text:
ንሰብኣዊ መሰላት ዝሕለቕ Human Rights Watch ዝተብሃለ ትካል ኣብ ሶሪያን ማሊን ከምኡ’ውን ናይ ዓረብ ፅድያ ኣብዝተኻየደሎም ከባቢታትን ዘሎ ኩነታት ከምዘሻቐሎ ኣብ ዘውፅኦ ዓመታዊ ሪፖርቱ ኣፍሊጡ።እቲ ኣብ ኒው ዮርክ ዝመደብሩ ትካል ፀብፃቡ ሎማዕንቲ ሓሙስ ኣብ ከተማታት ለንደንን ጆሃንስበርግን ኣውፂኡ’ሎ።
Human Rights Watch ኣብ ሪፖርቱ ኣብ ምንቅስቓስ ፅድያ ዓረብ ቅድሚ ክልተ ዓመት ዝነበረ ታሕጓስን ተስፋን ንህዝቢ መሰሎም ከረጋግፀሎም ኣይክኣለን ይብል
።
እቲ 665 ገፅ ዝሓዘ ሎማዕንቲ ሓሙስ ዝወፀ ሪፖርት ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ሓዊሱ ናይ ልዕሊ 80 ሃገራት ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት መርሚሩ’ሎ።
እዚ ናይ ሎሚ ዓመት ሪፖርት ዝዓበየ ትኹረቱ ናይ ሶሪያ ህውከት ገይሩ’ሎ።ብመሰረት ግምት ሕቡራት መንግስታት ኣብታ ብዓመፅ ትሕመስ ዘላ ሶሪያ ዛጊድ 60 ሽሕ ሰባት ሞይቶም ኣለው።
ዋና ፈፃሚ ዳይረክተር Human Rights Watch ከኔት ሮት ካብ ለንደን ኣብዝሃብዎ ቃል ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ፕሬዝዳንት በሽር ኣል-ኣሳድ ፀቕቲ ንምሕዳር ሩሲያን ቻይናን ኣብ ልዕሊ ሶሪያ ጥቡቕ ማዕቐብ ንኽግበራ ፀዊዖም።
ኣድቮከሲ ዳይረክተር ኣፍሪካ ቲሰከ ካሳምባላ ናይ ኣፍሪካ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ዘተሓሳስብ ኮይኑ ቀፂሉ’ሎ ይብላ።
ዓመተ 2012 ኣብ ዴሞክራስን ኣብ ምምሕያሽ ሰብኣዊ መሰላትን ንድሕሪት ዝተመለሰሉ እዩ ዝበላ ንሰን ኣብ ናይጀሪያ፣ሶማሊያን ኬንያን ዝተርኣየ ስግኣት ሽበራ ከምኡ’ውን ምንሃር ሃገራውን ዞብውን ወጥርታት ምጥቃስ ይክኣል ኢለን።’’ኣገዳሲ ኢኮኖሚያዊ ዕብየትን ገስጋስን ኣብዘርእያ ዘለዋ ሩዋንዳን ኢትዮጵያን ኣብ ዝኣመሰላ ሃገራት ሓሳብካ ናይ ምግላፅን ናይ ምውዳብን መሰላት ዝድርት ጥቡቕ እገዳታት ምንባረን ቀፂለን ኣለዋ።’’
ኣብ ድሕሪ ናይ 2012 ኣ/ፈ መፍንቅለ መንግስትን ዓመፅን ድሕሪ ምክያዱ ዘሎ ኩነት ዘሻቕል ኮይኑ’ሎ ይብላ ካሳምባላ።ሓደሽትን ቐፂሎም ዘለውን ቅልውላዋት ማሊ፣ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን፣ኣብ ዴሞክርሲያዊ ሪፓባሊክ ኮንጎ ይካየድ ዘሎ ኵናትን ከምኡ’ውን ኣብ ኢትዮጵያ፣ኤርትራን ሱዳንን ዝቐፀለን ዝፀንሐን ዓፈና ኣብታ ኣህጉር ስብኣዊ መሰላት ንምኽባርን ልዕልነት ሕጊ ንምርግጋፅን ኣብዝግበር ጉዕዞ ዕንቅፋት ኮይኑ ቀፂሉ’ሎ ኢለን።
ኣብዚ ዓመት ኣብ ኬንያን ዛምብያን ክካየድ ተታሒዙ ኣብዘሎ ምርጫ ህውከት ክልዓል ከምዝኽእል እቲ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ስግኣቱ ገሊፁ’ሎ።


c: text/html

text:
ከምታ ናይ ሊብያ!
ጭቁን ህዝቢ ዓለም ነንሕድሕዱ ዘመሳስሎ ናይ ሓባር ረቛሒታት ኣለዎ። እዚ ድማ ጭቆና ኢዩ። ኣብ ሊብያ ዘሎ ሽግር ኣብ ኤርትራ ኣሎ። ምናልባሽ ናይ ኣፈታትሕኡ ኣገባብን ግዜን ክፈላለ ይኽእል። ኣብ መጨረሻ ግን ንዘላኣለም ከምኡ ኢሉ ዝነብር ሽግር የለን። ኣብ ኤርትራ’ውን መዓልቲ ኣላ ህዝቢ ዝትስኣላ።
ኣብ ዓለም ዝካየድ ዘሎ ጸረ ዲክታተርነት ሰውራ ኣዝዩ ቅልጡፍ ኢዩ። ኣብ ከባቢና ዝካየድ ዘሎ ሰውራ ካብ ኣርዑት ጭቆና ዘይወጹ ዘለው ኣህዛብ ነቲ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ብጽሞና ይከታተልዎ ኣለው። ብፍላይ ኣብ ሊብያ ዝካየድ ዘሎ ዕጥቃዊ ሰውራ ህዝቢ ኤርትራ ሽሕ’ኳ ስርዓት ኢሳያስ፡ መራኸቢ ሓፋሽ ገቢቱ ክሓብኦ እንተ ፈተነ፡ ብተዘዋዋሪ መንገዲ ካብኡ ተመኩሮ ከም ዝወስድ ዘየጠራጥር ኢዩ።
ብመሰረቱ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ሊብያን ተመሳሳሊ ኢዩ። ጀጋኑ ሊብያውያን ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ጥልያን ተቓሊሶም ሃገሮም ነጻ ከም ዘውጽኡ ዝዝከር ኢዩ። ኤርትራውያን ኣቦታትና’ውን ክቕድም ኣንጻር ወራር ግብጺ ተዋጊኦም ከም ዝሳዓሩ። ቀጺሉ ድማ ኣንጻር መግዛእቲ ጥልያን ብዘኹርዕ መንገዲ ከም ዝተኸላኸሉ ታሪኽ ዝምስክሮ ኢዩ። ኣብ መጨረሻ ድማ ኣብ ዘበና ኣንጻር ነገስታት ኢትዮጵያ ተቓሊስና፡ እቲ ፍረ ቃልሲ ድኣ ስርዓት ህግደፍ ጨውይዎ’ምበር ዓወት ከም ዝተጓናጸፍና ናይ ግዜና መስክር ኢዩ።
ድሕሪ ሃገራዊ ናጽነት’ውን እንተ ኾነ እዚ ክልቲኡ ህዝብታት’ዚ ኣብ ትሕቲ ውሽጣዊ ዲክታተርነት ወዲቑ ንሓያሎ ዓመታት ከም ዝተጠቕዐ ናይ ግዜና ምስክር ኢዩ።ኣብ ሊብያ ጋዳፊ። ኣብ ኤርትራ ኢሳያስ። ኮለነል ጋዳፊ ነቲ ዝነበረ ንግስነት ዓልዩ ን40 ዓመታት ክገዝእ እንከሎ፡ ኢሳያስ ድማ ህዝቢ ኤርትራ ን30 ዓመታት ተቓሊሱ ዘምጽኦ ናጽነት፡ ከም ናይ ብሕቱ ሂያብ ወሲዱ ን20 ዓመታት ብመዘና ዘይብሉ ጭቆና ይገዝኦ ኣሎ። እቲ ዘገርም ድማ ኢሳያስን ጋዳፍን ክልቲኦም ዝኸፍኡ ዲክታተራት ምዃኖም ጥራይ ዘይኮነስ ናይ ቀረባ ኣዕሩኽ እንተላይ ምንባሮም ኢዩ። ነይሮም ክንብሎም ምኽንያቱ ሕጂ ብሓንሳብ የለውን። ኣብ ሊብያ ዝነበረት በትሪ ሕጂ ኣብ ኢድ ህዝቢ ስለ ዘላ፡ ኣብ ኤርትራ ግን እታ በትሪ ትቕጠን ወይውን ሰባር ትኹን’ምበር ኣብ ኢድ ኢሳያስ ስለ ዘላ። ይኹን’ምበር ንሳውን መዓልቲ ኣላታ ህዝቢ ዝትስኣላ።
ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ሊብያን ብምንታይከ ይፈላለ? ህዝቢ ሊብያ ከም ህዝቢ ኤርትራ ጸሙ ዝሐድር ኣይኮነን። ቀዳማይ ሊብያ ብተፈጥሮ በንዚን ስለ ዘለዋ። ካልኣይ ጋዳፊ ነቲ ህዝቢ ከም ኢሳያስ ብኸብዱ ኣይሓዞን። ህዝቢ ሊብያ መሰሉ ኢዩ ሲኢኑ ነይሩ’ምበር ዝብላዕ ኣይሰኣነን። ኢሳያስ ግን ኣንባቢ ዘይትስሕቶ/ዘይትስሕትዮ፡ ሓርጭን ቢሒቚን ዝቋጻጸር መራሒ ኢዩ። ጥሜት እንከሎ “ ጥሜት የብልናን” ዝብል ጨካን ዲክታተር ኢዩ። ህዝቢ በሊዑ ከይዕንገል ረዲኤት ዝኽልክል ፡ ኢሳያስ ናይ ፈርዖን ፈርዖን ጨካን ሽፍታ ኢዩ።ኣብ ውሽጢ ዘሎ ህዝቢ ብዛዕባ ከብዱ ጥራይ ከም ዝሓስብ ኢዩ ጌሩዎ።ዝጠመየ ህዝቢ ከኣ ብቐሊሉ ክቃለስ ኣይኽእልን።ብተወሳኺ ሊብያውያን ካብ ተፈጥሮ ሃበቶም ዝረኸብዎ ሞራል ጥራይ ዘይኮነ፡ ናይ ወጻኢ ሓይልታት ኣብ ጐድኖም ጠጠው ከም ዝብሉ ገይርሎም ኢዩ። ሎሚ ምዕራባውያን ሃገራት ኣብ ጐድኒ ህዝቢ ሊብያ ጠጠው ከም ዝብላ ዝገበረን ኣብ ሰብኣዊ መሰላት ጥራይ በምምርጓስ ኣይኮነን። እንታይ ድኣ ሊብያ ሃብታም ስለ ዝኾነት ኢዩ። ተዘይኰይኑ ህዝቢ ሊብያ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ብዝያዳ ስለ ዝተወጸዐ ኢዩ ክንብል ኣይንኽእልን። ጋዳፊ’ውን ካብ መስመር ወጺኡ ከም ኢሳያስ ኣብዘይ ዓቕሙ ኣብ ፈቖዶ ጐረባብቲ ሃገራት ጠብሎቚሎቚ ስለ ዝበለ ኢዩ ክንብል ኣይንኽእልን።ኮታ ብመንጽር ህዝባዊ ጭቆና ጋዳፊ ካብ ኢሳያስ ይኸፍእ ኢዩ ክንብል ኣይንኽእልን።
እሞ ስርዓት ኢሳያስ ካብ ዓለም ዝኸፍአ ከንሱ፡ ስጋብ ሕጂ ክጸንሕ ዘኽኣሎ ምኽንያት እንታይ ይኸውን? ነዚ ሕቶ’ዚ ዝምልከት ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ኣብ ዓዋተ (Why Is The Eritrean Regime Still Surviving) እትብል ብንግሊዘኛ ዝጻሓፈኩዋ ጽሕፍቲ ምውካስ ይኣክል። እዚ ሕቶ’ዚ ከም ዘለዎ ኰይኑ ግን፡ ስለምንታይ ህዝቢ ሊብያ ኣብ ሓጺር ግዜ ክዕወት ኪኢሉ? ዝብል ክምልስ እፈቱ።
ህዝቢ ሊብያ ካብ 6 ወርሒ ዘይነውሕ ግዜ ኣብዚ ዓወት’ዚ ክበጽሕ ዝኸኣለ ኣብ ሓደ ዓላማ ሓድነት ስለ ዘለዎ ኢዩ። እቲ ዓላማ ድማ ስርዓት ጋዳፊ ኣልጊስካ ስልጣን ናብ ህዝቢ ምርካብ ዝብል ኢዩ። ነዚ ዓላማ’ዚ ንምትግባር ግን ዝተፈላለዩ ተቓወምቲ ኣካላት ናይ ስነሓሳብ ወይ’ውን ናይ ፖለቲካ ፍልልያት ኣየልዓሉን።ኣብ ኣገባብ ቃልሲ’ውን ኣይተፈላለዩን።ኩሎም ስርዓት ጋዳፊ ከምቲ ባህሪያቱ ብጎንጺ ማለት ብዕጥቂ ብረት ከም ዝእለ ተሰማምዑ። ከምቲ ናይ ኤርትራ ተቓወምቲ ናይ ፖለቲካ ፍልልያት ኣየልዓሉን። እዚ ኣብቲ ዚመጽእ መደረኽ ከልዕልዎ ናይ ግድን ይኸውን። ንስርዓት ጋዳፊ ንምውዳቕ ከምቲ ናይ ኤርትራ ተቓወምቲ ብኣገባብ ቃልሲ ኣይተፈላለዩን።ካሊእ ይተርፍ ከምቲ ናትና ናይ ቅዋምን ባንደራን ሕቶታት እውን ኣየካትዖምን። እተን ዝነበራ ናይ ጋዳፍ ባነደራን ቅዋምን ደርቢዮም ናቶም ኢዮም ዝገበሩ። እስከ ንሕናኸ ስርዓት ህግደፍ በኸመይ ንእለዮ ካብ ምባል ብዛዕባ ኣገባብ ቃልስን ቅዋምን ባንደራን ዝምልከት ኣሰሓሓብ ክንደይ ግዜ ኢዩ ወሲዱለና? ስርዓት ህግደፍ ህዝቢ እናጥፈአ ብዛዕባ እዞም ነገራት እዚኦም ምፍልላይ ኣገባብ ቃልሲ ምስሓት ኢዩ። ተቓወምቲ ሓይልታት ሊብያ ክንዮው ምውዳቕ ስርዓት ጋዳፊ ኣይጠመቱን። በቲ ኣብ በንጋዚ ዘሎ መሰጋገሪ ባይቶ ኣቢሎም ድማ ስልጣን ናብ ህዝቢ ከረክቡ ኢዮም።ኣባና ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ግን ዘገርም ኢዩ። ጌና ስርዓት ህግደፍ ከይወደቐ ዕድል ናይ ሓደ ህዝቢ ወሰንቲ ኮይና። ናይ ቢሄራትን ሃይማኖታትን ሕቶ ሰልፍታት ወይ ድማ ውድባት ዝውስንዎ ሕቶ ኣይኰነን። ሰልፍታትን ውድባትን ዘለዎም ሓላፍነት ስርዓት ህግደፍ ኣውዲቕካ ስልጣን ናብ ዋንኡ ምርካብ ጥራይ ኢዩ።ካብዚ ሓሊፉ ጫሌዳ ጠለባት እናፈጠርካ ሸንኮለል ምባል ዕድመ ስርዓት ኢሳያስ ምንዋሕ ኢዩ።
ቀንዲ መሰረታዊ ሕቶ ስርዓት ህግደፍ ብኸመይ ንእለዮ ኢዩ። ኣካይዳና ልክዕ ከምታ ናይ ሊብያ ክትከውን ኣለዋ።ከምቲ ፕረሲደንት ባራክ ኦባማ “እወ! ንኽእል ኢና” ዝበሎ፡ንሕና’ውን ተወፋይነት እንተሎ ህዝብና ኣብ ሓጺር ግዜ ሓራ ከነውጽኦ ንኽእል ኢና።እወ! ልክዕ ኢዩ ከምቲ ናይ ሊብያ ናይ ኣትላንቲክ ቃልኪዳን ነፈርቲ ጉልባብ ኣይክንረክብን፡ ምኽንያቱ ሃገርና ድኻ ስለ ዝኾነት። ይኹን’ምበር ካብቲ ናይ ሊብያ ኩነታት ዝሓሸ ናይ ቃልሲ ተመኩሮታት ዘለወን ውድባት ኣለዋና።ዕጥቂ’ውን ኣለና። እቲ ጐዲሉ ዘሎ ጥርናፈ ጥራይ ኢዩ። ከምቲ ቅድሚ ሕጂ ደጋጊመ ዝገለጽኩዎ ውድባትን ሰልፈታትን ኤርትራ ኣብ ናይ ውድበንን ሰልፈንን ቃልሲ ኢየን ዘለዋ። እዚ ኣገባብ ቃልሲ’ዚ ድማ ግዜኡ ዘሓለፎ ኣገባብ ኢዩ። ሎሚ ዘሎካ ዓቕምታት ኣወሃሂድካን ተኸኣኢልካን ተሰማሚዕካን እትቃለሰሉ ግዜ ኢዩ። ከምኡ እንተዘይገርካ ስርዓት ኢሳያስ ስልጣኑ ንምክልኻል ነቕ ዘይብል ሓይሊ ኢዩ ደሊቡ ዘሎ።እቲ ቀንዲ ሽግር ኰይኑ ዘሎ ድማ ኣብ መንጎ ውድባትን ሰልፍታትን ምክእኣል ዘይምህላዉ ኮይኑ ኣብ ውድባውን ሰልፋውን ጸግዒ ዝተመርኮሰ ዝምድናታት ምህላዉ ኢዩ። ነዚ ፋሕ-ፋሕ ኢሉ ዘሎ ሓይልታት ኣዋሃሂዱን ኣሳንዩን ዝመርሕ ኣካል ተሳኢኑ ኣሎ።
ካሊእ ክብሎ ዝደሊ ዝኾነ ተቓዋሚ ኣካል ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ኣበርቲዑ ክቃለስ ኣለዎ። ሎሚ ግዜኡ ንውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ምቹእ ኢዩ። ብፖለቲካዊ ይኹን ዲፕሎማስያዊ ወይ ድማ ወተሃደራዊ ሸነኻት ዘሎና ዓቕምታት ኣወሃሂድና ክንቃለስ ኣሎና።ሊብያውያን ብኹሉ ሸነኻት ኢዮም ንስርዓት ጋዳፊ በዲሆምዎ። ብዲፕሎማስያዊ ሸነኻት ኢምባሲታቶም ምስ ህዝቢ ጠጠው ከም ዝበሉ ጌሮም። ኣብ ወጻኢ ዘሎ ናይ ጋዳፊ ትካላት ከም ዘይንቀሳቐስ ገይሮምዎ። ብወተሃደራዊ ሸነኻትውን ብጀካ ውሑዳት ስርዓት ጋዳፊ ጠንጢኖም ህዝቦም ዝመረጹ ምኩራት ወተሃደራት፡ ተመኩሮ ዘይብሎም መንእሰያት ኣዕጢቖም ኢዮም ስርዓት ጋዳፊ ከውድቕዎ ኪኢሎም።ንሕናውን እቲ ብኢጋድ ቀሪቡ ዘሎ ማዕቀብ ማለት 2%ን ወርቅን ንስርዓት ኢሳያስ ሂወት ዝህቡ ምንጭታት ቁጠባ ማዕቀብ ንኽግበረሉ ንጽዓር። ንጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ደብዳቤታት ንጽሓፍ። ሰላማዊ ሰለፊ ንግበር።ጽንሕ ኢለ ንዝገልጾ ኣብ ትሕቲ ውድባትን ሰለፍታትን ዘለዋ ወተሃደራዊ ክንፍታት ተጠርኒፈን ብሓደ ከም ዝሰርሓ ንግበር። ንዝመጽእ ዘሎ ሃገራዊ ጉባአ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ጥጡሕ ባይታ ንፍጠር።
ዝሓለፈ ሰሙን ናይ ስርዓት ህግደፍ መሳረሒ ዝኾኑ መስከረም ዳት ነትን መሰላቱን፡ ዲክታተር ኢሳያስ ናብ ኡጋንዳ ምዃዱ ዓቢ ተስፋ ኰይኑዎም ክጭርሑ ቀኒዮም። እቲ ኩነታት ግን ከነረድኦም ጽን ኢሎም ይስሙዑና። ስርዓት ህግደፍ ካብ ኢጋድ ባዕሉ ወጽዩ። ያኢ እንዳሻሂ ተረኺቡለይ ትማሊ ኣብ ኣዲሰ-ኣበባ ዝተገብረ ናይ ኢጋድ ኣኼባ ወኪል ኢሳያስ ባዕሉ ኣትዩ ኣብቲ ኣኼባ ኮፍ በለ። ኣብ መጨረሻ ውጻእ ተባሂሉ ምስ ኣበየ ብጸጥታ ተደፊኡ ወጸ።እዚ ጥራይ ኣይኮነን ጽን ኢልኩም ስምኢዑ ክነረድኣኩም። ቀጺሉ ናይ ኡጋንዳ ቆዋሚ ኣንባሳደር ብዕሊ ኣብ ተለቪዠን “ኡጋንዳ አብናይ ኤርትራ ማዕቀብ ዘለዋ ኣረኣእያ ካብተን ናይ ካልኦት ኣባላት ኢጋድ ኣይፍለን። መንግሰቲ ኡጋንዳ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ማዕቀብ ክግበረሉ ኣለዎ ዝብል ኣረኣእያ ኢዩ ዘለዋ” በለ።ቀጺሉ ኣቦ መምበር ሕብረት ኣፈሪቃ ጂኣን ፒንግ “ስርዓት ኣስመራ ስጋዕ ክንደይ ስነ-ስርዓት ዘይብሉ ምዃኑ ዘረድእ ኢዩ” በለ።እዚ ኹሉ ኣብ ቅድሚ ዓለም ኣብ ተለ-ቪዠን ዝተሰምዐን ዝተራዕየን ዘሕፍር ተግባር ኢዩ።
ኣነኳ ብዛዕባ መስከረምን መሰላቱን ብዙሕ ኣይገርመንን።ወዲ ጀነራል ጎይትኦም ያኢ ሃገራዊ ክመስል ዕድመ ልክዖም ንህዝቢ ኤርትራ ሂወቶም ዘወፈዩ ተጋደልቲ “ኢትዮጵያ ኣተው’ዶ ሃገር መቓቐሉ’ዶ” እናበለ የደናግር ኣሎ። ኣቦኡ ሃገራዊ ኣይነበሩን። ንሱ’ውን ሃገራዊ ኣይኮነን። ሓቂ ክንዛረብ እንተ ኮይኑ ዝሞተ ኣይውቀስን’ምበር ኣቦኡ ደኸ ኣይኮኑን መሳርሒ ነገስታት ኢትዮጵያ ዝነበሩ። ንሱ ከኣ ሰረት ኮይኑዎ መሳረሒ ጸረህዝቢ ኤርትራ ኮይኑ ዘሎ። ካብ ትውልዲ ዝመሓላለፍ ዝምባሌ ኢዩ ከይብሎ ምናልባሽ ምስ ህዝቦም ጠጠው ዝበሉ ኣሕዋቱ ክህልው ይኽእሉ። ስለዚ ሕጂ’ውን ብዛዕባ መስከረም ኣይገርመንን። ክገርመኒ እንተ ኾይኑ ናይ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ። ዕላዊ ናይ ጉባኤ ጽሑፋት ኣብዚ መጋበሪ ህግደፍ ዝኾነ መራኸቢ ማዕከን ተዘርጊሑ ክሪኢ እንከሎኹ ይገርመኒ።ወዲ ጀነራል ጐይትኦም ድሌቱን ትምኒቱን ስርዓት ህግደፍ ሂወት ዘሪኡ ጠጠው ንምባል ኢዩ። ዓላማን ድሌትን ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ስርዓት ህግደፍ ወዲቑ ሓደ ዲሞክራስያውን ፍትሓውን ዘኾነ ስርዓት ንምትካል ኢዩ ይመስለኒ። ጐድኒ ንጎድኒ እዚ ጽሑፋት’ዚ ኣብ ሓደ ወብ-ሳይት ኣንባቢ ከንብብ እንታይ ይስምዖ? ኣብ ሰልፊ ዲሞከራሲ ህዝቢ ኤርትራ ዘለዎ ኣረኣእያ እንታይ ይሓድሮ? እዚ ሓቶታት’ዚ ኣልዒልና ምስ ኣሕዋት ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሮተርዳም ከም ዝተመያየጥና ትዝክሩ ኢኹም። እዚ ዌብ-ሳይት’ዚ ካብ ዝጠቕመኩም ዝጎድኣኩም ይበዝሕ። ምኽንያቱ መስከረም ዳት ነት ካብ ሻዕብያይት ተፈልዩ ዝረአ ኣይኮነን። ጸረ ዲሞክራሰያዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርተራ ጠጠው ዝበለ፡ ብሽም ተቓወምቲ ናይ ስርዓት ህግደፍ ዝምባሌ ዘለዎም ባእታታት መጋበሪ ኢዩ። ከምዚ ተባሃሂልና ተራዳዲእና ነርና። ሕጂ’ውን እቲ ሓቂ ንሱ ኢዩ። እሞ ስለምንታይ ዕላዊ መግለጺታትን ፖለቲካዊ ፕሮግራማትን ሰ.ደ.ህ.ኤ ኣብዚ ይስቀል? እዚ ክብል ከሎኹ ብቕንዕና ኢዩ። ምኽንያቱ ዋላ’ኳ ምስ ኣረኣእያ ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ገለ ፍልልያት እንተሃለወኒ፡ ንዓይ ከም ሓደ ተቓዋሚ ኣካል ጉድለት ወይ ድኽመት ናይ ሓደ ሰልፊ ረብሓይ ስለዘይኮነ ኢዩ።
ኣብ መጨረሻ ሓደ ከርሰ-ነገር ከይ ጠቐስኩዎ ክሓልፍ ዘይደሊ፡ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሓደ ቀራና መንገዲ በጺሑ ክበሃል ይከኣል።እዚ መድረኽ’ዚ ስርዓት ህግደፍ ዘብቃዓሉን ተቓዋሚ ሓይልታት ዝሕይለሉን ተፈላጥነት ዝረኽበሉን መድረኽ ኢዩ። ነዚ ምቹእ ኩነታት’ዚ ዝፈጥሮ ሃገራዊ ጉባኤ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ኢዩ። ንሃገራዊ ጉባኤ ክንዳሎ ኣሎና። ሃገራዊ ጉባኤ ውድቀት ስርዓት ህግደፍ ፈጢሩ ስልጣን ናብ ህዝቢ ዘሰጋግር ቢንቶ ኢዩ። ብኮምሸን ሃገራዊ ጉባኤ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ዝወጸ ሰነዳት ኣብ ቦተኡ ኮይኑ፡ ኣነ ከም ዝመስለኒ ኣብ ዝመጽእ ሃገራዊ ጉባኤ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ እዞም ዝስዕቡ ሓፈሻዊ አገደስቲ ዕማማት ዘማልአ ክኸውን ኣለዎ፡
1. ሰፊሕ ህዝብና ዝውክል ባይቶ(ሓደ ኣካል) ከነቕውም ኣለና። ስለዚ ጽዑቚ ህዝባዊ ውደባ የድሊ
2. ፖለቲካውን ቁጠባውን ዲፕሎማስያውን ሓያል ነብሱ ዝኻኣለ ባይቶ ምቛም የድሊ
3. ኩለን ሰልፍታትን ውድባትን ብባይቶ ክምርሓ ኣለወን
4. ኣብትሕቲ ውድባትን ሰልፍታትን ዘለዋ ወተሃደራዊ ኣሃዱታት ኣብ ሓደ ተጠርኒፈን ብመሳጋገሪ ሃገራዊ ባይቶ ይምራሓ። እዚ ግን ግዜ ክወስድ የብሉን ኪዳን ካብሕጂ ክዳለወሉ ኣለዎ። ወተሃደራዊ ክንፊ ብትሕዝቶኡን ኣተሓሳስባኡን ህዝባዊ ሰራዊት ኮይኑ፡ ክሰፍሕን ክሕይልን ኣለዎ።
Comments: Fitiwi@planet.nl

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ዞባ ደቡብ ካብ እትርከብ ቅነሓየላ ዝተባህለት ዓዲ፡ ኣንስቲ ዝርከባኦም 25 ሰላማውያን ሰባት ከምዝኣሰረ ምንጭታት ሓቢሮም።
ብመሰረት ‘ቲ ሓበሬታ፡ ቅድሚ ክልተ ሰሙን፡ ምምሕዳር ናይቲ ከባቢ፡ ንሓደ ኮለኔል፡ ካብ ቅነሓየላ መሬት ከውህቡዎ ናብታ ዓዲ ምስ መጽኡ፡ ናይ ቤተክርስትያን ደወል ተደዊሉ ህዝቢ ቅነሓየላ ቆልዓ ሰበይቲ ከይተረፈ ተኣኪቡ፡ “ ወዲ ዓድና ኣይኮነን፡ መሬት ዓድና ኣይምልከቶን እዩ” ኢሎም ብሓበራ ብምቅዋም ነቲ ናይ ምምሕዳር መደብ ደው ኣቢሎሞ። እቶም ኣመሓደርትን እቲ ኮለኔልን ከኣ ብቐትሪ ተልእኾኦም ከየስለጡ ከይዶም። ይኹን’ምበር፡ ብለይቲ ናብታ ዓዲ ብምምላስ ገዛ ገዛ እናኣተዉ፡ እምባጋሮ ኣልዒልኩም ኢሎም፡ ን25 ደቂ ‘ታ ዓዲ ለቒሞም ምስ ኣሰሩዎም ኣበይ ከምዘእተዉዎም ዛጊት ኣይተፈልጠን።
ስርዓት ህግደፍ፡ ቅድሚ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ኣቢሉ፡ ምስ ናይ’ዚ ኮለኔል ‘ዚ ጉዳይ ብዝተኣሳሰር ምኽንያት ክሳብ 70 ዝዕድሚኦም ዝርከቡዎም 8 ሽማግለታት ዓዲ ከምዝኣሰሩ ኣብ መርበብ ሓበሬታና ተገሊጹ እዩ። እቶም ሽማግለታት ከምዘይተፈትሑን፡ ኣደዳ ሕማም ኮይኖም ከምዘለዉን እቶም ምንጭታት ብተወሳኺ ይሕብሩ።


text:
ብ ወርሒ ሰነ 2009 ኣብ ዊዓ ተኣሲሮም ዝነበሩ ልዕሊ 400 ኤርትራውያን ጠያይጢ እናተተኮሰሎም ጽኑዕ ሓለዋ ፈንጢሶም ከምዘምለጡ፡ ኣብቲ እዋን’ቲ ኣብ ኣሰና ከም ዜና ኣቕሪብናልኩም ኔርና። ኣብ ናይ ጽባሕ ሰኑይ ድምጺ ኣሰና መደብና፡ ንሓደ ካብ ወጠንትን መራሕትን ናይቲ ደማዊ ግን ከኣ ዕዉት ጅግንነታዊ ስርሒት- ሓርነት፡ መንእሰይ ሳሙኤል ብርሃነ ከነቕርበልኩም ኢና።
ንዓና ንኣሰና፡ ካብ እንብገስ ክሳብ ሕጂ ብቐጻሊ ኣጽኒዕና ዝሓዝናዮ እምነት፡ ኣብ ኤርትራ ብኤርትራውያን ክግበር ዘይከኣል ነገር ከምዘየልቦ እዩ። ንዓና ኣዝዩ ዘገርመና፡ ጽውጽዋይ ዝኾነና፡ ኣብ ኤርትራ ምንቅስቓስ ሓይልታት ምክልኻል ክግበር ከሎ፡ ሳእኒ ዘይብሎም እሱራት መንእሰያት ናይ ዕጡቓት ከበባ ፈንጢሶም ከምልጡ ከለዉ ዘይኮነስ፡ እቶም ካብቲ ናይ ጅግንነት መሬት ዝበቖሉ፡ ንርእሶም ውዑይን ዝሑልን ዝረኣዩ ኤርትራውያን መንእሰያት፡ ጅሆ በደዊን ኮይኖም ኣብ ሲናይ ተገፊዖም ብውርደት ክሞቱ ከለዉ እዩ።
ንዓና ንኤርትራውያን ኣብዚ እዋንዚ ካንሰር ኮይኑ ደኒሱ፡ ናይ ሞት እምበር ናይ ትንሳኤ ዕድል ከምዘይብልና ኣምሲሉ ኣብ ቅብጸት ከንብረና ዝጸንሐ ቀንዲ ሕማም፡ ርእሰ ተኣማንነት ምጥፋእና እዩ።
መቸም፡ እቶም ብኣንጻር’ዚ “ኣብ ኤርትራ ክግበር ዘይከኣል ነገር የለን” ዝብል እምነትና፡ “ኣብ ኤርትራ ክግበር ዚከኣል ነገር የለን” ዝብል ሬሳ ኣተሓሳስባ ዝጸንሓኩምን ዘለኩምን ገለ ኣሕዋት፡ ድሕሪ ስርሒት ፎርቶ 21 ጥሪ ሬሳኹም ቀቢርኩሞ ክትህልዉ ተስፋ ንገብር። ወዲ ዓሊ ካብ መጎተ ኣድሒኑና ‘ሎ። እቲ “መንእሰያት ኤርትራ ፈጺሞም ተኻኢሎም ኢዮም፡ ሞራል፡ መዓንጣን ጅግንነትን የብሎምን” ዝብል ኣረኣእያ ‘ውን ብተመሳሳሊ በዚ ጽባሕ እነቕርቦ ዛንታ ቖራጽነት ‘ቶም ኣብ ገዛእ መሬቶም፡ ምሩኻት ናይቲ ዘገልገሉዎ ሃገርን ዝተሰርዑሉ ሰራዊትን ኮይኖም ዝጸንሑ ‘ሞ፡ ንሓርነት ብፈታንን ጸቢብን መንገዲ- ትብዓት ዚረኸቡዋ ኣብነታውያን መንእሰያት ኤርትራ ድሕሪ ምቕራብና ክቃነ (ክተዓራረ) ተስፋ ንገብር።
ኣብቲ ልዕሊ 40 ዲግሪ ሰንት ግሬድ ዝምቖቱ ኣጻምእ ዊዓ፡ መግዛእቲ ጥልያን ንህዝቢ ፎሮ ማይ ንምስታይ ኢሉ ዝሰርሖ፡ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ግን ንማሕዩር ኣማኢት ኤርትራውያን መንእሰያት ዝበሃጎ ባስካ ተሓይሮም ዝነበሩ 456 መንእሰያት ጥራይ እግሮም ዕጡቓት ሓለዋ ስርዓት ህግደፍ ፈንጢሶም ነብሶም ሓራ ካብ ኣውጽኡ፡ እታ ዓሰርተታት ኣሽሓት “ዕጡቓት- ገላዩ” መንእሰያት ዘለዉዋ ኤርትራ ካብ መግዛእቲ ናይዚ ፋሺሽታዊ ስርዓት ኢሳይያስ ሓራ ዘይትኾነሉ ምኽንያት እንታይ እዩ? ዋላ ሓንቲ!! ኣሕዋት ኤርትራውያን፡ ርእሰ-ምትእምማንናን፡ ሕድሕድ ምትእምማንናን እንተመሊስናዮ፡ ሕጂ ‘ውን ኣብ ኤርትራ፡ ብኤርትራውያን ዘይኸውን ነገር የልቦን።
ጽባሕ ሰኑይ ኣብ ራድዮ ኣሰና ካብ ቃሉ ክሳብ ትረኽቡዎ እምበኣር፡ ሳሙኤል ብርሃነ፡ ብ21 ለካቲት 2013 ኣብ ሳንዱቕ ርእይቶ ኣሰና ዝገደፈልና፡ ናይ ምርኻብ ኣጋጣሚ ዝፈጠረልና መልእኽቱ ከምዚ ዝስዕብ እዩ፡ ጥዓሞት ይኹንኩም።
ሰላም ኣሰናውያን ከመይ ኣለኹም። ካብ ዝገርመኩም፡ ሎሚ መዓልቲ ናይ ዝሓለፈ ሰነዳትኩም ገንጺለ ኣብ ዘንብበሉ ዝነበርኩ እዋን፡ ሓደ ዓቢ ደስ ዘብል ዜና ኣንቢበ (400 እሱራት ካብ ዊዓ ኣምሊጦም ዝብል)። ቀጺሉ ኸኣ ኣብ ውሽጢ ሃገር ስለዝተበተኑ ከይተሓዙ ስግኣትኩም ገሊጽኩም። ናይ ብሓቂ ደስ እተብል መዓልቲ ሰነ 15 2009፡ ልክዕ ፍርቂ ለይቲ ኣብኡ ተዳጕንና ዝነበርና 400 ዘይኮና፡ 456 እሱራት ታሪኽ ዚሰራሕናላ መዓልቲ እያ። ኣጆኹም ኣይትፍርሑ እንትርፎ ውሑዳት መብዛሕትና ኣብ ውሑስ ቦታ ንርከብ ኣለና። ኣነ ቅጽል ስመይ “መሓመድ ሻጥር” ይብሃል። ሓደ ካብ ወጠንትን ተግበርትን መራሕትን ናይቲ 3 ወርሒ ዝወሰደ ስርሒት እየ። ኣድላዪ እንተኾይኑ፡ ካብ ኣጀማምራኡ ክሳብ መወዳእትኡ ጽቡቕ ገይረ ከብርሃልኩም ይኽእል እየ። ምኽንያቱ ቅያ ታሪኽ ብረትን ጫማን ዘይብሉ ኣንጻር ብረት ገጢሙ ዝተዓወተሉ ጽፉፍ ስርሒት ስለዝኾነ፡ ካብዚ ናትና ስርሒት ጭኩን መንእሰይ ኤርትራ ብዙሕ ክመሃር ስለዝኽእል፡ ግዜ ከይከደ ኣስማት ኣብ ምርሳዕ ከይተበጽሐ ክዝንቶ ደስ ምበለኒ። የቐንየለይ።


text:
ዳን ኮኔል ዝተባህለ ኤሜሪካዊ ጋዜጠኛ፡ኣብ ግዜ ሓርነታዊ ቃልሲ፡ንቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ምስ ዓለም ኣብ ምልላዩ ዓብይ ግደ ዝተጻወተ ጋዜጠኛ ኢዩ።ንሱ ኣብ መወዳእታ 2003 ኣብ ቦስቶን ኣሜሪካ ኣብ መዛዘሚ ኣኼባ ማሕበር ኣፍሪቓዊ መጽናዕቲ ኣብ ትሕቲ ይኣክል፡ነቐፈታ ፖለቲካዊ ኩነታት ኤርትራ ድሕሪ ነጻነት ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ብወግዒ ኣብ ዘቕረቦ ሰፊሕ ነቐፈታ … more
Tag Archives: ኢልካ
ሕጂ፡ ን ‘እንታይ ስለምንታይ’ ‘ውን ግዜ የብልካን። ምጕት ሰዓቱ ሓሊፉ፡ በደልን በዳልን ተቐሊዑ እዩ። ዋጋ ናይዚ ኹሉ ጃምላዊ ኣደራዕካ ሓንቲ ቓል እያ። “እምቢ!” ብሓደ ድምጺ። ዳኛ ንስኻ ተዳናዪ ንስኻ ኢኻ። እቲ ለውጢ ብኣኻ ንዓኻ፡ ፖለቲካዊ ስልጣን ከኣ ግዴኻ እዩ። … more
ሰላም ከመይ ትቕንዩ ኩቡራት መንሰእያት ደቂ ኤረ፤ አብ ዚሓለፈ ጊዜ ንእሽተ ምሕጽንታ ቢዛዕባ ሱዳንን ሊብያን ዝምልከት ጽሒፍና ኔርና ምስ ካልአየይ። ሕጂ ዲማ ቢዛዕባ ህልውን መጻኢን ሃገርና ኪንዘራረብ እንተ ኾይና መጀመሪያ ዘገድሰና ህላወኩም ውሕስነት ህይወትኩም እዩ። … more


text:
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ሂላሪ ክልንቴን ኣብ ቤንጋዚ ሊቢያ ኣብ ዝርከብ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ቖንሱል ዝሓለፈ መስከረም ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ኣካል ኣብ ሙሉእ ሰሜን ኣፍሪካ ናይ ዘሎ ሰፊሕ ምንቅስቓስ ሽብር እዩ ኢለን።ትማሊ ረቡዕ ንኮንግረስ ኣብዝሃብኦ ቃል ምስክርነት ንሓዋሩ ተመሳሳሊ መጥቓዕቲ ንኸይፍፀም ንምክልኻል ክግበር ብዛዕባ ዘለዎ እውን ተዛሪበን ኣለዋ።
ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ሂላሪ ክልንቴን እቲ ንኣምባሳደር ሓዊሱ ንኣርባዕተ ኣሜሪካዊያን ዝቐተለ ኣብ ቤንጋዚ ኣብ ልዕሊ ዝርከብ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ቆንሱል ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ኣንፃር ሽብር ናይ ዝካየድ ሰፊሕ ስትራተጂያዊ ፈተና እዩ ኢለን።
ናይ ዓረብ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንናይቲ ከባቢ ሓይሊ ቀያይሩዎ፣ንኩነታት ሓይልታት ፀጥታ’ውን ኣዳኺሙዎ እዩ ኢለን ሂላሪ ክልንቴን።ኣስዒበን ‘’ኣብ ማሊ ዘሎ ዘይምርግጋእ ኣሸበርቲ ተፅዕንኦም ብምስፋሕ ከምቲ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ኣልጀሪያ ዝርኣናዮ ዓይነት ተዋሳኺ መጥቓዕትታት ንምእላም ዘኽእሎም ሃዋህው ፈጢሩሎም ኣሎ።’’
ወ/ሮ ሂላሪ ብነፃ ቦርድ መርማሪ ዝተሃቡ መፍትሒ ሓሳባት ብምሉኦም ከምዝተቐበልኦምን ካብኦም እቶም 85 ሚእታዊ ክሳብ ዝቕፅል ወርሒ መጋቢት ኣብ ግብሪ ከምዝውዕሉን ንኣባላት ቤት ምኽሪ ገሊፀናሎም።
ኣብ ኣዝዩ ሓደገኛ ኩነት ሰባት ከመይ ክሰርሑን ንዝፍጠር ቅልውላው ከመይ መልሲ ክውሃብ ከምዘለዎን ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ እናርኣናዮ ኢና ኢለን።
ኣብ ቤንጋዚ ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ፖለቲካዊ ምስሕሓስብ ዝፈጠረ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣምባሳደር ዩናይትድ ስቴትስ ዝኾና ሱዛን ራይስ ናይ ሽብር ከይኮነስ ብእስላማዊ ተቓወምቲ ዝተፈፀመ ናይ ሃንደበት መጥቓዕቲ እዩ ክብላ ንመራኸቢ ብዙሃ ተኸታታሊ ቃለ መጠይቕ ምስ ሃባ ነይሩ።
ሰኔተር ጆን ሚኬይን ኣሜሪካዊያን ናይ ሓሶት ከይኮነስ ሓቃዊ መልሲ ክረኽቡ ኣለዎም፤ብኣምባሳደር ሱዛን ራይስ ዝተውሃበ መልሲ ግን ጌጋ እዩ ክብሉ ተዛሪቦም።
ወ/ሮ ሂላሪ እቲ መጥቓዕቲ ንምንታይ ተፈፂሙ ኢልካ ካብ ምዝራብ እቶም ተሓተቲ ናብ ቅድሚ ሕጊ ምቕራብ ዝበለፀ ኣገዳሲ ጉዳይ እዩ ክብላ ተዛሪበን።
ናይ ሊቢያ ዴሞክራሲያዊ ስግግር ብዓወት ክዛዘም ኮንግረስ ሓገዝ ክህብ ከምዘለዎ’ውን ገሊፀን ሂላሪ ክልንቴን።
ተንታኒ ካቶ ኢንስቲቱት ማሉ ኢኖሰንት ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ሊብያ ብርክት ዝበሉ ብድሆታት ከምዘጋጥማን ሊብያ ናይ ምዕራባዊያን ዴሞክራሲ ንምትግባር ኣብ እትፍትነሉ እዋን ህውከት ከጋጥም እዩ ይብላ።
ኣብ ወፅኢ ሃገራት ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ዲፕሎማሰኛታት ዘጋጥም ሓደጋ ንምንካይ ክንዲ እተሰርሐ ይሰራሕ ኢለን ሂላሪ ክልንቴን ኣብ ስራሕቶም ሓደጋ ከጋጥሞም ከምዝኽእል ብምቕባል ከምዝሰርሑን ኣብ ውሽጢ ድፋዓት ኮይኖም ተልኡኹኦም ክፍፀሙ ከምዘይኽእሉን ሓቢረን ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ሂላሪ ክልንቴን።


