text:
እቶም ሰብ ጉዳይከ እንታይ ንሓስብ?Friday, 11 March 2016 21:22 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ
ኣባላት ዝተፈላለያ ሰልፍታትን ኣባላት ፓርላማን ዓዲ እንግሊዝ ሓደ ንኤርትራ ዝምልከት ኣካል ከም ዝመስረቱ ብ9 መጋቢት 2016 እቶም ኣብ ዝዘርግሕዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ሓቢሮም። እዞም ኣባላት ፓርላማ ነዚ ስጉምቲ ዝወሰዱ እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ብሓፈሻ እዚ ይጐድሎ ዘይበሃል በደል፡ ብፍላይ ድማ ብኩራት ደሞክራስን ግህሰት ሰብእዊ መሰል ስለ ዘሻቐሎ ምዃኖም ኣብቲ መግለጺኦም ጠቒሶም ኣለዉ። እዚ ኣካል ኣብቲ መግለጺኡ “ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ናይ ስግኣትን ግዱድ ምእዙዝነትን ባህሊ ክነብር ተገዲዱ’ሎ” ምስ በለ፡ ካብቲ ነዚ ንኤርትራ ዝምልከት ኣካል ክምስረት ዘገደደ ምኽንያታት ክገልጹ ከለዉ ድማ “ቀንዲ መመስረቲና ብዛዕባቲ ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ኤርትራ ዝፍጸም ዘሎ ግህሰት ሰብኣዊ መሰል እቲ ጉዳይ ኣብ ዝምልከቶም ኣካላት ግንዛበ ንምፍጣር፡ ነቲ ዝፍጸም ዘሎ በደላት ንምምሕያሽ መጽናዕትን ልዝባትን ምክያድን መንግስታት ኣብዚ ጉዳይ ተገዳስነት ከም ዝሓድሮም ንምግባርን’ዩ” ይብል።
እዚ ኤርትራውያን ብዘይኮኑ፡ ግና ድማ ንሓልዮት ኤርትራውያን ዝውሰድ ዘሎ ስጉምቲ እዩ። እዚ ስጉምቲ ንጉጅለ ህግደፍ እቲ ኣብ ቅድሚ ዝተፈላለዩ መንግስታት ናይ ሓሶት ምስሊ ሒዙ ንምቕራብ ዝገብሮ ዘሎ ምትላል ዘቃልዕ እዩ። ነዓና ነቶም ምእንቲ ደሞክራሲ፡ ፍትሕን ክብሪ ሰብኣዊ መሰልን ንቃለስ ዘለና ከኣ ኣዝዩ ኣገዳሲ መተባብዒ ስጉምቲ እዩ። ናይ ብሓቂ መተባብዒ ስጉምቲ ዝኸውን ግና በዚ ተተባቢዕና ዝያዳ ክንስጉም ተኽኢልና ጥራይ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ኣብቲ ጉዳይና ካልኦት ክሻቐሉን ስጉምትታት ክወስዱን እንከለዉ ዘይግዳድና ተዓዘብቲ እንተኾይና ግና ትርጉም ኣይክህልዎን እዩ። ምኽንያቱ ናይዞም ዘይኤርትራውያን ወገናት ጻዕርን ተገዳስነትን ብናትና ቃልሲ እንተዘይተመሪሑን ተደጊፉን ውጽኢት ስለ ዘይህልዎ። ናትና ጻዕርን ናታቶም ኣብርክቶን ነናቱ ቦታ ዘለዎ ዝደጋገፍ እምበር እቲ ሓደ ነቲ ካልእ ዝትከኦ ስለ ዘይኮነ።
እዚ እዞም እንግሊዛውያን ኣባላት ፓርላማ ወሲደምዎ ዘለዉ ግዱስ ስጉምቲ መልእኽቱ ናብ ጉጅለ ህግደፍ እንታይ ምዃኑ ንጹር እዩ። ብዘይፍርዲ ትኣስርን ብግዲ ተስርሕን ተዕስክርን ኣለኻ፡ ኣብ ዝሓለፈ 25 ዓመታት ምርጫ ኣየካየድካን፡ ዝጸደቐ ቅዋም ጠሊምካ፡ መሰል ምሕሳብ፡ ምግላጽ ሓሳብ፡ ምውዳብን ምጽሓፍን ነፊግካ …. ወዘተ። ስለዚ ኣብዚ ጉዳያት ዘይተዕሪ እንተኾንካ ክትእለ ይግበኣካ። ንሕና ድማ ኣብ ምእላይካ እጃምና ከነብርክት ኢና ዝብል እዩ። እቲ መልእኽቲ ናብ ህግደፍ ጥራይ ኣይኮነን። ናባና ናብቶም ንህግደፍ ኣወጊድና ብደሞክራሲያዊ ስርዓት ክንትክኦ እንሕልን ዘለና እውን እዩ። ንሕና እዚ ክንገብር ኢና ንስኻትኩምከ እንታይ ትገብሩ ኣለኹም እንተነፊዕኩም ኢደኢደይ ኢልና ለውጢ ነምጽእ ዝብል መልእኽቲ። መልሲ ህግደፍ እንታይ ይኸውን ንዓኡ ይምልከት። መልስና ነዚ ጻውዒትከ እንታይ እዩ ክኸውን። እዚ ክንብል እከለና ንመጀመርያ እዩ ከምዚ ዓይነት ተበግሶ ዝውሰድን ናባና መልእኽቲ ዝመሓላለፍ ዘሎን ማለትና ኣይኮነን። ናይ ክሳብ ሎሚ መልስና ንከምዚ ዓይነት መልእኽቲ ከኣ ዝነኣድ ኣይጸንሐን። ሕጂኸ ገለዶ ተጣዒና ንኸውን እሞ “ ካልኦት’ኳ ካብ ሰብእውነት ነቒሎም እዚ ስጉምቲ ዝወስዱ ዘለዉስ፡ ንሕና ሰብ ጉዳይ’ሞ ነራጥጠሉ ኣይኮነን” ደኾን ንብል ንኸውን? ክብል ከኣ ይግበኣና።
እቶም ኣዒንቶም ብጨው ተሓጺቦም ኣብ ኢርትራ፡ ተገዲዱ ዝዕስከር፡ ጉልበቱ ዝምዝመዝ፡ ብዘይፍርዲ ዝእሰር፡ መሰል ምዝራብ፡ ምጽሓፍን ምውዳብን ዝተኸልከለ፡ ብሰንኪ ወጽዓ ዝስደድ … ወዘተ የለን ዝብሉ ወገናትና፡ ምሕረት ይኣዝዘሎም ኢልና፡ ክሳብ እቲ ሓቂ ካብ ውሽጦም ገንፊሉ ዝወጽእ ንግደፎም። እዚ ዝኾነሉ ግዜ ከኣ ርሑቕ ኣይክኸውንን’ዩ። ናይቶም እዚ ዝተዘርዘረ ገበናት ኣብ ልዕሊ ዜጋታትና ይፍጸም ከም ዘሎ እንኣምን፡ እሞ ብኣኡ እንሓዝን ናይ ለውጢ ሓይልታት ግብረመልሲ እንታይ ክኸውን ከም ዝግበኦ ከኣ ክንሓስበሉ ይግበኣና። ቀዳሞት ተሰልፈቲ ኣብ ምምጻእ መፍትሒ ከኣ ንኹን። ክንድዚ ዝኣክል ህዝባውን ሃገራውን ሕድርን ዕዳን ኣቐሚጥና ኣብ ሕድሕድና ምምንጫት ኣዝዩ ዘተዓዛዝብ እዩ። ነቲ “ዝገበረኒያ ክገብር ዓዲ ነየጋብር” ዝብል ለባም ኣበሃህላ ወለድና ዘንጊዕና ኣብ ክንዲ ንቕድሚት ምምዕዳው ንድሕሪት ምርኣይ እንዳሰለጠና ክሳብ መዓስ። ስለዚ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብዚ ሃለዋት ህዝብናን ሃገርናን እምብዛ መሪሩ ሕብረተሰብ ዓለም እተእውየሉ ዘላ ግዜ፡ መፍትሒ ኣብ ምርካብ፡ ንሕና ሰብ ጉዳይ ቅድሚት ክንስራዕ እምበር ብድሕሪት ተዓዘብቲ ክንከውን ክም ዘየብልና ይኣምን። ከም ወትሩ እጃሙ ከበርክት ድማ ቅርቡነቱ የረጋገጽ።
11 መጋቢት 2016
ጓል-ኣንስተይቲ ኣብቲ ጉዳያ ባዕላ እንክትዛረብWednesday, 09 March 2016 23:21 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰደህኤ
መላእ ደቂ ኣንስትዮ ዓለም ን8 መጋቢት ምእንቲ ክብረንን ንሰብኣዊ መሰለንን ተቓሊሰን ዝዕወታላ መዘከሪት ዕለት እያ። እዛ ክብርቲ ዕለት እዚኣ ነተን ፍርቂ ሕብረተሰብ ዝኾና ደቂ ደቂ ኣንስትዮ ጥራሕ ትምልከት ዘይኮነትስ ንመሰል ወዲ ተባዕታይ እውን ዝሓወሰት እያ። ምኽንያቱ ወዲ ተባዕታይ ሓዳር ገይሩ ጓል ስለ ዝወልድ’ሞ ጓሉ ክትውጻዕ ወይ ክትጭኰን ስለ ዘይደሊ ክኸላኸለላ ናይ ግድን እዩ።
በዛ ዕለት እዚኣ ቤት ጽሕፈት ምትእስሳር ደቂ ኣንስትዮ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ብ5 መጋቢት 2016 ንቃለ መሓትት ቀሪበን ንዝሃብኦ ጽማቚ መልስታት ንኣንባቢ እነሆ ንብል ኣለና።
እቲ ቃለ መሓትት በቲ ወናም ደራፋይ ኣልኣሚን ዓብደል ለጥፍ ብቋንቋ ተግረ ‘’ይማ’’ ኣደይ ትብል ዝደረፋ ደርፊ እዩ ተኸፊቱ።
**************
ብዛዕባ 8 መጋቢት ምስ ሓርነታዊ ቃልሲ ዘለዋ ምትእስሳር ዝምልከት ሕቶ ማለት እዛ ዕለት ኣዚኣ ንዝኽሪ እተን ኩለን ኣደታትን ኣሓትን ኣንጊሀን ንመሰለንን ንክብረንን ክብላ ዝተዋደቓላን ዝተቓለሳን ብኡ መሰረት ከኣ ንምዕዋቱ ዝተሰወኣን ዝሰንከላን ብሰንኪ ጨቋኒ ስርዓት ተጠሊመን ኣብ ፈቀዶ በረኻን ባሕርን ህይወተን ዝጠፍአት ክብርን መጎስን፡ ነተን ህልዋት ከኣ ዮሃና ምባል እዛ ዕለት እዚኣ ምስ ሓርነታዊ ቃልሲ ዘለዋ ምትእስሳር እቲ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ዝወርድ ዘሎ ሰብኣዊ ርህራሀ ዝጎደሎ ግፍዒ ንምውጋድ ጌና ተሪር ቃልሲ ይጽበየን ከምዘሎ እትእምት ምዃና ገሊጸን።
እቲ ንድርብ ወጽዓ ካብ ሱሩ ክመሓው ዝተቓለሳሉ ጌና ከምዘይተዓወተን ክቃለሳ ከምዝግበአንን ብሩህ እዩ። መሰል ጓል ኣንስትይቲ ንበይና ክተረጋግጾ ስለዘይትኽእል ናይ ደቂ ተባዕትዮ ደገፍ ከም ዘድልየን ውን ሓቢረን።
ኩሉ ከም ዝፈልጦ ግደ ጓል ኣንስተይቲ ካብ መስርሕ ብረታዊ ቃልሲ ኣትሒዙ ኣዝዩ ዕዙዝ ዝነበረ ኮይኑ፥ ጓል ኣንስተይቲ ኤርትራ ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ተሳቲፋ ከም ኩሎም ደቂ ተባዕትዮ የሕዋታ ተስዊኣን ሰንኪላን ንናጽነት ሃገርና እውን ዘውሓሰት እያ። ብፍላይ እተን ኣብ ገጠራት ዝቕመጣ ዝነበራ ኣደታት ውጉእ ብምዕንጋልን፥ ኣብ ግዜ ውግእ እውን ማይን ዝብላዕን ሒዘን እናዓለላ የቕርባ ነይረን። ኣብ ውሽጢ ከተማ ዝነበራ እውን እነተኾና ኣብ ናይ ስለያ ጉዳይ ካብ ውሽጢ ጸላኢ ሓበረታ ረኺበን ንገድሊ ኤርትራ የስንቓ ነይረን። ኣብ ስደት ዝነበረት ጓል ኣንስተይቲ እውን ሸቂላ ስልማታን ገንዘባን ንገድሊ ተወፊ ነይራ እያ። ስለዚ ጓል ኣንስተይቲ ኤርትራ ካብ ቦዂሪ ሰውራ ጀሚራ ተቓሊሳ ንሰውራ ክሳብ ዓወት ጸብሐት እያ።
ሕቶ ጓል ኣንስተይቲ ድርብ ወጽዓ ከም ምዃኑ መጠን ነዚ ፍታሕ ንምርካብ ኣብ ምዕዋት ቃልሳ ዓቢ እጃም ዝነበራ ኮይኑ ሕጂ እውን ኣብ ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን ማሕበራትን ዘለዋ ናብራ ከቢድወን ዘስቀጣ ብዙሓት እየን። ይኹን እምበር ኣብ ልዕሊ እቲ ቃልሲ ምስቲ ድርብ ወጽዓ ተደማሚሩ ኣብ ገዛ እውን ይጽገማ እዩ። ብዂረት ምትሕብባር ናይ ደቂ ተባዕትዮ ስለዘሎ ከኣ ኣብ ኣኼባ ንኽትሳተፋ እኳ ደቀን ገዲፈ ክሳተፋ ኣይከኣላን። ስለዚ ነዚ ድርብ ወጽዓ ተቓሊስና ክነዕወት ኩለን ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ፖለቲካዊ ሰልፍታትን ወድባትን ክሳተፋን ኣብ ደረጃ ናይ ውሳኔ ቦታ ክበጽሓን ክንሕግዘን ኣተሓሳስባና ክንቅይር ይግባእ። እቲ ወዲ ተባዕታይ እውን ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ዘለዎ ኣረኣእያን ኣተሓሳስባን ክቕይርን ንሕቶ ጓል ኣንስተይቲ ክኣምንን ክቃለስን ኣለዎ።
ብተወሳኺ ወጽዓ ጓል ኣንስተይቲ ኣብ ሕብረተሰብ ግና ኣይተፈልጠን ዘሎ። ስለዚ ጓል ኣንስተይቲ ክትነቕሓሉን ነቲ ወዲ ተባዕታይ እውን ክተዕግብን ክተንቅሕን ንመሰለይ ከኣ “ባዕለይ ኣለኹሉ” ክትብል ኣለዋ። ውጽዓና ከኣ ኣብ ዲክታቶር ዘይኮነስ ኣብ ውድባትን ውን ኣሎ። ጓል ኣንስተይቲ ክትዕወት እንተኾይና እምበኣር ቅድም ቀዳድም ጉዳይና ባዕልና ክንሕዞ ይግባእ። ካልኦት ክገብሩልና ክንጽበ የብልናን። ክወሃበና እንተኾይኑ ክንዕደግ ምዃና ውን ክንፈልጥ ይግባኣና። በዚ ኣቢልና ከኣ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ኣብ ምትካል ግደና ክነበርክትን፡ ሓደ ድልዱል ናጻ ማሕበር ክንምስርትን፥ ኣብ ፖለቲካዊ ስልጣን ክንወዳደርን ኣሎና።
ሕቶ ደቂ ኣንስትዮ ሕቶ ሰብኣዊ መሰል እውን ስለዝኾነ፥ መሰል ከኣ ተመጽዊቱ ስለዘይወሃብ ምልኪ ለጊሱ ዲሞክራሲያዊ ኣብ ምትካል ዝግበር ቃልሲ ምስቲ ናብራ ከቢድ ምዃኑ ርዱእ እዩ። ስርሕ ውዒልና ናይ ገዛ ስራሓት ይጽበየና። ምስኡ እውን እቲ ባህላዊ ድሕረት ወጺዑናን ጨኲኑንናን ኣሎ። ቃልስና እምበኣር እንተላይ ኣንጻር ባህላዊ ድሕረት ስለዝኾነ ነፍስና ክንልውጥን ብንቕሓት ክንገጥሞ እንተኾይና ብተሳትፎ እዩ ዝመጽእ። ሎሚ ሎሚ እኳ ይሓይሽ እምበር መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ክበዓል ተባሂሉስ ደቂ ተባዕትዮ በይኖም ከብዕልዎ ትርኢ። ጓል ኣንስተይቲ ምስ ናእሽቱ ህጻናት ኣብ ገዛ ክትጸንሕ። ይኹን እምበር ኣብ መርዓን፥ ጥምቀትን፥ ሓዘንን ከኣ ሰብኣይን ሰበይትን ተተሓሒዞም ይሳተፉ።
ሎሚ ኣሽንኳይዶ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ዋላ እቲ ጨቋኒ ስርዓት ከይተረፈ “ንመሰል ደቂ ኣንስትዮ” ዝብል ኣብ ቅዋም ዘይሓንጸጸ የለን። ግን ከኣ ኣብ ቅዋም ይሰፍር ማለት ይትግበር ማለት ኣይኮነን። እቲ ድሕረት ኣብ ኩልና ስለዘሎ ግዳ ኣብ ተግባር ኣይውዕን። ኣብ ዝሃሎና ንሃሉ እቲ ድሕረት ኣብ ደቂ ተባዕትዮ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብታ ጓል ኣንስተይቲ እውን ኣሎ። ስለዚ ኣብ ውሽጢ ንሃሉ ኣብ ብደገ ምንጪ ወጽዓና ሓንቲ እያ ንሳ ከኣ ድሕረት እያ። ጉዳይና ባዕልና ክንልዓዓለሉ ኣሎና። ሕጂ ከኣ ክነረጋግጾ እንተዘይ ክኢልና፡ ጽባሕ ውን ክንጥለም ኢና። ኣብ ዘዘለናዮ ሰልፍታት እቲ ንምረሓሉ ቅዋም ንመሰልና ክንቃለስ ከምዘሎናን ኣብቲ ናይ ውሳኔ ቦታ ክንበጽሕ ዘኽእለና ክኸውን ይግበኦ። ስለዚ መሰልና ዝጣበቕ ናጻ ማሕበር ክህልወና ኣድላዪ እዩ።ደቂ ኣንስትዮ ሓደሓደ ግዜ ኣንጻር ጠቕምና ንቃለስ ኢና። እዚ ከኣ ብዘይ ኣፍልጦ ዝግበር እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ጉዳይና ባዕልና ኣብቲ ዘሎ ውድባት ክንሳተፍን ንመሰልና ዝከላኸል ወይ ዝጣበቕ ናጻ ማሕበር ክህልወና ይግባእ። ሃማደአ ዝበሃል ማሕበር እውን’ኮ ኣሎ። ግና ኩሉ ማሕበር እየ ስለ ዝበለ ወይ ስለ ዘቆመ ንኹሉ ይውክል ማለት ወይ ይከላኸል ማለት ኣይኮነን። ወጽዓና ሓደ ክንሱ በበይንና ማሕበራት ምምስራት ነመሰል ጓል ኣንስተይቲ ኣብ ምጥባቕ ዘዳኽም እምበር ዘተባብዕ ኣይክውንን።
እታ ፍርቂ ህብረተሰብ ኤርትራ ዝኾነት ጓል ኣንስተይቲ ሎሚ እውን ተጠሊማ እያ። ኣብ መጻኢት ኤርትራ ጥልመት ንኸይድገም ከኣ መሰልና ኣብ ግብሪ ዝውዕለሉ ክንከተታተል የድሊ። ንመሰልናን ንማዕርነትናን ዝምልከት ከመይ ገርና ኣብ ቅዋም ክሰፍር ከምዘለዎ ክንቃለስ ኣሎና። ኣብ ወጻኢ ኰይንና ኣብ ቅዋም ይስፈር ይኸውን፡ እምበር ቃልስና መሰልን ግቡኣትን ከም ጓል ኣንስተይቲ ማዕረ ስራሕ ማዕረ ደሞዝ፡ ዕረፍቲ ኣብ ግዜ ሕርሲ፡ .... ወዘተ ዝኣመሰሉን ነቲ ጸቓጢ ባህሊ ዝውግድ ኣብ ቅዋም ኣስፊርና ኣብ ተግባሬኡ ክንጽዕር ኣሎና። ብተወሳኺ ጉዳይና ክዕወት ዲሞክራሲያዊ ቃልስና ክነዕውት ይግባኣና። እዚ ክነዕውት ምቅላስ ንመሰላት ደቂ ሰባት ክሕሉ ዝኽእል ሕጊ ስለ ዝፍጠር እዩ። ነዚ ክንገብር እተዘይበቒዕና መሰል ክንረክብ ኣይክንክእልን እና። ስለዚ ኣብ ዲሞክራሲያዊ ቃልሲ እጃምና ልዑል ክኸውን እቲ ምትእስሳር ናይ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ሰልፍና ክዕንብብ ኣለዎ። ሃገራዊ ቃልሲ ይተዓወት ጥራሕ እምበር ደርባዊ ቃልሲ ደሓር ክንገጥሞ ምባልና እኮ እዩ መስልና ተጠሊሙ ዘሎ ኣብ ኤርትራ። ኣብ ዝተፈላለየ ፋሕ ኢልና ኣብ ዝተፈላለየ ኩርሲ ኮፍ ንበል፡ ኣብ ዝተፈላለያ ማሕበራት ንሃሉ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ምትካል ዲሞክራሲያዊ ስርዓት እዩ ረብሓና። ሓድነትና እዩ እምበኣር እንደልዮ ዕላማ ክዕወት ዝኽእል። ነቲ ድሑር ሕብረተሰብኣዊ ሕማማት እውን ክንቃለሶ ኣሎና። ኣብ ፖለትካዊ ቃልሲ ተሳቲፎና ክዓዝዝ ኣለዎ። ነዚ ክልተ ወጽዓ ኣለና ኢልና ንዕኡ ንምዕማም 8 መጋቢት ንዝሓለፈ እንመዝነሉ ንመጻኢ ከኣ ገምጊምና እንሕንጽጸሉ፡ ክግበር ኣለዎ ዝበሃል እንተልዩ ደቂ ኣንስትዮ ብዛዕባኡ ክመሃራን ብዛዕባ ጉዳየን ክፈልጣን ኣለወን። ክነቕሓ ውን ይግባእ። ኣብ ኩሉ መዳያት ተሳቲፈን ክቃለሳ ኣለወን። ርኽክብ ዓቢ ተራ ኣለዎ፥ ብኡ መሰረት ድምጽና ዓው ክነበልን ክንስማዕን ንኽእል። ኣብዚ እዋንዚ ድምጺና ይስማዕ’ኳ እንተሎ ኣብ ዓለም ለኻዊ መድረኻት ክንሳተፍ ክንክእል ኣሎና። ሎሚ ኣብ ኩሉ ሃማደኣ እያ ድምጻ ትስማዕ ዘላ። ስለዚ ንሕናባ ኣሎና ክንብል ይግባእ።
ኣብ መወዳእታ ዘይተጠርነፈ ስለዘይዕወት ኩሉ ደላይ ፍትሒ ተጠርኒፉ ክቃለስ ይግባእ። ነቲ ንጽባሕ ንኤርትራ የርብሕ እንብሎ ክነዕብዮ፡ ነቲ ሃሳዪ ዝኾነ ከኣ ከነወግዶ፡ “ጥርናፈ ዋጋ የብሉን” ዝበሃል ገዲፍና ሹሙ ዝጠፍኦ ንሕቢ ከይንኸውን ነዚ ዝሓለፈ ቃልስና ክንመሃረሉ እምበር ክነነኣእሶ ኣይግባእን። ካብቶም ዝሓለፉ ኣሓትናን ኣሕዋትናን ተማሂርና ኢና ንቕድሚት ክንሓስብ ንኽእል። ስለዚ ነቲ ጀጋኑ ዝወደቓሉ ቃልሲ ክነኽብሮ ይግባኣና። ምጽልላምን ምንእኣስን ንረብሓና ኣይኮነን። እሞ ድኽመታትና እንዳኣረምና ቃልስና ክዕወት ብሓባር ተጠርኒፍና ንቃልስ ።
ወያ ሽግ ሓርነትን ደሞክራስንከ?Tuesday, 08 March 2016 23:53 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰደህኤ
ጉጅለ ህግደፍ ዛዕባታት እንዳቀያየርካ፡ ናይ ህዝቢ ኣቓልቦ ምቕያር ካብቲ ዝፍለጠሉ ተንኮለኛ ጥበባት ሓደ እዩ። እንሆ ከኣ ግዜ ሓልዩ ህዝብና ንዘለዎ ክቱር ፍቕሪ ናጻነት ብምምዝማዝ ሓድሽ ቅዲ ፈጢሩ፡ ብዛዕባ ዑደት “ሽግ ናጻነት” ካብ ዝዛረብ ወርሓት ሓሊፉ። ህዝቢ ኤርትራ ንነጻነት ሽግ ወሊዕካ ብናይ ገዛገዛ ዓኾዃይ ዘይኮነስ ኩሉ ክቡር ዋጋ ህይወትን ንብረትን ከፊሉ ዘምጸኣ ብሌን ዓይኑ ስለ ዝኾነት እምብዛ ሽግ ሒዝካሉ ምዛር ኣይመድለዮን። ግን ድማ ደሓን ይኹን። እቲ ቀዳማይ ሕቶኡ ብዛዕባታ ባዕሉ ዘምጸኣ ግና ድማ ዘየሰተማቐራ ሽግ ናጻነት ኣይኮነን። ቀንድን መሰረታውን ሕቶኡን ምቁማቱንሲ ብዛዕባ’ታ ብሂግዋን ዋጋ ከፊሉላን ክነሱ ደሃያ ዝጠፈኣቶ “ሽግ ሓርነትን ደሞክራስን” እዩ።
ኩልና ከም ዘይንዝግዖ ህግደፍ ካብ ህልውን እዋናዊ ተባራዕን ሕቶ ህዝቢ ንምህዳም ዝጥቀመሉ ቀንዲ ብልሓት ኣብ ናይ ቀደም ኩነታት ምንባር እዩ። ካብቲ ህዝብና ሎሚ ዝሓቶ ዘሎ መሰረታዊ ሕቶታት ንምህዳም፡ ነቲ ህዝቢ ባዕሉ ዝወዓለሉ፡ ስርሒታት፡ ናደው፡ ፈንቅል … ወዘተ ንቕድሚት የምጽእ። ንኣገዳስነት ኣብ ነጻነት ዝተኸፍለ ዋጋ ነቲ ዋና ከፋሊ ይደጋገመሉ። ነዚኣቶም እሞ ድማ ብምጡን ዓቐን ምዝካሩ ኣይመጸገመን። ግና ድማ ነቶም ሎሚ ክምለሱ ዝግበኦም ሕቶታት ደፊኖም ክቐርቡ እንከለዉ ብኹሉ መለክዒ ንምድንጋር ዝተማህዘ ተንኮል ምዃኑ እዩ ዘነጽር። እቲ ጉጅለ ከምኡ ዝገብረሉ ምኽንያት ንጹር እዩ። እዋናውን መሰረታውን ሕቶ ህዝቢ ከመልስ ዝኽእል ባህሪ ስለ ዘየብሉ ካብኡ ንምህዳምን፡ ንህዝቢ ካብቲ ሒዝዎ ዘሎ ቃልሲ ምእንቲ ደሞክራስን ኩሉ መሰላትን ኣላጊሱ ንምህውታት’ዩ።
ብዛዕባ ክብደትን ክቡርነትን ናጻነት ህዝቢ ኤርትራ ናይ ዝኾነ ኣካል ኣስተምህሮ ኣየድልዮን እዩ። ምኽንያቱ ዕምቆትን ምረትን ናይቲ ንናጽነት ዝተኸፍለ ዋጋ ስለ ዝፈልጥ። በቲ ካልእ ወገን ከኣ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ምንባር ክሳብ ክንደይ መሪርን ኣስቃቕን ምንባሩ’ውን ስለ ዘይርሰዖ። ምስዚ ኩሉ ከኣ ናጽነት ብሓርነት፡ ደሞክራስን ምኽባር ኩሉ መሰላትን ተዘይተሰንዩ ትርጉም ከምዘየብሉ ካልእ ህዝቢ ኤርትራ መምህር ዘይደልየለኡ ሓቂ እዩ። ምኽንያቱ ሎሚ ዝነብሮ ዘሎ ዘይእዉጅ ግዜ መግዛእቲ ኣዳዕዲዑ ስለ ዝርዳእ። ካብዚ ተረድኦ እዚ ብምንቃል እዩ እምበኣር ግዜ መግዛእትን ናጽነት ኣብ ትሕቲ ወጽዓ ጉጅለ ህግደፍን ምፍልላዩ ጸጊምዎ ዘሎ።
ግዜኡ ድሮ ዝኽሪ ብሩራዊ ኢዮበልዩ መዓልቲ ናጻነት ኤርትራ ስለ ዝኾነ፡ እታ ካብ ናቕፋ ነቒላ ዝተባህለት ሽግ ነጻነት ደሓን ትዙር። ናጻነት ግና ኣብ ሃልሃልታ ናይታ ሽግ ዘይኮነስ ኣብ ልቢ ኩሉ ኤርትራዊ ስለ ዘላ ዙረታ ዘምጸኦ ሓድሽ ነገር የለን። ነዚ ብምስትውዓል ህዝቢ ኤርትራ ጉጅለ ህግደፍ ነቲ መሰረታዊ ሕቶኡ፡ ሕቶ ሓርነት፡ ሕቶ ደሞክራሲ፡ ሕቶ ልዕልና ፍትሕን ምኽባር ሰብኣዊ መሰልን፡ በታ ካብ ቀደማ ኣብ ልቡ ዘላ ሽግ ናጽነት ኣቢሉ ሸፊንዎ ንክሓልፍ ዕድል ክህቦ ኣይግባእን። ነዚ ኣጋጣሚ ተጠቒሙ ድማ “እዛ ሽግ እዚኣስ ኣብ ልበይ ኣላ፡ እታ ክሳብ ሕጂ ሃንቀው ዝብላ ዘለኹ ሽግ ሓርነትን ደሞክራስን ደኣ ትዙር” ዝብል ድምጹ ከስምዕ ይግበኦ። ነዚ ኣጋጣሚ ተጠቒሙ ከኣ “ድሕሪ ሕጂ ህጹጽ እዋናዊ ጉዳይ ዝሓለፈ ተመኩሮ ብምድግጋም ክሕባእ ኣይግበኦን” ይበል።
ህዝቢ ኤርትራ መበል 25 ዓመት ዝኽሪ ናጽነት ከኽብር ዝዳሎ ዘሎ፡ ፍረ ቃልሱ ኣብ ዝተሓረመሉ እዩ። ነዚ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ ዝኽሪ መዓልቲ ናጽነት ከኣ ከም መቐይሮ ካብ ወጽዓ ናብ ራህዋ ክጥቀመሉ ይግበኦ። ህዝብና ካብ ተመኩሮኡ ከም ዝተማህሮ ጉጅለ ህግደፍ ዝወጸሉ ወጻዒ እዩ። ወጻዒ ከኣ ነቲ ዝውጸዖ ወገን ፈትዩ ዝልግሶ ራህዋ የለን። ወጻዒ ብስሙር ቅልጽም ናይቶም ዝውጸዖም ክሰዓር እንከሎ ጥራይ እዩ ራህዋ ዝመጽእ’ሞ ሃየ “ዝተጠልመት ሽገይ ደኣ” ንበል።
ደቂ ኣንስትዮ ንመሰለን ሎሚ’ውን ኣብ ኢደን’ዩMonday, 07 March 2016 08:08 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ
ጾታዊ ወጽዓ ደቂ ቅንስትዮ ኣዝዩ ነዊሕ ዕድመ ዘለዎ ኮይኑ፡ ደቂ ኣንስትዮ ወጽዓ መሪርወን ነዚ ወጽዓ ንምውጋድ ብወግዒ ተወዲበን ድምጸን ኣስሚዐን ቃልሲ ዝጀመራ ቅድሚ 106 ዓመታት ኣቢሉ ኣብ ኣሜሪካ ብዝተላዕለ መሰረታዊ ናይ መሰል ሕቶ ምዃኑ ታሪኽ ተጋድሎ ደቀኣንስትዮ ዓለም ይሕብር። እዚ ክበሃል እንከሎ ግና ናብዚ ሕጂ ዘለዎ ደረጃ ዓለም ለኻዊ ዝኽሪ 8 መጋቢት ንምብጻሕ ኣብ ምውሳን ዝኽበረሉ ዕለት ጥራይ ዘይኮነ ኣብቲ “ሕቶ ደቂ ኣንስትዮ እንታይ እዩ?” ዝብል ንምውሳን እውን ብኣዝዩ ብዙሕ ደረጃታትን ዝተሓላለኸ መስርሕን ክሓልፍ ጸኒሑ እዩ።
ደቂ ኣንስትዮ ድርብ ወጽዓ እዩ ዘለወን። በቲ ሓደ ወገን ጾታዊ ወጽዓ በቲ ካልእ ወገን ደማ ከም ኩሉ ዜጋ ዘጋጥመን ኩለመዳያዊ ወጽዓ። ቃልሰን እውን ከምኡ ድርብ እዩ። ደቂ ኣንስትዮ፡ ደቂ ኣንስትዮ ብምዃነን ዘጋጥመን ጾታዊ ወጽዓ ክህልወን እንከሎ፡ ከከም ናይቲ ዝነብራሉ ሃገር ቁጠባዊ ምዕባለ፡ ዝመሓደረሉ ስርዓትን ባህላዊ ተጽዕኖን ኣብ ገሊኡ ዝያዳ ዝመረረ ከም ዝኸውን ዝሰሓት ኣይኮነን። ንኣብነት ኣብዚ እዋንዚ ወጽዓ ደቂ ኣንስትዮ ካብቲ ብቑጠባዊ ምዕባለን ብደሞክራሲያዊ ዕቤትን ኣብ ዝሓሸ ዝርከብ ዓለም፡ ኣብ ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ብቑጠባ ኮነ ብስርዓተ-ምሕደራ ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ናይ ዝርከባ ሃገራት ወጽዓ ደቂ ኣንስትዮ ዝኸበደ እዩ።
ወጽዓ ደቂ ኣንስትዮ ናይቲ ዝተረፈ ሓፋሽ ህዝቢ ኩለመዳይዊ ወጽዓ ኣብ ዘይተፈትሓሉ በይኑ ፍታሕ ዝረክብ ኣይኮነን። ደሞክራሲያዊ ምምሕዳርን ቁጠባዊ ዕቤትን ኣብ ዝበኾረሉ ኩነታት ወጽዓ ደቂ ኣንስትዮ በይኑ ተነጺሉ ክፍታሕ ዘይሕሰብ እዩ። ደሞክራሲያዊ ስርዓትን ቁጠባዊ ዕቤትን ውሑስ ኣብ ዝኾነሉ ስርዓት ወጽዓ ደቂ ኣንስትዮ ናይ ምውጋዱ ዕድል ኣዝዩ ሰፊሕ እዩ። እዚ ማለት ደቂ ኣንስትዮ ወጽዓአን መሰረታዊ ፍታሕ ክረክብ ከም ዝግበኦ ዝተረደአ ሕብረተሰብ ኣብ ዘይተፈጥረሉ መፍትሒ ዝረክብ ኣይኮነን። ደቂ ኣንስትዮ ወጽዓአን ዝፍታሕ ነቲ ዝውጸዐን ተጻራሪ ጾታ ከም ጸላኢ ብምውሳድን ብምትህልላኽን ዘይኮነስ ናይቲ ወጽዓ ክብደት ተረዲኡ ናይቲ ፍታሕ ኣካል ከም ዝኸውን ብምግባር ክኸውን ይግበኦ።
ደቂ ኣንስትዮ ፍርቂ ህብረተሰብነተን ብተግባር ዘርኣያሉ ብዙሕ ተመኩሮታት ምግላጽ ዝከኣል ኮይኑ፡ ኣብዚ መዳይ ተመኩሮ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ቅድሚት ከም ዝስራዕ ዘጠራጥር ኣይኮነን። እዚ ተመኩሮ እዚ ኣብ ኩሉ መስርሕ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝተንጸባረቐ ኮይኑ ብፍላይ ድማ ኣብቲ መሪር ናይ 30 ዓመታት ብረታዊ ቃልስና ንናጽነት በሪኹ ተራእዩ’ዩ። ኣብዚ መሪር ቃልሲ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ፡ ጾታዊ ፍልዩነተን ተጽዕኖ ከይፈጠረለን፡ ማዕረ ኣሕዋተን ደቂ ተባዕትዮ፡ ኣብቲ ዝኸበደ ብልሒ ናይቲ ቃልሲ ወተሃድራዊ ግጥማት እውን ከይተረፈ መስተንክር ሰሪሐን እየን። ንናይ ካለኦት ውጹዓት ደቂ ኣንስትዮ’ውን ግዜ ዘይስዕሮ ኣብነት ኣውሪሰን።
ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ከምቲ ምእንቲ ነጻነት ዝኸፈለኦ ዋጋ ኣብዚ ሎሚ ዝካየድ ዘሎ እሞ ኣብ ውሽጡ ከም ቀንዲ ዕማም ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ዝሓቖፈ፡ ዝተሓላለኸ ናይ ደሞክራሲያዊ ለውጢ ቃልሲ እውን እጃመን ካብ ናይ ደቂ ተባዕትዮ ንላዕሊ እንተዘይኮይኑ ንታሕቲ ከም ዘይኮነ ክርደኣ ጥራይ ዘይኮነ ነዚ ተረድኦ ዝምጥን ተሳተፎ ከም ዝጽበየን ኣብ ቦታኡ ዘሎ እዩ። ተሳትፎአን ኣብ ዝበኾረሉ ወይ ከምዚ ንዕዘቦ ዘለና ኣዝዩ ኣብ ዝዛሕተለሉ ወጽዓአን ክፍታሕ ከምዘይክእል ከዓ ክርደኣ ይግበአን። ኣሕዋተን ደቂ ተባዕትዮ እውን ብኩራት ደቂ ኣንስትዮ መሰረታዊ ጸገም ናይቲ ቃልሲ ገይሮም ክርድእዎ’ሞ ናይ ግድን ህጹጽ ፍታሕ ክረኽብሉ ይግበኦም።
ደቂ ኣንስትዮ ካብዚ ቃልሲ ዝርሕቃሉ ዘለዋ ምኽንያት፡ ምናልባት ናይቲ ዝሓለፈ ቃልሰን ጻማ እንታይ ከም ዝኾነ ስለ ዝረኣያ’ሞ ብኣኡ ስለ ዝሰከሓ ክኸውን ይኽእል ዝብል ግምት ኣሎ። ናይዚ መንቀሊኡ ናይ ጉጅለ ህግደፍ ጥልመት እንድዩ፡ እዚ ጥልመት ኣብኣተን ዝተደረተ ዘይኮነስ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ኣረኻኺብሉ ዘሎ ጉዳይ ምዃኑ ክርሰዓኦ ኣይግበአንን። እቲ ፍታሕ ከዓ ቃልሲ እምበር ስቕታን ካብ ቃልሲ ምርሓቕን ከም ዘይኮነ ኣብዚ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ ነዘኻኽረን። እንተ’ቲ ምረት ናይቲ ዘሕልፈኦ ዘለዋ መከራ ዘርዚርካ ዝውዳእ ስለ ዘይኮነ ብድብድቡ “ኣስካሕካሒ” ኢልናዮ ክንሓልፍ ይሓይሽ።
ሰደህኤ ብመሰረቱ ውን ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ከም ሰልፊ ኮነ ከም ሃገር ኣዝዩ ፍሉይ ቆላሕታ ዘድልዮ ምዃኑ ስለ ዝርዳእ፡ ኣብ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮኡ “ደቂ-ኣንስትዮ ፍርቂ ኣካል ሕብረተ-ሰብ ኢየን። መሰለን ብሕጊ ተሓልዩ፡ ብግብሪ ኣብ ኵሉ ህይወት ሕብረተ-ሰብ ኤርትራ ማዕረ ተሳትፎ ከም ዝህልወን ንምግባር፡ ሰዲህኤ ከይተሓለለ ክሰርሕ ኢዩ።” ብዝብል ኣስፊሩ ይርከብ። ካብዚ ሓሊፉ እውን እዚ ሰልፊ ንግደ ደቂ ኣንስትዮ ኣብዚ ቃልሲ ንምዕዛዝ ካብ ዘለዎ ድልውነት ብምንቃል ካብቲ 9 ኣብያተ ጽሕፈት ፈጻሚኡ ሓደ ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ዝከታተል እዩ። እዚ ሰልፋዊ ቅርቡነት ኣብ ፍረ ክበጽሕ ግና ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ወሳኒ ክነሱ ክሳብ ሕጂ በቲ ዝተሓተ ደረጃኡ እውን ኣዕጋቢ ዘይምዃኑ ናብ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ዘመሓላልፎ መልእኽቲ ዕዙዝ እዩ።
ስለዚ ከምቲ ወለድና “ካብ ጉይይ ምውዓል ክሳድ ምሓዝ” ዝብልዎ፡ ኣብዚ ኣጋጣሚ 8 መጋቢት ዓለም ለኸ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ንዝከረሉ ዘለና፡ ብሓፈሻ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ብፍላይ ድማ መንእሰያት ደቂ ኣንስትዮ፡ ሓርበኛታት ኣደታተን መስዋእቲ ዝኸፈላሉ፡ ግና ድማ ኣብቲ ዝድለ ምዕራፉ ዘይበጸሐ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ንምምላእ ክሳተፋ መጸዋዕታና ነቕርበለን።
ብዘይ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ዝዕወት ቃልሲ የለን!
8 መጋቢት 2016
لتتحد جهودنا في مواجهة العدو المشتركThursday, 03 March 2016 11:14 Written by اعلام حزب الشعب الديمقراطي الارتري
للناس، أفراداً كانوا أو جماعات سياسية مطامح ورغبات متفاوتة الأحجام، وهي مطامح ورغبات تختلف في وسائل التحقيق والطرق المؤدية اليه، لذلك لا يمكن إدماجها قسراً في بوتقة واحدة ولا النظر إليها علي أنها قائمة علي فراغ وناشئة من فراغ، الحل إذاً يكمن في ترتيب أولويات تحقيق تلك الرغبات حسب الأهمية أو أي معيار من المعايير، وكل محاولة للإدماج القسري والتنفيذ الفوري لن تمكننا من إنجاز أو تحقيق أيٍّ من رغباتنا، بل سنفقد مجهوداً وطاقة في غير ما طائل.
كذلك تواجهنا في جميع المستويات الفردية والجماعية إشكالات أو خلافات تتطلب الحل والحسم، ولابد طبعاً من الحل والحسم، وما قلناه آنفاً بضرورة ترتيب أولويات تحقيق الرغبات ينطبق أيضاً علي ضرورة ترتيب أولويات وضع الحلول وطرق الحسم لمشكلاتنا وخلافاتنا وفق معاييرنا المنطقية للأولوية، وبالطبع فإن حل أو حسم عقدة الخلاف الرئيسية لابد أن يعقبه حل بقية مواضيع ومشكلات الخلاف.
نحن كقوى تغيير ديمقراطي قد نختلف ونتعدَّد كثيراً في النوايا والرغبات، لكن الرغبة الأساسية التي لا يختلف عليها اثنان منا هي العمل علي تحويل ارتريا الدكتاتورية الي دولة ديمقراطية عادلة يسودها السلم والاستقرار وصون كافة الحقوق، فإن تحقق لنا ذلك، فكل مشكلة دونه مثل مشكلات المعتقد، المنطقة، القومية، الجنس (النوع)، اللغة سوف يسهل حلها، وفي بلاد يسودها العدل والأمن ويشعر فيها الكل أنها بلاده سوف تنحل العقد ويجد كل ذي حقٍّ حقه ورغبته. ولكي نحقق آمالنا السلمية هذه لابد لنا من محاربة العنف والخلافات غير المبررة، وأول أشكال العنف غير المبرر هذا هو ذلك القائم بين الشعب الارتري المسالم والأعزل من جهة وبين نظام الهقدف القمعي من جهة. لدينا أيضاً خلافات ومشكلات أقل حدةً تتمثل في المشكلات ذات الطابع الديني، العرقي، المناطقي ...الخ.
إن تقديمنا هذه القضايا والخلافات الفرعية علي قضيتنا الرئيسية المشتركة مع النظام يعطل مسيرتنا ويبدد ويصرف طاقاتنا في الاتجاه الخطأ. ويأتي ضمن ترتيب وإرجاء خلافاتنا أن نتبع تجاه قوى التغيير داخل النظام سياسة الباب والقلب المفتوح، لا المجاملة والنفاق. ليس ذلك فحسب بل أن نوحد قوانا معهم لتصب جهودنا المشتركة في مواجهة النظام، عدونا المشترك.
يجب أن نتحرر من تكرار خطأنا الدائم في ترتيب الأولويات حتى لا تتأخر أو تتعطل مسيرتنا النضالية ضد العدو المشترك. إن كل جهدٍ نصرفه في الخلافات بيننا لن يصب إلا في مصلحة النظام المجرم والمنتفعين من بقائه وطول عمره. إذاً فلنتعلم من أخطائنا ولتتحد جهودنا في مواجهة العدو المشترك.
ኣርሒቑ ዝጥምት ናይ ሓባር መድረኽWednesday, 02 March 2016 23:56 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ
ዝምድና: ካብ ሓደ ንላዕሊ ዝኾኑ ኣካላት ዝፈጥርዎ ናይ መቃለሲ መድረኽ እዩ። ነዚ ዝምድና ንክፈጥሩ ካብ ዘገድድዎም ምኽንያታት እቲ ቀንዲ በዚ ናይ ሓባር መድረኽ ኣቢሎም ከዕውትዎ ዝደልዩ ናይ ሓባር ሸቶ ምህላው እዩ። ተዛመድቲ ነዚ ዝምድና ዝደልይሉ ካልእ ምኽንያት ነቲ በበይኖም ከረጋግጽዎ ዘይከኣሉ ዕማም ንምዕዋት ዘኽእል ዓቕሚ ምድላብ እዩ። ዝምድና ከምቲ ትጽቢት ዝተገብረሉ ዕዉት ንክኸውን ክማልእሉ ካብ ዘለዎም ነጥብታት ካብ ሕዝ ግድፍ ወጺእካ ቀጻሊ ከም ዝኸውን ምግባሩ እዩ።
ናይቲ ዝምድና ቀንዲ ቆላሕታ ብጐናዊ ምዕባለታት ከይተዳህለልካ፡ እቲ እተማዕድዎ ናይ ሓባር ሸቶ እዩ ክኸውን ዝግበኦ። ኣብዚ መስርሕ ክረአ ካብ ዘይብሉ ድማ፡ ምስ ሓደ ክትዛመድ እንከለኻ ምስ ካልእ ናይቲ ሎሚ ትፈጥሮ ዘለኻ ዝምድና ኣካል ዘይኮነ ጽባሕ ኣብ መስርሕ ግና ዘድልየካ ወገን ብዓይኒ ጽልኢ ምርኣይ እዩ። እዚ ማለት ማእከልካ ስሒትካ ናይ “ጸላኢ ጸላእየይ ፈታውየይ” ብሂል ግዙእ ዘይምዃን። እዚ ኣካይዳ ኣብ ክንዲ ነቲ ከተዕውቶ ዝግበኣካ ንምውዕዋት ትቃለስ፡ ናብ ምፍዳይ ሕነ ወሲዱ ስለ ዘህውትተካ። ብኻልእ ኣገላልጻ ክትዛመዶ ዝግበኣካ ነቲ ናይ ሓባር ሸቶ ኣብ ምዕዋት ዝሕግዘካ ኣምበር ነቲ ሕነ ከተፋድዮ ዝጽገዓካ ክኸውን ኣይግባእን።
እንገብሮ ዝምድና ኣብ መሰረታዊ ጉዳይ ዘትከለ ክኸውን ይግበኦ። ምስቲ ኣብ መሰረታዊ ጉዳያት እትዛመዶ ኣካል መሰረታዊ ዘይኮነ ፍልልይ ክህልወካ ይኽእል እዩ። ስለዚ እቲ መሰረታዊ ናይ ሓባር ዕላማ በቲ መሰረታዊ ዘይኮነ ንኡስን ኣብ መስርሕ ክፍታሕ ዝኽእልን ፍልልያት ክሰዓርን ክኹለፍን ኣይግባእን። እዚ ንክዕወት ከኣ ተጸሚምካ ናይ ምጉዓዝ ትዕግስትን ጹረትን ምውናን የድሊ። ከምቲ ሰደህኤ “ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ምስ ኩሉ ክህልዎም ዝኽእል ናይ ፖለቲካ ፍልልያት፡ ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ዘቅንዐ ሓባራዊ ስርሓት ከካይዱ ከምዝኽእሉ ሰልፍና ይኣምን።“ ብዝብል ኣብ መትከላቱ ዘስፈሮ። መብዛሕትኡ ግዜ ዝምድናታት ክጅመሩ እንከለዉ ጸገማት የብሎምን። እቲ ጸገም ዝመጽእ መስርሕ ምስ ተጀመረ ንዘጋጥም ዕንቅፋታት እንዳጸረግካ ክትቅጽል ኣብ ምኽኣልን ዘይምኽኣልን እዩ። ተመኩሮታትና ኣብ ምሕዝነት፡ ኪዳንን ሃገራዊ ባይቶን ድማ ነዚ እዩ ዘረደኣና። ቀንዲ መበቆል ናይዚ ጸገማት ድማ እቲ ናይ ዓቕሚ ውሱንነት ኣብ ቦታኡ ኮይኑ፡ ስሰዐ እዩ። ኣብቲ መስርሕ እቲ ናትካ ሓቂ ጥራይ እንዳሰዓረ ናይ ካልኦት እንዳተነጽገ ክኸይድ ናይ ምድላይ ስሰዐ።
ኣብ ናይ ሓባር መድረኽ ክትኣቱ እንከለኻ ጥራይ ኢድካ ኣይኮነን። ናትካ ርኢቶን ዓቕምን ወኒንካ ኢኻ ትኣቱ። እቲ ሒዝካዮ እትኣቱ ዓቕሚ ክወዳደር እምበር በይኑ ነቲ ናይ ሓባር ሜዳ ክዕንድረሉ ማለት ከም ዘይኮነ ምርዳእ ከኣ የድሊ። ካብዚ ሓሊፉ ክትዋሳእ ዘይኮነስ ነቲ ካልኦት ዝዋስእዎ ክትዕዘብ ጥራይ፡ ዝእቶ መድረኽ ንዓኻ ኣየርብሕን ንመዋስእትኻ’ውን ከምኡ። ካብዚ ሓሊፉ ኣብ፡ ውድብካ ክትዓሞ ዝግበኣካ ዕዮ ከይዓመምካ ምስ ጸገማትካ ኣብ ናይ ሓባር መድረኽ ምእታው እሞ ከኣ ናይ ጸገም ጸገም እዩ። ሓባራዊ መድረካኻት ክሰፍሕን ክጸብብን ከም ዝኽእል ኣብ ተመኩሮና ርኢናዮ ኢና። ናይ 3 ውድባት ናይ 7 ውድባት፡ ናይ 6 ውድባት ናይ 4+1 ውድባት፡ ናይ 4 ውድባት … ወዘተ ዝብሉ ንኹልና ልሙዳት ሓረጋት እዮም። ኣጀማምረኦምን ኣወዳድእኦምን ከመይ ነይሩ ካልእ ኮይኑ፡ እንተዝሕይሉን እንተዝቕጽሉን እውን፡ በበይኖም ነቲ ኩልና ብሓባር ክንፈጥሮ ዝግበናን ንጽዕተሉ ዘለናን ሰፊሕ ጽላል ወይ መድረኽ ዝትክኡ ኣይነበሩን ኣይኮኑን። ክሳብ ነዚ ንብሎ ዘለና ሰፊሕ ጽላል ዘይተጻብኡ ምህላወም ግና ዝንጸግ ኣይኮነን። ዕላምኦም ግና ብኸመይ ተኣኪብና ንመወዳድርትና ነጥቅዕን ንነጽግን ዘይኮነስ ብኸመይ ንእክብ ክኸውን ይግበኦ።
ናይ ሓባር ዓቕምና፡ ኣንጻር ናይ ሓባር ጸላኢና!Sunday, 28 February 2016 22:45 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰደህኤ
ከም ሰባት ኮነ ከም ንፖለቲካዊ ዕላማ ዝተሰለፈ ውድብ ዝተፈላለዩ ደረጃታት ዘለውዎ ድሌታት ኣለዎም። እዚ ድሌታትን ባህግታትን”ዚ ብሓንሳብ ዓምጢርካ ዝረጋገጽ ዘይኮነስ ነናቱ ናይ ኣተሓሕዛ ባህርያት ዘለዎ፡ ብበበይኑ ኣገባባት ዝዕቆብ እዩ። ነዚ ኣብ ግምት ብምእታው ነቲ ድሌታት ከከም ክብደቱን ወሳንነቱን ናይ ቀዳምነት መስርዕ ኣትሒዝካ ጥራይ እዮም ክትግበሩ ዝግበኦም። ድሌታት ቀዳምነታት ክሕዙ እንከለዉ ከምቲ ንህልውና ዘለዎም ጽልዋን ክብደትን ክስርዑ ይግበኦም። ካብዚ ወጻኢ ብሓደ ወስታ ንኹሉ ድሌታተይ ከዕወት ኢልካ ብሓንሳብ ኣብ ብዙሕ እቶን ምስኽታት፡ ሓይልኻ በቲኑ የድከመካ’ሞ፡ ሓዲኡ’ኳ ከየዕውትካ ትተርፍ።
ሰባት በቲ ዝተጠቕሰ ደረጃ ብውልቂ፡ ብጉጅለ፡ ብውድብ ወይ ብማሕበር ክፍታሕ ዝግበኦ ጸገም ወይ ፍልልይ ከጋጥሞም ባህርያዊ እዩ። ነዚ ጸገማት ክፈትሕዎ ወይ ከመሓድርዎ ከኣ ናይ ግድን እዩ። ምኽንያቱ ናይ ህልውና ጉዳይ’ውን ስለ ዝኾነ። ከምቲ ድሌታትና ከነዕወት መልክዕ ከነትሕዝ ይግበኣና ዝተባህለ፡ ነዚ ጸገማት ኣብ ምፍታሕ’ውን ነቲ ጸገማት ከከም ክብደቱ ምስራዕን ናይ ቀዳምነታት መልክዕ ምትሓዝን ግድን እዩ። እቲ ቅድሚት ክስራዕ ዝግበኦ ጸገም፡ እቲ እንተተፈቲሑ ንብዙሓት ዘርህው ጸገም እዩ። እዚ ማለት ግና እቶም ካለኦት ጸገማት እውን ግዜን መድረኽን እንዳሓለዉ ኣይፍትሑን ማለት ኣይኮነን። እቲ ዓብይ ንኹልኻ ዝጸሉ ጸገም ክፍታሕ እንከሎ፡ እቶም ዝተረፉ ጸገማት ንክፍትሑ ኣፍደገ ዝኸፍት ምዃኑ ከኣ ክንዝንግዕ ኣይግበኣናን።
ንሕና ከም ሓይልታት ደሞክራሲያዊ ለውጢ፡ ፖለቲካዊ ድሌታትና ብዙሕ እዩ። እቲ ቀንድን ንኹላትና ዘረዳድእ ድሌትና ከኣ ኣብ ኤርትራ ራህዋ፡ ሰላምን ምኽባር ኩሉ መሰላትን ዘውሕስ ኩነታት ምፍጣር እዩ። እዚ እንተተረጋጊጹ ኩሉቲ ካልእ፡ እምነት፡ ከባቢ፡ ብሄር፡ ጾታን ቋንቋን ዝመንቀሊኡ ድሌታትና ክመሓደር ቀሊል እዩ። ኣብ ህድእትን ቅስንትን ዓዲ ኩልና ዝኾነት ኤርትራ ኩሉ ድሌታት ናይ ምርግጋጹ ዕድል ክፉት እዩ። እዚ ዝተጠቕሰ ራህዋ ንክወሓስ ከነወግዶ ዝግበኣና ጐንጽታትን ፍልልያትን ኣሎ። ካብዚ ጐንጽታት እቲ ቀንዲ እቲ ኣብ መንጎ ወጻዒ ጉጅለ ህግደፍን ደላይ ሰላምን ፍትሕን ህዝቢ ኤርትራን ዘሎ መሰረታዊ ፍልልይ እዩ። ካለኦት ንሃይማኖት፡ ብሄር፡ ከባቢ፡ … ወዘተ ዝምልከቱ ንኡሳን ፍልልያት እውን ኣለዉና። እንተኾነ እቲ ንኩልና ደለይቲ ለውጥን ራህዋን ኤርትራውያን ዓምጢሩ ሒዙና ዘሎ ሓይሊ ከየወገድና፡ ነዞም ቅሩብነት እንተልዩ ክመሓደሩ ዝኽእሉ ፍልልያት ንቕድሚት ምምጻእ፡ በቲ ሓደ ወገን ነቲ ሓቢሩ ኣንጻር ዲክታቶር ከድምዕ ዝግበኦ ዓቕምና ዘዳኽም፡ በቲ ካልእ ወገን ድማ ነቲ ሓይልና በታቲኑ ጎብለል ክኸውን ዝሓልም ወጻዒ ጉጅለ ዘህጥር ምዃኑ ክንግንዘቦ ይግበኣና። ኣብ ኣሰራርዓ ፍልልያት ዝኾነ ናይ ለውጢ ሓይሊ ካብቲ ወጻዒ ጉጅለ ከም ዝቐርበና ከኣ ንቓለዓለም ዘይኮነስ ብልቢ ክንኣምነሉ ይግበኣና። ምእማን ጥራይ ዘይኮነ ናይ ሓባር ዓቕምና ኣንጻርዚ ናይ ኩልና ናይ ሓባር ወጻዒ ክቐንዕ ግድን እዩ።
ካብዚ ወጻኢ ከምዚ ብተደጋጋሚ ክረአ ዝጸንሐ፡ ናይ ፍልልያት ኣሰራርዓ ጌጋ ፈጺምና፡ ነቲ ቀንዲ ማእከል ውቅዒትና ጌርና ክንወስዶ ዝግበኣና ጸላኢና ረሲዕና፡ ዓቕምና ኣብቲ መሰረታዊ ዘይኮነ ፍልልያትና ኣተኲርና እንቆራቖሶ ጌጋ ምዃኑ ንረዳእ። ኣብዚታት ከነመዝግቦ እንሕልኖ ሰዓርነት፡ ነቲ መሰረታዊ ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ምውጋድ እንገብሮ ቃልሲ፡ ኣይሕግዞንዩ ጥራይ ዘይኮነ፡ ብኣንጻሩ ንህልውና ጉጅለ ህግደፍን ወጽዓኡን እዩ ዘተባብዕ። ብኻልእ ኣዘራርባ እቲ ቅኑዕ መንገዲ ዝሓዝና መሲሉና፡ ነቲ ብምክፍፋልናን ዘይምትእምማንናን ዝዕንገል ስርዓት ነሕይል ምህላውና ተረዲእና ናብ ልብና ክንምለስ ናይ ጽባሕ ዘይኮነስ ናይ ሎሚ ሓላፍነትና ምዃኑ ኣይንዘንግዕ። “ ናይ ሓባር ዓቕምና፡ ኣንጻር ናይ ሓባር ጸላኢና” ንብል ዘለና ድማ ምእንቲ’ዚ ኢና።
28 ለካቲት 016
لابد من انسياب الرؤية من القمة الي القاعدةSaturday, 27 February 2016 22:36 Written by اعلام حزب الشعب الديمقراطي الارتري
"لكي يعرف الشعب الارتري ما يصلحه و ما لا يصلحه ومن ثم ليناضل، لابد له من التوعية والتنظيم" شعار قديم متجدد ظللنا نردده من أزمان سحيقة. نعني بالتنظيم أو التأطير خلق مؤسسة أو إطار أو جسم سياسي يضم في سلكه الأشخاص المحددين المناضلين من أجل قضية معروفة محددة الملامح، والتنظيم وسيلة لتحقيق هدفٍ ما وليس هدفاً في حد ذاته، كما أن من المعلوم سلفاً فإن ما تختطه التنظيمات من سياسات وما تتخذه من مواقف لا يعني في المقام الأول إلا عضوية التنظيم المعني ولا يلزم المواطنين الآخرين خارج إطاره، هذا لا يعني أن عامة الشعب خارج التنظيم لا يـُــعـْــنـَـى أو يتأثر بسياسات ومواقف التنظيم، لذا من العجز والتقصير السياسي أن لا يهتم التنظيم بشؤون الشعب الذي يناضل من أجله ولا يسعى الي ترسيخ مبادئه وبرامجه السياسية في أوساط الشعب. كما أن عملية تمتين وبناء التنظيم وتثقيف العضو عملية مستمرة ومواكبة لا تتوقف. كذلك علي أي تنظيم ألا يتجاهل أن تفويض الشعب لأي تنظيم يوهب من قبل الشعب ولا ينتزع عبر القوة الجبرية كما تفعل بعض القوى أو التنظيمات السياسية. أما سعي التنظيم الي إقناع الشعب بمبادئه فأمر مسموح به لا يعترض عليه أحد.
التنظيم أو التأطـُّــر قوة. ولا يتحول التنظيم أو التأطير الي قوة إلا إذا كان يحمل مبادئ تراعي مشاعر الشعب وترعى مصالحه، أما السياسات والمبادئ الانطوائية الضيقة غير المنحازة للشعب فلن تزيد التنظيم إلا بعداً وعزلةً عن الشعب. لذلك فإن مبادئ تنظيم بعينه أو اتفاقات مشتركة بين أكثر من تنظيم لابد لها من النزول الي قواعد الشعب لتحظى عنده بالقبول أو تنال منه الرفض. وكل مبادئ أو اتفاقات تظل عالقة علي المستويات التنظيمية الأعلى ولا تنزل الي المستويات الشعبية الدنيا ستظل عالقةً في الهواء لا تجلب أية مصلحة للتنظيم. علي أن الإنزال للقواعد ليس مجرد عمل آلي، بل يجب أن يكون عملاً مركباً ومفيداً يتمثل في استلام رد الشعب وانطباعاته عن ما ينزل اليه من معلومات وتعاليم ومن ثم إدخال رد فعل الشعب في الاعتبار للتحسين والتعديل في السياسات والبرامج السياسية المقبلة حسب رؤية ورغبة الشعب. وحتى عندما يدَّعي التنظيم أو الحزب أن برنامجه يمثل حتى من هم خارجه من أفراد وقطاعات الشعب فالذي يحكم له بقبول ذلك أو رفضه هو الشعب.
إن ما يعطي تنظيماً أو حزباً القبول الشعبي هو ما يطرحه من رؤى وأهداف سياسية، إن التنظيم الذي يلتزم بالتطبيق الموضوعي لبرامجه وسط عضويته لكفيلٌ بأن يحظى بقبول الشعب ويحوز علي إعجاب كل من هو خارجه، وكل تنظيم أو حزب خرِبْ من الداخل لا يمكن أن يتوقع الحصول علي رضا الآخرين خارجه. في مسرح نضالنا من أجل الديمقراطية والعدالة قد يظهر اختلاف علي معايير منح لقب التنظيم أو الاعتراف بتنظيمية ذلك التنظيم. إن دور التنظيم في ذلك العمل أو المسرح النضالي هو الذي يحدد ما إذا كان التنظيم تنظيماً أم مجرد مجموعة عددية من البشر، أم تنظيماً سياسياً أم منظمة أو جمعية مدنية.
للتنظيمات بينها وبين بعضها البعض سياسات تتفق أو تختلف عليها، وهذا الاختلاف والتعدد ما ظلَّ معترفاً بحق التعدد السياسي يعتبر مظهراً من مظاهر الديمقراطية علينا مراعاته والاعتراف به وحسن إدارته. ذلك أن التنظيمات يمكنها العمل معاً فيما تتفق عليه وعرض ما تختلف عليه علي الفيصل بينها الشعب الذي هو المرجعية الأخيرة. وكل رؤية تجد أكبر عدد من المناصرين تكون هي صاحبة السيادة لأنها فازت برضا الشعب، وعلي المغلوب في المنافسة الحرة بين البرامج أن يعترف ويقبل بالنتيجة بكل ثقة وسرور، علي أن يكون حق الإدلاء بالرأي الموافق أو المخالف محفوظاً. هذا بالطبع من الناحية النظرية أمرٌ سهل، لكن أثبتت التجارب أنه ليس سهلاً من الناحية التطبيقية، إلا أنه مهما كان ذلك شاقاً فلا بديل سياسي أفضل منه، فسياسة تسليم المهزوم سياسياً بهزيمته والتمتع بحق إبداء الرأي مع الانصياع لرأي الأغلبية أفضل من خوض أي مغامرات عسكرية أو مدنية غير مأمونة النتائج ناهيك عن تكلفتها المادية والبشرية الثقيلة.
ماضينا كان ولا يزال يحمل مبدأ أن كل شيء للمنتصر ولا شيء ولا مكان للمهزوم. وهذا لم يقتصر علي ما نعيشه اليوم فحسب، بل يمتد الي حقبة الأربعينيات والثورة التحررية، إن التحدِّي المعيق الماثل أمامنا هو قدرتنا علي النجاح في إدارة اختلافنا وتنوعنا وتعددنا.، فبإصرارنا علي سياسة المنتصر والمهزوم والقاتل والمقتول خسرنا ولا زلنا الكثير. ولا يوجد حتى الآن ما يوحي بأننا قد تعافينا من هذا الداء القاتل، فكل مبادراتنا بدلاً من أن تكون إيجابية جامعة تكون علي العكس سلبية مفرِّقة، إننا في غمرة نشوة الانتصار المحدود ذي الطرف الواحد والمائل الذي نحققه منفردين مقصين زميلنا في الهم والعمل قد يغرينا بعض الشيء، لكن يجب أن نعلم أن ما نحققه منفردين كان سوف يصير أكبر وأجمل وأقوى إذا كنا حققناه بكتلة متحدة من المجهودات المتعددة الألوان. فالعمل والمجهود الفردي معروف بالمحدودية وقلة الكفاءة وقـِــصـَـــر النفـَـس.
عند تأسيس المجلس الوطني للتغيير الديمقراطي قال حزب الشعب الديمقراطي الارتري: "إننا نرى خللاً في التحضير للمؤتمر أو الملتقى الجامع، وما لم نعالج هذا الخلل، سوف نضيع الوقت في غير طائل، لذا فلنجلس لنعالج الخلل بهدوء ولا نبخل بوقتنا علي المعالجة"، لكن رفاقنا أصحاب الدعوة بحجة ضيق الوقت رفضوا دعوتنا، لذا ومنذ ذلك اليوم وحتى الوقت الراهن أُشـْــهـِــرَتْ في وجه حزبنا الكثير من السيوف. بل عرض علينا الانضمام غير المشروط للاستظلال بمظلة المجلس المقام دون مشاركتنا فيه، وأنه لا يحق لنا المطالبة بتكوين مظلة ائتلافية جديدة، لكننا لم نذهل من ذلك التصرف ونفقد البوصلة، ومن أقصونا وساروا متباهين بنصرهم المؤقت لم يصلوا الي مبتغاهم كما ينبغي، لكن تطرقنا اليوم الي ذلك ليس للشماتة والتشفي والتباهي بصحة تنبؤاتنا بل لاستخلاص العبر والدروس.
اليوم في لقاءاتنا الرسمية وغير الرسمية عندما نتناقش مع أصحاب الهم الارتري حول الوضع المقلق لمعسكر المعارضة الوطنية، غالباً ما نتفق علي أن الحاجة الي إقامة مظلة وطنية نضالية جامعة ما تزال ماسة، علي أن تكون مظلتنا هذه جديدة، متعظة بدروس سابقاتها، مبنية علي نقاط الاتفاق، الكل مشارك في تأسيسها لا اللحاق بها وهي مؤسسة قائمة، الكل يشعر بالانتماء اليها وأنها بعيدة عن الحسابات والفخاخ السياسية، واضعين في الاعتبار رغبات شعبنا ومحدودية إمكاناتنا والظروف المحيطة بنا وما تتطلبه من تغيير نحو الأفضل. قد نختلف في الرغبات، لكن الرغبات المختلفة إذا اتفقت علي ضرورة مراعاة المسئولية الوطنية والظروف السائدة لن يستحيل الجمع بينها علي أدنى أو أعلي ما يمكن الاتفاق عليه، أما التقوقع علي الرغبات الذاتية فقط دون الالتفات الي العوامل الموضوعية والظروف السائدة فلن يؤدِّي الي شيء سوى الرهق والخسارة.
نحن في معسكر المعارضة العاملة في المنفى لم نعد قادرين علي التفاهم وتبادل الرأي مع شعبنا الذي هو صاحب النصيب الأوفر من أسهم التغيير الديمقراطي الذي نسعى اليه ونتبنى قضيته. لكننا لا شك لا يزال يجمعنا بشعبنا الرغبة والمصلحة في النضال ضد الدكتاتورية القمعية الغاشمة. وإذا لم تجمعنا قاعة لقاء واحدة يجب أن نتابع ونتواصل معاً عبر مختلف الوسائل لنقرأ أفكار ورغبات بعضنا البعض. ومن وسائل ذلك أن كل اتفاقٍ وائتلافٍ بيننا يجب أن يضع في اعتباره لهفة شعبنا للوصول الي التلاقي بين مكونات المعارضة داخلاً وخارجاً، سياسياً ومدنياً، وحراكنا وإن كان ليس بالضرورة مباشراً وفي ملتقىً مكانيٍّ وزمانيٍّ واحد إلا أن خطواتنا في ذلك الحراك ليست بخافية علي شعبنا فهو مراقب حصيف. إن كل سبيل لا يقود الي الشعب وتلبية رغباته، يعتبر سبيلاً أخرق لا يؤدِّي الي النجاة ولا النجاح مهما ادَّعى ذلك نظرياً واستعرض عضلات البلاغة الخطابية والكتابية.
لنبني بيننا جسراً لا جداراً عازلاFriday, 26 February 2016 15:27 Written by اعلام حزب الشعب الديمقراطي الارتري
نعتقد أن التشتت والتباين في وسائل ووجهات العمل بوجود واجبات ورغبات عمل مشترك أمرٌ ضار بالأعمال والمصالح المشتركة، ذلك أن مثل هذا السلوك في العمل أو الأداء يجهد ويشتت طاقاتك، يقلص قدرتك علي إنفاذ المهام الموكلة اليك، ويقلل من طاعة مرؤوسيك في العمل. كما أن ما جمعته من وسائل ومعدات يكون مفيداً وذا عائد كلما كان محشوداً لإنجاز مهمةٍ ما، وهكذا فكل عمل جامع ورغبة مشتركة يسهل تحقيقهما كلما كان العمل علي إنجازهما مخلصاً ومشتركاً.
وكما يعتبر الهدم أسهل من البناء قد يبدو العمل المتناقض وغير المنسق لإنجاز مهمة واحدة أسهل من إنجازها جماعياً، لكن نتاج ذلك العمل لن يكون ذا عائد مجزٍ، لذا بدلاً من العمل المنفرد وغير المجزي لإنجاز مهمة خفيفة الوزن، من الأفضل أن نصبَّ جهودنا في عمل جماعي قد يبدو شاقاً لكنه ذو عائد. ذلك أن العبرة من أي عمل أو مجهود إنما هي بالنتائج. إن العمل المجزي المنجز بالجهود المشتركة وللصالح المشترك قد يكون عالي الثمن، إلا أن الثمن يتماشى مع ثقل الإنجاز وعائده، بيد أنه بوجود الرغبة والاستعداد مع الضمير الناصع والرؤية المسئولة والمتسعة الأفق للأمور لن يكون ارتفاع الثمن المدفوع أمراً مزعجاً ولا القدرة علي دفعه مستحيلة.
من الأثمان والتضحيات التي يجب دفعها في هذا الصدد: أ/ الإقرار بأن المهمة المشتركة تهم الجميع. ب/ عدم السعي الي البت المنفرد في كل الأمور الصغيرة والكبيرة ووضعها من ثم في قالب سياسي ضيق. ج/ أن لا تقف مكانك وتنتظر أن يأتيك الآخرون للعمل معك وفق رؤيتك وتوجيهاتك فقط. د/ وعلي العكس يجب أن تتعامل مع ذلك بمبدأ أن تتقدم خطوتين لمن تقدم نحوك خطوة. هـ/ جدولة وتنظيم المهام وفق ثقلها وأهميتها وعدم إضاعة الوقت والمال والجهد في المهام الثانوية. و/ التمتع بروح رياضية والمرونة والاستعداد للتنازل إذا تطلب الأمر ذلك ورؤية الأمور وتقييمها من جميع الزوايا والاتجاهات.
لا شك بالنسبة لصاحب الضمير الوطني المخلص لن تكون تلك بالتضحيات غير مستحقة. لذا بدلاً من أن نبني بيننا جداراً فاصلاً يمنعنا من العمل المشترك يجب أن نفتح بيننا كوة أو نبني جسراً للتواصل والعمل سوياً وجني ثمار عملنا المشترك معاً. علي أن تكون القناة الواصلة بيننا متينةً لا تجرفها السيول، ولن يتسنى لقناتنا تلك أن تكون متينة إلا إذا كانت ناجحة في نقلنا من التجافي الي التواصل ومن التباعد الي التقارب.
نحن من جانبنا نرنو الي قضيتنا، قضية قوى المعارضة الارترية بهذه المناظير والمقاييس المذكورة أعلاه، لكن المهمة المنصوبة أمامنا مهمة من الوزن الثقيل، إنها معركة إسقاط نظام قمعي وإبداله بنظام شعبي عادل. والوصول الي هذا الهدف يتطلب توفر شروط ضرورية، وأول هذه الشروط هدم جدار عدم التواصل بيننا وبناء جسر التواصل والتفاهم بقلبٍ مفتوح، وبناء الجسر هو الآخر يتطلب النوايا والأعمال المشتركة لبنائه، والعمل سوياً أو عدمه ليس العامل الحاسم في نجاحنا أو عدمه فحسب، بل في وجودنا من عدمه. ولسنا هنا بحاجة الي التفصيل في بحث أي المراحل والمستويات قد بلغنا في إنجاز هذا الشرط الضروري. كل ما في الأمر هو أن نعترف بأننا لم نشرع في إنجازه بعد، بل علي العكس أبدلنا الجسر بيننا بجدار عازل، فلنعترف بواقعنا ونجدد العزم والسير من جديد.
ኣብ ክንዲ መንደቕ ድንድል ንህነጽThursday, 25 February 2016 09:58 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ
ናይ ሓባር ዕማምን ድሌትን እንዳሃለወካ በበይንኻ ምውፋር ክሳብ ክንደይ ከም ዝሃሲ ንርደኦ ኢና ዝብል እምነት ኣለና። ምኽንያቱ እዚ ኣካይዳ ዓቕምኻ ዘድክም፡ ናይ ምፍጻም ክእለትካ ዘጉድልን ተሰማዕነትካ ዘላሕትትን ስለ ዝኾነ። እንተዝጥርነፍ ከድምዕ ዝኽእል ንብረትካ ድማ ተበታቲኑ ብዘይ ፋይዳ ይተርፍ። ብኣንጻሩ ስለእትደላለን ናይ ሓባር ዕላማን ትጽቢትን ስለ ዘለካ ሓቢርካ ምውፋር ክሳብ ክንደይ ጠቓሚ ምዃኑ ዘይንኽሕዶ እዩ። ምኽንያቱ ከምቲ “ሓቢረን ዝሰሓባ ኣጻብዕቲ ኣርቃይ የጸንበዓ” ዝበሃል ምስላ፡ ክትሓብር እንከለኻ ኣድማዒ ዓቕሚ ስለ እትድልብ።
ካብ ምህናጽ ምፍራስ ከም ዝቐልል፡ ኣብ ክንዲ ብሓደ ምውፋር ተበታቲንካ ምውፋር ዝቐለለ ይመስል ይኸውን። እንተኾነ እዚ ቀሊል ዝበልናዮ ዘድምዕ ፍረ ከኣ የብሉን። ስለዚ ኣብ ክንዲ ቀሊል ግና እቶት ዘየብሉ ብርቱዕ፡ ግና ዓስብኻ እትሓፍሰሉ መስርሕ ዝያዳ ተመራጺ ክኸውን ናይ ግድን እዩ። ምኽንያቱ ናይ ዝኾነ ጻዕሪ መእሰሪኡ ውጽኢት ምምዝጋብ ስለ ዝኾነ። እቲ ውጽኢት ዝሕፈሶ ብሓባር ንናይ ሓባር ረብሓ ዝግበር ወፍሪ ዘኽፍሎ ክቡር ዋጋ ከም ዘለዎ ፍሉጥ እዩ። እቲ ከቢድ ዝገብሮ ከኣ እቲ ዋግኡ እዩ። እንተኾነ ቅሩብነትን ድልውነትን እንተልዩ፡ እሞ ንጉዳያት ኣስፊሕካ ብሓላፍነት ናይ ምርኣይ ኣተሓሳስባ እንተ ተወሲኽዎ እቲ ዝኽፈል ዋጋ ዘይከኣል ኣይኮነን።
ነቲ ናይ ሓባር ዕማም ናይ ሓባርካ ምዃኑ ብልቢ ምእማን። ካብ ንእሽቶይ ጀሚርካ ክሳብ ኣብ ዓበይቲ ጉዳያት ብናይ ብሕትኻ ርኢቶ ኣብ ጸቢብ ናይ ፖለቲካዊ ሜዳ ክውድኡ ዘይምሕላን። ኣብ ሓደ ቦታ ጠጠው ኢልካ እቲ ምሳኻ ክወፍር ዝግበኦ ክመጸካን ናትካ ርኢቶ ክርዕምን ጥራይ ዘይምጽባይ። ኣብ ክንድኡ ብኹሉ መለክዒ ከምቲ ክቕርበካ ትደልዮ ንስኻውን ክትቀርቦ ድልዊ ምዃን። ንጉዳያት ከከም ክብደቶም መስርዕ ምትሓዝን ኣብቶም ቀንዲ ኣትኪልካ ወሳንነት ኣብ ዘየብሎም ጉዳያት ጉልበት፡ ግዜን ንብረትን ዘይምህላኽ። ኮታ ሓዳግ ምዃንን ንጉዳያት ብብዙሕ ኣቕጣጫ ምምዛኖምን ካብቶም ክኽፈሉ ዝግበኦም ዋጋታት እዮም። ናይ ብሓቂ ቅንዕናን ሓቀኛ ናይ ህዝቢ ሓልዮትን ንዘለዎ ኣካል እምበኣር እዚ ምኽፋሉ ዘጸግም ዋጋ ኣይኮነን። በዚ እዩ ድማ ብሓባር ከይትሰርሕ ጋሪዱካ ዝጸንሐ መንደቕ ዝፈርስ። ኣብ ክንዳኡ ከኣ ዘራኽብ ድንድል ክንሃንጽ ይግበኣና። ድንድል ብድንድሉ ድማ ሓንሳብ ምስ ኣሳገረ ደሓር ብቐሊል ውሕጅ ዝፈርስ ዘይኮነስ ብቐጻልነት ካብ ምብትታን ናብ ምቅርራብ ዘሰጋግር ጽኑዕ ድንድል።
ጠመተና ነዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ሒዝካ ናብ ጉዳይና ጉዳይ ኤርትራውያን ተቓወምቲ ሓይልታት ምቁማት እዩ። ከምቲ ጭረሖታትና ዘመልክቶ ኣብ ቅድሜና ዘሎ ዕማም ኣዝዩ ዓብይ እዩ። ወጻዒ ስርዓት ኣወጊድካ ብህዝባዊ ስርዓት ምትካእ። ናብዚ ሸቶዚ ንምብጻሕ ክማልኡ ዝግበኦም ቅድመ ተደላይነታት ብዙሓት እዮም። እቲ ቀንዲ ከኣ ክሳብ ሕጂ ብሓባር ከይንስለፍ፡ ጋሪዱና ዘሎ መንደቕ ኣፍሪስካ ዘራኽበካ ድንድል ምህናጽ እዩ። እዚ ድንድል ብሓባር ንምስራሕ ወሳኒ እዩ። ብሓባር ምስራሕን ዘይምስራሕ ድማ ናይ ምዕዋትናን ዘይምዕዋትናን ጥራይ ዘይኮነስ ናይ ምህላውናን ዘይምህላውናን’ውን ወሳኒ ረቛሒ እዩ። ንሕና ነዚ ኣድላይ ቅድመ-ኩነታዊ ዕማም ኣብ ምትግባር፡ ኣብየናይ ደርጃ ከም ዘለና ንምሕባር ኣብ ዝርዝር ኣይንኣቱን ኢና። እንተኾነ ክሳብ ሕጂ ከም ዘይበቓዕናዮ ክንእመነሉ ዝግበኣና እዩ። እቲ ዘሰክፍ ድማ ኣብ ክንዲ ነቲ መንደቕ ዝነበረ ናብ ድንድል፡ ነቲ ድንድል ዝነበረ ናብ መንደቕ ንምቕያሩ ዝረአ ምድንዳን እዩ’ሞ፡ ናብ ልብና ንመለስ “ኣብ ክንዲ መንደቕ ድንድል ንህነጽ” ።
24 ለካቲት 2016


c: text/html

text:
1 ኣቱም ኣቦታተይን ኣኅዋተይን እዝ ሕዚ ኣነ ዝከራኸረሉ ነገር ስምዑ ኒ። 2ብቛንቋ ዕብራይስጢ ኽዛረብ ምስ ሰምዕዎ ብዝበለጸ ጸጥ ኢሎም ኣዳመፅዎ ንሱ ኸዓ ኸምዙይ በለ፦ 3 ኣነስ ኣብታ ኣብ ቂልቅያ እትርከብ ጠርሴስ እትበሃል ከተማ ዝተወለድኩ ኣይሁዳዊ ሰብ እየ። ብገማልያል ሕጊ ኣቦታት ኣጸቢቐ እናተምሃርኹ ኣብዛ ኸተማ እዚኣ ኢየ ዝዓበኹ። ከምዝ ዂልኻትኩም ሎሚ ዘለኹምዎ ኸዓ ብናይ እግዚኣብሔር ነገር ቀናእ ነበርኩ። 4ሰብኡትን ኣንስትን ናብ ቤት ማእሰርቲ ኣኅሊፈ እናሃብኩ ነቶም ነዛ መንገዲ ጐይታ እዚኣ ዝስዕቡ ክሳዕ ሞት ክቐትሎም ኣሳጐጕክዎም። 5ከምዙይ ከም ዝገበርኩ ሊቀ ካህናትን ኲላቶም ዓበይትን ይምስክሩለይ እዮም። እቶም ኣብ ደማስቆ ዘለዉ ኣመንቲ ምእንቲ ኽቕጽዑ እናኣሰርኩ ናብ ኢየሩሳሌም ከምጽኦም ዘኽእለኒ ናብቶም ኣብኡ ዘለዉ ኣይሁዳውያን መልእኽቲ ኻብኣቶም ተቐቢለ ነይረ እየሞ። 6 ናብ ደማስቆ እናኸድኩ እንተለኹ ናብኣ ምስ ቀረብኩ ኣጋ ቐትሪ ድንገት ካብ ሰማይ ዓብዪ ብርሃን ኣብ ዙርያይ ኣንጸባረቐ። 7ኣብ ምድሪ ኸዓ ወደቕኩ ሳውል! ሳውል! ንምንታይ እተሳጕጐኒ?› ዝብል ድምፂ ድማ ሰማዕኹ። 8ኣነ ድማ መሊሰ ጐይታይ! ንስኻ መን ኢኻ?› በልክዎ። ንሱ ኸዓ ኣነ እቲ ንስኻ እተሳጕጐኒ ዘለኻ ናይ ናዝሬት ኢየሱስ እየ› በለኒ። 9እቶም ምሳይ ዝነበሩ ነቲ ብርሃን ረአይዎ ናይቲ ዝዛረበኒ ዝነበረ ድምፂ ግና ኣይሰምዑ ን። 10ሽዑ ኸዓ ጐይታይ እንታይ ክገብር?› በልክዎ፤ ጐይታ ድማ ተሢእኻ ናብ ደማስቆ ኺድሞ እቲ ኽትገብሮ ዝግበአካ ኣብኡ ኽነግሩኻ እዮም› በለኒ። 11ካብቲ ግርማ ነጸብራቕ ዝተልዓለ ምርኣይ ምስ ሰኣንኩ ድማ እቶም ምሳይ ዝነበሩ እናመርሑኒ ናብ ደማስቆ በጻሕኹ። 12 ኣብ ደማስቆ ዝነበሩ ኣይሁድ ዝንእድዎ፤ ንእግዚኣብሔር ዝፈርኅን ሕያዋይን ብሕጊ ዝጸንዐን ሓናንያ ዝስሙ ሓደ ሰብ ነበረ። 13ንሱ ናባይ መጺኡ ኣብ ቕድመይ ደው በለ፤ ሳውል ኃወይ ረአ› በለኒ፤ ሽዑ ንሽዑ ድማ ንእኡውን ጠመትኩዎ። 14ንሱ ኸዓ ፍቓዱ ኽትፈልጥን ነቲ ጻድቕ [ ክርስቶስ] ከዓ ኽትርእዮን ካብ ኣፉውን ቃል ክትሰምዕ ኣምላኽ ኣቦታትና ኃረየካ። 15እዙይ ድማ በቲ ዝረአኻዮን ዝሰማዕኻዮን ኣብ ኲሉ ሰብ ምስክር ምእንቲ ኽትኮኖ እዩ። 16ሕዝኸ እንታይ ትጽበ ኣለኻ? ተሥእሞ ስም ጐይታ እናጸዋዕኻ ተጠመቕ ካብ ኃጢኣትካውን ተሓጸብ› በለኒ። 17 ናብ ኢየሩሳሌም ተመሊሰ ኣብ መቕደስ ኮይነ ኽጽሊ እንተለኹ ድማ ተመሰጥኩ። 18ጐይታ ኸዓ ብራእይ ነቲ ብዛዕባይ እትምስክሮ ኣይቕበሉኻን እዮም እሞ ካብ ኢየሩሳሌም ቀልጢፍካ ውፃእ› ኽብለኒ እንተሎ ረአኽዎ። 19ኣነ ኸዓ ጐይታይ! ኣነ ነቶም ብኣኻ ዝኣምኑ ኣኣስሮምን ኣብ ቤተ ጸሎታቶም እወቕዖምን ከም ዝነበርኩ ባዕላቶም ይፈልጡ እዮም። 20ደም እስጢፋኖስ ሰማዕትኻ ከፍስሱ እንተለዉ ድማ ባዕለይ ምስኣቶም ተሰማሚዐ ኣብኡ ደው ኢለ ነይረ፤ ናይቶም ዝቐተልዎ ኽዳውንቲውን እሕሉ ነይረ› በልክዎ። 21ንሱ ኸዓ ኣነ ርኁቕ ናብ ዘለዉ ኣሕዛብ እልእኸካ ኣለኹ እሞ ኺድ› በለኒ። 22ክሳዕ እዝ ዘረባ እዙይ ንጳውሎስ ሰምዕዎ ብድኅሪ እዙይ ግና ድምፆም ዓው ኣቢሎም፦ ከምዙይ ዝበለ ሰብ ብሕይወት ክነብር ኣይግብኦን እዩ እሞ ካብ ምድሪ ኣወግድዎ በሉ። 23እቶም ሕዝቢ ኽዳውንቶም እናደርበዩ ሓመድ ንላዕሊ እናብነኑ ዋዕዋዕ ኽብሉ እንተለዉ 24እቲ ሓለቓ ሽሕ ነቲ ዋዕዋዕ ዘበሎም ምኽንያት ምእንቲ ኽፈልጥ ኣብ ሥፍራ ወታደራት ኣእቲኹም ብመግረፍቲ መርምርዎ ኢሉ ኣዘዘ። 25ክገርፍዎ ምስ ኣሰርዎ ኸዓ ጳውሎስ ነቲ ደው ኢሉ ዝነበረ ሓለቓ ሚእቲ ንሓደ ሮማዊ ዜጋ ብዘይ ፍርዲ ኽትገርፉዶ ተፈቒዱልኩም እዩ? በሎ። 26እቲ ሓለቓ ሚእቲ እዙይ ምስ ሰምዐ ከይዱ ነቲ ሓለቓ ሽሕ እዝ እትገብሮ ዘለኻ ፍለጥ፤ ምኽንያቱ እዝ ሰብኣይ እዙይ ሮማዊ እየ› ይብል ኣሎ ኢሉ ነገሮ። 27እቲ ሓለቓ ሽሕ ከዓ መጺኡ ኣታ ሮማዊ ዲኻ? እስኪ ንገረኒ በሎ። ጳውሎስ ከዓ እወ በሎ። 28እቲ ሓለቓ ሽሕ ኸዓ ኣነስ ነዝ ዜግነት እዙይ ብዙኅ ገንዘብ ብምኽፋል እየ ዝረኸብክዎ በሎ፤ ጳውሎስ ድማ ኣነስ እባ ተወሊደሉ እየ በሎ። 29እቶም ክምርምርዎ ኢሎም ኣብኡ ዝነበሩ ቐልጢፎም ካብኡ ኣግለሱ። እቲ ሓለቓ ሽሕ ድማ ሮማዊ ምዃኑ ምስ ኣረጋገጸ ስለ ዝኣሰሮ ፈርኀ። 30ንጽባሒቱ ኣይሁድ ብዛዕባ እንታይ ከም ዝኸሰስዎ ንጹር ነገር ክፈልጥ ደልዩ ድማ እቲ ሓለቓ ሽሕ ፈትሖ። ንሊቃውንቲ ኻህናትን ንብዘሎ እቲ ዋዕላን ክእከቡ ኣዘዞም ንጳውሎስ ድማ ኣምጺኡ ኣብ ቅድሚኦም ኣቖሞ።
Copyright
Learn More

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
New Book On Asmara
ኣስመራ ብዓይኒ ኤርትራውያን
ስለምንታይ ብዛዕባ ከተማ ኣስመራ ዝምልከት መጽሓፍ ከዳሉ ተደሪኸ? መልሱ ስለ ዝዓበኹላ ምኽንያት’ዶ ይኸውን? ልክዕ’ዩ ብቀሊል ኣመላልሳ! ግን ከተማ ኣስመራ ብላዕሊ ላዕሊ ክትርእያን ብታሕቲ ታሕቲ ብዕሙቀት ከተስተብህለላን ሓንቲ ኣይኮነትን። በዚ ምኽንያት ኣስመራ ብድፍኑ ዀነ ብግዙፉ ንዓይ ከም ሓንቲ ከተማ ጥራይ ኮይና ኢያ እትርኣይኒ ዝነበረት። ስለዚ ገለ ኣስተውዓልቲ ደቂ-ሃገር “ እሞ ዕውር ኢኻ ኔርካ” እንተበልኩሙኒ ኣይስሕቶን።
ቀዳማይ፡ ብጥሪ 9/1980 ብሓልዮት ፉልብራይት ማህደረ-ትምህርቲ ፕርግራም ብዝተገብረለይ ረድኤት መሰረት ናብ ኣሜሪካ ድሕሪ ምምጽኤይ፡ ኣብ ጋላውደት ዩኒቨርስቲ ዝተባህለ ትምህርተይ ኽከታተል ጀመርኩ። እዚ ዝጠቀስናዮ ናይ እዝነ-ጽሙማን ዩኒቨርስቲ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዝርከብ ክኸውን ከሎ፡ ዝዀነ መራሕ መንግስቲ ከም ላዕለዋይ ዓቃቢ ብሕድሪ ይመርሖ (Patron)። ንመጀመርያ ግዜ ሓንቲ ኣሜሪካዊት ናብ ኣሜሪካ ክመጽእ ከሎኹ ኣብ ካፒቶል ሂል ከምኡ ኣብ ስሚዝቶንያን ኢንስቲትዩሽን ዝርከብ ህንጻታት ኣርኣየተኒ። ብሓቂ ብጥራሕ ዓይነይ ነቶም ህንጻታት ኣማዕድየ ክርእዮም፡ ልክዕ ከም ፓላሶ ኣቦ ሓበሽ ኣስመራ ይመስሉኒ ነበሩ። ንኣብነት ንልቢ ዘይገብረ ቆልዓ “ እዚ ጻዕዳ ከልቢ ኢዩ” ትብሎ። ጸኒሕካ “ጻዕዳ ደርሆ” እንተኣርእኻዮ፡ ተቀቢሉ “ እዚ ከልቢ ኢዩ” ይብለካ። ምኽንያቱ ብደቂቁ ካብ ዝተፈላለየ ኣካላት ክፍሊ “ ጻዕዳ ሕብሪ” ብድፍኑ ከስተዕውለሉ ስለ ዝኽእል። ኸምኡ እውን ንዓይ ህንጻታት ዋሽንግተን ልክዕ ከም ማንም ህንጻታት ጌይረ ኢየ ዝርእዮም ዝነበርኩ።
ንዓመትኡ ኣብቲ ኮለጅ ብዛዕባ ታሪኽ ስነ-ጥበብ (Art History) ምስ ተኸታተልኩ፡ ብዛዕባ ጥንታውያን ህንጻታት ግሪኽ፡ሮማ፡ ጀርመን (ጎቲክ)፡ ዓራቢያ፡ ግብጺ፡ ቢዛንጣንያ ወዘተ ስራሓቶም ብዕምቖት ክርዳእ ከኣልኩ። ብድሕርዚ ሕንጻታት ዋሽንግተን ኣብ ከባቢ ዋይት ሃውስን ካፒቶልን ከምዚ ዓዊረ ዝጸናሕኩ ባዕ ኢሎም ክርኣዩኒ ጀመሩ። ብዕምቆት ዓንድዳቶም (pillars): ስንቀኦም፡ ገፋሕቲ ኣፍ ልዳቶም፡ መሳልሎም፡ ሕብሮም፡ ሓወልቶም ክርኣዩ ዘይከኣሉ ውቁባት ውቅሮታት ጽሑፋትን ረቀቅቲ ኣሳእልን (absratct art) ብዕምቆት ከስተብህል ተዓነድኩ፡ ፈዘዝኩ። ብሓጺሩ ኣብ ካልእ ዓለም ከም ዝነብርኩ መሰለኒ። ንዳሕራዩ በዚ ዝኣክል ኣብ ደሃይ መርበብ ብዛዕባ ኣስመራ ብዙሓት ግጥምታት ብእንግሊዝን ብትግርኛን ክጽሕፍ ኸኣልኩ። ብቀጻሊ ከም መልክዕ መጽሓፍ ክሕተም ኢዩ።
በዚ ዝተላዕለ ንድሕሪት ተመሊሰ ብዛዕባ እቶም ኣርባዕተ ሚእቲ ታሪኻውያን ህንጻታት ኣስመራ ከስተብህለሎም ፈተንኩ። ንኣስመራ ኣብ ክንዲ ከም ጸብሒ ሽሮ ከም ዝግኒ ከስተማቅራ ጀመርኩ። ብሓቂ ብሓቂ ኣብ ኣስመራ ጥራይ ኢዮም ብኣርት-ደኮ መልክዕ ዝተሃንጹ ክሳብ ሎሚ ተዓቂቦም ዝርከቡ። ኣርት- ደኮ ማለት ከም በራሕ ወርሒ ወይ ልሙጽ ቅጫ ከይኮነስ እንታይድኣ ከም ስሉም ሕምባሻ ብውቃጦ ወይ ከም መኾምቢያ ብቀይሕ-ጽልሚ ዝተሰርሔ ክትርእዮ ዝምስጥን ዝማርኽን መጋይጺ ማለት ኢዩ። ዳርጋ መብዛሕትኦም ኣብ ሰላሳታት ዝተሰርሑ ኣብ ማዕከል ከተማታት ጣልያን ሃገር ዝርከቡ ክኾኑ ከለው፡ ወነንቱ ድማ ዓበይቲ ሹመኛታትን ጭዋታትን (highly cultured) ኢዮም ዝነበሩ። ሎሚ ግና እዞም ዝገለጽናዮም መኳንንቲ (Gentry) ስለ ዝጠፍኡ፡ ታሪኻዊ ህንጻታቶም በቶም ዘይባህላውያን ዝዀኑ ደለብቲ ሃብቲ (Capitalist) ዘስርሕዎም ነዋሕቲ ህንጻታት (sky scrapers) ኣዕለቅሊቆም ይርከቡ። በዚ ምኽንያት ኣብ ኤርትራ ብምዕቃቦም ኣገዳሲ ይኽውን።
ካልኣይ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ጃንሆይ ዝወደቅሉ ሰሙን፡ ኣብ ሓንቲ ናይ ስራሕ ማኪና (ቫን-ቮልክስዋገን) ከሎኹ፡ ሓደ “ ኣዲስ ኣበባያችን ውብ ናት” በለኒ። ኣነ ከኣ ተቀቢለ “ ኣስመራ እንዲሁም ውብ ናት” እንተበልክዎ፡ ኩላቶም ተቀባቢሎም ብሕርቃን “ ጣልያን ነው የሰራች” በሉኒ። ብገርህነተይ ብጣዕሚ ሰንበድኩ። ስለዚ ብዛዕባ ኣስመራ ዝነበሮም ኣራኣእያ ከመይ ከም ዝነበረ ክግንዘብ ክኢለ። ንዳሕራዩ ዝወረዳ ዕንወትን ብልሽትን ናይ ዓይኒ ምስክር ኢዩ።
ሓተታ ዘንዋሕክዎ እመሰል። ብዝተረፈ እዚ መጽሓፍ ካብ 1860 ዓ.ም ጀሚሩ ክሳብ ዘለናዮ ግዜ ኤርትራውያንን ሓደ ሓደ ፍሉጣት ኢትዮጵያውያን ምሁራትን፡ ሊቃውንትን፡ ስነ-ጥበባውያን ብስዲ ዀነ ብግጥሚ ከምኡ ብቅኒት ዀነ ብደርፊ ስሚዒቶምን፡ ርእይቶኦምን፡ ትምኒቶምን ስለኣ ዝገለጹ የጠቃልል።
እዚ መጽሓፍ ንኹሎም ስነ-ጥበባውያን ዝዀኑ ኤርትራውያን ንመዘከርታ ክዀኖም እውፍዮ ኣሎኹ።
ንሓበሬታ HBokure@aol.com ክትጽሕፉ ትኽእሉ።


text:
‘ንየሆዋ ዚፈልጥ ልቢ’ ድዩ ዘሎካ፧
“እግዚኣብሄር ምዃነይ ኪፈልጡንስ፡ ልቢ ኽህቦም እየ፡ . . . ንሳቶም ህዝበይ ኪዀኑ እዮም።”
1, 2. ገሊኦም ሰባት ብዛዕባ በለስ ዚግደሱ ስለምንታይ እዮም፧
ሓድሽ ወይ ዝነቐጸ በለስ (ማለት በለስ ጥልያን) ምብላዕ ትፈቱዶ፧ ብዙሓት ሰባት፡ በለስ ስለ ዚፈትዉ፡ እዚ ተኽሊ እዚ ኣብ ብዙሕ ቦታታት እዩ ዚበቍል። ጥንታውያን ኣይሁድ እውን ንበለስ ኣኽቢሮም ይርእይዎ ነበሩ። (ናሆ. 3:12፣ ሉቃ. 13:6-9) በለስ፡ ጽሕጊ ኣለዎ፣ ብዘይካዚ፡ ነቲ ኦክስጅን ምስ ካልኦት ውሁዳት ተሓዋዊሱ ዜምጽኦ ጕድኣት ይከላኸል እዩ፣ ማዕድን እውን ኣለዎ፣ በዚ ምኽንያት እዚ፡ ገሊኦም ሰባት፡ ንልቢ ጠቓሚ ምዃኑ ይዛረቡ እዮም።
2 ሓደ እዋን፡ የሆዋ ንልቢ ምስ በለስ ኣመሳሲልዎ ነበረ። ኰይኑ ግና፡ በለስ ምብላዕ ብዛዕባ ዘለዎ ጥዕናዊ ጥቕሚ ኣይኰነን ዚገልጽ ነይሩ። ብምሳልያዊ መገዲ እዩ ዚዛረብ ነይሩ። እቲ ብነብዪ ኤርምያስ ኣቢሉ እተዛረቦ ነገራት፡ ንልብኻን ንልቢ እቶም እተፍቅሮም ሰባትን ኣገዳሲ እዩ። ነቲ ንሱ ዝበሎ ነገራት ክንምርምሮ ኸለና፡ ንክርስትያናት እንታይ ትርጕም ከም ዘለዎ ሕሰብ።
3. እቲ ኣብ ኤርምያስ ምዕራፍ 24 እተጠቕሰ በለስ፡ ንምንታይ እዩ ዜመልክት፧
3 ፈለማ፡ የሆዋ ብግዜ ኤርምያስ ብዛዕባ በለስ እንታይ ከም ዝበለ እስከ ንርአ። ብ617 ቅ.ክ. ህዝቢ ይሁዳ ኣብ ሕማቕ መንፈሳዊ ዅነታት ነበሩ። ኣምላኽ ድማ ንመጻኢ ብዚምልከት፡ ንኤርምያስ ክልተ ዓይነት በለስ ብራእይ ኣርኣዮ፣ ንሱ ኸኣ፡ “ጽቡቕ” በለስን “ሕማቕ” በለስን እዩ ነይሩ። (ኤርምያስ 24:1-3 ኣንብብ።) እቲ ሕማቕ በለስ፡ ነቲ ድሕሪኡ ብዙሕ ከይጸንሐ ብንጉስ ነቡካድነጻርን ብሰራዊቱን እተጋፍዐ ንጉስ ጼድቅያስን ንኻልኦት ሰባትን እዩ ዜመልክት። ይኹን እምበር፡ ህዝቅኤልን እቲ ድሮ ኣብ ባቢሎን ዝነበረ ዳንኤልን እቶም ሰለስተ ብጾቱን እቶም ጸኒሖም ናብ ባቢሎን እተወስዱ ገለ ኣይሁድን፡ ልክዕ ከም ጽቡቕ በለስ እዮም ነይሮም። እቶም ካባታቶም ብህይወት ዝተረፉ፡ ናብ ዓዶም ተመሊሶም ንየሩሳሌምን ነታ ቤተ መቕደስን እንደገና ኸም ዚሃንጽወን ብትንቢት ተነጊሩ ነበረ፣ ድሕሪ ግዜ ድማ ተፈጸመ።—ኤር. 24:8-10፣ 25:11, 12፣ 29:10።
4. ካብቲ ኣምላኽ ብዛዕባ እቲ ጽቡቕ በለስ ዝበሎ እንታይ መተባብዒ ኢና ኽንረክብ እንኽእል፧
4 የሆዋ ብዛዕባ እቶም በቲ ጽቡቕ በለስ እተመሰሉ ሰባት፡ “እግዚኣብሄር ምዃነይ ኪፈልጡንስ፡ ልቢ ኽህቦም እየ፡ . . . ንሳቶም ህዝበይ ኪዀኑ እዮም” በለ። (ኤር. 24:7) እዛ ጥቕሲ እዚኣ፡ ናይዛ ዓንቀጽ እዚኣ ቐንዲ ጥቕሲ ዀይና፡ ኣዝያ እተተባብዕ እያ። ኣምላኽ ንውልቀ ሰባት፡ ‘ንዕኡ ዚፈልጥ ልቢ’ ኺህቦም ፍቓደኛ እዩ። ኣብዚ መዳይ እዚ፡ “ልቢ” ምስ ዝንባለ ሓደ ሰብ እያ እትተሓሓዝ። ከምዚ ዓይነት ልቢ ኺህልወካን ኣባል ህዝቢ ኣምላኽ ክትከውንን ከም እትደሊ ፍሉጥ እዩ። ስለዚ፡ ንቓል ኣምላኽ ከተጽንዖን ክትትግብሮን ኣሎካ፣ ብዘይካዚ፡ ክትንሳሕን ክትምለስን ከምኡውን ህይወትካ ንኣምላኽ ወፊኻ፡ ብስም ኣቦን ወድን መንፈስ ቅዱስን ክትጥመቕ ኣሎካ። (ማቴ. 28:19, 20፣ ግብ. 3:19) ድሮ ኸምኡ ጌርካ ኽትከውን ትኽእል ኢኻ፣ ወይ ከኣ ኣዘውቲርካ ምስ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ትሓብርን ነቲ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ ስጕምትታት ንኽትወስድ ትዳሎን ትህሉ ትኸውን።
5. ኤርምያስ ብዛዕባ ልቢ መን እዩ ጽሒፉ፧
5 ነቲ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ ነጥብታት ምሉእ ብምሉእ ኰነ ብኸፊል ፈጺምናዮ ኽንከውን ንኽእል እኳ እንተ ዀንና፡ ንኣረኣእያናን ንኣካይዳናን ግና ወትሩ ኣቓልቦ ኽንገብረሉ ኣሎና። ስለምንታይ ከምኡ ኽንገብር ከም ዘሎና፡ ኣብቲ ኤርምያስ ብዛዕባ ልቢ ዝጸሓፎ ሓሳባት ክንረኽቦ ንኽእል ኢና። ኣብ ትንቢት ኤርምያስ ዚርከባ ገሊአን ምዕራፋት፡ ብዛዕባ እቶም ኣብ ከባቢ እስራኤል ዝነበሩ ኣህዛብ እየን ዚገልጻ፣ ኰይኑ ግና፡ መብዛሕትአን ምዕራፋት፡ ሓሙሽተ ነገስታት እስራኤል ይገዝኡ ኣብ ዝነበሩሉ እዋን ብዛዕባ ዝነበሩ ኣይሁድ እየን ዚገልጻ። (ኤር. 1:15, 16) እወ፡ ኤርምያስ ብቐንዱ ብዛዕባ እቶም ድሮ ንየሆዋ እተወፈዩ ሰብኡትን ኣንስትን ቈልዑን እዩ ጽሒፉ። ኣቦታቶም ከኣ፡ ንኣምላኽ ውፉያት ንኪዀኑ ብፍታው መሪጾም ነይሮም እዮም። (ዘጸ. 19:3-8) እቶም ብግዜ ኤርምያስ ዝነበሩ ህዝቢ እውን እንተ ዀኑ፡ ንኣምላኽ እተወፈዩ ኸም ዝዀኑ ኺገልጹ ኸለዉ፡ “ንስኻ እግዚኣብሄር ኣምላኽና ኢኻ እሞ እኔና፡ ናባኻ ንመጽእ አሎና” ኢሎም እዮም። (ኤር. 3:22) ይኹን እምበር፡ ኵነታት ልቦም ከመይ ዝነበረ ይመስለካ፧
ምሳልያዊ መጥባሕቲ ልቢ የድልዮም ነበረ
6. ብፍላይ እቲ ኣምላኽ ብዛዕባ ልቢ ዝበሎ ነገራት ኬገድሰና ዘለዎ ስለምንታይ እዩ፧
6 ኣብዚ ግዜና ዘለዉ ሓካይም፡ ኣዝዩ ምዕቡል ብዝዀነ ተክኖሎጂ ተጠቒሞም፡ ልብና ኣብ ምንታይ ኵነታት ከም ዘላን ብኸመይ ትዓዪ ኸም ዘላን ኪፈልጡ ይኽእሉ እዮም። ይኹን እምበር፡ ኣምላኽ ልክዕ ከምቲ ኣብ ግዜ ኤርምያስ ዝገበሮ፡ ካብ ሓካይም ንላዕሊ ኺገብር ይኽእል እዩ። ከምቲ ባዕሉ ዝገለጾ፡ ካብ ዝዀነ ይኹን ሰብ ንላዕሊ ዚበልጽ ብቕዓት ኣለዎ፣ ከምዚ ድማ በለ፦ “ልቢ ኻብ ኵሉ ጐራሕን ኣዝዩ ሕሱምን እዩ፡ መንከ የስተውዕሎ፧ ኣነ እግዚኣብሄር ንነፍሲ ወከፍ ከከም መገዱ፡ ከከም ፍረ ግብሩ ምእንቲ ኽህቦ፡ ንልቢ እምርምሮ።” (ኤር. 17:9, 10) የሆዋ “ንልቢ እምርምሮ” ኺብል ከሎ፡ ነቲ ድሕሪ 70 ወይ 80 ዓመት እውን እንተ ዀነ ሰለስተ ቢልዮን ሳዕ ዚወቅዕ ስጋዊ ልቢ ኸም ዚምርምሮ ኣይኰነን ዚሕብር ነይሩ። ኣብ ክንዳኡስ፡ ብዛዕባ ምሳልያዊ ልቢ እዩ ዚገልጽ ነይሩ። እዚ “ልቢ” እዚ፡ ንውሽጣዊ እንታይነት ሓደ ሰብ፡ ማለት ንባህግታቱን ንሓሳቡን ንዝንባለኡን ንኣረኣእያኡን ንሸቶታቱን ዜጠቓልል እዩ። ንስኻ እውን ከምኡ ዓይነት ልቢ ኣሎካ። ኣምላኽ ድማ ኪምርምሮ ይኽእል እዩ፣ ንስኻ እውን እንተ ዀንካ ብእተወሰነ ደረጃ ኽትምርምሮ ትኽእል ኢኻ።
7. ኤርምያስ ንልቢ መብዛሕትኦም እቶም ብግዜኡ ዝነበሩ ኣይሁድ ብኸመይ እዩ ገሊጽዎ፧
7 ነቲ እንገብሮ ምርመራ ምእንቲ ኽንዳሎ፡ ‘እቶም ብግዜ ኤርምያስ ዝነበሩ ኣይሁድ፡ ኵነታት ምሳልያዊ ልቦም ከመይ ነይሩ፧’ ኢልና ንሓትት ንኸውን። ንመልሲ እዛ ሕቶ እዚኣ፡ ኣብቲ፡ “ብዘላ ቤት እስራኤል ከኣ ልባ ኣይተገዝረን” ዚብል ዜገርም ኣዘራርባ ኤርምያስ ክንረኽቦ ንኽእል ኢና። ኤርምያስ ነቲ ኣይሁድ ዝዀኑ ደቂ ተባዕትዮ ዚገብርዎ ስጋዊ ግዝረት ኣይኰነን ዜመልክት ነይሩ፣ ከመይሲ፡ “እንሆ፡ ንዅሎም እቶም ዘይተገዝሩ ግዙራት . . . ዝቐጽዓለን መዓልትታት ይመጻ አለዋ፡ ይብል እግዚኣብሄር” ኢሉ ነይሩ እዩ። ስለዚ፡ እቶም ብስጋ እተገዝሩ ኣይሁዳውያን ሰብኡት እውን እንተ ዀኑ፡ ‘ልቦም ኣይተገዝረን’ ነይሩ። (ኤር. 9:25, 26) እዚ እንታይ ትርጕም እዩ ዘለዎ፧
8, 9. መብዛሕትኦም ኣይሁድ ምስ ልቦም ብዚተሓሓዝ እንታይ እዮም ኪገብሩ ነይርዎም፧
8 ንትርጕም እቲ ‘ዘይተገዝረ ልቢ’ ዚብል ሓረግ፡ ኣብቲ ኣምላኽ ንኣይሁድ ዝሃቦም ምሕጽንታ ኽንረኽቦ ንኽእል ኢና፣ ከምዚ በሎም፦ “ኣቱም ሰብ ይሁዳን ኣብ የሩሳሌም እትነብሩን፡ ብሰሪ ኽፍኣት ግብርኹም ቍጥዓይ ከም ሓዊ ኸይነድድ . . . ልብኹም ግዘሩ።” ኰይኑ ግና፡ ክፍኣት ግብሮም ካበይ እዩ ዚምንጭው ነይሩ፧ ካብ ውሽጦም፡ ማለት ካብ ልቦም እዩ ዚምንጭው ነይሩ። (ማርቆስ 7:20-23 ኣንብብ።) እወ፡ ኣምላኽ ብኤርምያስ ኣቢሉ፡ እቲ ኣይሁድ ዚገብርዎ ዝነበሩ ኽፍኣት፡ ምንጩ እንታይ ምንባሩ ብልክዕ ኣለልይዎ ነበረ። ልቦም ደረቐኛን ዓለወኛን እዩ ነይሩ። ድራኸታቶምን ኣተሓሳስባኦምን ድማ ንየሆዋ የጕህዮ ነበረ። (ኤርምያስ 5:23, 24፣ 7:24-26 ኣንብብ።) በዚ ምኽንያት እዚ፡ ኣምላኽ፡ “ንእግዚኣብሄር ተገዘሩ፡ ልብኹም ግዘሩ” ኢሉ ነገሮም።—ኤር. 4:4፣ 18:11, 12።
9 ስለዚ፡ እቶም ብግዜ ኤርምያስ ዝነበሩ ኣይሁድ፡ ልክዕ ከምቶም ብግዜ ሙሴ ዝነበሩ ኣይሁድ፡ ምሳልያዊ መጥባሕቲ ልቢ ኺገብሩ፡ ማለት ‘ልቦም ኪገዝሩ’ የድልዮም ነበረ። (ዘዳ. 10:16፣ 30:6) ‘ዕልቦ ልቦም ኪገዝሩ’ ኺብሃል ከሎ፡ ነቲ ንልቦም ከም ዘይእዘዝ ዚገብሮ ዝነበረ ነገራት፡ ማለት ነቲ ምስ ኣምላኽ ዚጋጮ ኣተሓሳስባኦም፡ ነቲ ዚፈትውዎ ነገራት፡ ወይ ከኣ ንድራኸታቶም ኬወግድዎ ኸም ዝነበሮም ዚሕብር እዩ።—ግብ. 7:51።
ሎሚ ንየሆዋ ‘ዚፈልጥ ልቢ’
10. ነቲ ዳዊት ዝሓደጎ ኣብነት ብምስዓብ፡ እንታይ ኢና ኽንገብር ዘሎና፧
10 ኣምላኽ ንምሳልያዊ ልቢ ንኽንፈልጦ ስለ ዚሕግዘና፡ ከነመስግኖ ኣሎና። ይኹን እምበር፡ ‘እዚ ሎሚ ንዘለዉ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ዜገድሶም ስለምንታይ እዩ፧’ ኢልካ ትሓትት ትኸውን። ብዙሓት ክርስትያናት፡ ልክዕ ከምቶም ጥንቲ ዝነበሩ ብዙሓት ኣይሁድ ብኽፍኣት ይመላለሱ ወይ “ሕማቕ በለስ” ይዀኑ ስለ ዘለዉ ኣይኰነን። ብኣንጻሩ እኳ ድኣስ፡ ሎሚ ዘለዉ ኣገልገልቲ ኣምላኽ ውፉያትን ንጹሃትን እዮም። ኰይኑ ግና፡ ዳዊት እውን እንተ ዀነ፡ “ዎ ኣምላኽ፡ መርምረኒ፡ ልበይ ከኣ ፍለጥ፡ ፈትነኒ፡ ሓሳበይውን ፍለጥ። መገዲ ዓመጻ እንተ አልዩኒ፡ ርኤ” ኢሉ ነይሩ እዩ።—መዝ. 17:3፣ 139:23, 24።
11, 12. (ሀ) ነፍሲ ወከፍና ንልብና ኽንምርምሮ ዘሎና ስለምንታይ ኢና፧ (ለ) ኣምላኽ እንታይ እዩ ዘይገብር፧
11 የሆዋ፡ ነፍሲ ወከፍና ምስኡ ጽቡቕ ርክብ ክንምስርትን ነቲ ርክብ ዓቂብናዮ ኽንቅጽልን ይደሊ እዩ። ኤርምያስ፡ “ኣታ ንጻድቕ እትምርምር፡ ልብን ኰላሊትን እትርኢ እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት” ኢሉ ነበረ። (ኤር. 20:12) እቲ ዅሉ ዚኽእል ኣምላኽ ንልቢ ጻድቕ ዚምርምሮ ኻብ ኰነ፡ ንሕና እውን ብቕንዕና ርእስና ኽንምርምር ኣይግብኣናንዶ፧ (መዝሙር 11:5 ኣንብብ።) ከምኡ እንተ ጌርና፡ ኣቓልቦ ኽንገብረሉ ዚግብኣና ኣረኣእያ፡ ሸቶ፡ ወይ ውሽጣዊ ስምዒት ንረክብ ንኸውን። ብዘይካዚ፡ ንልብና ኸም ዘይእዘዝ ዚገብሮ ኸም ‘ዕልቦ ልቢ’ ዝበለ ነገራት ከነለሊ፡ ድሕሪኡ ድማ ምሳልያዊ መጥባሕቲ ልቢ ኽንገብር ንኽእል ንኸውን። ንምሳልያዊ ልብኻ ኽትምርምሮ ጽቡቕ ምዃኑ እንተ ተሰማሚዕካሉ፡ እንታይ ኢኻ ኽትምርምር እትኽእል፧ ዜድሊ ምትዕርራይ ክትገብር እትኽእልከ ብኸመይ ኢኻ፧—ኤር. 4:4።
12 ይኹን እምበር፡ ሓደ ኽንፈልጦ ዘሎና ነገር ኣሎ፣ የሆዋ ንኽንልወጥ ኣየገድደናን እዩ። ብዛዕባ እቶም በቲ “ጽቡቕ በለስ” እተመሰሉ ሰባት ኪገልጽ ከሎ፡ ‘ንዕኡ ዚፈልጥ ልቢ ኸም ዚህቦም’ እዩ ተዛሪቡ። ንልቦም ኣገዲዱ ኸም ዚቕይሮ ኣይኰነን ተዛሪቡ። እቶም ሰባት፡ ንኣምላኽ ከም ዚፈልጥዎ ዚሕብር እዙዝ ልቢ ንኺህልዎም ኪብህጉ ነበሮም። ንሕና እውን ከምኡ ዓይነት ባህጊ ደይኰነን ኪህልወና ዘለዎ፧
13, 14. ሓደ ክርስትያን በቲ ኣብ ልቡ ዘሎ ነገራት ኪጕዳእ ዚኽእል ብኸመይ እዩ፧
13 የሱስ፡ “ካብ ልቢ፡ ክፉእ ሓሳብ፡ ቅትለት፡ ዝሙት፡ ምንዝርና፡ ስርቂ፡ ምስክርነት ሓሶት፡ ጸርፊ ይወጽእ እዩ” ኢሉ ነበረ። (ማቴ. 15:19) ሓደ ሓው በቲ ዘይእዙዝ ልቡ ተደሪኹ ዝሙት ወይ ምንዝር እንተ ፈጺሙ፡ እሞ ኸኣ እንተ ዘይተነሲሑ፡ ሞገስ ኣምላኽ ንሓዋሩ ኺስእን ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፡ ዝሙት ወይ ምንዝር ዘይፈጸመ ሰብ እውን እንተ ዀነ፡ ኣብ ልቡ ዘይግቡእ ባህግታት ንኺዓቢ ይፈቅድ ይኸውን። (ማቴዎስ 5:27, 28 ኣንብብ።) ከምዚ ኼጋጥም ከሎ፡ ንልብና ምምርማርና ኺሕግዘና ይኽእል እዩ። ንልብና ምስ መርመርናዮ፡ ብዛዕባ ኣንጻር ጾታ፡ ኣምላኽ ዘይሰምሮን ኪውገድ ዘለዎን ዘይግቡእ ስምዒታት ንረክብ ደዀን ንኸውን፧
14 ምናልባት እውን ሓደ ሓው፡ ዋላ እኳ እንተ ‘ዘይቀተለ፡’ ንሓደ ኣማኒ ዝዀነ ብጻዩ ብልቡ ኣዝዩ ይጸልኦ ይኸውን። (ዘሌ. 19:17) ስለዚ፡ ነቲ ንልቡ ዘይእዙዝ ኪገብሮ ዚኽእል ስምዒት ንምውጋድ ኣበርቲዑ ኺጽዕር ኣለዎ።—ማቴ. 5:21, 22።
15, 16. (ሀ) ሓደ ክርስትያን ‘ዘይተገዝረ ልቢ’ ኺህልዎ ዚኽእል ብኸመይ ምዃኑ ኣብነት ሃብ። (ለ) ‘ዘይተገዝረ ልቢ’ ንየሆዋ ዜጕህዮ ስለምንታይ ይመስለካ፧
15 እቲ ዜሐጕስ፡ መብዛሕትኦም ክርስትያናት ከምቲ እተጠቕሰ ዓይነት ‘ጸገም ልቢ’ የብሎምን። ኰይኑ ግና፡ የሱስ ብዛዕባ “ኽፉእ ሓሳብ” እውን ተዛሪቡ ነይሩ እዩ። እዚ “ኽፉእ ሓሳብ” እዚ፡ ንብዙሕ መዳያት ህይወትና ኼበላሽዎ ዚኽእል እተፈላለየ ኣረኣእእያ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ንኣብነት፡ ሓደ ሰብ ንኣዝማዱ ግጉይ ተኣማንነት ኪህልዎ ይኽእል እዩ። ሓቂ እዩ፡ ክርስትያናት ከምቶም ኣብዘን “ዳሕሮት መዓልትታት” ዘለዉ ፍቕሪ ዘይብሎም ሰባት ስለ ዘይኰኑ፡ ‘ፍቕሪ ንስድራ ቤት’ ኪህልዎም ኣለዎ። (2 ጢሞ. 3:1, 3) ኰይኑ ግና፡ ፍቕሪ ኸነርኢ ኸለና፡ ሚዛንና ኽንስሕት ንኽእል ኢና። ብዙሓት ሰባት፡ “ስጋ እንተ ወደቐት፡ ሓመድ ሒዛ ትትንስእ” ዚብል ኣተሓሳስባ ኣለዎም። ስለዚ፡ ዝመጸ ይምጻእ ብዘየገድስ ምስ ኣዝማዶም ይውግኑ፣ እቲ ዘመዶም እንተ ተበዲሉ ኸኣ፡ ንሳቶም እተበደሉ ዀይኑ ይስምዖም። ንኣብነት፡ ኣሕዋት ዲና፡ ሓብቶም እኳ እንተ ተዓመጸት፡ ንሳቶም እተበደሉ ዀይኑ ስለ እተሰምዖም፡ ኣመና ሓረቑ። (ዘፍ. 34:13, 25-30) ብዘይካዚ፡ ኣቤሴሎም ነቲ ብኣቦ ሓው ዝነበረ ኣምኖን ንኪቐትሎ ዝደረኾ፡ እቲ ኣብ ልቡ ዝነበረ ነገራት እዩ ነይሩ። (2 ሳሙ. 13:1-30) ብሓቂ እምበኣር፡ ”ክፉእ ሓሳብ” ኣመና ሓደገኛ ኪኸውን ይኽእል እዩ።
16 ሓቂ እዩ፡ ናይ ሓቂ ክርስትያናት ኣይቀትሉን እዮም። ይኹን እምበር፡ ንዘመዶም ኣትሒቱ ንዝረኣዮ ወይ ኣትሒቱ ዝረኣዮ ንዝመሰሎም ሓው ወይ ሓብቲ ይቕየምዎ። በዚ ምኽንያት እዚ ድማ፡ ምስቲ ንዘመዶም ዝበደሎ ዀይኑ እተሰምዖም ኣማኒ ዝዀነ ብጻይ ግዜ ኣየሕልፉን ወይ ናብ ቤቶም ኣይዕድምዎን ይዀኑ። (እብ. 13:1, 2) ከምዚ ዝበለ ኣሉታዊ ስምዒትን ንኻልኦት ፍቕሪ ዘይምርኣይን ኣቕሊልካ ዚርአ ኣይኰነን። እቲ ልቢ ዚምርምር ኣምላኽ፡ ‘ዘይተገዝረ ልቢ’ ኸም ዘሎና ገይሩ ኺርእየና ይኽእል እዩ። (ኤር. 9:25, 26) ነቶም የሆዋ፡ “ልብኹም ግዘሩ” ዝበሎም ሰባት ክንዘክሮም ኣሎና።—ኤር. 4:4።
‘ንየሆዋ ዚፈልጥ ልቢ’ ምጥራይን ምዕቃብን
17. ፍርሃት የሆዋ፡ ብዝያዳ ዚእዘዝ ልቢ ንኺህልወና ዚሕግዘና ብኸመይ እዩ፧
17 ንምሳልያዊ ልብኻ ምስ መርመርካዮ፡ ንምኽሪ የሆዋ ብዙሕ ከም ዘይእዘዝን ብእተወሰነ ደረጃ ኸም ‘ዘይተገዝረን’ ትግንዘብ ትኸውን። ምናልባት ፍርሂ ሰብ፡ ተፈላጥነት ወይ ሃብቲ ናይ ምርካብ ባህጊ፡ ንቕጽና፡ ወይ ከኣ ብርእስኻ ናይ ምምራሕ መንፈስ ይህልወካ ይኸውን። ኰይኑ ግና፡ እዚ ነገር እዚ ብኣኻ ኸም ዘይተጀመረ ኽትርስዕ የብልካን። (ኤር. 7:24፣ 11:8) ኤርምያስ፡ እቶም ብግዜኡ ዝነበሩ ዘይእሙናት ኣይሁድ፡ “እምቢተኛን ዓላውን ልቢ” ኸም ዝነበሮም ጽሒፉ ነይሩ እዩ። ወሲኹ ድማ፡ “ብልቦም ከኣ፡ ነቲ በብግዜኡ ዝናም ጽድያን ቀውዕን ዚህበና፡ . . . እግዚኣብሄር ኣምላኽና ንፍርሃዮ፡ ኣይበሉን” ኢሉ ነይሩ እዩ። (ኤር. 5:23, 24) እዚ ሓሳብ እዚ፡ ፍርሃት የሆዋን ነቲ ዝገበረልና ነገራት ዘሎና ሞሳን፡ ‘ዕልቦ ልብና ንኽንገዝር’ ኪሕግዘና ኸም ዚኽእል ዚሕብር ደይኰነን፧ ከምዚ ዝበለ ግቡእ ፍርሃት፡ ነቲ ኣምላኽ ክንገብሮ ዚደልየና ነገራት ብዝያዳ ዚእዘዝ ልቢ ንኺህልወና ኺሕግዘና ይኽእል እዩ።
18. የሆዋ ንኣባላት እቲ ሓድሽ ኪዳን እንታይ እዩ ተመባጺዑሎም፧
18 ጻዕሪ እንተ ጌርና፡ የሆዋ ‘ንዕኡ ዚፈልጥ ልቢ’ ኺህበና እዩ። ነቶም ኣባላት ሓድሽ ኪዳን ዝዀኑ ቕቡኣት፡ ከምኡ ኸም ዚገብረሎም እዩ ተመባጺዑሎም፣ “ሕገይ ኣብ ውሽጦም ከንብር ኣብ ልቦም ከኣ ክጽሕፎ፡ ኣነ ኣምላኾም ክኸውን እየ፡ ንሳቶም ድማ ህዝበይ ኪዀኑ እዮም” ድማ በለ። ብሓቂኸ ኺፈልጥዎ ድዮም፧ ኣምላኽ ኣስዕብ ኣቢሉ፡ “ኣነ ኣበሳኦም ይቕረ ኽብለሎም፡ ሓጢኣቶም ድማ ድሕርዚ ኣይክዝክርን እየ እሞ፡ . . . ነፍሲ ወከፍ ንብጻዩ ነፍሲ ወከፍውን ንሓዉ፤ ንእግዚኣብሄር ፍለጦ፡ ኢሎም ድሕርዚ ንሓድሕዶም ኣይኪማሃሀሩን እዮም” በለ።—ኤር. 31:31-34። *
19. ናይ ሓቂ ክርስትያናት እንታይ ዜደንቕ ተስፋ እዩ ዘለዎም፧
19 ተጠቃሚ እቲ ሓድሽ ኪዳን እትኸውን ኣብ ሰማይ ይኹን ኣብ ምድሪ ብዘየገድስ፡ ንየሆዋ ኽትፈልጦን ኣባል ህዝቡ ኽትከውንን ኣሎካ። ከምዚ ዝበለ በረኸት ምእንቲ ኽትረክብ ድማ፡ ሓጢኣትካ ብመሰረት በጃ ክርስቶስ ኪሕደገልካ ኣለዎ። ሓጢኣትካ ይቕረ ኺብሃለልካ ኸም ዚኽእል ምፍላጥካ ድማ፡ ንኻልኦት ሰባት፡ እንተላይ ነቶም ኣመና ዘቐየሙኻ ይቕረ ንኽትብለሎም ኪድርኸካ ኣለዎ። ልብኻ ኻብ ከምዚ ዝበለ ጽልኢ ናጻ ምዃኑ ጽቡቕ እዩ። እዚ ኸኣ፡ ንየሆዋ ኸተገልግሎ ኸም እትደሊ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ንየሆዋ ብዝያዳ ትፈልጦ ኸም ዘለኻ እዩ ዚሕብር። በዚ ኸምዚ፡ ከምቶም የሆዋ ብኤርምያስ ኣቢሉ፡ “ብምሉእ ልብኹም እንተ ደሌኹምንስ፡ ክትደልዩኒ ኽትረኽቡኒውን ኢኹም። ክርከበልኩም . . . እየ” ዝበሎም ሰባት ክትከውን ኢኻ።—ኤር. 29:13, 14።
^ စာပိုဒ်၊ 18 እቲ ሓድሽ ኪዳን ኣብ ምዕራፍ 14 እታ ብኤርምያስ ኣቢሉ እተዋህበና ቓል ኣምላኽ ዘርእስታ መጽሓፍ ተገሊጹ ኣሎ።


text:
ናይ ኤርትራ ፕሬዝዳንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ምስ ናይ ግብፂ ፕሬዝዳንት ዓብድል ፋታሕ ኣል-ሲሲ ኣብ ክልትኣዊ ርክባት ተዘራሪቦም:: ክልቲኦም መራሕቲ ኣብ ዞባውን ዓለም-ለኻውን ጉዳያት ከበርክትዎ ዝኽእሉ ኣስተዋጽኦ`ውን ከምዝዘቱ ተሓቢሩ`ሎ። ምንጭታት ሎማዕንቲ ሰሉስ ንቪኦኤ ከምዝገለፅዎ ዑደት እቶም ፕሬዝዳንት [...]
እስራኤል ንኣሻሓት ስደተኛታት ኤርትራን ሱዳንን ካብ ግዝኣታ ኣስገዳድ ምውፃእ ትፍፅም‘ላ ክብል ሁማን ራይት ዋች መግለፂ ኣውፂኡ። HRW ሎሚ ሰሉስ ኣብ ዝዘርገሖ ፅሑፍ፣ኣብ ሆሎትን ሳሃሮኒን ዝተባሃሉ ክልተ ካምፕታት ስዱዳት ኣሻሓት ስደተኛታት ከምዘለው ይገልፅ። እስራኤል ንስዱዳት ክልተ ኣማራፂ [...]
(ወልደስላሰሴ ሕሉፍ) ካብ ሓምለ 24-30/2006 ዓ.ም. ኣብ ርእሰ ከተማ ክልልና ከተማ መቐለ ንዝሳለጥ ፌሰቲቫል መዓልቲ ዲያስፖራ ክልል ትግራይ ምኽንያት ብምግባር ቦርድ ፈፃ ሚት መግለፂ ሂቡ፡ ፡ እዚ ንመጀመርያ ግዜ ብክልል ደረጃ ንክኽበር ተተሊሙ ዘሎ ፈስቲቫል መዓልቲ ዲያስፖራ ከም ኣገላልፃ ተወካሊ ዲያስፖራ ሰሜን [...]
ፍረ ዓወታት 20 ግንቦት ዝኾና ትካላት ት.እ.ም.ት ኣብ ዝተፈላለዩ ዓውደ ስራሕቲ ተዋፊረን ሓገዝቲ ስሉጥ ልምዓት ይኾና ከምዘለዋ ተገሊፁ። ብምኽንያት መበል 23 ዓመት በዓል ዓወት 20 ግንቦት ትካላት ትእምት ኣብ ዝተዋፈርሎም ልምዓታዊ ስራሕቲ ዑደት ከምዝተካየደ ተሓቢሩ ኣሎ። ኣብ ትእምት ሓላፊ መምርሒ ልምዓት [...]
ቅድሚ 23 ዓመታት ላዕለዎት ኣመራርሓ ህወሓት ኢህወደግ ሒዛ ትጓዓዝ ዝነበረት ነፋሪት ሱዳን ሓወልቲ ሰማእታት ትግራይ ኣትያ፡፡ እቲ ስነ-ስርዓት ርክክብ ብፕሬዝዳንት ሱዳን ሓሰን ኣልበሽር 1ይ ሚኒስትር ሃይለማርያም ደሳለኝን ርእሰ ምምሕዳር ኣባይ ወልዱን’ዩ ተፈፂሙ፡፡ ፕሬዚዳንት ሱዳን ሓሰን ኣልበሽር ኣብ [...]


text:
ነቲ ናይ ዘለኣለም ህይወት ዘተስፈወ ኣምላኽ ምሰሎ
“ከም ፍቑራት ውሉዳት፡ ንኣምላኽ ምሰልዎ።” —ኤፌ. 5:1።
1. ባህርያት ኣምላኽ ክንቀድሕ ኪሕግዘና ዚኽእል እንታይ እዩ፧
የሆዋ ንርእስና ኣብ ቦታ ኻልኦት ናይ ምግባር ክእለት ሂቡና እዩ። ብመጠኑ እውን እንተ ዀነ፡ ካልኦት ንዜሕልፍዎ ዘይተመከርናዮ ዅነታት ክንርዳእ ንኽእል ኢና። (ኤፌሶን 5:1, 2 ኣንብብ።) እሞኸ ነዚ ኸምዚ ዝኣመሰለ ኣምላኽ ዝሃበና ውህበት ብኸመይ ኢና ብጥበብ ክንጥቀመሉ እንኽእል፧ ንጕድኣትና ምእንቲ ኸይንጥቀመሉኸ እንታይ ክንገብር ኣሎና፧
2. ጸበባና ንየሆዋ ብኸመይ እዩ ኺጸልዎ ዚኽእል፧
2 ኣምላኽ ንእሙናት ቅቡኣት ኣብ ሰማይ ዘይመውት ህይወት ኪህቦም፡ ነቶም እሙናት ዝዀኑ “ኻልኦት ኣባጊዕ” የሱስ ከኣ ኣብ ምድሪ ናይ ዘለኣለም ህይወት ኪህቦም ምትስፋዉ ንዅልና ኸም ዜሐጕሰና ፍሉጥ እዩ። (ዮሃ. 10:16፣ 17:3፣ 1 ቈረ. 15:53) እቲ ኣብ ሰማይ ዚህሉ ዘይመውት ህይወት ኰነ እቲ ኣብ ምድሪ ዚህሉ ዘለኣለማዊ ህይወት በቲ ሎሚ ልሙድ ኰይኑ ዘሎ ስቓይ ከም ዘይትንከፍ ከኣ ፍሉጥ እዩ። የሆዋ ልክዕ ከምቲ ንስቓይ እቶም ኣብ ግብጺ ባሮት ዝነበሩ እስራኤላውያን ዚፈልጦ ዝነበረ እሞ፡ ‘ኣብ ኵሉ ጸበባኦም ዝጸበቦ፡’ ሎሚ እውን ነቲ እነሕልፎ ስቓይ ይፈልጦ እዩ። (ኢሳ. 63:9) እስራኤላውያን ካብ ግብጺ ምስ ወጹ ዘመናት ጸኒሑ፡ ኣይሁድ ነታ ዝፈረሰት ቤተ መቕደስ እንደገና ኺሃንጽዋ ምስ ደለዩ፡ ጸላእቲ ስለ እተጻረርዎም ፈርሁ። ኣምላኽ ግና፡ “እቲ ንኣኻትኩም ዚትንክስ፡ መርዓት ዓይኑ [“ዓይነይ፡” NW] እዩ ዚትንኪ” በሎም። (ዘካ. 2:8) ልክዕ ከምቲ ሓንቲ ኣደ ንውሉዳ እትርሕርሓሉ፡ የሆዋ ኣብ ክንዲ ህዝቡ ፍቕራዊ ተግባር ኪፍጽም ይድረኽ እዩ። (ኢሳ. 49:15) ብምሳልያዊ ኣዘራርባ፡ የሆዋ ንርእሱ ኣብ ቦታ ኻልኦት ኪገብር ይኽእል እዩ፣ እዚ ኽእለት እዚ ንዓና እውን ሂቡና እዩ።—መዝ. 103:13, 14።
የሱስ፡ ፍቕሪ ኣምላኽ ብኸመይ ከም ዘንጸባረቐ
3. የሱስ ርሕሩሕ ከም ዝነበረ ዚሕብር እንታይ እዩ፧
3 የሱስ፡ ሰባት ኪሳቐዩ ኸለዉ፡ ከምቲ ናታቶም ኵነታት ፈጺሙ ዘየሕለፈ ኽነሱ እንታይ ከም ዚስምዖም ይርድኦ ነይሩ እዩ። ንኣብነት፡ ተራ ሰባት ነቶም ዜታልልዎምን ብብዙሕ ስርዓት ሰብ ጾር ዜሰክምዎምን ዝነበሩ መራሕቲ ሃይማኖት ይፈርህዎም ነበሩ። (ማቴ. 23:4፣ ማር. 7:1-5፣ ዮሃ. 7:13) የሱስ ፈሪሁ ወይ ተታሊሉ ዘይፈልጥ እኳ እንተ ዀነ፡ ንዘይተመከሮ ዅነታት ኪርድኦ ግና ይኽእል ነይሩ እዩ። ስለዚ ድማ፡ “ህዝቢ ምስ ረኣየ፡ ጓሳ ኸም ዘይብለን ኣባጊዕ ግፉዓትን ድርቡያትን ስለ ዝነበሩ፡ ደንገጸሎም።” (ማቴ. 9:36) የሱስ ልክዕ ከም ኣቦኡ ኣፍቃርን ርሕሩሕን እዩ ነይሩ።—መዝ. 103:8።
4. የሱስ፡ ስቓይ ካልኦት ምርኣዩ እንታይ ንኺገብር እዩ ደሪኽዎ፧
4 የሱስ፡ ሰባት ኪሳቐዩ ኺርእዮም ከሎ፡ ኬፍቅሮም ይድረኽ ነበረ። ስለዚ፡ ንፍቕሪ ኣቦኡ ምሉእ ብምሉእ ኣንጸባሪቕዋ እዩ። የሱስን ሃዋርያቱን ሰፊሕ ዕዮ ስብከት ድሕሪ ምፍጻሞም ናብ ብሕት ዝበለ ቦታ ኸይዶም ኬዕርፉ ተበገሱ። ይኹን እምበር፡ የሱስ ነቶም ዚጽበይዎ ዝነበሩ ሰባት ስለ ዝደንገጸሎም፡ ግዜኡ ሰዊኡ፡ ‘ብዙሕ ኪምህሮም ጀመረ።’—ማር. 6:30, 31, 34።
ንፍቕሪ የሆዋ ብኸመይ ክንቀድሓ ኸም እንኽእል
5, 6. ንፍቕሪ ኣምላኽ ምእንቲ ኽንቀድሓ፡ ንብጻይና ብኸመይ ኢና ኽንሕዞ ዘሎና፧ መረዳእታ ሃብ። (ኣብ ገጽ 24 ዘላ ስእሊ ርአ።)
5 ንብጻይና ብእንሕዘሉ መገዲ ንፍቕሪ ኣምላኽ ክንቀድሓ ንኽእል ኢና። ንመረዳእታ፡ ኣሮን ዚብሃል ክርስትያን መንእሰይ፡ ብዛዕባ ሓደ ኣረጋዊ ሓው ይሓስብ ኣሎ ንበል። እቲ ኣረጋዊ ዓይኑ ስለ ዝደኸመ ምንባብ የጸግሞ እዩ። ኣብ ኣገልግሎት ብእግሩ ኻብ ቤት ናብ ቤት ምኻድ እውን የጸግሞ እዩ። ኣሮን ነቲ የሱስ እተዛረቦ፡ “ከምቲ ሰባት ኪገብሩልኩም እትደልይዎ ዘበለ ዅሉ እውን፡ ንስኻትኩም ከምኡ ግበሩሎም” ዚብል ቃላት ይዝክር። (ሉቃ. 6:31) ሽዑ ኣሮን፡ ‘ሰባት እንታይ ኪገብሩለይ እየ ዝደልዮም፧’ ኢሉ ንርእሱ ይሓትታ እሞ፡ ‘ምሳይ ኵዕሶ ኺጻወቱ እየ ዝደልዮም’ ብምባል ብሓቅነት ይምልስ። እቲ ኣረጋዊ ሓው ግና ምስ ኣሮን ኵዕሶ ኺጻወት ኣይክእልን እዩ። እቲ የሱስ እተዛረቦ ቓላት፡ ‘ኣነ ኣብ ቦታ ብጻየይ ነይረ እንተ ዝኸውን፡ ብጻየይ እንታይ ኪገብረለይ ምደለኽዎ’ ኢልና ንርእስና ኽንሓትታ ኸም ዘሎና ዚእምት እዩ።
6 ኣሮን ኣረጋዊ እኳ እንተ ዘይኰነ፡ ኣብ ግዜ እርጋን እንታይ ኪስምዖ ኸም ዚኽእል ኣብ ኣእምሮኡ ኺስእል ይኽእል እዩ። ፈለማ፡ ነቲ ኣረጋዊ ሓው ኬስተብህለሉን ብተገዳስነት ኪሰምዖን ጀመረ። በብቝሩብ ከኣ፡ ነቲ ኣረጋዊ ሓው መጽሓፍ ቅዱስ ምንባብን ካብ ቤት ናብ ቤት ብእግሩ ምኻድን ከም ዜጸግሞ ኣስተብሃለሉ። ጭንቁ ምስ ተረድኣሉ ኸኣ፡ እንታይ ሓገዝ ከም ዜድልዮ ተራእዮ፡ ኪሕግዞ ኸኣ ደለየ። ንሕና እውን ከምኡ ኽንገብር ንኽእል ኢና። ንፍቕሪ ኣምላኽ ምእንቲ ኽንቀድሓ፡ ንርእስና ኣብ ቦታ ሓውና ኽንገብራ ይግባእ።—1 ቈረ. 12:26።
7. ንሰባት ስቓዮም ክሳዕ እንርድኣሎም ክንፈልጦም እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
7 ሓድሓደ ግዜ ኻልኦት ንዜሕልፍዎ ስቓይ ክንርድኦ ኼጸግመና ይኽእል እዩ። ሓያሎ ሰባት ዘይንፈልጦ ጸገማት የሕልፉ እዮም። ገሊኦም ብመጕዳእቲ፡ ብሕማም፡ ወይ ብእርጋን ኣካላዊ ጸገማት የሕልፉ እዮም። ገሊኦም ከኣ ብሰንኪ ጭንቀትን መጥቃዕትን ግፍዕን ይሳቐዩ እዮም። ካልኦት ድማ ብሃይማኖት ኣብ እተኸፋፈለት ወይ ብንጽል ወላዲ ኣብ እትመሓደር ስድራ ቤት እዮም ዚነብሩ። ኵሉ ሰብ ጸገማት የሕልፍ እዩ፣ መብዛሕትኡ ግዜ ኸኣ እቲ ጸገም ንሕና ዘየሕለፍናዮ ዓይነት ጸገም እዩ ዚኸውን። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ዅነታት፡ ንፍቕሪ ኣምላኽ ብኸመይ ክንቀድሓ ንኽእል፧ ንስምዒት እቲ ጸገም ዜሕልፍ ዘሎ ሰብ፡ ብመጠኑ እውን ይኹን ክሳዕ እንርድኦ ጽን ኢልና ብምስማዕ እዩ። እዚ ኸኣ ከከም ኣድላዪነቱ ብተግባር ብምግላጽ ንፍቕሪ የሆዋ ኽንቀድሓ ኺድርኸና እዩ። ኵሉ ሰብ ዜድልዮ ነገራት ሓደ ዓይነት ኣይኰነን። ግናኸ፡ መንፈሳዊ ምትብባዕን ካልእ ግብራዊ ሓገዝን ክንህብ ንኽእል ኢና።—ሮሜ 12:15፣ 1 ጴጥሮስ 3:8 ኣንብብ።
ንለውሃት የሆዋ ቕድሓያ
8. ንየሱስ፡ ለውሃት ኬርኢ ዝሓገዞ እንታይ እዩ፧
8 ወዲ ኣምላኽ፡ “እቲ ልዑል ንዘየመስግኑን ንእኩያትን ለዋህ እዩ” በለ። (ሉቃ. 6:35) የሱስ ንለውሃት ኣምላኽ ቀዲሕዋ እዩ። ከምኡ ኺገብር ዝሓገዞኸ እንታይ እዩ፧ ቃላቱን ተግባራቱን ንስምዒት ሰባት ብኸመይ ኪጸልዎ ኸም ዚኽእል ኣብ ኣእምሮኡ ብምስኣል፡ ንኻልኦት ይልውሃሎም ነበረ። ንኣብነት፡ ሓንቲ ኸም ሓጥእ እትፍለጥ ዝነበረት ሰበይቲ ናብኡ ቐሪባ ብንብዓታ ንኣእጋሩ ኣጠልቀየቶ። የሱስ ከም እተነስሐት ኣስተውዓለ፣ ዕሽሽ ብምባል ካብኡ እንተ ዜርሕቓ ኸኣ ክሳዕ ክንደይ ክትድቈስ ከም እትኽእል ይፈልጥ ነይሩ እዩ። ስለዚ፡ ንኣዳ፡ ይቕረ ድማ በለላ። ሓደ ፈሪሳዊ ነቲ ዝረኣዮ ነገር ምስ ተቓወሞ፡ ንዕኡ እውን ብለውሃት ተዛረቦ።—ሉቃ. 7:36-48።
9. ንለውሃት ኣምላኽ ክንቀድሓ ኺሕግዘና ዚኽእል እንታይ እዩ፧ ኣብነት ሃብ።
9 ንሕናኸ፡ ንለውሃት ኣምላኽ ብኸመይ ክንቀድሓ ንኽእል፧ ሃዋርያ ጳውሎስ፡ “ባርያ ጐይታስ ንዅሉ ልኡም፡ ንምስትምሃር ብቑዕ . . . ኪኸውን ይግብኦ እምበር፡ ኪብኣስ ኣይግብኦን እዩ” በለ። (2 ጢሞ. 2:24) ልኡማት ሰባት ንስምዒት ካልኦት ምእንቲ ኸይሃስዩ፡ ንተኣፋፊ ዅነታት ብኸመይ ኪሕዝዎ ኸም ዘለዎም ይፈልጡ እዮም። ኣብዚ ዚስዕብ ኵነታት ብኸመይ ለዋሃት ክንከውን ከም እንኽእል እሞ ርአ፦ ኣብ ስራሕ፡ ሓላፊና ስራሑ ብግቡእ ኣይዓይን ኣሎ ንበል። እሞኸ፡ እንታይ ግብረ መልሲ ኢና እንህብ፧ ሓደ ሓው ካብ ጉባኤ ርሒቑ ጸኒሑ ድሕሪ ነዊሕ ኣዋርሕ ናብ ኣኼባ መጺኡ ንበል። እሞኸ፡ እንታይ ኢልና ኢና እንዛረቦ፧ ኣብ ኣገልግሎት፡ ሓደ ብዓል ቤት፡ “ሕጂ ኽዛረብ ግዜ የብለይን” ይብለና። እሞኸ፡ ሓልዮት ነርኢ ዲና፧ መጻምድትና፡ “ብዛዕባ እቲ ንቐዳም ዝመደብካዮ መደብ ስለምንታይ ዘይነገርካኒ፧” ትብለና። እሞኸ፡ ብለውሃት ዲና እንምልስ። ንርእስና ኣብ ቦታ ኻልኦት ንገብርን ቃላትና ንስምዒቶም ብኸመይ ኪትንክፎ ኸም ዚኽእል ኣቐዲምና ንሓስበሉን እንተ ዄንና፡ ንለውሃት የሆዋ ብምቕዳሕ እንታይ ክንዛረብን ክንገብርን ከም ዘሎና ኽንፈልጥ ኢና።—ምሳሌ 15:28 ኣንብብ።
ንጥበብ ኣምላኽ ቅድሓያ
10, 11. ንጥበብ ኣምላኽ ክንቀድሓ ኺሕግዘና ዚኽእል እንታይ እዩ፧ ኣብነት ሃብ።
10 እቲ ንዘይተመከርናዮ ፍጻመታት ክንርዳእ ዘሎና ኽእለት፡ ንጥበብ የሆዋ ንኽንቀድሓን ተግባራትና እንታይ ውጽኢት ኪህልዎ ኸም ዚኽእል ኣቐዲምና ንኽንርእን ኪሕግዘና ይኽእል እዩ። ጥበብ ሓንቲ ኻብተን ቀንዲ ባህርያት ኣምላኽ እያ። የሆዋ ጥበብ ስለ ዘለዎ፡ እንተ ደልዩ፡ ገሊኡ ተግባራት እንታይ ውጽኢት ከም ዚህልዎ ኣቐዲሙ ብዝርዝር ኪርኢ ይኽእል እዩ። ብዛዕባ ዚመጽእ ዘሎና ደረጃ ፍልጠት ውሱን እኳ እንተ ዀነ፡ ተግባራትና እንታይ ኬስዕብ ከም ዚኽእል ኣቐዲምና ምሕሳብና ግና ኣገዳሲ እዩ። እስራኤላውያን ንኣምላኽ ዘይምእዛዞም እንታይ ኬስዕብ ከም ዚኽእል ኣይሓሰቡሉን ነይሮም። ብዛዕባ እቲ ኣምላኽ ዝገበረሎም ነገራት ኣይሓሰቡን። ሙሴ ነዚ ስለ ዘስተብሃለሎም፡ ኣብ ቅድሚ የሆዋ እከይ ዘበለ ኸም ዚገብሩ ይፈልጥ ነይሩ እዩ። ኵላ ማሕበር እስራኤል እናሰምዐት ከኣ፡ እዚ ዚስዕባ ቓላት ዝሓዘ መዝሙር ነገሮም፦ “ምኽሪ ዝጠፍኦም ህዝቢ እዮም እሞ፡ ምስትውዓል ከኣ የብሎምን። ነዚ ኼስተውዕልዎ፡ ነቲ ዳሕራዮም ድማ ኪሐስቡስ፡ ለባማት ደኣ እንተ ዚዀኑ።”—ዘዳ. 31:29, 30፣ 32:28, 29።
11 ንጥበብ ኣምላኽ ምእንቲ ኽንቀድሓ፡ ተግባራትና እንታይ ሳዕቤን ኪህልዎ ኸም ዚኽእል ኣቐዲምና ኽንሓስብ ወይ ኣብ ኣእምሮና ኽንስእል ኣሎና። ንኣብነት፡ ወረዘ እንተ ጀሚርና፡ ጾታዊ ስሕበት ዘለዎ ሓይሊ ኽንግንዘብ የድሊ። ነቲ ምስ የሆዋ ዘሎና ኽቡር ርክብ ኬበላሹ ዚኽእል ዝዀነ ይኹን ነገር ወይ ውጥን ከይንገብር ክንጥንቀቕ ኣሎና። ኣብ ክንዳኡስ፡ ምስቲ፡ “ኣስተውዓሊ ሰብሲ እከይ ይርኢ እሞ ይሕባእ፡ ገርህታት ግና ህሩጕ ይብሉ እሞ ብእኡ ይጕድኡ” ዚብል መንፈስ ዝነፈሶ ቓላት ተሰማሚዕና ንመላለስ።—ምሳ. 22:3።
ጐዳኢ ሓሳብ ኣወግድ
12. ሓሳብ ኪጐድኣና ዚኽእል ብኸመይ እዩ፧
12 ኣስተውዓሊ ሰብ፡ ሓሳብ ልክዕ ከም ሓዊ ምዃኑ ይግንዘብ እዩ። ሓዊ ብግቡእ እንተ ተጠቒምካሉ፡ ጠቓሚ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ንኣብነት፡ ብሓዊ ምግቢ ኽንሰርሕ ንኽእል ኢና። ይኹን እምበር፡ ሓዊ ኻብ ቍጽጽር ወጻኢ እንተ ዀይኑ ሓደገኛ እዩ፣ ገዛ ኼባርዕን ሰባት ኪቐትልን ይኽእል እዩ። ብተመሳሳሊ፡ ሓሳብ ንየሆዋ ንምምሳል እንተ ተጠቒምናሉ ጠቓሚ እዩ። ብዛዕባ ብዕሉግ ነገራት ንሓስብ እንተ ዄንና ግና ጐዳኢ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ንኣብነት፦ ብዛዕባ ሓጥእ ተግባራት ብተደጋጋሚ ንሓስብ እንተ ዄንና፡ እዚ ናብ ተግባር ኪመርሓና ይኽእል እዩ። እወ፡ ብዛዕባ ብዕሉግ ነገራት ምሕሳብ መንፈሳዊ ሞት ኬስዕብ ይኽእል እዩ።—ያእቆብ 1:14, 15 ኣንብብ።
13. ሄዋን ኣብ ኣእምሮኣ እንታይ ዓይነት ናብራ እያ ስኢላ ኽትከውን እትኽእል፧
13 እታ ቐዳመይቲ ሰበይቲ፡ ማለት ሄዋን፡ ካብ ፍረ እታ እተኸልከለት “ጽቡቕን ክፉእን እተፍልጥ ኦም” ንኽትበልዕ ብኸመይ ባህጊ ኸም ዘሕደረት ንርአ። (ዘፍ. 2:16, 17) እቲ ተመን ንሄዋን፡ “ኣይፋልኩም፡ ኣምላኽ ደኣ ካብኣ ምስ እትበልዑ መዓልቲ ኣዒንትኹም ከም ዚኽፈታ፡ ከም ኣምላኽውን ከም እትዀኑ፡ ጽቡቕን ክፉእን ከኣ ከም እትፈልጡ፡ ስለ ዝፈለጠ እዩ እምበር፡ ከቶ ኣይትሞቱን ኢኹም” በላ። ሄዋን፡ “እታ ኦም ምብልዓ ጥዕምቲ፡ ነዒንቲ ኸኣ ጽብቕቲ” ምዃና ረኣየት። ውጽኢቱኸ እንታይ ኰነ፧ “ካብ ፍሪኣ ወሲዳ በልዔት፡ ምስኣ ኸኣ ንሰብኣያ ሀበቶ፡ ንሱውን በልዔ።” (ዘፍ. 3:1-6) ሄዋን ካብቲ ሰይጣን ዘመሓላለፈላ ሓሳብ ብገለ ነጥቢ ተሳሒባ ኽትከውን ኣለዋ። ጽቡቕን ክፉእን እንታይ ምዃኑ ኣብ ክንዲ እትንገር፡ ባዕላ ኽትውስን ደለየት። እዚ ሓሳብ እዚ ጐዳኢ ምዃኑ ተራእዩ እዩ። በቲ ሓጥእ ሰብኣይ ሄዋን ዝነበረ ኣዳም ከኣ፡ “ሓጢኣት ናብ ዓለም ኣተወ፡ ብሓጢኣት እውን ሞት።”—ሮሜ 5:12።
14. መጽሓፍ ቅዱስ ካብ ጾታዊ ርኽሰት ንኽንርሕቕ ብኸመይ እዩ ዚሕግዘና፧
14 እቲ ሄዋን ኣብ ገነት ኤድን ዝፈጸመቶ ሓጢኣት፡ ጾታዊ ርኽሰት ኣይኰነን ነይሩ። ይኹን እምበር፡ የሱስ ኣብ ኣእምሮና ምስ ጾታዊ ርኽሰት እተተሓሓዘ ነገራት ከይንስእል ኣጠንቂቑና እዩ። “ንሰበይቲ ብፍትወት ዚጥምታ ዅሉ፡ ብልቡ ድሮ ምስኣ ዘመወ” በለ። (ማቴ. 5:28) ጳውሎስ እውን፡ “ንትምኒት ስጋ ኸተርውዩ ኢልኩም ኣይትሃቅኑ” ብምባል ኣጠንቀቐ።—ሮሜ 13:14።
15. እንታይ ዓይነት መዝገብ ኢና ኽንእክብ ዘሎና፧ ስለምንታይከ፧
15 ካልእ ሓደገኛ ሓሳብ ከኣ፡ ብዛዕባ ኣምላኽ ግዲ ኸይገበርካ፡ ኣዚኻ ኸም እትህብትም ጌርካ ምሕሳብ እዩ። ንሃብታምሲ ሃብቱ፡ ‘ብሓሳቡ ኸም ክብ ዝበለ ቐጽሪ እዩ።’ (ምሳ. 18:11) የሱስ፡ “እቲ ንርእሱ መዝገብ ዚእክብ፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ግና ሃብታም ዘይኰነ” ሰብ፡ ኵነታቱ ዜሕዝን ምዃኑ ዚገልጽ ዛንታ ሂቡ ኣሎ። (ሉቃ. 12:16-21) የሆዋ ንዕኡ ዜሕጕስ ነገራት ክንገብር ከለና ይሕጐስ እዩ። (ምሳ. 27:11) ንሕና እውን “ኣብ ሰማይ መዝገብ” ክንገብር ከለና፡ ስምረት የሆዋ ስለ እንረክብ ንሕጐስ ኢና። (ማቴ. 6:20) ምስ የሆዋ ጽቡቕ ርክብ ምምስራት ከኣ ካብ ዝዀነ ይኹን መዝገብ፡ እቲ ኣዝዩ ዝኸበረ መዝገብ ምዃኑ ዚከሓድ ኣይኰነን።
ንዜጨንቕ ሓሳባት ተቘጻጸሮ
16. ጭንቀት ንምቍጽጻር ኪሕግዘና ዚኽእል ሓደ መገዲ እንታይ እዩ፧
16 ‘ኣብ ምድሪ መዝገብ ክንገብር’ ሒዅ ብምባል ሓይልና ምስ ዚጽንቀቕ፡ እንታይ ዓይነት ጭንቀት ኬስዕበልና ኸም ዚኽእል እሞ ንሕሰብ። (ማቴ. 6:19) የሱስ፡ “ጭንቀት እዚ ስርዓት ዓለምን ምትላል ሃብትን” ንቓል መንግስቲ ኣምላኽ ከም ዚሓንቆ፡ ብምሳሌ ገሊጹ እዩ። (ማቴ. 13:18, 19, 22) ገሊኦም ሰባት፡ ዜጨንቖም ገንዘብ ይኹን ኣይኹን ብዘየገድስ፡ ወትሩ ብዛዕባ ኼጋጥም ዚኽእል ሕማቕ ነገራት ይሓስቡ እዮም። ይኹን እምበር፡ ዜጨንቕ ሓሳብ ቍጽጽር እንተ ዘይተገይሩሉ፡ ኣካላውን መንፈሳውን ጕድኣት ኬስዕበልና ይኽእል እዩ። ስለዚ እምበኣር፡ ኣብ የሆዋ ንወከል፡ ነቲ “ኣብ ልቢ ሰብ ዝሐደረ ጓሂ [“ጭንቀት፡” NW] ንእኡ ይጸቕጦ፡ ሰናይ ቃል ግና ባህ የብሎ” ዚብል ጥቕሲ መጽሓፍ ቅዱስ እውን ኣይንረስዓዮ። (ምሳ. 12:25) ሓደ ዚርድኣልና ሰብ ዚዛረቦ ዜተባብዕ ቃላት ንልብና ባህ ኬብሎ ይኽእል እዩ። ንነገራት ብኣረኣእያ ኣምላኽ ንዚርኢ ወላዲና፡ ንመጻምድትና፡ ወይ ንሓደ እሙን ዓርክና ምስጢርና ምስ እነካፍሎ ጭንቀትና ንምቍጽጻር ኪሕግዘና ይኽእል እዩ።
17. ክንጭነቕ ከለና የሆዋ ብኸመይ እዩ ዚሕግዘና፧
17 ከምቲ የሆዋ ዚርድኣልና ገይሩ ንጭንቀትና ኺርድኣልና ዚኽእል የለን። ጳውሎስ፡ “ብዛዕባ ዅሉ ነገር ደኣ ልማኖኹም ብጸሎትን ብምህለላን ምስ ምስጋና ኣብ ኣምላኽ ይፈለጥ እምበር፡ ብዛዕባ ገለ እኳ ኣይትጨነቑ፣ እቲ ኻብ ኵሉ ሓሳብ ዚበልጽ ሰላም ኣምላኽ ድማ ንልብኹምን ንኣእምሮኹምን ብክርስቶስ የሱስ ኪሕልዎ እዩ” በለ። (ፊል. 4:6, 7) ክርስትያን ብጾትናን ሽማግለታትን እቲ እሙን ባርያን መላእኽትን የሱስን የሆዋን ካብ መንፈሳዊ ጕድኣት ኬዕቝቡና ኸም ዚጽዕሩ ንሕሰብ።
18. ሓሳብ ብኸመይ እዩ ኺሕግዘና ዚኽእል፧
18 ከም ዝረኣናዮ፡ ሓሳብ ንኸም ፍቕሪ ዝኣመሰለ ባህርያት ኣምላኽ ክንቀድሕ ኪሕግዘና ይኽእል እዩ። (1 ጢሞ. 1:11፣ 1 ዮሃ. 4:8) ናይ ሓቂ ፍቕሪ ምስ እነንጸባርቕ፡ ብዛዕባ እቲ ተግባራትና ዜስዕበልና ሳዕቤን ምስ እንሓስብ፡ ነቲ ሓጐስና ዜጥፍኣልና ጭንቀት ከኣ ምስ እነወግድ ሕጉሳት ክንከውን ኢና። ሃየ እምበኣር፡ ነቲ ብዛዕባ ተስፋና ኣብ ኣእምሮና ንኽንስእልን ንኸም ፍቕርን ለውሃትን ጥበብን ሓጐስን ዝኣመሰለ ባህርያት የሆዋ ንኽንቀድሕን ኣምላኽ ዝሃበና ኽእለት ብጽቡቕ ንጠቐመሉ።—ሮሜ 12:12።


text:
ግምቢ ዘብዐኛ ቍ. 3 2016
እትፈትዎ ሰብካ ምስ ዚሞተካ
ኵሉ ሰብ፡ ሞት ካብ ዜምጽኦ ሳዕቤን ኣየምልጥን እዩ። ኣባል ስድራ ቤትካ ወይ ናይ ቀረባ ዓርክኻ ምስ ዚሞተካ እንታይ ክትገብር ትኽእል፧
እትፈትዎ ሰብካ ምስ ዚሞተካ
ሓደ ሰብ ሓዘኑ ምእንቲ ኪኽእሎ እንታይ ኪሕግዞ ይኽእል፧ ሞይቶም ዘለዉ እንፈትዎም ሰብና፡ ገለ ተስፋዶ ይህልዎም ይኸውን፧
ምሕዛን ጌጋ ድዩ፧
እትፈትዎ ሰብካ ምስ ሞተካ፡ ካልኦት ሰባት ሓዘንካ መጠኑ ዝሓለፈ ዀይኑ እንተ ተሰሚዕዎምከ፧
ንሓዘንካ ኽትክእሎ ዚሕግዘካ ነገራት
ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኪዓዪ ዚኽእል ግብራዊ ነጥብታት ይርከብ።
ንዝሓዘኑ ምጽንናዕ
ንዝሓዘነ ሰብ ዜድልዮ ኣገዳሲ ነገራት ናይ ቀረባ ኣዕሩኹ እውን ከየስተብሁሉሉ ይኽእሉ እዮም።
ምዉታት ኪትንስኡ እዮም!
እቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ተስፋ ብሓቂ ኺፍጸም ድዩ፧
መጽሓፍ ቅዱስ—ትርጉም ሓዳስ ዓለም ብትግርኛ ወጺኡ
እዚ ሕታም ትርጉም ሓዳስ ዓለም እዚ ንስም ኣምላኽ ተጠቒሙሉ፡ ቃል ኣምላኽ ድማ ናብ ቋንቋኻ ብተኣማንነት ተርጒምዎ ኣሎ።
ንደቂ ኣንስትዮን ንርእሰይን ምኽባር ተማሂረ
ጆሴፍ ኢረንቦገን ንህይወቱ ምሉእ ብምሉእ ዝለወጦ ነገር ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ኣንበበ።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
ስም ኣምላኽ ምጽዋዕ ጌጋ ድዩ፧


text:
ናይ የሆዋ መሰኻኽር ተሓከምቲ መብዛሕትኡ ግዜ ዝሓሸ ጥዕና ይረኽቡ
ኣውስትራልያ፦ ናይ 2 ጥቅምቲ 2012 ሕታም ዘ ሲድኒ ሞርኒንግ ሄራልድ፡ “ብሃይማኖታዊ ምኽንያት ምምሕልላፍ ደም ዚኣብዩ ኣብ ሆስፒታል ዚኣትዉ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ተሓከምቲ፡ ከም ሓቂ ኻብ ካልኦት ብዝሓሸ ጥዕና ይረኽቡ” ኢላ ጸብጺባ።
እታ ጋዜጣ ኣብ ጸብጻባ፡ ካብ ዘረባ እቲ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ሲድኒ ኣብ ዚርከብ ቤት ትምህርቲ ሕክምና ሲድኒ ዜገልግል ናይ ሕክምና ፕሮፌሰር ጄምስ ኢስቢስተር ጠቒሳ ኸምዚ ትብል፦ “ሓካይም ንናይ የሆዋ መሰኻኽር [ተሓከምቲ] ደሞም ኪዕቅቡሎም ብምፍታኖም፡ ዝሓሸ ሕክምና ኸም ዝረኸቡ ፕሮፌሰር ኢስቢስተር ገሊጹ። ከም ውጽኢቱ፡ ህይወቶም ንምድሓን ዝሓሸ ዕድል ረኺቦም፣ ካብቶም ኣብ መጥባሕቲ ምምሕልላፍ ደም እተቐበሉ ሰባት ከኣ ኣብ ሆስፒታልን ኣብ ጽዑቕ ክንክንን ዝሓጸረ ግዜ ጸኒሖም።”
ዶክተር ኢስቢስተር ዝሃቦ ርእይቶ ዘይተለምደ ኣይኰነን። ኣርካይቭስ ኦቭ ኢንተርናል መዲስን፡ 13-27 ነሓሰ 2012፡ ናይ ልቢ ሕክምና ብዛዕባ ዝገበሩ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ተሓከምቲ፡ “ናይ የሆዋ መሰኻኽር ምስቶም ምምሕልላፍ ደም እተቐበሉ ኻልኦት ተሓከምቲ ኺነጻጸሩ ኸለዉ፡ ዝወሓደ ኸቢድ ሕልኽላኻት እዩ ኣጋጢምዎም፡ ኣብ ሆስፒታል ዝጸንሑሉ ግዜ እውን ዝሓጸረ እዩ” ትብል።


text:
Erena on Facebook
መንግስቲ ፈረንሳ፣ ካብ ኢጣልያ ናብታ ሃገር ብዛዕባ ዝውሕዙ ዘለዉ ኤርትራውያን ውሳነ ከሕልፍ፣ ፖሊስ እታ ሃገር ሓቲቱ
Radio Erena: 07 August, 2014
መንግስቲ ፈረንሳ፣ ካብ ኢጣልያ ንዝውሕዙ ዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝገትአ ውሳኔ ከሕልፍ ሓለዋ ዶባት እታ ሃገር ኣብቭ ዘቕረቦ ጸብጻብ ምግላጹ ማዕከናት ዜና ፈረንሳ ሓቢረን።
ኣብቲ ትማሊ ዳርጋ ኣብ ኩለን መደበራት ሬድዮን ቴሌቪዥንን ከምኡ’ውን ጋዜጣታት ብሓፈሻ ማዕከናት ዜና ፈረንሳ ክቐርብ ዝወዓለ ጸብጻባት፣ ብኢጣልያ ኣቢሎም ናብ ፈረንሳ ናይ ዝኣትዉ ዘለዉ ቁጽሪ ስደተኛታት ብዝተዓጻጸፈ ይንህር ብምህላዉ ንሰበ ስልጣን ናይቶም ኣብ ዶባ ፈረንሳን ኢጣልያን ተዋፊሮም ዘለዉ ፖሊስ ዘለዎም ሻቕሎት ብጉድ ገሊጾም ኣለዉ።
ኣብ ዝሓለፋ ክልተ ኣዋርሕ ማለትን ግንቦትን ሰነን ብድምር ኣስታት 1200 ኤርትራውያን ብኢጣልያ ኣቢሎም ናብ ፈረንሳ ከምዝኣተዉ ዝሓበረ እቲ ጸብጻብ፣ ኣብ ወርሒ ሓምለ ግና ኣብ ሓደ ወርሒ ጥራይ ናብ ልዕሊ 2 ሽሕ ከምዝዓረገ’ውን ጠቒሱ።
ኣብቲ ምስ ኢጣልያ ዘዳውብ ቦታትት ዝተዋፈሩ ፖሊስ ፈረንሳ፣ ብዘይካ’ዞም ኣትዮም ዘለዉ ኣሽሓት ኤርትራውያን ኣስታት ሽዱሽተ ሽሕ ዝኾኑ’ውን ናብ ኢጣልያ ከምዝመለሱ’ዮም ዝገልጹ።
ዳርጋ ብሙሉኦም እቶም ኤርትራውያን ኢና እናበሉ ብኢጣልያ ናብ ፈረንሳ ዝኣትዉ ዘለዉ ስደተኛታት ድማ ዝኾነ መረጋገጺ ሰነድ ይኹን መንነት ወርቐት ዘይብሎም ስለዝኾኑ ንፖሊስ ፈረንሳ ዝያዳ ሻቕሎት ፈጢሩሎም ከምዘሎ ናብ ሚኒስተሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ጥርዓን ኣቕሪቦም።
ዜጋታት ኢትዮጵያ እትርከበን ጎረባብቲ ሃገራት’ውን ብስም ኤርትራውያን ዑቕባ ንምሕታት ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ከምዝውሕዙ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ነቲ ፖሊስ ፈረንሳ ጠቒስዎ ዘሎ ቁጽሪ ኣዛይድዎ ከምዝኽእል ይግመት።
መንግስቲ ፈረንሳ ብዛዕባ ዋሕዚ ኤርትራውያን ስደተኛታትን ኣብ ፖሊስ ፈጢርዎ ንዘሎ ሻቕሎትን ኣብ ዝሃቦ ምላሽ በንጻሩ፣ እቶም ስደተኛታት ብመንገዲ ካሌ ናብ ብሪጣንያ ንምስጋር ዝሕልኑ’ዮም ብምባል ኣብ ፈረንሳ ከምዘይነብሩ ገሊጹ።
እንተኾነ፣ ዳይረክተር ክፍሊ ስደተኛታት ፈረንሳ ክሪስቶፍ ሃሪሶን ንማዕከናት ዜና ፈረንሳ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፣ ቁጽሪ ኤርትራውያን ስደተኛታት ካብ ዝኮነ ይኹን እዋን ንላዕሊ ዛይዱ ምህላዉ ኣረጋጊጹ። እቲ ናህሪ ደው ዝብል ከምዘይመስል’ውን ኣተንቢሁ።
ሕሉፍ የማናዊ መርገጺ ዘለዎም ኣባላት ባይቶ ፈረንሳ፣ ስደተኛታት ናብታ ሃገር ንኸይኣትዉ ንምግታእ፣ ከም ናጻ ሕክምናን መጓዓዝያን፣ ስራሕ ንዘይብሎም ዝወሃብ ወርሒ ክፍሊትን ዝኣመሰለ ረብሓታት ማሕበራዊ ድሕነት ንስደተኛታት ዝኽልክል ሓዲሽ ሕጊ ክንደፍ ዝብል ሓሳብ የቕርቡ ኣለዉ።
ኣብ ኢጣልያ ኣትዮም ዘለዉ ኣሽሓት ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታትን፣ ብመንገዲ ፈረንሳ ናብ ኩለን ሃገራት ኤውሮጳ ፋሕ ይብሉ ከምዘለዉ ዝፍለጥ’ዩ።
=================================


text:
Erena on Facebook
ስዑዲ ዓረብ፣ ንወጻእተኛታት ዘውጽኣቶ ሓድሽ ናይ ግብሪ ሕጊ ንኤርትራውያን ኣሻቒሉ
Radio Erena: 04 January 2016
ስዑዲ ዓረብ፣ ኣብታ ሃገር ንዝርከቡ ናይ ወጻኢ ሰራሕተኛታት፣ ንነፍሲ ወከፍ ኣባል ስድራ ወርሓዊ 100 ሪያል ስዑዲ ክኸፍሉ ዘገድድ ሓድሽ ሕጊ ኣውጺኣ።
እዚ ካብ ወርሒ ሓምለ ናይዚ ዓመት'ዚ ኣብ ግብሪ ዝውዕል ሕድሽ ሕጊ፣ ኤርትራውያን ንዝርከብዎም ናይ ወጻኢ ዜጋታት ከቢድ ሻቅሎት ፈጢሩ ከምዘሎ'ውን ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብታ ሃገር ሓቢሮም።
ብመሰረት እዚ ወጺኡ ዘሎ ሓድሽ ሕጊ፣ ንኣብነት ሰለስተ ቆልዑ ንዘለዎ ኣቦ፣ ናይ ደቁን ናይ በዓልቲ ቤቱን ብድምር ወርሓዊ 400 ሪያል ክኸፍል ክግደድ'ዩ።
ኣብ ስዑዲ ዓረብ ማእከላይ ገምጋም ወርሓዊ እቶት ናይቶም ኣብ መዓልታዊ ስራሕ ዝተዋፈሩ ኤርትራውያን ካብ 2500 ክሳብ 3000 ሽሕ ሪያል ከምዝግምገም ዝጠቕሱ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና፣ ኣብ ርእሲ'ቲ ንገዛ ክራይን ካልእ መነባብሮን ዝኸፍልዎ ከቢድ ወጻኢታት፣ ንነፍሲ ወከፍ ኣባል ስድራ ወርሓዊ ዝኽፍል 100 ሪያል ዘገድድ ሕጊ ምውጽኡ፣ ተወሳኺ ጾር ምዃኑ'ዮም ዘማርሩ።
እዚ ስዑዲ ዓረብ ኣውጺኣቶ ዘላ፣ ነፍሲ ወከፍ ተኣላዩ ኣባል ናይ ወጻኢ ስድራ ንወርሒ 100 ሪያል ክኽፈለሉ ዘገድድ ሓድሽ ሕጊ፣ በዚ ደው ከይበለ፣ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ብሓደ ሚእቲ እናዛየደ ኣብ 2020 ዓ.ም ንነፍሲ ወከፍ ኣባል ስድራ ወርሓዊ 400 ሪያል ክኽፈሎ ምዃኑ ዝሕብር'ዩ።
ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዝርከቡ ብዙሓት ኤርትራውያን ስድራቤታት ብዘይካ'ቲ ንኤምባሲ ኤርትራ ክከፍልዎ ዝግደዱ ክልተ ካብ ሚእቲ፣ መሓደሲ ፓስፖርትን ካልእን፣ እዚ ብንግስነት ስዑዲ ተኣዊጁ ዘሎ፣ ነፍሲ ወከፍ ኣባል ስድራ ወርሓዊ 100 ሪያል ክኽፈል ዘገድድ ውሳኔ፣ ብዝበኣሰ ኣሻቒልዎም ይርከብ።
ንግስነት ስዑዲ ዓረብ ብዘይካ'ቲ፣ ኣብታ ሃገር ንዝርከቡ ናይ ወጻኢ ሰራሕተኛታት፣ ንነፍሲ ወከፍ ኣባል ስድራ ወርሓዊ 100 ሪያል ስዑዲ ክኸፍሉ ዘገድድ ሓድሽ ሕጊ ምውጽኣ፣ መንበሪ ፍቓድ ወረቓቕቲ ንምሕዳስን ታሪፍ ኣገልግሎታት ማይን ኤሌክትሪክን'ውን ክትውስኸሉ ምዃና'ያ ትገልጽ።
ኣብ ስዑዲ ዓረብ፣ ኣስታት 75 ሽሕ ኤርትራውያን ከምዘለዉ ሰነዳት ኤምባሲ ኤርትራ ካብ ሪያድ የመልክት።
===================


text:
ምዕራፍ 137
ቅድሚ ጰንጠቈስጠ ኣማእታት ረኣይዎ
ማቴዎስ 28:16-20 ሉቃስ 24:50-52 ግብሪ ሃዋርያት 1:1-12፣ 2:1-4
የሱስ ንብዙሓት ተራእዮም
ናብ ሰማይ ዓረገ
የሱስ ኣብ ልዕሊ 120 ደቀ መዛሙርቱ መንፈስ ቅዱስ ኣፍሰሰ
የሱስ ድሕሪ ምትንሳኡ፡ ምስቶም 11 ሃዋርያቱ ኣብ ገሊላ ኣብ ዚርከብ ከረን ተራኸበ። ኣስታት 500 ዚዀኑ ኻልኦት ደቀ መዛሙርቱ እውን ኣብኡ ነይሮም እዮም፣ ገለ ኻባታቶም እውን ኣብ ፈለማ ጥርጣረታት ነይርዎም እዩ። (ማቴዎስ 28:17፣ 1 ቈረንቶስ 15:6) እቲ የሱስ ቀጺሉ ዝበሎም ነገር ግና፡ ንሱ ብሓቂ ህያው ምዃኑ ንነፍሲ ወከፎም ኣእሚንዎም እዩ።
የሱስ ኣብ ሰማይን ኣብ ምድርን ኵሉ ስልጣን ከም እተዋህቦ ገለጸሎም። “ስለዚ፡ ኪዱ ኻብ ኵሎም ኣህዛብ ብስም ኣቦን ወድን መንፈስ ቅዱስን እናኣጥመቕኩም ደቀ መዛሙርቲ ግበሩ፣ ዝኣዘዝኩኹም ኵሉ ኺሕልዉ ኸኣ ምሃርዎም” ኢሉ እውን ኣዘዞም። (ማቴዎስ 28:18-20) እወ፡ የሱስ ህያው ኰይኑስ፡ እቲ ብስራት ኪስበኽ ይደሊ ነይሩ እዩ።
እዚ ደቀ መዛሙርቲ ንምግባር እተዋህበ መዝነት፡ ሰብኣይ፡ ሰበይቲ፡ ቈልዓ ኸይበልካ ንዅሎም ሰዓብቲ የሱስ እተዋህበ እዩ። ተጻረርቲ ነቲ ናይ ምስባኽን ናይ ምምሃርን ዕዮ ደው ኬብልዎ ይጽዕሩ ይዀኑ፣ የሱስ ግና፡ “ኣብ ሰማይን ኣብ ምድርን ኵሉ ስልጣን ተዋሂቡኒ ኣሎ” ኢሉ መረጋገጺ ሂቡ እዩ። እዚ ንሰዓብቱ እንታይ መልእኽቲ ኣለዎ፧ የሱስ ባዕሉ፡ “እንሆ ድማ፡ ኣነ ኽሳዕ መደምደምታ እቲ ስርዓት ኵሉ መዓልቲ ምሳኻትኩም እየ” ኢሉ ኣተባቢዕዎም እዩ። የሱስ ነቲ ብስራት ኣብ ምስባኽ ዚሳተፉ ዘበሉ ዅሎም ተኣምራዊ ግብርታት ኪገብሩ ኸም ዚኽእሉ ኣይገለጸን። ኰይኑ ግና፡ ደገፍ መንፈስ ቅዱስ ኪህልዎም ምዃኑ ሓቢሩ እዩ።
ኵሉዅሉ፡ የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ፡ ድሕሪ ትንሳኤኡ “40 መዓልቲ” ተራእይዎም እዩ። እተፈላለየ ስጋ ለቢሱ እዩ ተራእይዎም፣ “ብዛዕባ መንግስቲ ኣምላኽ” እናመሃሮም፡ “ብብዙሕ ዜእምን መርትዖታት” ገዛእ ርእሱ ኣርእይዎም እዩ።—ግብሪ ሃዋርያት 1:3፣ 1 ቈረንቶስ 15:7።
የሱስ ነቶም ሃዋርያቱ ኣብ ገሊላ ምስ ረኸቦም፡ ናብ የሩሳሌም ኪምለሱ ኣዚዝዎም ኪኸውን ኣለዎ። ኣብታ ኸተማ ምሳታቶም ምስ ተራኸበ ኸኣ፡ “ነቲ ኻባይ ዝሰማዕኩምዎ ኣቦ ዘተስፈዎ ተስፋ ደኣ ተጸበዩ እምበር፡ ካብ የሩሳሌም ኣይትውጽኡ፣ ዮሃንስሲ ብማይ እዩ ኣጥሚቑ፣ ንስኻትኩም ግና ድሕሪ ሒደት መዓልትታት ብመንፈስ ቅዱስ ክትጥመቑ ኢኹም” በሎም።—ግብሪ ሃዋርያት 1:4, 5።
ጸኒሑ፡ የሱስ ምስ ሃዋርያቱ ኸም ብሓድሽ ተራኸበ። “ክሳዕ ቢታንያ ወሰዶም፣” ቢታንያ ብምብራቓዊ ጎቦኡ ንደብረ ዘይቲ እትርከብ እያ። (ሉቃስ 24:50) የሱስ ብዛዕባ ምኻዱ ብዙሕ እኳ እንተ ነገሮም፡ መንግስቱ ብገለ ኣብ ምድሪ ኸም እትቐውም ይኣምኑ ነበሩ።—ሉቃስ 22:16, 18, 30፣ ዮሃንስ 14:2, 3።
ስለዚ፡ “ጐይታይ፡ ኣብዚ ግዜ እዚዶ ናብ እስራኤል መንግስቲ ኽትመልስ ኢኻ፧” ኢሎም ሓተትዎ። ንሱ ድማ፡ “ነቲ ኣቦ ኣብ ትሕቲ ስልጣኑ ዝመደቦ ግዜያት ወይ እዋናት ክትፈልጡ ናታትኩም ኣይኰነን” ኢሉ መለሰሎም። ድሕሪኡ፡ ኣብቲ ኺዓይይዎ ዚግባእ ዕዮ ብምትኳር፡ “መንፈስ ቅዱስ ናባኻትኩም ምስ ወረደ ግና፡ ሓይሊ ኽትቅበሉ እሞ፡ ኣብ የሩሳሌምን ኣብ ኵላ ይሁዳን ኣብ ሰማርያን ክሳብ ወሰናት ምድርን መሰኻኽር ክትኰኑኒ ኢኹም” በሎም።—ግብሪ ሃዋርያት 1:6-8።
እቶም ሃዋርያት ኣብ ደብረ ዘይቲ ኸለዉ ድማ፡ የሱስ ናብ ሰማይ ዓረገ። ደበና ኸኣ ካብ ኣዒንቶም ሰወሮ። የሱስ ድሕሪ ትንሳኤኡ ስጋ ለቢሱ ይርኣዮም ነይሩ እዩ። ኣብቲ ዝዓረገሉ እዋን ድማ፡ ነቲ ሽዑ ዝለበሶ ስጋ ቐንጢጡ መንፈሳዊ ፍጡር ኰይኑ ናብ ሰማይ ዓረገ። (1 ቈረንቶስ 15:44, 50፣ 1 ጴጥሮስ 3:18) እቶም እሙናት ሃዋርያት ኪጥምትዎ ኸለዉ፡ “ጻዕዳ ኽዳውንቲ እተኸድኑ ኽልተ ሰብኡት” ኣብ ጥቓኦም ደው በሉ። ንሳቶም ስጋ ዝለበሱ መላእኽቲ እዮም ነይሮም፣ ነቶም ሃዋርያት ከኣ፡ “ኣቱም ሰብ ገሊላ፡ ስለምንታይ ደው ኢልኩም ናብ ሰማይ ትጥምቱ ኣለኹም፧ እዚ ኻባኻትኩም ናብ ሰማይ ዝዓረገ የሱስ፡ ከምቲ ናብ ሰማይ ኪኸይድ ከሎ ዝረኣኹምዎ፡ ከምኡ ገይሩ ኸኣ ኪመጽእ እዩ” በልዎም።—ግብሪ ሃዋርያት 1:10, 11።
የሱስ ንህዝቢ እናኣወጀ ኣይኰነን ካብ ምድሪ ኸይዱ፣ እሙናት ሰዓብቱ ጥራይ እዮም ርእዮምዎ። “ከምኡ ገይሩ” ኸኣ እዩ ዚምለስ፣ ማለት እቶም ብሓይሊ መንግስቱ ኣብዚ ኸም ዘሎ ዜስተውዕሉ እሙናት ሰዓብቱ ጥራይ እምበር፡ ህዝቢ ብሓፈሻ ኸይፈለጠ እዩ ዚምለስ።
እቶም ሃዋርያት ናብ የሩሳሌም ተመልሱ። ኣብተን ስዒበን ዝነበራ መዓልትታት፡ “ምስ ማርያም ኣደ የሱስን ምስ ኣሕዋቱን” ምስ ካልኦት ደቀ መዛሙርትን ተኣከቡ። (ግብሪ ሃዋርያት 1:14) ጸሎት ድማ የዘውትሩ ነበሩ። ሓደ ኻብቲ ዚጽልዩሉ ዝነበሩ ጕዳይ፡ ንይሁዳ ኣስቆሮታዊ ዚትክእ ወደ መዝሙር ንምሕራይ፡ በዚ ኸምዚ ድማ ንቝጽሪ ሃዋርያት ናብ 12 ንምምላስ እዩ ነይሩ። (ማቴዎስ 19:28) ንጥፈታትን ትንሳኤን የሱስ ዝረኣየ ወደ መዝሙር እዮም ደልዮም ነይሮም። ኣብቲ ኣጋጣሚ እቲ፡ ፍቓድ ኣምላኽ ንምፍላጥ ዕጫ ኸም ዝወደቐ፡ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ንመወዳእታ ግዜ ተጠቒሱ ይርከብ። (መዝሙር 109:8፣ ምሳሌ 16:33) እቲ ሓደ ኻብቶም የሱስ ዝሰደዶም 70 ዝነበረ ማትያስ ድማ፡ “ምስቶም 11 ሃዋርያት . . . ተቘጽረ።”—ግብሪ ሃዋርያት 1:26።
የሱስ ናብ ሰማይ ድሕሪ ምዕራጉ ድሕሪ ዓሰርተ መዓልቲ፡ ብኣይሁድ ዚብዓል በዓል ጰንጠቈስጠ 33 ድ.ክ. ኣኸለ። ኣብ የሩሳሌም ኣብ እትርከብ ሓንቲ ደርቢ ድማ ኣስታት 120 ደቀ መዛሙርቲ ተኣኪቦም ነበሩ። ብሃንደበት ከኣ ከም ብርቱዕ ህቦብላ ንፋስ ዚመስል ደሃይ መጺኡ ንብዘላ እታ ቤት መልኣ። ልሳናት ሓዊ ዚመስል ድማ ኣብ ለልዕሊ ነፍሲ ወከፎም ተራእዮም። ኵሎም እቶም ደቀ መዛሙርቲ ብኻልእ ቋንቋታት ኪዛረቡ ጀመሩ። እዚ ኸኣ ምፍሳስ እቲ የሱስ ኣተስፍይዎም ዝነበረ መንፈስ ቅዱስ እዩ ነይሩ!—ዮሃንስ 14:26።


text:
ቀዳማይ ክፋል
ካልኣይ ክፋል
ሳልሳይ ክፋል
ሰላም ሰላም ደቂ ሃገረይ እንቋዕ ንብርሃነ ልደቱ ኣብቅዓና ኣብቅዓኩም ጽባሕ ክሓልፍ’ዩ ድሕሪ ጽባሕ ክወግሕ’ዩ እንዳበልና 25 ዓመታት ከም ዋዛ ተቓቢጸን፡፡ ምቅባጸን ኣይምኸፍአን ንሕና’ዉን ተቓቢጽና፡፡ ውሑዳት ክንስና ብሽርምም ቁርምም ጸኒትና፡፡ ነዚ ዝሓለፍናዮ ጸልማት ዓመታት መታን ከይነስተብህለሉ ውሑዳት ተዃሉ ኣብ ልዕሊና ናይ ስነ-ኣእምሮ ጠላዕ ተጻዊቶም፡፡ ተጠቂሞሙሉ ድማ ንሕና ክንቆርር ንሶም ይማሙቑ፡ ንሕና ብጥሜት ክነምባሁቕ ንሳቶም ብጽጋብ የጉስዑ ንሕና ብድኽነት ሳንሳን ክንብል ንሳቶም ከኣ ብሃብቲ ይመጣልዑ፡፡ ናጽነት ከምዚ እንተድኣ ኮይኑስ ስጋ’ቦይ ኢለ ዘይምተተምነኽዋ፡፡
እንቋዕ ንብርሃነ ልደት ኣብጸሓኩም ኢልካ እንቋዕ ንሓድሽ ዓመት ኣብቀዓኩም ዘይበልካ እንዳልኩም ብውሽጥኹም ንትሓምዩኒ ብፍላጥ ከምዘይበልኩ ተገንዘቡለይ? ስለምንታይ? ንዝብል ሕቶ ዳሕራይ ክምልሶ’የ፡፡
ሎሚ ኣብ ሃገርና ተፈጢሩ ዘሎ ኣተሓሳስባ ከም ኣነ ይገርመኒ ጥራይ ዘይኮነስ ይድንጽወንን ይእርምመኒን፡፡ ኣብ መገዲ ድሕሪ ዝተወሰነ ሰብ እንተረኺብካ ቁምነገር ዘዕልል የለን፡፡
እሂ’ታ ደሓን ድኻ? ይብለካ’ሞ ድንግርግር እንዳበልካ ደሓን’የ ምስ እትብሎ ዋእ! እንታይ ክትድሕን ድኣ እምበር’ዶ ነዚ ነብስኻ’ሲ ኣብ መስትያት ትርእዮ ኣለኻ ኢኻ? ክላ ዋእ በጃኻ ገለ ነገር ግበር ነብስኻ ተኸናኸን ጠጠው ዝበለ በትሪ’ኳ ኢኻ መሲልካ ዘለኻ? ይብለካ
ሓሚመ ሰሚዕካ ኔርካ ዲኻ? ወይ ከኣ ኣራንሽን በናናን ሒዝካ’ዶ በጺሕካኒ ኢኻ?
ንሳስ ኣይገበርክዋን ተጋግየ
ባዕሉ ኣሕሚሙ ባዕሉ ከጸናንዓካ ይፍትን፡፡ መዓስ በዚ ጥራይ ስቕ ዝብል ኮይኑ
በል በል ዝሓለፈ ሓሊፉ’ሎ ካብ ብሕጂ ጀሚርካ እንቋቁሖ፡ ስጋ፡ ጻባ፡ ዓሳ፡ ፍሩታ ምሽ ኣለካ በናና፡ ኣራንሺ፡ ቱፋሕ፡ ፓፓዮ፡ ማንጓ’ስ ከኣ ቤላ’ዩ ብኸምዚኣ ነብስኻ ትሃንጻ ሽዑ እቲ ውጽኢት ክትሪኦ ኢኻ
ኢሉ ክኢለ ስነ መኣዛ ኮይኑ ባዕሉ መግብታት ይእዝዘልካ
ስማዕ’ስከ እዚ ኩሉ’ሲ ትእዝዘለይ ኣለኻ ክትሕግዘኒ ዲኻ ደሊኻ?
ገጹ ገጽ ሓምለ ሰነ ኣምሲሉ ተጸዊጉ ትኽ ኢሉ እንዳጠመተካ
እምበር’ዶ ጥዕና ኣለካ’ዩ? ኣነ ድኣ ሓበሬታ ይህበካ’ምበር ካብዚ ንላዕሊ እንታይ ክገብረልካ ደሊኻ? ብምባል ኢዱ እንዳወናጨፈ ገዲፉካ እንዳዕዘምዘመ ይዕዘር
እንታይ መዓቱ’ዩ፡፡ ከምዚኦም ዓይነት ሰባት’ሲ እምበር’ዶ ኣብዛ ሃገር’ዮም ዝነብሩ
ላምባ ብሪጋ፡ ንባኒ ብሞቑነን ኣብ ዝዕደለላ ሃገር’ሲ ዓቢርካ ኢሎም ዘሎን ዘየሎን ይእዝዙ ብዛዕባ ጸገም መነባብሮ፡ ቀረብ ማይ ኤሌክትሪክ ብጩቕ ኢሎም ክዛረቡ ግን ሓቦ የብሎምን፡፡ መቸስ ሰብ ኢኻ’ሞ ምስኡ ኢኻ ትነብር፡፡ ዓይነታት ናይ ሰብ ግን ክንደይ ኢልካ ክዝርዘር፡፡
እቲ ሓደ ዓቢርካ ኢሉ ዝፈልጦን ዘይፈልጦን ይናዘዝ ካልእ ከኣ ከሲዕካ ኢሉ ብዙሕ ይዛረብ
እዋይ ሓወይ ኣንታ ተበላሺኻ’ኮ እቲ ከብድኻ ብጽሕቲ ወርሒ ኣምሲሉካ ክሳድካ ብምሒር ስብሒ ሓጺሩ ዓይንኻ ሓቢጡ’ሲ የዒንትኻ ጠፊኡ ክንድ ዕንቂ ኮይነን
ሽኮርን ጸቕጢ ደምን’ዩ’ዚ በጃኻ መግቢ ቀንስ!
ባዕሉ ሓኪም ኮይኑ መግቢ ኣይትብላዕ ኢሉ ዝእዝዝ እንተዝገጥመኩም’ሲ እንታይ ምበልኩም? ከምዚ ከማይ’ዶ ምገረመኩም ዋላ’ስ ምኣረመመኩም
ድሕሪ ዓመት ወይ ክልተ ዓመት ረኺቡካ ክንዲ ሰላምታ ደሃይ ስድራ ምሕታት ነቲ ንቡር ጉስይ ኣቢሉ ዓዘር ቆዘር ዝብል ውሑድ ኣይኮነን
እዚ ኩሉ ከሲዕካ ተበላሺኻ ኢሉ ብዙሕን ውሑድ ተዛሪቡ ብዛዕባኻ ዝፈልጦ ዘይብሉ ሕማምካ እዚ’ዩ ኢሉ ከይሓነኸ ይነግረካ
ሕማመይ’ሲ ብዓይንኻ ርኢኻ ነጊርካኒ መድሃኒት ድኣ ዘይትእዝዘለይ? ምስ እትብሎ
- ወይ ለከ ጥዕና ኣለዎ ድዩ’ዚ ሰብኣይ
- ጥዕና የብልካን ሓሚምካ ትብለኒ ዘለኻ ናይ ልምዲ ዶክተር’ኮ ንስኻ’ምበር ኣነ ኣይኮንኩን
- እሞ ኣነ እንታይ ገደሰኒ ዝመስለኒ ነጊረካ ኣለኹ ድሌትካ ግበር
- እሞ ኣነ ኸ ዝመስለኒ ’ዶ ክነግረካ? እንታይ ’ዩ
- ተጸሊልካ ኣለኻ ዓጀውጀም ተብዝሕ ስለዘለኻ’ሲ ወይ ጋብር ደርዓንቶ ወይ ዓዲ ራእሲ ክልተ 7 ማጨሎት ተሓጸብ ምስ በልካዮ
ንርእሲኻ ይግበረልካ ወደይ ሰራም ኢሉ ተጻሪፉ ዕዝር
እዞም ከምዚኦም ዓይነት ሰባት ከኣ ኣብዛ ሃገር ሓሚምካ ዝሕክም ሓኪም ከምዘይርከብ እንተተረኺቡ ዝእዝዘልካ መድሓኒት ከምዝቕበጽ ሰብ ብገንዘቡ ሰኣን ሕክምና ዓርኪ ዓራት ዝኾነ ተሳቕዩ ዝሞተ ክንደይ ኣሸሓት ከምዝኾነ ኣይፈልጡን ከይብል ምስቲ ህዝቢ’ዮም ዝነብሩ ዘለዉ፡፡ ገለ ቃል ብጩቕ እንተቢሎም ጠርጦስ ክንኣቱ ኢና ኢሎም ብደዎም ዝረዓዱ’ዮም፡፡ ካልእ’ዉን ኣሎ
ዘይሓሰብካዮ ጎፍ ንጎፍ ዝረኸብካዮ ክልተ ግዜ ጥምት ጥምት ኣቢሉ
ከመለኻ ዋይ፡ ኣታ እቲ ጸጉሪ ርእስኻ ድኣ እንታይ ረኺብዎ ከምዚ’ሉ ተመሊጡ ፍሕኛ ኣምሲሉካ
ኣነ’ኳ ለሚደዮ ስለዝኾንኩ ብዙሕ ኣይገርመንን፡፡ ክንደይ ኣብ ዘየእትዎ እንዳኣተወ ኣብ ዘይምልከቶ ጠብሎቕሎቕ እንዳበለ ነገራት ዝዘራርግ ብዙሕ ከምዘሎ ይፈልጥ’የ
- ጸጉረይ ደኣ’ሞ ተመሊጡ እንታይ’ሞ ጸገም ኣለዎ
- ኣብ መታሕት ወይ ባጽዕ ዲኻ ትነብር ዘለኻ
- ኣነ’ሲ ካብ ከበሳ ወጽየ ኣይፈልጥን
ክላ ዋእ እዚ ምብራሕ’ዚ ናይ ሃሩር’ዩ ዝተወልወለ ኮዮ እኳ’ያ መሲላ እዛ ርእስኻ ትደጎሕ
ክምልሰሉ ኣይደሌኹን ማዕለሽ ኢለ ሓሊፈዮ ብግስ ምስ በልኩ ምልስ ኢለ እንተጠመትክዎስ ብድሕሪት ናይ ርእሱ ክቢ ሰሪሓ ምስ ረኤኽዋ ገሪሙኒ
- ስማዕ ’ስከ ዓርከይ ድሕሪት ጸጉሪ ርእስኻ እምበር’ዶ ኣብ ቅድሚት ድሕሪትን መስትያት ዘለዎ ኣስተውዒልካያስ ትፈልጥ
- “እንታይ ማለትካ’ዩ በለኒ” ገጹ ናይ ሒሳብ ጥራዝ ጥራዝ ኣምሲሉ
- “መቀመጫ ህበይ እኳ’ያ ትመስል” በልክዎ
- ብሕርቃን እንዳዕለበጠ “ኣብ ዘየእትወካ’ባ ኣይትእቶ” ኢሉኒ ዘረባ ከይወሰኸሉ ግዲ ፈሪሑስ ጠንጢኑኒ ተሃምፈጸ፡፡
ኣቱም ሰባት ኣነ’ኮ ዘይረኽቦ የብለይን ሓደ እዋን ድማ ምስ ሓደ ቅድም ዝፈልጦ ብሃንደበት ኣብ ሓደ ላተርያ ተራኺብና
- ኣታ ዓርከይ ኣብ ርእሲ መሬት ኣለኻ ዲኻ? እዋይ ካብ ዘይንራኸብኮ ክንደይ ዓመት ኮይኑ
- “ሓቕኻ እዚ ግዜ እኳ’ዩ ሰብ ፋሕ ፋሕ’ኮ ኢሉ” በልክዎ
- ደጋጊሙ ካብ ጽፍሪ እግረይ ክሳብ ጸጉሪ ርእሰይ ጠመተኒ ኣነ’ዉን እዚ ኸ እንታይ ኮን ክብለኒ ይኸውን ኢለ ብትዕግስቲ ተጸበኽዎ፡፡
- ካብ ዝፈራሕክዎ ኣይወጻእኹን ፡ ማይ ኣይሓወሳላ ጨው ኣይወሰኸላ
- “ጸጉርኻ’ዩ ሸይቡ ወዓግ ኣምሲሉካ እንታይ ጉዱ” ምስ በለኒ ብውሽጠይ ስሓቕ ክርትም በልኩ ንዕኡ ግን ክምስ ኢለ
- “እርጋን’ዩ’ምበር”
- “ክላ በጃኻ ንስኻ ድኣ ኣይቆልዓ እንዲኻ”? ብምባል ከጸናንዓኒ ፈተነ ኣነ ድማ ካብኡ ኣይሕለፍ ኢለ
- “ኣብ ጥምቀተይ ተዓዲምካ ምሳሕ በሊዕካ ዲኻ” ምስ በልክዎ ዘረባ ኣይቀጸለን
- “ሕራይ በል ክንራኸብ ኢና” ኢሉ ሕቑኡ ኣዘዘለይ ብውሽጠይ ባህ እንዳበለኒ ኪድ ተጸርገፍ ግዲ ጠንቃም በልክዎ
ዘዝረኸብካዮ ሰብ ኣክንዲ ጉዳይ ሃገር ፖለቲካዊ ኩነታት ብዛዕባ ቁጠባዊ ቅልውላው ማሕበራዊ ጸገማት ዘይምዕሩይ ምሕደራ፡ ጉዳይ ብልሽውና ወገናውነትን ካልእ ኣልዒሉ ተዛትዩ ክኸውን ዘለዎ መፍትሕታት፡ ሃገር ናይ ምድሓን ትብዓት፡ ምውዳብ ምቅላስ ለውጢ ኣብ ምምጻእ ክንዲ እምባ ዝኸውን ኣደራዕ ኣብ እንግድዓና ተጻዒና እንዳኸድና ቆሎ ጥጢቆ የዕልለካ መገዲ ገዲፉ ጓል መገዲ እንዳልዓለ ዓዘር ቆዘር ይብል፡፡ ካን ድዩ እዚ ፍርሒ ኣብ መዓንጣና ኣትዩ ተሰቢሉና? ኣብ ከተማ ኣስመራ ብእግርኻ ኮለል ክትብል ከምቲ ቀደም ዘብህግ ኣይኮነን፡፡ ኣብ ሲኒማ ኢምፔሮ ኴንካ ክሳብ ባር ኣሜሪካ ኣርሒቕካ እንተጠሚትካ ሓደ ወይ ክልተ ሰብ እንተርኢኻ ዕድል’ዩ፡፡ ለካስ ከተማ ክንዲ ዝጸበቐ እንተጸበቐ ብብሉጻት ቪላታትን ዓበይት ጠርዚ ዝበጽሑ ርሻናት እንተማዕረግዎ ብቀጠልያ ሳዕርን ፍዮርታትን እንተጸበቐ ጽርግያት ኩሕሊ መሲሉ እንተደመቐ ሰብ እንተዘይብሉሲ ጫካ’ዩ፡፡
ኣስመራ ሰብ ዘይብላ ባዶ ኮይና ኣብ ዑና ዝነብር ዘለኹ ኮይኑ ተሰምዓኒ፡፡ ንሰብ ሰብ’ዩ መዓርጉ፡፡
ጽምዋ ስለዝድሃለኒ እስከ ኣብቲ ኒያላ ሆቴል ሻሂ ሒዘ ኮፍ ክብል ኢለ ናብኡ ኣምራሕኩ፡፡ ኒያላ’ዉን ውሑዳት ሰባት ተረሓሒቖም ኮፍ ኢሎም ተዓዘብኩ፡፡ እቶም ኣብኡ ዝነበሩ’ዉን ኣብ ዝተፈላለየ ሲቪላውን ወተሃደራውን መዝነት ዘለዎም ምዃኖም ምስ ኣስተውዓልኩሎም ንምፍላዮም ኣይተጸገምኩና
ግልስ ዝበለ ቦታ ኣማዕድየ ኣብ ሓደ ጸግዒ ኮፍ ኢለ፡፡ ኣጋጣሚ ኮይኑ ክልተ ወተሃደራዊ ክዳን ዝወደዩ ኣብ ክልቲኡ ጉስሞም ጽሩራታት ከም ዑንቂ ባሕሪ የብረቕርቕ ኔሩ፡፡ ኣነ’የ ርእየዮም እምበር ንሳቶም ሕቖኦም ሂቦሙኒ ስለዝነበሩ ኣየስተውዓሉለይን፡፡ ኣብ ናይ ገዛእ ርእሶም ደቂቕ ዕላል ተጸሚዶም ስለዝነበሩ ኣይኮነን’ዶ ምህላወይ ምፍጣረይ ክዝክሩኒ ኣይክኣሉን፡፡
ክልቲኦም ብክትዕ እቲ ሓደ ነቲ ሓደ ከእምን ላሕ ይብሃሃሉ ኔሮም፡፡መቸስ በይነይ እንድየ ከይሓሰብክዎ እዝነይ ጸለኹ
- ኣነ ዝገርመኒ ዘለካ ሓላፍነት ምሉእ ኮረኔል ዝተመደብካሉ ቦታ ተሓሊቡ ዘይውዳእ ቅርሽን ንብረት ዘለዎ፡፡ ንስኻ ግና ብድኽነት ቆርመድ መድ ክትብል ከሎኻ ኣነ’ኮ ኣክንዳኻ ሕርር ኩምትር’የ ዝብል ሓቂ ክትብል ከም ጨው ክትሓቅቕ
ኣንታ እታ ቤትካ እምበርዶ ተሰተውዕለላ ኢኻ? ኣብ ሓንቲ 4 ብ 5 ትኸውን ስታንሳ ኣብኣ መብሊዕትካ ኣብኣ መስተይትካ! ኣብኣ መደቀሲኻ! ኣብ መግቢ መስተይትካ! ኣብኣ መደቀሲኻ ኣብ መግቢ መስርሒትካ ኣብ ልዕሊ’ዚ 4 ቆልዑት ሰበይትኻ 6ይ ርእስኻ እኳ ኢኻ ከም ሳርዲን ተጨፍሊቅካ ትነብርየ ዘለኻ?
ደሓን ናትካ’ሞ ግደፎ ንደቅኻን ሰበየትኻን ከ ኣይትሕሰበሎሙን ዲኻ? ማራ ኣብዚሕካዮ
- ዓቕሚ ዘይብለይ’ሞ እንታይ ግበር ኢኻ ትብለኒ ዘለኻ? ሳእንኻ ማዕረ እግርኻ ክብሃል ዶ ሰሚዕካ ትፈልጥ፡፡ ኣነ ከኣ ካላስ ንሳ’ያ ዓቕመይ
- “ክላ! ግደፈና በጃኻ ኣይትስሕቐኒ” በሎ የእዳው እንዳዋነጨፈ ዓይኑ ከንቁሮ እናዳለ ኣስዕብ ኣቢሉ
“ብኣና በዞም የዕርኽትካ ኣይትቐንእን ዲኻ ንኣብነት ኣነ ጌና ሌቴናል ኮሌኔል’የ ዘለኹ ሰለስተ ቪላ ገዛ ኣብዚ ከተማ ኣለኒ እቲ ሓደ ኣሳፊሐ ምስ ደቀይን ሰበይተይን ይነብረሉ፡፡ እቲ ክልተ በብ 25 ሽሕ ናቕፋ ተኻርዩ ወርሓዊ 50 ሽሕ ይረኽበሉ
ኣብ ጋሽ ባርካ ሕርሻ ኣለኒ ዕድመ ንኣገልግሎት ሸቃላይ ኣየድልየንን ካብዚ’ዉን ዓመታዊ ካብ 350 ክሳብ 500 ሽሕ ናቕፋ ኣይስእንን፡፡ ካብ ስግረ ዶብ መንቀሳቐሲ ወረቐት ገለ እንዳበልካ ኣይረኸብኩን እንተበልካ ካብዚ ካብ 700 ክሳብ 800 ሽሕ ናቕፋ ኣብ ዓመት ብውሑድ ይርከብ ካብ መሻርፍን ስንቅን ከኣ ከም ሽጣራኻ ሎሚ ዘይበላዕና ድኣ መኣስ ክንበልዕ ሎሚ እንተዘይሒዝና ጽባሕ ዝመጽእ እንታይ ይፍለጥ፡፡ ሰብኣይ ኩን ኣታ! ዝሓለፍናዮ ከርተት ረሲዕካዮ ዲኻ?
- “ኣይረሳዕክዎን፡፡ ግን ካባይ ዝገዱ ኣለዉ” ምስ በሎ ኣንታ ኣነ ዘይሰምዖ የብለይን፡፡ በዓል መን’ዮም እቶም ካባኻ ዝገዱ” ኢሉ የዒንቱ ክሳብ ዝነጥራ ኣፍጢጡ እንዳጠመተ
“እስከ በል ንገረኒ ግዳም ሓደር ኣለዉና ጥራይ ከይትብለኒ”
ነቲ ዘረብኡ ብትዕግስቲ እንዳሰምዐ ንሕርቃኑ እንዳተጻወረ ፍሽኽ እንዳበለ ንኹሉ ይሰምዕ ሕጂ ግን ገንፊልዎ ግድስ
“በቃ! ይኣኽለካ ኣብ ሜዳ ዝቐበርናዮም ጀጋኑ ብጾትና ሓመድ በሊዕዎም በልዮም ንሕና ንቆርበትና ስብሕና ክንጭነቕ ሃየንታ ኣለዎ፡፡ ካብኦም ኣነ ይሓይሽ ወሊደ ሓዳር ጌረ ኣብ ድፋዕ ዘይኮንኩስ ኣብ ገዛይ ይሓድር ኣለኹ፡፡ ንሕና’ዶ ካብቶም ድሕሪት ዝገደፍናዮም ብምንታይ ንበልጽ ኢና?
ኣነ ደቀይ ኣብ ናይ መንግስቲ የምህሮም ኣለኹ ብዓቕመይ ስድራይ ይመርሕ ካብዚ ንላዕሊ ናይ ሕልና ቅሳነት የለን፡፡ ከም ሰበይ ይነብር ሰበይ ዝበልዖ ይበልዕ፡፡ ንስኻ ድሌትካ ግበር ኣብ ልዕሊ ርሻን ርሻን ወስኽ መኪና ከም ካምቻ ቀያይረን ቀይሕን ጸሊምን ብላዕ ሕልፈቱ ሓደ ብሕልና ግን ተፈላሊና ኢልዎ ቻው ከይ በሎ ገዲፍዎ ተንሲኡ ተዓዝረ
- ኣንታ ንዓ’ባ ስምዓኒ? ኣነ’ኮ ንዓኻ ካብ ዘለኒ ተገዳስነት’ምበር ብኽፍኣት ኣይኮንኩን እንዳበለ ሰዓቦ
ብድሕሪቶም ስለዝነበርኩ ኣየስተውዓሉለይን ዘደንጹ ዘረባ ከይሓሰብክዎ ሰማዕኩ፡፡ ዘይሰረቕካ ኢሉ ዝኹርዩን ዘንጸርጽሩን ከምዘለዉ ሎሚ’የ በኹሪ እዝነይ ዝሰምዕ ዘለኹ እሞ ድማ ካብ ሓደ ዓቢ ሓላፍነት ዝተሰከመ በዓል ጽሩራ እቲ ዘሕንኽ ድማ ነቲ ካብትን ካብዝን ኢሉ መንዚዑ መናዚዑ ዘኻዕበቶ ሃብቲ ብኩርዓትን ብሓበንን ክጅሃረሉ ምስመዐይ እዚ ኩሉ ሃብቲ ጽባሕ ፍትሒ ምስ መጸ በዓል ዋና ህዝቢ ምስ ዝሓቶ ኣበይ’ኮን ክኣቱ ይኸውን? ኣብዛ ሃገርስ’ባ ዘይስማዕ የለን?
ኣቐድም ኣቢለ እንቋዕ ንብርሃነ ልደቱ ኣብጸሓኩም እምበር ርሑስ ሓድሽ ዓመት ኣይብልን ኢለ ኔረ፡፡ እወ ሕጂ’ዉን ኣይብልን
ንዓይ ሓድሽ ዓመት ትርጉም ኣለዎ ምስ መንነተይ ታሪኸይ ክብረይ ዝተኣሳሰር ናተይ ሓድሽ ዓመት፡ ናተይ ፊደል፡ ቁጽሪ ዘለኒ በዚ ዝሕበን ኤርትራዊ’የ፡፡ ኤርትራ ናይ ገዛእ ርእሳ ኣቆጻጽራ ግዜ ወርሒ፡ ሰዓት ኣብ ኣፍሪቃ ናታ ፊደልን ቁጽርን ዘለዋ ሃገር እንዳሃለወት ነዚ መግለጺ መንነተይን ክብረይን ሓኺኸ ሓድሽ ዓመት ኤውሮጳውያን ንዓይ ኣይብጽሐንን፡፡
ንምዃኑ ትርጉም ሓድሽ ዓመት እንታይ ድዩ? ፍሉይ ወይ ሓድሽ ኣብ ዓመት ሓደ ግዜ እትዕዘበሉ ’ዶ ኣይኮነን፡፡ ኣብ ሃገርና ካብ ሰነ ክሳብ ነሓሰ ዘሎ ኣዋርሕ ክራማት’ዩ፡፡ እዚ ከቢድ ኣዋርሕ’ዩ ብዝናብን ውሕጅን ጨፈቃን ብደመናን ጥምቕን ጸልሚቱ ዝሓልፍ’ዩ ዝነበረ እኽሊ ብዘርእን ቀለብ ዝውድኣሉን ሓምሊ ሞሮሮ ሸምጢጥካ እንዳበላዕካ ዝሕለፈሉ እዋን’ዩ፡፡
ነሓሰ ተወዲኡ መስከረም ክቕልቐል ከሎ ተስፋ ሒዙ ይመጽእ ስገም ሸዊቱ ተሸምጢጡ ንሓምሊ ኣልዩ ምዕንጋል ይጅመር
ስገመየ ረዳኢተይ ተባሂሉ ብኹሉ ዓድታት ይዝመር
ጎቦታት ሽንጥሮታት ብጥሉል ቀጠልያ ሕብሪ ማዕሪጎም ዕምበባ ግልገለ መስቀል ንመሬት ዓድና ግምጃ ኣልቢስዋ ወሓዝቲ ሩባታት ኩሕሊ መሲሎም ጸርዮም እትርእየሉ’ኮ ካብ መስከረም ሓደ እምበር ኣብ ጥሪ ሓደ ኣይኮነን
ጥሪ ሓደ ንዓይ ካብ ለካቲትን መጋቢት ትፍለ ኣይኮነትን ዝተፈልየ ሓድሽ ነገር የብላን ምናልባት ንኣውሮጳውያንን ኣሜሪካውያንን በረድ ዝርእየሉ ወርሒ ከም ጡጥ ናብ ባይታ ስለዝረግፍ ብኡ ይዘናግዑ ይኾኑ፡፡ ንዓኣቶም ሓድሽ ነገር ይኸውን ንዓይ ግን ባህለይን መንነተይን ኣይኮነን
ፊደለይ ኣብ ዙላ፡ ኣዱሊስ፡ በለዉ ከለወ፡ መጠራን ካልኦት ከባብታት ተቐሪጹ ሕላገት ገዲፉለይ ኣሎ፡፡ ኣነ ንሱ’የ፡፡ ታሪኸይ ንሱ’ዩ
እዚ ሎሚ በዞም ናይ ዘመንና ጎሓሉ ዝግበር ዘሎ ታሪኽ ናይ ምድምሳስ መንነት ናይ ምሕካኽ ወፍሪ ክንደናገር ኣይግባእን የሕዋት፡፡
ኣብ ኤርትራ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ቋንቋ ትግርኛን ዓረብን ጌሮሞ፡፡ ኣነ በዚ ኩሉ ግዜ ይገርመኒ’ዩ እቲ ትግርኛስ’ኳ ቋንቋና’ዩ ዳርጋ 55 ሚኢታዊ ተዛራቢ ቋንቋ ትግርኛ ስለዝኾነ ጸገም የብሉን ድሕሪ ትግርኛ ብስፍሓት ኣብ ኤርትራ ዝዝረብ ቋንቋ ትግረ’ዩ፡፡ ነዚ ቋንቋ’ዚ ዕሽሽ ኢልካ ዓረብ ወግዓዊ ቋንቋ ምግባርስ ኣዲኣ ገዲፋ ሓትንኣ ትናፍቕ’ዩ፡፡ ኣብ ዶባት ሱዳን ዘለዉ ኤርትራውያን ተዛረብቲ ትግረን ሱዳናውያንን’ኮ ብቋንቋ ትግረ’ዮም ዝረዳድኡ፡፡ ዝገርመኒ ዘሎ ኣብ ኤርትራ ዓረብ ዝቋንቁኦም ዓሌት ኮነ ብሄር የብልናን ስለምንታይ ድኣ ዓረብ ዝብል ሕቶ ግን መልሲ ኣይረኸብኩሉን
ደሓን ቋንቋ መረዳድኢ ንበሎ ኤርትራ ኣባል ዓረብ ሊግ ንኽትከውን እዞም ሎሚ ንኤርትራ ንመርሕ ኣለና ዝብሉ ጭርኦም እንዳዘረጉ ክሰግዱን ክጉምሑን ምፍታኖም እንታይ ኮን ይኸውን እቲ ሕቡእ ኣጀንድኦም?
ንዓይ ከምዝርደኣኒ ግን ነቲ ኣብ ኣፍሪቃ ብሕታዊ ፊደልና፡ ዓውደ ኣዋርሕና፡ ሓኺኽካ ኣጥፊእካ ብመንነት ቅልውላው ክንሳቐ’ሞ ብዛዕባ ሃገር ምግዳስ ተሪፉ መንነትና’ዉን ንክንርስዕ ዝተኣልመ ውዲት’ዩ ዝብሎ መንነቱ ዝተመንጠለ ህዝቢ ከኣ ታሪኽ የብሉን ባህሊ ኣይፈልጥን ኣብ ዕንይንይ ይነብር
ኣስተውዕሉ’ምበኣር ደቂ ሃገረይ ከም ወርቂ ዝደምቕ ታሪኽ ዘለና፡ ፍሉይ መለለዪ ልምድታትን ክብርታትን እንውንን ንሃገርና ደምና እነፍስስ የዕጽምትና እንኽስክስ ሎሚ ዘሪጋ ኣትዩና፡፡ ኣብ ጉዳይ ሃገርና ኣድሂብና ኢሂን ምሂን ከይንብል መርዛም ፖለቲካ ነዚሑ ንውሽጣዊ ጉዳያትና ረሲዕና ኣብ ግዳማዊ ጉዳያት ክንቁዝም ይገብር’ሎ፡፡ እዚ ከኣ ሽርሒ’ዩ፡፡
ናትና እንብላ ደም ከፊልና ዘምጻእናያ ሃገር፡፡ ናህና እንብሎ ብወግዒ ዝመረጽናዮ መንግስቲ ኣይተኸልናን፡፡ ቅዋም የብልናን፡ ብሕግን ፍትሕን ኣይንዳነይን ካብዚ ዝዓቢ ክሳራ እንታይ’ሎ ኣብ ህይወትና? እዚ ዝተመንጠልናዮ ሰብኣውን ዲሞክራሲያውን መሰላትና ንምኽባር ከም ህዝቢ ብሓባራዊ ምርድዳእ ንሓርነት ኣክንዲ ምቅላስ ኣብ ቤላ ቤሎ ተሸሚምና ንዘቐጠነ ሬጣጥ፡ ንዝረጎደ ዓንጃል፡ጸጉሩ ዝወደአ በራሕ ንዝበርሐ መላጥ፡ ንዝነውሐ ሊንጎ ንዝሓጸረ ግናይ፡ ንዝሰኣነ ድኻ ወዘተ ወዘተ…. እንዳበልካ ለኻዕኻዕ ምባል እንታይ ይብሃል? ኣብዚ በለካ ለኽዓካ ትርጉም ኣልቦ ጭርጭር ምእታው ንስውኣት ምጥላም’ዩ፡፡ ጽባሕ ንጉሆ ሃገር ምስጠፍአት መበቆልናን መንነትና ምስቀበጽና ትጉሽተተይ ምባል ዘዋጽእ ኣይኮነን፡፡ ነቲ ሓቂ ንገንዘቦ፡፡ ብዛዕባ መጻኢት ብልጽግትን ምዕብልትን ኤርትራ ንሓሳብ እንተድኣ ኴንና ከም’ቶም ትማሊ ንናጽነት ዋጋ ዝኸፈሉ ሎሚ ድማ ንሓርነት ዋጋ ክንከፍል ይግባእ በሃላይ’የ፡፡ ኣብዚ ጸዋግ እዋን ቤላ ቤሎ ኣየምሕረልናን፡፡ እዚ ወድሓንኩም
ሓውኹም
ሳሚ ወዲ ሻውል


text:
ንቕሑ! ጥሪ 2014
ፍሉይ ወብ ሳይት
ንመጽሓፍ ቅዱስ ብዝያዳ ኽትርድኦን ንናብራ ስድራ ቤትካ ኸተመሓይሾን ትደሊዶ፧ ምኽሪ እተናዲ ዘለኻ መንእሰይ ዲኻ፧ ወግዓዊ ወብ ሳይትና ንዅሉ ሰብ ዚጠቅም ምኽሪ ዝሓዘ እዩ።
ፍሉይ ወብ ሳይት
ምስ ወብ ሳይትና ተላለ፣ ንስኻን ስድራ ቤትካን ካብቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ግዜኡ ዘይሓልፎ ጥበብ ብኸመይ ክትጥቀሙ ኸም እትኽእሉ ድማ ርአ።
ካብ ከባቢ ዓለም
ዛዕባታት፦ መሰል ቈልዑ ኣብተን ኣብ ትሕቲ ሰሃራ ዘለዋ ሃገራት ኣፍሪቃ፡ ኣብ ኢጣልያ ዜጋጥም ፍርሒ መጥቃዕቲ ኢንተርነት፡ ምውሳኽ ቍጽሪ እቶም ኣብ ቦታ ስራሖም ዝያዳ ሽመት ኪውሃቦም ዘይደልዩ መንእሰያት ጃፓናውያን።
ሓንቲ ኽኢላ ማይክሮባዮሎጂ ብዛዕባ እምነታ ዝገለጸቶ
ከሚስትሪ ዋህዮታት እተሓላለኸ ምዃኑ፡ ነታ ኣብ ጃፓን እትነብር ፌንግ-ሊንግ ያንግ ዝስማ ተመራማሪት ስነ ፍልጠት፡ ብዛዕባ ፍልቀት ዝነበራ እምነት ከም እትቕይር ገይሩዋ። ስለምንታይ፧
ንጸቕጢ መዛኑ ብኸመይ ከም እትዋጽኣሉ
ጥዑያት ሰባት ብሰንኪ ጸቕጢ መዛኑ ሕማቕ ነገራት ኪገብሩ ይኽእሉ እዮም። ብዛዕባ ጸቕጢ መዛኑ እንታይ ኢኻ ኽትፈልጥ ዘሎካ፧ ብኸመይከ ኢኻ ኽትዋጽኣሉ እትኽእል፧
ፍጥረት
መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ እተን ኣምላኽ ንህይወት ዝፈጠረለን ሽዱሽተ “መዓልቲ” ይገልጽ እዩ። እተን መዓልትታት፡ ናይ 24 ሰዓት ንውሓት ዘለወን ድየን ነይረን፧
ናብ ኢጣልያ እተገብረ ምብጻሕ
ኢጣልያ በቲ ሃብታም ታሪኻን እተፈላለየ ዓይነት ኣከባቢኣን ወኻዕታ ዚፈቱ ህዝባን እያ እትፍለጥ። ብዛዕባ እዛ ሃገር እዚኣን ብዛዕባ ንጥፈት እቶም ኣብኡ ዘለዉ ናይ የሆዋ መሰኻኽርን ፍለጥ።
ምስጢር ዓለባ ሳሬት
ሓንቲ ሳሬት፡ ሓዲኡ ኣዝዩ ዚጣበቕ፡ ሓዲኡ ኸኣ ብቐሊሉ ዚብጠስ ዓለባ ኽትኣልም ትኽእል እያ። ብኸመይን ስለምንታይን ከምኡ ኸም እትገብር መርምር።


text:
1ንፍቕሪ ሰዓብዋ፤ ንመንፈሳዊ ውህብቶታት ብኅልፊኳ ኽትንበዩ ኣብሊጽኩም ተመነዩ። 2ብቛንቋታት ዝዛረብ ንእግዚኣብሔር እምበር ንሰብ ኣይኮነን ዝዛረብ፤ ነቲ ዝዛረቦ ዘስተውዕሎ ሓደኳ የለን፤ ንሱ ግና ብመንፈስ ቅዱስ ምሥጢራት እዩ ዝዛረብ። 3ትንቢት ዝንበ ግና ንሰብ ዝሓንጽን ዘተባብዕን ዘጸናንዕን እዩ ዝዛረብ። 4ብቛንቋታት ዝዛረብ ንርእሱ የሓንጽ፤ ትንቢት ዝናገር ግና ንቤተ ክርስቲያን የሓንጽ። 5ሕዚ ኸዓ ዂልኻትኩም ብቛንቋታት ክትዛረቡ ብኅልፍኳ ኽትንበዩ ድልየተይ እዩ፤ እታ ቤተ ክርስቲያን ምእንቲ ኽትሕነጽ ነቲ ብቛንቋታት ዝተዛረቦ ዝትርጕመሉ እንተ ዘይረኺቡ ካብቲ ብቛንቋታት ዝዛረብ እቲ ዝንበ የዓቢ። 6ሕዚ ግና ኣኅዋተይ! ብራእይ ወይ ብፍልጠት ወይ ብትንቢት ወይ ብትምህርቲ ዘይኮነስ ቋንቋታት እናተዛረብኩ ናባኻትኩም እንተ ዝመጽእ እንታይ ምጠቐምኩኹም? 7እቲ ሕይወት ዘይብሉ ከም እኒ እምብልታ ወይ መሰንቆ ዝመሰለ ዝደምፅ ነገራት ፍሉይ ዝኾነ ቃና እንተ ዘየስምዐ እቲ ብእምብልታ ወይ ብመሰንቆ ዝቲነየ እንታይ ምዃኑ ይፍለጥ? 8መለኸትከ ዘይፍሉጥ ድምፂ እንተስምዐ መን እዩ ንውግእ ዝስለፍ? 9ከምኡ ኸዓ ንስኻትኩም ብቛንቋታት ዘይርዳእ ነገር እንተ ተዛረብኩም ነቲ ዝተዛረብኩምዎ መን ክርድኦ ይኽእል? ምስ ንፋስ ከም ዝዛረብ ኢኹም ትኾኑ። 10ኣብ ዓለም በበይኑ ዝኾነ ብዙኅ ቋንቋታት ኣሎ፤ ትርጕም ዘይብሉ ግና የለን። 11እምበኣር ኣነ ናይቲ ዝተነግረ ቋንቋ ትርጕም ዘይፈልጥ እንተ ኾይነ ነቲ ኣነ ዝዛረቦ ባዕዲ እየ ዝኾኖ፤ እቲ ዝዛረብ ከዓ ባዕዲ እዩ ዝኾነኒ። 12ከምኡ ድማ ንስኻትኩም ውህብቶታት መንፈስ ሃረር እትብሉ ኻብ ኮንኩም እቶም ንቤተ ክርስቲያን ዝሓንጹ ውህብቶታት ክበዝኁልኩም ድለዩ። 13ብቛንቋታት ዝዛረብ ምትርጓም ምእንቲ ክኽእል ይጸሊ። 14ብቛንቋታት እንተ ጸለኹ መንፈሰይ እዩ ዝጽሊ፤ ኣእምሮይ ግና ብዘይ ፍረ እዩ። 15እሞ እንታይ ደኣ ኽገብር? ብመንፈስ ክጽሊ በእምሮይውን ክጽሊ እየ፤ ብመንፈስ ክዝምር በእምሮይውን ክዝምር እየ። 16እንተ ዘይኮነ ብመንፈስ ንእግዚኣብሔር ክተመስግን እንተለኻ ኣብ ጉባኤ ዘሎ ዘይርድኦ ሰብ ነቲ እትብሎ ስለ ዘይፈልጦ ከመይ ገይሩ ብምስጋናኻ ኣሜን ክብል ይኽእል? 17ንስኻ ጽቡቕ ጌርካ ተመስግን ኣለኻ፤ እቲ ኻልእ ግና ኣይተሓንጸን። 18ካብ ዂልኻትኩም ብዝበለጸ ብቛንቋታት ስለ ዝዛረብ ንእግዚኣብሔር አመስግኖ እየ። 19ኣብ ቤተ ክርስቲያን ግና ንኻልኦት ምእንቲ ኽምህር ብቛንቋታት እልፊ ቓላት ካብ ዝዛረብ ኃሙሽተ ቓላት በእምሮ ኽዛረብ እፈቱ። 20ኣኅዋተይ! በተሓሳስባኹም ከም ቈልዓ ኣይትኹኑ፤ ንኽፉእ ደኣ ሕፃናት ኩኑ እምበር በተሓሳስባኹምስ ብሱላት ኩኑ። 21ኣብ ኦሪት፦ ነዝ ሕዝቢ እዙይ ብኻልእ ዝቛንቋኦም ሰባትን ብኣፍ ጓኖትን ገይረ ኽዛረቦም እየ፤ ምስ እዝ ዂሉ እኳ ኣይሰምዑ ንን እዮም፤› ይብል እግዚኣብሔር ዝብል ጽሑፍ ኣሎ። 22ስለዙይ ብቛንቋታት ምዝራብ ነቶም ዝኣምኑ ዘይኮነስ ነቶም ዘየኣምኑ ምልክት እዩ፤ ትንቢት ከዓ ነቶም ዘይኣምኑ ዘይኮነስ ነቶም ዝኣምኑ እዩ። 23እታ ቤተ ክርስቲያን ብምልእታ ምስ ተኣከበት ነፍስ ወከፍ ከዓ ብቛንቋታት እንተ ዝዛረብ እሞ ዘይፈልጡ ወይ ዘይኣምኑ ሰባት እንተ ዝመጹ እዚኣቶም ዓቢዶም እዮም ኣይምበልዎምንዶ? 24ኲላቶም እንተ ዝንበዩ ግና ሓደ ዘይኣምን ወይ ዘይፈልጥ እንተ ዝኣቱ በቲ ዂላቶም ዝብልዎ ኃጥእ ምዃኑ ምተወቕሰ፤ በቲ ዂሎም ዝብልዎውን ምተፈርደ። 25እቲ ኣብ ልቡ ዝተሠወረ ነገርውን ምተገልጸ፤ ብርግጽ እግዚኣብሔር ኣብ ማእኸልኩም ኣሎ እናበለ ድማ ብገጹ ተደፊኡ ንእግዚኣብሔር ምሰገደ። 26እምበኣርከስ ኣኅዋተይ! እንታይ ይሐይሽ? ክትእከቡ እንተለኹም ሓደ ውህብቶ መዝሙር ኣለዎ፤ ሓደ ውህብቶ ትምህርቲ ኣለዎ፤ ሓደ ውህብቶ ራእይ ኣለዎ፤ ሓደ ብቛንቋታት ናይ ምዝራብ ውህብቶ ኣለዎ፤ ውህብቶ ትርጉም ኣለዎ፤ ዂሉ ውህብቶ ንምሕናጽ ይገበር። 27ብቛንቋታት ዝዛረቡ እንተልዮም ክልተ እንተ በዝኁ ኸዓ ሠለስተ በብተራ ይዛረቡ፤ ሓደ ድማ ይተርጕሞ። 28ተርጓሚ እንተ ዘየለ ግና እቲ ብቛንቋታት ዝዛረብ እንተልዮም ክልተ እንተበዝኁ ኣብታ ቤተ ክርስቲያን ስቕ ይበል፤ ንርእሱን ንእግዚኣብሔርን ጥራሕ ይዛረብ። 29ነቢያት ክልተ ወይ ሠለስተ ኾይኖም በብተራ ይዛረቡ፤ እቶም ካልኦት ድማ ይመርምሩ። 30ካብቶም ተቐሚጦም ዘለዉ ንሓደ ራእይ እንተ ተገልጸሉ ግና እቲ ቐዳማይ ስቕ ይበል። 31ኲላቶም ምእንቲ ኽመሃሩ ኲላቶምውን ምእንቲ ኽተባብዑ ስ ኲልኻትኩም በብሓደ ኽትንበዩ ትኽእሉ ኢኹም። 32እቶም መናፍስቲ ነቢያት ነቶም ነቢያት ይግዝእዎም እዮምሞ። 33እግዚኣብሔር ናይ ሰላም ኣምላኽ እምበር ናይ ሁከት ኣምላኽ ኣይኮነን። ከምቲ ኣብ ኲለን ኣብያተ ክርስቲያን ዘለዉ ኣመንቲ ዝግበር ዘሎ፦ 34ኣንስቲ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ክዛረባ ኣይተፈቐደለንን እዩ እሞ ስቕ ይበላ። ግና ኸምቲ ሕጊ ሙሴ ዝብሎ ይተኣዘዛ። 35ክመሃራ እንተ ደለያ ኸዓ ኣብ ገዛ ንሰብኡተን ይጠይቓ፤ ንሰበይቲ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ምዝራብ ነውሪ እዩ እሞ። 36ቃል እግዚኣብሔር ካባኻትኩም ድዩ ወፂኡ? ወይ ኣባኻትኩም ጥራሕ ድዩ በጺሑ? 37ሓደ ኣነ ነቢይ እየ ወይ መንፈሳዊ ውህብቶ ኣለኒ ዝብል እንተልዩ እዝ ዝጽሕፈልኩም ዘለኹ ትእዛዝ እግዚኣብሔር ምዃኑ ይፍለጥ። 38ነቲ ነዙይ ኽፈልጥ ዘይደሊ ንሱውን ኣይፍለጥን። 39ስለዙይ ኣኅዋተይ! ክትንበዩ ሃረር በሉ፤ ብቛንቋታት ምዝራብ ድማ ኣይትኸልክሉ፤ 40እንተኾነ ዂሉ ብሥርዓትን ብኣገባብን ደኣ ይኹን።
Copyright
Learn More


text:
(PLEASE READ WITH GEEZ UNICODE) ሰማይ ሰላም አሰናዳእቲ መጽሄት ደሃይ ትግራይ /መቐለ ካብ ጌታቸዉ ረዳ (ሳን ሆዘ -ካሊፎርንያ) (አሜሪካ) ኣብ ዓንዲ ደሃይኩም “ሓሜት መፍትሕ ጸገም ኣይኾንን” ኣብ ዝበል” ቦኽሪ ማዕዳኹም “ሚዛናዊ ዝኾነ ፐረስ ኣጣይሽካ ምሰራሕ እሞ-ድማ ኣብ ትገራይ ዘይሕሰብ’ዩ፤ እንተ ዝተርፈኩም ይሓይሽ አይትድከሙ። ብምባል ዝማዓዱኹም ማዓድቲ፤ እንትትምልሹሎም   በምባል ሸብሊልኩሞ። አንተ ዝተርፈኩም ይሓይሽ ኣይትድከሙ ምባሎም ጻማኹም ንምንሻዉ ዘይኮነስ ጩቡጥን ሚዛናዊን መረዳእታ ዘለዎም ማሕበራዊ፣ ባህላዊ፤ ፈትሓዊ፤ ፖለትካዊን ዝኾኑ ሀዘባዊ ማህደራት ዝሓዙ በሰላ ጥርዓን/በደላት ዋላ ንከተቐርቡ እንተትፈትዉ’ዉን፤ ክምቲ ንስኹም ኣብ ዓንዲኹም ዝጸሓፈኩሞ   ዘይኮነስ   ህዝቢ ከሰምዖን ክማያየጠሉን ሕለናዊ ፈርዲ ንከሀበሉ ኣይደልን/ ኣይፍቀደልኩምን እዩ፤ እቲ ናይቶም ሰባት ማዕዳ በግላጩ እንትትርጎም። እዚ ድማ ዘይካሓድ ጉሁዶ’ ዩ። ከም’ቲ ንሰኻትኩም ኣብ ዓንዲኹም ንሓገዝ ልሳናትኩም ዘቐረብኩሙልና ናይ መለስ ዜናዊ ምስላ   ትብሉዎም መራሕቲ ዉድብ ወያነ፤ ሰበ-ስልጣናት ግን፤- ከማኻትኩም ትማሊ አጋግዘ ዝተወለድና ዘይኮንናስ ምብዛሕትና ከምቶም ኣያታትኩም ዳርጋ ማዕረ ዕደመ ዝጎሰምና ስለዝኾንናን፤ገለ ጎዲፍ ናይቲ ገድሊ ስለንፈለጦን፤ ጭብጢ ዘለዎ ህዝባዊ መስቆርቁሮ/ በደል ክሲን አቤቱታን ግና ከሰምዑዎ ዛይደልዩ እዮም። ከመይ? ከመይ-ዝብል ለባም እንድዩ ዝባሃል፤ ኣብ ገድሊ በሪኽ ቦታ መሪሕነት ኮነ ኣብ ታሕተዋይ ብርኪ ኮይኖም አብ ክፍሊ ሓለዋ ወያነ/ 06/ ክፍሊ ጸጥታን ስራሕቲ ምርመራን ዝነበሩ ተጋደልቲን፤ ነበር ተጋደልቲን፤ ስብኣዊ ግህሰት ዝፈጸሙ፤ አለዉ። እወ’ ኣለዉ ዝብል መርገጽ እነተዳኣ ሃልዩና፤ ፍትሒ ምእላሸ ኣየንዉርን። ንኣረጋዉያን፤ ዓበይቲ ወለዲ/ ዝሸምገሉ ብህይወቶም እንተለዉ ‘ብሃልሃልታ/ነበለባል -ሓዊ” ብተጋደልቲ ወያነ ከም ሽዊት “ህንከቶ-ምሸላ” ተለበሊቦም፤ ገሊኦም’ዉን ብዱዉሎም /ብህይውቶም እንተለዉ ፤ንቁመት- “ዕጽፊ ማዕረ ቁመቶም” ፤ንጎኒ ድማ “መንቀራቑሮ ጸባብ-ጉድጛድ” መቓበሮም ክኹዑቱ ዘተገደዱ፤ ምስ ኳዓቱዎ ናብኡ ብህይወቶም ክኣተዉ ተገይሩ ብመጥለቐ/-መገለል ቁርማም እንጀራ እንዳተደርበየትሎም ኣብታ ጉድጛድ ብሓሰኻን ብዱዱቓን ዓዕጽምቶም ኖኺሉ ከም ንቑጽ ዱንኩል ፈርከሽ-ከሽ ኢሉ ብሾዃኺ ኣሞራ ስጋኦም እንዳተመንጨተ፤ የዒንቶም ተተኹቲኹ ኖቒሩም ዳር-ትርኢት ኣብ ልዕሊኦም ግፍዒ ተፈጺሙዎም ዘሞቱ ተጋሩ ወለዲናን ኣሓትናን፣ ኣኮታትናን ጎረባብትናን -2- መሓዙትናን መታዓቢቲናን በግፍዒ ብዘይገበኖም እንበለ-ፍርዲ ሂይወቶም ብስቅያት መርመራ ዝሓለፈት ፣ ካብቲ ሲኦል መርመራ ዘተረፉ ንታሪኽ፤ ንጋዝየጣ ጻሓፈቲን ዘገበቲን ንኽዕልሉዎ ከም ዕድል ዝተረፉ “ኣብየት፤ኣብየት- ዝብሉሉ ሀዘባዊ መጋባኣያ ተኽልኪሎም ፍትሒ ኣብ ምእላሽ ዝርከቡ ስድራ ቤታት ኣሻሓት ተጋሩ ወለዲን ኣሕዋትን ስለዘለዉ፤   ዘይኮነስ ሚዛን ዝሓዘ፤ ፍትሒ ክዋሃቦ ዝግባእ፤ ነዚኦም ፍትሒ ንክረኽቡ ዉ’ን፤ ከምታ ንደርጋዉያን ፉሉይ ቤት ፍርዲ ተመሰሪቱዎም ገበኖም ክጽጸ ዝተገብረ፤ ኣብ ትሕቲ ጽላል ዉድብ ወያነ ኰይኖም ገበን ዝፈጸሙ መሰል ተጋሩ ዘጋሃሱ ተጋደለቲ ወያነ፤ ፍርዲ ክጋልሆምን ክፍትሾምን ፤ዳሃአይ መፅሄት ንሀዝቢን ንሰበ ሰለጣናትን ሉኡኽቶኹም ክተበጽሑ ቃልኩም ካይታዓጽፉ ሕድረኹም ከይትርስዑ፤ እንዳበልኩ እታ ኣላ’ትብሉዋ ዘለኹም “ናጽነት- ፕረስ” ክንኣምንነልኩም ምእንታን፤ እስኪ በዚኣ ክንላለየኩም-ተላለዩና። እዚን ወዲዚን ዘስቆርቁረና ዘሎ ናይ ጉዱኣት ሰባት ጉዳያት በለካ ለኽዓካ ዛይኮነስ ካበቶም   ዝብሉ “በሰላ-በደል” ዘጥሬዩ ተጋሩ ካብ ኣንደበቶም ጩቡጥ ዝኾነ ገለ ካበቶም ኣያታትኩም ኣብልዕሊ ተጋሩ ዘዉረዱዎ ፍትሒ ዘይረኸበ “በሰላ” ግፍዒ ንህዝቢ ክነስምዕ’ዉን ቁሩባት ኢና። ተሓባበሩና ክንምሰክረልኩም። ሰላም ቀንዩ። ንመጽሄትኩም አሳልጦ ሩሑስ ንምነየልኩም ። “ሰማይ” ብዝብል ሽም ሓዲሽ ንክምስረት አብ ምሽብሻብ ዝርከብ -መጽሄት ሰማይ /ዌብ/ብሎግ። ጌታቸዉ ረዳ ሳንሆዘ-ካሊፎርኒያ- ኣሜሪካ/--/
Tuesday, March 11, 2008
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
ሕቶታት ካብ ኣንበብቲ
ጥንታዊት ከተማ ያሪኮ ብዘይ ነዊሕ ከበባ ኸም እተሳዕረት ዚሕብር እንታይ መርትዖ ኣሎ፧
ብመሰረት እያሱ 6:10-15, 20፡ ሓይልታት እስራኤል ንያሪኮ ንሽዱሽተ መዓልቲ ሓሓንሳእ ዞይሮምዋ እዮም። ኣብ ሻውዐይቲ መዓልቲ ኸኣ፡ ነታ ኸተማ ሸውዓተ ሳዕ ዞይሮምዋ እዮም፣ ኣምላኽ ድማ ነቲ ዘይድፈር መካበብያ ያሪኮ ኸም ዚወድቕ ገይርዎ እዩ። እዚ ኸኣ ንእስራኤላውያን ናብ ያሪኮ ኣትዮም ኪስዕርዋ ኣኽኢልዎም እዩ። እሞኸ ስነ ጥንታዊ ርኽበታት ምስቲ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ እቲ ሓጺር ከበባ ያሪኮ ዚብሎ ይሰማማዕ ድዩ፧
ብግዜ ጥንቲ፡ መጥቃዕቲ ዚፍንዉ ሰራዊት ንእተዓርደት ከተማ ምኽባብ ልሙድ እዩ ነይሩ። ዕዉት ከበባ ዚጸንሓሉ ንውሓት ብዘየገድስ፡ እቶም ተዓወትቲ ንሃብቲ እታ ኸተማ፡ እንተላይ ንዝተረፈ ቐለብ እታ ኸተማ ይዘምትዎ ነይሮም እዮም። ኣብ ዑናታት ያሪኮ ግና፡ ተመራመርቲ ስነ ጥንቲ ብዙሕ እኽሊ እዮም ረኺቦም። ብዛዕባ እዚ ኸኣ ቢብሊካል ኣርክዮሎጂ ረቪው ከምዚ ይብል፦ “ኣብቲ ዑና፡ ንስርሓት ካይላ ሓዲግካ ብብዝሒ እተረኽበ ነገር እኽሊ እዩ ነይሩ። . . . ኣብ መዛግብቲ ስነ ጥንቲ ፍልስጥኤም እዚ ፍሉይ ነገር እዩ። ምናልባት ሓደ ሳርማ ወይ ክልተ ሳርማ እኽሊ ዚርከብ እኳ እንተ ዀነ፡ ኣዝዩ ብዙሕ እኽሊ ምርካብ ግና ተራእዩ ዘይፈልጥ ነገር እዩ።”
ብመሰረት እቲ ቕዱስ ጽሑፋዊ ጸብጻብ፡ እስራኤላውያን ንእኽሊ ያሪኮ ዘይዘመቱሉ ጽቡቕ ምኽንያት ነይርዎም። የሆዋ ኸይዘምቱ ኣዚዝዎም ነይሩ እዩ። (እያ. 6:17, 18) እስራኤላውያን ደድሕሪ እቲ ግዜ ዓጺድ፡ እኽሊ ብብዝሒ ኣብ ዚርከበሉ እዋን እዮም መጥቃዕቶም ፈንዮም። (እያ. 3:15-17፣ 5:10) ኣብ ያሪኮ ብዙሕ እኽሊ ኺርከብ ምኽኣሉ፡ ከበባ እስራኤላውያን ከምቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዚገልጾ ሓጺር ምንባሩ ይሕብር።


text:
ተነዲፉ ድዩ፧
እግሪ ፈረስ
ፈረስ ኣብ ሰዓት 50 ኪሎ ሜተር ኪጋልብ ይኽእል እዩ። ከምኡ ምግባር ከቢድ ጕልበት ዜድልዮ እኳ እንተ ዀነ፡ እቲ ፈረስ ዜውጽኦ ጕልበት ግና ብተዛማዲ ሒደት እዩ። እዚ ኸመይ ኢሉ ኪኸውን ይኽእል፧ እቲ ምስጢር፡ ኣብ እግሪ እቲ ፈረስ እዩ ዘሎ።
ፈረስ ኪጋልብ ከሎ እንታይ ከም ዚኸውን እስከ ንርአ። እቲ ልክዕ ከም ላስቲክ ዚምጠጥ ጭዋዳን ጅማትን እቲ ፈረስ፡ ኣእጋር እቲ ፈረስ ኣብ መሬት ኪረግጽ ከሎ፡ ሓይሊ ይእክብ፣ እቲ ፈረስ ብዝያዳ ንቕድሚት ምእንቲ ኺጋልብ ድማ፡ እቲ ጅማት መሊሱ ልክዕ ከም ሞላ ይነጥር።
ኣብ ርእሲኡ እውን፡ ፈረስ ኪጋልብ ከሎ፡ ኣብ ኣእጋሩ ብልዑል መጠን ተዘዝታ ይስምዖ እዩ፣ እዚ ኸኣ ንጅማቱ ኺጐድኦ ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፡ እቲ ኣብ ኣእጋሩ ዘሎ ጭዋዳ ነቲ ተዘዝታ ኸም ዘይወጽእ ይገብሮ። ተመራመርቲ ንኣእጋር ፈረስ፡ “ኣዝዩ ፍሉይ ንድፊ ጭዋዳን ጅማትን” ኢሎም እዮም ዚጽውዕዎ፣ እዚ ኸኣ ንፈረስ፡ ቅልጣፈን ብርታዐን እዩ ዚውስኸሉ።
መሃንድሳት ነቲ እግሪ ፈረስ እተነድፈሉ መገዲ ብምቕዳሕ፡ ኣርባዕተ ኣእጋር ዘለዎ ሮቦት ኪሰርሑ ይፍትኑ ኣለዉ። ይኹን እምበር፡ ኣብ ትካል ተክኖሎጂ ማሳቹሰትስ ዚርከብ ኣብ ተፈጥሮ ተመርኲሱ ሮቦት ዚሰርሕ ቤተ ምከራ ኸም ዝገለጾ፡ እቲ እግሪ ፈረስ እተነድፈሉ መገዲ ኣዝዩ እተሓላለኸ ስለ ዝዀነ፡ ነዚ ኣብ ግዜና ዘሎ ናውትን ናይ ምህንድስና ፍልጠትን ተጠቒምካ ኽትቀድሖ ኸቢድ እዩ።
እንታይ ይመስለካ፧ እግሪ ፈረስ ብፍልቀት ድዩ መጺኡ፡ ወይስ ተነዲፉ እዩ፧


text:
ገበር፦ እምብዛ ብዙሕ ዲና እንዕድግ ዘለና፧
ንወጻኢታትካ ብኸመይ ከም እትቈጻጸሮ
ብ2012 ኣብ ዝወጸ ዓለምለኻዊ መጽናዕቲ፡ ካብቶም ኣብቲ መጽናዕቲ እተኻፈሉ ፍርቆም፡ ዘየድልዮም ነገራት ከም ዝዓደጉ ተኣሚኖም እዮም። ክልተ ሲሶ ዚዀኑ ኸኣ፡ ሰባት ኣዝዮም ብዙሕ ዚዕድጉ ዘለዉ ዀይኑ እዩ ዚስምዖም። እዚ ርትዓዊ ኺመስል ይኽእል እዩ። ከመይሲ፡ ብዙሓት ዓደግቲ፡ መወዳእታ ኣብ ዘይብሉ ዕዳን ዕንዲዳን እዮም ጥሒሎም ዘለዉ። ተመራመርቲ ኸም ዚገልጽዎ፡ ብዙሕ ብዝዓደግና መጠን፡ ዝያዳ ዕግበት ዘይኰነስ፡ ዝያዳ ውጥረትን ጓህን እዩ ዜስዕበልና። ከምኡ እንተ ዀይኑ ደኣ እሞ ስለምንታይ ኢና እምብዛ ብዙሕ እንዕድግ ዘለና፧
ምእንቲ ኽንዕድግ ተባሂሉ ዚግበር መወዓውዒ ማእለያ የብሉን። ዕላማ ነጋዶ እንታይ እዩ፧ ነቲ እንብህጎ ጥራይ ዝነበርና ነገራት፡ ናይ ግድን ከም ዜድልየና ዀይኑ ኸም ዚስምዓና እዮም ዚገብሩ። ነጋዶ፡ ዓደግቲ ብቐሊሉ ብስምዒት ከም ዚድፍኡ ይፈልጡ እዮም። በዚ ምኽንያት እዚ እዩ መወዓውዒታት፡ ስምዒት ሰባት ኬለዓዕል ብዚኽእል መገዲ ዚዳሎ።
እታ ዋይ ፒፕል ባይ ቲንግስ ዘይ ዶንት ኒድ (ሰባት ዘየድልዮም ነገራት ዚዕድጉሉ ምኽንያት) ዘርእስታ መጽሓፍ፡ “ዓደግቲ፡ ሓድሽ ኣቕሓ ንኺዕድጉ ኺሓስቡ ኸለዉ ዚረኣዮም፡ ነቲ ኣቕሓ ምንዳይን ኣናዲኻ ምርካብን ኣብ መወዳእታኡ ነቲ ኣቕሓ ምውናንን እዩ” በለት። ገሊኦም ምሁራት ከም ዚገልጽዎ እሞ ኸኣ፡ ዓደግቲ ንዕዳጋ ኪኸዱ ኸለዉ ኣዝዮም ስለ ዚሕጐሱ፡ ኣብ ሰብነቶም ዘሎ መጠን ኣድረናሊን ይውስኽ እዩ። ጂም ፑለር ዝስሙ ኽኢላ ዕዳጋ፡ “እቲ ሸያጢ፡ ስምዒት ዓማዊሉ ኣዝዩ ኸም ዝወሰኸ፡ ብቐሊሉ ኸኣ ኬእምኖም ከም ዚኽእል እንተ ተገንዚቡ፡ ዓይኑ ኸይሓሰየ ንስምዒት ዓማዊሉ ኺምዝምዞ እዩ ዚጽዕር” በለ።
እሞኸ ኣደዳ በላሕቲ ነጋዶ ምእንቲ ኸይትኸውን፡ ንገዛእ ርእስኻ ብኸመይ ከተዕቍባ ትኽእል፧ ስምዒታዊ ኣይትኹን፣ ነቲ ነጋዶ ዚህብዎ መብጽዓታት ድማ ምስ ህሉው ኵነታት ኣወዳድሮ።
መብጽዓ፦ “ደረጃ ናብራኻ ኣመሓይሽ”
ዝሓሸ ናብራ ኺህልወካ ምድላይ ባህርያዊ እዩ። በዚ ምኽንያት እዚ እዮም ነጋዶ፡ ኵሉ ባህግታትና ኺዓግብ ዚኽእል፡ ማለት ዝሓሸ ጥዕና ኺህልወና፡ ድሕንነት ኪስምዓና፡ ካብ ውጥረት ናጻ ዝዀነ ህይወት ክንመርሕ፡ ከምኡውን ጥብቂ ርክብ ክንምስርት እንኽእል፡ ነቲ እንደልዮ ምስ እንዕድግ ጥራይ ምዃኑ ዚገልጽ መልእኽትታት ዜውሕዙልና።
ህሉው ኵነታት፦
መጠን ጥሪትና እናወሰኸ ኪኸይድ ከሎ፡ ደረጃ ናብራና ኺንኪ ይኽእል እዩ። ዝያዳ ስጋዊ ሃብቲ፡ ዝያዳ ግዜን ገንዘብን እዩ ዚሓትት። እቲ ዕዳ ዜስዕቦ ውጥረት ይውስኽ፡ ምስ ስድራ ቤትካን ምስ ፈተውትኻን እተሕልፎ ግዜ ድማ ይንኪ እዩ።
መጠን ጥሪትና እናወሰኸ ኪኸይድ ከሎ፡ ደረጃ ናብራና ኺንኪ ይኽእል እዩ።
ስርዓት፦ “ሰብ ብዙሕ እኳ እንተ ኣለዎ፡ ብገንዘቡ ህይወት ኣይረክብን እዩ።”—ሉቃስ 12:15።
መብጽዓ፦ “ነቲ ኣብ ቅድሚ ሰብ ዘሎካ ኽብርን ዝናን ክብ ኣብሎ”
መብዛሕትኦም ሰባት፡ ንኻልኦት ኪምስጡ ኢሎም እዮም ዚዕድጉ። ጂም ፑለር፡ “ሰባት ምስ ፈተውቶምን ምስ ጐረባብቶምን ምስ መሳርሕቶምን ምስ ኣዝማዶምን ንኺወዳደሩ ኢሎም እዮም ዚዕድጉ” በለ። በዚ ምኽንያት እዚ እዩ መብዛሕትኡ እዋን ኣብ መወዓውዒ፡ ዕዉታትን ሃብታማትን ዚብሃሉ ሰባት ብሓደ ኣቕሓ ተሓጒሶም ኪጥቀሙ ኸለዉ ዚርአ። ከምዚ ዝበለ መወዓውዒ ንዓዳጋይ፡ “ንስኻ እውን ከምኡ ኽትከውን ትኽእል ኢኻ” ዚብል መልእኽቲ እዩ ዜመሓላልፈሉ።
ህሉው ኵነታት፦
ንርእስና ዘሎና ግምት ምስ ካልኦት ብምውድዳር ክንግምግሞ እንተ ፈቲንና፡ መወዳእታ ኣብ ዘይብሉ ናይ ጓሂ ዓንኬል ኢና እንኣቱ። ከመይሲ፡ ንሓደ እንብህጎ ዝነበርና ነገር ምስ ረኸብና፡ ካልእ ነገር እውን ምብሃግና ዘይተርፍ እዩ።
ስርዓት፦ “ብሩር ዚፈቱ ብብሩር ኣይጸግብን።”—መክብብ 5:10።
መብጽዓ፦ “ብንብረትካ ኣቢልካ መንነትካ ኣርኢ”
እታ ሻይኒ ኦብጀክትስ ዘርእስታ መጽሓፍ፡ “ንኻልኦት ሰባት መንነትና (ወይ ከኣ መን ክንከውን ከም እንደሊ) እነርእዮም፡ ንጥሪትና ብእንጥቀመሉን ብእነርእየሉን መገዲ እዩ” በለት። ነጋዶ ነዚ ስለ ዚፈልጡ፡ ንኣቕሑ፡ ብፍላይ ከኣ ንኽቡር ኣቕሑ፡ ፍሉይ ናብራ ህይወት ምስ ዚነብሩ ሰባትን እቶም ሰባት ኣኽቢሮም ምስ ዚርእይዎ ነገራትን ኬተሓሕዝዎ እዮም ዚጽዕሩ።
ንገዛእ ርእስኻ ብኸመይ ኢኻ እትርእያ፧ ካልኦትከ ብኸመይ ኪርእዩኻ ኢኻ እትደሊ፧ ከም ፋሽን ዚስዕብ፡ ወይ ከም ድልዱል ሰብ ገይሮም ኪርእዩኻ ዲኻ እትደሊ፧ ነጋዶ፡ ንገለ ዓይነት ኣቕሑ ብምዕዳግ፡ መንነትካ ኸተርኢ፡ ከምቲ ዝደለኻዮ ድማ ክትከውን ከም እትኽእል እዮም ዚመባጽዑልካ።
ህሉው ኵነታት፦
እቲ እትዕድጎ ኣቕሑ፡ ንመንነትካ ኪቕይሮ ወይ ከኣ ከም ሓቀኛነት ዝኣመሰለ ኽቡር ባህርያት ኬውህበካ ኣይክእልን እዩ።
ስርዓት፦ ‘ስልማትክን፡ ስልማት ወርቅን ምኽዳን ክዳውንትን ኣይኹን፣ የግዳስ፡ እቲ ኣብ ልቢ ዘሎ ሕቡእ ሰብ ይኹን።’—1 ጴጥሮስ 3:3, 4።


text:
1ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ፆሲ ሜቄዶኒያይዳ ዓኣ፥ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ሺኢጲፆ ማኣሮ ዓሶም ዒንጌ ኮሹሞ ዒንጊፆ ዒንሢ ዔራንዳጉዲ ኑ ኮዓኔ። 2ዶዲ ሜታ ዔያቶ ሄሌያ ማዔቴያ ዔያታ ሚርጌና ዎዛዻያኬ፤ ሃሣ ኮሺ ዔያታ ማንቆ ማዔቴያ ኮሹሞና ዔያታ ዒንጌ ዒንጊፃ ሚርጌኬ። 3ዔያቶም ዳንዳዒንታሢጉዲ ቱዋንቴ ዑሣ ዓኣሢ ፔ ናሹሞና ዔያታ ዒንጌሢ ታ ዔያቶ ዛሎ ማርካዻኔ። 4ዪሁዳይዳ ዓኣ፥ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሶ ዔያታ ማኣዳኒ ኮዒ ሚርጌና ኑና ሺኢቄኔ፤ 5ዔያታ ማዼ ባኮ ኑ “ዔያታ ማዻንዳያ ናንዳኔ” ጌዒ ማሌስካፓ ዑሣኬ፤ ዔያታ ቤርታሲ ፔና ጎዳሢም ዒንጌኔ፤ ዬካፓ ጊንሣ ፆሲ ማሊፆጉዴያ ፔ ቶኦኮ ኑም ዔያታ ዒንጌኔ። 6ዬያ ማዾ ቤርታ ማዺሾ ዓርቄሢ ቲቶ ማዔሢሮ ሃሢ ዬይ ዒንሢ ኮሹሞና ዒንጋ ዒንጊጾ ጋፒንሢ ሄሊሲ ዒ ማዺሻንዳጉዲ ኑ ዒዛ ሺኢቄኔ። 7ዒንሢ ኪሪስቶሴ ጉሙርቂፆና ማዖም ጌስቶ ጌኤሲና፥ ዔራቶና፥ ዓሲ ማኣዳኒ ዒንሢኮ ዓኣ ዶዶ ማሊፆና፤ ሃሣ ኑና ዒንሢ ናሽካ ናሹሞና ማዔቴያ ዼኤፒ ማዾ ዒንሢ ማዼሢጉዴያ ዬያ ኮሹሞና ዒንሢ ዒንጊ ማዻ ማዾናኣ ዒንሢ ዶዳንዳጉዲ ኑ ኮዓኔ። 8ዓካሪ ዬያ ታ ጋዓሢ ዓይሥሢ ኪኢታ ማሂቱዋሴ፤ ጋዓንቴ ሜሌ ዓሳ ዶዲ ዒንጋ ዒንጊፆና ዒንሢና ዎላ ቤኤዚ ዛጊ ዒንሢኮ ጎኔ ናሹሞ ዔራኒ ታ ኮዓሢሮ ጋዓኔ። 9ዒንሢ ኑ ጎዳሢ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ኮሹሞና ዒንጌ ዼኤፖ ዒንጊፆ ዔራኔ፤ ዒዚ ሚርጌ ዖርጎቺታዖ ዒንሢ ዖርጎቻኒ ዒንሢ ዛሎሮ ጌዒ ማንቆ ማዔኔ። 10ዬኖ ዛሎና ዒንሢም “ኮሺ ማዓንዳኔ” ጌዒ ታ ማላ ዞሮ ዒንሢ ታ ዞራኔ፤ ሂናኣ ቤሬ ዒንጊፆና ሌሊቱዋንቴ ዒንጋኒ ማሊፆናኣ ቤርቲ ማዔ ዓሳ ዒንሢኬ። 11ዬያሮ ዒንሢ፡ ዒንጋኒ ናሹሞና ዔቄ ማሊጻ ማዺንቴያ ማዒ ጋፒንሢ ሄላንዳጉዲ ዒንሢኮ ዓኣ ጎይፆ ዬያ ዒንሢ ማሌ ማዾ ሃሢ ማዹዋቴ። 12ናሹሞና ዒንጋኒ ማሊሢ ዓኣቴ ዓሲኮ ዒንጊሢ ፆሲ ቤርታ ዔውቴያ ማዓሢ ዓሢ ፔኤኮ ዓኣ ጎይፆ ዒንጋዛ ማዓንዳኣፓዓቴም ባኣ ባኣዚ ዒንጋንዳኔ ጌይፆናቱዋሴ። 13ዬያ ታ ጋዓሢ፡ ቢያሢ ዒንሢ ሄኮ ማዓንዳጉዲ ማዓንዳኣፓዓቴም ዒንሢ ዒንጊፆና ሜቶይዳ ጌሌም ማኣዲንታ ዓሳ ሜታባኣያ ዴዓንዳጉዲ ጌይቱዋሴ። 14ሃሢ ዒንሢኮ ዓኣ ባካ ዔያቶ ሜታሢ ማኣዳያ ማዖንጎ፤ ሃሣ ዒንሢ ሜታዼ ዎዶና ዔያቶኮ ዓኣ ባካ ዒንሢ ሜታሢ ማኣዳያ ማዖንጎ፤ ዬያይዲፆና ዒንሢኮ ባኣካ ሄኩሞ ዓኣያ ማዓንዳኔ። 15ዬይያ፡- “ሚርጌ ቡኩሲ ዔኬሢም ዑሣ ዓኣዼ፥ ዺቢባኣሴ፤ ዻካ ቡኩሲ ዔኬሢማኣ ፓጪ፥ ዻኪባኣሴ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴሢጉዲኬ። 16ታ ዒንሢም ማላሢጉዲ ቲቶዋ ዒንሢም ማላንዳጉዲ ማሄ ፆዛሢ ጋላቲንቶጎ። 17ሓሢ ቲቶ ዒንሢ ኮራ ዴንዳሢ ፔኤሮ ናሽኪኬ፤ ኑ ዒዛ ዴንዶም ሺኢቃሢሮ ሌሊቱዋሴ። 18ኮዦ ሃይሶ ኬኤዚፆና ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሶ ሺኢጲፆ ማኣሮይዳ ቢያ ዔርቴ፥ ዒሻሢ ዒዛና ዎላ ኑ ዳካንዳኔ። 19ዒዚ ዬይ፥ ዒሻሢ ኑኡኒ ዬያ ኮዦ ማዾ ጎዳ ቦንቾም ማዻኣና፤ ሃሣ ኑ ማዻኒ ናሹሞና ዔቃኣና ኑኡና ዎላ ዒ ዓኣዺ ማዻንዳጉዲ ሺኢጲፆ ማኣሮ ዓሳ ዒዛ ዶኦሬያኬ። 20ዬያ ዒንጎና ሚኢሾ ዓርቂ ማዾይዳ ኑ ፔኤሻ ዎዶና ኑ ዾንኪንቱዋጉዲ ኮሺ ኑ ሂርጊ ካፓኔ። 21ዓይጎሮ ጌዔቴ ማሊጻ ኑኡኮ ጎዳ ቤርታ ሌሊቱዋንቴ ዓሲ ቤርቲዳ ኮሺ ማዔ ባኣዚ ማዻኒ ማላሢሮኬ። 22ሚርጌ ዎዴ ሚርጌ ባኣዚና ጉሙርቂንታያ ማዒጻ ዛጊንቴም ዶዲ ማዒ ጴዼ፥ ዒሻሢያ ቲቶንሢና ዎላ ኑ ዳኬሢ ዬያሮኬ፤ ዒዚ ዒንሢ ሚርጌና ጉሙርቃሢሮ ሃሢ ዒንሢ ዒ ማኣዳኒ ዶዲ ማላ ማሊጻ ኮሺ ዼኤፒኬ። 23ቲቶ ዛሎ ዔራኒ ዖኦጫ ዓሲ ዓኣቴ ዒዚ ዒንሢ ማኣዳኒ ታኣና ዎላ ማዻ ታኣኮ ላጌኬ፤ ዒዛና ዎላ ዒንሢ ኮይላ ሙካንዳ ዒሾንሢ ዛሎ ማዔቴ ዔያታ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሶ ሺኢጲፆ ማኣሮይዳፓ ዳኪንቴያ፥ ኪሪስቶሴ ቦንቺሳያኬ። 24ዬያሮ ዒንሢ ዔያቶ ናሽካያ ማዒፆ ፔጋሲ ዔርዙዋቴ፤ ሃንጎ፥ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ሺኢጲፆ ማኣሮ ዓሳ ዬያ ዔሮንጎ፤ ኑኡኒያ ዒንሢና ሄርሺንታኔ።
Copyright
Learn More


text:
‘ንመገዲ እግርኻ ብምቕናዕ’ ዕቤት ግበር
ህዝቢ ኣምላኽ ብ537 ቅ.ክ. ካብ ባቢሎን ምስ ወጹ፡ የሆዋ ብዛዕባ እቲ ህዝቡ ናብ የሩሳሌም ዚምለሱሉ መገዲ ይግደስ ስለ ዝነበረ፡ ነቶም ህዝቢ፡ “መገዲ ነቲ ህዝቢ ኣዳልዉሉ፡ ኣጣጥሑ፡ መገዲ ጽርግያ ኣጣጥሑ፡ ኣእማን ጽረጉ” በሎም። (ኢሳ. 62:10) ገሊኦም ኣይሁድ ነቲ የሆዋ ዝበሎም ንምትግባር እንታይ ከም ዝገበሩ እሞ ኣብ ኣእምሮኻ ስኣሎ። እቶም ኣቐዲሞም ዝኸዱ ኣይሁድ፡ መገዲ ኣዳልዮም ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም፣ ምናልባት እውን ነቲ ኣብቲ መገዲ ዝነበረ ጐዳጕዲ መሊኦምዎን ነቲ ሓባጥ ጐባጥ መገዲ ኣጣጢሖምዎን ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም። ከምኡ ሳላ ዝገበሩ ድማ፡ ነቶም ንዓታቶም ስዒቦም ናብ ዓዶም እተመልሱ ኣሕዋቶም ብዙሕ እዮም ሓጊዞምዎም።
ነቲ ኣብ ላዕሊ ዝረኣናዮ ኣብነት፡ ምስቲ ናብ መንፈሳዊ ሸቶታት ዚመርሕ መገዲ ኸነመሳስሎ ንኽእል ኢና። የሆዋ፡ ኵሎም ኣገልገልቱ ኣብቲ ናብ መንፈሳዊ ሸቶታት ዚመርሕ መገዲ ብዘይ ዝዀነ ይኹን ዕንቅፋት ኪመላለሱ እዩ ዚደሊ። ቃሉ፡ “ንመገዲ እግርኻ ኣቕንዓያ፡ ኵሉ ጐደናኻ ምዱብ ይኹን” ኢሉ የተባብዓና እዩ። (ምሳ. 4:26) መንእሰይ ኩን ዓብዪ ብዘየገድስ፡ እዚ እተጠቕሰ ኣምላኻዊ ምኽሪ ጥበባዊ ምዃኑ ኽትግንዘብ ትኽእል ኢኻ።
ጽቡቕ ውሳነታት ብምግባር፡ መገድኻ ኣዳሉ
ገሊኦም ሰባት፡ ብዛዕባ ሓንቲ ጐርዞ፡ “ከምኣ ኣሳልጦ ዝረኸበ የለን፡” ወይ ከኣ ብዛዕባ ሓደ ዀተቴ፡ “ንሱ እኮ ኣዝዩ ንፉዕ እዩ” ኺብሉ ሰሚዕካ ትኸውን ኢኻ። እወ፡ መንእሰያት ብሓፈሻኡ ጽቡቕ ጥዕናን ቅልጡፍ ኣእምሮን ኣሳልጦ ናይ ምርካብ ሓያል ባህግን ኣለዎም። መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ሓይሊ ንመንእሰይ ክብረቱ እዩ” ኺብል እምበኣር ሓቁ እዩ። (ምሳ. 20:29) ንተውህቦኡን ንጕልበቱን ኣብ ኣገልግሎት የሆዋ ዜውዕሎ መንእሰይ፡ መንፈሳዊ ሸቶታቱ ኺወቅዕን ናይ ሓቂ ሓጐስ ኪረክብን ይኽእል እዩ።
ከምቲ እትፈልጦ ግና፡ መንእሰያትና ዘለዎም ክእለት ኣብ ዓለም ኣኽቢርካ እዩ ዚርአ። ሓደ መንእሰይ ናይ የሆዋ ምስክር ኣብ ትምህርቱ እንተ ነፊዑ፡ ኣማኸርቲ ቤት ትምህርቲ፡ መምህራን፡ ወይ ከኣ መማህርቱ፡ ኣብዚ ስርዓት ዓለም እዚ ኣሳልጦ ምእንቲ ኺረክብ፡ ናብ ዝለዓለ ትምህርቲ ንኺኣቱ ጸቕጢ ይገብሩሉ ይዀኑ። ወይ ድማ ሓደ መንእሰይ ሓው ወይ ሓብቲ ስፖርታዊ ኽእለት እንተ ኣልይዎ፡ ገሊኦም ኣብቲ ሞያ ዘለዉ ሰባት ነቲ መንእሰይ፡ ናብ ስፖርት ንኺኣቱ ይሓባብልዎ ይዀኑ። ንዓኻኸ ኸምዚ ኣጋጢሙካዶ ይፈልጥ፧ ወይ ከምዚ ዓይነት ጸቕጢ ዘጋጠሞ ሰብ ትፈልጥዶ፧ ሓደ ክርስትያን ጥበባዊ ምርጫ ምእንቲ ኺገብር፡ እንታይ ኪሕግዞ ይኽእል፧
ሓደ ክርስትያን ኣብቲ ዝበለጸ መገዲ ህይወት ምእንቲ ኺጓዓዝ፡ ትምህርትታት መጽሓፍ ቅዱስ ኪሕግዞ ይኽእል እዩ። መክብብ 12:1፡ “ብመዓልትታት ንእስነትካ ንፈጣሪኻ ዘክሮ” ትብል። ንስኻ ወይ መንእሰይ ፈታዊኻ ‘ንፈጣሪኹም ብዝበለጸ መገዲ ኽትዝክርዎ’ እትኽእሉ ብኸመይ ኢኹም፧
ነቲ ኣብ ምዕራብ ኣፍሪቃ ዚነብር ኢሪክ * ዘጋጠሞ ነገር እስከ ኸም ኣብነት ንውሰድ። ኵዕሶ እግሪ ምጽዋት፡ ኣዝዩ እዩ ዚፈቱ። ወዲ 15 ዓመት ከሎ፡ ኣብ ሃገራዊት ጋንታ ኺጻወት ተሓርዩ ነይሩ እዩ። እዚ ኸኣ፡ ድሕሪ ሓጺር እዋን ናብ ኤውሮጳ ኼድካ ፍሉይ ስልጠና ስፖርት ምርካብ፡ ምናልባት እውን ክኢላ ተጻዋቲ ዅዕሶ እግሪ ምዃን ዜጠቓልል እዩ ነይሩ። ኢሪክ ከምኡ እንተ ገይሩ ግና፡ ‘ንፈጣሪኡ ኺዝክሮ’ ዚኽእል ብኸመይ እዩ፧ እዚ ኣብነት እዚ፡ ንዓኻ ዀነ ንመንእሰያት ብጾትካ እንታይ ትምህርቲ እዩ ዚዀነኩም፧
ኢሪክ ገና ኣብ ቤት ትምህርቲ ኸሎ፡ ምስ ናይ የሆዋ መሰኻኽር ኰይኑ መጽሓፍ ቅዱስ ኬጽንዕ ጀመረ። ፈጣሪኡ ንጸገማት ደቂ ሰብ ንሓዋሩ ኸም ዚፈትሖ ድማ ተማህረ። ንግዜኡን ንጕልበቱን፡ ፍቓድ ኣምላኽ ንምፍጻም ኪጥቀመሉ ኣገዳሲ ምዃኑ ኸኣ ተገንዘበ። ነዚ ሓቂ እዚ ስለ እተገንዘበ ድማ፡ ክኢላ ተጻዋቲ ዅዕሶ እግሪ ንምዃን ዚገብሮ ዝነበረ ጻዕሪ ኣቋረጾ። ኣብ ክንዳኡስ፡ ተጠሚቑ ንግዜኡ ኣብ መንፈሳዊ ነገራት ኬውዕሎ ጀመረ። ድሕሪ ግዜ ኸኣ፡ ኣገልጋሊ ጉባኤ ዀነ፣ ጸኒሑ እውን፡ ኣብቲ ንንጽል ኣሕዋት ዚኸውን ቤት ትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ ኪካፈል ጻውዒት ቀረበሉ።
ኢሪክ ንስፖርት ሞያኡ እንተ ዚገብሮ ነይሩ፡ ዝናን ሃብትን ምረኸበ። ኰይኑ ግና፡ ንሓቅነት እቲ፡ “ንሃብታም እቲ ጥሪቱ ጽኑዕ ከተማኡ እዩ፡ ብሓሳቡ ኸኣ ከም ክብ ዝበለ ቀጽሪ እዩ” ዚብል ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ ተረዲእዎ ነይሩ እዩ። (ምሳሌ 18:11) እወ፡ ብሃብቲ ኣቢልካ ዚርከብ ድሕንነት፡ ሕልሚ እዩ። ብዘይካዚ፡ እቶም ደድሕሪ ሃብቲ ዚጐይዩ ሰባት፡ መብዛሕትኡ እዋን ‘ንርእሶም ብብዙሕ ስቓይ እዮም ዚወጋግኡ።’—1 ጢሞ. 6:9, 10።
እቲ ዜሐጕስ፡ ብዙሓት መንእሰያት ናብ ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግሎት ብምእታው፡ ባህታን ቅሳነትን ይረኽቡ ኣለዉ። ኢሪክ፡ “ምስታ ንየሆዋ እተገልግል ዓባይ ‘ጋንታ’ ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልገልቲ እየ ተጸምቢረ። እዛ ጋንታ እዚኣ ዝበለጸት እያ፣ የሆዋ ነታ ናብ ናይ ሓቂ ሓጐስን ኣሳልጦን እትመርሐ እንኮ መገዲ ንኽፈልጣ ስለ ዝሓገዘኒ አመስግኖ እየ” በለ።
ንስኻኸ ኣብ ክንዲ ደድሕሪ ዓለማዊ ሸቶታት እትስዕብ፡ ፈላሚ ብምዃን፡ ‘ጐደናኻ’ ኣብ ቅድሚ የሆዋ ንኸተጽንዕ ስለምንታይ ዘይትጽዕር፧—“ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኽረኽቦ ዘይክእል ጥቕሚ እየ ረኺበ” ዘርእስታ ሳጹን ርአ።
ካብ መገድኻ ዕንቅፋታት ኣወግድ
ሰብ ሓዳር ዝዀኑ ሰብኣይን ሰበይትን፡ ኣብቲ ኣብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ዚርከብ ቤት ጽሕፈት ጨንፈር እናዞሩ ኺርእዩ ኸለዉ፡ እቶም ኣብኡ ዚርከቡ ንየሆዋ ዜገልግሉ ቤት-ኤላውያን፡ ሕጉሳት ምዃኖም ኣስተብሃሉ። እታ ሓብቲ ጸኒሓ፡ “እቲ በብመዓልቱ እንገብሮ ዝነበርና ነገራት፡ እኹል ኰይኑ እዩ ዚስምዓና ነይሩ” ኢላ ጸሓፈት። እቶም ሰብኣይን ሰበይትን፡ ንግዜኦምን ንጕልበቶምን ብዝያዳ ኣብ ኣገልግሎት የሆዋ ኼውዕልዎ ወሰኑ።
እቶም ሰብኣይን ሰበይትን ለውጢ ኺገብሩ ኸቢድዎም ነይሩ እዩ። ሓደ መዓልቲ ግና፡ ነታ ዜንብብዋ ዝነበሩ ጥቕሲ ዕለት ኣስተንተኑላ። እታ ጥቕሲ፡ ዮሃንስ 8:31 እያ ነይራ፣ የሱስ ኣብታ ጥቕሲ፡ “ኣብ ቃለይ እንተ ጸናዕኩም፡ ብሓቂ ደቀ መዛሙርተይ ኢኹም” ኢሉ ኣሎ። እቶም ሰብኣይን ሰበይትን ነዚ ሓሳብ እዚ ኣብ ኣእምሮኦም ብምሓዝ፡ “ንናብራና ቐሊል ንምግባር እንገብሮ ጻዕሪ ረብሓ ኣለዎ” ኢሎም ሓሰቡ። በዚ ምኽንያት እዚ ድማ፡ ነቲ ዓብዪ ቤቶም ሸጥዎ፣ ንገዛእ ርእሶም ካብ ዝዀነ ይኹን ጾር ናጻ ብምግባር ድማ፡ ሓገዝ ናብ ዜድልያ ጉባኤ ገዓዙ። ሕጂ ፈለምቲ ዀይኖም የገልግሉ ኣለዉ፣ ብዘይካዚ፡ ኣብ ህንጸት ኣዳራሽ መንግስቲ ኣምላኽ ይካፈሉ እዮም፣ ኣብ ኣኼባ ኣውራጃ እውን ብወለንታ ይዓይዩ እዮም። እሞኸ እንታይ ይስምዖም፧ “ንናብራና ቐሊል ብምግባርን ነቲ ውድብ የሆዋ ዚህበና ምትብባዕ ኣብ ግብሪ ብምውዓልን ዝረኸብናዮ ሓጐስ ኣዝዩ እዩ ዜደንቐና” በሉ።
ኣብታ ናብ መንፈሳዊ ዕቤት እትወስድ መገዲ ተመላለስ
ሰሎሞን፡ “ኣዒንትኻ ቀኒዔን ይርአያ፡ ቈላሕታኻውን ንቕድሚት ይጠምታ” ኢሉ ጸሓፈ። (ምሳ. 4:25) ልክዕ ከምቲ ንቕድሚት ዜተኵር ዘዋር ማኪና፡ መንፈሳዊ ሸቶታት ንኸይነውጽእን ኣብኡ ንኸይንበጽሕን ካብ ዚዓናቕፈና ነገራት ክንርሕቕ ኣሎና።
እንታይ ሸቶታት ኢኻ ኸተውጽእ እትኽእል፧ ሓደ ጽቡቕ ሸቶ፡ ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግሎት ምጅማር እዩ። ብዘይካዚ፡ ኣብ ጥቓ እቲ ንስኻ እትነብረሉ ቦታ እትርከብ፡ ነቲ ሰፊሕ ክላ ንምሽፋን ሓገዝ ተመክሮ ዘለዎም ሰበኽቲ ኣብ ዜድልያ ጉባኤ ኸተገልግል ትኽእል ኢኻ። ወይ ከኣ ሓው እንተ ዄንካ፡ ኣብ ሓንቲ ብዙሓት ንፉዓት ኣስፋሕቲ ዘለዉዋ፡ ግናኸ ሒደት ሽማግለታትን ኣገልገልቲ ጉባኤን ዘለዉዋ ጉባኤ ኸተገልግል ትኽእል ኢኻ። እሞኸ ኣብዚ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ መዳያት ክትሕግዝ ትኽእልዶ፧ ኣበየናይ መዳይ ክትሕግዝ ከም እትኽእል ምእንቲ ኽትፈልጥ፡ ንምንታይ ንሓላው ወረዳኻ ዘይተዘራርቦ፧ ኣብ ርሑቕ ቦታ ኼድካ ኸተገልግል እንተ ደሊኻ፡ ብዛዕባ እተን ኣብ ርሑቕ ቦታታት ዚርከባ ሓገዝ ዜድልየን ጉባኤታት፡ ሓበሬታ ኽትሓትት ትኽእል ኢኻ። *
ናብቲ ኣብ ኢሳይያስ 62:10 እተጠቕሰ ፍጻመ እስከ ንመለስ። ገሊኦም ኣይሁድ፡ ህዝቢ ኣምላኽ ብዘይ ጸገም ኣብ የሩሳሌም ምእንቲ ኺበጽሑ፡ ነቲ ናብ ዓዶም ዚወስዶም መገዲ ንምጥጣሕን ንምጽራግን ብዙሕ ጽዒሮም ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም። ንስኻ እውን ነቲ ምስ ቅዱስ ኣገልግሎት ዚተሓሓዝ ሸቶታትካ ንምውቃዕ ትጽዕር እንተ ኣሊኻ፡ ተስፋ ኣይትቝረጽ። ብሓገዝ ኣምላኽ ንሸቶታትካ ኽትወቕዖ ኢኻ። ዕንቅፋታት ንምውጋድ ኣብ እትጽዕረሉ እዋን ጥበብ ምእንቲ ኺህበካ፡ ንየሆዋ ብቐጻሊ ለምኖ። የሆዋ ‘ንመገዲ እግርኻ ንኸተቕንዕ’ ብኸመይ ከም ዚሕግዘካ ድማ ክትርኢ ኢኻ።—ምሳ. 4:26።


text:
ላል ምስ መምህር ኣስረስ ተሰማ
ንመምህር ኣስረስ ተሰማ ካብ ፍልም ሱሳታት ኢየ ዝፈልጦም። በቲ ግዜ’ቲ ከም ኣባል ማሕበር መንእሰይ ፍኖተ ብርሃን፡ በብዓመቱ ተዋስኦታት ልደትን ስቅለትን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ቀጽሪ እንዳ-ማርያም የርእዩ ነበሩ። ብናእሽቱና ልዕሊ ህንጻታት እንዳ ማርያም ቤት-ትምህርቲ ብምሕዃር፡ ነቶም ተዋስኦታት በታ ካብ ኢዶም ዘይትፍለ ቀያሕ ኣኮርድዮን ብምውቃዕ ከሰንይዎም ክንሰምዕ፡ ኣዚና ንምሰጥ ነበርና። ብግዚኡ መእተዊ ዋጋ ዓሰርተ ሳንቲም ኢዩ ነይሩ።
ኣብ ፍልም ሰብዓታት ኣቢሉ፡ ኣደይ ሓደ ቀረባ ዘመድና፡ ገለ ግጥምታት መምህር ኣስረስ ተሰማ ዘንበበላ ብኣፋ ነገረትኒ። ኣደይ ጽሒፋን ኣንቢባን ዘይትፈልጥ ክነሳ፡ ኣዝያ በላሕን ክእለት ዘረባ እትዓደለትን ነበረት። ካብ ምሁሮ ኣእምሮ ዝብል ብሂል ኣቦታትና ክሳብ ክንደይ መስተውዓልትን ለባማትን ከም ዝነበሩ የረድኣና።
ካብ 1965-1970 ኣብ ኤርትራ ብዝተራቀቀ መንገዲ፡ ባህላዊ ትንሳኤ ብሙዚቃን፡ ተዋስኦን፡ ጽሑፉን ሱሩ ሰዲዱ ነይሩ ክበሃል ይከኣል። ብሕልፊ ብግዚኡ መጽሓፍቲ ከም “ ናይ ምስጢር ማህደር” ከምኡ ትርጉም “ ሮመዮን ጁልየትን ማክበትን” ንብዙሓት ዓበይትን ንኣሽቱን ደረስቲ ዘናቃቅሑ ኢዮም።
ኣሜሪካውያን ብ1968 ኣቢሉ ሓንቲ ሰባት ዝሓዘት መንኮርኮር (manned space ship) ኣብ ወርሒ ከም እትዓልብ ንምግባር ይሸባሸቡ ከም ዝነበሩ ዝዝከር ኢዩ። ብዙሕ ተመሲጠ። በዚ ዝኣክል “ እንተድኣ እታ መንኮርኮር ምስ ሰባ ኣብ ወርሒ ብደሓን ዓሊባ፡ ዛንታታት ሸክስፒር ናብ ትግርኛ ቋንቋ ክትርጉሞም ኢየ” ብምባል ቃል ኣቶኹ።
ዓለበት ድማ።
ስራሓት ትርጉም ጀመርክዎ። ብሓቂ ብሓቂ ከም ጀማራይ መጠን ቀሊል ኣይነበረን። ሽዕኡ ኣብ ሻሙናይ ክፍሊ ኢየ ነይረ። ድሕሪ ሓደ ዓመት ጨረስኩዎ ።
ብድሕሪ’ዚ መምህር ኣስረስ ጽሑፈይ ምእንቲ ክእርሙለይ፡ ናብ’ቲ ኣብ ምምሕዳር ክፍሊ ትምህርቲ ዝርከብ ቤት ጽሕፈቶም (ማለት ኣሰምቢለያ) ከድኩ። ኣብ ላዕለዋይ ደርቢ ዝርከብ ግሉል መዕለሊ ክፍሊ ተቀበሉኒ። ብድሕሪ’ዚ ብዛዕባ ፋላስፋታት እንግሊዛውያን ከም በዓል ስፐንሰር ዝኣመሰሉ ብምጥቃስ ክመያየጡኒ ከለው፡ ብሓቂ ብሓቂ ብኣገላልጽኦምን ብዝነበሮም ዕቑር ፍልጠት ኣዝዮም ምሁር (scholar) ከም ዝዀኑ ክግንዘብ ክኢለ። ካብ ኩሉ ዘገረመኒ ግና፡ ትሑቱን፡ ሙቁሉልን፡ ጭዋን ብምዃኖም ኢዮም። ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ባህሪያተ ሰብ፡ ናይ ሓደ ተውህቦ ዘለዎ ደራሲ፡ ኣምር ወይ መለዮ ምዃኖም ኣይዝንጋዕን።
ብድሕሪ’ዚ ዝኣረሙለይ መጽሓፍ ክቅበል፡ ንኻልኣይ ግዜ ኣብ ቤት ጽሕፈቶም ተራኸብክዎም። ሓደ-ሓደ ኣጸሓሕፋ ቃላት (spelling) እንተዘይኰይኑ፡ ስልቲ ኣቀራርብኡ ምእራም ከም ዘይድልዮ ገለጹለይ። ኣስዒብና ብዛዕባ ናይ “ምስጢር ማህደርን፡ ምስጢር ደብዳቤን” ክንዛነ ጀመርና። መምህር ኣስረስ ነዞም ዝገለጽናዮም መጽሓፍቲ ከም ዘደንቁ፡ ብሕልፊ ግጥምታት ዓይነቶም ብዘመልክት፡ ንናይ ኣቦ ወልደኣብ ወልደማርያም ከም ዝመሳሰሉ ብምጥቃስ ዘድሊ መብርሂ ለጊሶምለይ። ኰይኑ ኣቦ ወልደኣብ ንከም ዓበይቲ ደረስቲ ኤርትራውያን ዝኣመሰሉ ንኣብነት መምህር ኣስረስ ዘይሃስስ ኣሰር ከም ዝገደፍሎም ንግንዘብ ። ኣብ መጨረስታ “ እዚ መጽሓፍ ንኽሕተም ግዜ ይወስደልካ ይኸውን። ኣጆኻ! ኣይትገረም! ገሊኦም መጽሓፍቲ ድሕሪ ዕስራን ሓሙሽተን ዓመታት ክሕተሙ ይኽእሉ ኢዮም” በሉኒ።
ወይ ትንቢት!
ኰይኑ ከም ዝተነበይዎ፡ ወታሃደራት ደርጊ ገዛና ድሕሪ ምውራሮም፡ ተዓቂቡ ዝጸንሐ መጽሓፈይ ፡ ድሕሪ ዕስራን ሓሙሽተን ዓመታት ሓፍተይ ናብ’ዚ ዘለኹዎ ሃገር ኣሜሪካ ሰዲዳትለይ። ክልተ ግዜ ኣብ ኮምፒዩተር ምስ ቀረጽክዎ፡ ብቫይረስን ጌጋን ዝኣክል ተደምሰሰ። ንሳልሳይ ግዜ ግን ቀሪጸ ክሓትሞ ከኣልኩ። ኣብዚ ዓመት’ዚ ኣብ ኢድ ኣንበብቲ ከቅርቦ ተስፋ እገብር።
ብድሕሪ’ዚ ንሳልሳይ ግዜ ምስ መምህር ኣስረስ ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመታት ብስልኪ ኣብ ሃገር ኣሜሪካ ተራኸብና። ክዝክሩኒ ኣይከኣሉን። ንመረዳእታ ዝኸውን ገለ ካብ’ቲ ዝኣረሙለይ ክፋል ቅዳሕ ገይረ ሰደድኩሎም (ፎቶ ኮፒ)። እንደገና ብስልኪ ምስ ተራኸብና፡ ብሉስሉስ ድምጾም “ ለካስ ዘሎስ ከይተራኸበስ ኣይተርፍን ዝብልዎስ ሓቂ ኢዩ” በሉኒ። ቀጺሎም “ ክንደይ መጽሓፍቲ ደሪስካ?” ኢሎም ሓተቱኒ። ኣነ “ ዕስራን ሾሞንተን መጽሓፍቲ ደሪሰን ተርጒመን” በልክዎም። ኣስዒቦም “ እስከ ገለ መጽሓፍትኻ ዘርዝረለይ” ምስ በሉኒ “ ጥንታዊ ወግዕን ብሂልን ኤርትራን፡ ኤርትራ ብዘመን ባሕሪ ነጋሲ ወዘተ…” ኢለ ጠቀስኩሎም። ንሶም “ ብዛዕባ ባሕሪ ነጋሲ፡ ብግዜ ቃልሲ ኣብ ረድዮ ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ ሰሚዐ ነይረ። ኣብ’ቲ “ሞሳዝጊ” ዝብል መጽሓፈይ ጠቂሰዮ ኣሎኹ” በሉኒ። ኣብ መወዳእትኡ ካብቶም ዝነበሩኒ ዓሰርተ በብዓይነቶም መጽሓፍቲ ንመዘክርታ ሃብክዎም። ከምኡ’ውን ዕስራ ቅዳሓት ናይ’ቲ መጨረስታ መጽሓፎም፡ ኣርእስቱ “ እሂን-ምሂን” ዝብል ናብ ግዱሳት ኤርትራውያን በብግዚኡ ዘርጋሕክዎም።
ኣብ መደመደምታ መምህር ኣስረስ “ ክንዲ’ዚ ዝኣኽሉ መጽሓፍቲ ደሪስካ፡ ብግቡእ ብዘይ ምፍላጡ ዘተሓሳስብ ኢዩ። ስለዚ ናብ ኣስመራ ምስ ተመለስኩ፡ ብዛዕባ’ዚ ክዘራረብ ኢየ” በሉኒ። ድሕሪ ዓመት ብሓልዮት ኣሕተምቲ ሕድሪ “ ኤርትራ ብዘመን ባሕሪ ነጋሲ” ዝብል መጽሓፈይ ተሓትመ።
ብልበይ “ሕልመይ ተጋሂዱ” በልኩ።
ኣብ ኣሜሪካ ተሓኪሞም ናብ ኣስመራ ምስ ተመልሱ፡ ሓንሳእ ጥራይ ኢና ብስልኪ ዝተራኸብና። ሽዕኡ ብሕክምና ምኽንያት ንወጻኢ ሃገራት ይመላለሱ ነይሮም። ካብዛ እንነብረላ ዓለም ድማ ብኣካል እምበር ብመንፈስ ከይተፈልዩና ኣብ መበል ሰማንያን ሓደን ዓመቶም ዓረፉ።
መንግስተ ሰማይ የዋርሶም።
መምህር ኣስረስ “ጸጋ ዕድመኦም” ጥራይ ከይኰነስ፡ ከምኡ ኣብ ታሪኽ ስነ-ጽሑፍ ኤርትራ ዘበርከትዎ ምዕባሌን ዕዙዝ ፍቅሪ-ሃገር ዘገድስ ብምዃኑ፡ ወትሩ ተዘኪሮም ክነብሩ ኢዮም። ብፍላይ ትሕዝቶ ጽሑፋቶም ኰኑ፡ ልኡማትን፡ ጽቡቓትን፡ መሰጥትን ግጥሚታቶም (belles lettres)፡ ብደረጃ ቋንቋ ትግርኛ ክርኣዩ ከለው፡ ዝለዓሉን ዝዓዘዙን (canonized) ኢዮም። ስለዚ’ውን ኤርትራዊ ሸክስፒር ክበሃሉ ይከኣል። ይኹን እምበር ብግዜ ሃይለስላሴ፡ እዚ ምዕቡልን ፍሉጥን ዝዀነ ሴማዊ ቋንቋ ትግርኛ ስለ ዝተደቁሰ፡ ኤርትራውያን ከምቶም ካልኦት ደረስቲ ኢትዮጵያውያን ሽልማት ስነ-ጽሑፍ ኣይተዋህቦምን።
መምህር ኣስረስ ብስነ-ቅኒትን (lyricism) ተዋስኦን መዳይ ዘበርከትዎም ከይጸብጸብካ፡ እቶም ዝደረስዎም መጽሓፍቲ ከምዚኦም ዝስዕቡ ኢዮም፡-
1. መነጸር “ልብን ሳዕርን እናሓደረ ይበቊል”
2. መጋረጃ ( ናይ ደም ጽሑፍ) ቀዳማይ መጽሓፍ
3. መጋረጃ (ዝተሓዝለ ሰብኣይ) ካልኣይ መጽሓፍ
4. ክልተ መፋትሕ
5. ንስኻን መሬትን
6. ኣስመራ፡ ትርግታ ናፍቆት
7. ደሃይ ባህሊ
8. ሓዊ እግሩ
9. ሞሳዝጊ
10. ጠዓሞት
11. እሂንምሂን
ሃይለ ቦኹረ


text:
ተነዲፉ ድዩ፧
መንገብገብ ጽምብላሊዕ
መንገብገብ ጽምብላሊዕ ኣዝዩ ተነቃፊ ስለ ዝዀነ፡ ሒደት ዶሮና ወይ ነጠብጣብ ማይ እውን እንተ ዀነ፡ ነታ ጽምብላሊዕ ንኽትነፍር ኬጸግማ ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፡ መንገብገባ ወትሩ ጽሩይን ንቑጽን እዩ። ከምዚ ኪኸውን ዝኸኣለሉ ምስጢር እንታይ እዩ፧
ነዚ ዚስዕብ ሕሰበሉ፦ ነታ ሰማያዊ ዝሕብራ ሞርፎ (ሞርፎ ዲዲዩስ) እትብሃል ገዛፍ ጽምብላሊዕ መጽናዕቲ ዝገበሩላ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኦሃዮ ዚርከቡ ተመራመርቲ፡ መንገብገብ እታ ጽምብላሊዕ ብዓይኒ ሰብ ኪርአ ኸሎ ልሙጽ እኳ እንተ መሰለ፡ ልክዕ ነቲ ኣብ ናሕሲ ዚንጸፍ ማቶኔላ ዚመስል ንኣሽቱ እተደራረበ ቐጸላታት ኣለዎ። ኣብ ልዕሊ እዚ ቐጸላታት እዚ ዚርከቡ ኣዝዮም ዝደቐቑ ሃጓፋት ድማ፡ ንርስሓትን ንነጠብጣብ ማይን ብቐሊሉ ኸም ዚወርድ ይገብርዎ። መሃንድሳት ነቲ መንገብገብ ብምቕዳሕ፡ ኣብ ኢንዱስትሪን ኣብ ናውቲ ሕክምናን ዚውዕል፡ ገዛእ ርእሱ ኻብ ርስሓትን ካብ ማይን ኪከላኸል ዚኽእል ብልዑል ተክኖሎጂ ዚዓዪ መሸፈኒ ኺሰርሑ ይጽዕሩ ኣለዉ።
መንገብገብ ጽምብላሊዕ፡ ስነ ፍልጠት ካብቲ ኣብ ህያዋን ነገራት ዚርአ ንድፊ ኪቐድሕ ከም ዚጽዕር ዜርኢ ተወሳኺ ኣብነት እዩ። ባራት ቡሻን ዝስሙ ተመራማሪ፡ “እቲ ኻብ ንኣሽቱ ነገራት ጀሚርካ ኽሳዕ እቲ ኣዝዩ ዝዓበየ ነገራት ዜጠቓልል ተፈጥሮ፡ ንነዊሕ ዘመናት ንደቂ ሰብ ብዘደነቐ ምህንድስና ዝመልአ እዩ” በለ።
እንታይ ይመስለካ፧ መንገብገብ ጽምብላሊዕ ብፍልቀት ድዩ መጺኡ ወይስ ተነዲፉ እዩ፧