text:
ድምጺ ኣሰና ነቲ ‘ኤርትራ ብዓይኒ ህዝባ’ ኣብ ትሕቲ ዝብል ዓምዲ ብምኽንያት መበል 20 ዓመት ናጽነት ኤርትራ፡ ኩሉ መዳያዊ ኩነታት ሃገርና ንምግምጋም ዝጀመረቶ ሓባራዊ ዘተ ንቐዳም 21 ግንቦት ‘ውን ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ከተካይዶ ምዃና ንተቐማጦ ዋሺንግተን ዲሲን ከባቢኣን ትሕብር።
ክቡራት ተኸታተልቲ ድምጺ ኣሰና ብተክኒካዊ ምኽንያት ድምጺ ኣሰና ምኽፋት እንተኣብዩኩም ወይ ውን ዝሓለፈኩም መደባት ክትሰምዑ ምስ እትደልዩ ኣብዚ ሊንክ ‘ዚ ጠውቑ፡ ኣርካይቭ ኣሰና ወይ BLIPTV ASENA EPISODES ARCHIVE
እዚ ሎሚ ጀሚሩ ዘሎ፡ ኣብ ሰሙን ሰለስተ ግዜ ማለት፡ ሰኑይ፡ ረቡዕን ዓርብን ብኣቋጻጽራ ኤርትራ ካብ ሰዓት 8፡00 ክሳብ ሰዓት 9፡00 ምሸት ዝፍኖ መደብ፡ ነታ ብፍላይ ናብ ኤርትራ ኣብ ሰሙን ክልተ ሳዕ ነናይ ፍርቂ ሰዓት መደብ ጥራይ ትፍኑ ዝነበረት ራድዮ ኣሰና፡ ካብ ጽበት ግዜ ብመጠኑ ከገላግላ እዩ።
ካብ ርሑቕን ቀረባን ከባቢታት ኦስሎ፡ ነርወይ ዝመጽኡ ግዱሳት ኤርትራውያን፡ ነቶ ኣብ ዝተፈላለያ ከባቢታት ሰሜን ኣፍሪቃ ብፍላይ ድማ ኣብ ሊብያን ሲናይን ሕሱም ግፍዕታት ዝወርዶም ዘሎ ኣሕዋቶም ኤርትራውያን ስደተኛታት ንምርዳእን ጉዳዮም ንዓለም ንምቅላሕን ዝዕላምኡ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
ዝኸበርኩም ተኸታተልቲ ድምጺ ኣሰና፣ ንሕና ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ እንርከብ ኣዓሩኽ ኣሰና፣ እታ ተስፋ ህዝቢ ኮይና ዘላ ድምጽኹም ድምጺ ኣሰና፣ ዘጋጥማ ዝነበረን ዘሎን ፋይናንሳዊ ጸገም ንምፍታሕ፣ ተበግሶ ወሲድና፣ ዝተፋላለየ መደባት ሰሪዕና፣ ጻዕርታት ካብ ንጅምር ነዊሕ ኮይኑ ኣሎ።
ብዙሓት ለባማት ንመሪርን ምቁርን መደምደምታኡ ክእምቱ እንከለዉ ንኹሉ ግዜ ኣለዎ ኢሎምዮም ዝሰግርዎ ። ብጸቢብን ገፊሕን ይኸዉንዶኾን ኢሎም ካብ ምግማትን ብሃሳሰ-ለባም ኣካይዳ ካብ ምኻድን ድማ የድሕኖም።
ክቡራት ተኸታተልቲ ድምጺ ኣሰና
ኣብ ናይ ሎሚ ሰኑይ 31 ጥሪ መደብ ራድዮ ድምጺ ኣሰና፡ ነቲ ኣብ ቱኒዝያን ግብጽን ዝርአ ዘሎ ህዝባዊ ተቓውሞን መስርሕ ለውጥን፡ ጽልውኡን ኣስተምህሮኡን ንዓና ንኤርትራውያን እንታይ ምዃኑ ንምድህሳስ ምስ ክልተ ኤርትራውያን ምሁራት: ዶ/ር ኣሰፋው ተኸስተን ዶ/ር ኣንገሶም ኣጽብሃን ዘካየድናዮ ዘተ ከነቕርበልኩም ምዃና እናዘኻኸርና ምክትታልኩም ንዕድም።
ብመከራን ስቓይን ህዝቦም ዝግደሱ፡ ኣብ መልበርን፡ ኣውስትራልያ ዝርከቡ ውፉያት ኤርትራውያን፡ ሎሚ 8 ጥሪ ጸረ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ዕዉት ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
ክልተ ሽሕን ዓሰርተን እታ ዝለዓለ ነጥበ መቐይሮ ዝተራእየላ፡ ህዝብና ንፈታዊ ካብ ጸላኢ ፈልዩ ዝመመየላ፡ እቲ ቀንዲ ጠንቂ ሽግራቱ ብደቂቕ ዘላለየላ ዓመት ኢያ ክትበሃል ይከኣል።
ክቡራት ተኸታተልቲ ድምጺ ኣሰና፡ ብፍላይ ድማ ካብ ኤርትራ፡ ቀርኒ ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ብራድዮ እሰምዑዋ ተኸታተልቲ።
እታ ድምጺ ኣሰና ንምስሳን ተባሂላ ክትሽየጥ ዝወርሔት ሎተሪ ትማል መስከረም 4 ኣብ ከተማ ኦክላንድ ካሊፎርንያ ወዲቃ። ኣብቲ ብማሕበር መንእሰያት ንለውጢ ብመበል 49 ምጅማር ብረታዊ ቃልሲን መበል ካልኣይ ዓመት ናይቲ ማሕበርን ዝተገብረ በዓል እያ ወዲቃ፡ ተመሳሳልውን ዝሓልፈ ዓመት ተጌሩ ከም ዝነበረ ዝዝከር እዩ።
እታ ድምጺ ኣሰና ንምስሳን ተባሂላ ክትሽየጥ ዝወርሔት ሎተሪ ትማል መስከረም 4 ኣብ ከተማ ኦክላንድ ካሊፎርንያ ወዲቃ። ኣብቲ ብማሕበር መንእሰያት ንለውጢ ብመበል 49 ምጅማር ብረታዊ ቃልሲን መበል ካልኣይ ዓመት ናይቲ ማሕበርን ዝተገብረ በዓል እያ ወዲቃ፡ ተመሳሳልውን ዝሓልፈ ዓመት ተጌሩ ከም ዝነበረ ዝዝከር እዩ።
ኣብ ሰሜን ኣመሪካ፡ ከባቢ ዋሺንግተን ዲሲ (ሜሪላንድ) ዝምቕማጡ ስሙ ክዕቀበሉ ዝመረጸ ግዱስ ኤርትራዊ ተኸታታሊ ድምጺ ኣሰና፡ “ኣሰና ድምጺ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ብምዃን እትገሮ ዘላ ኣስተዋጽኦ ህዝባዊ ደገፍ ክረክብ ኣለዎ” ብምባል፡ ብሕሳብ ሓደ ዶላር ንመዓልቲ፡ ናይ ዓመት ማለት 365 ዶላር ኣመሪካ ኣበርኪቱ።
ድምጺ ኣሰና ኣብቲ ኣብ ፈለማ ናይዚ ወርሒ ‘ዚ (ነሓሰ 2010) ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ተረኺባ ዘካየደቶ ሓባራዊ ዘተን ቃለመጠየቓትን …
ድምጺ ኣሰና ኣብቲ ኣብ ፈለማ ናይዚ ወርሒ ‘ዚ (ነሓሰ 2010) ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ተረኺባ ዘካየደቶ ሓባራዊ ዘተን ቃለመጠየቓትን …
ዘተ ብዛዕባ ምርጫ ኢትዮጵያ ኣብ ድምጺ ኣመሪካ
ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ንሃብቲ ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኢሳያስን ኣቶ የማነ ገብራኣብ ከይንቀሳቀስ ከምዝኣገደቶ ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ናይ ሎሚ 16 ሚያዝያ ዜናኣ ኣቃሊሓ።
ዝኸበርኩም ተከታተልቲ ድምጺ ኣሰና፣ ንሕና ኣዓሩኽ ኣሰና፣ ኣብ ሕብራት መንግስታት ኣሜሪካ ንቅመጥ፣ እታ ተስፍ ህዝቢ ኮይና ዘላ፣ ድምጽኹም ድምጺ ኣሰና፣ ዘጋጥማ ዘሎ ቑጠባዊ ጸገም ንኽፍታሕ፣ ተበግሶ ወሲድና፣ ዝተፋላለይ መደባት ሰሪዕና፣ ጻዕርታት ካብ ንጅምር ነዊሕ ኮይኑ ኣሎ።
ድምጺ ኣሰና ሰኑይ 8 መጋቢት ብሰንኪ ሕጽረት ገንዘብ ከተቋርጽ ምዃና ድሕሪ ምሕባርና፡ ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ተኸታተልቲ ድምጺ ኣሰና፡ ብቴለፎንን ኢመይልን ስምባዲኦም ኣብ ልዕሊ ምግላጽ፡ ቀጻልነት ኣሰና ንምርግጋጽ፡ ከም ቀወምቲ ኣባላት ተመዝጊቦም ቀጻሊ ወፈያ ክገብሩ ድሉውነቶም የረጋግጹ ኣለዉ። እዚ ተበግሶ እዚ ግን፡ ብተሳታፍነት ብዙሓት ግዱሳት ጥራይ ክዕወት ከምዝኽእል ብምግንዛብ ከኣ፡ ብመሰረት ርእይቶን ግብራዊ ተበግሶን ህዝቢ ነዚ ዝስዕብ ኣፈናዊ ሓሳብ ነቕርበልኩም።
እታ ጉጅለ ኣቐዲማ ‘ውን ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ኣበርክቶ ገይራ ነይራ እያ። ኣብዚ እዋን’ዚ ግን፡ ውሑድ ዓቐን ዘለዎ ገንዘብ ናብ ብዙሓት ሰባት ብምምቕራሕ፡ ወርሓዊ ኣበርክቶ ብምግባር ንቐጻልነት ድምጺ ኣሰና ከውሕስ ይኽእል እዩ ብዝብል እምነት ነቲ ተበግሶ ከምዝወሰደት ኣረዲኣ።
እዚ ንድምጽና ድምጺ ውጽዓት ዝኾነት ድምጺ ኣሰና ኣጋጢሙዋ ዘሎ ፋይናንሳዊ ጸገም ንኽፍታሕ ብዓቕምና ኣበርክቶና ከነወፊ የዕሩኽቲ ኣሰና ተዳሊና ንርከብ። ነዚ ቁዱስ ሃገራዊ ዕላማ ሸትኡ ንኽወቅዕ ኩሉኹም ፈተውቲ ሀገርን ህዝብን ኤርትራ እጃምኩም ከተወፍዩን ንኣሰና ናብ ንቡር ሂወታ ኣብ ምምላስ ተራኹም ንኽትጻወቱ ንሕና የዕሩኽቲ ኣሰና ብኽብሪ ንዕድመኩም።
ኣብ ኣመሪካ፡ ዋሺንግተን ዲሲን ከባቢኣን ዝርከቡ ኤርትራውያን ብመንገዲ ወኪል ኣኽሩኽ ኣሰና ኣብ ኣመሪካ ተስፊት ክፍሉ ንወርሒ 20 ዶላር ብምውጻእ ዘዋህለሉዎ 780 ዶላር፡ ከምኡ ‘ውን ኣብ ኒውዮርክ ዝርከብ ገባር ሰናይ ዳኒኤል ተወልደ 120 ዶላር፡ ኣብ ሚሽንጋን እትርከብ ሓንቲ ብመደባት ኣሰና ዝተመሰጠት ግድስቲ ስድራቤት 100 ዶላር ድምጺ ኣሰና ንምስሳን ብድምር ሓደ ሽሕ ዶላር ከበርክቱ ከለዉ። ኣብ በይ ኤርያ ዝነበር ሓደ ካልእ ግዱስ ኤርትራዊ 200 ዶላር ኣወፍዩ።
ዘተ ድምጺ ኣመሪካ ነቲ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ ዝወሰኖ እገዳ ምስ ዝድግፉ ኤርትራውያን
ድምጺ ኣሰና፡ ካብ ዕለት 26 ናይዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ፡ ማዕበል ፈነወኣ ክትቕይር ምዃና ንሕብረኩም።
በዚ መሰረት፡ ካብ ዝመጽእ ዘሎ ሰኑይ 26 ጥቅምቲ 2009 ዓ.ም. ጀሚራ፡ እትፍነወሉ መዓልትታትን ሰዓታትን ከምዘለዎ ኮይኑ፡ ብ9605 kHz : ኣብ 31MB ክትፍኖ እያ።
ሃገርና ኤርትራ ኣብዚ እዋን ‘ዚ ብዘይካ ሓደ ነገር ዘለዋ የብላን። ባይቶ የልቦን! ተቓወምቲ ሰልፍታት ወይከ! ቤት ፍርዲ ኣበደን! ልዕሊ ኹሉ ፕረስ ወይ ከኣ መራኸቢ ብዙሃን ሽታ ማይ ኮይኑ ኣሎ። ኣብዛ ብናፍቖትን ጥምየትን ናይዚ ኹሉ ጸጋታት ማሲና ዘላ ሃገርና ግን ሓደ ህጣራ ነገር ኣሎ። ውልቀመላኽነት። “እንኮን ዓኮን”!
– ፍሉይ ዋዕላ መራሕቲ ኣፍሪቃ፡ ንዶባዊ ምስሕሓብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ልዑል ቀዳምነት ሂቡ ዘትዩሉ።
– ሓይልታት ጸጥታ ምስሪ ኣብ ዶብ ምስርን እስራኤልን ሓደ መንነቱ ዘይተፈልጠ ተጓዓዛይ ስደተኛ ክቐትሉ ኸለዉ ንሓንቲ ኤርትራዊት ጓለንስተይቲ ከቢድ መውጋእቲ ከምዘውረዱላ ሮይተርስ ሓቢሩ።
– ሪፖርትተርስ ዊዝ ኣውት ቦርደርስ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ “ብጸላእቲ ነጻ ፕረስ ዝኾኑ መንግስታት ሓያለ ጋዜጠኛታት ዓለም ሃለዋቶም ጠፊኡ ኣሎ” ይብል።
ክቡራት ተኸታተልቲ ኣሰና: ድምጺ ኣሰና ሳላ ‘ቶም ዘይሕለሉ ደገፍታ ብዘይተጕላባነት ዘወፈዩዎ ፋይናንሳዊ ኣበርክቶ ካብ ወርሒ ናብ ወርሒ ሰለይ እናበለት ን 6 ኣዋርሕ ኣገልግሎት ፈነወ ራድዮ ናብ ኤርትራ ክትህብ ጸኒሓ ‘ላ። ኣብ ውሽጢ ሃገርን ኣብ ወጻእን ዝነብር ተኸታታሊኣ፡ ብኣድማዕነት መደባታ ተመሲጡ ‘ድምጸይ ድምጺ ልበይ፡ ደው ትበለለይ’ ክብላ ጸኒሑ ‘ሎ። ኒሕን ሞራልን ቀጻልነታ ድማ እዚ ተዓቢሱ ዝጸንሐ ቅዱስ ድምጺ ውጹዓት እዩ።
ድምጺ ኣሰና ንግዚኡ ደው ኣቢላቶ ዝጸንሐት ፈነወ ፕሮግራም ዓረብ ጽባሕ ዓርቢ ማለት 26 ሰነ በቲ ልሙድ መስመራትን ሰዓትን ከምእትቕጽሎ ብሓጎስ ተበስር።
ሰላም ድምጺ ኣመሪካ መደብ ክፍሊ ትግርኛ፡ ንሕና ኣባላት መርበብ ሲቪካውያን ማሕበራት ኣብ ኤውሮጳ መደባትኩም መዓልታዊ ንከታተሎ ኢና። ገለ ካብቲ ጽቡቕ መደባትኩም ህዝቢ ምስ ህዝቢ ዝብል ጽቡቕ ኣተሓሳስባታት ዘለዎም ኣሕዋትን ጎረባብትን ንዝኾኑ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ጽቡቕ መንፈስ ንምምጻእ እትገብርዎ መደባት ዝነኣድን ዝምጎስን ኢዩ።
ዝኸበርኩም ኣሰናዳእቲ ሬድዮ ድምጺ ኣሜሪካ መደብ ክፍሊ ትግርኛ ንሕና ኣብ ሽቱትጋርትን ከባቢኡን ሃገር ጀርመን እንርከብ ኤሪትራዊያን ኣባላት ፖለቲካዊ ውድባትን ሲቪካዊ ማሕ በራትን ከምኡውን ውልቀ ተቓወምቲ ኤሪትራውያንን ዝኾናን መደባትኩም ብተገዳስነት መዓልታዊ ኢና ንከታተሎ ።
ናጽነት፦ ድምጺ ሓፋሽ ስምዒ፤ ድምጺ ብጁዋትኪ፡
ናብ ዕረ ተቀዪሩ፤ ጣዕሚ መቀረትኪ፡
ፍሰሃ ጎዲልዎ፤ ኣብቲ በዓላትኪ፡
ጋሻ ውሒድዎ፤ ኣብ ኩሉ ዳሳትኪ፡
ስለምንታይ ኢልኪ፤ ሕተቲ ብቃላትኪ፡ ነቶም ናትኪ፧
ድምጺ መሰልና-ደሊና ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያን ብዝገበሩላ ናይ ገንዘብ ወፈያ፡ ካብ ሓደ ጥሪ 2009 ኣትሒዛ ብ 9610 kHz 31 ሜተር ባንድ ፈነወኣ ናብ ኤርትራ ዳግማይ ክትጅምር ምዃና ኣፍሊጣ።
ዘበገስካዮ ዕላማን ትጽቢት ህዝብኻን ይሰማማዕ እዩ። ሕሉፍ ተሞክሮኻን ሕጽረታቱንዉን ኣይትዝንግዖን ኢኻ። ኣብ ቅድሚት ተጸፍዩ ዘሎ መንደላይዉን ካብ ክሻፋኻ ዝስወር ኣይመስለንን። ዝጫጭሖም ኣትማንዉን ኣብትሽትሽካ ከምዘለዉ ኣሚንካ ትድህለል ኣይመስለንን ። ከምዚ ሕጂ ኣልዒልካዮ ዘሎኻ ተባዕ ሕቶ ዘልዓሉ ምእንቲ ህዝቢ ዝተጣበቑ መራሕትኻዮም ንሸዉዓተ (7) ዓመታት ኣብ ትሕቲ ጉድጓድ ዝሳቐዩ ዘለዉን፤ ብሕማም ማሲኖም ናይ ሞት ሓደጋ ዘንጸላልዎም ዘሎን።


c: text/html

text:
—-
ምሳኺ ባእሲ የብልናን ባእስና ምስ ማህፀንኪ እዩ፤ እዚ ማህፀን ደቂ #ትግራይ ዘፍሪ ማህፀን እዩ፡፡ ማህፀን ኣደ ትግራይ ድማ ድሕሪ ሐዚ ፈፂሙ ክወልድ የብሉን ኢሎም ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድን መላፍንቱን ኣብ ልዕሊ ደቂ ትግራይ ንምዝራብ ዘፀግም ግፍዒ ፈፂሞም እዮም፡፡ ይኹን እምበር እታ ክትወልድ የብላን ተባሂላ ናብ ማህፀና ሓፂን ዝኣተዋ ማህፀን ኣደ ትግራይ ዝፈረያ ኣትሌታት ትግራይ ግን ድምቐት ሻምፕዮና ኣትሌቲክስ ዓለም ኮይነን ኣለዋ፡፡
ኣይተ ግደይ ታደሰ ወይዘሮ ተኪኤን ቦኽረፅዮን ድማ ኣብቲ መድረኽ ብ 10 ሽሕ ሜትሮ ቐዳመይቲ ኮይና ናይ ዝተዓወተት ኣትሌት #ለተሰንበት ግደይ ወለዲ እዮም፡፡ ኣትሌት ለተሰንበት ዝሓለፈ ቐዳም ብመሰረት ዘመዝገበቶ ዓወት ሙሉእ ዓለም ብዛዕብኣ ክተውግዕ እንከላ ወለዳ ብኸመይ ኩነታት ውፅኢት ጓሎም ሰሚዕኹም ኢልና ሓቲትናዮም እንትምልሱ “ውፅኢት ጓልና ዘንጊዕና ብወረያ ወረ ኢና ሰሚዕና ናይዚ ምክንያት ድማ ብቴሌቪዥን ከይንከታተል መብራህቲ የለን፣ ብስልኪ ሓበሬታ ከይንረክብ ድማ ስልኪ የለን ስለዚ ብወረ ዝሰምዑ ሓለፍቲ መንገዲ እዮም ነጊሮሙና” ኢሎም፡፡
ኣትሌታት ትግራይ ዓበይቲ ዓወታት ብምምዝጋብ ነዛ ሃገር ውዕለታ ምዃነን ብተደጋጋሚ የረጋግፃ ዋላ እኳ እንተሃለዋ ነዚ ዓወት ዘመዝግባ ዘለዋ ኣትሌታት ትግራይ ትሕጓሰን ምስ ስደርአን ክገልፃ ኣይከኣላን፡፡ ናይዚ ምክንያት ድማ ህዝቢ ትግራይ ምስ ዓለም ዘራኽብዎ ኩሎም መስመራት መራኸቢ በቶም ሐዚ ብውፅኢት ኣትሌታት ትግራይ ታሕጓሶም ዝገልፁ ዘለው ፋሽስታዊ ኣብይ ኣሕመድን ጉጅልኡን ኩሎም መስመራት ስለዝተዓፀዉ በዚ እውን ፋሽሽታውያን ወረርቲ ቅድሚ ቅሉዕ ወራር ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ምፍፃሞም ኣትሌት ለተሰንበትን ወለዳን በቢግዚኡ እናመፀት ንወለዳ ትሓትት ነይራ፡፡ ኣብ ዘይጠዓማ ግዜ ድማ ብስልኪ ደሃይ ወለዳ ተረጋግፅ ነይራ፡፡ ሐዚ ግን ወለድን ውሉድን ካብ ዘይራኸቡ ክልተ ዓመታት ተቆፂሮም፡፡
ንክልተ ዓመታት ዝኣክል ደሃይ ወለድን ውሉድን ብኣካል ይኹን ብስልኪ ምስኣን ክንደይናይ መሪር ምዃኑ ድማ ወላዲ እዩ ዝፈልጦ ይብሉ ኣይተ ግደይ፡፡
እዞም ኣብዚ ሐዚ እዋን ብውፅኢት ለተሰንበት ግደይ ሓጎሶም ዝገልፁ ዘለው ኣንፃር ህላወ ህዝቢ ትግራይ ዝተልዓሉ ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድን መላፍንቱን ወለዲ ለተሰንበት ዝነብርሉ ወረዳ ሳምረ ዘስካሕክሕ ግፍዒ ፈፂሞም እዮም፤ ወለዲ ለተሰንበት ድማ ናይዚ ግዳይ እዮም፡፡
ትግራዋይነት ኣብ ከቢድን መሪርን ግዜ እውን እንተኾነ ብዓወት ዝለለ መንነት ምዃኑ ኣብ ከቢድ ፀገምን ናፍቆት ስድራን ኮይነን ዓወት ብምምዝጋብ ዘመስክራ ዘለዋ ኣትሌታት ትግራይ ብሰንኪ ዕፅዋን ክባን ኣብ ፀገም ዝርከብ ስድረአን ሃለዋቶም ክፈልጣ ይኹን ክሕግዛ ኣይከኣላን፡፡
ለተሰንበት ብዘመዝገበቶ ውፅኢት ትሕጓስ ወለዳ ክትሰምዕ ይኹን ክትርኢ ኣይከኣለትን፤ ወለዳ እውን ታሕጓስ ውላዶም ክርእዩ ኣይከኣሉን በዚ እውን ደሃይ ውላዶም ካብ ዘይረኽቡ ክልተ ዓመት ዘቑፀሩ ወለዲ ብመስኮት ቴሌቪዥን ኣብ ዘሕለፍዎ መልእኽቲ ጓልና ኣብ ዘለክዮ በርትዒ እዚ ግዘ ሓሊፉ ብሰላም ከምንራከብ ተሰፋና እዩ ኢሎም፡፡
ሓበንን ኩርዓትን ትግራይ ዝኾኑ ኣትሌታት ትግራይ መርኣያ ፅንዓትን ዓወትን ትግራዋይነት ኮይኑ ቐፂሉ ኣሎ፡፡
ብክብሮም ተስፋይ

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ጸቢብ ፖለቲካዊ ሕሳባት ንምዕቃብን ንምዕዋትን ወትሩ ሃይማኖታዊ ከውሊ፡
ብፖለቲካዊ ንቕሓት ከም’ቲ ዝድለ ቕድሚት ዘይሰጎመ ሕብረተሰብ መጻወቲ ሜዳ ዘይደሞክራስያውያን ፖለቲካዊ ውድባትን ጉጅለታትን ክኸውን ባህሪያዊ’ዩ። ደሞክራስያዊ ባህሪ ዘይብሎም ፖለቲካዊ ውድባትን ጉጅለታትን ኣብ ውሽጦም ኮነ ምስ ግዳም ኣብ ዝፍጠሩ መሰረታውያን ይኹኑ ዘይመሰረታውያን ፍልልያት፡ ቀዳምነት ካብ ጭብጢ ተበጊሶም ብሰላማውን ደሞክራስያውን ኣገባብ መደምደምታ ክረክብ ኣይሰርሑን። ኣብ ፍትሓዊ ርእይቶኦም ተኣማሚኖም ኣብ ቅሉዕ መድረኽ ብሓይሊ ሓሳብ ክስዕርዎ ወይ ከመሓድርዎ ኣይዋስኡን። ርእይቶኦም ንኣብዘሓ ህዝቢ ስለዘይውክል፡ ኣብ ቅሉዕ መድረኽ ወጺኡ ተማጒቱ ስለዘይረትዕ፡ ኣብ ዲቕ ዝበለ ህዝቢ ንህዝቢ ዘናቑት ድሑር ፖለቲካዊ ዝንባለታት ምንዛሕን ምርባሕን ተጸሚዶም ክዋስኡ ይረአዩ።
ኣበየናይ ኩርናዕን ደረጃ ምዕባለን ኣሎ ብዘየገድስ ህዝቢ ወይ ህዝብታት ሓንቲ ሃገር፡ ዝተፈላለየ ዝመግለጺኡ ዘይመሰረታዊ ፍልልያት ማለት፡ ከም ባህሊ፣ ቋንቋ፣ ሃይማኖት፣ ብሄር፣ ከባቢ፣ ደረጃ መነባብሮ ክህልዎ ግድን’ዩ። እዚ ከም’ዚ ዓይነት ፍልልይ ግን ኣመጻጽኣ መበቆልን ታሪኻዊ ድሕረ ባይታን ናይ ነብስ ወከፍ ማሕበራዊ ክፍልታት ዝግለጸሉ ረቛሒታት ደኣምበር፡ ኣብ መንጎ’ቶም ነናቶም ፍሉይ መለለይታት ዘለዎም ህዝብታት መሰረታዊ ናይ ረብሓ ፍልልይ ምህላው ኣየመልክትን። ኣብ ናይ ሓባር ሃገር ሕብረ-ብሄራውነት መልክዕ ተላቢሱ ዝኸይድ ጸጋ ደኣምበር፡ ዘየተኣማምን ዘናቑት ትሕዝቶ የብሉን። ንኣብነት ኣብ ኤርትራ ክርስትናን ምስልምናን ሃይማኖት ኣሎ፡፡ ኣብ ኣመንቲ ወይ ሰዓብቲ ናይ ክልቲኡ እምነታት ግን፡ እምንቶም ወይ ሃይማኖቶም መሰረት ዝገበረ ፖለቲካዊ ኮነ ቁጠባዊ ልዕለ ትሕትነት ቅድም ኣይነበረን ኣብ’ዚ መድረኽዚ’ውን የለን። ንቕድሚት’ውን ኣይህሉን። ምኽንያቱ ሃይማኖታዊ ኣምልኾ ንበይኑ፡ ዜጋታት ማዕርነታዊ ተሳትፎ ከረጋግጽሉ ዘለዎም ፖለቲካውን ቁጠባውን ዓውድታት ድማ በይኑ ስለ ዝኾነ።
ፖለቲካ ኤርትራ ብሰንኪ ኣንጊሁ ሒዝዎ ዝተበገሰ ዘይብሩህ ኣንፈት፡ ብፍላይ ህዝባዊ ግንባር/ህግደፍን መሰል ፖለቲካዊ ተፈጥሮ ዘለዎም ብጭረሖ መሬታዊ ሓድነት ዝነብሑ ዘይደሞክራስያውን ውድባትን ጉጅለታትን ነቲ ከም ባህሪያዊ ክውሰድ ዝከኣል ናይ ጠቕሚ ጎነጽ ዘይረኣየሉ፡ ሃይማኖት ከም መፈላለዪ ነጥቢ ወሲዶም ክሰርሕሉ ምጽናሖምን ምህላዎምን ብሩህ’ዩ። ናትና ኢሎም ኣብ ዝሓዝዎ ፖለቲካዊ መደብ-ዕዮ ተኣማሚኖም ህዝቢ ብፖለቲካዊ ንቕሓት ስሒሎም ደገፍ ክረኽቡ ኣብ ክንዲ ዝቃለሱ፡ ዝነደየ ኣተሓሳስባኦም ህዝቢ ንህዝቢ ብምንቛት፡ ጸጊዕ ናይ ሓደ ሃይማኖት ኮይኖም፡ ነቲ ካልእ ብምጽላምን ብምኽሳስን ልዕልነቶም ከረጋገጹ ህርድግ ካብ ምባል ኣይቋረጹን።
ህዝባዊ ግንባር/ህግደፍ ኣብ ኤርትራ ካብ ዘለው ዓባይቲ እምነታት ነቲ ሓደ ብዝተፈላለያ ጠቃኒ ኣስማት ኣጸሊሙ፡ ናብ’ቲ ካልእ ፈታዊ ተመሲሉ ብምጽጋዕ፡ ከም ውድብ ከም ዝጎበዘ፡ ገቢሉ ኣብዚ ሕጂ ዘለዎ ከም ዝበጽሐን ብዙሓት ዝምክርሉ፡ እታ ከም መስትያት ድሑር ፈላላዪ ዘይደሞክራስያዊ ባህሪ ናይ’ቲ ወሳኒ መሪሕነታዊ ኣካል ዝኾነት ሰነድ ንሕናን ዕላማናን ድማ ተረጋግጾ ሓቂ’ዩ።
ህዝባዊ ግንባር/ህግደፍ ብፖለቲካዊ ባህሪኡ ኣብ ሓድነት ናይ ህዝብታትን ሓይሊ ሓሳብን ዘይኣምን፡ ብሓሶትን ኣስካሪ ፕሮፖጋንዳን ዝተነድቀ፡ ብቀይዲ ኣልቦ ወሳኒ ጉጅለ ዝዝወር ብምዃኑ፡ እቲ ኣብ መጀመርያ 70ታት ብንሕናን ዕላማናን ዘግሃዶን ብተግባር ንነዊሕ ዝሰርሓሉን ሃይማኖት መሰረት ዝገበረ እኩይ ፈላላዪ ሸርሕታቱ ዛጊት ክሳብ ሕጂ ዝኣረሞ ኣይኮነን። ኣብ መጀመርያ 90ታት ብጉልባብ ምንቅስቓስ ጀሃድ ኣብ ልዕሊ ሃይማኖት ምስልምና ዝገበሮ ኣዝዩ ኣሰካፊ ዝኾነ ፈላላዪ ፕሮፖጋንዳዊ ጎስጓሳት ኣብ ልዕሊ ኣመንቱ ዝወሰዶ ጃምላዊ ኢ-ሕጋዊ ጭውያን ቅንጸላን ናይ ቀረባ ተዘክሮ’ዩ፡፡ እነሆ ድማ ሎሚ ምስ ተርእዮ ምንቅስቓስ 21 ጥሪ 2013 ብዝተዛመደ ኣብ ልዕሊ’ቲ ሃይማኖትን ሰዓብቱን ኣብ ጽዑቕ ወፍሪ ጸለመን ሃደንን ተዋፊሩ ይርከብ። ነቲ ምንቅስቓስ ዝመርሕዎ ወተሃደራዊ መኮነናቱ ክንሶም፡ ምስ ሃይማኖት ምስልምና ብምትእስሳር ብወግዒ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ናብ ዝርከብ ኢምባሲኡ ኣብ ዝጸሓፎ ደብዳቤ ከም ዘመልክቶ፡ እቲ ምንቅስቓስ ሃይማኖታዊ ጥሩፍነትን ትሕቲ ሃገርነት’ዩ ዝብል ኣብ ህዝቢ ልሙድ ናይ ምድንጋር ወፍሪ ከካይደሉ ምዃኑ ሓቢሩ ኣሎ።
ህዝባዊ ግባር/ህግደፍ ከም ፖለቲካዊ ውድብ ምስ ዝተወልደሉ ብተግባር እንዳሰርሓሉ ምስ ዝመጸን ኣታኣሳሲርካ ክምዘን እንከሎ፡ መንግስቲ ህግደፍ ብባህሪኡ ጸረ-ህዝቢ ስለ ዝኾነ ክሳብ ብህዝባዊ ቃልሲ ነበረ ዝኸውን ካብ ከም’ዚ ዓይነት ተግባራት ከም ዘይቑጠብ ርዱእ ብምግባር ክስገር ይከኣል’ዩ። እዚ ከም’ዚ ዓይነት ወስታት ኣብ’ቶም ኣንጻር ህግደፍ ንቃለስ ኣለና፡ ቅድሚ ኩሉን ልዕሊ ኩሉን ድሕነት ህዝብን ሃገርን ብብዙሕነት ንኣምንን ንምዕዋቱ ንቃለስን ዝብሉ ኣብ ደምበ ተቓውሞ ዝርከቡ ገለ ውድባት ክድገም እንክትሰምዖ ግን ይኸብድ። ዝያዳ የሰክፍን የሻቕልን። ልዕሊ ዝኾነ ግዜ እዚ ድሑር ኣተሓሳስባ’ዚ ብበሊሕ ፖለቲካዊ ንቕሓት ሱር ከይሰደደ እንከሎ ንምግርሑ ሓያል ጻዕሪ የድልዮ ከም ዘሎ ትግንዘብ። ስለዚ ከኣ እዞም ንሃይማኖት ከም ጽቡቕ ከውሊ ወሲዶም ንጸቢብ ውልቃውን ጉጅላውን ፖለቲካዊ ሕሳባቶም ንምዕዋትን ንምዕቃብን ቀዳምነት ሂቦም ብስውሩን ብግሁድ ዘይተደላዪ ወፍታት ዘካይዱ ዘለው ወገናት ፍሉይ ጠመተ ብምሃብ፡ ጸላኢ ንምውጋድ፡ ነቲ ካልእ ድማ ንምግራሕ ሓባራዊ ንቕሓትን ቀላሲ ቃልሲ የድሊ ኣሎ። ምኽንያቱ ጸቢብ ፖለቲካዊ ሕሳባት ንምዕቃብን ንምዕዋትን ሃይማኖት ከውሊ ገይርካ ዝካየድ ፖለቲካ ኣይንዓወትን ንውድቀት ስለዝኾነ።
ድ,ሰ,ደ,ኤ, 2013-02-11
ሓተታ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=8475


text:
Monthly Archives: Apr 2022
ቃል ሓዘን!
كلمة عزاء
መልእኽቲ እቴጌ ኤለኒ፡ንንጉስ ኣማኑኤል ፖርትጋል 1510 ዓ.ም
መልእኽቲ እቴጌ ኤለኒ፡ንንጉስ ኣማኑኤል ፖርትጋል 1510 ዓ.ም ኣብ’ዚ ሕጂ ዘቅርቦ ዘለኹ ሓበሬታ፡ ነታ ድርቲ ጽሕፈት ኣብ FB ዝተዘርግሐ መብርህን ክትኸውን ትኽእል’ያ ዝብል እምነት ኣለኒ። ኣብ’ዚ ሓጺር ግዜ ብዙሓት ሰባት ብዛዓብ’ዛ ጽሕፍቲ ተገዳስነት ስለ ዝገበሩ ከኣ ካብ’ቲ ዘለኒ ትሕዝቶ ክካፈል፡ቀንዲ ዝገደደኒ ምኽንያት ክሓብኦ ኣይደልን። ምኽንያቱ ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ወይ ኣዋርሕ ካበይ ነቒሉ ዘይርድኣኒ፡ብዛዕባ ወደብን መስመር ባሕር ኢትዮ-ኤርትራ ንዝምልከት ብዙሕ ክበሃል ጸኒሑ’ሞ፡Read more
ድራኺ ሓይሊ ሓድነትና፡ዝተኽፍለ ክቡር ዋጋ’ዩ!
ድራኺ ሓይሊ ሓድነትና ዝተኽፍለ ክቡር ዋጋ’ዩ! ድራኺ ሓይሊ ሓድነትና ዝተኽፍለ ክቡር ዋጋ ግድነት ክምለስ ዘለዎ ዕዳ ነፍሲ ወከፍ ዜጋ’ዩ! ኣብ’ዚ ንነብረሉ ዘለና ህልዉ ግዜ ሓድነት ክውን ንምግባር ኣብ ስምምዕ ክብጻሕ ዘኽእል ኣብ ባይታ ዘሎ ወድዓዊ ኩነታት እኹልን ተረፍን’ዩ። ሓድነትና ከነረጋግጽ ኣለና ድዩ? እወ ከም ሓደ ህዝብና ሃገርን ብዘይ ቅድመ ኩነት ህላውነትና ዘረጋግጽ ኣርማን ምልክትን እንኾ ሓድነትና እዩ። ምሕያል ሓድነትና ብውልቀRead more
ኣምላኽ ይወርድ ወይ ላምና ትወልድ ግዲ!
ኣምላኽ ይወርድ ወይ ላምና ትወልድ ግዲ!ልዕሊ ዕድመ ሓደ ወለዶ ዝወሰደ ምልካዊ ምሕደራ ህግዲፍ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ሃገርናን ከውርዶ ዝጸንሐን ዘሎን ሕሰም መከራ መግለጺ ዘይርከቦ፡ ብቅርጽን ትሕዝቶን፡ፖሊሲታቱን ሓፈሻዊ መደባቱን ኣብ ሚዛንን ገምጋምን ኣትዩ ብፍጹም ከተወዳድሮን ከተመዛዝኖን ዘይከኣል ስርዓት ህግዲፍ ዝኽተሎ ፍልስፍና ክውገን ክስራዕ ዘይክእልን መልክዕ ኣልቦ’ዩ። ኣብ ውሽጢዚ ትካላዊ ኣሰራርሓ ዘይብሉ ምሕደራ ከኣ ዩ ነቲ ግድል ንምፍታሕ ዓብይ ጸገም ፈጢሩስ፡መሳርሒ ግፍዒRead more


text:
Ludvika
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 27 11 2020
ሉድቪካ ኮሙን ኣብ ደቡብ ዳላርና ተደኵና ትርከብ። ኣብዚ ንንጡፍ ናይ ትርፊ ግዜ ንጥፈታት ኣብ ዝዕድም ኣብ ጥቓ ሓደ ዘደንቕ ተፈጥሮ ትቕመጥ። ኣብ ማእከል ሉድቪካ ኵሉ ዘድልየካ ኣገልግሎት ኣብ ቀረባ ኣለካ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ26,978
ስፍሓት መሬት1,648 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Borlänge 43 ኪሜ
- Falun 63 ኪሜ
- Västerås 111 ኪሜ
- Örebro 117 ኪሜ
ኣብዚ፡ ኣብ ሓደ ውሑስ ኣከባቢ ትነብር፡ እቶም ቈልዑ ልዑል ደርጃ ናብ ዘለዎ መውዓሊ ህጻናትን ቤት ትምህርትን ይኸዱ። ከምኡ'ውን ኣካል ናይ ሓደ ሃብታም ማሕበራዊ ሂወት ትኾኑ። ሉድቪካ ብዙሓት ንጹር ድልየት ናይ ምዕባይ ዘለወን ድልዱላት ትካላት ዘለውኣ ትሰፍሕ ዘላ ኮሙን እውን እያ። እቲ ኣብ ማእከል ሉድቪካ ዝርከብ ናይ ባቡርን ኣውቶቡስን መደብር፡ ናብ ስቶኮልምን ናብ ካልኦት ዓበይቲ ከተማታትን ጽቡቕ መራኸቢታት ኣለዎ። እዚ ኮሙን ንቕበላ ስደተኛታትን ምውህሃድ ኣብ ሕብረተሰብን ንዝምልከት፡ ኣወንታዊ ዝኾነ ናይ ነዊሕ ዓመታት ተመኩሮ ኣለዎ። ነበርቲ ሉድቪካ፡ ጋህዲ፡ ንሰባት ብታሕጓስ ዝቕበሉን ንሓደ ብዙሐ-ባህሊ ዘለዎ ሕብረተሰብ ከም ሓይሊ ዝርእይዎን እዮም።
መንበሪ-ገዛ
ክፍሊ ምቕባል ስደተኛታት ከተማ ሉድቪካ፡ ናይ መንበሪ-ኣባይቲ ኣፈላለይ ከይፍጠር ዝከኣሎ ጻዕሪ ይገብር። ኣብ ከተማ ሉድቪካ ዝተፈላለየ ዓይነት መንበሪ-ኣባይቲ ይርከብ። ዝካረ፡ ዝሽየጥ፡ ቪላታትን ፍልይ ዝበለ ነኣሽቱ ኣባይትን ትረኽቡ። ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ፡ ኣድራሻታት ናይተን ኣባይቲ ዘካርያ ትካላት ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ብዜካ ቋንቋ ሽወደንን እንግልዝኛን፡ ኣብ ከተማ ሉድቪካ ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ነባሮ ኣለዉ። ገለ ካብዘን ቋንቋታት ንምጥቃስ፡ ዓረበኛ፡ ኢራነኛ፡ ዳሪ፡ ትግርኛ፡ ሶማለኛ፡ ታይላንድ፡ ሆላንደኛ፡ ራሻ፡ ክልእን ይርከቡ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ከተማ ሉድቪካ፡ ልክዕ ከምቲ ባሕርን ማይን ናይቲ ከባቢ፡ ብርክት ዝበላ ማሕበራት ይርከባ። ኣብዚ ከተማ'ዚ፡ ኣስታት 370 ማሕበራት ይርከባ። ዝርዝር ኣስማተን ኣብ መዝገብ-ማሕበራት ክትረኽብዎ ትኽእሉ። እዘን ማሕበራት እዚኣተን፡ ካብ ነኣሽቱ ናይ ዓዲታት ክሳብ ዓበይቲ ማሕበራት ይርከብአን።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
እቲ ኣብ ሉድቪካ ዝርከብ ብፊሬንድስካፕስሁሰት (ብህንጻ-ምሕዝነት) ዝፍለጥ ህንጻ መኣዲ-ርክብ ሽወደናውያንን ሓደስቲ ስደተኛታት እዩ። ድሕረ-ባይታ ብዘየገድስ፡ እዚ ንሌላ፡ ባህላዊ ቋንቋኣውን ማሕበራውን ተምርኵሮታት፡ ምልውዋጥ ዝዓለመ መኣዲ፡ ንኹሉ ክፉት እዩ።
መኣዲ-ርክብ ፊሬንድስካፕስሁሰት ነቲ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ሰባት ክህሉ ርሕቀት ብምውጋድ ወይ ውን ንሰባት ብምቕርራብ፡ ርኽክብ ንምቕላል ዝዓለመ እዩ። ኣብዚ ማእከል'ዚ ብርክት ዝበለ ንጥፈታት ይዳሎ። ንኣብነት፡ ርኽክባት ደቂ-ኣንስትዮ፡ ትምህርቲ፡ ባህላዊ ንጥፈታት፡ ኣገልጎታት ንሓደስቲ ስደተኛታት፡ ሕብረተ-ሰብኣዊ ሓበሬታ፡ ኣገልግሎት ምትርጓም፡ ሓበሬታ ብዛዕባ ዝተፈለለያ ማሕበራት፡ ይርከብ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብዚ ከተማ'ዚ፡ ነቶም ቆልዑ ዘለዎም ኣገልግሎት መዋዓሊ-ህጻናት ኣሎ። ምምሕዳር ከተማ፡ ነቶም ካብ 1 ክሳብ 5 ዓመት ዝዕድሚኦም ህጻናት ዝዓለመ፡ ትምህርታዊ ንጥፈታት ውን ኣለዎ። ንተወሳኺ ዝርዝር ብዛዕባ'ዚ፡ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ብምእታው ከተንብቡ ትኽእሉ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ትምህርታዊ ንጥፈታት ኣብ ከተማ ሉድቪካ ኣብ ስለስተ ዝተኸፍለ ኮይኑ፡ ኣዚለ ክፍሊ፡ መባእታዊ-ደረጃ ትምርህቲ (1ይ ክሳብ 9ይ ክፍሊ) ከምኡ ውን ፍሉይ-ትምህርቲ፡ የጠቓልል። ኣብ ከተማ ሊድቪካ፡ ኣስታት 2600 ካብ ኣዚለ ክሳብ 9 ክፍሊ ዝርከብዎም ተማሃሮ ሒዘን ዝርከባ፡ 18 ናይ መባእታ ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ይርከባ። ብዜካ'ዚ፡ ካብ 1ይ ክሳብ 10ይ ክፍሊ ዝርከብዎም ኣስታት 33 ተማሃሮ ዝሓዘ ክልተ ፍልይ ኣብያተ-ትምህርታት ውን ኣለዋ።
ኣብ ከተማ ሉድቪካ ክልተ ናይ ማእከላይ-ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ይርከባ። ንሳተን ከኣ፡ እታ ብክልተ ምምሕዳር ከተማታት፡ ማለት ሉድቪካን ስመድየባከንን እትምእከል፡ ናይ መንግሰቲ ዝኾነት፡ ቬስትባሪስሎገን ኡትቢልድኒን ሰንትሩም ከምኡ ውን እታ ናይ ግሊ ዝኾነት፡ ኢንዱስትሪ ጂምናስዩም ኦቢቢ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ'ዚ ከተማ'ዚ፡ ዝተፈላለየ መደባት ትምህርቲ ንዓበይቲ ከምኡ ውን መደብ ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንዓበይቲ ይወሃብ እዩ። ንተወሳኺ፡ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ብምእታው፡ ብዛዕባ ትምህርታዊ ዕድላት፡ ብዝርዝር ከተንብቡ ትኽእሉ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ሉድቪካ እቲ ኮሙን ኵሉ ሰብ ክምእምኦን ጥዕንኡ ዝተሓለወን ክኸውን እዩ ዚደሊ። ምስ እትሓምም፡ ማህሰይቲ ምስ ዘጋጥመካ፡ ወይ ምኽሪ ምስ እትደሊ፡ እቲ ትደልዮ ንኽትረክብ ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። እዚ ዞባ ናይ መብዛሕትኡ እትረኽቦ ኣገልግሎት ጥዕናን ሕክምናን ሓላፍነት ኣለዎ። ምስ እትሓምም ምስዚ ዞባ ኢኻ ርክብ ትገብር።
Tolkhjälp
ምምሕዳር ከተማ ሉድቪካ፡ ነቶም ብሰንኪ ሓጽረት ቋንቋ ሽወደን ነገራቶም ባዕሎም ከሳልጡ ዘይክእሉ፡ ምስ መንግስታዊ ትካላት ኣብ ዝገብርዎ ርክባት ተርጓሚ ክቆጽረሎም ድሉው እዩ። ነዚ ንምርጋግጽ ከኣ፡ ምምሕዳር ከተማ ኣገልግሎት ትርጉም ዝህብ ትካል ኣለዎ። እዚ ትካል'ዚ፡ ምትርጓም (ብቓል) ምትጓም (ጽሑፍ) ካልእ ናይ መልእኽታት ኣገልግሎታትን ኣብ ምሃብ ከኣ ይነጥፍ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ከተማ ሉድቪካ ካብ ከተማ ስቶክሆልም ናይ ክልተ ሰዓት ጉዕዞ ርሒቓ ትርከብ። ካብ ከተማ ቬስተሮስ 11 ማይል ካብ ኦረብሩ 12 ማይል ርሒቓ እትርከብ ከተማ ሉድቪካ፡ ክትሰርሓሉን ክትነብረሉን ዘብህገካ ቦታ እዩ።
ትወሳኺ ሓበሬታ ብዛዕባ’ዚ ኣብዚ ዝስዕብ መርበብ-ሓበሬታታት ብምእታው ከተንብቡ ትኽእሉ፡
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ከተማ ሉድቪካ ዝርከብ ትካል ኦቢቢ፡ ኣብቲ ቦታ እቲ ዝዓበየ ወሃቢ-ስራሕ ኮይኑ ኣስታት 2700 ሰራሕተኛታት ኣለዎ። ቀጺሉ ዝዓበየ-ወሃቢ ስራሕ ከኣ፡ ምምሕዳር ከተማ ሉድቪካ እዩ። ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ክፍቲ ናይ ስራሕ ቦታታትን ንወሃብቲ-ስራሕ በቲ ምምሕዳር ዝግበር ድጋፋትን፡ ክትርእዩ ትኽእሉ።
ኣብ ከተማ ሉድቪካ፡ ነቶም ናቶም ትካል ክምስርቱ ዝደልዩ ሰባት ሓገዝ ይግበረሎም እዩ። ኣብ ምምሕዳር ከተማ ነዚ ዘማእክልን ፍቓድ ትካላት ንምውጻእ ዝተሓባበረኩምን፡ ክፍሊ ንግዲ ኣሎ።


text:
ኮሮና–ቫይረሦ (ኮቪድ-19)።
(Coronavirus:Covid-19)
By Aziza Awate
3/17/2020
*አግል ሙሉእ ኢድንያ ናይላ ኢተአማማ ፈርሃት ዎ ዓርዓዳይ ካሪ ላሃላ ሕማም መሰመም ሳናቡእ (coronavirus (Covid-19) ኮሮና-ቫይረሦ (ኮቪድ-19)። ኣስክ ላ ድቁብ ዊሒዝ ሓልፍ ክልና እብ ሕበር ላላትሓዘ ዎላ ልትቃደር እግል ማድሐኖ ነፍስና ዎዕያልና ለገብእ ኣግቡይ እግል ንሕዜ ዎ ናኣምር እትዓልጣጥ።
*እሊ ጅንስ ሕማም ላጻብጣዩ አዳም አሻይር ናይላ ሕማም ፍንጌ ክልኤ – ዎ ዓስር ዎ ዓርባዕ ምዕል (2-14) እት ዓፍዬት ጎሮብ\ነፍስ ተቃይር አግል ለርኤ ለአምብት። እብ ዓንጻሩ ሀዬ ሐተ ሐብረ ሕማም እንደ ኢለርኤ እት ብዝሐም እግል ልሕለፍ ቀድር በሃለት።
*እሊ ሕማም ቫይረስ ላበዝሕ ዶል እግላ እብ ዕምር ላጣወለው በሀለት ዕምሮም ምን ለዓል ስሳ (60) ዎለዓል ላገብአው ዎ ምስሉማ ሕማም ሰናቡእ፣ ከላዊ ፣ሽኮር፣ ካንሰር፣ ዎእብ ብዙሕ ብዕድ ሕማም ሒለቶም ዎ ዓፍዬቶም ላትለላለሐው ሕሙማም (Immunocompromised) አጊድ እት ዓፍዬቶም ሻፍግ ታቃይር እግል ለርኤ ቀድር።
*እሊ ላመስል ሕማም ሰናብእ እግል አትፋራሮሆት እንደይ ገብእ ኣንበል ፊና ላቃትል ድቁብ ምን ዎሮ እት ዎሮ ሰበት እብ ቃሊሉ ዎ እብ ሓጪር ኣውካድ ሰበት ልትሐላላፍ/ለዐደ እግል ኢንትሀመል ኣትፋዛዝዕ። ካ ኣስክ እሊ ሞጅ ሐልፋና እብ ሐድ ቅድረትና እግል ኒደዮም ላእንቃድር ጋራት፥
*ሐጺብ እደይና ምስል ብርክ እደና እብ ማይ ሞቃ ዎ ሳቡን ሕጽበት። እደይና ላሐዬና ዎላመይታና ሰበቡ ሀዬ ፣ እብ ኢጻሮት እደይ ላመጽዕ ዕድር ማትሻፋፉ ዎ አብደዮቱ ቀሊል ኢኮን።
* ላእታ ሀለና ምን ነሃሌ ክልዶል እግል እሊ ሕማም እሊ እግል ልክሎቆ (create) ላቃድሮ ታብፅን (germs) ላላትሓምቆ መሐጸቢ እደይ (Hand Sanitizers) እግል ንጽበጥ ናይ ቀስብ ቱ።
*ኣስክ እሊ ሕፉን ሞጅ ሐልፋና ኢትቃሰብና ምን ኢገብእ ኖስና ምን ገብእ ዎ ዕያልና ምን በት ኢፍግረት።
*ምን ልትቀደር ምን እኩብ ብዝሔ ገቢል ነፍስና አውዓሎት/ሐረዞት።
*ኣዪ ሓብሬ ናይ እሊ ሕማም እት ነፍስና ረኤና ምን ገብእ በሀለት ክም ሐፋነት ጎሮብ ናይ 103.0F፣ ናይ ሐጣሾት አብዞት፣ አተንፈሶት-ስእነት፣ ጣርሽ፣ ሕማም ኣስጡር፣ ክቡድ ማጻት፣ ኩቡድ/ብዙሕ እምብዕ ዕንታት ዎ አንፍ፣ ዎ ምን ከርስ ናሐር ላትባጋሳ አብ ነድር ኡሑዕ ብህለት።
*እሊ ዲብ ለዓል ጥቁስ ላሃላ ሓብሬ ናይ እሊ ሕማም ምስል ብዕድ ሐብረ ሕማም እግል ለትገጌ ሰበት ቃድር ላሕሙም ላሃላ አዳም እት እዋን አቲ ዎ ፈጊር እት ሽቁል ምን ገብእ ማእት በት ምህሮ ዎእሉ ላመስል አካናት ምኑ እግል ልትባያእ/ ልትለከም ሰበት ቀድር እሊ ክልዶል እት ሕሳብ እግል ለሀለ ቃስብ ቱ።
*ገለ ሓብረታት እሊ ሕማም እት ነፍስና ረኤና ምን ገብእ ክልዶል ናይላ ሐንተሁ ላንትረኤ ዎ ንትሳረ ዳክቶርና ተለፎን ጽብጣት ዎመትሳአል እግል ሰበብ ሐብረ ዎ አምር መክሰብ እግል ኩሉ ቱ። በሀለት እሊ ኩሉ ምን ለኮሞት አድሕድ ላነግፋና ዎላ ሕሙም ላሀላ አዳምና አንበል አብደዮት አውካድ ላላትሓዝዮ ሰዳይት ሐኪም ዎ ስራይ እብ እዋኑ ረክብ በሀለቱ።
*ገለ ዓባዪ ዎ ላበዝሕ እግል አደልደሎት ዎ ማናፍዕት ዓፍዬትና ላከድሙና ጋራት: ከምሠል ዑፉይ ሙነት ነብራ ማትማዋን፣ አርወዮት ገሮብ ነፍስ እብ ሰቲ ብዝሔ ማይ ብሩድ ልግባእ ዎክ ሀየ ሕፉን ምን ሰማን ኩባየት ላኢልውሕድ እት ናይ ሐተ ምዕል ሶዖታት፣ ዎ ላለአክል ዕረፍ ግሮብ – ሰማን ሰዓት ዎ ዝያዳሁ ምን ልትቃደር እግል ጎሮብና ምን ገብእ ዎ እግል ሕልናና ብዙሕ ናይ ዓፍዬት መክሠብ ልትረከብ ምኑ።
*እት መከለሲ እግል ኢበሎ ላሓዘ። ኢንትሀመል፦ አመት ነፍስና፦ ውላድና፦ መለሃይና ፦ዎ ውላድ መሐበርና ኒደ። ዎ ገለ ሐዲስ ዎ ዑፉይ መምሪሒ መሓበርና ላከስብ ዎላልትመሀር ምኑ ምን ለሀለ ምን መትካፋሉ ሐር ዎግራ ኢኒበል።
*እት ዶንጎባ ዎ እግል አታላላይ ላ ሔሰት ገበይ ክምሰላ አበችና ለሞሱሎ “ላትዋቃለት ውልዋል ዎላ ትደሃረት ውሒዝ ልንሰኣ”። ማትከዋል ዎ መሸናክ ምንና ላገለ ዎ ላኢተሐሰባ ድቁብ ሞጅ ዎ ሓጽፍ- ሕማም ኮሮና-ቫይረሦ (ኮቪድ-19) ማራ ላላትሐዘ ቱ። ዎደሐንኩም።


text:
Radio Erena: 19 August 2018
ፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፍወርቂ፣ ናብ ኢትዮጵያ ዳግማይ ዑደት ከካዪድ ምዃኑ፣ ማዕከን ዜና ብሉምበርግ ካብ ኣዲስ ኣበባ ሓቢሩ።
ቀንዲ ዕላማ ዑደት’ቲ ፕረዚደንት ብንጹር ዝተሓበረ’ኳ እንተዘየለ፣ ምስቲ ንክልል ኣምሓራ ዝወከለ ጉጅለ ኣብዚ ዝሓለፈ ቀረባ መዓልታት ናብ ኤርትራ ዑደት ብምግባር ምስ ተቓወምቲ ሓይልታት ኣምሓራ ዘካየዶ ስምምዕ ክተሓሓዝ ከምዝኽእል ግን ይንገር።
ሓላፊ መራኸቢታት ክልል ኣምሓራ ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን፣ ፕረዚደንት ኢሰያስ ብፍላይ ከኣ ናብ ክልል ኣምሓራ ናይ ኢትዮጵያ ክበጽሕ ምዃኑ’ኳ እንተሓበረ፣ እቲ ዑደት ዝካየደሉ ግዜ ግና ከምዘይገለጸ፣ ብሉምበርግ ብተወሳኺ የመልክት።
ጉጅለ ልኡኽ ክልል ኣምሓራ ምስ ተቓወምቲ ሓይልታት ኣብ ኤርትራ ድሕሪ ዘካየዶ ዘተ፣ እቶም ተቓወምቲ ሓይልታት ብረቶም ኣውሪዶም ናብ ኢትዮጵያ ብምእታው ፖለቲካዊ ንጥፈታቶም ከካዪዱ ኣብ ስምምዕ ምብጽሖም ይግለጽ።
ኣቐድም ኣቢሎም ተመሳሳሊ ስምምዕ ዝፈረሙ ኣብ ኤርትራ ዝመደበሮም ተቓወምቲ ሓይልታት ኦሮሞ፣ ዝሓለፈ ሰሉስ ናብ ኣዲስ ኣበባ ኣትዮም ከምዘለዉ ዝሓበራ ማዕከናት ዜና፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ዘቖማ ሓዳስ ኮሚቴ ክመያየጡ ምዃኖም የመልክታ።
ንዳግማይ ዑደት ፕረዚደንት ኢሰያስ ናብ ኢትዮጵያ ብዝምልከት ብወገን መንግስቲ ኤርትራ ዛጊት ዝተዋህበ ዝኾነ ሓበሬታ የለን።
እዚ ብውሑዳት ሰበስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ጥራይ ዝካየድ ዘሎ ርክባትን ስምምዓትን ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ንህዝቢ ኤርትራ ብንጹር ይሕበሮ ስለዘየለ፣ ኣብ ሓያሎ ስግኣት ፈጢሩ ከምዘሎ ብሰፊሑ ይግለጽ።
============================


text:
December 15, 2018
ደራሲ – ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድ
(5)
ኤርትራውያን ብሓፈሻ፣ ኣባላት ማሕበር ሰራሕተኛታት ኤርትራ ከኣ ብፍላይ: ግፍዕታት መንግስቲ ኣስፋሃ ወልደሚካኤል ከይዓጀቦም: መሰላቶም ንምርግጋጽን ንምዕታርን: ኣብ 1958 ሰላማውን ፖለቲካውን ሰልፍታቶም ኣበርተዑን ኣዛየዱን። ክልተኡም ኣዕሩኽ: እድሪስን ዑመር የመኒን: ምስ’ቶም ካብ ኤርትራ ነብሶም ንምድሓን ዝሃድሙ ዝነበሩ ኤርትራውያን እናተራኸቡ: ኣፍልጦኦም ብዛዕባ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት፣ ከዕብዩ ይጽዕሩ ነበሩ። መዓልቲ-መዓልቲ: ብፍላይ ጸሓይ ኣብ እትዝሕለሉ እዋን: ሻሂን ቡንን እናሰተዩ: ኣብ እንዳ ሻሂ ኣቶ ማሕጁብ ኣልጃዓሊ ኮይኖም ብዛዕባ ህሉው ኩነታት ሃገሮምን ሱዳንን እናኣልዓሉን እናተመያየጡን ግዜኦም የሕልፉ ነበሩ። ሓንቲ ምሸት: ከም ቀደሞም ኣብ’ታ እንዳ ኣልጃዓሊ ቤት-ሻሂ ኮፍ ኢሎም ከለዉ ዑመር የመኒ:-“ኣብ ሃገርና ዘሎ ኩነታት ካልእ መልክዕ ክወስድ ጀሚሩ’ሎ።” “እንታይ ሓድሽ ተረኽበ? ዘይፈለጥናዮ ኣሎ ድዩ?።” እድሪስ ብተገዳስነት ሓተተ።“ቅድሚ ሳልስቲ: ገለ ካብ ዓድና ዝመጹ ስድራቤ-ታት: ኣብ ከባቢ ገዛውትና ወሪዶም ከም ዘለዉ: ምስ ሰማዕኩ: ናብ’ቲ ዝነበርዎ ከይደ፣ ኩነታቶም ክፈልጥን ክሕግዝን ተበገስኩ። ከም ኤርትራዊ መጠን: ዓቕሚ ይሃልዎም ኣይሃልዎም: ክንሕግዝ ግቡእ እዩ።” መለሰ ዑመር


text:
ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ ንህልዊ ኩነታት ኢትዮዽያን ኤርትራን ኣብ ዝዳህሰሰ ዳሕረዋይ ቃለ-ምልልሶም ምስ ሬድዮ ኣሰና፣ምስሕሓብ ዶብን መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ኢትዮዽያ ይትግብሮ ኣሎ ንዝበልዎ ፖሊሲ ከመይ ክፈታሕ ከምዝግባእ ኣንፈት ነፂሮም‘ዮም።ኣብ‘ቲ ቃለ-ምልልስ ተመርኲስና ንክልተ ኢትዮዽያዊያን ኣዘራሪብና‘ለና።በትረ ስልጣን ንዶ/ር ቴድሮስ ገብሩን ንኣቶ ኣሸብር ገብሩን ዓዲምዎም‘ሎ።
ዶ/ር ተድሮስ ገብሩ ቃለ-ምልልስ ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ መቀፀልታ ዝሓለፈ ፖሊሲ ምምሕዳሮም'ምበር ሓድሽ ነገር ኣይብሉን ክብል ከሎ ኣቶ ኣሸብር ገብሩ ብወገኑ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ'ዚ እዋን'ዚ ናብ ከምዚ ዝዓይነቱ ለውጢ ዝኣተወ ስለምንታይ ምኻኑ ኣቀዲሙ ክፍለጥ ኣለዎ ይብል።
ክልቲኦም ኣጋይሽ ንመንግስቲ ኤርትራ ብኢትዮጵያ ምቅያር ግና ቅቡል ኣይኮነን።ናይ ህዝቢ ኤርትራ ዋኒን ክኸውን ይግባእ ኢሎም።
ነቲ ቃል-ምልልስ ኣብ ናይ ሰሉስ መደብና'ውን ክትሰምዑዎ ትኽእሉ ኢኹም


text:
ኣብዚ ዓለማውነትን ምግያጽን ዝበዝሖ ዓለም ንኣምላኽ ተገዚእካን ንዕኡ ፈሪሕካ ምኻድ ከመይ ዓወት ይመስለኩም። ብፍላይ ከኣ ኣብዚ ንቤተሰብ ዝፈታተንን ዘፍርስን ዘመን ንኣምላኽ ማእከላይ ዓዲ ቤትካ ጌርካ ኣብኡ ኣሚንካን ተጸጊዕካን ምጉዓዝ ናይ ዓወት እቲ ዝበለጸ ዓወት እዩ። ሎሚ ፋይላት ቤት ፍርዲ ብዛዕባ ጉዳይ ቤተሰብ መሊኡ ዘሎ እቲ ቐንዲ ምኽንያት እቲ ማእከላይ ስፍራ ክሕዝ ዝግብኦ ኣካል ማለት ኣምላኽ ዕድል ስለ ዘይረኸበ ጥራይ እዩ። ዕሰለ ሆ እናተባህለ ብሓጎስን ብጭድርታን ዝተሰንየ መርዓ ተጌሩ ክነሱ ኣብ ዓመት ወይ ኣዋርሕ ዘይኣክል ሰዓትን ጊዜን ሽማግሌታትን ዳኛታትን ጠበቓታትን ክኣትውዎ ኣዚዩ ዘሕዝን እዩ። ውጺት ኣምላኽዊ ፍርሓት ዘይብላ ቤተሰብ ከምዚ ክኸውን ግና ዘገርም ኣይኮነን። እስከ ካብቲ ንምህሮናን ንምጽንናዕናን ካብኡ ሓሊፉ ኸኣ ናቱ ኣርኣያ ሒዝና ክንከይድ ዝተዋህበና ሓደ ዛንታ ካብ ቃል ኣምላኽ ክንሪኢ።
ኣብቲ ጎይታና የሱስ ክርስቶስ ኣብዛ ምድሪ ዝመላለስሉ ዝነበረ እዋን ቀረባ ፈተውትን መሃዙትን ኔሮሞ እዮም ንሳቶም ከኣ ኣልኣዛር ማርያም ማርታ ይብሃሉ፣ እዞም ቤተሰብ እዚኣቶም ምስ የሱስ ክርስቶስ ዝነበሮም ርክብ ኣዚዩ ጉሩምን ብበረኸት ከኣ ዝተመልኣን እዩ ዝነበረ። ቐጺልና እምበኣር ካብኣኦቶም ገለ ንቤተሰብና ዝኽውን ትምህርቲ ክንመሃር ኢና። ኣብ ሉቃስ 10፡38 ከምዚ ይብለና “ኪኸዱ ከለዉ ድማ ኾነ ንሱ ናብ ሓንቲ ዓዲ ኣተወ። ማርታ ዝስማ ሓንቲ ሰበይቲ ኸኣ ኣብ ቤታ ተቐበለቶ” ከመይ ጉሩም ደስ ዘብል ጥቕሲ ፣ ቤት ማርታ ንየሱስ ክርስቶስ ርሑው እዩ ኔሩ። የሱስ ከኣ ኣባታ ዓዲ ምስኣተወ ንቤት ማርታ ጓሲዋ ክሓልፍ ብፉጹም ኣይደለየን ከመይሲ በታ ቤት ክሓልፍ ናይ ግድን እዩ። ስለምንታይ እንድሕር ኢልና እቲ መልሲ ርዱኡን ፉሉጡን እዩ። ንሱ ኸኣ እቲ ማዕጾ የሱሱ ክኣትወሉ ዝኽል ጋህ ዝበለ እየ ዝነበረ። ሎሚ ኸኣ ማዕጾ ቤትና ንየሱስ ከመይ ኣሎ? ሕጂ ከም ስድራ ቤትን እንፍጥሸሉ ሰዓት እዩ!
ኣብዚ ግዜ እዚ ህይወት ብዙሓት ስድራቤታት ንዓለማውነትን ገንዘብን ካልእ ምድራዊ ነገርን ኣዚዩ ጋህ ዝበለ እዩ። ነቲ መዓረዪን መጸበቕን የሱሱ ግና ቤት ዕጽው እዩ። ውጺት ናይዚ ኸኣ እንሆ ንርእዮ ከም መእሰሪ ዘይብሉ ማእዶ ስድራቤታት ተበታቲኑ ንሪኢ ኣሎና።
ኣብ መዝሙር ዳዊት 24፡8-10 ከምዚ ይብል “ኣቱም ደጌታት ርእስኹም ኣልዕሉ ዎ ናይ ዘልኣለም ደጌታት ልዕል በሉ እቲ ንጉስ ክብሪውን ኪኣቱ እዩ። እዚ ንጉስ ክብሪ እዚ መን እዩ? እቲ ቡርቱዕን ሓያልን እግዚኣብሄር ኣብ ውግእ ዝብርትዕ እግዚኣብሄር እዩ።” እሞ ሎሚ'ኸ ነዚ ጎይታ ኽብሪ፡ ከም ቤት ማርታ ማዕጽ ገዛኹም ክትከፍትሉ ፍቓደኛታት ዲኹም? እዚ የሱስ ኣብ ሕልፍኚ ቤትና ምስ ኣተወ ጥራይ እዩ ጸልማትና ዝበርህ፡ ሕቶና ዝምልስ፡ ክፍኣትና ዝርሕቕ፡ ሕሰምና ዝቕንጠት ንብዓትና ዝደራረዝ፡ ፍራስና ኸኣ ዝጽገን።
ኣብ መጽሓፍ ማህለይ ማህልይ ከምዚ ዝብል ጹሑፍ ነንብብ “ኣነ ደቀስኩ ልበይ ግና ነቔሔ ድምጺ ፍትወይ ኣቲ ሓብተይ ፍትውተይ ርእሰይ ህቦ ጎተናይ ከኣ ነጥቢ ለይቲ መሊኡ እዩ እሞ ኣቲ ርግበይ ፍጽምተይ ክፈትለይ እናበለ ማዕጾ ኪኹሕኩሕ ሰማዕኩ፣ ቀሚሸይ ኣውጺኤ እየ፡ ከመይ ኢለ ክኽደኖ ኣእጋረይ ተሓጺበ እየ ከመይ ኢለ ክርስሖ፣ ፍትወይ ኢዱ ብነኻል ሰደድ ውሽጠይ ብእኡ ተደፋነቐ፣ ንፍትወይ ክኸፍተሉ ተንሳእኩ…..ንፍትወይ ክኸፍተሉ ተንሳእኩ ፍትወይ ግና ከይዱ ረሓቐ” ማህ 5፡2-6፣
ንርኢ ዘሎና ኩቡራት ቤተሰብ እዛ ፍትወቲ ፈታዊኣ ምስ መጻ ቐልጢፋ ኣይከፈተትሉን ንኸይትኸፍተሉ ኸኣ ክብረት ገዛእ ርእሳ ዓጢጥዋ ማእለያ ዘይብሉ ምኽንያታት እያ ደርዲራ። ፍትዋ ተጸብይዎ ግና ሰዓት ምስ ኣኸለ ኸይዱ። ሎሚ ኸ ንጉስ ቤታና ክኸውን የሱስ እናመጸ ክነሱ ማዕጸ ቤታና ምኽፋት ዝኣበና ክንደይ ኢና? ሎሚ ብዙሓት ኣባይቲ ንዝተፈላለየ ነገር ማእለያ ዘይብሉ ግዜ ኣሎና። ንየሱስ ዝኸውን ሰዓት ግና ንስእን። ምሳና ክኸውን ክመጽእ ክደሊ ኸሎ ኸኣ እነ ቕርቦ ምኽኒታት ማእለያ የብሉን። ኣብቲ ጉቡኡ ግዜ ኸኣ ኣብ ቤትና ሓዳርና ናብራና ኮታ ኩሉ መነባብሮና ክመጽእ እንተ ዘይኣፍቂድናሉ መሰረት ቤትና ክዘናበል ዓንዲ ቤትና ኸኣ ክነቓነቕ ዘይምስናይን ባእስን ክመጽእ ናይ ግድን እዩ።
ቤት ማርታን ማርያምን ኣልኣዛርን ግና ንየሱስ ዝኸውን ቦታ ኔርዎን። ኣብ ቤትና ኩሉ ክህሉ ይኽእል እዩ። የሱስ እንተ ዘይብሉ ግና ምንም ኣይኮነን። ኣብ ገዛና ምንም ዘየል ክኸውን ይኽእል እዩ። የሱስ እንተሎ ግና እኹል እዩ። መጽሓፍ ምሳሊ ክዛረብ ከሎ እኮ “ካብ ብዕራይ ምሉኡ ምስ ህውከት ጻሕሊ ሓምሊ ምስ ፍቕሪ” ኢሉ ማለቱ ኸኣ ካብ ኩሉ ሃልዩ እቲ ፍቕሪ ዝኾነ ኣምላኽ ግና ዘየሎ እንተኾይኑ ትርጉም የብሉን ማለቱ እዩ።
ኣብ ማህልይ ማህልይ ደጊምና እንተ ኣንቢብና እቲ ፈታዊ ናብታ ፍትውቱ ክመጽእ ከሎ ጥራይ ኢደ ኣይኮነን ዝመጽእ እስከ ነንብቦ “ሓብተይ መርዓተይ ናብ ገነተይ መጺኤ ከርበይን ምእዝ ቀመማተይን ቀንጢበ መዓር ወለላይን መዓረይን በሊዔ ወይነይን ጸባይን ሰትየ ኣቱም ኣዕሩኸይ ብልዑ ስተዩ ፍትዋተይ ኣብዚሕኩም ስተዩ” ክንደይ ጉሩም ደስ ዘብል።
የሱስ ናብ ቤትና ክመጽእ ማዕጸና ክኹሕኩሕ እንከሎ እኮ ጥራይ ኢዱ ኣይኮነን ዝመጽእ ኣብ ኢዱ ከምቲ ፍትዉ ሽታ ቤትና ዝቕይር በረኸትን ማእዛን ሒዙ እዩ ዝመጽእ። ሎሚ ክንደይ ኮን ምመቀረ ኔሩ ነዚ ነገር እዚ ክንሪኢ መንፈሳዊ የዒንትና እንተዝኽፈት።
የሱስ ቤት ማርታ ምስ ኣተወ ተዘናጊዑ ወይ ሻሂ ሰትዩ ጥራይ ኣይኮነን ወጺኡ ነቲ ቤት ዝጠቕም መሰረት እባ ደኣ ኣንጺፉ። እስከ ንቐጽል እቲ ጥቕሲ እንታይ ከምዝብለና ነንብብ “ማርያም እትብሃል ሓብቲ ድማ ነበረታ፣ ንሳ ኸኣ ዘረብኡ ኽትሰምዕ ኣብ ጥቓ እግሪ የሱስ ተቐሚጣ ነበረት” ርኣዩ የሱስ ዝኣተዎ ቤት ድምጺ ኣምላኽ መሪሕነት ኣምላኽ ኣለዎ። ቤት ምርታ ስለ ዝተኸፈተ ማርያም እካ ድምጺ የሱስ ትምህርቲ የሱስ ሰሚዓ፣
ቃል ኣምላኽ ክዛረብ ከሎ “እቲ ንዓኻ ዝጠቅም ዝምህረካ እትኸደላ መንገዲ ኸኣ ዘርኣየካ ኣነ እግዚኣኣብሄር እየ ይብል” ሎሚ ብዝሑኣት ኣባይቲ ኣብ ምድንጋር ዘለዋ ኣብ ውሽጢ ቤተን እቲ መልኮታዊ ዝኾነ መምህር የሱስ ስለ ዘይኣተወ ጥራይ እዩ። ኣንፈተን ጠፊእውን ናብዝን ናብዝን ዝብላ ዘለዎ ኣባይቲ እኮ ቑጽረን ሒደት እየን። እቶም ንየሱስ ኣብ ሕንብርቲ ቤቶም ዝገበሩ ኣመንቲ ግና በየን ይኸዱ እንታይ ይገብሩን ኣይገብሩን ይፈልጡ እሞ መንፈሳዊ መሪሒነት ነፍሳዊ ዕጋበት ስጋዊ ቕሳነት ንረክብ። ኣብቲ ምንፈስ ኣምላኽ ዘለዎ ኣብኡ ሓርነት ኣለዎ። ኣብ እግሪ የሱስ ዝተቐመጣ ስድራቤታት እየን ሎሚ ነዚ ዘመን እዚ ዝሰግሮኦ ዘለዎ እሞ ቤትና ንየሱስ ከፊትና ኣብ እግሪ መድሓኒ ንቀመጥ።
እስከ እግረ መገደይ ሓደ ነገር ክንርኢ ማርታ ንየሱስ ቤታ ከምዘርሓወትሉ መቸም ሪኢና ኢና። እዚ ኸኣ ናብ ዓቢ በረኸት ዝመርሕ ምኻኑ ኸኣ ተገንዚብና። ሓንሳብ ሓንሳብ ንየሱስ ቤትና ምስ ከፈትናሉ ኸኣ እቲ ንዕኡ ዝድለ ግዜ ዘይንህበሉ ሰዓት ኣሎ እዩ ንኣብነት ከምቲ ማርታ ዝገበረቶ። እስከ ክርድኣና ደጊምና ነቲ ጥቕሲ ነንብቦ። “ማርታ ግና ብብዝሑ ምግልጋል ትጽዕር ነበረት ደው ኢላ ኸኣ ጎይታይ ሓብተይ ሓዲጋትኒ በይነይ ከገልግል ዶ ግዲ የብልካን ኢኻ እምበኣር ክትድግፈኒ ንገራ በለቶ፣ የሱስ ድማ ማርታ ማርታ ብብዙሕ ነገር ትጭነቕን ትጉህይን ኣለኺ፣ እቲ ዘድሊ ግና ሓደ ነገር ጥራይ እዩ ማርያምሲ ኻብኣ ዘይውስድ ጽብቕ ግደ ሓርያ ኣላ ኢሉ መለሰላ፣
ብፍላይ ኣገልገልቲ ሰብ ሓዳር ኣምላኽ ብእንገብሮ መንፈሳዊ ኣገልግሎትና ልቡ ኣይውሰድን እዩ። የሱስ ዝደልየና ኣብ እግሩ ተቐሚትና ድምጹ ምስማዕ እዩ። የሱስ ናብ ቤትና ክኣቱ ኸሎ ከምቲ ንሱ ዝደለዮ እምበር ክምቲ ንሕና እንደልዮ ኣይኮነን ዝደሊ። ማርታ ቤታ ምስ ኣርሓወትሉ ንጎይታ ከምቲ ንሳ ዝደለየቶ ጌራ ከተትኣናግዶ እያ ደልያ። የሱስ ግና ነቲ ናይ ማርያም ምርጫ እዩ ኣኽቢሩ። እምበኣር ኣብ ቤትና ንየሱስ ማእከላይ ዓንዲ ክንገብሮ ክሎና ድሌትናን ሃርርታናን ክመልኣልና ጥራይ ዘይኮነስ፡ ሃረርትኡን ድሌትን ክንመልእ ክኸውን ኣለዎ።
በሉ ናቢ ቐንዲ ኣርእስትና ንመለስ ቤት ማርታ ንየሱስ ስለ ዝተኸፍተ ጥራይ ኣየናይ እዩ እቲ ሓቐኛ ርስትን ግደን ፈሊጠን ተማሂረን ተማዒደን ተገሲጸን ቀኒዔንን ጢዔንን ከኣ እዚ ዘሕጉስ ዘይኮነን? መን ክህብ እዚ መዓልታዊ ተመክሮ ቤትና እንተ ዝኸውን?
ሓደ ግዜ ኸኣ ኣብዞም ንየሱስ ዘፍቅርዎ የዕርኽቱ ዝተፈጸመ ነገር ኔሩ። ኣልኣዛር ሓደ ሓወን ንማርያምን ማርታን እዩ። ንሕሰቦ ሓደ ከም ሓሙስ እንተ ኾይኑ ኣብኡ ዘለካ ክብርን ሓልዮትን ዓቢ እዩ። እዚ ሓደ ከም ሓሙስ ግና ሓሚሙ ግና በዓል ማርያም ማርታ ኣይተጨንቓን ናብቲ መፍቀሪኤን እየን መልእኽቲ ስዲደን። ኩሉ ግዜ ንየሱስ ቤትካ እንተኸፍትካሉ ቀረባኻ ስለ ዝኸዉን ጸግምካ ነገርካ ናብኡ ካብ ምፍሳስ ዓዲ ኣይትውዕልን ኢኻ። መማኸሪ ኣለካ ጾርካ ክጸውር ዝኽእል ፈተዊ እውን ረኺብካ ኢኻ። የሱስ መልእኽቲ እዘን ፈተወቱ ምስ ሰመዓ ሕጂ ኣይጥዕመንን እዩ ኣየበልልን። ብኣንጻሩ ኣብኣተን ዘለዎ ዓላማ ከመይ ዓቢ ምኻኑ ስለ ዝፈልጥ ኣጆኽን ንክብሪ ኣምላኽ እዩ ዝብል መልሲ እዩ ሊእኽለን።
እቲ ዛንታ ንምሕጻር ኣልኣዛር ሞይቱ ጨንዩ ራብዕቱ ጌሩ የሱስ ግና ኣብ ሰዓቱ መጽዩ። መቓብር ፈንቂሉ ኸኣ ህያው ጌርዎ። ሎሚ እታ ንየሱስ ማዕጾኣ ዝኸፈተት ስድራ ብዘይገድስ መዓስን ብኽመይን እቲ ኣብ ውሽጦም ዘሎ ሕቶ ከይተመልሰ ዝሞቶም ነገር ህያው ኮይኮነ ኣይተርፍን እዩ። ኣባታ ማዕጾ ቤታ ንየሱስ ዘርሓወት ስፍራ ወትሩ ናይ ተኣምራት ናብራ እያ ትነብር ከመይሲ ኣብ ሕምብርታ እቲ ገባሪ ተኣምራት ዝኾነ የሱስ ስለ ዘሎ። ሎሚ ኣብ ገዛና ክንደይ ዘይተመለሰ ሕቶ ኣሎ? ክንደይከ ዝጨነወን ዝመሽመሸን ተስፋ ዝቖረጽናሉ ጉዳይ ኣሎ? ቤትና ነቲ ጎይታ ኽብሪ ዝኾነ የሱስ ንኽፈተሉ። ንሱ ከመይ ጌሩ ከምዘዐርዮ ይፈልጥ እዩ። እዚ ዛንታ ናይ ኣልኣዛር ኣብ ወንጌል ዮውሃንስ 11 ኢና ንረኽቦ።
ናብ ምዕራፍ 12 ወንጌል ዮውሃንስ እንተተ መሊስና ሓደ ጉሩም ዛንታ ኢና ነንብብ። ድሕሪ ኣልኣዛር ካብ ምውታት ምትስኡ ኣብ ቤቶም ሓደ ዓቢ ድራር እዮም ንየሱስን ንደቂ መዛሙርትን ጌሮሙሉ። ኣብኡ ኸኣ ሕጂ ማርታ ተሓጊሳ ንየሱስ ተገልግሎት ነበረት ኣልኣዛር ከኣ ምስ የሱስ ተቐሚጡ ነበረ። ማርያም ከኣ ንኽብሪ የስሱ ሓደ ኩቡር ቁዱይ ቅብኢ ኣምጽያ ንየሱስ ለኸይቶ። ክብራ ኹሉ ወፍያ ኸኣ ብጨግሪ ርእሳ ኣእጋሩ ደሪዛቶ። እዚ እቲ ቤት ኩሉ ንኽብሪ ኣምላኽ ተዓጢቓ ነበረት። ንኽብሪ ኣምላኽ ከኣ ደው ኢሎም ነበሩ። እዛ ስድራ እዚኣ ከመይ ብጽእቲ ስድራ እያ፣
ሎሚ ንየሱስ ክርስቶስ ብዘሎ ቤትና ብፍቓደኛ ልብና እንተ ኸፊትንላኡ ንናቱ ኽብሪ ጥራይ ኢና ደው ንብል በረኸትን ናእዳን የሱስ ከኣ ይበዝሓልና። የሱስ ኣብቲ ቤት ማርታን ማርያምን ኣልኣዛርን ዝገብሮ ታሪኽ ከኣ ኣባና ይድገም፣ ሎሚ ንኽብሪ ኣምላኽ ጥራይ ደው ትብል ቤት ክትህልወና ኣምላኽ ኮታ እንተ ዝረድኣና። ክሳብ እዚ ግዜ እዚ ኸኣ እዞም ቤተሰብ እዚኣቶም ጽልዎኦም ኣባና እምብዛ ዓብዩ ይርከብ ኣሎ። ሎሚ ከም ቤተሰብ ኣምላኽ ንመን ንነብር እሎና? ንኽብሪ ኣምላኽዶ ንኽብሪ ገዛእ ርእስና?
ድምጺ ፈታዊ የሱስ ሎሚ እውን የቓልሕ ኣሎ። ኣብ ማዕጾ ቤትና ኾይኑ ኳሕኳሕ የብል ኣሎ። ደሃዩ ዓው ኣቢሉ የድሂ ኣሎ። ሰማዒ እንተረኸበ ይጣራዕ ኣሎ። ሰብኣይ እታ ርእሲ ገዛ ልብኻ ይደልዮ ኣሎ። ሰበይቲ ብርሃን ቤታ ውሻጠኺ ይብህጎ ኣሎ። ዉሉድ ውህበት እግዚኣብሄር ሓይልኹም ይናፍቖ ኣሎ።
ኣምላኽ እዚ ንጉሳ ቤት ደጊኣ የሱስ ዝረገጾ ስድራ ንኽብሪ ኣምላኽ ዝጠዓተዓጥቀት ቤተሰብ ዓስባ ኣብ ሰማይ ዕቢ በረኸታ ኣብዛ ምድሪ ኸኣ ምቁር እዩ፣ ሎሚ እምበር እቲ ፈታዊ የሱስ ድምጹ ኣናጋለበ ፍትወተይ ይብል ኣሎ እሞ ግብረ መልስና እንታይ እዩ?
ፈታውየይሲ ካብ ዓሰርተው ሽሕ ጻዕዳን ቀይሕን ዝተመርጸ እዩ፣
ቤትኩም ቤት ማርያምን ማርታን ይኹን
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
‘Sam& voor alle kinderen’ (ንኹሎም ተማሃሮ ብሓባር) ኣብዚ ዘሎ ንኹሎም ተዘርዚሮም ዘለዉ ናይ ኣገልግሎት ወጻኢታት ከም ናይ ስፖርት፡ ዕለተ ልደታት፡ ናይ ዙረት፡ ንትምህርቲ ዘድልዩ መሳለጥያታት፡ ትምህርቲ ሙዚቃ፡ ትምህርቲ ልምምድ ምሕንባስ፡ ወይ ትምህርቲ ሳዕሳዒት ክፍሊታት ክኸፍሉ ንዘይክእሉ ወለዲ ዝሕግዝ ትካል እዩ። ንዝያዳ ሓገዝ ድማ ወለድን ሰብ ሞያን ሕቶታቶም ብመንገዲ ናትና ነቝጣ መርበብ ሓበሬታ ከቕርቡ ይኽእሉ እዮም። እዚ ወላውን ነቶም ኣብ ገዝኦም ሕጽረት ገንዘብ ዘለዎም ቆልዑ ምስ ኣብ ናቶም ደረጃ ዕድመ ዝርከቡ ቆልዑ ከም ዝሳተፉ እነረጋግጸሉ መንገዲ እዩ።
Sam& ነቶም ኣብ ኔዘርላንድስ ካብ 0 ክሳብ 21 ዓመት ዝዕድሚኦም ኣብ ዝተሓተ ኣታዊ ዘለዎም ስድራቤት ዝርከቡ 315,000* ዝብዝሖም ቆልዑ ዝሕግዝ ትካል እዩ። ዝተሓተ ኣታዊ ዘለዎም ስድራቤት ክረኽቡና ይኽእሉ እዮም፡ ስለዚ ውላዶም ወይድማ ደቆም ኣብ ከም ስፖርት ዝኣመሰሉ ንጥፈታት ክሳተፉ ከምኡውን ኣብ ዕለተ ልደት ጽምብላቶምን ጋሻ ከምዝቕበሉ ንምግባር ይከኣል።
እቲ ናይ መመልከቲ ቅጥዒ ኣብ ናትና ነቝጣ መርበብ ሓበሬታ ዝርከብ ብ ቋንቋ ሆላንድ (Dutch) ጥራይ እዩ ዝርከብ። ወለዲ እንተድኣ ኴንኩም እሞ ንሓደ ወይ ካብኡ ንላዕሊ ካብ ደቕኹም ዝምልከት ናይ ውልቅኹም መምልከቲ ከተቕርቡ ምስ እትደልዩ ቋንቋ ሆላንድ ድማ ዘይትዛረቡ ምስ እትኾኑ፡ ብኽብረትኩም ምስ ሓደ እትፈልጥዎ ቋንቋ ሆላንድ ዝፈልጥ ተራኸቡ እሞ ነዚ ንኽትገብሩ ክሕግዘኩም እዩ። ንኣብነት፡ ንሓደ ካብ መቕርብኩም ወይ ድማ ዓርክኹም ክትሓቱ ትኽእሉ ኢኹም። ኣብቲ መሕለፊ ኮድ ናይቲ ኣድራሻ እቲ ቆልዓ ዝነብረሉ ብምእታው፡ በዚ ዝስዕብ ነቝጣ መርበብ ሓበሬታ ብምጥቃም ክትመልእዎ ትኽእሉ ኢኹም፦ www.samenvoorallekinderen.nl/ouders/
እቲ ብጹሑፍ እተቕርብዎ ሕቶ ናብቶም ኣብቲ እትነብርሉ ንእሽቶይ ከተማ/ ዓቢ ከተማ ዝሰርሑ መሳርሕትኹም ብዛዕባ ኩሎም ክፍጸሙ ዝኽእሉ ጉዳያት ክስደዱ እዮም። እቲ በምልክዕ ሕቶ ዝቕረብኩሞ ጉዳይ ድማ ኣብ ውሽጢ 6 ሰሙናት ዳግመ ገምጋም ክግበረሉ እዩ። ንትወሳኺ ሓበሬታ ድማ እቲ ዘቕረብኩሞ ሕቶ ደገፍ ዝፍቀደልኩም ምዃኑን ዘይምዃኑን ንምርግጋጽ ክንረኽበኩም ኢና።
ብተወሳኺ ንስኹም ናይ ሞንጎኛ ሓገዝ ምስ እትደልይ ክትሓቱ ትኽእሉ ኢኹም። ኣብነታት ናይቶም ሞንጎኛታት፡ መማህራን፡ ናትኩም ኣሳላጢ ማሕበራዊ ጉዳያት፡ ናይ መንእሰያት ኣሰላጣ ማሕበራዊ ጉዳያት፡ ናይ ጉዳይ ዕዳ ኣማኸርቲ፡ ከምኡውን ሰራሕተኛ ማሕበራዊ ጉዳያት ዘጠቓለሉ ኽኾኑ ይኽእሉ። ምስ ካልእ ሰብ ኣቐዲምኩም ተራኺብኩም ምስ እትህልዉ፡ ብኽብረትኩም ነዚ ብዛዕባ ውላድኩም ወይ ደቅኹም ኣተቕርብዎ ጽሕፋዊ ሕቶ ከቕርቡልኩም ሕተትዎም።
ምስ መን ከም እትራከቡ እትሽገሩ ወይድማ ዘይትፈልጡ ምስ እትኾኑ፡ ብኽብረትኩም ንዓና ርኸቡና እሞ ብሓጎስ ክንቅበለኩም ኢና፡ ንሕና ክሳብ ብቛንቋ እንግሊዝ ወይድማ ቋንቋ ሆላንድ ክንሕግዘኩም ስለእንኽእል ብኽብረትኩም ርኸቡና።
ቁጽሪ ተሌፎን፦ +31 (0)10-307 59 09 ኣብ ሰሙናዊ ናይ ስራሕ መዓልታት ካብ ሰዓት 9:00 ቅ.ቀ ክሳዕ 4:00 ድ.ቀ.
ናይ ኢ-መይል ኣድራሻ፦ info@samenvoorallekinderen.nl


text:
ናይ ማሕበራዊ ኣገልግሎት (Socialtjänsten) ስራሕን ሓላፍነትን እንታይ እዩ?
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 6 10 2021
እዚ ጽሑፍ ብዛዕባ ማሕበራዊ ኣገልግሎት እዩ። ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኣብ ኵለን ኮሙናት ናይ ሽወደን ኣሎ፣ ንሰባት እተፈላለየ ዓይነት ሓገዝን ደገፍን ንምሃብ ድማ ይዓዪ። ቍጠባዊ ሓገዝ ንስድራ ቤታት ወይ ስንክልና ንዘለዎም ሰባት ዝወሃብ ደገፍ ክኸውን ይኽእል። ማሕበራዊ ኣገልግሎት ንቘልዑ ዝበለጸ ወይ ዝጠቅም ብኸመይ ከም ዝሰርሕ ከተንብብ ኢኻ። ብዛዕባ “ሕጊ ብዛዕባ ክንክን ንመንእሰያት፡ LVU” እውን ከተንብብ ክትክእል ኢኻ።
ዕማም ማሕበራዊ ኣገልግሎት ብቐዳምነት ወለዲ ንውልዶም ንኽኣልዩ እቲ ዘድልዮም ሓገዝን ደገፍን ምሃብ እዩ። ኣብ ናይ ወላዲ ምዃን ግዴኻ ገለ ከቢድ እዩ ትብሎ እንተ ኣሎ ኾይኑ፡ ንኻልእ ሰብ ክትነግሮ ክትደፍር ጽቡቕ መጀመሪ እዩ። ሽዑ ገለ ለውጢ ክትገብር ዝቐለለ ይኸውን። ማሕበራዊ ኣገልግሎት ምስ ወለዲ ክተሓባበሩ እንተ ክኢሎምን ነንሓድሕዶም ተኣማሚኖምን፡ ቅኑዕ ሓገዝ ንምሃብ ዝቐለለ ይኾነሎም።
ማሕበራዊ ኣገልግሎት ንጥቕሚ ቈልዑ ይሰርሕ - ሓበሬታ ንወለዲ
እዚ ጽሑፍ ካብታ "ማሕበራዊ ኣገልግሎት ንጥቕሚ ቈልዑ ይሰርሕ - ሓበሬታ ንወለዲ" ዘርእስታ ናይ ቤት ምኽሪ ጥዕናን ድሕንነትን ብሮሹር እተወስደ እዩ።
ብዙሓት ስድራ ቤታት ብማሕበራዊ ኣገልግሎት ይሕገዛ እየን
ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኣብ ኵለን ኮሙናት ኣሎ። ኣብኡ ኵሎም ቈልዑ ብውሑስ መንገዲ ከም ዝዓብዩ ናይ ምርግጋጽ ሓላፍነት ዘለዎም፣ ኣብ ናይ ቈልዑት ድልየታት ፍሉይ ፍልጠት ዘለዎም ማሕበራዊ ሰራሕተኛታት ይሰርሑ። ብተግባር፡ ስነ ኣእምሮኣዊ ሕማቕ ዘሎ ወይ ወልፊ ዘለዎ ሓደ ካብቶም ወለዲ ዝርከባ ስድራ ቤት ምድጋፍ ማለት እዩ። ማሕበራዊ ኣገልግሎት ንዓመጽን መጥቃዕትን ንዝቃልዑ ቈልዑን ወለድን ክከላኸለሎም እውን ኣለዎ።
ነገራት ብቐዳምነት ኣብ ገዛ ክመሓየሹ ኣለዎም
ማሕበራዊ ኣገልግሎት ብብዙሕ እተፈላለየ መገድታት ክሕግዝ ይኽእል እዩ። እቲ ንቡር ኣየናይ ደገፍ ዝበለጸ ምዃኑ ክትሰማማዕ ከለኻ እዩ። ንኣብነት ብዙሕ ግርጭት ዘለዎም ስድራ ቤታት፡ ከምዚኦም ዓይነት ጸገማት ንክፈትሑ ስድራ ቤታት ኣብ ምሕጋዝ ንፉዕ ዝኾነ ሰብ ክረኽባ ይኽእላ እየን። ብውልቂ ወይ ብጕጅለ ብዝግበር ዝርርብ፡ ከም ወላዲ መጠን ኣብ ዘለካ ናይ ወላዲ ግደ ደገፍ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ንቈልዑ ሓደ ናይ ርክብ ሰብ (kontaktperson) ክግበረሎም ወይ ኣብ ተመሳሳሊ ዅነታት ምስ ዘለዉ ካልኦት ቈልዑ ንኽራኸቡ ተኽእሎ ክህሉ ይኽእል እዩ።
ኵሉ ሰብ ደገፍን ዕቝባንን ንምርካብ ከመልክት ይኽእል እዩ
ደገፍ ወይ ዕቝባ የድልየኒ እዩ ዝብል እምነት ዘለዎ ሰብ፡ ባዕሉ ምስ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ተራኺቡ ብዛዕባ ኵነታቱ ክሕብሮም ይኽእል እዩ። ቈልዑን ወለድን ሓገዝን ደገፍን ንምርካብ ምስ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ክራኸቡ ይኽእሉ እዮም።
ምስ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ክትዘራረብ እንተ ደሊኻ ምስቲ ኣብ ኮሙንካ ዝርከብ ቤት ጽሕፈቶም ተራኸብ። ኣብ መርበብ ሓበሬታ ናይቲ ኮሙን ቍጽሪ ተሌፎንን ካልእ ክትረኽቦም እትኽእለሉ መገድታትን ክህሉ ኣለዎ።
ሻቕሎት ዝስምዖ ሰብ ንማሕበራዊ ኣገልግሎት ክሕብር ይኽእል እዩ።
ሓደ ቈልዓ ምናልባት ይጕዳእ ከም ዘሎ ዝጥርጥር ኵሉ ሰብ ንማሕበራዊ ኣገልግሎት ክሕብር ይኽእል እዩ። ክትሕብር ከለኻ ንኣብነት ንሓደ ወላዲ ትኸስስ ኣለኻ ማለት ኣይኮነን፣ እንታይ ድኣ ኣብ ልዕሊ እቲ ቈልዓ ዘለካ ሻቕሎት ትሕብር ኣለኻ ማለት እዩ። ሰራሕተኛታት መውዓሊ ህጻናት፡ ቤት ትምህርቲ ወይ ሕክምና ሓደ ቈልዓ ይጕዳኣ ከም ዘሎ እንተድኣ ጠርጢሮም፡ ብመሰረት ሕጊ ናይ ግድን ናብ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ከመልክቱ ኣለዎም።
ብቐጥታ ናብ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኢኻ ትሕብር። ብዛዕባ ዅነታት ሓደ ቈልዓ ሕቶታት ክትሓትት እንተ ደሊኻ፡ ስም እቲ ቈልዓ ከይነገርካ ክትገብሮ ትኽእል ኢኻ።
ድሕሪኡ እንታይ ክስዕብ እዩ?
ማሕበራዊ ኣገልግሎት ሓደ ቈልዓ ዕቝባ ወይ ደገፍ ከም ዘድልዮ እንተ ገምጊሙ፡ ነቲ ቈልዓን ስድራ ቤትን ዝበለጸ እንታይ ምዃኑ ከጻሪ ስርሑ እዩ። መስርሕ ምምርማር ኵነታት እቲ ቈልዓ ይበሃል። ወለድን ቈልዑን ኣብቲ መስርሕ መርመራ ተሳቲፎም ናቶም ርእይቶ ክህቡ ይፍቀዶም እዩ። ማሕበራዊ ኣገልግሎት ንከም ኣዝማድን መማህራንን ዝኣመሰሉ ነቲ ቈልዓ ዝፈልጥዎ ሰባት እውን ከዘራርቦም የድልዮ ይኸውን።
ማሕበራዊ ኣገልግሎት እንታይ ክነግር ይፍቀዶ?
ኵሉ ምስ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ዝራኸብ ሰብ ተኣፋፊ ሓበሬታ ናብ ካልእ ከም ዘይመሓላለፍ ክተኣማመን ክኽእል ኣለዎ። ስለዚ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ሓበሬታ ናይ ምዕቋብ ዓብዪ ሓላፍነት ኣለዎ፣ እዚ ድማ ምዕቃብ ምስጢር ተባሂሉ ይጽዋዕ። ከም ወላዲ መጠን መብዛሕትኡ ግዜ ኵሉ ንውሉድካ ዝምልከት ክትፈልጥ ትኽእል ኢኻ። ይኹን እምበር ማሕበራዊ ኣገልግሎት ነቲ ቈልዓ ኣብ ከቢድ ሓደጋ ከእትዎ ዝኽእል ነገር ክነግር ኣይፍቀዶን እዩ። እቲ ቈልዓ እንዳ ዓበየ ክኸይድ ከሎ፡ ማዕረ ማዕሪኡ ዝያዳ ባዕሉ ይውስን። ስለዚ ዝጐበዙ ቈልዑ ወለዶም ብዛዕብኦም ሓደ ሓደ ሓበሬታ ንኽወሃቦም ከፍቅዱ ከድሊ ይኽእል እዩ።
እቲ ቈልዓ ኣብ ገዝኡ ምንባር ክቕጽል ዘይኽእል እንተ ኾይኑ ዝወሃብ ደገፍ
እቲ ቈልዓ ኣብ ገዝኡ ክነብር እንተ ዘይተኻኢሉ፡ ንዝተወሰነ ግዜ ኣብ ካልእ ቦታ ክነብር ከድልዮ ይኽእል ይኸውን እዩ። ንኣብነት እቲ ቈልዓ ምስ ካልእ ስድራ ቤት (ቈልዑ ዘዕቁቡ ስድራ ቤት፡ familjehem ወይ ኣብ ክንክን ዝህብ ቤት ወይ መንበሪ (HVB) ክነብር ይኽእል እዩ። ኣብ ከምዚ ኵነት እቶም ወለዲ ካብ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ደገፍ ክረኽቡ መሰል ኣለዎም። ንኣብነት ኣብ ናይ ኣተዓባብያ ሜላኻ ብቕዓትካ ክብ ከተብል ሓገዝ ክወሃበካ ይኽእል እዩ። ዕላማ ናይ'ዚ ነቲ ቈልዓ ኵሉ ነገር ብዝተኻእለ መጠን ጽቡቕ ንኽኾነሉ እዩ።
ኮል ፖ ሶስ (Koll på soc) – ዕብይ ንዝበሉ ቈልዑ
Kollpasoc.se ንቘልዑ ብዛዕባ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ዝገልጽ መርበብ ሓበሬታ እዩ። ኣብኡ ብዛዕባ ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ንቘልዑን ንመንእሰያትን ንምሕጋዝ እንታይ ተኽእሎታት ከም ዘለዎም ዝገልጽ ሓበሬታ ኣሎ። እቲ ጽሑፋት ብቐሊል ሽወደንኛ ኮይኑ ኣብ ናይ ሓቂ ሕቶታት ቈልዑ እተመርኰሰ እዩ።
ሕጊ ብዛዕባ ክንክን ንመንእሰያት (LVU)
ሓደ ትሕቲ 21 ዓመት ዝዕድሚኡ ቈልዓ ወይ መንእሰይ ብኸቢድ ክጕዳእ ተኽእሎ እንተ ኣሎ ኾይኑ፡ እቲ ቈልዓ ብመሰረት ሕጊ ብዛዕባ ክንክን ንመንእሰያት፡ LVU ኣብ ክንክን ክኣቱ ይኽእል እዩ። ሕጊ ብዛዕባ ክንክን ንመንእሰያት፡ ቈልዑን መንእሰያትን ንከይጕድኡ ክከላኸለሎም ኣለዎ።
ማሕበራዊ ኣገልግሎት ብሓገዝ ሕጊ ብዛዕባ ክንክን ንመንእሰያት ንሓደ ቈልዓ ወይ መንእሰይ ብዘይድልየት እቲ ቈልዓን ወለድን ናብ ሓንቲ ቈልዑ ዘዕቁቡ ስድራ ቤት (familjehem) ከም ዝኣትዉ ክገብር ይኽእል እዩ። ሓደ ቈልዓ ኣብ ገዛ ምስ ስድርኡ ሕማቕ እንተ'ሎ ኾይኑ ወይ እቲ ቈልዓ ሕማቕ ወይ ነቲ ቈልዓ ክጐድእ ዝኽእል ነገር ይገብር እንተ ኣልዩ ኾይኑ፡ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ከምዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ክገብር ይኽእል እዩ።


text:
ኤርትራ ምስተን ክትወዳደረን እትኽእል ሃገራት ክትረአ እንከላ ንድሕሪት ኣንፈት ክትምርሽ ጸኒሓ። ኣመና ከኣ ንድሕሪት ኣርሒቓ ተዓዚራ ኣላ። ዕስራን ሰለስተን ዓመታት ብዙሕ እዩ። ሃገራት ኣካይዳ ዕብየተን ብናይ ኣርባዕተ ወይ ሓሙሽተ ዓመታት መደብ ይቕይሰኦ። መራሕቲ ህግድፍ ኣብተን ቀዳሞት ዓስርተ ዓመታት ኩሉ ሕመቖም ናብ መግዛእቲ ክስልብጡ እንከለዉ እተን ዝተረፋ ድማ ናብ ኣሜሪካን ወያነን ኣጸግዕወን። ፋብሪካ ጭርሖታትን መብጸዓታትን ኮይኖም ጸኒሖም። ዓመት-ዓመት ንመዓልቲ ናጽነት ኤርትራ ብመብጸዓ ከሕልፍዋ ካብ ዝረኣዩ ነዊሕ ኮይኑ። እቲ ብመብጸዓ ዘይጸግብ ኣባሎም ካብ ምጥቓዕ ኣይደክምን፣ እቲ መስኪን ህዝብና ግን ናይ ሓሶት ፍሽኽታን ትሑት ዕልልታን እናኣርኣየ ናይ ገዛእ ርእሱ መዋጽኦ ከናዲ ክረአ ጽኒሑ። ተስፍኡ ተጸንቒቑ ናብ ማዕዶ፡ ናብ ስደት ካብ ዝጥምት ዓመታት ሓሊፉ ኣሎ። ፍሽለት ናይቲ ስርዓት በቲ ደቅና ብሂወቶም ክሳብ ምጥላዕ በጺሖሞ ዘለዉ ውሳነ ጐሊሑ ይረአ ኣሎ። ወርሒ ግንቦት ወርሒ ዝጥለም መብጸዓ ከብ ትኸውን እነሆ መበል ዕስራን ሰለስተን ዓመታ ረጊጻ ኣላ። ግንቦት 24 ካብ ትውለድ ክሳብ ሕጂ ይትረፍ ናይ ዕቤት ምልክታት ነቲ ናይ ህጻንነታ ወዝ እውን ክትዕቅብ ኣይከኣለትን ዘላ። ፍሕትሕት ክትብል ካብ ንጽበያን ብመብጸዓ ጥራይ ክትጥብረናን ዕስራን ሰለስተን ዓመታት ኮይኑ። ሎሚ ዓመት እውን እቲ ዘይተርፍ መብጸዓ ተደጊሙ- “ንርሁው ጽባሕ ሎሚ ንስራሕ” ዝብል ናይዚ ዓመት በዓል ናጽነት ጭርሖ ነይሩ። ቅድሚ ዕስራን ሰለስተን ዓመታት ዝነበረን፡ ዓመት መጸት ብዘይስክፍታ ዝተደጋገመን ቴማ እዩ። መዓስ እያ ጽባሕ? እምባእ፡ ሓርቢቱና’ኮ!! ከመይ ድዩ እቲ ኣቋጽራ ግዜ? ኣዕናዊ ቁጠባዊ ሜላታት እንዳ ተኸተልካን ኣፍራዪ ጉልበት መንእሰያት ኣብ ፕሮጀክትታት ደንበርበር እንዳ ኣባኸንካን ኸ ንራህዋ ጽባሕ ምሕላም ይከኣል ድዩ? ተደጋጋሚ ዘይፍጸም ሕልምታት ኸ ወላ ንሓንቲ ለይቲ ትኹን ናብ ልብኻ ዝመልስ ኣሳንባዲ ምብህራር ኣየስዕብን እንድዩ? ነዞም ብሃልወሳ ሃገርና ዝሕምሱ ዘለዉ መራሕቲ ንምብርባር እንታይ ዓይነት ሓይለ-ነጎዳ ይድለ ኣሎ። ናብ ክውንነት ንምምላስ እንታይ ዓይነት ናውጺ የድሊ ኣሎ? ህዝብና “በቃ ይኣክል” ክብል እንታይ ዓይነት ሓደጋ ይጽበ ኣሎ? እቲ ውሕጅ ይተኣኻኸብን ይውህለልን ኣሎ። ተስፋ ኣሎ።
ንውልቀ ሰባት ጽባሕ ጽባሕ እዩ- ካብ ሎሚ እትቕጽል ወይ ንሎሚ እትስዕብ መዓልቲ። ንሃገራት ድማ ጽባሕ እንተነውሓት ኣርባዕተ ወይ ሓሙሽተ ዓመታት ማለት እዩ። ጽቡቕ ምሕደራ እንተሎ ሃገራት ኣብ ውሽጢ ዓስርተ ወይ እንተነውሐ ኣብ ውሽጢ ዕስራ ዓመታት ገጸን ይቕየር እዩ። እቲ ጸገም ናይ ዘመነ ህግድፍ ግዝኣት ግን፡ ንጽባሕ እንዳ ኣመትካ ናብ ትማሊ፡ ናብ ቅድሚ ትማሊ፡ ናብተን ሃገራት ደሓን ኩና ዝበልአን ዓመታት ድኽነትን ጸላምን ፍትሐ-ኣልቦነትን ብፎሎ ንድሕሪት ሸለውለው ምባል እዩ። ዕስራን ሰለስተን ዓመታት ንብረት ሃገርናን ምሉእ ጉልበት ሰብናን ኣባኺኖም ከይኣኽሎም፡ ሃገርና ናብቲ ናይ ሰብዓታትን ሱሳታትን እውን ክመልስዋ ኣይከኣሉን። ነቲ ዓመታት ዝደጋገምዎ ንድሕሪት ምዝዋር እውን ኣይከኣልዎን። ብውሑዱ ብቕኑዕ ንድሕሪት እንተንምለስ ነይርና፡ ኣብቲ ኤርትራዊ ኒሕ ሰማይ ዓሪጉሉ ዝነበረ፣ ኣብቲ ቁጠባ ኤርትራ ደሓን ዝኾነ ምንቅስቃስ ዝነበረሉ ግዜ ናይ ሰብዓታት ምወሰዱና ነይሮም። ሎሚ ግን፡ ብኩሉ መዳያት ጽርግያ ስሒትና ናብ ሸው ዝበለ ገደል ኢና ንንቖት ዘለና።
ዕስራን ሰለስተን ዓመታት ድሕሪ ናጽነት፡ ኣቑሳላ ዘሕወየት፡ ትካላዊ ኣገዛዝኣ ተላሚዳ ኣእጋራ ዝደልደለ፣ ንንኡሳን ትምህርትን ሕብሓበን እትዕንግል፡ ንዓበይቲ ስራሕን ተበላሕነትን እተርሑ፡ ንኣረጋውያን ድማ እፎይታ እትህብ ሃገር ኣክንዲ ንርኢ፡ ኤርትራ ዓዲ ኣውያት ናይቶም ፍትሒ ስኢኖም ዘለዉ ኣማእት እሽሓት ደጀናት ኮይና ኣላ። ጅግና ፓይሎት ደጀን ምስሊ ኤርትራ ብዘየማትእ ይገልጾ ኣሎ። ንሕልና ዘለዎ ሰብ ካብዚ ዝዓቢ መጸዋዕታ የለን። ንህዝቢ ዲና ተጋዲልና ወይስ ንጋህጻጻት ጎቦታት እዩ እቲ ሕቶ።ህዝቢ “ናተይ” “ቤተይ” ኢሉ እንተዘይተሓቢንሎም ከ ከመይ ኢሉ እዩ ነዞም ጋህጻጻት ጎቦታት ክከላኸለሎም? ኣብዚ እውን እቲ ጉዳይ ናይ ስቡሕን ዘይስቡሕን መሬት ኣይኮነን። ግን፡ ዓድኻ ወይ ቤትካ፡ ይሕመቕ ይጸብቕ፡ እተስተርሕወሉን፡ ናትካን ናይ እንዳማትካን ዶብ ወይ ደረት ዝንጸረሉን፡ ሓሪስካን ነጊድካን ናብራኻ እትመርሓሉን፡ ዜጋን መንግስትን ደረቶም ዝፈልጡሉን፡ ሓራ ኰይንካ እትንቀሳቐሰሉን ሂወትካ እትመርሓሉን ወጸዓ ኣብ ዝህልወሉ ድማ ፍትሒ እትረኽበሉን እዩ። ሎሚ ኣብ ኤርትራ “ኣነ ናጻ ሰብ እየ፣ ጎይታ ዋኒነይ እየ” ኢሉ ዝዛረብስ ይትረፍ ዝሓስብ ሰብ እውን የለን። እቶም ወጽዓን ረገጻን መሪርዎም ብሂወቶም ተጣሊዖም ናብ ወጻኢ ዝስደዱ ዘለዉ መንእሰያት ነዚ ይምስክሩ።እምበኣርከስ፡ ኩነታት ኤርትራ ብኩሉ መዐቀኒታቱ ካብ ሎም ዘመን፡ ኣብ 1991 ይበርህን ይብርኽን ነይሩ። ኣባላት ናይቲ ገዛኢ ህግድፍ ከይተረፉ ዓው ኢሎም ዘተንፍስዎ ሓቂ እዩ። ስለ’ዚ፡ ኣብዚ ንህግድፍ ዝከላኸል ሰብ እቲ ሂወቱ ምስ ምንባር ህግድፍ ዝተእሳሰር ውሑድ ሰብ ጥራይ እዩ። ዝበዝሑ ኣባላት ህግድፍ፡ ህዝቢ ኤርትራን ሓይልታት ምክልኻሉን በዚ ጨካን ስርዓት ይብደሉን እፎይታ ክረኽቡ ፋሕተርተር ይብሉን ይእሰሩን ይቕተሉን ከምዘለዉ ብሩህ እዩ። ዋጋ ይኸፍል ኣሎ ህዝብና። ሎሚ፡ እቲ ተቓውሞኡ ዝያዳ ፍሉይ ዝገብሮ፡ “ ይኣክል መብጸዓታት” ኣብ ምባል ብምብጽሑ እዩ። ህዝብና ዝነኸሰ ይመስል። ንህግድፍ ፎእ ኢልዎ ከምዘሎ ዘጠራጥር ኣይኮነን። እቲ ውሕጅ ይተኣኻኸብ ኣሎ።
ህግድፍ ተረዲእዎ ኣሎ። ውሽጣዊ ወጥሪ ኣብ ዝግንፍለሉ፡ እቲ ናይ ቀደም ዝና ህዝብናን ደቁን ስሪቑ ከየብቅዕ፡ እናደጋገሞ ናይ ሎሚ ክፉእ ግብሩ ክሸፋፍን ምፍታኑ ዘድከመና ሜላ ኮይኑ ጸኒሑ። ህዝብና ግን ሎምስ ነኺሱ ኣሎ። “ ብናይ ቀደም ዝና ንዘልኣለም ክትነብሩ ኣይትኽእሉን” ይብሎም ኣሎ። እቲ ናይ ቀደም ዝና፡ ብቀዳምነት ናይ ኩሉ ህዝቢ ኤርትራ እዩ፣ ብተወሳኺ ድማ ንሓድሽ ወለዶ ፍታሕ ዘይወልድ እንተኾይኑ፡ ናይ ዘመን ኦሪት ዛንታ ኮይኑ እዩ ዝተርፍ። ምስ ክውንነት ዘይዛመድ እንዳፈዅሰ ዝኸይድ ስንቂ እዩ- “ ብሰንክኹም ፈኲሱ እውን እዩ” ይብሎም ኣሎ። መንእሰያትና ውጽኢት ናይቲ ዛንታ እዩ ዝያዳ ዘገድሶም። ብውጽኢት ናይቲ ዛንታ እንተዓገቡ ነቲ ዛንታ ከም ናታቶም ክቕበልዎን ክመሃሩሉን እዮም። እንተዘይኮይኑ፡ ምስ ኩነት ሂወቶም ዘይተኣሳሰርን ዘይቃዶን እንተኾይኑ “ እንታይ እሞ… ንሱስ ነይሩ..” ክብሉ ግቡእ እዩ። ህዝብና ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ይገጥሞም ኣሎ። “ምጽማም ገደብ ኣለዎ” ይብሎም ኣሎ። ከታማታት ኤርትራ የማርራ ኣለዋ። “ኣብ ግዜ መግዛእቲ ‘ኳ ክንድዚ ዘይጸልመትናን፡ ክንድዚ ዘየኽፋእናን” ይብላ ኣለዋ። ዓድታት ኤርትራ የማርሩ ኣለዉ። “ ወዝ ዘለዎ ጎበዝ ተሳኢኑ፣ ኣበይ ኣለዉ ደቅና” ይብሉ ኣለዉ። ወደባት ኤርትራ መሪትና፣ ክንወሳወስ፡ ፍሕትሕት ክንብል ደሊና” ይብሉ ኣለዉ። ጥቑዕ ከስዐን ጽሙእ ሰብነት ህዝብና ንዘመነ ህግድፍ ይገልጽ ኣሎ። መናድቕ ኣብያተ ማእሰርቲ ኤርትራ ብኣውያት ናይቶም ፍርዲ ዝሰኣኑ ዜጋታት ተወጢሮም ክብተኑ ዝደለዩ ይመስሉ ኣለዉ ፤ ኣቤቱታን ወጽዓን ናይቶም ፍትሒ ዝሰኣኑ ደቀባት ዝጥቀዓሎም ካንቫሳት ኮይኖም ኣለዉ። ንጹሃንን ገበነኛታትን፣ ሓርበኛታትን ጠላማትን ዘይፈላለዩሎም፡ ፍትሒ ዘይዝረበሎም ጋህስታት ኮይኖም ኣለዉ። ዓቕሎም ጸቢብዎም ፍትሒ ይጽበዩ ኣለዉ። መሬት ኤርትራ ንጹሃን ዝምቑሑሉን ገበነኛታት ዝዕንድሩሉን ኮይኑ ኣሎ። ኤርትራ ኣብ ዝተሓሳስብ መድረኽ በጺሓ ኣላ። ክትነብርን ከይትነብርን ክትውስን ኣለዋ። ሓዲግ-መዲግ ዋግኡ ከቢድ እዩ።
ሃገርና ኣብ ቃራና መገዲ ካብ ትበጽሕ ነዊሕ ኮይኑ። “ክጸንሕ’ዶ ክኸይድ፣ ንየማን ‘ዶ ንጸጋም፣ ምጽማም ‘ዶ ቶግ ምባሉ” ክትብል እተርእዮ ዝጸንሓት ምምታእን ዕንድንድን ዝተወደአ ይመስል። ሎሚ እትወስዳ ስጉምቲ ወይ ናብ ልምዓት ወይ ድማ ናብ ክትስኣሉ ዘይትኽእል ጥፍኣት እዩ ክኸውን። እትወድቀሉ ልስሉስን ጥጡሕን ባይታ የብላን። ሓንቲ ምርጨኣ ዘይምውዳቕ ጥራይ እዩ። ህግድፍ ነቲ ክጕህር ዝጸንሐ ሕራነ ኤርትራውያን ይዕዘቦ ኣሎ። እንደገና ንምግራህናን ሓንሳብን ንሓዋሩን ዕድልና ከማህምን ቆርበት በጊዕ ክለብስ ንርእዮ ኣለና። ነቲ እንዳ ዓበየ ዝመጽእ ዘሎ ውሽጣዊ ጽቕጢ ንምዕጋስ ኣብዚ ዓመት’ዚ ነቲ ልሙድ መብጸዓታት ቅሩብ ጨው-በርበረ ወሲኹሉ ኣሎ። ኣብ ዝሓለፈ በዓል ናጽነት፡ ባዕሉ እቲ ካፖ ጥፍኣት፡ ሃንደበት “ቅዋም ክነድፍ እየ” ክብል ሰሚዕናዮ። እቲ ምሉእ ሓሳብ ምስ ተወደአ፡ ስታድዩም ባሕቲ መስከረም ምጥን ዝበለ ጣቕዒት ዝዓሰሎ ‘ኳ እንተነበረ፡ ዝበዝሑ ተሳተፍትስ ሃንደበት ኮይንዎም “ እንታይ ደኣ ይብል ኣሎ? ቅዋም ምንዳፍ ደኣ ቅድሚ ዕስራ ዓመታት ተጀሚሩስ ቅድሚ ዓስርተ ሽውዓተ ዓመታት እንዶ ኣይጸደቐን” ከምዝበሉ ፍሉጥ እዩ። ሃለዋት ናይቲ ነቲ ቅዋም ዘጽደቐ ባይቶ ይኹን ናይታ ነቲ ቅዋም ዝነደፈት ኮሚቴ ዝፈልጥ ሰብ የለን። ዝተገደሰ ዘሎ እውን ኣይመስለንን። ህዝቢ ካብ ዝደልዮም ዓመታት ኮይኑስ ቀቢጹ እዩ። ሎሚ ናብቲ ንሱ ባዕሉ ዝዝውሮ መስርሕ ቅዋምነት ዝሰጋገረሉ መገድታት ሃሰው ኣብ ምባል ዘድሃበ ይመስል። ቅድሚ ሕጂ ኢሰያስ ዝዘወሮ መስርሕ ቅዋም ‘ኳ ትዕድልቱ እንታይ ከምዝኾነ ርኢናዮ ኢና።
ህግድፍ ቅዋምን ቅዋምነት ካብ ኣእምሮና ከም ዝሃፉ ክገብር ዘይፈተኖ ነገር ‘ኳ እንተዘየለ ንሕና ግን ክሳብ ሕጂ እታ መጽሓፍ ኣብ ልብና ኣላ። ኣብ ግዜ ናጽነታዊ ተጋድሎና፡ እታ ሰማያዊት ባንዴራ ኣኻኻቢትን ስንቅን ኮይናትና ከምዝነበረት ኣይርሳዕን እዩ። እታ ኢሰያስ ዝቐበራ መጽሓፍ ቅዋም እውን ኣብዚ ኣንጻር ረገጻን ኢፍትሕውነትን ዝግበር ቃልሲ ስንቂ ኮይናትና ከምዝጸንሓት ርዱእ እዩ። ኣብ ውሽጥን ወጻእን ዘሎ ህዝብና ኣንጻር ጨፍላቒ ስርዓት ህግድፍ በብዝመስሎ ክውደብን ክሰምርን ይረአ ኣሎ። ብኣረኣእያ ህግድፍ፡ እዚ ናህሪ’ዚ ክዕገት ኣለዎ። ውዳበኡ ክዝረግ ኣለዎ። በዚ ምኽንያት’ዚ እዩ ዝኸውን ናብ ዕለት ግንቦት ዕስራን ኣርባዕተ ዘውግሐት ለይቲ፡ ሓደ ካብቲ ሃንደበት ዝወቕዖ ሓሳባት ሓደጋ ዝወደቖ። “ ነታ ተወዲኣስ ቀቢረያ ዘለኹ ቅዋም ክርስዑ እንተኾይኖም፡ ነታ ቅዋም ትብል መዝሙር ባዕለይ ዘይዝምራን ዘይኣልያን” ዝበለ ይመስል። ብኡ መሰረት ድማ፡ ኣብ ስታድዩም ኣስመራ ክሳዱ ከየቕነዐ ነቲ ጋሻ ሓሳብ ኣብ መንጎ መደረ ድርብይ ኣበሎ። ናይታ ለይቲ እቲኣ ራእይ (revelation)ምኽሪ ሰይጣንን ንኽፉእ ግብርን ከይኮነ ኣይተርፍን። ምትላል፡ ግዜ ምግዛእ፡ ጓል መገዲ ምምጻእ ቀንዲ መሳርያ ሽርሑ እየን። ሓድሽ ቅዋም የድሊ ድዩ ኣየድልን ንክኢላታት ገዲፍና፡ “መን እዩ ነቲ መደብ ዘብግስን ዝመርሕን ዘሎ” እዩ እቲ ቀንዲ ሕቶ። ሓንሳብ ዘይኮነስ ዓስርተታት ዓመታት ክፉእ ክገብር ዝረኣናዮ ስርዓት፡ ብሓደ ምሉእ ሓሳብ ክጥብረና ኣይክእልን እዩ። ዓመት መጸት ፍሹል መብጸዓታት ክኹምር ዝረኣናዮ መራሒ፡ ብሓደ ምሉእ ሓሳብ ክንኣምኖ ዝከኣል ኣይኮነን። ትማሊ ዝጸደቐ ቅዋም ካብ ቀበረ፡ ትማሊ ዝተጋበአ ባይቶ ካብ በተነ፡ ትማሊ ሰማይ ዓሪጉ ዝነበረ ጥሙሓትና ካብ ኣምከኸ፣ ከመይ ኢልና ብሓደ ምሉእ ሓሳብ ክንኣምኖ? ንዓመታት ኣብ ሰማይ ዘሎ ደበና ከምዘየቛመትና ሕጂ ኸ ነዛ ኣገዳሲት መጽሓፍና ርግቢት ኢሰያስ ሒዛታ ጠበሽ ክትብለና ንኣምን ዲና?
የማነ ቻርሊ እውን ናይ ጎይትኡ መብጸዓ ክዃሓሕል ተራእየ። “ ኣብ ተመክሮ ዕስራን ሰለስተን ዓመታትን ጽኑዕ መኸተን ናጽነትን ዝተመርኰሰ ኣሳታፊ ዝኾነ ምንዳፍ ቅዋም ክነብግስ ኢና” ኢሉ ትዊት ገይሩ ነይሩ። እቲ ዘገርም፡ ተመክሮ ናይዘን ዝሓለፋ ዓመታት ኣንጻር ናይቲ የማነ ከመሓላልፎ ዝደለየ መልእኽቲ ኮይኑ ንረኽቦ። ኤርትራ ኣብ ክሉ መዳያታ ቅድሚ ዕስራ ዓመታት ትሓይሽ ነይራ። ካልእ ንጎኒ ገዲፍና፡ እቲ ህግድፍ ከም መመኽነይታ ዝጥቀመሉ ሃገራዊ ድሕነትን ልኡላዊ ናጽነትን እውን ካብቲ ቅድሚ ዕስራ ዓመታት ዝነበሮ ከፊኡ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብ ኣስጋኢ መድረኽ በጺሑ ንረኽቦ። እቲ ከም መመኽነይታ ጭፍለቓ ዘመሳምሰሉ ዝነበረ ጉዳይ ዶብ ወላ ሓንቲ ለውጢ ኣየምጸአን። ኢትዮጵያ ኣራጢጣ መሬትና ሒዛ ከይኣኽላ፡ ጉዳይ ከምዘለና እውን ዝረሰዓቶ ትመስል። ዋኒን ካልኣ ትገብር ኣላ። ሓይልታት ምክልኻልና ብሰንኪ እቲ ዝወረደና እገዳ ኣብ ኣዝዩ ኣስጋኢ ኩነታት ወዲቑ ከምዘሎ ራሕሪሖሞ ዝኸዱ ዘለዉ መንእሰያት ይሕብሩ ኣለዉ። ብተወሳኺ፡ ዋሕስ ናጽነት ኤርትራ ኣጽዋርን ነገራዊ ሃብትን ዘይኮነስ ብቐንዱ ናይ ህዝባ ፍቕርን ናይ ምክልኻል ቅሩብነትን እዩ። ህግድፍ ነዚ ኣገዳሲ ባእታ ብምቕታሉ ሎሚ ሃገራዊ ድሕነትና ኣብ ኣዝዩ ተነካኢ ደረጃ እዩ ወዲቑ ዘሎ። መንእሰያትና ንሃገሮም ክከላኸሉን ሂወቶም ክህቡላን እንተኮይኖም፡ እታ ዝዋደቑላ ሃገር ስድረኦምን መቕርቦምን ደቂ ዓዶምን ደቂ ሃገሮምን ብፍትሕን ራህዋን ዝነብሩላ ክትከውን ኣለዋ። ውሑዳት ዝዕንድሩላን ህዝቦም ዘከላበተላን ሃገር ዋጋ ደሞም ከምዘይትበቅዕን ዓስቢ ረሃጾም ከምዘይትኸውንን እንተደኣ ወዲኦሞ ከመይ ኢሎም እዮም ንምክልኻላ መስዋእቲ ክኸፍሉ? እዚ እቲ ዝዓበየ ሃገራዊ ስግኣት እዩ። እቲ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ዝፍጸም ዘሎ ረገጻ-ፍትሒ ፓይሎት ደጀን ዓንደ ብኣዝዩ መሳጥን ምቕሉልን መገዲ ኣቃሊሕዎ ስለዘሎ ካብኡ ንላዕሊ ምስክር ዘድሊ ኣይኮነን።
ኣብ ማሕበራዊ መዳያት ክረአ እንከሎ፡ ግዝኣት ህግድፍ ስድራታት ዝተበታተነሉን ናይ ንኡሳን ማሕበረ-ሰባትን ሃይማኖታትን ምህዳንን ምስቓይን ዝተራእየሉን ብዘይካ እቲ ንቡር ማሕበረ-ቁጠባዊ ቀጸላታት፡ ሓድሽ ናይ ገድልን ዘይገድልን ቀጻላታት ዝገደደሉ ሕ/ሰብ ዝተፈጥረሉን ብልሽውና ትካላዊ ቅርጺ ዝሓዘሉን ካብ ዘመነ ቱርኪ ዝተረኸ ኮይኑ ንረኽቦ። መንእሰያትና ኣክንዲ ነቲ ምቕሉልን ውፉይን ተጋዳላይ በቲ ፍሉጥ ኣብነቱን ምስሉን ዝፈልጥዎ፡ ብረገጻ ህግድፍ ከምዝላለይዎ ኮይኖም፡ “ ነዚ ደኣ ስላምንታይ እዚ ኩሉ መስዋእቲ” ክብሉ እንተተሰምዑ ኣይሕመዩን እዮም። ኤርትራ ብዘይ ተጋድሎኣ ክትግለጽ ዘይከኣል ካብ ኮነት፡ እሞ ከኣ ተመክሮ ናይዞም መንእሰያት ንገድሊ ዘጽልእ እንተኾይኑ፡ ቀጻሊ ህላወ ናጽነት ኤርትራ ኣብ ሓደጋ ክወድቕ እዩ። ታሪኽ እንተዘይብልካ ሱር የብልካን። ኣብ ስነ-ሂወት ማለት ባየሎጂ፡ ስሕት ኢሉ ስብነትና ነቲ ጀርምስ ናይ ምክልኻል ስርዒቱ ይመዛበል እሞ፡ እቲ ንጀርምስ ክምክት ዘማዕበሎ ዓቕሚ ምክልኻል፡ ነቶም ባዕዳውያን ጀርምታትን ምስቶም ናይ ወገኑ ዋህዮታት ስለዘደናግሮም፡ ነቲ ናቱ ወገን ማለት ንኣካሉ ከም ባዕዳዊ ጀርም ስለዝወስዶ ናይ ገዛእ ርእሱ ሰውነት ወይ ኣካል ከምዝነጽግን ዘዕኑን ይኸውን። ንሰወነቱ ከም ባዕዳዊ ጀርምስ ይቖጽሮ።ነዚ ኣብነት እዚ ብደረጃ ሃገር ወይ ህዝቢ እንተወሰድናዮ፡ ታሪኽካ እንተደኣ ነጺግካ ቀጻልነትካ እውን ትቐትል ኣለኻ ማለት እዩ። ናጽነት ክህሉ፡ ብፍረያቱ ዝዓገበን ነቲ ፍረያት ከይስእን ዝከላኸልን መንእሰይ የድሊ። ሰብ ንናጽነት ጎቦታት ዘይኮነስ ንናጽነት ሰብን ሰብኣውነትን እዩ ዝዋደቕ።
ቻርሊ ክሽፍኖ ዘይክእል ካልእ፡ እቲ በብግዚኡ እንዳ ገፍሐ ዝኸይድ ዘሎ ናይ ወለዶን ዕድመን ጉዳያት እዩ። ኣብዘን ዝመጻ ዓስርተ ዓመታት፡ ዝበዝሐ ክፋል ናይቲ ኣብ ሓርነታዊ ገድሊ ዝተሳተፈ መንእሰይ ኣብ ክልል ጥሮታ ክኣቱ እዩ። ዝበዝሑ ምኩራት ኣዘዝቲ ሰራዊት ካብ ንጡፍ ስራሕ ክሰናበቱ እዮም። እዚ ማለት ዳርጋ ኩሉ ኣብ መንግስታዊ ስራሕን ሓላፍነትን ዘሎ ሓይሊ ዕዮ ዳርጋ ብሓንሳብ ግብ ክብል እዩ። ነዚ ዝትክኡ ምልሙላት መንእሰያት ድሮ ተኣታትዮም ክጸንሑ ነይርዎም። “ሃገርና” ኢሎም ዝዋደቑ መንእሰያት መራሕቲ ክቕረቡ ነይርዎም። ከም ኣባግዕ ዝወፍሩን ዝኣትዉን ዘይኮኑስ፡ መደባቶም ሰሪዖም ናጻ ኮይኖም ሃገር ዝመርሑ መንእሰያት ተመልሚሎምስ ንጡፍ መስርሕ ምስግጋር ሓላፍነትን ምርኽኻብ ወለዶታትን ክንርኢ ይግበኣና ነይሩ። ሓደሽቲ ጀነራላትን ሓደሽቲ ፖለቲካኛታትን ክፍጠሩ ነይርዎም። ህልው ኩነታት ቁጠባ ሃገርና ነዚ ኣብ ታሪኽ ርእይዎ ዘይፈልጥ ቁጽሪ ጥሮተኛ ክጸውር ኣይክእልን። የማነ ቻርሊ፡ ኣብ ክሉ ካልእ ጽላታት ኣገልግሎት እውን ብዘይካ ንተለቪዥንን ፕቶፖጋንዳዊ ሃልክን ዝቐርብ “ ዓወታት” ዓይነታዊ ለውጢ ኣምጺአ ክብለና ኣይክእልን እዩ። እቲ ዘሻቕል ጉዳይ፡ ህግድፍ ኣብዘን ዝሓለፋ ዕስራ ዓመታት ዝተኸተሎ ፖሊሲታት መጻኢ ዕድል ሃገርና ዘመቻችእን መሰረት ዘነብርን ዘይኮነስ ንብርሰታ ዘጋድድ ኮይኑ ንረኽቦ። የማነ ቻርሊ ሕጂ እውን ተስፋ ጥራይ ሰኒቕና ንድሕሪት ክንምርሽ ይደልየና ኣሎ። ድሉው ቅዋም ዘሰረቐስ፡ ሓድሽ ቅዋም ክፈጥረልኩም እየ እንተበለ ከመይ ኢልና ክንኣምኖ ኢና? እትመጽእ ግንቦት ዕስራን ኣርባዕተን ካብ ድቓሱ ብር ኢሉ “ ኢለኩም ‘ዶ ነይረ እየ” እንተበለ ኸ እንታይ እዩ መልስና? ሕራይ እስከ ብቓሉ ንሓዞ። ግን “ ስለምንታይ ሕጂ” ኢልና ዘይንሓቶ?
ስለምንታይ ሕጂ?
ቅዋምነት ንምትእትታው ካብ ሎሚ 1988ን ይሓይሽ ነይሩ። ሽዑ፡ ኢሰያስ ነቲ ጸዲቑ ዝነበረ ቅዋም ናብ ዘይተፈልጠ መዓሙቝ ሸሚምዎ ናብ ዘይድለ ኲናት ከቲቱና። ካብ ሎም ዘበን፡ 2001ዓ.ም. እውን ይሓይሽ ነይሩ። ሽዑ እውን ነቶም ንቅዋምነት ዝጸወዑ መራሕትን ኣካላት ህዝብን ጋዜጠኛታትን ገፊፉ ድምጾም-ድምጽማጾም ከምዝጠፍእ ገይሩ። ክሳብ ሎሚ ኣበይ ከምዘለዉ ኣይንፈልጥን። ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ሕጋዊ መዕለቢ ምስ ረኸበ እውን ክግበር ምተኻእለ ነይሩ። ግን ኣብ መፋርቕ 2000፡ ኣክንዲ ንኤርትራውያን ንምስማርን ምሕባርርን ዝጽዕር ብዝያዳ ንጽቡቕ ጓኖት ዝግደስ ከምስል ተዋስኦታት ክፈጥር ርኢናዮ።ኣንጻር ድሌት ማሕበረ-ሰብ ዓለም፡ ንጥሩፋት ሶማሊያውያን “ንምሕባርን ንምስማርን” ዝግበር ዝነበረ ውራያትን ጉያ-ጉያን ዘሕንኽ እዩ ነይሩ። ፍትሒ ነቶም ናብ ስልጣን ዘደየብዎ ዜጋታቱ ነፊጉዋስ ብፍትሒ ሶማላውያን ተገዲሱ። ብሰንኩ ሃገርና ኣብ ሓደጋ ዘውድቓ እገዳ ተበዪኑላ ኣሎ።ሕራይ ንሱስ ሓሊፉ፤ ነቲ ናይ ኮሙኒስታውያን ናይ 5ን 10ን ዓመታት ትልሚ መደባት እንተወሰድና፡ ስለምንታይ ኣብ 2005ን ወይ ኣብ 2010ን ዘይተኣወጀ? ወይ ከኣ ስለምንታይ ን2015ን ዘይተጸበየ? ስለምንታይ ሎም ዘበን?
እቲ ናይ 21 ጥሪ 2013 ናይ ፎርቶ ስርሒት መልሓስ ናይቲጋሻ ውሕጅከምዝነበረ ኣየጠራጥን። እቲ ቀንዲ ኣካል ናይቲ ውሕጅ ሓይሊ እንዳ ኣከበ ጎሰስ ይብል ኣሎ። እንጂነራት ህግድፍ ነዚ ጎሰስ ዝብል ዘሎ ውሽጣዊ ተቓውሞ መእለዪታትን መጓደሊ መስኖታትን ክፈጥሩ ይጓየዩ ኣለዉ። ግን ኣይከም ቀደም፣ ክራማት ሎም ዘበን ዝከኣል ኣይመስልን። ስለ’ዚ ነዛ ክትወጽእ ዓንደል እትኾኖ ቃል ኣውጺእዋ። ካራ ናይቲ ብውሽጢ እንዳተኣኻኸበን እንዳዓበየን ምትእምማን እንዳ ኣዛየደን እንዳ ተወደበን ዝመጽእ ዘሎ ተቓውሞ ኣብ ክሳዱ ስለዝተገተረ እዩ ዘውጸኣ። መዝሓልን መጕደልን ናይቲ ዘጕረምርም ዘሎ ውሕጅ ክትኮኖ ተገዲዱ ዘውጸኣ ቃል እያ። ሕጂ እውን ቀንዲ መሃንድስን ፈጻምን ዕድልና ክኸውን ኣብ ናይ ሞትን ሕየትን ምዕልባጥ ዘሎ ይመስል። ምስቲ እቲ ስርዓት ኣብ ወጻኢ ዘጋጥሞ ዘሎ ዕላዊ እምቢታ ዜጋታትን ዝዛይድ ዘሎ ኣህጉራዊ ጸቕጥን ተሓዊሱ፡ ኣብ ውሽጢ ዘሎ ተቓውሞ ነቲ ከይዲ ካብ ኢድ ህግድፍ እንተመንዚዕዎ ናብ ቅኑዕ ኣንፈት ናይ ምኻድን ሃገር ናይ ምድሓንን ተኽእሎ ኣሎ። ህግድፍ እንደገና ዕድልና ክሰርቕ ክፍትን ምኻኑ ግን ክዝንጋዕ የብሉን። ዕድልና ዳግም ብኢስያስን ህግድፍን ከይስረቕን ከይውሰንን እንታይ ክግበር ኣለዎ?ነቲ ተጨውዩ ዘሎ ሓቀኛ መብጸዓ ግንቦት ንምርግጋጽ እንታይ ክንገብር ኣሎና?
(ኣብ ዝመጽእ ጽሑፍ የራኽበና)
***እዚ ጽሑፍ እዚ ኣብ ምዝዝዛም ገጹ በጺሑ ከሎ ኣርባዕተ ጳጳሳት ቤተ-ክርስትያን ካቶሊኽ ኤርትራ ንመረረ ህዝቦም ዘጉልሕ ጽሑጽ ከም ዝዘርገሑ ፈሊጠ። ዜናዊ ትሕዝቶ ጽሑፎም ጥራይ ኣንቢበ ኣለኹ። ኣባታውን መንፈሳውን ሓላፍነቶም ዘሸክሞም ስጉምቲ ብምውሳዶም የመጉሶም። ፈጣሪ ምስኦም ክኸውን እጽሊ። ካልኦት መንፈሳውያን መራሕቲ ክስዕብዎም እውን እላቦ። ልዕሊ ኩሉ ግን፡ ሎሚ እውን ከምቲ ናይ ቀደም ንኣዛብእ ኣሕሊፍና ከይንህቦም እምሕጸን።
Publisher: Assenna.com


text:
እቲ ኣብ ኤርትራ ኸለኹ ዝረአኽዎ ኩነታት’ቲ እዋን ፈፂመ ክርስዖ ስለዘይከአልኩ “ይርሳዕ ድዩ” ትብል ናይ መጀመርታ መፅሓፍ ፅሒፈ ትብል፡ ወ/ሮ ትዕበ ተወልደ
ወይዘሮ ትዕበ ተወልደ ኤርትራ ሓዲጋ ምስ ኣርባዕተ ደቃ ካብ አስመራ ዝወፀት ብ’1978 ዓ.ም እዩ ኔሩ። ድሕሪ ዳርጋ ክልት ዓመት ኸአ ኣሜሪካ ምስ ስድርአ አትያ። ኣሜሪካ ምስ አተወት’ውን ካልእ ሓምሸይቲ ቆልዓ ወሊዳ ከም ኹለን አዴታት ምስ ብዓል ቤታ ብምዃን ደቃ ብትምህርቲ ንኽዕወቱ እጃማ ፈጺማ’ያ።
ግን ንትዕበ ፍልይ ዘብላ ነገር፡ ሰለስተ መፃሕፍቲ ትግርኛ ደሪሳ አሕቲማ ናብ ኢድ ኣንበብቲ ንኽበፅሕ ምግባራ’ዩ። ወ/ሮ ትዕበ “እቲ ኣብ ኤርትራ ኸለኹ ዝረአኽዎ ኩነታት’ቲ እዋን ፈፂመ ክርስዖ ስለዘይከአልኩ ይፅሕፎ ነይረ” ድሕሪ ምባል “ይርሳዕ ድዩ” ትብል ናይ መጀመርታ መፅሓፋ ከምዝደረሰት ገሊፃ’ላ።
ንምሉእ መደብ ኤርትራውያን ኣብ ኣመሪካ ንምስማዕ ኣብ ላዕላዋይ የማን ዘሎ ምልክት ድምጺ ጠውቑ


text:
Radio Erena: December 23, 2013
ጋዜጣ ኣልወጠን ናይ ስዑዲ ዓረብ፣ ኢራን ዕጡቓት ሁቲ ናይ የመን ኣብ ኤርትራ ከምእተሰልጥኖም ዝገልጽ ዜና ድሕሪ ምቕራባ፣ ኣብ ሪያድ ዝመደበሩ ኣምባሳደር መንግስቲ ኤርትራ ሓሶት’ዩ ክብል ናይ ተቓውሞ ግብረ መልሲ ከምዘስምዐ እታ ጋዜጣ ሓቢራ።
ኣምባሳደር መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ስዑዲ ዓረብ መሓመድ ዑመር ማሕሙድ ናብታ ገዛጣ ኣብ ዝልኣኾ ናይ ተቓውሞ ደብዳቤ፣ ህላወ ኢራንን ተቓወምቲ ሁቱን ኣብ ኤርትራ ሕእሶት ምዃኑ ብምግላጽ መንግስቲ ኤርትራ ሰላምን ጸጥታን እቲ ዞባ እብ ምርግጋእ ከምዝሰርሕ ከረድእ ፈትኑ።
እንተኾነ ጋዜጣ ኣልወጠን ደጊማ ኣብ ዘቕረበቶ ዜና፣ ኢራን ንኣመንቲ ሽዓ ዝኾኑ ዕጡቓት ተቓወምቲ የመን እትሰልጥነሉ ሰለስተ ነቑጣታት ኣብ ኤርትራ ተለልዩ ከምዘሎ መርትዖ ከምዝረኸበት’ያ ትጠቕስ።
ኢራን፣ ንተቓወምቲ የመን ከምእትድግፍ የመን’ውን ብተደጋጋሚ ክትወቕስ እኳ እንተጸንሐት፣ ሓንቲ ካብ ዓበይቲ ጋዜጣታት ስዑዲ ዓረብ ዝኾነት ኣልወጠን፣ ነዚ ክሲ እዚ ከተቐርብ ግና ናይ መጀመርያ’ዩ።
ንነዊሕ ዓመታት ምስ ኢራን ኣብ ዲፕሎማስያዊ ምትፍናን ዝርከብ ንግስነት ስዑዲ ዓረብ፣ ብዛዕባ እዚ፣ ኤርትራ፣ ተቓወምቲ የመንን ኢራንን ኣተኣሳሲሩ ዝገለጽ ብኣልወጠን ዝተዘርግሐ ዜና ዝኾነ ርእይቶ ኣይሃበሉን።
ጋዜጣ ኣልወጠን፣ ኢራን ንተቓወምቲ ሁቲ ናይ የመን እተሰልጥነሉ፣ በርዓሶለን ጢዖን ዝርከቡ ሰለስተ ቦታታት ናይ ኤርትራ ተለልዩ ከምዘሎ መርትዖ ከምዝረኸበት እኳ እንተገለጸት፣ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ኣቶ መሓመድ ዑመር ማሕሙድ ግና ሓሶት’ዩ ክብል ነቲ ሓበሬታ ነጺግዎ።
==============================


text:
ኣብቲ ናይ ቃልኪዳን ክብረ-መዝገብ ካብ 1921ን ንድሕሪኡን ዚምልከት ናይ ሰብ ቃልኪዳንን ምዝጉባት ተጻመድትን ናይ ሕጋዊ ዝምድና (registrerade partner) ሓበሬታ ኣሎ።
ንኣብነት ብዛዕባ ንፍትሕን ምምቃል ጥሪትን ዚምልከት ናይ ዕለት ወይ ካልእ ሓበሬታ ኪኽከውን ይኽእል። ይኹንምበር ኩሉ ውዱእ ቃልኪዳን ኣይምዝገብን እዩ።
ምእንቲ ንኣብነት ካብ ናይ ነንሓድሕኩም ኣለቃሕቲ ክትዕቀቡ፡ ሓድሓደ ንስድራቤታዊ ሕጊ ዚምልከቱ ሰነዳት ነቲ ኣብ መንጎ ሰብሓዳር ዘሎ ርክብ ሕጋዊ ንምግባር ኪምዝገቡ ይግባእ። እቲ ስካተቨርከት እዩ ንምምዝጋብ ዚውስን። ስለዚ ነዚ ዚስዕብ ንምምዝጋብ ንስካተቨርከት ተወከስ፤
እቲ ናይ ቃልኪዳን ክብረ-መዝገብ ብዘይካ ውልቃውያን ሰባት፡ ብኣብያተፍርዲ፡ ወረዳዊ ምምሕዳር፡ ማሕበራዊ ኣገልግሎት፡ ፖሊስ፡ ጠበቓታት፡ ባንክታት፡ ማሕበራት ኣገልግሎት ቀብሪ፡ ደለልቲ ንብረት፡ ኩባንያ ውሕስነትን ናይ ልቓሕ ኣገልግሎት ትካላትን ወዘተ. ኪዝውተር ይከኣል እዩ። ናይ ቃልኪዳን ደብተር ህዝባዊ እዩ።
ኣብ ዓመት ኣስታት 40000 ሓበሬታታት ኣብቲ ናይ ቃልኪዳን ክብረመዝገብ ይምዝገብ፡ ካብዚኣቶም 21 000 ንፍትሕ ዚምልከቱ እዮም።
ጥቅምቲ 1-2011 እቲ ናይ ቃልኪዳን ክብረመዝገብ ሓላፍነት፡ ካብ ናይ ስታቲስቲክስ ማእከላይ ቤትጽሕፈት ናብ ስካተቨረከት ሓሊፉ ኣሎ።


text:
ፕረዝደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ጃኮብ ዙማ ትማሊ ሰሉስ ሕዳር 14 ወተሃደራት ዚምባብወ ዕልዋ ብዝመስል ንመንግስታዊ ተሌቪዥን ዝርከቦም ዝተፈላለዩ ቦታታት ድሕሪ ምቁጽጻሮም፥ ፕረዚደንት ሙጋበ ኣብ ገዛ ተሓጺሮም ክጸንሑ ከምዝተገብረ ኣረጋጊጾም።
ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃን ኣቦ መንበር ማሕበር ልምዓት ሃገራት ደቡብ ኣፍሪቃ ማለት ሳድክ (SADC) ዝኾኑ ጃኮብ ዙማ ሎሚ ኣብ ዝመሓላለፍዎ መልእኽቲ ምስ ፕረዚደንት ሙጋበ ከምዝተዘራረቡ ኣፍሊጦም። ንሶም: “ፕረዚደንት ሙጋበ ኣብ ገዛ ጸኒሖም ምህላዎም ኣመልኪቶምለይ። ይኹንምበር ደሓን ምህላዎም ገሊጾምለይ። ደቡብ ኣፍሪቃ ድማ ምስ ሓይልታት ምክልኻል ዚምባብወ ኣብ ርክብ ኣላ” ድማ ኢሎም።
ን 37 ዓመታት ንዚምባብወ ዝመርሑ ፕረዚደንት ሙጋበ: ኣብዚ ቐረባ ግዜ ምስ ኢመርሶን ምናንጋግዋ ዝተባህለ ምክትሎም ብዝተፈጥረ ምስሕሓብ: ነቲ ምክትል ፕረዚደንት ካብ ስልጣን ከምዝኣለይዎ’ዩ ተሓቢሩ።
ላዕለዋይ ወተሃደራዊ ኣዛዚ ዚምባብወ ጀነራል ኮንስታንቲኖ ቺወንጋ ኣቐዲም ኣቢሉ ፕረዚደንት ዚምባብወ ንደገፍቲ ምናንጋግዋ ኣቖጢዑ ካብ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሰልፊ ዛኑ ፒኤፍ ዝፈሊ ተግባራት እንተዘይተቖጢቦም ኢዶም ክመልሱ ምዃኖም ኣጠንቂቖም ነይሮም። እዚ መጠንቀቕታ ድሕሪ ምትሕልላፉ ድሕሪ ሓደ መዓልቲ ድማ ታንክታት ዝርከብኦም ድሩዓት ወተሃደራዊ መኻይን ኣብ ጎደናታት ርእሰ ከተማ ሃራረ ከምዝተራእያ ተሓቢሩ።
ኣብ ሃራረ ርእሰ ከተማ ዚምባብወ ዝርከቡ ዝተፈላለዩ ኤምባሲታት ምዕራባውያን ሃገራት ብዝርአ ዘሎ ወተሃደራዊ ምንቅስቓስ ሰራሕተኛታተን ዘየድሊ ምንቅስቓስ ከየዘውትሩን ኣብ ቤቶም ኮይኖም ክዓዩን ምውሳነን ኣፍሊጠን ኣለዋ።
ካብታ ሃገር ዝተመሓላለፉ ጸብጻባት ከምዝሕብርዎ ኣብ ሞንጎ ካብ መዝነቱ ዝተባረረ ምክትል ፕረዚደንት ዚምባብወ ነበር ኢመርሶን ምናንጋዋን በዓልቲ ቤት ፕረዚደንት ሮበርት ሙጋበ ዝኾነት ግረስ ሙጋበን ንስልጣን ሙጋበ ንምትካእ ኣብ ቁሩቁስ እዮም ጸኒሖም። 75 ዝዕድመኡ ኢመርሶን ምናንጋዋ ደገፍ ናይ ሰራዊት ዚምባብወ ክህልዎ እንከሎ 51 ዝዕድመኣ ግረስ ሙጋበ ድማ ካብ መንእሰያት ኣባላት ገዛኢ ሰልፊ ዛኑ ፒኤፍ ከምዘለዎምዩ ዝሕበር።
ፕረዚደንት ሙጋበ ሓደ ካብ ኣብ ስልጣን ንዝነውሐ ግዜ ዝጸንሑ መራሕቲ ኣፍሪቃ ኮይኖም'ዮም ዝግለጹ።


text:
ኣብ 2019 ዓ.ም ካብ ዝተመስረተ መድረኽ ሃገራት ቀይሕ ባሕሪ ንኢትዮጵያ ምግላል ግቡእ ኣይኮነን ክብል ብደረጃ ምኽትል ቀዳማይ ሚንስትርን ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢን ኣቶ ደመቀ መኮነን ዝተመርሐ ጉጅለ ልኡኻት ኣረዲኡ ክብሉ ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ገሊጾም።
እቲ ጉጅለ ነዚ ምግላል ኢትዮጵያ ካብ መድረኽ ሃገራት ቀይሕ ባሕሪ ግቡእ ኣይኮነን ክብል ዝገለጸ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ሙኒክ ኣብ ዝተኻየደ ጉባኤ ደሕንነት ክኸውን ከሎ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ሎሚ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ኢትዮጵያ ማዕረ'ተን ሃገራት ጉዳይ ኣለዋ ኢሎም'ለዉ።
"ኢትዮጵያ ማዕረተን ሃገራት ኣብ መድረኽ ቀይሕ ባሕሪ ጉዳይ ኣለዋ። ኣብዚ ቀይሕ ባሕሪን ከባቢ ቀርኒ ኣፍሪቃን ዘለዉ ጉዳያት ንኢትዮጵያን ሃገራት'ቲ ከባቢ ብማዕረ'ዩ ዝምልከት"ኢሎም።
ኣብ ከይዲ ኣፈታትሓ ጸገማት'ዉን ግደ ኢትዮጵያ ኣዝዩ ሓያልን ኣድላይን'ዩ ዝብል መልእኽቲ ተመሓላሊፉ'ሎ ዝበሉ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ኣብቲ ከባቢ ካብ ዝርኣዩ ዓበይቲ ጸገማት ዘይሕጋዊ ስደት ምዝውዋር ኣጽዋርን ሓደገኛ ዕጽን ይርከቦ ነዚ'ዉን ብሓባር ምቅላስ'ዩ ኢሎም።
ኣብቲ ናይ ሙኒክ ናይ ደሕንነት ኣኼባ ጉዳይ ሰላም ቀርኒ ኣፍሪቃ'ውን ከምዝተላዕለ ተዛሪቦም'ለዉ።
ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ብዛዕባ'ቲ ኮንግረስ ኣሜሪካ ብዛዕባ ኢትዮጵያ ይመኽረሉ ዘሎ HR 6600 ዝምልከት ካብ ጋዜጠኛታት ንዝቀረበሎም ሕቶ'ውን እቲ HR 6600 ድሮ ዝተመለሱ ሕቶታት'ዩ ዘልዕል ክብሉ መሊሶም ኣለው።


text:
ፕረዚደንት ቱኒዝያ ኣብ ከይዲ ዘሎ ዲሞክራሲ እታ ሃገር ኣብ ዘይደልደለሉ ሕጂ እዋን ትማሊ ረቡዕ ንፓርላማ'ታ ሃገር በቲኖም።
ፕረዚደንት ከይስ ሰዒድ ብተሌቪዥን እታ ሃገር ኣብ ዝተመሓላለፈ መደረኦም ነዚ ውሳነ ዝገለጹ ብተቃዋሚ እስላማዊ ሰልፊ ዝምርሑ ኣባላት ፓርላማ ነቲ ዝሓለፈ ዓመት ብቶም ፕረዚደንት ዝተወሰደ ሓፈሻዊ መዝነት ንምሓዝ ዝሓለነ ስጉምቲ ንምስዓር ብማንዛ ኣኼባ ድሕሪ ምክያዶም እዩ።
ፕረዚደንት ከይስ "ብመሰረት ዓንቀጽ 72 ሕገ-መንግስቲ ንሃገርን ሕገ መንግስትን ንምድሓን ኣብዚ ታሪኻዊ ህሞት ፓርላማ ንኽብተን እእዝዝ እለኹ" ኢሎም።
ኣብዚ ዝሓለፈ ወርሒ ጥሪ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ሰልፈኛታት ኣብ ርእሰ ኸተማ'ታ ሃገር ቱኒስ ኣንጻር መንግስቲ ፕረዚደንት ከይስ ሰዒድ ተቃውሞ ሰልፊ ኣካይዶም'ዮም። እቲ ተቃውሞ ብመንግስቲ ተገይሩ ንዝነበረ ቀይድታት ኮቪድ19 ብዘይምእዛዝ ንመበል 11 ዓመት ምንቅስቃስ ሰውራ ቱኒዝያ ንምዝካር ዝዓለመ እዩ ኔሩ።
እቶም ፕረዚደንት ዝመጽእ 25 ሓምለ ዝተሓስበ ለውጢ ፖለቲካ ድምጸ ውሳነ ክወሃቦን 17 ታሕሳስ ኸኣ ሓድሽ ሕጊ ምርጫ ንምውጻእን ቃል ኣትዮም'ለዉ።


text:
ኣብ መዓልቲ መርዕአን ንምሸቱ ሓዳረን ዝተበተነ መርዑት
መዓልቲ መርዓ ኣብ ህይወት ደቂ ሰባት ካብ ዘፍጠሩ ዘሕጉሱ ኣጋጣሚታት እቲ ሓደ እንተኾነ'ኳ፡ ከቢድ ስነልቦናዊ በሰላ ዝገድፈለን ደቂ ኣንስትዮ'ውን ኣለዋ።
ኣብ ብዙሓት ሃገራት ዓረብ ዘለዋ ደቂኣንስትዮ ክምርዓዋ እንተኾይነን ድንግልንአን ክዕቅባ ግድን'ዩ። ኣብ ዝተመርዓዋላ መዓልቲ ዘላ ምሸት፡ ንመጻኢ ህይወተን ከም ዘጸልመተት ዝገልጻ ደቂ ኣንስትዮ ዛንትአን ንቢቢሲ ተዛሪን ኣለዋ።
ጓል 23 ዓመት ሶማያ
ወለዳ ነቲ ንሳ ብጣዕሚ ትፈትዎ ኣፍቃሪኣ ክትምርዓዎ ስለዘየፍቀዱላ ናብ ግጭት ኣትያ ነይራ።
ሶርያዊት ሶማያ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ደማስቆ ብስነጽሑፍ ቀዳማይ ዶግሪ ክትውድእ ቀሪባ ምንባራ ትዛረብ።
ወለዳ ዝወሰንዎ ብዘይምቕባል፡ ኢብራሂም ምስ ዝተበሃለ ፍቕረኝኣ ክትምርዖ ወሲና።
ኣብ መዓልቲ መርዓኣ ግን ብሓቂ ክልቲኦም ኣብ ፍቕሪ ምጽንሖም ክትጠራጠር ዝገብራ ሓደ ክስተት ኣጋጢሙ።
ሽዑ ምሸት ኢብራሂም [መርዓዊ] ናታ ስምዒት ከይተገንዘበን ከይተገደሰን ርክብ ክፍጽሙ ገይሩ። ሶማያ ድልየቱ ክፍጽም ካብ ምፍቃድ ወጻኢ ክትኣብዮን ክትቃለሶን ኣይፈተነትን።
ኢብራሂም ኣብ ኣንሶላ ንጣብ ደም ክርእይ ብዘይምኽኣሉ፤ ንሶማያ ብዓይኒ ጥርጣረ ክዕዘባ ጀሚሩ። ንሳ'ውን ንውሽጡ ኣንቢባ እቲ ኩነታት ክተረድኦ ፈተነት።
ድንግልና ክኸይድ ከሎ ደም ዝፈሰን ብዙሓት ደቂኣንስትዮ'ኳ እንተሃለዋ፡ ዘይደምያ ከምዘለዋ ድማ ሰብ ሞያ ሕክምና ይገልጹ።
እቲ ኩነታት ካብ ሰብ ናብ ሰብ ክፈላለ ከም ዝኽእል ዝዛረቡ ሰብ ሞያ ህክምና፡ ድንግልነአን ብሕክምና ክኸይድ ዝገብራን ብዘይድንግልና ዝውለዳን ከምኡ ድማ ብሰንኪ ዘጋጥመን ሓደጋ ዝስእንኦን ከም ዘለዋ የረድኡ።
ሶማያ ንነዊሕ ግዜ ኣፍቃሪኣ ንዝነበረ መርዓዊ ክተረድእ እንተፈተነት'ውን ክሰምረላ ኣይከኣለን።
"ኣፍጢጡ ርእዩኒ። በዚ ኣረኣእይኡ ከይተፈለጦ ዝቐተለኒ ኮይኑ ተሰሚዑኒ" ክትብል ነታ ምሸት ትዝክራ።
ንሱ ከዛርባ ኣይደለየን፤ ኣብ ቅድሚ መጋባእያ ደው ዝበለት መሲሉ ተሰምዓ። ንሓድሕዶም ኣጸቢቖም ዝፋለጡ ፍቑራት ከምዝኾኑ ይኣምኑ እንተነበረ'ኳ፡ ምልክት ድንግልና ክረኣይ ዘይምኽኣሉ ግን ንነገራት ናብ ዘይተሓሰበ ወሲድዎ።
'ደም ዝነጠቦ ኣንሶላ' ንደቂ ተባዕትዮ እንታይ ትርጉም ኣለዎ?
ሶመያ፡ እነሓጎታታ ብኸምዚ ዝበለ ኩነታት እንተሓለፋ'ውን ኣፍቃሪኣ ዝተመሃረ ብምንባሩ ግን ንነብሳ ኣብ ከምዚ ዝበለ ጸገም ከምእትረኽቦ ኣይሓሰበትን።
ንዘየለ ድንግልና ብሕክምና ምምላስ ከም ዝከኣል ዝሕብሩ መረዳእታታት ኣለዉ።
ኢብራሂም መርዓቱ ሶመያ ድንግል ምንባራ ንምርግጋጽ ኣብ ጽባሕ መርዓ ናብ ዶክተር ክኸዱ ሕቶ ኣቕረበላ።
ምርመራ ዝገበረላ በዓል ሞያ ህክምና ማህጸን ከኣ ድንግልንኣ ሮጒድ ብምዃኑ፡ ምሉእ ንምሉእ ክኸይድ ዝኽእል ክትወልድ ከላ ጥራይ ከም ዝኾነ ገሊጹሎም።
ነዚ ዝሰምዐ ኢብራሂም ብታሕጓስ ተመሊኡ ንመርዓቱ ብፍሽኽታ ተዓጂቡ ረኣያ። ንሳ ግን ክትፈትሖ'ያ ወሲና።
"ዝተሰምዓኒ ስምዒት ብቃላት ክገልጾ ኣይክእልን። ናተይ ዋጋ [ክብሪ] ምስ ሓደ ድንግልና ዝበሃል ንእሽተይ ነገር ምስ ዘወዳድር ሰብ መጻኢ ህይወተይ ከሕልፍ ኣይደልን። ኣነ ሰብ እምበር ቁራጽ ስጋ ኣይኮንኩን" ክትብል ትዛረብ።
እዚ ኣጋጣሚ ኣብ ስነልቦና ሶማያ ከቢድ በሰላ ገዲፉ እዩ።
"ድንግል እየ" ምስ ዝበልኦም ደቂኣንስትዮ ንመጀመርታ መዓልቲ ኣብ ዝፍጽምዎ ጾታዊ ርክብ ደም እንተዘይርእዮም እንታይ ከም ዝስምዖም ቢቢሲ ንዝተፈላለዩ ሰባት ኣዘራሪቡ ነይሩ።
ካብ 20-45 ክሊ ዕድመ ዝርከቡ እዞም ሰባት መምህራን፣ ዶካትርን ሙሁራትን ይርከብዎም። እዞም ሰባት ዝሓሸ ኣራኣእያ ከምዘለዎም ይእመን።
መብዛሕቲኦም ኣብ ዝሃብዎ መልሲ 'ደም ምርኣይ ኣብ መጻኢ ግዘ ፍቕሮምን ሓዳሮምን ኣገዳሲ ምልክት' ከም ዝኾነ ገሊጾም።
ጓል 45 ዓመት ጁማናህ
ኣብ ሶርያ ኣሌፖ ትነብር ዝነበረት ጁማናህ ብ2016 ናብ ቤልጂየም ከይዳ። ጓል 19 ዓመት እንከላ ኣቡኣ ንሓደ ናይ ቀረባ ዘመድ ኣመርዒዩዋ።
ኣብቲ ዝዓበየትሉ ከባቢ፡ ምሸት ኣብ መዓልቲ መርዓ፡ መርዓዊ ንድንግልና መርዓቱ ክሳብ ዝወስድ ኣብ ጥቓ መደቀሲ ክፍሊ ኮይንካ ምጽባይ ልሙድ ባህሊ'ዩ።
ኣብ መዓልቲ መርዓኣ ዝነበረት ምሸት፡ ንጁማናህ ከቢድ ስቓይ ተዘኻኽራ።
"በዓልቤተይ ነቲ ጉዳይ ፈጺሙ ኣብ ደገ ንዝጽበይዎ ቤተሰቡ ከበስር ይሃጽጽ ነይሩ። ንዓይ ፈጺሙ ከዛርበኒ ኣይከኣለን" ትብል።
"ኣብታ ሽዓ ምሸት ኣይደመኹን፤ በዓልቤተይ ድምጹ ኣጥፊኡ ኮፍ ኢሉ። ዓይኑ ግን ልክዕ ከም ሓዊ የቃጽለኒ ነይሩ" ብምባል ንሓደ ሰዓት ዝኸውን ኣብ ጭንቀትን ፍርሕን ከም ዝጸንሐት ትዛረብ።
ክሳብ ዝወግሕ ክጽበዩ ዓቕሊ ዘይነበሮም ወለዳ፡ ኣብታ ለይቲ ናብ በዓል ሞያ ህክምና ማህጸን ሒዞምዋ ከይዶም።
"ይዝከረኒ. . . ሽዑ እቲ ሓኪም ልክዕ ከም ኣቦ የጽናዕንዐኒ ነይሩ" ትብል ጁማናህ።
ከምድላዮም ምስኣናሸውዋን ምስኣዋረድዋን ን20 ዓመታት ምስ በዓልቤታ ክትነብር ተገዲዳ። ኣብቶም ዓመታት ድማ 4 ቆልዑ ወሊዳ።
ድንግልና ብሕክምናዊ መጥባሕቲ!
ሮዛና ትበሃል ካልእ ጓል ኣንስተይቲ ከኣ ሓሙሽተ ዓመት ሓቢሩ ምስ ዝጸንሐ ሕጹያ ከም ዝተፈላለየት ትዛረብ።
ቅድሚ ሓዳር ርክብ ኣይፍጽምን ኢላ እንተጸንሐት'ኳ፡ ጸኒሓ ግን 'ሓዳር ምግባርና ኣይተርፍን' ዝብል ተደጋጋሚ ሕቶ ሕጹያ ምእማና ኣይተረፈን።
ኣብቲ ትነብረሉ ከባቢ ድንግል ኮይንካ ክትርከብ ዘይምኽኣል ዘይሕሰብ ብምንባሩ ንሳ'ውን ኣብ ፈተና ኣተወት።
ኣብ መወዳእታ፡ ብሕክምና ሰብ ዝሰርሖ ድንግልና ክህልዋ ምግባር ከምእትኽእል ካብ መሓዝኣ ማዕዳ ትረክብ። በዚ መገዲ ድማ ድንግልና ክህልዋ ወሲና።
"ብሕክምናዊ መጥባሕቲ ነዚ ክገብር እንተዘይክእል፡ ሎሚ ብህይወት ኣይምነበርኩን" ትብል።


text:
ሚ/ሪ ጉዳያት ኣመሪካ፡ ንሰብኣዊ መሰላትን ካልእ ኣገዳሲ ዝብሎ ወገናት ዝምልከት ዓመታዊ ጸብጻቡ ሎሚ ዘርጊሑ። ኣብቲ ዓመታዊ ጸብጻብ ሚንስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ንኢትዮጵያን ኤርትራን ኣመልኪቱ’ውን ጸብጺቡ ኣሎ።
ሚ/ሪ ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካ ኣብቲ ብዛዕባ ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ኣመልኪቱ ዘውጽኦ ጸብጻብ፡ እቲ ከም ሰንሰለት ሰፊሕ ሰብኣዊ ጥሕሰታት ኢሉ ዝጠቐሶ ኣብ ትግራይ ዝተወልዐ ኲናት’ዩ። እቲ ኲናት ናብ ጎረባብቲ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ብምልሓሙ ድማ እቲ ሰብኣዊ በደላት ብዝተፈላለየ ኣካላት እናገደደ ከም ዝመጸ ይሕብር። ብሄራዊ ጎንጺ ዝመበገሲኡ ኣብ ክልላት ኦሮሚያ፡ ቤን-ሻንጉል ጉመዝን ማሕበረሰብ ደቡብን ድማ ሰፊሕ ጥሕሰት ምፍጻሙ ይጠቅስ።
ጸብጻብ ክፍሊ ወጻኢ ጉዳያት ኣብ ኢትዮጵያ ተፈጺሙ ኢሉ ዝጠቕሶ በበይኑ ጥሕሰታት ቅትለት፡ ዘይሕጋዊ ምእሳር፡ ዜጋታት ምጭዋይ፡ ጾታዊ ዓመጽ፡ ኣብ እዋን ጎንጺ ኣብ ልዕሊ ሲቪል ዜጋታት ዝግበር ምጕስቓል፡ ምዕፋን ናጻ ፕረስን ምእሳር ጋዜጠኛታትን፡ ኣብ መንግስታዊ ጽፍሒ ዝርአ ሰፊሕ ብልሽውናን ንበደልቲ ኣብ ዝግባእ ፍርዲ ዘይምውዓልን ብሄር-ተኰር መጥቃዕቲን’ዩ።
እቲ ጸብጻብ ከም ዝጠቕሶ ድማ መንግስቲ ነቲ ዝተፈመጸ ከቢድ ጥሕሰታት ደው ንኸብሎ ኣይፈተንን ወይ ድማ ኣብ ገለ እዋን ኣካል ናይቲ ጥሕሰት ነይሩ። ኣብ ገለ ኣጋጣሚታት መንግስቲ ንፈጸምቲ በደል ክቐጽዕ ፈቲኑ ምዃኑ ዝጠቐሰ ጸብጻብ፡ ትካላዊ ኣሰራርሓ ዝሓዘ ኣገባብ ዘይምንባሩን ከም ሳዕቤኑ ድማ ናብ ተናጽል ከም ዝወረደን የምልክት።
መንግስቲ ብስእነት ምትግባር ዝኸሰሰ ጸብጻብ ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካ፡ ኣብቲ ሰፊሕ ጥሕሰታት በበይኑ ተራ ተጻዊቶም ኢሉ ብስም ጠቑሱዎም ዘሎ ድማ ሚሊሻ ክልል ኣምሓራ፡ ሰራዊት ትግራይ፡ ሚሊሻ ክልል ሶማሊያ፡ ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞን ሚሊሻ ክልል ዓፋርን ይርከቡዎም።
ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካ ንኤርትራ ኣመልኪቱ’ውን ዓመታዊ ጸብጻብ ኣውጺኡ ኣሎ። “ኤርትራ ኣዝያ ዕጽውቲ” ምዃኑ ዘመልከተ ጸብጻብ፡ ብሕልፊ ኣብ ኲናት ኢትዮጵያ ብምስታፋ ነቲ ዝነበረ ጥሕሰታት መሊሱ ከም ዝወሰኸሉ ኣመልኪቱ ኣሎ። ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ትግራይ ከቢድ በደል ከም ዝፈጸሙ ድሕሪ ምጥቃስ ድማ፡ ቀንዲ ተሓትትቲ ናይቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝግበር ሰፊሕ ሰብኣዊ ዓመጻት መሓዉራት ጸጥታን ምክልኻልን እታ ሃገር ምዃኖም ኣመልኪቱ።
ኣብ ኤርትራ ኣብ ዓመተ 2021 ተፈጺሙ ዝተባህለ ጥሕሰታት ድማ ማእሰርቲ፡ ቅትለት፡ ጾታዊ ዓመጻት፡ መጭወይቲ፡ ዕፈና ናጻ ፕረስ፡ ስእነት መሰላት ሕጊን ካልእን ዘርዚሩ ኣሎ። ክፍሊ ወጻኢ ጉዳያት ኣመሪካ ከም ቀንዲ ማሕንቖ ናይቲ ኣብ ኤርትራ ዝፍጸም ጥሕሰታት ኢሉ ዝጠቐሶ ዘይምትግባር ቅዋምን ስእነት ተሓታትነትን ኢዩ። ዝተድፈ ቅዋም ኣብ ግብሪ ስለ ዘይወዓለ ድማ ከም ኣምሳያኡ ሰፊሕ ስእነት ልዕልና ሕጊን ሰብኣዊ መሰላትን ከም ዘሎ የመልክት።
መንግስታት ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ከምኡ’ውን ኣብቲ ጸብጻብ ተጠቒሶም ዘለዉ በበይኖም ኣካላትን ክልላትን ነቲ ጸብጻብ ኣመልኪቶም ዛጊት ዝሃቡዎ ምላሽ የሎን።


text:
ኣብ መሰረታውያን ዝኾነ ጉዳያት ሃገር እንተተፈላሊኻ፡ ብፖሊቲካዊ ፍልልይ ጥራይ ኣይግለጽን። ፖለቲካ ንህልውናን ልኡላውነትን ሃገር ኣብ ዝምልከቱ ጉዳያት ክፈላልየና ኣይክእልን። ዝፈላልየና ዘሎስ ካብ ፖለቲካ ንላዕሊ እዩ።
ሎሚ፡ እቲ ግጥም፡ ኣብ መንጎ እቶም እዚ ብኽንደይ ክሳራታት ዝተሰብረ ከርዶን ንሓዋሩ በጠስጠስ ኢሉ ኤርትራ ናብ ልምዓት ክትምርሽ ዝጽዕሩን ኣብ መንጎ እቶም ሓሊኾም ዳግም ክቕፍድዋ ዝደልዩን ዝግበር ርብርብ እዩ። ኣብ መንጎ እቶም ነዚ ክንደይ ዋጋ ዝተኸፍሎ ሰላም ነባሪ መታን ክኸውንን ኤርትራ ድማ ናብ ህንጸት ቁጠባኣን ፖለቲካዊ መሳርዓን ክተድህብ ዝደልዩን ኣብ መንጎ እቶም ዕግርግር ፈጢሮም መሳርዕና ክብትኑ እሞ ብጃንጥላ ናብ ኮረሻ ስልጣን ክዘሉ ዝደልዩን ዝግበር ግብግብ እዩ።
ሎሚ እውን እቲ ካልእ ኲናት ብኻልእ መልክዑ ይቕጽል ኣሎ። እቲ ቀንዲ መርኣያ ድማ ንሃገር ምክልኻል ከም ንፕረሲደንት ኢሰያስ ምግልጋል ጌርካ ምቕራብ፡ ንሃገር ምስራሕ ድማ ከም ባርነት ምቑጻሩ ንዓመታት ተሰሪሕሉ። ሕጂ እውን ይስረሓሉ ኣሎ።
እዚ ዓይነት ኣተሓሳስባ ዝመለኾም ሰባት ድማ እዮም “ዝሓሽና ኢና” ዝብሉና ዘለዉ። ብዝኾነ፡ ብዘይካ ጸገማትና እናፈታሕና ንቕድሚት ምምራሽ ካልእ ኣማራጺ ኣይረኣየንን። ንሃገር ዘገልግል ሰብ እቲ ጥርዚ ንቕሓት ዝበጽሐ እዩ። ከምኡ እንተዝኸውን።
ስለ’ዚ ኣብ መሰረታውያን ሃገራዊ ጉዳያት ክንዓስል ዝኽልክል ፖለቲካዊ ምኽንያት ክህሉ ከቶ ኣይክእልን።


text:
መለለዪ መዋፈሪ ስራሕ ማለት እውን ታፔላ እንድሕር ለጢፍና እሞ ድማ ብስምምዕ ውዕል ኣቲና ስራሕ እንተረኺብና ፖሊስ ትራፊክ ኣብ ዘይመዋፈሪኹም ውዒልኩም ብምባል እንተቐፀዐና እንታይ ውሕስነት ኣለና ብምባል ስግኣቶም ይገልፁ።
ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ኮንስትራክሽን፣መንገድን ትራንስፖርትን ዞባ መቐለ ኣቶ መሓሪ ገብረህይወት ብወገኖም ወነንቲ ባጃጅ ኣዲሞም ዝብል ሓበሬታ የብልናን ይብሉ። እንተኾነ ግና መንግስቲ ሕጊን መምርሕን ኣተግቢሮም ንህዝቢ ከገልግሉ ይሰርሕ ምህላዉ ይዛረቡ።
ኣቶ መሓሪ ብዛዕባ እቲ ዝወፀ መምርሒ ድማ ምስ ወነንትን ዘወርትን ባጃጅ ብተደጋጋሚ ተመያይጥናሉ ኢና፤ ነቲ ሕጊ ክቕበልዎ ስለዘይደሉ እምበር ኣይተመያየጥናሉን ምባል ካብ ሓቂ ዝረሓቐ እዩ ይብሉ ።
ቀንዲ ዕላማ እቲ መምርሒ ነቲ ብምጭንናቕ መጓዓዝያ ተፀጊሙ ዘሎ ህዝቢ ንምጥቃም ምዃኑ ዝተዛረቡ ኣቶ መሓሪ እቲ መምርሒ ወነንቲ ባጃጅ ብኩንትራት ንኸይሰርሑ ኣይእግዶምን እውን ኢሎም።
ወነንትን ዘወርትን ባጃጅ መለለዪ መዋፈሪ ስራሕ ንኽልጥፉ ዝተወሃቦም ጊዜ ገደብ ድሕሪ ፅባሕ ክኣክል እዩ፤ ብድሕሪኡ እንታይ እዩ ክስዕብ ደሓር ዝረአይ ኰይኑ ወነንቲ ባጃጅ ግና ሐጂ እውን ፀገምና ብዘተ ንፍታሓዮ በሃልቲ እዮም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣብ ቱኒዝያ ብዝተላዕለ ህዝባዊ ተቓውሞ ልዕሊ 300 ሰባት ተኣሲሮም ምህላዎም ካብታ ሃገር ዝተመሓላለፈ ዜና ሓቢሩ። ብመሰረት እቲ ሓበሬታ ኣብ ሓያሎ ከተማታት ቱኒዝያ ንዝኾነ ዝለዓል ህዝባዊ ተቓውሞ ንምብታን ወተሃደራት ተዋፊሮም ምህላዎም ድማ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ቱኒዝያ ብህዝባዊ ተቓውሞ ትሕመስ ዘላ ግብረመልሲ ናይቲ ዝውስኽ ዘሎ ዋጋ ቀረባት ፣ ወሰኽ ቀረጽን ሽቕለት ኣልቦነትን ከምዝኾነ'ዩ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ካብታ ሃገር ኣፍሊጡ።
ብመሰረት ሓበሬታ ሮይተርስ፣ ኣብ ታላ ዝተባህለት ምስ ኣልጀርያ እትዳወብ ከተማ ዝተጎሃሃረ ህዝባዊ ተቓውሞ: ነቑጣ ሃገራዊ ጸጥታ ከምዝተቓጸለ ተሓቢሩ። ኣብቲ ነቑጣ ዝነበሩ ኣባላት ፖሊስ ድማ ክሃድሙ ከምዝተቐስቡ ሮይተርስ ንምንጭታት ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ብምጥቃስ ገሊጹ።
ኣፈኛ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ቱኒዝያ ትማሊ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ: ኣብ ተግባራት ስርቅን ቅጥፈትን ዝተዋፈሩ 339 ሰባት ከምዝተኣስሩ ኣፍሊጡ። ንሱ እቲ ተቓውሞ ካብ ዝጅመረሉ ኣትሒዙ ብሓፈሻ ኣስታት 600ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትዮም ምህላዎም ብተወሳኺ ሓቢሩ።


text:
Radio Erena: 21 February 2021
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኣብ መንጎ ሰራዊት ፈደራልን ህወሓትን ኣብ ዝካየድ ዘሎ ኲናት፣ ወተሃደራት ሶማል ከምዝተሳተፉ ዘመልክት ጭብጢ የለን ክብል ኣብቲ ጉዳይ መጽናዕቲ ከካዪድ ዝጸንሐ ጉጅለ ገሊጹ።
መንግስቲ ኤርትራ ከሰልጥኖም ዝጸንሐ ወተሃደራት ናብ ትግራይ ኣዋፊሩ ዝብል ሓበሬታ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ብሰፊሑ ክውረ ድሕሪ ምጽናሕ፣ ኣዴታት’ቶም ሶማላውያን ተዓለምቲ መንግስቲ ምላሽ ክህበን ዝጠልብ ሰላማዊ ሰልፊ ምክያደን ዝዝከር’ዩ።
ስሞም ክገልጹ ዘይደለዩ ሰበስልጣን ሶማል ኣብ ዝህብዎ ዘለዉ ሓበሬታ፣ ንሶማላውያን ኣሻቓሊ ኮይኑ ዘሎ ጉዳይ፣ ስለምንታይ ሰራዊት ሶማል ኣብ ኤርትራ ብምስጢር ከምዝዕለሙ ተገይሩ ዝብል ምዃኑ ገሊጾም።
ወተሃደራት ሶማል ኣብ ቱርኪ፣ ዩጋንዳን ጂቡቲን ክዕለሙ ዝጸንሑ እኳ እንተኾነ፣ ናይ’ዞም ኣብ ኤርትራ ዝዕለሙ ዘለዉ ግና ፍሉይ ዝገብሮ፣ ከምቲ ናይ ዝሓለፈ ብሚኒስትሪ ምክልኻል ዘይኮነ፣ ብቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ጸጥታ ይካየድ ምህላዉ ብምዃኑ’ዩ።
እቲ ዝቐረበ መጽናዕታዊ ጽሑፍ፣ ናብ ኤርትራ ክዕለሙ ምስከዱ ደሃይ ኣጥፊኦም ንዝተባህለ ክሲ’ውን፣ እቶም ወተሃደራት ኣብ ኤርትራ ኣብ ታዕሊም ኣብ ዝነበሩሉ እዋን፣ ናይ ቴሌፎን ኣገልግሎት ንምርካብ ዘኽእሎም ኣጋጣሚ ከምዘየለ እዩ ጠቒሱ።
እዚ ኣብ መንጎ ሰራዊት ፈደራልን ህወሓትን ዝካየድ ዘሎ ኲናት ብዘይካ’ቲ ሰራዊት ኣየነይቲ ሃገር ተሳቲፎም ዝብል ሕቶ፣ ካልእ ዓበይቲ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነትን ምጽናት ዓሌትን ተፈጺሞም እንተኾይኖም ንምጽራይ እውን ብናጻ ኣካል ምጽራይ ከይግበረሉ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዕንቅፋት ኮይኑ ምህላዉ እዩ ብሓያሎ ወገናት ዝኽሰስ።
=====================


text:
ምኽትል ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ንሰብኣዊ ጉዳያትን ህጹጽ ሓገዝን ማርቲን ግሪፍስ ንናይ ሽዱሽተ መዓልታት ምብጻሕ ናብ ኢትዮጵያ ይገይሽ ኣሎ።
ከም ሓላፊ ሰብኣዊ ረድኤት ሕቡራት ሃገራት ንመጀመርያ ግዜ ኢትዮጵያ ይበጽሕ ከምዘሎ ዝገለጸ ማርቲን ግሪፍስ፥ ኣብ'ታ ሃገር ብሰንኪ ኣብ ክልል ትግራይንን ቤነሻንጉል ጉምዝን ዝካየድ ግጭት ከምኡ`ውን ኣብ ክልል ዓፋርን ደቡብን ብሰንኪ ዝርኣይ ቀቢላዊ ጎንጽታት ፡ ሰብኣዊ ጠለብ ኣብዚ ዓመት`ዚ ክንህር ምኽኣሉ ተዛሪቡ።
ግሪፍስ፡ ኣብቲ ናይ ኢትዮጵያ ዑደቱ፡ ኣብ ክልል ትግራይ ዘሎ ሰብኣዊ ኩነታት ብዓይኑ ንምርኣይ ናብቲ ቦታ ከምዝጉዓዝ ሓቢሩ`ሎ። ኣስታት 5.2 ሚልየን ህዝቢ ማለት 90% ካብ ህዝቢ ክልል ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዝ ከም ዘድልዮ ክግለጽ ጸኒሑ`ዩ።
እቲ ምኽትል ዋና- ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት፡ ናብ ባህርዳር ብምኻድ `ውን ምስ ሰበ-ስልጣን ክልል ኣምሓራ ከምዝዘራረብ ኣፍሊጡ`ሎ።
ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ነቲ ሰብኣዊ ቅልውልው ምላሽ ንምሃብ፡ ምስ መንግስትን ህዝብን ኢትዮጵያ ንምስራሕ ድልው ኣሎ ዝበለ ማርቲን ግሪፍስ፡ እዚ ናብ ኢትዮጵያ ዝገብሮ ዘሎ ዑደት፡ ሕቡራት ሃገራትን መሻርኽቱን ብኸመይ ክሕግዝ ከምዝኽእል ምስ ሰበ-ስልጣን ኢትዮጵያ ንምምይያጥ ዕድል ዝህብ`ዩ ኢሉ።እቲ ሓላፊ ሰብኣዊ ረድኤት ሕቡራት ሃገራት ኣብታ ሃገር ሰብኣዊ ምላሽ ንምዕባይ ሃናጺ ዝርርብ ክገብር ተስፋ እገብር ኢሉ`ሎ ።
ኣብ ኢትዮጵያ ልዕሊ 90 ዝኾና ንሰብኣዊ ምላሽ ዝሰርሓ፡ ናይ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣህጉራውን ሃገራውን ከምኡ`ውን ዘይመንግስታውን መንግስታዊ ትካላት ከምዘለዋ ይግለጽ`ዩ።


text:
ብዓመፅ ማህፀና ዝወረዳ ትግራወይቲ
ፋሽስታውያን ወታሃደራት ማህፀን ትግራወይቲ ብምውራድ ዕስላዊ ፆታዊ ዓመፅ ከምዝፈፀሙ ግዳይ እቲ መጥቃዕቲ ገሊፃ፡፡ ካብ ከተማ ሸራሮ ተፈናቒላ ኣብ ወረዳ መዳባይ ዛና ዝርከቡ ስድራኣ ዝተዓቖበት ንእስቲ...
ዳግመ ሕውየት ቁጠባ ትግራይ
ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝፍፀም ዘሎ ጀኖሳይድ ብመንፅር ቁጠባ እንታይ ከምዝመስልን ብኸመይ ሓውዩ ናብ ንቡር ከምዝምለስን ዝዝቲ ዋዕላ ምሁራን ስነ ቁጠባ ተሳሊጡ፡፡ ኣብ ትግራይ ዝተፈፀመ...
መልእኽቲ ፕረዝዳንት መንግስቲ ትግራይ ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል(ዶ/ር)
ብከበድቲ መድረኻት ክንፍተን እኳ እንተተገደድና ከም ወርቂ ብሓዊ ተፈቲና፣ ታሪኽ ሰራሒነትናን ጅግንነትናን ዳግም ፀብለል ኢሉ ይኹላዕ ኣሎ! ርግፅ'ዩ እዚ እዋን'ዚ ብማእለያ ዘይብሎም ከበድቲ ብድሆታት እናተፈተንና፣...
ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ደብዳብ ድሮን ኣብ ልዕሊ ተሽከርካሪት ትካል ምግቢ ዓለም(WFP) ኣካይዱ
ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ልዕሊ ተሽከርካሪት ትካል ምግቢ ዓለም(WFP) ደብዳብ ድሮን ኣካይዱ። ካብ ከተማ ሽረ ናብ ዛና ትጓዓዝ ዝነበረት ተሽከርካሪት ትካል ምግቢ ዓለም(WFP)...
“ፍትሓዊ ዕላማ ክሳብ ዝሓዝና ዋሕስ ህልውና ትግራይን ህዝባን ዝኾነ ሓየት ሰራዊትና መስተንክራዊ ጅግንነቱ ኣጠናኺሩ...
ሰሙናዊ መልእኽቲ ቢሮ ርክብ ህዝብን መንግስትን ትግራይህዝባዊ መኸተና ብዓወት ንምዝዛም ብፅንዓት ንረባረብ!!ህዝቢ ትግራይ ካብ ገፅ ምድሪ ንምጥፋእ ቆሪፆም ዝተልዓሉ ልፍንታውያን ወረርቲ ሓይልታት ንስምምዕ ተፃብኦ...
ምቅላል ዓፀባን ጥሜትን
ሓረስቶት ወረዳ ማይ ቅነጣል ስራሕቲ ልምዓት መስኖ ብምጉልባት ዓፀባን ጥሜትን ካብ ምቅላል ብተወሳኪ ጠንካራ ደጀን ሰራዊት ትግራይ ብምዃን ቓልስና ንምዕዋት ክንረባረብ ኢና ኢሎም፡፡ፋሽስታውያንን ወረርትን...
ምኹላፍ ብሄራዊ ረብሓ ህዝቢ ዓፋር
ብሰንኪ ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድን መሻርክቱን ህዝቢ ዓፋር ብቓልሱ ዘረጋገፆም ብሄራዊ ረብሓታቱ ከምዝተሓደገ ላዕለዋይ ኣመራርሓ ፌዴራሊስት ሓይሊ ዓፋር ተጋዳላይ ያዮ ዋሊሕ ገሊፁ፡፡ ተጋዳላይ ያዮ ዋሊሕ...
ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ደብዳብ ድሮን ኣብ ልዕሊ ተሽከርካሪት ትካል ምግቢ ዓለም(WFP) ኣካይዱ
ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ልዕሊ ተሽከርካሪት ትካል ምግቢ ዓለም(WFP) ደብዳብ ድሮን ኣካይዱ። ካብ ከተማ ሽረ ናብ ዛና ትጓዓዝ ዝነበረት ተሽከርካሪት ትካል ምግቢ ዓለም(WFP)...
FEATURED
MOST POPULAR
ብሕፅረት ነዳዲ ማሕበራውን ቁጠባዊን ቁልዉላዉ ኣብ ትግራይ
ቅድሚ ወራር ወርሓዊ 12 ሚልዮን ሊትሮ ነዳዲ ትጥቀም ዝነበረት ትግራይ ሕዚ ግና ብሰብኪ ዕፅዋ ፀላእቲ ነዳዲ ብዘይምርካባ ሕብረተሰብ ንማሕበረ ቁጠባዊ ቁልዉላዉ ተሳጢሑ ምህላዉ ቢሮ...
LATEST REVIEWS
ዕርበት ፀሓይ ስልጣን ፋሽስት
ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኦሮሞ ኣዊጅዎ ዘሎ ኲናት ምልክት ተስፋ ምቑራፅን፤ ህዝቢ ኦሮሞ ንሰራዊት ሓርነት ኦሮሞ ይህቦ ዘሎ ልዑል ድጋፍ መንበረ...
የአምባገነኑ ኢሳያስ ቡድን የአሜሪካ የህዝብ ተወካዮች ም/ቤት አፈ ጉባኤ ናንሲ ፔሎሲ...
---- በኤርትራ ቴሌቭዥን የተሰራጨውና በሻባይት ድረ ገፅ ለንባብ የበቃው የአምባገነኑ ኢሳያስ ቡድን መግለጫ የናንሲ ፔሎሲ የታይዋን ጉብኝት የአሜሪካ ዓለም አቀፍ ፖሊሲ ጉድለትና ሞኝነት ይበልጥ የታየበት...


text:
ብ መብራህቱ ተወልደ፡
ኣብ`ዚ ዝሓለፈ ዓሰርተ ሰለስተ ዓመታት፡ ማለት ጃንዳ ወያነ ተገዲዱ ስምምዕ ኣልጀርስ ካብ ዝፍርም ንደሓር፡ ወያነ ካብ’ቲ ብሚሽን ዶብ ክልቲኤን ሃገራት ዝተዋህበ ብይን ንምምላጥን ትሕዝቶ`ቲ ብይን ንምቕያርን ዘይፈተኖ ፈተነታት የለን። ሓደ ካብቲ ፈተነታቱ፡ ኩናት ክኸፍትይ’የ እንዳበልካ ሙግብዕባዕን ንማሕበረሰብ ዓለምን ኤርትራውያንን ምህዳድ’ዩ።
ኣብ ኣፈጻጽማ ናይ`ቲ ውሳነ ዘሎ ዓሎቓትን ምርጋጽ ናይ’ቲ ፍትሕን ንጎኒ ገዲፍና ግን፡ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጲያን ‘ናይ ዶብ ጸገም‘ ዝበሃል ከም ዘይህሉ፡ ኮሚሽን ዶብ ክልቲኤን ሃገራት ነቲ ዶብ ብንጹርን ብዘየሻሙን መንገዲ ንሓዋሩ ከሊልዎ ኢዩ። ኣኸለ!
ወያነ እቲ ኣብ 1998 ብስም ‘ፓርላማ ኢትዮጲያ’ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝኣወጆ ኩናት ክሳብ ሕጂ ኣይተላኣለን ዘሎ። እቲ ኣብ መወዳእታ ዝፈተኖ ‘ሳልሳይ ወራር’ ቀንዲ ዕላማኡ፡ ካብ ሕፍረት ንምግልጋልን ዓሰብ ተቖጻጺርካ መጣልዒ ካርታ ንምንዳይን`ዩ ነይሩ። እንተ ኾነ ግን፡ ዓሰብ ንሙቅጽጻርሲ ይትረፍ፡ ሓደ ሜትሮ ንቕድሚት`ውን ከይሰጎመ፡ ዓቕሚ ሰቡን ሎጂስቲኩን ጸንቂቑ ኣብ ክቢ ጠረጴዛ ኮፍ ክብል ተገዲዱ።
እቲ ንኤርትራ ተቖጻጺርካ ዘድልየካ ንምርካብ ዝተገብረ ከንቱ ፈተነ፡ ክውን ክኸውን ዝነበረ ተኽእሎ ምስ ማህመነ፡ ስትራተጂኦም ብምቕያር፡ `ኣብ ዝተናወሐ ኹናት ከነዳኽሞም ኢና` ናብ ዝብል ተቐይሩ። እዚ`ውን ኣብ ግብሪ ክሰርሕ ስለዘይከኣለ፡ ብደገፍ ዘራያት ንኤርትራ ብማዕቀባት ንምብርካኽ ክልተ ዘይሕጋውያን እገዳታት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ከም ዝስግደድ ተገይሩ። እዚ እገዳ ሃስያ`ኳ እንተ ሃለዎ፡ ናብ ምንብርካኽ ገጹ ግን ከምርሓና ኣይከኣለን። እዚ ኹሉ ኣብ ልዕሊ ዝባን ዓበይቲ ሓይልታት ዓለምና ሰሪርካ ንህዝቢ ኤርትራ ብዝተፈላለዩ ግሉጻትን ስዉራትን ሽርሕታት ንምብርካኹን ንምብታኑን ዝተኻየደ ፈተነታት፡ ኣብ ቅድሚ ማሕበረሰብ ዓለም ብሓደ ከከም ኣመጻጽአኦም ክፈሽሉ ጸኒሖም ኢዮም።
ገዛእቲ ሓይልታት ኢትዮጲያ ሓደ ካብ`ቲ ሓደ ዘይሕሹ ኮይኖም`ምበር፡ ካብ ታሪኽን ዕጫ ናይ`ቶም ቅድሚኦም ዝሓለፉ ስርዓታትን ክመሃሩ ምተገብኦም ነይሩ። ኣብ ብዝሒ ህዝብን ጸግዒ ሓያላንን ተኣማሚንካ ድልየታትካ ናይ ምርካብ ጥሙሕ ገና ከገላገሉ ኣይከኣሉን። ኣብ ሓደ እዋን ኣብ ዘመነ ስልጣኑ መንግስቱ ሃይለማሪያም `ሓደ ሚሊዮን ሰራዊት ኣሰሊፈ ቁርሲ ሓደ ንግሆ ክገብሮም ኢየ` ክብል ፈኪሩ ነይሩ። ወያነ ኣብተን ዝፈተነን ሰለስተ ወራራት ሰብኣዊ ማዕበል ተጠቂምካ ዝተገብረ ኩናት ኣብ ዋላ ሓንቲ ኣየብጽሖን። እዚ እንታዩ ዘርእየና፡ ታሪኽ ተመሊስካ ከተንብብን ክትዝክርን ዘይምድላይ ኢዩ።
እዚ ናይ ሎሚ ናይ ወያነ ናይ ኩናት ዳንኬራ፡ ንዓና ሓድሽ ኣይኮነን። ንዓመታት ዝጸናሓናን፡ ከም ዝተላሕጸጸ ሲዲ ኣእዛንና ዘገርዘመና ታህዲድ`ዩ። ሓዲሽ ዝመስሎም ሰባት እንተ ሃልዮም፡ ተስፋ ቖሪጾም ኣእዛኖም ደርብዮም ዝጸንሑ ብህዝቦምን ሃገሮምን ክቋመሩ ዝጸንሑ ኣንድነታውያንን ደቂ ኣንድነታውያንን ኢዮም። ኣብ`ዚ ዘመነ ኣይሰላም – ኣይኩናት፡ ወያነ ዝተፈላለዩ ዘይተኣደነ ሽርሕታት ከካይድ ጸኒሑ`ዩ። ከከም ኣመጻጽኦም ክምከት ስለ ዝጸንሐ ግን ዘምጽኦ ለውጢ ኣይነበረን።
ኣብ`ዚ ሰዓት`ዚ ወያነ፡ ብዘይተኣደነ ውሽጣውን ግዳማውን ጸገማት ተኸቢቡ`ዩ ዘሎ። ንምዕላዉ ዝጓዝሙ ዘለዉ ተቓወምቲ ሓይልታት ኢትዮጲያ ሰሲኖም ኣብ ከቢድ ስግዓት ከም ዝሽመም ገይሮሞ ኣለዉ። ናይ ምግባር ዓቕምታቶም ኣጎልቢቶምን ኣወሃሂዶምን ንመጥቃዕቲ ኣብ ዝዳለዉሉ ዘለዉ እዋን፡ እታ ሓንቲ ምርጫኡ፡ ከም ቅድሚ ሕጂ፡ `ኤርትራ ሰላምና ትዘርግ ኣላ` ኢልካ ሃገራዊ ምልዕዓል ምግባር`ዩ።
ዘለናዮ ግዜ ግን 1998 ኣይኮነን። `ቅድሚ ሕጂ ኩናት ከፊትኩም እንታይ ኣፍሪኹም?` ዝበሃል ሕቶ ኣሎ። ልዕሊ ኩሉ ድማ፡ ኢትዮጲያውያን ብወያነ ሕማቕ ኣራግጻ ይርገጹ ኣብ ዘለዉሉ እዋን፡ ንኩናት ኣብ ጎኒ ወያነ ክስለፉ ከም ዘይኮነ ርጉጽ ኢዩ። ኣብ ሰራዊቱ ዘሎ ትሑት ሞራልን ናይ ዝተፋላለዩ ኣዘዝቲ ሰራዊት ህድማን ዘመልክቶ ነገር እንተሎ ኮይኑ፡ ወያነ ኩናት ናይ ምኽፋት ዓቕሚ ፈጺሙ ከም ዘይብሉ`ዩ።
እዚ ናይ ሎሚ ዳንኬራ`ምበኣር፡ መኣዝን ህዝቢ ኢትዮጲያ ንምጥምዛዝ ዝግበር ዘሎ ከንቱ ፈተነ ካብ ሙዃን ዝሓልፍ ኣይኮነን። ንህዝቢ ኢትዮጲያ ናይ ምትላል ዘበኑ ቀደም ከም ዘብቅዐ ወየንቲ ጽቡቕ ኣፍልጦ ኣለዎም።
ኣብ`ዚ እቲ ዝገርም፡ ናይ`ዞም ቫይረስ ህዝቢ ኤርትራ ዝኾኑ ተቛመርቲ ደቂ ሃገር`ዩ። ኩሉ`ቲ ብስም ለውጥን ምስፋን ዲሞክራስን ኣብ ኤርትራ ክጭድርዎ ዝጸንሑ ፍረ ምስ ሰኣኑሉ፡ ጉልባቦም ቀሊዖም፡ ኣብ ጎኒ ወያነ ብምስላፍ፡ ንኩናት ኣንጽኣር ህዝቢ ኤርትራ ምድጋፎም ኢዩ። ሓደ ንመሰል ህዝቡ ዝቃለስ ኣንጻር ህዝቡ ኣብ ዝግበር ኩናት ናይ ደገፍ ድምጺ ክህብ፡ ናይ መጀመርታ ኣብ`ዞም ከዳዓት ስመራውያን ዶ ኣንድነታውያን ንሰምዖ ኣሎና። እዚኦም`ውን ታሪኻ ህዝቢ ኤርትራ ብግቡእ ዘይተረድኡ ኣብድታት ኢዮም። ታሪኽ ኤርትራውያን ከም ዝምስክሮ፡ ሓይሊ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዝጸንከረ እዋን ዝበራበር ሙዃኑ ኢዩ። ሓይልታት ምክልኻልና ይረስኑ፣ ስለጥበበኛታት ፋሕ ይብሉ፣ ህዝቢ ኤርትራ ከም ቆፉኡ ዝተተንከፈ ንህቢ ይቑጣዕ፣ ኣብ ቅድሚኦም ዝጸንሕ ድማ ወይልኡ!!
መብራህቱ ተወልደ
ጎተንበርግ፡ ሽወደን


text:
ርክብ ኣሜሪካን ኢትዮጵያን ኣብ ሓባራዊ ረብሓ፣ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ምዕሳል ሰላምን ጸጥታን ዘተኮረ ከምኡውን ንታሪኻዊ ፖለቲካዊን ቁጠባዊን ለውጢ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ምድጋፍን ኣብ ዝብሉ ዝተሰረተ እዩ።
እንተኾነ፣ ብዛዕባ ኣመላልኣን ምሕደራን ግድብ ዓብዪ ህዳሴ ይካየድ ዝነበረ ልዝብ ሰለስቲኤን ሃገራት፣ ንቅድሚት ፈንተት ክብል ዘይምኽኣሉ ንዩናይትድ ስቴትስ ኣሻቂሉዋ ኣሎ። ኣሜሪካ፣ ንስሉሳዊ ልዝብ ኢትዮጵያ፣ ሱዳንን ግብጽን ተሳልጥን ሓባራዊን ምዕሩይን ተረባሓይነት ንክህሉን ሰሪሓ እያ።
እቲ ንኢትዮጵያ ይዋሃብ ዝነበረ ገለ ደገፍ ንክቋራጽ ኣሜሪካ ምውሳና፣ ኢትዮጵያ ብዛዕባ ድሕነት እቲ ግድብ ኣብ ስምምዕነት ቅድሚ ምብጻሓ ብናይ ገዛእ ባዕላ ተበግሶ ነቲ ግድብ ማይ ንክትመልእ ምውሳና ከምዘሻቀላ ሓባሪ ይብል'ዩ ይብል ሚኒስቴር ወጻኢ ኣሜሪካ።
ዩናይትድ ስቴትስ፣ ቅድሚ ኣገደስቲ ስጉምቲታት ምርግጋጽ ድሕነት’ቲ ግድብ ምፍጻሞም ምምላእ ማይ ምጅማር ግቡእ ኣይኮነን እናበለት አቀዲማን ደጋጊማን ተዛሪባ እያ። ብዘይካዚ፣ ልዝባት ኣብ ዝቅጽልሉ እዋን፣ ማይ ምምላእ ምጅማር ማለት፣ ንእምነት ታሕተዎት መፋስስ ሃገራት ዝሽርሽር’ዩ። ካብኡ ዝሰገረ፣ ኣብ ሓምለ ዝተፈጸመ ምምላእ ማይ እቲ ግድብ፣ ኢትዮጵያ፣ ኣብ’ቲ ኣፍሪቃ ትመርሖ ዘላ መስርሕ ልዝብ ‘ባዕላዊ ስጉምቲ’ ኣይወስድን ክትብል ንዝኣተወቶ ቃል ዝዓጸፈ እዩ።
ዩናይትድ ስቴትስ ዓሚ ንኢትዮጵያ ዝለገሰቶ መጠን ድጋፍ፣ ኣሜሪካ ሎሚ’ውን ቀንዲ ልምዓታዊ መሻርኽታ ምዃና ዘረጋግጽ እዩ። መንግስቲ ዩናይትድ ስቴትስ ንስራሕቲ ጸረ ኤይድስን ካልኦት ሰብኣዊ ሓገዛትን ከምኡውን ኣብ ወፍሪ ጸረ ኮቪድ 19ን ካልኦት ገለ ምምሕዳራዊ ወጻኢታት ንኢትዮጵያ ዝልእኸላ ገንዘብ ክቅጽል እዩ።
ምስ ሰለስቲኤን ሃገራት ዝተጀመረ መስርሕ፣ ስለ ምብጻሕ ስምምዕነት ርትዓዊን ምዕሩይን ተጠቃምነት ተባሂሉ ክንቅጽለሉ ኢና። ዝዓበየ መዘራረቢ ነጥቢታት ኢትዮጵያ፣ ሱዳንን ግብጽን ተፈቲሑ እዩ። ኣብ ልዕሊ ግድብ ዓብዪ ህዳሴ ዝብጻሕ ስምምዕነት ኣሳጋሪ ክኾን እዩ። ንህይወት 250 ሚልዮን ህዝቢታት፣ ብኣገባ ዶብ ሰገር ምትሕብባራትን ዞባዊ ምትእስሳራትን ንቁጠባዊ ዕድላት ዘስፍሕ ከምዝኾን መግለጺ ሚኒስትር ኣሜሪካ ይሕብር።


text:
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጉዕዞ 70 ዓመታት ንመሰረታዊ መብጽዓታቱ ዛጊት ከምዘየተግበረ ገሊጹ።
ሚኒስተር ዑስማን ሳልሕ ኒዚ ዝገለጸ ሎሚ ቀዳም ጥቅምቲ 03 ኣብ ሰዓታት ቅድሚ ቀትሪ ኣብ መዕጸዊ እቲ ዋዕላ ኣብ ዘስምዖ መደረ ክኸውን እንከሎ: ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሰላም ፍትሒ ከምኡውን ምዕባለ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ንምዝርጋሕን ንምስፋንን ከምዝተበገሰ ድሕሪ ምግላጽ: ዛጊት እዞም መብጽዓታት ግን ኣይተተግበሩን ኢሉ። እዛ እንነብረላ ዘለና ዓለም ሻራውን ዘይማዕርነታዊ ኣካይዳ ምኻድ ቀጺላ ከምዘላ ከኣ ኣገንዚቡ።
ኤርትራ ምዕሩይ ሓቀኛ ውክልና ከምእውን ኣድማዒ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንኽህሉ ካብ ዘለዋ ድሌት ቅርብቲ ምህላው ሚኒስተር ዑስማን ገሊጹ። ሃገሩ መብጽዓ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብዘይምትግባሩ ግዳይ ዝተፈላለዩ ጸለውቲ ሓይልታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኮይና ከምዘላ ድማ ኣብቲ መደረኡ ኣስሚሩሉ።
ነቲ መደረ ዝምልከት ጸብጻብ ምንያ ኣፈወርቂ ካብቲ ቦታ ዝለኣኸቶ ጸብጻብ ኣብ ታሕቲ ክስማዕ ይከኣል


text:
መንግስቲ ሆንግ ኮንግ ነቲ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ዘጽንዖ፡ ቀረብን ምስግጋርን ኣጽዋር፡ ምድስካል ኣብ ባንካትታት ዝርከብ ገንዘብ ናይቲ ስርዓትን፡ ምቕያድ ምንቅሳት ሰበስልጣንን ዘጠቓለለ እገዳ ባይቶ ጸጥጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ስራሕ ዘውዕል ኣዋጅ ከምዘውጽአ news.gov.hk ዝተባህለ ወግዓዊ መርበብ ሓበሬታ ናይታ ሃገር ኣፍሊጡ።
ባዕላ ሰቒላቶ ረሓቐ ባዕላ ለዊሳቶ ቡሓቐ ቀደም ከይትሕዞ ብጥንቃቐ። ይብሉ ኣቦታት። ጉዳይ እገዳ ኤርትራ፣ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት መንግስታት ምስወሰኑ፣ ውልቀመላኺ ኢሳያስ ጻዕጻዕ ስለዘበሎ፣ ኣብዚ ዝሓለፈ 5 ወርሓት እንታይ ዘይገበረ።
ህግደፍ፡ በቲ ባይቶ ጸጥታ ውሕሃ ዝበየነሉ እገዳ ተጨኒቑ ስለዘሎ ከምቲ “ህበይ ሰማይ ከይወድቃ ኣንቃዕሪራ ትሓድር ” ሰለም ከይበለ፡ ሰማይ ክሕሉ ይሓድር ኣሎ።
ህግደፍ፡ በቲ ባይቶ ጸጥታ ውሕሃ ዝበየነሉ እገዳ ተጨኒቑ ስለዘሎ ከምቲ “ህበይ ሰማይ ከይወድቃ ኣንቃዕሪራ ትሓድር ” ሰለም ከይበለ፡ ሰማይ ክሕሉ ይሓድር ኣሎ።
ቤትምኽሪ ሕብረት ኤውሮጳ ፡ ኣብቲ ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ዘሕለፎ ውሳኔ 1907 ተመርኵሱ፡ ብቑጽሪ (5534/10) ዝፍለጥ ንትግባረ እገዳ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ምትግባር ንኽሕግዞ ዝኣመሞ ኣህጉራዊ ቀያዲ ስጉምታት ከምዘጽደቐ ብ 1 መጋቢት ኣብ ዘውጽኦ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣፍሊጡ።
ደገፍቲ ስርዓት ህግደፍ ዝኾኑ ኤርትራውያን፡ ንመሰጋገሪ መንግስቲ ሶማል ዝቃወሙ ሶማላውያን፡ ከምኡ ‘ውን ኣባላት ቅንጅትን ግንባር ሓርነት ኡጋዴንን ዝርከቡዎም ሰልፈኛታት ነቲ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ ዝበየኖ እገዳ ብምቅዋም ብ22 ለካቲት ኣብ ጀኔቫ ስዊዘርላንድ ተሰሊፎም ውዒሎም።
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ብዕለት 23 ታሕሳስ 2009 ብቑጽሪ መዝገብ (ውሳነ) 1907/2009 ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ ክጸንዕ ወሲንዎ ዘለዎ እገዳ፡ ብደገፍትን ተቓወምትን እቲ ስርዓት ዝተፈላለየ ግብረ-መልስታት ክወሃቦ ቀንዩ ኣሎ። እቲ ስርዓትን ደገፍቱን ከምቲ ወትሩ ግዜ ዝገብርዎ፡ ካብ ሓቂ ሓኪሎም፡ ዝጥዕሞምን ክኸውን ዝደልይዎን ትንተናታት ይህቡሉ ከም ዘለዉ ንሰምዕ ኣለና።
እዚ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ብውሳኔ ብይን ተመሓላሊፉ ዘሎ እገባ ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሰነድ መጽውዒ ውሳኔ ብይን 1907/2009/ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ብተግባራቶም ፋሕቲሮም ዘምጽእዎ ዘይኮነስ እቲ ኣብ ልዕልን ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ብሓይሊ ጠበንጃ ኣስገዲዱ ዝገዝእ ዘሎ መሪሕነት ህዝባዊ ግምባር ንደሞክራስን ፍትሕን ‘’ንስውአን ብጡጠን” ገይሩ ብሰሪ ጻሕታሪ ተግባራቱ ዝሸመቶ ጽዕንቶ እከይ ውጺኢት ባርባራዊ ሽቕለቱ ኢዩ።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራ ንስኻ ከም ትፈልጦ እዛ ሃገር እዚኣ ሃገር ንኽትከዉንን፡ ህዝቢ ናጽነት ክርእን ፍታሕን ራህዋን ንኸስተማቕርን መዘና ዘይርከቦ መስዋእቲ ዝኸፈልካ ህዝቢ ክንስኻ፡ካብ 1991 ዓ.ም. ስጋዕ ሎሚ ዝተዋህበካ ካሕሳ እንተልዩ ንዕቀትን፡ ዉርደትን፡ ሽሕጣንን ጥራሕ’ዩ፡
ህዝቢ ኤርትራ፡ ሒደት መዳርግቲ ዘለዎ ጅግንነት ፈጺሙ ነቲ ነዊሕን መሪርን ቃልሲ ነጻነት ሃገሩ ብኸቢድ መስዋእቲ ምስ ኣረጋገጾ፡ ንሒደት ዓመታት ጥራይ እዩ ኣስተንፊሱ። ናጽነት፡ መወዳእታ ብረታዊ ቓልሲ ብምንባራ፡ ሩፍታ ’ኳ እንተሰመዖ፡ መበገሲ ናይ ሓደ ደረት ዘይብሉ ናይ ምዕባለን ስልጣኔን ሓድሽ ጉዕዞ ምዃና ‘ውን ስለዝተገንዘበ፡ ብኡ ንብኡ ናብ መጻኢኡ ምቁማት ኣየቋረጸን።
ዘተ ድምጺ ኣመሪካ ነቲ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ ዝወሰኖ እገዳ ምስ ዝድግፉ ኤርትራውያን
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ሎሚ 23 ታሕሳስ ኣብ ዘካየዶ ዋዕላ፡ ነቶም ንግዝያዊ መንግስቲ ሶማል ንምውዳቕ ዝንቀሳቐሱ ፡ ብሃገራት ምዕራብ “ጥሩፍ እስላማዊ ስነሓሳብ ኣለዎ” ተባሂሉ ዝእመነሉ ኣሸባብ ዝርከቦም ዕጡቓት ሶማላውያን ተቓውምቲ ጉጅለታት ‘ተዕጥቕን ትድግፍን ኣላ’ ብዝብል ክሲ፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ፡ ናይ ኣጽዋር መሸጣ፡ እገዳ መገሻ ላዕለዎት መራሕቲ ስርዓት ህግደፍን ሰራዊትን፡ ከምኡ ‘ውን ምድስካል ንብረቶምን ገንዘቦምን ዘጠቓለለ ጽኑዕ እገዳ ወሲኑ።
መሰል ህዝቢ ዘየኽብር ስርዓት፡ ልኡላውነት ሃገር ክሕሉ ኣይክእልን እዩ።
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ንሓያለ ኣዋርሕ ድንዕ-ድንዕ ክብል ድሕሪ ምጽናሕ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ልዕሊ ኤርትራ እገዳ መሸጣ ኣጽዋር፡ ኣብ ልዕሊ ኣባላት መንግስቲ ስርዓት ህግደፍን ኣዘዝቲ ሰራዊትን ብፍላይ ከኣ፡ ናይ መገሻ ቀይድን ምድስካል ንብረቶምን ክግበር ዝጽውዕ ንድፊ ኣዋዲዱ ውሳኔ ክህበሉ ኣብ ተጠንቀቕ ኣሎ።
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኤርትራ ንጥሩፋት እስላማውያን ተቓወምቲ ሶማል እትህቦ ደገፍ ብምቕጻላ፡ ኣብ ልዕሊ መንግስትን ሰራዊትን ኤርትራ ናይ ኣጽዋር መሸጣን መገሻን እገዳ፡ ከምኡ ‘ውን ምድስካል ንብረትን ጸጋታትን ዘጠቓለለ ንድፊ – እገዳ ኣርቂቑ ንውሳኔ ኣዋዲዱዎ ከምዘሎ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ኣፍሊጡ።
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍን ኣብዚ ቐረባ እዋን ኣካያዲ ሚንስትሪ ዜና ኮይኑ ተመዚዙ ዘሎን የማነ ገብርኣብ (ማንኪ) ከምኡ ‘ውን ኣብ ልዕሊ ‘ቲ ዕሉል ሃሱስ ህግደፍ ኮይኑ ዘይሕጋዊ ስግረዶባዊ ስርሒታት ኣብ ምክያድ ብምንጥጣፉ ዝፍለጥ ብሪጋደር ጀነራል ጠዓመ ጎይትኦም (መቐለ) ኣህጉራዊ ናይ መገሻ እገዳ ክገብር ከምዝወሰነ ስሞም ክዕቀበሎም ዝሓተቱ ምንጭታት ካብቲ ኣብ ነውዮርክ ዝርከብ ቤትጽሕፈት ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሓቢሮም።
ኣብ ሊብያ ተጋቢኦም ዝቐነዩ መራሕቲ ኣፍሪቃ፡ ኤርትራ ነቶም ንግዝያዊ መግስቲ ሶማል ንምዕላው ጽዑቕ ወተሃደራዊ መጥቃዕትታት ኣብ ምክያድ ዝርከቡ ምስ ኣልቓዒዳ ርክብ ኣለዎም ተባሂሉ ዝእመነሎም እስላማውያን ምንቅስቓሳት ትተሓባበር ከምዘላ ብምኽሳስ፡ ባይቶ ጸጥታ ውድብ ህቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊኣ እገዳ ክገብር ከምዝጸውዑ ሱዳን ትሪቡን ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ኣብ ሊብያ ተጋቢኦም ዝቐነዩ መራሕቲ ኣፍሪቃ፡ ኤርትራ ነቶም ንግዝያዊ መግስቲ ሶማል ንምዕላው ጽዑቕ ወተሃደራዊ መጥቃዕትታት ኣብ ምክያድ ዝርከቡ ምስ ኣልቓዒዳ ርክብ ኣለዎም ተባሂሉ
መንግስቲ ኣመሪካ፡ ኤርትራ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንዝርከቡ ግብረሽበራውያን ትሕግዝ እያ ካብ ዝብል ሻቕሎት ተበጊሳ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ናይ ኣጽዋር መሸጣ እገዳ ከምዘጽንዐት ኣገልግሎት ዜና ኣሾሼትድ ፕረስ ሓቢሩ።


text:
ከይሓረስካ ምዝራእ ብሰለስተ መንገዲ ዝትግበር ሜላ ሕርሻ እዩ። ቀዳማይ ብቀንዱ ንግራት ዘይምሕራስ ወይካዓ ኣብ ዓመት ሓደ ግዜ ጥራሕ ምሕራስ እዩ። ካልኣይ ቁልፊ ቁምነገር ካዓ ቀሪም ምግዳፍ እዩ። እዚ ማለት ድማ እኽሊ ምስ ታዓፀደ 30% ማለት ካብ ሰለስተ ሓደ ኢድ ቀሪም ኣብ ግራት ክሕደግ ኣለዎ። ሳልሳይ ድማ ዘርኢ ምዝናቕ ዝብል እዩ።
ኣብዚ ሜላ እዚ መፅናዕትን ምርምርን ዝገብሩ ዘለዉ ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ መምህር ሕርሻን እንትኾኑ እቲ ምርምር ነቲ ኣብ ቤልጅየም ጌንት ዩኒቨርሲቲ ዝሰርሕዎ ዘለዉ መደብ ፒ ኤች ዲ ዝምልከት እዩ።
ሓደ ገባር ኣብ ዓመት ክሳብ ኣርባዕተ ግዜ ስለዝሓርስ መሬት ብቐሊሉ ብንፋስን ውሕጅን ንምጉሕጓሕ ይቃልዕ። ኣብ ርእሲ እዚ ብዕራይ ዘይብሉ ገባር ይፅገም። ቀሪም ተዘይተሓዲጉ እውን ብተመሳሳሊ ሓመድ ብማይ ተሓፂቡ ግራት ልሙዕ ሓመድ ይስእን።
ኣይተ ተስፋይ ” ኣብ ዓለም ልዕሊ ሓደ ምኢቲ ሚልዮን ሄክታር መሬት ከይተሓረሰ ይዝራእ። እዚ ሜላ እዚ ኣብ ኣሜሪካ እዩ ተጀሚሩ። ብቐዳምነት ብራዚል ትስራዕ ካልኦት ከም በዓል ኣርጀንቲና ዝኣመሰላ ሃገራት ደቡብ ኣሜሪካ በዚ ሜላ እዚ ፍሉጣት እየን። ኣብ ኤሽያ ህንዲ ኣብ ኣፍሪካ ጋና ዝኣመሰላ ሃገራት ጀሚረነኦ ኣለዋ” ኢሎም።
እዚ መፅናዕቲ እዚ ኣብ ትግራይ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ምስ በልጅየም ብምትሕብባር ብ2005 እዩ ተጀሚሩ። ኣብ ዓዲጉዶምን ደጉዓ ተምቤንን ዛጊድ ዝተገብረ ፈተነ ፅቡቕ ውፅኢት ተረኺብዎ ኣሎ። ንኣብነት ኣብ ዓዲጉዶም ኣብ ዝተገብረ መፅናዕቲ በቲ ዝፀነሐ ልሙድ ቤላ ኣተሓራርሳ ካብ ሓደ ሄክታር መሬት 250 ኩንታል ልሙዕ ሓመድ ተጓሕጕሑ ይኸይድ ነይሩ። በዚ ሓዱሽ ሜላ ኣተሓራርሳ ናብ 50 ኩንታል ክትሕት ክኢሉ ኣሎ።
ማይ ብምዕቃብ መዳዩ እንትረአ እውን ካብ ሓደ ሄክታር መሬት 980 ሜትር ክዩብ ማይ ንበለል ይጠፍእ ነይሩ በቲ ዘመናዊ ሜላ ናብ 460 ሜትር ክዩብ ክወርድ ክኢሉ ኣሎ። ካብ ሓደ ሄክታር 16 ኩንታል ዘእትዉ ዝነበሩ ሓረስቶት ዓዲ ጉዶም ኣብ ዓመት ሓደ ግዜ ጥራሕ ብምሕራስ ካብ ሄክታር 25 ኩንታል ክሓፍሱ ክኢሎም እዮም።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ወፃኢ ሓይሊ ተለኣኣኺ ዝኾነ መንግስቲ ክጣየሽ ኣይኽእልን ኢሎም ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ኣሕመድ።ህወሓት ኣብቶም ዝሓለፉ ሰላሳ ዓመታት ኣብ ዝተፈላለዩ ዓለምለኸ ትካላት ዝተኸሎም ካድራቱ ንዓለምለኸ ማሕበረሰብ እናታለሉ እዮም ክብሉ ከሲሶም።ኢትዮጵያ ትብተን እያ ዝብል ጥርጣረ ከምዘይብሎም እውን ኣፍሊጦም።
ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ብቕድሚ ትማሊ ሰሉስ ንቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ መብርሂ ኣብ ዝሃቡሉ እዋን ማሕበረሰብ ዓለም መብዛሕቲኦም ዝወረደና በደል እናፈለጡ ክኽሕዱ ይደልዩ ኢሎም።’’ኣብ ሓደ ማዕልቲ ኣብ ውሽጢ ትግራይ ኣብ 200 ቦታ ኣብ ሓደ ግዜ እቲ ጁንታ ኣብ ልዕሊ ሰሜን እዚ መጥቓዕቲ ፈፂሙ’’ ኢሎም።
ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ናይ ግዜ ጉዳይ ተዘይኮይኑ ኣብቲ ኵናት ይኹን ኣብ ፕረፖጋንዳ ሓቂ ስዒሩ ኣሎ ኢሎም።
ህወሓት ናይ ፕሮፓጋንዳ መድረኽዝ ተቖፃፀሮ ‘’ህወሓት በብትካላቱ ኣምነስቲ በሉዎ፣UN በሉዎ ምናምን በሉዎ ኣብ ኤጀንሲታት ዘለው ኢትዮጵያዊያን መብዛሕቲኦም ናይ ህወሓት ካድረ ቤተሰብ ኣካል እዮም’’ ኢሎም።
ብምሕዝነትን ብሓቅነትን ጠጠው ዝበሉ ናይ ወፃኢ መሓዙት ኣለና ዝበሉ ቀዳማይ ምንስቴር ካልኦት ‘’ኢድ ንምጥምዛዝ ዝፍትኑ እውን ኣለው’’ ኢሎም።’’ካልኦት ሓይልታት ክትርድኡዎ ዝደልየኩም ብረብሓን ክብርን ኢትዮጵያ እንተድኣ መፂእኹም ግን ዋላ ክሳደይ ይሰየፍ እምበር ኣይኸውንን’’ ኢሎም።


text:
Radio Erena: 09 December 2019
ቀጠርን ሱዳንን፣ ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ሓባራዊ ወትሃደራዊ ልምምድ ምክያደን ሚኒስትሪ ምክልኻል ቀጠር ኣፍሊጡ።
እቲ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ምብራቕ ሱዳን ዝተኻየደ ሓባራዊ ወትሃደራዊ ልምምድ ክልትኤን ሃገራት፣ ብዝሒ ዝተሳተፉ ወትሃደራትን ዓይነት ኣጽዋርን ብዝርዝር እኳ እንተዘይተገልጸ፣ ኣብ መንጎ ክልትኤን ሃገራት ምትእምማንን ወትሃደራዊ ምትሕግጋዝን ንምፍጣር ዝዓለም ምዃኑ ተሓቢሩ።
ኣብ መዛዘሚ’ቲ ሓባራዊ ወትሃደራዊ ልምምድ፣ ሰበ ስልጣን ቀጠርን ሱዳንን ተረኽቦም ኔሮም።
ቀጠር ከም መርኣያ ዕግበታ፣ ኣብቲ ምብራቕ ሱዳን፣ ከባቢ ሲንካት፣ ሕክምናዊ ማእከል መጽረዪ ኵሊት ክትሃጽ ምዃና ኣብቲ ኣጋጣሚ ተገሊጹ።
ቀጠር ምስ ሱዳን ዘለዋ ዝምድና ሓድሽ ከምዘይኮነ ዝሓበረ ኣማሓዳሪ ዞባ ምብራቕ ሱዳን፣ ሜጀር ጀነራል ሓፊዝ ኤል ታጅ፣ ብዙሓት ሃገራት ንሱዳን ኣብ ዝጠለማሉ እዋን፣ ቀጠር ግና ኣብ ጎኒ ህዝቢ ሱዳን ምጽንሓ ኣረጋጊጹ።
ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን፣ ሱዳን ምስ ቀጠር ዘለዋ ዝምድና ክትበትኽ ኣብ እዋን ስርዓት በሺር ጸቕጢ ይገብራ ምንባረን ዝዝከር’ዩ።
ይኹን’ምበር ስርዓት በሺር ኣብ ምንጎ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ዘሎ ምክፍፋል፣ ዘይሻራዊ መርገጺ’ዩ ጸኒሕዎ።
ካብ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ኣስታት 3 ቢልዮን ዶላር ሓገዝ መብጽዓ ተኣትዩሉ ዘሎ መሰጋገሪ መንግስቲ ሱዳን’ውን ዝምድንኡ ምስ ቀጠር ንምብታሕ ድፍኢት ይካየደሉ ከምዘሎ ተንተንቲ ይእምቱ።
እንተኾነ፣ እቲ ሓድሽ ዝቖመ መሰጋገሪ መንግስቲ’ውን፣ ኣብ ጉዳይ ዝምድና ምስ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ካብ ናይ ስርዓት በሺር ዝፍለ ፖሊሲ ከምዘይህልዎ፣ ኣካይድኡ እናነጸሮ ይመጽእ ኣሎ።
===================


text:
Radio Erena: 09 March 2020
ሊኵድ ቴሌኮም ዝተባህለ ኩባንያ ኣብ ኤርትራ ኣብ ኣገልግሎታት ቴሌፍንን ኢንተርነትን ከውፍር ከምዝደሊ ተገሊጹ።
እዚ ዝተገልጸ፣ ወናኒ ኢኮነት ግሎባል ዝተባህለ ኩባንያ ዝኾነ፣ ለንደን ዝምቅማጡ፣ ዚምባብውያዊ ቢልዮነር ስትራይቭ ማሲዪዋ ብመንገዲ ፌስቡክ ኣብ ዝዘርግሖ መልእኽቲ’ዩ።
ኩባንያ ኢኮነት ግሎባል፣ ሊኵድ ቴሌኮም ዝርከቡ ሓያሎ ናይ ርክባት ትካላት ኣብ ትሕቲኡ የመሓደር።
እቲ ናይ ቴሌኮም ትካል፣ ምስቲ ኣብ ኤርትራ እንኮ ወሃቢ ኣገልግሎታት ቴሌፎንን ኢንተርነትን ዝኾነ ኤሪቴል ብምሽራኽ ንምስራሕ መደብ ከምዘለዎ’ዩ ወናኒኡ ጠቒሱ ዘሎ።
ባንክ ዓለም፣ ተረሚሱ ዘሎ ቁጠባ ኤርትራ ንምምሕያሽ ካብ ዘቕረቦ ሓደ ሓደ እማመታት፣ ብመንግስቲ ዝውነን ኤሪቴል ናብ ብርክታት ምውራድ’ዩ።
ኣብ ኣፍሪቃ፣ ዝወሓደ ዕዳጋ ቴሌኮም ዘለወን ሃገራት ኤርትራን ኢትዮጵያን ምዃነን’ዮም ጸብጻባት ዘመልክቱ።
ዲጂታል ሪፖርት ብዘቕረቦ ጸብጻብ መሰረት ኤርትራ፣ ኣስታት 20% ካብ ህዝባ ጥራይ ተጠቓሚ ቴሌፎን ክኸውን እንከሎ፣ ዋሕዚ ኢንተርነት ድማ 8.3%’ዩ።
ሊኵድ ቴሌኮም፣ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ደቡብ ሱዳን ከተማ ጁባ ናይ ብሮድባንድ ወይ ሓያል ዋሕዚ ዘለዎ እገልግሎት ኢንተርነት ከምዘተኣታተወ’ዩ ዝግለጽ።
==============


text:
ኣብ የመን ግዝኣት ሳዳ ዝርከብ ዕዳጋ ኣል ራቓ ብዘጋጠመ መጥቓዕቲ 17 ሰላማዊያን ሰባት ምሟቶም ተገሊጹ። እዚ ኣብቲ ቦታ ዘጋጠመ ሳልሳይ መጥቓዕቲ ምኳኑ’ውን ተገሊጹ’ሎ።
እዚ መጥቓዕቲ ኣብ የመን ኣብ መንጎ ብስዑዲ ዝምራሕ ጥምረት ዝድገፍ ሰራዊት መንግስቲን ብኢራን ዝድገፍ ተቓለስቲ ሑቲ ዝካየድ ኹናት ዝግ ኣብ ዝበለሉ እዋን ዘጋጠመ ምዃኑ’ውን ይግለጽ ኣሎ።
ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻር ተቓለስቲ ሑቲ ዝርከብ ግዝኣት ሳዳ ዝርከብ ዕዳጋ ኣል ራቓ ብሶሉስ ዘጋጠመ መጥቓዕቲ ካብ ዝሞቱ 17 ሰላማዊያን ሰባት 12 ኢትዮጵያዊያን ስደተኛታት ምዃኖም ሕቡራት ሃገራት ሓቢሩ’ሎ።
እቲ ትካል ብተወሳኺ 12 ካልኦት በቲ መጥቓዕቲ ምቁሳሎም ብምሕባር ብዛዕባ ነቲ መጥቓዕቲ ዝፈጸመ አካል ኮነ ዝርዝር ሓበሬታ’ቲ መጥቓዕቲ ኣይገለጸን።
እቲ ብስዑዲ ዝምራሕ ጥምረት ሎሚ ሓሙስ ኣብ ጥቓ’ቲ ዕዳጋ ስርሒት ምክያዱ ኣፍሊጡ’ሎ።
ኣቐዲሙ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሕዳር ኣብ ኣል ራቓ ዕዳጋ ክልተ መጥቓዕቲ ዘጋጠመ ምዃኖምን ኣስታት 32 ሰላማዊያን ሰባት ምሟቶም ካልኦት ኣስታት 32 ምቁሳሎም ይዝከር።
ናይ ሕቡራት ሃገራት ኣተሓባባሪ ሰብኣዊ ጉዳያት ጨንፈር የመን ሊሳ ግራንደ “እቲ ኣብ ኣል ራቓ ዘጋጠመ መጥቓዕቲታት ክልቲኦም ወገናት ዓለምለኸ ሕጊ ሰብኣዊ ጉዳያት ኣብ ምትግባሮም ስግኣት ዝፈጥር እዩ” ኢለን።
ብመሰረት ጸብጻብ ሕቡራት ሃገራት ኣብቲ ዕዳጋ ኣልራቓ ብዝተኻየደ መጥቓዕቲ ክሳብ ሕጂ ኣስታት 89 ሰባት ዝሞቱን ዝቆሰሉን ከምዘለው ይግለጽ።


text:
ኣብ‘ዚ ወርሒ‘ዚ ንዝተካየደ ተቃውሞ ሰልፊ ካብ ሞንጎ ዘዳለው ብርክት ዝበሉ መናእሰይ ይርከብዎም።መብዛሕተኦም ዕለታዊ ዝሰርሑን ንሰማያዊ ፓርቲ ብድልየቶም ዝሕግዙን‘ዮም።ሓላፊ ስትራተጂን ውጥንን እቲ ፓርቲ ወረታው ዋሴ፣
”ኣብ ካልኦት ፓርቲታት‘የ ተሓቊፈ ነይረ።ግን ዕጉብ ኣይነበርኩን።ምኽንያቱ ነቲ ትፅቢት ዝግበረሉ ለውጢ ኣይሰርሑን።ስለዚ ባዕለይ ኣግሊለ፣ዳሓር ነዚ ፓርቲ‘ዚ መስሪትና።ብሙሉእ ልበይ‘የ ነዚ ፓርቲ‘ዚ ዝድግፎ።ምኽንያቱ ንምዕዋት ዕላምኡ፣ደገፍ መናእሰይ ኣገዳሲ ስለዝኾነ”ይብል።
ሓላፊ ውዳበ ሰማያዊ ፓርቲ ጌታነህ በላቻ ብወገኑ፣ብሞይኡ መሃንዲስ ምኻኑን ኣብ ትርፊ ጊዜ ንሰማያዊ ፓርቲ ከምዝሰርሕን፣ድልየቱ ፍትሕን ዴሞክራስን ኣብ‘ታ ሃገር ክረጋገፅን ምኻኑ ይሕብር።
ብድልየቶም ዝተላዓሉ መናእሰይ፣ኣብ ዝተፈላለዩ ስፍራታት ይላዘቡ። ምልክታት ሰማያዊ ፓርቲ፣ኣብ ኣብያተ-ፅሕፈቶም፣ኣብ ገደነኦም፣ኣብ ማዕፆ እቲ ፓርቲ ተሰቂሉ ይራኣይ።
34 ዓመት ዝዕድሚኣ፣ሓላፊት ዘፈር ደቂ-ኣነስትዮ ሃና ዋለልኝ ብወገና ከም‘ዚ ትብል።ሃና ወሲኻ“ሰላማዊ ኣገባብ ቃልሲ ተጠቂምና፣ንህዝቢና ናፅነት ምዝራብን ሓሳብካ ምግላፅን፣ናፅነት ምፅሓፍን ኩሎም መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላት ንክረጋገፁ ክንሰርሕ ኢና” ባሃሊት‘ያ።
ኢትዮዽያ፣ንዝሓለፉ 22 ዓመታት ብመንግስቲ ኢህወዴግ ትማሓደር ሃገር‘ያ። ኩሎም መናብር ፓርላማ‘ታ ሃገር ዳርጋ ብኣባላት ኢህወደግ ዝተታሓዘ‘ዩ። ነቀፍቲ፣ንኢህወዴግ ንኢትዮዽያ ሃገር ሓደ ፓርቲ ገይሩዋ እናበሉ ይወቅሱ። ሰማያዊ ፓርቲ ብመሰረቱ ሓድሽ ፓርቲ‘ዩ።ብርክት ዝበሉ መናእሰይ ኣባላት ዝሓዘ‘ውን‘ዩ።
ፖለቲካዊ እሱራት ይፈትሑን ተወሳኺ ፖለቲካዊ ባይታ ይፈጠረልና ከም ዝብሉ ሕቶታት ምላሽ እንተዘይረኺቦም፣ድሕሪ ሰለስተ ወርሒ፣ካልእ ናይ ተቃውሞ ሰልፊ ክህልወና‘ዩ‘ውን ይብል ሰማያዊ ፓርቲ።


text:
Radio Erena: 31 May 2021
መንግስቲ ፈረንሳ፣ ምስ ኢትዮጵያ ዝኸተሞ፣ ዳግመ ምቛም ሓይሊ ባሕሪን ምሕዳስ ሓይሊ ኣየርን ዝርከቦ ወትሃደራዊ ስምምዓት ደው ክብል ከምዝኽእል ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ኣንፊቶም።
እቶም ራድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ምንጭታት ብዝሃብዎ ሓበሬታ መሰረት፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ትግራይ ኣብ ብሄር ዘተኮረ ገበናት ይፍጽም ምህላዉ ኣብ ዝኽሰሰሉ ዘሎ እዋን፣ መንግስቲ ፈረንሳ ምስ ኢትዮጵያ ዝጀመሮ ወትሃድራዊ ምትሕግጋዝ ንኸይቕጽል ብሓደ ሓደ ኣባላት ባይቶ ምሕጽንታ ይቐርብ ምህላዉ ኣመልኪቶም።
ግዝኣታ ኣብ ዝነበራ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣሉታዊ ምስሊ ዝጸንሓ ፈረንሳ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ፣ ኣብ ርዋንዳ ናይ ዝተፈጸመ ዓሌታዊ ህልቂት ዋላ’ኳ ተሓባባሪ ኣይትንበር፣ ክትገትኦ እናኸኣለት ስጉምቲ ዘይምውሳዳ ግና ሓላፍነት ከምእትስከም ብምግላጽ ይቕሬታ ሓቲታ ኣያ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንሃለዋ፣ ኣብታ ታሪኽ ህልቂት ርዋንዳ ከይትደግሞ ተሰጊኣ ዘላ ኢትዮጵያ ድማ፣ ብስም እቲ ኣቐዲሙ ዝተኸተመ ስምምዕ፣ ወትሃደራዊ ምትሕግጋዝ ከይትቕጽል፣ ብፍላይ ድማ ኣጽዋር ብሓገዝ ኮነ ብመሸጣ ከይትህባ ‘ዩ ምሕጽንታ ዝቐርብ ዘሎ።
ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮን፣ ኣብ መጋቢት 2019 ናብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝበጽሓሉ እዋን፣ ንሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ ዳግም ኣብ ምቛምን ሓይሊ ኣየር ኢትይጵያ ድማ ኣብ ምሕዳስን ኣብ ዝብል ስምምዕ ወትሃደራዊ ምትሕግጋዝ ከምዝተኸተመ ኣይርሳዕን።
ድሕሪ’ዚ ስምምዕ እዚ፣ ወትሃደራውያን ኣዘዝቲ ኢትይጵያ፣ ናብ ሻርቡግ ኣብ ዝርከብ ሓይሊ ባሕሪ ፈረንሳን ካልእ ወትሃድራዊን ነቒጣታትን ብምብጻሕ ተሞክሮ ክቐስሙ ተጌሩ’ዩ።
ኣብ ርእሲ’ዚ ፈረንሳ፣ ንኣባላት ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ ስልጠናታት’ውን ክትህብ ጸኒሓ።
ኣብ ትግራይ ድሕሪ ዝተወልዐ ኵናት ግና፣ መንግስቲ ፈረንሳ፣ ከም ኣካል ሕብረት ኤውሮጳ፣ ዝተፈጸመ ገበናት ኵናትን ምግሃሰ ሰብኣዊ መሰላትን ብናጻ ኣህጉራዊ ኣካል ክጻረ፣ ሰራዊት ኤርትርን ሚሊሻታት ኣምሓራን ካብ ትግራይ ክወጽኡን፣ ሰብኣዊ ሓገዛት ናብ ዘድልዮም ዜጋታት እታ ሃገር ድማ ብዘይዕንቕፋት ክባጻሕን ይጠልብ ኣሎ።
ስእሊ፣- ካብ ኣርካይቭስ ኢንተርነት
========================


text:
Radio Erena: 27 February 2022
ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ ዶባተን ካብ ዋሕዚ ስደተኛታት ንምግታእ፣ ሓድሽ ሜላ ምቁጽጻር የተታትዋ ከምዘለዋ ተገሊጹ።
ኣገልግሎት ምቁጽጻር ዶባት ኤውሮጳ ‘ፍሮንተክስ’፣ ኣብ ዝተፈላለየ ዶባት’ቲ ሕብረት ናይ ስለያ ካሜራታት ክጥቀም ምዃኑ ኣፍሊጡ።
ብመሰረት መደብ ፍሮንተክስ፣ እዚ መሳርሒታት ስለያ ዝኣከቦ ሓበሬታ፣ ነንዝምልከተን ትካላት ምክልኻል ዶባት ክወሃብ ምዃኑ’ዩ ዝሕበር ዘሎ።
ተጣበቕቲ መሰል ስደተኛታት፣ ፍሮንተክስ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ንዘውርዶ ዘሎ ምግሃስ መሰል ሓላፍነት ንዘይምውሳድ ዘውጸኦ መደብ እዩ ክብሉ ተቓውሞኦም ገሊጾም ኣለዉ።
ምስ ሊብያ ዝነበረ ተመሳሳሊ ምልውዋጥ ሓበሬታ፣ ስደተኛታት ገና ኣብ ክሊ ማያት ኤውሮጳ ከይበጽሑ እንከለዉ ንሓለዋ ባሕሪ ሊብያ መጠንቀቕታ ብምትሕልላፉ፣ እቶም ዝተታሕዙ ስደተኛታት ኣደዳ ግፍዕን ስቓይን ኮይኖም እዮም።
ብመሰረት ጸብጻብ ኣህጉራዊ ትካል ስደተኛታት፣ ኣብ ዓመተ 2021 ጥራይ ልዕሊ 32 ሽሕ ስደተኛታት ናብ ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ብምርካቦም፣ ኣብ ልዕሊኦም ቁጽሪ ዘይብሉ ግፍዕታት ከምዝተፈጸሞም የመልክት። 1,500 ካብ’ዚኦም ትሕቲ ዕድመ ህጻናት እዮም።
ነዚ ሓድሽ ናይ ስለያ መሳርሒ ብዝምልከት ተሓቲቱ፣ ፍሮንተክስ ኣብ ዝሃቦ ናይ ጽሑፍ ምላሽ፣ እቲ ዝእከብ ሓበሬታ፣ ብዝሒ ስደተኛታት ንምክትታል ከምኡ’ውን ገበነኛታት ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ከይሰግሩ ንምቁጽጻር’ዩ፣ ካብ ምባል ሓሊፉ ዝርዝር መብርሂ ኣይሃበን።
ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ግፍዕታት ዘውርዱ ዘለዉ ኣባላት ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ፣ ናይ ስለያ ሓበሬታ ጥራይ ዘይኮነ፣ ፈጣናት ጀላቡን ካልእ ናይ ባሕሪያ መሳርሒታትን እውን ካብ ሃገራት ኤውሮጳ ሓገዝ ተዋሂቡዎም እዩ።
=================


text:
Hörby
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 19 1 2021
ምምሕዳር ከተማ ሆርቢ፡ ኣዝዩ ንእሽቶይ ምምሕዳር ከተማ ግን’ከ ኣብ ክንፊ ዓበይቲ ከተማታት ዝርከብ ሃብታም ተፈጥሮኣዊ ከባቢ ተጎልቢቡ ዝርከብ ምምሕዳር ከተማ እዩ። ኣብዚ ከተማ’ዚ፡ በረኻ ዘለኻ ኮይኑ ዝስመዓካ ግን’ከ ሰብን ዕዳጋን ኩሉ ዘድልየካን ኣብ ጥቓኻ እዩ። እዚ ምምሕዳር ከተማ’ዚ ሰፊሕ ኮይኑ፡ ሆርቢ እትርከበን ብርክት ዝበላ ዓድታት ይሓቁፍ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ15,687
ስፍሓት መሬት433 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Lund 37 ኪሜ
- Kristianstad 44 ኪሜ
- Malmö 54 ኪሜ
- Ystad 54 ኪሜ
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ሆርቢ፡ መብዛሕትኡ ፍልይ-ፍልይ ኢሉ ዝርከብ ነኣሽቱ መንበሪ-ኣባይትን፡ ከምኡ ውን ዝካረን ዝሽየጥን መንበር-ኣባይቲ፡ ይርከብ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብዚ ምምሕዳር ከተማ'ዚ፡ ብብዝሒ ካብ ዝዝረቡ ቋንቋታት (ሽወደን ወጊንካ) ዓረበኛን ኢራነኛን እዮም። ካልእ ቋንቋታት ከም ፖላንድ፡ ኣልባንያ፡ ሰርብያ፡ ክርኦሽያ ውን ይርከቡ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ሆርቢ፡ ኣብ መዳይ ስፖርትን ባህልን ዝነጥፋ፡ ኣስታት 120 ንጡፋት ምዝጉባት ማሕበራት ይርከባ። ኣብዚ ምምሕዳር ከተማ'ዚ፡ ነቶም ስደተኛታት ዝኾኑ ሰባት ብማሕበራት ተጠርኒፎም ክነጥፉ ንምትብባዕ ዝዓለመ፡ ኢንቲግራኹን ኢ ፎረኒን (ምጥርናፍ ኣብ ማሕበራት) ፕሮጀክቲ ውን ኣሎ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ከተማ ሆርቢ፡ ንመዓልታዊ መነባብሮ ዘድሊ ነገራት ብቐረባ ትረኽብዎ። ኣብታ ማእከል ምምሕዳር ናይቲ ከባቢ ዝኾነት ከተማ ሆርቢ ንኣብነት፡ ፋርማሲ፡ ባንኪ፡ ቤት-ንባብ ከምኡ ውን ማሕበራዊ ቤት-ጽሕፈት ምምሕዳር ከተማ፡ ይርከብ። ኣብዚ ከተማ'ዚ፡ ድኳናት ዘገልገለ ንብረ ውን ኣለኩም። ኣብ ሕምብርቲ ናይታ ከተማ፡ ክፉትን ዕጹውን መሐንበሲ-ማእከላት፡ ማእከል ኣካላዊ ልምምድ ከምኡ ውን ማእከል መውጻወቲ ቦዊሊንግ፡ ኣለኩም። ኣብተን ምስዚ ምምሕዳር ከተማ ዝጽንበራ ዓዲታት፡ ብዙሕ ከምቲ ዝድለ ድኳናትን ካልእን ዘይክርከብ ይኽእል። ስፍሕ ዝበለ ዕድጊ ክትገብሩ ወይ ውን ናብ ኣብያተ ጽሕፈታት መንገስቲ (ቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣርበትስፎርመድሊንገን)፡ ቤት-ጽሕፈት በዓል-መዚ ቐረጽ ከምኡ ውን ቤት-ጽሕፈት ማዕከን ማሕበራዊ-ውሕስነት) ክትበጽሑ ምስ እትደልዩ ግን፡ ናብተን ኣብቲ ከባቢ ዝርከባ ዓበይቲ ከተማታት፡ ሆር ወይን ኤስሎቭ፡ ምኻድ ከድልየኩም እዩ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ከተማ ሆርቢ፡ መንስታውን ግላውን ማእከል መውዓሊ-ህጻናት ኣለኩም። ኣብ መውዓሊ-ህጻናት ቦታ ክወሃበኩም ነዊሕ ግዜ ክትጽበዩ ኣይደልየኩምን እዩ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ሆርቢ፡ 7 ናይ መባእታዊ-ደረጃ ኣብያተ-ትምህርታትን፡ ሓንቲ፡ ናይ ምምሃር ጸገማት ዘለዎም ተመሃሮ እትአንግድ ቤት-ትምህርትን ካልእ ነጻ መባእታዊ ቤት-ትምህርትን ትርከብ። 3 ካብዘን ኣብያተ-ትምህርታት ኣብ ማእከል ከተማ ሆርቢ ክርከባ እንከለዋ፡ እተን ዝተረፋ ኣርባዕተ ከኣ፡ ኣብተን ውጽእ ኢልካ ዝርከባ ዓዲታት ይርከባ። እታ ፍልይቲ ናይ መባእታዊ ደረጃ ትምህርቲ ኣብ ከባቢ ቤት-ትምህርቲ ጆርጂስሂልስ ትርከብ። እታ ነጻ መባእታዊት ቤት-ትምህርቲ ከኣ፡ ኣብ ሉድቪግስቦሪ ትርከብ።
ምምሕዳር ከተማ ሆርቢ፡ ባዕሉ ዘመሓድራ ናይ ካልኣይ-ደረጃ ቤት-ትምህርቲ የብሉን። ይኹን እምበር፡ ኣብቲ ከተማ ሓንቲ ናይ ግሊ ናይ ካልኣይ ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ኣላ። እዛ ቤት-ትምህርት፡ ሆርቢ ማያዊ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ተባሂላ ትጽዋዕ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ማእከል-ትምህርቲ ሆርቢ፡ መደብ ትምህርቲ ንዓበይቲ ኣሎ። ኣብዚ ማእከል'ዚ፡ ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ (ኤስ-ኤፍ.ኢ) ከምኡ ውን መእተዊ መደብ-ትምህርቲ ኣሎ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ማእከል ከተማ ሆርቢ፡ ሕክምና ኣሎ። እዚ ሕክምና'ዚ፡ ፍሉይ ክፍሊ-ጥዕና ኣዴታትን ህጻናትን ከምኡ ውን ህዝባዊ ክሊኒክ-ስኒ (ፎልክ-ታንድቮርደን) ኣሎ። ብዜካ'ዚ፡ ናይ ግሊ ጥዕናዊ ማእከላት ውን ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ኣብ ኩሉ ከባቢታት ምምሕዳር ከተማ ሆርቢ ትቕመጡ ምስ እትኾኑ፡ ምስ መንግስታዊ ትካላት ኣብ እትገብርዎ ርኽክባት ተርጓሚ ክቁጸረልኩም ይኽእል።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ከተማ ሆርቢ ነቲ ቃና ጽርግያ ዝኾነ (E22) ተጎዝጒዛቶ ትርከብ። ናብ ማልሞ፡ ሉንድ፡ ከምኡን ውን ኪዃንስታድ ስሉጥ ኣገልግሎት መጎዓዝያ ብኣውቶቡሳት ኣሎ። ኣገልግሎት መጎዓዝያ ኣብዚ ዞባ፡ ብትካል ስኮነኤክስፕረሰን እዩ ዝምእከል። ካብ ሓደ ቦታ ናብቲ ካልእ ኣብ እትጎዓዙሉ እዋን ካልኦት ኣተኣሳሰርቲ ባቡራትን ኣውቶቡሳትን፡ ኣለዋ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ሆርቢ፡ ነኣሽቱን ዓበይትን ወኣህብቲ-ስራሕ ኣለዉ። መብዛሕትአን ኣብዚ ቦታ ዝርከባ ትካላት ኣብ መዳያት ተኤክኒን-መድሃኒታትን ጽላት መካይንን ይነጥፋ። ምምሕዳር ከተማ ሆርቢ ውን ንባዕሊ ሓደ ካብቶም ዓበይቲ ወሃብቲ-ስራሕ እዩ። ከተማ ሆርቢ ኣብ ከባቢ ዓበይቲ ከተማታት፡ ማልሞ፡ ሉንድ፡ ክዃንስታድን ካልእ ከተማታትን ስለዝርከብ፡ ኣብኡ ብምኻድ ምስራሕ ውን ኣጸጋሚ ኣይከውንን።


text: ኣብ ዝሓለፈ ቀዳመ ሰንበት ኣብ ሜዳ ስኮትላንድ ዝመደበራ ካለዶኒያን ቲስትል ዝተባህለት ክለብ ኵዕሶ እግሪ ዘጋጠመ ኣዝዩ ዘስሕቕ ቴክኖሎጂካዊ ጌጋ ኣብ ብዙሓት ማዕከናት ዜና ክጋዋሕ ቀንዩ እዩ። እቲ ብሰንኪ ኣርቲፊሻላዊ ብልሒ (AI) ዝፈጸሞ ጌጋ ዝተፈጥረ ምዝንባዕ ንደገፍቲ’ታ ጋንታ ዘሕረቐን ዘስሓቐን ምንባሩ እዩ ዝግለጽ ዘሎ። እቲ ፍጻመ ከምዚ ዝስዕብ እዩ፣ እታ ስኮትላንዳዊት ጋንታ ቅድሚ ቍሩብ ሰሙናት ኣብ ስታድዩማ ብኣርቲፊሻላዊ ብልሒ ተሓጊዙ ስርሑ ዘጻፍፍ ‘ፒክሰሎት’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ፍሉይ ካሜራ ክትተክል ምዃና እያ ሓቢራ። እታ ጋንታ ነዚ ውሳነ ክትወስድ ዝተገደደትሉ ምኽንያት ድማ ብሰንኪ’ቲ ተፈጢሩ ዘሎ ሕማም ኮቪድ-19 ምዃኑ እውን ወሲኻ ገሊጻ እያ። እቲ ኣርቲፊሻላዊ ብልሒ፡ ተጻዒኑዎ ብዘሎ ረቂቕ ቴክኖሎጂ እታ ካሜራ ንነፍሲ ወከፍ እታ ኵዕሶ እትገብሮ ምንቅስቓሳት ከይሰሓተት ንኽትስእል ይሕግዛ። እንተዀነ ኣብ ዝሓለፈ ጸወታ እቲሶፍትዌር ነቲ ብሰንኪ ብርሒ ርእሱ ዝላጽዮ ናይ መስመር ዳኛ ኵዕሶ መሲልዎ ካሜራ ታርጌት ኣብ ርእሱ ኣሲሩ ምስኡ ክኾልል ብምውዓሉ እዩ። እቲ ቪድዮ ብመንገዲ ዩትዩብ ድሕሪ ምዝርጋሑ ብብዙሓት ሰባት ከም እተራእየ እውን ተፈሊጡ ኣሎ።


text:
ናይ ቀደም ወረዳና ወረዳ እምባስነይቲ ይመለሰልና ዝብል ሕቶና ቅኑዕ መልሲ ተዘይረኺቡ ካብ ወረዳ ክሳብ ሃገራዊ ባይቶ ዝወከልናዮም ሰባት ውክልናና ዘልዐልና ምዃንና ነፍልጥ’ውን ይብል ኣቲ ህዝቢ ብወከልቱ ኣቢሉ።
ካብ ነባራት ተቓለስትን ዓበይቲ ዓዲን ሃለቃ ሃይለዝጊ ገብረማርያም ህዝቢ ትግራይ ምስ ውድብ ህወሓት ዕረቐና፤ ህወሓት ኢድና ትምለሰልና ተዘየለ ግና ኣይውድብናን ክብሉ ኣምሪሮም ተዛሪቦም።
ሓደ ካብቶም ነባራት ኣባላት ህወሓት ዝነበሩን ነቲ ዝቐርብ ዘሎ ሕቶ ህዝቢ ስለዝመርሑ ካብ ኣባልነቶም ከምዝተኣገዱ ኣብቲ መድረኽ ዝገለፁ ኣይተ ዘርኡ ኪዳኑ እውን ሕቶና ዘይምለስ እንተዀይኑ ውክልናና ኣልዒልና ኣለና ኢሎም።
ሓደ ካብቶም ሕቶ ህዝቢ ንመንግስቲ ንኸቕርቡ ዝተወከሉ ኣይተ ኣብርሃ ገብረመስቀል ድማ መግለፂ ቅዋም ኣቕሪቦም። ኣብ መግለፂኦም ህዝብን ውድብን ሐጂ እውን ንድልየት ህዝቢ ክብሪ ሂቦም ከማሕድርዎም ፀዊዖም፤ እዚ እንተዘይኰይኑ ግና ካብ ወረዳ ክሳብ ሃገራዊ ባይቶ ከማሓድሩና ዝወከልናዮም ሰባት ደጊም ንዓና ዘይውክሉ ምዃኖም ነፍልጥ ብምባል ቅሬትኦም ኣቕሪቦም።
ህዝቢ እምባስነይቲ ኣብ ቤት ፍርዲ ፋይል ንምኽፋት ንዝኽፈል 50 ሳንቲም ናብ ዕዳጋ ዓርቢ ብምኻድ ንምኽፋል 34 ቅርሺ ንመጓዓዝያ ወፃኢ ከምዝገብር ህዝቢ በዝን ክንድዝን ከምዘማርር ዘሎ ነበርቲ ከተማ ነበለት ይዛረቡ።
ምሉእ ትሕዝቶ እቲ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣርባዕተ ኢትዮዽያውያን መናእሰይ፣ዝመፅእ ሰሙን ኣብ‘ቲ ፕረዚደንት በራክ ኦባማ ምስ 120 ኣፍሪቃውያን መናእሰይ ዝራኸብሉ መድረኽ መፃኢት ኣፍሪቃ ንክሳተፉ ናብ ዋሽንግተን ዲሲ ክመፁ‘ዮም።ካብኦም ሓደ መንእሰይ ዮሃንስ መዝገበ‘ዩ።
መንእሰይ ዮሃንስ ኣብ'ዚ እዋን'ዚ ምክትል ኣቦ-መንበር ማሕበር መናእሰይ ፓን ኣፍሪቃ'ውን'ዩ።ንሱ ምስ ቪኦኤ ኣብ ዘካየዶ ቃለ-ምልልስ፡መራሕቲ መናእሰይ ኣፍሪቃ ስሙር መርገፂ ሒዞም ናብ ዋዕላ ዋሽንግተን ዲ-ሲ ንክመፁን ምስ ፕረዚደንት ኦባማ ንክዘራረቡን ዛጊድ ፃዕሪ ጀሚረ'ለኹ ይብል።
መንእሰይ ዮሃንስ መዝገበ ኣብ ተበግሶ ፕረዚደንት ኦባማ ክሳተፍ'ዩ
- በትረ ስልጣን
ፕረዚደንት ኦባማ ነቲ ዝጀመርዎ ከየቓርፅዎ ክሓትት'የ'ውን ይብል
ኣርባዕተ ኢትዮዽያውያን መናእሰይ፣ዝመፅእ ሰሙን ኣብ‘ቲ ፕረዚደንት በራክ ኦባማ ምስ 120 ኣፍሪቃውያን መናእሰይ ዝራኸብሉ መድረኽ መፃኢት ኣፍሪቃ ንክሳተፉ ናብ ዋሽንግተን ዲሲ ክመፁ‘ዮም።ካብኦም ሓደ መንእሰይ ዮሃንስ መዝገበ‘ዩ።
ተወሳኺ
-
27/09/2022
ቃለ መጠይቕ ምስ ዶ/ር ኣረጋይ ግርማይ
-
27/09/2022
የጊ- ተሸላሚ ስነ-ጥበበኛ ኣማሓዳሪ ክፍለ-ሃገር ዋሺንግተን
-
27/09/2022
ስነ ስርዓት ኣከባብራ በዓል መስቀል ኣብ ከተማ ኣስመራ


text:
August 25, 2019
ካልኣይ ወራር ወያነ ንምፍሻል ካብ ዘካየድናዮም ዓሰርተታት ውግኣት ሓደ፡ ኣብ ክንፊ ጸሮና (እግሪ መኸልን ፈራሲትን) ዝተኻየደ ውግእ’ዩ። ነዚ ኣብ ታሪኽ ኤርትራ ዓቢ ምዕራፍ ዝውንን ፍጻመ ኣልዒለ መጽሓፍ ክጽሕፍ ፈለማ ድፍረት መሲሉ’ኳ ተሰሚዑኒ እንተ ነበረ፡ ድሕሪ ነዊሕ ምምታእ ግን ‘ግድን ክገብሮ ኣለኒ፡’ ብምባል ንነብሰይ ኣእሚነ ተበጊሰ። እነሆ ድማ ተበግሶይ ኣብ ዓወት ስለ ዝበጽሐ፡ ንነብሰይ ዕድለኛ ኢኺ እብላ። ውግእ እግሪ መኸል ኣብ ጸቢብ ዓንኬል ዝተኻየደ እኳ እንተ ነበረ፡ ምስ ክብደቱ ዝመጣጠን ሓያሎይ ኣሃዱታት ተሳቲፈንኦ ብምንባረን፡ ንነፍስ ወከፍ ቦጦሎኒ ረኺበ ታሪኽ ክስንድን ቃለ መሕትት ከካይድን ናብ ድፋዓት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ በጺሐ’የ። ክልተ ግዜ ናብ እዚ ምብራቕ (ግንባር ዓሰብ)፡ 71፡ 64 ኪ.ሜ.፡ ሃሎ፡ ባዳ፣ እዚ ማእከል፡ ኣምበሰተ-ገለባ፡ ጸሊም ቀላይ፡ ሓድሽ ዓዲ (ኣኽራን) ሩባ ስሩ፡


text:
ቅልውላው ለበዳ ኮሮና ዘስዓቦ ናይ ርሕቀት ትምህርቲ ተኸቲሉ፡ ኣብ ዮኒቨርስቲ ዮቶቦሪ፡ ተርእዮታት ዓሎቕ እናዛየደ ይመጽእ ምህላዉ ዮቶቦሪ ፖስተን ዝተባህለት ጋዜጣ ሓቢራ ክብል ማዕከን ዜና ተተ ኣቃሊሑ።
ኣብ ዓመተ 2019፡ ዝተመዝገቡ ናይ ዓሎቕ ፍጻሜታት 102 ክኾኑ እንከለዉ፡ ኣብ ዓመተ 2020 ድማ እቲ ቁጽሪ ናብ 250 ክብ ኢሉ ከምዝነበረ ይዝከር። ኣብዚ ዓመት’ዚ ድማ፡ ኣብ እዋን ጽድያ ጥራይ፡ 199 ናይ ዓሎቕ ፍጻሜታት ከም ዝተመዝገቡ፡ እታ ጋዜጣ ሓቢራ። ኤሌክትሮኒካዊ ፈተናታት፡ ኣብ ምውሳኽ ናይዚ ቁጽሪ፡ ዓቢ ተራ ተጻዊቱ ክኸውን ከምዝኽእል፡ እታ ጋዜጣ ብምውሳኽ ገሊጻ።
ተማሃሮ፡ ኣብ ገዝኦም ኮይኖም ኣብ ዝፍተንሉ እዋን፡ ኣብ ከመይ ኩነታት ኮይኖም ይፍተኑ ከምዘለዉ ንኽትቆጻጸር ኣሸጋሪ እዩ ክብል ምኽትል ምኽትል-ቻንስለርን ኣቦወንበር ቦርድ ድስፒሊንን እቲ ዩኒቨርስቲ፡ ማትያስ ጎክሶር፡ ንጋዜጣ ዮቶቦሪ ፖስተን ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ ሓቢሩ።


text:
ደሓንዩ ንነፍሰይ
ብሆራትዮ ስፓፎርድ
ሰላም ከም ወሓይዝ መገደይ ክኸድን ከሎ፣
ጓሂ ከም ማዕበል ባሕሪ ከንከባልለኒ ከሎ፣
ብዘየገድስ ትዕድልተይ፣
ምሂርካኒ እንዲኻሞ ንስኻ፣ ክብል
ደሓንዩ ደሓንዩ ንነፍሰይ።
ኣዝማች
ደሓንዩ ንነፍሰይ
ደሓንዩ ንነፍሰይ
ደሓንዩ ደሓንዩ ንነፍሰይ።ሰይጣን እንተጸፍዐ፣ ፈተና እንተመጸ
ይኾነለይ ንበረኸተይ መቆጻጸሪ ንእምነተይ
ክርስቶክ ክዕዘቦ ነቲ ድሩት ዓቅመይ
ደሙ ኣፍሲሱዩ ስለ ዛ ሂወተይ።
ሓጥያተይ፣ ደስታ ናይቲ ክቡር ሓሳብ
ሓጥያተይ፣ ብኸፊል ኣይኮነን ብምልኣት
ደጊም ኣይስከሞን፣ ተሸንኪሩዩ ኣብቲ መስቀል፣
ዎ ነፍስይ፣ ስብሓት ንኣምላኸይ ስብሓት ንኣምላኸይ።
ይኹነለይ ካብ ሕጂ ምንባረይ ንኽርስቶስ
ዮርዳኖስ እንተሓለፈ ብልዕለይ
ከምቲ ንሂወት እንተኾነ ውን ንሞት
ኣይንታየይንዩ ሸቕታ፣ እንተቀዘዝኩ እኳ፣
ኣሎዎ ንነፍሰይ ናይ ሰላም ሕሹኽታ።
ጎይታ ተሃወኻ ታመዓልቲ፣ ትርኣየላ እምነተይ
ደበና ክንካባለል ከም ብራና
ከድምጽ መለኸት፣ ጎይታይ ክወርድ
ሽዑ ውን ደሓንዩ ንነፍሰይ።
ብድሕሪ እታ መዝመር ዘሎ ዛንታ
እታ ህብብቲ መዝሙር "ደሓንዩ ንነፍሰይ" ኣብ መፋርቅ 1800 በቲ ፍሉጥ ኣብ ቺካጎ ዝነበረ ጠበቃ ሆራትዮ ጂ. ስፓፎርድ እያ ተጻሒፋ። ከምዚ ዝበለ ናይ ኣምልኾ መዝሙር ዝጸሓፈስ ምናልባት እቲ ዕዉትን ሃብታምን ጠበቓ ናይ ቺካጎ እዩ ትብል ትኸውን። ብርግጽ ዕዉት ጠበቃዩ ነይሩ። ግናኸ እተን "ጋሂ ከም ማዕበል ባሕሪ ከንከባልለኒ ከሎ........ ደሓንዩ ንነፍሰይ"፣ ዝብላ ቃላት ኣብ ሕጉስ እዋን ሂወት ስፓፎርድ ኣይኮናን ተጻሒፈን። ነገር ግን፣ ካብ ሓደ ንምግማቱ ውን ፍጹም ዘይከኣል ዘሕዝን ፍጻሜ ዝገጠሞ ሰብ እምበር ተዘሚረን።
ስፓፎርድን በዓልቲ ቤቱ ኣናን ኣብ ናይ 1860ታት ቺካጎ ኣዝዮም ዝተፈልጡ እዮም ነይሮም። እዚ ግን ብምኽንያት ናይ ሕዚ ሞያ ሆራትዮ ወይ ውን ኣብ ንግዳዊ ንጥፈታት ብዝነበሮ ጻዕሪ ኣይኮነን። እዞም ሰብ ሓዳር ናይ ሙዲ ዝተባእለ ፍሉጥ ሰባኺ ውፉያት ደገፍትን ናይ ቀረባ ኣዕሩኽን እዮም ነይሮም። ኣብ 1870 ግና ነገራት ክበላሸዉ ጀመሩ። እንኮ ወዲ ስፓፎርድ ኣብ 4 ዓመቱ ብሕማም ንፍዮ ሞተ። ድሕሪ ሓደ ዓመት ብ 1871 እቲ "ብገዚፍ ባርዕ ቺካጎ" ዝፍለጥ ሓደጋ ባርዕ ኣጋጠመ፣ በዚ ድማ እቲ ስፓፎርድ ኣብ ገማግም ቀላይ ሚቺጋን ኣውፊርዎ ዝነበረ ገዚፍ ንብረትን ገንዘብን ተሃሞኸ።
ሆሪቲዮ እዚ ዕንወት እዚ ኣብ ስድርኡ ዘምጸኦ ክሳራ ብምግንዛብ፣ ንሰበይቱን ንኣርባዕተ ኣዋልድ ደቁን ኣብ ግዜ ዕረፍቲ ናብ ዓዲ እንግሊዝ ክወስደን ወሰነ። ኣብኡ ከዕፍፉ ጥራይ ኣይነበረን ሓሳቦም፣ እንታይ ደኣ ነቲ ኣብ እንግሊዝ ኣብ ዕዮ ስብከት ተወፊሩ ዝነበረ ሙዲ ንምድጋፍ ውን። ኣብቲ እዋን እቲ ሙዲ ኣብ መላእ ዓባይ ብርጣንያ እናዞረ ወፈራ ናይ ወንጌልዩ ዝገብር ዝነበረ(ሓደ ካብቶም ዓበይቲ ዝበሃሉ ዕዮታቱ)። ኣብ መወዳእታ 1873 ሆሪቲዮን ኣናን ንሙዲ ክጽንበርዎ መደቡ። በዚ መሰረት እንበኣር እዛ ስድራ ኣብ ወርሒ ሕዳር ናብ ኒውዮርክ ክትጎዓዝ ነይሩዋ፣ ምኽንያቱ ነታ "ቪለ ዲ ሃቭረ" ዝተባህለት መርከብ ፈረንሳ ረኺቦም ንኣትላንቲክ ክጓዓዙ ስለ ዘለዎም። ሰዓት ምብጋስ ኣብ ምእካሉ ሆሪትዮ ሃንደበት ህጹጽ ጉዳይ ስለ ዝረኸበ ክዳናጎ ተገደደ። ናይ ስድራቤቱ መደብ ዕረፍቲ ከይሰናኸል ብማለት ንስድርኡ ንበይኖም ከም ዝብገሱ ገበረ፣ ንሱ ድማ ድሒሩ ክስዕቦምዩ። በዚ መሰረት ኣናን ኣርባዕተ ኣዋልዳን ናብ ምብራቕ መገዲ ኤሮጳ ገጸን ተንሳፈፋ፣ ስፓፎርድ ግና ንወገን ምዕራብ ናብ ቺካጎ ተመልሰ። ልኽዕ ድሕሪ ትሽዓተ መዓልታት፣ ስፓፎርድ ካብ ሰበይቱ ካብ ዌልስ መልእኽቲ ተሌግራም ተቐበለ፣ ከምዚ ትንበብ ፣ "በይነይየ ድሒነ"።
ኣብ 2 ሕዳር 1873፣ "ቪለ ዲ ሃቭረ" ምስ ናይ ዓዲ እንግሊዝ መርከብ "ሎክሄርን" ተጋጨወት። ብደቃይቅ እያ ጥሒላ። 226 ትንፋስ ድማ ወሰደት። ኣና ስፓፎርድ ኣብ ባይታ እታ መርከብ ብትብዓት ደው በለት፣ ደቃ ኣኒ፣ ማጊ፣ ቤሲ፣ ታኔታን ድማ ምዓቅሊ ጽበት ጨቢጠን ሓዘኣ። ኣና እታ ናይ መወዳእታ ትዝክራ ነገር፣ ብርተዐ ናይቲ ማይ ንጓላ ካብ ኢዳ ብሓይሊ ክምንዝዓ ከሎ ጥራይያ። ኣና ሃለዋታ ኣብ ዘጥፈአትሉ ብትሕቲኣ ትንሳፈፍ ዝነበረት ሉሕ ንላዕሊ ሰፍ ስለ ዘበለታ እያ ካብ ናይ ደቃ ዕጫ ክትድሕን ዝኸኣለት። እቶም ካብታ ዝዓነወት መርከብ ብሂወት ዝተረፉ ምስ ደሓኑ፣ ወይዘሮ ስፓፎርድ ከቢድ ተስፋ ቁርጸት እዩ ኣጎልቢብዋ። ከምዚ ዝብል ድምጺ ድማ ሰምዐት " ንዓላማ ኢኺ ተማሒርኪ"። ብቅጽበት ድማ ከምዚ ዝብል ቃላት መሓዝኣ ተዘከራ፣ " ኩሉ ኣብ ዝመልኣልካ ከተመስግንን ሕጉስ ክትከውንን ቀሊልዩ፣ ግናኸ ኣስተውዕል ንስኻ ናይ ጥዑም ኩነታት ዓርኪ እግዚኣብሄር ኣኮንካን''።
እዚ ዘስደምም ወረ ዝሰምዐ ስፓፎርድ፣ ነታ ተመንዚዓ ዝነበረት ሰበይቱ ንምርካብ፣ በታ ንግሆ ካብ ኒውዮርክ ትብገስ መርከብ ገስገሰ። በርዛ ስፓፎርድ (ደሓር ዝተወደት ሓሙሸይቲ ጓሎም)፣ ንኹነታት ጉዕዞ ኣቡኣ ክትገልጾ ከላ ከምዚ ትብል፣ እቲ ካፕተይን ናይታ መርከም ነቦይ ናብቲ ገምገም ጸውዖ እሞ፣ ብጥንቃቀ ድሕሪ ምግማት፣ ከምዚ በሎ፣ "እቲ መርከብ ቪለ ዲ ሃቭረ ዝጠሓለትሉ ባታ እዚ ንሓልፎ ዘሎና እዩ፣ ሰለስተ ማይልስ ዝኸውን ዕምቆት ድማ ኣለዎ"። ድሕሪ እዚ ስፓፎርድ ናብ ወንበሩ ብምምላስ ግጥሚ ናይታ ፍልጥቲ ዝኾነት መዝመሩ ጸሓፈ።
እተን ኣብቲ እዋን ስፓፎርድ ዝጸሓፈን ቃላት ኣብ ካልኣይ መጽሓፍ ነገስት 4፣26 ዘሎዋ እየን። መቃልሕ ድምጺ ናይታ እንኮ ወዳ ዝሞታ ሽናማዊት ሰበይቲ የድምጻ። ነፍሳ ኣብ ውሽጣ ከም ዝመኸኸት እዃ እንተተገልጸ፣ ንሳ ግና ገና "ደሓንዩ" ትብል ነበረት። ልክዕ ከምቲ ናይታ ሽናማዊት ሰበይቲ፣ ናይ ስፓፎርድ መዝሙር ነዚ እያ እትገልጽ፣- ኣብ እግዚኣብሄር ዝውከል ሰብ ከም ዘየንደልህጽዩ።
ንዝኾነ ይኹን ካባና ከምዚ ናይ እንዳ ስፓፎርድ እንተዝገጥሞ ከመይ ምኾነ ነይሩ፣ ንምግማቱ ኣዝዩ ከቢድ እዩ። ግናኸ እቲ ንኣኣቶም ዘጽንዐ ኣምላኽ ምሳና ውን ከም ዘሎ ንፈልጥ ኢና።
ዝመጸ እንተመጸ ንነፍስኻ ደሓን ሙዃኑ፣ ኣብ እግዚኣብሄር ትተኣማመን ዶ?
"ደሓንዩ ንነፍሰይ" ብድሕሪ እታ መዝመር ዘሎ ዛንታ
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode