text:
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሐዱ ኣምላክ ኣሜን!
ጸሎት ምስ ጾም ምስ ምጽዋትን ስግደትን እንተኾይኑ ዝሰምር እዩ። ብፍላይ ጾምን ስግደትን ኣብ ዘለዎ ጸሎት ናይ ግድን እዩ። ጾም ቁስለ ነፍሲ ትፍውስ ኃይለ ፍትወት ተድክም፣ ናይ ኩሉ ጽቡቅ ምግባራት መጀመሪት፣ ካብ እግዚአብሔር ኣምላኽ ጸጋ ተውህብ፣ መጀመሪ ስራሕ ወንጌል፣ ናይ ጽሙዳን ክብሮም፣ ናይ ንጽህና መግለጺት ፣ ሰውነትና ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ትሕት ኣቢልና ብምውራድ ንትሕትና ገንዘብና ንኽንገብራ ትሕግዘና መድኃኒተ ነፍሲ ናይ ጽድቂ በሪ እያ።
ኣብ እዋን ጾም ሰብ ንእግዚአብሔር ዘለዎ ፍቕሪ ዝገልጸሉ፣ መንፈሳዊ ተጋድሎ ዝበዝሓሉ ሰብ ምስ እግዚአብሔር ዘለዎ ቤተሰባዊ ምቅርራብ ዘዛይደሉ፣ ስለ ገዛእ ርእሱን ስለወገናቱን ሓጥያት ዝሓዝነሉን ናብ እግዚአብሔር ዝምልሰሉ ፍሉይ እዋን እዩ።
ሓደ ሓደ ሰባት ንሥጋኦም ብምፍታው ስለዘይጾሙን ዘይሰግዱን ዘይጽልዩን ነፍሶም ይጎድኡ። ኮይኑ ግን ነፍሲ እንዳደኸመት ሥጋ ብምቾት እንዳጠዓማ ክትከይድ የብላን። ንነፍስና ንምድሓን ፈቃደ ሥጋ መሥዋእቲ ብምግባር ንፈቃደ ነፍሲ ከነግዝአ ናይ ጾም ዓቢ ዕላማ እዩ። ጾም ንፈቃደ ሥጋ ገቲእካ ምሓዝን ምቁጽጽርን ዝተሠርዐ ሥርዓትን ትእዛዝን ጥራሕ ዘይኮነ ንጸሎት ኣማናዊት መሥዋእቲ እዩ። ጾም ንሥጋ ምጥማይ ዘይኮነ ንነፍሲ ምምጋብ እዩ። ወይ ድማ ሓደ ሓደ ሰባት ከምዝሓስብዎ ንሥጋ ንቀጽዓሉ ሰማእትነት ወይ መከራ ኣይኮነን። ኮይኑ ግን ጾም ሥጋ ምስ ነፍሲ ብሓባር ሓደ ኮይና ትሰርሓሉ መገዲ እዩ።
ምኽንያቱ ብጾመ ሥጋ እንተተቀጺዓ ነፍሲ ትሕትና ናታ ትገብር ንጽቡቅ ትሩፋታዊ ሥርሓትን ዘተባብዕ ሓጋዚ ከምዘድልያ ትርዳእ። እዚ ብምዃኑ ከኣ ልመንኣ ትሕትና ብዝተመልአ  > ብምባል ናብ እግዚአብሔር ትልምን። ሰብ ካብ ጾም ዝተላዕለ ጥሜት ተሰሚዕዎ ዝጽልዮ ጸሎት ሥሙር እዩ ዝኸውን። ስለዚ ጸሎት ምስ ጾም ከም ሥጋን ነፍስን ዝተዋህደ እዩ። ጾም ናይ ጸሎት ኣካል እዩ። ሰብ ጾም ኣብ ዝጀመረሉ እዋን በጾመ ሕልና ብጸሎት ምስ እግዚአብሔር ምዝርራብ ይጅምር። ሰብ ኣብዚሑ ብዝጾመ ቁጽሪ ኣንደበቱ ብጾም ካብ መግቢ ከምዝተኸልከለ መጠን ብትሕትና እንዳልቀሰ ይጽልይ። ብሓጥያቱ ይሓዝን። ክፋእ ሕልና ይርሕቀሉ።
ሰባት ብትሕትና ኮይኖም ክጽልዩ እንተደልዮም ኣብዚሖም ይጾሙ። ኣብ ግዜ ጾምና ሥጋዊ ስሚዒትና ኩሎም ይደኽሙ። ብዛዕባ እዚ ቅዱስ ዳዊት ክዛረብ ከሎ መዝ.109-24።  > ኣብ ኣዋን ጾምና ናይ ሥጋ ቀንዲ ተግባርን ዓላማን ነባቢት ነፍሲ ብትሩፋታዊ ግብሪ ለሚሊማን ዓንቢባን ክትሰርሕን ነቲ ጽቡቅ ተግባራት ክትዳሎን ናይ ሥጋ ድሌት ምግላጽ እዩ።
መድኃኒዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ስብከተ ወንጌል ቅድሚ ምጅማሩ ኣቀዲሙ ኣብ ከባቢ ኢያሪኮ ዝርከብ እምባ ከይዱ ጾይሙ እዩ። ኣብዚ'ውን ብሰለስተ መገዲ ንገዛእ ርእሱ ዝተወፈየ መሥዋእቲ ጌሩ ሂቡና እዩ።
ሀ. ብጾም መሥዋእትነት፣-
ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ሩባ ዮርዳኖስ ብእደ ዮሓንስ ድሕሪ ምጥማቁ ናይ ነቢያት ማለት ናይ በዓል ሙሴን ኤልያስን ጾም ኣብነት ፍጹም ንምግባር ወይ ንምፍጻም ናብ ገዳመ ቆሮንጦስ ብምኻድ 40 መዓልትን ለይትን ጾይሙ እዩ። ዘጻ.34-28። 1ይነገ.19-8። ማቴ.4-2። ሉቃ.4-2። ንዝኣምንዎ ኩሉ ኣብነት ኮይኑ እዩ። ምእንታና ተፈቲኑ ንዲያብሎስ ሲዒርዎ እዩ። ስለዚ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ብምጻሙ ሰውነቱ ዝተወፈየ መሥዋእቲ ጌሩ ኣቅሪቡ እዩ።
ለ. ብሕይወት መሥዋእትነት፣-
ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ጸሎት ሓሙስ ምስ ደቂ መዛሙርቱ ኣብ መኣዲ ተቀሚጡ ። ህብስትን ወይንን ጸልዩ፣ ባሪኹ፣ ቀዲሱ፣ ኣኽቢሩን ለዊጡን ጽባሕ ኣብ መልዕልተ መስቀል ዝስዋእ ሥጋይ እዚ እዩ። ንብዙሓት ሕድገት ሓጥያት ንድኃነት ዝፈስስ ደመይ እዩ። ኩሉኻትኩም ካብዚ ተቀበሉ ብምባል ኣብ ዕለት ዓርቢ ዝፍተት ቅዱስ ሥጋኡን ዝፈስስ ቅዱስ ደሙን ሂብዎም። እሶም'ውን መዝሙር ዳዊት 113። ድሕሪ ምዝማሮም ኣቡነ ዘበስማያት ደጊሞም ሥጋወደሙ ተቀቢሎም። ማቴ.26፣26።
ሐ. ብደም መሥዋእትነት፣-
ናይ ባህርይ ኣምላኽ ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ብቅንዋት ተሽንኪሩ ኣብ መስቀል ተሰቂሉ ዘፍስሶ ደሙ ንነፍስና ንምድሓን እዩ። ነፍስና ንቤዛ ዓለም ዝተሰቀለ ኣምላኽና ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ብዘፍሰሶ ደም ዝተገዝአት እያ።
እዚ ኩሉ ንዑኡ ሓጐስ እዩ። ቅዱስ ጳውሎስ እብ.12-2።  > ኢሉ ከምዝተዛረቦ።
ብሓቒ ጾም ናይ ፍቕሪ መሥዋእትነት መዓልታዊ ዘየቋርጽ ናይ ዘወትር መሥዋእተ ጸሎት እዩ። ምኽንያቱ ኣብደበት ካብ ሓሜት ጽርፈት ፣ ዓይኒ ርእዩ ካብ ምምናይ ፣ ኢድ ካብ ምስራቅ ምቅታል፣ እግሪ ናብ ዝሙት ስኽራን ዕብዳን ደርፊ ዘለዎ ቦታታት ካብ ምኻድ፣ ሕሊና ካብ ቅንኣት ተንኮል ምቀኝነት ወዘተ… ዘወትር ስለዝጾሙ። ስለዚ ጾም ሓቀኛ ጸሎት እዩ ክበሃል ይከኣል። ህዋሳትና ብሙሉእ ካብ ኩሉ ኩፋእ ተግባራት ምቅጣብ እንተዘይኪኢሎም ግና እቲ እንጽልዮ ጸሎት በረከት ዘለዎ ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ካብ ማይን እኽልን ምኽልካል ንጾም ፍጹም ኣይገብርዎን እዮም።
ብሓፈሹኡ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ተቀባልነት ዘልዎ ኣምልኾ ንምቅራብ ሥጋ ምስ ነፍሲ ምትሕብባር ይግብኦ። ምኽንያቱ ናይ ሥጋ ጥዕናን ድሌትን ምስ ነፍሲ እንተዘይተመጣጢኑ ናብ መንፈሳዊ ዝሕለትን ወድቀት ከበጽሓና ይኽእል እዩ። ኣእምሮና ብመንፈስ ክጽሊ ሥጋና ብጾም ቀጺዕና ንጸሎት ክንዳሎ ይግባኣና። ጾም ሥጋ ብነፍሲ ከምትግዛእ ምግባር እዩ። ቅዱስ ዳዊት መዝ.84-2።  > ናይ ነፍሲ ቁስሊ ሓጥያት ምስራሕ እዩ። ናይ ነፍሲ ጥዕና ንሥጋና ይተርፎ እዩ። ነፍሲ ሓያል ኮይና እንተበርቲዓ ንሰብ ብንጽህና ክትሕልዎ ትኽእል እያ። ነፍሲ ግና ሕምምቲ እንተ ዀይና ሥጋ'ውን ሕምምቲ ምዃና ኣይተርፍን እዩ። ነዚ’ዩ ከኣ አበው  > ዝበሉ።
ኣምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር በረከቱን ረዲኤቱን የብዝሓልና። ኣማላድነት ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ኣይፈለየና።
ወስብሓት ለእግዚአብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር!


c: text/html

text:
ቀሺ ማርቆስ ግርማይ: ኣብ ዓዶም ኳዜን ብ1859 ዓ.ም. ተወሊዶም፡ ሓደ ካብቶም ንትምህርቲ ክህነት ንሃገር ሽወደን፡ ቅድሚ 135 ዓመታት፡ ማለት ብ1882 ዓ. ም. ዝተላእኩ ኤርትራዊ መንእሰይ እዮም። ምስ ሽወደናዊት በዓልቲ ቤቶም መምህር ረጊና ኣብ ሃገራት ኤርትራን ሽወደንን ድሕሪ ምግልጋል፡ ብ1924 ዓ.ም ብሞት ካብዛ ዓለም ተፈልዮም። መቓብሮም ኣብ ዮትሉንዳ ትብሃል ከተማ ሽወደን ይርከብ።
ቀንዲ ትሕዝቶ እዛ መጽሓፍ፡ ዛንታ ህይወት ቀሺ ማርቆስ ግርማይ እኳ እንተ ኮነ፡ ናይቲ ዘመን ፖለቲካውን መንፈሳውን ባህላውን ኩነታት፡ ኣብ ኤርትራን ሽወደንን ስለ እተንጸባርቕ ኣገዳሲት ክትንበብን ክትውነን ዘለዋ መጽሓፍ እያ።
ደራሲ: ቀሺ ኣልኣዛር መንግስቱ
ዛንታ ህይወት ቀሺ ማርቆስ ግርማይ 1859-1924
- Brand: Ibex African Books & Sound
- Product Code: Ibex1701
- Availability: In Stock
-
SEK200.00

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ናባና ንምምጻእ
ኣብዚ ኣድለይቲ ሓበሬታት ንኽትፈልጥዎ እትደልዩ ናባና ምስእትመጹ ትረኽቡ፤ ወይ ብኢንተርነት ኣብ ቀረባ ሕክምና ምስእትራኸቡና።
ቆጸራ ሓዝ
ቆጸራ ናብ እቲ እትቕመጦ ቦታ መቐበሊ ብስልኪ ወይ ብኢንተርነት ብናይ መቐበሊ ክፍሊ ክትሕዝ ትኽእል። ገሊኣተን መቐበሊ ክፍሊ ሕክምናታት ብዘይ ቆጸራ ክትመጽእ (ድሮፕ ኢን) ትኽእል። ኣብ መቐበሊ ክፍሊ ሕክምና ዝርከብ ኢንተርነት ጌረካ ብኸመይ ኣገባብ ርክብ ከምአትገብር ትረክብ።
ኣብ ዝተዋህበካ ቆጸራ ክትመጽእ ከም ዘይትኽእል ብቕድሚ 24 ሰዓት ትሕብር
ኣብቲ ዝተዋህበካ ቆጸራ ክትመጽእ ከም ዘይትኽእል ብቕድሚ 24 ሰዓት ትሕብር። ምስ መቐበሊ ክፍሊ ሕክምና ብስልኪ ወይ ብ1177 ሓባሪ ናይ ኢንተርነት ጌርካ ተመልክት።
እንተድኣ ኣብ ዝተዋህበካ ቆጸራ ከይሓበርካና ምስዘይትመጽእ፤ ስለዘይመጻእካ ከም ኣብ ቆጸራኻ መጺእካ ክትከፍሎ ዘለካ ገንዘብ ትኸፍል። ኣብ ዝተዋህበካ ቆጸራ ከይሓበርካና ምስዘይትመጽእ ዋላ ዘይክፈሎ እንተኾነ 100 ክሩኑር ትኸፍል።
ርክብ ብኣገባብ ኢንተርነት ትገብር
ኩሎም ናይ ቀረባ ክፍሊ ሕክምናታት ብ1177 ልጉባት እየን፤ ቮርድ ጋይደን ኢንተርነት ስራሕ ጌርካ ርክብ ምስ መቐበሊ ክፍሊ ሕክምና፤ ከምዘይትመጽእን/ቆጸራ ምቕያርን ፤ ወይ ድማ ንናይ ሓኪም ወረቐትካ ከተሕድስ ትኽእል። ዝተፈላለያ መቐበሊ ክፍሊ ሕክምና ዝተፈላለየ ሓገዛት ይህባ። ስራሕ ኢንተርርነት ኣብ ነብሲ ወከፍ መቐበሊ ክፍሊ ሕክምና ኢንተርነት ትረክብ።
ኩሉ ግዜ መንነት ወረቐት ሒዝካ ትመጽእ
ናብ ቀረባ ክፍሊ ሕክምና ምስትመጽእ ኩሉ ግዜ መንነት ወረቐት ሒዝካ ምምጻእ ኣለካ። ምእንቲ ናይ ንሙም ቅሳነትን ክንክንን ንኽንህብን፤ ንስኻ ምዃንካ ንምርግጋጽን። መንነትካ ብፍቓድ መዘወሪ መኪና፤ፓስፖርት ወይ ካልእ መንነት ወረቐት ከተርኢ ትኽእል።
ክፍሊት ናይ ሕማም
ኣብ መብዛሕትአን ክፍሊ ሕክምና ናይ ሕማም ክፍሊት ትኸፍል። ብዝተኻእለ መጠን ብካርድ ክትከፍል ኢና እንደሊ፤ እንተድኣ ብካርድ ክትከፍል ዘይትኽእል ኮንካ ብፋክቱራ ወይ ብጥረ ገንዘብ ትኸፍል። ዕድሜኻ ካብ 85 ዓመት ንላዕሊ ምስዝኸውን ኩሉ ምብጻሕ ናብ ሕክምና ብነጻ ይግበረልካ።
ሀግኮሰትናድስ ኩርት (ካርድ ብዙሕ ስለዝኸፈልካ ዝፍቀድ ናይ ነጻ ካርድ) ናባና ክትመጽእ እንከላኻ ሒዝካዮ ትመጽእ።


