text:
ዜና ፅሑፍ ወርሒ ጥሪ 2010
- Last Updated on 18 January 2018
- Hits: 9
09/05/2010
ምድሪ ባቡር ኢትዮጰያ ካብ መንግስቲ ቻይና ብዝረኸቦ ሓገዝ 373 ሚሊየን ዩዋን ኣካዳሚ ባቡር ከም ዝሃንፅ ኣፍሊጡ፡፡
እቲ ኣካዳሚ ባቡር ፍልጠት ትራንስፖርት ኣብ ምዕባይን በቲ ዘፈር ዝስልጠኑ ብቑዓት በዓል ሞያታት ኣብ ምፍራይን ካብ ዝህቦ ረብሓ ብተወሳኺ ንጎረቤት ሃገራት እውን ስልጠና ከም ዝህብ ምክትል ፈፃሚ ስራሕ ዘፈር ኣካዳሚ ኮርፕሬሽን ባቡር ኢትዮጵያ ኣይተ ኣብይ ጌታቸው ገሊፆም፡፡ ኣብ ከተማ ቢሾይቱ ዝህነፅ እዚ ትካል ህንፀቱ ንምውጋን ዘድሊ ገንዘብ ልዕሊ 373 ነጥቢ 15 ሚልዮን ዮኣን ክኸውን እንከሎ ህንፀቱ መስከረም 2011 ዓ/ም ጅክመር እዩ፡፡ እቲ ኣካዳሚ ኣብ ውሽጢ ክልተ ዓመተ ተዛዚሙ 2013 ዓ/ም ስራሕ ጅክምር እዩ ክብል ማእከል ሓበሬታ ዋልታ ፀብፂቡ፡፡
ኢትዮጵያ ሶማሊ ላንድን ተወሰኽቲ ወደባት ብሓባር ብምልማዕ ቁጠባዊ ምትእስሳር ንምዕባይ ተስማዕሚዐን፡፡
ኢትዮጵያ ወደብ በርበራ ብምጥቃም ቁጠባዊ ዓቕሚ ምዕባይ ከም ትደሊ ዝገለፁ ቀደማይ ሚኒስተር ኣይተ ሃይለማርያም ደሳለኝ ናብቲ ወደብ ዘብፅሑ መንገድታት ብምልማዕን ካልኦት ተወሰኽቲ ወደባት ብሓባር ንምጥቃም ዘኽእሉ ስራሕቲ ከም ዝሰርሑ ገሊፆም፡፡ እዚ ከምዚ እናሃለወ፣ኣብቲ ሃገር ብተደጋጋሚ ዝረኣ መጥቃዕቲ ኣልሸባብ ንምክልኻል ኣብ ዝግበር ቃልሲ ኢትዮጵያ ሙሉእ ሓገዝ ከም እትገብር ኣፍሊጦም፡፡ ፕረዚደንት ሶማሊ ላንድ ሙሴ ባሂ ኣብዲ ብወገኖም፣ሃገሮም ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ፖለቲካውን ቁጠባውን ዘለዎ ርክብ ከጠናኽሩ ከም ዝድልዩ ገሊፆም ይብል ፀብፃብ FBC ፡፡
መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ምስ መንገዲ ኣየር ዛምቢያ ብሓባር ንምስራሕ ዘኽእል ስምምዕ ምፍርራሙ ኣፍሊጡ፡፡
ዋና ፈፃሚ ስራሕ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣይተ ተወልደብርሃን ገ/ማርያም እቲ ሐዚ ዝተፈፀመ ስምምዕ ኣብ 2025 ዓ/ም ኣብ ኣፍሪካ ቅድሚት ዝስራዕ መንገዲ ኣየር ንምግባር ምስ ዝተትሓዘ ትልሚ እንትነፃፀር ውፅኢታዊ እዩ ኢሎም፡፡ ምስ እዚ ብተወሳኺ ኣብ ዛምብያን ደቡብ ኣፍሪካን ዘለው ርክብ መንገድታት ንምስፋሕ፣ፍሰት ኢንቨስትመንትን ቁጠባዊ ዕብየት ንምጥንኻርን ዝሕግዝ እዩ ኢሎም፡፡ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣብ ኣፍሪካ ካብ ዝርከቡ መንገዲ ኣየር ዝሓሸ ዝበሃል ትካል ኮይኑ፣ኣብ ዝሓለፉ 7 ዓመታት ብማእኸላይ 25 ሚኢታዊ ዕብየት ከም ዘርኣየ ተገሊፁ ይብል ኢዜኣ፡፡
ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣብ ግብፂ ዝካየድ ሓበራዊ ኣኼባ ኮሚሽን ሚኒስተራት ንምስታፍ ካይሮ ኣትዮም፡፡
ኣብ ግብፂ ኣብ ዝፀንሕሉ እዋን ምስ ፕረዚደንት እታ ሃገር ኣብደልፈታህ ኣልሲሲ ክልቲኣዊ ጉዳያት ክዝትዩ እዩም፡፡ ቅድሚ 3 ዓመታት ዝተኻየደ 5ይ ሓበራዊ ኣኼባ ኮሚሽን ኣብ ትምህርቲ፣ሕርሻን ጥዕናን ንምስራሕ ዘሕልፍዎም ውሳነታት ተግባራውቶም እንታይ ከመ ዝመስል እውን ኣብቲ ምይይጥ ክዝተየሉ እዩ ተባሂሉ ፡፡ ሓበራዊ ኣኼባ ኮሚሽን ሚኒስተራት ኢትዮጵያን ግብፂ ብብብርኪ ኣመራርሓ 10 ጥሪ 2010 ዓ/ም ኣብ ካይሮ ክሳለጥ እዩ ተባሂሉ ትፅቢት ይግበር ይብል ፀብፃብ FBC፡፡
ኢትዮጵያ ኣብ ዝቅፅሉ ክልተ ዓመታት ስሉጥ ምዕባለ ምምዝጋባ ከም ትቅፅል ፀብፃብ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ኣመላኺቱ፡፡
ውድብ ሕቡራት መንግስታት ኣብ 2018 ዓ.ም.ፈ ዓለምና ዝህልዎ ኩነታት ኢኮኖሚ ዝትንቢ መፅናዕቲ ዕላዊ ኣብ ዝገበረሉ ፀብፃበ እዩ እዚ ዝገለፀ፡፡ ዝርግሐ መሰረተ ልምዓት ኢትዮጵያ ኢንቨስትመንትን ቢዝነስን ክዓቢ ምክንያት ይኳን ምሀላው ዝገለፀ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ውልቀ ኢኮኖሚ እውን ዝለዓለ ኣስተዋፅኦ ምብርካቱ ከም ዝቅፅል ተሓቢሩ፡፡ ቀጥታ ኢንቨስትመንት ወፃኢ ኣብ ዝቅፅሉ ክልተ ዓመታት ብዝተናከረ መልክዑ ፈስስ ክግበር ትፅቢት ከም ዘሎ ዝተጠቀሰ ኮይኑ እዚ ድማ ኣብ ፈጠራ ዕድል ስራሕ ዝለዓለ ግደ ክህልዎ ትፅቢት ይግበር ይብል ውድብ ሕቡራት መንግስታተ ገሊፁ ይብል ፀብፃበ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
07/05/2010
ቀደማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣብዚ ሰሙን ኣብ ግብፂ ዕላዊ ዑደት ስራሕ ከሳልጡ እዮም፡፡
ንተከታተልቲ ሰለስተ መዓልታት ኣብ ዝፀንሕ ዑደቶም ምስ ፕሬዝደንት ግብፂ ኣብዱል ፈታህ ኣል ሲሲ ተራኺቦም ክዝትዩ እዮም፡፡ ኣብ ካልኣይ መዓልቲ ዑደቶም ፖርላማ ግብፂ ቀሪቦም ንግግር ከም ዝገብሩ ኣል ማስሪ ዝተብሃለ ማእከል ሓበሬታ ግብፂ ገሊፁ፡፡ ቀዳማይ ሚኒስቴር ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣብ ዑደቶም ሚኒስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዶክተር ወርቅነህ ገበየሁ ሓዊስካ ካልኦት ዓበይቲ ሰብ መዚ ከም ዝሳተፈ ተገሊፁ፡፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ታሕሳስ ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ግብፂ ሳሜህ ሻኩሬ ኣብ ኢትዮጵያ ዑደት ኣሳሊጦም ምንባሮም ዝዝከር ምኳኑ ፀብፃብ ኢጅብት ኢንዲ ፕንደንት የመላክት፡፡
ኣብ ኩባ ዕላዊ ዑደት ስራሕ እናሳለጡ ዝቀነዩ ፕሬዝደንት ዶክተር ሙላቱ ተሹመ ፃንሒቶም ዛዚሞም ተመሊሶም፡፡
እቲ ዑደት ርክብ ኢትዮጵያን ኩባን ናብ ዝለዓለ ብርኪ ዝሰጋግር ምኳኑ እውን ተሓቢሩ፡፡ ኢትዮጵያ ኩባን ዝበፅሕኦም ስምምዕነታት ተግባራዊ ውፅኢት ንምምዝጋብ ምችው ባይታ ዝፈጥሩ ምኳኖም ድማ ፕሬዝደንት ዶክተር ሙላቱ ተሹመ ድሕሪ እቲ ዑደት ገሊፆም፡፡ ፕሬዝደንት ዶክተር ሙላቱ ተሹመ ኣብ ፃንሒቶም ምስ ፕሬዝደንት ኩባ ራውል ካስተሮ ሓዊሱ ምስ ብርክት ዝበሉ ዓበይቲ ሰብ መዚ ኩባ ተራኺቦም ኣብ ኢኮኖምያዊን ማሕበራውን ጉዳያት ምዝታዮም EBC ፀብፂቡ፡፡
ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ዝነብሩ ተወለድቲ ክልል ኢትዮ ሶማሌ ኣብ ጉዳይ ሃገሮም ብንቅሓት ምስታፎም ከም ዝቅፅሉ ኣረጋጊፆም፡፡
ኣብ ኣሜሪካ ዝነብሩ ተወለድቲ እቲ ክልል ምስ ላዕለዎት ሰበ መዚ ክልል ኢትዮ ሶማልን ኤምባሲ ኢትዮጵያ ኣብ ኣሜሪካን ሓበራዊ ምይይጥ ኣካይዶም፡፡ ኣብቲ ዘተ ዝተረኸቡ ኣምባሳደር ካሳ ተክለብርሃን እቶም ኢትዮጵያውያን ኣብ ዝተፈላለዩ ዘፈራት ኢንቨስትመንት ተዋፊሮም ምፅንሖም ብምግላፅ ካልኦት ናብዚ ስራሕ ብምእታው ክንቀሳቀሱ ፀዊዖም፡፡ ኣብ ኣሜሪካ ዝነብሩ ተወለድቲ እቲ ክልል ብወገኖም ኣብ ልምዓት ሃገር ብንቅሓት ከም ዝሳተፉ ገሊፆም ይብል EBC ዝውፅኦ ሓበሬታ፡፡
ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ንምስፍሕፋሕ መንግስቲ ትኩረት ሂቡ ይሰርሕ ምህላው ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ገሊፆም፡፡
ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ እዚ ዝገለፁ ኣብ ቀረባ ህንፀቱ ዝተዛዘመ ዩኒቨርስቲ እንጅባራ መሪቆም ኣብ ዝኸፈትሉ እዋን እዩ፡፡ ኣብቶም ዝሓለፉ ዓመታት ብርክት ዝበሉ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ተሃኒፀን ስራሕ ምጅማረን ዝፀረሑ ቀዳማይ ሚኒስቴር ሃይለማርያም ደሳለኝ ሕዚ እውን መንግስቲ ተበፃሕነት ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ናብ ዝለዓለ ብርኪ ክሰግር ይሰርሕ ምህላው ሓቢሮም፡፡ ኣብ ከባቢ ዩኒቨርስታት ዝነብር ማሕበረሰብ ድማ ንተምሃሮ እተን ዩኒቨርስቲታት ከም ደቂ ክሕብሕብ ይግባእ ኢሎም ይብል ፀብፃብ ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
ሚኒስቴር ጉዳያት ወፃኢ ሃገርና ዶክተር ወርቅነህ ገበየሁ ምስ ፕሬዝደንት ሱዳን ኣሚር ኣል በሽር ኣብ ክልቲኣውን ከባብያውን ጉዳያት ምዝታዮም ተገሊፁ፡፡
ሚኒስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዶክተር ወርቅነህ ገበየሁ ንዕላዊ ዑደት ስራሕ ሱዳን እንትኣትው ብላዕለዎት ሰበ መዚ ሱዳንን ኣመባሳደር ኢትዮጵያን ድሙቕ ኣቀባብላ ከም ዝተገበረሎም ተሓቢሩ፡፡ ድሕሪ እቲ ስነ-ስርዓት ኣቀባብላ ምስ ፕሬዝደንት ኣሚር ኣል በሽር ዝተራኸቡ ዶክተር ወርቅነህ ኢኮኖምያውን ፖለቲካውን ትሕብብር ክልቲኤን ሃገራት ናብ ዝለዓለ ብርኪ ከሰጋገራ ከም ዘለወን ገሊፆም፡፡ ፕሬዝደንት ኣሚር ኣል በሽር ብወገኖም ዲፕሎማስያዊ ርክብ ክልቲኤን ሃገራት ብምዕባይ ተጠቃምነት ህዝብታት ከረጋግፃ ኣለወን ምባሎም ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ፀሪሑ FBC ፀብፂቡ፡፡
መጠን ወሊድ ኣብ ገዛ ናብ ባዶ ንምውራድ ፃዕሪ ይገብር ከም ዘሎ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ክልል ትግራይ ኣፍሊጡ፡፡
ኣብ ዝሓለፈ 7 ዓመታት ብዝተገበረ ፃዕሪ ድማ ፅቡቅ ውፅኢት ከም ዝተረኸበ ዝገለፀ እቲ ቢሮ ብቀፃልነት መጠን ወሊድ ኣብ ገዛ ባዶ ንምብፃሕ ይስራሕ ምህላው ሓቢሩ፡፡ ኣብ ትግራይ ኣብ 2003 ዓ/ም ኣብ ጥዕና ጣብያ ዝወልዳ ኣዴታት 7 ሚኢታዊ ጥራሕ ምንባረን ዝተገለፀ ኮይኑ ኣብዚ ሕዚ እዋን ናብ 70 ሚኢታዊ ምዕባዩ ሓበሬታቢሮ ሓለዋ ጥዕና ክልል ትግራይ የመላክት፡፡ ሽፋን ግለጋሎት ጥዕና ብምዕባይን ዝሳልጠና ሓይሊ ሰብ ብስፍሓት ናብ ስራሕ ብምእታወን ውሕስንኡ ዝተረጋገፀ ግልጋሎት ወሊድ ክህሉ ይስራሕ ምህላው ካብ ቢሮ ርክብ ህዝብን መንግስትን ክልል ትግራይ ዝመፀና ሓበሬታ የመላክት፡፡
04/05/2010
ኢጋድ ሰላምን ፀጥታን ምብራቕ ኣፍሪካ ንምርግፅ ዝሰርሖም ስራሕቲ ፀጥታ ኣጠናኺሩ ከም ዝቕፅል ኣፍሊጡ፡፡
ኣብዚ ከባቢ ዘሎ ሰላምን ምርግጋዕን ብፍላይ ድማ ሶማልያ ካብ ራዕዳዊ ጉጅለ ኣልሸባብ ነፃ ንምውፃእ ኣብ ዝግበር ምንቅስቓስ መራሕቲ ሃይማኖትን ወከልቲ ሰበኸሳግም ዝህልዎም ግደ ልዑል አዩ ተባሂሉ፡፡ ኣልሸባብ ሰላም ሶማልያ ንምህዋኽ ዝሓንፀፀም ኣጀንደታት ራዕዲ ከመይ ምክልኻል ከም ዝከኣልን ሰላም እቲ ከባቢ ንምርግጋፅ ዓሊሙ ስልጠና ከም ዝውሃብ ዳይሬክተር ሰላምን ፀጥታን ኢጋድ ኮማንደር ኣበበ ሙሉነህ ገሊፆም፡፡ ኣባል ሃገራት ኢጋድ ዝኾና ኢትዮጵያ፣ሶማልያ፣ጅቡቲ፣ኬንያ፣ሲዳን ደቡብ ሱዳንን ኡጋንዳን ሰላም እቲ ዞባ ንምሕላው ተቐራሪበን ክሰርሓ ምዃነን ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ ፀብፂቡ፡፡
ኣብ ዶብ ከባቢታት ክልላት ኦሮሚያን ኢትዮጵያን ሶማልያን ተፈጢሮም ብዝነበሩ ፀገማት ፀጥታ ካብ መንበሪ ኣባይቆም ንዝተመዛበሉ ወገናት ልዕሊ 400 ሽሕ ብር ግምት ዘለዎም ናውቲ ሕክምናን ኣፋውስን ሓገዝ ቀሪብሎም፡፡ ነዚ ሓገዝ ዘበርከቱ ኣብቲ ዝርከቡ ነጋዶ፣ትካላት ጥዕናን ሃይማኖታትን እዮም ተባሂሉ፡፡ እቲ ዝተጀመረ ሓገዝ ተጠናኺሩ ክቕፅል ምዃኑ እውን እቶም ሰብ ሃፍትን መራሕቲ ሃይማኖትን ገሊፆም ይብል ኢዜኣ፡፡
ኣብ ዞባ ደቡብ ትግራይ ከተማ ማይጨው ንዕብየት እታ ከተማ ዝሕግዝን ን10 ዓመታት ዘገልግል ሓዱሽ ማስተር ፕላን ምድላው ተጀሚሩ፡፡
ከንቲባ ከተማ ማይጨው ኣይተ ተስፋዮ ኪዳነ፣ እቲ ሓዱሽ ማስተር ፕላን ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ጀሚሩ ቅድመ ምድላዋት እናተገበረሉ ምዃኑ ዝሓበሩ ኮይኖም ኣድላይነት እቲ ማስተር ፕላን መብዛሕትኡ ክፋል ከተማ ማይጨው ንሓምለዋይ ከባቢ ዝተኸለለ ምዃኑ ስዒቡ ኣብ ዕብየት እታ ከተማ ዘጋጥሙ ፀገማት ንምፍታሕ ምኳኑ ሓቢሮም፡፡ ነዚ መተግበሪ ዝውዕል ድማ መንግስቲ ክልል ትግራይ 3 ሚልዮን ገንዘብ ምምዳቡ ኢዜኣ ፀብፂቡ፡፡
ኣሜሪካ ኣብ ስምምዕ ለውጢ ኩነታት ኣየር ፖሪስ ዳግም ክትምለስ ከም እትኽእል ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣፍሊጦም፡፡
እቲ ስምምዕ ኣሜሪካ ልክዕ ከምተን ካልኦት ሃገራት ዝርኢ እንትኾይኑ ጥራሕ እዩ ክሳተፍ ተባሂሉ፡፡ ስምምዕ ፖሪስ ለውጢ ኩነታት ኣየር ንኣሜሪካ ሕማቕ ዜና እዩ ዝብሉ ዝነበሩ ዶናልድ ትራምፕ ሐዚ ዘረበኦም ብምልስላስ ኣብቲ ስምምዕ ዝኾነ ፀገም ከም ዘይብሎም ሓቢሮም፡፡ እቶም ፕረዚደንት እዚ ይበሉ እምበር፣ምምሕዳር ከተማ ኒውዮርክ እታ ሃገር ኣብ መላእ ዓለም ሙቐት ክውስኽ ፅዕንቶ የሕድሩ እዮም ዝተብሃሉ 5 ትካላት ነዳዲ ብርክት ዝበለ ቢልዮን ዶላር ከቕፅዕ ዝኽእል ክሲ ከም ዝምስርት ኣፍሊጡ ይብል ፀብፃብ EBC፡፡
ኣብ ወረዳ ታሕታይ ቆራሮ ቅድሚ ዝተወሰኑ ዓመታት ዝቐረበ ሕቶ መንበሪ ኣባይቲ መልሲ ይረክብ ከም ዘሎ መናእሰይ እቲ ወረዳ ገሊፆም፡፡
እቶም መናእሰይ ኣብዚ ሰሙን ንልዕሊ ሓደ ሽሕ መናእሰይ ንመንበሪ ኣባይቲ ዝውዕል መሬት ከም ዝተዓደለ ዝሓበሩ ኮይኖም፣ቅድሚ 3ተ ዓመታት ዝቐረበ ሕቶ ምዃኑ ኣዘኻኺሮም፡፡ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ከተማ ልምዓትን ንግድን ኢንድስትሪን እቲ ወረዳ ኣይተ ኣረጋዊ ገ/ኪዳን ብወገኖም፣ኣብዚ ዓመት ን6ሽሕ መናእሰይ ክዕደል ምዃኑ ገሊፆም፡፡ ኣብ ክልል ትግራይ ገፀር ወረዳታት ዝተጀመረ ዕደላ መንበሪ ኣባይቲ ዛጊድ ልዕሊ 115 ሽሕ መናእሰይ ተረባሕቲ ገይሩ ተባሂሉ ግልጋሎት ዜና ኢትዩጵያ ከም ዝፀብፀቦ፡፡
ኢትዮጵያ ነርወይን ኣብ ስደተኛታት ዝበፅሑ ፀገማት ንምፍታሕ ዘኽእል ስምምዕ ተፈራሪመን፡፡
ኢትዮጵያ ኣብ ደቡብ ሱዳን ሰላምን ምርግጋዕን ክንግስን ካብ ጎረባብቲ ሃገራት ዝመፀ ስደተኛታት እትገብሮ ዕቑባ ዘመስገኑ ሰበ ስልጣናት ነርወይ ሐዚ ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት ተሓባቢሮም ከሰርሑ ምዃኖም ሓቢሮም፡፡ እዚ ከምዚ እናሃለወ ዘይሕጋዊ መዘዋወርቲ ደቂ ሰባት ናብ ሕጊ ኣብ ምቕራብን ተዛመድቲ ስራሕትን ብሓባር ክሰረሑ ምዃኖም ካብ ቤት ፅሕፈት ሚኒስተር ጉዳያተ ወፃኢ ሃገርና ዝተረኸበ ሓበሬታ የረድእ፡፡
ህዝቢ ዘልዕሎም ሕቶታት ንምምላስን ንዝበለፀ ለውጢን ብትኩረት ከም ዝስራሕ ኣቦ መንበር ህውሓት ዶክተር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል ገሊፆም፡፡
7ይ ኮንፈረንስ ህወሓት ላዕለዎት ኣመራርሓ ክልልና፣ ወኪላት መሓዙትን ኣሓትን ውድባት ኣብ ዝተረኸብሉ ተጀሚሩ፡፡
ንተወሳኪ ብድምፂ ይስምዑ
02052010
ፖን ኣፍሪካ ዩኒቨርስቲ ዓድዋ ኣብ 2012 ዓ/ም ትምህርቲ ንምጅማር እናሰርሐ ምዃኑ መተሓባበሪ ኮሚቴ ምስረታ እቲ ዩኒቨርስቲ ገሊፁ፡፡
ኣባላት መተሓባበሪ ኮሚቴ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ካብ ክልልና 150 ሄክታር መሬት ተረኪቦም ስራሕቲ ዲዛይንን መስተር ፕላንን እናተጠናቐቐ ምኳኑ ኣፍሊጦም፡፡ ከይዲ ስራሕን ቀፃሊ ህንፀትን እቲ ዮኒቨርስቲ ዕላምኡ ምትሕብባር ህዝባዊ ተሳትፎ ንምግባር ሃገር ለኸ ጉባኤ ዕለት 7ን 8ን ኣብ ሸራተን አዲስ ከም ዝካየድ ተገሊፁ፡፡ ዓወት ዓድዋ ህብረ ብሄራዊ ሓድነት ብምርግጋፅ ካብ ኢትዮጵያ ሓሊፉ ንነፃነት ኣፍሪካ መሰረት ዘንበረ ብምኳኑ እቲ ዩኒቨርስቲ እዚ ታሪኽ ንወለዶ ንምምሕልላፍ ኣብቲ ጉዳይ ዓሚቕ ምርምር ንምግባር ይሕግዝ እዩ ተባሂሉ፡፡ ኣብ ፖን ኣፍሪካ ዩኒቨርስቲ ዓድዋ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃገርና ኣይተ ሃይለማርያም ደሳለኝን ፕዚደንት ዩጋንዳ ዩዌሪ ሙሰቬኒን ሚያዝያ 16/2009 እምነ ኹርናዕ ኣንቢሮም ምንባሮም ይዝከር ይብል ፀብፃብ EBC፡፡
ኣብ አዲስ ኣበባ ኩሎም ትካላት ሕክምና ኩላሊት ኣብ ሓደ ቦታ ግልጋሎት ንምሃብ ዘኽእል ማእኸል ከጣየሽ ምዃኑ ምኒስተር ሓለዋ ጥዕና ኣፍሊጡ፡፡
ካብ ግዘ ናብ ግዘ እናወሰኸ ዝመፀ ሕማም ኩላሊት ኣብ ኢትዮጵያ በቢ ዓመቱ ሕክምና ዘድልዮም ቁፅሪ ሕሙማት 60 ሽሕ ምብፅሑ መረዳእታ ሚኒስትር ሓለዋ ጥዕና የመላክት፡፡ ኣብቲ ሚኒስተር ተወካሊ ዳይሬክተር ግልጋሎት ክሊኒክ ዶክተር ይበልጣል መኮነን ሕክመና ዘድልዮም ዜጋታት ካብ ዓመት ናብ ዓመት እናወሰኸ ይመፅእ ምህላው ተዛሪቦም፡፡ ሕክምና ንዘድልዩ ዜጋታት ድማ ዝተማልኣ ግልጋሎት ሕክምና ኩላሊት ንክረኸቡ ሓይሊ ሰብ ብምውዳብ ብሓገዝ ኢትዮጵያን መንግስቲ ኳታርን ኣብ አዲስ አበባ ብ14 ሚልየን ብር ወፃኢ እቲ ማእኸል ንከጣየሽ ተወሲኑ ኣሎ ኢሎም፡፡ ብተወሳኺ 50 መውሃቢ ሕፅበት ኩላሊት ማእኸላትን ኣብ ሆስፒታላት ዩኒቨርስትን ክልላትን ንምስፍሕፋሕ እናተሰረሐ ምዃኑ ተገሊፁ ይብል ፀብፃብ FBC ንኢዜኣ ፀሪሑ ኣብ ዘወፅኦ ሓበሬታ፡፡
ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ ዘሎ ተሞክሮ ውዳበ ፎረም ሰላም ናብ ካልኦት ዩኒቨርስቲታት ክጋፋሕ ይግባእ ኢሉ ቢሮ ፀጥታን ምምሕዳርን ክልል ትግራይ፡፡
ዩኒቨርሰቲ አዲሰ አበባ ብ10 ሚልዮን ዝዓደጎ ሰማርት ሰሌዳ ዝተብሃለ ንመምሃሪ ዝውዕል ውፅኢት ቴክኖሎጂ ኣብ ስራሕ ኣወዒሉ፡፡
ኣብ ዩኒቨርስቲ አዲስ አበባ ዳይሬክተር ኣይሲቲ ኣይተ ዩሴፍ ሽፈራው እቲ ውፅኢት ቴክኖሎጂ ፃዕዳን ፀሊምን ሰሌዳ ከምኡ እውን ናይ ፕሮጀክተራት ሰክሪናት ሙሉእ ብሙሉእ ዝትክእ እዩ ኢሎም፡፡ ምሰ እዚ ብተወሳኺ ምስ ኢንቴርኔት ብምትሕሓዝ ዝደለናዮ ግልጋሎት ምስልን ድምፅን ምጥቃም ዘኽእል ኮይኑ ዘመናዊ ከይዲ ምመሃር ምስትምሃር ዘጠናኽር እዩ ተባሂሉ፡፡ ኣብ ዝቕፅል ዓመት ኣብቲ ዩኒቨርስቲ 60 ሚኢታዊ ዝኾኑ 2ይን 3ይን ዲግሪ ኣብ መምሃሪ ክፍልታት ከም ዝተኣታቶ ምክትል ፕረዚደንት ኣካዳሚክ እቲ ዩኒቨርስቲ ዶክተር ጄይሉ ኡመር ሓቢሮም ይብል EBC፡፡
ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ኢድ ውልቀ ሰባት ዝነበረ ልዕሊ 7 ሚልዮን ሃፍቲ ህዝብን መንግስትን ናብ ካዝና መንግስቲ ክምለስ ከም ዝገበረ ኮሚሽን ስነ ምግባርነ ፀረ-ግዕዝይናን ከልል ትግራይ ኣፍሊጡ፡፡
እቲ ገንዘብ ክምለስ ዝተገበረ ኣብ ውሽጢ 6 ኣዋርሕ ብዝተገበረ ናይ ሕጊ ክትትል እንትኸውን ካብዚ ተወሳኺ ኣብ ደቡብ ትግራይ ከተማ ኮረም ኣብ 175 ካሬ ሜትር ዝተሃነፀ ህንፃ፣ኣብ ዞባ ማእኸል ከተማ ዓድዋ ብዘይ ኣገባበ ተወሲዱ ዝነበረ 637 ካሬ ሜትር ናብ መንግስቲ ከም ዝተመለሰ እቲ ኮሚሽን ገሊፁ፡፡ በዚ መሰረት ድማ ሃፍቲ ህዝብን መንግስትን ንውልቀ ረብሕኦም ካብ ዘውዓሉ ካብ ሓደ ዓመት ክሳብ 15 ዓመታት ማእሰርትን ከምኡ እውን ካብ ብር 150 ክሳብ 120 ሽሕ ገንዘብ ዝተቀፅዑ ኮይኖም፣ብሓፈሻ ልዕሊ 411 ሽሕ ገንዘብ ናብ ካዝና መንግስቲ ኣታዊ ከም ዝገበረ እቲ ኮምሽን ሓቢሩ፡፡
02/05/2010
ንዝተፈላለዩ ወልፍታት ምኽንያት ዝኾኑ ትካላት ንግዲ ምስ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ዝህልዎም ርሕቐት ዝውስን መምርሒ ከም ዝተዳለወ ሚኒስተር ትምህርቲ ኣፍሊጡ፡፡
ኣብ ጥቓ ላዕለዎት ትካላት ምህርቲ ተምሃሮ ንዘይተደለዩ ወልፍታት ክቃልዑን ባህሊ ምዕራባውያን ብዓብላልነት ክሰፋሕፍሑ ዕድል ዝፈጥሩ ትካላት ንግዲ እናተሰፋሕፍሑ ምምፅኦም ዝሓበረ እቲ ሚኒስተር እቲ ሐዚ ዝተዳለወ መምርሒ ነዞም ፀገማት ንምንካይን ንምቁፅፃርን ዝሕግዝ እዩ ኢሉ፡፡ እዚ ከምዚ እናሃለወ ተምሃሮ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ናብ ዘይተደለዩ ወልፍታት ናይ ምእታው ዕድሎም ልዑል ስለ ዝኸውን ኣብ ጥቓ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ዝርከቡ መሽጢ መዐወኒ ሓሽሻትን ካልኦት ትካላት ንግዲን ካብ ኣወሃህባ ፍቓድ ንግዲ ጀሚሩ ክፍተሽ ይግባእ ኢሉ FBC ከም ዝፀብፀቦ፡፡
ኣብ ቤት ህንፀት ስዑዲ ዓረብ ዝርከቡ ኢትዮጵያውያን ኣብ ፅቡቕ ኩነታት ከም ዝርከቡ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ኣብ ሪያድ ኣፍሊጡ፡፡
ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ቤት ህንፀት ሱዑዲ ዓረብ ዝርከቡ ኢትዮጵያወያን ንዝተፈላለዩ ምንግልታዓት ይቃልዑ ኣለው ተባሂሎም ዝተናፈሱ ሓበሬታታት ሓሶት ምዃኖም እቲ ኤምባሲ ገሊፁ ፡፡ ገበን ፈፂሞም ዝተብሃሉ ጥርጡራት ንገዚኡ ኣብ ቤት ህንፀት ዝፀንሑ ከም ዘለው ዝተሓበረ ኮይኑ፣እዞም ፀገማት ንምፍታሕ ድማ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢን ኣካላት ፀጥታ እታ ሃገር ብምትሕብባር እናሰርሐ ምዃኑ እቲ ኤምባሲ ኣዘኻኪሩ፡፡ ኣብዚ ሐዚ እዋን ከባቢ 600 ዝኾኑ ፍርደኛታት ኣብታ ሃገር ዝርከቡ ኮይኖም፣ብዘይ ሕጋዊ መንገዲ ናብታ ሃገር ዝኣተው ኢትዮጵያውያን ደማ ኣብ ጊዜያዊ መፅንሒ ኮይኖም ናብ ሃገሮም ክምለሱ ሪገኦም ኣብ ምፅባይ ከም ዝርከቡ ገሊፁ ይብል ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
ኢትዮጵያ ኩባን ርክበን ብዝበለፀ ንምጥንኻር ከም ዝሰርሓ ገሊፀን፡፡
ኣብ ኩባ ዑደት ዝገብሩ ዘለው ፕረዚደንት ኢፌድሪ ዶክተር ሙላቱ ተሹመ ምስ ፕረዚደንት ኩባ ራውል ካስትሮ ዝተመያየጡ ኾይኖም መንግስቲ ኩባ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ክልቲኦም ፕረዚደንት ኣብ ክልትኣዊ፣ ፖለቲካን ኣብ ካልኦት ዘፈራትን ተሓባቢሮም ከም ዝሰርሑ ተገሊፁ፡፡ ፕረዚደንት ሙላቱ ተሹመ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዝጀመርዎ ዑደት ኩባ ኣብ መቃብር ሰብ ስልጣን ጀጋኑን እታ ሃገር ተረኺቦም ሕቑፊ ዕምበባ ኣንቢሮም እዮም፡፡ እቶም ፕረዚደንት ዝፀንሐ ርክብ ኢትዮጵያ ኩባን ኣብ ኢንቨስትመንትን ካልኦት ዘፈራትን ተጠናኺሩ ንኽቅፅል ፃወዒት ኣቕሪቦም ይብል ፀብፃብ FBC፡፡
ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ሃገርና ዶክተር ወርቅነህ ገበየሁ ምስ መዘነኦም ሕቡራት ዓረብ ኢሚሬትስ ሼክ ኣብዲላህ ቢነ ዘይድነህያን ተመያይጦም፡፡
ዶክተር ወርቅነህ ኣብ ሕቡራት ዓረብ ኢሚሬትስ ዑደት እናገብሩ ሚኒስተር ጉዳያት ወፀኢን ምትሕብባርን እታ ሃገር ሼክ ኣብዱላህ ቢንዘይድ ዝተመያየጡ ኣብ ምንጎ ኢትዮጵያን ሕቡራት ዓረብ ኢሚሬታትን ገና ዘይተነኽኡ ዘፈራት ምትሕብባር ምህላዎም ገሊፆም፡፡ ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዘሎ ርክብ ብንግዲ፣ኢንቨስትመንትን ቱሪዝምን ብዝበለፀ ንምዕባይ ኣብ ምርድዳእ ዘተበፅሐ ኾይኑ ክልቲኦም ሚኒስተራት ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዘሎ ርክብ ናብ ዝዓበየ ደረጃ ንምስግጋር ተስማዐሚዖም፡፡ ብተወሳኺ ዶክተር ወርቅነህ ምስ ሚኒስትር ሓይሊ ሰብን ሰራሕተኛን እታ ሃገር ናሲረቢን ሃኒ ኣልሃሜሊ ዝተመያየጡ ኾይኖም ኣብ ምውፋር ስራሕ ክልቲኤን ሃገራት ዘመልከተ ልውውጥ ስነድ እናተገበረ ከም ዝነበረ ብምጥቃስ ስምምዕነት መረዳድኢ ንኸፍረም ተሰማዕሚዖም፡፡ ምፍራም እቲ ስምምዕነት ኢትዮጵያውያን ብሕጋዊ መንገዲ ኣብ ውሽጢ ሕቡራት ዓረብ ኢሚሬት ናይ ምስራሕ ዕድል ይፍጥር እዩ ተባሂሉ ከም ፀብፃብ FBC፡፡
ቤት ምኽሪ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ዝተፈላለዩ ሽመታት ኣፅዲቑ፡፡
እቲ ቤት ምኽሪ ነቲ ሽመት ዘፅደቐ ብመሰረት ተመራፂ ውድብ ህወሓት ኣብ ቀረባ እዋን ዘካየዶ ገምጋም ዝበፀሖ ውሳነ ምምዕርራይ ሰዒቡ እዩ፡፡ ካብ ህዝብን ውድብን ዝዓቢ ስለ ዘየለ ዝተገበረ ምምዕርራይ ብምሉእ ልቢ ከም ዝቅበልዎ ኣብ ፈፃሚ ስራሕ ክልል ትግራይ ዝተሸጋሸጉ ነበር ኣመራርሓ ገሊፆም፡፡ ኣብ ዝተመደብሉ ቦታ ንረብሓ ህዝቦም ከም ዝቃለሱ ድማ ገሊፆም፡፡ ሓደሽቲ ተሸየምቲ ብምዃኖም ጥንካረ ነባራት ዓቂቦም ንዝበለፀ ረብሓ ህዘቢ ክንስርሕ ኢና ኢሎ፡፡
ኣብ ዝተፈላለዩ ክፋላት ሃገርና ኣጋጢሙ ዝነበረ ዘይምርግጋዕ እናነከየ ምምፅኡ ቤት ምኽሪ ሃገራዊ ድሕንነት ኣፍሊጡ፡፡
ሕብረተሰብን ዓበይቲ ዓድን እቲ ኣጋጢሙ ዝነበረ ዘይመርገጋዕ ንምንካይ ልዑል እጃም ከም ዝነበሮም ተገሊፁ፡፡ እቶም ፀገማት ንምፍታሕን ንምቁፅፃርን ኣብ ፌደራል ይኹን ኣብ ክልል ዘለው ምንቅስቓሳት ፀጥታን ድሕንነትን ኣብ ትሕቲ ኮማንድ ክሕቆፍ ምግባሩ ሚኒስተር ምክልኻልን ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ቤት ምኽሪ ሃገራዊ ድሕንነትን ኣይተ ሲራጅ ፈጌሳ ገሊፆም፡፡ ካብ ሕጊ ወፃኢ ዝኾኑ ሰልፍታት ንምክልኻል ዝተሰርሑ ስራሕቲ ውፅኢታዊ ከም ዝነበሩ ዝተገለፀ ኾይኑ ዘይሕጋዊ ሰልፍታት ዝመርሑ ውልቀ ሰባት እውን ኣብ ቁፅፅር ይውዕሉ ምህላዎም ተገሊፁ ይብል ፀብፃብ EBC፡፡
ሃገር ለኸ ውድባት ፖለቲካ ኣብ ምምሕያሽ ኣዋጅ ራዕዲ ኣብ ክውሰኹን ክሰረዙን ዝግበኦም ጉዳያት ተደራዲሮም፡፡
14 ውድባት ኣብ ወርሒ ታህሳስ ኣብ ምምሕያሽ እቲ ኣዋጅ ሓሳቦም ብፅሑፍ ንኢህወዴግ ምቕራቦም ዝዝከር ኮይኑ 3 ብተናፀልን 11 ውድባት ብሓባር ብምዃን ቐንዲ ቐንዲ ዝበልዎም ሓሳባት መብርሂ ሂቦም ኣለው፡፡ ኩሎም ተደራደርቲ ሕጊ ፀረ ራዕዲ ሃገርና ኣድላይ ምዃኑ ብምእማን ስነ ምህደር ፖለቲካ ብምፅባብ ኣብ ህንፀት ስርዒት ዲሞክራሲ ዕንቅፋት ይፍጥሩ እዮም ዝበልዎም መደራደሪ ሓሳብ ብምቕራብ ኣብ ቁፅሪ ኣዋጅ 652/2001 ክውሰኹን ክሰረዙን ኣለዎም ዝበልዎም ሓሳባት መብርሂ ዝሃቡ እንትኾኑ ኢህወዴግ ተግባር ራዕዲ ብባህሪኡን ፅዕንቶ ገበኑን ግዘ ዘይህብ ብምዃኑ እቲ ሕጊ ፀረ ራዕዲ ንክስረዝን ከመሓየሽን ዘኽእል ሕጋዊ መሰረት ዘለዎ ምኽንያት ከምዘይረኸበሉ ምላሽ ሂቡ ይብል ፀብፃብ FBC፡፡
5ይ ዘመን 3ይ ህፁፅ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ብሓላፍነት ርእሰ ምምሕዳር ምክትል ኮይኖም ክሰርሑ ንዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ሸይሙ ኣሎ፡፡
ተመራፂ ኣባል እቲ ቤት ምኽሪ ዘይምዃኖም እዩ ብምክትል ኮይኖም ክፀንሑ ተጌሩ ዘሎ፡፡
01/05/2010
ብምኽንያት ድርቂ ዝኽሰቱ ሕማማት ንምክልኻል ትካላት ጥዕና ክጠናኸራ ይግባእ ኢሉ ቢሮ ጥዕና ክልል ሱማሌ፡፡
ሓላፊ ቢሮ ጥዕና እቲ ክልል ኣይተ ሓሰን፣ብምኽንያት ድርቅን ተዛመድቲ ጠንቅታትን ዘጋጥሙ ፀገማት ጥዕና በዘላቒ ንምክልኻል ተኹረት ሂቡ እናሰረሐ ምዃኑ ገሊፆም፡፡ ኣብቲ ክልል ዝረከባ ትካላት ጥዕና ዘለዎን ሕፅረት ቀረብ መድሓኒትን ናውቲ ሕክምናን ንምምላእ ምስ ጥዕና ሚኒስተር ብምርድዳእ እናተፈትሑ ምዃኖም ዝሓበሩ ኣይተ ሓሰን፣ድርቂ ኣብ ዝበዝሖም ከባቢታት ዝረከቡ ህፃውንትን ኣዴታትን ብሕማም ናይ ምቅላዕ ዕድሎም ሰፊሕ ስለ ዝኾነ ቀዳምነት ተዋሂብዎ ክሰርሓሉ እዩ ኢሎም፡፡ ዛጊድ ኣብቲ ክልል 9 ሆስፒታላት ግልጋሎት እናሃባ እንተኾና ክልተ ሆስፒታላተ ድማ ኣብ ቀረባ ስራሕ ክጅምራ እየን ተባሂሉ FBC ከም ዝፀብፀቦ፡፡
ኣብ ትግራይ ካብ ዝርከቡ መስሕብ ቦታታት መብዛሕቲኦም ንቱሪስት መስሕብነት ይውዕሉ ከም ዘየለው መፅናዕትታት ኣመላኺቶም እዚ ዝተብሃለሉ ብምኽንያት በዓል ልደት ኣብ ምብራቕዊ ዞባ ወረዳ ኣፅቢ ወንበርታ ዝዝውተር ሁራ ሰለስተ ዝብል መፀውዒ ዘለዎ ባህላዊ ሳዕስዒት ብብርኪ ዓለም ንምልላይ ኣብ ዝተገበረ ፈስቲቫል እዩ፡፡
ኣብቲ ፊስቲቫል መፅናዕታዊ ፅሕፎም ዘቕረቡ ኣብ ዩኒቨርስቲ ዓዲ ግራት መምህር ቱሪዝም ዝኾኑ ሃይላይ በየነ ከም ዝበልዎ ኣብ ክልልና ዝርከቡ መስሕብ ቦታታት ብዙሓት ዋላ እኳ እንተኾኑ ክሳብ ሐዚ በቶም ጎብነይቲ ዓዲ ዝፍለጡ ሓወልቲ ኣክሱምን ጎቦታት ገርዓልታን ጥራሕ እምበር ኣብቶም ካልኦት መስሕብ ቦታታት ብዙሕ ናይ ምልላይ ስራሕ ከም ዝተርፍ ሓቢሮም እዮም፡፡ ኣብ ክልልና ልዕሊ 120 ጥንታዊ ውቁር ኣብያተክርቲያናትን ብተወሳኺ ድማ ኣብ ወረዳ ኣፅቢ ወንበርታ 21 ናይ ኣርኬዮሎጂ ቦታታት ከም ዘለው በዓል ሞያታት ዩኒቨርስቲ ኣዲስ ኣበባ ከም ዘረጋገፀ መምር ሃይላይ ኣዘኻኺሮም ኣለው፡፡ በዚ መሰረት ድማ መንግስቲ ክልልና መንገዲ ሓይሊ መብራህቲን ካልኦት ንቱሪስትታት ጥጡሕ ባይታ ዝፈጥሩ መሰረተ ልምዓታት ከማልእ ከም ዘለዎ ኣመልኪቶም ይብለና ፀብፃብ ግለጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
ብገበን ግዕዝይና ዝተኸሰሰ ውልቀ ሰብ ብማእሰርትን ገንዘብን ተቐፂዑ፡፡
ተኸሳሲ ኣይተ ገብሩ ታረቀ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ኮንስትራክሽንን ከተማ ልምዓትን ከተማ ኣክሱም ኮይኑ ኣብ ዝሰረሐሉ እዋን ዝተወሃቦ ሓላፈነት ተጠቂሙ ነባር ትሕዝቶ ከፅድቐልካ እየ ብምባል ካብ ተገልጋሊ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን 6 ሽሕ ብር እናተቅበለ ከም ዝተረኸበ መዝገብ ክሱ የረድእ፡፡ ዓቃቢ ሕጊ ኮምሽን ስነ-ምግባርን ፀረ-ግዕዝይናን ክልል ትግራይ ዘቅረበሉ ክሲ ክከታተል ዝፀንሐ ማእከላይ ቤት ፍርዲ ከተማ ኣክሱም 26 ታሕሳስ 2010 ዓ/ም ኣብ ዝወዓሎ መጋባእያ ተኸሳሲ ኣይተ ገብሩ ታረቀ ዝቀረበሉ ክሲ ክኸላኸል ብዘይምክኣሉ ብ4ዓመት ፅኑዕ ማእሰርትን 3 ሽሕ ብር ቅፅዓት ገንዘብን ከም ዝወሰነሉ ኪኢላ ርክብ ህዝቢ ኮምሽን ስነ-ምግባርን ፀረ-ግዕዝይናን ክልል ትግራይ ወልደገብርኤል ወርደማርያም ዝበፅሐና ሓበሬታ የመላክት፡፡
ደንታት ኣብ ዝበዝሕዎም ከባቢታት ዝነበሩ ዜጋታት ኣብ እዋን ሓጋይ ሐደጋ ሓዊ ከይፍጠር ክከላኸሉ ሚኒስተር ከባቢ፣ደንን ለውጢ ኩነታት ኣየርን ኣፍሊጡ፡፡
ብፍላይ ምስ ሃፍቲ ተፈጥሮ ስጡም ምትእስሳር ዘለዎም ክፋል ሕ/ሰብ ካብ ቅድመ ምክልኻል ጀሚሮም፣ባርዕ ሓዊ ክልዓል ምኽንያት ንዝኾኑ ሰባት ናብ ሕጊ ክቐርቡ ኣብ ምግባር እውን ክሰርሑ ይግባእ ተባሂሉ፡፡ ኣብ ናይ እምነት ቦታታት ዝርከቡ ተፈጥሮኣዊ እፅዋት ፍልፍል ዝራእቲ ተኽልታት ምዃኖም ዝሓበሩ ኣብ ሚኒስተር ተፈጥሮ፣ሓለዋን ቁፅፅርን ዳይሬክተር ኣይተ ካብታሙ ግርማ ሓለዋን ቁፅፅርን ደንታት ንምጥንኻር ምስ መራሕቲ ሃይማኖት ብሓባር ንምስራሕ ምርድዳእ ከም ዝተገበረ ገሊፆም ይብል ግልጋሎት ዜና ኢትዮጵያ፡፡
ሃገርና ኢትዮጵያ ኣብዚ ተታሒዙ ዘሎ ዓመተ ፈረንጂ ካብተን ኣብ ትሕቲ ስሃራ ካብ ዝርከባ ሃገራት ብሉፅ ዕብየት ከም ተምፅእ ተሓቢሩ፡፡
ዓለም ለኻዊ ትንታነ ኢኮኖሚ ብምትንባይ ዝፍለጥ “ፎኮስ ኢኮኖሚ” ዝተብሃለ ትካል ዘውፀኦ ሓበሬታ ከም ዘመላኸቶ ኣብ ኣቆፃፅራ ፈረንጂ 2018 ኢትዮጵያ 7 ነጥቢ 5 ሚኢታዊ ዕብየት ኢኮኖሚ ብምምዝጋብ ካብተን ኣብ ኣፍሪካ ትሕቲ ሰሃራ ዝርከባ ሃገራት ቀዳምነት ከም ትርከብ እቲ ትካል ተንብዩ ኣሎ፡፡ ብኻሊእ ወገን ድማ ኣፍሪካዊት ሃገር ጋና 6 ነጥቢ 8 ሚኢታዊ ዕብየት ኢኮኖሚ ብምምዝጋብ ንሃገርና ኢትዮጵያ እትኸተል ሃገር ክትኸውን እያ ተባሂሉ፡፡ ሃገራት ታንዛንያ፣ኬንያ፣ሞዛምቢክ፣ኮንጎ፣ ናይጄሪያ፣ኣንጎላን ደቡብ ኣፍሪካን ድማ ኣብቲ ቐጠና ዘለወን ደረጃ ዕብየት ኢኮኖሚ ብቐደም ሰዓብ እቲ ትካል ኣብ ትንብይኡ ኣቕሚጡ ኣሎ ይብለና ከም ፀብፃብ EBC፡፡
ማእኸላት ምርመራ ኣስከሬን ንምስፋሕ እናሰረሐ ምዃኑ ሚኒስተር ጥዕና ኣፍሊጡ፡፡
ግልጋሎት ምርምራ ኣስከሬን ልዕሊ 100 ዓመት ኣብ ዘቑፀረ ሆስፒታል ዳግማዊ ምኒሊክ ጥራሕ እናተውሃበ ዝፀንሐ ኮይኑ፣ሐዚ ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ ሪፈራል ሆስፒታል ዓይደር፣ኣብሆስፒታል ቅዱስ ጳውሎስ ኣብ ሜዲካል ኮሌጅ ሚሊንየምን ግልጋሎት ንምሃብ ፈተነታት እናተገበሩ ምዃኖም እቲ ሚኒስተር ሓቢሩ፡፡ ኣብ ሆስፒታል ዳግማዊ ምኒሊክ ኣብ ማዕልቲ ብማእኸላይ 10 ክሳብ 11 ኣስከሬናት ብምምርማር ኣብ ዓመት ልዕሊ 4 ሽሕ ግልጋሎት እናሃበ ዝፀንሐ ኮይኑ ሐዚ እዞም ሆስፒታላት ግልጋሎት ምሃብ እንትጅምሩ ኣብቲ ዘፈር ዝነበሩ ፀገማት ክቃለሉ እዮም ተባሂሉ፡፡ ዛጊድ ብሰብ ሙያ ኩባውያንን ህንዳውያንን ይወሃብ ዝነበረ ግልጋሎት ምርመራ ኣስካሬን ብሰብ ሙያ ውሽጢ ዓዲ ንምትካእን እቲ ግልጋሎት ብብርኪ ሃገር ንምስፋሕን ብትኹረት እናተሰርሐ ምዃኑ FBC ፀብፂቡ፡፡


c: text/html

text:
ቀዳማይ ሚንስትር እስራኤል ቤንያሚን ነታንያሁ መንበሪ ትሑት አታዊ ዘለዎም ዝኾነ ደቡባዊ ክፋል ከተማ ቴል ኣቪቭ በጺሖም።
ንሶም ኣብቲ ሓሙስ 31 ነሓሰ,2017 ዓ.ም ኣብ ደቡባዊ ቴል ኣቪቭ ዘካየድዎ ምብጻሕ “ ደቡባዊ ክፋል ከተማ ቴል ኣቪቭ ንህዝቢ እስራኤል ክምለስ እዩ” ክብሉ ቃል ብምእታው፡ እዚ ዝኸውን ድማ ኣብቲ ቦታ ዘለው ስደተኛታት ብምስጓግ ኢሎም።
ቀ/ሚንስትር ነታንያሁ ኣብታ ሃገር ዘለው ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን “ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብታ ሃገር ሰሪጎም ዝኣተው እዮም እምበር ስደተኛታት ኣይኮኑን” ዝበሉ ኮይኖም እስራኤል ድማ ዶባታ ናይ ምህላው መሰል አለዋ ኢሎም።
ተሓላቒ መሰላት ስደተኛታት ማይ ጎለን እቲ ምብጻሕ ቀዳማይ ሚንስትር ነታንያሁ ናብታ ቦታ ጽቡቕ ተበግሶ ምኳኑ ብምግላጽ እንተኾነ ብሰንኪ ልዑል ሓለዋ ጸጥታ እቶም ቀዳማይ ሚንስትር ነቲ ኩነታት ምሉእ ንምሉእ ኣይፈለጥዎን ትብል።
ኤርትራዊ ስደተኛ ጆን ካርል ብወገኑ እቶም ቀዳማይ ሚንስትር “ ምሳና ምስቶም ማሕበረሰብ ስደተኛታት እንተዝዘራርቡ ዝነበሩ” እቲ ካልእ ክፋል እቲ ሕብረተሰብ ድማ ምስምዕዎ ኔሮም ይብል።
እስራኤል ኣብታ ሃገር ዘለዎ ብኣሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ መብዛሕትኦም ካብ ኤርትራን ሱዳንን ዝመጹ ስደተኛታት ኩነታት ንምቁጽጻር ኣብ ቃልሲ ትርከብ።
እዞም ስደተኛታት ኣብ ሃገሮም ካብ ዘሎ ግጭትን ስቕያትን ሃዲሞም ዝመጹ ምኳኖም ይገልጹ እስራኤል ድማ ብሰንኪ ቁጠባ ዝተሰዱ እዮም ትብል ብተወሳኺ ምብዛሕ እዞም ስደተኛታት ኣብ ደቡባዊ ከተማ ቴል ኣቪቭ ንኣይሁድ እታ ሃገር ስግኣት ዝፈጠር ምኳኑ ትገልጽ።
እስራኤል ዋሕዚ ስደተኛታት ናብ ሃገራ ንምጉዳል ምስ ግብጺ ኣብ ዘዋስና ዶባታ መንደቕ ዝሃነጸት ክትኸው ከላ ኣብታ ሃገር ንዘለው ስደተኛታት ድማ ኣብ መዳጎኒ ማእኸል ክጸንሑ ወይ ናብ ሳልሳይ ሃገር ክኸዱ አለዎም ብዝብል መምርሒ ትኽተል።
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እስራኤል ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ናብ ሳልሳይ ሃገር ዝለአኹ ስደተኛታት ልዕሊ 60 መዓልታት ኣብ ማእሰርቲ ክጸንሑ የብሎምን ዝብል ዘሕለፎ ውሳኔ ብኣባላት ገዛኢ ፓርቲ ሊኩድ ተሪር ነቐፌታ ምርካቡ ይፍለጥ።
ካልኦት አባላት ካቢነ ሚንስተራት ነቲ ውሳኔ ዝልውጥ ረቒቅ ከምዘቕርቡ’ውን ገሊጾም አለው።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
መሰጋገሪ መሪሕነት ግሃድኤ-ሕድሪ 7ይ ሰሩዕ ኣኼባ ኣሳሊጡ
- Details
- Created: Sunday, 20 August 2017 04:13
- Last Updated: Sunday, 20 August 2017 04:19
መሰጋገሪ መሪሕነት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ሕድሪ᎓ 7ይ ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ-ኣካል ብ16/ነሓሰ/2017 ኣቃኒዑ። መሰጋገሪ መሪሕነት ፈጻፊ-ኣካል ግሃድኤ-ሕደሪ ብኣጀንድኡ መሰረት᎓ ስርዒታዊ ጸብጻብ ቤት-ጽሕፈታት ድሕር ምቕባሉ᎓ ኣብ ዓለም-ለኻዊ᎓ ከባብያዊ᎓ ሃገራዊ ኩነታት ጽላት ብጽላት ብምፍታሽ᎓ ኣብ ሃገርናን ዲሞክራስያዊ ቃልስናን ዘሕድሮ ጽልዋ ብዕምቆት ዘትዩ። መሪሕነት ፈጻሚ-ኣካል ግሃድኤ-ሕድሪ᎓ ውድብና ምሰ ገስገስቲ ሃገራውያን ሓይለታት ዓቕምታትና ኣስሚርና᎓ ኣንጻር ደመኛ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ ንዝኾነ ስርዓት ህግደፍ᎓ ብዘይሎሚ´ዶ-ጽባሕ ቆሪጽና ንረባረበሉን ዘየዳሉ መድረኽ በጺሕና ምህላውና ብምእማን᎓ ሕመቕና ብምፍዋስ ኣንጻር ገባቲ ስነ-ሓሳብ ህግደፍ፣ ብተዓዋቲ ሓይሊ ጥራሕ ክንወጽእ ከም ዝግባእ ብምርኣይን ብምስማርን 7ይ ስሩዕ ኣኼብኡ ብትስፉው ናይ ቃልሲ መንፈስ ዛዚሙ።


text:
ስዑዲ ዓረብ ንኽልተ ኢትዮጵያዊያን ሓዊሱ ንኣርባዕተ ሰባት ኽሳዶም ብምቑራፅ ብቕድሚ ትማሊ ረቡዕ ብሞት ቐፂዓ።ኣብ ከተማ ጂዛን ምስኦም ብሓባር ተሳሮም ክዝምነበሩ ዝገለፀ ኢትዮጵያዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ እንተድኣ ዘይበፂሑሎም ካልኦት እውን ተመሳሳሊ ዕፃ ከጋጥሞም እዩ ክብል ናይ ብፅሑልና ፃውዒት ኣስሚዑ’ሎ።
ህዝቢ ኣብዝተኣከቦ ብዘስካሕክሕ ኽሳዶም ዝተቖረፁ ኣረጋዊ ወልዱ ሃይለማሪያምን ሓዱሽተ ዘልኣለንም ዝተብሃሉ ኢትዮጵያዊያን መናእሰይ እዮም። ንሓደ ኢትዮጵያዊ ዜጋ ቐቲሎም ብዝብል ከምዝተፈርዶም ተፈሊጡ’ሎ።ኣብ ከተማ ጂዛን ምስኦም ተሳሲሩ ከምዝነበረን ብዝግባእ ከምዝፈልጦምን ዝገለፀልና ብርሃነ ተስፋይ ዝተብሃለ ኢትዮጵያዊ ‘’እፈልጦም እየ፤ኣብ ሓደ ክፍሊ ንድቅስ ነይርና፤ ህዝቢ ኣብዝተኣከቦ ብዘስካሕክሕ ኽሳዶም ምቑራፆም ዘሕዝን እዩ።’’ኢሉ።
ተኣሲሩዎ ኣብዝርከብ ቤት ማእሰርቲ ሓደ ሽሕ ኢትዮጵያዊያን እሱራት ከምዘለው ዝሓበረ ብርሃነ ተስፋይ መንግስቲ ስዑዲ ዓረብ ዝፈርዶም ኩሎም ገበነኛታት ምዃኖም ዘይምዃኖም ግቡእ ምፅራይ ከይገበረ ስለዝኣስን ዝፈርድን ተኸታትሊ ዘፃርየልና ወገን የለን ኢሉ።መንግስቲ ኢትዮጵያ ክበፅሓሎም ብተደጋጋሚ ሓቲቶም እዚ ዝብሃል ፍታሕ ከምዘይተውሃቦም ብምሕባር እቶም ኽሳዶም ዝተቖረፁ ኣብ 30ታት ክሊ ዕድመ ዝርከቡ መናእሰይ ምዃኖም ሓቢሩ።
ብዝተኣሳሰረ ዜና ሙሻሻ ሓሪሺ ዝተብሃለ ዜጋ ስዑዲ ዓረብ ንኻሊእ ዜጋ እታ ሃገር ቐቲሉ ብዝብል ብሞት ተቐፂዑ’ሎ።ኢዝማት ሸሪፍ ዝተብሃለ ፓኪስታናዊ እውን ሓሽሽ ብኮንትሮባንድ ከእቲ ፈቲኑ ብዝብል ብሞት ተቐፂዑ’ሎ ብመሰረት ፀብፃብ ኣገልግሎ ዜና ፈረንሳይ።
ስዑዲ ዓረብ ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ናይ ኣውሮፓዊያን ኣቆፃፅራ ህዝቢ ኣብዝተኣከቦ ኽሳዶም ናይ ዝቖረፀቶም ብዝሒ ሰባት 114 በፂሑ’ሎ ብመሰረት እቲ ፀብፃብ።


text:
መልእኽቲ ካብ ማኔጅመንት ግዕዝ ሚድያ!
ከምቲ ዝፍለጥ ካብ ቀረባ እዋን ናብዚ ስፖርት ትግራይ ናብ ዝሓሸ ብርኪ ይወፅእ ኣሎ። ብፍላይ ድማ ኩዕሶ እግሪ ሕዚ ሕዚ ኣብ ዘሐጉስ ኩነታት ኣሎ ምባል ይከኣል። ኣብዚ ፅቡቕ ስጉሚ ተጠቃሳይ ግደ ዝፃወት ዘሎ ድማ ጋንታ መቐለ እዩ። ጋንታ መቐለ ብፍላይ ካብ ፀወታ ሕሉፍ ዓመት ናብዚ ምስ ምፅምባር ፕሪምየር ሊግ ተተሓሒዙ ትግራይ ናብ ዝሓሸ ስፖርታዊ ምንቕቓሕ ክትከይድ ናይ ባዕሉ ዘይትካእ ኣስተዋፅኦ ነይርዎ እዩ።
እዚ ጋንታ ካብ ዝሓለፈ ዓመት ጀሚሩ ብዙሓት ሽግራት እናገጠምዎ ግን ድማ እናሰዓረ ፅቡቕ ውፅኢት እናመዝገበ እዩ ኣብዚ በፂሑ። ሕዚ እውን ልዕልን ትሕትን ስፖርት ብዝሓስቡ መንግስታዊ ይኹኑ ዘይመንግስታዊ ኣካላት ዝፍፀሙ ብድዐታት እቲ ጋንታ ክሳብ ሕልፈት ህይወት ዝበፅሕ መስዋእቲ ይኸፍል ኣሎ። እዚ ንግዕዝ ሚድያ ብጣዕሚ ዘሕዝን ተጓንፎን ተርእዮን እዩ።
መበገሲ እቶም ፀገማትን ዘስዕብዎም ዘለዉ ሽግራትን ብትኹረትን ብዕምቆትን እንተርአ ዝበዝሕ ካብ ትኽክለኛ መንፈስ ስፖርት ዝብገስ ኣይኮነን። እቶም ካልኦት ፀገማት ከምዘለዉዎ እናሃለዉ ኣብ መንጎ ተጋሩ ዘሎ ፍቕርን ብደም ዝተኣሳሰረ ሓድነትን ንምብትታኽ እዩ ዓሚ ኣብ መንጎ ወልዋሎን ጋንታ መቐለን ሓዊ ክድጉል ዝተሓሰበ። እዚ እውን እዩ ዓመት ምሉእ ከጨቓጭቕ ዝሓገየ። ትማሊ ጋንታ መቐለን ወልድያን ክፃወትኦ ኣብ ዝተሓሰበ ግጥም እውን እንተኾነ እቲ ኣብ ክልል ኣምሓራ ዘሎ ናይ ጥፍኣት ሓይሊ ዘሳወሮ ብዝገርም ኩነታት ቅድሚ እቲ ፀወታ ኮነ ተባሂሉ ዝተፃሕተረ ናይ ዘርኣውነት ሓዊ እዩ ህይወት ሓውና እውን ክንስእን ዝገበረ። በዚ በለ በቲ እቲ ዝበዝሕ ፀገም ዝፍጠር ዘሎ ፖለቲካዊ ረብሓ ብዘለዎም ውልቀ ሰባት፣ መንግስታዊ ኣካላትን ካልእ ዘዝተረኸበት ኽፍተት ናብ ረብሕኡ ከውዕል ዝደሊ ሓይልን እዮም። እዚ ብንቕሓት ምርኣይ ኣገዳሲ ይኸውን።
እዚ ማለት እቲ ኣብ ውሽጢ እታ ጋንታ (ጋንታ መቐለ) ዘሎ ዝተፈላለየ ሕቶታት እውን ናይ ባዕሉ ግደ ክህልዎ እዩ። ይኹን እምበር ኣብ ውሽጢ እታ ጋንታን ደገፍታን ዝህልው ሕቶታት ኣብኡ ብዝግበሩ መድረኻት ጥራይ እዮምክፍትሑ ዘለዎም። ደገፍቲ ዘልዕልዎ ሕቶታት ዘተኣናግድ፣ ስምዒታት ህዝቢ (ናይ ስፖርት ደጋፊ ዝኮነ ህዝቢ) ዝሰምዑ፣ ካብ መንግስታዊ ኣካል ዝጥለቡ ነገራት ዝርኣዩሎም መድረካት የድልዩ። ብሓፈሻ እቲ ናይ ጋንታ መቐለ ደጋፊ ዝደለዮን ዝጠልቦን ነገር ኣብ ገዝኡ ኣብ ባዕሉ ምስ ናይ ባዕሉ ኣካላት እዩ ክፈትሕ ዘለዎ። ከምዚኣ ብምግባር ዓብዪ ናይ ጥፍኣት ነዃል ምዕባስ ይከኣል።
ተጋሩ ኣብ መላእ እዛ ሃገር ከይዶም ሰላም ክፈጥሩ ኣይክእሉን፤ ከምኡ ዝፈቅድ መስርሕ እውን የለን። እንተኾነ ግን ከም መሓዙት ውድባት እቲ ኣብ ካልእ ክልላት ዘሎ ናይ ጥፍኣት ሓይሊ ክእርማሉ ዝኽእላ መስርሓት ኣለወን። ኣብ ፌደራል ከም ኣጀንዳ ኣልዒልካ ካበ ምዝታይ ጀሚሩ ልኡኻት ብምስዳድን ምምሕዳራዊ ኣካላት ብምርኻብን ሰላም ዝፍጠረሉ ዕድል ክመቻቸው ኣለዎ። ካብ ኩሉ ንላዕሊ ድማ ገበነኛታት ናብ ሕጊ ክቐርቡ ምግባር የድሊ። እዚ ንምግባር ደገፍቲ ጋንታ መቐለ ነታ ጋንታ፣ እታ ጋንታ ንመንግስታዊ ኣካል ክልል ትግራይ፣ እቲ መንግስታዊ ኣካል ድማ ነቲ መሓዛ ውድብ ወይ መንግስቲ ካልእ ክልል ክፀልው ኣለዎ። እዚኣ እያ እታ ዝሓሸት፣ ዝሰለጠትን ብሰለማዊ መንገዲ መፍትሕ እተምፅእ ከይድን።
መፃኢ ሰንበት ኣብ ከተማ መቀለ ዝካየድ ፀወታ እውን እዚ መሰረታዊ ሓቅን ዘምፅኦ መንፈስን ኣብ ግምት ውሽጢ ብምእታው ክኽውን ኣለዎ። ኩሉ ደጋፊ እታ ጋንታን ደላዪ ሰላምን ዋጋ ሰላም ክንደይ ምኳኑ ኣ ብ ዝፈልጥ ህዝቢ ኮይንካ ኣደዳ ደለይቲ ክፉእናን ምዝራግ ሰላምናን ከይንኸውን ኩሉ ዝከኣሎ ክገብር፤ ንባዕሉ ከም ኣምባሳደር ኮይኑ ዘብዒ ሰላም ክቐውም ኣለዎ ንብል። ሕማቕ ብሕማቕ ስለዘይምለስ፣ ክፉእ ብክፋእ ስለዘይድሕን፣ ካብ ተወሳኺ ህልቂትን ምብልላዕን ክንወፅእን እቲ ህዝቢ ብመስዋእቲ ገዛ ምሉእ ደቁ ዝመፀት ሰላም ከይነሕድጎን ዝከኣለና ኩሉ ክንገብር ኣለና ንብል።
ግዕዝ ሚድያ በብኸባቢኡ ፀገም ዝበፅሖም ዘሎ ተጋሩ ኮነ ኣብ ልዕሊ ጋንታ መቐለ ዝበፅሕ ዘሎ በደላት ከም ሚድያ ብዝልዓለ ድፍኢት ከምዝሰርሕን ሕጊ ኣልቦ ኣካላት ናብ ቅድሚ ሕጊ ቀሪቦም ፍርዲ ዝረኽብሉ ባይታን ክመቻቾ ክሰርሕ ከምዝኾነ ቃል ይኣቱ።
ግዕዝ ሚድያ
ንቐዳምነት ንሰርሕ!


text:
ኣብቲ ብ "ቀይሽብር" ዝፍለጥ ድሕሪ ውድቀት ንጉሳዊ ስርዓት ሃይለስላሴን፡ ምምጻእ ወተሃደራዊ ስርዓት ደርግን ኢትዮጵያ፡ ኣዝዩ ብዙሕ ህዝቢ ነንሓድሕዱ ተሃናዂቱ፡ ከም ውጽኢቱ'ድማ ኣብ ርእሰከተማ ኢትዮጵያን ካልኦት ከተማታትን ከቢድ ህልቂት ስዒቡ። ቀንዲ ጠንቂ ናይዚ ህልቂት እቲ ስርዓት ዕምሪ ስልጣኑ ብዋጋ ህዝቢ ንምንዋሕ ኮነ ኢሉ ንህዝቢ ዝዓደሎ ፈኮስቲ ኣጽዋር እዩ።
ፈኮስቲ ኣጽዋር ኣዝዩ ሓደገኛ ንብረት ካብ ምዃኑ ዝተላዕለ፡ ብዙሓት ሃገራት ኣብ ኢድ ሰለማውያን ሰባት ንኸይኣቱን፡ ኣብ ሕማቅ መዓላ ንኸይውዕልን ንምቁጽጻሩ ሰፊሕ ዘመተታት እየን ዘካይዳ። ብኣንጻሩ መብዛሕታኦም መለኽቲ ስርዓታት ብስዉርን ብግልጽን ፈኮስቲ ኣጽዋር ኣብ ኢድ ሓፋሽ ከምዝኣትው ይገብሩ። ነቲ ዝፍጠር ቅልውላው እናመሓደሩ'ድማ ዕምሪ ስልጣኖም የናውሑ።
ኣብ ኤርትራ ዝርከብ ምልካዊ ስርዓት'ውን ንኹሉ ንስልጣኑ ኣስጋኢ ዝኾነ መንእሰይ ኣብ ገደብ-ኣልቦ ሃገራዊ ባርነት ቆሪኑ ሓንሳብ ኣብ ትርጉም-ኣልቦ ኲናት እናጠበሰ፡ ኣብ ካልእ እዋን ድማ ኣብ ዘይተጸንዑ መደባት እናህለኸ ኣልሚስዎ ከይኣክል፡ ነቶም ብዝተፈላለየ ምኽንያት (ሕማም፡ ስንክልና፡ እርጋን) ዘይብቁዓት ተባሂሎም ካብ ሰራዊት ዝተፋነው ብስም ህዝባዊ ሰራዊት ናብ ሰራዊት ከምዝምለሱ ብምግባር፡ ን ነብሲወከፍ ስድራቤት ብረት ኣዕጢቁ፡ ንማሕበረሰባዊ ቅልውላውን ህልቂትን ምቹእ ዝኾነ ተሃዋሲ ኩነታት ፈጢሩ ኣሎ። እዚ ኣብ ኣባሻውል ዘጋጠመ ዘሕዝን ፍጻሜ እንበኣር፡ ሓደ ኣብነት ናይዚ እዩ።
ፍጹም ኪዳነ ተኽለ፡ ኣብ መጀመርያ ኣርባዓታት ዝርከብ መንእሰይ እዩ። ኣብ ዓመተ 1994 ሃገራዊ ኣገልግሎት ምስ ተኣወጀ፡ ፍጹም ከም መብዛሕታኦም ናይ ሽዑ መንእሰያት ብድሌቱ ምስ ቀዳማይ ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎት ናብ ሳዋ ወሪዱ። እቲ ንዓመትን 6 ወርሕን ኢሉ ዝወጸ መንእሰይ ግን ንቤቱ ኣይተመልሰን። ብስም ዶብ ዝተሳወረ ኲናትን ንዕኡ ድሒሩ ዝሰዓበ ቅልውላውን፡ ክሳብ ብሕማም ምኽንያት ተባሂሉ ዝጣየስ ከባቢ 20 ዓመታት ኣብ ሰራዊት ተቆሪኑ ጸኒሑ። የግዳስ ኣብቲ ተጣይሰ፡ ሓዳረይን ስድራይን ክኣልየሉ ዝበለሉ እዋን'ውን ብጉልባብ ህዝባዊ ሰራዊት ዳግማይ ናብ ሰራዊት ክምለስ ተገዲዱ።
ፍጹም መተዓቢቱ ከም ኣዝዩ ትሑት፡ ምቅሉል፡ መኽበሪ ሰብን ወረጃን ይገልጽዎ። የግዳስ ድሕሪ ዳግማይ ናብ ሰራዊት ምምላሱ ተደጋጋሚ ታዕሊም፡ ዘየቋርጽ ሓለዋ፡ ትርጉም ኣልቦ ማእቶት ብዝፈጠረሉ ጭንቀት ሓሓሊፉ ኣብ መስተ ክእለኽን ክገራጮን ይዕዘቡ ኔሮም።
ረቡዕ ዕለት 08/02/2017 ፍጹም ኣብ ታዕሊም ህዝባዊ ሰራዊት ውዒሉ ናብ ቤቱ ምስ ኣተወ፡ ምስ ኣብ ገዛ ኣብ ዓዲ-ጥልያን ዝቅመጥ እሞ ቅድሚ ቁሩብ ኣዋርሕ ስድራ ክበጽሕ ናብ ኣስመራ ዝመጸ ኣብርሃም ሓው ይገራጮ። ምኽንያት መገራጨዊኦም ዝፈልጥ ሰብ የልቦን። የግዳስ እቲ ብናይ ቃላት ኲናት ዝጀመረ ባእሲ ቀልጢፉ እዩ ናብ ኣካላዊ ጎነጽ ተነሃሂሩ። ኣብ ከምዚ ህሞት ፍጹም ነታ ኣብ ጎኑ ተጋዲማ ዝነበረት ካላሽን ኣልዒሉ ተኲሱ።
ብመሰረት ናይ ዓይኒ መሰኻኽር እቲ ተኹሲ ንምፍርራሕ እንበር ንምቅታል ዝዓለመ ኣይነበረን፡ የግዳስ እታ ጥይት ኣብ ከባቢ ታሕተዋይ ከብዲ ኣብርሃም ዓሊባ፡ ንኣገደስቲ ኣካላት ሳንቡእን ልብን ስለዝበሰዐት'ድማ ኣብርሃም ድሕሪ ቁሩብ ደቃይቅ ኣብ ሆስፒታል ዓሪፉ። ፍጹም ሽዑንሽዑ እዪ ኣብ ከቢድ ስንባደን ጣዕሳን ኣትዩ፡ ስለዚ እዪ'ድማ ምስ ካላሽኑ ናብ 2ይ መደበር ፖሊስ (ካርሸሊ) ኢዱ ክህብ ዝመረጸ።
ኣብዚ እዋን እዚ፡ ፍጹም ፍርዳዊ መስርሕ ክሳብ ዝካየደሉ ኣብ 2ይ መደበር ፖሊስ ፖሊስ ተቀይዱ ኣሎ። እንተ ስድራቤቱ ኣብ ሓደ እዋን ክልተ ደቆም ከሲሮም ኣብ ከቢድ ሓዘን ተሸሚሞም ኣለው።
እዚ ፍጻሜ ሓደ ቁንጫል ካብቲ ብተደጋጋሚ ዘጋጥም ዘሎ ሓደጋታት እዩ። ብረት ፈቀድኡ ዛሕ ከምዝብልን ብነፍሲ ወከፍ ስድራ ከምዝውነን ምግባር ዘይሓላፍነታዊን፡ ንድሕነት ሕብረተሰብ ኤርትራ ኣስጋእን እዩ።


text:
ራኢ ብዕዮ ዘርእስቱ ተዓዘብቲ ገዲፎሞ ዝኸዱ ተዋሶኦ ህግደፍ !
ራኢ ብዕዮ ዘርእስቱ ተዓዘብቲ ገዲፎሞ ዝኸዱ ተዋሶኦ ህግደፍ !
ራኢ ንባዕልኻን ኣብ ባይታ ዘሎ ክውንነትን ብምምዛን ንእትደልዮ ዕላማ ንምብጻሕ ዘገልግል ብቀዳምነት ከም ዕግበትን እምነትን ስዒቡ ድማ ከም ዕማምን ዕዮን ንምትግባሩ ብመደብ ዝትሓዝ ናይ ርሑቅን ቀረባን ውጥን ኢዩ።
ኣብ ጉዳይ ሃገርን ህዝብን ኤርትራ፡ ዋናኒ ራኢ ይኹን ተግባሪ ዕዮ ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ። ስለዝኾነ ህዝቢ ኤርትራ ከምቲ ካብ ግዜ ብረታዊ ተጋድሎ ንነጻነት ኣትሒዙ ብክልተ ምዕራፋት ማለት ብነጻነትን ሓርነትን ዝግለጽ መስርሕ ቃልሱ ዝኣመቶ ድሕሪ ነጻነት’ውን ብዝተፈላለዩ ባዕሉ ብዘቆሞም መጋባእያታት ኣብ ጉዳዩ ራኢኡ ኣቀሚጡ ንሃገሩን ነብሱን ንምህናጽ ኣብ ግብሪ ናብ ዝሰጋገር ዕዮ ክብገስ ተዳሊዩ፡ ንህዝቡ ኣንቒሑን ወዲቡን ነይሩ’ዩ።
ይኹን እምበር ብኣንጻር እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ኣነ ጥራይ ኢየ ኣብ ክንዳኻ ራኢ ዝውንንን ዝዓይቱ ብሂል መላኺ ስርዓት ኣጋጢምዎ። ከም ሳዕቤኑ ህግደፍ ንባዕሉ ከም ኩሉ ነገር ቆጺሩ ንዕድል ሃገርን ህዝብን ካብ ዝድውን 27 ዓመት ኣቍጺሩ። ራኢ ብዕዮ ዝብል ተማ ከም ሓፈሻዊ ብሂል ዘፈላሊ ኣይኹን ደኣ እምበር እቲ ምስ ህግደፍ ዘየሰማምዕ ቀንዲ ራኢ ዘበገሶ ዕላማታት ንምትግባር ናይ መን ራእን ንጠቅሚ መን ዝውዕልን ዘገልግልን ዝብል ሕቶ ኢዩ ዝጠቃለል። ብልክዕ ከኣ መራሒ ጃንዳ ህግዲፍ ዘልዕሎ ራእይ ብመን ዝተወከለን ምስ መን ዝተበጽሐ ስምምዕን ምርድዳእን፡ ብተስትፎ መን ዝብሉ ዝተደርደሩ ሕቶታት ብዘይጥርጥር ተግባራቱ ዝምልሶ’ዩ። እዚ ማለት ህዝቢ ኤርትራ ራኢኡ ክገልጸሉ ዝኽእል ዕድል ባዕሉ ክውስንን ብድሕሪ እዚ ድማ ራኢኡ ከም ውጥን ናይ ስራሕ ገይሩ ብዘቆሞ መወከሲ ኩሉ ጉዳያቱ ብቅዋማቱን ሕገ-መንግስቲ ብሓባር ናብ ዕዩ ተበጊሱ ግቡኡ ከወፍን መሰሉ ክጥቀምን ኣብ ዘኽእሎ ናይ ሰላምን ፍትሕን ሂወት ክነብር ኣብ ዝጅምረሉ እዩ ።
ምልካዊ መንግስቲ ህግደፍ ግን ወትሩ ህዝቢ ኤርትራ ዘይውንኖ ተኣምራታዊ ዓቅምን ብቅዓትን ከም ዘለዎ ዝገልጽ ሰራም ተልእኾ ንምትሕላፍ ብኡ ኣቢሉ ድማ ናብቲ ንሃገር ዝረመሰ ኣዕናዊ ፖሊሲታቱ ንምቅጻል “ራኢ ብዕዮ” ንዝብል ተራ ጭሮሖ ከም ተሰሚዑ ዘይፈልጥ ንሃገርን ህዝብን ዝሕለቅ ኣተሓሳስባ ከም ዝውንን ኣምሲሉ ሎምውን ከም ቀደም ንህዝቢ ዘደንዘዘን ዘድከመን ገዲፎሞ ዝተበተኑ ዝዓይነቱ ኮንቶ ተዋሶኦ ክደግም ይርከብ ኣሎ። ዕማማት መላኺ ስርዓት፡ህዝቢ ንምድንጋር፡ ንምልኪ፡ ንኣስገዳድ፡ ንጭቆና፡ ግፍዒ፡ ስደት ህግደፋዊ ራኢ ከተግብር ስልጣኑ ዝጓየይ እምበር ካልእ ዕላማ ዘለዎ ኣይኮነን።
ህዝቢ ኤርትራ ኣብ መድረኽ ብረታዊ ገድሎ ኮነ ድሕሪ ነጻነት መሬቱ ካብ ከርሱ ዝወጹ ደቁ ክጠልሙኒ ኢዮም ዝብል እምነት ከቶ ኣይነበሮን። ህግደፍ ግን ነቲ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ኣማኒ ናይ ምዃን ቅዱስ ባህርያትን መንፈስን መዝሚዙ ዝተፈላለዩ ሸርሕታት ኣሊሙ ንመንነት ህዝብን ሃገርን ኣብ ዝፈታትን ዓበይቲ ሽግራት ነቚቱዎ ይርከብ።
ህግደፍ ነቲ ባዕሉ ዝፈጠሮ ሽግራት ንሉኡላውነት ኤርትራ ዕላማ ዝገበረ ናይ ደገ ተጻቦኦታትን ሕንፍሽፍሽን ኣባና ዘለዎም ጽልዋታትን እናበለ ድሕሪ ምግላጽ ተገልቢጡ ነቲ ባዕሉ ዝፈጠሮም ሽግራት ከሳስይን ከመሓድሮም ምርኣይ’ውን ህዝቢ ኤርትራ ሰፍ ዘይብል ዋጋ ዝኸፈለሉ ዘይርስዖ ተደጋጋሚ ተዘክሮ ኢዩ። “ማህጸን ወላዲ ጉራምራ” ከም ዝበሃል ምስላ ኣበው ንህዝቢ ኤርትራ ኣብ ቤቱ ዘጋጠመ ጥልመት ንባህርያትን ስልጣኔን ኤርትራውያንን ኤርትራውነትን ዘይመል ንተዓዛቢ ዘስደምም እኳ እንተኾነ ንህዝቢ ኤርትራ ምእንቲ መሰሉ ካብ ምቕላስ ካልእ ዘዳህልልን ዘሻቅልን ተስፋ ዘቍርጽን ክኸውን ኣይግባእን ኣይኮነንንውን።ምኽንያቱ ድማ ንዓና ኤርትራውያን ዘጋጠመ ጥልመት ተረኽቦ ኣብ በይንና ዝወረደ ናጠባ ዘይኮነስ የግዳስ ኣብ ብርክት ዝበሉ ምእንቲ ኣወንታዊ ለውጢ ኣብ ዝተኻየደ ተመኩሮ ቃልሲ ኣህዛብ ዓለምናውን ሓድሽ ተርእዮ ኣይኮነን። እዘን ሎሚ ሰላም ዝሰፈነን ተባሂለን ናብአን ክንስደድ እንርከብ ሃገራት ኤውሮጻ ካብዚ ናትና ንላዕሊ ግዜ ዝበለዐ ብናይ ጥልመትን ነንሕድሕድካ ናይ ምቅትታልን መስርሕ ዝሓለፋ ኢየን። ከም ኣብነት ነቲ ኣማእት ዓመታት ዝኣክል ግዜ ዝበለዐ ሰውራ ፈረንሳ ምጥቃስ ይከኣል ዩ። ኣብ ኤስያ ድማ ናይ ኢራን ሰውራ ክጥቀስ ይከኣል። ከም ናይ ዓይኒ ምስክርነት ድማ ነዚ ከም “Arab spring” ተባሂሉ እናተፈልጠ ንዝመጸ ሰውራታት ሃገራት ዓረብ ብዘይካ እቲ ቁሩብ ተስፋ ዝህብ ናይ ቱኒዝያ ኣብ ካልኦት ሃገራት ንድሕሪት ካብ ዝምለስ ድሮ 10 ዓመታት ቀሪቡ ኣሎ። ክቡር ኣንባቢ ነዚ ኣብነታት እዚ ምጥቃስ ካልኦት ሰውራታት ነዊሕ ዕድመ ስለዝገበሩ ንሕናውን ነዊሕ ዕድመ ክንወስድ ኣለና ንምባል ኣይኮነንን። የግዳስ ነቶም ምእንቲ ለውጢ ንዝካየድ ናይ ቃልሲ ዕድመ ምስ ወዲ-ሰብ ብሂወት ክነብር ዝወስዶ ዕድመ ኣዛሚዶም ምድህላልን ተስፋ ምቁራጽን ክረአ ኣይግባእን ንምባል ዝዓለመ ኢዩ። ንዓና ንኤርትራውያን ዘጋጠመ ናይ 27 ዓመታት ሕሰምን ኣደራዕን ምስ ዕድመ ወድ-ሰብ ኣዛሚድካ ክረአ እንተኾይኑ ግን ኣዚዩ ብዙሕ ኢዩ። ምስ ዕድመ ሰብ ይትረፍዶ 27 ዓመታት 3 ዓመታት’ኳ ብዙሕ ኢዩ። ብዙሕ ዓመታት ተቃሊስና ከምቲ ንደልዮ ስለ ዘይኮነልና ብማለት ተስፋ ምቁራጽ ህዝቢ ዝመነዎ ግዳይ ተዋስኦ ህግደፍ ብምዃን ሕድሪ ጃጋኑና ክንርስዕ ኣይግባእን። ናይ ዓወት ዕድመ ቃልስና ንሕና ኤርትራውያን እንታይ ሰሪሕና እንታይ ከ ኣጉዲልና ኢልና ባዕልና እንውስኖ ደኣ እምበር ክውንነታዊ ብዘይብሉ ኣጕል “ተማ”መለኽቲ ዝድረት ኣይኮነንን።
ዜናን ሓበሬታን
ሰዲህኤ


text:
ከም ሎሚ ዕለት 28 መስከረም ቅድሚ ኣርብዓ ዓመት 1974 ዓ.ም. ር.ሊ.ጳ. ኣልቢኖ ሉቻኒ ልክዕ ድሕሪ 33 መዓልታት ኣብ ኣገልግሎት ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ስልጣን ከምዝዓረፉ ክዝከር እንከሎ፡ ብፍላይ እቲ ዘቕረብዎ ናይ መወዳእታ ናይ ዕለተ ሰንበት ፍርቂ መዓልቲ ምስቶም ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮ ምስ ዝተረኽቡ መንፈሳያን ነጋዶ ጸሎት መልኣከ እግዚኣብሔር ቅድሚ ምድጋሞም ዝለገስዎ ቃለ ኣስተንትኖን ጸሎት መልኣከ እግዚኣብሔርን ቅድሚ ሓደ መዓልቲ ካብዚ ዓለም ብሞት ምፍላዮም ዓመጽ ዘይኰነ እቲ ኩሉ ዝኽእል ፍቕሪ እዩ ዝብል ፍቕሪ ወትሩ ተዓዋቲ እዩ ዝብልዎ ደሓር ብቕዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማውን፡ ብቕዱስነቶም ልሂቅ ር.ሊ.ጳ. በነዲክቶስ መበል 16ን ዝተተንተንን ዘቕረብዎ ናይ ዕለተ ረቡዕ ሓፈሻዊ ኣስተምህሮ ትምህርተ ክርስቶስን ብፍሉይ ይዝከር።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ዕለት 28 መስከረም 1978 ዓ.ም. ወጋሕታ ዕለት 17 ጥቅምቲ 66 ዓመቶም ዕድመ ከቑጽሩ ዝነበሮም ር.ሊ.ጳ. ዮሓንስ ጳውሎስ ቀዳማዊ ካብዚ ዓለም ብሞት ከምእተፈልዩን፡ እዞም ፍሹኽ ር.ሊ.ጳ. ተባሂሎም ዝግለጹን ብዙሓት ብዝነበሮም ብሩህ ገጽ ዝድነቑሎም ዝነበሩን ዕለት 26 ነሓሰ 1768 ዓ.ም. ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ኰይኖም ተሓርዮም ልክዕ ድሕሪ 33 መዓልታት ር.ሊ.ጳጳስናኦም ዝዓረፉ ር.ሊ.ጳ. ኰይኖ ቅድሚ ምሕራዮም ናይ ሰበኻ ቨነዚያ ፓትሪያርክ ከምዝነበሩ ይፍለጥ።
ናይ ር.ሊ.ጳጳስና መንፈሳዊ መርሕ ቃል፡ ናይ ቪቶሪዮ ቨነቶ ሰበኻ ጳጳስ እንከለዉ ዝመረጽዎ ትሕትና ዝብል ቃል ክኸውን እነከሎ፥
ፍቕሪ ወትሩ ሰዓሪ እዩ
እታ ኣብ እዋን ፈረንሳዊ ሶውራ ዝተሰየፈት ቀርመለሳዊት ብፅዕት ሰማዕት ተረዛ ዘቅዱስ ኣጐስጦኖስ፥ ፍቅሪ ወትሩ ሰዓሪ እዩ ትብሎ ዝነበረት ቃል ኣብታ ቅድሚ ሓደ መዓልቲ ዕረፍቶም ዝለገስዎ ናይ ዕለተ ረቡዕ ሓፈሻዊ ትምህርተ ክርስቶስ ኣስተምህሮ ከምዘቃልሕዎ ናይ ቤተ ክርስቲያን ናይ ታሪክ ማህደር የዘኽኽር።
እቶም ድሕሪ ዮሓንስ ጳውሎስ ቀዳማዊ ዝተሓርዩ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ዝብል መጸውዕ ስም ዝሓረዩ ር.ሊ.ጳ. ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ኣብ ዝኽሪ መበል 10 ዓመት ዕረፍቲ ዮሓንስ ጳውሎስ ቀዳማዊ ኣብታ ኣብ ዮሓንስ ጳውሎስ ቀዳማዊ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ኰይኖም ቅድሚ ምሕራዮም ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ዝመርሕዋ ዝነበሩ ሰበኻ ሓውጾተ ኖልዎ ብምክያድ ከምዘብዓለዎ ይንገር።
ካብቲ ዘቕረብዎ ሽዱሽተ ናይ ዕለተ ረቡዕ ሓፈሻዊ ኣስተምህሮ ትምህርተ ክርስቶስ እቲ ቀዳማይ ዕለት 6 መስከረም 1978 ዓ.ም. ዘቕረብዎ ክኸውን እንከሎ፡ በታ ዕለት እቲኣ፥ ትሑታን ኩን፡ ዘይንጠቅም ኣገልገልቲ ኢና በሉ (ሉቃ. 17,10) ኣብ ዝብል ወንጌላዊ ቃል ኣምሪሖም ዘቕረብዎ ከምዝነበረን፡ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ወርሒ ሕዳር 2017 ዓ.ም. ኣብ ጳውሎስ ሻድሻይ ናይ ጉባኤ ኣዳራሽ ምእመናን ተቐቢሎም መርሕ ቃል ኣብ ዝለገሱሉ እዋን፡ ኣገልጋሊ እግዚኣብሔር እንክብሉ ከምዝኣወጁሎም እውን ናይ ቫቲካን ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና የዘኻኽር።
በነዲክቶስ መበል 16፥ ናይ ዮሓንስ ጳውሎስ ቀዳማዊ ትሕትና ንኹሉ ዝዛረብን ዝትንክፍን እዩ
ድሕሪ 20 ዓመት ዕረፍቲ ዮሓንስ ጳውሎስ ቀዳማዊ ቅዱስነቶም ልሂቅ ር.ሊ.ጳ. በነዲክቶስ መበል 16 ኣብ ከባቢ ሮማ ኣብ እትርከብ ከተማ ካስተል ጋንዶልፎ ፍርቂ መዓልቲ ጸሎት መልኣከ እግዚኣብሔር ቅድሚ ምዕራጐም፡ ዮሓንስ ጳውሎስ ቀዳማዊ ኣብ ልቢ ኩሉ ክኣትዉን ወትሩ ዝዝኸሩ ንኽዀኑ ሰላሳን ሰለስተን መዓልታት ጥራሕ ዝኣኸሎም እንክብል ገሊጾም፡ ኣብ ጭቡጥ ኵነት ዘተኵሩን፡ ተዘክሮ ሕይወት ኣብ ስድራ ቤቶምን ናይ ሕዝቢ ጥበብን ብዙሕ ዝዝክሩ ከምዝነበሩን፡ ኣብነቶም ንሓብሕብ ትሕትናኦም ናትና ንግበር፡ ን33 መዓልታት ጥራሕ ከም ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ዘገልገሉ እውን እንተዀኑ ኣብ ልቢ ኵሉ ክኣትዉ ዝገበሮም ትሑት ሕይወቶም እዩ … እንክብሉ ከምዝዘከርዎም ይፍለጥ።
ዕለት 27 መስከረም 1978 ዓ.ም. ዘቕረብዎ ናይ መወዳእታ ሓፈሻዊ ኣስተምህሮ ትምህርተ ክርስቶስ
ፍቕሪ እግዚኣብሔርን ትሕትና ፍጥረት ሰብን፡ ዝብላ ቃላት ናይ ዮሓንስ ጳውሎስ ቀዳማዊ ዕለት 27 መስከረም 1978 ዓ.ም. ናይ ዘቕረብዎ ናይ ዕለተ ረቡዕ ሓፈሻዊ ኣስተምህሮ መደምደሚ ቃላት ከምዝነበራ ክንገር እንከሎ፡
እንክብሉ ብዝገለጽዎ ሓሳብ ወትሩ ይዝከሩ።


text:
እቲ ማዕቐብ ንኤርትራ ኣብ ቁጠባ ይኹን ኣብ ዲፕሎማሲያዊ መዳያት ንድሕሪት ከም ዝጎተታ ይግለጽ
በዓልቲ ሞያ ፖለቲካዊ ሳይነስ፣ ዓለም ለኻዊ ርክባትን ሰላምን ፍትሕን ሳባ ኪዳነ መንግስቲ ኤርትራ 'ተበዲለ' ዝብል ኣካይዳ ከም ዝኽተል ብምግላጽ ኣብ ምኽንያት ምንባር እቲ ማዕቀብ ሓላፍነት ክወስድ ከምዝግባእ ትሕብር።
ኤርትራ፡ ኣብ 2009 ንኣልሸባብ ትድግፍ'ያ ዝብል ክሲ ስለ ዝቐረባ'ዩ ኣብ ልዕሊኣ ማዕቐብ ተነቢሩ።
ኣስማተን ዘይተገለጻ ክልተ ሃገራት መረዳእታ ክነቕርብ ንኽእል ኢና'ኳ ኢለን እንተ ነበራ፡ ኣብቲ ዝተኻየደ ምጽራይ ግን ጭቡጥ መረዳእታ ክርከብ ከም ዘይከኣለ ይዝረብ።
ኣብ መበል 73 ስሩዕ ኣኼባ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝተረኸበ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዑስማን ሳልሕ፡ ኣብ ኤርትራ ብሰንኪ እገዳ ንዝስዓበ ቁጠባዊ ሃሰያ ካሕሳ ሓቲቱሉ እዩ።
"ህዝቢ ኤርትራ ንምልዓል እቲ ማዕቐብ ጥራይ ዘይኮነ፡ብሰንኪ እዚ እገዳ ንዝሰዓበ ዕንወትን ዝተኸሰረ ዕድላትን'ውን ካሕሳ እዩ ዝሓትት ዘሎ" ክብል ተዛሪቡ።
- ዝኽሪ ላምፔዱሳ"ዋይ ደቀይ ለኪመኩም’ባ!"
- 'መዓልታዊ 180 ኤርትራዉያን ኣብ ኢትዮጰያ ዑቕባ ይሓቱ'
- ድምጺ ኤርትራውያን ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ሰላማዊ ሰልፊ በርን ስዊዘርላንድ
ኣብ ሎስ ኣንጀለስ እትነብር በዓልቲ ሞያ ፖለቲካዊ ሳይነስ፣ ዓለም ለኻዊ ርክባትን ሰላምን ፍትሕን፡ ሳባ ኪዳነ፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነበረ ማዕቐብ ብመዳይ ቁጠባን ዲፕሎማሲያዊ ርክባትን ተነጽሎ ንኸጋጥማ ምኽንያት ከም ዝኾነ ትዛረብ።
"እቲ ሕቶ ዝቐረበሉ መንገዲ መንግስቲ ኤርትራ ዝወስዶ ዝኾነ ይኹን ሓላፍነት ከምዘየለ ዘርእይ እዩ" ኢላ።
ድሕረ ባይታ ናይቲ ማዕቐብ ድማ ምስ ምትእትታው ኣብ ጉዳይ ሶማል፣ ኣብ ሞንጎ ኤርትራን ጂቡትን ብዶብ ዝነበረ ዘይምቅዳውን ከም ዝኾነ ትዛረብ።
ኤርትራ፡ ብምኽንያት እቲ ማዕቐብ ብቑጠባ ይኹን ዲፕሎማሲያዊ ጉዳያት ንድሕሪት ከም ዝተጎተት እትገልጽ ሳባ "መንቀሊ ውሳነ ማዕቐብ ናብ ጎኒ ገዲፍካ፡ 'እንታይ ጎስዩና?' 'እንታይ ኣጋጢሙና?" ዝብል ኣይመድለየን" ትብል።
"ኣብ ክንዲ 'ከምዚ ገይሩኒ' ምባል፡ ሓላፍነት ወሲድካ ካብ ክልተ ሸነኽ'ዩ እቲ ጉዳይ ክረአ ዘለዎ" ዝብል እምነት ኣለዋ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ፡ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፡ እቲ ዓለምለኻዊ ተቐባልነት ዘለዎ ውዕል ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ተፈጺሙ እንከሎ እቲ ማዕቐብ ክቕጽለሉ ዝተደልየ ምኽንያት ከም ዝገረሞ ብምግላጽ፡ እቲ ማዕቀብ ተላዒሉ ህዝቢ ኤርትራ ንኽከሓስ ጸዊዑ።
ነቲ ዘይሕጋዊ ዝበሎ እገዳ፡ ኣባላት ባይቶ ጸጥታ፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ተነቢሩ ዘሎ እገዳ ከይልዓል ይሰርሓ ምህላወን'ውን ተዛሪቡ።
መንግስቲ ኤርትራ፡ ኩል ግዜ ተሃስየ ዝብል ኣካይዳ ከም ዝኽተልን ሕጂ'ውን ከምኡ ይገብር ከምዘሎን እትሕብር ሳባ "ናይ ኢትዮጵያን ኣሜሪካን ፖለቲካዊ ምትእትታዋት ነይሩ" ዝብል ዘረባታት እቲ ቀንዲ ሓላፍነት ንዘይምውሳድ ዝዝረብ ዘረባ ከም ዝነበረ ኣዘኻኺራ።
ኢትዮጵያን ሶማልያን እቲ ማዕቐብ ክለዓል ምጽውዐን፡ ጂቡቲ ግን ነቲ ኣብቲ ዞባ ዝረአ ዘሎ ምምሕያሽ ብምምስጋን ኣብ ይልዓል ዝብል ሓሳብ ግን ከምዘይበጸሐት ትሕብር።
"ኣብ 2008 ብዝነበረ ውግእ ዝተተሓዙ ወተሃደራት ጂቡቲ ኣብ ኤርትራ ከምዘለዉ'ኳ እንተተገለጸ ኣበይ ከምዝኣተዉ ግን ኣይፍለጥን። እዚ ሕቶ እናሃለዎምን ጉዳይ ሉኡላውነት ክልቲኤን ሃገራት መዕለቢ ከይረኸበን ማዕቐብ ይለዓል ንምባል ገና ኣይደፈሩን ዘለዉ" ክትብል ነቲ ምኽንያት ኣረዲኣ።
ውጽኢት ማዕቐብ
ሳባ ከም እትብሎ መብዛሕትኡ እዋን እቲ ዝውሰን ማዕቐባት ነቲ ዝዓለመሉ (ዝምልከቶ) ኣይኮነን ዝረኽቦ። ነቶም ፖለቲካውን ወተሃደራውን መራሕቲ ክረኽቦም ዝውሰን'ኳ እንተኾነ እዚ ኪኸውን ግን ኣይረኣይን።
ነዚ ብኣብነት ክተደግፍ ከላ "ንኣብነት እቲ ኣብ ደገ ካብ ዘሎ ኤርትራዊ ዝእክብዎ ክልተ ሚኢታዊት ኣይምረኸብዎን ነይሮም፤ ሕጂ ግን ውሽጣ ውሽጢ እናኣከብዎ እዮም ዘለዉ። ዋላ'ኳ ክንድቲ ዝደልይዎ ኣይርከቡ ማዕቀብ ግን ብዙሕ ኣይከልከሎምን" ትብል።
ይኹን እምበር ጸቕጢ ከም ዝነበሮ እውን ትኣምን እያ።
"ብመዳይ ቁጠባን ዲፕሎማሲያዊ ርክባትን እንተ ተራእዩ፡ ኤርትራ ተነጽሎ ኣጋጢምዋ እዩ። ካብ ዓለም ተፈልያ ነይራ። ስለዚ ብሓፈሻ ክረአ ከሎ ዓብዪ ጽልዋ ነይርዎ" ክትብል ተረድእ።
ኣብዚ ዛዕባ ካብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ተወሳኺ መብርሂ ንምርካብ ሕቶ ኣቕሪብና መልሲ ኣብ ምጽባይ ንርከብ።


text:
ኩነታት መንበሪ-ኣባይቲ
ኣብ ኦስተርዮትላንድ ኮምዩናት ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ዳርጋ ፍርቂ ናይተን ከተማታት ናይ መንበሪ ኣባይቲ ሕጽረት ኣሎ። ኣብቲ ወረዳ ቍጽሪ ህዝቢ ካብቲ መንበሪ ኣባይቲ እናበዝሐ ይኸይድ ኣሎ። ኣብቲ ቅድም ግሩም ናይ መንበሪ ዕዳጋ ዝነበሮ ቦታ፡ ኣብኡ እዩ እቲ ሕጽረት እናገደደ ዝኸይድ ዘሎ።
ንግዳዊ-ንጥፈታትን ወሃብቲ-ስራሕን
እቲ ዝዓበየ ወሃብ ስራሕ እቲ ወረዳዊ ቤትምኽሪ እዩ። ንሱ ኣስታት 11,000 ሰራሕተኛታት ኣለዎ። ብድሕሪኡ እቲ ኣስታት 8,700 ሰራሕተኛታት ዘለዎ ኖርሾፒንግ ኮምዩንን ኣስታት 6,800 ሰራሕተኛታት ዘለዎ ሊንሾፒንግ ኮምዩን እዩ። እተን ዝዓበያ ብሕታውያን ወሃብቲ ስራሕ ድማ Saab Aerospace i Linköping, Siemens Industries i Finspång, Btproducts i Mjölby እየን።
ኣብያተ-ትምህርታትን ትምህርትን
ሊንሾፒንግ ዩኒቨርሲቲ (LiU) ናይ ሽወደን ዝዓበየ ናይ ምህሮ ቦታ እዩ። ኣብኡ ኣከባቢ 27,000 ተምሃሮን ኣስታት 3,900 ሰራሕተኛታትን ኣለዉ። LiU ካምፓስ ኣብ ሊንሾፒንግን ኖርሾፒንግን ይርከብ፡ እቲ ዩኒቨርሲቲ ከኣ ናይቲ ዞባ ናይ ምዕባለ ሞቶር እዩ። LiU ምስቶም ኣብ ሽወደን ናይ ክኢላነት ማለት ከም ናይ ሓኪም፡ መምህር፡ ኢንጂነርን ስነቁጠባን ትምህርቲ ዚህባ ዩኒቨርሲታት ሽወደን እዩ ዚቝጸር። ንሱ ምስ ካልኦት ሃገራት ሰፊሕ ናይ ተመሃሮ ልውውጥ ፕሮግራም ኣለዎ።
ኣገልግሎት ጥዕና
ኣብቲ ወረዳ ሰለስተ ሆስፒታላት ኣለዋ፤ ዩኒቨርሲታዊ ሆስፒታል ሊንሾፒንግ፡ ናይ ኖርሾፒንግ ቭሪነቪ ሆስፒታልን ናይ ሙታላ ሓፈሻዊ ሆስፒታልን። እቲ ናይ ሊንሾፒንግ ዩኒቨርሲታዊ ሆስፒታል 600 ናይ ሕክምና ክፍልታት ኣለዎ፡ እቶም ልዕሊ 5000 ሰራሕተኛታት ከኣ ካብ መላእ ደቡባዊ ምብራቕ ሽወደን ኣብ ዓመት 40,000 ሕሙማን የስተናግዱ። እቲ ልዕሊ 300 ናይ ሕክምና ክፍልታትን ኣስታት 2,200 ሰራሕተኛታትን ዘለዎ ናይ ኖርሾፒንግ ቭሪነቪ ሆስፒታል፡ ሰፊሕ ንጥፈታት ዘለዎ ናይ ህጹጽ ረድኤት ሆስፒታል እዩ። ናይ ሙታላ ሓፈሻዊ ሆስፒታል ልዕሊ 100 ናይ ሕክምና ክፍልታትን ኣስታት 1,100 ሰራሕተኛታትን ኣለዎ።
ባህላውን ናይ ምዝንጋዕ ንጥፈታትን
ኣብ ኦስተርዮትላንድ ህያውን ግሩምን እተፈላለየን ባህሊ ኣሎ። ኣብኡ ትያትርን ሙዚቃን ዳንስን ኤክስፖን ቤትንባብን ፊልምን ፈስቲቫልን ኣሎ።
ሽወደን ሓያል ማሕበራዊ ህይወት ኣለዋ። ማሕበራት በቶም ኣባላተን እየን ዚመሓደራ። ካባታተን ናይ ስፖርት ክላብን ባህላዊ ማሕበራትን ናይ ስራሕ ማሕበራትን ይርከባ። ካብ ኩሉ ሸነኻት ዓለም ዝመጹ ሰባት እትራኸበለን ማሕበራትውን ኣለዋ። ገለ ካብተን ማሕበራት ብመገዲ Immigrantinstitutet ክትረኽበን ትኽእል።
ንጥፈታት ሲቪላዊ-ማሕበራት ኣብ መዳይ ምውህሃድ ኣብ ሕብረተ-ሰብ
ናይ ኦስተርዮትላንድ ምምሕዳር ወረዳ ብመጠን ናይ ኣወሃሃዲ ተልእኾኡ፡ ንናይ ስደተኛታት ምቕባልን ምክትታልን ብዚምልከት ኣብተን ዓሰርተ ሰለስተ ኮምዩናት ናይ ኣተሓባባርን ወጋንን ተራ እዩ ዚጻወት። ኣብቲ ወረዳ ኣብ መንጎ ሰበስልጣንን ናይቲ ወረዳ ኮምዩናትን ዋኒናትን ዘይመንግስታዊ ትካትን ንነባራይን ንውልቃውያንን ዋኒናትን ሓደስቲ መጻእትን ግሩም ሃዋህው ንምፍጣር ግሩም ምትሕብባር ይካየድ ኣሎ።


text:
ምዕራፍ ሾብዓተ
ኵሉ ዘጠቓለለ ውህበት
“እምብኣርሲ ንስኻትኩም እኳ ክፉኣት ክንስኹም፡ ንደቅኹም ጽቡቕ ህያብ ምሃብ ካብ ፈለጥኩም፡ እቲ ኣብ ሰማይ ዘሎ ኣቦ ግዳ ንዚልምንዎ ክንደይ ኣብዚሑ መንፈስ ቅዱስ ዘይህቦም?” (ሉቃስ 11፡13)
ጐይታ ኣብ'ቲ ከረን ደዪቡ ኣብ ዝሰበኸሉ፡ ክንደይ ኣብዚሑ? ዚብላ ኣገረምቲ ቃላት ድሮ ጠቒሱ ኢዩ። ኣብ ወንጌል ሉቃስ፡ ነዛ ሕቶ ኣብ ዝደገመሉ ግና፡ ናይ ትርጉም ፍልልይ ኔሩዎ። ንሱ፡ ኣብ ክንዲ ከምቲ ናይ ቅድም ሕጂ፡ ጽቡቕ ህያብ ምሃብ ዚብል፡ “እቲ ኣብ ሰማይ ዘሎ ኣቦ ክንደይ ኣብዚሑ መንፈስ ቅዱስ ዘይህቦም?” በለ። ስለዚ፡ እዚ፡ እቲ ቀንዲን ብሉጽን ውህበት፡ መንፈስ ቅዱስ ባዕሉ ምዃኑ ይምህረና ኣሎ። ወይ ድማ ኵሎም ካልኦት ውህበታት፡ ኣብዚ ውህበት ተጠቓሊሎም ኣለዉ፡ ማለት ኢዩ። መንፈስ ቅዱስ፡ ቀዳማይ ውህበት ኣቦ ኢዩ። እቲ ኣቦ ብልዑል ሓጐስ ክህቦ ዝደሊ እውን ኢዩ። ስለዚ፡ መንፈስ ቅዱስ፡ እቲ ቀዳማይን ቀንዲን እንብህጎ ውህበት ክኸውን ይግባእ።
እዚ ውህበት ብቓላት ክግለጽ ዘይኽእል ክብሪ ከምዘለዎ ብቐሊሉ ንርዳእ ኢና። የሱስ፡ ብዛዕባ መንፈስ ቅዱስ፡ “ተስፋ ኣቦ” ብምባል ገሊጹዎ። እዚ ተስፋ፡ ናይ እግዚኣብሄር ኣቦነት ዝተገለጸሉ ኢዩ። ሰናይን ፈላጥን ኣቦ፡ ኣብ ምድሪ ንዘሎ ውላዱ ዝህቦ ብሉጽ ህያብ፡ ገዛእ መንፈሱ ኢዩ። እዚ፡ ኣቦ ባህሪኡን ጠባዩን ናብ ውላዱ ከመሓላልፍ፡ ዓቢይ መሳርሒ ይኸውን። ሓደ ውላድ ነቦኡ ክፈልጦን ክርድኦን እንተ ዀይኑ፡ ኣብ ዝዓብየሉ ፍቓድን መደባትን ኣቦኡ ክትግብር እንተ ዀይኑ፡ ንሱ ኣብ ኣቦኡ፡ ኣቦኡ ድማ ብዕኡ ልዑል ሓጐስ ክረኽቡ እንተ ዀይኖም፡ ምስ ኣቦኡ ብኣእምሮን ብመንፈስን ሓደ ክኸውን ይግባእ። ስለዚ ኣቦ ንውላዱ፡ ካብ መንፈሱ ዝዓቢ ህያብ ክህብ ይኽእል ኢዩ፡ ኢልና ክንሓስብ ኣይንኽእልን ኢና። እግዚኣብሄር መንፈስ ኢዩ። መንፈሱ ቀንዲ ህይወቱ ኢዩ። እግዚኣብሄር፡ ገዛእ መንፈሱ ኣብ ምድሪ ንዘሎ ውላዱ ክህብ፡ እንታይ ማለት ምዃኑ ነስተንትን።
የሱስ፡ ከምወዲ ኣብ ምድሪ ከሎ፡ መንፈስ ኣቦ ኣብ ልዕሊኡ ምንባሩ ክብሩዶ ኣይነበረን ኢዩ? ኣብ ሩባ ዮርዳኖስ ኣብ እተጠምቐሉ፡ እዞም ክልተ ሕብረት ፈጺሞም ኢዮም። እቲ ድምጺ፡ እቲ ዘፍቕሮ ወደይ ብምባል ኣዊጁ። እቲ መንፈስ ድማ፡ ኣብ ልዕሊኡ ወሪዱ። ስለዚ እውን እቲ ሃዋርያ ብዛዕባና ከምዚ ኢሉ፡ “ውሉድ ስለ ዝዀንኩም ከኣ፡ ኣምላኽ ነቲ፡ ኣባ፡ ኣቦ፡ ኢሉ ዝጽውዕ መንፈስ ወዱ ናብ ልብና ልኣኾ።” ሓደ ንጉስ፡ ኣብ ኵሉ ትምህርትታት፡ ውላዱ መንፈስ ንጉስ ክህልዎ ይደሊ። ኣብ ሰማይ ዘሎ ኣቦና፡ ንዓና ንዉሉዳቱ፡ ነቲ ንሱ ዝነብረሉ ቅዱስን ሰማያዊን ህይወት ክምህረና ይደሊ። ነዚ ንምፍጻም ድማ፡ ካብ መዓሙቝ ልቡ ገዛእ መንፈሱ ሂቡና። ቀንዲ ዕላማ የሱስ እውን እዚ ስዒቡ ዘሎ ኢዩ፦ ብደሙ ስርየት ሓጢኣት ምስ ኣቕረበ፡ ምእንቲ ንሕና መንፈስ ቅዱስ ክንረክብን ኣባና ወሪዱ ክሓድርን፡ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ኣተወ። ከምመጠን መንፈስ ኣቦን ወዲን፡ ምሉእ ህይወትን ፍቕሪን ኣቦን ወዲን ኣብኡ ኣሎ። ወሪዱ ኣባና ብምምጻእ ድማ፡ ናብ ላዕሊ ደይብና ምስኦም ክንሓብር የኽእለና። ከምመንፈስ ኣቦ፡ ነቲ ንወዲ ዘፍቐረ ፍቕሪ ኣቦ፡ ኣብ ልብና የፍስሶ። ኣብኡ ክንነብር ድማ ይምህረና። ከምመንፈስ ወዲ፡ ከምውላድ ናጻ ክንኸውን የብቕዓና። ከምቲ ወዲ ኣብ ምድሪ ዝነበሮ ድማ፡ ውፉያትን እዙዛትን ክንኸውን ትንፋሱ ይትንፍሰልና። ኣቦ፡ ካብዚ ዝዓቢን ዘደንቕን ህያብ ክህብ ኣይኽእልን ኢዩ። እዚ፡ ገዛእ ቅዱስ መንፈሱ፡ ናይ ውልድነት መንፈስ ኢዩ።
እዚ ሓቂ ድማ፡ እቲ ቀዳማይን ቀንዲን ውህበት ኣምላኽ፡ ቀዳማይን ቀንዲን ኵሉ ጸሎት ክኸውን ከምዝግባእ የርኢ። ንዅሉ መንፈሳዊ ህይወት ዘድሊ መንፈስ ቅዱስ ኢዩ። እዚ ብምልኣት ኣብ የሱስ ኣሎ። ምልኣት ጸጋን ሓቂን ኣብኡ ኣሎ። ካብኡ እውን ጸጋ ኣብ ልዕሊ ጸጋ ንረክብ።
መንፈስ ቅዱስ፡ እቲ ወኪል መተሓላለፊ ኢዩ። ፍሉይ ዕዮኡ ከኣ፡ የሱስን ኣብኡ ዘሎን፡ ውልቃዊ ብጽሒትና ክኸውንን ክንባረኸሉን ኢዩ። ንሱ መንፈሳዊ ህይወት የሱስ ክርስቶስ ኢዩ። ከምቲ እቲ ህይወት ዘደንቕ ዚዀነ፡ እቲ ወኪል ከመሓላልፈልና ተቐሪቡ ዘሎ ቀረብ እውን ዘደንቕ ኢዩ። ኩለንትናና ንመንፈስ ኣሕሊፍና እንተ ንህብ፡ ንሱውን ድሌቱ ክገብር እንተ ነፍቕደሉ፡ ንሱ ንህይወት ክርስቶስ ኣባና ከግህዶ ኢዩ። ብመለኾታዊ ሓይሊ፡ ናይ ክርስቶስ ህይወት ብቐጻሊ ኣባና ክህልው ክገብር ኢዩ።
ብርግጽ ድማ፡ ናብ ዝፋን ኣቦ ዘቕርበናን ኣብኡ ክንጸንሕ ዝገብረናን፡ ሓደ ጸሎት እንተሎ፡ እዚ ኢዩ፦ እቲ ከምዉሉዳት ዝተቐበልናዮ መንፈስ ቅዱስ፡ ብምልኣት ኣባና ክመላለስ ከሎ ኢዩ።
እቲ መንፈስ፡ ብዝህቦ ዝተፈላለየ ውህበት፡ ንዅሉ ድሌት ኣመንቲ የማልእ። ነቲ ሒዙዎ ዘሎ ስም ንሕሰብ። መንፈስ ጸጋ፡ ኣብ የሱስ ንዘሎ ጸጋ ከግህዶን ኣባና ከሕድሮን ኢዩ። መንፈስ እምነት፡ ብእምነት ክንጅምርን ብዕኡ ክንዓቢን ክምህረና ኢዩ።
መንፈስ ውልድነትን ውሕስነትን፡ ውሉዳት ኣምላኽ ምዃንና ምስክርነት ይህብ፡ ከምኡውን ብርእሰ ተኣማንነት ኣባ፡ ኣቦ! ክንብል የኽእለና። መንፈስ ሓቂ፡ ናብ ኵሉ ሓቂ ይመርሓና፡ ቃል ኣምላኽ ብግብሪን ብሓቂን ናትና ክኸውን የኽእለና። መንፈስ ጸሎት፡ ብዕኡ ምስ እግዚኣብሄር ንዛረብ፡ ሳልኡ መልሲ ዝወሃቦ ጸሎት እውን ንገብር። መንፈስ ፍርዲን ሓዊን፡ ንልቢ ይምርምር፡ ብሓጢኣት ድማ ይረትዕ። መንፈስ ቅድስና፡ ንህላወ ቅዱስ ኣቦ፡ ኣባና የግህዶን ምስኡ የራኽበናን። መንፈስ ሓይሊ፡ ብዕኡ ኣብ ኣገልግሎት ኣቦ፡ ብትብዓት ክንምስክርን ብንጥፈት ክንዓዪይን የትርረና። መንፈስ ክብሪ፡ ናይ ውርሻና ትሕጃ፡ መዳለዊን ጣዕሚን ናይቲ ዝመጽእ ክብሪ እውን ኢዩ። ብርግጽ ድማ፡ ውሉድ ኣምላኽ ከምውላድ ክነብር፡ ሓደ ነገር የድልዮ፡ ንሱ ድማ፡ ብመንፈስ ክምላእ ኢዩ።
እሞ ሕጂ፡ የሱስ ሎሚ ኣብ ቤት-ትምህርቲ ዝምህረና ዘሎ እዚ ኢዩ፦ ኣቦ፡ ከምውላድ፡ ኣብ ቃሉ ተጸጊዕና እንተ ለሚናዮ፡ ንመንፈስ ቅዱስ ክህበና ብናፍቖት ይጽበ ከምዘሎ ኢዩ። “እምብኣርሲ ንስኻትኩም እኳ ክፉኣት ክንስኹም፡ ንደቅኹም ጽቡቕ ህያብ ምሃብ ካብ ፈለጥኩም፡ እቲ ኣብ ሰማይ ዘሎ ኣቦ ግዳ ንዚልምንዎ ክንደይ ኣብዚሑ መንፈስ ቅዱስ ዘይህቦም?” እግዚኣብሄር፡ ኣብ ዝሃቦ ተስፋ፡ “መንፈሰይ ብብዝሒ ክኽዑ እየ።” ከምኡውን ኣብ ትእዛዙ፡ “መንፈስ ይምላእኩም።” ዚብል፡ እግዚኣብሄር ክንድ ምንታይ ክህበና ከምዝተዳለወን ክንድ ምንታይ ኣብዚሕና ከምእንረክብን ዘርኢ ኢዩ።
ከምዉሉዳት ኣምላኽ፡ ነቲ መንፈስ ድሮ ተቐቢልና ኣሎና። ይኹንምበር፡ ኣብ ዘድልየና፡ ንፍሉይ ህያባቱን ኣሰራርሕኡን ክንልምን ይግባእ። ንሱ ጥራይ ድማ ኣይኰነን። እኳ ደኣ ኵሉ ኣብ ትሕቲ ቑጽጽሩ ክኸውንን ካብኡ ዘየቋርጽ ሓበሬታ ክንረክብን ይግባእ።
ከምቲ እቲ ጨንፈር፡ ምእንቲ ብምልኣት ፍረ ክህብ፡ ብፈሳሲ እቲ ተኽሊ ዝመልእ፡ ብቐጻሊ እውን በዚ ፈሳሲ ክምላእ ዝግባእ፡ እቲ ኣማኒውን፡ መንፈስ ብምቕባሉ ይሕጐስ፡ ይጸምእ፡ ዝያዳ ክወሃቦ ድማ ይልምን። እቲ ዓቢ መምህር ክምህረና ዝደሊ ነገር እንተሎ፦ ትሕቲ እቲ እግዚኣብሄር ዘተስፈወናን ዝኣዘዘናን፡ ክንምነን ክንልምንን ከምዘይብልና ኢዩ። ኣኺሉ ብዝተርፍ ክንምላእ ይግባእ። ናይ ኣቦ ፍቕሪ ኣጕሊሑ ብዘርኢ፡ ክንደይ ኣብዚሑ፡ ዚብል ኣደናቒ ቃል፡ እንተ ለሚና ከምእንወሃብ ኣረጋጊጹልና ኢዩ።
ሕጂ ነዚ ንተኣመን። ብመንፈስ ኣብ እንምልኣሉ፡ ብስምዒታትና መልሲ ክንረክብ ኣይንፈትን። ኵሉ መንፈሳዊ በረኸት፡ ብእምነት ክንቕበሎ፡ ወይ ክንወስዶ ይግባእ።1 ኣቦ ንዝልምን ውላዱ፡ መንፈስ ቅዱስ ክህቦ ምዃኑ ክእመን ኣሎኒ። ዋላውን ሕጂ ኣብ ዝጽልየሉ፡ ብእምነት ከምዚ ስዒቡ ዘሎ ክብል ይግባእ፦ “ዝልምኖ ዘበለ ክረክብ እየ፡ እቲ መንፈስ ብምልኣት ናተይ ኢዩ።” ኣብ እምነት ጸኒዕና ንቐጽል። ሳላ ሓይሊ ቃል ኣምላኽ፡ ነቲ እንልምኖ ከምእንወሃብ ንፈልጥ ኢና። ልማኖና ስለ ዝተሰምዐ ነመስግን። ስለ ዝተቐበልና ነመስግን። እቲ ዝተቐበልናዮ በረኸት ናትና ብምዃኑ ነመስግን። ብእምነት ድማ ነጽንዓዮ። እቲ ብእምነት ዝተቐበልናዮ እውን ኵለንትናና ይምልኣዮ። ብኸምዚ ዚበለ እምነት ብምልማንን ብምምስጋንን ኢና ነፍስና ክፉት ንገብር፡ መንፈስ ቅዱስ እውን ኩለንትናና ይቖጻጸር። ከምዚ ዚበለ ጸሎት፡ ይልምንን ተስፋ ይገብርን ጥራይ ዘይኰነ፡ ነቲ ምሉእ ውርሻ ይቕበልን ኣጽኒዑ ይሕዝን ኢዩ። ኣብ ኵሉ ልማኖና፡ ነቲ ሎሚ መድሕንና ዝምህረና ዘሎ ትምህርቲ ንዘክር። ንሱ ድማ፡ ኣብ ምድሪ ብርግጸኛነት እንዛረቦ ነገር እንተሎ፡ ኣቦ ብመንፈሱ ክመልኣና ቅሩብ ምዃኑን መንፈሱ ክህበና ሕጉስ ምዃኑን ኢዩ።
ንሕና ክንወሃብ ምዃንና ክንእመን ክንጅምር ከሎና፡ ከምኡውን ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ኣብ ሰማይ ተዓቚሩ ካብ ዘሎ ሃብትና ክንወስድ ከሎና፡ መንፈስ ኣምላኽ፡ ኣብ ልዕሊ ማሕበር ኣምላኽ፡ ኣብ ልዕሊ ኵሉ ስጋ፡ ኣብ ልዕሊ ውልቀ ሰባትን ንፍሉይ ዕዮን፡ ንኽዅዐ ክንልምን ልዑል ናጽነትን ሓይሊን ይህልወና። ኣብ ጸሎት፡ ንገዛእ ርእሱ ምእንቲ ነቦ ክፈልጦ ኢሉ ዝተማህረ፡ ንኻልኦት ብልዑል ርእሰ ተኣማንነት ክጽልይውን ክመሃር ኢዩ። ኣቦ ንመንፈስ ቅዱስ ዝለመኑ ክህቦም ኢዩ። ልዕሊ ኵሉ ድማ፡ ነቶም ምእንቲ ካልኦት ዝሓተቱ ክህቦም ኢዩ።
“ጐይታ፡ ምጽላይ ምሃረና።”
ኣብ ሰማይ እትነብር ኣቦ! ንወድኻ፥ ንዓኻ፡ ፍቕሪ ኣቦነትካን ኵሉ ብፍቕርኻ እንረኽቦ ነገራትን ክገልጸልና ልኢኽኻዮ። ንሱውን፡ ኣብ ጸሎት፡ ካብ ኵሎም ህያባት ዝበለጸ እንወሃቦ ህያብ፡ መንፈስ ቅዱስ ምዃኑ ምሂሩና።
ዎ ኣቦይ! በዚ ጸሎት ናባኻ እመጽእ ኣሎኹ። ካብ ብመንፈስ ቅዱስ ምምላእ ንላዕሊ ገይረ ዝብህጐ ነገር የብለይን። እቲ ንሱ ዘምጽኦ በረኸት፡ ብቓላት ክግለጽ ኣይኽእልን ኢዩ። ንዕኡ እየ ከኣ ዝደሊ። ንሱ ንፍቕርኻ ኣብ ልቢ የፍስሶ፡ ብዓኻ ድማ ይመልኦ። ነዚ እናፍቕ ኣሎኹ። ንሱ፡ ምእንቲ ከምውሉድ ኣብ ፍቕሪ ኣቦ ክነብር፡ ንኣእምሮን ህይወትን ክርስቶስ ኣባይ የስተንፍስ። ካብ ላዕሊ፡ ኣብ ጕዕዞይን ዕዮይን ሓይሊ ይህበኒ። ነዚ እናፍቕ ኣሎኹ። ዎ ኣቦ! ሎም መዓልቲ መንፈስካ ብምልኣት ክትህበኒ እልምነካ። ኣቦ! ነዚ፡ ብመሰረት፡ “ክንደይ ኣብዚሑ መንፈስ ቅዱስ፡” ዚብል ቃል ጐይታይ ይልምን ኣሎኹ። ልማኖይ ከምዝሰማዕካኒ ይኣምን። ነቲ ዝሃብካኒ ሕጂ እቕበሎ ኣሎኹ። ኣቦ! ናተይ ኢዩ ኢለ እወስዶ ኣሎኹ። ምልኣት መንፈስካ ናተይ ኢዩ። ሎም መዓልቲ ነዚ ህያብ ከምውህበት እምነት እቕበሎ ኣሎኹ። ብእምነት ድማ፡ ኣቦይ ብመንፈሱ ንዅሉ ዘተስፈዎ ይትግብሮ ከምዘሎ እሓስብ ኣሎኹ። ኣቦ፡ ውላዱ ምስኡ ሓቢሩ ኣብ ዝጽበየሉ፡ መንፈሱ ከስተንፍሰሉ ባህታኡ ኢዩ። ኣሜን።
1ብቋንቋ ግሪኽ ምርካብን ምውሳድን ዚብላ ቃላት፡ ሓደ ቃል ይጥቐማ። የሱስ፡ “ዝለመነ ክረኽብ ኢዩ።” ኣብ ዚበለሉን፡ ኣብ እዋን ድራር፡ “ውሰዱ፡ ብልዑ፡” ወይ ኣብ እዋን ትንሳኤ፡ “መንፈስ ቅዱስ ተቐበሉ፡” ኣብ ዝበለሉን፡ ሓደ ቃል ግሲ ኢዩ ተጠቒሙ። ምርካብ፡ ንልግሲ እግዚብሄር ጥራይ ኣይኰነን ዘመልክት፡ እኳ ደኣ ናትና ምቕባል እውን የርኢ ኢዩ።


text:
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ኮሚሽን ዓለምለኸ ነፃነት ሃይማኖት The U.S. Commission on International Religious Freedom (USCIRF) መንግስቲ ኤርትራ ንፓትሪያርክ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ኣቡነ ኣንጦንዮስ ንክፈትሖም ፀዊዑ።
ዘይሕጋዊ ምውራድ ኢሉ ዝፀውዖ ስጉምቲ ሻምናይ ዓመት ከምዘቑፀረ መግለፂ USCIRF ይሕብር።
‘’USCIRF ኣቡነ ኣንጦንዮስ ብዘይሕጋዊ ካብ ስልጣኖም ምውራዶምን ብቐፃልነት ኣብ ገዛ ምእሳሮምን ብፅኑዕ ንኹንኖ’’ ይብል እቲ መግለፂ።እቶም ፓትሪያሪክ ብከቢድ ሕማም ሽኮር ከምዝሳቐዩን ናይ ሕክምና ሓገዝ ተኸልኪሎም ኩነታት ጥዕንኦም እናሓመቐ ይኸይድ ከምዘሎን ይዝርዝር እቲ መግለፂ።
መንግስቲ ኤርትራ ንፓትሪያሪክ ኣንጦንዮስ ብዘይውዓል ሕደር ክፈትሖም ብምፅዋዕ ልዕሊ 2,000 ሰባት እውን ብምኽንያት ሃይማኖታዊ እምነቶም ተኣሲሮም ይርከቡ ይብል USCIRF።
ናይ ሃይማኖት ነፃነት መሰረታዊ’ዃ እንተኾነ እዞም መሰላት እዚኣቶምን ካልኦት ሰብኣዊ መሰላትን ህዝቢ ኤርትራ ኣብቶም ዝሓለፉ ልዕሊ 20 ዓመታት ተኸልኪሉ እዩ ይብላ ሓላፊት እቲ ትካል ቸይር ላንቶስ ስዌት።
ፓትሪያሪክ ኣንጦንዮስ ንመንግስቲ ንዝተቓወሙ 3,000 ሰበኽቲ ከባርሩ ካብ መንግስቲ ንዝቐረበ ትእዛዝ ብዘይምፍፃሞምን ፖለቲካዊ እሱራት ንኽፍትሑ ብምሕታቶምን ሰበስልጣን ኤርትራ 13 ጥሪ 2006 ዓ/ም ካብ መንበረ ፓትሪያርክነቶም ከምዘወገዱዎም እቲ መግለፂ ይሕብር።
ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴተስ ብምጥሓስ ነፃነት ሃይማኖታት ንኤርትራ ከም ‘’ፍሉይ ሻቐሎት ዘሕደረት ሃገር’’ /country of particular concerns/(CPC) ኢሉ ንኽምድባ USCIRF ካብ 2004 ኣ/ፈ ጀሚሩ ክሓትት ከምዝፀንሐ ይሕብር።
ሪኢቶ መንግስቲ ኤርትራ ንምርካብ ዝተገብረ ፃዕሪ ኣይሰለጠን።


text:
ፈታዉ ገንዘብ ምስ ሰይጣን ይላዘብ፣ ፈታው ሃገር ከኣ ምስ ህዝቡ ይላዘብ!
ልዑላውነት፣ ፍትሒ፣ ባኒ (እንጀራ) ቀዳምነት ንህዝቢ ኤርትራ እዮም። ሰላም ምስ ኢትዮጵያ ሓጋዚምበር ወሳኒ ኣይኮነን። ዶር. ኢብራሂም ስራጅ
ርእይቶ ኣካየድቲ መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ኤርትራ፣
ክቡር ሓውና ዶር ኢብራሂም ስራጅ፣ ብብቕዓትካን ብዕድሜኻን፣ ንኤርትራ ክትመርሕ ከምትኽእል ስለዘረጋገጽና፣ ብወገና ሓደራ ክንብለካ እንደሊ ኣገዳሲ ሓላፍነታዊ ወኸሳ እንተሎ፣ “ሃገር ክዝመትዶ ዓይንኻ ይዕመት” ከምዝብሃል፣ ኣብዛ በጺሕናያ ዘሎና መድረኽ ምስምስን ጥልመትን ውዲትን ኢሰያስ ስለዝኣረገ፣ ዋርሳይ ኮንካ ብመጀመርያ፣ ንኣብ ወጻኢ ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ፣ ኣብ ሓቀኛ ታሪኻዊ መስርሕ ዝተመርኮሰ ሲምፖዝዩምን፣ ሰሚናርን ገርካ ክትምህሮን ከተሰልጥኖን ሓደራ ንብለካ። ታሪኽ ገርካ ሞት ክብረት እዩሞ፣ ንኹሉ ንረብሓ ሃገር ኢልካ እትደኽሞ ድኻም ድማ ኣብ ጎድንኻ ከምዘሎና ነረጋግጸልካ።
መሃንድሳት ጽዮናውያን፣ ንህዝቢ ኤርትራ ብድሎ ከይትዕሎ ክስዕሩዎ ስለዘይከኣሉ፣ ብመጽናዕትን ምርምርን ዝበጽሑዎ ገረብ ብሓኽላ! ዝብል ወሳኒ መደብ ዕዮ ብምሕንጻጽ፣ እንሆ ንኢሰያስ ኣፈወርቂ ወዲ ተንቤን ሓማሴናይ ተመሲሉ ንፕሮጀክት ምዕራባውያን ንኸሳልጥ ልኢኾምልና፣ ብድሕሪ 66 ዓመታት ድማ እንሆ፣ እቲ ብምስምስን ብምትላልን ዘረባርበና ዝነበረ ሎሚ ኣግሂዱዎ ምስ ኢትዮጵያ ሓዊሰኩም እየ ይብለና ኣሎ።
ክቡራት ተኻታተልቲ መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ኤርትራ፣ እስከ ነዛ ኣብ ታሕቲ ተዘርዚራ ዘላ ብዛዕባ ምስላታት ቋንቋ ትግሪኛ እትሕብር ቪድዮ፣ ምስቲ ሎሚ ኢሰያስ ዝፍጽሞ ዘሎ እከይ ጥልመታት ኣዋዳዲርና፣ ካብቲ ምሳሌታት ኣየኖት እዮም ንተግባር ኢሰያስ ዝገልጹ ክንርዳእ ንፈትን።
ብሓልዮት መርበብ ደቀባት ኤርትራ
32 ሓምለ 2018 ዓ.ም.ፈ.


text:
ህጹጽ ዜና
- Details
- Created: Saturday, 08 July 2017 14:48
- Last Updated: Saturday, 08 July 2017 14:48
ሎሚ ቀዳም 8 ሓምለ 2017 ኣጋ ሰዓት ክልተ ድሕሪ ቀትሪ ብርክት ዝበለ ቁጽሪ ዘለውዎም ኣብ ኤርትራ ዓስኪሮም ዝነበሩ ኣባላት ተቓወምቲ ሓይልታት ኢትዮጵያ፡ ንስርዓት ህግደፍ ራሕሪሖም ናብ ሱዳን ከምዝኣተዉ ወኪል ዜና ስምረት ካብቲ ከባቢ ሓቢሩ። እቶም ስርዓት ህግደፍ ብፍሉይ ክከታተሎም ዝጸንሐ ኣባላት ደምበ ተቓውሞ ኢትዮጵያ፡ ስርዓት ህግደፍ ከየስተባሃለሎም በብ ጉሩፕን ብውልቅን ንምምላጥ ኣብ ዝሃቀኑሉ እዋን፡ ወተሃደራት ኤርትራ ስለዘርከብዎም ንልዕሊ ሰላሳ ደቒቕ ዝኸውን ናይ ቶኽሲ ምልውዋጥ ድሕሪ ምግባሮም ገርግፍ ኣብ ዝበሃል ምምሕዳር ሱዳን በጺሖም ኣለዉ። ዛጊት ክሳብ 40 ዝኸውን ቁጽሪ ዘለዎም ኣባላት ሱዳን ክኣትዉ ከለዉ ላንድ ክሩዘር ዝርከበአን ዝተፈላለያ ተሽከርከርቲ ሒዞም ከምዝኣተዉ ምንጭታትና ይሕብሩ። ብርክት ዝበለ ቁጽሪ ዘለዎም ኣባላት ኣባላት’ውን ኣብቲ ዶባት ተሓጺሮም ከምዘለዉ ወኪል ዜና ስምረት ብተወሳኺ ይሕብር። እዞም ኣባላት ደምበ ተቓውሞ ነበር፡ ካብ በኒ ሻንጉል ዝበሃል ብሔረሰብ ኢትዮጵያ ዝውለዱ ኮይኖም፡ ስርዓት ህግደፍ ከም መጋባርያ ክጥቀመሎም ዝተፈላለዩ ዓይነታት ታዕሊም ዝወሰዱ እዮም ኔሮም። እቲ ዋሕዚ ሕጂውን ቀጻሊ እኳ እንተሃለወ ስርዓርት ህግደፍ ኩሉ ዝከኣሎ ጌሩ ከትርፎም ይጽዕር ከምዘሎው’ን ይሕበር። ቀጻሊ ምዕባለታት ኣብ ዝቕጽል ዜናታትና ከነቕርቦ ኢና።


text:
እንዳነብዓ ዝነብራ መራኸቢ ብዙሓት ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ፡ ኤረቲቪን፡ድምጺ ሓፋሽን
እንዳነብዓ ዝነብራ መራኸቢ ብዙሓት
ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ፡ ኤረቲቪን፡ድምጺ ሓፋሽን
ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ፍጹም ምልኪ ትምሓደር ሃገር ምዃና ኩሉ ዝሰማማዕሉ’ዩ። ኤርትራ ዝሓለፈ 27 ዓመታት እዝን እትን ዘይትብለሉ ብኩሉ መዕቐኒታት መከራ ሕሰም ናብራ ስደት፡ስቓይ ማእሰርቲ ጭውያ፡ጭቆና ዕፈና፡ምረት ሂወት ጥሜትን ጽምእን፡ግህሰት ሰብኣውነት፡ኮታ ንሓደ ሃገራዊ ኤርትራዊ ዜጋ ብሂወቱ እንከሎ ከጋጥሞ ዝክእል ኩሉ ኣሉታዊ ክውንነት ንሕልምታቱን ተስፋታቱን ቀቢሩ ምስ ፍጹም መላኺ ብጋህዲ ተፋጢጡ ተራኺቡስ ሂወቱ፡ ሂወት ኣሽሓት መንእሰያት ዜጋታት ዝኸፈለሉ ዋጋ’ዩ።
ኣብ ኤርትራ ዘይቅቡል፡ ዘይልሙድ፡ ከም ቅቡልን ልሙድን ኮይኑ ተወሲዱ፡ ሎሚ ሰብ ዝተኣሰረ፡ ብጻዩ ጽባሕ ክእሰርን ክጭወይን ምዃኑ ዝፍለጠሉን፡ ግዳያት ምልካዊ ስርዓት ዝኾኑ ባእታታት ወይ ንደሞክራስን ፍትሕን ጠጠው ዝበሉ ንኽእሰሩ ግዜኦም ዝጽበዩን፡ ምስ ስድራ ቤቶም ዝማኸሩን፡ ብድሕሪኦም ክርከብ ዝኽእል ሽግር ብዓቕሊ ተጸዋርነት ክኸዱ ዘጸናንዑን ዝነብሩላ ደቂ ሃገር ዜጋታት’ያ። ወላዲ ንውሉዱ ወፊሩ ክኣቱ እንታይ ኮን ይረኽቦ ብዝብል ሻቕሎት ድቓስ ስኢኖም ሰለም ከይበሉ ዝሓድሩርሉ ለይቲ 27×365 እዩ። እዚ ከኣ ኣብ ኤርትራ ስሩዕ ሂወት ዘይብሉ ምልክት ፖለቲካዊ ምሕደራ፡ ማሕበራዊ ፍትሒ መላኺ ስርዓት ህግዲፍ’ዩ።
ጋዜጣ ሓደስ ኤርትራ ንብል፡ ኤረቲቪ ንብል፡ ድምጺ ሓፋሽ ንብል፡ ነንብብ ንርኢ ንሰምዕ ከኣ፡ ብድሕሪ’ዚ ኩሉ ዝንበብን ዝረአን ዝስማዕን ግን ዓብይ ሃገራዊ ጉዳይ ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ዝካየደሉ ዘሎ ፖለቲካዊ፡ ዲፕሎማሲያዊ፡ ህዝባዊ ድራማን ትያትርን ምዃኑ ይትረፍ ደለይቲ ፍትሒ ብቀረባን ርሑቕን ንምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ዝድግፉን ዝስዑቡን ኣጸቢቆም ዝፈልጥዎ’ዩ። ካልእ ብድሕሪ እዚ መጋራጃ ዘሎ ዝዋሳእ ጋዜጠኛ ኣሎ። እዞም ጋዜጠኛታት ተገዲዶም እንተዘይኮይኖምስ ብዛዕባ ኩሉ ዝብልዎ 90% (ተስዓ ሚእታዊ) ዘይኣምንሉን ንባዕሎም ግዳይ ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ዝኾኑ ዜጋታት ምዃኖም ዕድል ረኺቦም ኣብ ነጻ መድረኽ ዝበለዎ ክንደይ ተሰሚዑን ተዘሪብሉን’ዩ። ብዓብዩ’ኳ ሂወቶም ንመስዋእቲ በጅዮም ኣንጻር ምልኪ ኣይፋልናን ዝበሉ ነባር ተጋዳላይ ሚኒተር ዜና በራኺ ገብረስላሴ፡ ኣብ ትሕቲ ሕቍፎ ህግዲፍ ዝዓበየ መንእሰይ ሚኒትሪ ዜና ኤርትራ ዓሊ ዓብዱ ብቀረባ ነዚ ትካል ዘመሓድሩ ከም ውጽኢት ፖለቲካዊ ምሕደራ ዝበጽሖም ዕጫ ኩሉ ኤርትራዊ ርእዩ ሰሚዑ ፈሊጡ’ዩ። ድሕሪ’ዚ ክመጽእ ዝኽእል ንምልካዊ ስርዓት ክገልጽ ዝኽእል ምስክርነት ክህሉ ኣይክእልን። እዚ ሓተታ’ውን ህዝቢ ንምዝካር እንተዘይኮይኑስ፡ ልዕሊ’ቶም ኣብ ውዑይ ቲዕቲዕ ዝብል ዘይቲ ስቓይ ምሕደራ ህግዲፍ ዝሓለፉ ምስክር ክኸውን ኣይክእልን። እዚ ፍሉይ ኣስማት ተጠቒሱ ዘሎ ንኩሎም’ቶም ኣብ ትሒትኦም ዝነበሩ ሂወቶም ዝኸፈሉን ኣብ ስደት ዝርከቡ ህቡባት ጋዜጠኛታት ሬድዮን፡ቲቪን።ጋዜጣን ኤርትራ ባእታታት ብምርሳዕ ኣይኮነን።
እምበኣር ኣብ’ዚ ዝሓለፈ እዋን እዘን ኣብ ላዕሊ ኣርእስቲ ተጠቒሰን ዘለዎ ትካላት መራኺቢ ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ 27 ዓመት ብዛዕባ ካልኦት ሃገራት ሽግርን መከራን እምበር ብዛዕባ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ጸገማት፡ ኣብ ፖለቲካዊ ምሕደራ፡ ማሕበራዊ ፍትሒ፡ ማሕበራዊ ሂወት ተዛሪበን ኣይፈልጣን። እንተተዛረባ ከኣ ብምስምስ ኣንጻር ዘየሎ ሃገራውነት፡ ዘየሎ ልምዓት፡ ዘየሎ ሰላም መደባት ዘቅርባ’የን። ይትረፍ ኤርትራዊ ህግዲፋዊ መራኸቢ ትካልስ፡ እቶም ካብ ጎረባብቲ ሃገራት ተቃውምቲ ተባሂሎም ኣብ ኤርትራ ዓስኪሮም ዝነበሩ ሶማል፡ ኢትዮጵያ፡ሱዳን ብቀረባ ምልካዊ ስርዓት ንመደባቱ ንምዕዋት ብዛዕብ ኤርትራ ይኹን ብዛዕባ’ቲ ካብ ሃገሮም ተሰዲዶም ኣብ ኤርትራ ኮይኖም ዝቃወምዎ ዝነበሩ ስርዓታት እንታይ’ሎም ክዛረቡን ክጽሕፉን ሓበሬታ ክዝርግሑ ከም ዘለዎም ብህግዲፍ ተነዲፉ ዝዋሃቦም መደባት ኣብ ምትግባር ይሰርሑ ከም ዝነበሩ ባዕሎም ዝሃብዎ መረዳእታን ተሞክሮን መርኣያ ዓብይ ምስክርነት’ዩ።
ካብ’ቲ ዝገርም እንተሎ እዘን መራኸቢ ማዕከናት መላኺ ስርዓት ህግዲፍ፡ ዕግበት ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ክንዲ በቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ ህዝቢ ዝግምገምን ዝምዘንን፡ በቲ ኣብ ስደት ወጻኢ ሃገራት ዘሎ ንውልቓዊ ረብሕኡ ዝተደለለ ብሃውተታ ዝድግፍ ህዝቢ፡ እሞ ከኣ ብጓይላን ከበሮን ዝተሰነየ ፕሮፓጋንዳ ፖለቲካዊ ምሕደራ ሓገዝ ንምርካብ ምጽዓር’ዩ። ህግዲፍ ኣብ ክንዲ ብቅዋምን ህዝባዊ ባይቶኣዊ ደገፍ፡ ብስም እዞም ኣብ ወጻኢ ዘለዉ ” ንሱ ንሕና፡ ንሕና ንሱ” ዝብሉ ጭርሖታት ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ሓመድ ድፋጭኡ ዝሰቲ ዘሎ ህዝቢ ከደናግርዎ ፈቲኖም’ዮም።
ካልእ ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ብዛዕባ ኣብ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ግዜ ዲሞክራስዊያዊ ምርጫታት ዝካየድ ገገለ ግርጭታት ውራየይ’ሉ ንህዝብና ዘመሓላልፎ እከይ፡ በሉ ርኣዩ ስምዓኡ ዲሞክራሲ ውጽኢቱ እዚ ትርእዎ ዘለኹም’ዩ። ዲሞክራሲ ንኩሉ ሰላምን ምርግጋእን ከረጋግጽ ኣይክእልን’ዩ እንዳበለ ክሳብ ስግር ባሕርን ቀላያትን ኣብ ምምሕዳራት ኤውሮጳ ዝናኸስን ዝኸስስን ስርዓት’ዩ። ኣብ ውሽጢ ዝርከብ ህዝብና ከኣ ካልእ ከምዛዝነሉ ዘይክእል መተካእታ መራኸቢ ስለ ዘይብሉ በቲ ዝባሃል እንተኣመነን እንተኸደን ጌጋ ኣሎ ክበሃል ኣይከኣልን።
ካልእ መሓቕ ህግዲፍ ብምስምስ ህንጸትን ልምዓትን ሃገር ካብ ስዓብቱን ደገፍቱን ዝእክቦ 2% ቀረጽ ካብ ምዕራብ ሃገራት ኤውሮጳን ኣሜሪካን፡ ከምኡ ማእከላይ ምስራቕን እዩ። ይኹን’ምበር ካብ’ዘን ሃገራት ኩሉ ዓይነት ዕዳጋን ፍርያትን ህግዲፍ፡ ካብ’ቲ ብስም በዓል ነጻነትን ካልእ ዝተፈላልየ ዝካየድ ባህላዊ ምርኢት፡ ኣብ ኤውሮጳን ኣሜሪካን ግሒጥዎ ዝኸይድ ዶላራት’ኳ ክዝልፎን ክኸሶን ከጸልሞን ክትርኢ ኣዝዩ ዘሕዝን’ዩ። ንኸም’ዚ ዝበለ ተርኽቦስ ኣቦታትና ” ዝበልዓሉ ጻሕሊ ዝሰብር” ወይ ከኣ ” ኣብ ክንዲ ዘኾለስኩስ ተነኸስኩ” ክብሉ ይምስሉ ነበሩ።
ኣብ መወዳእታ እዘን ማእከና ንልዕሊ 27 ዓመታት፡ ብፍላይ ከኣ ብድሕሪ ዶባዊ ኵናት ንህዝቢ ከምሓላልፍኦ ዝጸንሓ ሓበሬታ ዝምድና ኤርትራን ኢትዮጵያን ሎሚ ኣብ መስርሕ ሰላም ክረአ እንከሎ፡ ብሕፈረት፡ ብፍሽለት፡ ልዕሊ ኩሉ ከኣ ብምልኪ ክረአ ዝኽእል መድረኽ በይናዊ ስርዓትን ምሕደራን ኤርትራ ዘንጸባርቕን ዝምክስርን’ዪ።
ኣብ’ዚ መድረኽ ሰላም ኢትዮ-ኤርትራ ውራየይ’ሉ ዝሓዞ ብቀጻሊ ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ስደት ስግረ ዶብ፡ማእሰርቲ፡ ምልካዊ ምሕደራ ብዘይዕርቕን ሰላም ክኸይድ ዝሓዞ ትልሚ ምዕዛብ ንባዕሉ ህግዲፍ፡ ንቅዋምን ሕግን” ደሞክራስን ፍትሕን፡ ራህዋን ሰላምን መደብ ከም ዘይብሉ ዘረጋግጾ’ዩ።
ምእንቲ’ዚ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ፡ ኤረቲቪ፡ድምጺ ሓፋሽ ዘይ ከም ስመን፡ ንምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ንርውየት ስልጣኑ ዘገልግላ፡ ሓቕን ግሉጽነት፡ ዘይብሉ ማዕከናት ዜና’ዩ። ብዙሓት ኣብ ስደት ዝርከቡ ጋዜጣኛታት ኤርትራውያን ተሞክሮታቶም ኣብ ዝገልጽሉ ሓደ ካብ’ቲ ካብ ማእሰርቲ ዝኸፍአ ግዕታት፡ ግህሰታት ዝካየደሉ ቀንዲ ትካል ህግዲፍ ምኳኑን ኣንጻር ኩሉ ሕልምታቱም ድሌታቶምን ተገዲዶም ዝሰርሕሉ ዝነበሩ ሞያ ምዃኑ ዝገልጽሉ ከም’ቲ ቅድም ክብል ብደረጃ ሚኒትር ተመዚዞም ክሰርሑ ዝጸንሑ ዘጋጠሞም ሓደጋ ክግለጽ ዝኽእል’ዩ።
ዘለኣለማዊ ክብርን ዝክርን ስውኣትና
ዜናን ሓበሬታን ሰዲህኤ
23 መስከረም 2018


text:
ፋይናስ ሚኒስተር ነበር ብርሃነ ኣብርሀ ኪዳነ ተኣሲሩ
ፋይናስ ሚኒስተር ነበር ብርሃነ ኣብርሀ ኪዳነ ተኣሲሩ
ነባር ተጋዳልይን ፋይናንስ ሚኒተር ነበር ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ ትማሊ ዕለት 17 መስከረም 2018 ብዘይሕጋዊ ኣገባብ፡ ብዘይመጸዋዕታን ክስን ቤት ፍርድን ፖሊስን፡ ካብ ቤቱ ምስ ወጸ ብጸጥታ መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ኣብ ቅድሚ ሰቡ ተጨውዩ ከም ዘየተመልሰ ተፈሊጡ። ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ ተጨውዩ ከይዱ’ዩ ተባሂሉ’ምበር ከመይን ኣበይን ከም ዝኸደ ክሳብ ሕጂ ዝተረኽበ ሓበሬታ የልቦን። ካብ ሕሉፍ ኣካይዳ መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ከኣ ንቡር ኣተሓሕዛ ፖለቲካውያን ኮይኑ ዝጸንሐን’ዩ። እዚ ብግዜ መዓልቲ (ቀትሪ) ኣብ ጎደናታት ኣስመራ ዝግበር ጭውያ ከኣ መጀመርትኡ ኣይኮነን። ልክዕ ቅድሚ 17 ዓመት ካብ 18-21 መስከረም 2001 ኣብ ልዕሊ G15፡ ጋዜጠኛታት ዝተወሰደ ስጉምቲ ተመሳሳሊ ጥራሕ ዘይኮነ ሎሚ ህግዲፍ ደጊሙ ካብ ርእሲ ህዝቢ ኤርትራ ገና ከም ዘይወረደን ሕግን ስርዓትን ዝበሃል ከም ዘየልቦ ዝህቦ ምልክት’ዩ።
ሚኒስተር ፋይናንስ ነበር ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ ኣብ መወዳእታ ሓምለ ንህዝቢ ኤርትራ ብቃሉ ዝሕለፎ ታሪኻዊ መልእኽቲ፡ ክልተ መጽሓፍቲ ንህዝቢ ዘቅረቦ ንባህርያት መራሒ ጃንዳ ህግዲፍ ምልካዊ ስርዓት ኣብ ኤርትራ ዘጋልጽ ሰነድ ጠንቒ ዘይሕጋዊ ማእሰርቱ ኮይኑ ዘሎ ኣቀዲሙ ዝፈልጦ ከም ዝነበረ ይግለጽ። ንዝመጾ ኩሉ ከኣ ብትብዓት ክገጥሞ ከም ዝኾነ ኣብ መልእኽቱ ገሊጹ ነበረ።
እዚ ኣብ ውሽጢ ኣስመራ ብኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ ዝተፈጸመ ዓብይ ታሪኻዊ ትብዓት ዝምለኦ ጅግንነት ኣንጻር ምልኪ ህግዲፍ ንህዝብና ተስፋ ዝሃበ፡ ኣብ’ዚ ዕድመ ከኣ ኣብ ማእሰርቲ ክበሊ ዝፈርዶ መላኺ ስርዓትን ተግባራቱን ኣሕዛኒ ኮይኑ ኣሎ። ልዕሊ ኩሉ ግን ቃልሲ ንደሞክራስያን ፍትሕን ጠጠው ክብልን ንድሕሪት ክግታእ ከም ዘይክእል ግን ከኣ ምልክታት ዓወት ምዃኑ ሓቢሩ ኣሎ።
ዘለኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ንስውኣትና
ዜናን ሓበሬታን
ሰዲህኤ
18 መስከረም 2018


text:
ኮሚሽን ስፖርት ኤርትራ ጉባኤን ምርጫን...
ኮሚሽን ስፖርት ኤርትራ ጉባኤን ምርጫን ሃገራውያን
ፈደረሽናትን ኦሊምፒክ ኮሚቴን ኣቃኒዑ
ብድራር ፍሰሃየ
ኮሚሽን ስፖርት ኤርትራ ካብ 2009 ክሳብ 2012 ኣብ ስራሕ ንዝጸንሓ ሃገራውያን ፈደረሽናት ስፖርትን ኮሚቴ ኦሊምፒክን ብሓደስቲ ኣካየድቲ ኣካላት ንምትካእ ካብ 1ሚያዝያ ከካይዶ ዝጸንሐ ጉባኤን ምርጫን 22 ሚያዝያ 2013 ዛዚሙ። Read more
ላዕለዋይ ባይቶ ስፖርት ኣፍሪቃ፣ ንላዕለዎት...
ላዕለዋይ ባይቶ ስፖርት ኣፍሪቃ፣
ንላዕለዎት ሓለፍቲ ኮሚሽን ስፖርት ኤርትራ ሸሊሙ።
ኮሚሽነር ስፖርት ኤርትራ ሜጀር ጀነራል ሮሞዳን ዑስማን ኣውልያይን ፕረዚደንት ሃገራዊ ፈደረሽን ኲዕሶ እግሪ ኤርትራ ኣቶ ተስፋይ ገብረየሱስን፣ ካብ ላዕለዋይ ባይቶ ስፖርት ኣፍሪቃ ዝተላእከሎም ናይ ክብሪ መዳልያ፣ ብ23 ሚያዝያ ኣብ ኣስመራ – ኣዳራሽ ኮሚሽን ስፖርት ኣብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት ተቐቢሎም።
ክልቲኦም ላዕለዎት ሓለፍቲ ስፖርት ኤርትራ ነዚ ሽልማት’ዚ ዝበቕዑ፣ ላዕለዋይ ባይቶ ስፖርት ኣፍሪቃ ብ9 ሕዳር 2012 ኣብ ከተማ ብራዛቪል – ኮንጎ ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ ብመሰረት ዘሕለፎ ውሳኔታትን ለበዋታትን’ዩ። Read more
ኤርትራውያን ተቐማጦ ጀርመናዊት ከተማ ካስልን...
ኤርትራውያን ተቐማጦ ጀርመናዊት ከተማ ካስልን ከባቢኣን፣
ተሳትፎኦም ኣብ ወፍሪ ልምዓት ከምዘዕዝዙ ኣረጋጊጾም።
ኤርትራውያን ነበርቲ ከተማ ካስልን ከባቢኣን – ጀርመን፣ ተሳትፎኦም ኣብ ወፍሪ ልምዓት ከዕዝዙን ንተጻብኦታት ብልዑል ንቕሓት ገጢሞም ከፍሽሉን ከም ወትሩ ድልዋት ምህላዎም፣ ብ21 ሚያዝያ ኣብ ዘቃንዕዎ ኣኼባ ህዝባዊ መኸተ ደጊሞም ኣረጋጊጾም።
ኣብቲ “ወትሩ ድልዋት ንወፍሪ ንልምዓት” ብዝብል ቴማ ዝተቓንዐ ኣኼባ ህዝባዊ መኸተ፣ ኣምባሳደር ሃገር ኤርትራ ኣብ ጀርመን ኣቶ ጴጥሮስ ጸጋይ፣ ነቲ ተራሕዩ ዘሎ ናይ ወፍሪ ዕድላት ብውልቂ ይኹን ብጉጅለ ክረብሑሉን ንሃገሮም ከርብሑን ብምዝኽኻር፣ ንዝበረኸ ኣበርክቶ ኣብ ሃገራዊ መደባትን ምውራስ ሃገራዊ ክብርታት ንመንእሰይ ወለዶን፣ ኣብ ምህናጽ ድልዱል ማሕበረኮምን ሽማግለ መኸተን ኣበርቲዖም ክሰርሑ ተላብዩ። Read more
ማእከላይ ባይቶ ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያት ...
ማእከላይ ባይቶ ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያት
ተማሃሮን ኤርትራ፣ መበል 14 ስሩዕ ኣኼብኡ ኣቃኒዑ።
ማእከላይ ባይቶ ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያትን ተማሃሮን ኤርትራ፣ “ውሁድ ስራሕ ኣብ መንእሰያት፣ ንህንጸት ኩለንትናዊ ብቕዓት” ብዝብል ቴማ መበል 14 ስሩዕ ኣኼባኡ ብምቅናዕ፣ ንጥፈታቱ ገምጊሙ።
ኣመሓዳሪ ዞባ ማእከል ኣቶ ካሕሳይ ገብርሂወት ኣብ ዘስመዖ መኽፈቲ ቃል፣ መንእሰይ ተሰካሚ ሕድሪ ስለዝኾነ፣ ነቲ ዝሓየለ ዝበሃል ብብልሓትን ንቕሓትን ክገጥሞ ከምዝግባእ ብምዝኽኻር፣ “ልምዓት ንኹሉ ሕቶታት ስለዝምልስ፣ ማሕበራዊ ፍትሒ ድማ ብመገዲ ልምዓት ስለዘጋገጽ፣ መንእሰይ ኣብ ልምዓት ኣበርቲዑ ክዓዪ መድረኽ ዝጠልቦ’ዩ” ክብል ኣገንዚቡ። Read more


text:
ንግዝያዊ ረብሓን ዝናን ክበሃል ሓሶት ምዝራብ፡ ወትሩ ዘየቕስን ዘይተኸፍለ ዕዳ’ዩ።
ንገዛእ ርእሶም ውሽጣዊ ነጻነት ኮነ፡ ናትና ዝብልዎ ዋሕስ ዝኾኖም ትካላዊ ኣሰራርሓ ዘይብሎም፡ ብኩለንተናኦም ኣብ ትሕቲ ምሉእ ምሕረት ሓደ ሰብ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝወደቑ፡ ግበሩ ፈጽሙ ዝተባህልዎ ብዘይ ዝኾነ ሕቶን ርእይቶን ዝፍጽሙ፡ ኣብ ትሕቲ ህይወት ዘይብሉ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ብጉልባብ ዲፕሎማሲ ኣብ ዝተፈላለያ ኤርትራውያን ተሰዲዶም ዝነብሩለን ሃገራት ተጸፍዮም፡ ንኤርትራውያን ኣብ ምስላይን ምስቓይን ካብ ዝርከቡ ኣባላት ህግደፍ ኣስታት 200 ዝኾኑ፡ ካብ 21 ክሳብ 29 ታሕሳስ 2017 ብመንግስቲ ዝሰላሰል ዘሎ መደባት ልምዓት ክዕዘቡ ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታ በጺሖም ዝብል ብጸብጸብቲ ሓሶትን ነገርቲ መርድእን ማዕከናት ዜና እቲ ጉጅለ ሰሚዕና።
ኣብ ኤርትራ ብህዝቢ ኮነ ብመንግስቲ ዝካየድ ትርጉም ዘለዎ ልምዓት ከምዘየለ ምስክር ዘድሊዮ ኣይኮነን። እቲ ጠንቂ ናይ ኩሉ ሃገራዊ ሕሰምን ድኽነትን ዝኾነ ከም ፋጣሪኦም ዘምልኽዎ ኢሳያስ ዓምን ቅድሚ ዓምን ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መጠይቕ፡ ኣብ ቀዳማይ ኲናት ዓለም ምስተሰርሐ (ቅድሚ 100 ዓመት ምዃኑ’ዩ) ፈጺሙ ጽገና ተገይርሉ ዘይፈልጥ መካይን ንክጎዓዛሉ ኣሸጋሪ ዝኾነ ጽርጊያ ከም ዘሎ፣ ሓይሊ ጸዓት ኣይኮነን ፋብሪካታት ዘንቀሳቕስ ንናይ መደቀሲ ኣምፑል ዝኸውን ዘተኣማምን ሓይሊ ከምዘየለ፣ ካብ’ቶም ኣብ ህይወት ሰብ ብቐዳምነት ዝስርዑን ብቐረባ ክርከቡ ዝግባእን ሓደ ዝስተ ማይ ተሳኢኑ ከቢድ ፈተነ ኮይኑ ምህላው፣ መዓርፎ ነፈርቲ ኮነ ወደባት ንልምዓት ድልዊ ክኸውን ብዘኽእሎ ወፍሪ ከምዘይተገብረሉ፣ ኮታ ኣብ ውሽጢ’ዚ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ዝኾነ መደባት ልምዓት ኣይተሳለጠን፡ ንቕድሚት ክትግበሩ ዝተታሕዙ ገጀፍቲ ውጡናት ግን ኣለው። ዝተገብረ መጽናዕቲ ኣሎ። ገና መጽናዕቲ ዘድልዮ ኣሎ። መዓስ’ዩ ናብ ተግባር ዝእቶ ግን ፍሉጥ ኣይኮነን እና በለ፡ ኣብ ኤርትራ ንዘሎ ባዶነት ልምዓት፡ ባዶነት ደሞክራሲ፡ ባዶነት ፍትሒ ብዘየደናግር ጽቡቕ ገይሩ ገሊጽዎ’ዩ።
ጉልበቱ ኣፍሲሱ ብረሃጹ ዕለታዊ ህይወቱ ከይመርሕ ብድኽነት ዛንዛን ክብል ዝተፈርዶ ህዝቢ ኣብ ዘለዋ ሃገር፡ ክሳብ 200 ዝኾኑ ዕስለ ብገንዘብ ህዝቢ፡ ኣንጻር ህልዊ ሓቂ፡ ኣንጻር ህዝቢ፡ ኣንጻር ልምዓት፡ ኣንጻር ሰላም፡ ንምልኪ ዘቆናጁ ፕሮፖጋንዳዊ ጎስጓስ ክገብሩ ስንቂ ኮይኑ ዘገልግሎም ዝተዋህቦም መደብ ተቐቢሎም ዑደት ምግባሮም ከይኣክል፡ ብሃገር ደረጃ ኣብ’ዚ ኣበርክቶ ኣለዎ ዝበሃል ዘይብሉ እቲ ጉጅለ ናብ ዘዳለወሎም ንስእሊ ኣብ ዝጥዕም ቦታታት ከይዶም፡ ምርኣይ ምእማን’ዩ። ኣብ ርሑቕ ኮይና ንሰምዖ ካብ ዝነበርና ንላዕሊ ኮይኑ ረኺብናዮ። መንግስቲ ብሓቂ ይሰርሕ ኣሎ። ህዝቢ’ውን ብሓቂ ይልወጥ ኣሎ። እዚ ዝተዓዘብናዮ መደባት ልምዓት ብዓቕሚ ኤርትራ ከመይ ክስራሕ ክኢሉ ዝገርም’ዩ። ኣካይዳ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ዓለም ዘይርካ ተወዳድሪ የብሉን። ህዝቢ ኤርትራ ዋላ ይሕሰሞ ሓሲሙኒ ጠምዩኒ ዘይወጽኦ፣ ናይ ምጽማም ተኽሎ ዘማዕበለ ኣብ ሃገሩን መንግስቱን ዘለዎ እምነት ፍሉይ’ዩ …ዝብል ንጎይታኦም ከመጉሱን ብህዝቢ ከሽካዕልሉን ቀኒዮም።
ብመሰረት’ቲ ጉጅለ ዘቃለሖ ዜና፡ ካብ’ቶም 200 ዝኾኑ ካብ መደባት ስለያዊ ስራሓት ኣብ ወጻኢ፡ ብመንግስቲ ክኒዮ ምርግጋጽ ውሕስነት መግቢ ዝጠመተ መነባብሮ ዜጋታት ንምልዋጥ ወይ ንምምሕያሽ ዝካየድ ዘሎ መደባት ልምዓትን ታሪኻዊ ቦታታትን ክዕዘቡ ዝተጸውዑ እቶም 95% መንእሰያት’ዮም። እዚኦም ግን ኤርትራውያን መንእሰያት ዘይኮኑ፡ መንእሰያት ህግደፍ ኣብ ወጻኢ’ዮም። ብካልእ ኣዘራርባ ብህዝቢ ኤርትራ ዝግደሱ ዘይኮኑ ንእንኮ ሰባዊ ስርዓት ዝከናኸኑ ናይ ገዛእ ርእሶም ናትና ዝብልዎ ፖለቲካዊ መንነት ዘይብሎም ልኡኻትን ዕሱባትን ህግደፍ ምዃኖም’ዩ። እዚኦም ንምስሊ ኢሳያስ ‘ምበር ንምስሊ ህዝብታት ኤርትራ ኣይፈልጡን። ክፈልጡ’ውን ኣይደልዩን። ስለምንታይ ብዛዕባ ህዝቢ ክሓስቡ ክግደሱ ብዘኽእሎም ኣይተሃንጹን። ሃገር ማለት ህዝቢ ማለት ምዃኑ ኣይርደኦምን። ሃገር ማለት ኢሳያስ ህግደፍ ማለት ምዃኑ’ዩ ዝርደኦም። ኣገንዝቦኦም ከምኡ ምዃኑ ዘረደአና፡ ዑደት ክትገብሩ ናብ ኤርትራ ክትኣትው ኢኹም ክበሃሎም እንከሎ፡ ኣበይ ዘሎ፡ መን ዘልመዖ፡ መን ዝጥቀመሉ ልምዓት ዝብል ሕቶ ከየልዓሉ ነቲ መምርሒ ብታሕጓስ ምቕባሎም’ዩ። ኣብ ዝተዳለወሎም ቦታታ ምስ በጽሑ ዝህብዎ ዝነበሩ ምስክርነት ድማ ፈጺሙ ዘየለ ባዶ ወደሳ’ዩ።
ከም ኣጋጣሚ ኮይኑ ከኣ እቲ ዝበጽሕዎን ዘወደስዎን ቦታታት ብመንጽር ምምሕያሽ መነባብሮን ህዝቢ እቲ ኣዝዩ ዝተሃስየ ቆላሕታ ዝተነፍገ ከባቢ’ዩ። ምስለነታትን ኣባላት ስለያን ኢሳያስ ግን፡ ብመንግስቶም ብኽብሪ ምዕዳሞም፣ ብገንዘብ ህዝቢ ወይ ብስም ህዝቢ ዑደት ምግባሮም፣ ኣብ ቅድሚ ካሜራን መጉልሒ ድምጽን ቀሪቦም ዝተላዕልዎ ስእልን ዝተሰመዖም ፍሳሃን ‘ምበር፡ ነቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ ንምርግጋጽ ዘወር ኢሎም ነቲ ዘይምሱል መሲሉ ዘሎ ህዝቢ ከመይ ኣለኻ ኢሎም ክሓትዎ ኣይተ ሰምዑን ኣይተራእዩን። በቲ ልሙድ ናይ በለጽ ቃላት፡ መን ከማኻ፡ ብሳላኻ ኢሎም ከሽካልሉ’ዮም ተሰሚዖም። ህዝቢ ከይሓተቱ ብኣባላት ጸጥታን ሞያዊ ነጻነት ዘይብሎም ናብ ካድራት ዝተቐይሩ ጋዜጠኛታትን ተመሪሖም፡ ዝተዳለወሎም ዝተመርጸ መግብን መስተን እናበልዑን እናሰተዩን’ዮም ነቲ ዑደት ኣካይደሞ። “ ኣብ ከብዲ ጽጉብ የለን ጥሙይ” ኮይኑ ንሶም ብገንዘብ ድኻ ህዝቢ እንተጋየጹን እንተጸገቡን እቲ ካልእ ከምኡ ዓይነት ህይወት የሕልፍ ከም ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ጽቡቕ ኣሎ ኢሎም ከይተሰከፉ ቃለ ምስክርነት ምሃቦም ካብ ኩሉ ዝኸፍአ ነብሶም ዘይከኣሉ ዕሱባት ምዃኖም ዘረጋግጽ’ዩ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 05-01-2018


text:
እታ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ሚያዝያ ዝተበገሰ ብዙሓት ንሞትን ማህሰይንት ማእሰርትን ሓደጋ ዘቃለዕ ዘሎ ውጥረት መፍትሒ ዘይረኸበሉ ኣብ ሃገረ ኒካራጉዋ ዘሎ ውሽጣዊ ዕግርግር ምኽንያት እቶም ኣብ 2019 ዓ.ም. ወርሒ ጥሪ ኣብ ፓናማ ንኽካየድ ዝተወሰነ ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ መንእሰያት ንዝሳትፉ መንእሰያት ኣብ ምእንጋድ መደብ ሰበኻታታ ከምዘይሳተፋ ተፈሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
እቲ ኣብ ኒካራጉዋ ተኸሲቱ ዘሎ ከቢድ ቅልውላው ምኽንያት ናይታ ሃገር ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ፥ ከምቲ ቅድም ክብል እቲ ካብ ዕለት 22 ክሳብ ዕለት 27 ጥሪ 2019 ዓ.ም. ኣብ ፓናማ ንኽካየድ ኣብ ዝተወሰነ ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ መንእሰያት ዝሳተፉ ምእንጋድ ዝብል ተሓንጺጹ ዝነበረ መደብ ኣብ ኒካራጉዋ ክትግበር ከምዘይከእልን፡ ሰበኻታት ኒካራጉዋ ተሳተፍቲ መንእሰያት ከእንግዳ ከምዘይክእላ ዝሓበረ ናይ ኒካራጉዋ ብፁዓን ጳጳሳት መግለጺ ኣስዒቡ፡ እቶም ኣብ ፓናማ ኣብ ዝካየድ ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ መንእሰያት ንዝሳተፉ ኣብ ፓናማን ኒካራጉዋን ኮስታ ሪካን ክእንገዱ ኣብ ዝብል መደብ ሰበኻታት ኒካራጉዋ ከምዘይትሳተፋ የረጋግጽ።
ኣብ ፓናማ ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ መንእሰያት 300 ሺሕ መንእሰያት ክሳተፉ ትጽቢት ኣሎ
ኣብቲ ኣብ ወርሒ ጥሪ 2019 ዓ.ም. ኣብ ፓናም ኣብ ዝካየድ ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ መንእሰያት ንዝሳተፉ 300 ሺሕ መንእሰያት ንምእንጋድ ፓናማ ትዳለው ከምዘላ ክንገር እንከሎ፡ መብዛሕቲኦም ካብ ማእከላይ ሃገራት ላቲን ኣመሪካ ዝተዋጽኡ ከምዝዀን ግምት ከምዘሎ ምስ ቫቲካን ኣገልግሎት መደብ ዜና ቃለ ምልልስ ዘካየዱ ናይ ዓለማውያን ምእመናንን ስድራ ቤትን ሕይወትን ሓልዮ ጳጳሳዊ ቤት ጽሕፈት ናይ መንእሰያት ጉዳይ ሓላፊ ኣባ ዥዋው ቻጋስ ገሊጾም፡ ብዛዕባ እቲ ናይ ኒካራጉዋ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ውሳኔ እውን፥ ፓናማ ንእሽቶ ሃገር ብምዃና እቶም ኣብቲ ናይ 2019 ዓ.ም. ወርሒ ጥሪ ዝካየድ ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ መንእሰያት ተሳተፍቲ ኣብ ኮስታ ሪካን ኒካራጉዋን እውን ክንእገዱ ዝብል ስምምዕ ዝነበረ ኰይኑ፡ ግን ነቲ ኣብ ኒካራጉዋ ተኸሲቱ ዘሎ ቅልውላው ሰበኻታት ኒካራጉዋ ከይሳተፋ ይድርኽ ኣሎ፡ ስለዚህ እቲ ውሳኔ ብፁዓን ጳጳሳት ኒካራጉዋ ህልው ኩነታት ሃገሮም ዝጠለቦ ዘሎ እዩ ኢሎም።
ናይ ሃገራት ኣመሪካ ማሕበር
እቲ ኣብ ኒካራጉዋ ተኸሲቱ ዘሎ ማሕበራውን ፖለቲካውን ውጥረት መፍትሒ ክረክብ ናይ ሃገራት ኣመሪካ ማሕበር፥ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ኣርጀንቲናን ቺለን መክሲኮን ብራዚልን ኮሎምቢያን ፐሩን ካናዳን ዘቕረበኦ፡ ናብ ኒካራጉዋ ዝለኣኽ ፍሉዩ ድርገት ክቐውም ዝብል ናይ ሓባር ውሳኔ ከምዘጽደቐ እንክሕበር፡ ናይ ኒካራጉዋ ርእሰ ብሔር ዳንኤል ኦርተጋ እቲ ፍሉይ ድርገት ናብ ሃገር ከይኣትው ዝኽልክሉ እንተድኣ ኰይኖም ከቢድ ማዕቅብ ኣብ ልዕሊ መንግስቶም ክውሰን እዩ ዝብል ሓሳብ ዘጠቓለለ ውሳኔ እውን ክኸውን እንክሎ፡ ዕለት 2 ነሓሰ 2018 ዓ.ም. ናይ ኒካራጉዋ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ብፁዕ ካርዲናል ሊዮፖልዶ ብረነዝ በቲ ክካይድ ትጽቢት ዝገበረሉ ዘሎ መደብ ሃገራዊ ዘተ ምኽንያት ምስ መንግስቲ ተራኺቦም ብዛዕባኡ ዘትዮም ዝብል ዜና ሓቂ ከምዘይኰነ ገሊጾም።
ጽኑዕን ሕጹጽን መርመራ ክካየድ
ኣብ ኒካራጉዋ ካብ ወርሒ ሚያዝያ 2018 ዓ.ም. ኣትሒዙ ዝተባርዔ ህዝባዊ ተቓውሞ ምኽንያት ክሳብ ሕጂ ብውሑድ 317 ሰባት ከምእተቕትሉ ዓለም ሓቆፍ ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ተማጓቲ ውድብ ክሕብር እንከሎ፡ መንግስቲ ኒካራጉዋ ዓለም ሓቆፍ ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ውሳኔ ከኽብር ጻውዒት ኣቕሪቡ፡ ኣብ ዓለም ሓቆፍ ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ተማጓቲ ውድብ ናይ ኒካራጉዋ ጉዳይ ዝከታተል ድርገት ሓላፊት ኣንቶኒያ ኡረኾ፥ እቲ ኣብ ኒካራጉዋ ምስቲ ህዝባዊ ናዕቢ ተተሓሒዙ ዝተፈጸመ ገበን መቕተልቲ መንግስቲ’ታ ሃገር ጽኑዕን ሕጹጽን መርመራ ካካይድን፡ ብዝሒ ዝተቐትሉን ሓቀይና ቁጽሪ ከመሓላልፍ ጻውዒት ኣቕሪበን፡ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ብምንም ዓይነት ምኽንያት ኣብ ዝዀነ ይኹን ኩነት ክገሃስ የብሉን ኢለን።


text:
ፓሎ ዘ-ፐራዲዞ ብዝብል ናይ ብርዒ ሽም`ዩ ዝያዳ ዝፍለጥ። ሽሙ ግን ባይሩ ሃብተስላሰ`ዩ። ካብ 1991 ጀሚሩ ብናይ ብርዒ ሽም ናብ ዝተፈላለያ ሚድያታትን መጽሓፍትታት ክጽሕፍ ከሎ ፓሎ ዘ-ፐራዲዞ ክሳብ 2004 መን ምዃኑ ይፍለጥ ኣይነበረን ። “ ኣብ እንዳ ዜና ኣትየ ኸለኹ`ውን ብፓሎ ዘ-ፐራዲዞ ናብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራን ድምጺ ሓፋሽን ክጽሕፍ ከለኹ ንግዚኡ ኣይፈልጡንን ኔሮም-ክሳብ ተስፋኣለም ጫረ ናብ መደቡ `ዕላል ጥበባት ዓዲሙ ዘቃልዓኒ “ ይብል ፓሎ።
ፓሎ ዘ-ፐራዲዞ ፡ ዝሓልፈ ወርሒ “ልቦና ኣብ ሓንቲ ደቒቕ” ትብል መጽሓፍ ናብ ህዝቢ ዘርጊሑ`ሎ። መልእኽታ ፡ ኣብ ከባቢ ዱባይ ዝተዓዘቦ ዘሰክፍ እናኾነ ይመጽእ ኣሎ ዝበሎ ኣተሓሳስባ ሕብረተሰብ ክዕረን ማሕበራዊ ክብርታት ክዕቀብን ዝመክር`ዩ።
ባይሩ፡ ከም መዝገበ-ቓላት ትግርኛ-ዓፋር- እንግሊዝኛ -ምስ ካልኣዩ ዝጸሓፋን ካልኦትን`ውን ዘበርከተን፡ ኣብ`ዚ እዋን`ዚ “ኣስመራ ዱባይ” ትብል መጽሐት ዘዳሉ ዘሎን`ዩ።
ምስ ፓሎ ዝተገብረ ቃለመጠይቕ ቀዳማይ ክፋሉ ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል፡


text:
ናይ ማሊ ማሕበራዊ ደሞክራሲያዊ ጥርናፈ ንማሊ ኣቦ መንበር ናይ ማሊ ርእሰ ብሔር ናይ ኣገልግሎት ዘመኖም ዘብቅዕ ዘሎ ሕጹይ ተመራጺ ኢብራሂማ ቡባካር ካይታን ናይ ተቓዋሚ ውድብ መራሒ ሕጹይ ተመራጺ ንርእሰ ብሔር ረፓብሊካውን ደሞክራሲያውን ውህደት ፖለቲካዊ ውድብ መራሒ ሱማይላ ሲሰን ብቐንዲ ዝግለጽሉን ካልኦት 22 ተመረጽቲ ዘሳተፈ ዕለት 29 ሓምለ 2018 ዓ.ም. ኣብ ማሊ ምርጫ ርእሰ ብሔር ክካየድ ምዃኑ ክሕበር እንከሎ፡ ናይ ማሊ ሃገራዊ ቅዋም ከምዝሕብሮ ናይ ርእሰ ብሔር ቀዳማይ ናይ ኣገልግሎት ዘመን ሓሙሽተ ዓመት ዝብልን ንካልእይ ጊዜ እውን ክምረጹ ዝፈቕድ ኰይኑ ብጠቕላላ ካብ 10 ዓመት ንላዕሊ ዘይፈቅድ ክኸውን እንከሎ፡ ካብ ተመረጽቲ ኣብላጺ ድምጺ ዝረኸበ እንተድኣ ዘየለ፡ ኣቶም ብቐድማይን ካልኣይ ደረጃ ዝስርዑ ንዳግም ንኻልኣይ ዙር ሕዝባዊ ምርጫ ይቕረቡ ይብል።
ሃዋሁ ውጥረትን ዓመጽን
ካብ ዝሓለፈ ነዊሕ እዋን ንነጀው ሃገረ ማሊ ኣብ ውጥረትን ዓመጽን ሃዋሁ እትርከብን ብፍላይ ዕጡቓት ሓይሊ መኽረርቲ ሃይማኖት ምስልምና ዝፍንውዎ መጥቃዕትን፡ ውስጠ ዓሌታዊ ግርጭት ዝረኣየላ ኰይና ኣብ ዘላትሉ እዋን መንግስቲ እቲ ዕለት 29 ሓምለ 2018 ዓ.ም. ዝካየድ መደብ ሕዝባዊ ምርጫ ትሑዝ ምዃኑን ልዕሊ 30 ሺሕ ኣባላት ሓይሊ ጸጥታ ተመረጽትን መራጺ ህዝብን ናይ ምርጫ ነቑጣን ጸጥታን ሰላምን ክሕልዉ ከምዝምደቡ ድሮ ኣፍሊጡ ኣሎ።
ናይ ማሊ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ
ናይታ ካብ ጠቕላላ 15,278,000 ውሽጢ 283 ሺሕ ካቶሊካዊ ምእመን ናይ ዝዀነላ ሃገረ ማሊ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ብምኽንያት እቲ ዕለት 29 ሐምለ 2018 ዓ.ም. ንኽካየስ ዝተወሰነ ሕዝባዊ ምርጫ ብሓድሽ ብስለት ንሓዳስ ማሊ ብዝብል ኣርእስቲ ኣምሪሑ ንመላእ ምእመናን ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ማሊን ሰብ ጽቡቕ ድላይ ሓዋርያዊ መልእኽቲ ከምዘመሓላለፉን እንክንገር፡ 2018 ዓ.ም. ኣብ ማሊ ወንጌል ዝኣተወሉ ዝኽሪ መበል 130 ዓመት ዝዝከረሉ እዋን ብምዃኑን ከምኡ እውን ናጻ ሕዝባዊ ምርጫ ዝከየደሉ ዓመት እውን ብምዃኑ ግምት ዝሃበ መልእክቲ ከምዝዀነ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።


text:
ፈፃሚ ስርሕ ናይ ኢትዮጵያ ፌደራላዊ ሓነትት መድረኽ ካብ ዝነበሮ ናይ ጥምረት ኣወዳድባ ናብ ናይ ግንባር ኣወዳድባ ልዕል ንኽብል ምውሳኑ ኣፍሊጡ።ናብ ግንባር ዝግበር ስግግር ንሓባራዊ ምንቅስቓስ ኣዚዩ ዝጠቅም እዩ’ውን ተባሂሉ።
መድረኽ ሎማዕንቲ ኣብዝሃቦ መገልፂ ሽዱሽቲኦም ተቓወምቲ ናይ ፖለቲካ ውድባት ኣብዝሓለፈ ወርሒ ሰኒ ኣብ ዘካየድዎ ኣኼባ ብዘመሓላለፍዎ ውሳነ መሰረት ናብ ግንባር ዝግበር ስግግር ኣጠናኺሩ ንኽቕፅለሉ ነቲ ፈፃሚ ስራሕ መምርሒ ሂቡዎ ከምዝነበረ የዘኻኽር።
በዚ መሰረት ኣብ መንጎ ኣባል ውድባት ንብርክት ዝበሉ ኣዋርሕ ምኽክር ክግበረሉ ከምዝፀንሐ እቲ መግለፂ የረድእ።
ኣብ ትሽዓተ ቀንዲ ነጥብታትን ኣብ ካልኦት ዝርዝር ጉዳያትን ኣባል ውድባት ኣብ ስምምዕ በፂሖም ኣለው።ካብ መንጎ እዚኦም ማእኸላይ ፖለቲካዊ ፕሮግራሞም ናይቲ ግንባር ፕሮግራም ኮይኑ ንኸገልግል፡ናይቲ ግንባር ውድባዊ መሓውር ንኣሰራርሓን ኣፈፃፅማን ከምዝጥዕም ኮይኑ ምምሕያሽ ምግባር፡ናይ ሓፈሻዊ ጉባኤ ናይ ኣኼባ ግዜን ናይቲ ግንባር ላዕለዎት ኣመራርሓ ኣካላት ናይ ኣገልግሎት ዘመንን ምውሳን ዝብሉ ስምምዓት ምዃኖም እቲ መግለፂ ይዝርዝር።
ኣብዚኦምን ካልኦት ስምምዓትን ብምብፅሑ መድረኽ ካብዝነበሮ ናይ ጥምረት ኣወዳድባ ልዕል ናብ ዝበለ ናይ ግንባር ኣወዳድባ ሓፍ ንምባል ኮምቴ ፈፃሚ ስራሕ መድረኽ ወሲኑ’ሎ።እዚ ውሳነ ንናይ መድረኽ ላዕለዋይ ኣካል ንዝኾነ ጉባኤ ቀሪቡ ንኽፀድቕ ተሰማሚዕም ክብል እቲ መግለፂ ኣፍሊጡ’ሎ።
ኣባል ኣመራርሓ መድረኽ ዝኾኑ ዶ/ር መራራ ጉዲና ብዛዕባ ዘምፅኦ ለውጢ እንትዛረቡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ይኹን ካብ ሃገር ወፃኢ ብሓብር ተጠናኺሮም ንምንቅስቓስን ድጋፍ ብሓባር ንምትእኽኻብን ከምዝሕግዝ ይገልፁ።
ኣብ ኢትዮጵያ ንዝካየድ ፖለቲካዊ ቓልሲ’ውን ዝፈጥሮ ዓቕሚ ቀሊል ከምዘይኸውን ብምግላፅ ንዝህቢ ኢትዮጵያ ዝሐሸ መማረፂ ዘለዎ ግንባር ንምፍጣር’ውን ከዝኾነ ዶ/ር መራራ የረጋግፁ።
ብፍላይ ድማ ኣብ እዋን ምርጫ ተቓወምቲ ብምብትታኖም ንኽተሓባበሩ ካብ ህዝቢ ድፊኢት ይግበር ከምዝነበረ ብምዝኽኻር ሽዱሽቲኦም ዝፈጥርዎ ግንባር ዓብይ ረብሓ ኣለዎ ይብሉ።ኣስዒቦም ድማ ‘’ዝሐሸ ምንቅስቓስን ዝሐሸ ምትእኽኻብን ንምግባር ይሕግዝ እዩ።ንምድጋፍ እውን ምችው እዩ።መብዛሕቲኦም ዝሓቱና ጁባና ሓደ እዩ ንመን ክንህብ።ንስኹም ግን ሽዱሽተ ዲኹም ክንደይ ኢኹም እንታይ ኢኹም ዝብሉ ኣብ ብዙሕ ቦታታት ንሕተት ኢና።ስለዚ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ብዘሐሸ ኩነት ንምትእኽኻብ ብፍላይ ድማ ናይ ገዛኢ ፓርቲ ኸፋፊላክ ግዛእ ሸርሒ ንምስባር ዘኽእል ስትራተጂ ኢዩ ኣብ ስምምዕ ዝበፃሕናሉ።።።ኢሎም።
ድሕሪ 20 ዓመታት ኣብዝተርአየ ናይ ኢትዮያ ናይ ፖለቲካ ፓርትታት ምንቅስቓስ ዝተፈላለዩ ጥምረታት ተፈጢሮም ፈሪሶም እዮም።ናይመድረኽ ግንባር ካብዚኦም ብከመይ ይፍለ ዝብል ዶ/ር መራራ እንትምልሹ ካብዚ ተማሂርና ኢና፡ኮይኑ ግን ናይ ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ኩነታት ዝውሰን ናይ ኢትዮጵያ መፃኢ ፖለቲካዊ ከይዲ እዩ፡ብሓብር ነቲ ቓልሲ ንቕድሚት ክንደፍኦ ኢና ይብሉ።


text:
ዋሽንግተን —
ጠንካራ ምኻን ማለት ተኩስካ ምቅታል ማለት አይኮነን ኣብዚ መዳይ መንግስቲ ኢትዮጵያ ትዕግስቲ ክገብርን ንመፃኢ ኩነታት'ታ ሃገር ክርእን አለዎ ይብል አቶ ሙሉጌታ አረጋዊ በዓል ሞያ ሕጊ።
ኣብ ክልል ኦሮምያ ዝተከሰተ ግጭት ‘መርአያ መንግስታዊ ድኽመት ዝፈጠሮ መረረት’ዩ ዝመስለኒ፣ ኣብ ውሽጢን ደገን ዘለው ተቃወምቲ’ውን ተወሳኺ ሓይሊ ነይሮም ነቲ ህልዊ ኩነትት ክንቅይሮ ንኽእል ንኸውን ኢና ኢሎም ዝሓሰቡ’ውን ተሓዊሶምዎ ይኾኑ’ዮም ይብል ኣቶ ዳደ ደስታ።
‘ስርዓተ ፈደራሊዝም፣ ንክልላት ዝሓቆፈን እተን ክልላት ሙሉእ ነፃነት ዘለወን ማለት’ዩ’ ዝበለ ኣቶ ሙሉጌታ ኣረጋዊ ብወገኑ 'እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ይትግበር ዘሎ ስርዓት ግና ማእከላይ መንግስቲ ኣብ ጉዳይ ክልላት ጣልቃ ዝኣትወሉን እተን ክልላት ድኹማት ፈደራላዊ መንግስቲ ግና ዝሓየለሉ’ዩ’ በለ። ኣቶ ዳደ ግና ምስ’ዚ ሓሳብ’ዚ ኣይሰማማዕን።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ‘ከምጠንቂ’ቲ ግጭት ዝጥቀስ ማስተር ፕላን ኣዲሳበባን ከባቢኣን ኮይኑ ዘሎ ብህዝቢ ምይይጥ ስለዘይተገብረሉ’ዩ ዝብል። 'ስለምንታይ ምይይጥ ኣይተገበረሉን ንዝብል ሕቶ ግና መልሲ ኣይሃበሉን ምኽንያቱንም መንግስቲ ባዕሉ ተሓታታቲ ስለዝኾነ' ይብል ኣቶ ሙሉጌታ።
‘ምምሕዳር ቀ/ሚ ኃይለማርያም ደሳለኝ እታ ሃገር ኣጓኒፉዋ ዘሎ ብድሆታት ተፈቲሖም ንክሪኡ ድልየቶም ይመስለኒ። ግን እቲ ጸገም ኮይኑ ዘሎ ንካቢነ ኣይቀየርዎን፣ ክልቲኡ ፓርላማ ኣብ ቁፅፅር ኢህወዴግ’ዩ ዘሎ፣ ምኒስቲራትን ኣፈፀምትን’ውን ኣይተቀየሩን። ስለዚ ነዚ ፀገማት ዝፈጠረ ኣመራርሓን መሓውርን ሒዝካ ክፍትሑ ኣይኽእሉን’ ይብል ጋሻና ኣብ ዝሓለፈ ቀዳማይ ክፍሊ መደብና።
ምሉእ ትሕዝቶ 2ይ ክፍሊ ንምስማዕ አብዚ ይኸአል።


text:
ትካል ስደተኛታት ሕቡራት መንግስታት ኣብ ኽፋላት ሱማሊያ፡ኬንያን ኢትዮጵያን ይወቅዕ ዘሎ ዝናብ ኣብ ልዕሊ ኣሽሓት ዝተፈነቐሉ ሱማሊያዊያን ሽግር ይፈጥር ከምዘሎ ፀብፂቡ።UNHCR ከምዝሓበሮ መንገዲታት ብውሑጅ ይዓንው ስለዘለው በቲ ከቢድ ዝናብ ንዝተሃሰዩ ረድኤት ናይ ምቕራብ ፃዕሪ የሰናኽሎ ኣሎ ይብል።
ኣብቲ ከባቢ ዝወቕዐ ከቢድ ዝናብ ነቲ ብድርቂ ዝተጠቕዐ ከባቢ ፅቡቕ ፍፃመ’ዃ እንተኾነ ብኻሊእ መዳዩ ግን ዕንወት እናስዐበ እዩ።
ንኣብነት ኣብ ዋና ከተማ ሞቓድሾ ይብል ፀብፃብ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት መንግስታት /UNHCR/ እቲ ውሕጅ ሰለስተ ሽሕ ዝፅግዑ ተመዛበልቲ ንዝተዓቖብሉ መፅለሊ ጣቢያ ከምዘዕለቕለቖ ሓቢሩ።ብተወሳኺ’ውን ንመጎዓዝያ ከምዘተኣጛጎሎን ካብ መንበሪኦን ናይ ዝሃድሙ ሰባት ቁፅሪ ክንኪ ከምዝገበረን እቲ ትካል ሓቢሩ’ሎ።
እቲ ዝናብ ሱማሊያዊያን ካብ ዅናትን ጥምየትን ብምህዳም ናብ ኢትዮጵያ መፅለሊ ንምርካብ ዝገብርዎ ጉዕዞ ኣይኸልከሎምን።ቅድም ኢሎም ምስ ዝነበሩ ክልተ ኣዋርሕ እንትነፃፀር ዝበዝሑ ስደተኛታት ኣብዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ኢትዮጵያ ናብዝርከብ መዕቖቢ ስደተኛታት ዶሎ ኣዶ ከምዝኣተው UNHCR ይሕብር።
ልዕሊ 8,800 ሱማሊያዊያን ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ናብቲ መዕቖቢ ስደተኛታት ኣትዮም ኣለው።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኬንያ ኣብ ዝርከብ መዕቖቢ ስደተኛታት ዳዳብ ዝርከቡ 5,000 ስደተኛታት ኣባይቶም ብውሕጅ ከምዝሰኣኑ ወሃቢ ቃል UNHCR ኣፍሊጦም።UNHCRን መሻርኽቱን ንቶም ዝተጎድኡ ናብ ደረቕ ከባቢ ከምዝወሰዱዎምን ኮቦርታን መደቀሲ መንፀፍን ከምዝሃብዎምን ሓቢሮም።
330 ሽሕ ዝግመቱ ሱማሊያዊያን ኣብ ሃገሮም ብዘጋጠመ ድርቅን ስግኣት ፀጥታን ናብ ኬንያ፡ኢትዮጵያ፡የመንን ጁቡትን ከምዝኣተው ፀብፃብ UNHCR ይሕብር።


text:
ኣብ ሊብያ ዝርከቡ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ስደተኛታት ኩነታትና ካብ ዕለት ናብ ዕለት ይኽፍእ'ሎ ዛጊድ ኸአ ረዳኢ አይረኸብናን ክብሉ ተዛሪቦ።
ኣብ ቤንጋዚ ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ ገምገም ባሕሪ ዝርከብ ኸአ ናብ ግብፂ ክንወስደኩም ዝብል ኣማራፂ ትርጉም የብሉን ግብፂ ንባዕላ ኣብ ፀገም'ያ ዘላ ኢሎም።
ኣብ ቤንጋዚ ዘሎ ኩነታት ገና ንህይወትና ሓደገኛ'ዩ ክብሉ ኣብኡ ዘለው ስደተኛታት ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ገሊፆም።
እቶም ገለ ዘልዕለና እንተረኸብና ብምባል ንዝሓለፉ መዓልታት ኣብ ወሰን ገምገም ባሕሪ'ታ ኸተማ ኣብ ደገ ዝድቅሱ ዘለው ስደትኛታት ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ካብኡ ኣብ ውሽጢ 2-መዓልታት ልቀቁ ተባሂልና ክብሉ'ውን ተዛሪቦም።
እቲ ኣብ ሊብያ ዘሎ ኩነታት ካብ ትሕቲ ሳሃራ ንዝኾኑ ስደተኛታት ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ሓዊሱ ገና ኣዝዩ ክፉእ ከም ዘሎ ይግለፅ'ሎ።
መንግስታት ንዜጋታተን ካብ ሊብያ ኣብ ዘውፅአሉ እዋን ነዞም ዘውፅእኦም ነፈርቲ ኾነ መራኽብ ዘይብሎም ሰደተኛታት ክሓስብኦም ላዕለዋይ ኮሚሽነር ጉዳይ ስደተኛታት ሕቡራት መንግስታት ኣንቶንዮ ጉተራስ ኣብዚ ሰሙን'ዚ ተማሕፂኖም'ዮም።
እንተኾነ ዛጊድ ክወስድ'የ ኢላ ዝመፀት ሃገር ከምዘየላ ወሃቢት ቃል'ቲ ትካል ስቢላ ውልክስ ካብ ጄኔቫ ዝገልፃ።
ወሃቢት ቃል ትካል ስደተኛታት ሕቡራት መንግስታት ስቢላ ወልክስ ከምዝበለኦ ብዙሓት ስደተኛታት ትሕቲ ሳሃራ አፍሪቃ ክአትውን ክወፁን ከምዘይከአሉን ከም ዕሱባት ወታሃደራት ተራእዮም መጥቃዕቲ ይወርዶም ከምዘሎ ገሊፆምልና 'ለው ኩነታቶም ነቃላሓሎም አለና ክብላ ክብላ ምግላፀን ይፍለጥ።


text:
ብርጋዴር ጀነራል እስቲፋኖስ ስዩም ሓደ ካብቶም ብጉጅለ 15 ዝፍለጡ ኣባላት ባይቶ ኤርትራ እዩ። ብመስከረም 2001 ዓ/ም ምስ ብጾቱ ነቲ ቀይደ-በተኽን ዘይሕጋውን ዝኾነ ኣመራርሓ ፕረዚደንት ኢሳያስ ስለዝተቃወመ፡ ብዘይ ክስን ፍርድን ብዘስካኽክኽ ኩነታት መጀመርታ ኣብ እንባትካላ፡ ድሒሩ ድማ ኣብ ዒራዒሮ ዝበሃል ቤት ማእሰርቲ ተዳጐነ።
ብወርሒ ሚያዝያ 2004 ዓ/ም እዚ ኣብ ታሕቲ ተጻሒፍ ዘሎ ናይ ብ/ጀ እስቲፋኖስ ስዩም ሓጺር ታሪኽ ህይወት ብመንገዲ ፈነወ ሬድዮ ድምጺ ሓርነት ተቓሊሑ ኔሩ። ኣብዚ እዋን ድማ ነዚ ጽሑፍ ካብ መርበብ ሓበሬታ ሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራ ተለቂሕና ኣብዚ መርበብ’ዚ ዘርጊሕናዮ ኣለና።
ብ/ጀ እስቲፋኖስ ስዩም፡ ሓው ንኮረኔል ተስፋልደት ስዩም እዩhttp://cs.asmarino.com/index.php?itemid=526 ። እዞም ክልተ ኣሕዋት ንናጽነት ኤርትራን ድሒሩ’ውን ንህንጸት ኤርትራ ተጋዲሎምን ሰንኪሎምን ክንሶም፡ ኣብቲ ፍረ ቃልሶምን ጻምኦምን ክርእዩሉ ዝግብኦም እዋን ተሞቂሖም።
ህዝቢ ብስርዓተ ኢሳያስ ክዕመጽን ክግፋዕን ሃገር ብዘይ ቅዋምን ስርዓተ- ሕግን ክትመሓደርን ርእዮም ስቅ ስለዘይበሉ፡ ንሳቶም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ይበልዩ ኣለው፡ ስድራቤቶምን ኣንስቶምን ደቆምን ድማ ኣደዳ ስቅያትን መከራን ሽግርን ኮይኖም ይርከቡ።
ነቲ ኣብ ታሪኽ ቃልሲ ኤርትራ ዘመስከሩዎ ጅግንነትን፡ ምእንቲ ፍትሕን ስርዓተ-ሕግን ዝወሰዱዎ ተባዕ ስጉምትን ከም ክድዓትን ጥልመትን ተቆጺሩ፡ በብዓይነቱ ኣስማት ተዋሂቦም፡ ድሃዮም ኣብ ዘይስምዓሉ ጐዳጉዳት ተሓይሮም ኣለው። እንተኾነ እቲ ዘስተንክር ጅግንነቶምን ቆራጽነቶምን ዘሕብንን ዘይሃስስ ንዘልኣለም ነባሪ እዩ። እቲ ንሳልኡ ኢሎም ዝተበጀውሉ ውጹዕ ሕዝቢ ኤርትራ ድማ ክዝክሮም ክነብር እዩ።
ኤልሳ ጭሩም
ዓዲ እንግሊዝ
18 ሕዳር 2007


text:
ኩባንያ ህግደፍ፣ ገዛውቲ ሓፋሽ ከፍርስ ሓግዩን ከሪሙንስ፣ ሎሚ ከኣ ነተን ዝተረፋ ገዛዊቲ ክህግረን “ሓዲሽ ኣዋጅ ኣብ ዋጋታት ክራይ ገዛ” ኣዊጁ። ኣናፍራ ቆቓሕ ዘይፈለጠስ ኣይሃናይን፣
ኣየ ጉዳም ኣንዳ-ህግደፍ! ትማሊ ገንዘብ ህዝቢ ገቢቶም፣ ሎሚ ከኣ ገዛውቲ ህዝቢ ንኽዘምቱ እቲ ብስም ሚኒስትሪ ዞባዊ ምምሕዳራት” ዝፍለጥ ትካል ኩባንያ ህግደፍ፣ “ሓዲሽ ኣዋጅ ኣብ ዋጋታት ክራይ ገዛ” ዝብል ኣዊጁ! ክሰርቀኒ ከሎ ዝርኣኹዎስ ክህበኒ ከሎ ነይኣምኖ! ወይድማ ሓጺሩኒ እንተበልኩዎስ ተደቢሩ ይስዕስዕ! ኣቶም ኣብ ስደት እናነበርኩም ገዛውቲ ደቀባት ዝዓደግኩም ድኣ ሎሚ እንታይ ክትብሉ ኢኹም?
እቲ ብ“ሚኒስትሪ ዞባዊ ምምሕዳራት” ዝፍለጥ ትካል ኩባንያ ህግደፍ ዝተኣወጀ፣ “ሓዲሽ ኣዋጅ ኣብ ዋጋታት ክራይ ገዛ” ብጥሪኡ ከምዚ ኣብ ታሕቲ ተዘርዚሩ ዘሎ እንሆ፣- ሚኒስትሪ ዞባዊ ምምሕዳራት፡ ንመጠን ክፍሊት ክራይ ናይ ብሕቲ መንበሪ ኣባይቲ ዝምልከት፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ ጥራይ ክስራሓሉ ዝጸንሐ መምርሒ፡ ብሃገር ደረጃ ክስራሓሉ ዘኽእል ዝተመሓየሸ መምርሒ ኣውጺኡ። እዚ ወጺኡ ዘሎ መምርሒ፡ መጠን ክፍሊት ክራይ መንበሪ ናይ ብሕቲ ኣባይቲ፡ ኣብ ዓቐን ስፍሓት ገዛ (ትርብዒት ሜተር) ዝምርኮስ ኮይኑ፡ ኣብ ዓሰርተ (10) ናይ ክራይ ዞናት ተኸፋፊሉ ዝወጸ ኢዩ።
-
ኣብ ኩለን ዞባታት ዝርከባ ከተማታት፡ ሓውሲ-ከተማታትን ገጠራትን፡ ብዓይነትን ደረጃን ኣባይቲ፡ ትሕተ-ቅርጽን ማሕበራዊ ኣገልግሎታትን ስለ ዝፈላለ፡ እቲ ናይ መጠን ክራይ መወሰኒ ሰሌዳታት፡ ካብ ሓደ ክሳብ ዓሰርተ ዞናት ተመርኲሱ መጠን ወርሓዊ ክፍሊት ክራይ ይውሰን።
-
ኣብ ተርታ ቁጽሪ 1 ከም ዝተጠቕሰ፡ ዝምልከተን ምምሕዳር ዞባታት ናይ ነፍስ-ወከፍ ከተማ/ሓውሲ-ከተማ/ገጠር፡ ጎደናታት ወይ ከባቢታት ብምፍላይ/ ብምንጻር ዝሰማማዕ ሰሌዳታት ይመርጻ። ኣብ 1ይ ዞን ዝምደቡ ኣባይቲ እቲ ዝለዓለ መጠን ክራይ ዝኽፈሎ ኮይኑ፡ ኣብ 10ይ ዞን ዝምደቡ ኣባይቲ ከኣ እቲ ዝተሓተ መጠን ክራይ ዝኽፈሎ ይኸውን።
-
ኣብ ነፍስ-ወከፍ ዝካረ ቤት ዝርከብ ክፉት መሬት፡ ብሕሳብ 0.50 ናቕፋ ንት/ሜ ተቐሚሩ ኣብ ወርሓዊ ክራይ ይድመር።
-
እዚ ዝተመሓየሸ መምርሒ ካብ ዕለት 01/08/2017 ዝጅምር ኮይኑ፡ ኣብ መንጎ ኣካረይትን ነባራት ተኻረይትን ዝጸንሐ ውዕል ክራይ፡ ካብ ዕለት 01/08/2017 ጀሚሮም፡ ነናብ ንኡስ ዞባኦም ዝርከብ ኣብያተ ጽሕፈት ምምሕዳር ከራይ ኣባይቲ እናቐረቡ፡ ውዕል ክራዮም ከሐድሱን ከመዝግቡን ግዴታ ኣለዎም።
-
ሓደስቲ ተኻረይቲ፡ ክራይ ካብ ዝጀመርሉ ግዜ ውዕሎም ናብ ቤ/ጽ ምምሕዳራ ክራይ ኣባይቲ ን/ዞባ እናቐረቡ የመዝግቡ።
-
ነዚ ተዋሂቡ ዘሎ መምርሒ ዝጥሕስ ኣካራዪ፡ ማለት ውዕል ክራይ ከይገበረ ዘካሪ ወይ ወርሓዊ ክራይ ካብ ዝግባእ ንላዕሊ ምስ ዘኽፍል፡ ብሕጊ ተሓታቲ ይኸውን። ዝርዝር ኣከፋፍላ ወርሓዊ ክራይ መንበሪ ኣባይቲ፡ ከም’ዚ ኣብ ሰሌዳታት ተመልኪቱ ዘሎ ይኸውን።
ርእይቶ መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ኤርትራ፣
ኣምሆ የመን ባኣዋጅ መሬት ህዝቢ ብመንግስቲ ከምዝተሃገረ ተኣዊጁ።
ጸኒሑ ኣውራጃታት ኤርትራ ኣብ 6 ዞባታት ከምዝተቐየራ ተኣዊጁ።
ካብኡ ቀጺሉ ዓቕሚ ኣዳም ዝበጽሐ መንእሰይ ኤርትራ ብግዲ “ንሃገራዊ ኣገልግሎት” ቀንዲ ተግባራዊ ትርጒሙ ግና ባርነታዊ ወፍሪ ንኽወፍር ተኣዊጁ።
ጸኒሑ ድማ ብመኽንያት ወራር ወያኔ ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ፈቐዶ በረኻታት ተዘሪዑ ክነብር ተኣዊጁ። 30 ዓመታትተደመሮ 26 ግይዛዊ መንግስት ህግደ = 56 ዓመታ!!!
ትማሊ ከኣ ገንዘብ ህዝቢ ብመንግስቲ ከምዝህገር፣ ማንም ወዲ ሃገር ድማ ካብቲ ኣብ ባንክ ዘዋህለሎ ገንዘብ፣ 5 ሽሕ ናቕፋ ጥራይ ከውጽእ ክፍቀዶ፣ ተኣዊጁ።
ዝሓለፈ ወርሓት ድማ ደገፍቱን ተጻረርቱን መታንንኽፈልጥ፣ ሓዲሽ መንነት ወረቐት ክቕየር ኣለዎ ኢሉ ኣዊጁ። እቲ ቀንዲ ውዲታዊ ዓላማኡ ግና፣ ንባይቶ ሕቡራት መንግስታት ዓለም፣ ክንድዚ ህዝቢ እዩ ዝድግፈኒ ዘሎ፣ ተቓወምቲ ዝብሃሉ የለውን ኢሉ ብውዲት ንኽእምኖም ኢሉ ዝመሃይዞ ውዲት እዩ። ብፍላይ ድማ ሎሚ እቶም ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ኤርትራውያን ኣባልነት ህግደፍ ስለዝጠንጠኑዎ፣ በቲ ስለላን ኮለላን ወፍርታቱ፣ ብስታቲስቲክ ስለዝበጽሖ፣ ከም መቕጻዕቲ መሬቶምን ገዛውቶም ከሕድጎምን እዩ ነዚ ኣዋጅ እዚ ብመጽናዕቲ ኣዊጁዎ ዘሎ።
ስለዚ ድማ ህግደፍ ገዛውቶም ቊማር ክብሎም እንሆ ኣዊጁዎ። እወ፣ “ሓዲሽ ኣዋጅ ኣብ ዋጋታት ክራይ ገዛ” ብዝብል ሜላ ገዛውቲ ክዘምት እዩ መደቡ። ድሕሪ ሰለፋ እንታይ ተረፋ።
ሎሚ ከኣ ነቲ መስኪን ኣብ ስደት ላሕ ኢሉ ገንዘብ ኣዋህሊሉ ዘጥረዮ ገዛውቲ ክግብቱዎ እንሆ ደፋእ እንዳበሉ ኣካይዳ ጎብየ ክኸዱ ንዕዘቦም ኣሎና።
ንሕናስ ካብ ኣምሆ ዘመን ጀሚርና ምስቀበጽናዮም ኢና፣ ኣንታይሞ ይገበር፣ ኣኣምሮ ህዝቢ ኤርትራ እንድዩ ብእከይ ግብሪ ህግደፍን ጎይቶቱን ተመሪዙ። (ማይንድ ኮንትሮልድ) ኮይኑ። እቶም ዝሕዝኑ ድማ እቶም ገዛውቲ ስለዝገዝኡ ከም ጅሆ ተታሒዞም፣ ከይፈተዉ ንህግደፍ ዝድግፉ ዝነበሩ ገርሀኛታት ደቂ ሃገር እዮም። እወ፣ ብዘይ ንሕስያ ገዛውቶም ከግድፉዎም እዮም። ጽባሕ ብጊሓትከ ኣንታይ ዓይነት ኣዋጅ ክእውጁ እዮም እንዳ ኩባንያ ህግደፍ?
ገምጋምናን ፖለቲካዊ ትንተናናን
ህዝቢ ኤርትራ መንግስቲ ዘለዎ ድኣ መሲሉዎ ኣምበር፣ ጭፍራ ህግደፍ ነስመራ ካብ ዝኣቱ ጀሚሩ፣ ኣብ ክንዲ ብሕገ መንግስቲ፣ ብሕገ-ኣልቦ ኣዋጃት እንዳ ኣወጀ ጥራይ እዩ ንህዝቢ ከሃምልን ከታልልን ጸኒሑ።
እቲ ኩሉ ኣውጃት ድማ ጸረ ህዝብን ጸረ ፍትሕን፣ ዘይሕጋውን እዩ። ነዚ ግና ብፍላይ እቲ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ተሰዲዱ ዝነብር ሓደ ክፋል ህዝቢ ኤርትራ፣ ገዛውቲ ንኽሰርሕ ብህግደፍ ስለዝተፈቕደሉ ሓቂ መሲሉዎ ገዛውቲ ክዕድግን ከስርሕን ሃረምረም ኢሉ ተጓዪዩ።
እቲ ገዛውቲን መሬትን ግና፣ ኩብንያ ህግደፍ፣ ከም ትሕጃን፣ ከምዋሕስ፣ ከምዝሓዞ ገና ኣይተሰቆሮምን። እወ፣ ነቶም ገዛውትን መሬትን ዝዓደጉ እሞ ከኣ፣ ኣብ ስደት ዝነብሩ፣ መታን ንኸይቃወሙ ኢሉ እዩ መሬት ደቀባት ዓዲሉዎም። እወ፣ መታን ንብረቶም ክብሉ “ንሕና ንሱ ንሱ ንሕና፣ መንግስትና ናትና” ክብሉ ጀሚሮም። እዛ መድረኽ እዚኣ ግና፣ ዝብኢ ክሳብ ዘሎ ይሕንክስ ስለዝኾነት፣ ኣይግዳዱ ልኡኽ መላኺ ኢሰያስ፣ ነተን መሃንድሳት ጽዮናውያን ዘስነቑዎ መደብ ዕዮታትት ቅድሚ ሎሚ ደፋእ እናበለ በብሓደ ከተግብረን ጸኒሑ። ሎሚ ግና ብሕጒያ ከተግብረን ኲንትራት ወሲዱ ንዕዘቦ ኣሎና። ብፍላይ ነቶም ገዛውትን መሬትን ዝገዛኡ ድማ ንብረቱ ኮይኖም ክሳብ ዝጒሕፎም ጅሆ ገሩ ክሕዞም ጸኒሑ።
ሎሚ ግና እቲ ምድረኽ ዳራጋ ስለዝኣኸለን፣ ይዝቃወሞ ሓይሊ ከምዘየለ ስለዘረጋገጸ ከኣ፣ ዋል ነቶም ናቱ ክውሕጦም ጀሚሩ። ይኣይ ከምናቱ ዝኾኑ ገሩ ሒዙዎም ጸኒሑ እዩ። ብርግጽ ግና ከም ጁሆ ሒዙዎም ከምዝጸንሐ ጥራ እዩ እቲ ሓቂ። ሎሚ ድማ ኣንሆ ድኣኽሎ ገንዘብን ንብረት ህዝብን ስለዝግሓጠ፣ እንታይ ከይገብሩ ኣበይ ከይበጽሑ ደይ ኣብ ስደት እዮም ዝተርፉ፣ እንተተመልሱ ድማ ብሬሳ ሳንዱቕ እዮም ዝምለሱ፣ ካብዝብል ውዲታዊ መደብ ዕዮ፣ እንሆ ገዛውቲ ህዝቢ ንክግብት ተጠሊዑ ኣዋጅ ኣዊጁ።
ስለዚ፣ ዝኸበርኩም ገና ንግዜኡ ወነንቲ ገዛውትን መሬትን ዝኾንኩም ደቂ ሃገር፣ ብፍላይ ድማ እቶም ንመዋኣል ንህዝባዊ ግናብር ከም ሓፋሽ ውድብ ኮንኩም ዘገልገልኩምን፣ ክሳብ ሎሚውን ንህግደፍ ክትግብሩ ዝጸናሕኩምን፣ ህግደፍ ንሰራዊቱን ነቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ ህዝቢ ክሓሊ ዘይከኣለስ፣ ንዓኹም ኣብ ስደት ኣትነብሩ ወነንቲ መሬት ክሓልየልኩም ከቶ ኣይደልን እዩ። መደቡ ድማ ከቶ ኣይኮነን። ሓልዮት ዝብሃል ድማ ንጭፍራ ህግደፍ ኣመሉ ኣይኮነን። ክሳብ ሎሚ ዘታልለኩም ዝጸንሐ ግና ኣብ መወዳእታ ገዛውትኹም ከሕድገኩም ከምዝኾነ ጥራይ እዩ።
“ካብ ዝብኢዶ ዓጽሚ” ከምዝብሃል፣ ኩባንያ ህግደፍ፣ ዋጋ ክራይ ገዛ ዓጂቡዎ ዘይኮነስ፣ ገዛውቲ ህዝቢ ንኽዘምት ኢሉ ኣዩ ነዚ ብስም ሚኒስትሪ ዞባዊ ምምሕዳራት” ዝፍለጥ ትካል ኩባንያ ህግደፍ ኣቢሉ፣ “ሓዲሽ ኣዋጅ ኣብ ዋጋታት ክራይ ገዛ” ዝብል ንኸምስል ኣዊጁ ዘሎ። ኩባንያ ህግደፍ ክሳብ ዘሎ፣ ንህዝቢ ኤርትራ በተኽ ገሩ፣ ንባህርያዊ ጸጋ ህዝቢ ንባዕዳውያን ኣረኪቡ፣ (ከም ዕደና ወርቂ ብሻን ሃይኮታን ጽዮናውያን ይዘምትዎ ኣለዉ)፣ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ማይ ጠፊኣ ሉቸ ተቐልቂላ ክብል ይውዕልን ይሓድርን ኣሎ።
ኣብ መወዳእታ ድማ ነታ ሃገር ኣብ ትሕቲ ባዕዳውያን ን ከምትወድቕ ክገብር እዩ!! እቲ ቀንዲ ሕልሙን መደብ ጎይቶቱን ድማ ከምኡ እዩ። እዚ እዩ እምብኣር ራእዪን ተልእኾን ኢሰያስ ኣፈወርቂ። ስለዚ “ኣይላጸን ዝበለስ ቊማል ይብልዓዮ” ከምዝብሃል፣ ኣብ ወጻእን ኣብ ውሽጢ ሃገርን ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ፣ ንኩባንያ ህግደፍን ልኡኽ መላኺ ኢሰያስን፣ ኣምቢ ምሳኹም እምቢ ምስ ኢሰያስ ኢሉ ክምክት መድረኹ ይጠልቦ ስለዘሎ፣ ሕጂ ተቓውሞኡ ክጅምር ኣለዎ። ሎሚ ንጽባሕ ክሓስብ ኣንተዘይክኢሉ ግና፣ ጽባሕ ብጊሓት ድሕሪ ማይ ኣብ ብዓቲ ኮይኑ ምስተረፈ፣ ዋይ! ዋይ! ጥቕሚ የብሉን እሞ፣ ሕጂ ንበገስ! ሕጂ እምቢ ንኢሰያስ! ንበል።
ውድቀት ንኣካይዳ ጎብየ ህግደፍ፣ ንቕሓትን ውህደትን ንህዝቢ ኤርትራ!
ብሓልዮት መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ኤርትራ፣ ሰነ 29. ሰነ 2017 ዓ.ም.ፈ.


text:
ትርጉም፡ ፈነወ ረድዮ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
ገለ ሰባት ንፖሊሲ ጉዳያት ወጻኢ ኤውሮጳ ኣመልኪቶም ክግምግሙ እንከለው፡ ነዚ ፖሊሲ ከም “ሓዲስ
መግዛእቲ” ጌሮም ‘ዮም ዝሪእዎን ዝዛረብሉን። ብኣንጻሩ ከኣ ገለ ሰባት ነዚ ርእይቶ ፈጺሞም ኣይቅበልዎን።
ንርእሶም ከም ወድዓውያን ጌሮም ብምውሳድ ከኣ ነዚ “ሓድሽ መግዛእቲ” ዝበሃል ዘረባ ዘይቅቡል ዕላምኡ
ዝሰሓተ፡ ዘይትስፍው ክብሉ ይገልጽዎ።ዝኾነ ኮይኑ ኤውሮጳ ኣብ’ቲ ናብ ኣፍሪቃ ዝጠመተ ፖሊሲታታን
ተግባራታን መብዛሕቲኡ ግዜ ባህ ዘይብል ኮይኑ ስለ ዝረአ፡ ምስ “ሓዲስ መግዛእቲ” ከተተሓሕዞ ዘይደፋፍእ
ኣይኮነን። ነዚ ርእይቶ’ዚ ዘቃልሑ ኤርትራውያን ድማ ውሑዳት ኣይኮነኑ።
ናብ ኤርትራ ዘቕነዐ ፖሊሲ ኤውሮጳውያን ብዙሕ ሕቶታት ዘልዕል ስኽፍታታት ድማ ዝፈጥር’ዩ። ምኽንያቱ
ሓያሎ ሃጓፋት ኣለዎ። እዚ ፖሊሲ ብመሰረቱ ብዛዕባ ስደትን ምስኡ ዝተኣሳስሩ ጉዳያትን መሰረት ዝገበረ’ዩ።
እዚ ከም’ዚ ዝበለ ፖሊሲ ከኣ ድንጋጸ ዝጎደሎ ምዃኑ ይረኣየካ። ኣርሒቑ ዝጥምት ኣይመስልን። ንሕና
ኤርትራውያን ጭብጣውያን ክንከውን ኢና ንደሊ። ነቲ ነዊሕ እዋን ዘቑጸረ ኣካይዳ ኤውሮጳውያን ገዲፍና፡ እስከ
ኣቓልቦና ኣብ’ዞም ዝሓለፉ 10 ዓመታት ጥራሕ ጌርና ንጠመተን ፖሊስን ኤውሮጳያን ንርኣዮ። እንታይ
ተዓዚብና? ገለ ኤውሮጳውያን ኩሉ’ቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ክፍጸም ዝጸንሐን ዘሎ በደላት ሸለል ኢሎም፡
ነቲ ጠንቅን ገፋዕን ውልቀ መላኺ ስርዓትን ጉጅለኡን ክከናኸኑ ንዕዘብ ኣለና።
ኤውሮጳ ሓንሳብ ብጸጥታ፡ ካልእ ግዜ ድማ ብሰብኣዊ ምድግጋፍ ዝብል ምኽንያታት ስርዓተ ምልኪ ክሕይልን
ክቕጽልን ናታ ኣስተዋጽኦ ጌራ። ስለዚ ከኣ ነቶም ዝተዘርገ ፖለቲካዊ ኩነታት ሃገሮም ኣብ ምቕያር ደኺምና
ከይበሉ መዓልትን ለይትን ዝጽዕቱ ዘለው ኤርትራውያን ኣብ “ልዕሊ’ታ ዘላታ ተወሰኸታ” ኮይንዎም ኣሎ።
ርግጽ’ዩ መንግስታት ቀዳምነት ንሃገራዊ ረብሓታቶም ሂቦም’ዮም ዝንቀሳቐሱ። ይኹን ደኣምበር ሓዲስ ኤውሮጳዊ
ክብርታት በዚ ጥራሕ ድዩ ክዕቀን ዘለዎ? ኣይመስለንን። ሃገራት ኤውሮጳ ዘቤታዊ ረብሓታቶም ጥራሕ
ከረጋግጹ ብምሕላን መባእታዊ መሰላት ህዝቢ ኤርትራ እንዳተ$ሓምተለ፡ ኣብ ክንዲ ወግዓዊ ዓገብ፡ ስቕታ ከርእዩ
ካብኡ ሓሊፎም ድማ መላኺ ብጥበራ ፍታሕ ከምጽእ ኣብ ምጽባይ ግዜ ከባኽኑ ልክዕ ኣይመስለንን። እዚ
ኣህጉራዊ ጉቡእ ካብ ምፍጻም ምህዳም ኣብ ርእሲ ምዃኑ ብተዘዋዋሪ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣንጻር ምልኪ ዘካይዶ ዘሎ
ቃልሲ ኣብ ምድኻም ኣሉታዊ ግደ ዝጸዋት’ዩ። ካብ’ዚ ዝሓለፈ ቀረባ ዓመታት ብቀዳማይ ሚኒስተር ጣልያን
ነበር፡ ሲልቪዮ በርሎስኮኒ ዝተበገሰ ድኽሙ ንጥፈታት ክንዕዘብ ጸኒሕና ኢና። በርሎስኮኒ ዝጀመሮ ጠላዕ ድማ
ምስኡ ኣይወደቐን። ኣብ’ዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ናይ ኢጣልያ ምክትል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ዝኾና፡ ላፖ
ፒስቴሊ ነቲ ዲፕሎማስያዊ ጠላዕ ክደግማኦ ተዓዚብና። ገለ ዘይመንግስታውያን ውድባት ኤውሮጳ ድማ ብዝያዳ
ኣብኡ ጸቒጣ ክትከይድ ይገብሩ ከምዘለው ይፍለጥ።
ሃገራት ኤውሮጳ ብምኽንያት ኣብ ብዙሓት ሃገራት ዝረአ ዘሎ ዘይምርግጋእ ኣእላፍ ስደተኛታት ሓተቲ
ፖለቲካዊ ዕቑባ ኣብ ምትእንጋድ ተሸጊረን ከም ዘለዋ ይርደአና’ዩ። ሃገራዊ ጸጥታ ከተውሕስ ብምባል፡ ቁጽሪ
ናይ’ቶም ካብ ሞት ኣምሊጦም ኣብ ኣፍ ደገአን ተጸጊዖም መዓጹአን ዝኹሕኩሑ ዘለው መሳኪን ክትድርት ግን
ቅኑዕ ኮይኑ ኣይረኣየንን። በቲ በለ በቲ ግን ኣብ ኤውሮጳ ስሕተት ይፍጸም ኣሎ። ካብኡ ዝዓበየ ጠንቂ ናይ’ቲ
ስደት ገዲፍካ ኣብ ዋሕዚ ስደት ጥራሕ ከተድህብ ልክዕ ኣይኮነን። ከም’ዚ ምግባር’ሞ ንዘነቐጸ ጉንዲ ጠጠዓለይ
ኢልካ ማይ ከም ምስታይ ዝቑጸር’ዩ። ስርዓት ኣስመራ ከይወድቕ ገለ ሓላፍነት ዘይስመዖም ወገናት ዘርእይዎ
ዘለው ንጥፈታት፡ ሓድሽ’ኳ እንተዘይኮነ ግን ምስ ዘለናዮ ዘመን ብምንጽጻር ዳግመ ርእይቶ ዘድልዮ ኮይኑ
ይረኣየኒ። ገለ ሰበ;ስልጣን ጣልያን ዝመርሖም ኤውሮጳውያን ዲፕሎማሰኛታት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ
ዝፍጸም ዘሎ ግህሰት መሰላት ንጎኒ ገዲፎም፡ ጃልባ ህግደፍ ክይትጥሕሎም ዘራይዎ ዘለው ምድንጋጽ፡ መሊኦም
ከድሕኑ’ኳ ዓቕሚ እንተዘይብሎም ዝገብርዎ ዘለው ጉያ ጉያ ግን ንዓና ንኤርትራውያን ከንቀሓና ይግባእ።2
እዚ ከም’ዚ ዓይነት ኣካይዳ’ኮ ንኤውሮጳ ናይ መጀመርያ ኣይኮነን። ልዊ ሚሸል ንስርዓት ኣስመራ ካብ ውድቀት
ከድሕኖ ክብል ንኢሳያስ ኣፈFወርቂ ብዙሕ ግዜ ከቀባጥረሉ ጸኒሑ’ዩ። እንተኾነ ግን ሱር ኢሳያስ ኣፈወርቂ እዚ
ዝግለጽ ዘሎ ስለዝኾነ ዳግም ትንፋስ ክዘርእ ኣይሕሰብን። እዚኦም ስርዓት ህግደፍ ካብ ሃላሊ ኣካይድኡ ሶፍት
ዲፕሎማሲ ወይ ልስሉስ ኣቐራርባ ኢሎም ብዝገልጽዎ ክጥብርዎ ምፍታኖም ከይኣክል፡ ንደምበ ተቓውሞ
ኤርትራ መቓቒልካ ንምድኻሙ ፈተነታት ክገብሩ ምጽናሖም’ውን ዝተሓብአና ምስጢር ኣይኮነን። እቲ
ዝገብርዎ ፈተነታት ኣብ መጽናዕቲ ዝተመርኮሰ ከም ዘይኮነ ዘመላኽቱ ነገራት’ውን ትርኢ ኢኻ። ሓደ ካብ’ቲ
ተገላባጢ ምልክታት፡ ስርዓት ኢሳያስ ክወድቕ ስለዝኾነ “ውሕጅ ከይመጸ መንገዲ ውሕጅ ጽረግ” ከም ዝበሃል
ዘገልግለና መተካእታ ንሓዝ ካብ ዝብል መን ካብ መን ይሓይሽ ኣብ ምድላይ ተጸሚዶም ከም ዝርከቡ’ውን
ሓበሬታ ኣሎ’ዩ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ክፍሊ ኢሜግሬሽን ደንማርክ ንኤርትራውያን ከይተወከሰ፡ ንህልዊ ኩነታት ኤርትራ
ዝምልከት ሓደ ጸብጻብ ከቕርብ ሃቂኑ ኔሩ። ድሒሩ ከም ዝተረጋገጸ ግን እቲ ጸብጻብ ተቐባልነት ኣይረኸበን።
ብኣንጻሩ እኳ ደኣ ተቓውሞ’ዩ ገጢምዎ። ቅድሚ ሳልስቲ ድማ ገለ ኣባላት ጉዳያት ወጻእን ዘቤትን ዓባይ
ብሪጣኒያ ምስ’ቲ ስርዓት ንምዝርራብ ኣስመራ በጺሖም ኔሮም። ዛዕባ መገሻና ይብሉ ንሳቶም፡ ንዋሕዚ ስደትን
መሸጣ ደቂaሰባት ኣብ ዝምልከት ንምዝታይ’ዩ። እዚ ምስ ምልኪ ዝግበር ምቕርራብ ግን ብሸለልታ ክሕለፍ
ዘይብሉ ኣትኩሮ ዘድልዮ ጉዳይ’ዩ። ብወገና ንሰበbስልጣን ኤሜግሬሽን እዚ ዝስዕብ ርእይቶ ከነቕርበሎም ደስ
ይብለና። 1efኤርትራዊ ናብ ኤውሮጳ ዝመጽእ ዘሎ ፈትዩ ዘይኮነስ፡ እቲ ስርዓት ዝሕተተሉ በደል ኣብ ልዕሊኡ
ይፍጸም ስለ ዘሎ ምዃኑ፣ hefኢiሰብኣዊ ኣተሓሕዛን ምሕደራን እቲ ስርዓት ዘየማትእ ዘየዛርብ ስለዝኾነ፡ ናብ
ኤውሮጳ ዝኣቱ ኤርትራዊ ብቐጥታን ብተዘዋዋርን ግዳይ ናይ’ቲ ስርዓት ምኳኑ ክርድኡ ከም ዝግባእ’ዩ።
ኣብ’ዚ ገለ ምድንጋራት ከጋጥም ይኽእል’ዩ። በቲ ስርዓት ኮነ ኢልካ ዝፍጠር ምድንጋራት። ንኣብነት ኣብ
መንጎ’ዞም ኣእላፍ ስደተኛታት ውሑዳት ሃሱሳትን ሰለይትን ክህልው ይኽእሉ’ዮም። እዞም ሰለይቲ ኣብ ደምበ
ተቓውሞ ተጸንቢሮም፡ ናይ ምድኻም እንተሰሊጥዎም ድማ ናይ ምብትታን መደብ ሒዞም ይነጥፉ ክህልው ከም
ዝኽእሉ ክንቀሓሉ ዘለዎ ጉዳይ’ዩ። እዞም ብኣጻብዕ ዝቑጸሩ ጠላማት ኣብ ሓንቲ ናይ ኤውሮጳ ሃገር ኣትዮም
ዘድልዮም ናይ መንበርን ዜግነትን ሰነዳት ምስ ሓዙ፡ ነቲ ብባይቶ ጸጥታ ዝተመሓላለፈ nofክኽፈል የብሉ ዝብል
ናይ እገዳ ውሳኔ ብምጥሓስ፡ ክኸፍሉ ይረኣዩ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ናብ ኣስመራ’ውን ይመላለሱ’ዮም። ስለምንታይ’ሲ
ቀደሙ’ውን ምስ’ቶም ተገዲዶም ዝስደዱ ዘለው ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ስደተኛታት ተመሳሲሎም ንስለያ
ዝተላእኩ ብምንባሮም። ሃገራት ኤውሮጳ ልክዕ ከም’ቲ ኖርወይ ዝወሰደቶ ስጉምቲ፡ ከለልያኦምን ኣብ ቀይዲ
ከእትዋኦምን ዘሸግር የብለንን። ተበዲልና ኢሎም ፖለቲካዊ ዕቑባ ሓቲቶም ተመሊሶም ናብ’ቲ በዳሊ ዝኸዱ
ሰለይቲ ተሓባበርቲ ደኣምበር ካልእ ክኾኑ ስለዘይኽእሉ ሃገራት ኤውሮጳ፡ መንነቶም ብግቡእ ኣለልየን መሰል
ዕቑባ ክስርዘሎም ኣለወን። ብርግጽ ከኣ እዚኣቶም ከም መታለልትን ሰለይትን መጠን ናይ ህልወናን ረብሓን
ጉዳይ ስለዝኾነ፡ ተለልዮም ብቕጽበት ክባረሩ ጥራሕ’ዩ ዘለዎም።
ብካልእ መዳይ ድማ ሰባት ውድባት መመሪጽካ ከተዛራርብ ምድላይ ብዙሕ ፋይዳ ስለዘይብሉ፡ መንግስታት
ኤውሮጳ ብዘይኣድልዎ ንኹሉ ደምበ ተቓውሞ ረኺቦም ከዘራርብዎ ኣለዎም። እቲ ርክብ ይስፋሕ። ንኹሉ ድማ
የጠቓልል። እዚ ኣብ ቦትኡ እንዳሃለወ፡ ንኤርትራውያን ዘተሓሳስብ ጉዳይ እንተሃለወ፡ ሃገራት ምዕራብ ንስለ
ጸቢብ ረብሓታተን ክብላ፡ ንስርዓት ኣስመራ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዘብጸሖ ንዘሎ በደላት፡ ትርጉም ብዘለዎ
ያዕ ክብላኦም ዘይምድላየን’ዩ።ንስርዓት ኣስመራ ብግቡእ ዝፈለጣኦ ኣይመስላን። እዚ ስርዓት ጸረzሰላም ጸረ{ዞባዊ
ጸጥታዊ ምርግጋእ’ዩ። ብዛዕባ መንነት እቲ ስርዓት ንምፍላጥ ድማ ብዙሕ ወጻኢታት ግዜን መጽናዕትን ዘድልዮ
ኣይኮነን። ምኽንያቱ ብሩህ ስለዝኾነ።
ኣህጉራውያን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ብኣካይዳ ናይ’ዚ ሓላፍነት ዘይስመዖ ስርዓት ዘየማረረ የለን ክበሃል
ይከኣል። ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ህዩማን ራይትስ ዎች ወትሩ መረረኦም ምስ ገለጹ’ዮም። እዚ ስርዓት
ንክንድ’ዚ ዝኣክል ግዜ ኣብ ስልጣን ዝጸንሓሉ ምኽንያት ብኣፈሙዝ ደኣምበር፡ ብሰላም ብደሞክራስያዊ ምርጫ
ኣይኮነን። ነዚ ከምዚ ዝበለ ስርዓት ከተድሕን ዘይኮነ ሞቱ ንምቅልጣፍ ጥራሕ’ዩ ምርብራብ ክግበር ዘለዎ።3
ብእምነት ህዝቢ ኤርትራ ኣብ’ቲ ባዕሉ ዝኾዓቶ ጉድጓድ ኣትዩ’ዩ ክድበ ዘለዎ። ሓንሳእን ንሓዋሩን ተሓግሒጉ
ነበረ ክኸውን ኣለዎ። ከምኡ ምስ ዝግበርን ምስ ዝኸውንንን ድማ’ዩ ዋሕዚ ስደትን ሕቶ ዕቑባን ዝግታእ። ካልእ
ኤርትራውያን ክፈልጥዎ ዘለዎም ኤርትራ ሕብረÄብሄራዊት ሃገር’ያ። ደምበ ተቓውሞ ከኣ ነዚ ሕብረÇብሄርነት
ዘንጸባርቕ ክኸውን ባህሪያዊ’ዩ። ብመሰረት እቲ ስርዓት ብዛዕባ ኤርትራን ህዝባን ብቐጻሊ ዝነዝሖ ኣበሃህላ ክልተ
ክራኸብ ዘይኽእል ጫፋት ዘለዎ ተረድኦ’ዩ ዘሎ። እቲ ሓደ ንኤርትራዊ ሕብረÜብሄርነት ዝፈልጥን ዝቕበልን’ዩ።
ዝበዝሕ ወገን ደምበ ተቓውሞ ከምኡ’ዩ። እቶም ካልኦት ከ ከመይ ዝበሉ’ዮም? ውልቃዊ ረብሓኦም ጥራሕ
ዘገድሶም ተበለጽቲ፡ ተማሂርና፡ ፈላጣት ኢና በሃልቲ፡ ናይ ግጭት ነጋዶ። ኮታ ብዛዕባ መርገጺኦም ይትረፍ
ተዓዛባይ ንገዛእ ርእሶም’ውን ኣነጺሮም ዘይፈልጥዎን ዘይገልጽዎን ኒዮው ነጀው በሃልቲ’ዮም። ኤርትራ ህጹጽ
ፍታሕ ትደሊ ዘላ ሃገር ደኣ ትኹን ‘ምበር ነዚ ዝተገልጸ ክልተ ጫፋትን መንጎçመንጎን ብንጹር ከይተገንዘብካ
ክርከብ ክመጽእ ዝኽእል ፍታሕ የለን።
እዞም ዝተጠቕሱ ገለ መንግስታት ኤውሮጳ ግን እቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝበጽሕ ዘሎ ስቅያታዊ ህይወት
ብዙሕ ዝዓጦም ኣይመስሉን። ዘግም ኢልካ ስርዓት ኣስመራ ካብ’ቲ ዝግበሮ ዘሎ ክእርነብ ዝኽእለሉ ምኽሪ
ምልጋስ ጽቡቕ’ዩ ኢሎም ክምዕዱ ዝፍትንሉ ኣጋጣሚታት ጸኒሑ’ዩ። እዞም ከም’ዚ ዝብሉ በዓል መን’ዮም?
ንኤርትራ ንፈልጣ ኢና ዝብሉ’ኸ ኣበይ ኮይኖም’ዮም ተላልየማ? ፈቲሾማ ዘይመስል’ዩ። የግዳስ ካብ ሰብኣውነት
ርሒቖም ከምኡ ምባሎም ምስ ስርዓት ኣስመራ ዘተኣሳስሮም ረብሓ እንታይ ኣሎ ኢልካ ክትሓትት ዝደፍእ’ዩ።
ሓደ ዘይከሓድ ዘሻቕል ነገር ግን ኣሎ። ተቓውማይ መሲልካ፡ ካብ ተቓውማይ ዘይጽበ ተግባራት ምፍጻም።
እዞም ከም’ዚ ዝበሉ’ዮም ነቶም ንኤርትራ ጽቡቕ ጌርና ንፈልጣ ኢና በሃልቲ ብመንጽር ውልቃውን ጉጅላውን
ረብሓኦም ዘይኮነ ሓበሬታ ዘስንቕዎም ዘለው። እዚኦም በዓል መን’ዮም። ከመይ ዝበሉ’ዮም እንተ ኢልና፡
ብጽልኢ ጎረባብቲ ሃገራት ኣእምሮኦም ዝተደፍኑ ሕሉፋት ሃገራውያን ኢና በሃልቲ፡ ዘወድዓውያን
ዘይሓላፍነታውያን’ዮም። ባህሪያቶም ካብ ባህሪ ናይ’ቲ ስርዓት ዝፍለ ኣይኮነን። እቲ ባህሪያት ከ ከመይ
ዝበለ’ዩ? ጽልኢ ቀጽሪ ደምበ ተቓውሞ ብርግጽ ኣለዎም። ርእይቶ ካልኦት ኣይሰምዑን ኣየኽብሩን።ኣብ ጸረô
ደሞክራስያዊ ኣተሓሳስባን ኣሰራርሓን ዝጠሓሉ’ዮም። ካብ ናይ ቀደም ድሑር ኣረኣእያኦም ክላቐቑ
ዘይከኣሉ’ዮም።
ዝኾነ ኮይኑ እዞም ምስ’ከምዚኦም ወዲ ከም’ዚኦም ግዜኦም ዘጥፍኡ ኤውሮጳውያን ኣብ ኣካይዳኦም ዳግመ ርእይቶ
ክገብሩ ኣለዎም። ድሕሪ ደጊም ዝተገብረ እንተተ ገብረ ስርዓት ህግደፍ ካብ ስዕረቱ ኣይድሕንን። ምርሻ ደምበ
ተቓውሞ ድማ ክግታእ ኮታ ዝከኣል ኣይኮነን። ዝኣረገ ስርዓት ዝበሰለ ፖለቲካዊ መድረኽ፡ ብዝኣረገ ጭርሖ
ኣይቅየርን። ስለዚ እዞም ምስ መላኺ ስርዓት ጽግዕግ ዝብሉ መጀመርያ ንገዛእ ርእሶም ካብ ጌጋ መንገዲ
ክድሕኑ፡ ካልኣይ ጾር ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ምፉኻስ መታን ኣጃሞም ከበርክቱ፡ ካብ መጀመርያ ሓደ ነገር ብግቡእ
ክርድኡ ይግባእ። ስርዓት ኤርትራ ኣብ ዓራርቦ ከምዘሎ። ከተድሕኖ ኢልካ ምልስላስ ምድንጋጽ ከኣ ከንቱ
ምዃኑ። እዞም ወገናት ደጊሞም ደጋጊሞም ኣቓልቦ ክገብርሉ ዘለዎም ካልእ ጉዳይ’ውን ኣሎ። ስለ ዝሓሸ መጻኢ
ኤርትራ ምስ ዝሓረኻዮም ጉጅለታት ምርኻብ ዘይኮነ፡ ምስ መላእ ደምበ ተቓውሞ ተራኺብካ ክትዝቲ ቅሩብ
ምዃን ዘድሊ ምኳኑ’ዩ።
ጂኦግራፊካዊ ኣቀምምጣ ኤርትራ ሕንቁቕ ተነቃፊ ምዃኑ ክዝንጋዕ የብሉን።ከም ተርእዮ ዘየድሊ ባህ ዘየብል
ከጋጥም ከም ዝኽእል ኣርሒቕካ ምእማት ከድሊ’ዩ። ናይ ኤውሮጳውያን ስትራተጂካውያን ወጠንቲ፡ ንደምበ
ተቓውሞ ኤርትራ ናብ ቃሕ ዝበሎም ኩርናዕ ኣጸጊዖም ዝመስሎም ንከይትልሙ ዓቢ ጥንቃቐ ክገብሩ
ከድልዮም’ዩ። ዘይተደልየ ጉድኣት ከይመጽእ ከይበጽሕ እንተደኣ ዝድለ ኮይኑ ማለት’ዩ። ኣብ’ዚ እዋን’ዚ እዞም
ልዕል ክብል ዝተገልጹ ኤውሮጳውያን ውልቀ ሰባትን ናእሽቱ ጉጅለታትን እሽርሩ ክብሉ ንዕዘብ ኣለና፡ ብዋጋ
ቀጽሪ ተጋድሎ፡ ብዋጋ ተቓለስቲ። እዚ ኣዝዩ ሓደገኛ ክኸውን’ዩ። ጸገም ኤርትራ ክፈትሕ ዝደሊ፡ ንሱር ሰራውር
ናይ’ቲ ጸገም ካበይ ከምዝብገስ ከለልዮ ኣለዎ። ዘይፍትሓዊ ምሕደራ፣ ዕለታዊ ግህሰት መሰረታዊ ሰብኣዊ
መሰላት፡ ፖለቲካዊ ጭቆና፡ ጸጥታዊ ስግኣትን ዓመጽን። ኤውሮጳውያን ካብ ኤርትራ ዝመጹ ስደተኛታት4
በዚሖምና በሃልቲ’ዮም።ንምፍትሑ እንታይ ክግበር ከምዝግባእ፡ እንታይ ዓይነት ስጉምቲ ክውሰድ ከምዘለዎን
ክጠፍኦም ወይ ክጎስይዎ የብሎምን።
ድ·ሰ¸ደ¹ኤ 17-12-2014
http://www.togoruba.org/


text:
ብመሰረት ሓድሽ ዝተኣከበ ሪኢቶ ህዝቢ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ኣብ ፖሊሲ ወፃኢ፣ቁጠባ፣ፖሊሲ ክንክን ጥዕናን ግብረ-ሽበራን ሓዊሱ ኣብ ብርክት ዝበሉ ጉዳያት ዝተሓተ ነጥቢ ረኺቦም።እዚ ናይ ኵኒፒያክ ዩኒቨርስቲ ዳሕረዋይ መፅናዕቲ ኣብ ዝሓለፉ ሰሙናት ኣብ ምሉእ ሃገር ዝተኻየዱን ምንቁልቋል ዘርኣዩሎምን ተመሳሰልቲ መፅናዕትታት ስዒቡ እዩ ተኻይዱ ዘሎ።
ብኵኒፒያክ ኣብ ዝተኻየደ ዳሕረዋይ መፅናዕቲ ሪኢቶ ህዝቢ ካብቶም ዝተሓተቱ 33 ሚእታዊ ፕሬዝዳንት ኦባማ ካብ ካልኣይ ውግእ ዓለም ናብዚ ዝኸፍአ ፕሬዝዳንት ኢሎምዎም ኣለው።ናይ ቀደም ፕሬዝዳንት ጆርጅ ዳብሊው ቡሽ 28 ሚእታዊ ብምርካብ ካልኣይ ኮይኖም ይኽተሉዎም።
35 ሚእታዊ ግን ሮናልድ ሬገን ድሕሪ ካልኣይ ውግእ ዓለም እቶም ብሉፅ ፕሬዝዳንት ዩናይትድ ስቴትስ ኢልምዎም ኣለው።18 ሚእታዊ ንናይ ቀደም ፕሬዝዳንት ቢል ክልንቴን ብሉፅ ክብሉ ብምምዳብ ፕሬዝዳንት ነበር ጆን ከኔዲ እውን ብ15 ሚእታዊ ተመሪፆም ኣለው።
ፕሬዝዳንት ኦባማ ኣብዚ ናይ ኵኒፒያክ ዳሕረዋ መፅናዕቲ ሪኢቶ ህዝቢ ኣብ ብዙሓት ጉዳያት ኣሉታ ረኺቦም ኣለው።40 ምኢታዊ ብኣተሓሕዛ ኢኮኖሚ ክድግፍዎም ከለው፣37 ሚእታዊ ድማ ንኣተኣላሊያ ፖሊስ ወፃኢኦም ደጊፎምዎም ኣለው።
ቲም ማሎይ ናይ ኵኒፒያክ ዩኒቨርስቲ መፅናዕቲ ሪኢቶ ህዝቢ ሓጋዚ ዳይረክተር ኦባማ ኣብ ፖሊሲ ወፃኢ ዓብዪ ምጉዳል ኣሪእዮም ኣለው ምስ በሉ ኣስዒቦም ‘’ብቕዓቶምን ዝሓዝሉ ኣገባብን ብ10 ሚእታዊ ነኪዩ’ሎ።ብርቱዕ ጎኖም ኣብ ፖልሲ ወፃኢ እዩ ነይሩ፤ሎሚ ግን ከምኡ ኣይኮነን’’ኢሎም።
ድኹም ውፅኢት ሪኢቶን ዋላ እንተረኸቡ እውን፣ኣብ ቀረባ ፖለቲካዊ ዕንቅፋታትን እንተጋጠሞም እውን ፕሬዝዳንት ኦባማ ደገፍ ህዝቢ ንምርካብ ወፍሮም ቀፂሎም ኣለው።
ኮንግረስ ኣብዚ ዓመት ኣይክንሪኦን ዋላ እንተበለ እውን ፕሬዝዳንት ኦባማ ኢሚግሬሽን ንምምሕያሽ ፕሬዝዳንታዊ ስልጣኖም ተጠቒሞም ከምዝቕፅልሉ ሓቢሮም ኣለው።
ሪፓብሊካዊ ኣባል ኮንግረስ ኣፈ-ጉባኤ ጆን ቦይነር ፕሬዝዳንት ኦባማ ናይ ፈፃሚ ስራሕ ስልጣኖም ከይጥቀሙ ንምእጋድ ኣብ ፌደራል ኽሲ ክምስርት እየ ክብሉ ኣብ ቀረባ ተዛሪቦም።
ፖሊሲ ወፃኢ ብርቱዕ ጎኒ ፕሬዝዳንት ኦባማ ኮይኑ ነዊሕ ፀኒሑ እዩ።ኣብ ቀረባ ኣብ ዒራቕ ዘጋጠመ ቅልውላው ግን ኣብ ልዕሊ መሪሕነት ፕሬዝዳንት ኦባማ ናይ ህዝቢ እምነት ክንኪ ገይሩዎ’ሎ ይብሉ ኣብ ዋሽንግተን ኣብ ዝርከብ ነፃ ማእኸል ፖሊሲ ተንታኒ ጆን ፎርቲየር።
ኣብ ዒራቕ ዘሎ ኩነታት ንቶም ፕሬዝዳንት ፅቡቕ ከምዘይኮነን ንዝተፈጠረ ቅልውላው ንሶም እውን ወቐሳ ከምዝብፅሖምን ሓቢሮም ፎርቲየ። ፕሬዝዳንት ኦባማ ፅቡቕ ኣማራፂታት የብሎምን እውን ኢሎም ብምውሳኽ።
ዴሞክራሲያዊያን እቲ ናይቶም ፕሬዝዳንት ትሑት ኣሃዛዊ መዐቀኒ ሪኢቶ ህዝቢ ኣብ ዝቕፅል ሕዳር ኣብዝካየድ ናይ ኮንግረስ ምርጫ ክጎድአና እዩ ክብሉ ስኽፍትኦም የስምዑ ኣለው።
ሪፓብሊካዊያን ኣብ ባይቶ ወከልቲ ሒዞምዎ ዝፀንሑ ዓብላሊ ቁፅሪ መናብር ክቕፅሉ፤ኣብ ሰኔት እውን ካብ ዴሞክራሲያዊያን ወናብር ብምምንጣል ዓብላልነት ናይ ምርካብ ፅቡቕ ዕድል ኣለዎም ይብሉ ተንተንቲ።እዚ ኣብ ናይ መወዳእታ ክልተ ዓመት ስልጣን ፕሬዝዳንትነት ኦባማ ሪፓብሊካዊያን ንኽልቲኦም ኣብያተ ምኽሪ ክቆፃፀርዎ ዘኽእሎም እዩ።


text:
ሎሚ ኣብ ኣስመራ፡ ተማሃሮን ወለድን ቤት ትምህርቲ ዲያእ ኣል እስላምያ ኣብ ከባቢ ኣኽርያ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ከምዝገበሩን ብፖሊስ ከምዝተበተኑን ዝተፈላለዩ ምንጭታት ንድምጺ ኣሜሪካ ቋንቋ ትግርኛ ይሕብሩ’ለው።
እቲ ሰልፊ መበገሲኡ :መንግስቲ ኣብ`ታ ቤትምህርቲ ናይ ስርዓተ ትምህርቲ ማለት ካሪክለም ምልውዋጥ ክገብር ብምፍታኑን፡እዚ ድማ ንእስላማዊ ትምህርቲ መንገዲ ዝዓጹ`ዩ ተባሂሉ ተቓውሞ ምልዓሉን እቶም ምንጭታት ይገልጹ።
ኣብ እዋን`ቲ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ፡ ተኹሲ ተሰሚዑ ዝብል ዘይተረጋገጸ ሓበሬታ`ውን ኣሎ።
ኣቐድም ኣቢሉ ዝሓለፈ ሰሙን: ፕረዚደንት ቦርድ’ቲ ቤት ትምህርቲ ሓጂ ሙሳ መሓመድ ኑር ከምዝተኣሰሩ ዓዋተ ኮም ዝተባህለ ናይ ተቓወምቲ መርበብ ሓበሬታ ጸብጺቡ ኔሩ።
ኣብ ኣስመራ ዝርከብ ኤምባሲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ከባብታት ኣስመራ ተኹሲ ከምዝነበረ ሪፖርት ከምዝበጽሖ ብምግላጽ፡ ዜጋታት ኣሜሪካ፡ ካብ`ቲ ተቓውሞ ኔርዎ ዝመስል ከባብታት ማእከል ከተማ ክርሕቁ ንመክር ኢሉ`ሎ።
ሚንስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ብገለ ሰባት ንዝተዘርግሐ ወረ ኣብ ምንጻግ ኣብ ዝለኣኾ ናይ ትዊተር መልእኽቲ፡ ብሓደ ትምህርቲ ዝተገብረ ንእሽቶ ሰልፊ ብዘይ ዝኾነ ጉድኣት ከምዝተበተነ ገሊጹ`ሎ።
ሓዲሽ ሓበሬታ እንተሎ ተኸታቲልና ከነቕርበልኩም ኢና።