text:
ኒቆዲሞስ፦ ዝተባህለ ምሁረ ሕግ፡ ኃለቓ ኣይሁድን መምህር እስራኤልን ዝኾነ ካብ ወገን ፈሪሳውያን ነበረ።
ፈሪሳውያን ካብቶም ቀንዲ ማኅበረ ኣይሁድ ኮይኖም ሕግን ሥርዓትን ኦሪት ልዕሊ ካልኦት ሓለውቲ ኢና ኢሎም ዝሓስቡ ግና ነቲ ዚብልዎን ዚምህርዎን ዘይገብርዎ ግቡዛት ነበሩ። ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ነቲ ምስሉይ ግብሮም የቃልዖምን ይወቕሶምን (ማቴ 23፡1-36)፣ ብዙኃን’ውን ብትምህርቱን ተኣምራቱን ተሳሒቦም ይስዕብዎ ስለዝነበሩ ብቕንእን ጽልእን ይጻብእዎ ነበሩ። ነቶም ብእኡ ዝኣመኑን ብዛዕባኡ ዝመስከሩን ካብ ቤተ ጸሎቶም (ምኵራቦም) ክፈልይዎም መምርሒ ኣውፂኦም ነበሩ። (ዮሓ 9፡22 ፣ 12፡42)
ኒቆዲሞስ ግና ካብኦም ተፈልዩ፡ ብኅቡእ ለይቲ ለይቲ ንጸልማት ከውሊ ገይሩ ናብ ጐይታ እናመጽአ ይመሃር ነበረ። (ዮሓ. 3፡1-21) ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ድማ ነቲ መምህረ ኣይሁድ ኒቆዲሞስ፡ ብዛዕባ ውልድነት ዘውህብ ምሥጢረ ጥምቀት፣ ፍቕሪ እግዚአብሔር፡ ካብ ሰማያት ምውራዱ፡ እምነት፡ ግብሪ፡ ፍርዲ ከምኡ’ውን ስለ ድኅነተ ዓለም ዝኸውን ስቕለቱ ብምሳሌ እናገበረ መሃሮ።
ኒቆዲሞስ ድማ ንትምህርቲ ጐይታ የስተንክርን ንዘይተረድኦ ይሓትትን ነበረ። ጐይታ ድማ በቲ ሓደ ወገን “መምህረ እስራኤል ኢኻ” እናበለ፣ በቲ ሓደ ወገን ድማ “ነዚ ዶ ኣይትፈልጥን ኢኻ” እናበለ ንዅሉ ኺፈልጦ ዝግባእ መሃሮ። ኒቆዲሞስ ድማ ኵሉ’ቲ ዝተማህሮ ምሥጢርን ዝረኣዮ ፍቕርን ኣብ ልቡ ስለዘኅደረ ኅብእ ወደ መዝሙሩ ኾይኑ ብምሸትን ለይትን ተጊሁ ይመሃር ነበረ። ካብዚ ኃሊፉ’ውን ንሊቀ ካህናትን መምህራን ሕግን ካብ መጻሕፍተ ሙሴ ጠቒሱ ስምዐ ጽድቅ (ሓቀኛ ምስክር) ኮይኑ ኣፎም ኣትኂዙ ከይተሰማምዑ ከም ዝበታተኑ ገበረ። (ዮሓ. 7፡5) ኣብቲ መድኃኔዓለም ክርስቶስ ተሰቒሉ ዝሞተሉ እዋን ንሥጋኡ ካብ መስቀል ኣብ ምውራድን ምግናዝን ድማ እሙን ኮይኑ ተረኽበ። (ዮሓ 19፡38)።
ስለዚ ነዚ ዓቢይ ሰብ ኒቆዲሞስ ንምዝካርን፡ ካብኡ ንመሃሮ ብዙኅ ስለዘሎን እዛ ሻብዐይቲ ሰንበት እዚኣ ብስሙ ተጸውዐት። ንገለ ካብ ኒቆዲሞስ ንመሃሮ ምስ እንጠቅስ፦
- ኣትሕቶ ርእስ (ትሕትና)
ኃለቓ ኣይሁድን መምህረ እስራኤልን ምሁር ኦሪትን እኳ እንተኾነ ርእሱ ኣትሒቱ፡ ካባ ኃለቕነትን መምህርነትን ኣውፂኡ፡ ክዳን ተማሃራይን ኣገልጋልን ለቢሱ “መምህር” እናበለ ኣብ እግሪ ጐይታ ተቐሚጡ ኪመሃር መረጸ። (ዮሓ. 3፡1) ኮፍ ኢልካ ምምሃር ትዕድልቲ ብምዃኑ’ውን ጐይታ “ማርያምሲ ካብኣ ዘይውሰድ ሠናይ ግደ ኃርያ ኣላ” ኢሉ ንኢድዋ እዩ። (ሉቃ. 10፡42)
ሎሚ ዓለማዊ ፍልጠት፡ ምድራዊ ሥልጣን፡ ሥጋዊ ኽብርን ሃብትን . . . ነቲ ካብ ጸልማት ኣውፂኡ ናብ ብርሃን ክርስቶስ ብመንገዲ ሓቂ ዘመላልሰና ቃል እግዚአብሔር ንኸይንመሃር ዝዕንቅፈና ብዙኃን ኢና። እንተኾነ ግና ቃል እግዚአብሔር ደረጃ ዘይፈሊ ንዅሉ ዝምልከቶ ምዃኑ ካብ ኒቆዲሞስ ንመሃር። እናፈለጥካ ኣይፈልጥን ምባል፡ ዝጐድለካ ካብቲ ዝተመሃርካዮ ዝበዝኅ ከምዝተርፈካ ተኣሚንካ ንኽትመሃር ርእስኻ ትሕት ምባል ከምዝግባእ'ውን ንመሃር ኢና።
- ትጋሀ ሌሊት (ትግሃት ብለይቲ)
ኒቆዲሞስ ንተመስጦን መንፈሳዊ ሕሊናን ብዝጥዕም ጊዜ ብለይቲ እናኸደ ካብ ጐይታ ይመሃር ስለዝነበረ ምሥጢራት ተገልጸሉ። ቅዱስ ማር ይስሐቅ “ለይቲ ንጐይታ ንምምስጋን ግሩም (ጥዑም) ጊዜ እዩ” ከምዝብል ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ብስብሓተ ማኅሌትን ብጸሎተ ሰዓታትን ብኪዳንን ንእግዚአብሔር ከተመስግን እያ ትኃድር። ጐይታ’ውን ንሓዋርያት “ትግሁ ወጸልዩ ከመ ኢትባኡ ውስተ መንሱት/ ናብ ፈተና ከይትኣትዉስ ትግሁ ጸልዩን” (ማቴ. 26፡41) ኢሉ ምሂርዎም እዩ።
ሎሚ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ከም ኒቆዲሞስ ብለይቲ ንምስጋናን ጸሎትን ትምህርትን ኣገልግሎትን ክንተግህ ትምዕደና።
- ሓቀኛ ምስክር (ስምዐ ጽድቅ) ምዃን፦
ኒቆዲሞስ ከይፈርሀን ከይኃፈረን ተቢዑ ንሓቂ መስከረ። (ዮሓ. 7፡51) “ሕጊ ልዑል ኣምላኽን ኪዳኑን ኣብ ምሕላውን ኣይትኅፈር” 9ሲራ. 42፡2) ከምዝብል ስለ ሓቅን ፍትሕን ምምስካርን ስለ ቤተ ክርስቲያን ደው ምባልን ከምዝግባእ ንመሃር።
- ክሳዕ መወዳእታ ምጽናዕ፦
ኒቆዲሞስ፡ ኣብቲ ዅሉ ፈሪሁ ዝሃደመሉ ናይ መከራን ፈተናን ጊዜ፡ ንሥጋ መድኃኔዓለም ክርስቶስ ካብ መስቀል ኣብ ምውራድን ገኒዝካ ኣብ ምቕባርን ምስታፉ፡ መርኣያ ጽንዓቱ እዩ። ጕዕዞ ክርስትና ኣብ ጊዜኡን ኣብ ዘይጊዜኡን ትጸንዓሉ (2ይ ጢሞ. 4፡9)፣ መከራ መስቀል ዝሓትት፡ ንዝጀመሩ ዘይኮነስ ንዝፈጸሙ ኣክሊል ዓወት ዝወሃበሉ ጕያ ሕይወት ምዃኑ ንመሃር።
ኣሰረ ፍኖት ኒቆዲሞስ ክንስዕብ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ጸጋኡ የብዝኃልና!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር፡ አሜን!


c: text/html

text:
ቤቱ ፅሕፈቱ ኣብዚ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዝኾነ THE FUND FOR PEACE ዝተብሃለ ዘይመንግስታዊ ትካል ዝርዝር ናይ ዝፈሸሉ መንግስታት መግለፂ ማለት’ውን Failed States Index በብዓመቱ የውፅእ።ናይ 2011 ኣ/ፈ እውን ኣውፂኡ ኣሎ።
ሎሚ’ውን ከምቶም ዝሓለፉ ኣርባዕተ ዓመታት፡ ሱማሊያ ኣብቲ ናይ ዝፈሸሉ መንግስታት ዝርዝር ቀዳምነታ ዘሕደጋ ሃገር የለን።ኣብዚ ዓመት ቻድ ኻልኣይቲ ሱዳን ድማ ሳልሰይቲ ብምዃን ይኽተልኣ።
ኢትዮጵያ ኣብቲ ሰደቓ ኣብመበል 19 ናይ ዝፈሸሉ መንግስታት ዝርዝር ትርከብ።
ኤርትራ ድማ ኣብመበል 28 ተሰሊፋ ትርከብ።ኣብ FUND FOR PEACE ዝሰርሓን ኣብ ናይ ኢትዮጵያ ምውዳድ ሓበሬታን ምምዳብ ደረጃን ዝተኻፈላ ወ/ሮ ጆሊ በርባንክ ምስ ናይ ዓሚ ብምንፅፃር ኢትዮጵያ ዓሚ መበል 17 ከምዝነበረትን ኣብዚ ናይ ሎሚ ዓመት ዝርዝር ግን ካብዝሓለፈ ዓመት ምምሕያሽ ከምዘርአየትን ወ/ሮ በርባንክ ይገልፃ።
ኤርትራ ብኣንፃሩ ኣብዚ ናይ ሎሚ ዓመት ሰደቓ ካብዝሓለፈ ዓመት ቁሩብ ውርድ ከምዝበለት እየን ወ/ሮ በርባንክ ዝገለፃ።
FUND FOR PEACE ንሃገራት ገምጊሙ ብደረጃ ምምዳብ ዝጀመረ ኣብ 2005 ኣ/ፈ እንትኸውን እቲ ናይ ደረጃ ኣመዳድባ ብደረጃ ዓለም ኣፍልጦን ተሰማዕነትን ከምዘለዎ ኩልሻዕ እውን ምርምሩ ከምመረዳእታ ከምዝጥቀስን ብሰፊሑ ዝምስገነሉ ከምዝኾነን እቲ ትካል ይገልፅ።
FUND FOR PEACE በብእዋኑ ዘውፅኦም ዝርዝራት ንመግስታት የካፍል።ብኻሊእ ኣበሃህላ እቲ ሰደቓ ዕላዊ ሰነድ እዩ።ነገር ግን ንመንግስታት እነውፅኦ ዝተፈለየ ሪፖርት የለን።መንግስታት ብዛዕባ እቶም ዝተውሃቦም ነጥብታት ሒዞም ኩልሻዕ ናባና ይመፁ።ንሕና’ውን ንምንታይ እቲ ዓይነት ነጥቢ ከምዘምፅኡ እንታይ ክመሓየሽ ከምዝኽእል ብታሕጛስ መብርሂ ንህቦም ይብላ ንሰን።
‘’ቅድሚ ሕዚ ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣዘራሪቦምና ይፈልጡ እዮም።ኣብዚ ናይ ሎሚ ዓመት ዝርዝር ግን ክሳብ ሕዚ ቐሪቦም ኣይፈልጡን’’ ክብላ ወ/ሮ ጆሊ በርባንክ ብምውሳኽ ገሊፀን።
ንምሉእ ትሕዝቶ ኣብ ምልክት ድምጺ ጠውቑ፡

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ሱዳን ኣንቢራቶ ዘላ ቁጠባዊ ማዕቀብ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ጥቅምቲ ከተልዕሎ’ያ ክብል ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ገሊጹ።
ሚኒስተር ኢብራሂም ጋንዶር ፕረዚደንት ኣልበሽር ናይ ስዑዲያን ቐጠርን ዑደቱ ዛዚሙ ናብ ሃገሩ ኣብ ዝኣተወሉ ኣጋጣሚ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ዝምድና ኣመሪካን ሱዳንን በዚ ዝኸዶ ዘሎ ምትሕብባር እንተቐጺሉ፣ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ማዕቀብ ሱዳን ከብቅዕ ምዃኑ ገሊጹ።
ንሱ ኣብ መግለጺኡ፣ ምስ ጸሓፊ ጉዳያት ኣመሪካ ነዊሕ ናይ ቴሌፎን ዝርርብ ከምዘካየደ ድሕሪ ምሕባር፣ ምምሕዳር ዋሺንግተን ዝምድና ሱዳንን ኣመሪካን ናብ ንቡር ንምምላስ ቅሩብነት ከምዘለዎ ኣብሪሁ።
ሱዳን ብወገና ምስታ ኣብ ዓለም ጸላዊ ተራ ዘለዋ ኣመሪካ ቁጠባዊ ሽርክነት ክትምስርት ድሌት ከምዘለዋ ኢብራሂም ጋንዶር ገሊጹ። ብተወሳኺ ምስ ሚኒስትሪ ምክልኻል ኣመሪካ፣ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት፣ ሲ.ኣይ.ኤን ኤፍ.ቢ.ኣይን ቀጥታዊ ዝርርብ ብምክያድ ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዘሎ ዘይተፈትሐ ጉዳያት ምይይጥ ክግበረሉ ዝብል ሓሳብ ካብ ስዑዲ ዓረብ ከምዝቐረበ ተንተንቲ ፖለቲካ’ቲ ዞባ የመልክቱ።