text:
ኣብ ክንዲ ንከላላእ፡ ንመላላእSaturday, 12 May 2018 23:22 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
“ሰዲህኤ ናይ ህዝቢ ኤርትራ፡ ሃይማኖታዊ፡ ብሄራዊ፡ ቀቢላዊ፡ ባህላውን ቋንቋውን ብዙሕነት ይኣምንን ከም ሃገራዊ ቅሙጥ ጸጋን ሓይልን ይቖጽሮን።” (ካብ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ ሰዲህኤ ዓንቀጽ 1፡1፡2 ዝተወስደ)
ኤርትራውያን ብብዙሕ መልከዓት ዝግለጽ ብዙሕነት ኣለና። ቋንቋታትና፡ ባህልታትና፡ እምነታትና፡ ብሄራትና .. ወዘተ ናይዚ ኣብነት እዮም። ካብዚ ሓሊፉ ኣብ ፖለቲካዊ መዳይ ኣብ እንወዳደረሉ እውን ናይ ኣተሓሳስባ ብዙሕነት ነይሩናን ኣለናን። ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልስና ጀብሃን ሻዕብያን ንበሃሃል ዝነበርና፡ ኩሉና ኤርትራውያን ክነስና ናይ ኣተሓሳስባ ብዙሕነት ብምፍጣርና እዩ። ኣብ ክንዲ ነዚ ብዙሕነት ተቐቢልና ንፍልልያትና ኣመሓዲርና ኣብቲ ብሓባር ዝብጸሓና ሃገራዊ ጉዳይ ብሓደ ምስራሕ ነቲ ዝፈላሊ ኣጉሊሕናን ክሳብ ናይ ግዳም ሓይሊ ዓዲምናን ኣብ ውግእ ሕድሕድ ምእታውና ከኣ ከም ናይ ድኽመትና መግለጺ ኮይኑ ዝተሰነደ እዩ። እዚ ከኣ ፍልልያት ብግቡእ ክመሓድር እንከሎ ዓቕሚ ብግጉይ ክተሓዝ እንከሎ ከኣ ጠንቂ ውድቀት ከም ዝኸውን ዘርኢ እዩ።
ኣብ ዕለታዊ ህይወትና ነቶም ነናትና ናይ ብዙሓነት መግለጺ ዝያዳ ከነቕልበሎም ባህርያዊ እዩ። ከምኡ ምግባርና ከኣ ዘነውረና ኣይኮነን። ኣብ ሃይማኖትና ንግደስ፡ ንቋንቋና ዝያዳቲ ካልእ ነፍቅር። ኣብቲ ካልእ ናይ መንነት መለለይናን ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባናን’ውን ከምኡ። ነዞም ተገዳስነታት እዚኣቶም በይኖም ነጺልና ከነበርኾም ክንፍትን እንከለና ግና እቲ ውጽኢት ሰላም ዝህብ ኣይኮነን። ስለዚ ኣብቲ መንነትና ዝገልጽ መለለይና ክንግደስ እንከለና ነቲ ናይ ካልኦት ናይ መንነት መለለይ’ውን ኣብ ግምት ከነእትዎን ከነኽብሮን ናይ ግድን እዩ። ብጸቢብ ስምዒት ኣብ ናትና ጥራይ እነተኩር እንተኮይና ግና ኣተሓሕዛና ጐደሎ እዩ ዝኸውን። ጐደሎ ከኣ ጐደሎ እዩ ዘስዕብ። ብዛዕባ ቋንቋና ክንግደስ እንከሎና ነቲ ናይ ካልኦት ቋንቋ ጸጋና ምዃኑ ክንዝንገዖ ኣይግበኣና። ኣብቲ ካልእ ናይ ብዙሕነት መርኣያና እውን ከምኡ።
እቶም ነናትና ቋንቋ፡ ሃይማኖት፡ ባህልን እምነትን ፈሊና ከነበርኽ እንሓስብ፡ ዝመረጽናዮ መንገዲ ናይ ድሓን ዘይምዃኑ ክርደኣና ይግባእ። እዚ ሓሳብና በይኑ ክስጉም ኣይክእልን እዩ። ምእንቲ’ዚ ነቲ “ናተይባ ናትካባ” ዝሕመረቱ ምንጽጻግ ኣወጊድና፡ ናይ “ኢደይኢድካ” ምምልላእ ባህሊ ከነተኣታቱ ይግበኣና። ካብዚ ሓሊፉ ነቲ ሓደ ዝገብረና ላዕለዋይ ጠማሪ ክብሪ ሃገር ዘንጊዕና፡ ኣብ ምሕብሓብ ጸበብቲ ስምዒታት እንተተጸሚድና እቲ ንኩለንተናና ዝሓቁፍን ዘጽልልን ኤርትራዊ መንነትና ክሃጉግ እዩ። ኤርትራውነት ኣብ ዝሃሰሰሉ ከኣ ዝገበርና እንተገበርናን ናይ ሓደ ውሱን ወገን ናይ መንነት መለለይ ኣንጊስና ንመርሽ እንተኢልናን ኤርትራዊ ምሉኡነት ከም ዝጐድለና ርዱእ እዩ። ምሉእነት ዝተዘንገዓሉ ጉዕዞ ከኣ ናይ ግዜ ጉዳይ እንተዘይኮኑ መወዳእትኡ ወዳቒ እዩ።
ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ኤርትራዊ ደንበ ተቓውሞና ብዙሓት ነናቶም ኣተሓሳስባ ዝውንኑ ፖለቲካዊ ውዳበታት ኣለዉና። እዚ ብዙሕነት ከምቲ ንገለ ወገናት ዝመስሎም ኣባና ዝጅመር ዘሎ ኣሉታዊ ሓድሽ ምዕባለ ዘይኮነ፡ ካብ ነዊሕ ግዜ ኣብ ደቂ ሰብ ዝኽሰት ዝነበረን ዘሎን መርኣያን ነጸብራቕን ናይ መሰል ምውዳብን ሓሳብካ ምግላጽን እዩ። ብእምነትና ብዝሒ ውድባት ኣብ ብዝሒ ዝተፈላለየ ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባ ዝምርኮስ እዩ። ካብዚ ሓሊፉካ መሰረታዊ በይንኻ ንክትውደብ ዘገድደካ ፍሉይ ኣተሓሳስባ ኣብ ዘይብልካ ውድብ ምዃን፡ ዘይተደላይ ዓቕሚ፡ ንብረትን ግዜን ካብ ምብኻን ሓሊፉ ካልእ ትርጉም ኣይህልዎን። ክንውደብ እንከለና ነቲ ኣተሓሳስባና እነተግብረሉ ውዳበና፡ ክንግደሰሉ፡ ከነዕብዮ ኣድላይ እንተኮይኑ እውን ክንስወኣሉ ባህርያዊ እዩ። እዚ እንኸፍሎ ኩለመዳያዊ ዋጋ ነቲ ካልእ ውዳበታት፡ ግቡእ ግምትን ክብርን እንተዘይሂቡ እቲ ናትና በይኑ ክዕወት ኣይክእልን እዩ። ኣብ ከምዚ ዓይነት ሰላማዊ ናይ ኣተሓሳስባ ውድድር እንተ ክትስዕር ወይ ክትሰዓር ነብሱ ዝኸኣለ ቀጥዒ ዘለዎ መስርሕ እምበር ከከም ዝደረፍካዮ ዝኽየዶ ኣይኮነን። ምክብባር ጥራይ ዘይኮነ ኣብቲ ሰላማዊ መስርሕ ክትመላላእ እውን ናይ ግድን እዩ። ካልእ ናብ ዓወት ዘብጽሕ መወዳደሪ ኣገባብ ስለ ዘየለ። ምውድዳር ካልእ ገጽ ናይ ምትሕብባር እምበር ጽልኢ ምዕዳም ኣይኮነን።
ሚዛናውነት ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ጉዳይ ርኢቶና፡ ውዳበና፡ መንነትና ክንግደስ እንከለና እዚ ተገዳስነት ምስቲ ኣብ ጉዳይ መላእ ሃገርን ህዝብን ዘለና ተገዳስነት ሚዛኑ ዝሓለወ ክኸውን ናይ ግድን እዩ። እቲ ሚዛናውነት እንተዘቢሉ ግና እቲ ውጽኢት እውን ዘባል እዩ ዝኸውን። ከምቲ ንቋንቋና፡ ሃይማኖትና፡ ብሄርና፡ ወይ ብሓፈሻ ንፖለቲካዊ ኣተሓሳስባና እንግደሶ እቶም መወዳድርትና እውን ነቲ ናቶም ከምኡ ከም ዝግደሱ ምዝካርን ኣፍልጦ ምሃብን ፈጺሙ ክስገር ዘይግበኦ እዩ። ናብዚ ክትበቅዕ፡ ተጸዋርነትን ኣስፊሕካ ናይ ምርኣይን ሓላፍነት ዝሓትት እዩ። ነዚ ከይበቓዕካ ንሃገር ኮነ ንህዝቢ ፍሉይ ተሓላቒ መሲልካ ነናብ ኢድካ እንተሰሓብካዮም በይንኻ ክትዕወት ኣይትኽእልን።
በበይኑ ዝወፍር ድሌታት፡ ስምዒታትን ኣተሓሳስባታትን ብሓደ ገዛኢ ሕጊ እንተዘይተወዚቡ ብማዕዶ ማዕዶ ክውገን ኣይክእልን እዩ። እቲ ኣብ መንጎ ውድባትን ሰልፍታትን ምናልባት እውን ኣብ ማሕበራት ዝኽተም፡ ስምምዕ፡ ቻርተር ወይ ካልእ ስም እንህቦ ቃልኪዳናት ናይዚ ኣብነት እዩ። እንተኾነ እዚ ቃል ኪዳናት ሓቢርና ክንጐዓዝ ዝሕግዘናን ንከምድላይካ ናይ ምዕንዳር ድሌታትና ዝድርት ክነሱ ኣይነኽብሮን። ኣብዚ ከኣ ነቲ ኣከኣኢልካን ኣመዛዚንካን ናይ ምኻድ ፈተና ኣይንሓልፎን። ናይ ክሳብ ሕጂ ኩነታት ደንበ ተቓውሞና ከኣ ነዚ እዩ ዘርኢ። እዚ ኣገባብዚ ግድን ክንሰግሮ ዘለና እምበር ካልእ ኣቋራጭ መማረጺ የብልናን።
እቲ ኣብዚ እዋንዚ ዘለናዮ ሃለዋት ብምክብባር ጥራይ ኣይኮነን ዝስገር። ምምልላእ ክንውስኸሉ ናይ ግድን እዩ። ከምቲ “ኣደ ትብሎ ንጐይበይ ጓል እትብሎ ከኣ ንገዝመይ” ዝበሃል እቲ እንሓስቦ ምእንቲ ሓንቲ ሃገርን ሓደ ህዝብን ስለ ዝኾነ ዓወቱ በየናይ ውድብ ወይ ሰልፊ መጺኡ ብዘየገድስ ናብ ሓደ ህዝባውን ሃገራውን ፈለግ ከም ዝውሕዝ ክንዝንግዕ የብልናን። ኣብዚ ሸነኻዊ ስምን ዝናን ክንረክብ ክንብል ኣብ ክንዲ ንመላላእ፡ ክንከላላእ ኣይግበኣናን እዩ።
ነቲ ዘሰማምዕና ዘይነቐድምMonday, 07 May 2018 12:04 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ምምሕዳር ጉጅለ ህግደፍ ናይ ሕማቕ ተረእዮታት ቀዳመይቲ ተጠቃሲት ኣብነት ኮይና ከምዘላ ንኹልና ንጹር እዩ። ብዙሓት ካብ ዘጋታታ ናብ ዓዲ ጓና ዝተሰድዋ፡ ብዘይሕገመንግስቲ እትመሓደር፡ ናይ ምውዳብ መሰል ዘይተፍቅድ፡ ዝበዘሓ ኣብያተ-ማእሰርቲ ዘለዉዋ፡ ዋላ ሓንቲ ዘይመንግስታዊ ሚድያ ዘየብላ፡ መወዳእታኡ ዘይፍለጥ ግዱድ ዕስክርና እተተግብር፡ ሰብኣውን ዲሞክራስያውን መሰላት ዘይተኽብር … ውዘተ ሃገር ንኣብነት ክጥቀስ እንከሎ ኤርትራ ካብ 1ይ ክሳብ 3ይ ደረጃ ከምዘይትሓልፍ ኩልና እንፈልጦ እዩ። ክሳብ ኣፍሪቃዊት ሰሜን ኮርያ ዝብል ሳጓ ዝተጠመቐት እያ። ናይዚ ጠንቂ ከኣ ንሕስያ ዘየብሉ ምምሕዳር ጉጅለ ህግደፍ እዩ። ስለዚ ጉጅለ ህግደፍ ኮነ ኢሉ ዝጭቁን ዘሎ ጠንቂ ስለ ዝኾነ ነዚ ግናይ ምስሊ ሃገርና ናብ ንቡር ክመልስ ኣይንጽበዮን ኢና። በዚ መሰረት ነዚ ተደዊኑ ዘሎ ምስሊ ሃገርና ናይ ምቕያር ሓላፍነት ኣባና ኣብ ሓይልታት ለውጢ ወዲቑ ዘሎ ዕማም እዩ።
ኤርትራውያን ከም ዜጋታት ዘመሳስሉ ኣለዉና። ዝፈላልዩ እውን ከምኡ። ደቂ’ዛ ልኡላዊትን ለዋህን ሃገር ምዃና ሓደ ዝገብረና መሰረታዊ ጉዳይ እዩ። ኩልና ሃገርና ክብራን ልኡላውነታን ተሓልዩ ክትምዕብል እንብህግ ምዃና ከኣ ካልእ ናይ ሓባርና እምነት እዩ። ማዕረማዕሪኡ ከኣ፡ መሰረታዊ መልክዕናን ምስጢር ሓያልነትናን ስለ ዝኾኑ ከነማዕብሎምን ክንሕብሕቦምን ዝግበኣናን ናይ ብዙሕነትና መርኣያ ፍልልያት ኣለዉና። ናይ ቋንቋ፡ እምነት፡ ብሄር፡ ባህልን መነባብሮን ፍልልያትና ናይዚ ኣብነት እዮም። ኣብቲ “ብዝሑነትና ዓቂብና ህዝብናን ሃገርናን ብኸመይ ካብዚ ዘለዉዎ ነናግፍ?” ብዝብል ነካይዶ ዘለና መስርሕ ቃልሲ ከኣ እንተኽኢልና ከነወግዶምን ኣዚና ከነጻብቦምን፡ እዚ እንተዘይክኢልና ከኣ ነቲ መሰረታዊ ናይ ሓድነትና መዳያት ክትንክፍን ንቀዳምነትና ብዘይዘርግን ኣገባብ ከነመሓድሮም ዝግበኣና ፍልልያት ከም ዘለዉና ካብ እንርዳእ ነዊሕ ግዜ ኮይኑ እዩ።
እዚ ነካይዶ ዘለና መሰረታዊ ለውጢ ናይ ምምጻእ መስርሕ ቃልሲ፡ ብዙሓት ንኡሳን ምዕራፋት ዝሓቘፈን ነፍሲ ወከፍ ምዕራፍ ከኣ ብኣገደስቲ ዛዕባ ዝቖመን እዩ። ኣብዞም ምዕራፋት ኮነ ንሳቶም ዝሓቑፍዎም ዛዕባታት ዝፈላልዩናን ዘሰማምዑናን ጉዳያት ኣለዉና። “ምዕቃብ ልኡላዊ ግዝኣት ኤርትራ፤ ምውዳቕ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍን ምልጋስ መሓውራት ጭቆናኡን፤ ድሕሪ ውድቐት ስርዓት ህግደፍ ኣብዝሓ ሰልፋዊ ስርዓት ዝሰረቱ ህዝባዊ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ምቛም፤ ግዝኣተ ሕግን ዲሞክራስያዊ መሰላትን መላእ ሓርነታትን ህዝቢ ምቕባል” ዝብሉ ሓሳባት ካብቶም ብሓላፍነታውን ርትዓውን ዓይኒ እንተመዚናዮም ከሰማምዑና ዝግበኦም ሓሳባት እዮም ዝብል ኣብ መጽናዕቲ ዝምርኮስ እምነት ኣለና። ስለዚ መጻኢና ብሩህ ቃልስና ከኣ ዕዉት ምእንቲ ክኸውን ነዞም ዘሰማምዑና ከነቐድም፡ ከነሕይልን ከነዕውትን ይግበኣና።
እዚ ማለት ግና ኣብቲ ዝፈላልየና ፈጺምና ኣይነድህብን ማለት ኣይኮነን። ናይዚ “ነቲ ዘሰማምዕና ዘይነቐድም” ዝብል ሓሳብ ካልእ ትርጉም ከኣ ቀዳምነታትና ኣብ ምስራዕ ክንበቅዕ ይግበና ዝብል እዩ። ኣካይዳና እቲ ዝቐጽል ዝጉምቲ ኣብ ርእሲ’ቲ ኣቐዲሙ ዝተነብረ መሰረት ተወሳኺ መበረኺ ዓቕሚ ዘንብር እምበር፡ ነቲ ነንዝጸንሐ ኣንዳፍረሰ ወትሩ ሓድሽ ዝድኩን ክኸውን ኣበኦን። ካብዚ ስርሕብትን ከድሕነና ዝኽእል ከኣ ኣብ ምስራዕ ቀዳምነታትና እነርእዮ ብቕዓትን ሓላፍነትን እዩ። ኣብዚ ሕጂ ሒዝናዮ ዘለና መስርሕ፡ ቀዳማይ ዕማምና ኣብቶም ኣቐዲሞም ዝተጠቕሱ ከሰማምዑና ዝኽእሉ ነጥብታት ኣትኪልካ ጉጅለ ህግደፍ ምውጋድ እዩ። ነዚ ዕማምዚ ቀዳምነት ሂብና እናዓየና ድማ ብዛዕባቲ ድሕሪኡ ዘሎ ምዕራፍ ዘለና ራኢ ንምእማት ኣይንሓስብን ማለት ኣይኮነን። ንኣብነት ሰዲህኤ ኣብ 2010 ዘዳለዎ ንድፊ መርሓ መሰጋገሪ ውጥን “ምቛም ናይ ሓጋጊነት ዝለዓለ ስልጣን ዝህልዎ መሰጋገሪ ባይቶ። ኣብ እዋን ምስግጋር፡ ናይ ሃገርና ሰላም፡ ርግኣትን ሃገራዊ ጸጥታን ዝዕቀበሉ ኣገባብ። ምስረታ፡ ዕማማትን፡ ስልጣንን፡ መስጋገሪ መንግስቲ። ሃገራዊ ምርጫን ምቛም ፖለቲካዊ ሰልፊታትን፣ ምንዳፍን ምጽዳቕን ንዕኦም ዝምልከቱ ሕጊታትን። ምጽዳቕ ሃገራዊ ቻርተር። ምዝታይን ምጽዳቕን መሰጋገሪ ቅዋም። ተወሰኽቲ፡ ከም ሃገራዊ ቁጠባ፡ ዝምድናታት ወጻኢ፡ ጉዳይ ዳግመ ውደባ ሰራዊት፣ ዝኣመሰሉ ነጥቢታት” ዝብሉ ጉዳያት ኣሚቱ ንረኽቦ።
ነዚ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ዕማማት ኣተግቢርና ኣብ ውጽኢት ክንበጽሕ ዓቕሚ ክንፈጥር ናይ ግድን እዩ። እዚ ዓቕሚዚ ከኣ ብመንገዲ ውዳበ ጥራይ እዩ ክፍጠር ዝኽእል። ውዳበ ሓይሊ ምዃኑ ከምዘየዳዲ፡ በዚ መስርሕ ውዳበ ሓሊፍካ ኣብ ውጽኢት ክትበጽሕ ሓጐጽገጽን ላዕልን ታሕትን ብዘይፍለዮ መሪር መስርሕ ምሕላፍን ከቢድ ዋጋ ምኽፋልን ከኣ ናይ ግድን እዩ። ውዳበ ኣብ ኣዝዩ ሓጺር ግዜ እሞ ድማ ብውሑድ ዋጋ ኣብቲ እትደልዮ ከብጸሓካ ምጽባይ ኣጸጋሚ እዩ። ብፍላይ ከኣ ንሓደ ሰልፊ ይኹን ውድብ ወይ ማሕበር ብማዕዶ ኮይንካ ምምዛኑ ኣጸጋሚ ስለ ዝኸውን ኣካሉ ኮይንካ ኣብ ውሽጡ ኣቲኻ ምቅላስ ኣድላይን ርትዓውን እዩ። ኣብቲ ውዱብ ቃልሲ ከተስልጥ ከኣ ኣታሓሳስባኻ ትስፉው፡ ቀዳማይ ቆላሕታኻ ከኣ ናብቲ ዘሰማምዕን ዘሳንን ዝቋመት ክኸውን ቅኑዕ መንገዲ እዩ።
ግዜ እንከለካ ግዜ ኣይትጸበ!Friday, 27 April 2018 21:03 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣብዚ እዋን”ዚ ህዝቢ ኤርትራ ዘሕልፎ ዘሎ ስግኣትን ጸገምን ከምዚ ኢልካ ክትገልጾ ዘስደምም እዩ። ናይ”ዚ ጸገም ቀንዲ ጠንቂ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ምዃኑ ዘዳዲ ኣይኮነን። ናይዚ ጸገም መፍትሒ ኣብ ምምጻእ ሓላፍነትን ረብሓን ዘለና ወገናት ብዙሓት ኢና። ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ውድባትን ማሕበራትን ከምኡ ከኣ ናይቲ ወጽዓ ተሰካሚ ህዝቢ ኤርትራ እቶም ቀንዲ ጸገማት ኣብ ምጽብጻብ ዘይኮነ ፍታሕ ኣብ ምምጻእ ሓላፍነት ክንወስድ ዝግበኣና ኢና። ዝያዳ ኩሉ ድማ ናይ ኤርትራዊ መንእሰይ ወለዶ ትውልዳዊ ሓላፍነት ኣዝዩ ዕዙዝ እዩ።
እቲ ወጽዓ መሊኡ ካብ ዝፈስስ ነዊሕ ግዜ ኮይኑ እዩ። ማዕረ ዕድመ ስልጣን ጉጅለ ህግደፍዩ ምባሉ’ውን ይከኣል። ኣብዚ እዋን”ዚ እቲ ኣብ ኣመዛዝና እንታይነት ጉጅለ ህግደፍን በደላቱን ዝነበረ ሓላፍዘላፍ ተወጊዱ “ኣብ ኤርትራ ክቱር ወጽዓ ኣሎ። እዚ ወጽዓ ከኣ ህዝቢ ብዘሳትፍ መንገዲ ክፍታሕ ኣለዎ። ነዚ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ከኣ ክንቃለስ ይግበኣና” ዝብል ሓሳብ ናይ ሓባር መረዳድኢና ካብ ዝኸውን ነዊሕ ግዜ ኮይኑ እዩ። ኣብ”ዚ እዋን”ዚ ብዙሓት ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ሰልፍታትን ውድባትን፡ ማሕበራትን ካለኦት ናይ ሓባር መድረኻትን ምህላወን ከኣ ናይዚ ግንዛበ መርኣያ እዩ። እዚ ናይ ሓባር መረዳእታ ኣብ ሕልና ናይቲ ዘይተወደበ ኤርትራዊ እውን ዘሎ እዩ።
ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ደንበ ተቓውሞና በብግዜኡ ብዙሓት ኣኼባታት፡ ሰሚናራት፡ ዓውደ መጽናዕትታት፡ መግለጽታትን መጸዋዕታታትን ምዕዛብ ዝተለምደ እዩ። ዜና ጉባአታትን ኣዋጃትን እውን ከምኡ ልሙድን ብዙሕን ኮይኑ ኣሎ። እቲ ኣብዞም መድረኻት ዝንጸባራቕ ድሌትን ትጽቢትን ከኣ ሚእቲ ካብ ሚእቲ’ኳ እንተዘይተባህለ ኣዝዩ ዝመሳሰል እዩ። እዚ ናይ ሓሳባት ምምስሳል ኣብ ዝንጸባረቐሉ ዛዕባታት ብሓባር ተጓዒዝና ኣንጻር ወጽዓ ከነድምዕ ዘይምብቃዕና ከኣ ንኣተሃላልዋና ዘገርም ይገብሮ። እሞ ከኣ እቲ መዋጸኦ ብሓባር እምበር በበይንና ብእንኸዶ መንገዲ ከምዘይኮነ እንዳተረደኣናን እናዘምርናሉን። “መዓስ?” ክበሃል እንከሎ ግና ብዘይካ ንመጻኢ ምምልካትን ምውንዛፍን ንሎሚ ኣይንጥቀመሉን ዘለና። “ግዜ እንከለካ ግዜ ኣይትጸበ” ንዝብል ብሂል ግቡእ ትርጉም ብዘይምሃብ ከኣ ብዙሓት ዕድላትን ኣጋጣምታትን ኣሕሊፍና ኢና። እዚ ናይ ክሳብ ሕጂ ኣካይዳና ዘየሕጉስ ኮይኑ፡ ሕጂ እውን በቲ ዝሓለፈ ክንጠዓስ ዘይኮነ ንመጻኢ ከነማዕዱን ኣብ ክንዲ ጽባሕ ሎሚ ክንጅምርን ናይ ግድን እዩ።
ናይዚ ብሓባር ክንሰርሕ እንዳተገበኣና ብሓባር ዘይምውፋርና ምኽንያታት ከከም መዛኒኡ ብዙሕን በበይኑን ከም ዝኸውን ፍሉጥ እዩ። ግና ድማ ኩልና እንረዳድኣሎም ፍሩያት ምኽንያታት’ውን ኣለዉ። ማእከላይ መዕቀኒና ሰባት ዘይኮኑስ ራኢኦም ክኸው ከም ዝግበኦ ዘይምቕባል፡ ኣብ ክንዲ ንብሩህ መጻኢ ምምዕዳው ኣብ ዝሓለፈ ዘቀሓሕር ጉዳያት ምድሃብ፡ ንብዙሕነታዊ ፍልልያት ኣብ ክንዲ ኣኽቢርካ እተመሓድሮም መበኣሲ ሜዳ ክትገብሮም ምህቃን፡ ንህዝብን ንፖለቲካዊ ትካልን ዝምልከቱ ጉዳያት ፈላሊኻ ዘይምርዳእ፡ ኣብ ክንዲ ከካብ ሳንዱቕካ ወጺእካ ጉዳይ ሃገርን ህዝብን ልዕሊ ኩሉ ምስራዕ ንጸቢብ ድሌት ከተበርኽ ምፍታን ካብቶም ፍሩያት ጸገማትና እዮም ዝብል እምነት ኣለና። እቲ ኣብዚ ዝዝንጋዕ ዘሎ መሰረታዊ ጉዳይ፡ ኤርትራን ህዝባን ከየድሓንካ፡ እቲ በሪኹ ክረኣየልካ እትደልዮ፡ ብሄር፡ ሃይማኖት፡ ቋንቋ፡ ከባብን ካልእ ንኡስ ናይ መንነት መለለይን ክዕወትስ ይትረፍ ክህሉ እውን ኣጸጋሚ ምዃኑ እዩ።
ብዛዕባ ህዝብን ሃገርን ክትሓስብ እንከለኻ ብዛዕባ ቋንቋኻ፡ ብሄርካ፡ እምነትካ … ወዘተ ኣይትሓሰብን ኣይትግደስን ማለት ኣይኮነን። ብዛዕባዚ ብዙሕነታት”ዚ እትሓስቦ ግና ነቲ ቀንድን መሰረታውን ጉዳይ ሃገርን ህዝብን ብዘዘንግዕ ወይ ብዝዕብልል ኣገባብ ክኸውን ኣይግባእን ንምባል እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ኣበይን መዓስን ኣየናይ ዛዕባ ቅድሚት ይስራዕ ምስትብሃል ከኣ ካልእ ኣገዳሲ ጉዳይ እዩ። ንኣብነት ኣብዚ ቀዳማይ ምዕራፍ ቃልሲ ምውጋድ ጉጅለ ህግደፍ ነካይደሉ ዘለና መድረኽ፡ ቅድሚት ክስርዑ ዝግበኦምን ከይተዘንግዑ ዝተሓዙን ጉዳያት ምልላይ ኣገዳስን ውሕሉልን ኣካይዳ እዩ። ብዘይካዚ ኣብ ውሱን ሰልፋዊ፡ ውድባውን ማሕበራውን መድረኻትን ኣብ ናይ ሓባር ሰፊሕ ጽላላትን ክንዋሳእ እንከለና ክንሕዞም ብዛዕባ ዝግበኣና ጉዳያት ብግቡእ ምስትብሃል ካልእ ውሕልነት እዩ። ልዕሊ ኩሉ ከኣ ወትሩ ጀማሪ ምዃን ዘይኮነ፡ ኣቐዲምካ ኣብ ሕጋውን ወግዓውን መድረኻት ዝሓዝካዮ ኣቕጣጫ ምዕቃብን ምምእዛዝን ኣብ ርእሲኡ እንዳመላእካ ምጉዓዝን ካልእ ኣገዳሲ ጉዳይ እዩ። ነንዝሓለፈ ተመኩሮ ጥዕዩን ሕሙሙን ሓሓጢጥካ ምድርባይ ግና ንቕድሚት ዘሰጉም ኣይኮነን።
ኣብ ከምዚ ዘለናዮ ኣጸጋሚ መድረኽን ኣተሃላልዋን ፍታሕ ኣብ ዝናደየሉ “እዚ ናተይ እዩ” እትብሎ ሓሳብ ሒዝካ ምቕራብ ኣገዳሲ ጥራይ ዘይኮነ ናይ ግድን እዩ። ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) በቲ ሓደ ወገን እማመ ዘተ ንሕባራዊ ስራሕ ፖለቲካዊ ውድባት ኤርትራ፡ በቲ ካልእ ወገን ከኣ መደብ ምሕዳስ ሰልፊ ተሊሙ ዝንቀሳቐስ ዘሎ ከኣ ካብዚ ኣገዳስነዚ ብንቃል እዩ። እዞም መደባትን ንቕሎታትን ግና ብዘይቅርቡነት መሓዙ ውድባትን ግዱሳት ኤርትራውያን በሃግቲ ለውጥን ራህዋን ኣብ ውጽኢት ክበጽሑ ኣይክእሉን እዮም። ስለዚ ሰዲህኤ ከምቲ “ግዜ እንከለካ ግዜ ኣይትጸበ” ዝበሃል ኣብ ክንዲ ብዘባኽናዮ ግዜ ምስትንታንን ተመዓዳዲኻ ምርእኣይን በቲ ኣብ ኢድና ዘሎ ዕድልን ግዜን ክንጥቀም ከም ወትሩ መጸዋዕታኡ የቕርብ።
ዘሕብን ፍጻመታት በብኩርናዑMonday, 16 April 2018 09:24 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
“ሰሪሕናዮ ዘለና ሰልፍታት ይኹን ጽላላት ንሓባራዊ ስራሕ ደምበ ተቓውሞ ዝሕግዝ እምበር ዝዕንቅፍ ክኸውን ኣይግብኦን።”(ካብ እማመ ሓባራዊ ስራሕ ፖለቲካዊ ውድባት ሰዲህኤ ዝተወስደ)
ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ኣብዚ እዋንዚ ካብ ካልእ ግዜ ብዝተፈልየ ጽዑቕ ምንቅስቓሳት የካይድ ኣሎ። እዚ ጽዑቕ ምንቅስቓስ ቀንዲ ኣካል ናይቲ ዝተጸንዐ መደባት ነዲፉ ዘካይዶ ዘሎ መደብ ምሕዳስ ሰልፊ ዘራጉድ እዩ። ኣብዚ ዝሓለፈ ወርሓት መደብ ምሕዳስ ሰልፊ ብሰልፋዊ ኣካላት ክጅምር ስለ ዝግበኦ ካብቶም ቀዳምነት ዝተዋህቦም መደባት ምሕዳስ “ብርታዐናን ድኽመትናን ምልላይን መፍትሒ ምርካብን” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ኣብ ኩሉ ዞባታትን ብደረጃ ዞባ ኣብ ዘይተወደበሉ ከባቢ ድማ ኣብ ጨናፍር፡ ላዕለዎት ኣካላት ሰልፊ ዝመርሕዎ ሰሚናራት ተኻይዱ። ካብዚ ኣብ መጻኢ’ውን ዝቕጽል ሰሚናራት ከኣ መጻኢ መደባት ኣብ ምሕንጻጽ ዝሕግዝ ኣገዳሲ ሓሳባት ካብ መሰረታት ሰልፊ ተሓፊሱ። እዚ ተግባር ኣብ ጉዕዞ ግሉጽነትን ምቅርራብን ኣብ ምዕኳኽ ብጽሒቱ ዕዙዝ እዩ።
ኣብዚ ዝሓለፈ መዓልታት፡ ኣብ ከተማ ለንደን “ፎሩም ኤርትራዊ ሃገራዊ ዘተን” “ማእከል ዜና ኤርትራን” ኣብ ዘዳለዉዎ ዋዕላ ሃገራዊ ዘተ፡ ብኣመንበር ሰዲህኤ ኣቶ መንግስተኣብ ኣስመሮም ዝምራሕ ልኡኽ ምስታፉ፡ ማሕበር ምትሕብባር መታሕት ኤርትራ ኣብ ከተማ ከለን ኣብ ዘዳለዎ ጽንብል 4ይ ዓመት ምምስራቱ ሓላፊት ቤት ጽሕፈት ደቂ ኣንስትዮ ወይዘሮ ኣድያም ተፈራ እትመርሖ ልእኽ ምንባሩን ብዓብይኡ ድማ ክልተ ኣባላት ማእከላይ ባይቶ ኣቶ ትኩእ ተስፋይን ወይዘሮ ፈቨን ጊደዎንን ዝርከብዎ ልኡኽ ኣብ እስራኤ ናይ ስራሕ ዑደት የካይዱ ምህላዉ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ በብኩርናዑ ኣብ ጽዑቕ ሰልፊ ናይ ምሕዳስ ስረሓት ተዋፊሩ ምህላዉ ዘመልክትን ዝቕጽልን እዩ።
ከምቲ ኩሉ ግዜ እንገልጾ ኣብዚ እዋንዚ ሓይልታት ተቓውሞ ኤርትራ ኣብቲ ዝሰማመዓሉ ነጥብታት ሓቢሩ ዝሰርሓሉ ጽላል ምፍጣር ቅድሚት ካብ ዝስርዑ ኣብ ማህደር ምሕዳስ ሰልፊ ካብ ዝተታሕዙ ዕማማት እዩ። እዚ ድማ ሕጂ ዝጅመር ዘሎ ዘይኮነ ንነዊሕ ግዜ ክጽናዕ ምስ ጸንሐ፡ ካብ 4 ሰነ 2018 ጀሚሩ ብወግዒ ብደረጃ እማመ ሓባራዊ ስራሕ ፖለቲካዊ ውድባት ኤርትራ 4 ኣገደስቲ መሰማምዒ ነጥብታትን 3 ብሓባር ክስረሓሎም ዝኽእል መዳያትን ሒዙ ናብ ኩሎም ዝምልከቶም ኣካላትን ህዝብን ዝተዘርግሐ ሰነድ እዩ። እዚ እማመ ክሳብ ሕጂ ከም መዋጽኦ ካብዚ ተቓውሞና ኣትይዎ ዘሎ ደውታ ናይ ብዙሓት ወገናት ቀልብን ደገፍን ዝስሕብ ዘሎ እዩ። ሰዲህኤ ብወገኑ “ናተይ ጥራይ እኹል እዩ” ከይበለ፡ ኣብቲ እማመ ናይ ካለኦት ወገናት ሓሳብ ንክቕበል ሕጂ’ውን ድልዊ እዩ። በዚ መሰረት እዞም ኣቐዲሞም ዝተጠቑሱ ልኡኻት ሰልፍና ኣብቲ ዝረኸብዎ ኣጋጣምታት ነዚ እማመ እዮም ከም ሓደ ኣገዳሲ እዋናዊ ዛዕባ ከቕርብዎ ቀንዮም።
ሰዲህኤ ጉዳይ ስደት ኤርትራውያን ውጽኢት ናይቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ፖለቲካዊ ሕሰም ምዃኑ’ዩ ዝኣምን። በዚ መሰረት ስደት ደውን ንክብል እቲ መሰረታዊ ፍታሕ ነቲ ጠንቂ ስደት ዝኾነ ነፋጊ ስርዓት ንክውገድ ከም ኩሎም ኤርትራዊ ጸረ ምልኪ ሓይልታት ይቃለስ። ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኩሉ ኩርነዓት ዓለም መሰሎም ንክሕሎ ከኣ ብዘይምቁራጽ እቲ ጉዳይ ናብ ዝምልከቶም ዓለም ለኻዊ ትካላትን ሃገራትን ምሕጽንታን መዘክራትን ከቕርብ ጸኒሑን ኣሎን። ብፍላይ ነቶም ኣብ እስራኤል ናይ ስደተኛ መሰላቶም ተገፊፉ፡ ናብቲ ዝራሕርሕዎ ስርዓት ናይ ምምላስ ወይ ናብ ዘይውሑስ ሳልሳይ ሃገር ናይ ምኻድ ወይ ድማ ኣብ እስራኤል ምእሳር ደበና ኣብ ልዕሊኦም ኣብ ዘንጠልጠለሉ ናይ ጸበባ ግዜ፡ ባይቶ ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት፡ ላዕለዋይ ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታት ከምኡ ከኣ ኣብቲ ጉዳይ ብቐጥታ ኢደን ዘእትዋ ሃገራት፡ እስራኤል፡ ሩዋንዳን ኡጋንዳን ምሕጽንታኡ ብደረጃ መዘክራት ናብ ላዕለዎት ሓለፍተን “ዓገብ በሉ” ክብል ጸኒሑ እዩ።
እቲ ኩነታት ተወጢሩ፡ ብማዕዶ ኮይንካ መዘክራት ምልኣኽ ጥራይ እኹል ከምዘይከውን ምስተረደ ከኣ ብውሳነ መሪሕነት ነቲ ኩነታት ብኣካል ምስቶም ግዳያት ዝላዘብ መሪሕነታዊ ልኡኽ ብ31 መጋቢት 2018 ናብ እስራኤል ሰዲዱ። እዚ ዕማምዚ ንክሳለጥ ኩሎም ኣባላት ሰልፊ ዘርኣይዎ ቅሩብነት ከኣ፡ ንሓድነትን ተወፋይነትን ኣባላት ሰዲህኤ ዘመስከረ ዝነኣድን ዝድነቕን ተግባር ነይሩ። እቲ ኣብቲ ጸልማት ብርሃን ከም ዘሎ ኣሚኑ ኒሕን ጽንዓት ዓጢቑ ዝኸደ ክልተ ኣባላት ባይቶ ዝሓቘፈ ልኡኽ ሰዲህኤ ውጽኢት ዑደቱ ክሳብ ክንደይ ዕዉት ምንባሩ ኣብ ዝተፈላለዩ ሚድያታት ባዕሉ ዝዛረብ ዘሎ ስለ ዝኾነ፡ ምድግጋሙ ዘድሊ ኣይኮነን። በቲ ይኹን በዚ ግና ዕላማ እቲ ተልኦ ናይቶም ኣብቲ ስቓይ ዘለዉ ስደተኛታት ጸገም ተኻፋልነት ጥራይ ዘይኮነ ንመጻኢ እውን ሓቢርካ ንናይ ህዝብን ሃገርን ረብሓን ራህዋን ናይ ምቅላስ ባይታ ዝምድምድ ስለ ዝኾነ ዝተደራረበ መልእኽቲ ዘለዎ እዩ። ሰዲህኤ ከኣ ንመጻኢ’ውን ኣበየናይ ኩርናዕ ዓለምና ኣለዉ ብዘየገድስ ኣብ ጐኒ ስደተኛታት ኮይኑ ዓቕሙ ብዝፈቕዶ መሰላቶም ንክሕሎ ካብ ምብርካት ድሕር ከምዘይብል ዘመልክት’ውን እዩ። ምስዚ ከኣ ስደተኛታት ፖለቲካዊ ፍታሕ ዝጽበዩ ዘይኮኑስ ኣካል ናይቲ ፍታሕ ምስዝኾኑእቲስቅያትከም ዝውገድ፡ ሰልፊዲሞክራሲህዝቢኤርትራዓቢይ እምነት ኣለዎ።
እዚ ኩሉ ዘመልክቶ ሰዲህኤ ኣብ ኩሉ መዳያት እጃሙ የበርክት ከም ዘሎ እዩ። ኣብቲ እንደልዮ ራህዋ ንምብጻሕ ድማ ናይ ሓደ ሰልፊ፡ ውድብ ወይ ማሓበር ተልእኮን ሓላፍነትን ዘይኮነ፡ ብናይ ኩልና ናይ ለውጢ ሓይልታት ኣበርክቶ ዝውሰን እዩ። ስለዚ በዚ ኣጋጣሚ ኩልና በበቲ እንኽእሎ ክንወፍር እሞ ናይ ኩልና ተደሚሪ ናይ ለውጢ ሓይሊ ንክፍጠር ንጽውዕ።
ማእከላይ መምዘኒና ራእይ ይኹንWednesday, 11 April 2018 20:29 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
“ሰዲህኤ ... ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ተሓታቲ ዝዀነ፡ ኣብዝሓ ሰልፍታትን ሰላማዊ ውድድርን ዘፍቅድ፣ ንመሰረታዊ ሰብኣውን ዲሞክራስያውን መሰላት ዜጋታት ዘኽብርን ዝጣበቕን፤ ስርዓተ-መንግስቲ ብምርጫ ህዝቢ ክውሰን ከም ዘለዎ ይኣምን።” (ኣብ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ ሰዲህኤ፡ ካብቲ ንራኢኡ ዘነጽር 1ይ ዓንቀጽ ዝተወስደ)
ኣብ ዝኾነ ተበግሶ ኣብቲ ንቕሎ ከምቲ ናትካ ባህጊ ዘለዎ መጻምድቲ ምምራጽ ዝተለምደ እዩ። ኣብቲ ኣገባብ ምርጫ ከከም ስፍሓትን ዕምቆትን ናይቲ ከተዕውቶ እትደሊ ተልእኮ ክፈላለ ይኽእል። ንዋፈሮ መዳያት ፖለቲካዊ፡ ቁጠባዊ ወይ ማሕበራዊ ክኸውን እንከሎ፡ መምረጺ መለክዒና ከኣ ብኣኡ ደረጃ ክፈላለ ይኽእል። ስፍሓት ናይቲ ንዋፈረሉ መዳይ፡ ከባብያዊ ወይ ሃገራውን ህዝባውን ክኸውን እንከሎ’ውን ከምኡ ፍልልይ ይንጸባረቕ። ኣብ ኩሉ መዳያት እምበኣር መምዘኒና ኣካላዊ ወይ ደጋዊ ናይቲ ንምርጫ እንሓጽዮ ኣካል ዘይኮነ ራኢኡ ክኸውን እንከሎ እዩ ዘድምዕ።
ቅድሚ ጉዕዞኻ ምጅማር እትጐዓዘሉ ምኽንያትን መዓርፎኡን ማለት ኣንዊሑ ጠማቲ ራኢኻ ምንጻር ናይ ኩሉ ቀጺሉ ዝመጽእ ጉዕዞን ውጽኢቱን ቀንዲ መሰረት ምዃኑ ፍሉጥ እዩ። ኣብዚ መዳይዚ ዕዉት ምዃን ናብቲ ቀንዲ ዓወት ንምብጻሕ ስጉምቲ ንቕድሚት እዩ። ኣብዚ ዘይምዕዋት ከኣ ነቲ ጉዕዞ ንድሕሪት ዝመልስ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ዕንክሊል ዘንብር እዩ። ስለዚ ራኢኻ ኣብ ሓደ ጉዳይ ምንጻር ኣገዳሲ እዩ። ድሕሪዚ ምስ መን ኢኻ ነዚ ራእይ እዚ እተዕውቶ መላፍንቲ ክትመርጽ እንከለኻ እቲ መዕቀኒ ናይቲ እትመርጾ ኪኖ ራእይ ዘለዉ መንነታቱ ዘይኮኑ ራኢኡ እዩ ክኸውን ዝግበኦ።
እዚ ኣድላይነት ከም ኣብ ኩሉ መዳያት፡ ኣብ ፖለቲካዊ መስርሕ ኣገዳሲ ጥንቃቐ ዘድልዮ እዩ። ንሕና ኤርትራውያን፡ ብሃይማኖት፡ ብኣቀማምጣ መሬት፡ ብቋንቋ፡ ብብሄር… ወዘተ ብዙሓት ኢና። እዚ ብዙሕነትና ኣብ ቦታኡ ኮይኑ፡ ንኣሃዳውነትና ወይ ንሃገራዊነትና ዘንጸባርቑ ከኣ ኣለዉና። ልዕሊ ኩሉ ኤርትራውያን ኢና። እዚ ኣቐዲሙ ዝተገልጸ ብዙሓነት ከኣ በዚ ንኹላትና ሓደ ዝገብረና ኤርትራውነት እዩ ዘጽልል። እዚ ናይ ሓባር ጽላል ኤርትራውነት ኣብ ዘይሃለወሉ እቶም ናይ ሓድነትና መምዘኒ ዝኾኑ መለክዕታት ክሉ ድሕሪ ሃገር ስለ ዝኾነ፡ ኣብ ሓደጋ እዮም ዝወድቑ። ስለዚ ኤርትራዊ ራእይ ክዕቀብ ናይ ግድን እዩ።
ኣብ ምዕቃብን ቀጻልነትን ናጻን ልኡላዊትን ኤርትራ ዘለና ራእይ’ኳ ኣፈላላይ እንተዘየብልና፡ ኣብ ትሕቲ’ዚ ጽላል፡ ኤርትራን ህዝባን ብኸመይ ይመሓደሩ? ህዝቢ ኣብ ጉዳዩ ክህልዎ ዝግባእ ስፍሓት ክሳብ ክንደይ’ዩ? ሕቶ ዲሞክራሲ ብኸመይ ይምለስ? ኣብ ዝብሉ ዛዕባታት ግና ፍልልይ ከምዘለና ኣብ ቅድሚ ኩልና ዓይኑ ኣፍጢጡ ዘሎ ሓቂ እዩ። ጉጅለ ህግደፍ ባዕሉ ሕግን ስርዓትን ባዕሉ ህዝብን ሃገርን ኮይኑ ነዚ ዘንጸባርቕ ራእይ ኣምሪሑ ንሃገርናን ህዝባን ጀሆ ሒዙ ተኾዲጩ ኣሎ። ብኣንጻር’ዚ ንሕና ሓይልታት ተቓውሞ ከኣ፡ “ብቕዓቱን ተመኩሮኡን ከመይ እዩ ብዘየገድስ ክሉ ሰብ ትሕቲ ሕጊ እዩ” ዝብል ራእይ ኣለና። ህዝቢ ዝምረሓሉ ቅዋም ክውንን ነቲ ባዕሉ ዝሓንጸጾ ሕጊ ዘተግብረሉ ኣካል ኣብ ምሕራይ ልኡላዊ መሰል ኣለዎ ዝብል ራእይ ሒዝና ንቃለስ ኣለና። ኣብዚ እዩ እምበኣር እቲ ምስሕሓብን ቃልስን ኣብ መንጎ ሰባትን ባህሪኦምን ዘይኮነ ኣብ መንጎ ራኢኦም ምዃኑ ክንጸር ዝግበኦ። ንኣብነት ውልቀመላኺ ዲክታቶር ኢሳይያስ ኣፈወርቅ ናይቲ ኣብ ሃገርና ዘሎ ጨቋኒ ራእይ ቀንዲ ሃንዳሲ እዩ። ንሕና እንቃወሞ እምበኣር ነቲ ዲክታቶርን ደቀ መዛሙርቱን ከም ሰባት ስለ እንጸልኦም ዘይኮነ ኣንጻርቲ ራኢኦም ስለ ዝተሰለፍና ምዃኑ ፍሉጥ እዩ።
ኣብዚ እዋንዚ ጸረ ህዝቢ ተግባራት ናይቲ ኣብ ኣስመራ ዘሎ ገዛኢ ከም ዘለዎ ኮይኑ፡ ናይቶም ኣብ መስርሕ ለውጢ ተሰሊፍና ዘለና ወገናት ኣካይዳ ኣዛራቢ ብዛዕባ ምህላዉ ፍሉጥ እዩ። እቲ ኣብ ቅድሜና ዘሎ ለውጢ ናይ ምርግጋጽ ዓቐብ ብሓደ ካብቶም ብዙሓት ሰልፍታትን ውድባትን ከምዘይዕመም ንጹር እናሃለወ፡ ብሓባር ብዝተኣማምን ቀጻልነት ክንስለፍ ኣይከኣልናን። ኣብዚ መዳይ ድኽመትና ነዊሕ ዝርዝር ከም ዝህልዎ ፍሉጥ ኮይኑ፡ ኣብ እንብህጎ ዝምድና ግቡእ ናይ መምረጺ ሚዛን ዘይምሓዝና ቀንዲ ምኽንያት ከም ዝኸውን ዘጠራጥር ኣይኮነን። ምስቶም ንናይ ሓባር ዓወት ሓቢርና ክንስጉም ዝግበኣና ኣካላት ብናይ ሰባት ባህሪ ዘይምስምማዕ ክህልወና ይኽእል። ኣብቲ ቀንዲ ራእይ ስምምዕ እናሃለወና፡ ንኹሉ ክኢልናን ተጸዋዊርናን ቅድሚት ከነምጸኦ ዝግበኣና እቲ ሓደ ዝብጸሓና ኤርትራን ህዝባን ናይ ምድሓን ራእይ እዩ። ልክዕ እዩ ካብ ዙርያ እቲ ሃገራዊ ራእይ ወጺእና ኣብ ንኡሳን ጉዳያት እንእከበሉ ሃገራዊ ዛዕባ ዘይጻባእ ማሕበራዊ ጉዳያት ኣይህልወናን ማለት ኣይኮነን። ኣብዚ “ማእከላይ መምዘኒና ራእይ ይኹን” ክንብል እንከለና ኤርትራዊ ሃገራዊ ራእይ ማለትና ኢና።
ንጉዳያትን ዝምድናታትን ኣብ ክንዲ ብሰባት ወይ ጉጅለታት ብራእይ ናይ ዘይምልካዕ ድኽመትና ካብዚ ኣብ መንጎ ውድባትና ዘሎ ዘየቕስን ናይ ሓጐጽግጽ ዝምድናታት ምርዳእ ይከኣል። ዳርጋ ኩልና ከብያል ብዝኽእል ደረጃ፡ ኣብ ብዙሓት መሰረታዊ ጉዳያት ናይ ሓባር ራእይ ኣለና። ኣብ ህግደፍን ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዘውርዶ ዘሎ በደልን ዘለና ሚዛን ኣይንፈላለን። መጻኢት ኤርትራ ህዝባዊ፡ ሕገመንግስታውን፡ ኣብዘሓ ሰልፋውን ስርዓት ከምዘድልያ ኣይንፈላለን። ሎሚ ዘይኮነ ጽባሕ ክውገኑ ዝግበኦም ፍልልያት ከም ዘለዉና እውን ኣብ ቅድሚ ኩልና ብሩህ እዩ። ምስዚ ኩሉ ግና ኣብቶም እንሰማመዓሎም ኣትኪልና ናይ ምስራሕ ዕማም ከነዕውት ኣይከኣልናን። ናይዚ ቀንዲ ምኽንያት ከኣ ማእከላይ መምዘኒና ራእይ ካብ ዘይምዃኑ ዝነቅል እዩ። ኣብ ባህልና “ኣሕዋት ምስ ዝሓብሩ ጸላኢ የባርሩ” ዝብል ምሳልያዊ ኣበሃህላ ዝውቱር እዩ። ኣብዚ እቲ ዝሓብርሉ ኣብ ዙርያ ጸላኢ ናይ ምብራር ናይ ሓባር ራእይ ማለት ምዃኑ ርዱእ እዩ። እዚ ብምሳልያዊ ኣዘራርባ ጥራይ ዘይኮነ፡ ብተግባር ኤርትራውያን ኣብ ግዜ ቃልስና ምእንቲ ናጽነት ነዚ ሎሚ ምኽኣል ስኢናዮ ዘለና ናይ ሓባር ራእይ ናይ ምጉላሕ ኣገዳስነት፡ ናይ ናጽነት ራእይና ብምብራኽ ኣረጋጊጽናዮ ኢና።
ኤርትራ’ሞ ናይ ኩልና ኤርትራውያን’ያFriday, 30 March 2018 23:15 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
“ኤርትራና ኩሕሎ” ክንብል እንከለና እቲ ዘይሓልፍ መሬታ ምስ ባሕራን ህዝባን ማለትና ምዃኑ ንጹር እዩ። እቲ ንዓኣ ከከም ግዜኡ በብዝጥዕሞ ዘመሓድር ዘሎን ዝነብረን መንግስትን ሕግታቱን ግና ሓላፊ እዩ። ብመንጽርዚ ንኤርትራን ህዝባን ኣብ ትሕቲ ዝተፈላለዩ መንግስታትን ምምሕዳራትን ክሓልፉ እንከለዉ ኤርትራን ህዝባን ግና ከም ወትሩ ህያው እዮም። ኣርዑት ጉጅለ ህግደፍ ከኣ እነሆ ታርኡ በጺሕዎ ህዝብናን ሃገርናን እኳ እንተማሰነ፡ ክሓልፍ እዩ። ጉጅለ ህግደፍን ምምሕዳሩን ከምቶም ዝሓለፉ ክሓልፉን ኤርትራን ህዝባን ግና ክቕጽሉ ውሁብ እዩ። ድሕሪ ህግደፍ ኤርትራን ህዝባን እንታይ ዓይነት ምምሕዳር ክገጥሞም እዩ? ካብዚ ሕጂ ዘሎ ዝሓሸዶ ዝገደደ? ከኣ ናይዚ ነካይዶ ዘለና ናይ ለውጢ ቃልሲ ውጽኢት ዝውስኖ እዩ። ኤርትራ ናይ ኩልና ኤርትራውያን እትኸውን ከኣ ብናይ ኩልና ቃልሲ፡ ሓልፍነትን ልቦናን ጥራይ እዩ።
መንግስታት ብባህሪኦም ኣገደድቲ እዮም። ግና ኣይከም ህግደፍን። ሃገርን ህዝብን ጐዓጺጾም ኣብ ረብሓኦም ንምውዓልን ዕድመ ስልጣኖም ንምንዋሕን ካብ ምሕላን ንድሕሪት ኣይብሉን። ነዚ ንምዕዋት ከኣ ንገዛእ ርእሶም ምስቶም ዘይሓልፉ ሃገርን ህዝብን ከም ቁርዲድ ይጣበቑ። ብኣንጻሩ እታ ሃገር’ኳ ከም ሰብ ኣፍ ኣውጺኣ እንተዘይተዛረበት፡ ህዝቢ ግና እቲ ዘመሓድሮም መንግስትን ዘመሓድረሉ ሕግን ኣንጻር ረብሓኡን መሰሎን ክኸውን እንከሎ፡ ከቶ ሓንጐፋይ ኢሎ ከምዘይቅበል ብተመኩሮታት ዝተረጋገጸ እዩ። ንተመኩሮ ህዝቢ ኤርትራ ንድሕሪት ተመሊስና ብምድህሳስ ምስዚ ሕጂ ዘሎ እንተዛመድናዮ’ውን ነዚ እዩ ዘርእየና። ህዝብና ኣይኮነንዶ ኣብዚ ሎሚ ንመሰልካን ናጽነትካን ምቅላስ ሰማዒ እዝኒ ዝረኸበሉ፡ ካብ ቅድም እውን ዓቕሚ ውሒድዎን ኢድ ሓጺርዎን እንተዘይኮይኑ ኣንጻር ብስሙ ዝምሕል ግና ድማ ንረብሓኡ ዘይሰርሕ መንግስትን ሕግታቱን ናይ ዘይምቕባል ሃብታም ተመኩሮ ኣለዎ።
ጉጅለ ህግደፍ፡ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ነጺልካ ኣብ ዝረኣየሉ፡ ከም ዝጥቃዕ ስለ ዝርዳእ፡ ብጭረሖ ኮነ ብሜላ ካብ ህዝቢ ክፍለ ኣይደልን። “ንሕና ህዝቢ ንሕና ሃገር” ዝብል ዘይጭበጥ ጭረሖኡ ድማ ነዚ ዘመልክት እዩ። ህዝቢ ሰሚሩ “ሃገርን ህዝብን ነበርቲ እዮም፡ ስርዓታት ግና ሓለፍቲ’ዮም” ዝብል ተረድእኡ ከይዓኩኽ ከኣ ሜላ “ከፋፊልካ ግዛእ” ይጥቀም። እቲ ምክፍፋል በብግዜኡ ዝሕደስን ብብዙሕ ረቀቕቲ ኣገባባት ተቐሚሩ ዝቐርብን እዩ። እቲ ጉጅለ ከም መከፋፈሊ ካብ ዝጥቀመሎም፡ ሃይማኖት፡ ዕድመ፡ ጾታ፡ ብሄር፡ ደረጃ መነባብሮን ትምህርትን፡ መዳይ ስራሕ፡ ደረጃ ተመኩሮ ኣብ ቃልስን ከባብን ከም ኣብነት ዝጥቀሱ እዮም። እቲ ስርዓት ብግብሪ ናይ ኩሎም ኤርትራዊ ኣካላት ጸላኢ ክነሱ፡ ኣብ ዝተወሰነ መድረኽ ንሓደ ወገን የቕርብ ነቲ ካልእ ከኣ የርሕቕ። እቲ ናይ ከፋፊልካ ምጥቃዕ ከምኡ ኢሉ ይቕጽል። ንሓንሳብ ንምሁር የቕርብ ነቲ ዘይተማህረ ዝብሎ የርሕቕ። ንሓንሳብ ንገጠር ይሕለቕ ንከተመኛ የነኣእስ። ንዝተማህረን ዘይተማህረን፡ ንመንእሰይን ዓብይን፡ ንጓለንስተይትን ወዲ ተባዕታይን፡ ንሲቭልን ወተሃደርን፡ ኣብ ሃገር ንዝነብርን ኣብ ወጻኢ ዘሎን፡ ንክስታናይን ኣስላማይን፡ ንዋርሳይን ይከኣሎን፡ ንከበሳን መታሕትን… ወዘተን ከኣ ከምኡ ኤርትራ ናይ ኩሎም ምዃና ኣረሲዑ፡ እንዳናቖተ ከም መናውሒ ዕድመ ክጥቀመሎም ንዘይሰምረሉ ይፍትን።
ኣብዚ እዋንዚ ኤርትራውያን ኣብቲ ዘይሓልፍ ኤርትራውነት ሓደ ክንስና፡ ኣብቲ ዝሓልፍ ኣተሓሳስባታት ግና ፍልልያት ኣለና። ገሌና ኣንጻር ጉጅለ ህግደፍ ንመሰረታዊ ለውጢ ንቃለስ። ገሊኦም ድማ ጸረ ህዝቢ ተግባራቱ ጠፊእዎም ዘይኮነስ፡ ንዓኡ ምጽራር ንኤርትራን ህዝባን ምኽሓድ ኮይኑ እንዳተሰመዖም ምስ ጉጅለ ህግደፍ ይለሓጉ። ውሑዳት ደኣ ይኾኑ እምበር፡ በቲ ሓደ ኤርትራ ናይ ኩልና ምዃና፡ በቲ ካልእ ከኣ ናይ ህዝብን ሃገርን ነባርነትን ናይ መንግስቲ ግዝያውነትን እንዳተረድኡ፡ ኮነ ኢሎም ናይ ዘመን ህግደፍ ተጠቀምቲ ንክኾኑ ንህዝቢ በዲሎም ነቲ ጉጅለ “ምሳኻ ሞተይ” እንዳበሉ ኣብ ርእሲ ስኻሩ ዘሻህርትዎ ኤርትራዊ ወገናት ከም ዘለዉ ፍሉጥ እዩ። እዚ ጥራይ ኣይኮነን፡ ከምቲ “ኮር ተገልበጥ” ዝበሃል እቶም ንሓላፊ ዘይጥዑይ ምምሕዳር ህግደፍ ዝተቓወሙ ከም ኣንጻር ኤርትራዊ ሃገራውነትን ልዕልና ህዝብን ዝግለጽሉ፡ እቶም ናይቲ ጉጅለ ኣሳሰይቲ ድማ ቀዳማይ ቀጸላ ሓለውቲ ኤርትራውነት መሲሎም ወዛሕዛሕ ዝብልሉ ኣጋጣሚ’ውን ይረአ እዩ።
መራሒ ህግደፍ ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቅ ዳርጋ ድሕሪ ዓመት ምክያድ ረፈረንዶምን ምውሓስ ልኡላውነት ኤርትራን ኣቢሉ፡ ብጋዜጠኛ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ “ድሕሪ ናጽነት ኣብ መንጎ ውድብን ህዝቢ ኤርትራን ዘሎ ዝምድና ኣብ ከመይ ደረጃ ይርከብ?” ዝብል ሕቶ ምስ ቀረበሉ “ውድብናን ህዝቢ ኤርትራን መንዩ ክልተ ተዛመድቲ ኣካላት ገይርዎ?” ኢሉ ነቲ ሕቶ ብሕቶ ዝሃቦ መልሲ ዘገርም ነይሩ። እዚ ነቲ “ዝተወሰኑ ኣባላት ዝሓቁፍ ውድብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ክሰርዕ ዝደናደኖ ዝነበረ ዘርኢ እዩ።
ነዚ ንክጥዕሞም ድማ ከምቲ ገዛእቲ ሓይልታት ንናጽነቱን ንመሰሉን ንዝቃለስ ኤርትራዊ ዝህብዎ ዝነበሩ፡ “ናይ ዓረብ ተለኣኣኽን ናይ ፔትሮ ዶላር ሽዩጥን” ዝብሉ ደወንቲ ሓረጋት፡ ሎሚ እውን ካብዚ ናይ ግዜ መግዛእቲ ግጉይ ቅኒት ብዘይተፈልየ፡ ነቲ ንጉጅለ ህግደፍ ካብ ክብርን ቀጻልነት ኤርትራን ህዝባን ፈልዩ፡ ኣንጻሩ ዝቃለስ ናይ ለውጢ ሓይሊ፡ ዝተፈላለዩ ካብ ህዝቢ ይንጽሎ’ዩ ዝብልዎ ፈጠራዊ ቅጽላት ክህቦን ምስ ጸላእተይ ዝብሎም ከዛምዶን ምስማዕን ምንባብን ዝተለምደ እዩ። እቲ ጉጅለ ምእንቲ ኣብ እንግደዓ ህዝብና ክነብር ኩሉ የገልግለኒ ዝብሎ ኣእማን እንተፈንቀለ ትጽበዮ’ምበር ሃንደበት ኣይኮነን። ምኽንያቱ ናይ ምንባርን ዘይምንባርን ጉዳይ ስለ ዝኾኖ። እቲ ዘሕዝን ናይቶም ረብሓኦም ኣንጻር’ቲ ጉጀለ ምስ ዝግበር ቃልሲ ክነሱ፡ ናቱ ተሓዝቲ ጽላል ዝኾኑ እዩ።
በቲ ይኹን በዚ ግና እንተገደደስ ግዜ ደኣ ይወስድ እምበር፡ ጉጅለ ህግደፍ ተሳዒሩ ክሓልፍ እዩ። እቶም ዘይሓልፉ ኤርትራን ህዝባን ከኣ ንኡስ ፍልልያትና ኣብ ቦታኡ ኮይኖም፡ ናይ ኩልና ኤርትራውያን ኮይኖም ክቕጽሉ እዮም።
ብሓባር ምስራሕ፡ ምርጫ ዘይኮነስ ግድነት’ዩ!Tuesday, 20 March 2018 22:24 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ብሓባር ምስራሕ ሓደ መርኣያ ናይ ጽቡቕ ዝምድና እዩ። ዝምድና ከኣ ኣብ መንጎ ካብቲ ምዝማድ ማዕረ ዝጥቀሙ ኣካላት ዝግበር ውዕል እዩ። እዚ ካብ ኣብ መንጎ ውልቀ-ሰባት ጀሚሩ ክሳብ ዓበይትን ሓያላትን ሃገራት ዝዝውተር እዩ። ብፍላይ ኣብዚ ዓለምና ብሳላ ዘመናዊ ምዕባለ ናብ ንእሽቶ ቁሸት ትልወጠሉ ዘላ ግዜ ብሓባር ምስራሕን ምዝማድን ምርጫ ዘይኮነ ግድነት ኣብ ዝኾነሉ ደረጃ ኢና እንርከብ ዘለና።
እዚ ዝምድናን ብሓባር ምስራሕን፡ ብናይ ተዛመድቲ ጽቡቕ ድሌትን ናይ ሓባር ተጠቃምነትን ዝረጋገጽ እምበር፡ እቲ ሓደ ናይቲ መዛምድቱ ኢድ ጠውዩ ዘረጋግጾ ኣይኮነን። እንተ ተፈተነ’ውን ኣይሰምርን። ናይ ሓባር ቅሩብነት ክህሉ ከኣ በቲ ብሓባር ምስራሕን ጽቡቕ ዝምድናን ኣቢልካ ዝረጋገጽ ናይ ተዛመድቲ ናይ ሓባር ተጠቃምነት ክህሉ ናይ ግድን እዩ። ኣብዚ እዋንዚ ሃገርና ኤርትራ ብውሽጢ ይኹን ብደገ ኣብ ጸገም ኣላ። እቲ ጸገም ከኣ ኣብ ልዕሊ ኩልና ደለይቲ ለውጥን በሃግቲ ፍትሕን ተጻዒኑ ዘሎ ኣርዑት ሓጺን እምበር ንውሱናት ጥራይ ዝምልከት ኣይኮነን። እሞ ኩልና ዶ ነቲ ጉዳይ ብሓላፍነታዊ መንፈስ ነስተማቕሮ ኣለና? ዝብል ግና ነብሱ ዝኸኣለ ዳህሳስ ዘድልዮ እዩ። ናብቲ ራህዋ ንኽንበጽሕ ነቲ ተጻዒኑና ዘሎ ኣርዑት ሓጺን ምስባር ናይ ኩልና ድሌት ምዃኑ ዘዛርብ ኣይኮነን። እቲ ካልእ ሓቂ እቲ ተጻዒኑና ዘሎ ጸገምን ዝጽበየና ሓላፍነትን ናይ ኩልና ደለይቲ ለውጥን ፍትሕን ምዃኑ ጥራይ ዘይኮነ፡ እቲ መዋጸኦ ብናይ ኩልና ናይ ሓባር ቃልሲ ጥራይ ዝረጋገጽ ምዃኑ እውን እዩ። እቲ ሓቂ እዚ እንዳሃለወን ደኣ ስለምንታይ ብሓባር ናይ ምስራሕ መንገድና ዘይጣጠሐ? ዝብል ሕቶ ኩልና ተዓዘብቲ ዘይኮነስ ኣካል ናይቲ ጸገም ኮይና ከካብ ገዛና ብምጅማር ክንምልሶ ዝግበኣና መሰረታውን መድረኻውን ሕቶ እዩ።
ኣገዳስነት ብሓባር ምስራሕ ምስ ግዜን ኲነታትን ክብን ለጠቕን ዝብል ኮይኑ፡ ሎሚ ኣብ ደንበ ተቓውሞና ኣብቲ ዝለዓለ ጥርዙ ከም ዝርከብ በብኹርናዑ ዝቃላሕ ዘሎ ብሓባር ዘይምስራሕ ዝፈጥሮ ሻቕሎት ክንጸባረቕ እንዕዘቦ ዘለና እዩ። እዚ ሻቕሎት ሓድሽ ዝፍጠር ዘሎ ዘይኮነ ምስ ምጅማር ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ እንዳወደቐ እንዳተንሰአ ዝጐዓዝ ዘሎ ጌና ኣብ ዘተኣማምን ባይታ ክንፈትሖ ዘይከኣልና እዩ። ብሰንኪ ነዚ ዘይምብቃዕና ኣብቲ መሪር ብረታዊ ቃልስና ዘኽፈለና ዋጋ ነይሩ። ሕጂ እውን ምረቱን ኣገባቡን ደኣ ይፈላለ እምበር ዋጋ የኽፍለና ኣሎ። ካብዚ ንምውጻእ ዝግበር ቃልሲ ከኣ ጌና ካብ መእገር ኩልና ኣይወረደን።
ኣብ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ፡ እቲ ኣብ ምትግባር ከጋጥም ዝጸንሐን ንድኽመትና ዘንጸብርቕን ዘይምዕዋቱ ኣብ ቦታኡ ኮይኑ፡ ኣድላይነት ብሓባር ምስራሕ ምርጫ ዘይኮነስ ግድነት ምዃኑ ክለሳ-ሓሳባዊ ግንዛበ ካብ ዝረክብን ናብ ተግባር ካብ ዝመጣጠርን ነዊሕ ግዜ ኮይኑ እዩ። ምስ ኩሉቲ ሓጐጽጐጻቱ መስርሓት ምሕዝነት ሃገራዊ ሓይልታት ኤርትራ፡ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳንን ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጥን ከኣ ነዚ ዘመልክቱ ፈተነታት እዮም። ኣብዚ ዝሓለፈ ብሓባር ናይ ምስራሕ ዘይዕዉት ፈተነታት ዝተራእየ ድኽመታት ዘተሓሳስብ’ኳ እንተኾነ፡ ብእኡ ሰኪሕና “ከምቲ ሕልሚ ፈሪሕካ ከይደቀስካ ኣይሕደርን” ዝበሃል፡ ካብ ብሓባር ዘስርሕ ባይታ ናይ ምፍጣር ጻዕሪ ጠቕሊልና እንሃድመሉ ግና ኣይኮነን። ብኣንጻሩ ካብዚ ዘይዕዉት ፈተነታትን ውረድ ደይብን ተማሂርናን ኣብኡ ዝተራእዩ ሕጽረታት ብምእራምን ተተባቢዕና ኢና ክንቅጽል ዝግበኣና። ናይቲ ዘይምዕዋትና ምስጢር “መትከል ብሓባር ምስራሕ” ጌጋ ስለ ዝኾነ ዘይኮነ፡ እቶም ነቲ መትከል ከዕውቱ ዝግበኦምን ምእንታኡ ዝተሰለፉን ስለ ዘይበቕዕዎ ጥራይ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ እንቃለሰሉ ዘለና መትከል ምውጋድ ዲክታተርያውን ጸረ ኩሉ መሰላት ህዝብን ዝኮነ ስርዓት ህግደፍ፡ ብደሞክራስያዊ፡ ቅዋማውን ህዝባውን ስርዓት ምትክኡን ካብ ኮነ፡ እቲ ናብዚ ዝወስድ መንገዲ ሕጂ’ውን ብሓባር ምስራሕ ጥራይ ምዃኑ ዓይኑ ኣፍጢጡ ዝርእየና ዘሎ መተካእታ ዘየብሉ እዩ።
ብሓባር ክሰርሑ ዝግበኦም ውገናት ፍልልይ ሰለ ዘየብሎም ዘይኮነስ፡ ምእንቲ ናይ ሓባር ተጠቃምነት ንፍልልያቶም ኣፍልጦ ሂቦም ኣብቲ ዘሰማምዕሉ ጉዳያት ብምትካል ምዃኑ ብዙሕ ግዜ ዝበልናዮ ሓቂ እዩ። ናይቲ ሓደ ኣካይዳ ነቲ ካልእ ወገን ባህ ዘይብሎ ክኸውን ይኽእል። እንተኾነ ከምቲ “ተመሊስካ ንእትረድኦ ሓዲካዮ ኣይትእቶ” ዝበሃል፡ ኣብ ሕድሕድና ሓደ ነቲ ሓደ ከታትዮ እምበር ክረግሖ ናብ መዋጸኦ ዝወስድ መንገዲ ኣይኮነን። ሓሓሊፉ ከም ዝረአ ክልተ ተጻራሪ ነገራት፡ በቲ ሓደ ወገን ብሓባር ክትሰርሕ ምጭራሕ፡ በቲ ካልእ ወገን ከኣ ክቱር ጽልእን ምንጽጻግን ኣየሳንዩን እዮም። እዚ ማለት ግና ኣብቲ ምሳኻ ብሓባር ክሰርሕ ዝግበኦ ሓይሊ ሃናጺ ትዕዝብትን ነቐፈታን ኣይሃልኻ ማለት ኣይኮነን።
ኣብዚ እዋንዚ ሓድሽ እዩ’ኳ እንተዘይተባህለ ተስፋ ዝህብ ብሓባር ናይ ምስራሕ ንቕሎታት ይረኣዩ ኣለዉ። ብምኽንያት 8 መጋቢት ዓለም ለኸ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ኮነ ብዝኽሪ መበል 54 ዓመት ስርሒት ተጐርባ ዝተራእዩ ምንቅስቓሳት ተስፋ ዝህቡ እዮም። በዚ ኣጋጣሚ እዞም ንቕሎታት ካብቲ ከሳቕየና ዝጸነሐ ሓደ ንቕሎ ምጅማር እምበር ዘይምቕጻል፡ ባህሊ ወጺኦም ቀጸልቲ ክኾኑ ንትስፎ። ካብዚ ፈሊኻ ዘይርአ ብፍላይ ኣብ መንጎ ሰልፍታት፡ ውድባትን ማሕበራትን ዝግበር ብሓባር ናይ ምስራሕን ፍልልያት ምጽባብን ተበግሶታት፡ ንመሰረታዊ መትከላትን ሕጋዊ ኣሰራርሓታትን ናይቲ ዝዋሳኣሉ ትካላት መመሊሱ ዘሰውድ ክኸውን ይግበኦ።
ቅድሚ 54 ዓመታት ኣብ ተጐርባWednesday, 14 March 2018 19:33 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ኣብቲ ናይ 30 ዓመታት መሪር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብግቡእ እንተዝስነድ ነፍሲ ወከፍ ዕለት ናይ ገዛእ ርእሳ ሓለገት ኣንቢራ እያ ሓሊፋ። 1961 ምጅማር ብረታዊ ቃልስን 1991 ምርግጋጽ ናጽነት ኤርትራን ከኣ ናይቲ ኣዝዩ ብዙሕ ዝርዝር ዝሓቖፈ ንዊሕ መስርሕ ብረታዊ ቃልስና ናይ መጀመርታን መወዳእታን ዕድለኛታት ጫፋት እየን። 15 መጋቢት 1964ን ተጐርባን ከኣ ኣብቲ መስርሕ ናይ ገዛእ ርእሰን ምልከት ኣንቢረን ካብ ዝሓልፋ ዕለታትን ቦታታትን ብኣብነት ዝጥቀሳን ዝዝከራን እየን። እነሆ ከኣ ንዝሓለፈ 54 ዓመታት ንዝክረን ኣለና።
ሓይልታት መግዛእቲ ኢትዮጵያ፡ ሰውራ ኤርትራ ንምኹላፍ ብምስትነዓቕ ብሓይሊ ፖሊስ ዓባይ ጥራይ ክከላኸልዎ ዝገበርዎ ፈተነታት ውጽኢት ምስ ሰኣንሉ፡ በዚ ዝተጠቕሰ ዕለትን ቦታን ፍሉይ ሓይሊ ጦርሰራዊት ካብ ሃይኮታ ኣውፊሮም ምስቲ ልዕልና ትብዓትን ጽንዓትን እንተዘይኮይኑ፡ ኣዝዩ ውሑድ ቁጽርን ድሑር ኣጽዋርን ዝነበሮ ኣሃዱታት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ገጢሞም። ዕላመኦም ነቲ ናይ ሰውራ ቁልዒ ንሓንሳብን ንሓዋሩን ንምጥፋእ ነይሩ። እንተኾነ ኩነታት ካብ ትጽቢቶም ወጻኢ ኮይኑ፡ ኣብዚ ናይ መጀመርያ ኣትኪልካ ፊትንፊት ግጥም 80-84 ኣባላት ጦርሰራዊ ተቐቲሎም ብዙሓት ከኣ ተወጊኦም። ሓይልታት መግዛእቲ ኣብ ልዕሊ እቲ መጀመርያ ዘውፈርዎ ኣስታት 200 ዝኸውን ሓይሊ፡ ተወሳኺ ረኣዲ ሓይልኳ እንተሰደዱ ካብ ስዕረትን ክሳራን ክድሕኑ ኣይከኣሉን። እቲ ብሓርበኛ መሓመድ ዓሊ ኢድሪስ (ኣቡ ርጃላ) ዝምራሕ ዝነበረ ሰራዊት ሓርነት ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ጸላኢ እዚ ዝተጠቕሰ ጉድኣት ኣውሪዱን ኣሕፊሩን ነቲ ግጥም ናብ ሓድሽ ምዕራፍ ከሰጋግሮ እንከሎ፡ ብጥራዩ ዘይኮነስ ዋጋ ከፊሉ እዩ። በዚ መሰረት ኣብቲ ውግእ 9 ምዑታት ተጋደልቲ ክስዉኡ እንከለዉ 4 ከኣ ተወጊኦም።
ሓይልታት መግዛእቲ ኣደዳ ዘይተጸበይዎ ስዕረትን ክሳራን ኮይኖም ናብቲ ዝመጽዎ ሃይኮታ ምስተመልሱ ኣብቲ ጉዳይ ኢድ ዘይነበሮም 8 ሲቪል ኤርትራውያን ቀቲሎም። ህዝቢ ንምርዓድን ምስ ሰውራኡ ከይተሓባበር ንምፍርራሕን ከኣ ናይቶም ስዉኣት ተጋደልትን ኣብ ከተማ ዝተቐትሉን ሬሳታት ኣብ ከተማታት ሃይኮታ፡ ኣቑርደት፡ ባረንቱን ከረንን ንነዊሕ ሰዓታት ሰጢሐሞ። ውጽኢቱ ግና ከምቲ ዝተጸበይዎ ራዕዲ ዘይኮነ ሕራነ ኮይኑ። (እዚ ኣሃዛት ወልደየሱስ ዓማር ንዝኽሪ ኣቡ ርጃላን ብጾቱን ብ15 ለካቲት 2010 ብእንግሊዘኛ ካብ ዝጸሓፎ ዝተወስደ እዩ)
ውግእ ተጐርባ ከም ኣገዳሲ ተዘክሮ፡ ፍሉይ ጅግንነት ዝተፈጸመሉን ካብቲ ካልእ ውግኣት ኣብ ልዕሊ ጸላኢ ዝለዓለ ክሳራታት ዘውረደ ስለ ዝኾነ ዘይኮነስ፡ ነቲ ግጥም ናብ ሓድሽ ናይ ፊትንፊት ቀዋሚ ግጥም ምዕራፍ ዘሰጋገረ ስለ ዝኾነን ነቲ ኣብ ኤርትራ ካብ ምብራቕ ናብ ምዕራብ፡ ካብ ሰሜን ናብ ደቡብ ዝተፈጸመ ጅግንነት ኣፍደገ ዝኸፈተን ስለ ዝኾነ እዩ። እዚ ውግእ እቲ ወሳኒ ስንቅን ኣጽዋርን ኣብ ሕልና ሰባት ዝሰፈረ፡ ጽንዓት፡ ቅሩብነትን ተወፋይነት ምዃኑ ዘርኣአየ እዩ። ቅድሚ 54 ዓመት እዚ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ መስተንክር ዝሰርሑ ኤርትራውያን ሓርበኛታት ምስ ምንዋሕ ግዜ፡ ሎሚ ብህይወት የለዉን ኢልካ ምድምዳም ዘጸግም ኣይኮነን። እቲ ዘንቀድሉን ዋጋ ዝኸፈልሉን ፍትሒ ናይ ምርግጋጽ ቃልሲ ግና እቲ ሓደ ካብቲ ሓደ እንዳተቐባበልና ኣብዚ ሎሚ ዘለዎ ደረጃ በጺሑ ኣሎ። እቲ ኣብ ግዜኡ ነዚ ረዚን ሓላፍነት ዝርከብ ትውልዲ ከኣ ምስ መድረኹ ዝመጣጠን ካልእ ተጐርባ ናይ ምስራሕ ሓላፍነት ኣለዎ። ነዚ ንምዝኽኻር ኢና ከኣ ንተጐርባ እንዝክራ ዘለና።
ኣብ ተጐርባ ዓወት ዝተመዝገበሉ ግዜን ኩነታትን ብብዙሕ መልክዑ ካብዚ ሕጂ ዘለናዮ ዝተፈልየ እዩ። ናይ ሓይልታት ኣሰላልፋ፡ ናይቲ ቃልሲ እስትራተጅን ስልትን፡ ናይ መራኸቢ ምዕባለ፡ ናይ ጸላኢ ባህሪ። ጠቕላላ ዓለማዊ ኩነታት … ወዘተ ዝተፈልዩ እዮም። እዚ ክበሃል እንከሎ ግና ናይ ተመኩሮ ምውርራርስን ምትእስሳርን የብሎምን ማለት ኣይኮነን። ሽዑ ኮነ ሎሚ ሕቶ ህዝቢ ቅድሚት ምስራዕ ኣብ ቦታኡ እዩ። ሽዑ ኮነ ሎሚ ወሳንነት ተሳትፎ ህዝቢ ኣብ ቦታኡ እዩ። ንትማሊ፡ ሎምን ጽባሕን ናይ ምትእስሳር ግድነት’ውን ህያው እዩ። ከምዚ ናትና ዝኣመሰለ ነዊሕን ኣብ ምዕራፍት ዝተኸፋፈለን ቃልሲ ብሓደ ውሱን ትውልዲ ዝውዳእ ዘይኮነ፡ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ዝሰጋገር እዩ። ናይዚ ምስግጋር ቀንዲ ሞተር ከኣ መንእሰይ እዩ። ስለዚ እዚ ንርከበሉ ዘለና እዋን ከም ወትሩ ዝያዳ ኩሉ ክፍልታት ሕብረተሰብ ንመንእሰይ ትውልዳዊ ሓላፍነት ዘሰክም ምዃኑ በዚ ኣጋጣሚ ምዝኽኻሩ ኣገዳሲ እዩ። ሓላፍነት መንእሰይ ኩሉ ግዜ ዕዙዝ ኮይኑ፡ እቲ ሓላፍነት ግና ከከምቲ መድረኹ ከቢድን ቀሊልን ክኸውን ይኽእል። ናይ ሎሚ መንእሰይ ሓላፍነት ካብ ናይ ግዜ ተጐርባ መንእሰይ ሓላፍነት ዝተፈልየ ክኸውን ግድነት እዩ። ብመንጽር”ዚ፡ መንእሰይ ብዝመረጾ ዘይኮነ ኣብቲ ግዜኡ ብዘሎ ምዕባለ እዩ ሓላፍነት ዝስከም። በዚ ኣጋጣሚ ከኣ ናይ ሎሚ መንእሰይ ነዚ ከቢቡና ዘሎ ኤርትራዊ ኮነ ከባብያዊ ሓላፍነት ተረኪቡ፡ ምስ ትማልን ጽባሕን ኣገናዚቡ፡ ናይ ምቅላስን ምስግጋርን ንማንም ከሰክሞ ዘይክእል ጽባሕ ካብ ሎሚ ዝሓሸ ከም ዝኸውን ናይ ምኽኣል ከቢድ ሓላፍነት ከም ዘለዎ ኣብ ርእሲ ግንዛበኡ ነዘኻኽሮ።
ደሴት ሰላም’ዶ ገሃነም?Thursday, 08 March 2018 23:06 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ደገፍቲ ስርዓት ኢሳያስ፡ ህዝቢ ኤርትራ ዘሕልፎ ዘሎ ሓሳረ መከራ እናርኣይዎን እናፈለጥዎን፡ እንተስ ጸላእትና ከይሕጐሱ ካብ ዝብል ሕማቕ ኒሕ (ናይ ቲፎዝያ መርገጽ) ወይ ድማ ንሰላም ካብ ዘለዎም ዘይቅኑዕ ተረድኦ፡ ኤርትራ እኳ ደሴት ናይ ሰላም ኢያ ዝብል ናይ መላኺ መራሒኦም ጭርሖ ክደጋግሙ ኢዮም ዝስምዑ።
ጸላኢና ከይስሕቀና ወይ መስሓቕ ሸራፋት ከይንኸውን ካብ ዝብል ስምዒት ወይ ኣረዳድኣ፡ ንጌጋኻ ከይኣረምካን ንድኽመታትካ ሸፋፊንካን ምቕጻል ውዒሉ ሓዲሩ ናብ ውድቀት ዘምርሕ ጐደና ምዃኑ መግለጺ ዘየድልዮ ብሩህ ሓቂ ኢዩ። ብኣንጻሩ፥ ብጌጋታቱ ዝእመንን ብግሉጽነት ዝሰርሕን፡ ናይ ህዝቢ እምነትን ደገፍን ከሲቡ፡ ንዘጋጥሞ ብድሆታት ስዒሩ ንቕድሚት ኢዩ ዝስጉም። ስለ’ዚ ከኣ’ዩ “በትሪ ሓቅስ ትቐጥን እምበር ኣይትስበርን” ዝብሃል።
ኤርትራዊ ዜጋ፡ ርእይቶኡን ስምዒቱን ብናጻ ክገልጽን ክጽሕፍን፡ ንዝደልዮ መራሒ ክመርጽን ከውርድን፡ ኣብ ዝመረጾ ፖለቲካዊ ይኹን ሲቪላዊ ማሕበር ክውደብ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገሩ ይኹን ኣብ ወጻኢ ከም ድላዩ ክንቀሳቐስ፡ ብሰላማዊ ኣገባብ ደገፉን ተቓውሞኡን ክገልጽ፡ ካብ ዝደለዮ ምንጪ (መንግስታዊ ይኹን ካልእ) ሓበሬታ ክረክብ፡ ንስራሕን ንሓላፍነትን ክወዳደር፡ “ሕረስ ሓረስታይ፡ ንገድ ነጋዳይ” ብዝብል መርሆ ክሰርሕን ክመሃርን . . . ወዘተ ኣብ ዘይፍቀደሉ ኩነታት ሰላም ነጊሱ ኣሎ ኢልካ ምዝራብ ንነብስኻ ምትላል እንተዘይኰይኑ ካልእ ፋይዳ የብሉን።
ቅዋምን ግዝኣተ-ሕግን ኣብ ዝበዀረላ፡ ፍትሒ ኣብ ዝጠፍኣላ፡ ትካላዊ ኣሰራርሓ ኣብ ዘይብላ ብድሌትን ፍቓድን ናይ ሓደ ውልቀ መራሒ ኣብ እትካየድ ሃገር ህዝባ ረድዩ ዘይኰነስ ፈሪሑ ርእሱ ኣድኒኑ እንተኸደ ሰላም ሰፊኑ ኣሎ እናበኣልካ ምምኽናይን ምጅሃርን መኽዓቢኻን መንዓቒኻን ኢዩ። ዝተደጐለ ሓዊ ዝጠፍአ ኰይኑ ዝስምዖም ሰባት ናይ ብሓቂ የውሃት ኢዮም። ዝተደጐለ ሓዊ ዘንበድብዶ ክረክብ እንከሎ ምጉሃሩን ቃልቃል ምባሉን ከምዘይተርፎ ክዝንጋዕ ኣይግባእን ኢዩ።
ህዝቢ እውን ከምኡ፡ ንዘልኣለም ተዓፊኑ ኣይነብርን ኢዩ። ጭቆና ምስ መረሮን ክጻወሮ ኣብ ዘይክእለሉ ደረጃ ምስ በጽሐን ክቃወም (ክነቱግ) ናይ ግድን ኢዩ። ናይ ተጋደልቲ ኣድማ፡ ናይ ወዲ ዓሊ፡ ጉጅለ 15ን ናይ መምህራንን ተምሃርን ቤት ትምህርቲ ድያእ ኣልእስላምያን ሰላማዊ ተቓውሞታት እንታይ ድዩ? ስእነት ግዝኣተ-ሕግን ፍትሕን ዘበገሶ ተቓውሞታት’ዶ ኣይኰነን? እትረፍዶ ሰብሲ እንስሳ እውን እንተደኣ ኣጻቢብካላ ነብሳ ንምድሓን፡ ተጻይ መልሲ ትህብ ኢያ።
ሰብ ብዘይ ፍርዲ ኣብ ዝእሰረሉ፡ ጠበቓ ቆጺሩ ክምጉት ኣብ ዘይክእለሉ፡ ቤተሰቡ ክበጽሕዎን ከዛርብዎን ኣብ ዘይክእልሉ፡ ብዘስካሕክሕ ናይ ዓዛብን (torture) ማእሰርትን ኣገባብ ክብረ-ሰብእነቱ ኣብ ዝቕንጠጠሉ፡ ምህላዉን ምሟቱን ኣብ ዘይፍለጠሉ ኩነት፡ “ሃገር ሰላም ኣሎ” ኢልካ ምዝራብ ፈጺሙ ዘይከኣል ኢዩ። ሰላም ማለት’ኮ፡ ውግእ ዘይምህላው ማለት ኣይኰነን።
እወ፡ ውግእ ዝለዓለ መግለጺ ናይ ስእነት ሰላም ምዃኑ ኩልና እንሰማምዓሉ ጉዳይ ኢዩ። ኣብከምበዓልኤርትራዝኣመሰላ፡ ሰብኣዊ መሰላት ዘይኽበረለን ሃገራት፡ ህዝቢ ፈሪሑ እንተዘይተዛረበን ሰላማዊ ሰልፊ እንተዘይገበረን፡ ፈትዩን ረድዩን ይመሓደር ኣሎ ማለት ኣይኰነን። ዝተደጐለ ሓዊ ዝጠፍአ ይመስል ተባሂሉ ጥራሕ ኢዩ ክግለጽ ዝከኣል። ዒራቕ፡ ሱርያ፡ የመን፡ ግብጺ . . .ወዘተ ትማሊ ሰላም ዝሰፈነን ሃገራት ተባሂለን ይዝረበለን ነይሩ ኢዩ። ሎሚ’ኸ ኣብ ምንታይ ኩነታት ኣለዋ?
እዚ ኩሉ ዝፈትዋ ሃገሩን ዝፈትዎም ቤተሰቡን ገዲፉ፡ ስሓራን ጥሓራን ኣቋሪጹ፡ ግዳይ ናይ ነጋዶ ደቂ ሰባትን ግዳይ ጽምእን ኣራዊትን ኰይኑ ዘሎ መንእሰይ ሰላም ጸሊኡ ድዩ ዝስደድ ዘሎ?!!!!! ካብ ግሃነም እሳት ዝዀኖ መነባብሮ ሃዲሙ፡ ሰላም ንምርካብ’ዶ ኣይኰነን እዚ ኩሉ ዋጋ ዝኸፍል ዘሎ? ኮታ ሰላም፡ ቅሳነት፥ ናጽነት፡ ዲሞክራሲ፡ ፍትሒ፡ ብልጽግና፡ ማዕርነትን ፍቕርን ኣብ ዝሰፈነሉ ቦታ ኢዩ ዝርከብ።
8 መጋቢት እንክንዝክርWednesday, 07 March 2018 22:27 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
8 መጋቢት ዓለም-ለኸ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣብ ዓለምና ብደረጃ ሕቡራት ሃገራት ኣፍልጦ ረኺበን ካብ ዝዝከራ ኣገደስቲ ዕለታት ሓንቲ እያ። እዛ ዕለት ብሕቡራት ሃገራት ብ1975 ወግዓዊ ተፈላጥነት ክሳብ እትረክብ ብዝተፈላለዩ ወረድ ደይባት እያ ተጓዒዛ። ኣገዳስነት ዝኽሪ 8 መጋቢት ኣብ ከባቢ 1909 ከም ዝተቐላቐለን ብ28 ለካቲት 1910 ኣብ ኒውዮክር ኣብ ዝተኻየደ ኮንፈረንስ ከኣ ክትጐልሕ ከም ዝጀመረት ዝተፈላለዩ መዛግብቲ ይገልጹ።
ኣብቲ መጀመርያ ግዜ ብዛዕባ ኣገዳስነት 8 መጋቢት መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ጐሊሖም ዝረኣዩ ዝነበሩ፡ ሕቶታት ኣብ መሰል ጓለንስተይቲ ማዕረ ወዲ ተባዕታይ ስራሕ ምሓዝን መሰል ምድማጽ ኣብ ምርጫታትን ዘተኩሩ ከም ዝነበሩ ይፍለጥ። ዋላኳ ኣገዳስነት መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ቀልጢፉ ተቐባልነት እንተረኸበ፡ ናብ ዓለም ለኻዊ ወግዓውነት 8 መጋቢት ንምምጻእ ግና ነብሱ ዝኸኣለ መስርሕ ነይርዎ። ኣብ መጀመርታ ግዜ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢ ዝርከባ ደቂ ኣንስትዮ ነዛ ዕለት ኣብ በበይኑ መዓልታት የኽብረኣ ነይረን። ን8 መጋቢት ስራሕ ናብ ዘይስረሓላ ናይ ዝኽሪ መዓልቲ ንምብጸሓ ከኣ ነብሱ ዝኸኣለ ጻዕሪ ዝሓተተ ናይ ቃልሲ መስርሕ ነይሩ። ኣብ ምኽባር እዛ መዓልቲ ዝተፈላለያ ሃገራት ነናተን መስርሕ ክነብረን እንከሎ፡ ኣብቲ መጀመርያ ግዜ ኣብተን ሶሻሊስታዊ ስርዓት ዝተኸተላ ሃገራት ዝያዳ ተቐባልነትን ክብደትን ነይርዋ። ብ1975 ብሕቡራት መንግስታት ከም ዓለምለኸ መዕልቲ ደቂ ኣንስትዮ ካብ እትምዝገብ ንድሓር ግና፡ እነሆ 8 መጋቢት ከም መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ መላእ ዓለም ትዝከር። ነዛ ዕለት ዝምልከት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ዓለም ለኻዊ ጭረሖ ዝቃላሕ ኮይኑ፡ ናይ ሎሚ ዓመተ- 2018 ጭረሖ 8 መጋቢት ”ሎሚ ኣብ ገጠራትን ከተማታትን ህይወት ደቂ ኣንስትዮ ናብ ዝሓሸ ደረጃ ዝሰጋገረሉ እዋን እዩ” ዝብል እዩ።
ደቂ ኣንስትዮ ናብዚ መሰለን ንክሕሎ ዘቃለሓሉ ናይ ሓባረን መድረኽ ዝበጸሓ ብቓልሰን እምበኣር ብህያብ ኣይኮነን። ጉዕዞ ቃልሲ 8 መጋቢት ሓርፋፍን ዋጋ ዘኸፈለን እምበር ልሙጽ ኣይነበረን ። ድሓር ግና ብዙሓት ቅንዕና ናይቲ ደቂ ኣንስትዮ ዘልዓለኦ ናይ መሰል ሕቶ ዝተረድኡ መራሕቲ ሃገራትን ደቂ ተባዕትዮን’ውን ስለ ዝተንጸንበርዎ እቲ ዓወት ዘተኣማምን ኮይኑ። እንተኾነ ወግዓውነት 8 መጋቢት መቃለሲ ኣጋጣሚ እምበር ናይ መወዳእታ ዓወት ደቂ ኣንስትዮ ኣይነበረን ኣይኮነን። ከምኡ ስለ ዝኾነ ከኣ እነሆ እቲ ቃልሲ ቀጻሊ ኮይኑ። ቀንዲ ትርጉም ናይቲ ቃልሲ ከኣ እቲ ንደቂ ኣንስትዮ ዝጭቁን ኣካል ኣተሓሳስባኡ ግጉይ ምዃኑ ክርዳእን ኣካል ሕቶ መሰል ደቂ ኣንስትዮ ክኸውን ምብቃዑን እዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ ኢና ከኣ “መሰል ደቂ ኣንስትዮ ብዘይሓቀኛ ተሳትፎ ደቂ ተባዕትዮ ኣይዕወትን እዩ” እንብል።
ደቂ ኣንስትዮ መሰለን ተሓልዩ ዕድል እንተረኺበን ኣብ ኩሉ መዳያት ማዕረ ደቂ ተባዕትዮ ከበርክታ ከምዝኽእላ ብተግባር ኣረጋጊጸን እየን። ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ከኣ ኣብዚ መዳይ ጐሊሐን ዝረኣያ ኣብነታውያን እየን። ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ከምቲ ከም ኣደ ጀጋኑ ወሊደን ዘዕብያን ኣብ ግዜ ስራሕ ተጸሚደን ዘድመዓ ምዃነን፡ ኣብቲ ናጽነት ሃገረን ንምርግጋጽ ዝተኻየደ ዘይከኣል ዝመስል ዝነበረ ዝተኻእለሉ መሪር ቃልሲ፡ ኣብ ኩሉ ጽፍሕታትን መዳያትን ኣብነት ተግበርቲ መስተንክራዊ ስረሓት ኮይነን እየን። እዚ ኣብ ብረታዊ ቃልስና ዘርኣየኦ ጀግንነት፡ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ምህናጽ ዲሞክራስያዊት ኤርትራን ምኽሓስ ህዝቢ ኤርትራን ክደግመኦ ዝነበረ ዓብይ ትጽቢት ግና ኣይተተግበረን። ሎሚ ብተግባር ክንርእዮ እንከለና፡ ብዘገርም ኩነታት ምስቲ ዝመጸኦ በሪኽ ግደ ዘይሳነ እንተ ዘርዚርካዮ መመሊሱ ኣብ ዘቐንዙ ሕማቕ ደረጃ ይርከባ ኣለዋ። ደቂ እተን ጀጋኑ ዋዕሮታት ኣብ ዓደን ሰላምን ቅሳነትን ሓሪምወን፡ ኣብ ምድረበዳ ይሃልቃን ኣብ ዘይሕጋዊ መርከባት ይወልዳን ኣለዋ። ኣብ ደንበ ተቓውሞና ከኣ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ከም ቀንድን ኣሰካፍን ጸገም ኣብ ዝግለጸሉ ደረጃ በጺሕና ኣለና። ኣብ እንዳ ህግደፍ ምዝሕታል ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ምኽንያቱ ፍሉጥ እዩ። ብመንጽር እቲ ዘብርከተኦ በቲ ጨቋኒ ስርዓት ስለ ዝተጠልማ። እንተኾነ ካብቲ ኣዝዩ ዝመረረ ጽንኩር ብረታዊ ቃልሲ’ኳ ዘየንዘልሓጣ ነቲ ዝጠለመን ጉጅለ ህግደፍ ካብ ናይ ምንብርካኽን ናይ ለውጥን ቃልሲ ክርሕቃ ኣይነበረንን።
ምስዛ ዓለም ለኻዊ መዓልቲ 8 መጋቢት፡ ደቂ ኣንስትዮ ከመይ ጸኒሕና? ናበይከ ነማዕዱ ኣለና? ኣብ ዝብል መዋጽኦ ዝድህስሳላ መድረኽ ምዃና ፍሉጥ እዩ። ብመንጽር’ዚ ነዛ ዕለት ምኽንያት ብምግባር ኣብዚ ዓመትዚ፡ ኣብ ሃገር ሆላንድ ከካይደኦ መዲበናኦ ዘለዋ ኣንጻር ህግደፍ ናይ ተቓውሞ ሰልፍን ሰሚናርን መደብ ተስፋ ዝህብ ኮይኑ፡ እቲ ተበግሶ ቀጻሊ እምበር ዓመት ተጽቢኻ ኣብ ቅነ 8 መጋቢት ጥራይ ዝለዓል ክኸውን ኣይግበኦን። እዚ ንመጀመርያ ግዜ ኩለን ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ፖለቲኣዊ ይኹን ማሕበራዊ ኩነታተን ብዘየገድስ ብሓባር ዝካይድኦ ሰልፍን ሰሚናርን ሰፊሕ ጽላል ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ናብ ምምስራት ከብጽሐን ዓብይ ትጽቢት ሰዲህኤ እዩ።
ጉዳይ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ጉዳይ ፍርቂ ሕብረተሰብ ስለ ዝኾነ፡ ንዓኣተን ጥራይ ዝግደፍ ዘይኮነ ኩሉ ክጽዕተሉ ዝግበኦ ዕማም እዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ ኢና ከኣ “ብዘይተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ዝዕወት ቃልሲ ኮነ ለውጢ የለን” ኢልና እንጭርሕ። ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ካብ መሰረታዊ እምነቱ ነቒሉ፡ ኣብ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮኡ “ደቂ-ኣንስትዮ ፍርቂ ኣካል ሕብረተ-ሰብ ኢየን። መሰለን ብሕጊ ተሓልዩ፡ ብግብሪ ኣብ ኵሉ ህይወት ሕብረተ-ሰብ ኤርትራ ማዕረ ተሳትፎ ከም ዝህልወን ንምግባር፡ ሰዲህኤ ከይተሓለለ ክሰርሕ ኢዩ።” ብዝብል ኣስፊሩ፡ ንጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ከም ቀንዲ ጉዳዩ ወሲዱ ክቃለሰሉ ዝጸንሐን ዘሎን ንመጻኢ’ውን ዝቕጽሎ።
ሎሚ’ውን “ደቂ ኣንስትዮ ተንስኣ ተሎ ዝረኽበናዮ’ሎ ካብ ተመኩሮ” ዝብል ዜማ ተኽሊንክኤል ገብሩ ድማ ነባሪ እዩ


text:
እቲ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ መብዛሕትኡ ከባቢ እታ ሃገር „ሕቶ ዝስተ ማይ ፈቲሐ ኣለኹ“ ዝብሎ ዝነበረ ጃህራ ሓሶት ምዃኑን ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ኣዝዩ ከቢድ ናይ ማይ ሕጽረት ወዲቑ ከም ዘሎን ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዘለዉ ምንጭታትን ንመገሻ ኣብ ኤርትራ ጸኒሖም ናብ ዝነብርሉ ሃገር ዝተመልሱ ወገናትን ሓቢሮም።
ህዝቢ ኣብ ዝተፈላለዩ ከተማታት ምናልባት ማይ ዘዝውራ መካይን እንተረኸበ ክጽበ መስርዕ ሒዙ ከም ዝሓድር፡ መብዛሕትኡ ግዜ ከኣ ብሰንኪ ስእነት ነዳዲ እተን ማይ ዘዙራ መካይን፡ ከም ዘይረክባ ምናልባት እንተረኸባ ከኣ ዋጋ ሓደ በርሚል ማይ ክሳብ 60 ናቕፋ ከም ዝበጸሐን ነዚ ናይ ምኽፋል ዓቕሚ ዘየብሎም ወገናት ብጽምእን ርስሓትን ይሳቐዩ ከም ዘለዉ እዞም ምንጭታት ኣተሓሒዞም ሓቢሮም።
ምስዚ ብዝተተሓሓዘ ብዙሕ ወጻኢ በሊዑ ዝተሃንጸ ዲጋ ገርሰት ጠቕሚ ክህብ ከም ዘይከኣለን፡ ኣብዚ ከባቢ ሞስነኣዊ ዕዮ ከካይዱ ዝተመደቡ መንእሰያት ናይ ሕርሻ ምሁራት መኺኖም ከም ዝተረፉ እዞም ምንጭታት ኣቃሊዖም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ኣብ 2015 ዋጋ ሓደ ድልዱል ብዕራይ ክሳብ 17 ሺሕ ናቕፋ በጺሑ ዝነብረ ኮይኑ፡ ኣብ 2017 ግና እዚ ዋጋ ናብ 7 ሺሕ ናቕፋ ከም ዝወረደን፡ ናይዚ ምኽንያት ቁጠባዊ ዕቤት ዘይኮነስ፡ ኣብታ ሃገር ዝርጋሐ ናቕፋ ብምጥፍኡ ዝጋጠመ ቅልውላው ዝፈጠሮ ምዃኑ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።


