text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 121 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 30 December 2017
ኣደ መንበር ህግደፋዊት ሃማደኤ ዝተመጠወላ ስልጣን ንምዕቃብ ኣብ ባይታ ካብ ዘሎ ሓቂ ወጻኢ ሓሶት ትዘርእ ከም ዘላ ተገሊጹ
ተኽኣ ተ/ሚካኤል ዝተባህለት ኣደ-መንበር ስማዊት ህግደፋዊት ማሕበር ሃማደኤ፡ ብስም ደቂ-ኣንስትዮ ብተዘዋዋሪ ካብ ኢሳያስ ንመጋበርያነት ንዝተዋህባ ስልጣን ንምዕቃብን፡ ተፈታውነት ንምርካብን ነተን በቲ ስርዓት ድከተን ዝበልዓ ዘለዋ ደቂ-ኣንስትዮ፡ ብሳላ መንግስቲ ብቑጠባውን ማሕበራውን መዳያት ርኡይ ለውጢ የምዝግባ ኣለዋ ክትብል ዘስመዓቶ መደረ: ድሕሪ ኣኼባ ደፋር ልእኽቲ ብስምና እንጀራኣ ከተብስል፡ ብዛዕባና ኣብ ክንዲ ንነግራ ክትነግረና ዝብል መዛረቢ ኮይና ከም ዘላ ምንጭታት ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ካብ ሱዳን ሓቢሮም።
ኣደ መንበር ህግደፋዊት ሃማደኤ ኣብ ወተሃደራዊ ታዕሊም ሳዋን ካልኦት ቦታታትን ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ኣኼባ ከተካይድ ከም ዝቐነየት፡ ኣብ ኩሉ ዝገበረቶ ኣኼባታት፡ ህዝቢ ኤርትራ ሳላ መንግስቲ ዝፈቐዶ መደባት ትምህርትን ዝሰለዖ ባጀትን ብዝገርም ናህሪ ማሕበራዊ ህይወቱ ይልወጥ ኣሎ፡ ብፍላይ ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ ቀጥታዊት ተረባሒት ናይ ዝምዝገብ ዘሎ ፖለቲካውን ልምዓታውን መደባት ኮይና ኣላ። ንዝያዳን ተወሳኽን ዕቤት ድማ ንመደባት መንግስቲ ብግቡእ ተረዲኣ ኣብ ግብሪ ንምትጓሙ ብንጥፈት ክትዋሳእ ኣለዋ እናበለት ብሓውሲ ትእዛዝ ዝሃበቶ መግለጺ፡ ቁጠዐ ፈጢሩ ደሓን መዓልትኺ ተጸበዪ ዝብል ርእይቶ ካብ ብዙሓት ዝስማዕ ቅሬታ ምህላውን ኣረዲኦም።
ኤርትራውያን ዝርከብዎም ዝተወሰኑ ስደተኛታት ካብ ሊብያ ናብ ኢጣልያ ተሰጋጊሮም።
ኣብ ሊብያ ንህይወቶም ኣብ ዘስግእ ኩነታት ዝርከቡ ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ስደተኛታት ከም ዘለው፡ መንግስቲ ጣልያን ብኣባል ኤውሮጳ ሕብረት ዝኾና ሃገራትን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን፡ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ንዝመጽእዎ ስደተኛታት መዓስከራት ከፊቱ ብሓውሲ ጅሆ ካብ ምሓዝ ሓሊፉ፡ ብግቡእ ስደተኛታት ተቐቢሉ ኣየጣየስን ንዝብል ክሲ መልሲ ንምሃብ ይመስል፡ ብናይ ወተሃደራት ነፈርቲ 162 ሰባት ካብ ሊብያ ናብ ሃገሩ ከምዘእተወ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ጸብጺበን።
እቶም ካብ’ቲ ባርነታዊ ንግድን ጾታዊ ዓመጽን ዝካየደሉ ናይ ሲኦል መሬት ሊብያ ናብ ኢጣልያ ናይ ምስግጋር ዕድል ዝገጠሞም ስደተኛታት፡ ዜጋታት ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ሱዳንን የመንን ከም ዝኾኑ፡ መስርሕ ምስግጋር ገና ቀጻሊ ከም ዝኾነ፡ ግን ከኣ ብመንጽር’ቲ ኣብ ሊብያ ዝፍጸም ዘሎ ሰብኣዊ ግፍዕታት ኣዝዩ ዘግምታዊ ብምዃኑ ሻቕሎት ከም ዝሓደሮ ላዕለዋይ ተጸዋዒ ጉዳይ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ምሕባሩን ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኣመሪካ ገንዘባዊ ደገፍ ትገብረለን ሃገራት ንመርገጺና ክድግፋ ኣለወን እንተዘይኮይኑ ግን ክብል ዝሃቦ መግለጺ ኣብ ብዙሓት እንኮላይ ኣብ ኣማሪካውያን ኣግራሞት ፈጢሩ።
ካብ እዋን ምረጹኒ ጎስጓስ ዝገብረሉ ዝነበረ ግዜ ክሳብ ሕጂ፡ ዝህቦ ርእይቶታት ምስ ክብሪ ርእሰ ሓያል ኣመሪካ ዘይኸይድ ሕድሕዱ ዝራጸም’ዩ ዝብል ትዕዝቢ ከም ዘለዎ እንከሎ፡ ኢዮሩሳሌም ዋና ከተማ እስራኤል ክትከውን’ያ ምባሉ ዳርጋ ንኩሉ ንደላዪ ሰላም ማሕበረ ሰብ ዓለም ዘገረመ ከምዝኾነ፡ እዚ ግጉይ ርእይቶ’ዚ ኣብ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ተቓውሞ ከም ዝገጠሞ፡ ቀጺሉ ህጹጽ ኣኼባ ሓፈሻዊ ባይቶ ኣብ ዝተጸዋዓሉ፡ ንሕና ሚሊዮናትን ቢሊዮናትን ገንዘብ ንልግሰለን ሃገራት ንርእይቶና ክድግፋ ኣለወን። ንርእይቶና ዘይድግፋ ሃገራት በዓል መን’የን ዝርዝር ኣስማተን ተመዝጊቡ ክመጽኣኒ ኣለዎ ምባሉ፡ ርእስኻ ክኢልካ ደው ዘይምባል ክሳብ ክንደይ ዋጋ ዘኽፍል ከምዝኾነ፡ ዝተፈላለዩ ጸሓፍትን ትካላት መራኸቢ ብዙሓንን ርእይቶታት ይህብሉ ኣለው።
ህጹጽ ኣኼባ ሓፈሻዊ ባይቶ ብ128 ድምጺ ኢዮሩሳሌም ዋና ከተማ እስራኤል’ያ ንዝብል መርገጽ ትራምፕ ከም ዝነጸጎ፡ ነብሱን እስራኤል ሓዊሱ ናይ 9 ሃገራት ደገፍ ከም ዝረኸበ፡ 35 ሃገራት ድምጺ ተዓቅቦ ከም ዝገበራ፡ 21 ሃገራት ድማ ኣብ ኣኼባ ከምዘይተሳተፋን ማዕከን ዜና ኣልጀዚራ ኣረጋጊጹ።
ትረምፕ ድሕሪ ብ128 ሃገራት ዝገጠሞ ተቓውሞ፡ ብወኪሉ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣቢሉ፡ ሃገረይ ኣመሪካ ከም ሎሚ ተገሊላን ውድቀት ገጢምዋን ኣይፈልጥን ከም ዝበለ፡ ነተን ገንዘብ ዝሕግዘን ዝነበረሞ ብኣንጻሩ መርገጽ ዝወሰዳ ሃገራት ክንረአ ኢና ኢሉ ይሕንሕነለን ከም ዘሎ፡ ንውድብ ሕቡራት ሃገራት ይህቦ ካብ ዝነበረ ባጀት ብኣማኢት ሚሊዮናት ከጉድል ምዃኑ ምሕባሩ፡ ዛጊት ካብ ደገፍቱ ላቲን ኣመሪካዊት ሃገር ጓቲማላ ኣብ ቴል ኣቪቭ ንዝርከብ ኤምባሲኣ ናብ ኢዮሩሳሌም ከተግዕዞ ምዃና ብወግዕ ምሕባራን እተን ማዕከናት ዜና ሓቢረን።
መራሕቲ ቱርክን ሱዳንን ተራኺቦም ንግዳዊ ንጥፈታቶም ካብ ዝነበሮ ናብ 10 ቢሊዮን ዶላር ሓፍ ከብልዎ ተሰማሚዖም።
ፕረሲደንት ቱርኪ ጣይብ ኤርዶጋን ብ24 ታሕሳስ 2017 ኣብ ሱዳን ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ከም ዝገበረ፡ ዕላማ እቲ ምብጻሕ ኣብ መንጎ ክልቲኣቶም መንግስታት ዝጸንሐ ቁጠባዊ ንግዳውን ካልእ ጉዳያትን ካብ ዝነበሮ ንምሕያሉ መሰረት ዝገበረ ከም ዝኾነ፡ ረድዮ ጀርመን መደብ ቋንቋ ኣምሓርኛ ብ25 ታሕሳስ 2017 ጸብጺባ።
ክልቲኦም መራሕቲ ቅድም ክብል ዝነበረ ናይ 500 ሚሊዮን ዶላር ንግዳዊ ስምምዕ ናብ 10 ቢሊዮን ዶላር ሓፍ ክብል ከምዝተሰማምዑ፡ ኣብ ቀጠርን ብስዑዲያ ዝምራሕ ምሕዝነትን ተፈጢሩ ዘሎ ሓርፋፍ ዝምድና፣ መራሒ ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ጉዳይ ኢዮሩሳሌም ዝወሰዶ ዘሓላፍነታውን ሓደ ሸነኻውን ውሳነን መርገጽ መንግስታቶም ኣመልኪቶም ብሰፊሕ ከም ዝተረዳድኡ ፈለጥቲ ውሽጢ ሓቢሮም።
ጣይብ ኤርዶጋን ኮነ ብረሲደንት ኣል በሽር፡ ከካብ ናቶም መንቀሊታት ምስ ምዕራብ ሃገራት ብፍላይ ከኣ ምስ ኣመሪካ ኣብ ምትእምማን ዝተሰረተ ዝምድና ከምዘይብሎም ይፍለጥ’ዩ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 27-12-2017
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


c: text/html

text:
ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃን ሃገራት ዞባ ደቡባዊ ኣፍሪቃን ኣቶ ሳልሕ ዑመር፡ ካብ 15 ክሳብ 19 ታሕሳስ ኣብ ኣንጎላ ኣብ ዝገበሮ ምብጻሕ፡ ምስ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን’ታ ሃገር፡ ኣብ ምድንፋዕ ክልተኣዊ ዝምድና ዘተኰረ ርክባት ኣካዪዱ።
ኣምባሳደር ሳልሕ፡ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ማኑዌል ዶሚንጎስ ኣጉስቶ፡ ምክትል ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት ዶክተር ጆስ ባሞኲና ዛው፡ ከምኡ’ውን ምስ ሰበ-ስልጣን ሚኒስትሪ ፍትሒ ተራኺቡ – ንክልቲኡ ወገናት ኣብ ዘገድሱ ዛዕባታት ከምዝዘተየ፡ ካብ ፕሪቶርያ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣረዲኡ።
ኣብ’ቲ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ማኑዌል ዶሚንጎስ ዝተኻየደ ርክብ፡ ኣምባሳደር ሳልሕ፡ ኤርትራን ኣንጎላን ኣብ ቃልሲ ዝተሰረተ ተመሳሳሊ ተመኲሮ ከምዘለወን ጠቒሱ፡ ነዚ ኣብ ፖለቲካዊ፡ ቊጠባዊ፡ ማሕበራውን ባህላውን መዳያት ብዝግበር ምትሕግጋዝ ንምድንፋዑ፡ ብወገን ኤርትራ ንዘሎ ቅሩብነት ኣረጋጊጹ።
ሚኒስተር ማኑዌል ብወገኑ፡ ሃገሩ ምስ ኤርትራ ዘለዋ ዝምድና ንምዕዛዝ ብዕቱብ ከምእትሰርሕ ገሊጹ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ሓይልታት ዩ-ስ፣ኣብ ፓኪስታን ንመራሒ ኣል-ቃይዳ ኦሳማ ቢን ላደን ከምዝቀተልዎ ፕረዚደንት በራክ ኦባማ ንህዝቢ ኣሜሪካን ዓለምን ከምዘረጋገፁ ካብ ዜናታትና ሰሚዕኩም ኢኹም።ተንታኒ ፖለቲካ ኩነታት ምብራቅን ቀርኒን ኣፍሪቃ ኣቶ መድሃኔ ታደሰ ዕሙቅ ዝበለ ትንታነ ንክህበና ዓዲምናዮ‘ለና።
ኣቶ መድሃኔ ኣብ ዘረብኡ፣ምንጭታት ሚድያ መንግስቲ ፓኪስታን እቲ ስርሒት ቅድሚ ምፍፃሙ ኣይፈለጠን ኢለን‘የን ዝፅብፅባ ዘለዋ‘ሞ ዝእመን ድዩ ንዝብል ሕቶ፣መንግስቲ ፓኪስታን ከምመጠን መንግስቲ ብዙሕ ፀገም ዘለዎ‘ዩ፣እንተኾነ ወትሃደራዊ ስለያ’ታ ሃገር ብዛዕባ ንኦሳማ ቢን ላደን ዝቀተለ ስርሒት ዩ-ስ ኣይፈልጥን ነይሩ ምባል ኣይካኣልን ይብል ኣቶ መድሃኔ ታደሰ።
መንግስቲ ኣሜሪካ’ውን ነቲ ስርሒት ኣብ ግዝኣት ፓኪስታን ስለዝፈፀሞ፣ፖለቲካዊ ምልዕዓል ንከይፍጠር፣ተቃውሞታት ንከይባራዕ፣ ምትእትታው ኣሜሪካ ኣብ ፓኪስታንዳርጋ ዘይፍቱው ስለዝኾነ፣ፓኪስታን ነዚ ሓደጋ‘ዚ ንከይላዓል፣ንናይ ፓኪስታን መንግስቲ ንምሽፋን ተባሂሉ ዝግበር‘ውን‘ዩ ይብል።


text:
ኢሰያስ ኣፈወርቂ ወዲ ሓማሴን ኢዩ ንበሎ፡
ኣብ ገለ ትንተናታትን መግለጽን ብዙሓት ሰባት ብተፋላለየ መልካዓት ብጉዳይ ሃገርና ክገልጽዎ እንከለዉ ንውልቀ መላኺ ስርዓት ኣስመራ ምስቲ ዝፍጽሞ ዘሎ ግፍዕን መከራን ንህዝብና ድፋጭኡ ዘስቲዮ ዘሎ ከተዋዳድሮ እንከለኻ ምስቲ ኩሉ እከይ ዝኾነ ኢ-ሰብኣውነት ዝመልኦ ኣተሓሕዛ ዘለዎ ብሩኡይን ብግህዶን ሕጊ ኣልቦ ዝኾነ ስርዓት ህግደፍ፡ ብኸመይን ኣቢሉ እዩ ክነብር ኪኢሉን፡ ማዕረ ክንደይን ክሳብ ሕጂ እግሩ ኣደልዲሉ ክኸይድ ኪኢሉን ብዝብል መግለጺ ብዙሓትዮም ዝግለጽዎ።
ኣነ ብወገነይ ሓደ ኣገዳሲ ጉዳይ ኣሎ ክብሎ ዝደሊ። ቀዳምነት ብውልቀይ ምስ ዝኾነ ጽልኢ ኢኹን ቅርሕንቲ ወይ ዝንባለ ኮነ ኣንነታዊ ጠባያት ብባህሪያተይን ተፈጥሮይን የብለይን። በንጻሩ እኳዳኣ ኣዕሩኽተይ ደቂ ሓማሴን እዮም። ቅድሚ ናብቲ መሰረታዊ ውልቃዊ ሪኢቶይ ምእታወይ ከማሓላልፎ ዝደሊ ኣገዳሲ ሓደ ጉዳይ ኣሎ ንሱከኣ፡ ጉዳይ ስደተኛታት ዝምልከት ነቶም ገዳይም ዝኾኑ ክፋል ሕብረተሰብና ዓለቕቲ ኮይኖም ዘለዉ ንዖኦም እዩ ዝምልከት። ነቶም ድሒሮ ዝተሰዱ ድሕሪ 1991 ዓ.ም. ስደተኛታትን፡ ንኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ ክፋል ሕብረተሰቦምን እውን ዝምልከት ጉዳይ ከምዘይኮነ ኣቐዲመ ሓደራ ንነገራት ከይትሓዋውስዎ ክላቦወኩም ይምሕጸን። ናይቶም ሓደሽቲ ስደተኛታት ሰብ ናብ ሰቡ፡ ዝብኢ ናብ ገረቡ ከም ዝባሃል፡ ናብ ሰቦም ከም ሰቦም እንተገበሩ ዝተሓዞም ኣይኮነን፡ ቀንዲ ጠንቂ ናይዚ ነገር እዚ ግን እቶም ገዳይም ኢዮም።
ቅድሚ ናብቲ ነገራት ምእታወይ ብዛዕባ ስርዓት ኢሰያስን፡ ምስኡ ዝተኣሳሰር መሕብኢ ባዓቲ ኮይኖም ዘለዉ ባእታታት ምትእስሳሮም ከብርህ ክፍትን ኢየ። ከም ዝፍለጥ ኣብ ዓለምና ብዙሓት ውልቀ-መለኽቲ ሓሊፎምን ኣለዉን። ነቲ ኢ-ሰብኣውነት ዝመልኦ ኣታሓሕዛ ህዝቦም ኢፋላለ ዳኣ ይኹን እምበር ካብቲ ኩሉ ሜላታቶም ክልተ መሰረታዊ ዓንዲ ዝኾኖኦም መሳርሒ ዝጥቀሙለን ሜላ ኩሎም ውልቀ-መለኽቲ ዝሰርሑለን ኣገባብ ኣላቶም። ዝጥቀሙለን ሜላ ጥራሕውን ዘይኮኑሲ ከንብሮኦም ዝኽእላ እንኮ እዘን ሜላ እዚኣተን ንሳተን ኢየን። ካብ ስልጣን ዝእለዩ ስለ ዘይመስሎም ኢዩ እምበር ግዜ እንተነውሐ ስልጣን ነባሪ ከምዘይ ኮነ ቡሩህ ነገር እዩ፡ ህዝቢ ኢዩ ነባሪ። እተን ዝጥቀሙለን ሜላታት ግን እዘን ክልተ ኣገደስቲ ጉዳያት ኢየን። ወተሃደራዊ ሓይሊ ምሓዝን፡ ኣብ ውሽጢ ናይታ ሃገር ዝርከብ ሓደ ክፋል ሕብረተ-ሰብ ናይታ ሃገር ኣብ ጎኖም ምሓዝን ኢየን። ልክዕ ኣብ ሃገርና እዚ ጉዳይ እዚ ኣሎ። ኢሰያስ ኣፈወቂ ነዚ ጉዳይ ብዕቱብ ዝሰርሓሉን ዘንብሮን ዘሎ ወተሃደራዊ ሓይሊ ሒዙን፡ ብደቂ ሓማሴን ኣቢሉ ዝጥቀመሉ ዘሎ ስልታዊ ሜላ ሓደ ንሱ እዚ ጉጋይ እዚ እዩ። ብወተሃደራዊ ሓይሊ ሸነኽ እንተ ሪኢና ጀነራላቶምን ብሪጋደር ጀነራላቶምን ናይታ ሃገር ደቂ ሓማሴን ኢዮም። ናይ ማዓርግ ጉዳይ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ማዓርጎም ኢፋላለ ይኹን እምበር ሰብ-ማዓርጋት ዘለዉ ንሳቶም ኢዮም።
ኣብ ሰለዳ ዘሎ ስእሊ ተመልከት…
እዞም ሰበ-ስልጣን እዚኣቶም ኣብ ትሕቲኦም ከም ዓለባ ሳሪየት ተጣናኒጎም ደቂ ከባቢኦም ዘፍሪዎም ማእለያ ዘይብሎም ኣዲኦም ትቁጸሮም። ጽልዋ ናይዚኣቶም ኣብ ወጻኢ ሃገራት ከይተረፈ ሊሒጉን ኣብ ግብሪ ዝስራሓሉ ዘሎ ነገርን ኢዩ። ሕጂውን ነቶም ድሒሮ ዝተሰዱ ድሕሪ 1991 ዓ.ም. ስደተኛታትን፡ ንኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ ክፋል ሕብረተሰቦምን እውን ዝምልከት ጉዳይ ከምዘይኮነ ክሕብር ኢፈቱ።
ስርዓት ኢሰያስ ኣግሂዱ ምስ ደቂ ሓማሴን ተሻሪኹ ኢዘብጠና ከምዘሎ ገይሩ ክሳብ ዘየርኣየና ኢልኩም ክትሪኡን ትጽበዩን እንተሃሊኹም ዜጋታት፡ እዚ ካብ ግርህነት ዘይኮነስ ካብ ዕሽነት ወጻኢ ኢዩ ክባሃል ኢካኣል። ብዝያዳ እኳዳኣ ንኹላ ዜጋ ናይታ ሃገር ብኣልማማ ኣልሒሙ ቢሒም ዝበለ ኢታሓጎም ኢሉ ኢዘብጠና ኣሎ።
ኣብዚ ጉዳኢ እዚ፡ ደምበ ተቓውሞ ዘይፈልጥዎን ዘይራኣዮምን ኣሎ ኢዩ ክብል ግን ካብ ሓቂ ዝራሓቐ ኮይኑ ኢስማዓኒ። እዚ’ኮ ሓደ ክፋል ናይቲ ቃልሲ እነካይዶ ዘለና ጸረ ውልቀ-መላሒ ነገራት ኢዩ። ደፊሮም ኣግሂዶም ክቃለስዎን ክሰርሕሉን ዘይምድላዮም ግን ከይገረመኒውን ኣይተረፈን። ብሰንኪ ጉድለት ጉሉጽነት ኣብ ደምበ ተቓውሞ ዘይምህላዉ ብቡዙሕ ማዕዝናት ናይቲ ቃልሲ ንቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብሓቂ ብሓቂ ጎሲስዎ ኢዩ ዝርከብ።
ኣብ ኣደባባይ ከም ጸሓይ ደሚቁ ዝረኤ ሓቂ ኣብዞም ገዳይም ስደተኛታት ነቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ተግባራቶም ዝሽፍነሎም ጉዳይ ሓደ ነገር ኣሎ። ኩሉ ነገር ዓቕምና እነዝብለሉ መጥቃዕቲታት ነቲ ውልቀ-መላኺ ዝኾነ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኢና ”ሆ” ንብሎ። ብፍላይ ንመንነቱ ዝምልከት። ትግራዋይ እንዳበልና ኢና ፖለቲከኛታትና ኢኹኑ ውልቀ ሰባት መንነት ኢሰያስ ንገልጽ። እዚ ሓረግ እዚ ኣይኮነን ዘድሊየና ነይሩ። ጉዳይ ኢሰያስ ድሕሪ ለውጢ ምምጽኡ ኢዩ መን ምዃኑ እቲ ግዜ ስለ ዝገልጾ ኣብዚ መድረኽ እዚ ኣይመድለየን ማእዝንና ሲሒትና ጥራሕ ኢና ዘለና። ነቲ ናይ ደቂ ሓማሴን ተግባራት መኸወሊ ባዓቲ ኮይንዎም ዘሎ ብሰንኪ ትግባራቶም ናይ ኢሰያስ ጉዳይ ኢዩ። ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣክንዲ ትግራዋይ’ዩ ኢልና ዓንገረር ንብል፡ ኢሰያስ ኣፈወቂ ሓማሴናይ ኢዩ ኢልና ጎስጓስ ክግበሮ ኢዩ ዝግባኣና ነይሩ። እዞም ባእታታት እዚኣቶም ኢሰያስ ወዲ ሓማሴን ካብ ዓዲ ጸሎት ምዃኑ ኢዮም ዝኣምኑ።
ስለ ዝኾነ ብግልጺ ከነካይጎ ዝግባኣና ቃልሲ ብሰንኪ ብደቂ ሓማሴን ሃገርና ኤርትራ እዚ ኹሉ እነካይጎን እንገብሮን ብሰንኪ እዞም ሰባት እዚኣቶም ክንብል ኢዩ ዝግባኣና። እቲ ሓቂ ከኣ ንሱ’ዩ። ኣብ ውሽጢ ሃገር እቲ ቀንዲ መሓውራት መሓንቖ ህዝቢ ገይርዎ ዘሎ ብጉጂለ ኢሰያስ በቶም ጀነራላትን ብሪጋደር ጀነራላትን ክኾኑ እንከለዉ፡ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ናይቶም ኣምባሳደራት ኣካላት ገዲፍካ፡ በቶም ገዳይም ስደተኛታት ተግባራቶም እስከ ንተዓዘብ።
ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሃገራት ዓለም እንነብረለን ከተማታት እስከ ከከባቢና ንፈትሽ። መን’ዩ ካብዞም ገዳይም ስደተኛታት ኣብ ጎኒ ውጹዕ ህዝቦም ምስ ደለይቲ ለውጢ ኮይኖም ዝቃለሱ። እንተለዉ ድማ በጻብዕቲ ዝቑጸሩ እንተዘይ ኮይኖም፡ ምስቲ ስርዓት ተዳናገጽቲ ንሳቶም ኢዮም። ውሕዳት ሓደሓደ ናይ መንነት ቅልውላው ዘለዎምን፡ ተበጽቲ እንታይ ገደሰና ባሃልቲ ተጎሰስቲ መሳርሕቲ ውሻላትን ዝኣመሰሉ ገዲፍካ እንተዘይኮይኑ ደገፍቲ ናይቲ ጉጅለ ደቂ ሓማሴን ኢዮም። ፍቆዶ ፈስቲቫላትን ባዓላትን ከም ውራዮም ተታሕዞሞ ዝርከቡን፡ ኤርትራ ማለት ንሶም ደቀባት፡ እታ ሃገር ነዖኦም ጥራሕ ትምልከቶም፡ ኤርትራ ሃገርና ከም ሓንቲ ንቡር ዘለዋ ሂወት ገይሮም ዘዕልሉላን ዝንየቱላን፡ ብዛዕባ ጸገም ህዝባ ከልዕሉ ዘይደሊዩ ዕሙት ዝኾነ ራኢ ዘለዎም ኢዮም። ኣብቶም ገዳይም ስነ-ጥበባውያን ደቂ ሓማሴን ከይተረፈ እዚ ጽልዋ’ዚ ኣሎ። እስከ ፈትሽዎም እዚኣቶምከ ኣብ ከመይ ንጥፈታት ኣለዉ። እንታይ ስለ ዝኹኑ ኢዮም?
ኣብዚ ክፍለጥ ዘለዎ ኣብ ጎኒ ውጹዕ ህዝቦም ደው ዝበሉ ደቂ ሓማሴን ዜጋታት ከም ዘለዉ ከይተጠቀሰ ክሕለፍ ዘይብሉ ኢዩ። ብሓፈሻ ከምቶም ካልኦት ዜጋታት ደለይቲ ፍትሒ ብመጠኑ ዘይምስታፎምን ኣብ ቃልሲ ዘይምህላዎም ኢዩ ዘዛርብ ዘሎ።
ሰላምን ራህዋን ይፍጠረሉ ህዝብና
ምንጪ ካብ፡ facebook