text:
ኦም ህይወት። The Original Sin.
Was it an apple?
(The story of serpent’s seed.)
William Branham.
Read the full account in...
ዘመን ቤተ ክርስትያን ኤፌሶን።
ራእይ 2፡7
“ ... ነቲ ዚስዕር ካብታ ኣብ ገነት ኣምላኽ ዘላ ኦም ህይወት ኪበልዕ ክህቦ እየ።”
እዚ ማለት ነቶም ኣብ ኩሉ ዘመን ዘለው ሰዓርቲ ዝወሃብ ሽልማት እዩ። እቲ ናይ መወዳእታ ውግእ ምስ ትኣወጀ፡ ኣጽዋር ውግእና ድማ ምስ ተራገፈ፡ ንዕረፍቲ ናብ ገነት ኣምላኽ ክንኣቱ ኢና። ኽፍልና ድማ፡ ንዘለኣለም፡ ካብ ኦም ህይወት ክኸውን እዩ።
“ኦም ህይወት” ደስ ኣይብልን? ክፍተወካ ኣዘራርባ! ኣብ ዘፍጥረት ሰለስተ ጊዜ ኣብ መጽሓፍ ራእይ ዮሃንስ ድማ ሰለስተ ጊዜ ተጠቒሱ ይርከብ። ሽዱሽቴኡ ድማ ንሓደ ዓይነት ኦምን ነገርን ይገልጽ ።
ኦም ህይወት ማለት እንታይ ማለት እዩ? ብመጀመርታ ኦም ባዕሉ እንታይ ከም ዝውክል ንመልከት፥ ኣብ ዘህልቁ 24፡6 በልዓም ንደቂ እስራኤል፥ “ጎይታ ከም ዝተኸሎም ዕሬታት” ብምባል ይገልጾም። ስለዚ ብመሰረት ቃል መጽሓፍ ቅዱስ ኣእዋም ንሰብ ይውክሉ። ከምኡ ድማ ኣብ መዝሙር 1። ስለዚ ኦም ህይወት ማለት ህይወት ዝህብ ሰብ ማለት እዩ። ንሱ ድማ የሱስ እዩ።
ኣብ ማእኸል ኤደን ገነት ክልተ ደው ዝበሉ ኣእዋም ነበሩ። እቲ ሓደ ኦም ህይወት እቲ ኻልኣይ ድማ ጽቡቅን ሕማቅን ዘፍልጥ ኦም ነበሩ። ሰብ ብኦም ህይወት ንኽነብር እታ ጽቡቅን ሕማቅን እተፍልጥ ኦም ግና ከይትንክፋ፡ እንተዘይኮይኑ ግና ከምዝመውት ተነገሮ። ነገር ግን ሰብ ኻብታ ኻልኣይቲ ኦም ምስ ተኻፈለ ብኡብኡ ድማ ሞት ናብኡ ኣተወ። ካብ ኣምላኽ ድማ ተፈለየ።
እቲ ኣብ ገነት ዝነበረ ኦም፡ ምንጪ ኹሉ ህይወት ዝኾነ የሱስ ነበረ። ኣብ ዮሃንስ ወንጌል 6 ን 8 ን የሱስ ስለ ገዛእ ርእሱ፡ ምንጪ ኹሉ ህይወት ከም ዝኾነ ይገልጽ። ካብ ሰማይ ዝወረደ እንጀራ ምዃኑ ይገልጽ፡ ርእሱ ኣሕሊፉ ከም ዝህብን ዝበልዖ ዘበለ ድማ ሞት ከም ዘይመውት ይምስክር። ከምዚ ድማ ንኣብርሃም ከም ዝፈልጦን ቅድሚ ኣብርሃም ድማ ከም ዝነበረን ገለጸ። እወ ነይሩ። ማይ ህይወት ከም ዝህቦምን ነቲ ማይ እቲ ዝሰተየ፡ ንዘለኣለም ከም ዝነብር እምበር፡ መሊሱ ከም ዘይጽማእ ድማ ተነበየ። ገዛእ ርእሱ፡ ከምቲ ኣነ እየ ዘለኹ እየ ዘለኹ፡ ከም ሓያል ኣምላኽ ተጋህደ። ናይ ህይወት እንጀራ፣ ዒላ ህይወት፣ ኦም ህይወት፣ ዘለኣለማዊ እዩ። ከምቲ ኣብ ማእኸል ገነት ዝነበረ፡ ገና ድማ ኣብ ማእኸል ገነት ኣምላኽ ክኸውን እዩ።
ሓደ ሓደ ሰባት፡ እዞም ኣብ ገነት ዝነበሩ ክልተ ኣእዋም፡ ካብቶም ጎይታ ኣብ ገነት ዝተኸሎም ካልኦት ተራ ኣእዋም ዝተፈለዩ ኦም ከም ዘይኮኑ ይዛረቡ። ተምሃሮ! ከምኡ ኣይኮነን ተጠንቀቁ፡ ዮሃንስ መጥምቅ ካብ ብሕጂ እኳ ማሕጸ (ፋስ) ናብቲ ጕንዲ ኦም ተነቢሩ አሎ፡ ክብል ከሎ እኮ ነቲ መንፈሳዊ ስልጣናት ድኣ ይብል ኣሎ እምበር ስለ ተፈጥሮኣዊ ኦም ማለቱ ኣይነበረን። ኣብ 1ዮሃንስ 5፡11 ኣምላኽ ናይ ዘለኣለም ህይወት ከም ዝሀበና፡ እቲ ምስክር እዚ እዩ እሞ እዛ ህይወት እዚኣ ኣብ ወዱ አላ። መሊሱ ድማ የሱስ ኣብ ዮሃንስ ወንጌል 5፡40 ህይወት ምእንቲ ኽትረኽቡ፡ ናባይ ክትመጹ ኣይትደልዩን ኢኹም። ቃል ኣምላኽ ብግልጺ ከም ዘረድኣና ህይወት፡ እዛ ናይ ዘለኣለም ህይወት፡ ኣብ ወዲ ምዃና እዩ ። ኣብ ካልእ ስፍራ ኣይትርከብን። 1 ዮሃንስ 5፡12 ድማ እቲ ወዲ ዘለዎ ህይወት አላቶ፡ ወዲ ኣምላኽ ዜብሉ ህይወት የብሉን። እቲ ምስክር ዘይቕየር ካብ ኮነ፤ ክውሰኸሉን ክቕነሰሉን እውን ዘይከኣል ካብ ኮነ፤ እምበኣርከስ እቲ ጽሑፍ ህይወት ኣብ ወዱ ኣሎ እዩ ዝብል። ከምዚ እንተኾይኑ ድማ እቲ ኣብ ገነት ዝነበረ ኦም ህይወት የሱስ እዩ።
ጽቡቕ! ኦም ህይወት ስብእና ዘለዎ ኣካል እዩ እንተኢልና እቲ ጽቡቕን ክፉእን ዘፍልጥ ኦም እውን፡ ከምኡ ስብእና ዘለዎ ኣካል እዩ። ካልእ ክኸውን ኣይኸልን። እቲ ጻዲቕን፣ እቲ ኽፉእን ኣብ ማእኸል ገነት ጎኒ ንጎኒ ኔሮም ማለት እዩ። ሕዝቅኤል 28፡13 ንስኻ (ሰይጣን) ኣብ ኤደን ገነት ኣምላኽ፦ ነበርካ። ይብል።
እቲ ትኽክለኛ ምግላጽ እቲ ዘርኢ ተመን እንረኽበሉ እዚ እዩ፤ ኣብ ኤደን ገነት ዝተኻየደ ኩነታት (ግብሪ) እዚ እዩ፡ መጽሓፍ ከም ዝብል ተመን ንሄዋን ከምዘስሓታ ይገልጽ። ተመን ብስጋዊ ፍልጠት እዩ ኣስዲዑዋ። ዘፍጥረት 3፡1 እግዚኣብሄር ኣምላኽ ካብ ዝፈጠሮ ዅሉ ኣራዊት መሮር ተመን ይጐርሕ ነበረ። ይብሎ ። እዚ ኣራዊት እዚ ብምስሉ ልክዕ ሰብ ዝመስል እንስሳ ኮይኑ ሓሳብ ከቕርብን፣ ክዛረብን፣ ብኽልተ እግሩ ደው ኢሉ ዝኸይድ፣ ኣብ ሞንጎ ሰብን ቺምፓንዚን ዝመስል ምስሊ ነበሮ። እቲ ዘርኡ ድማ ኸምኡ ሰብ ይመስል፥ ምስታ ሰበይቲ ተዳቒሉ ድማ ኣጥነሳ ። እዚ ምስኮነ ኣምላኽ ነቲ ተመን ረገሞ። ቕርጺ ሰውነቱን፡ ኩሉ ቕርጺ ኣዕጽምቱን ቀይሩ ድማ፡ ከም ተመን ብኸብዱ ከም ዝሰሓብ ገበሮ። ሰብ ጎራሕ እዩ፡ ኣብ ሞንጎ ሰብን እንስሳን ዘሎ ምምስሳል ብምርኣይ፡ ሓሳብ ስነ ለውጢ (EVOLUTION) ንምርግጋጽ ይፍትን። ሳይንስ ክንዲ ድላዩ ይመራመር፡ ፈጺሙ እተን ዝጠፍኣ ኣይረኽበንን። ሰብን እንስሳን ተዳቒሉ ድኣ እምበር ፈጺሙ ሓሳብ ስነ ለውጢ ኣይኮነን። ካብቶም ሕቡኣት ምስጢር ጎይታ ሓደ ድማ እዚ እዩ እነሆ ድማ ኣብ ጊዜና ተጋህደ። ሄዋን ህይወት ሓዲጋ ሞት ኣብ ዝመረጸትሉ እዋን ኣብ ማእኸል ገነት ዝተፈጸመ ግብሪ እዚ እዩ።
ኣስተውዕሉ፤ ኣምላኽ ኣብ ገነት እንታይ ከም ዝተዛረቦም ኣስተውዕሉ፡ ዘፍጥረት3፡15 ኣብ መንጎኻን ኣብ መንጎ እዛ ሰበይትን፡ ኣብ መንጎ ዘርእኻን ኣብ መንጎ ዘርኣን ከኣ ጽልኢ እተክል አሎኹ። ንሱ ርእስኻ ኪጭፍልቕ እዩ ንስኻ ድማ ሸዀናኡኽትነክስ ኢኻ። ነስተውዕል እታ ሰበይቲ ዘርኢ ከም ዘለዋ እንተፈሊጥና፡ ብርግጽ እቲ ተመን ድማ ዘርኢ ከም ዝህልዎ ይርድኣና። ዘርኢ እታ ሰበይቲ ካብ ፍቓድ ሰብኣይ ወጻኢ፡ ዝተወልደ ሰብ ካብ ኮነ ድማ፡ እቲ ዘርኢ ተመን እውን ብተመሳሳሊ ንድፊ ክኸውን ኣለዎ። ክርስቶስ ብኣሰራርሓ ጎይታ ብዘይ ናይ ወዲ ተባዕታይ ርክብ ዝተወልደ ዘረኢ ናይታ ሰበይቲ ከም ዝነበረ ዘይሰማማዕ ተምሃራይ ዘሎ ኣይመስለንን። እቲ ርእሲ ተመን ከም ዝጭፍልቕ ዝተነበየ ትንቢት እውን እንተኾነ፡ ነቲ ክርስቶስ ኣንጻር ሰይጣን ኣብ መስቀል ዝፍጽሞ ስራሕ ይውክል ነበረ ። ክርስቶስ ርእሲ ሰይጣን ዝቕጥቅጠሉ ሰይጣን ድማ ሾዀና ጎይታ ዝነኽሰሉ ስፍራ ኣብ መስቀል ነበረ።
እዚ ኽፍሊ ቃል ኣምላኽ እዚ፡ ዘርኢ ተመን ብኸመይ መልክዑ ናብ ምድሪ ከም ዝተዘርአ ዘረድእ ምግላጽ እዩ። ከምኡ ድማ ኣብ ሉቃስ 1፡26-35 ዘሎ ዘርኢ እታ ሰበይቲ ብዘይ ስጋዊ ርክብ ወዲ ተባዕታይ ብኣሰራርሓ ጎይታ ዝመጸሉ ኣመጻጽኣ የረድእ። ብሳድሰይቲ ወርሒ ገብርኤል መልኣኽ ናብ ናዝሬት እትብሃል ዓዲ ገሊላ ናብ ሓንቲ ድንግል ካብ ኣምላኽ ተላእከ። ንሳ ንዮሴፍ ዚብሃል ሰብኣይ ካብ ቤት ዳዊት እተሐጽየት እያ፡ ስም እታ ድንግል እቲኣ ኸኣ ማርያም እዩ። እቲ መልኣኽ ናብኣ ኣትዩ፥ ኣቲ ምልእቲ ጸጋ፡ ጎይታ ምሳኺ እዩ እሞ፡ ባህ ይበልኪ፡ ካብ ኣንስቲ ብርኽቲ ኢኺ፡ በላ። ንሳ ምስ ረኣየቶ፡ በቲ ዘረባኡ ሰምበደት፥ እዚ ኸምዚ ዝበለ ሰላምታስ እንታይ ኰን ይኸውን፧ ኢላውን ሐሰበት። እቲ መልኣኽ ከኣ በላ፡ ማርያም፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ጸጋ ረኺብኪ ኢኺ እሞ፡ ኣይትፍርሂ። እንሆ፡ ክትጠንሲ ወዲውን ክትወልዲ፡ ስሙ ኸኣ የሱስ ክትሰምይዮ ኢኺ። ንሱ ዓብዪ ኪኸውን፡ ወዲ ልዑልውን ኪብሃል እዩ፡ ጎይታ ኣምላኽ ድማ ዝፋን ኣቦኡ ዳዊት ኪህቦ እዩ። ንሱ ኣብ ቤት ያእቆብ ንዘለኣለም ኪነግስ እዩ፡ መንግስቱ ኸኣ መወዳእታ የብላን። ማርያም ድማ ነቲ መልኣኽ፥ እዚኸ፡ ሰብኣይ ከይፈለጥኩስ፡ ከመይ ኢሉ ኪኸውን እዩ፡ በለቶ። እቲ መልኣኽ ከኣ መሊሱ፡ መንፈስ ቅዱስ ኪወርደኪ ሓይሊ ልዑልውን ኬጽልለኪ እዩ። ስለዚኸኣ እቲ ዚውለድ ቅዱስ፡ ወዲ ኣምላኽ ኪብሃል እዩ። ከምቲ ዘርኢ እታ ሰበይቲ፤ ማለት፤ ኣምላኽ ባዕሉ ኣብ ሞንጎ ደቂ ሰባት ብስጋ ዝተገልጸ ከምኡ ድማ ሰይጣን ናብ ዘረኢ ደቂ ሰባት ዝሕወሰሉ ብሕታዊ መንገዲ፥ ዘርኢ እቲ ተመን ከም ኣፍ ደገ ብምጥቃም እዩ። ሰይጣን ባዕሉ ፍጡር ስለ ዝኾነ ከምቲ ጎይታ ኣብ ሞንጎ ዘረኢ ደቂ ሰባት ዝተገለጸሉ ኣሰራርሓ ክግለጽ ኣይክኣሎን። ስለዚ ድማ ዘፍጥረት፡ ሰይጣን ከመይ ጌሩ ናብ ዘርኢ ደቂ ሰባት ከም ዝተሓወሰ የረድእ። ዋላ እኳ ሰይጣን “ተመን” ተባሂሉ ይጸዋዕ እምበር ንዘራረበሉ ዘለና ግና ብዛዕባ እቲ ምስ ዘርኢ ደቂ ሰባት ዘዳቐሎ ዘርኡ እዩ።
ኣዳም ንሄዋን ብፍልጠት ስጋ ቅድሚ ምፍላጡ፡ ተመን ቀዲምዎ ፈለጣ። እቲ ኻብኡ ዝተወልደ ድማ ቃየን እዩ። 1ይ ዮሃንስ 3፡12 ብዛዕባ ቃየን ኸምቲ ኻብ “እኩይ” ዝነበረ ይብሎ። መቸም ኣብ ዮሃንስ ዝነበረ መንፈስ ኣምላኽ ንኣዳም እኩይ ክብሎ ኣይኽእልን (ኣዳም ወላዲኡ እንተ ዝኸውን ነሩስ ኣዳም እኩይ ምባሉ ኣይምተረፎን ነይሩ) ምኽንያቱ ኣብ ካልእ ስፍራ ብዛዕባ ኣዳም ብፍጥረቱ “ወዲ ኣምላኽ” ምዃኑ ስለ ዝገልጽ። ሉቃስ 3፡38። ቃየን ግና ብባህሪኡ ጸዋዒ ሞት ቐታሊ ነፍሲ ኾነ። ቃየን ብኣምላኽ ዝተገሰጸ ተገሲጹ፡ ፈጺሙ ንኣምላኽ ዘይምእዛዙ ብፍላይ ድማ እቲ ኹሉ ዝኽእል ኣምላኽ ኣብ ዘፍጥረት 4፡5፣9፣13፣14 ክረኽቦ ኸሎ ብባእሪኡ ፍጹም ሰብኣዊ ባህሪ ከምዘይብሉ የርኢ። ናብ ቃየልን ናብ መስዋእቱን ግና ባህ ኢልዎ ኣይረኣየን። ቃየል ከኣ ኣዝዩ ዀረየ፡ ገጹ ድማ ጸለመ። ጎይታ ኸኣ ንቃየል፥ ኣቤል ሓውካ፡ ኣበይ አሎ፧ በሎ። ንሱ ድማ፥ ኣይፈልጥን፡ ኣነዶ ሓላው ሓወይ እየ በለ። ቃየል ከኣ ንጎይታ በሎ፥ በደለይ ክጾሮ ዘይክኣለኒ ዓብዪ እዩ። እንሆ፡ ሎሚ ኻብ ገጽ ምድሪ ትሰጐኒ አሎኻ፡ ኣነ ድማ ኻብ ገጽካ ኽሕባእ እየ፡ ኣብ ምድሪ ኰብላልን ቀባሕባሓይን ክኸውን እየ። ክኸውን ከኣ እዩ፡ ዚረኽበኒ ዘበለ ዅሉ ኪቐትለኒ እዩ።
እስኪ እቲ ኣወላልዳ ቃየን፣ ኣቤል፣ ሴት ከምኡ ድማ ኣምላክርነት ዝህቦ ምስክርን ኣስተውዕልዎ ዘፍጥረት 4፡1 ኣዳም ድማ ንሰበይቱ ሄዋን ፈለጣ፡ እሞ ጠነሰት፡ ንቃየል ከኣ ወለደት፥ ብረድኤት ጎይታ ሰብ ተቐበልኩ፡ ድማ በለት። ዘፍጥረት 4፡25 ኣዳም መሊሱ ንሰበይቱ ፈለጣ። ንሳ ኸኣ ወዲ ወለደት ... ስሙ ሴት ኣውጽኣትሉ። ካብ ክልተ ስጋዊ ርክብ ኣዳም ሰለስተ ደቂ ወለደት። መጽሓፍ ቅዱስ ቅኑዕን ዘይጋገን ቃል ኣምላኽ ካብ ኮነ እዚ ድማ ጌጋ ዘይኮነስ፡ ምእንቲ ብፍሉይ ክበርሃልና ብፍሉይ ዝተቐመጠ ቃል እዩ። እምበኣከስ ብኽልተ ስጋዊ ፍልጠት ኣዳም፡ ሰለስተ ውሉዳት ካብ ተወልዱስ፡ እቲ ሓደ ውሉድ ኣዳም ከም ዘይኮነ ብቀሊሉ ክንርዳእ ንኽእል ኢና። ጎይታ ብኸምዚ መልክዑ ክቕመጥ ዝፈቐደሉ ምኽንያት፡ ሓደ ከርእየና ዝመደቦ ነገር ስለ ዝነበሮ እዩ። ናይዚ ነገር እዚ ሓቂ ድማ ሄዋን ካብ ክልተ ዝተፈላለዩ ኣካላት ክልተ ዝተፈላለዩ ውሉዳት ኣብ ማሕጸና ሒዛ ከም ዝነበረት እዩ። ማንታ ጠኒሳ ነበረት። ንኣቤል ቅድሚ ምጥናሳ ንቃየን ኣቐዲማ ጠኒሳ ነይራ። ሕጂውን ጎንጎኒ ማናቱ። ከምቲ ኹሉጊዜ ሕጂውን ከምኡ ።
Read the full account in... ዘመን ቤተ ክርስትያን ኤፌሶን።
Download (English)... Serpent Seed - William Branham.


text:
Radio Erena: 31 August 2017
ሜታሎር ዝተባህለ ኩባንያ ስዊዘርላንድ፣ ኣብ ምጽራይ ናይቲ ኣብ ቢሻ ዝዕደን ወርቂ ክነጥፍ ምጽንሑ ተቃሊዑ።
SRFዝተባህለ መደበር ቴሌቪዥን እታ ሃገር፣ ነዚ ኣመልኪቱ ብሮቡዕ 30 ነሓሰ ኣብ ዘቕረቦ መደብ፣ ኩባንያ ሜታሎር፣ ካብ 2011 ክሳብ 2013 ኣብ ዝነበረ ክልተ ዓመታት፣ ካብ ቢሻ ዝተላእከሉ ኣስታት ፍርቂ ቢልዮን ዶላር ዝግመት 22 ቶን ወርቂ ከምዘጻረየ ኣረጋጊጹ።
ኣብዚ ዝተጠቕሰ ዓመታት፣ ካብ ቢሻ ዝተዓደነ ወርቂ፣ ብንኣሽቶ ነፈርቲ ናብ ኣስመራ ድሕሪ ምብጻሑ፣ ብመንገዲ ኣየር ሉፍታንዛ ናይ ጀርመን ናብ ፍራንክፈርት ይፋኖ ምንባሩ ኣብቲ እዋን’ቲ ብሬድዮ ኤረና ምቅልኢ ኣይርሳዕን።
እቲ ብናይ ካናዳ ኩባንያ ኔቭሰን ዝተዓደነ ወርቂ፣ ካብ ጀርመን ከተማ ፍራንክፈርት ናብ ስዊዘርላንድ ድሕሪ ምግዓዙ፣ ድማ ምሉእ ብምሉእ ተጻርዩ ቅድሚ ናብ ዕዳጋ ምቕራቡ በዚ ሜታሎር ዝተባህለ ናይ ስዊዘርላንድ ኩባንያ ምጽራይ ክግበረሉ ምጽንሑ’ዪ እቲ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ዝተፈነወ መደብ ዘቃልዕ።
ሃገራዊ ባንክ ስዊዘርላንድን ባንክ ዙሪክን ዝተባህለ ክልተ ባንክታት እታ ሃገር’ውን ኣብዚ ኣብ ኤርትራ፣ ቢሻን ከባቢኡን ዕደና ዘካየድ ዘሎ ናይ ካናዳ ኩባንያ ኔቭሰን፣ ናይ ኣስታት 2 ሚልዮን ዶላር ብርኪ ወኒነን ከምዘለዋ ኣቐዲሙ ምሕባሩ ኣይርሳዕን።
ኩባንያታት ስዊዘርላንድ፣ ምስቲ ብሃገራዊ ኣገልግሎት፣ ካብ ኩባንያታት ህንጻ ህግደፍ ተመዲቦም ንዝመጽዎ መንእሰያት ኣብ ግዱድ ስራሕን ናጻ ናይ ጉልበት ምዝመዛን ኣዋፊሮም ተባሂሉ ብ ካናዳ ተኸሲሱ ዘሎ ኩባንያ ዕደና ኔቭሰን ብሽርክነት ይሰርሓ ምህላወን ድሕሪ ምቅልዑ፣ ብትሪ ይንቀፋ ኣለዋ።
ህግደፍ፣ ብስም ዝተፈላለዩ ሰባት፣ ልዕሊ 600 ሚልዮን ዶላር ኣብ ባንክታት ስዊዘርላንድ ብምስጢር ኣቐሚጡ ከምዘሎ ኣብ 2015 ምቅልዑ ኣይርሳዕን።
==================


text:
ጽምብል ዝኽሪ ንኹሎም ኣብ ማሕዩር ስርዓት ኤርትራ ዝሓቐቑን ዝሓቑ ዘለውን ኤርትራውያን ኣብ ዋሽንግቶን ዲ. ሲን ከባቢኣን ገብረ ገብረማሪያም (ዶር.) ካልኣይ ክፋል
ጽምብል ዝኽሪ ንኹሎም ኣብ ማሕዩር ስርዓት ኤርትራ ዝሓቐቑን ዝሓቑ ዘለውን ኤርትራውያን ኣብ ዋሽንግቶን ዲ. ሲን ከባቢኣን ገብረ ገብረማሪያም (ዶር.) ካላኣይ ክፋል “ዲኤንኤ (DNA) ናይ ነብሰሄር ሃይለ ወልደንስኤ (ድሩዕ) እንተዝምርመርሲ፡ ኤርትራ ኣብኡ ንተረኽበት።” ዝብል፡ ኩሎም ናይቲ ወግዒ ተሳተፍቲ ዝነበሩ
ጽምብል ዝኽሪ ንኹሎም ኣብ ማሕዩር ስርዓት ኤርትራ ዝሓቐቑን ዝሓቑ ዘለውን ኤርትራውያን ኣብ ዋሽንግቶን ዲ. ሲን ከባቢኣን
ገብረ ገብረማሪያም (ዶር.)
ካላኣይ ክፋል
“ዲኤንኤ (DNA) ናይ ነብሰሄር ሃይለ ወልደንስኤ (ድሩዕ) እንተዝምርመርሲ፡ ኤርትራ ኣብኡ ንተረኽበት።” ዝብል፡ ኩሎም ናይቲ ወግዒ ተሳተፍቲ ዝነበሩ ዝተሰማምዕሉ፡ ናይ ምደምደምታ ምሉእ ሓሳባት ዝሰማዕኹ፡ ብዛዕባ ሃይለ ድሩዕ “ከም ቆልዓ፣ ከም መንእሰይ፣ ከም ተማሃራይ፣ ከም ድያቆን፣ ከም ናይ ከተማ ስሩዕ፣ ከም ተጋዳላይ፤ ኣብ ከተማ፣ ኣብ ቤት ማእሰርቲ፣ ኣብ ሜዳ/ገድሊ፣ ኣብ ናጻ ኤርትራ፣ ወ.ዘ.ተ.” ንስለን ምእንትን ኤርትራ ዝገብሮም ዝነበሩ ጸብጺብካ ዘይውድኡ መስተንክራዊ ስሪሒታትን ንጥፈታትትን፡ ንድሕሪት ምልስ ኢሎም ተዘክሮታቶም ዝለዋወጡ/ዘዕልሉ ዝነበሩ እኩባት ተሳተፍቲ እቲ ጽምብል ብኣጋጣዊ ሕውስ ምስበልኩዎም ኢዩ። እቶም ንሃይለ ድሩዕ ኣብ ጊዜ ንእስነቱ ዝፈልጥዎ፡ “ከመይ ገይሩ ለይቲ ለይቲ ደወል ናይ ቤተ ክርስትያን ክድወል ኢየ እንድበለ ካብ ገዛ ወጺኡ፡ ወረቕቕቲ (ባዕሉ ዝጻሓፎም ከይተረፉ) ኣብ ፈቆዶ ቦታታት ይልጥፍ ከምዝነበረ፤ እቶም ኣብ ቤት ትምህርቲን ዩንቨርሲቲን ዝፈልጥዎ፡ ከመይ ገይሩ ንተማሃሮ የንቅሕ፣ ይውድብን ይመርሕን ከምዝነበረ፤ እቶም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝፈልጥዎ፡ ከምይ ገይሩ ንሱራት የንቅሕ፣ የተባብዕን ውሽጢ-ውሽጢ ይውድብን ከምዝነበረ፤ እቶም ኣብ ሜዳ/ገድሊ ዝፈልጥዎ ከመይ ገይሩ ንካድር ህግ ሓደ ማኣዝን ብምትሓዝን ንተጋዳላይ ህግ ብምንቕቓሕን ንህግ ኣድማዒ ውድብ ኮይኑ ናጽነት ኤርትራ ክውን ከምዝኸውን ከምዝገበረ፤ እቶም ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ዝፈልጥዎ ካኣ “ዲሞክራስያዊት፣ ፍትሓዊትን ምዕብልትን ኤርትራ” ክውን ንምግባር፡ ኣብ ዝተመደበሉ ጽፍሕን ቦታን ለይትን ማዓልትን እንዳሰርሐ ከመይ ገይሩ ከም ሽምዓ ይመክኽ ከምዝነበረን ኣብ መወዳእታ ካኣ ነዚ ክውን ንምግባር ድሕሪ ናይ 17 ዓመታት ናይ ዒራዒሮ ኢሰብኣዊ ማእሰርቲ፡ ከመይ ገይሩ ሂወቱ ከምዝኸፈለን፤ ወ.ዘ.ተ. ዘርዚሮም ዘርዚሮም ክወድእዎ ስለዘይካኣሉ እዮም፡ “ኤርትራ ኣብ ዲኤንኤ ሃይለ ድሩዕ ኣላ” ኢሎም ዝደምደሙ። እቲ ተዘክሮታት ተዘርዚሩ ዘይውዳእ ዓሚቕን ሰፊሕን ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ተዝክሮታት ናይ ሓደ ካብቶም ገድሊ ኤርትራ ካብ ዘፍረዮም ልልያት መራሕቲ ኣብ ቀዳይ ደረጃ ዝስራዕ፡ ሃይለ ድሩዕ፡ ዕምቖት ብላሒ፣ ጥበብ፣ ተባላሓትነት፣ ብስለት፣ ተወፋይነት፣ ቆራጽነት፣ ጽንዓት፣ ሓልዮት፣ ብጻይነት፣ ተጻዋርነት፣ ገድልን መስዋእትነትን፡ ማዕረ ከንደይ ጥልቐት ከምዘለዎ ዘንጸባርቕ’ውን ኢዩ ነይሩ።
ነብሰሄር ሃይለ ድሩዕ፡ ኣብ በሊሒ መላጸ ተቐሚጡ፡ ንቕድሚት ከቓሙት ዘኽእል ገምሪ ዝነበሮ፡ ምዑት መራሒ ከምዝነበረ ዋላ ነቶም ብኣካል ብዙሕ ዘይንፈልጦ ሰባት’ውን ምርድኡ ዘጸግም ኣይኮነን። ድሕሪ ምርግጋጽ ናጽነት ኤርትራ፡ ኤርትራ ኣብ ዓለም ዲፕሎማስያዊ ኣፍልጦ ንኽትረክብን ሉዕላውነት ሃገረ-ኤርትራ ንኽኽበርን ኣብ መጋባእያታት ዓለም ካብ መዲሮምን ሞጉቶምን ዝተዓወቱ መራሕቲ ኤርትራ፡ ድሩዕ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ዝስራዕ ኢዩ። መስርሕ ምሕራር ኤርትራ ንኽቀላጠፍን ንኽስስንን፡ ምምስራት ቅዋማውን ዲሞክራሲያውን መንግስቲ ኣገዳስን ወሳንን ስለዝኾነ፡ ነዚ ንምርጋጋጽ ዝገበሮም ቃልስታት’ውን ልሉያት ኢዮም ነይሮም። እቶም ከም ኣባል ብጉጂለ 15 ዝፍለጥ መንቕስቓስ ኮይኑ ዝገበሮም ንምምስራት ቅዋማውን ዲሞክራሲያውን መንግስቲ ዝጠልቡ ሰላማዊ ቃልስታት ዋላኳ ክሳብ ሕጂ ጭቡጥ ፍረ ኣይርኸቦም’ምበር፡ ሰፋሕትን ምስትውዓል ዝሓተቱን ምኻኖምስ ህዝቢ ኤርትራ ሕጂ ክረደኦም ዝጀመረ ይመስለኒ። ኩላትና ከነስትውዕለሉ ዝግባኣና ሓደ ነገር ግን ኣሎ። “ንሕና” ኢሉ ነብሰሄር ሃይለ ድሩዕ፡ “ንሕና ብወታሃደራዊ ጎነጽ (ብመፈንቀለ-መንግስቲ) (coup de tat )፡ መንግስቲ ክንልውጥ ኣይንደልን ኢና። እቱይ ምንታይሲ፡ ኤርትራ ከም ሓዳስ ሃገር ብኽምዚ ኣገባብ ስልጣን ምስግጋር ክትጅምር ኣይንደልያን ኢና። እዚ ንመጻኢ ወለዶታት ኤርትራ ሕማቕ ኣሰር ኢዩ ዝገድፍ።” ነሰብሰሄር ሃይል ድሩዕን ብጸቱን፡ ኣብዛ መትከል ኢዚኣ ረጊጾም፡ ኣብ መጨረሻ ሳዓት እንትኾነ’ውን ወታሃደራዊ ጎነጽ ከም ኣማራጺ ኣይወሰዱን ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ምእንቲ መትከሎም ክሳዶም ንሴፍ ብማሃብ ኩቡር መስዋእቲ ከፊሎም ኢዮም። እዚ ሓቂ እዚ ነብሲ ወከፍ ኤርትራዊ ክግንዘቦ ዘለዎ ኣገዳሲ ቅርሲ ኢዩ። እቲ ጨካን ስርዓት፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዒራዒሮ ሂወቶም ጥራሕ ዘይኮነስ፡ታሪኾም’ውን ክቐብሮን ከጥፈኦን ኢዩ ክቃለስ ጸኒሑን ዘሎን። ስለዝኮነ፡ ቅርስና ክንዕቅብን ታሪኾም፡ ታሪኽ ጀጋኑ ክንዝክርን ሰኒድና ክንዕቅብን ዘለና፡ ንሕና እቶም ህዝቢ ኤርትራ ኢና’ሞ ሃየ ኣይንዳህለል።
ነዚ ሓቂ እዚ ዝተገንዘቡን/ባን ኤርትራውያን ኢዮም፡ ምስ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዒራዒሮ ተሰዊኡ ተባሂሉ ብማሕበራዊ መድያ ዝተነግረሉ፡ ነብሰሄር ሃይለ ወልደንስኤ (ድሩዕ) ብዝተኣሳሰረን ብዝተላዓዓለን፡ ኣብ ኩሉ ከባቢታት ዓለም ጽምብላት ዝኽሪ ንድሩዕን ንብጸቱን ክገብሩ ዝቐነዩ። ከምቲ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ እዚ ዝተገለጸ፡ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ኣብ ዋሽንግቶን ዲ.ሲን ከባቢኣን ዝርከቡ ኤርትራውያን ደለይት ፍትሒ’ውን፡ ብ24 መጋቢት 2018 ዝኽሪ ንኹሎም ኣብ ማሕዩር ስርዓት ኤርትራ ዝሓቐቑን ዝሓቑ ዘለውን ኤርትራውያን ጸምቢሎም ነይሮም። ሰንበት 25 መጋቢት 2018 ካኣ ሰነስርዓት ጸሎተ-ፍትሓትን ናይ ስውኣት መፋነዊ እንግዶትን (ተስካር) ተገይሩ ነይሩ።
ስነስርዓት ጸሎተ-ፍትሓት ነብሰሄር ሃይለ ወልደንስኤ (ድሩዕ)፡ ብዙሓት ኤርትራውያን ኣብ ዝተረኽብሉ፡ ኣብ ኣናንዴል ክፍለ-ግዝኣት ቨርጂንያ፡ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ፡ ኣብ ቅዱስ መንፈስ ካተሊካዊት ቤተ-ክርስትያን (Holy Spirit Catholic Church) ስንበት 25 መጋቢት 2018 ካብ ሳዓት 2፡30 – 5፡00 ድሕሪ ቀትሪ ኢዩ ተካይዱ። ብዙሓት ኣባላት ቤተ-ሰብ ድሩዕ፣ መቃልስቱ፣ መታዓብይቱ፤ መሳርሕቱን ካልኦት ብዙሓት ኤርትራውያን ዜጋታትን ዝተሳተፍዎ ክሳብ ክልተ (2) ሳዓታት ዝወሰድ ጥልቐትን ዕምቖትን ዝነበሮ፡ ጸሎተ-ፍትሓት ኢዩ ነይሩ። ምሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ፡ ነዚ ጠውቑ።
ስነስርዓት ጸሎተ-ፍትሓት ነብሰሄር ሃይለ ወልድንስኤ (ድሩዕ) ኣብ ቅዱስ መንፈስ ካተሊካዊት ቤተ ክርስትያን፡ ኣመሪካ፡ 25 መጋቢት 2018
ድሕሪ ጸሎተ-ፍትሓት፡ ብቤተ-ሰብ ነብሰሄር ሃይለ ወልደንስኤ (ድሩዕ) ዝተዳለወ ናይ መፋነዊ መስተንግዶ (ተስካር) ኢዩ ተገይሩ። ዋላዃ ብዝሒ ሰብ ይንበር’ምበር፡ እቲ ዝተዳለወ መስተንግዶ እኹልን ትሩፍ ነይሩ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ኣብየት “ኢደ-ሰሎሞን” ብዘብል ውሕልነት ዝተዳለወ ጥዑም ሽሻይ ኢዩ’ውን ነይሩ። ተሳተፍቲ እቲ ጽምብል፡ እንዳተመገቡን እንዳሰተዩን ተዘክሮታቶም ብዛዕባ ነብሰሄር ሃይለ ድሩዕን ብጾቱን ንኸዕልሉን ንኽለዋወጡን ዕዳላት ዝከፈተ ኣጋጣሚ ኢዩ ነይሩ’ውን። ነቲ ዝነበረ ዕላላትን ህሞትን ንምኽትታል፡ ነዚኣ ጠውቑ።
ድሕሪ ስነስርዓት ጸሎተ-ፍትሓት ዝተካየደ ስነስርዓት መስተንግዶ ንዝኽሪ ነብሰሄር ሃይለ ወልድንስኤ (ድሩዕ) ኣብ ኣመሪካ፡ 25 መጋቢት 2018
ምኽባርን ምዝካርን ሰማእታት ኤርትራ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ውራይ ኢዩ። ተቃላሳይ ኣይንብርን ኢዩ፤ ታሪኩ ጥራሕ ኢዩ ዝነብር። ስለዝኾነ፡ ከም ህዝቢ፡ ስማእታትና ምኽባርን ታሪኾም ሰኒድና ምዕቃብን ኣካል ናይቲ ዲሞክራስያዊ ቃልስና ክኸውን ይግባእ። እዞም ኣብ ዝሓልፈ ቅንያት ክግበሩ ዝቐነዩ ናይ ዝኽሪ ጽምብላት፡ ቀጻልነትን ድሪኺትን ንኽረኽቡ ቃልስና ከነሐይል ከድልየና ኢዩ። እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ብመደብ ተታሒዝዎ ዘሎ ጉዳይ፡ ንተቃለስቲ ምሕቓቕ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ታሪኾምን ውርሻ ቃልሶምን ንምጥፋእን ከምዘይነበረ ንምግባርን’ውን ኢዩ። ዝተገብረ ናይ ጀግንነት ታሪኽ ቀቢሩን ኣጥፊኡን፡ ዘይነበረን ዘይተገብረን ናይ ባዕሉ ታሪኽ እንዳለጋገበ ብምስናድ፡ ንምጻኢ ወሎዶታት ኤርትራ ዘይኮነ ታሪኽ ከውርሶም ክጽዕት ይረአ ኣሎ። ንሓደ ሕብረተ-ሰብ ከተጥፍኦ እንተዳኣ ደሊካ፡ ታሪኹ ከምድላይካ ገርካ ኢኻ ትነግሮ። እዚ ኣረመኔ ስርዓት ካኣ ከምኣ ኢዩ ዝገብር ዘሎ። ኣይፋል ኢልና ንሓቀኛ ታሪኽ ጀጋኑ ኤርትራውያን ምዕቃብ ምቅላስ፡ እምነ-ኩርናዕ ናይ ቃልሲ ንፍትሒ ኢዩ ክኸውን ዘለዎ። ነቲ ስርዓት ኣጸቢቓ ተፍርሖን ተባህርሮን ነገር እንተዳኣ ሃልያ ካኣ እዚኣ ኢያ – “ምስናድን ምዕቃብን ሓቀኛ ታሪክ ጀጋኑ ኤርትራውያን”።
ኣብ መወዳእታ፡ ከም ኤርትራዊ ዜጋ (ጉዳይ ኤርትራዊ ስለዝኾነ)፡ ነቶም ጊዜኦም፣ ገንዘቦምን ጉልበቶምን ብምውፋይ ነዞም ጽምብላት ዕውታት ዝገበሩ ኤርትራውያን ጉልበትኩም ይጽናዕ፡ ሕሰም ኣይትርከቡ እብሎም። ንህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ፡ ንቀረባ ቤተ-ሰብ ነብሰሄር ሃይለ ወልደንስኤን ስውኣት ብጸቱን ካኣ ብፍላይ፡ ጽንዓት ይሃብኩም እንዳበልክ፡ ንዝሓልፉ ካኣ መንግስተሰማይ የዋርሶም እብል።


text:
ንሃገራዊ መረፃ ኢትዮጵያ ዝተዓዘበ እንኮ ተዓዛቢ ጉጅለ ወፃኢ ሕብረት ኣፍሪካ ብቕድሚ ትማሊ ሰንበት ዝተኻየደ ምርጫ ህዱእ፣ሰላማውን እሙንን ነይሩ ኢሉዎ።ተቓወምቲ ገዛኢ ፓርቲ ዘይምዕሩይ ሃውህው ምርጫ ብምፍጣርን ብምንቃፍ ብምንክላብትን ብምፍርራህን ንነዊሕ እዋን ክኸሱዎ ፀኒሖም ኣለው።
ህዱእ፣ሰለማውን እሙንን፤እዞም ሰለስተ ቃላት ልኡኽ ተዓዛቢ ጉጅለ ሕብረት ኣፍሪካ ንከይዲ ምርጫ ኢትዮጵያ ዝተጠቐመሎም ቅፅላት እዮም።ኣብ ስልጣን ነዊሕ ዝፀንሐ ገዛኢ ፓርቲ ኢህወዴግ ብሰፊሑ ክስዕር ትፅቢት ይግበር።
‘’ነፃን ሚዛናውን’’ ዝብላ ክልተ ኣገደስቲ ቃላት ግን ኣብ ገምጋም እንኮ ናይ ወፃኢ ተዓዛቢ ጉጅለ ኣይተጠቕሳን።ሕብረት ኣፍሪካ 59 ኣባላት ተዓዘብቲ ብምውፋር ብዘይካ ኣብ ክልል ዓፋር ኣብ ሙሉእ እታ ሃገር ኣብ 356 ናይ ምርጫ ጣቢያታት ተዋፊሩ ከምዝተዓዘበ ሓቢሩ’ሎ።
መራሒ እቲ ልኡኽ ናይ ናሚቢያ ፕሬዝዳንት ዝነበሩ ሄፊከፒኒ ፖሃምባ ‘’ልኡኽ ተዓዘብቲ ሕብረት ኣፍሪካ እቲ ፓርላመንታዊ መረፃ ዝተረጋግአ፣ ሰላማውን ተኣማኒን ምዃኑ ደምዲሙ’ሎ።ህዝቢ ኢትዮጵያ ምርጭኦም ክገልፁ ዕድል ዝሃበ መረፃ እዩ’’ኢሎም።
ፖሃምባ ኣብ ዝሃብዎ ነዊሕ መባእታዊ ገምጋም ዝተሓዋወሰ መልእኽቲ ሒዙ’ሎ።እቲ ልኡኽ ኣብቲ ምርጫ ዓብዪ ህውከት ወይ ፀገማት ኣይሰማዕናን ይብል።ንተክኒካዊ ብቕዓት ቦርድ ምርጫ ዝነኣደ እቲ ፀብፃብ ይኹን እምበር ኢሎም ፓሃምባ ደገፍቲ ገዛኢ ፓርቲ ኣብ ውሽጢ ናይ ምርጫ ጣቢያ ኮይኖም ንመረፅቲ ብቕሉዕ ወፍሪ እናካየዱ፣ኣብ ገለ ጣቢያታት ምርጫ ድማ እቲ ምርጫ ክጅመር እዩ ቅድሚ ዝተብሃለሉ ናይ ንግሆ ስዓት 12 ከምዝተኸፍቱ ገሊፆም።
መረፅቲ ናይ ምምራፅ መሰሎም ተጠቒሞም ባህጎምን ድልየቶም ምርኣዮም ዘተባብዕ’ዃ እንተኾነ ናይ ምርጫ ጣቢያታት ኣቐዲምካ ምኽፋት ግን ኩሎም መረፅቲ ኣብ ተመሳሳሊ ስዓት ክጅምሩ ከምዘለዎም ንዝእዝዝ ናይ ማዕርነት መትከል ኣብ ዘጠራጥር ኩነትታ ዘእቲ እዩ ኢሎም።
ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ኣብዞም ዝቕፅሉ ሒደት ማዕልታት ግዚያዊ ውፅኢት ከምዘፍልጥን ናይ መወዳእታ ውፅኢት ክኣ 22 ሰነ 2015 ኣ/ፈ ዕላዊ ከምዝገብርን ገሊፁ’ሎ።ተዓዝቢ ምርጫ ሕብረት ኣፍሪካ ብወገኑ ናይ መወዳእታ ፀብፃቡ ቦርድ ምርጫ ኢትዮጵያ ዕላዊ ውፅኢት ምስ ኣወጀ ኣብ ውሽጢ ክልተ ኣዋርሕ ከምዘውፅእ ተፈሊጡ’ሎ።


text:
ብሰንኪ ጸጥታውን ፖለቲካውን ውዲት ኤርትሮ ሱዳን፣ 577 ኤርትራውያን ስደተኛታት ብሓይሊንኤርትራ ተመሊሶም።
ብሰንኪ ጸጥታውን ፖለቲካውን ውዲት ኤርትሮ ሱዳን፣ 577 ኤርትራውያን ስደተኛታት ብሓይሊንኤርትራ ተመሊሶም። ኣብ ሞንጎ ኤርትራን ሱዳንን ኣብ በበይኑ እዋን ክልተኣዊ ርክባትን ናይ ምትሕግጋዝ ውዕላትን ክግበሩ ከምዝጸንሑ ብማዕከናት ዜና ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ። ግና ሓደ ካብ ተደጉሉ ዝጸንሔ ዘይተገልጸ ሚስጥር፣ ጸጥታውን
ብሰንኪ ጸጥታውን ፖለቲካውን ውዲት ኤርትሮ ሱዳን፣
577 ኤርትራውያን ስደተኛታት ብሓይሊንኤርትራ ተመሊሶም።
ኣብ ሞንጎ ኤርትራን ሱዳንን ኣብ በበይኑ እዋን ክልተኣዊ ርክባትን ናይ ምትሕግጋዝ ውዕላትን ክግበሩ ከምዝጸንሑ ብማዕከናት ዜና ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ። ግና ሓደ ካብ ተደጉሉ ዝጸንሔ ዘይተገልጸ ሚስጥር፣ ጸጥታውን ፖለቲካውን ውዲትን ውዕልን እዩ። በዚ ሚስጥራዊ ውዲት ድማ ኣማኢት ኤርትራውያን ስደተኛታት ግዳያት ኮይኖም ከምዘለዉ ምንጭታት ኤርትራያን ሄልፕ ነትዎርክ Eritrean Help Network ኣረጋጊጾም ኣለዉ።
ምንጭታትና ክገልጹ ኮለዉ፣ ብወክልቲ ሱዳንን ኤርትራን ኣብ ካርቱም እንድሩማን ዝተገብረ ርክባት፣ ጸጥታውን ፖለቲካውን ውዲቱን ኣገባቡን ከመይ ከምዝነበረ ብመርትዖ ኣሰንዮም ብዝርዝር ይገልጹዎ። ንሳቶም ይብሉ፦
“ ንሱዳን ወኪሎም” ዝተሳተፉ ሰበ ስልጣናት፦
- ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት፣ ኣቶ ኢብራሂም ማሕሙድ ሓማድ።
- ሓላፊ ፖሊስ ካርቱም፣ ጀነራል ሞሓመድ ዓሊ ኣሕመድ።
- ምክትል ኣዛዚ ፖሊስ፣ ዑመር መሓመድ ዓሊ።
- መጀር ጀነራል ኣሕመድ ዓጣ ማናን፣ ጠቕላላ ዳይረክተር ኢሚግራሽንን ፓስፖርትን ተረኺቦም።
“ ንስርዓትኤርትራ” ዝወከሉ ሰበ ስልጣናት፦
- ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህ.ግደፍ፣ ኣቶ የማነ ገብረኣብ( ማንኪ)
- ኣዛዚ ሓይሊ ኣየር፣ መጀር ጀነራል ተኽላይ ሃብተስላሴ።
- ካብ ቤት ጽሕፈት ፕረሲደንት፣ ኮለኔል ተስፋልደት ሃብተስላሴ።
- ኣምባሳደር ሓመድ ስዒድ ማንታይ( ወዲ ማንታይ)
- ንኢሚግራሽ ወኪሉ ዝተሳተፈ፣ ብሪጋዴር ጀነራል ጸሃየ ካሕሳይ( ወዲ-ካሕሳይ) እዮም።
እዚ ዝተኻየደ ሚስጥራዊ ርክብ፣ ጸጥታውን ፖለቲካውን ውዲት ዘለዎ ውዕል ምንባሩ ተቓሊዑ ኣሎ። ከም ሳዕቤኑ ድማ፦
- ብጸጥታ ሱዳን ተገፊፎም ተኣሲሮም ዝጸንሑ ሓሙሽተ ሚእትን ሰብዓን ሸውዓተን( 577) ስደተኛታት ዜጋታትና ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ ግንቦት/ 2014 ሰለስተ በበይኑ መዓልታት፣ ማለት ብዕለት 03, 05, 12 ብዘይድሌቶም ብሓይሊ ናብ ኤርትራ ተመሊሶም ኣለዉ። እዚ ዘይሕጋዊ ተግባር ድማ ምስ ኣህጉራዊ መሰል ስደተኛታት ዝጻረር ዘይሰብኣዊ ስጉምቲ’ዩ።
- ካብ 577 ስደተኛታት ዜጋታትና እሱራት ድማ፣ 68 ደቒ ኣንስትዮ፣ 19 ህጻናት ትሕቲ ዕድመ ይርከቡዎም።
- ኩሎም ስደተኛታት ዜጋታትና፣ መሰላቶም ተጋሂሱ ኣብ ኣብ ከባቢ ባረንቱ ዝርከብ ፕሪማ ካንትሪን፣ ኣብ ከባቢ ሓጋዝ ዝርከብ መዓስከር ግላስ ዝበሃል ክልተ ቦታታ ተኣሲሮም ከምዘለዉ ተረጋጊጹ ኣሎ።
- ብተወሳኺ ጸጥታ ሱዳን ንካልኦት ሚእትን ሓሙሳን ክልተን (152) ዜጋታትና ስደተኛታት ካብ ዝተፈላለየ ቦታ ከተማ ካርቱም ገፊፎም፣ ኣብ ኮበር ዝበሃል ቦታ ሱዳን ተኣሲሮም ከምዘለዉ ተረጋጊጹ ኣሎ። እዞም መሰል ስደተኛ ዝተነፍጎም ዜጋታትና፣ ከም ናይ ቐዳሞት ዕጫ ንኤርትራ ክምለሱ’ዮም ዝብል ስግኣት ዘሕድር ሓበሬታ ኣሎ።
ኤርትራያን ሄልፕ ነትዎርክ Eritrean Help Network (EHN) ኣብዚ ጉዳይ’ዚ ዘለዎ ርእይቶን ዘቕርቦ መጸዋዕታን፦
- ስርዓት ኤርትራ ዶብ ጥሒሱ ብምትሕብባር ጸጥታ ሱዳን ብሚስጥር ንዘድልዩዎ ሰባት ጨውዩ ኣብ ማእሰርቲ ምድጓን ዘይሕጋዊ ተግባሩ ሓዲሽ ፍጻሜ ኣይኮነን። ናይ ሕጂ ፍጻሜ ፍሉይ ዝገብሮ ድማ ህጂ ዝተገብረ ግፋን ተገፊፎም ኤርትራ ተመሊሶም ተኣሲሮም ዘለዉ ንጹሃት ስደተኛታት ዜጋታትና ብሃደ ግዜ ጃምላዊ ስለዝኾነ’ዩ።
ስለዚ ኣብ ልዕሊ ዜጋታትና ዝተፈጸመ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰል ስደተኛ ድማ ብዘይሕጋዊ ተግባሩ ኣጥቢቕና ንኹኑኖ።
- መንግስቲ ሱዳን ኣብ ሃገሩ ዝኣተዉ ስደተኛታት ኣብ ክንዲ መሰላቶም ዘኽብር፣ ብኣንጻሩ ብጸጥታውን ፖለቲካውን ውዲት ኤርትራ ተሓባቢሩ፣ ንሕጉራዊ ሕጊ መሰል ስደተኛ ጥሒሱ፣ ንጹሃት ዜጋታትና ንምልካዊ ስርዓት ኤርትራ ኣሕሊፉ ምሃቡ ንዘይሓላፍነታውን ዘይሕጋዊ ተግባርን መንግስቲ ሱዳን ኣጥቢቕና ንኹንን። ኣብ ልዕሊ ዜጋታትና ዝወርድ ማእሰርትን ካልእ ዘይሰብኣዊ ተግባርን ኣብ ሞራልን ስነ*ኣእምሮውን ኩነታት ህዝብና ዘሕድሮ ስምብራት ድማ ሕጋውን ታሪኻዊ ተሓታትነት ስለዘስዕብ፣ መሰል ስደተኛታት ከኽብር ንጽውዕ።
- ኣህጉራዊ ማሕበረ ሰብ ዓለም ብሓፈሻ፣ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ላዕለዋይ ኮሚሽነር ስደተኛታት UNHCR ኣህጉራዊ ቐይሕ መስቐልን ቐይሕ ወርሕን፣ ኩሎም ምእንቲ ክብሪን ሰብኣዊ መሰላት ዝጣበቑ ሲቪላውን ኣህጉራዊ ትካላት ዓለምና፣ክልተ ሃገራት ብጸጥታዊ ውዲት ንዝወሰዱዎ ዘይሕጋዊ ምግሃስ መሰል ስደተኛታት ዘይሕጋዊ ተግባር ከጻርዩ፣ ንክልቲአን ሃገራት ጸቕጢ ክገብሩ ኣህጉራዊ ግዴትኦም ክፍጽሙ ንጽውዕ።
- ኩሉ ኤርትራዊ ደላይ ፍትሒ፣ ፖለቲካውን ሲቪላውን ማሕበራት ውልቐሰባትን፣ ነዚ ኣብ ልዕሊ ዜጋታትን ዝፍጸም ዘሎ ዘይሕጋዊ ተግባር ኮኒኑ፣ ምንእቲ መሰል ስደተና ዜጋታትን ክንጣበቕ፣ ኩልና ድምጽና ከነስምዕ፣ ኣውያትና መረረና ዝገልጽ ጥርዓን ንዓለምና ክገልጽ ብኣኽብሮት ንጽውዕ ንምሕጸን።
Eritrea Help Network Switzerland
eritreahelpnetwork@hotmail.com
May 20 – 2014


text:
ኣብ ከተማ ሞቓድሾ ዳግም ኣብ ዝተሃነፀ ሆቴል መካ ኣብ ውሽጢ ኣብ ዝርከብ ናይ ቡን መሸጢ ላውንጅ ጨና ቡን ዓዊድዎ ይርከብ።እቲ ሆቴል ናብታ ከተማ ዝተመለሱ ሱማሊያዊያን ስደተኛታት ነበር ቀንዲ መራኸቢ እዩ።
ሊባን ማህቲ ይብሃል።ንሱን ስድርኡን ነቲ ኣብ እዋን ኵናት ዝዓነወ ሆቴልን ካፌን ወኒኖም ኣብ ምስራሕ ይርከቡ።ንሱ ነዚ ሆቴል ዳግም ክሰርሕ ብምትላም ንዓመታት ካብዝነበረላ ካናዳ እዩ ተመሊሱ።ከምዚ ብምባል ‘’ደቂ ኣሕዋተይን ኣነን ከምኡ እውን ኣኮይን ብሓባር ኮይንና ተመሊስና እቲ ሆቴል ስርሑ ዳግም ንኽጅምርን ካብኡ እንታይ ክንረክብ ንኽእልን ብዝብል ወሲና ኢና ተመሊስና።’’
ማህቲ ነታ ከተማ ይልውጡዋ ካብዘለውን ቁፅሮም እናወሰኸ ይኸይድ ካብዘሎን ሱምሊያዊያን ዳያስፖራ ነጋዶ ሓደ እዩ።
ኣብ ከተማ ሞቓድሾ ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ዝርአ ዘሎ ናይ ንግዲ ምዕምባብ ከም ምልክት ናብ ንቡር ምምልሳ ይርአ።
ኣብ እዋን እቲ ግጭ ኣብታ ከተማ ዝነበሩ ገለ ሱማሊያዊያን ግን ኣብ ኣውሮፓ፣ኣብ ዩናይትድ ስቴትስን ካናዳን ተማሂሮም ዝተመለሱ ሱማሊያዊያን ንኹሎም ዝሓሹ ስራሕቲ ይወስድዎ ኣለው ክብሉ የማርሩ።
ሱማሊያዊ ስነ-ጥበባሪ ኣዳና ፋራህ ኣፈይ ኣብ ከተማ ሞቓድሾ ኣብ ዝርከብ ማኸል መፅናዕትን ዘተን ኣብ ዝተዳለወ ናይ ኣርት ምርኢት ኣብ ፊት ንፊት ናይ ስእሊ ስራሕቱ ጠጠው ኢሉ ይርአ።"Empty Suit" ባዶ ኽዳን ኢሉ ፀዊዕዎ’ሎ።ነጋዶ ዝኽደንዎ ግን ሰብ ዘይተኸደኖ ባዶ ሱፍ እዩ።ካብ ዳያስፖራ ንዝመፁ ፖለቲከኛታት ዝውክል ስእሊ እዩ ከም ኣገላልፃ ኣፍተይ።
ኣፍተይ ምሉእ ህይወቱ ኣብ ሞቓድሾ እዩ ዝነብር ዘሎ።ኣብቶም ዝሓለፉ 20 ዓመታት ናይ ምስኣል ስራሕቱ ተሓቢኡ ይሰርሕ ከምዝነበረ ይገልፅ።
ኣኽራሪ ጉጅለ ኣል-ሸባብ ካብ ሞቓድሾ ኣብ 2011 ኣ/ፈ ተፀሪጉ ካብ ዝወፅእ ሎሚ እታ ከተማ ኣንፃራዊ ሰላም ዓሲሉዋ’ሎ።ሎሚ ብግልፂ ንዓርሱ ናይ ምግላፅ ዕድል ረኺቡን ሱምሊያዊያን ዳያስፖራ ድማ ዕድላት ደልዮም ናብ ሞቓድሾ ይምለሱ ምህላዎም ትዕዝብቱ ይገልፅ።
ገለ ኣሉታዊ ፅልዋታት ገዲፍካ ናይ ሱምሊያዊያን ምምላስ ገል ፅቡቕ ነገር ኣለዎ ይብል። ሒዞምዎ ካብ ዝመፁ ገንዘብ ብዝበለፀ ኢሉ ንሱ ካብ ዝተፈላለዩ ኩርንዓት ዓለም ምህዞታት ሒዞም ስልዝመፁ ብዙሕ ነገራት ክልውጡ እዮም ይብል።ብዙሓት ናይ ንግዲ ትካላት ተፈጢሮም እውን እዮም ይብል ብምስዓብ።
እታ ከተማ እውን ተለዊጣ እያ።
ብእስላማዊ ቤት ፍርዲ ንዓመታት ክመሓደሩ ምፅንሖምን ቀፂሉ ድማ እስላማዊ ኣኽራሪ ጉጅለ ኣል-ሸባብ ንሞቓድሾ ምስሓዛን እታ ከተማ ብኣዚዩ ጥቡቕ ስርዓት ትመሓደር ጀሚራ።
ካብ ምዕራብ ዝመፁ ሱምሊያዊያን ናይ ባህሊ ግጭት የጋጥሞም።እዚ ምንጪ ወጥሪ ኮይኑ ቀፂሉ’ሎ።
ከዲጃ ዓሊ ካብ ናይ 27 ዓመታት ናይ ካናዳ ናብራ ኣብ ቀረባ ናብ ሞቓድሾ ዝተመለሰት እያ።ካብታ ቅድሚ ሎሚ እትፈልጣ ከተማ ኣዝያ ዝተፈለየት ከተማ ኮይና ከምዝረኸበታ ትገልፅ።
ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ ጨጉረንን ምሉእ ገፀንን ተሸፊነን ይርኣያ።ኣብ 1970ታትን 1980ታትን ኣዝዩ ልሕልሕ ዝበል ዘበን ሎሚ ተለዊጡ’ሎ።
ሎሚ ሰባት ብዝበለፀ ሃይማኖታዊያንንን ቅድሚ ሎሚ ካብ ዝነበረ ብዝበለፀ ኣጥበቕቲ ኮይኖምን ኣለው ትብል ከዲጃ።
ናይ ባህሊ ግጭት ብዘየገድስ ኣብ ቶሮንቶ ዶክተር ኮይና ዝሰርሐት ከዲጃ ዓሊ ንኣገልግሎት ጥዕና ሞቓድሾ ክተመሓይሽ ተስፋ ኣለዋ።
እታ ሃገር ሎሚ እውን ንዓመታት ዝተኻየደ ግጭት ካብ ዘስዐበላ ጉድኣት ኣብ ምውፃእ ገና እንተኾነት እውን ከዲጃ ከምቶም ናብታ ከተማ ዝተመለሱ ብዙሓት ሰባት ንሳ እውን ነታ ከተማ ዳግም ንምህናፅ ዓብዪ ትልሚ ኣለዋ።
ብዕጡቓር ኣል-ሸባብ ሓል ሓሊፉ መጥቓዕትታት ዋላ እንተተፈፀሙ እውን ሓድነት እቲ ሓድሽ መንግስትን ምዕምባብ ውራያት ንግድን ቀፂሉ’ሎ።እዚ ሞቓድሾ ካብ ናይ 20 ዓመታት ራዕዲ እናወፀት እያ ዝብል ተስፋ ኣዛይዱ’ሎ።


text:
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ኣሜሪካ ክፍለ ግዝኣት ሚነሶታ ከተማ ሚኒያፖሊስ ኣፍሪቃዊ ኣሜሪካዊ ጆርጅ ፍሎይድ ብፖሊስ ምቕታሉ ስዒቡ ኣብ መላእ እታ ሃገር ብዝተላዕለተ ቓውሞን ናዕብን ኣብ ልዕሊ ህይወት ሰብ ሞትን መቑሰልትን ኣብ ልዕሊ ብቢሊዮናት ዶላር ዝግመት ንብረት ድማ ዕንወትን ወራርን ተፈፂሙ።
ኣብ ናይ ኢትዮጵያዊያንን ኤርትራዊያንን ትካላት ንግዲ እውን ብዙሕ ዕንወትን ወራርን ወሪዱ።ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ብፍላይ ድማ ኣብ ሚኒያፖሊስን ከባቢኡን ዝርከቡ ኣብያተ መግቢ ሓበሻ ሓዊሱ ዝተፈላለዩ ትካላት ንግዲ ተቓፂሎም፣ዓንዮምን ተወሪሮምን እዮም።
ብልዕሊ 1,600 ኪሎ ሜትር ርሕቐት ዝነብሩ ክልተ ነጋዶ ኣብ ናይ መዓልታት ፍልልይ ብሰንኪ ሞት ኣፍሪቃዊ ኣሜሪካዊ ጆርጅ ፍልዮድ ዝተልዓለ ህውከትን ናዕብን ናይ ንግዲ ትካላቶም ብዕስለ ከምዝተዘመቱ ይገልፁ።
ኤርትራዊ ኣሜሪካዊ ኣቶ ኣማኑኤል ብርሃነ ባህልቢ መንቀሊ ናይዚ ኹሉ ተቓውሞ ሰልፊን ናዕብን ምኽኒያት ዝኾነ ሞት ኣፍሪቃዊ ኣሜሪካዊ ጆርጅ ፍሎይድ ዝተቐትለላ ከተማ ሚኒያፖሊስ ይነብር። ‘’እቲ ሰብ(ጆርጅ ፍሎይድ) ኣፀቢቕና ኢና ንፈልጦ።ዘይጓዳእ ሰብ እዩ ነይሩ’’ ክብል ዝገለፆ ንሱ እቲ ቕትለት ዝተፈፀመሉ እውን ካብ ፍርቂ ማይል ዘይርሕቕ ምዃኑ ብምግላፅ ኣብቲ ቅትለት ዝተሳተፉ ፖሊሳት ዘይምእሳሮም ዓብይ ጌጋ ነይሩ ይብል።ምስ ካልኦት ሰባት ኮይኑ ንብረቱ ንምክልኻል ፈቲኑ እንተነገበረ እውን ልዕሊ ዓቕሙ ብምኳኑ ገዲፍምዎ ከምዝኸዱን ንመዋእሉ ዝደኸመሉ ንብረት ከምዝተዘመተን ገሊፁ። ‘’ብኢንቨተሪ ዝተረጋግተፀ ጥራሕ 235,000 ዶላር ናይ ክፍሊት መሕተቲ \ኢንቮይስ\ ንኢንሹራንስ \መድሕን\ ኣረኪበ’’ ይብል።
ኣብ ክፍለ ግዝኣት ኒው ዮርክ ከተማ ራችስተር ዝነብሩ ኣቶ ቶላ ሮብሶ ምስ ስድርኡ ንዓሰርተታት ዓመታት ዝደኸምሉ ኣስታት ፍርቂ ሚሊዮን ዶላር ዝግመት ንብረቶም ኣብ ሓንቲ ምሸት ተዘሚቶም ።መሸጢ ኣልኮላዊ መሰተ \Liquor Store\ 30 ግንቦት 2020 ብዘረፍቲ ተዘሚቱ።
‘’ኣብ ልዕሊ ጆርጆ ፍሎይድ ዝተፈፀመ ግፍዒ ኣብ መበል 21 ክፍለ ዘመን ኣብ ዝኾነ ይኹን ዘርኢ ደቂ ሰባት ክፍፀም ዘይብሉ ግፍዒ እዩ’’ ዝበለ ኣቶ ቶላ ሮብሶ ይኹን እምበር ነዚ ንምቅዋም ብዝብል ኣብ ልዕሊ ንብረት ሰሪሖም ዝሓድሩ ዝተፈፅመ ወራርን ዕንወትን እውን ዘጉሂ እዩ ይብል። ‘’እቲ ወራር ቀዳም ክፍፀም ቅድሚኡ ሓሙስ ናይ $60,000 ዶላር ዓርቢ ድማ ናይ $70,000 ሽሕ ዶላር መስተ ኣራጊፈ።ኣብ ውሽጢ ዝነበረ ሓዊሱ ካብ $450,000 ክሳብ ፍርቂ ሚሊዮን ዶላር ዝግመት ንብረት ተወሪረ’’ ይብል።


text:
ኣብ ዒራቕ ሰበኻ ባቢሎን ናይ ከለዳዊ ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ካርዲናል ልዊስ ሳኰ፡ ኣብ ሃገሮም ቅድሚ ወርሒ ዝተባርዔን ዝቕጽል ዘሎ ሕዝባዊ ናዕቢ ኣማእኪሎም ምስ ቫቲካን ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት፡ ኣብ ኣደባባይ ታሕሪር ሰላማዊ ሰልፊ ምስ ዘካይዱ ዘለዉ ዜጋታት ኣብቲ ኣደባባይ ከይዶም ከምእተራኸቡን ክገልጹ እንከለዉ፡ ኣባይቲ ትምህርትን ናይ ኣገልግሎት መውሃቢ ኣባይቲ ጽሕፈት ኵሉ ከምእተዓጸወ እውን ይንገር።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ኣብ ባቕዳድ ብደቡባዊ ምዕራብ ሸነኽ 100 ኪ.ሜ. ርሒቓ ኣብ እትርከብ ከተማ ካርባላ ሰለስተ ዜጋታት ክምእተቐትሉን ኣብታ ከተማ ዝርከብ ናይ ሃገረ ዒራን ቤት ጽሕፈት ቆንስል ሰላማዊ ሰልፍ ብዘካይዱ ዘለዎዉ ከምእተወረን፡ ሓይሊ ጸጥታ ኣድማ ዘካይድ ሕዝቢ ንምብታን ሓይሊ ከምእጠቀመ ናይ ዓይኒ መሰኻር ከምዝሓበሩ ልኡኽ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ሚከለ ራቪይርት ካብ ዘመሓላለፍዎ ጸብጻብ ክፍልጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
እቲ ሕዝባዊ ናዕቢ ካብ ዝብገስ 250 ዜጋታት ከምእተቐትሉ ክሕበር እንከሎ፡ ብፁዕ ካርዲናል ልዊስ ራፋኤል ሳኰ ይብሉ፡ ንፈለማ ግዜ መንእሰያትን ኣረጋውያንን ሕጻናትን ደቀንስትዮ እውን ከይተረፋ ዝተጸምበራሉ ሕዝባዊ ናዕቢ ክካይድ እዚ ናይ ኣደባባይ ታሕሪር ሰላማዊ ሰልፊ ናይ መጀመሪያ እዩ ቢሎም፡ ሕዝቢ ፍትሕን መጻእን እዩ ዝሓትት ዘሎ፡ ንናይ ዒራቕ ዳግመ ሕንጸት ዝፈስስ ሃብቲ ገንዘብ ኣበይ ክምዝጠፍኤ ሕቶ ዘቕርብ ሰላማዊ ሰልፊ እዩ፡ እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ መራሔ መንግስቲ ኣብደል ኣብዱል ማሕዲ ኣብ ዒራቕ ሰላማዊ ናብራ ክምለስ ኣብ ዘካይድዎ ጻዕሪ ሕዝቢ ኣብ ጐድኖም ክቐውም ክሓትቱ እንከለዉ፡ ርእሰ ብሔር ባርሓም ሳለሕ ሓድሽ ህዝባዊ ምርጫ ክካይድ ዝብል ድላይ ከምዝገለጹ ኣዘኻኺሮም፡ ሕዝቢ በቲ ኣብታ ሃገር ዝሰፍሕ ዘሎ ምግባረ ብልሽውናን ብላዕን ናይ ፖለቲካ ኣካላት ገንዘብን ስልጣንን ዝብል ድላይ እንተዘይኰነ ናይ ሃገርን ሕዝብን ስቓይን መጻእን ዘይስቆሮም እያቶም ብዝብል ምኽንያት ሕዝቢ ተቓውሞኡ የስምዕ ኣሎ፡ ሰብኣዊ ክብርን መሰልን ማሕበራውን ዜግነታዊ ፍትሕን ክረጋገጽን ምግምማዕ ክውገድን ዝሓትት እዩ ከምዝበሉ ራቪያርት ገሊጾም።


text:
ማሕሙድ ሳልሕ (Mahmud Saleh)
ብዙሓት ሰባት “ስለምንታይ ኢኻ ኣንጻር ወያነ ትጽሕፍ፡ ግዜኻ ኣብ ካልእ ዘይተውዕሎ” ይብሉኒ እዮም። ኣነ ኣንጻር ወያነ ጽሒፈ ኣይፈልጥን። ኣንጻር ህዝበይን ሃገረይን ታሪኸይን ርኡይ ጸለመን ግህሰታትን ክካየድ ከሎ ግን ክምልስ ግቡአይ ኮይኑ ይስመዓኒ። ሓንቲ መዓልቲ እውን ትኹን ንህዝቢ ትግራይን ቃልሱን ዘሊፈ ኣይፈልጥን። ሎሚ እውን ተደጋጊሙ ዝመጽእ ሓሶትን ብደዐን ካድራት ወያነ እርኢ ስለዘለኹ ክምልስ እግደድ ኣለኹ። ቀሓር ከለዓዕለሉ ዝኽእል ሰብ እንተሎ ንባብ ኣይቐጽል፡ ኣብዚ ደው ይበል።
እንታይ ከ ተረኽበ ክበሃል ይከኣል እዩ። ትዕግስቲ ገርኩም ክትከታተሉኒ እምሕጸነኩም። ብመጀመርታ ግን ነቲ ነዛ ቪድዮ ዝሰደደለይ ተኸታታሊ ጽሑፋተይ ኣመስግን። ኣብቲ ካልኣይ ክፋል፡ ነዛ ቪድዮ ከም ኣብነት ወሲደ፡ እቲ ሓፈሻዊ ማሕበራውን ስነ-ልቦናውን ፍልልያት ዘምጸኦ ንቡር ምርጻም ኣተሓሳስባታትን ኣራኣእያን ብብልሂ እንተዘይተመምዮም፡ ክሳብ ክንደይ ንገሊኡ ከህልሎም ከምዝኽእል ከርኢ ክፍትን እየ። ዝተፈላለዩ ሕ/ሰባት ይኹኑ ምንቅስቃሳት፡ ከምኡ እውን ሰራዊታት፡ እቲ ዘሕለፍዎን ዝቐሰምዎን ፍሉይ ተመክሮታቶም ዘፍረዮ ናይ ልምድታትን ዓቕምታትን ብቕዓታትን ፍልልያት ኣለዎም። ኣይኮነን’ንዶ ሻዕብያን ወያነን፡ ኣብ መንጎ ኣሃዱታት ሻዕብያ ከይተረፈ እውን ነኣሽቱ ናይ ልምድታትን ብቕዓታትን ፍልልያት ነይሮም እዮም። ወተሃደር ብፍጥረቱ ምኩሕ እዩ። ኣብ መንጎ ክልተ ዝተፈላለዩ ሰራዊታት (ወያነን ሻዕብያን) ዘሎ ፍልልይ ገዲፍና፡ ኣብ ውሽጢ እቲ ተዋጋኣይ ወገን ናይ ሻዕብያ ማለት ኣብ መንጎ በራጊድን ክ/ሰራዊታትን ህግ ብሓደ ወገን፡ ኣብ መንጎ ህዝባዊ ሰራዊትን ክፍልታት ናይቲ ውድብን ከምኡ እውን ኣብ መንጎ ኣሃዱታት ህ/ሰራዊትን ካልኦት ከም ዞባዊ ሰራዊት ዝኣመሰሉ ወተሃደራዊ ኣሃዱታትን ዝህሉ ናይ ተመክሮን ብቕዓትን ሓላፍ-ዘላፍነት ከም ንቡር እዩ ዝውሰድ ነይሩ። ከምዚ ዝኣመሰለ ባህርያዊ ፍልልያት ብሓባር ኣብ ትሰርሓሉ ግዜ እዩ እቲ ምትእምማንን ናይ ብቕዓት ሓላፍ-ዘላፍነትን እናተላዘበን እና ተማዕራረየን ዝኸይድ። ሰራዊት ወያነ ኣብቲ ዝተመልመለሉ ቅዲ ኲናት ብቑዕ ነይሩ። ተጋደልቲ ህወሓት ንፉዓት ተዋጋእቲ ነይሮም። ዝኾነ ኮይኑ፡ ክሳብ ሎሚ ሕማቕ ተዋጋኣይ ህዝቢ ዝበሃል ርእየ ኣይፈልጥን። ኲናት ግን ኪኖ ውልቃዊ ትብዓት እዩ ዝሓትት። መጽናዕትታት፡ ምስኣል መደባት ስራሕ፡ ንብቕዓት ናይቶም ዝሳተፉ ኣሃዱትራት ኣብ ግምት ዝኣእተወ ውዳበን፡ ነቲ ተዋጋኣይ ኣካል ዝሕግዝ ናይ ደገፍ ሓይልታትን ስሉጥ መስመራት ሎጂስቲክስን ተጻዋርነትን (stamina) ከምኡ እውን ምኩር ኣመራርሓን…ወዘተ የድልዮ። ነዚ ማእከላይ ሓሳብ ድማ ኣብቲ ዝቕጽል ገጻት ከንጸባርቖ ክፍትን መዲበ ኣለኹ። እዛ ሊንክ ገረያ ዘለኹ ቪድዮ ኣብቲ ዝቕጽል ክፋል ክልክማ እየ። ንግዚኡ ግን ካብ ኣስታት 34.24 ደቂቓ ጀሚርኩም ርኢኹማ ክትጸንሑ ትኽእሉ።
—————-
ብነሓሰ 2018፡ ነቲ “ኣቋም መለስ ዜናዊ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ” ዝብል ብገታቸው ረዳ፡ ኣባል ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ፡ ዝተዋህበ ዝንቡዕ መደረ ዘቃልዕ “ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ኤርትራ” ብዝብል ኣርእስቲ ነቒፈዮ ነይረ። ኣብቲ መደረኡ ህዝባዊ ወያነ ልዕሊ ህዝባዊ ግንባር ንህዝቢ ኤርትራን ጉዳዩን ከምዝተቓለሰ ብዘይሰጋእ-መጋእ መዲሩ። ኣብዚ ጥራይ እንተዝሕጸር፡ “ማዕሌሽ ኣመሎም እዩ” ምበልና። ገታቸው ግን (መለስን ካድረታቱን ብዝመገብዎ ማለት እዩ፡ እምበር ንሱስ ተውሳኺቱ ኣብቲ ቃልሲ ኣይነበረን) ንሰውራ ኤርትራ ብክድዓት ከሲስዎ፡ ውድባት ኤርትራ ብፍላይ ድማ ህዝባዊ ግንባር ብጉዳይ ኤርትራ ሕድገታት ክገብር ምስ ደርግ ናይ ሰላም ፈተነታት ይገብር ከምዝነበረ ኣምሲሉ ሃውቲቱ። ሓሶት ትምገብ እንተኮይንካ፡ ሓይልኻን ወንኻን ካብ ሓሶት ኢኻ ትረኽቦም። እኽሊ ትርጉም የብሉን። ብዝኾነ፡ ካብ ህዝባዊ ግንባር ዝያዳ ንኤርትራ ተቓሊስና ይብሉና ስለዘለዉ፡ ንወየንቲ፡ “ በሉ፡ እምበኣር፡ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ኤርትራ ክብለኩም፡ ትርሓሰኩም” ኢለዮም ነይረ።
እታ ጽሕፍቲ ክልጥፋ ስለዝኾንኩ ደጊምኩም ክተንብብዋ እምሕጸን። ግን ብሓፈሽኡ፡ ወያነ ንጉዳይ ኤርትራ ኣሚንና ክብሉ ከለዉ፡ ምስ ናታቶም ማንታ ኣተሓሳስባ ዝኸይድ ምዃኑ ዘይምዝንጋዕ። እምበር፡ ንሓንቲ ርእሳ ዘቕነዓት (assertive)፡ ምሉእ ናይ ርእሰ-ምውሳን ፖለቲካዊ ናጽነት ዘለዋ ኤርትራ ምምጸኣ ብዓንተብኡ ከም ስግኣት (threat) ይወስድዎ ከምዝነበሩን ካብቲ ምስ ህዝባዊ ግንባር ዝተሓጋገዝዎ ኣንጻር ህዝባዊ ግንባር ዝሰርሕዎ ከምዝበዝሕ ኣብታ ጽሕፍቲ ተንቲነዮ ነይረ። ካልኣይቲ ክፋል ከስዕብ እውን መዲበ ነይረ እየ፡ ግን ምስቲ ናይ ሰላም ኩነታት፡ ንሰላም ዕድል ክህብ መሪጸ። ወያነ ናይ ህዝቢ ትግራይ፡ ሻዕብያ ድማ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ምዃኖም ኣብ ዝተፈላለዩ ጽሑፋት ኣስሚረሉ ኣለኹ። ብተወሳኺ፡ “ ዘተኣማምን ሰላም ክፍጠር እንተኾይኑ፡ ፖለቲካውያን ሓይልታት ናይ ክልቲኡ ወገን ሰላም ክገብሩ ኣለዎም” ኢለ ጸዊዐ ነይረ። ሕጂ እውን እምንቶይ ካብኡ ኣይፍለን። ሰላም ግን ብድሌት ጥራይ ኣይመጽእን። ሰላም ኣብ መንጎ ክልተ ማዕረ እዩ ዝግበር። ምስ ዓማጺ ሰላም ዝግበር ኮይኑ ኣይስመዓንን። ስለ’ዚ፡ ዝኾነ ናይ ሰላም ፈተነታት፡ ነቲ ጠንቂ ጽልኢ ኮይኑ ዘሎ ናይ ወያነ ምሕንጋድ ብይን ኮሚሽን ዶባትን ኣብ ስምምዕ ኣልጀርስ ዘለዎ ዝንቡዕ ኣተረጓግማን ዝምሽጥን ዝቅምቅምን ክኸውን ኣለዎ። ብዝኾነ፡ እዚ ፖለቲካዊ ውሳነ ስለዝኾነ፡ ካብ ዓቕሚ እዚ ጽሑፍ ወጻኢ እዩ’ሞ ናብቲ ቀንዲ መንቀሊ ክሰግር።
ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ፡ ብዙሓት ገዳይም ተጋደልቲ ህዝባዊ ወያነ ብዛዕባ ተመክሮኦም ክገልጹ ጸኒሖም። ብዙሕ ክፋላት ዝነበሮ ዶኩመንተሪ እውን ተፈንዩ ነይሩ። ሳሕል ምብጻሕ መቸም ከም ዓቢ ጉዳይ እንድዩ ዝረአ፡ ብዙሓት ካብቶም ኣብ ቃለ-ምልልስ ዝቐርቡ ዝነበሩ ገዳይም ተጋደልቲ ወያነ ከም ፍሉይ ናይ ክብሪ ሽልማት (budge of honor) ስለዝቖጽርዎ ይኸውን፡ ሳሕል ክለዓል ከሎ ፍቱሕ ኩርኩር እዮም ዝኾኑ። ብወገን ተጋደልቲ ሻዕብያ ብዙሕ ስለዘይዝረብ ግዲ ኮይኑ፡ ዳርጋ ናጻ ሜዳ ረኺቦም ንታሪኽና ከናሽዉን ከዘንብዑን ንርኢ ኣለና። እዚ ኸኣ ብቐሊል ዝረአ ነገር ክኸውን የብሉን። ድሮ’ኳ ገለገለ ኤርትራውያን፡ ንተጋደልቲ ወያነ እናጠቐሱ “ጀነራል ክስቶ ከምዚ ኢሉ እንድዩ” እናበሉ ክካትዑና ሓግዮም እዮም። ስለ’ዚ፡ እንታይ ይገበር፡ ክምልስ እግደድ።
ነቲ ብዛዕባ ደሞክራሲ ዝብልዎ ንጎኒ ገዲፈ ኣብቲ ወተሃደራዊ ዲስኩሮም ከድህብ እየ። ንእግረምመገድይ ግን እዚ ክብል እደሊ፥- ደሞክራሲ ወያነ ንኢትዮጵያ ብፍላይ ድማ ንህዝቢትግራይ ኣብ ምንታይ ደረጃ ኣውዲቑዎም ከምዘሎ ርኢናዮ ኣለና። ስለ’ዚ፡ ብዙሕ ሓተታ ኣየድልዮን። ሎሚ ኣብ ኢትዮጵያ፡ ወያነ ከም ዓበቕ እዩ ዝረአ። ትግራዎት ብዘይገበርዎ ኣብ ሃገሮም ከም ድላዮም ክንቀሳቐሱ ኣይክእሉን። ካብ ክልል ትግራይ ወጻኢ፡ ነታ ቛንቛኦም’ኳ ኣብ ዕጹው መዓጹ ጥራይ እዮም ዝጥቀሙላ። ወያነ ኣብ ልዕሊ ክብሪ ትግራዎት ነዚ ኩነት እዚ እዩ ፈጢሩ። ይኹን እምበር፡ ናታቶም ጉዳይ እዩ እሞ ኣብቲ ንሃገረይን ታሪኸይን ዝምልከት ኣርእስቲ ክምለስ እየ። ንሎሚ ነቲ ካድራት ወያነ ብዛዕባ ወተሃደራዊ ቅድን ኣተሓሳስባን (doctrine) ሻዕብያ ዝፈላሰፍዎ ክጥምት እየ። ኣብቲ ካልኣይ ክፋል ንሓደ ካብኦም ከም ኣብነት ወሲደ፡ ብዛዕባ ምትሕግጋዝ ወያነ ብዓይኒ ተጋዳላይ ሻዕብያ ክርኢ ክፍትን እየ። ንኹሎም እቶም ኣብቲ ጽንኩር ግዜ ኣብ ጎንና ዝተዋግኡን ዝተሰውኡን ጀጋኑ ተጋደልቲ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ዘለኒ ኣኽብሮት፡ ከምኡ እውን ነቲ ህዝቢ ትግራይ ንተጋደልቲ ሻዕብያ ዝነበሮ ፍቕርን፡ ምስ ህዝቢ ኤርትራ ደው ብምባል ዝገበሮ ምርብራብን መጎሰይ ክገልጽ እፈቱ። ሽግርና ምስቶም ቄናናት መራሕቲ ወያነ እዩ። እምበር ምስ ህዝቢ ትግራይን ቃልሱ፡ ዝኾነ ይኹን ምምታእ ኣይነበረናን የብልናን።
“እስትራተጂ ሻዕብያ ገጋ እዩ ነይሩ”
ናይ ኲናት ቅድን እስትራተጅን (doctrine) ብቐንዱ ኣብ ዓቕምኻን ዓቕሚ ጸላኢን ይምርኮስ። እቲ ምንቅስቃሳት ወያነ ዝከላኸል ዝነበረን እቲ ንሻዕብያ ገጢሙ ዝነበረን ጸላኢ ወላ’ኳ ብሓደ ፕረሲደንትን ብሓደ ጠቕላሊ ስታፍን ዝመሓደር እንተነበረ፡ ደርጊ ንዓቕሚ ወያነ ዝግትር ሓይሊ ጥራይ እዩ ኣብ ትግራይ ኣቐሚጡሉ ነይሩ። ክሳብ 1988፡ ኣብ ትግራይ ወተሃደራዊ እዚ ዝበሃል ኣይነበረን። እቲ እዚ ምስ ቆመ እውን ብሻንበል እዩ ዝምራሕ ነየሩ፡ ሻንበል ለገሰ ኣስፋው። እዚ ንምንእኣስ ኣይኮንኩን ዘቕርቦ ዘለኹ። ግን ባህሪ ናይቲ ኣብ ኤርትራን ትግራይን ዝነበረ ኲናት ዝፈላለ ምንባሩ ንምርኣይ እዩ። ኣብ ኤርትራ ዓስርተታት ጀነራላት ደርግን ኣማኸርቲ ሶቬትን ዝመርሕዎ ዲቕ ዝበለ ኣብ መንጎ ክልተ ሃገራት ከምዝግበር ምዱብ ኩናት ( conventional warfare) ይካየድ ነይሩ። ኣብ ትግራይ ዝነበረ ግን ፈኲስ ናይ ደባይን ተንቀሳቓስን ኲናትን እዩ ነይሩ።
ብመጀምርያ ግን ቅሩብ ብዛዕባ ኣመዓባብላ ቅድታት ናይ ሓርነታዊ ኲናት
ናይ ደባይ ምንቅስቃሳት ወይ ብረታዊ ተቓውሞታት ልክዕ ከም ሂወታውያን፡ ይውለዱ፡ ታተ ይብሉ፡ ይግብዙ፡ ይዓብዩ። እቲ ቀዳማይ መድረኽ ቅዲ ኲናት ናይ ሓርነታውያን ወይ ናይ ተቓውሞ ውድባት ናይ ደባይ ቅዲ ኲናት እዩ። ኣብ ጅማሮአን፡ ነኣሽቱ ስለዘለዋን ኣንጻር ዝሓየለ ጸላኢ ይመጣጠራ ስለዘለዋን፡ ብዓቕሚ ሰበንን ብናይ ቶኽሲ ዓቕመንን ገና ድኹማት ስለዘለዋ፡ ግድን እዚ ቅዲ እዚ እየን ክኽተላ። እዚ ንንጹላት መዓስከራት ኣጽኒዕካ ሓደጋ ብምውዳቕ፡ ቃፍላያት ምጥቃዕን ካልእ ንኣገደስቲ ውልቀሰባት ምጭዋይ፡ ምቕንጻልን ንወታሃደራውን ቑጠባውን ትካላት ምዕናው…ወዘተ የጠቓልል። ክሉ ብቓጻ ዝግበርን ነቲ ስርሒት ፈጺምካ ብቕጽበት ምስዋርን የጠቓልል። ክሉ ግዜ ኣብ ማእከል ህዝብን ምስ ኣከባብን ተመሳሲሉ ዝነብርን ኣዝዩ ተንቀሳቃስን ፈኲስን ውደባ ዘለዎ ቅዲ ኲናት እዩ። እዚ ሜላ እዚ ንሓደ ገዚፍ ጸላኢ ኣብ ዝጥዕመካ ግዜን ኩነታትን ክተቃስሎ እትጥቀመሉ ቅዲ ኢዩ። ኣብ ሓደ ግጥም እስትራተጂካዊ ማህሰይቲ ዘየወርድ ግን ቀሰይ ኢሉ ተደማሚሩ ንሞራል ጸላኢ ዘዳኽም እዩ።
ቀጺሉ ዝመጽእ እቲ ተንቀሳቓሲ ኲናት ዝበሃል እዩ። እዚ እውን ዓቕሚ እዩ ዝፈልዮ እምበር ተመሳሳሊ ናይ ደባይ እዩ። ግን ዝያዳ ዓቕሚ ስለዘለዎ፡ ዝዛመድ ግን ዝተፈላለየ ሽቶታት ከጥቀዓ ዝኽእላ ብዝሒ ኣሃዱታት ዘሳትፍ ይኸውን። ውዳበኡ እውን ዝሰፍሐን ዝተራቐቐን ይኸውን፡ ዝሓሸ ናይ ደገፍ ኣሃዱታት ዘለዎ እዩ። ኣብ ደረጃ ተንቀሳቓሲ ኲናት ዝበጽሐ ሓይሊ፡ ደባይ ኲናት እውን ኣካል ናይቲ እስትራተጅኡ ኮይኑ ይቕጽል እዩ። እቲ ናይ መወዳእታ ድማ ቀዋሚ ኲናት እዩ። ቀዋሚ ኲናት ኣብ መንጎ ክልተ ናይ ማዕርነት ወይ ጃላነት ዓቕሚ ዘለዎም ሓይልታት ይግበር። እዚ ቅዲ እዚ እቲ ናይ ሓርነት ምንቅስቃስ ኣዝዩ ስለዝሰወደ፡ ዝሓረሮ መሬትን ዘመዝገቦ መኽሰባትን ተኸላኺሉ ንኻልእ ዝያዳ ዓወታት ኣብ ዘመጣጠረሉ መድረኽ እዩ ዝምረጽ። እቲ ኲናት ኣዝዩ ከቢድን ምንሕናሕን ዝበዝሖ ስለዝኸውን ዝበዝሕ ግዜ ቀዋሚ ግንባራት ምምስራት ባህሪ ናይ ከምዚ ዓይነት ልዑል መድረኽ ኲናት እዩ። ይኹን እምበር እቲ ናይ ደባይን ተንቀሳቓስን ባህሪ ዘለዎ ስርሒታት ከም እስትራተጂ ይጥቀመሉ እዩ። እምበኣር ድሕሪ እዚ መእተዊ ናብቲ ቀንዲ ምጉት ክንኣቱ።
“ህዝባዊ ግንባር፡ ኣብ ቀዋሚ ድፋዓት ኣክንዲ ዝጽመድ ናብ ህዝቡ ክሕወስ ኣለዎ፡ ደባይን ተንቀሳቓስን ኲናት ክገብር ኣለዎ” ይብሉ ነይሮም ካድረታት ወያነ። እዚኣ ሓንቲ ካብተን ተደጋጊመን ዝመጻ መደረታት ወያነ እያ። ብዛዕባ ሳሕል ኣብ ዝዛረቡሉ ነዚኣ ከይጠቐሱ ኣይሓልፉን። እሞ ሓቂ ድዩ? እስከ ነዘን ዝስዕባ ነጥብታት ንመልከት።
- ሓደ ሓርነታስዊ ኲናት ካብ ቀዋሚ ቅዲ ኲናት ናብ ደባይ ወይ ተንቀሳቃሲ ክቕየር ዓቕሙ እዩ ዝውስኖ። እንተተዳኺሙ ጥራይ እዩ ንድሕሪት ዝምለስ።
- ወያነ ክምስረት ከሎ (1975) ህዝባዊ ሓይልታት (ህግሓኤ)፡ ናብ ተንቀሳቓሲ ኲናት ማዕቢሉ ነይሩ። ወያነ ብጋንታታት ክንቀሳቐስ ከሎ (1977) ውድባት ኤርትራ ህዝባዊ ግንባርን ተጋድሎ ሓርነትን ብደረጃ ብሪጌዳት ተወዲበን ዓበይቲ ከተማታት ኤርትራ ሓራ የውጸኣ ነይረን፡ ብዘይካ ዓሰብን ኣስመራን ባረንቱን፡ ኤርትራ ሓራ ወጺኣ ነይራ። ስለ’ዚ፡ እቲ ወያነ ኣብ 1988 በጺሕዎ ዝነበረ ደረጃ ዓቕምን ውዳበታትን፡ ሰውራ ኤርትራ ኣብ 1977 በጺሕዎ ነይሩ። ህግሓኤ፡ ዓስርተ ዓመት ንድሕሪት ዘምልስ ምኽንያት ኣይነበሮን።
- ምስ ምትእትታው ሕ/ሶቬት (1978)፡ ምዝላቕ ምስ ተኣወጀ እውን ህዝባዊ ግንባር እንዳ ተዋገአ እዩ ኣዝሊቑ። ኣብ ዔላበርዕድ፡ ገንፈሎም፡ ማዕሚደን ካልእ ቦታታትን ንጸላኢ እና ሃሞኸ እዩ ናብቲ ናይ መወዳእታ ዝበሎ መስመር ምክልኻሉ ዝበጽሐ። ካብቲ መስመር እቲ ተደፊኡ እንተዝነብር ብዘይካ ናብ ተንቀሳቓሲ ቅዲ ኲና ምውራድ ካልእ ምርጫ ኣይምነበሮን። ግን ንዓስርተ ዓመታት መስመሩ ኣጽኒዑ፡ ኣዝዩ ስሉጥን ዝተራቐቐን ናይ ደገፍ ደጀን መስሪቱ። እቲ ኲናት ኣብ መንጎ ክልተ ዝፋለጡ ተቐናቐንቲ ይካየድ ስለዝነበረን ኣብቲ ክልቲኡ ወገናት ዝፈልጥዎን ዘጽንዕዎን ቅርጻ መሬት (terrain) ስለዝተኻየደን፡ ኣዝዩ ሓያል እዩ ነይሩ። ህዝባዊ ግህባር ሓያል ጸላኢ ስለዝገጠሞ፡ ክመሃርን ክጣበብ ነይር። ኣብቲ ዝካየድ ዝነበረ ግጥማት ዝማረኾ ብዝሕን ዓይነትን ኣጽዋራት፡ ንናይ ቶኽሲ ዓቕሙን ብቕዓቱን ክብ ኣቢሉ። ከቢድ ኲናት ይካየድ ስለዝነበረ ድማ ሓያልን ዝተራቐቐን ናይ ደገፍ ሓይልታት (ከቢድ ብረት፡ መካናይዝድ፡ ጸረ ነፈርቲ፡ ናይ ሃንደሳን ስለያን መራኸቢታትን..) የድልዩ። ሰራዊት ክዓጥቕን ክምገብን ክሕከምን ክኽደንን ስለዘለዎ ስሉጥ ናይ ሎጂስቲክ መስመራትን መደበራትን መጓዓዝያን ጋራጃትን…ወዘተ የድልዩ። ነዚ ኽሉ ዘመሓድር መሪሕነታትን ኣብያተ ጽሕፈትን ከድሊ እውን ርዱእ እዩ። ብሓጺሩ፡ ደጀን የድሊ። ስለ’ዚ፡ ህዝባዊ ግንባር ደጀን ዝፈጠረ፡ ከምቲ ወያነን ገለ-ገለ ዝወየኑን ተጋደልቲ ሻዕብያ-ነበር ዝብልዎ፡ መሪሕነት ህዝብዊ ግንባር ንምቾት ዝፈጠሮ ዘይኮነስ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝባዊ ግንባር ዝተስገደደ፡ ባህሪ ኲናት ዝፈጠሮ እዩ። ደጀን ህዝባዊ ግንባር ወተሃደራዊ እዚ ጥራይ ኣይነበረን። መናሃርያ ናይ ክሉ ህዝባዊ ውዳበታትን፡ ዲፕሎማስያዊ ንጥፈታትን መበገሲ ናይ’ቲ ንህዝቢ ዝወሃብ ኣገልግሎታትን እውን ነይሩ እዩ። ብዘይካ እተን ዓበይቲ ከተማታት፡ መሬትን ህዝብን ኤርትራ ብህዝባዊ ግንባር ይመሓደር ስለዝነበረ፡ ከም ኣፍልጦ ዘይነበሮ መንግስቲ (defacto) ኮይኑ እዩ ሰሪሑ።
- ቀዋሚ ኲናት ምክያዱ እምበኣር፡ ንጸላኢ ካብ ምጥቃዕ ናብ ጃላነት ከምዘውረዶ እዩ ዘርኢ። ዓቕሚ ጸላኢ ምድኻሙን ዓቕሚ ህዝባዊ ግንባር ድማ ብኣንጻሩ ይጉልብት ምንባሩን እዩ ዘርኢ።
- እዚ ከምዚ እንከሎ፡ ከምቲ ወያነ ዝብሎ፡ ህዝባዊ ግንባር ካብ ተንቀሳቓሲ ኲናት ደው ኣይበለን፡ ነቲ ቀንዲ ዓቕሚ ጸላኢ ኣብ ጎቦታት ሳሕል ስለዝሓዞ፡ ኣብ ድሕሪ መስመር ናይ ምግባር ዕድላቱ ሰፊሑ። ብቀዋሚ ኣብ ድሕሪ መስመር ዝንቀሳቐሳ ኣሃዱታት ህዝባዊ ሰራዊትን ዞባዊ ሰራዊትን ነይረን እየን። መዓስከራት ጸላኢ ምድምሳስ መዓልታዊ ዜና እዩ ነይሩ። ናይ ሃንደሳ፡ ኮማንዶ፡ መራኸቢታት፡ ጀማሂር (ህዝባዊ ምምሕዳር)፡ ክ/ትምህርትን ህዝባዊ ክሊኒካትን ስርሐን ኣየቛረጻን። በብግዚኢ ክ/ሰራዊታት ካብ ግንባራት ሳሕል ናብ ከበሳ ወጺአን መዓስከራት ጸላኢ ረጋጊጸን ይምለሳ ነይረን። እቲ ቀዋሚ ዝበሃል ግንባራት እውን ክንደይ ግዜ ተደማሲሱ እዩ። ስለ’ዚ፡ ወያነ፡ ነቲ ዘይፈልጥ ህዝቢ ትግራይ ንምድንጋርን ኣብ ግብሪ ኣብ ባይታ ዘየጥረዮ ዓቕምታት ከምዝነበሮ ንምውርዛይ እምበር፡ ዲስኩሩ ከንቱ እዩ።
- እታ ክሉ ግዜ ትገርመኒ ድማ እታ “ናብ ህዝብኹም ዘይትወጹ” ትብል እያ። ህዝቢ ሳሕልስ ያኢ ህዝቢ ናይ ህዝባዊ ግንባር ኣይኮነን? ህዝቢ ማርያን ዓንሰባንሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣይኮነን!? ወላ ኣብቲ ቀዋሚ ግንባራት ተሓጺሩ እንተዝነብር፡ ኣብ ማእከል ህዝቡ ኣይነበረን? መን እዩ እቲ ወያነ “ህዝቢ ኤርትራ” ዝብሎ ዘሎ? እምበር’ዶ ኤርትራ ይፈልጥ እዩ? እንሓንሳብሲ ዓቕሚ ናይቲ ዝማጎተካ ሰብ እዩ ዝመርሓካ እምበር ሎሚ ኣብ ከምዚ ግዜና ኣይመጥፋእናን ነይርና።
- ኣብ መወዳእታ፡ ወያነ፡ ብዛዕባ ሻድሻይ ወራር ክዛረብ ደስ እዩ ዝብሎ። ንተጋዳላይ ሻዕብያ ግን ሻድሻይ ወራር ሓደ ካብ ብዙሕ ወራራርት እዩ ነይሩ፡ ወያነ ቅድሚ ምሕዋሱ ድሮ ሓሙሽተ ዓበይቲ ወራራርት ኣፍሺሉ ነይሩ። ዓበይቲ ጸረመጥቃዕትታት ገይሩ ነይሩ፡ ድሕሪ ወያነ እውን ክልተ ካልኦት ካብ ሻድሻይ ወራር ዝኸፍኡ ወራራት ኣፍሺሉስ ነቲ ኣብ ቀዋሚ ድፋዓት ኣሲርዎ ዝነበረ ግንባራት ጸላኢ ጠሓሒሱ ንባብ ከረን ዓባይ ክኹሕኲሕ ጀሚሩ። ሽዑ እዩ ወያነ ካብቲ ንዓመታት ጸቒጥዎ ዝነበረ ድቃስ ክበራበር ዝጀመረ።
ድሕሪ ምድምሳስ ናደው፡ ናይ ዓወት ሽታ ካብ ግንባራት ከረን ናብ ትግራይ ክነፍስ ምስ ጀመረ፡ ወያነ ነቲ “ ሻዕብያ ናጽነት ኣየምጽእን” እንዳበለ ኣብ ልዕሊኡ ዘመተ ከካይድ ዝጸንሐ ውድብ፡ ከይወዓለ ከይሓደረ፡ ብራድዮኡ ኣቢሉ “እንቛዕ ኣሐጎሰኩም” ክብል ተጓግይዩ። ምድምሳስ እዚ ናደው ናይ ምትሕግጋዝ መንፈስ ወያነ ቀስቂሱ። ምስ ሻዕብያ ተሓጋጊዙ ንከተማ ሸረ ምስ ሓረረ ናብ ርዝን ዝበለ ወተሃደራዊ ሓይሊ ክቕየር ጀሚሩ። እቲ ወያነ ዝንየተሉ ትርጉም ዘለዎ ኲናት እቲ ንኮር 604 ንምድምሳስ ዝተኻየደ ውግእ እዩ። ንሱ እውን ምስ ሻዕብያ። ተጋዳላይ ሻዕብያ ግን ክንደይ ኮራት ደምሲስካ ኢልካ እውን ኣይተሓቶን። ክንደይ ደኣ ክብለካ።
ከምቲ ኣብ መእተዊ ዝበልክዎ፡ ንተጋዳላይ ህወሓት ንምንሻው ዘይኮነ፡ ባህሪ ናይቲ ንኽልቲኡ ውድባት ገጢሙ ዝነበረ ኣሰላልፋ ጸላኢ ይፈላለ ስለዝነበረ እዩ። መንቀሊ ናይዛ ጽሕፍቲ ብዙሓት ብኣቃጫጭ ንታሪኽና ከቖናጽቡ ዝተዓዘብክዎም መራሕቲ ህወሓት’ኳ እንተኾኑ፡ ኣብ ዝቕጽል ንናይ ሓደ ካብኦም ኣብነት ብምግባር እንታይ እዩ ክሳብ ክንድ’ዚ ዓጀውጀው ንዝብል ሕቶ ክምልስ ክፍትን እየ። ክልቲኡ ህዝብታት ብዙሕ ዘቀራርቦም እንከሎ ናይ ታሪኽ ሓደጋ ኮይኑ ኣብዚ ደረጃ ወሪድና ኣለና። ነቶም ብሕሳብና ደረጅኦም ከልዕሉ ዝደልዩ ኣይፋል ምባል ኣድላዪ እዩ። ሓጺር፡ ሓጺር ኮይኑ ሂወቱ ክመርሕን ብሕጽሩ ተመስገን ኢሉ ክነብር ዘሕፍር ኣይኮነን።
እዚ ውልቃዊ ርኢቶይ እዩ። ንህዝባዊ ግንባር ወኪለ ዝጽሕፎ ዘለኹ ኣይኮነን።
ክብሪ ንሰማእታትና!
ሓምለ 2019.
If you like what you have just read, please share.


text:
Tranås
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 1 10 2021
እንቋዕ ናብ ትራኖስ ብደሓን መጻእኩም - ትድለዩ ኢኹም! ናይ ስሞላንድ ትራኖስ ናይ ሽወደን ንእሽቶ ከተማ እያ ግን ከኣ ትዓቢ ዘላ ከተማ እያ። ዕላማና እቲ ቍጽሪ ተቐማጦና ኣብ 2025 ናብ 20,000 ክብ ንምባል እዩ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ19,019
ስፍሓት መሬት438 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Linköping 74 ኪሜ
- Jönköping 75 ኪሜ
- Norrköping 112 ኪሜ
ንሕና ኣብቲ ቀልጢፉ ዚሰፍሕ ዘሎ ጥቓ ሊንሾፒንግን ዮንሾፒንግን ዘሎ ኣከባቢ ኢና ዘሎና። ኣብዚ፡ ልዑል ደረጃ ህይወትን ሓያል ናይ ቢዚነስ ህይወትን ቀላያትን ተፈጥሮን ኣሎ። ኣብ መንጎ ስራሕን ክንክን ህጻናትን ትምህርትን መዘናግዕን ዘሎ ቅርበት ካልእ ስራሕ ንምስራሕ እኹሉ ግዜ ይህብ።
መንበሪ-ገዛ
ተኻረ፡ ዓድግ ወይ ገዛ ስራሕ - ኣብ ትራኖስ ብዙሕ ናይ መንበሪ ኣባይቲ ምርጫታት ኣሎ። ንሕና ብዙሓት ዝኪረ ኣባይቲ ዘለዎም ወነንቲ ኣለዉና።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ትራኖስ፡ ዓረብን ዳሪን ካብተን ብብዝሒ ዚዝረባ ቋንቋታት እየን፡ ግን ሶማሊ፡ ሆላንድ፡ ሩመንያ ወዘተ ድማ ይዝረብ እዩ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ትራኖስ ንማሕበራት ብዚምልከት ብዙሕ ምርጫታት ኣሎ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ደብተር ማሕበራት፡ ናይተን ማሕበራት ዝርዝር ሓበሬታን ኣስማት ሰባትን ክትረክብ ትኽእል።
ገለ ካብተን ማሕበራት ንምጥቃስ፤
- ናይ ለባኖን/ሲርያ ባህላዊ ማሕበር
- ናይ ኣፍጋኒስታን ማሕበር
- ናይ ትራኖስ ኣፍሪቃዊ ማሕበር
- ማሕበር ሶማልያውያን
- ማሕበር ቦስንያ
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
Turistbyrån ከምኡውን servicekontoret Tranås Direkt ኣብ ማእከል ሰንትሩም ኣብቲ ዓቢ ጎደና ቍ. 22 ኣብ ሓደ ቦታ ይርከብ። ኣብዚ እቶም ናብቲ ኮምዩን ዚበጽሑን እቶም ተቐማጦን ንእተፈላለየ ጉዳያት ብዚምልከት ክኢላዊ ኣገልግሎትን ሓገዝን ይረኽቡ። ኣብ ትራኖስ ከም ሓዲሽ መጻኢ መጠን ዚሕግዘካ ናይ ዜጋታት ተሓጋጋዚ ኣሎ። ንሱ በቲ Tranås Direkt ኢኻ እትረኽቦ።
ኣብቲ ናይ ትራኖስ ዓቢ ጎደና፡ ግሩም ድኳናትን ቡቲካትን ግሩም ካፈታትን ኣብያተመግብን ኣሎ። ኣብኡ ናይ ከተማና ቤትንባብ ኣሎ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ክፉት ቤትትምህርቲ ናይቶም ካብ 0-6 ዝዕድመኦም ውላዳት ዘለዎም ዓበይቲ ሰባት፡ መራኸቢ ቦታ እዩ። ኣብኡ ኩሉ ዕዱም እዩ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት እዋናዊ ናይ ስራሕ ሰዓታትን ናይ ወርሓት መደባትን ይርከብ። ኣብ ትራኖስ ኮምዩን ሓያሎ ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣለዋ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ትራኖስ ኮምዩን ብዙሓት መባእታ ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ። ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ወብሳይት ብዛዕባ ኣብያተትምህርትን ዝርዝር ሓበሬታ ናይ ነፍስወከፍ ቤትትምህርትን ክትረክብ ትኽእል። ሆላቨርድስዪምናሴት ናይ ትራኖስ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ እዩ። ብዛዕባ እቲ ቤትትምህርትን ዚህቦ ትምህርትን ንምፍላጥ ነቲ ወብሳይቶም ብጽሓዮ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኩሉ ልዕሊ 20 ዓመት ዝዕድመኡ ሰብ ኣብ Lärcentrum Västra Vux ኪምሃር ይዕደም ወይ ድማ ኣብቲ ናይቲ ኮምዩን ናይ ዓበይቲ ትምህርቲ ከይዱ፡ ናይ ትምህርቲ መምርሒ ኪሓትት ይኽእል። ብዛዕባ ናይ ትምህርቲ ተኽእሎ ሓበሬታ ክትረክብ ነቲ ናይ Västra Vux ትምህርታዊ መምርሒ ተወከሶ። ብዛዕባ ቤትትምህርቲ ኣብ ብተወሳኺ ኣንብብ። ናይ ሶመንቢግደን ህዝባዊ ኮለጅ ካብ ናይ ትራኖስ መነሃርያ ብእግሪ መገዲ 10 ደቓይቕ ኣብ ማእከል ትራኖስ ይርከብ።
TUC Sweden ናይ ኮለጅ ሞያዊ ትምህርትን ንዋኒን ዚምችእ ኮርሳትን ዚህብ ብሕታዊ ትካል እዩ። ንሱ ኣብ ጽቡቕ ከባቢ ኮይኑ ናይ ኮንፈረንስን ካፈን ኣገልግሎት ዘለዎ እዩ። TUC ሞያዊ ኮለጅ እቲ ኣብ ዞባና ዝዓበየ ናይ YH-ስልጠና እዩ። እቲ ቤትትምህርቲ ኣብ ትራኖስ ይርከብ ብእግሪ ወይ ብሽግለታ ወይ ኣውቶቡስ፡ ባቡር ወይ ማኪናውን ኪኽየድ ይከኣል። ካብ ትራኖስ ኣብ በጺሕካ እትምለሶ ርሕቀት ናይ ሊንሾፒንግን ዩኒቨርሲቲ ከምኡውን ናይ ዮንሾፒንግን ኮለጅ ኣለዋ።
ብዛዕባ ኣብዚ ኮሙን ዘሎ ትምህርቲ ኣባጽሕ ብዝያዳ ኣንብብ።
ኣገልጎት ጥዕና
ናይ ትራኖስ ማእከል ጥዕና ነዚ ዚስዕብ ይጥርንፍ፣ ናይ ዞባ ናይ ሓኪም መቐበሊ፡ ናይ ዞባ ናይ ነርስ መቐበሊ፡ ናይ ምሕዳስ ጥዕና ኣሃዱ፡ ላቦራቶሪን ኤክስረይን ኣሃዱ ምስ መቐበሊ። እቲ ማእከል ጥዕና ምስ ናይ ናይ ኤክሾ ሆጋላንድ ሆስፒታልን ናይ ትራኖስ ኮምዩንን ምዕቡል ምትሕብባር ኣለዎ።
Läkarhuset i Tranås AB ምሉእ መሳርሒ ዘለዎ ናይ ትራኖስ ማእከል ጥዕና እዩ። ኣብኡ ብዘይካቲ ሓፈሻዊ ናይ መድሃኒት ኣገልግሎት፡ ናይ ሰርቲፊከት፡ ናይ ምቍጽጻር ጥዕናን ክታበትን ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል።
ናይ ትራኖስ ማእከል ስድራ ቤት፡ ናይ ህጻናትን መንእሰያትን ዓበይትን መራኸቢ ቦታ እዩ። ኣብዚ፡ እዚ ኮምዩንን ዞባን፡ ጥዕናን ምዕባለን ንምድንፋዕ ይተሓባበር። ኣብቲ ናይ ስድራ ቤት ማእከል፡ ማእከል ክንክን ቈልዑ፡ ናይ ደቀንስትዮ ክሊኒክ፡ ናይ መንእሰያት ክሊኒክን ናይ ስድራቤት ንጥፈታትን፡ ስመድያን ናይ ተመሃሮ ጥዕና፡ ክፉት መውዓሊ ህጻናትን ናይ ስድራቤት ምኽሪ መውሃብን ኣሎ።
ሓልዮት፡ ክንክን ጥዕናን ክንክን ሕማምን ኣብዚ ኮሙን
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ ሰበስልጣን ኣብ እትራኸበሉ እዋን ናይ ትርጉም ኣገልግሎት ሓገዝ ናይ ምርካብ ተኽእሎ ኣሎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ካብ ትራኖስ ብናይ Jönköpings länstrafik ጌርካ ናብ ዮንሾፒንግን ነሾን ትኸይድ። ብ Östgötatrafiken ጌርካ ናብ ምዮልቢ፡ ሊንሾፒንግን ኣብ መንጎ ዚርከባ መነሃርያታትን ትኸይድ። ዝቐረበ መዓርፎ ነፈርቲ Linköping City Airport. እዩ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ትራኖስ እተን ዝዓበያ ወሃብቲ ስራሕ ኣዚኣተን እየን፤ Tranås kommun,Montico, Bosch Thermoteknik,Pastejköket, EGF, Materia, Euroform, Carpenter ወዘተ።


text:
ካብ መዝነቶም ዝተላዕሉ አባላት ስለያ ሱዳን ንመጣየሲ ዝተዋህቦም ክፍሊት ብምቕዋም ኣብ ከተማ ካርቱም ተኹሲ ምኽፋቶም ስዒቡ መዓርፎ ነፈርቲ’ታ ሃገር ብግዝያዊነት ምዕጻው ተገሊጹ።
ብተወሳኺ ሰራዊት’ታ ሃገር ኣብ ጎደናታት ከተማ ካርቱም ምውፋሮምን ናብ ህንጻ ቤት ድሕፈት ስለያ’ታ ሃገር ዝወስድ ጎደና’ውን ምዕጻው ናይ ዓይኒ መሰካኽር ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ምሕባሮም ተፈሊጡ።
ሚንስትር ሓበሬታ ሱዳን ፌይሰል መሃመድ ሳልሕ ብቴሌቭዥን ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ ተኹሲ ዝኸፈቱ አባላት ስለያ’ታ ሃገር ነበር ኮይኖም ንመጣየሲ ዝተዋህቦም ክፍሊት ከምዘይተሓጎሱ ንምግላጽ ናብ ሰማይ ምትዃሶም ገሊጾም።
ንሶም ብተወሳኺ ሰበ ስልጣን ነቲ ጉጅለ ኣጽዋሮም ከረኽቡ ከምዝሓተቱን በቲ ፍጻመ ዝበጽሓ ጉድኣት ከምዘየሎም ሓቢሮም ኣለው።
ሚንስትሪ ሲቪል ኣቭየሽን ሱዳን መዓርፎ ነፈርቲ’ታ ሃገር ንሓሙሽተ ሰዓታት ምዕጻው ሓቢሩ’ሎ።
ኣብታ ሃገር ዝሓለፈ ዓመት ንዝተራእየ ተቓውሞ ዝመርሓ ማሕበር ሰብ ሞያ ሱዳን ሰበ ስልጣን’ታ ሃገር ነቲ ተፈጢሩ ዘሎ ምስሕሓብ ንምፍታሕ ጣልቃ ክኣትው ጸዊዖም ኣለው።


text:
September 28, 2021
ክቡር ዓብደላ ሻሂድ- ፕረዚደንት ሓፈሻዊ ባይቶ
ክቡር ኣንቶንዮ ጉተረሽ – ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት
ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን
ንክቡር ፕረዚደንት ሃገረ ኤርትራ ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ወኪለ፡ ዋላ’ኳ ብማንዛ እንተዀነ፡ ነዚ ግሩም ባይቶ ናይ ሃገራት መደረ ከስምዕ፡ ሓበን ይስመዓኒ። ቀጺለ፡ ክቡር ዓብደላ ሻሂድ – ፕረዚደንት መበል 76 ኣኼባ ሓፈሻዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ኴንካ ብምምዛዝካ፡ ብስም መንግስትን ህዝብን ኤርትራ ዮሃና እብል። ክብደት ናይ’ቲ መዝነት ስለ እንግንዘብ ድማ፡ ምሉእ ደገፍና ነረጋግጸልካ። ብተወሳኺ፡ ቅድሜኻ ንዝነበረ ክቡር ቮልካን ቦዛኪር፡ ስለ’ቲ ብሱል መሪሕነቱን ዕዉት ምዝዛም መበል 75 ኣኼባ ሓፈሻዊ ባይቶን፡ ዕዙዝ ምስጋና ነቕርብ። ዝኸበርካ ፕረዚደንት ዘሎናዮ ግዜ፡ ወሳኒን ብብዙሕ መዳያት ቅድሚ ሕጂ ተራእዩ ዘይፈልጥን ዘየላቡን እዩ። ዓለምና ብሰለስተ ከበድቲ ብድሆታት ኣብ ነውጺ ትርከብ። 1.ለበዳ ናይ’ቲ ገና ኣብ ሓያሎ ክፋላት ዓለም ሓለንጊ ቅዝፈት ዘዕርፍ ዘሎ ኮሮና ቫይረስ፣ 2.ንህላወና ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ ነውጺ ክሊማዊ ለውጢ፣ 3.እናበኣሰ ዝመጽእ ዘሎ፡ ዲናሚካዊ ለውጢ ኣብ ኣህጉራዊ ሚዛን ሓይሊ ዝፈጠሮ ስግኣት ሓደገኛ ኣህጉራዊ ምትህልላኽን ናዕቢን።


text:
ኣብ ትሕቲ ሰሃራ ዝርከባ ሃገራት ኣፍሪካ ናይ ሕክምና ትምህርቲ ብፅርየትን ብበዝሕን ብዘተኣማምን መንገዲ ንምስፍሕፋሕ ናይቶም መንግስታት ቅሩብነት ወሳኒ ምዃኑ ተገሊፁ።መንግስቲ ዩናይትድ ስቴትስ እውን ናይ ሕክምና ትምህርቲ ንምስፍሕፋሕ ምስተን ሃገራት ብጥምረት ንምስራሕ ምውሳኑ ሓደ ብዓል ስልጣን ኣሜሪካ ኣፍሊጦም።
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ግሎባል ኤዲስ ኣተሓባባሪ ኣምባሳደር ኤሪክ ጉስፒ ከምዝበልዎ ናይቲ ጥምረ ፕሮግራም ዝሕገዝ ፔፕፋር ብዝተብሃለ ብናይ ናይ መንግስቲ ኣሜሪካ ፕሮግራም እዩ።ቀንዲ ዕላማ እቲ ምትሕብባር’ውን ኣብዘን ሃገራት ዘሎ ናይ ሕክምና ክእለትን ትካላትን ብምስፍሕፋሕ ዝወሃብ ኣገልግሎት ሕክምና ልዕል ንምባል ከምዝኾነ’ውን ሓቢሮም።
መንግስቲ ዩናይትድ ስቴትስ ነዞም ትካላትን ፅርየትን ንምስፍሕፋሕ ኣብዝግበር ፃዕሪ ምስተን ሃገራት ብምትሕብባር መዋእለ ነዋይ ንምፍሳስ ቖሪፁ’ሎ ዝበሉ እቶም ኣተሓባባሪ ብምስዓብ ክመዚ ኢሎም።‘’ምስ ናይ ውልቅን ምስ ህዝባዊ ትካላትን ብምትሕብባር ንምስራሕ እውን ንደሊ ኢና።’’
ናይ ፅርየትን በዝሕን ደረጃ ኣገልግሎት ሕክምና ብዘተኣማምን ደረጃ ክቕፅል ንምግባር ቅድሚ ኩሉ ብዙሓት ሓኻይም ክምረቑ ምግባርን ናይ ድልየትን ቀረብን ሚዛን ምትዕራቕን እዩ ይብሉ ዶ/ር ቴድሮስ።
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ 2005 ኣ/ፈ ካብ 340 ዘይበዝሑ ዝነበሩ ቁፅሪ ተመረቕቲ ሓኻይም ሎሚ ናብ 3,100 ሓኻይም ንምምራቕ በፂሒና ኣለና ኢሎም ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ኣስዒቦም።
ዝለዓለ ደመወዝ ኣብ ምኽፋል ምስ ዝማዕበላ ሃገራት ንምውድዳር ኣዪክኣልን ዝበሉ እቶም ምንስቴር ኢትዮጵያ ተግሮ ዘላ ናይ ባዕላ ፍታሕ ከምዚ ይብሉ።’’ኣብቶም ሆስፒታላት ሓኻይም ናይውልቆም ዝሰርሕሎም ኽፍልታት ኸፊትና ኣለና።ሰብሙያ ሕክምና ኣብ ትርፊ ግዚኦም ኣብዞም ኽፍልታት ብምስራሕ ተወሳኺ ኣታዊ ምርካብ ክኢሎም ኣለው።’’
ብናይ ሜዲካል ፓርትነርሽፕ ኢኒሼቲቭ ፕሮግራማት ዝተሓቖፉ ሃገራት ትሕቲ ሰሃራ 13 እንትኾና ኢትዮጵያ ካብአን ሓንቲ እያ።ኣብ ኢትዮጵያ ናይዚ ፕሮግራም ተረባሕቲ ዝኾኑ ድማ ዩኒቨርስቲ ኣዲስ ኣበባ፡ዩኒቨርስቲ ሃዋሳ፡ዩኒቨርስቲ ሃሮማያን ናይ ምክልኻል ሃገር ናይ ሕክምና ኮሌጃትን ምዃኖም ተፈሊጡ’ሎ።


text:
Radio Erena: 22 March 2016
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ቀጠር፣ ነቶም ብጅቡቲ ተታሒዞም ዘለዉ 19 ምሩዅት ኵናት ኤርትራ ንኽልቐቑ ምስ መንግስቲ እታ ሃገር ዝርርብ ኣካይዱ።
ብመንግስቲ ኤርትራ ንዝተለቑ ኣርባዕተ ምሩዃት ኵናት ጅቡቲ ኣሰንዩ፣ ብቀዳም19 መጋቢት ናብታ ሃገር ዝኣተወ ሸኽ መሓመድ ቢን ዓብዱራሕማን ኣልታኒ፣ ብዛዕባ’ቶም ብጅቡቲ ተታሓሒዞም ዘለው ምሩዃት ኵናት ኤርትራን ዝቕጽል መስርሕ ናይቲ ዕርቅን ብዝምልከት ምስ ፕረዚደንት ጅቡትን ካልኦት ሰበ ስልጣንን ከምዝተዘራረበ ዲፕሎማስያውይን ምንጭታት ኣረዲኦም።
ኣሚር ቀጠር ሸሕ ጣሚም ሓማድ ቢን ከሊፋ ኣልታኒ’ውን ድሕሪ ምፍናው ምሩኻት ኵናት ጅቡቲ፣ ናብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብምድዋል ኣብቲ ጉዳይ ከምዝተዘራረቡ ኣገልግሎት ዜና ቀጠር ይሕብር።
ይኹን’ምበር እቶም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ነገድ ተቀይዶም ዝርከቡ 19 ምሩኻት ኵናት ኤርትራ፣ ናብቲ ህላዌኦም ክሒዱ ዝጸንሐ መንግስቲ ኤርትራ ክምለሱ ፍቓደኛታት ከምዘይኮኑ’ዩ ዝንገር ዘሎ።
ኤርትራን ጅቡትን ካብ 10 ክሳብ 13 ሰነ 2008 ኣብ ከባቢድ ዱሜራ ኣብ ዘካየድኦ ኵናት፣ ጅቡቲ 20 ኤርትራውያን ከምዝሓዘት ክትገልጽ እንከላ፣ ብውሕዱ 14 ካብ ኣባላት ሰራዊታ ከኣ ብኤርትራ ከምዝተታሕዙ’ያ ገሊጻ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ምስ ጅቡቲ ኵናት ከምዘይተኻየደ ብምኻሓድ፣ ብዛዕባ ምሩዃት ኵናት ብዝምልከት ዝኾነ መግለጺ ከይሃበሉ’ዩ ጸኒሑ።
ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ምስዚ ናይ ሶማልን ጅቡትን ኩነታት ብዝተሓሓዝ ኣብ 2009 ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ እገዳ ድሕሪ ምንባሩ፣ እቲ መንግስቲ ምስ ጅቡቲ ንዝሎ ወጥሪ ብመንጎኝነት ቀጠር ክፈትሖ ከምዝተሰማምዐ ኣይርሳዕን።
ኣሚር ቀጠር ምስ መራሕቲ ክልትኤን ሃገራት ድሕሪ ዘካየዶ ዝርርብ ከኣ፣ መንግስቲ ኤርትራ ብ18 መጋቢት ንኣርባዕተ ምሩዃት ኵናት ለቒቑ።
ጅቡቲ፣ ተሪፎም ብዝዕባ ዘለዉ ምሩዃት ብዝምልከት ዝኾነ መግለጺ ኣይሃበትሉን።
እቶም ብጅቡቲ ተታሒዞም ዘለው 19 ምሩዃት ኵናት ኤርትራ፣ ናብቲ ንሸሞንተ ዓመታት ህላዌኦም ዝኸሓደ መንግስቲ ኤርትራ ምምላስ እንተኣብዮም ብመንገዲ ኣህጉራዊ ቀይሕ መስቀል፣ ኣብ ትሕቲ ጽላል ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ክዕቆቡ ትጽቢት ኣሎ።
ሓደ ካብቶም 20 ምሩዃት ኵናት ኤርትራ ብዝነበሮ ከቢድ መውጋእቲ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ነገድ ከምዝዓረፈ ይፍለጥ።
====================================


text:
Radio Erena: 22 October 2020
ኣብ ከሰላ ንሳልስቲ ዝጸንሐ ሰዓታት እቶ እቶ ድሕሪ ምልዓሉ፣ ምትእኽኻብ ይኹን ፖስተራትን ኣሳእልን ምዝርጋሕ ከምኡ ድማ ምንፋስ ወረ ዝኽልክል ሓደሽ ኣዋጅ ወጺኡ።
እቲ ምትእኽኻብ፣ ብዝሒ ሰባት እኳ እንተዘየነጸረ፣ ንሰለማዊ ሰልፊ ይኹን ካልእ ጉዳያት ምዃኑ ግና ኣነጺሩ ኣሎ።
እቲ ኣዋጅ ካብ 20 ጥቅምቲ ኣትሒዙ ግብራዊ ከምዝኾነ ዝሓበረ ምምሕዳር መንግስቲ እቲ ዞባ፣ ዝጠሓሶ ክሳብ 5 ዓመታት ማእሰርቲን ኣስታት 50 ሽሕ ፓውንድ ሱዳን ወይ ድማ ኣስታት 1 ሽሕ ዶላር መቕጻዕቲን ክብየነሉ ከምዝኽእል ኣጠንቒቑ።
ኣቐዲሙ’ውን ኣብ ዞባ ቀይሕ ባሕሪ እታ ሃገር፣ ንፖርት ሱዳን ኣብ ዘጠቓለለ ከባቢታት፣ ተመሳሳሊ ኣዋጅ ካብ ሰንበት 18 ጥቅምቲ ኣትሒዙ ኣብ ግብሪ ውዒሉ’ዩ።
ምስ ምሻምን ምውራድን ኣማሓዳሪ ዞባ ከሰላ ተተሓሒዙ፣ ኣብ መንጎ ብሄረ ቤጃን ቀቢላታት ሃደንደዋን ቤን ዓሚርን ኣብ ዝተኻየደ ናዕቢ ብውሕዱ 10 ሰባት ከምዝተቐትሉን ልዕሊ 50 ድማ ከምዝቖሰሉን ጸብጻባት እታ ሃገር የመልክቱ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ንዘሎ ጸጥታዊ ሃጓፍ ተጠቒሙ፣ ኣብ ዞባ ከሰላ ኢዱ የተኣታቱ ከምዘሎ ሓያሎ ተወላዶ እቲ ዞባ ይወቕሱ’ዮም።
ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ዝተኻየደ ዑደት ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብርኣብን’ውን ኣብዚ ጉዳይ እዚ ብዝምልከት መልእኽቲ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ንምብጻሕ ዝዓለመ ምዃኑ ሓደ ሓደ ወገናት ይእንፍቱ።
==============


text:
Radio Erena: 08 March 2018
ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂንስትዮ ሎሚ 8 መጋቢት ብደረጃ ዓለም ይዝከር ኣሎ።
እዚ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ብዝተፈላለየ ኣገባባት ዝዝከር ዘሎ፣ ኣህጉራዊ መዓልቲ፣ ደቂንስትዮ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ማዕረ መሰል ከምዘለወን ኣብ ፖለቲካ፣ ቁጠባ፣ ማሕበራዊን ካልእ ጽላታትን ሕበረትሰብ’ውን ብማዕረ ክሳተፋን ዘዘኻኽር’ዩ።
ብዘይካ’ዚ ደቂተባዕትዮ ኣብ ልዕሊ ደቂንስትዮ ዝፍጽምዎ ዓመጽ ይኹን ሕብረተሰብ ኣብ ልዕሊአን ዝፍጽሞ ከም ምኽንሻብ ዝኣመሰለ ጎዳኢ ልምድታትን ካልእ ዘቤታዊ ዓመጽን፣ ሓደ ካብ ቀንዲ ምግሃስ መሰላት ደቂንስትዮ ምዃኑ ኣብዚ ኣጋጣሚ ብሰፊሑ ይዝረበሉ።
ኣብ ዝተፈላለየ ሃገራት ዝርከባ ኤርትራውያን ደቂንስትዮ’ውን፣ ን8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂንስትዮ ብዝተፈላለየ ኣገባብ ክዝክርኣ እንከለዋ፣ ኣብ ዞባ ኤውሮጳ ዝርከባ ደለይቲ ፍትሒ፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ደቂንስትዮ ዝፍጸም ዓመጽ ብደረጃ ዓለም ቆላሕታ ክረክብ ንምጽዋዕ ኣብ ከተማ ሄግ፣ ኣብ ቀጽሪ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ሰለማዊ ሰልፊ ከካይዳ’የን።
እዘን ኣብ ስደት ዝነብራ ኤርትራውን ደለይቲ ፍትሒ፣ ነቲ ኣብ ኤርትራ ምስ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ካልእ ምስትኡ ዝተሓሓዝ ኩነታትን ኣብ ልዕሊ ደቂንስትዮ ዝወርድ ዘሎ ኣደራዕ ከምዘተሓሳሰበን ብምግላጽ፣ ንፍትሕን ለውጥን ክቃለሳ ምዃነን የረጋግጻ።
ኣብ ኤርትራ ኣዝየን ብዙሓት ደቂንስትዮ ብሰንኪ ፖለቲካ፣ እምነትን ካልእ ዝተፈላለየ ምኽንያታትን ብዘይዝኾነ ሕጋዊ ክስን ፍርዲን ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ይሳቐያ ከምዘለዋን ንገሊኤን ክሳብ ሞት ዝበጽሕ ግፍዕታት ከምዝወረደንን ይፍለጥ።
===============================


text:
Aneby
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 30 9 2020
ናብ ከተማ ኦነቢ እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም። ምምሕዳር ከተማ ኦነቢ ንእሽቶይ ግን’ከ ኩሉ ዘዋደደን ከተማ እዩ። ኣብ ኣውራጃ ስሞላንድ ዝበለጸት ቤት-ትምህርቲ፡ ንምምስራት ሓደስቲ ትካላ ዘተባብዕ ቅርበት ምስቲ ኣብቲ ከባቢ ዝነብር ህዝብን፡ ገለ ንዕግበት ተቐማጦ ከተማ ኦነቢ ሰማይ ዘዕርጉ ጸጋታት እዮም።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ6,776
ስፍሓት መሬት554 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Nässjö 26 ኪሜ
- Jönköping 45 ኪሜ
- Linköping 99 ኪሜ
መንበሪ-ገዛ
እቲ ዝዓበየ ትካል ክራይ-ኣባይቲ ኣብ ከተማ ኦነቢ፡ እቲ ብምምሕዳር ከተማ ዝውነን ኦነቢ-ቡስተደር ኮይኑ፡ ካልእ ብርክት ዝበላ ናይ ግሊ ትካላት ክራይ-ኣባይቲ ውን ይርከባ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ከተማ ኦነቢ ብርክት ዝበሉ ካልእ ቋንቃታት ዝዛረቡ ተቐማጦ ይርከቡ። ብብዝሒ ካብ ዝዝረቡ ቋንቋታት፡ ዓረበኛ፡ ትግርኛ፡ ዳሪ (ቋንቋ ኢራን)፡ ቦስንያ፡ ራሻን ጀርመንን ይርከብዎም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ከተማ ኦነቢ፡ ቤተ-ክርስትያን ሽወደናውያን፡ ብርክት ዝበላ ካልኦ ኣብያተ-ክርስትያንን፡ ይርከባ። ኣብ መላእ ከተማ ኦነቢ ብንጥፈት ዝዋስኣ ኣስታት 80 ማሕበራት ኣለዋ። ኣብ'ዚ ከተማ'ዚ፡ ንምውህሃድ ኣብ ሕብረተ-ሰብ ዝምልከት ብዙሕ ተገዳስነትን ኣስተዋጽኦታትን ይግበር። ንኹሎም ተቐማጦ ከተማ ናይ መራኸቢ መኣዲታት ንምርካብ ውን ምምሕዳር ከተማ ኦነቢ ምስተን ኣብቲ ከተማ ዝርከባ ማሕበራት ተወሃሂዱ ይሰርሕ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ከተማ ኦነቢ፡ ኩሉ ነገራት ዳርጋ ብቐረባ ክትርኽቡዎ ትኽእሉ። ማእከል-ዕዳጋ ወይ ሰንትሩም ኣብ ከባቢ ኣደባባይ-ሰላም (ፍሬድስ-ቶርየት)፡ ኣብዚ ዝደባባይ'ዚ፡ ድኳናት መዓልታዊ ኣስቤዛ፡ ፋርማሲ፡ ባንኪ፡ ቤት-መግቢታትን ድኳናት ክዳውንትን ይርከብ። ብዜካ'ዚ ኣብዚ ከተማ'ዚ፡ ዘገልገለ ንብረት፡ ክዳውንቲ ሳእንን ዝሽየጠለን፡ ድኳናት ውን ኣለዋ።
ህንጻ ምምሕዳር ከተማ ውን እንተኾነ፡ ኣብ ጥቓ ፍሬድስ-ቶርየት ይርከብ። ኣብዚ ህንጻ'ዚ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ጽላታት ምምሕዳር ዝሰርሑ ሰባት ይርከቡ። ንኣብነት ኣብ መዳይ ትምህርትን ክንክንን ዝሰርሑ። ንምቕባል ሓደስቲ ስደተኛታት ብዝምልከት ውን፡ ምስ ምምሕዳር ከተማ ኢኹም ክትዘራረቡ ዘለኩም።
ገለ ሚእቲ ሜትሮ ካብ ናይ ኮሙን ህንጻ ርሒቕካ፡ ቤት ንባብ ናይ ኣነብይ ኣሎ። ኣብዚ፡ ብዝተፈላለዩ ቋንቋታት መጻሕፍቲ፡ ጋዜጣታትን ፊልምታትን ክትልቃሕ ትኽእል ኢኻ። ከምኡ'ውን ናይቲ ቤት ንባብ ኮምፕዩተራት ክትጥቀመለን ተኽእሎ ኣሎ። ናይ ኣነብይ ቤት ንባብ "ብዝያዳ ክፉት" እዩ። እዚ፡ ዋላ'ውን ሰራሕተኛታት ቤት ንባብ ኣብ ዘየለውሉ እዋን፡ ናብቲ ቤት ንባብ ክትከይድ ትኽእል ኢኻ ማለት እዩ።
እዛ ቤት-ንባብ እዚ'ኣ፡ ካብ ሰዓት 7 ንግሆ ክሳብ ሰዓት 10 ምሸት ክፍቲ እያ። ክትልቅሑ ምስ እትደልዩ፡ መለቅሒ ካርድ ወይ ውን ፒንኮድ ክህልወኩምን ኣብቲ ቤት-ንባብ ዝተመዝገብኩምን ውን ክትኮኑ ኣለኩም። ነዚ ንምግባር ሰራሕተኛታት ናይታ ቤት-ንባብ ክሕግዙኹም ይኽእሉ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ወልዲ ዝመሃሩ ወይ ዝሰርሑ ምስ ዝኾኑ፡ ደቆብ ኣብ መውዓሊ-ህጻናት ክጸንሑ ይኽእሉ። ንውላድኩም ናይ መውዓሊ-ህጻናት ቦታ ንኽወሃቦም ግን ምምልካት ከድልየኩም እዩ። ነዚ ንምግባር እታ ከምዚ ዝስዕብ ዘርእስታ ቅጥዒ ("Ansökan om placering av barn i förskola eller fritidshem") ምምላእ የድልየኩም።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ኣነብይ፡ ቈልዑ ኣብ ሓደ ውሑስ ኣከባብን ጽቡቕ ቤት ትምህርትን ክዓብዩ ይኽእሉ እዮም። ኣብዚ፡ መውዓሊ ህጻናት፡ ኣዳራሽ ትርፊ ግዜ፡ መባእታዊ ኣብያተ ትምህርትን ፍሉይ ኣብያተ ትምህርትን ኣሎ። ኣብ ኵሉ እቲ ዕላማ ሓደ እዩ፣ ምምሃር ደስ ዝብል ክኸውን ኣለዎ! ኣብ ኣነብይ ዘሎ መባእታዊ ቤት ትምህርቲ፡ ብሓሙሽተ ጕጅለ ኣብያተ ትምህርትታት ዝቖመ እዩ። ኣብ ማእከል ከተማ፡ ፉሩሊድስስኩላን፡ ፓርክስኩላን ከምኡ'ውን ስቫርትኦስኩላን ኣለዋ። ካብ ከተማ ወጻኢ ኣብ ቪረዳን ሱንሁልትን ኣብያተ ትምህርቲ ኣለዋ።
ኣብ ኣነብይ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ የለን። ስለዚ እዮም መብዛሕትኦ መንእሰያት ናይ ኣነብይ ኮሙን ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቶም ኣብ ካልኦት ኮሙናት ዝወሃብዎ። ብቐዳነት እተን ኣብ ምጅማር ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ናይ ትምህርቲ ቦታታት ዝኾና፡ናይ ጐዶቦ ኮሙናት ኤክሾ፡ ትራኖስ፡ ኔስሾን ዮንሾፒንን እየን ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ከተማ ኦነቢ፡ ብርክት ዝበለ ዕድላት ትምህርቲ ንዓበይቲ ይርከብ። ኣብዚ ከተማ፡ ንኣብነት ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ ክትመሃሩ (ኤስ-ኤፍ.ኢ) ትኽእሉ። ትምህርቲ ብሓፈሻ፡ 15 ሰዓታት ኣብ ሰሙን፡ ማለት ሰኑይ-ረቡዕ ወይ ውን ረቡዕ ክሳብ ዓርቢ ይወሃብ። ኣብዚ ናይ ትምህርቲ መደብ ንኽትሳተፉ ኣብ መዝገብ ቆጸራ-ህዝቢ ኣብቲ ከተማ ምዝጉባትን፡ መባእታዊ ደረጃ ቋንቋ ሽወደን (ኮርስ-D) ዘይወዳእኩም ውን ክትኮኑ ኣለኩም።
መደብ-ትምህርቲ፡ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ ክትመሃሩ (ኤስ-ኤፍ.ኢ) ፍርቂ መዓልቲ ወይ ውን ምሉእ መዓልቲ ክትመሃሩ ትኽእሉ። ምስ ካልእ ኮርሳት ሓዊስካ ኣብ ዝወሰድ እዋን፡ ንኣብነት፡ ፍርቂ-መዓልቲ ጥራይ ክትመሃርዎ ትኽእሉ። ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ ክትመሃሩ (ኤስ-ኤፍ.ኢ) ምስ ድሌታትኩም መደብኩም ብዝሳነ ክትመሃርዎ ትኽእሉ። ነዚ ትምርህቲ'ዚ ድሕሪ ምውዳእኩም (E-A ደረጃታት) ዝሓዘ ምስክር-ትምርህቲ ይወሃበኩም። እቶም ኣብዚ ናይ ቋንቋ ትምህርቲ ተጸሚዶም ዝርከቡ መምህራን ካልእ ቋንቋ (ዓረብ፡ ራሻ፡ ኢራን) ዝዛረቡ ኮይኖም እዚ ውን ነቲ መስርሕ ምምሃር ኣብ ምቕላል ሓጋዚ ኮይኑ ንረኽቦ።
ብዜካ ቋንቋ ሽወደን ካልእ ዓይነት-ትምህርታት ክትመሃሩ ምስ እትደልዩ፡ ናብተን ኣብቲ ከባቢ ዝርከባ ከተማታት (ኤክኾ፡ ትራኖስ ወይ ውን ዮንሾፒን) ብምኻድ ኢኹም ክትመሃሩ ትኽእሉ። ትምህርቲ ብዛዕባ ሕብረተ-ሰብ ሽወደን ብቋብቋ ዓረብ ኣብ ኦነቢ ይወሃብ። ብኻልኦት ቋንቋታት ግና፡ ብምትሕብባር ምስን ኣብ ካልኦት ከተማታትን ይወሃብ።
በመንገዲ ሆግላንደት ዩኒቨርስቲ፡ ኣብ ኦነቢ ናይ ላዕለዋይ ደርጃ ትምህርቲ ክትመሃሩ ውን ትኽእሉ። እዚ ናይ ላዕለዋይ ትምህርቲ ትካል'ዚ ብምትሕብባር ምምሕዳር ከተማታት፡ ኦነቢ፡ ኤክኾ፡ ኔኾ፡ ሴቭኾ፡ ቬትላንዳን፡ ይእለን ይመሓደርን። ብመንገዲ ትካል ትምህርቲ ንዓበይቲ ኣቢሉም፡ ኣብ ኦነቢ ኮምፕዩተራትን ኢንተርነትን ዘለዎ መጽንዒ ክፍልታት ወይ ውን ናይ ጉጅለ መጽንዒ ክፍልታት ክትሕዙ ትኽእሉ። ኣብ ገለ-ገለ ኣጋጣሚታት ውን ነቲ ኣብ ካልእ ከተማታት እትመሃርዎ ትምህርቲ ዝምልከት ፈተናታት ኣብ ከተማ ኦነቢ ከም ዝካየድ ይግበር እዩ። ብቐረባ ካብዚ ከተማ ዝርከባ ዩኒቨርሲታት፡ ኣብ ዮንሾፒንግን ከምኡ ውን ሊንሾፒንግ ይርከባ። ኣብ ኦነቢ እትቕመጡ ምስ እትኾኑ ውን ናብዘን ዩንቨርሲታት ንምምልላስ ዘድልየኩም ናይ ጉዕዞ ወጻኢታት ከም ዝኽፈለልኩም ይግበር።
ብዛዕባ ትምህርቲ ኣባጽሕ ኣብዚ ዝስዕብ ኣንብብ፡
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ከተማ ኦነቢ፡ ሕክምና ከምኡ ውን ህዝባዊ ክሊኒክ-ስኒ (ፎልክ-ታንድቮርደን) ውን ይርከብ። ናይ ግሊ ክሊኒካት-ስኒ ውን ኣለዋ። ብቐረባ ዝርከብ ህጹጽ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ዝህብ ሆስፒታ፡ እቲ ብሆግላንድስ-ኹክሁሰት ዝፍለጥ፡ ኣብ ኤክኾ ዝርከብ ሆስፒታል ከምኡ ውን እቲ ብኹክሁሰት-ሪሆቭ ዝፍለጥ ኣብ ዮንሾፒን ዝርከብ ሆስፒታልን እዮም። ብዜካ'ዚ፡ ኣብ ሮነቢ ማእከል-ስድራቤታት ውን ይርከብ። ኣብዚ ማእከል'ዚ፡ ክፉት መውዓሊ-ህጻናትን፡ ክፍሊ ኣገልግሎት ኣዴታትን ህጻናትን ይርከብ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ መንግስታዊ ትካላት ኣብ ዝግበር ርኽክባት ተርጓሚ ክቍጸረልኩም ይኽእል።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣብ ከተማ ኦነቢ፡ ስሉጥ ናይ መጎዓዝያ ኣገልግሎታት ኣሎ። ብባቡር ካብን ናብን ኦነቢ፡ ኔኾን-ዮንሾፒንን፡ ከምኡ ውን መስመር ትራኖስ-ሊንሾፒን-ኖርሾፒንግ፡ ጥብቕ ዝበለ ስሉጥ ናይ መጎዓዝያ ኣገልግሎታት ኣሎ። ብኣውቶቡስ ይኹን ብባቡር፡ ካብ ኦነቢ ናብ ዮንሾፒን ካብ ሰዓት ዝውሕድ ግዜ ይወስድ። ንከተማ ሊንሾፒን ንምኻድ ውን እንተኾነ፡ ካብ ሰዓት ዝውሕድ ግዜ ይወስድ። ዋጋ ትኬት ከምኡ ውን ሰዓታት ንቕሎ ብዝምልከት ኣብዚ ዝስዕብ መርበብ-ሓበሬታታት (JLT ወይ ውን SJ) ብምእታው ክትረኽብዎ ትኽእሉ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ከተማ ኦነቢ፡ ብርክት ዝበላ ነኣሽቱን ዓበይትን ትካላት፡ ኣለዋ። መብዛሕትአን ግን ኣብ መዳይ ምስናዕ ዝነጥፋ እየን። ሓደ ካብ ስለስተ ተቐማጦ ከተማ ኦነቢ ኣብተን ኣብ ምስናዕ ዝነጥፋ እንዱስትሪታት ተዎጺሮም፡ ይሰርሑ።