text:
Category: ኣህጉራዊ ዜና
ኢትዮጵያ፣ ናይ ሓደ ቢልዮን ዶላር ልምዓታዊ ሓገዝ ካብ ባንክ ዓለም ክትረክብ’ያ
Radio Erena: 26 August 2018 ኢትዮጵያ፣ ናይ ሓደ ቢልዮን ዶላር ልምዓታዊ ሓገዝ ካብ ባንክ ዓለም ክትረክብ ምዃና ቀዳማይ ሚኒስተር’ታ ሃገር ገሊጹ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ስልጣን ካብ ዝመጽእ ናይ መጀመሪያ ጋ [...]
ፕ. ደቡብ ሱዳን ምቅይያር ሚኒስተራት ኣካዪዱ
Radio Erena: 26 August 2018 ፕረዚደንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫ ኪር ማያርዲት፣ ሚኒስተር ዕዮን ሰብኣዊ ዓቕምን ንዝነበረ ጀነራል ጋቶዝ ሆትንያንግ ካብ ስልጣኑ ኣውሪዱዎ። እቲ ፕረዚደንት ብዓርቢ 24 ነሓሰ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት [...]
ቤጂንግ፣ ዋዕላ ሃገራት ኣፍሪቃን ቻይናን ክካየድ’ዩ
Radio Erena: 23 August 2018 ዋዕላ ሃገራት ኣፍሪቃን ቻይናን ካብ 3 ክሳብ 4 መስከረም፣ ኣብ ከተማ ቤጂንግ ክካየድ'ዩ። ኣብዚ ኩለን ሃገራት ኣፍሪቃ ብመራሕተንን ወከልተንን ክሳተፍኦ ምዃነን ተሓቢሩ ዘሎ ዋዕላ፣ ኣብ ወፍሪን [...]
ኣመሪካ፣ ኣብ ሶማል ናይ ነፈርቲ ደብዳብ ኣካይዳ
Radio Erena: 23 August 2018 ኣመሪካ፣ ኣብ ሶማል ናይ ነፈርቲ ደብዳብ ከምዘካየደት፣ ሰራዊት ኣመሪካ እዚ ኣፍሪቃ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ። እቲ 48 ኪሎሜተር ንሰሜናዊ ምብራቕ ካብ ወደብ ኪስማዮ ርሒቑ ኣብ ዝርከብ ቦታ [...]
ሱዳን፣ ወትሃደራዊ መኮንናት ቀጠር ተሰልጥን
Radio Erena: 21 August 2018 ኣብ ሱዳን ክስልጥኑ ዝጸንሑ ወትሃደራዊ መኮንናት ቀጠር ከምዝተመረቑ ኣገልግሎት ዜና ቀጠር ሓቢሩ። እቶም ዝሓለፈ ሰሙን ዝተመረቑ 108 መኮንናት ቀጠር፣ ኣብ ኣጋርን መካናይዝድን ዘተኮረ ፍሉይ ታ [...]
ስዑዲ ዓረብ፣ ካብ ሶማል ዝተሸመታ 27 ሽሕ ጤለ-በጊዕ መሊሳ
Radio Erena: 21 August 2018 ስዑዲ ዓረብ፣ ካብ ሶማል ዝሸመተተን 27 ሽሕ ጤለ-በጊዕ ከምዝመለሰት ተሓቢሩ። እታ ሃገር ነዘን መርከብ ምሉእ ጤለ በጊዕ፣ ዝሓለፈ ሰሙን ዝመለሰትሉ ምኽንያት፣ ሪፍት ቫለ ዝተባህለ ረስኒ ኣለወን [...]
ህንዲን ፓኪስታንን፣ ኣብ ጉዳይ ‘ቲ ን70 ዓመታት ዘይተፈትሐ ዋንነት ዞባ ካሽሚር ንምዝርራብ ይሰማምዓ
Radio Erena: 21 August 2018 ፕረዚደንት ህንዲ ናሪንድራ ሞዲ፣ ብሓድሽ ቀዳማይ ሚኒስተር ፓኪስታን ኢምራን ካሃን ንዝቐረበሉ ናይ ዘተ ሰላም እማመ ከምዝተቐበለ ኣፍሊጡ። ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ፓኪስታን ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ፣ [...]
ሱዳንን ኢትዮጵያን፣ ኣብ ዶባተን ዝጸንሐ ሰራዊት ክስሕባ ኣብ ስምምዕ በጺሐን
Radio Erena: 19 August 2018 ሱዳንን ኢትዮጵያን፣ ኣብ ዶባተን ዝጸንሐ ሰራዊት ክስሕባ ኣብ ስምምዕ ከምዝበጽሓ ካብ ካርቱም ዝተመሓላለፈ ዜና ኣመልኪቱ። ኣዘዝቲ ሰራዊት ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ዝተረኽቡሉ ኣብቲ ብሓሙስ 16 ነሓ [...]
ኢትዮጵያ፣ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ግጭታት ይብእስ
Radio Erena: 16 August 2018 ኣብ ኢትዮጵያ፣ ክልል ኦሮሞ፣ ኣብ ዝተፈላለየ ዞባታት ዝተጎሃሃረ ግጭታት እናበኣሰ ይመጽእ ከምዘሎ ተገሊጹ። ቴሌቪዥን ኢትዮጵያ ብዘቕረበቶ ዜና መሰረት፣ ብ12 ነሓሰ፣ ኣብ ምብራቕ ሃረርጌ፣ ኣብ [...]
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ኣብ ሱዳን ኣብ ዕደና ንምውፋር ትውጥን
Radio Erena: 14 August 2018 ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ኣብ ሱዳን፣ ኣብ ናይ ዕደና ወፍሪ ንምክያድ ብዛዕባ ዘሎ ተኽእሎታት ዘትያ። ሚኒስተር ማዕድን ሱዳን መሓመድ ኣሕመድ ዓሊ ኢብራሂምን ኣምባሳደር ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ [...]


c: text/html

text:
ፕረዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ካብ መዝነቶም ክወርዱ ዝብል ውሳነ ካብ ዘሕለፈሎም መበል ሳልሳይ ፕረዚደንት ኣሜሪካ ኮይኖም ኣለው።ንሶም ብቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ካብ መዝነቶም ክወርዱ ዝተወሰነሎም ግን ኣብ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ዳግም ዝተዓወቱ ፈላማይ ፕረዚደንት ብምዃን ታሪኽ ንምስራሕ ተስፋ ኣለዎም፤ሰኔት ነፃ ክገብሮም’ውን ትፅቢት ኣሎ። ፕረዚደንታዊ ምርጫ 2020 ናብ ወሳኒ ምዕራፍ ኣብ ዝተሰጋገረሉ ሕጂ እዋን እቲ ካብ መዝነት ናይ ምውራድ ድራማ ኣብ ዝለዓለ ጠርዚ በፂሑ’ሎ።
መስርሕ ካብ መዝነት ምውራድ ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ሰኔት’ታ ሃገር ኣብ ዝለዓለ ደረጃ በጺሑ’ሎ።ፕረዚደንት ትራምፕ ግን ንደገፍቶም ምርጫ 2020 እንታይ ከምዝመስል ከምዚ ክብሉ ተዛረቡ።
“ንሕና ስልጣን ናባኹም ናብ ህዝቢ ኣሜሪካ ኢና ንመልሶ ዘለና።ብሓገዝኩም፣ብተወፋይነትኩምን ባህግኹምን ኣብ ስራሕ ምውፋርኩም ክቕፅል እዩ።ቃልስና ቀፃሊ እዩ፤ ዓወትና እውን ኣይተርፍን”።
ከም ናንሲ ፍረይ ዝኣመሰሉ ደገፍቲ ፕረዚደንት ትራምፕ ብምንቅስቓስ ትራምፕ ሕጉሳት እዮም።
“ኣብ ምሉእ ሃገር ፅቡቕ እዩ ዝሰርሕ ዘሎ።በብዕለቱ ንዓና እዩ ዝቃለስ ዘሎ።ምስዚ ኩሉ ዕንቅፋት ከመይ ይሰርሕ ከምዘሎ ኣይፈልጥን፣ግን ይሰርሕ ኣሎ።ንባዕሉ ይኹን ንኹላትና ፅቡቕ እዩ።”
ኣብ ዋሽንግተን ኣብ ዳግመ ምርጫ ትራምፕ ዓብዪ ተፅዕኖ ዘለዎ ሕገ መንግስታዊ መስርሕ ይኻየድ ኣሎ።ነቲ መጋባእያ ይመርሑዎ ዘለው ዋና ዳኛ ጆን ሮበርትስ ኣብ ስነስርዓት ቃለ መሓላ ንሰኔተራት ከምዚ በሉዎም።
“ብመሰረት ሕገ መንግስትን ሕግን ብዘይኣድልዎ ፍትሒ ክትህቡ ኣምላክ ይሓግዝኩም።”
ሰኔት ብዴሞክራሲያዊያን ኣባላት ቤት ምኽሪ ኣብ ልዕሊ ፕረዚደንት ትራምፕ ዝቐርብ ክሲ ሰሚዖም ክፈርዱ ኮፍ ኢሎም ኣለው።ኣባል ኮንግረስ ኣዳም ሺፍ ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ዩክሬይን ፀቕጢ ፈጢሮም ክብሉ ኸሲሶም ኣለው።
“ፕረዚደንት ትራምፕ ከምዚ ኣገባብ ኣብ ስልጣኖም ክቕፅሉ እንተድኣ ተፈቒዱሎም ንሕገ መንግስቲ ስግኣት እዩ።”
ሰኔት ንትራምፕ ነፃ ክገብሮምን ኣብ ስልጣኖም ክቕፅሉን ሰፊሕ ትፅቢት ኣሎ።
ከይዲ ናይቲ መጋባእያ ንውፅኢት እቲ ምርጫ ክፀልዎ ከምዝኽእል ጆን ፎርቲየር ዝተብሃለ ተንታኒ ይገልፅ። ዝተመዝገበ ቁጠባዊ ዕብየትን ወፍሪ ምርጫ ኣብ ምክያድ ብዘለዎ ብልጫን ትራምፕ ከምዝርብሑ ጂም ካስለር ዝተብሃለ ተንታኒ ይዛረብ።
መፃኢ ዕጫ ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ውሽጢ ሰሙናት ኣብ ሰኔት ክውሰን እዩ።ወሃብቲ ድምጺ ድማ ኣብ ሕዳር 2020 ናይ መወዳእታ ፍርዶም ክህቡ እዮም።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Radio Erena: 14 November 2016
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ኣብ ኤርትራ ዝተራቐቓ ነፈርቲ ውግእ ኣዋፊራ ከምዘላ ካብ ኣየርባስ ዝተረኽበ ናይ ሳትላይት ኣሳእል ብምጥቃስ ወትሃደራውያን ምንጭታት ሓቢሮም።
እቲ ኣብ ምክልኻልን ክሊ ኣየር ዓለምናን ዘድሃበ ናይ ሳትላይት ኣሳእል ከምዘነጽሮ፣ ካብ 20 ጥቅምቲ ኣትሒዙ፣ ትሽዓተ Mirage-2000 ዝዓይነተን ነፈርቲ ውግእ፣ ክልተ ሲኮርስክይ UH-60 Black Hawk ፣ ክልተ Bell 407 ዝዓይነተን ኣርባዕተ ሄሊክፕተራት፣ ሓንቲ ሎክሄድ ማርቲንC-130 Hercules ዝዓይነታ ናይ ወትሃደራዊ መጓዓዝያ ነፋሪት፣ ክልተ ድማ Bombardier Dash 8 turboprop ዝዓይነተን ነፈርቲ ኣብ ዓሰብ ዓሊበን።
እዘን ኣብ ዓሰብ ዝመላለሳ ዘለዋ ወትሃደራውያን ነፈርቲ፣ ኣብ የመን ኣብ ዝካየድ ዘሎ ወትሃደራዊ ስርሒታት ዝተዋፈራ ምዃነን እቶም ምንጭታት ይጠቕሱ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ የመን ንእተካይዶ ዘላ ወትሃደራዊ መጥቃዕታት፣ ንዓሰብ፣ ከም መናሃርያ ነፈርቲ ውግእን መራኽብን ትጥቐመሉ ከምዘላ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ፣ ካብ ወደብ ዓሰብ ከምዝተበገሰት ዝተነግረላ ወትሃደራዊት መርከብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ብሑቲ ድሕሪ ዝወረዳ መጥቓዕቲ ብሓገዝ ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ ተሳሒባ ናብ ወደብ ዓሰብ ከምዝተጸግዐት ወትሃደራውያን ሰብ ስልጣን ኣመሪካ ምርግጋጾም ይዝከር።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ኣብ ዓሰብ፣ ወደብን መዓስከር ሓይሊ ኣየርን ናይ ምጽጋንን ምስፋሕን ስራሕ ተሰላስል ምህላዋ’ዩ ዝግለጽ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ንወደብ ዓሰብ ንሎጂስቲካዊ መሳለጥያታት ጥራይ ትግልገለሉ ከምዘላ ብወግዒ ዝተኣመነ መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣምሳያ ናይቲ ዝህቦ ዘሎ ኣገልግሎታት ዝኾነ ሓገዝ ከምዘይተገብረሉ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ምጥቃሱ ኣይርሳዕን።
ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ብጉዳይ የመን ምስ መንግስቲ ኤርትራ፣ ወትሃደራዊ ምትሕብባር ምክያደን፣ ነቲ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ዘንበሮ ናይ ኣጽዋር እገዳ ዝጥሕስ’ዩ ክትብል ተቖጻጻሪት ጉጅለ ሕቡራት ሃገራት ኣብ 31 ጥቅምቲ ኣብ ዘቕረበቶ ጸብጻብ ገሊጻ ኣላ።
===========================


text:
ኣሜሪካ ካብ 10 ሃገራት ማእከላይ ምብራቕን ሰሜን ኣፍሪቃን ዝኻየድ በረራ ዝኣትው ኤሌክትሮኒክ ኣቑሑት እገዳ ምንባራ ይዝከር።
ወሃቢት ቃል መንገዲ ኣየር ዓረብ ኢማራት ሓድሽ ናይ ፍተሻ መሳርሒ ብምትእትታዎም እቲ እገዳ ምልዓሉ ሓቢረን።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መንገዲ ኣየር ኢማራት ናብ ኣሜሪካ ዘካይዶ በረራ ከምዝጎደለን ናብ ሓሙሽተ ክፍለ ግዝኣታት ዘካይዶ በረራ ድማ ምቁራጹ ይፍለጥ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ዝሓለፈ ሰሙን ናይ ኣሜሪካ ክፍሊ ውሽጣዊ ጸጥታ ናብ ኣሜሪካ ናይ ቀጥታ በረራ ዘካይዳ ነፈርቲ ዝለዓለ ቴክኖሎጂ ብምጥቃም ፍተሻ ከካይዳ ወይ ድማ ተሳፈቲ ከም ላፕ ቶፕ ዝአመሰላ ኤሌትሮኒክ ሒዞም ከይኣትው ክኽልክላ ዝብል ምርጫ ምሃቡ ይዝከር።
እቲ እገዳ ካብ ወርሒ መጋቢት,2017 ዓ.ም ጀሚሩ ዝጸንሓ ኮይኑ ምትእትታው እቲ ሓድሽ ቴክኖሎጂ እቲ እገዳ ክለዓል ሓጊዙ’ዩ።
እቲ እገዳ ካብ መዓርፎ ነፈርቲ ጆርዳን፡ኩዌት፡ግብጺ፡ስዑዲ ዓረብ፡ሞሮኮን ቐጠርን ናብ ኣሜሪካ ዝካየድ ናይ ቐጥታ በረራ ጸኒዑ ምህላው ይፍለጥ።


text:
ኣሜሪካዊያን ሴነተር ባብ ሜንደዝን ኮንግረስማን ግሪጎርይ ሚክስን ናብ ፕረዚደንት ጆ ባይደን ኣብ ዘቅረብዎ ጻውዒት "ኣብ ልዕሊ ኤርትራ እገዳ ኣጽዋር፣ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ድማ ፋይናንሳዊ እገዳ ንክትግበር" ጸዊዖም።
ኣባላት ቤት ምኽሪ ኣሜሪካ"ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ብህዝባዊ ተቃውሞ ተደጊፎም ናብ ስልጣን ክመጹ ከለው ኣብ ማሕበረ ሰብ ዓለም ዘለና ኩላትና፣ ኢትዮጵያ ናብ ጎደና ዴሞክራሲ ክትበቅዕ እያ ዝብል ምትእምማን ነይሩና፣ እቲ ዘሕዝን ግና፣ ተስፋና በኒኖም ተሪፎም" ይብሉ እቶም ።
ቀዲሙ ክስራዕ ዘለዎ ምውጻእ ወትሃደራት ኤርትራ ካብ ኢትዮጵያ እዩ። ፕረዚደንት ባይደን ምስ ዝረዳድእዎም መራሕቲ ካልኦት ሃገራት ኮይኖም ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ናይ ኣጽዋር እገዳ ንክትግበር ክሰርሑሉ’ውን ኣተባቢዖም።
ተመሳሳሊ ስጉምቲ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያዊያን’ውን ንክውሰድ፣ ካብ ዓለምለኻዊ ትካላት ናብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝውሕዝ ገንዘብ ንክቋረጽ’ውን ምምሕዳር ኣሜሪካ ንክዓየሉ ጸዊዖም።
እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ፣ ኣብ መድረኽ ሴነት ኣሜሪካ መደረ ዘስምዑ ሴነተር ጂም ኢንሆፍ "ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ንሰበ ስልጣን ኢትዮጵያን ኤርትራን ቪዛ እገዳ ከምዝገበረ ምስ ጠቀሱ ከምዝቃወምዎ" ሓቢሮም።
ሴነተር ኢንሆፍ ኣብ ዘረበኦም "ጉጅለ ራዕዲ ዝተባሃለ ህወሓት ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብማዕረ ምርኣይ ተቀባልነት ዘይብሉን ጌጋን እዩ፣ ዘቁጥዕ’ውን እዩ" ኢሎም።


text:
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 30 ነሓሰ 2020 ዓ.ም. ፍርቂ መዓልቲ ጸሎተ መልኣከ እግዚኣብሔር ኣዕሪጎም ምስ ኣብቅዑ ኣብ ሞሪሸስ ዘጋጠመ ሓደጋ ብከላ ማያት ባሕሪ ጠቒሶም ምኽባር ተፈጥሮ ክህሉ ሓደራ ቢሎም ኣስዒቦም ናይ ዘይምርግጋእን ውጥረትን ሕመረት ንዝኸውን ዘሎ ዞባ እናሓሰቡ ዘተን ምኽብር ናይ ዓለም ሓቆፍ ሕግን ክህሉ ጻውዒት ከምዘቕረቡ ልእኽቲ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ኤልቪራ ራጐስታ ሓቢረን፥
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ነቲ ኣብ ምብራቓዊ መዲትራኒን ዞባ ተኸሲቱ ዘሎ ውጥረት እናሓሰቡ፥
ኣብ ዞባ ምብራቓዊ ዞባ መዲትራኒያን ዘሎ ውጥረትን ዘይምርግጋእን ብቐረባ እከታተሎን ኣዚዩ እውን የተሓሳስበኒ፥ ናይቲ ከባቢ ሕዝብታት ሰላም ዓቢይ ስስግኣት ዝኾነ ውጥረት ብሓናጺ ዘተን ብምኽባር ናይ ዓለም ሓቆፍ ሕግን መሰረት መዕለቢ ክረክብ ጻውዒት አቕርብ!
ከምዝበሉ ዝሓበራ ራጐስታ ኣስዒበን፥
ናይቲ ከባቢ ውጥረት መንቀሊ
ኣብ ዝሓለፉ ናይ መወዳእታ ቅንያት ኣብ ምብራቓዊ ዞባ ሜድትራንያን ቅድሚ ዓሰርተ ዓመታት ኣቢሉ ብዝተረኽበ ነዳድን ጋዝን ሃብቲ ተፈጥሮ ምኽንያት ኣብ መንጐ ግሪኽን ቱርክን ዝፈጠሮ ናይ ይግብኣኒ ሕቶ ስዒቡ ዝተፈጥሮ ዘይምርድዳእ ኣዚዩ ክብ ኣበለ ናብ ውጥረት ገጹ የብል ምህላውን ክንገር እንከሎ ኣብ ቀረባ እዋን ግሪኽን ቱርክን ስዒቡ እውን ኣብ መንጐ ቱርክን ሊቢያን ኣብ መንጐ ግሪኽን ምስርን ኣብ ዙሪያ ሃብቲ ማያት ባሕሪ ኣጠቓቕማ ኣብ ናይ ሓባር ስምምዕ ከምእተበጽሔ የዘኻኽራ።
ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ጸሎት ምእንቲ ምክንኻን ተፈጥሮ
ቅዱስነቶም ኣስዒቦም፥ ክብ ዕለት ሓደ መስከረም ክሳብ ዕለት 4 ጥቅምቲ ዓመታዊ ክብሪ በዓል ቅዱስ ፍራንቸስኮ ዘኣሲዚ ዝቕጽል ዓለም ሓቆ መዓልቲ ጸሎት ክንክን ተፈጥሮ እናሓሰቡ፥
ካብ ዕለት 1 መስከረም ክሳብ ዕለት 4 ጥቅምቲ 4 ዕመታዊ ክብረ በዓል ቅዱስ ፍራንቸስኮ ዘኣሲዚ ብሓባር ምስ መላእ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያንን ምእመናን ምስ ዝኽሪ መበል 50 ዓመት ቅዋሜ ዓለም ሓቆ መዓልቲ መሬት ተተሓሒዙ ዝበዓለ ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ጸሎት ንምክንኻን ተፈጥሮ ብሓባር ክሳተፉ እላበው!
ከምዝበሉ ዝሓበራ ራጐስታ ኣስዒበን፥ ንኹሎም ኣብቲ ጸሎተ መልኣከ እግዚኣብሔር ንዝተረኽቡ ካብ ውሽጥን ወጻእን ንዝመጹ ምእመናን ሰላምታኦም ኣቕሪቦም ሓዋርያዊ ቡራኬ ሂቦም ከምእተፋነዉ ኣፍሊጠን።


text:
Radio Erena: 26 January 2021
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ክልል ቤንሻንጉል ጉምዝ፣ ዞባ መተከል፣ ቅድሚ ክልተ ዓመታት ዝኣሰሮም ልዕሊ 600 ኢትዮጵያውያን፣ ከምዝፈትሐ ዘ ሪፖርተር ካብ ኣዲስ ኣበባ ሓቢሩ።
ንሳቶም፣ ኣብቲ ክልል ጸጥታ ድሕሪ ምፍራሱ፣ ብሓይልታት መንግስቲ ትድለዩ ኣለኹም ተባሂሎም ምስ ተወስዱ፣ ጉዳዮም ብሕጋዊ መስርሕን ቤት ፍርዲን ከይተራእየ ንክልተ ዓመታት’ዮም ተኣሲሮም ከምዝጸንሑ’ዩ ተመልኪቱ።
እቶም እሱራት ክፍትሑ ዝኸኣሉ፣ ካብ ዝሓለፈ ቅንያት ኣትሒዙ፣ ኣብ ክልል ቤን ሻንጉል፣ ዞባ መተከል፣ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ግጭታት፣ ኣስታት 300 ሰባት ድሕሪ ምቕታሎምን ልዕሊ 100 ሽሕ ድማ ቤት ንብረቶም ሓዲጎም ድሕሪ ምምዝባሎምን፣ ኣብቲ ዞባ ብሰራዊት ዝመሓደር ሓድሽ ሓይሊ ዕማም ድሕሪ ምቛሙ’ዩ።
እቶም ንክልተ ዓመታት ብዘይሕጋዊ መስርሕ ተኣሲሮም ዝጸንሑ ተወላዶ ቤንሻንጉል ጉምዚ ኣብ ዝተፈነውሉ፣ ኣመሓደሪ ናይቲ ክልል ኣብ ዘስምዖ ቃል፣ ካብ ሕሂ ንደሓር ብገበን ዝድለዩ ጥርጡራት ዘይኮኑ፣ ናይ ልምዓት ሓርበኛታት ኮይኖም ክጸንሑ’ዮም ክብል ምግላጹ እቲ ማዕከን ዜና ኣቃሊሑ።
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ኩሉ ክልላት ብዘጋጠመ ጸጥታዊ ሓጓፋት፣ ብሓይልታት ጸጥታን ናይ ዝእሰሩ ዘለዉ ብዝሒ ሰባት 10ታት ኣሽሓት ከምዝበጽሕ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ይወቕሱ።
ኣብዚ ክልተ ዓመታት፣ ኣብ ናይ ለውጢ መስርሕ ከምዘሎ ዝገልጽ ሓድሽ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብዚ 29 ዓመታት፣ እታ ሃገር ርእያቶም ዘይትፈልጥ ብዝሒ ናይ ብሄርን ካልእን ግጭታት፣ ማእሰርቲ ሰባት፣ ቅንጸላ ሰበ ስልጣንን ምምዝባል ዜጋታቱን ደው ከብል ኣይከኣለን።
=================


text:
Radio Erena: 14 June 2020
ንኣጠቓቕማ ፈለግ ናይል ብዝምልከት ኣብ መንጎ ኢትዮጵያ ግብጽን ሱዳንን ክካየድ ዝቐነየ ኣኼባ፣ ንሰኑይ ክቕጽል ምዃኑ ተገሊጹ።
ወከልቲ ሰለስቲኤን ሃገራት ብ9 ሰነ ዝጀመሩዎ ኣኼባ፣ ዛጊት ፍረ ዘይተረኽቦ እኳ እንተኾነ፣ ብሱዳን ዝዳሎ እማመ ንምስማዕ ንሰኑይ 15 ሰነ ክቕጽል እዩ።
ኣብቲ ኣኼባ ዝተሳተፉ ሰበስልጣን ግብጺ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ፣ እቲ ተቛሪጹ ዝነበረ ኣኼባ ምቕጻሉ ሕጉሳት እኳ እንተኾኑ፣ ኢትዮጵያ ሒዛቶ ዘላ መርገጺ ግና ሓባራዊ ረብሓ ዘለዎ ፍታሕ ከምጽእ ዝኽእል ኣይኮነን ኢሎም።
ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ብወገኖም፣ ግብጺ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ዓለም ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ጸቕጢ ክገብር እትገብሮ ዘላ ጎስጓስ ደው ከተብል ጸዊዖም።
ሚኒስትሪ ሃብቲ ማይ ግብጺ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ኣጠቓቕማ ፈለግ ናይል ጉዳይ 150 ሚልዮን ዜጋታት ግብጽን ሱዳንን እዩ ድሕሪ ምባል፣ ብተደጋጋሚ ክፈሽል ዝጸንሐ ዝርርብ ሰለስቲኤን ሃገራት ቅልጡፍ ፍታሕ ክረክብ ትጽቢት ከምዘይብሉ ገሊጹ።
ኣብ መንጎ’ዘን ሰለስተ ሃገራት ዝካየድ ዘተ፣ ድሕሪ’ቲ ብኣመሪካን ባንኪ ዓለምን ዝተማእከለ ዘተ ኢትዮጵያ ምስሓባ፣ ደስኪሉ እዩ ጸኒሑ።


text:
Radio Erena: 16 February 2020
ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ፣ ንጽልኢ ዘጎሃህርን፣ ናይ ሓሶት ወረ ምዝርጋሕን ብዝምልከት ሕጊ ከምዘጽደቐ፣ ዘ ሪፖርተር ካብታ ሃገር ሓቢሩ።
እቲ ብሓሙስ 13 ለካቲት ዝጸደቐ ሕጊ፣ ኣከራኻሪ ኮይኑ እዩ ጸኒሑ። እቲ ሕጊ ንኸይጸድቕ ዝተቓወሙ ኣባላት’ቲ ባይቶ፣ ንናጽነት ሓሳብካ ምግላጽ ዘረጋግጽ ዓንቀጽ 29 ቅዋም’ታ ሃገር ዝጻረር እዩ ብምባል ከምዝኾኑ ይግለጽ።
በዚ ጸዲቑ ዘሎ ሕጊ መሰረት፣ ዝኾነ ኢትዮጵያዊ ኣብ ማሕበራዊ ሜድያ ይኹን ኣብ ጋዜጣ፣ ብጽሑፍ፣ ብድምጺ፣ ብስእሊ፣ ከምኡ’ውን ብቪድዮ፣ ንናዕቢ ዘለዓዕል ናይ ጽልኢ ትሕዝቶ ክፍኑ፣ ወይ ናይ ሓሶት ወረ ብምዝርጋሕ እንተተኸሲሱ፣ ክሳብ ናይ ክልተ ዓመት ማእሰርቲ ወይ ከኣ ናይ 100 ሽሕ ብር መቕጻዕቲ ገንዘብ ክብየነሉ እዩ።
እዚ ኣከራኻሪ ሕጊ፣ ንመላእ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዘይኮነ፣ ንፖለቲከኛታት ጥራይ ዝምልከት ክኸውን ኔሩዎ ክብሉ’ዮም ገለ ወገናት ተቓውሞታቶም ዘስምዑ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብታ ሃገር ብተደጋጋሚ ዝውላዕ ዓሌት ዝመንቀሊኡ ግጭታት ብማሕበራዊ ሜድያ ዝተጎሃሃረ እዩ ኢሉ’ዩ ዝኣምን።


text:
Radio Erena: 09 December 2020
ንመንግስቲ ኬንያ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳዩ ጣልቃ ብምእታው ዝኸስስ ዘሎ መንግስቲ ሶማል፣ ዜጋታት ኬንያ ብዘይ ቪዛ ናብ ሶማል ክገሹ ንዝፈቕድ ኣዋጅ ሰሪዙ።
እቲ መንግስቲ ኣቐዲሙ፣ ንኣምባሳደር ኬንያ ካብ ሞቛድሾ ብምስጓግ ኣብ ናይሮኒ ዝነበረ ኣምባሳደሩ ድማ ስሒቡ’ዩ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ ዜጋታት ኬንያ፣ ቪዛ ከይሓተቱ ናብ ሶማል ክገሹ ዝፈቕድ ሕጊ ብምልዋጥ፣ ካብ 13 ታሕሳስ ኣትሒዙ ናብ ሶማል ክኣቱ ዝደሊ ዝኾነ ኬንያዊ ኣቐዲሙ ቪዛ ክሓትት ከምዘለዎ ኣፍሊጡ።
ኬንያ፣ ነቲ ኣብ ርእሰ ምምሕዳር ጁባላንድ ንዝርከብ መንግስቲ ብምድጋፍ፣ ኣንጻር ፈደራላዊ መንግስቲ ሶማል ተላዓዕሎ ከምዘላ’ያ ሶማል ትወቕስ።
ኣብ ዞባ ጌዶ ዝርከብ ፈደራላዊ ሰራዊት ሶማል እንተዘይስሒቡ፣ ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ ኣብ ሓፈሻኢ ምርጫ ሶማል ከምዘይሳተፍን ካልእ ስጉምታት ከምዝወስድን’ዩ ዘጠንቅቕ።
ኣቐዲመን’ውን ብጉዳይ ዋንነት ክሊ ማይን ጸጥታን ዶባትን ኣብ ምስሕሓብ ዝጸንሓ ሶማልን ኬንያን፣ ብሰንኪ እዚ ናይ ርእሰ ምምሕዳር ጁባላንድ ጉዳይ ድማ ኣብ ዝበኣሰ ምትፍናን ይርከባ።
ኬንያ፣ ድሕሪ’ዚ ናይ ሶማል ተደጋጋሚ መግለጺታት፣ ኣብቲ ምስ ርእሰ ምምሕዳር ጁባላንድ ዘዳውባ ከባቢታት ብዝሒ ዘለዎ ሰራዊት ተዋፍር ከምዘላ ዝተፈላልዩ መርበባት ዜና ካብቲ ከባቢ ይጠቕሱ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ፋርማጆ፣ ምርጫ ሶማል ንምንዋሕ፣ ንጉዳይ ጁባላንድን ምትእትታው ኬንያን ከም ምኽንያት ክጥቀመሉ ከምዝኽእል ዝተፈላልዩ ፖለቲከኛታት ኣጠንቒቖም።
ኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ሶማል፣ ያማማቶ ብዛዕባ’ዚ ኣመልኪቱ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፣ ፕረዚደንት ሶማል ምስ ኣመሪካ ዝኣተዎ ናይ ምርጫ መብጽዓታት እንተዘየተግቢሩ ኣለኡታዊ ሳዕቤን ከምዝህልዎ ገሊጹ።
=================


text:
ትካላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ትግራይ ከጓንፍ ንዝኽእል ለበዳ ሸሮኽ (ኮሌራ)፡ ምልባዕ ሕማማት ዓሶን ንፍዮን ኣጠንቂቐን።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ድሕሪ ሸሞንተ ኣዋርሕ፡ በይንኣዊ ስጕምቲ ምቍራጽ ተጻብኦታት ደኣ ይኣውጅ እምበር ኣብ ባይታ ዘሎ ጸገማት’ሲ ብዙሕ’ዩ። ወኪል ትካል ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ትግራይ፡ ንመሳለጢ ቤት ጽሕፈት ዝኸውን መስመራት ቴለፎን ይዅን ሓይሊ ኤለትሪክ የብሉን። ስለዚ እምበኣር፡ ነቲ ዝድለ ሓገዝ ኣብ እዋኑ ከብጽሑ ኣይክእሉን ዘለዉ።
ትካል ድሕነት ህጻናት ውድብ ሕቡራት ሃገራት (ዩኒሴፍ) እውን፡ ወተሃደራት ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንኣብ ትግራይ ዝርከብ ቤት ጽሕፈቱ ኣዕንዮም መሳርሒታት ከም ዝዘመቱ ገሊጹ ነይሩ። ብሰንኩ ድማ ኣስታት 140 ሽሕ ዝበጽሑ ህጻናት ትግራይ ንዝኸፍአ ቅልውላው ዓጸቦ ተቓሊዖም ኣለዉ።
ማዕከን መግቢ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብወገኑ፡ ናብ ትግራይ ቅልጡፍ ናይ ህይወት ኣድሕን ሓገዝ ከባጽሕ ደጋጊሙ ክሓትት ጸኒሑ’ዩ። ካብ መንጎ’ቶም ህጹጽ ሓገዝ ዝጽበዩ ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ዜጋታት፡ ኣስታት ፍርቂ ሚልዮን ህጻናት’ዮም።
ልዕሊ ኵሉ ስፍክትኡ ዝገልፅ ዘሎ ቤት ጽሕፈት ግን ዓለማዊ ውድብ ጥዕና’ዮ። ትካላትን መዋቕርን ጥዕና ትግራይ ፈጺሙ ስለ ዝዓነወን መስመራት ስለ ዝተዓጽወን ኣብ እዋን ሓደጋ ሓገዝ ንምብጻሕ ከም ዘይክኣል እቲ ትካል የመልክት ኣሎ።
ወሃብ ቃል ውድብ ጥዕና ዓለም ዝኾኑ ታሪቅ ጀሰራቪክ “ቀንዲ ስክፍታና ከጓንፍ ንዝኽእል ለበዳ ሸሮኽ፡ ንፍዮን ዓሶን’ዩ። ክልል ትግራይ፡ ኣብ ቅናት ማናንጃይትን የሎው ፊቨርን ዝርከብሉ ስፍራ ስለ ዘላ ከኣ ካልእ ስክፍታ’ዩ። ህዝቢ ግን ብዓቢኡ ነቲ መሰረታዊ ቀረባት ጥዕና’ውን ክረክብ ስለ ዝጽገም ዘሎ ንሓደጋ ሞት ቅሉዕ’ዩ ዘሎ” ኢሎም።
ድሕሪ ምእዋጅ በይንኣዊ ምቍራጽ ተጻብኦታት፡ ኲናት ይቕጽል’ሎ ዝበሉ’ቶም ወሃቢ ቃል: ትካል ውድብ ጥዕና ዓለም ዓቕሚን ድሕነትን ኣባላቱ ንምሕያል ይሰርሕ ከም ዘሎ ገሊጾም። እቲ ትካል ዝከኣሎ ክገብር ደኣ ቅርቡነቱ የርጋግጽ እምበር፡መጠን’ቲ ዘንጸላሉ ዘሎ ሓደጋ ግን ልዕሊ ዓቕሚ ውድብ ጥዕና ዓለም ምዃኑ'ውን ጠቒሶም።
“ሆስፒታላት በቲ ዝነኣሰን ዓቕመን እኳ ኣብ ዘይሰርሓሉ ግዜ፡ ህዝቢ ካብ መነባብርኡ ተመዛቢሉ ፡ ጥሜት ድማ ኣብ ዝረኣየሉ ዘሎ እዋን፡ ብቐረባ ምክልኻሎም ዝከኣሉ ዝነበሩ ተመሓለልፍቲ ሕማምት እኳ ንምውጋዶም ኣጸጋሚ’ዩ። ሕጽረት መሰረታዊ ቀረባት፡ ስእነት ዝስተ ጽሩይ ማይ፡ ዋሕዲ መዕቆቢ ንርኢ ኣሎና። እዚኣቶም ድማ ንለበዳ ዘኽእሉ ባእታት’ዮም” ኢሎም።
ውድብ ጥዕና ዓለም ኣስታት 3.5 ሚልዮን ዜጋትት ሓደጋትት ሕማም ሸሮኽ የንጸላልዎም ከም ዘሎ ይጠቅስ። እቲ ትካል ብቐንዱ እኳ ብዓጸቦ ዝተጠቕዑ ህጻናት ዝርከቡዎም ኣስታት 6 ሚልዮን ዜጋትት ድማ ንለበዳ ዓሶ ቅሉዓት ኣለዉ ይብል ።
ብኣፍ ዝወሰድ፡ ክታበት ኣንጻር ሸሮኽ፡ ኣብ መፋርቕ ወርሒ ሰነ ደኣ ይጀምር እምበር፡ ኣስታት ፍርቂ ናይቲ ክበጽሖ ዝሓለኖ ብዝሒ ጥራይ’ዩ በጺሑ። ብሰንኪ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኲናት እቲ ናይ ክታበት መደባቱ ከም ዝተዓናቐፈ ድማ ውድብ ጥዕና ዓለም ሓቢሩ።
ኣብ ትካላት ጥዕና ዝወርድ ዘሎ ዕንወት፡ ንማእከላት ጥዕና ዒላማ ዝገበረ ዝምታ፡ ምዕናው መዕቆቢ መድሃኒታት ገለ ካብቶም ነቲ ናይ ክታበት ስራሕ ዝዓናቑፉ ምንባሮም ድማ እቲ ኣህጉራዊ ትካል ዘርዚሩ።


text:
ዜና ቫቲካን
ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ግዜኡ በጺሑ ምስቶም ናቱ ክሰናበት ኣብ ዝቀራረበሉ ዝነበረ ግዜ ንዝኽረይ ግበርዎ እንክብል ነታ ድሕሪ ትንሣኤኡ ክሳብ መወዳእታ ዓለም ኩሉ ግዜ ምሳኹም ኣሎኹ ንዝበላ እተረጋግጽ ብምሥጢረ ጥቀ ቅዱስ ቊርባን ወትሩ ምዃኑ ኣረጋገጸልና። ዝኽርን ተዝካርን ክንብል ከሎና ኣሉታውን እወታውን ክኸውን ይኽእል። እቲ ኣዎንታዊ ንኩሉ ፈውሲ ተስፋ ኣስኒቁ እዚ እውን ኪሓልፍ እዩ ክንደይ ዘይሓለፈ ኢልካ ምናዳ ከምዚ ናይ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ተስፋ ዘስንቅ እሙን ቃልን ኪዳንን እንተለዎ ኸኣ ዝበለጸ ይኸውን ከምኡ እውን ከምቲ ናይ እስራኤላውያን ሙሴ ዝእዝዞ ነቲ እግዚአብሔር ዝገበረልካ ሠናይ ነገር እናዘከርካ ነዚ ካብ ገበረለይ ሕጂ እውን ዝገብረለይ ኣይስእንን እናበልካ ትጐዓዝ። እንተ ኣቲ ኣሉታዊ ግን ወግሔ ጸብሔ ቊስልታትካ እናሓኸኽካ ብሓዘን ተጐቢእካ ናብ ተነጽሎን ጓህን ተስፋ ቊርጸት ዝመርሕ እዩ። ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝገደፈልና ዝኽሪ ኣዎንታውን ርግጸኛን ኰይኑ ነቲ ብዝተፈላለየ ቊስልታትን ጓህን ተረሚሱ ንዘሎ ዝኽርና እውን ዘሕዊ ንኩሉ ናብ ታሕጓስ ለዊጡ መንፈሳዊ ጥምየትናን ጽምእናን ዝዕንግል ምሥጢረ ጥቀ ቅዱስ ቊርባን ኰይኑ ነዚ ዝኽሪ እዚ ብመልክዕ መሥዋዕተ ቅዳሴ እትሰርዖ ከኣ እት ሕድሪ ዝተቀበለት ቤተ ክርስትያን ስለዝኾነት ነዚ ወርቃዊ መዝገብ ኣብ ቤተክርስትያንን ግላዊ ሕይወትናን ቀዳምነት ሂብና ክንዕቅቦ ሓደራ ይብሉ ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ።
ናይ ዕለቱ ቀዳማይ ንባብ ካብ ዘዳ 8.2 ኰይኑ 'እግዚኣብሄር ኣምላኽካ ድማ በዘን ኣርብዓ ዓመት ኣብ በረኻ ዝመርሓካ ዅሉ መገዲ፡ ትእዛዛቱ እትሕሉ እንተ ዄንካ ወይ ዘይትሕሉ፡ ኣብ ልብኻ ዘሎ ዅሉ ምእንቲ ኺፈልጥ፡ ኪፍትነካ ኢሉ ኸም ዘዋረደካ፡ ዘክር። ሰብ ካብ ኣፍ እግዚኣብሄር ብዚወጽእ ኵሉ ነገር ደኣ እምበር፡ ብእጌራ ጥራይ ከም ዘይነብር ምእንቲ ኼፍልጠካ፡ ንሱ ኣዋረደካ፡ ኣጥመየካ፡ ንስኻ ዘይፈለጥካዮ ኣቦታትካውን ዘይፈለጥዎ ማና ኸኣ ኣብልዓካ' ብማለት ንኩሉ እቲ እግዚአብሔር ዝገበረሎም ሠናይ ነገር እናዘከሩ ንእግዚአብሔር ካብ ምሕዛን ክቚጠብን ንውሉድ ወለዶ ነቲ ዝኽሪ እናኣመሓለለፉ በቲ እግዚአብሔር ዝሃቦም ተስፋን ዝኣተወሎም ኪዳንን ኪመላለሱ ይምሕጸኖም። ዝኽሪ ወይ ተዝካር ክሳብ ክንደይ ወሳኒ ምዃኑ ቅዱሰንቶም ካብዚ ናይ ብሉይ ኪዳን ዝኽሪ ናብቲ ዓቢ ዝኽሪ ናይ መድሓኒናን ጐይታናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝገደፈልና ብመሥዋዕተ ቅዳሴ ዝፍጸም ዓቢ ተዝካር በዚ ዓቢ በዓል እዚ ብምዝኽኻር ምስ ዘሎና ኩነታት ብምግንዛብ ሽሕ'ኳ ለበዳ ኮቪድ 19 ነቲ ልሙድ ሥርዓታት ቅዳሴን ዑደትን ስግደት ቅዱስ ቊርባንን እንተከልከለ ከም ዝተኻእለና ብውሱን ክነብዕሎ ከሎና ክንዝክሮም ዘሎና ቀንዲ ነጥብታት ጠቂሶም። ብቀንዱ ከኣ ሰንሰለታት ምድግጋፍ ክነደፍዕ የድሊ ኢሎም።
ሰንሰለታት ምድግጋፍ!
ከም ሕዝበ እግዚአብሔር ሓድነትና ንምድንፋዕ ከምቲ ንባባት ዕለቱ ዘዘኻኽሮ ከም ሕዝበ እግዚአብሔር ዝተገብረልና ሠናይ ነገራት እንክንዝክር ንዘኽታም ዝኽርታትና ኣሉታዊ ዝኽርታትና ከምኡ እውን ብዝተፈላለየ ምኽንያት ተዓጽዩ ዘሎ ዝኽርታትና ይፍውስ። ብዘይካዚ ይብሉ ቅዱስነቶም ቅዱስ ቊርባን ብዘይካዚ ናይ ነገራት ጥሜትና ኣልዩ ናይ ኣገልግሎት ሃረርታ የጐሃህረልና።


text:
ጋንታታት ኩዕሶ እግሪ ትግራይን ኣምሓራን ዘራኽቡ ኣብ ስታድዮማት ትግራይ ዝካየዱ ፀወታታት ብሰላማዊ መንገዲ ክዛዘም መንግስትን ህዝብን ትግራይ ሓላፍነት ክወስድ እዩ ክብሉ ምክትል ርእሰ ምምሕዳር ትግራይ ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ኣፍሊጦም።
እቶም ምክትል ርእሰ ምምሕደር ሎሚ ሶኑይ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ስፖርትን ፖለቲካን ዝሓዋውሱ ኣካላት ድማ ክኹነኑ ይግባእ ኢሎም።
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ፕሪመርሊግ ኢትዮጵያ ብሰንኪ ዘጋጠመ ጉድለት ስፖርታዊ ጨዋነት ኣብ መንጎ ጋንታታት ኩዕሶ እግሪ ትግራይን ኣምሓራን ይካየዱ ዝነበሩ ውድድራት ኣብ ገለልተኛ ሜዳ ይተኣናገድ ነይሩ።
በዚ ድማ ኣብ ንተፃወቲ፣ ጋንታታትን ደገፍትን ብሓፈሻ ድማ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ፅቡቕ ስሚዒት ኣይፈጥርን ብምባል ፌዴሬሽን ኩዕሶ እግሪ ኢትዮጵያ ምስ ምምሕዳር ክልቲአን ክልላት ብመሰረት ዝገበሮ ምርድዳእ፥ እተን ጋንታታት ኣብ ዓመተ 2011 ዝገብርኦ ፀወታታት ኣብ ነናይ ባዕለን ሜዳ ንክካየድ ተወሲኑ እዩ።
ጋንታታት ኩዕሶ እግሪ ትግራይን ኣምሓራን ዘራኽብ ኣብ ስታድዮማት ትግራይ ዝካየዱ ውድድራት ብሰላማዊ መንገዲ ክዛዘም መንግስትን ህዝብን ትግራይ ሓላፍነት ከምዝወስድ ምክትል ርእሰ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ተዛሪቦም።
ዶክተር ደብረፅዮን"ምስ ፌደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተገበረ ዘተ መንግስቲ ክልቲኦም ክልላት ሓላፍነት ከምዝወስዱ ብሚድያ ከፍልጡ ከምዘለዎ ብመሰረት ዝተገበረ ምርድዳእ እየ መግለፂ ዝህብ ዘለኹ" ኢሎም::
ትግራይ ሰላማን ምርግጋዓን ሓሊያ ተወልድቲ ካልኦት ብሄር እውን ተኸቢሮም ዝነብሩላ ኣብ ስራሕ ትርከብ ክልል እያ ዝበሉ እቶም ምክትል ርእሰ ምምሕዳር ኣብ ስፖርት ንበይኑ ዝፍጠር ምዝራግ ሰላም ኣይህሉን ኢሎም ።
“ፖለቲካን ስፖርትን ክተሓዋወስ ኣይብሉን” ዝበሉ ኢሎም ዶክተር ደብረፅዮን: ፖለቲካ ኣብ ናይ ባዕሉ መድረኽ ኣብ ጠሬጴዛ ኣብ ዝግበር ቃልሲ እምበር ኣብ ሜዳ ስፖርት ክኣቱ ኣይግባእን ኢሎም።
ቀዲሙ ዝወፀ መርሃግብሪ ከምዘመላኽቶ ቐፃሊ ረቡዕ ኣብ ፀወታ ፕሪመርሊግ ኢትዮጵያ ጋንታ መቐለ 70 እንደርታ ምስ ፋሲል ከነማ ኣብ ስታድዮም ትግራይ ጋንታ ባህርዳር ድማ ምስ ጋንታ ስሑል ሽረ ኣብ ስታድዮም ባህር ዳር ክራኸባ እየን ተባሂሉ ትፅቢት ይግበር።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ብ ተስፋኒውስ ፡
ኣባላት ሓይሊ አየር ኢትዮጲያ ዝነበሩ ሻምበል ሳሙኤል ግደይ፡ መቶ ኣለቃ ቢልልኝ ደሳለኝ ከምኡውን ናይ በረራ ቴክኒሻን ጸጋ ብርሃን ግደይን ፡ ኣብዚ ቅንያት`ዚ ነቲ ሒዞምዎ ዝጸንሑ ሄሊኮፕተር ጠዊዮም ናብ ኤርትራ ድሕሪ ምእታው ፡ ሓይሊ ኣየር ኢትዮጲያ ኣብ ኣዚዩ ጽዑቕ ኣኼባታትን ግምገማን ተሸሚሙ ከምዝርከብ ምንጭታት ካብ አዲስ አበባ ንመደብር ቴሌቭዥን ኢሳት ሓቢሮም ።
ሽሕ`እኳ ምጥፋእ ኣብረርትን ነፈርቲ ኹናትን ናብ ኤርትር ሓድሽ ተርእዮ እንተዘይኮነ ፡ ትግራዎት ኣብረርቲ ነቲ ስርዓት ራሕሪሖም ክሓድሙ ግና እዚ ናይ መጀመሪያ ኢዩ። ምኹብላል ሻምበል ሳሙኤል ግደይን ፡ ቴክኒሻን ጸጋ ብርሃን ግደይን ካብ ትጽቢት እቲ ስርዓት ወጻኢ ከምዝነበረን ፡ ፍጹም ስንባደ ከምዝፈጠረን ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ። ኣብዚ እዋን`ዚ ፡ ምስዞም ክልተ ተጋሩ ኣባላት ሓይሊ አየር ናይ ቀረባ ርክብ አለዎም ኢሉ ንዝጠርጠሮም ኣባላት ክምርምሮም ከምዝጀመረ ካብ ኣዲስ አበባ ዝተረኸበ ሓበሬታ ይሕብር።
ምኒስትሪ ምክልኻል እታ ሃገር ፡ ንሻምበል ሳሙኤል ግደይ ብፍላይ ከዳዕ ክብል ጸዊኡዎ ኣሎ።
እዚ ሓድሽ ፍጻሜ`ዚ ፡ ካብቶም አቐዲሞም ናብ ኤርትራ ዝኣተዎ ኣባላት ሓይሊ አየር ፍሉይ ኣቃልቦ ዝረኸበ ዝመስል ፍጻሜ ኢዩ ዝመስል፡፡ እዚ ድማ ኣይነት ናይቲ ሒዞሞ ዝመጹ ሂሊኮፕተር ዘይኮነስ ፡ እቶም ኣብረርቲ ትግራዎት ብምንባሮምን ፡ ሚኒስትሪ ምክልኻል እታ ሃገር ብዕሊ ኣብ መራኽቢ ብዙሓን ተጠሊኡ ብምእማኑን ኢዩ። ቅድሚ እዞም ሰለስተ ኣብረርቲ ፡ ኣብዚ ዓመት ጥራሕ ፡ ብተመሳሳሊ መንገዲ ፡ 8ተ ኣብረርቲ ዝተፈላለዩ ናይ ውግእ ነፈርትን ሂሊኮፕተራትን ሒዞም ናብ ኤርትራ ደበኽ ኢሎም ኢዮም።
እቲ ንኹሉ ኢትዮጲያዊ ዘደንጸወ ግና ፡ እዞም ሰለስተ ኣብረርቲ ካብ መደብር ሓይሊ አየር ድሬዳዋ ተበጊሶም ፡ ካብቲ ዝተፈቐደሎም ናይ 30 ደቒቅ ምብራር ንምጥሓስ ፡ ን3ተ ሰዓት ዝኣክል እንዳብረሩ ብሰላም ኤርትራ ምብጽሖም ኢዩ። ፡ እምበርከ እቲ ናይ ሰራዊት ምክልኻል ወያነ ራዳር ይሰርሕ ኣሎ ድዩ? ዝብል ሕቶ`ውን ኣላዒሉ ኢዩ፡፡ ካብኡ ዝከፈአ ግና ፡ ክሳብ ናይ ተቃወምቲ ቴሊቭዥን ኢሳት ፡ እቶም ኣብረርቲ ምስ ሄሌኮፕተራቶም ናብ ኤርትራ ብሰላም ከምዝኣተዉ ብዜና ዘቃልሓሉ እዋን ፡ እቲ ስርዓት ኣበይ ከምዝኣተዉ ምፍላጥ ሓርቢቱዎ ፡ ፈቐዶ ጎቦን ስንጭሮን ሓሰው ይብሎም ምንባሩ ኢዩ።
እሙናት ምንጭታት ኢሳት ብተወሳኺ ከምዝገልጽዎ ፡ ሻምበል ሳሙኤል ግደይ ካብቶም ዝለኣለ ናይ በረራ ልምዲ ዘለዎም ኣባላት እቲ ሓደ ክኸውን እንከሎ ፡ ሰበስልጣን ህወሃት ኣብ ልዕሊ እቲ ሓይሊ ኣየር ዘውርድዎ ንዘለዉ ጥፍኣት ብእሊ ካብዝቃወሙ ደቂ ትግራይ ሓደ ኢዩ ኔሩ። መቶ ኣለቃ ቢልልኝ ደሳለኝ ድማ ፡ ነቲ ኣብቲ ሓይሊ አየር ዘስፋሕፍሕ ዘሎ ናይ ሓደ ብሄር ዕብለላን ኣድልዎን ዝቃወም ኢዩ ኔሩ። ሰለስቲኦም ኣብረርቲ ነቲ ስርዓት ራሕሪሖም ዝሓደሙ እምበር ፡ እቲ ስርዓት ከምዝብሎ እቲ ሓደ ነቲ ክላእ አገዲዱ ናብ ኤርትራ ዝጨወዮም ኣይኮኑን።
ነዚ ብውሽጢ ዉሽጢ ፈኸም ክብል ዝጸንሐ ዘይምርድዳእ ኣዘዝቲ ሓይሊ ኣየር ኢትዮጲያ፡ ንምኹብላል ትግራዎት ዝረከቡዎ ኣብረርቲ ምኽንያት ብምግባር መሊሱ ተጋዲዱ ይርከብ። እቲ አብ ሞንጎ ኮሎኔል አበበ ተካን ብ/ጄ ማሾ ሓጎስን ዝነበረ ሕዱር ጽልኢን ዘይምርድዳእን ሎሚ ደረቱ ሓሊፉ ነሓድሕዶም ኣብ ምክሳስ ይርከቡ።
ኮሎኔል ኣበበ ተካ ፡ ብመራሕቲ ህወሃት ከም እሙን ስለዝውሰድ ፡ ነቲ ሓይሊ አየር ብድሕሪት ኮይኑ ክሳብ ሕጂ ዝመርሕ ዘሎ ኮይኑ ፡ ብሽም ጥራሕ ሓላፊኡ ዝኾነ ብ/ጄ ማሾ ሓጎስ ድማ ምስ ሰበስልጣን እቲ ስርዓት ብዝጸንሖ ዘይምርድዳእ ፡ ብሽም ጥራሕ ሓላፊ ተባሒሉ ዝሰርሕ ዘሎን ኢዩ።
ብ/ጄ ማሾ ሓጎስ ፡ ኣቐዲሙ ምስ ኣዛዚ ሃይሊ ኣየር ሞላ ሃይለማሪያም ኣብ ኣዚዩ ከቢድ ባዕሲ ኣትዩ ዝነበረን ፡ ምስ ሓለቃ ስታፍ ሳሞራ ዩኑስ ዝነበሮ ርክብ እውን ካብ ግዜ ናብ ግዜ እንዳሓርፈፈ ድሕሪ ምኻድ ፡ ሰላምታ ከማን ኣብ ዘይለዋወጥሉ ደረጃ በጺሖም ከምዘለዉ ኢዩ ዝንገር። ካብዚ ዝተልኣለ ፡ ክልተ ግዜ ናይ ስልጣን ወሰኽ ክምዝተነጥረን ድሕሪ ክንደይ ኣውያትን ነቲ ብዓሌት ዝተገማምዐ ሃይሊ ኣየር ንምድሓን ብዝብል ምስምስ ናይ ብ/ጄ ማዕረግ ከምእተዋሃቦ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ኮ/ል አበበ ተካ ሓላፊ ናይ ድሬዳዋ ዝመደብሩ ሓይሊ ኣየር ኮይኑ ክሰርሕ ካብ ዝጀመር ፡ ነቲ ሓይሊ ኣየር ራሕሪሖም ዝሓደሙ ኣባላት ቁጽሪ ይውስኽ ኣሎ። ኣብ ዝሓለፉ 6 ኣዋርሕ ጥራይ ፡ 11 ላዕለዎት ኣብረርቲ ነፈርቲ ኹናት ነቲ ስርዓት ጠንጢኖም ብምሕዳም ፡ ድሮ 4ተ ናብ ግንቦት 7ተ ፡ 4ተ ድማ ናብ አርበኞች ግንባር ተጸንቢሮም ኣንጻር እቲ ስርዓት ክቃለሱ ከምዝመረጹ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ። ናይዞም ዳሕረዎት 3ተ ኣብረርቲ (እቲ ሳልሳዮም ካብ ብሔረ ኦሮሞ) ናበየናይ ተቃዋሚ ግንባር ከምዝጽንበሩ ገና ኣይተፈልጠን።
ምንጭታት ሃይሊ አየር ከምዝሕብሩዎ ፡ ኮ/ል አበበ ተካ ተወላዲ ውቕሮ ኮይኑ ፡ ኩሉ ናይ ሓላፍነት ቦታታት ናይቲ መደብር ሓይሊ አየር ፡ ብደቂ ውቕሮ ጥራሕ ከምዝተሓዝ ዝገበረ ኢዮ። ን ኮ/ል አበበ ተካ ናብዚ ደረጃ ዘብጽሖ ፡ ናይ ቀደም ኣዛዚ ሃይሊ ኣየር ዝነበረን ወዲ ውቕሮ አበበ ተክለሃይማኖት ኢዩ።
ኮ/ል አበበ ተካ ሓይሊ ኣየር ኢትዮጲያ ንክዳኸም እቲ ከም ቀንዲ ምክንያት ኢዩ ዝግለጽ። ክሳብ ሕጂ ደፊሩ ስጎምቲ ዝወስደሉ ኣካል `ውን ኣይተረኽበን። ኮ/ል አበበ ተካ ናብ ስልጣን ካብ ዝድይብ ንደሓር ጥራይ ፡ 2ተ FF-260 ዝኣይነተን ናይ መሰልጠኒ ሄሊኮፕተራት ተጋጭየን ፡ 2ተ MI-35 ዝኣይነተን ሂሊኮፕተራት ኣብ አየር እንከለዋ ተጋጭየን ምስ 6ተ ኣብረርተን ተቓጺለን ፡ ከምኡውን 1ደ FF ዝኣይነታ ሄሊኮፕተር ኣብ ከባቢ ሑርሶ ሞተረ ኣበላሺያ ከምዝተሓምሸሸትን ፡ እዚን ከምዚ ኣይነት እንወት ናይቲ ሓይሊ አየር ፡ ምስ ምምጻእ ኮ/ል አበበ ተካን እቲ ጋሕማጥ ምሕደርኡን ዝተታሓሐዘ ክምዝኾነ ኢዩ ዝእመን። እንተኾነ ፡ ብሰንኪ ክንክን ጄ/ል ሞላ ካብ ቀጻሊ ግምገማ ከምዘምለጠን ፡ ድሕሪ ጄ/ል ሞላ ካብ ስልጣን ምእላዩ ድማ ባዕሉ ጄ/ል ሳሞራ የካላኸለሉ ከምዘሎ ኢዩ ዝፍለጥ።
ናይዚ ኩሉ ክንክን ምስጢር እምበኣር ፡ ኮ/ል አበበ ተካ ብናይ ጦር ሄሊኮፕተራት ናይ ኮንትሮባንድ ኣቕሑት ናብ ድሬዳዋ እንዳመላለሰ ምስ በኣል ጄ/ል ሞላ ሃይለማሪያምን ሳሞራን ክንግድ ዝጸሐን ፡ ቐንዲ ዘይተኣደነ ምንጪ ገንዘብ ናይዞም በዓል ስልጣናት ስለዝኾነን ምኹኑ ኢዩ ዝሕበር።


text:
Radio Erena: 23 September 2019
ሕቡራት ኢማራት፣ ኣብ ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ ዝነበራ መደብ ምህናጽ ወትሃደራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ከምዝተሰረዘ ፕረዚደንት ናይታ ርእሰ ምምሕዳር ሙሰ ቢሒ ገሊጹ።
ንሱ ዝሓለፈ ሰሙን ብቴሌቪዥን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ እቲ ብሕቡራት ኢማራት፣ ኣብ ከባቢ ወደብ በርበራ ክህነጽ ጀሚሩ ዝነበረ ወትሃደራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ደው ኢሉ ከምዘሎ ብምርግጋጽ፣ እቲ ፕሮጀክት ናብ ሲቪላዊ ዕላማ ተቐይሩ ንኻልእ ኩባንያ ክወሃብ ምዃኑ ኣፍሊጡ።
ኣብ 2017 ዝጀመረ ምህናጽ እቲ ወትሃደራዊ መዓትፎ ነፈርቲ፣ ኣካታዒ ኮይኑ ምጽንሑ ዝፍለጥ’ዩ።
ሕቡራት ኢማራት፣ ድሕሪ’ቲ ኣብ 2015 ኣብ የመን ዝጀመረ ኵናት፣ ንኤርትራን ሶማሊላንድ ከም መንሃርያ ንክጥጥቐመለን ናይ ኣማኢት ሚልዮናት ዶላራት ስምምዕ ከምዝኸተመት’ዩ ዝግለጽ።
ኣብ ኤርትራ፣ ንወደብን መዓርፎ ነፈርቲ ዓሰብ ከምኡ ድማ ንስልጠና ሰራዊት ዝኸውን ካልእ መዓስከር ክትከፍት እንከላ፣ ኣብ ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ ድማ ን30 ዓመታት ዝጸንሕ ቀዋሚ መዓርፎ ነፈርትን ወትሃደራዊ መዓስከራትን ንምኽፋት መደብ ኔሩዋ።
እንተኾነ፣ ሮይተርስ ንመግለጺ ፕረዚደንት ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ ብምጥቃስ ኣብ ዝዘርግሖ ዜና፣ ምህናጽ እቲ ኣካታዒ ኮይኑ ዝጸንሐ ወትሃደራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ጠቕሊሉ ደው ኢሉ ኣሎ።
ምኽንያቱ ግና ብዝርዝር ኣይተገልጸን።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘለዋ ወትሃደራዊ ጽልዋታት ንምዕባይ እትሰርሕ ዘሎ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ምስ ኢትዮጵያ ተመሳሳሊ ስምምዓት ንምኽታም ዘኽእላ ወትሃደራዊ ዘተ ኣካይዳ።
እቲ ዘተ ዝተኻየደ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ዘካይድ ዘሎ ጠቕላሊ ሓለቃ ስታፍ ሰራዊት ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ጀነራል ሓማድ መሓመድ ታኒ ኣል ሩማይቲ፣ ምስ ኢትዮጵያ መዘንኡ፣ ጀነራል ኣደም መሓመድ፣ ብ19 መስከረም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝተራኸበሉ እዋን’ዩ።
==================


text:
ዝሓለፈ ረቡዕ ዕለት 26 ነሓሰ 2020 ዓ.ም. ካብ ቱኒዚያ ናብ ኢጣሊያ ጸኣት ስደተይናታት ንምምሕዳር ክከኣል ነዚ ዝረአይ ዘሎ ሓድሽ ጸኣት ስደተይናታት ካብ ቱኒዝያ ስለምንታይን እንታይን ንምርዳኡ ኣብ መንጐ ናይ ኢጣሊያ መራሔ መግንስቲ ኮንተን ናይ ክፍለ ሃገር ሲቺሊያ ዋና ኣመሓዳርን ሙሱመቺ ርክብ ከምዝካየድን፡ ህልቀት ስደተይናታት ኣብ ባሕሪ መዲትራኒያን ንኸይህሉ ስደተይናታት ካብ ዝርከቡለን ሃገር ብሕጋዊ ኣገባብ ናብ ኢጣሊያን ካልኦት ሃገራትን ንኽኣትዉ ዘኽእል ናይ ሰብኣዊ መተሓላልፎ ውሳኔ ኣብ ግብሪ ብምውዓል ነቶም ስደተይናታት ብዘይ ሕጋዊ መገዲ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ንዘንቀሳቕሱን ንግድ ሰብ ንዘካይዱ ናይ ገበን ጉጅለታት ምዕጋትን ዓብይ መጋበርያ ምዃኑ ናይ ኢጣሊያ ናይ ፈደራላውያን ወንጌላውያን ኣቢያተ ክርስቲያን ናይ መዲትራኒያን ተስፋ እተሰምየ ማሕበርን ናይ ዝተፈላለያ ሃይማኖታትን ባህልታትን ናይ ሓባር ዘተ ድርገት ኣወሃሃዲ ፓውሎ ናዞ ምስ ዜና ቫቲካን ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ይሕብሩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ካብ ዝሓለፈ ሰንበት ካብ ቱኒዚያ ናብ ኢጣሊያ ናይ ዝኣትዉ ስደተይናታት ብዝሕ ክብ ይብል ከምዘሎን፡ ዝሓለፈ ሰንበት 450 ስደተይናታት ላምፐዱዛ ከምዝኣተዉን፡ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ እዚ ናይተን ስደተይናታት ዝኣትውለን ናይ ክፍለ ሃገር ሲቺሊያ ከተማታት ኣመሓደርትን ናይ ሲቺሊያ ርእሰ ኣመሓዳሪ መሱመቺን ምስ ናይ ኢጣሊያ መራሔ መንግስቲ ክራኸቡን ክዝትዩን ከምዝኾኑ ልኡኽ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ማርኮ ጉወራ ሓቢሮም፥ ሕብረት ኤውሮጳ ናይ ስደተይናታት ጉዳይ ዝከታተል ድርገት ነዚ ካብ ቱኒዚያ ናብ ኢጣሊያ ዝግበር ዘሎ ጸኣት ስደተይናታት ብቐረባ ይከታተሎን ምስ ናይ ኢጣሊያ መንግስቲ እውን ብዛዕባኡ ይመክር ከምዘሎ ኣፍሊጦም።
ሞት ስደተይናታት ኣብ ጉዕዞ ባሕሪ
ስደተይናታት ኣሳፊራ ትጓዕዝ ዝነበረ ጀልባ ኣብ ኢጣሊያ ኣብ ከባቢ ማያት ባሕሪ ክርቶነ ምስ በጽሔት ብዘጋጠማ ሓደጋ ባርዕ ሓዊ ሰለስተ ስደተይናታት ከምዝሞቱን ሰለስተ ከቢድ ማህሰይቲ ከምዝወረዶምን ሓደ ገና ሃለዋቱ ከምዘይተፈልጠን ዝሓበሩ ጉወራ ኣስዒቦም፥ ናይ ክሮቶነ ሊቀ ጳጳሳት ሓዋርያዊ ቤት ጽሕፈት ናይታ ሰበኻ ምእመናን በዚ ዘጋጠመ ናይ ሞት ሓደጋ ሓዘን ከምእተሰመዖን ከምዚ ዝኣመሰለ ብቐጻሊ ዝርአይ ዘሎ ህልቀት ስደተይናታት ከብቅዕ ጻውዒት ከምዘቕረበ ገሊጾም፡ ዕለት 31 ነሓሰ ካልኦት ሕጻናት ዝርከብዎም ካብ ሶሪያን ዒራቕን ኩርድን ኣፍጋኒስታንን ዝመጹ 80 ስደተይናታት ዘሳፈረት ጀልባ ካብ ቱርኪ ዝነቐለት ክሮቶነ ከምዝኣተወት ኣፍሊጦም።
ወንጌላውያን ኣቢያተ ክርስቲያን
ካብ ርሑቕ ሃገራት ብማያት ባሕሪ ኢጣሊያ ዝኣትዉ ዘለዉ ስደተይናታት ብዝሒ ክብ ይብል ከምዘሎን ኣብ ዝኣትውሉ ከባቢ ኢጣሊያ ዝርከብ መእለዪ ስደተይናታት ብብዝሒ ስደተይናታት የዕለቕልቕ ከምዘሎን ኣብ ላምፐዱዛ ብዝሒ ስደተይናታት ንማሕበራዊ ውጥረት ምኽንያት ከምዝኾነ ናይ ወንጌላውያን ኣቢያተ ክርስቲያን ፈደራላዊ ማሕበር ዘመሓድሮ ናይ መዲትራኒያን ተስፋ እተሰምየ ካብ 2013 ዓ.ም. ኣትሒዙ ኣብ ላምፐዱዛ ናይ ዘከይዶ ንናይ ስደተይናታት ጉዳይ ዝሓልይ መደብ ኣወሃሃዲ ፓውሎ ናዞ ምስ ዜና ቫቲካን ኣብ ዘካይድዎ ቃለ መሕትት ይሕብሩ።
ሕጋዊ መተሓላልፎ ስደተይናታት ምኽፋት
ኣዚዮም ተኣፋፍያን ዝኾኑን ትሕቲ ዕድመ ሕጻናትን ደቀንስትዮን ንምክልኻል ብጠቕላላ ስደተይናታት ካብቶም ንግድ ሰብ ዘካይዱን ሰባት ካብ ቦታ ቦታ ካብ ዘንቀሳቕሱን ናይ ገበን ጉጅለታት ኢድ ንምድሓን ሕጋዊ መተሓላልፎ ንስደተይናታት ምኽፋት ከምዘድልን በዚ ኣገባብ’ዚ ኣቢሎም ኣብ ዝኣትውሉን ምስ ዝኣትውሉ ከባቢ ባህልን ሕዝብን ክላለዩን ሕይወቶ ንኽመርሕሉ ዘኽእሎም ዕድል ክረኽቡን ብምሕጋዝ ብሓባር ነቶም ንግድ ሰብ ዘካይዱ ናይ ገበን ጉጅለታት ምውጋእ የድሊ እንክብሉ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ዛዚሞም።


text:
Radio Erena: 09 June 2019
መገዲ ኣየር ኤርትራ ናይ 73 ሚልዮን ዶላር ውህሉል ዕዳ ከምዘለዎ ተገሊጹ።
ኣህጉራዊ ማሕበር መጎዓዝያ ነፈርቲ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ክሳብ ወርሒ መጋቢት 2019 ኣብ ዝነበረ ግዜ ጥራይ ኤርትራ፣ ብመገዲ ኣየር ንዝረኸበቶ 73 ሚልዮን ዶላር ናይ ኣገልግሎት ዋጋ ናብ ዝምልከተን ሃገራት ከምዘይለኣኸት ኣመልኪቱ።
ብመሰረት እቲ ዝተረኽበ ሓበሬታ፣ መገዲ ኣየራት ግብጺ፣ ቱርኪ፣ ዱባይን ኢትዮጵያን፣ ኣብ ኤርትራ ናይ ዝተቖርጸ ትኬት ዋጋ ከምዘይተመልሰለን እዩ ዘመልክት። ቀንዲ ምኽንያት ናይዚ ከኣ ሃገራዊ ባንክ ኤርትራ ሕጽረት ናይ ወጻኢ ባጤራ ስለዘጋጠሞ’ዩ ክብሉ ምንጭታት ይጠቕሱ።
ከምዝፍለጥ መንገዲ ኣየራት ሉፍታንዛን ቐጠርን፣ ብተመሳሳሊ ምኽንያት ካብን ናብን ኣስመራ ጉዕዞአን ኣቋሪጸን’የን።
ን20 ዓመታት ኣቋሪጹ ድሕሪ ምጽናሕ ኣብ ወርሒ ሓምለ 2018 ዳግማይ ናብ ኣስመራ በረርኡ ዝጀመረ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ብወገኑ፣ ዛጊት ሽዱሽተ ሚልዮን ዶላር ካብ ኤርትራ ዘይተመልሰ ገንዘብ ከምዘለዎ’ዩ ዘመልክት።
ኣካያዲ ስራሕ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ንማዕከናት ዜና ሃገሩ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ናብ ኤርትራ ዝገብሮ በረራ ከምዘየቋርጽን፣ እቲ ዘይተኸፍለ ገንዘብ ከኣ ግዚያዊ ሽግር ሙዃኑ ገሊጹ።
ኣህጉራዊ ማሕበር መጎዓዝያ ነፈርቲ ኣብ ደቡብ ኮርያ ኣብ ዘካየዶ ዓመታዊ ዋዕልኡ፣ ናይ ዝተሸጠ ትኬት ዋጋ ዘይመለሳ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ዚምባብወ 192 ሚልዮን ዶላር፣ ሱዳን 84 ሚልዮን ዶላር፣ ኣልጀሪያ 80 ሚልዮን ዶላር፣ ኣንጎላ 7 ሚልዮን ዶላር፣ ከምኡ’ውን ኤርትራ 73 ሚልዮን ዶላር፣ ብሓፈሽኡ 413 ሚልዮን ዶላር ዘይተኸፍለ ዕዳ ከምዘለወን ኣፍሊጡ።
ኣቦ ወንበር ናይቲ ኣብዚ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተጋበአ ማሕበር፣ ናብ’ዘን ውህሉል ዕዳ ዘለወን ሃገራት ምብጻሕ ብምክያድ ምስ መራሕተን ክዘራረብ ሙዃኑ ሓቢሩ።
ኤርትራ ብሰንኪ እትኽተሎ ዘላ ግዕዙይ ምሕደራ ፖለቲካን ቁጠባን፣ ካብ ዓለም ተነጺላ ኣብ ሕማቕ ደረጃ ከምዘላ በብእዋኑ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።


text:
Radio Erena: 28 March 2021
ተጸዋዒ ስደተኛታት ድሕሪ ምውላዕ ኲናት ኣብ ትግራይ ንመጀመሪያ ግዜ ዝበጽሐን ክልተ መዓስከራት ስደተኛታት፣ ምሉእ ብምሉእ ከምዝዓነዋ ኣፍሊጡ።
እቲ ትካል ጀኔቫ ካብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ኣብ መዓስከራት ስደተኛታት ሽመልባን ሕጻጽን ዝነበረ ቤት ጽሕፈታት ተዘሚቱን ዓንዩን ከምዝረኸቦ ገሊጹ።
ኣብቲ መዓስከራት ዝነበሩ ኤርትራውያን፣ ህይወቶም ከድሕኑ እግሮም ናብ ዝመርሖም ኣንፈት ፋሕ ምባሎም ክግለጽ ዝጸንሐ ኮይኑ፣ ተጸዋዒ ስደተኛታት ንሸውዓተ ሽሕ ካብኣቶም ጥራይ ክረክብ ከምዝኸኣለ እዩ ኣመልኪቱ። ንገለ ካብቶም ኤርትራውያን ናብ መዓስከራት ማይ ዓይኒን ዓዲ ሓሩሽን ከምዝውሰዱ እኳ እንተተገብረ፣ ብሓፈሽኡ ግና ኣብ ኩሉ መዓስከራት ዘለዉ ይኹኑ፣ ነናብ ዝቐረቦም ዓድታትን ከተማታትን ፋሕ ኢሎም ዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት ህጹጽ ረዲኤት ከምዘድልዮም ተጸዋዒ ስደተኛታት ይገልጽ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ዓለም ድሕሪ ዝተገብረሉ ጸቕጢ፣ ቀይሕ መስቀል ዝርከቦም ገለ ትካላት ረዲኤት ናብ ትግራይ ክኣትዉ ኣፍቂዱ እኳ እንተኾነ፣ ናብቲ ዝበዝሐ ክፋል ትግራይ ግና ከይንቀሳቐሱ ኣጊዱ’ዩ ጸኒሑ።


text:
“ዮሴፍ ሕጹይ ማርያም እምበር ናይ እግዚኣብሔር ዕሱብ ሰራሕተይና ኣይነበረን” እንክብሉ ቅዱስ ኣቦና ዕለት 20 ሕዳር 2018 ዓ.ም. ኣብ ሰላም ለኪ ኣሞርኵይዞ ብናይ ኢጣሊያ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ቲቪ2000 ብእተሰየ መደብር ተለቪዥን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰሉስ ዘቕርብዎ ኣስተንትኖ ኣስዒቦም ኣብ ዘቕረብዎ ሳድሻይ ፍጻመ ዘስመሩሉ ሓሳብ ክኸውን እንከሎ፡
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣብዚ ቲቪ 2000 ምስ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ሓልዮ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ብምትሕብባር ኣብ ኢጣሊያ ከተማ ፓዶቫ ኣብ ዝርከብ ቤት ማሕቡስ ቤተ ጸሎት ቆሞስን ናይ ቲዮሎጊያ ሊቅ ኣባ ማርኮ ፖዛ ብዘቕርብሎም ቃለ መሕትት መሰረት ወትሩ ሰሉስ ዘቕርብዎ ኣስተንትኖ ብምቕጻል፥
ማርያም ከምቲ ኣብቲ እዋን ዝነበረ ባህሊ ዝእዝዞ፡ ንበዓል ሓዳራ ተኣዛዚት እያ ዝነበረት” ዕዮ ቤት ኵሉ ትፍጽምን ምስኡን ብዛዕባ ሕይወቶምን ብዛዕባ ኢየሱስን ትመያየጥ፡ ገና ወዲ 12 ዓመት እንከሎ ኣብ ኢየሩሳሌም ካብኦም ተፈልዩ ምስ ጠፍኤ ሰንቢዶምን ተረቢጾምን ይደልይዎ፡ ውላድካ ምስኣን ዘሕድሮ ስንባደን ጓህን ዝተመከሩ እያቶም። ናይቲ እዋን ዕለታዊ ሕይወት ዝፈጥሮ ኵሉ ዝተመከሩ እያቶም፡ ዓበይቲ ውሳኔታት ከም እዋኑ ዮሴፍ እዩ ዝፍጽሞ ዝነበረ፡ ማርያም ብዙሕ እዋን ኣብ ድቃሳ መልእኽቲ እግዚኣብሔር ይበጽሓ ነበረ፡ ንሳ ምልእተ ጸጋ እያ፡ ዮሴፍ ከኣ ጻድቕ ቃል እግዚኣብሔር ዘኽብር - ዝነብር እዩ ዝነበረ፡ ውበትን ውህበትን ዝዓሰሎ ሓዳር።
ፍቕሪ ንውላድ
ቅዱስ ኣቦና ምስ ውላድ ዝህልው ርክብ ኣመልኪቶም ኣብ ዘቕረብዎ ቃለ ኣስተትኖ፡ ኣብ ኣርጀቲና ቦኖስ ኣይረስ ሰበኻ ሊቀ ጳጳስ እንከለዉ ብዙሕ እዋን ናይ ከተማ ኣውቶቡስ ዝጥቀሙ ብምንባሮም፡ ዝጓዓዝል ኣውቶቡስ ትሓልፎ ዝነበረ ቤት ማእሰቲ ቪላ ደቮቶ እተሰምየ ዘኪሮም፡ ኣብቲ ኣፈት ቤት ማሕቡስ ብዙሓት ኣዴታት ደቃተን ክበጽሓ ዘለወን ሒዘን ተሰርዔን ይርእዩ ከዝነበሩን፡ ንዝተሓበሰ ውላደን ክበጽሓ ዝኸዳ ኣዴታት ክፍተሻ ስለ ዝነበረን ብዙሕ ውርደት የጓንፈን፡ ይዅን ደኣ እምበር እተን ኣዴታት እዚ ኹሉ ብዘየገድስ ውላደን ንምርኣይ ጥራሕ እዩ ድልየተን፡ ማርያም ብዛዕባ ወዳ ካልኦት እንታይ ይብሉ ዕጅብ ዝብላ ኣይነበረን፡ ምእንታናን ምእንቲ ኵሉ ፍጥረት ሰብ ገዛእ ርእሱ ንኸወፍይ ሓዲግዋ ይኸይድ፡ ንሳ ግና ኩሉ ሳዕ ኣብቲ ንሱ ዘለሉ ስፍራ ትርክብ። ክሳብ ኣብ መስቀል እውን፡ ኣብ ትሕቲ ምስቀል ወዳ ንዓና ንኹልና ወለደት።
ኣደ እግዚኣብሔር (እመ ኣምላኽ)
ኣብቲ ቅዱስነቶም ዘቕረብዎ ሳድሻይ ኣስተንትኖ ዛዕባ ሰላም ለኪ ነቲ ናይ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ቃል መሰረት ገይሮም ሓሳብ ከቕርቡን ብዛዕባኡ ካብ ተመክሮኦም ተበጊሶም ብቓለ መሕትት መልክዕ ርእይቶኦም ዝገለጹ ዕዱማት፡ ጋዘጠይና ፍራቸስካ ፓሮዲን ጀናሮ ትሪያን ክዀኑ እንከለዉ፡ ቅዱስ ኣቦና ማርያም ኣደ እግዚኣብሔር፡ ቅዱስ ጳውሎስ ናብ ሰብ ኤፈሶን ኣብ ዝጸሓፎ መልእኽቲ ከም ዝብሎ እግዚኣብሔር ናይ ኵላትና ሓጢኣት ተሰኪሙ ክሳብ ኣብ መስቀል ገዛእ ርእሱ ኣዋረደን-ኣውረደን ኣንኣሰን፡ ንሱ ኣልቦ ሓጢኣት ክነሱ ምእንታና ሓጢኣት ኰነ (ኣንሕና ኣብቲ ናቱ ሰብኣውነት ክንሳተፍ ናትና ምዃን ናቱ ገበረ) ዝብል ዓሚዩቕ ኣስተንትኖ የቕርብ ኢሎም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ እቲ ቅዱስ ኣቦና ብመልክዕ ቃለ መሕትት ኣብ ሰላም ለኪ ዘቕርብዎ ዘለዎ ኣስተንትኖ ድሮ ተጠርኒፉን ተሓቲሙን ንንባብ ከዝበቕዔ ይፍለጥ።


text:
ካብ ማእከላይ ባሕሪ ዝደሓኑ 114 ስደተኛታት ዝጸዓነት መርከብ ዘይመንግስታዊ ትካል ‘ሓካይም ብዘይዶብ’ ካብ ዓርቢ ክሳብ ሎሚ ሶኑይ ትዓርፈሉ ወደብ ከምዘይረኸበት ተፈሊጡ።
ሚንስተር መጉዓዝያ ኢጣልያ ዳኒሎ ቶኒል ነቶም ስደተኛታት ዝጸዓነት መርከብ ዋላ’ዃ ዋንነታ ናይ ፈረንሳ ትካል እንተኾነት ኣብ ትሕቲ ባንዴራ ብሪጣንያ ስለትጉዓዝ ብሪጣንያ ነቶም ስደተኛታት ክትቕበል ኣለዋ ኢሎም።
ንሶም ብተወሳኺ እቶም ስደተኛታት ብምትሕብባር ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ከምዝደሓኑን እታ መርከብ ድማ ኣብዚ’ዚ ሕጂ እዋን ኣብ ማያት ማልታ እያ ዘላ ስለዚ ኢጣልያ ነቶም ስደተኛታት ናይ ምቕባል ሓላፍነት የብላን ኢሎም።
አባላት ነቲ ስርሒት ህይወት ኣድሕን ዘካየደት ትካል ብወገኖም ሃገራት ኣውሮጳ እታ መርከብ ትዓርፈሉ ወደብ ክውስኑ ጻውዒት ኣቕሪቦም ኣለው።
እቶም ስደተኛታት ብወገኖም ድሕሪ’ቲ ናይ ርድኡና ጻውዒቶም’ውን ብዙሓት መራኽብ ኩነታቶም ንምፍላጥ ከምዘይፈተኑ ገሊጾም ኣለው።
እቲ ናይ ህይወት ኣድሕን ስርሒት ዘካየደ ትካል ብወገኑ ኢጣልያ ብዘይመንግስታዊ ትካል ዝውነና መራኽብ ኣብ ወደባታ ከይዓፋ ድሕሪ ምክልካላ ብዙሓት መራኽብ ስደተኛታት ክሕግዙ ከምዘይደፍሩ ገሊጾም።
ካብቶም ብዓርቢ ዝደሓኑ 114 ስደተኛታት 65 ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ምዃኖምን ዝበዝሑ ድማ ካብ ኤርትራን ሶማል ዝመጹ ምኳኑ ተገሊጹ’ሎ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ኢጣልያ ስደተኛታት ዝጸዓና ብዘይመንግስታዊ ትካል ዝውነና መራኽብ ኣብ ወደባት ከይዓርፋ ምክልኻላ ቀጺላ’ላ።


text:
Radio Erena: 17 January 2021
መንግስቲ ሱዳን እቲ ምስ ኢትዮጵያ ዘሰሓሕቦ ዘሎ ከባቢታት ዶብ፣ ካብ ነፈርቲ ናጻ ክኸውን ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ።
በዓል መዚ መጎዓዝያ ነፈርቲ ሱዳን (ሲቭል ኣቭየሽን) ብ15 ጥሪ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ከባቢታት ኣልፋሽጋ ናይ ገዳርፍ፣ ዝኾነት ወተሃደራዊ ነፋሪት ከይትሓልፎ ዝቕስብ ናጻ ናይ ነፈርቲ ዞባ ማለት ‘’ኖ ፍላይ ዞን’’ ከምዝኣወጀ ኣፍሊጡ።
እዚ ትእዛዝ ካብ 14 ጥሪ ዝተኣወጀሉ ዕለት ኣትሒዙ ግብራዊ ከምዝኸውን እኳ እንተፍለጠ፣ ነቲ ትእዛዝ ንዝጠሓሳ ወተሃደራውያን ነፈርቲ ዝወሃብ ስጉምቲ ግና ኣየነጸረን።
ሱዳንን ኢትዮጵያን ከሰሓሕበን ዝጸንሐ ኣብ ዶብ ዝርከብ መሬት፣ ናብ ወተሃደራዊ ጎንጺ ድሕሪ ምዕራጉ፣ ሄሊኮፕተራት ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብቲ ዞባ ብተደጋጋሚ ክዝንብያ ከምዝረኣያ፣ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ብምጥቃስ፣ ማዕከናት ዜና ሱዳን የመልክታ።
ክልቲኦም መንግስታት ነቲ ዶባዊ ወጥሪ ብሰላማዊ መንገዲ ብዘተ ክፈትሕዎ ከምዝደልዩ ይገልጹ እኳ እንተለዉ፣ ብግብሪ ግና ናብቲ ዘሰሓሕብ ዶባት፣ ሰራዊት ክጓርቱ እዮም ዝረኣዩ ዘለዉ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ሱዳን ዓብደላ ሓምዶክ፣ ነቲ ብደቡብ ሱዳን ዝቐረበ ተበግሶ ሽምግልና ከምዝተቐበለ ገሊጹ’ዩ። ኤርትራ ንዘቕረበቶ ጠለብ ግና ከምዝነጸጎ ኣቐዲሙ ተሓቢሩ እዩ።
ላዕለዋይ ጉጅለ ልኡኽ መንግስቲ ሱዳን በዚ ጉዳይ ንምዝርራብ ኣብዚ ዝሓለፈ መዓልታት፣ ናብ ኤርትራ፣ ጫድ፣ ደቡብ ሱዳንን፣ ስዑዲ ዓረብን ዑደት ኣካዪዱ እዩ።
=================


text:
ምጽራይ ሕ.ሃ. ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ኣብ ኤርትራ ረኺቡ
Geneva (8 June 2016) – ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት፡ ብዝሰፍሐን ሜላውን መልክዕ ኣብ ናይ ኤርትራ መዳጎኒ ማእከላት፡ ወተሃደራዊ መሰልጠኒ ማእከላት ከምኡ ውን ኣብ ካልኦት ቦታታት እታ ሃገር ኣብ ውሽጢ ዝሓለፋ 25 ዓመታት ተፈጺሞም፡ ብመሰረት ረቡዕ ዝተዘርግሐ ሓድሽ ጸብጻብ ናይ ሕ.ሃ. ኮምሽን ምጽራይ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ።
ገበናት ባርነት፡ ማእሰርቲ፡ ግዱድ ምስዋር፡ መስቀይቲ፡ ምግፋዕ፡ ጾታዊ ዓመጽ፡ ቅትለትን ካልኦት ኢሰብኣዊ ተግባራትን፡ ከም ኣካል ናይ ሰፊሕን ሜላውን ወፍሪ ኣብ ህዝቢ ራዕዲ ንምዝራእ፡ ተቓውሞ ህዝቢ ንምግታእን መወዳእትኡ ድማ ንናይ ኤርትራ ሲቪላዊ ህዝቢ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ንምእታውን ካብ 1991 ዓ.ም ማለት ኤርትራውያን ሰበ-ስልጣናት ቁጽጽር መሬት ኤርትራ ምስ ተረከቡ፡ ዝተፈጸሙ እዮም፡ ይብል እቲ ጸብጻብ።
ኤርትራ፡ መላኺ መንግስቲ ዘለዋ ሃገር እያ። ኣብ ኤርትራ፡ ነጻ ፈራዲ ኣካል የለን፡ ሃገራዊ ባይቶ የለን፡ ካልኦት ዲሞክራስያውያን ናይ ምሕደራ ኣካላት ውን የለዋን። ካብዚ ናይ ምሕደራን ግዝኣተ ሕግን ባዶነት ዝመንጨወ ናይ ዘይተሓታትነት ሃዋህው ድማ ነቶም ኣብ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ዝተፈጸሙ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ኣኽኢሉ። “እዞም ገበናት ሎሚ ውን የጋጥሙ ኣለው፡” ኢሉ ማይክ ስሚዝ፡ ኣቦ-መንበር ኮምሽን ምጽራይ።
“ናይ ኤርትራ ስርዓተ-ፍርዲ፡ ንገበነኛታት ብርትዓውን ግሉጽን መንገዲ ተሓተትቲ ክገብሮም እዩ ዝብል ርጉጽ ተስፋ የሎን። ፈጸምቲ እዞም ገበናት ኣብ ሕጊ ክቐርቡ ኣለዎም፡ ድምጺ ናይ ግዳያት ድማ ክስማዕ ኣለዎ። ማሕበረ-ሰብ ዓለም ሕጂ ስጉምቲ ክወስድ ይግብኦ፡ እንተላይ ንኣህጉራዊ ቤት-ፍርዲ ገበነኛታት (ICC)፡ ን ኣብ ቤት-ፍርድታት ሃገራቶም ዘለዉ ሕጋጋትን ካልኦት ኣገባባትን ብምጥቃም፡ ተሓታትነት ናይቶም ኣብ ኤርትራ ዝፍጸሙ ዘለዉ ግፍዕታት መታን ክረጋግጽ፡” ክብል ስሚዝ ጠቒሱ።
እቲ ጸብጻብ፡ “ኤርትራውያን፡ ኣደዳ ገደብ-ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ሃውራዊ ማእሰርቲ፡ ብሰንኪ ብህሎኣዊ ገበን ኣባላት ስድራ ዝወርዱ ሕኒ-ሕነኣዊ ስጉምትታት፡ ኣድልዎ ብሰንኪ ሃይማኖትን ብሄርን፡ ጾታዊ ዓመጽን ጾታ-ዝመበገሲኦም ዓመጻትን መቕተልትን ኮይኖም ይቕጽሉ ከም ዘለዉ፡” ብተወሳኺ የብርህ።
ገደብ-ኣልቦ ፕሮግራማት ወተሃደራዊ/ሃገራዊ ኣገልግሎት ብተደጋጋሚ ብኤርትራውያን ከም ቀንዲ ጠንቂ ካብታ ሃገር ምህዳሞም ይጥቀሱ። ኣብ 2015, 47,025 ኤርትራውያን ኣብ ኤውሮፓ ዑቕባ ሓቲቶም። ብዙሓት ካብኣቶም፡ ነቲ ሓደገኛ ጉዕዞ መዲተራኒያን ብሰንኮፍ ጃልባታት፡ ብደላሎ ሰባት እንዳተመዝመዙ፡ ድሕነት ንምድላይ ዝሰገሩ እዮም።
እቲ ጸብጻብ ብምውሳኽ፡ ብ ሰነ 2015 ኣብ ዝተዘርግሐ ቀዳማይ ጸብጻብ ኮምሽን ምጽራይ ተሰኒዶም ዝነበሩ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ዝኾነ ምምሕያሽ ከም ዘይተራእየ ይምልከት።
እቲ ጸብጻብ “ፍሉያት ውልቀ-ሰባት፡ እንተላይ ኣብ ዝለዓለ ጽፍሒ እታ ሃገር ዝርከቡ ሰበ-ስልጣናት መንግስቲ፡ እታ ኣብ መሪሕነት ትርከብ ሰልፊ – ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራስን ፍትሕን (ህ.ግ.ደ.ፍ.) – ከምኡ ውን ኣዘዝቲ ሰራዊት፡ ተሰከምቲ ሓላፍነት ናይቲ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነትን ካልኦት ግሉሓት ግህሰታት ሰብኣዊ መሰላትን ምዃኖም፡” የለሊ።
እቲ ጸብጻብ ቀጺሉ፡ “ቤት-ጽሕፈት ሃገራዊ ድሕነት ተሰካሚ ሓላፍነት ናይ መብዛሕኦም ጉዳያት ሃውራዊ ማእሰርቲ፡ ግዱድ ማሕዩርን መስቀይቲ ኣብ ወግዓውያንን ዘይወግዓውያንን መዳጎኒ ማእከላትን እዩ፡” ይብል።
ኮምሽን፡ ኣብ ልዕሊ ዝቑጸሩ ውልቀ-ሰባት፡ ተሰከምቲ ሓላፍነት ናይ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ምዃኖም ንምእማን ርትዓዊ ምኽንያት ዘለና፡ ጸብጻብ መርትዖ ሰኒዳ ኣላ። እቲ መርትዖ፡ ኣብ ምዱብ ግዜኡ ንዝምልከተን ኣካላት ምሕደራ ክፉት ክግበር እዩ፡ እንተላይ ንቤት-ፍርድታት ሕጊ፡ ጽኑዕ መምርሒታት ምሕላው ድሕነት ናይ መሰኻኽር ብምኽታል፥ መታን ህዝቢ ኤርትራ ፍትሒ ከም ዝረክብ ንምርግጋጽ።
መሰረት እቶም ኣብዚ ጸብጻብ ተገሊጾም ዘለዉ ኣገባባት ኣካይዳ፡ 833 ቃለ-ምስክርነታት ብኤርትራውያን ከምኡ ውን 160 ጽሑፋት ደብዳቤታት፡ ኣብ ቀዳማይ ገጽ ስራሕ ኮምሽን ምጽራይ፡ ካብ ፍርቂ-2014 ክሳዕ ፍርቂ-2015፡ ዝተቐበልናዮም እዮም።
ኮምሽን፡ ካልኣይ መርመራኣ እናካየደት ኣስታት 45,000 ደብዳቤታት ተቐቢላ። ዝበዝሑ ካብዚኦም፡ ንናይ ኮምሽን ቀዳማይ ጸብጻብ ዝነቕፉ ብእኩብ ዝተጻሕፉ ደብዳቤታትን ጥርዓናትን እዮም።
እዞም ደብዳቤታት፡ ሓባራዊ ቴማታትን ተመሳሳሊ ትሕዝቶን ዘለዎም ኮይኖም፡ ቀጥታዊ ውጽኢት ናይ ብመንግስቲ ዝተጠርነፈ ነቲ ምጽራይ ንምጽላም ዝዓለመ ዘመተ እዮም። ዝተማልአ ትንተና እዞም ደብዳቤታት ድሕሪ ምክያድ፡ ኮምሽን፡ ንመርመራታታ ዝምልከት ጭቡጥ ሓበሬታ ከም ዘይምልኡ ደምዲማ።
እቲ ጸብጻብ፡ “እቲ ኣብ ኤርትራ ሳሕቲ ንዝበጽሕን ነቶም ኣብ ክፋላት እታ ርእሰ-ከተማ ዝተሓጽሩን ብግህዶ ዝረኣይ ግዳማዊ መልክዕ ህድኣትን ንቡርነትን፡ ምስቶም ብቐጻልነት ዝረኣዩ ከበድቲ ግህሰታት ሰብኣዊ መሰላት ዝገራጮ እዩ፡” ይብል።
እቲ ጸብጻብ ብምቕጻል፡ “እቶም ብ ኮምሽን ተሰኒዶም ዘለዉ ኣብ ኤርትራ ዝተፈጸሙ ዓይነታት ግሉሕ ግህሰታት ሰብኣዊ መሰላት … ኣብ ጽርግያታት ኣስመራ ኣይኮኑን ዝፍጸሙ፡ እንታይ ደኣ? ኣብ ድሕሪ ሽፋን መናድቕ መዳጎኒ ማእከላትን ወተሃደራዊ መሰልጠኒ ማእከላትን። መስቀይትን ጾታዊ ዓመጽን ከም ንቡር ኣብ ክፉት ዝፍጸሙ ገበናት ኣይኮኑን፡” ይብል።
ሽሕ’ኳ ናብ መንግስቲ ኤርትራ ሕቶ እንተቕረበት፡ ኮምሽን ናብ ኤርትራ ንኽትኣቱ ፍቓድ ኣይረኸበትን። ኮምሽን፡ ናብ ኤርትራ በጺሓ ዝደሓረ ርኽበታታን ርእይቶታታን ብቐጥታ ናብ መንግስቲ ኤርትራ ከተቕርብ ድልውነታ ተረጋግጽ።
ተፈጸመ
ምልክታ ን ኣሰናዳቲ፡
ንዝያዳ ሓበሬታ ን ዳን ማክኖርቶን ኣብ [email protected] ወይ +41 79 618 3474፡ ተወከሱ።
ተወሳኺ ንመራኸቢ ብዙሓን ዘድልዩ ነገራት፡ እንተላይ ቪደዮ፡ ቢ-ሮል፡ ስእልታት፡ ምስክርነት ካብ መሰኻኽር፡ ፋክቶግራፊ ኣብ www.ohchr.org/CoIEritrea/ ክርከብ ይከኣል።
ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት፡ ከም ኣካል ናይ ዝሰፍሐ ወይ ሜላዊ መጥቃዕቲ ኣንጻር ዝኾነ ሲቪላዊ ህዝቢ ዝፍጸሙ ገበናት እዮም፡ ወላ ብረታዊ ግጭት ኣብ ዘይህልወሉ።
ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ብ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ብ ሰነ 2014 ንመጀመርታ ዝቖመ እዩ።
ቀዳማይ ጸብጻብ ኮምሽን ምጽራይ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ብ 8 ሰነ 2015 ተዘርጊሑ፡ ኣብ ናይታ ሃገር ወተሃደራዊ/ሃገራዊ ኣገልግሎት ፕሮግራማት ዝካየዱ ግሉሓት ግህሰታት ሰብኣዊ መሰላት፡ እንተላይ ዝተናውሐ፡ ንዘይተወሰነ ግዜ ምዃኑ፡ ኣሰቃቒ ኩነታቱን ምጥቃም ክቱባት ን ግዱድ ዕዮን፡ ሰኒዱ።
ኮምሽን፡ ብ ሰነ 2015 ብ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ንኮምሽን፡ “ኣብ ኤርትራ ሜላዊ፡ ሰፊሕን ግሉሕን ግህሰታት ሰብኣዊ መሰላት ንምምርማር፡” መምርሒ ሂብዋ። ዕላማ እዚ መርመራ፡ ምሉእ ተሓታትነት ንምርግጋጽ እዩ፡ እንተላይ እዞም ግህሰታት ክሳዕ ደረጃ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ዝበጽሑ ምስ ዝኾኑ።”
ቃለ-መሕትታት ኣብ 13 ሃገራት ተኻይዶም- ኣውስትራልያ፡ ካናዳ፡ ጅቡቲ፡ ኢትዮጵያ፡ ፈረንሳ፡ ጀርመን፡ ጥልያን፡ ኔዘርላንድ፡ ኖርወይ፡ ሽወደን፡ ስዊዘርላንድ፡ ዩናይትድ ኪንግዶም (UK) ከምኡ ውን ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ።
ኮምሽን፡ ሰለስተ ዘይሻራውያን ክኢላታት ትሓቁፍ፡ ኣቦ-መንበር ኣቶ ማይክ ስሚዝ (ኣውስትራልያ)፡ ኣቶ ቪክቶር ዳንክዋ (ጋና) ከምኡ ውን ወ/ሮ ሼላ ቢ. ኪታሩት (ማውሪሸስ)፡ ብተወሳኺ ከም ፍልይቲ ልኡኽ ሕ.ሃ. ኣብ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ኮይና ተገልግል ዘላ።
ኮምሽን ምጽራይ ጸብጻባ ናብ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ንዕለት 21 ሰነ 2016 ከተቕርቦ ተወጢኑላ ኣሎ።


text:
Radio Erena: 20 September 2021
መንግስቲ ጂቡቲ፣ ንላዕለዋይ ሓላፊ ስለያ ሶማል ኣሲሩ ኣሎ ክብል ፕረዚደንት ሶማል፣ መሓመድ ፋርማጆ ወቒሱ።
ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ሶማል፣ ብ17 መስከረም ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ፣ መንግስቲ ጂቡቲ፣ ‘ኣብ ናይ መልሲ ጉዕዞ ናብ ሞቛድሾ ኔሩ’ ንዝበሎ ሓላፊ ሃገራዊ ድሕነትን ጸጥታን፣ ፋሃድ ያሲን ዝርከቦም ሓያሎ ሰበ ስልጣን ስለያ ሶማል፣ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ጂቡቲ ከምዝኣሰሮም ጠቒሱ።
መንግስቲ ጂቡቲ፣ ንኹሎም እቶም ዝኣሰሮም ሶማላውያን ክፈትሕን ጉዕዞም ክቕጽሉ ብሰላም ከፋንዎምን መግለጺ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ሶማል ኣብ መወዳእታ ጸዊዑ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ጂቡቲ፣ ማሕሙድ ዓሊ ዮሱል፣ ብወገኑ ብትዊተር ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ፣ ዝርዝር ሓበሬታ ከይሃበ፣ ንጂቡቲ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ሶማል ክትኣቱ ዝደፍአን ዘደናግርን ናይ ሓሶት ሓበሬታ ኣብ ማሕበራዊ ሜድያ ተዘርጊሑ ምህላዉ ብምጥቃስ፣ ሃገሩ ኣብ ጎኒ ህዝቢ ሶማል ደው ከምእትብልን ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያቱ ግና ከምዘይትኣቱን ኣስሚርሉ።
ሶማላውያን ዝርከብዎም ገያሾ ጽዒና ካብ ጂቡቲ ክትብገስ ዝነበራ ነፋሪት መንገዲ ኣየር ቱርኪ፣ ካብ ጂቡቲ ዘይተፋነወትሉ ምኽንያት ድማ ቴክኒካዊ ጸገም ምዃኑ፣ ሓበሬታ ናይቲ ሚኒስተር ኣገንዚቡ።
እንተኾነ፣ እቲ ሚኒስተር፣ ብዛዕባ ሓላፊ ሃገራዊ ድሕነትን ጸጥታን ሶማል፣ ፋሃድ ያሲን ዝምልከት ዝኾነ ሓበሬታ ኣይጠቐሰን።
ምስ ፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ፋርማጆ ኣብ ምስሕሓብ ዝርከብ ቀዳማይ ሚኒስተር ሶማል ሑሰን ሮብለ፣ ምስ ቅትለይ ናይታ ናብ ኤርትራ ብዛዕባ ዝተላእኩ ወትሃደራት ሶማል ኣፍልጦ ኔርዋ ዝተባህለት ኣባል ስለያ ብዝተሓሓዝ ንሓላፊ ስለያ፣ ፋሃድ ያሲን፣ ካብ ስልጣኑ ሰጕግዎ’ዩ።
ፕረዚደንት ፋርማጆ ድማ፣ ስጉምቲ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ቅዋማዊ ኣይኮነን ብዝብል ተቓውሚዎ ጥራይ ዘይኮነ፣ ስልጣን ቀዳማይ ሚኒስተር’ውን ክድረት ኣዚዙ።
ኣብ መንጎ’ቲ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ስልጣኑ ከረክብ ተስፋ ተነቢርሉ ዘሎ ፕረዚደንት ፋርማጆን ቀዳማይ ሚኒስተር ሑሰን ሮብለን ተፈጢሩ ዘሎ ምስሕሓብ፣ ነታ ድሮ’ውን ጸጥታዊ ድሕነታ ከተውሕስ ዘይከኣለት ሃገር ናብ ሓድሽ ፖለቲካዊ ቁርቁስን ናይ ስልጣን ሃጓፍን ከይሸማ ተሰጊኡ ኣሎ።
===============


text:
Radio Erena: 20 December 2017
መንግስቲ ካናዳ፣ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዕደና ዘካይዳ ንዘለዋ ኩባንያታት እታ ሃገር ዝቆጻጸርን ዝምርምርን ናጻ ኣካል ከተቕውም ምዃና ኣፍሊጣ።
እቲ ካብ መጀመርያ 2018 ኣትሒዙ ኣብ ስራሕ ዝነጥፍ ኣካል፣ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ንዝርከባ ኩባንያታት ዕደና ካናዳ፣ ንጥፈታተን ኣብ ምምርማርን ምጽራይን ከምኡ ድማ ምልጋስ ምኽርን ክሰርሕ ምዃኑ ኣፈኛ ሚኒስትሪ ንግድን ወፍርን እታ ሃገር ፍራንስዋ ፊሊፕ ሻምፓኝ ንሮይተርስ ሓቢሩ።
ካናዳ፣ ኤርትራ ኣብ እትርከበን 102 ሃገራት፣ ኣብ ዳህሳስን ኩዕታን ወርቂ፣ ኣልማዝ፣ ነዳድን ካልእ ማዕድናትን ዝተዋፈራ ኩባንያታት ኣለዋኣ።
እዚ ድማ ሰለስተ ርብዒ ናይቲ ኣብ ዓለምና ዝካየድ ዘሎ ኩዕታን ዳህሳስን ማዕድናት ብኩባንያታት ካናዳ ይካየድ ከምዘሎ’ዩ ዘነጽር ጸብጻብ ሮተርስ።
መንግስቲ ካናዳ፣ ነዘን ኤርትራ ኣብ እትርከብን ሃገራት ዝርከባ ኩባንያታት ዕደና ዝቆጻጸርን ዝምርምርን ትካል ከቕውም ዝወሰነሉ ምኽንያት፣ እዘን ኩባንያታት ኣብ ዝተዋፈራሉ ሃገራት ምስ ጨቆንቲ ስርዓታት ብምትሕብባር፣ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ብምፍጻም፣ ደቀባት ነበርቲ ዕደና ዝካየደሉ ከባቢታትን ካብ መነባብርኦም ብምምዝባልን ኣከባብያዊ ብከላ ብምስዓብን ዝተፈላለየ ክስታት ይውሕዘለን ብምህላዉ’ዩ።
ኣብ ኤርትራ ዕደና ዘካይድ ዘሎ ናይ ካናዳ ኩባንያ ኔቭሰን፣ ብሃገራዊ ኣገልግሎት ተመዲቦም ንዝመጽእዎ ኤርትራውያን ኣብ ናጻ ናይ ጉልበት ስራሕ ብምውፋሩ፣ ብባርነትን ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን ተኸሲሱ፣ እቲ ጉዳይ ኣብ ካናዳ ኣብ ዝርከብ ቤት ፍርዲ ይርአ ከምዘሎ ይፍለጥ።
እቲ ክሲ ፈለማ ግዳያት እቲ ምዝመዛ ኮይና ኢና ብዝበሉ ሰለስተ ኤርትራውያን ኣብ 2014 ድሕሪ ምጅማሩ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ተመሳሳሊ ክሲ ናይ ዘቕረቡ ብዝሒ ኤርትራውያን 57 በጺሑ ኣሎ።
ኣብዚ ብኔቭሰን ዝካየድ ዘሎ ዕደና ቢሻ፣ ብደረጃ ሃገራዊ ኣገልግሎት ይኹን ካልእ ዝተመደብኩም፣ ኣብዚ ናይ ክሲን ካሕሳን መስርሕ ክትጽንበሩ እትደልዩ ወገናት ናብ 00 44 79 85 18 42 67 ብምድዋል ክትውከሱ ትኽእሉ።
==================


text:
- Other languages
ጭንቀት
ኣብ ገለ እዋናት ምጭናቕን ኣዚኻ ምድካምን ዘይልሙድ ነገር ኣይኮነን። ኣካል ህይወትና እዩ። ዝኾነ ዝምልከተካ ነገር ኣብ ዘይብሉ ወይ ውን ንነዊሕ ዝጸንሕ ባህጊ ናይ ሓደ ነገር ምስ ዝህልወኩም፡ ጭንቀት ኣጥሪኹም ክትህልዉ ትኽእሉ ኢኹም። ጭንቀት ዘወግድ ፈውሲ ኣሎ እዩ።
ጭንቀት እንታይ እዩ?
ኣብ ውሽጢ ናይ ክልተ ሰሙን ግዜ መልታዊ ጓሂ ምስ ዝስመዓኩም፡ ምስ እትጭነቑ ወይ ውን ሓይልኹም ምስ ዝዓርበኩም፡ ጭንቀት ኣጥሪኹም ክትህልዉ ትኽእሉ ኢኹም። ጭንቀት፡ ናይ ምሕሳብን ምስማዕን ኣገባብኩም ክጸሉ ዝኽእል ኩነት-ምጽላእ እዩ።
ጭንቀት ዝሓዞ ሰብ ብቐሊሉ ይሓርቕን ናይ ምትኳር ጸገም ውን የጥሪን። ውሳኔ ናይ ምውሳድ ጸገም፡ ሻቅሎትን ከምኡ ውን ናይ ምድቃስ ጸገም ውን ክህልዎ ይኽእል።
ካብዚ ዘለኹዎ ኩነታት ወጺአ፡ ዝሓዊ ኣይመስለንን ኢልካ ምሕሳብ ልሙድ ጥራይ ዘይኮነ ምሉእ ሓቂ ጌርካ ውን ትወስዶ። ንነብስኻ ከም ፍሹልን ዋጋ-ዘይብሉን ጌርካ ምርኣይን፡ ንሰብ ከምዚ ይሰመዓኒ ኣሎ ኢለ እንተተዛሪበ እንታይ ክብለኒ እዩ ኢልካ ውን ትሻቐል። ሓደ ዓቢ መንደቕ ከተልዕል ትፍትን ከምዘለኻ ብድሕሪቲ መንደቕ ኮይንካ ግን ባዕልኻ ከምዝወደቕካ ይስመዓካ።
ሕማቕ እንዳተሰመዓካ እንከሎ፡ ማዕረ ክንደይ ዝኸውን ተጨኒቕካ ምህላውካ ውን ኣብ ዘይትፈልጠሉ ደረጃ ትበጽሕ። ኩሉ ናይ ህይወት ነገር ብዜካ ስቓይ ትርጉም የብሉን፡ ኣብ ዝብል ’’ሓቂ’’ ዕርዲ ትሕዝ። ኣብቲ ህሞት ከምዚ ዝስመዓካ እኳ እንተኾነ፡ እቲ ጭንቀት ነቲ ኣብ ህይወት ተፍትውዎ ነገራት ’’ክትርስዑ’’ ይገብር። ብኸምዚ ኸኣ፡ እቲ ጭንቐት ኣብ ’’ናይ ሓሶት’’ ርዳኢት የእትወካ።
ዝተፈላለዩ ደረጃታት ጭንቀት
ጭንቀት፡ ፈኲስ፡ ማእከላይ ወይ ውን ዓሚቊ ክኸውን ይኽእል። ፍኹስ ዝበለ ጭንቀት፡ ሕማቕ ክስመዓካ ይገብር እኳ እንተኾነ፡ ምስዚ ኹሉ ግን መዓልታዊ ህይወትካ ብዘይዝኾነ ጸገም ከተሓልፎ ትኽእል። ማእከላይ ጭንቀት መዓልታዊ ህይወት ክትኣልዮ ኣጸጋሚ ዝኸውን እኳ እንተኾነ፡ ኣገዳሲ ዝበሃል ነገራት ምስላጥ ግን ኣይድርትን እዩ። ዓሚቊ ጭንቀት ዘለዎ ሰብ ካብ ዓራት ክትስእ ውን የጸግሞ። ተሌፎን ምድዋል፡ ፖስጣ ምኽፋት ዝኣመሰሊ ቀለልቲ ነገራት ውን ክትዓዮም ዘይትኽእል ኣዝዮም ከበድቲ ኮይኖም ይስምዑኻ።
ምንባር ይትረፈኒ ዝብል ስምዒታት ይወርሰካ። ስቓይካ ከምዘይውዳእ ጌርካ ትወስዶ፡ ብዜካኻ ከምኡ ዝስምዖ ሰብ ከምዘየለ ውን ትቆጽሮ። ንመቕርብካ ውን ዘይምህላወይ ይሓይሽ ዝብል ስምዒት ይብሕተካ። ኣብ ኣዝዩ ሕማቕ ስምዒት ምስ እትጥሕሉ በይንኹም ኣይትኹኑ። ብቐጥታ ውን ሕክምናዊ ረድኤት ሕተቱ።
ክግበረልኩም ዝኽእል ሓገዝ ኣሎ እዩ
ጭንቀት ዘጥፍእ ፍወሳ እዩ። ጭንቀት ዘጥፍኡ ዝተፈላለዩ ኣገባባት ፍወሳ፡ ከም ስነ-ኣእምሮኣዊ ፍወሳ ከምኡ ውን መድሃኒታዊ ፍወሳ፡ ኣለዉ። ኣብ ገለ እዋናት፡ ስነ-ኣእምሮኣዊ ፍወሳ ምስ መድሃኒታት ኣንጻር-ጭንቀት ሓዊስካ ክትግበር ኣድላዪ ክኸውን ይኽእል እዩ።
ጭንቀት ኣለኒ ኢልኩም ምስ እትጥርጥሩ፡ ሕክምናዊ ረድኤት ሕተቱ። ማእከል ጥዕና ኣበይ ይርከባ ንምርኣይ ኣብ 1177 ዝብል ገጽ ኣብ ኢንተርነት ኣቲኹም ክትርእይወን ትኽእሉ ኢኹም። ሕክምናዊ ረድኤት ምሕታት ዘሰክፈኩም እንተኾይኑ፡ ምስ ህክምና ክትራኸቡ ኣብ ከባቢኹም ዘለዉ ሰባት ክሕግዙኹም ሕተትዎ። ህይወትኩም ንምሕላፍ ዝደፋፋእ ደረጃ ዘብጽእ ጭንቀት ምስ ዝውሕጠኩም ወዓል-ሕደር ዘይብሉ ብቕጽበት ናብ ማእከል ህጹጽ ረድኤት ሲካትሪያዊ ክንክን ኣምርሑ። ወይ ውን ናብ 112 ደውሉ።
ጽቡቕ ክስምዓኒ መታን ባዕለይ እንታይ ክገብር ኣለኒ?
ጭንቀት ዘለዎ ሰብ፡ ነብሱ ክከናኸን ከጸግሞ ይኽእል እዩ። ዋላ ይኽበድ፡ መግቢ ክትበልዑን ክትድቅሱን ግን ኣለኩም። ዋላ ኣብቲ ከባቢኹም ኮለል ኢልኩም ተመለሱ፡ መዓልታዊ ግን ደገ ክትወጽኡ ፈትኑ። ዋላ ንግዚኡ ዝፈኾሰኩም ዘምስል እኳ እንተኾነ፡ ካብ ኣልኮላዊ መስተ ግን ብዝተኻእለ መጠን ተቆጠቡ።
ምስ ሰብ ምዝራብ፡ ምጽሓፍን ሙዚቃ ምስማዕን፡ ገለ ካብቶም ደሓን ክስመዓኩም ወይ ውን ክፎኽሰኩም ዝገብሩ፡ ንጥፈታት እዮም። ጭንቀት ይጠፍእ እኳ እንተኾነ ክምለስ ግን ይኽእል እዩ።
ፍወሳ ጭንቀት፡ ለውጢ ኣርእየ ኢልኩም፡ ከሎ ገና ከተቋርጽዎ የብልኩምን።
ኣብ በይንኻ ጥራይ ዝወረደ ኣይኮነን
ግዳያት ጭንቀት ኮይኖም፡ ድሒሮም ካብኡ ዝተገላገሉ ብዙሓት ሰባት ኣለዉ። ጭንቀት፡ ኣብዚ እዋን ሓደ ካብቶም ቀንዲ ምኽንያታት ዕረፍቲ-ሕማም እዩ። ናይ ሕማም-ዕረፍቲ ምውሳድ ምልክት ድኻም ወይ ውን ፍሽለት ዘይኮነ፡ ብኣንጻሩ እዩ። ንነብስኽእ ኣብ ደሓን ኩነታት ንኽምለስ እትህቦ ግዜ ናይ ዕረፍቲ እዩ።


text:
ሩስያ ንኣስታት ሓደ ወርሒ ኣብ ዘተኣናገደቶ ጽዋዕ ዓለም 2018 ናብ'ቲ ሰንበት ዝካየድ ናይ መወዳእታ ግጥም ጽዋዕ ዓለም ዝሓለፋ ክልተ ጋንታታት ተነጺረን ኣለዋ። ሎሚ ረቡዕ።
ብመሰረት'ዚ ንጋንታ ቤልጀም 1 ን ዜሮ ዝሳዓረት ጋንታ ፈረንሳን ንጋንታ ኢንግላንድ 2 ን 1 ዝሳዓረት ጋንታ ክሮኤሽያን ሰንበት ኣብ ስታድየም ሞስኮ ንጽዋዕ መን ዓተረ ክጋጠማ'የን።
ሎሚ ረቡዕ ጋንታታት ክሮኤሽያን ኢንግላንድን ኣብ ዘካየደኦ ግጥም ኢንግላንድ ኣብ መበል 5 ደቂቓ 1 ንዜሮ ክትመርሕ ኪኢላ ነይራ። ብልጫኣ ንምስፋሕ ዘኽእላ ካብ ሰለስተ ዘይንእሳ ዕድላት'ውን ረኺባ ነይራ። ግን ኣይተጠቐመትለንን። ዋጋ'ውን ኣኽፊሉዋ'ሎ።
ብኣንጻሩ ክሮኤሻውያን ሓሓሊፎም ዝረኸቡወን ጸበብቲ ዕድላት ብግቡእ ተጠቒሞምለን። ኣፈጻጽማ ኪኢሎምሉ ኣለው። ስለዝኾነ'ውን'ዩ ናብ'ዚ ክብሪ'ዚ በቒዖም ኣለ። ንጋንታ ፈረንሳ ከቢድ ፈተና ከምዝኽንዎም ዘጠራጥር ኣይኮነን።
ቤልጀምን ኢንግላንድን ድማ ንሳልሳይን ሜዳልያ ነሓስን ቀዳም ክራኸባ'የን።
ዝርዝር ጸብጻብ ጽዋዕ መን ዓተረን ንደረጃን ሶኒ ሒዝናልኩም ክንምለስ ኢና።


text:
ኣብ ኣውስትሪያ፣ ከባቢ ሓምሳ ዝኾኑ ሰባት ኣብ ሓንቲ ናይ ጽዕነት መኪና ሞይቶም ከምዝተረኽቡ፣ ካብታ ሃገር ዝተመሓላለፈ ዜና ኣመልኪቱ።
እቶም ሓምሳ ዝኾኑ ሰባት ስደተኛታት ዝተፈላለያ ሃገራት ምዃኖምን፣ ብሕጽረት እስትንፋስ ከምዝሞቱን ተሓቢሩ። እንተኾነ መንነት ኮነ ዜግነት’ቶም ግዳያት ብወግዒ ኣይተሓበረን።
ሬሳ ናይቶም ግዳያት፣ ኣብ ሓንቲ መዝሓሊ ኣየር ዘለዋ ናይ መግቢ መመላለሲት ናይ ጽዕነት መኪና ዝተረኽበ ኮይኑ፣ ተሓቢኦም ዶብ ክሰግሩ ዝሓለኑ ስደተኛታት’ዮም ክብል መንግስቲ’ታ ሃገር ገሊጹ።
ቀንዲ ጠንቂ ሞት’ዞም ስደተኛታት ገና ኣብ መርመራ’ኳ እንተሎ፣ መራሕ መኪና’ታ መመላለሲት መግቢ ቅድሚ ሳልስቲ ራሕሪሑዎም ስለዝተሰወረ ነቲ ናይ ምጽራይ መስርሕ ኣደናጉዩዎ ከምዘሎ ተሓቢሩ።
ወሃብ ቃል ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ኦውስትሪያ ንሮይተርስ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ኣብታ ናይ ጽዕነት መኪና ካብ 20 ክሳብ 50 ዝኾኑ ስደተኛታት ከምዝነበሩ’ኳ እንተገለጸ፣ መርመራ ከይተወደአ ልክዕ ቁጽሪ ኮነ መንነት ናይቶም ግዳያት ክህብ ከምዝሽገር ገሊጹ።
ፖሊስ’ታ ሃገር ብወገኑ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ እታ መኪና ብረቡዕ ደኣ ትረኸብ እምበር፣ እቶም ሰባት ቅድሚ ነዊሕ እዋን ስለዝሞቱ፣ መንነቶም ንምፍላጥ ከምዘይከኣል ገሊጹ።
መንግስቲ ኦውስትሪያ፣ ‘እዞም ግዳያት ዝተረኽቡላ መዓልቲ፣ ጸላም መዓልቲ ክብል ድሕሪ ምግላጽ፣ ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰብ ንገንዘብ ክብሉ ህይወት ንጹሃት ሰባት የጥፉኡ ብምህላዎም፣ ጽኑዕ ምክትታል ተገይሩ ግቡእ ፍርዶም ክወሃቦም እዩ’ ኢሉ።
ፖሊስ ኦውስትሪያ ድሕሪ’ዚ ኣሰቃቒ ፍጻሜ ኣብ ልዑል ተጠንቀቕ ብምህላዉ፣ ኣብ ዓበይቲ መካይን ተፍትሽ ኣብ ዘካይደሉ ዝነበረ እዋን፣ 10 ህጻናት ዝርከብዎም 34 ስደተኛታት፣ ኣብ ሓንቲ ዓባይ ናይ ጽዕነት መኪና ከምዝረኸበ ኣፍሊጡ።
ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ዝተፈላለያ ሃገራት፣ ናብ ኤውሮጳ ንምእታው ህይወቶም ከፊሎም ኣብ ዘካይዱዎ ሓደገኛ ጉዕዞ፣ ኣብ ኢድ ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰብ ኣብ ዝወድቁሉ እዋን፣ ግዳይ ዝተፈላለየ ዓመጽ፣ ግፍዕን ሞትን ይኾኑ ከምዘለዉ በብእዋኑ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።


text:
እቲ ብናይ ጎደናታት ካርኒቫላትን አግዚቪሽናትን ከምኡ`ውን ፍርያት ብዙሓት ሙዚቃታት ዝበዓለ ዘሎ ጽንብል፡ ብዝተፈላለየን ኣብ ዝተፈላለየን ቦታታት ክካየድ ቀኒዩ።
ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ ከይዳ ዝተሳተፈት 31 ኣባላት ዘለውዋ “ኡሞጃ” ዝተባህለት ጉጅለ ባህሊ፡” “The Spirit of Together” ዘርእስቱ ዘቕረበቶ ምርኢት ንብዙሓት ከምዝመሰጠ ተዓዝብቲ ይገልጹ።
ካብ ጀርመን፡ ኡጋንዳን ሱዳንን ዝመጹ ሙዚቀኛታት`ውን ኣብ ጎደናታትን ኣዳራሻትን ኣስመራ ምርኢቶም ኣቕሪቦም። ካብ ብርክት ዝበላ ሃገራት ኤውሮጳ ዝመጹ ደረፍትን ሙዚቀኛታትን`ውን ከምኡ።
መበል 20 ዓመት ጽንብል ናጽነት ኤርትራ፡ ካብ ዝሓለፈ 13 ግንቦት`ዩ ክብዓል ጀሚሩ። እቲ ኣብ ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ዝፈለመ ጽንብል ናጽነት፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ ብውዕዉዕ ኣገባብ ይካየድ ኣሎ ትብል ሰናይት ሃብቱ።
ንወ/ት ናጽነት ንምሕራይ ዝተገብረ ሃገራዊ ናይ ጽባቐ ውድድር`ውን ብቐዳም ተዛዚሙ`ሎ። ተዓዋቲት ዮርዳኖስ ሉሉ ኮይና`ላ።
መዛዘሚ ናይ`ዚ ኹሉ ክካየድ ዝቐነየ ፈስታታት ሎሚ ለይቲ ርችት ምስ ተተኮሰ፡ ጽባሕ 24 ግንቦት ድማ ኣብ ስታድየም ኣስመራ ክበዓል`ዩ።
ንምሉእ ጸብጻብ ሰናይት ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቑ፡


text:
ዘሎ ዘበለ ኩሉ ካብ ኣቶም(ንኣሽቱ ባእታታት) ዝቆመ እዩ። እዚ ማለት ፈሰስቲ፡ጋዛት፡ድሩቃት ነገራት ኩሎም ካብ ኣቶም ዝቆሙ እዮም። ነፍሲ-ወከፍ ኣቶም ክፋል ሓደ ከሚካላዊ ባእታ እዩ። ኣብ ዓለምና ዝፍለጡ ኣስታት 118 ባእታት ኣለዉ፡ 90 ካብኣቶም ብተፈጥሮ ኣብ ዓለም ይርከቡ፡ እቶም ዝተረፉ ድማ ሰብ ዘቆሞም እዮም።
ናይ ዓለም ምሁራትን ፍላስፋታትን፡ ኣቶም ክምቀል ዘይክእል ዝነኣሰ ናይ ሂወት ኣሃዱ እዩ፡ ኢሎም ይኣምኑ ምንባሮም ይፍለጥ። ይኹን እምበር ድሕሪ ነዊሕ መርመራታትን ምዕባለ ሰነ-ፍልጠትን ከም ዝተረጋገጸ፡ ኣቶም ይምቀል እዩ፡፡ ን ኣቶም ዘቁምዎ ክፋላት ድማ ኣለዉ። ሓደ ኣቶም ኣብ ክልተ ይኽፈል፡ ንሱ ድማ ድርዒ-ኣቶምን(ላዕለዋይ ክፋል ኣቶም ) (eng. atomic shell) ሕመረት ኣቶምን(ማእከላይ ክፋል ኣቶም) (eng. atomic nucleus ) እዩ። ሕመረት ኣቶም ካብ ድርዒ-ኣቶም ኣዝዩ ይንእስ፡ ዝዓበየ ርዝነት ኣቶም ግን ኣብ ሕመረት ኣቶም እዩ ዝርከብ! ሓደ ኣቶም ካብ (1)ኤለክትሮን (2) ፕሮቶን ከምኡውን (3)ኒውትሮን ዝቆመ እዩ። ፕሮቶን ከምኡውን ኒውትሮን ናይ ሓባር መጸውዒ ስሞም ሕመረት ወይ (Eng.nucleus) እዩ። ኤሌክትሪካዊ ምልኣት ክፋላት ኣቶም ነዚ ዝስዕብ ይመስል!////
ኣቆውማ ኣቶም ንምርዳእ ነዚ ዝስዕብ ስእሊ ሓደ ኣቶም ተመልከት//////
ሕመረት ኣቶም፡ እቲ ኣብ ሕምብርቲ ኣቶም ዝርከብ ኣወንታዊ ዝተመልአ(positive charged ) ክፋል ኣቶም እዩ። ሕመረት ኣቶም ካብ 20,000 ክሳብ 150,000 ዝነኣሰት ሰንጣቂት ኣለዎ ካብ ድርዒ-ኣቶም፡ ኣስታት 99,9% ክብደት ሓደ ኣቶም ግን ኣብ ሕመረት ኣቶም እዩ ዝርከብ! ድርዒ-ኣቶም ላዕለዋይ ክፋል ኣቶም እዩ። ካብ ኣሉታዊ ናይ ኤለክትሪክ ምልኣት ዘለዎም ኤልክትሮንስ ዝቆመ ድማ እዩ።ሓደ ምልኣት ዘለዎም ኩሉ ግዜ ይነጻጸጉ እዮም። ኣንጻራዊ ምልኣት ግና ማለት ኣወንታዊ-ኣሉታዊ ይጋጠሙ እዮም።
ከምቲ ቀደኢምና ዝራእናዩ ዝተፈላለዩ ኣቶማት እዩም ዘለዉ ፡ ኩሎም ዓይነታት ኣቶም ድማ ኣብ ኣርክያዊ ሰደቃ(Eng. periodic table) ተዘርዚሮም ይርከቡ! ኣስማቶምን(element name )፡ ርዝነቶም(atomic mass, )፡ ዘለዎም ብዝሒ ፕሮቶን(atomic number ) ካብ ኣርክያዊ ሰደቃ ነቢብካ ክፍለጥ ይከኣል፡ ንመረዳእታ ነዚ ዝስዕብ ኣርክያዊ ሰደቃ ተዓዘብ!/////
ኩሎም ኣቶማት ብዘለዎም ብዝሒ ፕሮቶንስ እዮም ዝፈላለዩ። ንኣብነት ሓደ 6 ፕሮቶንስ ዘለዎ ኣቶም ኩሉ ግዜ ካርቦን ኣቶም(Eng.carbon atom) እዩ። ወይ ድማ 8 ፕሮቶንስ ዘለዎ ኣቶም ኩኡ ግዜ ኦክስጅን ኣቶም (oxygen atom) እዩ።


text:
ኣብ ክልል ኣምሓራ ዞባ ምዕራብ ጎንደር ኣብ ኣወሰን ዶባ ሱዳን ዕጡቓት ሱዳን 250 ከፍቲ ዘሪፎም ክብሉ ናይቲ ከባቢ ነበርትን ኣማሓዳሪን ጥርዓን ኣቕሪቦም። ሰራዊት ሱዳን ናብቲ ከባቢ ምፅግዑ ዝገለፁ ናይ ቱመክ መንዱካ ጣቢያ ዋና ኣማሓዳሪ ሕብሮም ዝተፈለዩ እዮም ዝበሉዎም ወታደራት ምስቲ ሰራዊት ከምዘለውዎም ተዛሪቦም።
ሱዳን ንዶብ ኢትዮጵያ ጥሒሳ ኣትያ ክብል መንግስቲ ኢትዮጵያ ብተደጋጋሚ ይኽስ ስ ኣሎኣብ ምኽሳስ።ዕጡቓት እውን ኣብቲ ከባቢ ናይ ዝነብሩ ሰብ ሃፍቲ ንብረት ምውራሮም ሰበስልጣን ይዛረቡ።
ኣብ ዞባ ምዕራብ ጎንደር ወረዳ መተማ ቱመትመንዱካ ኣብ ዝተባሃለ ጣቢያ ተመሳሳሊ ወራር ምፍፃሙ ነበርትን ሰበስልጣንን እቲ ከባቢ ንቪኦኤ ገሊፆም።
139 ከፍቲ ብዕጡቓት ሱዳን ከምዝተዘረፉ ኣቶ ሲሳይ መላኩን ሓዎም ኣቶ በሬ መላኩን ይዛረቡ።
ኣብ ወሰን ዶብ ሱዳን ናይ እትርከብ ጣቢያ ቱመትመንዱካ ዋና ኣማሓዳሪ ዝኾኑ ኣቶ ኣለሙ ኣወቀ ኣብቲ ከባቢ ካብ ዝርከቡ ሰብ ሃፍቲ ልዕሊ 250 ከፍቲ ከምዝተዘረፉ ይገልፁ።
ኣብቲ ከባቢ ናይ ሱዳን ሰራዊት ስለዝተፀግዑ ሓል ሓሊፉ ቶኽሲ ከምዘሎን ኣብቲ ከባቢ ናይ ሱዳን ሰራዊት ጥራሕ ከይኮነስ ሕብሪ ቆርበቶም ካብ ሱዳናዊያን ዝተፈለዩ ዕጡቓት ከምዘለውን ወሲኾም ገሊፆም።
ብኻሊእ ወገን ዋና ኣዛዚ ሰራዊት ሱዳን ዝኾኑ ሌተናል ጀነራል ዓብዱልፈታሕ ኣል ቡርሃን ኣብዚ ሰሙን ኣብ ወሰን ከባቢ ኢትዮጵያን ሱዳንን ንዝርከቡ ሰራዊቶም ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ንዝሓለፉ 25 ዓመታት ሃገሮም ካብ ኢትዮጵያ መጥቓዕቲ፣ምፍርራሕን ክስታትን ክቐርቡዋ ከምዝፀንሑ ብምግላፅ ‘'ኩሉ ነገር ልክዕ ኣለዎ’’ኢሎም።
‘’ግጭት ዝወልዐት ሱዳን ከይኮነትስ ኢትዮጵያ እያ’’ ኢሎም ኣለው።ንናይ ሱዳን ደቂ ኣንስትዮን ሓረስቶትን ቀቲሎም መሬትና እውን ኣቃፂሎም ኢሎም ብምውሳኽ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ፀገም ብትዕግስቲ ከምዝሓዞ ብምሕባር ሳልሳይ ወገን ጣልቃ ከይኣተወ ንምፍታሕ ፃዕሪ እናገበረ ምዃኑ ገሊፁ ኣሎ።


text:
ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ ረክስ ተለርሰን፡ ን37 ሚንስተራት ወጻኢ ሃገራት ኣፍሪቃ፡ ንዝመጽእ ዓርቢ ናብ ዋሺንግተን ዓዲምዎም ኣሎ።
እቲ ዋዕላ ብዛዕባ ንግዲን ወፍርን፡ ከምኡ`ውን ብዛዕባ ጸረ-ግብረሽበራን፡ ሰናይ ምሕደራን ክዝትይ ትጽቢት ኣሎ ይብል ተተካኢ ሚንስተር ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ ንጉዳይ ኣፍሪቃ ዶናልድ ያማማቶ።
ብዛዕባ ኣብ ኢትዮጵያን እቲ ዞባን ዘሎ ብድሆታት ጸጥታን ሰብኣዊ መሰላትን ኣብ ምፍታሕ፡ ኣሜሪካ ትጻወቶ ተራ ዝተሓተተ ዶናልድ ያማማቶ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ኣብ ሶማል ዘለዉ ጥሩፋት ዝመጽእ ስግኣት ጸጥታ ከምዘሎ፡ እቲ ካልኣይ ድማ፡ ንቀ/ሚ ሃይለማርያም ደሳለኝ ገጢምዎም ዘሎ ብድሆ ሰናይ ምሕደራ፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ክልላት ኦሮሚያን ሶማሊን ዘሎ ውጥረት ተጠቃሳይ ምዃኑ ይጠቅስ።
ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ሰላምን ጸጥታን ክመጽእ ብኸመይ ምሕጋዝ ከምዝክኣል ምርኣይ`ዩ ዝበለ ያማማቶ፡ ነቲ ውጥረት ኣብ ምፍታሕ ንሰርሕ ኣለና ኢሉ። ኣስዒቡ እዚ ኣሜሪካ ፍታሕ ክተረኽበሉ ቆሪጻ ተላዒላትሉ ዘላ ጉዳይ`ዩ፡ ምኽንያቱ ኤርትራን ኢትዮጵያን`ውን ነቲ ውጥረት ንምፍታሕ ድልውነተን ኣርእየን ኣለዋ፡ ስለዚ ንሰርሓሉ ዘለና ጉዳይ`ዩ።


text:
ብፍቕሪ እትገብር እምነት
ሰብ ገላትያ ብጎይታ ኣሚኖም መንፈስ ቅዱስ ድሕሪ ምቕባሎም ገለ ኣይሁድ ሕጊ እንተ ዘፈጸምኩም ሰዓብቲ ክርስቶስ ክትኮኑ ኣይትኽእሉን ኢኹም ዝብል ናይ ስሕተት ትምህርቲ ስለ ዘእተውሎም ሃዋርያ ጳውሎስ መልእኽቲ ክጽሕፈሎም ተደሪኹ። ንሱ ኣብ መልእኽቱ ግዝረት ኣብ ምድሓንና ዋላ ሓንቲ ግደ ከም ዘይብሉ ምእንቲ
“ብፍሪኦም ከተለልይዎም ኢኹም” ማቴ.7፣20
መጽሓፍ ቅዱስ ብዙሕ ጊዜ ብዛዕባ ሓቀኛታትን ሓስውትን ነብያት ተዛሪቡ ኣሎ። ኣብ ብሉይ ኪዳን ኮነ ኣብ ሓዲሽ ኣገዳሲ ግደ ስለ ዘለዎም ከኣ ቃል ኣምላኽ ብዕቱብ ተዛሪቡሎም ኣሎ። እግዚኣብሄር ንደቂ እስራኤል ሓደ ነብይ ሓቀኛ ምዃኑን ዘይምዃኑን ብከመይ ከለልይዎ ከም ዝኽእሉ ክነግሮም ከሎ ክልተ ምልክታት
መዓይይቲ ኣምላኽዶ መሳርሕቲ ሰይጣን?
ኣብ ራእ.12፣10 ሰይጣን ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ለይትን መዓልትን ንኣሕዋትና ዝኸስስ "ከሳሲ ኣሕዋት" ተባሂሉ ተጠቒሱ ኣሎ። እዚ ናይ ሰይጣን ናይ ምሉእ ጊዜ ኣገልግሎት እዩ፣ ኣብዚ ዕዮ እዚ ከኣ ርኹሳት መናፍስትን ሰባትን ዘጠቓልሉ ብዙሓት መሳርሕቲ ኣለውዎ። ሓደ ካብቲ ዘሕዝን ነገር ብዙሓት
ነቲ ዘይከኣል ዘኽእል ጸጋ
ህይወት ክርስትና ትምህርቲ ጎይታ የሱስ ብምስዓብ ዝንበር ናብራ ስለ ዝኾነ ብጥበብን ክእለትን ሰባት ዝከኣል ኣይኮነን። ብጸጋ ኣምላኽ ጥራይ ስለ ዝከኣል ከኣ ኩሉ ሳዕ ናብቲ ወሃቢ ጸጋ ዝኾነ ኣምላኽ ክንጽጋዕ የድልየና። ሓቅን ጸጋን ብየሱስ ስለ ዝመጸ ክልቲኡ ንምርካብ ምስ ጎይታ ጥቡቕ ርክብ ክህልወና የድሊ። እዚ


text:
ሎሚ’ውን ከም’ቲ ናይ ተበግሶ ሕዳር 2008፡ “ክህብ ዝበለ ብንያት” ዝብል ጭርሖ ኣልዕሊና፡ ናይ ኣካለ-ጽጉማትና ንናይ 2011 ዓመታዊ ባጀት ንምርካብ ናብ ህዝብናን ለገስቲ ትካላትን ጸዋዒት ነቕርብ።
ሎሚ ቕኔ ኣብ ሊብያ ዝነበሩ ኤርትርያውያን ዝወረዶም ዘሰክሕ ኩነታት ዘሕመሞምን ዘሰምበዶምን ዘጉሃዮምን ካብ 200 ምእቲ ዝበዝሑ እርትርያውያን ካብ ዘሓለፈ ሰምበት ዕለት 8/30/2009 ኣትሒዞም ን4መዓልቲ ኣብ ኢንተርነት ዝርካብ መራኸቢ ቡዙሃን Paltalk Room: Eritrea no Fara ተኣኪቦም “እንታይ ኢና እንገብሮ ብኸመይ” ዝብል ዛዕባ ሒዞም ንነዊሕ ስዓታት ገፊሕ ዘተን ዘድሊ መጽናዕትን ኣካይዶም ትማሊ ሓሙስ ዕለት 3 ወረሒ 9/2009 ኣሰታት ካብ 250 ዝበዝሑ ኤርትራውያን “ማሕበረኮም መንእሰያት ኤርትርያ (ማ.መ.ኤ)” ዊን ድማ “Eritrean Youth Self-help Association (EYSA)”ዝብል መጸዋዕታ ሒዝና ኣብ ዘዘለናዮ ሃገርን ከተማታትን ንመስረት ኣብ ዝብል ሓፈሻዊ ምርድዳእ በጺሖም:: ኤርትራውያን ተቐማጦ ሃገረ ስዊሰ ዱሮ ተኣኻኺቦምን ኣብ ምንዳይ መአከቢን መራኸቢን ቦታ ከም ዘለዉ ሹዑ ምሸት ኣፍሊጦም::
ኣብዚ ዝሐለፈ ሳምንታት ዝተፈላለየ ጸለመ ኣንጻር ማሕበር ምትሕግጋዝ ኤርትራውያን (ማ.ም.ኤ) – ቦስቶን፡ ብህግደፋውያን ክጽሓፍ ቀንዩ። ምኽንያቱ ኸኣ፡ ንዝተፈላለያ ብሄራት ኢትዮጵያ ዝውክላ ማሕበራት፡ ነቲ ኣዳራሽ ማ.ም.ኤ ተኻሬን ክጥቀማሉ ስለዝተፈቕደ።


text:
Radio Erena: 03 July 2019
ኢትዮጵያ፣ ልዕሊ 52 ቢልዮን ዶላር ውሽጣዊን ናይ ወጻኢን ዕዳ ከምዘለዋ ሚኒስትሪ ፋይናንስ እታ ሃገር ገሊጹ።
እቲ ሚኒስትሪ ዓመታዊ ጸብጻቡ ኣብ ዘቕረበሉ፣ ኢትዮጵያ 27 ቢልዮን ዶላር ናይ ወጻኢ ከምኡ’ውን 25.4 ቢልዮን ዶላር ውሽጣዊ ዕዳ ተዋህሊሉዋ ከምዘሎ ሓቢሩ።
ኣብቲ ብዓርቢ 28 ሰነ ዝተዋህበ መግለጺ ሚኒስትሪ ፋይናንስ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ዝሓለፈ 11 ኣዋርሕ 9.4 ቢልዮን ዶላር ዕዳ ከምዝተኸፍለ ድሕሪ ምግላጽ፣ ዕዳ ክውህለል ዝኸኣለሉ ምኽንያት ውሽጣዊ ወፍሪ፣ ትሑት ደረጃ ሰደድ ከምኡ’ውን ትሑት ተሳታፍነት ውልቃውያን ኣውፈርቲ ምዃኑ ኣብሪሁ።
ካብዚ ኢትዮጵያ ተሓኒቓትሉ ዘላ ቁጠባዊ ዕዳ ንኽትወጽእ፣ መጀመሪያ ምስታ ኣብ ኢትዮጵያ ዝዓበየ ወፍሪ ዘለዋ ቻይና ዝግበር ውዕላት ዳግመ ዝርርብ ክትገብረሉ፣ ከምኡ’ውን ንውልቃዊ ወፍሪ ዝወሃብ ለቓሕ ክጎድል ዝብል መደባት ወጺኡ ከምዘሎ ይግለጽ።
ኢትዮጵያ ኣብ 2019፣ ቁጠባኣ ብ 9.2 ሚእታዊት ክብ ክብል ትጽቢት ከምዘለዋ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ምግላጹ ይዝከር።


text:
ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ፡ ሰብ ሞያ ሕርሻን ሓረስቶትን ክኽተልዎ ብዛዕባ ዝግባእ ውሁድ ኣገባብ ምክልኻል ባልዓት ዘራእቲ ብሓፈሻ፡ ሳጋሚ ባርኖስ ቀውዒ ድማ ብፍላይ ንምምዕባል ዝዓለመ ኣስተምህሮ ተዋሂቡ።
እቲ ኣብ ከተማታት ኣቑርደት፡ ተሰነይን ባረንቱን ንልዕሊ 170 ሰብ ሞያ ሕርሻ ዝተዋህበ ኣስተምህሮ፡ ኣብቲ ዓውዲ ዝነጥፉ ክኢላታት፡ ኣብ ምቊጽጻር ባልዓት ብሓፈሻ፡ ኣብ ባህርያትን ሓደገኝነትን ሳጋሚ ባርኖስ ቀውዒ ድማ ብፍላይ ዘለዎም መረዳእታ ክብ ብምባል፡ ንሓረስቶት እዋናዊ ሓበሬታ ክህቡን ክሕግዙን ዓቢ ኣስተዋጽኦ ከምዝህልዎ ተሓቢሩ።
ኣብ ክፍሊ ሕርሻን መሬትን ዞባ ጋሽባርካ ሓላፊ ጨንፈር ልምዓት ብቚሊ ኣቶ ጎይትኦም ሃለሚካኤል፡ ኣብ’ቲ ዞባ ካብ መፋርቕ ወርሒ ለካቲት ጀሚሩ ኣብ ገለ ንኡሳን ዞባታት ንዝተራእየ ሳጋሚ ባርኖስ ቀውዒ ንምቊጽጻር፡ ብውህደት ሰብ ሞያ ሕርሻ፡ ምምሕዳራትን ሓረስቶትን ዝተወስደ ስጉምቲ ኣድማዒ ምንባሩ ብምሕባር፡ ነቲ ተመኲሮ ብፍልጠት ምድርዑ ኣገዳስነቱ ዕዙዝ ከምዝኾነ ኣረዲኡ።
ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ሕርሻን መሬትን ኣብ’ቲ ዞባ ኣቶ ኣቡበከር ዑስማን ብወገኑ፡ ንእዋናውነት ናይቲ ኣስተምህሮ ብምጥቃስ፡ ክኢላታት ኣብ ውሽጢ ሓረስቶት ብምእታው ብዛዕባ ክውሰዱ ዝግብኦም ቅድመ ጥንቃቐታትን ሜላታት ምክልኻልን ከስተምህሩ፡ ፍሉይ ተርእዮ ኣብ ዝኽሰተሉ እዋን ድማ ቅልጡፍ ሓበሬታ ከመሓላልፉ ኣተሓሳሲቡ።


text:
Radio Erena: 26 September 2021
ኬንያን ኢትዮጵያን፣ ዶባተን ንንግዲ ክፉት ክኸውን ኣብ ስምምዕ በጺሐን።
እቲ ብኢጋድ ከምዝተማእከለ ዝተገልጸ ስምምዕ፣ ኣብ መንጎ’ዘን ክልተ ሃገራት ብፍላይ ከኣ ኣብ ውጽኢት ሕርሻን ሃለኽቲ ነገራትን ኣተኲሩ ዝካየድ ንግዲ፣ ብዘይዝኾነ ምትሕልላኽ ካብን ናብን ክመሓላለፍ ዝሕግዝ ምዃኑ ተገሊጹ።
ነቲ ስምምዕ ዝፈረመ፣ ካብ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ኬንያ ዊልሰን ጀንጋ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ምኽፋት ዶብ ሞያለ፣ ንግዳዊ ንጥፈታት ንምትብባዕ ጥራይ ዘይኮነ፣ ህዝቢ’ውን ብውሑስን ስሉጥን መንገዲ ናብ ክልቴን ሃገራት ክመሓላለፍ ዝሕግዝ እዩ ክብል ገሊጹዎ።
ዝርዝር ናይቲ ዝተኻየደ ስምምዕ ገና ዘይተገልጸ እኳ እንተኾነ፣ ኬንያ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂሰብ ንምግታእ ብዝብል፣ ምስ ኢትዮጵያ ዘዳውባ ከባቢታት ብጽኑዕ እያ ክትሕልው ጸኒሓ።
ምኽፋት ንግዳዊ መስመራት ምስ ኬንያ፣ ንኢትዮጵያ ምስቲ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ኲናትን፣ ምስ ሱዳን ዝተፈጥረ ዶባዊ ምስሕሓብን ዘስዓቦ ቁጠባዊ ቅልውላውን ዋሕዲ ቀረብ ሃለኽቲ ነገራትን ንምቅላል ሓጋዚ’ዩ ዝብል ርእይቶታት ክወሃቦ እንከሎ፣ ንግዳዊ መስመር ሞያለ ንኣሽቱ ንግዳዊ ንጥፈታት ካብ ምትብባዕ ሓሊፉ ዘምጽኦ ዓይነታዊ ለውጢ የብሉን ዝብል ተጻራሪ ርእይቶታት እውን ብዝተፈላለዩ ተንተንቲ ይወሃብ ኣሎ።


text:
ካብ ሊቢያ መውፅኢ ዝስኣኑ ስደተኛታት ኣብ ዓብይ ሽግር ከምዝርከቡ ይገልፁ ኣለው። ዋና ፀሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሪቃዊያን ንፍልሰተኛታት ዝህብዎ ሓገዝ ንኢዶም ኣለው።ዋና ፀሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒዮ ጉተረስ ዝማዕበላ ሃገራት ንፍልሰተኛታትን ተመዛበልትን ንምሕጋዝ ናይ እጃመን ክገበራ’ውን ፀዊዖም ኣለው።
ድሕሪ ምውዳቕ ሞሓመድ ጋዳፊ መናሀሪያ ዕጡቓት ናዕበኛታት፣ነጋዶ ደቂ ሰባትን ሸፋቱን ዝኾነ ሊቢያ ስደተኛታት ኣብ ኣውሮጳ ዑቕባ ንምሕታት ከም መሕለፊ ዝጥቀምሉ ቀንዲ መተሓላለፊ ኑቕጣ እያ።
ጃሽዋ በለጠ ኣብ ኣውሮጳ ዝሓሸ ናብራ ንምንዳይ ንሊብያ ከም መስገሪ ዝተጠቐመ ስደተኛ እዩ።እንተኾነ ግን ከም ካልኦት ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ንሱ እውን ሊቢያ ምስ ኣተወ መውፅኢ ስኢኑ።
ብናይ ሊቢያ ሓለወቲ ማያት ካብ ማእከላይ ባሕሪ ተታሒዙ ንሽዱሽተ መዓልታት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ምስ ፀንሐ ኣብ ዋና ከተማ ትሪፖሊ ናብ ዝርከብ ናይ ሕቡራት ሃገራት ማእከል ስደተኛታት ከምዝኣተወ ይገልፅ።
ጃስዋ ሓደ ካብቶም ዕድለኛታት እዩ።ምኽንያቱ ብዙሓት ስደተኛታት ተጨውዮም ንመስቀይትን ሓሳረ መከራን ይቃልዑ’ዮም።
ኢድሪስ ኣደም እውን ብተመሳሳሊ ከም ጃሽዋ በለጠ ኣብ ናይ ሕቡራት ሃገራት ናይ ስደተኛታት ማእከል ይርከብ።ካብ ማእኸል ባሕሪ ተታሒዙ ፍልሰተኛታት ሶማሌ፣ኮሞሮስ፣ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣብ ዝተዳጎኑሉ ማእከል ይርከብ።
ኣብ ዙሪያ ዓለም ብሓይሊ ካብ መንበሪኦም ዝተመዛበሉ ልዕሊ 68 ሚሊዮን ሰባት ከምዘለው ሕቡራት ሃገራት ይገልፅ።መብዛሕቲኦም ካብ ኣፍሪቃ ዝመፁ እንተኾኑ እውን ንመብዛሕቲኦም ፍልሰተኛታትን ስደተኛታትን ዑቕባ ዝህቡ ግን ኣውሮጳዊያን ዘይኮኑ ኣፍሪቃዊያን እዮም።
ዋና ፀሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒዮ ጉተረስ ብዛዕባ እዚ ከምዚ ይብሉ።
“መብዛሕቲኦም ኣፍሪቃዊያን ፍልሰተኛታት ናብ ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ ዝስደዱ ብቐሊሉ ንምውህሃድ እዩ።ክንድ’ቲ ኣብ ኣውሮጳን ካልኣት ክፍለ ዓለማትን ዘጋጥሞም ሽግራት ዓሌታውነትን ፅልኢት ናይ ካልኦት ዓሌታትን ኣየጋጥሞምን እዩ።”
ንሶም ወሲኾም ሃገራት ኣፍሪቃ ብዘይዝኾነ ይኹን ኣፈላላይ ካብ ግጭትን ማእሰርትን እናሃደሙ ንዝስደዱ ስደተኛታት ዶባቶም ከፊቶም ምቕባሎም ሞገስን ክብርን ይግብኦም ኢሎም።
ጉተረስ ኣብ ኣፍሪቃ ይረአ ዘሎ ልግሲ ኣብ ካልእ ክፋል ዓለም ብፍላይ ድማ ኣብ ዝሃብተማ ሃገራት እውን ክርእይ እደሊ እየ ኢሎም።


text:
ሕቶ(13): ትርጉም ላኢላሀ ኢለሏህ እዚ እዩ፤ ትርጉም ሙሓመዱን ረሱለሏህ ከ እንታይ እዩ?
መልሲ:
ትርጉም ሙሓመዱን ረሱለሏህ ብቃልካን ብልብኻን ቁረሽይን ሀሺምይን ብዝኾኑ ሙሓመድ ናብ መላእ ፍጥረት ወድ ሰብ ይኹን ጋኔን ዝተልአኹ ልኡኽ አላህ ምዃኖም ክትምስክር ማለት እዩ። አላህ ብቁርአኑ “‹ኦ! አንቱም ሰባት! አነ ካብ አላህ ናብ ኩላትኩም ዝመፃእኹ ልኡኽ አላህ እየ። (ንሱ ድማ) እቲ ንግስና ሰማይን ምድርን ንዑኡ ዝኾነ፤ ካብኡ ኻሊእ አምላኽ ዘየለ ዘንብርን ዝቀትልን እዩ። ብአላህን ዘይፅሕፍን ዘየንብብን ብዝኾነ ልኡኽ አላህን እመኑ። ቅኑዕ መንገዲ ንኽትምርሑ ሰዓቡዎ።› በሎም።” (አል አዕራፍ 158) ብተወሳኺ “እቲ ፉርቃን ንዓለም መጠንቀቕታ ክኾን አብ ባርያኡ ዘውረደ ልዕልና ይግበኦ።” (ፉርቃን 1) ከምዝበለ። አብዚ ቃል ግድን ካብ ዝኾኑ: ነብይና ሶለሏሁ ዓለይሂ ወሰለም ብዝብልዎ ብዘይ ገለ ትቅበል፣ ትእዛዞም ተኽብር፣ ካብ መጠንቀቅታ ናቶም ትርሕቅን ንአላህ ተምልኸሉ መንገዲ ድማ ነብይና ብዝበሉዎ ጥራይ ክኾን። ብተወሳኺ ነብይና ሶለሏሁ ዓለይሂ ወሰለም ካብ መሰል አላህ ዋላ ሓንቲ ከምዘይብሎምን ብዛዕባ ኩነታት ዓለም አብ ምክያድ `ውን ስልጣን ከምዘይብሎም ክትአምን ግቡእ እዩ። እኳደአስ ነብይና ሶለሏሁ ዓለይሂ ወሰለም ዘይግዝኡዎም ግዙእ አላህ ፣ ዘይሕሰው ልኡኽ አላህ፣ ብፍቃድ አላህ እምበር ንውልቆም ይኹን ንኻሊእ ካብ ምጥቓም ይኹን ምጉዳእ ዘይኽእሉ ምዃኖም `ውን ክትአምን ግቡእ እዩ። አላህ ብቁርአኑ “‹መኽዘን አላህ ካባይ እዩ።› አይብልን። ሕቡእ አይፈልጥን፤ ‹መልአክ እየ› አይብልን። ናባይ ካብ ዝመፅእ መልእኽቲ ወፃኢ አይኽተል።› በሎም። (አንዓም 50) ከምዝበለ።
ትእዛዝ አላህ ጥራይ ዝኽተል ባርያ ናይ አላህ እዩ። አላህ ብቁርአኑ “‹ንዓኻትኩም ቅኑዕ ይኹን ጉድአት አይክእልን› በሎም። {21} ‹አነ ካብ [መቅፃዕቲ] አላህ ዋላ ሓደ አየድሕነኒ ፤ ካብኡ ወፃኢ መፀግዒ የብለይን› በሎም።” (አል ጅኒ 21‐22) ከምኡ `ውን “ብዜካ ድልየት አላህ ንዓርሰይ ጥቕሚ ይኹን ጉድአት አይክእልን። ሕቡእ `ውን ተዝፈልጥ ኔረ ካብቲ ፅቡቅ አብዚሐ እኩይ አይምተንከፈኒን ኔሩ፤ አነ (ጎይታ) ንዝፈርሑ መጠንቀቅታ ዝህብን ብስራት ዝህብን እምበር ኻሊእ አይኮንኩን።› በሎም።” {አል አዕራፍ 188} ከምዝበለ። እዚ ድማ እዩ ትርጉም ላኢላሀ ኢለሏህ ሙሓመዱን ረሱለሏህ። ነዚ መበገሲ ብምግባር ልኡኽ አላህ ዝኾነ ነብይና ሶለሏሁ ዓለይሂ ወሰለም ይኹን ኻሊእ መሰል ናይ አላህ ካብ ዝኾነ መግዛእቲ ከምዘይግበኦ፤ መግዛእቲ ኩሉ ድማ ንአላህ ጥራይ ምዃኑ፤ ነብይና ሶለሏሁ ዓለይሂ ወሰለም ዘለዎም መሰል ኸዓ አላህ ዝሀቦም ደረጃ ባርያ (ግዙእ)ን ልኡኽን አላህ ካብ ኮነ አላህ ከምዝሀቦም ደረጃ ክንህቦም ከምዝግባእ ንርዳእ።
Title: ዒባዳ ምግዳፍ ሽርኪ ይበሀል ዶ?
Question (47): ሙስሊም ብዝፀብፀቦ ሓዲሥ ነቢና ሶለሏሁ ዓለይሂ ወሰለም “አብ ሞንጎ እቲ ሰብን ሽርኪ ኩፍርን ዘሎ አፈላላይ ሶላት ምግዳፉ እዩ።”(28) ዝብል ሓዲሥ አሎ፤ ዒባዳ ምግዳፍ ሽርኪ ይኾን ድዩ?
Answer:
እወ! ከም ብሓፈሻ ክረአ. ከሎ ሽርኪ እዩ። ምኽኒያቱ ብትህኪት ኮይኑ ሶላቱ ዝገደፈ ሶላት ዝገደፈሉ ምኽኒያት ስሚዒቱ ስዒቡ ብዕሽነቱ ስለዝኾነ። ስለዚ ስምዒቱ ካብ ትእዛዝ አላህ ተቀዳምነት ሂቡዎ ማለት ይኸውን። ብመሰረት እዚ ሽርኪ ገይሩ ንብል። አላህ ዓዘ ወጀል ብቁ....2019-03-02


text:
ኮሚሽን ኤውሮጳ ንሰለስተ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ኣብ ሰብኣዊ ረዲኤት ዝውዕል ናይ 60 ሚልዮን ዩሮ ሓገዝ ሰሊዑ።
እቲ ኮሚሽን በልጅዩም ካብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈቱ ብዕለት 7 ሓምለ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ኢትዮጵያ ሶማልያን ኬንያን ብሰንኪ ዋሕዲ መግቢ ብሚልዮናት ዝቑጸር ህዝበን ንምሕጋዝ ነቲ ባጀት ከምዝሰለዖ ኣፍሊጡ።
ብሓፈሽኡ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብዚ ዓመት’ዚ ጥራይ ንሶማልያ፣ ኢትዮጵያ፣ ኬንያ፣ ዩጋንዳን ጂቡቲን ናይ 260 ሚልዮን ዩሮ ሓገዝ ከምዝሰለዐ የመልክት።
ኣብ ደቡባዊ ምብራቕ ኢትዮጵያ፣ ሰሜን ኬንያን ሶማልያን ልዕሊ 17 ሚልዮን ህዝቢ ብደርቂ ተጠቒዑ ምህላዉ ድሕሪ ምግላጽ ኮሚሽን ኤውሮጳ፣ ኣብዘን ሃገራት ሕማም ሸሮኽን ውጽኣትን’ውን ተላቢዑ ስለዘሎ፣ እቲ ዝተለገሰ ሓገዝ ህጹጽ ፍታሕ ከምጽእ ትጽቢት ከምዝግበረሉ ኣመልኪቱ።
ካብዚ ዝተለገሰ ሓገዝ፣ 40 ሚልዮን ዩሮ ሶማልያ፣ 15 ሚልዮን ዩሮ ኢትዮጵያ፣ ከምኡ’ውን 5 ሚልዮን ዩሮ ንኬንያ ክወሃበን ምዃኑ ተፈሊጡ።


text:
Radio Erena: 30 October 2015
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካኝ ካናዳን ዝነብሩ ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ፣ መርማሪት ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ንዘቕረበቶ ጸብጻብ ዘለዎም ደገፍ ንምግላጽን፣ ኣብ ኤርትራ ዝፍጸም ዘሎ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ንምጉላሕን ትማሊ 29 ጥቅምቲ ኣብ ኒው ዮርክ፣ ሰለማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
ኣብቲ መራሕቲ ሃይማኖት፣ ኣቦታት፣ ኣዴታትን ዝበዝሑ ድማ መንእሰያት ዝተረኽብሉ ሰለማዊ ሰልፊ፣ ሰልፈኛታት ኣብ ኤርትራ ንዘሎ ምልካዊ ስርዓት ዝኹንን ዝተፈላለየ ጭርሖታት ብምልዓል፣ ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ኤርትራ ደሃዮም ጠፊኡ ናይ ዘሎ መራሕቲ ሃይማኖት፣ ፖለቲከኛታትን ጋዜጠኛታትን ኣሳእል’ውን ኣልዒሎም።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ቁጽሮም ብልክዕ ዘይፍለጥ ብዙሓት ኤርትራውያን ንሓያሎ ዓመታት ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ደሃይም ጠፊኡ ከምዘሎ ይፍለጥ።
እቲ ኣብ ቀጽሪ ቤት ጽሕፈት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝርከበሉ ከተማ ኒውዮርክ ዝተኻየደ ሰፊሕ ሰለማዊ ሰልፊ፣ድማ ኣብ ክንዲ’ዞም ደሃዮም ጠፊኡ ዘሎ ኤርትራውያን እሱራትን ኣብ ክንዲ’ቲ ኣብ ኤርትራ ልሳኑ ተዓቢሱ ዘሎ ህዝቢ ብምዃን፣ ስቃይ ህዝቢ ንምቅላሕ ዝዓለም ምዃኑ ወደብቱ ይገልጹ።
መርማሪት ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ኣብ ዘቕረበቶ ጸብጻብ፣ ኣብ ኤርትራ ከቢድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ከምዘሎ ብምርግጋጽ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝርከቦም ሓያሎ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ብገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ክኽሰሱ ከምዝኽእሉ ምጥቃሳ ኣይርሳዕን።
500 ገጻት ዝሓዘ ጸብጻብ እታ ኮሚሽን፣ ናብ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላትን ማሕበረ ሰብ ዓለምን ድሕሪ ምዝርግሑ፣ ኣብ ኤውሮጳ ዝርከቡ ኣሽሓት ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ፣ ብ26 ሰነ 2015 ኣብ ስዊዘርላንድ ከተም ጀኔቫ ኣብ ቀጽሪ ቤት ጽሕፈት ሕቡራት ሃገራት ብምትእኻብ፣ ነቲ ጸብጻብ ዘለዎም ደገፍ ገሊጾም’ዮም።
ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከቡ ኤርትራውያን’ውን፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ቤት ጽሕፈት ሕብረት ኣፍሪቃን ሕብረት ኤውሮጳን ብምትእኽኻብ፣ ተመሳሳሊ ሰልፊ ምክያዶም ይዝከር።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝርከቡ ኤርትራውያን ከኣ ምስዚ ኣብ ጄኔቭን ኣዲስ ኣበባን ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፍታት ብዝምለሳስል መልክዕ፣ ኣሽሓት ኤርትራውያን ዝሳተፍዎ ሰለማዊ ሰልፊ ንምውዳብ ናብ ኩሉ ኤርትራዊ ደላይ ፍትሒ ጻውዒት ከቕርቡ ከምዝወርሑ ይፍለጥ።
እዚ ኤርትራውያን ነብርቲ ኣመሪካ ሎሚ ዘካይድዎ ሰለማዊ ሰልፊ፣ ሒደት መዓልታት ድሕሪ’ቲ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነብረ እገዳ ንተወሳኺ ሓደ ዓመት ክናዋሕ ዝወሰነሉ ዕለት’ዩ ዝካይድ ዘሎ።
መርማሪት ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝርከቦም ሰበ ስልጣን መንግስቲ ገበን ኣብ ልዕሊ ሰብኣውነት ይፍጽሙ ከምዘለዉ ንምርግጋጽ ዘኽእላ ናይ ሓደ ዓመት ተወሳኺ ግዜ ተዋሂቡዋ፣ መጽናዕቲ ኣብ ምክያድ ትርከብ።
===================================


text:
ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ እገዳ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ንዘናውሕ ውሳነ ቁጽሪ 2385 ኣጽዲቑ።
እቲ ቤት ምኽሪ ሎሚ ሰሉስ ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ ነቲ ረቂቕ 11 ሃገራት ደጊፈነኦ፣ ዝተቃወማ ሃገራት ኣይነበራን፣ ኣርባዕተ ሃገራት ድማ ድምጸ ተዓቅቦ መሪጸን።
ድምጸ ተኣቅቦ ዝመረጻ ሃገራት ቻይና፣ ሩስያ፣ ግብጺን ቦሊቭያን’የን።
ነቲ ረቒቕ ውሳነ ዘዳለወት እንግሊዝ ክትከውን ከላ ኣምባሳደራ ‘ኤርትራ ንኣል-ሸባብ ትሕግዝ ንምህላዋ ዝሕብር መርተዖ ስለዘይተረኸበ ዘተባብዕ'ዩ፣ እንተኾነ ምስ ኮሚቴ እገዳን ፍሉይ መርማሪት ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላትን እውን ንክትተሓባበር’ ጸዊዖም።
እዚ ከም'ዚ'ሉ ከሎ፣ ሚኒስትር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገ/መስቀል ድሕሪ'ቲ ውሳነ ምንዋሕ እገዳ ኣብ ዝፈነዎ መልእኽቲ ትዊተር ‘ኩሎም ኣባል ሃገራት እቲ ዝቀረበ ክሲ ዕምቆት ከምዘይነበሮ ብዘይጥርጥር ተቐቢሎም’ዮም። ከምኡ ኮይኑ’ውን ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ ነቲ ዘይሕጋዊ እገዳ ንምቕጻል ምትእስሳርን ጭብጢን ዘይብሉ ተጠቒሙ’ ክብል መሊሱ።
ቤት ምኽሪ ጸጥታ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ እገዳ ዘንበረ ቅድሚ 8 ዓመት ከምዝኾነ ዝዝከር’ዩ።


text:
Kronobergs län
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 24 10 2018
ኣውራጃ ክሮነበሪ፡ ማለት ማእከላይ ክፋል ስሞላንድ፡ ከም ጎብለል ኣብ መዳይ ኢንዱስትሪ ወይ ምስናዕ ጥርሙዝ ይፍለጥ። ብዜካ’ዚ፡ እቲ ዞባ ውን ሃብታም ባህላዊ ውርሻን ሃብታም ተፈጥሮኣዊ ከባብን ውን ኣለዎ። ኣውራጃ ክሮነበሪ፡ ብባሕሪ፡ ጫካታት ኣግራብን ሃብታም ዝኾነት፡ ምስ ከባቢ ጽቡቕ ናይ መጎዓዝያ ርኽኽብ ዘለወን ከተማታት ዝርከብዋ ኣውራጃ እያ።
ኮሙንናት ኣብ Kronobergs län
ኣብ ታሕቲ እታ ብዛዕብኣ ብዝያዳ ከተንብብ ትደልያ ኮሙን ኣብ Kronobergs län ምረጽ
ኩነታት መንበሪ-ኣባይቲ
ኣብ ገለ ከተማታት ናይዚ ኣውራጃ፡ ሕጽረት መንበሪ-ኣባይቲ ይርከብ። ኣገልግሎት መጎዓዝያ (ብባቡር ይኹን ኣውቶቡሳት) ኣብዚ ኣውራጃ ስሉጥ እዩ ክበሃል ይከኣል። እዚ ኸኣ፡ ነቶም ኣብ ነኣሽቱ ከተማታት ክንብሩ ዝደልዩ ሓጋዚ እዩ። ኣብ ገለ ክፋላት ናይዞ ዞባ ጽቡቕ ዕድላት ስራሕን መንበሪ-ኣባይትን ይርከብ።
ህዝቢ-ተቐማጦ
ኣውራጃ ክሮነበሪ 8 ምምሕዳር-ከባቢታት ወይ ከተማታት ዝሓቁፍ ኮይኑ፡ ንሳተን ከኣ፡ ኣልቨስታ፡ ለሴቦ፡ ዩንግቢ፡ ማርካሪድ፡ ቲንግስሪድ፡ ኡፕቪዲንገ፡ ቬክሾን ኣልምሁልትን እየን። ኣብዞ ዞባ እታ ዝዓበየትን፡ ዝበዝሐ ነባሪ እቲ ዞባን ዝቕመጠላ ከተመ ቬክሾ ኮይና፡ 85000 ተቐማጦ ኣለዉዋ። እታ ዝወሓደ ህዝቢ ዘለዋ ከኣ ብኣንጻሩ ከተማ ለሴቦ ኮይና 8000 ተቐማጦ ኣለዉዋ። ዕብየት ተቐማጦ ናይዚ ኣውራጃ ኣብ ዝሓለፈ ሒደት ዓመታት ብማታዊት ክርአ እንከሎ ከባቢ 1.7% ኣቢሉ ይኸውን።
ንግዳዊ-ንጥፈታትን ወሃብቲ-ስራሕን
ኣብዚ ዞባ'ዚ እቲ ዝዓበየ ህዝባዊ ወሃቢ-ስራሕ ምምሕዳር ቬክሾ ኮይኑ፡ 7575 ሰራሕተኛታት ይርከቦ። ኣብ ብሕታዊ-ጽላት ከኣ፡ እቲ ዝዓበየ ወሃቢ-ስራሕ፡ እቲ ብኢክያ ዝፍለጥ ህቡብ ድኳን ኣቕሑን ንብረት ገዛን ኮይኑ፡ ኣስታት 1075 ሰራሕተኛታት ቆጺሩ ይርከብ። መብዛሕትኦም ኣብዚ ዞባ ዝሰርሑ ዜጋታት፡ ኣብ መዳይ ሕክምናን ክንክንን ከምኡ ውን ማሕበራዊ ስራሓት ይሰርሑ። ብርክት ዝበሉ ውን ኣብ መዳይ መሸጣ፡ ሆቴል፡ ቤት-መግቢ፡ ከምኡ ውን ኣብ ጽላታት ህዝባዊ ኣገልጎታት ይሰርሑ። እዚ ኣውራጃ'ዚ ቅድሚ ሕጂ ብብዝሒ ህላዌ ነኣሽቱ ትካላት፡ ኣብ ቅድሚት ዝስራዕ ኣውራጃ እዩ ኔሩ።
ኣብያተ-ትምህርታትን ትምህርትን
እታ ኣብ 2010፡ ንዩኒቨርሲታት ቬክሾን ካልማርን ናብ ሓደ ብምጽንባር ዝተፈጥረት ሊኔ ዩኒቨርስቲ ኣብዚ ዞባ ትርከብ። እዛ ዩኒቨርስቲ እምበኣር ኣብ ክልቲእን ከተማታት መምሃሪ ቦታታትን ምምሕዳራዊ ማእከልን ኣለዋ። ኣብዛ ዩኒቨርስቲ እዚኣ ኣስታት 40000 ተማሃሮ ትምርህቶም ኣም ምክትታል ይርከቡ። ኣብዚ ዩንቨርስቲ'ዚ ኣስታት 150 ዓውደ-ትምህርታትን 2000 ዝተፈላለየ ኮርሳትን ይወሃብ። ቁጽሪ ናይቶም እዛ ዩኒቨርስቲ ናይ መጀመርያ ምርጭኦም ዝኾኑ ተማህሮ ኣብ 2010 ዓ.መ ብ 32% ወሲኹ።
ኣገልግሎት ጥዕና
ኣብ ኣውራጃ ክሮኖበሪ ክልተ ዓበይቲ ሆስፒታላት ኣለዋ። ንሳተን ከኣ፡ ኣብ ከተማታት ቬክሾን ዩንግቢን ይርከባ። ኣብዚ ዞባ ውን ክልተ ህጹጽ ህክምናዊ ረድኤት ዝህባ፡ ማእከላት-ጥዕና ውን ኣለዋ። ኣብ ምሉእ እቲ ዞባ፡ ኣስታት 32 ነኣሽቱ ሕክምናታት ሃልየን እተን 11 ካብኣተን ብሕታውያን እየን። ኣብ ከተማ ቬክሾ፡ ዞባዊ ስነ-ኣእምሮኣዊ ሕክምና ከምኡ ውን ንዓበይትን፡ ህጻናትን መንእሰያት ዘአንግድ ማእከል ሰነ-ኣእምሮኣዊ ፍወሳ ውን ኣሎ።
ባህላውን ናይ ምዝንጋዕ ንጥፈታትን
ኣብ ከተማ ቬክሾ ንኣብነት፡ ቤት-መዘክር ጥርሙዝ፡ ውዕዉዕ ባህላዊ ንጥፈታትን፡ ዘመናዊ ቤት-ንባብን ይርከብ።
ኣብ ዓመተ 2013 ከተማ ቬክሾ፡ ስፖርታዊት ከተማ ተባሂላ ተሸሊማ እያ። እቲ ብኣስሬና ስታድ ዝፍለጥ ስፖርታዊ ህንጻ ቬክሾ፡ ማእከል ስፖርታዊ ንጥፈታት፡ ትምህርቲ፡ መርሕነትን ዕቱብ ተዋስኦ ኣብ ሕብረተ-ሰብኣዊ መዳያትን እዩ።
ኣውራጃ ክሮነበሪ እምበኣር፡ በቲ ኣብ ሕቝፎኡ ዝርከብ ቤት-መዘክራት ስሞላንድ ከምኡ ውን በቲ ባኡትንቫንድራንናስ ሁስ ዝፍለጥ ታሪኻዊ ቦታታትን፡ ንነባሮ ብርክት ዝበለ ባህላዊ ንጥፈታት ዝአንግድ ዞባ እዩ። ኣብዚ ዞባ'ዚ፡ መሳጢ ተፈጥሮኣዊ ከባቢ፡ ንኣብነት ዝተሓዝአ ተፈጥሮኣዊ ቦታታት፡ መናፈሻታት፡ ከምኡ ውን ሃል ዝበለ ጎላጉልን፡ ይርከቦ። እቲ ኣብዚ ዞባ ዝርከብ ዝተሓዝአ ታሪኻዊ ቦታታት፡ ንኣብነት፡ ሊነያስ ሮስሁልት (ሽወደናዊ ተመራማሪ) ውን ኣብቲ ዞባ ይርከብ። ኣብ ከተማ ዩንግቢ ውን ብተመሳሳሊ ቤት-መዘክር ዩንግበሪ ከምኡ ውን ቤት-መዘክር ሳጉን ይርከባ።


text:
ሎማዕንቲ ረቡዕ ዘ ሄግ ኣብዝርከብ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ኣብ ዝወዓለ መጋባእያ ዓቃቢ ሕጊ ቤንጃሚን ጋምበፐርት ጉጅልኦም ንናይ ኬንያ ፕሬዝዳንት ኡሁሩ ኬንያታ ናብ ፍርዲ ንምቕራብ ኣዳቒቑ ከምዝመርመረ ገሊፆም።ቅድሚ ሽዱሽተ ዓመት ምርጫ ስዒቡ ብዝተልዓለ ህውከት ንልዕሊ ሓደ ሽሕ ህይወት ኣብ ዘጥፍአ ህውከት ኬንያታ ብገንዘብ ኣብ ምሕጋዝ ዝነብሮም ታራ ንምፍላጥ ሓጋዚ ኢሎም ዝጠርጠርዎ ናይ ኡሁሩ ኬንያታ ፋይናንሳዊ መዝገባት ንምርካብ ዝገበሩዎም ፃዕርታት መንግስቲ ኬንያ ዓፅዩና ኢሎም።
ኣስዒቦም ‘’ዝተዛረብናሎም ፋይናንሳዊ መዛግብቲ ከይሓዝና ዘየማትእ መርትዖ ናይ ምቕራብ ዕድሉ ዝንኣሰ ምዃኑ ኢና ወሲና’’ኢሎም።
ፕሬዝዳንት ኬንያታን ምኽትሎም ዊሊያም ሩቶን ብፀረ ሰብኣውነት ገበናት ተኸሲሶም ይርከቡ።
ከቐፅል ዘኽእል መርትዖ ከምዝሓፀሮ ዓቃቢ ሕጊ ICC ኣሚኑ’ሎ።መሰኻኽር ጉቦ ከምዝተውሃቦም፣ምፍርራሕ ከምዝበፅሖምን ክልተ ቀንዲ መሰኻኽር ድማ ከምዝገደፉዎን እቲ ዓቃቢ ሕጊ ይሕብር።
ኣብ ጉዳይ ኬንያታ ጥራሕ ከይኮነስ ንቶም ኽስታት ዘጠናኽሩ ናይ ቴሌፎ መዛግብቲ ንምርካብ ዝገበርዎም ፃዕርታት መንግስቲ ኬንያ ኣይተሓባበረናን ክብሉ ወሲኾም ይዛረቡ።
ናይ ፕሬዝዳንት ኬንያታ ጠበቓ ስቲቨን ኬይ ግን ኣብ ልዕሊ እቶም ፕሬዝዳንት ዝቐረበ ኽሲ ኣብ ሓሶት ዝተመስረተ ስለዝኾነ በርዒኑ እዩ ይብሉ።
ICC ኣብ ልዕሊ ኬንያታን ሩቶን ንዘቕረቦም ኽስታት ንኣፍሪካዊያን ኣኾሪዩ እዩ።
ጠብቓ ኬንያዊያን ግዳያት ዝኾኑ ፌርጋል ገይነር ግን ኣብ ልዕሊ ፕሬዝዳንት ኬንያታ ዝቐረቡ ኽስታት ምቁራፅ ማለት ICC ኣብ ኬንያ ይኹን ኣብ ካሊእ ከብባኢ ፍትሒ ክህብ እዩ ንዝብል ተስፋ ዘቕህም እዩ ይብሉ።
ጠበቓታት ኬንያታ ኣብ ልዕሊኦም ዝቐረቡ ኽስታት ንኽነፅጎ ነቲ ቤት ፍርዲ ሓቲቶም ኣለው።ሎማዕንቲ ረቡዕ ዝተጋብኡ ዳኛታት እቲ ቤት ፍርዲ ግን ንሕቶታት ዓቃቢ ሕግን ተኸላኸልትን መልሲ ኣይሃቡሉን።


text: ሓዱሽ ወቅቲ ናይ Wij Heemstede ረቡዕ 12 መስከርም ክጅምር ኢዩ።እቲ ወቅቲ እቲ ብናይ ሓበሬታ መዓልቲ ኢዩ ክጅምር።ኣብዚ መዓልቲ’ዚ ድማ ናይ ‘ዕዳጋ ኮርስ ወይ ትምህርቲ’ ኣሎ። ኣብዚ ድማ ናይቲ ንጥፈታት ሓበሬታ ዝሓዘ ባንኮታት ናይ Wij Heemstede ኣሎ ።እቶም መምሃራን ናይቲ ኮርስስ ኣብዚ መዓልቲ እዚ ነቲ ዘሎ ሕቶታት ክምልሱ ቅሩባት ኢዮም።ኣብዚ ንመእሰያት፡ ንዓበይቲ ከምኡ ድማ ናይ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ዝኸውን ትምህርቲ ኣሎ።ከምኡ ውን እሽተይ ምርኢት ካብ ስርሓት ናይ ዓሚ ተመሃሮ ኣሎ። ትሕዝቶ እቲ ኮርሳት ንምልላይ ውን ሓጸርቲ ወርክሾባት ኣሎ ።ናይዚ ሓዱሽ ወቅቲ ሓጺር ሓበሬታ ድማ ኣብዚ መዓልቲ ይቀርብ።ንዝያዳ ሓበሬታ ኣብ Wij Heemstede.nl ክትረኽብዎ ትኽእሉ ኢኹም።ካብ ሰዓት 14.00 ክሳብ 17.00 ኣብ De Luifel aan de Herenweg 96 ብድሓን ምጹ።


text:
ኣብ ቃዛ ዝተኸፍተ ወትሃደራዊ ወፍሪ ንውሕ ንዝበለ ጊዜ ክቅፅል‘ዩ ኢሎም ቀ/ሚ ቤንያሚን ኔታንያሁ፣በዝሒ ብነፈርቲ ውግእን ታንክታትን እስራኤል ሎሚ ዝተቀትሉ ፍልስጤማውያን ድማ ኣስታት ሚእቲ ምብፅሑ ተገሊፁ።
እንተኾነ እቲ ግጭት ቅድሚ ሰለስተ ሰሙን ካብ ዝተወለዐሉ ንነዘ ኣብ ዘሎ ጊዜ በዝሒ ዝተቀትሉ ፍልስጤማውያን ልዕሊ 1,100 ከምዝኾነ ሰበ-ስልጣን ፍልስጤም ሓቢሮም።
ነፈርቲ ውግእ ብጠንቂ ዝፈፀመኦ ደብዳብ ኣብ ቃዛ፣ንእንኮ ምንጪ መብራህቲ ዝነበረ ጀነሬተር ከምዝወቅዓን፣እተን ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓታት ናይ ሰለስተ ሰዓት ኣገልግሎት መብራህቲ ይረኽባ ዝነበራ ከተማታት ከምዝተለከማን ዝረኸብናዮ ዜና ገሊፁ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ቀ/ሚ ቤንያሚን ኔታንያሁ ብመሰረት ዝሃብዎ መግለፂ፣ ሃማስ ሮኬታት ናብ እስራኤል ዝትኩሰሎም ጎዳጉዲ ክሳብ ዘይተደምሰሱ ሃገሮም ነቲ ወፍሪ ከምዝተይትኾልፎ ኣፍሊጦም።
ብዝተኣሳሰረ ዜና፣እስራኤል ኣብ ቃዛ ጅምላዊ ህልቂት ትፍፅም‘ያ ዘላ ኢሎም ወቂሶም መንፈሳዊ መራሒ ኢራን ኣያቶላ ዓሊ ከሚኒ።ስለዚ ኢሎም ንሶም፣እስላማዊ ዓለም ንህዝቢ ፍልስጤም ንከዕጥቅ ፀዊዖም።


text:
Radio Erena: 07 May 2018
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ሰራዊታ ኣብ ደሴት ሶኮትራ ናይ የመን ምስፋራ መንግስቲ የመን ተቓዊሙ።
መንግስቲ የመን ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ብዘይኣፍልጦ መንግስቲ ናብታ ስትራቴጅያዊት ደሴት ሰራዊታ ምውፋራ፣ ንሉኡላውነትን ሓድነትን የመን ዝጥሕስ’ዩ ክብል ኮኒንዎ።
እቲ መንግስቲ ኣቐዲሙ’ውን፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ንፍሉያት ሓይልታት ብምስልጣን፣ ንቤተ መንግስቲ የመን ብሓይሊ ምቁጽጻራ፣ ኣብ ልዕሊ ሕጋዊ መንግስቲ ዕልዋ ከምዝፈጸመት ምውቓሱ ኣይርሳዕን።
ምትፍናን መንግስቲ የመንን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ኣብ ጥርዙ በጺሕሉ ኣብ ዘሎ ግዜ፣ ስዑዲ ዓረብ ብዛዕባ’ቲ ናብ ደሴታ ሶኮትራ ተዋፊሩ ሰራዊት ብዝምልከት ንምዝርራብ ፍሉይ ልኡኽ ናብታ ደሴት ከምዝሰደደት’ያ ትገልጽ።
ኣመንቲ ሺዓ ንዝኾኑ ተቓወምቲ ሑቲ ንምውቓዕ ብዝብል ሰበብ፣ ብስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ዝቖመ ልፍንቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ብዝህብ የመን ከም ወራሪ ሓይሊ ይግለጽ ከምዘሎ ዝተፈላለዩ ወገናት የረድኡ።
ሶኮትራ፣ ንቀይሕ ባሕሪን ህንዳዊ ውቅያኖስን ኣብ ዘተኣሳስር ስትራቴጅያዊት ክሊ ማይ እትርከብ ናይ የመን ደሴት’ያ።
ነዚ ናይ ልፍንቲ ሓይልታት ብወግዒ ዝደገፈ መንግስቲ ኤርትራ፣ ክሊ ባሕሩን ኣየሩን ነታ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ የመን ህልቂት እትፍጽም ዘላ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ከምዝፈቐደ ይፍለጥ።
ኣብ ጎኒ’ዚ ኣብ የመን ማእለያ ዘይብሉ ዕንወት ዘውርድ ዘሎ ናይ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ተሰሊፉ ዝርከብ መንግስቲ ሱዳን፣ ነቲ ኩነታት ዳግመ መርመራ ብምግባር ሰራዊቱ ካብ የመን ንምስሓብ ይደናደን ከምዘሎ ይግለጽ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ብዘይካ ኣብ የመን ኣብ ሶማል’ውን ተመሳሳሊ ምትእትታው ትፍጽም ከምዘላ ፈደራላዊ መንግስቲ እታ ሃገር ናብ ባይቶ ጸጥታ ምኽሳሱ ዝፍለጥ’ዩ።
===============


text:
ብዙሓት ኣዋልድን ኣወዳትን ንየዕሩኽተን ከሐጉሳ ወይ ከሐጉሱ ይደልዩ።
ምናልባሽ ሴክሲ ክኾናሎም ወይ ክኸኑለይ ይደልዩ እዩ።
ሓደ ሓደ ነገራት ክንጥንቀቐሎም ዘለና ነገራት ግን ኣለዉ።
እቲ ንጹር ነገር: ከምዚ ዓይነት ስእሊ ክትሰዲ እንከለኺ ንመን ትሰድሉ ከም ዘለኺ ክትሓስብሉ ይግባእ።
እዚ ኣዝዩ ውልቃዊ ነገር ኮይኑ፡ ንዓርክኺ ክሳብ ክንደይ ከም ትኣምንዮ ዘረጋግጽ ነገር እዩ።
ክትሓትዩ ዘለኪ ነገራት ግን:
ዓርክኺ እቲ ስእሊ ይደልዮ ድዩ?
ንዝኾነ ሰብ ዘይደልዮ እንተ ኮይኑ ከምዚ ዓይነት ስእሊ ክትሰድሉ ኣይግባእን።
እዚ ከም ገበን እውን ክቑጸር ይከኣል እዩ።
ክትሓስብሉ ዘለኪ:
ስእልኺ መን ክወስድ ከም ዝኽእል ናትኪ ስእሊ ስለ ዝኾነ ባዕልኺ ኢኺ ትውስኒ።
እቲ ስእሊ ምስ ሰደድክዮ ግን ብርግጽ እቲ ስእሊ እንታይ ከም ዝኾነ ክትፈልጢ ኣይትኽልን ኢኺ።
ስለዚ ጽቡቕ ጌርኪ ሕሰብሉ: ነቲ ስእሊ ትሰድሉ ሰብ ክትኣምንዮ ትኽእሊ ዲኺ።
ዝኾነ ሰብ ብዘይ ናትኪ ፍቓድ ስእልኺ ናብ ካልእ ከመሓላልፍ መሰል የብሉን።
እቲ ሰብ ነቲ እምነት እንተ ክሒዱ፡ ንሱ እዩ በደለኛ።
ኣብዚ ኣርእስቲ ሓገዝ ዘድልየኪ እንተ ኮይኑ ኣብዚ ክትውከሲ ትኽእሊ ኢኺ:
http://www.nina-info.de/save-me-online/kontakt-beratung.html


text:
ሃገራዊ ኮምሽን ምርጫ ቦርድ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ከባቢያዊ ምርጫ ኣብ ጥቅምቲ 2005 ዓ/ም ኣብ ከተማ ኣዳማ ኣብ ዝፀውዖ ኣኼባ ፖለቲካዊ ፓርትታት ዝተራኸቡ 33 ተቓወምቲ ፓርትታት ምስ ቦርድ ምርጫ ንምዝርራብ ንደሊ ኢና ብዝብል ናይ ሓባር ፊርምኦም ኣምቢሮም።ኣብ ግዚያዊ ኣጄንዳ ዝተራኸቡ እዞም ፓርትታት እዚኦም ቁፅሮም ናብ 24 ዋላ እንተወረደ እውን ኣብ እዋን ምርጫን ድሕሪ ምርጫን ብሓባር ምስርሖም ቀፂሎም።
ካብዞም ፓርትታት እዚኦም እቶም ትሽዓተ እዮም ትማሊ ሰንበት ምትሕብባር ንዴሞክራሲያዊት ኢትዮጵያ ዝተብሃለ ጥምረት ዝመስረቱ።ነቲ ጥምረት ዝመስረቱ ፖለቲካዊ ፓርትታት ናይ ሃዲያ ብሄር ሓድነት ዴሞክራሲያዊ ውድብ፣ውድብ ሓድነት መላእ ኢትዮጵያ፣ውድብ መላእ ኢትዮጵያ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ፣ውድብ መላእ ህዝቢ ኣምሓራ፣ውድብ ዴሞክራሲያዊ ህዝቢ ሰዶ ጎርዶና፣ፓርቲ ሃገራዊ ሓድነት ኢትዮጵያ፣ውድብ ዴሞክራሲያዊ ሕብረት ህዝቢ ኦሞ፣ኮንግረስ ህዝብታት ከንባታ ከምኡ’ውን ውድብ ዴሞክራሲያዊ ህዝቢ ጌዶ ምዃኖም ናይቲ ጥምረት ኣቦ መንበር ኮይኖም ዝተመረፁ ናይ ኦሞ ህዝብታት ዴሞክራሲያዊ ሕብረት መራሒ ዝኾኑ ኣቶ ግርማ በቀለ ዘሪዝሮም።
ካብቶም 24 ፓርትታት እቶም ዝተረፉ መብዛሕቲኦም ኣባል ውድብ መድረኽ ብምዃኖምን መድረኽ ድማ ካሊእ ናይ ፓርትታት ግንባር ስለዝኾነን ኣብ ሓደ ግዜ ናይቲ ግንባርን ናይቲ ሓድሽ ጥምረትን ምዃን ብሕጊ ዘይክኣል ብምዃኑ ኣብቲ ጥምረት ከምዘይኣተው እቶም ኣመራርሓ ሓቢሮም።
ምስረታ እቲ ጥምረት ኣብ መንጎ ተቓወምቲ ዘለው ኣፈላላያት ባህሪያዊ ምዃኖም እዩ ዘርኢ ዝበሉ ኣባል ፈፃሚ ስራሕን ኣቦ መንበር ዴሞክራሲያዊ ውድብ ህዝቢ ጌዶን ኣቶ ኣሌሳ መንገሻ ንተቓወምቲ ዘረዳድኡ ኣብ ሕቶታት ዴሞክራሲ፣ነፃነት፣ፍትሓዊ ምርጫ፣ምኽባር ሰብኣዊ መሰላት፣ኣብ ሕቶ ልዕልነት ሕግን ዝኣመሰሉን ብዝርክት ዝበሉ ነጥብታት ኣፈላላይ የብልናን ኢሎም።
ምስረታ ሓድሽ ናይ ተቓወምቲ ጥምረት ኣብ ዝመፅእ 2007 ዓ/ም ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ሃገርለኸ ምርጫ ኣብ ግምት ብምእታው እዩ ኢሎም ኣቶ ኣሌሳ መንገሻ።
ምስቶም ፓርትታት ሓቢሮም ይሰርሑ ካብ ዝነበሩ ግን ድማ ብሕጊ ዘይክኣል ብምዃኑ ኣብቲ ጥምረት ካብዘይኣተው ውድባት ሓደ ናይ ዝኾነ ፓርቲ ሓድነት ንዴሞክራስን ፍትሕን ኣቦ መንበር ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ እቲ ጥምረት ኣብዚ ደረጃ እዚ ክበፅሕ ውፅኢት ፃዕሪ ፓርቶም እውን እዩ ብምባል ፓርቶም ነቲ ጥምረት ዘለዎ ደገፍ ገሊፆም።
ኣቶ ግርማ በቀለ ኣቦ መንበር፣ዶ/ር ይልማ ማሞ ምኽትል ኣቦ መንበር ኣቶ ኑሩ ሙደስር ድማ ፀሓፊ ኮይኖም ተመሪፆም ኣለው።እቶም ፓርትታት ዘፅደቕዎ ሰነድ ናብ ቦርድ ምርጫ ምስተልኣኸ ነቲ ሰነድ ብምምርማር ኣፍልጦ ክህቦ ትፅቢት ይግበር።


text:
ምስ ስግኣት ኮቪድ-19 ተኣሳሲሩ ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ስዑዲ ዓረብ ተዳጕኖም ይነብሩ ዘለው ኢትዮጵያዊያን ኣብ ኣስካፊ ኩነታት ከምዝርከቡ ብምግላፅ ናብ ሃገሮም ክምለሱ ከምዝደልዩ ገሊፆም።ኣብ ዶብ ስዑዲ ዓረብን የመንን ዝርከብ ‘’ጄዛን’’ ተባሂሉ ኣብ ዝፅዋዕ ቤት ማእሰርቲ ካብ ዝርከቡ ሓደ ካብ ክፍሊ ኦሮምኛ ንትዕግስቲ ገሜ ኣብዝሃቦ ቃለ ምልልስ ‘’ናብ ሃገርኩም ክትምለሱ ምስመንግስትኹም ተዘራሪብና ኣለና’’ ኢሎም ወታደራት መንግስቲ ስዑዲ ዓረብ ቅድሚ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ናብ ቤት ማእሰርቲ ኣእትዮምና ይብል።
ብድሕሪኡ ግን ቁሊሕ ኢሉ ዝርኣዮም ዝኾነ ይኹን ኣካል ከምዘየለ፣እኹል ምግቢ ከምዘይረኽቡ፣እቲ ቤት ማእሰርቲ ፀቢብ ብምዃኑ ብዝፍጠር ምፅቕቓጥን ሙቐትን ዝተልዓለ ንሕማም ይቃልዑ ከምዘለው ሓቢሩ።
ካብ ወሎ ባሕሪ ኣቋሪፁ የመን ንምእታው 70,000 ብር ከምዝኸፈለ ዝገለፀ መንእሰይ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ጂዛን ዝርከቡ እሱራት ዝርከብሉ ዘስካሕክሕ ኩነታት ዘርዚሩ ኣሎ።


text:
ኣብ ሃገረ ቫቲካን ቅድስቲ ማርታ ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ቤተ ጸሎት ዕለት 14 መጋቢት 2020 ዓ.ም. ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ንጐሆ ኣብ ዘዕረገዎ መስዋዕተ ቅዳሴ፡ ብፍላይ ኣብዚ ብለበዳ ኮቫዲ 19 ምኽንያት ተፈጢሩ ኣብ ዘሎ ጽንኩር እዋን ምእንቲ ኣባይቲ ስድራ ሰላምን ሓሴትን ጽንዓት ዓቂቦም ንቕድሚት ከብሉን ኣተሓሒዞም እውን ኣካለ ስንኩላን ንዝርከቡለን ኣባይቲ ስድራ ንጸልይ ከምዝበሉ ዜና ቫቲካን የመላኽት።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካ
ቅዱስነቶም ኣብ ቅድስቲ ማርታ ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ቤተ ጸሎት ምእንቲ እቲ ኣብ ዓለም ብኮቫዲ 19 ሕማም ንዝጥቅዑ ዘለዉ ዜጋታትን ነዚ ተላባዒ ሕማም ንምብዳህ ዘገልግሉ ዘለዉ ሰብ ሙያ ክንክን ጥዕናን ዘዕርግዎ መስዋዕተ ቅዳሴን ጸሎትን ሎሚ ንጐሆ እውን ኣቕሪቦም፡ እቲ ዘዕርገዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ብቐጥታ ውሕዘት ከምእተመሓላለፈን፡ ኣብ ናይ ዕለቱ ቀዳማይ ምንባብ ካብ ትንቢት ምልክያስ ምዕ. 7፡ 14-15, 18-20ን ካብ ወንጌል ሉቃስ ምዕ. 15፡ 1-3, 11-32 ዝተወስዱ ምንባባት ኣሞርኵይዞም ኣብ ዝለገስዎ ስብከት፡
በቲ ኮቫዲ 19 ለበዳ ንዝሳቐዩን ዝሓመሙን ኵሎም ጸሎት ምቕራብ ኣይነቋርጽ፡ ሎሚ ብፍላይ ብምኽንያት ለበዳ ኮቫዲ 19 ኣቢያተ ትምህርቲ ተዓጽዩን ወለድን ደቃቶምን ብቕጽብት ካብ ኩሉ ዕዮን ስራሕን ንውሕስነት ጥዕናን ሕይወትን ብዝብል ውሳኔ ኣብ ቤቶም ክውሸቡ ተገይሮም ክመዘለዉን፡ ነዚ ኵነት’ዚ ኣባይቲ ስድራ ብጥበብ ክቆጻጸርዎን ክነብርዎን ንጸልይ፡ ብፍላይ ኣካለ ስንኵላን ንዝርከብወን ኣባይቲ ስድራ፡ መእለዪ ኣካለ ስንኵላን ኣገልግሎት ምሃብ ከየቋርጽን ኣባይቲ ስድራ ኣብዚ ጽንኵር እዋን ሰላምን ሓሴትን ከይጥፍኡ ብሓሴትን ብጽንዓትን መላእ ኣባይቲ ስድራ ንቕድሚት ከብሉ ንጸልይ፡
ዝበሉ ቅዱስነቶም ኣብ ናይ ዕለቱ ወንጌል ሉቃስ ምዕ. 15፡ 1-3, 11-32 ብዛዕባ ጥፉእ ወድን ምሕረት ኣቦን ኣብ ዘዘንትው ንባብ ኣሞርኵይዞም፡
ነዚ ምንባብ’ዚ ወይ ታሪኽ ብዙሕ እዋን ሰሚዕናዮን ኣንቢብናዮን ኢና፡ ኣብ ፍልዩ ኩነት ኢየሱስ ዘዘንትዎ ታሪኽ እውን እዩ፡ ሓጥኣን ይቐርብዎን ምስኦም ሓቢሩ እውን ክምገብ ዝርእዩ ዝነበሩ ፈሪሳውያንን መምህራን ሕግን ኣብርቲዖም የጒረምሩሙ፡ እንታይ ኰን እዮም ዝብሉ ዝነበሩ፥ ከምቲ እቲ ምንባብ ዝብለና፥ እዚ ንሓጥኣን ይቕበል፡ ምስኦምውን ይበልዕ እናበሉ የጒረምርሙ፡ ኢየሱስ ከኣ ብዘዘንትወሎም ናይቲ ጥፉእ ወዲ ታሪኽ ኣቢሉ ይምልሰሎም፡ እቶም ሓጥኣን ግና ብጽሞና ዝብልዎ ዝተሳእኖም ኰይኖም እዮም ናብኡ ይቐርቡ ዝነበሩ፡ … ክሰምዕም ጥራሕ እዮም ዝደልዮ፡ እቶም መምሃራን ሕጊ ግን ንኢየሱስ ይወቕስዎን የጒረምርሙን፡ ኢየሱስ ንስልጣን ክሓኽን ከወግድን ዝደለየ ገይሮም ይሓስብዎ፡ … እቲ ዘቕርብዎ ዓቢይ ክሲ፥ ንሓጥኣን ይቕበልን ምስኦም ይበልዕን” ዝብል እዩ ዝነበረ፡
እቲ ሕዝቢ ድሕነት ዝደልይን ምሕረት ዝጸመኦን እዩ፡ እቲ ተራ ሕዝቢ ብምርምርን መጽናዕትን ሰናይን ክፋእን ፈልዩ ዝፈልጥ ኣይነበረን፡ ዝመርሖን ጽምኡ ዘርወየሉን ጓሳ እዩ ዘናድይ ዝነበረ፡ ስለዚህ ድማ ናብ ኢየሱስ ይቕርብ ስለምንታይ ጉስነት ኣብኡ ስለ ዘስተውዕለ እዩ፡ ሕዝቢ መን ጓሳን መን ጉሒላን ፈልዩ ስለ ዝፈልጥ እዩ፡ … እቶም ዶዃትርን ሊቃውነትን … መብዛሕትና እውን መናብርተ ጥበብ ዝኸድናን ሊቕነት ዘመስከርናን … ብዙሓት ኢና፡ ሕጊ ዝብሎ ኣጸቢቕ ንፈልጥ፡ ናይ ሕጊ ትንታኔታት እውን እንፈልጥ፡ ስለዚህ ርእሰ ብቕዓት ዝስምዖም ንኸውንን ነቲ ተራ ሕዝቢ ነስተናዕቕ፡ …
ኣብቲ ናይ ሎሚ ምንባብ፡ ዝግብኣንን ብጽሒተይ ሃበንን ካብዚ ክርሕቕ እደልይ ኣሎዅ” ዝብል ቃል ነንብብ፡ እቲ ከምዚ ዝብል ውላድ፡ ከምቲ ዝደልዮ ኣቡኡ ይፍጽመሉ፡ … እቲ ኣቦ ምናልባት ንሱ ብንእስነቱ ዝገበሮ ንገራት ዝዘከረ እውን እዩ ዝመስል።
ኣቦ፡ ብሱቕታን ኣብ ጽሞናን ስቓዩ ብውሽጡ ምንባር ዝፈልጥ እዩ፡ ግዜን ኩነትን ዝርእን ዝፈልጥን፡ ሕሱም እዋን ክሓልፍ ዝብል ትዕግስቲ ዘለዎ፡ … ገለ ገለ እዋን ኣቦ ኣብ ቅድሚ ጉድለታትን ግድፈታን ደቃቱ እናፈለጠ ከምዘይፈልጥ … ዓሻ ተመሲሉ እውን ነገራት ንኽሓልፉ ዝፈቕድ ይኸውን፡
እቲ ቦኽሪ ገዛእ ርእሱ ቅኑዕ ገይሩ ዝሓስብ፡ ነቡኡ ክነቕፍ ድሕር ዘይብል፡ ኣብቲ ታሪኽ ናይ ሎሚ ወንጌል ከም እነንብቦ፡ … እቲ ሓደ ውላድ ካብ ገዛ ክርሕቕ ይደልይ፡ ምናልባት እታ ዝነብረላ ዝነበረ ቤት ከም ቤት ማሕቡስ ስከ ዝዀነቶ እውን ይኸውን ክኸይድ ዝደለየ … ብጽሒተይ ሃበኒ .. ዝብል ቃል ዝሰምዕ ኣቦ ብውሽጡ ይሳቐይ፡ ብርህራሀን ፍቕርን ንውላዱ የስተውዕሎ፡ … ድሕሪ ዘጓንፎ ጸገም መከራን ናብ ገዛእ ርእሱ ምስ ተመልሰ፡ ናብ ቤት ኣቦይ ይብል፡ ወንጌል ተንሰአ ብዝብል ቃል ይገልጾ፡ ተንሲኡ ናብ ቤት ኣቦይ ይብል፡ … ኣብ ምምላሱ ኣቡኡ ኣብ ኣፈት ቤት ኰይኑ ክጽበዮ ትርእይ፡ ናይ ደቁ ግዜ ምጽባይ ዝፈልጥ ኣቦ … ብናቱ ግዜ ዘይፈርድ ኣቦ … ካብ ርሑቕ ይርእዮ ናብቲ ጥፉእ ወዱ ገጹ ይጐዪ”
እቲ ቦኽሪ ውላድ ኣብቲ ናይ ቤቱ ሓጐስ ምእታው ክኣብይን ክጉህን ምርኣይ ብሓቒ ዘሕዝን እዩ፡…
እቲ ቦኽሪ ውላድ ኣብ ቤት ኣቡኡ እዩ ዝነበርን ዘሎን፡ ስለዚህ ኣብ ቤት ኣቦ ምንባር እንታይ መቔረት ከምዘለዎ ብዙሕ ዘየስተውዕል እዩ ዝመስል፡ ግቡኡ ጥራሕ ዝፍጽም፡ ክገብሮ ዝግብኦ ጥራሕ ዝገብር፡ ኣብ መንጐ ውላድን ኣቦን ዘሎ ፍቕሪ ብዙሕ ዘየስተውዕል፡ ልክዕ ከምቶም መምህራን ሕጊ፡ ኣቦ ነቲ ጥፉእ ወዱ ክቕበልን በዓል ክገብረሉን ካብ ስርዓት ወጻኢ ከይኑ ይስምዖ፡ ሕጊ ክጠሓስ፡ እቲ ሓጥኣን መጺኡ ከምቲ ሕጊ ዝብሎ ኣክንዲ መቕጻዕቲ ዝቕበል በንጻሩ በዓል ይግበረሉ፡ … “እቲ ኣቦ ግና ነቲ ዝጓሃየ ቦኽሪ ውላዱ፡ ንስኻ ኵሉ ሳዕ ምሳይ ኣሎኻ፡ ናተይ ዘበለ ድማ ናትካ እዩ፡ እዚ ሓውኻ ግና ሞይቱ ነይሩ ሓውዩ ጠፊኡ ነይሩውን ተረኺቡ እዩ እሞ ክንሕጐስን ባህ ክብለናን ይግብኣና” እንክብል ይምልሰሉ፡ ንቤቱ ከም መቐበሊ ኣጋይሽ ገይሩ እዩ ዝሓስባ ዝነበረ፡ ብዙሓት ንቤተ ክርስቲያን እውን ብኸምዚ ዓይነት ኣገባብ ንርእያ ንኸውን፡ ገሊኡ ጋሻ ግሊኡ ኸኣ ወናኒኣ!
እቲ ጠፊኡ ዝነበረ ውላድ ናብ ቤቱ ክምለስ እንከሎ እቲ ዝጽበዮ ዝነበረ ኣቦ ረአዮን ናብኡ ገጹ ጐዩን ሓቒፉ እውን ይስዕሞ፡
ውላዱ ካብ ሓጢኣቱ ስለ ዝተመልሰ እቲ ኣቦ ሓቝይፉ ይስዕሞ፡ በዓል እውን ይገብረሉ፡ … ሓጥኣን እየ ዝብልን ብእምነቱ ዝተኣመመንንን ክልተ ዓይነት ምእመን፡ … ደላይ ምሕረትን ነቲ ለዋህ ኣቦ ምርካብን …
ኣብቲ ናይ ሎሚ ወንጌል ጐይታ ብዙሕ ነገር እዩ ዝዛረበና፡ ነቶም ምስ ሓጥኣን ንዝኸዱን ምስኦምን ዝበልዑን ዘጒረምሩሙን መልሲ ዝህብ እዩ፡ … ኣብ ቤተ ክርስቲያን እውን ዘጋጥም እዩ። ናይ ኣቦነትን ሕውነትን መንፈስ ኣብ ዘይብሉ ኣብ ገዛኻ እናነበርና በዓል ገዛ ኰይንካ ዘይምንባር ዝድርኽ ጸገም ንኸነለልይ ዘኽእል ጸጋ ካብ ጐይታ ንለምን እንክብሉ ዝለገስዎ ስብከት ከምዘጠቓለሉ ዜና ቫቲካን ኣፍሊጡ።


text:
Radio Erena: 22 December 2019
ኤርትራ ሓንቲ ካብተን ስግኣት ንናጽነት ምኽባር ውልቃዊ እምነት ተባሂላ ገና ኣብ ጸሊም መዝገብ ከምዘላ ተገሊጹ።
ቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኣመሪካ ብዕለት 19 ታሕሳስ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ እዘን ኤርትራ እትርከበን ትሽዓተ ሃገራት፣ ኣብ ምኽባር ሃይማኖታዊ መሰላት ብፍሉይ ቆላሕታ ክረኣያ ካብ ዝግበአን ሃገራት ዓለም ምዃነን ኣስሚሩሉ።
እቲ ኣብ ሕጊ ኣህጉራዊ ሃይማኖታዊ ናጽነት 1998 ተመርኲሱ ብቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኣመሪካ ዝወጸ መግለጺ ከምዘመልክቶ፣ ዝሓለፈ ዓመት ኣብዚ ጸሊም መዝገብ ካብ ዝነበራ ሃገራት ሱዳን ጥራይ እያ ወጺኣ ዘላ።
ድሕሪ ምውዳቕ ስርዓት ኣልበሽር፣ ኣብ ሱዳን ዝጸንሐ ምጉዕጻጽ ናጽነት ሃይማኖታዊ መሰላት ካብቲ ዝነበሮ ኣብ ዝሓሸ ኩነታት ከምዘሎ’ዩ ዝንገር።
እንተኾነ ኤርትራ ኣብ እትርከበን ካልኦት ሃገራት ዘሎ ምግሃስ ሃይማኖታዊ መሰላት፣ ገና ብዝኸፈአ መልክዑ ይቕጽል ብምህላዉ፣ ካብዚ ጸሊም መዝገብ ክወጻ ኣይከኣላን።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣመንቲ ዝተፈላለየ ሃይማኖታት ምእሳርን ምስቓይን ጥራይ ዘይኮነ፣ ፓትርያርክ ዝርከቦም መራሕቲ ሃይማኖት ንዓመታት ብምቕያዱ፣ ኣብ ፍሉይ መዝገብ ረገጽቲ ናጽነት ውልቀሰባት ክምዝገብ ንዓመታት ሒዙዎ ዝጸንሐ ጸሊም ታሪኽ እዩ።


text:
Radio Erena: 19 October 2020
ኣብ ከሰላ፣ ካብ 15 ጥቅምቲ ኣትሒዙ ኣብ ዝተወልዐ ሓድሽ ግጭት፣ ብውሕዱ 8 ሰባት ክቕተሉ እንከለዉ፣ ሓያሎ ድማ ቆሲሎም።
እቲ ግጭት ደገፍቲ ናይቲ ብቀዳማይ ሚኒስተር ዓብደላ ሓምዶክ፣ ካብ ስልጣኑ ዝተሰጎጎ ኣማሓዳሪ ከሰላ፣ ሳልሕ ዓማር ዝኾኑ ተወላዶ ቤን ዓሚር ከምዘጎሃሃርዎ’ዩ ተሓቢሩ።
ኣቐዲሙ’ውን፣ ምስጓግ እቲ ኣማሓዳሪ ምስተሰምዐ፣ ኣብ ስዋኪንን ፖርት ሱዳንን ተመሳሳሊ ግጭት ብምውልዑ፣ ሓሙሽተ ሰባት ክቕተሉ እንከልዉ ልዕሊ 20 ቆሲሎም’ዮም።
መንግስቲ ሱዳን፣ ነቲ ኣብ ከሰላ፣ ስዋኪንን ፖርትሱዳን ዝተላዕለለ ግጭት ንምርግጋእ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጅ ብምእዋጅ፣ ብፍላይ ኣብ ከሰላ ንሳልስቲ ዝጸንሐ ሰዓታት እቶ እቶ ኣዊጁ ይርከብ።
እቲ ኣዋጅ ትማሊ ከምዘብቅዐ እኳ እንተተመልከት፣ ኣብ ዞባ ከሰላ፣ ካብ ብሄረ ቤጃ ዝኾኑ ሃደንደዋን ቤን ዓሚርን ገና ምትፍናንን ወጥርን ስለዘሎ፣ ክናዋሕ ከምዝኽእል ዝተፈላለዩ ወገናት ይገልጹ።
ጠንቂ’ቲ ኣብ ምብራቕ ሱዳን ዝገንፈለ ሓድሽ ቀቢላዊ ናዕብን ግጭትን፣ ምሻም እቲ፣ ካብ ኤርትራ መበቆል ከምዘለዎ ዝተነግረ ቤንዓምረታይ ሳልሕ ዓማር’ዩ።
ንሱ ኣብ 22 ሓምለ ኣማሓዳሪ ዞባ ከሰላ ክኸውን፣ በቲ ወትሃደራዊ ወገን ናይ መሰጋገሪ መንግስቲ ድሕሪ ምርቁሑ፣ ቤሄረ ቤጃ፣ ብፍላይ ድማ ቀቢላ ሃደንዳዋ ተቓውሞን ናዕብን’ዮም ኣካይዶም።
እቲ ተቓውሞ፣ ክሳብ ወደብ ፖርት ሱዳንን ናብቲ ወደብ ዘእቱ መንገድታትን ክሳብ ምዕጻው ዝበጽሐ ናብ ኣድማ ድሕሪ ምዕራጉ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ዓብደላ ሓምዶክ፣ ብ13 ጥቅምቲ ካብ ስልጣኑ ሰጕግዎ።
እንተኾነ፣ ደገፍቱ ተወላዶ ቤን ዓምር ድማ ኣንጻር ውሳኔ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ካልእ ናዕቢ ኣለዓዒሎም ይርከቡ።
ኣብ ከቢድ ቀቢላዊ ምትፍናን ዝርከብ፣ ምስ ኤርትራ ዝዳወብ ዞባ ከሰላ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ዝተመደበ ኣማሓዳሪ የብሉን።
ሓያሎ ተወላዶ እቲ ዞባ፣ ንዘሎ ጸጥታዊ ሃጓፍ መንግስቲ ኣብ ግምት ብምእታው፣ መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብቲ ዞባ ኢዱ ምትእትታው ይቕጽል ከምዘሎ ክወቕሱ’ውን ይስምዑ ኣለዉ።
===============


text:
Radio Erena: 16 June 2020
ሚ/ጉዳያት ወጻኢ ደቡብ ሱዳን፣ ቢያትሪስ ካሚሳ፣ ንኣምባሳደር ግብጺ፣ መሓመድ ቓዳሕ፣ ኣብ ከተማ ጁባ ኣብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈታ ኣዘራሪባቶ።
እታ ሚኒስተር ምስቲ ግብጻዊ ዲፕሎማሰኛ፣ ብ13 ሰነ ኣብ ዝገበረቶ ዝርርብ፣ ክልትኤን ሃገራት ኣብ ጉዳይ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ዝገብርኦ ዘለዋ ምትሕግጋዝን ኣብ ካልእ ናይ ናይ ምትሕብባር መደባት ዘተኮረ ምዃኑ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ ኣፍሊጡ።
እንተኾነ፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ደቡብ ሱዳን ምስ ግብጻዊ ኣምባሳደር ዝገበረቶ ርክብ፣ ኣብ ጉዳይ’ቲ ግብጺ ኣብ ደቡብ ሱዳን ወትሃደራዊ መዓስከር ከተቕውም’ያ እናተባህለ ብመርበባት ሓበሬታ ዝጋዋሕ ዘሎ ዜና ዘተኮረ ምንባሩ ዲፕሎማሰኛታት ይእንፍቱ።
ሓያሎ ማዕከናት ዜና ሱዳንን ግብጽን፣ ብዛዕባ ምምስራት ወትሃደራዊ መዓስከር ግብጺ ኣብ ደቡብ ሱዳን ዝጠቕስ ዓንቐጻት እኳ እንተቕረባ፣ ክልቲኦም መንግስታት ወግዓዊ ምላሽ ኣይሃብሉን።
ግብጺ ከም መቀጸልታ ናይቲ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ እትገብሮ ዘላ ዲፕሎማስያዊ፣ ፖለቲካውን ቁጠባውን ጻዕርታት፣ ወትሃደራዊ ጸቕጢ ንምፍጣር፣ ጎረባብቲ ኢትዮጵያ ምስ ዝኾነ ሃገራት ርክባታ ተሓይል ከምዘላ’ዩ ዝግለጽ።
==============


text:
Radio Erena: 26 September 2017
ሲኖዶስ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ኤርትራ፣ ኣብ ልዕሊ’ቶም መሳርሒ ህግደፍ ኮይኖም ዘለዉ ኣቡናት ንዝወገዘ ገዳም ደብረ ቢዘን ስጉምቲ ክወስድ ምዃኑ ዘፈራርሕ መልእኽቲ ዘርጊሑ።
እቲ ሲኖዶስ ብ22 መስከረም ኣብ ዝዘርግሖ ወግዓዊ መግለጺ፣ እቲ ብገዳም ደብረ ቢዘን ዝቐረበ ውግዘት ሕጋዊ ኣይኮነን ድሕሪ ምባል፣ ነቲ ናይ ውግዘት መልእኽቲ ዘመሓላለፉ ብስም ማህተም ደብረ ቢዘን ተጠቒሞም ካልእ ተልእኾ ዘለዎም ዝጸሓፍዎ ክብል ጠቕስዎ።
እቲ ናይ ውግዘት መልእኽቲ ብቃል ይኹን፣ ብመንፈስ፣ ሕግን ስርዓትን ቤተ ክርስትያን ዘይተኸተለ፣ ንቅዱስ ሲኖዶስ ዝደፈረ’ዩ ዝብለ መግለጺ፣ ኣብ ጭቡጥን ሓቐኛ መርትዖን ዘይተመርኮሰ፣ ንሰላምን ሓድነትን ቤት ክርስትያን ዝጻረር ምዃኑ’ዩ ጠቒሱ።
ገዳም ደብረ ቢዘን፣ ኣብ ጽባሕ በዓል ቅዱስ ዮሃንስ፣ኣብ 12 መስከረም 2017 ኣብ ዝዘርግሖ ናይ ደብዳቤ፣ እቶም ኣቡናት ካብ ሕግን ስርዓትን ቤተክርስትያን ወጻኢ ብዝኾነ ኣገባብ ኣብ ልዕሊ ኦሮቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን፣ ብዙሕ በደላት ንዝፍጽሙ ዘለዉ ጸሓፊ ሲኖዶስ ኣቡነ ሉቃስን ኣማሓዳሪ መንበረ ጵጵስና ኣቡነ ባሲልዮስን’ዩ ወጊዝዎም።
ገዳማት ኤርትራ፣ ነቶም መሳርሕ ህግደፍ ኮይኖም ምስ ሃገራዊ ድሕነትን ጸጥታን ክፍሊ ሃይማኖታዊ ጉዳያት ብምትሕብባር፣ ንኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ኤርትራ ዝገማምዑ ዘለዉ ኣቡናት ክውግዙን ክኹንኑን እዚ ናይ ፈለማ ኣይኮነን።
ቀንዲ መሳርሒ ህግደፍ ኮይኖም ዘለዉ ዋና ጸሓፊ ሲኖዶስን ኣቡነ ሉቃስ እቶም ብገዳማት ዝውገዙ ዘለዉ ላዕለዋይ ሃይማኖታዊ መራሒ እታ ቤተክርስትያን’ዮም።
መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት፣ ፓትርያርክ ኣቡነ እንጠንዮስ ብህይወት ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር እናሃለዉ፣ ኣቡነ ሉቃስ፣ ኣብ በዓል ቅዱስ ዮሃንስ ብድፍረት ዝሃብዎ ቃል ቡራኬ፣ ብስም ቡራኬ ናብ ህዝቢ ዝወርድ ዘሎ መርገም’ዩ ክብል ከምዝገለጹ’ውን ይዝከር።
======================


text:
ናይ ደቡብ ኣፍሪካ ፕሬዝዳንት ስሪል ራማፎዛ ጭቡጥ ምንቁልቃል ኮሮናቫይረስ ስለዝተርኣየ ካብ ሓደ ጥቅምቲ ጀሚሩ ካብን ናብን ደቡብ ኣፍሪካ ጉዕዞ ከምዝጅመር ትማሊ ረቡዕ ኣፍሊጦም።
ሰፊሕ ምስፍሕፋሕ ናይቲ ለበዳ ካብ ዘዘይብለን ሃገራት ዝመፁ በፃሕቲ 72 ስዓታት ዘይሓለፎ ምርመራ ኮሮናቫይረስ ምግባሮም መረጋገፂ እንተቕሪቦም ናብ ደቡብ ኣፍሪካ ክኣትው ክፍቀደሎም እዩ።
ብቴሌቪዥን ኣብዝመሓላለፉዎ መልእኽቲ ራሞፋሳ ተጎዓዝቲ ምርመራ ኮቪድ-19 ምግባሮም መረጋገፂ ዘየቕርቡ እንተኾይኖም ቅቡል ውፅኢ ምርመራ ክሳብ ዘቕርቡ ተወሺቦም ክፀንሑ እዮም ኢሎም።
ደቡብ ኣፍሪካ ምስፍሕፋሕ ናይቲ ቫይረስ ንምዕጋት ኣብ መጋቢት ነይራ ናይ ጉዕዞ እገዳ ዘንበረት። ዛጊድ ደቡብ ኣፍሪካ ልዕሊ 653,000 በቲ ቫይረስ ዝተትሓዙ ልዕሊ 15,000 ድማ ዝሞቱ መዝጊባ ኣላ።ኣብ ኣፍሪካ በብዝሒ ኮሮናቫይረስ ቅድሚት ትስራዕ።
ብመሰረት ሓዱሽ መምርሒ ክሳብ 250 ሰባት ኣብ ውሽጢ ኣዳራሽ ክሳብ ሓሙሽተ ምእቲ ሰባት ድማ ካብ ኣዳራሽ ወፃኢ ክእከቡ ይኽእሉ ኢሎም ራማፎሳ።


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ 2.3 ሚልዮን ህጹጽ ረድኤት ተጸባዪ ናብ ዝኾነ ህዝቢ ዝነብረሉን ካብ ቁጽጽሩ ወጻኢ ዝርከብን ገጠራት ትግራይ፣ ሓገዝ ንከይኣቱ ከምዝኸልከለ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ዋና ከተማ'ቲ ክልል ዝኾነት መቐለ ወትሃደራዊ ወፍሪ ድሕሪ ምፍጻሙ፣ ሰለስተ ኣዋርሕ ሓሊፉ እዩ፣ እንተኾነ ውግእ ኣብ ትግራይ ቀጺሉ ኣሎ። ኣተሓባባሪ ሰብኣዊ ጉዳያት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ ‘ሰብኣዊ ኩነታት ኣብ ትግራይ፣ ኣሻቃሊን የንቆልቁልን ኣሎ’ ይብል።
መግለጺ ሕቡራት ሃገራት ወሲኹ ‘ብሚልዮናት ዝቑጸር ህዝቢ፣ ተጸባዪ ህጹጽ ሓገዝ መግቢ፣ ማይን ካልኦት ቀረባት ኮይኑ ከምዘሎ እንተኾነ ሰራሕተኛታት ረድኤት ናብ’ቲ ዝበዝሐ ተጸባዪ ዝርከቦ ርሑቅ ገጠራት ትግራይ ክኣትው ከምዘይካኣሉን ሓቢሩ።
ትካላት ረድኤት ብሰንኪ ቢሮክራሲያዊ ዕንቅፋታትን ጸገም ጸጥታን ናብ’ቶም ከባቢታት ክበጽሑ ኣይካኣሉን ዝበለ ወሃቢ ቃል ኦቻ የንስ ለርክ ሰራሕተኛታት ረድኤት ናብ ትግራይ ንክኣትው ዘኽእል ፈቃድ ካብ መንግስቲ ምርካብ ከምዘይካኣለ ጠቂሱ።
ንሱ ወሲኹ "ኣዝዩ ብዙሕ ጽዕነት ሰብኣዊ ረድኤት ተቀሪቡ ኣሎ። እንተኾነ፣ ሰራሕተኛታትን ፈቃድ መእተዊን ግና ናብ’ቶም ተጸበይቲ፣ ብሕልፊ ናብ ገጠራት ትግራይ ከበጽሕ ኣይኽእልን። ትካላት ሕቡራት ሃገራትን ዘይመንግስታዊ ማሕበራትን ዳርጋ ተኸልኪሎም ኣለው። ካብ ቁጽጽር መንግስቲ ወጻኢ ኣብ ዝኾኑ ከባቢታት ሓገዝ ይበጽሕ የለን" ኢሉ።
ወሃቢ ቃል ሕቡራት ሃገራት ኣብ መግለጺኡ ንከተማ መቐለ ምስ ሽረ ኣብ ዘራኽብ ቀንዲ መንገዲ ዝተደኮኑን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር መንግስቲ ዘለዋን ከተማታት ናብ ዘሎ ህዝቢ ረድኤት ይባጻሕ ከምዘሎ ገሊጹ። ሰለስተ ሲሶ ህዝቢ ትግራይ ናብ ዝነብረሉ ገጠራት ግና ኣይበጽሓሎምን ዘሎ ኢሉ።
ንሱ ወሲኹ ከም ኣገደስቲ ኣገልግሎታት ኤለክትሪክ፣ ቴለኮሚኒከሽን፣ ባንኪን ነዳዲን ከምዝተቋረጸ ጠቂሱ ኣሎ። መጠን ጥምየት’ውን ይውስኽ ኣሎ ይብል።
"ኣብ ዕዳጋ ሕጽረታት እኽሊ ኣሎ፣ እቲ ውግእ ኣብ እዋን ኣዝመራ ዝኣትወሉ ምስ ምጅማሩ ተታሒዙ፣ ኣእካል ኣይተኣከበን። ምስ ትግራይ ዘራኽቡ ቀንዲ መገዲታት ሎሚ’ውን ተዓጽዮም ኣለው። ቅድሚኡ፣ ኩነተ ኮቪድ 19ን ወራር ኣንበጣን፣ ኣብ ህዝቢ ሕጽረት ዝተማለአ መግቢ ኣስዒቡ ነይሩ እዩ" ኢሉ።
ወሃቢ ቃል ሕቡራት ሃገራት የንስ ላርክ፣ 70 ሰራሕተኛታት ሰብኣዊ ትካላት፣ ኣብ ኣዲስ አበባ ፈቃድ ሓቲቶም ንመልሲ መንግስቲ ይጽበዩ ከምዘለውን፣ ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ፈቃድ ምስረኸቡ ከይደንጎዩ ናብ ትግራይ ንክኣትው ቅሩባት ኮይኖም ከምዘለው ተሓቢሩ'ሎ።


text:
ዑቕባ አብ ፈረንሳ
The update is no longer available in this language (except form 4), refer to the other languages.
እዚ ጉዳይ እዚ ብቅልጡፈ ፍታሕ ክረከበሉ ይግባእ ምክንያቱ ብኣማቲ ዝቑፅሩ ሓተትቲ ዕቕባን ስደተኛታትን በዚ እዋን እዚ አብ ብዘሕ ፀገም ዝርከብሉ ኹኔታት አቀባብላን ኣለሻ ምምሕዳራዊን ፍትሓዊን ምትሕባበርን፣ ዝተወሰኑ ፍጹም ሓገዝ ኣብ ዘይረኽብሉ ማእከላት ተሰዲዶም ነይሮም፣ ብዙሓት ድማ ኣብ ዝባኣሰ ኹኔታ ኣብ መንገዲ ወዲቆም ይርከቡ፣ ስለዚ ገዛ መንበሪ ንኹሉ ብቕሊሉ ክዋሃብ ከም ዘይተኽኣለ ምርኣይ ይከኣል :: ዓላማ ናይ እዚኦም ጽሑፋት ሕቶ ዑቕባ ከመይ ጌርካ ክተቐረብ ከምዝግባእ፣ ግቡእ መሰልካ ከመይ ክተኽብር ከምዝትኽእልን ከምኡ ድማ ምምሕዳር ፈረንሳ ዘለዎ ዝተወሳሰበ ኣሰራርሓ ተረዲእኻ ብጥንቃቐ ንምክያድ ንምኽኣል እዩ ::
- ንመንግስታዊ ቤት ጽሕፈት ዝትህብዎ ሰነድ ዶኩመንት ኹሉሻዕ ኮፒ ኣቕሪኹም ሓዙ
- ኦሪጂናል ዶኩመንት ፈጺሙ ከይትህቡ
ዝትፈላለዩ ህዝባዊ ማሕበራት ዝጥርንፍ እሞ ሓተትቲ ዑቕባ ዘለዎም መሰል ብዝምልከት ሓበሬታ ዝህብ ብዞም ዝስዕቡ ተመስሪቱ አሎ (ATMF, Dom’asile, Gisti, Cimade, Elena)
ናይ ስራሕ ሰዓት፣
ሶኒን ረቡዕን ካብ ሰዓት 14 ክሳብ 18 አድራሻ ፣ 10 rue Affre, 75018 Paris
Sommaire
Articles de cette rubrique
1. ሕቶ ዑቕባ ንዘቕርቡ ሰባት መቐበሊ ቦታ (ፓዳ-PADA)
2. ኣብ ቤት-ጽሕፈት ብሕታዊ ሕቶ ዑቕባ (GUDA –‘ጉዳ’ ዝበሃል ኣብ ፕሬፌክቱር ኣብ ኦፊ (OFII)) ብዛዕባ ዝግበር ፈላሚ መስርሕ
3. ከይዲ አሰራርሓ ዱብሊን III (ብኻሊእቲ ሃገር ሕብረት ኣውሮፓ ምሕላፍ - Dublin III)
4. ኣብ ኦፍፕራ (ቤት-ጽሕፈት ፈረንሳ ሐለዋ መሰል ስደተኛታትን ሃገር-ኣልቦን) ዝቐርብ ሕቶ ዑቕባ
5. ውሳን ኦፍፕራ ብምቅዋም ዝቐርብ ይግባኝ ናብ ሃገራዊ ቤት ፍርዲ መሰል ዑቕባ (Cour nationale du droit d’asile - CNDA)
8. በይኖም ዝርከቡ ትሕቲ እድመ ዝኮኑ ዜጋ ወጻተኛታት
Publications, ebooks


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ቃል አምላኽ፥ - ጴጥሮስ ከኣ ‘ስለዚ ሓደ ኻብዞም ጐይታ ኢየሱስ ኣብ ማእከልና ይመላለስ ኣብ ዝነበረለን ግዝያት ካብ ዮሓንስ መጥምቅ ኣትሒዙ ክሳብ እታ ካባና ዚዓረገላ መዓልቲ ምሳና ዝነበሩ ሰባት ምስክር ትንሣኤኡ ኪኸውን ይግባእ’ በለ። ንሳቶም ከኣ ንክልተ ነቲ ዮስጦስ ቢሎም ዝጸውዕዎ በርስባስ ንዚበሃል ዮሴፍን ንማትያስን ኣቅረቡ፣ . . . ጸለዩ ዕጫ ኸኣ ኣውደቁሎም። እታ ዕጫ ድማ ናብ ማትያስ በጽሐት ምስቶም ዓሠርተ ሓደ ሓዋርያት እውን ተቘጽረ። (ግሐ 1.21-26) ዝብል ብቀንዲ ቋንቋታት ኤውሮጳ ምስ ተነበ ነዚ ዚስዕብ ትምህርተ ክርስቶስ ብቋንቋ ጣልያን ኣቅሪቦም።
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን! ደሓንዶ ሓዲርኩም!
ንጒዕዞ ወንጌል ዝምልከት ዙርያ ትምህርተ ክርስቶስ ጀሚርና ነርና። እዚ ጒዕዞ ወንጌል እዚ ከኣ ኣብ መጽሓፍ ግብረ ሐዋርያት ተመልኪቱ ከምዘሎ ኰይኑ ቃለ ወንጌል ከመይ ኢሉ ናብ ኩሉ ከምዝበጽሐ የዘንቱ።
ኩሉ ካብ ትንሣኤ ክርስቶስ ይጅምር። እዚ ፍጻሜ እዚ ሓደ ካብ ፍጻሜታት ትብሎ ዘይኮነስ ናይ ሓዲስ ሕይወት ምንጪ እዩ። ሓዋርያት ነዚ ጽቡቕ ገሮም ይፈልጥዎ ነሮም ከምቲ ጐይታ ዝኣዘዞም ከኣ ብሓድነት ኣብ ጸሎት ጸኒዖም ተጸሚዶም ነበሩ። ኣብ ዙርያ ኣዲኦም ዝኾነት ማርያም ከቢቦም ነቲ ኣቦ ዘተስፍዎ ሓይሊ እግዚአብሔር ክቅበሉ ነዚ ከኣ ኣብ መንጎኦም ንዘሎ ውህደት እናኣጽንዑ ገበርዎ።
እታ ቀዳመይቲ ማሕበርከስ ከባቢ 120 ዝኾኑ ኣሕዋትን ኣሓትን የቊሙዋ! እዚ ቁጽሪ እዚ ነቲ ምልክት ነገደ እስራኤል ዝኽዕነ 12 ሓቑፉ ይርከብ። ንነገደ እስራኤል ጥራይ ዘይኮነ ንቤተክርስትያን እውን ምልክታ እዩ ከመይ በቶም ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝመረጾም 12 ሓዋርያት እያ ቈይማ። ኮይኑ ግን ክንበብ ከምዝሰማዕናዮ ድሕሪ እቲ ብርቱዕ ሕማማት ኢየሱስ ሓዋርያት 12 ኣይኮኑን ሓደ ይጐድሎም 11 ጥራይ ነበሩ። ሓደ ካብኦም ይሁዳ የለን በቲ ዝገበሮ ተስፋ ስለዝቆረጸ ሕይወቱ ባዕሉ ኣሕሊፉ።
ገና ኢየሱስ ምስኦም እንከሎ ጀሚሩ ይሁዳ ክንጸል ጀሚሩ ነሩ ካብ ንጐይታን ነሕዋቱን ናብ ገንዘብ ጠቢቁ በቲ ንድኻታት ዝዕደል ዝነበረ ሽም ክረክብን ክዕበን ጀሚሩ ተመሪዙ ከኣ ካብ ዓርኪ (ማቴ 26.50) ናብ ጸላኢ ተቀዪሩ ነቶም ንኢየሱስ ክሕዙ ዝመጹ ክመርሕ ተረኽበ (ግሐ1.17)። ይሁዳ ናይቶም ቀረባ ኣዕሩኽቲ ኢየሱስ ክኸውንን ኣብ ተልእኮኡ ክሳተፍን ዓቢ ጸጋ ተቀቢሉ ነበረ ኮይኑ ግን ኣብ ጉዕዞ እንከሎ ንሕይወቱ ከድሕና ኣይከኣለን በዚ ከኣ ኣጥፊእውው (ሉቃ 9.24)። ብልቡ ናይ ኢየሱስ ምዃን ኣቋሪጽዎ በዚ ከኣ ካብ ኣሕዋቱስ ይኹን ካብ መምህሩ ክግለል ጀሚሩ። ሓዋርያ ምዃን ኣቋሪጹ ልዕሊ መምህሩ ተላዒሉ። ብዋጋ ዓመጽ ሸይጥዎ ኰይኑ ግን እዚ ዋጋ ዓመጽ ብደሙ ተቈጽዩ (ግሐ 1.18-19)።
ይሁዳ ክንዲ ሕይወት ሞት እንተ መሪጹ (ዘዳ 30.10 ሲራ 15.17) መገዲ ረሲኣን ከኣ እንተስዒቡ ትረኽቦ ብርግጽ ጸልማትን ጥፍኣትን እዩ (ምሳ 4,19 መዝ 1.6) እቶም ዝተረፉ ዓሠርተ ሓደ ግን ሕይወትን ቡራኬን ተቀቢሎም ኣብ ታሪኽ ደቂሰባት ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ካብ ሕዝቢ እስራኤል ናብ ቤተክርስትያን ከምትመሓላለፍ ገበርዋ።
ሉቃስ ወንጌላዊ እቲ ካብ ዓሠርተ ክልተ ሓዋርያት ሓደ ምጒዳል ዓቢ ቊስሊ ምዃኑ ይሕብረና ኣብ ክንዳኡ ካልእ ምምራጽ ግድን ከምዝኾነ ከኣ የብርሃልና። ነዚ ሓላፍነት እዚ መን ይሸከሞ! ንዝብል ሕቶ ከኣ ቅዱስ ጴጥሮስ ከምቲ ክንበብ ዝሰማዕናዮ ሓበሬታ ይህቦም። እቲ ዝምረጽ ካብ ጥምቀት ዮሓንስ መጥምቅ ጀሚሩ ክሳብ ዕርገቱ ንኢየሱስ ዝኽተል ዝነበረ ክኸውን ኣለዎ ይብሎም። ንጉጅለ 12 ክምልኡ ኣለዎም። ነዚ ንክትገብር ግን እግዚአብሔር ከብርሃልካ ናይ ምልላይ ብርሃን ምልማን ከምዘድሊ ይምህሩና። እዚ ከኣ ወትሩ ብዓይኒ ሓድነትን ውህደትን ክኸውን ከምዘሎ የመልክቱ።
ኣብቲ መረጻ ዝሕጸዩ ክልተ ነበሩ ዮሴፍ ባርሳባን ማትያስን። ንመኖም ክመርጹ ከምዘለዎም ጐይታ ንከብርሃሎም ከኣ `ኦ ናይ ኩሉ ልቢ እትፈልጥ ጐይታ እዛ ይሁዳ ናብ ናይ ገዛእ ቦታኡ ንኺኸይድድ ዝሓደጋ ስብራ ኣገልግሎትን ሓዋርያነትን ኪቕበልሲ ካብዞም ክልተ እዚኣቶም ንመኒኦም ከምዝሓረኻ ግለጽ` እናበሉ ብሕብረት ጸለዩ (ግሐ 1,24-25)። ብዕጫ ገቢሩ ኸኣ ጐይታ ንማትያስ የመልክት ንሱ ምስቶም 12 ይቚጸር። በዚ ከምዚኸስ እቲ ናይ ውህደት ምልክት ዝኾነ ናይ 12 ኣካል ምልኣት ይረክብ ውህደት ንምምቅቃልን ምንጻልን ንብሕተይ ንዝብል ፍጹም ባዕላውነትን የሸንፍ። እዚ ፍጻሜ እዚ ምልክት ውህደት ኮይኑ ሓዋርያት ዘቅርብዎ ቀዳማይ ምስክርነት እዩ። ኢየሱስ ድሮ ኣብ ወንጌል ‘ንሓድሕድኩም እንተደኣ ተፋቒርኩም በዚ ኵሎም ሰባት ኣርድእተይ ምዃንኩም ኪፈልጡ እዮም’ (ዮሓ 13.35) ኢሉ ነሩ።
እዞም 12 ሓዋርያትከስ ነቲ ጐይታ ዝበሎም ቀጥ ኢሎም ይኽተልዎ ከምዝነበሩ መጽሓፍ ግብረ ሐዋርያት የመልክተልና። ንተግባር ድሕነት ክርስቶስ ንምምስካር ዝተመደቡ ብምዃኖም ንዓለም ፍጽምናኦም ከርእዩ ምቅላስ ዘይኮነስ ብጸጋ ሓድነት ብሓዲስ መንገዲ ኣብ ማእከል ሕዝቡ ንምንባርን ንምግልጋልን እዩ። ሓዋርያት ኣብ ትሕቲ ልዑላውነት ናይቲ ካብ ሙታን ተፈልዩ ዝተንሠኤ ክርስቶስ ኣብ መንጎ ኣሕዋት ብጽኑዕ ሓድነት ንገዛእ ርእስኻ ናይ ምውፋይ እንኮ ሃዋህው ይፍጠር።
ንሕና ነዛ ጽባቄ ምስክርነት ካብ ሙታን ዝተንሠኤ ክርስቶስ ካብ ናይ ኣጽድቆ ርእስ ኣተሓሳስባ ውጽእ ኢልና ጸጋታት እግዚአብሔር ክመርሓካ ፍቃደና ብምዃን መንጎ መንጎ ምዃን ወጊድ ኢልና ዳግም ሃሰስ ክንብላ የድልየና። እዚ ዳግመ ስርርዕ ናይ ሓዋርያት ንማሕበረ ክርስትያን መሠረታዊ መንነታን ምልክታን ኮይኑ ካብ ገዛእ ርእሶም ሓራ ኰይኖም ንፍልልያት ከይፈርሑን ናብ ጥቅሚ ውህበታትን ከይጠበቁ ንሰማዕትነት ስንድዋት ኮይኖም ሓድነት ክቀድሙ ኣለዎም። ሰማዕትነት ክንብል ከሎና ናይቲ ሕያው ዝኾነ ኣብ ታሪኽ ደቂሰባት ከኣ ወትሩ ዝሠርሕ ጐይታ ብሩሃት መሰኻኽር ምዃን እዩ እንክብሉ ትምህርቶም ዛዘሙ።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ሚያዚያ – 25.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ከምዚውን በሎም፦ “ ናብ ኩሉ ዓለም ኪዱ፡ ንብዘሎ ፍጥረት ከኣ ወንጌል ስበኹ፥እቲ ዝአመነን ዝተጠምቀን ኪድኅን እዩ፤ እቲ ዘይአመነ ግና ኪኹነን እዩ። ነቶም ዚአምኑ እዚ ምልክት አዚ ኪስዕቦም እዩ፦ ብስመይ አጋንንቲ ኼውፅኡ፥ ብሓድሽ ቃንቃ ከአ ኺዛረቡ፥ አትማን ኪኅዙ፥ ዚቐትል እንተ ሰተዩ ኸአ ከቶ አይኪጎድኦምን እዩ፤ አእዳዎም አብ ሕሙማት ኬንብሩ ንሳቶምውን ኪሓውዩ እዮም።”
መድኃኒና ኢየሱስ ነዚ ምስ ተዛረቦም ናብ ሰማይ ዓረገ፥ አብ የማን አምላኽውን ተቐመጠ። ንሳቶም ድማ ወጺኦም አብ ኩሉ ሰበኹ፤ ጎይታ ኸአ ምስአቶም ይዓዩ፥ ነቲ ቓልውን በቲ ዜሰንዮ ተአምራት የጽንዖ ነበረ። አሜን! እዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ ክነስተንትኖ ዘለና እቲ ናይ መወዳእታ ክፋል ናይ ወንጌል ማርቆስ ኢዩ። እዚ ከአ ክርስቶስ ጎይታና ንሃዋሪያት ከምዝተራ እዮም፥ ነቶም ዓሰርተ ክልተ ሓዋሪያት ተልእኾ ከምዝሃቦም፡እዚ ተል እኾ እዚ ከአ ብመንገዶም ናብ ናብ ቤተ ክርስቲያኑ ከምዝተመሃላለፈ።
መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንሓዋሪያቱ “ናብ ኩሉ ዓለም ኪዱ ንብዘሎ ፍጥረት ከኣ ወንጌል ስበኹ” እናበለ ይእዝዞም። ስለዚ ቤተክርስቲያን ሓደ ተልእኮ ወይ ትአዝዞ አለዋ አብዚ ዓለም እዚ ክትፍጽሞ ዘለዋ፡ ንሱ ከአ ንዓለም ቃል አምላኽ ክትሰብኽ ማለት ጸዋዕትአ ነቲ ካብ ሙታን ዝተንሥአ ክርስቶስ ንዓለም ምፍላጥ ኢዩ። እቶም ናይዚ ቃል ህይወት ተቀበልቲ ክኮኑ ዘለዎም ኩሎም አሕዛብ እዛ ዓለም። “ንብዘሎ ፍጥረት” ስለዚ ነፍሲ ወከፍና ነዚ ቃል ሕይወት እዚ ክንሰምዕ ንዕደም። እቲ ትሕዝቶ ናይቲ ስብከት ውንጌል፡ ነቲ ሰናይ ዜና ናይ ድኅነት ብኽርስቶስ ዝተሰብከ፡ እንታይነት ክርስቶስ፤ ተገባራቱን። እዚ ስብከት እዚ ብተባዕነትን እምነት አብ እግዚአብሔር መድኅን ክፍጸም አለዎ።
ቤተክርስትያን ቤት እግዚኣብሔር ኮይና ኣብ ናይ ሓዋርያትን ነቢያትን መሠረት ዚተሃንጸት ክርስቶስ እምንነ መኣዝና ዝኾነ እያ። (ኤፍ 2፡19)። ሓዋርያት ቀጸልቲ ተልእኮ ክርስቶስ ኮይኖም ንሙሉእ ዓለም ወንጌል ከበስሩ ዝተላእኩ እዮም። ዝተፈላለየ ውህበት ሃልይዎም ከከም ውህበቶም ንምህናጽን ንምምዕራጋን ክሠርሑ ዝተጸውዑ እዮም።
ካብ መንጐኦም ጴጥሮስ ብኣምላኽ ጸጋ ተዋሂብዎ እንታይነት ክርስቶስ ምስ ገለጸ፡ “ኢየሱስ ድማ… ንስኻ ጴጥሮስ ኢኻ፡ ኣብ ልዕሊ እዚ ኸውሒ እዚ ድማ ንቤተክርስትያነይ ክሃንጻ እየ፡ ደጌታት ሲኦል ድማ ኣይኪኅይልዋን እዮም። መርኆታት መንግሥተ ሰማያት እህበካ ኣሎኹ…እናበለ- ጴጥሮስ ኣብ ልዕሊ 12 ስልጣን ከም ዝነብሮን ናይ ሓድነቶም ውሕስነት ክሕሉ ሓላፍነት ይቕበል። ጴጥሮስ ምስ ካልኦት ሓዋርያት ኮይኑ ኣሰር ክርስቶስ ብምክታል ወንጌል ከበሥሩ ተላእኩ። “ኪዱ ወንጌል ስበኹ” ዝብል ትእዛዝ ከኣ ካብቲ ካብ ሙታን ዚተንስኤ ክርስቶስ ትእዛዝ ይቕበሉ። ነዚ ስብከትን ቃል ወንጌልን ዝአመነ አሚኑ ዝተጠምቀን ከአ ከምቲ ክርስቶስ ዘተስፈወና መንግስተ አምላኽ ይወርስ፡ ድኅነት ይጭብጥ።
ዝአመነን ዝተጠምቀን ኪድኅን እዩ፤ እቲ ዘይአመነ ግና ኪኹነን እዩ።
እምነት – ነቲ ብተስፋ እንጽበዮ ነገር ከም እንረኽቦ ዜረጋግጽ፣ ነቲ ዘይርኤ ነገር ከም ዘሎ ዘረድእ እዩ። ነቶም ናይ ቀደም ሰብውን ብእምነቶም እዩ ዝተመስከረሎም ። ኩሉ ዓለማት ብቃል አምላኽ ከም ዝተፈጥረ፥ እቲ ዚርአ ድማ ካብ ዘይርአ ኸም ዝፈጠረ ብእምነት ኢና እነስተውዕሎ። (ዕብ.11᎓1 -3) እምነት ሓደ ህያብ አምላኽ ኢዩ። እዚ ህያብ እዚ ኸአ ብሉጻትን፡ ፍሉያትን ፍጥረት ይገብረና። እዚ ጸጋ እዚ እግዚአብሔር አብ ሕይወትና ከምዘሎ ዘብርህን ጸረጋግጽን ኢዩ። ብምሉእ ልብኻ ብእግዚአብሔር ተአመን፥ አብ ልቦናኻ አይትጸጋዕ። አብ ኩሉ ተግባርካ ንእግዚአብሔር ሕሰብ፥ ንሱ ኸአ ነታ ቕንዕቲ መገዲ ኼርእየካ” ኢዩ። ምሳ. 3. 5-6 ቅዱስ መጽሓፍ ብኑጽር ብእምነት ከም ንድኅን የረጋግጸልና።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::


text:
ሎሚ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝተዋህበ መግለጺ፡ እቲ ኣዋጅ ኣብ ውሽጢ 15 መዓልታት ናብ ቤትምኽሪ ወከልቲ ቀሪቡ ምስ ጸደቐ ንሹድሽተ ኣዋርሕ ተግባራዊ ከምዝኸውንን፡ ኣብ ኩሉ ከባብታት`ታ ሃገር ተግባራዊ ከምዝኸውንን ተሓቢሩ`ሎ።
ንጋዜጠኛታት ዝተዋህበ መግለጺ “ ካብ ቤት ምኽሪ ሃገራዊ ድሕነት ዝተዋህበ መግለጺ” ዝብል ክኸውን ከሎ፡ ነቲ መግለጺ ዝሃበ ሚንስተር ምክልኻል ኣቶ ሲራጅ ፈርጌሳ፡ ነቲ ኣዋጅ ንምፍጻም ሓዲሽ “ወተሃደራዊ እዚ” ከምዝቐውም ተዛሪቡ።
ብመሰረት`ቲ ኣዋጅ እዋን ሓደጋ “ ዝኾነ ሁከትን ረብሻን ዝገብር፡ ኣብ መንጎ ህዝብታት ምጥርጥራትን ምቅሕሓርን ዝፈጥር፡ ብዕልን ብሕቡእን ትኹተዃ ዝገብሩ፡ ጽሑፋት ምድላውን ኣሕቲምካ ምዝርጋሕን፡ ሰልፊ ምውጻእ፡ ብምልክት ምግላጽ ወይ ድማ መልእኽቲ ብዝኾነ ካልእ መንገዲ ንህዝቢ ወግዓዊ ምግባር ክልኩል`ዩ” ይብል።
እቲ ዝቐውም ወተሃደራዊ እዚ ኣድላይ ኢሉ ምስ ዝኣምን “ ዝኾነ መራኸቢ ሜላታት ክዓጹን ከምዝቋረጽ ክገብርን ይኽእል`ዩ፡ ኣብ ኣደባባይ ሰልፊ ምውዳብን፡ ብጉጅለ ኮይንካ ምንቅስቓስን ይኽልክል“ ኢሉ`ሎ።
ብተወሳኺ ኣዋጅ ሰዓት ሕላፍ ተፈጻሚ ዝኾነሉ ኩነታት ከምዝውሰን ብግላጽ “ እቲ ናይ 6 ወርሒ ኣዋጅ ምንዋሕ እንተድልዩ`ውን ኩነታት ተገምጊሙ ንተወሳኺ 4 ኣዋርሕ ክናዋሕ ከምዝኽእል ሚንስተር ምክልኻል ኢትዮጵያ ኣብ`ቲ እዋን ኣፍሊጡ`ሎ።
ብኻልእ ወገን ሕጂ መግለጺ ዘውጽአ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኢምባሲ ኣመሪካ “ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዘውጽኦ ኣዋጅ እዋን ሓደጋ ፍጹም ኣይንሰማማዕን” ብምባል እቲ ኣዋጅ መሰረታዊ መሰላት ዝግድብ`ዩ ኢሉዎ`ሎ።


text:
Radio Erena: 21 March 2019
መራሕቲ ሶማልን ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድን ንምቅርራብ ዝተኻየደ ተደጋጋሚ ፈተነታት ከምዝፈሸለ ተሓቢሩ።
እዚ ብዝተፈላለዩ መንግስታት፣ ኣብዚ ቀረባ እዋን ድማ ብቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዝተኻየደ ናይ ምቅርራብ ፈተነ ዘይተዓወተሉ ምኽንያት፣ ብዝርዝር ኣይተሓበረን።
ይኹን’ምበር፣ ፈደራላዊ መንግስቲ ሶማል ሒዝዎ ዘሎ፣ “ሶማሊላንድ ዘይትንጸል ኣካል ሉኣላዊት ሶማል’ያ” ዝብል ተሪር መርገጺ፣ ነቲ ምቅርራብ ዓንቂፉ ከምዘሎ ሓያሎ ወገናት ይገልጹ።
መንግስቲ ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ ብወገኑ፣ መንግስቲ ሶማል፣ ነቲ ኣብ መንጎ ‘ተን ብብሪጣንያን ኢጣልያን ዝመሓደራ ዝነበራ ሶማሊላንድን ሶማልን ዝነበረ መግዛእታዊ ዶብ ከክኽብር’ዩ ዝጽውዕ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብርኣብን፣ ናብ ሶማሊላንድ ዘካየድዎ ምብጻሕ’ውን፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ነቲ ናይ ምቅርራብ ተበግሶ ንምውሳድ ዝዓለመ ምዃኑ ተሓቢሩ።
መራሕቲ ሶማልን ሶማሊላንድን፣ ን19 መጋቢት ኣብ ጋና ክራኸቡ መደብ ተታሒዙ ከምዝነበረ ዝገለጹ ምንጭታት ዜና እቲ ከባቢ ድማ፣ እቲ ርክብ ክካየድ ከምዘይክኣለ ኣመልኪቶም።
ድሕሪ ምውዳቕ መራሒ ሶማል ነበር ሲያድ ባረ ኣብ 1991፣ ሶማሊላንድን ፑንትላንድን ናይ ገዛእ ርእሰን ምምሕዳር ብምምስራት ካብ ሶማል ተፈንጪለን ይርከባ።
እንተኾነ እዘን ርእሰ ምምሕዳራት፣ ኣህጉራዊ ተቐባልነት የብለንን።
ሶማል፣ ብፈረንሳ፣ ብሪጣንያን ኢጣልያን ተጓዛዝያ ትግዛእ ምንባራ መዛግብቲ ታሪኽ ይሕብሩ።