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ኣዕማደ ምሥጢር
መሠረታዊ ናይ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያንና ትምህርትን እምነትን ከምኡ’ውን ዓምዲ ሃይማኖትና እተን ኃሙሽተ ኣዕማደ ምሥጢራት’የን። እዚኣተን ከኣ፦ ምሥጢረ ሥላሴ፣ ምሥጢረ ሥጋዌ፣ ምሥጢረ ጥምቀት፣ ምሥጢረ ቍርባንን ምሥጢረ ትንሣኤ ሙታንን እየን።
ምሥጢረ ሥላሴ
ምሥጢረ ሥላሴ፡ ናይ እግዚአብሔር ሓድነትን ሠለስትነትን ዝገልጽ ትምህርቲ ሃይማኖት እዩ። እግዚአብሔር ኣምላኽ ሓደ እንከሎ ከሎ፡ ሠለስተ’ዩ፣ ሠለስተ እንከሎ ድማ ሓደ’ዩ። እዚ ማለት ድማ ሠለስትነቱ ብስም፣ ብኣካል ብግብሪ ክኸውን ከሎ፡ ሓድነቱ ኸኣ ብባህርይ፣ ብህልውና፣ ብፍቓድ፣ ብሥልጣን፣ ብመለኮት፣ ብምፍጣር እዩ። “እንዘ አሐዱ ሠለስቱ ወእንዘ ሠለስቱ አሐዱ ይሤለሱ በአካላት ወይትወሐዱ በመለኮት/ ሓደ እንከለዉ ሠለስተ፡ ሠለስተ ከለዉ ሓደ ዝኾኑ፣ በኣካላት ሠለስተ ብመለኮት ድማ ሓደ እዮም።” ከምዝበሉ ሠለስቱ ምእት።
• ዘፍ. ፩፥፳፯/1:27 “ኣምላኽ ድማ ብመልክዕና ከም ምስልና ሰብ ንግበር በለ” ይብል። ኣብዚ ጥቅሲ እዚ “በለ” ምባሉ ናይ እግዚአብሔር ሓድነት ክገልጽ ከሎ፡ “ብመልክዕናን ከም ምስልናን ሰብ ንፍጠር” ብምባል ድማ ሠለስትነቱ የረድኣና። ምኽንያቱ ብመልክዐይ ብምስለይ እንተ ዝብል ነይሩ ሓደ ኣካል ጥራይ’ዩ ምበልና። ገለ ገለ ተፃረርቲ ሥላሴ ነዚ ኣባሃህላ’ዚ ብጌጋ ብምትርጓም እዚ ቃል’ዚ ኣባሃህላኡ ብዝኂ ዘመልክት ዘይኮነስ እግዚአብሔር ከም ልምዲ ነገሥታት ንባዕሉ ከኽብር ኢሉ ብብዝኂ አንቀጽ ገሊጽዎ እምበር ሠለስትነት ኣየመልክትን እዩ ይብሉ።እዚ ግና ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ኣበሃህላ ምዃኑ መጽሓፍ ቅዱስ የረጋግጸልና። ከመይሲ! ኣብ ውሽጢ መጽሓፍ ቅዱስ ዝተጠቕሱ ነገሥታት ንርእሶም ‘ንሕና’ እናበሉ ወይ ከኣ ብብዝኂ አንቀጽ ሰይሞም ኣይዛረቡን። ንምሳሌ፦ ፈርዖን ንዮሴፍ “ኣብ ልዕሊ ምድሪ ግብጺ ሸይመካ ኣሎኹ” በሎ እምበር “ሸይምናካ” ኣይበሎን። (ዘፍ. ፵፩፥፵፩/41፡41) ናቡከደነፆር “ስለዚ ንዅላቶም ጠቢባን ባቢሎን ትርጓሜ ናይቲ ሕልሚ ከፍልጡኒ ኣብ ቅድመይ ከምጽእዎም ኣዘዝኩ” በለ እምበር ‘ከፍልጡና፥ ኣብ ቅድሜና’ ኣይበለን። (ዳን. ፬፥፮/4፡6)
• ዘፍ. ፫፥፳፪/3፡22 እግዚአብሔር ኣምላኽ ድማ “እንሆ ኣዳም ከም ሓደ ካባና ንጽቡቕን ክፉእን ዝፈልጥ ኮይኑ ኣሎ” በለ ከምኡ ውን (ዘፍ. ፲፩፥፯/11፡7) “ንዑ ንውረድ ኣብኡ ኸኣ ዘረባኦም ንደባልቕ በለ” ይብል። እዚ ቃል እዚ ሓደ ኣካል ተዛሪቡ ክልተ ሰማዕቲ ከምዘለዉ የረድኣና። ነዚ ኣበሃህላ’ውን ፀረ ሥላሴ ዝኾኑ ወገናት ብጌጋ ክትርጒምዎ ይረኣዩ’ዮም። እዞም ወገናት ‘ዝዛረብ ዘሎ እግዚአብሔር ክኸውን ከሎ እቶም ሰማዕቲ ኸኣ መላእኽቲ’ዮም’ ይብሉ። እዚ ኣበሃህላ’ዚ ግና ጌጋ ምዃኑ መጽሓፍ ቅዱስ የረድኣና’ዩ። ከመይሲ እግዚአብሔር ብባህርይኡ ድኻም የብሉን። ብመሠረቱ ኸኣ ሓገዝ ዝደሊ ፍጡር እምበር ፈጣሪ ኣይኮነን። ንከሃሊነቱ ደረት ዘይብሉ እግዚአብሔር ንቅዱሳን መላእኽቱ ‘ኪዱ ከምዚ ግበሩ’ ኢሉ ይእዝዝ እምበር ንዑናይ ከምዚ ንግበር ኣይብልን’ዩ። ከምኡ ውን ንእግዚአብሔር መማኽርቲ ከምዘይብሉ እዩ መጽሓፍ ቅዱስ ዝነግረና። (ኢሳ. ፵፥፲፪-፲፬/40፡12-14, ሮሜ ፲፩፥፴፫-፴፮/11፡33-34)
• ዘፍ. ፲፰፥፩-፲፭/18፡1-15 እግዚአብሔር ንኣብርሃም ብሠለስተ ኣካል ከምዝተገልጸሉ “ኣብርሃም ቀትሪ ኣብ ኣፍ ደገ ድንኳኑ ተቐሚጡ ከሎ እግዚአብሔር ኣብ ድዋታት መምሬ ተገልጸሉ፡ ኣዕይንቱ ቋሕ ኣበለ እንሆ ድማ ሠለስተ ሰብኣይ ኣብ ቅድሚኡ ደው ኢሎም ረኣየ። ምስ ረኣዮም ድማ ካብ ኣፍ ደገ እቲ ድንኳን ክቕበሎም ጐየየ ናብ ምድሪ ኸኣ ሰገደ በለ ድማ “ጐይታይ ኣብ ቅድሜኻ ሞገስ እንተደኣ ረኺበስ በጃኻ ንባርያኻ ኣይትኅለፈኒ ኣእጋርኩም ክትሕጸቡ ኂደት ማይ ኮታ ከምጽኣልኩም፣ ኣብ ትሕቲ እዛ ኦም ድማ ዕረፉ ብባርያኹም ኣቢልኩም ካብ እትኃልፉስ ልብኹም ክትድግፉ ቍራስ እንጌራ ከምጽኣልኩም ድኅሪ እቲ ትኃልፉ በለ። ንሳቶም ከኣ ከምቲ ዝበልካዮ ከምኡ ግበር በልዎ።”
እግዚአብሔር ንኣብርሃም ክግለጸሉ ከሎ ከም ሠለስተ ሰብኣይ ከም ዝተራእዮ መጽሓፍ ቅዱስ ገሊጽዎ ኣሎ። ኣብርሃም ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ክዛረብ ከሎ ድማ እግዚአብሔር ብሓድነቱን ብሠለስትነቱን ከምዝተገልጸሉ ካብ ኣዛራርባኡ ክንርዳእ ንኽእል። ኣብ ሓደ አንቀጽ ሠለስተ ሳዕ ምድጋሙ ሓድነቱን ሠለስትነቱን ብንጹር የረድኣና። ትሕት ኢሉ ክልተ ሳዕ ልዕል ኢሉ ውን ኣርባዕተ ሳዕ ዘይምዃኑ ውን ነስተብህል። (ራእ. ፬፥፰/4፡8)
ሓድነት እግዚአብሔር
እግዚአብሔር ብባህርይ፣ ብህልውና፣ ብኣገዛዝእ፣ ብሥልጣን፣ ብመለኮት ነዛ ዓለም ብምፍጣርን ብምኅላፍን ሓደ እዩ።
ብምፍጣር፦ “እግዚአብሔር ብመጀመርታ ሰማይን ምድርን ፈጠረ” በለ እምበር ‘ፈጢሮም’ ኣይበለን።
ዘፍ. ፩፥፩/1፡1
ብሥልጣን ብፍቓድ፦ “ኣነን ኣቦን ሓደ ኢና” (ዮሓ. ፲፥፴/10፡30)
ብህልውና፦ “ኣነ ኣብ ኣቦ ከምዘለኹ ኣቦ ውን ኣባይ ከምዘሎ እመኑ” (ዮሓ. ፲፬፥፲/14፡10)
“ቃል ብመጀመርታ ነበረ እቲ ቃል ድማ ኣብ ኣምላኽ ነበረ እቲ ቃል ውን ኣምላኽ ነበረ
እዚ ኣብ ኣምላኽ ነበረ” (ዮሓ. ፩፥፩-፪ /1:1-2)
ብመለኮት፦ “ኦ እስራኤል ስማዕ እግዚአብሔር ኣምላኽና ሓደ እግዚአብሔር እዩ” (ዘዳ. ፮፥፬/6፡4, ኢሳ.
፵፩፥፮/41፡6, ማር. ፲፪፥፳፱/12፡29)
ሠለስትነት እግዚአብሔር
እግዚአብሔር ብስም፣ ብኣካል፣ ብግብሪ ሠለስተ እዩ።
• ናይ ስም ሠለስትነት፦ ናይ ስም ሠለስትነቱ አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ ይበሃል። (ማቴ. 28፡19) “አብ”፦ ናይ እግዚአብሔር አብ ካብ ዘለዓለም ክሳዕ ዘለዓለም ናይ ህላዌ ስሙ’ዩ። ስለዚ በይኑ አብ እምበር ወልድ ወይ ውን መንፈስ ቅዱስ በዚ ስም’ዚ ኣይጽዉዑን’ዮም። “ወልድ” ከኣ ናይ እግዚአብሔር ወልድ ካብ ዘለዓለም ክሳዕ ዘለዓለም ናይ ህላዌ ስሙ’ዩ። በዚ ስም ወልድ እምበር አብ ወይ መንፈስ ቅዱስ ኣይጽዉዑን’ዮም። “መንፈስ ቅዱስ” ናይ እግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስ ካብ ዘለዓለም ክሳዕ ዘለዓለም ናይ ህላዌ ስሙ’ዩ። ስለዚ ውን በዚ ስም’ዚ በይኑ መንፈስ ቅዱስ እምበር ወልድ ወይ ውን አብ ኣይጽዉዑን’ዮም።
• ናይ ግብሪ ሠለስትነት፦ ናይ ግብሪ ሠለስትነቱ ከኣ አብ ወላዲ ወልድ ተወላዲ መንፈስ ቅዱስ ሠራፂ ማለት እዩ። ናይ አብ ግብሩ ንወልድ ይወልድ፡ ንመንፈስ ቅዱስ የሥርጽ እምበር ኣይውለድን ኣይሠርፅን። ናይ ወልድ ግብሩ ከኣ ካብ አብ ይውለድ እምበር ኣይወልድን፣ ኣይሠርፅን፣ ኣየሥርፅን። ናይ መንፈስ ቅዱስ ግብሩ ከኣ ካብ አብ ይሠርፅ እምበር ኣይውለድን፣ ኣይወልድን ኣየሥርፅን እዩ።
መንፈስ ቅዱስ ካብ አብ ሠሪፁ ክበሃል ከሎ ንአብ ኣኺሉ መሲሉ ካብ አብ ብዘይ ምቅድዳም ተረኺቡ ማለት እዩ። “እቲ ኣነ ካብ ኣቦ ዝሰደልኩም መጸናንዒ ካብ ኣቦ ዝወጽእ መንፈስ ሓቂ ምስ መጽአ ግና ንሱ ክምስክረለይ’ዩ” (ዮሓ. ፲፭፥፳፮/15፡26)
• ናይ ኣካል ሠለስትነት፦እዚ ማለት ንአብ ናይ ባዕሉ ዝኾነ ፍጹም ገጽ፡ ፍጹም ኣካል፡ ፍጹም መልክዕ ኣለዎ። ንወልድ ውን ፍጹም ገጽ፡ ፍጹም ኣካል፡ ፍጹም መልክዕ ኣለዎ። ንመንፈስ ቅዱስ ውን ፍጹም ገጽ፡ ፍጹም ኣካል፡ ፍጹም መልክዕ ኣለዎ። “ንአምን ከመ ቦሙ ለሥላሴ መልክዓት ጽዱቃት ዘውእቶን ኣዕይንት ወአእዛን አእዳው ወአእጋር ወኵሎንኬ እለ ተርፋ” ሠለስቱ ምእት “እስመ አዕይንቲሁ ለእግዚአብሔር ኀበ ጻድቃኑ ወእዝኑሂ ኀበ ሥዕለቶሙ / ኣዕይንቲ እግዚአብሔር ናብ ጻድቃኑ፡ ኣእዛኑ ኸኣ ናብ ኣውያቶም’የን” (መዝ. ፴፫፥፲፭/34፡15) ኣካል ማለት ካብ ፀጒሪ ርእሲ ክሳብ ጽፍሪ እግሪ ዘሎ እዩ። ገጽ ማለት ከኣ ዓይኒ፡ ኣፍንጫ . . . ዝኃዘ ክፋል ኣካል’ዩ። መልክዕ ማለት ድማ ንገጽ ሓዊሱ ናይ ሰውነትና ቅርጺ (ኵነት) ዘጠቓልል’ዩ። ናይ ሥላሴ ኣካሎም ግና ከም ሰብ ኣካል ውሱን፣ ግዙፍ፣ ጸቢብ ኣይኮነን። ናይ ሥላሴ ኣካሎም፦ ምሉእ፣ ሰፊሕ፣ ረቂቅ’ዩ። እዚ ናይ ኣካል ሠለስትነት ኣብ ሓዲስ ኪዳን ፍጹም ብሩህ ኮይኑ ንረኽቦ። እዚ ድማ ሰማያዊ ምሥጢር ኣብ ፈለግ ዮርዳኖስ ምስ ተጋህደ እዩ። “ጐይታ ኢየሱስ ምስ ተጠምቀ ብኡ ንብኡ ካብ ማይ ወጸ እንሆ ኸኣ ሰማያት ተኸፍቱ መንፈስ ኣምላኽ ድማ ከም ርግቢ ወሪዱ ኣብ ርእሱ ክዓልብ ተራእየ እንሆ ድማ ‘ብእኡ ዝሠመርኩ ፍትው ወደይ እዚ‘ዩ’ ዝብል ድምፂ ካብ ሰማይ መጸ” (ማቴ. ፫፥፲፮-፲፯/3፡16-17) እዚ ማለት ከኣ ወልድ ብዝተፈለየ ኣካሉ ተጠማቒ ኮይኑ ብኢድ ዮሓንስ ተጠምቀ መንፈስ ቅዱስ ድማ ብፍሉይ ኣካሉ ብርግቢ ኣምሳል ተራእየ ከምኡ ውን አብ ብፍሉይ ኣካሉ ኣብ ውሽጢ ደመና ኮይኑ “እቲ ዘፍቅሮ ወደይ” ኢሉ ምስክርነት ብምሃብ ሠለስቲኦም ኣካላት ብሓንሳብ (ኣብ ሓደ እዋን) ተራእዮም። ካብዚ ብምብጋስ ውን “ሓደ ገጽ” በሃልቲ ሰባልዮሳውያን (መናፍቃን) ትምህርቶም መጽሓፍ ቅዱሳዊ ከምዘይኮነ ንርዳእ።
ናይ ሠለስትነት ምሳሌ
ናይ ሥላሴ ሓድነትን ሠለስትነትን ብሓዊ፣ ብፀሐይ፣ ብማይ፣ ብባሕሪ፣ ብነፍሲ ሰብ ይምሰል። እዚ ማለት ግና ሰብ ብዝርድኦ መጠን ንምግላጽ ደኣ እምበር ካብ ዝኾነ ፍጥረት ንሥላሴ ዝኸውን ብቑዕ ምሳሌ ኣይርከብን። ኵሉ ምሳሌ ሕፁፅ ምዃኑ ክንርዳእ ይግብኣና። “ወአልቦ ዘይከውን ከማነ እስመ መልዕልተ ኵሉ ንሕነ. . . . . . . ወአልቦ ዘይትማሰለነ እስመ መልዕልተ አምሳል ንሕነ” ከምዝበለ ቀሌምንጦስ።
ሓዊ፦ ናይ ሓዊ ሠለስትነት ኣካሉ ዋዕዩ ብርሃኑ እዮም። እዚ ኸኣ ብኣካሉ አብ፡ ብብርሃኑ ወልድ፡ ብዋዕዩ ድማ መንፈስ ቅዱስ ይምሰሉ። “አቡየ እሳት ወአነ ብርሃኑ ወመንፈስ ቅዱስ ዋዕዩ” (ቀሌም.) ከምኡ ውን “አብ እሳት ወልድ እሳት ወመንፈስ ቅዱስ እሳት ፩ዱ ውእቱ እሳተ ሕይወት ዘእምአርያም” (ቅዳሴ ማርያም) ሓዊ ሠለስተ ነገራት ይሃልዎ እምበር ሓደ ሓዊ እምበር ሠለስተ ሓዊ (እሳት) ከምዘይበሃል ከነስተውዕል ይግባኣና።
ፀሐይ፦ ናይ ፀሓይ ሠለስትነት ክበቡ፣ ብርሃኑ፣ ሙቀቱ (ዋዕዩ) እዮም። በዚ መሠረት ከኣ ብክበቡ አብ፡ ብብርሃኑ ወልድ፡ ብሙቐቱ (ዋዕዩ) መንፈስ ቅዱስ ይምሰሉ። “አቡየ ፀሐይ ወአነ ብርሃኑ ወመንፈስ ቅዱስ ዋዕዩ።” ከምኡ’ውን “ . . ወውስተ ፀሐይ ሤመ ጽላሎቶ” (መዝ. ፲፰፡፬) “አብ ፀሐይ፡ ወልድ ፀሐይ፡ መንፈስ ቅዱስ ፀሐይ ፩ዱ ውእቱ ፀሐየ ጽድቅ ዘላዕለ ኵሉ” (ቅዳሴ ማርያም)።
ኣብዚ ውን ፀሐይ ብሠለስተ ነገራት እኳ ትግለጽ እንተኾነት፡ ሓደ ፀሐይ እምበር ሠለስተ ፀሐይ ኣይንብልን። በዚ ምሳሌ ውን ዋላ እኳ አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ ብሽም ብኣካል ብግብሪ ሠለስተ እንተኾኑ ሓደ ኣምላኽ እምበር ሠለስተ ኣማልኽቲ ከምዘይንብል ክንርዳእ ንኽእል።
ነፍሲ ሰብ፦ ሰብ ብነፍሱ ሠለስትነት ኣለዎ። እዚአን ሠለስተ ባህርያት ከኣ ልብነት (ለባዊ)፡ ቃልነት (ነባቢ)፡ እስትንፋስነት ወይ ሕያውነት እዮም። ከምኡ ውን አብ ብልቢ፡ ወልድ ብቃል፡ መንፈስ ቅዱስ ከኣ ብእስትንፋስ ይምሰሉ። ካብዚ እንርድኦ ሰብ ብነፍሱ ሠለስተ ባህርያት ይሃልዎ እምበር ሓደ ነፍስ እምበር ሠለስተ ነፍስ ኣለዎ ተባሂሉ ከምዘይንገር፡ ኣብ ቅድስት ሥላሴ ውን ብኣካል፣ ብግብሪ፣ ብስም ሠለስተ እንተኾኑ ውን ሓደ ኣምላኽ ኢልና ኢና እንኣምን። “ሣህሉ ለእግዚአብሔር መልአ ምድረ ወበቃለ እግዚአብሔር ጸንዐ ሰማያት ወእምእስትንፋስ አፉሁ ኵሉ ኃይሎሙ” (መዝ.፴፪፥፮)።
ደጊምና ክንርድኦ ዝግበኣና ኸኣ አብ ልብ፡ ወልድ ቃል፡ መንፈስ ቅዱስ እስትንፋስ እንተተባህሉ ውን ንአብ ዝተፈለየ ቃልን እስትንፋስን፡ ንወልድ ከኣ ዝተፈለየ ልብን እስትንፋስን፡ ንመንፈስ ቅዱስ ድማ ዝተፈለየ ልብን ቃልን ኣለዎም ማለት ኣይኮነን። ነንሓድሕዶም ህልዋን እዮም።
አብ ብልቦናነት፡ ኣብ ወልድን ኣብ መንፈስ ቅዱስን ህልው’ዩ። ወልድ ብቃልነት፡ ኣብ አብን ኣብ መንፈስ ቅዱስን ህልው እዩ። ከምኡ ውን መንፈስ ቅዱስ ብሕይወትነት (ብእስትንፋስነት) ኣብ አብን ኣብ ወልድን ህልው እዩ።
ስለዚ አብ ንወልድን ንመንፈስ ቅዱስን ልቦም እዩ፣ ወልድ ድማ ንአብን ንመንፈስ ቅዱስን ቃሎም’ዩ፣ ከምኡ ውን መንፈስ ቅዱስ ንአብን ንወልድን ሕይወቶም (እስትንፋሶም) እዩ። በዚ መሠረት ብአብ ለባውያን፡ ብወልድ ነባብያን፡ ብመንፈስ ቅዱስ ሕያዋን እዮም።
“አብኒ ልቦናሆሙ ለወልድ ወለመንፈስ ቅዱስ ወልድኒ ቃሎም ለአብ ወለመንፈስ ቅዱስ፡ መንፈስ ቅዱስሂ ሕይወቶሙ ለአብ ወለወልድ” ከምዝብል። (አቡሊድስ ዘሮሜ) ከም ሓደ ልቢ ሓሳቢ፡ ከም ሓደ ቃል ተናጋሪ፡ ከም ሓደ እስትንፋስ ሕያዋን ኮይኖም ይሓስቡን ይናገሩን ይነብሩን ይፍጽሙን ደኣ እምበር ምፍልላይ የብሎምን።
ሠለስትነቱን ሓድነቱን ዘብርሁ ተወሰኽቲ ጥቕስታት
ሥሉስ ቃል ምስጋና፦ “ቅዱስ ቅዱስ ቅዱስ እግዚአብሔር ጐይታ ሠራዊት ኵላ ምድሪ ብኽብሩ መሊኣ ኣላ” (ኢሳ. ፮፥፫/6:3, ራእ. ፬፥፰/4፡8)
ብስም ሥሉስ ቅዱስ ዝወሃብ በረኸት፦ “እግዚአብሔር ይባርክኻን ይሓሉኻን፡ እግዚአብሔር ገጹ የብርሃልካ ጸጋ ኸኣ ይሃብካ፡ እግዚአብሔር ገጹ ይመልሰልካ ሰላም ድማ ይሃብካ” (ዘኁ. ፮፥፳፫-፳፬/6:23-24) “ጸጋ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስን ፍቕሪ ኣምላኽን ኅብረት መንፈስ ቅዱስን ምስ ኵላትኩም ይኹን ኣሜን” (2ይ ቆሮ. ፲፫፥፲፫/13፡13) ኃይልን ምድኃንን እግዚአብሔር፦ “የማነይቲ ኢድ እግዚአብሔር ኃይሊ ትገብር የማነይቲ ኢድ እግዚአብሔር ኃይሊ ትገብር ኣላ” (መዝ. 118:16)
ብጥምቀት ካብ እግዚአብሔር ምውላድ፦ “ስለዚ ኪዱ ንኵሎም ኣሕዛብ ብስም ኣቦን ወልድን መንፈስ ቅዱስን እናኣጥመቕኩም ዝኣዘዝኩኹም ኵሉ ክሕልዉ ኸኣ እናመሃርኩም ደቀ መዛሙርተይ ግበርዎም” (ማቴ. ፳፰፥፲፱/28፡19)
መጠቓለሊ
1. አብ ንወልድ ስለዝወለደን ንመንፈስ ቅዱስ ስለዘሥረፀን ኣይበልጾምን፡ ኣይቅድሞምን’ዩ። ኣብ ሥላሴ ምቅድዳም ኮነ ምብልላጽ ዝበሃል የልቦን።
2. ሥላሴ ብስም ብኣካል ብግብሪ ሠለስተ ክኾኑ ከለዉ ብሥልጣን፡ ብመለኮት፡ ብህልውና፡ ብኣገዛዝኣ፡ ብፍቓድ ብባህርይ ግን ሓደ እዮም።
3. መንፈስ ቅዱስ ካብ አብ እምበር ካብ ወልድ ኣይሠርፅን እዩ።
4. አብ ኣምላኽ እዩ፡ ወልድ ኣምላኽ እዩ፡ መንፈስ ቅዱስ ኣምላኽ እዩ። ግና ሓደ ኣምላኽ ደኣ እምበር ሠለስተ ኣማልኽት ኣይበሃሉን እዮም።
ስብሐት ለአብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ለዓለም ወለዓለመ ዓለም።
ምስጋና ንአብን ወልድን መንፈስ ቅዱስን ንዘለዓለም ዓለም፡ አሜን።
• • •


text:
ሓረስታይ ኣሚነ ወልደገብርኤል ብቋንቋና ክንማሃርን ክንማሓደርን ኢልና ን20 ዓመት ምሉእ ዘቕረብናዮ ጥርዓን ሰማዒ ኣይረኸበን ይብሉ፡፡ ርእሰ ምምሕዳር ክልል ዓፋር ኣይተ እስማዒል ዓሊ ሴሮ ናብቲ ወረዳ መጺኦም ምስ ህዝቢ ተራኺቦም ከም ዝተዘራረቡ ገሊጾም ግን ድማ ብቋንቋኹም ክትማሃሩ እምበር ክትማሓደሩስ ኣይንፈቕደልኩምን ኢሎምና እውን ይብሉ፡፡
ካብዚ ብምብጋስ ህዝቢ ዘይወከሎምን ንህዝቢ ዘይጠቕሙን ክንመርጽ ኣብ መረጻ ኣይንሳተፍን ብምባል ወሲንና ኣለና ይብሉ፡፡
ወይዘሮ ኣልጋነሽ ገብረሚካኤል ብወገነን ህዝቢ ንመረጻ ኣይንምዝገብን ብምባሉ ሕገ ደምቢ መረጻ ረጊጾም ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ይምዝግቡ ኣለዉ፡፡ ሕሉፍ ሓሊፎም ኣብ ስዑዲ ዓረብያን ኣዲስ ኣበባን ዝነብሩ ሰባት ይምዝግቡ ኣለዉ፡፡ ፖላይስ ከይተረፉ ንመረጻ ዝተመዝገብሉ ወረዳ እውን ኮይኑ ኣሎ ይብላን፡፡
ሓላፊ ቤት ጽሕፈት መረጻ ዞባ ክልተ ኣይተ ዓሊ ሴኮ ብዛዕባ እዚ ተሓቲቶም እንትምልሱ ኣነ ክሳብ ዝፈልጦ ህዝቢ ድምጹ ክህብ ተመዝጊቡ እዩ፡፡ ኩሉ ድዩ ተመዝጊቡ ወይስ ዝተረፈ ህዝቢ ኣሎ ዝብል ኣብ ውሽጢ እዞም ዝቕጽሉ ክልተ መዓልታት ኣብ ዝቐርበለይ ጸብጻብ ከረጋግጽ እየ ኢሎም፡፡
ብተወሳኺ ብመሰረት ሕገ መንግስቲ ዝፈቕዶ ዕድሚኡ ልዕሊ 18 ዝገበረ ኣብቲ ከባቢ ዝነብር ሰብ ብኣካል ተረኺቡ እዩ ተመዝጊቡ ዘሎ ዝብል እምነት እዩ ዘለኒ ይብሉ፡፡


text:
ዓቃቢ ሕጊ ዘቕረቦ ኽሲ ኣቶ ዮናታን ተስፋዬ ሓላፊ ህዝባዊ ርኽባት ሰማያዊ ፓርቲ ነበር ንዕላማ ግንባር ሓድነት ኦሮሞ (ኦነግ) ንምዕዋት ኣብ ማህበራዊ መራኸብ ብዙሃን (ፌስቡክ) ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ጽሑፋት ብምውጻእ ተግባር ሽበራ ፈጺሙ'ዩ ይብል።
ግንባር ሓርነት ኦሮሞ (ኦነግ) ጉጅለ ሽበራ ተባሂሉ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ዝተጸወዓ ብምኳኑ ተኸሳሲ ንዕላማ'ቲ ጉጅለ ንምዕዋት ንክልል ኦሮምያን ኣዲስ ኣበባን ፍሉይ ዞባታት ማስተር ፕላን ኸውሊ ብምግባር ኣብ ዝተፈላለየ ወረዳታት ንዝተጀመረ ተቃውሞን ህውከትን ንክቅጽልን ንካልኦት ብምልዕዓልን ብፌስቡክ ዮናታን ተሬሳ ረጋሳ ብዝብል ስም ጽሑፋት ብምውጻእ ተግባር ተኸሲሱ'ሎ ይብል።
ብኻልእ ወገን ንቤት-ፍርዲ ተዳፊርኩም ብዝብል ክሲ ተከሲሶም ክእሰሩ ተፈሪድዎም ዝነበሩ ክልተ ኣባላት አመራርሓ ተቃወምቲ ፓርቲ ዝተለቁ ክኾኑ ኸለዉ ሓደ ድማ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ሓምለ ክፍትሑ'ዮም ተባሂሉ'ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ወኪል ኮሚሽን ስደተኛታት ጣልያን ብዛዕባ'ቶም ኣብ ሊብያ ዘለው ኤርትራውያን ኢትዮጵያውያንን ሶማልያውያንን ካብኡ ዝወፅሉ መንገዲ ምስ ፕረዚደንት ኮሚሽን ስደተኛታት ፓርላም ኤውሮጳ ኣብ ብራሰልስ ተዘራሪቦም'ለው ክብሉ ኣባ ሙሴ ዘርአይ ካብ ሮማ ጣልያን ገሊፆም።
ኣብ ሮማ ጣልያን ናይ ዝርከብ ትካል ረዴት ሓበሻ መስራቲ ዝኾኑ ኣባ ሙሴ ዘርአይ ከም ዝበልዎ እተን ፕረዚደንት ኣብ ልዕሊ'ቲ ጉዳይ ብመሰረተ ሓሳቡ ከም ዝሰማምዓ ገሊፀን፡ ነቲ ጉዳይ ናብ ሰበ ስልጣን ሕብረት ኤውሮጳ ንምቅራብ ተሰማሚዔን'ለዋ።
እዚ ከምዚሉ ከሎ በዓል ስልጣን ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ኣዲስ ኣበባ ናብ ዝርከብ ታስክ ፎርስ ደዊሎም ዝተመዝገቡ ሰባት 305 በፂሑ'ሎ፣ ኣብ ትሪፖሊ ኤምባሲ ሱዳን 160 ሰባት ተመዝጊቦም ክብሉ ገሊፆም። ኣብ'ዚ ሰዓት'ዚ ብዛዕባ ቀፃላይ ስጉምቲ ዘለና ንዘራረብ ዘለና ኢሎ።
ኣብ ወደብ ቤንጋዚ ዝርከቡ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ስደተኛታት ኣብኡ ዝርከቡ ወከልቲ ቀይሕ መስቀል ከም ዝመዝገብዎምን ዝርዝር'ቲ ኣስማት ንናይ ሕቡራት መንግስታት ትካል ስደተኛታት ከነረክብ ኢና ከምዝበልዎም ተዛሪቦም'ለው።
ቤንጋዚ ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ ኢድ ተቃወምቲ ጋዳፊ'ያ ዘላ
እቶም ስደተኛታት ገለ ዘልዕለና እንተረኸብና ብምባል ንዝሓለፉ መዓልታት ኣብ ወሰን ገምገም ባሕሪ'ታ ኸተማ ኣብ ደገ ይድቅሱ ከም ዘለው'ዮም ተዛሪቦም።
እቲ ኣብ ሊብያ ዘሎ ኩነታት ካብ ትሕቲ ሳሃራ ንዝኾኑ ስደተኛታት ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ሓዊሱ ገና ኣዝዩ ክፉእ ከም ዘሎ ይግለፅ'ሎ።
መንግስታት ንዜጋታተን ካብ ሊብያ ኣብ ዘውፅአሉ እዋን ነዞም ዘውፅእኦም ነፈርቲ ኾነ መራኽብ ዘይብሎም ሰደተኛታት ክሓስብኦም ላዕለዋይ ኮሚሽነር ጉዳይ ስደተኛታት ሕቡራት መንግስታት ኣንቶንዮ ጉተራስ ኣብ መጀመርታ'ዚ ሰሙን ተማሕፂኖም'ዮም።
እንተኾነ ዛጊድ ክወስድ'የ ኢላ ዝመፀት ሃገር ከምዘየላ ወሃቢት ቃል'ቲ ትካል ስቢላ ውልክስ ካብ ጄኔቫ ገሊጸን።
ወሃቢት ቃል ትካል ስደተኛታት ሕቡራት መንግስታት ስቢላ ወልክስ ኣብዚ ሰሙን ንሬድዮ ድምፂ ኣሜርካ ከምዝበለኦ ብዙሓት ስደተኛታት ትሕቲ ሳሃራ አፍሪቃ ክአትውን ክወፁን ከምዘይከአሉን ከም ዕሱባት ወታሃደራት ተራእዮም መጥቃዕቲ ይወርዶም ከምዘሎ ገሊፆምልና 'ለው ኩነታቶም ነቃላሓሎም አለና ክብላ ገሊጸን'የን።


text:
ቃለ-መሕትት ምስ ትሕቲ ዕድመ ኤርትራዊት ስደተኛ
ሹውሃት እዩ ስማ ። ኣብ ከባቢ ከረን ዝርከባ ዓድታት ተወሊዳ ዝዓበየት ከይጸንሐት ኣብ ንኡስ ዕድሚኣ ናብ ስደት ዘምረሐት – ግዳይ ናይቲ ኣብ ጉዕዞ ስደት ዝጎንፍ መከራ ዝኾነት ትሕቲ ዕድመ ኤርትራዊት ጓልንስተይቲ ድማ እያ። ኣብ ሱዳን ብሓፈሻ ኣብ`ታ ትነብረላ ዘላ ከተማ ካርቱም ድማ ብፍላይ ዘጋጥማ ዘሎ ጸገማት ብዝምልከት ከምኡ`ዉን ኣብ`ታ ሃገር ዝርከባ ኤርትራውያን ደቂንስትዮ ስደተኛታት ዘጋጥመን ዘሎ ሽግር ከመይ ከብዝመስል ሓበሬታ ከተካፍለና ዘአንገድናዮ ቃለ-መሕትት ይስዕብ።
- ብመጀመርያ ምስ ነብስኺ’ዶ ከተላልይና፧
ሕራይ። ሸውሃት መንግስቱ ይበሃል ። ካብ ከረን ንሸንኽ ምዕራብ ኣስታት 15 ኪሎሜተር ዝረከብ ግላስ ኣብ ዝበሃል ዓዲ ብ1999 ተወሊደ ፡ ካብ 1ይ ክሳዕ 5ይ ክፍሊ ኣብ መባእታዊ ቤት ትምህርቲ ግላስ ፡ ማእከላይ ደረጃ ድማ ኣብ ቤት ትምህርቲ ሓጋዝ ተማሂረ ። ኣብ 2014 ድማ ከም ዝበዝሐ ኤርትራዊ መንእሰይ ንስደት ኣምሪሐ ።
- ከመይ ነሩ ኩነታት ኣበጋግሳኹም ካብ ኤርትራ? ናብ ስደት ዘምረሓኪ መሰረታዊ ጠንቂ`ከ እንታዩ ነይሩ፧
ኩነታት ኣበጋግሳና ኣነ ምስ ሓደ ድራር ዝስሙ ጎረቤትና ኮምኡ ድማ ነብያት ዝሽማ ጋለሞይ ኢና ተበጊስና። ካብ ዓድና ግላስ ማለት እዩ ። እቲ ጠንቂ – ናብራ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናኸረረ ምምጽኡን ኣብ ርእሲኡ ድማ ኣነ ንስድራይ ንኽሕግዝ ብምባል እየ ትምህርቲ ኣብ 7ይ ክፍሊ ኣቃሪጸዮ ። እዚ ኮይኑ ከብቅዕ ናብራ ናይ ገዛና ክመሓየሽ ኣይከኣለን ። ነቲ እንኮ ናብራ ናይ ገዛና ከማሓይሽ ህርዲግ ዝብል ዝነበረ ኣቦይ ውን ህዝባዊ ሰራዊት ብዝብል ምስምስ ብረት ከም ዝዓጥቅ ምስ ገበርዎ ፡ ቦኽሪ ገዛ ምስ ምንባረይ ሓላፍነት ወይ ውን ጾር ናይ ስድራ ናባይ ኮይኑ። ወላዲተይ ውን ምሉእ ጥዕና ሰለ ዘይነበራ እቲ ሓላፍነት ዝያዳ ናባይ ዘዝዩ። ፡ ኣብ ከምዚ ህሞት ከለኹ ድማ ካብ ምምሕዳር ናይ ከባቢና ትምህርቲ ናይ ዘቃረጹ ሰባት ንታዕሊም ማለት ንሓሽፈራይ ክወርዱ ዝእዝዝ ናይ ጻውዒት ወረቀት ምስ መጻኒ ክጻወሮ ኣይክኣልኩን። በዚ ኣቦይ ብረት ዓጢቁ በዚ ድማ ኣነ ንታዕሊም ክወርድ ናይ ጻውዒት ወረቀት መጽይኒ ንኣሽቱ የሕዋተይ ከ መን ክጥውሮም ኣዝዩ ከበደኒ ። ኣእምሮይ ውን ክጭነቅ ጀመረ ። ሰለም ኣቢለ ዝሓደርኩለን እዋናት ኣዝየን ውሑዳት እየን ። ሰለዚ እቲ እንኮ ከም ኣማራጺ ዝወሰድኩዎ ወይ ውን ፍታሕ ኢለ ዝኣምንኩሉ ንስደት ምቁማት ጥራይ ኮይኑ ።
- ስደት ክትሓስብ ከለኻ ብዙሕ ነገራት ኣብ ግምት የእቲኻ ኢኻ ትብገስ ብፍላይ ንጓልንስተይቲ ኣዝዩ ከቢድ ጸገም እዩ። ነዚ ኣብ ግምት የእቲኺ ዶ ተበጊስኪ ፧ ከመይ ከ ተዳሊኽሉ፧
ሓቂ እዩ። ብፍላይ ንጓልንስተይቲ ኣዝዩ ከቢድ ጸገም እዩ ዘጋጥማ ። ንባዕሉ እቲ ባህርያዊ ተፈጥሮ ኣሎ ። ከምዚ ኣብ ላዕሊ ዝገለጽኩዎ ግን እቲ ናብ ከምዚ ውሳነ ክትበጽሕ ዘገድድኻ ኩነት እዚ ክጠቕሶ ዝጸናሕኩ ናይ ዓድና ኩነታት እዩ ። ብዝኾነ እቲ ኩነታት ምብጋስና ኣብ ኣጋ ምቅራቡ ኣነ ንዝኾነ ኣባል ስድራና ኣይነገርኩን በቃ ርክብና ኣብ ሰለስተ ሰባት ዝተሓጽረ እዩ ነይሩ። ኣባይ ኣብ ድራር ኮምኡ ድማ ኣብ ነብያት ዝተሓጽረ እዩ ነሩ ። ድራር ኣብ ድሮ ምብጋስና ንዓና ዘድሊ እዩ ዝበሎ ነገራት ሸማሚቱ ብምምጻእ ወጋሕታ ሰዓት 4፡00 ብሓንቲ ላኻ ጽዒና ዝነበረት ንእሸተይ ትዮታ ማኪና ክሳብ ኣቁርደት ተጻዒና ከድና። ኣብ ኣቁርደት ምስ በጻሓና ድማ ኣብ ሓደ መዕረፊ ኣጋይሽ ምሉእ መዓልቲ ተዓጺና ድሕሪ ምውዓል ፡ድሕሪ ፍርቂ ለይቲ ከባቢ ሰዓት 1፡00 ኣንፈት ግዑዞና ንምዕራብ ተታሓሓዝናዮ ። ክሳብ ወጋሕታ ከባብ ሰዓት 5፡00 ክንጓዓዝ ሓዲርና ኣብ ሓደ ቦታ በጻሕና። ብልክዕ እቲ ቦታ ክፈልጦ`ኳ እንተ ዘይክኣልኩ ከም ዝመስለኒ ሞጎራይብ ዝበሃል ዓዲ እዩ ። ተቐማጦ ናይቲ ዓዲ ከይርኡና ብምባል ድማ ካብቲ ዓዲ ውጽእ ኢሉ ኣብ ዝርከብ ሩባ ምሉእ መዓልቲ ተሓቢእና ብምውዓል፡ ንጽባሒቱ ምሸት ጎዕዞና ከባቢ ሰዓት 11 ፡ 00 ናይ ለይቲ ፈለምናዮ ። ኣብዚ ናይ 2ይ ለይቲ ግዑዞና ነብያት ክትደኽመናን የእጋረይ ተታሒዘ ክትብልን ጅመረት ። ናበይ ንኸይድ ከም ዘለና ዘይርደኣካ ጸምጸም ገልጎል ኮምኡ ድማ ህልም ዝበለ ጸልማት ብጣዕሚ ኢኻ ተስፋ ትቆርጽ ። ኣብ ከምዚ ህሞት ፣ ድራር ንነብያት ደጊፉ ሒዝዋ ክመጽእ ንድሕሪት ተመልሰ እንተ ኣነ ግን ዋላ ካ ካብ ነብያት ድኣ ይሓይሽ እንበር ድኻም ሲ ክስመዓኒ ጀሚሩ ነሩ ። ብዝኾነ ብሰንኪ ነብያት ግዑዞና ኣቃሪጽና ከነዕርፍ ተገደድና ። ድራር እስከ ጽንሓ ኣንፈት ርእየ ክመጻክን እየ ኢሉ ገለ ሜትሮታት ካባና ፍልይ ኢሉ ኣርሒቁ ክጥመት ጀመረ ። ናባና ምልስ ብምባል ድማ ቅሩብ ዋላ ካብዚ ከባቢ ክውል ኢና ነዕርፍ ኣብ ሰጣሕ ጎልጎል ኢና ዘለና ብምባል ካብቲ ቦታ ክንቀሳቀስ ነገረና። ብኽንደይ ግዲ ሽምጥና ሒዝና ገፈፍ እና በልና ድማ ካብቲ ቦታ እልይ ኢልና ሓደርና ።
- ኣብ ግዕዞኽን ዝኾነ ሰባት ኣየጋጠሙኽኒን ፧ ዋላ ናይተን ተሓልፍወን ዝነበርኪን ተቀማጦ ዓዲታት ፧
ግዑዞና ዳርጋ ብለይቲ ምንባሩ ኣብ በዓቲታት ኮይኖም ሓዊ ዘናኽሱ ሰብ ማላውቲ እንተ ዘይኮኖም ብዙሕ ዘጋጥመና ኣይነበረን ። ቀትሪ ድማ ምሉእ መዓልቲ ኢና ነዕርፍ ። ከምዚ ክገልጾ ዝጸናሕኩ ነብያት ኣዝያ ብድኻም ተሰኒፋ፣ እሞ ድማ ግዑዞና ገና ማንካ ከይተላዕሎ ፡ እቲ ሒዝናዮ ዝነበርና ስንቂ ብፍላይ ማይ ድማ በብቅሩም ክጽነቀቅ ጀመረ ። ሂወት ኣዝያ እና ኸበደትን እና ጸንከረትን መጸት። እቲ ኣብ ነብያት ጥራይ ዝነበረ ድኻም ናባይ ውን ቀስ ብቀስ ክልሕም ጀመረ ኣብ ሓንቲ ለይቲ 4 ወይ 5 ሰዓት ንጎዓዝ ዝነበርና 1 ሰዓት ውን ክንጎዓዝ ኣይከኣልናን ። ኣብ ገጽና ዝንበብ ዝነበረ ናይ ምሉእ ተስፋ ምቁራጽ ነቲ ተስፋ ቀስንቀና ዝሕልን ዝነበረ ድራር ውን ብከፊል ጸለዎ ። ፎርቶ ሳዋ ሓሊፍና ካባቢ ግርማይካ ኣብ ዝበጻሕናሉ ነብያት ሰብ ጸውዑለይ ይመውት ኣለኹ ማይ ማይ ክትብል ኣብ መሬት ተሰጢሓ ወደቀት። በቲ ህሞት ኣነ ኣዝየ ሰንበድኩ ንኡስ ኣውያት ውን ደርጋሕኩ ፡ ድራር እንዳ ጎየ ብምምጻእ ኣፈይ ዓበሰኒ ያኢ ዝኾነ ሰብ መጽዩ ከየትሕዘና እንተ ኣነ ግን ነታ ማይ ወዲእና ማይ ማይ እንዳ በለት እብ ቅድሚ ዓይነይ ተሰጢሓ ዝወደቀት ጋለኣሞይ ርእየ ከም ሕሱም ዓበድኩ ዝሞተት መሲሉኒ ድማ ንድራር ‘’ ድራር ኡይ ክብል ኢለ ሰብ ክጽውዕ በጃኻ ነብያት ትመውት ኣላ ‘’ ይብሎ ። ድራር ብተፈጥርኡ ርግእ ዝበለ ብምኻኑ ናተይ ሸገርገር ከየቅለበሉ ሃድኡ ብምምጻእ እብ ልዕሊ ታ ወዲቃ ዝነበረት ነብያት ቆመ ድድን ኢሉ ድማ ደጊፉ ኣብ ሓደ ትሕቲ ኦም ኣደቀሳ ። ጸልማት ምስ ምንባሩ ግን ኣበይ የደቅሳ ከም ዘሎ ዋላ ሓንቲ ይርኢ ኣይነበረን ። ንዓይ ማይ ከምጽእ እየ ብምባል ነታ 2ይ ማዓልቲ ብዘይ ማይ ገረው ረው ትብል ዝነበረት ጃሎና ኣሊዒሉ ተመርቀፈ ። ከባቢ ፍርቂ ሰዓት ደንግዩ ድማ ነቲ ሂወት ዝሰኻዕላና ማይ ሒዙ ብምምብጻእ ንነብያት ደጊፉ ከስትያ ጀመረ ። ነብያት በብቅሩብ ሂወት ክትመልስ ጀመረት። ግዲን ካብቲ ከባቢ ክንእለ ሰለ ዝነበረና ዲማ ድራር ንነብያት ናይ ተስፋ ቃላት እንዳኣስማዓ ማለት ሱዳን እቲ ኣብ ቅድመና ዝረኣየና ዘሎ ባና እዩ እናበለ ከተስፉዋ፣ ኣነውን ዋላ ካ ድኻም እንተ ነበረኒ ሓቦ ጌረ ክጎዕዝ ጀመርኩ ።
ከምዚ ኢልና እና ተጋዓዝና ከለና ንግዑዞና ዝሰናኽል ፍጻመ ተኸስተ። 2 ምሉእ ሴፍ ዝዓጠቁ መንእሰያት ቋንቋ ሕዳርብ እንዳ ተዘራረቡ ጎፍ በሉና ። ንእለቱ ሰፎም ብምምዛዝ ኣብ ዘለናዮ ኮፍ ክንብል ብእዳዎም ምልክት ገበሩልና ። ንድራር ጸዊዕም ሃሳስ ዝላህጁኡ ቃንቃ ትግሬ እና ተዛረቡ እንታዎት እየን እዜኤን ብምባል ተወከሱዎ። ድራር ድማ ‘’ እታ ሓንቲ ባዓልቲ ቤተይ እታ ሓንቲ ድማ ሓፍተይ እያ ‘’ በሎም ። ኣብ ከምዚ ኩነታት ንድራር ሓንሳብ ብምባል ነታ በዓልቲ በትካ ድሓን ነታ ሓፍትኻ ግን ክህትህበና ኢኻ ብምባል ኣዋጠርዎ ። ብማዕዶ ድራር ምስኣቶም ክጨቃጨቅ ከሎ ይዕዘቦ ነረ። ቅኑቅኑኡ ግን ይርደኣኒ ኣይነበረን ። ድራር ናባይ ብምምጻእ እቲ ዝብልዎ ዘለዉ ነገረኒ ንእለቱ ኤልክትሪክ ከም ዝሓዘኒ ሰገጥ በልኩ ። የዒንተይ ንብዓት ቃጸረ ነብያት ውን ከማይ ። ዓው ኢሎም ‘’ ያዞል ‘’ ኢሎም ንድራር ጸውዕዎ ። ድራር ኣነ ሓፍተይ ክህበኩም ኣይክእሊን እየ ዋላ ውን ሰበይተይ ንዓይ ክልትኤን ሓደ። እንተ ደሊኹም 1000 ናቕፋ ኣለዋኒ ኣብ ጅባይ ንዐን ክህበኩም ብምባል ክለማለሞም ጀመረ ። ደሓን ይእቶ እቲ ሓደ ተሰማመዐ እቲ 2ይ ዓርኩ ውን ከይፈተወ ተሰማምዐ ። 1000 ናቅፋ ካብ ድራር ተቀቢሎም ድማ ከዱ ።
ብድሕሪኡ ድራር እዞም ሰባት መዘዝ ከምጹልና ሰለ ዝኽእሉ ፣ ካብዚ ከባቢ ብቅሉጡፍ ክንስወር ኣለና ብምባል ቅልጣፈ ብዘለዎ ግዑዞ ካብቲ ከባቢ ተኣለና። ብኸምዚ ማለት ብሃሰሰ ለባም ኣካይዳ ድሕሪ 7 መዓልታት ግዑዞ ብመንገዲ ኣክራም ንከሰላን ኣተና ። ከሰላ ምስ ኣተና ኣብ ሓደ መስጊድ ድሕሪ ምእታው ነቲ ኣብኡ ዝርከብ ሸኽ ኩሉ ጸገማትና ሓበርናዮ። እቲ ሸኽ ብግዲኡ ትፈልጥዎም በተሰብ ኣለዉኹም ዶ ኣብዚ ዓዲ ወይ ውን ቁጽሪ ተለፎኖም በለና ። ድሮ ኣነ ካብ ገዛ ሒዘዮ ዝጸናሕኩ ቁጽሪታት ናይ ቤተሰብ ኣብ ከሰላ ዝቅመጡ ሰለ ዝነበረ ፡ ነቲ ሸኽ ኣቀበልኩዎ ። ደሓን ይእቶ እቲ ሸኽ ደዊሉ ኣራከበኒ። ቤተሰብና ውን ኣይሓመቁን ብህጹጽ ናብቲ መስጊድ ብምምጻእ ተረከቡና ።
- እንታይ ተሰሚዒኪን ሱዳን ብሰላም ኣቲኺን ኮምኡ ድማ ብሰላም ናብ ቤተሰብ ምስ በጻሕኪን ፧
ክገልጾ ኣይክእልን እየ ። እንዲዒ ኣነሰ ንኣቱ ኮይኑ ይስመዓኒ ኣይነበረን እንትርፎ ንመውት። ክሳብ ሕጂ እቲ ዝሓለፍናዮ ግዑዞ ክዝክሮ ከለኹ ርእሰይ እዩ ዘሕምኒ ብሓይሊ ኣምላኽ ግን ዛዚምናዮ ። ምኽንያቱ ዝኾነ ኣንፈት ወይ ውን ኣፍልጦ ኣይነበረናን ኣብ ርእሲኡ በቲ ንኸዶ ዝነበርና ኣካይዳ ክሳብ ተስፋ ምቁራጽ በጺሕና ዝብላዕ ዝስተ ውን ወዲኤና ነርና ። ስለዚ ከሰላ ምስ ኣተና ዝተሰመዓኒ ስምዒት ክገልጾ ኣይክእልን እየ። ዳግማይ ዝተፈጠርና ኮይኑ እዩ ተሰሚዒና ።
- ብድሕሪኡ ኣንፈት ግዑዞኹም ናበይ ቀጸለ ?
ብድሕሪኡ ኣነን ነብያቲን ምስቶም ዝተቀበሉና በተሰብ 2 ወርሒ ድሕሪ ምግባር ፡ ንካርቱም ክንከይድ ከም ንደሊ ገለጽናሎም ። ንሳቶም ውን ኣይተቃወሙናን እካ ደኣ ምሉእ ምትሕቢባር ብምግባር ብዘይ ሕጋዊ መንገዲ ማለት ብታህሪብ ንካርቱም ኣፋነዉና ። ካርቱም ብሰላም ድሕሪ ምእታው ፡ ኣነን ነብያቲን ኣብ ደገ ብዝቅመጡ የሕዋት ተደጊፍና ሓንቲ ንዓና ትበቅዕ እያ ዝበልናያ ጸባብ ገዛ ተኻሪና ምንባር ፈለምና ። ስራሕ ውን ጀመርና። ሂወት ካርቱም ውን ክጽንክረና ጀመረ ምኽንያቱ ከምድላይካ ክትሰርሕ ኣይትኽእሊን ኢኻ። መዓልታዊ ግፋ ናይ ስደተኛታት ሰለ ዘሎ ኣብ ርእሲኡ ድማ ገንዘብ ደልዮም ዝኸትሩ ሰረቅቲ ኣዝዮም ብዙሓት ስለዝኾኑ ፡ ከም ጋላንስተይቲ መጠን ግድን ኢኻ ክትስከ። ብፍላይ ኣብዚ ዓዲ ንጓልንተይቲ ብፍትወት ስጋ ስለ ዝጥምትዋ ኣዝዩ ኣሸጋሪ ዓዲ እዩ ። ብድሕሪኡ ኣነን ነብያትን ዝተሰማማዕናሉ ነገር እንተ ነይሩ ፣ ንሊብያ ብኡ ኣቢልካ ድማ ንኤውሮጳ ምስጋር እዩ ኔሩ ። በሓደ ከይንብገስ ድማ ተሰማሚዕና።
- ሰለምንታይ ደኣ ብሓደ ዘይተበገስኪን ?
ብሓደ ምብጋስ ጽቡቅ እንድዩ ግን ከኣ ሳዕቤን ውን ኣለዎ ምኽንያቱ 2ተ የሕዋት ወይ ውን ቤተሰብ ብሓደ ክትብገስ ከለኻ ሕማቅ ድኣ ኣይምጻእ እንበር ብሓደ ኢኻ ትዓርብ ፡ ካብ ዝብል ርድኢት ኢና በበይኒና ንኽንብገስ ዝተሰማማዕና ። ኮይኑ ድማ ነብያት ኣብ ግንቦት ናይ 2015 ቀዲማትኒ ተበገሰት። ኣነ ውን ነብያት ሊብያ ምስ ኣተወት ማለት ካብ ጠራብሉስ ምስ ደወለትለይ ተበገስኩ ። ኣብጋግሳይ ብሓደ ኢብራሂም ዝበሃል ደላሊ እየ ተበጊሰ ። ክንብገስ ከለና ብሓንቲ ዓባይ ሎሪ ዝዓይነታ ማኪና ኢና ካብ ኡሙድርማን ተበጊስና። ፡ ኣንፈት ግዑዞና ንሸነኽ ሰሜን ሒዝና ድማ ኢና ዝተበገስና። ኣብ ከባቢ ዶብ ሊብያ ምስ በጻሕና ድማ ንሓለዋ ስደተኛታት ዓሪዶም ዝጸንሑ ጃንጃዊድ ዝበሃሉ ወትሃደራት ሱዳን ተታሓዝና ። ኣብቲ ፈልማ እቶም ዘፋነዉና ሰምሰርቲ ( ደለልቲ ) ተለፎናት ደደዊሎም ፣ ድሓን ብገንዘብ ክትወጹ ኢኹም እሞ መንገድኹም ክትቅጹሉ ኢኹም ይብሉና ነሮም። ካብቲ ዝተታሓዝናሉ ቦታ ናብ ሓደ ብቴንዳ ዝቆመ ማዕስከር ድሕሪ ምውሳድ፣ ኣብኡ ሰሙን ድሕሪ ምግባርና ድንጉላ ናብ ዝበሃል ዓቢ ቤት-ማእሰርቲ ወሰዱና። ኣብ ድንጉላ ዝጸንሑና እሱራት ክገልጾ ኣይክእልን እየ፣ ክንዲ ጸግሪ ርእሲ እዩ ብዝሖም። ዝበዝሑ ናይጀርያውያን ፥ ሶርያውያን ፥ ሶማላውያን ፥ ኢትዮጵያውያን ፥ ህንዳውያን ጸንሑና ። ገሊኦም ከምዚ ከማና ክኾኑ ከለዉ ገሊኦም ግን ከበድቲ ገበናት ፈጺሞም ዝተዳጎኑ እዮም ነሮም ።
ብድሕሪ እዚ ኣነ ኣብቲ ፈለማ ዝተታሓዝኩሉ እዋናት ኦርኒክ ናተይ ማለት መኒነተይ ብኢትዮጵያዊትን እየ ኣመዝጊበዮ። ሓደ መዓልቲ ነቶም ምሳይ ዝተታሕዙ ኤርትራውያን ግን ሓደ ንግሆ ንብምሉኡም በበስማቶም ጸዊዒም ኣብ ሓንቲ ዓባይ ዕጽውቲ ማኪና ክሰቅልዎም ጀመሩ ። ኣነ ግን ምስቶም ኢቶዮጵያውያን ተጸዋዕኩ 5 ሽሕ ጂነ ክኸፊል ውን ተወሰነለይ ። እንተ እቶም ምሳይ ዝነበሩ ኤርትራውያን ግን ድሒረ ካብቲ እስርቤት ምስ ወጻኹ ንኤርትራ ከም ዝተጠረዙ ሰማዕኩ። ብጣዕሚ ድማ ጉህየ ። ነብያት ግን ኣምላኽ ብጽሕዮ ኣብ ዝበላ ኣብ ሃገረ ሆላንድ ሮተርዳም ብሰላም ኣትያ ሂወታ ትመርሕ ኣላ ።
- እዚ ኹሉ ሓሳረ መከራ ሰጊርኪ ሎሚ ነቶም ካብ ኤርትራ ክወጹ ዝደልዩ ብፍላይ ንደቅንስትዮ የሕዋትኪ እንታይ ምኽሪ ምሃብክዮም ?
ኣይሰምዑኻን እዮም እንበር ምኽሪ ደኣ መሊኡ። ጽቡቅ ዲና ረኺብና ንሕና። ወላ ውን ኣብ ኤርትራ ጽቡቅ ሃዋህው እንተ ዘየለ ፣ ነቲ ዘሎ ሃዋህው ንቅይሮ ግን ባዕላትና እዞም መንእሰያት ኢና። ሰደት ስደት ምኻኑ ኣይተርፎን እዩ። ስደት ድማ ፍታሕ ኣይኮነን ብፍላይ ስደት ሎሚ። ብፍላይ ኣብ ከተማ ካርቱም ሂወት ናይ ሃዳኒን ተሃዳኒን ኢና ነሕልፍ ዘለና። ምስቶም ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ዕለታዊ ዝካየዱ ግፋታት ማለተይ እየ፡፡ ሰለዚ ነዞም ብሕጂ ንስደት ዘቋምቱ ብፍላይ ድማ ደቅንስትዮ በጃኹም ኣብታ ዘለናያ ዓቅሊ ገርና ንንበር እየ ዝብሎም ። ነዘን ዘለዋ ዘይምንግስታውያን ማሕበራት ድማ ነዚ ኣብዚ ኣብ ልዕሊ ስተደኛታት ዝፈጸም ዘሎ በደል ግቡእ ኣድህቦን ኣቃልቦን ክገብራሉ ለበዋይ የመሓላልፍ ።
- የቐንየልና ሸውሃት ብጣዕሚ ፣ ነመስግነኪ።


text:
ፓርላማ ኢትዮጵያ ንሚንስትር ዴኤታ ገንዘብን ምትሕብባር ኢኮኖሚን አቶ አለማየሁ ጉጂ ናይ ዘይምኽሳስ መሰል መንዚዕዎም።
ንሶም ብትእዛዝ ቤት ፍርዲ ኣብ ትሕቲ ቀይዱ ምእታዎም’ውን ብተወሳኺ ተገሊጹ’ሎ።
ኣብ ኢትዮጵያ ብዝሒ ብተግባር ብልሽውና ተጠርጢሮም ዝተአሰሩ ሓለፍቲ ስራሕ መንግስትን ሰብ ሃብትን ወሲኹ 50 ከምዝበጽሐ’ውን ተሓቢሩ’ሎ።’
ሚንስትር ዴኤታ አቶ አለማየሁ ጎጂ ናይ ዘይምክሳስ መሰል ዝተመንዘዓ እቲ ፓርላማ ዝሓለፈ ዓርቢ ኣብ ዘካየዶ ህጹጽ አኼባ’ዩ።
ሚንስትር ዴኤታ ገንዘብን ምትሕብባር ኢኮኖሚን አቶ አለማየሁ ጎጆን ብትእዛዝ ቤት ፍርዲ ተአሲሮም አለው። አቶ አለማየሁ ጎጂ ካብ ዝተጠርጠርሉ ጉዳያት ሓደ ንናይ ወጻኢ ኩባንያ ልዕሊ 20 ሚልዮን ዶላር ብዘይ ጨረታ ኮንትራት ተዋሂቡ ንሶም ድማ አብዚ ተረባሒ ኔሮም ዝብል’ዩ። እቲ ስራሕ ከይተዛዘመ’ውን ክፍሊት ተዋሂቡ’ዩ ዝብል ተወሳኺ ክሲ’ውን ተመስሪትዎም አሎ።
ብካልእ ዜና ዳይሬክተር በዓል ስልጣን መንገድታት ኢትዮጵያ ዝነበሩ አቶ ዛይድ ወ/ገብረኤል’ውን ብገበን ብልሽውና ተጠርጢሮም ተአሲሮም አለው።


text:
መበል 45 ፕረዚደንት ኣሚሪካ ሚስተር ዶናልድ ትራምፕ ንፈላማይ መደረ ኩነተ ሃገር ንህዝቢ ኣሜሪካን ኣባላት ክልቲኡ ቤት ምኽሪን ኣቕሪቦም።
'ሎሚ ምሸት ንወርሒ ጸለምቲ ኣሜሪካዊያን ኣብ ንዛዝመሉ እዋን፣ ሃገርና ኣብ ጎደና ሰብኣዊ መሰላት ንዘሕለፈቶ ጉዕዞን ንዝተረፈና ዕማማታትን ኣዘኻኺሩና'ሎ ኢሎም። ኣብ ልዕሊ መካነ መቃብር ይሁዳዊያን ዝተፈጸመ ጥቕዓት፣ ኣብ ከተማ ካንሳስ ዝተፈጸመ ቅትለት፣ ከምመጠን ሃገር ኣብ ፖሊሲታት ዝተመቓቀልናም ምኳና ሓባሪ'ዩ ግን ንጽልኣትን ግናይ ተግባራትን ንምኹናን ግና ዝሓበርና ኢና' በሉ።
'ሓድሽ ምዕራፍ ጎብለልነት ኣሜሪካ ይኽፈት ኣሎ፣ ኣብ ዙርያ ሃገርና ስምዒት ኩርዓት ይፍጠር'ሎ ይብሉ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ። ኣብ'ዚ እዋን'ዚ ንዕዘቦ ዘለና 'መንፈስ ኣሜሪካ ይሕደስ ከምዘሎ ሓባሪ' እዩ' እውን ኢሎም።
ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ መደረኦም ጉዳያት ቁጠባ፣ ዶብ ኢምግረሽንን፣ ሕጹይ ላዕለዋይ ዳኛ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኣሜሪካ፣ ምቅልባስን ምትካእን ፕሮግራም ክንክን ጥዕና (ኦባማኬር)፣ ኣኽበርቲ ጸጥታ፣ ምድንፋዕን ምሕያልን ሰራዊት ኣሜሪካ፣ ምድጋፍ ሓይልታት ኣሜሪካ ብሓፈሽኡ ምምሕዳሮም ኣብ'ዘን ዝሓለፋ ሳምንታት ኣመዝጊብዎ ዝበልዎ ውጽኢት ኣጉሊሖም።
'ሰራዊት ኣሜሪካ ንውግእ ዘብርዕን ሓይሊ ክኾን'ዩ፣ ውግእ ምፍሻል እንተዘይተኻኢሉን ናብ ውግእ እንተኣትዩን ግና ዝህሉ እማራጺ ዓወት ጥራሕ'ዩ' ኢሎም ትራምፕ።
ኣብ ፖሊሲ ወጻኢ 'ምስ ኔቶ (ኪዳን ሃገራት ሰሜን ኣትላንቲክ)፣ ሃገራት ምእከላይ ምብራቅን ርሑቅ ምብራቅን ዝህሉ ክልተኣዊ ጽምዶ ኣብ ምክብባርን ነጻነትን ዝተመርኮሰ ኮይኑ ኣሎ። ዛጊድ እኳ ኣባላት ኔቶ ብጽሒተን ይኸፍላ ጀሚረን ኣለዋ' ኢሎም ዶናልድ ትራምፕ።
'ኣነ ወካሊ ህዝቢ ኣሜሪካ'ምበር ወካሊ ህዝቢ ዓለም ኣይኮንኩን' እውን በሉ እቶም ፕረዚደንት።
ስቲቭን በሽር ኣማሓዳሪ ኬንታክይ ዝነበሩ'ዮም ንዴሞክራሲያዊያን ወኪሎም መልሲ ንመደረ ትራምፕ ሂቦም ኣለው። 'ተግባር ፕረዚደንት ትራምፕ፣ ሻምፕዮን ዲታታት'ምበር ሻምፕዮን ህዝቢ ኣይገበሮምን' ኢሎም።
ጽባሕ ረቡዕ ኣብ ልዕሊ መደረ ኩነተ-ሃገር ፕረዚደንት ትራምፕ ስፍሕ ዝበለ መደብ ክህልወና'ዩ። መደብ ህዝቢ ምስ ህዝቢ'ውን ኣብ መደረ ኩነተ-ሃገር ትራምፕ ዘተኮረ ክኾን'ዩ።
ሙሉእ መደረ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣብ'ዚ 'መለግብ'ዚ' ተታሒዙ ቀሪቡልኩም ኣሎ።
http://learningenglish.voanews.com/a/trumps-address-to-joint-session-of-congress/3744658.html


text:
ኣባ መኰንን ኣማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ቅዱስነቶም ኣብ መልእኽቶም ‘ኣብዚ ዘሎናዮ ዓለም ኣብቲ ንሓባራዊ ዕላማና ዝግበር ጒዕዞ ቅኑዕ ብዝኾነ መንገዲ ተሳተፍቲ ንክንከውን ዝሕግዙና ነገራት ንምንዳይን ኣብ ግብሪ ንምውዓሎምን ናይ ኣካላትን ተቊዋማትን ዝተሓደሰ መሪሕነት ከምዘድሊ ነዚ ንምግባር ግን ባዶሽ ዝኾነ መግለጺታትን ኣዋጃትን ብምግባር ኣብ መንጎ ሓያላን ግጭትን ሕንፍሽፍሽን ክፍጠር ከምዘይብሉ’ ብምምልካት ናብቲ ክሳብ ዝመጽእ ሰንበት ኣብ ሳራየቮ ቦስንያ ሀርዞጎቪና ዝካየድ ዘሎ ጉባኤ ምሕጽንታኦም ገሊጾም።
ካብ ሳራየቮ ብምንቃል ዘተን ሽርክነትን ምድንፋዕ!
እዚ ናይ ሊቃንቲ ንባበ መለኮት ዓለምለኸ ጉባኤ ንሳልሳይ ግዜኡ እንክካየድ ቅድሚ ሕጂ ብ2006 ኣብ ከተማ ፓዶቫ ዓዲ ጣልያን ከምኡ እውን ብ2010 ኣብ ከተማ ትረንቶ ዓዲጣልያን ተገሩ ነሩ፣ ሎምዘመን ንሳልሳይ ግዜ ኣብ ከተማ ሳራየቮ ሃገረ ቦዝንያ ሄርዘጎቪና ልዕሊ 500 ዝኾኑ ሊቃውንቲ ንባበ መለኮት ተጋቢኦም ኣለው፣ ቅዱስነቶም ኣብ መልእኽቶም እዚ ዘሎና ዘመን ብጣዕሚ ዝተሓላለኸን ብዙሕ ዝጠልብን ኣብ ልዕሊ ምዃኑ ዘተን ሽርክነትን ግድን ክንገብሮ ዘሎና እዩ፣ ድሕሪ ቢሎም ነዚ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ከኣ ቅዱስነቶም ነታ ነቲ ጉባኤ እተስተናግድ ዘላ ከተማ ሳራየቮ ከም ኣብነትን መንቀሊ ሓሳቦምን ብምግባር ከኣ እዛ ከተማ እዚኣ ድሕሪ ሓደስ ዘስካሕክሕ ውግእን ኣብቲ ከባቢ ንዝነብር ሕዝቢ ዘስዓቦ ቊጽርን ስፍርን ዘይብሉ ሥቃይ ዳግም ንምህናጽን ንምትእስሳርን ዝገበረቶ ጉዕዞ ዕርቅን ሰላምን ዓቢይ ትእምርታዊ ትርጉም እንክህልዋ ናይ መራኸቢ ድልድላት ከተማ ኮይና፣ ነዚ ዓለምለኻዊ ርክብ እዚ ዘሰናድው ንዝነበሩ ቅዱስነቶም ዝሓለፈ ወርሒ መጋቢት ኣብ ከተማ ቫቲካን ረኺቦሞም ነይሮም፣ ሽዑ ‘ኣብ ብርቱዕ ወጥርን ምክፍፋልን ዘለዎ ኣከባቢ ሓዲስ ናይ ቅርበት ጉዕዞ ኣብ መንጎ ሕዝብን ባህልታትን እምነታትን ራእያት ሕይወትን ዝንባሌታት ፖሎቲካን ዳግም ምሕናጽ ናይ ግዲ እዩ፣ ኢሎም ነሮም፣
መራኸቢ ቢንቶ እምበር ፈላላዪ መናድቅ ምህናጽ ኣየድልን!
ስለዚኸስ ይብሉ ቅዱስነቶም ንዘሎ ጸገማት ንምፍታሕ ሽሕኳ ሓንሳእ ሓንሳእ ካብ ፍርሕን ተጽዕኖን ዝጠራጠር እንተኾነ መራኸቢ ቢንቶ እምበር ፈላላዪ መናድቅ ምህናጽ እንኮ ሕያው ተስፋ ክህብ ዝኽእል ምርጫ እዩ። ኣብ ዓለምና ንዘሎ ፈላላዪ መናድቅ ንምእላይን ናይ ሕወነት መራኸቢ ቢንቶታት ንምህናጽን ዓቢ ጥንቃቄ ተጠቂምካ ንዝወሃበና ሓበሬታ ብምሉኡ ብምቅባልን ናይ ዘመንና ምልክታት ብምትርጓምን ዘሎና ኩሉ ሓይልታትና ብሓንሳብ ጠሚርና ክንምዝምዞ ኣሎና እንክብሉ ተማሕጺኖም፣
ፍሉይ ትኲረት ኣብ ኣከባብን ስደተኛትን ክግበር የድሊ!
ቀጺሎም ቅዱስነቶም ንተጋባእቲ ዘዘካኸርዎ እቲ ካብ ዕለት ናብ ዕለት እናበእሰ ዝኸይድ ዘዝሎ ምልውዋጥ ክሊማን ዘሻቅል መጠን ኣልቦ ስደትን ፍልሰትን እዩ፣ ኣብቲ ዘካይድዎ ዘተ ንብደሆ ምልውዋጥ ክሊማ ኣመልኪቶም ካብታ ላውዳቶ ሲ ስቡሕ ወውዱስ ትብል ሓዋርያዊ መልእኽቶም ብምጥቃስ `ምልውዋጥ ክሊማ ከበድቲ ሕፍሽፍሽ ተፈጥሮ ከስዕብ ይኽእል እዚ ከኣ ኣብቲ ኣብ መንጎ ደቂ ሰባትን ተፈጥሮን ዘሎ ርክብ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ካብ ትውልድታት ናብ ትውልድታት ኣብ ምስግጋርን ኣብ ማእከል ሕዝብታት ዓለምን ዘሎ ርክብ እውን ኣብ ግምት ምእታው የድሊ፣ እዚ ብደሆ እዚ ዘቅርቦ ግድል ኤቲክስ ናይ ከባቢ ክንርዳእ ከምእውን ማዕረ ማዕረኡ ኤቲክስ ማሕበረሰብ ክንምልከት የድሊ፣` ኢሎም፣ ምስዚ ብምትሕሓዝ ከኣ ናብ ጉዳይ ስደተኛታትን ዘሎ ፍልሰትን ምልስ ኢሎም ከአ ክንዮ ዝግበር ዘሎ ኣስተንትኖ ኤቲክስ ትምህርተ ንባበ መለኮት ኣቀዲምና ሎሚ ከም ሎሚ ክንምልከቶ ዘሎና ነዚ ጸገም እዚ ንምፍታሕ ብቚዕ ናይ ሓዋርያዊ ጒስነት መምርሕን ሓላፍነት ዘልብሱ ኩሉ ክርድኦም ዝኽእል ፖሎቲኣኵኢ ፍታሕን ከናድዩ ሓደራ ኢሎም፣
መራኸቢ መርበብ ምስንዳው!
ቅዱስነቶም ኣብ መወዳእታ ንሊቃውንቲ ንባበ መለኮት ዘዘኻከርዎም ኩሉ እቲ ዘቅርብዎ መጽናዕትን ለበበዋታትን ሓሳባትን ኣብ ሓደ ግለሰብ ወይውን ወገን ጥራይ ተሓጺሩ ከይተርፍ ኣብ መንጎ ኩሎም ሰባት ንክዝርጋሕ ኣብ ሓሙሽቲኤን ክፍላተ ዓለማትና ንክባጻሕ ዘድሊ መራከቢ መርበብ ተፈጢሩ ናብ ኩሉ ክባጻሕ ኣዘካኺሮም፣ ኣብ ርእዚ እዚ እቲ ዝግበር ምርምርን ዝቀርብ ሓሳባትን ነቲ ኣብዚ ዘመን እዚ ንዘሎ ሓይሊ ናብ ርሕራሔ ዝመልኦ ዝንባሌ ኣቢሉ ብምኻድ ንድራማ ደቂ ሰባት ክሰንን ብምሕረት ክፍውሶን የድሊ፣ ነዚ ንምግባር ግን ቅድሚ ኣብ ማእከል ካልኦት ርክብን ቢንቶን ክህነጽ ምሕላጽ እቶም ሊቃውንቲ ንባበ መለኮት ኣብ ነንሕድሕዶም ክተኣሳሰሩን ክረዳድኡን ክራኸቡን ንገዛእ ርእሶም ዘራኽብን ዘወሃህድን መራኸቢ መርበባትን ቢንቶታትን ንክሃንጹ ኣዘኻኺሮም፣ እዚ ክብሉ ከለው ግን ኩሉ ሓደ ይኹን ፍልልይ ናይ ርእይቶ ኣይረኸብ ዘይኮነ ሓድነት ኣብ ብዙሕነት ነዚ ንምግባር ከኣ ክፉት ብዝኾነ መንገዲ ዘተ ምክያድን ንዘሎካ ብክፉት መንገዲ ምስ ካልኦት ምክፋልን የድሊ ኢሎም፣
ዝተጠናነጉ ኩነታት ወዲሰብ ኣብ ግምት ምእታው!
ቅዱስነቶም ኣብ ምዝዛም መልእኽቶም ነቲ ኣብ ቨሪታቲስ ጋውድዩም ሓሴት ሓቂ ሓደራ ዝበልዎ ተሓድሶ ትምህርታዊ መጽናዕትታት ቤተክርስትያን ብምዝካር ኩሉ ኣብ ቃል እግዚብሔር ብምትእምማን ማለት ካብኡ ከይወጹ ኩነታት ደቂሰባት ብምጽናዕ ኣብ መንጎ ኩሎም መጽናዕትታት ዘተን ተሓድሶን ኮይኑ መንገዲ ከመልክት ኣብ ጉዕዞ ከሰኒ ንቊስልታት ከሕዊ ንድኹማት ክሕግዝ በዚ ከኣ መንፈስ ምክፍፋል ኣደንፊዕካ ንመላእ ቤተክርስትያን ዝኸውን ፍረ ክረኸቦ ዘለዎም ሠናይ ምንዮት ብምግላጽ መልእኽቶም ዛዚሞም፣


text:
ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታን ምክትሎም ዊልያም ሩቶን፣ድሕሪ ኣብ 2007 ኣቆፃፅራ ኣውሮዻ ዝተሳለጠ ምርጫ፣ብቅለት 1,100 ሰባት ተሓተቲ‘ዮም ከምዝተባሃለ ዝዝከር‘ዩ።
ሎሚ ሶኒ ሪኢቶ ዝሃቡ ቀ/ሚ ኢትዮዽያን ኣቦ-መንበር ሕብረት ኣፍሪቃን ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ዕላማ ዓለም-ለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ብግፍዒን ሕማቅ ምሕደራን ንዝሕተቱ መራሕቲ ንምኽሳስ‘ዩ ነይሩ።ሎሚ ይኸውን ዘሎ ግና፣ኣፍሪቃውያን ስለዝኾኑ ጥራሕ ዒላማ ምግባር‘ዩ ኢሎም።
ኣተሓሓዚም“ኣብ ክንዲ ኣብ ጭቡጥ መርተዖ ተመስሪቱ ንገበናትን ቅፅዓትን ዘድህብ፣ኣብ ዘርኢ ተመርኲሱ ከምምህዳን‘ዩ ኮይኑ ዘሎ እቲ መስርሕ።ነቶም ፀገማት ፖለቲካዊ ፍታሕ ምንዳይ ኣገዳሲ‘ኳ እንተኾነ፣ካብ ሕገ-መንግስታዊ ኣገባብ ወፃኢ ንስርዓት ምልዋጥ እቲ ዓብዪ ብድሆና ኮይኑ ክቅፅል‘ዩ“ ኢሎም ንሶም።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ዓለም-ለኸ ቤት ፍርዲ ገበን፣እቲ ናይ መወዳእታ መማረፂ ክኸውን‘ዩ ዝግባእ ኢለን ኮምሽነር ሕብረት ኣፍሪቃ ንኮዛሳና ድላማኒ-ዙማ።
ኣብ ናይሮቢ ናይ ዝማእከሉ ትካል ሰብኣዊ መሰላት ባዓል-ሞያ ሕጊ ሃሩን ኑባይ ግና፣ኬንያ ንከምዚኦም ዝኣምሰሉ ገዘፍቲ ጉዳያት ክትፈትሕ ዓቅሚ የብላን ይብል።


text:
ተማሃሮ፡ ኣካዳሚያውን ሞያውን ብቕዓቶም ብምምዕባል፡ ራኢ ብልጽግቲ ኤርትራ ንምስማር ድርኺት ክፈጥሩ ሃማመተኤ ጨንፈር ዞባ ደቡብ ምስ ተማሃሮ ካልኣይ ደረጃ 10 ንኡሳን ዞባታት – ደቡብ ኣብ ዝገበሮ ርክባት ኣዘኻኺሩ።
ሓላፊ ሃማመተኤ ዞባ ደቡብ መንእሰይ ግርማይ ገብሩ ኣብ’ቲ ኣጋጣሚታት፡ ኣብ ጉዕዞ ህንጸት ሃገር፡ ክብርታት ዝወረሰን ሞያን ፍልጠትን ዘማዕበለን መንእሰይ ወሳኒ ምዃኑ ብምምልካት፡ ተመሃሮ ነዞም ረቛሒታት ንምምላእ ክጽዕሩ ተላብዩ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ማይ-ምነ ብምውህሃድ ሽማግለ ኣዕሩኽ መንእሰያትን ነበርቲን’ቲ ንኡስ ዞባን፡ ኣብ ምምዕባል ክለብ መንእሰያት ዝውዕል 250 ሽሕ ናቕፋ ወጻኢ ዝተገብረሉ ንዋት ተበርኪቱ።
ብኻልእ ወገን፡ ሓላፊ ሃማመተኤ ንኡስ ዞባ ባጽዕ መንእሰይ ዓሊ ፈረጅ፡ መንእሰያት ብእወታዊ ኣተሓሳስባ ተዀስኲሶም ንኽዓብዩን ኣፍረይቲ ዜጋታት ክኾኑን ውሁድ ጻዕሪ ወሳኒ ምዃኑ፡ ምስ ነበርት’ቲ ንኡስ ዞባ ኣብ ዝገበሮ ርክብ ገሊጹ።
ተሳተፍቲ፡ ሃማመተኤ መደባቱ ከስፍሕ፡ ማእከላት መንእሰያት ክህነጻን ንመንእሰያት ዝበቅዕ መሳርሒታት ክዋደደለንን፡ ንቕሓት መንእሰያት ዘበርኹ ኣስተምህሮታት ክድፋኣሎም ዝብሉን ካልኦትን ርእቶታት ኣቕሪቦም።
ኣብ ከተማ ከረን ብ28 ሕዳር ኣብ ዝተኻየደ ዘተ ድማ፡ መንእሰያት ኩሉ- መዳያዊ ዓቕምታቶም ብምሕያል፡ በብዓውዱን ዝንባለታቶምን ተወዲቦም ኣብ መደባት መኸተን ልምዓትን ኣበርክቶኦም ዘዕዝዙሉ ባይታ ንምጥጣሕ ዝዓለመ ዘተ ተኻዪዱ።
ጸሓፊት ህግደፍ ዞባ ዓንሰባ ወይዘሮ ኣመተ ንጉሰ፡ መንእሰያት፡ ኣብ መስርሕ ህንጸት ሃገርን መኸተ ልኡላውነትን ዝገብርዎ ዘለዉ ኣበርክቶ፡ ኣብ ታሪኽ ኤርትራ ፍሉይ ምዕራፍ ዝሕዝ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ነባሪ ምዕባለ ንምርግጋጽ፡ ዓቕሚ መንእሰያት ምዂስኳስ መድረኻዊ ተልእኾ ምዃኑ ገሊጻ።
ተሳተፍቲ፡ ኣብ ምብራኽ ንቕሓት ዘተኰሩ ሰሚናራት ክድፋኣሎም፡ ስልጠናታትን ኣብኡ ዝሳተፉ መንእሰያትን መዐቀኒታት ክህልዎም፡ መድረኻት ምልውዋጥ ተመኲሮ ብዝለዓለ ክስራሓሎም ዝብሉን ካልኦትን ሓሳባት ኣቕሪቦም።
ኣብ መወዳእታ፡ ጉዳይ መንእሰያት ንሓደ ኣካል ጥራይ ዝምልከት ከምዘይኰነ ብምግንዛብ፡ ውህደት ኩለን ኣካላት ክዓዝዝ መዘኻኸሪ ቀሪቡ።
ለበዳ ኤች.ኣይ.ቪ. ኣብ 80’ታት ካብ ዝጅምር ክሳብ ሕጂ ኣስታት 35 ሚልዮን ሰባት ብሰንኪ ሕማማት ኤይድስ ሞይቶም፡ ኣስታት 37 ሚልዮን ምስ’ቲ ቫይረስ ህይወቶም ዝመርሑ ዘለዉ ኮይኖም፡ ኣብ 2016 ጥራይ – 1.8 ሚሊዮን ሓድሽ መልከፍትን ናይ ሓደ ሚልዮን ሰባት ሞትን ኣጋጢሙ። እዚ ኣሃዛት ኣዝዩ ዘፍርሕ ደኣ ይምሰል እምበር፡ ኣብ ዝሓለፋ ውሑዳት ዓመታት ግን ብዙሓት ተስፋ ዝህቡ ኣንፈታት ተራእዮም እዮም። ኣብ ምሉእ ዓለም ሞት ብሰንኪ ኤይድስ ብ50% ነክዩ፡ ሓዲሽ መልከፍቲ ኣዝዩ ጎዲሉ፡ ተጠቀምቲ ጸረ-ኤችኣይቪ መድሃኒት (መናውሒ መድሃኒት) ዳርጋ 19.5 ሚልዮን ምስ ምብጽሖም ነቲ ለበዳ ኣብ ምግታእ ልዑል ዝኾነ ኣበርክቶ ይገብር ኣሎ። ኣብ ብዙሓት ሃገራት ምትሕልላፍ ኤችኣይቪ ካብ ኣደ ናብ ዕሸል ጐዲሉ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ገለ ሃገራት’ውን ዳርጋ ናብ ምጥፋኡ ገጸን ከምዝኸዳ ተረጋጊጹ ኣሎ። ኣብ 2014 ሓባራዊ ፕሮግራም ኤይድስ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ለበዳ ኤይድስ ኣብ 2030 ንኸብቅዕ “90-90-90” ዝብል ዘተኣታተዎ መደብ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ብጽቡቕ ይሰላሰል ኣሎ። እዚ “90-90- 90” ዝብል መደብ ትርጉሙ፡ ኣብ 2030፡ 90% ካብቶም ምስ ኤችኣይቪ ዝነብሩ ዜጋታት መርመራ ብምግባር ኩነታቶም ከም ዝፈልጡ ምግባር፡ 90% ኤች.ኣይ.ቪ ከም ዘለዎም ዝተረጋገጹ ዜጋታት ከኣ ጸረ-ኤችኣይቪ መድሃኒት ከምዝጅምሩ ምግባር፡ ከምኡ’ውን ካብቶም መድሃኒት ዝጀመሩ 90% ኣብ ደሞም ዘሎ መጠን ኤችኣይቪ ኣዝዩ ከም ዘንቆልቁልን ኤችኣይቪ ንምትሕልላፍ ዓቕሞም ከም ዝንኪ ምግባርን እዩ። ብዓለም ደረጃ ካብቶም ምስ ኤችኣይቪ ዝነብሩ ክልተ ሲሶ ኩነታቶም ክፈልጡ ከለዉ፡ 77% ጸረ-ኤችኣይ ቪ መድሃኒት (መናዊሒ መድሃኒት) ጀሚሮም ኣስታት 82% ከኣ እቲ ቫይረስ ኣብ ደሞም ብቐሊሉ ከም ዘይምሓላለፍ ኮይኑ ብመድሃኒት ተጸቒጡ ኣሎ። እዚ ተበጺሑ ዘሎ ምስቲ ብደረጃ ዓለም መዓልታዊ ዘጋጥም ዘሎ ናይ 5 ሽሕ ሰባት ሓድሽ መልከፍቲ ግን ኣብ ልዕሊ ኤችኣይ ቪ ክግበር ዘለዎ ጽዑቕ ስራሕ ዘዛኒ ከምዘይኮነ ዝሕብር’ዩ።
ኣብ ሃገርና መልከፍቲ ኤች ኣይ ቪን ሞት ብሰንኪ ኤይድስ ንምንካይ ብመሪሕነት ሚኒስትሪ ጥዕናን ተሳትፎ ሃገራውያንን ኣህጉራውያን መሻርኽትን ካብ ጽባሕ ናጽነት ዝጀመረ ሃገራዊ ዕማም ኢዩ። ሳላ’ዚ ውሁድ ጻዕሪ ከኣ ኣብ ብዙሕ መዳያት ምቁጽጻር ኤች.ኣይ.ቪ ዘዕግብ ውጽኢት ተመዝጊቡ ኣሎ። ብሚኒስትሪ ጥዓና ዝተኻየዱ መጽናዕትታትን ዝእከቡ ዘለዉ ጸብጻባትን ከም ዝሕብርዎ፡ መልከፍቲ ኤች.ኣይ.ቪ ኣብ ኩሉ ክሊ ዕድመ ብርኡይ ነክዩ፡ ሳላ ልዑል ዝርግሐን ተጠቃምነት ጸረ- ኤች.ኣይ.ቪ መድሃኒትን ሞት ብሰንኪ ኤይድስ ካብቲ ዝነበሮ ኣንቈልቊሉ፡ ልዕሊ 85% ኣብ ኤርትራ ዝርከባ ነብሰ-ጾራት ብዝግበረለን ዘሎ መርመራ ኤች.ኣይ.ቪን ነተን ዝተለኽፋ ብዝግበር ዘሎ ሕክምናን፡ ምትሕልላፍ ኤች.ኣይ.ቪ ካብ ኣደ ናብ ዕሸል’ውን ናብቲ ዝተሓተ ደረጅኡ ወሪዱ ይርከብ ኣሎ። ቅድሚ መርዓ ይኹን ኩነታትካ ንምፍላጥ ዝግበር ዘሎ ወለንታዊ መርመራ ኤች.ኣይ.ቪ ኣብ መብዛሕትአን ትካላት ጥዕና ዝወሃብ ዘሎ ኣገልግሎት ኮይኑ፡ ኣብ ዝሓለፋ ዓሰርተ ዓመታት ጥራሕ ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ዝኾኑ ሰባት ኩነታቶም ክፈልጡ ክኢሎም ኣለዉ። ብተወሳኺ ብቕዓቱ ዝሓለወ ዝርግሐ ኮንዶም፡ ብጾታዊ ርክብ ዝመሓለፉ ሕማማት ስሉጥ ሕክምና ምሃብ፡ ንቕሓት ሕብረተሰብ ንምዕባይ ዝተገብረ ጎስጓሳትን፡ ትምህርቲ መዘናን፡ ኣቕርቦት ውሑስ ደምን፡ ካብቶም ቀንዲ ኣብ ምጉዳል ኤች.ኣይ.ቪ ኣበርክቶ ዝገበሩ ንጥፈታት ኢዮም። ብሰንኪ ኤይድስ ንዝዘኽተሙ ህጻናት፡ ምስቲ ኤች.ኣይ.ቪ ዝነብሩ ወገናትን፡ ንስድራ ዝመርሓ ጽጉማት ደቂ-ኣንስትዮ ክግበር ዝጸንሐ ፋይናንሳውን ብቑጠባ ነብስኻ ምኽኣል ክግበር ዝጸንሐ ደገፍ ህይወቶምን ናብራ ስድራ ቤቶም ኣብ ምምሕያሽ ኣዝዩ ሓጋዚ ኢዩ ነይሩ።
ኣብ ላዕሊ ተገሊጹ ከም ዘሎ መልከፍቲ ኤችኣይቪን፡ ሞት ብሰንኪ ኤይድስን ጐዲሉ’ኳ እንተሎ፡ ገና ብዙሕ ስራሕ ዘድልዮም ብድሆታት ግን ኣለዉ። መልከፍቲ ኤችኣይ ቪ ኣብ ገለ ጉጅለታት ሕብረተሰብና እንተስ ብናይ ስራሕ ጠባይ ወይ ውሑስ ዘይኮነ ጾታዊ ርክብ ብምዝውታር ልዑል ዝኾነ መጠነ መልከፍቲን ብኤይድስ ዝስዕብ ሞትን ብመጠኑ ጐዲሉ’ኳ እንተሃለወ፡ ብሰንኪ ሰብ ከይፈልጠኒን ከይንጽለኒን ዝብል ፍርሒ መድሃኒት ብኣጋ ሰኣን ምጅማር ዘጋጥም ሞትን፡ ትሑት ዕምቈት ኣፍልጦ ኣብ ምትሕልላፍ ኤችኣይቪን ሜላታት ምክልኻሉን፡ መርመራ ደም ጌሮም ኩነታቶም ዘይፈለጡ ብዙሓት ሰባት ብምህላዎም፡ ኤችኣይ ቪ ኣብ ኤርትራ ከም ስግኣት ክንርእዮን ብዙሕ ዝዕመም ስራሕ ተሪፉና ከምዘሎ ምፍላጥ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ።
ሕጂ’ውን ዓሚቚ ኣፍልጦ ህዝቢ፡ ኣብ ምትሕልላፍን ሜላታት ምክልኻልን ኤችኣይ ቪ፡ ስሩዕ ወለንታዊ መርመራ ኤችኣይ ቪ ጌርካ ኩነታትካ ምፍላጥ፡ ብኤችኣይቪ ንዝተለኽፉ ሰባት ብኣግኡ ጸረ ኤችኣይቪ መድሃኒት ብምጅማርን መድሃኒቶም ብስሩዕ ብምክትታልን፡ ኩለን ነፍሰጾራት መርመራ ኤችኣይ ቪ ምስዝገብራ እቲ ለበዳ ናብቲ ክንበጽሖ እንደሊ ሸቶ፡ ዜሮ ሓድሽ መልከፍቲ፡ ዜሮ ሞት ብሰንኪ ኤይድስን ዜሮ ተነጽሎን ኣድልዎን ክንበጽሖ ከም ንኽእል ዘጠራጥር ኣይኮነን። ኣብቲ እንደልዮ ክንበጽሕ ድማ ውልቀሰብ፡ ስድራቤት፡ ኮም፡ ብሓፈሽኡ ብሃገርን ዓለምን ብሓባር ሰሚርና ክንሰርሕን፡ እዋናውን ውጽኢታውን ፖሊሲታትን መደባትን ኤችኣይቪኤይድስ ሓንጺጽና ዕቱብ ገምጋም እናገበርና ብምሉእ ሓይልና ንኽንሰርሕ በዚ ኣጋጣሚ መዓልቲ ኤይድስ ሚኒስትሪ ጥዕና ደጊሙ ይጽውዕ።
ኣህጉራዊ መዓልቲ ኤይድስ ኣብ ዓለም ንመበል 29፡ ኣብ ኤርትራ ከኣ ንመበል 24 ግዚኡ ይዝከር ኣሎ።