text:
ኣብ ዝቕፅል ወርሒ ካብ 14 ክሳብ 17 መጋቢት ኣብ ከተማ ባህር ዳር ኣብዝካየድ 9ይ ጉባኤ ናይ ኢትዮጵያ ህዝብታት ወያናይ ዴሞክራሲ ግንባር/ኢህወድግ/ ኣብ 2003 ዓ/ም ዝተርኣየ ዓይነት ለውጢ ትፅቢት ከምዝይግበረሉ ናይቲ ፓርቲ ምንጭታት ገሊፆም።ብመስርሕ ምትኽኻእ ካብ ኮሚቴ ፈፃሚ ስራሕ ከምኡ’ውን ካብ ዝለዓለ ስልጣን መንግስቲ ዝለቁ ሰበስልጣን ክህልው ከምዝኽእሉ’ውን ተገሊፁ’ሎ።
ነቲ ኣኼባ ዝመርሑዎ ኣብ ዝሓለፈ ናይ ኣዳማ ጉባኤ ምኽትል ኣቦ መንበር ኮይኖም ዝተመረፁ ናይ ሎሚ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ እዮም።
ኢህወደግ ዝጀመሮም ስራሕቲ ህንፀት ኣመራርሓን ምትኽኻእን ኣብቲ ናይ ባህር ዳር ጉባኤ ዝልዓሉ ከምዝኾኑ ናይቲ ፓርቲ ላዕለዋይ ኣመራርሓን ኣቦ መንበር ኣሰናዳኢ ጉባኤን ኣቶ ሬድዋን ሑሴን ንመንግስታዊ መራኸቢ ብዙሃን ገሊፆም።
እቲ ገዛኢ ፓርቲ ኣብ ኣዳማ ጉባኤ ምስካየደ ኢህወድግ ብብዙሓት ለውጥታት እዩ ሓሊፉ።ኣብቲ እዋን ኣቦ መንበር ዝነበሩ ሎሚ ብህይወት ስለዘየለው ኣብ መሪሕነት እቲ ፓርቲ ምሽግሻግ ተገይሮም።ኣብ ናይ መንግስቲ ካብኔት እውን ውሱን ለውጥታት ተራእዮም እዮም።
እዚ ናይ ባህር ዳር ጉብኤ ኣቦ መንበርን ምኽትል ኣቦመንበር እቲ ፓርቲ ክመርፅ እዩ።
ምንጭታት ኢህወዴግ ንቪኦኤ ከምዝገለፅዎ ኣቦ መንበር ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝን ምኽትሎም ኣቶ ደመቀ መኮነንን ዳግማይ ክምረፁ እዮም።ናይዚ ምኽንያት ድማ ኢሎም እቶም ምንጭታት ክልቲኦም መራሕቲ ብፖሊስ ምትኽኻእ ናብ ሓላፍነት ስለዝደየቡ እዩ ኢሎም።
ኢህወዴግ ድሕሪ 2002 ዓ/ም ሃገራዊ ምርጫ ኣብ ሰለስተ ዙር ዝፍፀም ናይ ኣመራርሓ ምትኽኻእ መስርሕ ኣብ ግብሪ እናውዓለ ይርከብ።
በዚ መሰረት ኣብ መጀመሪያ 2003 ዓ/ም ብዝተርኣየ ፈላማይ ዙር ምትኽኻእ ናይ ኢህወደግ ምኽትል ኣቦመንበርን ምኽትል ቀዳማይ ምንስቴርን ዝነበሩ ኣቶ ኣዲሱ ለገሰ ከምኡ’ውን ምኽትል ኣቦመንበር ህውሓትን ምንስቴር ጉዳያት ወፃእን ዝነበሩ ኣቶ ስዩም መስፍን ካብ ስልጣኖም ምውራዶም ይዝከር።
ኢህወደግ ካልኣይ ዙር ናይ ስልጣን ምትኽኻእ ኣብ ናይ ባህር ዳር ጉብኤ ክትግብር ምዃኑ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት ካብ ስራሕ ፈፃሚ እቲ ፓርቲ ከምኡ’ውን ካብ ናይ መንግስቲ ስልጣን ዝለቁ ሰበስልጣን ከምዝህልው ተዛሪቦም።እኒ መን ክኾኑ ከምዝኽእሉ ግን እቶም ምንጭታት ሪኢቶ ካብ ምሃብ ተቖጢቦም ኣለው።
ቅድሚ ናይ ኢህወዴግ ጉባኤ ኣርባዕቲኦም ኣባል ፓርትታት ናይ ባዕሎም ኣመራርሓ ከምዝመርፁ ተፈሊጡ’ሎ።
900 ዕዱማት ሓዊሱ 250 ሰባት ኣብቲ ጉባኤ ከምዝርከቡ ኣሰናዳኢ ኮሚቴ ኣፍሊጡ’ሎ።15 ናይ ወፃኢ ሃገራት ፓርትታት እውን ክርከቡ እዮም ተባሂሉ’ሎ።


text:
‘’ድምፅና ይሰማዕ’’ብዝብል ካብ ቤት ትምህርትን መስጊድን ኣወልያ ዝተባረሩ መምህራንን መራሕቲ ምስልምናን ከምኡ’ውን ናይ ምስልምና ቀወምቲ ኮሚቴ መንግስቲ ኣብ ምርጫ ጣልቃ ይኣቲ ኣሎ ብዝብል ዝተቓወሙ መራሕቲ፣ጋዜጠኛታትን ካልኦትን ደለይቲ ለውጢ ውልቀሰባትን ዝተኣሰሩ ብዘይኣገባብ እዩ ብዝብል ዝሓለፈ ቀዳም ኣብዚ ኣብ ዋሽንገተን ዲሲን ከባቢኣን ዝነብሩ ሙስሊማት ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዶም።
ኣብ ኣርሊንግተን ቨርጂንያ ኣብ ሓደ ኣዳራሽ ቤት ትምህርቲ ዝተኻየደ ኣኼባ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲን ከባቢኣን ዝነብሩ ሙስሊማት ንፀሎት፣ንምይይጥን ገንዘብ ንምትእኽኻብን ዝሓለፈ ቀዳም ድሕሪ ሰዓት እዮም ተራኺቦም።
ፕሬዝዳንት ትካል ፈረስት ሂጂራ ነጅብ መሓመድ ሎሚ ተኣኪብናሉ ዘለና ኣብ ውሽጢ ሃገር ንዝካየድ ዘሎ ሰላማዊ ቓልሲ ዘለና ናእዳን ደገፍን ንምግላፅን ኣብ ጎኖምን ኮይንና ድጋፍና እናሃብና ኣጆኹም ንምባል እዩ ኢሎም።
ኣብቲ ኣኼባ ብሓፈሻ ኣብ ኢትዮጵያ ንዝተኣሰሩ መራሕቲ ምስልምናን ንካልኦት ናይቲ ምንቅስቓስ መራሕትን ደገፍ ንምሃብ፣ንዝተጎድኡ ስድራ ድማ ሓገዝ ንምሃብን ኣብዝተኻየደ ምትእኽኻብ ገንዘብ 70 ሽሕ ዶላር ወይ’ውን 1.2 ሚዮን ብር ምትእኽኻቡ እቶም ኣተሓባበርቲ ገሊፆም።


text:
ኣብ ወርሒ ነሓሰ 2009 ዳርጋ ኩሎም ፖለቲካዊ ውድባትን ስቪክ ማሕበራት ውልቀ ዜጋታትን ዝተሳተፍዎ፣ሰፊሕ ዋዕላ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተኻይዱ ከምዝነበረ ኩሉ ዝዝክሮ ኢዩ። … more
Tag Archives: ፡
ቶጎርባ.ኮም ይቕሬታ ዝሓተትካሉ ትደግሞ ኣለኻ ሕጋዊ ዲዩ? ብሪጋደር ጀነራል ተኸስተ ሃይለ 2ይ ክፋል ከም ወትሩ ንኩሉ ደላይ ሰላም ደላይ ፍትሒ ዕዙዝ ሰላምታይ የቐድም። … more
ብዙሓት ለባማት ንመሪርን ምቁርን መደምደምታኡ ክእምቱ እንከለዉ ንኹሉ ግዜ ኣለዎ ኢሎምዮም ዝሰግርዎ ። ብጸቢብን ገፊሕን ይኸዉንዶኾን ኢሎም ካብ ምግማትን ብሃሳሰ-ለባም ኣካይዳ ካብ ምኻድን ድማ የድሕኖም። … more
ኣብዚ ቐረባ ግዜ ፡ ‘ሓበሬታ ዘይተዓጥቀ ኣእምሮ ርጡብ ውሳኔ ክወስድ ኣይክእልን’ዩ’ ብዝብል ኣርእስቲ፡ ነቶም ለባማት ብልዙብ ኣገባብ ንኣሰራርሓና ዝምልከት መብርሂ ኣቕሪብናሎም ኢና። … more
ሓቂ ክብርትን ብቐሊሉ ዘይትርከብን ጥሪት ስለ ዝኾነት፡ ብቝጠባ ክንጥቀመላ ይግበኣና። ስለዚ ኣብ ሓደ ብሓሶት እተጋዕተ ምግቢ፡ ቅሩብ ጨው ሓቂ ፈይ ኣቢልካ እንተ ዘይኮይኑ፡ ንሓቂ ብኹላ ብሓደ ግዜ እንተ ደኣ ተጠቒምካላ፡ ቀልጢፋ ኢያ እትውዳእ። … more
ብኣንቶንዮ ተስፋይ – 15 መከረም 2010 ብዕለት 11 መስከረም 2010 ኣብ ከተማ ስቶክሆልም ንጉዳይ ዋዕላ መብርሂ ክህብን ዝተኻየደ ኣኼባ ካብ’ቲ ብዙሕ ኣብ ሓደ ወሳንን ኣገዳስን ጠማርን ጉዳይ ምስክርነት ቀሪብሉ ኣሎ። … more
ብስሙራት ዜጋታት ንሰብኣዊ መሰል ኣብ ኤርትራ፣ (Citizens United For Human Rights in Eritrea) ዝልለ ሲቪካዊ ማሕበርና ተመስሪቱ ምንቅስቓሱ ካብ ዝጅምር እንሆ ድሮ ካልአይ ዓመቱ አሕሊፉ። … more
ዘተ ብዛዕባ ምርጫ ኢትዮጵያ ኣብ ድምጺ ኣመሪካ … more
ኣብ ዓዲ ከፈለት ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ዱባርባ፡ ናይ ኣርብዓ ሰባት ሬሳታት ብወ/ሮ ፋንታየ ፡ ብዓልቲ ቤት ነፍስሄር ደጃዝማች ተስፋይ በራኺ ብቡልዶዘር ተፋሒሩ ወጺኡ፡
ኣብ ዓዲ ከፈለት ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ዱባርባ፡ ናይ ኣርብዓ ሰባት ሬሳታት ብወ/ሮ ፋንታየ ፡ ብዓልቲ ቤት ነፍስሄር ደጃዝማች ተስፋይ በራኺ ብቡልዶዘር ተፋሒሩ ወጺኡ፡ ኣብቲ እቲ ሬሳታት ተቐቢሩሉ ዝነበረ ቦታ ድማ፡ ናይ ስድራቤተን ጋህሲ ኣስሪሔናሉ ኣለዋ። እቶም ዓዲ ድማ ነቲ ሬሳታት ኣብኡ ዝነበረ ኣብ መሸማዕ መሊኦም ፍታሕ እንተረኸቡ ኢሎም ፎቖዶ … more
ህዝባዊ ሕቶ ፡ መን ይስሕቶ ኣታላሊ እምንቶ፡ ግን ኩሉ ይግምቶ ይፍንፈን ኣብ ባይቶ፡ ዲክተተር ነዚ ኣሚቱ’ዩ ባይቶ ከይምክቶ፡ ተቀዳዲሙ ዘጽነቶ። … more
ሓደ ሰብኣይ ኣብ ሓደ ቤት በይኑ ይነብር ነበረ።ካብ ብዙሓት ዝናብ ዝዘነበሎም መዓልታት ሓደ መዓልቲ ብርቱዕ ዝናብ ዘኒቡ እታ ዓዲ ብማይ ኣዕለቕለቐት።ንሱ ገና እንታይ ይከውን ከምዘሎን፡ክመጽእ ዝኽእል ኣፍልጦ ይኹን ግምት ኣይነበሮን። … more
ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ንኤርትራ ብኹዑሶ ጥራይ ዘይኮነ፡ እንተላይ ብስጉምታ እያ ወኪላታ። እታ ዝሓለፈ ቀዳም፡ 13 ታሕሳስ ኣብ ናይሮቢ፡ ኬንያ፡ ተሸሪባ ዝተረፈት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ካብቲ ኩሎም መንእሰያት ኤርትራ ብቐጻሊ ዝወስዱዎ ዘለዉ ስጉምቲ ዝተፈልየ ስጉምቲ ኣይወሰደትን። መሳቱ ኣባላት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፡ ወግሐ ጸብሐ፡ ድብያታት ሓለዋ ዶብ ህግደፍ ዕጅብ ከይበሎም፡ ሓለዋ ዶብ … more
እንተዝኾነለይ !ሕልመይ እንተዝኾነለይ፡ ዳኒኤል እንተዝነብረለይ ሕልሚ ንእስነተይ ሕልሚ መሳቶይ፡ ሕልሚ ኣቦታተይ ሕልሚ ኣዴታተይ ሕልሚ ስዉኣተይ፡ እንተዝኾነለይ ‘ወ እቲ ጥዑም ሕልሚ ‘ታይ ነይሩኒ ዘተሓማሚ፡ ቀለመይ ዘድሚ!? ሕልመይ ኮይኑ እንተይኮኖ ንሕልመይ ናብ ደፋኒ ሕልሚ ኣይመወጣወጥኩን ኢደይ ምነኸስኩዎ፡ ምኸሰስኩ ነብሰይ፣ እቲ ሰፊሕ ሕልሚ ዝወለዶ ጸላም ብቐትሩ ‘ተጸፍየ ከይደቀሰ ኣዳም ምስ ተሳእነ ልዋም … more
ኤሪ-ቲቪ፡ ብ’ 12 ግንቦት 2009 ኣብ ዝፈነወቶ ቃለ-መሐትት ፕረሲደንት ኢሳይያስ ምስ ጋዜጠኛታት ቻይና፡ ካብ ዝተጋህደ ገለ ሓቅታት፡- … more
ስነስርዓት ቀብሪ ናይቶም ንፕረዚደንት ኢሳይያስ እናዓጀቡ ዝሞቱ ኣርባዕተ ‘ቦዲጋርድስ’ ፡ ትማሊ ተፈጺሙ። ህግደፍ ግን ነቲ ፍጻሜ ንምሕባእ ኣጕል ፈተነ ይቕጽል
ስነስርዓት ቀብሪ ናይቶም ንፕረዚደንት ኢሳይያስ እናዓጀቡ ኸለዉ ኣብ ጋሽ ባርካ ዝሞቱ ኣርባዕተ ሓለዋ፡ ‘ቦዲጋርድስ’ ትማሊ ቀዳም 7 መጋቢት ኣብ መቓብር ሓርበኛታት ተፈጺሙ። … more
እቲ ሰራዊት ኣልዒሉዎ ዘሎ ሕቶ ፡ መሰረታዊ ጠለብ ህዝቢ ‘ምበር ሕቶ ደሞዝ ከምዘይኮነ ኮሚተ ድሕነት ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራ ኣፍሊጡ። … more
ኩነታት መነባብሮ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ናብ ኣዝዩ ዝኸፍአ ደረጃ የንቆልቍል ኣሎ። … more
ዓመተ ራህዋን ሰላምንዓመተ ሩፍታን ቅሳነትንዓመተ ሕግን ፍትሕንዓመተ ጽጋብን ፍስሃንይግበረልና። … more
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ሎሚ 20 ሰነ ብምኽንያት መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ኣብ ዘስምዖ ቃል፡ “ እዚ ኣጋጣሚ’ዚ ትርጉም ህላወና ብኣእሙሮና እንምርምረሉን ነቲ ንኽብሪ ሃገር ዝተኸፍለ መስዋእቲ ዝገበርናዮ ካሕሳ እንመዝነሉን ብምዃኑ ፍሉይ ትርጉም ኣለዎ…” ኢሉ። … more
ኢሳይያስ ሲ ንብጹእ ወ ቅዱስ ኣቡነ ኣንጠንዮስ፡ ይነኽሶም ዲዩ ነይሩ ይሳለሞም? … more


text:
ማሕበረኮም ዕላምኡ እንታይ እዩ? ንመን እዩኸ ከገልግል ዝግበኦ? ሽሙ ከም ዝሕብሮ ንማሕበረሰብዶ ወይስ ንውሑዳት ሰባት? ማሕበረኮም መሓውር መንግስታውያን ወይ ዘይመንግስታውያን ማሕበራት ድዩ ክኸውን ዘለዎ ወይስ ነቲ ይውክሎ እየ ዝብሎ ማሕበረኮም ብሙሉኡ ከይፈለየ እዩ ከገልግል ዘለዎ?
ኣብ ከባቢ ዋሺንግተን ዲሲ፣ ማሕበረኮም ኤርትራውያን ኣሎዶ? ሓድሽ ስደተኛ ምስ ናቱ ባህልን ቋንቋን ዘለዎም ሰባት ዝራኸበሉ ማሕበረኮም ኣሎዶ? ሓድሽ ስደተኛ ምስ ከባቢኡ ብኸመይ ክዛመድ ከም ዘለዎ፣ ቋንቋን ካልእ ትምህርትን ብዝምችኦ ቋንቋ ዝማሃረሉ ማሕበረኮም ኣሎዶ? ኤርትራዊ ሸጊርዎ ሽግሩ ከዕልለሉን መፍትሒ ዝረኽበሉን ማሕበረኮም ኣሎዶ? ኣብዚ ዝተወልዱ ኤርትራውያን ዘይተበከለ ባህልን ቋንቋን ሃገሮም ኤርትራ ዝማሃርሉ ማሕበረኮም ኣሎዶ? ኣብዚ ዝተወልዱ ምስ ካብ ዓዲ ዝመጹ የሕዋቶምን ኣሓቶምን ዝራኸቡሉ ማሕበረኮም ኣሎዶ? እንተሃልዩ ንመን የገልግል ኣሎ፣ ናይ መን መሓውር’ዩ ኸ? ንኤርትራውያን-ኣመሪካውያንን፣ ንኤርትራውያንን ዶ ወይስ ንኻልኦት እዩ ዘገልግል ዘሎ? ኣብ ከባቢ ዋሺንግተን ዲሲ ማሕበረኮም ኤርትራውያን እንተዘይሃልዩ፣ ንምንታይ ዘየለ? ኤርትራውያን ህዝባውን ማሕበራውን ኣገልግሎት ስለዘየድልዮም ድዩ ወይስ ዝጥርንፍ ሓይሊ እዩ ተሳኢኑ?
ነዝን ንኸምዚ ዝኣመሰለን ኣገዳሲ ሕቶታት ንምዝታይ፣ ዓለም ለኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ- ጨንፈር ዋሺንግተን ዲሲ መኣዲ ዘተ ኣዳልዩ ኣሎ. እዚ “ፈጠራን ምድንጋርን ህግደፍ፡ ማሕበረኮም ኤርትራውያን ደጀን ሓራ ኤርትራውያንዶ ዋላስ ስውር መሓውር ህግደፍ” ብዝብል ኣርእስቲ ተዳልዩ ዘሎ መኣዲ ዘተ፣ ብተሳታፍነት ኩሎም ግዱሳት፣ ብፍላይ ድማ መንእሰያት፣ እዩ ኣዕጋቢ ውጽኢት ክህልዎ ዝኽእል.
ስለዚ፣ ምስ ፈተውትናን መሓዙትናን “ክኸውን ኣለዎ” ኢልና እንዛረበሉ ነገራት ሒዝና ናብዚ መኣዲ ዘተ ንኽንመጽእ ዓለም ለኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ- ጨንፈር ዋሺንግተን ዲሲ ብኽብሪ ትዕድም.
ዕለት፡ ቀዳም 27ተን መጋቢት 2010
ሰዓት፡ 3ድቐ
ቦታ፡ Thurgood Marshal Center
1816 12th St. NW, Washington DC
ብደሓን ምጹ!


text:
ኣብ ኤርትራ ዘለዋ ኩባንያታት ማዕድን ኣብ ምዝመዛ ናጻ ጉልበት ይሳተፋ ከይህልዋ፡ ሁማን ራይትስ ዋች ተሻቒሉ
ካብ`ተን ኩባንያታት ሓደ Nevsun Resources ግን ኣብ ትካልና ናጻ ምዝመዛ ጉልበት ኣይነፍቅድን ኢና ይብል
Eritrea-Bisha-Mining
ኣብ ኤርትራ ብቕልጡፍ ኩነታት እናዓምበበ ኣብ ዝኸይድ ዘሎ ዘፈር-ማዕድን ተዋፊሮም ዘለዉ ኩባንያታት ማዕድን፡ ናይ ጥንቃቐ ስጉምቲ እንተዘይወሲዶም ኣብ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰል ተሳተፍቲ ናይ ምዃን ሓደጋ ኸምዝጽበዮም Human Rights Watch የሰምዕ።
በቲ ኽሲ ዝተጠቕሰ ካናዳዊ Nevsun Resources ግን፡ ኣብ ቢሻ ዝሰርሑ ኩሎም ዘይተጣየሹ ተመልመልቲ ሃገራዊ ኣገልግሎት ከምዘይኮኑ ናይ ምርግጋጽ ጽኑዕ ፖሊሲ ኣለና ይብል።
Nevsun Resources ኣብ 2011 ጥራሕ ፡ 614 ሚልዮን ዝዋግኡ ወርቂ ኣውጺኡ`ሎ ይብል እቲ ትካል።
ምሉእ ጸብጻብ ተኸታተሉ
Eritrea-Bisha-Mining-HRW


text:
ካብ በርሚንግሃም፡ ማንቸስተር፡ ሊድስ ዝኣመሰላ ዝተፈላለያ ከተማታት ዓዲ እንግሊዝ ናብ ለንደን ብውቶቡሳት ንሓያለ ሰዓታት ዝወሓዙ ኣማኢት ኤርትራውያን ደለይቲ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ድሕሪ ስርሒት ፎርቶ 21 ጥሪ ንሳልሳይ ግዜ፡ ኣብ ፊት ኤምባሲ ስርዓት ህግደፍ ዕዉት ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
እቶም ኣዝዩ ቆራሪ ዝነበረ ኩነታት ኣየር ከይዓጀቦም ኣብቲ ንስርሒት ፎርቶ 2013 ደገፎም ንምግላጽ ዝተረኽቡ ግዱሳት ኤርትራውያን ተቓለስቲ ዝበዝሑ መንእሰያት ኮይኖም፡ ሓያለ ቆልዑን ሽማግለታትን ኣዴታትን ‘ውን ይርከቡዎም።
ንሳቶም ኣብቲ ሰላማዊ ሰልፊ፡ ድሕነት ኤርትራን ህዝባን ክረጋገጽ እንተኾይኑ፡ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ብህጹጽ ካብ ስልጣን ወሪዱ መሰረታዊ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ክረጋገጽ ዝጠልብ፡ ልዑል ሃገራዊ ስምዒት ዘንጸባርቕ ጭርሖታት እናቃልሑ እዮም ነቲ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶሞ።
ቀቅድሚ’ቲ ሰላማዊ ሰልፊ፡ ብለይቲ፡ ኣብ ማዕጾን መናድቕን ኤምባሲ ስርዓት ህግደፍ፡ ንጅግንነት ‘ቶም ኣብ ፎርቶ ናይ ለውጢ ምንቅስቓስ ዘካየዱ ምዑታት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ዝምጉስ፡ ስእሊ ናይታ ፎርቶ ዝደየበት ታንክ ደልይቲ ለውጢ ዘላቶ፡ ከምኡ ‘ውን ዲክታተር ኢሳይያስ ብህጹጽ ክወርድ ዝጽውዕ ዝተፈላለየ ጭርሖታት ተጠቂዑ ከምዝሓደረ ‘ውን ተፈሊጡ።
በቲ ዝተኻየደ ምንቅስቓስ ኤርትራውያን ደለይቲ ለውጥን እቲ ተኸታታሊ ሰላማዊ ስልፍን ዝተዳህሉን ሸቐልቀል ዝኣተዎምን ኣምባሳደር ህግደፍን መጋበርያታት ህግደፍን ናብ ፖሊስ ብዘቕረቡዎ ጥርዓን መሰረት ከኣ፡ ኣብ ሰላማዊ ሰልፊ ኤርትራውያን ዓቐኑ ተራእዩ ዘይፈልጥ ብዝሒ ፖሊስ ዓዲ እንግሊዝ ናብቲ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ርእሲ ምልኣኹ፡ ርሕቀት ሰልፈኛታት ካብቲ ኤምባሲ ስርዓት ህግደፍ ካብ ንቡር ከምዝምሕድግ ተገይሩ።
ደድሕሪ ‘ቲ ዕዉት ሰላማዊ ሰልፊ፡ ሰልፈኛታት ኣብ ሓደ ኣዳራሽ ናይቲ ዘካየዱዎ ተኸታታሊ ሰለማዊ ሰልፍታት ሰፊሕ ገምጋም ገይሮም፡ ናህሪ ናይቲ ምንቅስቓስ ንለውጢ ዝሕይለሉ መንገድታት ተመያይጦም።
ኤርትራውያን ደለይቲ ለውጢ ዓዲ እንግሊዝ፡ ድሕሪ’ቲ ኣብ ፎርቶ ብ21 ዝተኻየደ ስርሒት፡ ኣብ ውሽጢ ወርሒ ንሰለስተ ግዜ ብተኸታታሊ ዘካየዱዎ ሰልፍታት፡ እንተላይ’ቲ ኣብ ውሽጢ ኤምባሲ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ዝገበሩዎ ዕዉት ፍጻሜታት፡ ኣብነታዊ ምንባሩ ብምግምጋም፡ ብዝሓየለ መልክዕን ናህርን ክቕጽል ተወሳኺ ጻዕሪ ክገብሩ ተሰማሚዖም።
ኣብ መወዳእታ፡ እቶም ካብ ርሑቕ ቦታታት ናብ ለንደን ዝመጽኡ ሰልፈኛታት ናይ ድራር እንግዶት ተገይሩሎም።


text:
ኣብ ሓሙሽተ ዩኒቨርሲታት ኣሜሪካ ዝሰርሑ ምሁራት ዘጣየሽዎ ትካል ምትሕግጋዝ ኣብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ኢትዮጵያ ኣብ ትምህርታውን ምርምራውን ዓውድታት ንዝረአ ዘሎ ክፍተት ንምዕባስ ዝድግፍ እዩ፡፡
ነቲ ትካል ዘጣየሹ ሊቃውንቲ ቅድሚ ሎሚ ንንውሕ ዝበሉ ዓማውቲ በብውልቀ ናብ ሃገሮም መጺኦም ኣብ ምርምርን ካልኦት ትምህርታዊ ሓገዝን ዝሳተፉ ዝነበሩ እዮም፡፡
ነቲ ብቱን ከይዲ ሓገዝ እርኑብ ብዝኾነ መልክዑ ተግባራዊ ንምግባር ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ዓማውቲ ኣድላዪ ዘበለ ዘተ ብምክያድ ብምሕጻረ ቃል እንግሊዝ ED-REAP ማለት ድማ Ethiopian Diaspora for research and education advancement through partnership ዝተሰየመ ትካል ኣጣይሾም ኣለዉ፡፡
መስረትቲ እቲ ትካል ዶክተር ሰለሞን ኣብርሃም ካብ ኖርዝ ካሮላይና ሴንተራል ዩኒቨርስቲ፣ ዶክተር ኪሮስ ብርሃነ ካብ ዩኒቨርስቲ ኦፍ ሳውዘርን ካሊፎርንያ፣ ዶክተር ሙሉጌታ ገብረእግዚኣብሔር ካብ ሜዲካል ስኩል ኦፍ ሳውዝ ካሮላይና ስቴት ዩኒቨርስቲ፣ዶክተር ሃይለማርያም ገብረስላሴ ካብ ሳውዝ ካሮሊና ስቴት ዩኒቨርስቲ ከምኡ’ውን ዶክተር መኮነን ገብረሚካኤል ካብ ዩኒቨርስቲ ኦፍ ካናቲኬት እዮም፡፡
ED-REAP ንመኽሰብ ዘይሰርሕ ኣብ ኣሜሪካ ብ501c3 ዝተመዝገበ ዘይመንግስታዊ ትካል እዩ፡፡
ኣዳምፁ


text:
Login Form
ቅድመ ገጽ
ምኵራብ
ከምተን ዝሓለፋ 2ተ ሰናብቲ። ዘወረደ። ቅድስት ኢልና ዝጀመርና ሕጂ`ውን ምኩራብ ኢልና ክንቕጽል ኢና፣ ናይዚ ሣልሳይ ሰንበት ናይ ጾም አርብዓ ስያሜ ምኩራብ ይበሃል። በዚ ዕለት ድማ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ አብ ምኩራብ ኣይሁድ ተረኺቡ ንዝተኣሰሩ ነጻነት ንዝሞቱ ህይወት ንድኻታት ወንጌል ከበስር ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ንዝነበሩ ኩሎም ናይ ምህረት ሒወት ስለ ዝመሃረ ብትምህርቱ ከም ዝተደነቑ`ውን ይንገርን ይዝመርን`ዩ፣ ምኩራብ ዝብል ስያሜ ሊቅ ቅዱስ ያሬድ ዝሃቦ ስያሜ ኮይኑ ካብ መዝሙር ጀሚሩ ኩሉ ኣብ ቤተክርስቲያን ክንገር ዝሓደረ ካብ ምኩራብ ዝብል ስያሜ ዝተበገሰ እዩ፣፣
ምኩራብ ማለት   ማለት እዩ። ቤት መቕደስ ከኣ ናይ እግዚኣብሔር መሕደሪ ማለት`ዩ፣ እግዚኣብሔር ኣምላክ ክብሩ ስለ ዝገልጸሉ። ስሙ ስለ ዝቕደሰሉ። ብዝሐድረሉ ኣምላክ ስለ ዝተቐደሰ ብውሽጡ ከኣ ዘምልኽዎ ብክርስቶስ ደም ዝተቐደሱ ቅዱሳን ምእመናን ስለዝኾኑ ቤተ መቕደስ ይበሃል፣ኣብ ውሽጢ መጽሓፍ ቅዱስ እግዚኣብሔር ዝሐድረሉ ክብሩ ዝገልጸሉ ኩሉ ቤተ መቕደስ ። ቤተ እግዚኣብሔር ከም ዝበሃል የረድኣና፣
ኣድኅንኒ በኪዳንኪ ወባልህኒ እምሓጉል እስመ ዘእንበሌኪ ኣልቦ ኣድኃኖ ዘይክል
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈ ቅዱስ አሐዱ አምላኽ
ኣድኅንኒ በኪዳንኪ ወባልህኒ እምሓጉል እስመ ዘእንበሌኪ ኣልቦ ኣድኃኖ ዘይክል መ.ዐ.ኪዳነ ምሕረት
ከምቲ ኣቦና ሕርያቆስ ብመንፈስ ቅዱስ ተገሊጽሎም ኣብ ቅዳሴ ማርያም ኢሎሞ ዘለዉ ማለት “ኣንቲ ውእቱ ተስፋሁ ለኣዳም ኣመይሰደድ እምገነት” ኣዳም ካብ ገነት ክስደድ ከሎ ተስፋኡ ዝኾንኪ ንስኺ ኢኺ ሎሚ’ውን ንሕና ናይ እመ ምሕረት ታሪኽን ተኣምርን ኪዳንን ብትሑት ዓቕምና ክንገልጽ ክንፍትን እምበር ናይ እመ ምሕረት ታሪኽ ብኢድ ሥጋውያን ሰባት ክጸሓፍ ዕፁብ ነገር እዩ።ማለት ኣይብጻሕን እዩ፣ እዚ ኣቕሪብናዮ ዘለና ግን ካብ ኩንታልጣፍ ሓንቲ ፍረ እዩ፣
1,ናይ ዓቢ ጾም ቀዳመይቲ ጾም ዘወረደ ትበሃል
ዓቢይ ጾም ምባሉ ባዓሉ ጐይታናን አምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለ ዝጸሞ እዩ ፣፣ ጾመ ‘’ሁዳዴ’’ ትባሂሉ’ውን ይጽዋዕ እዩ ፣፣ እዚ ማለት ሁዳዴ ዝበሃል ጥንታዊ ናይ ሕርሻ መሬት ዕቤቱ ንምግላጽ እዩ ፣፣ ክወርድ ካብ የካቲት ሐደ እንተ ደንጎየ ኸኣ ካብ መጋቢት ሽዱሽተ ጀሚሩ ክሳብ ዋዜማ በዓለ ትንሣኤ ዘሎ ሓሙሳን ሓሙሽተን መዓልታት ዓብይ ጾም ይበሃል ፣፣
ኣብዘን መዓልታት ጐይታናን አምላኽናን መድኃኒናን እየሱስ ክርስቶስ ክብ ሰማይ ናብ ምድሪ ምውራዱ ወዲ ብትሕትና ብፍርሃት ኣምላኽ ክነብር ከምዝግባእ ይዝመር ፣፣ ናይዛ ዕለት ስያሜ ዝተወስደ ኣብዚ ዕለት ካብ ዝዝመር ናይ ቅዱስ ያሬድ መዝሙር እዩ ፣፣ ካብ ሶኒ ጀሚሩ እዛ ቀዳመይቲ ሰሙን ጾመ ሕርቃል ትበሃል ፣፣ ሰብ ልቦንኡ ንጾም ንኸዳሉን ፣ ኣብ ግዜያት ጾም ብዛዕባ ክህልወና ዝግብኦ ሕይወት ንመሃረሉ ሰሙን እዩ ፣፣
2,ካልኣይ ሰንበት ቅድስት
ናይ ዓቢይ ጾም ካልኣይ ሰንበት ቅድስት ተባሂሉ ይጽዋዕ። እዚ ስም ካብ ቅዱስ ያሬድ ዝተረኽበ መጸውዒ ናይ ዕለት ኮይኑ ዝጽወዓሉ ስም እዩ። ካብ ናይ ቅድስት ሰኑይ ክሳብ ጾመ ኣርብዕ ዘሎ ጾመ ኢየሱስ ተባሂሉ ይጽዋዕ። ካብዚ ዕለት ጀሚርና ምእንታን ርእስና ንኣምላኽ ከነግዝእን ክንሰግድን ክንቅደስ ስለ ዝግባኣና ቤተ ክርስቲያን ብዛዕባ ቅድስና ትምህረና።እቲ ዝበሃል መዝሙራትን ቅዳሴን ንቅድስና ብዘንጸባርቑ ቃላት ዝተመለአ እዩ። ኣብዚ መዓልቲ ስለ ክብሪ ሰንበትን ምሕረት ኣምላኽን ይዝመር። ኣብ ቅዳሴ ዝንበቡ ምንባባትውን ንቅድስና ዘንጸባርቑ እዮም።
ዓብዪ ጾም
ክብሪ ምስጋና ይብጽሓዮ'ሞ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ድሕሪ ምጥማቑ ንኣርብዓ መዓልቲ እዩ ጸይሙ። ማቴ. 4፣1 ቤተ ክርስቲያንውን ጐይታ ንዝገበሮ ምጻሌ ተኸቲላ ትጸውም። ዓብዪ ጾም ሸሞንተ ሰሙ ናት ወይውን 55 መዓልትታት ኣለዉዎ። እቲ ናይ መጀመርታ ሰሙን ጾመ ሕርቃልይበሃል። ሕርቃል (ኢራቅሊዮስ) ናይ ቤዛንታይን ንጉሥ ነበረ፣ (614 ዓ.ም.)። እዚ ቀዳማይ ሰሙን እዚ ብስሙዝተሰየመሉ ምኽንያት ከምዚ ዝስዕብ እዩ። በቲ ዘመን እቲ ፋርሳት ንኢየሩሳሌም ወሪሮም መስቀል ጐይታማሪኾም ወሲዶሞ ኔሮም። በዚ ምኽንያት'ዚ ከኣ ክርስቲያንውን ኣብ ቀኖናኣ ኣእትያ ተቐቢላቶ ኣላ። ምስ ዓብዪጾምውን ሓደ ኮይኑ ተቖጺሩ ኣሎ። (ፍት. ነገ. 15)። ናይ መወዳእታ ሰሙን ድማ ሰሙነ ሕማማት እዩ። ሓዋርያት ናይ ጐይታ ነገረ መስቀል እንዳዘከሩ ዝጾምዎእዩ። እዚ ኾነ እቲ ኵሉ ምስ ዓቢይ ጾም ሓደ ኮይኑ ተቖጺሩ ኣሎ። ዓቡይ ጾም ምባሉ፣- 1. ጐይታ ዝጾሞ ስለዝኾነ 2. ፈተናታት ሰይጣን (ኣርእስተ ኃጣውእ) ዝተሰዓሩሉን ዝሰዓሩሉን ስለዝኾነ እዩ ናይ ቤተ ክርስቲያን መዝሙር ንባብን ዜማን ኣስማሚዑን ኣዋዲዱን ዝተዛረበ ቅዱስ ያሬድ ኣብ ጾመ ድጓ ኣብዓብዪ ጾም ንዝርከቡ ሰንበታት ኵሎም ዝተፈልየ መዝሙር ስለዝሠርዓሎም ነፍስ ወከፍ ሰንበት ብስም እቲመዝሙር ይጽዋዕ። እቲ ቀዳማይ ሰንበት ዘወረደ ይበሃል። ኣብቲ መጀመሪ መጽሓፉ ኣምላኽ ካብ ሰማይ ምውራዱን ሰብ ምዃኑን ምስቃሉን ስለዝገልጽ እዩ። (ዮሓ. 3፣13)።


