text:
ዝኸበርኩም ህዝቢ ኤርትራ፣ ልባዊ ሰላምታይ ብምቕዳም፣ነዛ ግዝያዊት ዝኾነት ናይ ኣፍ-ኣርክቡ ጸዋዒት ሃገርኩም መልእኽተይ ከማሓላልፍ ከለኹ እወንታዊ ግብረ-መልስኹም ብተስፋ እጽበ። ክቡራት ኣሕዋትን ኣሓትን ዝነኣስኩም ደቀይን፣ኣቦኹም ወይ ኣዴኹም ኣብ ዓራት ወይ ኣብ ንእዲ ንሞት እናተሳሕጉ፣ወደይ ወይ ጓለይ ጸውዑለይ ከይሞትኩ ከለኹ ዝላበዎ ኣሎኒ፡ዝብል ናይ ኣፍ-ኣርክቡ መልእኽቲ ክመጸኩም ከሎ፣ንኹሉ ጉዳያትኩም ኣወንዚፍኩም፣ለበዋ ናይ ኣቦኹም ወይ ኣዴኹም ከተርክቡ፡ብድድ ኢልኩም ክትከዱ ተፈጥራዊ ሕሊናኹም ከም ዘገድደኩምን ክኸውን ዘለዎ ሓቂን ኢዩ።
ልክዕ’ዩ ህልዊ ኩነታት ሃገርኩም ከይትሰምዑን ከይትከታተሉን በቲ ዘሎ ጨቋኒ ስርዓት ተዓፊንኩም ከም ዘለኹም ዘይከሓድ’ኳ እንተኾነ፣ኣምላኽ “ጸድፊ ይፈጥር’ሞ መዳያይቦ የዳሉ” ከም ዝበሃል ኣብ ዲያስፖ(ኣብ ሃገራት ዓለም) ነቲ ኣብ ውሽጢ ሃገሩ ተዓፊኑ ዘሎ ህዝቢ ድምጺ ዝኾናኦ ንፍትሒ ዝቃለሳ መድያታት ስለ ዘለዋ ዋላ ኣብ ገዛኹም ዓጺኹም ብስቱር ክትከታተሉ ትኽእሉ ኢኹም። ናይ ሕጂ መልእኽተይ ብዝያዳ ዘተኩሮ ናብ ኩሉም ሚኒስተራት፣ ጀነራላት፣ ኮለኔላትን ካልኦት ሰበ-ስልጣንን ኮይኑ፣ብፍላይ ድማ ናብቶም ብዝያዳ የማናይ ኢድ ናይ ውልቀ-መላኺ ኢሳይያስ ብምዃን ሃገር ብሰላሕላሕ ናብ ኢትዮጵያ እናተመሓላለፈት ከላ ጸማም እዝንኹም ብምሃብ ኣብ ዕርቡን ናይ መሸጣኣ ተኻፈልቲ ዘለኹም። 1. ጀነራል ፍሊጶስ ወልደዮሃንስ 2. ብ/ ጀነራል ተኽለ ክፍላይ(ማንጁስ) 3. ብ/ጀነራል ኣብርሃ ካሳ 4.ብ/ጀነራል ስምኦን ገብረድንግል 5. ብ/ጀነራል ተኽላይ ሃብተስላሴ 6. ኮለኔል ተስፋልደት። ዘቕነዐ ኢዩ
ክቡራት ኣሕዋት ቅድሚ ሕጂ ሕድሪ ስዉኣትኩም ብምጥላም ኣብ ህዝብኹም ዝገበርኩሞ በደል ናይ ሕሊና ወቐሳ ይሰማዕኩም።ነዛ ብኣፍ-ኣርክቡ እትጽወዓኩም ዘላ ሃገርኩም እንትድኣ ኣድሒንኩማ ህዝቢ ንሕሉፍ በደልኩም ኣይጻባጸበኩም ኢዩ።ምኽንያቱ እቲ ኣብ እምነት ክርስትና ዘሎ ክፋል ህዝብና ምሕረት ናይ ምግባር ካብ ክርስቶስ ተማሂሩ ኢዩ።ከም ኣብነት ዝኾነኩም ሓደ ከም ኣቶ ኢሳይያስ ጨካን፡ ጨቋኒ፡ኣሳሪ፡ ቀታሊ ዘይኣማኒ ዝነበረ ሽፍታ ብገበኑ ክቕተል ተፈሪዱ ኣብ የማን ኢየሱስ ምስ ተሰቕለ፣ኣብታ ናይ መወዳእታ ደቒቕ ምሕላፍ ህይወቱ ብዝገበሮ ገበናት ኩሉ ተጣዒሱ፣ርእሰ-ነቐፌታ ብምግባር “ንክርስቶስ ኣብታ ትመጽእ መንግስትኻ ተዘከረኒ” ምስ በሎ ክርስቶስ ልባዊ ጣዕሳ ናይቲ ፈያታዊ ዘየማን ብምርዳእ ሎሚ ምሳይ ኣብ ገነት ክትከውን ኢኻ ኢሎዎ።እምበኣር ኣብዛ ፈታኒት ግዜ ድሕነት ሃገርኩም ኤርትራ ኣብ ኢድኩም ስለ ዘላ ንምድሓና ተበገሱ።ኣብታ ድሕሪ ሕልፈት ኢሳይያስ እትምስረት ነጻ ሃገር መሰላት ህዝባ ዝሕለወሉ፣ህዝባ ካብዚ ዘሕልፎ ዘሎ ከርፋሕ ናብራን ስደትን ማእሰርትን ስቅያትን ተገላጊሉ ቅሳነትን እፎይታን ዝረኽበሉ፣ፍትሓዊትን ዲሞክራስያዊትን ኤርትራ ምሳና ሓቢርኩም ብሰላም ከም እትነብሩ ብምሉእ ርእሰ-ምትእምማን ናይ ለውጢ ሓዋርያ ክትኮኑ እላበወኩም።
ክቡራት ኣሕዋት፣ እቲ ካብ ኤርትራዊያን ሓሊፉ ንምሉእ ህዝቢ ዓለም ኣስደሚሙዎ ዘሎ፣ኣቶ ኤሳይያስ ናይ ሃገረ ኤርትራ ስማዊ መራሒ ከሎ፣ንዶ/ር ዓቢይ ካብ ሕጂ ንደሓር ንስኻ ኢኻ መራሒና ክብሎ ከሎ፣ከምኡውን ንልዑላዊነት ሃገርና ዘህስሱ፣ከም ምዝርጋሕ ናይ ጋዝ መስመር ካብ ዓሰብ ናብ ኣዲስ-ኣበባ ብዶ/ር ዓቢይ በይናዊ ስምምዕ ምስ መራሕቲ ኢማራት ዓረብ ክገብር ከሎን፣ ምዝርጋሕ መስመር ባቡር ምድሪ ካብ ምጽዋዕ ናብ ኣዲስ-ኣበባ ክዝርጋሕ ምስ መራሕቲ ኢጣልያ ናይ ውዕል ስምማዓት ክገብር ከሎ፣ኣንቱም ሚኒስተራትን ጀነራላትን ብኣርምሞ ተዓዘብቲ ክትኮኑ ንኤርትራዊያን “ክሰምዕ ዝሞተ ክርኢ ቅበሮ ዶ ኣይኮነን። እዚ ስጉምትታት’ዚ መደብ ኣቶ ኢሳይያስ ንኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ኣሕሊፍካ ምሃብ ስለ ዝኾነ ኣየሕፍሮን ኢዩ፡መራሒና እናተባህለ ሕሊናኡ ብምሻጥ ንሃገርና ኣብ ዋጋ ዕዳጋ የውድቓ ኣሎ።ንሱ ናይ ደብረ-ብርሃን ወጮ ተሸሊሙ’ኳ እንተሞቐ፣ንዓና ግን ናይ ሕፍረት ካባ ኣልቢሱና የቕርረና ኣሎ።
ቅድሚ ሕጂ ኣቶ ኢሳይያስ ነቶም ቅዋም ይተግበር፡ምርጫ ይካየድ፣መሰል ህዝቢ ዝሕሉ ዲሞክራስያዊ መንግስቲ ይመስረት ዝበሉ ጀጋኑ ተጋደልቲ መራሕትና፣ ሃገር ክሸጡ ደልዮም ተንበርከኽቲ ብዝብሉ ናይ ፈጠራ ቃላት ኣጸሊሙ ኣሕቂቑዎም።በዚ ሕጂ ጭርኡ እናዘረገ ኣብ ዶ/ር ዓቢይ ዝገብሮ ዘሎ ምጉንባሕ ሸያጥ ሃገርን ተንበርካኽን ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ድኣ እምበር ድሩዕ፡ሸሪፎ፣ዑቕበ ኣብርሃ፣ቢትወደድ ኣብርሃ፣ብርሃነ ገ/እግዚኣብሔር፣ጴጥሮስ ሰሎሞን፣በራኺ ገ/ስላሴ፣ጆሽዋ ወዘተ ኣይኮኑን። ዝኸበርካ ምኒስተር መጓዓዝያ፣ መንገዲ ባቡር ካብ ባጽዕ ናብ ኣዲስ-ኣበባ ብዘይ ኣፍልጦኻ በቲ ናይ ጎረቤት ሃገር መራሒ ናይ ውዕል ስምምዕ ተወዲኡ ክዝርጋሕ ኢዩ ክትሰምዕ ከሎኻ፡ንኣቶ ኢሳይያስ ንምንታይ ብዘይ ናተይ ተሳትፎ ይፍጸም ኢልካ ሓቲትካዮዶ ትኸውን? እንድዒ!!! ምዝርጋሕ መስመር ሻምብቆታት ጋዝ ካብ ዓሰብ ናይ ኣዲስ-ኣበባ፣ከምኡውን መስመር መጓዓዝያ ባቡር ምድሪ ካብ ባጽዕ ናብ ኣዲስ-ኣበባ ብድሌትን ብመጽናዕትን ኤርትራዊያን ክፍጸም ኣድላዪን ጠቓሚን’ኳ እንተኾነ፣እዚ ሕጂ ብዘይ ኣፍልጦ ህዝቢ ኤርትራ መሰል ህዝቢ ኤርትራ ብዝግህስ፣ብኢሳይያስን ዶ/ር ዓቢይን ውሽጣዊ ስምምዕ ዝግበር ዘሎ ግን ንህላዌ ሃገርና ኣብ ምልክት ሕቶ ዘእቱ ሓደገኛ ስጉምቲታት ምዃኑ ብኣጋኡ ምግንዛብ የድሊ።
ኣብ ታሪኽ ናይ ዓለም ከም እንፈልጦን ሕጂ’ውን እንዕዘቦን ብዙሓት ውልቀ-መለኽቲ ነይሮምን ኣለዉን።ከም ኣብነት ኮለ/መንግስቱ ናይ ኢትዮጵያ፣ኢዲ-ኣሚን ናይ ኡጋንዳ፣ሓፊዝ ኣል-ኣሳድ ናይ ሶርያ፣ኮለ/ቓዛፊ ናይ ሊብያ፣ሰዳም ሑሴን ናይ ዒራቕ፣ሮበርት ሙጋቢ ናይ ዚምባብወ፣ኪም ናይ ሰሜን ኮርያ ወዘተ።እዞም ውልቀ-መለኽቲ እዚኦም መሰላት ህዝቦም ነፊጎም ብጭቆና’ኳ ይግዝኡ እምበር ከምዚ ሕሉፍ ወልቀ-መላኺ መራሒና ብጭቆና ዝገዝእን ንሃገሩ ኣሕሊፉ ዝህብን ቅድሚ ሕጂ ኣይተራእየን ድሕሪ ሕጂ’ውን ይመጽእ’ዩ ኢልካ ዝሕሰብ ኣይኮነን።
ኣብ መደምደምታ መልእኽተይ ናይ ሓደ ማርቲን ሉተር ኪንግ ዝተባህለ ጅግና ጸሊም ኣሜሪካዊ፣ንሰብኣዊ መሰላት ውጹዕ ህዝቢ ኣብ ምቅላስ ገንሸል መስዋእቲ ብምዃን ብጸላኢ ሰናይ ዝተቐትለ ጥቕሲ ክጠቅስ እደሊ።
1. “ ኣብ መጨረሽታ ቃላት ጸላእትና ዘይኮነ፣ስቕታ(ምጽቃጥ) ናይ ብጾትና ኢና እንዝክር” ማ.ሉ.ኪንግ
2. “ብህጹጽ ስጉምቲ እንተ ዘይወሲድና፣ብርግጽ ናብቲ ዝነውሐ፣ጸልማትን ዘሕፍርን መሳጋገሪ ግዜ፣ናብቲ ወነንቲ ሓይሊ፣ብዘይ ርህራሄ፣ኣብ ቅንዕና ዘይብሉ ምናልባት፣ራእይ ዘይብሉ ሓይሊ፣ ነቶም ሓያላት ዝተሓዝኤ ክንጉተት ኢና” ይብል ማ.ሉ.ኪንግ
ተስፋ እገብር ነታ ስቕታ ኣወጊድኩም፣ናብታ ብሓያላን እትውነን ጸልማትን እተሕፍርን መሳጋገሪት ጊዜ ከይትጎቱና።
ሓደ ብሃንቀውታ ብስራትኩም ዝጽበ ኤርትራዊ
መሓረናዝጊ መርሃዊ
26 ጥሪ, 2019


c: text/html

text:
መዝሙር
ብሓይሊ መስቀሉ
ጸጋ ረኺብና ህይወት እወን ተቐበልና ብሓይሊ መስቀሉ ብኢየሱስ ክርስቶስ ብሓይሊ መስቀሉ ።
ሃሌሉያ ክብሪ ንኣምላኽ ሰማይ
ሃሌሉያ ክብሪ ንኣምላኽ ሰማይ ሃሌሉያ ክብሪ ንኣምላኽ ሰማይ ነቲ ዘፍቀረና ካብ ሓጢኣትና ወን ብደሙ ሰለ ዝሓጸበና ነቲ ዘፍቀረና ካብ ሓጢኣትና ወን ብደሙ ሰለ ዝኣድሓነና
ፍቕሪ ስሒቡዎ
ፍቕሪ ስሒቡዎ ንክርስቶስ ካብ ሓያል ዙፋኑ ኣብጺሕዎ ኣብጺሕዎ ኣብጺሕዎ ክሳብ ሞት ።
መን እዩ ዝፈልየኒ
ካብ ክርስቶስ ፈቕሪ መን እዩ ዝፈልየኒ መን እዩ ዝፈልየኒ ፧ ጥሜት፡ ስደት ድዩ ወይስ ዕርቃን እዩ ወይስ ዕርቃን እዩ ፧
ካብቲ ኣብ ዙፋኑ ዘሎ ኣምላክና
መድሓን ካብቲ ኣብ ዙፋኑ ዘሎ ኣምላክና ካቡ እዩ ዝመጽእ ድሕሪ ቕሩብ ጊዜ እቲ ዝመጽእ ኣይክድንጒን እዩ ።
ገይሩ ሰላም
ገይሩ ሰላም ኣብ ማእከልና ይቕረ ኢሉ ኣበሳና ይቕረ ኢሉ ሓጢኣትና።
ክብሪ ንእግዚኣብሔር
ክብሪ ንእግዚኣብሔር ኣብ ሰማያት ሰላም ከኣ ኣብ ምድሪ ኣብ ሞንጎ ሰባት ሃሌሉያ ሃሌሉያ ሃሌሉያ ሃሌ ሃሌሉያ
ነዚ ኣካፍል

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ዝቕፅል ቀዳም አብተን ክልቲኦም ፓርትታት ኣፎም መሊኦም ናተይ እየን ዘይብሉወን ክፍለ ግዝአታት ኦሃዮን ቨርጂኒያን ብምብፃሕ ወፍሪ ዳግማይ ምርጭኦም ብወግዒ ክጅምሩ እዮም።ኣብ መንጎ ባራክ ኦባማን መወዳድርቶም ክኾኑ ትፅቢት ዝግበረሎም ሪፖብሊካዊ ተነሓናሒኦም ኣማሓዳሪ ክፍለ ግዝኣት ማሳቹስተስ ዝነበሩ ሚት ራምኒን እቲ ውድድር ድሮ ብዝግባእ ተጀሚሩ’ሎ።
ናይ ኣሜሪካ ፕሬዝዳንታዊ ምርጫ ንኽካየድ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ኣብ ዝተረፈሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ስትራተጂ ሪፓብሊካዊ ፓርቲ ንጹር እዩ።ንፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ካብ ስልጣኖም ምብራር።ነዚ ንምዕዋት ድማ ወሃብቲ ድምጺ ፕሬዝዳንት ኦባማ ኣብ ቁጠባ እታ ሃገር ዝገበርዎ ምንቅስቃስ ከተኩሩ ምግባር።
መብዛሕቲኦም ሪፓብሊካዊያን መነሓንሕቲ ሚት ራምኒ ነቲ መባእታዊ ውድድር ስለ ዘቋረጽዎ እቶም ኣማሓዳሪ ክፍለ ግዝኣት ማሳቹስተስ ዝነበሩ ኣብ ዝቅጽል ወርሒ ነሓሰ ኣብ ዝካየድ ምርጫ ፕሬዳንታዊ ሕጹይ ዝስዕሩ ይመስሉ።ሮምኒ ዘድልዩዎም ቁጽሪ ወከልቲ ኣብ ዝቅጽሉ ሰሙናት ክውንኑ ትፅቢት ይግበር።
ሮምኒ ምሉእ ቀልቦም ናብ ፕሬዝዳንት ኦባማ ብምዛር ኣብ ዝቅጽል ወርሒ ሕዳር ኣብ ዝካየድ ፕሬዝዳንታዊ መርጫ እንተ ስዒሮም ኢኮኖሚያዊ ምርግጋእ ንምምጻእ ቃል ኣትዮም ኣለዉ።
ውሽጣዊ ቁጠባ እታ ሃገር ኣብ ዝቅጽል ወርሒ ሕዳር ንዝካየድ ምርጫ ወሳኒ ጉዳይ ከምዝኸውን ተንተንቲ ይዛረቡ።እቲ ወፍሪ ምርጫ ክልቲኦም ተነሓናሕቲ ኣብ መጠንን ታራን ፌደራላዊ መንግስቲ ዘለዎም ኣፈላላይ ከጉልህ ከም ዝኽእል ትፅቢት ይግበር።
ሮምኒ ወጻኢታት መንግስቲ ኣዝዮም ከም ዝንክዩ ቃል እንትኣትው ፕሬዳንት ኦባማ ግን ቁጠባዊ ሕውየት ንምስላጥ ዓቕሚ መንግስቲ ከምዝጥቀሙ ቃል ኣትዮም ኣለው።
ኣብዚ ሕዚ እዋን ብዘሎ ኣሃዛዊ መዐቀኒ ሪኢቶ ህዝቢ ፕሬዝዳንት ኦባማ ንሮምኒ ብቁሩብ ይመርሑዎም ኣለው።ኣብ ስልጣን ንዘሎ ፕሬዝዳንት እቲ ፀብለልታ ብዙሕ ዘጃህር ኣይኮነን።ቁጠባ ዩናይትድ ስቴትስ ወሃብቲ ድምፂ ብዝደልዩዎ ህፀት እንድሕር ዘይሓወየ እቲ ፀብለልታ እናሃሰሰ እዩ ክኸይድ።


text:
Radio Erena: 24 April 2018
ሓይልታት ሑቲ፣ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ፣ ከባቢ ውደብ ሖዴዳ እትንቀሳቐስ ንዝነበረት ናይ ስዑዲ ዓረብ መርከብ ከምዘጥቅዑ ምንጭታት ሓቢሮም።
ብመሰረት እቲ ድሒሩ ዝቐርብ ዘሎ ዝተፈላለየ ሓበሬታ፣ እታ ኣብ ፈለማ ዕለታት ናይዚ ወርሒ መጥቃዕቲ ወሪዱዋ ዘሎ መርከብ ወትሃደራዊት ምዃና ኣንፊቶም።
እንተኾነ፣ ንግስነት ስዑዲ ዓረብ እታ መርከብ ነዳዲ እተመላልስ ምንባራ’ዩ ዝገልጽ።
ኣብ ልዕሊ እታ መርከብ ይኹን ሰራሕተኛታታ ዝወረደ ክሳራታት ብዝርዝር ኣይተነጸረን።
ይኹን’ምበር ብመራኽብ ኵናት ስዑዲ ተዓጂባ ካብቲ መጥቃዕቲ ዝወረደላ ከባቢ ወደብ ሖዴዳ ክትስሕብ ከምዝኸኣለት መግለጺ ስዑዲ ይጠቅስ።
ሑቲ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ንዝንቀሳቐሳ መራኽብ ሕቡራት ኢማራትን ስዑዲ ዓረብን ከጥቅዕ እዚ ፈለማ እዋን ኣይኮነን።
ኣምባሳደር ስዑዲ ዓረብ ኣብ የመን ብዝሃቦ መግለጺ መሰረት፣ ሑቲ ነዳዲ ዘመላልሳ 19 መራኽብ ስዑዲ ዓረብ ጅሆ ከምዝሓዘዩ ዝወቅስ።
===================


