text:
ኣብ ዓውዲ ሕክምና ዘድሃቡ ፅሓፋት ብምዝርጋሕ ዝፍለጥ መርበብ ሓበሬታ ደቬክስ ኣብ ዝዘርገሖ ዜና ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ስርዓት ድሕሪ እቲ ኣብ ኣቕርቦት ሰብኣዊ ሓገዝ ትግራይ ኣዲሂቡ ዝገበሮ ተጻብኦ ደው ናይ ምባል ውሳነ ክሳብ ሕዚ ኣብ ባይታ እዚ ዝበሃል ዝተቀየረ ኣቕርቦት ሰብኣዊ ሓገዝ የለን ኢሉ፡፡
ስምምዕ ተፃብኦ ደው ምባል ካብ ዝእወጅ ሰሙን ሓሊፍዎ ኣሎ እንተኾነ ክሳብ ሕዚ ናብ ትግራይ ዝኣተወ ምግቢ የለን ክብሉ ድማ ዋና ዳይርክተር ውዱብ ጥዕና ዓለም ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም ብረብዕ 21 መጋቢት 2014 ዓ/ም ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ኣፍሊጦም ኣለው፡፡
ፋሽሽታውያን ልፍንቲ ሓይልታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ን 6ተ ሚልዮን ህዝቢ ትግራይ ንልዕሊ 5ተ ሚኢቲ መዓልታት ብክባን ዕፅዋን ጅሆ ምትሓዞም ካብቶም ኣብ ዘመናዊ ታሪኽ ዝነውሑ ክልከላታት ሓደ ምዃኑ ዶክተር ቴድሮስ ኣገንዚቦም፡፡
ምስ ኣብ ካልእ ዓለም ዘሎ ግርጭታት እንትወዳደር ኣብ ትግራይ ዘሎ ኣቕርቦት ሰብኣዊ ሓገዝ እቲ ገዚፍ ዕንቅፋት ዝገጠሞ ምዃኑ ዝገለፁ ድማ ዋና ፈፃሚ ስራሕ ፕሮግራም ቅድመ ምክልኻል ሓደጋ ጥዕና ሕቡራት ሃገራት ዶክተር ማይክ ሪያን ኮይኖም ኣብ ትግራይን ዩክሬንን ዝተወልዑ ኩናታት ኣዝዮም ዝተፈለዩ፡ ወረርቲ ሓይልታት ምንፃል ህዝቢ ኣካል ስልቶምን #ወተሃደራዊ ስትራተጅኦምን ዝገበርሉን ምዃኑ ኣነፂሮም፡፡
ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም ኣብ ልዕሊ ትካላት ጥዕና መጥቓዕቲ ምፍፃም ንዓለምለኻዊ ሕጊ ሰብኣውነት ዝጥሕስ ብምዃኑ ብህፁፅ ደው ክብል ኣለዎ ዝበሉ ኮይኖም ኩሎም ኣብ ጎንፂ ኢድ ዘሎም ሓይልታት ድማ ሰብኣዊ ሓገዝ ናብ ግዳያት ክበፅሕ ሓላፍነቶም ክፍፅሙ ዝፀውዑ ድማ ዶክተር ማይክ ሪያን እዮም፡፡
ብፀጋይ መኮነን
ድሕሪ እቲ ሰሙን ዘቑፀረ ምርድዳእ ተፃብኦ ደው ምባል ሕዚ እውን ትካላት ገበርቲ ሰናይ ናብ ትግራይ ምግቢ ከእትዎ ከምዘይካኣላ ተሓቢሩ፡፡
ኣብ ዓውዲ ሕክምና ዘድሃቡ ፅሓፋት ብምዝርጋሕ ዝፍለጥ መርበብ ሓበሬታ ደቬክስ ኣብ ዝዘርገሖ ዜና ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ስርዓት ድሕሪ እቲ ኣብ ኣቕርቦት ሰብኣዊ ሓገዝ ትግራይ ኣዲሂቡ ዝገበሮ ተጻብኦ ደው ናይ ምባል ውሳነ ክሳብ ሕዚ ኣብ ባይታ እዚ ዝበሃል ዝተቀየረ ኣቕርቦት ሰብኣዊ ሓገዝ የለን ኢሉ፡፡


c: text/html

text:
ኣብ ሬስቶራንት ንምስራሕ ኽትስልጥኑ ምስ እትደልዩ
ምስ ኣተልየ ደ ሳቭዋኽ ኩዚኔ Atelier des Savoirs Culinaires
እንታይ ኢዩ?
ሓደ ናይ ስልጠና መደብ ን 10 ሰሙን ናይ ሓባርን ናይ ውልቂ ናይ ረኤስቶራንት ሞያ ንስትምሃር.
ንመን ኢዩ ፧
ረፉጂ ፕሮተኽሽን ሱብሲደር Réfugié et protection subsidiaire
ዞባ\ ዴባርትሞ
71 - Saône-et-Loire
ን 10 ሰሙናት
ረፉጂ ፕሮተኽሽን ሱብሲደር Réfugié et protection subsidiaire
ዞባ\ ዴባርትሞ
71 - Saône-et-Loire
ን 10 ሰሙናት
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ክሰብሉ እዚ ስልጠና
• ኣብ ሞያ ምኽሳን ሓደ ጥበብ ኣጥርዩ
• ክእለትኩም ናብ ሞያ ንምስግጋር
• መሰረታዊ ዝኾነ ናይ ሞያዊ ክእለት ኣብ ሞያ ምኽሻን ከም ብሓድሽ ንምምዕባልን ንምክዕባትን፣ ሞያውያን ኪኦአንኩም ንምውጻእ
- ምስ ሰብ ሞያ እቲዓውዲ ምልላይ
ን ኣሰናይነትና ክሰብሉ
• ብእኡ ሓደ ሞያ ኣካዕብትሉ
• እናተመሃርኩም እትስልጥንሉ ዓውዲ
• ንዝዕንቕፍኹም ነገራት ብምእላይ፣ ሓደ መፍትሒ ናይ ምርካብ ዓቕሚ ምምዕባል
• ንምርዳእ፣ ንምምላኽ ፣ መድለዪ ስራሕ ወብሳይታት ምጥቃም ምኽኣል
ብቕዓት ንምጥራይ
- ኣተዓቓቕባን ኣጠቓቕማ ምኽእላ፣ ኣሰራርዓ ቢያቲታት ምኽኣል። ኣጸራርያ ባይ ስራሕ ቦታኹም ምኽኣል።
- ናይ CV ፣ ናይ ተበግሶ ደብዳቤ፣ ናይ ልምምድ ናይ ስራሕን ፣ ምስ ሰብ ሞያን ፣ ናይ ዲጁኢታል ዓለምን ምልላይ
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ነዞም ዝስዕቡ ቀጥዕታት እተማልኡ ምስ እትኾኑ
- ናይ ምመንበሪ ወረቐት ኣብ ፈረንሳ (ናይ ስደተኛ ምስ ዝህልወኩም)
- ኣብ ፖለምፕልዋ ዝተመዝግብኩም ስ እትኾኑ
- እንተደኣኣ ነበርቲ Saône-et-Loire ኴይንኩም፣
ከምኡ እውን
- ሰሉስ ፣ ረቡዕ፣ን ሓሙስን ካብ ሰዓታት 15h ክሳብ 20h, ዓርቢ ካብ ሰዕታት 15h ክሳብ 19h30
- ቀዳም ድማ ከብ ሰዓታት 6h30 ክሳብ 14h ከምኡውን ካብ ሰዓታት 18h ክሳብ 23h ኣብ እዋን በዓላትን ፣ኣገደስቲ ኩነታትን ክህሉ እንከሎ ክትርከቡ ። ትኽእሉ እንተዂይንኩምን
ርኸቡና
ናብ Marie BERNARD – ምስ ወኪል ማሕበራዊ ርክባት
ኢመይል ብምጽሓፍ ፣ m.bernard@lepont.asso.fr –
ወይ ብ ቴለፎን 07.63.66.00.28

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ ረዲአት ናብ ትግራይ ንክበጽሕ፡ ግጭት ጠጠው ከምዘበለ ኣፍሊጡWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ ረዲአት ናብ ትግራይ ዝበጽሓሉ ኩነታት ንምፍጣር ግጭት ጠጠው ከምዘበለ ናይቲ መንግስታዊ ኣገልግሎት ኮሚኒኬሽን ብ24 መጋቢት 2022 ኣፍሊጡ። እቲ መግለጺ ኣተሓሒዙ ናብ ትግራይ ዝቐርብ ሰብኣዊ ረዲአት ምእንቲ ክቀላጠፍ መንግስቲ ዝተፈላለዩ ስጉምትታት ይወስድ ከም ዘሎ እውን ሓቢሩ።
በቲ መግለጺ መሰረት፡ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ናብ ትግራይ ዝገብሮ ናይ ነፈርቲ በረራታት ክውስኽ፡ ረዲአት ንዘቕርቡ ለገስቲ ኣካላት ዝኸውን ናይ ነዳድን ገንዘብን ቀረብ ብስሩዕ ዝቕጽለሉ መንገዲ ከም ዝፍጠር ጠቒሱ። ምስዚ ብዝተተሓሓዘ ኮሚተ ዓለምለኸ ማሕበር ቀይሕ መስልቀል፡ ትካል ጥዕና ዓለምን ናይ ሕብረት ኤውሮጳ ናይ ረዲአት ትካላትን ናብ ትግራይ ሓገዝ ምቕራብ ንክኽእሉ ናይ ነፈርቲ በረራታት ተሰሪዑ ከም ዘሎ ኣብቲ መግለጺ ተጠቒሱ። ካብዚ ሓሊፉ መንግስቲ ብመሬት ብመስመር ኣብዓላ-መቐለ ረዲአት ዝቐርበሉ ኩነታት ንምጥጣሕ ይሰርሕ ከምዘሎ ኣብዚ መግለጺኡ ኣስፊሩ።
እቲ መግለጺ ኣብዚ እዋንዚ ብኣሸሓት ዝቑጸሩ ተጋሩ ሰብኣዊ ረዲአት ንምርካብ ናብ ጐረባብቲ ክልላት ይፈልሱ ከም ዘለዉ ከኣ ጠቒሱ። በዚ መሰረት ጐራባብቲ ትግራይ ዝኾኑ ወገናት ንህዝቢ ትግራይ ዝገብርሉ ዘለዉ ኣቀባብላ፡ ናይቲ ህዝብታት ሕውነትን ሓድነትን መንፈስ ዘርኢ ምዃኑ ኣብቲ መግለጺ ተጠቒሱ። ኣተሓሒዙ ከኣ ህዝቢ ትራይ ካብ መንበሪኡ ከይተመዛበለ ሓገዝ ክበጽሖ እንከሎ ካብ ምክልባት ከም ዘድሕን ተጠቒሱ።
ስለዚ መንግስቲ ኢትዮጵያ ናይዚ ኣብ ጸገም ዘሎ ህዝቢ ሽግር ምፍታሕ ካብ ዝኾነ ነገር ንላዕሊ ቀዳምነት ከም ዝህቦ ብምርዳእ፡ ናብ ትግራይ ዝቐርብ ህጹጽ ሰብኣዊ ረዲአት ብቕልጡፍን በቐጻልን ንምስላጥ ኩሉ ዝከኣሎ ዘበለ ጻዕሪ ክገብር ድልዊ ምዃኑ በመንግስታዊ መግለጺ ተሓቢሩ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ እዚ ምእንቲ ሰብኣውነት ግጭት ናይ ምቛም ውሳነ፡ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዘሎ ሰብኣዊ ቅልውላው ከም ዘመሓይሾ፡ ካብኡ ሓሊፉ ኣብ ቀጻሊ ብዘይተወሳኺ ደም ምፍሳስ ቀዋሚ መፍትሒ ከምጽእ ተስፋ ከም ዘለዎ ገሊጹ።
ዝተፈላለዩ ወገናት ንስጉምቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ይድግፍዎ ኣለዉ። እንተኾነ ካብ ናይ ክሳብ ሕጂ ተመኩሮ ብምንቃል ኣብ ምትግባርን ዘይምትግባርን ናይዚ ውሳነ ስግኣት ኣለዎም። ብወገን ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራን፡ ጉጅለ ህግደፍን ዓፋርን ዝንጸባረቑ ዘለዉ መርገጻት ከኣ ዝያዳ ሻቕሎት ዘሕድሩ እዮም።
ግብጺ 31 ኤርትራውያን ብሓይሊ ጠሪዛ፡ ንተወሳኺ ከኣ ትዳሎ ኣላWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
“መድረኽ ስድተኛታት ኣብ ግብጺ / Refugees Platform in Egypt/” ዝተባህለ ትካል፡ ግብጻውያን ሓለፍቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን 31 ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ኣገዲድካ ናብ ኣስመራ ናይ ምጥራዝ ገበን ከም ዝፈጸሙ ብ22 መጋቢት 2022 ሓቢሩ። ሓንቲ ካብቶም ግዳያት ክትርእን ክትሰምዕን ዘይትኽእል ኣካለ-ጐደሎ ኣደ ምስ በዓል ቤታን ክልተ ደቃን ከም ዝርከብዎም እቲ ሓበሬታ ጠቒሱ። ምስዚ ብዝተተሓሕዘ እዛ ዘይትሰምዕን ዓይነስውርትን ኣደ፡ ኣብ ማእሰርቲ እንከላ ከም ዝወለደትን ውላዳ ኣብቲ ዝወለድትሉ ሆስፒታል ከም ዝሞተትን ተፈሊጡ። ብኻልእ ወገን ከኣ ካብቶም ግዳያት 5 ደቂ ኣንስትዮ፡ 6 ህጻናትን 2 ትሕቲ 17 ዓመት ዝዕድመአን ደቂ ኣንስትዮን ከም ዝርከበኦም ኣብቲ ጸብጻብ ተጠቒሱ።
እቲ ትካል ኣተሓሒዙ፡ ናይቶም ኣብ ኣብ መዳጐኒ ማእከል ግዝኣት ኣስዋን ዝነበሩ ግዳያት ኣብ ደቡብ ካይሮ ናብ ዝርከብ መበል 15 መደብር ሀልዋን ምምጻኦምን ናብ ኤርትራ ዝስጐጉሉ ኩነታት ንምድላው ምዃኑ ንዓኣቶምን ንቤተሰቦምን ከም ዝተሓበሮም ኣፍሊጡ።
እቲ ቀዳማይ ዙርያ ምጥራዝ ብ16 መጋቢት 2022 ከም ዝተፈጸመን ኣብዚ ዙርዚ ኣደታትን ህጻናትን ናይ ሓደ ቤተሰብ ዝርከብዎም 24 ኤርትራውያን ግዳይ ከም ዝኾኑ ተፈሊጡ። ብዛዕባዚ ጉዳይዚ ካብ እሙናት ዝተረኽበ ሓበሬታ ከም ዘረድኦ፡ እዞም 24 ሰባት ኣብ ኣስመራ ምስ በጽሑ ካብ መዓርፎ ነፈርቲ ናብ ዘይፍለጥ ቦታ ከም ዝተወስዱን ቤተሰቦም ብዛዕባ ሃለዋቶም ከምዘይፈልጡን ተረጋጊጹ።
እዞም ኤርትራውያን ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ናብ ግብጺ ኣቲኹም ተባሂሎም ንዝተፈላለዩ ግዝያት ዝተኣስሩ ኮይኖም፡ ደሓር ካብቲ ዝተኣስርዎ ቦታ ናይ ጉዕዞ ሰነድ ክወስዱ ናብ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ካይሮ ከም ዝተወስዱን እቲ ኤምባሲ ካብ ቤተሰቦም ንነፍሲ ወከፍ 30 ዶላር ከም ዝወሰደን ተፈሊጡ።
እቲ 2ይ ዙርያ ምጥራዝ ብ17 መጋቢት 2022 ከም ዝተፈጸመን ኣብዚ ዙርዚ ድማ 5 ደቂ ትበዕትዮን 2 ደቂ ኣንስትዮን ከም ዝተጠረዙ ተፈሊጡ። እቲ ሓበሬታ ዝሃበ ትካል መድረኽ ስደተኛታት ኣብ ግብጺ ብተመሳሳሊ ኣገባብ 53 ኤርትራውያን እሱራት ንተመሳስሊ ምድላው፡ ካብቲ ኣብ ግዝኣት ኣስዋን ዘሎ መዳጐኒ ማእከል ናብቲ ኣብ ደቡብ ካይሮ ዝርከብ መበል 15 መደበር ተወሲዶም ኣለዉ።
እዞም ግዳይ ምጥራዝ ዝኾኑ ዘለዉ ኤርትራውያን ናብ ግብጺ ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ዝኣተዉ ወይ ኣብታ ሃገር ሕጋውነት ዘይብሎም ክነሶም ኣብኡ ዝጸንሑ ታባሂሎም ዝተኣስሩ፡ ብዛዕባ ጉዳዮም ከረድኡ ኩሉ ሕጋዊ መሰላት ዝተነፍጎም እዮም።
እቲ ብዛዕባዚ ተረኽቦ ጸብጻብ ዘቕርበ መድረኽ ስደተኛታት ኣብ ግብጺ፡ ነቲ ተግባር ብዝምልከት ኣብ ዝሃቦ ርኢቶ፡ ሓለፍቲ ግብጺ ንመሰል ስደተኛታት ዝምልከት ህጉራዊ ሕግታት ከም ዝጠሓሱ ኣብ ግምት ብምእታው ኮኒንዎ።
ጋንታ ብሽግለታ ኤርትራ ኣንጸባራቒ ዓወት ኣመዝጊባWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ.
ኣብ ሃገር ግብጺ ሻርም ኢል-ሸኽ ይካየድ ኣብ ዘሎ መበል 17 ውድድር ሻምፒዮና ኣፍሪቃ ትሳተፍ ዘላ ጋንታ ኤርትራ ኣብቲ መኽፈቲ ብ23 መጋቢት 2022 ኣንጸባራቒ ዓወት ከም ዘመዝገበት መርበብ ሓበሬታ ኣፍሪቃ ቢዝነስ (Africa Business) ሓቢራ። ኣብዚ ብደረጃ ጋንታ ዝተኻየደ ናይ መጀመርያ መዓልቲ ግጥም ጋንታ ኤርትራ 4ተ ወርቂ መዳልያታት እያ ተዓዊታ።
ኣብቲ ሓያል ህልኽ ዝተራእየሉ ውድድር ኤርትራ ብሄኖክ ምሉጌታ፡ ዳዊት የማነ፡ ሚካኤል ጎይተኦምን ኣክሊሉ ገብረህይወትን እያ ወርቂ መዳልያታት ወሲዳ። ኣብዚ ውድድር ደድሕሪ ኤርትራ፡ ደቡብ ኣፍሪቃ 6 ክልኢት (ሰከንድ) ኣልጀርያን ድማ 10 ክልኢት (ሰከንድ) ድሒረን ብምእታው፡ ብቕደም ሰዓብ ብሩርን ነሃስን መዳልያታት ወሲደን።
ኣብ ጋንታ ደቂ ኣንስትዮ ድማ ኤርትራ ወርቂ መዳልያ ክትዕወት እንከላ ጋንታታት ማውርታንያን ሩዋንዳን ከኣ ብሩርንን ነሃስን መዳልያታት ከም ዝተዓወታ ተፈሊጡ። እቲ ውድድር ኣብ 24 መጋቢት 2022 ድማ ብደረጃ ውልቐ ተወዳደርቲ ከም ዝቕጽል ተፈሊጡ’ሎ።
ጋንታ ብስክሊት ኤርትራ ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ኣብ ሩዋንዳ ተመዲቡ ካብ ዝነበረ ከባብያዊ ውድድር ብሰንኪ ክታበት ኮሮና ቫይረስ ዘይምውሳዳ ተሪፋ ከም ዝነበረት ዝዝከር እዩ።
ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ሱዳን ብጃምላ ይግፈፉ ኣለዉWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ገለ ካብ ግዳያት
ኣብ ሱዳን ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብከባብያዊ ሓይልታት ጸጥታ ገፊፍካ ናይ ምእሳርን ንብረቶም ናይ ምርሳይን ወፈራ ከም ዝካየድ መርበብ ኤርትራ ሁብ (Eritrea Hub) ምጭታታ ካብቲ ቦታ ብምጥቃስ ብ22 መጋቢት 2022 ሓቢራ። ካብ ሱዳን ብቐጻሊ ዝርከብ ዘሎ ሓበሬታ ከም ዘረድኦ፡ ኣባላት ፖሊስን ወታደራትን ሱዳን ኣብ ጐዳናታት፡ ቦታ ስረሖምን መንበሪ ቦትኦምን ንዝረኸብዎም ኤርትራውያን ስደተኛታት ገፊፎም ናይ ምእሳር ወፈራ ቀጺለምዎ ኣለዉ።
እቲ ዜና ከም ዝሓበሮ ኣባላት ፖሊስ ሱዳን ናይቶም ኤርትራውያን መንበሪ ፈቓድ ርእዮም ግዜኡ ዝሐለፈ እንተኮይኑ ካብ 200 ሺሕ ክሳብ 400 ሺሕ ናይ ሱዳን ፓውንድ የኽፍልዎም። ነዚ ዝተጠቕሰ ዓቐን ገንዘብ ክኸፍሉ ዘይከኣሉ ከኣ ብቐጥታ ናብ ቤት ማእሰርቲ ይውሰድዎም ። ሓንሳብ ምስ ከፈልካ ካልእ ኣካል ተጠውዩ ከየኽፍለካ ውሕስነት የብሉን። እቲ ዝኽፈል ገንዘብ ናብ ናይ መንግስቲ ሱዳን ሳጹን ድዩ ዝኣቱ ወይ እቶም ኣብ ጐደናታት ዝርከብዎ ኣባላት ፖሊስ ንግሎም ይጥቀምሉ ከምዘይፍለጥ እቲ ዜና ሓቢሩ።
ኣብ ሰብኣዊ መሰል ዝግደሱ ወገናት ከም ዝብልዎ ኣባላት ፖሊስ ሱዳን ንኤርትራውያን ከም ሓደ ምንጪ ኣታዊ እዮም ዝጥቀምሎም። እዚ ዝኽፈል ዓቐን ነቶም ኣብ ዝተፈላለዩ ጸገማት ተዋሒጦም ዘለዉ ኤርትራውያን ካብ ዓቕሞም ንላዕሊ እዩ። እቲ ዜና ከም ዘዘኸኸሮ እቲ መንበሪ ፈቓድ ዘሕድስ ቤት ጽሕፈት ኢሚግረሽን ሱዳን ካብ ዝዕጾ ዝያዳ ዓመት ኮይኑዎ ኣሎ። ስለዚ ኤርትራውያን ናይ መንበሪ ፈቓዶም ግዜኡ ክሓልፍ እንከሎ ዘሕድስሉ መተካእታ የብሎም።
ጉዳይ ሰብኣዊ መሰል ኤርትራውያን ዘገድሶ ኣካል፡ ነዚ ብዝምልከት ናብ መንግስቲ ሱዳን መጸዋዕታ ኣቕሪቡ ኣሎ። ኣብቲ ዘቕረቦ መጸዋዕታ ድማ፡ 1ይ መንበሪ ፈቓድ ናይ ምሕዳስ ሓላፍነት ዘለዎ ቤት ጽሕፈት ኢሚግረሽን ብቕልጡፍ ክኽፈት፡ 2) ኩሎም ብሰንኪ መንበሪ ፈቓድ ተኣሲሮም ዘለዉ ኤርትራውያን ካብ ማእሰርቲ ተፈቲሖም ብህጽጹ ክሕደሰሎም። 3) ናይ ምሕዳስ ዕድል ኣብ ዘየብሉ ዝተኸፍለ ገንዘብ ክምለሰሎ ዝብሉ ምሕጽንታታት ይርከብዎ።
ኢማራት 30 ቶን ሓገዝ መግቢ ናብ ትግራይ ልኢኻWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ሕቡራት ዓረብ ኢማራት 30 ቶን ዝምዘን ሓገዝ መግቢ ብቐጥታ ብነፋሪት ናብ ትግራይ ከም ዝለኣኸት ዜና ወሽመጥ (gulf news) ብ19 መጋቢት 2022 ሓቢራ። እዚ ሓገዝ መግቢ 5,600 ደቂ ኣንስትዮን ህጻናትን ንዝርከብዎም 7,000 ሰባት ከም ዝውሃብ እቲ ዜና ኣስፊሩ። እቲ ዜና ኣተሓሒዙ ከም ዝጠቐሶ ኣምበሳደር ኢማራት ኣብ ኢትዮጵያ፡ መሓመድ ሱሌማን ኣልራሽዲ “ኢማራት ኣብ ትግራይ ዘሎ ናይ መግቢ ጸገም ንምፍታሕ ሰብኣዊ ረዲአት ኣብ ምቕራብ ክትሕግዝ ድልውቲ እያ።” ከም ዝበሉ ኣስፊሩ።
እዚ ዜና ወሽመጥ፡ ኢማራት ኣብ ኣህጉራዊ መድረኽ እውን ረዲአት ንምቕራብ ድልውቲ ምዃና ሓቢሩ፡ ንጽጉማት ናይ ሓገዝ ኢዳ ብምዝርጋሕ ኣብ ቅድሚት ከምትስራዕ ጠቒሱ፡ ረዲአት ዝደሊ ህዝቢ ናብ ዘለወን ሃገራት፡ ብህጹጽ ካብ ምቕራብ ድሕር ከምዘይትብል ጸብጺቡ።
ኢማራት ደገፍ ንዘድልየን ሃገራት ምሕጋዝ ልዑል ግምት እትህብ፡ እዚ ከኣ ልዕሊ ኩሉ ብዘይኣፈላላይ ንህዝቢ ክብሪ ካብ ምሃብ ዝነቅል ምዃኑ እቲ ዜና ተቒሱ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት እውን ብመንገዲ ትካል መግቢ ዓለም 337 ቶን መግቢ ናብ መቐለ ከም ዝለኣኸት ኣዘኻኺሩ። እዚ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ሓገዝ 63.000 ደቂ ኣንስትዮን ህጻናትን ዝርከብዎም 80, 000 ሰባት ንምሕጋዝ ተባሂሉ ዝተላእከ ምንባሩ ከኣ ተፈሊጡ። እቲ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ሓገዝ 200 ቶን ዘይቲ ብልዕን 18.5 ቶን መድሃኒትን ይርከቦ ከም ዝነበረ እቲ ዜና ብተወሳኺ ሓቢሩ።
ሕቡራት ዓረብ ኢማራት፡ በቲ ሓደ ወገን ንፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘመናዊ ድሮናት ኣዕጢቓ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ንብረትን ትግራይ ዕንወት ንክወርድ ጠንቂ ክነሳ፡ ኣብ ከምዚ ዓይነት ሰብኣዊ ተግባራት ምስታፋ ንብዙሓት የዛርብ ኣሎ። እዚ ከምዚሉ እንከሎ፡ ናይ ኢማራት ምስ ህዝቢ ትግራይ ምድንጋጽ ንጉጅለ ህግደፍ ባህ ከምዘይብሎ ድማ ናይ ብዙሓት ግምት እዩ።
ኣብ ኣስመራ፡ ወንጌላውያን ተኣሲሮምWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣብ ከተማ ኣስመራ ኣብዚ ቀረባ መዓልታት፡ 29 ሰዓብቲ ቤተ-ክርስትያን ወንገላውያን ከም ዝተኣስሩ ቢቢሲ (BBC) ናይ ኤርትራ ምንጭታታ ብምጥቃስ ሓቢራ። በቲ ሓበሬታ መሰረት እዞም ኣመንቲ ዝተኣስሩ ኣብ ብሕቲ ገዛኹም ጸሊኹም ብዝብል ክሲ ምዃኑ ተፈሊጡ።
እዞም 12 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከበኦም 29 ግዳያት ኣብ ከባቢ ዓዲ ኣበይቶ ናብ ዝርከብን ዝለዓለ ግፍዕታት ዝፍጸመሉን ቤት ማእሰርቲ ማይሰርዋ ከም ዝተወስዱ እቲ ሓበሬታ ኣረጋጊጹ። ህግደፍ ካብ 2002 ዝጀመሮ ማእሰርቲ መራሕትን ሰዓብትን ወንገላውያን ክሳብ ሕጂ ከም ዘየቋረጾ እቶም ምንጭታት ጠቒሶም። ኣብ ኤርትራ ኣብ ዓመተ- 2021 ንዓመታት ኣብ ማእሰርቲ ዝነበሩ ኣመንቲ ወንጌላውያን ኣብያተ ክርስትያን ተፈቲሖም ዝብል ሓበሬታ ይዝርጋሕ ነይሩ እዩ። እንተኾነ እዚ ሓደሽ ማእሰርቲ እቲ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ምፍታሕ እሱራት ነቶም ዘጋጥሙ ዝነበሩ ተቓውሞ ንግዜኡ ንምህዳእ እምበር መሰረታዊ ከምዘይነበረ ዘርኢ እዩ።
ቤት-ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ቅድሚ ሰሙናት ኣብ ዘውጽኦ እዋናዊ ጸብጻብ፡ ኣተሓሕዛ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ምምሕያሽ ከምዘየርኣየ ምጥቃሱ ዝዝከር እዩ። ፍሉይ ተኸታታሊ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ፡ ሱዳናዊ መሓመድ ዓብደልሰላም ባበክር፡ ኣብ ህልው ኩነታት ኤርትራ ኣመልኪቶም ኣብ ዘቕረብዎ ጸብጻብ፡ "ኣብ'ታ ሃገር ኣብ ጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ዝኾነ ምምሕያሽ ምህላዉ ዘርኢ ምልክት ኣይረኸብናን" ምባሎም ይፍለጥ። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ለካቲት 2022 ንዓመታት ኣብ ማሕዩር ዝነበሩ 3ይ ፓትሪያርክ ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያን ኤርትራ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ከይተፈትሑ ኣብ መበል 94 ዓመቶም ምዕራፎም ካልእ ኣብ ኤርትራ ክሳብ ክንደይ መሰል እምነት ከምዘይክበር ዘመልክት እዩ።
ትካል ዶብ-ኣልቦ ሓካይም ናብ ኢትዮጵያ ምሕጽንታ ኣቕሪቡWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ፕረሲደንት ትካል ዶብ ኣልቦ ሓካይም ናይ ስፓኛ ፓውላ ጊል፡ ብ17 መጋቢት 2022 ኣብ ዘውጽኤኦ መግለጺ፡ ኢትዮጵያ ነቶም ብ24 ሰነ 2021 ኣብ ትግራይ ዝተቐትሉ ኣባላቶም ብዝምልከት ናይ ዝገበረቶ ምጽራይ ውጽኢት ዝምልከት ዝርዝር ክትህቦም ከም ዝሓተታ ሮይተርስ ሓቢሩ።
ናይቶም ኣብ ትግራይ ዝተቐትሉ ሰራሕተኛታት ትካል ዶብ ኣልቦ ሓካይም፡ ስፐይናዊት ጓል 35 ዓመት ማሪያ ሄርናንደዝ፡ ተጋሩ ደቂ 31 ዓመት፡ ዮሃንስ ሓለፎም ረዳን ቴድሮስ ገብረማርያም ገብረሚካኤልን ሬሳ ብ24 ሰነ 2021 እዩ ደተርብዩ ተረኺቡ። ዝጥቀሙላ ዝነበሩ መኪና ከኣ ንጽባሒቱ 25 ሰነ 2021 ካብቲ ሬሳታት ዝወደቐሉ ቦታ 100-400 ሜትሮ ርሒቓ ከም ዝተረኽበት እዘን ፕርሲደት ትካል ዶብ ኣልቦ ሓካይም፡ ኣብ መግለጺኤን ሓቢረን።
እቲ መግለጺ ናይቲ ትካል ድሕሪ 6 ኣዋር ኣቀታትለኦም ንምፍላጥ፡ ኩሉ ዝከኣል ዘበለ ጻዕሪ ንክግበር ናብ ዝምልከቶም ኣካላት ጸዋዒት ኣቕሪቡ ከም ዝነበረ ጠቒሱ። ምስዚ ኣተሓሒዙ ከኣ ብዛዕባዚ ቅትለት ምስ ብዙሓት ናይ ኢትዮጵያ ፈደራላዊ ዲሞክራስያዊ ረፐብሊክ መንግስቲ (ኢፈዲ ሪመ) ሚኒስተራትን ናይ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ( ህወሓት) ኣካላትን ተራኺቦም ናይ ዝተገብረ መርመራ ውጽኢት ክወሃቦም ከም ዝሓተቱ እውን ጠቒሶም።
ኒውዮርክ ታይምስ ዝተባህለት ጋዜጣ ብወገና፡ ነዚ ብዝምልከት ኣብ ዘቕረበቶ ውጽኢት መርመራ ናይቲ ቅትለት ተሓታትነት ንኣባላት ሰራዊት ኢትዮጵያ ከም ዝምልከት ብ17 መጋቢት 2022 ኣመልኪታ። ምስዚ ብዝተጠሓሓዘ እቲ መግለጺ ከም ዝጠቐሶ እቲ ትካል ኣቀታትላ ሰራሕተኛታቱ ንምፍላጥ፡ ኣብ ከመይ ኩነታት ከም ዝተፈጸመን ብድሕሪቲ ተግባር መን ከም ዝነበረን ምሉእ ግንዛበ ንምርካብ ብዘይዕረፍቲ ክሰርሕ ከም ዝጸንሐ ኣመልኪቱ። እተን ፕረሲደንት ናይቲ ትካል ባዕላቶም ብዝገበርዎ ጻዕሪ ዝረኸብዎ ሓበሬታ ከም ዘሎን ነቲ ሓበሬታ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ እውን ከም ዘካፈልዎ ጠቒሰን፡ እንተኾነ ዝያዳ ምርግጋጽን ምንጻርን ከም ዘድልዮም ድማ ኣስፊረን።
ፕረሲደንት ፓውላ ኣብቲ ዝገበረዎ ናይ ምጽራይ ጻዕሪ፡ ብምሉእ ዓቕሞም ምእንቲ ብዛዓብቲ ቅትለት ከጻርዩ ንሰራዊት ኢትዮጵያ ኮነ ንሓይልታት ትግራይ ከም ዘሳተፍዎም ሓቢርን። እቲ ዝረኸብዎ ሓባሬታ ነቲ ትካል ኮነ ንቤተሰብ እቶም ግዳያት ንከካፍሉ ከም ዝሓተትዎም እውን ገሊጸን። ምስዚ ኩሉ ግና ስለምንታይ እቲ ቅትለት ከም ዝተፈጸመ ዘዕግብ ሓበሬታ ኣይተረኽበ። ብዛዕባዚ ጉዳይዚ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ዝካየድ ቀጻሊ መርመራ ስለ ዘሎ፡ ውጽኢት ናይቲ ግዜ ዘይህብ ምጽራይ ክረኽባ ይጽበያ ምህላወን ኣብ መግለጺኤን ኣስፊረን ።
ወርሒ መጋቢት 64 ተጎርባ ዓባይ ሓበንWritten by ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ኣብቲ ናይ 30 ዓመታት መሪር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብግቡእ እንተዝስነድ ነፍሲ ወከፍ ዕለት ናይ ገዛእ ርእሳ ሕላገት ኣንቢራ እያ ሓሊፋ። 1961 ምጅማር ብረታዊ ቃልስን 1991 ምርግጋጽ ናጽነት ኤርትራን ከኣ ናይቲ ኣዝዩ ብዙሕ ዝርዝር ዝሓቖፈ ግን ከኣ ዘይተነግረሉ ነዊሕ መስርሕ ብረታዊ ቃልስና፡ ናይ መጀመርታን መወዳእታን ዕድለኛታት ጫፋት እየን። 15 መጋቢት 1964ን ተጐርባን ከኣ ኣብቲ መስርሕ ናይ ገዛእ ርእሰን ተዘክሮ ኣንቢረን ካብ ዝሓልፋ ዕለታትን ቦታታትን እየን። እነሆ ከኣ ንዝሓለፈ 58 ዓመታት ንዝክረን ኣለና።
ሓይልታት መግዛእቲ ኢትዮጵያ፡ ሰውራ ኤርትራ ንምብርዓን ብምስትነዓቕ ብሓይሊ ፖሊስ ዓባይ ጥራይ ክከላኸልዎ ዝገበርዎ ፈተነታት ውጽኢት ምስ ሰኣንሉ፡ ኣብዚ ዝተጠቕሰ ዕለትን ቦታን ፍሉይ ሓይሊ ጦርሰራዊት ካብ ሃይኮታ ኣውፊሮም ምስቲ ልዕልና ዕላማን፣ ትብዓትን ጽንዓትን እንተዘይኮይኑ፡ ኣዝዩ ውሑድ ቁጽርን ድሑር ኣጽዋርን ዝነበሮ ኣሃዱታት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ገጢሞም። ዕላመኦም ነቲ ናይ ሰውራ ቁልዒ ሓንሳብን ንሓዋሩን ንምጥፋእ ነይሩ። እንተኾነ ኩነታት ካብ ትጽቢቶም ወጻኢ ኮይኑ፡ ኣብዚ ናይ መጀመርያ ኣትኪልካ ፊትንፊት ግጥም 80-84 ኣባላት ጦርሰራዊት ተቐቲሎም፡ ብዙሓት ከኣ ተወጊኦም። ሓይልታት መግዛእቲ ኣብ ልዕሊ እቲ መጀመርያ ዘውፈርዎ ኣስታት 200 ሓይሊ ሰብ፡ ተወሳኺ ረዳኢ ሓይልኳ እንተለኣኹ ካብ ስዕረትን ክሳራን ክድሕኑ ግን ኣይከኣሉን። እቲ ብሓርበኛ መሓመድ ዓሊ ኢድሪስ (ኣቡ ርጃላ) ዝምራሕ ዝነበረ ሰራዊት ሓርነት ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ጸላኢ እዚ ዝተጠቕሰ ጉድኣት ኣውሪዱን ኣሕፊሩን ነቲ ግጥም ናብ ሓድሽ ምዕራፍ ከሰጋግሮ እንከሎ፡ ብጥራዩ ዘይኮነስ ሰውራና እውን ክቡር ዋጋ ከፊሉ እዩ። በዚ መሰረት ኣብቲ ውግእ 18 ምዑታት ተጋደልቲ ብጀግንነት ክስዉኡ እንከለዉ 4 ከኣ ተወጊኦም።
ሓይልታት መግዛእቲ ኣደዳ ዘይተጸበይዎ ስዕረትን ክሳራን ኮይኖም ናብቲ ዝመጽዎ ሃይኮታ ምስተመልሱ ኣብቲ ጉዳይ ኢድ ንዘይነበሮም 8 ሲቪል ኤርትራውያን ቀቲሎም። ህዝቢ ንምርዓድን ምስ ሰውራኡ ከይተሓባበር ንምፍርራሕን ከኣ ናይቶም ስዉኣት ተጋደልትን ኣብ ከተማ ዝተቐትሉን ሬሳታት ኣብ ከተማታት ሃይኮታ፡ ኣቑርደት፡ ባረንቱን ከረንን ንነዊሕ ሰዓታት ሰጢሐሞ። ውጽኢቱ ግና ከምቲ ዝተጸበይዎ ራዕዲ ዘይኮነ ሕራነ ኮይኑ። (እዚ ኣሃዛት ክቡር ወልደየሱስ ዓማር ንዝኽሪ ኣቡ ርጃላን ብጾቱን ብ15 ለካቲት 2010 ብእንግሊዘኛ ካብ ዝጸሓፎ ዝተወስደ እዩ)
ውግእ ተጐርባ ከም ኣገዳሲ ታሪኻዊ ተዘክሮ፡ ፍሉይ ጅግንነት ዝተፈጸመሉን ካብቲ ካልእ ውግኣት ኣብ ልዕሊ ጸላኢ ዝለዓለ ክሳራታት ዘውረደን ጥራይ ኣይኮነን። ካብኡ ሓሊፉ ነቲ ግጥም ናብ ሓድሽ ናይ ፊትንፊት ቀዋሚ ግጥም ምዕራፍ ዘሰጋገረ ስለ ዝነበረ፡ ነቲ ኣብ ኤርትራ ካብ ምብራቕ ናብ ምዕራብ፡ ካብ ሰሜን ናብ ደቡብ ዝተፈጸመ ጅግንነት ኣፍደገ ዝኸፈተ ስለ ዝኾነ እዩ ዝዝከር። እዚ ውግእ እቲ ወሳኒ ስንቅን ኣጽዋርን ኣብ ሕልና ሰባት ዝሰፈረ፡ ጽንዓት፡ ቅሩብነትን ተወፋይነት ምዃኑ ዘርኣየ እዩ። ቅድሚ 58 ዓመታት እዚ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ መስተንክር ዝሰርሑ ኤርትራውያን ሓርበኛታት ምስ ምንዋሕ ግዜ፡ ሎሚ ዳርጋ ብህይወት የለዉን ኢልካ ምድምዳም ይከኣል። እቲ ዝተበግስሉን ዋጋ ዝኸፈልሉን ፍትሒ ናይ ምርግጋጽ ቃልሲ ግና እቲ ሓደ ካብቲ ሓደ እንዳተቐባበልና ኣብዚ ሎሚ ዘለዎ ደረጃ በጺሑ ኣሎ። እቲ ኣብ ግዜኡ ነዚ ረዚን ሓላፍነት ዝርከብ ትውልዲ ከኣ መምስ መድረኹ ዝመጣጠን ካልእ ተጐርባ ናይ ምስራሕ ሓላፍነት ከም ዘለዎ ንኻልኢት’ኳ ክዝንግዕ ኣይግብኦን። ነዚ ንምዝኽኻር ኢና ከኣ ንተጐርባ ዓመት መጸት እንዝክራ።
ኣብ ተጐርባ ዓወት ዝተመዝገበሉ ግዜን ኩነታትን ብብዙሕ መልክዑ ካብዚ ሕጂ ዘለናዮ ዝተፈልየ እዩ። ናይ ሓይልታት ኣሰላልፋ፡ ናይቲ ቃልሲ እስትራተጅን ስልትን፡ ናይ መራኸቢ ምዕባለ፡ ናይ ጸላኢ ባህሪ፡ ጠቕላላ ዓለማዊ ኩነታት … ወዘተ ዝተፈልዩ እዮም። እዚ ክበሃል እንከሎ ግና ናይ ተመኩሮ ምውርራርስን ምትእስሳርን የብሎምን ማለት ኣይኮነን። ኣብ ግዜ ዓወት ተጐርባ ኮነ ሎሚ ሕቶ ህዝቢ ቅድሚት ምስራዕ ኣብ ቦታኡ እዩ። ሽዑ ኮነ ሎሚ ወሳኒ ግደ ተሳትፎ ህዝቢ ኣብ ቦታኡ እዩ። ንትማሊ፡ ሎምን ጽባሕን ናይ ምትእስሳር ግድነት’ውን ህያው እዩ። ከምዚ ናትና ዝኣመሰለ ነዊሕን ኣብ ምዕራፍት ዝተኸፋፈለን ቃልሲ ብሓደ ውሱን ትውልዲ ዝውዳእ ኣይኮነን። እንታይ ደኣ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ እዩ ዝሰጋገር። ናይዚ ምስግጋር ቀንዲ ሞተር ከኣ መንእሰይ እዩ። ስለዚ እዚ ንርከበሉ ዘለና እዋን ከም ወትሩ፡ ዝያዳ ኩሉ ክፍልታት ሕብረተሰብ ንመንእሰይ ትውልዳዊ ሓላፍነት ዘሰክሞ ምዃኑ በዚ ኣጋጣሚ ምዝኽኻሩ ኣገዳሲ እዩ። ሓላፍነት መንእሰይ ኩሉ ግዜ ዕዙዝ ኮይኑ፡ እቲ ሓላፍነት ግና ከከምቲ መድረኹ ከቢድን ቀሊልን ክኸውን ይኽእል። ናይ ሎሚ መንእሰይ ሓላፍነት ካብ ናይ ግዜ ተጐርባ መንእሰይ ሓላፍነት ዝተፈልየ ክኸውን ግድነት እዩ። ብመንጽር’ዚ፡ መንእሰይ ኤርትራ ብዝመረጾ ዘይኮነ፡ ሓራን ዲሞክራስያዊትን ኤርትራ ንምርግጋጽ እዚ ንርከበሉ ዘለና መድረኽ ዝጠልቦ ሓላፍነት እዩ ዝስከም። በዚ ኣጋጣሚ ከኣ ናይ ሎሚ መንእሰይ ነዚ ከቢቡና ዘሎ ኤርትራዊ ኮነ ከባብያዊ ሓላፍነት ተረኪቡ፡ ምስ ትማልን ጽባሕን ኣገናዚቡ፡ ክሳብ ሕጂ ንዝተመዝገበ ታሪኻዊ ጀግንነትን ሐበኝነትን መሰረት ገይሩ፡ ናይ ምቅላስን ምስግጋርን ንማንም ከሰክሞ ዘይክእልን ጽባሕ ካብ ሎሚ ዝሓሸ ከም ዝኸውን ናይ ምኽኣል ከቢድ ሓላፍነት ከም ዘለዎን ኣብ ርእሲ ግንዛበኡ ነዘኻኽሮ።
ጨናፍር ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ሃገረ ሽወደን ንታሪኻዊት ኣህጉራዊት መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ብምዉቅ ምስዮት ኣብዒሎምዋWritten by ሽማግለ ጨንፈር
ብዕለት 11መጋቢት 2022 ዓ.ም.ፈ. ክልቲኤን ጨናፍር ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ሃገር ሽወደን ንክብሪ 8ተ መጋቢት መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ንምዝካር ብኤሎትሮኒካዊ መራኸቢ ብዙሓን ዙም ተራኺቦም ምዉቅ ምስዮት ኣካይዶም። ኣኼባ ብክልቲኦም ኣቦ መንበራት ሓጺር ምሕዝነታዊ መግለጺ ድሕሪ ብምሃብ ፡ ንኣባል ፈጻሚት ሽማገለ ብጻይ መብግስተኣብ ኣስመሮም ዕድል ተዋሂቡ ኣዝዩ ኣገዳሲ ዝኾነ ታሪኻውን ባህላውን ግደ ጓል ኣንስተይቲ ኣብ ስሉስ ዓለምን ምዕራባውያንን ዘሎ ፍልልይ ጠቂሱ ብፍላይ ኣብ ሃገርና ዘሎ ብሰንኪ ጨቋኒ ስርዓት ህግደፍ ጉጉይ ምምሕዳርን ነታ እምነ መሰረትን መበቆል ሕብረሰብ ዝኾነት ኳዕናን ጓል ኣንስተይቲ ኤርትራ ዘውርዶ ዘሎ ኣዝዩ ኣሰካፊ ሃስያታት ጠቂሱ ንኣባላት ሰ.ዲ.ህ. ኤ. ዘወፍዮኦ ዘሎዋ ተባዕ ቃልሲ ኣመስጊኑ ንቀጻሊ ከኣ ኣብ ጎድነን ከም ዘሎ ቃል ኣትዩ። ቀጺሉ ብጸይቲ ኣልጋነሽ ያቆብ ብኣዝዩ መሳጢ ዝኾነ ኣገባብ ህልዊ መሪር ሃለዋት ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ ገሊጻ ፡ ብተወሳኺ ሓዲሽ ተረኽቦ ኣብ ስደት ዝጋጠም ዘሎ ምስ ባህልናን ታሪኽናን ዘይዛመድ ጨካን ቅትለታት ኣምሪራ ገሊጻ ብኸመይ ይፍታሕ እንታይ ክግበር ኣለዎ እውን ኣንፈት ብምሃብ ንተሳተፍቲ ክልተ ነጥበ መበገሲ ንክትዕ ብምቅራብ ንሰለስተ ሰዓታት ዝወሰደ መግለጺ ምሕዝነታዊ መልእኽትታትን ክትዕን ብምክያድ ሃነጽቲ ርእይቶታትን ለወባታትን ብምሃብ ኣኼባ ተዛዚሙ።
ሰልፊ ብልጽግና 1ይ ጉባአኡ ጀሚሩ፡ ድምጺ ህግደፍ ግና ኣይተሰምዐንWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣብ ኢትዮጵያ መስራቲ ጉባአ ከየካየደ ተመሪጹ ክመርሕ ዝጸንሐ ሰልፊ ብልጽግና፡ ንሰለስተ መዓልታት ዝቕጽል ቀዳማይ ጉባአኡ ብ11 መጋቢት 2022 ጀሚሩ። ኣብዚ ጉባአ 1600 ናይ ምድማጽ መሰል ዘለዎም ዝርከብዎም 2000 ሰባት ይሳተፉ ከም ዘለዉ ናይቲ ጉባአ ኣሰናዳኢ ኣካል ሓቢሩ። ኣብዚ ብቐጥታ ብተለቪዥን ዝተመሓላለፈ መኽፈቲ፡ ቃል ዘስምዑ ናይቲ ሰልፊ ፕረሲደንት ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ዓሊ፡ ሰልፎም ናብዚ ጉባአ ንምብጻሕ ዝሓለፎ ጉዕዞን ኣብ መጻኢ ናይ ሰልፎ ናይ ስራሕ ቋንቋታት ካብ ሓደ ንላዕሊ ከም ዝኸውንን ኣመላኺቶም። ብምሳልያዊ ኣዘራርባ ከኣ “ብልጽግና ካብ ማይ ምስ ዝወጽእ ዝመውት ዓሳ ዘይኮነ፡ ከም ኣባ ጓብየ ኣብ ማይ ሕጻን ዝነብር እዩ” ኢሎም። ኣባላት እዚ ሰልፊ ልዕሊ 11 ሚልዮን ስለ ዝኾኑ ካብ ኣፍሪቃ ዝዓበየ እዩ እውን ኢሎም። ኣብ መጻኢ ምስቶም ተፈኻኸርቲ ዝብልዎም ተቓወምቲ ሓቢሮም ከም ዝሰርሑ ድማ ቃል ኣትዮም። ንህልዊ ቅልውላውን ናይ ምብትታን ሓደጋን ኢትዮጵያ ዝምልከት ግና ዋላ ሓንቲ ኣይበሉን።
ኣብዚ ጉባአ ዝተሳተፉ ዕዱማት ኣብ ሃሃገሮም ይመርሑ ናይ ዘለዉ ሰልፍታት ተወከልቲ፡ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ቱርኪ፡ ዩጋንዳ፡ ጅቡትን ደቡብ ሱዳንን ናይ ምሕዝነት ቃል ኣስሚዖም። ተወካሊ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ ዘስምዕዎ ቃል ናይ ኢትዮጵያን ከባቢኣን ፍሉጣት ባእታታት ክሰምዩ እንከለወ፡ ስም ሓምድ እድሪስ ዓዋተ ምጥቃሶምን ክውድኡ እንከለዉ “ዓወት ንሓፋሽ” ምባሎምን ቆላሕታ ዝሰሓበ ነይሩ። እዞም ቃል ምሕዝነት ዘቕረቡ ተወከልቲ ብዘይካ ንዶ/ር ኣብይን ብልጽግናን ምውዳስ ብቐጥታ ንህልዊ ቅልውላው ኢትዮጵያ ዝምልከት ዝበልዎ ኣይነበረን። ብኩራት ናይቲ ኣብ ኤርትራ ዝገዝእ ዘሎ ህግደፍ ኣብቲ ናይ ምሕዝነት መልእኽታት ከኣ ነብሱ ዝኸኣለ ኣዛራቢ ኮይኑ ኣሎ።
ብልጽግና ቅድሚ ሒደት መዓልታት ኣብ ዘካየዶ ናይ ተሳተፍቲ ጉባአ ኮንፈረንስ ንመጻኢ ዝምረሓሉ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮን ቅዋምን ስለ ዘጽደቐ፡ እዚ ሰለስተ መዓልታት ዝጸንሕ ጉባአ ስነስርዓታዊ ጥራይ ምዃኑ ዝተፈላለዩ ወገናት ገሊጾም። በቲ ዘጽደቖ ሰነዳት መሰረት ብልጽግና ኣብ መጻኢ ኣብ ህንጸት ሃገረ-መንግስቲ፡ ቁጠባዊ ዕቤትን ጸጥታዊ ምርግጋእን ከተኩር እዩ። ኣም በጻኢ ናይ መንግስቲ ናይ ስራሕ ቋንቋታት፡ ኣምሓርኛ፡ ኦሮሞኛ፡ ዓፋር፡ ትግርኛን ሶማለኛን ክኾኑ እዮም ዝብል ትጽቢት ክህሉ እንከሎ፡ ኣዲስ ኣበባ ከኣ “ኣዲስ ኣበባ-ፊኒፊነ” ተባሂላ ክትስየም ትጽቢት ኣሎ። ብዙሓት ኣብ ላዕለዋይ ጽፍሒ ዝጸንሑ ሓለፍቲ ከም ዝወርዱ ድማ ምልክታት ኣሎ።
ብዙሓት ኢትዮጵያውያን እዚ ጉባአ ንኢትዮጵያ ካብዚ ዘላቶ ቅልውላው ዘውጽኣ ለውጢ ከምዘየምጽእ ብማሕበራዊ መዲያ ርኢቶኦም የገልጹ ኣለዉ።
More...
ኣምበሳደር ሰመረ ርእሶም ካብ ኢትዮጵያ ተሰናቢቱWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣብ ዝሓለፈ 4ተ ዓመታት ኣብ ኢትዮጵያ ኣምንበሳድር ኤርትራ ኮይኑ ዝጸንሐ ሰመረ ርእሶም ብ10 መጋቢት 2022 ካብ ኢትዮጵያ ከም ዝተሰናበተ ፋና ዝተባህለት መንግስታዊ ተለቪዥን ኢትዮጵያ ሓቢራ። ናይ ኢትዮጵያ ፕረሲደንት ወይዘሮ ሳህለ ወርቅ ዘውደ ኣብቲ ምፍናው ሰመረ ንምሕያል ዝምድና ኤርትራን ኢትዮጵያን ክሰርሕ ስለ ዝጸንሐ ኣመስጊነንኦ። ብዛዕባ ንሰመረ ርእሶም ዝትከኦ ሰብ ምምዛዝን ዘይምምዛዝን እቲ ዜና ዝበሎ የለን።ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳይ ኢትዮጵያ ብወገኑ ምስዚ ብዝተተሓሓዘ ኤርትራውያን ኣብ ወጻኢ ኢትዮጵያውያን ደገፍቲ ብልጽግና ኣብ ዘሰናድእዎ ሰላማዊ ሰልፍታት ይሳተፉ ስለ ዘለዉ ምስግናኡ ኣቕሪቡ።
እዚ ከምዚሉ እንከሎ ኢትዮ-ፎረም ዝተባህለ ዘይመንግስታዊ ሚድያ፡ ቀንዲ ስራሕ ኣምንበሳደር ሰመረ ኣብ ኢትዮጵያ ንመንግስቲ ህግደፍ ዝቃወሙ ኤርትራውያን ምእሳርን ምስዋርን ከም ዝነበረ ኣቃሊዑ። ኢትዮ-ፎረም ኣተሓሒዙ ክም ዝገለጾ፡ ኢትዮጵያ ድሕሪ ኣቶ ሬርድዋን ሑሴን ናብ ሃገሮም ምስተመልሱ ኣብ ኤርትራ ኣንበሳደር የብላን።ዝምድና ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብዚ እዋንዚ ካብቲ ኣብ 2018 ክሕደስ እንከሎ ዝነበሮ ደረጃ የንቆልቁል ከም ዘሎ ናይ ብዙሓት ትዕዝብቲ እዩ።
ሰመረ ርእሶም ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝጸንሓሉ፡ ኣብ ናይ 2019 ኣከባብራ በዓል ጥምቀት ኣብ ከተማ ጎንደር ተዓዲሙ፡ ኣብቲ ስነ-ስርዓት ኣብ ዝቐረበ ምርኢት ካርኒቫል ንኤርትራ ከም ኣካል ኢትዮጵያ ዘገልጽ ኣዝዩ ዓብይ ካርታ ኢትዮጵያ ርእዩ ብዘይምቅዋሙ ኣዛራቢ ኮይኑ ከም ዝጸንሐ ዝዝከር እዩ።
ሕቡራት ዓረብ ኢማራት ንቐርኒ ኣፍሪቃ 85 ሚልዮን ዶላር ኣብ ሰብኣዊ ሓገዝ ዝውዕል ለጊሳWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣብ ትሕቲ ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘሎ ደርቅን ማሕበራዊ ቅልውላውን ንምክትታል ዝሰርሑ ዘለዉ ተሓጋጋዚ ማርቲን ግሪፍትስ ብ10 መጋቢት 2022 መግለጺ ሂቦም። ንሶም ኣብቲ ዝሃብዎ መግለጺ፡ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ንኢትዮጵያ ወሲኽካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣጋጢሙ ዘሎ ማሕበራዊ ቅልውላው ንምፍታሕ ዝሕግ 85 ሚሊዮ ዶላር ከም ዝለገሰት ሓቢሮም። እዚ ሓበሬታ ብመንግዲ ሚኒስተር ወጻኢ ጉዳያትን ኣህጉራዊ ምትሕብባር ኢማራት እዩ ተዘርጊሑ።
በቲ ማርቲን ግሪፍትስ ዝሃብዎ መብርሂ መሰረት፡ እቲ ሓገዝ ብመንገዲ ዝተፈላለያ ናይ ረዲአት ትካላት እዩ ናብ ተጠቀምቲ ክቐርብ። እተን በቲ ዝተለገሰ ገንዘብ ኣቢለን ኣብ ምፍታሕ እቲ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ተፈጢሩ ዘሎ ሰብኣዊ ቅልውላው ዝሳተፋን ካብቲ ሓገዝ ዝካፈላን፡ ፡ ትካል መግቢ ዓለም፡ ዓለም ለኻዊ ማሕበር ቀይሕ መስቀል፡ ጉዳይ ህጻናት ሕቡራት ሃገራትን ላዕለዋይ ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታትን ከም ዝኾና እቲ መብርሂ ጠቒሱ። እዚ ዝተዘርዘረ ሓበሬታ ካብቲ ንሰብኣዊ ጉዳያትን ምውህሃድ ህጹጽ ሓገዝን ቀርኒ ኣፍሪቃ ብዝምልከት ዝተዋህበ መግለጺ እዩ።
ኣብቲ ሓገዝ ዝተለገሰሉ ኣጋጣሚ፡ ናይ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስተር ሃገሮም ኣብ ምርግጋእ ቀርኒ ኣፍሪቃ ከም እትግደስ ገሊጾም። እቶም ሚኒስተር ኣተሓሒዞም ኣብቲ ዞባ ዘጋጠመ ምቅይያር ኩነታት ኣየር ነቲ ሰብኣዊ ጸገም ከም ዘጋድዶ ጠቒሶም። ቀጺሎም ከኣ ንልግሶ ዘለና ሓገዝ ናይ ሰብኣዊ ረዲአት ትካላት ብዝግባእ ተዓጢቐን ኣብቲ ህጹጽ ረዲአት ዘድልዮ ዞባ ንከድምዓ እዩ ክብሉ ገሊጾም።
እዚ ብሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝወሃብ ዘሎ ሓገዝ፡ ነቲ ብናይታ ሃገር ዝካየድ ስረሓት ቀይሕ ወርሕን ከሊፋ ፋውደሽንን ዝያዳ ዘሕይል እዩ። እዘን ናይ ኢማራት ትካላት ክሳብ ናይ ኣየርን መርከብን መጐዓዝያ ኣገልግሎት ዝህባ እየን።
ሓይልታት ጸጥታ መንግስቲ: ንሓላፊ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ምሕዝነት ደገፍቲ ሕብረት ኣሲሮምWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣብ ሱዳን ሓይልታት ጸጥታ መንግስቲ፡ 8 መጋቢት 2022 ንሓላፊ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ምሕዝነት ደገፍቲ ሕብረት ባብከር ፈይሳል ከም ዝኣሰሩ መርበብ ሱዳን ትሪቡንን ካለኦት ማዕከናት ዜና ሱዳንን ሓቢረን። እዚ ስጉምቲ ኣካል ናይቲ ኣንጻር ኣባላት ምሕያል ኣወጋዲ ኮሚተ ዝካየደ ዘሎ ወፈራ ምዃኑ እቲ ዜና ኣተሓሒዙ ጠቒሱ።
ባበክር ፈይሳል ኣብ ካርቱም ዝተኣስሩ፡ ኣብ ስነስርዓት ቀብሪ ዓብደል ወሃብ ሻኣራን ዝተበሃሉ ፍሉጥ መራሒ ሃይማኖት ሱፊ “ጽንዓት ይሃብኩም” ክብሉ እንከለዉ ምዃኖም ተፈሊጡ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ለካቲት 2022 ሰብ መዚ ሱዳን ሓላፊ ናይቲ ምሕያል ኣወጋዲ ኮሚተ ዝበሃል ኣካልን ኣባል ባይቶ ልኡላውነት ሱዳንን ኣልፋቂን ካለኦት ካልድ ዑመር ዩሱፍ፡ ዋግዲ ሳልሕን ጠሃ ዑስማንን ዝተባህሉ ናይ ቅድም ኣባላት ካቢነን ዝርከብዎም ኣገደስቲ ባእታታት ዝርከብዎም ከም ዝኣሰሩ እቲ ዜና ሓቢሩ። ሱዳን ትሪቡን ብዝገበሮ ምክትታል ባበከር ፈይሳል ከምቶም ቅድሚኦም ዝተኣስሩ “ምትእምማን ምልሕላሕ” ብዝብል እዮም ተኸሲሶም።
ምሕዝነት ደገፍቲ ሕብረት ኣቐዲሙ፡ ብ7 መጋቢት 2022፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኣባላቱ ዝተወስደ ናይ ማእሰርቲ ወፈራ ነጺጉ ዝእሰርሉ ዘለዉ ምኽንያት ፖለቲካዊ ኮይ ኑ፡ ሕጋዊ መሰረት ከም ዘየብሉ ገሊጹ ነይሩ።
ወኪል ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ሱዳን ቮልከር ፐርተዝስ፡ ናብ ኣቦመንበር ልኡላዊ ባይቶ ሱዳን ጅነራል ኣልቡርሃን ቅድሚ ሕጂ ዝተኣስሩ ፖለቲከኛታትን ንጡፋት ተሳተፍትን ክፈትሑን ሓደስቲ ከይእስሩን ብተደጋጋሚ ምሕጽንታ ከም ዘቕረቡ ሱዳን ትሪቡን ጠቒሳ። እቲ እሱራት ምፍታሕን ሓደስቲ ዘይምእሳርን ኣብ መጻኢ ፖለቲካዊ ቅልውላው ሱዳን ብዘተ ንምፍታሕ ዝግበር መስርሕ ከም ዝሕግዝ እቶም ወኪል ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሓቢሮም።
ጀነራል ኣልቡርሃን ብወገኖም እቲ ማእሰርቲ ብመንገዲ ዓቃብ ሕጊ ዝተወስደን ምስ ሚኒስተሪ ገንዘብ ናይታ ሃገር ዝተሓሕዝ እዘለዎንዩ ዝብል መልሲ ከም ዝሃቡ ተፈሊጡ።
ኣብ ሱዳን ዝተራእየ ለውጢ ክጅመር እንከሎ ንሱዳን ጥራይ ዘይኮነ፡ ንኩነታት ኤርትራን ካለኦት ጐረባብትን እውን ኣውንታዊ ጽልዋ ከሕድር ትጽቢት ነይሩ። ብግብሪ ግና ኣብ ሱዳን እውን ክሳብ ሎሚ ሰላምን ምርግጋእን ከውሕስ ኣይከኣለን። ናብ ዝኸፈአ ከይምዕብል ከኣ ስግኣት ኣሎ።
ኤምባሲ ኣሜሪካ ንዝኽሪ ግዳያት ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮWritten by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኤምባሲ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ኣብ ኣስመራ፡ ብምኽንያት 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ፈይስቡኩ ኣብ ዘስፈሮ መልእኽቲ፡ ንተበዓት ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ዘለዎ ክብርን ምድግጋፍን ዕዙዝ ምዃኑ ገሊጹ። እቲ ኤምባሲ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ሓሳበን ስለ ዝገለጻ ጥራይ ኣብ ኣብያተ-ማእሰርቲ ይሓቃ ከም ዘለዋ ሓቢሩ። ብመንግስቲ ኤርትራ “ዘይሕጋዊ” ናይ ዝበሃል ሃይማኖት ሰብዓብቲ ተባሂለ ከምኡ ድማ 15 ዓመት ዝዕድሚኣ መንእሰይ ኣቡኣ ብዓል መዚ መንግስቲ ስለ ዝነበረ ዝተኣስረት እትርከበን፡ ግዳይ ማእሰርቲ ብዘይፍርዲ ይኾና ከምዘለዋ ኣብቲ ናይ ክብርን ምሕዝነትን መልእኽቱ ኣስፊሩ።
እቲ መልእኽቲ ምሕዝነት ናይቲ ኤምባሲ ኣተሓሒዙ፡ እተን እሱራት ብዙሓት ብምዃነን ኩለን ምዝርዛር ከምዘይከኣል ብምጥቃስ፡ ካብተን ዝዘከረን ኣደታት፡ ኣሓትን መንእሰያትን ነተን ንግዳያት፡ ይውከላ እየን ንዝበለን ኣስማተን ረቚሑ ኣስፊሩ። በዚ መሰረት ኣስቴር ዮሃንስ፡ ኣስቴር ፍሰሃጼን፡ ሚርያም ሓጐስ፡ ሰናይት ደበሳይ፡ ፋይዛ ሰይድን ሲሃም ዓልን ኢሉ ጠቒሱ፡ “ኣይረሳዕናክንን ንመጻኢ እውን ኣይንርሰዓክንን ኢና” ከኣ ኢሉ።
ኣብ መወዳእታ ድማ መንግስቲ ኤርትራ ንኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ኣፍልጦ ብምሃብ፡ ንኹለን ኣብ ኣብያተ- ማእሰርቲ ዘለዋ ናይ ፖለቲካን ሕልናን እሱራት ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ንክፈትሐን ንምሕጸን ኢሉ። “ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ኣብ ጐኒ ህዝቢ ኤርትራ ደው ትብል” ብዝብል ከኣ መልእኽቱ ዛዚሙ።


text:
አብ ኢትዮጵያ ሞት ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ዝዕድሚኦም ህፃናት ነክዩ ክብል ሓደ መባእታዊ መፅናዕቲ አርእዩ'ሎ።
እቲ ናይ 2011 ዓ.ም መባእታዊ መፅናዕቲ ከም ዘርእዮ ካብ ዝውለዱ ሓደ ሽሕ ህፃናት እቶም 88 ህፃናት ሓሙሽተ ዓመት ከይመልኦም ይሞቱ። ኣብ 1990 ዓ.ም ብዝነበረ ግምታት ካብ ሓደ ሽሕ ዝውለዱ ህፃናት 217 ህፃናት ሓሙሽተ ዓመት ከይመልኦም'ዮም ዝሞቱ ኔሮም።
ብመሰረት'ቲ ኣብ 2000 ዓ.ም ዝተገብረ መፅናዕቲ ካብ ሓደ ሽሕ ዝውለዱ ህፃናት እቶም 166 ይሞቱ ከም ዝነበሩ'ዩ ዘርኢ ኔሩ፣ ኣብ 2005 ዓ.ም ዝተገብረ መፅናዕቲ ኸአ ናብ 123 ምንካዩ'ዩ አርእዩ። ኣብ ናይ ሎሚ ናይ 2011 ዓ.ም መባእታዊ መፅናዕቲ ድማ ናብ 88 ከም ዝወረደ አርእዩ'ሎ ክብላ ኣብ ሚኒስትሪ ጥዕና ኢትዮጵያ ተፀዋዒት ጉዳያት ጥዕና ህፃናትን አዴታትን ዶ/ር ንግስት ተስፋየ ገሊፀን።
ዶ/ር ንግስቲ ተስፋየ ብተወሳኺ ክሳብ 2015 ዓ.ም ናብ 62 ክነብፅሖ'ዩ እቲ ዘለና ውጥን ክብላ ገሊፀን።
ንሙሉእ'ቲ ፀብፃብ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
ሎሚ ዴሞክራሲ ኣብ ኣፍሪካ ኣብ ወሳኒ ምዕራፍ ይርክበ፤ኣብቶም ዝሓለፋ 20 ዓመታት ኣብታ ኣህጉር ዝተረኽቡ ዓወታት ሓደጋ ክገጥሞም ይኽእል እዩ ኢሎም ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ሓጋዚ ምንስቴር ጉዳያት ኣፍሪካ ዝነበሩ ጆኒ ካርሰን።ነዚ ዝተዛረቡ ኣብዚ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ትማሊ ሓሙስ ኣብ ዝተኻየደ መደረኽ ምይይጥ እዮም።
ካብ ሎሚ ጀሚሩ ክሳብ 2016 ኣ/ፈ ኣብ ዘሎ እዋን ኣብ 30 ሃገራት ኣፍሪካ ምርጫታት ክካየዱ እዮም።እዞም ምርጫታት እዚኣቶም ኣብ ዴሞክራሲ ዝህልዎም ትርጉም ዝምልከት ብብሄራዊ ናይ ዴሞክራሲ ተቛምን ምርጫ ንኣፍሪካን ዝተብሃሉ ትካላት ኣብዘዳለውዎ መድረኽ ፍሉጣት ክኢላታት ጉዳያት ኣፍሪካ ዝተሳተፍሉ ምይይጥ ትማሊ ሓሙስ ኣብ ዋሽንግተን ኣብዝርከብ ናይ ብሄራዊ ዴሞክራሲ ትካል ተኻይዱ’ሎ።
ነቲ ኣኼባ ብመደረ ዝኸፍትዎ ኣብ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ሓጋዚ ምንስቴር ጉድያት ኣፍሪካን ዝነበሩን ኣባል ቦርድ ናይ ብሄራዊ ዴሞክራሲ ተቛም ዝኾኑን ጆኒ ካርሰን እዮም።
ንሶም ከምዝገለፅዎ ኣብቶም ዝቕፅሉ 18 ኣዋርሕ ኣብ 16 ሃገራት ኣፍሪካ ፓርላመንታውን ፕሬዝዳንታውን ፕርጫታት ከም ዝካዱን ካብዚአን እቶም ሽዱሽተ ካብ ክልተ ናይ ስልጣን ዘመን ንላዕሊ ኣብ ስልጣን ዝፀንሑ መራሕቲ እዮም ኢሎም።
ሕገ መንግስቲ ገሊአን ሃገራት እቶም መራሕቲ ናይ ስልጣኖም ዘመን ምስ ወድኡ ስልጣኖም ንኻሊእ ተመራፂ ኣረኪቦም ክሰናበቱ ከምዝሓትትን ገሊአን ሃገራት ነዚ ግብራዊ ይገብርኦ ከምዘለዋን ብምግላፅ ኣብ ካልኦት ብርክት ዝበላ ሃገራት እቶም መራሕቲ ኣብ ስልጣን ንምፅናሕ ንሕገ መንግስቶም ንምቕያር መንገድታት እናደለዩ እዮም ኢሎም።
‘’እዞም መራሕቲ እዚኦም ቅድም ክብል ዝወፀ ሕገ መንግስቲ ንውልቂ ፖለቲካዊ ድልየቶም ብዝጠቅም መንገዲ ምቕያት እንተኽኢሎም ኣብ ናይ ባዕሎም ሃገራት ጥራሕ ከይኮነስ ኣብ ካልኦት ሃገራት እውን ውልቀ መለኽቲ ክፍጠሩ’’ እዮም ምስ በሉ ኣስዒቦም ድማ ‘’ዴሞክራሲ ንቕድሚት ከይኮነስ ንድሕሪት ክጉተት ክገብሩ እዮም’’ኢሎም።
ስለዝኾነ ድማ ዴሞክራሲ ኣብ ኣፍሪካ ኣብ ወሳኒ ምዕራፍ ከምዝርከብን ኣብቶም ዝሓለፋ 20 ዓመታት ኣብታ ኣህጉር ዝተረኽቡ ዓወታት ሓደጋ ከጋጥሞም ከምዝኽእልን ሓቢሮም።
ሕገመንገስቲ ብዘቐምጦ መሰረት ሓደ መራሒ ስልጣን ዘመኑ ምስወድአ እንተወሪዱ ብቕዓት ዘለዎም ዜጋታት ንዝለዓለ ናይ ፖለቲካ ስልጣን ንምውድዳር ዕድል ከምዝህቦም ሓቢሮም ጆኒ ካርሰን።
ምርጫ በይኑ ዴሞክራሲ ከይኮነስ ቀንዲ መስርሕ ዴሞክራሲያዊ ከይዲ እዩ ኢሎም ካርሰን።


text:
ኣቦ-መንበር ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያትን ተመሃሮን ኤርትራ ኣቶ ሳሊሕ ኣሕመዲን ከምኡ ድማ ኣብ ክፍሊ ቁጠባ ህዝባዊ ግንባር ንዲሞክራስን ፍትሕን(ህግደፍ)_ዝሰርሕ መንእሰይ ህዝባዊ መንግስተኣብ፡ ኣብ ስቱድዮ ድምጺ ኣመሪካ ቐሪቦም ንጉዳይ መንእሰያት ኤርትራ ዝምልከት ኣብ ዝሃብዎ ቃለ-መጠይቕ፡ መንእሰያት ሃገራዊ ኣገልግሎት ዶሞዝ ተወሲኽዎም`ዩ ኢሎም።
ንምንታይ ብወግዒ ዘይንገር ንዝብል ሕቶ ድማ፡ ብፕረሲደንት ተነጊሩ`ዩ፡ እቲ ዝምልከቶ ወይ ተረባሒ ወገን ድማ ይፈልጥ`ዩ ኢሎም።
ዋሕዚ መንእሰያት ናብ ኤውሮጳ ማዕረ ክንደይ ከምዘሻቕሎም`ውን ዝተሓተቱ እዞም ክልተ ኣጋይሽ፡ ብገለ ናይ ኤውሮጳ ረቛሒታት-ስሕበት-ናብራ፡ እቲ ስደት ይርኣይ ኣሎ “እንተኾነ፡ “እቲ ዝበዝሕ መንእሰይ ግን ኣብ ቁጠባዊ ልምዓት ጅግንነት እናፈጸመ`ዩ ዘሎ” ኢሎም።
ብዛዕባ`ቲ ደረት-ኣልቦ ኾይኑ ዘሎ ሃገራዊ ኣገልግሎት ክምልሱ ኸለዉ ድማ፡ እቲ ንክናዋሕ ጠንቂ ኾይኑ ዘሎ ጉዳይ ዶብን ጸጥታን እንተዝፍወስ ብሰላም ምተነብረ ኔሩ ኢሎም።
መንእሰያት ኣብ ኤርትራ እንታይ ዕድላት ኣለዎም? ንምርግጋኦም`ከ እንታይ ይግበር? ዝብሉን ካልኦትን ሕቶታት`ውን ቀሪቦምሎም ኣለዉ -
ምሉእ ትሕዝቶ`ቲ ቃለ-መጠይቕ ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል፡-


text:
ሰራዊት ኤርትራ ብህጹጽ ካብ ሕድሕድ ኩናት ኢትዮጵያ ክወጽእ ኩሉ ኢሪትራዊ ጻዊዒት ክገብር ኣለዎ
ብጴጥሮስ ተስፋጊዮርጊስ
ኣቀዲመ ነቶም ኣብ ሎንደን ኣብ ጀነቫ ፡ ኣብ ሙኒክ – ኣብ ዋሸንግቶንን ካልኦት ከተማታትን ነቲ ኣብ ሊብያ ኣብ ልዕሊ ንጹሃት ስደታኛታት ኤሪትራውያንን ዝተኻየደ ግፍዒ ዝኹንን ዕዉት ሰላማዊ ሰልፊ ዘካየዱ ኢሪትራውያን ዮሃና እብሎም። እቲ ዘሕጉስ ብብዝሒ መንእሰያት ዝተሳተፍሉ ሰላፊ ብመንባሩ እዩ። መንእሰያትና ተመክሮታት ዝድልብሉን ፍናን ሰኒቆም ብቀረባ እናተፋለጡ ንዝመጽእ ዝከበደ ስረሓት ዝቀራረብሉን መድርኽ ተከፊቱ ክበሃል ይከኣል። ደጊም ሓቢርካ ምቅላስን ምፍላጥን ካብ ተጀመረ ብሕጊ ዝተመዝገባ ናይ ኤሪትራውያን ኮሚኒቲታትን ናይ ባህሊ ማእከላት ምቛም ኣድላይ እዩ። ዕላማኡ ምዝንጋዕ ጥራሕ ዘይኮነ ኣብ መነባብሮ ዝሕግዙ ንጥፈታት ከም ሓቤረታ ብዛዕባ ምዕባይ ህጻናት፥ ትምህርቲ፡ ስራሕ ከምኡ እውን ሓጸርቲ ናይ ሞያ ልምምድ (job training) ክኸውን ይኽእል።
እዚ ዕዉት ሰልፍታት ነቲ ኤሪትራዊ ኣብ ስደት ዝጓነፎ ማእሰርትን ሞትን ጠመተ ዝገበረ እዩ። ጠንቂ ናይዚ ኩሉ ሽግራት ግን እቲ ኢሳያስ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤሪትራ ዘውርዶ ዘሎ ጭቆና እዩ። እንኮ መፍትሒ ኡ ከኣ ኢሳያስ ካብ ስልጣን ምእላይ እዩ። ኢሳያስ ወያነ ከይትውረና ብዝበል ምኽንያት ንህዝቢ ኤሪትራ ኣብ ዓባይ ቤት ማእሰርቲ የእቲዩዋ። ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት ነቲ መንእሰይ ናቱ ናይ ወልቁ ተኣዘዝቲ ክኾኑ መልሚልዎም።
ኣብዚ ጊዜ’ዚ እቲ ዝዓበየ ገበን ኢሳያስ ንመንእሰያት ኤርትራ ኣብ ዘይምልከቶም ኩናት የእትዩ የጽንቶም ምህላዉ እዩ። እዚ ንሙሉእ ህዝቢ ኤሪትራ ተጓኒፍዎ ዘሎ ታሪኻዊ ብድሆ እዩ። ሕጂ እዚ ኩናት ኣሸሓት ሂወት ዝበልዓሉ ዘሎ ጊዜ እቶም ኣብ ስደት ዘለና ኤሪትራውያን ሰራዊት ኤርትራ ካብቲ ኩናት ብሁጹጽ ይውጻእ ኢልና ዝተወሃሃደ ዓቢ ሰላማዊ ሰልፊ ክንገብር ኣለና። ማዕር ማዕሪኢ ኣብ መኣዲ ዲፕሎማሲ ማዕጾ ናይ ወጻኢ መንግስታት እናኳሕኳሕና ክድጉፉና ንሕተት። ንሳቶም እውን ሰራዊት ኤርትራ ክወጽእ ይደልዩ እዮም ፡ እቲ ኩናት ብሰላም ክውዳእ ስለዝሕግዝ። ኣብዛ ህሞት እዚኣ እቲ ደላይ ፍትሒ ኣብ ነንሕድሕዱ ዘሎ ዘይምርድዳእ ካልኣዊ ስለዝኾነ ከድህበሉ የብሉን።
ብ2018 ኣቢይ ስልጣን ሒዙ ምስ ኤሪትራ ሰላም ክገበር እየ ኢሉ ኣብ ኤርትራ ምስ በጽሔ ህዝቢ ኤሪትራ ብሓጎስ እዩ ዝተቀበሎ። ንህዝቢ ኤርትራ ሰላም ፍትሕን መፍትሒ ኩሉ ጸገማቱ ገይሩ ስለዝወሰዶ። ናይ ሰላም ነቢይ ኮንካ ናይ ሰላም ቃላት ክተዘውተር ይግባእ ። ኣቢይ ግን ነዊሕ ከይጸንሔ ግዙእ ናይ ሊሂቃን ኣምሓራ ኮይኑ። ካብ ዋሽንግቶን ዝፍኖ ናይ ኣምሓራ ራዲዮ ኢሳት ኣንጻር ትግራይ ናይ ጽልኢ ሓያል ዘመተ ክፍኑ ምስ ጀመረ ኣብይ ንወያነ ናይ ቀትሪ ኣዛብእ ኢሉ ነቲ ጽልኢ በንዚን ወሲኹሉ። ኢሳያስ ብወገኑ ናይ ወያነ ጸወታ ኣብቂዑ፡ ዝብል ናይ ኩናት ሙዚቃ ዋጠየሎም። እዚ ዘይሓላፊነታዊ ዕንደራ ንኹናት ዓዲሙ ናይ ኣሸሓት ሂወት መቕዘፍትን ዘይተኣደነ ዕንወት መነባብሮ ህዝብን ኣኽቲሉን የኸትልን ኣሎ። ኢሳያስን ኣቢይን ሰላም ምስ ተፈራረሙ ህዝቢ ኤሪትራን ትግራይን ኣብቲ ዶብ ተራኺቦም እናነብዔ ሐጎሶም ዝገለጸሉ ዘይትርሳዕ ናይ ሰላም ታሪኻዊት መዓልቲ ኮይና ተኣምዝጊባ እያ። ኣብይን ኢሳያስን ግን ድልየት ህዝቢ ስለዘየገድሶም ብዝልኢ ኣጸልሚቶማ። ሽዑ እዮም ናይ ኢትዮጵያ መራሒ ኣቢይ ኣሕመድ ናይ ኢርትራ መራሒ ኢሳያስ ኣፈወርቅን- ናይ ኣምሓራ ሊህቃን ንትግራይ ከጥፋኡ ስሙር ግንብር ዝገበሩ። ኣምሓራ ሊሂቃን ነቲ ግንቦት ሰባት ዝስሙ ናጽነት ኤርትራ ዘይቅበል ፖለቲካዊ ጉጅለ- ዝመስረቱ እዮም።
ካብ መጀመሪኡ ንትግራይ ካብ ኩለን ክልላት ኢትዮጵያ ፊሊኻ ከተጥቅዓ ዘይትኣደነ ፕሮፖጋንዳ ምግባር ዘይርትዓዊ ኮይኑ ረኺበዮ ፥ ናተይ ግብረመልሲ ከኣ ብጽሑፍ ገሊጸዮ “ Justice for the people of Tigray and its vanguard TPLF. ናብ መራኸቢ ብዙሓን ኣይጋ ፎሮም (Aiga Forum ) ዝበሃል ሊኢኸዮ።
ኣምሓራ ዕድል እንተረኺቦም ንቢሄራት ኢትዮጵያ ረጊጾም ክግዝእወን ንኤሪትራ ክወርዋ ንባሕራ ክቖጻጸርዋ ዘይደቀስሉ ኣጀንዳኦም እዩ። እዚ መርገጺ ናይ ኣምሓራ ዘይልወጥ ስትራተጂ መርገጺ እዩ፡፡ ነዚ ሓቂ ዘይስቆሮም ብዙሓት ኤሪትራውያን ኣለዉ። ኣብ 1991 ጀሚሩ ሊሂቃን ኣምሓሩ ናጽነት ኤሪትራ ኣይተዋሕጠሎምን። ከምኡ እውን ንኢትዮጵያ ዘመሐደር ሓምሐራ እምበር ብፈደረሸን ኩሎም ብሀራት ተራ ክህልዎም ኣይደልዩን ኢዮም። ኣብ ሎንደን ዝቅመጡ ኣምሓሩ ነታ ናይ ዓወት 1991መዓልቲ ኤርትራ ካብ ኢትዮጵያ ዝተፈለየትሉ ጸልማት መዓልቲ -ኢሎም ኣብ ቅድሚ ፓርላማ ዓዲ እንግሊዝ ሰላማዊ ሰልፋ ኣካይዶም። በንጻሩ ኣብ ረፈራንዱም ጊዜ ንናጻነት ኤርትራ መጀመርያ ኣፍልጦ ዝሃበ ናይ ኢትዮጵያ ቀዳማይ ሚኒስተር ነብሲሄር መለስ ዘናዊ እዩ። ሽተል ትሮንቮል ናይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ተመራማሪ ብዛዕባ ኤሪትራ ብርክት ዝበሉ መጻሕፍቲ ዝጸሓፈ ሕጂ ግን ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ከይኣቱ ዝተኸልከለ ከምዚ ይብል “መለስ ዜናዊ ነጻነት ኤሪትራ ምድጋፉ ብዙሕ ዋጋ ኣኽፊልዎ እዩ ።
ብዝኮነ እቲ ን20 ዓመታት ንኤርትራ ዘድከየን ዘንዓቀን ዝረገጸን ናይ ታሪኽ ኣጋጣሚ ኮይኑ ኣብ ውግእ ሓድሕድ ኢትዮጵያ ኢዱ እትዩ ነቶም ደለይቲ ፍትሒ ናይ ምልጋሱ ዓቢ ዕድል ከፊትሎም። ደለይቲ ፍትሒ ግን ምስ ወያን ምስራሕ ዝብሉን ኣኤሪትራ ባኤሪትራውይን ዝብሉ ፈላለየ ኣጀንዳታት እናምጻኡ እት ብቀዳምነት ክሰርዕዎ ዝግቦኦም ስራሕ ከይገበርዎ ይተርፉ ኣለዉ። ወግዓዊ መርገጺ ወያን ዘየወላውል ናጽነት ኤርትራ ዝደገፈ ከነሶም – ኣፎም ዝሃቦም ውልቀ ሰባት ተጋሩ – ተሚሊሶም ኣንጻር ኤርትራ እንተተዛረቡ – ክትምልሰሎም ትኽእል ኢኻ – ኣብ ኣጀንዳ የእቲካ ቀጻሊ መፈላለየ ኣጀንዳ መዛረቢ እንተገርካዮ ግን ነቲ ህጹጽ ኩናታት ምምካት ንጉኒ ትገድፎ ኣለኻ ማለት እዩ። እወ ንኤርትራውያን ዘሕርቕ ሓንሳእ ኣጋዝያን ዝባሃሎ – ትግራይ ትግሪኚ ዝብሉ ፥ ዓባይ ትግራይ ዝብሉ ኣለዉ። ይበሉ ንሕና ስራሕና ንግበር ኣብዚ ጊዜ እዚ ትግራይ ትካላታ ዓንዩ ዘሎ – ውግእ ጠጠው እንትኢሉ – ኣብ ሃገራ ምህናጽ እምበር ተመሊሳ ኣብ ውግእ ክት ኣቱ ኣይኮነትን- ነጻ ኤርትራ ከኣ ንረብሖኦም እዩ እምበአር ጸገም ኣየምጸ ኣሎምን እዩ። ገለገለ ናይ ቀደም ተጋደልቲ ነቲ ደንበ ደላይ ፍትሒ ዝመቃቅል ኣጀንዳ ከፊቶም ኣለዉ። ንሳቶም ናህና ንግበር ነቲ ናይ ሓባር ጸላኢ ኢሳያስ ብሓባር ምስ ወያነ ኮይና ንመክቱ ዝብሉ ዝቛዎሙ እዮም። ምስ ወያነ ኮይና ንኢሳያስ ምልጋስ ማለት ልዑላውነት ምድፋር ስለዝኾነ ህዝቢ ክከላኸል ኣለዎ ይብሉ። ልዕላውነት ኤሪትራ ብ ሰራዊት ኣምሓራ ተደፊሩ እንዲዩ።
ሐይሊ ባሕሪ ኤሪትራ ምስ ሐይሉ ኣሎ ዲዩ የዕርፉ ዶ ኣይተባህሉን። ኣነ ዝገርመኒ እቲ ደላይ ፍትሒ ብዛዕባ እዚ ሓደጋ ኣይዛረቡን እዩም። ምዃን ደለይቲ ፍትሒ ምዃኖም ኣይተርፍን እዩ ቀስ ኢሎም ኣብ ልቦም ክምለሱ እዮም። ሕጊ ኹናት እንተዝኽተሉ ነይሮም እዚ ዝብልዎ ዋጋ ከምዘይብሉ ምተረድኦም። ኣብ ቀረባ ጊዜ ግን ኩሉ ነገር ከብርሃሎም እዩ። ብሓጺሩ ኩናት ናቱ ሕግታት ኣለዎ ኣበይ ከም ዝውዳእ ብኸመይ ከም ዝውዳእ መን ከም ዝስዕር መን ከም ዝሰዓር ኣይፍለጥን እዩ። ብዓል ኣቢይን ኢሳያስን ሊሂቃን ኣምሓሩን – ዘይተኣደነ ሓገዛት ካብ ደገ ናይ ኢሚረይት ድሮን ከይተረፈ ረኺቦም ኣብ ውሽጢ 10 መዓልቲ ክውድእዎ እዩ እቲ መደቦም። ኣብ ውሽጢ እዘን መዓልታት መቀለ ኣትዮም ናቶም ኣመሓደርቲ መዚዞም ካን ኩሉ ውድእ ውድእ ኣቢሎሞ። መንግስቲ ክልል ትግራይ ምስ ህዝቢ ማይን ጸባን ኮይኑ ሓመድ ሊሒሱ ተንሲኡ ንዓለም ዘደነቀ ኣገባብ ንጸላእቶም ካብ መብዝሕትኡ ትግራይ ኣውጺኦሞም ጥራሕ ዘይኮነ ነቲ ኩናት ኣብ ውሽጢ ኣትዮጵያ ኣሰጋጊሮሞ። ክሳብ ደሴ በጺሖም ይበሃል ኣሎ ። ምስ ህዝቢ እናተራኸቡ እውን – ንኣቢይ ንምምካት እምበር ምስ ህዝቢ ጽልኢ ከምዘይብሎም እናረድኡ ካብ ህዝቢ ክመጾም ዝኽእል ተጻቦኦታት እናዘሓለ ይኸይድ ኣሎ። ሕጂ በይኖም ኣይኮኑን ካላኦት ናይ ውጽዓት ኣህዝብ ምንቅስቃሳት ይስዕብዎም ኣለዉ። መንግስቲ ኤሪትራ ኣብቲ ዝኸፋኤ ኩነታት ታሪኽ ዘይርስዖ ኣንጻር መሰለይ ተገፉፉ ዝብሉ ብሄራት ኤትዮጵያ ይዋጋእ ኣሎ። ንሶም እውን ናይ ትግራይ ዓወታት ተስፋ ሂብዎም ቃልሶም ብተኣማንነት የሰላስሉ ኣለዉ። ብጊዜ ቃልሲ ኤርትራ መሓዛ ናይቶም ንመሰሎም ዝተላዕሊ ቢሀራት ዝነበረት ኣኢሪትራ ሕጂ ኣድሓርሒራ ንዖኦም ንምስዓር ኣብ ኩናት ኣትያ። እዚ ሀየንታ እዩ።
ኣብዚ ዝካየድ ኩናት ዲስፖራ ኤሪትራውያን ኣብ ክንገብሮ ዘይንኽእል ምክታዕ ገዲፍና – ነቲ ክንገብሩ ንኽእል እንተንገበር ምሓሸ። ሐንቲ ክንገብራ ንኽእል ሓድነትና ዓቂብና ብኢሳያስ ዝፍጸም ዘሎ ናይ ህዝቢ ኢሪትራ ናይ ምጽናት ሜላ ኣብ ዓለም ኣቃሊዕና ኢሳያስ ከልግስ ከም ዘለዎ ዓቢ ጎስጓስ ምክያድ እዩ። ድሕሪ ኢሳያስ እንታይ ዓይነት መንግስቲ ክቅውም ከምዘለዎ ኣብ ዲያስፖራ ዘለዉ ተመራመረቲ ኤሪትራውያን መጽናዕቲ ከካይድሉ ይኽእሉ እዮም። ካብ ትግራይ ሐገዝ ረኺብካ ንኢሳያስ ከነባርር ዝብሉ መንእሰያት ኣብ ሱዳንን ትግራይን ይተኣኻኸቡ ኣለዉ። እሶም ሂዎቶም ወፍዮም ኣብ ምእላይ ኢሳያስ ዓቢ ተራ ክጻወቱ ዝኽእሉ፥ እንታኣይ ሐገዝ ካብ ትግራይ ይደልዩ ንዖኦም ንግደፈሎም። ንሕና ነቲ ውሱን ኣቕምና ነቲ ቀንዲ ንኤርትራ ዘጥፍእ ዘሎ ምቅላዕ ። ድሮ መንግስታት ዓለም ኢሳያስ ቀንዲ ሃውኺ ናይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ምዃኑ በሪህሎም ኣሎ ንዑኡ መርትዖ እናቅረብና ክእለ ኣለዎ ዝብል መርትዖታት እንቅቅረብና ነሄብትሞ። ብተወሳኺ ነቲ ኣብ ኢትዮጵያን ግብጽን ሊብያን ሱዳን ኣብ ሽገር ዘሎ ስደትኛ ኡይ ንበለሉ። ብገንዘብ እውን ንሓግዞ። ምስ ወያነ ክንሰርሕ የብልናን ማለት ነቶም ንትግራይ መንጠሪ ገይሮም ናብ ኤሪትራ ሰሊኾም ምስ ሰራዊት ኤርትራ ብሚስጢር ዝራኸቡ ዕንቅፋት ንኾኖም ኣለና። ንሕና ኣብ ቦታ ናይቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ብጥምየትን ሰኣን ሕክምና ዝሳቀ ዘሎ ህዝቢ ስለ ዘየለና ኣብ ውሑስ ቦታ ኮይና ደቅና ሓቂፍና ስቃይ ህዝብና ብማዕዶ እምበር ብቀረባ ስለዘንፈልጦ ንኢሳያስ ንምእላይ ኣይንህወኽን ንኸውን። ስቃይን ውርደትና ህዝብና ማእከል ናይ ምንቅስቃስና ክኸውን ኣለዎ።
ሰራዊት ኤርትራ ካብዚ ኣዕናዊ ኩናት ክወጽእ፡ ከም ዘለዎ ብቀጻሊ ጎስጓስን ሰላማዊ ሰልፍን ምኽያድ ፥ ሰራዊት ኤርትራ ብኣስገዳ እዩ ኣብ ዘይምለከቶ ኩናት ኣትዮ ዝጸንት ዘሎ ንሶም ኣውን ግዳይ እዮም። መንግስቲ ኢርትራ ነቶም ን ኣሽቱ ሰራዊት ኢሪትራ ካብ ስድረኦም መንዚዑ ገፊፉ ኣብ ኩናት ይጥፋኦም ስለ ዘሎ ብጀኖሳይድ ክኽሰስ ኣለዎ ኢልና ጎስጓስ ከነካይድ ጉቡእና እዩ። ኣብ ህዝቢ ትግራይ ዝወርድ ዘሎ ምጥሓስ ሰብኣዊ መሰል ምኹናን። እቶም ለባማት ምኹናን ጥራሕ ኣይኮነን ናይ ገንዘብ ሓገዝ እውን ይገብሩ ኣለዉ።
ኤርትራ ኣብ ኩናት ኣትያ ኣብ ልዕለ ጎረቤት ህዝቢ ትግራይ ዘይተኣደነ ብዙሕ ገበን ፍፈጺማ እያ። ኣብዚ ብዙሕ ሕቶታት ኣሎ። ናይ ሕነ ሕቶ – ናይ ዕዳ ሕቶ። ንዓመታት ዝኸይድ ናይ ዓቢ ጽልኢ ሕቶ።ነዚ ብኸመይ ንፍውሶ። ንሰላም ብምቅላስ።
ንሰላም ምቅላስ ኣብዝኾነ ጊዜ ኣብ ዝኾነ ቦታ ክግበር ስለዝከኣል ጊዜን ቦታን ኣይፍልን እዩ፡ ሰላም ከም ኣመር ተወሲዱ ክስርሐሉ ሂያው ኮይኑ ን ማሕበራውን ቁጠባውን ምዕብለ ሰፊሕ ባብ (ማዕጾ) ይኸፍት። ኣብ ለንደን ብዕለት 16/10/2021 ኤሪትራውያን ትጋሩን ንዘላቂ ሰላም ተሓባቢርካ ምስራሕ ዝብል ኣኬባ ተካይዱ። እዚ ታሪኽዊ እዩ። ንዓይ ማሕበርና ዜጋታት ንሰላም ኣብ ኤርትራ” ኣብ ጊዜ ናይ 1998 ኢትይ/ኤርታ ኩናት ትዝ ኢሉኒ። ኣብ ሕዳር 2000 ዜጋታት ንሰላም ናይ ሰላም ምስ ኢትዮጵያ ኮንፈረንስ መዲብና – ምስ ዘርጋሕናዮ ኣብ ባይቶ ኤርትራ ተላዒሉ ዋጭ ዋጭ ኣቢሉ። እዞም ዜጋታት ንሰላም ዝብሃሉ ጥዕናዶ ኣለዎም? ኣብ ኩናት ከለና ሰላም ሰላም ዝብሉ፥ ተምበርከኽቲ ። ኢሳያስ መን እዮም እዚኦም ንየው በልዎም ይብል። ተጋዳሊት ወርቑ ተስፋሚካአል ሓላፊት ናይ ረዲኢት ነቲ ነገር “እዚኦም ማንም ሰባት ኣይኮኑን ኣብ ህዝብና ብኢትዮጵያ ወሪዱ ዘሎ – ምስጓድ እናሰነዱ ንዓለም ዝዝርጉሑ እዮም፡ ንሕና ናቶም ሰነዳት ንጥቀም ኣለና “ ኢላ ተዘሓሕሎም። ብድሕሪኡ የማነ ማንኪ – ድሓን ንዓና ግደፉልና ምሳኦም ክንመያየጠሉ ይብል።
ኢትዮጵያ ኣብ ሐደጋ ውግእ ሓድሕድ ተሸሚማ እያ ዘሎ። ኣምሓራ ኣብ ወለጋ ብኦሮሞ ንቅተል ኣለና ዝሰምዓልና ሰብ ሲኢና- ንጠራነፍ እብሉ ኣለው። ኣብ ጎንደር ዘለው ቅማንት – ኣምሓራ ኣንጻር ህዝቢ ቅማንት ዘርኢ ምጽራይ የካይዱ ኣለዉ ይብሉ። ኣሸሓት ህዝቦም ንሱዳን ይስደድ ኣሎ። ኣገው ናቶም ባንደራ ገይሮም ኣንጻር ኣቢይ ብረት ኣልዒሎም ኣለዉ። ካላኦት ኣህዛብ እውን ተላዒሎም ኣለዉ። ህዝቢ ይሃልቅ ኣሎ። ኣልኣሚን መሓመድ ሲዒድ ዋና ጸሓፊ ህግደፍ ከኣ ኢትዮጵያ ክትበታተን ትም ኢልና ኣይንሪኢን ኢሉ ኣብዚ ዝጎሃሃር ዘሎ ሓዊ – ሰራዊት ኢርትራ ክጥበሱ ፈሪዱዎም። ንሕና ሰራዊት ኤርትራ ካብ ውግእ ሓድ ሕድ ኢትዮጵያ ክወጹ ኣለዎ ኢልና ተሪር ምንቅስቃስ ከነካይድ ታሪኽ ይሓተና እዩ።
ይቅጽል


text:
Radio Erena: 08 September 2020
ኣብ ክልል ትግራይ ንዝካየድ ምርጫ ንምዕዛብን ጸብጻባት ንምትሕልላፍን ናብቲ ክልል ዝተበገሱ ሓያሎ ጋዜጠኛታት ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ከምዝተዓግቱ ማዕከናት ዜና ዓለም ኣቃሊሐን።
እቶም ምስ ናይ ወጻእን ናይ ውሽጢ ሃገርን ሜድያታት ዝነጥፉ ጋዜጠኛታት፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ፣ መዓርፎ ነፈርቲ ቦሌ’ዮም ብኣባላት ጸጥታ፣ ናብ ትግራይ ከይገሹ ተኣጊዶም።
እቲ መንግስቲ፣ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት ከምዚ ዝኣመሰለ ናይ ምዕጋት ስጉምቲ ምውሳዱ፣ ኣብ ዓፈናን ምግሃስ ናጽነት ፕረስን ከምዘድሃበ ዘጉልሕ ምዃኑ ዝተፈላለዩ ተጠበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ይወቕሱ።
ንክልል ትግራይ ምርጫ ካብ ምግባር ክዓግት ዓቕሚ ዝሰኣነ መነግስቲ ኢትዮጵያ፣ ጋዜጠኛታት ናብ ዝመረጽዎ ዞባ እናተንቀሳቕሱ ሞያዊ ስርሖም ከይገብሩ፣ ካብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣዲስ ኣበባ ምኽልካሉ፣ ቅኑዕ ከምዘይኮነ ዝተፈላለየ ፖለቲከኛታት እታ ሃገር ርእይቶታቶም ይህብሉ።
=============


text:
ኣብ ክልተ መዓልታት ኣብ ስቶኮልም ናይ ፎርክሊፍት መራሒ ኹን – ናይ ናጻ ልምምድ ርከብ!
ንፉዕ ናይ ፎርክሊፍት መራሒ ክትከውን እንተ ደሊኻ ናብ ልክዕ ቦታ መጺእካ ኣሎኻ። ሳላ ናይ ትምህርቲ ውሕስነትና፡ ምሳና ንኽትዕወት ዓቢ ዕድል ኣሎካ። ንትምህርትኻ ብቐጥታ ንኽትምዝገብ እንሆ ሰለስተ ጽቡቓት ምኽንያታት፡
✔ ሓደ ካብቶም ሓያላት መራሕቲ ፎርክሊፍት ናይ ሽወደን ትኸውን – ኣቶኩሮ ናብ ስሉጥነትን ድሕነትን ብምግባር።
✔ ካብ ምኩራት መማህራን ከምኡ’ውን ልዑል ውሕስነት ብመሰረት መርሓ ሕንጻጽ TLP10 ትምሃር።
✔ ብ9 ዝተፈላለዩ ቋንቋታት ክትምሃር ትኽእል (ሽወደንኛ፣ እንግሊዝኛ፣ ዓረብኛ፣ ሽጳንኛ፣ ሩስይኛ፣ ቋንቋ ፖላንድ፣ ቱርክኛ፣ ትግርኛን ፋርስኛን)።
እቲ ትምህርቲ ናይ ክልተ መዓልታት ኮይኑ ንውልቀሰባትን ትካላትን ኣሎ። እቲ ንዓኻ ብዝበለጸ ዝሰማምዓካ ክትመርጽ ትኽእል ኢኻ፡ ሓሙስ–ዓርቢ ወይ ቀዳም–ሰንበት። ዋጋ ንኽልቲኡ መዓልታት 2 750 ክሮኑር ጥራይ እዩ።
ተምሃራይ እንተ ዄንካ 10 % ቅነሳ ካብቲ ናይ ትምህርቲ ክፍሊት ትረክብ (ናይ ተምሃራይ ወረቐት መንነት ምሳኻ ተማላእ)።
ናጻ ልምምድ ዘለዎ ዝዓበየ ዕድል ስራሕ ንክትረክብ
እቲ ትምህርቲ ምስ ወዳእካዮ ናባና ተመሊስካ ካብ ክፍሊት ናጻ በተን ዝተፈላለያ ናይ ፎርክሊፍት ዓይነታት ልምምድ ክትገብር ትኽእል ኢኻ። በዚ ኣገባብ ዝበዝሐ ተመኩሮ ትረክብን ስራሕ ንኽትረክብ ዘሎካ ተኽእሎ ተዛይዶን።


text:
ኣብ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ከተማታትን ዝርከቡ ተወለድቲ ትግራይ ብመንነቶም ንጃምላዊ ማእሰርቲን ስቓይን ይሳጥሑ ዝብል በበይኑ ሓበሬታታት ክበጽሓና ጸኒሑ።
ኣብ ትግራይ ግጭት ካብ ዝልዓል ጀሚሩ ካብቲ ዓውዲ ውግእ ርሒቖም ዝርከቡ ስቪላት መቕተልቲ ሓዊሱ ግዳያት ማእሰርቲ መስወርቲምዕሻግን ምውራስን ንብረት ይኾኑ ከምዘለው ዝተፈላለዩ ፀብፃባት ይሕብሩ።
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብናይ መንግስቲ ስራሕ ንነዊሕ ዓመታት ዝሰርሐ ንድሕንነቱ ክብሃል ሽሙ ክግለፀሉ ዘይደለየ ነባራይ ቅድሚ ሎሚልዕሊ ሰለስተ ግዜ ከምዝተኣሰረ ይገልፅ።
ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ናይ ግፋ ማእሰርቲ ብስፍሓት ይፍፀም ከምዘሎ ብዓይኑ ከምዝርኣየ ዝገለፀ ዘዘራረብናዮ ካብ መንበሪኡ ወፂኡ ተሓቢኡ ከምዝርከብ ይገልፅ።ካብ ዝሰርሕሉ ኣብያተ ፅሕፈት መንግስቲ ብፍሓት ተሓፊሶም ተወሲዶም ይብል።ንሱ ግን ካብ መሳርሕቱ ብዝበፅሖ ሓበሬታ ካብ ማእሰርቲ ከምዘምለጠ ይዛረብ።
እቲ ኵናት ዓሚ ኣብ ዝተጀመረሉ እዋን ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ሰራዊት ኢትዮጵያ ዝነበሩ ወታደራትን ላዕለዎት መኮነናትን ተወላዶ ትግራይ ዕጥቖም ፈቲሖም ገሊኦም ኣብ ፈቖዶ ካምፕታት ተኣሲሮም ገሊኦም ላዕለዎ መኮንናት ድማ ካብ መንበሪ ገዛውቶም ከይወፁ ተነጊሩዎም ንሓደ ዓመት ኮፍ ኢሎም ድሕሪ ምፅናሕ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ግን ካብ ገዛውቶም ተወሲዶም ኣበይ ከምዝኣተው ኣይፍለጥን።እዚ ካብ ኣዲስ ኣበባ ዘዘራረብኩዎ ነባራይ እውን ንሱ ዝፈልጦም ሰለስተ ኮሎኔላት ተወሲዶም ኣበይ ከምዘለው ከምዘይፈልጡ ስድርኦም ከምዝገለፅሉ ይዛረብ።
እዚ ሽሙ ክዕቀበሉ ዝደለየ ሰብ ገዝኡ ብተደጋጋሚ እናተፈተሸ ንሰለስተ ኣርባዕተ ማዕልታት ተኣሲሩ ከምዝተፈትሐ ይዛረብ።
እቲ ማእሰርቲ ብዘይ ኣፈላላይ ዝፍፀም ዘሎ እዩ ዝበለና ካሊእ ነባራይን ሰራሕተኛ መንግስቲ ድማ ቅድሚ ሎሚ ተኣሲሩ ከምዝነበረ ይሕብር ።እቲ ማእሰርቲ እቲ ኣዋጅ ህፁፅ እዋን ቅድሚ ምእዋጁ ቅድሚ ክልተ ማዕልቲ ከምዝጀመረ ብምግላፅ ድሕሪ እቲ ኣዋጅ እቲ ንኩነታት እናገደደ መፂኡ ደረት እውን የብሉን ይብል።
ብዓል ሙያ ሕጊ ከምዝኾነ ንርእሱ ዝገለፅ እዚ ነባራይ ብተጋሩ ዝወነኑ ብኣሽሓት ዝቑፀሩ ናይ ንግዲ ትካላት ከምዝተዓፅው ብምግላፅ እቲ ሰብ ሰሪሑ ከይበልዕ ምዕፃውን ማእሰርቲን ተሓዊሱዎ ኣሎ ኢሉ።
ናይ ኣቦይ ስብሓት ነጋ ናይ ሕጊ ጠበቓ ዝነበረ ኣቶ ታደለ ገብረመድህን እውን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዝርከብ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ይገልፅ።
ናይ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ መሰላት ኮሚሽን 8 ሕዳር 2021 ኣ\ፈ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ምስ ኣዋጅ ህፁፅ ግዜ ተኣሳሲሩ ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ይውዕሉ ዘለው ሰባት ኩነታት ኣተሓሕዝኦም ከምዘተሓሳስቦ ገሊፁ ኣሎ።ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣዋጅ ህፁፅ እዋን ካብ ዝእወጅ 23 ጥቅምቲ 2014 ዓ\ም ጀሚሩ ሰባት ካብ ናይ ስራሕ ቦትኦም፣ካብ መንበሪኦምን መንገድን ሓዊሱ ኣብ ዝተፈላለዩ ፖሊስ ጣቢያታት ተኣሲሮም ከምዝርከቡ ገሊፁ ኣሎ።
እቲ ኮሚሽን ኣብ ዘካየዶ ክትትል ከምዘረጋገፆ እቲ ማእሰርቲ መንነት ወይ ብሄር መሰረት ብዝመስል ኣገባብ ይካየድ ከምዘሎን እቲ ማእሰርቲ ህፃውንቲ ደቂ ዘለወን ኣዴታትን ብዕድመ ዝደፍኡ ዓበይትን ዝርከቡሉ ብምዃኑ ኣዚዩ ከምዘተሓሳስቦ ይገልፅ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ።
ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ንኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ተወኪሱ ከም ዘሰፈሮ’ውን፡ ንተወልደቲ ትግራይ ዒላማ ዝገበረ “ተደጋጋሚ ማዕበል” ማእሰርቲ ክብል ገሉጹዎ ኣሎ።
ኣብ ዓለምለኸ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት Human Rights Watch ዳይረክተር ቀርኒ ኣፍሪካ ዝኾነት ላቲሻ ባደር ብዛዕባ እዚ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃበቶ ሪኢቶ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘሕለፎ ህፁፅ ኣዋጅ ዘተሓሳስብ እዩ ኢላ።
እቲ ኣዋጅ ንሓይልታት ፀጥታ ብዙሕ ስልጣን ህዝብ ምዃኑ ብምሕባር ኣብ ዝሓለፈ ሓምለ እሱራት ምስ ስድርኦም ዘይረኽብሉን መብዛሕቲኦም ናብ ክልል ዓፋር ተወሲዶም ዝተኣሰርሉን ከምዝነበረ ኣዘኻኺራ ላቲሻ ባደር።ኣብዚ ሰሙን ማእሰርቲ ይፍፀም ከምዘሎ ሓበሬታ ከምዝበፅሓ ትዛረብ።
‘’ሓቂ እዩ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ጀሚሩ ብዘተሓሳስብ ኩነታት ተወለድቲ ትግራይ ጥራሕ ከይኮነስ ተወልደቲ ብሄር ኦሮሞ እውን ምእሳሮም ከምዝወሰኸ ፀብፃብ በፂሑና ኣሎ’’ትብል።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ‘’ድሕነትን ፍትሕን ንትግራዎት’’ ዝተብሃለ ኣብ ኣሜሪካ ዝመደብሩ ውዳበ ኣብ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ከባቢታትን ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ትግራይ ይፍፀም ኣሎ ዝበሎ ጃምላዊ ማእሰርቲ ኣመልኪቱ ጥርዓኑ ናብ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒዮ ጉተረዝ ኣቕሪቡ ነይሩ። ብዛዕባ እዚ ሪኢቱኦም ዝሃቡኒ ናይ ድሕነትን ፍትሕን ንትግራዎት ምኽትል ፕሬዝዳንት ኦፕረሽን ፕሮፌሰር ሙሉጌታ ገብረግዛብሄር፡ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ዩኒቨርስቲ ባህርዳር ዝምህር ዝነበረ ኣብ ኣፍደገ መንበሪኦም ብጥይት ተወቒዖም ከም ዝተቐትሉን ስድራቤቱ’ውን ክቕብሩዎ ዕድል ከም ዘይተዋህቦምን ይዛረብ። ካልኦት ክልተ ተወለድቲ ትግራይ ዝዀኑ ምምሃራን ዩኒቨርስቲ’ውን ኣብ ወሎ ከም ዝተቐትሉ የመልክት ፕሮፈሰር ሙሉጌታ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ቀረባ ኣብ መላእ እታ ሃገር ኣብ ግብሪ ዝወዓለ ህፁፅ ኣዋጅ ግዜ ምስ ሽብር ጉጅለታት ይተሓባበሩ እዮም ተባሂሎም ምኽኒታዊ ብዝኾነ ኣገባብ ዝተጠርጠረ ዝኾነ ይኹን ሰብ ብዘይ ትእዛዝ ቤት ፍርዲ ኣብ ቁፅፅር ክውዕል ከምኽእል ይገልፅ እቲ ኣዋጅ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ መንነት መሰረት ዝገበረ ማእሰርቲ ኣይተፈፀም ክብል ብተደጋጋሚ ይነፅጎ። ትማሊ ንቪኦኤ መልሲ ዝሃቡ ናይ ኢትዮጵያ መንግስቲ ናይ ኮሚንኬሽን ኣገልግሎት ምንስቴር ዶክተር ለገሰ ቱሉ ሰባት ናይታ ሃገር ሕጊ ስለዝጠሓሱ እምበር ብመንነቶም ይኹን ናይ ሕቡራት መንግስታት ሰራሕተኛታት ብምዃኖም ኣይኮነን፣ብመንነት ዝእሰር ሰብ የለን ኢሎም።
ሎሚ ንጋዜጠኛታት መግለፂ ዝሃቡ ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ናይ ሕቡራት መንግስታት ሰራሕተኛታት ዝተኣሰሩ ንናይ ኢትዮጵያ ሕጊ ብምጥሓስ ስለዝተጠርጠሩ እዩ ክብሉ ነቲ ነይ መንግስቲ መርገፂ ደጊሞም።


text:
Kävlinge
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 22 1 2021
ምምሕዳር ከተማ ኸቭሊንገ፡ ኣብ ማእከል ዞባ ኦረሱንድ ዝርከብ ኣስታት 30000 ተቀማጦ ዘለዎ ክተንብሮ እትብህጎ ከተማ እዩ። ዓበይቲ ነጋዶ፡ ሸቀጥን ኣገልግሎታትን ገለ ካብቲ ዉዕዉዕ መለለዪ ናይ’ዛ ከተማ እዩ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ31,730
ስፍሓት መሬት293 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Lund 14 ኪሜ
- Malmö 29 ኪሜ
- Helsingborg 46 ኪሜ
- Köpenhamn 77 ኪሜ
ካብ ከተማ ኸቭሊንገ ናብ ከተማታት ማልሞ፡ ሉንድ፡ ኮፐንሃገን፡ ላንድስክሩናን ህልሲንግቦርን ኣዝዩ ስሉጥ ኣገልግሎት መጎዓዝያ ኣለኩም። ካብ ኸቭሊንገ ናብ ሉንድ ብባቡር 10 ደቓይቕ ናብ ማልሞ ከኣ 20 ደቓይቕ ይወስድ።
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ከተማ ኸቭሊንገ ዝተፈላለየ ኣማራጺታት መንበሪ-ገዛ ኣለኩም። ከቢብታት ናይቲ ከተማ ኣዝዩ ዓይነታዊ ፍልልይ ዝለዎ ኮይኑ፡ ሓምላይ ከባቢታትን ካልእ መናፈሲ ቦታታትን ይርከቦ። ናብ'ዚ ከተማ'ዚ ክትግዕዙ ትሓስሙ ምስ እትህልዉ፡ ዝተፈላለየ ኣብ ትሕቲ'ዚ ምምሕዳር ዝተጠነፋ ዓዲታት ክትመርጹ ትኽእሉ። ንተወሳኺ ዝርዝር ናይዘን ዓዲታት ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ብምእታው፡ ክተንብቡ ትኽእሉ። ኣብዚ ምምሕዳር ከባቢ'ዚ ዝዕእበየት ትካል ክራት ኣባይቲ እታ ብምምሕዳር ከተማ እትውነን፡ ኬቢቢ ዝተባህለት ትካል እያ። ንዝርዝር ናይተና ብዚ ከተማ'ዚ ዝርከባ ትካላት ክራይ-ኣባይቲ፡ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ብምእታው፡ ትረኽብወን።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ቋንቋ ሽወደን ገዲፍካ፡ እተኣብዚ ቦታ'ዚ ብብዝሒ ዝዝረበለን ቋንቋታት፡ ታይላንድ፡ ዓረበኛ፡ ፖላንድን እየን። ካልእ ኣብቲ ከተማ ካብ ዝዝረባ ቋንቋታት፡ ኢራን፡ እንግልዝኛ፡ ዳሪ፡ ፑንጃቢ፡ ሶማለኛ፡ ኣልባንያ፡ ቻይና፡ቱርኪ፡ ሰርብያ፡ ስዋሂሊ፡ ፖርትጓል፡ ስጳኛ፡ ክሮኦሽያ፡ ሊትዌንያ፡ ሆላንድ፡ ራሻ፡ ሃንጋሪ፡ ጀርመን፡ ተሉጉ፡ ታሚል፡ ኩርዲ፡ ኩርማንጂ፡ ባዲናኒን ኣምሓርኛን፡ የጠቓልል።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ዝተፈላለየ ሲቪካዊ-ማሕበራት ተጠርኒፍካ ምውሳእ፡ ኣብ ሽወድን ዳርጋ ልሙድ እዩ። ኸቭሊንገ ኮይኑ ከኣ፡ ብርክት ዝበላ ከምዚአን ዝኣመሰላ ማሕበራት ሓቍፉ ይርከብ። ስለዝኾነ ኸኣ፡ ኣብዚ ከተማ'ዚ ንኹሉ ክል-ዕድመ ዝሓቁፍ ብርክል ዝበላ ባህላውን መዘናግዕን ንጥፈታት ይርከብ። ኣብቲ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ዝርከብ መዝገብ-ማሕበራት ብምእታው፡ ዝርዝር ናይዘን ማሕበራት ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ከተማ ኸቭሊንገ፡ ብርክት ዝበላ ድኳናት፡ ባንኪታት፡ ቤት-ንባብ፡ ፋርማሲ፡ ቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣርበትስፎርመድሊንገን)፡ ማሕበራዊ ቤት-ጽሕፈት ምምሕዳር ከተማን ቤት-ጽሕፈት ዜጋታት (መድቦርያር-ኮንቱር) ይርከብ። ኣብ ከተማ ሎደሾፒንገ፡ ቤት-ንባብ ከምኡ ውን እቲ 60 ድኳናት፡ እንዳ-ሻሂታትን ኣብየተ-መግብን ዝሓዘ ማእከል-ዕድጊ (ሾፒንሰንትረት-ሰንተር ሲድ)፡ ይርከብ። ዘገልገለ ክዳውንቲ ክትገዝኡ ምስ እትደልዩ ኣብ ፍሩሉንድ ኣለኩም። ዘገልገለ ኣቍሑ ገዛ ከኣ፡ ኣብ ኸቭሊንገ ኣለኩም። ኣብ ማእከል-ዕድጊ ሰንተር-ሲድ ውን ሕሱር ኣቍሑ ትረኽቡ ኢኹም።
ኣብዚ ከባቢ'ዚ ውን ክልተ መሐንበሲ ማእከላት ኣለኩም። እታ ሓንቲ ቪከንባደት ትበሃል ኣብ ፍሩሉንድ ትርከብ ክትከውን እንከላ፡ እታ ካልኣይቲ ቶልቭኦከርባደት ከኣ፡ ኣብ ሎደሾፒንገ ትርከብ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ከተማ ኸቭሊንገ 15 መንግስታዊ 4 ከኣ ናይ ግሊ መውዓሊ-ህጻናት ኣለዋ። ክፉት መውዓሊ-ህጻናት፡ ኣብ ኸቭሊንገን ሎደሾፒንገን ኣለዋ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ኸቭሊንገ፡ 13 ናይ መባእታዊ-ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ፡ ኣለዋ። ናይ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ብቐረባ ከተማ ሉንድ ይርከባ። ኣብ ኸቭሊንገ፡ ነቶም ኣብ ክሊ ዕድመ 16 ክሳብ ዕስራ ዘለዉ መንእሰያት መእተዊ ናይ ቋንቋ ትምህርቲ፡ ከምኡ ውን ትምህርቲ ቋንቋ-ኣደ፡ ይወሃብ። ነዚ ናይ ቋንቋ ኣደ ትምህርቲ ንኽወሃብ ግን ሓደ ካብ ወለዲ ህጻናት ካብ ቋንቋ ሽወደን ወጻኢ ካልእ ቋንቋ ዝዛረብ ክኸውንን እቲ ቋንቋ ውን ኣብ ገዛ ዝዝረበሉን ክኸውን ኣለዎ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ከተማ ኸቭሊንገ፡ ብምምሕዳር ከተማ ዝእለ ማእከል ትምህርቲ ንዓበይቲ፡ ኣሎ። ኣብዚ ብላርሰንትሩም ዝፍለጥ ማእከል-ትምህርቲ፡ መደብ ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ (ኤስ.ኤፍ.ኢ) ከምኡ ውን ካልእ ዝተፈላለየ ኮርሳትን መደብ ትምህርትን፡ ክትመሃሩ ትኽእሉ። ምምሕዳር ከተማ ኸቭሊንገ ንሓደስቲ ስደተኛታት ዝወሃብ፡ መደብ ትምህርቲ ብዛዕባ ሕብረተ-ሰብ ሽወደን ውን ኣብ ምሃብ ይነጥፍ። ናይ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርታዊ ማእከላትን ዩኒቨርስታትን ኣብ ከተማታት ማልሞን ሉንድ፡ ኮፐንሃገንን ሄልስንቦሪን፡ ኣለኩም።
ብዛዕባ ኣብዚ ኮሙን ዘሎ ትምህርቲ ኣባጽሕ ብዝያዳ ኣንብብ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ከተማ ኸቭሊንገን ሎደሾፒንገን፡ ክልተ ማእከላት-ጥዕና፡ ፍሉይ ክፍሊ-ሕክምና ኣዴታትን ህጻናትን ከምኡ ውን ህዝባዊ ክሊኒክ-ስኒን ይርከብ። ህጹጽ ሕክምናዊ ኣገልጎት ዝህብ ናይ ቀረባ ሆስፒታል ኣብ ከተማ ሉንድ፡ ማልሞ፡ ላንድስክሩናን ይርከብ። ፍሉይ ሕክምናዊ ክንክን ዝህብ ሆፕሲታል ውን ኣብ ከተማ ኤስሎቭ ኣሎ። ንሕቶታትን ሓበሬታን ብዛዕባ ጥዕና፡ ንሓባሪ ጥዕናዊ-ጉዳያት (ቮርድ-ጋይደን) ብቁጽሪ ስልኪ 1177 ክትውከሱ ትኽእሉ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምምሕዳር ከተማ ኸቭሊንገ፡ ምስ መንግስቲ ኣብ እትገብርዎ ርኽክባት፡ ብተሌፎን ወይ ውን ብኣካል ናይ ምትርጓም ሓገዝ ይገብረልኩም። እቲ ምምሕዳር ብመንገዲ ናይተን ኣብ ሉንድ፡ ላንድስርኩና፡ ከምኡ ውን ሄልሲንቦሪ ዘለዋ ናይ ትርጉም ትካላት ኣቢሉ ተርጎምቲ ይቆጽር።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ከተማ ኸቭሊንገ ናብ ኩሉ ኩርንዓት ንምጕዓዝ ዝሕግዝ ምቹእ ጅኦግራፊካዊ ኣቀማምጣ ኣለዋ። ንሉንድ፡ ማልሞ፡ ኮፐንሃገን፡ ሄልሲንቦሪ ከምኡ ውን ናብ ላንድስኩና ብዘይ ዝኾነ ሽግር ክትጎዓዙ ትኽእሉ። መጎዓዝያ ኣብቲ ዞባ ብትካል መጎዓዝያ ኣውራጃ ስኮነ (ስኮነትራፊልክ) እዩ፡ ዝመሓደር። መዕረፍን መበገስን ባቡራት ኣብ ከተማታት ኸቭሊንገን ዶስየብሩን ኣለኩም።
ነዊሕ ክትጎዓዙ ምስ እትደልዩ ንኣብነት ናብ ዮተቦሪ፡ ስቶክሆልም ወይ ውን ካልኦት ዓበይቲ-ከተማታት ሽወደን፡ ምስ ትካል ባቡራት ኤስ.ጀይ ክትጎዓዙ ትኽእሉ። ምስዘን ባቡራት ካብ ማልሞ ወይ ሉንድ ኢኹም ትብገሱ። ካብ ከተማ ሉንድ ብኣውትቡስ ምስ ትካል ስዌቡስ ወይ ውን ትካል ኔትቡስ ናብ ዝተፈላለየ ኩርንዓት ሽወደን ክትከዱ ትኽእሉ። መዕርፎ-ነፈርቲ ብቐረባ ኣብ ማልሞ (ስቱሩፕ) ከምኡ ውን ኣብ ኮፐንሃገን (ካስትሩፕ) ይርከቡ።
ህዝባዊ መጓዓዝያ ኣብዚ ኮሙን
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኸቭሊንገ ዳርጋ መንበሪ ከተማ እዩ ክበሃል ይከኣል። ስለዝኾነ ከኣ፡ መብዛሕቶኦም ነብርቲ ናይቲ ከተማ ናብተን ኣብቲ ከባቢ ዝርከባ ከተማታት (ሉንድ፡ ማልሞ፡ ኮፐንሃገን) እንዳተመላለሱ ይሰርሑ። ኣብ ከተማ ኸቭሊንገ ዝዓበየ ቦታ-ስራሕ እቲ ብሰንተር-ሲድ ዝፍለጥ ቦታ እዩ። ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣርበትስፎርመድሊንገን) ኣብዚ ከተማ ይኹን ኣብ ከባቢ ዘሎ ክፍቲ ናይ ስራሕ ዕድላት ክትርእዩ ትኽእሉ። ትካል ንምምስራት ዝምልከት ሓበሬታ ከኣ፡ ኣብ መርብብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ኣለኩም።


text:
ሓጺር ጸብጻብ ሰላማዊ ሰልፊ 1-2 Aug 2014 ኣብ ከተማ ስቶክሆልም – ስዊድን ብኣዳላዊት ኮሚተ
እቲ ካብ ዓርቢ ዕለት 1 ነሓሰ 2014 ክሳብ ናብ ሰንበት ዘውግሕ ዕለት 3 ነሓሰ 2014 ኣብ ትሕቲ ቴማ፣ ”ከተማ ስቶክሆልም ናይ ምልካዊ ስርዓት ኤርትራ ፈስቲቫላት ምእንጋድ ጠጠው ክተብል ኣለዋ” ን ”ንዓ/ንዒ ንዛተ” ዝተሰነየ ናይ ክልተ መዓልቲ ሰላማዊ ሰልፊ ደለይቲ ፍትሒ ኣብናይ ሓጺር ግዜ ምድላዋት ብኩሉ መዔቀኒታት ብዓወት ተዛዘመ። ሰላማዊ ሰልፈኛታት፡ ሓቦን ንሒን ሞራልን ኣስኒቆምን ሰኒቆምን ብሰላም ናብ ቦቦትኦም ተመሊሶም። ህግደፍ ሞራሉ ከምዝወደቐን ውድቀቱ ከምዝቐረበን ፡ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ኣብቀረባ እዋን ብሓርነት ከምዝድበስን ኣስሚሮምሉ።
ቀዳማይ መዓልቲ ሰላማዊ ሰልፊ ዓርቢ ዕለት 1 ካብ ሰዓት 12 ናይ ፍርቂ መዓልቲ ጀሚሩ ክሳብ ሰዓት ሸውዓት ናይ ምሸት ተኻዪዱ። ኣብዚ ናይ 7 ሰዓታት ሰላማዊ ሰልፊ ደለይቲ ፍትሒ ኩሉ መሳርሕታቶም ኣዋዲዶም ብክብ ዝበለ መጉልሕ ድምጽታት ጌሮም ጭርሖታቶምን ሙዚቃታቶምን ንህልዊ ኩነታት ሕዝብና ብቋንቋታ ትግርኛ፣ ዓረብኛ፡ ዓፋርኛ፡ ቢለን ትግረን ስዊደን.. ወዘተ ዝገልጽ ነቶም ናብ ፈስቲቫል ዝኸዱ ዝነበሩ ዓገብ ይብሉ ነበሩ። ኣብዚ ሰላማዊ ሰልፊ ናይ ደለይቲ ፍትሒ ብዙሕነትና ክብርናን መልክዕና’ዩ ብምባል ዝተረኽቡ ብሄራትና ብብቛንቁኦም ጨርሑ። ብፍላይ ድማ እቲ ብሓፍትናን ኣደናን ወይዘሮ ኣስገደትን ብሰነ-ጥበባዊ ሓውና ግርማይ- ጥዩስ ብግጥሚ መልክዕ ዝሓልፍ ዝነበረ መልኽቲ ነቶም ናብ ፈስቲቫል ዝሓልፉ ዝነበሩን ኣብ ውሽጢ ዳስ ፈስቲቫል ዝነበሩን ንኡ ጥራሕ ጽን ኢሎም ከምዝሰምዑ ጌርዎም ኢዩ።ብዙሕ ሓጺር ጽሑፋት ኣብቲ ሰልፊ ተነበ፣ እታ ናብ ሓለፍቲ ናይዚ ፈስቲቫል ዝግበርሉ ቦታ ዝቀረበት ምሕጽንታ ብቋንቋ ስዊደን ብ ሠመረ መሓሪ ተነበት፡፤
150 ዝኸውን ወረቓቅቲ ”ንዓ/ንዒ ንዛተ” ብዝብል ኣርእስቲ ናብቶም ንፈስቲቫል ዝሓልፉ ዝነበሩ ተዓዲሉ፣ ብዙሓት ተሳተፍቲ ፈስቲቫል ነቲ ጽሑፍ ኣንቢቦም ስልጡን ሰላማዊ ሰልፊ ተካይዱ ኣሎኹም ኢሎም እውን ንሰልፍና ሞጒሶም። ኣብዚ ናይ መጀመርያ መዓልቲ ብርክት ዝበሉ ካብ ከተማ ስቶክሆልምን ክባብኣን ከምኡ እውን ኣቀዲሞም ዝኣተዉ ኣጋይሽ ካብ ሃገረ ጀርመን፣ ሆላንድ፣ ኖርወይን ኣይርላንድን ነበሩ። እቲ ዓርቢ ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፊ ሽቶኡ ወቂዑ ፡ ልክዕ ሰዓት ሸውዓት ድሕሪ ናይ ሓበረታ መግለጺ ናይ ምሽት መደብ ብዝኽሪ ስዉኣትና ተደምዲሙ። ድሕሪኡ ሰልፈኛታት ብመካይን ተዓጂቦም ናብቲ ቦታ መቀበል ኣጋይሽ ኣምርሑ። ሰላማዊ ሰልፈኛታት ኣብ መቀበል ኣጋይሽ ንሰለሰተ ሰዓት ዝኸውን ናይ ዓርቢ ኣፈናዊ ገምጋም ኣካየዱ ድሕሪኡ ናይ ቀዳም መደብ እንታይ ከምዝመስል ብመራሕ መደብ ተዋህበ።
ካልኣይ መዓልቲ ሰላማዊ ሰልፊ ቀዳም ዕለት 2 ነሓሰ 2014 ካብ ሰዓት 11.00 ናይ ንግሆ ክሳብ 20:00 ናይ ምሽት ተኻዪዱ። ሰላማዊ ሰልፈኛታት ካብ ኩለን ከተማታት ስዊደን ገሊኦም ብባቡር ገሊኦም ድማ ብመካይን ናብ ስፍራ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ቅድሚ ኣፍደገ ፈስቲቫል ክእከቡ ጀመሩ፣ እቶም ኣቀዲሞም ካብ ሃገራት ሓብረት ኤውሮጳ ማለት፣
- ጀርመን
- ዓዲ እንግሊዝ
- ኣይርላንድ
- ዓድጥልያን
- ሆላንድ
- ኖርወይ
- ስዊዘርላንድ
- ፈረንሳይ
ኣብዚ ሰልፊዚ ዝተሳተፉ ናይተን ዝነብሩለን ሃገራት ሰንደቅ/ዕላማ -ባንደራ ሒዞም ኣብታ ቦታ ምስ በጽሑ ባንደራታቶም ኣዋዲዶም ነታ ፈስቲቫል ከበብዋ፣ ናይሎምዓመት ሰላማዊ ሰልፊ ብ ዓይነቱ ይኹን ብብዝሑ ክብ ዝበለ ኢዩ ነሩ። ብብዝሒ መንእስያትን ደቀ- ኣንስትዮን ነበሩ፣ ግምት ብዝሒ ሰልፈኛታት ክሳብ 500 ይበጽሕ ነሩ፣ ብፍላይ ድማ ሓብትና ሰይቲ ስዉእ ኮሎነል ዓሊ ሓጃይ መራሕ ስርሒት ፎርቶ ጥሪ 2013 ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ምስ ደቃ ብምስታፋ ነቲ ሰልፊ ዓቢ ፍናን ሂብዎ።
ሰልፈኛታት ሓውኻ ኣበይ ኣሎ ዝብል ጻዕዳ ማልያታት ተኸዲኖም መእተዊ ፈስቲቫል ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ መልእዎ፣ ብጭርሖታትን ሙዚቃን ጌሮም ድማ ቦታ ፈቲቫልን ከባብኣን ከምዘንቀጥቅጥ ገበርዎ፣ ተሳተፍቲ ፈስቲቫል ኣብ ቦታ ሰልፋኛታት መጺኦም ምሳኹም ኣሎና ከምዝብሉ ገበርዎም፣ ገለ ተዓዘብቲ መናእሰያት ሶምላውያን ኣብ ክልቲኡ ቦታ በጺሖም ምስ ረኣዩ ካብቲ ኣብ ኣደራሽ ፈስቲቫል ዘለዉ ንስኻትኩም ትበዝሑ፣ ቀጽሉ ቃልስኹም ንሕና ደለይቲ ፍትሒ ኣብ ሶማል ደገፍትኹም ኢና በሉና። ናይ ቀዳም ሰልፊ ሓያልን ሰፊሕን ብትሕዝቶኡን መልእኽቱን ነበረ። 500 ዝኸውን ወረቃቅቲ ብቛንቋ ስዊድን ”ንዑ ንዛተ” ብዝብል ኣርእስቲ ንኹሉ ንመብዝሕትኡ ኣታዊ ፈስቲቫል ክዕደል ተኻኢሉ። ብዙሓት ድማ ተቐቢሎም ፡ ምስኦም ወሲዶም ከንብብዎ ክኢሎም።
እቲ ኣወዳድባ ድማ ክልተ መልክዕ ነበሮ። ቋዋምን ተንቀሳቓስን፣ እቲ ዝያዳ ንሰልፍና ድምቀት ዝሃቦ እቲ ካብ ሁስቢጎርድ ተንሲኡ ናብ ኣፍደገ ፈስቲቫል ህጁም ዝኣተወ ክፋል ሰላማዊ ሰልፍና ናይ ስካራ መንእሰያት፡ ናይ ሳንዲቪከን መንእሰያት፡ መንእሰያት ተወለዲ ዓፋርን ኣብኡ ዝጸንሑ ናይ ስቶክሆልም መንእሰያትን ካልኦትን ዘጠቓለለ ኔሩ። እዚ ክፋልዚ እናጨርሐ ባንዴራ ኣምንዳኣምበልበለ ናብቲ ቋዋሚ ሰላማዊ ሰልፈኛታት ዝነበሩዎ ቦታ ተሰሪዑ ብምስላፉ ነቶም ተሳተፊቲ ፈስቲቫል ይኹን ኣብ ሓለዋ ጸጥታ ዝተዋፈሩ ፖሊስ ኣሰንቢድዎም ኢዩ።
ሰላማዊ ሰልፍና ምሉእ መዓልቲ ብዘይ ምቁራጽ ክምርሹን ክጭርሑን ክዝምሩን ንተሳተፊቲ ፈስቲቫል ብዛዕባ ሰላማዊ ሰልፍና ጥራሕ ከምዝዛረቡ ገሩዎም ውዒሉ፣ እቲ ዘሕፍር ድማ እቲ ብህግደፍ ዝምወል ፈስቲቫል ሎምዓመት ማንክን ክሻን ሳልሕ ዑስማንን ዘይተሳተፍዎ ጭልምልም ዝበለ ፈስቲቫል ፡ ናይ ኣንስትን ቆልዑን ከምዝነበረ እቶም ኣብ ውሽጢ ዝከታተሉ ዝነበሩ ሓቢሮም።ሰላማዊ ሰልፈኛታት ግን ብዛዕባ መራሕቲ ህግደፍ ከምዝተኸልከሉን ዘይምምጽኦምን ስለዝፈለጡ ነቶም ገርሂ ልቦም ክሕብርዎም ጸኒሖም ኢዮም።
ናይ ሎም ዓመት ሰልፍና ብኩሉ መራኸቢ ብዙሃሓን ፣ ማለት ሶሽያል መድያ ስመር ኢንተርነት ኦፕና ካናል(ሎካል ቲቪታት)፣ ድምጺ ሕዝቢ፣ ኤረ-ቲቪ ኣዳል፣ ናይ ስዊደን ጋዜጣታት ኤሽፕረሰን፣ ኣፍቶንብላደት ሽፋን ተገሩሉ ቀንዩ።
ኣብ ክልቲኡ ምሸት ድማ ተሳተፍቲ ሰልፊ ዝርከቡዎ ሓርፋፍ ህዝባዊ ገምጋም ተኻይዱ፣ ካብ ህዝቢ ድማ ሃነጽቲ ርእይቶታትን ለበዋን ቐሪቡ ነይሩ።
ብተሳተፍቲ ሰላማዊ ሰልፊ ዝቐረቡ ርእይቶን ሓርፋፍ ገምጋምን
- ዕዉት ሰላማዊ ሰልፊ ምንባሩ ዕግበቶም ሓበኖም ገሊጾም። ገለ ድማ ብጀካ ሰላማዊ ሰልፍን ናይ ምሸት ሓጺር ገምጋምን፣ ህዝባዊ ሰሚናር ክካየድ’ዩ ዝብል ግምትን ትጽቢትን ምንባሮም ገሊጾም።
- ሎሚ ዕዉት ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይድና ኣለና። ጽባሕ ከምዚ ናይ ሎሚ ስለዘይንራኸብ፣ መራኸቢ ኣገባብ Network ንምፍጣር ኢሜይል ኣድራሻታት ክንለዋወጥ ከምዝግብኣና ገሊጾም። ኣድራሻታት ድማ ክእከብ ተኻኢሉ ኣሎ።
- ኣካይዳ ቓልስና ቐጻሊ ናህሪ ክህልዎ፣ ንመሰልን ናጽነትን ውድባት ከምዘለዎ ኮይኑ፣ ጥርናፌና ግና ኪንዮ ውድባት ዝኸይድ፣ ኣንጻር ጸላኢና ህ.ግ.ደ.ፍ. ሓይልናን ቕልጽምናን ዘወሃህድ ሓድነትና ዝጠምር፣ ንህዝባዊ ምልዕዓል ዝፈጥር ኣማራጺ ኣገባብ ውዳቤን ኣመራርሓን የድልየና ኣሎ። ስለዚ ብሽወደን ይኹን ኤውሮጳ ደረጃ ዘውሃህድ ኮሚቴ ምቛም ኣገዳሲ’ዩ ዝብል ነጥቢ ናይ ብዙሓት ተመሳሳሊ ርእይቶ ቐሪቡ።
- ኣብ ውዳቤ ሓይሊ ገንዘብ ወሳኒ ምዃኑ ብብዙሓት ተገሊጹ። ብገለ ድማ ካብ ጽቡቕ ድሌት ዝብገስ ወርሓዊ ውጽኢት ክስላዕ ካብ ሎሚ ንጀምሮ ዝብል ነይሩ። ኣታውን ወጻእን ገንዘብ ድማ ብፍሉይ ኣገባብ ተታሒዙ፣ ናይ ቑጽጽር ኣገባቡ ዘረጋግጽ ብወብሳይትን ረድዮታትን ብግሉጽነት ዝሕበር ኽኸውን ይግብኦ ዝብል ርእይቶ ነይሩ።
ዝኽርን ሞጎስን ንስውኣትና!
ህዝቢ ኤርትራ ኣብልዕሊ ረገጽቱ ክዕወት እዩ!
ሰላማዊ ሰልፊ 1-2 Aug 2014
Short URL: https://english.farajat.net/?p=8753


text:
ካብ ጂቡቲ ናብ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ልዕሊ ዝመላለሳ ዓበይቲ ናይ ጽዕነት መካይን፣ መጥቃዕቲ የጋጥም ከምዘሎ ተሓቢሩ።
ድምጺ ኣመሪካ ዘዘራረቦም ክልተ ዘወርቲ መካይንን ሓንቲ በዓል ቤተን ዝሞተን ወላዲት ካብ ጂቡቲ ብክልላት ዓፋርን ሶማሌን ኣቢሎም ናብ ማእከል ኢትዮጵያ ዝንቀሳቀሱ መካይን፣ ንመጥቓዕቲ ይቃልዑ ከምዘለው ገሊጾም: ቅትለት፣ ኣካላዊ ጉድኣትን ዘረፋን የጋጥም ኣሎ’ውን ይብሉ።
ኣብ ውሽጢ ክልተ ኣዋርሕ፣ ሓሙሽተ መራሕቲ መካይን ብጥይት ከምዝተቀትሉ፣ ሰለስተ ካልኦት ድማ ከምዝቆሰሉ፣ ማሕበር ዓበይቲ ናይ ጽዕነት መካይን ኢትዮጵያ ገሊጹ ኣሎ።
ሚንስትር ሎጂስቲክስ መጓዓዝያ’ታ ሃገር ምስ’ቶም ወነንቲን መሻርኽቲ እተን መካይንን ኣብ ዘካየዶ ልዝብ "ናይቶም መራሕቲ መካይን ቅሬታ፣ ግቡእ እዩ። ሕጊ ናይ ምኽባር ስራሕ ድማ ክንዓዪ ኢና" ከምዝበለ ሪፖርተር ድምጺ ኣመሪካ ዝላኣኾ ዜና ይሕብር።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ብሓሙስ ኣስታት 30 ዝኾኑ ኣገልግሎት መጉዓዝያ ዝህቡ ማሕበራት: መራሕቲ መካይን: ብወለንታ ኣብ ኣገልግሎት ምምራሕ መኪና ዝሰርሑ ውልቀሰባት ምስ ሚንስትሪ ትራንስፖርትን ሎጀስቲክን ከምኡ'ውን ኮሚሽን ፖሊስ ተራኺቦም ምዝርራቦም ተሓቢሩ'ሎ።


text:
ሃገረ ፈረንሳይ፡ ብምኽንያት ኢትዮጵያ ዘሎ ቅልውላው ኲናት ዜጋታታ ብቕልጡፍ ንኽወፁ ፍሉይ በረራ ኣየር ብምድላው ዝሓለፈ ሰንበት ኣትሒዛ ካብ ኢትዮጲያ ናብ ፓሪስ ምጉዕዓዝ ከምዝጀመረት ሚኒስተር ጉዳያት ወፃኢ እታ ሃገር ንሮይተርስ ኣፍሊጡ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኩነታት ኢትዮጲያ ንድሕንነት ዜጋታተይ ዉሑስ ኣይኮነን ዝበለት ፈረንሳይ ኣብታ ሃገር ንዘለዉ ዜጋታት ብዘይ ወዓል ሕደር ለቒቖም ንኽወፁ ኣተሓሳሲባ ምንባራ እቲ ፀብፃብ ኣዘኻኺሩ።
ሕብረት ኣውሮፓ፡ ኣባል ሃገራቱ ብወፃኢ ጉዳያት ሚንስተርን ኣቢለን ዜጋታት ዝንቀሳቐስሉ ኩነታት ንምስላጥ ፉሉይ በረራ ንምክራይ ከምዝወሰነን ሙሉእ ክፍሊት ከምዝተኸፈለን ሮይተርስ ኣረጋጊፁ።
ሃገራት ዓለም ነቲ ኣብ ትግራይ ጀሚሩ ሐዚ ናብ ማእኸል ዓዲ ኢትዮጲያ ሱር ዝሰደደ ኩናት ሳዕቤኑ ከቢድ ምዃኑ ብምግንዛብ ዜጋታተን ካብታ ሃገር ብህፁፅ ንኽወፁ ካብ ዝኣወጃ ከምኒ ኣሜሪካ፣ ካናዳ፣ ኢንግሊዝ፣ ፈረንሳይን ካልኦትን ከምዝፀወዓ ዝፍለጥ እዩ።
ብኣንፃሩ ድማ መንግስቲ ኣብዪ ስዕረት ዝበሃል ብጥቓ ኢትዮጲያዉያን ኣይሓልፍን ብምባል ንህልዊ ኩነታት እቲ ቅልውላው ክቕበል ከምዘይከኣለን ቀፃሊ ዜጋታት እታ ሃገር ናብ ሓዊ ይዳጉኖም ከምዘሎ ዝፍለጥ እዩ።


text:
ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣብ ሱዳን ኣብ ዘካይዶ ዘሎ ዑደት ምስ ፕረዚደንት `ታ ሃገር ጀነራል ዓብደል ፋታሕ ኣል ቡርሃን ኣብ ዝገበሮ ርክብ፡ ኣብ ካርቱም ኣብ ኣርባዕተ ቦታታት ንሓባራዊ ስርሓት ጸጥታ ዘገልግል ኣብያተ ጽሕፈት ክኸፍት ክፍቀደሉ ብቐዳምነት ዘቕረቦ ቀዳማይ ሕቶ ብናይ ሱዳን ፕረዚደንት ተቐባልነት ከምዘይረኸበ ምንጭታት ካብ ሱዳን ሓቢሮም።
እቲ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ብስም ሓባራዊ ዕማም ጸጥታ፡ ምንቅስቓስ ተቓወምቲ ኤርትራ ንምቊጽጻር መዋፈሪ ክኾኖ ፍቓድ ክወሃቦ ዝሓተተሉ ኣርባዕተ ቦታታት፡ 1ይ ኣብ ጅሬፍ 2ይ ኣብዴም 3ይ ኣብ ጻሐፋ ዘለጥ 4ይ ድማ ኣብ እንዱሩማን ምዃኑ ተፈሊጡ።
ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ንጠለቡ ቅቡል ንምግባር፡ ብዙሓት ተቓወምቲ ውድባት ሱዳን ካብ ከባቢ ምዕራባዊ ሳሕል ክሳብ ከባቢ ኦምሓጀር ምትእክካብን ምጥርናፍን ይገብራ ስለዘለዋ፡ እዚ ድማ፡ ነቲ ኣብ ምብራቕ ሱዳን ዘለኩም ሽግርን ዕግርግርን መሊሱ ከጋድዶ ስለዝኽእል፡ ብምውህሃድ ናይዚ ሓባራዊ ኣብያተ ጽሕፈት ጸጥታ ክንቆጻጸሮ ንኽእል ኢና፡ ንሕና ካባኹም ንላዕሊ ጽቡቕ ኣፍልጦ ናይቲ ኩነታት ኣለና ዝብል እዩ።
ይኹን ምበር መራሒ መንግስቲ ሱዳን፡ ኣብ ዓድና ተቓወምቲ ናይ ኤርትራ የብልናን፡ ከምዚ እትብሎ ዘለኻ ቤት ጽሕፈት ንምኽፋት `ውን ፍቃደኛታት ኣይኮናን ክብል ንጠለብ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ነጺጉዎ።
ከም ጎሬቤት ሃገር መጠን ኤምባሲ ኣለኩም፡ ካብኡ ንላዕሊ ፍሉይ ናይ ጸጥታ ቤትጽሕፈት ምቅዳድ ግን ፖሊሲና ኣይኮነን፡ ህዝቢ ሱዳን `ውን ዝቕበሎ ጉዳይ ኣይኮነን ብምባል፡ ንሕቶኡ ብዘየዳግም ከምዝነጸጎ እቶም ምንጭታት ብተወሳኺ ኣረዲኦም።
ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣብ ሱዳን ናይ ሰለስተ መዓልታት ምብጻሕ ንምክያድ ትማሊ እዩ ናብ ካርቱም ከይዱ።
ነዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣብ ጸጥታን ምንዋሕ ዕድመ ስልጣኑን ዘተኮረ ዑደት `ክልተኣዊ ዝምድና ንምሕያልን ዞባዊ ውህደት ንምስፋሕን ብዝብል መደናገሪ ኣርእስተ ዜና ከምዝሸፋፍኖ ይፍለጥ።
ብፍላይ ኣብዚ ኣብ ኤርትራ ጥምየትን ሕጽረት ሃለኽትን ሳዕሪሩ ህዝብና ኣብ ከቢድ ጸገም ዝርከበሉ ዘሎ ከቢድ እዋን`ዚ፡ ብቐዳምነት ዝስራዕ ኣጀንዳ ህዝቢ ኤርትራ ምምሕያሽ ቀረብ መግብን ሃለኽትን ኳ እንተኾነ፡ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ምስ ኢትዮጵያን ሱዳንን ኣብ ዝገብሮ ርክባት ወትሩ ዘገድሶ ኣጀንዳ ግን፡ ስርዓቱ ብተቓወምቲ ኤርትራ ከይውቃዕ buffer zone ወይ ድማ ናይ ውሕስነት ዞባ ፈጢርካ ድሕነት ስርዓትካ ምሕላው ጥራይ ኢዩ።


text:
ኣብ ደቡባዊ ትግራይ ከተማታት ኣላማጣን መኾንን፡ ከምኡ`ውን ኣብ ከተማ መቐለ፡ ህይወት ናብ ንቡር ይምለስ ከምዘሎ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ።
ወሃቢ-ቓል ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ካብ ኒው ዮርክ ብመሰረት ኣብቲ ከባቢ ዝኣተዉ ትካላት ረድኤት ሕቡራት ሃገራት፡ ከም ኤለክትሪክን ተሌኮሚንኬሽንን ዝበሉ መሰረታዊ ኣገልግሎታት ዳግም ጀሚሮም ኣለዉ፡ ከምኡ`ውን ካብቲ ከባቢ ተፈናቒሎም ዝነበሩ ሰባት ተመሊሶም ወይ ድማ ይምለሱ ኣለዉ ኢሉ።
እንተኾነ መብዛሕቲኡ ንብረቶም ወይ ተዘሚቱ ወይ ዓንዩ`ዩ ይብል። ኣተሓሒዙ ብውሕዱ 90 ሺሕ ሰባት በቲ ግጭት ካብ ቤት ንብረቶም ተመዛቢሎም ከም ዘለዉ ሰበስልጣን`ቲ ክልል ትግራይ ይግምቱ ይብል።
ናብቲ ከባቢ ዝተዋፈሩ ትካላት ሕቡራት ሃገራት ሕጽረት ቀረባት መግቢ ከምዘሎን ኣብቲ ከባቢ ዝፈሪ ጥራይ ከምዘሎን ንሱ ብክባር ከምዝሽየጥን ይገልጹ። ኣስዒቦም ሆስፒታላት:ኣብያተ ጽሕፈት ዝረከቦም ብዙሓት ህንጻታት ስለዝተዘምቱን ዝዓነዉን ትሕተ-ቅርጽታት`ውን ናብ ቦትኦም ክምለሱ ይግባእ ይብሉ ።
ነዚ ሓበሬታ ትማሊ ኣብ ኒው ዮርክ ንጋዜጠኛታት ዝሓበረ ወሃቢ-ቓል ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣብ መወዳእታ ዘርብኡ፡ ብጾትና ናብ ኩሉ ከባብታት ክልል ትግራይ ኣትዮም ሰብኣዊ ሓገዝ ከቕርቡ፡ ዘይተደረተ መንገዲ ክኽፈተሎም ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ጽምዶና ቀጺልና ኣለና ኢሉ።
ምስ መንግስቲ እናተወሃሃደ ዝሰርሕ ክልተ ተልኮታት ረድኤት ሕቡራት ሃገራት ዝሓለፈ ታሕሳስ 20 ኣብቲ ቦታ ምእታዉ ይፍለጥ።


text:
ኣብ ክልል ትግራይ ካብ 25 ግንቦት 2011 ዓ.ም ጀሚሩ ብዝተረኣየ ሕማም ሸሮኽ(ኮሌራ) 13 ሰባት በቲ ሕማም ከምዝተታሓዙ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና እቲ ክልል ኣፍሊጡ::
በቲ ሕማም ዝተታሕዙ ኩላቶም ድሕሪ ዝተኻየደሎም ናይ ሕክምና ክትትል ድሒኖም ነናብ ገዝኦም ከምዝተመለሱ ዝገለፀ ቢሮ ጥዕና’ቲ ኽልል ነቲ ሕማም ንምኽልካል ካብ ዝካየዱ ስርሓት ብተወሳኺ እቲ ሕማም ምስ ዘጋጥም ኣገልግሎት ጥዕና ንምሃብ ኩሎም ትካላት ጥዕና መንግስቲ ድልዋት ክኾኑ ተሓቢርዎም ኣሎ ኢሉ::
25 ግንቦት 2011 ዓ.ም ኣብ ትግራይ ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ ለበዳ ሕማም ኮሌራ ከምዝተርኣየ ምክትል ሓላፊ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ኣቶ ተኽላይ ወልደማርያም ይዛረቡ:: ክሳብ ሐዚ በቲ ሕማም 13 ሰባት ከምዝተታሓዙ ዝገለፁ ኣይተ ተኽላይ በቲ ሕማን ግን ዝሞተ ሰብ የለን ኢሎም::
ኣቶ ተኽላይ ኣብ ትግራይ እቲ ሕማም ቅድሚ ሐዚ እውን ተራእዩ ስለዝነበረ ዳግም ኮሌራ ከይምለስ ስራሓት ምክልኻል ክኻየድ ጸኒሑ’ዩ ኢሎም:: ብፍላይ ፅሩይ ዝስተ ማይ ዘይረኸቡ ሰባት ማይ ኣጻርዮም ክጥቀሙ ግንዛበ ካብ ምፍጣር ብተወሳኺ ነቲ ማይ መጻረይ መድሓኒት ምክፍፋሉ ሓቢሮም:: ብተወሳኺ ምስ መራሕቲ ሃይማኖት ብምርድዳእ ኣብ ትግራይ ሰብ ብብዝሒ ኣብ ዝኸደለን 3 ቦታታት ማይ ፀሎት ሽቓቕ ከምዝተስርሐ፡ ሰብ ሞያ ሕክምና እውን ኣብቶም ናይ ፀበል ቦታታት ተመዲቦም ከምዘለው ገሊፆም::
ሕማም ኮሌራ ኣብ ዝተርኣየሎም እዞም 10 መዓልትታት ኣገልግሎት ሕክምና ካብ ዝተውሃበሎም ትካላት ሕክምና ሓደ ኣብ ከተማ መቐለ ዝርከብ መባእታዊ ሆስፒታል ዓዲሓቂ ሓደ እዩ:: እዚ ሆስፒታል ንሕማም ኮሌራ ንምሕካም ተባሂሉ ዝተፈለየ እዩ:: ሲስተር ነብያት ፀጋይ ኣብቲ ሆስፒታል ኣተሓባባሪት ሰብሞያ ነርስ’ያ። ንሳ ሰራሕተኛታት እቲ ትካል ኣብ ኮሌራ ጠሚቱ ስልጠና ከምዝተውሃቦም ትገልጽ:: “ዘድሊ መሳርሒ’ውን ተማሊኡ እዩ” ዝበለት ሲስተር ነብያት ኣብቲ ዝጎደለ ናይ ላብራቶሪ መሳርሒ ድማ ክማላእ ሓቲትና ኣለና ትብል::
ኮሌራ ኣብ ዝሓለፉ ሰለስተ ዓመታት ኣብ ኢትዮጵያ ተራእዩ ዝነበረ ሕማም ኮይኑ ኣፃዳፊ ማያዊ ውፃኣትን ተምላስን ብዝብል ሽም ከምዝጽዋዕ ይፍለጥ።


text:
ሓይልታት ኢትዮጵያን ግንባር ሓርነት ኦጋዴንን ኣብ ዘካየድዎ ግጭት ሓደ ላዕለዋይ ኣዛዚ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ብቕድሚ ትማሊ ሰኒ ከምዝተቐትለ ሰበስልጣን እቲ ዓማፂ ንቪኦኤ ክፍሊ ሱማሊኛ ገሊፆም።
ወታደራዊ ሓላፊ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ሸኽ ደቅ መሓመድን ካልኦት ክልተ ኣባላት እቲ ዓማፂ ጉጅለን ኣብ ዶብ ሱማሊያን ኢትዮጵያን ኣብ ዝርከብ ጥቓ ፋርጃኖ ተቐቲሎም ኣለው ይብሉ እቶም ሰበስልጣን።
ወሃቢ ቃል ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ዓብዳኒ ሒርሞግ ንቪኦኤ ኣብዝሃቦ ቃል መሓመድ ምስ ሓንቲ ንእሽተይ ኣሃዱ እናሃለው እዮም ብሓይልታት ኢትዮጵያን ሚሊሺያታት ሱማሊያን ዝተጠቕዑ።
ሸውዓተ ኣባላት ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ብመኪና ይጉዓዙ ኣብዝነበርሉ እዋን እታ መኪና ፀገም ምስ ኣጋጠማ ካብ ሓይልታት ኢትዮጵያ ብእግሮም ከምልጡ ፈቲኖም ከምዘይክኣሉ ነበርቲ እቲ ከባቢ ንቪኦኤ ገሊፆም።
ኣርባዕተ ዝቖሰሉ ኣባላት ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ብወታደራት ኢትዮጵያ ከምዝተትሓዙ እውን እቲ ወሃቢ ቃል ወሲኹ ገሊፁ’ሎ።


text:
ኣብ ሰያትል ሕቡራት መንገስታት ኣመሪካ ከም ወዋፈሪ ንጥፈታት ስርዓት ህግደፍ ዘገልግል ዝነበረ ብኣማኑኤል ዝተባህለ ኤርትራዊ ዝውነን ገዛ፡ ‘ከም ማእከል ዘይሕጋዊ ንጥፈታት ስለዝተጠርጠረ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን FBI ማለት ወከልቲ ናይቲ ዝለዓለ ፈደራላዊ ጸጥታዊ መርማሪ ሓይሊ ፖሊስ ኣመሪካ ኣብቲ ገዛ ሃንደበት ተረኺቦም ብጽኑዕ ድሕሪ ምፍታሾም ፡ ዘድልዮም ሓበሬታን ጭብጥታትን ኣኪቦም፡ ኣብቲ ገዛ ንዝጸንሓኦም ኮምፒተራት ከምዝወሰዱወን ምንጭታትና ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።
ኣምባሳደር ስርዓት ህግደፍ ኣብ ኣመሪካ ዝነበረ ግርማይ ሳንቲም፡ ብመንግስቲ ኣመሪካ ድሕሪ ምስጓጉ ካብ ዋሺንግተን ዲሲ ክወጽእ ርዑኡ ጠቕሊሉ ተዳልዩ ከምዘሎ እሙናት ምንጭታት ሓቢሮም።
እታ ድምጺ ኣሰና ንምስሳን ተባሂላ ክትሽየጥ ዝወርሔት ሎተሪ ትማል መስከረም 4 ኣብ ከተማ ኦክላንድ ካሊፎርንያ ወዲቃ። ኣብቲ ብማሕበር መንእሰያት ንለውጢ ብመበል 49 ምጅማር ብረታዊ ቃልሲን መበል ካልኣይ ዓመት ናይቲ ማሕበርን ዝተገብረ በዓል እያ ወዲቃ፡ ተመሳሳልውን ዝሓልፈ ዓመት ተጌሩ ከም ዝነበረ ዝዝከር እዩ።
እታ ድምጺ ኣሰና ንምስሳን ተባሂላ ክትሽየጥ ዝወርሔት ሎተሪ ትማል መስከረም 4 ኣብ ከተማ ኦክላንድ ካሊፎርንያ ወዲቃ። ኣብቲ ብማሕበር መንእሰያት ንለውጢ ብመበል 49 ምጅማር ብረታዊ ቃልሲን መበል ካልኣይ ዓመት ናይቲ ማሕበርን ዝተገብረ በዓል እያ ወዲቃ፡ ተመሳሳልውን ዝሓልፈ ዓመት ተጌሩ ከም ዝነበረ ዝዝከር እዩ።
ኣቶ ዓንዱ ብርሃነ ዝተባህለ፡ ኣብ ኣመሪካ፡ ኣብ ዋሺንግተን ዝቕመጥ ኤርትራዊ ዜጋ፡ ብ18 ሰነ ብሕማም ዓሪፉ ሬስኡ ብ23 ሰነ ናብ ዓዲ ምስ ተላእከ፡ ኣብ ዓደቡኡ ኣምሁር ኣብ ዝርከብ ቤተክርስትያን ፍትሓት ከይግበረሉ ድሕሪ ምኽልካሉ ንቡር ፍትሓት ከይረኸበ ከምዝተቐብረ ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ዝርከቡ ኤርትራውያን ሙዘቀኛታት “ክብሪ ሞያና” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ተኣኪቦም፡ ዓውዲ ሙዚቃ ኤርትራውያን ንምግምጋምን ፍሉይ ኣበርክቶ ንዝገበሩ ሞያውያን ሙዚቀኛታት ንምትብባዕን ዝዕላምኡ ውራይ ከም ዘካየዱ ምንጭታት ሓቢሮም።
ዝኸበርኩም ተከታተልቲ ድምጺ ኣሰና፣ ንሕና ኣዓሩኽ ኣሰና፣ ኣብ ሕብራት መንግስታት ኣሜሪካ ንቅመጥ፣ እታ ተስፋ ህዝቢ ኮይና ዘላ፣ ድምጽኹም ድምጺ ኣሰና፣ ዘጋጥማ ዘሎ ፋይናንሳዊ ጸገም ንኽፍታሕ፣ ተበግሶ ወሲድና፣ ዝተፋላለየ መደባት ሰሪዕና፣ ጻዕርታት ካብ ንጅምር ነዊሕ ኮይኑ ኣሎ።
ዘተ ብዛዕባ ምርጫ ኢትዮጵያ ኣብ ድምጺ ኣመሪካ
ቴድሮስ መንግስቱ ዝተባህለ ሓደ ኤርትራዊ ጋዜጠኛ ኣብ ህዩስተን፡ ኣመሪካ ኣብ ዝተኻየደ ህዝባዊ ኣኼባ ብደገፍቲ ህግደፍ መጥቃዕቲ ከምዝወረዶ ብምጥቃስ፡ ነቲ ኩነታት ጽጹይ መጽናዕቲ ክካየደሉ CPJ ዝተባህለ ተጣባቒ መሰል ጋዜጠኛታት ኣጥቢቑ ጸዊዑ።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ቆንስል ኤርትራ ኮይኑ ክሰርሕ ዝጸንሐ ኣቶ ሳልሕ ኢማን ማሕሙድ፡ ንስርዓት ህግደፍ ራሕሪሑ ኣብ ኣመሪካ ፖለቲካዊ ዑቕባ ከምዝሓተተ እሙናት ምንጭታት ንኣሰና ሓቢሮም።
ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ንሃብቲ ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኢሳያስን ኣቶ የማነ ገብራኣብ ከይንቀሳቀስ ከምዝኣገደቶ ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ናይ ሎሚ 16 ሚያዝያ ዜናኣ ኣቃሊሓ።
ዝኸበርኩም ተከታተልቲ ድምጺ ኣሰና፣ ንሕና ኣዓሩኽ ኣሰና፣ ኣብ ሕብራት መንግስታት ኣሜሪካ ንቅመጥ፣ እታ ተስፍ ህዝቢ ኮይና ዘላ፣ ድምጽኹም ድምጺ ኣሰና፣ ዘጋጥማ ዘሎ ቑጠባዊ ጸገም ንኽፍታሕ፣ ተበግሶ ወሲድና፣ ዝተፋላለይ መደባት ሰሪዕና፣ ጻዕርታት ካብ ንጅምር ነዊሕ ኮይኑ ኣሎ።
ዘተ ድምጺ ኣመሪካ ነቲ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ ዝወሰኖ እገዳ ምስ ዝድግፉ ኤርትራውያን
ንመደምደምታ ስምረት ሰለስተ ውድባት ማለት ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራ፡ ሰልፊ ህዝቢ ኤርትራን፡ ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስን ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ኣብ ዋሽንግቶን ዲ.ሲ. ዋዕላ ከካይዱ ምዃኖም ንሕብር። ቀንዲ ዕላማ’ ናይ’ቲ ዋዕላ፡ ኣባላት ሰልስቲኡ ውድባት/ሰልፍታት ነንሕድሕዶም ንኽላለዩን፣ ርኢቶን ለበዋን መሰረታት ኣብ’ቲ ናብ ኣባላት ተዘርጊሑ ዝወርሐ ንድፊ ፖለቲካዊ መደብ-ዕዮን ቅዋም ሰልፍን ጸሚቝካ ናብ’ቲ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ታሕሳስ ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ መጸናበሪ ጕባኤ ንምቕራብ እዩ።
ዝኸበርኩም ኣሰናዳእቲ ሬድዮ ድምጺ ኣሜሪካ መደብ ክፍሊ ትግርኛ ንሕና ኣብ ሽቱትጋርትን ከባቢኡን ሃገር ጀርመን እንርከብ ኤሪትራዊያን ኣባላት ፖለቲካዊ ውድባትን ሲቪካዊ ማሕ በራትን ከምኡውን ውልቀ ተቓወምቲ ኤሪትራውያንን ዝኾናን መደባትኩም ብተገዳስነት መዓልታዊ ኢና ንከታተሎ ።
ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ነባሪ ኢንዲያናፖሊስ ኢንዲያና ዝርከቡ ኤርትራውያን “ ንጽምብል ናጽነት በበይንካ ተኸፋፊልካ ምብዓል የብቅዕ “ኣብ ትሕቲ ዝብል ሓድነታዊ ጭርሖ ኣጽሊሉ፡ ብመሪሕነት ካብ ውሽጢ ህዝቢ ዘቖማ ናይ ገዛእ ርእሱ ሽማግለ ዕዉት በዓል ናጽነት ከምዘሕለፈ ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ላዕለዋይ ዲፕሎማት ኣመሪካ ኣብ ጉዳያት ኣፍሪቃ ኮይኑ ብፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ዝተመዘ ጆኒ ካርሰን ምስ ሮይተርስ ኣብ ዝገበሮ ቃለመጠየቕ፡ ኤርትራ ምስ ኣመሪካ ዘለዋ ዝምድና ከተማሓይሽ ትደሊ እንተደኣ ኮይና ነቲ ኣብ ሶማልያ ትገብሮ ዘላ ኣሉታዊ ምትእትታው ደው ከተብሎ ኣተሓሳሲቡ።
ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ብምኽንያት ‘ቲ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት ንዝወርድ ግፍዕታት፡ ማእሰርትን ቅትለትን ንምዝካር ወትሩ 3 ግንቦት ተዘኪሩ ዝውዕለ ‘ዓለማዊ መዓልቲ ናጽነት ፕረስ’ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ንኤርትራ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታትን ናጽነት ፕረስን ብእትገብሮ ዘላ ዓመጽን ጭፍለቓን ወቒሱዋ።
ኤርትራ ምስ ኣልቓዒዳ ምትእስሳር ንዘለዎም ግብረሽበራውያን ብምሕጋዛ ፡ ወተሃደራዊ ስጉምቲ ክትወስደላ ከምእትኽእል ኣመሪካ ከምዘጠንቀቐት ቴሌግራፍ ዝተባህለ ጋዜጣ ዓዲ እንግሊዝ ሓቢሩ።
ኣፍሪቃዊ መበቆል ዘለዎ ንደሞክራስያዊ ሰልፊ ወኪሉ ዝተወዳደረ ባራክ ኦባማ፡ ኣብ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ኣመሪካ 2008 ቀዳማይ ጸሊም-ኣመሪካዊ ፕረዚደንት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኮይኑ ብምምራጽ ታሪኻዊ ዓወት ኣመዝጊቡ።
መንግስቲ ኣመሪካ፡ ኤርትራ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንዝርከቡ ግብረሽበራውያን ትሕግዝ እያ ካብ ዝብል ሻቕሎት ተበጊሳ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ናይ ኣጽዋር መሸጣ እገዳ ከምዘጽንዐት ኣገልግሎት ዜና ኣሾሼትድ ፕረስ ሓቢሩ።
ኤህም ጨንፈር ሰሜን ኣመሪካን ካናዳን ሳልሳይ ዓመታዊ ጉባኤኡ ብዓወት ብዕለት 5ተ ሓምለ 2008 ኣብ ዋሽንግቶን ዲሲ ኣቃኒዑ።
ጸሓፊት ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኮንዶሊሳ ራይስ ዝመጽእ ዘሎ ሰሙን ኢትዮጵያ ብምብጻሕ ኣብ ኣኼባ መራሕቲ ሃገራት ዞባ ዓበይቲ ቀላያት ከምእትሳተፍን ምስ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ከምእትራኸብን ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ንኣፈኛ ስተይት ዲፓርትመንት ብምጥቃስ ኣብ ዘመሓላለፎ ዜና ኣፍሊጡ።
ኣብዚ እዋን’’ዚ መውጽኢ ኣፍ ‘መንግስቲ ኤርትራ’ “ ኣመሪካ፡ ኣመሪካ “ ኮይኑ ‘ሎ። ሎምስ እቲ መረረ ፕረዚደንት ዝጥርዙ መደረ፡ ኣብ ሃገራዊ ጽምብላት ውሒዱስ፡ ከም “ዋዕላ ዕርቂ ሶማላውያን” ዝኣመሰለ ንኣመሪካ መጻረፍን መተንፈስ ቅብጸትን ዝኸውን መድረኻት ምፍጣር ‘ውን ተጀሚሩ ኣሎ።
ናይ ባይቶ ኣመሪካ (ሰነት) ኮሚተ ወጻኢ ዝምድናታት ጸብጻብ፡ መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ብኣመሪካን መንግስቲ ሲሪላንካን ከም ‘ግብረሽበራዊ ውድብ’ ዝጥቀስ ‘ታሚል ታይገርስ’ ቀጥታዊ ወተሃደርዊ ሓገዝ ይገብር ከምዝነበረ ከምዘቃለዐ ኤሽያን ትሪቡን ዝተህለ መርበብ ሓበሬታ ይገልጽ።
ኣመሪካ ንኤርትራ ምስተን መወልቲ ግብረሽበራውያን እትብለን ሃገራት ክትሰርዓ ትደናደን ከምዘላ ሮይተርስ ንላዕለወይቲ ብዓልቲ ስልጣን ኣመሪካ ብምጥቃስ ካብ ዋሺንግተን ኣብ ዘመሓልለፎ ጸብጻብ ይሕብር።
መንግስቲ ኣመሪካ፡ ከም መርኣያ ናይቲ እናኣንቆልቆለ ዝኸይድ ዘሎ ዲፕሎማስያዊ ዝምድናኡ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ካሊፎርንያ ዝነበረ ቆንስላዊ ቤትጽሕፈት ኤርትራ ክዕጾ ከምዝኣዘዘ ቢቢሲ ሓቢሩ።
ግዳያት ግጭት ኤርትራ ኢትዮጵያን (1998-2000) ዝኾኑ፡ 700 ኣብ ኢትዮጵያ ተዓቝቦም ዝጸንሑ ኤርትራውያን ስደተኛታት ተወለድቲ ብሄረ ኩናማ፡ መሰል ዑቕባ ተዋሂቡዎም ኣብ ኣመሪካ ሓድሽ ህይወት ክጣየሱ ናብ ኣመሪካ ይኸዱ ከምዘለዉ ላዕዋይ ኮምሽነር ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሊጡ።
ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ብምኽንያት 24 ግንቦት መዓልቲ ነጻነት ኤርትራ ኣብ ኣስመራ ስታድዩም ኣብ ዘስመዖ መደረ፡ ብዘይተግባራውነትን ምትሕልላኻትን ውሳኔ ምምላካት ዶብ ኤርትራ ኢትዮጵያን ተሓተቲ ሰበስልጣን ኣመሪካ ምዃኖም ገሊጹ።


text:
ዝኽሪ ሰማእታት ነበርቲ ወረዳ ማይቅነጣል
ኣብ ወረዳ ማይቅነጣል ኣብ 2013 ዓ/ም ብሰራዊት ፋሽስት #ኣብይ ኣሕመድን ወራሪ ሰራዊት ውልቀ መላኺ #ኢሳያስ ኣፈወርቅን ህፃናት፣ መናእሰይ፣ ካህናትን ኣዴታትን ዝርከብዎም ብርክት ዝበሉ ንፁሃት ወገናት ብግፍዒ ተጨፍጪፎም እዮም:: በቶም ጨካናት ኣራዊት ሰራዊት ውልቀ መላኪ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ደቀን ዝሰኣና ወ/ሮ እፀገነትን ወ/ሮ ለተብርሃንን ከምኡውን 3 ኣሕዋቱ ዝርከብዎም 6 ቤተሰቡ ዝሰኣነ መንእሰይ ሽሻይ ንኣባላት ስድራና ከካብ ገዝኦም ኣውፂኦም ከም ዝረሸንዎም ተዛሪቦም:: ብተግባራት #ፀላእቲ ህዝቢ ትግራይ ኣይንስኾንን ዝበሉ እዞም ስድራ ግዳያት ሕዚውን ዘይከተተ #መንእሰይ ናብ ታዕሊም ንክወፍርን ስራሕቲ ደጀን ድማ ኣጠናኺሮም ከም ዘቅፅሉሉን ገሊፆም፡፡ ዋና ኣመሓዳሪ ወረዳ ማይቅነጣል ኣይተ ገብረ ተ/ሃይማኖት ብግፍዓውያን ወረርቲ ብርክት ዝበሉ ወገናት ተረሺኖም፣ ኣካሎም ጎዲሎምን ደቂ-ኣንስትዮ ፆታዊ መጥቃዕቲ ተፈፂምወንን እዩ ኢሎም:: ኣብቲ ብጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድን መላፍንቱን ንዝተጨፍጨፉ ወገናት ንምዝካር ኣብ ዝተዳለወ መድረኽ ንሕሉፍ #ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ዘዘካኽሩ ዝተፈላለዩ ምድላዋት ዝተኻየዱ እንትኾኑ ሰማእታት ንምዝካር ድማ ስነ ስርዓት ምውላዕ ጧፍ ተኻይዱ እዩ:: ብፍስሃ መዝገበ


text:
ሓደ ጊዜ ጎይታ የሱስ ተዓዲሙ ናብ ቤት ሓደ ፈሪሳዊ ኣትዩ። ኣብ ቤት ኣትዩ እቲ ይግባእ እዩ ዝበልዎ እንግዶት እናገበሩሉ ከለዉ ከኣ ሓንቲ ኣብቲ ዓዲ ዝነበረት ሓጢኣተኛ ሰበይቲ ቅዱይ ቅብኢ ዝሓዘ ብልቃጥ ሒዛ ብምምጻእ ኣብ ጥቓ እግሩ ደው ኢላ እናበኸየት በቲ ንብዓታ እግሩ ከተጠልቅዮ፣ ብጸጉሪ ርእሳ እግሩ እናደረዘት ከኣ በቲ ቅዱይ ቅብኢ ክትለኽዮ ጀመረት። እቲ ዝዓደሞ ፈሪሳዊ ነታ ሰበይቲ ይፈልጣ ስለ ዝነበረ ጎይታ ነብይ ዝበሃል ክንሱ መን ከም ዝኾነት ዘይምፍላጡን ገለ ዘይምባሉ ገሪምዎ። ሽዑ ጎይታ ብልቡ እንታይ ከም ዝሓሰበ ፈሊጡ ብሓደ ምስላ ጌሩ ነቲ ኣብ ልቡ ዝነበረ ሕቶ ዝኸውን መልሲ ሂብዎ (ሉቃ.7፣36-50)። እቲ ጎይታ ዝተዛረቦ ቀንዲ ሓሳብ "እቲ ብዙሕ ዝተሓድገሉ ብዙሕ ከም ዘፍቅር እቲ ሒደት ዝተሓድገሉ ከኣ ሒደት ከም ዘፍቅር" እዩ።
እዚ ዛንታ እዚ ኣብ ካልእ ክፍሊ (ማቴ.26፣6-13) እንተርኢናዮ ገለ ካብቶም ነዛ ሰበይቲ ንጎይታ ቅዱይ ቅብኢ ክትለኽዮ ዝረኣዩ ደቀ መዛሙርቱ ‘ጥፍኣት' ኢሎሞ እዮም። ከምቲ ጎይታ ኣብ ምስላኡ ዝጠቐሶ እቶም ክልተ ሰባት ዕድኦም ምስ ተሓድገሎም እቲ 500 ዲናር ዝተሓድገሉ ካብቲ 50 ዲናር ዝተሓድገሉ ብዝበለጸ ነቲ መለቅሒ ከም ዘፍቅሮ ተዛሪቡ ኣሎ። እዚ ቅዱይ ቅብኢ ምልካይ ነታ ሰበይቲ ግቡእ ነቶም ካልኦት ግን ጥፍኣት ዝመሰሎም እምበኣር እታ ሰበይቲ ብዙሕ እቶም ካልኦት ግን ሒደት ስለ ዝተሓደገሎም እዩ። ንምዃኑ ብዙሕን ሒደትን ዝሕደገሎም ሰባት ኣለዉ ድዮም? ብዙሕ ዝተሓድገሉ ብዙሕ፣ ሒደት ዝተሓድገሉ ከኣ ሒደት ስለ ዘፍቅር ብዙሕ ንከነፍቅር እንታይ ክንገብር ኣሎና?
እዚ ጎይታ ዝጠቐሶ ምስላ ብዙሕ ዝተሓድገሉን ሒደት ዝተሓድገሉን ሰባት ከም ዘለዉ የስምዕ እዩ። እቲ ዝሕደግ እንታይ እዩ? ኢልና እንተሓቲትና ግን እቲ ኣብ ሰባት ዘሎ ርድኢት ደኣ እዩ ዝፈላለ እምበር ቃል ኣምላኽ ኩሉና ከም ዝሓጣእናን ካብ ክብሪ ኣምላኽ ከም ዝወደቕናን ስለ ዝምህር (ሮሜ.3፣23) ሒደት ወይ ብዙሕ ዝተሓድገልና ክመስለና ይኽእል እምበር ሒደት ዝተሓድገሉ ሰብ የለን። እቲ ቀንዲ ሽግርና ኣዝዩ ክፉእን ደሓን ዝኾነን ሓጢኣት ከም ዘሎ ምሕሳብ እዩ። ብኩሉ ወገናቱ ኣዝዩ ሓደገኛ ሳዕቤን ዘለዎ ሓጢኣት እኳ እንተሎ ዋላ እቲ ደሓን (ብዙሕ ዘየኽፍእ) ዝመስለና ሓጢኣት ካብ ኣምላኽ ንዘልኣለም ክፈልየና እኹል እዩ። ሓጢኣት ካብ ኣምላኽ ንዘለኣለም ክፈልየና ዝኽእል ኣዝዩ ሓደገኛ ነገር ስለ ዝኾነ ሕድገት ሓጢኣትና ክሳብ ክንደይ ክቡር ዋጋ ከም ዝሓተተ ክንፈልጥ የድልየና። እዚ ሒደት ወይ ብዙሕ ዝተሓድገሉ ዝብል ቃል ጎይታ ምስቲ ንሓጥኣን እምበር ንጻድቃን ክጽውዕ ኣይመጻእኩን ዝበሎ ቃል እንተ ኣወዳዲርናዮ ነዚ ሓሳብ ጽቡቕ ክንርድኦ ኢና። ጎይታ ናብ ምድሪ ዝመጸ ሓደ ጻድቕ ስለ ዘይነበረ (ሮሜ.3፣10)፣ ኩልና ስለ ዝሓጣእናን (ሮሜ.3፣23) ብግብሪ ሕጊ ክንጸድቕ ስለ ዘይከኣልናን (ገላ.2፣16) እዩ።
ንስኻ ጻድቕ ከም ዝኾንካ ክመስለካ ይኽእል እዩ፣ ብየሱስ ክርስቶስ ዘይኣመነ ጻድቕ ግን የለን። ጎይታ ዘየድልዮ ሰብ እኳ እንተዘየለ እቶም ጻድቃን ከም ዝኾኑ ዝሓስቡ ግና ጎይታ ከም ዘድልዮም ኣይፈልጡን እዮም። ነዚኣቶም ከኣ ጻድቃን ኢኹም ዘይኮነስ ‘ከማኻትኩም ንዝኣመሰሉ ጻድቃን ኮይኖም ዝስምዖም ሰባት ክጽውዕ ኣይመጻእኩን' ኢልዎም። እዚ ናይ ስምኦን ፈሪሳውን ናይታ ሓጢኣተኛ ሰበይትን እምበኣር ልክዕ ከምኡ እዩ። ካብ ክልቲኦም ሒደት ወይ ብዙሕ ዝተሓድገሉ ዝበሃል ኣይነበረን። ኣተሓሳስብኦም ግን በበይኑ ኔሩ። ስምኦን ንጎይታ ምሳሕ ምዕዳምን ምስኡ ተመዓራሪኻ ኮፍ ምባልን ከም መግለጺ ናይቲ ዝተሓድገሉ ሒደት ሓጢኣት ኮይኑ ክስምዖ ከሎ ንሳ ግን ብዙሕ ከም ዝተሓድገላ ስለ ዝፈለጠት እቲ ፍቕራ ዝገለጸትሉ ነገርን መንገድን ነቶም ምስ ጎይታ ዓመታት ዝተመላለሱ ሰባትውን ‘ጥፍኣት' መሲልዎም እዩ። ስለዚ ንጎይታ ከምቲ ንደልዮን ከምቲ ዝግባእን ከይነፍቅሮ ዝገብረና ክንደይ ከም ዝተሓድገልና ዘይምፍላጥ ስለ ዝኾነ ኣምላኽ ዝሓደገልና ንኽገልጸልና ትሕት ኢልና ንሕተቶ።
“እቲ ሒደት ዚሕደገሉ ኸኣ ሒደት እዩ ዜፍቅር” ሉቃ.7፣47
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ኢትዮጵያ፡ ብሰንኪ ጎንጽታት ንዝተመዛበሉ ዜጋታት ዝኸውን ህጹጽ ረድኤት ክተኣኻኸብ ጀሚሩ
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብሰንኪ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዝተወልዑ ጎንጽታት፡ ብዙሓት ኢትዮጵያውን ካብ ዝነብሩሎም ከባብታት ተመዛቢሎም'ዮም። ነቶም ዝተፈናቐሉ ዜጋታት ዝኸውን ህጹጽ ረድኤት ድማ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ቤተ ትያትር ሃገር-ፍቅር ትማሊ ክተኣኻኸብ ጀሚሩ'ሎ።
ነዚ ረድኤት የተሓባብር ዘሎ፡ ጥምረት ንሰብኣዊ ሓገዝ ዝተበሃለ ኮሚቴ ኮይኑ፡ ካብ ዝተፈላለዩ ጉጅለታትን ውልቀሰባትን ዝተኣኻኸቡ 25 ኣባላት ዝሓዘ'ዩ።
ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ካብ ዝርከቡ ተመዛበልቲ ጻውዒት ሓገዝ ምስቀረበ ዝቖመ እዚ ኮሚቴ፡ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ጎስጓስ ከካይድ ጀሚሩ።
ካብ ትማሊ ንጉሆ ብዝተጀመረ ወፍሪ ምትእኽኻብ ሓገዝ ከኣ ንተመዛበልቲ ዝኸውን ሓገዝ መግብን ናውትን ተኣኻኺቡ።
ነቲ ሓገዝ ካብ ዘተሓባብሩ ሓደ፡ ያሬድ ሹመቴ፡ ስርናይ፣ ፓስታ፣ ማኮሮኒ፣ ሕሩጭ፣ ሩዝ፣ ዘይትን ካልእን ይተኣኻኸብ ከም ዘሎ ንቢቢሲ ተዛሪቡ።
ብተወሳኺ ድማ ተመዛበልቲ ካብ ገዝኦም ጥራሕ ኢዶም ስለዝወጽኡ፡ ዝኽደንዎ ክዳን ከይጽገሙ፡ ኮበርታን ክዳውንትን ካብ ነበርቲ ኣዲስ ኣበባ ይልገስ ኣሎ።
ንህጻናት ዝኸውን ዓይነታት መግቢን ናውቲ መሕለዊ ጽርየትን እውን ካብ ሞንጎ ብግዱሳት ዝተለገሱ ሓገዝ እዮም። ብሓፈሻ ትማሊ ጥራይ ሰለስተ ጽዕነት መኪና ዝኸውን ረድኤት ክተኣኻኸብ ከም ዝኸኣለ ያሬድ ሓቢሩ።
እቲ ኮሚቴ ቅልጡፍ ሓገዝ የድልዮም ዝበሎም ሽድሽተ ቦታታት መሪጹ'ሎ። ብመሰረት ክሳብ ሕዚ ዝረኸብዎ መረዳእታ ልዕሊ 15 ሽሕ ተፈናቐልቲ ከም ዘለዉ ያሬድ ገሊጹ።
ቤተ ክርስትያን ኦርቶዶክስ ኢትዮጵያ ንሰለስተ መዓልቲ ክጸንሕ ዝኽእል ህጹጽ ረድኤት ትማሊ ከም ዝለኣኸት ዝዛረብ ያሬድ፡ ብኮሚቴኦም ዝተኣኻኸበ ከኣ ካብ ሎሚ ድሕሪ ቀትሪ ጀሚሩ ከም ዝለኣኽ ሓቢሩ።
ኣብ መገዲ ከጋጥሞም ንዝኽእል ሓደጋ ኣብ ምቁጽጻር ሰራዊት ምክልኻል ሃገር ይተሓባበሮም ኣሎ።


text:
ኣብ ናይ 27 ሚያዝያ ዜና ኣሰና ስርዓት ህግደፍ ብ21 ሚያዝያ፡ ማለት ሓሙስ ጽግቦ፡ ኩለን ኣብ ኣስመራ ዝርከባ ናይ ካቶሊክ ኣብያተ ክርስትያናት፡ ነቶም ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብጅምላ ዝሃለቑ ኣስታት 00 ንጹሃት ኤርትራውያን ጸሎተ ፍትሓት ድሕሪ ምግባረን፡ በዚ ዘይተሓጎሰ ስርዓት ህግደፍ፡ ንሰለስተ ላዕለዎት መንፈሳውያን መራሕቲ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ከምዝኣሰሩዎም ሓቢርናኩም ኔርና። ኣስማቶም ከኣ ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
ኣብ ናይ 27 ሚያዝያ ዜና ኣሰና ስርዓት ህግደፍ ብ21 ሚያዝያ፡ ማለት ሓሙስ ጽግቦ፡ ኩለን ኣብ ኣስመራ ዝርከባ ናይ ካቶሊክ ኣብያተ ክርስትያናት፡ ነቶም ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብጅምላ ዝሃለቑ ኣስታት 00 ንጹሃት ኤርትራውያን ጸሎተ ፍትሓት ድሕሪ ምግባረን፡ በዚ ዘይተሓጎሰ ስርዓት ህግደፍ፡ ንሰለስተ ላዕለዎት መንፈሳውያን መራሕቲ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ከምዝኣሰሩዎም ሓቢርናኩም ኔርና። ኣስማቶም ከኣ ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
ብ21 ሚያዝያ፡ ማለት ሓሙስ ጽግቦ፡ ኩለን ኣብ ኣስመራ ዝርከባ ናይ ካቶሊክ ኣብያተ ክርስትያናት፡ ነቶም ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብጅምላ ዝሃለቑ ኣስታት 400 ንጹሃት ኤርትራውያን ጸሎተ ፍትሓት ድሕሪ ምግባረን፡ በዚ
ከምዝፍለጥ ግንቦት 18 ፣ 2008 ሃገራዊ መዓልቲ ጸሎት ኮይኑ ተኣዊጁ ኣሎ። ብተወሳኺ ድማ ኩላትና ብሓባር ነታ
ቅድሚኣ ዘላ ሰሙን ፣ ብዝጥዕመና መንገዲ ፣ ብውልቂ ይኹን ብሓባር ፣ ናይ ጸሎት ሰሙን ጌናያ ክንውዕል ንላቦ።
በዚ መሰረት ድማ ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ነናታ ናይ ጸሎት ኣርእስቲ ተዋሂብዋ ብሓባር በቲ ዝወሃብ ኣርእስቲ ጸሎት
ይጸሊ።
ሕብረት ወንጌላውያን ኤርትራ ኣብ ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን (ሕ.ወ.ኤ.-ኣ.ማ.ም.) ንግንቦት 18 ፣ 2008 (ሳልሰይቲ ሰንበት ናይ ወርሒ ግንቦት) ስለ ህዝብናን ሃገርናን ቤተክርስቲያን ኤርትራን እትጽልየሉ ሃገራዊ መዓልቲ ጸሎት ኮይና ኪትውዕል ይጽውዕ ።
መንግስቲ ኤርትራ ንብጹእ ወ ቅዱስ ፓትርያርክ ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያን ኤርትራ፡ ኣቦና ኣንጠንዮስ ንዝገብረሎም ዘሎ ሕማቕ ኣተሓሕዛ ዝዅንን ናይ ጸሎት ስነስርዓት ኣብ ለንደን ከምዝተኻየደ ቢቢሲ ኣብ ሰስፈሮ ዓንቀጽ ሓቢሩ።


text:
ብትምህርቲ፡ብንግዲ ወይ’ውን ብቱሪዝም ምኽንያት ናብ ዩናይትድ ስቴትስ ንምእታው ዝፍትን ዝኾነ ይኹን ሰብ ቪዛ ንምርካብ ናብ ኤምባሲ ወይ’ውን ቆንሱላ ምምልላስ ሓዊሱ ሰሙናት ወይ ድማ ኣዋርሕ ከምዝወስደሉ ክርዳእ ኣለዎ።ሰበስልጣን ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ኣወሃህባ ቪዛን ካልኦት ኣገልግሎታትን ምምሕያሽ ዘድልዮም ነገራት ከምዘለው ንርዳእ ኢና፡ንምምሕያሽ እውን ፃዕርታት ንገብር ኣለና ይብሉ።
ቁጠባዊ ምዕባለ ኣብዝደኸመሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ይብላ ናይ ሚኒሶታ ወኪል ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ ዝኾና ሰኔተር ኣሚ ክሎባቻር ኣሜሪካ በቲ ሕዚ ዘሎ ኣወሃህባ ቪዛ ኣብ ናይ ወፃኢ በፃሕትን ኢንቨስተራትን ክትተኣማመን ከምዘይብላ ይዛረባ።
‘’ኣብ ሃገርና ምብፃሕ ዝፍፅም ሓደ ሰብ ብማእኸላይ ኣርባዕተ ሽሕ ዶላር ይሕንሽሽ።’’ዝበላ እተን ሰኔተር ኣብ 2009 ናይ ወፃኢ በፃሕቲ ገለ 900 ሽሕ ናይ ኣሜሪካ ስራሕ ብምድጋፍ 23 ቢሊዮን ዶላር ብደመዎዝ ንኣሜሪካዊያን ሰራሕተኛታት ኸፊሎም እዮም ይብላ።
ክሎባቻር ኣብ ሰኔት ንኡስ ኮምቴ ንግዲ ኣዶ መንበር ተወዳዳራይነት፡ፈጠራን ምስፍሕፋሕ ሰደድን እየን።ንሰን ከምዝበልኦ ካብ 2000 ክሳብ 2009 ኣ/ፈ ኣብዘሎ እዋን ኣሜሪካ ኣብ ናይ ቱሪዝም ዘለዋ ቦታ ዳርጋ ብሲሶ ነኪዩ እዩ።እዚ ድማ እታ ሃገር ክትረኽቦ ዝነበራ ኣማእቲ ቢሊዮናት ዶላር ትርፍን ኣማእቲ ኣሽሓት ስራሕትን ክትስእን ገይሩዋ ይብላ።
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ብዙሓት በፃሕቲ ናብ ዩናይትድ ስቴትስ ንኽኣትው ዘተባብዕ Travel Promotion Act ዝብል ሕጊ ኮይኑ ንኽፀድቕ ብፊርምኦም ኣረጋጊፆም እዮም።
ብዛዕባ እዚ ጉዳይ እዚ ንምዝታይ ኣብ ካፒታል ሂል ኣብዝተፀውዐ ኣኼባ ክሎባቻር ከምዝተዛረብኦ እቲ ተበግሶ ግብራዊ ዝኸውን ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ኣወሃህባ ቪዛ እንተተመሓይሹ ጥራሕ እዩ ይብላ።
ኣብ ቀረባ ብመሰረት ዝተኻየደ ሓደ መፅናዕቲ 73 ሚእታዊ ኣብቲ መፅናዕቲ መልሲ ዝሃቡ ሰባት ቪዛ ንምርካብ ካብ ክልተ ክሳብ ሰለስተ ኣዋርሕ ዝወስደሎም ምዃኑ ኣቐዲሞም እንተዝፈልጡ ነይሮም ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ዑደት ከምዘይፍፅሙ ኣረጋጊፆም ኣለው ይብላ እተን ሰኔተር ሚኒሶታ።
ሰበ ሰልጣን ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ቅድሚ እቲ ንኡስ ኮምቴ ቐሪቦም ኣብዝሃብዎ ቃል ኣወሃህባ ቪዛ ንምስላጥ ፃዕርታት ይገብሩ ከምዘልውን ቑፅሪ ሰራሕተኛታት ቖንሱላታት እውን እናጠናኸሩ ከምዝኾኑን ተዛሪቦም ኣለው።
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ቪዛ ዘየድልዮም ዝተፈላልዩ ዓይነታት ጉዕዞ ኣብዘትርፍ ናይ ቪዛ ፕሮግራም ዝሳተፋ ቁፅሪ ሃገራት እውን እናውሰኸ ከምዝኾነን ኣብዚ ሕዚ እዋን ሰላሳ ሃገራት ከምዝበፅሓን እቶም ሰበስልጣን ተዛሪቦም ነይሮም።
ኣብ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ምኽትል ምንስቴር ኣገልግሎት ቪዛ ዴቪድ ዳንሁ እዞም ፃዕርታት ናብ ዩንያትድ ስቴትስ ክኣትዉ ናይዝደልዩ ናይ ወፃኢ ኢንቨስተራት ካብ ምንካይ ከምዘትረፈ ይገልፁ።
ዳንሁ ኣብ 2010 60 ሚሊዮን ዓለምለኸ በፃሕቲ ናብ ዩናይትድ ስቴትስ ከምዝኣተው’ውን ካብ 2006 ብ17 ሚእታዊ ዕብየት ከምዘርአየን ይገልፁ።
በፃሕቲ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ድሕሪ ምእታዎም ምድንጛያት ንምውጋድ ናይ ቀደም ናይ ቡሽ ምምሕዳር Model Ports of Entry ዝተብሃለ ናይ መሳለጢ ፕሮግራም ኣጣይሹ።ብመሰረት እቲ ፕሮግራም ተወሰኽቲ ሰራሕተኛታት ግምሩክን ሓለዋ ዶብን ናብቶም ስራሕቲ ኣዐሪዩ ዝበዝሖም ዓለምለኸ መዕረፎ ነፈርቲ እታ ሃገር ተመዲቦም ኣለው።መፈተሺ ከባቢታት ሰሓብቲ ንክኾኑ’ው ተሓዲሶም እዮም።ናይ በረራ ምትእስሳር ንዘለዎም በፃሕቲ’ውን ፍሉይ ናይ ኣገልግሎት መሳለጢ ቦታታ ተኸፊቶምሎም ኣለው።


text:
ሱዳናዊያን ዜጋታት ቤት ምኽሪ ሉኣላዊነት’ታ ሃገር ፈላመይቲ ጓል ኣንስተይቲ ሓላፊት ሚንስትሪ ፍትሒ ክኾና ንነዕማት ዓብደላ ብምዛዙ ከምዘሓጎሶም ገሊጾም።
ነዕማት ዓብደላ መሃመድ ፈላመይቲ ሓላፊት ሚንስትሪ ፍትሒ ኮይና ምምዛዝ ንሱዳን ጥራይ ዘይኾነ ንመላእ ኣፍሪቃ’ያ ዝብሉ ወገናት’ውን ኣይተሳእኑን ምክንያቱ ንሳ ኣብ ኣፍሪቃ መበል ሓሙሸይቲ ሓላፊት ፍትሒ ኮይና ዝተመዘዘት ጓል ኣንስተይቲ’ያ፡ ኣቐዲመን ጋና፡ኢትዮጵያ፡ሲሺልስን ሌሴቶን ጓል ኣንስተይቲ ሓላፊት ፍትሒ ምምዛዘን ይዝከር።
እዚ ከምዚ ኢሉ ኸሎ ተሓለቕቲ መሰላት ደቂ ኣንስትዮ ሱዳን ምምዛን ነዕማት ንመሰል ደቂ ኣንስትዮ ሱዳን ለውጢ ክመጽእ ተስፋ ይገብራ ምክንያቱ ሱዳን ሓንቲ ካብ ሰለስተ ሃገራት ንዓለምለኸ ሕጊ ምእላይ ኣንጻር ደቂ ኣንስትዮ ዝካየድ ኣድልዎ ዘይኣጽደቓ ሃገራት’ያ።
ነዕማት ወታሃደራዊ መሪሕነትን ተቓወምቲን ኣብ ወርሒ ነሓሰ,2019 ስምምዕ ካብ ዝፈራረሙ ነዚ መዝነት ዝተረቑሓት እንተኾነት ፈጻሚ አካል ሱዳንን ቤት ምኽሪ ሉኣላዊነት ግን ነቲ መዝነት ካልእ ወዲ ተባዕታይ ብምርቑሖም ተቓውሞ ኣልዒሉ ኔሩ። ድሒሩ ግን መዝነት ነዕማት ዓብደላ ኣብ ጥቕምቲ 10 ወግዓዊ ኮይኑ ኣሎ።
ብመሰረት ነሓሰ 17,2019 ዝተፈረመ ሕገ መንግስቲ’ታ ሃገር ሓላፊት ፍትሒ ንቤት ምክሪ ፍትሒ ዝምዝዝን ንላዕለዋይ ቤት ፍርዲ’ታ ሃገር ክመርሕ መዝነት ከምዘለዎ ይፍለጥ።


text:
ሃሞራቢ ዝብሃል (ዲና ሙፊቲ፣ ተኣምራት ነገራ) ፈላስፋ
ሃሞራቢ ዝብሃል (ዲና ሙፊቲ፣ ተኣምራት ነገራ) ፈላስፋ ኔሩ። ደቂ ተባዓትዮ 32 ሰኒ፣ ደቂ ኣንስትዮ ከኣ 30 ስኒ ኣለወን እንዳበለ ይምህር ኔሩ። ሕዝቢ ስዕብዎ። ብዓል ኣርሲቶቲል ምስ መጹ "ኣንታ እዚ ሃሞራቢስ (ዲና ሙፊቲ፣ ተኣምራት ነገራ) እንታይ ኮይኑ ሰበይቱ ኣብ ጥቕኡ እንዶ ኣይነበረትን ናይ ሰበይቱን ከምኡ ከኣ ናይ ጉሉ፣ ወረግ ናይ ጎሮባብቲ ደቂ ኣንስትዮ ኣስናን እንዳቆጸረ ማዕረ ወዲ ተባዕታይ 32 ኣስናን ከም ዘለወን መረጋገጸ ኔሩ" ኢሎም። ሕጂ ከኣ ንበዓል ዲና ሙፊቲ፣ ተኣምራት ነገራ፤ ማርቲን ፕላዉት፣ ዶክተር ዳቪድ ሽን፣ ዝኣመሳሰሉ ሃሞሪቢ ዝብል ሽም ኣጠሚቐዮም ኣሎኹ። ስለዚ ኣብ ክንዲ በብሓደ ሽምም እንደጠቐስና ግብረ-መልሲ ንህብ በዚ ሓባራዊ ናይ ኮድ ሽሞም ሃሞራቢ ንበሎም። ምኽንያቱ ብዛዕባ ሕዝቢ ኤርትራ ዘለዎም ኣረኣእያ ልክዕ ከምዚ ናይ ሃሞራቢ ጉጉይ ኣረኣእያ ኢዩ ዘለዎም። እንታይ ኮዮኖም ካብ ዉድቀት ሃጸይ ሃይለስላሰ ፤መንግስቱ ሃይለማርያም ፤ መለስ ዜናዊ፤ ከምኡ ከኣ ሕጂ ብዓብዩ ዉድቀት ወያኔ ዘይምሃሩ። ብዛዕባ ካብ ዉድቀት ትምህርቲ ዘይምርካብ ፈላስፋ ካንት ዝበሎ ይሰማማዓሉ ኢየ። ኣብ መጽሓፍ "A history of western phlosophy: Kant and the Nineteenth Century, second edition,
revised, by W. T. Jones " ገጽ 43 ተመልከት። ካንት ዝብል "ሓደ ነገር ክትምሃረሉ ትኽእል ንነገራት ብስሩዕ ትዕዝብቲ ካብ ተሞክሮ ኢዩ"። ልክዕ ኣበሃህላ ኢዩ። ናይ እዚኦም ሃሞራቢ ጸገም ኡኮ ንነገራት ብስሩዕ ትዕዝብቲ ተሞክሮ ዘይምዉሳዶም ኢዪ። ኣብ 1991 ገድሊ ኤርትራ ድሕሪ 30 ዓመታት መሪር ቃልሲ ሓርነት ኤርትራ ኣረጋጊጹ፤ ኣብ 1993 ብረፈራንደም እወ ንነጻነት በ99.98 ኣድሚጹ ኣረጋጊጹ፤ ኣብ 2002 ብዉሳኔ ኮሚሽን ዶብ ልዕላዊነቱ ኣረጋጊጹ። ሓደ ውልቀ ሰብ እንተድኣ ብዛዕባ ነጻነትን ልዑላዊነትን ኤርትራ ተሞክሮ ክህልዎ ኮይኑ ነዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ስሩዕ ትዕዝብቲ ክህልዎ ይግባእ። እንተዘይኮይኑ ከምዚ ሃሞራቢ ኣብ ክንዲ ስሩዕ ትዕዝብቲ ብዛዕባ ኣስናን ደቂ ኣንስቲዮ ኣጽንዑ ዝዘረብ ከም ዝመጻሉ እንዳተዛረበ ንነዊሕ ግዝያት ንሰባት ኣእሚኑ ኣጋግዩ። እሞ ኸኣ ኣብ ጥቕኡ ሰበይቱ፣ ኣዋልዱ፣ ናይ መቕርቡ ኮነ ናይ ጎረባብቱ ደቂ ኣንስቲዮ እንዳሃለወ፤ ኣብ ክንዲ ስሩዕ ትዕዝብቲ ምዉሳድ ብመን ከማይ ትምክሕቲ ተነፊሑ ብግልጺ ሰባት ኣኪቡ ጌጋ ሓበሬታ ይምህር ኔሩ። ናይ ዘበና ሃሞራቢ ከኣ ኣብ ክንዲ ነዚ ስሩዕ ናይ ኤርትራ ነጻነትን ልዑላዊነትን ካብ ትዕዝብቲ ተሞክሮም ዝምሃሪሉ ብወጀ ሃላይ ወይ ከኣ በዘፈቀደ ከም ዝመጸሎም ይዛረቡ ኣለዉ። ዕሽሽ ኢልካ ዝሕለፍ ኣይኮነን። ምኽንየቱ ኣበሃህላ ሃሞራቢ ክሳብ ብዓል ኣሪስቶቲል ዝመጹ ንደቂ ሰባት ኣጋጊዩ ኢዩ። ሕጂ ከኣ ነዚኦም ናይ ዘበና ሃሞራቢ ካብ ስሩዕ ትዕዝብቲ ተሞክሮ ቀሲሞም ክመሃሩን ክፈልጡን መታን ስሩዕ ትዕዝብቲ ከም ዝወስዱ ምግባር ናትና ሓላፍነተ ኢዩ። መታን ኩሉ ክፈልጦ ሼር በልዎ።
Tesfamicael Yohannes Teckle
Oslo, Norway
Epost tesfamicaelyohannes@gmail.com


text:
ነጻ ካርድ ኣዉተቡስ
ናይ ቤት ትምህርቲ መጋዓዝያ ኩሎም ተማሃሮ መንእሰያት ካብ 7 ክሳብ 19 ዝዕድሚኦም ኣብ ዉሽጢ ምምሕዳር ሶደርሃምን ምዝጉባት ዚኮኑ ናይ ኣውተቡስ ካርድ ክወስዱ ይፍከዶም ኣብ ዉሽጢ ምምሕዳር ናብዚደለይዎ ክጋዓዙ ይኽእሉ።
እቲ ካርድ ካብን ናብን ቤት ትምህርቲ ከምኡ ዉን ብምሸት ፣ቀዳመ ሰንበት ን ኩሉ በዓላትን ክትጎዓዝ የገልጊል።
እቲ ኣዉተቡስ ካርድ ተጠፊኡካ ወይ ተተሰሩካ – ሓዲሽ ንምርካብ እቲ ተማሃራይ ናብ ቤትምህርቲ ኦፊስ ብምምጻእ ይሕብር።
ናይ ህዝቢ መጋዓዝያ ክጥቀም ዘይክእል ተማሃራይ ናይ ቤት ትምህርቲ ኣዉተቡስ ወይ ታክሲ ይግበረሉ።
ብ ርሕቀት ናይቲ መንገዲ ንቆጻጸሮ፣ናይ መጋዓዝያ ዋሕዲ ዘለዎም ወይ ተማሃራይ/ት ናይ ኣካለ ጉዳት ዘለዎም።
ኣብ ዉሽጢ ሶደርሃምን በዚ ርሕቀት የገልግል፣
2 ኪሎሜተርን 1-3 ዕድሚኦም
3 ኪሎሜተር ን 4-6 ዕድሚኦም
4ኪሎሜተር ን 7-9 ዕድሚኦም
ብተወሳኺ ናይ ቤት ትምህርቲ መጋዓዝያ ኣንቡቡ (ብሽወደን). External link, opens in new window.


text:
Radio Erena: 21 September 2022
ኡጋንዳ፣ ለበዳ ሕማም ኢቦላ ኣዊጃ።
ሰበ ስልጣን ጥዕና እታ ሃገር ብዝሃብዎ ሓበሬታ፣ ኣብ ማእከላይ ኡጋንዳ ኣብ እትርከብ፣ ዞባ ሙበንደ፣ ወዲ 24 ዓመት መንእሰይ፣ ብቫይረስ ኢቦላ ተለኺፉ ከምዝሞተ ምስተረጋገጸ’ዩ እቲ ኣዋጅ ተመሓላሊፉ።
ኣቐዲሞም ኣብቲ ዞባ ብዝተመሳሳሊ ምኽንያት ናይ ዝሞቱ ሽዱሽተ ሰባት ጉዳይ’ውን መርመራ ይካየደሉ ኣሎ።
ካልኦት በቲ ቫይረስ ተለኺፎም ከይኮኑ ዝተጠርጠሩ ሸሞንተ ሰባት ኣብ ሕክምና ተዓቝቦም ይርከቡ።
እቲ ዞባ፣ ካብ ሕማም ኢቦላ ናጻ ምዃኑ ክሳብ ዝረጋገጽ፣ ካብን ናብን ዝግበር ምንቅስቓሳት ክድረትን ህዝቢ ክነቅሓሉን ሚኒስትሪ ጥዕና ኡጋንዳን ውድብ ጥዕና ዓለምን ጸዊዖም።
እዚ ኣብ ኡጋንዳ ድሕሪ 10ዓመታት ንመጀመርያ እዋኑ ተስፋሕፊሑ ከይከውን ዝስጋእ ዘሎ ዓይነት፣ ብስም እቲ ኣብ 1976፣ ኣብ ደቡብ ሱዳን፣ ከተማ ጁባ ዝተራእየ፣ ብሱዳን ኢቦላ ቫይረስ ዝፍለጥ’ዩ።
ኢቦላ፣ ከም ረስኒ፣ ቃንዛ መላግቦታት፣ ቅርጥማት፣ ደም ዝተሓወሶ ውጽኣት፣ ተምላስ፣ ሸውሃት ምእባይ፣ ድኻምን ሰሓ ጎሮሮን ዝኣመሰለ ምልክታት ዘለዎ፣ ብቫይረስ ዝመሓላለፍን ውሽጣዊ መድመይቲ ብምስዓብ ዝቐትልን ሕማም’ዩ።
ካብ ሰን ናብ ሰብ ድማ፣ ብምትንኻፍን ከም ደም፣ ሺንቲ፣ ቀልቀልን ተምላስን ዝኣመሰሉ ካብ ውሽጢ ዝትፍኡ ፈሰስቲ ብቐሊሉ ዝመሓላለፍ ኮይኑ፣ በዚ ቫይረስ ዝተለኽፈ ሰብ ቅልጡፍ ሕክምናዊ ረዲኤት ክረክብ እንተዘይክኢሉ ናብ ሞት ዘበጽሕ ተላባዒ ሕማም’ዩ።
ኣብ ኣፍሪቃ፣ ዞባ ዓበይቲ ቀላያት፣ እዚ ሕማም ብብዝሒን ተደጋጋሚን ዝተራእየሉ ክፋል ዓለምና ምዃኑ ሰነዳት ውድብ ጥዕና ዓለም የመልክት።
=================


text:
ትማሊ ሰሉስ፡ ኣብ ከተማ ጎንደር፡ ኣብ ስነ-ስርዓት ቀብሪ ሓደ ዜጋ ብዝተወልዐ ግጭት፡ 20 ኣመንቲ እስልምና ከም ዝተቐትሉ ንፕረዚደንት ላዕለዋይ ቤት-ምኽሪ እስልምና ክልል ኣምሓራ ብምጥቃስ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሩ።
ከም ሓበሬታ ፕረዚደንት እቲ ቤት ምኽሪ እስልምና'ቲ ክልል፡ እቲ ፍጻመ ቀባሮ ኣብ መገዲ እንከለዉ’ዩ ዕጡቓት ናብቲ እኩብ ህዝቢ ነታጒ ብምድርባይ ፈለማ ሰለስተ ሰባት ነታጒ ቀቲሎም፡ ሓሙሽተ’ውን ኣቝሲሎም። ድሕሪኡ ዝሰዓበ ሞት ብዝቐጸለ ተዅሲ ከም ዘጋጠመ እቲ ዜና የመልክት።
ንድኳናት ንምዝራፍን መስጊድ ናይ ምቅጻል ፈተናታት’ውን ምንባሩ ፕረዚደንት እቲ ቤት ምኽሪ ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ኣመልኪቱ። ሓንቲ ካብተን መሳጊድ’ውን መጠናዊ ጉድኣት ወሪዱዋ ምህላዉ ተሓቢሩ።
ወሃብ-ቃል ክልል ኣምሓራ ግዛቸው ሙሉነህ፡ እቲ ጉዳይ ኣብ መርመራ ከም ዘሎ ኣመልኪቱ'ሎ። ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ 15 ሰባት ብሰንኪ’ቲ ጎንጺ ናብ መወከሲ ሆስፒታል ጎንደር ከምዝተወስዱ: ክንደይ ካብኣቶም ብጥይት ወይ ካልእ መሳርሒ ምህራሞም ግን ዝተፈልጠ ነገር ከምዘየለ ሓቢሩ።


text:
ህውይማን ራይስት ዎች ዝተብሃለ ጉጅለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ሓይልታት ፀጥታ ኢትዮጵያ ካብ ዝሓለፈ ሕዳር ጀሚሩ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ልዕሊ 400 ሰባት ቐቲሎም ኢሉ።
እቲ ትካል ኣብ ዘውፅኦ ሓድሽ ፀብፃብ ወታደራት ብዘይ መጠንቀቕታ ኣብ ልዕሊ ናይ ኦሮሚያ ተቓወምቲ ብተደጋጋሚ ይትኩሱ ነይሮም ይብል።መብዛሕቲኦም ዝተቐትሉ ትሕቲ 18 ዓመት ቆልዑ ሓዊሱ ተምሃሮ እዮም ኢሉ’ሎ።
ፖሊስ እቲ ተቓውሞ ካብዝጅምር ንዓሰርተታት ኣሽሓት ሰባት ከምዝኣሰረን ብዙሓት ኽሲ ከይቐረቦምን ጠበቓታት ይኹን ኣባላት ቤተ ሰቦም ከይኣይርኣዩዎምን ተኣሲሮም ይርከቡ ይብል።
ገለ ናይ ተቓውሞ ሰልፈኛታት ናብ ወራርን ዕንወትን ንብረት መንግስቲ ዘምርሕ ህውከት ከምፈጠሩ እውን ህውማን ራይትስ ዎች ሓቢሩ’ሎ።
ሚንስቴር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ኢትዮጵያ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ብዛዕባ እዚ ተሓቲቶም ኣብ ዝሃብዎ ሪኢቶ ኣብ ባይታ ዘሎ ናይ ባዕልና ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኣፃሪዩ እዩ፤ህውይማን ራይትስ ዎች ግን ኣብ ባይታ ስለዘየለ ጭቡጥ ኣይኮነን ኢሎም።


text:
ሓለዋ ባሕሪ ኢጣልያ ካብ ማእከላይ ባሕሪ ዘድሓኖም ኣስታት 764 ስደተኛታት ኣብ ወደባዊት ከተማ ካላብሪ ምእታዎም ተሓቢሩ።
እቶም ስደተኛታት ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝተበገሱ ምኳኖምን ማእከላይ ባሕሪ ንምቁራጽ ኣብ ዘካየድዎ ጉዕዞ ድማ ሓሙሽተ ደቂ ኣንስትዮን ሰለስተ ህጻናትን ምሟቶም ተገሊጹ’ሎ።
ብመሰረት ሓበሬታ ሰበ ስልጣን ኢጣልያ እቶም ስደተኛታት ዜጋታት ፓኪስታን፡ሶማል፡ኤርትራ፡ናይጀርያ፡ሱዳን፡ሊብያ፡ባንግላዴሽ፡ ቻድ፡ጊኒ፡ኣልጀርያ፡ግብጺ፡ማሊ፡ኣይቨሪኮስት፡ኔፓል፡ሞሮኮ፡ጋና፡ካሜሮን፡ኬንያ፡ኒጀር፡ሴኔጋል፡ሰራሊዮን፡ኢትዮጵያ፡ስሪላንካ፡ሶርያ፡ ጆርዳንን ሊባኖንን ምኳኖም ሓቢሮም።
ካብቶም ቀዳም 4 ሕዳር,2017 ኢጣልያ ዝኣተው ስደተኛታት 555 ደቂ ተባዕትዮ ፡112 ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ካብኦም 63 አላይ ዘይብሎም 97 ድማ ደቂ ኣንስትዮ ምኳኖም ተፈሊጡ’ሎ።
ካብቶም ዝደሓኑ 14 ሰባት ብሰንኪ ዘጋጠሞም ናይ ባርዕ ቆስሊ ኣብ ሆስፒታል ከምዝርከቡ’ውን ተሓቢሩ’ሎ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ብዘጋጠመ ሓደጋ ምጥሓል ጀልባ 23 ሰባት ምጥሓሎም ካልኦት 64 ስደተኛታት ድማ ብጀልባ ናይ ሕብረት ኣውሮጳ ምድሓኖም ተገሊጹ’ሎ።


text:
ታሽዓይ ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ ኣካል ግሃድኤ ብዓወት ተሰላሲሉ !!
ፈጻሚ ኣካል ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ካብ ዕለት 28 01 2016 ክሳብ ዕለት 29/01/2016 ታሽዓይ ስሩዕ ኣኼባኡ ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት ጀርመን ብዓወት ኣሰላሲሊ።
ኣኼባ ፈጻሚ ኣካል ፣ ህልው ኩነታት ሃገርናን ዞናናን ዝምልከቱ ዓበይቲ ዛዕባታት ብምልዓል፣ ኣብ ልዕሊ ሃገርናን ህዝብናን ብህግደፍ ዝፍጸም ዘሎ ተንኮልን ኣገጣጥማኡን ብሰፊሑ ከም ዝተላዘበ ተረጋጊጹ። ቀጺሉ ፈጻሚ ኣካል ካብ ዝተፈላለዩ ኣብያተ ጽሕፈታቱ ዝቐረቡ ጸብጻባት ብዕምቆት ድሕሪ ምርኣይ፡ ካብ 8ይ ስሩዕ ኣኼብኡ ክሳብ ሕጂ ዝተሳላሰሉ ዕማማት ኣውንታውን ኣሉታውን ጉድንታቶም ብወድዕነት መዚኑ። ካብ`ዚ ብምብጋስ ከኣ ናይ ዝመጽእ መድረኽ መደብ ዕዮ ከም ዝሓንጸጸ ተፈሊጡ።
ኣብ ርእሲ’ዚ 9ይ ኣኼባ ፈጻሚ ኣካል ብዛዕባ እቲ ሎሚ ድሕሪ ቀትሪ ዝጀመረ ሰሚናር ኣባላት ውድብን፣ ጽባሕ ዕለት 30/01/2016 ዝጅመር ሓፈሻዊ ናይ ህዝቢ ሰሚናርን ኣስፊሑ ከም ዝተዛረበሉን፣ ነዚ ንምዕዋት ክሳላሰሉ ዘሎዎም ጉዳያት ከም ዝደህሰሰ እቲ ሓበሬታ ወሲኹ ኣረጋጊጹ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፣ ፈጻሚ ኣካል ነቲ ናይ ህዝቢ ኣኼባ ብምምራሕ ህዝብናን ሃገርና ከነድሕነሉ እንኽእል ኣገባብ ሰሪዑ ምስ ሓይላታት ደለይቲ ፍትሒ ብምስምማዕ ብሓባር ኣንጻር ጸላኢ ህዝብናን መሬትና ዝኾነ ምልካዊ ጉጅለ ህግደፍ ክንገጥመሉ እንኽል ኣገባብ ቃልሲ ኣብቲ ሰፊሕ ህዝባዊ ሰሚናር ከቕርብ ምዃኑ ተፈሊጡ ኣሎ።
ጉዳይ ምስልሳል ህዝባዊ ሰሚናር ብቁልጡፍ ኣብ ሰስዓቱ ከነመሓላልፎ ስለ ዝኾና ኩሉ ደላይ ፍትሒ ክትከታተሉና ነማሕጽን። ኣብ ርእሲ እዚ ዘለዋ ናይ ኤርትራውያን ናይ ፓልቶክ ክፍልታት ነዚ ኣገዳሲ ህዝባዊ ሰሚናር ብቀጥታ ናብ ህዝቢ ከቐርባኦ ተስፋ ንገብር።
ድሕነት ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ኩሉ !
ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ
29/01/2016
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10095


text:
Radio Erena: 27 September 2016
ኣብቲ ምስ ኤርትራ ዘዳውብ ዞባ ከሰላን ካልእ ከባቢታት ሱዳንን 57 ሰባት ብሕማም ሸሮኽ ከምዝሞቱ ሚኒስትሪ ጥዕና ሱዳን ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ።
እቲ ሚኒስትሪ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ኣብ ምብራቓዊ ሱዳን ብሉ ናይል፣ ሰንናር፣ ከሰላን ሰሜናዊ ናይልን ልዕሊ 3 ሽሕ ሰባት በቲ ውጻኣት ዘስዕብ ሕማም ከምዝተጠቕዑ ኣረጋጊጹ።
እንተኾነ እቲ ሕማም ኣብ መፋርቕ ወርሒ ነሓሰ ካብ ዝቕልቐል ዛጊት ኣስታት 470 ሰባት ከምዝሞቱን ልዕሊ 10 ሽሕ ከኣ በቲ ሕማም ከምዝተጠቕዑን፣ ንሰብ ሞያ ሕክምና ብምውካስ ሬድዮ ዳባንጋ ካብ ኣምስተርዳም ሓቢራ።
እታ ሬድዮ ብተወሳኺ፣ መንግስቲ ሱዳን ምስ ኤርትራ ንዘዋስን ሓያሎ ከባቢታት ጽኑዕ ሕክምናዊ ምቁጽጻር ክሳብ ዝግበረሉ ንህዝቢ ካብ ፍኑው ምንቕስቓስ ገቲኡ ከምዘሎ ጠቒሳ።
እዚ ውጽኣት ብምስዓብ ዝቐትል ተላባዒ ሕማም፣ ኣብ ኤርትራ፣ ዞባ ጋሽ ባርካ’ውን ሓያሎ ሰባት የጥቕዕ ከምዘሎ’ዩ ዝንገር።
ሚኒስትሪ ጥዕና ኤርትራ፣ ብዛዕባ’ዚ ሕማም ብዝምልከት ዝኾነ መግለጺ እኳ እንተዘየውጽአ፣ ዝሓለፈ ሰሙን ብዛዕባ ተመሓላለፍቲ ሕማማት ብዝምልከት ንዝህቢ ባረንቱ ኣስመህሮ ከምዝሃበ ይዝከር።
ሸሮኽ፣ ብሰንኪ ርስሓት፣ ጽሬቱ ዘይሓለወ መግብን ማይን ዝኽሰት፣ ውጽኣት ብምስዓብ ዝቐትል ተላባዒ ሕማም’ዩ።
ካብዚ ሕማም እዚ ንምክልኻል፣ ጽሬት መግብ ማይን ኣዝዩ ወሳኒ ብምዃኑ፣ ህዝቢ ኣብ ጽሬት ኣመጋግብኡን ኣከባቢኡን ዕቱብ ምክትታል ክገብርን፣ ምልክታት እዚ ሕማም እዚ ናብ ዝተራእዮ ከባቢታት ብፍኑይ ከይንቀሳቐስ ክኢላታት ይመኽሩ።
=========================


text:
ቋንቋ ፈረንሳ ምምሃር
ምስ ምስ FLE 2.0
እንታይ ኢዩ?
መደብ ናይ FLE 2.0 ንስደተኛ ወይ ሓተቲ ዑቕባ ዝኾነ ሰብ ዝምልከት ኮይኑ፣፤ ናብዚ መደብ ንምስታፍ ደረጃ ናይ BAC ላዕለዋይ ደረጃ፣ ናብ ዩንቨርስቲ ዘእትው ነጥቢ ወይ ፣ ኣብ ዪንቨርስቲ ትምህርቲ ክንቅጽል ወይ ናይ ሞያዊ ኮርስ ክንወስድ ይሕግዝ።
እዚ መደብ እዚ ን ደረጃታት 1A, Aé, B1, B2
ኣብዚ መደብ ንምዕዋት፣ብ 2 ኣገባባት ይካየድ ባህሊ ብሓደ ክኢላ ቋንቋ FLE ይቀርብ ፣ እዚ ሰሙናዊ ዝወሃብ ትምህርቲ ንምክትታል፣ Frello ዝበሃል ኣፕሊኬሽን ሰሙናዊ ዝወሃብ መደብ እዩ።
ዘድልዩ ዓይነት ረቓሕቲ ?
-ናይ ቋንቋ ደረጃ AOወይ A1
-ናይ ዑቕባ ወይ ስደተኛ ወረቐት ፣ ወይ ሓተቲ ዑቕባ ፣ ወይ ኣብ ትሕቲ ዑቕባ ሱብስዴር ንዘሎ ተጠቃሚ ምስ እትትከውን ፣
-ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ መልቀቒ BAC ንዘለዎም A1 ንላዕሊ ደረጃ ይሕተቱ
-ኣብ ዪንቨርስቲ ሓደ መደብ ፕሮጀክቲ ኣካዳሚክ ትምህርቲ ንምቅጻል ወይ ናይ ሞያዊ ስልጣነ ኮርስ ትምህርቲ ንምውሳድ መደብ ክህልወና ኣለዎ ::
- ኣብ ፈረንሳ ዝነብር ወይትነብንር
መዓስ ?
ክልተ እዋን ኣብ ሰሙን፣ ን 2 ሰዓታትን ፈረቓን(5 ሰዓታት ኣብ ሰሙን ) ኣብ ነፍሲወከፍ ደረጃ ፣ 2 እዋን ናይ ስልጠና ሰሚስተራት ኣብ ዓመት መለት፣ ካብ ሚያዝያ ክሳብ ሰነ፣ ከምኡውን ከብ መስከረም ክሳብ ታሕሳስ ዝጸንሕ
ንመን ኢዩ ፧
13 ሰሙን
ዞባ\ ዴባርትሞ
13 ሰሙን
ዞባ\ ዴባርትሞ
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ብ ቋንቋ ፍረንሳ ርእስኻ ምኽኣል
ሳላ'ዚ ዓምዲ ወይ ፕላት ቀጥዒ ናይ ናይ ቋንቋ ፈረንሳይ ብቀሊል ዝብለ ኣመሃህራ ስነ-ትምህርቲ፣ ብመምህራን ተሓጊዝኩም ክትመሃሩ ትኽእሉ።
ትምህርቲ ኣብ ክፍሊን ፣ ከምኡውን ብ ኦን ላይን
ብመምህራንን ፣ ዝወሃብ ዕዮገዛንክ ክፍሊን ብኮምፕተርን ከምኡ’ውን ታብሌት፣ተሓጊዙ ዝወሃብ ትምህርቲ ተጠቀምቲ ትኾኑ ከምኡ`ውን
ምርዳእ ስርዓትተ ትምህርቲ ፈረንሳ ይሕግዘኩም
ብሳላ እዚ ስልጠና እዚ፣ ንስርዓተ ኣመሃህራ ፈረንሳ ክትርድኡን ፣ ናብ ዝለዓለ ድደረጃታ ከም እኒ ዩኒቨርስቲ ምእታውን ትኽእሉ።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ርኸቡና !
ዝያዳ ሓበሬታ ንምርካብ በዚ ዝስዕብ ኣድራሻ ንክተርክቡና ብትሕታና ንዕድመኩም fle@uni-r.org ወይ እውን ብ ተለኤፎን 07 80 90 36 77
ሕጂ ኣመልክቱ!
- እንተደኣ እዚ መመዝገቢ ቀጥዒ ክፉት ረኺብኩሞ ተመዝገቡ፣ ce formulaire ici.
- እንተደኣ እቲ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ተዓጽዩ ድማ ኣብዚ ተመዝገቡ ce formulaire ici
ኣገዳሲ ሓበሬታ!
ናይ መዝገባ እዋን ንምፍላጥ ኣብዚ ጠውቑle site ici.
ምምላእ ናይቲ ቀጥዒ ፣ ቦታ ብምርካብ ክሕግዝ እዩ


text:
ካብ ዓለምለኸ መዕረፎ ነፍርቲ ሰንዓ ተጠሊፎም ናብ ኢትዮጵያ ዝተወሰዱ ዋና ፀሓፊ ግንቦት 7 ንዝነበሩ ኣቶ ኣንዳርጋቸው ፅጌ ከፍትሕ ሪፕሪቭ ዝተብሃለ ትካል ፃዕርታት የካይድ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዝወፀ ሓደ ፀብፃብ ኣል-ጀዚራ ፖለቲከኛታት ኣሜሪካ፣ኢንግሊዝን ሕብረት ኣውሮፓን ዋና ፀሓፊ ግንቦት 7 ዝነበሩ ኢንግሊዛዊ ኣቶ ኣንዳርጋቸው ፅጌ ክፍትሑ ንናይ ኢትዮጵያ ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ምሕታቶም ይገልፅ።
ሪፕሪቭ ኣብ ዙርያ ዓለም ሞት ዝተፈርዶም ሰባት ንምሕጋዝ ዝንቀሳቐስን ዋና ቤት ፅሕፈቱ ዓዲ ኢንግሊዝ ዝገበረን ገባሪ ሰናት እዩ።
ኣቶ ኣንዳርጋቸው ንመስቀይቲ ተቓሊዖም ንምዃኖም ጥርጣረ ዝሓደሮ ንዕኦም ዘርኢ ቪዲዮ ምስወፀ ምዃኑ ሓቢሩ’ሎ።በዚ ምኽንያት ንዝቐረቦም መብዛሕቲኦም ክስታት ክኣምኑ ከይተገደዱ ኣይተረፉን ይብል ሪፕሪቭ።
ኣብ ሪፕሪቭ ዳይረክተ ጉዳያት መቕፃዕቲ ሞት ማያ ፎ ኣቶ ኣንዳርጋቸው ንኽፍትሑ ፃዕርታት ይገብራ ከምዘለዋ ይዛረባ።ዝርዝሩ ይስምዑ።


text:
ብተመሳሳሊ ኣብ የመን ተፈጢሩ ዘሎ ኩነታት ኤርትራ ምስ ኣሜሪካ ምሕዝነታ ከተሐድስ ዕድል ክኸፍት ይኽእል’ዩ ክብሉ ኣብ ሚኒስትሪ ወጻኢ ኣሜሪካ ሓላፊ ጉዳይ ኣፍሪቃ ዝነበሩ ሄርማን ኮሃን ተስፍኦም ይገልጹ።
መስመር ቀይሕ ባሕሪ ካብ ዓለምና እቲ ዝበዝሓ ናይ ንግዲ መራኸቢ ዝመላለሳሉ መስመር’ዩ። እዚ መስመር’ዚ ኽትራን ባሕሪ፡ ግብረ ሽበራ፡ሸቀጥ ዕጸ-ፋርስን ዘይሕጋዊ ምስግጋር ኣጽዋራት’ውን የስግኦ’ዩ። ነዚ ስግኣት’ዚ ኣብ ግምት ብምእታው ስዑዲ ዓረብ ኣብ ግጭት የመን ምትእትታው ኻብ ዝጀመረትሉ እዋን ኣትሒዛ ምስ ከም ኤርትራ ዝበላ ሃገራት ቕይሕ ባሕሪ ክትሰርሕ ተገዳስነት ኣርእያ።
ኤርትራ ኣብ’ቲ 12 ሃገራት ዝሓቆፈ ኣንጻር ዕጡቓት ሑቲ ዝካየድ ወታሃደራዊ ኪዳን ኣባል ኣይኮነትን እንተኾነ ግን ኢማራት ዓረብ ኣብ ወደብ ዓሰብ መዓርፎ ነፈርትን ካልእ መሳለጥያታትን ብምሃብ ኣገዳሲ ተራ ትጻወት ከምዘላ ይግለጽ’ሎ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ካብ መስከረም ዶት ኔት፡
ኣይተ ሃይለማርያም ደሳለኝ፡ ንሃገረ ኤርትራ ወሪርና ነመንግስቲ ኤርትራ ካብ ስልጣን ክንኣልዮ ኢና ዝብል ዘረባ ምስ ኣስመዔ፡ ወይጦታት ደብረዘይትን ኣዋሳን ባንዴራ ኢትዮጲያ ከንበልብሉ ጀሚሮም ኣለዉ፡
ምግቡዕባዕ መንግስቲ ኢትዮጲያ፡ ነቶም ኣብ ቀሚሽ ለውጢ ተኸዊሎም ዝነበሩ ከዳዓት ኣብ ቃልዕ ክውጽኦም ክኢሉ ኣሎ። እዞም ወይጦታት፡ ኣብ ልዕሊ ሃገርን ህዝብን ኤርትራ ድሮ ኩናት ጀሚሮም ስለ ዘለዉ፡ ምስኦም ኣብ ኩናት ክንሽመም ክንግደድ ኢና።
ሃይለማሪያም ደሳለኝ፡ ንምንታይ ከምዚ ዓይነት ድፍረት ኣብ ልዕሊ ሃገርናን ህዝብናን ክስንዝር መሪጹ፡ ንዑኡን ንመንግስቲ ኢትዮጲያን ዝምልከት እዃ እንተኾነ፡ ንዓና ንኤርትራውያን ግን ኣብ ናይ ሃገር ምክልኻል መድረኽ ኣሰጋጊሩና ኢዩ።
– – – – – –
በዚ ኣጋጣሚ`ዚ፡ ተስፋ ኒውስ፡ ከም ወትሩ ኣብ ጎድኒ ህዝብን መንግስትን ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራን ደው ክምንብል ብወግዒ ነፍልጥ። ባሕ ዘይበሎ እንተሎ ይተሓነቅ!!
ዓወት ንሓፋሽ!!


text:
ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝኮነ ቤት መግቢ ኣቲካ፣ `ቅንጥብጣብ` ምስ ትእዝዝ ፡ ካብ ዝተፈላለየ ዓይነት ስጋ ዝተሰርሐ ጸብሒ`ዩ ዝመጻካ። `ንተ ሎሚ ሰንኪ ስደት ከም ናይ ሃገርና ንበልዖ ቅንጥብጣብ `ተስኣና ፣ ሳላ LYE.tv , Ella Records, Habesha Poetics, Halenga Eritrea , ATA Meda . . . (ይቅሬታ! ሳሕቲ ከም`ዚ እንዳ ኩፖን `ድኳን ሕድሪ` ኮይነን`የን ዝስምዓኒ)ደው ይበላ ፡ ብርከን ይጽናዕ እንሆ ብፍልይ ዝበለ ቅንጥብጣብ ግጥምን ዜማን ካብ ዘስምዓና ሓያለይ ኮይንወን ኣሎ። በዚ ኣጋጣሚ`ዚ ከይረሳዕክዎ፣ `ናይ ህዝቢ` `ናበልካ ብኣልማማ ናይ ሰባት ዜማ ኮነ ፡ ያታዊ ዜማታት ምስ ስምካ ለቂብካ ዝግበር ዘሎ ግህሰት ምስ ምኳኑ፣ ብኣግኡ ክእርምኦ ብጥብቂ የተሓሳስብ! (ኣየ ኸየ ናተይ ነገር፣ ሓቀይ`ዶ ኣብ`ዚ መወድእታ`ሲ፣ ሓውሲ ዶማንዳ ኣምሲለዮ። ሓያለ ብከምኡ ዝተሰርሓ ደርፍታት የዋህልል`የ ምስ ምህላወይ፣ ተስፋ ይገብር ንዐዐን ዝምልከት ርእሱ ዝሓኣለ ካልእ ግዜ ከቅርቦ )
መዓስ ምኳኑ`ኳ ብልክዕ ኣይዘክሮን ፣ ግን ንዓሰርተ ዓመት ክልተ ወይ ሰለስተ ዓመት ጎደል`ዩ ዝኸውን። ብምክንያት መዓልቲ ` ነጻነት` ኣብ ኤርትሮ ጀርመን ዓቢ መኣዲ ስነጥበብ ኣብ ዝተኻየደሉ ግዜ፣ በሃር ድምጻዊ በረኸት መንግስትኣብ ንመድረክ ተዓዲሙ ክደርፍ ምስ ደየበ። ሽዑ ዝተዛረቦ ቃል ምስ ዝህሉ፣ `ዚ ሕጂ ብተለምዶ `ኣምሃሪክ ህርመት` ቢልና እንጽውዖ (`ጎንደረኛ ` ምኳኑ`ዩ )፣ ቅድሚ ብዙሕ ዓመታት ናህና ከም ዝነበረ ፡ ሱር መሰረቱ ኣብ ኤርትራ ምኳኑን ደረትና ነፊሕና ክንጥቀመሉ ከም ዘለናን ብምሕባር`ዩ ” ሕነሽም ሕነሽም ፡ ወዲ ደቂ ተሽም ” `ናበለ ፡ ቀደም ዘመን በዚ ህርመት ትድረፍ ዝነበረት ደርፊ ክራሩ ብምቅናይ ዘስምዓና። ብዘይካ`ዚ ኢንጂነር ኣስገዶም`ውን ኣብ ገለ ኣጋጣሚ ከም`ኡ ከም ዝበለ፣ ወዲ ትካቦ ምስ Eri-tv ዝገበሮ ቃለመሕተት ናይ ቀረባ ተዘክሮይ`ዩ። ከም`ኡ ከይ`ኮነ ኣይተርፍን`ዩ፣ ገለ ደረፍቲ ነቲ ህርመት ክሳፈይዎ ዝተርኣዩ። `ዚ ይኹን `ምበር ዳርጋ መብዛሕትኡ`ቲ ዜማ ካብ ናይ ኢትዮ ደርፍታት ሓደ ሓደ ግዜ እናቀድሑ ፡ ሓደ ሓደ ግዜ ከኣ እናገለሉ ደርፍታቶም ዝተፍኡልና።
እስኪ ንሎሚ ነዚ ሶሻል ሜዳ ዓብሊላቶ ዝቀነየት ብሮቤል ምካኤል ተገጣጢማ ዝተደርፈት። ከምኡ`ውን ዜማ ሮቤልን ናይ ህዝቢን ብምባል ከይተሓነኸለይ ስሙ ብምቅዳም ፣ ብምልቅቃብ ተለቃቂባ ዝተዓየት ስራሕ ክንሳ ፡ ንምንታይ`ዩ ስሙ ክሳብ ክንድ`ቲ ክጎልሕ ተደልዩ እናገረመኒ`የ ዝጽሕፍ ዘለኩ። ግን! ኣበየናይ`ዩ ክፋል`ዩ`ባ እጃሙ ዘበርከተ ኣብ`ዛ ስራሕ `ዚኣ፧ እንተ`ቲ ዜማ`ሞ ኣበየ ቦትኡ ዝድረፍ ዝነበረ`ዩ። ግዳ ንሕጂ `ቲ ጫሕ ጨርባሕባሕ ክብል ዝቀነየ ናይ ብክልተ ሃገራት ዘለፋታት ኮነ ጨብጨባ ፡ ከምኡ`ውን ከም`ቲ ኣብ ላዕሊ ዝገለጽኽዎ ጉዳይ ህርመት ናይ`ቲ ዜማን ዜማን ንጎኒ ኣወንዚፈ ኣብ ግጥማዊ መዳያ ክርምስሳ ክፍትን`የ።
የኔ ቆንጆ ፡ የኔ ወለላ
ምልኣት ልበይ ምንም ዘይጎድላ
ኩሉምላ ነብሲ ነገር
እወድሻለው የኔ ፍቅር
ከም`ቲ ንጉስ ዳዊት ዝበሎ`ዩ ` ኣብ ትሕቲ ጸሓይ ፡ ሓድሽ ነገር የለን` ። ሓቂ ዘረባ ኣነ`ውን ኣብ ቀረባ ግዜ ናይ ሮቤልን መሰልቱ ማለት ናይ`ዞም ድያስፋራ (ድያስፖራ ንምባል`የ)ዝተዓዘብክዎ እንተሎ ፡ ከም ድፍረት ድኣ ኣይቆጸረለይ ይኸውን `ምበር፣ ሓድሽ ኣልባሳት ነቲ ቪድዮ ክሊፕ ቢሉ ዝተወድየ ፡ ከምኡ`ውን ሓደሽቲ ብሪቅሪቅ ዝብላ ናይ እዝንን ተዘይ`ኮይኑ፣ ሓድሽ ነገር ዳርጋ ካብ ዘይይ ንሪኢ`ሲ ከም`ዛ ዋዛ ዓመታት ነቁጽር ኣለና`ኮ(ብኢድ ዝቁጸራ ኣዝየን ጽቡቃት ከም ዘለዋ ግን ኣይዘንጋዕኩን)።
ብዝኾነ ናብ`ዛ ጽብቅቱ ወይ ሽኮሩ ንመለስ ፣ `ዛ ሽኮሩ (`ዚ ሰብ`ዚ ምስ ባዶ ትሽዓተ ርክብ ከይሃለዎ ዝተርፍ ኣይኮነን፣ ዋላ ቋንቋ ቀይሩ ተተብሃለ ፡ ካብ ስርዓተ ሻሂ ከናግፈና ኣይከኣለን ዘሎ። መን ይፈልጥ ሎም`ስ ናብ ሊፕቶን ግዲ የሰጋግረና `ባ ይኸውን። )ምልኣት ልቡ ምኳናን ዋላ ሓደ ዝጎድላ ከም ዘየለን ፣ ኩሉምላ ነብሲ ነገሩ ምኳና ክነግረና ከም ዘይጸንሐ ፡ ሃንደበት ግዲ ተጥዒሹ `እወድሻለው የኔ ፍቅር` ብምባል ምስ ምንታይ`ኮን ኢና ክንቆጽረሉ። ምክንያቱ ኣብ ላዕሊ ምሳና`ዩ ዘዋግዕ ዘሎ፣ ስለ`ዚ `እወድሻለው` ዘይኮነ ` እወዳታለው` ክብል`ዩ ዝግብኦ። `ቲ ምንታይ ብቀጥታ ምሳና `ምበር ምስ`ዛ ቆንጂቱ ስለ ዘይኮነ`ቲ ወግዒ። ምስ`ኣ እንተ ሓሲብዎ `ቲ ወግዒ ግን ከም`ዚ`ዩ ክኸውን ዝግብኦ ነይሩ።
የኔ ቆንጆ ፡ የኔ ወለላ
ምልኣት ልበይ ምንም ዘይጎድለኪ
ኩሉምልኪ ነብሲ ነገር
እወድሻለው የኔ ፍቅር
ድሓን ነገር ሓድሽ መተርኣስ ምኳኑ`ዩ ምውሓጡ ይሓይሽ። ትሕት ቢልና እስቲ ንቀጽል!
ቆንጂየ ንጻወት ብሓጎስ ብደስታ
`ዛ ዓለም ጎደሎ ፡ ሰሓቅ`ዩ መቀረታ
ፍቅሪ ተኪላ ዋሕስ ክልቴና
ኩሉ ምሉእ`ዩ እንታይ ከይጎድለና
ዝኾነ ዜማ ኣብ ኣእምሮካ ምስ ተሰላስሎ ፡ `ቲ ዜማ በዓሉ ስለ ዝመርሓካ ብኡኡ እናተቀየድካ ዝኾነ ግጥሚ ምስ ትሶኽዓሉ ደርፊ ከም ዝኸውን ርሑቅ ከይከድና ናይ ቀረባ ኣብነት ክትኮነና እትኽእል ደርፊ`ያ ተዘይ በልኩ ዘጋነንኩ ኣይመስለንን። ንኣብነት ኣብ`ዛ ማይቤት ተጠቂሙላ ዘሎ ዜማ ብራብዓይ ስለ ዝተኣስረ ራብዕ ብዝውድእ ኢካ ክትሰፍዮ እትግደድ። ብከምኡ ከኣ`ዩ ክልተ ደፋኢ ክልተ ተቀባሊ ተጌሩ ዝተዓየ። ግዳ `ዚ ጠባይ ቆንጆ ዲዩ ዘይቆንጆ ዛጊት `ኳ እንተዘይፈለጥናዮ፣ ግን ንቆንጂቱ `ዛ ዓለም ፡ ጎዶሎ ምኳናን ሰሓቅ ከም ዝኮነ መቀረታ ሓንቲ ከይሓብአ ምስ ነገራ። ክነግራ ዝጸንሐ ኣወንዚፉ ሓደ ፍቅሪ ዝብሃል ንሓዲኦም ድዩ ወላ ንክልቲኦም እንድዒ ፣ እዝጊ ዋንኡ ! ግን ዘመዶም`ዩ ዝኸውን ፡ ኣነ `ውን ጠርጢረዮ ኣለኩ። ብዝኮነ ተማዊቱ ዋሕስ ስለ ዝኮኖም ኩሉ ከም ዝመልኣሎም ይዋኣዮ (መን`ኢኻ`ዚ!`ይር**ዮ` ዝበልካ ፣ እዎው ሰበብ! እዚኣ ኣይበልኩን ፡ ኣነ `ዘልኩ’ሲ` ይዋኣዮ`የ ኢለ!)ክንዲ ዘርእየና ብተዘዋዋሪ ክነግረና ህርድግ ዝብል ዘሎ።
ፍቅሪ ጥዑም`ወ ወገን ዘይፈላሊ
ፍቅሪ ሙቁር`ወ እንታይ በሃሊ
ጸሊም ጻዕዳ እንከይበለ ልብታት ይጠምር ንኩሉ ብማዕረ
ኣብ`ዛ ማይ ቤት ዝተዘንግዐ ኮይኑ ዝርኣየኒ ዛዕባ `ተሎ፣ ኣብ ሞንጎ ሰባዊን ሰብኣውን ዘሎ ዛዕባ ክትንክፎ ኣገዳሲ ኮይኑ ይስምዓኒ። ሰባዊ ንሓደ ግኡዝ ነገር ክትዛረበሉ ኮነ ከተዛርቦ ምስ እትደሊ ግነት ሓዊስካ ከም ሰብ እናገለጽካ እትሃንጾ ሓደ ካብ ዓይነታት ግጥሚ`ዩ። ናይ ቀረባ ኣብነት ክኾነና ብቴድሮስ ሓጎስ `ኣስኳቡሊ` ከምኡ`ውን ብሙሴ በርሀ `ህዋሰይ` ዝብላ ደርፍታት ክቀርባ ዝኽእላ`የን። እንተ`ዛ ደርፊ ግን! ሰባዊን ሰብኣውን ክልቲኡ ከተጣምር ትህቅን ምስ ምህላዋ ካብ ሓዲዳ ወጺያ ትህውትት`ያ ዘላ። ምክንያቱ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ማይቤታት ፡ `ዚ ጠባይ ምስ ሰብኣዊ ማለት ምስ ቆንጂቱ`ዩ ዝኽልም ዘሎኖ።
መግቢ ሕልና ሰናይ እንከሎ
እንታይ መጺና ግና ዘይንክተሎ
መፍትሒ ኩሉ ስኒት እንከሎ
ንጽልእን ቂምታን ብፍቅሪ ዘይንስዕሮ
ሕጂ ብዙሕ ሕቶታት ከልዕል ዝግደድ ኮይኑ ይስምዓኒ ኣሎ ፡ ምክንያቱ `ዚ ገጸ ጋህሪ (እናተገገኒ እንድዩ ፡ ግዳ! ገጸ ባህሪ ንምባል`የ ዝኸውን ፣ ምኳን ንዓቅመ ገጸ ባህሪ ዝበጽሐ ኣይመስለንን ብኸም`ዚ ዘላቶ ትጽናሕ ) ምስ`ዛ ቆንጂቱ መዓስ`ዩ ቂምታን ጽልእን ኣራኪቡሉ፧ በየናይ መለኪዕታት`ዩ ስኒት መፍትሒ ኩሉ ዝኾነ፧ መግቢ ሕልና ሰናይ ምኳኑ ዝነግረና ዘሎ ፡ እንታይ ክብለና ስለ`ዘሎ`ዩ፧ ዘይተመለሱ ሕቶታት ከም ርዱእ ዶኾን ተሓሲቦም፧ እምበኣር እዝን ወዲ ከም`ዝን`ዩ ሓንቲ ካብ`ተን ቅንጥብጣብ ዘብላ `ዛ `ደርፊ`። ሕጂ`ዶ`ሞ ዛዕጎል ጌረ ክፈትሖም ኮይነ፣ በዚ ኣጋጣሚ `ዛ ማይቤት ግጥሚ በዓልካ ኣሲርካ በዓልካ ክትፈትሖ ከም ዘይትኽእል እተስተምህር ጽብቅቲ ኣብነት ኮይኮነት ኣይትተርፍን`ያ በሃላይ`የ።
የኔ ቆንጆ
ኣብነት ንሁን የሰላም ኣርማ
መዋደድ ይሁን የኛ ኣላማ
መተሳሰብ ይንገስ ብኣለም
ለሰው ከፍቅር ፡ የሚበልጥ የለም
`ዚ ዛጊት መንነቱ ዘይተፈልጠ፣ ነዛ ሽኮሩ ናይ ሰላም ኣርማ ኣብነት ንክኾኑን ፡ እቲ ፍቅሮም ብዝበለጸ ዓለም ብዙሪኣ ፣ ልዕሊ ሮሜን ጁሌትን ብዘቅንእ ፍቅራዊ ሂወቶም ንዓና ንሓበሻ ከኣ ብቅንኢ ሕምስ ከብልዋ ሎሚ `ኳ ኮይኑ ተርኣየኒ። `ምበኣር ነዘን ከም ሊፕቶን እናኣተዋ ዝወጻ ዘለዋ ሓረጋት ተጠቂምካ ኢካ ኣምሒር ደሪፈ ዝብሃለለይ ዘሎ። ኣየ ከየ!
ኣብነት ንኩን ፡ ኣብነት ሰላም
ሕብሩ ክቅይር `ዚ ጸላም እዋን
ተከባቢርና ነንግሶ ፍቅሪ
ሰላም ቅሳነት ክህበና ፈጣሪ
እዚ`ኣ `ውን፣ ካብ`ዛ ልዕል ኢላ ዘላ ዘፍሊ `ተለዋ ብትግርና ስለ ዝተለቃቀበት ተዘይ ኮይኑ ፡ ክልቴኤን ሓደ`የን። ኣብ መወዳእት ክብሎ ዝደሊ እንተሎ ኩሉ ክዛረብ ዝክእል ክደርፍ ይኽእል`ዩ፣ ኩሉ ክደርፍ ዝኽእል ግን ክገጥም ከም ዘይክእል ሕርሕራይ ጌሩ ሎሚ መቸም በሪሁለይ ኣሎ።
ማማይ ምሕረትኣብ
21\11\2016


text:
ኣብ መላእ ኣፍሪካ ለውጢ ኩነታት ኣየር ተወሳኺ ፀገም የስዕብ ኣብዘለሉ ገለ ሓረስቶትን ውድባትን ነቲ ፅልዋ ንምንካይ ተስፋ ዘሕደርሉ ስጉምትታት ይወስዱ ኣለው።ኣብ ኬኒያ ሓደ ጉጅለ ጋዝ ዘመንጩ ጉሓፍ ክኸውን ዝነበሮ ተረፍ ምህርቲ ብምእካብን ብምዕቛርን ንዝተፀገሙ ክከፋፈል ዘኽእል ኣብ ዝሑል መዋህለታት ይምውል ኣሎ።
ሊሊያን ቪሀንዳ ንኣናእሽቱ ደቃ ገዓት ክተዳሊ እያ።ንግዓት ዝኸውን ሕሩጭ ዘቕረቡላ ሰራሕተኛታት ኣብ ናይሮቢ ዝተፀገሙ ሰባት ንምሕጋዝ ናይ ዝተመስረተ ንትርፊ ዘይሰርሕ ውድብ ባንኪ ምግቢ ኬኒያ እዮም።
ተረባሒት ናይቲ ሓገዝ ዝኾነት ሊሊያን ኣብ ኬኒያ ኣፀጋሚ ኩነታት ቁጠባ ኣብዘለሉ ግዜ እቲ ሓገዝ ንደቃ ይዕንግሎም ኣሎ ትብል።
ንመግዝኢ እቲ ሕዚ ካብ ናይ ምግቢ ባንኪ ዝረኸበቶ ምግቢ ተውዕሎ ዝነበረ ገንዘብ ኣብ ክፍሊት ትምህርቲ ተውዕሎ ከምዘላን ዓብይ ሓገዝ ምዃኑን እያ ገሊፃ።
ነቲ ናይ ምግቢ ባንኪ ዝመርሕጆን ጋትንጉ እዚ ናይ ምግቢ መዕቖሪ ትካል ካብ ሕርሻ ናብ ኣየር ዝበንን ዝነበረ መርዛም ጋዝ ዝንኪ ተወሳኺ ምግቢ ንምውህላል ከምዘኽኣለ ይግለፅ።
‘’ኣብ ግራውቲ ዘሎ ምግቢ ኣብ ናይ ጉሓፍ መዋህለሊ ክቕመጥ ከሎ ኣብ ኣየር ብዙሕ መርዚ ትረክብ’’ ዝበለ ንሱ እቲ ምኽኒያት ድማ ኣብ መዋህለሊ ጉሓፍ ክብስብስ ከሎ ካብ ካርቦንዳዮክሳይድ ዝኸፍአ ሚቴን ከምዘምንጩን ብኽነት ምግቢ እንተተወጊዱ እንተወሓደ ካብ 6 ክሳብ 8 ምእታዊ መጠን ጋዝ ክንኪእዩ ኢሉ።
ንኩነታት ለውጢ ኣየር ዝጥዕም ስራሕቲ ምስጓም ኣፍሪካ ለውጢ ኩነታት ኣየር ንምክልኻል ዘኽእላ እዩ ይብል ዊኒ ካኤምባ።
ዝሃፍፍ ጋዝ፣ካርቦንዳዮክሳይድ፣ሚቴን ዝንክዩ ቴክኖሎጂታት ሕርሻን ኣጠቓቕምኦምን የድልዩና እዮም እዩ ኢሉ።
ቴክኖሊጂ ንምርካብ ግን ገንዘብ የድሊ እቲ ብድሆ ድማ ኣብዚ እዩ ዘሎ።
ኣፍሪካ ኣብ ዝቕፅል ዓሰርተ ዓመት ፅልዋ ለውጢ ኩነታት ኣየር ካብዘስዕቡዎ ተፅዕኖታት ንምክልኻል ዘክእሉ ስትራተጂታት ንምምዕባል ልዕሊ 300 ቢሊዮን ዶላር ከምዘድልያ ክኢላታት ይገልፁ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Svalöv
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 22 1 2021
ናብ ስቫሎቭ ኮምዩን እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም! እተን ናይ ኮምዩንና ሰለሰተ ቀንዲ ቃላት፡ ሓምላይ፡ ዝሽውትን ጉርብትናን ዚብላ እየን።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ14,261
ስፍሓት መሬት389 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Lund 31 ኪሜ
- Helsingborg 37 ኪሜ
- Malmö 52 ኪሜ
ሓምላይ ነቲ ናይ ጥቓ ተፈጥሮ ቅርበት ይገልጽ፡ ዝሽውት ነቲ ነቶም ዝዓብዩ ዘለዉ ደቅና ዚወሃቦም ናይ ምምዕባል ዕድል የመልክት፡ ጉርብትና ከኣ ነቲ ኣብ ከተማታትና ዘንጸባርቕ ምሕዝነት ይገልጽ። ሉንድ፡ ማልመን ሀልሲንቦርይን ኣብ ናይ በጺሕካ ምምላስ ርሕቀት ይርከቡ። ናብኡ ንምብጻሕ ብኣውቶቡስ ካብ ፍርቂ ሰዓት ንታሕቲ እዩ ዚወስድ፡ ስለዚ ከኣ ንስኻ ኮነ ስድራቤትካ ነቲ ኣብኡ ዘሎ ናይ ስራሕ ዕድላትን ነቲ ባህላዊ ህይወትን ክትጥቀመሉ ትኽእል። ከምኡውን ነቲ ኣብ ነኣሽቱ ከተማ ዘሎ ቅሳነት ከተስተማቕሮ ትኽእል ኢኻ። ስቫሎቭ፡ ተኮማቶርፕ፡ ቢለበርያ፡ ቶጋርፕ፡ ኮየሮን ሮስቶንጋን ኣብ ስቫሎቭ ኮምዩን ዚርከባ ከተማታት እየን። ኣብኡ 13 000 ሰባት ይነብሩ። ናብዚ ንኽትመጽእ ሕጉሳት ኢና፡ ኣብዚ ንህይወት ቦታ ኣሎና!
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ስቫሎቭ ክትነብር ምምራጽ ማለት ንስድራቤትካ ነቲ ዝበለጸ ነገር ከም ምምራጽ ማለት እዩ። ኣብዚ፡ ደስ ዘብል መንበሪ ኣሎ። ኣብ ዝደለኻዮ ቦታ ምረጽ ንደቅኻ ውሑስ ቤትትምህርቲ ኣሎ ከምኡውን እተፈላለየ ናይ መዘናግዒ ንጥፈታት። ኮለጅን ዩኒቨርሲቲን ኣብ ናይ በጺሕካ ምምላስ ርሕቀት ኢዮም ዚርከቡ።
ናይቲ ኮምዩን ቤትጽሕፈት ኣባይቲ ስቫሎቭቡስታድ ይብሃል። ንሱ ግሩም ኣባይቲ የቕርብ። ብዛዕባ ዓይነትን ጥርሑ ገዛውትን ኣብ SvalövsBostäders webbplats ረአ። ኣብቲ ኮምዩን ውልቃውያን ኣካረይቲውን ኣለዉ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብቲ ቦታ እተፈላለየ ቋንቋታት ይዝረብ፡ ከምዚ መኾኒኡ ከኣ እቲ ኮምዩን ብጥንቲ ስደተኛታት ይቕበል ስለ ዝነበረ እዩ። ካብቶም ብብዝሒ ዚዝረቡ ቋንቋታት፡ ዓረብ፡ ሶማሊ፡ ቦስንያን ፋርስን/ዳሪን እዮም። ናይ ቋንቋ ጉጅለታት ብናይ ሰባት ምምጻእን ምኻድን ይጽሎ እዩ። ንተወሳኺ ሓበሬታ ናይ ስደተኛታት ኣተሓባባሪ ተወከስ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብቲ ኮምዩን ሓይሎ ዚነጥፋ ማሕበራት ኣለዋ። ከም ተቐማጣይ መጠን ንኣኻ ዚምሽእ ንጥፈታት ንምርካብ ዓቢ ዕድል ኣሎ። እቲ ናይቲ ኮምዩን ናይ መዘናግዒ ንጥፈታት በቲ ዘዝምልከቶ ማሕበር እዩ ዚካየድ። እቲ ናይቲ ኮምዩን ተራ፡ ነተን ማሕበራት ስራሐን ንምቅላል እዩ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብ ሰንትራል ስቫሎቭ ግሮሰሪታት፡ ፋርማሲ፡ ቤትንባብ፡ ሰከንድ ሃንድ ድኳናት ኣሎ። ኣብ ከተማ ስቫሎቭ ዚርከቡ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት፡ ቤትጽሕፈት ዕዮ፡ ቤትንባብን ናይቲ ኮምዩን ኣብያተጽሕፈት እዮም።
ከም ስቫሎቭ ገይረን ናይ ተፈጥሮ ተመክሮ ዚህባ ኮምዩናት ውሑዳት እየን። ኣብቲ ልሙዕ ቦታ ሕርሻ ናይ ደቡብ፡ እቲ ብጫ ናይ ራፕስ ዕምባባ ኪወጽእ ከሎ ኣዚዩ ዚምስጥ እዩ። ሶደሮሰን ሃገራዊ መናፈሻ ኣዚዩ ብርቂ እዩ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ናይ ስቫሎቭ ኮምዩን ንህጻናትን ወለድን እተፈላለየ ናይ ክንክን ኣገልግሎት ይህብ። ኣብቲ ኮምዩን ናይ ኮምዩን ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ከምኡውን ናይ ውልቂ ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣለዉ። ኣብ 1-5 ዓመተትምህርቲ ዘለዉ ተመሃሮ ቅድምን ድሕርን ትምህርቲ ኣብ መዘናግዒ ገዛ ኪህልዉ ይኽእሉ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ስቫሎቭ ኮምዩን፡ ኣብ ቢለበርያ፡ ኮየሮድ፡ሮስቶግና፡ ስቫሎቭን ተኮማቶርፕን ናይቲ ኮምዩን መባእታ ቤትትምህርቲ ኣሎ። ብተወሳኺ ኣብ ከተማ ስቫሎቭ 7-9 ዝኾነ ሊኖከርስኩላን ዚብሃል ቤትትምህርቲ ኣሎ። እታ ቤትትምህርቲ ካብ ኩሉ ቦታታት ናይቲ ኮምዩን ተመሃሮ ትቕበል።
ብናይ ኣደ ቋንቋ ትምህርቲ ኪወሃብ ዚኽእል፡ ነቲ ቋንቋ ዚዛረቡ እኹል ቍጽሪ ተመሃሮ ምስ ዚህሉ እዩ።
ኣብ ስቫሎቭ ኮምዩን ክልተ ናይ ብሕቲ ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ፤ ናይ ስቫሎቭ ሞንተሶሪን ናይ ቢቸርስ ናጻ ቤትትምህርትን።
ኣብቲ ኮምዩን ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ኣሎ፡ ሳቭሎቭ ይምናስዩም ይብሃል።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ሳቭሎቭ ኮምዩን እቲ ናይ ዓበይቲ ትምህርቲ ብኮምቩክስ እዩ ዚካየድ። ኮንቩክስ ዘቕርቦ መደባት፤ ኤስኤፍኢ፡ ሰርቩክስን ናይ ዓበይቲ ትምህርትን።
ነቶም ክሳዕ 18 ዝዕድመኦም ሓደስቲ መጻእቲ ዝኾኑ ቆልዑ፡ ዕድል ናይ ቋንቋ መላለዪ ትምህርቲ ይወሃቦም እዩ። ናይ ኣደ ቋንቋ ትምህርቲ ኪወሃብ ዚኽእል፡ ነቲ ቋንቋ ዚዛረቡ እኹል ቍጽሪ ተመሃሮ ምስ ዚህሉ እዩ።
ኣብዚ ከባቢ ህዝባዊ ቤት ትምህርቲ ፍሪድሄምስ እውን ኣሎ። እቲ ቤትትምህርቲ ካብ ፖለቲካን ሃይማኖትን ናጻ እዩ። ዋና ናይቲ ቤት ትምህርቲ ማሕበር ፍሪድሄምስ ፎልክሀግስኩላ እዩ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ከተማ ስቫሎቭ ማእከል ጥዕናን ናይ ህዝባዊ ስኒ ሕክምናን ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ ሰበስልጣንን ትካላትን ኣብ ዚግበር ርክብ ተርጓማይ ናይ ምርካብ ተኽእሎ ኣሎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ሉንድ፡ ማልመን ሀልሲንቦርይን ኣብ ናይ በጺሕካ ምምላስ ርሕቀት ይርከቡ። ናብኡ ንምብጻሕ ብኣውቶቡስ ካብ ፍርቂ ሰዓት ንታሕቲ እዩ ዚወስድ፡ ስለዚ ከኣ ንስኻ ኮነ ስድራቤትካ ነቲ ኣብኡ ዘሎ ናይ ስራሕ ዕድላትን ነቲ ባህላዊ ህይወትን ክትጥቀመሉ ትኽእል።
ብዛዕባ ሰዓታት መበገስን መብጽሕና ኣብቲ ስኮነትራፊከን ተመልከት።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብቲ ኮምዩን እቲ ዝዓበየ ወሃብ ስራሕ ባዕሉ እቲ ኮምዩን እዩ። እቲ ናይ ከባቢ ቁጠባዊ ህይወት ብቐንዱ ንእሽቶን መጠነኛን ዋኒናት ዝጠርነፈ እዩ።


text:
Radio Erena: 25 June 2019
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኣምሓራ ፈተነ ዕልዋ ዘካየደ ጀነራል፣ ኣብ ከባቢ ባህርዳር ከምዝተቐትለ ኣፈኛ መንግስቲ’ታ ሃገር ገሊጹ።
ብመሰረት’ቲ ዝተዋህበ ሓበሬታ፣ ጀነራል ኣሳምነው ጽገ፣ ናይቲ ኣብ ባህርዳር ዝተኻየደ ፈተነ ዕልዋ ሃንዳሲ ክኸውን እንከሎ፣ ቅትለት ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት እውን ምስኡ ከምዝተሓሓዝ ተገሊጹ።
ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ጀነራል ኣሳምነው ኣብ ከባቢ ባህርዳር ክቕተል እንከሎ፣ ብርክት ዝበሉ ተሓባበርቱ ከኣ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትዮም ከምዘለዉ ኣፍሊጡ። ንዝርዝር ኩነታት’ቲ ፍጻሜ ብዝምልከት ግና ተወሳኺ ሓበሬታ ኣይሃበን።
ኣቐድም ኣቢሉ ጀነራል ኣሳምነው፣ ዓሌት ዝመሰረቱ ሰራዊት ምልሻ የቕውም ከምዝነበረ ይግለጽ። ነዚ ደው ከብል ዝሰርሕ ዝነበረ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ጀነራል ሰዓረ መኮነን ብገዛእ ሓላዊኡ ከምዝተቐትለ’ዩ ዝግለጽ ዘሎ።
ኣብቲ ኣብ ቤት ጽሕፈት ምምሕዳር ባህርዳር ዝካየድ ዝነበረ ኣኼባ እውን፣ ጀነራል ኣሳምነው፣ ናይ ውልቁ ናይ ብሄረ ኣምሓራ ሰራዊት ይምልምል ከምዘሎን ደው ንምባሉ ክውሰድ ዘለዎ ስጉምትን ኣብ ምዝርራብ እንከለው’ዩ እቲ መጥቃዕቲ ተፈጺሙዎም። ኣመሓዳሪ ኣምባቸው መኮነንን ኣማኻሪኡን፣ ከምኡ’ውን ኣኽባር ሕጊ እቲ ዞባ ዝርከቦም ክቕተሉ እንከለዉ፣ ካልኦት እውን ዛጊት ቁጽሮም ዘይተገልጸ ቆሲሎም ከምዘለዉ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ንማዕከናት ዜና ገሊጾም።
ጸጥታዊ ኩነታት ከተማ ኣዲስ ኣበባ ብተዛማዲ ተረጋጊኡ እኳ እንተሎ፣ኣገልግሎት ኢንተርነት ግና ተቛሪጹ’ዩ ዘሎ።
ኣብዚ ኣብ ኢትዮጵያ ዓሌታዊ ግጭት ናብ ዝለዓለ ጠርዙ በጺሑሉ ዘሎ እዋን፣ ሃገራዊ ምርጫ ንኽካየድ ሓደ ዓመት ጥራይ ተሪፉዎ ብምህላዉ፣ ነታ ሃገር ሓድሽ ቅልውላው ከይፈጥረላ ተሰጊኡ ኣሎ።


text:
ኣብ መጽሓፍ ቅዱስና ካብ ለዉ ዓበይቲ ፡ ከም ኣብነት ዝጥዋሱ ጸሎታት ሓደ፡ ናይ ሃና ጸሎት እዩ። ናብ ትሕዝቶ ጸሎታ ምስ እንርኢ፡ ሎሚ ንሕና ከመይ ዓይነት ጸሎት ንጽሊ ከም ሎናን ከመይ ክንጽሊ ም ዝግብኣናን ክንምርምር ይሕግ´ና እዩ።
'£ እግ´ïኣብሄር፡ ውርደት ባርያ¥ ኣጸቢቕካ ርኢï እንተ ከርካኒ ንባርያ¥'ውን እንተ ይረሳዕካኒ ንባርያ¥ ተባዕታይ ውሉድ እንተ ደኣ ሃብካኒ፡ ኣነ ድማ ኵሉ êበን ህይወቱ ንእግ´ïኣብሄር እውፍዮ ናብ ርእሱ ኣ መላጸ ኣየሕልፈሉን'ኢላ ተመባጽዔት' 1 ሳሙ 1፡11።
ካብï እንመሃሮ
1. ኵሉ ከኣልነት እግ´ïኣብሄር ምፍላጥን ምእማንን። ሃና እግ´ïኣብሄር ኤልሻዳይ ኣምላኘ ምúኑ ዝተረድኤት ሰብ እያ። ብ¥êሕ እን ንጽሊ ኢና፡ መልሲ ጸሎትና ይንቕበል ዝገብረና ግና ብልብና፡ ኣምላኘ ይገብሮ ደዣን ዝብል ምጥርጣር ስለ ዝመጸና እዩ።
2. ርእስ ምትሓት። ሃና ንእግ´ïኣብሄር ጐይታ ክትብሎ ጸኒሓ ንገዛእ ርእሳ ድማ ባርያ¥ ኢላ ክትጽውዕ ንርኢ። ትሕትና መገዲ በረት እዩ። 'እግ´ïኣብሄር ንዕቡያት ይጻረሮም ንትሑታት ግና ጸጋ ይህቦም'ይብል ያእ 4፡6። ከም ኡ ኣ 2 òና 7፡14 ኣንብብ።
3. ንጹር ሕቶ ምሕታት። ሃና ዝጸለየቶ ጸሎት ብዛዕባ ተባዕታይ ውላድ እዩ ነይሩ። እግ´ïኣብሄር ዝለመንናዮ ክህበና ዝኘእል ኣምላኘ እዩ። ደሓን ኣምላኘ ዝፈተÊ ይሃበኒ ኢልካ ምጽላይ፡ ንስ§ ይትደልዮ ነገር ምስ ተዋበልካ ናብ ምጉርምራም ደኣ የእትወካ እምበር ናብ ምስጋና ክትበጽሕ ኣይትኘእልን ኢï።
4. እንልምኖ ነገር ንኘብሪ እግ´ïኣብሄር ኽውን ንድለ። ሃና ኣነ ድማ ኵሉ êበን ህይወቱ ንእግ´ïኣብሄር እውፍዮ ኢላ። እï ናይ ልቢ ተበግሶ እዩ £ርኢ። ጸሎትና ንኣምላኘ ከየኘበረ ንዓና ክባርናን ከኘብረናን ኣይክእልን እዩ። ሃና ከምቲ ጵኒና ተባጭወላ ዝነበረት፡ ብግዲኣ ከም ኡ ክትገብር እንተትልምን መልሲ ጸሎታ ኣይምተዋበለትን። ሃና ግና ጽሩይ ልቢ ሒዛ እያ ናብ ኣምላኘ ቀሪባ።
ንባብ ያእ 4፡2፡ 1 ዮሃ 5፡14
ዝበርኩም ጉጅለ ኤጵፍራስ፡ እምበኣርከስ ኣብ ï ወርሒ እï ከምቲ ናይ ሃና ዓይነት ጸሎት ክንጽሊ ኢና። ንïክር ጸሎትና
ነ÷ï ኣርባዕተ ረዋüሒታት ተቲሉ፡ ስለ ሰላም ሃገርናን ስለቲ ኣብ ቕድሜና ôሎ ክረምትን፡ እግ´ïኣብሄር ክበጽሓና፡ ከም ሃና ጸሎትና ኣብ ቕድሚ እቲ èሉ ዝኘእል ነፍስስ። ጐይታ ይባርኘኩም።///
ጸሎት ሃና
Tools
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ከምቲ ልሙድ መደብ ናይ ሰንበት ሒደት መዝሙር ምዝማሮም፣ እቲ ናይታ ቤተክርስትያን ጓሳ ማሕበር ተሲኡ ስብከቱ ቅድሚ ምቕራብ ንሓደ ኣብታ ምሸት ተዓዲሙ ዝመጸ ጓሻ ኣላለዮም። እቲ ጓሳ ማሕበር ነቲ ጉባኤ እዚ ሰብ እዚ ኣዚዩ ዘፍቅሮ ዓርኩ ምዃኑ ብዛዕባ ገዛእ ርእሱ ባዕሉ ከላልን ሰላምታ ከቕርብን ነቲ ጉባኤ ዝኸውን መልእኽቲ እንተለዎ እውን ከመሓላልፍ ምኻኑ ነቲ ጉባኤ ሕበሮ። ብመሰረት እቲ ዕድመ ኸኣ እቲ ዓቢ ሰብኣይ ናብ መድረኽ ደየበ ከምዚ ክብል ከኣ ዘረባ ጀመረ።
"ኣቦን ወድን ከምኡውን ዓርኪ ወዱ ሓቢሮም ብባሕሪ ይኸዱ ነበሩ" ዘረብኡ ብምቕጻል "ናብቲ ገምገም ባሕሪ ከይበጽሑ ኸኣ ብርቱዕ ማዕበል ኣጓነፎም። እቲ ማዕበል ከኣ እምብዛ ዓቢ ነበረ። ምንም እኳ እቲ ኣቦ ኣብ ባሕሪ ጃልባ ሒዙ ናይ ምጉዓዝ ተመኩሮ እንተ ነበሮ፣ ነታ ጃልባ ግና ናብ ቁኑዕ ኣንፈት ክመርሓ ኣይከኣለን። እታ ጃልባ ኸኣ ነቲ ማዕበል ክትጻወሮ ስለ ዘይከኣለት ክትሰጥም ጀመረት ሰለስቲኦም ከኣ ተታሓሒዞም ናብቲ ባሕሪ ኣተዉ።"
እቶም ኣብቲ ቤተክርስትያን ዝነበሩ መንእሰያት ብተመስጦ ክሰምዖ ጀመሩ። እቲ ዓቢ ሰብኣይ ታሪኹ ብምቕጻል "እቲ ሰብኣይ ሓንቲ ናይ መድሕን መሕንበሲ ወይ ካላማዳርያ ነበረቶ። እዛ መሕንበሲት ካላማዳርያ ንመን ከም ዝህቦ ጨንቖ። ካብ ክልቲኦም ከኣ ንመን ከድሕን ከም ዘለዎ ንምሕሳብ እኳ ግዜ ኣይነበሮን። እዚ ኣቦ ከምዚ ኢሉ ሓሰብ ወደይ ክርስትያን ሰዓቢ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ እዩ እንተ ሞተ ናብ ሰማይ ናብ ኣምላኽ እዩ። ዓርኩ ግና ገና ንየሱሱ ኣይፈለጦን ስለዚ ንዓርኪ ወደይ ከድሕን ኣሎኒ ኢሉ ወሰነ። ወደይ ፍረ ኸርሰይ የፍቅረካ እየ ብምባል እታ ናይ መድሕን መሐንበሲት ናብ ዓርኩ ወዱ ሰደዳ። ወዱ በቲ ባሕሪ ተወስደ ሬሱ እኳ ኣይተረኽበን እቲ ዓርኩ ግና ደሓነ።"
እቶም ነቲ ሰብኣይ ዝሰምዖዎ ዝነበሩ መንእሰያት ሕጂኸ እንታይ ክብል ኰን እዩ ብምባል ኣቶኪሮም ክጽበይዎ ጀመሩ። እቲ ሰብኣይ ዘረብኡ ብምቕጻል "ኣብኡ ወዱ ንዘልኣለም ምስ የሱሱ እቲ ብጻዩ ግና ንዘልኣለም ብስቓይ ብዘይ የሱሱ ከሕልፎ ኣይደለይን። ነዚ እዩ ኸኣ ካብ ወዱ ንላዕሊ ነቲ ብጻይ ወዱ ከድሕን ዝደለየ። ስለዚ ንዓርኩ ወዱ ከድሕን ንወዱ መስዋእቲ ጌርዎ። ኣምላኽ እቲ ፈቃር ከኣ ንዓና ከምዚ እዩ ጌይሩልና። ንዓና ንምድሓን ነቲ እንኰ ሓደ ወዱ ስሌና መስዋእቲ ክኸውን ፈቒዱ። ስለዚ ሎሚ ኸኣ ነዚ ናይ ፍቕሪ ኣምላኽ ጻዊዒት ተቐቢልኩም ምድሓን ክትረኽቡ ጻዊዒቱ ክትቕበሉ ይዕድመኩም" ኢሉ ናብ ኮፍ መበሊኡ ከደ። ብድሕሪ እዚ እቲ ጓሳ ማሕበር ናብ መድረኽ ደይቡ ሓጺር መልእኽቲ ኣቕረበ። ንመድሓኒ የሱሱ ክርስቶስ ከኣ ብምልኣት ህይወቱ ወፍዩ ክስዕቦ ዝደሊ ሰብ እንተሎ ኢሉ መጸዋዕታ ኣቕረበ። ማንም ግና ናብ ቅድሚት ዝወጸ ኣይነበረን።
እቲ መደብ ምስ ተወደኣ ክልተ መንእሰያት ናብቲ ዓቢ ሰብኣይ ከዱ ካብቶም መንእስያት ሓደ "ብጣዕሚ ጉሩም ታሪኽ ግና እዚ ሓቂ ኣይመስለንን ኣቦ ንወዱ ሓዲጉ እሞ እቲ ዓርኪ ወዱ ሓንቲ መዓልቲ ሰዓቢ ኣምላኽ ክኸውን እዩ ብዝብል ተስፋ ጥራይ ንወዱ የሕሊፉ ንዓርኪ ወዱ ከድሕን ኣይመስለንን" በሎ። "ጽብቕ ኣሎኻ" በለ እቲ ዓቢ ሰብኣይ ናብ መጽሓፍ ቁዱ እናጠመተ ኣብ ገጹ ዓቢ ፍሽኽታ እናርኣየ ነቲ መንእሰይ ኣተኪሩ እናጠምተ "ብርግጽ ሓቒ ዘይኮነ ዶ ይመስለካ" ግና እንሆ ኣነ ናይቲ ኣምላኽ ዝገበሮ እንታይ ከም ዝመስል ምስክር ኮይነ ኣብ ቅድሚኻ ደው ኢለ ኣለኹ። ኣምላኽ ወዱ የሱሱ ሂብኒ። ወደይ እቲ ዝነገርኩኹም ኣቦ ኣነ እየ። እቲ ሕጂ ፓስተርካ ዘሎ ኸኣ እቲ ዘድሓንክዎ ዓርኪ ወደይ እዩ" ብምባል እቲ ታሪኽ ናቱ ዛንታ ምዃኑ ሓበሮም።
እዚ ክንሰምዖ ዝጸናሕና ታሪኽ ኣዚዩ ዘገርም እዩ። ብርግጽ ከምቲ ደጋጊምና እንብሎ ብዓቢኡ ኸኣ ቃል ኣምላኽ ዝዛረቦ የሱሱ ገና ሓጥኣንን ዱኹማትን ኰሎና ኣብ ክንዳና ሞይቱ ህይወት ኸኣ በጃ ኹላትና የሕሊፉ። እዚ እቲ ዘይሕከኽ ሓቂ እዩ። እቲ ብዛዕባ እቲ ኣምላኽ ብወዱ ብየሱሱ ክርስቶስ ንዝፈጸሞ ጉዳይ እንህቦ ግብረ መልሲ ኣወንታዊ ይኹን ኣሉታኢ ብዘየግድስ ነቲ ክውንነት ፈጺሙ ኣይልውጦን እዩ። ብኻልእ ኣዘራርባ ምቕባልናን ምንጻግናን ነቲ ሓቂ ኣይልውጦን እዩ።
ሕመረት መጽሓፍ ቁዱስ ኩሉ ተጠቅሊሉ ናብ ሓደ እንኰ መልእኽቲ እዩ ዝመጽእ ንሱ ኸኣ ኣምላኽ ብወዱ ብየሱሱ ክርስቶስ ጌሩ ምብጃውን ምድሓንን ከምዘምጸ። ሰባት ግና ገና ነዚ ናይ ፍቕሪ ተግባራት ዝተረደኣና ኣይመስልን። ከምቲ ኣብቲ ኣቀድም ኣቢልና ዝርኣናዮ ታሪኽ እቶም መንእስያት እቲ ሰብኣይ ዝብሎ ዝነበረ ጽውጽዋይ ዝመሰሎም ብዝሑታ ሰባት እዚ ኣምላኽ ዝገበሮ ናይ ምድሓን ግብሪ ከም ኣፈ ታሪኽን ጽውጽዋይን ይወስድዎ ኣለዉ።
ሕጂ ዘዛርብ የሱሱ ሞይቱ ዶ ኣይሞተን ስለምንታይ ዝብል ኣምር ኣይኮነን ከምይሲ እቲ የሱስ ዝገበሮ ናይ ምድሓን ስራሕ ማንም ይኹን ምንም ክቕይሮ ዝኽእል ኣካል ስለ ዘይለ። ብኣንጻሩ ክንሓቶ ዘሎና ግብረ መልሲ ነዚ ናይ ፍቕሪ ስራሕ እንታይ ይመስል ዝብል እዩ? ካብዚ ቐጺልና ግብረ መልሲ ደቂ ሰባት ነዚ ኣብ መስቅል ዝተፈጸመ ናይ መስቀል ስራሕ እንታይ ከምዝመስል ክንርኢ ኢና እሞ ንስኻ ወይ ንስኺ ከኣ ካበየናት አገን ምኻንኩም ንገዛእ ርእስኹም ፈትሹ።
1 ሰብ ብገዛእ ርእሱ ጸገም የብሉን ኢሎም ነዚ ሓቂ ከይቅበሉ ፈትዮም ዝሓንገዱ፣
ቃል ኣምላኽ ኣብ ወንጌል ዮውሃንስ 1፣12 ክዛረብ ከሎ “ናብቶም ናቱ መጸ እቶም ናቱ ግና ኣይተቐበልዎን” ይብለና። ብዙሓት ሰባት ነቲ ክርስቶስ የሱስ ዝገበሮ ስራሕ ምድሓን ዝንዕቑን ዘይቅበሉን ኣለዉ። ንኣብነት ደቂ እስራኤል የሱስ ኣብዛ ምድሪ ምስ ተገልጸ ክቕበልዎ ኣይደለዩን ብኣንጻሩ እኳ ደኣ መሳድድቱ ኮይኖም። ኣብዚ ኣዋን እዚ ኸኣ ቡዙሓት ሰባት ነቲ ዝመጽእ ፍርዲ ሸለል ብምባል ኣነ ምድሓን ኣይድልየንን እዩ። ኩሉ ኣሎኒ። እዚ መድሓኒ ዓለም ኣብ መስቀል ፈጺምዎ ዝብሃል ናይ ምድሓን ስራሕ ከኣ ብሳይንሳዊ መንገዲ ዘይተረጋገጸ ጭብጥነት ዝጎደሎ እዩ። ስለዚ ሰብ ከኣ ብጹቡቕ ግብሩን ስርሑን እምበር ብኻልእ ዝምዘነሉ ምኽንያት የብሉን ብምባል ነቲ መድሓኒ ስሊኦም ክብል ዝተሳቐየሉ ስራሕ የቋናጽቡ።
ቃል ኣምላኽ ሰብ ሓጢኣተኛ ምኻኑ እኳ ይዛረብ ንሶም ግና ኣይፋል ሰብ ሓጢኣት ዝገብር ካብ ሓጥያቱ ከኣ ክእረም ዝኽእል እምብኣር ብገዛእ ርእሱ ሓጢኣተኛ ኣይኮነን ብምባል ሙማት የሱስ ንሰባት ኣድላዪ ከምዘይኮነ እኳ ደኣ ዘይተረጋገጸ ታሪኽ ምኻኑ ኣፎም መሊኦም ይዛረቡ። እዞም ሰባት ጹቡቕ ሞራላዊ ህይወት ክህሎም ይኽእል እዩ። ብተግባራቶምን ካልእን ከኣ ውሃ ዘበሉ ክኰኑ ይኽእሉ እዮም ግና ነቲ ኣብ ኣእምርኦም ዘሎ ፉንፉን ሓሳባትን ንስራሕ ኣምላኽ ብወዱ ብየሱስ ክርስቶስ ኣብ መስቀል ዝገብሮ ግብሪ ምንዓቕን ክሳብ ዘይሓደጉ ኣብ ፍርዲ ከምዘለዉ ምፍላጥ ኣጋዳሲ እዩ። እዚ ምቁንጻብ እዚ ነቶም ቅድሜኹም ዝሓለፉ ሰባት ኣይጠቐሞምን ካብ ፍርዲ ኸኣ ኣይመለጡን።
ሃዋራያ ጳሎውስ እቲ ዓቢ ናይ ኣምላኽ ሰብ ቅድሚ ነዚ ፍልጠት ሓቂ ምርካብ ከምዚ ዝዓይነቱ ፍልስፍና እዩ ኔርዎ። ነቶም ብዛዕባ ሞት የሱሱን ፍቕሩን ዝዛረቡ ዝነበሩ ሰባት ከኣ የሳድድ ነበረ። ዳሓር ግና እቲ ስሊኡ ክብል ዝሞተ ግና ዘይተቐበሉ የሱሱ ተገሊጽሉ። ንምንታይ ትሰጎኒ ንምንታይ ነቲ ዝገበርክዎ ናይ መስቀል ውዕለት ተንቃሽሽ ኣሎኻ? ካብዚ ጉዳይ ተመሊስካ ነቲ ስሌኻ ክብል ኣብ መስቀል ዝገበርክዎ ውዕለት እንተ ዘይተቐቢልካ ወይለኻ ኣብ ኣፍ ብልሒ እንተ ኣድሓርሓርካ ንርእስኻ እዩ ዝገደካ ኢልዎ እቲ ስሊኡ ክብል ገዛእ ርእሱ ዝወፈየ የሱስ። ጳውሎስ ከኣ ነዚ ሓቂ ተቐቢሉ ፍልስፍንኡ ንድሕሪት ደርብዩ ነቲ ናይ ፍቕሪ ኣምላኽ ክስዕብ ጀሚሩ። ብድሕሪ እዚ ኸኣ እቲ ስነ መጐቱ ዕሽነት ኰይኑ ስለ ዝተሰምዖ ከምዚ ኢሉ “ቃል መስቀል ነቶም ዝጠፍኡ ዕሽነት እዩ ንዓና ንእንድሕን ግና ሓይሊ ኣምላኽ እዩ”
እሞ ሕጂ ጸላኢ እቲ ክርስቶስ የሱሱ ክርስቶስ ኣብ መስቀል ዝገበሮ ኰንካ ምምልላስ መወዳእትኡ ጹቡቕ ኣይኮነን እሞ ሕጂ ምምላስ ይሓይሽ።
2 ብዛዕባ እቲ ክርስቶስ ዝገበሮ ምድሓን ዝኣምኑ ግናኸ ሓለፍኡ ናቶም ዘቐድሙ።
ሓደ ግዜ ሓደ ጎበዝ ሃብታም ንጐይታና መሓኒና የሱስ ክርስቶስ ክስዕቦ ደለየ። እዚ ሰብ ናይ ዘልኣለም ህይወት እዩ ደልዩ። እዚ ህየወት እዚ ኸኣ ኣብ የሱስ ከም ዘሎ ይፈልጥ እዩ። ነዚ ኸኣ እዩ ንየሱሱ እንታይ ክገብር ከም ዘለዎ ዝሓተቶ። የሱስ ከኣ ምስ ረኣዮ ፈተዎ እሞ፣ እሞ እተን ዓሰርተ ትእዛዛት ሓልዎን በሎ። ንሱ ኸኣ እዚ እሞ ካብ ንእስነተይ ኣስዒበ ኩሉ ይገብሮ እየ በለ። የሱስ ከኣ ሓንቲ ተሪፋትካ ኣላ ንሳ ኸኣ ዘሎካ ዘበለ ኩሉ ሸይጥካ ንድኻታት ሃቦ በለ እቲ መንእሰይ ግና እዚ ምስ ሰምዐ ኣዚዩ ሓዘነ ቡዙሕ ጥሪት ስለ ዝነበሮ ኸኣ ንድሕሪት ተመልሰ።
እዚ ዓይነት ታሪኽ ሎሚ ኣዚዩ ብብዙሕ ኣብ ዓለምና ዝርኣ ዘሎ ዛንታ እዩ። ካብቲ የሱስ ክርስቶስ ዝገበሮ ንላዕሊ ናይዛ ምድሪ ጉዳይ ስለ ዘቐደሙ ካብ ህይወት ዘልኣለም ዝተረፉ ቡዙሓት እዮም። እናፈልጡ ናይ መስቀል ውዕለት እናተረድኦም ግና ጉዳይ ዋኒን ናቶም ስለ ዝዓጠጦም ነቲ ደሙ ዘፍሰሰሎም ከይቅበልዎ ይሕንግዱ። እወ የሱስ ኣብ መስቀል ከም ዝሞተ ይፈልጥ እየ ግና ሕጂ ክስዕቦ ኣይክእልን እየ ምኽንያቱ ብስራሕን ብናይ ገዛእ ርእሰይ ነገራትን ትሑዝ እየ ይብሉ። ግዜ ከም ዘለዎም ከኣ ንምስዓብ መድሓኒ ብግዜ የቋጽርዎም ግና እቲ ግዜ ናቶም ኣይኮነን። ክውስንላ ዘይክእሉ ግዜ ጸልማት ከምዘሎ ይርስዑ። ስለዚ ንስኻ ወስይ ንስኺ ከምዚ ዝዓይነቱ ሓሳብት እንተ ሃሊኩም ሃየ ደኣ ተመለሱ።
ገለ ኸኣ እቲ የሱስ ዝገበሮ ግብሪ ይኣምኑ እዮም ግና እቲ ናይ የሱሱ ቡቑዕ ኰይኑ ስለ ዘይስምዖም ናቶም ተወሳኺ መንገድታት ብምውሳኽ ነቲ ናይ መስቀል ስራሕ ክርስቶስ የንቋሽሽዎ በዚ ኸምዚ ኸኣ ኣብ ህይወቶም መርገም የምጽኡ። ቃል ኣምላኽ ክዛረብ ከሎ በጀካ ወንጌል ክርስቶስ የሱስ ካልእ ተወሳኺ ዝስበኽ ወንጌል ኩሉ መርገም እዩ ዘምጽእ። እዚ መርገም ከይንዓጽድ ከኣ ነቲ ኣምላኽ ብመድሓኒ ዝገብሮ ከምዘለዎ ንቀበሎ። ምኽንይትን ወሰኸን ናብ ጥፍኣት እምብር ናብ ልምዓት ኣይብጸሓናን እዩ።
3 እቲ ክርስቶስ ዝገበሮ ናይ መስቀል ስራሕ ከም ሃይማኖት እምበር ከም ለውጢ ህይወት ዘይርእይዎ ሰባት።
ኣብዚ እዋን እዚ ንሕና ሰዓብቲ ኣምላኽ ኢና ዝብሉ ብልደት የሱሱ ብሞት ትንሳኤ ከም ዝኣምኑ ዝዛረቡ ግና ኸኣ ነዚ ነገር ከም ሃይማኖት እምብር ኣብ ህይወቶም ለውጢ ዘይረኣዮም ሰባት ብቑጽሪ ቡዝሓት እዮም። እዚ መድሓኒ ኣብ መስቀል ዝገበሮ ስራሕ ግና ከም ሃያምኖት ወይ ከም ልምዲ ጌርና ክንሕዞ ኣይኮናን ዝደልየና። ብሃይማኖት ሰዓቢ ክርስትና ብምዃንካ ጥራይ ናይ ብሓቂ ሰዓቢ ክርስቶስ ኣይገብረካን እዩ። ንየሱስ ምስዓብ ክንዮ ሃይማኖት ህይውት እዩ ክንዮ ባህሊ በረኸት እዩ። ሰዓቢ ክርስቶስ ምኻንካ በቲ ብደጋዊ ነገር እትርእዮ ሃይማኖታዊ ንጥፈታት ኣይግመትን ኣይውሰንን።
እቲ ይኣምኖ እዩ እትብሎ ኣብ ህይወትካ መንነትካ ሓቐኛ ዝዀነ ለውጢ ከምጻልካ ኣለዎ። ቃል ኣምላኽ ብኣፍ ጥራይ ዘይኮነ ልቢ እንተ ተውሲኾ ህያው ከም ዝኸውን ይነግር። ከምቲ ስጋ ብዘይ ነፍሲ ምውቲ ዝዀነት እምነት ብዘይግብሪ ኸኣ ከምኡ ምውቲ እያ።
ጐይታና የሱስ ካብቲ ሓደ ንፈርሳውያን ዝቋወመሉ ዝነበረ ምኽንያት እቲ ሓደ እዚ እዩ። ፈርሳውያን ሰዓብቲ ኣምላኽ ሓለውቲ ሕጊ ገበርቲ ጽድቂ ፈተውቲ ሓቂ ምዃኖም እዮም ዓው ኢሎም ዝምድሩ ብኸምኡ ኸኣ ብሰባት ዝፍለጡ ግና የሱስ ክርስቶስ ገጽ ንገጽ ተቓዊምዎ ኣቱም ጉቡዛት ከኣ ኢሉ ወቒስዎም። እወ ንየሱስ ይኣምኖ እዩ እናበልካ እቲ ንሱ ክትገብሮ ዝኣዘዘካ ትእዛዝ ዘይምሕላው ግብዝና እዩ። እዚ ኸኣ ብኻልኣ ኣዘራርባ ነቲ ናይ ፍቕሪ ስራሕ ምንዓቕን ምንሻውን እዩ።
ብዙሕ ግዜ ነቲ ኣሚናዮ እንብሎ እምነት ብሃያምኖታዊ ንጥፈታት ክንገልጾ ኢና ንፍትን። ከምኡ ብምግባርና ግና ንኣምላኽ ዘስመርና ኰይኑ ክስማዓና ይኽእል እዩ ግና እቲ ሓቒ እሱ ኣይኮነን ከምይሲ እቲ ሓቒ መስቀልካ ኣልዕሊካ ደድሕሪ እቲ ኣብ መስቀል ስሌና ዝተበጀወ ምስዓብ እዩ። እቲ ስለ ኣምላኽ ኢልና እንገብሮ ሃይማኖታዊ ንጥፈታት ነቲ ክርስቶስ እየሱስ ኣብ መስቀል ዝገበሮ ግብሪ ብምልኣት ተኣማንነት ዘይእምነ እንተዀይኑ እንታይ ፋይዳ ኣለዎ። ስለዚ ፍቕሪ ኣምላኽ ክንዮ ሃይማኖታዊ ንጥፈታትና ሃማኖታዊ እምነትናን ምኳኑ ኣይንረስዕ።
ሃይማኖተኛ ምዃን ካልእ እዩ ንክርስቶስ ብሙሉእ ልብኻ ምስዓብ ከኣ ካልእ እዩ። ኣብ ደጋዊ ነገራትካ ክርስቶስ እየሱስ ዝገበሮ ምስልታትን ካልእ እምነታኢ ተግባራትን ምግባር ነቲ ሓቐኛ እምነት ኣብ ልቢ ዘሎ ኣይንጸባርቖን እዩ። ነዚ ኸኣ እዩ ብዙሕ ግዜ የሱሱ ክርስቶስ ነቶም ፈርሳውያን ወይለኹም እንበለ ነቲ ብደገታታ ዘርእይዎ ዝነበሩ ንጥፈታት ብምቅዋም ዝዛረቦ ዝነበረ። ንኣብነት ሓደ ግዜ ከምዚ ኢልዎም “ኣቱም ግቡዛት ጸሓፍትን ፈርሳውያንን ወጻኢኡ ጹቡቕ ኰይኑ ዝርኤ፣ ውሽጡ ግና ኣዕጽምቲ ምውታትን ርኽሰትን ዝመልኤ ልቕሉቕ መቓብር ትመስሉ ኣለኹም እሞ ወይለኹም። ከምኡ ድማ ንስኻትኩም ብላዕሊ ንሰብ ጻድቃን መሲልኩም ትረኣይዎም እቲ ውሽጡኹም ግና ግብዝናን ዓመጻን ሙሉእ እዩ” ብምባል ኣብ ማቴ 23 27-28 ዘሊፍዎም። ስለዚ እዚ ዘለፋ ከይበጽሓና ብሓቒ እቲ ኣምላኻዊ ናይ መስቀል ፍቕሪ ኣብ ውሽጣና ይሕደር እምብኣር ንስኻትኩም ካበየናት ወገን ኰን ኢኹም? ካብዞም ዝርኣናዮም ኣበይ ኰን ምተሰራዕኩም? እምነትኩም ከምቶም ሰብ ብገዛእ ርእሱ ሓጥያት ኣይኮነን ሓጥያት ግና ክገብር ይኽእል እዩ እንተዀነ ምድሓን ዝብሃል ኣይድልዮን እቲ ብዛዕባ የሱሱ ዝገበሮ ኸኣ ጽውጽዋይን ታሪኽን እዩ ምስ ዝብሉ ሰባት ዲኹም? ወይ ከኣ እወ ክርስቶስ የሱስ ስለይ ክብል ኣብ መስቀል ሞይቱ እዩ ግና ሕጂ ክስዕቦ ኣይክእልን እየ ከመይሲ ናተይ ዝዀነ ዋኒን ኣሎኒ ትብሉ ሰባት ኢኩም? ወይ ከኣ እቲ ክርስቶስ የሱስ ዝገበሮ ግብሪ ከም ሃይማኖት ጥራይ ብምርኣይ ብሃይማኖታዊ ንትፈታት እምብር ኣብ ሓቐኛ ሎውጢ ዘየለኹም ከ ክንደይ ኢኹም?
እየሱሱ ግና በጃ ኩላትና ኣብ መስቀል ዊዒሊ ስለ ኹላትና ኸኣ ሓሊፉ እዩ ነዚ ሓቂ ምቕባል ግና እቲ ሓላፍነት ናትና እዩ።
ኣረኣእያኩም ብዛዕባ እቲ መስቐል?
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ስርሑ ናጻን ገለልተኛን ብዝኾነ መንገዲ፡ ኣብ መትከላት ሰብኣዊ መሰላትን ሕግታትን ጥራይ ተመርኩሱ ስርሑ ዝፍጽም ኣካል'ዩ ክብል ኮሚሽነር'ቲ ኮሚሽን ዳንኤል በቀለ ኣፍሊጡ።
ኮሚሽነር ዳንኤል በቀለ ኣብ መግለጺኡ፡ እቲ ኮሚሽን ናጻን ዘይሻራውን ኮይኑ ክቕጽል ጻዕሪ ይካየድ ኣሎ ኢሉ።
እቲ ኮሚሽን ነዚ ዝበለ ቅድሚ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ንዝተቐተለ ኣርቲስት ሃጫሉ ሁንደሳ ስዒቡ ዝተፈጥረ ህውከት ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዝተፈጸመ ጥሕሰት መሰላት ውጽኢት መርመርኡ ንምፍላጥ ኣብ ዝጸውዖ መግለጺ'ዩ ። ካልኦት ዓለምለኸ ትካላት ነቲ ጉዳይ ንኽምርምርዎ ሕቶታት የልዕሉ'ዮም ዝብል ሕቶ ዝቐረበሉ ኮሚሽነር ዳንኤል በቀለ ፥ ንሰብኣዊ መሰል ንፖለቲካዊ ረብሓ ክጥቀምሉ ዝደልዩ ዓለምለኸ ትካላት ከምዘለዉ'ውን ክዝንጋዕ የብሉን ዝብል መልእኽቲ ኣሕሊፉ'ሎ።
"ስራሕና ናጻ`ዩ ገለልተኛ`ዩ። ናይ መንግስቲ ኮነ ናይ ዝኾነ ካልእ ጉጅለታት ይኹኑ ትካላት ተጽዕኖ የብሉን። ንሕና ንሰርሖ ስራሕ፥ ብመትከላት ሰብኣዊ መሰላትን ሕግታትን ጥራይ ተመሪሕና ንሰርሖ ስለዝኾነ ናጻን ገለልተኛን እዩ ኢልና ኢና ንኣምን። ኣብዚ ዝኾነ ጥርጥር የብልናን። ስለ ዝኾነ ድማ ስራሕና ብኣህጉራዊ ትካላትን መንግስታትን ከይተረፈ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ተኣማንነት እናወሰኸ ከም ዝመጸ ክንግንዘብ ክኢልና ኣለና" ዝበለ ዶ/ር ዳንኤል "እዚ ማለት ግን፥ ናይ ኮሚሽና መርመራ ካብ ዝኾነ ነቐፈታ ወይ ወቐሳ ንላዕሊ ማለት ኣይኮነን-ንሕና`ውን ምኽንያታዊ ነቐፈታን ወቐሳን ክሳብ ዝኾነ ንቕበሎ ኢና" ኢሉ።
ብኻልእ ወገን ግን ሓደ ሓደ ናይ ፖለቲካ ዕላማ ዘለዎም ወቐሳታትን ነቐፈታትን ከም ዝዝርግሑ ፍሉጥ`ዩ ኢሉ ። ዶ/ር ዳንኤል በቀለ ኣስዒቡ ንሱ`ውን እንተኾነ ሓሳብካ ምቕራብ ናይ ዲሞክራሲ ሓደ ባህርይ ስለዝኾነ፥ ነዚ`ውን እቲ ኮሚሽን ከምዘኽብሮ ገሊጹ። እቲ ጸገም ግን ብደረጃ ሃገር ኮነ ኣብ ዓለምለኸ ደረጃ ካብኡ ንላዕሊ ዝተሓላለኸ`ዩ ኢሉ።
"ከም ትፈልጥዎ ሕጂ ዘለናዮ ዘመንን ናይ ፖለቲካ ኩነታትን፥ ኣዝዩ ዝተኻረረ ናይ ፖለቲካ ምክፍፋል ስለዝኾነ፥ዝተፈላለዩ ጉጅለታት ወይ ሰባት ንሰብኣዊ መሰላት ካብ ሰብኣዊ መሰላት ወጻኢ ንፖለቲካዊ ረብሓ ይጥቀምሉ`ዮም። ስለዚ ንፖለቲካዊ ዕላምኦም ዘሰጉም እንተመሲልዎም ነቲ ናትና ውጽኢት ይድግፍዎ ዘይጠቕሞም እንተመሲልዎም ድማ ይቃወምዎ`ዮም እዚ ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ዝኾነ ዓለም ዘጋጥም ተርእዮ`ዩ ኢሉ። ምናልባት ናይ ሓደ ዲሞክራሲያዊ ሕብረተሰብ መግለጺ`ውን ክኸውን ይኽእል`ዩ።"
ይኹን`ምበር ይብል ዶ/ር ዳንኤል፥እቲ ኮሚሽን መርመራ ኣብ ዝገበረሎም ከባብታት፥ ዝኾነ ዓለምለኻዊ ኮነ ሃገራዊ ኣካል እንተመርመረ ዝኾነ ተቓውሞ የብልናን ኢሉ።
ዶ/ር ዳንኤል በቀለ"ንሕና እነካይዶ መርመራ ናጻን ገለልተኛን ኣብ ሓቀኛ መረዳእታ ዝተመርኮሰን`ዩ ኢልና ንኣምን`ኳ እንተኾና፥ተወሳኺ ናይ መርመራ ስራሕ ኣየድልን`ዩ ዝብል እምነት ድማ የብልናን። ናይ ወጻኢ ትካላት ይኹኑ ሚድያታት ካብቲ ንሕና እንገብሮ መርመራ ተወሳኺ መርመራ ክገብሩ ንድግፍ ኢና-ንሕና ኣብ ስራሕና ስለእንተኣማመን ።"
ካልእ ኣብቲ ጋዜጣዊ መግለጺ ዝቐረበ ሕቶ ንኣተሓሕዛ እሱራትን ክሱሳትን ክኸውን ከሎ፥ ኣብዚ`ውን ጸገም ከምዘሎ ዶ/ር ዳንኤል ብምጥቃስ፥ ብምንጽጻር ምናልባት ኣብያተ ማእሰርቲ ኣብ ታሪኽና ካብ ዝነበረ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላት ዝሓሸ ኩነታት ኣሎ ክብሃል ዝክኣል`ኳ እንተኾነ ሕጂ`ውን ብዙሕ ዝተርፍ ነገር ኣሎ ኢሉ ።
"ኣብ ዝተፈላለዩ ኣብያተ ማእሰርቲ፥ ካብ ትእዛዝ ቤት ፍርዲ ወጻኢ ተኣሲሮም ዘለዉ ሰባት ከምዘለዉ ንርኢ ኢና። ናይ ዋሕስ መሰል ተፈቒድሎም ዘይተፈትሑ ብዙሓት እሱራት ከምዘለዉ`ውን ንፈልጥ ኢና። ኣብ ሓደ ሓደ ቦታታት ብፍላይ ኣብ ከተማታት ክልላት፥ ኣብ ቤት ማእሰርቲ መጥቃዕቲ ዝወረዶም ሰባት`ውን የጋጥሙና`ዮም፣ ስለዚ እዚኦም ኩሎም ዘተሓሳስቡና ጉዳያት`ዮም፣ ብቐረባ ንከታተሎም ኢና- ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ምስ ሰበ-ስልጣን`ውን ክንዘራረበሉ ዝጸናሕናን ቁሩብ ውጽኢት ዝረኸብናሉን ጉዳይ`ዩ ግን ዘይተፈትሐ ጸገም`ዩ የተሓሳስበና`ዩ- ምክትታልና ክንቅጽል ኢና ኢሉ።"
ኣብ ክልል ኦሮሚያ ብዝተፈላለዩ ጉጅለታት ዝተፈጸሙ መጥቃዕትታት ንምክልኻልን ደው ንምባልን ክፍሊ ጸጥታ ዝነበሮ ተራ ከምኡ`ውን ኣገልግሎት ጥዕና ምድንጓዩ ብዝምልከት ዝነበረ ኩነታት ብዝምልከት፥ ዓቃቢ ሕግን ፖሊስን ካብ ዝገብርዎ መርመራ ወጻኢ ናጻን ገለልተኛን መርመራ`ውን ንኽግበር እቲ ኮሚሽን ሓሳብ ምቕራቡ ይዝከር`ዩ።


text:
ሓለቓ ጠቕላሊ ወተሃደራዊ ስታፍ ኣመሪካ፡ ከምኡ`ውን ፈላማይ ጸሊም ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኮይኑ ዘገልገለ ጀነራል ኮልን ፓወል ትማሊ ሰኑይ ኣብ መበል 84 ዕድሚኡ ምዕራፉ ተሓቢሩ`ዩ።
ኣብ 1990 ኣብቲ `ደዘርት ስቶርም` ተባሂሉ ዝተጸውዐ ንዒራቕ ካብ ኩወት ንምውጻእ ዝተገብረ ወተሃደራዊ ወፍሪ፡ ናይ ኣመሪካ ዝለዓለ ወተሃደራዊ ኣዛዚ ኮይኑ ዘገልገለ ከኸውን ከሎ፡ ድሕሪኡ ኣብ2003 ንመራሒ ዒራቕ ሳዳም ሑሴን ንምውዳቕ ኣብ ዝተኻየደ ወፍሪ ድማ ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኮይኑ ኣገልጊሉ።
ንምዃኑ ጀነራል ኮልን ፓወል ብኸመይ ክዝከር`ዩ ?
ዳቪድ ጃኮብስ፡ ኣብ ዩኒቨርሲቲ `መሪ ዋሺንግተን` ፕሮፈሰር ፖለቲካል ሳይንስን ኣህጉራዊ ጉዳያትን`ዩ።"The Costs of War to United Staes Allies Since 9/11" ትብል መጽሓፍ`ውን ዝደረሰ`ዩ። መሻርኽቲ ኣመሪካ ድሕሪ መጥቃዕቲ መስከረም 11 ዝኸፈልኦ ዋጋ ኩናት ተባሂሉ ክትርጎም ይኽእል። ንሱ ብዛዕባ ጀነራል ኮልን ፓወል ክገልጽ ከሎ፡ ሽሕ`ኳ ሰባት ንኮልን ፓወል መብዛሕቲኡ ግዜ ምስ ካልኣይ ኩናት ዒራቕ ዘተኣሳስርዎ እንተኾኑ፡ ኮልን ፓወል ግን ንፖሊሲ ወጻኢ ኣመሪካ ቅርጺ ኣብ ምትሓዝ ኣብዚ ዝሓለፈ 30 ዓመታት ኣገዳሲ ተራ ዝተጻወተ ማእከላይ ፖለቲካዊ ኣረኣእያ ዝነበሮ ሰብ`ዩ ይብል::
ፕሮፈሰር ደቪድ ጃኮብስ "ኣብ ምጥቃም ሓይሊ፡ ሕቶታት ዘልዕል፡ ስቕ ኢሉ ህሩግ ዘይብል ሰብ`ዩ ኔሩ፡ በዚ `ዩ ድማ ዝያዳ ክዝከር ዝግብኦ። ፖለቲከኛታት ሓይሊ ክጥቀሙ ኣለዎም`ዶ፧ እንታይ እዮም ከዐውቱ ዝብል ሕቶታት ዘልዕል ዝነበረ`ዩ። በቲ ኣብ 2003 ንባይቶ ሕቡራት ሃገራት ዝሃቦ መደረ ክምዘን ዘለዎ ኣይመስለንን ይብል ። ኣብቲ እዋን ንዒራቕ ንምውራር ዝተጋገየ መረዳእታ ኣቕሪቡ ዝተባህለሉ እዋን`ዩ።"
እቲ ፕሮፈሰር ኣተሓሒዙ፡ ካብ እግረኛ ሰራዊት ጀሚሩ ኣብ ውግእ ቨትናም ዝተሳተፈ ምዃኑ ኩናት ይፈልጥ`ዩ ይብል፡:
እቲ ምሁር ፖለቲካል ሳይንስ "ኩናት ዝፈልጦ ካብ ቀጥታዊ ተመክርኡ ተበጊሱ`ዩ። ከም ሓለቓ ስታፍ ጠቕላሊ ወተሃደራዊ ሓይሊ ይኹን ከም ኣማኻሪ ሃገራዊ ጸጥታ ኮይኑ ኣብ ጣውላ ኮፍ ክብል ከሎ ሳዕቤናት ኩናት ብምግንዛብ`ዩ ዝዛረብ። ሎሚ ኣብቲ ቦትኡ ኮይኖም ከምኡ ዝሓስቡ ኣለዉና ኣይብልን`የ" ይብል ።
ዝያዳ ኩሉ ግን ጀነራል ኮልን ፓወል ብምንታይ ዝዝከር ይመስለካ ተባሂሉ ዝተሓተተ ፕሮፈሰር ደቪድ ጃኮብስ፡ ካብቲ ወተሃደራዊ ኣዛዚ ንላዕሊ ከም ሚንስተር ወጻኢ ኮይኑ ብዘገልገሎ ዝዝከር ይመስለኒ ይብል፡:
ዳቪድ ጃኮብስ"ኣብ ትሕቲ ፕረዚደንት ጆርጅ ዳብሊው ቡሽ ከም ሚንስተር ወጻኢ ኮይኑ ዘገልገሎ ግዜ ዝያዳ ዝዝከረሉ ይመስለኒ" ይብል ።
ኮሊን ፓወል ሪፓብሊካን`ዩ እንተኾነ ኣብ ክልቲኦም ምምሕዳራት`ውን ብሓላፍነት ኣገልጊሉ። ፖለቲካዊ ኣረኣእይኡ ጽንፊ ዘይወስድ ማእከላይ ምንባሩ ይግለጽ።
"እወ እዚ መርገጽ`ዚ ሎሚ`ውን ክንክተሎ ጸጊሙና ዘሎ ጉዳይ`ዩ፡ ኣብ ኣብ ትሕቲ ክልቲኦም ምምሕዳራት ሰሪሑ ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ዳሕራዋይ 90`ታት ክሳብ መጅመርያ 2000ን ሓይሊ ኣብ ምጥቃም ጥንቃቐ ምውሳድ ከምዘድሊ፡ ብቐጥታ ንሃገራዊ ድሕነት ዝትንክፍ እንተዘይኮይኑ ኩናት ከይግበር ይጽውዕ ኔሩ`ዩ።"
ኮሊን ፓወል ሚንስተር ወጻኢ ኣብ ዝነበረሉ ኣብ 2003 ኣብ ጉባኤ ሕቡራት ሃገራት ብዛዕባ ዒራቕ ዘቕረቦ ዝተጋገየ ዝተባህለሉ መደረ ናብ ምስሕሓብ ዘእተዎ ምንባሩ`ውን ኣይርሳዕን። ቡሽ ኣብ 2004 ዳግም ኣብ ዝተመርጸሉ እዋን ድማ ኮልን ፓወል ካብ መዝነቱ ወሪዱ።
ብዙሓት ዓበይቲ ናይ ክብሪ መዳልያታት ዝተሸለመ በዓል 4 ጽሩራ ጀነራል ኮልን ፓወል፡ ኣብ 1995 `ማይ ኣመሪካን ጀርኒ` ማለት ኣመሪካዊ ጉዕዞይ ትብል መጽሓፍ ጽሒፉ ኔሩ። ካልኣይቲ`ውን ኣብ 2002 ደጊሙ`ዩ። ኮሊን ፓወል ካብ ክልተ ካብ ጃማይካ ዝመጹ ኢምግራንት ወለዱ ኣብ ኒው ዮርክ ኣብ 1937 ተወሊዱ። በዓል ሓዳርን ኣቦ ሰለስተ ቆልዑን ኔሩ።


text:
ቤት ምኽሪ ላዕለዋይ ባዓል ስልጣን ሱዳንን ቤት ምኽሪ ሚኒስተራትን ሱዳን ንልዕሊ ሹዱሽተ ዓሰርተታት ዓመታት ዝፀንሐ ክልከላ ርክባት እስራኤልን ሱዳንን ዝድንግግ ሕጊ ክስረፅ ብድምፂ ወሲኑ ። እቲ ሕጊ ምስ እስራኤል ዲፕሎማሲያዊ ርክባት ከይህሉ ፣ዝኾነ ዓይነት ንግዳዊ ርክባት ምስ መንግስቲ ኣይሁድ ንኽህሉ ዘየፍቅድ እዩ ። ምስ እስራኤላውያን ንግዳዊ ርክባት ዝፈጠረ ሰባት ስጋብ 10 ዓመት ዝበፅሕ ማእሰርትን ካልኦት ከበድቲ ቅፅዓታት ይስዕቡዎም ።
ዩናይትድ ስቴትስ እዚ ሓዱሽ ለውጣኣዊ ውሳንነ ከምዘሖጎሳ ወሃቢ ቃል ኔድ ፕራይስ ተዛሪቦም። ንሶም "እዚ ኣዝዩ ወሳናይ ስጉምቲ'ዩ ። ንህዝቢ ሱዳን፣እስራኤልን ብሓፈሻ ነቲ ዞባ ሓዱሽ ተስፋ ዘለዎ ስጉምቲ ዝፈጥር እዩ ። ወሳናይ ስጉምቲ 'ዩ ።" ኢሎም።
እዚ ውሳነ ሱዳንን እስራኤልን ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጥሪ ምስ ዩናይትድ ስቴትስ ዝፈረመኦ ውዕሊ ኣብርሃም ዝያዳ ርክባተን ዘማዕብል እዩ ። ከምቲ ዝፍለጥ ኣብ 2019 ወርሒ ነሓሰ ህዝቢ ሱዳን ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝፀንሐ ኣምባገነናዊ ምምሕዳር ዑመር ኣልበሽር ብሓይሊ ካብ ስልጣን ኣውሪዱ ።
ኣብዚ እዋን እታ ሃገር ምስ ምዕራባዊያን ዝተመሓየሸ ርክብን ቁጠባዊ ልምዓት ክህሉ ምስ ዝደሊ ሲቪላዊ መንፍስቲ ስግግር ትምራሕ ኣላ ።
ቁጠባ ሱዳን ንዓሰርተታት ዓመታት ኣብ ስልጣን ብዝፀንሐ እስላማዊ ድሕሪ ቤት ዝነበሮን ኣብ 1989 ብወተሃደራዊ ዕልዋ ኮረቻ ስልጣን ተቆ፟ፃፂሩ ዝፀንሐ ምምሕዳር ኣልበሽር ዋሕዲ ሰናይ ምምሕዳር ክሳቀ፟ ዝፀንሐ እዩ ። ኣብ 1990 ሱዳን ከም ዖሳማን ቢላደንን ካልዓኦትን ዝበሉ መራሕቲ አልቃዒዳ ዑቅ፟ባ ምሃባ ምስ ንአሸበርቲ ዝምውላ ሃገራት ተባሂላ ክልከላ ካብ ዝተነብረለን ሃገራት ኮይና ፀኒሓ እያ።
በቲ ሓዱሽ ምምሕዳር ሱዳን ብዝተወስዱ ስጉምትታት ሱዳን ብደረጃ ዓለም ንግብረሽበራውያን እትገብሮ ሓገዝ ጠጠው ኣቢላ ኣብ 2020 ወርሒ ታሕሳስ ካብ መዝገብ ሽም ዝርዝር መወልቲ ግብረሽበራውያን ዩናይትድ ስቴትስ ክጽረዝ ገይራ እያ ።
ብተወሳኺ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ንቡራዊ ስምምዓት ኣብ ሞንጎ እስራኤል ፣ ሕቡራት ሃገራት ዓረብ ኤምሬት ባሕሬንን ተፈራሪሞም። ሞሮኮ'ውን ምስ እስራኤል ዲፕሎማሲያዊ ርክባት ፈጢራ ትርከብ ።
" ርክባት እስራኤልን ሱዳንን ኣብ ከምዚ ዝበለ ሓዱሽ ዘመን ምብፅሑ ብሓጎስ ኢና ንቅ፟በሎ " ይብሉ ወሃቢ ቃል ዩናይትድ ስቴትስ ፕራይስ " ንመፃኢ ድማ ነቲ ዓጋቲ ሕጊ ዝተከአ ውፅኢታቱ ንምርኣይ ብሃንቀውታ ንፅበ ።" ኢሎም ።


text:
ሕቡራት ሃገራት መሻርክቱ ዝኾኑ ትካላት ሰብኣዊ ኩነታት ኢትዮጵያ ሕጂ'ውን ኣተሓሳሳቢ ምዃኑ ምሕባሮም ገሊጹ።
ወሃቢ ቃል ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ስቴፈን ጁዳሪክ ኣብቲ ኲናት ዝካየደሉ ዘሎ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ምዝንባል ሰባት ከምዘሎ ዘይተረጋገጹ ሪፖርታት ከምዝበጽሖም ገሊጾም።
ኣብ ደባርቅ:ደሴን:ወልድያ ካብ6:00 ክሳብ 7:00 ዝጸንሕ ሰዓታት እቶ እቶ ምእዋጁን እዚ ድማ ንምንቅስቃስ ሰባት:ተበጻሕነት ናይ ህጹጽ እዋን ኣገልግሎታትን ናይ ንግዲ ኣገልግሎትን ዝጸውል'ዩ ድሕሪ ምባል ቀረብ ሰብኣዊ ሓገዝ ንትግራይ ካብ ነሓሰ 24 ጀሚሩ ምቁራጹ ናብ ክልል ትግራይ ዝካየዱ ዝነበሩ በረራታት ሕቡራት ሃገራት ድማ ካብ ነሓሰ 25 ጀሚሩ ምቁራጹ እቶም ወሃቢ ቃል ገሊጾም።
ኣብ ውሽጢ ትግራይ፣ መሻርኽቲ ሕ/ሃ ዝኾና ትካላት ረድኤት፣ ናብ ህዝቢ መግቢን ካልኦት ኣገደስቲ ሰብኣዊ ቀረባትን ምክፍፋል ከምዝጀመራ እቲ ወሃቢ ቃል ገሊጹ።
ንሶም ሕ/ሃ ምስ መሻርክቲ ብምዃን ጸጥታ ክሳብ ዘፍቐዶ ሰብኣዊ ሓገዝ ምብጻሕ ከምዝቕጽሉ ሓቢሮም።ብመሰረት ዓለምለኸ ሕጊ ኩሎም ወገናት ሰብኣዊ ሓገዝ ናብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያ ክብጻሕ ከፍቕዱ'ውን ጸዊዖም።


text:
ሚንስትር ማስታወቅያ ዳሓር ሚንስትር ኮምኒኬሽን ኮይኖም ዘገልገሉ ነባር ኣባል ኢህወዴግ ኣቶ በረከት ስምኦን፣ኣብ‘ዚ ቀረባ ብመሰረት ዝተፈፀመ ብወዛ ናብ ካልእ መዝነት ተንቀሳቂሶም‘ለው።ናይ ቀ/ሚ ኣማኻሪ ፖሊስን መፅናዕቲን ዝብል ሓላፍነት ተዋሂብዎም‘ሎ።
ከንቲባ ኣዲስ ኣበባ ዝነበሩ ኣቶ ኩማ ደመቅሳ‘ውን ከም ኣቶ በረከት ስምኦን ኣማኻሪ ፖሊስን መፅናዕቲ ቀ/ሚ ብደረጃ ምንስትር ተሸይሞም‘ለው።
ገዛኢ ፓርቲ፣እቲ ዝፍፀም ዘሎ ብወዛ ብመሰረት ፖሊሲ ምትኽኻእ ይፍፀም ከምዘሎ ይገልፅ።ኣብ‘ዚ ቀረባ መግለፂ ዝሃቡ ቀ/ሚ ሃይለማርያም ደሳለኝ ምርጫ ኣባላት ካቢነ ንመስርሕ ምትኽኻእ ሓጋዚ ምኻኑ ጠቂሶም ነይሮም
”ገዛኢ ፓርቲ ኢህወዴግን መንግስትን፣ንዝሓለፉ ክልተ ዓመትን ፈረቃን ትግባረ ምዕባለን ትራንስፎርሜሽንን ገምጊሞም፣ዝተረፈ ጊዜ ዕውት ስራሕ ንክፍፀም፣ብመሰረት ውድብና ዝነፀሮ መስርሕ ምትኽኻእ፣ዝተፈላለዩ ሓለፍቲ ዝያዳ ኣድማዕን ስትራተጂካዊን ስራሕቲ ዝህብሉ መደብ ንክምደቡን ብካልኦት ዝትክእሉን መስርሕ ምፍፃም ኣገዳሲ ኮይኑ ተረኺቡ‘ሎ” ኢሎም ነይሮም እቶም ቀ/ሚ።
ምትኽኻእ ክብሃል ከሎ ኸኣ፡ ኣብ ቀዳማይ ረድፊ ዘለዉ ነባራት ተጋደልትን ዓበይቲ ሰበስልጣንን ናብ`ቲ ዝቕጽል ረድፊ ይኸዱ ወይ ብኣማኻርነት ይቕጽሉ ማለት ከምዝኾነ ምንጭታት ገዛኢ ፓርቲ የረድኡ።
ሚንስቲራትን ላዕለዎት መራሕቲ’ቲ ግንባርን፣ልዕሊ ክልተ ጊዜ ምርጫን ካብ ሳብ ስሳ ዓመት ንላዕሊ እንተኮይኖም ኣብ ስልጣን ንከይፀንሑ ኢህወዴግ ከምዝወሰነ ይዝከር ይብል እስክንድር ፍሬው ዝላኣኾ ሪፖርት።