text:
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!!!
በዓለ ትንሣኤ
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን።
“ክርስቶስ ተንሥአ እሙታን በዐቢይ ኃይል ወሥልጣን
አሠሮ ለሰይጣን አግአዞ ለአዳም
ሰላም እምይእዜሰ
ኮነ ፍሥሐ ወሰላም።”
ትንሳኤ ማለት ተንስአ ካብ ዝብል ናይ ግእዝ ግሲ ዝተወርሰ ክኸውን እንከሎ ትርጉሙ ከኣ ምትንሳእ፡ ኣተሳስኣ ማለት እዩ። እስራኤል ዘስጋ ዘኽብርዎ ዝነበሩ በዓለ ፋሲካ ካብ ባርነት ግብጺ ናብ ናጽነት ፡ካብ ሓዘን ናብ ሓጎስ ዝተሰጋገርሉ በዓል እዩ። ናይ ሓድሽ ኪዳን በዓል ፋሲካ ግን እስራኤል ዘነፍስ ካብ ሓጢኣት ናብ ጽድቂ፡ ካብ ሓሳር ናብ ክብሪ ዝተሰጋገርናሉ ዓቢ መንፈሳዊ በዓል እዩ።
ፋሲካ ብሉይ ኪዳን ንናይ ሓዲሽ ኪዳን ኣማናዊ ፋሲካ ምሳሌ እዩ። እታ ብመሪር መግዛእቲ ፈርኦን ዝሳቐዩላ ዝነበሩ ሃገር ግብጺ ብሲዖል ትምሰል፡ ከመይ ክሳዕ እቲ ጐይታ ዓለም ክርስቶስ ብኣካለ ነፍስ ናብ ሲዖል ወሪዱ ነፍሳት ዘውጽኣላ ግዜ ኵሎም ጽቡቕ ኮነ ሕማቕ ዝገበሩ ሲዖል ይሳቐዩ ብምንባሮም።
እታ ዳሕራይ ዝወረሱዋ ከነኣን ድማ ብገነት ትምሰል ምኽንያቱ እስራኤላውያን ካብቲ ናይ መግረፍትን መግዛእትን ቦታ ወጺኦም ሰላምን ጽጋብን ከም ዝረኸቡ እግዚአብሔር አምላኽ ድማ ነተን ኣብ ሲዖል ዝነበራ ነፍሳት ናብ ገነት ናብ ናይ ጥንቲ ርስቲ ኣቦና አዳም መለሰን።
እስራኤላውያን ካብቲ መቕዘፍቲ በዂሪ መዓት ናጻ ክወጹ ዝኸኣሉ ብደም ናይ እቲ ተባዕታይ ገንሸል ከም ዝኾነ ንሕና’ውን በቲ ኣማናዊ ደም ገንሸል መድኃኒናን ፈጣሪናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ባርነት ነጻ ወጺእና። እቲ ገንሸል ብዘይ ሓንቲ በደል ተሓሪዱ ንእስራኤል ዘሥጋ መድኃኒት ከም ዝኾኖም ጐይታናን ፈጣሪናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ከይበደለ ምእንቲ በደልና ከጥፍእ ንሞትና ወሲዱ ሕይወት ሂቡና፡ ኣብ ቀራንዩ ቅዱስ ስጋኡ ብምቊራስ ክቡር ደሙ ብምፍሳስ ካብ ሓጢኣት አድኃነና ካብ ማእሰርቲ ሲዖል’ውን ፈትሓና።
ከምቲ ዮሐንስ መጥመቕ ዝመስከሮ “እነሆ ኃጢአት ዓለም ዜርሕቕ ገንሸል አምላኽ” (ዩሐ. 1፤29) እቲ ናይ ኦሪት ገንሸል ናብ ኣማናዊ ዝኾነ ሓላል ገንሸል ተቐይሩ፡ እቲ ንሰማይን ምድርን ዝፈጠረ አምላኽና አብ ክንዳና ሞተ። አብ ክንድ እቲ ፈራስን በስባስን ዝኾነ ስጋ ገንሸል፡ ቅዱስ ስጋኡን ክቡር ደሙን ሃበና ከምዚ’ውን በለና “ስጋይ ዝበልዐ ደመይ’ውን ዝሰተየ ናይ ዘለዓለም ሕይወት አላቶ፡ አነ’ውን በታ ዳሕረወይቲ መዓልቲ ከተስኦ እየ” (ዩሐ. 6፣54) ነቲ ብብልዒ ዘጥፋእናዮ ክብሪ ድማ ስጋኡን ደሙን በሊዕና መንግስቱ ክንወርስ ፍቓድ እቲ ርህሩህ አምላኽ ኮነልና። ካብቲ ዝነበርናዮ ኩነኔ፡ ንሞት ብሞቱ ስዒሩ ካብ ግዝኣት ዲያብሎስ ሓራ አውጸኣና፡ እቲ ሓቀኛ ፍቕሩ ድማ ብወርቅን ብሩርን ዘይኮነስ ብቅዱስ ስጋኡን ክቡር ደሙን አብ ክንዳና በጃ ብምሕላፍ አድሓነና (1ጴጥ. 1፤18-19)። ብዕለት ዓርቢ ከኣ ብዓጸደ ነፍስ ናብ ሲኦል ወሪዱ ነቶም ካብ ኣዳም ጀሚሩ ክሳዕ እታ ዕለት ኣብ ሲዖል ዝሳቐዩ ዝነበሩ ነፍሳት ገፊፉ ናብ ገነት ኣእተዎም። “ከምቲ ኩላቶም ብኣዳም ዝሞቱ፡ ኩላቶም ድማ ብክርስቶስ ሕያዋን ክኾኑ እዮም” (1ይ ቆሮ. 15፤22) ብድሕሪ እዚ ሰለስተ ለይትን ሰለስተ መዓልትን አብ ከርሲ መቓብር ድኅሪ ምሕዳር ከምቲ ዝበሎ ብዓቢይ ሓይልን ስልጣንን ካብ ሕቱም መቓብር ተንስአ።
ካብ አዳም አትሒዙ ሞት አብ ደቂ ሰባት ነጊሱ ነበረ፡ ሕጂ ግና ብዕለት ሰንበት ፍርቂ ለይቲ ንሞትን መቃብርን ስዒሩ መግነዝ ፍትሑለይ መቓብር ክፈቱለይ ከይበለ ተንስአ። በዚ ድማ ካብ ባርነት ሓጢኣት ናብ ዘለዓለማዊት ሕይወት መንግሥቲ አምላኽ ኣእትዩና፡ ካብ ሕጂ ንድኃር ግና ሞት ዕዳ ኣይኮነናን እዩ።
ትንሳኤ ክርስቶስ ነዓና በዂሪ ምዃኑን ክርስቶስ ከም ዝተንስአን ደቂ አዳም ኩሎም ከም ዝትንስኡን እቶም ብዓይኖም ትንሳኤኡ ዝረኣዩ ሓዋርያት መሃሩ። ብርሃነ ዓለም አቦና ቅዱስ ጳውሎስ ንሰብ ቆሮንቶስ አብ ዝጸሓፎ መልእኽቱ ከምዚ ይብል “ክርስቶስ ምእንቲ ሓጢኣትና ሞተ፡ ተቐብረ ኸኣ፡ ከምቲ እቶም ጽሑፋት ዝብልዎ፡ ኣብ ሳልሳይ መዓልቲ’ውን ተንስኤ፡ ንኬፋ፡ ድሓር’ውን ነቶም ዓሰርተው ሓደ ተራእየ፡ ድኅሪኡ ዝበዝኁ ካባታቶም ክሳዕ ሎሚ ዘለው፡ ገሊኣቶም ግና ደቂሶም ዘለው፡ ካብ ሓሙሽተ ሚእቲ ንዚበዝሑ ኣኅዋት ብሓንሳእ ተራእየ። … ሕጂ ግና ክርስቶስ ቦኹሪ እቶም ዝደቀሱ ኮይኑ ካብ ምውታን ተንስአ። ስለዚ ከምቲ ሞት ብሓደ ሰብ ዝመጽአ፡ ከምኡ ከኣ ትንሳኤ ምውታን ብሓደ ሰብ ኢዩ ዝመጽአ። ከምቲ ኩላቶም ብኣዳም ዝሞቱ፡ ከምኡ ድማ ኹላቶም ብክርስቶስ ሕያዋን ኪኾኑ እዮም። …” (1ይ ቆሮ. 15፤1-22) አብ ዘመነ ሊቃውንት ካብ ዝነበሩ ናይ አንጾክያ ሊቀ ጳጳስ ቅዱስ ሳዊሮስ “ናይ ጐይታናን አምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ንጽሕት ቅድስት ድንግል ማርያም ምውላዱ፡ ምማቱን ትንሳኤኡን ሥርዓት ንዓና ንምድኃንን፡ ንዓና ካብ ሓጢኣት ንምምላስ ተገብረ። …”ሃይማኖት ኣበው ክፍሊ ሽዱሽተ። መሊሱ’ውን ከምዚ ይብል “ንነፍሱ አብ ሲዖል ኣይሓደጋን። ስጋኡ አይፈረሰን አይበስበሰን፡ ነፍሱ ካብ ስጋኡ አብ ዝተፈለየትሉ ግዜ እግዚአብሔር ቃል ብፍቓዱ ነዚ ሰርሖ። ካብ ዝተፈላለዩ ማለት ካብ ክልቲኦም ካብ ነፍስን ስጋን መለኮታዊ ባህሪይኡ አይተፈለየን። ሓደ ኣካል፡ ሓደ ባህርይ ብምዃን ምስ ነፍስን ስጋን ተዋሓሒዱ ይነብር። ንሱ እግዚአብሔር፡ አብ ኩሉ ዝመልአ እዩ። አብ ሓደ ውሱን ቦታ ዝውሰን አይኮነን እሞ፡ ምስ ስጋ ተዋሓሒዱ ምፍራስን ምብስባስን አጥፍአ። ኣብ መቓብር ዘለዉ ዓጽመ ስጋ ፈሪሶም በስቢሶም ካብ ምትራፍ አድኃኖም። ካብ ዝሞቱ ናይ ጻድቃን ሬሳ ብዙኃት አተንሥአ።” ሃይማኖት አበው ክ.3፤29-30።
እግዚአብሔር ወልድ ብፍቕሩ ከድኅነና ምእንቲ ብስጋ ሞይቱ ንፈተውቱ ጻድቃን ብኽብሪ ትንስኤ ከተንስኦምን ከጽድቖምን ምእንቲ፡ ናይ ሞት ሞት (ካልኣይ ሞት) ስዒሩ ተንሰአ (1ይ ቆሮ. 15፤54-55) “ምእንቲ በደልና ተሰቕለ፡ ምእንቲ ከጽድቐና ተንስአ። ከምኡ’ውን ክርስቶስ ብጐይትነት አቦኡ ከም ዝተንስአ ንሕና ተንሲእና ብሓድሽ ሕይወት ምስኡ ክንነብር ኢና” ዝብል ቃል ቅዱስ እግዚአብሔር እዩ።
ምስ ብርሃነ ትንሳኤ አምላኽና ትንሳኤ ልቦና ንተንስእ። ብትንሳኤ ልቡና ተንሲእና ናብ ሰማያዊ መንግስቲ እግዚአብሔር ወረስቲ፡ ናይቲ ቅዱስ ስሙ አመስገንቲ ክንከውን ቕዱስ ፍቃዱ ይኹን።
ካብ ናይ ጐይታ ትንሳኤ ንደሓር ምሟትን ዘይምሟትን አብ ኢድና እዩ። እቲ ጐይታና ዝደምሰሰልና ኃጢኣት ባዕልና እንተዘይዓዲምናዮ ኣባና ስልጣን የብሉን። ከምቲ ሓዋርያ ያዕቆብ ኣብ መልእኽቱ ዝበለና “ዓስቢ ሓጢኣት ሞት እዩ” (ያዕ. 1፤15) ንዝተሳዕረ ዲያብሎስ ባዕልና ፈቲና እንተፈቒድናሉ ኣብ ልዕሌና ግዝኣቱ ክምስርትን ብመቑሑ ክኣስረናን እዩ። ስለዚ ንሕና ብደም ክርስቶስ ከም ዝተዓደግና ፈሊጥና በታ ጸባብ መገዲ ተመላሊስና ነታ ዘይትኃልፍ ዘለዓለማዊት ርስቲ መንግስተ ሰማያት ወረስቲ ንኹን።
በዓለ ትንሳኤ እምበኣር ነቲ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብሞቱ ንሞት ዝሰዒሩ ዝተንስኣሉ እናዘከርና፡ ካብቲ ወዲቕናዮ ዘለና ናይ ሓጢኣት ዓዘቕቲ ምስ ክርስቶስ ክንትንስእ ከም ዘለና ዘዘኻኽር ዓቢ በዓል እዩ እሞ፡ ንኹል እንገብሮ ሓጢኣት ገዲፍና ብመንፈስ ተሓዲስና ምስ ክርስቶስት ክንትንስእ ናቱ ሰናይ ፍቓድ ይግበረለና ። ኣሜን!!!
ቅዱስ እግዚኣብሔር ኣምላኽና በረኸት ትንሳኤኡ የካፍለና ።
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀል፡ኡ ክቡር
ኣሜን!


text:
ብዕለት 30 ሚያዝያ 2017 ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ጨንፈር ኖርወይ ሊዕሊ 6 ሰዓታት ዘህለኸ ዕዉት ሰሚናር ኣካይዱ። እዚ ሰሚናርዚ ምቐጸልታ ናይቲ ኣብ ዕለታት 24-26 መጋቢት ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት ጀርመን ዝተኻየደ ኮንረንስ መላእ ዞባ ኤውሮጳ ኮይኑ፣ ተሳተፍቲ ኣኼባ ኣብ ተመሳሳሊ ዛዕባታት ሰፊሕ ምይይጥ ከምዝገብሩ ካብቲ ቦታ ዝመጸና ጸብጻባት ኣረጋጊጹ።
ሰሚናር ኣባል ጨንፈር ኖርወይን፣ ላዕላዋይ ሓላፊ ኣብ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት መንእሰያት ዝኾነን ብጻይ መድሃኔ ሃብተዝጊ ዝተመርሐ ኮይኑ፣ ኣቦ መንበር ጨንፈር ብጻይ ማሕደር ዕቁባዝጊ ንተጋባእቲ ሰሚናር ብናይ ዕንቛዕ ብደሓን መጻእኩም ቃልን፣ ነቶም ነዊሕ መንገዲ ተጓዒዞምን ብዙሕ ወጻኢታት ገሮምን ገንዘቦምን ግዝዪኦምን ወፍዮም ተሳተፍቲ ናይቲ ሰሚናር ዝኾኑ ኣባላት ፍሉይ ሞጎሱ ብምቅዳም፣ መኽትፈቲ ቃል ብምስማዕ ነቲ ሰሚናር ከፊቱ መድረኽ ንብጻይ መድሃኔ ኣረኪቡ።
ኣቦ መንበር ቤት ጽሕፈት ጉዳያት መንእሰያት ሰደህኤ ዝኾነ ብጻይ መድሃኔ ሃብተዝጊ፣ ድሕሪ ናይ እንቛዕ ብደሓን መጻእኩም ሰላምታ ንተሳተፍቲ ሰሚናር፣ ንተደላይነት ናይቲ ሰሚናር ምስ መደብ ምሕዳስ ሰልፊ ኣዛሚዱ እኹል መብሪሂ ድሕሪ ምሃብ፣ ኣስዒቡ ኣብቲ ቐንዲ ኣጀንዳታት ናይቲ ሰሚናር ኣምሪሑ።
ከም ዝዝከር ኮንፈረንስ መላእ ዞባ ኤውሮጳ ኣብ
1. ደሞክራስን፣ ግዝኣተ ሕግን፣ ትካላዊ ኣሰራርሓን ኣብ ሰልፊ
2. ዝምድናታት ሰልፊ ምስ ኤርትራውያንን ዘይኤርትራውያንን ፖለቲካውን በርገሳውን ሓይልታት
3. ኣብ ተሓድሶ ሰልፊ እንታይ ክግበር ይከኣል? መዓስከ?
ኣብ ዝብል ዛዕባታት ተጸሚዱ ናይ ሰለስተ መዓልታት ጽዑቕ ዓውደ መጸናዕቲ ኣካይዱ ነይሩ። መቐጸልታኡ ዝኾነ ሰሚናር ጨንፈር ኖርወይውን ካብዚ ዛዕባታትዚ ከይወጸ፣ ኣብ ህይወት ሰልፍን ጨንፈርን ኣተኲሩ ዓሚቊ ክትዓት ኣካይዱ። ተሳተፍቲ ሰሚናር ኣብቲ ብብጻይ መድሃኔ ዝቀረበ ወረቃቅትን ዝተዋህበ መደረን ንዘይ በርሀን ዝያዳ መብሪሂ ንዘድልዮን ነገራት ከም ሕቶ ኣልዒሎም ኣዕጋቢ መልሲ ድሕሪ ምርካብ፣ ኣብ ናይ ለበዋ መድረኽ ተሰጋገሩ። ኣብ ለብዋኦም እውን ደምበ ደለይቲ ፍትሒ ብሓፈሻ ብምፍልላይን ምፍንጫልን ዝልለ ኮይኑ፣ ሰደህኤ እውን ኣብ ናይ ዝሓለፉ ዓመታት ተሞክሮኡ ካብዚ ጽልዋዚ ከምዘይደሓነ ብምዝኽኻር፣ ኣብ ሰልፍና ዳግማይ ምፍንጫል ንኸየጋጥም ነፍሲ ወከፍ ባእታ ኮነ መሪሕነት ሰልፊ ንህልው ኩነታት ህዝብናን ሃገርናን ኣብ ቅድሚት ሰሪዑ ክቃለስ እንክምሕጸኑ፣ ጥሕሰት ዝተሰማመዕካሉ ሕግታት ተጻዊርካ ብምኻድ ዝመጽሕ ሓድነት ከምዘየሎ ግን ተሳተፍቲ ሰሚናር ብትሪ ኣስሚሮምሉ።
ኣብ መወዳእታውን፣ ተሳተፍቲ ሰሚናር ኣብ ክንደይ ናይ ጉዕዞን ድርብ ናይቲ ምዱብ ወርሓዊ ውጺኢቶምን ፣ ንምሕያል ሰልፍናን፣ ንምዕዋት ፖለቲካዊ መደባትናን፣ ንምትብባዕ መሪሕነትናን ብምባል ናይ ኣስታት 1000፣ ሓደ ሽሕ፣ አውሮ ወፈያ ኣበርኪቶም።
ዓዲ እንግሊዝ ዝምቕማጡ ኣቦ መንበር ሰልፊ ነበር ክቡር ብጻይ ሓምድ ድራር እውን ብናይ ኣጋጣሚ መገሻ ኣብቲ ሰሚናር ተረኺቡ፣ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ህሞት ተወሳኺ መብሪሂ ብምሃብ፣ ነቲ ክትዓት ሰሚናር ኣብ ምጥርናፍን ምውህሃድን ዓቢ ግደ ከምዝተጻወተን፣ ኣብ ሰልፍና ንምሕያል ዝሕግዝ ናይ ሪኢቶ ፍልልያት እምበር ናብ ምፍንጫል ዘምርሕ ፍልልያት የለን፣ ስለዚ ዳግማይ ፍልልያት ንኸይህሉ ካብ ዝብል ስኽፍታ ተገላገሉ ብምባል ቃለ ጽንዓትን ተወፋይነትን ብምስማዕውን ንኣባላት ጨንፈር ሞራላዊ ሓይሊ ከምዘሰንቀዎምን ከምዘተባበዖምን ጸብጻባት ናይቲ ሰሚናር የረጋግጽ።
ዓወት ንፍትሓዊ ቃልስና!!!
ክፍሊ ዜናን ሓበረታን ሰደህኤ ጨንፈር ኖርወይ


text:
ዶት ኢትዮጵያ ዝተባህለ ገባሪ ሰናይ መናእሰይ ዘለዎም ስእነት ሰራሕ ንምቅላል መሃዘቲ ኮይኖም ክርከቡ ዝሕግዝ ገባሪ ሰናይ ትካል እዩ፡፡ ብመሰረት ዝሰነቆ ዕላማ ብዝተፈላዩ መራኸቢ ማዕኸናት ብምዕዳም መናእሰይ ንሕብረተሰብ ዝረብሕን ድኽነት ዝቐርፍን ምህዞ ብምምሃዝ ንባዕሎምን ንሕብረተሰቦም ንምጥቃም ክወዳደሩ ገይሩ፡፡ አቲ ውድድር ምህዞ ቀዳም 24 ለካቲት 2010 ዓ.ም ተዛዚሙ ኣሎ፡፡ ኣብቲ ናይ መወዳእታ ውድድር ሸሞንተ ተናሓነሕቲ መናእሰይ ተረኺቡም ውጽኢት ምህዝኦም ኣቅሪቦም፡፡
መተሓባበሪ ዶት ኢትዮጵያ ጨንፈር ትግራይ ኣይተ ርእሶም ተስፋማርያም ትካሎም ዕማማቱን እንትገልፁ፡ ዶት ኢትዮጵያ ዲጂታል ኦፕረቲንቲ ትረስት ዝብል ኮይኑ ኣብ ደቂ ኣንስትዮን መናእሰይ ብፍሉይ ይነጥፍ፡፡ ደቂ ኣንስትዮ ዘለወን ማሕበራዊ ፀገም ንምቅላል ምስ ዕዳጋ ብምርኻብ ናብርአን ዘማሓይሻሉ ዕድል ንምፍጣር ኣብ መፅናዕቲ ዝተደረኸ ስልጠና ይህብ፡፡ መናእሰይ መሃዝቲ ኮይኖም ንባዕሎምን ንሕብረተሰቦን ክጠቅሙ የለዓዕል ይሕግዝ፡፡ ዘይጀመረ ክለዓዓል ዝተለዓዓለ ክብገስ ዝተበገሰ ድማ ከስፍሕ ዓሊሞም ይሰርሑ ክብሉ ሓቢሮም፡፡
ካልኣይን ሳልሳይ ዝወፅኡ ተወዳደርቲ መሃዝቲ መናእሰይ ድማ ከምዚ ይብሉ፡፡ ተማሃራይ ፊልሞን ካሕሳይ ኣብቲ ውድድር ምህዞ ካልኣይ ዝወፅአ ተማሃራይ እዩ፡፡ ንሱ ብዛዕባ ምህዝኡ እንትዛረብ ኣነ ኣብዚ ውድድር ሰሪሐ ኣቅሪበዮ ዘለኩ ምህዞ Compressed and packed Organic fertilizer እዚ ድማ ዝተዓሸገ ተሠቂጡ ኣብ ስሊንደር ውሽጢ ዝተዓሸገ ካብ ቫይሎጅካሊ ዝርከብ ሜታሎን ጋዝ ንበሎ ደሪቁ ዝተዓሸገ መዳበረያ እዩ ክብል ይሕብር፡፡
ሳልሳይ ኮይኖም ዝተዓወቱ ብጉጅለ ስራሓት ምህዞ ዘቅረቡ እዮም፡፡ እዞም መናእሰይ ዲጂታል ላይብረሪ ወይ ቤት ንባብ ግልጋሎት ዝውዕል ሶፍት ዌር ዝሰርሑ እዮም፡፡ ንሶም ብሓባር ኣብ ሃገርና ዘሎ ፀገም ፅበት ላይብረርን መፃሕፍትን መንቀሊ ብምግባር ብቀሊሉ ንምጥቃም ዘኽእል ዋላ ኣብ ሞባይል ንምጥቃል እንኽእለሉ ድጂታል ላይበሪ እዩ፡፡ ብተወሳኺ ኣገልግሎት ኢንተርነት ኣብዘይህልወሉ ብቀሊሉ ንምጥቃም ዘኽእል መድለይ ኣብ ምድላው ዝባኽን ጊዜ ዘቃልልን ምህዞ እዩ ይበሉ።


text:
መንበሪ-ገዛ
ምምሕዳር ከተማ ኢድረ ንኣርባዕተ ንኡሳት ዓድታት ኦስተርቢሞ፡ ሄስትራ ሩድስነስን ኣስቢን ይሓቁፍ። ካብዘን ዓዲታት ኦስተርቢሞ እታ ዝዓበየት ኮይና፡ ኣስታት 860 ተቐማጦ ኣለዉዋ። ኣብዚ ቦታ'ዚ ብርክት ዝበለ ዝካረ ኣባይቲ ይርከብ። ኣብ ሄስትራ ኣስታት 480 ተቐማጦ ኣለዉዋ። መብዛሕትኦም ተቐማጦ ሄስትራ ኣብ ናይ ገዛእ ርእሶም ቪላታት ይቕመጡ። ኣብዚ ቦታ'ዚ ውን እንተኾነ ዝካረ ኣባይቲ ኣሎ። ሪድስኔስ ብወገና ኣስታት 290 ተቐማጦ ሃልዮማ መብዛሕትኦም ኣብ ናይ ገዛእ ርእሶም ቪላታት ይቕመጡ። ኣስቢ ብወገና 190 ተቐማጦ ሃልዮማ መብዛሕትኦም ኣብ ናይ ገዛእ ርእሶም ቪላታት ይቕመጡ። ኣብዚ ቦታ'ዚ ውን እንተኾነ ዝካረ ኣባይቲ ኣሎ። መብዛሕትኡ ኣብዚ ቦታ ዝርከብ ክራይ ኣባይቲ በታ ብምምሕዳር ናይቲ ከባቢ እትውነን
ኢድረስቡስታደር ዝውነን ዝመሓደርን እዩ። እዛ ትካል እዚኣ፡ ኣስታት 270 ዝካረ-ኣባይቲ ኣለዋ። ኣብ ምምሕዳር ከተማ ኢድረ ኣስታት 1800 ስድራ-ቤታትን 1200 ድማ፡ ናይ መዘናግዒ ወይ መናፈሲ ኣባይቲ ይርከብ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ሽወደነኛ፡ ጀርመነኛ፡ ዳች (ሆላንደኛ)፡ ቋንቋ ደንማርክ፡ ፊንላንድ ቦስንያ፡ ሶማለኛ፡ ዓረበኛ፡ ዳሪ፡ ፋርሲ (ኢራነኛ) ገለ ካብቶም ኣብዚ ቦታ ዝርከቡ ወይ ዝዝዝረበሎም ቋንቋታት እዮም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ኢድረ፡
ናይ ሽወደን ቤተ-ክርስትያን፡
ናይ ፒንጋውያን ቤት-ክርስትያን፡
ናይ ሚስዮናውያን ቤተ-ክርስትያን ከምኡ ውን ኣስታት 100
ማሕበራት ምንጥፈት ኣብ ምውሳእ ይርከባ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ንኡስ-ዞባ ኦስተርቢሙ፡
ቤት-ጽሕፈት ምምሕዳር ከተማ፡
ቤት-ንባብ፡
ቤት-ጽሕፈት ማሕበራዊ ጉዳያት፡
ቤት-ጽሕፈት መቐበሊ ሓደስቲ ስደተኛታት፡ ማእከል-ጥዕና፡ ፋርማሲ፡
ማእከል ሓበሬታ ንበጻሕቲ፡ ድኳናት ዘገልገል ንብረትን ኣቍሑን፡ ድኳናት መዓልታዊ ሃለኽቲ (ኣስቤዛ)፡ ባንኪ፡ ድኳን ዕንባባታት፡ ቤት-መሸጣ ሓጺነ-መጺን፡ ኣብያተ-መግብን እንዳ-ሻሂታትን ይክረብ።
ካብ ንኡስ-ዞባ ሄስትራ ናብ ኦስተርቢሙ ወይ ትራኖስ ብኣውቶቡስ ኣስታት 20 ደቒቕ ኣቢሉ ይወስድ። ኣብ ንኡስ-ዞባ ኣስቢ ከባብያዊ ዕዳጋን ድኳናት ዘገልገለ ንብረትን ውን ይርከብ። ኣብቲ ኣብ ኣስቢ ዝርከብ ዓቐበት ኣብ እዋን በረደ ዝተፈላለየ ናይ በረድ ጸወታታት ከም ምንሽርታት ይካየድ። ኣብ ምሉእ ምምሕዳር ከባቢታት ዳርጋ ብቐረባ ኣብ ባሕሪ ናይ መሐንበሲ ቦታታት ኣሎ። ኣብ እዋን ሓጋይ ምምሕዳር ከተማ ኣብ ባሕሪ ሌገርን ባሕሪ ሱምመን ዝካየድ፡ ንኹሎም ተመሃሮ ናይ ምሕንባስ ትምርህቲ የዳልወሎም።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ኩለን ንኡሳን ዓዲታት ምምሕዳር ከተማ ኢድረ፡
ነጻ መውዓሊ-ህጻናትን ናይ መዘናግዒ-ማእከላት ህጻናትን ኣለዋ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ቤት-ትምህርቲ ኢድረ (ኣብ ኦስተርቢሙ ትርከብ) - ኣዚለ ክሳብ 3ይ፡ 4ይ ክሳብ 5ይ፡ 6ይ ክሳብ 9ይ ተመሃሮ ተአንግድ።
ሄስትራስኩላን (ኣብ ሄስትራ ትርከብ) - ኣዚለ ክሳብ 5ይ ክፍሊ ተመሃሮ ተአንግድ።
ናይ ማእከላይ ደረጃ ትምህርቲ ኣብ ከተማታት
ትራኖስ ከምኡ ውን
ኤክሾ ይርከባ።
ዕድላት ትምህርቲ
ምምሕዳር ከተማ ኢድረ ትምርህቲ ዓበይትን ትምርህቲ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ ካብ ካልኦት ኣብቲ ከባቢ ዘለዋ ከተማታት ይዕድጎ። ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ ኣብቲ ኣብ ከተማ ትራኖስ ዝርከብ
ቬስትራ ቩክስ ላርሰንትሩም ዝበሃል ማእከል ትምህርቲ ይወሃብ እዩ። ካብ ኦስተርቢሙ ናብዚ ማእከል'ዚ ንምኻድ 45 ደቂቓ ኣቢሉ ዝወስድ ኮይኑ፡ ኣውቶቡስ ቁጽሪ 630 ሒዝኩም ክትከዱ ትኽእሉ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ኦስተርቢሙ፡
ማእከል-ጥዕና፡
ሕክምና ህጻናት፡
ሕክምና ኣዴታት፡
ሕክምና-ስኒ ከምኡ ውን
ፋርማሲ ይርከብ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ ክፍሊ ምምሕዳር ምቕባል ሓደስቲ ስደተኛታት ካልእ መንግስታዊ ትካላትን ኣብ ዝግበር ርኽክባት፡ ኣድላዪ ምስ ዝኸውን ብተለፎን ተርጓሚ ክቍጸረልኩም ይኽእል።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣገልግሎት መጎዓዝያ ኣብ ውሽጢ ምምሕዳር ከተማ ኢድረ ብዝምልከት፡ ኣውቶቡስ ቁጽሪ 630 ንኣብነት ካብን ናብን ኦስተርቢሙን ትራኖስን ትመላለስ። ካብ ትራኖስ ብባቡት ናብ ከተማታት ሊንሾፒን ስቶክሆልም ወይን ናብ ኔኾ ወይ ውን ዮንሾፒን ክትከዱ ትኽእሉ። ኣውቶቡስ ቁጽሪ 631 ካብን ናብን ኦስተርቢሙን ኤክኾን ትመላለስ። ካብ ኤክኾ ብከባብያዊ ነኣሽቱ ባቡራት (ክሮሳ-ቶገት) ናብ ኔኾ፡ ዮንሾፒንግ፡ ዮተቦሪ ቨክኾን ወይ ውን ካብኡ ናብ ካልእ ከተማታት ክትቕይሩ ትኽእሉ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ንግዳዊ ንጥፈታት ኣብ ምምሕዳር ከተማ ኢድረ ብነኣሽቱን መእከሎትን ትካላት ዝተዓብለለ እዩ። መብዛሕትአን ኣብዚ ከባቢ ዝርከባ ትካላት ብሓደ ሰብ ዝወነና ወይ ውን ኣዝዮም ውሑዳት ሰራሕተኛታት ዝቆጸራ ትካላት እየን። ምስተን ኣብቲ ከባቢ ዝርከባ ከተማታት ክነጻጸር እንከሎ፡ ቁጽሪ ናይቶም ከተማ ኢድረ ኣብ መዳይ መሬትን ኣግራብን ዝሰርሑ ሰባት ኣዝዩ ዓቢ እዩ። መብዛሕታኦም ነባሮ ናይቲ ከባቢ ዝኾኑ ደቂ-ተባዕትዮ ኣብ መዳይ ኢንዱስትሪ ተቆጺሮም ዝሰርሑ ክኾኑ እንከለዉ፡ መብዛሕትአን ደቂ-ኣንስትዮ ከኣ፡ ኣብ መዳይ ሕክምናን ክንክንን ተቆጺረን ይሰርሓ።
ብተመሳሳሊ ህንጻዊ መዳይ ብደቂ-ተባዕትዮ ዝተዓብለለ ክኸውን እንከሎ፡ ትምህርታዊ ጽላት ከኣ ብደቂ-ኣንስትዮ ዝተባሕተ እዩ። ኣብ ምምሕዳር ከተማ ኢድረ፡ እቶም ዓበይቲ ወሃብቲ-ስራሕ ትካላት ካምፊል፡ ኢድረ ስኮፕ፡ ኢድረ ግሪንደን ይርከብዎም። መብዛሕትኦም ነባሮ ምምሕዳር ከተማ ኢድረ፡ ናብ ከተማታት ትራኖስን ኤክኾን እንዳተመላለሱ ይሰርሑ። ኣብ ጽላት ህዝባዊ ምምሕዳር እቲ ዝዓበየ ወሃቢ-ስራሕ፡
ምምሕዳር ከተማ ኢድረ ባዕሉ እዩ። ኣብ ብሕታዊ ጽላት በቲ ሓደ ወገን እቲ ዝዓበየ ኣስራሒ ትካል ቦሽ ተርሞተክኒክ፡ ስትሮምስሆልመን፡ ኦኢኤም ከምኡ ውን ኢኤፍጂ ይርከብዎም። ኣብ ከተማ ኤክኾ መብዛሕትኦም ሰባት ኣብ
ሆስፒታል ይሰርሑ።


text:
ብ ግዱሳት ተጸናጸንቲ እከይ ውዲታት፡
ኣብ’ዚ ካልኣይ ክፋል መቐጸልታ ጽሑፍና ፡ ህዝቢ ኤርትራ ክፈልጦ ንዘለዎ ሓቅታት ከምቲ ልሙድ ክንጋልህ ኢና። ኣብ’ዚ ከም ፍሉይ ሕታም ጌርና እነቕርቦ ዘለና ናይ ምቅላዕን ምግላጽን ጽሑፍ፡ ህዝቢ ኤርትራን መሪሕ ውድቡ ህዝባዊ ግምባር ሓርነት ኤርትራን፡ ካብ ቅድሚ ነጻነት ኣትሒዞም ዝሓልፍዎ ዝነበሩ ኩነት፡ ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን’ውን፡ ህዝብን መንግስትን ሃገርን ኤርትራ ዝሰግርዎ ዘለዉ ኩርዃህ፡ እንታይ ይመስል? ጥራይ ዘይኮነ፡ ውዲታቶምን ኩሉ ናይ ጠነግ ምትእስሳራቶምን፡ ብውሽጥን ብግዳምን ንዘለዎም ናይ ገመድ ርክባትን ነዚ ገመድ እዚ ንምብንጣስ፡ ህዝቢ ኤርትራ ይሓልፎ ንዘሎ ጽንኩርነትን፡ ኪኖ እቲ ናይ ደቂቕ፡ ዝደቐቐ ጉዳያት ኣመልኪትና፡ ናብ ህዝቢ ኤርትራ ከነቅርብ ኢና።
ኣብ ኣቀራርባና ምስ ህልዊ ኩነታት ብምትሕሓዝ’ውን እነቕርቦ ስለ ዘለና፡ ምትሕውዋስ ዝመስል ክስተት ከጋጥም ዝኽእል’ኳ እንተኾነ፡ እቲ ናይ ተጻብኦ ጠነጋት ክሳብ ኩሉ ኣላሽ ኢሉ ዘይተበናጠሰ፡ ምስቲ ዋሕዚ ጽሑፍ ብምትሕሓዝ ነቲ ሓቂ ክትግንዘብዎ ዘነጽር ጽሑፍ ብምዃኑ፡ ምስቲ ዝቕጽል ክፍላት ከተተሓሓዝዎ ከም ዘለኩም ኢና እንመክር።
ሰናይ ንባባ ካልኣይ ክፋል፦


text:
ተበላሽየን ዝፀንሓ 420 ትካላት ማይ ተፀጊነን…
መቐለ ግንቦት 11/2009(ድወት) ኣብቶም ዝሓለፉ ዓሰርተ ኣዋርሕ ኣብ ሰለስተ ገጠር ወረዳታት ዞባ ምዕራብ ትግራይ ተበላሽየን ዝፀንሓ 420 ትካላት ማይ ከቢድን ቐሊልን ፅገና ተኻይድለን።
መምርሒ ማይ መዓድንን ኢነርጅን ዞባ ምዕራብ ትግራይ ከምዝበሎ ካብ መንጐ እተን ፅገና ተኻይድለን ዘለዋ ትካላት ማይ እተን 275 ቐሊል ኮይኑ ዝተረፉ 145 ትካላት ማይ ድማ ከቢድ እዩ።
በቲ ፅገና ብርክት ዝበለ ሕብረተሰብ ተጠቃማይ ቐረብ ፅሩይ ዝስተ ማይ ኮይኑ ኣሎ ዝበለ እቲ መምርሒ ሽፋን ማይ ከም ዞባ ድማ 59.4ሚኢታዊ ከምዝበፀሐ ኣፍሊጡ ኣሎ።
ኣብ ሰለስተ ገጠር ወረዳታት ዞባ ምዕራብ ትግራይ 742 ትካላት ማይ ንሕብረተሰብ ቐረብ ፅሩይ ዝስተ ማይ ግልጋሎት እናሃባ እየን።
ብፍላይ ኣብ ገጠር ጣብያታት ዝርከባ ትካላት ማይ ኮሚቴታትን ስሪትን ወፂኡለን ሕብረተሰብ ብኣግባቡ ክጥቀመለን ምሕደራ ተኣታትዩ ከምዘሎ ድማ ንምፍላጥ ተኻኢሉ ኣሎ።


text:
ብተመሳሳሊ ካብ መንጎ ሕጹያት ተወዳደርቲ ፓርቲ ሪፖብሊካን ዶናልድ ትራፕ ኣብ ክልተ ክፍለ-ግዝኣታት ተዓዊቶም። እዚ ድማ ነቲ ፓርቲ ወኪሎም ክርቑሑ ዘለዎም ተኽእሎ ዘልዕል’ዩ።
እዚ ኣብ ክፍለ-ግዝኣት ሚሽጋን ዝተመዝገበ ዓወት ሰነተር በርኒ ሳንደርስ ነቲ ብሂላሪ ክሊንተን ዝምራሕ ውድድር ፓርቲ ዲሞክራት ከምዘይልውጥ ይግለጽ`ኳ እንተሎ፡ በርኒ ሳንደርስ ግን ዓወቶም ከም`ዚ ክብሉ ይገልጹ።
‘እዚ ናይ ሎሚ ምሸት ዓወት ዘመተ በርኒ ሳንደርስ ኣብቲ ዝተዛረብናሉ ሰውራ ህዝቢ፡ፖለቲካዊ ሰውራ አብዛ ሃገር ሓያል ምኳኑ ዘርእይ’ዩ።’
ሂላሪ ክሊንተን ኣብ ክፍለ-ግዝኣት ሚሲሲፒ ዝተዓወታ ክኾና ኸለዋ ኣብ ሚሽጋን ድማ ንቁጽሪ ኣባላት ልዑኻን ፓርቲ ዲሞክራት ምስ መወዳደርተን በርኒ ሳንደርስ ተማቂለን። ብተወሳኺ ኣብቲ ዝመጽእ ሰሙን ዝኻየድ መባእታዊ ምርጫ ኣብ ሓሙሽተ ክፍለ-ግዝኣታት ዝለዓለ ቁጽሪ ልዑኻን ዝረኸባ ተወዳዳሪት’የን።
ብኻልእ ወገን ኣብ ውድድር ፓርቲ ሪፖብሊካን ዶናልድ ትራፕ ኣብ ክልቲኡ ክፍለ-ግዝኣታት ሚሲሲፒን ሚሽጋንን ብምዕዋት ነቲ ፓርቲ ወኪሉም ንምርጫ ፕረዝደንት ኣሜሪካ ክወደዳደሩ ዘለዎም ተክእሎ ክብ ኣቢልዎ`ሎ።
ዶናልድ ትራፕ ዋላ’ኻ ኣብ ቀረባ እዋን ኣንጻሮም ናይ ቴሌቭዥን መወዓውዒን ዕንቅፋታት እንተተዘርገሐ፡ በቲ ናይ ትማሊ ሶሉስ ዓወት ዝዓገቡ ይመስሉ።
ኣመሓዳሪ ኦሃዮ ዝኾኑ ጆን ካሲችን ሰነተር ቴክሳስ ቴድ ክሩዝ ካልኣይን ሳልሳይን ኮይኖም አብ ክፍለ-ግዝኣት ሚሽጋን ዝተዓወቱ ክኾኑ ከለው ሕጹይ ተወዳዳሪ ጆን ካሲች ንደገፍቶም ዝመጽእ ሰሙን ኣብ ክፍለ-ግዝኣቶም ንዝካየድ መባእታዊ ምርጫ ብተስፋ ክጽበዩ አተሓሳሲቦም’ዮም።
ሰነተር ቴድ ክሩዝ ኣብ ኣይዳሆ ዝተኻየደ መባእታዊ ምርጫ ዝተዓወቱ ክኾኑ ከለው ሃገራዊ ኣሃዛዊ መዓቀኒ ርእይቶ ህዝቢ ድማ ምንቁልቋል ዶናልድ ትራፕ የርኢ ኣሎ ኢሎም።
ኣብዚ ናይ ትማሊ ምርጫ ዓወት ዘይርኸቡ ሰነተር ማርኮ ሪብዮ’ውን ዝመጽእ ሰሙን ኣብ ክፍለ-ግዝኣቶም ዝካየድ ምርጫ ክዕወቱ ተስፋ ይገብሩ።
እዚ ኣብ ዝመጽእ ሰሙን ሶሉስ ኣብ ሓሙሽተ ክፍለ-ግዝኣታት ዝካየድ ምርጫ ብፍላይ ድማ እቲ ኣብ ኦሃዮን ፍሎሪዳን ዝካየድ ምርጫ ዝዓበየ ክከውን ከሎ ነቲ ቤተ-መንግስት ዋይት ሃውስ ንምእታው ዘሎ ተስፋ ድማ ዘተግብር ወይ’ውን ተስፋ ዘቁርጽ ምርጫ’ ክኸውን`ዩ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኤርትራ ኣብ ምዕቃብ ቅርስታት ትኽተሎ ዘላ ኣገባብ ዝድነቕ ምዃኑ፣ ሚኒስተር ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ ኢጣልያ ገሊጹ።
ኤርትራ ኣብ ምዕቃብ ጥንታውን ታሪኻውን ህንጻታትን ቅርስታትን ትኽተሎ ዘላ ኣገባብ ዝድነቕ ምዃኑ፣ ሚኒስተር ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ ኢጣልያ ሚስተር ኣንድሪያ ሪካርዲ ሓቢሩ።
ሚኒስተር ኣንድሪያ ብ27 ሰነ ኣብ ወደባዊት ከተማ ባጽዕ ዑደት ኣብ ዘካየደሉ፣ ባጽዕ ሓቚፋቶ ዘላ ጥንታውን ታሪኻውን ህንጻታት ብኸምዚ ኣገባብ ክዕቀብ ምኽኣሉ፣ “ኤርትራ ኣብ ምክንኻን ጥንታዊ ቦታታት ንእትኽተሎ ኣገባብ ዘርኢ’ዩ” ክብል ኣድናቖቱ ገሊጹ።
ሚኒስተር ኣንድሪያ ንኤሪና ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ ታሪኻዊ ህንጻታት፣ መስጊድ ሳሓባ፣ ቤተ-መዘክርን ካልእ ከባቢታት ከተማ ባጽዕን ፍሉይ ተመስጦ ከም ዘሕደረሉ ብምጥቃስ፣ ኤርትራ ብእትውንኖ ጸጋታት ንበጻሕቲ ዘዕግብ ልዑል ቱሪዝማዊ ኣገዳስነት ከምዘለዋ ኣገንዚቡ።
ብድሕሪ’ዚ – ሚኒስተር ኣንድሪያ ምስ ሚኒስተር ሃብቲ ባሕሪ ኣቶ ተወልደ ቀላቲ ሓጺር ርክብ ድሕሪ ምክያድ፣ ኣብ’ቲ ዞባ ብዛዕባ ዝትግበር ዘሎ ዓበይቲ ልምዓታዊ መደባት መብርሂ ተዋሂብዎ።
ሚኒስተር ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ ሪፓብሊክ ኢጣልያ ሚስተር ኣንድሪያ ሪካርዲ ናይ ክልተ መዓልታት ናይ ስራሕ ምብጻሕ ፈጺሙ፣ ብ27 ሰነ ካብ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ባጽዕ ናብ ሃገሩ ተፋንዩ።
**** ኣ.ዜ.ኤ ****


text:
ትማሊ ሰንበት ሰነ 16, 2017 ፓትርያርክ ኣቡነ እንጠንዮስ ኣብ ኣብ እንዳ ቅድስተ ማርያም ቅዳሰ ከምዝተሳተፉ ተረጋጊጹ ኣሎ። የግዳስ ዛጊት ናብ ቦትኦም ከምዘይተመለሱ ኣባላት ዓርቢ ሓርነት የረጋግጹ። እቲ ትማሊ ዝተገብረ ቅዳሰ ናይ ዕርቂ ደኣምበር ካብኡ ሓሊፉ ንኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ናብ ንቡር ሂወት ዝመልስ ኩነት ከምዘይኮነ ንሕብር። ኣብ መግለጺ ሓደ ካብቶም ናይ ዕርቂ ሽማግለ፤ ዕላማ ናይዚ መደብ ነቲ ኣብ መንጎ ቤተክርስትያን ዝተገብረ ዕርቂ ንህዝቢ ንምግላጽ ምዃኑ ገሊጹ። ብምቅጻል: እቶም ጳጳስ ተጸሊእዎም ስለዘሎ ሎሚ ክዛረቡ ኣይክእሉን እዮም ኢሉ:: ንክዛረቡ ድማ ዕድል ከምዘይተዋህቦም ንሕብር።
ግለ እቶም ፓትርያርክ ተኣሲሮምሉ ዝበሃል ነጥብታት፡ ምስ መናፍቃን ብምትሕብባር ፡ በዚ ድማ ሕጊ ቤተክርስትያን ብምጥሓስ; ንስልጣን ቤት ጽሕፈት ፓትርያርክ ብምብሓት(Abuse) ይርከብዎም። እቶም ፓትርያርክ ግና ንዚ ምሉእ ብምሉእ ተቋዊሞሞ። ኣነ ዝገበርክዎ ገበን የሎን ኢሎም ድማ ንጹህ ምኮኖም ነታ ሺማግለ ገሊጾምላ።
ብድሕሪኡ ኣብ መዛዘሚ መደብ ተወዲኡ ተባሂሉ፡ እቲ መራሕ መደብ ድያቆን ደጋጊሙ ብመጉልሕ ድምጺ "ኣዴታት መደብ ወዲእና ኢና ካብ ቤት መቅደስ ንውጻእ” ኢሎም። ነቲ ዝተረፈ ሰብ ድማ ብሓይሊ ከም ዝወጽእ ብምግባር እታ ቅዳሴ ተዛዚማ። ኣብቲ መደብ ሲቪላዊ ክዳን ዝተኸድኑ ኣባላት ሃገራዊ ድሕነት ከምዝነበሩን፡ ዝኾነ ይኹን ሰብ ስእሊ ይኹን ቪድዮ ክስንድ ከምዘይፈቅዱን ሓቢሮምና። የግዳስ ብድምጺ ሰኒድና ገለ ክፋል ካብቲ ዝነበረ ህሞት ነካፍለኩም ኣለና::


text:
ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ብ6 ለካቲት 2018 ኣገደስቲ ነጥብታት ብምዝርዛር ናብ ጐረቤት መንግስቲ ሱዳን መዘክር ልኢኹ። ኣብቲ መልእኽቱ፡ ሀ) ብሰንኪ ኣብዚ ዞናና ዝምዕብል ዘሎ ወጥሪ ኣብ ኤርትራዊ ተቓውሞ ሓዲሩ ዘሎ ሻቕሎትን ስግኣትን። ለ) ዝርዝር ሓው መንግስትን ህዝብን ሱዳን ኣብ ኩሉ ኩርነዓት ምስ ዝርከቡ ኤርትራውያን ክገብሮ ዝግባእ ምትሕብባርን ምትሕግጋዝን፡ ዝብሉ ሓሳባት ኣብቲ መዘክር ተጠቒሶም።
እቲ ብሰዲህኤ ናብ ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳይ ሱዳን ኢራሂም ጋንዶር፡ ቅዳሑ ድማ ናብ ብዙሓት ኤምባሲታት መንግስቲ ሱዳን ዝተላእከ መዘክር፡ ግደ ሱዳን ኣብ ምድጋፍ ቃልሲ ምእንቲ ናጽነት ኤርትራ ዘኪሩ፡ ኣብዚ ብሰንኪ ባዕሉ ዘይተኣማንነቱ ዘረጋግጽ ዘሎ ናይ ሓደ ሰብ ግዝኣት፡ ኣብ ኤርትራ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ንምርግጋጽ ዝግበር ዘሎ ቃልሲ እቲ ጽቡቕ ዝምድና ሱዳንን ምእንቲ ለውጢ ዝቃለሱ ዘለዉ ኤርትራውያንን ክድልድል ዘለዎ ትጽቢት ገሊጹ።
እቲ መዘክር፡ ሱዳን ኣብዚ ዞና ዘንጸላሉ ዘሎ ወተሃደራዊ ወጥሪ ንምዕጻፍ ኩሉ እትኽእሎ ዘበለ ንክትገብር ጸዊዑ። ኣተሓሒዙ ድማ ኣብ ኩሉ ኩርነዓት ዝርከቡ ኤምባስታታ ኣብ ወጻኢ ምስ ዝርከቡ ኤርትራውያን ከም ዝተሓጋገዙን ዝተሓባበሩን ንክትገብር ኣዘኻኺሩ። እዞም ኣብ ታሕቲ ተዘርዚሮም ዘለዉ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብቲ መዘክሩ፡ ካብ ህዝብን መንግስትን ሱዳን ዝጠለቦም እዮም።
- ሓው መንግስቲ ሱዳን ምስቲ ኣብ ኣስመራ ዘሎ ተዅታዂ ኣካል ኣብ ወተሃደራዊ ጐንጺ ካብ ምእታው ክዕቀብ። ምኽንያቱ ወተሃደራዊ ጐንጺ ነቲ ኣብ ዝኸፈአ ደረጃ ዘሎ ኩነታት ህዝቢ ኤርትራ ካብ ምግዳድ ሓሊፉ ፍታሕ ስለ ዘየምጽእ።
- መንግስቲ ሱዳን ንፍትሓዊ ኣጠቓቕማ ማይ ፈለግ ኒል ብዝምልከት ንዝወሰዶ መርገጽ ንንእድ። ነዚ ንሓባራዊ ኣጠቓቕማ ህዝብታት ከባቢ ፈለግ ኒል ዘውሕስ ለባም ኣተሓሕዛ ከኣ ነተባብዕ።
- ሚኒስትርኹምን መንግስትኹምን ምስቲ ዘይእሙን መንግስቲ ኢሳይያስ ኣፈውርቂ ዝምድናኡ ምሉእ ብምሉእ ከየመሓይሽን ናይቲ መንግስቲ ልኡኻት ናብ ከተማታት ሱዳን ዳግማይ ተመሊሶም ነቶም ኣብ መደበር ስደተኛታት ኣብ ትሕቲ ሓለዋኹም ልግስኹን ዝርከቡ ዓሰርተታት ኣሸሓት ኤርትራውያን ስደተኛታት ከሳቕዩን ከሸብሩን ከይፍቀደሎም ንጽውዕ።
- እቲ ጠቕሊልካ ዶብ ኤርትራን ሱዳንን ምዕጻው ድሮ ኩነታት ህዝብና ከጋድድ ጀሚሩ ኣሎ። ስለዚ እቲ ምቁጽጻር ዘይሕጋዊ ምንቅስቓስ ልኡኻት መንግስቲ ከም ዘለዎ ኮይኑ፡ ሕጋዊ ምንቅስቓስ ህዝብን ንግድን ኣብቲ ዶብ ክፍቀድ ንመንግስትኹም ንጽውዕ። እዚ ኣተሓሕዛዚ ነቲ ንዓኻትኩምን መላእ ዞናናን ክጸልው ዝኽእል ዘጋጥም ዝለዓለ ሰብኣዊ ህልቂትን ቅልውላውን ከድሕን ስለ ዝኽእል።
- ሱዳን ነቲ ኣንጻር ኩሉ ዓይነት ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባትን ግህሰትን እተካይዶ ዘላ ቃልሲ ክትቅጽሎ።
- ኣብ መወዳእታ ክቡር ሚኒስትሪኹም ኣብ ኩሉ ኩርነዓት ዓለም ዝርከቡ ኤምባስታቱ ኣብ በበይኑ ኩርነዓት ንዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት ከም ዝተሓባበሩን ዝሕግዙን ክገብርን ንርክብ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ሱዳናውያንን ኤርትራውያን ከተባብዕን ንጽውዕ።


text:
ብመሠረት ወግዓዊ ዕድመ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ግብጺ፣ ልኡኻን ቅዱስ ሲኖዶስ ኤርትራ ሰኑይ ፲፯ መስከረም ፳፻ወ፰ (29-9-2015) ናብ ካይሮ ገይሾም። ብሊቃነ ጳጳሳት ከምኡ’ውን ብአበምኔታት ገዳማት ዝተሰነየ ልኡኽ ቅዱስ ሲኖዶስ ኤርትራ፣ ምስ ብፁዕ ወቅዱስ ፖፕ ቴዎድሮስ ዝርከብዎ ኣባላት ቅዱስ ሲኖዶስ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ግብጺ ርክብን ጉባኤን ከካይድ ከምኡ’ውን ኣብ ዝተፈላለዩ ቅዱሳን ገዳማት ግብጺ ዑደት ኪገብር እዩ ።ተውሳክ....ልኡካን ቅዱስ ሲኖዶስ ኤርትራ ንሓዋርያዊ ዑደት ናብ ግብጺ ገይሾም
በዓለ መስቀል፡ ኣብ መላእ ኤርትራ ብዓቢይ ድምቀት ተባዒሉ!
በዓለ መስቀል ኣብ መላእ ኤርትራ ዓመት መጸ ዝኽበር ዓቢይ በዓል እዩ። ብፍሉይ ኸኣ ኣብ ኣሥመራ ኣብ ባሕቲ መስከረም ብፁዓን ጳጳሳት፡ ላዕለዎት ሰበ ሥልጣን መንግሥትን ዲፕሎማትን፡ ውሉደ ክህነትን ተመሃሮ ትምህርቲ ሰንበትን ምእመናንን ምእመናትን ኣብ ዝተረኽቡሉ ብዓቢይ ድምቀት ተባዒሉ።
ብመሠረት መርሓ ግብር ናይ’ቲ በዓል ሥነ ሥርዓት ልክዕ ሰዓት 7፡20 ቅ.ቀ. ብብፁዕ አቡነ ሉቃስ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስ ብጸሎት ተጀሚሩ። ድኅሪ መኽፈቲ ጸሎት፡ ብመሪሕነት ሰብ ተራ ለባስያን ደብረ ብሥራት ቅዱስ ገብርኤል ቤተ ክርስቲያን ሰአሊ ለነ ማርያም ጀሚሮም ሥርዓት ጸሎት ቅዳሴ ክሳዕ ጸሎተ ወንጌል በጺሑ። ካብ መዝ. 60 “ወወሃብኮሙ ትእምርተ ለእለ ይፈርሁከ ከመ ያምሥጡ እምገጸ ቅስት ወይድኃኑ ፍቁራኒከ/ ነቶም ዝፈርሁኻ ሰንደቕ ዕላማ ሃብካዮም፡ እዚ ድማ እቶም ፍቁራትካ ካብ ገጽ ተጻባኢ ምእንቲ ኪድኅኑ እዩ።” ዝብል ምስባክ ምስ ተሰብከ ካብ ወንጌል ዮሓ. 19፡25-27 ብብፁዕ አብነ ሉቃስ ተነቢቡ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
"ኣባ ጉባ ሓደ ካብ ተስዓቱ ቅዱሳን"
ኣብ ኃምሻይ ክፍለ ዘመን፡ ኣብ ምድረ ኣግዓዚ ስብከተ ወንጌል ኣብ ምስፋሕ፡ ሥርዓተ ምንኩስና ኣብ ምዝርጋሕ ነባሪ ኣገልግሎት ዝፈጸሙ ተስዓቱ ቅዱሳን እዮም። ሓደ ካብዞም ቅድሳን ድማ ኣባ ጉባ እዩ። ኣባ ጉባ፡ ብ 29 ታኅሣሥ ኣብ ቂልቂያ ንኡስ ኤስያ ተወሊዱ ኣብ ኣርብዓ መዓልቱ ጸጋ ጥምቀት ተቐቢሉ፡ ስመ ክርስትናኡ “ጉባ” ኢሎም ሰየምዎ። ‘ጉባ’ ማለት ኣፈ ወርቅ፡ ኣፈ መዓር ማለት እዩ።
ኣባ ጉባ፡ ብኣካልን መንፈስን ምስ ዓበየ ቅዱሳት መጻሕፍትን ሥርዓተ ብሕትውናን ምንኩስናን ብዝግባእ ተማህረ።
መልአከ እግዚአብሔር እናተገልጸሉ ካብ ሓደ ዓዲ ናብ ካልእ ዓዲ ክኸይድ ድኅሪ ምጽናሕ ናብ ምድረ ኣግዓዚ መጺኡ ምስ ተስዓቱ ቅዱሳን ተራኸበ።
ንነዊኅ ዓመታት ምስ እዞም ሸሞንተ ቅዱሳን ብሓድነት ድኅሪ ምንባር፡ ከም ፈቃድ እግዚአብሔር ነናብ ዝተመደበሎም ቦታ ክኸዱ ከለዉ፡ ኣባ ጉባ ድማ ናብ ካብ መደራ ክልተ ምዕራፍ ርኅቕ ኢሉ ዝርከብ ቦታ ከደ። ነቲ ናይቲ ከባቢ ሕዝቢ እናስተማህረን ሕሙማት እናፈወሰን ምዉታን እናተንሥአን፡ ኣብ ኣምልኮተ እግዚአብሔር ከምዝጸንዑን ብሥነ ምግባር ከምዝዓብዩን ገበረ።
ኣባ ጉባ፡- ብዙኃት ደቀ መዛሙርት ኣፍርዩ፡ ብጾም፡ጸሎት፡ ስግደት፡ ምስትምሃር . . . ንብዙኅ ዓመታት ጸኒዑ ገድሉ ምስ ፈጸመ፦ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብግርማ ተገሊጹ ቃል ኪዳን ሃቦ። ድኅሪ’ዚ ድማ ብዕለት 29 ግንቦት ብሰላም ኣብታ ዝገደማ ገዳሙ ዓሪፉ ተቐብረ።
በቲ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝሃቦ ቃል ኪዳን ከኣ ጸጋ በረኸትን ፈውሰ መድኃኒትን ካብ ገዳሙ ኣይተፈልየን፡ ክሳዕ ዳግም ምጽኣት’ውን ዝነብር እዩ።
በረኸት ቃል ኪዳኑ የሳትፈና!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን።
ክቡራን ምእመናንን ምእመናትን፥ ከምኡ’ውን መላእ ሕዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጥን ወጻእን፥ ኣብ ዝተፈላለየ ክፍላተ ዓለም ዘሎኹም ፈተውትን።
ሰላመ እግዚኣብሔር ምሳኹም ይኹን።
ፓትርያርክ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ቅዱስ ኣቡነ እንጦንዮስ፥ ኣብ ሕማም ይርከቡ ኣለዉ።
ስለዚ ኣብ ዘዘሎኹሞ ኮንኩም ብብቋንቋኹም፥ ካብ ሎሚ ዕለት 17 ግንቦት 2017 (ግንቦት ፱, ፳፻፱) ጀሚርኩም፥ ስለ ፓትርያርክ ቅዱስ እንጦንዮስ ጸሎት ክግበር ብስም ቅድስትቤተ ክርስቲያን እጽውዕ ኣሎኹ።
ከምኡውን ኣብ ኣብያተ ክርስቲያናት ይኹን ብውልቂ እትጽልዩ ካህናት ኣብ ኩሉ መደብ ጸሎትኩም፥ መሓረነ-ኣብን መስተበቊዕ በእንተ ድውያንን፥ ክትጽልዩ ሓደራ እብለኩም።
ብፍሉይ ከኣ ሰንበት 21 ግንቦት 2017 (ግንቦት ፲፫, ፳፻፱ ግእዝ) ኣብ ነፍሲ ወከፍ ቤተ ክርስቲያን ዝግበር ቅዳሴ፥ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ዘጽንሓቶ ሥርዓት ጸሎት ቅዳሴ ከምዘለዎ ናይ ዕለቱ ኮይኑ፥ ኣብ ኩሉ ጸሎታት ቅዱስ ፓትርያርክ ኣቡነ እንጦንዮስ ምሕረት ከውርደሎምን፥ ነታ ሃገር እግዚኣብሔር ክዕረቓን፥ ብጥብኣትን ብመንፈሳዊ ኣስተንትኖንፍቕርን ኩላትና ብጸሎት ክንነቅሕ ኣባታዊ ለበዋይን ጸዋዒተይን ብስም እግዚኣብሔር አመሓላልፍ፥
እግዚኣብሔር ጸሎትና ይቀበለልና። ኣሜን።
ኣቡን መቃርዮስ
ጳጳስ ዲበኩሉ


text:
May 14, 2018
ኣደይ ሓረጉ ዖቁባዮውሃንስ
ክብርቲ ዋላዲተይ ኣቲ ፈቃር ኣደይ፡ ዓዲ እግዚኣብሄርኪ ካብ ትኸዲ ሓያለይ ዓመታት ኮይኑ፡
ጊዜ እንታይ ኣለዎ ይሓልፍ ይጎይ፡ ድቅስ ተንስእ ውጉሕ ዕርብ ኮይኑ።
ኣደይ መዓረይ ኣብ ንኡስ ዕድሜኺ፡ ንርእስኺ ቆልዓ፡ ቆልዓ ወሊድኪ ብኣይ ተበኩርኪ፡
ብዙሓት ወሊድኪ፡ ንሓደ ክትጠንሲ፡ ነታ ሓንቲ ከተጥብዊ፡ ነደ ሓደ ክትሓቁፊ፡
እሞ ድማ ምስዚ ኹሉ ሓላፍነትኪ፡ እቲ ኣህላኺ ዕዮ ገዛን ሕርሻን ብሙሉኡ ኣጣሚርኪ፡
ብለይቱ ተንሲእኪ ቅድም ነቶም ግራት ዝሓርሱ ሓረስቶስ ድሓር ነቶም ጓሶት ጤልበጊዕ መውዓሊ ምስሖም እናሃብኪ፡ ድሓን ወፊርኩም ድሓን እተዉ እናበልኪ፡
ድሓር ነቦይ ተፍንዊ፡ ቃላት ዘይብሉ ኣብ ዓይንኹም ጥራይ ዝርኤ ፍቅርኺ ትገልጺ፡ ፍቅሩ ይገልጸልኪ፡
ኣብ መጨረሽታ ድማ ነቶም ናይ ትምሃርቲ ዕድመ ዝበጻሕና ደቅኺ ኣቁሪስኪ ተፋንዊ።
ኣብ ገዛ ሓገዝቲ’ኳ እንተነበራኺ ማዕሪኤን ዘይኮነ ልዕሌን እናሰራሕኪ፡
እዋን ቀውዒ መኼዳ ክኽውን ከሎ፡ መግቢ ሒዝካ ንበረኻ ትኸዲ ሓረስቶት ከተምስሒ፡ ክትምግቢ።
ሕጂ ክትሓስቦ ከለኻ ዝገርም ድማ፡ ተማሃራይ ካብ ቤት ትምሃርቲ፡ ሓረስታያ ካብ ማሕረሱ፡ ጓሳ ካብ መሮሩ ምስ ተኣከብና፡ ምሽት ኩላትና ብሓንሳእ ንበልዕ ካብ ሓንቲ መኣዲ ኮይንና።
እቲ ዋና ሓረስታይ ገዛና ክሳብ ንዓቢ ይመስለና ነይሩ ምሳና ዝቅመጥ ሐዎባና።
ካብ ቤት ትምህርቲ መጺእና ጠዓሞት ሂብኪ፡ ኣጽንዑ ዘይተማህረ ኣይምዔረ ክትብልና፡ ሰቲና ንረዊ፡ ።በሊዕና ንዝጸግብ ዘይመስለኪ።
“ኣርባዕተ ዓይኒዩ ዘለኒ፡ሰጥ ኢልኩም ኣጽንዑ” ክትብልና፡ ክሳዕ ዝዓቢ ይመስለኒ ኔይሩ ሓቂ።
ኣንቲ ኣደይ መዓረይ፡ ክብርቲ ወላዲተይ፡ ይገርመኒ ሕጂ ክሓስቦ ከለኹ፡
ካበይ ዝመጽእ ነይሩ፡ እዚ ኹሉ ክእለትኪ፡ እዚ ኹሉ ሓይልኺ፡ ምስ ናይ ምምሓዳር ክእለቱ፡
እዋይ ጻዕሪ፡ እዋይ ክእለት፡ እዋይ ልቦና፡ እዋይ ፍትሒ፡ እዋይ ፍቅሪ እዝጊ’ዩ ዓዲሉኪ ብኡነቱ።
ይዝከረኒ ክጋገ ከለኹ ክትገንሕኒ፡ ክትምዕድኒ፡ ጽቡቅ ክገብር ንጎሮባብትና ክልኣኽ፡ ንኣሽቱ ኣሕዋተይ ክሓዝል ክሓቁፍ፡ ኣገናዕ ኮሪዕዳ ጓለይ ክትብሊኒ።
ኣደይ መዓረይ፡ ፈቃር፡ ለባም ወሊዲተይ፡
ዘይርኤኪ ይመስለኪ ኔይሩ ኣነ ግን ርእየኪ፡
ክልምን ዝመጸ፡ኣብ ወገፈ ኮፍ ኣቢልኪ ክትዕንግሊ፡
ሓራሳት ምስ ዝህልዋ፡ ጸባ ምስ ብራሕ ምስ ልኻይ ክትልእኪ፡
ኣውደ ዓመት ኮይኑ፡ ድሎት ምስ እንጌርኡ ምስ ጸብሑ ሓንሳእ ሓንሳእ ድማ ምስ ስውኡ፡
ክትሰዲ እንዳ ዝሽመግሉ ስድራቤታት፡ ዝሰልከዩ፡ ርኣዩለይ ስምዑለይ ከይበልኪ ጉድ እኮ’ዩ።
ይዝከረኒ ድማ ወለዲ፡ ቤተ ሰብ ካብ ዓዲ እንተ ብበቅሊ እንተ ብእግሮም ዘጓሕ እናበሉ መጺኦም
“ማይ ሞይቁ ኣሎ እግሮም ሕጸብዮም” ክትብልኒ።
እግሮም ሓጺበ ምስ ተሳለምክዎም፡ መንኮበይ እናጠብጠቡ ክምርቁኒ ዓለም ዝጭበጥክዋ ክመስል፡ ብርቱዕ ሓጎስ ክስማዓኒ።
እወ ኣደይ ማዓረይ ንኣሽቱ ኣሕዋተይ ከምዚ ናተይ የእጋር ዝደኸሙ ኣጋይሽ ኣይሓጸባን።
ካብቲ ሓውሲ ኸተማ ኣርባIተ ኣስመራ፡ ንኸተማ ግዒዝና ስታንቶ ኦቶ ኮይኑ ገዛና፡
ዓቢ ገዛ’ዩ መስ ገፊሕ መካባብያኡ፡ ወይኒ፡ ሜለ፡ ኩኽ ድሮ ጽኒሕዎ፡ ድሓር ናፍቆት ሕርሻ ጨና ኣዳም፡ ሓምሊ ቆስጣ፡ ኮሚዲሮ፡ ኮሮቲ ተወሲኽዎ፡
ወዮ ብሩኻት ቤተሰብ ኣጋይሽና ብውግእን ሕጽረት ማይን እንተሰልከዩ፡ ግዜ ተቀይሩ፡ ሳእኒ እንተተረፈ ቅጻዕ ተዘውቲሩ።
ብእግሪ ምኻድ ውን ዳርጋ ተሪፉ፡ ሓይሊ ኣብ ኣውቶቡስ ኮይኑ።
ኣደይ መዓረይ፡ ሓላለይ፡ ደረት ዘይብሉ ልግስኺ ኣብ ሜሬት ዘይወድቅ ምኽርኺ፡ እናሓደርኩ ብዝያዳ ይናፍቀኪ፡ ገለ እንተዛሓለለይ ብስምኪ’ዶ ክጽውዓኪ?
ሐረገወይኒ፡ ሓረግ፡ ሓረጉ ዓይነይ እንታየ’ሞ ክብለኪ፡ ወይ ኣቲ ጓል ቀሺ ዕቁባዮውሃንስ ዘሚካኤል፡ ጓል ወይዘሮ ተበርሕ ገብረክርስቶስ እንተበልኩክኺ’ዶ ይሕሸኪ?
ወይ ድማ ሓረገይ ማዓረይ ዳርጋ መሰታይ ኣደይን፡ ሓብተይን፡ ኣደ ኣሕዋታ ክብለኪ?
ኣደይ ማዓረይ፡ ክብርቲ ወላዲተይ፡ ኣደ ኣዋልድ፡ ኣደ ኣወዳት፡ ኣደ ብዙሓት፡
ንኹሉ ብሓባር፡ ደቀይ፡ ቤተሰብይ፡ ኣሕዋተይ ጎሮባብተይ ጥራይ ከይበልኪ ኣግልጊልኪ፡ ቀትሪ ምስ ብጊሓት።
ምስቲ ብለውሃቱ፡ ብፍቅሩ፡ ብልግሱ፡ ብትሕትንኡ፡ ብንህዝቢ ምግልጋሉ ህዝቢ ዝመስከርሉ ክቡር ኣቦና ኬንኪ፡ ማኪና ቢብ ምስ ኣበለት፡ ካንቸሎ ክኽፈት፡ “መርሓባ፡ መርሓባ ድሃይኩም ኣይታሓባእ እናበልኪ፡ ተፋቂርኩም፡ ተኻባቢርኩም ኣብነተ ኮንኩም የዕቢኹሙና፡ ኣብ ዝብጻሕ ኣብጺሕኩሙና።
ትምህርተይ ወዲኢ፡ ኣብ ናይ ስራሕ ዓለም ኣትየ፡ ተመርዕየ ወሊደ ዘሚደ፡
ግን ከምቲ ንስኺ ዝተሓጎስክዮ፡ ኣይተሐጎስኩን፡ ኣይቀሰንኩን ኣነ፡ ወይ ኣደይ መዓረይ፡
መን ምስ ተሓጎሰ’ሞ መን ምስ ቀሰነ።
ድሕሪ ነጻነት ከም ህዝበይ ዓዲ ኣትየ፡ ኩሉ በብዓቅሙ ዋጋ ከፊሉ’ዩ እንታይ ዘሰክፍ ኔይሩ፡
ስድራ ስውኣት ክድበሱ፡ ወለዲ ምስ ዉሉዶም ክትሓቋቆፉ፡
ናይ 30 ዓመታት ዕንወት ከብቅዕ፡ ኣብ ዘይነውሔ ጊዜ ሰላምን ፡ ብልጽግናን ክነግስ ሙሉእ ብሙሉእ ዓወት ክኽውን።
ከምኡ ግን ኣይኮነን፡ ነገር ሸሊሑ ካልእ ኮይኑ ተረኺቡ፡
ህዝቢ ተጠሊሙ፡ ዝጠፍኤ ሓዊ ዝመሰለስ ለካ ተደጉሉ።
ዓደይ ኣትየ ከብቅዕ ኣብ ዝዓርፈሉ እዋን ንኻልኣይ ጊዜ ተሰዲደ፡
ዳግማይ ስደት ስለ ዝኾነ ሰረት ነይሩኒ፡ ደቀይ ዓብየን’የን ሓላፍነት የብለይኒ።
ዝብላዕ ዝስተ ኣይስኣንኩን፡ ሕማቅ ምስማዕን ምርኣይን ግን ድቃስ ይኸልኣኒ።
ሓንሳእ ምስ ብጾተይ ኮይነ ሓንሳእ ንበይነይ “እዚ ኹሉ ስቃይ፡ እዚ ኹ ጭካኔ፡ እዚ ኹሉ ኢ-ሰብኣዊ ተግባራት፡ ከመይ ገይሩ ጀሚሩ ካብ ምንታይ መጻ ወረ እንታይ’ዩ ነገሩ?” ኢለ ይሓታ ነዛ ነብሰይ፡ መልሲ ግን ይስእነሉ።
ኣደይ ማዓረይ ሓላለይ ደጊመ ክንግረኪ ብሓቂ ይናፍቀኪ፡ ተስፋ እንተኾነኒ፡ ኣብቲ መቃብርኪ መጺኤ፡ ሳዕሪሩ እንተሎ ወጋጊነ ኣጻራርየ ከም ህያው፡ ይደሊ ከዕልለኪ፡
ግን ምሳና ዘይሳማማዕ ኣይዕዱን’ዩ ተባሂሉ፡ ተባሒቱ ዓዲ ከም ድላዮም ዝዕንድርሉ ከይመጽእ ዓዲ ዉሑዳት ኮዮኑ።
ኣደይ መዓረይ ሓላላይ፡ ምስተን ምሳኺ ዘለዋ ብጾትኪ ኴንኪ ጸልይልና።
ንሕና ልብና ክርስርስ፡ ሓወይ ሓፍተይ ክንብሃሃል ብሕልናና ክንግዛእ ኣብ ፍቅሪ ክኽውን ሓይልና፡
እግዚኣቢሄር ኣምላኽ ድማ ጸሎትክን ጸሎት ህዝቢ ብሙሉኡ ሰሚዑ እዚ ኹሉ ነበርያ ነበረ ኮይኑ ሰላም ከውርደና፡ ኣብ ዓድና ክኣኻኽበና።
ኣደይ መዓረይ ፍቅርቲ ኣዛሚት ወላዲተይ፡ ከምኡ ድኣ ናፍቆት የዛርበኒ ኣሎ ማዕልቲ ኣዴታት ድማ ኮይኑ እምበር፡ ብሓንሳእ ኣለና ስጋ እንተሞተ መንፈስ ማኣስ ይመውት ኮይኑ።
ክሳብ ንራኻብ ሕጉስቲ መዓልቲ ኣዴታት፡Happy Mothers Day ይብለኪ፡ ነተን ምሳኺ ዘለዋ ድማ ከምኡ Happy Mothers Day ኢላትካን በልለይ ኣቲ ፈቃር፡ ለባም፡ ሕያወይቲ፡ ለጋስ፡ ኣደ ኹሉ ኣደይ ማዓረይ፡ እወ ኣደይ ማዓረይ።
ጓልኪ ኣበባ


text:
ምልሻ ጃንጃዊድ፣ ካብ ሕብረት ኤውሮጳ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ሓቲቱ
Radio Erena: 29 April 2018
ሱዳናዊ ጉጅለ ሚልሻ ጃንጃዊድ፣ ካብ ሕብረት ኤውሮጳ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ሓቲቱ።
እቲ ብምጽናት ደቂ ሰብን ገበናት ኲናትን ዝኽሰስ ጉጅለ፣ ካብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ናብ ኤውሮጳ ክሰግሩ ንዝሕልኑ ስደተኛታት ኣብ ዶብ ሱዳንን ሊብያን ብምኽታር ንቑጽሪ ዋሕዚ ስደተኛታት ከምዘጉደለ ብምጥቃስ፣ ኣምሳያኡ ካብ ሕብረት ኤውሮጳ ፋይናንስያዊ ሓገዝ ክወሃቦ ከምዝግባእ ይገልጽ።
እዚ ስሙ ናብ ‘ሓይልታት ህጹጽ ረዲኤት’ ዝቐየረ ጉጅለ ምልሻ፣ ካብ ሕብረት ኤውሮጳ ካሕሳ ዝሓትት ዘሎ፣ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኣባላቱ ኣብ ዶብ ሊብያን ሱዳንን ኣዋፊሩ ስደተኛታት ኣብ ምኽታር ተጸሚዱ ኣብ ዘሎ እዋን’ዩ።
ኮማንደር ምልሻ ጃንጃዊድ መሓመድ ሓምዳን ኣብ ምምራቕ ሓደስቲ ኣባላቱ ኣብ ዘስመዖ መደረ፣ ሕብረት ኤውሮጳ ክሰርሖ ዝግብኦ ምግታእ ስደተኛታት ባዕልና ንዓመሉ ስለዘለና፣ ክኽሕሰና ይግባእ፣ እንተዘይኮይኑ ስራሕና ደው ከነብል ኢና’ ኢሉ።
ከምዝፍለጥ እዚ ጉጅለ ምልሻ ዝሓዞም ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ምብራቕ ኣፍሪቃ፣ ዘስካሕክሕ ግፍዒ ከምዘውርደሎምን፣ ዝረኸበሎም ንብረት ከምዝዘምትን ቃል ምስክርነቶም ዝሃቡ ግዳያት ኣቃሊዖም’ዮም።
ሱዳን ካብ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ሶማልያ ንዝመጹ ስደተኛታት ቀንዲ መተሓላለፊት’ያ ብምባል ሕብረት ኤውሮጳ ንመንግስቲ ሱዳን ልዕሊ 123 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ ብምሃብ ዶባታ ክትዓጹ ተደጋጋሚ ፈተነታት ኣካዪዱ እዩ።
=================


text:
ኣብ ኔዘርላንድ ዘሎ ገዛኹም
ኣብ ሃገርኩም ድሮ ናይ መባኣታ ወይ’ውን ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ተማሂርኩም እንተነይርኩም፡ነቲ ሃገራዊ ፈተና ዘዳልወኩም ዓይነት ስልጠና ክትመርጹ ትኽእል ኢኹም። ምልከት ቋንቋ ዳች ንዓኻ ኣብ ዕድላት ስራሕ ወይ’ውን ንትምህርቲ ኣብ mbo/hbo (ገምጋም ተወሳኺ ትምህርቲ/ላዕለዋይ ተወሳኺ ትምህርቲ) ኣዝዩ ኣገዳሲ ምስ ዝኸውን፡ እቲ ናይ ሃገራዊ ፈተና ስልጠና ምውሳድ ከድልየኩም’ዩ። ሃገራዊ ፈተና NT2 ካብ’ቲ ናይምውህሃድ ፈተና ዝከበደ’ዩ። እቲ ሃገራዊ ፈተና ምስ እትወስድዎ ተወሳኺ ምውህሃድ ኣይከድልየኩምን’ዩ። ኣብ ካፓበልታል ዘለው መምህራን ምስ’ቶም ንሃገራዊ ፈተና ዝተሓጽዩ እኹል ተመክሮ ኣለዎም። ምስ’ቶም ተወሳኺ ትምህርቲ ዝሓለፉ ዝሓለፉን ኣብ ናይ ስራሕ ኮም ጽቡቅ ኣበርክቶ ዝገብሩ ዘለዎ ናይ ቅድም ተማሃሮና ክሳብ ሕጂ ስሩዕ ርክባት ኣሎና።
ኣብ ካፓበልታል ክንደይ ሳምንታትን፡ ክንደይ ትምህርቲ ኣብ ሰሙንን ክትመሃሩ ከም እትደዩ ባዕልኹም ክትውስኑ ትኽእሉ ኢኹም። ካብቶም 1፡ 2 ወይ 4 ነናይ ፍርቂ-መዓልቲ ትምህርቲ እትመሃሩሎም ናይ 22፡ 42፡ 64 ሳምንታት ስልጠናታት ዝጥዕመኩም ዓይነት ክትመርጹ ትኽእሉ ኢኹም። ካብ ተመክሮና መብዛሕቲኦም ሰባት እቲ ናይ 42 ሳምንታት ትምህርቲ ምስ ዝከታተሉ ነቲ ፈተና ከም ዝሰግርዎ ኣስተውዒልና ኣለና። ኣብኡ ኣብ ሰሙን 2 ነናይ ፍርቂ መዓልቲ ክትከታተሉ ኢኹም።
ብመሰረት እቲ ሕጊ ካብ 1 ጥሪ 2015ዓም ክትውሃሃዱ ግዴታ እንተለኩም ወይ’ውን ዜግነት ክትወሃቡ እንተደሊኹም እሞ ድሕሪ 1 ጥሪ 2015ዓም ክትወሃሃዱ ግዴታ እንተለኩም፡ ነቲ ናይ ክፋል ስልጠና ናይ ምምእዛን ኣብ ዕዳጋ ስራሕ ዳች ክትከታተሉ ግዴታ ኣለኩም። እዚ ክፋል ስልጠና እዚ ኣብ’ቲ እንህቦ ናይ ምውህሃድ ስልጠና ዝተጠቓለለ’ዩ፡ ብተወሳኺ’ውን ኣብ’ቲ NT2 ናይ ሃገራዊ ፈተና ስልጠናታት ውን ኣሎ።
ሕጂ ተመዝገቡ ወይ ንነጻ ሓበሬታዊ ዝርርብ ኣመልክቱ።


text:
ካብ ዘመን ጥሪ - ለካቲት 2018 ቅጺ. 4 ቁ. 7
ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ጀሚሩ ማሕበራውን ፖለቲካውን ቅልውላው ከምዝተራእየ ሓባሪ ዘድልዮ ኣይኮነን። ጠንቂ ናይቲ ቅልውላው እቲ ገዛኢ ፓርቲ ዉሽጡ ገናጺሉ ካብቲ ባዕሉ ንውሽጡ ዝነቐፎ ንላዕሊ ሕጂ ክንውስኸሉ ንኽእል የለን። ብዝተፈላለየ ቃላት ተጠላቒና ኢና ጸኒሕና ኢሉ ነብሱ ፈቲሹ ፍታሕ ኢሉ ዝርእዮ ዘበለ ኣብ ምትግባር ተዋፊሩ ኣሎ። ንዓና ንኤርትራውያን ከም ኣብነት ክንርእዮን ክንጠቕሶን ዝግበኣና እውን እዚ ኮይኑ እስመዓና። ኣብ ኢትዮጵያ ተጠላቒና ጸኒሕና ኢልካ እሱራት ትፈትሕ፡ ርእይቶ ህዝቢ ሰሚዕካ ነብስኻ ተመዓራሪ። ኣብ ኤርትራ ከኣ ተጠላቒና እንተኢልካ ንማእሰርትን ንሕልፈትን ትፍረድ። ኣብ ኢትዮጵያ ደሞክራሲያዊ መድረኻትና ጸቢቡ ንተቃወምቲ ከምቲ ዝግባእ ኣይነተኣናግድን ኣለና ኢሎም ምስ ተቓወምቲ ምምኻርን ዝያዳ ባይታ ክህልዎምን ይግበር፥ ኣብ ኤርትራ ድማ ብዘይካ ናይ ህዝባዊ ግንባር ካልእ ፖለቲካ ኣሎ ኢሉ ዝኣምን እንተልዩ ኣብዛ ዘለናያ ዓለም ዘይኮነስ ኣብ ካልእ ዓለም ክነብር ኣለዎ ይበሃል። ኣብ ኢትዮጵያ ህዝቢ ኣውያቱ እንተኣስሚዑ (ብሕማቕ ኣጋጣሚ ዝበርስ ንብረትን ዝሓልፍ ህይወትን ገዲፍካ) እቲ ገዛኢ ፓርቲ ንህዝቢ ይቕረ በለልና በዲልናካ ኢና ክብል ኣብ መራኸቢ ብዙሓን ወጺኡ ይቕሬታ ይሓትት። ኣብ ኤርትራ ድማ ይትረፍዶ መንግስቲ ካብ ስልጣኑ ይውረድ ምባልሲ ናብራ ከቢሩና እንተበለ እውን ኣብ ኣፍደገ ገዛኹምዶ በጊዕ ዘይሓረድናልኩም ደሊኹም እዩ ይበሃል። ነገሩ ኣብ ውድድር እውን ዝቐርብ ኣይኮነን።
ኣብ ኢትዮጵያ ይኹን ኣብ ካለኦት ጎረባብትና ይትረፍዶ ፖለቲካዊ ተሳትፎ ምጽባብን ርእይቶኻ ናይ ምግላጽ ነጻነት ተነፊጉካስ፡ ባኒ ከቢራትና ኢልካ ኣብ ጎደናታት ወጺእካ ተቓውሞኻ ምስማዕ ሓዲሽ ነገር ኣይኮነን። ኣብ ኤርትራ ግን ባኒ እንተኸበረ ይኹን ሰብ እንተሓሰረ ኣብ ጎደናታት ወጺእካ ኣቤት ምባል ተሳኢኑ ኣሎ። ብርግጽ! ህዝቢ ኤርትራ ከምቲ ሓደ-ክልተ ሰባት ኣብ ፈይስቡክን ኣብ ፓልቶክን ጎሮሮኦም ክሳብ ዝልሕትት - ንሕና ኤርትራውያን ፈራሓትን ጃጀውትን ኢና ኢሎም ክምድሩ ዝሓድሩ ዘይኮነስ፡ ኤርትራውያን ሓንሳብን ንሓዋሩን ጅግንነትና ዘመስከርና ኢና። የግድስ ጀጋኑ ክንከውን ዝገበረና ናይ ብረታዊ ቃልሲ ኩነታት ኔሩ፡ ሕጂ ከኣ ከምዚ ዘለናዮ ክንከውን ዝገብረ ናይ ልዕሊ 26 ዓመታት ናይ ህግደፍ ኣረሜናውን ተባላሓትን ትካል ኣሎ። ህግደፋዊ ትካል ይትረፍዶ ቀደም ብሓያሉስ ሕጂ ተዳኺሙ እናሃለወ እውን ጽቡቕ ክሰርሕ ደኣዩ ዘይክእል እምበር ንሕማቕሲ ደቂሱ ዝሓድር ኣይኮነን። እዚ ስለ ዝኾነ ከኣ ነቲ በብእዋኑ ሰማይ ዝድይብ ዘሎ መነባብሮ ኤርትራውያን መንቀሊ ዕግርግር ከይከውን ኢሉ ህዝቢ ኤርትራ ሕጂውን ኣተኩሮኡ ናብ ደገ ጌሩ ካብዚ ናትና ዝኸፍእ እውን ኣሎ ኢሉ ነቲ ናቱ ኣዝዩ ክፉእ መነባብሮ ርዒሙ ክነብር ይገብር ኣሎ። እዚ ጥራሕ ግን ኣይኮነን፡ እቲ ሰራም ህግደፍ ኣብ ሕድሕድና ሰላምን ቅሳነትን ከይንረክብ ወግሐ ጸብሐ ዝተፈላለየ ኣጀንዳ እናፈጠረ ኣብቲ ንሱ ክንውዕሎ ዝደልየና ክንውዕል ይገብር ኣሎ። ሰራምን ፈላላዪን መልእኽትታት ህግደፍ በቶም ብኸብዶም ዝተሸጡ ኮሮኹሩን በቶም ብድንቁርና ዝተበልዑ የዋሃትን ኣቢሉዩ ኣብ መላእ ህዝብና ዝላባዕ ዘሎ።
ህግደፍ ኩሉ መደረኡ ወያነ እናበለ ኣብ መንጎ ውድባት ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ መንጎ ህዝብታት ሰላምን ቅሳነትን ከይነግስ ካብ ዝሰርሕ ዓመታት ኣቊጺሩ ኣሎ። እዚውን ከምቲ ልዕል ኢሉ ዝተገልጸ ድሌት ህዝቢ ከይነማልእ ጸላእቲ ዓንቂጾሙና ንምባል ክጥዕሞ እንተዘይኮይኑ ንልዑላውነት ኤርትራ ዝህድድ ፖለቲካዊ ይኹን ወተሃደራዊ ኩነታት ስለ ዘሎ ኣይኮነን። ወዮ ደኣ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ትማሊ ዝበሎ ሎሚ ክኽሕዶ ኣይእግሞን እዩ እምበር፡ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ትርጉም ዘይብሉ ኩነታት ከነብጽሖ ኢና ዝበለ ሰብኣይ፡ ነዊሕ ከይጸንሐ ብዶብ ኣሳቢቡ ኣሻሓት ኣሓትናን ኣሕዋትናን ከጥፍእ ኣይምተገበአን። ግን ከኣ ባህርያቱ እዩ`ሞ ኣይገርመናን ከኣ። እቲ ዝገርም ግና እቲ በብእዋኑ ብዘረባ ናይቲ ፈጣጥ ሓሶት ዝምድር መራሒ ክታለል ዝነብር ህዝብና እዩ። ኣብ ወውሻጥኡ ዘይተበደለ ኤርትራዊ ዘየለ እንከሎ ህዝብና ክሳብ ክንድዚ ተዓዚሙ ክነብር ምዃኑ እዩ። እዚ ግን ተሰሪሑሉ እዩ። እቲ ቀስ እናበለ ክተኣታቶ ዝጸንሐ ኣዕናዊ ውድባዊ ባህሊ ህግደፍ፡ ቀስ ብቐስ ናብ ሙሉእ ሃገር ልሒሙ ሕጂ ሃገርና ኣብዚ በጺሓቶ ዘላ ደረጃ ውድቀት ክትወርድ ጌርዋ ኣሎ። እዚ ከምዚ ዝበለ ኣዕናዊ ወፍሪ ህግደፍ ንህዝቢ ኤርትራ ብዓይኒ ምሕረት ዘይረኣየ ንኻለኦት ህዝብታት ሰናይ ክትምነ ኢልካ ትጽበዮ ኣይኮነን።
እዚ ሕጂ ህግደፍን መሻርኽቱን ተታሓሒዞሞ ዘለዉ ጸረ ኢትዮጵያ ወፍሪ መቐጸልታ ናይቲ ኣብ ውሽጢ ሃገርና ዝኸይድ ዘሎ ጸረ ህዝቢ ተግባራት እዩ። ጸረ ህዝብን ጸረ ደሞክራስን ምዃን ልክዕ ከምቲ ህዝባውነት ደረት የብሉን። እቲ ፍልልይ ውልቃውን ጉጅላውን መበገሲ ዝገብር ሓይሊ ንዘላቒ ረብሓታት ህዝብታት እናረገጸ ዝኸይድ ምዃኑ እዩ። ህግደፍ ከኣ ልክዕ ከምኡ እዩ ዝገብር ዘሎ። ህግደፍ ኣብ ኢትዮጵያ ቅሳነት ክሰኣን ጥራሕ ዘይኮነስ ነቲ ኣጋጢሙ ዘሎ ዘይቅሳነት ኣጋኒኑ ሓድነት ኢትዮጵያ ኣብ ሓደጋ ዘእቱ መልእኽትታት ከሕልፍ ምጽንሑ እዩ። ጥዑይ ኣእምሮ ዘለዎ ሰብ ሕማቕ ናይ ጎረቤት ኣይምነን እዩ። ኣብ ኢትዮጵያ ሕማቕ እንተኣጋጢሙ ንኤርትራ ብዝኾነ መለክዒ ጽቡቕ ዝህብ ኣይኮነን። እቲ ጉዳይ ብዓቢኡ ህዝባዊ እምበር ወተሃደራዊ ኣይኮነን። ኣብ ወተሃደራዊ ግጥሚያ ኣቲኻ ኣብ ውሽጢ እቲ ዘጥቅዓካ ዘሎ ሓይሊ ሕንፍሽፍሽ እንተተፈጢሩ ንረብሓኻ ክትጥቀመሉ ትኽእል ትኸውን። ካብኡ ሓሊፍካ እውን ተባላሒትካ ወተሃደራዊ ሕንፍሽፍሽ ጸላኢኻ ክትኣልም እንተሓደርካ እውን ትምስገነሉ እምበር ዘውቅሰካ ኣይከውንን። ህዝቢ ከም ህዝቢ ከተናኽስ እንተፈቲንካ ግን መዘዙ ቀሊል ኣይኮነን። ኣብ ኢትዮጵያን ኣብ ኤርትራን ዘለዉ ስርዓታት እንተስ ጽቡቕ እንተስ ሕማቕ ታሪኽ ገዲፎም ክሓልፉ እዮም። ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ኢትዮጵያን ግን ዘለኣለም ነበርቲ እዮም። ተጓራቢትና ምንባርና ዘይተርፈና ጥዕናና ዝሃስን ዕምርና ዘሕጽርን መረረ ካብ ምንዛሕን ተንኮል ካብ ምእላም ተገላጊልና ፍቕርን ሕውነትን ዘንግስን፡ ናብራና ዘመሓይሽን ዕርቅን ሰላምን ዘንግስን እንተሰራሕና እዩ እቲ ታሪኽ እውን እንተኾነ ብዓይኒ ምሕረት ዝርእየና።
ኤስደለ ኣብ ኢትዮጵያ ተከሲቱ ዘሎ ፖለቲካውን ማሕበራውን ዘይምርግጋእ ኣብ ውሽጢ ሓጺር ግዜ ግቡእ መፍትሒ ተረኺቡሉ ህዝብታት ኢትዮጵያ ተሳንዮምን ተፋቒሮምን ኣብ ጎደና ሰላምን ብልጽግናን ክምርሹ መትከላዊ እምንትኡ ምዃኑ ክገልጽ እደሊ። ኣብ ሙሉእ ዓለም ዘሎ ናይ ውጹዓት ኩሉ መዳያዊ ጠለባት ካብቲ ንሕና ከም ተቓለስቲ ሒዝናዮ ዘለና ጠለባት ፈሊና ስለ ዘይንርእዮ ድማ ገዛኢ ፓርቲ ኢትዮጵያ ነቲ ብዕግበት ተበጊሱሉ ዘሎ ጠለባት ህዝቡ ከማልእን ተግባራዊ ክገብርን ዘለና እምነት ንገልጽ። ናይ ኢትዮጵያ ዘይምርግጋእ ብቐጥታ ይኹን ብተዘዋዋሪ ንኤርትራ ጥራሕ ዘይኮነስ ንሙሉእ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብኣሉታ ዝጸሉ ስለ ዝኾነ ኣይንደልዮን ጥራሕ ዘይኮነስ ኣይንሓልሞን እውን። ወዮ ደኣ ብሰንኪ ህግደፍ ኣብቲ ዝድለ ደረጃ ክንበጽሕ ኣይከኣልናን እምበር ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ሽግር ሓው ዝኾነ ህዝቢ እንታይ ክንሕግዝ ኢልና ንውከሶ እዋን ክኸውን እዩ ዝግባእ ኔሩ።
ሰላምን ቅሳነትን ንኹሎም ጎረባብትን ውጹዓት ህዝብታት ዓለምን


text:
ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ኦሳማ ቤንላደን ከምዝሞተ ክገልፁ ኣብ ዝዳለውሉ ሰባት ኣብ ቐፅሪ ዋይት ሃውስን ኣብ ኒዮርክ ኣብቲ ግራውንድ ዚሮ ተባሂሉ ዝተፀወዔን መጥቃዕቲ ሽበራ 11-መስከረም 2001 ዓ.ም ዝተፈፀመሉ ቦታ ተአኪቦም በቲ ዜና ሓጎሶም ክገልፁ'ዮም ተራእዮም።
እቲ ኣብ ክልቲኡ ቦታታት ዝተቃለሐ ጭርሖ USA USA ዝብል'ዩ ኔሩ። ሞት ኦሳማ ቤንላደን ብኡንብኡ ውዕውዕ ስሚዒት'ዩ ፈጢሩ።ኣብ ከባቢ ዋይት ሃውስ ኸአ መንእሰያት ናብ ኣእዋምን ዓንድታት መብራህቲ ኤሌክትሪክ እናደየቡ ባንዴራ ኣሜሪካ ክሰቅሉን ሃገራዊ መዝሙር ክዝምሩን'ዮም ተራእዮም።
መራሕቲ ሃገራት ኤውሮጳ'ውን ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ነቲ ዜና ሞት ኦሳማ ቤንላደን ምስ ገለፁ ቅልጡፍ ምላሽ'ዮም ሂቦም'ሉ።
ናይ ብሪጣንያ ቀዳማይ ሚኒስተር ደቪድ ካምሮን ሃገሮም ነቲ ዜና ብሓጎስ ከምዝተቀበለቶ'ያ ገሊፆም።
" ብርግፅ ነቲ ኣጋጢሙና ዘሎ ስግአት ፅንፈኛ ሽበራ ንኸብቅዕ ኣይገብሮን'ዩ። ብፍላይ ንዝመፃ ሰሙናት ጥንቃቀ ክንገብር አለና። ግን እዚ ዓብይ ስጉምቲ ንቅድሚት'ዩ ኢለ'የ ዝአምን።" ኢሎም እቶም ቀዳማይ ሚኒስተር እንግሊዝ።
ሩስያ፡ ጀርመን፡ጣልያንን ፈረንሳን ነቶም ኦሳማ ቤንላደን ዝቀተሉ ሓይልታት ኣሜሪካ ንኢደን'ለዋ። ግን ከም ሚኒስተር ወፃኢ ፈረንሳ ዝበሉ ብዙሓት ድማ ጥንቃቀ ክግበር ከምዘለዎ ይገልፁ'ለው።
እስራኤል ነቲ ዜና ብሓጎስ ክትቅበሎ ኸላ ቀዳማይ ሚኒስተራ ቤንጃሚን ኔታንያሁ እዚ ዓወት ፍትሒ'ዩ ኢሎም። ናይ ፍልስጤማውያን እስላማዊ ጉጅለ ሃማስ ኸአ ነቲ ቅትለት ኣውጊዙ ንቤንላደን "ናይ ዓረብ ቅዱስ ተዋጋኢ" ክብል ፀዊዕዎ'ሎ።
እቲ ስሪሒት ቅትለት ኦሳማ ቤንላድን ኣብ መሬታ ዝተፈፀመ ፓኪስታን ግን ነቲ ዜና ምላሽ ኣይሃበትሉን ኣስቂጣ'ያ ዘላ። ጎሬበታ ዝኾነት ህንዲ ግን ነቲ ዜና ብሓጎስ ተቀቢላ እዚ ኣብቲ ኣንፃር ግብረ-ሽበራ ዝካየድ ውግእ እምነ-ኹርናዕ ዝኾነ ዓወት'ዩ ኢላቶ፡ ግን እቲ ዜና ፓኪስታን ሽብርተኛታት ገና ተዕቁብ ከምዘላ ዘርኢ'ዩ ብምባል ዓለም ኣሸበርቲ ኣብ ጎሬቤትና ዑቁባ ከይረኽቡ ክደፍእ አለዎ ኢላ'ላ።
እቲ ዜና ኣብ ነበርቲ ዝተፈላለያ ሃገራት ዓለም ዝተፈላለየ ስሚዒት ፈጢሩ'ሎ። ገሊኦም እቲ ቅትለት ቅኑዕ'ዩ ክብሉ ኸለው፡ ገለ ኸአ እቲ ቅትለት መፍቲሒ አይኮነን ሓደ ኦሳማ እንተሞተ ካልኦት ኦሳማ ክለዓሉ'ዮም ይብሉ።
ሚኒስትር ወፃኢ ኣሜሪካ ሂለሪ ክሊንተን ግን እቲ ኣንፃር አልቃይዳ ዝካየድ ውግእ ኣብ ሞት ኦሳማ ቤንላደን ጠጠው አይብልን'ዩ፡ ኣሜሪካ ነቶም ቀተልቲ ንፁሃት ክትሃድኖም'ያ ክብላ ገሊፀን።


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያን ግንባር ሓርነት ኦጋዴንን ኣብ ውሽጢ 24 ዓመታት ን40 ግዜ ንልዝብ እንተተራኸቡ እውን ክሳብ ሎሚ ኣብ ስምምዕ ክበፅሑ ኣይክኣሉን።
ኣብ ቀረባ ኣብ ናይሮቢ ኬንያ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ሰለሰተ መዓልታት ልዝብ ዝተሳተፉ ሓላፊ ርክባት ወፃኢ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ኣቶ ዓብዱራሕማን መሪል እዚ ልዝብ ክልቲኦም ወገናት መርገፂታቶም ዘንፀባርቕሉ ግን ኣብ ጭቡጥ ስምምዕ ዘይተበፅሐሉ ምዃኑ ገሊፆም ኣለው።
ቀፃሊ ልዝብ ኣብ ቀረባ ከምዝካየድ ተሓቢሩ’ሎ፤መዓልቲ ግን ኣይተትወሰነን።ብዛዕባ እቲ ልዝብ ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዛጊድ ዝተገልፀ ነገር የለን ይብል ክብል ወኪል ድምጺ ኣሜሪካ ካብ ናይሮቢ ሓቢሩ’ሎ።
ብኻልእ ዜና ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ብሄር፣ብሄረሰባትን ህዝብታትን ደቡብ ዞባ ሲዳማ ፖሊስ ወረዳ ቤንሳ ኣሸበርቲ ኣሳፊርኩም ናብ ከተማ ኣእቲኹም ብዝብል ንክልተ ሰባት ምእሳሩ ምንቅስቓስ ሓርነት ሲዳማ ኣፍሊጡ።
ኣገልግሎት መጎዓዚያ ዝተጠቕሙ እውን ኣብ ቀረባ ካብ ቤት ማእሰርቲ ዝተፈትሑ ኣባላቱ ምዃኖም እውን ሓቢሩ’ሎ፤ናይ ፖሊስ ምላሽ ንምርካብ ዝተኻየደ ጻዕሪ ኣይሰለጠን።


text:
ሰብ ሃፍቲ ሻንዶንግ መዋእለ ንዋዮም ከወፍሩ እዮም
መቐለ ጳጉሜን 03/2009(ድወት) ኣብ ግዝኣት ሻንዶንግ ቻይና ዝርከቡ ገዘፍቲ ኩባኒያታት ኣብ ኢትዮጵያ መዋእለ ንዋዮም ከምዘውፍሩ ምኽትል ኣመሓዳሪ ሻንዶንግ ዋንግ ሹዣን ገሊፆም።
ቐዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ ነቶም ኣመሓዳሪ ተቐቢሎም ኣብ ቤት ፅሕፈቶም ኣዘራሪቦም።
ኣብ ሞንጎ ኢትዮጵያን ቻይናን ዘሎ ሰፊሕ ስትራቴጂካዊ ምሕዝነት ብርክት ዝበሉ ኩባኒያታት ቻይና ኣብ ዓውዲ ኢንቨስት ኢትዮጵያ ክወፍሩ ምችው ኩነታት ከምዝፈጠረ ገሊፆም እቶም ኣመሓዳሪ።
ነቲ ዘተ ዝተኸታተሉ ኣምባሳደር ብርሃነ ገብረክርስቶስ ምኽትል ኣመሓዳሪ ሻንዶንግ ዋንግ ሹዣን ኣብታ ግዝኣት ዝርከቡ ገዘፍቲ ኩባኒያታት ኣብ ኢትዮጵያ መዋእለ ንዋዮም ብምውፋር መገጣጠሚ መካይን ሓዊሱ ኣብ ህንፀት ገዘፍቲ ኢንዳስትርታት ምውፋር ድሌት ከምዘለዎም ኣመልኪቶም ኢሎም።
ቐዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ ብወገኖም ኣብ ኢትዮጵያ ኢንቨስት ክገብሩ ዝደልዩ ኩባኒያታት ኣድላይ ሓገዝ ከምዝገበረሎም ገሊፆም ከም ሓበሬታ እቶም ኣምባሳደር።
ርክብ ኢትዮጵያን ቻይናን ካብ ቐረባ ጊዜያት ናብዚ ናብ ሰፊሕ ስትራቴጂካዊ ምሕዝነት ከምዝዓበየ ሓበሬታ ሚኒስቴር ጉዳይ ወፃኢ የመልክት።


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
ራእይ፣ ልኡኽ፣ ዕላማን መሰረታዊ እምነታትን መትከላትን ባዓል መዚ
ልምዓት እቶት ክልል መንግስቲ ትግራይ
ልኡኽና
ፅቡቕ ስነ-ምግባር ዝተላበሰን ዝሰልጠነን ሓይሊ ሰብ ብምህናፅ፣ ዘመናዊ ኣሰራርሓን ኣወዳድባን ብምዝርጋሕ፣ ቅልጡፍን ግልፅን ግልጋሎት፣ ተኸታታሊ ትምህርትን ስልጠናን ብምሃብ፣ ንልምዓታዊ በዓል ሃፍቲ ብምድጋፍ፣ ክራይ ኣካብነትን ምጭብርባር ግብርን ቀረፅን ብምክልኻል፣ ክእከብ ዝግበኦ እቶት ክልልና ብእዋኑ ምእካብ እዩ።
ራእይ
ኣብ 2017 ዓ.ም ኣብ ሃገርናን ኣህጉርናን መርአያ ዝኾነ ብተሳትፎ ሕብረተሰብ ዝተፈጠረ ልምዓታዊ ምሕደራ ግብሪ ተሃኒፁ ምርኣይ።
ዕላማ
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ኣብ ግብሪ ኣወሳስናን ኣተኣኻኽባን መሰረታዊ ለውጢ ከይዲ ስራሕ ብምክያድ ዝተወሃቦ ተግባርን ሓላፍነትን ብኣግባቡ ንኽዋፃእ ናይ ግብሪ ስርዓት ፍትሓዊ፣ ዘመናዊን ቕልጡፍን ግልጋሎት ብምሃብ ናይ ተገልገልቲ ድልየት ዘማልእ ሱር በቆስ ትካላዊ ለውጢ (Institutional Transformation) ምምፃእ እዩ።
መሰረታዊ እምነታትን መትከላትን፡-
- ግብሪ ምሕባእን ምጭብርባርን ንምክልኻል ብፅንዓት ንስርሕ
- ካብ ግዕዝይና ዝፀረየ ኸባቢ ስራሕ ምህላው መለለይና እዩ
- መትከላት ፍትሓዊ ኣወሳሰና ግብሪ መለለይና ንገብር
- ብዓርሰ ተበግሶ ዝኸፍል ከፋሊ ግብሪ ምትብባዕ መለለይና ንገብር
- ዜጋታት ተኮር ዝኾነ ቡሉፅ ግልጋሎት ምሃብ መለለይና ንገብር፣
- ብጋንታ ናይ ምስራሕ ባህሊ ነዕቢ፣
- ሓለቓና ስራሕና፣
- ተግባርና መዐቀኒና፣
- ኣብ ግልፅነት ተሓታትነትን ዝተመሰረተ ኣሰራርሓ ንኽተል፣
- ሕብረተሰብ ዘሳተፈ ኣሰራርሓ ንኽተል፣
- ተሳታፍነትን ተጠቃምነትን ደቂ ኣንስትዮ ንምዕባይ ንሰርሕ፣
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
We have 22 guests and no members online


text:
ኣካዳሚክ ኮሚሽን መንፈሳዊ ኮሌጅ ኣኼባኡ ኣቃኒዑ!
ትምህርታዊ ጉዳያት ክግምግምን ክውስንን ስልጣን ዘለዎ ኣካዳሚክ ኮሚሽን መንፈሳዊ ኮሌጅ ረቡዕ 14/05/2010 ዓ.ም (21/02/2018) ኣብ ደብረ ሲና ቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ ገምጋም ቀዳማይ ዕብረ ትምህርቲ ብምክያድ ኣገደስቲ ውሳነታት ኣጽዲቑ።
እዚ ኣኼባ እዚ ብጸሎት ድኅሪ ምኽፋቱ ጸብጻብ ናይ ቀዳማይ ዕብረ ትምህርትን፣ ቀጻሊ ክግበሩ ዝጸንሑ ናይ ገምገማ መስርሓትን (constitute assesment) መጠቓለሊ ውጽኢት ትምህርቶም ብሚእታዊትን ብደረጃን (grade) ብተሓጋጋዚ ዲን ኣብ ሲላስን ጸሓፊኦም ቀሺ ተኽላይን ንኣኼበኛታት ቀሪቡ። ጽማቝ ገምጋም ሥነ ኣኃዝ ውጽኢት ተመሃሮ ድማ ብጽሑፍ ንጉባኤተኛታት ተዓዲሉ።
ጉባኤተኛ ኣብ ዝቐረበ ጸብጻብ ተመርኲሱ፡ ኣብ ነፍስ ወከፍ ዝተወሃበ ዓውደ ትምህርትን (course) ዝተረኽበ ውጽኢትን ኣብ ዝገበሮ ዓሙቕ ገምጋም ተምሃሮ ብተገዳስነት ትምህርቶም ይከታተሉ ከምዘለዉን፡ ውጽኢቶም’ውን ዘዕግብ ምዃኑ ገምጊሞሙ። ነቶም ውሑዳት ትሑት ውጽኢት ዘምጽኡ ተምሃሮ ከኣ ብመሠረት ቅዱስ ሲኖዶስ ዘጽደቖ መምርሒ ኮሌጅ ከመሓይሽዎ ንዝግባእ ነገራት ክሕበሮም ወሲኑ። ተሞክሮ ቀዳማይ ዕብረ ትምህርቲ ብምቕሳም፡ ዝያዳ ኣብ ካልኣይ ዕብረ ክስርሑሎም ዝግብኦም ጉዳያት’ውን ኣስፊሑ ተዘራሪቡ።
እዚ ኮሚሽን’ዚ ተጸዋዕነቱ ንዲን መንፈሳዊ ኮሌጅ ዝኾነ ሓለፍቲ ትምህርታዊ ክፍልታትን ዓውድታትን መንፈሳዊ ኮሌጅ፣ ሓላፊ ክፍሊ መንፈሳዊ ትምህርቲ መንበረ ፓትርያርክ፣ ከምኡ’ውን ካብ ቅዱስ ሲኖዶስ ዝተወከሉ ኣባላት ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ እዩ።


text:
ምውሳኽ ቁፅሪ ሮቦታት ፡ ስግኣት ሸቃሎ ዓለም
እዚ ክንዲ ሓደ ፎቶ ኮፒ መሽን ዝኸውን ሮቦት ከም ኣብዝሓ ሮቦታት ኣብ ጃፓን ዝተሰርሐ እዩ። ከም ናይ ሓድሽ መኪና ዓይነት ድምፂ ብምውፃእ ኣብ መኻዚኖ ናብትን ናብዝን እናበለ ዝእዘዞ ነገር ኩሉ ብግቡእ ይፍፅም።
ፀጋማይ ኢድ እዚ ሮቦት ካብ መደርደሪ ኣቑሑት (ሩፍሩፍ) ሓደ ካርቶን ኣብ ቅድሚት እንተቕምጥ እቲ የማናይ ድማ ናብቲ ካርቶን ብምእታው ጥርሙስ ዘውፅእ እዩ።
ብርግፅ እዚ ሮቦት ካብ መደርደሪ ኣቑሑት ጥርሙስ ንምውፃእ ዋላ እኳ ፈላማይ እንተዘይኾነ ከም ሰባት ብቐረባ ብቐሊሉን ብቕልጣፈን ይሰርሕ።
ኣብዚ ሐዚ እዋን ሰባትን ሮቦታትን ኣብ ሓደ መኻዚኖን ፋብሪካን ብሓባር እናሰርሑ ይርከቡ።
ሓደ መዓልቲ ግን ሮቦታት ንሰባት ተኪኦም ኩሉ ስራሕ ክሰርሑ ከም ዝኽእሉ ኣየጠራጥርን።
ከም ኣቆፃፅራ ኣውሮጳውያን 1961 ጀነራል ሞተርስ ንፈለማ እዋን ዝሰርሖ በዓል ሓደ ኢድ ሮቦት ንስራሕቲ ብየዳ ምጥቃም ካብ ዝጀመረሉ እዋን ሰባትን ሮቦትን ብሓደ ምስራሕ ከም ዝጀመሩ ይግለፅ።
ይኹን እምበር ክሳብ ቀረባ ግዜ ሮቦታት ምስ ሰባት ኣብ ፋብሪካ ከይሰርሑ ተገሊሎም ነይሮም እዮም። ናይዚ ምኽንያት ድማ ሰባት ካብ ሓደጋን ምድንጋርን ንምክልኻልን ንሮቦታት ንምቁፅፃርን እዩ።
ሰባት እውን ምስ ምስ ገለ ሓደሽቲ ሮቦታት ሓቢሮም ክሰርሑ ኣይመርፁን።
ምምዕባል ሮቦታት
ኣብ ፋብሪካ ሪቲንክ ሮቦቲክ ዝተሰርሐ "ባክስተር" ዝተብሃለ ሮቦት ናብ ሰባት ዘይወድቕ እዩ። ከም ኣጋጣሚ ሰባት ምስዚ ሮቦት እንተተጋጭዮም እውን ክወድቕ ኣይኽእልን።
ካብዚ ብተወሳኺ "ባክስተር" ካብ ካልኦት ሮቦታት ብዝተፈለየ መልክዑ ካብ ሰባት ተሞክሮ ክቐስም ዝኽእል እዩ።
ኣብዚ ሐዚ እዋን ብዝሒ ሮቦታት ዓለም ካብ ግዘ ናብ ግዘ እናወሰኸ እዩ።
ቁፅሪ ሽያጥ ኣብ ፋብሪካ ዝሰርሑ ሮቦታት ድማ በብዓመቱ ብ 13 ሚእታዊ ክብ እናበለ ይርከብ።
እዚ ማለት ድማ መጠን ውልደት ሮቦታት ኣብ 5 ዓመት ብዕፅፊ እንትዛይድ ስርሖም እውን ብኡ ልክዕ እናማዕበለ'ዩ ዝመጽእ።
ቅድሚ ሐዚ ኣብ ዓበይቲ ዕዳጋታት ዓለም ምህርቲ ንምቅንባር ዝሕግዙ ሕሱራት ሰራሕተኛታት ካብ ወፃኢ ዝኣትዉሉ ኩነታት ዋላ እኳ እንተነበረ ኣብዚ ሐዚ እዋን ግን ሮቦታት ናብ ፋብሪካታት ተመሊሶም እናሰርሑ እዮም።
ኣብዚ ሐዚ እዋን ሮቦታት ኣብ እንዳ መስታትን ሆስፒታላትን ከከም ኩነታቱ ከም ሰባት እናሰርሑ ምርኣይ ሓድሽ ኣይኸውንን። ዋላ እኳ ክንዲ እቲ ትፅቢት ዝተገበረሎም እንተዘይነጠፉ።
ከም ኣቆፃፅራ ኣውሮጳውያን 1960ታት፡ ሮቦታት፡ ኣብ ገዛ ዝስርሑ ነገራት ከይተረፈ ክሰርሑ ይኽእሉ እዮም ዝብል እምነት ዋላ'ኳ እንተነበረ ሐዚ እውን ግን ሰፊሕ ኣፈላላይ ከም ዘሎ ዝከሓድ ኣይኮነን።
ምስጋና ተመሓይሾም ንዝመፁ ሃርድዌር ሮቦታት፡ ኣብዚ ሐዚ እዋን ሚዛኖም ዝሕልዉ፥ ዝሐሸ ምልከታን ክድህሳስ ዝኽእል ኢድን ዘለዎም ሮቦታት ምርኣይ ልሙድ ኮይኑ ኣሎ።
ካብዚ ብተወሳኺ ከም ናይ ሰብ ኣተሓሳስባ ክህልዎም ዝኽእሉ ሮቦታት እናተፈጠሩ እዮም።
ካብዚ ብጣዕሚ ዝበለፀ ክእለት ዘለዎም ሮቦታት ንምፍጣር ዝግበር ርብርብ ድማ ሐዚ እውን ኣብ ምቕፃል ይርከብ።
መፃኢ ዕድል ደቂ ሰባት
ቴክኖሎጂ ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ብምውጋድ ንካልኦት እናተክአ ምምፅኡ ሓድሽ ኣይኮነን።
ቁፅሪ ምብርኻት ሮቦታት ግን ንደቂሰባት ዝኸውን ስራሕ ብጣዕሚ ከንቆልቁል ከም ዝኽእል ስግኣት ብዙሓት እዩ።
ናይዚ ምኽንያት ድማ ቴክኖሎጂ ካብ ምስራሕ ንላዕሊ ኣብ ምሕሳብ ዝበለፀ ምዃኑ እዩ።
ኣእምሮ ሮቦታት ድማ ካብ ኣካሎም ብዝበለፀ መልክዑ ዝያዳ እናዓበየ ይርከብ።
"ራይዝ ኦፍ ዘ ሮቦትስ" ብዝብል መፅሓፉ ዝፍለጥ ማርቲን ፎርድ "ሮቦታት ኣውሮፕላን ምዕራፍ ክኽእሉ ይኾኑ፥ ናብ ዎል ስትሪት እውን ከይዶም ኣክስዮን ምዕዳጎም ኣይተርፍን፥ ሽቓቕ ከፅርዩ ግን ኣይኽእሉን " ብምባል ይካታዕ።
ሮቦት፡ ናይ ገዛና ስራሕ ክሰርሑልና እንተዘይተፀበና እውን ፅቡቕ እዩ ይብል ማርቲን ፎርድ።
እሞ ሮቦታት ንደቂ ሰባት ብምሕሳብ ዝበልፁ እንተድኣ ኮይኖም፥ ሰባት ድማ ንሮቦታት ብምቕልጣፍ እንተድኣ በሊፆም፥ ንምንታይ ወዲ ሰብ ብሓንጎል ሮቦት ምቁፅፃር ዘይከኣል?
እዚ ሓሳብ ንምቕባሉ ዝኸበደ ክኸውን ይኽእል ግን ምዃኑ ዘይተርፍ ሓቂ እዩ።