text:
ህዝቢ ግብፂ ንውፅኢት ኣሳሓሓቢን ፈላማይ ናፃ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ይፅበዩ‘ለው።እቲ መወዳእታ ዘይብሉ ትፅቢት፣ተወሳኺ ውጥረት ፈጢሩ‘ሎ ትብል ናይ ካይሮ ኣቀባሊትና ኤልሳቤጥ ኣሮት።
ደገፍቲ ሕፁይ ሙስሊማዊ ሕውነት፣ንናይ‘ታ ሃገር ፖለቲካዊ ቅልውላው ቅልጡፍ ፍታሕ ይወሃበና ኢሎም ሰፊሕ ናይ ተቃውሞ ሰልፊ ኣብ ኣደባባይ ታሕሪር ከምዘካይዱ ኣጠንቂቆም‘ለው።
ሰበ-ስልጣን ምርጫ ግብፂ፣ብሕፁያት ንዝቀረቡሉ ብርክት ዝበሉ መረረታት የፃርዮ ኣለኹ ኢሉ፣ነቲ ሎሚ ሓሙስ ክገልፆ ዝነበረ ውፅኢት ፕረዚደንታዊ ምርጫ ኣናዊሕዎ‘ሎ።
ክልቲኦም ሕፁያት ኣነ‘የ ተዓዊተ ባሃልቲ‘ዮም።ካብ ተዓዘብቲ ኣብ እዋን ምርጫ ዝተወሃበ ግምት ግና፣ሚስተር ሙርሲ ክዕወቱ‘ዮም ዝብል ነይሩ።
ወሃቢ-ቃል ቀ/ሚ ዝነበሩ ሚስተር ሻፊቅ ንሪፖርተራት ክዛረቡ ከለው፣ ወኪሎም ንውፅኢት‘ቲ ምርጫ ክቅበሉ‘ዮም ኢሉ።
ውፅኢት ምርጫ፣ሓደ ካብ‘ቶም ፖለቲካዊ ደውታታት‘ዮ።ወትሃደራዊ መራሕቲ ግብፂ፣ንገለ ክፋል ሕጊ ማርሻል ኣተኣታትዮም‘ለው።ንፓርላማ ግብፂ ኣፍሪሱ፣ንገለ ፕረዚደንታዊ ስልጣን ናብ ኢዱ ኣእትዮ‘ሎ።ወትሃደራዊ ምምሕዳር ነዚ ስጉምቲ‘ዚ ዝወሰደ፣ኩሉ ስልጣን ናብ ብህዝቢ ዝተመርፀ ሲቪላዊ ምምሕዳር ኣብ ውሽጢ ሓፂር ጊዜ ከርክብ‘የ ድሕሪ ምባሉ ኣብ ውሽጢ ሰሙናት‘ዩ።
ኣብ ግብፂ ተወሳኺ ውጥረት ይፈጥር ዘሎ ካልእ ፀገም ኩነታት ጥዕና ናይ ቀደም ፕረዚደንት ሑስኒ ሙባረክ ምብልሻው‘ዩ።ንሕልፈት ክእሰሩ ብቤት ፍርዲ ዝተበየኖም ሚስተር ሙባረክ፣ቅድሚ ትማሊ ሰሉስ ናብ ወትሃደራዊ ሆስፒታል ተወሲዶም‘ለው።
ገለ ተንተንቲ ግና፣ንሚስተር ሙባረክ ናብ‘ቲ ሆስፒታል ምውሳድ ኣገዳሲ ኣይነበረን፣ምስጢሩ ምናልባሽ ካብ ቤት ማእሰርቲ ንምውፃእ ድልየት ኣሎ እንተዘይኮይኑ’ምበር ይብሉ።


text:
ኣብ ትግራይ ቁጽሪ ኢንተርኔት ዝጥቀሙ መናኣሰይ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ይውስኽ’ሎ። ብፍላይ ፌስቡክ ዝተባሃለ መርበብ ማሕበራዊ ርክብ ንብዙሓት መናኣሰይ ስሒቡ ከምዘሎ ብጋህዲ ይረአ። ውሉፋት ፌስቡክ ኣብ እንዳ ኢንተርኔት ይውዕሉን የምስዩን ኣለዉ።
ግርማይ ኣብ ከተማ መቐለ ኣብ ዝርከባ ኣብያተ ኢንተርኔትን ኣብ ጎደናታት እታ ከተማ ዝረኸኦም መናእሰይ ዝተፈላለዩ ርኢቶታት ሂቦምዎ ኣለዉ። ዝበዝሑ ፌስቡክ ምስ መሓዙቶምን ፈተውቶምን የራኽቦም ስለዘሎ ዝሐሸ መራኸቢ ሜላ ርክብ ኮይኑ የገልግሎም ከምዘሎ ይገልጹ።
ለኣለም ተጫነ መናእሰይ ብፌስቡክ ኣቢሎም ምስ መታዕቢቶምን ጠፊኦም ዝነበሩ መሓዙቶምን ይራኸቡ ከምዘለዉ ገሊጹ ኮይኑ ግና ውጽኢት ኣብ ዘይብሉ ርክብን ወግዕን ንዝውዕሉ መናእሰይ ድማ ዓብይ ሕማም ኮይኑ ምህላዉ ይገልጽ።
ኣብ MIT ተምሃራይ ርብዓይ ዓመት ሓበሬታን ርክብን ሳምሶን መብራህቱ ኣብ መዓልቲ ክሳብ 12 ሳዓታት ከምዝጥቀም ይዛረብ። መንእሰይ ኣለም ድማ ኣብ ፌስቡክ ብዙሕ ግዜ ስለዘሕልፍ ንመመርቒ ትምህርቱ ዝኸውን ፕሮጀክት ኣብ ምስንዳእ ዕንቅፋት ከምዝኾኖን ፅቡቕ ውጽኢት ከምዘይረኸበን ይገልጽ። ብዙሓት ፈተኹኺ ፈተኹኻ እናተባሃሃሉ ግዜኦምን ገንዘቦምን ካብ ምውዳእ ክድሕኑ ይምዕድ።
ኣብ ፌስቡክ ብምውዓሎም ንዝጠፍእ ዘሎ ግዜ ሰበብ ከየብዘሑ ዓርሶም ክወቕሱ ከምዝግባእ መእሰይ ዳዊት ከበደ ገሊጹ እዩ።
ፌስቡክ ዕድል ትምህርትን ስራሕን ንምትእልላሽ ዝጥቀምሉ መናእሰይ ከምዘለዉ እዉን ይፍለጥ። ኮትስ ፌስቡክ ሂወት ብዙሓት መናእሰይ ብሕማቕ ኮነ ብጽቡቕ ይፀልዎ ከምዘሎ ንምርዳእ ይክኣል።


text:
ኤርትራ ብ24 ግንቦት 1991 ሃገራዊ ናጽነት ክሳብ ትጓናጸፍ ኣብ ዝነበረ እዋን፡ ጸረ-ተበራረይቲ ባዕዳውያን ገዛእቲ፡ ነዊሕን መሪርን ህዝባዊ ቃልሲ ተካይዱላ፡ ዘይተኣደነ ከቢድ ናይ ህይወት፡ ሞራልን ንብረትን መስዋእቲ ተኸፊሉላ’ዩ። ኣብ ኢትዮጵያ ብመሰል ርእሰ-ውሳኔ ህዝቢ ኤርትራ ዝኣምን ስርዓት ብዘይምንባሩ ፡ ህዝብና መሰሉን ክብሩን ብቕልጽሙ ንምምንዛዕ ዝተናወሐ ፍትሓዊ ዕጥቃዊ ቃልሲ ከካይድ ግድን’ዩ ነይሩ። ኣብ መወዳእታ ብስሙር ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ፋሽስታዊ ስርዓት ደርጊ ተደምሲሱ፡ ሃገራዊ ናጽነት ክውን ኮይኑ። ግንቦት 1991 ብቕልጽም ማዕበል ሰውራ ኤርትራ፡ ሃገራዊ ናጽነት ዝመንዛዕናላ ታሪኻዊት ዓመት ጥራይ ኣይኮነትን ነይራ። ኣብ ኢትዮጵያ ዝተተኽለ ብኢህወደግ ዝምራሕ መንግስቲ፡ ንፍትሓዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራን መሰል ርእሰ-ውሳኔኡን ብጽኑዕ ዝኣምን ስርዓት’ዩ ተመስሪቱ። እዚ ክውንነት’ዚ ነቲ ብቕልጽም ዝመንዛዕናዮ ሃገራዊ ናጽነት፡ ብህዝባዊ ወኸሳ (ረፈረንደም) ሕጋዊ መዕለቢ ንኽንገብረሉ ምቹእ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ ፈጢሩ’ዩ። ብሚያዝያ 1993 ኣብ ዝተኻየደ ህዝባዊ ወኸሳ (ረፈረንደም) ከኣ፡ ነቲ ምእንቲ ናጽነት ዝተኻየደ ነዊሕ ቃልስን ዝተኸፍለ መስዋእትን ዘንጸባርቕ 99.8% “እወ ንሃገራዊ ነጻነት!” ብምድማጽ ግንቦት 1993 ልኡላዊት ናጻ ኤርትራ ብወግዒ ተበሲሩ።
ሌላ ምስ ኤስደለ
ኤስደለ፡ ዉጽኢት ናይ’ቲ ደሞክራስያዊ ጠለብ ህዝብታትና ዝኾነ ሕቶ ሓድነትን ስምረትን’ዩ። ሓሙሽተ ኣሕዋት ውድባት ኤርትራ፡ ነቲ ወትሩ ዉዕዉዕ ዝኾነ ናይ ሓድነት ሕቶ ግቡእ ኣድህቦ ብምሃብ፡ ብዝወሰድዎ ናይ ስምረት ተበግሶ፡ ዝተፈጥረ ሰውራዊ ደሞክራስያዊ ውድብ’ዩ።
ተልእኾ ኤስደለ
ስትራተጂካዊ ሽቶታትና ክዉን ንምግባር ዝበቕዑ ብሱላት ስልትታትን ኩሉ-መዳያዊ ተበላሓትነትን ምጉልባት፤
ራእይ ኤስደለ
ንገባቲ ስርዓት ህግደፍን ኩሎም ናይ ሽበራ መሓዉራቱን ካብ ሱሮም ምሒኻ ብምውጋድ ፡ ሓራ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ምውሓስ።


text:
ሶማል… ጠንቂ… ሳዕቤን…
ነባሪ ፍታሕ
2ይ ክፋል
መግዛእቲ ዝደፈኖ ነታጕ
ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም፡ ጉዳይ መሰል ርእሰ ውሳነ ናይቶም ኣብ ትሕቲ ኤውሮጳዊ መግዛእቲ ዝነበሩ ህዝብታት ኣብ ሕቡራት ሃገራት ክዝረበሉ ምስ ጀመረ፣ ብሪጣንያ፡ ብ24 መስከረም 1948 ነቲ ብሕድሪ ተመሓድሮ ዝነበረት መሬት ኦጋዴን፡ ካብ ሶማል ፈልያ ንኢትዮጵያ ከተረክቦ ምስ ንጉስ ሃይለስላሴ ኣብ ውዲታዊ ስምምዕ ኣተወት። ኣብ 1954 ድማ፡ ምስግጋር ግዝኣት ኦጋዴን ናብ ኢትዮጵያ ብወግዒ ተፈጸመ።
ብሪጣንያዊ ምድረ ሶማል (British Somali Land) ኣብ ሰነ 1960፣ ኢጣልያዊ ምድረ ሶማል (Italian Somali Land) ድማ ኣብ ሓምለ ናይቲ ዓመት’ቲ ናጽነተን ክጓናጸፋ እንከለዋ፡ ክልቲአን ላንድታት ኣብቲ ኢጣልያዊ ምድረ ሶማል ናጽነታ ዝተጓናጸፈትሉ ዕለት ብድሌተን ሓቢረን ነዛ ሎሚ ሶማልያ ተባሂላ እትፍለጥ ልኡላዊት ሃገር መስረታ። ዓደን ዑስማን ድማ፣ ቀዳማይ ፕረዚደንት ሃገረ ሶማል ኮነ። ሃገራት ኣፍሪቃ ካብ መግዛእቲ ኣብ ዝላቐቓሉ ዝነበራ እዋን እምበኣር፣ መሬትን ህዝቢን ሶማል ኣብ ሓሙሽተ ሃገራት’ዩ ተጓዛዝዩ። ህዝቢ ኦጋዴን ኣብ ትሕቲ ኢትዮጵያ ክኣቱ እንከሎ፡ ኣብ ትሕቲ ግዝኣት ፈረንሳ ዝነበረ፡ ንሃገረ ጅቡቲ ኣቚሙ፣ ካልእ ክፋል ህዝቢ ሶማል ድማ፡ ኣብ ልኡላዊ ግዝኣት ኬንያ ከምዝሕወስ ተገይሩ። እዚ ምጉዝዛይ’ዚ እቲ ዳሕራይ ንምስሕሓብ ሃገረ ሶማል ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ጠንቂ ብምዃን፡ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ሶማልን ዓቢ ኲናት ዘኸተለ፣ ምትእትታው ጎረባብቲ ሃገራት ኣብ ውሽጣዊ ፖለቲካ ሃገረ ሶማል ዝዓደመ፣ መግዛእቲ ኣጻዊዱ ዝሓደጎ ነታጒ እዩ።
ከምዝፍለጥ ኣብ 1964 ዓ.ም. ኣብ ካይሮ ዝተኻየደ ኣኼባ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ካብ መግዛእቲ ዝተወርሰ ዶባት ሃገራት ኣፍሪቃ ዘይትንከፍ ሕጋዊ ዶባት ልኡላውያን ሃገራት ኣፍሪቃ ምዃኑ ዝገልጽ ዓንቀጽ ኣብ ቻርተር ናይቲ ውድብ ክሰፍር ንዝቐረበ እማመ ተቐቢሉ ኣጽዲቕዎ እዩ። እንተኾነ ሶማላውያን ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ዝተጎዛዘየ መሬቶምን ህዝቦምን ናይ ምስማር ሕቶ ዘልዓሉ፡ እዚ ቻርተር’ዚ ቅድሚ ምጽዳቑ ቅድሚ 4 ዓመት፣ ብርጣንያ ንመሬት ኦጋዴን ካብ ሶማል ንኢትዮጵያ ፈልያ ድሕሪ ምርካባ፣ ሶማላውያን ናጽነት ኣብ ዝጠልብሉ ዝነበሩ እዋን ማለት ኣብ መወዳእታ 50ታት እዩ። ብመንጽር ሕጊ ክጥመት እንከሎ፣ እዚ ቅድሚ ምጽዳቕ ቻርተር ውድብ ሓድነት ኣፍሪቃ ዝተላዕለ ሕቶ ስምረት ሶማላውያንን ውዲት ብሪጣንያን ብኸመይ ክጥመት ይኽእል? ንኽኢላታት ኣህጉራዊ ሕጊ ዝግደፍ ሕቶ ኮይኑ፣ ድሕሪ ምምስራት ውድብ ሓድነት ኣፍሪቃ ግን ብዙሓት ሃገራት ኣፍሪቃ ይዕበ ይንኣስ ከምኡ ዝዓይነቱ ግድላት ስለዝነበረን ንጉዳይ ምጉዝዛይ መሬትን ህዝብን ሶማል፣ ከም ካልእ መግዛእቲ ዝሓደጎ ጸገማት ብምጥማት ንሕቶ ስምረት ሶማላውያን ኣይደገፍኦን።
ድቂ ቀቢላዊ ምትፍናን ዝገደፈ “ደሞክራሲ”
ቀዳማይ ፕረዚደንት ሶማል ዓደን ዑስማን፡ ን3 ዓመታት ኣብ ስልጣን ድሕሪ ምጽንሑ ብ1963 ባዕሉ ካብ ስልጣኑ ወሪዱ፣ ብዓብዱረሺድ ሸርመርኪ ተተኪኡ። ዓብዱረሺድ ሸርመርኪ፡ ውጽኢት ናይቲ ሽዑ ኣብታ ሃገር ከማሁ ዝተኣታተወ ካብ ምዕራባዊ ዓለም ዝተቐድሐ ደሞክራሲያዊ ምርጫ እዩ ነይሩ። ኣብቲ እዋን’ቲ ኣብ ሶማል 150 ዝኣኽላ ንዝተፈላለያ ቀቢላታትን ንኡሳን ቀቢላታትን ዝውክላ ሰልፊታት ፖለቲካ ጫጪሐን ምንባረን ይፍለጥ። እዚ ምስ ባህልን ክውንነትን ህዝቢ ሶማል ዘይከይድ ዝተኾፐየ ስርዓተ ምሕደራ፣ ኣብዛ ባህርያዊ ረቛሒ ናይ ስምረት ዝነበራ ሃገረ ሶማል ንቐቢላዊ ምትፍናንን ህልኽን መገዲ ዝጸረገ፣ ናይ ፈለማ ድቂ ጎጃጃሊ ፖለቲካ እዩ። ኣብ ጥቅምቲ 1969 ድማ፡ ከም ውጽኢት ናይቲ ኣብ መንጎ ቀቢላታት ሶማል እናዓሞቘ ዝኸይድ ዝነበረ ምትፍናን፡ ፕረዚደንት ዓብዱረሺድ ሸርመርኪ ብሓላዊኡ ዝነበረ ሰብ ተቐቲሉ። ነቲ ዝተፈጥረ ሃጓፍ ብምትካእ፡ ቅድም ወተሃደር ኢጣልያ ዝነበረ ሜጀር ጀነራል ስያድ ባረ ዝመርሖም ወተሃደራዊ መኮነናት ስልጣን ጨበጡ። እቶም መኮነናት፡ “ሃገር ብኸምዚ ዝዓይነቱ ቀቢላዊ ምጉጅጃልን ከፋፋሊ ፖሊቲካን ምምራሕ ኣይከኣልን እዩ” ብዝብል ምኽንያት ዝጸንሐ ባይቶ ኣፍሪሶም፡ ንብዙሓት ኣባላት ባይቶ እንተላይ ንቐዳማይ ሚኒስተር ኢጋል ድሕሪ ምእሳር፡ ንኹለን ሰልፍታት ኣገድወን። ናይዚ ከም ኣብነት ዝጥቀስ ብዝሕ ዝበለ ሳናዱቕ ሬሳ ብምስራሕ ኣብቲ ሳናዱቕ ናይተን “ጠንቂ ምግምማዕና” ኢሎም ዝሓሰብወን ቀቢላታት ኣሰማት ብምጥቃዕ፡ ነታ ሳንዱቕ ኣብ ሸውዓተ ማዕሙቕ ከምዝቕበር ገበርዎ። ነዚ ተግባር ድማ ከም ወስታነት (Symbolism) ናይ ምኹናን ትሕተ ሃገራውነት ተቐበሉዎ። ዕላማኦም፡ ቀቢላነት፡ ወገናውነት፡ ብልሽውናን ግዕዙይ ምሕደራን ምጥፋእ ምዃኑ ድማ ኣወጁ።
ይቕጽል


text:
ብዝተፈላለዩ ርሕቐታት 27 ግዜ ናይ ዓለም ክብረ ወሰናት ዝሰበረን ኣብ ቀረባ እዋን ናይ ኩሉ ግዜ ብሉጽ ኣትሌት ዓለም ተባሂሉ ዝተመርጸን ሃይለ ገብረስላሴ ካብ ውድድር ኣትሌትክስ ብወግዒ ክሰናበት እዩ።
አትሌት ሃይሌ እዚ ዝገለጸ ሎሚመዓልቲ ኣብ ሂልተን ሆቴል ኣብዝተኻየደ ስነስርዓት ናይ ነዊሕ ርሕቐት ጉያ'ዩ። ናይ ቀደም ኣካያዲ ስራሕ ዓብዪ ጉያ ኢትዮጵያ ኢንግሊዛዊ ሪቻርድ ኖሩርከርናይ ዓወት ሃይለ መዳርግቲ ዘይብሉ እዩ ኢሎም ።
ሃይሌ ካብ ኣትሌትክስ ከምዝሰናበት ብወግዒ ዝገለጸ ኣብ ዝሓለፈ ግንቦት ኣብ ከተማ ማንችስተር እንግሊዝ ኣብዝተኻየደ ውድድር ነይሩ።ሎሚ ንውሽጢ እቲ ህዝቢ ንምዝራብ ምድላዩ ከምዚ ኢሉ 'ኣብ ዝሓለፈ ኣብ ማንችስተር ገሊጸዮ እየ።ኣብ ውሽጢ ሃገር ነቲ ህዝቢ ንምግላጽ ድማ ካብዚ ዝበልጽ ኣጋጣሚ ስለዘየለ መበል 15 ዓመት ዓብዪ ጉያ ኢትዮጵያ አብ እነኽብረሉን እዚ አጋጣሚ ነዚ ዝገለጽ ዘለኹ' ኢሉ'ሎ።
ሃይለ ካብ ክልተ ዩኒቨርስታት ብሪጣኒያ ናይ ክብሪ ዶክተሬት ድግሪ ዝተሸለመ ኽከውን ኸሎ ኣብ ኣዲስ ኣበባ እውን ሓደ ዓብዪ መንገዲ ብሽሙ ከም ዝጽዋዕ ተገይሩ እዩ።
ብሃይለ ገብረስላሴ ዝተጀመረን ዝምራሕን ዓመታዊ ዓብዪ ጉያ ኢትዮጵያ ድሕሪ ጽባሕ ሰንበት መበል 15 ዓመት ውድድሩ ከካይድ እዩ።ሃይለ ካብ ኣትሌቲክስ ዝሰናበት ድማ ኣብዚ ውድድር እዚ ምስ ካልኦት 40 ሰባት ድሕሪ ምስታፉ'ዩ።
ምሉእ ትሕዝቶ ንምስማዕ አብዚ ይኸአል።


text:
ውድብ ጥዕና ዓለም ፕረዚደንት ዚምባብወ ሮበርት ሙጋበ ናይ ክብሪ ኣምባሳደር ናይቲ ውድብ ክኸውን ድሕሪ ምርቑሑ ንውሳነኡ ከምዝሰሓበ ኣፍሊጡ።
ላዕለዋይ በዓልስልጣን ውድብ ጥዕና ዓለም ዝኾኑን ሚኒስተር ጥዕና ኢትዮጵያ ነበርን ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም: ንፕረዚደንት ሙጋበ ኣብ ምምካት ዘይተመሓላለፍቲ ሕማማት ኣብ ኣፍሪቃ ንኽተሓጋገዝ ናይ ክብሪ መዝነት ምሃቦም ይፍለጥ።
ይኹንምበር: ቀንዲ መወልቲ ውድብ ጥዕና ዓለም ዝኾና ሃገራት ብሪጣንያ: ካናዳን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ምስ ካልኦት ሲቪካዊ ማሕበራትን ክኢላታት ጥዕና ዓለምን ብምዃን ንውሳነ ዶክተር ቴድሮስ ተቓውሞ ብምቕራቦም፡ ውድብ ጥዕና ዓለም ነቲ ኣቐዲሙ ዝበጽሖ ውሳነ ክስሕቦ ከምዝተገደደ’ዩ ተሓቢሩ።
ሓላፊ ውድብ ጥዕና ዓለም ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም: “ኣብ ዝሓለፉ ሒደት መዓልታት ንፕረዚደንት ሮበርት ሙጋበ ከም ናይ ሰናይ ድሌት ናይ ክብሪ ኣምባሳደር ውድብ ሕቡራት ሃገራት ክኸውን ንዝወሰንክዎ ውሳነ ተመሊሰ ርእየዮ። ከም ውጽኢቱ ድማ ነቲ ዝሃብክዎ መዝነት ስሒበዮ ኣለኹ “ክብሉ መግለጺ ኣውጺኦም።
ንሶም ነዚ መግለጺ ዘውጽኡ: ነቲ ዝቐረበ ዕቃበታት ድሕሪ ምስምዖም ምዃኖም ዘስመሩሉ ክኾኑ ከለው፤ እቲ ውሳነ ምስ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን መንግስቲ ዚምባብወ ብምምይያጥ ንዝበለጸ ረብሓ እቲ ውድብ ኣብ ዝተመርኮሰ ምዃኑ’ውን ዶክተር ቴድሮስ ኣብ መግለጺኦም ጠቒሶም።
ሚኒስተር ጥዕና ዚምባብወ ዋልተር ምዘምቢ ብወገኖም: ኣብ መንግስታዊ መራኸቢ ቀሪቦም ኣብ ዝሃብዎ መብርሂ: እቲ ውሳነ ብቐንዱ ሓጋዚ ዘይምንባሩን ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ ቀንዲ ተልእኾታቱ ንኸተኩር ድሕሪ ምጽውዖም: ምስሓብ ናይ ክብሪ መዝነት ከምዝተቐበልዎ ኣረዲኦም።
ቀዳመይቲ ሚኒስተር ብሪጣንያ ተረዛ መይ ድማ: “ውድብ ጥዕና ዓለም ውሳነኡ ምስሓቡን ዶክተር ቴድሮስ ድማ ንዕቃበታትና ምስምዑን ተሓጉስና” ክብል ቤት ጽሕፈተን ኣብ ዝዘርግሖ ናይ ትዊተር መልእኽቲ ክፍለጥ ተኻኢሉ።


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ኤርትራ፣ መጠነ ሞት ኣዴታት ኣብ እዋን ጥንስን ሕርስን ብ75 ሚእታዊት ካብ ዘጉደላ 11 ሃገራት ምዃና ውድብ ጥዕና ዓለም ገሊጹ
Radio Erena: May 9, 2014
ኤርትራ እትርከበን 11 ሃገራት ኣፍሪቃን ኤስያን መጠነ ሞት ኣዴታት ኣብ እዋን ሕርስን ጥንስን ብ75 ሚእታዊት ከምዘጉደልኦ ውድብ ጥዕና ዓለም ብሰሉስ 6 ግንቦት ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ።
ካብ ኣፍሪቃ ኤርትራ፣ርዋንዳን ኢኳተርያል ጊኒን ጥራይ ዝርከብአ እዘን 11 ሃገራት፣ ካብ 1990 ክሳብ እዚ እዋን'ዚ ኣብ ዘሎ ግዜ፣ ንመጠነ ሞት ኣዴታት ኣብ እዋን ሕርስን ጥንስን ብ75 ሚእታዊት ከምዝጉደልኦ ዝሓበረ እቲ ውድብ፣ እዚ ድማ ቅድሚ'ቲ ሸቶታት ሚልዮን ንምዕዋት ዝተሰርዓሉ ዓመተ 2015 ምዃኑ ኣገንዚቡ።
መጠነ ሞት ኣዴታት ኣብ እዋን ጥንስን ሕርስን ብደረጃ ዓለም ኣብዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ብ45 ሚእታዊት ክጎድል እንከሎ፣ ኣብ ትሕቲ ሰሃራ ኣብ ዝርከባ ሃገራት፣ ሞት ኣዴታት ኣብ እዋን ጥንስን ሕርስን ሓደ ካብቲ ኣዝዩ ግኑን ተርእዮ ምዃኑ ኣዘኻኺሩ።
ኣመሪካ፣ ኣብ ጅቡቲ ዘለዋ ንወትሃደራዊ መዓስከር ዘገልግል ቦታ ንተወሳኺ 20 ዓመታት ክትካረዮ ውዕል ሓዲሳ
Radio Erena: May 8, 2014
ኣመሪካ ነቲ ኣብ ጅቡቲ ዘለዋ ወትሃደራዊ መዓስከራት ዝኸውን ሰፊሕ መሬት ብኽራይ ንክትውንኖ ሓድሽ ውዕል ከቲማ።
በዚ ሓድሽ ውዕል፣ እቲ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሓደ ካብ ዓበይቲ ወትሃደራዊ መዓስከራት ምዃኑ ዝንገረሉ ቦታ፣ ኣመሪካ ነዚ ዝቕጽል 20 ዓመታት ብኽራይ ክትውንኖ’ያ።
እዚ ውዕል’ዚ ዝተኸተመ፣ ፕረዚደንት ጅቡቲ እስማዒል ዑመር ገለ ምስ ፕረዚደንት ኣመሪካ ባራክ ኦባማ ኣብ ዋሽንግተን ድሕሪ ዘካይድዎ ርክብ’ዩ።
ፕረዚደንት ሳል ቫኪርን መራሒ ተቓወምቲ ደቡብ ሱዳንን፣ ንፈለማ እዋን ክራኸቡ’ዮም
Radio Erena: May 8, 2014
ፕረዚደንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫኪር ሚያርዲትን መርሕቲ ተቓዋሚ ረክ ማሻርን ንመጀመርያ እዋኖም ኣብ ኢትዮጵያ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ፈላም ርክብ ከካይዱ ምዃኖም ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ባንኪ ሙን ገሊጹ።
ሳልቫኪርን ማሻርን ኣብቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንፈለማ እዋኖም ዘካይድዎ ገጽ ንገጽ ርክብ፣ ብክልቲኦም ወገናት ዝተወከለ ግዝያዊ መሰጋገሪ መንግስቲ ንምቛም ክዘራረቡ ትጽቢት ኣሎ።
ፕረዚደንታት ኤርትራን ሱዳንን ኣብ ተወሳኺ ርክባት
Radio Erena: May 8, 2014
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ምስ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ንምዝርራብ ሎሚ ሓሙስ 8 ግንቦት ናብ ካርቱም ክኣቱ ምዃኑ ማዕከናት ዜና ሱዳን ሓቢረን።
እዚ ሎሚ ዝካየድ ርክባት ክልቲኦም መራሕቲ፣ መቀጸልታ ናይቲ ኣብ ጸጥታ ዶባት፣ ንግድን ካልእ ምስ ደቡብ ሱዳን ዝተተሓዘ ጉዳያት ከካይድዎ ዝጸንሑ ዝርርባት ምዃኑ’ውን ተሓቢሩ።
“ኣብ ዶባ ሱዳንን ሊብያን 600 ስደተኛታት ተታሒዞም” ሚኒስተር ምክልኻል ሱዳን
Radio Erena: May 7, 2014
ሱዳንን ኤርትራን ጸጥታ ዶባተን ንምውሓስ ሓባራዊ ወትሃደራዊ ስምምዓት ኣብ ምክያድ ከምዝረከባ ተሓቢሩ።
ሱዳንን ኤርትራን ጸጥታ ዶባተን ንምውሓስ ዘካይድኦ ዘለዋ ስምምዓት፣ ዘይሕጋዊ ምስግጋርን መሸጣን ደቂ ሰባት ንምግታእ ዝዓለም’ዩ ምዃኑ ይግለጽ እኳ እንተሎ፣ ኣውራ ዘገድሰን ጉዳይ ግና ዶባተ ንዝሰገሩ ተቓወምትን ዘገድስወን ሰባትን ንምርኽኻብ ምዃኑ’ዩ ዝንገር።
ሚኒስተር ምክልኻል ሱዳን፣ ዓብደልራሒም ሑሰን ንፓርላማ ሃገሩ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ ሱዳን ምስ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያን ቻድን ድሕሪ ዘካየደቶ ስምምዓት፣ ምንቕስቓስ ተቓወምቲ ተገቲኡ ከምዘሎ’ውን ኣረዲኡ።
እቲ ሚኒስተር ናብ ፓርላማ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ ብተወሳኺ፣ እቲ ድሮ ተኻይዱ ዘሎ ጸጥታ ዶባት ናይ ምውሓስ ሓባራዊ ስምምዓት፣ ንምንቕስቓስ ተቓወምቲ ጥራይ ዘይኮነ፣ ንዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂ ሰብን ኣጽዋርን’ውን ዝዓለም ምዃኑ’ዩ ጠቒሱ።


text:
ጉባኤ ሰብኣዊ መሰላት /ሰመጉ/ ትማሊ ሓሙስ ኣብዘውፅኦ መግለፂ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ክፍለ ከተማ ንፋስ ስልኪ ጣቢያ ቀርሳን ኮንቶማን ዘይሕጋዊ ብዝብል ምኽንያት መንበሪ ኣባይቶም ዝፈረሱዎም ካብ ሽዱሽተ ክሳብ ሸውዓተ ሽሕ ነበርቲ ከምዘለውን ማሕበር ቀይሕ መስቀል ኢትዮጵያ ሓዊሱ ናይ ሓገዝ ትካላት ነቲ ጉድኣት ንምፅራይን ሰብኣዊ ሓገዝ ንምሃብን ኣብዝኸድሉ እዋን ናይቲ ከባቢ ሰበስስልጣን ንኽወፁ ከምዘገደዱዎምን ንሰመጉ ገሊፆም ይብል እቲ ሪፖርት።
ዳይረክተር ሰመጉ ኣቶ እንዳልካቸው ሞላ ነዚ ንምፍፃም ኣብዝፈተነሉ እዋን ከምኡ ንኸይገብር ብሓይልታት ፀጥታ ተኸልኪልና ኢሎም።’’ቀይሕ መስቀል ኢትዮጵያ ንኦፊሰራት ሰመጉ ብቃል ሪፖርት ገይሩሎም እዩ።’’
ናይ ኣዲስ ኣበባ ጨንፈር ማሕበር ቀይሕ መስቀል ግን እቲ ሓበሬታ ዝተጋገየ እዩ ኢሉ’ሎ።ንቶም ተመዛበልቲ ሓገዝ ከምዘይተውሃበ ንቪኦኤ ዝገለፁ ዋና ፀሓፊ እቲ ማሕበር ኣቶ ኤሊያስ ኣያና ምኽንያቱ ድማ ተኸልኪልና ከይኮነስ መረዳእታ ስለዘይቐይረበ እዩ ኢሎም።
ኣስዒቦም ‘’ዝኸልከለና ኣካል’ውን የለን።ኣነ ክሳብ ዝፈልጦ ገዛውቲ ዝፈርሶም ሰባት መፂኦም ንኽንሕግዞም ሓቲቶምና ብትኽእል ዝተጎዳእኹም ንምዃኑኹም ካብዘለኹምሉ ጣቢያ ክንደይ መራሒ ስድራ፣ክንደይ ቤተሰብ ከምዝተፈናቐለ እንታይ ዓይነት ረድኤት ከምዘድልየኩም እንድሕ ኣምፂኢኹም ክንዲ ዝከኣለና ክንሕግዘኩም ኢና ኢልናዮም።’’
ከምዚ ዝበልሉ ምኽንያት ዝኾነ ይኹን መንገደኛ ሰብ መፂኡ ሓግዙና ስለዝብልን ንምፍላይ ኣፀጋሚ ስለዝኾነን እዩ ኢሎም ኣቶ ኤሊያስ።ዛጊድ ካብዝኾነ ይኹን ኣካል መረዳእታ ከምዝየመበፅሖምን ዝርዝርን ዝተረጋገፀን ሰነድ እንተቐሪቡሎም ግን ንምሕጋዝ ቁሩባት ምዃኖምን ኣቶ ኤሊያስ ሓቢሮም።


text:
ፕረዚደንት ኢሳይያስን ፕረዚደንት ኣልበሺርን፡...
ፕረዚደንት ኢሳይያስን ፕረዚደንት ኣልበሺርን፡ ፈስቲቫል ቱሪዝም ዞባ ቀይሕ-ባሕሪ ሱዳን ከፊቶም
Read full PDF here
ኣባላት ህግደፍ ንኡስ ጨንፈር ሰሜን ጀርመን፡...
ኣባላት ህግደፍ ንኡስ ጨንፈር ሰሜን ጀርመን፡
ሃገራዊ መደባት ልምዓት ንምዕዋት ድ
ዋት ምህላዎም ኣረጋጊጾም፣
ኣባላት ህግደፍ ንኡስ ጨንፈር ሰሜን ጀርመን፡ መሳርዖም ኣደልዲሎም ሃገራዊ መደባት ልምዓት ንምዕዋት ከም ወትሩ ድሉዋት ምህላዎም፡ ዓመታዊ ንጥፈታቶም ንምግምጋም ኣብ ዘካየድዎ ኣኼባ ኣረጋጊጾም፣
ካብ ኤምባሲ ሃገረ ኤርትራ ኣብ ጀርመን ኣቶ ዮውሃንስ ወልዱ ንተሳተፍቲ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ እቶም ዜጋታት ጸጋታት ሃገሮም ኣብ ረብሓኦምን ረብሓ ሃገሮምን ንምውዓል፡ ኣብ ሃገሮም ንዝተፈጥረ ንዜጋታት ቀዳምነት ዝህብ ዕድላት ወፍሪ ብተገዳስነት ክጥቀሙሉ ኣዘኻኺሩ፣ Read more
ሰባት ኣብ ምቕታል ንፉዕ’የ” ባራክ ኦባማ
ሰባት ኣብ ምቕታል
ንፉዕ’የ” ባራክ ኦባማ
ፕረዚደንት ኣመሪካ ባራክ ኦባማ ብጉዳይ ሰብ-ኣልቦ ነፈርቲ’ታ ሃገር ኣመልኪቱ ምስ ላዕለዎት ኣማኸር ኣብ ዝዘራረበሉ ዝነበረ እዋን፡ “ሰባት ኣብ ምቕታል ንፉዕ’የ” ብምባል በቲ ሃገሩ ብሰብ ኣልቦ ነፈርቲ እናተጠቕመ ኣብ ፓኪስታን፡ ኣፍጋኒስታንን ካልኦት ሃገራትን እተካይዶ ቅትለት ሰለማውያን ሰባት ቅጭጭ ከምዘይብሎ ዘረጋግጽ ዘረባ ወስ ምባሉ ተሓቢሩ። ብመሰረት’ቲ ካብ ቤተ መንግስቲ ዋይትሃውስ ዝለሓዀ ሓበሬታ፡ ፕረዚደንት ኦባማ ነቲ መስደመም ዘረባ ኣብ 2012 ኣብ ዝተኻየደ ፕረዚደንታዊ ጎስጓስ’ዩ ተዛሪብዎ። ጋዜጠኛታት ማርክ ሃልፐሪንን ጆን ሄልማንን ነዚ ዘረባን ካልእ ብባራክ ኦባማ ዝተፈጸመ ጉድለትን ብዝምልከት “ዳብል ዳውን፡ ገይም ቸንጀር” ዘርእስታ ሓዳስ መጽሓፍ ብምሕታም ነቲ ሓበሬታ ናብ ህዝቢ ዘርጊሖሞ ይርከቡ። ቤተ መንግስቲ ዋይቲ ሃውስ ብዛዕባ’ቲ ኣብ መጽሓፍ ዝሰፈረ ሓበሬታ ኣመልኪቱ መብርሂ ካብ ምሃብ ተቖጢቡ ኣሎ። ኣብታ መጽሓፍ፡ ባራክ ኦባማ ንምክትል ፕረዚደንት ጆ ባይደን ብጸሓፊት ጉዳያት ወጻኢ ሂላሪ ክሊንተን ንምቕያር ውጥን ከምዝነበሮን ከይተግበሮ ከምዝተረፈን ይጥቀስ። ኣብ 2009 ሽልማት ኖቤል ሰላም ዝተቐበለ ባራክ ኦባማ፡ ኣብ ፓኪስታን፡ ኣፍጋኒስታንን የመንን ዘካይዶ ዘሎ ደብዳብ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ብሰፊሑ ኣብ ዝቕጽለሉ ዘሎ እዋን፡ ቀንዲ ግዳያት ናይቲ ደብዳብ ሰለማውያን ሰባት ይኾኑ ምህላዎም ይፍለጥ። PDF


text:
Share List
Related posts:
- ኣብ ውሽጥን ወጻእን ዝርከቡ ኤርትራውያን ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቅን ጉጅሊኡን ነቲ ብኸቢድ መስዋእቲ ዝተረኽበ ናጽነት ኤርትራ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ የእትዉዎ ኣለዉ ዝብል ስግኣት ሓዲሩዎም ከምዘሎ ብዝተፈላለየ መንገዲ ይገልጹ ኣለዉ።
- ASSENNA NEWS: Daily News – ሻቕሎት ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ጉዳይ ኢትዮ ኤርትራ – Pop Francis – EU – Monday, July 02, 2018
- ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ – ዓባይ ብሪጣንያ፡ ከተማ ሎንዶን ጉዳይ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን
- መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ክራኸቡ ምዃኖም ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ገሊጹ።
- ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፡ ትማሊ ንልኡኽ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብድምቀት ድሕሪ ምቕባሉ፡ እቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝነበረ ፍልልይ ኣብቂዑ እዩ ኢሉ።
- ASSENNA NEWS : ርእይቶታት ምሁራትን መራሕቲ ተቓውሞም ብዛዕባ ልኡኽ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ, Tuesday, 26 06 2018 – Must Listen – ዑስማን ሳልሕ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከይተዛረቦ ዝገበርናዮ – ሓሹል ኢሳይያስ ንልኡኻቱ እንታይ ኣስኒቑ ከምዝሰደዶም ብምግምባት ዝገበርናዮ ዝርርብ። ኩሉ ንምርኣይ ምቕናይ ጥራይ ምቕናይ
- ASSENNA NEWS: እዋናዊ ሓበሬታ ካብ ሳክቲዝም- Monday, June 25, 2018
- ASSENNA Interview with Dr Bereket Berhane – ኣብ እዋናዊ ምዕባለታት ኢትዮጵያን – ጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኢትዮጵያን – June 24, 2018
- ኣልጀርያ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያ ዘሎ ዝምድና ምዕባለታት ሰላም ምርኣዩ ሓጎሳ ብምግላጽ ደገፋ ከምዝገለጸት ሺንዋ ሓቢሩ።
- ASSENNA NEWS : Daily News – ኣመሪካ ንገስጋስ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ደገፋ ገሊጻ – FRIDAY, JUNE 22 2018
- ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ኣብ መንጎ ኤርትራ ኢትዮጵያን ንዝርአ ዘሎ ናይ ሰላም ገስጋስ ዘለዋ ዘየማትእ ደገፍ ብወግዒ ገሊጻ።
- ASSENNA: Daily News – ግጭት ኤርትራን ኢትጵያን ኣብ ፓርላማ – ፓስተር – ሱዳን – የመን, Tuesday, June 19, 2018


text:
ኣባይቲ ንምህናፅ ነፍሲወከፍ ሰብ 240 ሽሕ ቅርሺ የድልዮ፤ ሐዚ 50 ሚእታዊት ማለት 120 ሽሕ ይኸፍል።
ኣይተ ኣታኽልቲ እዚ ንምኽፋል ዓቕሚ ዘይብሉ ድማ 20 ሚእታዊት ማለት 48 ሽሕ ቅርሺ የዋፅእ። እቲ ዝተረፈ ምስ ደደቢት ኣለቃሒ ትካል ብምትእስሳር ክኸፍሎ ይግበር፤ ዕድኡ ከፊሉ ንምውዳእ ካብ 10 ክሳብ 15 ዓመታት ጊዜ ይፍቀደሉ ኢሎም።
እቲ መምርሒ ተወዲቦም መሬት ብምትሕግጋዝ ኣባይቲ ዝሃንፁ ሰባት ነቲ ካብ መሬቱ ዝተላዓለ ሓረስታይ ሓገዝ ዝውዕል ነፍሲ ወከፍ ሰብ 5000 ቅርሺ ክኸፍል የገድድ ።
ካብ ኢትዮጵያ ወፃኢ ዝነብሩ ዘለዉ ተጋሩ እውን በዚ መደብ እዚ ተረባሕቲ ምዃኖም ዝገለፁ ኣይተ ኣታኽልቲ ብኤምባሲ ኢትዮጵያ እቲ ዘለዉዎ ሃገር ኣቢሎም ክምዝገቡ ይኽእሉ እዮም ኢሎም። ልክዕ ከምቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ ህዝቢ ንሳቶም እውን በብ20 ተወዲቦም ማሕበር ከጣይሹ ይግበኦም፤ እዚ ማለት ኣብ ሓደ ከባቢ ዘለዉ ጥራሕ ማለት ዘይኰነ ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ኮይኖም እውን ነቲ ውዳበ ከጣይሽዎ ከምዝኽእሉ እቶም በዓል ስልጣን ሓቢሮም እዮም።
ካብ ኢትዮጵያ ወፃኢ ዝነብሩ ዘለዉ ተጋሩ ሕድሕዶም ነቶም ኣባይቲ መህነፂ ምሉእ 240 ሽሕ ቕርሺ እዮም ከዋህልሉ ዘለዎም እቲ ገንዘብ እውን ብዶላር ኣታዊ ክገብርዎ ይግበኦም።
ብምኽንያት እቲ ኣብ ከተማታት ትግራይ ዘሎ ፀገም መንበሪ ኣባይቲ ንምፍታሕ ዝውሰድ ዘሎ ስጉምቲ ካብ መሬቶም ዝለዓሉ ሓረስቶት ኣብ ፀገም ንኸይወድቁ ድማ ብጥንቃቐ ተሓሲብሉ ይስራሕ ምህላዉ ኣይተ ኣታኽልቲ ገብረህይወት ገሊፆም ኣለዉ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ናይ ኢጣሊያ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ብሔራዊ ቤት ጽሕፈት መራኸቢ ነቶም ብቕዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራቸስኮ ናይ መራኸቢ ብዝሃን ዝከታተል ቤት ጽሕፈት ቅድስቲ መንበር ህየንተ ንኽዀኑ ንዝሰመይዎም ፓውሎ ሩፊኒ ብቕዱስ ኣቦና ነቲ ሓድሽ ሓላፍነት ክሳብ ዝተመዙሉ ዕለት ኣብ ናይ ኢጣሊያ ብፁዓ ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ናይ መራኸቢ ብዙሃን ንዝሃብዎ ዝለዓለ ሙያውን ሰብኣውን ኣገልግሎት ጠቒሱ ናይ ምስጋና መልእኽቲ ኣመሓላሊፉ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
እቲ ናይ ኢጣሊያ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ብናይ መራኸቢ ብዙሓን ድርገት ኣቦ መንበር ኣባ ኢቫን ማፈኢስ ኣቢሉ ንህየንተ ፓውሎ ሩፊኒ ዘመሓላለፎ ናይ ምስጋና መልእኽቲ፥ ፓውሎ ሩፊኒ ናይ መራኸቢ ብዙሃን ሓልዮ ቤት ጽሕፈት ህየንተ ኰይኖም ብቕዱስ ኣቦና ክሳብ ዝተሰምይሉ ዕለት ናይ ኢጣሊያ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ናይ ምስማዐ ርእየት Tv2000 ን radiofonico InBlu ዋና ኣመሓዳርን ኣሰናዳእን ኰይኖም ዝሃብዎ ሰብኣውን ሙያውን ኣገልግሎት ልዑል ኣፍልጦ ብምሃብ ብስም ኣብ ኢጣሊያ እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ምስጋና የቕርብ።
ናይ ሩፊኒ ርእሰ ዓንቀጽ
ኣባ ማፈኢስ ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፡ ሩፊኒ ናይ ኢጣሊያ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምክሪ ናይ ምስማዐ - ርእየት ቲቭን መደብር ራዲዮን ኣገልግሎት ኣመሓዳርን ዋና ኣሰናዳእን ኰይኖም ኣብ ዘገልገልሉ እዋን፡ ናይቲ መራኸቢ ብዙሓን ርእሰ ዓንቀጽን መሰረተ ፈነውኡ እቲ መራኸቢ ብዙሓን ኣብ ዓለም ዝኽተሎ ኣሉታዊ ጉዳይ ምቕላሕ ዝብል ኣሰራርሓ ዘይኽተል ኩነትን ሓቅታትን ብምቕራብ ኣብ ሰናይ ምቅላሕ ዝብል ኣብ ድልያ ውበትን ውህበትን ዘተኮረ ምንባሩ የዘኻኽሩ።
ናይ ምርኻብ ትዕግስቲ
ሩፊኒ እውን ብወገኖም፥ ናይ ኢጣሊያ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ኣገልግሎ ማስማዐ-ርእየት ሓቅን ጭቡጥን ዘርእይን ዝነብርን ዘራኽብን ኣብ ዝብል መርገጽ ዝቖመ ኰይኑ፡ ኣልቦ ትዕግስትን ቀቢጸ ተስፋነትን ብናይ ምርኻብ ትዕግስትን ተስፋን ብምትካእ ዘተን ርክብን ብምንቕቓሕ ኣሉታዊ ጐድነታትን ኩነታትን ከይሓባብኤ ኣብ ተስፋን ትዕግስትን ብዘተኵር ኣቀራርባ ብምስንዳው ናይ ምርኻብ ባህሊ ዘስፍሕ ምዃኑ ጠቒሶም፡ እዚ መንፈስ እዚ ቀጻሊ እዩ እንክብሉ ዝገለጽዎ ሓሳብ ናይ ኢጣሊያ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ናይ መራኸቢ ብዙሃን ዝከታተል ድርገት ኣቦ መንበር ኣባ ማፈኢስ ዘኪሮም፡ መራኸቢ ብዙሃን ቤተ ክርስቲያን ንዝርጋሐ ውበን ውህነት ዝብል ሓሳብ ኣብቲ ንህየንተ ሩፊኒ ኣብ ዘመሓላለፍዎ ናይ ምስጋና መልእኽቲ ኣጽኒዕም ብምዝኽኻር ደጊሞም ምስጋና የቕርቡ።


text:
ኤርትራ፣ ‘ማይ ክትሸጡ ተረኺብኩም’ ዝተባህሉ ብገንዘብ ተቐጺዖም
Radio Erena: 24 September 2018
መነባብሮ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዝኸፍአ ደረጅኡ በጺሑሉ ዘሎ እዋን፣ ሓያሎ ሰባት፣ ማይ ክትሸጡ ተረኺብኩም ብዝብል ክሲ ናይ ገንዘብ መቕጻዕቲ ተበዪኑሎም።
ብፍላይ ኣብ ከተማ ኣስመራ ኣገልግሎት ማይ ደው ካብ ዝብል ልዕሊ 2 ወርሒ ኣቑጺሩ ከምዘሎ ዝሓበሩ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና፣ ካብ ዲጋታትን ዒላታትን፣ ካብ ካንቸሎታት ዝርከብ ማይ ጨው ከይተረፈ ሸይጥኩም ዝተባህሉ ሰባት እዮም እዞም ብገንዘብ ተቐጺዖም ዘለዉ።
ዛጊት ተረኺቡ ብዘሎ ሓበሬታ መሰረት እቶም ዝተቐጽዑ ሰባት፣ ካብ 300 ሽሕ ክሳብ 1.5 ሚልዮን ናቕፋ ክኸፍሉ ተበዪኑሎም ኣሎ። ሓያሎ ካብቶም ተቐጺዖም ዘለዉ ሰባት፣ ልዕሊ ዓቕምና ኮይኑ ሓግዙና ብምባል ናብ ህዝቢ ይዞሩ ከምዘለዉ ተፈሊጡ።
ነዚ ዋሕዲ ማይ ኣብ ከተማ ኣስመራ ከም ናይ መኽሰብ ዕድል ተጠቒሞም ኢትዮጵያውያን ነጋዶ ናብ ኤርትራ ዘእትዉዎ ዘለዉ ንጥዕና ሓደገኛ ዝኾነ ዕሹግ ማይ፣ ህዝቢ ብብዝሒ ክገዝኦ እዩ ተራእዩ።
ነዚ ብዝምልከት ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ እቲ ‘’ክላሲ‘’ ዝተባህለ ዕሹግ ማይ፣ ጽሬቱ ዝሓለወ ብዘይምዃኑን ንጥዕና ሓደገኛ ምዃኑን ብምምርማር፣ እቲ ትካል ምህርቱ ደው ከብል ኣዚዙ’ዩ።
ምምሕዳር ከተማ ኣስመራ እቲ ካብ ኢትዮጵያ ዝኣቱ ዘሎ ዕሹግ ማይን ቪታ ዝተባህለ ምህርቲ ፓስታን፣ ንጥዕና ሓደገኛ’ዩ ኣይትግዝእዎ ዝብል ሓበሬታ ምውጽኡ ዘየዕገቦም ተቐማጦ ከተማ ኣስመራ፣ ዶብ ፍኑው ገዲፉ ንዕዳጋታት ኣስመራ ከምዝናወጽ እንዳገበረ ብምልክታ ምሕላፉ ከምዘቖጠዖም እዮም ዝገልጹ።
ኣብ ኣገልግሎት ኤለክትሪሲቲ እውን እንተኾነ፣ ኣገደስቲ ፍጻሜታት ኣብ ዝካየደሉ እዋን፣ ኣብ ከተማ ኣስመራ ከምዝቋረጽ፣ እዚ ከኣ ህዝቢ ሓበሬታ ንኸይረክብን፣ ህሉዉ ዜናታት ሃገሩ ካብ ካልኦት ማዕከናት ዜና ንኸይረክብን ኮነ ኢልካ ዝግበር’ዩ ክብሉ ምንጭታትና ብተወሳኺ የረድኡ።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 22 guests and no members online
- Details
- Written by ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ አብ ኤርትራ (NRW)
- Published: 03 June 2018
መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
አብ 24 ግንቦት፣ ቅድሚ 27 ዓመታት፣ ሃገርና ኤርትራ ንጎባጢ ኢትዮጵያዊ መግዛእቲ አብ ኤርትራ ብምስዓር ልዑላውነት ዚተጓናጸፈትላ ዕለት’ያ። ህዝቢ ኤርትራ ብውድባቱን ተጋደልቲ ደቁን እናተመርሐ፣ አብ ኣፍሪቃ ዚነውሐ ብረታዊ ቃልሲ ድሕሪ ምክያድ፣ ማለት ድሕሪ ን30 ዓመታት ዚኸደ ናይ ሰብ መስዋእትን ከምኡ ሰፍ ዘይብል ናይ ንዋይን ንብረትን ብርሰት፣ ብዕለት 24 ግንቦት 1991 ዓ.ም.ፈ ናጽነቱ አረጋጊጹ። ምእንት’ዚ ከአ’ያ፣ ዕለት 24 ግንቦት አብ ኤርትራዊ ልቢ’ን ዝኽርን ዝለዓለ ጥርዚ ሒዛ ክትጽንበል ትነብር።
ንብረታዊ ዓወት ብርፈረንዱም ንምእንጓቱ ብዕለት 23-25 መጋቢት 1993 አብ ዚተኻየደ መረጻ ከአ 99.8% ካብ ህዝቢ ኤርትራ “እወ ንናጽነት” ከም ዘድመጸ መንግስታት ዓለም ዘረጋገጽዎ ታሪኻዊ ሓቂ ኴይኑ’ዩ። ከም ውጽኢቱ ከአ ኤርትራ ካብ 28 ግንቦት 1993 ጀሚራ ከም (መበል 184’ዊት) ኣባል ናይ ልዑላውያን ሃገራት አብ ሕቡራት-መንግስታት-ዓለም (United Nations) ወይ ከምኡ (መበል 53) ኣባል ናይ ልዑላውያን ሃገራት ሕብረት ኣፍሪቃ ኴይና።
ሎሚ ብፍላይ፣ አብ’ቲ ህዝቢ ኤርትራ ብሓባር ዚተቓለሰሉን ብምልኣት ዘድመጸሉን ጸቒጥካ ምዝራብን ምስራሕን ኣገዳስነቱ ብዝያዳ ዕዙዝ እናዀነ ይመጽእ አሎ። ምኽንያቱ ድሕሪ’ዚ ኹሉ ዚተኸፍለ መዳርግቲ ዘይብሉ መስዋእትን ገድልን እንተዀነ’ውን ሓደ-ሓደ ፈተንቲ ብድሆታት ዳግም ይቃለቐሉና ብምህላዎም።
ስርዓት ህግደፋዊ ምልኪ አብ ኤርትራ ዛጊት ምስ ኵሎም ጎረባብቲ ሃገራት ናይ ወግእ ምትዅታዅ ከገብር ከም ዚጸንሓን መንእሰይ ሃገርና ናብ መወዳእታ ዘይብሉን ዘይክፈል ዕስክርናን ሸሚምዎም ምህላዉን ጸሓይ ዚሃረሞ ሓቂ’ዩ። አብ ዳሕራይ ዓመታት ብፍላይ ከአ ንቀይሕ-ባሕርናን ንወደባትናን ንፔትሮ-ዶላርን ዚምንጥዉ ሃገራትን ንተሓናሓንቲ ናይ ግዳም ሓይልታትን ብምዕዳል፣ ሃገረ-ኤርትራ መደበር ውግእ ንኽትከውን ኣሕሊፍካ ናይ ምሃብ ይዝውተር አሎ። ከም ውጽኢቱ ኤርትራ ሎሚ መንእሰያታ በኸፈር ዚሃድምዋ ሃገር ኴይና’ላ።
እቶም ንስርዓት ህግደፋዊ ምልኪ ብቃልሲ በዲህና ንህዝብናን ሃገርናን መስተርሆ ከነምጽአሉ ተስፋ ዚተነብረልና - ደምብ ደለይቲ ፍትሒ - እንተኾነ’ውን ዝትሓዋወሰና ዘሎ ኢና ንመስል ዘሎና። ምስ ከባቢኻ ዝርከባ ሃገራት ተሳኒኻን ሓቢርካን ምንባር ራህዋን ሰላምን ከምጽእ ከም ዚኽእል ዘየማትእ ነገር’ኳ እንተኾነ፣ መስርዑ ምስ ዚስሕት ግና ኣሉታውነቱ ከም ዚዛዙ ፍሉጥ ነገር ኢዩ። ብሰንኪ ውሽጣዊ ዓመጽን ምልክን ኤርትራን ህዝባን ሎሚ ብከቢድ ሽግር ይግረፉ ከም ዘለዉ ንፋላለየሉ ተርእዮ ኣይመስለናን። ምእንት’ዚ ኣትኵሮናን ሃምናን ነዚ ማሕንቖ’ዚ ፍታሕ ምንዳይ ክኸውን ከአ ይግባእ። ካብኡ ሓሊፉ ግና ነዚ ሃጓፍ’ዚ ከይመድመድና ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ዘሊልና ብኣቆራጭ ሩፍታ ምንዳይ አይሰርሕን’ዩ። ኤርትራውያን ሙሁራን፣ ኤርትራዊ ውዱባትን ውዳቤታትን፣ ኮታ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ከምቲ አብ ምሕራር መሬት ዘረጋገጾ ሕብረትን መሃዝነትን፣ ሎሚ እንተኾነ’ውን ንህዝብን ሃገርን ናብ ግዝኣት-ሕጊ፣ ናብ ዲሞክራሲ፣ ናብ ስርዓት ፍትሒ ወዘተ… ንምስግጋር ሓቢርካ ምጽዓድ’ዩ እቲ እንኮ ምርጫ። ጭ^ቡጥን ጭቡጥን ስጕምትታት አከታቲልካ ብምውሳድ ዕዮ-ገዛና ኣሳሊጥናን - ሃጓፍትና መድሚድናን - ከአ ንነብስና ኴንና ነካልእ ክንዓብስ ይከኣል’ዩ። እምበኣር ሎሚ ካብ ደለይቲ ፍትሒ ዚጥለብ ዘሎ ጕዳይ ምርግጋጽ ኤርትራዊ ውሽጣዊ ሓድነት’ዩ። ስለ ዚኾነ፣ እቲ እዋናዉ ቅድምያ ሎሚ፣ ምሁር ምስ ከምኡ ምሁራት ኣሕዋትን ኣሓትን፣ ውድብ ምስ ካልኦት ከምኡ ውድባትን ውደባታትን፣ ውልቀ-ዜጋ ምስ ብጾቱ ዚተረፉ ደቂ-ሃገር ወዘተ… ብግብሪ ተሳንዩን ተወሃሂዱን ሃገሩን ህዝቡን አብ ምድሓን አቢሉ ከጸቅጥን ብሓባር ክምርሽን ከሎ’ዩ።
24 ግንቦት ተኸቢራ ትንበር!
ዘለኣለማዊ ክብርን ዚኽርን ንስዉኣትና!
ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ
ንዲሞክራስያዊ ለውጢ አብ ኤርትራ (NRW)
24.05.2018
ኣካያዲት ኣካል
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ኣሜሪካ ካብ 10 ሃገራት ማእከላይ ምብራቕን ሰሜን ኣፍሪቃን ዝኻየድ በረራ ዝኣትው ኤሌክትሮኒክ ኣቑሑት እገዳ ምንባራ ይዝከር።
ወሃቢት ቃል መንገዲ ኣየር ዓረብ ኢማራት ሓድሽ ናይ ፍተሻ መሳርሒ ብምትእትታዎም እቲ እገዳ ምልዓሉ ሓቢረን።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መንገዲ ኣየር ኢማራት ናብ ኣሜሪካ ዘካይዶ በረራ ከምዝጎደለን ናብ ሓሙሽተ ክፍለ ግዝኣታት ዘካይዶ በረራ ድማ ምቁራጹ ይፍለጥ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ዝሓለፈ ሰሙን ናይ ኣሜሪካ ክፍሊ ውሽጣዊ ጸጥታ ናብ ኣሜሪካ ናይ ቀጥታ በረራ ዘካይዳ ነፈርቲ ዝለዓለ ቴክኖሎጂ ብምጥቃም ፍተሻ ከካይዳ ወይ ድማ ተሳፈቲ ከም ላፕ ቶፕ ዝአመሰላ ኤሌትሮኒክ ሒዞም ከይኣትው ክኽልክላ ዝብል ምርጫ ምሃቡ ይዝከር።
እቲ እገዳ ካብ ወርሒ መጋቢት,2017 ዓ.ም ጀሚሩ ዝጸንሓ ኮይኑ ምትእትታው እቲ ሓድሽ ቴክኖሎጂ እቲ እገዳ ክለዓል ሓጊዙ’ዩ።
እቲ እገዳ ካብ መዓርፎ ነፈርቲ ጆርዳን፡ኩዌት፡ግብጺ፡ስዑዲ ዓረብ፡ሞሮኮን ቐጠርን ናብ ኣሜሪካ ዝካየድ ናይ ቐጥታ በረራ ጸኒዑ ምህላው ይፍለጥ።


text:
ዜና ኤርትራ
ብኣቶ ይፍታሄ ዲሜጥሮስ ዝተመርሐ ልኡኽ ምምሕዳር ጳጳሳት ኤርትራ፣ ካብ ኣድማሳዊ ጉባኤ ኣብያተ ክርስትያናት ከምእተሰጕ ተገሊጹ
ብኣማሓዳሪ ናይታ ኣብ ትሕቲ ህግደፍ ቆይማ ዘላ ኦርቶዶክሳዊት ቤት ከርስትያን ኤርትራ ኣቶ ይፍታሄ ድሜጥሮስ ዝተመርሐ ልኡኽ ምምሕዳር ጳጳሳት ኤርትራ፣ ኣብቲ ኣብ ቡሳን ደቡብ ኮርያ ዝተጋብአ ዓመታዊ ኣድማሳዊ ጉባኤ ኣብያተ ክርስትያናት ከይሳተፍ ከምዝተኣገደ፣ መንበረ ጵጵስና ሰሜን ኣመሪካ ኣፍሊጡ።
መንገዲ ኣየር ኤርትራ ደው ክብል’ዩ
መንገዲ ኣየር ኤርትራ ካብ ዝመጽእ ዘሎ ወርሒ በረራታቱ ደው ከብል ምዃኑ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
እቲ መንገዲ ኣየር ኤርትራ፣ ካብ ትማሊ 13 ሕዳር ኣትሒዙ ንሓያሎ ኣባላቱ ካብ ስራሕ ከፋኑ እንከሎ፣ ነቶም ዝተረፉ ድማ ክሳብ 23 ሕዳር ኣብ ዘሎ ዕለታት ከፋንዎም ምዃኑ እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ የረድእ።
Breaking news:- ሰለስተ ሰባት ዝጸዓነት ሓንቲ ነፋሪት ሓይሊ ኤርትራ ኣብ ስዑዲ ዑቕባ ከምዝሓተተት ይግለጽ ኣሎ
ሰለስተ ሰባት ዝጸዓነት ሓንቲ ነፋሪት ሓይሊ ኤርትራ ኣብ ስዑዲ ዑቕባ ከምዝሓተተት ይግለጽ ኣሎ።
ነፊሪት ሒዞም ኣብ ስዑዲ ዝዓለቡ ሓደ ሜጀር፣ ሓደ ካፕቴንን ሓደ ተለንትን መኮንናት ሓይሊ ኣየር ኤርትራ ፖለቲካዊ ዑቕባ ንምሕታት መስርሕ ይካየደሎም ምህላዉ ተገሊጹ
ነፋሪት ሒዞም ትማሊ ሰዓት ሓደ ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ጂዛን መዓርፎ ነፈርቲ ንጉስ ዓብደላ ዝዓለቡ ሰለስተ መኮንናት ሓይሊ ኣየር ኤርትራ ፖለቲካዊ ዑቕባ ንምሕታት መስርሕ ክካየደሎም ምዃኑ ማዕከን ዜና ጂዛን ኒውስ ሓቢሩ።
ሸይላ ኪታሩት ኣብ ማልታን ቱኒዝያን ተዓቝቦም ምስ ዘለዉ ኤርትራውያን ክትዘራረብ’ያ
ንሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ክትርምርምር ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝተመዘዘት ሸይላ ኪታሩት ኣብ ቱኒዝያን ማልታን ተዓቝቦም ምስ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ክትዘራረብ ምዃኑ ተሓቢሩ።


text:
ነቲ ትካል ዘጣየሹን ዝመርሕዎን ኣይተ ኣስፍሃ ሃደራ እቲ ትካል ካብ ምክልኻል ኤች ኣይቪ ኤይድስ ብተወሳኺ ኣብ ጥዕና ኣዴታትን ህፃውንትን ጠመተ ሂቡ ከምዝሰርሕ ይገልፁ።
እቲ ትካል ኣብ ኢትዮዽያ ቅድሚ 9 ዓማውቲ ብዕሊ ግልጋሎት ምሃብ ከምዝጀመረን ሰለስተ ዋና ዋና ማእኸላት ነይሮምዎ። ኣብ ኣዲስ ኣባባ፣ ኣብ ኮምበልቻን መቐለን ጠመተ ሂቡ ይሰርሕ። ካብዞም ግላጋሎት መውሀቢ ማእኸላት ብተወሳኺ ናብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ብምኻድ ድንኳን ብምትካል ናፃ ግልጋሎት ምኽርን ምርመራን ተዋሂቡ እዩ።
“ኣብ ውቕሮ ፣ሓውዜን፣ ዓዲ ግራትን ሑመራን ከምኡውን ካብ ደብረ ዘይቲ ኣትሕዚና ክሳብ ሻሸመኔ ድንኳን ሒዝና ኣብ ማእኸል ከተማን ዕዳጋን ግልጋሎት ሂብና ኢና” ኢሎም ኣይተ ኣስፍሃ።
እዚ ትካል እዚ ኣብዚ ሐዚ እዋን ግልጋሎቱ ብምስፋሕ ሎምዘበን ኣብ ዝዋይን ሃይቅን ተወሰኽቲ ማእኻላት ከፊቱ ኣሎ። ብፍላይ ኣብ ሃይቅ ነቲ ተግባራዊ ስራሕ ዝረኣዩ ኣማሓደርቲ እቲ ወረዳ 3,600 ካሬ ሜትሮ መሬት ብነፃ ነቲ ትካል ሂቦም ኣለዉ ይብሉ ኣይተ ኣስፍሃ።
ትካሎም ካብ ቶምስ ዝተባሃለ ኣሜሪካዊ ፋብሪካ ሳእኒ ብሓገዝ ዝረኸቦ 6000 ሳእኒ ኣብ ዝተፈላለያ ማእኸላት ንዝርከቡ ህፃውንትን መናእሰያትን ይዕድል ኣሎ።
ኣይተ ኣስፍሃ ሃደራ ኣብ ከይዲ ስረሖም ካብ ዶክትር ቴድሮስ ኣድሖኖም ምኒስትር ምኒስቴር ሓለዋ ጥዕና ከምኡ እውን ካብ ሓላፊ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ትግራይ ዝነበሩ ዶክተር ገብረኣብ ባርናባስ ፅብቕ መተባብዒ ከምዝረኸቡ ገሊፆም እዮም።
ይኹን እምበር ኣብ ትግራይ ማእኸል ክንክን ኣዴታትን ህፃውንትን ንኸስርሑ ካብ ገነርቲ ሰናይ ሓገዝ ረኺቦም ዝሕተትዎ መሬት ግና ዛጊድ ከምዘይተፈቐደሎም ይገልፁ። ናይ ቀበሌ እዩ ዝተባሃለ ጎልጎል መረባ ንመንግስቲ ክራይ እናኸፈሉ ይሰርሑ ምህላዎም ይዛረቡ።
“ዘቕረብኮዎ ሕቶ ልዕሊ ሰለስተ ዓማውቲ ኣሕሊፉ ኣሎ ንምንታይ ከምዘተፈቐደሎም ግና ኣይተረደአንን” ይብሉ።


text:
ኣብ የመን ቁጽሪ ብሕማም ኮሌራ ዝተጠቕዑን ብሕጽረት ዝተመጣጠነ መግቢ ዝሳቐዩ ሰባት ምውሳኹ ትካል ሕጻናት ኣድሕን (ሴቭ ዘ ችልድረን) ኣጠንቂቑ።
ብመሰረት ሓበሬታ እታ ትካል ብሰንኪ ማይ ወለድ ሕማማት ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ንሞት ከምዝተቓልዑን አስታት 300,000 ሕሙማት ኮሌራ ምምዝጋቦም ይገልጹ።
ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ህጻናት ኣድሕን ብወገኑ አስታት 130,000 ሕሙማት ኮሌራ ምምዝጋቦምን አስታት 1,000 ድማ ምሟቶምን ይገልጹ።
ወሃቢት ቃል ትካል ሴቭ ዘ ችልድረን ኣናስ ሰሃሪ ካብ ዋና ከተማ የመን ሰንዓ እቲ ኩነታት ብሰንኪ ዘይምዕሩይ ኣገልግሎት ጥዕና'ታ ሃገር ናብ ዝኸፍአ ደረጃ ይዓርግ ከምዘሎ ይገልጻ።
ንሰን ብተወሳኺ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ድሩት ምኳኑን ብተወሳኺ ኣብ መንጎ ብስዑዲ ዝድገፍ ሓይልታት ሕብረትን ተቓወምቲ ሁቱን ዝኻየድ ዘሎ ቀጻሊ ግጭት ድማ ሰብኣዊ ሓገዝ ናብታ ሃገር ከይበጽሕ ዕንቅፋት ምኳኑ ብምግላጽ 10,000 ሰባት ምሟቶምን ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ካብ መነባብርኦም ምዝንባሎምን ትሕተ ቅርጺ እታ ሃገር ድማ ምዕናዉን ይገልጻ።


text:
መንደፈራ፡ ማእከል ስልጠና ደቀንስትዮ ተመሪቑ
መንደፈራ፡ ማእከል ስልጠና ደቀንስትዮ ተመሪቑ
ብምትሕብባር ሃገራዊ ማሕበር ደቀንስትዮ ኤርትራን ኣባላት
ሃማደኤ ጨንፈር ዓዲ እንግሊዝን ብልዕሊ 28 ሚልዮን ናቕፋ ኣብ
ከተማ መንደፈራ ዝተሃንጸ በዓል ሓደ ደርቢ ማእከል ስልጠና
ደቀንስትዮ፡ ብ24 ነሓሰ ተመሪቑ። PDF
ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ፡ ኣብ...
ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ፡
ኣብ ቻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ዓለም
2013 ንምስታፍ ልምምድ ተካይድ ኣላ።
ኣብ ቻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ዓለም 2013 እትሳተፍ ሃገራዊት ጋንታ ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ልምምዳ ተካይድ ከምዘላ፡ ህዝባዊ ርክባት ሃገራዊ ፈደረሽን ቅድድም ብሽክለታ ኤርትራ ሓቢሩ፣
ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ኣብዚ ካብ 22 ክሳብ 29 መስከረም ኣብ ከተማ ፍሎረንስ – ኢጣልያ ዝካየድ ውድድር፡ ብናይ ትሕቲ 23 ዓመትን ልዕሊ ዕድመን ክትሳተፍ ምዃና ተፈሊጡ’ሎ። Read more
ዓውደ- መጽናዕቲ ጸረ-ወሃብቲ ሓይሊ መድሃኒታት...
ዓውደ- መጽናዕቲ ጸረ-ወሃብቲ ሓይሊ መድሃኒታት
ስፖርት ( Anti-Doping) ተኻይዱ
ብድራር ፍሰሃየ
ሃገራዊ ኮሚቴ ጸረ-ወሃብቲ ሓይሊ መድሃኒታት ( Eritrean National Anti-Doping Organization- ENADO ) ኣብ ማሕበረሰብ ስፖርት ኤርትራ ዘሎ ኣፍልጦ ጎዳእነት ሓይሊ ዝህቡ መድሃኒታት ስፖርት ንሞባይ ዝሕግዝ ዓውደ-መጽናዕቲ ካብ 20-23 ነሓሰ 2-13 ኣብ ኣዳራሽ ሃገራዊ ኮሚቴ ኣኦሊምፒክ ኣኤርትራ ኣካይዱ።
ኣብ መኽፈቲ ናይቲ ሓለፍቲ ኮሚቴ ኦሊምፒክ ኤርትራ፣ ካብ መላእ ሃገር ዝተዋጽኡ ካኢላታት መራኸቢ ብዙሓንን መማህራንን ኣለይቲን ስፖርት ዝተሳተፉሉ ዓውደመጽናዕቲ ኮሚስነር ስፖርት ሜ/ጀ. ሮመዳን ዑስማን ኣወልያይ ኣብ ዘስምዖ ቃል ኮሚሽን ስፖርት ካብ ዝሓለፈ ቀረባ ዓመታት ተጠቃምነት ሓይሊ ዝህቡ መድሃኒታት ኣብ ስፖርት ዘለዎ ሃሳይ ጽልዋ ብምግንዛብ ሃገራዊ ኮሚቴ ኣቚሙ ዝተፈላለየ ጎስጓሳዊ ንጥፈታት ከካይድ ምጽንሑ ብምጥቃስ ተሳተፍትት’ቲ ዘተ ነቲ ዝወሃብ ብግቡእ ብምክትታል ኣፍልጦ ሕብረተሰብ ንክዓዝዝ ብዝለዓለ ክዋስኡ ተላብዩ። Read more
ምልክታ
ምልክታ
መርበብ ሓበሬታ ማእከል ስትራተጅያዊ መጽናዕታት ኤርትራ፣
www.ecss-online.com ካብ ባሕቲ መስከረም 2013 ጀሚራ፣ ብሓድሽ ኣገባብ ንዂነታት ኤርትራ፣ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣
ቀይሕ ባሕሪ፣ ኣፍሪቃን ዓለምን ዝምልከት ኣርእስታት ብምኽፋት፣ ዕማማታ ክትቅጽል ምዃና ንሕብር፣፣
ኲሎም ኣንበብቲ ነታ መርበብ ሓበሬታ ንኽከታተሉ ድማ ንዕድም፣፣
ማእከል ስትራተጅያዊ መጽናዕታት ኤርትራ፣
ትሕዝቶ ቍሸት ህጻናት፡ ንደቆም ዘዕግብ ኮይኑ...
ትሕዝቶ ቍሸት ህጻናት፡ ንደቆም ዘዕግብ ኮይኑ
ከምዝረኸብዎ ወለዲ ገሊጾም፣
ኣብ ቀጽሪ ሃገራዊ ፈስቲቫል ደቀምሓረ ተዳልዩ ዘሎ ቍሸት ህጻናት፡ ዝተፈላለየ ንህጻናት ዘዘናግዕን ዘምህርን ትሕዝቶ ስለዘለዎ፡ ንደቆም ዘዕግብ ኮይኑ ከም ዝረኸብዎ ወለዲ ገሊጾም፣
ኣብ’ቲ ቍሸት ዝነጥፉ ኣቶ ተኽለ ገብረመስቀልን መምህር ኣዜብ ኣማኒኤልን፡ ብዛዕባ’ቲ ተዳልዩ ዘሎ ትሕዝቶ ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ። ኣብ ከም’ዚ ዝበለ ሃገራዊ ምትእኽኻብ ንቘልዑ ዝለዓለ ኣቓልቦ ክወሃብ ኣገዳሲ ምዃኑ ብምግንዛብ። ኣብ ርእሲ’ቲ በብደረጃ ዕድመኦም ዝጥቀሙሉ መሃሪን ኣነቓቓሕን ትሕዝቶ፡ ዝተፈላለየ ዓይነት መጻወቲ ተቐሪቡ ከምዘሎ ኣፍሊጦም፣ Read more


text:
እቶም ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ኣብ 22 ነአሽቱ ብቑዓት ዘይኾኑ ጀላቡ ተጻዒኖም ከምዝነበሩ እተን ነቲ ስርሒት ህይወት ኣድሕን ዘካየዳ ትካላት የረድኡ።
እተን ትካላት ወሲኸን እቶም ስደተኛታት ፍልሰተኛታትን ካብተን ተጻዒኖምለን ዝነበሩ ጀላቡ ምስ አደሓኑ ምክትታል ማያዊ ዶባት ሊብያ ነተን ተጻዒኖሙለን ዝመጹ ጀላቡ ምቅጻሎም ብምግላጽ እዚ ተግባር አስር ዘይሕጋዊያን አስገርቲ ከይርኸብ ንምግባር ዝተገብረ እዩ ክብሉ’ውን ይኸሱ።
ካብቶም ትማሊ ሓሙስ ዝደሓኑ ስደተኛታት 10 ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ካልኦት አላይ ዘይብሎም 90 ህጻናትን 10 ነፍሰጾራት ደቂ ኣንስትዮ ከምዝርኸብዎም ተገሊጹ’ሎ።
ዝበዝሑ እቶም ስደተኛታት ዜጋታት ናይጀርያ፡ሱዳን፡ሞሮኮን ባንግላዴሽን ምኳኖም’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ኣብዚ ዓመት ጣልያን ዝበጽሑ ስደተኛታት ፍልሰተኛታት ካብ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ብ35 ሚእታዊት ምውሳኹ’ውን ተሓቢሩ’ሎ።


text:
ኣብ’ቲ መወዳደሪ ዋጋ ገጽ፤ ናብ’ተን ንከታተለን ተቐበልቲ ሃገራት ዝልእኻ ዝልእኹ ዓበይቲ ትካላት ክረአ ይከኣል። ኣብ’ቲ ገጽ ኣለኣእኻ1000ን3000ን5000ን ክሮኑር ከም ኣብነት ተመልኪቱ’ሎ። ኣብ’ቲ ኣብነት’ቲ ካልእ ናትካ መጠን ገንዘብ ክትመርጽ ኣይከኣልን’ዩ።
ሓምላይ ክንደይ ዝኣክል ናብ ተቐባሊኡ ከምዝበጽሕ
ኣገልግሎትና ካብ’ቲ ተመሪጹ ዘሎ መጠን ገንዘብ ክንደይ ዝኣክል ንተቐባሊኡ ከምዝበጽሖ ይሕብር። እቲ ብሓምላይ ዓውዲ ተመልኪቱ ዘሎ’ዩ ንተቐባሊኡ ዝበጽሖ። ኣብ’ቲ ቐይሕ ዓውዲ ድማ ንኣገልግሎትን ንሸርፍን ክንደይ ዝኣክል ገንዘብ ተቖሪጹ ከም ዘሎ ተመልኪቱ ኣሎ። ዳርጋ ኩለን ትካላት መሽረፊ ባጤራ ኣገልግሎት ኢለን’ቅን የኽፍላ’የን።
ኣብ’ቲ ኣገልግሎትና’ውን ነፍሲ ወከፍ ትካል እቲ ገንዘብ ናብ ተቐባሊኡ ንኽበጽሕ ክንደይ ግዜ ከም ዝወስደለን ተመልኪቱ ኣሎ። ንኹሉ ነቲ ትረኽቦ ዝርዝር(ሊስታ) ብቕልጣፈን ብምሕሳርን ገይርካ ክትሰርዖ ትኽእል ኢኻ።
መጠንቀቕታ ስሉስ ዂርናዕ ንስዉር ክፍሊት
እቲ ትካል ነቲ ዝሓተትናዮ ሕቶታት ንኽምልስ ቁሩብ ኣብ ዘይኮነሉ እዋን ብስሉስ ኲርናዕን ቃል ኣጋኖን ገይርና ነመልክቶ። እዚ ማለት ድማ ገለ ሕቡኣት(ስዉራት) ክፍሊት ክህልዉ ይኽእሉ’ዮም ማለት’ዩ። ብሓደ ካብ’ዞም ትካላት ክትልእክ እንተ መሪጽካ፤ ኣብ’ታ ካብ ሽወደን ትልእኸላ ዕለት ክንደይ ዝኣክል ገንዘብ ንተቐባሊ ከም ዝለኣኾ ብልክዕ ክሕበረካ ክትሓትት ኣገዳሲ እዩ።
ተወሳኺ ብዛዕባ ትካልን ኣገልግሎትን ኣንብብ
ኣብ ትሕቲ ነፍሲ ወከፍ ስም ትካል ዘላ ተወሳኺ ሓበሬታ(Mer information) ትብል ኣንፊ(tab) ጠውቕ።እቲ ትካል ኣብ’ታ ዝመረጽካያ ተቐባሊት ሃገር ዝህቦም ካልኦት ኣገልግሎታት ከተንብብ ትኽእል ኢኻ።
ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ኣብ’ታ ተቐባሊት ሃገር ገንዘብካ ክትቕበሎ(ከተውጾ) ከለኻ ገለ ተወሳኺ ክፍሊት ኣሎን ዘየሎን ንኽንፈልጥ ምንም ተኽእሎ የብልናን። እዚ ነቲ ትካል ክትሓቶ ኣለካ።ዝያዳ ብዛዕባ’ዚ ኣብ፡ ሓላፍነትን/ደረትን (Ansvar/Avgränsning)ኣንብብ።


text:
መብዛሕትኦም እቶም ስደተኛታት ደቂ ኣንስትዮን ህጻናትን ምኳኖምን ካብ ኤርትራን ሶማልን ዝመጹ ምኳኖም ተፈሊጡ’ሎ።
እቶም ስደተኛታት ቁሩብ ሰዓታት ድሕሪ ካብ ከተማ ኮምስ ምዕራብ ትሪፖሊ ምብጋሶም ሞተር እታ ተጻዒኖምላ ዝነበረት ጀልባ ምስራሕ ደው ምባሉን ክትጥሕል ምጅማራን ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ይሕብሩ።
ብተመሳሳሊ ሓገዝ ወሃብቲ ትካል ኣስታት 96 ስደተኛታት ዓርቢ መጋቢት 9,2018 ካብ ማእከላይ ባሕሪም ምድሓኖም ይፍለጥ።
ሕብረት ኣውሮጳ ነቲ ናብ ኣውሮጳ ዝኻየድ ዋሕዚ ስደተኛታትን ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዘጋጥም ሞት ንምግታእ ንሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ዝህቦ ስልጠና ብቕልጡፍን በሰፊሕን ይሰርሕ ከምዘሎ ዝፍለጥ እንተኾነ ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት ግን ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ንህይወት እቶም ስደተኛታት ኣብ ሓደጋ ዘእትው ስርሒታት የካይዱ ከምዘለው ብተደጋጋሚ ክከሳ ምጽንሓን’ውን ይፍለጥ።
ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ግን ንክሲ እተን ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት ይነጽግ።


text:
ብተወሳኺ ንካልኦት ዕቑባ ክሓቱ ናብ ኬንያ ዝኸዱ 41 ኢትዮጵያዊያን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ፖሊስ ኬንያ ከምዝኣተዉን ናይቲ ማሕበረሰብ መራሒ ኣቶ ሸጋ ኣረዶ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ሓቢሮም።
መንግስቲ ኬንያ፡ 12 ኢትዮጵያዊያን ዝሓለፈ ዓርቢ ካልኦት 13 ሰባት ድማ ትማሊ ሰንበት ሞያለ ናብ ዝርከብ ጨነፈር ኢሚግሬሽን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣሕሊፎም ሂብዎም።
ኣብ ኬንያ ዝርከብ ወሃቢ ቃል UNHCR ዱኬ ሙዋንቻ ብመንግስቲ ኬንያ ናብ ኢትዮጵያ ተዋሂቦም ብዛዕባ ዝተባሃሉ ሓተቲ ዕቑባ የጻርዩ ከምዘለዉ ገሊጾም ኣለው።
ብኻልእ ዝተሓሓዘ ዜና ሓይልታት ጸጥታ ኢትዮጵያ ብቕድሚ ትማሊ ቀዳም ንኽልተ ኬንያዊያን ዓፊኖም ምውሳዶም ጋዜጣታት ኬንያ ንኮሚሽነር ከባቢ ማርሳቢት ሞፋት ካንጊ ብምጥቃስ ጸብጺበን።
ሓይልታት ጸጥታ ኢትዮጵያ ኣብ መወዳእታ ዝሓለፈ ዓመት ንዶብ ኬንያ ብምጥሓስ ንሰለስተ ፖሊስ ኬንያ ምቕታሎም ጋዜጣ The Daily Nation ምጽብጻባ ይዝከር።
ካብ ናይሮቢ ዝተረኽበ ጸብጻብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ኣሕሊፎም ተዋሂቦም ዝተብሃሉ 25 ኢትዮጵያዊያን ይኹን ተዓፊኖም ዝተብሃሉ ክልተ ኬንያዊያን ዝሃቦ ርእይቶ የለን።


text:
ህዝቢ ኤርትራ ዝውንኖ ሓቐኛ ሰላምን ዕርቕን ገዛእ ርእሱ ንመዓስ ኾን ይኸውን’ዩ !
ህዝቢ ኤርትራ ዝውንኖ ሓቐኛ ሰላምን ዕርቕን ገዛእ ርእሱ
ንመዓስ ኾን ይኸውን’ዩ !
ርእሰ ዓንቐጽ
ሰዲህኤ
ደምበ ተቃውሞ ንልዕሊ 27 ዓመታት ንሰላምን ሰናይ ጉርብትና ምስ ኢትዮ-ኤርትራ ይኹን ካልኦት ሃገራት ብፍትሓውን ሕጋውን መንገዲ ክምለስ ክኽእል ኣለዎ ዝብል መርሆ ክቃለስ ከም ዘይጸንሐ፡ ኣብ ዲፕሎማስያዊ ምስምስታትን ምጥርጣራትን ዝጸንሐ ምንባር ዝጨነቆ መላኺ ስርዓት ህግዲፍ፡ ጭርሖ ደላይ ፍትሒ መንጢሉ፡ ብዘይኣገባቡን መልክዑን ተሳትፎ ህዝቢ ዝኸሓደ ውክልና ብዘይብሉ ደለይቲ ሰላም ኢና ክብል ኣብ መድረክ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ዓለምን ክግዕር ዝጀመረሉ ሓድሽ ፖለቲካዊ ተርእዮ፡ ደምበ ተቃውሞ ” እንተስ መስርሕ ሰላም ይጀምር’ምበር” ህዝባና ካብ’ዚ ዘሎ ሕሰም መከራን ተገላጊሉ ንረብሓኡ ዘይውዕል ሕማቕ ሰላም ኣይክህሉን’ዩ ብዝብል ሚዛን ከንብር እንከሎ፡ ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝረአ ዝነበረ ኣውንታዊ መስርሕ ሰላም ፡ ቅዋማዊትን ህዝባዊ ባይቶኣዊ መንግስቲ ብምኳና ውሕስነት ዝገበረ ኮይኑ፡ ኣብ ልዕሊ ምልካዊ ስርዓት ኤርትራ ክህልዎ ዝኽእል ጽልዋ ዝነበረ ትጽቢት ከም’ዚ ድሒሩ ዝመጸ ተርድኦ ኢትዮጵያ ኣብ መደብ ኤርትራ ክትኣቱ ዝብል ሓሳብ ከቶ ኣይነበረን። ኣብ’ዚ ውሽጢ ዝምድናታት ምልክን ዲሞክራስያን ዝተሓናፈጸ ፖለቲካዊ ስናሪዮ ዝተራእየ ከኣ ኣንጻር ዝኾኑ መንግስታት ዕርቂ ካብ ገበሩ፡ ደለይቲ ፍትሒ ክግበርዎ ዘለዎም ስርሓትን፡ ክሕንጽጽዎ ዘለዎም መደባት እንታይ ክኸውን ነበሮ ዝብል ሕቶ ክለዓል ግድነት’ዩ። እዚ ህዝባዊ ሕቶ ደላይ ፍትሒ ንጹርን ርዱእን ብምዃኑ ሰዲህኤ ንምእንቲ ድሕነት ህዝብን ሃገርን ሰልፋዊ ወኒ ተወንዚፉ ንህዝብና ተስፋ ንዝሰንቐሉ ሓባራዊ መዳብት ስርሓት ክካየድ መሰረታት ንመሪሕነቶም ብዘሰክምዎ ሓላፍነት ቅኑዕን ንእዋናዊ ሕቶ ክምስለ ዘለዎ ስለ ዝኾነ ተቀቢሉን ድግዲጊት ተዓጢቑን ተበጊስሉ ኣሎ። በዚ ዘየተጸበናዮ ሓድሽ ተርእዮ ፖለቲካ ኣብ ዞባና፡ ምስ ዝኾነ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ሰልፊ ይኹን ውድብ ወይ ማሕበር ከኣ ንምእንቲ ህላውነት ሃገርን ህዝብን ሓቢሩ ክሰርሕ ኢዱ ዘርጊሑን ተዳልዩን ተደጋጋሚ ጸዋዒት ከቅርብ ጸኒሑን ኣሎን።
ኣብ’ዚ ንርከበሉ ተሃዋሲ ታሪኻዊ መድረኽ፡ ንረብሓን ጠቕም ህዝቢ ኤርትራ ዘማዕዱ፡ ጥርኑፍ ሃገራዊ ሓይሊ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ተጠርኒፉ ፍታሕ ከምጽእ ዝኽእል ታሪኻዊ ስርሒት ክስርሓሉ ዝግባእ ግዜ በጺሕናዮ ዘለና ምትሕብባርን ምድግጋፍን ምጥርናፍን ይድለ ኣሎ። እዚ ሎሚ ንርእዮ ዘሎና ውጽኢት ክንኸዶ ዝጸናሕና ቃልሲ፡ ክንትክተሎ ዝጸናሕና ኣገባብ ቃልሲ ምዃኑ ዝኽሕዶ ኣካል ከቶ ክህሉ ኣይክእልን። ይኹን’ምበር ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ዓመታት ንምእንቲ ፍትሒን ቅዋምን ድሕነት ህዝቢ ኤርትራ ዝተኻየደ ቃልሲ ዝኸፈሎ ዋጋን መስዋእትን ክቡርን ዕዙዝን’ዩ። እንተኾነ ኣብ መንጎ ደላይ ፍትሒ ዝጸንሐ ሓድሕድ ዘይምስምማዕን ዘይምርድዳእን ኣዝዩ ክቡር ወርቃዊ ዝጠፍአ ግዜ፡ ዝተረኽበ ክሳራ ምዃኑ ክንግንዘብ ዘኽእለና ንዘንቀልናዮም ሃገራዊ ህዝባዊ ዕላማታትን፡ ዝሓንጸጽናዮም መደባትን፡ ውሳኔታትን ኣብ ግብሪ ክሰርሕ ክንርእዮ ዘይምኽኣልና’ዩ።
ሰልፊ ሲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ሓደ ኢሉ ካብ መጀመርያ ዕለት ዝተበገሰሉ ዕላማ ቃልሲ ንኩሉ ሃገራዊ ዲሞክራሲያዊ ሓይልታት ኤርትራ ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ንኽጸምድ ምትብባዕን ብሓባራዊ መደብ ቃልሲ ኣቢሉ ጉዳይ ህዝቢ ኤርትራ መዕለቢ ፍታሕ ክረከበሉ ክሳብ እዚ ሎሚ ንርእዮ ዘለና መስርሕ ሰላም ኣብ ዘይንፈልጦ ሃንደበታዊ ሽዅሽኽዋ ፖለቲካ ተኣቲሉ ዘሎ ታሪኻዊ ሰዓትን ደወል ድሕነት ሃገር ነጋሪት ዝተሃረመሉ፡ ሓድነታዊ መደብ ደለይቲ ፍትሒ ንመወሃሃድን መሰጋገርን ባይታ ቃልሲ ኣንጻር ስርዓት ህግዲፍ ክበቕዕ፡ ኣብ ዝተፈላልየ እዋን ብህዝባዊ መራኸቢ ብዝሓት ከመሓላልፎ ዝጸንሐ መልእክቲ ክዝከር ይከኣል።
ልክዕ’ዩ ከም ርእይቶን ሓሳብን ሰዲህኤ ዝተፈላልዩ፡ ንፍትሓውን ንሓርነት ህዝቢ ኤርትራ ዝተቃለሱን ዝቃለሱ ዘለዉን ሰልፍታት ተመሳሳሊ ርእይቶ ክህልዎም ክጽሑፉን ጸኒሖም’ዮም። እዚ ከኣ ዓብይ ኣውንታዊ ስጉምቲ ምዃኑ ዘይከሓድ ሓቂ’ዩ። ሰዲህኤ ግን ነዚ ሓቕታት’ዚ ብሓባር ክጉስጉሰሉን ኣብ ግብራዊ መደብ ዕዮ ኣትዩ ሓቕነቱ ኣብ ትግባረ ክውዕል ንሓባራዊ ስርሓት ደላይ ፍትሒ ብዘይ ቅድመ ኩነት ዳግማይ ንትግባረኡ ይዕድም ንዝህቢ የቃልሕን ኣሎ። ሰዲህኤ ነዚ መርሆ ብፍላይ ነቲ ኣብ መስርሕ ሰላም ዝተራእየ ሃንደበታዊ ስምምዓት 8 ሓምለ 2018 ኣስመራ፡ 14 ሓምለ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ነቲ ሕቶ ብዝያዳ እዋናውን ዕዙዝን ኣገዳስን ከም ዝኸወን ስለ ዝገበሮ እንሆ እዚ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ዝርግሐ ዜናታት ሰዲህኤ ጸዋዒት ንህዝቢ ዝምስክሮ ሓቂ’ዩ።
ሕድርን መብጽዓን ብ8 ሓምለ 2018
ቃልስና ብመስረቱ ንሰላም’ዩ 3 ሓምለ 2018
ኤርትራውያን መዓስ ኢና ንተኣኻኸብ 18 ሓምለ 2018
ስምምዕ ኣብ ቦታ ህዝባዊ ሓይሊ ስልጣን 29 መስከረም 2018
ህዝቢ ኤርትራ ዝውንኖ ሓቐኛ ሰላምን ዕርቕን ገዛእ ርእሱ ንመዓስ ኾን ይኸውን’ዩ ዝብል ሒዝናዮ ዘለና ኣስርእስቲ’ዩ ምኳኑ ዩ
ጸላእቲ ዝነበሩ ንሰላም ዕርቕን ካብ ተበገሱስ ደለይቲ ፍትሒ ዲሞክራሲያውያን ሓይልታት ኤርትራ ክበግርዎ ዘለዎም መደባት ቃልሲ፡ ስምምዓት፡ ሓባራዊ ቃልሲ ንትግባረ ዝዕድም መደባት ቃልስን ቅርጽን መሪሕ ግደ እንታይ ክመስል ኣለዎ ንዝብል እዋናዊ ጠለብ ህዝብና ክሳብ ዘይመለሰ፡ ምስ’ቲ ኣብ ኤርትራ ን27 ዓመት ዘመሓደረን ዝቅጽል ዘሎ ምልካዊ ስርዓት ንምግጣም በየናይ ተኽእሉ ዝብሉ ሕቶታት፡ ኣብ ህዝብና ወሪዱ ስክፍታት ዝፈጥር፡ ንደላይ ፍትሒ ዝንበረሉ እምነት ብኸመይ መልክዕ ክምለስ ሓደን መተካእታን ዘይብሉ ብኣፍልጦ ህዝብን ሃገርን፡ እውጁን ህጹጽ ዋዕላ ይኹን ዲሞክራሲያውያን ሓይልታት ዝወሃሃድሉ ባይታ ምፍጣር ምስንዳእ ምጥጣሕ’ዩ ዝብል ዕግበት ሰዲህኤ እዩ።
ኣብ ነፍሲ ወከፍ ክልኢት ደቒቕን ሰዓት ዝጠፍእ ዘሎ ዕድላት ክንጥቀመሎም ከኣ ወትሩ ብዘይምስልካይ ክሰርሓሎም ዝግባእ ጉዳያት ኣዝዮም ብዙሓት’ኳ እንተኾኑ ብቅደም ተኸተል ግን ንድሕነት ህዝቢ ሃገርን ኣብ ስምምዕ ክንበጽሓሎም ዘሎና ክንዮ ዝኾነ ይኹን ሰልፋዊ ጉዳያትን መደባት ከም ጸሓይ ቀጥሪ ብሩህ ዝኾነ ሕቶ’ዩ። ሰዲህኤ መልሲ ክረኽበሉ ዝጽበዮ፡ መልሲ ክረኽበሉ ዝቃለሰሉ ሃገራዊ ሕቶ፡ ህዝብናን ሃገርን ዝድሕነሉ እንኮ መንገድን ከኣ እዚ መስርሕ ቃልሲ ምዃኑ፡ ሰዲህኤ ብልዑል እምነት ኣብ ጎደና ቃልሲ ይርከብ እንሆ። ምእንቲ’ዚ ከኣ ህዝብና ክውንኖ ዝድለ ሓቐኛ ዕርቕን ሰላምን ካብ ውሽጡ ዝነቕልን ዝብገስን ሕጋውን ህዝባውን ተሳትፎ፡ ብተሳትፎን ሓባራዊ ስርሓት ዲሞክራስያውያን ሓይልታትሰልፍታትን ውድባትን ማሕበራትን ኤርትራ ምዃኑ ዘለዎ እምነት ቅድመ ተደላይነት ከም ዘለዎ ደጊሙ ደጋጊሙ ንስለ ፕሮፓጋንዳ ሃልኪ ዘይኮነስ ንግብራዊ ተበግሶ ኩሉ ሃገራዊ ሓይልታት ምጥርናፍን ኮይኑ ሓባራዊ ስርሓት ኣብ ምክያድ ፡ ንትንሳኤን ተሓድሶን ቃልሲ ህዝቢ ኣብ ምብርባር፡ ትጽቢትን ባህግን ተስፋይን ህዝቢ ኣብ ቦትኡ ንምምላስ፡ ውሕሉልን ውህሉልን ፍትሓዊ መንፈስ ሓድነታዊ ቃልሲ ኤርትራውያን ክውን ንምግባር ኣብ መስመር ተበገስ ይርከብ።
ዘለኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ንስውኣትና
ክንዕወት’ና
5 መስረከም 2018


text:
ሰሙን ኢንተርፕርነራት ኣብ ከተማ መቐለ…
መቐለ ሕዳር 04/2010(ድወት) ሰሙን ኢንተርፕርነራት ምኽንያት ብምግባር ዓቕምን ግንዛበን ፈጠርቲ ስራሕ ንምዕባይ ዝዓለመ ስልጠና ኣብ ከተማ መቐለ ይካየድ ኣሎ።
ኣብ ውሽጢ መናእሰይ ዘሎ ዓቕሚ ምፍጣር ስራሕ ብሳይንሳዊ ስልጠና ምዕባይ ቀንዲ ዕላማ እቲ ስልጠና ከምዝኾነ ወይዘሮ ሙሉብርሃን ኣብርሃ ገሊፀን።
ኣብዚ ስልጠና ካብ ሸውዓቲኤን ክፍለ ከተማታት ከተማ መቐለ ዝተውፃእፅኡ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓውድታት ደቀቕትን ኣናእሽተይን ዝተዋፈሩ 50 ሰልጠንቲ ይሳተፉ ምህላዎም’ውን ሓቢረን።
እዚ ስልጠና ቅድሚ ሕዚ ዝነበረ ዘይምዕሩይ ከይዲ ንግዲ ናብ ዘመናውን ቴክኖሎጂ ዝጠልቦን ንምስግጋር ዝሕግዝ ከምዝኾነ ኣብ ኤጀንሲ ልምዓት ደኣንት ሓላፊ ከይዲ ስራሕ ምርግጋፅ ውሕስነት ምግቢ ከተማታት ትግራይን ፈጠራ ሓዱሽ ዕድል ስራሕን ኣይተ ካሕሳይ ተስፋይ ገሊፆም።
እቲ ስልጠና ኣብ ዓለምለኸ ሰሙን ኢንተርፕረነራት ምክያድ ፍሉይ ከምዝገብሮ ድማ ገሊፆም።
ኣብቲ ስልጠና እናተሳተፉ ዘለዉ ሰልጠንቲ ብወገኖም ቅድሚ ሕዚ ዝነበሮም ዓቕምን ግንዛበን ዘዕብይሉ ስልጠና ክኸውን ትፅቢት ከምዝገብሩ ኣብዝሃብዎ ሪኢቶ ገሊፆም።


text:
ኣቶ ይልቃል ጌትነት ሎማ ረቡዕ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ናይ ቀደም ናይ ፓርቶም ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ዝነበረ ኣቶ ዮናታን ተስፋየ ሓዊሱ፣ ቴድሮስ ኣስፋው፣ፍሬው ተክለ፣ኤርሚያስ ፀጋየን ዳንኤል ተስፋየን ከምኡ'ውን ዋና ኣሰናዳኢ ጋዜጣ ውድቦም ዝኾነ ጌታቸው ተስፋየ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ፖሊስ ካብ ዝኣትው ልዕሊ 15 መዓልታት እንተገበሩ'ዃ ክሳብ ሕጂ ኩነታቶም ኣይፍለጥን ኢሎም።
ንሶም ብተወሳኺ ከምዚ ኢሎም። 'ክሳብ ሎሚ ነቶም እሱራት ምርኣይ ኣይተኸኣለን።ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ሕጊ ዝርከቡ ሰባት ብሕገ መንግስቲ ዝተፈቐደሎም መሰል ዋላ ንሓዲኦም’ዃ ኣይተፈቐደሎምን።ቤተሰቦም፣ጠበቓታቶምን ንሕና'ውን ከም ኣባላት ፓርቲ ክንሪኦም ክሳብ ሎሚ ኣይተፈቐደን።'
ጠበቓታቶም ረቡዕን ዓርብን ክሪኡዎም ይኽእሉ እዮም ዝብል ብሰበ-ስልጣን ዝውሃብ መግለጺ ብግብሪ ግን ስራሕ ይበዝሐና’ሎ ብዝብል ምስምስ ክሳብ ሎሚ ንምርኣይ ኣይተኽኣለን ኢሎም።
ዘጨንቐና ዘሎ ኩነታት ጥዕንኦም እዩ ዝበሉ ኣቶ ይልቃል ሰብ ክሪኦም ዘይተደለየሉ ምኽንያት ኣብ ኣካሎም ዝበጽሐ ጉድኣት ስለዘሎ ክኸውን ይኽእል እዩ ኢሎም።
ምሉእ ትህዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
መበል 59 ዓመታዊ ኣኼባ ማሕበር መፅናዕትታት ኣፍሪካ ኣብ ዝሓለፈ መወዳእታ ሰሙን ኣብዚ ኣብ ዋሽንግተን ዲስ ካብ 1 ታሕሳስ ክሳብ 3 ታሕሳስ 2016 ናይ ሰለስተ ማዕልታት ዓመታዊ ኣኼብኡ ኣካይዱ’ሎ።
ንኣፍሪካ ዝምልከቱ ብምሁራን፣ብተመራመርትን ብኣባላት ኮንግረስ ዩናይትድ ስቴትስን ሓዊሱ ብዙሓት መፅናዕታዊ ፅሑፋት ቐሪቦም ኣለው።
ብዙሓት ፍሉጣት ፀሓፍትን ደረስትን መፃሕፍትታቶም ዘቕረቡሉ ናይ መፃሕፍቲ ኤግዚቢሽን ወይ ምርኢት እውን ዝቐረበ እንትኸውን መፃሕፍትታቶም ካብ ዘቕረቡ ሓደ ዶ/ር በረኸት ሃብተስላሰ እዮም።
ዶ/ር በረኸት ዛጊድ 12 መፃሕትን ክልተ ተዋስኦታትን ዝፀሓፉ ክኾኑ ከለው ‘’Deliverance: A Tale of Colliding Passions and the Muse of Forgiveness’’ ብቐረባ ትርጉም ‘’ ድሕነት፡ናይ ድልየታት ግጭትን ናይ ይቕሬታ ፀጋን’’ ዘርእስታ ሓዳሽ ታሪኻዊት ልብወለድ ንንባብ ኣብቂዖም ኣለው።
‘ቀንዲ መልእኽቲ እታ መፅሓፍ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ሓይልታት ዕርቀ-ሰላምን ይቕሬታን ከምዘድሊ እተዘንቱ ታሪኻዊት ልበወለድ እያ’ይብሉ ዶ/ር በረኸት።
ዶ/ር በረኸት ኣብ እዋን ሃፀይ ሃይለስላሴ ኣብ ዝተፈላለዩ መንግስታዊ ሓላፍነት ሰሪሖም እዮም።ንቓልሲ በረኻብ ብምውፃእ ድሕሪ ነፃነት ኤርትራ ኣቦ መንበር ኣርቃቒ ኮሚሽን ሕገ መንግስቲ ኤርትራ ብምዃን ብቐንድነት ንሕገ መንግስቲ ኤርትራ ዝፅሓፉ እዮም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክአል።


text:
ክብረ በዓል ገዳም ደብረ ኰዳዱ አቡነ ብፁዓ አምላክ ብዓቢይ ክብሪ ተባዒሉ። ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስ ኣቡነ ሉቃስ፡ ዋና ኣመኃዳሪ መንበረ ፓትርያርክ ኣቡነ ባስልዮስ፡ ጳጳስ ሃገረ ስብከት መንደፈራ ብፁዕ ኣቡነ ሰላማ፡ ሓላፊ ክፍሊ ኣድያማተ ስብከት ሊቀ ካህናት ዘሚካኤል ኣብርሃምን፡ ኣበምኔት ገዳማትን፡ ሊቃውንት መምህራንን ካህናትን ዲያቆናትን ምእመናንን ምእመናትን ሕዝበ ክርስቲያን ኣብቲ ክብረ በዓል ተሳተፍቲ ነይሮም።
ክብረ በዓል ገዳም ደብረ ኰዳዱ ኣቡነ ብፁዓ አምላክ ፡ ዓመት መጸ ፩/1 ታኅሣሥ ከምዝብዕል፡ ሎሚ ዓመት ድማ ሕዝበ ክርስቲያን ናይዚ ክብረ በዓል ተሳተፍቲ ንምዃን ካብ ዝተፈላለየ ቦታታት ብኣእጋርን ብመካይንን ናብዚ ገዳም ነጊዶም። ንኽብሪ እዚ በዓል ከኣ ካብ ዋዜማ ጀሚሩ ክሳዕ ጸሎተ ቅዳሴን ዑደተ ታቦትን ስብሐተ እግዚአብሔር በጺሑ።ተውሳክ፡ . . . ክብረ በዓል ገዳም ደብረ ኰዳዱ አቡነ ብፁዓ አምላክ ብዓቢይ ክብሪ ተባዒሉ!


text:
አብ ካናዳ ከተማ ዊኒፔግ ዝርከብ ማሕበረ-ሰብ ኤርትራውያን ፍሪ ፕረስ ዝተባህለ ጋዜጣ'ታ ኸተማ ነቲ ኮሚኒቲ ምስ ግብረ ሽበራ ዘተሓሕዝ ፅሑፍ አውፂኡ ብምባል ኣንፃር'ታ ጋዜጣ ንምቅዋም ትማሊ ሓሙስ 15 ታሕሳስ 2011 ዓ.ም ኣብ አፍደገ ቤት ፅሕፈት'ቲ ጋዜጣ ወፂኦም ተቃውሞኦም ብሰልፊ ገሊፆም ኔሮም።
እቲ ዝወፀ ፅሑፍ ትኽኽል'ዩ ዝብሉ ኤርትራውያን ወገናት'ውን በቲ ኻልእ ወገን ኔሮም። ንኽልቲኦም ብሓደ ንምዝርራብ ፈቲና ነቶም ነቲ ፅሑፍ ዝተቃወሙ ንምቅራብ አይሰለጠናን።
ነቲ ፅሑፍ ካብ ዝደገፉ ሓደ ግን አቶ የውሃንስ አልማዝ ረኺብና አዘራሪብና'ለና።
አቶ ዮውሃንስ አልማዝ ኣብቲ ምስ ሬድቶ ድምፂ አሜርካ ዝገበሮ ቃለ መጠይቅ "እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ዓለም ዝበለ ይበሎ ንህዝቡ ተረራይዝ ዝገብር ዘሎ ስለዝኾነ ተረርስቲ'ዩ፣ ንዕኡ ዝድግፍ ኸአ ተረርስቲ'ዩ" ኢሉ።
ንምሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
ምምሓዳር ኣዲስ ኣበባን ሰማያዊ ፓርትን በቲ ፓርቲ ንትማሊ ሰንበት ዝተፀውዐ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ኣበይ ይካየድ ዝብል ክሰሓሐቡ ፀኒሖም እዮም።ሰማያዊ ፓርቲ እቲ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ኣብ ኣዳበባይ መስቀል ከካይድ እየ እንትብል ምምሕዳር ኣዲስ ኣበባ ድማ ኣብ ጃን ማይዳ ወይ ኣብ ካሊእ ዝመርፅክምዎ ቦታ ተዘይኮይኑ ኣብ ኣደባባይ መስቀል ክተካይዱ ኣይትኽእሉ ክብል ፀኒሑ እዩ።
እቲ ሰልፊ ኣብ ኣደባባይ መስቀል ምክያድ ከምዝቕፅለሉ ክገልፅ ዝፀንሐ ሰማያዊ ፓርቲ ናብ ክልተ ምእቲ ዝኾኑ ኣባላት ኣመራርሓ እቲ ፓርቲን ደገፍቱን ትማሊ ካብ ቤት ፅሕፈቱ ናብ ኣደባባይ መስቀል ጉዕዞ ጀሚሮም።ንሓፂር እዋን ድማ ከምዚ ክብሉ ድምፆም ኣስሚዖም።
እንተኾነ ሓይልታት ፀጥታ ናብ ጃን ማይዳ እምበር ናብ ኣደባብይ መስቀል ክትኸዱ ኣይትኽእሉን ክብሉ ኸልኪሎምና ይብሉ ኣቦ መንበር ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ ይልቃል ጌትነት።
እቶም ሰልፈኛታት ብፀረ ሽብር ተኸሲሶም ዝተኣሰሩ ጋዜጠኛታትን ፖለቲከኛታትን ንኽፍትሑ ዝፅውዕ ጭርሖ የስምዑ ነይሮም።
ድሕሪ እቲ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ እቶም ሰልፈኛታት ሰላማዊ ብዝኾነ ኣገባብ ናብ ቤት ፅሕፈት እቲ ፓርቲ ተመሊሶም።
ኣብ ኣደባብይ መስቀል ሰላማዊ ሰልፊ ንኸይንገርብ ዝተኸልከልና ተቓወምቲ ስለዝኾንና እዩ ይብሉ ኣቶ ይልቃ ጌትነት።
ምምሕዳር ኣዲስ ኣበባ ግን ብሰማያዊ ፓርቲ ንዝተውሃበ ሪኢቶ ኣይተቐበሎን።
ኣብ ምምሕዳር ኣዲስ ኣበባ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ኬንቲባን ጉዳያት ካብኔትን ኣቶ ኣሰግድ ጌታቸው ኣብ ኣደባባይ መስቀል ዘይተፈቐደሉ ምኽንያት ብዝካየድ ሰፊሕ ስራሕቲ ምዝርጋሕ ባቡር ሃዲድ እዩ ኢሎም።ነቲ ልምዓት ደው ኣቢልና ሰልፊ ክነካይድ ኢና ዝብሉ እንተኾይኖም ግን ዋላ ንሓንቲ ደቒቓ እውን ስራሕ ጠጠው ኣይነብልን ኢሎም።
እቲ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ጃን ማይዳ ንኸካይዱ ኣድላዪ ዘበለ ምትሕብባር ይግበረሎም ከምዝነበረ ኣቶ ኣሰግድ ወሲኾም ሓቢሮም።ፓርቲ ሓድነት ንዴሞክራስን ፍትሕን ከምኡ’ውን ናይ ኢትዮጵያ ራእይ ፓርቲ ኣብ ዝቕፅሉ ተኸታተልቲ ክልተ ሰሙናት ሰልፊ ዝፀውዑ እንትኾኑ ዝተፈቐደሎም ቦታ ግን ኣብ ጃን ማይዳ እዩ።


text:
ኤርትራውያን ተቐማጦ ጅዳ – ስዑዲ-ዓረብን ሎስ-ኣንጀለስ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን፡ ዝኽሪ መበል 57 ዓመት ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ ጸምቢሎም።
ማሕበረ-ኮም ኤርትራ ኣብ ጅዳን ከባቢኣን ብ30 ነሓሰ ኣብ ዘካየዶ ናይ ዝኽሪ መደብ፡ ሓላፊ ህዝባውን ኮማውን ጉዳያት ኣቶ ሳልሕ ማሕሙድ ሳበ ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ኣብ ጉዕዞ 30 ዓመታት ቃልሲ ንናጽነት ዝተዀስኰሰ ክብርታት ምዕቃብን ምውራስን ብዝለዓለ ክድፋኣሉ ከምዝግባእ ኣገንዚቡ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ኤርትራውያን ነበርቲ ሎስ-ኣንጀለስን ከባቢኣን ብሓደ መስከረም ኣብ ዘካየድዎ ጽምብል፡ ጽምብል ዝኽሪ ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎ፡ ከም ህዝቢ ጥምረትና ብምድልዳል ሃገር ንምህናጽን ንምምዕባልን እነካይዶ ጻዕሪ ንምሕያል – ቃልና እነሐድሰሉ ኣጋጣሚ ምዃኑ ገሊጾም።
ብኻልእ ወገን፡ ውዳበ መንእሰያት ህግደፍ ኣብ ጁባ – ሪፓብሊክ ደቡብ ሱዳን፡ ብ2 መስከረም፡ ኣብ ሕግን ኣሰራርሓ ትካላት ሕግን ዘተኰረ ዓውደዘተ ኣካዪዶም።
እቲ ብክኢላ ሕጊ ኣቶ ኣማኑኤል ኤልያስ ዝተመርሐ ዓውደ-ዘተ፡ ብቐንዱ ኣብ ሕግታት ኢምግረሽን፡ ሲቪላውን ገበናውን ሕግታትን ሕጊ ዕዮን ሪፓብሊክ ደቡብ ሱዳን ዘተኰረ ምንባሩ፡ ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ገሊጹ። ዕላማኡ ድማ፡ ኤርትራውያን መንእሰያት ብዛዕባ ሕግን ኣሰራርሓ ትካላት ሕግን ናይቲ ሃገር ዘለዎም ኣፍልጦን ንቕሓትን ብምዕባይ፡ መሰላቶምን ግቡኣቶምን ብግቡእ ንምፍላጥ እዩ።


text:
ሓቢኣ ክብል ምኒስቴር ወፃኢ ኣሜሪካ ከሲሱ
ብ በትረ ስልጣንን ሰሎሞን ኣባተን | ዋሽንግተን ዲሲ
….ኣብ ዝሓለፉ ስሳ ዓመታት ኣብ ምብራቅ ኣፍሪቃ ተኸሲቱ ኣይፈልጥን ንዝተባሃለሉ ፅንኩር ደርቂ፣ህፁፅ መልሲ ንምሃብ ማሕበረሰብ ዓለም ይቀራረብ ከምዘሎ ላዕለዋይ ባዓል-ስልጣን ምንስቴር ወፃኢ ኣሜሪካ ኣፍሊጦም።ንመንግስቲ ኤርትራ‘ውን ሓበሬታ ኩነታት ደርቂን ጥምየትን ኣብ ኤርትራ ዓፊኑ ኢሎም ከሲሶም።
ትማሊ ሰሉስ ኣብ ቤት ዕዮ ምንስቴር ወፃኢ ኣሜሪካ ኣብ ዝተዋሃበ ጋዜጣዊ መግለፂ፣ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ልዕሊ 11 ሚልዮን ህዝቢ ተፀባያይ ህፁፅ ሓገዝ ኮይኑ ከምዘሎ ይሕብር።
ነቲ ጋዜጣዊ መግለፂ ዝሃቡ፣ኣብ ምንስቴር ወፃኢ ኣሜሪካ ሓላፊ ጉዳያት ኣፍሪቃ ሚስተር ጆንይ ካርሰን፣ምክትል ምንስቲር ጉዳያት ስነ-ህዝቢን ስደተኛታትን ዶ/ር ሩብን ብርጌቲ፣ምክትል ሓላፊ USAID ሚ/ር ዶናልድ ስታይንበርገርን ረዳት ሓላፊ ጉዳያት ዴሞክራሲ፣ግጭትን ሰብኣዊ ደገፋትን ወ/ሮ ናንሲ ሊንድቤርግን‘ዮም።
ኣምባሳደር ጆኒ ካርሰን ኣብ ኢትዮዽያ ብውሑድ 4 ነጥቢ 5 ሚልዮን፣ ኣብ ሶማልያ ነቶም ናብ ኬንያን ኢትዮዽያን ዝሰግሩ ከይሓወሰ ፫ ሚልዮን፣ ኣብ ኬንያ ድማ 3 ነጥቢ 5 ሚልዮን ሰባት ህፁፅ ሓገዝ ኣድልይዎም‘ሎ ይብሉ።
ጆኒ ካርሰን፣ካብ‘ቲ ንምብራቅ ኣፍሪቃ ዝለበደ ክተምልስ ኣይትኽእልን ዝበልዋ ኤርትራ፣መንግስታ ዕፁው ስለዝኾነ ሓበሬታ ንምርካብ ኣይተኻእለን ኢሎም።
”እቲ ጨቋኒ መንግስቲ፣ብዛዕባ ናይ ገዛእ ርእሱ ህዝቢ ሰብኣዊ ጠለብ ሓበሬታ ንምልጋስ ቅሩብ ኣብ ዘይኮነላ ኤርትራ፣ብርክት ዝበሉ ረድኤት ዝፅበዩ ሰባት ክህልው ይኽእሉ‘ዮም።ናፃ ስግግር ሓበሬታ፣ሰባት ካብ ሓደጋ ቀልጢፎም ንክድሕኑ ዘኽእሎም ምርጫ ንክወስዱ ዓቅሚ ይፈጥረሎም። መንግስቲ ኤርትራ፣ነቲ ኣብ‘ታ ሃገር ዘሎ ጥምየትን ሕፅረት መግቢን ንምኹላፍ ምስ ሕቡራት መንግስታንን ዓለም-ለኸ ትካላትን ተሓጋጊዙ ንክሰርሕ ፃውዒትና ነቅርብ ኣለና” ኢሎም ጆኒ ካርሰን።
ነቲ ኣብ ሶማልያ ዝተኸሰተ ደርቂን ጥምየትን ዘጋደዱ ምኽንያት ኢሎም ጆኒ ካርሰን ዝጠቀስዎም ጠንቅታት፣ኣልቦ ጥቅዊ ማእከላይ መንግስቲን ህላዌ ጉጅለ ፈጠራ ራዕዲን’ዮም።ኣል-ሸባብ ካብ ዓሚ ጥሪ ጀሚሩ ናይ ወፃኢ ረድኤት ናብ ግዝኣቱ ንከይኣቱ ከምዝኸልከለ‘ውን ተገሊፁ‘ሎ።
ኣል-ሸባብ ኣብ ፖሊሲኡ ሓቀኛ ለውጢ ኣተኣታትዩ ንሕናን ካልኦትን ብናፃ ክንንቀሳቀስ ዕድል ኣሎ እንተኾይኑ፣ኣብ ልዕሊ ሰብኣዊ ሓገዛት ግብሪ ዘየንበረ እንተኾይኑ ምስ ዓለም-ለኸ ትካላት ንግምግም ኣለና ኢሎም።
ኣብ ቀንዲ ኣፍሪቃ ዝተኸሰተ ደርቂ፣ብሓፂሩ ዝፍታሕ ዘይምኻኑ ዝገለፁ እቶም ሰበ-ስልጣን፣ነባራይ ፍታሕ ንምርግጋፅ፣ምስ መንግስታት‘ቲ ዞባ ተሓባቢሮም ከምዝሰርሑ ሚስተር ካርሰን ሓቢሮም።
ብUSAID ዝድገፍ ፊውስ ኔት ተባሂሉ ዝፅዋዕን ንጥምየት በረኻ ኣቀዲሙ ዘጠንቅቅ መርበብን ተመርኲዞም፣ዝሓለፈ ነሓሰ መግቢን ካልኦትን ቀረባትን ኣብ ጂቡቲ፣ደቡብ ኣፍሪቃን ካልኦት ከባቢታትን ምኽዛን ከምዝተጀመረ ተገሊፁ‘ሎ።ብመሰረት‘ዚ፣መንግስቲ ኣሜሪካ 4 ነጥቢ 4 ሚልዮን ንዝኾኑ ግዳያት 348 ሽሕ ቶን መግቢን 383 ሚልዮን ዶላር ዝዋግኦም ቀረባትን የባፅሕ ከምዘሎ ሚስተር ስታይንበርግ ኣፍሊጦም።
ምንስቲር ዜና ኤርትራ ኣቶ ዓሊ ዓብዱ ብወገኑ መንግስቲ ኤርትራ ንዘይመንግስታዊ ትካላት ኣብ ኤርትራ ንክንቀሳቀሳ ከምዘይፈቅድን ኣብ ኤርትራ ደርቅን ጥምየትን ከምዘየለን ሓቢሩ።
ሙሉእ ቃለ ምልልስ ምስ ኣቶ ዓሊ ዓብዱ መግለፂ ጆኒ ካርሰንን ኣዳምፁ።


text:
ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ተቓወምቲ ሰልፍታት ትገብሮ ኣላ ዝበልዎ ካብ መጠን ዝሓለፈ ቅትለት ዝተሓወሶ ኣጠቓቕማ ሓይሊ ኣዝዩ ከምዘሻቅሀሎም ናይ ሕቡራት መንግስታት ላዕለዋይ ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላት ዛይድ ራኢድ ኣል ሑሴን ትማሊ ገሊጾም።
ብኻልእ ዜና እዚ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ዝተላዕለ ክስታት ሰብኣዊ መሰላት መሰረት ኣልቦ ክብሉ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ቤት ጽሕፈት ጀነቭ ቀዋሚ ተጸዋዒ ኣምባሳደር ነጋሽ ክብረት ሎሚ ምላሽ ሂቦም።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ንቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት መንግስታት ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ናይ ጥርዓን ደብዳበ ካብ ዘእተው ዓሰርተ ሓሙሽተ ጉጅለታት ሰብኣዊ መሰላት ሓደ ሲቪክስ ብዝብል ዝፍለጥ ጥምረት ሎሚ ኣብቲ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ኣብ ዘስምዕእ ቃል ንስግኣት እቶም ኮሚሽነር ከምዝድግፉ ተዛሪቦም ኣለው።
ተጸዋዒ ካናዳ ብወገኖም ሃገሮም ኢትዮጵያ ብምርጋጽ ሰብኣዊ መሰላት ካብ ዝተሻቐላ ምዃና ተዛሪቦም ይብል ሰሎሞን ኣባተ ዘዳለዎ ጸብጻብ።


text:
ክወሃብ ዝጸንሐ ኣገልግሎት ትምህርቲ ብዓይነት ንምድርዑ መድረኽ ዝጠልቦ እዋናዊ ጉዳይ ምዃኑ፡ ሚኒስተር ትምህርቲ ኣቶ ሰመረ ርእሶምን ሓላፊ ላዕለዎት ትካላት ትምህርትን ምርምርን ዶክተር ሃይለ ምሕጹንን፡ ምስ ኤሪ-ቲቪ ኣብ ዝገበርዎ ቃለ-መሕትት ገሊጾም።
ሚኒስተር ሰመረ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ ኣብ መጀመርያ ናጽነት ካሪክለም ኣዳሊኻ፡ መሳለጥያታትን ጠለባትን ትምህርትን መማህራንን ቀሪብካ ኣገልግሎት ትምህርቲ ምጅማር ክብድ ዝበለ’ኳ እንተነበረ፡ መንግስቲ ኤርትራ ብመሰረት’ቲ ኣብ እዋን ቃልሲ ኣዋህሊልዎ ዝጸንሐ ተመኲሮ፡ ቀዳምነት ናይ ቀዳምነታቱ ሰሪዑ፡ ሃገር-ለኸ ዕድል ዘረጋግጽ ዝርጋሐ ንኽህሉ፡ ምዕሩይነት ዕድል ንምስፋሕን ዓይነታዊ ብቕዓት ትምህርቲ ንምርግጋጽን፡ ንዝወሃብ ትምህርቲ ድማ ምስ ልምዓታዊ መደባት ንምስናይ፡ ፖሊሲኡን መትከላቱን ኣነጺሩ ከምእተበገሰ ኣረዲኡ። (ምሉእ ትሕዝቶ ቃለ-መጠይቕ ሚኒሰተር ሰመረ ኣብ ገጽ 4 ርአ)
ሓላፊ ላዕለዎት ትካላት ትምህርትን ምርምርን ዶክተር ሃይለ ምሕጹን ብወገኑ፡ ኣገልግሎት ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ኣብ ኤርትራ፡ ኣዝዩ ውሑድ ቊጽሪ ተመሃሮ ብዘአንግድ ሓደ ዩኒቨርሲቲ ይካየድ ከምዝነበረ፡ ምስ ምስፋሕ ኣገልግሎት ትምህርቲ ተሳታፍነት ዜጋታት ብተዓጻጻፊ ክብ ስለዝበለ፡ ቊጽሪ ናብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ዝጽንበሩ ተመሃሮ ብምዕባዩ – ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ሃገር ሓደስቲ ኮለጃት ተመስሪተን ካብ 2004 ኣትሒዘን ኣገልግሎት ከምዝጀመራ፡ ኣብ’ዚ እዋንዚ ከኣ ንኣስታት 12 ሽሕ ናይ ዲግሪን ዲፕሎማን ተመሃሮ ዝሓቘፋ 9 ኮለጃት ከምዘለዋ ዘርዚሩ።
“ምብዛሕ ትካላት ትምህርቲ፡ ብዝሒ ዘለዎ ምሁር ዜጋ ከተፍሪ’ዩ ዝደፍኣካ” ዝበለ ዶክተር ሃይለ፡ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ፡ ድሌታትካ ብዝግባእ ፈሊጥካ ነቲ ብዝሒ ብዓይነት ንምልዋጥ፡ ንዓኡ ዘድሊ ካሪክለም ንምኽላስ፡ መማህራን ንምቕራብ፡ ግብራዊ ትምህርቲ ዝወሃበሉ ትሕተ-ቅርጺ ንምውዳድ ይስራሓሉ ምህላዉ ኣረዲኡ።
ዶክተር ሃይለ ቀጺሉ፡ ናይ ድሕረ- ምረቓ ትምህርቲ ክትህብ፡ ፈለማ ናይ ቅድመ-ምረቓ ኣገልግሎት ክድልድል ከምዝግባእ፡ ድሕረ-ምረቓ ምስ ምውዳድ ብቑዕ ዓቕሚ-ሰብን መሳለጥያታትን ዝኸይድ ምዃኑ፡ ነዚ ኣገልግሎት’ዚ ዝህባ ኮለጃት’ኳ እንተለዋ ገና ዕቱብ መጽናዕቲ ዘድልዮ ጉዳይ ምዃኑ፡ ናይ ምዕባይ ደረጃ መደብ እውን ንግዜኡ ተወንዚፉ ከምዘሎ ኣረዲኡ።
ኮለጅ ንግድን ስነ-ቚጠባን ኮለጅ ጥበባትን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን ሎሚ ዓመት ኣብቲ ግቡእ ግዜአን ኣገልግሎት ዘይጀመራሉ ምኽንያት ብዝምልከት፡ ዶክተር ሃይለ፡ ኣብ ሓልሓለ ዝነበረ ኮለጅ ንግድን ስነ-ቚጠባን፡ ኣብ ቀጽሪ ኮለጅ ጥበባትን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን ዓዲ-ቐይሕ ክጥርነፍ ቅድሚ ክልተ ዓመታት ከምእተወሰነ፡ እቲ መደብ ተደናጒዩ ድሕሪ ምጽናሕ ንትግባረ ትሕተ-ቅርጻዊ ጽገና ይካየድ ከምዘሎ ብምሕባር፡ ክልቲኡ ኮሌጃት ኣብ ወርሒ ጥሪ 2018 ኣገልግሎት ክጅምር ምዃኑ ገሊጹ።


text:
5ይ ክፋል
ክቡራት ተኸታተልቲ!
ድሕሪ ማህረምቲ ኮሎኔል ስምኦን ገብረድንግል ናብ ኩሎም አካላት መንግስትን ግንባርን ብዝወረደ ህጹጽ መምርሒ፡ ብጥቆማ ኣማሓዳሪ ን/ዞባ ዓረዛ መሓመድ ሓምድን ኣዛዚ ክ/ሰ 31 ኮ/ል ክብሮም ዳኘው (ወዲ ኣቸቶ)ን ኣብ ደብሪ ኣብነ መርቆርዩስ ከም ዝተረኸበ፡ ድሕሪ ገለ ናይ ተኹሲ ምልውዋጥ ነጋዳይ ሳምሶን ገረዝጊሄር (ወዲ ቀሺ) ብዕለት 19.10.2007 ካብ ኣባላት ክ/ሰ 31 ብዝተተኮሰ ጥይት ኣብ ኣፍ ልቡ ተሃሪሙ ከምዝሞተ ገሊጸ ነይረ፡፡ ሎሚ ኣብዚ 5ይን ናይ መወዳእታን ክፋል ጽሑፍ፡ ብምኽንያት ጉዳይ ፍቕረን ሳምሶን ዝተኣሰሩ ዜጋታትን ስዒቦም ዝተረኣዩ ኩነታትን ክገልጸልኩም፡፡
ኣብ ደብሪ ኣብነ መርቆርዩስ ከባቢ ኣብ ዝተረኸበት ናይ ሳምሶን ሄሊኩስ ዳብል ስፖርቴሎ መኪና፡ ብኣባላት ክ/ሰ 31 4ይ ብርጌድ፡ 3 ክላሽን፡ 15 ወትሃደራዊ ኣልባሳት፡ 3 ሞባይላት፡ 3 ናይ ፖሊስ ሰሌዳን ካልኦት ደቀቕቲ ነገራትን፡ ከምኡ እውን ኣብርሃም ኣስመላሽ ብዝተብሃለ ውልቀ ሰብ ዝወጸ ናይ ባንኪ ቡክ ተረኺቡ ምንባሩ ገሊጸልኩም ነይረ፡፡ እቶም ንምምስሳል ብውጩ ዝተዓደልዎ ወትሃደራዊ ኣልባሳትን መሕለዊ ነብሶም ክላሽናትን ምስተረኸቡ፡ ሳምሶን ወዲ ቀሺ ንፕረሲደንት ክቕንጽል ብCIA (ማወስ) ተወዲቡ ኔሩ ዝብል ወረታት ከላብዑ ጀመሩ፡፡ ብፈተነ ቅትለት ኮ/ል ስምኦን ዝተጠርጠሩ ነቶም ክልተ ምስ ሳምሶን ዝነበሩ ሰባት ንምሓዝ፡ ኣባላት ክ/ሰ 31ን ካልኦት ኣሃዱታትን ብህጹጽ ኣብ ዝተዋፈርሉ እዋን፡ ሃንደበት ካብ ሓይሊ ኣየር ዝተልኣኸት MI 17 ሄሊኮፍተር ካብ ማይዲማ ናብ ዓረዛ መውጽኢ ኣብ ዝርከብ ንእሽተይ ጎልጎል ዓለበት፡፡ ኣብቲ ኩነታት ዝተሳተፉ ኣባላት ክ/ሰ 31ን ኣባላት ሓይሊ ኣየርን በቢወገኖም፡ ዘዝረኣይዎ ስለ ዝዛረቡ፡ ክሳብ ሕጂ ገለ ለወሃት ሳምሶን ብሂወት ዘሎ ይመስሎም ኢዩ፡፡ ስድራቤት ሳምሶን እውን ከምቲ ንቡር፡ ሬስኡ ስለ ዘይተውሃቦም ጥራሕ ክሳብ ሕጂ ኣይቀበጹን፡፡ ኣብ ከምዚ ዓይነት ኩነታት ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ባዕሉ ንዝቐዘፎም ሰባት ህልዋት ንምምሳል ናይ ሓሶት ህላወ ወረ ብምንፋስ ስድራ ቤት ከይሓቱ፡ ኮነ ኢሉ ይሰርሕ’ዩ፡፡
ነቶም ካብ ደብሪ ዘምለጡ ክልተ ሰባት ንምህዳን ኣብ ዝተኻየደ ናይ ምእላሽ መስርሕ፡ ሃንደበት ካብ ኣዛዚ ክ/ሰ 11 ኮ/ል ጊላይ ተወልደብርሃን (ኣብዚ እዋን ኣዛዚ ክ/ሰ 23) “ነቶም ክልተ ካብ ደብሪ ዝጠፍኡ ሰባት ሩባሩባ ገይሮም ናብ ከባቢና ስለ ዝመጹ ኣብ ቀይዲ ኣእቲኖዮም ኣለና” ዝብል ሓበሬታ ናብ ስርሒት ዞባ 03 (ናብ ሜ/ጀነራል ዑመር ሓሰን ጠዊል) ለኣኸ፡፡ ኣብቲ እዋን ካብ ከባቢ ማይ ላም ክሳብ ከባቢታት ማይዲማ ዝነበረት ክ/ሰ 11 ብኮ/ል ጊላይ ተወልደብርሃንን ብወዲ ባሻይን ትምራሕ ዝነበረት ኢያ፡፡ ኣብ ቀረባ ካብ ገለ ምንጭታት ዝረኸብኩዎ ሓበሬታ ድማ፡ ኣብቲ ዕለት ረፋድ ሰዓት 10፡00 እቶም ካብ ደብሪ ዘምለጡ ብክ/ሰ 11 ካልኣይ ብርጌድ ፡ 2ይ ቦጦሎኒ 3ይ ሓይሊ ከምዝተተሓዙን፡ ሳሚኤል (ወዲ ዓብደላ) ዝተብሃለ ኣዛዚ 2ይ ቦጦሎኒ ብቐጥታ ናብ ሓለቓ ስታፍ ክ/ሰ 11 ወዲ ባሻይ ከምዘረከቦምን፡ ምስ ኮ/ል ጊላይ ተረዳዲኦም ብህጹጽ ሓለዋ መዲቦም ናብቲ ሄሊኮፍተር ዝዓለበትሉ ቦታ ከምዘብጽሕዎምን’ዩ፡፡ ከም ሓለዋ ምስታ ሄሊኮፍተር ክሳብ ኣስመራ ዝተጓዓዙ ኣባላት ካብ ክ/ሰ 11.2.2. መራሕ መስርዕ ካብ ጋንታ ድሽካ ሽመንዲ ፍስሃጽዮን (ወዲ ዓንደን) ፍስሃየ (ወዲ ባሻይ) ዝተብሃለ ኣባል 2ይ ብርጌድ ሃ/ኣገልግሎትን’ዮም፡፡
ኣብ ኣስመራ ሞት ሳምሶንን ምትሓዝ ኣባላቱን ካብ ዝተሰምዓሉ ግዜ ጀሚሩ፡ ኩላቶም ኣካላት ጸጥታ ሰባት እንዳዋፈሩ ተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ ምእካብን ኣብ ምቕያድ ዝተፈላለዩ ዜጋታት ተጸሚዶም ነይሮም፡፡ ጎኒ ንጎኒ ከኣ ጉዳይ ሳምሶን ካልእ መልክዕ ንምትሓዝ ማእለያ ዘይብሉ ዕጥቂ ሒዙ ከምዝተረኸበን ብግዳማውያን ተወዲቡ ዕልዋ መንግስቲ ከካይድን ዓበይቲ ሰበስልጣናት ናይ ምቕንጻል መደባት ከምዝነበሮ ብኣካላት 03 ተፈነወ፡፡
ካብ ማይድማ ብነፋሪት ንዝመጹ ናይ ሳምሶን ተሓባበርቲ ተረኪቡ ምሉእ ምጽራይ ከካይድ ሓላፍነት ዝተዓደሎ መጀር ካሕሳይ በየነ ኮይኑ፡ ምስ ሰለስተ ኣባላት ቤ/ጽ ፕረሲደንት ብምኻን ብጸለምቲ መካይን ካብ መዕርፎ ነፈርቲ ካብ ሓይሊ ኣየር ተረኪብዎም፡፡ ኣብዛ ዕለት ኣብ ልዕሊ ኮሎኔል ስምኦን ገብረድንግል ፈተነ ቅትለት ካብ ዘካየዱ እቶም ካብ ማይ ድማ ዝመጹ እሱራት
-
እሰይ ኢሳቕ (ወዲ ኢሳቕ)
-
ኣንገሶም (ወዲ ዓዲ ንፋስ) ዝተብሃሉ እዮም፡፡ ክቡራት ኣንበብቲ ከምቲ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ዝገለጽኩዎ ናይዞም ዜጋታት ዝርዝር ሓበሬታን ሰነዳትን ካብቶም ድሕሪ መርመራ ቀልጢፎም ዝተወገዱን ምናልባት ኣብ ውሽጣዊ ጸጥታ ምስ መጀር ካሕሳይ በየነ ጥራሕ ዝርከቡን ‘ዮም፡፡ ምስ ሃገራዊ ድሕነት ለጊቦም ኣብ ኣስመራ ነቶም ጡርጡራት ኣብ ምቕያድ ዝለዓለ ኣበርክቶ ዝነበሮም ብጀነራል (ሽዑ ሜ/ጀነራል) ፍሊጶስ ዝምርሑ ኣባላት ስርሒት 05 (ኣብዚ እዋን ተወርዋሪ እዚ) ነይሮም፡፡ ካብዚኣቶም እቲ ብዝለዓለ ዝተዋስአ ጎብለል ዓዲኣቤቶ ብምኻን ብዙሓት ዜጋታት ዘጋፍዐ ሌ/ኮ ኢሳቕ ሃብተማርያም (ወዲሙቁር) ኮይኑ ንሱ’ውን ዕጫ “ዝቆሰለ ዝብኢ” በጺሑዎ ድሕሪ 4 ዓመት ናብ ጉድጓድ ተድርቢዩ’ዩ፡፡ ብጀካ እቶም ክልተ ብክ/ሰ 11 ዝተተሓዙ ኣባላት፡ ቀጺሉ ኣብ ዝተኻየደ ስርሒታት ካብ ዝተፈለለዩ ከባቢታት ተስፋኣለም ዝተብሃለ ናይ ውጩ ኣውቲስታ (ሓዉ ንኣባል ወ.ሃ.ድ ውሽጣዊ ጸጥታ ኣካል ሃይማኖታዊ ጉዳያት ዝነበረን ደሓር ዝደስከለ ሌ/ኮ ዮናስ ዘርኣይ) ከምኡ’ውን ተስፋኣለምን ጸጋይ ዕቑባይን ዝተብሃሉ ክልተ ደቂ ዓዲንፋስ’ዮም፡፡
ብሓፈሻ ምስ ናይ ኮ/ል ስምኦን ፈተነ ቅትለት ቀጥታዊ ምትእስሳር ዘለዎም ተባሂሎም ዝተፈለዩ እዞም 4 ዜጋታት’ዮም፡፡ ብኣባላት ሃገራዊ ድሕነት (ውሽጣዊ ጸጥታ) ኣሰቃቒ ማህረምቲ ወሪድዎም ኢዩ፡፡ እዞም 4 ዜጋታት ምስተቐየዱ ቐጥታ ኢሳይያስ ንኩለን ዝተዋፈራ ኣሃዱታት እንዳረኸበ ኣብቲ ጉዳይ ይብዛሕ ይውሓድ ዝኾነ ዓይነት ምትእስሳር ዘለዎ ሰብ ኣብ ቁጽጽር ክኣቱ ከምዘለዎ ስለ ዝሓበረ ብሰንኪ ፍቕረን ሳምሶንን ብዙሓት ዜጋታት ኣብ ኩለን መደበራት ዞባ ማእከል፡ ዓዲኣቤቶ፡ ምዕጢር፡ ደቂምሓረ (እንዳ እቡነኣረጋዊን) ዓላን ተቐይዶም’ዮም፡፡ ዳርጋ ኩሎም እሱራት ብዘይዝኾነ ናይ ፍርዲ መስርሕ ብኣባላት ውሽጣዊ ጸጥታን ጨንፈር ምቁጽጻር ስነ-ስርዓት ስርሒት ዞባ 05 ኣሰቃቒ መርመራ እንደተኻደሎም ቀስ ብቐስ ገሊኦም ብምፍርራሕን ኣብ ዕቱብ ምክትታል ከምዘለው ተሓቢርዎም፡ ካብ መዓልታት ክሳብ ዓመታት ተኣሲሮም ዝተፈትሑ ኮይኖም፡ እቶም ፋይላቶም “ብቐንዲ ተሓባበርቲ” ዝተመሓላለፈሎም ከኣ ናብ ማይ ስርዋ ክኣትው ተገይሮም፡፡
ኣብ ሃገርና ብሰሪ ብርቱዕ ሙቐትን ቀዝሒን ካብቶም ኣንጉዕኻ ዘንቅጹ ኣሰቀቕቲ ቤት ማእሰርታት ሓደ ኣብ 2001 ብሜ/ጀነራል ገረዝጊሄር ዓንደማርያም (ውጩ) ብኸቢድ ገብን ንዝጥርጠሩ እሱራት ተባሂሉ ዝተሃንጸ ካብ ኣስመራ ንመገዲ ከረን ኣስታት 6 ኪ/ሜትር ርሒቑ ኣብ ጥቓ ዓዲሃብተስሉስ ዝርከብ ቤት ማእሰርቲ ማይስርዋ ኢዩ፡፡ ጀነራል ፍሊጶስ ኣዛዚ ስርሒት ዞባ 05 (ተወርዋሪ እዚ) ኮይኑ ካብ ዝተመዘዘሉ ግዜ ጀሚሩ ፈለማ ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻር ስነ-ስርዓትን ስርሒት ዞባ 05 ተጠርኒፋ ምስ ቤት ማእሰርታት ዓዲኣቤቶ፡ ዓላ፡ ማይሑጻ (ድሒሩ ዝተኸፈተን) ሰረጀቓን ዝጸንሐት ቤት ማእሰርቲ ማይስርዋ፡ ፍሊጶስ ሓለቓ ስታፍ ሚኒስትሪ ምክልኻል ኮይኑ ምስተመዘ እውን ካብ ግንባር ኣውጺኡ “ምክትታልን ምጽራይ ጉዳያትን” ዝብል ስም ከቲቡ ኣብ ትሕቲ ሚኒስትሪ ምክልኻል ክጥርነፍ ጌርዎ ’ዩ፡፡ ኣብዘን ቤት ማእሰርታት ካብ ዝቕየድ ዜጋ ብህያብ (ጉቦ)፡ ብዋሕስ፡ ብመቕጻዕቲ፡ ብምህጋርን ምፍርራሕን ፍሊጶስን ዓሳክሩን ማእለያ ዘይብሉ ሃብቲ ኣኻዕቢቶም እዮም፡፡ ዓዲኣቤቶ ምንጪ ማእለያ ዘይብሉ ማል ስለዝኾነት ጀነራል ፍሊጶስ ናብ ሚኒስትሪ ምክልኻል ክምዘዝ እንከሎ ኩሉ ኣብ ትሕቲኡ ኣብ ተወርዋሪ እዚ ዝነበረ ጨንፈራትን ኣፍረይቲ ትካላትን ንብ/ጀነራል ሓድሽ ኢፍሬም ከርክብ እንከሎ እዘን ቤት ማእሰርታት ግን ብኢደዋኒኑ ኣብ ትሕቲ ሚኒስትሪ ምክልኻል ገይሩወን ‘ዩ፡፡ ንዓመታት ብዙሓት ዜጋታት ዘጋፍዑ በዓል ወዲ ሙቁርን ዮውሃንስ ገብረመስቀል (ወዲ ጋላን) ምስተኣሰሩ ብቦትኦም ብፍሊጶስ ዝተመረጹ መጀር ብርሃነ ከበደ (ወዲ ከበደን) ተጋ/ ካሕሳይ ሃይለ (ወዲ ሃይለን) ምስ ዝተመዙ ታሪኽ ደምን ጥፍኣትን ዘቐጽሉ ከም በዓል መርማሪ ሚኪአለ ኢሳቕ ዓይነት 7 መርመርቲ ተወሲኾም’ዮም፡፡
ቤት ማእሰርቲ ማይስርዋ ኣብ ክልተ ዝተመቐለ ኮይኑ ብልሙድ ኣጸዋውዓ፡ ናይ ዝረኣዩን ዘይረኣዩን ተባሂሉ ይጽዋዕ፡፡ እቶም ዝረኣዩ ንሸነኽ መዘናግዒ ማእከል ማይስርዋ ዝርከቡን መብዛሕትኡ ግዜ ብኮንትሮባንድ፡ ኣስገርቲ፡ ስግረዶብ፡ እምነትን ካልኦትን “ቀለልቲ” ገበናትን ዝተጠርጠሩ’ዮም፡፡
እቶም ዘይረኣዩ ድማ ካብቶም ዝረኣዩ እሱራት ኣስታት 400 ሜትሮ ርሒቖም ካብ እንዳ መርመርቲ ንሸነኽ ጸጋም ኣብ ዝርከባ 73 ሸላታትን 32 ኮንተኔራትን ዝተቐየዱ ፍርዶምን ፈራዲኦምን ዘይፈልጡ፡ ሰብ ዘይበጽሖም፡ መገማጠሊ ኣብ ዘይብለን ክልተ ብክልተ ሜትሮ ብካሻስትሮስ ዝተሃደማ ሸላታትን ኮንቲኔራትን ዝነብሩ፡ ብ“ፖለቲካን” ብጉዳይ “ጸጥታን” ዝተጠርጠሩ እሱራት እዮም፡፡ እተን ሸላታት 30 ብ30 ሳ.ሜትር መቐበሊ መግቢ ፊኒስትራ ዘለዎን ኮይነን ልቺ የብለንን፡፡ መደቀሲኦም ተንኮበት፡ መግቦም ዓደስን ወዲ ዓከርን ኮይኑ፡ ኮሎኬ ምእታው ዘይፍቀደሎም፡ ንጉሆ ሰዓት 06፡00 ጥራይ ንቀልቀል ዝወጹ፡ ኣብ ሕድሕድ ሸላ መእከቢ ሽንቲ ኣብርቕ (ቖራዕራዕ) ዝተገብረሎም ኣብ ኣዚዩ ሕማቕ ኩነታት ዝርከቡ እሱራት’ዮም፡፡
ብጉዳይ ሳምሶንን ፍቕረን ተታሒዞም ድሕሪ ኣሰቃቒ ማህረምቲ ፋይላቶም “ብቐንዲ ተሓባበርቲ” ዝተመሓላለፈሎም ናብ ቤት ማእሰርቲ ማይስርዋ ዝተልኣኹ እሱራት፡ መብዛሕትኦም ነጋዶ፡ ኣባላት ፖሊስን ውሽጣዊ ጸጥታን እዮም፡፡ ካብ ነጋዶ ዘርኣጋብር ገብረሂወት፡ ተስፋለም ጎባይ፡ ጊላይ ኣብርሃ፡ የማነ ኣብርሃ፡ ኣስፍሃ ዘሚካኤል፡ መሓመድ ሓሰን (1.5 ሚሊየን ንጀነራል ፍሊጶስ ጎቦ ሂቡ ቅድሚ 5 ዓመት ከምዝወጸ ሰነዳት ቤ/ጽ ፕረሲደንት ይጥቁም)፡ ሰለሙን ኣባይ፡ በኹረ (ወናኒ ህያብ ፌራሜንታን) ተወልደ (እንዳ ቆራይ) ምስ ሰበይቱን ነይሮም፡፡
ካብቶም ኣብ ፈተነ ቅትለት ኮ/ል ስምኦን ብቐጥታ ዝተሳተፉ 4 ዜጋታት ብተወሳኺ ኣብቲ እዋን ኣብ ዝተፈላለየ ጽፍሕታት ተመዲቦም ዝነበሩ ናብ ማይስርዋ ዝኣተው እሱራት ዝስዕቡ ይርከብዎም፡፡
ካብ ፖሊስ ኤርትራ
ኣብ ፖሊስ ኤርትራ ምእሳር ዝተጀመረሉ ድሕሪ ሞት ነጋዳይ ፍቕረ ኮይኑ መብዛሕትኦም ብኣባላት ወኪል ሃገራዊ ድሕነት (ውሽጣዊ ጸጥታ) ተኣሪዮም ሓጺር መርመራ እንዳተገብረሎም ብዘይዝኾነ፡ ሕጋዊ መስርሕ ናብ ማይ ስርዋ ዝተደርበዩ እዮም፡፡
-
ኮ/ል ኣስመሮም ገብረወልድ (ወዲ ገብረወልድ) ሓለፊ ገበን ምክልኻል ፖሊስ ኤርትራ፡
-
ኮ/ል ጎይቶኦም (ወዲ በኺት) ሓላፊ ገበን መርመራ ፖሊስ ኤርትራ
-
ኮ/ል ሰሎሞን ብርሃነ ሓላፊ ምምሕዳር ፖሊስ ኤርትራ
-
ኮ/ል ኢሳያስ ዮሴፍ (ወዲ ዮሴፍ) ምክትል ሓላፊ ገበን መርመራ ፖሊስ ኤርትራ
-
መጀር ኣስመሮም ኣስገዶም (ባርባ) ሓላፊ መርማሪ ፍሉይ ገበናት
-
መጀር ፍርዝጊ ህብታይ ሓላፊ ምክትታል ገበናትን ድራግን
-
መጀር ክብረኣብ ኣብርሃ (መርማሪ)
-
ካፒተን የማነ መርማሪ
-
ተለንተ ኪሮስ መርማሪ (ደሓር ዝተፈትሐ)
-
ተለንተ ተኪኤ ገብረሂወት (ም/ሓላፊ ክፍሊ ድራግ)
-
ም/ተለንተ ሕሩይ ኣስመላሽ (ካብ ክፍሊ ድራግ)
-
ሳሚኤል የዕብዮ (ካብ ክፍሊ ድራግ)
-
ሳሚኤል ትኩእ (ካብ ክፍሊ ድራግ ) ኮይኖም፡ እዞም ኣባላት ፖሊስ መብዛሕትኦም ኣብተን ሸላታት ተሓይሮም ይርከቡ፡፡
ካብ ሃገራዊ ድሕነት ካብቶም ኣብ ከባቢ ኣጅብ ባር ውርሕርሕን ካልኦት ባራትን ምስ ንነጋዳይ ሳምሶን ክዕጅቡን ሓቢሮም ክሰትዩን ዝሓድሩ ኣባላት ውሽጣዊ ጸጥታ ኣብ ቀይዲ ክውዕሉ ብኢሳይያስ ዝተበየነሎም “ብዙሕ ትርጉም የብሎምን” ዝተብሃሉ ክልተ ኣባላት ጥራይ እዮም፡፡ ኣብቲ እዋን ኣብ ውሽጣዊ ጸጥታ ሓያል ሕንፍሽፍሽ ስለዝተፈጠረ ኩሉ “ካብ ሎም ጽባሕ ወሰዱኒ” እንዳበለ ኣብ ዝዘርጠሉ እዋን፡ ኢሳይያስ ነታ ዓንኬል ኣብ ክልተ ሰባት ጥራሕ ጠጠው ኣቢልዋ፡፡ ንቡር ታሪኽ ሐለዋ ሰውራን ድሕሪ ናጽነት ዝተኻየዱ ስውር ዓፈናታትን ንዝፈልጥ ሰብ፡ ኢሳይያስ ስለምንታይ ከምኡ ከምዝወሰነ ምርድኡ ኣየጸግምን፡፡ ንጅግና ተጋዳላይ ኢብራሂም ዓፋ ንምጥፋእ ካብ ዝተኸየደ ስውር ስርሒት ጀሚርካ፡ ኣብ ኩሉ ክፋእ ተግባራት (እንኮላይ ኣብ ጀርመን፡ ሶማል፡ የመን፡ ኢትዮጵያ፡ ሱዳን) ዝተሳተፈ፡ ኢዱ ብደም ዝተሓጸበ፡ ቀንዲ ታሪኻዊ መጋበርያ ኢሳይያስ ዝኾነ ሓለፊ ወፍርታት ውሽጣዊ ጸጥታ፡ ኮሎኔል የማነ ኣፈወርቂ፡ ዋላ ሚስጢራት ኮሎኔል ስምኦን ገብረድንግል ዝምልከት ሓበሬታ የዝሩቕ ምንባሩን፡ ምስ ሳምሶን ጥቡቕ ምትእስሳር ከምዝንነበሮን እንዳፈለጠ፡ “ኣያይ ኢሳይያስ” ከምቶም ጨካናት ሓራምዝ (ውጩን ዓፋንን) ከድሕኖ እዩ መሪጹ፡፡ የማነ ኣፍወርቂ ከኣ፡ ዕድሚኡ ምስተናውሐ፡ ነቶም መቕርቡ ኣባላት ውሽጣዊ ጸጥታ ብግዲኡ ዳዕሮ ኮይኑ ከድሕኖም ከኣለ፡፡ ብመሰርት’ዚ ድማ እቶም ኣባላት ዓፈናን ስጉምትን መጀር ነጋሲ ኪዳነ፡ መጀር ግደ ዓንደ ወልድ፡ ካፒተን ጎይቶም ቀይሕ፡ መጀር ሙሉጌታ ኣማረ (ሙለር) ካብ ሸላታት ማይ ስርዋ ዲሒኖም ን“ኣያይ” ከሕጉሱ ኣብ ምጽናት ዜጋታትና ብልዑል ወነ ክነጥፉ ቃልኪዳኖም ሓዲሶም ቀጺሎም’ዮም፡፡ እቶም ኣሕሊፎም ዝሃብዎም “ብዙሕ ትርጉም ዘይብሎም” ዝተብሃሉ ኣባላት፡
-
መጀር ጎይቶኦም ወዲ ቢኒ፡ ኣባል ዞባ ማእከልን ኣካል ግብረ ሽበራን ዝነበረ ኣብ ሸላ ማስርዋ 3 ዓመት ተኣሲሩ ኣብ 2011 ተፈቲሑ ናብ በለዛ ዝተቐየረ፡ ምስተፈተሐ ብሕርቕርቖት እንዳመስተ ክጣለቐ ሓዲሩ ናብ ማእከላይ ቤ/ጽ እንዳ ጸጥታ (ቻው ሆቴል) ብምኻድ ኣዕገርጊሩ፡ ንየማነ ኣፍወርቂ ክጸርፎ ምስ ጀመረ ንኢሳይያስ ተሓቢሩ፡ ናይ ግሉ መኪና (ራቫ 4) መንጢሎም ዳግማይ ናብ ማይስርዋ ዳጊኖምዎ፡፡ እታ መኪና ክሳብ ቀረባ እዋናት ኣብ ቤ/ጽ ኒያላ ምስበዓል በረኸት ጉዕሽን ወዲ ከረንን ኔራ፡፡
2. በርሀ ባሻይ፡ ኣብ ዞባ ማእከል ኣብ ትሕቲ ኣካል ግብረ ሽበራን ዓፈናን ንጡፍ ዝነበረ መበቆል ዓዱ ካብ ትግራይ ኮይኑ ሓፋሽ ወድባት ብምኻን ናብ ናጽነት ዝኣተወ፡ ኣብ ኣጻምእ ማይኣጣል 2001 ኣብ ምቕንጻል ኢትዮጵያውያን ዝተሳተፈን ብጉዳይ ሳምሶን 3 ዓመት ተኣሲሩ ዝተፈተሐ እዩ፡፡ ሕጂ ደስኪሉ ኣብ መንበሪ ገዝኡ ኣብ ፎሮቪያ (ጥቓ እንዳሚዛን) ኮፍ ኢሉ ይርከብ፡፡
ኣብ ማይ ስርዋ ዝርከቡ እሱራት ብሰሪ ዝወረዶም ማህረምትን ሓያል ስነ-ኣእምራዊ ጸቕጥታትን ዳርጋ ኩሎም ግዳያት ዝተፈላለዩ ሕማማት ኮይኖም’ዮም፡፡ ብፍላይ እቶም ገዳይም ተጋደልቲ ኣባላት ፖሊስ ብብርቱዕ ዛሕልን ሙቐትን ዝለመሱን ድኻም ማሕውራት ዝጎነፎም፡ ደገ ስለዘይወጹ ብጸልማትን ደሮናን ኣዕንቶም ምርኣይ ዝጽገሙ፡ ኣዝማን ሕጽረት ምስትንፍሳን ዘጓነፎም፡ ከምኡ ውን ቀጻሊ ብሕማማት ውጽኣት፡ ሓኻኺንን ብሮንካይትን ዝጥቅዑ ስለዝኾኑ መን ምኻኖም ንምልላይ ኣይከኣልን፡፡ ኣብ 2012 ዓው ኢሉ ስለዝተዛረበ ጥራይ፡ ኮ/ል ኣስመሮም ገብረወልድ (ወዲ ገብረወልድ) ተስፋሚካኤል ዝተብሃለ መራሕ ሓይሊ ቤት ማእሰርቲ ማይስርዋ፡ ናብ ጀነራል ፍሊጶስ ስለዝሓበረ ብመቕጻዕቲ ን5 ወርሒ ዝኣክል እታ ጸባብ መቐበሊት መግቢ ፊኒስትራ ተዓጽያ ኣብ ጸልማት ክቕመጥ ተገይሩ ‘ዩ፡፡
መላእ ኤርትራ ኣብ ጽንኩር ኩነታት ኣብ ዝነበረትሉ፡ ኣብ ኩለን ካብን ናብን ዘራኽባ መገድታት ማእለያ ዘይብሉ ሎኮታት ኣብ ዝተዘርገሓሉ እዋን፡ ጎብለል ስርሒት ዞባ 02 ሜ/ጀ ገረዝጊሄር ዓንደማርያም (ውጩ) ካብ መእዘዚ ማእከሉ ባረንቱ ናብ መንደፈራ ከይዱ ነቲ ኩነታት ይከታተሎ ነይሩ፡፡ ደብሪ ኣብነ መርቆርዩስ ብሳምሶን ብዝተገብረ ሓገዝ ዝተሃነጸ ኮይኑ፡ ኣብቲ እዋን ውጩ ንኣዛዚ ክ/ሰ 16 ነበር ሃብተጽዮን ጽገ (ሓኔታይ) ኣብ ምህናጽ ሓገዝ ክገብሩሎም ስለ ዝኣዘዞ ብፍላይ ኣባላት ስለያ ክ/ሰ 16 ኣብቲ እዋን ሓጊዞምዎም ኢዮም፡፡ ብዕለት 13 ኮ/ል ስምኦን ክህረም ከሎ፡ ማዕረ ማዕረ ኢሳይያስ ካብቶም ብህጹጽ ሓበሬታ ዝረኸቡ ሓደ ውጩ ኮይኑ ሞባይሉን ቴሌፎናት ቤ/ጽሕፈቱን ኣቐዲሙ ክጥለፍ ጸኒሑ ኢዩ፡፡
ክቡራት ኣንበብቲ!
ኣብቲ ጽንኩር እዋን፡ ብሓፈሻ ናይ 7 ጀነራትን ምስኣቶም ምትእስሳር ኣለዎም ናይ ዝበሃሉ ገለ ሃብታማት ቴሌፎናት፡ ብትእዛዝ ኢሳይያስ ኣብ ክፍሊ ጠለፋ ኣትዩ ነይሩ፡፡ ኣብ’ቲ እዋን ሰለስተ ኣካላት መንግስቲ ኣብ ልዕሊ’ቶም ወትሃደራውያንን፡ ሓለፍቲ ጸጥታን፡ ቀጻሊ ጠለፋታት የካይዱ ነይሮም፡፡ ካብ ቤ/ጽ ፕረሲደንት ክፍሊ መራኸቢታትን ጠለፋን መጀር ኣክሊሉ ሃብተማርያም (ቸንቶ)፡ ሌ/ኮ ሙሉጌታ (ጆሮ)ን ኣብርሃምን ዝተብሃሉ ሓለፍቲ ተመዚዞም፡፡ ካብ ማእከላይ ቤ/ጽ ውሽጣዊ ጸጥታ ሓላፊ ክፍሊ መራኸቢታት ሌ/ኮ ጥዑማይ ዝመርሖ ጉጅለን ከምኡ ውን ካብ ማእከላይ ቤ/ጽ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ብሓላፊ “ጨንፈር 2” (ክፍሊ ጠለፋ) ኮ/ል ሊንጎ ዝለኣኹ ሓበሬታታት እውን ነይሮም፡፡ ብፍላይ ብበዓል ቸንቶ ኣብቲ እዋን ካብ ዝነበራ 8 ናቑጣታት ጠለፋ ማለት ካብ ዓራቶ፡ ራምሎ፡ ደብረ ጥሉል፡ ዓይገት፡ ጨለማ፡ ኦማል፡ ኣውላን ጀበል ሓሚድን ዝተኣኻኸብ ሓበሬታ ዕዙዝ ተራ ነይርዎ፡፡ ንኣብነት ንኣዛዚ ሓይሊ ኣየር ሜ/ጀነራል ተኽላይ ሃብተስሉስን ብቑጽሪ 07137627 ዝተዓደለቶ ናይ ኢዱ ቴሌፎንን ካልኣዩ ናይ ዝነበረ ብ/ጀነራል ነጋሽ ትስፋጽዮን ብቑጽሪ 15 16 22 ቴሌፎኑን ብቑጽሪ 07 13 68 27 እትፍለጥ ሞባይሉን ኣብ ምጽንጻን ክፍሊ ጠለፋ ተመዝጊበን ነይረን፡፡ ውጩ ‘ውን ብገርሁ ዝዛረቦ ዘረባታት ከይተረፈ በብበዓል ቸንቶ ተኣሪዩ ናብ ፕረሲደንት ይበጽሕ ነይሩ፡፡
ኣብቲ ተኣፋፊ እዋን፡ ኮ/ል ስምኦን ብምህራሙ ኢሳይያስ “ሕጉስ ነይሩ፡ ስምኦን ክእለዬሉ ይደሊ ነይሩ” ዝብል ብገለ ሓለፍቲ ይዘረብ ነይሩ፡፡ ከም ሳክቲዝም ኣነ ውን እዚ ዘረባ ምኽኑይ ኮይኑ ይስመዓኒ፡፡ ኢሳይያስ ኣብቲ እዋናት ማህረምቲ ስምኦን ናብ ሞት ከብጸሖ ይምነ ነይሩ እዩ፡፡ ኮ/ል ስምኦን ኣብ ሆስፒታል ምስኣተወ ብመገዲ ኮ/ል ተስፋልደት ኣቢሉ ካብ ዝረኸቦ ሓበሬታ ወጻእ፡ ዋላ ሓንቲ መዓልቲ በጺሑዎ ኣይፈልጥን፡፡ ብካልእ ሸነኽ፡ ንጉዳይ ፍቕረን ሳምሶንን ከምኡ ውን ላዕለዎት ሓለፍትን ኣመልኪቱ ናይ ጠለፋ ሓበሬታት ዘቕርበሉ ዝነበረ መጀር ኣኽሊሉ ሃብተማርያም (ቸንቶ) ብዕለት 13.10.2007 ኮ/ል ስምኦን ፈተነ ቅትለት ክግበረሉ እንከሎ ካብቶም ኣብ ከባቢ ባር ኣኩላ (Aquila) ዝነበሩን ብህጹጽ ኣልዒሎም ናብ ሆስፒታል ዘብጽሑ 4 ኣባላት ሓደ ኔሩ፡፡ ድሕሪ ማህረምቲ ኮ/ል ስምኦን ኣብ ሳልስቱ ሌ/ኮ ኣማኑኤል ተስፋጋብር (ክፍሊ ሓለዋ ቤ/ጽ ፕረሲደንት) ኣብ ካስቴሎ መቐበል ኣጋይሽ ንኣባላት ሓለዋ ቤ/ጽ ኣኪቡ “ብጻይ ስምኦን ሳላ ቸንቶ ድሒኑ፡” ክብል ተዛሪቡ’ዩ፡፡
ኣባላት ሓለዋ ቤ/ጽ ፕረሲደንት፡ ብፍላይ ኣብቲ እዋን ካብ ዝነበረት ብሌ/ኮ በረኸት ወልደሚካኤል ትምራሕ 4ይ ሽፍቲ ቴድሮስ ገብረመስቀል ዝበሃል ኣባል ዝመርሖም ሓንቲ ጋንታ ብህጹጽ ናብቲ ቦታ ምብጽሖም ሌ/ኮ ኣማኑኤል ከም እውንታ ኣልዒሉ ተዛሪቡ ኢዩ፡፡ ቤ/ጽ ፕረሲደንት ኣብ ምምሕልላፍ ትእዛዛት ኢሳይያስ ተጸሚዱ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ ሜ/ጀነራል ውጩን ብ/ጀነራል ዓፋንን ከኣ ንባዕላቶም እንዳተሸቑረሩ በቢወገኖም ንገሊኦም ከድሕኑን ንገሊኦም ከኣ ኣሕሊፎም ክህቡን ተራኢዮም፡፡
ነታ ኣብ 4ይ ክፋል ጽሑፈይ ዝጠቐስኩዋ ኮ/ል ስምኦን ዝተሃርመላ መኪና ሰሚያዊ ሕብሪ ከምዝነበራ ዝገለጽኩሉ ምኽንያት ኣብ ክልተ ሰነዳት “ብሰማያዊ ሕብሪ” ስለ ተሰነደት ኮይኑ እዛ መኪና ኣብ ማይተመናይ ተታሒዛ ድሕሪ ግቡእ ምጽራይ ተሃጊራ ኢያ፡፡ ፈለማ ኣብ ቤ/ጽ ቲራቬሎ በጨርቂ ተሸፊና ምስ ጸንሐት ደሓር ከኣ በዓል በረኸት ጉዕሽ (ወዲ ጉዕሽ) ናብ ዝርከብዎ ቤ/ጽ ኒያላ ተወሲዳ ኢያ፡፡ ድሕሪ ገለ ኣዋርሕ ናብ ጋራዥ ዓምበርበር ተላኢኻ ከም ብሓዱሽ ተመሊጣ ካልእ ዓይነት ሕብሪ ተላኺያ ኣብ ውሽጣዊ ጸጥታ ደው ኢላ፡፡ ድሕሪ ፍጻመ ግን እታ መኪና ሕብራ ቀይሕ ምንባሩን መጀር ነጋሲ ኪዳነ ብዝመርሖም ኣባላት ጸጥታ ከም ዝተረኸበት ተረጋጊጹ ኢዩ፡፡ ድሕሪ ቅትለት ሳምሶን እውን ኣባላት ጸጥታ እንዳተዋፈሩ ኣብ ልዕሊ ስድራቤቱ ማእለያ ዘይብሉ ግፍዕታት ኣብጺሖም’ዮም፡፡
ካብ ወዲ 80 ዓመት ወላዲኡ ቀሺ ገረዝጊሄር ጀሚርካ፡ ኣቦ ክልተ ስውኣት ዝኾኑ ሰብኡት ኣሓቱ፡ መሳርሕቱ፡ ኩሉ ንሳምሶን ዝፈልጥ ዘበለ ኣስታት 100 ዝኸውን ሰብ ኣብ ዝተፋላለዩ ቤት ማእሰርታት ተኣሲሩ፡፡ ብርክት ዝበለ ንብረት ሳምሶንን ስድራቤቱን ተሃጊሩ፡፡ ንኣብነት ኣብዚ እዋን ኣብ ትሕቲ ጀነራል ፍሊጶስ ቤት ማእሰርቲ ኮይኑ ዘሎ፡ ኣብ ማይ ሑጻ ዝርከብ ጀርዲንን፡ ኣብኡ ዝነበረ ኣባይትን ናእሽቱ መካይንን ኩሉ ተወሲዱ እዩ፡፡ ንፍርቂ ዝውንኖ ዝነበረ ሚዲያን ሆቴል ንዓመታት ተሃጊሩ ጸኒሑ ኣብ 2016 ንኦሎምፒካዊ ኣትሌት ዘርኢሰናይ ታደሰ ብቑጠባዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣቢሉ ተሸይጥሉ እዩ፡፡ ዝተረፈ ትካላቱን ገዛውቱን ድማ ሰራዊት ተመዲብሉ ክሳብ ሕጂ ኣብ ትሕቲ ሓለዋ ይርከብ፡፡
ብሓፈሻ ንኣስታት ሓደ ዓመት ኣብ ዝጸንሐ “ስርሒት” ሳምሶንን ፍቕረን ኣብ ታሪኽ ህግደፍ ካብቶም ኣዚዮም ተኣፈፍቲ ጉዳያት ሓደ ኮይኑ ኣብ ልዕሊ ላዕለዎት ሓለፍቲ ዘስዓቦ ምክልባትን ዘይምትምማንን ክሳብ ሕጂ ቀጺሉ ኢዩ፡፡ ኮ/ል ስምኦን ኣብ ዝተሃረመሉ ግዜ ነቲ ጉዳይ፡ ዝተወሰኑ ሓለፍቲ “ጉዳይ ኣከለጉዛይን ሓማሴንን” ዓይነት ኣውራጃዊ መልክዕ ከትሕዝዎ ፈቲኖም ‘ዮም፡፡ ኢሳይያስ ኣውራጃውነት ካብ ቁጽጽሩ ወጻእ ተጓሃሂሩ ንስልጣኑ ሓደጋ ከይፈጥር ልዑል ስክፍታ ስለዝነበሮ፡ ኣብ ሞንጎ እቶም ጎባልል ሕንፍሽፍሽ ኣእቲዩ ዘስደምሙ ስጉምታት ብምውሳድ ነቲ ጉዳይ ከተሃዳድኦ ፈተኑ ‘ዩ፡፡
ንሳምሶን ግዳይ ብምግባር ኣብ ሞንጎ እቶም መናሕንሕቲ ጀነራላት ዝነበረ ምትፍናን ተደጊሉ ክጸንሕ ድሕሪ ምግባሩ፡ ቀጺሉ ካብቶም ኢሳይያስ ዝወሰዶም ማንም ሰብ ዘይተጸበዮም መሰድመም ስጉምታት፡ ኣብ ልዕሊ ኮ/ል ስምኦን ገብረድንግል ዝወሰኖም ውሳነታት እዮም፡፡ ፈለማ ኮ/ል ስምኦን ተሃሪሙ ክበሃል ድምብርጽ ዘይበለ ኢሳይያስ፡ ብህይወት ምትራፉ ምስ ኣረጋገጸ፡ ከም ነፋሒቶ ሕብሩ ለዊጡ ማዕርግን ሓላፍነትን ክገዝሞ ተራእየ፡፡ ብመሰረት እዚ ከኣ፡
-
ንኣስታት 6 ኣዋርሕ ዝኣክል ኣብ ሆስፒታል ኦሮታ ዝተሓከመ ኮ/ል ስምኦን ድሒኑ ናብ ቤ/ጽ ኣብ ዝኣተወላ መጀመሪያ ዕለት፡ ካብ ቤ/ጽ ጀነራል (ባልነኪ) ካብ ኮሎኔል ናብ ብርጋዴር ጀነራል መዓርግ ከምዝተሰጋገረ ዝገልጽ ደብዳቤ በጺሑዎ፡፡ ቅድሚ እታ ዕለት፡ ምሸት ኢሳይያስ ኣብ መንበሪ ገዝኡ ንስብሓትን ጸዊዑ ብሓባር ዘቲዮም ዝኣለምዎ መደዓዓሲ ሜላ እዩ፡፡ ብርግጽ ተዓዊቶም ከኣ እዮም፡፡ ስምኦን ኣብ ውሽጢ ወኪል ሃገራዊ ድሕነትን ሓይልታት ምክልኻልን መዓልቲ ቆጺሩ ስሪኡ ከርእዮም ዝደሊ፡ ከም በዓል ሓላፊ ወጻእ ስለያ ኮ/ል ጋይም ተስፋንኪኤል፡ ውጩ፡ ዓፋንን ብ/ጀነራል ኣብርሃለይ ክፍለ ዓይነት መናሕንሕትን ጸላእትን ስለዝነበርዎ ካብ ኢሳይያስ ዝተመጠወሉ “ጀነራልነት” ብጸጋ ተቐቢልዎ ‘ዩ፡፡
ኢሳይያስ፡ ካብቶም ንፍርቂ ዘመን ክሰርሓሎም ዝጸንሐ ተንኮላት “ንሓደ ዝተበከለን ንፋስ ዝሃረሞን፡ ብእከይ ተግባራቱ ህዝቢ ዘለለዮ ሓላፊ” መመሊሱ ዝበለጸ ስልጣንን ጽፍሕን ብምዕዳል መዋእሉ ምእዙዝ ኮይኑ ክነብር ምግባር ‘ዩ፡፡
-
ኣብ ትሕቲ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ሓላፊ ውሽጣዊ ጸጥታ ብምኻን፡ ንዓመታት ዘገልገለ ኮ/ል ስምኦን፡ ካብ ጀነራልነት መዓርግ ብተወሳኺ “ሓይልታት ጸጥታን ፖሊስን” ዝብል ሓድሽ ኣወዳድባ ተፈጢርሉ ማዕረ ማዕረ ብ/ጀነራል ኣብርሃ ካሳ ብምኻን ቐጥታ ተጸዋዕነቱ ንኢሳይያስ ኮነ፡፡ ከም ውጽኢቱ ከኣ ውሽጣዊ ጸጥታ፡ ኢመግረሽን፡ ኣየር ሰኩሪቲ፡ ፖሊስ ኤርትራ፡ ኣገልግሎት ቤት ማእሰርትን ተሃድሶን፡ ጠቕሊሉ ክመርሕ ተገብረ፡፡ ሓላፊ ኣገልግሎት ቤት ማእሰርትን ተሃድሶን ገዲም ተጋዳላይ ብ/ጀነራል ግርማይ መሓሪ “ብማሕዮ (ስምኦን) ኣይምራሕን” ኢሉ ስለ ዝሓንገደ፡ ቤት ማእሰርታት ጸጸራት፡ ሰምበል፡ ሓዝሓዝን ኣብ ኩለን ዞባታት ዝርከባ ድጓናታትን ጠርኒፉ ተፈሊዩ ወጺኡ እዩ፡፡
-
ብ/ጀነራል ስምኦን ምስቲ ሓድሽ ኣወዳድባ ብተወሳኺ ኣምባሳደራትን ቆንስሊያታትን ኣጽኒዑን መምዩን ናብ ኢሳይያስ ከቕርብ፡ ሲቪላዊ ጥርዓናት ኣባይቲ፡ ጤሳን ክፈትሕ፡ ተወሳኺ ጽፍሕታት ተዓዲልዎ እዩ፡፡
-
ድሕሪ መውጋእቱ ኣብ ድሕሪ ሆቴል ሳንሻይን ዝነበረ መንበሪ ገዝኡ ተቐይርሉ፡ ከም ህያብ ጥቓ ሜጀር ጀነራል ሃይለ ሳሚኤል፡ ብ/ጀነራል ኣብርሃ ካሳን ብ/ጀ ገብረኪዳን ሃብተኣብ (ወዲ ምነይን) ንኽቕመጥ ን10 ዓመታት ኣብ ሓደ ካንሸሎ ተሓይሮም ናይ ዝርከቡ ኣቦና ኣብነ ኣንጦንዮስ መንበሪ ዝነበረ ኣብ ከባቢ ጣባ ጥቓ ሆስፒታል መካነሂወት ዝርከብ እቲ ዝበለጸ ቪላ ተዓዲልዎ፡፡
ነዚ ብ5 ክፋላት ዘቕረብኩልኩም ጽሑፍ ሎሚ ከጠቓልሎ እንከለኹ፡ እግረ መገደይ ገለ ለቦዋታት ክገልጽ እደሊ፡፡ ከምቲ ዝተዓዘብኩምዎ ነጋዶ ፍቕረን ሳምሶን ናብ መቓብር ዘመርሑሉ ቐንዲ ምኽንያት ብሰንኪ ዝንቡዕን ዘይቅርዑውን ስርዓተ ምሕደራ ጉጅለ ህግደፍ ኮይኑ፡ ኣብ ሃገር ዝተፈጠሩ ሰብ ግዜ ጎባልል ባህሪያዊን ሰብኣዊን ጸጋታት ሃገር ብሒቶም ክንሱ፡ እንኮ መገድን ፈቐድትን ኩሉ ለውጥን ብልጽግናን ብምኻኖም እዩ፡፡ ነብሶም ንኽልወጡ፡ ልዑል ተበግሶን ድሌትን ካብ ዝነበሮም ዜጋታት ነጋዶ ፍቕረን ሳምሶንን ከኣ፡ ሕጊ ኣልቦ ኣብ ዝኾነ ሃገር “ወይ ጎቦ ኩን ወይ ምስ ጎቦ ተጸጋዕ” ከም ዝበሃል፡ ምርጭኦም ጎቦ ገይሮም፡ መወዳእትኡ ይትረፍ ዶ ክዕቆቡን ክልወጡን ብሕጋዊን ዘይሕጋዊን መገዲ ዘጥረይዎ ሃብቲ ተመንጢሎም ናብ መቓብር ወሪዶም ንታሪኽ ተሪፎም፡፡ ሓቂ እዩ!! ዕድመን ገንዘብን ተወሲኽዎ፡ ብናእዳ ጥራሕ ዘይሕለፍ ክልቲኦም ዝተፈላለዩ ናይ ባህሪ ጸገማት ነይርዎም ‘ዮ፡፡
ኣብ ዘመነ ጎባልል ሰብ ግዜ፡ ዝተፈጠረ እንኮ “ኢሳይሳዊ መናውራ” ፡ ኢሳይያስ በይኑ ገቢሉ ክወጽእ ምኽኣሉ ጥራይ እዩ፡፡ ኩሉ ሃገር ክልውጥ፡ ህዝባዊ ስርዓት ክተክል ዘዘንቀደ ፈቖዶ ኣንደራት ደርቢዩ ከብቅዕ፡ ሒደት ሰዓብቱ ሒዙ ዝተረፈ ኢሳይያስ፡ ኣብ’ቶም ምሉኻት ወትሃደራዊያን ናይ ጸጥታን ጎባልልን ምስ ተዓቆበ፡ ባዕሉ ብዝፈጠሮ ጸገማት፡ ኣብ ብልሽውና ተቖማጢዖም፡ ኣብ ምክልባት ህዝቢ ተዋፊሮም፡ ሕድሕዶም ክተፋፋነኑ እንከለው፡ ነቶም መገዲ ጠፊኡዎም፡ ብዝረኸብዎ መገዲ ተጠቒሞም ነብሶም ክልውጡ ዝተጸግዑ ወልቀ ነጋዶ ግዳያት ብምግባር፡ ነቶም ጎባልል ሰዓብቱ ክድሕን እዩ ዝመረጸ፡፡ እቶም “ሰዓብቱ” ‘ውን ኣይቀሰኑን፡፡ ክሳዱ ዘዘቕነዐ ሓላፊ፡ “ፋይላት” ከም ናይ በዓል ፍቕረን ሳምሶንን ዝኣመሰሉ እንዳገናጸለ “ንስኻ ከምዚ ዝኣበስካ፡ እንዲኻ” እንዳበለ ንመዋእል ደኒኖምን ተመሊኾምን ክነብሩ ገይርዎም እዩ፡፡
ቅልውላው ምምሕዳር እምበር ፍትሓዊን ርትዓዊን ፍታሕ ምሃብ ዘይባህሪኡ ኢሳይያስ፡ ቅድሚ 10 ዓመት ንመዋእል ዝገበለሉ ሜላ፡ ንግዚኡ ፍታሕ እንተመሰሎ፡ እቲ ሓቂ ግን ሃገር ተረሲዓ፡ ህዝባዊ መትከላት ተጨውዩ፡ ህዝብና ዘይንሱ መሲሉ፡ ወናኒ ታሪኽ ሞት፡ ጥፍኣትን ምብትታንን ዝገበረ እዩ፡፡ እቲ ከም ናይ በዓል ፍቕረን ሳምሶንን ዓይነት ንጹሃን ዜጋታት ግዳይ ገይርካ፡ “ገቢልካ ናይ ምውጻእ” ኢሳይያሰዊ ፍልስፍና ከኣ፡ ይትረፍ ዶ ንህዝብና ክጠቅም፡ ኣብ ሞንጎ እቶም ሰዓብቱ ውን ንመዋእል ዝተደጎለ ሓዊ ኮይኑ መመሊሱ ይልብልቦም ኣሎ፡፡
ዝኸበርኩም ኣንበብቲ!
ልዕሊ ዝኾነ እዋን፡ ሃሱሳት ህግደፍ ኣንፈት ህዝቢ ንምጥምዛዝ ላዕልን ታሕትን ኣብ ዝብልሉን ሃገርና ኣፍ ኣውጺኣ ደም እንዳነብዐት “ኣድሑኑኒ” ኣብ ትብለሉ ዘላ ኣብዚ ጽንኩር እዋንን፡ ጭርጭር ዓበደ ነገረ ኢሳይያስ ገዲፍና፡ ውድበይ ውድባካ፡ ቆላን ከበሳን፡ ኣስላማይ ከስታናይ ከይበልና ህዝብና ካብ ብርሰትን ምጽናትን ነድሕን… እዋናዊ ጻውዒት ሳክቲዝም እዩ፡፡


text:
ብኣምልኾን ፍርሕን ዝተቐርቀሩ ሰባት
ናቱ ፍሉይ መለለዪ ፖለቲካዊ መንነት ዘይብሉ ሰብ ብውሽጡ ቅሳነት የብሉን። ብደገ’ውን ኣይሕፈርን ኣይኽበርን። ካብ’ዚ ዝብገስ ብውሽጡ ባዕሉ ዝፈልጦ ስቓይ ከም ዘለዎ እናሃለወ፡ ብግዳም ሰባት እዚ ከም’ዚ’ዩ ባህሪኡ ተግባሩ እናበሉ ብኣሉታ ይጠቛቖምሉ። ይንዕቅዎ። ይጸልእዎን ይንጽልዎን። “ሰብኣይ ክልተ ኒዮው ነጀው ክብል ሞተ” ዝብል ምስላ ኣቦው ዝያዳ ገላጺ ይመስለኒ። መርገጽ ኣልቦ ከከም ኩነታቱ ህይወቱ ዝመርሕ ሰብ እምነት ተነቢርሉ ንብዙሓት ወይ ዓዲ ወኪሉ ክለኣኽ ኣይኽእልን። ንሱ’ውን ከምኡ ክገብር ርእሰ ምትእምማን የብሉን። ባዕሉ ሰብኣዊ ክብረቱ ንካልኦት ሰባት ኣሕሊፉ ዝሃበ ዘዋረደ ስለ ዝኾነ፡ ዝተባህሎ ክፍጽም ደኣምበር ኣፉ መሊኡ እዚ ቅኑዕ፡ እዚ ቅኑዕ ኣይኮነን ክብል ድፍረት የብሉን። እቶም ኒዮው ነጀው እናበለ ዘግልግሎም ኩሉ ዝፈልጡ፡ ኩሉ ናይ ምግባር ብቕዓት ዘለዎም፡ ንሱ ግን ናይ ምሕሳብን ምትግባር ዓቕሚ ዘይተዓደለ ድኹም ገይሩ ስለ ዝቖጽር፡ ኣብ ባሕሪ ምውልዋል እናሓምበሰ ክነብር ዕጉብ’ዩ።
ንኣብነት ገለ ኤርትራውያን ኣብ’ዚ መድረኽ’ዚ፡ ሰብኣዊ ክብረቶም ወሪዱ፡ ናትና ዝብልዎ መንነት ኣጥፊኦም፡ ትማሊ ንሃገራዊ ነጻነት፡ ሎሚ ንልኡላውነት ዝብላ ቃላት ተጎሲሞም፡ ብሓደ መዳይ ብሕሉፍ ኣምልኾ፡ በቲ ካልእ መዳይ ከኣ ልክዑ ብዝሓለፎ ፍርሒ ተቕርቂሮም፡ ናብ ተንቀሳቓሲ ማሽን ተቐይሮም ብካልኦት ሰባት ክእለዩ ክመሓደሩ ይረኣዩ። ኣብ ሃገሮም ኣብ መሬቶም፡ ሰብኣውን ፖለቲካውን መንነት ሃሊይዎም፡ ብናቶም ውጥን ምርጫን ውሳነን ክኸዱ መሰል ከም ዘለዎም ኣይርድኡን ወይ ኣይቅበሉን። ባዕሎም ብሕርያኦም ኣብ ስልጣን ዘይሰቐልዎ ኣካል፡ ህይወቶም ዝመርሕሉ ትእዛዝ ከውርደሎም፡ ይጠቕሞም ኣይጠቕሞምን ከይፈለጡ ከም ዘለዎ ኣሜን ኢሎም ዝተቐበሉ፡ ብደጊኦም ናይ ምሉእ ሰብ ቁመና ዘለዎም ዝመስሉ፡ ብውሽጦም ግን ጓንጓ ዝኾኑ ፍጡራት ’ዮም።
እዞም መንነት ኣልቦ ልኩማት ኣብ ፈጣሪ ኣየምልኹን። ኣብ ኢሳያስ/ህግደፍ ግን የምልኹ። ኣብ’ቲ ካብ ንቡር ወጻኢ ዘምልኽዎ ኢሳያስ/ህግደፍ ምትእምማን ከጉድሉ ድማ ይረኣዩ። ምሒር ይፈርሕዎ። ከም’ዚ እንተኢለ እንተገይረ ኣብ በዓል እከለ ክትበጽሕ’ያ ህይወተይ ኣብ ሓደጋ ክትወድቕ’ያ ኢሎም ይስግኡ። ዝመስለኩም ከይትዛረቡ፡ ብናትኩም መደብ ህይወትኩም ከይትመርሑ፡ ንዘይትቕበልዎ ብወግዒ ከይትቃወሙ፡ ንትኣምንሉ ድማ ዓው ኢልኩም ከይትድግፉ ዘስገኣኩም እንተደኣ ኮይኑ ደኣ ከመይ ተመልኽዎ? ህይወትና ሳላኻን ምሳኻን ትብልዎ ዝብል ሕቶ ምስ እተቕርበሎም፡ ህዝባዊ ግንባር/ህግደፍ ናይ ኣፍ ኣይኮነን ናይ ተግባር ውድብ’ዩ። ትማሊ መስተክር ዝሰርሐ’ዩ። ብዙሓት ዜጋታት ህይወቶም ዝኸፈልሉ፡ ኣካሎም ድማ ዝጎደለሉ፡ ነጻነት ዘምጸአ ደሞክራስያዊ ውድብ’ዩ ዝብል መልሲ ይቡኻ። ቃሉ ዝትግብር፡ ንህዝቢ ኢሉ ዝተጋደለ፡ መሪሑ ነጻነት ዘምጸአ ደሞክራስያዊ ኣረኣእያን ኣሰራርሓን ዘለዎ እንተደኣኮይኑ ደኣ ስለምንታይ ትፈርሕዎ ዝብል ብኣንጻሩ ዝኾነ ሕቶ ምስ እተቕርበሎም ድማ፡ ኣብ ጽላኣቱ ኣይውዕልካ፡ ጨካን’ዩ። ርሕራሄ ዝበሃል የብሉን። ገንዘብካ የሕድገካ፣ ንብረትካ ይራስየካ፣ ሕልናኻ ይብጽብጸካ፣ ኣካልካ የጉድለልካ፡ ኣብ መወዳእታኡ ከኣ ህይወትካ የስእነካ። እዚ ርጉም መንግስቲ’ዩ።
ኣንጻሩ እንተተሰሊፍና፡ ኣብ ባንክ ዘሎ ገንዘብና፡ ኣብ መሬት ዘሎ ትካልናን ገዛናን ይህግረና። ባዕልኹም ትፈልጡ ይብለና ስለዚ ፈቲና ጸሊእና ምስኡ ምኻድ ምጥቓዕ ዝበለካ ምግባር’ዩ ዘዋጸኣና ድማ ይብሉኻ። እሞ እዚ ደኣ ዓማጺ ዶ ኣይኮነን? ብኸመይ ደኣ ተገልግልዎ መን ከማኻ ትብልዎ ስጋብ ህይወትና ዕቤትናን ውድቀትናን ሳላኻን ብሳኻን ኢልኩም ተንበርኪኽኩም ተምልኽዎ? ንከም’ዚ ዝገብር ፖለቲካዊ ሓይሊ ተቓሊስካ ትኣልዮ ‘ምበር ንበረልና ንበር’ዶ ይበሃል’ዩ?፡ ሃገር ከም ሃገር ድሕሪ ኢሳያስ ህግደፍ መራሒ የብላን ክትብተን’ያ ማለት እንታይ ማለት’ዩ? ንዜጋታቱ ብራዕዲ ዘመሓድር ጨካን መንግስቲ ንልኡላውነት ይከላኸል ኣሎ ነጻነት ይዕቅብ ኣሎ ክትብሉ እንከለኹም እንታይ’ዩ ጭብጥኹም? ክብረት ሰብ ዘይብሉ መንግስታዊ ጉጅለ ክብረት እምኒን ሓመድ፡ ሩባን ኩርባን ይዕቅብ ኣሎ ክትብሉ እንከለኹም ሕድሕዱ ዝራጸም ሓሳብ’ዶ ኣይኮነን?
በቲ ሓደ መዳይ ተምልኽዎ በቲ ካልእ ከኣ ትፈርሕዎ ስለምንታይ? ኣምልኾ ዝግበኦ ኮ እቲ ሰማይን መሬትን ዝፈጠረ ኩሉ ዝከኣሎ ፈጣሩ’ዩ። ንሳትኩም ግን ንሰባት ተምልኹ ንሰባት ድማ ትፈርሑ። እዚ ምውልዋል’ዩ። ማእከል ሰፋሪ ምዃን’ዩ። ክሳብ ኣምልኾ ዝበጽሐ ደገፍን ኣብ ንህይውተካን ንብረትካን ዝምልከት’ውን ቃል ከይተውጽእ ምፍራሕን ኣብ ሓደ ርእሲ ክህሉ ኣይግባእን። እንተኣሚንኩሞ ብእምነት ኣብ ጎኑ ደው በሉ። ጨካን’ዩ እንተኢልኩሞ ድማ ኣፍኩም ክትዓጽው ዘይኮነስ ብትብዓት ክትቃለስዎ፡ ተቓሊስኩም ክትስዕርዎ ይግባእ ምስ እትብሎም ሓይሊ ምዛኖም ናብ ኣምልኾ ገይሮም ይማትኡ። ጉጅለ ህግደፍ መቸም ካብ ድኻታት ብስም ስውኣትን ስድራ ቤት ስውኣትን ገንዘብ ይእክብን ይዝርፍን ‘ምበር፡ ጠለባት ህዝቢ ናይ ምምላስን ምዕጋብን ዕላማ የብሉን።
ብባርነት ዘስረሖም ዘሎ እኩባት ሰብ ብረት፡ ብስማዊ ክፍሊት ኣብ ማሕበራዊ ህይወቶም ሰለሎ ኣእትይሎም ዘሎ መንግስቲ ሰራሕተኛታት ጭቡጣት ኣብነት’ዮም። ስለዚ ንሳትኩም ዝተበሃልኩሞ ገንዘብ ብዘይ ምዕጢጣይ ብምኸፈልኩም ኣብ ክንዲ ትሕፈሩ ትኽበሩ፡ ተገልቢጥኩም ከተምልኹ ክትፈርሑ? ንክትሰምዖ ኣይጥዑምን። ሕድሕዱ ዝላተም፡ ስጊንጢር ኣተሓሳስባኹም’ዩ ዘመልክት ኢልካ ክትምዕዶም እንተደለኻ’ውን ኣይመዓዱን ኣይግርሑን። ነቲ ኣምልኾን ፍርሕን ናትና ኢሎም ሒዞም ይነብሩ ኣለው። ውሽጣዊ ፖለቲካዊ መንነትን ነጻነትን ከይወነንካ ዝተበሃልካዮ እናፈጸምካ ኣብ መንጎ’ዚ ክልተ ተጻራሪ ኣምራት ኣምልኾን ፍርሕን ተቐርቂርካ ምንባር ወነንቱ እንታይ ይብልዎ ካልእ ጉዳይ ኮይኑ ብተግባር ብደውካ ሞት’ዩ ዝብል እምነት ኣለኒ።
ሮቤል በርሀ ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 11-10-2017