦም ካብ መን ከም ዝተገዝኡ ፀብፂባ በቢ ሰለስተ ወርሑ ንልምዓት እቶት ብምሃብ ኣብ ምስፋን ስርዓት ምሕደራ ግብሪ ብፅሒታ እናተዋፅአት እያ።
ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ወረዳ ናዕዴር ዓዴት ካብ ተሓራሲ መሬት ክእከብ ዝግባእ እቶት እውን ብዝግባእ እናኣከበት እያ። እዚ እውን ኣብ 2005 ዓ/ም ሕድሕድ ሓረስታይ ብመጠን ዘለዎ በዝሒ ፅማድ መሬት ናይ መጥቀሚ መሊኡ ንክኸፍል ኣመራርሓ ጣብያ ኣዋዲዳ ብዝገበረቶ ምፅራይ ቅድም ክብል ካብ ዝነበሮ 779 ሽሕን 627 ብር ሕዚ ናብ 826 ሽሕ ብር ክዓቢ ክኢሉ እዩ።
እቲ ካብ ቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን፣ ኮንስትራክሽን መንገድ መጓዓዝያን፣ ሃፍቲ ማይ መኣድንን ኢነርጅን፣ ኣብያተ ትምህርትን ትካላት ጥዕናን ዝእከብ መረዳእታ መሸጣ “ሃፍቲ እዩ” ኢላ ኣብ ጥቕሚ ንክውዕል እትገብሮ ምንቅስቓስ እውን ዝነኣድ እዩ። ንኣብነት ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ካብ ክልል ዝመፀ 47 ነጥቢ 25 ሚልዮን መረዳእታ መሸጣ ኣብ ጥቕሚ እንትተውዕል እታ ቤት ፅሕፈት ብወገና 5 ነጥቢ 77 ሚልዮን መረዳእታ ንክልል ልኢኻ እያ። ኣብዚ ዓመት ድማ ካብ ክልል ዝመፀ 24 ነጥቢ 85 ሚልዮን መረዳእታ ኣብ ጥቕሚ ኣውዒላ ኣላ። ከም ትካል ድማ ሒሳብ መዛግብቲ ኦዲት እንትትገብር ዝኣከበቶ 9 ነጥቢ 35 ሚልዮንን መረዳእታ መሸጣ ንተመን ግብሪ ዝተፈላለያ ወረዳታት ከተማታትን ዝምግብ ንክልል ከምዝለኣኸት ምእካብን ምትንታንን መረዳእታ እታ ቤት ፅሕፈት ኣይተ መረሳ ተኽሉ ይገልፁ።
እታ ቤት ፅሕፈት መረዳእታታት መሸጣ እታ ወረዳ ይኹን ካብ ካልኦት ወረዳታትን ከተማታትን ዝመፁ መረዳእታታት ብዝግባእ ስለ ትጥቀም ግብሪ ንከጭበርብሩ ዝፈተኑ ውልቀ ሰባት እናተቖፃፀረት ካብ ማዕዳ ክሳብ ናብ ሕጊ ኣቕሪባ መምሃራይ ስጉምቲ ክውሰዶም ዝገበረትሉ ኩነታት ኣሎ። ንኣብነት ሓንቲ ኣብ ዘፈር መሸጣ ምግቢ ዝተዋፈረት ነጋዲት ኣብ ከተማ ሰመማ መከፋፈልቲ ቢራ እናሃለዉ ንሳ ግን መረዳእታ ሓቢኣ ካብ ከተማ ኣክሱም እናምፀአት 1765 ካሳ ቢራ ትሸጥ። ብመዓልታዊ መፅናዕቲ 1300 ብር ግብሪ ዝተተመነላ ኮይኑ እቲ መረዳእታ ምስ ተረኸበ ግን ንሳ እውን “ኣይናተይን” ኢላ ስለ ዝተኸራኸረት ጉዳያ ናብ ቤት ፍርዲ ተመሪሑ ዘጭበርበረቶ 55 ሽሕ ብር ክትከፍል ከም ዝተገበረ ኣይተ መረሳ ይገልፁ።
እዚ ከምዚ እናሃለወ እታ ቤት ፅሕፈት እቶም ብፃዕሪ ክእከቡ ዝኽእሉ ፀጋታት ግብሪ ፀንቂቕካ ኣብ ምጥቃም ግን ዝተርፍ ነገር ኣለዋ። ንኣብነት ካልኦት ወረዳታት ካብ ሮያሊቲ (እምኒ፣ ሑፃ፣ ወርቂ፣ ፀፀር ዝኣመሰሉ ተጥሮኣዊ ሃፍትታት) ልዕሊ ፍርቂ ሚልዮን ብር እንትእክባ ንሳ ግን ኣብዚ ዓመት 4000 ብር ክትእክብ ተሊማ ዛጊድ 3974 ብር ኣኪባ ኣላ።እዚ ድማ ክስተኻኸል ዝግበኦ ዓብዪ ክፍተት እዩ።እንተ ካብዚ ወፃኢ ዘሎ ምንቅስቓስ እታ ቤት ፅሐፈት ግን ፅቡቕ ብምዃኑ ንተኸታተልቲ ሰለስተ ዓመታት ብብርኪ ክልል ኣብ ቅድሚት እናተሰርዐት ፅዋዕ ዋንጫን ምስክር ወረቐትን እናተሸለመት መፂኣ እያ። ነቲ ዝሓዘቶ መሪሕነት ንምዕቃብ እትገብሮ ዘላ ምንቅስቓስ እውን ዝነኣድ እዩ። ሓደ ዓይነት ብርኪ ኣተሓሳስባ ዘለዎ ማሕበረሰብ እናሃለወ ገሊአን ኣብያተ ፅሕፈት ዝቕድማ ገሊአን ድማ ዝድሕራ ዘለዋ ቀንዲ ምኽንያት መደባትካ ህዝባዊ ገይርካ ንምዕዋት እትገብሮ ጥበብ እዩ። ስለ ዝኾነ እውን እዩ “ዓቐበትስ ከከም መይላኻ ትውፃእ” ብዝብል ብሂል ወለዲ ንገልፃ ዘለና።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን!
ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ መዋእለ ስብከቱ  > ግ.ሓዋ.20-35። ኢሉ ነጊሩናን ኣምሂሩናን እዩ።
ምሃብ ማለት ዓቢ በረከት እዩ። ካብቲ ዘለካ ትንኣስ ትዕበ ዝሃበ ካብ ኣምላኽ ዓቢ በረከት ይረክብ። ንመን ኢና ንህብ ንቤተክርስቲያን ፣ ንድኻታት ንጽጉማት ወዘተረፈ….
እግዚአብሔር ኣምላኽ ደቀይ ንበረከት ኩኑ ኢሉ። እዚ ዓቢ ምንጪ በረኸት ንዓና ሂቡና። ኣቦና ኣብርሃም ድምፂ እግዚአብሔር ሰሚዑ ቀሊጢፉ መልሲ ስለዝሃበ ንበረከት ኮይኑ በረከቱ ከኣ ንዕዑ ተፊሪ ንውሉድ ወለዶ ኮይኑ ዓቢ ክብርን ሞጎስን ኣብ ቅድሚ ኣምላኽና እግዚአብሔር ረኺቡ አብ ብዙኃን ኣብርሃም ተባሂሉ። ኩሎም ቅዱሳን አበው ጻውዒት ኣምላኽን ብምስማዕ ንበረከት ኮይኖም እዮም። በረኸቶም ከኣ ንዓና ተሪፉ።
ስለዚ ናይ እግዚአብሔር በረከት ኣብ ልዕሊ ፈተውቱን ኣቡኡ ዝእመኑን ኣዝዩ ብዙሕን ሙሉእን እዩ።
ንሕና'ውን ንበረከት ዝተዳለና ክንከውን ይግበኣና ። ኣምላኻን መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንበረከት ኩኑ ይብለና ኣሎ። ብምንታይ ንብል ንኸውን ፣ ሰኣን ዘይምስማዕናን ዘይምስትውዓልናን ይኸውን እምበር ብዙሓት ነገራት ኣለዉ በረከት ክንረኽበሎም ንኽእል ነገራት። ኣብ ቅዱስ መጽሓፍ ማቴ.25-35-40።  > ከምዝበልና እዚኦም ኩሉም ምንጪ ንበረከት ኮይኖም፣ ኣብ ዳግማይ ምጽኣት ኣብ ቅድሚ ኣምላኽና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ እንሕተቶም ሕቶ እዮም።
ቁርስና በረኸት
ኣብ እዋን ጾምና ናይ ቁርስና በረኸት ትብል መንፈሳዊት ጹሑፍ ከኣ ቀንዲ መልእኽታ ቃል እግዚአብሔር ምምሃር ኮይኑ ምስኡ ከኣ ኩሉ ህዝበ ክርስቲያን ብምሃብ ናይ ቁርሱ ንበረከት ክትቀመላ ምዝኽኻር እዩ። ምኽንያት ኣብ እዋን ጾም ኩሉ ምእመናን ስጋብ ዓቅሙ ብምጻም ናይ ቁርሱ ሰዓት ኩሉ ይሰግራ እዩ። እታ ንቁርሱ ከጥፍኣ ዝነብሮ ግና ኣብ ምእንታይ የውዕላ ? ስለዚ ንበረከት ክጥቀመላ ይግባእ።
ሓሲቡ ጥቅማ ተረዲኡ ኣብ ቅድሚ እቲ ሰማይን ምድርን ዝፈጠረ ልብን ኩላሊትን ዝምርምር ኣምላክ እተን ዝግብእኦ ንበረከት ክጥቀመለን ይግባእ።
ንቤተክርስቲያን ብምሃብ ፣ንድኻ ብምሕጋዝ፣ ንዝጠመዩ ብምዕንጋል ወዘተረፈ መንፈሳዊ ተግባራት ብምትግባር ንኣምላኽና እግዚአብሔር ከንስምሮ ይግበኣና።
ነታ ድኻ መበለት ንዘክራ።  > ሉቃ.21-4።
ክንህብ ከለና ከምዛ ለባም መበለት ኮይና ክንህብ ኣምላከ ቅዱሳን ብጸጋኡ ይደግፈና ። በረከቱን ሣህሉን የብዝሓልና። ወላዲተ ኣምላክ ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ብኣማላድነታ ኣይትፈለየና።
ያብጽኃነ ያብጽኅኩም በሰላም እግዚአብሔር አሜን ።
ኣብ ግብረ ሕማማት ውሽጢ ኣብ ዕለት ስግደት ነዘውትሮም ባዕዳዊ ቃላት ትርጉም ኣብ ግብረ ሕማማት ናብ ግእዝ ኮነ ትግርኛ ከይተተርገሙ ዝተቀመጡ እንጥቀመሎም ናይ እብራይስጥ ቅብጢን ግሪኽን ቃላት ኣለዉ ። እዞም ቃላት እዞም ዝስዕቡ እዩም።
ኪርያላይሶን
ቃሉ ናይ ግሪኽ ኮይኑ ትርጉሙ ድማ  > ማለት እዩ።
ናይናን
ቃሉ ናይ ቅብጢ(ጥንታውያን ግብጺ ዝጥቀሙሉ ቋንቋ) ክኸውን ከሎ ትርጉሙ ድማ  > ማለት እዩ።
ዕብኖዲ
ቃሉ ናይ ቅብጢ ክኸውን ከሎ ትርጉሙ ድማ  > ማለት እዩ።  > ክብል  > ማለት እዩ።
ታኦስ
ቃሉ ናይ ግሪኽ ኪኸውን ከሎ ትርጉሙ ድማ  > ማለት እዩ።  > ማለት  > ማለት እዩ።
ማስያስ
ናይ እብያይስጥ ቃል ኪኸውን ከሎ ትርጉሙ ድማ  > ማለት እዩ።  > ክብል ከሎ  > ማለት እዩ።
አምነስቲቲ ሙኪርያቱ አንቲ ፋሲልያሱ
Em-nees the-tee mo-ki-riey enti vasilia so
ናይ ቅብጢ ቃል ኪኸውን ከሎ ትርጉሙ ከኣ  > ማለት እዩ።
አምንስቲቲ መዓግያ አንቲ ፋሲልያሱ
Em-nees the-tee mo-a-geh-e enti vasilia so
ቃሉ ናይ ቅብጢ ኪኽውን ከሎ  > ማለት እዩ።
አምንስቲቲ ሙዳሱጣ አንቲ ፋሲልያሱ
Em-nees the-tee mo-zess-pota enti vasilia so
ቃሉ ናይ ቅብጢ ኮይኑ  > ማለት እዩ።
(For those who do not have Geez, please check this link) NAY KURSINA BEREKET
ወስብሐት ለእግዚአብሔር፣
ወለወላዲቱ ድንግል፣
ወለመስቀሉ ክቡር።


text:
2ይ ክፋል (1ይ ክፋል ኣብዚ ርአ)
ብዛዕባ ንግዲ ድያሞንድን መን'ዩ ወዲ ፊተወራሪ ዝብል ሓተታ እነሆ ሙሉእ ትሕዝቱኡ ይቕጽል ሰናይ ንባብ።
ኣብ መወዳእታ 1994፣ መጀመርታ ናይ 1995 ዝምድና ካቢላን ኢሰያስን ኣብ ኣዝዩ ጥቡቕ ኲነት ነበረ። ክሳብ ክንደይ ተጋደልቲ ሕይወት ዝቐዘፈ ናይ ወታሃደራዊ ሓገዝ'ውን ከይተረፈ ተዋሂቡ። እዚ ናይ ኢሳያስ ሕግብግብ ምስ ካቢላ ናይ ክልተኣዊ ዝምድና ኤርትራን ኮንጎን ዘይኮነ፣ ናይ ሕኸኸኒ ክሓከካ እዩ ነይሩ። ኢሰያስ እቲ ናይ ገንዘብ ብክቡር ዕንቊ ኣልማዝ (ድያሞንድ) ጽምኣቱ ብደም ኑጹሃት ተጋደልቲ ዘርወየሉ ግዜ እዩ። እቲ ኣዝዩ ዘሕዝን ድማ፣ ናይቶም ኣብዚ ናይ ካቢላ ኲናት ክረድኡ ተባሂሎም ዝኸዱ ኤርትራውያን ሬሳታትካ'ዶ ክንሰደልካ ተባሂሉ ምስ ተሓተተ፤ ዝሞቱ ሰባት እንታይ ክገብሩለይ ኢሉ ምብጫው ኢዩ።
ናይዚ ብኣልማዝ ዓስቡ ዝኸፈለሉ ግዜ ምስ ኣኽለ ንኢሰያስን ሓጎስ ክሻን ዘሰሓሓበ ነጥቢ ኔሩ። እዚ ድማ ኢሳያስ ዝተፈላለዩ ሰባት ንልኣኽ ክብል ከሎ፣ ሓጎስ “ክሻ” ገብረሂወት ኸኣ ሓደ ሰብ ይኣክል ይብል ኔሩ። ናይ ኢሳያስ ምኽንያት፣ ሓደ ሰብ ጥራይ እንተሊእኽና፣ እቲ ምስጢር ብብዙሕ ሰብ እኳ እንተዘይተፈልጠ፣ እቲ ውልቀሰብ ግን ስስዐ ክሓድሮ ይኽእል እሞ ክሰርቀና ክጅምር ኢዩ በሃላይ ኔሩ። ሓጎስ ክሻ ብወገኑ እቲ ናብ ኮንጎ ምምልላስ ዉሑድ ስለዘይኮነ ነዚ ሚስጢር ከይላባዕ ስግኣቱ ይገልጽ ኔሩ። ናይ ኢሳያስ ሓሳብ እዩ ሲዒሩ።
በዚ ድማ እሙናት ዝበሃሉ ሓደ ሓደ እግሪ እንዳኸዱ ኣልማዝ (ድያሞንድ) ኮንጎ ንኣስመራ ኣውሓዝዎ። እቲ ሉኡኽ ልክዕ ኣስመራ ክበጽሕ ከሎ፣ ሓጎስ “ክሻ”ን የማነ “ማንኪ” ገበረኣብን ንመዓርፎ ነፈርቲ ከይዶም ይቕበልዎ። ሒዞም ንኹዉል ገዛ (safe house) ይኸዱ። ንብረቶም ተቐቢሎም ምስ ከቢድ መጠንቀቕታ የፋንውዎ። ክልቲኦም “ማንኪ”ን “ክሻ”ን ተተሓሒዞም ናብ ኢሰያስ ይኸዱ። ናይ ዝተቐበልዎ ኣልማዝን (ድያሞንድ)፤ ጸብጻብን ምስኣቕረብሉ ‘ጻዕዳ ይጽናሕኩም’ ኢሉ የፋንዎም። ብድሕሪ'ዚ እቲ ክውህለል ዝሓገየ ኣልማዝ (ድያሞንድ) ነታ እምንቲ ዝኾነት ሰይቲ ሓጎስ “ክሻ” ማለት ንወ/ሮ ኣበበሽ ይወሃብ። ንሳ ብወገና ብመንገዲ ሓደ ኣብ ሽወደን ዝነብር ዋህዮ ብትወስዶ ዝነበረት መጽናዕቲ ምስ ሓደ ወዲ 28 ዓመት ደቡብ ኣፍሪቃዊ የራኽባ፡። እዚ ውልቀሰብ ቤተሰቡ ኣብ ንግዲ ኣልማዝ (ድያሞንድ) ንሓያለ ዓመታት ዝተተኽሉ ብምንባሮም ነቲ ዘቕርቡላ ዝነበሩ ኣማራጺታት ኩሉ ብምንጻግ፣ እቲ ዘይሕጋዊ መንገዲ ጸሊም ዕዳጋ፣ ናይ እንካን ሃባን ብጥረ ገንዘብ መሪጻ ስጋብ $60,000,000 (ሱሳ ሚልዮን ዶላር) ኣታዊ ጌራ ይበሃል።
ህ.ግ.ደ.ፍ. ካብ ሓደ ቅርሺ ብሕጊ፣ ሳንቲም ብስርቂ ስለዝፈትዉ፣ እቲ ልዕሊ ሚእቲ ሚልዮን ዝግመት ናይ ኣልማዝ (ድያሞንድ) ሽዩጥ ሱሳ ናብ ጸሊም ዕዳጋ መሪጾም ተሳቲፎሞ። እቲ መንእሰይ'ውን እንተኾነ ካብዚ ናይ ህ.ግ.ደ.ፍ. ዘይሓምቕ ገንዘብ ረቢሑ። ዓይኒ አስያስ ኮይንዎ ግን ገንዘቡ ከይበለዐን ብ2003 ኣብ መበል 37 ዓመቱ ብሓደጋ ኣብ በልጅም ዓሪፉ። ዓርኩ ዝነበረት ኤርትራዊት ኣብ ስነ ጽባቐን ስነ ቅርጽን ጹቡቕ ተበጊሳ ዝነበረት፣ ፈቨን ተኸስተ፣ ዓይኒ ኢስያስ ንዓኣ'ውን ኣይመሓራን ኣደዳ መስተን ኮከይንን ኮይና ኣብ ዝሕዝን ዓለም ትነብር ኣላ።
መን'ዩ ወዲ ፊተወራሪ
መልኣከ ገብረማርያም (ወዲ ፊተወራሪ) ኣብ ኣስመራ ተወሊዱ ዝዓበየ ኮይኑ፤ ስጋብ 8ይ ክፍሊ ኣብ መለስተኛ ተማሂሩ። ብድሕሪ'ዚ ከም ኩሉ ኤርትራዊ ኣብ 1974 ንሜዳ ወሪዱ ምስ ህዝባዊ ግንባር (ህ.ግ.) ተሰሊፉ። ድሕሪ ታሊዕም እንዳ ቁጠባ ተመዲቡ ነዊሕ ከይጸነሐ፣ ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ሓደ ብጻዩ ከም ሓውሲ ዳእላ ኣሕሪቕዎ ብሽጉጥ ክጎዮ አስያስ ምስ ረኣዮ፡ ብዘይ ወዓል ሕደር ኣብታ “K & K” (Kidnap & Kill Company) ጉጅለ መቕተልትን መጭወይትን ክሰሓብ ግዜ ኣይወሰደሉን። ልክዕ ከም ስሙ ድማ መልኣከ “ሞት” ተቐይሩ። እሱ ዘጥፈኦም ኤርትራውያን ኣደታቶም ይቕጸረኦም። ሓደ ካብኣቶም ንምጥቃስ ስዒድ ሳልሕ ኣብ ሱዳን ከም ዝቐተሎ ይፍለጥ (እዚ ምስ ናይ ሊዮን ትሮትስኪ ብስታሊን ዝለኣኾ ሰብ ዝተቐተለ ኣዝዩ ተመሳሳልነት ኣለዎ)። ወዲ ፊተወራሪ ካብቶም ወገንነት ዘጥቀዖም ሓደ ኮይኑ መስፍን ሓጎስ (ሓማሴን-ማእከል) እምበይታ ኣብ ዘስመዓሉ ዝነበረ ግዜ፣ ኢሳያስ ንወዲ ፊተወራሪ ጽዊዑ፣ ትሪኦ'ለኻ እዚ ዓሻ ወዲ ሓወቦና ምስዘን ናይ ደቡብ ኮይኑ ይርብሽ ኣሎ ምስ በሎ፣ ከይዱ ብኢዱ ጎቲቱ ኣምጺኢሉ። ን12 ሰዓት ድማ ውረድ ደይብ ተባሃሂሎም ብዘይ ገለ ምርድዳእ ተፈላልዮም።
ኣብዚ ቐረባ እዋን ኣብ ናይሮቢ ክሃድም ዝተገደደ ቀሺ ብርሃነ ወይ ብባዕሉ መልኣከ ገብረማርያም “ወዲ ፊተውራሪ” ወይ ድማ ንሱ ብዝለኣኾም ሰባት እዩ ተሃዲዱ ናብ ስደት ኣምሪሑ።
ካብ 2002 ንነጀው ኣብ ሱዑዲያ ንሽሙ ቆንስል ኮይኑ እኳ እንተተመዘዘ፣ ንጥፈታቱ ግን ኣመንዝራታት ምውፋርን መስተ ምሻጥን ከም ዝነበረ ናይ ቀረባ መቕርቡ ይገልጹ። ካብቲ ብዙሕ ሓደ ክልተ ከምዚ ዝስዕብ ክግለጽ ይከኣል።
1. ኣብ 2004 ኣብ ሱዑዲያ ዝምቕማጦም ሓጅ ኣሕመድ ዒሳ ኣቡኡ ንኣምባሳደር ኣብ ሱዳን ዒሳ ኣሕመድ ዒሳ ነስመራ ኣብ ዝተበገስሉ ግዜ ወዲ ፊተወራሪ ሰለስተ ኪሎ ወርቂ ኣማሊእዎም። ኣብ ኣስመራ በዓልቲ ቤቱ ለተገብሪኤል ተቕቢላቶ። እዚ ወርቂ'ዚ ድማ ብግቦ ዝተዋህለለ ወርቂ ናይ ዉልቁ ንብረት እዩ።
መልኣከ ገብረማርያም (ወዲ ፊተውራሪ) ምስ ኢሰያስ
2. ኣብ ስዊዘርላንድ ብኮንትሮባንድ ክኣትው ዝተታሓዘ ሰለስተ ኮንተይነር ዊስኪ ኣብ ዕዳጋ ወሪዱ ብጨረታ ክሽየጥ ምስ ቀረበ ህ.ግ.ደ.ፍ. ተጫሪቶም $1.25 ንሓንቲ ጥርሙስ ገዚኦም ንምጽዋዕ (ባጽዕ) ከም ዝኸይድ ገበሩ። ኣብኡ ኮንተይነር ቀይሮም “ናውቲ ስተሽነሪ” ተባሂሉ ንሱዑዲያ ተላኢኹ። ንሓደ ጥርሙስ ብ850 ሪያል ሱዑዲ ድማ ክሸጡ ጀሚሮም። ዝተወሰና ጥርሙስ ምስ ሸጡ፣ እቲ ናይ ኤርትራ ኤምባሲ ኣብ ብርቱዕ ምክትታል ስለ ዝነበረ መንግስቲ ሱዑዲያ በቲ ሕጋዊ መንገዲ ኪፍትሹ ሓቲቶም ወያ ሰለስተ ኮንተይነር “ስተሽነሪ” ዊስኪ ኮኑ ተረኺቡ፡፡ በዚ ብዙሕ ንዝተቖጠዑ ሱዑዳዊያን፣ ሰለስተ እግሩ ዝተመላለሰ ሓጎስ “ክሻ”፣ መንግስቲ ኣፍልጦ ከም ዘይነበሮ ከእምኖም ፈቲኑ ኮይኑ ግን ኣይሰመረሉን። ሰለስተ ኮንተይነር ዊስኪ ኣብ ባሕሪ ተጓሒፉ። ህ.ግ.ደ.ፍ. ድማ ስጋብ $152,000,000 ሚእትን ሓምሳን ክልተን ሚልዮን ዶላር ዝግመት ገንዘብ ከሲሮም። በዚ ዝተላዕለ ሓጎስ “ክሻ”ን መልኣከ “ወዲ ፊተወራሪ”ን ድማ ሕለፊያ ኮይኑ ስጋብ'ዚ ሰዓት ኣብ ምፍጣጥ ይርከቡ። በዚ ኣዝዩ ዝጎሃየ ኢሳያስ ንመልኣከ ንሱዳን ከምዝቕየር ጌሩ።
3. እቲ ፍሽለት ንሱዳን'ውን ተኸታቲልዎ'ዪ ከይዱ። ብኮ/እምናይ ሱሌማን ዝፍለጥ ሰላይ ከም ዲፕሎማት ኣትዪ፣ በብእዋኑ ኣዝዩ ብዙሕ ብዓይነት ዝተፈላለየ ኣጽዋር ከልሑኽ ጀሚሩ ኣብቲ ከም መንበሪኡ ተኻሪይዎ ዝነበረ ገዛ ክኽዝኖ ጀሚሩ። ነዚ ከተስተባህል ዝጀመረት ኣገለጋሊት እምናይ፣ ጓል 23 ዓመት ኤርትራዊት ከይትዛረብ ተባሂሉ ብእምናይ ብስሚ ተቐቲላ። እቲ ዝተዓዘበቶ ግን ንሓደ ክልተ መሓዙታ ኣዕሊላተን ስለ ዝነበረት ደዊለን ምስ ሰኣነኣ፣ ንፖሊስ ሓቢረን ፖሊስ ናብ ገዛ እምናይ መጺኦም ተፍትሽ መሰካየዱ እቲ ኣጽዋር ከሽፎሞ። እምናይን ወዲ ፊተወራሪን ነስመራ ተሳሒቦም። እምናይ ሽዑኡ ክድስክል ከሎ ወዲ ፊተወራሪ ድማ ኣብቲ ፕሮፈሽናል ስርሑ ማለት መቕዘፍቲ ተመሊሱ ኣብዚ ስእሊ እውን ከምቀደሙ ምስ ዓርኩ ኢስያስ ኣብ ምርኢት ይረአ።
እዚ ኣብ ላዕሊ ዝበሃል ዘሎ ኩሉ ንፕሮፖጋንዳ ወይ ከምቲ ባዕላቶም ህ.ግ.ደ.ፍ. ዝብልዎ ን03 ሃልኪ ከምዘይኮነ ክሕብር ይፈቱ። እዞም ገበነኛታት ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም ንሰምዓሉ ግዜ ሩሑቕ ኣይኮነን።
ይቕጽል....
ሰብኣዊ ካብ ለንደን


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን!!!
> (1 ቆሮ 6፡12)
(Click to in PDF)ብኣርብዓን ብሰማንያን ውሉድነት ሥላሴ ዝተቀበልኩም ደቂ ቅድስትን ጽንዕትን ዝኾነት ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ እምነት፡ ናይ ኣዴና ቅድስት ቅዱሳን ድንግል ማርያም ናይ ቃል ኪዳን ደቃ ዝኾንኩም፡ ሰላም እግዚኣብሔር ንዓኹም ይኹን። ከም ፍቓድ እግዚኣብሔር ነዚ ኣብ ላዕሊ ተጠቂሱ ዘሎ ሓይለ ቃል መሰረት ብምግባር፡ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ናብ ሰብአ ቆሮንጦስ ኣብ 1ይ መልእኽቱ ዝጸሓፎ ሓይለ ቃል ወሲድና፡ ካብኡ በረኸት ካብኡ ድማ ዘልአለማዊ ህይወት ንኽንረክብ ቅዱስ ፍቃድ ናይ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ይኹነልና።
ከተማ ቆሮንጦስ ኣብ ግሪኽ እትርከብ ኮይና ካብ ከተማ ኣቴንስ 78 ኪ.ሜ. ርሒቃ ትርከብ። ጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ሰማየ ሰማያት ወሪዱ ኣብ ቅድስት ቅዱሳን ኣዴና ድንግል ማርያም ሓዲሩ ንድሕነት ደቂ ሰባት፡ ሰብ ኣብ ዝኾነሉ እዋን፡ ከተማ ቆሮንጦስ 6,000 ተቀማጦ ህዝቢ ነበራ።
ኣብ ገምገም ባሕሪ ስለእትድኮን ድማ ካብ ዝተፈላለዩ ኩርናዓት ዓለም ነጋዶ መርከበኛታት ከም መዕረፊ ማእከል ይጥቀሙላ ነበሩ። በዚ መሰረት ድማ እቶም ነጋዶ ከካብ ሃገሮም፡ ባህልን ሃይማኖትን ሒዞምላ ምስ መጹ፡ ሕማቕ ዘበለ ንህዝባ ክምህርዎ ጀመሩ። ኣቀድም ኣቢሎም ነበርቲ እታ ከተማ “ኣፍሮዲት” ዝተባህለ ባዕድ ኣምልኾ ነበሮም። ሕሉፍ ሓሊፉ፡ ንሓደ ሰብ ቆሮንጦሳዊ ተባሂሉ ክጽዋዕ እንከሎ ከም ጸርፊ ይቁጸር ነበረ። ካብ’ዚ ብምብጋስ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ “ኩሉ ተፈቂዱለይ እዩ፡ ግናኸ ኩሉ ኣይጠቅምን እዩ” ዝበለ። ብዛዕባ ከተማ ቆሮንጦስ ኣስፊሕና ንምግላጽ ዘይኮነ፡ እቲ ቀንዲ ንዓና ዘድልየና ዘሎ፡ ደቂ ቅድስትን ንጽህትን ተዋህዶ እምነት ኣብ ዝተፈላለየ ኩርናዓት ዓለም ፋሕ ኢልና ዘለና፡ ንኣሽቱን ዓበይትን፡ ብዙሕ ሪእና ብዙሕ’ውን ሕማቕን ጽቡቕን ተማሂርና ኢና። ስለዚ ኣምላከ ቅዱሳን ካብ ንፍጠር ኣትሒዙ ዝዓደለና ዓቢ ጸጋ፡  > ኣብ ህይወትና ከመይ ኮን ንጥቀመሉ ንህሉ፤ ብምባል ንዳህስሶ ንውሽጥና። ምስጢሩን ጥበቡን ንቅዱሳኑ ዝገለጸ እግዚኣብሔር ንዓና’ውን ምስጢሩን ጥበቡን ምስትውዓሉን ንኽገልጸልና ቅዱስ ፍቃዱ ይኹነልና።
እግዚኣብሔር ኣምላኽ ንኹሉ ክፈጥር ከሎ፡ ብሰለስተ መገዲ ማለት፡ ብኣርምሞ(ብስቕታ)፦ ኣርባዕተ ባህርያት ሥጋ (ሓዊ፡ ንፋስ፡ ማይ፡ ሓመድ ወይ መሬት)፡ ጸልማት፡ መላእክት፡ ሰማያት። ብነቢብ(ብምዝራብ)፡- ብርሃን፡ ጠፈር፡ እንስሳታት፡ እጽዋት። ብገቢር (ብምስራሕ)፦ ብዕለተ ዓርቢ ወጋሕታ፡ ሻዱሸይቲ መዓልቲ ኣጋእዝተ ዓለም ሥላሴ ንሰብ ብመልክዕና ከም ምስልና ሰብ ንፍጠር፡ ሰለስተ ባህርያት ነፍሲ ምስ ኣርባዕተ ባህርያት ሥጋ ኣወሃሂዶም ንኣዳም ወዲ 30 ዓመት ጌሮም ፈጠርዎ። ኣዳም ኩሉ ምስ ተዳለወሉ እዩ ተፈጢሩ። ነጻ ፍቓድ ድማ ተዋሂቡ። እዚ ማይ እዩ፡ እቲ ድማ ሓዊ እዩ፡ ብነጻ ፍቓድካ ካብዚኣተን ምረጽ ተባህለ።  > (ዘፍ 2፡16-17) ። ኣዳም ግን ነዚ ትእዛዝ ብምጥሓሱ፡ ማለት በቲ ናቱ ፍቓድ ብምኻዱ ናይ ሞት ሞት መቅጻዕቲ ተቀበለ። ናብ ውሉድ ወለዶ’ውን እቲ ሓጢኣት ናይ ደቂ ኣዳም ውርሲ ኮይኑ ተመሓላለፈ። ኩሉ ተፈቂዱለይ እዩ፡ ግናኸ ኩሉ ኣይጠቅምን እዩ!
ኣብ ዘመነ ኖህ፡ 120 ዓመት ናይ ንስሓ ዘመን ተዋሂቡ ነይሩ እዩ። ማለት ብነጻ ፍቓዶም ናብ ኣምላኾም ዝምለሱሉ፡ ንእግዚኣብሔር ከመስግኑሉ ምስኡ ንኽነብሩ፡ መንግስቱ’ውን ንኽወርሱ ዕድል ነይሩዎም እዩ። ግና ደቂ ሰባት ካብ ንሓስቦ ነገራት፡ ጥበብናስ ካብ ጥበብ እግዚኣብሔር ይበልጽ እናበልና ንኸዶ ይበዝሕ።  > (መክብብ 2፡14) ከም ዝተባህለ፡ ጥበብ ዝዕድልሲ እግዚኣብሔር እዩ፡  > (ያዕ 1፡5) ። እዞም ሰባት፡ ነቲ ፍርቂ ዕድሚኦም ኣብ ድልየቶም ንሥጋዊ ነገራት፡ እቲ ዝተረፈ ዕድሚኦም ድማ፡ ናብ ኣምላኽ ዝብል ውጥን ገበሩ። እታ መዓልቲ ግና፡ ከምቲ ሰራቂ ይመጽእ ኣለኹ ከይበለ ዝመጽእ፡ ነፍስና እትውሰደላ መዓልቲ’ውን ስለዘይንፈልጣ፡ ነታ ዝመረጽዋ መንገዲ መቕዘፍቲ ኣስዓበትሎም እምበር ኣየድሓነቶምን። እቲ ምንታይሲ፡ ከይተዳለው ስለዝጸንሑ። ንሕና’ውን ካብ’ዚ ክንማሃር ስለዝግባእ፡ እቲ ወርቃዊ ዝኾነ ግዜና ኣብ ኣዝዩ ብሉጽ ህይወት ነሕልፎ። ንእግዚኣብሔር ነስምሮ። እቲ ቀንድን ኣገዳስን ዕላማ ምፍጣርና ምልላይ፡ ንስም እቲ ልዑልን ቅዱስን ቅኑዕን ፍቕሪ ዝኾነ እግዚኣብሔር ኣምላኽና፡ ምምስጋንን ምቅዳስን፡ ክብሩ ንምውራስን ኢና ተፈጢርና። ስለዚ፡ ኩሉ ተፈቂዱለይ እዩ፡ ግናኸ ኩሉ ኣይጠቅምን እዩ!
ሎጥ ኣብ መንጎ ሰዶማውያን ኣብ ዝነብረሉ ዝነበረ ጊዜ፡ እታ ጻድቕ ነፍሱ ትሳቀ ነበረት (2 ጴጥ 2፡8) ። ሎጥ ብነጻ ፍቓዱ ንኣምላኽ መረጸ፡ ሰብ ሰዶም ግና ሕሰም ንነፍሶም ዓደጕ። ሎጥ ንእግዚኣብሔር ኣብ ዝጽበየሉ ዝነበረ፡ ሰብአ ሰዶም ንዝፈጠሮም ኣምላኽ ረሰዑ። ብሓውን ዲንን ድማ ጠፍኡ። ኩሉ ተፈቂዱለይ እዩ፡ ግናኸ ኩሉ ኣይጠቅምን እዩ ነገሩ እሞ ካብ ርኽሰት ንፈለ።
ነጻ ፍቓድ ንእስራኤላውያን ዝሃበ እግዚኣብሔር ኣምላኽ፡  > (ዘዳ 30፡19-21) ፡ ይብል ኣሎ። ብህይወት ምንባር ማዕረ ክንደይ ዓቢ ምዃኑ፡ ኣብ ዓለም ብህይወት ምንባር ጥራይ ዘይኮነ፡ ንዘልኣለም ምንባር ዘኽእለና ሥራሕ ምስራሕ እዩ። ኩሉ ተፈቂዱለይ እዩ፡ ግናኸ ኩሉ ኣይጠቅምን እዩ።
እያሱ ወዲ ነዌ እውን እስራኤላውያን ካብ ግብጺ ኣብ ዘውጸኣሉ ዝነበረ ግዜ፡  > (ኢያ 24፡15)፡ ብምባል፡ ካብቶም ካብ ግብጺ ዝተበገሱ 600,000 ህዝቢ፡ ክልተ ጥራይ ምድሪ ርስቲ ኣቦታቶም ረገጹ፡ እያሱን ካሌብን።
ኣብ መክብብ ምዕ 11፡9 ምስ እንርኢ  > ይብለና ኣሎ ብቅዱስ ቃሉ።
ንበረኸት ክኾነና ድማ ካብ ስንክሳር 9 የካቲት ናይ ሰማእት ቅዱስ ጳውሎስ ሶርያዊ ታሪኽ ምስ እንወስድ ድማ፡ ወለዱ ሶርያውያን ነጋዶ ኮይኖም ኣብ ሃገረ እስክንድርያ ዝነብሩ ዝነበሩ እዮም። ነዚ ቅዱስ፣ ኣብኡ ስለዝወለድዎ ካብኡ ንንየየው ኣብ ሃገረ እስሙናይን ተቐመጡ። እዚ ቅዱስ ምስ ጐበዘ ወለዱ ብዙኅ ገንዘብ ኃዲጎሙሉ ዓረፉ። እንተኾነ ግና “ዓላውያን ነገሥታት ብጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ምስጋና ንዕኡ ይኹን ንዚኣምኑ ቅዱሳን ምእመናን ከምዚዅንንዎምን ከምዚቐትልዎምን” ስለዝሰምዐ ፣ ብኡ ንብኡ ኵሉ ገንዘቡ ንነዳያንን ምስኪናንን መጽዊቱ፣ ንጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ንሱ ዚሠምረሉ መገዲ ኪመርሖ ለመኖ እሞ ጐይታ ድማ ሱርያል ዝበሃል መልኣኹ ሰዲዱ ኵሉ ኣብ ልዕሊኡ ብስም ክርስቶስ ዚበጽሕ ኵነኔ ነጊሩ ድማ “እንሆ እግዚኣብሔር ምሳኻ ኮይነ ከይትፈርህ ኬጽነዓካ ኣዚዙኒ ኣሎ” በሎ። ብኡ ንብኡ ተንሥአ እሞ ናብ ሃገረ እንዴናው ከይዱ፣ ኣብ ቅድሚ መኰንን ብስም ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ምስጋና ንዕኡ ይኹን ተኣመነ። እቲ መኰንን ድማ ዕራቑ ኣውጺኦም ብሓለንጊ ኪወቕዕዎ ኣዘዘ እሞ ከምኡ ገይሮም ዘበጥዎ። ሽዑኡ ድማ ናይ ሓዊ ሽግ ኣብ ገቦኡ እኳ እንተገበርሉ ወለሓንቲ ኣይለኸፎን። ደጊሙውን ብዙኅ ገንዘብ ኣምጺኡ እኳ ንክርስቶስ ኪኽሕዶ ኪሓባብሎ እንተፈተነ፣ ብፁዕ ጳውሎስ “ወለደይ ኪሞቱ ከለዉ 17 መኽሊት ወርቂ ኃዲጎሙለይ፣ ግና ብፍቕሪ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ምስጋና ንዕኡ ይኹን ነዓቕክዎ እምበሪ ናብኡ ገጸይ እኳ ቝሊሕ ኣይበልኹን፣ ስለዚ ከመይ ገይረኸ ናብ ገንዘብካ ክምለስ ይከኣለኒ” በሎ። ሽዑኡ እቲ መኰንን ኣባትር ሓፂን ኣርሲኖም ኣብ ኣእዛኑን ኣፉን ኬእትዉሉ ኣዘዘ እሞ ፣ ከምኡ ምስ ገበሩ፣ ብኡ ንብኡ ሱርያል መልኣኽ መጺኡ ኣካሉ ዳህሰሶ እሞ ኣሕወዮ። መሊሶምውን ኣትማንን ዕንቕርቢታትን እኳ እንተሰደድሉ ወለሓንቲ ኣይለኽፍዎን። ሽዑኡ ልሳኑ መተሩ እሞ፣ ግና ጐይታ ኣሕወየሉ።
እቲ መኰንን ናብ ሃገረ እስክንድርያ ኪኸይድ ተበገሰ እሞ፣ ነዚ ቅዱስ ምስኡ ተማለኦ። ጐይታና ኣብታ ጃልባ ተራእዮ እሞ ናዚዙ ኣጸናንዖ። ንቅዱስ ጳውሎስ ኣባ ኤሲ ዚበሃል፣ ቴክላ እትበሃል ሓፍቲ ዝነበረቶ፣ ዓርኪ ነበሮ እሞ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ሥጋኡ ምስናይ እዞም ቅዱሳን ሥጋ፣ ነፍሱ ድማ ምስነፍሶም ከምዚኸውን ቃል ኣተወሉ።
እዞም ቅዱሳን ኣብ ቤት ሞቕሕ ናይ ሃገረ እስክንድርያ ስለዝነበሩ፣ ምስኦም ተራኸበ እሞ ነንሕድሕዶም ተሰዓዓሙ። ነፍሶም ከኣ ብምርኻቦም ባህ ኢልዎም ተሓጎሱ።
እቲ መኰንን ናብ ሃገረ ኣንዴናው ኪምለስ ኣብ ዝተበገሰሉ ጊዜ ንቅዱስ ጳውሎስ ርእሱ መቲሮም ናብ ገምገም ባሕሪ ደርበይዎ እሞ ናይ ምስክርነት ኣኽሊል ኣብ መንግሥተ ሰማያት ተቐበለ። ምእመናን ድማ ሥጋኡ ወሲዶም ብጽቡቓት ኣልባስ ገኒዞም ምስኦም ኃብእዎ። ካብ ሥጋኡ ድማ ተኣምርን ብዙኅ መንክርን ፈውሲ ንድውያንን ኮነ። በረኸቱ ምስኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን።
ኣምላከ ቅዱሳን ብምሕረቱ፡ ኣዴና ቅድስት ቅዱሳን ድንግል ማርያም ብኣማላድነታ፡ ቅዱሳን እግዚኣብሔር ብጸሎቶም ኣይፈለዩና።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር፡ ወለወላዲቱ ድንግል፡ ወለመስቀሉ ክቡር። አሜን!!!


text:
ኣብዚ ቅንያት ኣብ ክልላት ኦሮሚያን ደቡብን ኣብ መንጎ ሰፋሕቲ ትካላት ሕርሻን ነበርትን ብሰንኪ ሕቶ ተጠቃማይነትን ደሞዝን ግጭት ተፈጢሩ ብዙሕ ንብረት ዓንዩ’ሎ።
ኣብ መፋርቕ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ክልል ደቡብ ጥቓ ከተማ ቦንጋ ኣብ ዝርከብ ጎጀብ ዝተበሃለ ገጠር ዝርከብ 250 ሄክታር ሕርሻ ብነበርቲ እቲ ከባቢ መጥቓዕቲ ተፈፂሙዎ’ሎ።
‘’መሬትና ወሲዶም ኣብ መሬትና የሸቅሉና ኣለው’’ ብዝብል ንተቓውሞ ዝወፁ ሰባት ማሸላ ባሕሪ፣ሙዝን ኣናናስን ዝምረተሉን ዋንነቱ ናይ ሸኽ መሓመድ ኣል-ኣሙዲ ዝኾነ ሆራይዘን ፕላንተሽን ብዝብል ዝፅዋዕ ሕርሻ ብሓዊ ተባሪዑ፣ዓንዩ፣ትራክተራት፣ኮምባይነራትን ዝኣመሰሉ ናይ ሕርሻ ማሽናትን ሞተርብሽክሌታትን ብሓዊ ነዲዶም ኣለው።
ኣብቲ ከባቢ ዝነብሩን ንደሕንነቶም ብምስጋእ ስሞም ክጥቀሰሎም ዘይደለዩን ነባሪ መንቀሊ ቁጥዐ ናይቲ ህዝቢ ብከምዚ ይገልፁዎ።
“መጀመሪያ እቲ ሕቶ ክልዓል ከሎ ሕቶ ደመወዝ እዩ ነይሩ።ቀፂሉ መሬት ይውሃበና ዝብል ኮይኑ።ተወሊድና ዝዓበናሉ መሬት ተመንጢልና፤ብሊዝ ናይ ምዕዳግ ዓቕሚ እውን የብልናን፤ኣብ ናይ ባዕልና መሬት ናይ ካልኦት ኣገልግለቲ ኮይንና፤ዝኽፈለና 600 ብር ጥራሕ እዩ ዝብሉ ሕቶታት ኣልዒሎም ካብ ዞባ ዝመፁ ሰበስልጣን ሕቶኹም እዚ እንተኾይኑ ኣይክንምልሶን ኢና ኢሎም።እቲ ዝተኣከበ ሰብ ድማ ዘይትምሉስልና እንተድኣ ኮይንኹም ንሕና እውን ኣይንፈልጠኩም ብምባል ተፈላሊና።”
እቲ ሕርሻ ካብ እዋን ደርጊ ጀሚሩ ኣብ ትሕቲ ልምዓት ሕርሻ መንግስቲ ከምዝነበረን ኣብ ኢህወዴግን እውን ብከምኡ ድሕሪ ምቕፃል ኣብዝተወሰነ ግዜ ናብ ናይ ውልቂ ሕርሻ ከምዝተዛወረን ገሊፆም።
ኣብዚ ናይ ሕርሻ ትካል እዚ 205 ቀወምቲ ሰራሕተኛታት፤ካብ 500 ክሳብ 600 ዝኾኑ ድማ ግዚያዊ ሰራሕተኛታት ከምዘለዎ ሓደ ሽሞም ክግልፀሎም ዘይደለዩ ምንጪ ኩባኒያ ሜድሮክ ተዛሪቦም ኣለው።ንሶም ብተወሳኺ ዝወረደ ዕንወት ልዕሊ 20 ሚሊዮን ብር ከምዝኸውን ወሲኾም ሓቢሮም።
ጉድኣት ምውራዱ ዘረጋገፁ ኣዛዚ ፖሊስ ናይቲ ከባቢ ዝርዝር ሓበሬታ ንምሃብ ቃል ኣትዮም ነይሮም።መሊስና ንምርካብ ዝገበርናዮ ፃዕሪ ኣይሰለጠን።
ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዝመደብሩ ሆራይዘን ፕላንቴሽን ሳውዲ ስታው ሓዊሱ ኣብ ትሕቲኡ ብርክት ዝበሉ ናይ ሕርሻ ትካላት ዝሓቖፈ እዩ።ኣብ ከባቢ ሊሙ ኣስታት 12 ሽሕ ሄክታር መሬት ብምክራይ ቡን ኣብ ምልማዕ ይርከብ።
እዚ ናይ ቡን ሕርሻ ኣብ እዋን ምእራይ ቡን 20 ሽሕ ሰራሕተኛታት ኣብ ካልእ እዋን ድማ ካብ 7 ክሳብ 9 ሽሕ ሰራሕተኛታት ኣብ ዓመት ኣውፊሩ ዘስርሕ ክኸውን ከሎ 3,200 ቀወምቲ ሰራሕተኛታት ዝሓዘ እዩ።ኣብዚ እውን ናይቲ ከባቢ ማሕበረሰብ ሕቶ ተጠቃሚነት ከምዝልዓለን ይኹን እምበር እቲ ትካል ኣብቲ ከባቢ ናይ መሰናድኦ ቤት ትምህርቲ ሃኒፁ ብምርካብ ንናይቲ ከባቢ ስፖርት እውን ከምዝሕግዝ ኩባኒያ ሜድሮክ ይገልፅ።
ኣብ ባንኪ ዓለም ልዕሊ 30 ዓመታት ዝሰርሑ በዓል ሞያ ቁጠባ ዶ/ር ኣክሎግ ቢራራ ኣብ መንጎ እቶም ትካላትን ማሕበረሰብን ይፍጠር ብዛዕባ ዘሎ ግጭት ክዛረቡ ከለው ሰባት ናይቲ ትካል ተጠቃሚ ክኾኑ ከለው ዋንነት ከምዝስምዖምን ተጠቀምቲ እንተድኣ ዘይኮይኖም ግን ብኻልእ ዓይኒ ከምዝሪኡዎም ብኣብነት ከምዚ ክብሉ ይዛረቡ።
“ንኣብነት መዓልታዊ ሰራሕተኛ ዝረኽቦ ክፍሊት ኣዚዩ ትሑት እዩ።ሎሚ ተመሓይሹ እንተኾይኑ ኣይፈልጥን።ግን ኣታዊ መዓልታዊ ሰራሕተኛ ምስ ናይ ናብርኡ ኣይጠዓዐምን።ስለዚ ኣብቲ ከባቢ ዝርከብ ነባሪ ተጠቃሚነቱ ኣይሪኦን ዘሎ።መሬተይ ተመንዚዐ፣መዓልታዊ ሰራሕተኛ ኮይነ ኣለኹ እዩ ዝብል።”
ሳውዲ ስታር ዝወሰዶ ልሙዕ መሬት ከባቢያዊ ዕንወት ከምዘውረደን እቲ ሕርሻ ለሚዑ እንተኾይኑ እውን ብዋጋ ናይቲ ከባቢ ነባሪን ከባቢያዊ ሓለዋን እዩ ኢሎም።ኣብ ውሽጢ ሃገር ዋሕዲ መግቢ እናሃለወ እቲ ዝምረት ሩዝ ኣበይ ይሽየጥ ኣሎ ዝብል እውን ካልእ ፀገም እዩ ኢሎም።
ኣብ ፖሊሲ ልምዓት ሕርሻ ኢትዮጵያ መፅሓፍ ዝፅሓፉ ዶ/ር ደምስ ጫንያለው ትኹረት ፖሊሲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ ወፃኢ ዝመፁ ዓበይቲ ኩባንይታት ከይኮነስ ንናእሽቱ ሕርሻ ክኸውን ኣለዎ ኢሎም።
ርእይቶ ላዕለዎት ሓለፍቲ ሆራይዘንን ሜድሮክን ንምርካብ ዝተገብረ ፃዕሪ ኣይሰለጠን።


text:
ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት መጋቢት 8 ዝዝኸር መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ተጠቃምነትን ተሳታፍነትን ደቂ ኣንስትዮ ነረጋግፅ ዝብል ሓሳብ ተሰንዩ እዩ ሎሚ ዓመት ኣብ ክልል ትግራይ ተዘኺሩ ውዒሉ፡፡
ብመሰረት እዚ ንምክትል ሓላፊት ቢሮ ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ ወይዘሮ ሰብለ ካሕሳይ “እወ እዚ መጋቢት 8 ወይ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ እናበልና ንፅውዖ ብዓለምለኸን ንሃገር ብርክን ዝበዓል እዩ፡፡ እዚ ፍሉይ በዓል ገይርና ነብዕሎ ዘለና ያው በብእዋኑ ዋላ መድረኻዊ ሕቶ ሒዙ ዝበዓል እንተኾነ ግን መሰረታዊ ሓሳቡ ንደቂ ኣንስትዮ ማዕረ ስራሕ ማዕረ ክፍሊት ክረኽባ ኣለወን፡፡ ናይ ምስራሕ መሰለን ክኽበር ኣለዎ ዝብሉን ካልኦት ጭርሖታትን ሒዙ ዝበዓል ኮይኑ ብፍላይ ሎሚ ዓመት ድማ ብዝተወደበ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ተሳትፎን ምንቅስቃስን ኢኮኖሚያዊ ዓቅመን ከነማዕብል ኣለና ዝብል መሪሕ ሓሳብ ሒዝና ኢና ነብዕሎ ዘለና ኢለን።
ኣብ ስራሕቲ ምስትኽኻል ፀጉሪ ርእሲ ደቂ ተባዕትዮ ተዋፊራ ትሰርሕ ብርሃን ድማ ደቂ ኣንስትዮ ከመይ ኣለኽን ንዝብል ሕቶ “ደቂ ኣንስትዮ ኣብዚ ሐዚ እዋን ግርም ኣለዋ፡፡ ነፃነተን ኣዊጀን ኣብ ሰራሕ ክዋፈራ ኣነ ንባዕለይ ሐዚ ኣብዚ ናይ ኣወዳት ፀጉሪ ርእሲ ምስትኽኻል እየ ተዋፊረ ዘለኹ፡፡ ኣብዚ ስራሕ 6 ዓማውቲ ገይረ ኣለኹ፡፡ እዚ ናይ ኣወዳት ጥራሕ ዝመስል ዘነበረ ስራሕ ኣቲናዮ ኣለና፡፡ በዚ ሰራሕ ናብራይ ይመርሕ ትምህርተይ እመሃር ኣለኩ” ትብል።
በዓልቲ ሞያ ሕጊ ወይዘሮ ገነት ግዛው እውን ኣብ መጋቢት 8 ኣመልኪታ ከምዚ ትብል “መጋቢት 8 ብደረጃ ሃገርን ዓለምን ዝኽበር በዓል እዩ፡፡ ኣብ ማዕርነት፣ ተጠቃምነትን ተሳታፍነትን ደቂ ኣንስትዮ ኣድሂቡ ዝበዓል አዩ፡፡ ብመሰረት እዚ ንሕና እውን እናብዓልናዮ ንርከብ፡፡ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ካብ ባዕለይ ጀሚሩ ኣነ ኣማኻሪት ሕጊ እየ፡፡ ደያኑ ኣለዋ፡፡ ደቂ ኣንስትዮ ዘይተዋፈራሉ ዓውደ ሰራሕ የለን ንምባል የድፍር፡፡ ካብ ዝተሓተ ናይ ጉልበት ስራሕ ክሳብ እቲ ዝለዓለ ሓላፍነት ሰራሕ ጓል ኣንስተይቲ ኢዳ ዘይትሰደሉ የለን ንምባል ይከኣል” ትብል።


text:
ልዕሊ 1800 ሰባት ዝተሳተፍዎ ጉባኤ ኣብ ንኡስ ሃገረ ስብከት ዓዲ ዃላ ተቓኒዑ!
ኣብ ዕለተ ርክበ ካህናት 24 ሚያዝያ 2010 ዓ.ም. ኣብ ዝተቓንዐ ጉባኤ፡ ልኡኽ መንበረ ፓትርያርክ ከምኡ’ውን ካብ 63 ዓድታት ዝተጋብኡ ውሉደ ክህነትን ዓበይቲ ዓድን ኣካላት መንግሥትን ካልኦትን ብሓፈሻ 1800 ተሳተፍቲ ኣብ ቀጽሪ ርእሰ ኣድባራት ደብረ ገነት ቅድስት ማርያም ቤተ ክርስቲያን (ዓዲ ዃላ) ተረኺቦም ነይሮም።
እቲ ጉባኤ ልክዕ ሰዓት 9፡00 ቅ.ቀ. ብጸሎት ምስ ተኸፍተ፡ መራሕ ሥራሕ ንኡስ ሃገረ ስብከት ዓዲ ዃላ ሊቀ ትጉሃን ፍጹም ኣስፍሃ ናይ እንቋዕ ደኃን መጻእኹምን ዕላማ ጉባኤን ሓፂር መልእኽቲ ኣስሚዖም።
ኣብዚ ጉባኤ’ዚ፡ ሓፈሻዊ ጸብጻብ ሥራሕ ዓመተ 2016-2017 ዓ.ም.ፈ. ከምኡ’ውን ዝተዓመ መንፈሳዊ ጕስነትን ኣገልግሎትን ቀሪቡ።
ብልኡኻት መንበረ ፓትርያርክ ኃላፊ ምክትታል ኣህጉረ ስብከታት ሊቀ ካህናት ዘሚካኤል ኣብርሃም ከምኡ’ውን ኃላፊ ስብከተ ወንጌል መሪጌታ ስምዖን በየነ መግለጺ ተዋሂቡ።
ሊቀ ካህናት ዘሚካኤል ኣብርሃም ኣብ መግለጺኦም፥ “ ከምዚ ዝበለ ጉባኤ ሠሪዕካ መሪሕነትካን ሕዝብኻን ኣበይ ከምዘሎ ምፍላጥ ኣሰር ቅዱሳን ኣበው ምስዓብ ስለዝኾነ ምድራዊ በረኸት፡ ሰማያዊ ዓስቢ ዘውህብ ዝምስገን ተግባር እዩ። እዚ ንኡስ ሃገረ ስብከት’ዚ ብዅሉ ምኅደራውን ፋይናንሳውን ኣሠራርሓኡ፡ ኣተኃኅዛ መዛግብትን ቅጥዕታትን ብሃገር ደረጃ ኣብ ዝተገብረ ዑደት ብጽፈቱ ብሉጽ ኮይኑ ተረኺቡ እዩ። ልዑል ብቕዓት ንኽህልዎ ግና ብመንፈሳውን ምኅደራውን መንገዲ ሥልጠናን ደገፍን ዘድልዮ ምዃኑ ዘይሰሓት እዩ። ስለዚ ከምቲ ኣብ ሃገረ ስብከት ኣሥመራ መንፈሳዊ ሥልጠና ኣገልገልቲ ውሉደ ክህነት ዝተገብረ ከምኡ ድማ ኣብ ሃገረ ስብከትኩም ክግበር ስለዝኾነ ኵሉ መዳያዊ ምድላዋት ኽትገብሩ የዘኻኽር። . . . ኣብ መወዳእታ እዚ ኣብ ልዕሌና ኣንጸላልዩ ዘሎ መንፈሳውን ሥጋውን ኵነታት ማለት ጉዳይ ውሉድ ክህነት ከምኡ’ውን ኣብ ዘራእቲ ጀራዲን ዝተራእየ ሰጋሚ ባርኖስ ኣዝዩ ኣሰካፊ ስለዝኾነ ብኃይሊ እግዚአብሔር ንኽፍትሓልና ብጸሎትን ምህላን ኽንብርትዕ ይግባእ” ኢሎም።
ኃላፊ ስብከተ ወንጌል መሪጌታ ስምዖን በየነ ብወገኖም “አንትሙ ብርሃኑ ለዓለም/ ንስኻትኩም ብርሃን ዓለም ኢኹም” ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ ዝሃብዎ ትምህርቲ፥ “ ውሉደ ክህነት ኣርኣያን ብርሃንን ኮይኖም ንሕዝበ ክርስቲያን መንገዲ ጽድቂ ክመርሑ፡ ነዚ ገጢሙ ዘሎ እዋናዊ ጸገም ንምፍታሕ ጊዜያት ጸሎት ሠሪዖም ክነቕሑ ይግባእ። . . . ” ኢሎም።
ተሳተፍቲ ጉባኤ ሕቶን ርእይቶን ዝሃብሉ፡ ምዉቕ ዘተን ምርድዳእን ዝዓሰሎ ጉባኤ እዩ ነይሩ። ከምዝፍለጥ ንኡስ ሃገረ ስብከት ዓዲ ዃላ፥ 63 ዓድታት፣ 22 ም/ም ኸባቢታት፣ 3 ዓበይቲ ገዳማት፣ 23 ፈዋሴ ድዉያን ማየ ጸሎታት፣ 65,101 ሕዝበ ክርስቲያን፣ 535 ኣገልገልቲ ቤተ ክርስቲያን ዝሓቍፍ፡ ኣብ ሀገረ ስብከት መንደፈራ ካብ ዘለዉ ሽዱሽተ ንኡሳን ሃገረ ስብከታት ሓደ እዩ።