text:
ውልቀ መላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣብቲ ንጉስ ሃይለ ስላሴ ናይ ሎሚ ኣስታት 50 ዓመት ይገብር ኣብ ዘስርሕዎ ሳባ ስታድዮም ኮይኑ ተሓበኑ ዓድኹም ማዕቢላ ኢሉና። መልስና ግና ከመይ ኢልና ኢና እሞ ክንሕጎስ ነቲ
ስታዲዮም ስሙ ቀይርካ ስታዲየም ኣስመራ ስለ ዝበልካዮ ወይስ ነቲ ብኣምሓርኛ ዝነበረ መግዛእቲ፡ ብናይ ኣዴና ቋንቋ ስለ ዝተርጎምካዮ።
ዶስ ዋላስ ካልእ ንዓና ንለባማት ዘይረኣየና ንዓያሹ ዘሕብን ሚስጥር ኣለዋ’ዩ ዝዓድና። እቲ ሓበን ግና ካባኻ ዘይኮነስ ካብ መንእሰያት ኤርትራ ረኺብናዮ። ኤርትራዊ መንእሰይ ሎሚ ቅድሚ ሕጂ ተራእዩ ብዘይፈልጥ ኣገባብ ታሪኽ ሰሪሑ። እወ ታሪኽ፡ እንኮ ዘይኮነስ ማንታ ታሪኽ፡ በቲ ሓደ ንውልቀ መላኺ ኢሰያስ ካብ ስልጣንካ ውረድ እንክብሎ በቲ ካልእ ወገን ድማ ኣብ ኤርትራ ለውጢ ዝመጽእ ብመንእሰያትን ሓድሽ ወለዶን ምዃኑ ኣብቲ ኣብ ሳንፍራንሲስኮን ካልኦት ከተማታትን ዝተገብረ ሰላማዊ ሰልፊ ኣረጋጊጹ።
ተሳተፍቲ ሰላማዊ ሰልፊ ከተማ ሳንፍራንሲስኮ ኣብቲ መራኸቢ ቦታ ዩን ፕላዛ (UN Plaza) ብግዜኡ እዮም ክውሕዙ ጀሚሮም። ሰዓት ንቕሎ ምስ ኣኸለ ድማ ሰልፈኛታት ውልቀ መላኺ ኢሰያስ ካብ ስልጣን ይውረድ! ናይ ፖለቲካን ሕልናን ኡሱራት ይፈትሑ! ፍትሒ ንህዝቢ ኤርትራ! ደሞክራሲ ንህዝቢ ኤርትራ! እወ ንቅዋማዊ ስርዓት! ጋዜጠኛታት ይፈትሑ! 20 ዓመት ንዓያሹ ሓበን፡ ንለባማት ሓዘን! ወዘተ ዝብሉ ጭርሖታት ብቛናቋታት ትግርኛ፡ ዓረብን እንግሊዝኛን እንዳጨርሑ ናብ ሲቲ ሆል(city hall) ከተማ ሳንፍራንሲስኮ በጺሖም። መንእሰያት ነቶም ተመሲጦም ዝርእይዎም ዝነበሩ ወጻእተኛታት፡ ነቲ ኣብ ሃገርና ወሪዱ ዘሎ እከይ ተጋብር ዘቃልዕ ጹሑፋት እንዳዓደልዎም እዮም ዝኸዱ ኔሮም። እቲ ሰልፈኛ ኣብቲ ቦታ ቀጽሪ ሲቲ ሆል ምስ በጽሔ እቲ ብማሕበር ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ ዝቐረበ ንውልቀ መላኺ ኢሰያስ ስልጣኑ ንህዝቢ ከረክብ ዝጠልብ ጹሑፍ ብትግርኛን እንግሊዝኛን ንተሳተፍቲ ብኣባላት ቦርድ እቲ ማሕበር ቀሪቡሎም። ቀጺሉ ወከልቲ ፖለቲካውያን ውድባት መደረ ምስ ኣስምዑ ንህዝቢ ዘጎሳጉስ ግጥምታት ቀሪቡ።
ድሕሪ እዚ ብዓይነቱ ናይ መጀመርያ ዝኾነ ብመንእሰያት ዝተባሕተ ሰላማዊ ሰልፊ ኩሎም ሰልፈኛታት ናብቲ ብማሕበር ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ ዝተዳለወ ናይ ድራር ግብጃ ተተሓሒዞም ከይዶም። እቲ ብውዕውዕ ሰላማዊ ሰልፊ ዝጀመረ ፍቕሪ ሃገር ድሕሪ ድራር’ውን ተሳተፍቲ ብዛዕባ ሃገርና ክንዝትይ ኣለና ስለዝበሉ ንኹሉ ተሳታፋይ ዘዕገቡ ለበዋታትን ጎስጎስቲ መደረታት ካብ ተሳተፍቲ ቀሪቦም። ነዚ ሰላማዊ ሰልፊ ንምስታፍ ኤርትራውያን ካብ ስያትል፡ ሳን ዴጎ፡ ሎስ ኣንጀሎስ፡ ላስ ቬጋስ፡ ህዩስተን፡ ኢንድያና፡ ደንቨርን፡ ናሽቪልን ዋዮሚንን ተሳቲፎም። ነቶም ንኣስታት 12 ሰዓታት ሚኒ ባስ ዘዊሮም ኣብዚ ናይ ሰለስተ መዓልቲ ንጥፈታት ውዕውዕ ተሳትፎ ዘርኣዩ ካብ ስያትል ዝመጹ ኣጋይሽ ፉሉይ ምስጋና ይግብኦም።
ቀጺሉ ቀዳም መዓልቲ ካብ መንእሰይ ናብ መንእሰይ ዘቕንዔ ስይምፖዝየም ተኻይዱ። ኣብቲ ስይምፖዝየም ድሕሪ ሓጺር ድሕረ ባይታ ማሕበር ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ ቤይ ኤርያ ምቕራቡ እቲ መድረኽ ነቶም ዕዱማት ሰሚናር ወሃብቲ ተረኪቡ። እቲ ካብ ከተማ ሳን ዴየጎ ዝመጸ ተስፋልደት በላይ ተራ መንእሰያት ኣብ ህሉው ኩነታት ሃገርና ድሕሪ ምዝርዛር፡ መንእሰያት ተሳትፎና የሕይልና ወነንቲ መጻኢ ዕድልን ክንከውን ጸዊዑ። ቀጺሉ እቲ ካብ ህዩስተን ዝመጸ ኣርቲስት ኪሮስ የውሃንስ ተራ ስነ ጥበብ ኣብ ምሕጻር ዕምሪ ውልቀ ምልኪ ኣብ ዝብል ኣርእስቲ ንተዓዘብቲ ዝመሰጠ ኣስተምህሮ ኣቕሪቡ። ሓደ ካብ መስረቲ ማሕበር ስምረት ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ ዝኾነ ካብ ሎስ ኣንጀለስ ዝመጸ ዳኒኤል ገብረሚካኤል ነቲ ኣብ ኢንተርኔት ተፈጢሩ ዘሎ ውዕውዕ ተሳትፎ ከመይ ጌራና ናብ ባይታ ነሰጋግሮ ኣብ ዝብል ዛዕባ ስፍሕ ዝበለ መግለጺ ድሕሪ ምሃብ ነዚ ብማሕበር ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ ዝተበጽሐ ምዕባለ ከም ኣብነት(ሞዴል) ክንጥቀመሉ ኣዘኻኺሩ።
ድሕሪ ሓጺር ናይ ምሳሕ ዕረፍቲ ድማ ሳን ሆዘ ዝቕመጥ መንእሰይ ገዛኢን ካብ ደንቨር ኮሎራዶ ዝመጸት መንእሰይ ፋናን ንሕዝቢ ኤርትራ ዘርብሕ ጎነጻዊ ድዩስ ዋል ዘይጎነጻዊ ሜላ ቃልሲ ኣብ ዝብሉ ክልተ ኣርእስትታት ንተሳተፍቲ ዘዋዓወዔ ክትዕ ኣካይዶም። ኣብ መጠረሽታ እቲ መደብ እቲ ካብ ዩኒቨርስቲ ኢንድያና ዝመጸ ናይ ሕጊ ተማሃራይ መንእሰይ ስምኦን ወልደሃይማኖት ንኣድላይነይ ቅዋማዊ መንግስቲ ኣመልኪቱ ስፍሕ ዝበለ ኣስተምህሮ ሂቡ። ኣቶም ወሃብቲ ኣስተምህሮታት ካብ ህዝቢ ንዝቐረበሎም ሕቶታት ብውሕሉል መንገዲ ይምልሱ ኔሮም። እቲ ከስተምህር ዝጸንሔ ጸኒሑ ክምሃርን ክሓትትን ምስ እትርእይ ማዕረ ክንደይ እቲ ሲምፖዝየም ኣብ ምልውዋጥ ተሞክሮ ሓጋዚ ምንባሩ ይበርሃልካ። እዚ ኣስተምህሮታት ፍሉይ ዝገብሮ ኩሉ ብሐድሽ ወለዶ ዝኾኑ ሙሁራትን ኪኢላታትን ዝቐረበ ምዃኑ እዩ።
ድሕሪ ዕውት ሰላማዊ ሰልፍን ስምፖዝየምን ንኹሉ ዘሳተፈ መበል 20 ዓመት በዓል ናጽነት ብኽብ ዝበለ ተሳትፎ ብባህላዊ ምሸት ተባዒሉ። ኣብቲ ባህላዊ ምሸት ካብ ዝተፈላለዩ ኩርናዓት ሰሜን ኣሜሪካ ዝመጹ ሙዚቀኛታት ነቶም ኣጋይሽን ነበርቲ ቤይ ኤርያ ዝኾኑ ተሳተፍትን፡ ብባህላውን ዘመናውን ሙዚቃታት ከዘናግዕዋም ኣምስዮም። እዚ ንሳልስቲ ዝቐጸለ ንኹሉ ተጻብኦታት ዝበድሀ ዕውት ስራሕ ንኹሉ ደላይ ለውጢ ዝኾነ ኤርትራዊ ብሓፈሻ ንኣባላት ማሕበር ድማ ብፍላይ ኣሕቢኑዎም። ኣብ መወዳእታ እዚ ታሪኻዊ ፍጻመታት ነቶም ወይጦታትን ተደናገጽቲ ውልቀ መላኺ ኢሰያስን ክሳዶም ዘድነነ እዩ ኔሩ ክበሃል ይከኣል።
ሰላምን ፍትሕን ንውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ!
ሰሎሞን ገብረእየሱስ፡ ኣባል ማሕበር ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ


text: 1ዓሳ ቢያ ዎይሣ ዓሶና ቢታንታ ዓኣ ዓሶናም ሼሌዑሞና ዓይሢንታንዳጉዲ ሃሣ ኮሺ ማዾ ቢያ ማዻኒ ጊኢጌያ ማዓንዳጉዲ፥ 2ዖ ዑሢዳኣ ፑርታ ባኣዚ ጌስቱዋጉዲ ዔያቶም ላቲ ኬኤዜ፤ ዬያይዳፓ ዓሲና ዎላ ፑርቱዋያ፥ ኮሺ ዓሲ ሃሣ ጎኔ ዒናፓ ዓሲ ቢያም ሼሌዓያ ማዖንጎ፤ 3ኑኡኒ ሃያኮ ቤርታ ማሊሢባኣያ፥ ዔኤያ፥ ዓይሢንቲ ዒጻያ፥ ዻቢንቲ ጌሺንታያ፥ ዱማ ዱማ ፑርቶ ኑ ማሊፆ ሱኡኮ ኩንሣያ፥ ጌኔ ማዾ ማዻያ ሃሣ ቂኢራያ፥ ዑራዻያና ዎሊ ሴካና ሃንጋና ዒፃያ ማዒ ኑ ናንጋያኬ። 4ጋዓንቴ ኑና ዻቂሻ ፆዛሢኮ ኮሹሞና ናሹሞና ፔጋዼ ዎዶና፥ 5ኑ ማዼ ፂሉሞ ማዾናቱዋንቴ ፔኤኮ ማኣሪፆና ኑና ዒ ዻቂሼኔ፤ ኑና ዒ ዻቂሼሢያ፡- ላሚ ሾይንቲሢ ማዔ ማስቲሢና ዓያኖ ጌኤዦ ዛሎና ጴዼ ላኣሚንቲናኬ። 6ፆሲ ኑና ዻቂሻ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዛሎና ፔኤኮ ዓያኖ ሚርጌና ኑም ኬይሴኔ። 7ዬያ ዒ ማዼሢ፡- ዒዛኮ ኮሹሞ ዒንጊጾና ኑ ፂሊ፥ ሃጊ ማዓንዳ ዎዛ ማሂ ኑ ካፓ ናንጊና ናንጎዋ ኑ ዴንቃንዳጉዲኬ። 8ሃይ ታ ኔም ኬኤዜ ባካ ቢያ ጎኔ ባኣዚኬ። ፆሲ ጉሙርቃ ዓሳ ቢያ ኮሺ ማዾ ዶዲ ማዻንዳጉዲ፥ ሓያ ታ ኔም ኬኤዜ ባኮ ቢያ ዶዲሺ ዔያቶም ኔ ኬኤዛንዳጉዲ ታ ኮዓኔ፤ ዬይ ባካ ኮሺ ማዔያ ሃሣ ዓሲም ኮይሳ ባኣዚኬ። 9ጋዓንቴ ፓሡዋ ማርሞይዳፓ፥ ዓሲኮ ዜርሢ ፓይዲ ሺሪፆይዳፓ ሃሣ ዓሲና ዣሊሢና ሙሴኮ ዓሶ ዎይሦ ዎጎ ዛሎ ዔቃ ጎሪንቲዳፓ ሃኬ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ዬይ ባካ ፓሣ ባኣዚ ባኣያና ጉሪ ማዔ ባኣዚታሢሮኬ። 10ሺኢጲፆ ማኣሮ ዓሶ ዎሊፓ ዱማሳ ዓሲ ፔቴና ዞሬ፤ ዬካፓ ሃሣ ላሚ ላቲ ዒዛም ኬኤዜ፤ ያፓ ዑሣ ዓኣዼቴ ጋዓንቴ ዒዛና ዎላ ፔቴ ማዒፖ። 11ዬያ ጉዴ ዓሲ ዣኣሌ ዓሲኬ፤ ዒ ጎሜ ማዻሢሮ ፔ ዑጻ ሜቶ ዔኪ ዬዓያ ማዔሢ ዔሬ። 12ዓርፂማሴ ሃንጎ ቲኪቆሴ ኔ ኮይላ ታ ዳካዛ ኔኤኒ ታ ዓኣ ቤዞ፥ ኒቆጲሊዮኔ ዑኬና ሙኬ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ታ ባርጎ ዒዞ ቤዞይዳ ዴዒ ዓኣሣኒ ማሌሢሮኬ። 13ዎጎ ዔራ ዓሢ፥ ዜማሴና ዓጲሎሴናም ኮይሳ ባኮ ቢያ ዒንጊ ጎይፆ ዔያታ ዓኣዻንዳጉዲ ማሄ። 14ኑ ዓሶ ማዔ ዓሳ ማኣዳ ባኣዚ ባኣያ ማዒ ዓቱዋጉዲና ፔኤኮ ናንጎ ዔያታ ፔኤሮ ዳንዳዓንዳጉዲ ኮሺ ማዾ ማዺሢ ዔሮንጎ። 15ታኣና ዎላ ዓኣ ዓሳ ቢያ “ኮሺዳ?” ኔና ጋዓኔ፤ ፆሲ ጉሙርቃ ዓሶ ዛሎና ኑና ናሽካ ዓሶም ቢያ “ዒንሢ ኮሺዳ?” ጌዔኔ፥ ጌዔ። ፆሲኮ ኮሹሞ ዒንጊጻ ዒንሢና ቢያ ማዖንጎ።


text:
ሃይማኖታዊ ፖለቲካ፡ -ፍትሒ- 03-11-13 ክቡር ህዝቢ ኤርትራ፡ እንዃዕ ብኣጋጣሚ ናይ ላምፐዱዛ ፍጻመ፡ ናብዚ ናይ ሎሚ ናይ ሰምበት 03/11/13 ጋህዲ ዶግዓን ጾሎተ-ፍትሓትን ናይ ኩሎምን ናይ ኩሉጊዜን ኩሉ ዓይነት መስዋእትናን ኣውያት ረመጽ ድጉል ሰፊሕ መደብ ጥፍኣትናን ንድርጓሓሉ እዋን ኣ ብጸሓና!! ትንግርቲ መጋርያ ህዝባዊ ናዕብና ልዕሌና ዓለም ስለእትፈልጦ እንታይ ዓዚምና ኣዚምና ንብርሰት ከምዝተጋለጽና … more
Category Archives: ንኣሰና
ብ23 መጋቢት፡ ‘ ካብ መራሕቲ ሰራዊት ኤርትራ’ ብዝብል ብርዒ ስም ተጻሒፉ ዝተላእከልና፡ “መንግስቲ ህግደፍ ካህናትን ደናግልን ናብ ሳዋ ክወርዱ ዘመሓላለፎ ሓድሽ ትእዛዝ ብካቶሊካዊት ቤተ ክርስታያን ተነጺጉ” ዝትሕዝቶኡ፡ ኣብ ዓምዲ ደብዳበታት ዘውጻእናዮ መልኽቲ ተኸታተልትና፡ “ጳጳስ ናይ ካቶሊካዊ መንበረ ጵጵስና ኣስመራ፣ ኣቡነ መንግስተኣብ ተስፋማርያም፡ ብወግዒ ከም ዝነጸግዎ ተሓቢሩ።” ዝብል ሓበሬታ ግጉይ ምዃኑ … more
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን ደቂ ሃገር፡ ብቀዳምነት ልባዊ ሰላምታና ይብጻሕኩም። ቀጺልና ደጊም፡ ንልሙድ መደብና መሰረት ብምግባር፡ እንሆ ን-ቀዳም ዕለት 19.12.2009 ዓ.ም.ፈ.፡ ካብ ማሓዙ ኣሰና ዶት ኮም፡ ከም ክቡር ሓው ኢሳያስ ስዩምን ተስፊት ክፍሉን፡ ኣጋይሽ ናይ (Eritrean room for strong and united opposition) ኮይኖም ከምስዩ፣ እሞ፡ “ንምሕያልን ምትብባዕን ነጻ ናይ ዜና ማዕከን“ ዝብል … more
መርበብ ሓበሬታ ኣሰና ኣብ ምኽፋት ብዘጋጥመኩም ዘሎ ትጽቢትን ምስንኻልን ይቕሬታ እናሓተትና ንምፍትሑ ንጽዕር ከምዘለና ነዘኻኽረኩም። … more
ሓበሬታ ንስነጠበበኛታት – ደረፍቲ፡ ሙዚቀኛታት። ገጠምቲ፡ ደረፍቲ… ካብ ኣሰና … more
ሕጂ ህዝቢ ኤርትራ ትዕግስቱ ተወዲኡ፣ ጥራይ መድረኽ ዘቓልጥፈሉ ኢዩ ዝደሊ ዘሎ። ብሓቂ እዚ ብዘይካ ክሰርሕ እምበር፣ ሽመት ኣብ ኣእምሮኡ ዘይስቖሮ ህዝቢ ተላዒሉ ስለዘሎ ኣሰናኮም ዝህልዋ ተራ ዓቢ ከምዝኸውን በቲ ‘እተጽግበኒ ቅጫስ ኣብ መቕሎኣ እፈልጣ’ ዝብል ብሂል ሃገርና ክገልጽ እፈቱ። እንተዘይኮይኑ ህዝብና ኣብ ውሽጥን ኣብ ደገን ዝርከብ ንምቅልጣፍ ናይዚ ጨኻኒ ስርዓት፣ … more


text:
ካብ ዕለት 5 ክሳብ ዕለት 7 ሓምለ 2013 ብሓልዮት ጨናፍር ዞባ ኤውሮጳ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ከተማ ካስል ተኻይዱ፡፡ እዚ ብዙሕ ሰብ ክጽበዮ ዝጸንሔ ርክብ ፈስቲቫል ብኣዳለውቱ ዝነበሮ ትጽቢት ክንደየናይ ነቢሩ እንድዒ ብትዝብተይ ግን ጽቡቕን እኹል ተሳታፋይን ምንባሩ ኢዩ፡፡እቶም ብሓላፍነት እዚ ፈስቲቫል ብጽቡቕ ኩነታት ክሓልፈሎም ዝጸዓሩ ኣዳላውቱ ብዙሕ ደኺሞም ከምዝኾኑ ካብ ትሕዝቶ እቲ ፈስቲቫል ክትዕዘቦ ዝከኣል ኩነት ኢዩ ዝነበረ፡፡
ኣዳለውቲ ሓደስቲ ድዮም ኮይኖም ወይ ከምኡ መሲልዎም ንዓይ ዘይበርሀለይ ኣብ ኢንተርነት ዝዘርግሕዎ መደብ ፕሮግራምን እቲ ጉዳይ ዓርቢ ሰዓት 10 ቅድሚ ቀትሪ ዝጅምር ሙዃኑ ዝሕብር ብምንባሩ ኣብ እዋን ስራሕ ዝጅመር ፈስቲቫል ናይ መጀመርያ ፈስቲቫል ዝብል ስም ብምሃብ ምስ ስድራና ኣስታት 400 ኪ,ሜትርተጓዒዝና ኣብቲ ቦታ ምስ በጻሕናስ ብዘይካ ዕድመኦም ድፍእ ዘበሉ ጉሩማት ኣቦታት ኣብቲ መእተዊ ካንሸሎ ዘላ ንእሽቶ ገዛ ኮይኖም መእተዊ ገንዘብ ዝሓቱ እንተዘይኮይኖም ብዙሕ ሰብ ኣይትርእየላን፡፡እቲ ዝተሓተትናዮ መእተዊ ግብሪ ከፊልና ናብቲ ገፊሕ ኣዳራሽ ምስ በጻሕና ተስፋ ዝህብ ላዕልን ታሕትን ምድላው ምግብታትን ምስተዓዘብካ እቲ ክጽልምት ጀሚሩ ዝነበረ ኩነታት በርሃው ክብል ይጅምር እሞ ነቲ ኣብቲ መጀመርያ ዝነበረ ምጥርጣራት ደምሲስካ ተስፋታትካ ኣላማሊምካ ትሓስብን ተውርድን፡፡ እታ ዕለተ ዓርቢ እምብኣር ከምቲ ኣብቲ ወጺኡን ተዘርጊሑን ዝነበረ ኩነታት መደበ ፕሮግራም ዘይኮነስ ክሳብ ሰዓት 18,00 ብጽቕታ ኢያ ተሓሊፋ፡፡እዚ ኩነታት እዙይ ነዳለውቲ ጥራይ ዘይኮነስ ንኹሉ ንኸምዙይ ዝበለ ጉዳይ ንዘዳሉ ተሞክሮ ኮይኑ ክምህር ዝኽእል ኩነታት ምንባሩ ኢዩ፡፡ ክሳብ ብሂወት ዘሎና ምምሃር ሰለ ዘይነቋርጽ እውን ጽቡቕ ሓዲስ ተሞክሮ ምንባሩ ኢዩ፡፡
ናብ ዝርዝር ምድልዋቱ ምእታው ኣየድልየንን፡፡ ተሳትፎይ ውሱን ስለዝነበረ እውን ካብዚ ንላዕሊ ክብሎ ዝደሊ የብለይን፡፡ናብቲ ጻዕርን ድኻምን ኣዳለውቲ ዘሎኒ ኣኽብሮትን ናእዳን ግን ደረት የብሉን ፡፡ ንኹሎም ኣዳለውቲ ብፍላይ ንጨናፍር ሃገረ ጀርመን ነዚ ሓዲሽ ተሞክሮ ከተኣታትው ምፍታኖም ጽቡቕ ስራሕ ሰሪሕኩም የቐንየልና ብምባል ከመስግኖም ይፈቱ፡፡ ፈስቲቫል ክሳብ ሕጂ ብውድባትን ብህ.ግ.ደ.ፍን ሕዙእ ምንባሩ ኢዩ ዝፍለጥ፡፡ እዚ ብባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ከምዚ ዝበለ ገፊሕን ድሙቕን ፈስቲቫል ንመጀመርትኡ ምክያዱ ሓዲሽ ተሞክሮ ኮይኑ ጽቡቕ ኔሩ፡፡ ኣዳለውቱ ክሕብነኑን ንብድሕሪ ሕጂ እውን ብተመሳሳሊ ክቕጽልን ይግባእ ምበልኩ። ከምቲ ምስ ብዙሓት ንዓመታ ኣብ ኣስመራና የራኽበና ንብሃሃሎ ዝነበርና እውን እሙን ንምግባሩ ብዙሕ ስራሕ ኣብ ቅድመና ከምዘሎ ኢዩ`ሞ በርቲዕና ንስራሕኢዩ ለበዋይ፡፡
ኣዳለውቲ ፈስቲቫል ሓደ ድልድል ኮይኖም ንህዝብን ባይቶን ኣራኺቦም፡፡ መሪሕነት ባይቶ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ቀሪቦም ነዊሕ ብጣዕሚ ነዊሕን ኣድካምን ምስቲ ዝገበርዎ ዕዮ ዘይራኸብ ብነዊሕ መግለጽን ናብ መኣዝንካ ዘስሕት ኩነታትን ዘዘንበለ ግብራውነት ዘይብሉ መግለጺ ሂቦም፡፡
ብፍላይ ምክትል ኣቦመንበር/ኣደመንበር/ ብፍቱው ግጥምታት ነፍስሄርዶክተር ርእሶም መእተዊ ገቢራን ጓል ወሓለታት ኢለ ኢየ ኣብ ፓልቶክ ዝኣቱን ምኽንያት እቲ ስም መምረጺኣን ክሳብ ፍጊዕ ዝብለናን ነንጸርጽርን ካብ ስነስርዓት ወጻኢዝኾነ ዓውታ ተጠቒምና ናብቲ ሕመረት ጉዳይና ምለስና ብምባልን ንወይዘሮ ፍረወይኒ ሃብተማርያም ክንሓታን ክንቃወምናን ፈቲና፡፡ ብኸምዚ ኣገባብ ንኽትእረምን መግለጺኣ ከተመሓይሽን ከተሕጽሮን ክትእለኳ እንተፈተንካ ጓለያቱ ኣይዓጀባን፡፡ ክንደይ ሰብ ንደገ ምውጻእ እንተገበረ እኳ ቀጺላ፡፡ሰባት ብዘይ ፍቓድ ተተሲኦም ንሕና ሕቶ ኣሎና ናብቲ ንደልዮ ሕቶ ንኺድ እዚ ትገልጽልና ዘሎኺ እንፈልጦ ኢዩ፡፡፡ ሎሚ ዘይኮነ እውን ቅድሚ ዓመትን ፈረቓን ክኸውን ነይርዎ ዝብል ርእይቶኳ እንተተዋህበ ሕጂውን ለውጢ ኣይነበረን፡፡እቲ ዝነበረ ለውጢ ኣቦመንበር ኣቶ ጸጋይ የውሃንስ ማይክሮፎን ሒዙ ካብ መቐመጢኡ ብምትሳእ ክንጻወርን ክንዕገስን ከምዝግባእ ክምዕድ ምፍታኑ`ዩ፡፡ኣብ 2011 ኣብ ዋዕላ ኣዋሳ ዝቐረበን ጸዲቑን ዝበሉና ሮድማፕን ፕሮግራምን ንልዕሊ ዓመትን ፈረቓን ዋላ ዝያዳን ደቂስካ ጸኒሕካ ሎሚ ክትገልጽን ከተረድእን ምፍታን ማዕረ ክንደይ ካብቲ ህሉው ኩነታት ኣደራዕን ሽግርን ህዝብን ሃገርን ተራሒቑ ከምዘሎ ዝሕብር ስለ ዝኾነ መራሕቲ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ውድቀቶምን ድኻሞምን ኣሚኖም ብሓዲሽ ተበግሶ ክምርሹ ኢዩ ዝግባእ እምበር ንነዊሕ ዝምድሩ ፖለቲከኛታትን መራሕትን ክትመስል ከተታልል ጊዜ ክትቀትልን ሰብ ተዳኺሙ ምክትታሉ ክስሕትን ምፍታን ሎሚ ኣብ ኤርትራዊ ዜጋ ቦታ የብሉን፡፡
ኣነ ተማሂረ ኢየ ብዙሕ መጽሓፍ ኣንቢበ ኢየ ኣብ ላዕለዋይ ጽፍሒ ኢየ ዘለኹ ኢልካ ንድምጺ ሓፍሽ ክትዓግት ምፍታን ጊዜኡ ከምዝኣኸለ ፈስቲቫል ካስል ብግብሪ ምሂሩ፡፡ስለዝኾነ ነዚ ተደጋጋምን ፍረ ዘይነበሮ መግለጺ ምክትል ኣቦመንበር ብምጽላእ መብዛሕትኡ ተሳታፊ ንደገ ክወጽእ ጀሚሩ፡፡ድሕሪ ነዊሕን ኣድካምን መደረታት ብድፊኢት ተሳተፍቲ መራሕቲ ባይቶ ገለ ሓቅታት ክገልጹ ፈቲኖም፡፡ ኣብ ሞንጎ መሪሕነት ባይቶን ኣብ ሞንጎ ፈጻሚ ኣካልን ከምቲ ዝድለ ናይ ስራሕ ዝምድናን ምውህሃድን ከምዘየሎ ዝሕብር ኮይኑ ናብዚ ናይ ሎሚ ፈስቲቫል እውን ሓቢርና ንኽንመጽእ ብዙሕ ደብዳቤታት ከምዝተጻሓሓፉንን ብምኽንያት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝካየድ ዘሎ ኣኼባ ፈጻሚት ኣይሰለጠናን ተባሂሉ፡፡
እዚ ፈስቲቫል ካስል ኣብ መራኸቢ ብዙሓን ካብ ዝስማዕ ነዊሕ ኮይኑ ኢዩ፡። ፈጻሚት ኣካል ባይቶ እውን ዘይትፈልጦ ኣይመስልን፡። ስለምንታይ ኣብቲ እዋን ፈስቲቫል ርክባት ክገብሩ ፈቲኖም ግን ዘተሓሳስብ ጉዳይ ኮይኑ ህዝቢ ንጉዳዩ ባዕሉ ክቋጻጸሮ ዓይኑ ክኸፍት ከምዝግባእ ክፍለጥ ኣለዎ፡፡ሕጂውን ከምዛ ንመሪሕነት ባይቶ ኣብ ካስል ዘዋጠሮም ንፈጻሚት ኣካል ባይቶ ጸዊዑ ክሓታን ክብድሃን ይግባእ እሞ ኣዳለውቲ ፈስቲቫል ካስል እዛ ጠለብ እዚኣ ከተግብርዋ ይጽውዕ፡፡ ንስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ንቃወመሉ ዘሎና ኩነታት መበገሲኡ ምልካዊ ባሕርያቱ ኢዩ፡፡ ምልኪ እንዳተቛወምካ ክትመልኽ ምፍታን ረሳዕቲ ኮና እምበር መራሕቲ ኢልና ዝመረጽናዮም መራሕቲ ውድባት ነዚ ባህርያት እዚ ዘርኣዩናስ በርከት ኢዮም፡፡ብሕጂ ግን ዝክኣል ከምዘይኮነ ከነፍልጦም ኣሎና፡፡
መራሕቲ ባይቶ ኣብ ካስል ተማሂሮም ክኾኑ ዘሎኒ ምንዮት ብዙሕ ኢዩ፡፡ገለ ካብ ኣብ መድርኽ ዝነበሩ ኣለይቲ ነቲ ረሲኑ ዝነበረ ክትዕ ንምቕጻይ ናይ ሙዙቃን ትልሂትን እዋን ኣኺሉ ብምባል ብዘይ መደምደምታ ክዘርግዎ ፈቲኖም፡፡ ሓደ ምሉእ ክዳን ዝተኸድነ መንእሰይ ካብ ዝተቐመጦ ብምትንሳእ ክልተ ኣእዳዉ ብምዝርጋሕን ናብ መራሕቲ መድረኽ ብምቕራብን ጓይላ ኣይኮነን ኣምጺኡና ዘይተመለሰ ሕቶ ኣሎና መልሱ ጓይላ ንህ.ግ.ደ.ፍ ይኹኖ ምስ በለ ኣዳራሽ ብጣቒዒት ክትፍንቀል ደልያ ክትዕን ሕቶን ቀጺሉ ምርብራብ ኮይኑ፡፡ህዝቢ ጽንዓቱ ኣረጋጊጹ፡፡ንኹሉ ሕቶታቱ ዳሕዲሕዎ ድኽመቶም ነጊርዎም፡፡ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ ካላኣይ ርክብ ባይቶ ስለምንታይ ንውድብ ብሄረ ኩናማ ኣግሊልዎ? ኣብቲ ርክብ ስለምንታይ ንመድያ ከልኪልኩም? ብፍላይ ስለምንታይ ንኣሰና ./ኣማኑኤል ኢያሱ/ ዓጊትኩሞዝብሉ ተረርቲ ሕቶታት ተሓቲቶም፡፡ ቅናት ኣደይ ሓንኩሉኒ መልስታት ሰሚዕና፡፡ ኩነታት ሲናን ስደት መንእሰያትን ተዘትይሉ፡ብሓተቲ ብዛዕባ ዝመጽእ ካልኣይ ጉባኤ እውን ተላዒሉ ኢዩ፡፡ድንግርግር ዝበለ ከይከውን ክንጥንቀቐሉ ከምዝግባእ ኢዩ እቲ መልእኽቲ ብፍላይ እቲ ካብ ህዝቢ ዝቐርብ ዝነበረ፡ሕቶ ህዝቢ ዳርጋ ሓደ ዝዓይነቱ ሕቶ ዝሓተተ ኮይኑ ምቅላስ ትዓግቱና ኣለኹም ዝብል ኣመት ዘለዎ ምንባሩ ምጥቃሱ ይክኣል፡፡ መለስቲ ሕቶታት ነቲ ጸገም ካብ ነብሶም ኣርሒቖም ንኻልኦት ከሰክምዎም ይፍቱኑ ኔሮም ብፍላይ ኣብዚ ፈስቲቫል እዚ ዘይነበረ ናብ ፈጻሚ ኣካል ባይቶ፡፡
ኣብዚ ፈስቲቫል እዚ ጽቡቕ ተስፋ ዝህብ ብዙሕ ነገራት ተኸሲቱ፡፡ ኣብ ሃገረ ስዊዘርላንድ ዝቕመጡ ኤርትራውያን መንእሰያት ምስ ኣብ ጀርመን ዝርከቡ ውድብ መንእሰያትን ብሓባር ኮፍ ኢሎም ምዝታዮምን ርክቦም ክቕጽል ከምዘለዎን ኣብ መጻኢ ዕድሎም ክጠቕሞም ዝኽእል ሞያ እንዳጥረዩ ህዝቦምን ሃገሮምን ንምድሓን ክጽዕሩን ተማይጦም ተመዓዒዶም፡፡ ዘሓጉስ ጽቡቕ ነገር ኢዩ፡፡
ብድሕሪ ከምዚ ዝበለ ሩሱን ኩነታት ናብ ሙዚቃዊ ትልሂት ሰለ ዝተሰግረ መድርኽ ንመንእሰያት ሃገረ ስዊዘርላንድካብ ካልኦት ሃገራት ዝመጹን ተመሓላሊፉ፡፡ ድሙቕ ጓይላን ሙዚቃን ሓንካስ ብሙርኩስ ሰሳዕስዕ ኮይኑ ነበረ፡፡ እዚ ከምዚ ዝበለ ክእለትን ጉልበትን ዝውንን መንእሰይ ካብ ሃገሩ ተሰዲዱን ተባሩሩን ክትርኢ እንከለኻ ዓው ኢልካ ዘይብከዮ ሞት ሕጹይ ትብል እሞ በቲ ካልእ ሸነዅውን ትጸናናዕ ፡፡ካልእ ኣብዚ ፈስቲቫል እዚ ተስፋ ዝህብ ተርእዮ ድሙቕ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራውያን ኢዩ፡፡ ልዕል ኔሩ፡፡ክሳብ ውድቀት ህ.ግ.ደ.ፍ ክቕጽል ይግባእ፡፡
ህዝቢ ኤርትራ ክዕወት ኢዩ፡።
ዓወት ንባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ፡፡
ዝኽሪ ንጀጋኑ ሰማእታትና፡፡
ስዩም ኪዳነ፡፡


text: 1ከመተጸማኳ ኢዴበም፥ ዴረኻ ካይላ ኤከምፈጋኽ እገሸ ኤታ፥ ኤከምሂን ኤያሥ በሂንካ ኖጎኻኳ። 2ዴረኻ ኤከምብዶቆ አረባ አኳ ነኤለ ደ ገንሣ ከደ መሸ ሠማኳ፤ አገምኪልኼ አጸጋ ኮዎማኼ። 3ኤታኸን ኤተ መጦሥ እገሻ ነኸማ፤ አ ከመንዥገሥ አኻ ከምጻንዶቆ ሴጠናኳ ነጸገኻ። 4እኽላኳ ነድ ኮጎ እልኻኳ፥ ቢልገምኪል አኻ ከንዶጎ ኤታ፥ ኤከምትተኾቆ ዳ ኤተ ከመገሽልሥ ካኻ ኮዎማ። 5ነጦኽ ኤቶኳ እልኻ ኮጎ ማሄሻ አል ረባ፥ ኮጎ ገቀማ ኤተ በኸካ ክርስቶስኳ። 6እኽላኳ ኢዴበም፥ ቢለገሸከሥ ካኻ ከፄ ኤቶኳ ያሱስ ክርስቶስ፥ ኤከምሃተኻሥ ነደ ገንዞዋ ከደ ገዴራ ደ በበፀካ ማኢካ ከመትገሣ ኤተ በኸርኮቆ ኖጎምላ ኮዎማ። 7በኸገምካ አኽኳ ኪልቆኻ፥ ኤከምዳ አመኮ መኢያለምላ ካኻ፤ ኖከ ቢልኢኬ ኖጎኻ ኢለንዞካንኼ ነመደዳ፥ 8ኢልሰካንኼ እገ ጸጋ ሜተል መገ ኼ። አይላኳ ቢልሌኤካ ቢልሻምበካ፥ ቢልደካ ኖካ ከመጎኳ፥ ኤከምበፃ መዳን ከጸጋ ሜተል ከገጹራ። 9ቢልደካ ካኻ ከመኮሣ ኤከምኮኻን አይላ፥ ኢላንዥገካንኼ ገፋሌያ ከመሎቆሥ አኻ ከማተጸሣኼ። 10ኖከ ቢልኢኬ ኖጎኻ፥ ቢልኸከን ማቶቋ ካኻ ቢልከለካ፥ "ጸጋ ኤተ ከምበፃ መሄሽ መደዳ፥ መሳኼ እጋኼ።" 11እኽላኳ ቢልገሰኮቆ፥ ኤበንዞካ ናኻ ጸጋ ሜታ ሜታ ነመደዳ፤ ኣሥ መኩ ነመደዳ ናል ጸጋ፥ ኢደካኼ መደዳኼ። 12ሾከ ጸጋ አለአ ኤከምኢዩሸን ትል፥ ከምዱዋ ኤከምሱዋን ኣሥ አለማም፥ ቢልተኮቆ ከፄ ኤታ ያሱስ ክርስቶስ ቢለገሸካ ከማምኳ። 13ኢዴበም፥ አኻኸን መንዞኻኼ ከመደ ገሸለማኼ! 14ጦኸሥ ኒልኻ ጸጋ ኤተ ከምበፃ መገሶቆ እገሸ መቆታለምላ። ኤከምዪፃቆን አኳ ማኩኾቆኼ ከአኼ። 15ነደንኳ፥ እገሸኸካ ኤዱዌበኻ፥ መዪርኻኼ ኤብታኼ! 16ነኸ ኤታ አል መገማ ኪልቆማ መዱጎክ ከንዶጎ ኮዎማ መገማ ካኻ፤ ነድ ኤቶኳ ከአኻ ከኮዎኻ። 17አራ ጳዉሎስ ከኤለም በርቆተካ ዳገለም ካኻ፤ መቆታለምኳ ኤኤለአ፤ ዳ ኤተ ከምገሙካ ገትጋለም ኮዎማ፥ ካሥ ከለአ። 18ነድ መገ አል ኤቶኳ ያሱስ ክርስቶስ ከአኻ ከኮዎኻ።


text:
ጀርመን ኣብ ኣርበዓታት፣ ኤርትራ ኣብ ዘመነ-ሚለንየም! ብድሕሪ ኲናት ባድመ፣ ብፍላይ ድማ ኣብ እዋን ሚለንየም ጉሒላ ኢሳይያስ ‘ተንኮለኛ ጉድጓድ ንኮዓቲኣ’ ኮይኑዎ፤ ህድኣትን ሰላምን ኣይረኸበን። እዛ ዘለናያ ዓመተ-2011 ከኣ ገበነኛ ኢሳይያስ፣ ካብ ኣዲስ ኣበባ ተኾልኲሉዎ ዝወፈረ ናይ ጥንቲ ድጉል ሕልምታቱ ዝቐበጸላ ዓመት ኢያ። “ … more
Tag Archives: ራብዓይ
ፈጣሪ ንወድሰብ ካብ ዝሃቦ ህያባት እቲ ዝዓበየ ኣእምሮኡ ምዃኑ ንኹሉ ብሩህ ኪኸውን ይግባእ። ሓደ ናይ ኣእምሮ ስንክልና ዘለዎ ሰብ ኣብ ሓደ ነገር ኪኣምን ወይ ተንቲኑ ኣብ መደምደምታ ኪበጽሕ ይኽእልዶ? ኣይክእልን። … more
ሕቡእ ታሪኽ ውልቀ-መላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ምጅማሩ’ምበር ኣብዚ ግዜ’ዚ ምውድኡ ዝከኣል ኣይኮነን። እቶም ክሳብ ሎሚ ሰሚዕናዮም ዘለና ጉዳያቱ ከኣ ካብ ግምጃ እከይ ተግባራቱ ሓደ ዕሽር ጥራይ ኢዮም፣ ትሽዓተ ዕስሪት (9/10) ድማ ተሪፎሙና ኣለዉ እንተተባህለ ምግናን ኣይኮነን። … more
ኤርትራዊ ኣትሌት ያረድ ኣስመሮም ኣብ ኦሳካ ጃፓን፡ 30 ዲግሪ ሰንትግሬድ ሙቐትን ብርቱዕ ራህድን ኣብ ዝነበሮ ኩነታት ኣየር ኣብ ዝተኻየደ ማራቶን ዝድነቕ ውድድር ብምርኣይ (ቅድሚ ሒደት ደቓይቕ) ራብዓይ ደረጃ ብምውጻእ ውድድሩ ዛዚሙ’ … more


text:
ኣብዚ ዝሓለፈ ቅንያት ወናኒ መርበብ ሓበሬታ መስከረም ኔት ከም መቐጸልታ እቲ ሕሱር ናይ ዓሰባ ባህርያቱ ሕጂ’ውን ስም ተቓለስቲ ንምጥፋእ ነቲ ብኣምባሳዶር መሓመድ-ኑር ኣሕመድ ምስ መርበብ ሓበሬታ ኣልናህዳ ብቋንቋ ዓረብ ዝተገብረ ቃለ-መሕተት ፈጺሙ ንሱ ብዘይበሎን ዘይተዛረቦን ንዕኡ ብዝጥዕሞ ኣትርረጓጉማ ተርጒሙ ጸሎሎ ክቐብኦ ከም ዝፈተነ ኩሉ ዝተዓዘቦ ኢዩ። … more
Tag Archives: ቃለ
ኣብዚ ዝሓለፈ ቅንያት ወናኒ መርበብ ሓበሬታ መስከረም ኔት ከም መቐጸልታ እቲ ሕሱር ናይ ዓሰባ ባህርያቱ ሕጂ’ውን ስም ተቓለስቲ ንምጥፋእ ነቲ ብኣምባሳዶር መሓመድ-ኑር ኣሕመድ ምስ መርበብ ሓበሬታ ኣልናህዳ ብቋንቋ ዓረብ ዝተገብረ ቃለ-መሕተት ፈጺሙ ንሱ ብዘይበሎን ዘይተዛረቦን ንዕኡ ብዝጥዕሞ ኣትርረጓጉማ ተርጒሙ ጸሎሎ ክቐብኦ ከም ዝፈተነ ኩሉ ዝተዓዘቦ ኢዩ። … more
ውግእ ዓሊተና ልቢ ከምዘይ’ዕበኹ ኣብ ክሳድ ዒቃ ሓዊ ከምዘይሰሓንኩ ኣብ በለሳ ጾሮና እንባ ከምዘይ’ፍረስኩ ኣብቲ ውዑይ ህጁም ደም ከምዘይሸንኩ … more
ዲክታቶር ኢሰያስ፡ ብጉልባብ መበል 18 ዓመት መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ “ቃለመጠይቕ ኣግብሩኒ’’ ኢሉ ምስ ዝዓደሞም ማዕከናት ዜና በብተራ ቃለ ኑዛዜ ይፍጽም ኣሎ
መራሒ ኤርትራ ዲክታቶር ኢሰያስ ኣፈወርቂ፡ እቲ ካብ መጀመርታ ሰሙን ናይ’ዚ ወርሒ እዚ ጀሚሩ ኣብ ዝገብሮ ዘሎ ቃለመጠይቕ ዝህቦ ዘሎ መልስታት፡ ከምቲ ልሙድ ብሓሶትን ባዶ ዘይጭበጥ ሕልማዊ ውጥናትን ዝተረቕሐ ኮይኑ፡ ንምሉእ ትሕዝቶ ናይቲ ዓይኒ ዘንቁር ሓሶታቱ ህዝቢ ኤርትራ ከይሰምዖ ምእንቲ፡ በቲ ምእዙዝ ኣገልጋሊኡ ዝኾነ ሚኒስትሪ ፕሮፖጋንዳ ተመሪጹን ተቘንጪሉን ንሃልኪ ውሽጢ ይቐርብ … more
ኣቦና ሃብተማርያም ኣብርሃ ኩነታት ኤርትራ ትማልን ሎምን ጽባሕን ብዝብል ኣርእስቲ ብ መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ንዝቐረበሎም ሕቶታት ዝሃቡዎ መልስታት ንምንባብ ኣብዚ ጠውቑ። ቃለ መጠየቕ መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ምስ ኣቦና ሃብተማርያም ኣብርሃ። … more
ክቡር ኣምባሳዶር መሓመድ ኑር ኣሕመድ ምስ ተለቭዥን ደሃይ ኤርትራ ዝገበሮ ቃለ መጠይቕ ናይ ስርዓት ህግደፍ ውዲት ኣብ ጉዳይ ጠንቂ ናይ ዶብ ምስሕሓብን ከምኡውን ብድሕሪኡ ዝተፈጥረ ውዲት ምእሳር ሓለፍቲ ሰበስልጣን ዓበይቲ ዓድን ጋዜጠታትን የቓልዕ፡፡ … more
ቃለ መጠይቕ ምስ መስፍን ሐጎስ — አቦ መንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራ አቕራቢ ጋዜጠኛ – ወልዱ ሚኪኤል ኤርትራ ንኣህጉራዊ ዓቃብ ሰላም ካብ መሬታ ክውጽእ ምውሳና፡ ብሕጊ ምኽኑይን ብዲፕሎማሲ ሓጋዚንዶ ነይሩ፡ ወይስ ንናይ ኤርትራ ጉዳይ ሃሳዪ? ኣህጉራዊ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት፡ ኣብ ኤርትራ ክዕስከር ዝብል ውሳነ፡ ምስ ምሕንጻጽን ኣብ ባይታ ምምልካትን ናይቲ ሓድሽ … more
ቃለ ምልልስ ፕረዚደንት! “ሰዓትኩም ኣተኻኽሉ ኢየ ዝብሎም!” … more
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንናይ ኢትዮጵያ ውሽጣዊ ኩነታት ኣመልኪቱ፡ ዝመጽእ ሰሙን ምስ ማዕከናት ዜና ኤርትራ ሰፊሕን ዝርዝራውን ቃለ-መሕትት ኪገብር ምዃኑ ኣቐዲምና ንሕብር። … more


text:
መነሊክ ንጣልያን ኣብ ዓድዋ ምስ ሰዓሮም፡ ኣብ ኤርትራ ውሑዳት ወትሃደራት ጣልያን ኢዮም ተሪፎም ነይሮም ይብሃል። ኣትዩ ከሳጉጎም ይኽእል ነይሩ። ግን ንኤርትራ ገጹ ኪቕጽል ኣይደልየን። ዓሻኽሩ ኣኻኺቡ ንሽዋኡ ደኣ ተመልሰ።
ዕላማኡ ነቶም ዘስግኡዎ ዝነበሩ ተጋሩ ናብ ገማግም ባሕሪ ብምኻድ ኣጽዋር እናሸመቱ ከይርብሹዎ ንምዕጻው ደኣምበር ካልእ ኣይነበረን። እንተ ንኤርትራ፡ ከም ዘይናቱ ኢዩ ዚርእያ ነይሩ።
ብሓጺሩ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ጣልያን ኮይና ቀጻሊ ክትነብር ንፖለቲካኡ ምቹእ ኢዩ ነይሩ። እምበኣር፡ ኤርትራ ናጻ ብዘይምንባራ ንነዊሕ ዘመናት ተሸጊራን ተሳቒያን ኢያ። ሓደ ካብቲ ምኽንያት ድማ ጀዮግራያዊ ኣቀማምጣኣ ኪኸውን ይኽእል። ባሕሪ ምህላዋን፡ ኣብ ጥቓ’ተን ብሰንኪ ኣመሪካን እንግሊዝን ህውከት ዘይበተኸለን ሃገራት ኣዕራብ ምዃና’ውን ተነቃፊት ገይሩዋ ኢዩ። እቲ ኣብ 50ታት ዚረአ ዝነበረ ምስፍሕፋሕ ኮሙኒዝም’ውን ጀዮግራፊያዊ-ፖለቲካዊ ተራኡ ተጻዊቱ ኢዩ።
ዝኾነኾይኑ፡ መነሊክ ሞይቱ ሃይለስላሴ ምስ ነገሰ፡ ኤርትራ ናትና ኢያ ኪብሃል ተጀሚሩ። ስሳ ዓመት ኣብ ትሕቲ መግዛኣቲ ጣልያን ከላ ቍሊሕ ኢሎምዋ ዘይፈልጡ፡ ጥቕሚ ባሕርን ወደባትን ደንጒዩ ግዲ ተሰቝሩዎም ኮይኑ፡ ምስ ኣመሪካን እንግሊዝን ኮይኖም፡ ኤርትራ ክፋል ኢትዮጵያ ኢያ ዚብል ሓድሽ መዝሙር ከፊቶም። ኢትዮጵያ ካብ ጥንቲ ባሕርን ወደባትን ነይሩዋ ኢዩ እናተባህለ ተለፍሊፉ። እዚ ኹሉ ግን ሓሊፋ። ኤርትራ ናጻ ሃገር ኮይና። እቲ ናይ ጥንቲ ጸገማትን ሕንቅሊተይን ድማ ተፈቲሑላ።
ግን ንሓሞት ኢሎም ዝሓረዱዎስ ሓሞት ሰኣኑሉ ኾይኑ ኩነታቱ። ኤርትራ ናጻ ወጺኣ ኢልካ ናብ ዓድኻ ኣብ ክንዲ ምምላስ ካብ ዓድኻ ምህዳም ልሙድ ኮይኑ። ናይ ዘመናት ኲናት ከይኣክልስ፡ ተደጋጋሚ ምትዅታዅን ባእስን ህውከትን በዚሑ። መንእሰያት ገና ናጽነት ከየስተማቐሩ፡ ናብ ዓውደኲናት ተላኢኾም። ፍረ ዘይብሉ ኲናት። መወዳእታ ዘይብሉ ህውከት። ናይ ሓደ ሰብ ህልኽን ቂምታን።
እንታይ ኢዩ ጉዱ ኢሉ ብልቡን ብመልሓሱን ዘይሓተተ ሰብ የልቦን። መልሲ ግን ኣይተሳእነን። ብሓሶት እተባዕጠ ደኣ ኾይኑ እምበር። ኩሉ መናፍሓት ፕሮፖጋንዳ ተኸፊቱ። ሰብ ተመንዩዎ። እቲ መሪሕነት ግን ኣይተመነዎን። ኪነብር ብማለት ዘይመሃዞ ሓሶትን ተምሳልነትን የልቦን።
ካብቲ ተምሳልነት ክልተ ምጥቃስ ይከኣል፣ 1ይ. ንወራር ወያነ ምስ ናይ ኣመሪካ ታሪኽ ምውድዳር። 2ይ. ንግዜኣዊ ዕድል ኤርትራ፡ ምስቲ ዝሓለፈ ጥልመታትን ተንኰላትን ምምስሳል።
እስከ ነዚ በብሓደ ንርኣዮ።
ኣመሪካ ብ1781 ንእንግሊዝ ብምስዓር ናጽነታ ምስ ኣረጋገጸት፡ እንግሊዛውያን ደም እናጠዓሞም ኢዮም ካብ ኣመሪካ ኣልጊሶም። ዳርጋ ንምሉእ ዓለም ዚቈጻጸሩ ዝነበሩ ገዛእቲ፡ ብኣመሪካውያን ተጸፊዖም ገሊኦም ናብታ ኣማኒቶም ዝኾነት ካናዳ ገሊኦም ድማ ናብ ዓዶም ተመሊሶም። ግን ንገለ ዓመታት ደኣ ቍስሎም ይልሕሱ ነይሮም እምበር ንኣመሪካ እንደገና ምምብርካኽሲ ቀንዲ ሕልሞምን ትልሞምን ኢዩ ነይሩ።
ብ1812 ድማ እቲ ዝሓልሙዎ ዝነበሩ ምቹእ ግዜ መጺኡሎም። ናብ ኣመሪካ ኣትዮም ድማ ነቲ ዋይት ሃውስ ኣንዲዶምዎ። ኣመሪካውያን ግን ከም ብሓድሽ ተወዳዲቦም፡ ተቓሊሶም ንሃገሮም ንኻልኣይ ግዜ ናጻ ኣውጺኦምዋ። ብድሕሪኡ፡ እንግሊዝ ኢዳን እግራን ኣኪባ ይፍትሓላ ብምባል ንሕልማን ትልማን ደማሲሳ ክትነብር መሪጻ።
እምበኣር ካብዚ ተበጊሱ ኢዩ ሓደ ናይ ህግደፍ ኣባል፡ ነቲ ናይ ‘ወያነ ወራር’ ምስ ናይ ኣመሪካ ካልኣይ ወራር ከዛምዶ ዝፈተነ። ኣነ’ውን ኣሚነዮስ ኣብ ጽሑፋተይ’ውን ኣስሚረሉ ነይረ። ግን ቀጻሊ ምስ ሓሰብኩሉ ሓቂ ዘይኮነስ ውጹእ ፕሮፓጋንዳ ምዃኑ በሪሁለይ።
እቲ ካብ 1998 ጀሚሩ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራ እተኻየደ ኲናት፡ ብዛዕባ ዶብ ወይ’ውን ብዛዕባ ጌና ዘይበጻሕናዮ ሕቡእ ኣጀንዳታት ደኣምበር፡ ብዛዕባ ናጽነት ኤርትራ ዚምልከትሲ ኣይነበረን። ኤርትራ ብ1993 ብረፈረንደም ናጽነታ ብወግዒ ምስ ኣወጀት፡ ኢትዮጵያ ኣሚናትሉስ ንባንዴራኣ ኳ ኣብቲ ኣብ ኣስመራ ዚርከብ ኤምባሲኣ ኣምበልቢላታ ነይራ። እቲ ሓርነታዊ ውድብ ኢትዮጵያ’ውን ጌና ኣብ ሜዳ ኸሎ ነቲ ናጽነት ኤርትራ ይኣምነሉ ነይሩ ኢዩ። ኣብቲ ናይ ሓኒሽ ግርጭት’ውን ኢትዮጵያ ምስ ኤርትራ ደው ከም ዝበለት ኩሉ ሰብ ዚፈልጦ ሓቂ ኢዩ።
ብኣንጻሩ ግን ኣብቲ ናይ ኣመሪካ ታሪኽ ምስ እንምለስ፡ እንግሊዝ ብዝኾነ መገዲ፡ ማለት ብመንግስቲ ይኹን ወይ ብውድብ መልክዕ ነቲ ናይ ኣመሪካ ናጽነት ካብ ጥንቲ ኣይኣመነትሉን። ኣመሪካ ናጽነታ ምስ ኣወጀት’ውን ኣይኣመነትሉን። በዚ ምኽንያት’ዚ ኢያ ንኣመሪካ ንኻልኣይ ግዜ ዝወረረታ።
ኣብ ሃገርና ተመሊስና ምስ እንርኢ፡ እቲ ንፕሮፓጋንዳ ተባሂሉ ብህግደፍ ኪዝርጋሕ እተደልየ ሓበሬታ ንጹር ኢዩ። ንሕና እንዋጋእ ዘሎና፡ ነቶም ንናጽነትና ከም ብሓድሽ ከሕድጉና ሒዅ ዚብሉ ዘለዉ ቀናኣት ተጋሩ ወይ ኢትዮጵያውያን ንምምካት ኢዩ፡ ስለዚ ኩሉ ህዝቢ ንናጽነቱ ደው ይበል፡ ማለቶም ኢዩ። በዚ መሰረት’ዚ ድማ፡ ነቲ ውግእ፡ ካልኣይ ናይ ኤርትራ ሓርነታዊ ውግእ ዚብል ስም ብምልባስ፡ ምስ ናይ ኣመሪካ ሓርነታዊ ታሪኽ ከመሳስሉዎ ፈቲኖም። ባዕላቶም ዝፈጠሩዎ ህውከትሲ ንታሪኽ ከላግቡሉ ደልዮም። ክሳዕ ክንደይ ኢዮም ግን ነቲ ህዝቢ ከም ዓሻን ዳንደን ወሲዶምዎ? ዘይፈልጥ ዲዩ መሲሉዎም?
ናብቲ ካልኣይ ነጥቢ ክንሰግር። ኣብዚ ጉዳይ’ዚ ህግደፍ ዛጊት ዘዘውትሮ ዘሎ ፕሮፓጋንዳ፡ ነዚ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ምስቲ ብግዜ ሃይለስላሴ ዝነበረ ኩነታት ብምውድዳር ዓለም ንኤርትራ ትዘርያ ከም ዘላ ከእምን ምፍታኑ ኢዩ። በዚ ድማ ብዙሕ ከም ዘገረሞን ዘስደመሞን ብድራማን ብደርፍታትን የቃልሖ ኣሎ። እስከ ነቲ ናይ ሃይለስላሴ ግዜን ነዚ ድሕሪ ናጽነት ዘጓነፈ ኩነታት ቅርብ ኢልና ንርኣዮ።
ብግዜ ሃይለስላሴ፡ እቲ ናይ ዓለምና ፖለቲካዊ ስእሊ ምስዚ ዘለናዮ እዋን ብፍጹም ዚመሳሰል ኣይኮነን። ኣብቲ እዋንቲ ናይ ኣመሪካ ኢምፐሪያሊዝም ኣብ ስግኣት ወዲቑ ብምንባሩ፡ ናይ ኤርትራ ስትራተጂያዊ ኣቀማምጣ ኣዚዩ ኣገዳሲ ኢዩ ነይሩ። እቲ እዋን’ቲ ኮምዩኒዝም ቀጻሊ ይስፋሕፋሕ ብምንባሩ፡ ኣመሪካ ንኹለን ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ጽልዋኣ ንኸተእቱ ብኹሉ ዓቕማ ትጽዕረሉ ዝነበረት ግዜ ኢዩ ነይሩ። ኣብቲ እዋን’ቲ፡ እታ በቶም ምኩሓት ንጉሳውያን ገዛእቲ እትምራሕ ዝነበረት ኢትዮጵያ፡ ናይ ባሕርን ወደባትን ሕቶ ብቐዳምነት ኢያ ሰሪዓቶ ነይራ።
ኣብ 50ታታን 60ታትን ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ገዛእቲ ሓይልታት ደኣ’ምበር ናጻ ሃገር ኣይነበረትን። መንግስቲ ኣይነበራን። ናታ ናይ ምክልኻል ሓይሊ ኣይነበራን። ጥርኑፍ ፖለቲካውን ማሕበራውን ሕብረተሰብ ኣይነበራን። ከምተን ንግዝኣተን ኣሕሊፈን ኪህባ ዘይፈቐዳ ከም በዓል ፈረንሳን እንግሊዝን ድማ ዚማጐተላ ሓይሊ ኣይረኸበትን። እታ ንስሳ ዓመት ዝገዝኣታ ጣልያን ከይተረፈት ክትከላኸለላን ክትማጐተላን ኣይከኣለትን ጥራይ ዘይኮነስ ድልየት’ውን ኣይነበራን። ስለዚ ኤርትራ ከምታ ትም ኢላ ናብ ማሕረዲ እትኸይድ በጊዕ ኢያ ኾይና ነይራ። ብኹሉ ተጠሊማ፡ ናጽነታ ድማ ተኸሊኣ።
እስከ ናብዚ እዋን’ዚ ድማ ንስገር። ኣብዚ እዋን’ዚ ኢምፐርሊያሊዝም ኣመሪካ እናተዳኸመ ኣብ ዚኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ኮሚኒዝም ኣብ ዘየለወሉ ወቕቲ፡ ኢትዮጵያ ናይ ባሕሪ ህርፋና ጸልሚቱ ኣብ ዘለወሉ ግዜ፡ ብዙሓት ሃገራት ዓለም ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ተስፋ ኣብ ዘንበራሉ ወቕቲ፡ ኤርትራ ድልዱል መንግስቲ ሒዛ ትርከብ ኣላ። ወናኒት ዕድላ ኾይና ኣላ። ጽኑዕ ናይ ምክልኻል ሓይሊ ኣለዋ። ብቑዕ ፖለቲካዊ ሓይሊ ኣለዋ። ህዝባ’ውን ሳላ እቲ ንሰላሳ ዓመታት እተኻየደ ሓርነታዊ ኲናት፡ ጥርኑፍን ሕቡርን ኢዩ። ኪሰርሕ በሃልን ህርኩትን ህዝቢ ኢዩ። እሞ እንታይ ደኣ’ዩ እቲ ጸገም? ስለምንታይ ደኣ’ዩ ኤርትራ ኣብ ሕብረተሰብ ዓለም ከም ረባሺትን ሃዋኺትን ኮይና ትጥቀስ ዘላ? ስለምንታይከ እገዳ ተበዪኑላ? ስለምንታከ’ዩ ኣብ መብዛሕትኡ መራኸቢ-ብዙሃን ዓለም ስማ ከፊኡ ዘሎ?
ህግደፍን ሰዓብቶም ነዚ ንምምላሽ ንነፍሲ ዘድክምን ንኣእምሮ ዘሰልቹን ዜማ የስምዑና ኣለዉ። ቀኒኦምልና። እቲ ብግዜ ሃይለስላሴ ዝነበረ እዋን ኢዩ ዚድገም ዘሎ። ባሕርና ኢዮም ኪምንጥሉዎ ደልዮም። ዓለም ደኣ ኩሉ ግዜ ንኤርትራ ምስ ከሓደታ እንድያ። ካብ ዓለም ደኣ እንታይ ትጽበዩ። መኣስ ሎሚ ኾይኑ ፈለማያ። ኣመሪካ እንድያ እዚ ኹሉ ትገብር ዘላ። ነቲ ብግዜ ሃይለስላሴ ዝነበራ ጽልኢ እንደገና ትነዝሓልና ኣላ፡ ወዘተ….
እዚ ናይ ህግደፍ መሃልየመሃልይ መብዛሕትኡ የዋህ ኤርትራዊ ኣሚኑዎስ ኪዝምሮን ኪቓንዮን ይውዕል ኣሎ። ስለምንታይ ኣብዚ ግዜ’ዚ ንኤርትራ ከምዚ ዝበለ ጸገም ወሪዱዋ ምህላዉ ግን ንህግደፍ ጥራይ ዘይኮነስ ንምሉእ ዓለም ኢዩ ገሪሙዎ ዘሎ። ይኹን’ምበር እቲ ናይ ህግደፍ ምግራም ኣብ ተዋስኦን ኮሜዲን ኣሽካዕላልን እተመስረተ ኪኸውን ከሎ፡ እቲ ናይ ዓለም ምግራም ግን ካብ ሓልዮትን ጽቡቕ ድልየትን ልቦናን ዝነቐለ ኢዩ። መስኪነይቲ ሃገር፡ መራሕታ ተጻዊቶምላ ካብ ዚብል ሓልዮትን ርህራሀን እተበገሰ ኢዩ።
እቲ ጸገም፡ ኣብቲ ኣካይዳን ባህርያትን መሪሕነት ኤርትራ ኢዩ ዘሎ። ምሒር ስድነትን ግትርነትን። ምሒር ትምክሕትን ኣሽካዕላልን። ምሒር ዕንደራ ጽላለን። ምሒር ንዕቀት ህዝቢ። ምሒር ምትዅታዅን ጸፋዕፋዕን።
ኣብ ውሽጢ ሃገር ህውከትን ራዕድን። ኣብ ሶማል ጦብሎቕሎቕ። ኣብ ጂቡቲ ዕግርግር። ኣብ ዳፉር ወጠምጠም። ኣብ ስሪላንካ ቀንጠብጠብ። ኣብ የመን ሕልክስክስ። ሕጂ ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ትሙስሙስ። እዚ ኹሉስ እንታይ ኣምጸኦ?
ብድሕርዚ፡ እዚ ኹሉ ጸገማት ከም ዘይናትካ ርኢኻ፡ ይገርመናሎ ምባል፣ እቲ ብግዜ ሃይለስላሴ ዝነበረ ግዜ ኢዩ ከም ብሓድሽ ዚገሃድ ዘሎ እናበልካ ምልጋጽ፣ ዓለም ክሒዳትና እናበልካ ንህዝብኻን ንነብስኻን ምጥባር።
እቲ ሓቂ ዚገሃደሉ እዋን ግን ርሑቕ ኣይኮነን። ቀሪቡ ኢዩ። ኤርትራ ብመራሕታ ተዋሪዳ። ጌና ኣብ ውልዶኣ፡ ጌና መዓንጣ ከይቈጸረት፡ ካብ ዓለም ነጺሎምዋ። ብሰንኪ ዘይሓላፍነታዊ ኣካይዳ መራሕታ፡ እገዳ ተበዪኑላ። ናይ ኣፍሪቃ ኣብነት ክትከውን ኩሉ ዓለም ተስፋ ዘንበረላ ሃገር፡ ብሰንኪ ዕንደራ መራሕታ ክትዝለፍን ክትሕመን ትውዓል ኣላ።
ኣብ እተወሰነ ታሪኻዊ መስርሕ፡ መራሕቲ ሃገር ንገለ ክፋል ህዝቢ ንውሱን ግዜ ከታልሉዎ ይኽእሉ ኢዮም። ንኹሉ ህዝቢ’ውን ስሕት ኢሎም ከታልሉ ይኽእሉ ይኾኑ። ንኹሉ ህዝቢ ግን ኩሉ ግዜ ከታልሉዎ ኣይክእሉን።
ንኹሉ አእዋኑ ኣለዎ። ኣብዛ ኣብ መመዓልቲ እትቕየር ዘላ ዓለም፡ ኣብዛ በብግዜኡ እትነቅሕ ዘላ ዓለም፡ ኩሎም ንህዝቢ እናኣታለሉን እናገፍዑን ዚመርሑ ዘለዉ ግዜ ዝሃቦም ጠለምቲ-ሃገር፡ ንነዊሕ ከም ዘይከዱ ኩሉ ኣእምሮ ዘለዎ ሰብ ኪፈልጦን ኪግንዘቦን ይግባእ።


text: 1ዬካፓ ኪኢታንቻሢ ፆሲና ማራዓሢናኮ ካኣቱሞ ዖይቶይዳፓ ኬስካ፥ ጌኤሺ ሌማሌኤሼጉዲ ጌኤሽካ ናንጊ ዋኣሢ ዎርዚ ታና ዻዌኔ፤ 2ዬይ ዎራሢ ካታሜሎኮ ሳዛ ዓኣ ዼኤፖ ጎይፆ ጊዴና ዓኣዻያኬ፤ ዎሮኮ ሻውሎና ሚዛቆናይዳ ዓጊና ዓጊና ዓኣፒ ዓኣፓያ፥ ሌዖይዳ ታጶ ላምዒ ማይንቲ ዓኣፓ ናንጊ ሚሢ ዓኣኔ፤ ዬያ ሚፃሢኮ ዒላዣ ዴሮኮ ዼኤሻኬ፤ 3ሓይካፓ ሴካ ማይ ጋዳማ ባኣያ ማዓንዳኔ፤ ፆሲና ማራዓሢናኮ ካኣቱሞ ዖይታ ካታሜሎይዳ ማዓንዳኔ፤ ዒዛም ማዻዞንሢያ ዒዛ ካኣሽካንዳኔ፤ 4ዒዛኮ ዓውካሮዋ ዔያታ ዛጋንዳኔ፤ ዒዛኮ ሱንፃኣ ዔያቶኮ ባሊታ ፃኣፒንቴያ ማዓንዳኔ፤ 5ዬካፓ ሴካ ዹሚያ ዹማዓ፤ ጎዳ፥ ፆዛሢ ዔያቶም ፖዓንዳሢሮ ፖዒ ፖዓ ባኣዚታቴያ ዓቢያ ዔያቶም ኮይሱዋያኬ፤ ናንጊና ናንጊ ሄላንዳኣና ዔያታ ካኣታዻንዳኔ። 6ዬካፓ ሃሣ ኪኢታንቻሢ፡- “ሃንሢ ጌይንቴ ባኮንሢ ጉሙርቂንታያ ሃሣ ጎኔኬ፤ ፔ ዓያኖ ዒዛ ማሊፆ ኬኤዛ ዓሶም ዒንጋ ጎዳ፥ ፆዛሢ ዻካ ዎዴኮ ጊንጻፓ ማዓንዳ ባኮ ዒዛም ማዻዞንሢም ፔጋሲ ዻዋኒ ፔኤኮ ኪኢታንቻሢ ዳኬኔ” ታኣም ጌዔኔ። 7ዬሱሴ ታኣም ኬኤዛዖ፦ “ታ ዑኬና ዬዓንዳኔ፤ ሓኖ ማፃኣፖይዳ ኬኤዚንቴ ፆሲ ማሊፆ ካፒ፥ ማዺ ኩንሣሢ ዓንጆ ዎዛ ዴንቃንዳኔ” ጌዔኔ። 8ሓያ ባኮ ዋይዜሢና ዛጌሢ ታና ዮሓኒሴኬ፤ ዬንሢ ታ ዋይዛዖ ሓሣ ዛጋዖ ዬንሢ ባኮንሢ ታኣም ዻዌ ኪኢታንቻሢም ዚጋኒ ዒዛኮ ቶኮ ዴማ ታ ሎኦሜኔ። 9ኪኢታንቻሢ ጋዓንቴ፤- “ሓሼ! ሓያይዲፖ! ታኣኒ ኔናንታ ኔኤኮ ጌርሲንሢንታ ማዔ፥ ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛዞንሢና ዎላ፤ ሃሣ ሓያ ማፃኣፓ ጌይንቴ ባኮ ካፓዞንሢና ዎላ ማማዻያኬ፤ ፆሲም ዚጊ ካኣሽኬ” ታኣም ጌዔኔ። 10ሓሣ ዒዚ ኬኤዛዖ፦ “ቢያ ባካ ማዺንቲ ኩማንዳ ዎዳ ዑኬያ ማዔሢሮ ሓያ ማፃኣፖይዳ ፆሲ ማሊፆና ኬኤዚንቴ ባኮ ዓሲም ዔርቱዋጉዲ ዓኣቺፖ፤ 11ዓካሪ፡ ፑርቶ ማዻሢ ፑርቶ ማማዾንጎ፤ ፔና ዒኢሳ ባኣዚ ማዻሢያ ማማዾንጎ፤ ፂላሢያ ፂፂሎንጎ፤ ፆሲም ዱማዼሢያ ፔና ዱዱማሶንጎ” ጌዔኔ። 12ዬሱሴ ዒማና ታኣም፦ “ታኣኒ ዑኬ ዬዓንዳኔ፤ ፔቴ ፔቴሢም ፔ ማዾጉዴያ ታ ዒንጋንዳ ባካ ታ ኮይላ ዓኣኔ፤ 13ቤርታሳሢና ጋፒንፃሢና፥ ዔኤቢ ቢያ ዓርቃሢና ጋፒሳሢያ ታናኬ። 14ናንጎ ሚፆ ዓኣፖ ሙዓኒና ካታሜሎ ጌሎ ካሮና ጌላኒ ዳንዳዓያ ማዓኒ ማኣዓሢ ፔኤኮ ማስኬዞንሢ ባሊቲና ዓኣያኬ። 15ጌኔ ማዾ ማዻይ፥ ማርሻ ማርሻይ፥ ዓኒ ሃሣ ማቾ ማዒባኣያና ላሃይ፥ ዓሲ ዎዻይ፥ ሜሌ ፆዞ ካኣሽካይ፥ ሉኡዙሞ ናሽካያና ሉኡቃ ዓሲ ቢያ ካታሜሎኮ ዙላ ማዓንዳኔ። 16ታኣኒ፥ ዬሱሴ ሓያ ማርካቶ ማርካዻንዳጉዲ ታኣኮ ኪኢታንቻሢ ሺኢጲፆ ማኣሮ ዓሶም ታ ዳኬኔ፤ ታኣኒ ዳውቴ ዜርሢ ሃሣ ፃጲኬ፤ ዬያጉዲ ታኣኒ ፖፖዓ ካሪሢ ዦኦጌኬ” ታኣም ጌዔኔ። 17ዓያኖ ጌኤዦና ዑኡቴሎና “ሙኬ” ጋዓኔ፤ ሓያ ዋይዛሢያ “ሙኬ” ጎዖንጎ፤ ዼኤቢንቴሢያ ሙኮንጎ፤ ዑሽካኒ ኮዓሢያ ቢያ ናንጎ ዋኣፆ ዔኤቢ ጪጉዋዖ ጉሪ ዑሽኮንጎ። 18ሃያ ማፃኣፖይዳ ፃኣፒንቴ ፆሲ ማሊፆ ዋይዛዞንሢም ቢያ ታ ላታኔ፤ ዖኦኒያ ሃያ ቃኣሎይዳ ፔቴ ባኣዚ ቃሴቴ ፆሲ ሓያ ማፃኣፖይዳ ፃኣፒንቴ ባይሲንቶ ዒዛይዳ ቃሲ ቃሲ ሄሊሳንዳኔ። 19ዖኦኒያ ሓያ ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛ ቃኣሎይዳፓ ፔቴ ባኣዚ ፓጪሴቴ ሃያ ማፃኣፖይዳ ኬኤዚንቴ ናንጎ ሚፆ ዓኣፖና ፆሲም ዱማዼ ካታሜሎናይዳፓ ዒዛ ሄላንዳ ባኮ ፆሲ ፓጪሳንዳኔ። 20ሓንሢ ባኮ ማርካዻሢ፡- “ሂዮ፤ ታ ዑኬ ዬዓንዳኔ” ጋዓኔ። ዓኣሜን፤ ጎዳ ዬሱሴ ሙኬ! 21ጎዳ ዬሱሴኮ ኮሹሞ ዒንጊጻ ዒንሢ ቢያሢና ዎላ ማዖንጎ፤ ዓኣሜን።


text:
ኤርትራውያን፡ ብፍላይ ድማ ብሄረ ትግርኛ፡ ከምኡ’ውን ትግራዎት፡ ጓይላ ኣዚና ኢና እንፈቱ። ካብዚ እተላዕለ ኢዩ መስለኒ ኣምሓሩ፡ ኣባጅጎ ጓይላ ዊን ምስ ዚብሎ ንትግራዎት ወይ ንትግርኛ ተዛረብቲ ኢዩ መጀመርታ ዘጽግብ ዚብሉና።
ሓደ መዓልቲ ሓደ ትግራዋይ ኣብ ዓዲ-ኣምሓራ ይኸይድ እሞ፡ ኣንስቲ ተኣኪበን ኣፍ-ልበን እናሃረማ ከጕርዓን ኪልለዋን እቶም ሰብኡት ድማ ኣራእሶም ኪንቕንቑን ናብዝን ናብትን ኪብሉን ካብ ርሑቕ ይምልከት። ወዮ ሰብኣይ ናይ ምልሃይ ወኑ ይለዓሎሞ ኣብ መንጎኦም ኣትዩ ይቈጻጸ። ጽንሕ ኢሉ እንተ ረኣየስ ለካ ቀብሪ ኢዩ ነይሩ። ለካ እቶም ሰባትስ ይበኽዩን የልቅሱን ኢዮም ነይሮም። ከመይ ዲዩ ናይዚ ሃገር ልቕሶ? ወይ ዘይምፍላጥ! ወይ ፍቕሪ ጓይላ ዘይገብሮ ዘይብሉ!
ደርጊ’ውን ኣስተብሂሎምልና ግዲ ኾይኖም ኣብ ፈቐዶ ቀበሌ፡ ኪነት ዚብሃሉ ናይ ጓይላ ጕጅለታትን ጭፍራታትን ከፊቶምልና ነይሮም። ነቲ ገርሂ መንእሰይ ከበሮን መጕልሕ ድምጽን ምስ ሃቡዎ፡ ምሉእ ለይቲ ሰብ ከጽምም ይሓድር ነይሩ። ደሓር ግን ሕቶ ሃገሩ እናሕመሞ ምስ ከደ፡ ገገዲፉዎም ገሊኡ ናብ ሜዳኡ ገሊኡ ድማ ናብ ወጻኢ ሃገር ከይዱ። ደርጊ ግን ንግዜኡ ተዓዊቱሎም ኢዩ።
ዝኾነኾይኑ፡ ነዚ ፍቕሪ ጓይላ’ዚ ካብ ነዊሕ ኣትሒዙ ብፍሉይ ዓይኒ ኪጥምቶን ኪቋመቶን ኪጸናተዎን ዝጀመረን ኣብ ጥቕሙ ከውዕሎ ዝሓለነን ዘውዓሎን ኣካል፡ እቲ ኣብ ሜዳ ዝነበረ መሪሕነት ሻዕብያ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ ናቱ ኣምሳል ዝኾነ ህግደፍ ኢዩ። ቀደም ከሲቡሉ፡ ሕጂ ድማ ይኸስበሉ ኣሎ።
ምስዚ ዚመሳሰል ሓደ ኣብነት ከምጽእ። ኣብ እዋን’ቲ ብዝሑል ኲናት ዚፍለጥ ንኣመሪካን ሩስያን ከም ድሙን ከልብን ጌሩወን ዝነበረ ህልኽ ዝመልኦ ፕሮፖጋንዳዊ ምትፍናን፡ ምዕራባውያን ንኮሙኒዝም ንምውዳቕ ዘይፈተኑዎ ሜላ ኣይነበረን። ካብዚ ሜላታት’ዚ ሓደ፡ ነቲ ኣብ ሩስያን ምስራቕ ጀርመንን ዚርከብ ንኮሙኒዝም ብልቡን ብቐልቡን ጌና ፈንፊኑዎ ዝነበረ ርሱን መንእሰይ ንምኽሳብ ነበረ።
ኣብቲ እዋን’ቲ ሮከንሮል ትዊስት ዚብሃል ትልሂት ኣዚዩ ግኑን ብምንባሩ፡ መንእሰያት ኮሙኒስታውያን ሃገራት ድማ ኣብ ደርፍን ትልሂትን ዝነበሮም ዝንባለ ልዑል ብምንባሩ፡ ኣመሪካውያን ሓደ ብልሓት ተበላሓቱ። ንሱ ድማ ነቲ ኣብቲ እዋን’ቲ ኣዚዩ ህቡብ ዝነበረ ደራፋይ ማለት ንኤልቪስ ፕረስሊ ናይ ውትህድርና ኣገልግሎቱ ኣብ ምዕራብ ጀርመን ንኺገብሮ ናብኡ ንምልኣኽ ነበረ። ኤልቪስ ድማ ኣይሓመቐን፡ በቲ ደርፉን ትልሂቱን እተመሰጡ መንእሰያት ንምስራቕ በርሊን ፈንጢሶም ናብ ምዕራብ በርሊን ምስጋር ከም ዓቢ ፕሮጀክት ተተሓሒዞምዎ። ሩስያውያን ዚገብሩዎ ጠፊኡዎም። መንእሰያት ግን ኪዕገቱ ኣይከኣሉን።
ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ህግደፍ ተመሳሳሊ ስርሒት ኢዩ ዘካይድ ዘሎ። እቲ ኣብ ሜዳ ዝሓዝካ ሒዝካ ኣርክብ ዚብሃል ዝነበረ፡ ሕጂ’ውን ዝሓዝካ ሒዝካ ማለት ከም ብዓል ከበሮን ክራርን መሰንቆን ተማሊእካ፡ ጎረሮኻ ስሒልካ፡ ኣርክብ ኢዩ ዚብሃል ዘሎ።
መብዛሕትኦም የውሃት መንእሰያት ድማ፡ ከምታ ኣብ ናይ በርሀ ኣርኣያ መጽሓፍ እታ ሰበይቲ ዲም ምስ ሰምዐት ነቲ ዕሸል ውላዳ ቁልቁል-ኣፉ ሓዚላ ናብቲ ጓይላ እተሓምበበት፡ ዲም ምስ ሰምዑ፡ ኩሉ ናይ ሃገሮም ኩነታትን ናይ ኣሕዋቶምን ኣሓቶምን ስቓይን መከራን ረሲዖም ነቲ ጓይላ ይኣትዉዎ ኣለዉ። በዚ ድማ ናይ ህግደፍ ስርሒታት ይዕወት ኣሎ።
መንእሰያት ኣብ ጓይላ ተላሂዮም እንተ ተመልሱሞ እንታይ ከይኮኑ፡ እቲ መትከሎም ምስኦም ኢዩ ዘሎ፡ ብጓይላ ዚልወጥ ኣይኮነን፡ ዚብሉ ሰባት ኣይሰኣኑን ይኹኑ። ይኹን’በር ነዚ’ውን ህግደፋውያን ሓሲቦሙሉ ኢዮም።
ነቲ ናብቲ ጓይላታቶም ዳንኬራኦምን ዚኸይድ መንእሰይ፡ ንእግረ መገዶም’ውን ይሰብኩዎ ኢዮም። ከምቲ ድሕሪ ማህሌትን ዜማን፡ ቀጺሉ ድማ ቅዳሴን ስብከትን ዘሎ፡ ህግደፋውያን ድማ ቅድሚ ጓይላ ይኹን ድሕሪ ጓይላ፡ ስብከቶም ኣይርስዑን ኢዮም። ብሓጺሩ ንስርሒት ጓይላ ብቐሊሉ ኣይርእዩዎን ኢዮም። መኽሰብ ክሳዕ ዚረኽቡሉ ድማ ከይተሓለሉ ኢዮም ዚቕጽሉዎ።
ቀደም ብፈንቅልን ናደውን ካልእ ኣስማትን ዚፍለጥ ዝነበረ ስርሒታት፡ ሕጂ ብስርሒት ጓይላን ስርሒት ዳንኬራን ተተኪኡ ኣሎ። እቲ ኲናት ድማ ኣብ ከተማታት ኤውሮጳን ኣመሪካን ኢዩ ዚካየድ ዘሎ።
ካብ ኩሉ ዘሕዝን ግን፡ ህግደፍ ነቲ ደርጊ ዚገብሮ ዝነበረ ሓሊፉዎስ ጉጅለታት ጓይላ ኣብ ኣብያተትምህርቲ ከም ዚጅመር ምግባሩ ኢዩ። ደርጊ ነቲ ጓይላ ኣብ ቀበሌ ጥራይ ኢዩ ደሪቱዎ ነይሩ፡ ከምኡ እንተ ገበረ ድማ ነቲ ህዝቢ ከም ዘይናቱ ይርእዮ ስለ ዝነበረ ኢዩ። ህግደፍ ግን፡ ኣብቲ ስነምግባርን ስነስርዓትን ኣደብን እናመሃረ ናይ መንእሰያት ኣእምሮ ኪዅስኵስ እምነት እተነብረሉ ትካላት፡ ማለት ኣብያተትምህርቲ፡ ጓይላ ኣተኣታቲዩስ፡ ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ፡ ብትልሂትን ደርፍን ከበሮ ምውቃዕን ልዑል ደረጃ ሒዞም ይርከቡ ኣለዉ።
ገለ ኣቦታት’ውን፡ ”ጓለይ እኮ ኣብቲ ኽላሳ ብኸበሮ ምውቃዕ ዘርክባ የልቦን” ኪብሉ ሰሚዐ ኣለኹ። እዝስ ምጽኦታትዶ ኣይኮነን? እዛ ጓል እዚኣ ኣብ ቤትትምህርቲ ከይዳ ከበሮ ድሕሪ ምውቃዕ ንሓዋሩ እንታይ ኢያ ክትከውን? ግንከ ህግደፍ ከይደቀሰስ ኣይሓድረላን። ባዕላ ትፈልጥ! ኢዩ መልሱ።
እወ፡ ባዕላ ትፈልጥ። ብቐደሙስ ሰብ ክትከውን መኣስ ይደልዩዋ ኾይኖም። አረ ንፍዕቲ ደራፊት እንተ ኾይናትሎም’ውን መኽሰብ ኢዩ። ከመይሲ እዛ ሰብ እዚኣ ሓደ መዓልቲ ኣብ ኤውሮጳን ኣመሪካን እናዞረት ተገልግሎም ትኸውን። ንበዓል ወዲ ትኹልን ፍሒራን ደኣ መን ክትክኦም ደሊኹም?
ደርፍን ትልሂትን ከም ስነጥበብ ኪምዕብል ዘለዎ ናይ ሓንቲ ሃገር ቅርሲ ኢዩ። ይኹን’ምበር፡ ኣብ ኢድ ህግደፍ ዚወድቕ ኩሉ ነገር፡ ንመንውሕ ዕድመኦም ኢሎም ስለ ዚጥቀሙሉ፡ ኣብቲ ሓፈሻዊ ስነጥበባዊ ምዕባለ፡ ምንም ኣበርክቶ ኪህሉዎ ኣይክእልን።
ብግዜ ደርጊ ደኣ ተደሪፉን ተጨፊሩን እንዲዩ፡ ግን ውጽኢት ኣይነበሮን። ስነጥበብ ኪምዕብል እንተ ደኣ ኾይኑ፡ ካብ ኢድ መንግስቲ ናጻ ኪኸውን ይግባእ። ስነጥበብ ኣብ ናጻ ኣእምሮን ኣብ ናጻ መንፈስን ጥራይ ስለ ዚምዕብል፡ ኣብ ስርሒታት ኣእቲኻ፡ ኣብ ቀበሌታት ደሪትካ፡ ከም መሳርሒ ፕሮፓጋንዳ ጌርካ እንተ ጓዕጺጽካዮ፡ ኣብታ ሃገር ምንም ዓይነት ስነጥበባዊ ወይ ኪነታዊ ለውጢ ኪረአ ኣይክእልን።
ዝኾነኾይኑ፡ ህግደፍ ክሳዕ ዘሎ፡ ስርሒት ጓይላ ኪቕጽል ኢዩ። ብፍላይ እዘን ኣብ ኤርትራ ተረኺበን ዘለዋ ኣዋርቕ ኣይከደቅሳናን ኢየን። ንኸምዚ ዓይነት ስርሒታት ንኸደልድላ ድማ ዓቢ ተራ ከም ዚጻወታ ክንርስዕ የብልናን።
በዚ መሰረት’ዚ መንእሰያትና ቀጻሊ ናባታቶም ኪሰሉን ኪዓልዉን ኢዮም። ይኹን’ምበር፡ ነዚ ንምቅላስ ሓድሓደ ኪውሰድ ዘለዎ ስጉምታት ኣሎ። ሓድሓደ ኻብኡ ኸኣ ነቲ መንእሰይ ምንቃሕን፡ ኣብ ጥዑይ ራኢ እተመስረተ ስነጥበብን ንኣኡ ዚምችእ ክለባትን መዘናግዒ ቦታታትን ማሕበራትን ናብ ስነጥበብ ዝዓለመ ናይ ክትዕን ዘተን ጉጅለታት ምምስራትን፡ ንባህልና ዘማዕብል መጽሔታት ቪደዮታት ምፍራይን ምዝርጋሕን ኢዩ።
ነዚ ንምግባር ድማ እተን ተቓወምቲ ማሕበራት ኣዒንተን ናብቲ መንእሰይ ከዙራን ነዚ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ ጸገማትን ብድሆታትን ኣለሊየን ድማ ብቑዕን ውጽኢታውን ስጉምቲ ኪወስዳን ይግባአን።


text:
ኩሎም ኣምባሳደራትን ቆንስላትን ኤርትራ ከምኡ ‘ውን ኣብ ጎኒ ኤምባሲታት ኮይኖም ዝዓዩ ሓለፍቲ ህግደፍ ን10 ጥሪ ኣስመራ ክኣትዉ ብ’ፕረዚደንት’ ኢሳይያስ ቀጥታዊ ትእዛዝ ከምዝተዋህቦም መርበብ ሓበሬታ ኤሪትርያ ዎች ኣቐዲማ ንዘውጽኣቶ ሓበሬታ ኣሰና ኣረጋጊጻቶ።
ቀንዲ ምኽንያት መጸውዒኦም፡ ነቲ ብተቓወምቲ ብፍላይ ከኣ ብኤርትራውያን መርበባት ኢንተርነት ዝዝርጋሕ ዘሎ እዋናዊ ሓበሬታ ንምክልኻልን ዘመተ ንምክያድን፡ ኣብ ኣሰራርሓ ኤምባሲታት ስርርዕ ንምግባርን ምዃኑ ምንጭታት ኣብሪሆም።
ብዘይ’ካ እዚ ንጉዳይ ሶማል ኣመልኪቱ ኢሳይያስ ክምድረሎም ምዃኑ ‘ውን ተፈሊጡ ኣሎ።
ብኻልእ ወገን ናብ ሱዳን ክወጽኡ ዝፈተኑ ካብ 18-26 ዝዕድሚኦም 4 መንእሰያትን ሓደ ወዲ 45 ዓመት ተቐማጣይ ከባቢ ግርማይካን፡ ብ 9 ታሕሳስ 2008 ብስርዓት ህግደፍ ኣብ ከባቢ ግርማይካ ክራእየት ኣብ ዝተባህለ ቦታ ብዘስካሕክሕ ኣገባብ ብተመልከተለይ ከምዝተረሸኑ መርበብ ሓበሬታ ኤሪትርያ ዎች ዝርዝር ኣስማት ግዳያት ብምቕራብ ኣፍሊጣ።
እቲ ኣነዋሪ ተግባራት ክፍጸም ከሎ ዘይተዋሕጠሎም ገለ ኣባላት ስለያ ተቓውሞኦም ድሕሪ ምግላጾም፡ ናይ ሕድሕድ ቶኽሲ ብምኽፋቱ ኣብ መንጎ ክልቲኦም ወገናት (ቀተልትን ተቓወምትን) ሰለስተ ወተሃደራት ከምዝተቐትሉ ‘ውን እታ መርበብ ሓበሬታ ብተወሳኺ ትጠቅስ።


text:
ኮሌጃት ኮምን ተክኒክን፡ ንዝኾነ እኹል ተማሃራይ ይቕበላ እየን
ኽፉት ማዕጾ ትምህርቲ
“ኽፉት ማዕጾ”፡ እዘን ኮሌጃት’ዚኤን፡ ነቶም ኣብ ኵሉ ደረጃታት ትምህርቲ ዝርከቡ ሰባት ዚኸውን ትምህርትታትን ኣገልግሎታት ተማሃሮን ይሃባ’የን ማለት እዩ። ቦታ ንምርካብ ዚውሃብ ፈተና (placement test)፡ ነቲ ንኽትወስድዎ ድልዋት ዘለኽምዎ ዓይነት ትምህርቲ ንስኹም ይኹን ኮሌጅ ንኽትመርጹ ይሕግዘኩም።
እትምሃሩላ ኮሌጅ ርኸቡ
ኣብ ከባቢኹም እትምሃሩላ ኮሌጅ ንኽትረኽቡ፡ ንመሳለጢ ምንዳይ ኮሌጅ (college Search) ተጠቐሙ። ብመልክዕ ቦታን ፕሮግራማት ትምህርትን ድማ ንኮሌጅ ኸተናድዩ ትኽእሉ ኢኹም።
ምርጫኹም ዚኾነት ኮሌጅ ንዚርከብ መሳልል ምዝገባ (enrollment steps) ተኸተሉ።
ከም ንጽህና ስኒ ወይ ነርስ ዝኣመሰሉ ሓደ ሓደ ናይ ዲግሪ ፕሮግራማት፡ ንዕኡ ተባሂሉ ዚተዳለወ ናይ መእተዊ መምዘኒታት ወይ ዝርዝር ኣስማት ተጸበይቲ ኣለዎ። ሓደ ሓደ ተማሃሮ ድማ — ልዑል ትምህርቲ ዚወስዱ ተማሃሮ (Running Start) ወይ ድማ ቪዛ ተማሃራይ ዘለዎም ተማሃሮ ወጻኢ — ዝተፈላለየ መመልከቲታት ኽመልኡ ኣለዎም።
I-BEST፥ ንስራሕ ምስ ዜድሊ ስልጠና ተጸንቢሩ ዚውሃብ ትምህርቲ እንግሊዝኛ ከም ካልኣይ ቛንቋ (ESL)
መብዛሕተን ኮሌጃት፡ I-BEST (ስልጠና ዝተዋሃሃደ መሰረታዊ ትምህርትን ስልጠና ሞያዊ ክእለትን) ተባሂሉ ዚጽዋዕ ፕሮግራም ይህባ እየን። እዚ ፕሮግራም’ዚ፡ ንስራሕ ምስ ዜድሊ ስልጠና ተጸንቢሩ ዚውሃብ ትምህርቲ እንግሊዝኛ ከም ካልኣይ ቛንቋ ብሓደ ዚተጠርነፈ እዩ፣ ስለዚ ድማ ተማሃሮ፡ ንዘለዎም ክእለት ቛንቋ እንግሊዝኛን ሞያዊ ክእለት ስራሕን ብሓደ ንኸመሓይሹ ይኽእሉ።
I-BEST፡ ንመሰረታዊ ትምህርቲ ዓበይቲ ሰባት (Adult Basic Education (ABE)) ከምኡውን ንስራሕ ዜድሊ ስልጠና ብሓደ ዚጠርነፈ እዩ። ብዛዕባ ፕሮግራማት I-BEST ነታ ኣብ ከባቢኹም ዘላ ኮሌጅ ሕተቱ።
ኽፍሊት ትምህርቲ ኮሌጅ
እታ ኣብ ከባቢኹም ዘላ ኮሌጅ፡ እቶም ብቑዓት ተማሃሮ፡ ትምህርቲ ኮሌጅ ዝኸፍልሉ መገድታት ኣብ ምምችቻእ ኽትሕግዝ ትኽእል። ነቲ ኣብ ቤት ጽሕፈት ኣገልግሎት ተማሃሮ ዝርከብ ዝኾነ ሰብ ንኸተዘራርቡ ድማ ሕተቱ።
እዚ ፕሮግራማት፡ ንፋይናንሳዊ ደገፍ፣ ህያብ (grants)፣ ምስ ስራሕ ዚሳነ ትምህርቲ (work study)፣ ዳግመ-ስልጠና ሰራሕተኛ (Worker Retraining program) ከምኡውን ለቓሕ የጠቓልል። ብመሰረት ዘለኩም ኵነታት ስራሕ ወይ ኵነታት ቤተሰብ፡ ንፍሉይ ዕላማ ዚውሃብ ገንዘባዊ ምወላ ንኽትረኽቡ ድማ ብቑዓት ኽትኮኑ ትኽእሉ ኢኹም።


text:
ሚኒስትሪ ዜና – ብሓሳብ (Idea) ዝነደየ ትካል
ሚኒስትሪ ዜና ብሓይሊ ሓሳባት ዝተሳዕረ ትካል እዩ። ሓይሊ ሓሳብ ከይህልዎ ሓቂ የብሉን። ሓቂ ከይሓዘ ከኣ ሓይሊ ሓሳብ ክህልዎ ኣይክእልን። ብቴክኒካዊ ብቕዓት፡ ቴክኖሎጂን ባጀትን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ዕብየት ከም ዘርኣየ ዝከሓድ ኣይኮነን። እዚ ኹሉ ግን ብገንዘብ ሸሚትካ ዝመጽእ እዩ። ስለዚ እቲ ኣብ ሚኒስትሪ ዜና ተመዝጊቡ ዝበሃል ዕብየት ናይ ሓሳብ ዕብየት ዘይኮነ ማተርያላዊ ዕብየት’ዩ። እቲ ትካል ህዝቢ ከደናግር ኣብ ዘይክእለሉ ደረጃ ወዲቑ ስለዘሎ ክህሉ ስለዘለዎ ጥራይ ዝሰርሕ እምበር ህይወት ዘለዎ ትካል ኣይኮነን። ምዕቡል ተክኖሎጂታት፡ ፍሉያት ካሜራታትን ዘመናዊ ስቱድዮታትን ስለዝዓደግካ ጥራይ ናይ ትሕዝቶ ወይ ናይ ሓሳብ ዕድጊ ክትገብር ኣይከኣልን። ፈነወ ኤሪ-ቲቪን ድምጺ ሓፋሽን ዋላ ኣብቲ ዝረሓቐ ዝበሃል ኣውስትራሊያን ኒዉዝላንድን ክበጽሕ ከሎ ተክኖሎጂ ዘይኮነ ሓሳብ ሒዙ እዩ ክበጽሕ ነይርዎ። ኣብ ትሕቲ ሓደ ብሓሳብ ዝጠፈሸ ትካል ዝመሓደራ ሚድያታት ግን ነዚ ክገብራ ኣይክእላን እየን። ስለዚ ሚኒስትሪ ዜና ፈነወን ሕትመትን እምበር ሓሳብ ክሸይጥ ኣይክእልን። ሓሳብ ዘይሸይጥ ትካል ድማ ጸላዊ ኣይኮነን። ማዕከናት ዜና “ህግደፍ” ጸለዉቲ ክኾና ስለዘይከኣላ ድማ ካልኦት ጸለዉቲ ሚድያታት ዓለም (ቢቢሲ፣ ሮይተርስ፣ ኣልጀዚራ፣ ኣጃንስ ፍራንስ ፕረስ …ወዘተ) ኣብ ኤርትራ ወኪላት ንኽህልወን ኣይተፈቕደን። እተን ዝርካበን ብኤርትራዉያን ወኪላት ዜና ብቋንቋታት ኣምሓርኛን ትግርኛን ደሃይ ኤርትራ ዘስምዓ ሬድዮታት ዶቸቨለን ድምጺ ኣሜሪካን እዉን እንተኾና ኣቐዲሙ ብዓሊ ዓብዱ ኤዲት ዝተገብረ ዜናታት እየን ዘመሓላልፋ። ስለዚ ሃገርና ኤርትራ ንዉሽጣዊ ጸገማታ ኣግሂዱ ዝነግረላ ሃገራዊ ይኹን ኣህጉራዊ ማዕከን ዜና ዘይረኸበት ዕጽዉቲን ዝተነጸለትን ሃገር እያ።
* * *
ቅድሚ ሰለስተ ዓመት ኣቢሉ ይኸዉን ሓደ መዓልቲ ኣብ ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ኣገልግሎት ወጻኢ Amharic Desk ምስ ኣብዚ እዋን ብምኽንያት ፈተነ ስግረ ዶብ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝርከብ ጋዜጠኛ ቋንቋ ኣምሓርኛ እዮብ ከሰተን ሪፖርተር ሬድዮ ዶቸቨለ ኣብ ኣስመራ ጋዜጠኛ ጎይትኦም ቢሆንን ኣብ ዕጹዉ ክፍሊ ሰለስቴና ጥራይ ኰንና እናዕለልና ከለና እቲ ዝተሰምዖ ብምዝራብ ዝፍለጥ እዮብ ከሰተ ንጎይትኦም ቢሆን ከምዚ ክብል ሓተቶ፦ “ስማ ልንገርህ! የምታቀርባቸዉ ሪፖቶች ላይ ኣስተያየት ኣለኝ። ኣስተያየት ትቀበላለህ? በሎ። ጎይትኦም፦ “ማለት የፈለግከዉ ገብቶኛል ግን ቀጥል ደህና ችግር የለም“ ኢሉ መለሰ። እዮብ ቀጸለ፦ “የኤርትራ ሁኔታን በተመለከተ እኛ እና ኣንተ የምናቀርባቸዉ ሪፖርቶች ምንም ልዩነት ኣላይባቸዉም። እኛ የመንግስትን ሳይድ ይዘን ብንለፈልፍ እንኳ የመንግስት ጋዜጠኞች ስለሆኑ ነዉ ብሎ ማንም ሰዉ ሊረዳን ይችላል። ኣንተ ግን የኣንድ ነጻ ሚድያ ባልደረባ እያለህ እንደኛ ኣይነት ሪፖርት ስታቀርብ ይሄ ሰዉየ ምን ነካዉ ኢያሉ የሚታዘቡህ ሰዎች እንዳሉ ማወቅ ኣለብህ። ነጻ ሰዉ እያለህ ራስህን ትዝብት ዉስጥ የሚጥል ስራ ባትሰራ ጥሩ ነዉ“ በሎ።
ጎይትኦምን ኢዮብን ጽቡቕ ቅርበት ስለዝነበሮም ጎይትኦም ብዘረባ እዮብ ኣይሰንበደን። ክልቲኦም ኣነ ይሰምዖም ስለዝነበርኩ’ዉን ኣይተሰከፉን። ጸኒሑ ጎይትኦም፦ “ኣሁን ያልከኝ ነገር‘ኮ ታድያ ሳይገባኝ ቀርቶ ኣይደለም። ልክ ነህ። ግን ጎይትኦም ነጻ ሰዉ ነዉ ብለህ የምታስብ ከሆነ በጣም ተሳስተሃል። ነጻ ብሆን ኖሮ የምጽፋቸዉን ሪፖርቶች ኣስቀድሜ ለዓሊ እንዳሳይ የምገደድ ይመስልሃ!? እነ ኣማኑኤል በረከትም‘ኮ ኣሁን እንደተናገርከኝ ኣይነት ነገሮች እየተናገሩ ይጨቀጭቁኛል። መንግስት መንግስት የሚሸት ሪፖርት እየላክ እኛን የመንግስቱ መሳርያ ኣስመሰልከን እኮ ነዉ የሚሉኝ። እኔ ደግሞ በተባልኩት መሰረት መስራት ካልቻልኩ ልሰራ ኣልችልም፤ እናንተም ኣስመራ ዉስጥ ሪፖርተር ሊኖራችሁ ኣይችልም እያልኩ ነዉ የምመልስላቸዉ“ በሎ።
* * *
ድሕሪ ኣኽሊሉ ሰለሞን ናይ ኣስመራ ሪፖርተር ሬድዮ ድምጺ ኣሜሪካ ኮይና ትሰርሕ ዘላ ሰናይት ሃብቱ ሓደ እዋን ጸብጻባ ብመገዲ ጳውሎስ ነታባይ ንዓሊ ዓብዱ ከተርኢን ካልእ መምርሒ ስራሕ ክትቅበልን ናብ ሚኒስትሪ ዜና ምስ መጸት ሓደ ብቐረባ ዝፈልጣ መሳርሕተይ “ምስ ሰናይት ትፋለጡ ዲኹም?” ኢሉ ይሓተኒ’ሞ ምስ ስማን ስርሓን እምበር ምስኣስ ሌላ ከም ዘይብለይ ምስ ነገርኩዎ ንኽልቴና ኣላለየና። ኣጋጣሚ ንሳ’ዉን ብስም ትፈልጠኒ ከም ዝነበረት እናገለጸት ተላለየትኒ። እዋኑ ሰዓት ምፍዳስ ስለዝነበረ እናዕለልና ካብ ዉሽጢ ቀጽሪ ሚኒስትሪ ዜና ናብ ኣፍደገ ገጽና እናሰጎምና ከለና ሓደ ካብቶም “ብዱላት” ዝበሃሉ ሓለፍቲ ሚ/ዜና ብድሕሬና መጺኡ ሰላም ምስ በለና ንሰናይት ምስኡ’ዉን ኣላለናያ። ሽዑ እቲ ሓላፊ፤ “ኦ ንስኺ ዲኺ ሰናይት ማለት!? ንስኺ ንፍዕቲ ኢኺ! እዛ ስራሕ ግርም ክኢልክያ ኣለኺ” በላ። ትርጉም ናይቲ ዘረባ ስለዝተረደኣኒ ከዛርቦ ኢለ “እንታይ ማለትካ ደኣልካ” ኢለ ምስ ሓተትኩዎ “ደሓን እንታይ ማለተይ ምዃነይ ንሳ ተረዲእዋ ኣሎ” ኢሉ ገዲፉና ተመርቀፈ።
* * *
ኣብ ዓመተ 2009 ኣብ ቅንያት በዓል ናጽነት ሚልዮናት ዶላራት ወጻኢ ዝተገብረሉ ናይ ሚድያ ተዋስኦታት ብሚኒስትሪ ዜና ተኻየደ። እቲ መደብ ዓሊ ዝመሃዞ ኮይኑ ብርክት ዝበሉ ኣማተራት ጋዜጠኛታት ካብ ዝተፈላለየ ኩርናዓት ዓለም ብገንዘብ ተዓሲቦም ብምምጻእ ብስም ዓበይቲ ናይ ሚድያ ኮርፖረሽናት ንኢሳያስ ተኸታታሊ ቃለ መጠይቓት ከም ዝገብሩሉ ምግባር ነበረ። ዕላማ እቲ መደብ ማዕከናት ዜና ዓለም ንኢሳያስ ኣዒንተን ከም ዘዉደቓሉ ኣምሲልካ ኢሳያስ ኣቓልቦ ዓለም ዝሰሓበ ኣፍሪቃዊ መራሒ ጌርካ ምቕራብ እዩ ዝነበረ። ሽዑ ነቲ መደብ መካየዲ ዝኸዉን ገንዘብ ወጻኢ ንምግባር ኣብ መንጎ ዓሊ ዓብዱን የማነ ገብረመስቀል (ቻርሊ)ን ዝረአ ዝነበረ ናይ ሓይለይ ሓይልኻ ህልኽ (ዓሊ ይፈቐደለይ ክብል ቻርሊ ድማ ኣይፍቀድን ክብል) ኩላትና ኣባላት ቤት ጽሕፈት ሚኒስተር ዝነበርናን ዘለናን እንዝክሮ እዩ።
ኣብ መወዳእታ ኢሳያስ እቲ መደብ ንረብሕኡ ምዃኑ ፈሊጡ ንቻርሊ ግዲ ሕሹኽ ኢልዎ ኮይኑ ቻርሊ ነተን ገንዘብ ናብ ካዝና ሚኒስትሪ ዜና ንኽኣትዋ ፈቐደ። ቻርሊ ምስ ገንዘብ ዝተኣሳሰረ ዓቢ ግን ከኣ ዘይወግዓዊ ስልጣን ስለዘለዎ እዩ ምስ ዓሊ ዝዋጠጥ ዝነበረ። ብዝኾነ ዓሊ ዓብዱ ካብተን ዝተፈቕዳሉ ገንዘብ ዝስረቕ ሰሪቑ በቲ ተረፍ ከኣ ብዙሓት ኣማተር ጋዜጠኛታት ካብ ሰሜን ኣሜሪካ፡ ኤዉሮጳ፡ ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ብገንዘብ ዓሲቡ ኣምጽአ። ሓደ ካብኦም ጋዜጠኛ ቪኦኤ መደብ ቋንቋ ትግርኛ ኣቶ ተወልደ ወልደገብርኤል ነበረ። ተወልደ ወልደገብርኤል ኣምሳያ እቲ ኣብቲ እዋን ብስም ድምጺ ኣሜሪካ ንኢሳያስ ዝገበረሉ ቃለ መሕትት ዓሰርተታት ኣሽሓት ዶላራት ምስ ተዋህበን ኣብ ኣስመራ ናይ ዝጸንሓሉ ናይ ሆቴልን መግቢን ወጻኢታቱ ምስ ተሸፈነሉን ብድሕሪኡ ናይ ሓዋሩ ዕሱብ ዓሊ ዓብዱ ኮይኑ ከገልግል ንዝቐረበሉ ዕድመ ክሰግሮ ኣይከኣለን።
ኣብቲ እዋን እዝከረኒ ተወልደ ወልደገብርኤል ምስ ዓሊ ዓብዱ ዝመስረቶ ዝምድና መታን ብኣሉታ ከይሽረፍ ስም ተወልደ ንምዕባይ “ተወልደ’ኮ ናይታ ኤርትራዉነት ሒዛቶ ብነጻ’ኮ እዩ ነዚ ሰብኣይ ኢንተርቪዉ ገይሩሉ” እናተባህለ ተወርየ። ሽዑ ግዜ ተወልደ ኣብ ምሉእ ሚኒስትሪ ዜና እናዛወረት ዑደት እተግብሮ ዊንታ ዝተባህለት ጋዜጠኛ ተመዲባትሉ ኣብቲ ትካል ከም ዓቢ ጋሻ ዑደት ገይሩ ምስ ኩሉ ኣባል ተላለየ። ካብኡ ንደሓር ዓሊ ዝርከቦም ገለ ሓለፍቲ “ኣሜሪካ ጸላኢትና ስለዝኾነት ቪኦኤ ንዓና ናይ ጸላኢ ሚድያ እዩ። ኣብዚ ጸላኢና ዝዉንኖን ናጽነት ኤርትራ ዘይወሓጠሎም ኢትዮጵያዉያን ዝሰርሑሉን ሚድያ ናትና ሰብ ክንገብር ምኽኣልና ዓቢ ዓወት እዩ“ እናበሉ ክዛረቡ ሰማዕናዮም። ወዮ ተወልደ ነታ መጻወድያ ሽዑ ምስ ኣተዋ ብኽልተ ደሞዝ እናተናበየ፤ ኣብ ክልተ ጻሕሊ እናልመጸ (ጻሕሊ ኣሜሪካን ጻሕሊ ‘ህግደፍ’ን) ምስ ኣጽናቲ ስርዓት ወጊኑ እነሆ ክሳብ ሕጂ ዘሕትቶ ስራሕ ይሰርሕ ኣሎ።
ኣቶ ተወልደ ቅድም ክብል ኣብ እዋን ስርዓት ደርግ ኣብ ሬድዮ ኢትዮጵያ ምስ በዓል ገብረመስቀል ገረዝግሄር (ሓላፊ ጨንፈር ምዉህሃድ ፕሮግራማት ሬድዮ ድምጺ ሓፋሽ ከምኡ’ዉን ናይ ወትሩ ኣንባቢ ሓተታ ኣብ ሬድዮ) ብቋንቋ ትግርኛ ዝሰርሕ ዝነበረ ዜጋ ኮይኑ መሳቱኡ ሃገር ከምጽኡ ኣብ ዝቃለሱሉ ዝነበሩ እዋን “ኤርትራ ኣይትንጸልን እያ! ደም ወንበዴታት ከም ዛራ ማይ ክዉሕዝ እዩ!“ እናበለ ዝጭድር ዕሉል “ጋዜጠኛ” ኢሰፓ ከም ዝነበረ እንፈልጥ ክንደይ’ኮን ንኸዉን!? እዚ’ዩ እምበኣር እቲ ዝበዝሕ ሰብ ዘይፈልጦ ታሪኽ ጋዜጠኛነት ተወልደ። ነዚ ታሪኹ ኣብ ክንዲ ዘዐሪ ሕጂ’ዉን እንደገና ነዚ ትልኽ ዝብል ዘሎ ስርዓት ‘ህግደፍ’ ከሳሲ ግዜ ይሓልፎ ኣሎ’ሞ ፈተዉቱ እንተሊኹም በጃኹም ምዒድኩም ናብ ልቡ ምለስዎ። “ምስ ዝመዉት ዘሎ ስርዓት ኣይምወትን እዩ“ በልዎ።
ራብዓይ ክፋል ይቕጽል….
ኣማኑኤል ማህደረ
(iamamanuel@yahoo.com)


text: 1ዑሣ ዓኣዺጾ ቦንቾ ኬሎ ጌይንታ ላኣዶ ሙዒ ቦንቾ ኬላ ዑካዛ፥ 2ቄኤሶኮ ሱኡጎና ሙሴኮ ዓሶ ዎይሦ ዎጎ ዔርዛ ዓሳ ዴሮ ዒጊጬሢሮ ዬሱሴ ዓርቂ ዎዾንዶ ጎይሢ ዴሜና ኮዓኔ። 3ዬማና ታጶ ላምዖንሢዳፓ ፔቴሢ ማዔ፥ ዓስቆሮንቶ ዓጮ ዓሢ፥ ዪሁዳይዳ ፃላሄ ጌሌኔ። 4ዬያሮ ዪሁዳ ቄኤሶኮ ሱኡጎና ጌኤዦ ማኣሮ ካፓ ዓሶ ዓይሣዞንሢ ኮይላ ዴንዲ ዬሱሴ ዎዲ ዓኣሢ ዔያቶም ዒንጋንዳቴ ዔያቶና ዎላ ጌስቴኔ። 5ዔያታ ዒ ኬኤዜ ባኮና ዎዛዺ ሚኢሼ ዒዛም ዒንጋኒ ዎላ ጌስቲ ጊኢጌኔ። 6ዔያታ ጌስቲ ጊኢጌስካፓ፥ ዴራ ዔሩዋንቴ ዒዚ ዬሱሴ ዓኣሢ ዒንጋኒ ጊኢጋ ዎዴ ኮዓኔ። 7ዬካፓ ዑሣ ዓኣዺጾ ቦንቾሮ ማራቶ ሹኪ፥ ላኣዶዋ ሙዒ ቦንቾ ኬላ ሄሌኔ። 8ዬሱሴ፦ “ዑሣ ዓኣዺጾ ቦንቾ ኬሎ ካዋሢ ኑ ሙዓንዳጉዲ ዴንዲ ኑም ጊኢጊሹዋቴ” ጌዒ ጴፂሮሴና ዮሓኒሴና ቤርታ ዳኬኔ። 9ዔያታ ማሃዖ፦ “ዑሣ ዓኣዺጾ ቦንቾ ኬሎ ካዎ ዎካ ኑ ጊኢጊሻንዳጉዲ ኔ ኮዓይ?” ጌይ ዒዛ ዖኦጬኔ። 10ዒዚያ ዔያቶም፦ “ዴንዲ ካታሞ ዒንሢ ጌላኣና ዒኢካ ዋኣሢ ጉሲ ኬዴ ዓሲ ዒንሢና ካኣማንዳኔ፤ ዒዛ ጊንጾ ዓኣዺ፥ ዒ ጌላ ማኣሮ ጌሉዋቴ። 11ማኣሮ ዓዶ ኮራ ኑና ዔርዛሢ ‘ታኣኮ ጊንፆ ሃንታዞንሢና ዎላ ዑሣ ዓኣዺጾ ቦንቾ ኬሎ ካዎ ታ ዴዒ ሙዓንዳ ቤዛ ዎካዳይ? ኔና ጋዓኔ’ ጎውዋቴ። 12ዒዚያ ኩቦ ጋራ ዓኣ ሂኢሢንቲ ጊኢጌ፥ ዳልጎ ቤዞ ዒንሢ ዻውዋንዳኔ፤ ዒኢካ ጊኢጊሹዋቴ” ጌዔኔ። 13ላምዖ ዒዛኮ ጊንጾ ሃንታዞንሢ ዴንዲ ቢያ ባካ ዬሱሴ ዔያቶም ጌዔሢጉዲ ማዔም ዴንቃዖ ዑሣ ዓኣዺጾ ቦንቾ ኬሎ ካዎ ዒኢካ ጊኢጊሼኔ። 14ዒማና ካዎ ሙዖ ዎዳ ሄላዛ ዬሱሴ ዳኪንቴዞንሢና ዎላ ሙዓኒ ዴዓዖ፦ 15“ታኣኒ ሜታሢ ዔካንዳሢኮ ቤርታ ዒንሢና ዎላ ሃኖ ዑሣ ዓኣዺጾ ቦንቾ ኬሎ ካዋሢ ሙዓኒ ሚርጌና ታ ኮዔኔ፤ 16ሃኖ ባኮኮ ዓኣሺንቴ ጎኑማ ፆሲ ካኣቱሞይዳ ጌኤሽኪ ዔርታንዳያ ሄላንዳኣና ሃይካፓ ሴካ ሃኖ ዑሣ ዓኣዺጾ ቦንቾ ኬሎ ካዎ ፔቴታዖ ታ ሙዒንዱዋያታሢ ዒንሢም ታ ኬኤዛኔ” ዔያቶም ጌዔኔ። 17ዬካፓ ዬሱሴ ዑሽኮ ባኮ ዔኪ ጋላታ ሺኢጲሢ ሺኢቃዖ፦ “ሃቦቴ፥ ሃያ ዎሊ ሄሊሱዋቴ፤ 18ጎኔ ታ ዒንሢም ጋዓኔ፤ ሃይማፓ ዓርቃዖ ፆሲ ካኣቱማ ሙካንዳያ ሄላንዳኣና ሃያ ዎይኖ ዓኣፖ ዑዣፓ ታ ዑሽካዓኬ” ጌዔኔ። 19ሄሊሳዖ ዬሱሴ ካሦ ዔኪ ጋላታ ሺኢጲሢ ሺኢቂ፥ ቡንፃዖ ጊንፆ ሃንታዞንሢም፦ “ሃቦቴ፥ ሃይ ዒንሢም ዒንጊንታሢ ታናኬ፤ ሃያ ዒንሢ ታና ማሊ ጶቂሣ ባኣዚ ማሁዋቴ” ጌዒ ዔያቶም ዒንጌኔ። 20ዬያጉዲ ካሦ ሙዔስካፓ ዑሽኮ ባኮ ዔኪ ዒንጋዖ፦ “ሃይ ዑሽኮ ባካ ዒንሢም ላኣሊንታንዳ፥ ታ ሱጎጾና ኩማንዳ ዓኮ ጫኣቃሢኬ። 21“ጋዓንቴ ታና ዓኣሢ ዒንጋሢ ሃሢ ታኣና ዎላ ጎንጋፓ ካሦ ዔኪ ሙዓኔ። 22ዓሲኮ ናዓሢ ዒዛ ዛሎ ቤርታዺ ማሊንቴ ጎይጾና ሃይቁዋዖ ዓታዓኬ፤ ጋዓንቴ ዓሲኮ ናዓሢ ዓኣሢ ዒንጋ ዬያ ዓሢም ባዴዔ!” ጌዔኔ። 23ዒዛኮ ጊንጾ ሃንታ ናኣታ፦ “ኑ ባኣካፓ ዬያ ማዻንዳሢ ዖናዳይ?” ጌይሢና ዎሊ ሴካና ሃንጋና ዖኦጬኔ። 24ሄሊሳዖ ዔያታ፦ “ኑ ጊዳፓ ቢያ ባሼሢ ዖናዳይ?” ጌዒ ዎላ ማርሞ ዓርቄኔ። 25ዬሱሴ ጋዓንቴ፦ “ሃያ ዓጮ ካኣቶኮ ዴሮ ዑጻ ቢታንቶ ዓኣኔ፤ ሃሣ ዎይሣ ዓሳኣ ዴሮም ኮዦ ማዻ ዓሶ ጌይንታኔ፤ 26ዒንሢ ጋዓንቴ ዔያቶ ጉዲ ማዓንዳያ ኮይሱዋሴ፤ ዬያይዳፓ ዒንሢ ባኣካ ቶይዲ ማዓሢ ጌኤዚ ጉዲ ማዖንጎ፤ ዓይሢ ማዺሻያ ማዔሢያ ማዻሢጉዲ ማዖንጎ። 27ሙዖ ዴዒ ሙዓሢና ዔቂ ሙኡዛሢናይዳፓ ዎያዳይ ዼኤፓሢ? ዼኤፒ ጌይንታሢ ዴይ ሙዓሢቱዋዓዳ? ታኣኒ ጋዓንቴ ዒንሢኮ ባኣካ ዓይሢንቲ ማዻሢ ጉዴያኬ። 28“ዒንሢ ታኣኮ ሜታሢ ዎዶና ቢያ ታኣና ዎላ ዶዲ ዴዔኔ። 29ዬያሮ ታ ዓዴ ታ ማዾም ቢታንቶ ታኣም ዒንጌሢጉዲ ታኣኒያ ዒንሢም ቢታንቶ ዒንጋንዳኔ። 30ታኣና ዎላ ታ ካኣቱሞይዳ ሙዖ ቤዛ ዒንሢ ዴዒ ሙይ ዑሽካንዳኔ፤ ዎጎ ዎጎ ቤዞይዳኣ ዴዒ፥ ታጶላምዖ ዒስራዔሌኮ ፃጶ ዑጻ ቢታንቶ ዔኪ ዒንሢ ዎጋንዳኔ” ጌዔኔ። 31ሄሊሳዖ ዬሱሴ፦ “ሲሞኔ! ሃኣዛጌ፤ ጎሽካ ዓሢ ዛርጋሢ ዓኣፖ ዲልባፓ ሶኦሪ፥ ጌኤሺ ዱማሳሢጉዲ ፃላሄ ዒንሢ ሶኦሪ ዛጋኒ ዒናፓ ሱኡካዺ ማሌኔ። 32ጋዓንቴ ኔኤኮ ጉሙርቂጻ ባይቁዋጉዲ ታ ዓዶ ታ ሺኢቄኔ፤ ኔኤኒያ ኔ ዻቢንቶ ዔሪ ታ ባንሢ ማዔ ዎዶና ኔ ዒሾንሢ ዶዲሼ” ጌዔኔ። 33ጴፂሮሴ ማሃዖ፦ “ጎዳሢዮ! ቱሲም ማዔቶዋ ሃሣ ሃይቢም ታኣኒ ኔኤና ዎላ ዓኣዻኒ ጊኢጊንቴያኬ!” ጌዔኔ። 34ዬሱሴ ጋዓንቴ ዒዛም፦ “ጴፂሮሴ ሃኖ ኮይዳ ቂኢቁዋንቴ ሃይሢ ማይንቲ ‘ታ ዒዛ ዔሩዋሴ’ ኔ ጋዓንዳኔ፤ ታ ኔም ጋዓኣኬ” ጌዔኔ። 35ዬካፓ ዬሱሴ ፔኤኮ ጊንጾ ሃንታ ናኣቶ ኮራ፦ “ሚኢሼ ዓርቆ ቡራሻ፥ ጋላ ዔኮ ሉካ፥ ዱርሲያ ዒንሢ ዔኩዋንቴ ታ ዒንሢ ዳኬ ዎዶና ዒንሢም ፓጬ ባኣዚ ዓኣ?” ጌዔኔ። ዔያታኣ ማሃዖ፦ “ዓይጌያ ፓጬ ባኣዚ ኑም ባኣሴ” ጌዔኔ። 36ዬሱሴ ዔያቶም፦ “ሃሢ ዓካሪ ሚኢሼ ዓርቆ ቡራሻ ማዔቴያ፥ ጋላ ዓርቆ ሉካ ዓኣሢ ዬያ ፔኤኮ ዔኮንጎ፤ ጬንቻ ዓፓሮ ባኣሢያ ማኣዓሢ ፔኤኮ ሻንቺ ጬንቻ ዓፓሮ ሻንቆንጎ። 37‘ፑርቶ ዓሶና ዎላ ፓይዲንቴኔ!’ ጋዓ ማፃኣፖ ቃኣላ ታ ጊዳ ኩማንዳያ ኮይሳኔ፤ ታ ዒንሢም ጋዓኣኬ፤ ዓይጎሮ ጌዔቶ ታ ዛሎ ቤርታዺ ፃኣፒንቴሢ ቢያ ኩማኒ ኮይሳሢሮኬ” ጌዔኔ። 38ዒዛኮ ጊንጾ ሃንታ ናኣታ፦ “ጎዳሢዮ! ሃይሾ ሃይካ ላምዖ ጬንቻ ዓፓሮ ዓኣኔ!” ዒዛም ጋዓዛ፥ ዒዚ “ጊዳንዳኔ” ዔያቶም ጌዔኔ። 39ዬሱሴ ካታሞይዳፓ ኬስኪ ቤርታ ማዻሢጉዲ ሪሚቶ ዹኮ ዴንዴኔ፤ ዒዛኮ ጊንጾ ሃንታ ናኣታኣ ዒዛና ዎላ ዓኣዼኔ። 40ዒኢካ ዔያታ ሄላዛ ዬሱሴ፦ “ዻቢሻ ጌሺሢዳ ዒንሢ ጌሉዋጉዲ ሺኢቁዋቴ” ጌዔኔ። 41ዬካፓ ሹቺ ዹዔም ሄላንዳ ጉዴ ቤሲዳ ዔያቶይዳፓ ሃኪ ዴንዳዖ ጉምዓቲ፦ 42“ዓዳሢዮ! ኔ ማሊሢ ማዔቶ ሃያ ሜታሢ ታ ጊዳፓ ሃኪሴ፤ ጋዓንቴ ታ ማሊፆጉዲቱዋንቴ ኔ ማሊጻ ኩሞንጎ” ጌዒ ሺኢቄኔ። 43ዒማና ዒዛ ዶዲሻ ኪኢታንቻሢ ጫሪንጮይዳፓ ሙኪ ዒዛም ጴዼኔ። 44ዒና ዒዛኮ ሚርጌና ሜታዼም፥ ኮሺ ዶዲ ሺኢጲሢ ዒ ሺኢቃኔ፤ ዬማና ጮጋጫ ዒዛኮ ሱጉሢ ማሊ ሳዓ ፆዻኔ። 45ሺኢጲጾይዳፓ ዒ ዔቂ ጊንፆ ሃንታዞንሢ ባንሢ ሙካንቴ ዔያታ ሚርጌና ዖዪፆይዳፓ ዔቄያና ላቢ ጊንዒ ዓኣንቴ ዛጋዖ፦ 46“ዓይጎሮ ዒንሢ ጊንዓይ? ዬያይዳፓ ዻቢሻ ጌሺሢዳ ዒንሢ ጌሉዋጉዲ ዔቂ ሺሺኢቁዋቴ” ዔያቶም ጌዔኔ። 47ዬሱሴ ዬያ ኬኤዛ ጎይሣ ዓኣንቴ ዒማና ሚርጌ ዓሲ ሙኬኔ፤ ዬያ ዓሶ ዔኪ ሙኬሢ ታጶ ላምዖንሢዳፓ ፔቴሢ ማዔ፥ ዪሁዳኬ፤ ዒዚያ ዬሱሴ ሄርቃኒ ዬሱሴ ባንሢ ዶጬኔ። 48ዬሱሴ ጋዓንቴ፦ “ዔዞ፥ ዪሁዳ! ዓሲኮ ናዓሢ ሄርቂሢና ዓኣሢ ኔ ዒንጋ?” ጌዔኔ። 49ዬሱሴና ዎላ ዓኣ ጊንጾ ሃንታዞንሢ ዬያ ዛጋዖ፦ “ጎዳ! ዓፓሮና ኑ ዔያቶ ቆጾንዶ?” ጌዔኔ። 50ዔያቶይዳፓ ፔቴሢ ቄኤሶ ቢያኮ ሱኡጋሢም ዓይሢንቲ ማዻሢኮ ሚዛቆ ዋዮ ዓፓሮና ቆፂ ቲቄኔ። 51ዬሱሴ ጋዓንቴ፦ “ማይ ጊዴኔ! ሃሼ!” ጋዓዖ፥ ዓሢኮ ዋዮ ኩቻ ዓርቂ ካንሢ ፓሤኔ። 52ዬካፓ ዬሱሴ ዒዛ ዓርቃኒ ሙኬዞንሢና ቄኤሶኮ ሱኡጎና ሓሣ ጌኤዦ ማኣሮኮ ዓይሣዞንሢና ዴሮኮ ጪሞና ኮራ፦ “ታና ዒንሢ ሱላ ጉዲ ዓርቃኒ ጬንቻ ዓፓሮና ኮኦሎና ዔኪ ሙኪያ? 53ቢያ ኬሊና ጌኤዦ ማኣሮይዳ ዒንሢና ዎላ ታ ዓኣንቴ ዒንሢ ታና ዓርቂባኣሴ፤ ሃሢ ጋዓንቴ ዒንሢና ዹማሢናኮ ቢታንቶ ዎዶኬ” ጌዔኔ። 54ዬካፓ ዓሳ ዬሱሴ ዔኪ ቄኤሶ ቢያኮ ሱኡጋሢ ማኣሪ ዴንዴኔ፤ ዒማና ጴፂሮሴ ዻካ ዒዛይዳፓ ሃኬ ሃኬ ጊንጾ ዓኣዻኔ። 55ዓሳ ዬያ ዓሢኮ ዲሮ ጋራ ታሚ ዔኤሢ ፔቴይዳ ዴዒ ካሽታንቴ ጴፂሮሴ ሙኪ ዔያቶና ዎላ ዴዔኔ። 56ጴፂሮሴ ታሞ ዓጫ ዴዒ ዓኣንቴ ፔቴ ዉዱሮ ናይስኬና ዒዛ ዴንቂ ኮሺ ዒዛ ዛጋዖ፦ “ሃይያ ዬሱሴና ዎላ ዓኣያኬ!” ጌዔኔ። 57ጴፂሮሴ ጋዓንቴ፦ “ሃና ዓሴላ! ታኣኒ ዒዛ ዔሩዋሴ” ጌዔኔ። 58ዻካ ናጌስካፓ ፔቴ ዓሲ ሃሣ ጴፂሮሴ ዛጋዖ፦ “ኔኤኒያ ዔያቶይዳፓ ፔቴሢኬ!” ጋዓዛ፥ ጴፂሮሴ ጋዓንቴ፦ “ሃይ ዓሢ ኔ! ታ ዔያቶና ዎላ ዓኣያቱዋሴ!” ጌዔኔ። 59ኮሺ ሃሣ ኔጋዖ ፔቴ ሜሌ ዓሲ፦ “ሃይ ዓሢ ጌሊላ ዓሲኬ፤ ጎኔ ዒዛና ዎላ ዓኣያኬ” ጌዒ ኮሺ ዶዲሺ ኬኤዜኔ። 60ጴፂሮሴ ጋዓንቴ፦ “ሃይ ዓሢ ኔ! ኔ ጋዓ ዓሢ ታ ዔሩዋሴ!” ጌዔኔ። ዬኖ ዒ ጋዓ ጎይሣ ዓኣንቴ ኮይዳ ቂኢቄኔ። 61ዬማና ጎዳ ዬሱሴ ሺሪ ጴፂሮሴ ዛጋዛ፥ ጴፂሮሴም፦ “ሃኖ ኮይዳ ቂኢቁዋንቴ ሃይሢ ማይንቲ ‘ታ ዒዛ ዔሩዋሴ’ ኔ ታና ጋዓንዳኔ” ጌይ ጎዳ ዬሱሴ ቤርታ ዒዛም ኬኤዜሢ ጶቃዛ፥ 62ካሮ ኬስካዖ ኮሺ ዒናፓ ዖዪ ዒዚ ዬኤኬኔ። 63ዒማና ዬሱሴ ዓርቄ ዓሳ ዒዛ ቦሂ ቦሂ ጳርቂያ ጳርቃኔ። 64ዓኣፖ ካሮዋ ዒዛኮ ካንቂ ካንቂ፦ “ዖናዳይ ኔና ባዔሢ? ሂንዳ ኔ ፆሲ ማሊሢ ኬኤዛያታቴ ዔሬ” ጋዓኔ። 65ዬያጉዲ ሃሣ ሚርጌ ባኣዚ ጌዒ ጌዒ ዒዛ ጫሽካኔ። 66ሳዓ ካራዛ ዴሮኮ ጪሞና ቄኤሶኮ ሱኡጎና ሙሴኮ ዓሶ ዎይሦ ዎጎ ዔርዛ ዓሶና ፔቴይዳ ቡኪንቴኔ፤ ዬሱሴያ ዔያታ ቡኪንቶ ቤዞ ዔኪ ሙካዖ፥ 67ዒዛ ኮራ፦ “ሂንዳ ኑም ኬኤዜ! ኔኤኒ ሜሲሔዳ?” ጋዓዛ፥ ዒዚ ጋዓንቴ ዔያቶም፦ “ታ ዒንሢም ኬኤዛዛ ዒንሢ ጎኔኬ ጎውዋሴ፤ 68ሃሣ ታ ዒንሢ ዖኦጫዛኣ ታኣም ዒንሢ ማሂ ኬኤዙዋሴ፤ 69ጋዓንቴ ሃይማፓ ዓርቃዖ ዓሲኮ ናዓሢ ዼኤፖ ፆዛሢኮ ሚዛቆ ዛላ ቦንቺንቲ ዴዓንዳኔ” ጌዔኔ። 70ዬካፓ ቢያሢ ፔቱሞና፦ “ሂዴቶ ኔ ፆሲ ናይኬ ጌይሢዳ?” ጌይ ዒዛ ዖኦጫዛ፥ ዒዚ፦ “ሂዮ፤ ዒንሢ ታና ጋዓሢጉዴያኬ” ዔያቶም ጌዔኔ። 71ዔያታ ማሃዖ፦ “ዓካሪ ማይ ዓይጎ ማርካ ኑም ኮይሳይ? ሃይሾ ዒ ጌዔ ባኮ ኑ ኑ ቶኦኪና ዋይዜኔ!” ጌዔኔ።


text:
ስደተኛ መንእሰይ፡ በዓል ነጻነት ናበይ? ምዕራባዊ ክፍለ ዓለም እትነብር ዘሎኻ ስደተኛ ጎበዝ ሃገርና፡ ናይ ሎሚ መዓልቲ ጽሑፈይ ምሳኻ ግጠም ይብለኒ ኣሎ። “ኣንታ እቲ መንእሰይ እሞ…መንእሰይ መንእሰይ ንብል ኮይና እምበር፡ ደይ ከም ህዝቡ’ዩ።” እንተበልክዎ፡ “ላላእ! ኩሉ ነገር አእዋኑን ገግዚኡን ኣለዎ። ዕላል ይኹን መዛረቢ ኣርእስቲ፡ ዛዕባታት ከይተረፈ ብግዜ’ዩ ዝግዛእ። … more
Tag Archives: ክፋል
ኣደራዕ ባርነት እዩ። “ወርሓዊ መሃያ ዜጋ ንመዋእሉ ካብ 400 ናቕፍ ኣይሕለፈሉ፡” እንዳበለ፡ “ውፈር!!” ዝብል ሽፍታዊ ምምሕዳር ኣብ ሃገርና 20 ዓመቱ ቆጺሩ። ንኹሉ በልማማ ዝለበደ ማዕርነት ኣብ ትሕቲ ግፍዒ፡ መግለጺኡ ማዕርነታዊ ባርነት እብሎ። ንኡስ ወለዶ ክነግረኩም። ዓመቱ ዓመት ጭርሖታት እዩ። እቲ ኣበዓዕላ ነጻነት ድማ እንዳተቐየረ እዩ ዝመጽእ ዘሎ። … more
ኣብ ናይ ሎሚ ርክብና፣ ንኩላትኩም ብምቛም “ሃገራዊ ምንቅስቓስ ደምበ ኣለና” ዝተሰመዓኩም ሓጎስ ንምግላጽ ናይ ዮሃና መልእኽቲ ዝሰደድኩም ብሓበራ፤ ብፍላይ ከኣ መራሕቲ ሃይማኖት ክልቲኡ እምነታትና፣ ውድባት፣ ሰልፊታትን ሓለፍቲ ብሄራዊ ምንቅስቓስን ብልቢ አመስግነኩም። እቶም ብዛዕባ ጉዳይ መጽሓፍ ዝሓተትኩም ድማ ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ብተደጋጋሚ ዝበልኩዎ፣ ኣነ ኣዳልየ ካብ ዝውደኣ ሓያሎይ ኣዋርሕ ገይራ … more
ጀርመን ኣብ ኣርበዓታት፣ ኤርትራ ኣብ ዘመነ-ሚለንየም! ብድሕሪ ኲናት ባድመ፣ ብፍላይ ድማ ኣብ እዋን ሚለንየም ጉሒላ ኢሳይያስ ‘ተንኮለኛ ጉድጓድ ንኮዓቲኣ’ ኮይኑዎ፤ ህድኣትን ሰላምን ኣይረኸበን። እዛ ዘለናያ ዓመተ-2011 ከኣ ገበነኛ ኢሳይያስ፣ ካብ ኣዲስ ኣበባ ተኾልኲሉዎ ዝወፈረ ናይ ጥንቲ ድጉል ሕልምታቱ ዝቐበጸላ ዓመት ኢያ። “ … more
ንዓ’ባ ንህዝብኻ ዝረ!! ብጸላእተይ ተሳዒረ ዘይፈልጥ ሰብ እየ ኢልካ ትጅሃርን ተዘንቱ ትኸውን። ዝኣምነካ እውን ኣይሰኣንን። እንተኾነ ግና ኣካላትካ ዕድመ ደፊኡ፡ ከም ጸላኢኻ ከፈራርሰካ ምስ ተበገሰ፡ ክትስዕሮ ኢልካ ዘይሕሰብ ቃልሲ ከምዝኣቶኻ ትፈልጥ። … more
ርሑስ በዓል ትንሳኤ፣ ንኩሉኹም ምእመናን ክርስትና! “ጽሑፍ ይነውሕ ኣሎ” ዝብል ተደጋጋሚ ርእይቶ ተኸታተልትና ክንቅበል ጸኒሕና ኢና። ስለዚ ካብዛ ክፋል እዚኣ ንደሓር ኣብ ክንዲ 6-7 ገጻት፤ ናብ 4-5 ገጻት እናኣሕጸርና ክንቅጽል ኢና። ኣብዘን ዝሓለፋ ሸሞንተ ኣዋርሕ ደምበ ኣለና ኣርባዕተ መድረኻት ተሰጋጊሩ ኣሎ። 1) ሓበሬታ /Information/ ካብ ምጅማር ጽሑፍ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’ … more
ወርሒ ምድማቕ ኣብያ መሬት ኤርትራ ጸልሚቱ፡ ጥዑይ ድዩ ምዉት ንምፍላጡ ኣሸጊሩ። … more
ብዛዕባ ህ.ግ.ደ.ፍ እንታይ ክትጽሕፈሉ፡ እንታይ ከ ክትዛረበሉ፡ ኩሉ ነገራቱ ከምዘይሓልፍ ተቐሊዑ እዩ ዝብሉኒ ሰባት ኣለዉ። ኣይተጋገዩን። ብዛዕባኡ ዘጽሕፈኒ ዝያዳ፡ ብዝክኣለኒ ዓቕሚ ከቃልዖ ኢለ ዝፍትን፡ ሓደ ካብቲ ቀንዲ ምኽንያታት ግና፡ ጸላእየይ ከይርስዕ እዩ። ከምኡ እውን ንዕኡ ብዙሕ ኣይትውቀሶ ኣይትህረሞ ዝብል ርእይቶ እሰምዕ። ዝሃርሞ ዝወቕሶ ዝነቕፎ ከኣ፡ ክዕረ ኢለ ኣይኮንኩን። ፈሪሱ ክጒሓፍ … more
መሪር ሓዘን ህልቂት ልዕሊ 325 መንእሰያት ኤርትራውያን ደጊምና ንዘክር! ሓዘን ኤርትራውያን መመሊሱ ይቕጽል ኣሎ። ጉዳም ዘመን! ኣብ ምድሪ ቤትን ቅርዓትን ጥራይ ዘይኮነስ፤ ኣብ ርእሲ ነፍስ-ወከፍ ኤርትራዊ ናይ ሓዘን ዳስ ተተኺሉ ኣሎ። … more
ክቡራንን ክቡራትን ደቂ ኤርትራ! ትማል ዓቢ እምባ ኤርትራውያን ፈሪሱ!!! ሞት 325 ዜጋታትና ሰሚዕና። እዚ ረዚን ሃገራዊ ሓዘን ኣብ ውሽጥና ኮይኑ ኣብ ዝሰራሰረሉ ግዜ፣ ዝርንዝሕ ነቢዕና። … more
“ካልእ ድኣ እንተ ኣለካ ኣምጽእ እምበር፡ እዚ ሽጣራ እዝስ ቀደም ብገርሁ ኸሎ ህዝቢ፡ ተበሊዕዎ እዩ።” ዝብል ዘረባ፡ ነቲ ንኸታልል ኢሉ ዝብገስ ተቓውሚ እየ ዝብል ባእታ፡ ዘሰምብድ ክኽውን ይኽእል እዩ። … more
ስለምንታይ ኢዩ ህዝቢ ብልቡን ብእግሩን ዝሽፍት? ፍትሒ ስለ ዝሰኣነ። ኣቦታትና ቀደም ካብ ሓደ ዓዲ ናብ ካልእ ይሰግሩሞ፡ ኣብ ጕዕዞኦም ገለ ሰባት ይረኽቡዎም፡ ከመይ ሓዲግኩምዎ ዓዲ ብምባል ድማ ይሓቱዎም። … more
እንታይ ዓይነት መንግስቲ ኢዩ ኣብ ህዝቢ ፈጺሙ ሓልዮት ዘይብሉ፡ ብዛዕባ ስልጣኑ እምበር ብዛዕባ ዕድል ህዝቢ ኸኣ ፋዕራ ዘይብሉ? ስልጣኑ ንምቕጻልከ እንታይ ሜላታት ይጥቀም? … more
መደምደምታ ዘይብሉ ጉዳይ የለን’ሞ፣ እዚ መበል 20 ክፋል ጽሑፍ’ዚ መደምደምታ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’ ክኸውን ኢዩ። ምስ እዋናዊ ኩነታት ሃገርናን ከባቢናን ጉያ ኣብ ዘድልየሉ ዘሎ ወሳኒ ናይ ለውጢ ግዜ፣ ዝቕጽሉ ጽሑፋት ኣለና፦ “ዋዜማ፣ ዘመነ- ቅብጸት ኢሳይያስ!” ብዝብል ኣርእስቲ ክትክኡ ኢዮም። … more
ወለዶ ምሉእ ተሰካሚ ብረት ሜዳ ሓርነት ካይሮ፡ ንሙባረኽ 70 ብልዮን ዶላር ሰሪቕካና ኣሎኻ፡ ኣምጽኣየን እንዳበለት ተተሓሒዛቶ ኣላ። ክንድዚ ዝኣክል ገንዘብ ንሃገርና ቁማር ኢልካያ ክትከይድ ኣይኮንካን። … more
ንዓለምን ንኸባቢኡን ኪልውጥ ዚኽእል ሓይሊ፡ እቲ ካብ ኣእምሮ መንእሰይ ዚምንጩ ናይ ለውጢ ድራኸ ኢዩ። እዚ ኣከታቲለ ዝጽሕፎ ዘለኹ ድማ፡ ናብኡ ዝዓለመ ኢዩ። … more
ንኣይ ካብ ኩሉ ነገራት ዝገርመኒ እንተሎ፡ ኣብተን መስረትቲ ደሞክራሲ ሃገራት ኵድም ኢልካ፡ መሰለይ ተገፊፈ እናበልካ ናብ ቤትፍርዲ እናኸሰስካ፡ ከምዚ ተበዲለ፡ ዝያዳ ኣኽፊልኩምኒ፡ ብዓሌታዊ መገዲ ስለ ዘዳለኹምኒ ከሓሱኒ፡ ኣደይ ኣምጽኡለይ፡ ሰበይተይ ጸውዑለይ: ደቀይ ኣክቡለይ፡ ወዘተ. ብምባል ነቲ መንግስቲ ላሕ እናበልካ፡ … more
ፈጣሪ ንወድሰብ ካብ ዝሃቦ ህያባት እቲ ዝዓበየ ኣእምሮኡ ምዃኑ ንኹሉ ብሩህ ኪኸውን ይግባእ። ሓደ ናይ ኣእምሮ ስንክልና ዘለዎ ሰብ ኣብ ሓደ ነገር ኪኣምን ወይ ተንቲኑ ኣብ መደምደምታ ኪበጽሕ ይኽእልዶ? ኣይክእልን። … more
ኤርትራ ንኤርትራውያን ንጎደና ሓርነት ኣስመራ ንምግላጽ ክብል ኣብ 3ይ ክፋል ዘቕረብክዎ ጽሑፍ፡ ነቲ መንእሰይን ጎበዝን ኤርትራዊ ዜጋ ንምንእኣስ ኣይኮነን። ሓይሊ መንእሰያት ከነኣእስ እንተድኣ ኾይነ ብቐሊሉ ክርታዕ ይኽእል። … more
ሰላም ኣብ ዘዘለኹሞ ክቡራት ደቂ ኤርትራ! ብፍላይ ድማ ብምኽንያት 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቀንስትዮ፣ ንኹለን ኤርትራውያን ደቀንስትዮና ናይ ቃልሲን ጽንዓትን ሰላምታ ይብጻሕክን። … more
እዛ ዓለም ከም ቁሸት ጌርና እንተ ደኣ ርኢናያ፡ እቲ ኣብኣ ዚነበር ህዝቢ ዳርጋ ኣብ ካንሸሎ ይነብር ከም ዘሎ ጌርካ ምርኣዩ ዘሸግር ኣይኮነን። … more
“ኣነ ቲፋኖስ፣ ንሱ ድጉል መንካዕ” በታ እንምነያን እንቃለሰላን ዘለና ኣዝያ ጥዕምቲ ቃል ክፍልም። ሰላም! ክቡራት ተኸታተልቲ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። ናትና ግብረ-መልሲ ዝጽበ ሰናይ ዘመን ይመጽእ ኣሎ’ሞ ቆጽሊ ሰተሰምሃር ክንንስንስ፣ ክንሕበን ከም ቀደምና ክንተሓዋወስ…ቆፎና ክንመልእ መዓርና ክንብርብርን ለጋዕና ክንሓልብን ቀሪብና ኢና! … more
ጎደና ሓርነት ኣስመራ ነቲ ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃ ዝተኸስተ ህዝባዊ ማዕበል ክካታተል እንከለኹ፡ ሓደ ካብቲ ዝገርመኒ ነጥቢ እንተሃልዩ፡ ኩለን እዘን ካብ መግዛእቲ ነጻ ዝወጻ ዓዲ ጭቁናት፡ ጎደና ሓርነት ዝሽሙ ጽርጊያ ከምዘለወን ምፍላጠይ’ዩ። … more
ሽሕኳ ሃይማኖት ንባዕሉ ምኽንያት ውግእ ኪኸውን ዘይክእል እንተኾነ፡ ንሓያሎ ኣጀንዳታት ግን ከም ሽፋን ኮይኑ ከገልግል ጸኒሑ ኢዩ። ሓደ ህዝቢ ወይ ጉጅለ ገለ ማሕበራዊ ጸገም ምስ ዘጋጥሞ ወይ ፍትሒ ምስ ዚጐድሎ፡ ነቲ ዘይፍትሓውነት ንኺዋግኦ ሓይሊ ዚህቦ ውሽጣዊ ድፍኢት ይደሊ ኢዩ። ስለዚ ንሃይማኖት ከም መሳርሒ ተጠቒሙ ቃልስታቱ የካይድ ማለት ኢዩ። … more
ከምቲ ንቡር፣ ብሰላምታ እየ ክጅምር። ሰላም ንክቡራንን ክቡራትን ተኸታተልቲ ጽሑፋት ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። ብድሕሪ ክፋል 16 ንኣቶ ዓብደላ ኣደም ብዝምልከት፣ ኣብ ቅትለት ስዒድ ሳልሕ ከም ዘይወዓለ ዝጸሓፍኩዎ መአረምታ፤ ብዙሓት ዜጋታት ቅዱስ ርእይቶኦም ጽሒፎሙለይ ኢዮም። እቲ ዘይጋገ እቲ ዘይሰርሕ ሰብ ጥራይ ኢዩ ዝብል ርእይቶ ከኣ ኣሎኒ። … more
መንእሰይ ከይኮነ ዝዓበየ ሰብ የልቦን። ገለ ግን ኣለዉ ስድራኦም ብንእስነቶም ሓላፍነት የሰክሙዎም እሞ፡ ንእስነት ከይረኣዩ ዚዓብዩ። ኩሉ ጸጽሕፍቶኡ ኣለዎ። … more
ሰላም ክቡራት ተኸታተልቲ ጽሑፍ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። ብድሕሪ ክፋል መበል 15 ናይዚ ጽሑፍ፣ ንክፋል መበል 16 ብዓቢ ሃንቀውታ ክትጽበዩ ከም ዝጸናሕኩም ይስደደለይ ካብ ዝነበረ መልእኽቲታት ተገንዚበ። … more
ሰላም ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን ተኸታተልቲ። ሰላም ኣአንገድቲ ሃገራውያን ወብ ሳይታት ንጽሑፋት ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። … more
ሰላም ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን ተኸታተልቲ። ሰላም ኣአንገድቲ ሃገራውያን ወብ ሳይታት ንጽሑፋት ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። … more
“…ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ካርቱም ሱዳን ዝነበረ ዓብደላ ኣደም፣ ህዝቢን መንግስቲን ኤርትራ ዘሰከምዎ ሓላፍነት ክሒዱ ሃዲሙ ኣሎ።” ኣብ ኣጋ መወዳእታ ዓመተ-2002 ብረድዮ ድምጺ ሓፋሽ ኤርትራ ዝተቓልሐ ዜና ኢዩ ዝነበረ። … more
ኣለና ኣብ ኩሉ ኤርትራዊ መንፈስ ዘለዎ ከባቢታት ዓለም። ኣለና ኣብ ዱሮ ዕሰሌ ኤርትራ! ኣለና ኣብ ዱሮ “ገዓት ሓምሊ ውጻእ ገዓት ጠስሚ እቶ” ኣብ ዝበሃለሉ ቅነ ጽንዓትን ጋማን! … more
ኣብቲ ዝሓለፈ 3 (ሰለስተ) ተኽታታሊ መደባት ‘ጸሊም መዝገብ ወጦታት ህግደፍ’፡ ኣብ ኦክላንድ ዝምቕማጡ ዕሉል ሃሱስ ህግደፍ፡ ምኪኤል ተስፋጽዮን (ኣፍዑት)፡ … more
ኣብ ቀዳማይ ክፋል ጽሑፍና ገለ ውሑድ ተረክቦታት መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ምድረ ግብጺ ጠቒስና ኔርና። እቲ ጉዳይ ብሰፊሑ ኣቓልቦ ንኽረክብ ብማለት ከኣ ከም ኣገዳሲን ጭቡጥን ሓበሬታ መጠን ጽሟቕ ትሕዝቶኡ ብቛንቋ እንግሊዝ ተተርጕሙ ንገለ ካብቶም ብጉዳይ ህዝቢ ኤርትራ ዝግደሱ ፈተውቲ ከምዝበጽሕ ተጌሩ። … more
ቀስ በሉ ከይትሳበሩ! ይብላ’ሞ እንቅዓ ጣፍ ኩኑ! ድማ ይውስኻሉ። እወ እተን ክቡራት ወለዲ፣ ንእግረ-መንገደን ደሃይ ዝጓየዩን ጫው-ጫው ዝብሉን ደቀን እንኪገብራ። ኣነ ድማ እንቋዕ ጥራይ ተቛይቕና ከይተበኣስና፣ ደሓን ውዓል/ሊ ደሓን ሕደር/ሪ፣ ብደሓን የራኽበና፣ ተበሃሂልና ናብ ንፈላለየሉ ምዕራፍ ገጽና ኣምራሕና’ምበሪ፣ እቲ መስርሕ ናይ ምውሳእ ጌና ይብገስ እንደኣሉ ዘሎ። … more
ቀስ በሉ ከይትሳበሩ! ይብላ’ሞ እንቅዓ ጣፍ ኩኑ! ድማ ይውስኻሉ። እወ እተን ክቡራት ወለዲ፣ ንእግረ-መንገደን ደሃይ ዝጓየዩን ጫው-ጫው ዝብሉን ደቀን እንኪገብራ። ኣነ ድማ እንቋዕ ጥራይ ተቛይቕና ከይተበኣስና፣ ደሓን ውዓል/ሊ ደሓን ሕደር/ሪ፣ ብደሓን የራኽበና፣ ተበሃሂልና ናብ ንፈላለየሉ ምዕራፍ ገጽና ኣምራሕና’ምበሪ፣ እቲ መስርሕ ናይ ምውሳእ ጌና ይብገስ እንደኣሉ ዘሎ። … more
ሰላም ክቡራት ተኸታተልቲ፤ ኣለና! ክሳብ እታ ኣብ መቓብር ኢሳይያስ እትቦቅል ተኽሊ ሰላምን ዲሞክራሲን እንርኢ…ክሳብ ምስ ገበነኛታትን ድርብ ገጻት ህግደፍን ኣብ ቅሉዕ መጋባእያ ቤት ፍርዲ እንራኸብን ድማ ክንህሉ ኢና። እቲ ምንታይ ሎሚ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ድርኩኺት ዓወት፤ ኢሳይያስን ቃፍላይ ህግደፍን ከኣ ናብ ኣፈፌት መቓብር ስለዘለዉ። ሎሚ መርድእ ኢሳይያስ ንክንሰምዕ ለይቲን … more
ኣብ ቀርዳማይ ክፋል ጽሑፈይ: ንወዲ ትኹል ኣልዒለ ብዛዕባ ህላዌኡ: መርገጺኡ ኣብ ስርዓት ህግደፍ ዘሎዎ ቀይሩ ንህዝቡ ክኽሕስ:ንዝሕረረ ልቢ ህዝቡ ክድብስን ንሰማእታትና ድማ ሞስኦም ክመልስ ዝብል ጽሒፈ ኔረ፣ሕጂ ድማ ካልኣይ ክፋል ናይ ተስፋይ መሓሪ(ፍሒራ) የቅርበልኩም … more
30/11/2010 ብዙሕ ሰብ ነዛ ኣርእስቲ እዚኣ ክርኢ እንከሎ ኤርትራን ምድረበዳ ሲናይን እንታይ ኣራኸቦም ዝብል ሕቶ ከልዕል ይኽእል። … more
ኣለና፤ ንዝተቐብረን ዝተረስዐን ታሪኽ ጀጋኑ ኤርትራውያን ምንጋር’ምበር ክንዮኡ ዝመጣጠር ዕላማ የብልናን። ኣለና ኤርትራዊ ትንሳኤ ኢዩ! ኣለና ኣብ ውሽጢ ኤርትራን ኣብ ወጻኢ ሃገራትን! ኣለና ብጋህዲን ብስዉርን። … more
መስፍን ሓጎስ መን እዩ? በዚ ምስሉይ ኢሰያስ ኣፍወርቂን ተለኣኣኽቱ ከም መስፍን ሓጎስን ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዝተፈጸሙ ገበናት ኣብ ሓጺር ግዜ ጽሒፍካ ዝውድኡ ኣይኮኑን። … more


text:
Erena on Facebook
ብሕርያ ህግደፍ ናብ ስልጣን ዝመጹ መበል ራብዓይ ፓትርያርክ ኦርቶዶክሳዊት ቤት ክርስትያን ኤርትራ፣ ኣካላውን ስነ-ኣእምሮኣውን ስንክልና ኣጋጢምዎም
Radio Erena, March 12, 2014
ካብ ሕጊ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተክርስትያን ኤርትራ ወጻኢ ብዝኾነ ኣገባብ ብሕርያ ህግደፍ መብል ራብዓይ ፓትርያርክ ክኾኑ ዝተመዘዙ ኣቡነ ድዮስቖሮስ፣ ብዘጋጠሞም ወቕዒ ኣካላውን ኣእምሮኣውን ስንክልና ከምዘጋጠሞም ተገሊጹ።
ኣቡነ ድዮስቆሮስ ድሕሪ’ቲ ዘጋጠሞም ወቕዒ፣ መንግስቲ ኤርትራ ናብቲ ሰበ ስልጣናቱ ዝሕከምሉ ኣብ ካርቱም ዝርከብ ሆስፒታል ንሕክምና እኳ እንተልኣኾም፣ ኩነታት ጥዕንኦም ግና ክመሕእየሽ ከምዘይክኣለ’ዩ ተሓቢሩ።
እቶም ሕጊ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤት ክርስትያን ማለት ቅኖና ብምጥሓስ መበል ራብዓይ ፓትርያርክ ዝተሸሙ ኣቡነ ዲዮስቆሮስ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣካላውን ኣምእሮኣውን ስንክልና ኣጋጢምዎም ካብቲ ክእለይሉ ዝጸንሑ ኣብ ሱዳን ዝርከብ ሆስፒታል ናብ ኣስመራ ከምዝተመልሱ’ውን ተዋህዶ ዶት ኦርግ ኣረጋጊጹ።
መበል ሳልሳይ ፓትርያርክ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤት ክርስትያን ኤርትራ ብጹእ ወ ቁዱስ ኣቡነ እንጥንዮስ፣ ምስ ኣካይዳ ህግደፍ ኣብ ጉዳይ እምነትን ሃይማኖታትን ስለዘይተቓደዉ፣ ህግደፍ ብውሳኔኡ ካብቲ መንፈሳዊ መዝነቶም ብምእላይ ኣብ ክንድኦም ንኣቡ ዲዮስቖሮስ መበል ራብዓይ ፓትርያርክ ንኽኾኑ ኣዘዝቲ ሰራዊትን ሚኒስተራትን ኣብ ዝተረኽብሉ ኣብ 2007 ከምዝሸሞም ኣይርሳዕን።
እንተኾነ፣ ኣቡነ እንጦንዮስ ብህወይት እንከለዉ ቤተክርስትያን ድማ ካብ መዝነቶም ዘውርድ ዝኾነ ክሲ ዘይረኸበትሎምን ክነሳ፣ ኣቡነ ድዮስቆሮስ ንዕኦም ብምትካእ መበል ራብዓይ ፓትርያር ክኾኑ ብህግደፍ ዝቐረበሎም ጠለብ ምቕባሎም ካብ ድያቆናት፣ ካህናት፣ ፓጳሳትን ሲኖዶስን ከቢድ ተነጽሎ ኣጋጢምዎም’ዮም።
እቲ ብህግደፍ ዝተዋህቦም መበል ራብዓይ ፓትርያርክነት ድማ በተን ኣብ ግብጺን ካልእ ክፍሊ ዓለማት ዝርከባ ማሕበራት ኦርቶዶክሳውያን ቤተ ክርስትያን ዓለም ተቐባልነት ኣይረኸበን።
79 ዓመት ዝዕድሚኦም ኣቡነ ድዮስቆሮስ፣ ብሰንኪ ተንጽውሎን መንፈሳዊ ጸቕጥን ክሳቐዩ ከምዝጸንሑ ናይ ቀረባ ፈልጥቶም ዝምስክርሉ ኮይኑ፣ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ኣዋርሕ ድማ ወቕዒ ኣጋጢምዎም ዓራት ሒዞም ምንባሮም’ዩ ዝግለጽ።
እታ ኣብ ኤርትራ ዓቢ ታሪኽን ብዙሕ ሰዓብን ዘለዋ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስትያን ተዋህዶ ኣብዚ እዋን’ዚ፣ ኣባል ጸጥታን ሃገራዊ ድሕነትን ክፍሊ ሃይማኖታዊ ጉዳያት ኣብ ምምሕዳር ኦርቶዶክስ ቤት ክርስትያን ኤርትራ ዝተመደብ ኣቶ ይፍታሄ ዲሜጥሮስ ዝመርሖም ካህናት’ዮም ዘካይዱዋ ዘለዎ።
==================================


text:
ብዓለም-ለኸ ሚድያታት ዝተፀየቀ መልክዕ ኣፍሪቃ፣ብሰብ-ሞያ ሚድያን ኮምኒኬሽንን ኣፍሪቃ ክልወጥ ከምዘለዎ ቀ/ሚ ሃይለማርያም ደሳለኝ ገሊፆም።
መራሒ ጋና ድማ፣ንሚድያ ጥጡሕ ባይታ ዘይፈጠሩ መንግስታት፣ ንኩለመዳያዊ ምንቅስቃስ ህዝቢ ይድርቱ ኣለው ኢሎም።
ናብ‘ቲ ትማሊ ኣብ ኣዳራሽ ሕብረት ኣፍሪቃ ዝተኸፍተ ኣኼባ ማሕበር ህዝባዊ ርክባት ብወካሊኦም፣ምንስትር ኮምንኬሽን ኢትዮዽያ ኣቶ በረከት ስምኦን ፅሑፍ ዝላኣኹ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ንክፅልም ዝተገብረ መልክዕ ኣፍሪቃ ኣብ ምምሕያሽ ፃዕሪ ሰብ-ሞያ ኮምንኬሽን ኣገዳሲ‘ዩ ኢሎም።
ኢትዮዽያ‘ውን ግዳይ ፃዕሪታት ፀለመ ዓለም-ለኸ ሚድያታ ከምዝኾነት ዝጠቀሱ ኣቶ ሃይለማርያም፣ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ግና፣ሳላ‘ታ ሃገር ተመዝግቦ ዘላ ቁጠባዊ ምዕባለ፣ሓቢሩ ዝላዓል ኲናትን ጥምየትን ይሃስስ‘ሎ ኢሎም።
“ንሃገር በቀል ፖሊስታትና ነኺስና ክንሕዝ ከለና፣ንኣሉታዊ ወፍሪ ሚድያ ንኸፍሎ ዋጋ ከምዘሎ ንፈልጥ ኢና።ጠንኪርና ምስንሰርሕን ንሃገርና ምስ ንልውጥን ግና፣ኣሉታዊ ወፍሪ ሚድያታት ውዒሉ ሓዲሩ ክፈሽል‘ዩ።እዚ ኣብ ኩለን ሃገራት ዝሰርሕ‘ዩ ኢለ‘የ ዝኣምን።ንህዝቢታት ኣፍሪቃ ዓቅሚ ክሳብ ዘይፈጠርናሎም፣ልምዓትን ምዕባለን ክሳብ ዘየረጋገፅና፣ሕማቅ ምስሊ ኣህጉርና ክቅፅል‘ዩ” ይብል መልእኽቲ ቀ/ሚ ሃይለማርያም።
ፕረዚደንት ጋና ጆን ድራማኒ ማሃና ብወካሊኦም ዘቅረብዎ ፅሑፍ፣ ዘማእኸሎ ኣብ ነፃነት ሚድያን ነፃ ሚድያ ንኩለ-መዳያዊ ተሳትፎ ህዝቢ ዝህልዎ ረብሓ‘ዩ።
እቶም ፕረዚደንት ”ንናይ ኮምኒኬሽን ሃዋሁ ናፃ ክገብሩ ንዝቀረበሎም ፃውዒት ዕሽሽ ዝብላ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ንናይ ህዝቦም ልዑል ክእለት ኣተሓሳስባን ክእለት ንግዲን ንዘለዎም ተኽእሎ ንከይምዝምዙ በገዛ ርእሶም ኣምኪኖሞ‘ዮም።መሪሕነት ንዝተፈላለዩ ርክባት እንተዘየሐይሉን ንማሕበረ-ሰብ እንተዘየሳቲፉን፣ዓቅሙ ከሐይል ኣይካኣሎን‘ዩ” ኢሎም።
እቲ ረቡዕ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተጀመረ ኣኼባ ማሕበር ሰብ-ሞያ ኮምንኬሽን‘ታ ኣፍሪቃ፣ፅባሕ ዓርቢ ክዛዘም‘ዩ ይብል መለስካቸው ኣምሃ ዝላኣኾ ሪፖርት።


text:
ደምዳሚ መግለጺ
ባይቶ ስምረት መንእሰያት ኤርትራ ንድሕነት ሃገር ሽዱሽተ ወርሓዊ ስሩዕ ኣኼባኡ ካብ ዕለት 17-20/02/2013 ኣካይዱ።
ባይቶ ስምረት ኣብ ኣኼባኡ ናይ ዝሓለፋ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ንጥፈታቱ ገምጊሙ ካብ ኩሉ ክፍልታት ዝቐረበ ጸብጻብ ብምስማዕ ስፍሕ ብዝበለ ኣገባብ ዘትይሉ። ብክፍልታት ዝቐረበ ጸብጻብ ምስ ገምገመ ናብ ናይ ዞባታት ወከልቲ ብምሕላፍ ካብ ወከልቲ ዞባታት ዝቐረበ ጸብጻብ ሰሚዑ። ንኣወንታውን ኣሉታውን ጐድንታት ብምግምጋም ርእይቶን ለበዋታትን ብምሕላፍ ኣኼባኡ ዛዚሙ። ካብቶም ኣተኲሩ ዝተመያየጠሎም ዛዕባታት፦
ሀ) ውደባ
ለ) ኩነታት ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ሱዳን
ሐ) ኩነታት ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ኣውሮጳ
መ) ኩነታት ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ እስራኤል
ሰ) ህሉው ኩነታት ሃገርና ኤርትራን ኩነታት ስርዓት ህግደፍን
ረ) ማሕበርና ካብዚ ኸ ናበይ ‘ዮም።
ኣብዞም ዝተጠቕሱ ጉዳያት ኣተኲሩ ሰፊሕን ዓሚቚን ምይይጣት ብምክያድ ነዚ ዝስዕብ ውሳኔታትን ለበዋታትን ኣመሓላሊፉ።
1)ውደባ፡
ውደባ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ዝድንፍዓሉን ምቹእ ሃዋሁ ብምፍጣር ነቶም ኣብ መዓስከራት ኢትዮጵያን ሱዳንን ዝርከቡ መንእሰያት ተርኦም ዘዕዝዝሉን ብግብሪ ዝሰርሕሉን መደብ ዕዮ ብምውጻእ ንተግባርነቱን ንምሕያሉን ምቅላስ። ብዘይካ’ዚ ኣብ መላእ ዓለም ዘለዉ መንእሰያት ሓድነቶም ኣብ ትሕቲ ስምረት መንእሰያት ኤርትራ ንድሕነት ሃገር ክዓስሉ ተላብዩ። መንእሰይ ዋና በዓል ጉዳይ ከምዝዀነ መጠን ንጉዳዩ ኣተኩሮ ክገብረሉ ተማሕጺኑ። “በትሪ ኣብ ኢድካ ተመን ኣብ እግርኻ” ኢዩ’ሞ ነገሩ መንእሰይ ሃየ ተዓጠቕ።
2) ኩነታት ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ሱዳን
ኩነታት ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ሱዳን ብደቂቑ ድሕሪ ምግምጋሙ ነቲ ዝነበረ ኩነታት ኣብ ግምት ብምእታው ንጉዳዮም እትርኢ ንኡስ ኮሚቴ ብምምዛዝ፡ ባይቶ ስምረት ምስቶም ወከልቲ ክመያየጥ መዲቡ ኣሎ። ኣብ ዝሓጸረ እዋን ግቡእ ፍታሕ ንምምጻእ ብዕቱብ ክሰርሓሉ ምዃኑ ይሕብር።
3) ጉዳይ ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ኣውሮጳ
ህልው ከነታት ብምግምጋምን ብምፍታሽን በቲ ዘጋጠመ ኩነታት እተጽንዕ ካብ ፈጻሚትን ባይቶን ዝተዋጽኤ ሽማግለ መዚዙ። ጸብጻባ ከኣ ናብ ባይቶ ከተቅርብ።
4) ኩነታት ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ እስራኤል
ከም ዝዝከር ዋዕላ ደብረዘይቲ ክዛዘም ከሎ 21 መናብር ዘለዎ ባይቶ ብምቛም’ዩ ወጺኡ። ካብተን 21 መናብር ሓንቲ ንዞባ እስራኤል ተሓዚኣ ምንባራ’ውን ዝዝከር’ዩ። ባይቶ ስምረት ኣብ ትሕቲ ስምረት መንእሰያት ኤርትራ ንድሕነት ሃገር ተጠርኒፈን ዝጸንሓ ጨናፍር ኣፍልጦ ብምሃብ፡ ጨናፍር ብምምይያጥን ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ ምርጫ ብምክያድን ነቲ ሓደ ኣባል ባይቶ ዝኸውን እጀትኦም ክገብሩ ወሲኑ ኣሎ።
5) ኣዳላዊት ሽማግለ
ባይቶ ስምረት ኣብ ጉባኤ ደብረዘይቲ ዝነበረ ጉድለታት ብምስትብሃል ነቲ ጉድለታት ንኸይድገም ኣቓልቦ ብምግባር ንጉባኤ ተዳሉ ሸውዓተ ዝኣባላታ ኮሚቴ መዚዙ ስርሓ ክትጅምር ወሲኑ።
6) ህሉው ኩነታት ሃገር
ባይቶ ስምረት መንእሰያት ኤርትራ ንድሕነት ሃገር ህሉው ኩነታት ሃገርናን ስርዓት ህግደፍን ኣጠቓሊሉ ብምርኣይ ነዚ ዝስዕብ ገምጋም ሂቡ።
ሃገርና ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ህግደፍ ካብ ትቑረን እንሆ 22 ዓመት ትዛዝም ኣላ። ኣብዘን ዝሓለፋ መረርቲ ናይ ስቓይ ዓመታት ኩነታት ህዝብናን ሃገርናን ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናገደደ ጸኒሑ ኣብቲ ናይ መጠረሽታ ጥርዙ በጺሑ ይርከብ። ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን ስርዓት ህግደፍ ኣብ መወዳእታ ዕድሚኡ ከምዝርከብ እዚ ዘሎ ሃዋሁ የነጽር። ነዚ ኣብ ግምት ብምእታው ቃልስና ብዝሓየለን ዝተወደበን ኣገባብ ክብርትዕ ድሉው ምህላዉ ኣረጋጊጹ። ከምኡ’ውን ነቲ ብሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ኣብ ፎርቶ ዝተወስደ ስጉምቲ ብምምጓስ ኣብ ምሉእ ዓለም ዘሎ ኤርትራዊ ሕብረተሰብ ብዘይኣፈላላይ ዘርእዮ ዘሎ ቁጥዐ ብምምጓስ ኣብ ጎኒ ኩሎም ደለይቲ ሓርነት ደው ከምዝበለ ዳግም የረጋግጽ።
ባይቶ ስምረት መንእሰያት ኤርትራ ንድሕነት ሃገር
20/02/2013
ሓርነትና ናይ ግድን’ዩ!
ክፍሊ ዜናን ባህልን


text: 1ዬካፓ ዬሱሴ ጌሊላ ዓጮይዳ ሴካ ሃንጋ ሃንታኔ፤ ዪሁዳ ዓጮይዳ ጋዓንቴ ሃንታኒ ኮይባኣሴ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ዓይሁዶ ዓሶ ዎይሣ ዓሳ ዒዛ ዎዻኒ ኮዓሢሮኬ። 2ዬኖ ዎዶና ዓይሁዶ ዓሶኮ ዋዣሢ ዴማ ዴዒ ቦንቾ ኬላ ዑኬኔ። 3ዬያሮ ዬሱሴኮ ጌርሲንሢ ዒዛ ኮራ ሙካዖ፦ “ኔኤኮ ጊንፆ ሃንታዞንሢ ኔኤኒ ፆሲ ዎልቄና ማዻ ዓኮ ባኮ ዛጋንዳጉዲ ሃካፓ ኬስኪ ዪሁዳ ዓጮ ዓኣዼ፤ 4ዓይጎሮ ጌዔቴ ፔጌና ዔርታኒ ኮዓ ዓሲ ማዾ ፔሲ ዓኣቺ ማዹዋሴ፤ ኔኤኒያ ሓያ ባኮ ቢያ ማዻ ዎዶና ኔና ኔ ዓጮም ፔጋሲ ዔርዛንዳያ ኮይሳኔ” ጌዔኔ። 5ዬያ ዔያታ ጌዔሢ ዒዛኮ ጌርሲንሢታዖ ዒዛ ጉሙርቂ ዔኪባኣሢሮኬ። 6ዬሱሴ ዔያቶም፦ “ታ ዎዳ ሃጊ ሄሊባኣሴ፤ ዒንሢ ዎዳ ጋዓንቴ ቢያ ዎዴ ጊኢጌያኬ። 7ዓጫ ዒንሢ ዒፃኒ ዳንዳዑዋሴ፤ ታና ጋዓንቴ ዒፃኔ፤ ዓይጎሮ ጌዔቴ ታኣኒ ዓጮኮ ማዻ ፑርታ ማዔሢ ማርካዻሢሮኬ። 8ዒንሢ ጋዓንቴ ቦንቾ ኬሎሮ ዓኣዹዋቴ፤ ታኣኮ ዎዳ ሃጊ ሄሊባኣሢሮ ዬኖ ቦንቾ ኬሎ ቤዞ ታ ዓኣዻዓኬ” ጌዔኔ። 9ዬያ ጌዒጋፓ ዒዚ ጌሊላይዳ ዓቴኔ። 10ጋዓንቴ ዒዛኮ ጌርሲንሢ ቦንቾ ኬሎ ቤዞ ዓኣዼሢኮ ጊንጻ ዒዚ ዓኣሺንቲ ዬኖ ቤዞ ዴንዴኔ። 11ዬኖ ቤዞይዳ ዓይሁዶ ዓሶ ዎይሣ ዓሳ፦ “ዬይ ዓሢ ዎካዳይ?” ጌዒ ጌዒ ዒዛ ኮዓኔ። 12ዴራ ዒዛ ሚርጌና ዾንካኔ፤ ዒማና ፔቴ ፔቴዞንሢ፦ “ዒዚ ኮሺ ዓሲኬ” ጋዓዛ፥ ዛላ፦ “ያዺቱዋሴ፤ ዒዚ ዴሮ ዻዻቢሻኔ” ጋዓኔ። 13ያዺ ማዔቶዋ ዓይሁዶ ዓሶኮ ዎይሣ ዓሶ ዒጊጪሢና ዖኦኒያ ዒዛ ዛሎ ፔጌና ጌስቲባኣሴ። 14ዬኖ ቦንቾ ኬሎኮ ሄካስካ ዬሱሴ ጌኤዦ ማኣሪ ዓኣዺ ዔርዚሢ ዓርቄኔ። 15ዓይሁዶ ዓሶ ዎይሣ ዓሳ፦ “ሓይ ዓሢ ዓሲዳፓ ዔሪባኣያታዖ ሃያ ቢያ ዎዲ ዔራኒ ዳንዳዔይ?” ጌዒ ጌዒ ዲቃቲ ሄርሼኔ። 16ዬያሮ ዬሱሴ፦ “ታ ዔርዛ ባካ ታና ዳኬ፥ ታ ዓዶይዳፓ ዒንጊንቴያ ማዓንዳኣፓዓቴም ታጊዳፓቱዋሴ። 17ታና ዳኬሢኮ ዓይሢፆ ኩንሣኒ ኮዓያ ዓኣቶ ሃይ ታኣኮ ዔርዚጻ ፆሲዳፓ ዒንጊንቴቴያ ሃሣ ታኣኒ ታ ቶኦካፓ ዔኪ ኬኤዛያ ማዔቴያ ዱማሲ ዔራንዳኔ። 18ፔ ቶኦካፓ ኬኤዛሢ ፔ ቦንቾ ኮዓኔ፤ ዳኬሢ ቦንቾም ማዻሢ ጋዓንቴ ጎኑሞ ዓኣያኬ፥ ሉኡዙሞዋ ዒዛይዳ ባኣሴ። 19ሙሴ ዒንሢም ዎጌ ዒንጊባይ? ጋዓንቴ ዒንሢዳፓ ዎጎ ኩንሣይ ዖኦኒያ ባኣሴ። ዒንሢ ዓይጎሮ ታና ዎዻኒ ኮዓይ?” ጌዔኔ። 20ዴራኣ፦ “ሓይ ኔ፥ ፑርቶ ዓያና ዓርቄሢ ሃይ! ዖ ኔና ዎዻኒ ኮዔይ?” ጌዔኔ። 21ዬሱሴ ዔያቶም፦ “ታኣኒ ፔቴ ማዾ ማዼኔ፤ ዒንሢ ቢያሢ ዬኖ ማዼሎ ዲቃቲ ሄርሼኔ። 22ሙሴ ዓቲንቴ ቤርቲ ቲቂሢ ዎጌ ዒንሢም ዒንጌኔ፤ ዬይ ዎጋ ዒንጊንቴሢ ዒንሢኮ ዓዶንሢዳፓ ማዓንዳኣፓዓቴም ሙሴይዳፓቱዋሴ፤ ዓካሪ ዒንሢ ሃውሾ ኬሎናታዖ ዓሲኮ ዓቲንቴ ቤርቲ ቲቲቃኔ። 23ዓካሪ፥ ሙሴ ዎጋ ዓቱዋጉዲ ዓሲ ሃውሾ ኬሎና ዓቲንቴ ቤርቲ ቲቂንታያ ማዔቴ ታኣኒ ሃውሾ ኬሎና ዓሲ ሼምፖ ዻቂሼሢሮ ዓይጎሮ ታ ዑጻ ዒንሢ ጎሪንታይ? 24ዓሲ ዛጊ፥ ዱማሲ ዎጊፆይዳፓ ፒዜ ዎጌ ዎጉዋቴ” ጌዔኔ። 25ዬሩሳላሜ ዓሶይዳፓ ፔቴ ፔቴዞንሢ፦ “ዓይሁዶ ዓሶኮ ሱኡጋ ዎዻኒ ኮዓ ዓሢ ሃያቱዋዓዳ? 26ሓይሾ ዒዚ ሃሢ ፔጌና ኬኤዛኔ፤ ዔያታ ዒዛ ኮይላ ፔቴታዖ ዔኤቢ ጌይባሴ፤ ሓይ ዓሢ ሜሲሔ ማዔሢ ዎይሣ ዓሳ ጎናሲ ዔዔሬሞ? 27ጋዓንቴ ኑኡኒ ሃይ ዓሢ ዓንካፓታቴ ዔራኔ፤ ሜሲሔ ሙካኣና ዓንካፓታቴያ ዔራንዳያ ዖኦኒያ ባኣሴ” ጌዔኔ። 28ዬያሮ ዬሱሴ ጌኤዦ ማኣሮይዳ ዔርዛዖ ዑኡዞ ፔሲ ዼግዲ፦ “ታና ዒንሢ ዔራኔ፤ ታኣኒ ዓንካፓ ሙኬቴያ ታና ዒንሢ ዔራኔ፤ ጋዓንቴ ታኣኒ ታ ቢታንቶና ሙኪባኣሴ፤ ታና ዳኬሢ ጎኑሞ ዓኣያኬ፤ ዒንሢ ዒዛ ዔሩዋሴ። 29ታኣኒ ጋዓንቴ ዒዛ ኮራፓ ሙኬሢሮ ሃሣ ዒዚ ታና ዳኬሢሮ ታ ዒዛ ዔራኔ” ጌዔኔ። 30ዒማና ዔያታ ዒዛ ዓርቃኒ ኮዔያታንቴ ዎዳ ዒዛኮ ሃጊ ሄሊባኣሢሮ ዖኦኒያ ዒዛ ዓርቂባኣሴ። 31ጋዓንቴ ዴሮይዳፓ ሚርጌ ዓሲ ዒዛ ጉሙርቂ ዔካዖ፦ “ሜሲሔ ሙካ ዎዶና ሓይ ዓሢ ማዼ ፆሲ ዎልቆና ማዺንቴ ዓኮ ባኮይዳፓ ባሼ ማዻንዳ?” ጌዔኔ። 32ዴራ ዬሱሴ ዾንካሢ ፔርሴ ዓሳ ዋይዜኔ፤ ዬያሮ ቄኤሶኮ ሱኡጎና ፔርሴ ዓሶና ዬሱሴ ዓርቃኒ ጌኤዦ ማኣሮ ካፓ ዓሶ ዳኬኔ። 33ዬማና ዬሱሴ፦ “ዒንሢና ዎላ ዻካ ዎዴ ታ ዴዓንዳኔ፤ ዬካፓ ታና ዳኬሢ ባንሢ ታ ዓኣዻንዳኔ፤ 34ዒንሢ ታና ኮዓንዳኔ፤ ጋዓንቴ ዒንሢ ታና ዴንቃዓኬ፤ ታኣኒ ዓኣ ቤዞ ዒንሢ ሙካኒ ዳንዳዒንዱዋሴ” ጌዔኔ። 35ዬያሮ ዓይሁዶ ዓሶ ዎይሣ ዓሳ ዎሊ ኮይላ፦ “ኑኡኒ ዒዛ ዴንቁዋጉዲ ሃይ ዓሢ ዓንኮ ዓኣዻኒዳይ? ጎዖንቴ ጊሪኬ ዓጮ ዓሶ ባኣካ ላኣሊንቲ ዓኣ፥ ዓይሁዶ ዓሶ ባኣኮ ዓኣዺ ጊሪኮ ዓሶ ዔርዛኒሞ? 36‘ዒንሢ ታና ኮዓንዳኔ፤ ጋዓንቴ ዒንሢ ታና ዴንቃዓኬ፤ ታኣኒ ዓኣ ቤዞዋ ዒንሢ ሙካኒ ዳንዳዒንዱዋሴ’ ጌይጻ ዒዛኮ ዎዚ ጌይሢዳይ?” ጌዔኔ። 37ቦንቾ ኬሎኮ ጋፒንፆ ማዔ፥ ዼኤፖ ኬሎና ዬሱሴ ዔቂጋፓ ዑኡዞ ዼግዲ፦ “ዋኣሢ ዼኤቤይ ዓኣቶ ሃኒ ታ ኮራ ሙኪ ዑሽኮንጎ፤ 38ታና ጉሙርቂ ዔካሢኮ ጌኤዦ ማፃኣፓ ጋዓሢጉዲ ናንጊና ናንጊ ዋኣሢ ጋራፓ ዓልቃንዳኔ” ጌዔኔ። 39ዬያ ዒ ጌዔሢ ዒዛ ጉሙርቃዞንሢ ዔካንዳ ዓያኖ ዛሎኬ። ዓይጎሮ ጌዔቴ ዬሱሴ ሃይቂ ሌካ ዔውታ ዎዳ ሄሊባኣሢሮ ዓያኖ ጌኤዣ ሃጊ ዒንጊንቲባኣያኬ። 40ዴሮኮ ባኣኮይዳፓ ፔቴ ፔቴዞንሢ ዬያ ቃኣሎ ዋይዛዖ፦ “ሙካንዳኔ ጌይንቴ ፆሲ ማሊፆ ኬኤዛሢ ጎኔና ሃያኬ” ጌዔኔ። 41ዛላ ሃሣ፡- “ሓይ ሜሲሔኬ” ጌዔኔ። ዓቴ ዓሳ ጋዓንቴ፦ “ሜሲሔ ሙካሢ ጌሊላ ዓጮይዳፓዳ? 42ሜሲሔ ዳውቴ ዜርፃፓ ሾይንታዳሢና ዳውቴ ካታሞ ቤቴሌሄሜይዳፓ ሙካንዳሢ ጌኤዦ ማፃኣፖይዳ ፃኣፒንቲባኣዓዳ?” ጌዔኔ። 43ዬያሮ ዒዛ ዛሎና ዴሮ ባኣካ ፓቂንቲሢ ማዢንቴኔ። 44ፔቴ ፔቴዞንሢ ዒዛ ዓርቃኒ ኮዔንቴ ዖኦኒያ ዒዛ ዓርቂባኣሴ። 45ዬካፓ ጌኤዦ ማኣሮ ካፓዞንሢ ቄኤሶ ሱኡጎና ፔርሴ ዓሶና ባንሢ ዓኣዼኔ፤ ዬና ፑኡፖ ዓሳ፦ “ዒዛ ዒንሢ ዓይጎሮ ዔኪ ሙኪባኣይ?” ዔያቶ ኮራ ጌዔኔ። 46��ኤዦ ማኣሮ ካፓዞንሢያ፦ “ሓይ ዓሢ ኬኤዛሢጉዲ ዖኦኒያ ኬኤዚ ቤቂባኣሴ” ጌይ ማሄኔ። 47ፔርሴ ዓሳ ጋዓንቴ፦ “ዒንሢያ ሃሣ ዻቢንቲያ? 48ዎይሣ ዓሶና ፔርሴ ዓሶናይዳፓ ዒዛ ጉሙርቄ ዓሲ ዓኣኖ? 49ሃይ ሙሴ ዎጎ ዔሩዋ ዴራ ጎኔና ጋዳንቂንቴያኬ” ጌዔኔ። 50ዒማና ሓያኮ ቤርታ ዬሱሴ ኮራ ዓኣዼ፥ ፔርሴ ዓሶ ዛላፓ ማዔ፥ ኒቆዲሞሴ፦ 51“ኑኡኮ ዎጎ ጎይፆና ፔቴ ዎጌና ዓርቂንቴ ዓሢኮ ጌኤዞ ዋይዙዋዖ ሃሣ ዓይጎ ማዼቴያ ዔሩዋዖ ዎጌ ዎጊንታ?” ጌዔኔ። 52ዔያታ ማሃዖ፦ “ኔኤኒያ ጌሊላ ዓጮይዳፓዳ? ፆሲ ማሊሢ ኬኤዛይ ጌሊላ ዓጮይዳፓ ዔቂንዱዋኣሢ ማፃኣፖ ኮሺ ማሂ ዛጊ ዔሬ” ዒዛም ጌዔኔ። [ 53ዬካፓ ፔቴ ፔቴሢ ፔኤኮ ማኣሪ ማኣሪ ዴንዴኔ።


text:
እንታይ ዓይነት መንግስቲ ኢዩ ኣብ ህዝቢ ፈጺሙ ሓልዮት ዘይብሉ፡ ብዛዕባ ስልጣኑ እምበር ብዛዕባ ዕድል ህዝቢ ኸኣ ፋዕራ ዘይብሉ? ስልጣኑ ንምቕጻልከ እንታይ ሜላታት ይጥቀም?
ህዝቢ ብባህርያቱ ተጠባራይ ኢዩ። እቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ መሪሕነት ከኣ ነዚ ይፈልጦ ኢዩ። ናይ ሃገር ፈረንሳ ሃጸይ ዝነበረ ናፖለዮን ንህዝቡ ኪገልጾ ኸሎ፡ ከም ብባምቡላ ዚጥበር ህጻን ገይሩ ኢዩ ዘቕርቦ። ንገሊኡ ብሽመት፡ ንገሊኡ ብገንዘብ፡ ንገሊኡ ብመዓር ብእተባዕጠ ናይ ሓሶት መደረ ወይ መግለጺ፡ ንገሊኡ ብናይ ሓሶት መብጽዓን ተስፋን፡ ንገሊኡ ድማ ከም ህጻን እናቐጻዕካን ድሕሪኡ ድማ መቝሽሽ እናሃብካን ኪምራሕ ይከኣል ኢዩ በሃላይ ነበረ።
ኣብ ዝዓነወ ገዛ እናኣቐመጥካ፡ እዚኮ ሕጂ ኪዕረ ኢዩ፡ ኣይዞኻ ኣብ ትሕቲዚ መሬት ድማ ማይ ኣሎ፡ መን ይፈልጥ፡ ወርቂ‰ውን ይህሉ ይኸውን። መንደቕ ምስ ሰራሕካሉ ጽቡቕ ኪኾነልካ ኢዩ ወዘተ እናበልካ ትሓባብሎ። ከምቲ ህጻን ንኣቦኡ ዚኣምኖ፡ ህዝብ`ውን ንመራሒኡ ኪኣምን ንቡር ኢዩ። ብፍላይ ኣብቲ ደሞክራሲ ዝተነፍጎ ህዝቢ።
ኩሉ ግዜ ክትጥብሮ ግን ኣይከኣልን። ህጻን ከይተረፈ ነቲ ኣቦኡ ደጋጊሙ ዘዘውትሮ ጥበራን ላግጽን ቀስ እናበለ የስተብህለሉ ኢዩ። እምነቱ እናጐደለ ምስ ከደ፡ ሓደ እዋን ንኣቦኡን ንኣደኡን ዘሕዝን ሕማቕ ነገራት ኪሰርሕ ይኽእል።
ኣብዚ እዋን`ዚ፡ ህዝብታት ሰሜን ኣፍሪቃን ማእከላይ ምስራቕን፡ ነቲ ኣብ መሪሕነት ዝነበሮም እምነት ንሓዋሩ ዝደርበዩዎ ይመስሉ። ሓቃቶም። ኣሽካዕላል እንዲዩ በዚሑዎም። ምሒር ስድነትን ላግጽን መራሕቲ። ምሒር ሸይሸይ። ብዘይ ብኣይ ኣይትነብሩን ኢኹም። ኣነ ኢየ ናጽነት ኣምጺአልኩም። ኣነ እየ ፈጣር ሰውራኹም።
ኣነ እየ ፈጢረኩም ምባል ኢዩ ተሪፉዎም ነይሩ፡ ግን ኣምላኽ ግዜ ኣይሃቦምን። በብሓደ ድማ ጠረብረብ ኪብሉ ንርኢ ኣሎና።
እቲ ዚንዕቁዎን ዘሽካዕልሉሉን ህዝቢ እንተ ዘይህሉ እኮ ንሳቶም`ውን ኣይምሃለዉን። ሳላ ህዝቢ እኮ`ዮም ኣብ ወንበር ኮፍ ኢሎም ዘለዉ። በቲ ህዝቢ ገይሮም ይዋግኡ። ንህዝቢ ግብሪ እናኽፈሉ ገንዘቦም ይእክቡ። ብህዝቢ ገይሮም ስርሖም የሳልጡ። ተመሊሶም ድማ ንሕና እንተ ዘይንህሉ ንስኻ ኣይምሃለኻን ይብሉዎ። ኣብ ኲናት ኪስዕሩ ኸለዉ ኩሉ እቲ ክብርን ጅግንነትን ባዕላቶም ይብሕትውዎ። ምስ ዚሰዓሩ ድማ ንህዝቢ ክሒድካና ይብሉዎ። ግን ግዜ ኣምባገነናት ዕምሩ ኣኺሉ ኢዩ። መራሕቲ ቱኒዝያን፡ ግብጽን ካልኦት ስዒቦም ዚወድቁን መርኣያ ናይቲ ንዓለም ከሊሉዋ ዘሎ ሓድሽ ዓውለማዊ ውኖ ( New global consciousness) ኢዩ።
እዚ ተርእዮዚ ኣብ ቀረባ ግዜ ንኹሉ ዘይደሞክራስያዊ መንግስቲ ከም ዘንቀጥቅጦን ከም ዘውድቖን ዘጠራጥር ኣይኮነን።
ኣብዚ እዋንዚ ህግደፍ ነቲ ኣብ ከባቢኡ ዚካየድ ዘሎ ፖለቲካዊ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ብስነመጎታዊ መገዲ ኪትንትኖ ፈቲኑ። ንዓይ ኣይመጸንን ኢዩ ከም ማለት ኢዩ። ግርም ፈተነ። ግንከ ንገዛእ ህዝቡ ካብ ቦታ ናብ ቦታ እናመንቈሰን እናፈንቀለን፡ ደሞክራስያዊ ሕቶ ንዘቕርቡ ዜጋታት ብዘይ ፍርዲ እናኣሰረ፡ ንመንእሰያት ሃገር ናብ ባረዩ እናለወጠ፡ ቀጻሊ ምስ ጐረባብቲ ሃገራት ህውከት እናፈጠረ፡ ቅዋምን ናጻ ሕትመትን እናደርበየ፡ መሰል ናጻ ሓሳብ እናገፈፈ፡ እዚ ኹሉ እናገበረስ ብዛዕባ ዘይምልከቶ ናይ ካልኦት ሃገራት ጸገማት ክትንትን መን ዓደሞ? መንከ ኣለፋለፎ? ኢልናኮ ኔርና ኢና፡ ኣብ ሜዳ ከሎና እኮ ተነቢና ኢና ምባል ኣመል ገይሩዎ። እሞ ክሳብ ቀረባ ግዜ ደኣ ምስ በዓል ቃዛፍን ሙባረክን ካልኦት ኪወድቁ ተቐሪቦም ዘለዉ ዲክታቶራትን እንታይ ሎኽሎኽ ኣበለኩም? ምውዳቖም ትፈልጡ ኔርኩም እንተ ትኾኑ ደኣ ስለምንታይ ኣብ ኣጸደታቶም እናኸድኩም ትሙስሙስ ትብሉ ኔርኩም?
ግንከ፡ ከምቲ ናታቶም ምውዳቕ ንምፍላጥ ዝደንጐኹምን ዝዘንጋዕኩምን፡ ናታትኩም ምውዳቕ ከኣ ኣብ ዘይፈለጥኩምዎ መዓልትን ሰዓትን ብዘይትፈልጥዎ ስነመጎትን ከም ዚመጸኩም ፍለጡ!
ህግደፍ እኮ ኩሉ ኢዩ ዚፈልጥ። ስለምንታይ መራሒ ቱኒዝያ ከም እተባረረ፡ ስለምንታይ መራሒ ግብጺ ከም እተሸንደሐ፡ ስለምንታይ መራሒ ሊብያ ኪቕላዕ ይዳሎ ከም ዘሎ ወዘተ.። ስለምንታይ ንባዕሉ ኪሽንዳሕ ቀሪቡ ከም ዘሎኸ ተንቲኑ ይፈልጦ ዲዩ? እሞ ሕጂዶ ክንትንትነሉ? ግን እቲ ኣብዛ ዓለምና መጺኡ ዘሎ ህዝባዊ ናዕቢ ብዙሕ ትንተና ዘገድሶ ኣይመስለንን። ከም ውሕጅ ኢዩ ዚመጽእ ዘሎ። ንኹሉ ኣብ ግንባሩ ናይ ዲክታተር ምልክት ዘለዎ መራሒ ኸኣ ጋሕጢጡዎ ኪኸይድ ኢዩ።
ኣስታት 16 ዓመታት ይገብር ኣብ ኣስመራ ከለኹ፡ ሓደ ናይጀርያዊ ምሁር ከምዚ ኪብል ሰሚዐዮ፥ “ኣብ ህይወተይ ብዙሕ ምንቅስቓሳት ሓርነት ርእየ፡ ከም ናይ ኤርትራ ካብ ህዝቢ ዝወጸን ዝፈልፈለን መላእ ህዝቢ ዝተሳተፎን ሓርነታዊ ምንቅስቓስ ግን ርእየ ኣይፈልጥን። ካብ ኩሉ ዝገርመኒ ነገር እንተሎ ኸኣ፡ እዚ ካብ ህዝቢ ዝፈልፈለ ሰውራ‰ዚ ነቲ ህዝቢ ከም ዘይናቱ ኪርእዮ ኸሎ ምዕዛበይ ኢዩ..”
ክንዲ ዘዀለስኩስ ኢደይ ተነኸስኩ ማለት ከምዚ ኢዩ። ኣብ ዓለም በቶም ካብ ኣብራኹ ዝወጹ መራሕቱ ኪቕጥቀጥ ዚውዕልን፡ ብኣታቶም ዝተዳህለን ዝተኻሕደን ዝተደፍረን ዝተናዕቀን ህዝቢ እንተሎ ህዝቢ ኤርትራ ጥራይ ኢዩ።
ነዚ ንዕቀት`ዚ ኪምዕብል ወይ ኪቕጽል ተሓጋገዝቲ ካብ ዝኾኑ ክፋል ሕብረተሰብና ኸኣ ብብዝሒ ኣብ ወጻኢ ይርከቡ። መብዛሕትኦም ኣብ ወጻኢ ዚርከቡ ኤርትራውያን ነቲ ህዝብና ዚጓነፎ ዘሎ ግፍዕን ውርደትን ተጸዋዕቲ ኢዮም። ርእዮም ከም ዘይረኣዩ፡ ሰሚዖም ከም ዘይሰምዑ ኣብተን ፖለቲካዊ ወይ ቍጠባዊ ዕቝባ ዝሃበኦም ምዕራባውያን ሃገራት ኮይኖም ብህዝቦም ይጻወቱ ኣለዉ። ይኹንምበር፡ ብዙሓት ጀጋኑ ድማ ነቲ ስርዓት ኪምክትሉ ምርኣይ ተስፋ ዚህብ ኣመት ኢዩ።
ሓደ ኣብ ወጻኢ ዚቕመጥ ኤርትራዊ ናብ ኣስመራ በጺሑ ምስ ተመልሰ ዝበሎ ክነግረኩም፥ “ዋእ! ህዝቢ ጽቡቕ ኣሎ። ጣፍ የለን፡ ስጋ የለን፡ ቢራ የለን ድማ ይብሃለለይ። ሓሰውቲ። ከመይ ዝበለ ጻዕዳ ጣፍ፡ ጮማ ስጋ፡ ቢራታትን ዊስክን ዓጠምጠም ዘበልናዮ ደኣ ብሕልሚ ዲዩ?” እዚ ሰብ`ዚ ገንዘብ ስለ ዘለዎ፡ ኣብ ብሉ ናይል ኢዩ ጻዕዳ ጣፉን ጮማኡን ዊስኩን ዓጠምጠም ዘበሎ። ቀጺሉ ድማ ከምዚ ኪብል ተሰሚዑ፥ “እዞም ሓሰውቲ ከዳዓት ዘውርዩዎ ኣይትስምዕዎ። እምበር ሃገርስ በሽ በሽ ኢያ ዘላ።”
ከም ናይ ቀደም ሽመት ደኣ የልቦን ኮይኑ እምበር፡ እዚ ሰብ`ዚ ብመሪሕነት ህግደፍ ፊተውራሪ ወይ ቀኛዝማች ዚብል ሽመት ምተዋህቦ ነይሩ። ግን ከኣ ወግዓዊ ሽመት ደኣ ዘይተዋህቦ ኾይኑ እምበር፡ እሙን ካድረ ህግደፍ ብምዃኑ፡ ብዙሕ ሓለፋታት ይግበረሉ ኢዩ።
ብኣንጻሩ ግን፡ ነቲ ሓቂ ዚዛረብ፡ እታ ናብ ኣስመራ ዚገብራ ጕዕዞ፡ መወዳእታ ናይ ተመሳሳሊ ጕዕዞታቱ ክትከውን ስለ እትኽእል፡ ትም ምባል ኢዩ ዚመርጽ። ዘረባ ምስ ዘብዝሕ እሞ፡ ሓደ መዓልቲ ንስድራኡ ኪርኢ ናብ ኣስመራ ብነፋሪት ምስ ዚኸይድ፡ ኣብቲ መዓርፎ ነፈርቲ ተቘሊቡ ሃለዋቱ ከም ዚጠፍእ ንማንም ፍሉጥ ኢዩ። በዝን ክንድዝን ክንደይ ጥዑያት ሰባት መታን ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ከይቍለቡ ብማለት፡ ትም ምባል‰ውን ስለ ዘሕትቶም፡ ሓሶት ኪዛረቡን ኪውድሱን ኪዋጥዩን ይውዕሉ ኣለዉ።
ከም ተወሳኺ ናይቲ ዘገርም ነገራት። እዚ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ ሰብ፡ ሓዉን ሓፍቱን፡ ኣዲኡን ኣቦኡን፡ ሓማቱን ብወሰን ዝወለዶም ደቁን፡ ብሱዳን ገይሮም ናብ ኤውሮጳ ከም ዚኣትዉ ንኺገብር ዘይግልብጦ እምንን ዘይፍሕሮ ጕድጓድን የለን። ሕፍረት ዚብሃል ካብ ነብሱ ቀንጢጡ ደርቢዩዎ ኢዩ። ግን ከኣ ዓዋን ደኣ ኾይኑ እምበር፡ በቲ ተግባራቱስ ኣብ ኤርትራ ምንባር ፍጹም ከም ዘይከኣል ኢዩ ዚእውጅ ዘሎ።
ኣብዛ ዓለም ፍትሕን ቅንዕናን ጠፊኡ። ሰብ ንዓይ ይጥዓመኒ ጥራይ ኮይኑ። ኩሉ ክብርታት ወለድና ተጓሒፉ። በዓል ክልተ መልሓስን ክልተ ልብን ተመሺኡዎም ይነብሩ ኣለዉ። ግን ኩሉ ዘይሓልፍ ዲዩ መሲሉዎም? ሓቂ ዚስዕረሉ እዋን እኮ ኪመጽእ ኢዩ። ይኹንምበር፡ በዓል ክልተ መልሓስን ክልተ ልብን፡ ግዜ ምስ ረሃወ እውን ከም ነፋሒቶ ምስቲ ኩነታት ከም ዚልወጡ ብዙሕ ዘጠራጥር ኣይኮነን።
ሕጂ ንበዓል ናጽነት ሸበድበድ ይብሃል ኣሎ። መናፍሕ ኪጅምር ኢዩ። መዓልቲ ናጽነትሲ እቲ ዚፈልጣ ኣብ ኰኵርናዑ ኮይኑ ከብዕላ ኢዩ። ካብ መራሕትና ግን ብዘይካ መናፍሕ ካልእ እንረኽቦ ነገር የልቦን። ከምቲ ብግዜ ኖህ መሳዅቲ ሰማይ እተኸፍተሞ ንሓያሎ መዓልታት ማይ ኣይሂ ዝዘነመ፡ ሕጂ ድማ መሳዅቲ ሓሶት ኪኽፈት ኢዩ፡ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ንሓያሎ መዓልታት ብናይ ሓሶትን ናይ ጃህራን ማይ ኣይሂ ከኣ ከጥለቕልቕ ኢዩ። ግን ገለ ለባማት ዛጊት ናይ ምስትውዓልን ልቦናን መርከብ ሰሪሖም ስለ ዘለዉ፡ ካብቲ ናይ ህግደፍ ፕሮፓጋንዳዊ ማይ ኣይሂ ኪድሕኑ ይኽእሉ ኢዮም።
እቲ መናፍሕ ኣብዘን ዚስዕባ ኣርእስቲ እዚኣተን ዘተኰረ ኢዩ፥ ኣብዘን ዕስራ ዓመታት ንዓለም ዘስደመመ ምዕባለ ጌርና ኣሎና። እቲ ዝበለጸ ኣመራርሓ ናትና ኢዩ። እቲ ዝደልደለ ቍጠባ ናትና ኢዩ። ጐረባብትና ብቕንኢ ኣብ ዘይሕማመን በጺሐን ኣለዋ። ጌና ተኣምር ክንሰርሕ ኢና። ካብ ጸላኢ ጥራይ ተጠንቀቑ ወዘተ.። ይኹንምበር ኣቦታትና ቀደም መሲሎምዎ ኢዮም፥ በይኑ ዚማጐት ዚረትዖ ነይብሉ፡ በይኑ ዚጐዪ ዚቕድሞ ነይብሉ።
ግንቦት 24 ምስ ሓለፈ፡ እቲ መናፍሕ ንግዜኡ እናሞተ ይኸይድ። ሕልና ህዝቢ ይዓርብ። ኣእምሮኡ ይድንዝዝ። እቲ ኣብ መንፈሱ ዘሎ ድጉል ጓህሪ ግን ፈኸም ምባሉ ኣየቋርጽን።
ይቕጽል።


text:
ናይ ሎም-ዘበን ፅዋዕ ዓለም ኣገራሚት ጋንታ ኮስታሪካ ንጣልያን ሓደ ንዜሮ ብምስዓር ድሙቅ ዓወት ኣመዝጊባ።
ንእንግሊዝ ክልተ ንሓደ ዝሳዓረት ጣልያን፣ንኡሩጓይ ሰለስተ ንሓደ ዝሳዓረት ኮስታሪካ እየን ቀዲመን ናብ ሜዳ ዝኣተዋ ሎሚ ዓርቢ።
እቲ ፀወታ ክሳብ ሰላሳ ደቃይቅ ብዘይፈተነን ዝማርኽን ቅላዕን ቀፂሉ።ማርዮ ቫላቶሊ ኣብ ውዱእ ኩነታት ንሓላዊ ማዕፆ ኣስጊሩ ሸቶ ክትከውን ንዝግባኣ ኩዕሶ ክሳብ ዘምከነሉ ሰዓት።እቲ ተታኺሱ ዝነበረ ግጥም’ውን ኣበራቢሩዎ።
ጋንታ ጣልያን እንደገና ብቫላቶሊ ኣዝያ ትናኣድ ፈተነ ገይራ።ሓላዊ ማዕፆ ኮስታሪካ ብቀሊሉ ኣድሒኑዋ።ሞተር ጋንታ ጣልያን ፒሮሊ ንኣዝየን ውፅኢታዊ ክኾና ዝኽእላ ኩዓሳሱ ብምቅባል ሓላፍነቱ ተዋፂኡ‘ዩ።
ኮስታሪካ ብቁፅሪ ሸውዓተ ኣቢላ ኣብ መበል 36 ደቃይቅ ግርም ፈተነ ገይራ።ሓላዊ ማዕፆ ጣልያን ቡፎን ኣድሒንዋ።ተራ ናይ ኮስታሪካ ኮይኑ መጥቃዕቲ ኣሓይሎም።ግን ኣብ ረብሐኦም ትውዕል ኩዕሶ ኣይሰርሑን።
ኣብ መበል 41 ደቃይቅ ንኮስታሪካ ፍፁም ቅላዕ መቅፃዕቲ ክዋሃብ ነይሩዎ ሞንጎኛ ግና ኣይግባኣኩምን ኢሉ ሓሊፉዎ።ከምኡ ኮይኑ‘ውን ድሕሪ ክልተ ደቃይቅ ካብ ፀጋማይ ክንፊ ንዝሐፈት ኩዕሶ ቁፅሪ ዓሰርተ ሩኢዝ ብርእሱ ገጭዩ ኣቁፂሩዋ።ኮስታሪካ ሓደ ጣልያን ዜሮ።ዕረፍቲ ኮይኑ።
ድሕሪ ካምቢያ‘ውን እንተኾነ ጋንታ ጣልያን ተጠናኺራ ክትኣቱ ኣይካኣለት።ተሰለፍቲ ጋንታ ጣልያን ኩነታት ኣየር ድዩ ከቢድዎም ወይ ብርኪ ሒዛ ማዕረ ንእትገብሮም ሸቶ ምምዝጋብ ኣዝዩ ከቢድዎም‘ዩ ውዒሉ። ብኣንፃሩ ተፃወቲ ኮስታሪካ ካብ ደቂቃ ናብ ደቂቃ እናተሃደሱ‘ዮም ተራእዮም።ኮስታሪካ ፀብለልታ ብዘለዎ ኣገባብ ንጣልያን ስዒራ ናብ ቀፃላይ ምዕራፍ ንምሕላፍ ዘኽእላ ሽዱሽተ ነጥቢታት ሒዛ‘ላ።እዛ ጋንታ‘ዚኣ ኣብ ቀዳማይ ፀወታኣ ንኡሩጓይ ሰለስተ ንዜሮ ከምዝሳዓረታ ዝዝከር‘ዩ።ኮስታሪካ ነገር ኣለዋ‘ዶ ክንብል?
ካልኣይ ናይ‘ዚ ዕለት‘ዚ ግጥም ኣብ ሞንጎ ስዊዘርላንድን ፈረንሳይን‘ዩ። ኣብ‘ዚ ሰዓት‘ዚ ይካየድ‘ሎ።
ፈረንሳይ ብፀብላላይ ምንቅስቃስ ንስዊዘርላንድ ሓሙሽተ ንክልተ ኣፋንያታ። ሽዱሽተ ነጥቢታት ኣዋህሊላ‘ላ ፈረንሳ።ተስፋ ስዊዘርላንድ ገና ኣይፀልመተን ዘሎ።


text: 1ኑኡኒ ኪሪስቶሴ ጉሙርቂጾና ዶዲ ማዔ ዓሳ ጉሙርቂጾና ላቤ ዓሶኮ ላቢፆ ዔሪ ማኣዳያ ማዓንዳኣፓዓቴም ኑና ኑ ዎዛሳያ ማዓኒ ኮይሱዋሴ፤ 2ኑኡኒ ፔቴ ፔቴሢ ሜሌሢ ፆሲ ጉሙርቂፆና ዶዳንዳጉዲ ሜሌ ዓሢ ማኣዳኒ ዒዛ ዎዛሳ ባኣዚ ኑ ማዾም። 3ዓይጎሮ ጌዔቴ ኪሪስቶሴ ፔና ዎዛሲባኣሴ፤ ጋዓንቴ “ኔና ጫሽኮና ጫዣ ታና ሄሌኔ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴሢ ዒዛይዳ ማዔኔ። 4ጌኤዦ ማፃኣፓፓ ኑ ዴንቃ ጊቢ ዳንዳዒጾና ዶዲፆና ሃጊ ማዓንዳ ዎዛ ኑኡኮ ዓኣያ ኑና ማሃንዳጉዲ ቤርታዺ ፃኣፒንቴ ባካ ቢያ ዔራቶ ኑ ዴንቃንዳጉዲ ኑም ፃኣፒንቴኔ። 5ዒንሢ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ጊንጾ ሃንታዞንሢ ማዔሢሮ ጊቢ ዳንዳዓሢና ዶዲሢና ዒንጋ፥ ጎዳ ፔቱሞ ዓያና ዒንሢም ዒንጎንጎ። 6ዬይ ኑ ጎዳ ዬሱስ ኪሪስቶሴኮ ዓዶ ማዔ ፆዛሢ ፔቴ ዒናና ፔቴ ዑኡሲና ዒንሢ ዒዛ ቦንቻንዳጉዲ ማሆንጎ። 7ኪሪስቶሴ ዒንሢ ቦንቺ ዔኬሢጉዲ ዒንሢያ ዎሊ ፆሲ ቦንቾም ጌዒ ቦንቹዋቴ። 8ሓይ ታ ኬኤዛሢ ቤርታ ኑ ዓዶንሢም ዒንጊንቴ ሃጊ ማዓንዳ ዎዛ ኩማንዳጉዲና ፆሲኮዋ ጉሙርቂንቲጻ ዔርታንዳጉዲ ኪሪስቶሴ ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሶም ማዻያ ማዔኔ ጌይኬ። 9ኪሪስቶሴ ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሶም ማዻያ ማዔ ሜሌ ጎይጻ ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሳ ፆሲኮ ማኣሪጾ ዛሎ ጋላታንዳጉዲኬ፤ ዬይያ፦ “ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሶ ባኣካ ታ ኔና ጋላታኔ፤ ኔ ሱንጾዋ ዓይኑሞና ታ ጋላታኔ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴሢጉዲኬ። 1015፥10 ሓሣ፦ “ዒንሢ ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሳ ፆሲ ዶኦሬ ዴሮና ዎላ ዎዛዹዋቴ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴኔ። 1115፥11 ላሚ ሃሣ፦ “ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሳ ቢያ ፆሲ ጋላቱዋቴ፤ ዴራኣ ቢያ ፆሲ ጋላቱዋቴ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴኔ። 1215፥12 ዬያጉዲ ዒሲያሴ፦ “ዴሮ ቢያ ዑጻ ካኣታዻንዳያ ዒሴዬ ዜርጻፓ ሾይንታንዳኔ፤ ዒዛይዳ ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሳ ሃጊ ማዓንዳ ዎዛ ጌሣንዳኔ” ጌዔኔ። 13ዒንሢኮ ሃጊ ማዓንዳ ዎዛ ዓያኖ ጌኤዦ ዎልቆና ዲጪ ዲጪ ዓኣዻንዳጉዲ ሃጊ ማዓንዳ ዎዞ ዒንጋ፥ ጎዳ ዒንሢ ጉሙርቄሢሮ ዎዛና ኮሹሞና ሚርጊሺ ዒንሢም ዒንጎም። 14ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ሚርጌና ዒንሢ ኮሺ ማዔሢ ሃሣ ሚርጌና ዒንሢ ዔራያ ማዔሢና ፔቴ ፔቴሢ ሜሌሢ ዞራኒ ዳንዳዓያ ማዔሢ ጎኔና ታ ዔሬኔ። 15ፔቴ ፔቴ ባኣዚ ታ ዒንሢም ጶቂሣኒ ኮዒ ሃያ ኪኢቶ ጫርቂ ታ ዒንሢም ጻኣፔሢ ፆሲ ታኣም ፔ ኮሹሞና ዒንጌ ጎይጾናኬ። 16ዬይ ኮሹሞ ዒንጊፃ ታኣም ዒንጊንቴሢ ፆሲኮ ኮዦ ሓይሶ ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሶም ቄኤሴ ማዒ ኬኤዚ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴም ማዻንዳጉዲኬ፤ ዬያሮ ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሳ ዓያና ጌኤሺና ፆሲም ዱማዼያ ሃሣ ፆሲ ዎዛሳያ ማዓ ፆሲም ዒንጎ ባኣዚ ማዒ ዒንጊንታንዳጉዲ ታ ማዻኔ። 17ታኣኒ ዬሱስ ኪሪስቶሴና ማዒ ፆሲም ማዻኒ ዳንዳዒፆና ዖቶርቃኔ። 18ታኣኒ ዖቶርቃሢ ታ ኬኤዛ ባኮና ማዻ ማዾ ዛሎና ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሳ ፆሲም ዓይሢንታንዳጉዲ ኪሪስቶሴ ማሄሢሮ ሌሊኬ፤ 19ዬያጉዲ ሃሣ ኪሪስቶሴ ፆሲ ዎልቄና ማዺንታ ዓኪ ማዾና ዲቃሣ ማዾና ዓያኖ ጌኤዦ ዎልቆና ማዺ ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሳ ዓይሢንታንዳጉዲ ማሄሢሮ ታ ዖቶርቃኔ፤ ዬያይዲፆና ዬሩሳላሜይዳፓ ዴንዲ ዔልዋሪቆኔ ሄላንዳኣና ሓንቲ ሓንቲ ኪሪስቶሴኮ ኮዦ ሓይሶ ታ ኬኤዜኔ። 20ቢያ ኬሊ ታ ማላሢ ሜሌ ዓሲ ቦኦኮልቄያይዳ ማዢሢ ማዒባኣንቴ ኪሪስቶሴኮ ሱንፃ ዋይዚንቲባኣ ቤስካ ቢያ ኮዦ ሓይሶ ኬኤዛኒኬ። 21ዬያ ታ ማዻሢ፦ “ዒዛ ዛሎ ኬኤዚንቲ ቤቂባኣ ዓሳ፥ ዒዛ ዛጋንዳኔ፤ ዒዛ ዛሎ ዋይዚ ቤቂባኣ ዓሳኣ ጶቂሢ ዔራንዳኔ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴ ጎይፆናኬ። 22ሃኖ ሄላንዳኣና ዒንሢ ኮይላ ታ ሙካኒ ዳንዳዒባኣሢ ታ ዒንሢም ኬኤዜ ጎይፆና ጊኢጊባኣሢሮኬ። 23ሓሢ ታ ሃካ ዓኣ ማዾ ኩርሴሢሮ ሃሣ ሚርጌ ሌዔፓ ዓርቂ ዒንሢ ዛጋኒ ሚርጌና ታ ኮዓሢሮ፥ 24ዒስፔኔ ዓጮ ታ ዴንዳዖ ዒንሢያ ዒኢና ዛጊ ዓኣዻኒ ማሌኔ። ዒኢካ ዻካ ዒንሢና ዎላ ታ ዴዔስካፓ ጎይጾ ታ ዓኣዻንዳጉዲ ታኣም ኮይሳ ማኣዶ ዒንሢ ማኣዳንዳሢ ታ ጉሙርቃኔ። 25ሓሢ ጋዓንቴ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሶም ዒንጊንታ፥ ማኣዶ ሚኢሼ ዔኪ ዬሩሳላሜ ታ ዴንዳኔ፤ 26ዓይጎሮ ጌዔቴ ሜቄዶኒያና ዓካይያ ጌይንታ ዓጮይዳ ዓኣ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሳ ዬሩሳላሜይዳ ዓኣ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሶ ባኣካ ዓኣ ማንቆ ዓሶም ሚኢሼ ማኣዶ ዳካኒ ማሌሢሮኬ። 27ሓያ ማኣዳሢ ዔያታ ፔ ማሊሢና ዒንጌሢ ዔያቶ ኮይሳያ ማዔምኬ፤ ዎይቲ ጌዔቴ ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሳ ዓይሁዴ ዓሶና ዎላ ዓያኖ ዓንጆ ዴንቃያ ማዔሢሮ ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሳ ሳዖ ዓንጆ ዒንጊ ዓይሁዴ ዓሶ ማኣዳኒ ኮይሳሢሮኬ። 28ዬያሮ ሃያ፥ ቡኩሶና ማኣዳሢ ሚኢሾ ዬሩሳላሜ ዔኪ ዓኣዺ ታ ዒንጌሢኮ ጊንጻ ዒስፔኔ ዓጮ ዴንዳዖ ዒንሢ ዬማና ታ ዛጋንዳኔ። 29ዒንሢ ኮይላ ታ ሙካኣና ኪሪስቶሴ ዛሎና ማዓ ዓንጆ ሚርጌና ታ ዒንሢም ዔኪ ሙካንዳሢ ጉሙርቃኔ። 30ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ታ ዛሎ ታኣና ዎላ ዶዲ ፆሲ ሺኢጲሢና ታና ዒንሢ ማኣዳንዳጉዲ ኑ ጎዳሢ ዬሱስ ኪሪስቶሴና ዓያኖ ጌኤዦናኮ ናሹሞና ታ ዒንሢ ሺኢቃኔ። 31ዒንሢ ታኣም ሺኢቃንዳሢ፦ ዪሁዳ ዓጮይዳ ዓኣ ኪሪስቶሴ ጉሙርቁዋ ዓሶይዳፓ ፆሲ ታና ካፓንዳጉዲና ዬሩሳላሜይዳ ታ ማዻንዳ ማዻ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሶ ዎዛሳንዳጉዲኬ። 32ሓሣ ያዺ ማዔሢኮ ጊንጻ ፆሲ ማሊሢ ማዔም ዒንሢ ኮይላ ታ ዎዛና ዬዒ፥ ዒንሢና ዎላ ዴዒ ሃውሻንዳጉዲኬ። 33ኮሹሞ ዒንጋ፥ ፆዛሢ ዒንሢ ቢያሢና ዎላ ማዖንጎ፤ ዓኣሜን።


text:
ሓደ ኣብ ንቡር ኵነታት ዘሎ ሰብ ብዛዕባ ንሕብረተሰብ ዝሃንጽ ነገራት፡ ብዛዕባ ጐደና ምዕባለ፡ ብዛዕባ መጻኢ መንእሰያት ሃገርን ክቐስሙዎ ዝግብኦም ትምህርትን ወዘተ ይካታዕ፡ የዕልልን የመያየጥን።
ዓለም ብዓለሙ ቀሲኑን ደቂሱን እናሓደረ ከሎ ንሕና ኤርትራውያን ብዛዕባ ሓደ ሰብ ክንዛረብ መሬት ዓሪቡና። ብሰንኪ ንቑጽ ይነድድ ርሑስ ከም ዝብሃል ገለ ሰባት፡ “ኤርትራውያን እዚ’ኳ ክውሕደና! ካብ ጥንቲ ካብ ጥቅምቲ ኣትሒዝና ኣተሓሕዛና ዘየጽረና ህዝቢ ኢና። ጥልያን ኣብ ዓሰብ መሬት ገዚኡ ናብ ከበሳታት ክብገስ ከሎ ስለምንታይ ዘይከልከልናዮ ነብሱ ዝከኣለ ናይ ታሪኽ መጽናዕቲ ዘድልዮ ጕዳይ’ዩ።
ታሪኽ ደቂሰብ ብዝጥዕሞም መንገዲ ስለ ዝጽሕፉዎ ታሪኽ ከም ጸሓፊኡ’ዩ ይብሃል። ኣብ ግዜ እንግሊዝ ዝተራእየ ምክፍፋል፡ ኣብ ግዜ ፈደረሽን ዝተራእየ ምምቕቓል ንባህሪና ኣነጺሩ ዘመልክት ምዃኑ ዝዝንግዖ ሰብ የሎን። ቃልሲ ተጀሚሩ ከብቅዕ ድማ ኣብ ዘበነ ክፍልታት ዝተራእየ ሕንፍሽፍሽ፡ ድሕሪ ህሓሓኤ ዝተጋህደ ደማዊ ኵናት ሓድሕድ ድሕሪኡ ዝቐጸለ ምፍንጫላትን ወተሃደራዊ ግጭትን ንሓድነት ኤርትራውያን ዝፈታተን፡ ከንቱነት መራሕቲ ሰውራ ኤርትራ ዘጕልሕ ፍጻሜታት ነይሩ። እቲ ዝኸፍአ ድማ ከምቲ ናይ ደቡብ ኣፍሪቃ ዕርቀሰላም ክወርድ’ዩ፡ ደጊም ህዝቢ ኤርትራ ክቐስን’ዩ እናተባህለ ኸሎ፡ ኢሳያስ ህግደፍ ዝብል ናይ ሸፋቱ ውድብ ፈጢሩ ሓድነት ኤርትራውያን መሊሱ ከም ዝዝረግ ገይሩዎ። እዚ ታሪኽ ዘይኮነ ናይ ትማሊ ፍጻሜ’ዩ። እቲ ዘሕዝን፡ ኢሳያስ ንሓድነት ህዝቢ ዝቘመ ክመስል ብምፍታን፡ ብደገደገ ደቂ ሓደልቢ እናበለ፡ ንህዝብና ብረቂቕ ሜላ ክፈላሊ ይፍትን ምህላዉ’ዩ። ኣህዛብ ዓለም፡ ቍጠባዊ ምትእስሳር ብምፍጣር ኣብ ስግር ሃገሮም ምስ ዘለዉ ህዝብታት ከይተረፈ ሕብረት ይፈጥሩ ኣብ ዘለዉሉ እዋን፡ ንሕና ኤርትራውያን ብሰንኪ ሓደ ውልቀመላኺ፡ ኣብ ኣንችምንቺ ብምእታው፡ ቅድሚ ሓምሳ ወይ ሚእቲ ዓመት ኣብ ዝነበረ ኣተሓሳስባ ብምጥሓል፡ ብዛዕባ ኣውራጃ፡ ብሄር፡ ሃይማኖት፡ ቀቢላ፡ ሕሉፍ ሓሊፍና’ውን እንዳን ማይቤትን እናጠቐስና ንዛረብን ንካታዕን ኣለና።
ኣነ ኣብ ፓልቶክ ዝብሃል ናይ መደረ መድረኽ ብዘይካ ክልተ መዓልቲ ኣትየ ኣይፈልጥን። ሽዑ፡ “እንቋዕ ስዉኣት ኣይሰምዑዎ! ቶባ ደጊም!” ኣብ ምባል በጺሐ። ይትረፍ ኣብ መበል 21 ክፍለ ዘመን፡ ኣብ 19 ክፍለ ዘመን ክትዛረቦ ዝፈንፍን ቃላት ሰሚዐ። “ኣብዚ ግዜ’ዚኸ ከምዚ ዓይነት ኣተሓሳስባ ዘለዎም ሰባት ኣለዉ ድዮም?” ብምባል ዳግማይ ከይሰምዖ ተመባጺዐ። ኣብ ስሳታት ዝነበረ እዋን ክትዝክር ከለኻ፡ ሽዑ ዝነበረ ልብኻ ዘንድድ ሃገራውነት ትዝ ይብለካ። እሞ ድሕሪ ናይ ሰላሳ ዓመት መሪር ሰውራ፡ እዚ ዅሉ ረሳሕ ኣተሓሳስባን ቃላትን ካበይ ይነቅል ኣሎ? ኢልና ምስ ንሓትት፡ ኢሳያስ ምስ ጭፍራኡ ስልጣኖም ንምንዋሕ ዝጠንሰሱዎ ሓደገኛ ተንኰል ምዃኑ ንግንዘብ። ብጻዩ ዝኾነ ቃዛፊ ንባዕሉ ስልጣኑ ክሸራረፍ ምስ ጀመረ፡ ዘኪሩዎም ዘይፈልጥ መራሕቲ ቀቢላ ክጽውዕን ከንቀሳቕስን ከም ዝጀመረ ኣብ ዜና ተኸታቲልኩም ትኾኑ። ኢሳያስ ብዘይካ ስልጣኑ ካልእ ዘገድሶ ነገር ስለ ዘየሎ፡ ኣብ ስልጣን ንምጽናሕ ዘይኣልሞ ውዲት ክህሉ ኣይክእልን። ሓያል ናይ ኣክሮባት ክእለት ስለ ዘለዎ ድማ ክጻገም ከሎ ብቕጽበት ተገላቢጡ ሚዛኑ ክሕሉ ይፍትን። በዛ ሜላ’ዚኣ ንነዊሕ እዋን ተጓዒዙ። ሕጂ ግን እታሽጣራ ዳርጋ ኵሉ ሰብ ስለ ዝፈለጣ ተቓሊዑ። እቲ ጸገም፡ ገለ ሰባት ኣለዉ ምሁራትን ዘይምሁራትን፡ ምኵራትን ዘይምኵራትን፡ ዓበይትን ንኣሽቱን፡ ደቂተባዕትዮን ደቂኣንስትዮን፡ መን ከም ኢሳያስ! ንሕና ንሱ፡ ንሱ ንሕና ዝብሉን ትፋኦም ክውሕጡ ዝፍትኑን፡ ብኽሳራ ህዝቢ ኣብ ኣስመራ ፓላሶ ሰሪሖም ክልተ ጸሓይ ክርእዩ ዝምነዩ። እዚ ሕልናኻ ምሻጥ ጥራይ ዘይኮነ፡ ውዒሉ ሓዲሩ ከቢድ ዋጋ ክኽፈሎም ከም ዝኾነ ምፍላጥ ኣገዳሲ’ዩ።
ወዲሰብ ኣብ ዕላማ ወይ ኣብ መትከል ክኣምን ኣለዎ’ምበር ኣብ ውልቀሰብ ክኣምን የብሉን። ታሪኽ እቶም ኣብ ውልቀሰብ ዝኣመኑ ከሲሮም ከም ዝተረፉ’ዩ ዝሕብረና። ኢሰያስ ድማ ሓደ መትከል ዘይብሉ ዓሰርተ ግዜ ንየማን ንጸጋም ዝጻፋዕ፡ ብሓሶትን ምድንጋርን ዕድመኡ ከንውሕ ዝፍትን፡ ልዕሊ ዝኾነ ነገር ንሓቅን ንድምጺ ህዝብን ዝፈርሕ ውልቀመላኺ’ምበር፡ ፈታው ህዝቢ ወይ ፈቃር መራሒ ኣይኮነን። ኢሳያስ ወላ ምስቶም ብጭካኔኦም ዝተፈልጡ ናይ ዘመንና ውልቀመለኽቲ ክወዳደር ከሎ፡ መወዳድርቲ ዘይብሉ ሰይጣን ዝሰረሮ፡ ጭራ ዝጐደሎ ሰብ’ዩ። ከም በዓል ኣንበሳ ዝኣመሰሉ ኣራዊት’ኳ ከብዶም እንተ መሊኦም ዝጓድኡ ፍጥረት ኣይኮኑን። ንኣብነት ቃዛፊ ነቶም ምስኡ ክሰማምዑ ዘይከኣሉ ብጾቱ ካብ ስልጣን ጥራይ ኣውሪዱ ውልቃዊ ህይወቶም ክመርሑ ኣፍቂዱሎም። ኣብ ቀረባ ግዜ ናብ ደምበ ተቓወምቲ ዝሰገረ መጀር ዓምዱሰላም ጃሉድ ሓደ ካብኣቶም’ዩ። ኣብ ኤርትራ ነይሩ እንተ ዝኸውን ኣብ ዔራዒሮ ምሃለወ ነይሩ። ኢሳያስ፡ ኣዝዩ ጨካን፡ ክንዲ ፍረ ጣፍ ርህራሄ ዘይብሉ፡ ብዘይካ ክሓርቕ ንፈውሲ ማሕላ ብመስዋእቲ ብጾቱ ይኹን መቕዘፍቲ ህዝቢ ሓዘን ዘይስምዖ ኣረሜን ፍጥርት’ዩ። ኣብ ታሪኽ ብዙሓት መራሕቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቦም ሓደጋ ከጋጥም ከሎ ንብዓት ክስዕሮም ተዓዚብና ኢና። ብዕለት 22 ሓምለ ኣብ ኦስሎ ዘጋጠመ ናይ 77 ሰባት ኣብ ዝሞቱሉ እዋን፡ ንጉስ ኖርወይ ሃራልድ ሓሙሻይ፡ ጠቕላሊ ሚኒስተር ኖርወይ የንስ ስቶልተንበርግ፡ ጠቕላሊ ሚኒስተር ፍረደሪክ ረይንፈልት ናይ ሽወደን ወዘተ ሓዘኖም ብንብዓት ክገልጹ ተራእዮም። ኢሳያስ ነቶም 19 ሽሕ ጥራይ’ዮም ዝበሎም ስዉኣትና ይትረፍ ክነብዓሎም ቅጭጭ ስለ ዘይበሎ ኣብ ኤክስፖ ክስዕስዕ ቀንዩ። ነቶም ብዘሕዝን ኣገባብ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዝጠሓሉሞ ኸኣ፡ “እንቋዕ ኮኑ! ከሓድቲ ሃገር’ዮም ነይሮም፡” ከም ዝበሎም ካብ ኣጫፈርቱ ረኺብናዮ።
መራሒ ሃገር ክብሃል ከሎ ፈቃር፡ ፈታው ሓቂ፡ ለዋህ፡ ዕርቂ ንምቕባል ትብዓት ዝውንን፡ ርእሰ ተኣማንነት ዘለዎ፡ ፍትሐኛ ክኸውን ኣለዎ። እዘን ኵለን ቅጽላት’ዚአን ግን ንኢሳያስ ኣይንታዩን’የን። ልዕሊ ዅሉ ግን ኢሳያስ ሓሶትን ምትላልን ደባሊቑ ንህዝቢ ከደናግር ዝፍትን’ዩ። ሎሚ ሓደ ነገር ክብል ጸኒሑ ጽባሕ ካልእ ይብል። ንዑኡ ይጥቅምዩ ዝብሎ እንተ ኾይኑ ካብ መሬት ሕፍስ ኣቢሉ ክሕሱ ግድነት’ዩ። ኣብ 1995 ዝበሎ ሓደ መስሓቕ ነገር ከዕልለኩም። ኣብ ግዜ ኵናት ሓንሽ-ዝቝር ገለ ናይ ዓረብ ጋዜጠኛታት ኣብ ዓምድታቶም፡ “ኣብ ዳህላክ ናይ እስራኤል መዓስከር ኣሎ” ዝብል ጽሑፍ ኣስፊሮም ስለ ዝነበሩ፡ ምስ ጋዜጠኛታት ሓዳስ ኤርትራ ኣብ ዝገበሮ ቃለመሕትት ብዛዕባዚ ምስ ተሓተተ፡ “ኣዕራብ ምስ እስራኤል ካብ ዘለዎም ጽልኢ ዝተበገሰ፡ ቈልዓ ኣብ ጀነራል እንተ ተሪፉ’ውን፡ ‘እስራኤል ኣትሪፋቶ፡’ ኢሎም’ዮም ዝዛረቡ፡” ክብል መሊሱ። ሽዑ ነዕራብ ሓሰውቲ ኢኹም’ዩ ዝብሎም ነይሩ። ጕዳይ ዶብ ድሕሪ ምውሳኑ ግን፡ ንሱ፡ ንዝኾነ ነገር ምስ ኣመሪካ ከተኣሳስሮ ብምፍታን፡ “ኣመሪካ ከምዚ ምስ ገበረት፡ ኣመሪካ ከምዚ ምስ ፈተረት፡” ክብል ጀሚሩስ ድሮ መስሓቕ ማሕበረ ሰብን ዓለምን ኮይኑ ኣሎ። ሕሉፍ ሓሊፉ ከይሓፈረ ነቶም ሰራዊቱ ‘ዶብ ክነስግረኩም’ እናበሉ ካብ መንእሰያት ኤርትራ ኣሽሓት ገንዘብ ዝምልጥጡ ዘለዉ ኮሎኔላቱ ረሲዑ፡ ኣመሪካ ኣብ ምስግጋሮም ተዋፊራ ከምዘላ ተዛሪቡ። መሳኪን መንእሰያት ግን ኣብ ሱዳን ክሳብ ረኣዪኦም ዝጸልኦም ከርተት ምስ በሉ ካብ ብሱል ጥረ ኮይኖም ናብ ኤውሮጳ ከም ዝኣትዉ ይትረፍ ኢሳያስ ዑፍ’ውን ትፈልጥ።
ንምድምዳም፡ ሓደ መንእሰይ ብዘዕለለኒ ክፋነወኩም። ብቓላቱ ከምዚ ይብል። “ኣብ ሱዳን ከለና ምስ ሓደ ሱዳናዊ ኮንትራክተር ንሰርሕ ኔርና። ዳርጋ ኩላትና ምጡን ክእለት ስለ ዝነበረና ኣዝዩ ፈትዩና። ካልኦት ተወሲኾምና እናሰራሕና ከለና፡ መዓልታዊ ስራሕ ክሓቱ ዝመጹዎ ኣሕዋትና እናበዝሑ ከይዶም። ሓደ መዓልቲ ንገለ ካባና ስለምንታይ ካብ ኤርትራ ከም ዝተሰደድና ሓቲቱና፡ ‘ኢሳያስ ዝብሃል ጨካን ውልቀመላኺ ምንባር ከሊኡና፡’ ክንብል ብስብርባር ዓረብኛ ገለጽናሉ። ቀንዩ ንኻልኦት ስራሕ ዝሓቱን ንገለ ምሳና ዝሰርሑን ሓቲቱ ተመሳሳሊ መልሲ ሃቡዎ። መጀመርያ ኣይኣመነናን። ድሒሩ ግን ንገለ ሰባት ግዲ ሓቲቱ፡ እክብ ኢልና ፍጡር እናበላዕና ከለና፡ “ወላሂ ኤርትራውያን ኣዚኹም ተባዓት ምዃንኩም ኵሉ ሰብዩ ዝምስክረልኩም። ላኪን ሓደ ሰብኣይ ብኸመይ’ዩ ዓላኬፉ ዝጭፍጭፈኩም ዘሎ? ብሰውራ ሓሊፍኩም ክንደይ ስዉኣት ከፊልኩም ክተብቅዑ ብሓደ ሰብ ክትኵብኰቡ! ሱዳናውያን ኣብ ቃልሲ ንፉዓት ኣይኮናን፡ ግን ዘይሰማምዕና መራሒ ብኣጋ ኢና ነባርሮ!’ ምስ በለና ክንምልሰሉ ኣይከኣልናን ደኒንና ትም ኢልና። ድሕሪ ቝርሲ ኣብ ነንሕድሕድና ድሕሪ ምጥምማት፡ ‘ሓቁ’ዩ! ማሕላ ጠሊምና፡ ሃገር ረሲዕናያ!’ ብምባል ብዙሕ ኣስተንቲንና። ካብቶም ሽዑ ዝነበርና ልዕሊ ዓሰርተ ሓደ ተጋደልትን ዋርሳይን ሓሙሽተ ጥራይ ኣብ ኤውሮጳ ኣቲና ጽቡቕ መነባብሮ ነሕልፍ ኣለና። እቶም ዝተረፉ ግን ገለ ሞይቶም ገለ ድማ ኣብ ሊብያ ተሪፎም ነይሮም። ምስዚ ሕጂ ዝተፈጥረ ኵነታት እንታይ ከም ዝረኸቦም ደሃዮም የብለይን።”
ድሕርዚ ኵሉ ቃልሲ ብሰንኪ ሓደ ሰብ ዕጫና እዚ ኾይኑ ተሪፉ! ግን ከኣ ብዙሕ ተስፋ ዝህብ ጩራ ስለ ዘሎ፡ ሕጂ’ውን ኦሮማይ ዘብል ኣይኮነን። ሓድነትና ኣደልዲልና ነቶም ኣንጭዋ ዓንዴል ብምዃን ንቓልስና ክሕንኵሉ ዝጽዕሩ ዘለዉ ገበርቲ እከይ ክነቃልዖምን፡ ኣብ ቃልሲ ክንብርትዕን ይግብኣና። ኣብ ክንዲ ከም ቈልዑ ነንሕድሕድና ንመናጨት፡ ዓዓቕምና እንተ ኣበርኪትናን ክንመያየጥ እንተ ኽኢልናን ዓወት ኣብ ኢድና’ዩ።
ውድቀት ንኢሳያስን ኣጫፈርቱን።
ተስፉ ኪዳነ ካብ ኖርወይ


text:
Erena on Facebook
Articles
ብህድማ ተጻወቲ ኩዕሶ እግሪ ዝሰክሐት ኤርትራ፣ ኣብ ደንማርክ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ግጥማት ዳና ካፕ፣ ኣብ ሽወደን ብዝርከቡ ቆልዑ ትሳተፍ ኣላ
Radio Erena: 25 July, 2014
ብህድማ ተጻወቲ ኩዕሶ እግሪ፣ ዝሰክሐ መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ደንማርክ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ግጥማት ዳና ካፕ ናይ ክሊ ዕድመ 12ን 13 ዓመት ትሕቲ ዕደመ ቆልዑ፣ ካብ ሽወደን ካብ ዝርከቡ ኤርትራውያን ቆልዑ ሓንቲ ጋንታ ብምውጻእ ይሳተፍ ኣሎ።
እቶም ኣብ ስካንዲናቭያ ዝውቱር ዝኾነ ግጥማት ዳና ካፕ ናይ ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ንኤርትራ ወኪሎም ዝሳተፉ ዘለዉ ኣብ ሽወደን ዝምቕማጦም ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ፣ ናይ መብዛሕቶም ስድራቤታት ናይ ሽወደንን ኤርትራን ድርብ ዜግነት ዝሓዙ'ዮም።
ከምዚ ዝኣመሰለ ዕድላት፣ ኣብ ኤርትራ ንዝቕመጡን ሓንቲ ዜግነት ንሳ ድማ ኤርትራውያንት ጥራይ ዘላቶም ቆልዑ ክወሃብ ዝግብኦ ክነሱ፣ ብሰንኪ ህድማን ሕጽረት ባጀትን ተመኻንዩ፣ ካብ ኤርትራ ዝተላእከት ናይ ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ የላን።
ኣብዚ ካብ 21 ክሳብ 26 ሓምለ ዝካየድ ዘሎ ናይዚ ዓመት'ዚ ግጥማት ዳና ካፕ፣ እታ ካብ ሽወደን ብዝብተዋጽኡ ቆልዑ ዝተወከለት ኤርትራ እትርከበን 46 ሃገራትን ልዕሊ ሓደ ሽሕ ጋንታታትን ይሳተፋ ኣለዋ።
ሓንቲ ሃገር ክንዲ ዘለዋ ብቕዓትንት ዓቕምን በብዝተፈላለየ ዕድመ ኣብዚ ናይ ዳና ካፕ ግጥማት ብዝሒ ጋንታታ ከተሳትፍ ከምእትኽእል ይፍለጥ።
ኤርትራ ካብ 1994 ኣትሒዛ ኣብዚ ናይ ዳና ካፕን ግጥማት ስካንዲኒቭያን ክትወዳደር ከምዝጀመረት ዝዝከር ኮይኑ፣ ኣብቲ ግጥም ዝሳተፋ ዝነበራ ናይ ኤርትራ ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ጋንታታት ዝንኣድ ውጺእት የመዝግባ ምንባረን ኣይርሳዕን።
ኣብ ኤርትራ ብሰንኪ እናንቖልቖለ ዝመጽእ ዘሎ ብቕዓት ኩዕሶ እግሪ፣ ኣብ ደረጃ ፊፋ ካብ 209 ሃገራት ኣብ መበል 202 ተሰሪዓ ትርከብ።
==============================


text: 1ቄኤሶኮ ቢያ ዑሢ ማዓ ፔቴ ፔቴ ዓሳ ፔ ዓሶ ባኣካፓ ዶኦሪንታኔ፤ ዬያታ ፆሲም ማዺንታ ባኮና ዓሲ ዛላ ዔቂ ጎሜ ዓቶም ጌይሳ ዒንጊፆ ዒንጋኒ ዶኦሪንታኔ። 2ዒዚ ፔ ቶኦኪና ላቢንታያ ማዔሢሮ ዔሩዋ ዓሶና ላቢንታ ዓሶናም ሚጪንቲ ማኣዳኒ ዳንዳዓኔ። 3ዒዚ ፔ ጎሞና ሜሌ ዓሶ ጎሞና ዛሎ ዒንጎ ባኮ ዒንጋኒ ዒዛ ኮይሴሢ ዬያ ዛሎናኬ። 4ዓኣሮኔጉዲ ፆሲ ዔኤሊባኣያ ማዔቴ ዖኦኒያ ዬያ ቦንቾ ፔኤሮ ዴንቃ ዓሲ ባኣሴ፤ 5ዬያጉዲ ኪሪስቶሴ ቄኤሶኮ ቢያ ዑሢ ማሃ፥ ቦንቾ ፔኤሮ ዔኪ ቦንቺንቲባኣሴ፤ ጋዓንቴ ዒዚ ቄኤሶኮ ቢያ ዑሢ ማሃ ቦንቾ ዔኬሢ፡- “ኔኤኒ ታኣኮ ናዓሢኬ፤ ታኣኒ ኔኤኮ ሃኖ ዓዶ ማዔኔ” ጌዔ ፆዛሢዳፓኬ። 6ዬያጉዲ ሃሣ ሜሌ ቤስካ ፆሲ፡- “ሜልኬፃዲቄ ቄኤሴ ማዒ ዶኦሪንቴሢጉዲ ኔኤኒ ናንጊና ናንጋንዳ ቄኤሴኬ” ጋዓኔ። 7ዬሱሴ ዓሲ ማዒ ሃያ ሳዖይዳ ናንጌ ዎዶና ሓይቢዳፓ ዒዛ ዻቂሻንዳ ፆዛሢ፡ ዼኤፒ ዒላቲና ሃሣ ዬኤኪ ዬኤኪ ፔ ማሊፆ ኬኤዚ ሺኢቄኔ፤ ዒዚ ሼሌዑሞና ዓይሢንቴሢሮ ፆሲ ዒዛኮ ዒማና ሺኢጲፆ ዋይዜኔ። 8ዎዚ ዒ ፆሲ ናይ ማዔቴያ ዒዛ ሄሌ ሜታሢ ዛሎና ዓይሢንቲሢ ዒ ዔሬኔ። 9ዬያና ዒ ጊኢጌያ ማዒ ጴዼስካፓ፥ ዓይሢንታዞንሢም ቢያ ናንጊና ዻቂንታኮ ካራ ዒ ማዔኔ። 10ሜልኬፃዲቄ ዶኦሪንቴሢጉዲ ፆሲ ዒዛ ቄኤሶኮ ቢያ ዑፃሢ ማሂ ዶኦሬኔ። 11ዬያ ዛሎ ሚርጌ ኑ ኬኤዛንዳ ባኣዚ ናንጊታንቴ ዑኬ ዒንሢም ዔኤቢ ጌሉዋኣሢሮ ዒንሢም ኬኤዚ ዔርዛኒ ሜቶኬ። 12ሄኤዶ ሄሊ ዒንሢ ናንጌ ጎይፆና ሴካ ዓሲ ዔዔርዛንዳያታዖ ፆሲ ቃኣሎኮ ዓይፆ ካሮ ሜሌ ዓሲ ሃጊ ዒንሢ ዔርዛንዳያ ኮይሳኔ፤ ዬይ ዒንሢም ኮይሳሢያ ዲኢቂ ማዓንዳኣፓዓቴም ዶዲ ሙኡዚቱዋሴ። 13ዓይጎሮ ጌዔቴ ዲኢቂ ሺሺንቂ ዑሾሢ ቢያ ናይ ማዔሢሮ ፂሉሞ ዛላ ዔራቶ ባኣዚ ሃጊ ዔሪባኣያኬ። 14ዶዲ ሙኡዚ ኮይሳሢ ጋዓንቴ ኮዦና ፑርቶና ዱማሲ ዔራ ዒናዼ ዓሲምኬ።


text: 1ፔቴ ሓናኒያ ጎዖ ዓሲስኬያ ሳጲራ ጌይንታ ዒዛኮ ማቾስኬኖና ዎላ ሳዓ ሻንቼኔ፤ 2ማቻ ዒዛኮ ዔራንቴ ሳዖ ሻንቾና ሚኢሾይዳፓ ፓቂ፥ ዓይሲ ዔኪ ሙኪ ዳኪንቴዞንሢም ዒንጌኔ፤ 3ጴፂሮሴ ጋዓንቴ ዒዛም፦ “ሓናኒያ! ዓያኖ ጌኤዦም ኔ ሉኡቃንዳጉዲ ሓሣ ኔ ሳዖ ኔ ሻንቼ ሚኢሾኮ ዛሎ ፓቂ ዓይሳንዳጉዲ ማዼ ፃላሄ ዒና ኔኤኮ ዓይጋ ጌሌይ? 4ኔኤኒ ሳዖ ሻንቺባኣንቴ ቤርታ ኔኤሮቱዓዳ? ሓሣ ኔ ሻንቼስካፓ ሚኢሻ ኔኤሮቱዋይ? ሂዳዖ ሓያ ባኮ ዓይጋ ኔ ዒኖና ማሌይ? ኔ ሉኡቄሢ ፆሲም ማዓንዳኣፓዓቴም ዓሲምቱዋሴ” ጌዔኔ። 5ሓናኒያ ዬያ ዋዋይዛዖ ሎኦሚ ሓይቄኔ፤ ዬኖ ባኮ ዋይዜ ዓሳ ቢያ ኮሺ ዒጊጬኔ። 6ዓሲስኬንሢ ዒማና ሌዞ ዒዛኮ ሱኡዳዖ ዔኪ ዓኣዺ ዱኡኬኔ። 7ዬካፓ ኔጌንቴ ሓናኒያኮ ማቻ ዒዞ ቤዞ ሙኬኔ፤ ዓኒዳ ማዺንቴ ባኮ ጋዓንቴ ዒዛ ዔሪባኣሴ። 8ጴፂሮሴ ዒዞ ኮራ፦ “ሂንዳ ታኣም ኬኤዜ፤ ዒንሢ ሳዖ ዒንሢኮ ሻንቼሢ ሓንሢጉዴ ሚኢሼምዳ?” ጌዔኔ። ዒዛ ማሓዖ፦ “ሂዮ፥ ዬንሢጉዴ ሚኢሼምኬ” ጌዔኔ። 9ዬማና ጴፂሮሴ፦ “ ‘ፆሲኮ ዓያና ዎይታቴ ሂንዳ ኑ ዛጎም’ ጌዒ ዎዲ ዒንሢ ዎላ ጌስቴይ?” ሓይሾ ኔኤኮ ዓኒ ዱኡኪ ማዓ ዓሳ ካራ ዓኣኔ፤ ኔናኣ ሓሣ ዔያታ ዔኪ ዓኣዺ ዱኡካንዳኔ” ጌዔኔ። 10ዒዛኣ ቤዞማና ቶኮ ዴማ ዒዛኮ ሎኦሚ ሓይቄኔ፤ ዓሶንሢ ጌላንቴ ዒዛ ሓይቂ ዓኣ ጋዓዛ፥ ዔኪ ዓኣዺ ዓኒ ዱኡፖ ኮራ ዱኡኬኔ። 11ሺኢጲፆ ማኣሮ ዓሶ ቢያሢዳ፤ ሓሣ ጊንሣ ዬያ ባኮ ዋይዜ ዓሶ ቢያሢዳ ዒጊቹሞ ጌሌኔ። 12ሚርጌ ፆሲ ዎልቄና ማዺንታ ዓኪ ባኣዚና ዲቃሣ ባኣዚና ዳኪንቴዞንሢ ዛሎና ዒማና ማዺንታኔ፤ ሓሣ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃዞንሢያ ፔቴ ዒኔና ማዒ “ሴሎሞኔ ዴማ ሃንታ፥ ዼኤፖ ዛምፓሢ” ጎዖ ቤዞይዳ ቡኪንታኔ። 13ዔያቶይዳፓ ዓቴም ጉሪ ሜሌ ዓሲ ማዔያ ፔቴታዖ ዔያቶና ዎላ ማዓኒ ጫርቂባኣሴ፤ ያዺ ማዔቴያ ዴራ ዔያቶ ቦቦንቻኔ። 14ጎዳ ጉሙርቃ ዓሶ ዓቲንቆና ላኣሎናኮ ፓይዳ ኮሺ ሚርጊ ሚርጊ ዓኣዼኔ። 15ዳኪንቴዞንሢ ዛሎና ማዺንታ ዲቃሣ ማዾሮ ጌዒ ዓሳ ዺቢ ሃርጊንቴ ዓሲ ጎይፆይዳ ኬሲ ኬሲ፥ ዛሎ ሻኣላይዳ ዛሎ ሃላሢዳ ላይሣኔ፤ ያዒ ዔያታ ማዼሢ ጴፂሮሴ ዬይና ዓኣዻኣና ዔኤዦ ሺባታዖ ፔቴ ፔቴ ዓሶ ዑፆ ሄላንዳጉዲኬ። 16ዬሩሳላሜ ኮይላ ዓኣ ካታማፓ ዓሳ ፔኤኮ ሃርጊንቴ ዓሶና ፑርታ ዓያናና ሜታዻ ዓሶ ዔኪ ሙካኔ፤ ቢያሢያ ዶርዓሢዳፓ ፖዓኔ። 17ዬያይዳፓ ዔቄያና ቄኤሶኮ ሱኡጋሢና ዒዛና ዎላ ዓኣ ሶዶቄ ዓሶ ዜርፃ ቢያ ሞርኬ ማዒ ዳኪንቴዞንሢ ዑፃ ዔቄኔ፤ ሓሣ ዔያቶ ዒናፓ ቂኢሪ፥ 18ዓርቂ ዔኪ ዴሮኮ ቱዞ ማኣራ ጌልዚ ቱኬኔ። 19ፆሲኮ ኪኢታንቻ ጋዓንቴ ዹሞና ቱዞ ማኣሮኮ ካሮ ቡሊ ዔያቶ ኬሳዖ፦ 20“ዴንዲ ሺኢጲፆ ማኣሮይዳ ዔቂ ዴሮም ሓያ ሼምፖ ቃኣሎ ቢያ ኬኤዙዋቴ” ጌዔኔ። 21ዳኪንቴዞንሢያ ዬኖ ዓይሢፆ ዔኪ ጉቴ ዓሚ ሺኢጲፆ ማኣሪ ጌላዖ ቃኣሎ ኬኤዚሢ ዓርቄኔ፤ ዒማና ቄኤሶኮ ሱኡጋሢንታ ዒዛና ዎላ ዓኣ ዓሶንታ ሓሣ ዎጎ ዎጋ ዓሶንታ ዓይሁዶ ዓሶኮ ጪሞንታ ቢያ ሙኪ ፔቴይዳ ቡኪንቴኔ፤ ዬካፓ ዳኪንቴዞንሢ ቱዞ ማኣራፓ ዴንዲ ዔኪ ሙካንዳጉዲ ዓሲ ዳኬኔ። 22ኪኢቶና ዓኣዼ ዓሶንሢ ጋዓንቴ ቱዞ ማኣሪ ዓኣዻዖ ዳኪንቴዞንሢ ዒኢካ ዴንቂባኣሴ፤ ዬያሮ ማዒ ሙካዖ፦ 23“ቱዞ ማኣሮኮ ካራ ኮሺ ዎዺንቲ፥ ካፓ ዓሳ ሓሣ ካራ ዔቂ ዓኣንቴ ኑ ዴንቄኔ፤ ቱዞ ማኣሮኮ ካሮ ኑ ቡላዖ ጋሮይዳ ፔቴታዎ ዓሲ ዴንቂባኣሴ” ጌዒ ኬኤዜኔ። 24ጌኤዦ ማኣሮ ካፓ ዓሶ ዓይሣሢና ቄኤሶኮ ሱኡጎና ዬያ ዋይዛዖ፦ “ሓይ ዓይጎ ባኣዚ ናንዳይ?” ጌዒ ዔያቶ ዛሎ ጎዖንዶ ጎይሢ ባይዜኔ። 25ዬማና ፔቴ ዓሲስኬያ ሙካዖ፦ “ዒንሢ ቱዞ ማኣራ ቱኬ ዓሶንሢ ሓይሾ ጌኤዦ ማኣሮይዳ ዔቂ ዴሮ ዔርዛኔ” ጌዒ ዔያቶም ኬኤዜኔ። 26ጌኤዦ ማኣሮ ካፓ ዓሶኮ ሱኡጋሢ ዒዛኮ ዓይሢንቲ ማዻ ዓሶና ዎላ ኔጉዋዖ ዴንዲ ዳኪንቴዞንሢ ዔኪ ሙኬኔ፤ ዔያታ ዔኪ ሙኬሢ ዎልቄናቱዋንቴ ጌሺሢናኬ፤ ያዺ ዔያታ ማዼሢ ዴራ ዔያቶ ሹቻ ዹዓንዳኔ ጌዒ ዒጊጬሢሮኬ። 27ዔያታ ዔኪ ሙካዖ ዎጎ ዎጋ ዓሶ ቤርታ ዔቂሳዛ፥ ቄኤሶኮ ሱኡጋሢ ዔያቶ ኮራ፦ 28“ዬሱሴኮ ሱንፆ ዔኤሊ ፔቴ ባኣዚታዖ ዒንሢ ዔርዙዋጉዲ ላቲ ዒንሢ ኑ ዓይሤኔ፤ ሓሢ ዒንሢ ጋዓንቴ ዬሩሳላሜ ዓጮ ቢያ ዔርዚ ሓይሾ ኩርሴኔ፤ ዒንሢ ሃና ዓሳ ዬያ ዓሢኮ ሱጉፆ ኑ ዑፃ ማሃኒ ኮዓያኬ!” ሂዚ ጌዔኔ። 29ጴፂሮሴንታ ሜሌ ዳኪንቴዞንሢንታ ማሓዖ፦ “ዓሲም ዓይሢንቲሢፓ ፆሲም ዓይሢንቲሢ ኑና ኮይሳኔ፤ 30ኑ ዓዶንሢ ፆዛሢ፡ ሚፆይዳ ዒንሢ ሱፂ ዎዼ ዬሱሴ ሓይባፓ ዔቂሴኔ፤ 31ዬይ ዬሱሴ ዒስራዔሌ ዴሮ ጎማፓ ማሓንዳጉዲና ጎሞ ዓቶም ጋዓንዳጉዲ ፆሲ ዒዛ ዓርና ሓሣ ዻቂሻያ ማሂ ፔኤኮ ሚዛቆ ዛላ ቦንቾና ጌሤኔ፤ 32ዬያ ባኮኮ ኑናንታ ፆሲ ፔም ዓይሢንታ ዓሶም ቢያ ዒንጌ ዓያኖ ጌኤዦንታ ማርካኬ” ጌዔኔ። 33ዎጎ ዎጋ ዓሳ ዬያ ዋይዛዖ ኮሺ ዻጋዺ ዳኪንቴዞንሢ ዎዻኒ ኮዔኔ። 34ጋዓንቴ ዴሮ ባኣካ ቦንቺንታያ ሙሴ ዎጎ ዔርዛ ጌማሊያሌ ጌይንታ ፔቴ ፔርሴ ዓሲስኬይ ዔቃዖ ዻካሮ ዎጎ ዎጋ ዓሶ ቤርታፓ ዳኪንቴዞንሢ ሺኢሻንዳጉዲ ዓይሤኔ። 35ዬካፓ ዎጎ ዎጋ ዓሶም፦ “ዒስራዔሌ ዓሲዮቴ! ዒንሢ ሓኖ ዓሶይዳ ዓይጎ ማዻኒ ማላቴያ ዒንሢና ኮሺ ዔሩዋቴ፤ 36ሃያኮ ቤርታ ዬያጉዲ ቴዎዳሴ ጌይንታ ዓሲ ‘ታ ዼኤፒኬ’ ጌዒ ዔቄኔ፤ ሓሣ ዒዛና ዎላ ዖይዶ ፄኤታ ዓሲ ፔቴ ማዔኔ፤ ጋዓንቴ ዬያ ዎዾም ዒዛኮ ጊንፆ ሓንታ ዓሳ ላኣሊንቲ ባይቃዛ ማሊፃ ዒዛሲያ ባይቄኔ። 37ዬካፓ ሓሣ ዴራ ፓይዲንቴ ዎዶና ጌሊላ ዓጪ ዓሲ ማዔ፥ ዪሁዳ ጎዖሢ ዔቂ ሚርጌ ዴሬ ዒዛ ጊንፆ ሃንታንዳጉዲ ማሄኔ፤ ዒዚያ ዎዺንቴኔ፤ ዒዛ ጊንፆ ሓንታ ዓሳኣ ላኣሊንቲ ባይቄኔ። 38ዬያሮ ሓሢ ታ ዒንሢም ጋዓሢ ሓንሢ ዓሶንሢዳፓ ሓኪ ዒንሢ ዔያቶ ሃሻንዳጉዲኬ፤ ዓይጎሮ ጌዔቶ ሓይ ማሊፃ ሓሣ ሃይ ማዻ ዓሲፓ ሙኬያታቶ ባይቃንዳኔ፤ 39ፆሲፓ ሙኬያ ማዔቶ ጋዓንቴ ዔያቶ ዒንሢ ባይዛኒ ዳንዳዑዋሴ፤ ፔቶ ዬይ ዒንሢኮ ፆሲና ዎላ ፑርቲሢ ማዓንዳኔ” ጋዓዛ፥ ዔያታ ጌማሊያሌኮ ዞሮ ዋይዚ ዔኬኔ። 40ዬካፓ ዔያታ ዳኪንቴዞንሢ ዔኤላዖ ጳርቂሲ ዬሱሴኮ ሱንፆ ዔኤሊ ዓሶ ዔርዙዋጉዲ ዓይሢጋፓ ዳኬኔ። 41ዳኪንቴዞንሢ ጋዓንቴ ዬሱሴ ዛሎና ቦርሲንቲታቶዋ ዔካኒ ጊኢጌያታሢሮ ዎዛዺ ዎዛዺ ዎጎ ዎጋ ዓሶ ቤርታፓ ኬስኪ ዴንዳዖ፥ 42ቢያ ኬሊ ጌኤዦ ማኣሮና ዓሶኮ ማኣሮናይዳ ሜሲሔ ማዔ፥ ዬሱሴ ዛሎ ኬኤዚፆና ኮዦ ሓይሶ ኬኤዚፆ ዔያታ ሓሺባኣሴ።


text: 1ዪሁዳ ዓጮይዳ ዓኣ፥ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሶ ማኣዳኒ ዒንሢ ኬሴ ሚኢሾ ዛሎ ታ ዒንሢም ፃኣፓንዳያ ኮይሱዋሴ፤ 2ዒንሢ ዓካይያይዳ ዓኣ ዓሳ ሜሌ ዓሲ ማኣዳኒ ዒንሢኮ ኮሺ ማሊሢ ዓኣሢ ታ ዔራሢሮ “ዓካይያይዳ ዓኣ ዓሳ ሂናኣ ቤራፓ ዓርቃዖ ሜሌ ዓሲ ማኣዳኒ ጊኢጊንቲ ዓኣያኬ” ጌዒ ታ ሜቄዶኒያ ዓሶም ጫርቂ ኬኤዜኔ፤ ዒንሢኮ ኮሺ ማሊሢና ዔቂ ማዺጻ ሜሌ ዓሶ ኮሺ ማዻንዳጉዲ ጴቼኔ። 3ዓካሪ ኑ ዒንሢና ሄርሺንቲ ጌዔ ጌኤዛ ጉሪ ማዑዋጉዲ ሃንሢ ዒሾንሢ ታ ዒንሢ ኮይላ ዳኬኔ፤ ዒንሢያ ታ ዒንሢም ቤርታ ኬኤዜሢጉዲ ጊኢጊንቲ ካፑዋቴ። 4ሜቄዶኒያ ዓሳ ታኣና ዎላ ዒንሢ ኮይላ ሙካ ዎዶና ዒንሢ ጊኢጊንቲባኣያ ማዒ ዓኣንቴ ዒንሢ ዴንቄቴ ኑ ዒንሢና ሄርሺንቲ ኬኤዜ ባኮና ኑናንታ ዒንሢንታ ዎላ ቦርሲንታንዳኔ። 5ዬያሮ ዒንሢ ዒንጋንዳኔ ጌዒ ናኣቤ ባኮ ቤርታዺ ዒንሢ ጊኢጊሻንዳጉዲ ዒንሢም ጶቂሢ ኬኤዞም ጌዒ ሃንሢ ዒሾንሢ ቤርታሲ ዒንሢ ኮይላ ዔያቶ ሺኢቂ ዳካኒ ኮይሳያታሢ ታ ዔሬኔ፤ ዬያይዴም ታኣኒ ሙካ ዎዶና ዒንሢ ዒንጋኒ ጌዔ ባካ ዒንጊንቲ ጊኢጌያ ማዓንዳኔ፤ ዒንሢ ዒንጋሢያ ዓሲ ዎልቃዼምቱዋንቴ ናሹሞና ዒንጋያ ማዒጻኣ ዔርታንዳኔ። 6“ዻካ ዜርሢ ዜርቄሢ፡- ዻካ ሃኣኮ ዔካንዳኔ፤ ሚርጌ ዜርሢ ዜርቄሢ ሚርጌ ሃኣኮ ቡኩሲ ዔካንዳኔ” ጌይንቴሢ ጶቂሡዋቴ። 7ፆሲ ናሽካሢ ዎዛና ዒንጋ ዓሲ ማዔሢሮ ፔቴ ፔቴሢ ዒንጋኣና ፔ ዒና ናሽኬሢጉዲ ማዓንዳኣፓዓቴም “ዓይጎሮ ታ ዒንጋይ?” ጌዒ ጌዒ ዓሲ ዒንጎም ጌዒ ዎልቃዼም ዒንጎፓ። 8ዒንሢ ቢያ ዎዴ ኮይሳ ባኣዚ ቢያ ዴንቂ፥ ኮሺ ማዾ ቢያ ማዻንዳጉዲ ፆሲ ዓንጆ ዒንሢም ዒንጋኒ ዳንዳዓኔ፤ 9ዬይያ፡- “ማንቆ ዓሶም ኮሹሞና ዒዚ ዒንጌኔ፤ ዒዛኮ ኮሹማ ናንጊና ናንጋኔ” ጌይንቲ ፃኣፒንቴሢጉዲኬ። 10ዜርሢ ዜርቃሢም ዜርሢ፤ ሃሣ ዓሲ ሙዓንዳጉዲ ሙኡዚ ዒንጋ ፆዛሢ፡ ዒንሢ ዜርቃንዳ ዜርፆ ሚርጌ ዒንሢም ዒንጋንዳኔ፤ ዒንሢ ዒንጋሢኮዋ ዓኣፖ ዒ ሚርጊሻዳንዳኔ። 11ዒንሢ ኮሹሞና ዒንጋ ባካ ኑ ዛሎና ዔያቶም ሄላ ዓሳ ቢያ ፆሲ ጋላታንዳጉዲ ሃሣ ቢያ ዎዴ ኮሹሞና ዒንሢ ዒንጋንዳጉዲ ፆሲ ቢያ ባኣዚና ዒንሢ ዖርጎቻንዳኔ። 12ዬይ ዒንሢ ዒንጊጾና ማዻ ማዻ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሶኮ ሜታሢ ሼሌዒሳያ ሌሊቱዋንቴ ፆሲ ሚርጌና ዔያታ ጋላታንዳጉዲ ዔያቶ ማሃኔ። 13ዬይ ማዻ ዒንሢኮ ዒንሢ ኪሪስቶሴኮ ኮዦ ሃይሶ ዋይዚ ዔኪ ዓይሢንቴሢሮና ዔያቶና ሜሌዞንሢናም ዒንሢኮ ዒንጊጻ ዔርቴያ ማዔሢሮ ቢያሢ ፆሲ ጋላታንዳኔ። 14ዔያታ ፆሲ ዒንሢም ዒንጌ፥ ዑሣ ዓኣዼ ዼኤፒ ማዔ ኮሹሞ ዒንጊጾ ዛሎና ዒንሢ ጶቂሣሢሮ ዒንሢም ዔያታ ሺኢቃንዳኔ። 15ዓሲ “ሃማኬ” ጌይ ኬኤዛኒ ዳንዳዑዋ ፆሲኮ ዒንጊፆሮ ዒዚ ጋላቲንቴያ ማዖንጎ።