text:
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ኣብ ዓለምና ካብ ዝተራእዩ ዓበይቲ ፍጻመታት ሓደ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ዝተኻየደ ሰላማዊ ናይ ስልጣን ምስግጋር እዩ። ኣብዚ ምስግጋር ንምብጻሕ ነዊሕ ግዜ ዝወሰደን ብሓያል ምፍሕፋሕ ዝተሰነየን መስርሕ ምርጫ እዩ ተኻይዱ። መስርሕ እቲ ምርጫ ኣብ ተመኩሮ ኣሜሪካ ልሙድ ዘይነበረ ክሳብ ናብ ውልቃዊ ህይወት ሰባት ዝወርድ ሰፊሕ ናይ “ነዓይ ምረጹ” ወፈራ ስለ ዝነበሮ “ውጽኢቱ እንታይ ክኸውን እዩ?” ዝብል ርሱን ትጽቢት ኣሕዲሩ ነይሩ። ካልእ ፍሉይ ዝገበሮ ከኣ ውጽኢቱ ኣንጻር ግምት ብዙሓት ምንባሩ እዩ።
ድሕሪ ውጽኢት ምርጫ እውን እቶም ኣብ መንግስታዊ ምምሕዳር ኮነ ውትህድርና ተመኩሮ ዘየብሎም ኣብ ታሪኽ መራሕቲ ኣሜሪካ ብዕድሚኦም ዝደፍኡ፡ ሃብታም ነጋዳይ ዶናልድ ጆን ትራምፕ ምስ ተመረጹ እሞ ጌና ስልጣን ከይተረከቡ፡ ኣብ ብዙሕ ጉዳያት ኣንጻርቲ ሃገሮም ክትምረሓሉ ዝጸንሐት ፖሊሲታት ክኸዱ ምዃኖም መደረታት የስምዑ ስለ ዝነበሩን ዓወቶም ኣብቲ ምርጫ ናይ ግዳም ኢድ ከም ዝተሓወሶ ይዝረብ ስለ ዝነበረን “እቲ ናይ ስልጣን ምርኽኻብከ ከመይኮን ይኸውን?” ዝብል ሕቶ ከኸትል ጸኒሑ እዩ። እንተኾነ እቲ መስርሕ ከምቲ ልሙድ ብሰላማውን ቅዋማውን ኣገባብ ተኻይዱ። መጻኢ ውጽኢቱ ከመይ ከም ዝኸውን ኣብ መጻኢ ዝረአ ኮይኑ፡ ኣሜሪካውያን ነቲ ምስግጋር ንደረጃኦም ብዝምጥን ድሞክራሲያዊ ኣገባብ ተግቢረምዎ ኣለዉ። እዚ ኣሜሪካዊ ዛዕባዚ ዝያዳ ሰሓቢ ኮይኑ ዝጸነሐ ኣብቲ መስርሕ ብዝነበሮ ውረድ ደይብ ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣሜሪካ ኣብ ዓለምና ኣብ መዳያት ቁጠባ ኮነ ፖለቲካን ዲፕሎማስን ብዘለዋ ጽልዋ ኣብኣ ዝፍጠር ምዕባለ ኣብ ልዕሊ ካለኦት ኣውንታዊ ይኹን ኣሉታዊ ጽልዋን ተጽዕኖን ስለ ዘሕድር እዩ።
ኣብዚ እዋንዚ ዳርጋ ኣብ ኩሉ ኩርነዓት ዓለም እንዳተባረዐ፡ ናይ ብዙሓት ኢድ ኣእታውነት እንዳተወሰኾ፡ መተካእታ ዘየብሉ ህይወትን ንብረት ዘብርስ ዘሎ ናብ ውግኣት ዝማዕበለ ጐንጽታት መንቀሊኡ ምስ ምቅብባል ስልጣንን ሓዚልዎ ዝመጽእ ቁጠባዊ ረብሓን ዝተተሓሓዘ እዩ። ገለገሊኡ ብደጊኡ ክረአ እንከሎ ፖለቲካዊ ልዕልና ጥራይ ዝደረኾ ይመስል። እንተኾነ ቁጠባ ዘይደረበ ፖለቲካ ከኣ የለን። ዝተፈላለዩ ወገናት ምስ ስልጣን ዝርከብ ረብሓ ይምቅሮም እሞ ካብኡ ንዘይምልቃቕ ህዝብን ሃገርን ኣብ ግምት ዘየእቱ ምስምሳት ይፈጥሩ። ካብቲ ምስምሳት ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ፈትዮም ንዘጽደቕዎ ቅዋም ይጠልምዎ ወይ ከጽግንዎ ይፍትኑ። ምናልባት እውን ነዚ ረብሓዚ ክብሉ ከሎ ጌና ንቅዋም ከም ቁርን ኣስሓይታን ፈሪሖም ብዘይብኣኡ መቆጻጸሪ ዘየብሉ ቀይዲ በተኽ ጉዕዞ ይጅምሩ። እዚ ኩሉ ተደማሚሩ ንዘይቅርዑይ ኣተሓሕዛን ኣሰጋግራን ስልጣን ዘንጸባርቅ እዩ።
እዚ ኣቐዲምና ዘልዓልናዮ ናይ ኣሜሪካ ኣጋጣሚ ኣሜሪካውያን ኪኖ እቲ ተመሪጹ ስልጣን ዝሕዝ ሰልፊ ኮነ ውልቀሰብ ሃገሮምን ህዝቦምን ከም ዘገድሶም ዝተረጋገጸሉ እዩ። ኣሜሪካውያን ነዚ ዝበቕዑ ፍልልያት ስለ ዘየብሎም ዘይኮነስ ነቲ ፍልልያቶም ብስልጡን ኣገባብ ስለ ዘመሓድርዎ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ምስ ኩሉ ትዕዝብቶምን ዘይዕግበቶምን ንቅዋሞም ዘለዎም ዘይዕጸፍ ምእዙዝነት ዘረጋገጸሉ እዩ። ናይቶም ኣብ ዝተፈላለዩ ዛዕባታት ኣንጻር ዶናልድ ጆን ትራምፕ ክነሓንሑ ዝጸንሑ ኣካላት፡ እተን ክዕወታ ዓብይ ግምት ተነቢሩለን ዝነበራ ግና ዝተሳዕራ ሴነተር ሂላሪ ክሊንተን ከይተረፋ ኣብቲ ሰላማዊ ናይ ስልጣን ምስግጋር ስነ-ስርዓት ምስታፎም ከኣ ልዕልናን ዘይዕጸፍ ምጽውዋርን ኣሜሪካውያን ዘመልክት እዩ ተተባህለ ምግናን ኣይኮነን። ካብዚ ሓሊፉ ብመሰረት’ቲ “ናይ ብዙሓት ይትግበር ናይ ውሑዳት ከኣ ይስማዕ” ዝብል ደሞክራሲያዊ መትከል፡ ኣብ ኣተሓሕዛ ትራምፕ ትዕዝብትን ዘይዕግበትን ዘለዎም ኣሜሪካውያን ብመሰሎም ተጠቒሞም ብመልክዕ ሰላማዊ ሰልፊ ምቅዋሞም ካልእ መርኣያ ደሞክራሲ እዩ። እዚ ኩነታት ምስቲ ኣብ ጋምቢያ ዘጋጠመ ዘይደሞክራስያውን ዘይቅዋማውን ኩርካሕ ምስግጋር ስልጣን ብሓባር ምምጽኡ ብሓፈሻ ንኣፍሪቃውያን ኣብ ትዕዝብቲ ዘውድቕ እዩ። ንሕና ኤርትራውያን ከኣ ካብዚ ትዕዝብቲ እጃምና ዓብዪ እዩ።
እዚ ንሕና ኤርትራውያን ኮነ ካለኦት ብሓፈሻ ናይ ደሞክራሲ ብፍላይ ከኣ ናይ ሰላማውን ቅዋማውን ናይ ስልጣን ምስግጋር ተጠቀምቲ ዘይኮና ኣካላት ክንመሃረሉን ክንርዕሞን ዝግበኣና እዩ። ነዚ ክንበቅዕ ድማ ከምቲ ወርትግ እነኮማስዖ ብክለሰ-ሓሳብ ዘይኮነ ብተግባር፡ ጹረት፡ ምክእኣልን ክትሰምዕ ቅሩብ ምዃን፡ ምኽባር መሰረታዊ ደሞክራሲያዊ ኣዕኑድን ትሕቲ ሕጊ ምዃንካ ምእማንን ሰኒቕና ካብ ናይ “ግድን ኣነ ዝደልዮን ዝበልኩዎን ተዘይኮነ ባዕሉ ይፈልጥ” ዝብል ትምክሕቲ ክንወጽእ ዘይዝለል ቅድመ ኩነት እዩ። ኣብ ዝኾነ መስርሕ ጉዳያት ከምቲ ዝኾንዎ እምበር ምሉእብምሉእ ከምቲ ንጽበዮም ከም ዘይኮኑልና ብልቢ ምእማን ኣብ መንገዲ ዕዉት ቃልሲ መባእታዊ ጉዳይ እዩ። እዚ ከኣ ከምቲ “ኣነ ዝህሉ ንሕና ምስ እንህሉ’ዩ” ዝበሃል በበይንኻ ዘይኮነስ ብሓባር ዝዕመም እዩ።


text:
ህግደፍ ዙረት ባጤራ ናቕፋ ብምቁጽጻሩ ንህዝቢ ጎዲኡ ‘ምበር ፍታሕ ከምዘይምጸአ ተፈሊጡ።
ሃገር ብበይናዊ ድሌትን ውሳነን ዝመርሕ ዘሎ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ክብሪ ሃገራዊ ባጤራ ናቕፋ ንምሕላው ናይ ወጻኢ ሸርፊ
ገዲብናዮ፡ እቲ ንሰራሕተኛታት መንግስቲ ብመልክዕ ደሞዝ ዝወሃብ ገንዘብ፡ ናይ ዕድጊ ዓቕሚ መታን ክህልዎ ድማ ዕዳጋ ምስኡ ከምዝመጣጠን ገይርና ንሰርሓሉ ኣለና፡ ሳላ ከምኡ ዝገበርና ሃገራዊ ቁጠባ ካብ ውድቀት ኣድሒና ህዝቢ ጽቡቕ ናብራ ይነብር ኣሎ ኢሉ’ኳ ክጀሃር እንተፈተነ፡ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ ብኣንጻር’ቲ ዝብሎ ዘሎ’ዩ ክብሉ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ካብ ኤርትራ ዝወጽኡ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ኣረጋጊጾም።
ንኣብነት ዋጋታት ናይ’ቶም መሰረታውያን ነገራት ዝበሃሉ፡ ዝበሓ ህዝቢ ዕለታዊ ዝጥቀመሎም ከም ሽጉርቲ፣ ኮሚደረ፣ ድንሽ፣ ዓይነታት ኣሕምልቲ፣ እኽሊ ኣዝዩ ክቡር ምዃኑ፡ እቲ ሓረስታይ ብዙሕ ርሒጹ ዘፍርዮ እንስሳን ውጽኢት እንስሳን ከኣ ወዲቑ፡ ሓረስቶት ዘንጸርጽርሉ ሽሞኛታት ህግደፍን ነጋዶን ብዝሓሰረ ዋጋ ስጋ ጸባን መዓርን ዝጠቀምሉ ዘለዎ ወቕቲ’ዩ ክብሉ ኣረዲኦም።
መራሒ ህግደፍ ኣብ እስራኤል ንዝርከቡ ስደተኛታት ነስፍ ወከፎም 50 ሽሕ ዶላር ካሕሳ ክወሃቦም ሓቲትና ምባሉ፡ ብተዘዋዋሪ ንምሻጦም ታዋጊዩ ከም ዝነበረ ዘመልክት ምዃኑ ተገሊጹ።
ብ20 ጥሪ 2018 ኣብ መስኮት ቴልቪዥን ቀሪቡ፡ ብትዕቢት ተነፊሑ ብትሕዝቶ ኮነ ብኣቀራርባ ሚዛን ዘይብሉ መደረ ከዝሩ ዘምሰየ ሕግን መራሕን ህግደፍ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ንፍልሰት ኤርትራውያን ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ እስራኤል ንዝርከቡ ስደተኛታት፡ ብመንግስቲ እስራኤል ንዝወርዶም ዘሎ ግፍዒ ኣመልኪቱ፡ ንሕና ዜጋታና ክንቅበል ጸገም የብልናን፡ እንተኾነ ግን እቶም ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ክምለሱ እንተኾይኖም ኣብ’ዚ መጺኦም ህይወቶም ዝመርሕሉ ሞያን ነፍስ ወከፎም 50 ሽሕ ዶላርን ክወሃቦም ኣለዎ ኢልና ሓቲትና፡ ሕቶና ተነጺጉ ምባሉ፡ ሓላፍነት ተሰሚዕዎ እቶም ስደተኛታት መታን ክርብሑ ዘይኮነ፡ ብተዘዋዋሪ ብስሞም ካብ መንግስቲ እስራኤል ገንዘብ ክቕበል መደብ ከም ዝነበሮ ዘመልክት ዝመሎቐ ሓበሬታ’ዩ ክብሉ ነቲ ጉዳይ ዝተኸታተሉ ኤርትራውያን ትዕዝብቶም ገሊጾም።
ሓንሳብ ብግዳም ኣንጻር ህዝብን መንግስትን ብዝካየድ ዘሎ ዝተወደበ ወፍሪ ጸለመን ኣብ ኣሜሪካን ኤውሮጳን እንተኸይድኩም ኣብ ገነት ክትነብሩ ኢኹም ጎስጓሳትን ተደናጊሮም፡ ጸኒሑ ከኣ ብወለዶም ተደፋፊኦም ዝተሰዱ ደቂ ርኹባት’ዮም ዝበለ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ፡ መንግስቲ እስራኤል 3500 ዶላር ሂበ ናብ ሃገሮም ክመልሶም ኢሉና፡ መሳለጥያ ኣባኹም ስለዝሓይሽ ኣስልጢንኩም ነብስ ወከፎም 50 ሽሕ ዶላር ካሕሳ ሂብኩም መልስዎም ኢልናዮም ምባሉ፡ ምስ ጸረ-ህዝቢ ባህሪኡን ካብ ስድራ ቤት ስውኣት ዝሰርቕ ፋሽሽታዊ ተግባሩን ኣዛሚድካ ክረአ እንከሎ፡ ፈጺሙ ዘይእመን ብግልባጡ ብተዘዋዋሪ ብዶላር ክሸጦም መደብ ከም ዝነበሮ ግን ከኣ ከም ዝፈሸሎ ከይተፈለጦ ምስጢር ዘውጸኣሉ’ዩ ክብሉ ሓቢሮም።
ኣብ ሃገሮም ብሰላም ሰሪሖም ንምንባር ስለዘይከኣሉን ህይወቶም ከድሕኑን ናብ ሃገረ እስራኤል ዝኣተወ ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ብመሰረት ኣድማሳዊ ቻርተር ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንስደተኛታት ዝምልከት ኣስፊርዎ ዘሎ ዓንቀጽ ናይ ምንባርን ስራሕን ፍቓድ ንምርካብ ደኣዮም ክሓቱ ዘለዎም ‘ምበር፡ ንመንግስቲ እስራኤል ካብ ሰናይ ፍቓዱ ወጻኢ ካሕሳ ዝሓትሉ ሕጋዊ ኮነ ፖለቲካዊ ደገፍ ከም ዘይብሎም፡ ኢሳያስ 3500 ዶላር ውሒዱ 50 ሽሕ ዶላር ካሕሳ ሃብዎም ኢልና ክብል ዘስመዖ መደረ ግን፡ ቅድሚ ሎሚ ኣብ ልዕሊ ተመለስቲ ማልጣ ዝፈጸሞ ክሕደት እኹል መረጋገጺ’ዩ ኢሎም።
መንግስቲ ሆላንድ ኣብ ሃገሩ ኣብዘይሕጋዊ ተግባር ክነጥፍ ዝጸንሐ ሓላፊ ፈጻሚ ጉዳያት ኢምባሲ ህግደፍ ካብ ሃገሩ ክባረር ወሲኑ።
ሕጊ ተኸቲለን ኣብ ዝኸዳ ሃገራት፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዘይሕጋዊ 2% ግብሪ የኽፍል ኣሎ ዝብል ብኤርትራውያን ብጭብጢ ተደጊፉ ብዝቐረበ ክሲ ዝተፈላለያ ሃገራት እዚ ጉዳይ ደው ክብል፡ ኩሉ ነገር ብስርዓትን ብሕግን ክስራሕ መጠንቀቕታ ኣቕሪበን ብህግደፍ ሰማዒ ካብ ዝሰኣና ሓንቲ ዝኾነት ሃገረ ሆላንድ፡ ኣቶ ተኸስተ ገብረመድህን ዘሙይ ዝተባህለ ፈጻሚ ጉዳያት ናይ’ቲ ኣብ ሆላንድ ዝርከብ ኢምባሲ ህግደፍ ብወግዒ ካብ’ታ ሃገር ክባረር መንግስቲ ከም ዝወሰነ ማዕከናት እታ ሃገር ክጽብጽባ ቀኒየን ኣለዋ።
እቲ እሙን ኣገልጋሊ ስርዓት ህግደፍ ብምዃን ንኤርትራውያን ብዝተፈላለያ ጸቕጢ 2% ከምዘኽፍል ብጭብጢ ዝተረጋገጸ ኣቶ ተኸስተ ብመንግስቲ ሆላንድ ክባረር ምስተወሰነ መንግስቲ ህግደፍ ብወግዒ ተቓውሞ ከምዘየስመዐ፡ ስቕታ ምምራጹ ከኣ ኣብዘይ ሕጋዊ ተግባር ተዋፊሩ ምንባሩ ምእማኑ ከምዘመልክት፡ እዚ ከም’ዚ ዓይነት ስጉምቲ ኣብ ካልኦት ሃገራት’ውን ክውሰድ መጽናዕቲ ይካየድ ምህላውን እተን ማዕከናት ዜና ወሲኸን ሓቢረን ይብል ካብ ሆላንድ ዝመጽአና ሓበሬታ።
መንግስቲ እስራኤል ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ንምብራር ይሕንሕን
ኤርትራውያን ድማ ተቓውሞኦም የስምዑ።
መንግስቲ እስራኤል ኣብ ዝተሓተ ኣብያተ ዕዮታት ተዋፋሮም ብረሃጾም ዝነበሩ መሳኪን ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት፡ ካብ ዓሌታውያነት ተበጊሱ ዝተፈላለ ስጉምቲ ከም ዝወሰደ፡ ዛጊት ሕጂ’ውን ኣብ’ቶም ተሪፎም ዘለው ተሪር ስጉምቲ ክወስድ ምዃኑ ኣብ ዝሕንሕነሎ ዘሎ ወቕቲ፡ ኣብ እስራኤልን ካብ እስራኤል ወጻእን ዝርከቡ ኤርትራውያን ንሕና ካብ ሕግን ስርዓትን ወጻኢ ከም ባሮት ኣይንሽየጥን ዝብል ተቓውሞ የስምዑ ኣለው።
ይኹን ‘ምበር፡ ንምሕጽንታ ኤርትራውያን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰል ዝኾኑ እስራኤላውያንን ኣህጉራውያን ትካላትን ከም ቁም-ነገር ከይቆጸረ፡ ብዘይድሌት እቶም ስደተኛታትን ኣፍልጦ ጉዳይ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ብምስጢር ናብ ሩዋንዳን ኡጋንዳን ከባርሮም ይቀራረብ ከም ዘሎ፡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ድማ ንውሳነ መንግስቲ እስራኤል ብሰንጠቕ ብምጽራር፡ መንግስቲ ሩዋንዳ ነቲ ተግባር እንተደኣ ተግቢርዎ፡ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ኮነ ኣፍሪቃ ጸሊም ታሪኽ ይስንድ ከም ዘሎ ከፈልጥ ይግባእ ክብሉ ብፍላይ ብ22 ጥሪ 2018 ኣብ ቴልኣቪቭ ኣብ ዘካየድዎ ሰላማዊ ከም ዝገለጹ ምንጭታትና ካብ’ቲ ቦታ ሓቢሮም።
ብካልእ ዜና መንግስታት ፈረንሳን ዓባይ ብሪጣኒያን ካብ ፈረንሳዊት ወደብ ካለ ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ናብ ብሪጣኒያን ንዝሰግሩ ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ንምቁጽጻር ዘኽእል ስምምዕ ከም ዝገበሩ፡ ዓባይ ብሪጣኒያ 60 ሚሊዮን ዶላር ንፈረንሳ ከም ዝሃበታን ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 24-01-2018


text:
ርእሰ-ሊቃነ ጳጳስ ፍራንሰስ ሎሚ ንዞባ ትሑት መነባብሮ ናይሮቢ ብምብጻሕ ናይ ኬንያ ዑደቶም ዛዚሞም ኡጋንዳ አትዮም። ሊቃነ-ጳጳስ ፍራንሰስ ንኩነታት መነባብሮን አብ ከተማታት ናይሮቢ ዝረአ ድኽነትን ብምንቓፍ ‘ዘይፍትሓዊነት’ዩ ኢሎም። ንሶም ብተወሳኺ ነዚ ኩነታት ተሓተቲ ድማ እቶም ዉሑዳት ሰብ-ስልጣንን ሰብ-ሃብቲን’ዮም ኢሎም።
ሊቃነ-ጳጳስ ፍራንሰስ አብ ዞባ ትሑት መነባብሮ ካንገሚ-ናይሮቢ ዘካየድዎ ምብጻሕ ‘ኣነ ሎሚ አብዚ አለኹ ምኽንያቱ ክትፈልጥዎ ዝደለኹ ሓጎስኩም፡ሓዘንኩም፡ተስፋኹም ኮነ ሽግርኩም ካብቲ ናተይ ዝፍለ ኣይኮነን። እዚ ሎሚ ትሓልፍዊ ዘለኹም ጸገማት ይርድአኒ’ዩ ስለዚ ከመይ ነዚ ዘይፍትሃዊነት ዘይነቅፍ?’ኢሎም።
ብተወሳኺ ርእሰ-ሊቃነ ጳጳሳ ፍራንሰስ ናብ ኢንተቤ-ኡጋንዳ ይበሩ ኣብዝነበርሉ እዋን ኡጋንዳ ንስደተኛታት አብ ምቕባላ ዘርኣየቶ ዓብዪ ግብረ መልሲ ንኢዶም።
‘ኣብዚ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ኡጋንዳ ብልዑል ቁጽሪ ስደተኛታት ብምቕባልን ህይወቶም ብኽብሪ ንክመርሑ ምትሕግጋዝ ኣርእያ’ላ።’’ኢሎም እቶም ርእሰ-ጳጳስ ብተወሳኺ ንሶም ስደተኛታት ንሕዘሉ መንገዲ ንሰብኣዊነት ዝፍትን እዩ ኢሎም።
ብመሰረት ሓበሬታ ናይ ሕቡራት መንግስታት ትካል ስደተኛታት ኡጋንዳ መብዛሕቲኦም ግጭትን ህውከትን ካብ ዘይተፈለየን ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ኮንጎን ደቡብ ሱዳንን ዝተሰደዱ ልዕሊ 500 ሽሕ ዝኾኑ ስደተኛታት ተአንግድ'ላ።
ርእሰ-ሊቃነ ጳጳስ ፍራንሰስ ድሕሪ ናይ ኡጋንዳ ምብጻሕ ናይ ሪፓብሊክ ማእከላይ አፊርቃ ከምርሑ'ዮም ብኡ ድማ አብ አፍሪቃ ዘካይድዎ ናይ ሓሙሽተ መዓልቲ ዑደቶም ክዛዝሙ'ዮም።
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ሰብኣዊ ሓገዛት ምስ ስራሕቲ ልምዓት ተወዲዶም እወንታዊ ፅዕንቶ ክፈጥሩ ይግባእ…
መቐለ ግንቦት 07/2010(ድወት) ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየዱ ሰብኣዊ ሓገዛት ምስ ስራሕቲ ልምዓት ተዋዲዶም እወንታዊ ፅዕንቶ ብዝፈጥር መልክዑ ክትግበሩ ከምዘለዎም ፕረዝደንት ዶክተር ሙላቱ ተሾመ ኣገንዚቦም።
ፕረዝደንት ዶክተር ሙላቱ ተሾመ ዋና ፀሓፊ ማሕበር ቐይሕ ወርሒ ሕብራት ዓረብ ኤምረትስ ዶክተር መሓመድ ኣቴክ ኣል ፋላሂ ኣብ ቤት ፅሕፈቶም ተቐቢሎም ኣዘራሪቦም።
ፕረዝደንት ዶክተር ሙላቱ ምስ ዋና ፀሓፊ ማሕበር ቐይሕ ወርሒ ሕቡራት ዓረብ ኤምረትስ ኣብዘካየድዎ ዘተ እቲ ማሕበር ብቐፃሊ ኣብ ኢትዮጵያ ከሳልጦም ኣብ ዝሓሰቦም ሰብኣዊ ሓገዛት ብዝምልከት ዘተኮረ እዩ ነይሩ።
ማሕበር ቐይሕ ወርሒ ሕቡራት ዓረብ ኤምረትስ ኣብ ኢትዮጵያ ንዘሳለጦም ሰብኣዊ ሓገዛት ናእደኦም ዘቕረቡ ዶክተር ሙላቱ ተሾመ እቶም ሰብኣዊ ሓገዛት ዘላቒ ተጠቃምነት እቲ ማሕበረሰብ ከረጋግፁ ኣብ ዝኽእሉ ስራሕቲ ልምዓት ትኹረት ክገብሩ ሓቲቶም።
ብምዃኑ እቲ ማሕበር ዘሳልጦም ሰብኣዊ ሓገዛት ምስ መሰረታዊ መትከል ብምትእስሳር ዘላቒ ሂወትን መነባብሮን እቲ ማሕበረሰብ እወንታዊ ፅዕንቶ ብዝፈጥር መልክዑ ተዋዲዶም ክሰርሑ ድማ ኣገንዚቦም።


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ሎሚ 1500 እሱራት ካብ ምብራቃዊ ክፋል’ታ ሃገር ዝኾነ ክልል ሶማሌ ከምዝፈትሐ ተገሊጹ።
ንምፍታሕ’ቶም እሱራት ብዝምልከት ናይቲ ክልል ፕረዚደንት አማኻሪ ጉዳያት ሚድያን መንእሰያትን ቤት ጽሕፈት አቶ መሃመድ ቢላ ሓሰን ንድምጺ ኣሜሪካ ኣረጋጊጾም ኣለው።
መንግስቲ ንተቃውሞ ንምግታእ ክብል አዋጅ ህጹጽ አዋጅ ድሕሪ ምእዋጅ ድሕሪ መዓልታት’ዩ እዞም እሱራት ዝተፈትሑ፡ እቶም 1500 እሱራት ትማሊ ዝተፈትሑ ፕረዚደንት’ቲ ክልል ሶማሌ ዓብዲ መሓመድ ዑመር ብዝሃብዎ ምሕረት Mኳኑ’ውን ተሓቢሩ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ኣብ መንግስቲ ኢህወዲግን ሰራዊት መከላኸሊን ርኡይ ቦታ ዝነበሮም መኮንናት ሎሚ ብተመሳሳሊ ካብ ቤት ማእሰርቲ ቃሊቲ ከምዝተፈትሑ ተፈሊጡ’ሎ።
ንልዕሊ ሸሞንተ ዓመታት ተአሲሮም ዝጸንሑ ሎሚ ካብ መንጎ ዝተፈትሑ ጀነራል ተፈራ ማሞ፡ጀነራል አሳምነው ጽጌ፡ በዓል ሞያ ምህንድስና መንግስቱ አበበ፡ ኮሎኔል ደምሰው አንተነህ፡ኮለኔል አበረ አሰፋ፡ ኮለኔል ሰሎሞን አሻግሬ፡ ሻለቃ መኮነን ወርቁ፡ ሻለቃ ምስክር ካሳ፡ ሻለቃ ምስጋናው ተሰማ፡ ኤንስፔክተር አመራር በያዙ፡ የሽዋስ መንገሻ፡ ዋና ሳጅን ጎበና በላይ፡ ሳጅን ይበልጣል ብርሃኑን ካልኦት ይርከብዎም።


text:
ፕረዚደንት ሶማል ኣብ ቀጠር ምብጻሕ የካይድ
Radio Erena: 15 May 2018
ፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ዓብዱላሂ ፋርማጆ ኣብ ቀጠር ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ከምዘካየደ ማዕከን ዜና ጋልፍ ታይምስ ሓቢሩ።
እቲ ፕረዚደንት ኣብ ቀጠር ኣብ ዝጸንሓለን ክልተ መዓልታት ምስ ኣሚር እታ ሃገር ሸኽ ታሚም ቢን ሓማድ ኣልታኒ ብምርኻብ ኣብ ዝምድናን ምትሕግጋዝን ክልትኤን ሃገራት ዘተኮረ ዝርርብ ኣካይዱ።
ንሱ ናብ ቀጠር ዑደት ምክያዱ፣ ነታ ምስ ሶማል ዝምድንኣ ኣብ ምልሕላሕ እትርከብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ስዑዲ ዓረብን ከቖጥዐን ከምዝኽእል ተንተንቲ ፖለቲካ የረድኡ።
ክልቲኤን እዘን ሃገራት፣ ሶማል ምስ ቀጠር ዝጸንሓ ዝምድና ክበትኽ ጸቕጢ ክገብራ እኳ እንተጸንሓ፣ ፈደራላዊ መንግስቲ እታ ሃገር ምስ ቀጠር ዝጸንሐ ታሪኻዊ ዝምድና ከምዘይበትኮ ምንጻሩ ይፍለጥ።
ኣብ ርእሲ'ዚ እቲ መንግስቲ፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ምስ ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድን ኢትዮጵያን ብምስምማዕ ንወደብ በርበራ ክትውንኖ ዝኣተወቶ ውዕል ንሉኡላውነት ሶማል ዝግህስ'ዩ ክብል ዝሓለፈ ወርሒ ናብ ባይቶ ጸጥታ ክሲ ኣቕሪቡ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ ሶማል 10 ሚልዮን ዶላር ከተእቱ ድሕሪ ምፍታና፣ ዝምድንኣ ምስ ሶማል ናብ ምብታኽ ገጹ ተቓሪቡ ይርከብ።
ዝምድና ሶማል ምስዘን ሃገራት ኣብ ተኣፋፊ መድረኽ በጺሕሉ ኣብ ዘሎ እዋን ከኣ'ዩ ፕረዚደንት ፋርማጆ ናብ ቀጠር ዝበጽሕ ዘሎ።
ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዲፕሎማስያዊ ጽልዋታት ዝጸንሓ ቀጠር ድሕሪ'ዚ ናይ ሃገራት ወሽመጥ ምስሕሓብ ምስ ኤርትራን ጅቡትን ዝምድንኣ ክዝሕትል እንከሎ፣ ምስ ሱዳን፣ ሶማልን ኢትዮጵያን ግና ጽቡቕ ይቕጽል ከምዘሎ ይፍለጥ።
================


text:
ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ናይ ዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት ምምሕዳር ዝወደቦ ሰላማዊ ሰልፊ ብ15 ሕዳር 2017 ተኻይዱ። እዚ ንሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ወሲኽካ ኣባላትን መራሕትን ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝነብሩ ኤርትራውያን ስደተኛታትን ኤርትራውያን ነበርቲ ኣዲስ ኣበባን ዝተሳተፍዎ ሰልፊ ነቲ ተመሃሮን ወለድን ቤት ድያእ ኣልእስላምያ ኣስመራ ንተግባራት ስርዓት ህግደፍ ብምቅዋም ብ31 ጥቅምቲ 2017 ኣብ ከተማ ኣስመራ ዘካየድዎ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ዝድግፍ ሰልፊ ንግሆ ካብ ገነት ሆቴል እዩ ተበጊሱ።
ኣብዚ ሰልፊ ናይቶም ብስርዓት ህግደፍ መሰሎም ተጋሂሱ ተኣሲሮም ዘለዉ መራሕቲ እምነት ምስልምናን ክርስትናን ምስሊ ብሓባር ብዝተፈላለዩ ተሳተፍቲ ተታሒዙ፡ ዝተፈላለዩ ጭረሖታት ከኣ ተቓሊሖም። ካብቲ ዝተቓለሐ ጭረሖታት “ኣስላምና ክርስትያና ኩልና ሓደ፡ እምነትን ትምህርትን መሰል እዩ፡ ንተበግሶ ተመሃሮን ወለድን ቤት ትምህርቲ ድያእ ኣልእስላምያ ንድግፍ፡ እሱራትና ይፈትሑ፡ ሕብረተሰብዓለም ንህግደፍ የዕግሶ… ወዘተ” ዝብሉ ይርከብዎ።
ሰልፊ ዝተፈላለዩ ጭረሖታት እንዳቃልሐ ኣብ ኣፍደገ ቤት ጽሕፈት ሕብረት ኣፍሪቃ ምስ በጸሓ፡ ናይቲ ሕብረት ሓለፍቲ ኣብቲ ሰልፊ ቀሪቦም’ኳ መልሲ እንተዘይሃቡ፡ ነቲ ብደረጃ ጽሑፍ ተዳልዩ ዝነበረ መልእኽቲ ግና ተቐቢለምዎ። እቲ በቶም ነቲ ሰልፊ ዝወደቡ ኣካላት ዝተዳለወ’ሞ ንሕብረት ኣፍሪቃ ዝተዋህበ ጽሑፍ፡ መራሕቲ ሕብረት ኣፍሪቃ ንኤርትራውያን ሰልፈኛታት ንምዝራብ ፈቓደኛ ዘይኮኑ ዘለዉ ንራበዓይ ግዜኦም ምዃኑ ጠቒሱ፡ እዚ ድማ እቲ ሕብረት ንሕግታቱን ቻርተራቱን ዘየኽብርን ንወጻዕቲ ዘተባብዕን ምዃኑ ዝሕብር’ዩ ሓሳብ ኣስፊሩ። ካብዚ ናይ ስቕ ኣካይዳ ንክወጹ ድማ ጸዊዑ። ኣብ መወዳእታ ተሳተፍቲ ንንውሕ ዝበለ ግዜ ኣብ ኣፍደገ ቤት ጽሕፈት ሕብረት ኣፍሪቃ ጭረሖታትን ኤርትራዊ ዜማታትን ብምስማዕ ብሰላም ነናብ ቦታኦም ተፋንዮም


text:
ብርክብ ህዝቢ ቢሮ ሕርሻን ልምዓት ገፀርን ዝተዳለወ እዋናዊ ፅሑፍ
ፅልዋ ዓለም ለኸ ዘይንቡር ዋዒ ኣየር ንዓለምና ብዝተፈላለዩ ሓደጋታት ምንፅልላው ካብ ዝጅምር ብርክት ዝበሉ ዓመታት ኣቑፂሩ ኣሎ። እዚ ዋዒ ብምኽንያት ካብ ዝተፈላለዩ ፋብሪካታትን ኢንዳስትሪታትን ብዘይ መጠን ዝፍነው ዝተቓፀለ ኣየርን ካብ መሬት ዝተኑ ዓፈንቲ ሙቐት ጋዛትን ዝፍጠር እዩ። ጋዛት ዓፈንቲ ሙቐት እንብሎም ድማ “ካርበን ዳይኦክሳይድ፣ ሚቴን፣ ናይትሬት ኦክሳይድ፣ ሃይድሮ ክሎሮ ካርበን፣ ካርበን ሞኖ ኦክሳይድ” ወዘተ እንትኾኑ በዚኦም ኣቢሉ ኣብ ከባቢ ኣየር ዘይምምጥጣን እንትፍጠር ላዕለዋይ ንፃፍ/ኦዞን/ ከባቢ ኣየር እናረቐቐ ይመፅእ። በዚ ኣቢሉ ካብ ፀሓይ ብቐጥታ ዝመፅእ ጨረር /ኣልትራቫዮሌት/ ናብ መሬት ምስ ዓረፈ እቶም ጋዛት ዓፈንቲ ሙቐት ነቲ ካብ ፀሓይ ብቐጥታ ዝፍኖ ጨረር ናብ ህዋ ከይምለስ ዓፊኖም ብምሓዞም መሬት ዋዒኣ እናወሰኸ ክኸይድ ይገብሩ። ብኸምዚ ኣቢሉ ዝፍጠር ሙቐት፣ ነባራዊ ፀባይ ከባቢ ኣየር ዓለምና ክቀያየር ይገብሮ። በዚ ኣቢሉ ኩነታት ኣየር ዓለምና ናብ ዘይእመት ብርኪ እናበፅሐ ሃንደበታዊ ዝናብ፣ ምዕልቕላቕ ውሑጅ፣ ኣውሎ ንፋስ፣ ሰደድ ሓዊ ኣብ ተፈጥሮኣዊ ደኒ፣ ምግጣም ተደጋጋሚ ድርቂ፣ ንምፍጣር ዝተፈላለዩ ሓደሽቲ ወራር ባልዓት እኽልን ፃህያያትን እውን ምኽንያት ይኸውን።
ስለዝኾነ ኣብዚ ሕዚ እዋን ብሰንኪ ምልውዋጥ ከባቢ ኣየር ኣብ ዓለምና ብርክት ዝበሉ ንደቂ ሰባት ጎዳእቲ ዝኾኑ ፃህያያትን ባልዓትን እናተፈጠሩ እዮም። ብምኽንያት እዚ እውን እዚ ዘመን ብዝተፈላለዩ ፀሓፍትን ተመራመርቲ ኩነታት ኣየርን፣ ዘመነ ምፍጣር ሓደሽቲ ባልዓት ኣብ ዓለም (the era of new pest up search in the world) እናተብሃለ ይፅዋዕ ኣሎ። ምፍጣር ባልዓት እኽሊ ማዕረ ማዕረ እቲ ኣብ ህይወት ደቂ ሰባትን ሃፍቲ ተፈጥሮን ዘብፅሖ ዕንወት ብኣውርኡ ኣብ ዓውደ ሕርሻ ዘብፅሖ ሓደጋ ልዑል እዩ። ዘለናዮ ወቕቲ ድማ ምድላው ምዕራፍ ክረምታዊ መፍረይነት እዩ።
ኣብዚ እዋን ዘራእቲ ክጉድኡ ብምግባር እቶት ከይስስን ካብኡ ሓሊፉ ክባድም ካብ ዝገብሩ ሓደሽቲ ባልዓትን ነባራት ባልዓትን ኣብ ሃገርና ከምኡ ከዓ ክልልና እናተበራኸቱ እዮም። ንኣብነት ኣብ ክልል ትግራይ እንተወሲድና ኣብዚ ቀረባ እዋን ብርክት ዝበሉ ሓሳኹ ተራእዮም። ካብ’ቶም ዝተርኣዩ ሓሳኹ “ሚሊ በግ”፣ ቆፅሊ ኮመደረ ሰርሳሪ፣ ቫይረስ ቀታሊ ዕፉን፣ ፃዕዳ ስኬል ማንጎ፣ ፃዕዳ ሃመማ ኣራንሽን ቅንጨን ሕዚ ድማ ብኣውርኡ ሓድሽ ወራር ባርኖስ ኣሜሪካ (Fall Army worm) ተጠቀስቲ እዮም። ትኹረት ፅሑፍና እውን ካብቶም ዝተጠቐሱ ሓደ፣ ምምፃእ ሓድሽ ወራር ባርኖስ ኣሜሪካ ስዒቡ ብዛዕባ ተፈጢሩ ዘሎ ኣጠቓላሊ ሓደጋ ዝድህስስን መፍትሒ ዘነፅርን እዩ ክኸውን።
ከይኮነ ንለብም!
ዘለናሉ ወቕቲ እዋን ምድላው ምዕራፍ ክረምታዊ መፍረይነት ኮይኑ ዛጊድ ሰፊሕ መሬት ክልልና ብናይ ኣዝመራ ዝራእቲ ዝተሸፈነሉ እዩ። ሓረስታይ “መሬት ንቐላቢኣ ትቕልብ” ዝብል ፈሊጥ ሒዙ መሬቱ ኣሚኑ ኣብ ዝዘርኦ ዝራእቲ ሓያሎ ፃዕርታት ብምዕራፍ ዝሓሸ እቶት ንምርካብ ዓሊሙ ዓቕሙ ፀንቂቑ እናሰርሐ ይርከብ። ኣብዚ ከምዚ ዝበለ ግጥም ሓዝ ክሕዝ እናሃለወ ሓድሽ ወራር ባርኖስ፣ ባሕሪ ተሳጊሩ ኣብ ሃገርና ኣትዩ ኣሎ። ሽም እቲ ሓሰኻ ድማ “ፎል ኣርሚ ዎርም” ወይ እውን ባርኖስ ኣሜሪካ ይበሃል። እዚ ሓድሽ ወራር ባርኖስ መንቀሊኡ ካብ ደቡብ ኣሜሪካ እንትኸውን ቅድሚ ናብ ኢትዮጵያ ምምፅኡ ብ2016 ኣቆፃፅራ ኣውሮፓውያን (ብኣቆፃፅራ ኢትዮጵያ 2008 ዓ.ም ምዃኑ እዩ) ንመጀመርያ ግዘ ኣብ ምዕራባዊ ክፍሊ ኣፍሪካ ሃገረ ናይጀርያ ተራእዩ። ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ድማ ኣብ ኣፍሪካ ኣብ ዝርከባ ሃገራት ጋና፣ ሴራልዮን፣ ደቡብ ኣፍሪካ፣ ዙምባብዌ፣ ማላዊ፣ ናሚብያ፣ ሞዛምቢክ፣ ኡጋንዳ፣ ታንዛንያን ኬንያን ተስፋሕፊሑ። 25 ለካቲት 2009 ዓ.ም ድማ ናብ ኢትዮጵያ ኣትዩ።
ባርኖስ ኣመሪካ ኣብ ሃገርና ንመጀመርያ ግዘ ዝተርኣየ ኣብ ክልል ደቡብ፣ ዞባ ሸካ እዩ። ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ድማ ናብ ሰለስተ ዞባታት እቲ ክልል ተስፋሕፊሑ። ክሳብ ሕዚ ብዘሎ መረዳእታ ኣብ ክልላት ደቡብ፣ ኦሮምያ፣ ጋምቤላ፣ ቤንሻንጉልን ኣምሓራን እቲ ወራር ብስፍሓት ስለዝተልዓለ ምክልኻል እናተገበረሉ እዩ። ወራር ባርኖስ ኣሜሪካ ኣብ ዝተፈላለዩ ኩርንዓት ሃገርና ምስተርኣየ ኣብ ክልልና ነዚ ኣቐዲሙ ዝከላኸል ግብረ ሓይሊ ተጣይሹ እዩ። ድሕሪ እዚ ብዛዕባ እቲ ሓድሽ ወራር ዝህልዎ ባህርያት፣ ብኸመይ ኣገባብ ምክልኻል ከምዝከኣል ወዘተ ዝምልከት ስልጠና መዕበዪ ግንዛበ ካብ ክልል ክሳብ ጣብያ ንዘለዉ ሰብ ሞያን ሰራሕተኛታትን ልምዓት ሕርሻ ከምኡ እውን ብርክት ዝበሉ ሓረስቶት ብስፍሓት እናተወሃበ መፂኡ እዩ። ብተወሳኺ እቲ ወራር ኣብ ዝኾነ ከባቢ እንትርአ እቲ ሓረስታይ ብቕልጡፍ ናብ ቀረብኡ ዝርከቡ ሰብ ሞያ ሓበሬታ ክህብ ከምዘለዎ ተደጋጋሚ ሓበሬታታት ተዋሂቡ። ከም ክልል እውን ብማዕኸናት ሚድያ በብእዋኑ መግለፅታት እናተውሃቡ ብምምፅኦም ነቲ ሓደጋ ንምምካት ዘኽእል ድልውነት እናተረጋገፀ መፂኡ።
ብመሰረት እዚ እውን ባርኖስ ኣመሪካ ንፈለማ እዋን ዝተርኣየሉ ኣብ ወረዳ ዓድዋ እንትኸውን ነዚ ምፍጣር ወራር ባልዕ ንፈለማ እዋን ሓበሬታ ዝሃበ ድማ ሓረስታይ ዓድዋ እዩ። እቲ ሓረስታይ ነቲ ባርኖስ ምህላዉ ክፈሊ ዝኸኣለ ድማ ኣብ እዋን ስልጠና ብ”ፓወር ፖይንት” ብዝረኣዮ ናይቲ ሓሰኻ መፍለዪ ሕብርን ቅርፅን እዩ። ነዚ ስዒቡ ኣብቲ ከባቢ ፈተሸ ክካየድን ክምከትን ዝተገበረ ፃዕሪ ድማ እወንታዊ እዩ። ይኹን እምበር እቲ ሓሰኻ ኣንፈት ንፋስ ተኸቲሉ ብለይቲ ኣብ ሓደ ውልዶ 483 ኪሎ ሜትሮ ዝበርር ብምዃኑ ኣብ ሓደ መዓልቲ ኣብ ብዙሕ ከባቢ እዩ ዝባፃሕ። በዚ እውን ካብ ካልኦት ክልላት ሃገርና ናብ ክልል ትግራይ ብምስጋር ኣብ ሓፂር እዋን ናብ 12 ወረዳታት ተስፋሕፊሑ እዩ። እዚ ማለት ኣብ ዞባ ማእኸል፤ ወረዳታት ታሕታይ ማይጨው፣ ላዕላይ ማይጨው፣ ቆላ ተምቤን፣ ናዕዴር ዓዴት፣ ኣሕፈሮም፣ መረብ ለኸ ኣትዩ። ኣብ ዞባ ሰሜን ምዕራብ ወረዳታት ኣስገደ ፅምብላ፣ ላዕላይ ኣድያቦ፣ ታሕታይ ቆራሮ፣ መደባይ ዛናን ፀለምትን እንትስፋሕፋሕ ብድምር ኣብ 71 ጣብያታትን 110 ቁሸታትን ኣትዩ ኣሎ።
ብመንፅር ሽፋን ዝራእቲ እንትርአ ድማ እቲ ባርኖስ ዝኣተዎ ኣብ 877 ሄክታር መሬት ዝሸፈነ ዝራእቲ እንትኸውን ኣብቲ ሽፋን 2,585 ሓረስቶት ግራውቶም ብባርኖስ ተጠቒዑ እዩ። ነዚ ንምክልኻል በብብርኩ ዝተጣየሸ ግብረ ሓይሊ ካብ ክልል ክሳብ ወረዳ እናተናበበ ነቲ ዘጋጠመ ወራር ንምክልኻል ዘኽእሉ ሰፋሕቲ ስራሕቲ እናተሰርሑ እዮም። ከም ኣብነት እንተወሲድና ዛጊድ ብደረጃ ክልል 199 ነጥቢ 25 ሄክታር መሬት ዝራእቲ ብ”ኬሚካል” ናይ ምክልኻል ስራሕቲ ተኻይዱ ኣሎ። ልቢ ክንብለሉ ዝግበአና ጉዳይ ግን ኣሎ፤ ነቲ ወራር ብኬሚካል ንምክልኻል ብርኪ ዕብየት እቲ ባርኖስ ስለዝውስን ኣብ ኩሉ ዝተርኣየሉ ቦታ ኬሚካል ምጥቃም ኣይምከርን። ስለዝኾነ ብባህላዊ መንገዲ ምክልኻል ዝተገበረሉ ዝራእቲ እንትንርእይ ከባቢ 650 ሄክታር ኮይኑ ብድምር ኣብ 848 ሄክታር ዝሽፍን ዝራእቲ ብባህላዊ ኣገባብን ብኬሚካልን ምክልኻል ተኻኢሉ እዩ።
ኣብቲ ናይ ምክልኻል ስራሕ ዝተዋፈረ ሓይሊ ሰብ ድማ 285 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከብኦም 2,538 ሓይሊ ሰብ እዮም። በዚ ኣገባብ ብባርኖስ ኣመሪካ ካብ ዝተወረረ ገራሁ እቲ 96 ነጥቢ 7 ምኢታዊ ምክልኻል ተኻኢሉ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ናይ ሓባር ፀላኢና ብሓባር ክነጥፍኦ ስለ ዝግባእ ኩሉ ሕብረተሰብ ተመሳሳሊ ግንዛበ ክህልዎ እናተሰርሐ እዩ። ብመሰረት እዚ ዛጊድ ከም ክልል ን982 ሰራሕተኛታት ልምዓት ሕርሻ ጣብያ፣ 474 ክኢላታት ሕርሻ ወረዳ፣ 190 ግብረ ሓይሊ ወረዳ፣ 2351 ግብረ ሓይሊ ጣብያ፣ 478 ነፀግቲ ኬሚካል፣ 84 ወረዳ “ሲቪል ሰርቫንት”ን 365 ጣብያ ሲቪል ሰርቫንትን ስልጠና ተዋሂቡ ኣሎ። ብተወሳኺ ኩሉ ህዝቢ ግንዛብኡ ክዓቢ ስለ ዝግባእ ብዝተፈላለዩ ማዕኸናት ዜና ብዛዕባ እቲ ወራር ባልዕ መግለፅታት ብሰብ ሞያ ክወሃብ ተጌሩ እዩ።
መለለዪ ባህሪያት እቲ ባልዕ
ሓሳኹ ባርኖስ ኣመሪካ ኣብ ለይቲ ዝበሩ ናይ ባርኖስ ዓሌት እዮም። ከይዲ ምርበሖም እንትንርኢ ድማ ፈለማ ኣንስተይቲ ግዝዋ (FAW) እንቋቁሖ ኣብ ታሕተዋይ ገፅ ቆፅሊ ሳዕርን ዘራእትን ተውድቕ። ሓንቲ ግዝዋ ካብ 100 ክሳብ 200 እንቋቁሖ ኣብ ሓደ እዋን ኣብ ሓደ ከረጢት ብምውዳቕ ኣብ ዕድሚኣ ድማ ብማእኸላይ 1,500 ክሳብ 2000 እንቋቑሖ ተውድቕ። እንቋቁሖ እታ ግዝዋ ካብ ክልተ ክሳብ ኣርባዕተ መዓልቲ ይፍልፈል። እቲ “ላርቫ” ድማ ሽዱሽተ ብርክታት ዕብየት ይሓልፍ። ሓደ ላርቫ ግዝዋ ኣብ ዕድሚኡ 140 ትርብዒት ሴንቲ ሜትሮ ቆፅሊ ዕፉን ይምገብ። ካብ 14 ክሳብ 21 መዓልትታት ድማ ዕድሚኡ ይውድእ። “ፑፓ” ኣብ ሓመድ ካብ ሰለስተ ክሳብ ዓሰርተ ሴንቲ ሜትሮ ዕምቆት ይኣቱ። ኣብኡ ከዓ ካብ ሸውዓተ ክሳብ 14 መዓልትታት ይወስድ። እቲ ሓመድ ጠንካራ እንተኾይኑ ዝወዳደቑ ቆፅልታት ብምጥቕላል ኩኮን/cocoon/ ይሰርሕ። መፍለዪ ምልክት ባርኖስ ኣሜሪካ ድማ ኣብ ርእሱ “ Y “ ግልባጥ ቅርፂ ኣለዎ። ንታሕቲ ዝተሰመሩ ሰለስተ ፃዓዱ መስመራትን ፀሊም ነጠብጣብ ብፍላይ ኣብ ርእሱ ከባቢ ደሚቖም ይርአዩ።
ንምርባሕ ዝስማመዖ ፍሉይ ኩነታት እንትንርኢ መጠን ሙቐት ካብ 21 ክሳብ 27 “ዲግሪ ሴልሽየስ” ኮይኑ ዝለዓለ ራሕሲ ኣየርን ዝናብን ዘለዎ እዩ። ካብ ካልኦት ሓሳኹ ባልዓት ፍሉይ ዝገብሮ ድማ ዝናብ ብዝወሰኸ መጠን ንምርባሕ ይስማመዖ። ናይ ህይወት ዑደቱ ኣብ ክረምቲ 30 ፣ ኣብ ሓጋይ 90 መዓልትታት እዩ። እቲ ሓሰኻ ዝናብ እንተበዚሑን ሙቐት እንተሃልዩን ይባዛሕን ዝራእቲ የጥቅዕን።
መከላኸሊ ሜላ
ወራር ባልዕ ባርኖስ ኣመሪካ ንምክልኻል ቅድመ ምድላው ንምግባር ዝሕግዝ መፃወድያታት ባርኖስ ምክትታልን ብዝምልከቶም ኣካላት ዝወሃብ ሓበሬታ ብዝግባእ ምድማፅን የድሊ። ዝምልከቶም ኣካላት ኣመራርሓን ሰብ ሞያን ድማ ኩነታት ምትሓዝ መፃወድያታት ብምትንባይ ነቲ ተጠቃሚ ሓረስታይን ንዝምልከቶ ኣካልን ብእዋኑ ብምፍላጥ ኩሉ ሕብረተሰብ ግራቱን ከባቢኡን ንጉሆን ምሸትን ክፍትሽን ክከታተልን ዘኽእሎ ንቅሓተ ሕልና ክፈጥርሉ ይግባእ። እቲ ወራር ብባህላዊ መንገዲ ክጠፍኣሉ ኣብ ዘይኽእል ብርኪ እንትበፅሕ ድማ ዘድሊ መንፀጊ መሳርሕን ኬሚካልን ምድላው ዝብሉ ወሰንቲ እዮም። ካብዚ ሓሊፉ እቲ ባልዕ ምስተርኣየ ዝህሉ ኣገባብ ምክልኻል ድማ ብባህላዊ ኣሪኻ ምቕታል፣ ናብ ትኩስ ማይ ምጥቕጣቕ፣ ኣብ ሳዕሪ እንተኾይኑ ብኣሻኽ ኦም ምጭፍጫፍን ብእንስሳት ምርጋፅን ዝብሉ እዮም። ብኬሚካል ንምክልኻል ድማ ሰለስተ ዓይነት ፀረ-ባልዕ (ማላታዮን፣ ዲያዚኖንና፣ ክሎሮ ፓይርፎስ) ተጠቒምካ እቲ ባልዕ ኣብ ዝተርኣየሉ ምጥቃም የድሊ። እቲ ኮሚካል ናይ ምንፃግ ስራሕቲ ድማ ብሰብ ሞያ ክመራሕን ዝለዓለ ጥንቃቐ ክግበረሉን ኣለዎ።
ብድምር ባርኖስ ኣመሪካ ብዝኾነ መልክዕ ኣብ ከባቢና ክርአ፣ ኣብ ሃገርና ክነብር ክንፈቕደሉ የብልናን። ነዚ እውን እዩ ኩሉ ሕብረተሰብ ነቲ ወራር ንምጥፋእ ዓሊሙ ምስ በብብርኩ ዝተጣየሸ ግብረ ሓይሊ እናተናበበን እናተወደበን ኣብ ምርብራብ ዝርከብ ዘሎ። ይኹን እምበር ሕዚ እውን ከም ክልል ነቲ ወራር ንምምካት ዝካየዱ ዘለው ስራሕቲ ኣዝዮም ዝምስገኑ ዋላ እንተኾኑ ኣብ ኩሉ ከባቢ ዝርከብ ኣመራርሓን ሓፋሽ ህዝብን ተመሳሳሊ ግንዛበን ተበግሶን ኣሎ ምባል ስለዘይከኣል ፃዕርታትና ካብ ማንም እዋን ንላዕሊ ክነሕይል ይግባእ። ምኽንያቱ እቲ ወራር ጉድኣቱ ንኽራማት መፍረያይነት ጥራሕ ዘይኮነስ፣ ቐለብ እንስሳ ኣብ ምሓዝ ካብኡ ሓሊፉ ንቐፃሊ መደብ ልምዓት መስኖ እውን ዝህልዎ ሓደጋ ዓብዪ እዩ። ስለዚ ኣብ ምጥፋእ እቲ ባርኖስ ኩሉ ሕብረተሰብ ክነጥፍ እንተኾይኑ ግደ ማዕኸናት መራኸቢ ሓፋሽ ልዑል እዩ። ኣብ ሚድያታት ተደጋጊሞም ዝንገሩ ሓበሬታታት እቲ ህዝቢ ከዳምፆምን ናብ ተግባር ከሽርፎምን ዝለዓለ ስራሕ ይጠልብ። ካብዚ ሓሊፉ ከምቲ ኩሉ ግዘ እንገብሮ ነቲ ባርኖሰ ንምጥፋእ ኢድ ንኢድ ተተሓሒዝና ክንምርሽን ሓንቲ እኽሊ ምስ ፀላኢ ምስሳን እቶትና ዝኾነ ወራር ባልዕ ባርኖስ ኣመሪካ ከይትሓድር ክንገብርን ይግባእ።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 16 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 04 December 2017
መንግስቲ ህግደፍን ካልኦት ንዕኡ ዝመስሉን፡ ኣብ ልዕሊ ፍሉይ ልኡኽ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሓያል ታህዲድን ዘለፋን ከም ዘካየዱ፡ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ሓቢሩ።
ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ልኡኻት ህግደፍን ካልኦት ክልተ መንግስታትን ኣብ ልዕሊ’ቲ 47 ኣባላት ሓቒፉ ዝዋሳእ ዘሎ ትካል፡ ዘቆናጽብ ዝህድድ ንጥፈታት ክግበሩ ከም ምርግጋጹ፡ ብ21 ሕዳር 2017 “ መጥቃዕትን ምፍርራሕን ኣብ ልዕሊ ክኢላታት ሰብኣዊ መሰላት” ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ሓቢሩ።
ኣብ’ቲ መድረኽ ናይ’ቲ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ተሳቲፉ ዝነበረ ልኡኽ ህግደፍ ተስፋሚካኤል ገራህቱ፡ ንፍልይቲ ልእኽቲ ናይ’ቲ ውድብ ብቐጥታ ከም ዝጸረፋ ዝሓበረ እቲ ጸብጻብ፡ ወ/ሮ ሺላ ብወገና እዚ ከም’ዚ ዓይነት ጸርፍን ታህዲድን ካብ ኣምባሳደራት ህግደፍን ደገፍቶምን ክቐርበለይ መቐጸልታ ደኣምበር ናይ መጀመርያ ኣይኮነን ክትብል ምግላጻን ተፈሊጡ ኣሎ።
መንግስቲ ሩዋንዳ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ክቕበል፡
ምስ መንግስቲ እስራኤል ይዘራረብ ኣሎ።
መንግስቲ እስራኤል ንመሰል ስደተኛታት ዝምልከት ኣብ ቻርተር ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሰፊሩ ዘሎ ዓንቀጽን፡ ምሕጽንታ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ኤርትራውያን ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጥን ሸለል ብምባል፡ ኣብ ሃገሩ ንዝርከቡ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ዝኾኑ ስደተኛታት ንምብራር ብስውሩን ቅሉዕን ጸቕጢ ክገብር ምጽንሑ፡ ሕጂ ግን ምስ መንግስቲ ሩዋንዳ ተሰማሚዑ 10 ሽሕ ስደተኛታት ክሰጉግ ኣብ መወዳእታ በጺሑ ከም ዘሎ ማዕከናት ዜና ይጽብጽባ ኣለዋ።
መንግስቲ ናታንያሁ ስለምንታይ ከም’ዚ ዝበለ ዘይቅቡል ተግባራት ይፍጽም ኣሎ፡ መንግስቲ ሩዋንዳኸ እንታይ ንምርካብ ስደተኛታት ብዘይድሌቶም ይቕበል ሕንቅልሕንቅሊተይ ኮይኑና ኣሎ ዝበሉ ነቲ ጉዳይ ብቐረባ ዝከታተሉ ወገናት፡ ብመሰረት ቻርተር ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝእዝዞ፡ ስደተኛ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰሉ ኣኽቢርካ ትቕበሎ ደኣምበር፡ ብዘይድሌት ናይ’ቶም ስደተኛታት፡ ብዘይ ኣፍሊጦ ተጸዋዒ ጉዳይ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ኣብ መንጎ ክልተ መንግስታት ዝግበር ግሉጽነት ዘይብሉ ስምምዕ፡ ነቲ ኣብ ሲናን ሊብያን ዝፍጸም ዘሎ መሰረታዊ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰል ዝመሳሰል’ዩ ክብሉ ትዕዝብቶም ምግላጾም ምንጭታትና ሓቢሮም።
መንግስቲ እስራኤል ነቶም ስደተኛታት ነመንግስቲ ሩዋንዳ ብሕሳብ ንሓደ ሰብ 5 ሽሕ ዶላር ኣመሪካ ከፊሉ ከባርሮም መደብ ሒዙ ይነጥፍ ከም ዘሎ’ዩ ዝሕበር።
ማእከላይ ኮሚቴ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ፡ (ህወሓት)
ህልዊ ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ጸገሙ ንምፍታሕ ዝጀመሮ ዕጹው ኣኼባ ይቕጽል ኣሎ።
ማእከላይ ኮሚቴ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ፡ ጉዕዞ 15 ዓመት ከመይ ኔርና? እንታይ ኣዐዊትና? እንታይ’ከ ይተርፈና? ብምንታይ ምኽንያት፡ ካበየናይ ኣረኣእያ ይብገስ? ነቲ ጉድለት’ከ መን ይሕተተሉ ዓሚቕን ግሉጽን ገምጋማት የካይድ ከም ዘሎ፡ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ይሕብሩ ኣለው።
ኣስታት ወርሒ ገይሩ ገና ድማ ይቕጽል ኣሎ ዝተባህለ ኣኼባ ማእከላይ ኮሚቴ ህወሓት፡ እንኮላይ ነቶም ብመደብ ምትኽኻእ ካብ’ቲ ውድብ ዝወጽኡ ነበራት ኣባላት ሓዊሱ ይካየድ ከም ዘሎ፡ ኣብ ብዙሕ መዳይ ናብ ካልእ ከየሳበብና ናይ ባዕልና ዝተፈላለየ ዝመንቀሊኡን መግለጺኡን ሕመቓት ጸኒሑና’ዩ። ንህዝቢ ብግቡእ ክንመርሖ ኣይበቓዕናን። ሕድሪ ስውኣትና ካብ ቃል ዝሓለፈ ብተግባር ኣየኽበርናን ዝብሉን ካልኦት ብገምጋም ዝተበጽሑ ምዃኖም፡ ከም ውጽኢት ናይ’ቲ ዝካየድ ዘሎ ዕጹው ርሱን ዘተ ንፕረዚደንት ምምሕዳር ትግራይ ኣቶ ኣባይ ወልዱን በየነ መኩሩን ካብ ፈጻሚት ወሪዶም ማእከላይ ኮሚቴ ኮይኖም ክሰርሑ፡ ወ/ሮ ኣዜብ መስፍን ድማ ካብ መሪሕነት ወሪዳ ክትጸንሕ ከምኡ’ውን ክልተ ኣስማቶም ዘይተገልጸ ኣባላት ኣመራርሓ ክእገዱ ከም ዝወሰነሎምን ቴሌቭዥን ኢትዮጵያን ኣብ ናይ 27 ሕዳር 2017 ምሸት ዜና ፈነወኣ ሓቢራ።
ኣብ ሲናይ ግብጺ ብኣሽበርቲ ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ 305 ሰባት ከም ዝሞቱ ልዕሊ 100 ድማ ብከቢድን ፈኪስን ቆሲሎም ሕክምናዊ ረዲአት ይግበረሎም ከም ዘሎን ካብ’ታ ሃገር ዝወጽኡ ዘለው ጸብጻባት ይሕብሩ።
ሕጋዊ መንግስቲ መሓመድ ሙርሲ ብዝተዋደደ ዓመጻዊ ስጉምቲ ካብ ዝእለ ንነጀው ሃገረ ግብጺ ጸጸኒሑ ብዝገሃድ መጥቃዕቲ ሰላማ ተዘሪጉ ህይወት ንጹሃት ሰባት ንከንቱ ይቕዘፍ ምህላው፡ ከም መቐጸልታ ናይ’ዚ ብፍላይ ድማ ኣብ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስትያን ክፍጸም ዝጸንሐ ፋሽሽታዊ ተግባር፡ ብ24 ሕዳር 2017 ኣብ ሲናይ ኣብ ዝርከብ መስጊድ ዘስካሕክሕ ጨፍጫፍ ተፈጺሙ 305 ሰባት ህይወቶም ከም ዝሰኣኑ፡ ልዕሊ 100 ድማ ከም ዝቖሰሉን መራኸቢ ብዙሓን ይገልጹ።
እቲ ጃምላዊ ህልቂት ምስተፈጸመ ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደል ፋታሕ ኣልሲሲ ንላዕለዎት ወተሃደራውያን ሓለፍቲ ከም ዝጸወዐ፡ መን ፈጻሚ ዛጊት’ኳ እንተዘይተነጸረ ፈጻሚ መን ምዃኑ ብጥርጥራ በጺሕዎ ከም ዘሎ፡ ኣብ ዝኣተወ ኣትዩ ሕነ ናይ’ዞም ግዳያት ክፈዲ ድልዊ ምህላውን ምግላጹን ዝጠቐሱ መራኸቢ ብዙሓን ህዝቢ ግብጺ ብስግኣት ተዋሒጡ ምህላው ወሲኾም ኣረዲኦም።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 29-11-2017
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ኣህጉራዊ ዜና
ቻይና፣ ንክልተ ነፈርቲ ኲናት ኣመሪካ ኣውዲቓ ንዝብል ክሲ ነጺጋቶ
Radio Erena: 06 May 2018
ኣብ ጂቡቲ ኣብ ልዕሊ ነፈርቲ ኲናት ኣመሪካ ዘጋጠመ ክልተ ሓደጋታት፣ ቻይና ብዝዘርገሓቶ ናይ ጨረርታ ብርሃን’ዩ ተባሂሉ ንዝወጸ ክሲ፣ መንግስቲ ቻይና ናይ ኣሉታ መልሲ ሂቡሉ።
ወሃብ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ቻይና ብዕለት 4 ግንቦት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣቕሪባቶ ዘላ ክሲ መሰረት ዘይብሉ’ዩ ክብል ናይ ኣሉታ ምላሽ ሂቡ።
ብዕለት 3 ግንቦት ዳና ዋይት ካብ ፐንታጎን ኣብ ዘቕረበቶ ክሲ፣ ቻይና ኣብ ጂቡቲ ከባቢ መዓስከር ለሞንየ ብዝወንጨፈቶ ናይ ጨረርታ ብርሃን ኣብ ልዕሊ’ተን ካብ ወፍሪ ተመሊሰን ዝዓርፋ ዝነበራ ነፈርቲ ናይ ሞተር ጸገም ብምፍጣሩ እቲ ሓደጋ ከምዝተላዕለ’ያ ሓቢራ። ንሳ ብተወሳኺ፣ ኣብ ጂቡቲ ዓስኪሩ ዘሎ ሰራዊት ቻይና ብጌጋ ዘይኮነ፣ ኮነ ኢሉ ከምዝገበሮ’ያ ትገልጽ።
3 ግንቦት ኣህጉራዊ መዓልቲ ናጻ ፕረስ ብደረጃ ዓለም ተዘኪሩ
Radio Erena: 04 May 2018
ኣህጉራዊ መዓልቲ ናጻ ፕረስ' ትማሊ 3 ግንቦት ብደረጃ ዓለም ተዘኪሩ።
ናይዚ ዓመት'ዚ ኣህጉራዊ መዓልቲ ናጻ ፕረስ ፣ ኤርትራ ዝበኣሰ ኩነታት ናጽነት ፕረስ ካብ ዘለወን ሃገራት ተባሂላ ንሰሜን ኮርያ ጥራይ በሊጻ ካልኣይቲ ኣብ ዝተሰርዓትሉ ኣጋጣሚ'ዩ ዝዝከር ዘሎ።
ኣብ ፓሪስ ዝመደበሩ ኣህጉራዊ ትካል ጋዜጠኛታት ብዘይዶብ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዝዘርግሖ ናይ 2018 ደረጃታት ናጽነት ፕረስ፣ ኤርትራ፣ ካብ 180 ሃገራት ኣብ መበል 179'ያ ተሰሪዓ።
ኤርትራ፣ ነዚ ዝሓለፈ 10 ዓመታት ዝኸፍአ ናጽነት ፕረስ ዘለዋ ሃገር ተባሂላ ኣብ ቀዳማይ ቦታ'ያ ሒዛ ጸኒሓ።
ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝዝከር ዘሎ ኣህጉራዊ መዓልቲ ናጽነት ፕረስ፣ ኣብ ከም በዓል ኤርትራ፣ ሰሜን ኮርያ፣ሶርያ፣ ቻይና፣ ቱርኪመንስታንን ካልኦትን ዝኣመሰላ ሃገራት፣ ህዝቢ ሓሳቡ ብናጻ ናይ ምግላጽ መሰል ተሓሪሙ ምህላዉ ኣጉሊሑ።
ኢትዮጵያ፣ ኣብ ወደብ ጅቡቲ ብርኪ ንምውናን መደብ ከምዘለዋ ተገሊጹ
Radio Erena: 03 May 2018
ኢትዮጵያ፣ ኣብ ወደብ ጅቡቲ ብርኪ ንምውናን መደብ ከምዘለዋ ተገሊጹ።
እዚ ዝተገልጸ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ፣ ኣብ ጅቡቲ ናይ ሰለስተ መዓልታት ወግዓዊ ምብጻሕ ዛዚሙ ካብታ ሃገር ድሕሪ ምፍናዉ'ዩ።
ኣፈኛ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ መንጎ ክልቲኦም መንግስታት ምርድዳእ ከምዝተበጽሐ ብምርግጋጽ፣ ብዝሒ ናይቲ ኢትዮጵያ ኣብ ወደብ ጅቡቲ እትውንኖ ብርኪ፣ ድሕሪ ክልተ ወርሒ ኣብ ዝካየድ ወግዓዊ ስምምዕ ክግለጽ ምዃኑ ኣፍሊጡ።
ጅቡቲ፣ ምስ ናይ ዱባይ ወሃቢ ኣገልግሎታት ወደብ DP World ዝነበራ ናይ 30 ዓመታት ስምምዕ ቅድሚ ክልተ ወርሒ ከምዝሰረዘቶ ይዝከር።
ሱዳን፣ ኣብ የመን ዝርከብ ሰራዊታ ንምስሓብ ትወላወል
Radio Erena: 04 May 2018
ሱዳን፣ ኣብ የመን ዝርከብ ሰራዊታ ክትስሕብ ዶ? ኣይፋል? ኣብ ዝብል ነጥቢ መጽናዕቲ ተካይድ ከምዘላ ሚኒስትሪ ምክልኻል እታ ሃገር ዓሊ ሳልም ገሊጹ።
ንሱ ንኣባላት ፓርላማ ሱዳን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ኣብ የመን ተዋፊሩ ዝርከብ ሰራዊት ሱዳን፣ ኣብኡ ክጸንሕ ዶ ወይስ ክስሕብ ኣብ ዝብል ነጥቢ፣ እወታውን ኣሉታውን ጎንታቱ ምጽናዕቲ ይካየደሉ ከምዘሎ ብምጥቃስ፣ ኣብ መወዳእታ ንሃገር ዘርብሕ ውሳኔ ከምዝውሰድ ኣፍሊጡ።
እቲ ሚኒስተር ነዚ ዝገልጽ ዘሎ፣ ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት፣ ወከልቲ ናጻ ሰልፍታት ዝኾኑ ኣባላት ባይቶ፣ ሰራዊት ሱዳን ካብ የመን ክወጽእ ድሕሪ ዘቕረብዎ ጻውዒት'ዩ።
ቀጠር፣ ወደብ ሱዋኪን ናይ ሱዳን ንምሕዳስ ብዝኣተወቶ መብጽዓ፣ ዝተፈላለየ መሳርሒታት ልኢኻ
Radio Erena: 03 May 2018
ቀጠር ንወደብ ስዋኪን ናይ ሱዳን ንምብርባሩ ብዝኣተወቶ መብጽዓ መሰረት፣ ናይ መጽዓንን መራገፍን መሳርሒታት ወይ ክሬይን ዝርከቦ ናውቲ ወደብ ከምዝልኣኸት ኣፍሊጣ።
እቲ ዝሓለፈ ሰሙን ናብ ሱዳን ዝኣተወ መሰረታዊ ናይ ወደብ መሳርሒታት፣ ኣካል ናይቲ ቀጠር ነቲ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዝርከብ ወደብ ንምብርባር ዝሰልዓቶ ኣርባዕተ ቢልዮን ዶላር ምዃኑ፣ ኣምባሳደር ቀጠር ኣብ ሱዳን ራሺድ ቢን ዓብዱል ራሕማን ኣል ኑኢያሚ ኣብቲ ናይ ምርኽኻብ ኣጋጣሚ ገሊጹ።
ፕረዚደንት ቱርኪ ጣይብ ኤርዶዋን ኣብ ሱዳን ታሪኻዊ ምብጻሕ ድሕሪ ምክያዱ፣ ነዊሕ ዓመታት ካብ ኣገልግሎት ወጻኢ ኮይኑ ዝጸንሐ ወደብ ሱዋኪን ንምብርባሩ ምስ ፕረዚደንት ሱዳን ስምምዕ ከምዝኸተመ ይፍለጥ።
እንተኾነ፣ እቲ ንወደብ ስዋኪን ንምብርባር ዝተኸተመ ስምምዕ ብምውላ ቀጠር ከምዝትግበር ኣየነጸረን።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
አቡነ ዓቢየ እግዚእ
‘ጸሎት ጻድቅ ብግብራ ብዙኅ ተስልጥ እያ’ ያዕ. 5፡16
ቅዱስ ኣቡነ ዓቢየ እግዚእ ካብ ኣቦኡ ያፈቅረነ እግዚእን ካብ ኣደኡ ጽርሓ ቅዱሳንን ሓደ ግንቦት ኣብ መረታ ኣርያ ዝበሃል ኣብ ትግራይ - ኢትዮጵያ ተወልደ። ‘እንጦንስ፡ ኢሎም ድማ ሰመይዎ። ገና ወዲ 7 ዓመት እንከሎ ብመሪሕነት መንፈስ ቅዱስ ናብ ብሕትውናዊ ናብራ ኣምርሐ። ካብ ኣባ ዘርአ ሚካኤል ከኣ ቅዱሳት መጻሕፍትን ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያንን ካልእ መንፈሳዊ ትምህርትን ተማህረ። ብጾምን ጸሎትን ዝጸንዐ ኣቦ ስለዝነበረ ብዙኅ ጊዜ ብሒቱ ሱባኤ ይኣቱ ነበረ። ንመጀመርያ ጊዜ ሱባዔ ዝኣተወላ ቦታ ‘ኣገፋት’ ትበሃል።
ድኅሪ ሱባዔኡ ኣብ ሓርማዝ ተወጢሑ ካብ ኣገፋት ናብ ገዳም ደብረ ዓባይ ከደ። ቀጺሉ ኸኣ ናብ ገዳም ዋልድባ ብምኻድ ንምንኲስናኡ ብጸሎት ኣጽንዐ። ከም መርኣያ ቅድስናኡ ድማ ብደመና ተፃዒኑ ናብታ መቓብር ጐይታ ዝርከበላ ሃገር ቅድስት ኢየሩሳሌም ተሳሊሙን ተባሪኹን ተመልሰ። ንእግረ መንገዱ ኸኣ ንበረኸት ክኾኖ ካብ መቓብር ኣቡነ እንጦንዮስን ኣቡነ መቃርዮስን፡ ካብ መቓብር ቅዱሳን ሓዋርያት ጴጥሮስን ጳውሎስን፡ ካብ ገዳም ደብረ ምጥማቅ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያምን መቓብር ሓዋርያ ማርቆስን ከምኡ’ውን ካብ ካልእ ቅዱሳት ቦታታትን ጸበል ተማልአ። (2ይ ነገ. 5፡17)
እዚ ዝገበረሉ ምኽንያት ሊቀ መላእክት ቅዱስ ሚካኤል ተገሊጹ፡ ካብ’ዚ ጸበል እዚ ናብ ሃገርካ እንተ ወሰድካ ንሰብን እንስሳን መድኃኒት ክኾነካ’ዩ ስለ ዝበሎ እዩ። ነዚ ዘምጽኦ ጸበል ድማ ኣብቲ ቅዱስ ሚካኤል ገዳሙ ከምዝኸውን ዝገለጸሉ ‘ተነስሓ’ ዝበሃል ቦታ በተኖ። ከምቲ ኣልኣዛር ዝተንሥአ፡ እቶም ኣብ ተነስሓ ተቐቢሮም ዝነበሩ ቅዱሳን ኣቦታት ተንሢኦም ብኽብሪ ተቐበልዎ። ጻድቅ ኣቦና ድማ ካብቲ ሠረገላ ወሪዱ ባረኾም። በዚ ዝገብሮ ዝነበረ ተኣምራት ከኣ ስሙ ካብ ‘ዓቢየ እግዚእ’ ሰመይዎ። ወንጌል እናሰበኸ፡ ተኣምራት እናገበረ ብጾምን ጸሎትን ንጽሕናን ቅድስናን ትሕትናን ትዕግሥትን ጸኒዑ ንነዊኅ ዓመታት ኣብቲ ዝገደሞ ገዳም ተቐመጠ።
በዚ ኣገልግሎቱን ቅድስናኡን ኣጋእዝተ ዓለም ሥላሴ ስለዝሠመሩ፡ ቅድሚ ዕረፍቱ ተገሊጾም ቃል ኪዳን ሃብዎ። ብድኅር’ዚ ኣቦና ዓቢየ እግዚእ ኣብ መበል 150 ዓመት ዕድሚኡ፡ ብ19 ግንቦት ካብዚ ኃላፊ ዓለም ናብቲ ዘይኃልፍ መንግሥተ ሰማያት ብሥጋዊ ሞት ተሰጋገረ። ድኅሪ ዕረፍቱ፡ ኣብቲ ዝተቐብረሉ ገዳሙ ኮነ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታ ቃል ኪዳኑ ስለዘይተፈልየ፡ ብስሙ በረኸት ይርከብ፡ ብጸበሉ ኸኣ ተኣምራት ይግበር ኣሎ።
ሕዝበ ክርስቲያን ንሕና ኸኣ ታሪኽ አቡነ ዓቢየ እግዚእ ከነንብብን ክንሰምዕን ጥራሕ ዘይኮነስ ኣሰር ኣሰር ኣቦና ስዒብና ንጐይታ ዘሥምር ታሪኽ ክንሠርሕ ይግብኣና።
ነዚ ንምፍጻም እግዚአብሔር ጸጋኡ የብዝኃልና። በረኸትን ረድኤትን ኣቦና ዓቢየ እግዚእ ድማ ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን፡ ኣሜን።
ስብሐት ለእግዚአብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር!