text:
Eritrean Embassy, South Africa: ጸብጻብ ሰሚናር ኣምባሳደር ሳልሕ ዑመር ንኤርትራውያን ነበርቲ ኣንጎላ
ሰሚናር ኣምባሳደር ሳልሕ ዑመር ንኤርትራውያን ነበርቲ ኣንጎላ
ብዕለት 22 ጥሪ 2016፣ ኣምባሳደር ሃገረ ኤርትራ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃን ሃገራት ዞባ ደቡባዊ ኣፍሪቃን ኣቶ ሳልሕ ዑመር፣ ብመንግስቲ ኤርትራ ብዝተዋህበ መምርሒ መሰረት፣ ናብ ኣንጎላ ብምንቅስቓስ ንኩነታት ናይቶም ኣብ ኣንጎላ ዝነብሩ ኤርትራውያን ንምክትታልን ብሰንክ’ቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ኣንጎላ ዝተራእየ ሃንደበታዊ ለበዳ ሕማም Yellow Feverን ሳዕቤናቱን ብቐረባ ንምክትታልን ንምጽናዕን፣ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ሚኒስትሪ ጥዕናን ወጻኢ ጉዳያትን ካልኦትን ርክባትን ንምክያድን ዝዓለመ ምብጻሕ ፈጺሙን፣ ብዕለት 23 ጥሪ 2016 ድማ፣ ንኤርትራውያን ነበርቲ ኣንጎላ ሰሚናር ኣካዪዱን።
ኣብቲ ንኤርትራውያን ነበርቲ ኣንጎላ ዘቕረቦ ሰሚናር፣ ኣምባሳደር ሳልሕ ዑመር፣ መንግስትን ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃን ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ዝተራእየ ለበዳዊ ሕማም Yellow Feverን ሳዕቤናቱን ብቐረባ ክከታተልዎ ከምዝጸንሑን፣ ዕላማ ዑደቱ ድማ ብመንግስቲ ኤርትራ ተመዚዙ፣ ንኩነታት ኤርትራውያን ኣብ ኣንጎላ ብቐረባ ንምክትታልን ኣብ ምግታእ እቲ ለበዳን ኣብ ምእላዩን ኣድላዪ ስጉምቲ ንምውሳድ፣ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት መንግስቲ ኣንጎላ፣ ሚኒስተር ጥዕና ኣንጎላን ቀዋሚ ጸሓፊ ሚ/ጉዳያት ወጻኢ ኣንጎላን፣ ከምኡ’ውን ሰበ-ስልጣን ትካል ው.ጥ.ዓ. WHO ካልኦትን ርክባት ምክያዱን ንኣኼበኛ ኣብሪሁ። ብዛዕባ’ቲ ሕማም ክገብርዎ ዝግባእ ጥንቃቐታት ድሕሪ ምዝኽኻር፣ ክኽተቡን፣ ከም ረስኒ፣ ሕማም ርእሲ፣ ቅርጥማት፣ ምዕጻው ሸውሃትን ተምላስን ዝኣመሰሉ ምልክታት ምስ ዘርእዩ፣ ተቐላጢፎም ናብ ሕክምና ከኸዱ ከም ዘለዎምን ኣተሓሳሲቡ። ብድሕር’ዚ ኣምባሳደር ሳልሕ፣ ኣብቲ ለበዳዊ ሕማም ዝተራእየሉ እዋን፣ ብኤርትራውያንን ብማሕበረ-ኮምን ዝተራእየ ብኣብነት ዝጥቀስ ቅልጡፍ ምውህሃድን ምትሕግጋዝን ብምምስጋን፣ ኣብ ቀጻሊ እዋናት ድማ ውዳቤ፣ ምውህሃድን ጥርናፈን ብምሕያል ብዝለዓለ ናህሪ ንኽቕጽልዎ ተላቢዩ። ብተወሳኺ ኣምባሳደር ሳልሕ ንተሳተፍቲ፣ ብወገን ኤምባሲ ኤርትራ ነቲ ኩነታት ብቐጻልን ብቐረባን ከም ዝከታተሎን፣ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት እናተራኸበ ኣድላዪ ስጉምታት ክወስድ ምዃኑን ኣረጋጊጹሎም።
ቀጺሉ ኣምባሳደር ሳልሕ ዑመር፣ መርማሪት ኮሚሽን ው.ሕ ሃገራት ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ብዝብል ሽፋን መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ህዝባን ዘቕረቦ መሰረት-ኣልቦ ክስን ጸለመን ኣመልኪቱ፣ ነቲ ኮሚሽን ዘቕረቦ ኣብ ሓሶትን ፈጠራን ዝተመርኮሰ ክስታት፣ ብትርን ብሃገራዊ ኒሕን መትከልን ብምቅዋም፣ ህዝቢ ቅኑዕ፣ ውድዓውን እዋናውን ምስክርነት ዝሓዘ መልእኽታት ብኢ-መይልን ብቡስጣን ብምልኣኽ ንምፍሻሉን ንምቅልዑን ዝገበሮ ወፍሪ ዕዉትን ኣዕጋብን ምንባሩ ኣብሪሁ። ብፍላይ ኤርትራውያን ነበርቲ ኣንጎላ፣ ኣብዚ ሃገራዊ ናይ ንጡፍ መኸተ ወፍሪ፣ ንዘለዎም ብድሆታት፣ ጻዕቂ ስራሕ፣ ናይ ፋሕ ዝበለ መነባብሮን ዝርግሐን ጸገማት፣ ድሉው ቀረብ (Acess) ናይ ኢንተርነት ዘይምህላውን ርሕቀትን፣ ወዘተ ሰጊሮም፣ እቲ ካብኦም ትጽቢት ዝግበረሉ ኣበርክቶ ምግባሮም ዕዉትን ዝነኣድን ምዃኑ ኣረጋጊጹሎም። ንቐጻሊ ድማ ብተጻባእቲ ኤርትራ ንዝዋፈሩ ናይ ጸለመ፣ ዕንወትን ምድኻምን መደባት ብኣጋ ብምልላይ፣ ብጽንዓትን ንጥፈትን ንምምካት ብዝለዓለ ውዳቤ፣ ናህርን ተዓጻጻፍነትን ክሰርሑ ለበዋ ኣቕሪቡ። ኣተሓሒዙ ኣብ ግንቦት 24 2016 ኣብ ዝበዓል ጽንብል መበል 25 ብሩራዊ ኢዮቤልዩ ናጽነት ኤርትራ ናብ ሃገርና ብምኻድ ኣብቲ ጽንብል ምስትፍ ኣገዳስነቱ ብምሕባር፡ ኣብ ዘዘለዉዎ ሃገር’ውን በቲ ዝግብኦ ድምቀትን ዕብየትን ንምጽንባል፡ ኩሉ ዘድሊ ምቅርራባትን ጎስጓሳትን ንኽጅመር ኣተሓሳሲቡ።
ኣስዒቡ ኣምባሳደር ሳልሕ፣ ንህሉው ኩነታት ሃገር፣ ብፍላይ ከኣ ንኣኼባ ካቢኔ ሚኒስተራትን ምቕያር ወረቐታዊ ባጤራ ናቕፋን ኣመልኪቱ ሰፊሕን እዋናውን መግለጺ ኣቕሪቡ። ሚኒስተራት ናይ 2015 ዓ.ም መደባት መንግስቲ፣ ደቂቕን ዝርዝራውን ገምጋም ድሕሪ ምክያድ፣ ናይ 2016 ዓ.ምን ኪኖኡን ዘሎ ውጥን ስራሕ ምውጽኡን፣ ብካቢኔ ሚኒስተራት ፍሉይ ኣተኩሮ ዝተገብረሉ፣ ንዓቕሚ ሰብ ኤርትራ ብግቡእ ብምግምጋም፣ ኣብ ኣመዳድባ ጽጹይ መጽናዕቲ ብምክያድ፣ ሰባት ብሞያኦም ኣብ ዘድምዑሉ ቦታ ምምዳብ ቀዳምነት ከምዝወሃቦን ከምኡ’ውን ጉዳይ ውሕስነት መግብን ባጀትን ምትዕርራይ ደሞዝን ካልእን ምንባሩ ጠቒሱ።
ንምቕያር ወረቐታዊ ባጤራ ናቕፋ ኣመልኪቱ ኣምባሳደር ሳልሕ፣ ምቕያር ባጤራ ዓቢ ወጻኢታት ዝሓትት፣ ኣገዳስን እዋናውን ሕቶ ምዃኑ ድሕሪ ምሕባር፣ ነዚ ምቕያር ዝደረኹ ውድዓውያን ምኽንያታት ብዝርዝር ኣብሪሁ። ገለ ካብኦም ክብሪ ወይ ናይ ምግዛእ ዓቕሚ ናይ ዝጸንሐ ባጤራ ኣዝዩ ታሕቲ ምውራዱ፣ ዘይሕጋዊ ንግዲ (ሓዋላ) ብምስፍሕፍሑ፣ ናይ ምትምያን ሓደጋታትን፣ ናይ ባንክ ኣገባባትና፣ (Banking System); ድሒሩ ምጽንሑን፣ ክመሓየሽን ክሕይልን ስለዘለዎን፣ መንግስታዊ ናይ ምቁጽጻር ዓቕሚ ብምዕባይ፣ ቁጠባዊ ዕቤትን ምትዕርራይን ብምግባር ንቑጠባ ኤርትራ ንምሕያልን ንምውንጫፍን ዝዓለመ ምንባሩ ድሕሪ ምግላጽ መድረኽ ንርእይቶን ሕቶን ከፊቱዎ።
ተሳተፍቲ ሰሚናር ብኣምባሳደር ሳልሕ ብዝተዋህቦም መግለጺ ዕግበት ከም ዝተሰምዖምን፣ ኣምባሳደር ሳልሕ ድሕር’ቲ ዘጋጠመ ለበዳ፣ ንኩነታት ኤርትራውያን ዜጋታት ነበርቲ ኣንጎላ ብቐረባ ንምክትታልን ንምዕዛብን፣ ከምኡ’ውን ንምግታኡን ንምቁጽጻሩን ኣድላዪ ስጉምታት ንምድህሳስን ቀልጢፉ ናብ ኣንጎላ ምምጽኡ፣ መርኣያ ናይቲ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ዜጋታቱ ዘለዎ ኣኽብሮትን ተገዳስነትን ብምዃኑ ሓጎሶም ገሊጾም። ኣብ ምሕያልን ምጉስጓስን ማሕበረ-ኮም ኤርትራ ኣብ ኣንጎላ ብዓቢኡ፣ እቲ ዕማም ናይ ዜጋታት’ኳ እንተኾነ፣ ከምዚ ሕጂ ኣብ ምምእዛንን ምክትታልን ኩነታት ህዝቢ፣ ኤምባሲ ተርኡ ዓቢ ስለዝኾነ ብቐጻሊ ክመላለሰናን ክበጽሓናን ከጎሳጉስን ጽቡቕ ኢዩ፣ ዝብሉ ርእይቶታት ኣቕሪቦም።
ኣምባሳደር ሳልሕ ብተሳተፍቲ ኣኼባ ንዝቐረቡ ሕቶታት መሊሱን ንርእይቶታት ሰሚዑን።
ኣብ መወዳእታ፣ ዘጋጠመ ናይ ሕማምን ሞትን ሓደጋ፣ ጠንቁ ብሰንኪ ትሑት ኣፍልጦን ግቡእ ሓበሬታ ዘይምህላውን፣ ናይ Yellow Fever ክታበት ከይወሰድካ ናይ ክታበት ወረቐት ኣስሪሕካ ብምምጻእ ንህይወትካ ከም ኣብ ዋጋ-ዕዳጋ ምእታው ስለዝቑጸር ንክኽተቡ ደጊሙ ተላቢዩ። ንኹሎም ኤርትራውያን ነበርቲ ኣንጎላ፣ ኣንጻር ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ንዝቐንዑ ተጻብኦታት ኣብ ምምካት ንዘካይድዎ ቃልሲ ክብ ከብሉ ብምጽዋዕ ንጽንብል መበል 25 ዓመት ብሩራዊ ኢዪበልዩ ምቅርራባት ክጅመርን ክጻፈፍን ብምዝኽኻር ኣኼባኡ ዛዚሙ።
ብተወሳኺ ብዕለት 27 ጥሪ 2016 ኣምባሳደር ሳልሕ ዑመር ምስ ኣካያዲት ኣካል ማሕበረ-ኮም ኤርትራውያን ምስ ኮሚቴ ምትሕግጋዝን ተራኺቡ፣ ኣብ ውዳበን ጎስጓስን ክጻወቱዎ ዝግባእ ኣገባብን ተራን ብዝርዝር ብምብራህ፣ ንዝስከምዎ ሓላፍነት ብዕቱብ ከተግብሩን፣ ኣብ ኣንጎላ ካብ ከተማ ሉዋንዳ ወጻኢ ናይ ዝነብሩ ኤርትራውያን ብዝሕን ዝተዋፈሩሉ ሞያን ከጽንዑን ናይ ዘጋጥም ዘሎ ቁጠባዊ ቅልውላው ሳዕቤን ተረዲኦም፣ ብዝተሓተ ደረጃ ዓቕሚ እውን ይኹን ናይ ምውህላል ባህሊ ከሐይሉን፣ ርእሰ-ማሎም ኣብ ሃገሮም ከውፍሩን፣ ኣብ ባንክታት ኤርትራ ናይ ተጠራቓሚ ሕሳብ ክኸፍቱን ከዋህልሉን ኣዘኻኺሩ።
ዓወት ንሓፋሽ!


c: text/html

text:
ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃን(ፌስቡክ)ኣብ ጉዳይ ምትእትታው ሩስያ ኣብ ፕረዝደንታዊ ምርጫ ኣሜሪካ 2016 ብዘካየዶ ውሽጣዊ ምርመራ ብሩስያ ዝድገፉ ኣብ መርበብ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሃን ዝተዘርግሑ 80,000 ጽሑፋት ን126 ሚልዮን ኣሜሪካዊያን ኣብ ውሽጢ ናይ ክልተ ዓመታት ጊዜ ምብጽሖም ይገልጽ።
እዚ ውጽኢት ምርመራ ዝተገልጸ ጠበቓታት ትዊተር፡ፌስቡክን ጎግልን ጓስጓስ ሩስያ ኣብ ውጽኢት ፕረዝደንታዊ ምርጫ ኣሜሪካ 2016 ጽልዋ ኔርዎ’ዶ ንዝብል ቃለ ምስክርነቶም ንኮሚተ ሰነት ሶሉስ ክህቡ ምዃኖም ኣብ ዝተፈልጠሉ እዋን’ዩ።
ጠበቓታት እዞም ትካላት ካብቶም ሩስያ ኣብ ፕረዝደንታዊ ምርጫ ኣሜሪካ 2016ን ምስ ምዕዋት ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ምትእትታው ኣለዎ’ዶ ንዝብል ምርመራ ካብ ዘኻይዱ ዘለው ሰለስተ አካላት ሓደ ንዝኾነ ኮሚተ ሰነት ቃለ ምስክርነቶም ከምዝህቡ ተፈሊጡ’ሎ።
ፕረዝደንት ትራምፕ ምስ ምትእትታው ሩስያ ዝኾነ ርክብ ከምዘይብሎም ከገልጹ ዝጸንሑ ኮይኖም ሰበስልጣን ኣሜሪካ’ውን ሩስያ ኣብ ፕረዝደንታዊ ምርጫ ኣሜሪካ ምትእትታው ከምዝነብራ ዘመልክት ነገር ከምዘየለ ክሕብሩ ምጽንሖም ይፍለጥ።
ጎግል ኣብ እዋን መስርሕ ምርጫ ብሩስያ ብዘይ ኣገባብ ካብ ዝተዘርግሑ 1,000 ምስ ሩስያዊያን ስነጥበባዊያን ዝተአሳሰር ቪድዮ ምኳኑን ኣስታት 4,7000 ዶላር ወጻኢ ከምዝተገብረሉን ይሕብር።
ፌስቡክ ብወገኑ ዝሓለፈ ወርሒ ምስ መንግስቲ ሩስያ ርክብ ኣለዎም ዝበሎም ጉጅለታት ኣስታት ዋጋ 100,000 ዶላር ዝዋግኡ መወዓውዒ ኣብ ኣሜሪካ ኣፈላላይ ክፈጥሩ ዝኽእሉ ጉዳያት ኣብ ገጻት ፌስቡክ ምውጽኡ ሓቢሩ ኔሩ።
ፌስቡክ ነቲ መወዓውዒ ንኣባላት ቤት ምኽሪ ከምዘቕርቦ ሓላፊ ስርሒታት ኣብቲ ትካል ሰርሊ ሳንድበርግ ዝገለጸት ኽትኸውን ከላ ንህዝቢ ቅሉዕ ክኸውን ኣብ ዝብል ሓሳብ እውን ከምትሰማማዕ ኣፍሊጣ’ላ።
ንሳ ብተወሳኺ እቲ ትካል ነዚ መሰል መወዓውዒ ዝኸታተሉ ተወሰኽቲ 4,000 ሰራሕተኛታት ክቆጽር ምኳኑን ንናይ ሓሶት ናይ ፌስቡክ ገጻት ዘለልይ መስርሕ’ውን ይተኣታተው ምህላው ሓቢራ።
ትዊተር ብወገኑ ምስ መንግስቲ ሩስያ ምትእስሳር ኣለዎም ንዝበሎ 2,752 ገጻት ደው ምባሉ ገሊጹ’ሎ።
ብተወሳኺ ካብ ናይ ሩስያ መራኸቢ ብዙሃን ኣብ ገጻቱ ዝወጹ ዝነበሩ መወዓውዒ ደው ምባሉ’ውን ይፍለጥ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ መጋቢት 30 ኣብዘውፀኦ ንዓለምለኸ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት 2020 ዝጥምት ዓመታዊ ሪፖርት ከምዝበሎ "እዚ ዓመታዊ ፀብፃብ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ብዝተጋገየ መንገዲ ይጓዓዝ ምህላዉ ዘርኢ እዩ "።ሚኒስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን "ኣብ ኩለን ሃገራት ዓለም ዘሎ ሓበሬታ ዘርእዮ እዚ እዩ"ኢሎም::
" ኣብ ሺንጂንግ ኣብ መብዛሕቲኦም ሰዓብቲ ሃይማኖት እስልምና ዝኾኑ ኡሁራውያን ኣብ ካልኦት ዉሑዳን ሰዓብቲ ሃይማኖትን ዓሌትን ዝኾኑ ማሕበረሰባት ገበናት ምፅናት ዘርኢ ክፍፀሞም ንርኢ ኣለና ፤ ኣብ ከም ሩስያ ፣ዩጋንዳን ቬንዙዌላን ዝበሉ ካልኦት ከባቢታት ኣብ ልዕሊ ኣክቲቪስትታት ኣንፃር ግዕዝይና ፣ ተቃወምቲ ፖለቲከኛታትን ናፃ ጋዜጠኛታትን ዝወርድ ዘሎ መጥቃዕትን ማእሰርትን ፣ ኣብ ቤላሩስ ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ሰልፈኛታት ምኽንያት ዘይብሉ ማእሰርትን ማሕሰይትን ካልኦት ጥቅዓትን ኣብተን ሃገራት ብዝካየድ ጎንፅታት በቶም ተፃባእቲ ሓይልታት ዝወርድ ምጥሓስ መሰላትን ምንግልታዓትን ዘብፀሖ ዕንወት ንህዝቢ የመን ብምርኣይ ምርግጋፅ ይከኣል ። መቅተልቲ:ፆታዊ ዓመፃትን ካልኦት ጭካኒያዊ ጨፍጫፋትን ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ምፍፃሞም ካብ ተኣመንቲ ብዝተረኽበ ሓበሬታ ምርግጋፅ ተኻኢሉ ። ከምኡ'ውን ቅትለታት ፣ኣገዲድካ ምጭዋይን ምስቃያትን ብገዛእቲ ሶርያ ዝፍፀሙን ኣብምክያድ ዝርከብ ኲናት ኣብያተ ትምህርቲ ፣ዕዳጋን ሆስፒታላትን ከዕንዉ ይረአ ኣሎ ።"
ምምሕዳር ባይደን ሃሪስ ሰብኣዊ መሰላት ማእኸል ፖሊሲ ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ገይሩ ንምስራሕ ዘለዎ ድልየት ዝለዓለ ሙዃኑ ይሕብር ። "ኣብ ዝኾነ ኸባቢ ንምኽባር ሰብኣዊ መሰላት ጠጠው ምባል ልዑል ድልየት ኣሜሪካ እዩ" ኢሎም ብሊንከን
"ናይ ኣረኣእያ ለውጢ ዘለዎም ብሰላም ዘተኣናግዳ <ሙሰኛታትን ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት ዝፍፅሙ ሰበ ስልጣናት ዝቀ፟ፅዓ፣ ሕጊ ሰራሕተኛታተን ዘኽብራ ፣ ፍልልያት ድሕረ ባይታ ደቂ ሰባት ኣከኣኢለን ብማዕረ ዕድላት ዘተኣናግዳ ሃገራት ዝተረጋግኣ፣ዝማዕበላን ሰላም ዝዓሰለንን ካብ ሙዃነን ሰብኣዊ መሰላት ዘኽብሩ መንግስታት ዓለምለኸ መሰረት ዘለዎም ሕግታት ኣሜሪካን መሓዙታን ንዓሰርተታት ዓመታት ክሃነፀኦ ዝፀንሓን መዋእለ ንዋየን ዘፍሰሳሉን ሕግታት ከምዝድግፈኦ ርዱእ እዩ ። "
ይኹን እምበር እተን ኣብ ልዕሊ ህዝበንጭካኛዊ ምጥሓስ መሰላት ዝፍፅማ ሃገራት ምኽንያተን ንሱ ኣይኮነን ይብሉ ብሊንከን
ACT 3
" መብዛሕትኡ ግዘ ነቶም ዓለም ለኸ ተቀ፟ባልነት ዘለዎም ሕግታት ዝጥሕሳ ተመሳሰልቲ ሃገራት እየን እንተስ ዶብ ሰጊረን ብምውራር ሳይበራዊ ጥቅ፟ዓት ብምኽፋት ፣ ተቃ_ወምቲ ምንግልታዕ ፣ ሓበሬታ ምጥፋእ ወይውን ንግዳዊ ሕግታት ብምጥሓስ ይትግብረኦ "
ዩናይትድ ስቴትስ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት ንዝፍፀሙ ኣካላት ብሕጊ ተሓተቲ ንኽኾኑ ምስ መሓዙታን መሻርኽቲ ኣካላትን ንምስራሕ ፅኑዕ ድልይት ከምዘላዋ ብሊንከን ገሊፆም ።
ንናፅነትን ክብርን ደቂሰባት ምሕላቅ፟ ቅዱስ ዕላማ ኣሜሪካ እዩ ። ብዝተኻእለና ንናፅነትን ፍትሒን ኩሉ ሰብ ጠጠው ንብል ። ኣብዚ ኣብ ሃገርና ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ኩሉ ዓለም ።


text:
Radio Erena: 31 January 2021
ኢትዮጵያ ካብ ዝሓለፈ ክልተ ሳምንታት ጀሚራ ምስቲ ምስ ሱዳን ዘዳውባ ከባቢታት ሰራዊት ትጓርት ምህላዋ፣ ንሰበስልጣን ሱዳን ሻቕሎት ፈጢሩሎም ከምዘሎ፣ ማዕከናት ዜና’ታ ሃገር ገሊጸን።
ስሞም ክገልጹ ዘይደለዩ ሰበስልጣን ሱዳን ኣብ ዝህብዎ ዘለዎ ሓበሬታ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰራዊት ጥራይ ዘይኮነ፣ ከበድቲ ኣጽዋር፣ ታንክታትን ጸረ ነፈርቲ ሚሳይላትን ዘጠቓለለ ገዚፍ ወተሃደራዊ ሎጂስቲክ ናብ ዶባት ትጓርት ምህላዋ ጠቒሶም።
ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ሱዳን መሓመድ ዑስማን ኣል-ሑሴን፣ ኣብቲ ዘሰሓሕብ ዘሎ ከባቢታት ዶብ ዝርከብ ሰራዊት ምስጢራዊ ዑደት ከምዘካየደ ዝጠቐሱ ገለ ወገናት፣ እቲ ሰራዊት ኣብ ዝኾነ እዋን ክባራዕ ንዝኽእል ኲናት ድሉው ክኸውን ከምዘጠንቀቐ የመልክቱ።
ሰበስልጣን ሱዳንን ኢትዮጵያን እቲ ተፈጢሩ ዘሎ ወጥሪ ብሰላማዊ መንገዲ ዝፍታሓሉ መንገዲ ክርከብ ዲፕሎማስያዊ ጎስጓስ ኣብ ምክያድ ዝርከቡ እኳ እንተኾኑ፣ ኣብ ከባቢ ዶባት ሰራዊት ምጉራት ግን ደው ኣየበሉን።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ደመቀ መኮነን ብዓርቢ 29 ጥሪ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ሃገሩ ንዘተ ሰላም ድልውቲ እኳ እንተላ፣ ሱዳን ቅሩብነታ እንተዘይርእያ ግና ፍረ የብሉን ክብል’ዩ ገሊጹ።
=========================


text:
ኣብ የመን ህይወት ኣሽሓት ኣብ ዘጥፍአን ካልኦት ብሚሊዮናት ዝቑጸሩ ድማ ግዳያት ጥምየት ኣብ ዝገበረን ኲናት ብስዑዲ ናይ ዝምራሕ ጥምረትን ዓመፅቲ ሑቲን ተራ ወታደራት ኣሜሪካ ብዝምልከት ኣብ ባይቶ ኣሜሪካ ዝለዓል ቁጥዐ ይውስኽ ምህላው ተገሊጹ።
ኣሜሪካዊያን ኣባላት ቤት ምኽሪ ዝሓቖፈ ዘይሻራዊ ጉጅለ ሚንስተር ጉዳያት ወፃኢ ማይክ ፖምፒዮ ስዑዲ ዓረብን ኣብ ልዕሊ ስቪላት ዝወርድ ጉድኣት ንምንካይ ኣገዳሲ ስጉምቲ ትወስድ ከምዘላን ፖለቲካዊ ፍታሕ ክምዘድልን ከረጋግፁ ክሳብ ሎሚ ረቡዕ ጊዘ ተዋሂቦም ኣሎ።
ሰለስተ ዓመታት ዝገበረ ዘስካሕክሕ ኲናት የመን ቀፂሉ’ሎ።ብስዑዲ ዝምራሕ ጥምረትን ብኣሜሪካ ዝደገፍን ካብ 2014 ጀሚሮም ብኢራን ምስ ዝሕገዝ ሑቲ ክዋግኡ ፀኒሖም ኣለው።ልዕሊ ኩሉ ተጎዳእቲ ድማ ቆልዑት እዮም።
ገለ ኣባላት ቤት ምኽሪ ኣሜሪካ ይኣክል ክብሃል ኣለዎ ይብሉ።ካብኦም ሓንቲ ኣባል ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ ዝኾና ኣባል ኮንግረስ ቱሲ ጋባርድ እየን።
“ሰራዊትና ኣብዚ ፍቓድ ኮንግረስ ዘይብሉ ኲናት ምትእትታው የመን ኣብ ጎኒ ስዑዲ ዓረብ ምዃኖም ሎሚ እውን ቀፂሎም ኣለው።ንብዓት ሓረግፅን መሰረት ዘይብሉ መግለፂን ኣብቂዑ’ሎ።ይኣኽል ማለት ይኣኽል እዩ።ኣሜሪካ ንስዑዲ ዓረብ ምድጋፋ ከብቅዕ ኣለዎ፤ኣብ ዓለም ዕንወት፣ሞትን ስቅያትን ዝውስኽ ጣልቃ ምእታው ኲናት ደው ክብል ኣለዎ።”
ሚንስትር ምልክኻል ኣሜሪካ ጂም ማቲስ ግን ብስዑዲ ንዝመራሕ ደብዳብ ነፈርቲ ተኸላኺሎም።
“ኣብ ጉዳይ የመን መሻርኽትና ስዑዲ ዓረብ ንርእሳ ናይ ምክልኻል ልኡላዊ መሰላ ንድግፍ ኢና፤እቲ ግጭት ንከብቅዕ ፖለቲካዊ ፍታሕ ከምዘድልይ እውን ንርዳእ ኢና።ክልቲኦም ሚንስተር ጉዳያት ወፃኢን ሚንስተር ምክልኻልን ምስ ፍሉይ ልኡኽ ሕቡራት ሃገራት ማርቲን ግሪፊዝ ብቐረባ ይሰርሑ ኣለው።”
ዋሽንግተን ኣብ ህይወት ዝወርድ ጉድኣትን ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ቆልዑት ኣብ ልዕሊ ዝፀዓነት ኣውቶቡስ ዝተፈፀመን እንተወሓደ 40 ሰባት ዝቐተለን ዓይነት ልክዑ ዝሓለፎ ደብዳብ ንምንካይ ምስ ስዑዲ ዓረብ ትሰርሕ ከምዘላ እውን ማቲስ ገሊፆም።
ኮንግረስ እቲ ጥምረት ግቡእ ስጉምቲ ይወስድ ምህላው ከረጋግፁ ክሳብ ሎማዕንቲ ረቡዕ ግዜ ተዋሂቡዎ’ሎ።ወሃቢት ቃል ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ሄዘር ናውረት ኮንግረስ ብዝኣዘዞ መሰረት ፖምፒዮ ከምዝፍፅሙ ገሊፀን።


text:
ቀዳማይ ሚንስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ናይ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ፀብፃብ መንግስቶም ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ንፓርላማ ኣብ ዘቕረብሉ እዋን ገለ ተቓወምቲ ኣብ ቅድመ ልዝብ ኣብ ዝነበረ ምይይጥ ዘቕረቡዎ ዝተጋገየ መርገፂ ነቲ መስርሕ ዕንቅፋት ክፈጥሩ ይኽእሉ እዮም ዝብል ግምት ሓዲሩኒ’ሎ ኢሎም።
“ገሊኦም ገዛኢ ፓርትን መንግስትን ናብዚ ልዝብ ክኣትው ዝወሰኑ ካብ ፍርሒ ዝነቐለ እዩ ይብሉ።ገሊኦም ድማ ናይ ወፃኢ ሓይልታት ስለዝደፍኡዎም እዮም ዝብል ዝንቡዕ ኣመለኻኽታ የንፀባርቑ ኣለው።ክልቲኦም ኣረኣእያታት ግጉያት ምዃኖም ኣስሚረ ብምግላፅ፣ናትና መንቀሊ ዓሚቕ ተሃድሶና ጠመተ ካብ መንጎ ዝገበረሎም ሓደ ህንፀት ስርዓተ ዴሞክራሲ ብምዃኑን ህንፀት ዴሞክራሲያዊ ብዙሕነት ፓርትታት ድማ ውድባት ተቐራሪቦም ኣብ ዘሰማምዕዎም ጉዳያት ብሓባር ብምስራሕ እቲ ሃውህው ከስፍሑ፣ኣብ ዘይሰማምዕሉም ጉዳያት ድማ ዳኛ ንዝኾነ ህዝብና ፍርዱ ንክህብ ንምግባር እዩ።”
እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ብተወሳኺ ዘይንኣምነሉ ጉዳይ ብተፅዕኖ ዋላ ሓደ ከምዘይንፍፅም ዓለም ዝፈልጦ እዩ ክብሉ ተዛሪቦም።
ን21 ናይ ውሽጢ ሃገር ፓርትታት ደብዳቤ ዝፀሓፈን ኣብ መስርሕ ንዝርከብ ልዝብ ተበግሶ ዝወሰደ ኢህወዴግ ምዃኑ ዝኣመኑ ተቓወምቲ ፓርትታት ግን እቲ ስጉምቲ ዝተወሰደ ብሰንኪ ካብ ህዝቢ ዝመፀ ድፍኢት እዩ ይብሉ።
ብዋንነት ናይ ወፃኢ ሓይሊ ተፅዕኖን ፍርሕን ዘበገሶ እዩ ዝብል ኣረኣእያ የብልናን ዝበሉ ኣባል ፈፃሚ ስራሕ ኢዴፓ ኣቶ ዋስይሁን ተስፋየ ይኹን እምበር ኣብ ዝሓለፈ ሓደ ዓመት ኣብታ ሃገር እቲ ህዝቢ ዘሕደሮ ተፅዕኖ ዋና ምኽንያት እዩ ዝብል እምነት ኣለና ክብሉ ወሲኾም ገሊፆም።
ኣብታ ሃገር ዝተላዓለ ተቓውሞ ስዒቡ ምትዕርራይ ካብኔ ከምዝተኻየደ ዘዘኻኸሩ ኣቦ መንበር ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ የሺዋስ ኣሰፋ ብወገኖም እቲ ልዝብ እውን ናይዚ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ውፅኢት እዩ ኢሎም።
ኣብ እዋን ቅድመ ልዝብ ዝተዛረቡ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ቤት ምኽሪ ኢህወዴግ ኣቶ ሽፈራው ሽጉጤ ግን ንሕና ተፃሊእና ንዕረቕ ዘለና ኣይኮናን ስልጣን ንምምቓል እውን ኣይኮነን፤የግዳስ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ንቕድሚት ንምስጓም ንፖለቲካዊ ሃውህው ብዝበለፅ ንምስፋሕ እዩ ንላዘብ ዘለና ኢሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ንስስን ክንሕይል፡ ንጽቡቕና ንሞጉስ ንሕመቕና ንመንቑስ
ሰባት ኣሽምባይዶ ካብ ዝተፈላለየ ድሕረ ባይታን ኣተሓሳስባን ተጠርኒፎምን ንናይ ሓባር ዕላማ ክቃለሱ ዝወሰኑን፡ ካብ ሓንቲ ማህጸንን ስድራቤትን ዝተወልዱን ብሓባር ዝነብሩን ሰባት እውን ኣብ እዋን መግቢ፡ ድቃስን ካልእ ዕለታዊ፡ ተግባራትን ምኹራይን ምጉናጽን ከርእዩ ንቡር ኢዩ። ይኹን እምበር እታ ካብ ሓደ ኣቦን ኣደን ብምውላዶም ዘይትብተኽ ቀለቤት ስለዘላቶም፡ ብሓባር ምንባር ይቅጽሉን ፍልልያቶም ንጓና ኣሕሊፎም ኣይህቡን ኢዮም።
ኣብ መፋርቕ 2019፡ “ይኣክል ስቅታን ዓመጽን፡ ፍትሒ ይንገስ ምልኪ ይፍረስ” ዝብሉ መሰረታውያን ህዝባዊ መትከላት ሒዙ ማዕበል ህዝቢ ከበግስን ከወሃህድን እንከሎ፡ ንቡዝሓት ኤርትራውያን ተስፋ ሂቡ ነይሩ። ብተግባር ግን እቲ ምንቅስቃስ ሓቒቕ ከም ማይ ንጉሆ ኣይነበረን። ኣብቲ ማዕበል፡ ተጋደልቲ ሻዕብያን ጀብሃን፡ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ደገፍቲ ተቃወምቲ፡ ተጋደልቲ ሲቭል፡ ምስልምና ክርስትና፡ ኣውራጃ ከበሳ መታሕት፡ ደቂ ኣንስትዮ ደቂ ተባዕትዮ ዝብሉ ስምዒታትን ፍልልያትን እውን ነይሮምን ኣለዉን።
እዞም ኣቀዲሞም ዝተጠቕሱ ተርእዮታት ግን መግለጺ ብዙሑነትና እምበር ክፈላልዩና ኣይግባእን። ኣብ ሕብረተሰብና ዝኽሰቱ ዓበይቲ ይኹኑ ናእሽቱ ጉዳያት፡ ዋላ’ኳ ብገለ ወገናት “ምህላዎም ሓደስቲ ተርእዮ ኣይኮኑን፡ ኣካል ሕብረተሰብና ስለዝኾኑ ከሰክፉና የብሎምን” ኢሎም ዕሽሽ ክብልዎም እንተፈተኑ፡ ብዕቱብነት ክንፈትሖምን ክንሕዞምን እንተዘይክኢልና ግን ምንቅስቃስና ክዕንቅፉናን ንኣተሓሳስባና ክገዝኡናን ይኽእሉ ኢዮም።
ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ፡ ህዝብና ዘሳቂ ክብርና ዝቅንጥጥን ሃብትና ዘብርስን ቀዳማይ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ መግዛእቲ ኢትዮጵያ ኣብ ቅድሜና ተገቲሩ ኣብ ዝነበረሉ፡ ካብ ሓንቲ ማህጸን ዝወጹን ናይ ሓባር ጸላኢ እንከለዎምን፡ ኣብ መንጎ ጀብሃን ሻዕብያን ዝተኻየደ ኩናት ሓድሕድን ዝተኸስረ ህይወት ሰብን ንብረትን ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ዝፈጠሮ ጓህን ስምብራቱ ክሳብ ለይቲ ሎሚ ኣይሃሰሰን።
እቲ ካብ ኩሉ ዘሕዝን ድማ ድሕሪ ናይ 30 ዓመታት መሪር ጉዕዞን ከቢድ መስዋእትን፡ ኣብ መዋእል ጉጅለ ህግደፍ ዝኸፍአ ምፍልላይን ምብዛሕ ውድባትን፡ ኣብ መንጎ ኤርትራውያን ኣብ ክንዲ ብሓባር ጸገማትካ ምፍታሕ ከብድን ሕቆን ምዃንን ኢዩ። እዚ ኣሉታዊ ተርእዮ ድማ ንሞራልን ተስፋን ህዝብና ዘዕረበን ንህላወ ጨፍላዊ ጉጅለ ህግደፍ ዘገበለን ኢዩ።
ኣብ ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ጎሊሑ ዝርአ ዘሎ ድኻማት ግን እቲ ኣብ ሕብረተሰብና ንዓመታት ዝሰረተን ዘሳቕየናን ንሕምባበና ዝዓግተናን ዘሎ ክውንነት፡ ብኸመይ ንግንዘቦ፡ ንጻወሮን ብኻልኣይ ደረጃ ሰሪዕና ንፈትሖን፡ ብቅዓትን ንቅሓትን ዘይምጥራይና ኢዩ። ወትሩ ካብ ቅኑዕ ሓዲድ ወጺና ነቲ ቀዳምነት ዝወሃቦ ገዲፍና ኣብ ዘይመሰረታውያን ጉዳያት ንህውትትን ሸንኮለል ንብልን ስለዘለና፡ መፍቶ ጸላእቲ ንኸውንን ብኡ መጠን ሕሰም ህዝብና ነኽርርን ኣለና።
ብፖለቲካ፡ ብሃይማኖት ወይ ብኻልእ ጉዳይ ምፍልላይ፡ ኣብ ሕብረተሰብ ኤርትራ ጥራይ ዝርአ ብርቂ ወይ ነውሪ ኣይኮነን። የግዳስ ኣብ ሓንጎልና እቲ ናይ ጽባሕ ኣብ ሎሚ፡ እቲ ናይ ሎሚ ድማ ኣብ ጽባሕ ገላቢጥና ንትርጉሞን ኣብ እግርና ድማ ድሕሪ ሳእኒ ካልሲ መሊስና ክንጓዓዝ ንህቅን ስለዘለና ኢና። ብቀንዱ ድማ ኣብ መፈንጠራ’ዚ ንህዝቢ ኤርትራ ደሙ ዝመጺ ዘሎ ጉጅለ ኤርትራ ብቀሊሉ ንኣቱ ምህላውና ኢዩ።
ኤርትራውያን፡ ጠንቂ ኩሉ ጸገማትና ጉጅለ ህግደፍ ኢዩ ኢልና ንኣምን እንተኾይንና፡ መፍትሒኡ ድማ ንዕኡ ምእላይ ኮይኑ፡ ንኩሉ ዓቕምታትና፡ ግዜናን ገንዘብናን ናብኡ ከነዋፍሮን ከነቕንዖን ኣለና። ስለምንታይ ብገፊሕ ማዕጾ ክንኣቱ እናኽኣልና ብጸቢብ መስኮት ክንሰሉኽ ንፍትን? እቲ ካብ ከባቢናን ካብ ሕብረተሰብናን ሒዝናዮ ዝመጻናን ዘማዕበልናዮን፡ ምስ ህላወ ጉጅለ ህግደፍ ዘይወዳደር ጉዳያት፡ ብልቦና ንፍትሓዮን ካልኣይ ቦታ ንሃቦን።
ፍልልያት ብዝግባእ እንተሒዝናዮምን እንተፈቲሕናዮምን፡ ምንጪ ምዕባለን ንጉዕዞና ዝድርኹ ኣማራጺታት ክኾኑ ከምዝኽእሉ ንእመን እምበር ዓንቀፍቲ ክኾኑ የብሎምን። ድኻማትና ንምእማንን ንምቕባልን ድፍረትን ቅሩብነትን ዘይብልና እንተኾይኑ፡ ንቅድሚት ክንስጉም እውን ተስፋ የብልናን። ናትና ኣበራት ሓቢእና ሕማምና ንጉጅለ ህግደፍ ምስካም፡ ክተርፍን ክንስስን ክንሕይል እንተኾይና ድማ፡ ብትብዓትን ብዘይ ስክፍታን፡ ንጽቡቕና ንሞጉስ ንሕመቕና ንመንቑስ.።
ተስፋ ኤርትራ


text:
1 ኣብራም ከኣ፡ ንሱን ሰበይቱን ምስ ዘለዎ ዅሉን፡ ሎጥ ድማ ምስኡ፡ ካብ ግብጺ ናብ ደቡብ ኣቢሉ ደየበ።
2 ኣብራም ከኣ ብኸብትን ብብሩርን ብወርቅን ብዙሕ ሀብቲሙ ነበረ።
3-4 ካብ ደቡብ እናተጓዕዘ ድማ ክሳዕ ቤት-ኤል፡ ናብታ ቕድም ኣብ መንጎ ቤት-ኤልን ዓይን ድንኳኑ ተኺሉላ ዝነበረ ቦታ፡ ናብታ ቕድም መሰውኢ ገይሩላ ዝነበረ ቦታ ኸደ። ኣብኣ ድማ ኣብራም ብስም እግዚኣብሄር ተማህለለ።
5 እቲ ምስ ኣብራም ዝኸደ ሎጥ ድማ ኣባጊዕን ኣብዑርን ድንኳውንትን ነበሮ።
6 እታ ምድሪ ኸኣ ብሓደ ኺነብሩ ኽትጸሮም ኣይከኣለትን። ጥሪቶም ብዙሕ ነበረ እሞ፡ ብሓደ ኺነብሩ ኣይከኣሉን።
7 ኣብ መንጎ ጓሶት ከብቲ ኣብራምን ጓሶት ከብቲ ሎጥን ከኣ ባእሲ ዀነ። በቲ ዘበን እቲ ድማ ከነኣናውያንን ፈረዛውያንን ኣብታ ምድሪ ይቕመጡ ነበሩ።
8 ኣብራም ከኣ ንሎጥ፡ ንሕና ኣሕዋት ኢና እሞ፡ በጃኻ፡ ኣብ መንጎይን ኣብ መንጎኻን፡ ኣብ መንጎ ጓሶተይን ጓሶትካን ከኣ ባእሲ ኣይኹን።
9 ኵላ እዛ ምድሪዶ ኣብ ቅድሜኻ ኣየላን፧ ሕድርኻ፡ ካባይ ተፈለ። ናብ ጸጋም እንተ ኣበልካ፡ ኣነ ድማ ናብ የማን ኤብል፡ ናብ የማን እንተ ኣበልካ ኸኣ፡ ኣነ ድማ ናብ ጸጋም ኤብል፡ በሎ።
10 ሎጥ ከኣ ዓይኑ ቋሕ ኣቢሉ፡ ብዘሎ እቲ ጐልጐል ዮርዳኖስ ኵሉ ማይ መሊእዎ ኸም ዘሎ ረአየ። እግዚኣብሄር ንሶዶምን ጎሞራን ከየጥፍኤን ከሎ፡ እቲ ንዞዓር እትኣትወሉ ኸም ገነት እግዚኣብሄር፡ ከም ምድሪ ግብጺ ነበረ።
11 ሽዑ ሎጥ ንዅሉ ጐልጐል ዮርዳኖስ ሓረየ። ሎጥ ከኣ ናብ ምብራቕ ኣቢሉ ተጓዕዘ እሞ ንሓድሕዶም ተፋላለዩ።
12 ኣብራም ኣብ ምድሪ ኸነኣን ተቐመጠ። ሎጥ ድማ ኣብተን ኣብቲ ጐልጐል ዘለዋ ኸተማታት ተቐመጠ፡ ድንኳኑ ኸኣ ኽሳዕ ሶዶም ተኸለ።
13 ሰብ ሶዶም ግና ሕሱማት፡ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ከኣ ኣዝዮም ሓጥኣን ነበሩ።
14 ሎጥ ካብኡ ምስ ተፈልየ ድማ፡ እግዚኣብሄር ንኣብራም፡ ዓይንኻ ቋሕ ኣብል እሞ ካብዛ ዘሎኻያ ቦታ ንሰሜንን ንደቡብን ንምብራቕን ንምዕራብን ኣቢልካ ጠምት።
15 እዛ ንስኻ እትርእያ ዘሎኻ ኵላ ምድሪ ንኣኻን ንዘርእኻን ንዘለኣለም ክህበካ እየ።
16 ንዘርእኻ ድማ ከም ሓመድ ምድሪ ኽገብሮ እየ። ሰብ ሓመድ ምድሪ ኪቘጽር ዚኽእል እንተ ዀይኑ፡ ዘርእኻ ከኣ ይቝጸር።
17 ንኣኻ ክህበካ እየ እሞ፡ ተንስእ፡ ነዛ ምድሪ ብምንዋሓን ብምግፋሓን ኪድ፡ በሎ።
18 ኣብራም ድማ ድንኳኑ ኣልዐለ፡ ናብቲ ኣብ ኬብሮን ዘሎ ድዋታት መምሬ መጺኡ ኸኣ ተቐመጠ፡ ኣብኡ ድማ ንእግዚኣብሄር መሰውኢ ሰርሔ።
Result not found!
No valid results were found for your search. Try refining your search using the above form.
Search again using the above filed or click blow button to see Bible book name list...


text:
ኣብ ጎንደር መዓልቲ ዝሓለፎ መድሓኒት ዓዲሎም ዝተበሃሉ ካናዳውያን ቤት ፍርዲ ቀሪቦም
ኣብ ክልል ኣምሓራ ከተማ ጎንደር ዝተቐየዱ ካናዳውያን ወለንተኛታት ምስቲ ንተምሃሮን ነበርትን ከም ዝሃብዎ ዝተገለጸ እዋኑ ዝሓለፎ መድሓኒት ብዝተሓሓዝ ምርመራ የካይድ ከም ዘሎ ፖሊስ እታ ከተማ ንቢቢሲ ሓቢሩ።
ነቶም ወለንተኛታት ዝለኣኸ 'ካናድያን ሂዩማኒታርያን' ዝተበሃለ ትካል ግብረሰናይ ብወገኑ እቶም ወለንተኛታት እዋኑ ዘይሓለፎን ኣብ ካናዳ ንተመሳሳሊ ኣገልግሎት ዝውዕልን መድሓኒት ከም ዘቕረቡ ገሊጹ።
ካናድያን ሂዩማኒታርያን ኣብ ኢትዮጵያ ኣገልግሎት ሕክምና፣ ትምህርቲን ካልኦት ሰብኣዊ ሓገዛትን እናሃበ ዝመጽአ ትካል ግብረሰናይ'ዩ።
እቶም ኣብ ከተማ ጎንደር ዝተኣሰሩ ሰለስተ ኣባላት እዚ ትካልን 10 ወለንተኛታትን ብድምር 13 ካናዳውያን ከም ዝኾኑ እቲ ትካል ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ'ሎ።
ሓላፊ መምርሒ ፖሊስ ከተማ ጎንደር ኮማንደር ኣየልኝ ታከለ፡ እቶም ካናዳውያን እዋኑ ዘይሓለወ መድሓኒት ይህቡ ኣብ ዝነበሩሉ እዋን ከምዝተትሓዙን ክሳብ ሽድሽተ ዓመታት ግዜ ዝሓለፎም መድሓኒት ከም ዝተረኸቡን ንቢቢሲ ተዛሪቡ።
"ዝተትሓዙሉ ምኽንያት ንተምሃሮን ነበርትን ቀበሌ 18 መድሓኒት እናዓደሉ ስለ ዝተረኸቡ እዩ። እዋኖም ዝሓለፎም ዝተፈላለዩ መድሓኒታት እናሃቡ'ዮም ተረኺቦም። እቲ መድሓኒት ዝተወሃቦም ሰባትን ቤት ትምህርትን'ዮም ንፖሊስ ሓቢሮም። ነቲ ሓበሬታ ክነረጋግጽ ጽዒርና" ኢሉ።
ኣስዒቡ ድማ "ሰብ ሞያ ሕክምና ክርእይዎን ከረጋግጹን ጌርና። ብድሕሪኡ ብትኽክል መዓልቱ ዝሓለፎ መድሓኒት ይህቡ ምንባሮም ምስ ኣረጋገጽና፡ ነቶም ሰባት ኣብ ቀይዲ ብምውዓል ምጽራይ ክነካይድ ጀሚርና" ክብል ኣረዲኡ።
ኮማንደር ኣየልኝ ነዚ እንተበለ'ኳ፡ ትካል ግብረሰናይ ካናድያን ሂዩማኒታርያን ግን፡ እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝወሃብ ኣገልግሎት ልክዕ ከምቲ ኣብ ካናዳ ከም ዝኾነን ኩሉ ንጥፈታት ኣባላቱ'ውን ብላዕለዎት ሰብሞያ ሕክምና ካናዳ ከም ዝውሰንን ሓቢሩ።
ኣባላትን ወለንተኛታትን እዚ ትካል ግብረሰናይ ንነዊሕ ዓመታት ዝተፈላለዩ ሰብኣዊ ሓገዛት ክህቡ ምጽንሖም ዘዘኻኸሩ ኮምንደር ኣየልኝ፡ ዛጊት ምልክታት ሕማም ዝተረኣዮም ተምሃሮን ነበርትን ከምዘየለዉ ኣረጋጊጹ።
ኣብዚ ሕዚ እዋን እቶም ካናዳውያን እሱራት ኣብ ቤት ህንጸት ይርከቡ።
"ቤት ፍርዲ ቀሪቦም'ዮም፤ ብድሕሪኡ መርመርቲ ፖሊስ ግዜ ቆጸሮ ክወሃቦም ስለዝሓተቱ እሱራት ኣብ ቤት ህንጸት ኽጸንሑ ተገይሩ'ሎ። ኣብቲ ዝተወሃበ ግዜ ቖጸሮ ከኣ ምርመራ ብምክያድ መዝገብ እንልእኸሉ ኩነታት ስለዝህልዉ ኣብኡ ክጸንሑ እዮም" ዝበለ እቲ ኮማንደር ዝተወሃበ ግዜ ቆጸራ ናይ 14 ከምዝኾነ ገሊጹ።
ምስቶም 13 ካናዳውያን ይሰርሑ ዝነበሩ ክልተ ኢትዮጵያውያን'ውን ኣብ ማእሰርቲ ከምዝርከቡ ምፍላጥ ተኻኢሉ'ሎ።
ኣብዚ ጉዳይ መብርሂ ንኽህበና ሕቶ ዘቕረብናሉ ኣብ ኢትዮጵያ ኤምባሲ ካናዳ፡ ሎሚ መዓልቲ ምላሽ ከም ዝህብ ሓቢሩና'ሎ።


text:
ኢትዮጵያ ሱዳን ንኵናት ክልል ትግራይ ክትሽምግል ንዘወሰደቶ ተበግሶ ድሕሪ ምንፃጋ ሱዳን ኣምባሳደራ ካብ ኢትዮጵያ ምፅውዓ ትማሊ ሰንበት ኣፍሊጣ።ናይ ሱዳን ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ርክባት ክልቲአም ጎረባብቲ ሃገራት እናተሸርሸረ ምምፅኡ ዘመልክት እዩ ኢሉ።
እቲ ወጥሪ ዝጀመረ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ንናይ ክልል ትግራይ ግጭት ተበሊፆም ወታሃደራት ሱዳን ናብ ኢትዮጵያ ኣትዮም ኢሎም ድሕሪ ምኽሳሶም እዩ።ብመሰረት ፀብፃብ ሮይተርስ ወታሃደራት ሱዳን ናብቲ ቅድሚ ኵናት ክልል ትግራይ ዝነበርሉ ቦታ ክምለሱ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ይፅውዑ ይብል ።
ብዛዕባ እዚ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንጋዜጠኛታት ዝተዛረባ ኣብ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚንስትር ሓላፊት ክፍሊ ፕረስ ብልለኔ ስዩም ምስ ገለ መራሕቲ ሱዳን ዘለና ምትእምማን ተሽሰርሺሩ እዩ ኢለን።
"ኣብዚ ሕጂ እዋን ምስ ሱዳን ዘለና ርክብ ኣፀጋምን ጥንቃቐ ዝሓትትን እዩ።ምኽንያቱ ምስ ገለ መራሕቶም ዘለና ናይ ምትእምማን ደረጃ ተሸርሺሩ ኣሎ።ብፍላይ ድማ ሰራዊት ሱዳን ኣብ ዶብ ኢትዮጵያ ብዘካየዶ ወራር ብዝተኣሳሰረ።እምነት ድማ ንዝኾነ ይኹን ሽምግልና ወይ ልዝብ መሰረት እዩ።ስለዚ ሱዳን ከምዚ ዝበለ ልዝብ ንምድላው እትኽእል እምንቲ ሃገር ኮይና ክትርአ መጀመሪያ እቲ ጉዳይ ክፍታሕ ኣለዎ"ኢለን።


text:
ኣብ ሃገራዊ ምርጫ ሰራልዮን ዝተዓወቱ ጁለስ ማንዳ ባዮ ፕረዚደንት እታ ሃገር ብምዃን ቃለ መሓላ ፈጺሞም።
ሃገራዊ ምርጫ ኮሚሽን'ታ ሃገር ተዓዋቲ ምዃኖም ምግላጹ ድሕሪ ቁሩብ ሰዓታት ጁለስ ማንዳ ባዮ ቃለ መሓላ ምፍጻሞም ዝተገልጸ ክኸውን ከሎ መራሒ ገዛኢ ፓርቲ ዝኾኑ ሳሙራ ዊልሰን ንውጽኢት ምርጫ ከምዝቃለሱ ብቴሌቭዥን'ታ ሃገር ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ሓቢሮም።
ኣብቲ ብቀዳም ዝተኻየደ ምርጫ ሰራልዮን ማዶ ባዩ 52 ሚእታዊት ድምጺ ክረኽቡ ከለው ቀዳማይ ሚንስትር'ታ ሃገር ነበር ካምራ ድማ 48 ሚእታዊት ምርካቦም ተሓቢሩ።
ኣቐዲሙ ኣብ ወርሒ መጋቢት ኣብ ዝተኻየደ መጋቢት ክልቲኦም ተወዳደርቲ ነቲ ብሕገ መንግስቲ እታ ሃገር ዘድልይ 55 ሚ እታዊ ድምጺ ዘይምርኻቦም ይዝከር።
6.1 ሚልዮን ብዝሒ ህዝቢ ዘለዎ ሃገራ ሰራልዮን ድሕሪ ኣብ 2004ዘጋጠመ 4,000 ሰባት ዝቀተለ ሕማም ኢቦላ ኣብ ኣዘቕቲ ድኽነት ትርከብ ሃገር ምዃና'ውን ይፍለጥ።


text:
ኣብ ልዕሊ ዓርሰ-ምሕደራ ህዝብታት ዝተወለዐ ወራር ምስ ሰራዊት ትግራይ ብምሕባር ከምዝምክት ሓይልታት ፌደራሊስት ዓፋር ንመበል 47…
Tag: ትግራይ
ህዝቢ ትግራይ ንናፅነቱን ዓርሰ-ምሕደርኡን ዘካይዶ ዘሎ ፍትሓዊ ቃልሲ ብምድጋፍ ንብሄራዊ ሓርነት ህዝቢ ኣገው ከምዝቃለስ ዴሞክራሲያዊ ምንቅስቓስ ኣገው ሓቢሩ።
ህዝቢ ትግራይ ንናፅነቱን ዓርሰ-ምሕደርኡን ዘካይዶ ዘሎ ፍትሓዊ ቃልሲ ብምድጋፍ ሓቢሩ ንብሄራዊ ሓርነት ህዝቢ ኣገው ከምዝቃለስ ዴሞክራሲያዊ…
ሽርሒ ፀላእቲ ብሓድነት ተጋሩ ከምዝብርዕን ማሕበር ተጋሩ ሰሜን ኣሜሪካ ገሊፁ።
ብምኽንያት ምጅማር ዕጥቃዊ ቃልሲ ካልኣይ ወያነ ኣመልኪቱ ብመተሓባራይነት ማሕበር ተጋሩ ሰሜን ኣሜሪካ ዝተዳለወ ፅምብል 11 ለካቲት…
መሰል ዓርሰ ዉሳነ ( ሪፈረንደም ) ህዝቢ ትግራይ ናብ ድርድር ዝኣቱ ኣይኮነን ክብል ፕሬዝደንት መንግስቲ ትግራይ ዶ/ር ደብረፅዮን ገሊፁ።
ዶ/ር ደብረፅዮን ኣብ መበል 47 ዓመት ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ በዓል 11 ለካቲት ምኽንያት ብምግባር…
ዝተጀመረ ዘይቀጥታዊ ዝርርብ ብመስርሕ ናብ ዝተደገፈ ዘተ ሰላም ክዓቢ ብትኹረት ክሰርሐሉ ማሕበር ምሁራን ዩኒቨርሲቲታት ትግራይ ፀዊዑ።
ኲናት ትግራይ ብሰላማዊ መፍትሒ ዕልባት ንምግባር ዝተጀመረ ዘይቀጥታዊ ዝርርብ ናብ ብመስርሕ ዝተደገፈ ልዝብ ሰላም ክዓቢ ማሕበረሰብ…
ብወረርቲ ዝተዘረፈ መንነታዊን ታሪኻውን ሃይማኖታዊ ሓድግታት ትግራይ ናብ መረበቱ ክምለስ ክስራሕ ጉባኤ ትካላት ሃይማኖት ትግራይ ፀዊዑ።
መንነታዊን ታሪኻውን ሃፍቲ ህዝቢ ትግራይ ዝኾነ ብወረርቲ ሓይልታት ዝተዘረፈ ሃይማኖታዊ ሓድግታት ናብ መረበቱ ክምለስ ውድብ ሕቡራት…
ህዝቢ ትግራይ ሕሉፍ ዓወታት ብምዕቃብ ህልው ዓቕምታት ብምውዳብ ንዘላቒ ዓወት ክሰርሕ ብሄራዊ ባይቶ ዓባይ ትግራይ ገሊፁ።
ኣብ ልዕሊ ትግራይ ብዝተኣወጀ ኲናት ኣብ ውሽጢ ዓዲ ኣብ ከቢድ ዓፀቦን ምፍንቓልን ኣብ ደገ ዲፕሎማሲያዊ ቃልሲ…
ውድብ ናፅነት ትግራይ ህዝቢ ትግራይ ዘካይዶ ዘሎ ቃልሲ ንዘላቒ ውሕስና ትግራይ ዝኸፍሎ ዘሎ ዋጋ ስለዝኾነ ለካቲት 11 ኣብ ዝለዓለ ፍናን ኮይንና ክነኽብር ይግባእ ኢሉ።
ህዝቢ ትግራይ ዘካይዶ ዘሎ ቃልሲ ንዘላቒ ውሕስና ትግራይ ዝኸፍሎ ዘሎ ዋጋ ስለዝኾነ መበል 47 ዓመት ለካቲት…
ብመንግስታዊ ዕፅዋ ትካላት ግልጋሎት ንሞት ይቃልዑ ብምህላዎም ማሕበረሰብ ዓለም ህዝቢ ትግራይ ናይ ምውሓስ ሕጋውን ሞራላውን ግቡኡ ክፍፅም ነበርቲ ከተማ መቐለ ሓቲቶም።
ብመንግስታዊ ዕፅዋ ትካላት ግልጋሎት ንሕሱም ጥሜትን ሞትን ይቃልዑ ብምህላዎም ማሕበረሰብ ዓለም ህዝቢ ትግራይ ናይ ምውሓስ ሕጋውን…
ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝተፈፀመን ዝፍፀም ዘሎን ዓለምለኻዊ ገበናት ብምፅናዕን ብምምርማርን ፍትሒን ተሓታትነትን ክረጋገፅ ይሰርሕ ምህላው ኮምሽን መፅናዕቲ ምፅናት ህዝቢ ትግራይ ኣፍሊጡ።
ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝተፈፀመን ዝፍፀም ዘሎን ዓለምለኻዊ ገበናት ብምድህሳስን ብምምርማርን ፍትሒን ተሓታትነትን ክረጋገፅ ይሰርሕ ምህላው…
ሰራዊት ትግራይ ብቐፃልነት ህላወ ህዝቢ ትግራይ ዘውሕስን ብቕዓቱ ዘመስከረን ከምዝኾነ ኣዘዝቲ ሰራዊት ትግራይ ገሊፆም።
መበል 47 ዓመት ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ካልኣይ ወያነ ትግራይ በዓል 11 ለካቲት ዋና ኣዛዚ ሰራዊት ትግራይ…


text:
ቱርክኒ ኣርመኒያን ኣብ ሞስኮ ድሕሪ ምዝርራበን ዶባት ክልቲአን ሃገራት ዳግም ንምኽፋት ይግበር ዘሎ ፃዕርታት ምልክታት ምምሕያሽ ይርእዩ ከምዘለው ተዓዘብቲ ይገልፁ።ካብ 1993 ኣ\ፈ ጀሚሩ ርካብተን ዝተቛረፀ ክኸውን ከሎ ዳግም ምምሕያሹ ግን ነቲ ዞባ ዝቕይር እዩ ይብሉ ተንተንቲ።ክልቲኦም ወገናት ንገለ ዕንቅፋታት ክሰግሩ ኣለዎም ይብል ፀብፃብ ዶሪያን ጆንስ።
ሓይልታት ኣርመኒያ ንግዝኣት ኣዘሪ ድሕሪ ምሓዞም ቱርኪ ምስ ኣርመኒያ ዘራኽባ ዶባ ኣብ 1993 ኣ\ፈ ዓፅያቶ።
ሓይልታት ኣዘሪ ኣብ 2020 ኣ\ፈ ንግዝኣቶም መሊሶም ምቁፅፃሮም ርክባት ቱርክን ኣርሜኒያን ዳግም ክጅመር ዕድል ሂቡ ይብሉ ገለ ተንተንቲ።ኣብ ስታንቡል ዝመደብሩ ማእኸል ፖሊሲ መፅናዕትታት ቁጠባን ወፃኢን ዝሰርሕ ሲናን አልጀን ከምዚ ይብል።
ሎሚ ኣብ መንጎ ኣርመኒያን ቱርክን ርክባት ክይህሊ ዝኽልክል ንፁር ዝኾነ ማሕለኻ የለን ዝበለ ንሱ ምኽኒያቱ ቱርኪ ነቲ ዶብ ንምዕፃው ዝወሰነት ኣብ 90ታት ብሰንኪ ዝተፈፀመ ምቁፅፃር ግዝኣታት እዩ፤ሎሚ እዚ ምኽኒት ተገሊሁ ኣሎ፤ኣብ ልዕሊኡ ድማ ብዛዕባ ርክባት ቱርክን ኣርመኒያን ካብ ባኩ ኣወንታዊ መልእኽቲ ይስማዕ ኣሎ እዩ ኢሉ ኣሎ።
ልኡኻት ቱርኪን ኣርመኒያን ርክባ ናብ ንቡር ንምምላ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ሞስኮ ተራኺቦም።ክልቲኦም ወገናት እቲ ዝርርብ ሃናፂ ነይሩ ክብሉ ገሊፆምዎ ኣለው።
ርክቦም ንምምሕያሽ ኣብ ዝገብሩዎም ፃዕርታት ዕንቅፋት ዝኸውን ታሪኽ እዩ።ኣርመኒያ ስርዓታት ኦቶማን ኣብ እዋን ካልኣይ ኵናት ዓለም ኣብ ልዕሊ ውሑዳን ናይ ቱርኪ ኣርመኒያዊያን ምፅናት ዘርኢ ፈፂሞም ክትብል ትኸስስ። ኣንካራ እቲ ሞት ኣካል ሕድ ሕድ ኵናት እዩ ክትብል ዘርኢ ምፅናት ኢላ ንምፃዋዕ ፍቓደኛ ኣይኮነትን።
የረቫን እቲ ሕሉፍ ንፃዕርታት ምቅርራብ ስግኣት ክኸውን ድልየት የብላን።ርክባት ናብ ንቡር ምምላስ ዕርቂ ማለት ኣይኮነን ይብል ዳይረክተር ማእኸል ዞባዊ መፅናዕትታት ሪቻርድ ጊራጎሲያን።እዚ ብዛዕባ ናይ ኣርመናዊያን ምፅናት ዓሌት ከይኮነስ መሰረታዊ ናይ ጉርብትና ጉዳይን ዶባት ብምኽፋት ዲፕሎማሲያው ርካብት ምምስራትን እዩ ይብል ወሲኹ።
ዶባት ቱርኪን ኣርመኒያን ምኽፋቱ ኣብ ጎረባብታ ሩሲያን ኢራንን ትምስረት ዝነበረት ፅግዕተኝነታ ዘቕልል እዩ።
ኣብ መንጎ ቱርክን ኣርመኒያን ሓዱሽ በረራ ከምዝጅመር ምእዋጁ ቀዳማይ ፍረ እቲ ምቅርራብ እዩ።ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዶብ ኣዘሪን ኣርመኒያን ግጭት ተፈጢሩ ሰለስተ ሰባት ምማቶም እቲ ስግኣት ከምዘሎ ዝሕብር እዩ።


text:
ኦቫል ኦፊስ ብዝብል ኣብ ዝፅዋዕ ቤት ፅሕፈት ፕረዝዳንት ክልቲኦም ብሓባር ኣብ ዝሃብዎ ሓፂር መግለፂ ቅድሚ ኹሉ ቀዳምነት ዝውሃቦ ፅፉፍ ምስግጋር ስልጣን ክህልው ምርግጋፅ እዩ ኢሎም።
“ምስ ምሩጽ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ተዘራሪበ ኣለኹ። ስፍሕ ዝበለ ነይሩ። ብዛዕባ ኣወዳድባ፣ ብዛዕባ ኣቃውማ ዋይት ሃውስን ብዛዕባ ፖሊሲ ወጻኢን ውሽጢ ሃገርን ኣልዒልና ተዘራሪብና። ከም’ቲ ትማሊ ዝገለጽክዎ፣ ናብ’ዘን ዝመጻ ክልተ ኣዋርሕ ቀንዲ ዋኒነይ፣ ንምሩጽ ፕረዚደንት ዕውት ምስግጋር ስልጣን ምግባር ክኸውን’ዩ። ጉጅለ ትራምፕ ምስ ናተይ ጉጅለ ተቀራሪቦም ንክሰርሑ ምሕላኖም ዘተባብዕ ኮይኑ ረኺበዮ’ለኹ።”
ዶናልድ ትራምፕ ብወገኖም ነቲ ርክብ ‘’ዓብዪ ክብሪ’’ ኢሎም ብምፅዋዕ ንመጻኢ ምስ ፕረዝደንት ኦባማ ንምስራሕ ከምዝደልዩ ገሊፆም።
ፕረዝዳንት ባራክ ኦባማ መንግስታዊ ምምሕዳሮም ንዶናልድ ትራምፕ 20 ጥሪ 2017 ዓ.ም ስልጣን ክርከቡ ከለው ኩነታት ከመቻችውሎም ኣዚዞም ኣለው።
ኣብዚ ኣጋጣሚ ቀዳማዊት እመቤት ሚሸል ኦባማ ምስ በዓልቲ ቤት ዶናልድ ትራምፕ መላኒያ ትራምፕ ኣብ ዋይት ሃውስ ተራኺበን።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
'ተስፋ ሃውስ' ብቋንቋ ትግርኛ ኣገልግሎት ሕክምና ስነ-ኣእምሮ ኣብ ኣመሪካ ዝህብ ክሊኒክ
'ተስፋ ሃውስ' ዝተባህለ ናይ ስነ-ኣእምሮ ክሊኒክ ኣብዚ ኣብ ኣመሪካ ብቋንቋ ትግርኛ ናይ ስነ-ኣእምሮ ሕክምና ኣገልግሎት ዝህብ ክሊኒክ እዩ። እዚ ክሊኒክ ጎኒ ጎኒ ዝህቦ ናይ ስነ ኣእምሮ ሕክምና: ኣገልግሎትን ምኽሪን ኣፍልጦ ሕብረተሰብ ንምዕባይ'ውን ይሰርሕ'ዩ። ብተወሳኺ'ውን ሕብረተሰብ ኣብ ናይ ስነ-ኣእምሮ ጥዕና ኣፍልጦ ምስ ረኸበ ሓገዝ ዝረኽበሉ መስርሕን ዝረኣዩ ብድሆታት ኣብ ምቕራፍ'ውን ከምዝስርሕ መስራቲ'ቲ ክሊኒክ ዶ/ር ያቆብ ተኪኤ ይሕብር።
ኢፒሶዳት
-
መስከረም 28, 2022
ንግስቲ ኤልሳቤጥ ዳግማዊት ብኸመይ ይዝከራ?
-
መስከረም 28, 2022
ብሰንኪ ኣብ ክልል ኦሮምያ ዝረኣ ጎንጺ ኣሽሓት ሰባት ካብ መነባብርኦም ይመዛበሉ
-
መስከረም 27, 2022
ቃለ መጠይቕ ምስ ዶ/ር ኣረጋይ ግርማይ
-
መስከረም 27, 2022
የጊ- ተሸላሚ ስነ-ጥበበኛ ኣማሓዳሪ ክፍለ-ሃገር ዋሺንግተን
-
መስከረም 27, 2022
ስነ ስርዓት ኣከባብራ በዓል መስቀል ኣብ ከተማ ኣስመራ
-
መስከረም 27, 2022
ስነ ስርዓት ኣከባብራ በዓል መስቀል ኣብ ከተማ መቐለ


text:
ኣብ ዓዲ-ሕዱግ – ንኡስ ዞባ ዓዲ-ዃላ እትነብር ወ/ሮ ምሕረት ገብረማርያም እተባህለት ኣደ፡ ብ18 ሚያዝያ ኣርባዕተ ማናቱ ተገላጊላ።
እዛ ብዝተገብረላ ሕክምናዊ ረድኤት ኣብ መወከሲ ሆስፒታል ዞባ ደቡብ ዝሓረሰት ኣደ፡ ጥንሳ ኣዝዩ ከቢድ’ኳ እንተነበረ፡ ኣብ ዓዲ-ዃላን መንደፈራን ብሞያውያን ሳላ ዝተገብረላ ክንክን፡ ብንቡር ከም እተገላገለት ሓቢራ።
ጓል 32 ዓመት ወ/ሮ ምሕረት፡ ኣቐዲማ ኣርባዕተ ደቂ ከምዝነበርዋ ተፈሊጡ።
ኣብ መወከሲ ሆስፒታል ዞባ ደቡብ ክኢላ መወለዳንን ሕክምና ማህጸንን ዶ/ር ዳዊት ሰረቐ፡ ኣርባዕተ ማናቱ ብሓንሳብ ዝገላገላ ኣዴታት ከም ተርእዮ ኣዝዩ ውሑድ ምዃኑ ብምሕባር፡ ኩነታት ጥዕና ናይ’ታ ኣደን ዕሸላታን ኣብ ጽቡቕ ደረጃ ከምዝርከቡ ገሊጹ።
ተመሳሳሊ ተርእዮ፡ ኣብ 2002 ኣብ ሆስፒታል መንደፈራ ኣጋጢሙ ምንባሩ፡ ሰነዳት ናይ’ቲ ሆስፒታል የረድኡ።
ዓዲ-ሕዱግ ካብ ከተማ ዓዲ-ዃላ ንሸነኽ ደቡባዊ ምብራቕ ኣስታት 13 ኪሎ-ሜተር ርሒቓ ትርከብ።


text:
Radio Erena: 20 November 2015
ዞባ ከሰላ ናይ ሱዳን ምስ ዞባ ጋሽ ባርካ ናይ ኤርትራ ዘለዎ ዝምድናታት ንምሕያል ክሰርሕ ምዃኑ ኣማኻሪ ፕረዚደንት ሱዳን ኢብራሂም ማሕሙድ ሓሚድ ገሊጹ።
ኣማኻሪ ፕረዚደንት ሱዳን ነዚ ዝገለጸ፣ ንኣማሓዳሪ ዞባ ከሰላ ኣደም ጃማ ኣደም ኣብ ካርቱም ኣብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ብዛዕባ’ቲ ብሰንኪ ምቕያር ባጤራ ናቕፋ ኣብ ዞባ ከሰላ ተኸሲቱ ዘሎ ኩነታት ብፍሉይ ኣብ ዘዘራረበሉ እዋን’ዩ።
ኣብቲ ብዛዕባ ኤርትራ ኣመልኪቱ ኣብ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ዝተኻየደ ርክብ ኣማኻሪ ፕረዚደንትን ኣምሓዳሪ ዞባ ከሰላን፣ እቲ ዞባ ምስ ኤርትራ ዘለዎ ንግዳዊ፣ ቁጠባዊ፣ ማሕበራውን ዝምድናታት ንሕያሉ ክሰርሕ መምርሒ ከምዝተዋህቦ’ውን ምንጭታት ዜና ካብ ሱዳን ይጠቕሱ።
ብዘይካ’ዚ’ውን ኣብ ጸጥታዊ መዳያት ዞባ ከሰላን ኤርትራን ዝህሉ ምትሕብባር ብዝምልከት ተዘራሪቦም።
ኣምሓዳሪ ዞባ ኣደም ጃማ ኣደም፣ ብወገኑ ንኣማኻሪ ፕረዚደንት ሱዳን ኣብ ዝሃቦ መረዳእታ፣ ኣብ ኤርትራ ዑደት ብምክያድ ምስ ዝምልከቶም ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ከምዝተዘራረበ ብምጥቃስ ኣብ ዞባ ከሰላን ጋሽ ባርካን ዘሎ ህሉዉ ኩነታት ኣብሪሁ።
ኣብ ዶብ ሱዳንን ኤርትራን ዘይሕጋዊ ንግዲ ከምኡ ምስግጋርን መሸጣን ደቂ ሰብ ሳዕሪሩ ኣብ ዘለወሉ እዋን፣ መንግስቲ ኤርትራ ንባጤራ ናቕፋ ሃንደበት ክቕይሮ ምውሳኑ፣ ነቲ ካብን ናብን ከሰላ – ተሰነይ ብናይ ክልቲኤን ሃገራት ባጤራ ክግበር ዝጸንሐ ፍኑው ንግዲ ኣብ ሻቕሎት ኣውዲቕዎ ይርከብ።
ምምሕዳር ዞባ ከሰላ ካብ ወገን ኤርትራ ዘለዎ ሻቕሎታት ኣብ ዘግሃደሉ እዋን፣ ቀዳማኡ ጸሓፊ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ሱዳን ኢብራሂም እድሪስ ምስ ምክትል ፕረዚደንት ሱዳን ጀነራል በክሪ ሓሰን ሳልሕ ብ13 ሕዳር ኣብ ካርቱም ከምዝተዘራረቡ’ውን መንግስቲ ኤርትራ ብመንገዲ ማዕከናት ዜናታቱ ምግላጹ ኣይርሳዕን።
ኣብ ከሰላ ኣብ ኢድ ሱዳናውያንን ኤርትራውያን ነበርቲ እቲ ዞባን ዝርከብ ኣማኢት ሚልዮናት ናቕፋ፣ ብሕጋዊ መንገዲ ዝቕየረሉ መንገዲ ንምዝርራብ፣ ሰበ ስልጣን እቲ ዞባ ተደጋጋሚ እዋን ናብ ኤርትራ ሕቶ የቕርቡ እኳ እንተለዉ፣ ክሳብ ብወገን ኤርትራ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ እወታዊ ምላሽ ከምዘይረኸቡ’ዩ ዝግለጸ ዘሎ።
ኣማሓዳሪ ዞባ ከሰላ ዝርከቦም ሰበ ስልጣን ሱዳን ካብ 22 ክሳብ 23 ሕዳር ናብ ኤርትራ ብምብጻሕ ተወሳኺ ዝርርብ ከካይዱ ምዃኖም’ውን ተረጋጊጹ ኣሎ።
================================


text:
ምስጢረ ተክሊል
I. ትርጉም
ምስጢረ ተክሊሉ፡ መርዓትን መርዓውን ሓደ ናይ ምግባር ጸጋ ዘውህብን ሓድነቶም ዝባርኽን ቅዱስ ምስጢር እዩ። መውስቦ ሰብኣይን ሰበይትን፡ ከምቲ ናይ ክርስቶስን ቤተክርስቲያንን ዝኾነ ፍጹምን ቅዱስን ሓድነት ንኽህልዎ ዝቕድስ ምስጢር ድማ እዩ።
እዚ ምስጢር እዚ ኣዝዩ ኣገዳሲ ምስጢር እዩ። ኪንዮ እቶም ክልተ ተጻመድቲ፡ ስድራቤት፡ መንግስትን ቤተክርስቲያንን ዝሳተፍዎ ምስጢር ድማ እዩ። ስለዚ ድማ ኣቃሊልካ ዝርአን ከይሓሰብካን ከየለለኻን ብታህዋኽ ዝእቶ ምስጢር ድማ አይኮነን።
II. እቲ ምስጢር ዝተጀመረሉ
- ምስጢረ ተክሊል፡ እግዚአብሄር ባዕሉ፡ ኣብ ዘፍጥረት ዝጀመሮ ምስጢር ምዃኑ ዘጠራጥር የብሉን። “ኣምላኽ ድማ ብመልክዑ ሰብ ፈጠረ። ብመልክዕ ኣምላኽ ፈጠሮ። ተባዕታይን ኣንስተይትን ገይሩ ፈጠሮም። ኣምላኽ ከኣ ባረኾም። ኣምላኽ ድማ፡ ፍረዩን ተባዝሑን ንምድሪ ኸኣ ምልእዋን ምለኽዋን፡ ንዓሳ ባሕርን ነዕዋፍ ስማይን ኣብ ምድሪ ለመም ንዝብል ኩሉ እንስሳን ከኣ ግዝኡ፡ በሎም” (ዘፍ1: 27, 28)
መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ኣፈጣጥራ ሄዋን ብዝምልከት ክነግረና ከሎ ድማ፡ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ድማ ነታ ኻብ ሰብኣይ ዝወሰዳ መሰንገለ፡ ሰበይቲ ገይሩ፡ ሰርሓ እሞ ናብቲ ሰብኣይ ኣምጽኣ” ይብለና . (ዘፍ. 2: 22)
- ሓድሽ ኪዳን ክርስቶስ ነዚ ምስጢር እዚ ኣጽንዖ
- ኣብ መርዓ ቃና ዘገሊላ ብምርካብ (ዮሃ 2)
- ብስብከቱ፡ ነቶም ናብኡ መጺኦም ዝሓተትዎ ፈሪሳውያን ክምልሰሎም እንከሎ፡ ንሶም ክፍትንዎ ኢሎም ከምዚ ብምባል ሓተትዎ፡ “ፈሪሳውያን ድማ፡ ሰብኣይሲ ነታ ሰበይቱ ብዝዀነ ምኽንያት ኪፈትሓዶ ተፈቒድሉ እዩ፧ ኢሎም ኪፍትንዎ ናብኡ መጹ። መሊሱ በሎም፡ እቲ ካብ መጀመርታ ዝፈጠረ፡ ሰብኣይን ሰበይትን ገይሩ ፈጠሮም። ድማ፡ ምእንትዚ ሰብኣይ ነቦኡን ነዲኡን ይሐድግ፡ ምስ ሰበይቱ ኸኣ ይጣበቕ፡ ክልቲኦም ሓደ ስጋ ይዀኑ፡ ከም ዝበለዶ ኣየንበብኩምን፧ ደጊም ሓደ ስጋ እዮም እምበር፡ ክልተ ኣይኰኑን። ነቲ ኣምላኽ ዘጋጠሞስ፡ ሰብ ኣይፍለዮ።” (ማቴ. 19: 4-6)
- ገለ አቦታት ቤተክርስቲያን፡ ነዚ ምስጢር እዚ፡ ክርስቶስ ኣብተን ንደቀመዛሙርቱ ዝተራእየለንን ብዛዕባ መንግስቲ ኣምላኽ ዝነገረሎምን ኣርብዓ መዓልትታት እዩ መስሪትዎ ዝብል ርእይቶ ዝነበሮም ነበሩ፡ (ግብ 1: 3)
III. ዕላማታት መውስቦ
መውስቦ ሰለስተ ዕላማታት ኣለዎ
- ምዕቃብን ምብዛሕን ዘርኢ ወዲ ሰብ “ኣምላኽ ድማ ብመልክዑ ሰብ ፈጠረ። ብመልክዕ ኣምላኽ ፈጠሮ። ተባዕታይን ኣንስተይትን ገይሩ ፈጠሮም። ኣምላኽ ከኣ ባረኾም። ኣምላኽ ድማ፤ ፍረዩን ተባዝሑን ንምድሪ ከኣ ምልእዋን ምለኽዋን፡ ንዓሳ ባሕርን ነዕዋፍ ሰማይን ኣብ ምድሪ ለመም ንዚብል ኵሉ እንስሳን ከኣ ግዝኡ፡ በሎም።” (ዘፍ. 1: 27,28) ብዝሒ ዕቤት ህዝቢ ማለት ድማ ብዝሒ ዕቤት ቤተክርስቲያን ማለት እዩ።
- ኣብ ሞንጎ ሰብኣይን ሰበይትን ምትሕግጋዝ ንኽህሉ “እግዚኣብሄር ኣምላኽ ከኣ፡ ሰብኣይ በይኑ ኪኸውን ጽቡቕ ኣይኰነን፡ ንእኡ እትበቅዕ ደጋፊት ክገብረሉ እየ፡ በለ። (ዘፍ. 2: 18)
- ድሕሪ ምእታው ሓጢኣት ናብ ዓለምን ውድቀት ሰብን ግን ካልእ ዕላማ ድማ ተጋህደ፡ ንሱ ኸአ፡ ንወዲ ሰብ ካብ ዝሙት ንምክልኻል ድማ መውስቦ ተሰርዐ።
“ብዛዕባ እቲ ዝጸሐፍኩምለይ ግና ከምዚ እዩ፡ ሰብኣይ ኣብ ሰበይቲ እንተ ዘይቀረበ ጽቡቕ እዩ። ስለ ኻብ ምንዝርና ምርሓቕ ግና ነፍሲ ወከፍ ሰብኣይ ገዛእ ሰበይቱ ትሃልዎ፡ ነፍሲ ወከፍ ሰበይቲውን ገዛእ ሰብኣያ ይሃልዋ። ሰብኣይ ንሰበይቱ ዚግባኣ ይግበረላ፡ ከምኡውን ሰበይቲ ንሰብኣያ ትግበረሉ። ሰበይቲ፡ ሰብኣያ እምበር፡ ኣብ ገዛእ ስጋኣ ኣይትመልኽን እያ፡ ከምኡ ኸኣ ሰብኣይ፡ ሰበይቱ ደኣ እምበር፡ ኣብ ገዛእ ስጋኡ ኣይመልኽን እዩ። ንጸሎት ጊዜ ምእንቲ ኽትረኽቡ፡ ንጊዜኡ ብምስምማዕ ክልቴኹም እምበር፡ እቲ ሓደ ኻብቲ ሓደ ኣይፈለ። ብምኽንያት እቲ ንነፍስኹም ዘይምምላኽኩም ሰይጣን ምእንቲ ኸይፍትነኩም ከኣ፡ ከም ብሓድሽ ተራኸቡ። እዚ ግና ከም ፍቓድ እብል ኣሎኹ እምበር፡ ትእዛዝ ኣይኰነን። ኲሉ ሰብ ከምዚ ኸማይ ኪኸውን ምፈቶኹ ነይረ፡ ግናኸ እቲ ሓደ ኸምዚ እቲ ሓደውን ከምቲ ነፍሲ ወከፍ ካብ ኣምላኽ ናይ ጸጋ ወውህበቱ ኣለዎ። ንዘይተመርዓዉን ንሓያማትን ግና፡ ከምዚ ኸማይ እንተ ነበሩ፡ ጽቡቕ እዩ፡ እብል ኣሎኹ። ነፍሶም ኪመልኩ እንተ ዘይተኻእሎም ግና፡ ብፍትወት ካብ ምንዳድሲ ምምርዓው ይሐይሽ እሞ፡ ይመርዓዉ፡” (1 ቈረ. 7:1-9)
IV. እቲ ደጋዊ ምልክት
ኣብዚ ምስጢር እዚ ሰለስተ (ኣፍኣዊ) ደጋዊ ምልክታት ኣለው፡
- መርዓውን መርዓትን ኣብ ቅድሚ ቤተክርስቲያን ቀሪቦም ብፍታዎም ይምርዓዉ ከምዘለዉን ቃልኪዳኖም አኽቢሮም ድማ ብሓባር ክነብሩ ምዃኖምን ዝህብዎ ምስክርነት፡
- እግዚአብሄር ነቲ መውስቦ ንኽባርኾ ብምእማን፡ ካህንን ህዝብን ብሓባር ዘብጽሕዎ፡ ጸሎት ስርዓተ ተክሊል፡
- እቲ መርዓትን መርዓውን ዝቕብእዎ ዘይቲ ቅብኣት፡
V. እቲ ዘይርአ ጸጋ
ናይዚ ምስጢር እዚ ኣገልግሎት፦
- መውስቦ ንምቕዳስን፡ መንፈሳዊ ንምግባሩን፡ “መውስቦ ኣብ ኵሉ ኽቡር፡ እቲ መደቀስ ኣሚን ከኣ ዘይረኽስ ይኹን.” (ዕብ. 13: 4) “ፍቓድ ኣምላኽ እዚ እዩ፡ ቅድስናኹም። ካብ ምንዝርና ኽትርሕቁ እሞ፡ ከምቶም ንኣምላኽ ዘይፈልጡ ኣህዛብ ብፍትወት ትምኒት ዘይኰነስ፡ ነፍሲ ወከፍኩም ንሰበይቲ ኺዳኑ ብቕድስናን ክብርን ምሕላይ ኪፈልጥ፡ እዚ ፍቓድ ኣምላኽ እዩ።” (1 ተሰ. 4: 3,4)
- ሰብ፡ኣይን ሰበይትን፡ ከም ዝምድና ክርስቶስን ቤተክርስቲያኑ ኪዳኖም ኣጽኒዖም ምእንቲ ክነብሩ ንምትብባዕ “ደጊም ሓደ ስጋ እዮም እምበር፡ ክልተ ኣይኰኑን። ነቲ ኣምላኽ ዘጋጠሞስ፡ ሰብ ኣይፍለዮ።” (ማቴ. 19: 6)
- ሰብኣይን ሰበይትን ኣብ ሓድሕዶም እሙናት ኮይኖም ምእንቲ ክነብሩ
VI. ሓላፍነት ሰብኣይን ሰበይትን
- ቅድሚ መርዓ
- ኣብዚ ምስጢር እዚ ይኹን ኣብ ካልኦት ምስጢራት፡ ጸጋ ክርስቶስ ክርስቲያን ንዘይኮኑ ክወሃብ ስለዘይግባእ፡ እቶም ዝምርዓዉ፡ ክልቲኦም ክርስቲያን ክኾኑ ይግባእ።
- ክልቲኦም ኣባላት ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ክኾኑ ይግባእ። ሓዲኦም ኣባል እንተዘይጸኒሑ፡ ቅድም ኣባል ቤተክርስቲያን ክኸውን ይግብኦ።
- መውስቦ ዘኸልክል ስጋዊ ይኹን ካልእ መንፈሳዊ ዝኾነ ርክባት ክጸንሖም ኣይግባእን።
- ናይ ክልቲኦም ስምረት ዘለዎ፡ ማለት፡ ክልቲኦም ብወለንታን ብፍቓድን ክምርዓዉ ይግባእ። ናይ ወለዲ ድሌት ጥራይ እኹል ኣይኮነን። እቲ ካህን ነቶም ተጻመድቲ ብውልቅን ብቕሉዕ ኣገባብን ንሳ ንዕኡ ንሱ ድማ ንዓኣ ክምርዓዋ ድሌት ከምዘለዎም ክሓቶም ይግባእ።
- ኣብ መርዓ:- ተክሊል ሓደ ካብ ምስጢራት ቤተክርስቲያን ስለዝኾነ፡ እቲ ስርዓተ መውስቦ ኣብ ቤተክርስቲያን ክፍጸም ይግባእ። ነፍሲ ወከፍ መውስቦ ኣብ ቤተክርስቲያን ክፍጸም ከምዝግባእ፡ ካብ ቤተክርስቲያን ወጻ፡ኢ ዝፍጸም መውስቦ ድማ ግቡእ ከምዘይኮነ ንመእመናን ናይ ምምሃር ሓላፍነትን መዝነትን ናይ ቤተክህነት እዩ።
- ድሕሪ መርዓ:-
- ሰብኣይ ሓንቲ ጥራይ ሰበይቲ ክትህልዎ ይግባእ። ሰበይቲ ድማ ሓደ ሰብኣይ ጥራይ ክህልዋ ይግባእ። “መሊሱ በሎም፡ እቲ ካብ መጀመርታ ዝፈጠረ፡ ሰብኣይን ሰበይትን ገይሩ ፈጠሮም፡ ድማ፡ ምእንትዚ ሰብኣይ ነቦኡን ነዲኡን ይሐድግ፡ ምስ ሰበይቱ ኸኣ ይጣበቕ፡ ክልቲኦም ሓደ ስጋ ይዀኑ፡ ከም ዝበለዶ ኣየንበብኩምን፧ ደጊም ሓደ ስጋ እዮም እምበር፡ ክልተ ኣይኰኑን። ነቲ ኣምላኽ ዘጋጠሞስ፡ ሰብ ኣይፍለዮ።” (ማቴ. 19:4, 5)
- ሓዲኦም እንተሞይቱ ግን፡ እቲ ሓደ ክምርዖ ይኽእል እዩ፡ “ሰበይቲ እቲ ሰብኣይ ብህይወቱ ኽሳዕ ዘሎ ዘመን፡ እስርቲ እያ። ሰብኣይ እንተ ሞተ ግና፡ ብእግዚኣብሄር ጥራይ ደኣ ይኹን እምበር፡ ኣብ ዝደለየቶ ኽትምርዖ ሓራ እያ።” (1 ቆረ. 7:39)
- ብዝሙት እንተዘይኮይኑ ክፈላለዩ ኣይክእሉን፡ “ደጊም ሓደ ስጋ እዮም እምበር፡ ክልተ ኣይኰኑን። ነቲ ኣምላኽ ዘጋጠሞስ፡ ሰብ ኣይፍለዮ፡ ኣነ ግና፡ እቲ ንሰበይቱ ብዘይ ምኽንያት ዝሙት ዚፈትሓ ኻልእውን ዜእቱ ይዝሙ፡ እቲ ፍትሕቲ ዜእቱውን ይዝሙ፡ እብለኩም አሎኹ።” (ማቴ. 19: 6,9)
ስለዚ እምበአር ሰብኣይ ብዝሙት እንተዘይኮይኑ፡ ብኻልእ ምኽንያት ንሰበይቱ ክሓድግ ኣይተፈቕደሉን።
VII. ነዚ ምስጢር እዚ ክፍጽም ስልጣን ዘለዎ መን እዩ?
እዚ መሰል እዚ መዓርገ ክህነት ንዘለዎ ሰብ ጥራይ ተዋህበ። ጳጳሳት ከአ ምስጢረ ተክሊል ክፍጽሙ (ቃል ኪዳን ከእስሩ) ይኽእሉ እዮም።
ቀሺ ማርቆስ ዳውድ፡ ምስጢራተ ቤተክርስቲያን ዘኦርቶዶክስ
ቤት ማሕተም ትንሳኤ ዘጉባኤ ኣዲስ ኣበባ
ግንቦት1952


text:
ፕረዝደንት ትራምፕ ኣብ ኮንግረስ ብዛዕባ ዘስምዕዎ መደረ ብቕድሚ ትማሊ ኣብ ዋይት ሃውስ ኣብ ዘተኣናገድዎ ናይ ኣመሓደርቲ ክፍለግዝኣታት ድራር ከምዚ ኢሎም ነይሮም።
“እቲ ዝስላዕ በጀት ንዝኣተኹዎ መፅብዓ ዝመስል እዩ።ኣሜሪካዊያን ድሕነቶም ክሕሎ፣ግብረ ሽበራዊያን ክወፁ፣ገበነኛታት ክባረሩ፣ናብ ቤት ማእሰርቲ ክኣትው ወይ ካብ ሃገርና ክውገዱን ምግባር እዩ።”
ተንታኒ ጆን ፎርቲየርን ምክልኻል ዝውዕል በጀት ምውሳኽን ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝምደብ በጀት ካብ ምንካይን ብተወሳኺ ኣባላት ቤት ምኽሪ ካብ ፕረዝደንትት ዶናልድ ትራምፕ ምውራድ ግብርን ፖሊሲ ጥዕና ብዝምልከትን ክሰምዑ ተስፋ ኣለዎም ይብሉ ።
ዴሞክራሲያዊያን ንመብዛሕቲኦም ተበግሶታት ፕረዝደንት ትራምፕ ዝቕበሉ ኣይመስሉን።ሓድሽ ኣቦ መንበር ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ ቶም ፔረዝ ከምዚ ይብሉ።
“ዶናልድ ትራምፕ ንኣሜሪካ ደው ዝበልካ ኣይኮንካን።ዶናልድ ትራምፕ ክብርታት ኣሜሪካዊያን ክመቓቐል ኣይክንፈቅድን ኢና፤ከም ፓርቲ ነዚ ኢና ንሰርሕ፤ምስ ክብርታትና ኢና ክንመርሕ።”
ኣባላት ኮንግረስ ናብ ዝተመርፁሎም ከባቢታት ብምምላስ ምስ ነበርቲ ኣብ ቀረባ ኣብ ዘካየድዎም ብርክት ዝበሉ ኣኼባታት ኣብ ልዕሊ ትራምፕ ቁጥዑኦም ብምግላፅ ኣብ ፖሊሲ ጥዕና ንዝግበር ለውጥታት እውን ሓያል ተቓውሞታት ኣስሚዖም እዮም።
ፕረዝደንት ትራምፕ ግን ካብ ግጥም ድሕር ዝብሉ ኣይመስሉን።ኣንፃር ዴሞክራስያዊያን ጥራሕ ከይኮነስ ምስ ማዕኸናት ዜና እውን ሓዊሱ።
ገለ ሪፓብሊካዊያን ፕረዝደንት ዶናልድ ፕራምን ኣብ ልዕሊ መራኸቢ ብዙሃን ዝፍፀምዎ መጥቓዕቲ ካብ መንገዲ ዘስሕት ዘየድሊ ዕንቅፋት እዩ ክብሉ ይገልፅዎ።
ፕረዝደንትት ትራምፕ ኣብዚ ናይ ሎሚ ናይ ኮንግረስ መደርኦም ድሕሪ ዕግርግር ዝበዝሖ ኣብ ናይ መጀመሪያ ሰሙናት መሪሕነቶም ዘሰክፍ ከምዘየለ ንወሃብቲ ድምጺ መረጋገፂ ንምሃብን ዝተሓተ ሪኢቶ ህዝቢ ክብ ንምባልን ክጥቀምሉ እዮም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ሕቶ ሃገርን ሃገራውነትን ዝጽበየና ብደሆታት
ኣብ ሕቶ ሃገርን ሃገራውነትን ዝጽበየና ብደሆታት
ኣብዚ እዋንዚ ሕቶ ሃገርን ሃገራውነትን ኣብ ውሽጢ ኤርትራውያን ኣካታዒን ኣሰካፊን ሕቶ ኮይኑ ይረአ ከምዘሎ ዝከሓድ ሓቂ ኣይኮነን። እቲ ኣብ ማሕበራዊ ሜድያ ተዋፊሩ ዘሎ ዘየቋርጽ መሰልከዪ መደባት ምግንዛብ እኩል መረጋገጺ ኢዩ።
ደለይቲ ፍትሒ ዜጋታት (ተቃወምቲ) ኮኑ፣ ደገፍቲ መንግስቲ፣ካብ ዝተፈላለየ መኣዝናዊ ኣጠማምታ ተበጊሶም ስግኣቶም ከቃልሑን ስክፍታኦም ከስምዑን ዝውቱር ኮይኑ ኣሎ፡፡ እቶም ደገፍቲ መንግስቲ፣ ሃገርን ሃገራውነትን ኣብ ሓደጋ ወዲቑ ዘሎ ብምክንያት ደለይቲ ፍትሒን(ተቃወምቲ መንግስቲ) ብወያኔን ኢዩ ብማለት ንነብሶም ነጻ ከውጽኡን ዝያዳ ፈተውቲ ሃገርን ሃገራውያንን ኮይኖም ክረኣዩን ይጽዕሩ። ደለይቲ ፍትሒ ብወገኖም ድማ ሓደጋ ናይ ሃገርን ሃገራውነትን እቲ ብኢሳያስ ዝምራሕ ጸቢብ ጉጅለን ደገፍቱን ምኳኖም የረጋግጹ። ውጽኢቱ ድማ ኣብ ክልተ ጫፋት ኮንካ ኣብ ምጥምማትን ሃገርን ሃገራውነትን ክትውንን ኣብ ምውንጅጃልን ናእሽቱ ሕቶታት ኣልዒልካ ዕንክሊል ኣብ ምባልን ንቕጽል ኣሎና። ኣብ ሃገርን ሃገራውነትን ዘለና ኣረዳዳኣ ምስ ምቅዋምን ምድጋፍን መንግስቲ ክተኣሳሰር ኣይግበኦን። ብዝተሓተ ደረጃ ኣብዚ ሕቶዚ ናይ ሓባር ኣጠማምታ ክህሉ መባእታዊ ምልክት ክኸውን ነይርዎ። እታ ናይ ሎሚ ኤርትራ ከመይ ተሃኒጻን ማዕቢላን ሎሚ’ኸ ከመይ ኣላ ኣብ ዝብል ርድኢት ናይ ሓባር ኣረኣእያ ክህልወና ኣገዳሲ ኢዩ።
ኣፈጣጥራን ኣመዓባብላን ሃገር ኤርትራ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ፣ ከምቲ ኩልና ንፈልጦ፣ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ጥልያን ካብ 1890 ክሳብ 1908 ኣብ ዝተካየደ መስርሕ ናይ ጂኦግራፋዊ ግደባን፣ ሕልኽልኽ ብዝበለ ኣብ ሕብረተሰብ ኤርትራ ዝጸንሐ ውሽጣዊ ዳይናሚክስ (ሃይማኖታዊ፣ዓሌታዊን ማሕበራውን ቀጸላታት) ዘተኮረ መግዛእታዊ ፖሊሲታት(ስጉምትታት) ዝተቀርጸት ሃገር ኢያ። ኣፈጣጥራን ኣመዓባብላን ሃገረ ኤርትራ ኣብ ነንሕድሕዶም ብዝወራረሱን ዝመላልኡን ክልተ መስርሓት ከፊልካ ክርአ ይከኣል ።
1. ምቕራጽ ሃገር – Nation-Building – እዚ መስርሕ’ዚ እቲ ካብ 1890 ክሳብ 1908 ዝተፈጸመ፣ ነቲ ተፈላልዩ ዝጸንሐ ኣሃዱታት (ህላዌታት) ሕብረተሰብ ናብ ሓደ ውሁድ መሬታዊ (ጂኦግራፋዊ) ህላዌ ንምምጻእ ዝተካየደ ጻዕሪ ዝምልከት ይኸውን፡ ምስ ገዛእቲ ሓይልታት እንግሊዝ፣ግብጽን ፈረንሳን ድሒሩ ድማ ምስ ኢትዮጵያ ብዝተፈረመ ውዑላት መሰረት ጂኦግራፋዊ ዶባት ኤርትራ ክሕንጸጽ ተካኢሉ።ጎድኒ ንጎድኒ ድማ እቲ ኣብ ሓደ ጂኦግራፍያዊ ክልል ዝርከብ ህዝቢ ኣብ ነንሕድሕዱ ዝህልዎ ምትእስሳር ንምድልዳልን ናይ ሓባር ፖለቲካዊ ማሕበረሰብ (ፖለቲካል ኮሚኒቲ) ምህናጽን ይቅጽል፡፡ ምቕራጽ ሃገር ኣብ መንጎ ህዝብን ኣብ ሞንጎ’ቲ ጂኦግራፋዊ ክልልን ዘሎ ዝምድና ዝገልጽ መስርሕ ኢዩ፡ ሓደ ጂኦግራፋዊ ክልል ድሕሪ ምቕራጽ ” ነቲ ዝተፈላለየ ሃይማኖት፣ዓሌት፣ ቋንቋን ባህልን ወዘተ ዘለዎ ህዝቢ ምቅርራብን ናይ ሓባር ረብሓ ከምዘለዎ ናብ ምእማንን ደረጃ ክዓቢ ይጅምር፡ ከም ምፍጣር ሃገራዊ ባንዴራ ፣ሃገራዊ መዝሙር፣ሃገራዊ በዓላት፣ሃገራዊ ቋንቋ …ወዘተ ብዘኣመሰሉ ምልክታት ተሰንዩ ድማ ይምዕብል። ኣብ ውሽጢ’ቲ ህዝቢ ናይ ሓባር ስምዒት ክሰፍን ይጅምር’ሞ፡ ናይ ሃገራውነት መባእታዊ ኣንፈት ክቕልቀልን ክዓብን ይረአ።
2. ምህናጽ መንግስታዊ ወይ ምምሕዳራዊ ትካላት ( State Construction) – እዚ መስርሕ’ዚ መቐጸልታን መመላእታን ናይቲ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምቅራጽ ሃገር ኮይኑ እቲ ኣብ ሓደ ውሁድ ጂኦግራፋዊ ቅርጺ ዝተጠምረ ህዝቢ ዘድልዮ መሰረታዊ ጠለባት ንምምላእን ኣብ ሂወቱ ምምሕያሽ ንምምጻእን ዝግበር ጻዕሪ ዝምልከት ኢዩ። ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ኤርትራ ከተማታት ምምስራትን ምስኡ ዝከይድ ምምሕዳራዊ ትካላት ምህናጽን፣ናይ መጓዓዝያ ትሕተ ቅርጺን ናይ መራኸቢ መስመራት ምዝርጋሕን፣ ናይ ጸዓት ኣገልግሎት ምምንጫውን ዝኣመሰሉ ስጉምትታት የጠቓልል። እዚ መስርሕ’ዚ ኣብቲ ዝተፈላለየ ኣካላት ሕብረተ ሰብ ምቅርራብን ውህደትን ብምፍጣር ዝምድና ኣብ ምድልዳልን ሃገርን ሃገራውነትን ኣብ ምህናጽ ዘበርከቶ እጃም ብርቱዕ ምንባሩ ዝከሓድ ኣይኮነን። መግዛእቲ ጥልያን በዚ መስራሓት’ዚ ሰጊሩ ሃገር ኢርትራ ከምዝፈጠረን ስምዒት ሃገራውነት ከም ዝሃነጸን ክስሓት ዘይከኣል ታሪካዊ ሓቂ ምውሳዱ ይከኣል። እዚ ክበሃል ከሎ ግን ነዚ መስርሕ’ዚ ከካይድ ዝደረኾ ምክንያታት መግዛእታዊ በትሩ ንምዝርጋሕን፣ቁጠባዊን ስትራተጂካዊን ረብሓታቱ ንምድልዳልን ምኳኑ ርዱእ ክኸውን ይግባእ፡
ይኹን እምበር መግዛእቲ ጥልያን ምምሕዳሩ ንምስፋሕን ንምድልዳልን ዝተከተሎ ፖሊሲ ካብቲ “ፈላሊኻ ግዛእ” ዝብል ሓፈሻዊ መትከል መግዛእቲ ኤውሮጳውያን ዝተፈልየ ኣይነበረን ።
ስትራትጂ መግዛእቲ ጥልያን ነቲ ኣብቲ ሕብረተሰብ ዝጸንሐ ናይ ሃይማኖት፣ ዓሌት፣ ቋንቋን፣ሕግታትን ብዙሕነት ብምምዝማዝ፣ መንጎኛ(ማእከላይ ወገን) መሲልካ ብምቕራብ እቲ ውሽጣዊ ናይ ሕድሕድ ዝምድናታት (ፍልልያት) ብዙሕ ከይቀየረ፣ ንኩሉ ብምፍታው (ብምሕቋፍ) ደገፍ ረኺቡ ዕብለልኡ ንምርግጋጽ ዝዓለመ ከምዝነበረ ምግንዛብ ኣድላዪ ኢዩ። ኣብዚ ረቛሒታት’ዚ ዝተምርኮሰ ብግዜን ብኩነታትን ዝቀያየር ተዓጻጻፊ ፖሊሲ ብምክታል ነቲ ሕድሕዳዊ ዝምድናታት ከይለወጠ መግዛእታዊ ስርዓቱ ከደልድል ክኢሉ ኢዩ።
መግዛእቲ ጥልያን ናይ መቓቒልካ ምግዛእ ፖሊሲኡ ንምዕዋት ዝተጠቕሞ ሜላታት ብዙሕን ረቂቕን እኳ እንተነበረ፣ ካብቲ ብዙሕ ገለ ንምጥቃስ ግን ፣ ሕግታት እንዳባ ፣ ስርዓት ዋንነት መሬትን፣ መበቆል ትውልድን ናይ ዝተፈላለየ ክፋላት ሕብረተስብ ኤርትራ ደቂቕ መጽናዕቲ ምክያድ ይርከብዎም። ታሪኽ ሂወትን ዝምድናታት ሰበስልጣንን መኳንንቲን ከበሳታት ኤርትራ ዝምልከት ብዙሕ ሓቅታት ብምእካብ ውጥኑ ንምትርጓም ሰፊሕ ኣፍልጦ ከዋህልል ክኢሉ ኢዩ። እተን ቀንዲ ኣተኩሮ ዝገበረለን ሰለስተ ኣገደስቲ ሕቶታት ግን፣
1.ሃይማኖት 2.ዓሌት 3.ቋንቋ ኢየን ።
1. ሃይማኖት- ኣብ ሕብረተስብ ኤርትራ ሃይማኖት ክርስትናን ምስልምናን ከም ሓደ ፖለቲካዊ መንነት ዝርአ ረቛሒ ኮይኑ ጸኒሑ ኢዩ፡ ይኩን እምበር ካብዚ ክልተ ሃይማኖታት’ዚ ዝለዓለ ቦታ ሒዙ ዝጸንሐ ቤተ ክርስትያን ተዋህዶ ሃይማኖት ብምንባሩ ማዕርነት ናይዚ ክልተ ሃይማኖታት ብሕጊ ከምዝረጋግጽ ምግባር ግድነት ነበረ፡፣ኣብ ውሽጢ ኣመንቲ ምስልምና (መታሕት) ዝነበሩ ዓሌታት ዝጸንሐ ማሕበራዊ ፍልልያት ምትዕርራይ’ውን ነቲ ዝሓስቦ ስትራተጂ ኣገዳሲ ረቛሒ ስለዝነበረ ክፈትሖ ወሰነ። ነዘን ክልተ ሃይማኖታት ከም መሳርሒ ማሕበራዊ ውህደትን ምንጪ ሕጋዊ ፖለቲካዊ ስልጣንን ክጥቀመለን ጥጡሕ ባይታ ፈጠረ። ኣብ ከበሳ ቤትክርስትያን ተዋህዶ ሃይማኖት፣ኣብ መታሕት ድማ ሃይማኖት ምስልምና ዓብለልቲ ኮይነን ክቅጽላ ከውሕስ ከኣለ፡ ኣብዚ ክርሳዕ ዘይግበኦ እቶም ሚስዮናውያን ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን’ውን ከይተረፉ ዕድል ናይ ምስፍሕፋሕ ክርኽቡ ኣይከኣሉን። ኣብቲ ቤትክርስትያን ተዋህዶን ሃይማኖት ምስልምናን ዘይኣተውኦ ቦታታትን ኣብ ሚስዮናዊ ቤት ትምህርታትን ጥራይ ክንቀሳቐሱ ተሓጺሮም ተረፉ። ካብዚ ተፈላጥነትን ነጻነትን’ዚ ዝብገስ ኣብ ከተማታት ኤርትራ ናይ ኣመንቲ ምስልምና ማሕበረ ኮማት ክቖማን መባእታዊ ናይ ንኡስ ብርጅዋ ምቅልቃል ከም ዝተራእየ ይግምገም – ወልደልኡል ቀላቲ )(Colonialism and the Construction of National Identities; The case of Eritrea ገጽ 263.) 2. ዓሌት – ቅድሚ መግዛእቲ ጥልያን ሕብረተሰብ ኤርትራ ብብዙሓት ርእሰን ዝከኣላን ኣብ ነንሕድሕደን ኣብ ኩናት ዝኣትዋን ዓሌታት ዝቆመ ምንባሩ ብሩህ ኢዩ። ዓሌትነት ከም ኣገዳሲ ረቛሒ ናይ መንነት ይውሰድ ከምዝነበረውን ካልእ ዘይከሓድ ሓቂ ኢዩ። እዚ ኣተሃላልዋ’ዚ ምስ ባህርያዊ ናይ መሬት ኣቀማምጣን ምስ ኣገባብ ማእቶትን ዝተኣሳሰር ብምንባሩ ካብዚ ኩነታት’ዚ ዝብገስ ሕድሕዳዊ ምጽባእን ምውጋእን ቀጻሊ ነበረ። ኣብ መንጎ ሰዓርን ተሳዓርን ዘይማዕርነታዊ ዝምድናታት ክፍጠር ናይ ግድን ብምንባሩ ሰላማዊ ሃዋሁ ክፍጠርን እቲ ዝጸንሐ ዘይምዕሩይ ዝምድናታት ምምሕያሽ ክግበረርሉ ነቲ ክሃንጾ ዝደሊ ዝነበረ ስርዓተ ቁጠባ ኣገዳሲ ነበረ። ነቶም ኣብቲ እዋንቲ ዝተሓተ ደረጃ ሒዞም ዝርከቡ ዝነበሩ ክፋል ሕብረተሰብ ከም ቢለን፣ኩናማ፣ዓፋርን ሳሆን፣መሬትን ማይን ንምብሓት ብወገን ኢትዮጵያን ብወገን ግብጺን(ሱዳን) ዝመጽኦም ዝነበረ ጎነጻዊ ዘመተ ብምክልኻልን ምስ ጎረባብቲ ማሕበረሰባት ዝጸንሐ ናይ ሃይማኖትን ባህልን ፍልልይ ዝፈጠሮ ግርጭታት ናይ መኳንንትን ተገዛእትን ዝምድናን፣ ናይ ሃይማኖታት ምምዕርራይን ካልኦት ለውጥታት ብምትእትታው እቲ “ሰላም ግዝኣት” “Pax Colonica” ኢሉ ዝጸውዖ መድርኽ ተዛዘመ። ድሕሪ ውሱን እዋን ድማ ምስቶም “ሓለቓታት” ብዝተፈጠሮ ተዓጻጻፊ ምሕዝነትን ምድግጋፍን ከም መሳርሒ ክጥቀመሎም ጸገም ኣየጋጠመን፡ ካብኡ ሰጊሩ ንመግዛእታዊ ምምሕዳር ወጻኢ ንምሽፋን ብዝብል ጉልባብ ቀረጽ ምእካብን ውህደት ኣብ ምፍጣርን ዓቢ ተራ ክጻወቱ ተራእዮም። ዋሕስ ስኒት ኣብ ሞንጎ ዓሌታት ብምጉልባብ ምሉእ ምቁጽጻርን ዕብለላን ከርጋግጽ ክኢሉ።
3. ቋንቋ – ኣብ መንነትን ኣብ ዝምድናታት ሕብረተስብን ቋንቋ ዘለዎ ተራ ኣነኣኢስካ ዝርአ ኣይኮነን፡ መግዛእቲ ጥልያን ቋንቋ ምስ ስርዓተ ትምህርቲ ኣተኣሳሲሩ ዓቢ መሳርሒ ክጥቀመሉ ጊዜ ኣይወሰደሉን።
ኣብ 3 ሰለስተ ዝተፈላለዩ እዋናት ከከም ኣድላይነቱ እንዳለዋወጠ ክትርጉሞ ይረአ፡ 1888-1911 – ኣብዚ ዓመታት’ዚ ቋንቋ ጥልያን ናይ መምሃሪ ቋንቋ ኮይኑ ክዝውተር ዝተደፍኣሉ እዋን ኢዩ፡ እቲ መደብ ድማ ምስቲ ኣብ ኤርትራ ሰፈርቲ ኢጣልያውያን ንምግዓዝ ተሓሲቡ ዝነበረ ውጥን ዝተኣሳሰር ኢዩ። ምስ ቋንቋ ጥልያን ቋንቋ ዓረብን ኣምሓርኛን (Lingua Franca) ኣብ መደብ ስርዓተ ትምህርቲ ኣተዉ፡ ፍልጠት ቋንቋ ጥልያን ኣብ መንጎ ገዛእን ተገዛእን ዘሎ ዝምድና ንምምሕያሽ፣ውህደት ንምፍጣርርን ልዕልነት ባህሊ ገዛኢ ንምንጽብራቕን ዝተወጠነ ክኸውን ከሎ ፣ ቋንቋ ዓረብን ኣምሓርኛን ግን ናብ ግዙኣት፣ነበርቲ ኢጣልያውያንን ዓሳኽርን ዘተኮረ ኮይኑ ኣብ ንግዲ ክጠቅም ስለዝተኣምነሉ ኢዩ፡ ቋንቋታት ኤርትራ ግን ከም ዲያለክት ተወሲደን ኣብ ግምት ከይኣተዋ ዝተረፋሉ ዓመታት ኢዩ።
1911-1921 – እዚ ዓመታት’ዚ ስርዓት ጥልያን ካብ ሊበራላዊ ናብ ፋሺስትነት ዝተሰጋገረሉ ጊዜ ነበረ፡ ምስፋር ኢጣልያውያን ኣብ ኤርትራ ውዱቕ መደብ ተወስደ። ንኤርትራውያን ጸቢብ ዕድል ናይ ትምህርቲ ምክፋት ይርአ፡ ናይ ሙያ ቤት ትምህርትታት(Scuola di Arti e Mestieri)ይጅመር፡ ተክኒካዊን ወተሃደራውን ስልጠና ንደቂ መኳንንትን ደቂ ዓሳኽርን ዝፈቅድ ኮይኑ ኣብ ሲቪላዊ ኣገልግሎትን ብሕታዊ ትካላትን ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት ንምስልጣን ፣ ኣብ ከረን ብዓረብ ዝካየድ ቤትምህርቲ ንኣመንቲ ምስልምና(1911) ኣብ ሰገነይቲ ንኣመንቲ ካቶሊክን ሓናፍጽን (1914) ዓዲ ወግሪ ንኣመንቲ ተዋህዶ(1914) ዘገልግሉ ቤት ትምህርትታት ይክፈቱ። ቀስ ብቀስ ድማ ቋንቋ ትግሪኛ ኣብ መደብ ስርዓተ ትምህርቲ ክተኣታቶ ይጅመር።
1921-1941 – ቤት ትምህርታት ክበዝሑን ክስፍሑን ይጅምሩ፣ ስርዓተ ትምህርቲ ከም መሳርሒ ፋሺስታዊ ሞደል ናይ ፍጹም ሕብረተሰብ (ቶታል ሶሳይቲ) ስለዝተወስደ፡ ብኤርትራውያን ዝካየድ ብሕታዊን ሃይማኖታዊን ቤትምህርትታት ይፍቀድ፡ ቁጠባዊ ደገፍ’ውን ይግበረሉ ።
ካብዚ ዝርዝር’ዚ ብምብጋስ መግዛእቲ ጥልያን ኣብ ምቅራጽን ምህናጽን ኤርትራ ዝተከተሎ ፖሊሲ ብደቂቕ ንምግንዛብ ጥራይ ዘይኮነ እቲ ዝተካየደ መስርሕ ኣብ ሂወት ናይቲ ዝተፈላለየ ናይ ሕብረተሰብ ክፋላት ዘምጸኦ ለውጥታት ክሳብ ክንደይ ዓሚቕ ምንባሩ ንምርዳእ ሓጋዚ ኢዩ።ብብዙነት ሃይማኖት፣ዓሌት፣ቋንቋን ባህል ወዘተ ዝተጠምረት ሃገር ኣረኪቡ መግዛእታዊ ዕድሜኡ ከምዘኽተመ ምግንዛብ ኣድላዪ ኮይኑ ይርከብ። ብዛዕባ ሃገርን ሃገራውነትን ኤርትራ ኣብ ንዛረበሉ እዋን መበገሲና እዚ ታሪኻዊ ሓቂዚ ክኸውን ይግባእ። ብሓደ ወገን ሓንቲ ስጥምቲ ጂኦግራፍያዊት ኣካል ክገድፍ ከሎ፣ በቲ ካልእ ወገን ድማ ብዙሕ ፍልልያት ዝሓቖፈት ምኳና ክሳብ ሎሚ ኣሰሩ ዘየጥፈአ ምልክታት ምውራስና ብሩህ ኢዩ፣
እቲ ድሕሪ መግዛእቲ ጥልያን ዝሰዓበ ወታሃደራዊ ምምሕዳር እንግሊዝ ብዘይካቲ ኣብ ቁጠባዊ ሂወት ኤርትራ ዝፈጸሞ ኣዕናዊ ተግባራትን፣ ኤርትራ ንምምቃል ዘካየዶ ፈተነታትን፣ ኣብቲ ብመግዛእቲ ጥልያን ዝተሃንጸ ስርዓት ዘስዓቦ ዓቢ ለውጢ ከምዘይነበረ ክግምገም ይከኣል።
መግዛእቲኢትዮጵያ ንኤርትራ ከም ሃገር መጠን ክድምስሳ ፈቲኑ፣ እቲ ዘጋጠመ ናይ ብዙሕ ዓመታት ዕንወትን ህልቀትን ንጎድኒ ገዲፍካ፣ ህዝቢ ኤርትራ ናብ ብረታዊ ቃልሲ ከምዝኣቱ ኣገዲድዎስ፣ብዙሕ ክሳራ ከፊሉ ሃገሩ ከፍልጥን ሃገራውነቱ ዝይዳ ከድልድልን በቒዑ ኢዩ። ድሕሪ 30 ዓመት ብረታዊ ቃልሲ ዝተረክበ ነጻነት፣ ሓድነት ህዝብን ሃገርን ዘስጠመን እቲ ንነዊሕ ዓመታት ዝፍተን ዝነበረ ዝተፈላለየ ናይ ምምቕቓል ሜላታት ዘፍሸለ ምንባሩ ብሩህ ክኸውን ይግባእ።ሃገራውነት ኣብ ልዑል ጥርዚ ዝበጽሓሉ መድርኽ ምንባሩ ክዝንጋዕ የብሉን።
ኤርትራ ኣብ ጊዜ ነጻነት ሎሚን –
ነጻነትመሬት ኤርትራ ልዑላውነታን ህዝባዊ ሓድነታን ዘምለሰን ምስ ኩሉ ሃገራዊ ምልክታት ንዓለም ዘፍለጠን መድርኽ ኢዩ።እዚ ክውንነት’ዚ ብዝኮነ ይኹን ኣጠማምታ ክቅየር ዘይክእል ታሪኻዊ ሓቂ ኢዩ።
ድሕሪ ነጻነት ክስዕብ ዝግበኦ ዝነበረ ነቲ ብኩናት ዝዓነወ ትሕተ ቅርጽን መራኸቢ መስመራትን ምጽጋን ምህናጽን፣እቲ ንነዊሕ ዓመታት ዝተሳቐየ ህዝቢ ራህዋ ክረክብን ቀሲኑ ክነብርን ፣ቁጠባዊ ዕብየት ክርከብ ምጽዓር፣ ፍትሓዊ ኣገልግሎት ዘውሕሱ ትካላት ምህናጽ፣ ኣብ ኩሉ ሂወት ናይ ሃገሩ ተሳታፊ ንክኸውን ባይታ ምንጻፍ፣ብሕጊ ዝምእዘዝ ዲሞክራስያዊ ፖለቲካዊ ስርዓተ ምምሕዳር ምምስራት. . . ወዘተ ኢዩ። እቲ ኣብቲ እዋን ዝተመስረተ ግዚያዊ መንግስቲ ኤርትራ ኣብቲ ቀዳማይ ዓመታት ናይ ነጻነት ዘጽደቖ ፖሊሲ፣ምህናጽ ሃገር ዘሐይልን ዘተባብዕን መንነትን ሓድነትን ህዝቢ ኤርትራ ዘደልድልን ስጉምታት ዝመስልኳ እንተነበረ ስድሪ ከይሰጎመ ክቑጸ ተራእዩ። እቲ ዝኸፍአ ድማ ኣብ ዘየድሊ ኩናትን ድሕሪኡ ዝሰዓበ “ኣይ ኩናት ኣይ ሰላም” ሃውሁን ኣብ ሃገርን ሃገራውነትን ዝፈጠሮ ሃስያ ብቀሊል ዝግመት ኣይኮነን።
እዋናዊ ብደሆታትና እንታይ ይመስል?
ኣብዚ እዋንዚ ንሃገርን ሃገራውነትን ዝምልከት ገለ ብፍላጥ ገለ ድማ ብዘይፍላጥ ኣብ ውሽጢ ህዝቢ ምድንጋር ዝፈጥር ዝተፈላለየ ዘመተታት ብጻዕቂ ይዋፈር ኣሎ። ታሪኽ ህዝባዊ ግንባር ኮነ ታሪኽ ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዘይመልክዑ እንዳ ሃብካ፣እቲ ንኡስ ዕድመ ዘለዎ ትውልዲ ብታሪኹ ከምዝደናገርን ኣብ ካልእ ትሕተ ሃገራውነታዊ ስምዒታት ከዘንብልን ዝካየድ ጻዕሪ ምህላዉ ግሁድ እንዳኮነ ይከይድ ኣሎ። ገለውን ናይ ታሪኽ ጉዕዞ ኣብ ዝመረጽዎ መድርኽ ጠጠው ኣቢሎም፣ ናይ ትግራይ ትግርኚን ናይ ኣግኣዝያውያንን ዘመን ንምዕባብንን ንምጽጋንን ዝደልዩ፣ናይ ታሪኽ ጉዕዞ ዝገደፎም ጉጅለታትውን ርእሶም ኣቅኒዕም ክዛረቡ ዝክእልሉ ባይታ ተፈጢርሎም ከይሓፈሩ ዘመተ ከካይዱን ናይ ምድንጋር ፈተነ ከዋፍሩን ይረኣዩኣ ኣለው። ልዕሊ ሚእቲ ዓመታት ናይ ሓባር ሂወት ዝመርሐ ህዝቢ ኤርትራ ብብሄርን ብሃይማኖትን ብኣውራጃን ንምጉዝዛይ ዝጽዕሩ ወገናት’ውን ምህላዎም ሶሻል ሜድያ ዝምስክሮ ዘሎ ታሪኽ ኢዩ። እዚ ኣብ ክትዕ ወሪዱ ዘናቑት ዘሎ ሕቶታት ብትሕዝቶኡ ውዱቕ ፣ብታሪኽን ብስነፍልጠትን ዘይቅቡል’ኳ እንተኮነ ፣ኣብኡ ክትመላለስ ብዓይኒ ናይቲ ዝሰርቆ ዘሎ ጊዜን ሓንጎልን ክርአ ከሎ ቀሊል ክሳራ ከምዘየክፍል ምግማት ኣጸጋሚ ኣይኮነን። ግዜኻን ሓንጎልካን ኣብ ካሊእ ኣገደስቲ ጉዳያት ሃገር ካብ ምክታዕ ጨውዩን ኣቃልቦ ሰሊቡን ኣብ ዕንክሊል ንክንበር ዝጻወቶ ተራ ቀሊል ከምዘይኮነ ምግንዛብ የድሊ። እዚ ዘመተታት’ዚ ብኤርትራውያን ኣብ ውሽጢ ኤርትራውያን ዝካየድ ዘሎ ክኸውን ከሎ፣ ኤርትራውያን ብዘይኮኑ ዝካየድ ጸረ-ኤርትራን ኤርትራውነትን (ሃገርን ሃገራውነትን) እውን እንዳላዓለ ይከይድ ኣሎ። ኣብ ገለ ወገናት ደለይቲ ፍትሒ ዝርአ ላንጋልንጋ መርገጺ’ውን ኣብ ሕቶ ሃገራውነት ምጥርጣር ዝፍጥር ኮይኑ ይርከብ።ከም ኣብነት ክጥቀስ ዝክእል እቲ ኣብ ባንዴራ ኤርትራ ዝካየድ ቁርቁስ ኢዩ፡ ነጻነት ሃገር ኣሚንካ ነቲ ሓደ ከም ሃገራዊ ምልክት ዝዝውተር ባንዴራ ዘይምቕባል ኣብ ውሽጢ ደለይቲ ፍትሒ ዝፈጥሮ ምድንጋር ቀሊል ኣይኮነን። እቲ ካብ ኤርትራውያን ወጻኢ ኣንጻር ሃገርን ሃገራውነትን ኤርትራ ዘመተ ዘካይድ ዘሎ ጉጅለታት ኣብ ክልተ መቒልካ ክርአ ዝከኣል ኢዩ።
ሓደ ጉጅለ እቲ ደቂሱ ዝጸንሐ ብመደረታት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ተበራቢሩ ብዓውታ ዝነብሕ ዘሎ ትርፍራፍ መንግስቲ ሃይለስላሴን ደርግን ናይ ትምክሕተኛታት ጉጅለ ክኸውን ከሎ፣እቲ ካልእ ጉጅለ ግን ብሰላሕታን ብቀጻልነትን ታሪኽ ኤርትራ ኣህሲስካን ህዝባ ኣዳኺምካን ንጎበጣ ዝምችእ ባይታ ኣብ ምፍጣር ዝሰርሕ ጉጅለ ኢዩ።
ከምቲ ኩልና ንፈልጦ ኣብ መንጎ ዶክተር ኣብይን ፕረዚደንት ኢሳያስን ዝተገብረ ርክብን ዝተፈረመ ናይ “ሰላም ውዑልን” ነዚ ጉጅለታትዚ ዘበርከቶ ሞራልን ተስፋን ልዑል ምኳኑ ክርዳእ ይግባእ፡፡ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ኢትዮጵያ ዘካየዶ ዝተፈላለየ ወግዓዊ ምብጽሓት ዝሃቦ መደረን፣ ካብዚ መደረታት’ዚ ተበጊሱ ዶክተር ኣብይ ብተደጋጋሚ ዝህቦ ዝነበረን ዘሎን መግለጺታትን ኣብ ኤርትራውያን ዓቢ ስክፍታን ስግኣትን ክፈጥር ከሎ ኣብ ገለ ኢትዮጵያውያን ድማ ብኣንጻሩ እቲ ዝጸንሖም ሕልሚ ወደባትናን ባሕርናን ዝተጋህደ ኮይኑ ስለዝተስመዖም ኣብ ታሪክ ተመሊሶም ዘርባዕባዕ ክብሉ ጀሚሮምን ይቕጽሉን ኣለዉ። ኣብ ኣስመራ ዝነበረ ናይ መጀመርታ ርክብ ክልቲኦም መራሕቲ፣ ኢሳያስ ኣፈወርቂን ዶክተር ኣብይን፣ ብስም ኤርትራ ወኪሉ ክሰርሕ ሓላፍነት ከምዝተዋህቦ ብወግዒ ክዛረብ ተሰሚዑ፡፡ ቀጺሉ ድማ ኢሳያስ ኣፈወርቂ “ህዝቢ ኢትዮጵያን ህዝቢ ኤርትራን ክልተ ህዝብታት ኢዮም ኢሉ ዝዛረብ ሰብ ተረድኦ ዝጎደሎ ኢዩ” ክብል ተሰሚዑ።ድሕሪ እዚ ኩሉ ብህዝቢ ኤርትራ ዝተከፍለ መስዋእትን ከቢድ ዋጋን ደምሲሱ “ኣይከሰርናን” ክብል ኣረጋጊጹ። መሪሕነት ናይቲ መስርሕ ንዶክተር ኣብይ ከረክቦውን ተራእዩ፡፡ንዓሰርታት ዓመታት ልዑላውነት ሃገርና ንምርግጋጽን ዶብና ክሕንጸጽን ከምዘይተቃለስናን ከምዘይተዋርድናን፣ ምሕንጻጽ ዶብ ቅድሚ ምርግጋእ ውሽጣዊ ኩነታት ኢትዮጵያ ከምዘይስራዕውን ብወግዒ ተገሊጹ። እዚ ሓቅታት’ዚ ዝፈጠሮ ክፍተት፣ ነቶም ነጻነት ኤርትራ ዘይወሓጠሎም ትርፍራፍ መንግስቲ ሃይለስላሴን ደርግን ናይ ታሪኽ ጉዕዞ ንድሕሪት ንምምላስ ዘርባዕባዕ ክብሉን ንወደባት ኤርትራ ዘለዎም ናፍቖትን ህርፋንን ምስማዕ ዝውቱር ኮይኑ ኣሎ።
ኣብዚ እዋንዚ ዝዓበየ ሓደጋ ኮይኑ ዘሎ ግን ኢሳያስ ኣፈወርቂ ከም መራሒ ሃገር መጠን ብቀጻሊ ዘስመዖ ዘሎ መደረታትን ዘካይዶ ዘሎ ምንቅስቓሳትን ኢዩ። እዚ ተግባር’ዚ ካብ ሃገራዊ ክድዓት ሓሊፉ ካልእ ትርጉም ክወሃቦ ኣይከኣልን። ኣብ ሃገርን ሃገራውነትን ምድኻም ዘለዎ ሳዕበንን ምድንጋርን ኣነኣኢስካ ዝረአ ኣይኮነን። ብታሪኽ ዘሕትት ዓቢ ገበን ኢዩ። ኣብዚ ኩነታትዚ ክህልወና ዝግበኦ ተረድኦ ብዕምቆቱን ብስፍሓቱን ሓባራዊ መኣዝን ዘይሓዘ ምኳኑ ኢዩ። ሃገርን ሃገራውነትን ክነጻጸሉ ዘይክእሉ ኣብ ሓደ ውሱን ምዕባሌ ሕብረተስብ ብነዊሕን ብርቱዕን መስርሕ ሓሊፎም ዝቕልቀሉ ማንታ ተርእዮታት ኢዮም። ሃገር ምስዘይትህሉ ሃገራውነት ከንጸባርቕ ኣይክእልን። ብርተዐን ድክመትን ሃገራውነት ምስ ኩነታት ኣተሃላልዋ ሃገርን እቲ ስርዓት ዝክተሎ ፖሊሲን ክቀያየር ናይ ግድን ይኸውን። ጉጅለ ኢሳያስ ኣብዚ መድርኽ’ዚ ዝክተሎ ዘሎ ፖሊሲ ንሃገር ዘፍርስን ንሃገራውነት ዘህስስን ምኳኑ ካብዚ ንላዕሊ ጭብጥታት ዘድልዮ ኣይኮነን። ብነዊሕ መስርሕ መግዛእትን መሪር ቃልሲን ብዙሕ መስዋእትን ዝትሃንጸትን ዝቆመትን ሃገር ኣብ ምዕቃባን ምቅጻላን ናይ ኩሉ ዜጋ ሓላፍነት ምኳኑ ተረድኦና ነዕቢ።
ዓወት ንፍትሓዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ
ሓባራዊ ቃልስና ዋሕስ ዓወትና።
ደስበለ መሓሪ


text:
ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት 3 ግንቦት ዝኽበር ናጽነት ፕረስ ዓለም ሎሚ ኣብ መላእ ዓለም ተዘኺሩ ውዒሉ’ሎ።ኣብዚ ሕጂ እዋን ጋዜጠኛታት ኣብ ብዙሓት ከባቢታት ዓለም ፅልኢትን ተፃብኦን የጋጥሞም ኣሎ።ኣብ ኢትዮጵያ ንዝኽሪ’ቲ መዓልቲ ኣብ ዝተካየደ ዋዕላ ኣብታ ሃገር ንዝተረኣየ ኣወንታዊ ለውጥን ዘለው ፈተናታትን ዳህሲሱ።
ንጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ዶብ ኣልቦ ጋዜጠኛታት (Reporters Without Borders) ዝተባህለ ዓለምለኸ ትካል ብመሰረት ዘውፅኦ ፀብፃብ ገና ሓሙሽተ ወርሒ ዘቑፀረ ዓመተ 2019 ብሰንኪ ምውሳኽ ፅልኢ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት ናፃነት ፕረስ እናንቆልቆለ ይኸይድ ኣሎ ኢሉ።
ውልቀመለኽቲ መንግስታት ንመሓውራት ዜና ንምቁፅጻር ኣብ ዝፍትንሉ እዋን ጋዜጠኛታት ኣብ ዙሪያ ዓለም ዒላማ ይኾኑ ኣለው።ብመሰረት ሓድሽ መፅናዕቲ ዶብ ኣልቦ ጋዜጠኛታት ስግኣትን ፍርሕን ኣብ ዙሪያ ዓለምን ኣሜሪካን ንናጽነት ፕረስ እናፅበቦ ይርከብ።
ዳይሬክተር ንደሕንነት ጋዜጠኛታት ዝሕለቕ (Committee to Protect Journalist) ዝተባህለ ትካል ዝነበሩ ሮበርት ማሆኒ እዚ ኣብ ልዕሊ ዓንድታት ዲሞክራሲ ዝፍፀም መጥቓዕቲ እዩ ይብሉዎ።
“መንግስታት ክሕተቱን ግሉጽነት ክህልዎምን ኣብ ቅድሚት መስርዕ ኮይኖም ዝቃለሱዎም ዘለው ጋዜጠኛታት እዮም።ናይ ሰባት ኣተሓሕዛ መሰላት እንታይ ይመስል? ናይ ኸፈልቲ ግብሪ ገንዘብ ኣብ ምንታይ ይውዕል ኣሎ?ጋዜጠኛታት እንተ ዘይህልው መንግስታት ነዞም መሰላት ዝድርቱ ፖሊስታት ይፍፅሙ፤ብልሽውና ይነግስ ማለት እዩ።”
ንኣባላት ፕረስ ንምፍርራሕ ዝጥቀሙሎም ስልትታት መጥቓዕትታት ኮምፒተር፣ማእሰርቲ፤ዓፊንካ ምውሳድን ኣብ ገሊኡ ድማ ብምቕታል እዩ።
ቻይናን ሰሜን ኮሪያን ካብተን ዝኸፍኣ ዓፈንቲ ፕረስ ገሊአን እየን።ኣሜሪካ እውን ብሰለስተ ነጥብታት ወሪዳ’ላ።ዝለዓለ ስልጣን ንዝሓዙ ‘ናይ ሓሶት ዜና’ (Fake News) ዝብል ስም እንተተወሃቦም እውን ጋዜጠኛታት ሕጂ እውን ናይ ኣሜሪካ ሕገ መንግስቲ ሓለዋ ይገብረሎም፤ስርሖም ክቕፅሉ እውን ዓቕሚ ይህቦም እዩ።
ኣብ ሓደ እዋን ካብ ሃገራት ኤስያ ናጽነት ፕረስ ዓምቢቡላ ናይ ዝነበረት ፊሊፒንስ ፕረዚደንት ሮድሪጎ ዱተርቴ ፕረስ ክፅላእ ኣበርኽቶ ምግባሮም ቀፂሎም ኣለው።
ተሓለቕቲ መሓውራት ዜና ከምዝገለፁዎ ራፕለር ዶት ካም ኣብ ልዕሊ ዝተባህለ መራኸቢ ማዕኸን ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ይገልፁ።ዋና ፈፃሚት ስራሕን ኣሰናዳኢትን ራፕለር ዶት ካም (Rappler.com) ማሪያ ረሳ ካብ ማኒላ ፊሊፒንስ ከምዚ ትብል።
“ኣብቶም ዝሓለፉ 14 ኣዋርሕ እንተድኣ ሪኢና መንግስቲ ፍሊፒንስ ኣብ ልዕሌና 11 ክስታት ኣቕሪቡ’ሎ።ኣብ ውሽጢ ክልተ ኣዋርሕ ሸሞንተ ግዜ ዋሕስ ኣትሒዘ።ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ሰሙናት ክልተ ግዜ ተኣሲረ ሓደ ግዜ ድማ ኣብ ቀይዲ ኣትየ ነይረ።እዚ ዘርእዮ ናይ ፕረስ ናጽነትና ፍፁም ምሽርሻሩ እዩ።”
ብመሰረት ፀብፃብ ዶብ ኣልቦ ጋዜጠኛታት ኖርወይ ዝለዓለ ነጥቢ ረኺባ’ላ።ብሓፈሻ ግን ኣተሓሕዛ መሓውራት ዜና ፅቡቕ ሽም ዝነበረን ሃገራት የንቆልቁላ ኣለዋ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝተኸብረ መዓልቲ ናጽነት ፕረስ መደረ ዘስምዑ አጋይሽ ኢትዮጵያ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ኣብ ኣተሓሕዛ መራኸቢ ብዙሃን ብዘርኣየቶ ምምሕያሽ ንኢዶምዋ።
ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ስልጣን ካብ ዝሕዙ መዕቀኒ ናጽነት ፕረስ ኢትዮጵያ ካብ ካልኦት ሃገራት ብዝለዓለ ንላዕሊ ደይቡ’ሎ፤ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ብ40 ደረጃ ኣማሓይሻ’ላ።
ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድን ካልኦትን ኣብቲ ስነስርዓት ኣብዘስምዕዎ መደረ ኣብ መንጎ ዝወሰኸ ደረጃ ናጽነት ፕረስን ሓደጋታት ዘይሓላፍነታዊ መሓውራት ዜና ሚዛን ምሓዝ ከምዘድልይ ገሊፆም ኣለው።
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ዙሪያ ዓለም ኣስታት 100 ጋዜጠኛታት ተቐቲሎም ልዕሊ 300 ድማ ተአሲሮም።
ፓኪስታናዊ ጋዜጠኛ ሓሚድ ሚር ዩኒስኮ ዓለምለኸ መዓልቲ ፕረስ ምኽንያት ብምግባር ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዘካይዶ ዋዕላ ንክሳተፍ ምስተዓደመ ንጋዜጠኛታት ትኣስር ዝነበረ ሃገር ንምንታይ ኢሉ ከምዝሓተት ይገልፅ።
“ንዓይ ዓብዪ ኣግራሞት ፈጢሩለይ” ዝበለ ንሱ "ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ኣብ 2018 ጥራሕ ኢትዮጵያ ንብዙሓት ጋዜጠኛታት ኣሲራ ዝነበረት ሃገር እያ።ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ናብ ስልጣን መፂኦም ንመሓውራት ዜና ነፃ ክሳብ ዝገብሩ ብዙሓት ጋዜጣታትን መርበብ ሓበሬታትን ተኣጊደን እየን ነይረን።ንኩሎም ፖለቲካዊ እሱራት ብዙሓት ጋዜጠኛታትን ፈቲሖምዎምን እዮም።ስለዝኾነ ዩኔስኮ ንመዓልቲ ናጽነት ፕረስ ዝምልከት ዋዕላ ኣብ ኢትዮጵያ ምክያዱ ርትዓዊ እዩ” ይብል።
ናይቲ ለውጢ መራሒ ዝኾኑ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ግን ኣብዚ ናይ ሓሶት ዜናታት ዓብይ ስግኣት ዝኾነሉ ዲጂታላዊ ዘመን ሓላፍነት ዝመልኦ ሞያ ጋዜጠኝነት ኣድላይ ምዃኑ ብትሪ ገሊጾም።
ዓሌታዊ ግጭት ኣብቶም ዝሓለፉ ኣዋርሕ ንዝተረኽቡ ለውጥታት ኣብ ስግኣት ኣውዲቑዎ ይርከብ።ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ኢትዮጵያ 3 ሚሊዮን ተመዛበልቲ ውሽጢ ሃገር ኣለው።
ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ሓላፍነት ዘይስምዖም ማዕናት ዜና ንሰላምን ፀጥታን እታ ሃገር ስግኣት ፈጢሮም ኣለው ኢሎም ።
“መሓውራት ዜና ተፈጢሩ ዘሎ ፅቡቕ ሃዋህው ክጥቀሙ ከለው ድምፆምን ብርዖምን ስነ ምግባርን ኣብ ግምት ብምእታው ክኸውን ኣለዎ።ምኽፋት ሃዋህው ሚዲያ ንጌጋ ሓበሬታ፣ናይ ፅልኢ መደረ ንምስፍሕፋን ንናይ ሓሶት ዜናን መሳለጢ ከይኸውን ከነረጋግፅ ኣለና።”
ኢትዮጵያዊት ጋዜጠኛ ፀዳለ ለማ ናይ መሓውራት ዜና ህዝበኝነት እናዓበይ ይኸይድ ስለዘሎ ንናጽነት ፕረስ ኣብ ሓደጋ ከየውደቕካ ገለ ክግበር ከምዘለዎ ትዛረብ።


text:
ኣብ ትግራይ ብሓይሉ ኣብርሃ ዝተበሃለ ተመራማሪ ኣብ ዘጣየሾ ማእኸል ቤተ ምርምር ስነ ህይወት ዘርኢ ቅንጥሻራ ኣፍርዩ ናብ ህዝቢ የቕርብ’ሎ። ቀንዲ ዋኒኑ ድማ ካብ ካልኦት ሃገራት ናብ ኢትዮጵያ ዝኣቱ ዝነበረ ዘርኢ ቅንጥሻራ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ብቐረባ ንምርካብ ዝዓለመ እዩ።
እቲ ማእኸል “ቅንጥሻራ ንሃፍትን ጥዕናን” ዝብል መራሒ ቃል ብምጥቃም ብፍላይ ናይ ከተማ ሕርሻ ክካየድ ይሕግዝ’ሎ። ኣብ ውሱን ቦታ ርቡሕ እሞ ድማ ኣብ ሓፂር እዋን ምህርቲ ንምርካብ ይካኣል።
በመንፅር ጥዕና ክረአ እንተሎ ቅንጥሻራ ልዑል ሃናፂ ትሕዝቶ ዘለዎ ዓይነት ተኽሊ እዩ፤ ካብ ‘ኮሎስትሮል’ ናፃ ምዃኑ ልዕሊ ስጋ ይምረፅ።
ተኽሊ ቅንጥሻራ ንምግብነት ብዙሕ ንዘይለመደ ክፋል ሕብረተ ሰብ ንምልላይ ብፍላይ ነቒፁን ተጣሒኑን ብመልክዕ ምስ ሽሮን ካልኦትን መቃመሚ ከምኡ እውን ናፅ ጾም ማክያቶ ኰይኑ ይቐርብ ምህላዉ ድማ ኣይተ ብሓይሉ ይገልፅ።
ውሕስና ምግብ ንምርግራፅ ኣብ ዝግበር ዘሎ ፃዕሪ ተኽሊ ቅንጥሻራ ኣማራፂ ኰይኑ ንኽልመድ ኣብዚ ሐዚ እዋን ኣብ ትግራይ ንልዕሊ 10 ሽሕ ኣንስትዮ ስልጠና ንምሃብ ተተሊሙ’ሎ።


text:
ኣብ ከተማ ጎንደር ኣብ ዝተዳለዎም ግዚያዊ መዕቖቢ ዝርከቡ ካብ ወልቃይት ምምዝባሎም ዝገልፁ ልዕሊ 200 ተመዛበልቲ ናብ ትውልዲ ከባቢኦም ክምለሱ ሓቲቶም።
ኣተሓባበርቲ ናይቶም ተመዛበልቲ ኣቶ እርሲ ቃደም እዞም መናእሰይ ካብዝተመዛበልሉ እዋን ጀሚሮም ኣብ ገልታእታእ ይርከቡ ኣለው ኢሎም።ህዝብን ቀይሕ መስቀልን ዝህቦም ውሱን ሓገዝ እንተዘይኾይኑ ካብ ፌደራል ይኹን ክልል መንግስቲ ዝተገብረሎም ሓገዝ የለን ኢሎም።
“ናብ መንበሪኦም ክምለሱ ድልየት ኣለዎም።ምክልኻልን ፍሉይ ሓይልን ንናይ ትግራይ ፍሉይ ሓይሊ ኣውፂኦም ንፖሊስ እውን ኣውፂኦም ፌደራል ፖሊስ ወይ ሓይልታት ምክልኻል ኣትዮም ብነፃነት ክንቀሳቐስን መሰሉ ክገልፅን ኣለዎም ።”
ሓላፊ ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን ካብ ከባቢ ወልቃይት ተመዛቢሎም ኣብ ጎንደር ዝርከቡ ወገናት ናብ ከባቢኦም ንኽምለሱ ፌደራል መንግስትን ክልቲኦም ክልላትን ከምዝተዘራረቡን ተመዛበልቲ ኣብዝተረኸብሉ ዝተኻየደ ዝርርብ እቶም ዜጋታት ሃብትን ንብረትን ናብ ዘፍረይሉ ከባቢ ብሰላማዊ ኩነታት ዝነብርሉ መንገዲ ክመዓራረ ምድላዋት ይካየድ ኣሎ ኢሎም።


text:
ሰነት ኣሜሪካ ንሊንዳ ቶማስ ግሪን ፊልድ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ቀዋሚት ወኪል ክኾና ኣጽዲቑለን። ገለ ወገናት ንሰን ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝሰርሓሉ እዋን፡ ከም ቻይና ብዝበላ ሃገራት ክፍተና`የን ይብሉ።
እቲ ኣብ ሰነት ኣሜሪካ ዝተገብረ ምጽዳቕ ገለ ሪፓብሊካውያን ስለዝተቓወምዋ ክደናጒ`ዩ ጸኒሑ። ትማሊ ሰሉስ ግን ንቶማስ ግሪን ፊልድ ነቶም ደሞክራት ልዕሊ 20 ሪፓብሊካውያን ምስተጸንበርዎም እቲ ሽመት ጸዲቑላ`ሎ ።
ኣብቲ ኣብ ባይቶ ዝነበረ ቃለ-ምስክርነት ምጽዳቕ ሽመት፡ ቶማስ ግሪን ፊልድ ብገለ ሰነተራት ዝቕርባ ዝነበረ ኣብ ልዕሊ ኮሚኒስት ቻይና ክትልስልስ`ያ ዝብል ሕቶታት ከምዚ ክትብል መሊሳ ኔራ፡ " ቻይና ብፍላይ ኣብ ዙርያ መድረኻት ሕቡራት ሃገራት፡ ናይ ምልኪ ኣጀንዳ ክተሰጉም ከም ትሰርሕ ንፈልጥ ኢና። እዚ ድማ ንኽብርታት ኣሜሪካ ዝጻባእ`ዩ። ናቶም ዓወት ኣብ ናትና ምንስሓብ`ዩ ዝምርኮስ። እዚ ግን ኣብ ቅድመይ ኣይክኸውንን`ዩ። "
ነዚ ስምዒት`ዚ ዘቃልሐ ወሃቢ ቓል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ነድ ፕራይስ ብወገኑ ትማሊ ሰሉስ ክዛረብ ከሎ፡ ክብርታት ኣሜሪካ፡ መሻርኽቲ ኣሜሪካን መሓዙትናን- ኣብቲ ኣብ ዓለማዊ መድረኽ ኣንጻር ቻይና ንገብሮ ቃልሲ ምንጪ ሓይልና`ዮም ኢሉ።
ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣምባሳደር ኣሜሪካ ኮይና ተመዲባ ዘላ ሊንዳ ቶማስ ግሪን፡ ኣብ ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ናይ 35 ዓመታት ልምዲ ስራሕ ዘለዋ`ያ- ኣብ ምምሕዳራት ደሞክራትን ሪፓብሊካንን`ውን ሰሪሓ`ያ።ቶማስ ግሪን ፊልድ ኣብ ላይበርያ ኣብ ኬንያን ናይጀርያን ከም ኣምባሳደርን ዝተፈላለዩ ሓላፍነትን ሰሪሓ ።


text:
ኣባላት ተቃውሞ ፓርቲ ነቲ መድረኽ ክትዕ ረጊፆም ድሕሪ ምውፃኦም፣እቲ ኬንያ ካብ ኣባልነት ዓለም-ለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ንክትወፅእ ዝፅውዕ ኣጀንዳ ብቀሊሉ‘ዩ ሓሊፉ።
እቲ ውሳነ ዝሓለፈ ድማ፣ፕረዚደንትን ምክትሎምን ኣብ ዘ-ሄግ ዝመደብሩ ዓለም-ለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ክሶም ክስማዕ ኣብ ዝጀመረሉ ጊዜ‘ዩ።
ኣብ‘ቲ ፓርላማ ኣብዛሓ መንበር ናይ ዝሓዘ ፓርቲ ኣቦ-መንበር ኣደን ዱዋሌ፣ኬንያ ካብ ኣባልነት ቤት ፍርዲ ገበን ንክትወፅእ ውሳነ ምሕላፉ ዝተሰመዖም ክገልፁ ከለው ”ክቡር ኣፈጉባኤ፣ከምመጠን ሃገር፣ሎሚ ዘሕለፍናዮ ውሳነ፣ንሃገራውነትና ዘንፀባርቅ መግለፂ ሉኣላዊነት‘ዩ” ኢሎም።
ምክትል ፕረዚደንት ዊልያም ሩቶን ጋዜጠኛ ጃሽዋ ኣራፕ ሳንግን፣ክሶም ሰሉስ ክጅምር‘ዩ።ሙግት ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ ድማ፣ዝመፅእ ሕዳር።
ሰለስቲኦም ብጠንቂ‘ቲ ቅድሚ ሽዱሽተ ዓመት ድሕረ-ምርጫ ዝተወለዐ ህውከት፣ህይወት ልዕሊ ሓደ ሽሕ ጠፊኡ ተባሂሎም ብምልዕዓል‘ዮም ተኸሲሶም።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣እቲ መስርሕ ሙግት ንሉኣላዊነት ኬንያ ከምዘይደፍር ወሃቢ-ቃል ዓለም-ለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ፋዲ ኣል ዓብደላ ገሊፁ፥
”ኩለን ኣባላት ዓለም-ለኸ ቤት ፍርዲ ገበን፣ንኬንያ ሓዊስካ፣ሉኣላዊነተን ብናፅነት ዘረጋግፃ‘የን።ህዝቢ ኬንያ‘ውን ከምኡ ዴሞክራሲያዊ መሰላቱ ኣብ እዋን ፕረዚደንታዊ ምርጫ ኣረጋጊፁ‘ዩ።መስርሕ ዓለም-ለኸ ቤት ፍርዲ መስርሕ ፍትሒ‘ምበር፣ፖለቲካዊ ኣይኮነን” ኢሎም።
ዊልያም ሩቶን ኡሁሩ ኬንያታን ቅድሚ‘ቲ ህውከት ዘስዐበ ምርጫ ተፃባእቲ ነይሮም።ኣብ‘ዚ ናይ ዳሕረዋይ ምርጫ ግና ግንባር ፈጢሮም።ወፍሪ ምርጫ ድማ፣ንዓለም-ለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ኬንያ ጣልቃ ይኣቱ ከምዘሎ ኣምሲልዎ።ዋና ዓቃቢ-ሕጊ‘ቲ ቤት ፍርዲ ፋቱ ቤንሶዳ ግና ነቲ ነቀፌታ ትነፅጎ። ”ፓርላማ ኬንያ፣ፍሉይ መርማሪ ኮምሽን ንክቀውም ዘሕግዝ ሕጊ ከሕልፍ ኣይካኣለን።ካብኡ ኣስዒቡ መንግስቲ ኬንያ፣ነቶም ሰለስተ ዝተኸሰሱ ውልቀ ሰባት፣ይምርምሮምን ክኸሶም እንተኾይኑን ንቤት ፍርዲ ዓለም ኣይሓበረን” በለት።
ኬንያ ካብ ኣባልነት ዓለም-ለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ምውፃኣ ሳዕቤኑ ብዙሕ‘ዩ ይብል ኣብ ለንደን ንክፍሊ መፅናዕቲ ርሑቅ ምብራቅን ኣፍሪቃን ዓለም-ለኸ ቤት ፍርዲ ገበንን ዝከታተል ፊል ክለርክ።
”እዚ ማለት፣እቲ ቤት ፍርዲ ኣብ ባይታ ከካይዶ ንዝደልዮ መስርሕ ምፅራይ ኬንያ ኣይትተሓባበርን ማለት‘ዩ።መሰኻኽር ምርካብ ኣይካኣልን ማለት‘ዩ።ብዝዓዘዘ ጎኑ ድማ፣ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ፣ንኣሰር ኬንያ ስዒበን ንሕና‘ውን ካብ ኣባልነት‘ቲ ቤት-ፍርዲ ክንወፅእ ኢና ክብላ ይኽእላ“ ኢሉ።
ዓለም-ለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ብምኽንያት ዘርኢ ጥራሕ ንኣፍሪቃውያን ይሃድኖም‘ሎ ክብል ሕብረት ኣፍሪቃ ከምዝኸሰሰ ይዝከር።እቲ ቤት ፍርዲ ግና ነዚ ነቀፌታ‘ዚ ኣበርቲዑ ነፂግዎ‘ዩ።ፊል ክላርክ ግና፣እዚ ኣተሓሳስባ ሕብረት ኣፍሪቃ፣ሰፊሕ ተቀባልነት ይረክብ ኣሎ ይብል።
ኬንያ ካብ ኣባልነት ቤት ፍርዲ ዓለም ንምውፃኣ ክሳብ ሓደ ዓመት ክወስደላ‘ዩ።ካብ ፓርላማ ሓሊፉ፣መንግስቲ ኬንያ ነቲ ውሳነ ተቀቢሉ፣ንዋና ፀሓፊ ሕቡራት ሃገራት ከፍልጥ ይግባእ።


text:
ኣኼባ ባይቶ ሰዲህኤ ንድፊ መምርሒ ዕማም ክልተ ሽማግለታት ኣጽቑ፡ 24 ለካቲት 2018
ቀዳማይ ስሩዕ ኣኼባ ባይቶ ሰዲህኤ ንፈጻሚት ሽማግለ ዝሃቦ ሓላፍነት፡ ብ27 ጥሪ 2018 ኣብ ዝተኻየደ ቀጻሊ ኣኼባ መደብ ዕዮ ስርሓት ፈጻሚት ሽማግለ ከም ዘጽደቀን፡ ብተወሳኺ ነተን ዝቆማ ክልተ ፍሉያት ሽማግለ፡ ኣባላተንን ንድፊ መምርሒ ዕማማተን ብዝምልከት ባይቶ ደጊሙ ንፈ/ሽ ሓላፍነት ከም ዝሃበ ኣብ ዝሓለፈ ተገሊጹ ከም ዝነበረ ብምዝኽኻር ፡ እንሆ ሎሚ ዕለት 24 ለካቲት 2018 ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ ባይቶ፡ ፈ/ሽ ሽማግለ ንዘቅረበቶ ኣባላት ፍሉያት ሽማግለን፡ ንድፊ መምርሒ ስርሓተንን ብባይቶ ጸዲቁ።
ኣብ መኽፈቲ ኣኼባ፡ ኣቦ መንበር ሰልፊ ተስፋሚካኤል ዮውሃንስ ኣብ‘ዚ ዝሓለፈ ክልተ ኣዋርሕ፡ ኣብ ሃገርናን ከባቢናን ዝተረኽበ ኩነታት ብምግላጽ ጀሚርዎ። ህዝብና ብሰንኪ ምልካዊ ምሕደራ ካብ ግዜ ንግዜ ናብራ ሂወት ህዝብና ካብ ዝኸፍአ ንዝኸፍአ ንታሕቲ ዘንቆልቁል ዘሎ ሕሰም ናብራ፡ ብዘይምቁራጽ ንስደት ዝውሕዝ ዘሎ መንእሰይ ጥራሕ ዘይኮነ ኣብ ስደት ዝርከቡ መንእሰያት ዜጋታት ኤርትራ ብሓፈሻ፡ ኣብ ትሕቲ ሓውሲ ማእሰርትን ማእሰርትን ዝርከቡ ሽግራት ደድሕሪኦም ከም ዝሰዓበ፡ ሎሚ ኣብ ኣብ ዘይውሑስ ሃገራት ከም ኣብ ሊብያ ዘለዉ መንእሰያት መዓልታዊ ንሰምዖ እዩ። ብፍላይ ከኣ ኣብ’ዚ እዋን መንግስቲ እስራኤል ኣብ ልዕሊኦም ወሲንዎ ንዘሎ ዘይሰብኣዊ ውሳኔ ኣዝዩ ዘሻቅል ምዃኑ ብምግላጽ ንድሕነቶም፡ ንዝምልከቶም ኣካላትን ንዝተፈላልዩ ማሕበራት ተጣበቅቲ ሰብኣዊ መሰላት መልእኽቲታት ጥርዓናት ንምትሕልላፍ ዝከኣል ኩሉ ፈተነታት ክካየድ ምዃኑ ገሊጹ።
ብምቅጻል ኣብ መንጎ ኤርትራን ሱዳን ኣብ መራኸቢ ብዙሓት ክዝረብ ዝወርሐ ተወጢሩ ዝነበረ ቀስቲ ኵናት ምዝሓሉ ኣብ መንጎ ክልቲኡ ሃገራት ዘሎ ዝምድናታት ብደቂቅ’ኳ ክፍለጥ እንተዘይተኻእለ ኣሕዋት ዝኾነ ህዝቢ ካብ ዳግማይ ብርሰትን ጥፍኣትን ምድሓኑ ንግዜኡ ትንፋስ ዝህብ’ዩ ይኹን’ምበር ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ነዚ ኩነታት ንረብሕኡ ክጥቀመሉን‘ኳ ዝጽዕር እንተኾነ ህዝብና ብዝያዳ ክነቅሓሉ ይግባእ ኢሉ። ኣብ ኢትዮጵያ ተፈጢሩ ዘሎ ኩነታት ንምዝራብ ብዕምቆት ኣፍልጦ ስለ ዘየለ ጥራሕ ዘይኮነስ ብዓብዩ ንኢትዮጵያውያን ስለ ዝምልከት ኣብኡ ኣትየ ብዙሕ ክዛረብ ኣይኮነኩን። ግን ከኣ ሰላም ይኹን ፖለቲካዊ ዘይምርግጋእ ጎረቤትና ኣባና ክህልዎ ዝኽእል ጽልዋታት ብምግንዛብ፡ ብፍላይ ከኣ ህዝብና በዚ ዘለዎ ፖለቲካዊ ሃለዋት ኣብ ዞባና ክረአ ዝኽእል ዘይንቡር ኩነታት ብሰላምዊ ኣገባብ ክዓርፍን ክፍታሕን’ዩ ምርጫና ኢሉ።
ድሕሪ መግለጺ እዋናዊ ኩነታት ከኣ፡ ኣጀንዳ ንባይቶ ዕድል ተኸፊቱ ዝተፈላየ ሓሳብን ርእይቶን ቀሪቡ። ኣብ‘ቲ ኣባላት ሽማግለ ዝቀረበ ኣስማት ብሙሉእ ተሰማምዐ፡ ኣብ’ቲ ንድፊ መምርሒ ስርሓት ክልተ ሽማግለ ከኣ ብዙሕ ርእይቶታት ሓሳበትን ቀሪቡ ተዘይትይሉ። ኣብ መወዳእታ ከኣ ንክልተ ሽማግለታትን ንድፊ መምርሒ ስርሓት ክዝተየሉ ኣገዳስንት‘ኳ እንተሃለዎ፡ ንመበገሲ በቲ ቀሪቡ ዘሎ ምስ ምምሕያሻቱ ተቀቢልና ኣብ’ቲ ሽማግለታት ዘቅርቦ ገምጋም መጽናዕቲ፡ መላእ ኣባል ሰልፊ ንዝህቦ ርእይቶን ሓሳብን ተሞክሮታትን ብዝያዳ ከነትኵረሉን ከገድሰና ስለ ዘለዎ፡ ሽማግለ ስርሓተን ንምጅማር ንምትብባዕ ንምድግጋፍን ዝሓሸ ኣብ ዝብል ሓሳብ ተሰማምዐ።
ማእከላይ ባይቶ፡ ዝርዝር ኣባላት ሽማግለታት ብኸምዚ ዝስዕብ መዲብዎም ይርከብ።
- ናይ መጽናዕቲ ሽማግለ
- መስፍን ሓጎስ
- ዳዊት ሰሎሙን
- ሓሚድ ድራር
- ፍስሃየ ትንሴው
- መንግስትኣብ ጐበዛይ
- ናይ መሰጋገሪ መድረኽ ቀያሲት ሽማግለ
- ኤፍረም ታፈረ
- ተኸስተ ዳምር
- ዶር. ገብረመስቀል ገብረዮናስ
ዘለኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ስውኣትና
ክንዕወት’ና
ዜናን ሓበሬታን
ሰ.ዲ.ህ.ኤ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10951


text:
እዚ ሃንደበታዊ ውሳኔ ጣልያን ኣብ ዝሓለፈ ኣርባዕተ መዓልታት መብዛሕትኦም ካብ ኣፍሪቃ ዝኾኑ 11,000 ሓተቲ ዑቕባን ናይ ቁጠባ ስደተኛታትን ካብ ሊብያ ናብ ወደባት ጣልያን ድሕሪ ምብጽሖም ምኳኑ ተፈሊጡ’ሎ።
ኣምባሳደር ጣልያን ንሕብረት ኣውሮጳ ሙሪዝዮ ማሳሪ ነቲ ሕብረት ኣብ ዝጸሓፍዎ ደብዳበ እቲ ኩነታት ጣልያን ክትጻወሮ ከምዘይኸአለት ሓቢሮም ኣለው።
ኣብቲ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ብራስለስ ዝተኻየደ ጉባኤ ሕብረት ኣውሮጳ ጣልያን ባንዴራኣ ንዘይሓዛ ወይ አካል ናይቲ ብሕብረት ኣውሮጳ ዝኻየድ ስርሒት ህይወት ኣድሕን ዘይኾና መርከባት ናብ ወደባታት ክኣትዋ ከምዘይተፍቕድ ገሊጾም።
ቀዳማይ ሚኒስትር ጣልያን ፓውሎ ጀነተሊ ሃገራት ሕብረት ኣውሮጳ ኣብዚ ጣልያን ብዋሕዚ ስደተኛታትን ዘዕለቕለቐትሉ ጊዜ እቲ ዝግባእ ሓገዝ ከምዘይሃባ ወቂሶም።
ሊብያ ካብ ሃገራት ትሕተ ሰሃራ ኣፍሪቃን ካብ ዓረብ ፔንሱላ፡ግብጺ፡ሶርያን ባንግላዴሽን ተበጊሶም ኣውሮጳ ንምብጻሕ ማእኸላይ ባሕሪ ንዘቋርጹ ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ቀንዲ መተሓላለፊት ምኳና ይፍለጥ።
መብዛሕትኦም ካብ ኩናትን ስቅያትን ዝሓድሙ እንተኾኑ ብዙሓት ድማ ናይ ቁጠባ ስደተኛታት ከምዘለውን፡ ጣልያን ድማ ንኩሎም ካብ ማእኸላይ ባሕሪ ዝደሓኑ ስደተኛታትን መዕቆቢት ኮይና ከምዘላ ሰበ ስልጣን እታ ሃገር ይሕብሩ።
ኣቐዲሙ ኣብታ ሃገር ኣብ ስርሒት ህይወት አድሕን ዝተዋፈሩ ዘይመንግስታዊ ትካላት ምስ ዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ሰባት ምትእስሳር ኣለዎም ዝብል ክትዕ ተላዒሉ ምንባሩ ይዝከር።
ኣብ ዝሓለፈ ኣርባዕተ መዓልታት 8,863 ፍልሰተኛታትን ስደተኛታትን ጣልያን ምብጽሖም እዚ ድማ ሶኑይ ጥራይ 5,000 ዝሓወሰ ምዃኑ ዓለምለኸ ቤት ጽሕፈት ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ይገልጽ።
ኣብ ቀዳሞት ሓሙሽተ ኣዋርሕ ዓመተ 2017፡ 60,228 ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ጣልያም ምእታዎም ዝገለጸ ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት 1,562 ድማ ኣብ ጉዕዞ ምሟቶም ይገልጽ።


text:
ሰሜንን ደቡብን ሱዳን ወታደራተን ካብታ ኣሰሓሓቢት ከባቢ ኣብየ ንምስሓብ ኣብዝተሰማምዕሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብቲ ከባቢ ወጥሪ ይንህር ኣሎ።ሱዳን ኣብዝቕፅል ወርሒ ሓምለ ኣብ ክልተ ንኽትምቀል ትዳለወሉ ኣብዘላ እቲ ሓደጋ ንኣጠቓላሊ ናይ ሱዳን ሰላም ዘስግእ ከምዝኾነ ጉጅለ ዓለምለኻዊ ቅልውላው ኣጠንቂቑ’ሎ።
ኣብታ ብነዳዲ ሃብታም ዝኾነት ኣሰሓሓቢት ከባቢ ኣብየ ኣብ መንጎ ዕጡቓት ጉጅለታትን ሓይልታት ፀጥታን ይፍጠር ዘሎ ግጭት ንምፍታሕ መንግስታት ሰሜንን ደቡብን ሱዳን ነቲ ከባቢ ዝቆፃፀ ሓባራዊ ሓይሊ ብምግዳፍ ሓይልታቶም ካብቲ ከባቢ ሎማዕንቲ ሰሉስ ምስሓብ ጀሚሮም ኣለው።
ዝሓለፈ ሰንበት ብሕቡራት መንግስታት ዝወፀ መግለፂ ከምዝሓበሮ ተወከልቲ ክልቲኦም ወገናት ፍቓድ ዘይብሎም ሓይልታት ካብቲ ከባቢ ንኽስሕቡ ተሰማሚዖም ኣለው ይብል።
ቅድም ክብል ኣብ መንጎ ክልቲኦም ወገናት ብዝተበፅሐ ሓፈሻዊ ስምምዕ ኣብ ደቡብ ረፈረንደም ተኻይዱ ደቡብ ሱዳን ሃገር ንኽትኸውን ድምፂ እንተተውሃበ’ውን ምሕንፃፅ ዶብን ጉዳይ ኣድመፅትን ዝምልከት ንዘይተወሰነ ተናዊሑ ቀፃሊ ወጥሪ እናፈጠረ ይርከብ።
ደቡብ ሱዳን ብዕሊ ከም ነፃ ሃገር ዝቕፅል 9 ሓምለ ንምእዋጅ ኣብ እትቀራረበሉ እቲ ስግግር ብዝግባእ ንኽፍፀም ጉዳይ ኣብየ ወሳኒ እዩ ክብሉ ኣብ ጉጅለ ዓለም ለኻዊ ቅልውላው ክኢላ ዝኾኑ ዛክ ቨርቲን ይገልፁ።
ቨርቲን ብምቕፃል ‘’ ኣብ ኣብየ ዘሎ ኩነታት ብዝሓመቐ ቁፅሪ ንህዝቢ ኣብየ ሓደጋ ክህልዎ እዩ ጥራሕ ዘይኮነስ ናይ ሰሜንን ደቡብን ናይ ውክልና ጎንፅታት ኣብ ካሊእ ከባቢ ከጎሃህር ይኽእል እዩ።እዚ ድማ ናይ ዝመፅእ ወርሒ ሓምለ ዝካየድ ሰላማዊ ምንፃል ደቡብ ሱዳን ኣብ ሓደጋ ዘእትን ድሕሪኡ ዝህሊ ናይክልቲአን ሃገራት ሃናፂ ርክባት ንምፍጣር ዝግበሩ ፃዕርታት ዝጎድእን እዩ ክኸውን።’’ይብሉ።
ኣብየ ንደቡብ ዝድግፉ ኣባላት ጎክ ዲንካ ናይዝተብሃለ ዓሌት መንበሪ እያ።ሰሜናዊያን ዓሌት ሚሰሪያ እውን ዝፀንሐት ናይ መግሃጫ ከባቢና ሰልዝኾነት ናትና እያ ይብሉ።
ኣብዝሓለፈ ሰሙን ኣብቲ ከባቢ ብዝተልዓለ ውግእ 14 ሰባት ተቐቲሎም።ኣብ ብራስለስ ዝመደብሩ ጉጅለ ቅልውላቅ እቶም ግጭታት ንሰሜንን ደቡብን ሱዳን ናብ ዅናት ከእትወን እዩ ክብል የጠንቅቕ።


text:
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣንቶኒ ብሊንከንኣብ ትግራይ ተፈፂሞም ንዝተብሃሉ ጭፍጨፋ ብምኹናን ሕብረት ኣፍሪካን ዓለምለኸ መሻርኽትን ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ዝተኸሰተ ዓሚቕ ቅልውላው ክፍታሕ ክሕግዙ ብቅድሚ ትማሊ ቀዳም ፀዊዖም።ምንስቴር ጉዳይ ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሃቦ መልሲ ኣብ ልዕሊ ጉዳያት ሓንቲ ልዑላዊት ሃገር ጣልቃ ከም ምእታው እዩ ኢሉ ኣሎ።
ናይ ብሊንከ መግለፂ ሓደ ላዕለዋይ ዲፕሎማት ኣሜሪካ ‘’ዝኸፍአ ሰብኣዊ ቅልውላው’’ኢሎም ንዝገለፁዎ ክስተት ክሳብ ሎሚ ካብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝተውሃበ ምላሽ ብዝምክለት ጓህዮም እናዓበየ ምምፅኡ ዝሕብር እዩ።
ናቶም መግለፂ ዝተሰምዐ ዓለምለኸ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ሓይልታት ኤርትራ ኣብ ትግራይ ኣብ ዝሓለፈ ሕዳር 2013 ዓ\ም ኣብ ውሽጢ 24 ስዓታት ንኣማእቲ ስቪላት ጨፍጪፎም ዝብል ሪፖርት ድሕሪ ምውፅኡ ድሕሪ ሓደ ማዕልቲ እዩ።
ኤርትራ ነቲ ኽሲ ነፂጋቶ ኣሎ።
‘’ዩናይትድ ስቴትስ ተፈፂሙ ብዝተብሃለ ጭካነ ዝተመልኦ ግፍዕን ብሓፈሻ ኣብ ክልል ትግራይ እናኸፍአ ይኽይድ ብዘሎ ኩነታትን ኣዚዩ ኣተሓሳሲቡዋ ኣሎ’’ ኢሎም ብሊንከን።
ንሶም ብምቕፃል ‘’ዓለምለኸ ኣጋራት ብፍላይ ሕብረት ኣፍሪካን ዞባዊ መሻርኽትን ኣብ ትግራይ ዘሎ ቅልውላው ብሕቡራት መንግስታትን ካልኦት ዝምልከቶም ኣካላትን ክሰርሑ ንፅውዕ’’ኢሎም ኣብ መግለፂኦም።
ፌዴራል ሰራዊት ናይ ኢትዮጵያ ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ኣሕመድ ንህወሓት ካብ ስልጣን ምስ ኣባረረ ሎሚ እውን ብዝተሓተ ደረጃ ውግእ ቀፂሉ ይርከብ።
ኣሽሓት ሰባት ሞይቶም፣ኣማእቲ ኣሽሓ ካብ መንበሪኦም ተመዛቢሎም ልዕሊ ሓሙሽተ ሚሊዮን ህዝቢ ናይቲ ክልል ሕፅረት ምግቢ፣ማይን መድሓኒትን ኣጋጢሙዎ ይርከብ።
ኢትዮጵያን ኤርትራን ወታደራት ኤርትራ ኣብቲ ግጭት ምስታፎም ኣሉታ ሂበናሉ ኣለዋ።ናይ ዓይኒ መሰኻኽር፣ ዲፕሎማሰኛታትን ሓደ ወታደራዊ ጀነራል ኢትዮጵያን ሃለዋት ወታደራት ኤርትራ ገሊፆም እዮም።ሓደ ሽሙን ስልጣኑን ክግለፀሉ ዘይደለየ ወታደር ኤርትራ ንቪኦኤ ትግርኛ ኣብ ዝሃቦ ቃለ ምልልስ እውን ወታደራት ኤርትራ ኣብ ትግራይም እታዎም ገሊፁ ምንባሩ ይዝከር።
ኣካል መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝኾነ ናይ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት ኮሚሽን ዝሓለፈ ዓርቢ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ብዘካየዶ መባእታዊ ምርምራ ወታደራት ኤርትራ ቁፀሮም ንዘይተፈልጡ ስቪላት ኣብ ኣክሱም ቀቲሎም ኢሉ ኣሎ።እቲ ቅትለት ቅድም ክብል ብወታደራት ህወሓት ንዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ሒነ ንምፍዳይ እዩ ኢሉ እቲ ኮሚሽን።
ኣምነስቲ ኣብ ፀብፃቡ ከምዝሓበሮ ወታደራት ኤርትራ ንሰቡእትን ትሕቲ ዕድመ ኣዋዳትን ኣብ ጎደናታት ረሺኖም፣ሰፊሕ ስርቂ ንብረት እውን ፈፂሞም ኢሉ።
ብሊንከን ኢትዮጵያ መግሃስትታት ሰብኣዊ መሰላት ክምርመር ዓለምለኸ ሓገዝ ከምእትቕበልን ብዘይደረት ሰብኣዊ ሓግዝ ክቐርብ ከምእትፈቅድን ቅርብቲ ምዃና ሓቢሮም ኣለው።
‘’ብዘይ ውዓል ሕደር ሓይልታት ኤርትራን ናይ ክልል ኣምሓራ ሓይልታትን ካብ ትግራይ ምውፃእ ኣገደስቲ ቀዳማይ ስጉምታት እዮም’’ኢሎም ኣለው ብሊንከን።
‘’እዚኦም ኣብቲ ግጭት ይሳተፉ ዘለው ኩሎም ወገናት ምቁራፅ ተፃብኦ ብምእዋጅን ኣብ ውሽጢ ትግራይ ዘለው ትካላት ብዘይደረት ረድኤት ከከፋፍሉ ፍቓድ ብምሃብን ክዕጀቡ ኣለዎም’’ኢሎም ብሊንከን ኣብ መግለፂኦም።
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣንቶኒ ብሊንከን ዘውፅኡዎ መግለፂ ንልዑላዊነት ኢትዮጵያ ዝዳፋእ እዩ ክብል ናይ ኢትዮጵያ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣፍሊጡ።
መሓዙት መንግስታት ነቲ ኩነትታት ብትኽክል ክግንዘቡዎ ኣብ ምርዳእን ዝተዛብዐ ብልዝብ ኣብ ምቅናዕን ኢትዮጵያ ፃዕሪ ከም እተካይድ ወሃቢ ቃል ምንስቴር ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ገሊፆም።
‘’ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ናይዚ ነገዱ እዩ ናይዚ ነገድባ፣ናይዚ ወረዳ ናይቲ ወረዳ እዩ ምባልስ ንልኡላውነት ምድፋርዶ ኣይኸውንን እዩ ?’’ ኢሎም ዝሓተቱ ወሃቢ ቃል ኣማባሳደር ዲና ሙፍቲ ‘’እዚ ብመንፅር ሞራል ይኹን ምኽባር ዓለምለኸ ሕጊ ልኡላዊነት ንምኽባር ካብ ዝወፁ ሕግታት ናይዚ ኣየኽይድን ኢና ንብል ዘለና’’ ኢሎም።
ብዛዕባ ተፃብኦ ጠጠው ምባል ብዝምልከት ንህወሓት ምስታፍ ዝክኣል እንተኾይኑ ዝተሓተቱ ኣማባሳደር ዲና ሙፍቲ ኣብዚ ጉዳይ እዚ ዝኾነ ይኹን ምይይጥ ኣይህልን ልዝብን ስምምዕን ዝካየድ ምስ ዘሎ ሓይሊ እዩ፤ዘየለ ሓይሊ ደሊኻ ክተምፅኦ ኣይትኽእልን ኢሎም።
ሰብኣዊ ረድኤት ዘቕርቡ ክኸዱ እንተደልዮም ብዘይገደብ ይፍቀደሎም እዩ ኢሎም።መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ብዝምልከት ነፃን ገለልተኛን ኣካል ከፃሪ ይኽእል ዝብል መርገፂ ምትሓዙ እውን ሓቢሮም ኣለው ወሃቢ ቃል ኣማባሳደር ዲና ሙፍቲ።
ኣብ መግለፂ ምንስቴር ወፃኢ ብሊንከን ዝተገለፀ ብዛዕባ ምስሓብ ወታደራት ኤርትራ ዝምልከት ግና እቶም ኣማባሳደር ሪኢቶ ኣይሃቡሉን።


text:
ኤርትራ ብምትሕብባር መድኬር ዝተባህለ ጀርመናዊ ማሕበርን መንግስቲ ኤርትራን ዝተሃንጸ ሕክምና እዝኒ፡ኣፍንጫን ጎረሮን ተመሪቑ።
ብምትሕብባር መድኬር ዝተባህለ ጀርመናዊ ናይ ምትሕግጋዝ ማሕበርን መንግስቲ ኤርትራን ብ1.5 ሚልየን ዩሮ ዘተሃንጸ ማእከል ሕክምና እዝኒ፡ኣፍንጫን ጎረሮን ተወዲኡ ዘድሊ መሳርሒታት ተተኺሉሉ ኣገልግሎት ክህብ ከምዝጀመረ ሓላፊ ናይ'ቲ ሕክምና ዶክተር ስሞኦን ሃይለ ንድምጺ ኣሜሪካ ሓቢሩ።
"ምስፋሕ ናይቲ ህንጻን ምትካል ናይ ምዕቡላትን ዘመናዊ መሳለጥያታትን ኣብ ርእስ'ቲ ኣብ ስራሕ ዝህቦ ኣሳልጦ፡ምስ ጀርመናውያን ሓካይም ኣብ ዝግበር ምልውወጥ ተመኩሮ ዓቢ ተራ ኣለዎ" ይብል ዶ/ር ስሞኦን።
ሲስተር ገነት ብጊደኣ ምትካል ኤኣርቪ መመርመሪ መሳርሒ ነቲ ኣብ ቆልዑ ዘጋጥም ጸገም ናይ ምስማዕን ምዝራብን ክእለት ክፈትሕ ከምዝኾነ ኣረዲኣ።
ሆስፒታል እዝኒ፡ኣፍንጫን ጎረሮን መደቅሲ ክፍልታት፡ንቅድሚ መጥባሕትን ድሕሪ መጥባሕትን ዘገልግሉ ክፍልታት፡ ሲቲ ስካንን ካልእ መሳለጥያታትን ተተኺሉሉ ኣገልግሎት ኣብ ምሃብ ይርከብ።


text:
ዮናስ ስዩም - ከተማ ቫቲካን
እዚ ተበግሶ እዚ ነቲ ብሰንኪ’ቲ ኣብ ዕለት 15 ሚያዝያ 2019ዓምፈ ኣብቲ ካቴድራል ዘጋጣመ ሓደጋ ሓዊ ዝዓነወ ማእከል ኣምልኾ ዳግም ንምህናጽ ዝዓለመ እንክኸውን፣ ብተወካሊ ቅደስቲ መንበር ኣብ ዩኔስኮ ክምራሕ ከምዘለዎ እውን ኣብ ግዜኡ ንዓለማዊ መራኽቢ ብዙሓን ከምዝተሓበረ ይዝከር።
ምዕቃብ ሃይማኖታዊ ነጸብራቕ ናይቲ ሕንጻ!
ሊ.ጳ. ብጹዕ ፍራንቸስኮ ፎሎ፣ ነቲ ብሰብ መዚ ናይ ምዕቃብ ባህልን ባህርያዊ ተፈጥሮን፣ ኣብ ባኩ ናይ ሃገረ ኣዘርባጃን ዝዕየ ዘሎ ብምርኣይ፣ ንናይ ዳግም ምሕናጽ ናይ ካቴድራል ኖትረ ዳም ኣመልኪቶም፣ ተሳታፍነት ናይ ኣመንትን ዘይኣመንትን ብማዕረ ከምዘድሊ ብምጽዋዕ፣ ኣብ ምዕቃብ ባህላዊ ነገራት ጥራሕ ዘይኮነ፣ እቲ ጥንታዊ መንፈሳዊ ነጸብራቕ ናይ’ቲ ሕንጻ`ውን ክዕቅብ ይግባእ ኢሎም።
መንፈሳዊ ውርሻ ናይ ቤተክርስትያንን ሃገረ ፈረንሳን መላእ ዘመደ ኣዳምን!
ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮስ ብወገኖም ናብ ሊ.ጳ. ናይ ፈረንሳ ብፁዕ አቡነ ሚሸል ኦፐቲ ብዛዕባ ካቴድራል ኖትር ዳም ኣመልኪቶም፣ ዓቢ ምልክት ናይ እምነት ብምዃን፣ ነታ ከተማ ፍሉይ መልክዕን ግርማን ሂቡ፣ ንፈረንሳ ኣደ ጥበብን መንፈሳውነትን ብምግባር፣ ንኹሉ ሰብ ኣገዳሲ ትምህርቲ ከምዝኾነ ተገንዚቦም፣ ኣብ ምልዕዓል ሰባትን ምሕናጽ ናይቲ ካቴድራልን ተጸሚዶም ንዘለዉ ኣካላት ኣመስጊኖም።
ምዕቃብ ቀንዲ መንነት ናይቲ ሕንጻ
ሊ.ጳ ፈረንሳ ብፁዕ አቡነ ሚሸል ንወኪል ቅድስቲ መንበር ኣብ ዩኔስኮ፣ ንምጽጋን ናይቲ ካተድራል ኣመልኪቶም ኣብ ዝጸሓፍዎ መልእኽቲ ‘ምንጽብራቕ ናይ ኣምልኾኣዊ መልክዕ ናይቲ ሕንጻን፣ ቅዱስ ቦታ ምዃኑን ብዘየማትእ መንገዲ ዘንጸባርቕ ክኸውን ከምዘለዎ’ ድሕሪ ኣዘኻኺሮም፣ ‘ድሕሪ ምዝዛም እቲ ሕንጻ፣ ከምቀደሙ ግቡእ ሃይማኖታውን መንፈሳውን ኣገልግሎቱ ክቕጽል ብሓደ ወገን፣ ምንጽብራቕ ተፈጥሮኣውን ባህላውን ውርሻ’ቲ ሃገር ከኣ በቲ ካልእ ወገን ኮይኑ፣ ሕዝቡን በጻሕቱን ከገልግል ዝዓለመ መደብ ከምዝኾነ’ ኣፍሊጦም።
ወፈያታት ጽገናን ኣገባባቶምን ጽቡቅ ስጉምቲ ከምዘሎ የመልክቱ!
ብፁዕ ሊ.ጳ. ሃገረ ፈረንሳ፣ ንጉዳይ ኣበርክቶ ናይቲ ንጽገና ዝውዕል ገንዘብ ኣመልኪቶም፣ ካብ`ቲ 850 ሚልዮን ክውድእ ከምዝኽእል ብሚኒስተር ባህላዊ ጉዳያት ፈረንሳ ዝኾነ ፍራንክ ርየስተ ኣብ መፋርቕ ወርሒ ግንቦት ዝተገመተ ገንዘብ ዛጊት 10% ማለት 38 ሚልዮን ዶላር ጥራሕ ካብ ኣበርከቲ ተኣኪቡ ከምዘሎ ድሕሪ ሓቢሮም፣ ኣብ ቀጻልነቱ ዘለዎም ተስፋ ብምግላጽ፣ እቲ ሕንጻ ሓደ ካብቶም ኣብ ዓለምና ኣዝዮም ፍሉጣት ዝኾኑ ናይ ኣምልኾ ማእከላት ካቶሊካዊት ቤትክርስትያን ከምዝኾነ፣ በዚ ከኣ ብ1991 ብዩኔስኮ ከምዝተኣወጀ ዝዝከር ኮይኑ፣ ኣብ ትሕቲ ሕጋዊ ዋንነት ናይ መንግስቲ ፈረንሳ ከምዝመሓደር`ውን ሓቢሮም።


text:
ኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ፡ ሎሚ ዘበን፡ ካብቶም ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝርከባ መዓስከራት ስደተኛታት ተዓቝቦም ዝጸንሑ 100 ኤርትራውያን መንእሰያትከስተምህር ፍቓደኛ ኮይኑ፡ ድሮ ዳርጋ 90 ካብ ሚእቲ ናይቶም ሕጹያት ንምህርቲ ኣብ ምቅርራብ ከምዝርከቡ ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣቱም ሰባት ሎምስ ጉድ አዩ ወሪዱና ምስ ወለሓደ ከተወዳድሮ ዘይትኽእል ጉድ እዚ ክብል ከለኹ ዝስምዓኒ ጓሂ መዳርግቲ የብሉን። ማለተይ ብደም-ረሃጽ ብጊዜ ብሉጻት የሕዋትና ዝመጸት ሃገር መጻወቲ ጉጅለ ህግደፍ ክትከውን ዓይንና እንዳርኤና ስቕ ምባልና ሓደ ካብቲ ዘሕዝን ፍጻመታት ታሪኽ ‘ዩ እንተበልኩ ዝተጋነነ ከምዘይኮነ ዝስሕቶ ከምዘየለ ርጉጽ እዩ:: ማለተይ ሎሚ ጊዘ ኤርትራ ካብ ኣብ ሶማል ዘሎ ሕጊ ኣልቦ ኩነታት ዝባሰ እንታዘይኮይኑ ዝሓይሽ ከምዘይኮነ በዛ እትስዕብ ማንካ ካብ ባሕሪ ንእሽተይ ምሳሌ ኤርትራን ሶማልን ከወዳድረን ክፍትን ካብኡ መልሲ ነንባባይ ክገድፎ::
ክቡራት ኣሕዋትን ኣሓትን ኤርትራውያን፣ ሰላም ንኣኹምን ንወገንኩምን። እወ ነዛ ሰላም ተተምኒና፣ ደቅና ሓንጊጥና፣ ጎቦን ባሕርን ሰጊርና ኣብ እዚ ሃገር በጺሕና ኣምላኽ ይመስገን ድማ ንሕናን ደቅናን ኣብ ማእከል ፍትሕን ሰላምን ንነብር ኣሎና።
ሎሚ ዘበን ጽቡቕ ክራማት እንተዘይተረኺቡ። “ እታ ምእንቲ ‘ርእስኻ ምኽኣል’ ክትብል ረዲኤት መግቢ ኣጕዲላቶ ዝጸንሐት ንድርቂ ዝተቓልዐት ኤርትራ ናይ ወጻኢ ረዲኤት ከድልያ እዩ” ክብል ሓደ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከምዘጠንቀቐ፡ ሎሚ 22 ሰነ ሮይተርስ ካብ ኣስመራ ኣብ ዘመሓላለፎ ጸብጻብ ሓቢሩ።


text:
ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስታት ባን ኪሙን ኣብ ምዕራብ ኣፍሪካ ዝተልዓለ ለበዳ ኢቦላ ንምምካት ዓለም ትገብሮ ዘላ ፃዕሪ ብ20 ኢድ ክተዕቢዮ ኣለዋ ኢሎም።
ባንኪ ዓለም ብዛዕባ ኢቦላ ዝዝቲ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ኣብ ዘዳለዎን ላዕለዎት ሰበስልጣን ብኣካል ፕሬዝዳንትታት በቲ ሕማም ናይ ዘጠቕዓ ሃገራት ጊኒ፣ላይበሪያን ሲየራ ሊዮንን ድማ ብቪዲዮ ኣብ ዝተሳተፍሉን ኮንፈረንስ ሎማዕንቲ ሓሙስ ተረኺቦም እዮም መደረ ዘስምዑ ባን ኪሙን።
ኣብ ተንቀሳቓሲ መመርመሪ ላብራቶሪታት፣መኻይን፣ሄልኮፕተራት፣መከላኸሊ ናውቲ፣ዝሰልጠኑ ሰራሕተኛታት ጥዕናን ወዘተ ሓገዝ ክውስኽ ኣለዎ ኢሎም ብምውሳኽ።
ፕሬዝዳንት ባንኪ ዓለም ዮንግ ኪም ብወገኖም ኣብቲ ኮንፈረንስ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ለበዳ ቫይረስ ኢቦላ ኣብ ቁፅፅር ውዒሉ ብህፁፅ ጠጠው እንድሕር ዘይኣቢልናዮ መፃኢ ኣፍሪካ ኣብ ሓደጋ ክወድቕ እዩ ኢሎም።
ሕዚ ዝበፅሐና ዜና ድማ HIV/AIDS ካብ ዝልዓል ንድሓር ኢቦላ እቲ ዝዓበይ ቅልውላው ጥዕና እዩ ኢሎም ሓደ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን ጥዕና ዩናይትድ ስቴትስ።
ዶ/ር ቶማስ ፍራይደን ኣብዚ ናይ ባንኪ ዓልም ኮንፈረንስ ሎማዕንቲ ሓሙስ ከምዝገለፅዎ እቲ ቫይረስ ባህሪያቱ ብቐፃልነት ይቐያይር ስለ ዘሎ ተፀሪጉ ንኽጠፍእ ነዊሕ ግዜ ክወስድ እዩ ኢሎም።ቀፃሊ ኤዲስ ንከይኸውን ማሕበረሰብ ዓለም ኣበርቲዑ ክሰርሕ ኣለዎ ኢሎም።
ኣብዚ ዓመት ኣብ ምዕራብ ኣፍሪካ ልዕሊ 230 ሰራሕተኛታት ጥዕና ብኢቦላ ምማቶም ትካል ጥዕና ዓለም ኣፍሊጡ’ሎ።


text:
July 14, 2017
መሐመድኑር የሕያ
ዝሓለፈ ቀዳም 8 ሓምለ፡ ከተማ ኣስመራ ኣብ ኣፍሪቃ ብዘለዋ ኣደናቒ ጥንታውን ታሪኻውን ስነ ህንጻ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ዓለም ሓንቲ ካብ ወነንቲ ፍሉይ ቅዲ-ህንጻ (ኣርት ዴኮ) ብምዃና፡ ኣብ መዝገብ ዓለማዊ ውርሻ ስነ ፍልጠትን ባህልን ውድብ ሕቡራት ሃገራት (ዩኔስኮ) ኽትሰፍር ብምኽኣላ፡ ተሓቢንና ኣለና፣ ሓጐስናውን ኣብ ጥርዚ ደዪቡ።
ከተማ ኣስመራ፡ ብዅሉ መዳያት ዝተማለአት ከተማ ኣብ ርእሲ ምዃና፡ ብታሪኻዊ ሸነኽ’ውን ብመሰረት ኣብ መወዳእታ ዝተበጽሐ ሓበሬታ ስነ ዅዕታ፡ ንከተማ ኣክሱም ብኣማኢት ዓመታት ትቕድማ እያ፣ ምቘታ ድማ ካብ 24 ዲግሪ ሰንቲግሬድ ዘይሓልፍ ስለዝዀነ፡ ኣብ ምሉእ ዓመት ማእከላይ ኵነታት ኣየር እትውንን ከተማ እያ። ብምስክርነት ኵሎም በጻሕታ፡ ሓንቲ ካብ ዝጸረያ ኸተማታት ኣፍሪቃ ኮይና፡ ርግኣት ዘለዋ፡ ንዝበጽሓ’ውን ሰላምን እፎይታን እትህብ እያ። ብዙሓት ሃገራትን ከተማታትን ዓለምና


text:
ተናኻሳይ ሉኢስ ስዋረዝ ብተኸታታሊ ኣብ ሃገራዊት ጋንታ ኡሩጓይ ተካይዶም ትሻዓተ ግጥማት ንከይሳተፍ ብፊፋ ተኣጊዱ።
ፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ዓለም (ፊፋ) ሎሚ ኣብ ዝዘርገሖ መግለፂ፣ሉኢስ ስዋረስ ካብ ሓደ ስፖርታዊ ትፅቢት ዘይግበረሉን ኣብ ቅድሚ ሚልዮናት ህዝብታት ዓለም ዝከታተልዎ ግጥማት ፅዋዕ ዓለምን ነውሪ ተግባር ፈፂሙ ይብል።
ብመሰረት ሕጊን ስሪትን ፊፋ፣ሉኢስ ስዋረስ ትሻዓተ ግጥማት ተኣጊዱ‘ሎ። እቲ ውሳነ‘ዚ ጋንታ ኡሩጓይ ኣብ ኣውዲቅካ ምሕላፍ ምስ ኮሎምብያ ኣብ ይፅበያ ዘሎ ወሳናይ ግጥም ከምዝጅምር ይጠቅስ።ንጋንታ ኡሩጓይ ዓብዪ ኪሳራ፣ንኮሎምብያ ዘሕጉስ ዜና።እቶም ዝተረፉ ሸሞንተ እገዳታት ሃገራዊት ጋንታ ኡሩጓይ ናብ ቀፃላይ ብርኪ እንተሓሊፋ’ውን ክትግበር‘ዩ።
ኣብ ግጥማት ፅዋዕ ዓለም ናይ ሓሙስ፣ጀርመን ንኣሜሪካ ሓደ ንዜሮ፣ ፖርቹጋል ንጋና ክልተ ንሓደ ስዒራ።
ቤልጅየም ብዓሰርተ ሰባት ኣንፃር ደቡብ ኮርያ ተፃዊታ ሓደ ንዜሮ ስዒራ።ካብ ምድባ እውን ሙሉእ ትሻዓተ ነጥቢታት ኣመዝጊባ ቀዳመይቲ ኮይና ንውድድራት መፃረዪ ዛዚማቶ።
ኣልጀርያን ሩስያን ማዕረ ሓደ ንሓደ ተፈላልየን።ብመሰረት‘ዚ ኣልጀርያ ናብ ቀፃላይ ምዕራፍ ካልኣይ ኮይና ሓሊፋ‘ላ።


text:
ፖሊስ ዞባ ማእከል፡ ሲቪካዊ ስልጠና ንዝቐሰሙ መንእሰያት፡ ኣብ ምኽልኻል ገበንን ሕግታት ትራፊክን ኣፍልጦኦም ክብ ንምባል – ብ3 ለካቲት ኣብ ሲነማ ኢምፔሮ ሰሚናር ኣካዪዱ።
ኣዛዚ ፖሊስ ዞባ ማእከል ኮሎኔል በየነ ኢሳቕ፡ ዕላማ’ቲ ሰሚናር ብቐንዱ – ድሕነት ሰብን ንብረትን ንምውሓስ ምዃኑ ጠቒሱ፡ መንእሰያት ዝፈጠረሎም ባይታ ትምህርትን ፍልጠትን ተጠቒሞም፡ ኣብ ምዕዋት መደባት ፖሊስ ኣበርክቶኦም ከዕዝዙ ኣዘኻኺሩ።
“ንጥፈታት ፖሊስ፡ ብምትሕብባር ህዝቢ’ዩ ኣድማዕነቱ ዝረጋገጽ” ዝበለ ኮሎኔል በየነ፡ ሓሓሊፎም ዝኽሰቱ ገበናትን ጥሕሰት ሕጊ ትራፊክን ኣብ ህይወትን ንብረትን ዘውርድዎ ሃስያን ክሳራን ከቢድ ምዃኑ ብምሕባር፡ መንእሰያት ንቑሕ ተራኦም ከዕዝዙ ተላብዩ።
ጸብጻብ ፖሊስ ትራፊክ ዞባ ማእከል ከምዝሕብሮ፡ ኣብ ዝሓለፈ 10 ዓመታት ብዘጋጠመ ልዕሊ 29 ሽሕ ሓደጋታት፡ ኣስታት 500 ሰባት ሞይቶም፡ ኣብ ንብረት ድማ ልዕሊ 300 ሚልዮን ናቕፋ ዝግመት ዕንወት ወሪዱ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፡ ብምውህሃድ ሃማመተኤ ዞባ ማእከልን ጨንፈር ሚኒስትሪ ትምህርቲን ዝተወደበን፡ ልዕሊ 3000 ተመሃሮ ዝተሳተፍዎን ንኽልተ ቅነ ዝቐጸለ ሲቪካዊ ትምህርቲ ተዛዚሙ።


text:
መንግስቲ ኤርትራ ካብ 2001 ኣትሒዙ ቀዪዱዎም ዘሎ ጋዜጠኛታትን ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስትን ሃለዋት ከፍልጥ፣ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ጸዊዑ።
18 ክኢላታት ሰብኣዊ መሰላት እቲ ባይቶ፣ ጀኔቫ ካብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዘቕረቡዎ ጻውዒት፣ መንግስቲ ኤርትራ ብዘይ መስርሕ ፍርዲ፣ ዜጋታቱ ምቕያድን ምስዋርን ገና ይቕጽሎ ከምዘሎ ኣፍሊጦም።
እቲ ጉጅለ ክኢላታት፣ ጭቡጥ መርትዖታት ብምቕራብ፣ ምስ ወከልቲ መንግስቲ ኤርትራ ተደጋጋሚ ዘተ ኣብ ዝተኻየደሉ፣ ነዚ ሕቶ’ዚ እኳ እንተቕረበ፣ ብወገን መንግስቲ ኤርትራ ዝኾነ ምላሽ ከምዘይረኸበ የፍልጥ።
ደሃይ’ቶም ካብ 2001 ኣትሒዞም ተሰዊሮም ዘለዉ ጋዜጠኛታትን ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስትን ጥራይ ዘይኮነ፣ ዋላ ናይቲ ኣብዚ ቀረባ እዋን ዝተቐየደ ሚኒስተር ፋይናንስ ነበር ብርሃነ ኣብረሀን በዓልቲ ቤቱ ኣልማዝ ሃብተማርያምን ብዝምልከት ብተደጋጋሚ እኳ እንተሓተተ፣ ወከልቲ መንግስቲ ኤርትራ ቀጥታዊ ምላሽ ክህቡ ከምዘይተኻእሎም ኣብቲ ጋዜጣዊ መግለጺ ተሓቢሩ።
እቲ ጉጅለ ኣብ መግለጺኡ፣ ‘’እዞም ኤርትራውያን’ዚኦም ብህይወት ኣለዉ’ዶ የለዉን’’ እትብል ቀላል ሕቶ ኣቕሪቦም ብወገን መንግስቲ ኤርትራ ዝኾነ ምላሽ ብዘይምርካቦም ኣሻቓሊ ጉዳይ ምዃኑ ድሕሪ ምግላጹ፣ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ምኽባር መሰል ደቂ ሰብ ከምጽኦ ዘለዎ መሰረታዊ ለውጢ ይጽንሓለይ ዝበሃሎ ጉዳይ ከምዘይኮነ የፍልጥ።
ከምዝፍለጥ፣ መንግስቲ ኤርትራ ብጉዳይ ሃይማኖታዊ እምነትን ፖለቲካን ብሓሽሓት ዝቑጸሩ ዜጋታቱ ብዘይክስን ፍርድን ብምቕያድ፣ ብሕሱም መግረፍቲ፣ ምስዋር ዜጋታት ዝኣመሰሉ ከበድቲ ምጥሓስ ሰብኣዊ መሰላት ከምዘካይድ ብተደጋጋሚ ክስታት ክቐርበሉ ጸኒሑ’ዩ።


text:
ጉጅለ ህግደፍ፡ ገንዘብ ክደሊ’ ከሎ ንኤርትራውያን ኤርትራውያን ኢሉ ይጽውዓና
ጉጅለ ህግደፍ፡ ገንዘብ ክደሊ’ ከሎ ንኤርትራውያን ኤርትራውያን ኢሉ ይጽውዓና ቀዳሞት ክምስሉ እንከለዉ፡ “ኣፍካስ ብልዓሉ እምበር ኣይትበድዓሉ” ይብሉ። ብፍላይ ልዑል ሓላፍነት ተሰኪምካን ጓሳ ህዝቢ እንተኾይንካን ድማ፡ ትሕትና ከተዘውትርን ትርግታን ቃንዛን ናይ እትውክሎ ህዝቢ ክትግንዘብን ኣገዳስን መምዘኒ ብቁዕ
ጉጅለ ህግደፍ፡ ገንዘብ ክደሊ’ ከሎ ንኤርትራውያን ኤርትራውያን ኢሉ ይጽውዓና
ቀዳሞት ክምስሉ እንከለዉ፡ “ኣፍካስ ብልዓሉ እምበር ኣይትበድዓሉ” ይብሉ። ብፍላይ ልዑል ሓላፍነት ተሰኪምካን ጓሳ ህዝቢ እንተኾይንካን ድማ፡ ትሕትና ከተዘውትርን ትርግታን ቃንዛን ናይ እትውክሎ ህዝቢ ክትግንዘብን ኣገዳስን መምዘኒ ብቁዕ መሪሕነትካን ኢዩ። ብኣንጻሩ፡ መልሓሱ ሕማቅን ኣሽካዕላልን ጥራይ ክዛረበሉ ዝተዓደለ ጥዑም ኣይወጾ ጉጅለ ህግደፍ፡ ልዕሊ’ቲ ብኣካል ኣብ ልዕሊ ህይወትን ንብረትን ህዝብና ዝፍጽሞ ዘሰቅቅ ገበን ንህዝቢ ኤርትራ ምዝላፍን ምንእኣስን ልማዱ ኦዩ። ንኣብነት ኣብ ጽባሕ ናጽነት፡ ህዝቢ፡ እንተላይ ስንኩላን ኩናት፡ “ካብ መራሒናን መንገስትናን መታን ፍታሕን መብርህን ክንረክብ፡ ሕሰም መነባብሮና ክንገልጽ” ኢሉ ኣብ ኣኼባታት ቅኑዕ ሕቶ ምስኣቅረበ፡ “ሰንበት ሰንበት’ዶ በጊዕ ክንሓርደልኩም ደሊኹም፡ ሓንቂቅኹም፡ ናብ ማይ ዘለዎ ግዓዙ እምበር ማይ ናብ ገዛኹም ኣይመጸኩምን’ዩ” ኢሉ ካብ ሓደ መራሒ ኢየ ዝብል ሰብ ዘይትጽበዮ ኣነዋሪ መልሲ ሂቡ። ድሒሩ ኣብ ዝስዓበ ዓመታት ድማ፡ ጉጅለ ህግደፍ፡ “ብዘይ ሕቶ ርእይቶ መሰልካ ተሓሪምካ ሰጥ ለበጥ ኢልካ ኣብ ትሕተይ ተገዛእ፡ ኣነ ዝበልኩኻ ጥራይ ፈጽም” ዝብል ካብ ንእሽቶ ቁሸት ክሳብ ዞባ ሰንሰለት ባርባራዊ ኣገዛዝኣ ዘርጊሑ። ከም ሳዕቤኑ ድማ እቲ ንመሰሉን ንመሬቱን ረዚን መስዋቲ ዝኸፈለ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ክንዲ ዓስቢ መስዋእቱን ስቃዩን፡ ሰላም፡ ፍትሒ፡ ክብረት፡ ብልጽግናን ፍቅርን ዝድበስን፡ ቀንዲ ሕላገቱ፡ ስደት፡ ሓሳረ መከራ፡ ማእሰርቲ፡ ጥሜት፡ ሞት፡ ሕማም፡ ሸለብ ገለብን ምስትምሳልን ኮይኑ።
እቲ ካብ ኩሉ ዘገርም ድማ፡ እቲ ንጉሆ ዝበሎ ምሸት ከፍርሶን ክኽሕዶን ዘይእግሞ ቀይዲ በተኽ ጉጅለ ህግደፍ፡ ንመኻዕበቲ ጁባታቱን መናውሒ ስልጣኑን፡ ገንዘብን ንዋትን ክደሊ ኣንከሎ፡ ነቲ ዝጸርፎን ዘናሽዎን ህዝቢ ኤርትራ፡ ብመዓር ዝጥዕም ማራኽን ለመጭን ቃላት ተጠቂሙን ብዛዕባ ሃገርን ህዝብን ተቆርቋሪ ክመስልን፡ “ንሃገርካን መሬትካን ተሰለፍ ተኣንጎት” እናበለ ምውዳሱ ኢዩ። ካብቶም ጉጅለ ህግደፍ ገንዘብ ኣብ ምልማን ደሚቆም ዝተራእዩ ጭርሖታት፡ ኣብ መወዳእታ 80ታት “ሎሚ ዘይከተተ ብደዉ ከምዝሞተ፡ ኩሉ ድሕሪ ሃገር” ተባሂሉ። ኣብ 1998፡ ኣብ እዋን ኩናት ወያነን ህግደፍን እውን ሃገር ብወያነ ተወሪራን ተደፊራን ተባሂሉ መንእሰያት ንምኽታትን ገንዘብ ንምእካብን ተመሳሳሊ ጎስጓስ ተኻይዱ። እቲ ብስም ሃገርን ህዝብን እናተጨርሐ ዝኽፈል ህይወት፡ ዝውፈ ገንዘብን ንዋትን ብግሉጽነትን ተሓታትነትን ኣብ ህዝባዊ መዓላን ንድሕነት ሃገርን እንተዝኸውን ነይሩ፡ ህዝቢ አርትራ ኣሽምባይ ጥሪቱን ንብረቱን፡ ደሙ ክቅዳሕን ዝፈትዋ ህይወቱ ከወፊ’ውን ድሕር ኣይብልን’ዩ።
ጉጅለ ህግደፍ ድሕሪ’ቲ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዓቢዪ ኣሕመድ ዝኸተሞ፡ ስማውን ንመንነትን ልኡላውነትን ኤርትራ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘእቱ ናይ ጥልመት ስምምዕ ሰላም፡ መላኺ ኢሳያስ ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት፡ “ኣይከሰርናን፡ ንብረትና መሊስና፡ ምስ ኢትዮጵያ ሓደ ህዝቢ ኢና፡ ካብ ሎሚ ንድሓር ዓቢዪ ኣሕመድ ኢኻ መራሒና” ኢሉ ዝሃቦ መግለጺታት፡ ሕሰምን ስደትን ህዝቢ ኤርትራ ክርኢ እምበር፡ ብምዕባለን ሰላምን ህዝቢ ኤርትራ ቅንጣብ ሓልዮት ከምዘይብሉ ደጊሙ ኣረጋጊጹ። ከም ግብረመልሲ’ቲ መራሒ ጉጅለ ህግደፍ ዝወሰዶ ዓንዳርን ዘይሓላፍነታውን ስጉምቲታት፡ ኣብ ውሽጥን ውጻእን ዝነብር ኤርትራዊ፡ ብዝተፈላለየ መልክዕ ስክፍታኡን ተቃውሞኦን ገሊጹ። ብፍላይ ኣብ ስደት ዝነብር ኤርትራዊ፡ ናይ ምዝራብን ሓሳብካ ብናጻ ምግላጽን ዕድላት ተጠቂሙ፡ “እምቢ ንምልኪ እወ ንፍትሒ” ኢሉ፡ ኣብ ኤርትራ ሰብኣዊ መሰልን ልዕልና ሕግን ክረጋገጽ፡ ህዝቢ ወሳኒ ዕድሉ ክኸውን ብዓውታ ይኣክል ኢሉ። እቲ ብዘይካ ንምውዳስን ኣነ ዝበልክዎ ጥራይ ስማዕ፡ ፍልይ ዝበለ ሓሳብን ተቃውሞን ንምቅባልን ንምስማዕን ዓቅምን ድፍረትን ዘይብሉ ጉጅለ ህግደፍ ግን፡ ንዝኾነ ርእይቶን ምኽርን፡ ብወያነን ምዕራባውያን ሃገራትን ከምዝተመወለን ኣንጻር ህዝቢ ኤርትራ ተንኮል ከምዝተኣልመን ኣምሲሉ “ከድዓትን ዘይሃገራውያንን” ዝብል ስም ኣጠሚቅዎ።
ለበዳ ኮሮና ቫይረስ ንኹሉ ሰብኣዊ ፍጡር ብዘይ ኣፈላላይ ኣብ መላእ ዓለም የጥቅዕ ስለዘሎ፡ ንሕና ኣብተን ሕጋዊ መንግስቲ ዘለወን፡ ብቁጠባን መሳለጥያን ዝማዕበላ ሃገራት ዘለና ኤርትራውያን ካብቲ ኣብ ትሕቲ ጉጅለ ህግደፍ ዘሎ ህዝብና ስለእንሓይሽ ሜትና ዘእውየልና ሓሚምና ዝፍውሰና ኣይንስእንን ኢና። ናይቲ ኣብ መንጎ ሕዱር ኮሮና ቫይረስ ህግደፍን ዓለማዊ ኮሮና ቫይረስን ተቀርቂሩ ሕሱም ህይወት ዘሕልፍ ዘሎ ህዝብና ድቃስ ለይቲ ይኸልኣናን ኣዚና ንሻቀልን። ጉጅለ ህግደፍ፡ ነዚ ናይ ለበዳ ኮሮና ቫይረስ መዝሚዙ፡ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ንዝርከብ ኤርትራዊ፡ ብግዴታን ብጸቅጥን ብህጹጽ ገንዘብ ከዋጽእ ኣዚዙ ኣሎ። ጉጅለ ህግደፍ ከምኣመሉ፡ ንለበዳ ኮሮና ቫይረስ ገንዘብ ዘይሃበ ኤርትራዊ፡ ፍቃዳትን መሰላትን ከምዘይረክብ ኣብ ምፍራርሕ ከይተሓጽረ፡ “ረፈረንደም ከምዘየድመጸ’ዩ ዝሕሰብ፡ ስሙ ኣብ ጸሊም ታሪኽ መዝገብ ክሰፍር’ዩ” ብምባል፡ ነቲ ብወለንታ ንውጹዕ ወገኑ ካብ ዘላቶ ክሕግዝ ድሕር ዘይብል ውርዙይ ህዝብና፡ ምስ ገበንን ሃገራዊ መንነትን ዝተኣሳሰር መጠንቀቅታ ሂቡ። እቲ ሓቂ ግን ኤርትራዊ መንነት ውልቀሰባት ዝዕድልዎን ዝኽልክልዎን ኣይኮነን።
ህዝብና፡ ኣብ ግዜ ሕሰምን ራህዋን ሓድሕድ ምትሕግጋዝ፡ ሓደ ካብ ዘሐብን ባህሊ ስለዘለዎ፡ ካብ ጠላምን ሓላፍነት ህዝቢ ዘይስከምን ጉጅለ ህግደፍ መምርሒ ይኹን ለበዋ ኣይደልን’ዩ። ህዝቢ ኤርትራ ልዕሊ ጉጅለ ህግደፍ፡ ልቦናን ኣስሓኮን ስለዘለዎ፡ ወገኑን ጎረቤቱን እናተጸገመን ጾሙ እናሓደረን ጸማም እዝኒ ስለዘይህቦ፡ ካብ ዘላቶ ንወገኑ ከካፍል ወትሩ ድሉው ኢዩ። ስክፍታ ኤርትራዊ ዝህቦ ገንዘብ ከይተጨርመ፡ ኣብ ዝተመደበሉ ዕላማ ክውዕል’ዩ ዝደሊ። ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን፡ ብወለታ፡ ካብ ደሞዙ ተቆሪጹ፡ ብድሌቱን ካብ ዘይብሉን ጨቆቕ ኢሉን ብጉልበቱን ንብረቱን፡ ንስድራ ስውኣት፡ ንኣካለ ስንክላን፡ ንምክልኻል ሃገር፡ መሕወይ ግብርን ንኻልእ ተመሳሳሊ መዓላን ኢሉ ኣእዳዉ ዘርጊሑ ኦዩ። እንተኾነ፡ ሕሉፍ ተግባራት ጉጅለ ህግደፍ ከምዘረጋግጾ፡ ብዝተፈላለየ መልክዕ ካብ ህዝቢ ዝተለገሰ፡ ካብ ኩዕታ ወርቂ ዝርከብ ሚልዮናት ዶላርን ብናጻ ጉልበት ሃገራዊ ኣገልግሎትን ዝርከብ እቶት ገንዘብን ንብረትን ሰሪቁ፡ ንጹሃት ዜጋታትና ንዓመታት ብዘይ ፍርዲ ዝጭወይሉን ዝሕየሩልን ኣብያተ ማእሰርቲ ንምህናጽ፡ ህዝብና ንምስላይን ንምጭዋይን ስለያዊ ንጥፈታት ከካይደሉ ስለዝተራእየን ብደወይ ክሰርቀኒ ዝረኣኽዎስ ክመልሰለይ ነይኣምኖ ስለዝኾነን፡ ገንዘቡን ንብረቱን ንጉጅለ ህግደፍ ክህብ ኣይመርጽን’ዩ። ስለምታይ’ሲ እዋኑ፡ ነብስኻ ካብ ኮሮና ቫይረስ ገንዘብካ ካብ ህግደፍ ምውሻብ ስለዘዋጽእ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ እቲ ኣብ ወጻኢ ዝነብር ኤርትራዊ፡ ለበዳ ኮሮና ቫይረስ ንምክልኻልን ንምፍዋስን ወገኑ ንምሕጋዝ ብኽልተ መንገዲ ንህዝቡ ንምሕጋዝ ይነጥፍ ኣሎ። እቲ ሓደ ሓገዝ፡ ምስ ህግደፍ ብዝደናገጹን ገለ ገለ ረብሓ ዘለዎምን ኤርትራውያን ብቀጥታ እንተብግዲ እንተብፍቶት ንጉጅለ ህግደፍ ክህቡ ዝመረጹ’ዮም። እንተኾነ፡ ንኮሮና ቫይረስ ኢልካ ብጥረ ገንዘብ ይኹን ብዓይነት ንጉጅለ ህግደፍ ምሃብ ማለት ‘ንዝብኢ ስጋ ሓሉ” ምባል ስለዝኾነ፡ ግዳያት ኣይረኽብዎን ኢዮም። ምኽንያቱ ጉጅለ ህግደፍ፡ ብህላወና ዝጉሂ ብጥፍኣትና ዝሕጎስ ግናይ ዓሌትን ጽኪ ሕብረተሰብን ስለዝኾነ። እቲ ካልኣይ ኣማራጺ ድማ፡ ብኹሎም ደለይቲ ፍትሒ፡ ተጣበቅቲ ሰብኣዊ መሰላትን ግዱሳት ዜጋታትን፡ ዝዋጻእ ገንዘብ ይኹን ንብረት ብቀጥታ ናብ ግዳያት ኮሮና ቫይረስ ክበጽሕ ኣለዎ ዝብል’ዩ። ለበዳ ኮሮና ቫይረስ ግን ዕድል ዘይህብ ስለዝኾነ፡ ቅልጡፍን ውሁድን ስጉምቲ ክውሰድ ኣለዎ። ጉጅለ ህግደፍ ግን ከም ልማዱ፡ “ብዘይካ ኣነ ዝምእክሎን ዝቆጻጸሮን ካልእ ጎድናዊ ደገፍ ኣይቅበልን ዝብል ደረቅን ዓሻን መርገጺ ክወስድ ዝለዝኽእልን ብሓባር ናይ ምስራሕ ልቦና ስለዘይብሉ፡ ዕንቅፋት ከጋጥም ይኽእል’ዩ። ስለዚ ምንቅስቃስ ደለይቲ ፍትሒ፡ ካልኦት ግዱሳትን ግብረሰናይ ማሕበራትን ካልእ ኣማራጺ ረኺቦም ህዝቢ ኤርትራ ካብ ህልቂት ከድሕንዎ ኣለዎም።
ኣብ ትሕቲ ጨቋኒ ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ዘሎ ህዝብና፡ ለበዳ ኮሮና ቫይረስ ንምቁጽጻር ተባሂሉ ኣብ ቤቱ ክጸንሕ ጽኑዕ ትእዛዝ ተመሓላሊፉ ስለዘሎ፡ እቲ ካብ ኢዱ ናብ ኣፉ ዝነብር ስድራቤት ቅድሚ ብኮሮና ቫይረስ ብጥሜት፡ ብጽምእን ብሕማምን ኣብ ገዝኡ ከምዝመውትን ከምዝሳቀን ፍሉጥ’ዩ። ጉጅለ ህግድፍ፡ ነቲ ኣብ ገዛ ንመዓልታት ከይወጽእ ወሺብዎ ዘሎ ህዝቢ ዝኾነ ቀረብን ፍታሕን ኣይገበረሉን። በዚ ዘሎ ኩነታት ድማ ህዝብና ኣብ ዓቢ ቁጠባዉ ቅልውላዉ ኣትዩ ኣሎ። ብተመሳሳሊ ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ፡ ውትህድርናን መደበር ተዓሊም ሳዋን ዝነብር ህዝብና’ውን ዓቢ ኣደራዕ ኣለዎ። እቲ ካብ ኩሉ ዝኸፍአ ግን፡ እቲ ኣብ ሃገራት ሊብያ፡ ሱዳን ኢትዮጵያ፡ እሰራኤል፡ ኡጋንዳን ካልእ ከባብን ዘሎ ዋናን ተጣባቅን ዘይብሉ ኤርትራዊ ስደተኛ ኢዩ።
ጉጅለ ህግደፍ፡ “ጸጊቦም እንታይ ክገብሩ ንሊብያ ከይዶም፡ ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት እምበር ኤርትራውያን ኣይኮኑን” ኢሉ ንዜጋታቱ ስለዝኽሓደ፡ ኣብ ባሕሪ ይጥሓሉ ብነጋዶ ሰብ ይተሓርዱ ፋዕራን ድንጋጸን ከምዘይብሉ ደጋጊሙ ኣረጋጊጹልና’ዩ። ይኹን እምበር ጉጅለ ህግደፍ ከም ኣመሉ፡ ገንዘብ ክደሊ እንከሎ ጥራይ ኢዩ ንኤርትራውያን ኤርትራውያን ኢሉ ዝጽውዓናን ዝውደሰናን፡፡ ብ2 ሚያዝያ 2020፡ “ብሓላፊ ቆንስላዊ ጉዳያት ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ብርሃነ ገብረሂወት፡ ጥሙር ህዝባዊ ኤርትራዊ መኸተ ኣንጻር ለበዳ ኮሮና ቫይረስ ዝምልከት ዋዕላ ብተለፎን (Teleconference) ንኣብ ማእከላይ ምዕራብን ደቡብን ኣመሪካ ዝነብር ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ ዝምልከት መደብ ስራሕን ሓበሬታን ክህበና ስለዝኾነ ክትሳተፍ ተዓዲምካ ኣለኻ” ዝብል መልእኽቲ ካብ ሃገራዊ ሽማግለ ኤርትራውያን ኣመሪካውያን ናብ ተለፎነይ ዕድመ ምስተላእከለይ፡ “ንዓመታት ብወይጦን ከዳዕን ዝፍለጥ ዝነበርኩ ሳላ ኮሮና ቫይረስ ኤርትራዊ ምዃነይ ተኣሚኑለይ” ኢለ ተገሪመ።፡ እንተኾነ፡ ነቲ “ንኮሮና ቫይረስ ዝኸውን ገንዘብ ኣዋጽኡ” ዝብል መግለጺ ከምዘለዎ ክትጎስሞ እምበር፡ ፍልይ ዝበለን ተቃውሞን ርእይቶ ይኹን ሕቶ ንዘቅረበ ተሳታፊ ብተሪር ቃላት ምውርዛይን ምፍርራሕን ጥራይ ዘይኮነ፡ መስመር ተለፎን ተበቲኹ ካብቲ ዋዕላ ከምዝወጽእ ይግበር ነይሩ። ቀንዲ ዕላማ ኣብ ዋዕላ ተለፎን ምስታፈይ፡ ቅጥፈት ጉጅለ ህግደፍ ንምቅላዕን ብጉልባብ ለበዳ ኮሮና ቫይረስ ዝሕተት ዘሎ ገንዘብ ንውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ከምዘይበጽሖን ንምሕባር ስለዝነበረ፡ ዕድለይ ክርኢ ኢለ ዝመደብኩዎ ሕቶ ክድርጉሕ ምስጀመርኩ “ሰሚዕናካ ኣለና” ትብል ተራር መግናሕትን ብቀጥታ ካብቲ ዋዕላ ከባረርን ሓደ ኮይነ። ዝተጸበኹዎ ስለዘጋጠመኒ፡ “ለካስ ህግደፍ ገንዘበይ ክምንጥሉ እምበር ኤርትራውነተይ ኣሚኖም ኣይኮኑን ዓዲሞሙኒ” በልኩ ብልበይ።
ጽላል፡ ካብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ 5 ሚያዝያ


text:
ሎምቅነ ኣብ ከተማ መቐለ ብሓይልታት ፌደራል ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ውዒሎም ዝነበሩ ጋዜጠኛታትን ተርጎምቲ ናይ ወፃኢ መራኸቢ ማዕኸናትን ሎማዕንቲ ረቡዕ ብነፃ ተፈቲሖም።ናይ ገሊኦም ሞባይል ስልክታትን ኮምፒተርን ግን ከምዘይተመለሰሎም ንቪኦኤ ገሊፆም ኣለው።
ጋዜጠኛ ግርማ ገብሩ ኣብ ዝነብረሉ ከባቢ ኣብ ሓደ ካፌ ምስ ኣዕርኽቱ እናሃለወ ብርክት ዝበሉ ወታደራትን ኣባላት ድሕነትን ነቲ ከባቢ ከቢቦም ሞባይል ስልክኹም ሃቡ ኢሎም ምስ ሓሙሽተ ርእሱ ናብ ወታደራዊ ኮሌጅ ወሲዶም ምስ ኣሕደሩዎም ትማሊ ብፌደራል ፖሊስ ናብ ዝምራሕ መደብር ፖሊስ ተወሲዶም ብነፃ ከምዝተፈትሐ ገሊፁ።
ምኽኒያት ናይ መእሰሪኡ ከምዘይተነገሮ ብምግላፅ ዝተመስረቶ ክሲ የለን ኢሉ።እቶም ምስኡ ብሓባር ተኣሲሮም ዝነበሩ ኣርባዕተ ብዋሕስ ንሱ ግን ብነፃ ከምዝወፀ ወሲኹ ገሊፁ ኣሎ።
ንጋዜጠኛ AFP ኣስተርጓሚ ኮይኑ ይሰርሕ ዝነበረ ፍፁም ብርሃነ ዝሓለፈ ዓርቢ ለይቲ 20 ለካቲት 2013 ዓ\ም15 ዝኾኑ ወታደራትን ስቪል ዝተኸደኑ ናይ ድሕንነት ሰባትን ናብ ገዝኡ መፂኦም ከምዝኣሰሩዎን ንሰለስተ ማዕልታት ኢዱ ብሸንሸል ተኣሲሩ ብዙሕ ምፍርራሕ ከምዝወረዶን ሓቢሩ።
ገዝኡ ተበርቢሩ ገለ ናውቲ ከም ዝተወሰዶ ዝሓበረ ንሱ ብነፃ ክፍታሕ ከሎ ሞባይል ስልኪ፣ላፕቶፕን ሃርድ ዲስክን ኣብ ኢድ ፖሊስ ከምዝርከብ ሓቢሩ።
ኣብ መጀመሪያ ማዕልቲ ስድርኡ እውን ኣበይ ከምዘለው ኣይፈልጡ ነይሮም ዝበለ ንሱ እቲ ምፍርራሕ ክሳብ ክነቐትለካ ኢና ኢሎም ሽጉጥ ኣብ ግንባሩ ክሳብ ምግባር ሰፊሕ ምፍርራሕ ከምዘጋጠሞ ሓቢሮም።
ጋዜጠኛ ቢቢሲ ግራማይ ገብሩ ኣብ ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ንልዕሊ 12 ዓመታት ሰሪሑ እዩ።እቶም ዝተፈትሑ ግርማይ ገብሩ፣ፍፁም ብርሃነ፣ናይ ፋይናንሻል ታይምስ ተርጓሚ ኣሉላ ኣካሉን ንዝተፈላለያ ሚዲዲያታት ዝሰርሕ ጋዜጠኛ ታምራት የማነን እዮም።
ብዛዕባ እዚ ካብ ሰበስልጣን ክልል ትግራይን ኮሚሽን ፖሊስ ፌደራል ደምበላሽ ገብረሚካኤልን መብርሂ ንምርካብ ዝተገብረ ፃዕሪ ኣይሰለጠን።
ንጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ሲፒጀይ ኣብ መቐለ ዝተኣስሩ ጋዜጠኛታት ክፍትሑ ሓቲቱ ነይሩ።


text:
ብ ጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት መርመራ ንምግባር
ምስ ኣብ ማእከል ክትትል VIHን ብጾታ ዝመሓላለፉ ሕማማትን IST (CeGIDD)
እንታይ ኢዩ?
እቲ CeGIDD,ማእከል ክትትል VIH ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማትን IST ፣ ናይ VIHሃይፐተሲስ፣ IST (ፈንጣጣ ፣ ጅግልን ..)ከንኦትን .ሕማማት መርመራ ይዕድም።ምእንቲ እቶም ሕማማት ንምግታእን ንምፍፍዋስን ክንእል።
ንመን ኢዩ ፧
ዞባ\ ዴባርትሞ
21 - Côte-d'Or
ዞባ\ ዴባርትሞ
21 - Côte-d'Or
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ብ ነጻ
ብ ነጻ ዝግበር መርመራ
ምስጢራዊ
ጉዳይጥዕና ተሓከምቲ ኣብ ውሽጢ ሰብ ሞያን ሓኻይም ጥራይ ዝተርፍ ጥራይ ዝተርፍ ምስጢር
ንዓኹምን ን መቕርብኩምን ምሕካም ምስ እደልዩ
እንተደኣ እቲ እቲ ሕማም ኣለኡም ኮይኑ ፣ ን ፈተውትኹም ምእንቲ ከይትልክሙ
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ቆጸራ ሓዙ
ብ ቴለፎን au 03 80 28 14 63
ን ኣብ ልዮንን ከባቢኣን እትርከቡ ኣብ
- ኣብ A Beaune : ወትሩ ረቡዕ፣ ብዘይካ ኣብ እዋን ዕረፍቲ ናይ ትምህርቲ
ኣብ Chatillons sur siene, 1ይን 3ይ ሰኑይ ናይ ኩሉ ወርሒ ፣ ብዘይካ ኣብ ኣዋን ናይ ትምህርቲ ዕረፍቲ
- ኣኣቭ Au CPSU (ተመሃሮ ዩኒቨርስቲ ናይ መጻኢ ሓኻይም) ዝወሃብ ኣገልግሎት፣ 1 ይ ዓርቢ ናይ ነፍሲወከፍ ወርሒ


text:
ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ፡ ጐዳእቲ ልምድታት ብሓፈሻ፡ ክሽቦን መርዓ ትሕቲ ዕድመን ድማ ብፍላይ ንምውጋድ ዝተኻየደ ጻዕሪ ኣተባባዒ ውጽኢት ይህብ ከምዘሎ፡ ኣብ ንኡሳን ዞባታት ኣብ ዝተኻየደ ርክባት ተገሊጹ።
ኣብ ንኡሳን ዞባታት ጎኜን ሃይኮታን ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ፡ ሓላፊት ሃማደኤ ዞባ ጋሽ-ባርካ ወይዘሮ ይሕደጋ ዮውሃንስ፡ ክሳብ ዓድታት ዝወርድ ናይ ውዳበ ሜላ፡ ኣብ ምብራኽ ንቕሓትን ምሕያልን ደቂ-ኣንስትዮ ዘለዎ ተራ ልዑል ብምዃኑ፡ ብዝለዓለ ክድፋኣሉ ምዃኑ ኣብሪሃ።
ምስ ነበርቲ ምምሕዳራት ከባቢ ንኡስ ዞባ ባረንቱ ኣብ ዝተገብረ ተመሳሳሊ ርክብ ድማ፡ ኣብ ሃማደኤ ዞባ ጋሽ-ባርካ ሓላፊት ፖለቲካውን ውድባውን ጉዳያት ወይዘሮ ኣኽበረት ተኸስተ፡ ኣብ ዝሓለፋ ዓመታት ኣብ ጉዳይ ደቂ-ኣንስትዮ ኣተኲሮም ዝተሰላሰሉ ንጥፈታት፡ ሳላ ዕዙዝ ተሳትፎ መሻርኽቲን በብእዋኑ ዝብርኽ ዘሎ ንቕሓት ሕብረተሰብን ኣድማዕቲ ምንባሮም ብምጥቃስ፡ ንዝተቐስመ ተመኲሮ ከም መንጠሪ ባይታ ብምጥቃም፡ ጐዳእቲ ልምድታት ንምውጋድ ይስራሓሉ ከምዘሎ ኣረዲኣ።


text:
አመሪካ፡ ካብ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ዓርሳ ኣግሊላ
አመሪካ "መዋህለሊ ፖለቲካዊ ኣድልዎታት" ካብ ዝበለቶ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዓርሳ ኣግሊላ።
ኣብ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ናይ አመሪካ ተፀዋዒት አመባሳደር ኒኪ ሃለይ፡ ንዓርሱ ብዘይመጠን ሓፍ ኣቢሉ ዝምልከት ፡ንባዕሉ ዘገልግልን፡ ኣብ ጉዳያት ሰብኣዊ መሰላት ዘባጩን ክብላ ነቲ ቤት ምኽሪ አታሒተንኦ።
ከም አቆፃፅራ ኣውሮፓ ብ2006 ኣብ ጀነቫ ዝተመስረተ እዚ ቤት ምኽሪ፡ ኣብ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ጉድለት አለዎን ንዝበለን ሃገራት ብምነቃፍ ዝፍለጥ እንትኸውን፡ ብሰፊሕ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት ዝፍለጣ ሃገራት አባል ክኾና ፈቒዱ ተባሂሉ ድማ ይውቀስ።
ሓደ ሓደ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት እዚ ናይ አመሪካ ዓርሳኻ ናይ ምግላል ስጉምቲ፡ ናይቲ ቤት ምኽሪ ዓቕሚን ምንቅስቓስን ከይድርቶ ስግኣቶም ይገልፁ ኣለዉ።
ኒኪ ሃለይ፡ ምስ ምክትል ፕረዚደንት ማይክ ፔምፖ ብሓባር ኣብ ዝሃቡዎ ጋዜጣዊ መግለፂ እዩ ነዚ ውሳነ መንግስቲ አመሪካ ዕላዊ ዝገበራ።
ዋና ፀሓፊ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ኣንተንዮ ጉተርስ ብወገኖም ኣብ ዝለኣኹዎ መግለፂ፡ አመሪካ ናይቲ ቤት ምኽሪ ኣባል ኮይና ክትቅፅል ተማሕፂኖም።
ላዕለዋይ ኮሚሽነር፡ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት መንግስታት ነቲ ውሳነ መንግስቲ አመሪካ፡ "ብዙሕ'ኳ ዘገርም እንተዘይኮነ ዘበሳጩ እዩ" ኢሎሞ።
አመሪካ ነዚ ስጉምቲ ዝወሰደት፡ ምስ መክሲኮ ኣብ ዘዋስና ዶብ ከባቢ ዝርከብ መዓስከር ስደተኛታት፡ ህፃናት ካብ ወለዶም ተፈልዮም ንክቕመጡ እትኽተሎ ዘላ ፖሊሲ ካብቲ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ነቐፈታ ምምፅኡ ስዒቡ እዩ።


text:
ዓፀቦ፣ ዓቕሊ ፅበትን ስቃይ: 15 ታሪኻት ከበባ ኢንተርነት ትግራይ
Read this article in English
ሓበሬታ ትሕዝቶ፦ እዚ ፀብፀብ እዚ ኣብ ውሽጡ ብዛዕባ ገበናት ውግእ፣ ፆታዊ መጥቃዕቲ፣ ቅትለትን ሞትን ዝሓዘ እዩ ።
ተጋሩ ካብ መርበብ ሓበሬታ ካብ ዝቆራረፁ ዳርጋ ክልተ ዓመት ማለት እውን 20 ኣዋርሕን ገይሩን ሕዚ እውን እናቐፀለን እዩ። ኲናት ብኣቆፃፅራ ኣውሮፓውያን ኣብ ሕዳር 2020 ካብ ዝውላዕ ኣትሒዙ ተጋሩ ኣብ ፅዕፁዕ ዲጂታላዊ ፀልማት ኣትዮም፤ ህይወቶም ኣብ ሓደጋ ኣትዩ፤ ካብ ስድራቤቶም ተፈላልዮም፤ ህፁፅ ሕክምናን ሰብኣዊ ሓገዝን ናይ ምርካብ ዕድሎም ታዓጊቶም፤ ኢሉ እውን ካብ ካልእ ክፋል ዓለም ሙሉእ ብሙሉእ ተነፂሎም ይርከቡ። ኣብ ዚ ፅሑፍ እዙይ ናይ ዝተወሰኑ ተጋሩ ታሪኽ ክናካፍለኩም ኢና። ናይዓለም ማሕበረሰብ ህፁፅ ስጕምቲ ንክወስድ ድምፅና ኣብ ምስማዕ ምሳና ንክትኾኑ ብትሕትና ንሓተኩም ።
ብኣብ ትግራይ ዘለው መሳርሕትና ኣቢልና ብስም ፕሮጀክት ዛንታት ምዕፃው መርበብ ሓበሬታ(Shutdown Stories project)ዝኣከብናዮም ዛንታታት ዘረድእዎ ሓደ ነገር እንተሃለወ ፦ ምዕፃው መርበብ ሓበሬታ ንደቂ ሰባት ብጣዕሚ ጎዳኢ ምዃኑ እዩ ። እዚ ተግባር እዚ ንዓመፅ የጋድዶ ፡ ፍርሕን ምድንጋርን ይዘርእ ፡ ከምኡ “ውን ኣብ ልዕሊ ደቂ-ሰብ ዝፍጸሙ ኣረሜናዊ ገበናት የጋድድ ። እዚ ከዓ ቅትለት: ፆታዊ ዓመፅ: ከምኡውን ፆታዊ መጥቃዕቲ የጠቓልል እዩ ።
እቲ ምዕፃው ነቶም ካብ መጥቃዕቲ ዝሓወዩ እውን ከይተረፈ ዓብዪ ፅልዋ ኣለዎ ። ሰባት ኣብ ዝተሰብረን ዝተበታተነን ኣገባብ ክንክን ጥዕና እኹል ተጠቀምቲ ክኾኑ ኣይኽእሉን ። ኣብ ውሽጥን ወፃእን ዝነብሩ ሰባት ፡ በቲ ልሙድ ዝዀነ መዓልታዊ ርክቦም ምስ ተቛረጹ ፡ ናብ ፈተውቶምን መሓዙቶምን ክበጽሑ ኣይኽእሉን እዮም ፣ ብስነ ኣእምሮኣውን ስምዒታውን መዳይ እውን ይሳቐዩ እዮም ። እቲ ዕፅዋ ባንክን ናይ ገንዘብ ዝውውር ስለዘካትት ንሰባት ንምሕጋዝ ገንዘብ ክልእኹ ኣይኽእሉን ። እዞም ፀገማት እዚኦም ካብ ባሕሪ ብጭልፋ ጥራሕ እዮም።
ኣብ ኢትዮጵያን ኣብ መላእ ዓለምን ዘሎ ምዕፃው መርበብ ሓበሬታ ብኸመይ ኣብ ህይወትን መሰረታዊ መሰላትን ፅልዋ ከምዘሐድር ንምርዳእ ነዞም ዝስዕቡ ዛንታታት ኣንቢብኹም ኣብ ኢትዮጵያ ንኣንፃር ምዕፃው መርበብ ሓበሬታ እንገብሮ ቓልሲ ክትፅንበሩና ትኽእሉ ኢኹም። ኣስተብህል ፦ ስማት እቶም ወሃብቲ ንድሕነት ተባሂሉ ምምሕያሽ ተገይሩሉ እዩ::
ንምሕጋዝ እንታይ ክትገብሩ ትኽእሉ?
ኣብ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ላዕለዋይ ትካል ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ዘውፅኦ ሓዱሽ ፀብፃብ ናብ መርበብ ሓበሬታታት ምቁራፅ ኣብ ናይ ደቂ ሰባት መዓልታዊ መነባብሮ ዘብፅሖ ፅልዋ ኣመልኪቱ እቲ ጉዳይ “ካብ መንግስቲታት፤ ዓለም ለኸ ትካላት፤ ናይ ንግዲ ማሕበረሰብን ሲቪላዊ ናይ ማሕበረሰብ ትካልትን ግቡእ ትኹረት ክወሃቦ ዝግብኦን” እዩ ክብል ይላቦ። ንስኻትኩም እውን ነቲ ፀገም ትኹረት ንኽወሃቦ ኣብ’ዚ ክትሕግዙ ትክእል ኢኹም። ነዞም ዝስዕቡ ተገባራዊ ብምግባር ድምፂ ህዝቢ ትግራይ ምዃን ትኽእሉ ኢኹም።
- ነዚ ፅሑፍ ዝተፈላልዩ ሰባት ንኽንብብዎ ብምክፋል ከምኡ እውን ነዚ ናይ ትዊተር ፅሑፍ ብምክፋል ሰባት እቲ ኩነታት ንኽረድእዎ ምግባር።
- ብምኽያት ምዕፃው መራኸቢታት ካብ ዘጋጥሙ ዘለው ፀገማት ፡ ዛንታታት ኣካፍሉ (ብእንግሊዝኛን ትግርኛን ይርከብ) ። ምስ ምዕፃው መራኸቢታት ዝተተሓሓዙ ዛንታታ ብፅሑፍ ምእካብ ኣብ ኣብያተ ፍርዲን መድረኻት ዓለምን ኣንፃር ምዕፃው መራኸቢታት ኢንተርነት ንምቅላስ ይሕግዝ እዩ።
- 280 ትካላትን 105 ዝተፈላለያ ሃገራትን ኣብ ዘሳትፍ #KeepItOn ዝተብሃለ ምትሕብባር ተሳታፊ ኹኑ።
Header image: @TghatMedia


text:
1 ደቂ ላባን ድማ፡ እቲ ናይ ኣቦና ዝነበረ ዅሉ ያእቆብ ወሰዶ፡ ኵሉ እዚ ኽብረት እዚ ኸኣ ካብቲ ናይ ኣቦና ዝነበረ ንሱ ዝረኸቦ እዩ፡ ኢሎም ኪዛረቡ ሰምዔ።
2 ያእቆብ ድማ ገጽ ላባን ጠመተ፡ እንሆ፡ ከም ቀደሙ ምስኡ ኣይነበረን።
3 እግዚኣብሄር ከኣ ንያእቆብ ናብ ምድሪ ኣቦታትካን ናብ ዓሌትካን ተመለስ እሞ ምሳኻ ክኸውን እየ፡ በሎ።
4 ያእቆብ ድማ ልኢኹ ንራሄልን ንልያን ናብተን መጓሴኡ ናብ መሮር ጸውዔን፡
5 በለን ከኣ፡ ገጽ ኣቦኽን ከም ቀደሙ ምሳይ ከም ዘይኰነ፡ ኣነ እርኢ አሎኹ፡ ኣምላኽ ኣቦይ ግና ምሳይ ነበረ።
6 ነቦኽን ብምሉእ ሓይለይ ከም ዘገልገልክዎ ኸኣ፡ ባዕልኻትክን ትፈልጣ ኢኽን።
7 ኣቦኽን ደኣ ዓስበይ ዓሰርተ ሳዕ እናለዋወጠ ኣታለለኒ፡ እግዚኣብሄር ግና ክፉእ ኪገብረኒ ኣይፈቐደሉን።
8 ንሱ፡ ዓምቦሬታት ዘበላ ዓስብኻ ይኹን፡ ምስ በለኒ፡ ኵለን መጓሰ ዓምቦሬታት ወለዳ። ዓስብኻ ዑፌታት ይኹና፡ ምስ በለ ኸኣ፡ ኵለን መጓሰ ዑፌታት ወለዳ።
9 ኣምላኽ ከምዚ ገይሩ ማል ኣቦኽን ኣግዲፉ ንኣይ ሀበኒ።
10 ኰነ ኸኣ፡ በቲ እተን መጓሰ ዝትለዋሉ ጊዜ ዓይነይ ቋሕ እንተ ኣበልኩ ብሕልሚ ርኤኹ፡ እንሆ፡ ነተን ጤለበጊዕ ዚሰርወን ተባዕትዮ ዑፌታትን ጸነጺትን ጨቦሬታትን ነበሩ።
11 መልኣኽ ኣምላኽ ድማ ብሕልሚ፡ ያእቆብ፡ በለኒ። ኣነ ኸኣ፡ እኔኹ፡ በልኩ።
12 ንሱውን፡ ዓይንኻ ቛሕ ኣብል እሞ እዞም ነዘን ጤለበጊዕ ዚሰርወን ዘለዉ ዅሎም ተባዕትዮ ዑፌታትን ጸነጺትን ጨቦሬታትን ርኤ። እቲ ላባን ዝገበረካ ዅሉ ርእየዮ አሎኹ።
13 እቲ ኣብቲ ሓወልቲ ዝቐባእካሉን፡ ኣብኡ ድማ መብጽዓ እተማባጻዕካለይን ኣምላኽ ቤት-ኤል፡ ኣነ እየ። ሕጂ ተንስእ እሞ ካብዛ ምድሪ እዚኣ ወጺእካ ናብታ ተወለድካላ ሃገር ተመለስ፡ በለኒ።
14 ራሄልን ልያን ከኣ፡ ደጊምዶ ኣብ ቤት ኣቦና ግደ ወይ ርስቲ ኣልዩና፧
15 ሸይጡና እዩ እሞ፡ ከም ጓኖትዶ ቘጺሩና ኣይኰነን፧ ነቲ ገንዘብና ድማ በልዖ።
16 እቲ ኣምላኽ ካብ ኣቦና ዝወሰዶ ዅሉ ሃብቲ፡ ንሱ ናትናን ናይ ደቅናን እዩ እሞ፡ ሕጂ ኸኣ ኣምላኽ ዝበለካ ዅሉ ግበር፡ ኢለን መለሳሉ።
17 ሽዑ ያእቆብ ተንሲኡ ደቁን ኣንስቱን ኣብ ኣግማል ኣወጥሔ።
18 ናብ ኣቦኡ ይስሃቅ ናብ ምድሪ ኸነኣን ኪኽይድ፡ ኵለን ማሉን ኵሉ ዘጥረዮ ገንዘቡን፡ እተን ኣብ ጳዳን-ኣራም ዘጥረየን ማሉ ወሰደ።
19 ላባን ከኣ ኣባጊዑ ኪቘርጽ ከይዱ ነበረ፡ ራሄል ድማ ጣኦታት ኣቦኣ ሰረቐት።
20 ያእቆብ ድማ ከም ዚሀድም ንላባን፡ እቲ ሶርያዊ፡ ከይነገረ መሊቑ ኸደ።
21 ዘለዎ ዅሉ ሒዙ ኸኣ ሀደመ፡ ተንሲኡ ድማ ርባ ተሳገረ፡ ገጹ ኸኣ ናብ ከረን ጊልዓድ ኣቢሉ ኣቕንዔ።
22 ኣብ ሳልሰይቲ መዓልቲ ኸኣ ያእቆብ ከም ዝሀደመ ንላባን ነገርዎ።
23 ሽዑ ኣሕዋቱ ምስኡ ወሰደ፡ ደድሕሪኡ ድማ መገዲ ሾብዓተ መዓልቲ ሰዐቦ። ኣብ ከረን ጊልዓድ ከኣ ኣርከቦ።
24 ኣምላኽ ግና ብሕልሚ ለይቲ ናብ ላባን፡ እቲ ሶርያዊ፡ መጺኡ፡ ንያእቆብ ጽቡቕ ኰነ ኽፉእ ከይትዛረቦ ተንጠንቀቕ፡ በሎ።
25 ላባን ከኣ ንያእቆብ ኣርከቦ። ያእቆብ ከኣ ድንኳኑ ኣብ ከረን ተኺሉ ነበረ፡ ላባን ምስ ኣሕዋቱ ድማ ድንኳኑ ኣብ ከረን ጊልዓድ ተኸለ።
26 ላባን ከኣ ንያእቆብ በሎ፡ እንታይ እዩ ዝገበርካዮ፧ ልበይ ጠቢርካዶ ነዋልደይ ብሴፍ ከም እተማረኻ ከብከብካየን፧
27 ስለምንታይ ካባይ ተሰሪቕካ፡ ከይነገርካኒ ድማ ተሓቢእካ ዝሀደምካ፧ ብሓጎስን ብመዝሙርን ብዀበሮን ብመሰንቆን መፋኖኹኻ ነይረ።
28 ነወዳተይን ነዋልደይን ክስዕሞም እኳ ኣይሐደግካንን። ሕጂ እዚ ብዕሽነት ኢኻ ዝገበርካዮ።
29 ክፉእ ክገብረኩም ኣብ ኢደይ ስልጣን አሎኒ። ኣምላኽ ኣቦኹም ግና ትማሊ ለይቲ፥ ንያእቆብ ጽቡቕ ኰነ ኽፉእ ከይትዛረቦ ተጠንቀቕ፡ ኢሉ ተዛረበኒ።
30 ሕጂ ኸኣ ቤት ኣቦኻ ኣዚኻ ኻብ ናፈቕካ፡ ምኻድሲ ኸድካ፡ ስለምንታይ ደኣ ኣማልኽተይ ሰረቕካ፧
31 ያእቆብ ድማ ንላባን፡ ኣዋልድካ ብሓይሊ ኸይተግድፈኒ ኢለ ፈራህኩ።
32 እቲ ኣማልኽትኻ እተረኽቦ ግና ንሱ ይሙት። ምሳይ ዘሎ ናትካ ዘበለ፡ ኣብ ቅድሚ ኣሕዋትና ጐርጕርካ፡ ንኣኻ ውሰዶ፡ ኢሉ መለሰሉ። ያእቆብ፡ ራሄል ከም ዝሰረቐቶም ኣይፈለጠን ነበረ።
33 ላባን ድማ ናብ ድንኳን ያእቆብን ናብ ድንኳን ልያን ናብ ድንኳን ክልቲኤን ግዙኣትን ኣተወ፡ ግናኸ ኣይረኸቦምን። ካብ ድንኳን ልያ ወጺኡ ናብ ድንኳን ራሄል ኣተወ።
34 ራሄል ድማ ነቶም ጣኦታት ወሲዳ ኣብ ኰረሻ ገመል ኣንቢራ ኣብ ልዕሊኦም ኮፍ በለት። ላባን ንብድንኳኑ ጐርጐሮ፡ ኣይረኸቦምን ከኣ።
35 ንሳ ኸኣ ነቦኣ፥ ጐይታይ፡ እቲ ናብ ኣንስቲ ዚኸውን መጺኡኒ እዩ እሞ፡ ኣብ ቅድሜኻ ሓፍ ክብል ኣይክእልን እየ፡ ኣይትዀርየለይ በለቶ። ንሱ ኸኣ ደለየ፡ ነቶም ጣኦታት ግና ኣይረኸቦምን።
36 ሽዑ ያእቆብ ተናዲዱ ንላባን ተበአሶ፡ ያእቆብ ንላባን መሊሱ በሎ፡ እቲ ነዲርካ ደድሕረይ ዝገስገስካስ፡ እንታይ እዩ በደለይ፧ እንታይከ እዩ ሓጢኣተይ፧
37 ሕጂ ንዅሉ ኣቕሖይ ጐርጐርካ፡ ካብ ኵሉ ኣቓሑ ቤትካ እንታይ ረኸብካ፧ ኣብ መንጎ ኽልቴና ኺፈርዱስ፡ ኣብዚ ኣብ ቅድሚ ኣሕዋተይን ኣሕዋትካን ኣምጽኣዮ።
38 እዘን ዕስራ ዓመት ምሳኻ ነይረ፡ ጤለበጊዕካ ኣየቘልዓን ድዓውል መጓሴኻ ድማ ኣይበላዕኩን።
39 ኣራዊት ዝሓዛ ኸኣ ኣብ ክንድኣ ባዕለይ ተካእኩልካ እምበር፡ ኣየምጻእኩልካን። መዓልቲ እተሰርቀትንን ለይቲ እተሰርቀትንን ድማ ካብ ኢደይ ትደልያ ነበርካ፡
40 ከምዚ እየ ዝነበርኩ፡ ብመዓልቲ ሃሩር ብለይቲውን ኣስሓይታ በልዓኒ፡ ድቃስ ከኣ ካብ ዓይነይ በረረ።
41 እዘን ዕስራ ዓመት ኣብ ቤትካ ነበርኩ። ዓሰርተው ኣርባዕተ ዓመት ምእንቲ ኽልቲኤን ኣዋልድካ፡ ሹድሽተ ዓመት ድማ ምእንቲ ኣባጊዕካ ተገዛእኩኻ፡ ዓስበይ ከኣ ዓኣሰርተ ሳዕ ለዋወጥካ።
42 ኣምላኽ ኣቦይ፡ እቲ ይስሃቅ ዚፈርሆ ኣምላኽ ኣብርሃም፡ ምሳይ እንተ ዘይህሉስ፡ ብርግጽ ሕጂ ጥራይ ኢደይ ምሰደድካኒ ኔርካ። እግዚኣብሄር ግና እቲ መከራይን ድኻም ኢደይን ርእዩ፡ ትማሊ ለይቲ ገንሓካ።
43 ላባን ድማ መሊሱ ንያእቆብ በሎ፡ እዘን ኣዋልድ ኣዋልደይ እየን፡ ቈልዑውን ቈለውዔይ እዮም፡ እዘን መጓሴታት ከኣ መጓሴታተይ እየን፡ እዚ እትርእዮ ዘሎኻ ዅሉ ድማ ናተይ እዩ። ሎሚ ኸኣ ነዘን ኣዋልደይ ወይ ነዞም ዝወለዳኦም ደቀን እንታይ እሞ ኽገብር፧
44 ሕጂ ድማ ኣብ መንጎይን ኣብ መንጎኻን ምስክር ኪኸውንሲ፡ ንዓ ኣነን ንስኻን ኪዳን ንተኣታቶ።
45 ያእቆብ ከኣ እምኒ ወሲዱ ሓወልቲ ኪኸውን ተኸሎ።
46 ያእቆብ ድማ ነሕዋቱ፡ ኣእማን ኣክቡ፡ በሎም። ንሳቶምውን ኣእማን ኣኪቦም ጨርሒ ጨርሑ፡ ኣብኡ ከኣ ኣብቲ ጨርሒ በልዑ።
47 ላባን ድማ ይጋር-ሰሃዱታ ኣውጽኣሉ፡ ያእቆብ ከኣ ጋልዔድ ኣውጽኣሉ።
48 ላባን ድማ፡ ሎሚ እዚ ጨርሒ እዚ ኣብ መንጎይን ኣብ መንጎኻን ምስክር ይኹን፡ በለ። ስለዚ ስሙ ጋልዔድ ተባህለ።
49 ንሓድሕድና ኻብ ዘይንርእኤ፡ እግዚኣብሄር ኣብ መንጎይን ኣብ መንጎኻን ይፋቒ፡ ኢሉ ነበረ እሞ፡ ሚጽጳ ድማ ተባህለ።
50 ነዘን ኣዋልደይ እንተ ገፋዕካየን ወይ ኣብ ልዕሊ ኣዋልደይ ካልኦት ኣንስቲ እንተ ኣእቶኻ፡ ምሳና ሰብ የልቦን፡ ርኤ፡ እግዚኣብሄር ኣብ መንጎይን ኣብ መንጎኻን ምስክር እዩ።
51 ላባን ድማ መሊሱ ንያእቆብ በሎ፡ እንሆ እዚ ጨርሒ፡ እንሆ እቲ ኣብ መንጎይን ኣብ መንጎኻን ዝተኸልክዎ ሓወልቲ ድማ፡
52 ኣነ ነዚ ጨርሒ እዚ ኸይሐልፈካ፡ ንስኻውን ነዚ ጨርሒ እዝን ነዚ ሓወልቲ እዝን ንኽፍኣት ከይትሐልፈኒ፡ ነዚ ጨርሒ እዚ ምስክር ይኹን፡ እዚ ሓወልቲ እዚውን ምስክር ይኹን።
53 ኣምላኽ ኣብርሃምን ኣምላኽ ናሆርን፡ ኣምላኽ ኣቦኦም፡ ኣብ መንጎና ይፍረድ። ያእቆብ ድማ በቲ ፍርሃት ኣቦኡ ይስሃቅ መሐለ።
54 ያእቆብ ኣብቲ ኸረን መስዋእቲ ሕሩድ ሰውኤ፡ ነሕዋቱ ኸኣ እንጌራ ኺበልዑ ጸውዖም። እንጌራ በሊዖም ድማ ኣብቲ ኸረን ሐደሩ።
55 ላባን ከኣ ንጽብሒቱ ኣንጊሁ ተንስኤ፡ ነወዳቱን ነዋልዱን ድማ ስዒሙ መረቖም። ላባን ከኣ ከይዱ ናብ ቦታኡ ተመልሰ።
Result not found!
No valid results were found for your search. Try refining your search using the above form.
Search again using the above filed or click blow button to see Bible book name list...


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ምስ ዘሎ ግጭት ተኣሳሲሩ ኣመሪካ ንዝኾነ ይኹን ኣካል ከምዘይትውግን ትካል ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ መንግስቲ ኣመሪካ(USIAD) ሳማንታ ፓወር ገሊፀን።ንሰን ትማሊ ኣብ ኢትዮጵያ ዘካየድኦ ናይ ሓደ መዓልቲ ዑደት ስዒቡ ኣብ ዝሃብኦ መግለፂ ኣብ ክልል ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዝ ተበፅሓይ ንምግባር ኣብ ኣዚዩ ዘተሓሳስብ ደረጃ ከምዝበፅሐ ተዛሪበን።
ፓወር ረድኤት ንዝተፀገሙ ወገናት ክባፃሕ መንግስቲ ምቹእ ኩነታት ክፈጥር ከምዘለዎ ኣተሓሳሲበን።
ንምትዕንቓፍ ቀረብ ረድኤት ተሓታቲ ህወሓት እዩ ዝበላ ሚንስትር ሰላም ኢትዮጵያ ሙፈሪያት ካሚል : ህወሓት ካብ ተግባሩ እንተድኣ ተዓቂቡ መንግስቲ ንህዝቢ ትግራይ ንምድሓን ድልዊ እዩ ኢለን።
ንሰን ሰብኣዊ ሓገዝ ብቐፃልነት ክባፃሕ እንተድኣ ተደሊዩ ህወሓት ተፃብኦታቱ ከቋርፅ ኣለዎ ኢለን ። ሳማንታ ፓወር ብወገነን ኣመሪካ ምስ ዝኾነ ከይወገነት ንሰብኣዊ መሰልን ዓለምለኸ ሕግታትን ንዝጥሕሱ ኣካላት ምሕታታ ከም እትቐፅል ተዛሪበን።
እቲ ግጭት ኣብ ዝቐፀለሉ ኣብዚ ሕጂ እዋን ንሰብኣዊነት ዘዋርዱን ግጭታት ዘጋድዱን ደው ክብሉ ከምዘለዎም ፓወር ኣተሓሳስበን።


text:
February 20, 2016
ነቲ ናብ ፈደረሽን ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ዘብጽሐ ናይ 1940’ታት ታሪኽ ኤርትራ ኣዝዩ ዝተሓላለኸ ከም ዝኸውን ዝገበሮ ሃደ ዓቢ ምኽንያት ኣሎ። እዚ ድማ፡ ውሳኔ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ንፈደረሽን፡ ማለት`ውን ውሳነ 390/V ናይ 1950፡ ወጻኢ ካብቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝተኻየደን ንድሌት ህዝቢ ኤርትራ ዘንጸባረቐን ፓለቲካዊ ቃልሲ፡ ብመሰረት ኣህጉራዊ ረብሓታትን ስትራተጂ ሓያላት ሃገራትን ስለ ዝተወስደ ኢዩ። ክልቲኡ እዚ መስርሓት እዚ፡ ነንሓድሕዱ ዝገራጮን ዘይራኸብን መስመራት ስለ ዝኽተል፡ ብሓቂ ክልተ ማዕረ ማዕረ ዝኸደ ናይ ታሪኽ ጉዕዞ፡ ማለት ነቲ ናይ ህዝብና ቃልሲ ብሓደ ወገን፡ ነቲ ኣህጉራዊ ጉዕዞ፡ ማለት ነቲ ናይ ህዝብና ቃልሲ ብሓደ ወገን፡ ነቲ ኣህጉራዊ መስርሕ ከኣ በቲ ኻልእ ጠሚርና ክንገልጽ ፈቲንና ኣለና።
አብዚ ሃቐነ’ዚ ድማ ጸገም ኣጓኒፉና። ካብ’ዚ ዝተጠቕሰ ክልተ መስርሓት፡ እቲ ብፈደረሽን ዝተደምደመ ኣህጉራዊ ኣጠማምታን፡ ውሽታዊ ስምምዓትን ውዲታትን፡ ብሰነዳት፡ ጸብጻብ ኮሚስዩናት ኣርባዕተ ሓያላትን ሕቡራት መንግስታትን፡ ብጽሑፋት
ናይ ከም ጂ.ኬ.ኤን. ትረቫስኪስ ዝመሰሉ ናይቲ ጊዜ ደረስትን ሰበ ስልጣን ብሪጣንያን ብግቡእ ዝተሰነደን ዝተተንትነን ኢዩ። እቲ ብጎድኑ ዝኸይድ ዝነበረ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራን ፓለቲካዊ ሰልፍታቱን ግን እዚ ብልጫ’ዚ የብሉን። እዚ ድማ፡ ብዘይካ ኣብ ኢድ ውልቀ ሰባት ዝርከብ ናይ’ቲ ጊዜ ጋዜጣታትን ሓደ ሓደ ሰነዳትን፡ እቲ ከም ናይ ሸኽ ኢብራሂም ሱልጣንን ኣቶ ወልደኣብ ወልደማርያምን ዝመሰለ ቃለ መጠይቓትን ዝተነጻጸለ ወረቓቕትን ዝኽርታትን፡ ሰነዳት ናይ`ተን ፓለቲካዊ ሰልፍታት ስለ ዝተጣፍኣ ኢዩ። በዚ ምኽንያት’ዚ፡ ነቲ ናይ ህዝቢ ኣተሓሳስባ፡ ድሌትን ንጥፈታትን ብደቂቕ


text:
ብሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ዝመራሕ ልኡኽ ኤርትራ ብዛዕባ ክልትኣዊ ርክባትን ዞባዊ ምዕባለታትን ንምዝርራብ ሎሚ ሓሙስ ኣዲስ ኣበባ ምእታዎም ሚንስትር ሓበሬታ ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ኣብ ናይ ቲዊተር መልእኽቶም ገሊፆም።
እቲ ሓባራዊ ርክብ ዝበፅሓሉ ደረጃ ንምግምጋምን ዝርዝር ናይ ምትሕብባር ስምምዓትን ብዝምልከት ዝለዓለ ሓባራዊ ኮሚቴ ክልቲአን ሃገራት ሎሚ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣኼብኦም ጀሚሮም ኣለው።
ንጋዜጣ ኢትዮጵያ ሄራልድ መገልፂ ዝሃቡ ኣብ ኤርትራ ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ኣቶ ሬድዋን ሑሴን ኣብ ንግዲ፣ኣጠቓቕማ ወደብ፣ጉምሩክ፡መጎዓዚያን ካልኦት መዳያትን ብዝምልከት ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ክልቲአን ሃገራት ሰፊሕ ዝርርብ ከካይዱ ከምዝፀንሑ ገሊፆም።
ልኡኽ ኤርትራ ካብ ፕረዚዳንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝተላኸ ደብደበ ንቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ከምዝረከበ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ገሊፆም ኣለው።ኣምባሳደር ሬድዋን ብወገኖም መራሕቲ ክልቲአን ሃገራት ሓፈሻዊ ናይ ምትሕብባር ስምምዕ ኣብ ቀረባ ከምዝፈራረሙ ሓቢሮም።


text:
መሪሕነታት ማእከላይ ባይቶ ሰለስተ ውድባት ንሓድነት ኣኼባ ኣካይዱ፡
መሪሕነታት ማእከላይ ባይቶ ሰለስተ ውድባት ንሓድነት ኣኼባ ኣካይዱ፡
ብኣቦ መንበራት ሰለስቲኤን ውድባት፡ ኣቦ/መ ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ ሓው ኣፈወርቂ ኪዳነ፡ ኣቦ/መ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት (ሕድሪ) ኣቶ ዑቕባዝጊ ድቡስ፡ ኣቦ/መ ውድብ ሓድነት ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ኣቶ ተስፋሚኪኤል ዮሃንስ እንዳተመርሐ ብቀዳም ዕለት 16 ጥሪ 2021 ኣብ መስርሕ ሓድነት ዝርከባ መሪሕነታት ማእከላይ ባይቶ ሰለስተ ውድባት ዝተሳተፍዎ ኣኼባ ተኻይዱ። ኣብ መእተዊ ብኣቶ ተስፋሚኪኤል ዮሃንስ ጀሚሩ፡ ኣቶ ዑቕባዝጊ ድቡስን ሓው ኣፈወሪቂ ኪዳነን ዝቀጸለ ኣኼባ፡ ሓሳብን ርእይቶታት ሓድነት ሒዙ ዝተበገሰ ውድባት ክሳብ ሕጂ ከኣ በጺሕዎ ዘሎ ደረጃን ምዕባለታቱን መግለጺ ኣቅሪቦም። ቅድሚ ኣብ ኣጀንዳታት ምእታው ከኣ ነቲ ብዙሕ ግዜን ጻዕርን ዝወሰደ ርክባት ንሽማግለ ዘተ ምስጋና ኣቅሪቦም።
ኣብ’ዚ ዝሓለፍ ኣዋርሕ ብሽማግለ ዘተ ዝተበጽሑ ስምምዓት፡ ብኣቦ/ መንበራት ንዘተ ዝቀረበ ኣርእስቲ፡ ኣባላት መሪሕነት ሰለስተ ውድባት፡ ኣብ ክትዕ፡ ንምስፋሑን፡ ንምህብታሙን ምርድዳእ ተገይሩ። ብልክዕ ምስ ሓያል ድሌት ሓድነት መብዛሕትኡ ርእይቶን ሓሳብን ክቅርብ ዕድል ዝሃበን ጥራሕ ዘይኮነ ንኣጠቃቕማ ግዜ ምዕሩይ ግደን ተሳትፎን ክህሉ ዝገበረ ኣገባብ ኣሰራርዓ ብምንባሩ ኣኼባ ንጡፍ ስርሓት ኣካይዱ። ርእይቶን ሓሳብን ለበዋታትን ተቐቢሉ።
ኣብ’ዚ ኣኼባ’ዚ ንዝቀርብ ርእይቶ ሓሳባትን ሓድነት ከም ርእይቶን ሓሳብ ኩልና ጌርና ክንወስዶ ተረድኦ እንተገበርና ንምዕራዩ ቀሊል ክኸውን ብዝብል ኣውንታዊ መንፈስ ተኻይዱ።ዝቀረበ ርእይቶታ ት’ውን ሓድነት ንምድልዳል’ምበር ብዙሕ ዝፈላሊ ስለ ዘይነበረ፡ በቲ ቅኑዕ ልቦናን ኣተሓሳስባ፡ በቲ ክሳብ ሕጂ ሽማግለ ዘተ ዘካየደቶ ኣድካምን ዕዉት ስርሓት ንዝቀረበ ሰነድ ከም መቀጸልታ፡ብዕግበትን ስምምዕን መላእ ኣባላት ሰለስተ ውድባት መፈጸምታ ክግብረሉ ክካየድ ዘለዎ ጻዕሪ ደገፍን ምትብባዕን ክግበረሉ ኣገዳስነቱ ርእዩ።
ኣባላት መሪሕነታት ማ/ባ ብግደኦም ሓድነት ንምሕያሉ ሃብታም ርእይቶታት ኣቅሪቦም። ኣብ’ዚ ከኣ ኩሎም ዝተሰማማምዕሉ ግድነት መስርሕ ሓድነት ክቅጽል ኣለዎ ዝብል ኮይኑ፡ ነፍሲ ወከፍ ውድብ ምድላዋቱ ኣጽፊፉ፡ ብኣባላቱን መሪሕነቱን ተሰንዩ ንመድረኽ ፍጹም ሓድነት ክሰጋገር ዝግብኦ ርትዓዊ ግዜን ዕድልን ክወሃቦ ከም ዘድሊ ርእዩ። እዚ ኣገባብ መስርሕ ከኣ ንጽኑዕን ሓያልን፡ መንጸፍ ድልዱል መሰረት ሓድነት ዘንብረልና፡ ከም ህዝብን ውድባትን ተስፋ ትጽቢት ሙሉእ ሓድነትና ዘማልእ ጉዕዞ ስለ ዝኾነ እንሆ ሎሚ ኣብ’ዚ ቀዳማይ ኣኼባ መሪሕነታት ተራኺቡ ዘተን ምርድዳእን ኣካይዱ።
ዘለኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ንስውኣትና
ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ይደልድል
ፍትሒ ይንገስ
ዜናን ሓበሬታን ውሓደለ
18 ጥሪ 2021


text:
Radio Erena: 19 November 2017
ብኣሽሓት ዝቑጸር ህዝቢ ዚምባብወ፣ ነቲ ብሓይልታት ምክልኻል’ታ ሃገር ዝተወስደ ስጉምቲ ንምድጋፍ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካዪዱ።
ኣብቲ ብዕለት 18 ሕዳር ኣብ ርእሰ ከተማ ሃራረን ካልኦት ከተማታትን ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፊ፣ ህዝቢ ሓጎሱ ኣብ ጎደናታት ብዓውታ ክገልጽ እንከሎ፣ ‘ሙጋበ ይተኣለ’ ዝብል ጭርሖ ከምዘልዓለ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ካብታ ሃገር ሓቢረን።
ሮበርት ሙጋበ ንበዓልቲ ቤቱ ክትትክኦ ድሕሪ ምሕጻዩ፣ ሰራዊት’ታ ሃገር ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ኣእትዩ ፖለቲካዊ ምርግጋእ ክፈጥር ይሰርሕ ከምዘሎ ይገልጽ’ኳ እንተሎ፣ ተንተንቲ ፖለቲካ ግና ዕልዋ መንግስቲ’ዩ ክብሉ’ዮም ዝገልጹዎ።
ገለ ካብቲ ንሰላማዊ ሰልፊ ዝወጸ ህዝቢ፣ ብቀዳም ኣብ ኣፍደገ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ሙጋበ ኮፍ ብምባል፣ እቲ ፕረዚደንት ስልጣኑ ክገድፍ ጸዊዑ። ኣዘዝቲ ሰራዊት ዚምባብወ፣ ህዝቢ ናዕብን ዕግርግርን ክሳብ ዘየልዓለ፣ ተቓውሞኡ ብሰላማዊ መንገዲ ክገልጽ መሰሉ’ዩ ብምባል ነቲ ቅድሚ ሒደት መዓልታት ዘይሕሰብ ዝነበረ ሰላማዊ ሰልፊ ዘለዎ ደገፍ ገሊጹ።
ንሓያሎ ዓመታት ኣብ ጎድኒ ፕረዚደንት ሙጋበ ደው ዝበሉ ብሓርበኛታት ዝፍለጡ ኣብ ቃልሲ ንሓርነት ዚምባብወ ዝተሳተፉ መራሕቲ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ እቲ ፕረዚደንት ዕድመ ስልጣኑ ከምዘእከለን ብሰላማዊ መንገዲ ክወርድ ከምዘለዎን ጠሊቦም ኣለዉ።
እንተኾነ ስልጣን ካብ በዓልቤታ ተረኪባ ንዚምባብወ ክትመርሕ ትሸባሸብ ዝነበረት ግረይስ ሙጋበ፣ ንሃለዋታ ብዝምልከት ተጋራጫዊ ሓበሬታ ይፍኖ ኣብ ርእሲ ምህላዉ፣ ዝድግፉዋ ሰበስልጣናት መንግስቲ ብምውዳብ ነቲ ናይ ለውጢ ማዕበል ክትከላኸሎ ኣብ ፈተነ ከም እትርከብ’ዩ ዝግለጽ።
እቲ ብቀዳም ናብ ጎደናታት ከተማ ሃራረ ዝወጸ ህዝቢ ወሪዱዎ ዝነበረ ፍርሒ ብምቕንጣጡ ጥራይ ሓጎሱ ክገልጽ እንከሎ፣ መነባብሮኡ ብሓደ ለይቲ ክመሓየሸሉ ከምዘይጽበ፣ ግን ከኣ ካብዚ ፖለቲካዊ ለውጢ ልዑል ተስፋ ኣሕዲሩ ከምዘሎ ንማዕከናት ዜና ይገልጽ ኣሎ።
ሓያሎ ሃገራት ዓለም ሰራዊት ዚምባብወ ብዝተረጋገአን ብስልጡን መንገድን ነቲ ናይ ፖለቲካ ለውጢ ከመሓድሮ ክጠልባ እንከለዋ፣ ኣመሪካ እትርከበን ካልኦት ሃገራት ከኣ ዚምባብወ ናብ ቅርዑይ መኣዝን ክትጎዓዝ ዕድል ዝኸፍት ምዃኑ ገሊጸን።
===========================


text:
Radio Erena: 19 August 2019
ንሱዳን ን30 ዓመታት ዝመርሐ፣ ፕረዚደንት ነበር ዑመር ሓሰን ኣል በሺር፣ ብክሲ ብልሽውናንን ምጥፍፋእን ናብ ፍርዲ ቀሪቡ።
እቲ ፕረዚደንት፣ ሎሚ 19ነሓሰ፣ ኣብ ካርቱም ናብ ዝርከብ ቤት ፍርዲ ኣብ ዝቀረበሉ፣ ብጉልባብ ህያብ፣ ብዝሒ ሃብቲ ምኽዕባቱን፣ ካብ ሃብቲ ሃገር ዘጠፋፍኦ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ኣብ ናይ ውልቁ ካዝና ምቕማጡን’ዩ ተኸሲሱ።
ኣብ 2005 ኣብ ዳርፉር ተፈጺሙ ብዝብሃል ዓሌታዊ ህልቂት፣ ብኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ዝህደን ዑመር ሓሰን ኣልበሺር፣ ኣንጻሩ ብዝተጎሃሃረ ህዝባዊ ናዕቢ፣ ዝሓለፈ ወርሒ ለካቲት ካብ ስልጣን ድሕሪ ምእላዩ፣ ኣብ ሃገሩ ንካልኣይ ግዜ’ዩ ናብ ፍርዲ ዝቐረብ ዘሎ።
ንሱ፣ ጉዳዩ ንካልኣይ ግዜ ናብ ፍርዲ ዝቐርብ ዘሎ፣ ንሲቪካውያን ማሕበራትን ፖለቲካውያን ሰልፍታትን ዝሓቆፈ ምንቅስቃስ ንደሞክራሲን ስልጣን ብሒቱ ዘሎ ወትሃደራዊ ባይቶ ሱዳንን፣ ምርጫ ክሳብ ዝካየድ፣ ንሰለስተ ዓመታት ዝጸንሐ ግዝያዊ መሰጋገሪ መንግስቲ ፣ ብልፍንቲ ንምቛም ስምምዕ ኣብ ዝኸተምሉ ኣጋጣሚ’ዩ።
ናብ ጎደና ደሞክራሲ ዶ ናብ ዝበኣሰ ምልኪ ክትወድቕ’ያ ኣብ ቀረና መንገዲ እትርከብ ሱዳን፣ ሓደ ካብቲ ዝዓበየ ብድሆታትታ፣ ገጢሙዋ ዘሎ ቁጠባዊ ቅልውላው’ዩ።
እታ ሃገር ገጢሙዋ ዘሎ ቁጠባዊ ቅልውላው፣ ብዘይካ’ዚ ድሕሪ ምፍላይ ደቡብ ሱዳን፣ ካብ ነዳዲ ዝርከብ ዝነበረ እቲት ምቁራጹ፣ ሰበ ስልጣን ስርዓት በሺር ዝፍጽምዎ ዝነበሩ ብልሽውናታትን ምጥፍፋእን ምዃኑ ዝተፈላለዩ ጸብጻባት እታ ሃገር የመልክቱ።
==================


text:
27 ዓመት ኣብ ዕንወት ሃገር ተጸሚዱ ዝጸንሐ ስርዓት፡ ኮር ተገልበጥ ሎሚ ክሓተና ዘደንጹ’ዩ፡
27 ዓመት ኣብ ዕንወት ሃገር ተጸሚዱ ዝጸንሐ ስርዓት፡ ኮር ተገልበጥ ሎሚ ክሓተና ዘደንጹ’ዩ፡
ከም’ቲ ኣበዋት ዝምስልዎ፡ ” ዘበንያ ግርምቢጥስ ማይ ንዓቐብ ” ከም ዝበሃል ሎሚ መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ን27 ዓመት ሃገር ከዕኑ፡ መጻኢ ወለዶ ዜጋታት ኤርትራ ኣብ ዘይተወሰነ ሃገራዊ ኣገልግሎት ድከቶም ክሰትዮም፡ ነባራት ተጋደልቲ ምሁራት፡ ሽማግለታትን መራሕቲ ሃይማኖትን ክኣስሮም ከሳድዶም ሃገር ብሃገራ ከጽንታ ዝገበሮ ኩሉ ፈተነታት ዘንጊዑ፡ ሎሚ ኮር ተገልበጥ፡ ነቲ እዛ ትንፋስ ሂወት’ኳ ንኸይተተንፍስ ኮኒንዎ ዝጸንሐ ነብሲ፡ ብእከይ መደባቱ ክድብስ፡ ብፍላይ ከኣ ንወለዶ ናጽነት መንእሰይ ኤርትራ ሞያ ዘይብሉ፡ ሰሪሑ ሂወቱ ክመርሕ ዘይክእል፡ ቀጺሉ ነተን ብባዕዳውያን ዝተተኸላ፡ ቀዳሞት ወለዲ ተዋፊሮሙለን ደቆ ም ዘዕበይለን፡ ማለት ንክንደይ ጀጋኑን ምሁራትን ኤርትራውያን ዘዕበያ ፋብሪካታት ኤርትራ፡ ከም ፋብሪካ መረንጊ፡ ፋብሪካ ዓለባ፡ ሕርሻ ጡጥ ዓሊግድር፡ ብዓለም ዝተፈልጣ ውሩያት ወደባት ባጽዕን ዓሰብን ካልኦት ዘይተጠቕሳ ሞይተን ኣበይ ኣለዋ፡ ዝብል ብሓቂ ዘድንጹ ዘይሰምዐ ክህሉ ኣይክእልን።
መላኺ ስርዓት ጃንዳ ህግዲፍ ብዜጋታት ደቂ ሃገር፡ ብብዝቀረቡን ዝረሓቁን ፈተውትን መሓዙትን ብሕመታ ዘይኮነ ብጭቡጥ ምኽንያታት ዝጥርጠርን ዝኽሰስን፡ ስልጣኑ ንምንዋሕ፡ ኤርትራ ንነጻነታ ዝኸፈለቶ ዋጋ ንኸረሳስዕ ትሕቲ መሬት ክቀብር ዝፍትን፡ ጉዳይ ህዝብን ኤርትራ ኣወንዚፉ ብዛዕባ ጉዳይ ኢትዮጵያ የገስደናን የሻቕለናን’ዩ እንዳበለ ከዛርብ፡ ወላ’ውን ንፖለቲካ እንዶ ዘይብሎምን ዘይፈልጡ ዘደንጹ’ዩ።
መላኺ ስርዓት ህግዲፍ፡ ኤርትራ ኣብ’ዚ ሎሚ ወዲቃትሉ ዘላ ደረጃ ንኽትበጽሕ ዝተፈጸመ ጌጋታት ብዝለዓለ ሓላፍነት ዝሕተተሉ ክነሱ፡ ክሕብኣሎም ዝፍትን ምስምሳት ኣዝዮም ብዙሓት’ዮም፡ ይኹን’ምበር እዚ ምስምሳት ፈራስን ምስጢር ዕዳን ካብ ምዃኑ ሓሊፉ፡ ብሓይሊ ብኣስገዳድ ብሓይሊ ጸጥታን፡ ሃገራዊ ድሕነት ብውሑዳት ብዝፍጸም ግፍዕታት፡ ንህዝቢ ድምጹ ዓፊኑ ድሌቱን ባህጉን ክውን ከይገብር ዓሚጹን ዓምጺጹን ብሓይሊ ንኸእምን ለይትን መዓልትን ዝጸናጸን ስርዓት’ዩ። ውጽኢት ስርሓት 27 ዓመት ከኣ ኣብ’ዚ ግፍዒ ዝተሰረተን ዝበቆለን ዝተሓንጸጸን መደባት’ዩ።
መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ሰላም እንዳበለ ሰላም ዘይደሊ፡ ራሕዋን ዕብየትን እንዳበለ ኣንጻር ድሌትን ባሕግን ህዝቢ ዝሰርሕን፡ ንእከይ ተግባራት ዘተባብዕ፡ ህዝቢ ንምፍልላይ ቀዳማይ ዝሰራዕ፡ ምስ ህዝቡን መሓዙትን ተነጺሉ ዝነብር ስርዓት’ዩ። መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ነቲ ብምፍርራሕ ዘሕለፎ ውሳኔ ህዝቢ እንተተቀበሎ’ውን፡ ህዝቢ ንስለ ዝተቀበሎ ጥራሕ ብውሳኔኡ ተጠራጢሩ ዝሰግእ ስርዓት’ዩ። ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ዓለም ካብ ዘለዉ መለኽቲ ስርዓታት ዝመሓደር ህዝቢ ብምዃኑን እሞ ከኣ ልዑል ተጸዋርነት ትዕግስትን ብምርኣዩ ንገዛእ ርእሱ፡ ተመሊሱ ነቲ ስርዓት ዝሳቕዮ፡ ዘሻቅሎ ዓብይ ጉዳይ ስልጣን’ዩ። እዚ ስለ ዝኾነ ከኣ’ዩ መላኺ ስርዓት ኣብ ውሳኔኡ ዘይቀውምን ዘይተእማመንን። ንደገፍቱ ዘሳቒ፡ ወዮ ደኣ ሎሚ ክንደይ ከይህሉው’ምበር ንባዕሉ ተጋግዩ ንደገፍቱ ዘጋጊ ስርዓት’ዩ።
መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ኣብ ዝሓለፈ 27 ዓመታት ኣብ ሜዳ ንግስተ ሳባ ይኹ፡ ባሕቲ መስከረም ህዝቢ መሓዙት ኣኺቡ ሓይልና፡ዕብየትና፡ ስልጣነና፡ ልምዓትና፡ ሃብትና፡ ህንጸት ሃገርና ኩለንተናዊ መደባና ንህዝቢ ዓለም ክልተ ግዜ ከነዛርቦም’ና ይብል ከም ዘይነበረ፡ ሎሚ ኤርትራ ባዶ ከም ዝኾነት መራሒ ጃንዳ ህግዲፍ ከይሓፈረ ባዕሉ ብቃሉ መስኪሩ። ሓሳውን ሰራቕን ደፋር’ዩ ከም ዝበሃል ከምኡ’ዩ። ብመንጽ’ዚ እከይ ተግባራትን ስርሒታትን፡ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ 27 ዓመታት እቲ ደላይ ፍትሒ ዝኾነ ህዝብና፡ ተቃዋሚ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ምሕደራ መላኺ ስርዓት ክርከብ ዝኽእል ውጽኢት ባዶ ምንባሩ’ዩ ክምስክር ዝጸንሑ።
እዚ ኣበሃህላታት ግን ክልተ ዝተፈላልየ ዕላም ነይርዎ፡ ደምበ ተቃውሞ ሃገር ንጸድፊ ተምርሕ ከም ዘላ ኩነታት ኣንቢቡ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ብእዋኑ ክለዓል፡ ክሕይል ክውድብ፡ ንድሕነት ህዝብን ሃገርን ክዕጠቕ፡ ብሓድነቱ ክሕይል ዝግበር ጸዋዒት ክኸውን እንከሎ፡ መላኺ ስርዓት ግን ካብ\ቲ ክፍጽሞ ዝጸንሐ ገበናት ንምህዳም ብሰንኪ ባዕሉ ዝጀመሮ ዶባዊ ኵናት፡ ምኽንያት ብምቅራብ ኣብ ኤርትራ ዝተሰርሐ ነገር የልቦን ክብልን፡ ነቲ ምስ ኢትዮጵያ ብዝካየድ ዘሎ መስርሕ ሰላም ኣቢልካ ክርከብ ዝኽእል ረብሓ ውልቃዊ ስልጣኑ ንምሕያል ዝተእሳሰረ ዝብሎ ምዃኑ’ዩ። እወ፡ ካብ ሕቶ ህዝቢ ኤርትራን፡ ሕቶ ኣህጉራዊ ሕብረተ ሰብ ክሃድም፡ ኮነ’ሉ ንዝፈጸሞ ዕንወት ብሰንኪ ስእነት ዓቕምን ክእለትን ሰባት ከም ዘይተሰርሐን ዘይተተግበረን ንምግላጹ ፈተነታት ኣካይዱ። መወዳእትኡ ግን እንታይ ንምባል ምዃኑ ንምርዳእ ዘጸግም ኣይኮነን።
ደጊም ህዝቢ ኤርትራ ሎሚ ከም ትማሊ፡ ሓድነትካ ኣደልዲልካ፡ ውዳበኻ ኣሐይልካ፡ ንድሕነት ህዝብን ሃገርን ብሓባር ጠጠው ምባል፡ ጸዋዒት ዘድልየካ ኣይኮነን። ድሮ ዝሰራሕካዮም ህዝባውን ሃገራውን ታሪኽ፡ ዝተለምካዮም መደባት ውጽኢት ከርእዩን፡ ንመላኺ ስርዓትን ደገፍቱን ከርዕዶ ጀሚሩ ኣሎ። ኣብ’ቲ ካልኣይ መድረኽ መደብ ቃልሲ ጉዕዞ ህዝቢ ከኣ መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ክትስዕሮን፡ መተካእትኡ ከኣ ብሕግን ፍትሕን፡ ራህዋን ሰላም ህዝባዊ ምምሕዳር ንምትካል ዝተረፈ ግዜ ሓጺር ምዃኑ፡ ባዕልኻ ትምስክሮ ዘሎኻ’ዩ። እሞ ሳቮያ ኢልካ ኢድ ኒድ ተታሓዚካ፡ ብሓብር ተሊምካ ዕምሪ ስርዓት ህግዲፍ ከኽትም ዘዛሚ ዕዮ ዓወት ብሓብር ንቅሎ ምእዋጅ’ዩ።
ዓወት ንተቃላሳይ ህዝቢ ኤርትራ
ዜናን ሓበሬታን ው.ሓ.ዲ.ለ
28 ለካቲት 2020


text:
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ነበር ኣቶ ደሳለኝ ሃይለማርያምን ፓትርያርክ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስትያን ኢትዮጵያን ዝርከብዎም 456 ገያሾ ዝጸዓነት ናይ ፈለማ ነፋሪት መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ናብ ኤርትራ ተበጊሳ።
በረራ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ መንግስታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዝሓለፈ ቕንያት ንምኽፋት ኣገልግሎታት መጎዓዝያን መራኸቢታትን ዝርከቦ በዓል ሓሙሽተ ነጥቢ ውሳን ብፕረዚደንት ኤርትራ ኣቶ ኢሰያስ ኣፈወርቅን ቀዳማያ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶክተር ኣብይ ኣሕመድን ኣብ ከተማ ኣስመራ ኣዋጅ ድሕሪ ምፍርራሞም ዝመጸ ትግባረ ስምምዕ እዩ።
መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ናብ ኣስመራ ትገብሮ ዘላ በረራ ድሕሪ ዓመታት እዚ ናይ ፈለማ ምዃኑዩ ብተወሳኺ ተገሊጹ።
እቲ ጠለብ ተሳፈርቲ ኣዝዩ ብምብዝሑ ካልአይቲ ነፋሪት ድሕሪ 1 ሰዓትን 15 ደቒቕ ምብጋስ እታ ቀዳመይ ነፋሪት መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ከምእትነቅል ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ብተወሳኺ ሓቢሩ ኣሎ።
ምስዚ ብዝተኣሳሰረ፤ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ 20 ሚእታዊት ብጽሒት መንገዲ ኣየር ኤርትራ ከምዝገዝአውን ተገሊጹ።


text:
ቐሊልን ብነጻን ፣ መደቀሲ: መግቢ ወይ ቡን፣ ኣብ ሓደ (ማሕበራዊ መርበብ) ምርካብ
ምስ ቤድ-ፉድኮፊ "BedFoodCoffee"
እንታይ ኢዩ?
Bed Food Coffee ኣብ 1901ዝተመስረተ፣ ገባር ሰናይ ማሕበር ኮይኑ
ዕላምኡ ድማ ፣ ን ክድርበ ዝሓሰበ ምግቢ ብምእካብ ንውጹዓት ሰባት ብምዕዳል ማሕበራዊ ምትሕግጋዝ ምምዕባል እዪ።
Bed Food Coffee ብ ክልተ ኣፕሊኬሽናት ድማ ኣገልግሎት
ህይብ።
- une application
Mobile እቲ ሓደ ኣብ ios ን android (ብነጻ ወይ ብ ሓውሲ ናጻ ) መሰረታውያን ዝኾኑ ነገራት ናይ ህይወት
ማለት፣ መግቢ መደቀሲን (ኣብ ህዝባዊ ቦታ ) ምር
- ብ application Web ድማ ብ ቐሊልን ነጻን ዝኾነ ብ ነጻ
ዝርከቡ ማሕበራዊ፣ ምትዕድዳማት ከም እትርከቡ ይገብርን ፣ ከምኡ እውን መደቀሲ፣ ምግቢን :ቡንን (ኣብ ህዝባዊ ቦታ ) ንምርካብ ይሕግዝን።
ንመን ኢዩ ፧
ኢመይል፣ ናይ ኢንተርነት ኮነክሽንን ምህላው የድሊ፣
ዕለት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጻኽም\ሉ\ላ ወይ ዝኣተኽም\ሉ\ላ
ኢመይል፣ ናይ ኢንተርነት ኮነክሽንን ምህላው የድሊ፣
ዕለት ኣብ ሃገረ ፈረንሳይ ዝመጻኽም\ሉ\ላ ወይ ዝኣተኽም\ሉ\ላ
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ንምጥቃሙ ኣዝዩ ቀሊልን ከም ኡ ድማ ናይ ነጻ ዝኾኑ ዘክይፈሎም ኣገልግሎታት ጥራይ እዩ ዝቕርብ፣
- እዚ ኣፕሊኬሽን እዚ ንምጥቃሙ ኣዝዩ ቀሊልን ከምኡ ድማ ናይ ነጻ
- ኣብቲ እንነብረሉ ኣካባቢ ዝርከቡ ናይ ነጻ ዝኾኑ ዘክይፈሎም ኣገልግሎታት ክንረክብ ይሕግዝ
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ነዚ ኣፕሊኬሽን ናብ ስልክኹም ንኽትጽዕንዎ ብነጻን ዘይክፈሎን ኣገልግሎት እዩ፣
ኣብ ምባይል፣ : ነቲ ኣፕሊኬስን ዳውንሊድ ብንምግባር ክጥዕመኩም ኢመይል ይሃልኹም። ብድሕሪኡ፣
ብድሕሪኡ ደኣ ነጻ ዝኾነ ኣገልግሎት ኣብ ጥቓኹም ብምርካብ ተጠቐምሉ
ኣብቲ Web ሳይት : ኣብ እዚ ወብሳይት ናይቲ ማሕበር ብምኻዝ ፣ ኣብ ኣከባቢኹም ዝርከብ፣ ማሕበራዊ ምትእኽኻባት ክሰብሉ


text:
ኣቶ ለማ መገርሳ ንኣቶ ሙክታር ከዲር ብምትካእ ናይ ኦሮሚያ ክልል ፕሬዝዳንት ኮይኖም ተመሪጾም ኣለው።
ኣቶ ለማ መገርሳ ኣቦ መንበር ናይ ኦሮሞ ህዝቢ ዴሞክራሲያዊ ውድብ/ኦህዴው/ ብምዃን ንኣቶ ሙክታር ከዲር ምትክኦም ይዝከር።
ቤት ምኽሪ ክልል ኦሮሚያ ኣብዘካየዶ ህፁፅ ጉባኤ ንኣቶ ዑመር ሁሴን ምኽትል ኣቦ መንበር ናይቲ ክልል ምኽትል ፕሬዝዳንት ዝነበሩ ኣቶ እሸቱ ደሴ ድማ ኣፈጉባኤ ገይሩ መሪፁዎም ኣሎ።
እቲ ምቅይያር ኣብ ካቢኔ ፌደራል መንግስቲ’ውን ከምዝትግበር ሚኒስትር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን መንግስቲ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ከምዚ ክብሉ ሓቢሮም።
“ኣብ ካቢኔ መንግስቲ ኣብቶም ዝቕፅሉ ክልተ ሰሙናት ናይ ስልጣን ምቅይያር ክህልው እዩ።ቀዳማይ ሚኒስትር ምቅይያር ስልጣን ከምዘካይዱ ቃል ካብዝኣትው ፀኒሖም እዮም።ዕላማ እቲ ለውጢ ምልውዋጥ ውልቀሰባት ኣይኮነን።ናይቲ ሕብረትሰብ ረብሓ ንምምላእ ዝሰርሕ መንግስቲ ኣሎ።ንህዝቢ ዘየገልግሉን ዘይግባእ ረብሓ ኣብ ምእካብ ዝተዋፈሩ ሰበስልጣን መንግስቲ እንተድኣ ሓልዮም እቲ ስጉምቲ ዝምልከቶም እዮም ክኾኑ እዮም።”
ተቓወምቲ ግን ንሰበስልጣን ብምቅያይርን ጥራሕ ለውጢ ኣይምጽን ክብሉ ንስጉምቲ መንግስቲ ብጥርጣረ ይርእይዎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኽኣል።


text:
ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒዮ ጉተረዝ ዝሓለፈ ዓርቢ ኣብ ዝሃቡዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ምስ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ካብ መጀመሪያ ኣትሒዞም ፅምዶ ከካይዱ ምጽንሖምን ምስ መራሒ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ(ህወሓት) ክዘራረቡ ንማርቲን ግሪፊስ ብምልኣኽ ኣብ ሰለስተ ጉዳያት ሓያል ምሕፅንታ ከምዘቕረቡን ገሊፆም።
ኣብ ልዝብ ዝተመስረተ ነባሪ ቶኽሲ ደው ንምባል ብዘይውዓል ሕደር ተፃብኦ ምቁራፅበቲ ግጭት ናብ ዝተሃሰዩ ኩሎም ከባቢታት ምሉእ ተባፃሕነት ሰብኣዊ ሓገዝ ክረጋግፅን ሱር ናይቲ ግጭት ንምፍታሕ ልዝብ ምክያድ ክጅመርን ዝብሉ ምዃኖም ሓቢሩ።
ይኹን እምበር እቲ ምሕፅንታ ምሉእ ኣወንታዊ መልሲ ኣይረኸበን ዋላ እውን መራሒ ህወሓት ንዕኦምን ንመራሒ ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት ሃገራትን ደብዳበ እንተላኹ ኢሎም።
ጉተረዝ ፅምዶና ክቕፅል እዩ ምስ በሉ ንተበግሶታት ሕብረት ኣፍሪቃ ብምሉእ ንድግፍ ኢና አውን ኢሎም።ንተበግሶታት ኣመሪካን ሕቡራት ዓረብ ኢማራትን እውን ይከታተሉዎ ከምዘለው ብምግላፅ እቲ ኵናት ደውው ክብል ኣለዎ፤ትርጉም ኣልቦ እዩ ብወታሃደራዊ ኣይፍታሕን :ክልቲኦም ወገናት ብወታደራዊ ከምዘይፍታሕ ገና ኣይተረድኡን ኢሎም።
ንሶም ኢትዮጵያዊያን ፀገማቶም ንምፍታሕ ብሕብረት ኣፍሪቃ፣ ሕቡራት ሃገራትን ካልኦት ኣካላትን ዝሕገዝን ብኢትዮጲያዊያን ዝመራሕን ልዝብ ክካየዱ ኣለዎም ኢሎም።
ኢትዮጵያዊያን ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ክሳቐዩ ምርኣይ ኣብ ክልል ትግራይ ጥራሕ ዘይኮነስ ካብ ትግራይ ወፃኢ ኣብ ዘለው ከባቢታት እውን ልቢ ዝሰብር እዩ ኢሎም።
ዋና ፀሓፊ ሕቡራት ሃገራት ወሲኾም ምርግጋእን ሓድነትን ኢትዮጵያ ንናይቲ ዞባ ህድኣትን ሓድነትን ኣዚዩ ኣገዳሲ ዓንዲ ምዃኑ ክንግዘብ ኣለና፤እዚ ግጭት ካብ ዶባት ኢትዮጵያ ዝሰገረ ፅልዋ ክህልዎ ስለዝኽእል ኣዚዩ ዘሻቕለና ጉዳይ እዩ ኢሎም ።


text:
Radio Erena: 30 May 2019
ኬንያን ጂቡቲን፣ 59 ሚልዮን ዶላር ዝተገመተ፣ ናይ ትሕቲ ባሕሪ ጭሕጊ (ፋይበር) ንምዝርጋሕ ብሽርክነት ንምስራሕ ተሰማሚዐን።
ኬንያ ብዘውጽኣቶ መግለጺ መሰረት፣ እቲ ምስ ጅቡቲ ተበጺሑ ዘሎ ናይ ትሕቲ ባሕሪ ፋይበር ናይ ምዝርጋሕ ፕሮጀክት፣ ኣብ ውሑስ ምስግጋር ሓበሬታን ምዕባይ ዲጂታል ቁጠባን ኣገዳሲ እጃም ክህልዎ’ዩ።
ብትሕተ ማይ ቀይሕ ባሕሪ ዝሓልፍ ናይ ፋይበር መስመራት፣ ኣብቲ ዞባ ስሉጥ ኣገልግሎት ኢንተርነት ንምትእትታው ሓገዚ ምዃኑ ክዝረበሉ ጸኒሑ’ዩ።
እንተኾነ፣ ሃገራት እቲ ዞባ፣ ኣብ ኢንተርነትን ምስግጋር ሓበሬታን ብዘለወን ስግኣት፣ ቅልጡፍ ዋሕዚ ኢንተርነት ንምርካብ ዝሕግዝ፣ ኣገልግሎት ፋይበር ቆላሕታ ክገብራሉ ኣይተራእያን።
ካብተን ዝዓበየ ቁጠባ ዘለወን ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ዝኾነት ኬንያ፣ ምዝርጋሕ ፋይበር ክትደፍኣሉ ትረኣ ኣላ።
ብዘይካ’ዚ ካብ ወደብ ጅቡቲ ናብ ወደብ ሞምባሳ ዝዝርጋሕ መስመር፣ ንመጻኢ’ውን፣ ብኣስታት 198 ሚልዮን ዶላር፣ 9 ሽሕ ኪሎሜተር ዝሽፍን፣ ፋይበር ናይ ምዝርጋሕ ሃገራዊ መደብ ከምዘለዋ መግለጺ መንግስቲ ኬንያ ኣገንዚቡ።


text:
Beschrijving
Beschrijving:
KNOWLEDGE IS A POWER!
ፍልጠት ሓይሊ እዩ!
ቢትኮይን ተስፋ ኢዩ! ተስፋ ናይቶም ካብ ፋይናንሳዊ ዓለም ርሒቖም ዘለዉ ህዝብታት ዓለም – ሳሙኤል ዑቕባይ
መጻኢ ገንዘብ ናይ’ዛ ዓለም ብዘይ ጥርጥር ዲጂታል ኢዩ። ድሮ ካሽ ኣልቦ ሕብረተሰብ እንዳኾንና ኢና። ቢትኮይን ኣብ ዲጂታላዊ ቁጠባ: መኸዘኒ ሃብቲ ዲጂታላዊ ወርቂ ክኸውን ተኽእሎ ኣለዎ።
ቢልዮነር ቢልጌይት መስራቲ ማይክሮሶፍት
ተስላ ናይ ልዕሊ ቢልዮን ዶላር ቢትኮይን ክገዝእ ዝወሰነሉ ውሳነ: ቢትኮይን ናይታ ሕጂ እንፈጥራ ዘለና ዲጂታላዊት ዓለም ዲጂታላዊ ግምጃ ወርቂ ስለ ዝኾነ ኢዩ።
ቢልዮነር ኢላን ማስክ ኣካያዲ ተስላ
ቢትኮይን ክሳብ ሕጂ ካብ ዝተፈጥሩ ዓይነታት ገንዘብ: ብዓይኒ ምህንድስና ገንዘብ እቲ ዝላዓለ ባህሪ ናይ ገንዘብ ዘካተተ ገንዘባዊ ቴክኖሎጂ ኢዩ። ብዘይካ እዚ ናይ ገዛእ ርእሱ ባንክን መበቆላዊ ሕጊ ጸዓት ዘካተተ ኣገባብ ዕደንኡ ምስ ረኣኻ ድማ ኣዚኻ ትግረም።
ቢልዮነር ማይክል ሴይለር መስራቲ ማይክሮስትራተጂ
ወርቂ ናይ ፈጣሪ ኢዩ። ዶላር ናይ መንግስቲ ኢዩ። ቢትኮይን ግን ናይ ህዝቢ’ዩ።
ሚልዮነር ኣንተርፑነር ራበርት ኪዮሳኪ
ቢትኮይን ብዛዕባ እቶም ካብ ዲጂታላዊ ባንክን ዲጂታላዊ ቁጠባን ርሕቖም ዘለዉ ሽዱሽተ ቢልዮን ህዝቢ ዓለም ኢዩ። ቢትኮይን ነቶም ናይ ባንክ ዕድል ዘይረኸቡ: ናይ ባንክ ዕድል ብምፍጣር ናብ ፋይናንሳዊ ዓለም ዘእቱ ድንድል ኢዩ።
ሳሙኤል ዑቕባይ


text:
ቻይና ንለበዳ ኮቪድ19 ሓላፍነት ክትወስድ ኣለዋ ክብል ናይ ኣሜሪካ ክፍለ ግዝኣት ሚዞሪ ከሲሱ: ሚንስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ቻይና ግን ነቲ ክሲ ነጺግዎ’ሎ።
ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ ክፍለ ግዝኣት ሚዞሪ ኤሪክ ሽሚት ሰበስልጣን ቻይና ኣብ መላእ ዓለም ኣስታት 2.6 ሚሊዮን ሰባት ክሓሙ፣ብዓሰርተታት ሚሊዮን ዝቑጸሩ ሰባት ካብ ስራሕ ወፃኢ ክኾኑን ናይ ቻይና ሓዊሱ ከባቢያዊ ቁጠባ ክዓኑ ገይሮምን ክብሉ ትማሊ ሰሉስ ክሲ መስሪቶም ኣለው።
ሲሚት መንግስቲ ቻይና ብዛዕባ ሓደጋ እቲ ቫይረስ ሓሲዩ ምስፍሕፍሑ ንምግታእ ዝኣክል ስራሕ ኣይሰርሐን ኢሎም።
ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ቻይና ጀንግ ሹዋንግ እቲ ዝብሃል ዘሎ ክሲ
ሕጋዊ መሰረት ዘይብሉ ተንኮል እዩ ክብሉ ሎሚ ዝሃብዎ ረቡዕ ጋዜጣዊ መብርሂ ኣፍሊጦም።ቻይና ኣብዚ ኹሉ ቅልውላው ግልፂ ምንባራን ብዛዕባ ኩነታት ቫይረስ ኮሮና ኣብ እዋኑ ንውድብ ጥዕና ዓለም ከምዘፍለጠትን ሓቢሮም።
ሰበስልጣን ቻይና ካብ 3 ጥሪ ጀሚሩ ብዛዕባ ኮሮናቫይረስ ምስ ሰበስልጣን ኣሜሪካ ርክብ ከምዝነበሮም ሹዋንግ ሓቢሮም።


text:
Radio Erena: 03 July 2021
ባይቶ ጸጥታ፣ ኣብ ትግራይ ክካየድ ዝጸንሐ ኲናት ዳግማይ ክለዓል ይኽእል’ዩ ብምባል ኣብ ዘጠንቅቐሉ ዘሎ እዋን፣ ‘ብሓይሊ ዝተመንዘዐ መሬትና፣ ብሓይሊ ክንመልሶ ኢና’ ክብል ዶክተር ደብረጽዮን ገሊጹ።
ንሱ ምስ ኒውዮርክ ታይምስ ኣብ ዘገበሮ ቃለመጠይቕ፣ ‘ካብቲ ንሸሞንተ ኣዋርሕ ዝቐጸለ ኲናት ብህይወት ዝወጽእ ይመስለኒ ኣይነበረን፣ እቲ ዝዓበየ ጉዳይ ግና ህዝቢ ትግራይ ካብ ወረርቲ ናጻ ምውጽኡ እዩ’ ኢሉ።
ብፈደራል መንግስቲ ክወሃብ ንዝጸንሐ መግለጺታት ምላሽ ኣብ ዝሃበሉ ዶክተር ደብረጽዮን፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ዕሸልነት ዘጥቀዖን፣ ተመኩሮ ዝጎደሎን መራሒ’ዩ፣ ንጉስ ንናይ ምዃን ሕልሙ ዕንቅፋት ንኾኖ ከምዘለና’ዩ ዝኣምን ኢሉ።
ኣቐድም ኣቢሉ ብወሃብ ቃል ሓይልታት ትግራይ ንኤርትራ ብዝምልከት ዝተዋህበ መግለጺ፣ ‘ኢሳይያስ ካብ ስልጣን ክእለ ድሌትና እኳ እንተኾነ፣ ንኤርትራውያን ዝግደፍ እዩ። ንሰራዊት ኤርትራ ካብ መሬት ትግራይ ክወጽእ ግና ክሳብ ዶባት ክንደፍእ ኢና።’ ብምባል ዶክተር ደብረጽዮን ምላሽ ሂቡ።
ኣብ ኲናት ዝተማረኹ ልዕሊ 7 ሽሕ ወተሃደራት ፈደራል መንግስቲ፣ ብዘይካ’ቶም ብገበን ዝሕተቱ ሓለፍቲ፣ እቶም ዝተረፉ ነናብ ዓዶም ክፋነዉ ምዃኖም ይግለጽ።
ውድብ ሕቡራት ሃገራት እዚ ኣብ ትግራይ ተራእዩ ዘሎ ምቅይያር ሓይሊ ሚዛን፣ ነቲ ተሸጊሩ ዘሎ ሰላማዊ ህዝቢ ረዲኤት ኣብ ምብጻሕ ዝዓበየ ዕንቅፋት ክፈጥር ከምዝኽእል ሓቢሩ።
እኽሊ ዝጸዓነ ቃፍላይ ፕሮግራም መግቢ ዓለም ናብቲ ረዲኤት ዘድልዮ ህዝቢ ከይበጽሕ ንኣርባዕተ መዓልታት ኣብ መንገዲ ተዓጊቱ ምቕናዩ እቲ ውድብ የመልክት።
ኣብዚ ዝሓለፈ ሸሞንተ ኣዋርሕ ኣብ ትግራይ ተፈጺሙ ንዝተባህለ ክሳብ ገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ዝኸይድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት፣ ኣካላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት መጽናዕቲ ድሕሪ ምክያድ ንዘውጸኦኦ መግለጺ፣ ብወገን ሓይልታት ትግራይ እቲ መጽናዕቲ ወገናዊ እዩ ብምባል ከምዝነጸጉዎ ይዝከር።


text:
ሕብረት ኣፍሪቃ ውግእ ሩሲያን ዩክረይንን ብሰላም ክፍታሕ ጸዊዑ2022-04-20 19:47:16 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in ጽሑፋት ትግርኛ Read 365 times
- font size decrease font size increase font size
ኣቦመንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ሙሳ ፋቂ ማሃማት ኣብ መንጎ ሩሲያን ዩክረይንን ዝካየድ ዘሎ ውግእ ብሰላማዊ መንግዲ ንክፍታሕ መጸዋዕታ ከምዘቕረቡ መርበብ ሓበሬታ “ኣልዓይን” ሓቢራ። እቶም ኣቦመንበር ናይቲ ኮሚሽን ብስልኪ ምስ ሚኒስተር ወጻይ ጉዳይ ሩሲያ ሰርገይ ላብሮቭ ኣብ ዘካየድዎ ዝርርብ፡ ዓለም ለኻዊ ሕግታት ንክኽበር ከም ዝሓተቱ እቲ ዜና ገሊጹ።
ናይ ሩሲያ ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስተር ምስ ኣቦመንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ብዛዕባ ዘካይድዎ ዝርርብ ብግሎም ኮነ ብደረጃ መንግስቲ ዝበልዎ ከምዘየለ እቲ ዜና ብተወሳኺ ጠቒሱ። በኻልእ ወገን ድማ ኣሜሪካ ሃገራት ኣፍሪቃ ምስ ዩክረይ ክውግናኳ ክትጉስጉስ እንተጸንሐት ሃገራት ኣፍሪቃ ግና ዝተፈላለዩ መርገጻት እየን ሒዘን።
ንሩሲያን ዩክረይንን ኣብ ዝምልከት ኣብ ዝተኻየደ ሓፈሽእዊ ኣኼባ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ሃገራት ኣፍሪቃ ገሊአን ንሩሲያ ክድግፋ እንከለዋ ገሊአን ከኣ ንዩክረይን ደጊፈን። ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ኣብ ኤምባሲ ሩሲያ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ውግእ ሩሲያ ንምስላፍ ብዝብል ብዙሐት ኢትዮጵያውያን ተሰሪዖም ምርኣዮም ኣዛራቢ ኮይኑ ከምዘሎ እቲ ዜና ጠቒሱ።
ኤምባሲ ሩሲያ ነቲ መስርዕ ኣብ ዝምልከት ኣብ ዝሃቦ ርኢቶ ሩሲያ ኣብ ኢትዮጵያ ዝኾነይኹን ናይ ወተሃደራዊ ምምልማል መደብ ከም ዘየብላ ገሊጹ። ኤምባሲ ዩክረይን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ግና ሩሲያ ኣይሰለጣን እምበር ኢትዮጵያውያን ክትምልምል ትፍትን ከም ዘላ ገሊጹ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዛዕባዚ ተረኽቦ ነጽነዖ ኣለና ካብ ምባል ሓሊፉ ዝበሎ የለን፣
በቲ ኮነ በዚ ሃገራት ኣብ ምድጋፍ ሩሲያን ዩክረይንን ተኸፋፊለን ቀጺለን ኣለዋ። ዩክረይ ኣባል ቃልኪዳን ሰሜን ኣትላንቲ ክትከውን ዝገበረቶ ፈተነ ተኸቲሉ ዝተባርዐ ውግእ ክልቲአን ሃገራት ብዝኸፈአ መልክዑ ቀጺሉ ኣሎ።


text:
ሓደ ስደተኛ ንምስላይ ወይ ንምሕጋዝ
ምስ ኣብ ፕሮጀክት ናይ ለቬር LEVIER
እንታይ ኢዩ?
LEVIER ኣብ መደብ ፣ ብፍላይ ኣብ 'ኢል-ደፍ-ራንስ' ን ስደተኛታት ኣብ ምሕጋዝ ፣ ብፍላይ ኣብ ስራሕን ስልጠናን ኣብ ምድላይ ዝተሓባበር ዕላማ ዝገበረ ማሕበር እዩ።
እ 4 ኣዋርሕ ዝኸይድ ናይ ምስናይ ተግባር እዚ ዝስዕብ ኣገልግሎት ንህብ
- ምህናጽ ውልቃዊ መደብ ወይ ፕሮጀክት
- ስራሕን ስልጠናን ንምርካብ ምሕጋዝ
- ብቕዓት ቋንቋ ፈረንሳ ከም ዝዓቢ ምግባር
- እቲ ስደተኛ ንባዕሉ፣ ናይ ስራሕን ትካላትን መድብ ኣብ ፈረንሳ ከም ዝፈልጥ ምግባር።
- ኣብ ዓውደ ስርሓት ዝሕግዝዎ፣ ባእታትት ከም እኒ (CV, ደብዳቤን ናይ ተበግሶ ምጽሓፍን ካልእን...)
- ኣብ ገዛእ ርእሱ ተኣማማንነት ከም ዝህልዎ ምግባር
ንመን ኢዩ ፧
ኣብ ኢልደ ፍራንስ
4 ክሳብ 6 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
ኣብ ኢልደ ፍራንስ
4 ክሳብ 6 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ሓደ ሃብታም ተሞክሮ
ኣብ ሓደ ብ ሰብኣዊነት ዝተዓብለለ፣ ስልጠና ክትሳተፉ ትኽእኩ ኢኹም፣ተመክሮ ንምልውዋጥ፣ምስ ሰብ ዝተፈላለዩ ባህሊን ድሕረባይታን
ን ስደተኛ፣ ኣብ ናይ ስራሕን ማሕበራዊ ዓውዲን ክብ ንምባል
ኣብ መደብ LEVIER ብምስታፍ፣ ናይ ፈረንሳ ቋንቋ ክእለትኩም ኣማዕብሉ፣ ን ኣብነት ጠቓሚ ናይ ዝርርብ ብምግባር፣ ነብስኹም ገምግሙ ከም እውን ፣ ኣብ ዓውደ ስራሕ ናይ ፈረንሳ ተሳተፉ።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ርኸቡና
emma.petit@reseau-lepc.fr
ወይ ብ ተለፎን 07 61 55 63 12.


text:
Tigrinska (ትግርኛ)
ኣብ ኣገልግሎት ጥዕና እንተ ተጐዲእካ – ሓበሬታ ብዛዕባ መድሕን ተሓካማይ ብትግርኛ
ኣብ ክንክን ሕክምና ከለኻ ጕድኣት እንተ ኣጋጢሙካ ብመሰረት ሕጊ መድሕን ተሓካማይ ንካሕሳ መሰል ክህልወካ ይኽእል እዩ። ኩለን ናይ ሽወደን ዞባን ምምሕዳር ዞባን ምስ Löf ናይ ተሓካማይ መድሕን ውዕል ከቲመን እየን። ´ዓመታዊ ካብ 14 000 ንላዕሊ ናይ ተሓከምቲ መጕዳእቲ ናብ Löf ምልክታ ይኣቱ። ዳርጋ 40 % ካብ እቶም ዝተመልከቱ መጕዳእቲ ካሕሳ ይኽፈሉ።
እዛ ብሮሹር ብዛዕባ ናትና መድሕን ተሓካማይ ቅልል ዝበለ ሓበሬታ ትህበካ። ኵሉ መርመራን ገምጋምን ነቲ ጕዳይ ብዝምልከት ሕግን ቅቡል ናይ መድሕን ጠለብን ይፍጸም።
ክሳብ 2014-12-31 ንዘጋጠሙ መጕዳእቲ፡
ሓደ መጕዳእቲ ከም ዘለካ ካብ ዝፈለጥካሉ ግዜ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ዓመት ከተመልክት ኣሎካ
– እቲ መጕዳእቲ ብውዱዕ ኣቓልቦ ዚውሃቦ እዩ።
– እቲ መጕዳእቲ ምስ ሕክምና ምትእስሳር ክህልዎ ዝኽእልን ንናይ ተሓካማይ መጕዳእቲ ካሕሳ ተኽእሎ እንተ’ሎን።
– ናበየናይ ናይ መድሕን ትካል ናይ ካሕሳኻ ጠለብ ከምዝቐርብ።
ካብ’ቲ መጕዳእቲ ዘጋጠመሉ ግዜ ጀሚሩ ዝቑጸር ሓደ ናይ መጨረሽታ ናይ ዓሰርተ ዓመት ናይ ግዜ ገደብ ኣሎ።
ካብ 1/1/2015 ጀሚሩ ንዘጋጠሙ መጕዳእቲ፡
ንሓደ መጕዳእቲ፡ ካብ እቲ መጕዳእቲ ዘጋጠመሉ ግዜ ኣብ ውሽጢ ዓሰርተ ዓመት ከተመልክት ኣለካ።
እዚ መድሕን እንታይ ይሽፍን?
እቲ መጕዳእቲ ኪውገድ ዝከኣል እንተ ነይሩ
እቲ መጕዳእቲ ካሕሳ ንኽረክብ፡ ነቲ መጕዳእቲ ናይ ምክልኻል ተኽእሎ ክህሉ ኣለዎ።
ኵሉ ሕማምን ናይ ስኒ ሕክምናን ከተወግዶ ዘይከኣል ጸገም ናይ ምስዓብ ተኽእሎ ኣለዎም። ንኸምዚኣቶም ሕልኽላኻት ካሕሳ ኣይክፈልን እዩ።
ምስ ንዋት ዝተኣሳሰረ መጕዳእቲ
መጕዳእትኻ ብሰንኪ ብልሹው ወይ ዘይቅኑዕ ኣጠቓቕማ ኣብ ውሽጢ ኣገልግሎት ጥዕና ወይ ኣገልግሎት ሕክምና ስኒ ዝጥቀምሉ መሳርሕን ሓጋዚ መሳርሕን እንተ ኣጋጢሙ፡ ካሕሳ ክኽፈለካ ይኽእል እዩ።
ዝተደናጎየ ወይ ጌጋ ሕክምናዊ ምርመራ
ሓደ ምርመራ እንተ ተደናጕዩ እሞ እቲ ምርመራ ኣብ ግዚኡ ክንዲ ዝግበር ብምድንጓዩ ንጥዕናኻ እንተ ኣብኢስዎ ካሕሳ ክወሃበካ ይኽእል።
ረኽሲ
ኣብ ግዜ መጥባሕቲ ኵሉ ግዜ ረኽሲ ናይ ምግጣም ተኽእሎ ኣሎ። ምስ ኣገልግሎት ጥዕናን ፍወሳን ዝተተሓሓዘ ኣርካሲ ባእታ እንተ ተመሓላሊፉ፡ ካሕሳ ክኽፈል ይከኣል እዩ። እቲ ረኽሲ ናትካ ባክተሪያ ዘስዓብዎ ወይ ሂወትካ ኣብ ኣስጋኢ ኩነታት ከላ እንተ ተሓኪምካ ግዳ ካሕሳ ኣይክፈልን እዩ።
ሓደጋ
እቲ መጕዳእቲ ምስ ሕክምና ወይ ሕክምና ስኒ፣ ምጕዕዓዝ ሕሙም ወይ ብምኽንያት ዝተበላሸወ ናውቲ ሕክምና ወይ ኣዳራሽ ሕክምና ዝተኣሳሰረ ዘስዓቦ እንተ ኾይኑ፡ ካሕሳ ክኽፈል ይኽእል። ንኣብነት ናብ ዓይን-ምድሪ እንዳ ኸድካ እንተ ተዓንቂፍካ ወይ ተመሳሳሊ፡ ብሓፈሻ ካሕሳ ኣይክፈለካን እዩ።
ግጉይ ፍወሳ
እቲ መጕዳእቲ ብምኽንያት ሓደ መድሃኒት ብጌጋ መንገዲ ስለ ዝተኣዘዘ እንተ ኾይኑ፡ ካሕሳ ክትረክብ መሰል ክህልወካ ይኽእል እዩ። ብልክዕ መንገዲ ናይ ዝተኣዘዙ መድሃኒት ጎድናዊ ሳዕቤን፡ ናብ መድሕን መድሃኒት (Läkemedelsförsäkringen) ክጥራዕ ይከኣል።
እዚ መድሕን እንታይ ኣይሽፍንን?
ናይ ትራፊክ መጕዳእትን ናይ ስራሕ መጕዳእትን
ኣብ ትራፊክ መጕዳእቲ እንተ ኣጋጢሙካ፡ ንዘጋጠመካ ናይ ትራፊክ መጕዳእቲ ኣብ ትሕከመሉ እዋን፡ ብሓፈሻ ናይ ትራፊክ መድሕንካ ይሽፍኖ እዩ።
ኣብ ስራሕ እንተ ተጐዲእካ ብቐዳምነት ምስ AFA Försäkring ከምኡውን Trygghetsförsäkring (TFA) ርክብ ግበር።
ብሕታዊ ኣገልግሎት ጥዕና
ምስ ምምሕዳር ዞባ/ ዞባ ከምኡውን ናይ ኮሙን ኣገልግሎት ጥዕና ናይ ኣገልግሎት ጥዕና ውዕል ዘይብሎም ኣብ ናቶም ክሊኒክ ዝሕክሙ ሓካይምን ሓካይም ስንን፡ ምስ ካልኦት ትካላት መድሕን ናይ ተሓካሚ መድሕን ውዕል ኣለዎም። ምስ ኣየናይ ትካል መድሕን ርክብ ከም ትገብር ርግጸኛ እንተ ዘይኮንካ፡ እቲ ሓበሬታ ካብ ወሃብ ኣገልግሎት ጥዕናኻ ክትረኽቦ ትኽእል ኢኻ።
ብልሽት ኣብ ንብረት
ዝጠፍአ ውልቃዊ ንብረት ካብ መድሕን ተሓካማይ ኣይከሓስን እዩ። ኣብነት ናይ’ዚ፡ መነጸር ዓይኒ ክስበረካ ከሎ፣ ማሕፉዳኻ ክስረቕ ከሎ ወይ ኣርቲፊሻል ደርጊ ስንኻ እንተ ጠፊኡ ክኸውን ይኽእል።
ኣተሓሕዛ ወይ ሜላ
ኣብ ሆስፒታልን ሕክምና ስንን ንኣተሓሕዛ ወይ ሜላ ዝምልከት ሕቶ ብመድሕን ተሓካማይ ኣይሽፈንን እዩ። ከምዚኣቶም ሕቶታት ምስ ናይ ዞባኻ ወይ ምምሕዳር ዞባኻ ናይ ተሓከምቲ ወይ ኣገልግሎት ጥዕና ቤት ምኽሪ ተዘራረበሎም።
ብዛዕባ ኣገልግሎት ጥዕና ዘይምዕጋብ
ኣብ ኣገልግሎት ጥዕና ዘሕዘነካ፣ ዘሕረቐኻ ወይ ተስፋ ዘቑረጸካ ነገር ኣጓኒፉካ ዲዩ?
ከምኡ እንተ ኣጓኒፉካ ምስ ኣብ ኵሉ ምምሕዳር ዞባን፡ ዞባን ዝርከቡ ናይ ተሓከምቲ ወይ ኣገልግሎት ጥዕና ቤት ምኽሪ ርክብ ግበር። ቤት ምኽሪ ኣገልግሎት ጥዕና ሻራ ዘይብሎም ኣብ መንጐ ወሃብቲ ኣገልግሎት ጥዕናን ተሓከምትን ንዘሎ ርክብ ዘቃልሉ ሰብ ስልጣን እዮም። ብዝያዳ ኣብ 1177.se ኣንብብ
ጉድለት ኣብ ድሕነት ተሓከምቲ
ምስ ኣብ ሆስፒታል- ኣገልግሎት ጥዕና ወይ ሕክምና ስኒ ዝተኣሳሰረ ሕክምና ወይ ፍወሳ ጉድለት ኣብ ድሕነት ተሓካማይ እንተ ተሰሚዑካ፡ ናብ ተቖጻጸርቲ ኣገልግሎት ጥዕናን ሓልዮትን (Inspektionen för vård och omsorg,IVO) ክትጠርዕ ትኽእል ኢኻ። IVO ሓደ መንግስታዊ ብዓል ስልጣን ኮይኑ ኣብ ትሕቲ መንግስቲ (ክፍሊ ማሕበራዊ ጉዳያት) እዩ ዝምእዘዝ። ብዝያዳ ኣብ www.ivo.se ኣንብብ
ብሕጽር ዝበለ ብዛዕባ መድሕን ተሓካማይ
ካሕሳ ክትረክብ ትኽእል
– ክውገዱ ተኽእሎ ዝነበሮም መጕዳእቲ
– ካብ ብልሹው ወይ ጌጋ ኣጠቓቕማ ናውቲ ሕክምና ዝስዕብ መጕዳእቲ
– ካብ ብጌጋ ዝተገበረ ወይ ዝተደናጐየ ምርመራ ዝስዕብ መጕዳእቲ
– ኣብ ግዜ ሕክምና ኣርካሲ ባእታ እንተ ተመሓላሊፉካን ረኽሲ እንተ ኣስዒቡን
– ንሓደ ሓደ ናይ ሓደጋ መጕዳእቲ
– ካብ ጌጋ ኣፈዋውሳ ዝስዕብ መጕዳእቲ።
ካሕሳ ዘይትኽፈለሎም
– እቲ መጕዳእቲ ደንጕዩ እንተ ተመልኪቱ
– ካብ’ቲ ባዕልኻ ትሽፍኖ ብዝሒ ገንዘብ ንታሕቲ ዝኽፈሎም መጕዳእቲ
– ንዝጠፍአ/ዝተኸሰረ ውልቃዊ ንብረት
– ክውገዱ ንዘይተኻእሉ መጕዳእትን ተደራቢ ሕማማትን
– እቲ ረክሲ ናትካ ባክተርያ ዘስዓብዎ እንተ ኾይኑ ወይ እቲ ዝተፈወስካሉ ሕማም ካብ’ቲ ረኽሲ ዝበኣሰ እንተ ነይሩ
– ካብ’ቲ ብልክዕ መንገዲ ብዝተኣዘዘልካ መድሃኒት ጎድናዊ ሳዕቤን እንተ ገይሩልካ
– ኣብ ንሂወት ኣስጋኢ ኩነታት ዝግበር ቅኑዕ ሕክምና ዝላዓል መጕዳእቲ።
ንሓደ መጕዳእቲ ምምልካት
ናባና ከተመልክት እንተ ኾንካ ትውስን ንስኻ ባዕልኻ ኢኻ።
ኣብ ናትና ድሕረ-ገጽ፡ www.lof.se ኣብ ናተይ ክፍሊ (Mina sidor) ብናይ ባንክ መለለዪ (BankId) ብምእታው ንመጕዳእትኻ ከተመልክት ትኽእል ኢኻ።
ካብ ናትና ድሕረ-ገጽ ናይ መመልከቲ ቅጥዒ ክትጽዕን ትኽእል ኢኻ።
እዚ ቅጥዒ ኣብ ሆስፒታል፣ ማእከል ክንክን ጥዕናን ክሊኒክ ሕክምና ስንን እውን ይርከብ እዩ። ካብ ናትካ ናይ ተሓከምቲ ወይ ኣገልግሎት ጥዕና ቤት ምኽሪ ወይ ናባና ኣብ
08 – 551 010 00 ተለፎን ብምድዋል እውን ክትእዝዞ ትኽእል ኢኻ።