text:
ኣባላት‘ታ ጉጅለ ሎሚ ሓሙስ ብመሰረት ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ፣ እቲ ሸሞንተ ሚእቲ ሚልዮን ቅርሺ ዝዋግኡ፣ሆስፒታል ዓለም ንዝበፅሓቶ ምዕባለን ቴክኖሎጂን ናብ ውሽጢ ሃገር ንምእታው‘ውን መንገዲ ዝኸፍት‘ዩ ኢሎም።
ዶ/ር ሄኖክ ገ/ሄር ምክትል ፕረዚደንት ጉጅለ ዶካትር ኢትዮ-ኣሜሪካውያን ኢንኮርፖሬትድ፣ነዚ ዝስዕብ ሪኢቶ ሂቦም‘ለው።
”ኣገልግሎት ሕክምና ካብ ምልጋስ ሓሊፉ፣ኪኢላታት ሕክምና ንምስልጣንን ምርምር ሕክምና ንምስላጥን ዘሕግዝ ገዚፍ ማእከል ክኸውን‘ዩ።እቲ ትካል ንኣድማሳዊ መዐቀኒታት ዘማእልእን ኣፍልጦ ዝረክብን ኮይኑ‘ዩ ክህነፅ” ኢሎም።
ምክትል ፕረዚደንትን ኣባል ኣመራርሓ‘ቲ ማእከልን ዝኾኑ ዶ/ር ግርማ ተፈራ ብወገኖም፣እቲ ሆስፒታል ማዕረ‘ቶም ኣብ ኣሜሪካን ኣውሮዻን ዝርከቡ ሆስፒታላት ከምዝኸውን ጠቂሶም።ኣተሓሒዞም፣ኣብ ርሑቅ ምብራቅ ታይላንድን ካልኦት ሃገራትን ዘለው ሆስፒታላት ዝኸሰብዎ ኣፍልጦ ዝረክብ‘ዩ ይብሉ ብዛዕባ‘ቲ ዝህነፅ ሆስፒታል ክዛረቡ ከለው።
ዶ/ር ዮናስ ለገሰ፣ኣባል‘ቲ መሪሕነትን ሓላፊ ጨንፈር ኣውሮዻን ብወገኖም፣ እቲ ኣብ ኢትዮዽያ ዝህነፅ ዘመናዊ ሆስፒታል ዳያስፖራውያን፣ልዕሊ ፳፯ ፍሉይ መጥባሕቲን ክንክንን ዝግበረሉ ዘፈራት( ስፔሻሊቲይስ) ከምዝህልዎ ሓቢሮም።ተወሳኺ መብርሂ ክህቡ ከለው፣
”ካብ ሞንጎኦም፣ሕክምና ልቢ ልዕሊ ፭ ዓይነት፣ሕማም ኩላሊት ልዕሊ ፲፪ ዓይነት ሕክምናታት፣ካንሰር ልዕሊ ፬ ዓይነት ሕክምና፣ መጥባሕቲን ሕክምናን ኣዕፅምቲ ድማ ልዕሊ ፫ ሓካይም ኣለውና” ይብሉ።
እቲ ዝህነፅ ሆስፒታል ኣገልግሎት ምሃብ ክጅምር ከሎ፣ንሕሙማት ምብራቅ ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቅን፣ዕድል ቱሪዝም ሕክምና ክኸፍት ከምዝኽእል ንናይ‘ታ ሃገር መልክዕ ኣብ ምፅባቅ ኣበርክቶ ክህልዎ‘ዩ ከምዝህልዎ እውን ተሓቢሩ‘ሎ።
ንዝላዓለ ሕክምና እናበሉ ካብ ዓዶም ወፃኢ ንዝገይሹ ኢትዮዽያውያን ከምዘሕግዝ፣ብኣዝዩ ዝሓሰረ ዋጋ ኣገልግሎት ሕክምና ንክረኽቡ ከምዝገብርን እውን ተስፋ ኣሎ ይብል መለስካቸው ኣምሃ ዝላኣኾ ሪፖርት።


text:
እንግሊዛዊ ተቐዳዳማይ ደቡብ ኣፍሪቃዊት ክለብ ዳይመንሽን ዳታ ማርክ ካቨንድሽ ንሻድሻይ መድረኽ ቱር ዲ ፍራንስ ተዓዊቱሉ። በዚ ድማ ካቨንድሽ: ዛጊት ኣብዚ ዝካየድ ዘሎ መበል 103 ቱር ዲ ፍራንስ ካብ ዝጅመር ኣትሒዙ መዘና ዘይተረኽቦ 3 ናይ ቀዳማይ ደረጃ ተደራራቢ ዓወታት ዝሓፈሰ ተቐዳዳማይ ክኸውን ኣኽኢልዎ ኣሎ።
ኣባል ደቡብ ኣፍሪቃዊት ክለብ ዳይመንሽን ዳታ (DDD) ዝኾነ ማርክ ካቨንድሽ፣ ብኤርትራዊ ዳንኤል ተኽለሃማኖት ክቕለስ ንዝወዓለ ናይ ጋንታ ስራሕ ኣብ መዛዘሚ መስመር ፈንጢሱ ብምእታው ኣብ ታሪኽ እታ ክለብ ብቐሊሉ ክሃስስ ዘይክእል ስም ኣመዝጊቡ። እዚ ዓወትዚ ንዕኡ ናይ መበል 29 ዓወት ኣብ ቱር ዲ ፍራንስ ምዃኑዩ። በዚ ድማ እታ ብኣባል ክለብ ቲንኮፍ ስሎቫክያዊ ፒተር ሳጋን ሒዝዋ ዝቐነየ ሓምላይ ማልያ ብናይ ዕውት ሻድሻይ መድረኽ ማርክ ካቨንድሽ ተመንጢላ።
ተቐዳደምቲ ማርሰል ኪተል ኣባል ክለብ ኢተክስን (EQS) ዳን ማክላይ ኣባል ክለብ ፎርቱንዮ ቪታል ኮንሰፕትስን (FVC) ናይ ካልኣይን ሳልሳይን ደረጃ ሒዞም ነቲ 190.5 ኪሎ ሜተር ካብ ኣርፓጆር ጁን ሰረ ክሳብ ሞንታኡባን ዝተዘርግሐ 6ይ መደረኽ ቱር ፈረንሳ ተዓዊቶምሉ።
ኣብ ብጫ ማልያ ዝመጸ ለውጢ የለን። ሕጂውን ምስ ኣባል ክለብ BMC ወዲ 31 ዓመት በልጅማዊ ቫን ኣቨርማኢት ትርከብ። ንሱ ድሕሪ ምዝዛም 6ይ መድረኽ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ ንነፍስ ወከፍ ካልኢት ተቓሊሱ ብጫ ማልያ ክዕቅባ ከምዝኾነ ገሊጹ’ ሎ።
ክካየድ ዝቐነየ ዙር ፈረንሳ 103 ዳርጋ ኩሉ መድረኻት ጎላጉል ዝመልኦ መድረኽዩ ነይሩ። ብዘይካ መጠናዊ ዓቐብ ዝተራእየላ ሓንቲ መድረኽ። ካብ ሎሚ ዓርቢ ንድሓር ማለት ካብ 7ይ መድረኽ ኣትሒዙ ግን እቲ ዙር ኣብ ኣኽራናት በጺሑሎ። በዚ ድማ እቲ ፈታኒን መሳጥን ዝኾነ ናይ ዓቐብ ውድ ድራት ዝርኣየሉ መድረኻት ፈሊሙሎ።
ኣብ ሓፈሻዊ መስርዕ ካብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣብቲ ዓለምለኻዊ መድረኽ ቅድ ድም ብሽክለታ ዝሳተፉ ዘለው ኢትዮጵያዊ ጽጋቡ ገብረማርያም ኤርትራውያን ዳንኤል ተኽለሃይማኖትን ናትናኤል ብርሃነን ኣብ መበል 73፡ 120፡ ከምኡ'ውን 128 ተርታ ብቕደም ተኸተል ተሰሪዖም ይርከቡ።


text:
ክሳብ መርዛም ክታበት ኮሮና ንኸትበኩም: ኣብ ገዛኹም ተዓጸኹም ጽንሑ። ድሕር ግን ተሰሪዕኩም መርዚ “ፈውሲ” ኮሮና ክትክተቡ ኢኹም!! እዚ ሕማም ተላባዒ ኮሮናቫይረስ እንዳተባህለ ዝባራዕ ዘሎ ዓለምለኻዊ ፕሮፓጋንዳ, ንህዝቢ ዓለም ንምርዓድ ኣምበር: ሕማም ተላባዒ ኮሮና ዝብሃል የልበን። Revelation 12:9 “….that old serpent, called the Devil, and...
እታ ፋብሪካ ሓሶት ዝኾነት ትካል ስለላ መርበብ ሰላዪ ኢሰያስ፣ ግንከኣ ብባዶ ሰለስተ እትፍለጥ ትካል ሓሶት፣ ነቶም ማእለያ ዘይብሎም ጀጋኑ ደቀባት ኤርትራ፣ እኳድኣ እቶም ገዳይም ተጋደልትን ላዕለዎት ሓለፍቲ ሰበስልጣን ህግደፍ፣ብትእዛዝ ኢሰያስ ብስሚ ተሰሚሞም ወይ ብመርዚ ተመሪዞም ዝሓለፉ ክንሶም፣ “ገለ ብሃንደበት ሓሚሞም ተሰዊኦም፣ ገሊኣቶም ከኣ፣ ሕማም ልቢ ወሲዳቶም”፣ ወይ ድማ ብሓደጋ መኪና...
ዘይተነግረምበር ዘይተገብረስ የልቦን። ዝግበር ተግባራት እንተድኣ ዘይተነጊሩካ ክሳብ ትመውት ክትፈልጦ ኣይትኽእልን ኢኻ። ክቡራት ተኻታተልቲ መርበብ ሓበሬታ ደቀባት፣ እስከ ከም ሓበሬታ ክኾነና ነዛ ኣብ ታሕቲ ተዘርጊሓ ዘላ ብግዱሳት ኤርትራውያን ዝተዳለወት ቪድዮ ንከታተላ። ነታ ን30 ዓመታት ተቓሊስና ዘምጻእናያ ሃገር፣ ዛጊት ን27 ዓመታት ዝኣክል ንሕና እንዳኣጣቓዕና፣ ኣንስቲ ዕልል እንዳበላ ነጥፍኣ ዘሎና ሃገር...
Saudi Arabia and the United Arab Emirates (UAE) are reportedly recruiting thousands of African mercenaries to serve in their military adventurism overseas, including the bloody war on Yemen. “መንግስቲ” ኢሚራትን ስዑድያን ይኣይ ከም መንግስታት ተፈሊጠንሲ፣ ንኣፍሪቃውያን ዓሲበን ኣብ ወጻኢ...
ድሕሪ ምስንባት 1ይ ሚንስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ ሰልፊ ኢ.ህ.ኣ.ዴ.ግ. ኣብ መላእ ኢትዮጵያ፣ ስዓት ሕላፍ (ኮፕሪፎኮ) ኣዊጁ። ኣብ ኢትዮጵያ ወተሃደራዊ ስልጣን ድዩ ክሕዝ ወይስ ስልጣኑ ንህዝቢ ከረክብ እዩ? ድሕሪ 1ይ ሚንስተር ኢትዮጵያ “ካብ ስልጣነይ ክወርድ ስለዝደሌኹ ጥርዓነይ ተቐበልሉኒ ኢሉ ንሰልፊ ኢ.ህ.ኣ.ዴ.ግ. ምምልካቱ፣ ኢህ.ኣ.ዴ.ግ. ኣብ መላእ ኢትዮጵያ ውሱን ስዓት ሕላፍ (ኮፕሪፎኮ) ኣዊጁ።...


text:
ኩቡራት ተኸታተልቲ ኣብ ቀረባ ኣብ ዝተፈላለዩ ጉዳያት ዘድሃቡ ዝተፈላለዩ ሓበሬታ ብተኸታተሊ ከምዝፍንወልኩም እንዳገለጽኩ ንሎሚ ኣብ እዋናዊ ጉዳያት ኣድሂበ ሓጸርቲ ዜናታት ኣዳሊየልኩም ኣለኹ፡፡
– ብመሰረት ቅድሚ 3 ወርሒ ኣቢሉ ኣብ ዝተገብረ ገምጋም “ኣብ ሚዲያ ብኹሉ ሸነኻት ተሳዒርና ኢና” ዝብል መደምደምታ ስለዝነበረ ፡ ብምኽንያት 24 ግንቦት ሓያሎ ዜናዊ ጎስጓሳት ብምክያድ ኣብ ሚዲያ ዘሎ ዝሕታለ ንምብርባር ብሓፈሻ 205 ሚሊዮን ናቕፋ ብትእዛዝ ኢሳይያስ ወጻእ ተገይሩ እዩ፡፡ ብጀካ ንኮማዊ ዳሳት ካብ ህዝቢ ዝዋጻእ ገንዘብ ብቁጠባዊ ጉዳያት ህግደፍ ጥራይ ንኹለን ኣካላት መንግስትን ግንባራትን ክፍላተ ሰራዊትን ባጀት ሰሊዑ ብጎይላን ደበላን ንክሓልፍ ዝተገብረ መበል 27 ዓመት ጽንብል በዓል ናጽነት ከምቲ ዝተዓዘብኩምዎ ብዓጀውጀው ዘረባታትን ክስታት ንወጻእተኛታትን ተዛዚሙ ኣሎ፡፡ ከም ኣካል ኣብ ሚዲያ ክግበር ዝተወጠነ ቀጻሊ ጎስጓሳት፡ ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያ ዝዋስኡ ገለ ዕሱባት ብምንዳይ ንህዝቢ ከደናግሩ ባጀቶም እውን ብኢምባሲታት ክስለዓሎም መደባት ይወጽእ ኣሎ፡፡
– ጎኒ ንጎድኒ ምድላዋት ንበዓል ናጽነት ኣብ ኩለን እዝታት ኣብ ህልው ኩነታት ሃገርናን ዞባናን ዘድሃቡ ኣኼባታት ንኽካየድ መደባት ተሓንጺጹ ኣሎ፡፡ ካብ ማእከላይ ቤ/ጽ ህግደፍ ናብ ሓይልታት ዝወረደ 4 ገጻት ዘለዎ ስርኩላር ከምዘነጽሮ ኣብ እዋናዊ ኩነታት ምስ ሱዳን ዝጸንሐ ዶባዊ ወጥሪ ሕጂ እውን ከምዝተጋደደ ንሰራዊት ክሕበር፡ ሱዳንን ቀጠርን ተላፊነን ኣንጻር ኤርትራ ውዲታት ይኣልማ ምህላወን፡፡ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ዋላ ኣንጻራዊ ምርግጋእ እንተሃለወ እታ ሃገር ናብ ዝኸፍአ ቀቢላዊ ጎንጽን ምትፍናንን ከምተምርሕ፡ ብወገን “መንግስትና” ድማ ምስ ሃገራት ከልጅን ምስርን ዘሎ ዝምድናታት ዚያዳ ብምጥንኻር ንዞባዊን ኣህጉራዊን ምርግጋእ ይጽዕር ምህላው፡ ከምኡ እውን ምስ ኣመሪካ ዘሎ ርክባት ቀስበቀስ እንዳተመሓየሸ ምኻኑ ዝገልጹ ጽሑፋት ናብ ሰራዊት ንምውራድን ንሰራሕተኛታት መንግሰቲ ብጉጅለታት ህግደፍ ኣቢሉ ንምጉስጓስ መደባት ተሓንጺጹ ኣሎ፡፡
– ሉኡላዊነት ሃገር ብምጥሕስ ሃገርና መዕንደሪ ጎባልል ሃገራት ከልጅ ካብ እትኸውን እንሆ ክልተ ዓመታት ተቖጺሩ ኣሎ፡፡ ካብ ባሕሪ ኤርትራ ተበጊሶም ኣብ ልዕሊ መሬት የመን ደብዳባት ዘካይዱ ሓይልታት ኢማራት ሕጂ እውን ኣብ ልዕሊ ዕጡቋት የመን ብባሕርን ኣየርን ጽዑቕ ደብዳባት የካይዱ ኣለው፡፡ ብጀካ ኣቐዲሙ ን25 ዓመታት ሊዝ ዝተውሃበ ናይ ወጻእ ሸርፊ ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ድማ መንግስቲ ኢማራት “ሓይሊ ባሕሪ ንምጥንኻር” ብዝብል 11 ጀላቡን መራኽብን መጢዩ ኣሎ፡፡ እዘን በቢመድረኽ ዝኣተዋ ጀላቡን መራኽብን ብሓፈሻ ክሳብ 9 ሺሕ ቶን ናይ ምጽዓን ዓቕሚ ዘለወን ከይነን ካብ 40 ክሳብ 60 ሜትሮ ንውሓት ዘለወን ስርሓት ቻይና እየን፡፡ ብመንጽር ዓረባዊ ልፍንቲ ካብ ባሕርን መሬትን ኤርትራ ዝረኸብኦ ስትራተጅካዊ ረብሓታት ክነጻጸር እንከሎ ከም ሃገር ዘውሓስናዮ ረብሓ ክረአ እንከሎ ኣዚዩ ዘሕዝን እዩ፡፡
– ሃገር ብሃገራ ናብ ፍጹም ወትሃደራዊ እዝን ቁጽጽርን ዝሸመመ ሓድሽ ውዳቤ “መኸተ ዞባታት” ብግብሪ ንኹለንትናዊ ምሕደራታት ሸምሪሩ ህዝቢ ግዳይ ዘየድሊ ቢሮክራስን ምጉብዕባዕ ወትሃደራውያን ሓለፍቲ ኮይኑ ኣሎ፡፡ ኣብ ትሕቲ ኣባጓይላ ኢሳይያስ ብምኻን ኣብ መላእ ሃገር ከም ላዕለዎት ሓለፍቲ መኸተ ዞባታት ተባሂሎም ንወትሃደራዊን ስቪላዊን ምሕደራታት ኣብ ምምራሕን ምእላይን ዝርከቡ ሓለፍቲ ብ/ጀነራል ተኸለ ክፍላይ፡ ብ/ጀነራል ሓድሽ ኤፍረም፡ ሜ/ጀነራል ሑሞድ ካሪካሪ ምኻኖም ይፍለጥ፡፡ ካብ ምምሕዳር ዓዲ ክሳብ ዞባታት ዝተዘረገሐ ሓድሽ ወትሃደራዊ ኣወዳድባ ንፖለቲካዊ፡ ወትሃደራዊ፡ ማሕበራዊን ቁጠባዊን ስርሓት ጠርኒፉ ኣብ ሓደ መቓን ብምእታው ኣብ ታሪኽ ሃገርና ተራእዩ ዘይፈልጥ ዝንቡዕ ስርዓተ ምሕደራ ሰፊኑ ኣሎ፡፡ ልዕሊ ዝኾነ እዋን ህዝቢ በመፍቶ፡ ብዘመድ፡ ብብላዕ ዕለታዊ ጉዳያቱ የሳልጥ ኣሎ፡፡ ከም ኣካል ውዳቤ መኸተ ዞባታት ኣብ ዞባ ማእከል፡ ደቡብን ዓንሰባን ኣብ ትሕቲ ብ/ጀነራል ሓድሽ ኤፍሬም ብምኻን ህዝባዊ ምምሕዳራት ከሰላስሉን ቀጻሊ ጎስጓሳት ከካይዱን ዝተመዙ ላዕለዎት ሓለፍቲ ድማ ኣብ ዞባ ደቡብ ኣዛዚ ክ/ሰ 13 ኮ/ል ጎይቶኦም ተስፋንኪኤል (ሸገግ)፡ ኣብ ዞባ ማእከል ኣዛዚ ተወርዋሪ እዚ ብ/ጀ ፍጹም ገብረህይወት (ወዲ መምህር)፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ኣዛዚ ክ/ሰ 29 ኮ/ል ዘርኢት ወልደማርያም እዩ፡፡ ከም ኣካል ሓድሽ ወትሃደራዊ መኸተ ዞባታት ኣብ ትሕቲ ብ/ጀነራል ተኽለ ማንጁስ ብምኻን ንዞባ ሳዋ ክመርሕ ዝጸንሐ ብርጋዴር ጀነራል ተኽለ ልብሱ (ወዲ ልብሱ) ብሰንኪ ምስ ተኽለ ማንጁስ ሕዱር ባእሲ ናብ ምትፍናን ገጾም ስለዘምርሑ ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ካብ ሳዋ ተላዒሉ ኣማሓዳሪ ዞባ ስሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ኮይኑ ተመዚዙ ኣሎ፡፡
By: SACTTISM


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ሎሚ ዕለት 17 ጥሪ 2020 ዓ.ም. ናይ ፊንላንድ ናይ ውህደት ሉተራናዊት ቤተ ክርስቲያን ልኡካን ተቐቢሎም፥ እንገዳ ናይ እምነት ምስክርነት ዝሓቶ ናይ ሓባር ረቛሒ እዩ ዝብል ሓሳብ ዘማእከለ መልእኽቲ ከምዘስምዑ ልኡኽ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ኣመደዮ ሎሞናኰ ኣፍሊጦም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ናይ ሓባር መንፈሳውንትን ናይ ሓባር ዘተን ብሓባር ኣብ ምዃን ዘሎ ተመክሮ ክብ ዘብልን ዓሚይቕ ዝገብርን ምዃኑ ነቶም ኣብ ሮማ ንመንፈሳዊ ንግደት ዝኣተዉ ናይ ፊንላንድ ናይ ውህደት ሉተራናዊት ቤተ ክርስቲያን ልኡካን ኣብ ሃገረ ቫቲካን ተቐቢሎም ኣብ ዘስምዕዎ ዘረባ ዘመላኸቱ ቅዱስነቶም ኣስዒቦም፡
ብጻየይ ወይ ጐረቤተይ ተጻየይ ኣይኰነን
ዕለት 12 ጥሪ 2020 ዓ.ም. ዝተበዓለም በዓለ ጥምቀት ዘእግዚኣነ ዘኪሮም፡ ጸጋ ጥምቀት ናይ ዝተጠመቑ ማሕበረሰብ ኣባላት ንኽንከውን የብቅዓና፡ ምስጢረ ጥምቀት ምሕረት ሓጢኣትን ጻውዒት ንዝተቐደ ሕይወትን እዩ፥
ፍቱዋት የዕሩኽ ፊንላንዳውያን፡ ከም ናይ ሰብኣውነትን ናይቲ ኣኽሊል ናይ ዝደፈአ ናይ እግዚኣብሔር ሓልዮትን ለውሃትን ልኡካን ኣብቲ ናይ ዝተጠመቑ ማሕበረሰብ ናይ ሓባር ጉዕዞ ንርከብ፡ እዚ የራኽበናን ብጻይናን ጐረቤትናን ጸላኢና ዘይኰነስ ልብና እነርህወሉ ፍቁር ሓው እዩ ዝብል ሞሳ የራኽበናን ልብና ንኸነዕብይ የብቅዓና፡ ዝተጠመቑ ማሕበረሰብ ማለት እቲ ሓደ ኣብ ጐድኒ እቲ ሓደ ወይ ከኣ ንሓድ ሕድካ ከም ጸላኢ ንኽትጠማመት ዘይኵነ፡ ብጥልቂ ብሓባር ምዃን ዝኽወነሉ ማለት እዩ፡
ዝልግስ ብተራኡ ዝቕበል እውን ይኸውን
እንገዳ ሓባራዊ ናይ እምነትና ምስክርነት እዩ ቢሎም ኣተሓሒዞም ዕለት 18 ጥሪ ምእንቲ ናይ ክርስቲያን ሓድነት ናይ ጸሎት ሰሙን ዝጅመረሉ ዕለት ምዃኑ ዘኪሮም፡ ናይ ጸሎት ሰሙን ምእንቲ ሓድነት ክርስትያን ናይ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ንሓድነት ኣሚተን ዝግበርኦ ናይ ሓባር ጉዕዞ ዘለዎ ክብሪ ዘዘኻኽረና እዩ፡ ከምቲ ኣብ ግብረ ሓዋርያት ምዕ. 28 ፍቕዲ 2፥ እቶም ተቐመጥቲ ማልታ ብዓቢይ ሰብኣውነት ተቀበሉና እንክብል ጳውሎስ ንኣኡን ነቶም ምስኡ ዝነበሩ ካብ ምጥሓል ሓደጋ ዝተረፉን ንኸእንግዱ ዘርኣይዎ ሰብኣውነት ጳውሎስ ይዝክር፡
ጸጋ ጥምቀት ከም ዘተቐበሉ ክርስቲያን፡ ክርስቶስ ኣብቶም ብቐጥታ ኣብ ምጥሓል ሓደጋን ኣብ ካልእ ዓይነት ጸፍዒ ሓደጋ ሕይወት ኣብ ዝርከቡ ንኽንራኸቦ ይደልይ፡ እንገዳ ዝልግስ ድኻ ዘይኵነ ሃብታም እዩ ዝኸውን፡ ዝልግስ ይቕበል፡ ንኻልኦት ሰብኣውነት ምስ እነስተርይእ፡ ኣብቲ ናይቲ ዝተሰግወ እግዚኣብሔር ለጋስነት ዝዋስኡ ንኸውን።
ናብ ሓድነት ዝግበር ጉዕዞ
ኵለን እተን ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ናብ ሓድነት ኣሚተን ብሓባር ዝፍጽምዎ ጉዕዞ ሕጹጽን ኣገዳስን እዩ፡ እዚ ኸኣ ካብ እምነት ዝነቅል ድላይ እዩ፡ ናይ ክርስቶስ ሰዓብቲ ምዃን ዝሓትቶ እዩ፡ ኣማራጺ ዘይኰነ መሰረታውን ግቡእን እዩ፡ እቲ እንናዘዞ እምነት ዝሓቶ እዩ፡ ኣብቲ ናይ ኢየሱስ ሰዓብቲ ኣብ ምዃን ዘሎ መለለይና ዝሓትቶ እዩ፡ ካብ ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ንነጀው ዝሓለፉ ኣርእስተ ሊቃነ ጳጳሳት ዝተላበውዎ ናይ ሃባር ጉዕዞ ምዃኑ ኣዘኻኺሮም ዘስምዕዎ ዘረባ ከምዘጠቓለሉ ሎሞናኰ ሓቢሮም።


text:
Radio Erena: 23 January 2019
ብሪጣንያ፣ ኣብ ገማግም ባሕሪ ሶማሊላንድ፣ መዓስከር ሓይሊ ባሕሪ ከተቕውም ከምእትኽእል ተገሊጹ።
እዚ ዝተገልጸ፣ ሚኒስተር ምክልኻል ብሪጣንያ፣ ጋቪን ዊልያምሶን፣ ኣብ ፈለማ ዕለታት ናይዚ ወርሒ’ዚ፣ ምስ ፕረዚደንት ናይታ ርእሰ ምምሕዳር ሙሰ ቢሒ፣ ኣብ ከተማ ሃርጌሳ ተራኺቡ ድሕሪ ምዝርራቡ’ዩ።
ብዛዕባ’ዚ መደብ እዚ፣ ካብ ወገን ብሪጣንያ ይኹን ርእሰ ምምሕዳር ፑንትላንድ ዝተዋህበ መረጋገጺ የለን።
ይኹን’ምበር፣ ዑደት ሚኒስተር ምክልኻል ብሪጣንያ፣ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ዓለም፣ ንኣገዳስነት ሶማሊላንድ ከምዝተገንዘቦ ዘጉልሕ’ዩ ክብል ፕረዚደንት ሙሰ ቢሒ ኣገንዚቡ።
ሕቡራት ኢማራትን ሩስያን’ውን ኣብዛ ርእሰ ምምሕዳር፣ ወትሃደራዊ መዓስከር ናይ ምቛም መደብ ከምዘለወን ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
ግዝኣት ብሪጣንያ ዝነበረት ፑንትላንድ፣ ናይ ገዛእ ርእሳ ምምሕዳርን መንግስትን ዘቖመት እኳ እንተኾነት፣ ብኣህጉራዊ ስምምዓት ግና ከም ሉኣላዊት ኣካል ሶማልያ’ያ ትፍለጥ።


text:
"ናብ መልኣኽ ማሕበር ስሚርናውን ጽሐፍ፡ እቲ ቐዳማይን ዳሕራይን፡ ሞይቱ ዝነበረን ህያው ዝዀነን ከምዚ ይብል አሎ፡ 9 ጸበባኻን ድኽነትካን ፦ ግናኸ ሃብታም ኢኻ ፦ ጸርፊ እቶም ኣይሁድ ኢና ዚብሉን ፦ ግናኸ ማሕበር ሰይጣን እዮም እምበር፡ ኣይሁድስ ዘይኰኑ ፦ እፈልጥ አሎኹ። 10 እንሆ፡ ምእንቲ ኽትፍተኑስ፡ ድያብሎስ ንገሌኻትኩም ናብ ቤት ማእሰርቲ ኺድርብዮም እዩ፡ ዓሰርተ መዓልቲውን ጸበባ ኺረኽበኩም እዩ እሞ፡ ነቲ ዚመጸካ መከራ ኣይትፍርሀዮ። ክሳዕ ሞት እሙን ኩን፡ ኣነውን ኣኽሊል ህይወት ክህበካ እየ። 11 እዝኒ ዘላቶ እቲ መንፈስ ንማሕበራት ዚብለን ዘሎ ይስማዕ። እቲ ዚስዕር በቲ ኻልኣይ ሞት ኣይኩጕዳእን እዩ" (ራኢ ዮውሃንስ 2=8-11)።
ጎይታ ኣብዚ ገዛእ ርእሱ ከም ቀዳምይን ዳሕረዋይን ገሊጹ ኣሎ፥እቲ ሓደ ንሞት ዝስዓረ። ቤተ ክርስትያን ተቓውሞን ምስዳድን ገጢምዋ ዘሎ ንጎይታ ከም ሓደ ንኹሉ ፍጻመታት ካብ መጀምሪያ ክሳብ መወዳእታ ዝቆጻጸርን ነቲ ዝዓበየ ጸላኢ ናይ ሰብ ሞት ከም ዝገዝኤን ክትሪኦ የድልያ።
ጎይታ ብጠቕላላ ኣንጻር እዛ ቤተ ክርስትያን ክሲ የብሉን።ቤተ ክርስትያን መከራ ፥ድኽነት ጸርፍን ዝገጠመጥ እያ ነይራ።
ኣብ መጽሓፍ ራኢ ዮውሃንስ መከራ ዝደጋገም ኣርእስቲ ቀንዲ ነገር እዩ- ድም ኣብ ሞንጎ ውልድ እግዚኣብሄር በቶም ኣዚዮም እሙናት ከም ዝገጠሞም ኣስተውዕል ብዋጋ ዕዳ ዝገብሩ ኣይኮነን። ኣብ መጀምሪያ ምዕራፍ ራኢ ዮውሃንስ ፥ዮውሃንስ ብመከራ ክሓልፍ ከሎ ንርኢ። ኣብዚ'ውን ልክዕ ሓደ እታ እምንቲ ቤት ክርስትያን ብመከራ ክትሓልፍ ከላ ንርኢ ። እዛ ቤተ ክርስትያን ጎይታ ኣንጻራ ክሲ ዘይብሉ እዩ ፥እተሳደደት እያ።እተን ዓለማውያን ፥ዋጋ ዕዳ ዝገብራ ኣብያተ ክርስትያናት ቀሊል ግዜ እዩ ዘለዎን።
እዚ ኩሉ ማለት መከራ ንብሙሉእ ልቦም ንጎያታ ዝስዕቡዎ ክፋል ናይ እግዚኣብሄር ፍጹም ፍቓድ እዩ።ስለዚ ንሕና ገዛእ ርእስና ሓደ ምዓልቲ መከራ ክገጥመና ከሎ፥ገለ ዘይልሙድ ነገር ከም ዝወደቓና ገይርና ክንሓስብ ኣይድሌናን እዩ።ሓደ ዓይነት መንገዲ ኣሰር ኣሰር ክንስዕብ ኢና ናይ እግዚኣብሄር እሙናት ደቁ ኣብ ብዘሎ ዘመናት ኣሰር ዘውጽእዎ።
እግዚኣብሄር ካብ ማእከል ደቁ ነቶም ኣዚዮም ብሉጻት መከራ ክገጥሞም ይፈቅድ እዩ።ኣብ ብዘሎ 20 ክፍለ ዘመን ታሪኽ ቤተ ክርስትያን ከምኡ እዩ ነይሩ።ድማ ከምእ'ውን ኣብ መወዳኣታ ግዜ ከኸውን እዩ።
እቶም ብሉጻት ውልድ ኣምላኽ ፥ እቶም ኣዚዮም እሙናት ካብ ሞንግኦም ፥ብሉጻት ኮማንዶ ወትሃደራት ናይ ጎይታ ሰራዊት እቶም ኣብ ምድሪ ንምስክርነቱ ኣብ ምዓልታት ጸረ ክርስቶስ ደው ዝብሉ ክኾኑ እዮም።ኩሎም ጀነራላት ነቲ ብሉጽ ሰራዊቶም እዮም ናብቲ ዝጽዓቐ ማዕበል ዓውደ ኩናት ዝልእኹ።ጎይታ'ውን ሓደ ዓይነት ከምዚ እዩ ክገብር፥ ኣብ ሞንጎ እዞም ወትሃደራት ናይ ጎይታ ክትህሉ ዓቢ መሰልን ክብርን ክኸውን እዩ።
ብርግጽ እግዚኣብሄር ነቶም ስዓርቲ ኣብቲ ግዜ ንሱ ኣዚዩ ምስክርነቶም ኣብ ምድሪ ኣብ ዝደሌሉ ግዜ ናብ ሰማይ ኣይውሰዶምን እዩ።ንሱ ኣብ ዝሓለፈ ፍጹም ኣይገበሮን ከምእ'ውን ንሱ ኣብ መጻኢ ኣይገብሮን እዩ።
ናይ ጎይታ ፍሉያት ብሉጻት ወትሃደራት እቶም ኣንጻር ጸረ ክርስቶስ ኣብ ምዓልታት እቲ ዓቢ መከራ ደው ዝብሉ ኣብ ራኢ ዮውሃንስ ተጠቒሶም እዮም ከም እቶም "እቲ ገበል ከኣ ነታ ሰበይቲ ተቘጥዓ እሞ ምስቶም ንትእዛዝ ኣምላኽ ዚሕልዉን ምስክር የሱስ ሒዞም ዘለዉን ዝተረፉ ዘርኣ ኺዋጋእ ከደ" (ራኢ ዮውሃንስ 12=17)።ንጸረ ክርስቶስ ምስጋድ ወይ ኣብ ሰብነቶም ማሕተም ክቕበሉ ክኣብዩ እዪም።ብዙሓት ካብኦም በዚ ምኽንያት ብእምነቶም ህይወቶም ክህቡ እዮም (ራኢ 13=7,8,15-17) ። ስለዚ ድም ነቶም እኩባት ዝተሓረዩ ሰማእታት ናይ ኩሉ ግዜ ክጽንበርዎም እዮም እቶም "ንህይወቶም ክሳብ ሞት ኣየፍቀርዋን"(ራኢ ዮውሃንስ 12=11)።
ብተፈጥራዊ መንገዲ ንጎይታ ክንብል ንሞት ክንገጥም ካባና ዋላ ሓደ ሰብ ትብዓት የብሉን። ግናኸ እንተ ድኣ እግዚኣብሄር ንምስክርነትና ብደምና ክሓትሞ ጸዊዕና ፥ሽዑ ተኣማሚና ኣብ ዕረፍቲ ክንከውን ንኽእል ኢና ንሱ ፍሉይ ጸጋ ክህበና እዩ ንዕኡ ከምዚ ዓይነት ግዜ ምስ መጸ ።ኣብ ዝሓለፈ ብኸምዚ ዓይነት ፍሉይ ቀረብ ጸጋ እዩ ኩሉ ክርስትያን ሰማእት ኣብ ዝሓለፈ ብዘይ ፍርሒ ንሞት ዝገጠማ።ድማ እቲ እግዚኣብሄር ንዕኦም ዝገበሮ ንዓና'ውን ይገብረልና እዩ - ዋላ ነቲ ዝደኸመን ኣዚዩ ፈራሕን ሰብ ኣብ ሞንጎና።ኩሉ ክንገብሮ ዝግብኣና ብዝኾነ ዋጋ ንዕኡ እሙናት ክንከውን ከም እንደሊ ንዕኡ ምንጋር እዩ።እንተ ድኣ ፍቓድ ኣሎና፥እግዚኣብሄር ነቲ ትብዓት ክህበና እዩ።


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
እዚ ንኣገልግሎት ዝተፈላለዩ ተግባራት ቤተክርስትያን ኣብ ተልእኮ ስብከተ ወንጌል ንክሕግዝ ብማለት ብ1942 ዓም ብበዓል ሠናይ ዝኽሪ ር.ሊ.ጳ ፕዮስ መበል 12 ዝተመሥረተ ተቊዋም ድሕሪ እቲ ብ1944 ዓም ዝተገብረ ምምሕያሻት ክሳብ ናይቲ ብ1990 ዓም ብር.ሊ.ጳ ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ሕዳሴ ቀጺሉ።
ጉዳይ ገንዘብ ተኣፋፊ ብምዃኑ እንተተኻኢሉ ወትሩ ግሉጽነትን ቊጽጽርን ከምዘድልዮ ሥልጣን ካብ ዝሕዙ ዝቃለሱ ዘለው ር.ሊ.ጳ ፍራንቸስኮስ እውን ብዙሕ ውሳኔታት እኳ እንተገበሩ ሓዲስ ኣወዳድባን ምሕደራን ንምግባር ነቲ ቅድሚ ሕጂ ብቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ብ1990 ንዝተገብረ ቅዋም ንምሕዳስ ንክልተ ዓመት ንፈተነ ዝኸውን መምርሒ ሂቦም።
ተልእኮ (ዮር) ተቊዋም ደገፍ ግብረ እምነት
ቅዱስነቶም ነዚ ተሓድሶ እዚ ብዝምልከት ኣብ ዘብርህዎ ዕላማ ዮር ከምቲ መሥራቲኡ ዝመደብዎ ኣይልወጥን እዩ። እዚ ከኣ ‘ነቲ ተግባራት እምነት ብቤተክርስትያን ዝካየድ ናይ ፍቅሪ ሥራሕን ተባሂሉ ካብ ሰባትን ሕጋውያን ኣካላትን ናብዚ ተቊዋም እዚ ዝተሰጋገሩ ዝተወፈዩን ሓደራ ንዝተዋህቡን ሃብታት ዝንቀሳቀስ ይኹን ዘይንቀሳቀስ ንብረት ንምምሕዳርን ሓለዋ ንምክያድን እዩ’።
ብደገ ዝግበር ቊጽጽርን ንጽጽርን
ኣብ ኩሉ ቊጠባዊ ሥራሓት ዝግበር ብኦዲት ዝፍለጥ ሓቅነትን ትኽኽክለትን ንምርግጋጽ ዝግበር ንጽጽር ኣብዚ ተቊዋም ክተኣታቶ ብቅዱስነቶም ካብ ዝሕተቱ ሓደ እዚ ኰይኑ እዚ ከኣ ብኪኢላታት ወይን ነዚ ሥራሕ እዚ ፍቃድ ብዘለዎም ትካላት ክግበር እዩ። እዚ በቲ ዓለምለኸ ሕጊ ቊጽጽር ኣታውን ወጻእን ሚዛን ጒዕዞ ንምምዛን ብዝግበር ኣገባብ ንክግበር እዩ። ቊጽጽር ቅድሚ ሕጂ ዘይነበረ ኰይኑ ዘይኰነ ኣብ ሠሠለስተ ዓመት ሥልጣኖም ዝልወጥ ወይ ዝሕደስ ሠለስተ ውሽጣዊ ቊጽጽር ዝገበሩ ኣካላት ነሮም። በዚ ሓዲስ ሕጊ እዚ ብወጻእተኛ ዝግበር ቊጽጽር ወይ ኦዲት ነዚኦም ክትክእ እዩ። እዚ ብደገ ዝመጽእ ተቆጻጻሪ ብኮሚሽን ብፁዓን ካርዲናላት ተሰይሙ ንሠለስተ ግዜ ክቆጻጸር እዚ ሓንሳእ ጥራሕ ዝሕደስ ተልእኮ እዩ። ቀንዲ ስርሑ ከኣ ንኩሉ ጸብጻባት ዳግም ምርኣይን ምቚጽጻርን ንኩነታት ናይቲ ተቊዋም ከኣ ሚዛናዊ ፍርዲ ምሃብ ኮይኑ ንኩሉ ናይ ኣታውን ወጻእን ይቆጻጸር ካብቲ ተቊዋም ንዘድልዮ ሓበሬታ ክሓትት ኣውን ሥልጣን ኣለዎ።
ቅርጺ ምሕደራ ዮር! ኮሚሽን ብፁዓን ካርዲናላት
ብመሠረት መምርሒ እዚ ሓዲስ ቅዋም እቲ ትካል ብኣርባዕተ ኣካላት ዝቆመ ክኸውን እዩ። ብቀዳምነት ብር.ሊ.ጳ ዝምረጹ ሓሙሽተ ካርዲናላት ቀንዲ ሓለፍቲ ኮይኖም ኮሚሽን ካርዲናላት የቊሙ። ሥልጣን ናይዚ ኮሚሽን ኣብ ሓሓሙሽተ ዓመት ዝሕደስ እዩ። ብድሕሪዚ ቤት ምኽሪ ተቆጻጻርቲ ይመጽእ። ቊጽሪ ናይዞም ኣባላት 7 ኰይኑ ብኮሚሽን ካርዲናላት ይሥየሙ። መዝነቶም ንሓሙሽተ ዓመት ኰይኑ ሓንሳእ ጥራይ ክሕደስ ይከኣል። እዚ ቤትምኽሪ እዚ ኣብ ውሽጡ ዝሕግዝዎ ዝመኽርዎ ኮሚቴታት ከቊውም ይኽእል። ናይዚ ቤትምኽሪ ፕረሲደንት ብኮሚሽን ካርዲናላት ዝስየም ኰይኑ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ነቲ ትካል ይውክል።
ድሕሪ ኮሚሽንን ቤትምኽርን ዋና ሓላፊ ይመጽእ። ዋና ሓላፊ ብኮሚሽን ካርዲናላት ዝምረጽ ኰይኑ ሥልጣኑ ንሓሙሽተ ዓመት ኮይኑ ሓንሳእ ጥራይ ክሕደስ ይከኣል። ቀንዲ ሥራሑ ከኣ ናይ ኣመሓደርትን ሠራሕተኛታትን ሥነምግባር ምስ መሪሕነት ካቶልካዊ ትምህርትን ተልእኮ ናይቲ ትካልን ዝቃዶ ምዃኑ ምቚጽጻር እዩ።
ራብዓይ ኣካል ናይዚ ቅርጺ ምምሕዳር ኮይኑ ዋና ኣመሓዳሪ ብኮሚሽን ካርዲናላት ተመሪጹ ንሓሙሽተ ዓመት ምስ ሓደ ግዜ ጥራይ ናይ ምሕዳስ ከይዲ ሃልይዎ ዋና ኣመሓዳሪ ኰይኑ ዝምረጽ ዕድመኡ 70 ምስ በጽሐ ሥልጣኑ ከረክብ ኣለዎ።
ምትካእ ኣባላት!
ብመምርሒ እዚ ሓዲስ ቅዋም መተካእታ ዝግበር ብዝኾነ ምኽንያት ንዝጐደሉ ጥራይ ዘይኮነ ዓቅሚ ንዝጐድሎም እውን ይምልከት። ከምኡ እውን ኩሎም ኣብዚ ትካል እዚ ዘገልግሉ ካልእ ተወሳኺ ሥራሕ ከካይዱ ፍቃድ የብሎምን።
ኣብ መወዳእታ እዚ ሓዲስ ቊዋም ብዘመልክቶ ንቤትምኽርስ ይኹን ንካልእ ጒባኤታት ቃለ ጉባኤ ዝእክብ እንኮ ዋና ጸሓፊ ንክኸውን ይእዝዝ።
እዚ ትካል እዚ ክንዮ እዚ መምርሒ እዝን ቍዋምን ብመምርሒ ሕገ ቆኖና እውን ከምዝምእዘዝ የመልክት።


text:
Radio Erena: 10 February 2019
ሕብረት ኤውሮጳ፣ ንወደባት ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ዘራኽብ መስመራት ጽርጊያ ንምጽጋን ናይ 20 ሚልዮን ዩሮ ሓገዝ ሰሊዑ።
ኮሚሽነር ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝን ምዕባለን ሕብረት ኤውሮጳ ነቨን ሚሚምካ ኣብ ኤርትራ ድሕሪ ዘካየዶ ምብጻሕ እዩ፣ እቲ ሕብረት ብራስለስ ካብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈቱ ነዚ መግለጺ ኣውጺኡ።
እቲ መግለጺ፣ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንዝህሉ ንግዳዊ ምልውዋጥን ምንቅስቓስ ሰብን ኣሳልጦ ንምግባር፣ እቲ መስመራት ክጽገን ኣገዳሲ ስለዝኾነ፣ ሕብረት ኤውሮጳ ናይ 20 ሚልዮን ዩሮ ንመንግስቲ ኤርትራ ሓገዝ ክገብር ከምዝወሰነ የፍልጥ።
ኮሚሽነር ሚሚካ ብወገኑ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ንስምምዕ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘለና ደገፍ ኣቐዲምና ምግላጽና ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ነዚ ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዝተኸተመ ሰላም ንምድልዳል፣ ንጡፍ ኣገልግሎት ዝህብ መስመራት ክዝርጋሕ ኣገዳሲ ስለዝኾነ’ዩ ነዚ ሓገዝ ክንህብ ተደሪኽና ኢሉ።
ብመሰረት መግለጺ’ቲ ኮሚሽነር፣ እዚ ንመንግስቲ ኤርትራ ተለጊሱ ዘሎ ገንዘባዊ ሓገዝ፣ ብመንገዲ ማዕከን ረዲኤት ሕብረት ኤውሮጳ ንኣፍሪቃ ኣቢሉ ብቤት ጽሕፈት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከምዝመሓደር የፍልጥ።
እዚ ንወደባት ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ዘራኽብ መስመራት ጽርጊያ ናይ ምሕዳስ ገንዘባዊ ሓገዝ፣ ናይ መጀመሪያ እብረ ኮይኑ፣ ኣብ ውሽጢ’ዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ናብ ዝለዓለ ደረጃታት ሓገዝ ክብ ክብል ምዃኑ ሕብረት ኤውሮጳ የመልክት።
እዚ ገንዘባዊ ሓገዝ ንመንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሓባራዊ ጽምዶ ንዘተ ኣእቲኻ፣ ኣብ ኤርትራ ምምሕያሽ ሰብኣዊ መሰላት፣ ከምኡ’ውን ቁጠባዊን ፖለቲካዊን ለውጥታት ንምትእትታው ናይ መጀመሪያ ደረጃ’ዩ፣ ክብል ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ የመልክት።
======================


text:
ናይ ሎሚ ቤተ ክርስቲያንና ድማ ፈለግ ቀዳሞት አበውን ነቢያትን ተኸቲላ ኣብ ስብከት ሐዋርያት ተሠሪታ ትኸይድ ብምህላዋ፡ ነዚ ትምህርቲ እዚ ኂዛ ትርከብ ኣላ። ከም’ቲ ሰማያዊት መንግሥተ እግዚአብሔር ብቅዱሳን መሊኣ ዘላ፡ እዛ ምድራዊት ቤተ መንግሥቲ እግዚአብሔር ዝኾነት ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ድማ ንልቢ ምእመናን ናብ ኣምልኮተ እግዚአብሔር ናብ ኅብረት ቅዱሳን ከማዕድዉ ንምምሃር፣ ብቅዱሳት ሥዕላት መሊኣ ትርከብ።
ኣብ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና፡ ሥዕለ ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ ፍቁር ወዳ ኣብ ጥቓ ታቦት ይቕመጥ’ዩ። እዚ ድማ ከም’ቲ ኪሩቤል ኣብ ሰማይ ዚፆርዎ፣ እግዝእትነ ማርያም’ውን ትሽዓተ ወርኅን ኃሙሽተ መዓልትን ኣብ ማኅፀና ስለዝተሰከመቶ፣ በዚ ምሳሌ ኾይኑ ኣሎ።
ቅዱሳት ሥዕላት ሥርዓተ ኣምልኾ ንምፍጻምን ንትምህርትን ስለዘገልግሉ፣ ኣብ ትምህርተ ሃይማኖትን ሥርዐተ ቤተ ክርስቲያንን ተመርኲሶም ዝተሣዕሉ ናይ ቤተ ክርስቲያን ሓቀኛ እምነትን መንነትን ዝገልጹ መንፈሳውያን እዮም።
ከም’ቲ ቅዱስ እግዚአብሔር ንሊቀ ነቢያት ሙሴ ኣብ ደብተራ ኦሪት ከቐምጦ ዝኣዘዞ፡ ሎሚ’ውን ዝሥኣልሉን ተሣኢሎም ዝቕመጥሉን ዝስቀልሉን ኣብ ቤተ ክርስቲያን ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ካልእ ክቡርን ብቑዕን ቦታ’ውን እዩ።
ቅዱሳት ኣሣዕል፡ ገባርያነ ተአምራት ብምዃኖም ካብ መከራ ዘናግፉ፡ ሕሙማን ዝፍውሱ . . . እዮም። ኣብነት ናይዚ ድማ ሥዕለ ኣድኅኖ (ሥዕለ ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ ፍቁር ወዳ) ኣብ ጼደንያ ቤተ ማርታ ዝተገብረ እዩ። እቲ ሥዕሊ ሥጋ ለበስ ዝመስልን ካብኡ ወዝ ዘይቲ ይወፅእን ነበረ። ካብዚ ዘይቲ እዚ ዝተቕብኡ ድማ ካብ ሕማሞም ይሓውዩ ነበሩ። (መጽሓፈ ስንክሳርን 10 መስከረም)
ስለዚ፡ ካብ ደብተራ ኦሪት ክሳዕ ሕጂ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን፣ ናይ ቅዱሳት ሥዕላት ዓቐኖምን መልክዖምን ምልክታቶን ሕብሮምን መንፈሳውን ሃይማኖታውን መልእኽቲ ዘለዎም ብምዃኖም ፍሉይ ክብሮምን ጥበቦምን ሓልዮም ይርከቡ ኣለዉ፣ ክሳዕ ምጽኣት’ውን ክርከቡ እዮም።
ስብሐት ለእግዚአብሔር ልዑል፣
ወለወላዲቱ ማርያም ድንግል፣
ወለመስቀሉ ክቡር ወኃያል፡ አሜን።


text:
Radio Erena: 28 December 2017
ሱዳን ኣጋጢሙዋ ንዘሎ ናይ ወጻኢ ባጤራ ሸርፊ ንምምካት ሓድሽ ሕጊ ከምዘውጸአት ሚኒስተር ፋይናንስ’ታ ሃገር ገሊጹ።
እቲ ሚኒስተር ብሰሉስ 26 ታሕሳስ ኣብ ከተማ ኡምዱርማን ተጋቢኡ ንዝወዓለ ባይቶ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ መንግስቲ ሱዳን ኣጋጢሙ ንዘሎ ቅልውላው ባጤራ ንምምካት ምምሕዳራዊን ጸጥታዊን ሕግታት ከተኣታቱ ምዃና ገሊጹ።
ንሱ ኣብ መግለጺኡ፣ ናይ ወጻኢ ባጤራ ብፍላይ ዶላር ዋግኡ ብመንጽር ባጤራ ሱዳን ውሱን ከምዝኸውን ኣፍሊጡ። ኩለን ትካላት መንግስቲ በዚ ሓድሽ ዝጸድቕ ዋጋ ሸርፊ ዶላር ክሕጸራ ምዃነን እውን ሓቢሩ።
ሚኒስተር ፋይናንስ ዓብደልራሕማን ድራር ብተወሳኺ፣ ትካላት መንግስቲ ካብ ወጻኢ ዘእትዎኦ ዝነበራ ኣቑሑትን መካይንን ደው ክብል ምዃኑ ድሕሪ ምግላጽ፣ ካብ ወጻኢ ንዝኣቱ ገለ ምህርቲ ናይ ቀረጽ ምትዕርራይ ተገይሩሉ ኣብ ተጠቃማይ ኣብ ዝበጽሓሉ እዋን ብርትዓዊ ዋጋ ክሽየጥ ከምዝኾነ ሓቢሩ።
ኣብዚ ዝሓለፈ መዓልታት ኣብ ሸርፍን ሓዋላን ተዋፊሮም ዝነበሩ ዜጋታት ሱዳን ብመንግስቲ ክህደኑ ምስ ጀመሩ፣ ዝበዝሑ ነታ ሃገር ገዲፎማ ከምዝሃደሙ ጸብጻባት ካብታ ሃገር የመልክቱ።
====================


text:
ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኣሜሪካ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ካብ ስልጣን ናይ ምውራድ ዝካየድ ምርመራ ስሩዕ ንምግባር ሓሙስ ድምፂ ሂቡ’ሎ።
ንምዃኑ እቲ ቤት ምኽሪ እንታይ እዩ ኣድሚፁ?
እቲ ውሳነ ትራምፕ ምስ ናይ ዩክሬይን መራሒ ብስልኪ ኣብዝተዘራረብሉ እዋን ትራምፕ ጌጋ ፈፂሞም እንተኾይኖም ካብ ስልጣን ናይ ምውራድ ምርመራ ንምክያድ መስርሕ ዘቐምጥ እዩ።ቃል መሰኻኽር ብዕሊ ናይ ምስማዕን መሰኻኽር ቃሎም ክህቡ ምግዳድ ዘኽእልን ዝርዝር ኣሰራርሓ ዘቐምጥ እዩ።ናይቲ ቤት ምኽሪ ኮሚቴ ስለያ House Intelligence Committee ኣድላዪ ኮይኑ ኣብዝረኸቦ እዋን ክጥቀመሉ ንቤት ምኽሪ ኮሚቴ ዳይነት House Judiciary Committee ሪፖርት የቕርብ።ኮምቴ ዳይነት ካብ ስልጣን ከውርድ ዘኽእል ሓደ ወይ ተወሳኺ ዓንቀፃት ክጥቀመሉ ዘኽእል ሪፖርት እዩ ክኸውን።እቲ ውሳነ ሓሳብ ናይቶም ፕሬዝዳንት ጉጅለ ሰብ ሙያ ሕጊ ክሟኣገቱን ንቶም መሰኻኽር መሰቀለኛ ሕቶ ከቕርቡን ዕድል ይህቦም።
እቲ ቤት ምኽሪ ኣብ ምንታይ እዩ ኣድሚፁ?
ኣፈጉባኤ ናንሲ ፐሎሲ ብወግዒ ድምፂ ክውሃቦ ካብ ሪፓብሊካዊያን ንሰሙናት ይቐርብ ዝነበረ ሕቶ ዕሽሽ ክብልኦ ፀኒሐን እየን።ኣብ ክንድኡ 24 መስከረም ዕላዊ ምርመራ ብምጅማር ሽዱሽተ ኮሚቴታት ቤት ምኽሪ ትራምፕ ጌጋ ምስርሖም ተፀናፃኒ ሓበሬታ ኣስሊኹ ዘውፅኦም ክስታት ክምርምሩ ኣዊጀን።ሪፓብሊካዊያን ብምሉኡ እቲ ቤት ምኽሪ ድምፂ ከይሃበሉ ካብ ስልጣን ናይ ምውራድ መስርሕ ምክያድ ቅቡል ኣይኮነን ይብሉ።
እቲ ሕገ መንግስቲ ይኹን ናይ ኮንግረስ ሕግታት ካብ ስልጣን ናይ ምውራድ ምርመራ ንምጅማር ድምፂ ክውሃብ ኣለዎ ዝብል የብሉን።
ፖለቲካዊ ትርጉም ምድማፅ እንታይ እዩ?
ካብ 435 ኣባላት ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ነቲ ካብ ስልጣን ናይ ምውራድ ምርመራ ማዕረ ክንደይ ደጋፊ ኣለዎ ዝብል ይውስን፤እቲ ምድማፅ።ኣብቲ 234 ኣባላት ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ ዝሓቖፈ ቤት ምኽሪ ብኣብዝሓ ድምፂ ክሓልፍ ኣለዎ።
ምሃብ ድምፂ ካብ ስልጣን ናይ ምውራድ ምርመራ ንምክያድ ዝተፈጥረ ደውታ ከመይ ይፀልዎ?
ካብ ስልጣን ናይ ምውራድ መስርሕ ብስሩዕ ምጅማሩ ዋይት ሃውስ ምስቶም መርመርቲ ንዘይምትሕብባር ወይ ንዝቐርብ ኣስገዳድ መፀዋዕታ ኣይቅበልን ከይብሉ ክብሉ ኣፀጋሚ ይገብሮ።ፐሎሲ ድምፂ ከምዝውሃቦ ኣብ ዝገለፃሉ እዋን ‘’ነዚ ስጉምቲ እዚ ንወስዶ ዘለና ምምሕዳር ትራምፕ ሰነዳት ናይ ምሓዝ፣መሰኻኽር ቃል ምስክርነቶም ከይህቡ ናይ ምኽልካል፣ሕጋዊ ናይ ኣስገዳድ ፃውዒት ናይ ዘይምትሕብባር ወይ ንተወከልቲ ቤት ምኽሪ ዕንቅፋት ምፍጣሩ ንምውጋድን ጠጠው ንምባል እዩ’’ኢለን።
ሪፓብሊካዊያን እንታይ ይብሉ?
ዋይት ሃውስ ነቲ ዝቐረበ ሓሳብ ነፂጉዎ እዩ።ኣቐባሊ ቃል ዋይት ሃውስ ስተፋኒ ግሪሽሃም ‘’ኣቦ ወንበር ሺፍ ብሓደ ወገን ዝተመርሐ ክልተ ዙር ቃል ምስክራት ክሳብ ዝሰምዑ ዋይት ሃውስ ምሉእ ብምሉእ ከይሳተፍ ተኸልኪሉ እዩ’’ኢሎም።ኣብ ቤት ምኽሪ ወኪል ሪፓቢካዊያን ስቲቭ ስካሊስ ኣባላት ቤት ምኽሪ ነቲ ውሳነ ‘’ኣይፋልን’’ ኢሎም ከድምፁ መልእኽቲ ልኢኾምሎም።ኩሎም ሪፓብሊካዊያንን ክልተ ኣባላት ዴሞክራትን ‘’ኣይፋልን’’ ዝብል ድምፂ ሂቦም ኣለው።232 ብ196 ድምፂ ሓሊፉ’ሎ።
ካብ ስልጣን ናይ ምውራድ ምርመራ ዝተቐመጠ ሰሌዳ ግዜ መዓስ እዩ?
መራሕቲ ዴሞክራቲክ ፓርቲ ንቶም ፕሬዝዳንት ካብ ስልጣን ናይ ምውራድ ድምፂ ቅድሚ ሓዱሽ ዓመት ኣውሮፓዊያን ክኸውን ኣለዎ ይብሉ ኣለው።እቲ ቤት ምኽሪ ካብ ስልጣን ናይ መውረዲ ዓንቀፅ እንተድኣ ኣፅዲቖም ሰኔት እቶም ፕሬዝዳንት ካብ ስልጣኖም ክልዓሉ ኣብዝብል ምናልባሽ ኣብ ከባቢ ሓድሽ ዓመት ፍርዲ ክህብ እዩ።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 17 ጥሪ 2020 ዓ.ም. ንጐሆ ኣብ ቅድስቲ ማርታ ሕንጻ ኣብ ዝርክበ ቤተ ጸሎት መስዋዕተ ቅዳሴ ኣዕሪጐም ዝለገስዎ ስብከትን፡ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ንዝኣተዉ ናይ ፊንላንድ ናይ ውህደት ሉተራናዊት ቤተ ክርስትያን ልኡካን ተቐቢሎም ኣዘራሪቦም ዘስምዕዎ ቃለ ምዕዳንን ማእከል ዝገበረ ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ኣብ ዘውጸኦ መዘክር ፍጻሜታት ር.ሊ.ጳ.፥ ናይ ነፍሲ ጥዕና ምዕቃብን ምክንኻንን ሓድነት ምዅስኳስን ኣብ ዝብሉ ክልተ ቃላት ክነጠቓልሎ ንኽእል፥
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ቅዱስነቶ ንናይ ፊንላንድ ናይ ውህደት ሉተራናዊት ቤተ ክርስቲያን ልኡካን ተቀቢሎም ዘስምዕዎ ቃል፡ ዕለት 12 ጥሪ 2020 ዓ.ም. ዝተበዓለ በዓለ ጥምቀት ዘእግዚኣነ ዘኪሮም፡ ጸጋ ጥምቀት ናይ ዝተጠመቑ ማሕበረሰብ ኣባላት ንኽንከውን የብቅዓና፡ ምስጢረ ጥምቀት ምሕረት ሓጢኣትን ጻውዒት ንዝተቐደ ሕይወትን እዩ፥
ፍቱዋት የዕሩኽ ፊንላንዳውያን፡ ከም ናይ ሰብኣውነትን ናይቲ ኣኽሊል ናይ ዝደፈአ ናይ እግዚኣብሔር ሓልዮትን ለውሃትን ልኡካን ኣብቲ ናይ ዝተጠመቑ ማሕበረሰብ ናይ ሓባር ጉዕዞ ንርከብ፡ እዚ የራኽበናን ብጻይናን ጐረቤትናን ጸላኢና ዘይኰነስ ልብና እነርህወሉ ፍቁር ሓው እዩ ዝብል ሞሳ የራኽበናን ልብና ንኸነዕብይ የብቅዓና፡ ዝተጠመቑ ማሕበረሰብ ማለት እቲ ሓደ ኣብ ጐድኒ እቲ ሓደ ወይ ከኣ ንሓድ ሕድካ ከም ጸላኢ ንኽትጠማመት ዘይኵነ፡ ብጥልቂ ብሓባር ምዃን ዝኽወነሉ ማለት እዩ፡
ከምዝበሉ ክዝከር እንከሎ፡ ንካቶሊካውያን ሓድነት ክርስቲያን ኣብ ዙሪያ ናይ ሮማ ጳጳስ ማለት ክኸውን እንከሎ፡ እዚ ኸኣ እቲ ዝፈላልይ ብግብረ ምልላይ እናጽበብካ ነቲ ዘሕብር ዓቢይ ስፍራ ምሃብ ዝብል እዩ፡ ናይ ሮማ ጳጳስ ትእምርቲ ውህደት ቤተ ክርስቲያንን ክርስቲያን እዮም።
ኣብቲ ንናይ ፊንላንድ ናይ ውህደት ሉተራናዊት ቤተ ክርስቲያን ልኡካን ተቐቢሎም ዘስምዕዎ መደረ፥ እንገዳ ሓባራዊ ናይ እምነትና ምስክርነት እዩ ቢሎም ኣተሓሒዞም ዕለት 18 ጥሪ ምእንቲ ናይ ክርስቲያን ሓድነት ናይ ጸሎት ሰሙን ዝጅመረሉ ዕለት ምዃኑ ዘኪሮም፡ ናይ ጸሎት ሰሙን ምእንቲ ሓድነት ክርስትያን ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ብሓባር ንሓድነት ኣሚተን ዝግበርኦ ጸሎት፡ ናይ ሓባር ጉዕዞ ዘለዎ ክብሪ ዘዘኻኽረና እዩ፡ ንሓድ ሕድና ብዓቢይ ሰብኣውነት እቲ ሓደ ነቲ ሓደ ዝቕበለሉን ዘአንግደሉን፡ ብዓቢይ ሰብኣውነት፡ ከምቲ ኣብ ግብረ ሓዋርያት ምዕ. 28 ፍቕዲ 2፥ እቶም ተቐመጥቲ ማልታ ብዓቢይ ሰብኣውነት ተቀበሉና እንክብል ጳውሎስ ንኣኡን ነቶም ምስኡ ዝነበሩ ካብ ምጥሓል ሓደጋ ዝተረፉን ንኸእንግዱ ዘርኣይዎ ሰብኣውነት ጠቒሶም፡ ጸጋ ጥምቀት ከም ዘተቐበሉ ክርስቲያን፡ ክርስቶስ ኣብቶም ብቐጥታ ኣብ ምጥሓል ሓደጋን ኣብ ካልእ ዓይነት ጸፍዒ ሓደጋ ሕይወት ኣብ ዝርከቡ ንኽንራኸቦም ይደልይ፡ እንገዳ ዝልግስ ድኻ ዘይኵነ ሃብታም እዩ ዝኸውን፡ ዝልግስ ይቕበል፡ ንኻልኦት ሰብኣውነት ምስ እነስተርይእ፡ ኣብቲ ናይቲ ዝተሰግወ እግዚኣብሔር ለጋስነት ዝዋስኡ ንኸውን፡ ይብሉ።
ዕለት 17 ጥሪ 2020 ዓ.ም. ቅዱነቶም ንጐሆ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ኣብ ዝርከብ ቤተ ጸሎት መስዋዕተ ቅዳሴ ኣዕሪጐም ኣብ ናይ ዕለቱ ካብ ወንጌል ማርቆስ ምዕ. 2 ካብ ፍቕዲ 1 ክሳብ 12 ዝተወስደ ምንባብ ኣሞርኵይዞም ኣብ ዝለገስዎ ስብከት፥ ንሓደ መጻጉዕ መእተዊ ምስ ሰኣኑ ናሕሲ ኣፍሪሶም ኣብቲ ኢየሱስ ዝነበሮ ቤት ምውሳዶምን ኢየሱስ ነቲ ልሙስ ሰብ ወደየ ሓጢኣትካ ተሓዲጉልካ እዩ ምስ በሎ፡ እዚ ኢየሱስ ዝበሎን ዝፈጸሞን ተግባር ዘልዓሎ ክትዕን ኣብ መወዳእታ ኢየሱስ ስልጣኑ ንከርኢ ተንስእ ዓራትካ ኣልዒልካ ኪድ ከምዝበሎ ዝገልጽ ኰይኑ ቅዱስነቶም ነዚ እንከብርሁ፥
ሽሕ’ኳ ኣብቲ ኩነታት ብዙሕ ጸገም እንተ ተፈጠረ ኢየሱስ ኣብዚ ፍጻሜ ዝምህረና ዓቢ ነገር ኣሎ፡ ንሱ ከኣ ናብቲ መሰረታዊ ዝኾነ ነገር ንኸነብል እዩ፡ ምስ ኣግዚኣብሔር ርክብ ክህልወና፡ ነቲ ልሙስ ይጥምቶ ሓጢኣትካ ተሓዲጉልካ ከኣ ይብሎ። ካብ ስጋዊ ሕማም ምሕዋይ ሓደ ትዕድልቲ እዩ። ከመይ ጥዕና ስጋና ክንዕቅቦ ዘሎና ትዕድልቲ እግዚአብሔር እዩ። ጐይታ ግን ኣብዚ ፍጻሜ እዚ ጥዕና ልቢ ጥዕና ነፍሲ ክንሕልዎ ዘሎና ጉዳይ ምዃኑ ይምህረና።
እንታይ እዩ እዚ መሰረታዊ እንተኢልና ምስ ኣምላኽ ዘሎና ርክብ እዩ። ንሕና ብዙሕ ግዜ ነዚ ጉዳይ ረሲዕና ነቲ ምንጪ ህላዌናን መሰረትናን ዝኾነ ምስ እግዚአብሔር ክህልወና ንዘለዎ ርክብ ንዝንግዕ ንኽንረኽቦ ንምኻድ እውን ንፈርህ። ኰይኑ ግን ሰውነትና ቊሩብ ክቅንጥወና እንከሎ ፈውሲ ደሊና ዘይንፍንቅሎ እምኒ የለን ኣየናይ ሓኪም ኣየናይ ፈውሲ ይጠቅም ኢልና ላዕልን ታሕትን ንብል። ኰይኑ ግን ብዛዕባ መንፈሳዊ ጥዕናና ኩነታት ጽርየት ልብና ንሓስበሉዶ!
ኣብዚ ክትሕግዘና እትኽእል ሓንቲ ቃል ኢየሱስ ኣላ፣ ንሳ ኸኣ ‘ወደይ ሓጢኣትካ ተሓዲጉልካ እዩ’ ትብል እያ። ነዚ ናይ ሓጢኣትና ምሕረት መድሃኒት ሓሲብናሉዶ ንፈልጥ! እስኪ ናብ ሕልናና ምስል ኢልና ንእግዚአብሔር ምሕረት ክሓተሉ ዘሎኒ ጉዳይ ኣብ ልበይ ኣሎዶ`። ነዛ ሕቶ እዚኣ መብዛሕትና እወ እወ ኩልና ሓጢኣተኛታት ኢና ምሕረት የድልየና ንብል። እዚ ሓፈሻዊት ርእይቶ እዚኣ ከኣ እቲ ጉዳይ ሓይሊ ከምዘጥፍእ ይገብሮ። እቲ ትንቢታዊ ቃል ኢየሱስ መሠረታዊ ጉዳይ ኰይኑ ሓይሊ ዝለበሰ እዩ። ሃየ እምበኣር ሎሚ እውን ግዜ ኣሎና ኢየሱስ ንነፍሲወከፍና ሓጢኣትካ ክሓደገልካ እደሊ ኣሎኹ’ ይብለና ኣሎ። እዚ ምሕረት እዚ ንጥዕና ልብና ንመፈሳዊ ሕይወትና ፈውሲ እዩ፡ ከምዝበሉ ይዝከር።


text:
ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ኤርትራ ዓብላላይ ኮይኖም ኣለው ኢሉ ዝጠቅስ እቲ ሪፖርት፣ካብ ዕለት ናፅነት‘ታ ሃገር ጀሚሩ ክሳብ ሎሚ መንግስቲ ኤርትራ ንሃገራዊ ምርጫ ኣጓቲትዎ‘ሎ፣መዛዘሚ ዘይረኸበ ዘሎ ምስሕሓብ ዶብ ምስ ኢትዮዽያን ጂቡቲን ንምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን ሲቪካዊ ናፅነትን ከምምኽንያት ከምዝጥቀመሉ‘ውን ይጠቅስ።
ሃገራዊ ኣገልግሎት መወዳእታ ዘይብሉ‘ዩ ይብል ሪፖርት ምንስቴር ወፃኢ ኣሜሪካ።መንግስቲ ኤርትራ ግና ነዚ ገምጋም‘ዚ ኣይቅበሎን።ፍትሒ ስለዘይዋሃብ፣ሰባት ንዓመታት ይእሰሩ።መንግስቲ ንናፅነት ምዝራብ፣ሚድያ፣ ምእካብ፣ምውዳብን ሃይማኖትን ገዲቡ‘ሎ።ንዜጋታት፣ወፃእተኛ ተቀማጦ ኣብ‘ታ ሃገር፣ዲፕሎማስያውያንን ሰብኣዊን ትካላት ልምዓትን ናይ ምዝውዋር ናፅነቶም‘ውን ተገዲቡ‘ሎ።ኣስገዳድ ግፋን ምልመላን‘ውን ተራእዩ‘ዩ።
ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዒራ-ዒሮ መራሒ ጋንታ ዝነበረ ኢዮብ ባህታ ሃብተማርያም ካብ ኤርትራ ሃዲሙ‘ዩ።ንሱ ኣብ ዒራ-ዒሮ 35 ላዕለዎት መንግስታዊ ሰበ-ስልጣን፣ጋዜጠኛታትን ካልኦትን ተኣሲሮም ኣለው ይብል። ካብ‘ሞንጎኦም፣ኣብ ኤርትራ ዴሞክራስያዊ ለውጢ ንክተኣታተው ዝሓተቱ ኣባላት ጉጅለ-15 ይርከብዎም።15 ካብ‘ቶም እሱራት ብሰንኪ መግረፍቲ፣ ሕፅረት ሕክምናን መግቢን ከምኡውን ብርቱዕ ሃሩር ሞይቶም‘ለው።
መንግስቲ ኤርትራ፣ነቶም ኣብ ጥቃ ዕደና ዝካየደሉ ዝተረኽቡን፣ካብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ክሃድሙ ዝፈተኑን ዜጋታት፣ብቅፅበት ተኲስካ ምቅታል ዝብል ኣሰራርሓ ይትግብር።
መንግስታት ኣመሪካን እንግሊዝን፡ ብዛዕባ መንግስቲ ኤርትራ ዘውጽእዎ ዓመታዊ ጸብጻብ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰል
ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ኤርትራ ዓብላላይ ኮይኖም ኣለው ኢሉ ዝጠቅስ እቲ ሪፖርት፣ካብ ዕለት ናፅነት‘ታ ሃገር ጀሚሩ ክሳብ ሎሚ መንግስቲ ኤርትራ ንሃገራዊ ምርጫ ኣጓቲትዎ‘ሎ፣መዛዘሚ ዘይረኸበ ዘሎ ምስሕሓብ ዶብ ምስ ኢትዮዽያን ጂቡቲን ንምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን ሲቪካዊ ናፅነትን ከምምኽንያት ከምዝጥቀመሉ‘ውን ይጠቅስ።


text:
‘The Princeton Years of the Ethiopian Patriarch Abuna Paulos’ ናይ ኢትዮጵያ ፓትሪያሪክ ኣቡነ ጳውሎስ ናይ ፒሪንስተን ዓማውቲ ብዝብል ኣርእስቲ ኣብዚ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ክፍለ ግዝኣት ኒውጀርሲ ዝርከብ ፍሉጥ ዩኒቨስቲ ፕሪንስተን ናይ ኢትዮጵያ ፓትሪያሪክ ንዝነበሩ ብፁእ ኣቡነ ጳውሎስ ዝዝክር ኣብ ዝሓለፉ ሰሙናት ናይ ሰለስተ ማዕልታት ናይ ዝኽሪ ሰሚናር ኣካይዱ’ሎ።
ኣብቲ ስነርስዓት ናይ ኣቡነ ጳውሎስ ብዝርክት ዝበሉ ስእልታት፣ኣብ 1988 ኣ/ፈ ንናይ ዶክትሬት ድግሮም ዝፅሓፉዎ ፅሑፍ፣ባዕሎም ነቲ ዩኒቨርስቲ ብህያብ ዘበርከቱሎም ታሪኽን ያታን ኦሮቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ኢትዮጵያ ዝገልፁ መፃሕፍቲ፣ኣብ 1992 ኣ/ፈ ናብ ኢትዮጵያ ምምላሶም ዝዝንቱ ኣብ ጋዜጣ New York Times ዝወፀ ፅሑፍን ካልኦትን ንምሪኢት ቀሪቦ ነይሮም።
ኣቡነ ጳውሎስ ናይ PhD ጽሑፎም ክሰርሑ ከለው ዘማኸሩዎም Dr. Karlfried Froehlich፣ኣማሓዳሪ ኣብ ሲያትል ዝርከብ ቤተ ክርስቲያን ደብረሰላም ቅዱስ ሚካኤል፣ኣብ ሎሳንጀለስ ዝርከብ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሚካኤል ኣቡነ ኣረጋዊ ኣገልጋሊ ኣባ ሙሴ በርሀን ንእሽቶ ሓዎም ንኣቡነ ጳውሎሱ ዲያቆን ተወልደ ገብረዮሃንስ ካብ ቦስተን ኣብቲ ስነስርዓት ኣብዝተፈላለየ ኣርእስቲ መደረ ኣስምዒዕም ኣለው።
ብሽም ኣቡነ ጳውሎስ ናይ ስኮላርሽፕ ትምህርቲ ንምሃብ ምንቅስቓስ ከምዝተጀመረ ተፈሊጡ’ሎ።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ የካቲት – 11.2018
ሰንበት ዘዓቢ ጾም
አቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ……………
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ማቴ 6: 1 -19
ብሰብ ምእንቲ ክትረኣዩ ኢልኩም ጽድቅኹም ከይትገብሩ ተጠንቐቑ። እንተዘይኮነ ካብቲ ኣብ ሰማያት ዘሎ ኣቦኹም ዓስቢ የብልኩምን። እምበኣርከ ንስኻ ክትምጽውት ከሎኻ እቶም ግቡዛት፥ ብሰብ ምእንቲ ኺና አዱ ኣብ ናይ ኣይሁድ ጸሎትን ዓበይቲ መገድታትን ከም ዚገብርዎ ኣብ ቅድሜኻ መለኸት ኣይትንፋሕ። ዓስቦም ከም ዝተቐበሉ፥ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ። ንስኻ ግና ምጽዋትካ ብኅቡእ ምእንቲ ኪኸውን ክትምጽውት ከሎኻ የማይነትኻ እትገብሮ ጸጋመይትኻ ኣይትፍለጦ፥ እቲ ብስውር ዚርኢ ኣቦኻ ድማ ብግልጺ ኪፈድየካ ኢዩ፡፡
እቶም ግቡዛት ብሰብ መንቲ ኺረኣዩ፥ ኣብ ናይ ኣይሁድ ኣባይቲ ጸሎትን፥ ኣብ ቀራናታት መገዲን ደው ኢሎም ኪጽልዩ ይፈትዉ እዮም እሞ፥ ክትጽልዩ ኸለኩምከም ከምኣቶም ኣይትኹኑ፥ ዓስቦም ከም ዝተቐበሉ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ። ንስኻ ግና ክትጽሊ ከሎኻ፥ ናብ ቤትካ እቶ፥ ማዕጾኻ ዓጺኻ ናብቲ ብሥውር ዘሎ ኣቦኻ ጸሊ። እቲ ብሥውር ዚርኢ ኣቦኻ ድማ ብግልጺ ኪፈድየካ ኢዩ።
ኣሕዛብ ብምብዛሕ ዘረባኦም ዚስምዑ እዩ ዝመስሎም እሞ፥ ኽትጽልዩ ኸሎኹም ከምቶም ከንቱ ዘረባ ኣይተብዝሑ። እምበርከ ኣቦኹም ከይለመንክምዎ፥ ዜድሊየኩም ይፈልጥ እዩ እሞ፥ ኣይትምሰልዎም ……………..።
- አስተንትኖ
ዝኸበርኩም አኃውትን አኃትን ሰንበት ዘዓቢ ጾም ተባሂላ ትጽዋዕ: አብዚ ጎይታናን አምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብቃሉ ብፍሉይ መገዲ ከመይ ገርና ከም እንምጽውት – እንጽሊ- ከም እንጸውም ይምህረና፡: ከመይ ገርና እምበአር ምጽዋትና አብ ቅድሚ አምላኽ ንፍጽም። ምእንቲ ደቂ ሰባት ክርእዩልና ኢልና ዘይኮነስ – ነቲ ብስውር ዝሪኢ አምላኽ ኢልና ክንገብሮ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ ይምዕደና። ስለዚ እግዚአብሔር ንነፍሲ ወከፍና ብምሕረትን ብርኅራኄን ምጽዋትና ምእንቲ ኽቕበል ብወገና ኩሉ ኢቲ እንገብሮ ብፍቕሪ ክንገብሮ ንዕደም አለና። ምስ ኩሉ ድካ ሓገዝና ዘድሊዮ ኃውና ኃፍትና ለጋሳት ኮይና ክንርከብ ንዕደም። ክርስቶስ ነቶም ብሰብ ምእንቲ ክረአዩ ኢሎም ሰናይ ነገር ዝገብሩ ደቂ ሰባት ክወቕሶም ንርኢ። በዚ ከአ ሓድሽ ናይ ጸሎት ጽም ምጽዋት አገባብ ይምሕር። እንተዘይኮነ ካብቲ ኣብ ሰማያት ዘሎ እግዚአብሔር ዓስቢ ከምዘይብልና የሰምዓልና አሎ። ነዚ ኩሉ ክርስቶስ አብዚ ዓለም እዚ ኣብነት እቲ ሓቀኛ ጾም – ጸሎት- ምጽዋት ትምህርቱ ሂቡና ኢዩ። ክትጸውም ከለኻ . . አንዳበለ ጾምካ ፍረ ምእንቲ ክህልዎ አንታይ ክንገብር ከምዘለና መገዲን ኣገባብን ሓቢሩና ኢዩ. . ማቴ 6: 16። ስለዚ ንነፍሲ ወከፍ ኣማናይ ኣብ ጉዕዞ እምነቱ ንኽዓቢ ናብ ቅድስና ንኽበጽሕ ብፍሉይ መገዲ ኣብዚ ዓቢ ጾም እንጅምረሉ ዘለና ግዜ – ብፍሉይ መገዲ አብዚ ቅዱስ ተግባራት እዚ ክንሳተፍ ይግብአና። ኢሳይያስ አብ መዕራፍ 58 ብዛዕባ ሓቀኛ ጾም ክገልጽ ከሎ ከምዚ ይብል፦ ጸሎትኩም አብ ላዕሊ ኸም ዚስማዕ ጌርኩም ሎኢ አይትጾሙን ኢኹም ዘለኹም እቲ አነ ዝፈትዎ ጾምሲ እዚ ኢንጌራኹም ንጥሙይ ምምቃል፥ ነቶም ዝተሰዱ ድኻታት አብ ቤትኩም ምቕባል፥ ዕሩቕ እንተረአኩም ምኽዳን ወዘተ ኢዩ እናበለ ይጽሕፍ። እዚ ዓይነት ምጽዋትን ጾምን ኢና እምበአር ክንገቢር ክርስቶስ ሎሚ ብቤተክርስቲያኑ ብቃሉ ዝዕድመናን ዝጽወዓናን ዘሎ።
እዚ ዓይነት ተግባር ወይ ነዚ ጸዋዕታ እዚ ብፍቅሪ ተደሪኽና ምእንቲ ፍቕሪ ኣምላኽ ኢልና ክንገብሮ ኣብ ማቴዎስ 6 ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ በዚ ናይ ሎሚ ቃል ይምህረና አሎ። “ ብሰብ ምእንቲ ኽትረኣዩ ኢልኩም ጽድቅኹም ከይትገብሩ ተጠንቐቁ። እንተዘይኮይኑ ካብቲ ኣብ ሰማያት ዘሎ ኣቦኹም ዓስቢ የብልኩምን። እምበኣር ንስኻ ክትጸውም ከለኻ፥ የማነይቲ እትገብሮ ጸጋመይትኻ ኣይትፍለጦ፥ እቲ ብስውር ዚርኢ ኣቦኻ ድማ ብግልጺ ክፈዲየካ ኢዩ። ክትጽሊ ከለኻ ናብ ቤትኻ፥ እቶ፥ ማዕጾኻ ዓጺኻ ናብቲ ብስውር ዘሎ ኣቦካ ጸሊ. . . .ይብለና ። ስለዚ አብዚ ግዜ እዚ ናብቲ ማኅደር መንፈስ ቅዱስ ዝኾነ ቤተና አቲና ምስ እግዚአብሔር አምላኽና ግላዊ ርክብ – ጸብጻብ ክንገቢር ይዕድመና። መርመራ ክርስቲያናዊ ሕይወትና፡ ጉዑዞና ክንገቢር ንዕድም። ምስ እግዚአብሔር አምላኽናን አኅዋትናን ዘሎና ርክብ ክነስተንትን ንዕደም። እግዚአብሔር አቦና ከይለመናዮ ኩሉ ዘድሊየና ከምዝፈልጥን ዝህበናን አሚና ብእመንት አብኡ ቀሪብና ነቲ ንሱ “አብ ሰማይ እትነብር አቦና፥ ስምካ ይቀደስ ፥ መንግስትኻ ትምጽእ እናበለ ንሓዋሪያት ዝመሃሮም ጸሎት ክንደግም ይዕድመና።
ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን ጾም እምበአር ንደጋዊን ውሽጣዊን ጉዕዞ መንፈሳዊ – ክርስቲያናዊ ሕይወትና ገምጋም እንገብረሉን – ንስሓ ብምእታው ምስ እግዚኣብሔር ኣምላኽናን ሓውናን እንዕረቐሉ ቅዱስ ግዜ ኢዩ። “እምበኣር ሕጂ’ውን ብጾምን ብብኽያትን ብቑዘማን ብምሉእ ልብኹም ናባይ ተመለሱ …ክዳውንትኹም ዘይኮነ ልብኹም ቅደዱ… እግዚኣብሔር ንኹራ ደንጓዩ ብምሕረት ምሉእ’ዩ ካብ ክቐጽዕ ክርሕርሕን ክምሕርን እዩ ዝፈቱ’ሞ ናብ እግዚኣብሔር ኣምላኽኩም ተመለሱ’’ ይብለና አሎ አምላኽና። ስለዚ እዚ ግዜ እዚ ብጾምን ጸሎትን ናብ እግዚኣብሔር አምላኽና እንምለሰሉ – ብሓጢአትና እንሓዘነሉ – ከምቲ አቐዲማን ዝበልናዮ ምስ ኃውና እንዕረቀሉ ሰላም እንገብረሉ – ብተግባርናን ኣተሓሳስባናን ክንልወጥ፡ ብፍሉይ መገዲ ድማ ጸሎት መግቢ ዕለትና ዝኾነሉ ግዜ ኢይሞ እግዚአብሔር ፍረ ዘለዎ ጾም ክገብረልና ብአማልድነት እኖና ቅድስቲ ድንግል ማሪያም ይሓግዘና። አሜን
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
ኣብ ከተማ መቐለ ዳርጋ ኩሉ ህዝቢ ዝፈልጦ ሓደ መንእሰይ ካብ 1,638 ሰባት ሰሙናዊ ዕቁብ ይእክብ። ደሱ ፀጋይ (ማዲ) ይበሃል። ፃማ ስርሑ ድማ ዓመታዊ ኣርብዕተን ፈረቓን ሚልየን ቅርሺ ይረክብ።
ዕላማና መንኣሰይ ብዕቁብ ኣቢሎም ገንዘብ ክውህልሉን ዳሓር ድማ ናብ ስራሕ ክወፍሩን ምምራሕ እዩ ይብል።
ማዲ ገና ካብ ወዲ 6 ዓመት እናሃለወ ምስ ሰበይቲ ኣቦኡ ከምዝዓበየን ወዲ 9 ዓመት እንተሎ ንግዲ ከምዝጀመረን ይዛረብ። ኦቾሎኒ ሒዙ ብምዛር ዝጀመረ ማዲ ካውኡ ቀፂሉ ሎቶሪ፣ ካሴት ጐና ጎኒ ትምህርቱ ድማ ኣብ ገዛውቱ (ከባቢ ደብረ ዳሞ) ጆተኒ ምክራይ ጀሚሩ፣ ብሽክለታ እውን የካርይ ነይሩ። በዚ ኣይተወሰነን እንዳ ቪድዮ ከፊቱ ካሴት የካርይ፤ ገንዘብ ምስ ኣዋህለለ ክልተ ባጃጅ ዓዲጉ ድማ ሰረሐ።
ካብ 2003 ዓ.ም ንነዘ ማዲ ዕቁብ ብዝብል ዕቁብ ዝእክብ ማሕበር ኣጣይሹ ይሰርሕ'ሎ። ኣርባዕተ ኣሕዋቱ እውን ምስኡ ስራሕ ቈፂሩ የስርሕ።
ማዲ ብስርሑ ኣዝዩ ንጡፍን ሕጉስን፣ ምስ ብዙሓት ብቐሊሉ ሕውስውስ ዝብልን ዝረዳዳእን ምዃኑ ይፍለጥ፤ እዚ ድማ ካብ ኣተዓባብያይን ካብቲ ዘሕለፍክዎ ህይወትን ዝብገስ እዩ ይብል መንእሰይ ደሱ (ማዲ)።


text:
ኣረሜናዊ ጉጅለ፣ ካብ ዝጨወዮም ስደተኛታት ክትሃድሙ ፈቲንኩም ንዝበሎም ብውሕዱ 10 ኤርትራውያን ብዘስካሕክሕ ኣገባብ ከምዝቐተሎም ነቲ ፍጻሜ በኣዒንቶም ካብ ዝርኣዩ ኤርትራውያን ሓደ ንቪኦኤ ገሊጹ። እቲ ኣብዚ እዋን'ዚ ናብ ኤውሮጳ ሰጊሩ ዘሎ ናይ ዓይኒ ምስክር እቲ ኩነታት ኣዝዩ ስለዝረበሾ ኣብ ጭንቀት ከም ዘሎ ኣብ ቀጻሊ ቃለ- መጠይቅ ከምዝህበናን ገሊጹልና'ሎ ።
ስድራቤታት ናይ ገለ ካብቶም ግዳያት ዳዒሽ ዝኾኑ ኤርትራውያን ከም ዝተረድኡ ዘሙኡ ሓደ ካብቶም ግዳያት ምኻኑ ንቪኦኤ ዝገለጸ ነባሪ እስራኤል ኣዲስ ኪዳነ ገሊጹልና'ሎ።
ንኩነታት ስደተኛታት ብቀረባ ትከታተሎ ሜሮን እስቲፋኖስ'ዉን ዛጊት 12- ስድራቤታት ተረዲኦም'ለው ክትብል ገሊጻ'ላ።
እቲ ጉጅለ፣ ቅድሚ ሎሚ ብዘስካሕክሕ ኣገባብ ናይ ዝቀተሎም ኣስታት 30 ዝኾኑ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ቪድዮ ዘርጊሑ ምንባሩ ይዝከር።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ፍሉይ ልኡኽ ዩናይትድ ስቴትስ ንቀ፟ርኒ ኣፍሪቃ ጄፍሪ ፌልትማን ኣብ ግብፂ ፣ ኤርትራ ፣ ሱዳንን ኢትዮጵያን ዝነበሮም ፈላምይ በፅሓ ዛዚሞም ምምላሶም ዝዝከር እዩ ። ዘሕለፍዎ መልእኽቲ'ውን ዩናይትድ ስቴትስ ኣብቲ ዞባ ንዝለዓሉ ቅልውላዋት ኣፍልጦ ብምሃብ ንምፍታሕ ከመትፅዕር፣ ንምዕባለን ምርግጋኣትን ቀርኒ ኣፍሪቃን ድምፂ ዜጋታቱ ዝሰምዕን ዝርዳእን መንግሲቲ ዘለዋ ዞባ ንምፍጣር ልዑል ሓገዝ ከምእትገብር ዝሕብር እዩ ።
ኣብዚ እቲ ፈላማይ ግና ሉኣላዊነታን ሓድነታን ዘኽበረት ኢትዮጵያ ንምዕዋት እዚ ራእይ ወሳኒት እያ ኢላ ትኣምን ።ኮይኑ ግና ኣብ መላእ እታ ሃገር ፖለቲካውን ዓሌታውን ምክፍፋላት እናወሰኸ ብምምፅኡ ዓብዪ ስግኣት ኣለዋ ። ኣብ ትግራይ ዝፍፀም ዘሎ ግፍዕን ምውሳኽ ህፁፅ ሓገዝ ሰብኣውያን ዘድልዮም ህዝብን ብዝኾነ መልክዑ ተቀ፟ባልነት የብሉን ።
ዩናይትድ ስቴትስ ስምምዕ ጠጠው ምባል ተኹሲ ንኽፍፀምን ከምኡ'ውን እዚ ጭካነ ዝተምልኦ ጎንፂ ብቅ፟ልጡፍ ጠጠው ንኽብልን ፃዕራ ትቅ፟ፅል ። ከምዓኡ'ውን ህይወት ንምድሓን ዘድልዩ ሓገዛት ምቅ፟ራብን ኣብ ምጥሓስ ሰብኣዊ መሰላት ዝሳተፉ ዘለዉ ብሕጊ ተሓተቲ ንምግባር ምስ መሻርኽታ ብሙዃን ትሰርሕ ።
ኣብ ትግራይ ዘሎ ቅልውላው ዓብዪ ትርጉም ዝነበሮ ሃገራዊ ኣፋፍኖት ለውጢ ዘተዓናቀ፟ፈ ፈተና እዩ ። ፍሉይ ልኡኽ ዩናይትድ ስቴትስ ፌልትማን ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪን ካልኦት ላዕለዎት ሰበስልጣን ኢትዮጲያን ኣብ ዘዘራረብሉ እዋን እዞም ፈተናታት ውፅኢታዊ ብዝኾነ መንገዲ ንምፍታሕ ናፃን ፍትሓውን መረፃ ብምክያድ ሰብኣው ን ፖለቲካውን መሰላት ኩሉ ኢትዮጵያዊ ዘኽበረ ሃገራዊ ምርድዳእ ንምፍጣር ብዝግበር ፃዕሪ እዩ ።እዚ ድማ ሓይልታት ኤርትራ ካብ ኢትዮጵያ ስጋብ ዘይወፁ ተግባራዊ ክኸውን ኣፅግሚ እዩ ኢሎም ። ፌልትማን ኣስመራ ኣብ ዝበፅሕሉ እዋን ‘ውን ወተሃደራቶም ብቅ፟ልጡፍ ከውፅኡ ንፕሬዝዳንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣፅኒዖም ተዛርቦሞም እዮም ።
ኣብ ሱዳን ተፈጢሩ ዝርከብ ፖለቲካዊ ስግግር ኣብቲ ዞባ መርኣያ ኮይኑ ከገልግል ዝኽእል ኣብ ዕድመ ትውልዲ ሓደ ግዘ ዝርከብ ዕድል እዩ ። ፍሉይ ልኡኽ ፌልትማን ንኣመራርሓ ሱዳን ከምዝበልዎም ነቲ እታ ሃገር ናብ ዴሞክራሲ ንምስግጋር ኣብ ከይዲ ዝርከብ ፃዕሪ ሱዳን ድሕሪ ሰለስተ ዓሰርተታት ዓመታት ኣብቲ ዞባ መረጋጊኢት ሓይሊ ኮይና ክትዋሳእ ዘኽእላ ቁመና ክትፈጥር ዩናይትድ ስቴትስ ከምእትሕግዛ ፤ ከምኡ’ውን ነቲ ንግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያን ምስሕሓባት ዶብን ኣመልኪቱ ዘሎ ጎንፂ ንምፍታሕን ነቲ ዓንቀፍቀፋት ዝገጥሞ ዘሎ ለውጢ ሱዳን ንኸይተኣጓጎል ዩናይትድ ስቴትስ ሓገዛ ከመትገብር ሓቢሮም ።ፍሉይ ልኡኽ ፌልትማን ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ትሃብፆ ዘላ መፈልፈሊ ሓይሊ፣ ደሕንነቱን ኣጠቃቅማ ማይን ኣመልኪቶም ምስ መራሕቲ ኣዲስ ኣበባ ፣ ካይሮን ካርቱምን ተዘራሪቦም እዮም። እዚ ብሞንጎኛታት ሕብረት ኣፍሪካ ክፍታሕ ዝግበኦ ጉዳይ እዩ ። ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ሰላምን ስምምዓትን ንኽዓስል ኣበርቲዓ ከምእሰርሕ ኣብሪሁ ።


text:
ሰለስተ ሃገራት ኣፍሪቃ፡ አንጎላ፡ኬንያን ሩዋንዳ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ነሓሰ ወሳነ ዝኾነ ምርጫ ከካይዳ እየን። ሰለስቲአን ሃገራት ብኩሉ መዳይ ዝተፈላልያ እየን እንተኾነ ንኩነታተን ተመሳሳሊ ዝገብሮ ሰለስቲአን ሃገራት ልዑል ውጥረት ዘለዎ ብዙሓት ብቀረባ ዝከታተልዎ ምርጫ ብምክያደን እዩ።
ካብዘን ሰለስተ ሃገራት ኣብ መጀመርያ ሰሙን ወርሒ ነሓሰ ምርጫ ተካይድ ሩዋንዳ’ያ፡ ካብ ቀንዲ ተወዳደርቲ ድማ ነታ ሃገር ካብ 1994 ዓ.ም ጀሚሮም ዝመርሕዋ ፕረዝደንት ፓል ካገመ እዮም። ፕረዝደንት ካጋመ ኣብ 1994 ዓ.ም ኣብታ ሃገር ዘጋጠመ ምጽናት ዓሌት ድሕሪ ምዝዛሙ ነታ ሃገር ክመርሑ ዝጸንሑ ምኳኖም’ውን ይፍለጥ።
ኣብ ፖለቲካዊ ጉዳይ ቀርኒ ኣፍሪቃ በዓል ሞያ ዝኾኑ ሙሪቲ ሙቲንጋ ካብ ዓለምለኸ ክራይስ ግሩፕ ግን ውጽኢት እዚ ምርጫ ዘገርም ከምዝኸውን ይገልጹ፡ ብተወሳኺ ንሶም እቲ ዲሞክራሲያዊ መስርሕ ነታ ሃገር ኮነ ንሃብታማት መሻርክቲ እታ ሃገር አገዳሲ ምኳኑ ይገልጹ።
“ይመስለኒ ነቲ ሩዋንዳ ርእሰ መላኺ ስርዓት ዲዩ ዘለዋ ወይስ ንኣገባብን መስርሕን ዲሞክራሲያዊ ምርጫ ዘኽብር ስርዓት ንዝብል ሕቶ ዝምለሰሉ ምርጫ እዩ ኽከውን ብፍላይ ድማ ሩዋንዳ ሓንቲ ካብተን ቀንዲ ልዑል ሓገዝ ምዕራባዊያን ትርኸብ ሃገር ብምኳና አገዳሲ ምርጫ’ዩ።"
ኣብ ካልኣይ ሰሙን ወርሒ ነሓሰ ዝኻየድ ምርጫ ኬንያ ኣብ መንጎ ናይ ነዊሕ እዋን መራሒ እታ ሃገር ፕረዝደንት ኡሁሩ ኬንያታን መራሒ ተቓወምቲ ራይላ ኦዲንጋ ክካየድ እዩ።
ምስ’ዚ ብዝተሓሓዝ ሕብረት ኣውሮጳ ንናይ ሩዋንዳ ምርጫ ዋላ ሓደ ተዓዛባይ ከምዘይልእኽ ብኣንጻሩ ናብ ኬንያ ግን 100 ተዓዘብቲ ከምዝልእኽ ኣፍሊጡ’ሎ።
ኣብ ምርጫ 2007 ዓ.ም መራሒ ተቓወምቲ ኦዲንጋ ምስ ተሳዕሩ ብዝተላዕለ ንምጥፋእ ህይወት ልዕሊ 1,100 ሰባት ምክንያት ዝኾነ ፖለቲካዊን ዘርኣዊ ግጭታት ተኸቲሉ ኬንያ ቅዋማዊ ለውጢ ምትእትታዋ ይፍለጥ።
ማቲንጋ ግን እዚ ናይ ወርሒ ነሓሰ ምርጫ እቶም ለውጢታት ክቅጽሉ ድዮም ወይስ ክቋረጹ ዘፍልጠሉ እዩ ይብሉ።
“ከምቲ ናይ 2007 ዓ.ም እዚ ናይ ሕጂ ምርጫ’ውን ዝተቐራረበ’ዩ ኽከውን፡ ውጥረት ኣብ መንጎ ተወዳደርቲ ልዑል’ዩ፡ ብተወሳኺ ከም ምርጫ ቦርድ ዝአመሰለ ትካላት ድማ ዝተዋህቦም ሓላፍነት ንምፍጻም ኣብ ቃልሲ ይርኸቡ።”
ኣብ ሳልሳይ ሰሙን ወርሒ ነሓሰ ምርጫ ተካይድ ድማ ብነዳዲ ሃብታም ዝኾነት ኣንጎላ እያ፡ እዚ ምርጫ ንመጀመርያ ጊዜ ናይ ነዊሕ እዋን መራሒ እታ ሃገር ፕረዝደንት ጆስ ኤድዋርዶ ዶስ ሳንቶስ ዘይሳተፍሉ ምርጫ’ዩ ኽከውን። ወዲ 74 ዓመት ፕረ. ሳንቶስ ድሕሪ 38 ዓመታት መሪሕነት’ዮም ኣብዚ ናይ ሎሚ ዓመት ምርጫ ካብ መዝነቶም ከምዝወርዱ’ውን ዘፍለጡ ይኹን ደአ እምበር እቲ ምርጫ ሕጂ’ውን ኣብ መንጎ ገዛኢ ፓርትን ተቓዋሚ ፓርትን እዩ።


text:
ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝነበረ ርክብ ድሕሪ ምቁራጹ ንፈለማ ልዝብ ዝለዓለ ጉጅለ ልኡኽ ኤርትራ አዲስ አበባ ምእታው ከምዘሓጎሶ ዋና ጸሓፊ በዓል ስልጣን ልምዓት በይነ መንግስታት ሃገራት ምብራቅ ኣፍሪቃ ማሕቡብ መዓሊም አፍሊጦም።
ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ አብይ አሕመድ ዝወሰድዎ ተበግሶ ‘ተባዕ’ ክብሉ ዝጸውዕዎ ክኾኑ ከለው ብዙሕ ዝተአሳሰረን ጸጋታት ዘለወን ክልቲኣን ጎረባብቲ ሃገራት ናብዚ ፈላማይ ስጉምቲ ከምዘብጸሓን እቶም ዋና ጸሓፊ ኢጋድ ኣብቲ ዘውጽእዎ መግለጺ ገሊጾም።
“እቲ ልዝባት ኣብ መንጎ ህዝብታት ኢትዮጵያ ኤርትራን ብሓፈሻ ኸአ ኣብቲ ዞባ ዝነአድ ፈረ ከምዝርከቦ እምነት ኣምባሳደር መዓሊም’ዩ” ዝበለ’ቲ መግለጺ እቲ ልዝባት ብዕውት ንክኻየዱ ኢጋድ ክገብሮ ዝከአል ኹሉ ንምግባር ውፉይ’ዩ ኢሉ’ሎ።
እቲ መግለጺ ወሲኹ ናይዞም ሓደሽቲ ለውጢታት ብዝለዓለ ብርኪ ተረባሕቲ ንዝብልዎም ህዝብታት ክልቲኣን ሃገራት እንዃዕ ሓጎስኩም ኢሉ'ሎ።


text:
Radio Erena: 28 December 2020
ኣብ ዶብ ሱዳንን ኢትዮጵያን፣ ጸጸኒሑ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ግጭታት፣ ሰራዊት ሱዳን ንዝበዝሐ ክፍል ናይቲ ከሰሓሕብ ዝጸንሐ መሬት ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሩ ከምዘእተዎ ኣፍሊጡ።
ሚኒስተር ዜና ሱዳን፣ ፈይሰል ሳልሕ፣ ንሮይተርስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ ዛጊት ካብ 60 ክሳብ 70% ናይቲ ብኢትዮጵያ ተታሒዙ ዝጸንሐ መሬት፣ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ሰራዊት ሱዳን ከምዘሎ ገሊጹ።
‘ሽግራት ንምፍታሕ ኣብ ዘተ ኢና ንኣምን’ ዝበለ እቲ ሚኒስተር፣ ተሪፉ ዘሎ ክፋል መሬትና ንምምላስ ግና ሰራዊትና ግቡኡ ይፍጽም ኣሎ ክብል ጠቒሱ።
ሱዳን፣ ብኢትዮጵያ ድሕሪ ዝተፈነወላ ተደጋጋሚ መጥቃዕቲ፣ ኣብ ዝወሰደቶ ግብረ መልሲ’ያ፣ ነቲ ንሓያሎ ዓመታት ከሰሓሕበን ዝጸንሐ ዞባ ኣልፋሽጋ ንዝበዝሐ ክፋሉ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽራ ከምዘእተወቶ ትሕብር ዘላ።
ኣብቲ ከባቢ ዝነበሩ ኣሽሓት ኢትዮጵያውያን ሓረስቶት፣ ሃዲሞም ናብ ኢትዮጵያ፣ ከባቢታት መተማን ጎንደረን ከምዝተበታተኑ ይግለጽ።
ኣብ መንጎ ሱዳንን ኢትዮጵያን ጸጸኒሑ ዝካየድ ዘሎ ግጭት፣ ናብ ምሉእ ኵናት ከይዓርግ’ዩ ተሰጊኡ ዘሎ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ብዛዕባ’ዚ ዝካየድ ዘሎ ግጭታት ብዝምልከት ዝርዝራዊ መግለጺ እኳ እንተዘይሃበሉ፣ ምስ ሱዳን ንዘሎ ጸገም ብዘተ ንምፍታሑ ጻዕርታት ክቕጽል ምዃኑ’ዩ ዘመልክት።
ኣብዚ ኣብ መንጎ ሱዳንን ኢትዮጵያን ተጎሃሂሩ ዘሎ ውጥሪ፣ ናብ ምሉእ ኵናት እንተዓሪጉ፣ ጎረባብቲ ሃገራት፣ ብፍላይ ድማ ኤርትራን ግብጽን በብረብሐአን ኢደን ክሕውሳ ከምዝኽእላ ተንተንቲ ይእምቱ።
=================


text:
Radio Erena: 07 February 2019
ኣብ ዓዲ ሓሎ፣ ኣብ ሓለዋ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ተዋፊሮም ዝርከቡ ኣባላት ሰራዊት፣ ነፍሲ ወከፎም 10 ሽሕ ናቕፋ መተባብዒ ተዋሂብዎም።
ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት፣ ኣብ ሓለዋ ፕረዚደንት ንዝርከቡ ኣባላት ሰራዊት፣ ብፍሉይ ዝተዋህበ ብተዛማዲ ብርክት ዝበለ መተባብዒ ገንዘብ፣ ኣብ መንጎ ሰራዊት ተፈጢሩ ዘሎ ምክፍፋል፣ ንህይወት እቲ ፕረዚደንት ኣብ ሓደጋ ከየእቱ ካብ ምስጋእ ዝተገብረ ሓለፋ ምዃኑ’ዮም ነዚ ሓበሬታ እዚ ዝልኣኹ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ዘመልክቱ።
ኣብ ኤርትራ፣ ልዕሊ 5 ሽሕ ናቕፋ ጥረ ገንዘብ ከይንቀሳቐስ ዝኽልክል ኣዋጅ ወጺኡ እኳ እንተሎ፣ እዚ ንኣባላት ናይታ፣ ካብ ተወርዋሪ እዚ፣ ናይ 525 ተዋጺኣ ኣብ ሓለዋ ናይቲ፣ ኣብ ዓዲ ሓሎ ዝርከብ መንበረ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ተዋፊራ ዘላ ኣሃዱ ዝተዋህበ ገንዘብ ግና ነዚ ዝጥሕስ’ዩ።
ብደረጃ ሃገራዊ ኣገልግሎት ተታሒዞም ዘለው ኣባላት ሰራዊት፣ ንዝቕጽል ኣርባዕተ ዓመታት ክሳብ 2023 ከምዘይጣየሱ ተነጊርዎም ከብቅዕ፣ ዝኾነ መተባብዒን ደጋፍን ከምዘይተገብረሎም ይፍለጥ።
ኣብ ልዕሊ’ዚ፣ ዝበዝሑ ኣባላት ሰራዊት፣ ወሰኽ ደሞዝ ክግበረልኩም’ዩ ካብ ዝብሃሉ ጥራይ ካልኣይ ዓመቶም ሓሊፉ ኣሎ።
ኣብ ልዕሊ ጀነራል ስብሓት ኤፍሬም ድሕሪ ዝተኻየደ ፈተነ ቅትለት፣ መንበረ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኮይኑ ዘሎ ዓዲ ሓሎን ከባቢኡን ጽዑቕ ሓለዋ ይካየደሎ ከምዘሎ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
====================


text:
ድሕሪ’ዚ ኹሉ ኣማኢት ኤርትራውያን ዘጥፍአ መቕዘፍቲ ማእከላይ ባሕሪ፡ ገለ ካብቶም ብሕታዊ ገንዘባዊ መኽሰቦም ጥራይ ዘቋምቱ ዘይሕጋውያን መሰጋገርቲ፡ ብፍላይ ድማ ወዲ ቐሺ ተባሂሉ ዝፍለጥ መሰጋገሪ፡ ነቶም ካብ ቅልውላው ሊብያ ኣምሊጦም ኣብ ቱኒዝያ ኣብ ግዝያዊ መዕቆቢ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ‘ናብ ጥልያን ብቐጥታ እትኣቱ ተተኣማምን መርከብ ኣዳልየ ኣለኹ’ ዝብል ግጉይ ሓበሬታ ብምዝርጋሕ ናብ ሊብያ ተመሊሶም ጃልብኡ ክመልኡሉ ይጽውዖም ምህላዉ ምንጭታት ይሕብሩ ኣለዉ።
ከምቲ ኣብ ኩሉ ኩርንዓት ዓለም ዝካየድ ዘሎ መደባት ህዝባዊ ኣኼባታት ብኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራሲያዊ ለዉጢ፣ ኣብ ኦታዋ ዋና ከተማ ካናዳ ብዕለት 6 ሕዳር 2010 ዓ.ም፣ ዕዉት ኣኼባ ብኣባል ኮምሽን ኣቶ ክብሮም ደብሩ ተኻይዱ።
በዓል መስቀል ንህዝቢ ኤርትራ በዓል ሰላምን ፍቅርን ሕድገታትን ክኸውን ከኣ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ይምነ።
እቲ ሰለማዊ ሰልፊ፡ ሰኑይ ነሓሰ 16፡ 2010 ዓ.ም. ከባቢ ፍርቂ መዓልቲ፡ ኣብ ኣፋፌት ህንጻ ናይ ከንቲባ ኣኒስ ፓርከር፡ ዝርከብ ሲቲ ሃል ዝበሃል ቦታ እዩ ነይሩ።
ብምክንያት ዓለምለኻዊ መዓልቲ ነጻ ፕረስ ሎሚ ኣብ ከተማ የቶቦሪ ብድምቀት ከምዝተኸብረን አብቲ በዓል ብርኽት ዝበሉ ኤሪትራውያንን ሸውደናውያንን ከምዝተረኽቡ ኽፍለጥ ተኻኢሉ::
(ፍጻሜታት ከባቢ) – ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ጉዳይ ጋዜጠኛ ኣቶ ዳዊት ኢሳቕ ኣብ መጽሔታት ኖርወይ ዓቢ ቴማ ኮይኑ ቀንዩ። እዚ ክኸውን ዝኸኣለ ድማ፤ እቲ ንተቓለስቲ ናይ ናጻ ሓሳብ ምግላጽ መሰል ተባሂሉ፣ ብሃገር ኖርወይ ዝምወል፣ ዓመታዊ ሽልማት ክቕበል ስለ ዝተሓርየ እዩ። ገለ ካብተን በቲ ጉዳይ ተገዲሰን ዝጸሓፋ ጋዜጣታት ድማ፣ ”ኣፍተንፖስተን” ዝተባህለት፣ ኣብ ትሕቲ ”ናይ ናጻ ሓሳብ ምግላጽ ሽልማት ንኤርትራዊ”፤ ”ዳግስ-ኣቪሰን” ዝተባህለት ድማ ኣብ ትሕቲ፣” እሱር ጋዜጠኛ ሽልማት ስዒሩ” ዝብል ኣርእስትታት፣ ብስእሊ ናይ ጋዜጠኛ ዳዊትን ስድርኡን ኣሰንየን ብሰፊሕ ጽሒፈን።
113 ኤርትራውያን መሃንድሳትን ጆመትራታትን ቀየስትን “ግብሪ ብግቡእ ኣይከፈልኩምን“ ዝብል ክሲ ተመስሪቱሎም ጉዳዮም ን2 ዓመት ዝኣክል ተንጠልጢሉ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ብሰኑይ 6 ሚያዝያ 2009 ኣብ ኣስመራ ኣብ ዝውዓለ መጋበእያ ፍሉይ ቤት ፍርዲ፡ ንኹሎም ክሱሳት ጸዊዑ ኣብ ዘመሓላለፎ ጃምላዊ ፍርዲ ንነብሲ ወከፎም ካብ 10 ሽሕ ክሳብ 130 ሽሕ ዝበጽሕ ገንዘባዊ መቕጻዕቲ ሽዑ ንሽዑ ክኽፍሉ ከምዝበየነሎም ምንጭታት ኣሰና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም። ብመሰረት’ቲ ሓበሬታ እቶም ሽዑ ዝኸፈሉ 86 ሞያውያን ብዋሕስ ክፍትሑ ከለው፡ እቶም ዝተረፉ ደቀንስትዮን ኣደ ቆልዑን ስንኩላንን ዝርከብዎም 27 ድማ፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ተዳጕኖም ኣለው።
ካብ ህዝቢ ኤርትራ ዝዘመቶ ልዕሊ ሓደ ቢልዮን ዶላር ኣዋፊሩ፡ ሓደ ካብ ቀንዲ ወነንቲ ብርክታት ቻይናዊት ትካል ጊሊ ኣወቶሞቢል ሆልዲንግ ክኸውን ዝበቕዐ ፕረሲደንት ኢሰያስ፡ ሽወደናዊት ትካል መፍረ-መካይን ቮልቮ፡ ምስታ ቻይናዊት ትካል ኣብ ዝገበረቶ ውዕል ቢዝነስ፡ ገንዘቡ ኣብ ናይ ምዕራባውያን ትካላት እንተዋፊሩ ውሕስነት ከምዘይብሉ ብምግላጽ ዕቃበታት ብሰንኪ ምርኣዩ፡ እታ ቻይናዊት ትካል ነቲ መስርሕ ውዕል ስለዝሰረዘቶ፡ በዚ ኸኣ ሽወደን ከምዝተቖጥዐት ምንጭታትና ሓቢሮም።
ብመጀመርያ ካብቲ ስጋ ሰብ ለበስ ኣራዊት ስርዓት ህግደፍ ብሰላም እንቓዕ ወጻእካ ክብለካ ይፈቱ ብምቕጻል አቲ ኣራዊታዊ ባህርያት ህግደፍ ብጭብጥታት ኣሰኒኻ ብምቕላዕካ ምስጋና ይግብኣካ:: እዚ ድማ ሓደ ዓቢ ነገር አዩ:: ኮይኑ ድማ እዚ ካብ ባሕሪ ብጭልፋ ምዃኑ እዩ ምኽንያቱ ኣብ ዓለም መንግስታት ይኹኑ ውልቀሰባት ሎሚ ውሃ ዘበለ ብዓይነቱ ብዓይነት ኣባላቱን ቤት ትምህርትታት ክሰርሑ ድቓስ ዘይብሎም ይሓድሩ ኣለዉ ኣብ ኤርትራ ድማ ውሃ ዘበለ ኣብያተ ማእሰርትታት ክሰርሑ ከይደቐስካ ምሕዳር እዩ:: እቲ ኢሰብኣዊን ጨካን ኣተሓሕዛን ድማ ብኡ መጠን ይዛይድ ግና ይንዋሕ ይሕጸር ካብ ተሓታትነት ከምዘይሃድሙን ፍረ ዕብዳኖም ድማ ክሓቕፉ ምዃኖም ጊዘ ባዕሉ ከርእየና እዩ::


text:
Radio Erena: 18 November 2020
ኣብ ምብራቕ ሱዳን፣ ዞባ ከሰላ፣ ኣዛዚ ፖሊስን ዋና ጸሓፊ ምምሕዳርን ካብ መዝነቶም ክእለዩ ዝጽውዕ ሰለማዊ ሰልፊ ተኻይዱ።
እቲ ብሰውራዊ ኪዳን ምብራቕ ሱዳን ዝተጸውዐ ሰለማዊ ሰልፊ፣ ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን፣ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ንዝኸፈትዎ ቶዅሲ ብምዅናን፣ ፈጸምቱ ናብ ሕጊ ክቐርቡ ጸዊዑ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ፣ ኣማሓዳሪ ከሰላ ኮይኑ ንዝተመዘዘ ተወላዲ ቀቢላ ቢን ዓምር ንምቛም፣ ካብ ቀቢላ ሃደንደዋ ዝኾኑ ቤጃ፣ ሰፊሕ ተቓውሞታት ከምዘካየዱ ዝዝከር’ዩ።
ፖሊስ፣ ነቶም ተቓውሞ ዘካይዱ ዝነበሩ ሰልፈኛታት ንምብታን ኣብ ዝተኮስዎ ጠያይቲ ድማ ብውሕዱ 8 ሰባት ክቕተሉ እንከለዉ፣ 10ታት ቆሲሎም’ዮም።
እቲ ምብራቕ ሱዳን፣ ኣብ መንጎ ብሄረ ቤጃ ዝኾኑ ቀቢላታት ሃደንደዋን ቤን ዓምርን፣ ዝተጎሃሃረ ግጭጣት እናበኣሰ ድሕሪ ምምጽኡ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ዓብደላ ሓምዶክ ነቲ ዝተሸመ ኣምሓዳሪ፣ ከሰለ ከይበጽሐ ካብ ስልጣኑ ከምዝሰጎጎ ይዝከር።
እዚ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ኣብ ከሰላ፣ ኣብ ዝርከብ ኣይ ዕዳጋ ቦታ፣ ኣእዳው ብምትሕሓዝ ሰንሰለታዊ መስርዕ ሰብ ብምቛም ዝተኻየደ ተቓውሞ ድማ፣ ነቶም ዝተረፉ ሓለፍቲ፣ ኣዛዚ ፖሊስን ዋና ጸሓፊ ምምሕዳርን ካብ ስልጣኖም ንምእላው ዝዓለመ’ዩ።
ፖለቲካውያን ሓይልታት ዞባ ምብራቕ ሱዳን፣ ኣብ ከተማ ጁባ ንዝተኸተመ ስምምዕ ሰላም ሱዳን ስለዘይተቐበሉ፣ እቲ ብዙሕ ክፋሉ ምስ ኤርትራ ዝዳወብ ዞባ፣ ገና ተኣፋፊ ኮይኑ ይቕጽል ኣሎ።
================


text:
Radio Erena: 11 March 2020
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሳምሕ ሾክሪ ዝመርሖ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ግብጺ፣ ሃገራት ዓረብ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ጸቕጢ ክገብራ ንምጽዋዕ ዝዓለመ ዑደት ኣብ ምክያድ ይርከብ።
ልኡኽ ግብጺ፣ ካብ 8 መጋቢት ኣትሒዙ ናብ ሸውዓተ ሃገራት ዓረብ ምብጻሕ ዘካይድ ዘሎ፣ ኢትዮጵያ ንሃገራዊ ድሕነት ግብጺ ኣብ ሓደጋ ዘእቱ ፕሮጅከት ምህናጽ ዲጋ ተሃድሶ፣ ብዘይስምምዕ ክትቕጽሎ ምውሳና ድሕሪ ዝተፈጥረ ተወሳኺ ምስሕሓብ’ዩ።
እቲ ልኡኽ፣ ብፍላይ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ቅርበት ኣለዎም ንዝብሎም ንጉስ ሳልማን ናይ ስዑዲ ዓረብን ኣልናህያን መራሒ ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ካብ ፕረዚደንት ኣልሲሲ ዝተላእከ ደብዳቤታት ከብጽሕ’ዩ።
ማሕበር ሃገራት ዓረብ፣ ብ4 መጋቢት፣ ብደረጃ ሚኒስተራት ኣብ ዘካየዶ መበል 153 ዋዕላ፣ ኣብ ኣብ ጉዳይ ናይል ንረብሓ ግብጺ ዝሃሲ ዝኾነ ስግሙቲ ከምዝቃወም ኣፍሊጡ።
ኣባላት ማሕበር ሃገራት ዓረብ፣ ኢትዮጵያ ናብቲ ብሃንደበት ደው ዘበሎ ዘተ ክትምለስ በብወገነን ጻዕርታተን ክቕጽላ’ውን ተላብዩ።
ሱዳን፣ ግና ንብምሉኡ’ቲ ግብጺ ብዛዕባ ኣጠቓቕማ ናይል ብዝምልከት ናብ ማሕበር ሃገራት ዓረብ ዘቕረበቶ ጠለባት ተቓውሞታት ከምዘለዋ ኣፍሊጣ’ያ።
ኢትዮጵያ፣ ብኣመሪካን ባንክ ዓለምን ተማእክሉ ክካየድ ዝጸንሐ ዘተ ኣጠቓቕማ ናይል ሃንደበት ከምዘይትሳተፍ ምግላጻ ዝፍለጥ’ዩ።
ብውሳኔ ኢትዮጵያ ከምዝተቖጥዐት ዝገለጸት ግብጺ፣ ፕረዚደንት ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲ ምስ ላዕለዎት ወትሃደራውያን ኣዘዝቱን ናይ ጸጥታ ኣማኸርቱን ኣብዚ ጉዳይ ብምትኳር ይመያየጥ ከምዘሎ ዝተፈላለዩ ወገናት እታ ሃገር ሓቢሮም።
===============


text:
Radio Erena: 02 October 2018
ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን፣ ኣብ ዶባተን ክርአ ንዝጸንሐ ጸጥታዊውን ወትሃደራውን ምትፍናን ንምእላይ፣ ካብ ወትሃደራዊ ህላዌ ናጻ ዝኾነ ዞባ ንምኽፋት ይዘራረባ ከምዘለዋ ተሓቢሩ።
ክልቲኤን ሃገራት ነዚ ብመትከል ከምዝድግፍኦ ዝሓለፈ ሰሙን ስምምዕ ድሕሪ ምኽታመን፣ ኣብ ግብሪ ንምውዓሉ፣ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት ክልቲኤን ሃገራት ተወሳኺ ዝርርብ የካይዱ ኣለዉ።
ብሰንበት 30 መስከረም ኣብ ዝተኻየደ ቀዳማይ ርክብ ብጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ክልቲኤን ሃገራት ዝምርሑ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት፣ ብዘይካ’ቲ ኣብ ምኽፋት ካብ ወትሃደራዊ ህላዌ ናጻ ዝኾነ ዶብ፣ ኣብ ጉዳያት ጸጥታ ብሓባር ንምስራሕ ዘኽእሎም ነጥብታት’ውን ዘርዚሮም።
ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ሱዳን ጀነራል ኣል ማሂ ምስ ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ደቡብ ሱዳን ጀነራል ገብሪኤል ጆክ ራይክ ድሕሪ ምርኻቡ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ምኽፋት እቲ ካብ ወትሃደራዊ ህላዌ ናጻ ዝኾነ ዞባ፣ ንዝምድና ክልቲኡ ህዝብታት ብዝያዳ ዘደልድል’ዩ ክብል ገሊጹ።
ክልቲኤን ሃገራት ዶባተን ካብ ወትሃደራዊ ህላዌ ናጻ ንምግባር ዝሰማምዓ ዘለዋ፣ ካብን ናብን ንዝካየድ ናይ ሰብን ንግድን ናጻ ምንቕስቓስ ንምትብባዕ’ዩ።
===============


text:
Radio Erena: 20 September 2020
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዘጽነሖም መራሕቲ ተቓወምቲ ውድባት፣ ብሽበራዊ ንጥፈታት ከምዝኸሰሶም ቤት ጽሕፈት ኣኽባር ሕጊ’ታ ሃገር ብ19 መስከረም ኣፍሊጡ።
ድሕሪ ሞት ድምጻዊ ሃጫሉ ዳግማይ ዝተወለዐ ዓሌታዊ ግጭት፣ ኣብ ምስዋር ኢድ ኔሩኩም ብምባል ዝቐርብ ዘሎ እዚ ክሲ፣ እቶም 23 ውልቀሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ካብ ዝኣትዉ ሕጂ’ዩ ብወግዒ ዝንገር ዘሎ።
ከም ጀዋር መሓመድ፣ በቀለ ገርባ፣ ጸጋየ ረጋሳ፣ ብርሃነመስቀል ኣበበ ዝርከብዎም እቶም ብሽበራ ተኸሲሶም ዘለዉ ውልቀሰባት፣ ቤት ፍርዲ፣ ገበነኛታት እዮም እንተ ኢሉ፣ ክሳብ ንሕልፈት ማእሰርቲ ክፍረዱ ከምዝኽእሉ፣ ክኢላታት ሕጊ እታ ሃገር ይገልጹ።
ጠበቓ ጀዋር መሓመድ ንኣሶሼትድ ፕረስ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ነቲ ወግዓዊ ክሲ፣ ከም ሰቡ ኣብ ማሕበራዊ ሜድያ ምስተዘርገሐ ብምርኣዩ ከምዘጉሃዮ ድሕሪ ምግላጽ፣ ፖለቲካዊ ዕላማ ደኣምበር መርትዖ ከምዘይብሉ ኣመልኪቱ።
ኣብ እዋን’ቲ ዓሌታዊ ግጭት፣ ብውሑዱ 180 ሰባት ክሞቱ እንከለዉ፣ ቁጽሮም ብልክዕ ዘይተፈልጠ ከኣ ከምዝቖሰሉ ዝዝከር’ዩ።
ካብ ወርሒ ሓምለ ኣትሒዙ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝርከብ ጀዋር መሓመድ፣ ግቡእ ሕክምናዊ ረዲኤት ኣይግበረሉን ኣሎ ብዝብል ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ልዕሊ ዘካዪዱ ዝነበሩ ሰባት፣ ሓይልታት ጸጥታ’ታ ሃገር ብዝኸፈቱዎ ተኹሲ፣ ብውሑዱ ሓሙሽተ ሰባት ህይወቶም ስኢኖም’ዮም።
ዕድመ ስልጣን ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ፣ ኣብ ዝመጽእ ዘሎ ወርሒ’ዩ ብወግዒ ከብቅዕ ኔሩዎ። እንተኾነ ብሰንኪ ለበዳ ኮቪድ 19 እቲ ሓፈሻዊ ምርጫ ንዘይተወሰነ እዋን ብምስግጋሩ፣ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ንክንደይ እዋን ኣብ ስልጣን ክጸንሕ’ዩ ብወግዒ ዝተሓበረ ነገር የለን።
====================


text:
Radio Erena: 30 March 2020
መንግስቲ ኤርትራ፣ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣትሒዙ፣ ምስፍሕፋሕ ኮረና ቫይረስ ንምግታእ፣ ከም ታክሲን ኣውቶቡሳትን ዝኣመሰለ ናይ ብሒቲ ይኹን ናይ መንግስቲ ህዝባዊ መጓዓዝያታት ደው ክብል ከምዝወሰነ ዝዝከር’ዩ።
እንተኾነ፣ እቲ መንግስቲ ሓካይም፣ ነርሳት፣ ተሓጋጋዝቲ ነርሳትን ካልኦትን ዝርከብዎም ሰብ ሞያ ጥዕና ነናብ ዝሰርሕሉ ሆስፒታላን፣ ትካላትን ጥዕናን ዝመላለሰሉ ኣማራጺ መጓዓዝያ ብዘይምቕራቡ ካልእ ሻቕሎት’ዩ ፈጢሩ።
ሓያሎ ካብዞም ሰብ ሞያ ጥዕና፣ ብሰንኪ መጓዓዝያ፣ ዝሓለፈ ሳልስቲ ናብ ዝሰርሕሉ ማእከላት ክበጽሕሉ ብዘይምኽኣሎም፣ ኣብቲ ማእከላት ጥዕና ኣብ ርእሲ ዝጸንሐ ናይ ህዝቢ ምጭንናቕ ተወሳኺ ጻዕቒ’ዩ ምፍጣሩ ነዚ ሓበሬታ ዝልኣኹ ወገናት ኣመልኪቶም።
ኣብዚ ንህዝቢ ኣንጸላልይዎ ዘሎ ናይ ጥዕና ብድሆ፣ መንግስቲ ሰብ ሞያ ጥዕና፣ ንጥፈታቶም ብድሕነትን ምቹእነትን ዘሳልጥሉ ኩነታት ክፈጥር’ውን ናብ ሚኒስትሪ ጥዕና ጻውዒት የቕርቡ ምህላዎም ኣቶም ምንጭታት ብተወሳኺ ኣገንዚቦም።
=============


text:
Radio Erena: 18 September 2018
18 መስከረም ምእሳር ላዕለዎት ሰበስልጣንን ጋዜጠኛታትን ኤርትራ፣ ኣብ ወጻኢ ብዝርከቡ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ትዝከር ኣላ።
ሚኒስተራትን ላዕለዎት ሓለፍትን መንግስቲ ኤርትራ፣ ፕረዚደንት ኢሰያስ ንዘቕረቡሉ እማመ ብልዝብ ክፈትሖ ብዘይምድላዩ፣ ንኣባላት ህግደፍን ባይቶን ኣብ ዝዘርግሑዎ ቅሉዕ ደብዳበ፣ ማእከላይ ባይቶ ውሽጣዊ ሕግታት ከምዘይሓንጸጸ፣ ኣኼባታት ፈጻሚ ቤትጽሕፈትን ማእከላይ ባይቶን ከምዝቦኾረ፣ ብዝርዝር ድሕሪ ምግላጽ ኣቦ ወንበር ባዕሉ ፕረዚደንት ኢሰያስ ብምዃኑ ከም ጠንቁ ከኣ ኲናት ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ምጅማር በይናዊ ውሳኔ ምግባሩ ብዝርዝር ኣቕሪቦም።
ነዝን ካልእን ጠለብ ዘቕረቡ ፖለቲከኛታትን ድምጾምን ድምጺ ህዝቦምን ኣብ ምስናድ ዝነጠፉ ጋዜጠኛታትን ሰራሕተኛታት ሜድያን፣ ከካብ ዝተረኽቡሉ ተኣርዮም ኣብ መሓዩር ካብ ዝኣተዉላ ዕለት ጀሚሩ፣ ብዘይዝኾነ ደሃይ ምስዋሮም፣ ኣብ ታሪኽ ኤርትራ ጸሊም ነጥቢ ዝገደፈ ፍጻሜ ኮይኑ ይርከብ።
ኣብ ዝተፈላለየ ከተማታት ዝርከቡ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ፣ ናይ 17 ደቓይቕ ናይ ጸጥታ ግዜ ንዕለት 18 መስከረም ብምጽዋዕ፣ ንዝኽሮም ደው ከምዝብሉ ከካብ ቦትኡ ዝበጽሓና ሓበሬታ የመልክት።
ብመሰረት ኣህጉራውያን ተጣበቕቲ መሰላት፣ ፕረዚደንት ኢሰያስ ሓደ ካብ ረገጽቲ ናጽነት ሓሳብካ ምግላጽ ተባሂሉ ኣብ ጸሊም መዝገብ ሰብኣዊ መሰላት ካብ ዝሰፍር 17 ዓመታት ኣቑጺሩ ኣሎ። ኤርትራ’ውን ንሰሜን ኮርያ ተኸቲላ ብናጽነት ፕረስ ካብ ሃገራት ዓለም ኣብ መወዳእታ ተሰሪዓ ትርከብ።
እዞም ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ፣ ወርሒ መስከረም እናክትመጽእ፣ ኤርትራ ኩሉ ዓይነት መሰላት ዝኽበረላ፣ ሰብ ብቅሳነት ወፊሩ ዝኣትወላ፣ ቅዋማዊትን ብስርዓተ ሕግን እትመሓደር ክሳብ እትኸውን ቃልሶም ከምዝቕጽሉ፣ መብጽዓኦም ዘሐድሱላ ወርሒ ኮይና ትርከብ።


text:
Radio Erena: 19 May 2016
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ዝርከቦም ልዕሊ 40 ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ኣብ ጉዳይ ዋሕዚ ስደተኛታት ዘተኮረ ዋዕላ ኣብ ሮማ ኣካይዶም።
እቲ ብሮቡዕ 18 ግንቦት ዝተኻየደ ዋዕላ፣ ኣብ ሊብያ ምርግጋእ ብምፍጣር፣ ብመንገዲ እታ ሃገር ንዝርአ ዘሎ ዋሕዚ ስደተኛታት ንምግታእ ኣብ ዝብል ነጥቢ ዘተኮረ’ዩ።
ኢጣልያ፣ እዚ ንዋሕዚ ስደተኛታት ክገትእ ይኽእል’ዩ ዝብል ተስፋ ኣሕዲራትሉ ዘላ ዋዕላ ምስ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ንመጻኢ’ውን ኣብ ዓመት ክልተ ግዜ ኛተኻየ ብስሩዕ ክቕጽል ከምእትደሊ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ፓውሎ ጀንቲሎኒ ኣፍሊጡ።
እቲ ሚኒስተር፣ ዋዕላ ሃገራት ኣፍሪቃን ኢጣልያን ቅድሚ ምጅማሩ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሊብያ መሓመድ ሲያላ ኣብ ጉዳይ ምግታእ ዋሕዚ ስደተኛታት ብዝምልክተ ስምምዓት ከምዝኸተመ ይፍለጥ።
ኢጣልያ፣ ነዚ ምስ ሃገራት ኣፍሪቃ ብምትሕብባር ከተካይዶ ወጢና ዘላ ስደተኛታት ናይ ምግታእ መደባት ደገፍ ሕብረት ኤውሮጳ ንምርካብ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ኣብ ብራስለስ ብ ዘካየድ ኣኼባ ናይቲ ሕብረት ከተቕርቦ’ያ።
ኢጣልያ ነዚ ምስ ሃገራት ኣፍሪቃ ብምትሕብባር፣ ኣብ ሊብያ ምርግጋእ ብምፍጣር ዋሕዚ ስደተኛታት ናይ ምግታእ መደባት ንምትግባር ናይ ቢልዮናት ዶላራት ባጀት ወጢናትሉ ምህላዋ ይግለጽ።
========================


text:
ኢህወዴግ ምስ መድረኽን ካልኦት ሓቀኛ ተቓወምቲ ምስ ዝበሎም ፓርታትን ብቕልጡፍ ክዛተ ኣለዎ ይብል።
መድረኽ ሎሚ ኣብ ዝውጽዖ ጋዜጣዊ መግለጺ መንቀሊ ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ ይጋፋሕ ኣሎ ዝበሎ መረረ ህዝብን ሰላማዊ ናይ ተቓውሞ ምንቅስቓስን ኣገዛዝኣ ውልቀ መላኺ ኢህወዴግ ዝፈጠሮ ብልሽው ምምሕዳር እዩ ይብል።
ብተወሳኺ መድረኽ ነቲ መንግስቲ ኢህወዴግ ዝህቦ ዘሎ ግብረመልሲ ምስ ፋሽሽታዊ ጭካነ የመሳስሎ።ሓላፊ ርክብ ህዝቢ መድረኽ ኣቶ ጥላሁን እንደሻው ብተወሳኺ ከምዚ ኢሎም።
‘ንናይቲ ህዝቢ ሰላማዊ ናይ ተቓውሞ ምንቅስቓሳት ካብ ፋሽሽታዊ ጭካነ ብዘይንእስ ናይ ምጭፍላቕ ስጉምቲ እናወሰደ ዝርከብ መንግስቲ ኢህወዴግ እቲ ጸገም ስእነት ሰናይ ምሕደራ ጥራሕ ከምዝኾነ ዘቕርቦ ዘሎ ምክንያት መድረኽ ብትዕዝብቲ ይከታተሎ’ሎ።’
ሰናይ ምምሕዳር ኣጉዲሎም ዝበሎም ሰበስልጣናት ካብ ሓደ ስልጣን ናብ ካልእ ስልጣን ከሸጋሽጎም ንርኢ ኣለና፤መንግስቲ የቕርቦ ንዘሎ ይቕሬታ እውን መድረኽ ኣይቅበሎን ይብሉ።
መንግስቲ ካብ ጃምላዊ ማእሰርቲ ብተወሳኺ ኣብ እዋን ደርጊ ከምዝነበሮ ኣስከሬን ፈቐዶ ክሳብ ምድርባይ በጺሑ’ሎ ይብሉ ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ኣቶ ጥላሁን።ካብ ክልል ኦሮሚያ 2,627 ዜጋታት ካብ ሕጊ ወጻኢ ተኣሲሮም ይሳቐዩ ኣለው ይብል።ብግፍዒ ንዝተቐትሉ ተሓተቲ ናብ ሕጊ ኣየቕረበን ብኣንጻሩ ማእሰርቲ ቀጺሉዎ’ሎ ይብል።ኢህወዴግ ምስ መድረኽን ካልኦት ሓቀኛ ፓርትታትን ተቓወምቲ ዝብሎም ብህጹጽ ክዘራረብ ኣለዎ ኢሉ’ሎ።
መንግስቲ ግን ስነ ምግባር ምርጫ ኣይንፍርምን ምስ ዝበሉ መድረኽን ካልኦትን ተቓዋሚ ፓርታት ከምዘይዘራረብ ብተደጋጋሚ ክገልጽ ጸኒሑ’ዩ።
ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኣብ ውሽጥና ብዘሎ ብልሽውና ንሕቶታት ህዝቢ ቕልጡፍ ምላሽ ብዘይምሃብና ምስ ህዝቢ ኣብ ቅርሕንቲ እናኣተና ንርኸብ ክብሉ ኣብ ቀረባ ንፓርላማ ተዛሪቦም ነይሮም።
እቶም ቅርሕንቲ ኣብ ገሊኦም ቦታታት ግጭት ኣስዒቦም እዮም፤ካብ ጫፍ ትግራይ ክሳብ ጫፍ ደቡብ እዚ ጸገም ሓደን ተመሳሳልን ስለዝኾነ ምስ ህዝቢ ክንትዓረቕ ኣለና ክብሉ ገሊጾም እዮም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ደጋፊት መንግስቲ ወ/ሮ ሕድያት ራያ፡ ኢህወደግ ንኢትዮጵያ ናብ ዝሓሸ ኢኮኖሚያዊ ደረጃ ኣሳጊርዋ`ዩ ክትብል ከላ፡ ደጋፊ ዓረና-መድረኽ ኣቶ ኣለምሰገድ ኣያልነህ ብወገኑ ናብራ ሓረስታይ ትግራዋይ ንዝሓለፈ ልዕሊ ሹድሽተ ዓመት እናንቆልቆለ`ዩ ኸይዱ ይብል። ሳልሳይ ተኻታዓይ ኣቶ መሓሪ ኣበራ ግን፡ ኣብ ኢትዮጵያ ምርጫ ንምክያድ ዘኽእል ዲሞክራሲያዊ ባይታ`ውን ኣይተፈጥረን ይብል። ነቶም ኣጋይሽ ዓዲሙ ዘካትዐ ተወልደ ወልደገብርኤል`ዩ።
“ኢህወደግ ዝኽተሎ ኣብዮታዊ ዲሞክራሲ፡ ንሕብረተሰብ ብደርቢ ዝመቓቕልን፡ ደጋፍን ተቓዋምን ኢሉ ዝገምዕን ብምዃኑ፡ ግጉይ ስርዓት`ዩ” ይብል ደጋፊ መድረኽ ኣቶ ኣለምሰገድ ኣያልነህ። ደጋፊት መንግስቲ ሕድያት ራያ ብወገና፡ ኣብ ባይታ ዘሎ ኩነታት ዘርእዮ ነገር እንተሃለወ ኢህወደግ ምስ ተቓወምቲ ኣብ ፓርላማ ኮፍ ኢሉ ክካታዕን ምርጫ ኸካይድን`ዩ ዝርአ ዘሎ፡ ዲሞክራሲያዊ ትካላት ድማ ኣብ ሓደ ለይቲ ክፍጠር ዝኽእል ኣይኮነን ኢላ። ኣቶ መሓሪ ኣበራ ድማ፡ “ኢህወደግ ንወተህደራዊ ሓይሊ፡ ንሓይሊ ጸጥታ፡ ንትካላት ፍትሒ ኸምኡ`ውን ንቦርድ ምርጫ ባዕሉ ዝቆጻጸሮ ክሳብ ዝኾነ፡ ምርጫ ምግባር ንህዝቢ ምትላል`ዩ” ይብል።
ኣቶ ኣለምሰገድን ኣቶ መሓሪን ካብ መንጎ ቀንዲ ተዋሳእቲ ፓል ቶክ ኣሉላ ኣባ ነጋ ክኾኑ ኸለዉ፡ ወ/ሮ ሕድያት ራያ ካብ ኣመሓደርቲ ፓል-ቶክ ገዛ ተጋሩ እያ።


text:
Radio Erena: 06 December 2020
ካቢኔ ሚኒስተራት ሱዳን፣ ነቲ ብመሰጋገሪ ቆንስል ዝቐረበ እማመ ብወግዒ ከምዝነጸጎ ኣፍሊጡ።
እቲ ብኣልቡርሃን ዝቐረበ እማመ፣ ብሓሙስ 3 ታሕሳስ ልሒኹ ምስ ወጸ፣ ኣብታ ሃገር መዛረቢ ኣርእስቲ ኮይኑ ድሕሪ ምቕናይ እዩ፣ ካቢኔ ሚኒስተራት ትማሊ ብወግዒ ከምዝነጸጎ ዘፍልጥ ዘሎ።
ጋዜጠኛታትን ፖለቲከኛታትን ሱዳን ኣብ ዝህብዎ ዘለዉ ትንታነ፣ ዓብላሊ ሓይሊ ሒዙ ዘሎ ወተሃደራዊ ምምሕዳር’ቲ መሰጋገሪ መንግስቲ፣ ስልጣን ምሉእ ብምሉእ ንምቁጽጻር ባይታ የጣጥሕ ኣሎ ክብሉ ይነቕፉ።
እቲ ከም መመሓዳደሪ ሕጊ ኮይኑ ክቐርብ ዝድለ ዘሎ ንዝምድና’ተን ልፍንቲ መስሪተን ዘለዋ ማሕበራትን ወተሃደራዊ እዚን፣ ንመሰል ደቀንስትዮን ህጻናትን ዝገፍፍ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፣ ንውልቀ ምልኪ ዝዕድም’ውን ምዃኑ እዩ ዝግለጽ ዘሎ።
በዚ ዝረአ ዘሎ ምቅይያራት ምምሕዳራዊ ቅጥዕታትን ሕጋጋትን ዘይዕጋበቶም ዝገልጹ ዘለዉ ተቐማጦ ከተማ ካርቱም ብወገኖም፣ ደም ዝኸፈልናሉ ህዝባዊ ለውጢ፣ በቲ ወተሃደራዊ ሓይሊ ተጨውዩ ክብሉ ምረቶም ይገልጹ ኣለዉ።
==============


text:
ምኽትል ኦሳማ ቢን ላዲን ኮይኑ ዝፀንሐ ኣይማን ኣል ዘዋህሪ ሓድሽ መራሒ ኣልቃይዳ ከምዝተመረፀ ሓደ መርበብ ሓበሬታ ጂሃድ ኣፍሊጡ።ብትውልዲ ግብፃዊ ዝኾነ ኣሸባሪ ንኦሳማ ቢን ላዲን ከምዝትክእ ትፅቢት ነይሩ።
እቲ መርበብ ሓበሬታ ሎማዕንቲ ሓሙስ ኣብዝውፅኦ ፅሑፍ ኣይማን ኣል-ዘዋህሪ ሓላፊ እቲ ጉጅለ ኮይኑ’ሎ ይብል።ናይ ኣልቃይዳ ናይ ፖሊሲ ለውጢ ከምዘይህሊ’ውን እቲ ፅሑፍ ህገልፅ።ብናይቲ ጉጅለ ሓፈሻዊ ኣመራርሓ ከምዝተወሰነ’ውን እቲ ዝወፀ ፅሑፍ ይሕብር።ቢን ላዲን ብናይ ኣሜሪካ ስርሒት ኣብ ፓኪስታን ካብዝቕተል ጀሚሩ ዘዋህሪ መራሒ ክኽውን ከምዝኽእል ክዝረብ ፀኒሑ እዩ።
ናይ ሸሞንት ሰነ መልእኽቲ ኣይማን ኣልዘዋህሪ እቲ ጉጅለ ኣንፃር ኣሜሪካዊነት ከምዘተኩር ከምዚ ኢሉ ነይሩ።’’ኣሜሪካ ውልቀሰብ ወይ’ውን ሓደ ጉጅለ ኣይኮነን ዝገጥማ ዘሎ።የግዳስ ብናይ ጂሃድ ህዳሰ ዝተበራበራ ዓመፅቲ ሃገራት እየን’’ ይብል ኣል-ዘዋህሪ።
ኣብ ቀረባ ኣዋርሕ ዝተጋፍሐ ናይ ዓረብ ህዝባዊ ዓመፅ ንኣልቃይዳ ናብ ጎድኒ ብምግዳፍ ፖለቲካውን ዲሞክራሲያውን ለውጥታት ንኽግበሩ ይፅውዕ ነይሩ።ኣብ ናይ ዓረብ ፔነንሱላ ዝርከብ ኣልቃይዳ ግን ኣብ እዋን እቲ ዘይምርግጋእ ባይታ ዝረክብ ዘሎ ይመስል።
ኣብ የመን ዝመደብሩ ጉጅለ ኣንፃር ምዕራባዊያን ብምእላም ነቲ ፈላማይ መንቀሊ ዓመፅ እናጠምዘዞ ይርከብ።መራሒ እቲ ጉጅለ ኣንዋር ኣል-ኣውላኪ ኣብታ ፖለቲካዊ ዘይምርግጋእ ዘጋጠማ ዓረባዊት ሃገር የመን ተወሰኽቲ ግዝኣታት ኣብቁፅፅር ከምዘውዐል ክገልፅ ፀኒሑ እዩ።
ዘዋህሪ ብደረቕ መርገፂኡ ይፍለጥ።እምነታቱ ብቢን ላዲን ኣቢሉ ንምስራፅ ይተኣማመን ነይሩ።
ኣብ ለንደን ዝመደብራ ጋዜጣ ኣል-ሓያት ተንታኒ ፖለቲካ ሞሓመድ ሳላሕ እቲ ኽፍተት ንምምላእ ዘዋህሪ ብድምፅን ብምስልን መልእኽታት ብምሕላፍ መራኸቢ ብዙሃን ኣብ ምጥቃም ከምዘድህብ ትፅቢት ይገብሩ።ንሰዓብቱ ክስሕብዶ ይኸውን ዝብል ግን ንፁር ኣይኮነን ይብሉ ብምውሳኽ።
ዘዋህሪ ምስ ግብፃዊያን ቁልፊ ኣባላት ኣልቃይዳ ብዘለዎ ርክብ ናይ ቢንላዲን ናይ ስልጣን ወራሲ ይገብሮ ክብሉ ሳላሕ ይከራኸሩ።


text:
ሰበር ዜና – ቅልውላው ሱዳን ናብ ኤርትራውያን ገጹ ይልሕም
ቅልውላው ሱዳን ናብ ኤርትራውያን ገጹ ይልሕም
ምንጭታት ራድዮ ስምረት ካብ ሱዳን ከምዝሕርብዎ፥ ኣብ ገዳርፍን ከባቢኣን ትማሊ ግንቦት 11, 2019 ዝጀመረ ግጭት ኣብ ሞንጎ ሕብረተሰብ ኑባን በኒ ዓምርን ሎሚውን ይቕጽል ኣሎ።
መንቀሊ ናይቲ ግጭት ገለ ኣባላት ሰራዊት ሱዳን ተወለድቲ ኑባ ነቶም ሱዳናውያን በኒዓምር (ትግረ) ቁጽሮም ንብምዛሕ ንኤርትራውያን በኒ ዓምር ዜግነት ስለ ዝህቡ ኣብ መጻኢ ንሱዳን ዓቢ ስግኣት እዩ ብምባል ዜግነታዊ ግቡኦም ንምንፋግ ኣብ ዝተፈኑሉ እዋን እዩ። በዚ መሰረት ኣብ ህዝቢን ንብረትን ዓቢ ክሳራ ወሪዱ ከምዘሎ ምንጭታት ራድዮ ስምረት ካብቲ ቦታ ይሕብሩ።
እዚ ብዘንቀሎ ኩነታት ኤርትራውያን ተወላዶ በኒ ዓምር ካብ ዝተፈላለያ መዓስከራት ስደተኛታት ሱዳን ብምብጋስ ኣብ ጎኒ እቶም ሱዳናውያን በኒ ዓምር ተሰሊፎም ኣብቲ ግጭት ይሳተፉ ኣለዉ ። ዛጊት ካብቲ በጺሑና ዘሎ ሓበሬታ ካብ ቀቢላ ትግረ ኤርትራዊ ዝርከብዎም ናይ 4 ሰባት ህይወት ክሓልፍ እንከሎ ብወገን ኑባ 41 ሰባት ህይወቶም ሓሊፉ ኣሎ፡ ብዘይካዚ ብርክት ዝበለ ቁጽሪ ዘለዎም ሰባት ከቢድን ቀሊልን ጉድኣት ወሪድዎም ከምዘሎ እቲ ምንጪ ወሲኹ ይሕብር። ንንብረት ብምዝልከት ልዕሊ 300 ዝኸውን ናይ ቀቢላ ኑባ ገዛውቲ ክነድድ እንከሎ ብኣምሳያኡ ልዕሊ 42 ገዛውቲ ተወላዶ ቀቢላ በኒ ዓምር ነዲዱ ኣሎ። ገለ ኣባላት ሰራዊት ሱዳን ደቂ ኑባ ኣብ ጎኒ ህዝቦም ደው ብምባል ብነተጉትን ፈኲስ ብረትን ዝተሰነየ መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊ ደቂ በኒ ዓምር ይፍጽሙ ኣለዉ። እቲ ረጽሚ ክሳብ ሕጂ ይቕጽል ኣሎ፡ እቲ ዘሎ ኩነታት ዘስገኦም ደቂ ካልኦት ቀቢላታት ኤርትራውያን ኣብ ጎኒ በኒ ዓምር ተሰሊፎም ይቃለሱ ከምዘለዉ እቲ ምንጪ ብተወሳኺ ይሕብር። ብኣንጻሩ ካልኦት ቀባኢል’ውን ንተወላዶ ቀቢላ ኑባ ንምሕጋዝ ናብቲ ከባቢ ይውሕዙ ከምዘለዉ ምንጭና ይሕብር። ተወሳኺ ኣብ ዝበጻሓና ብቀጥታ ከነማሓላልፎ ምኹና ንሕብር።
ራድዮ ድምጺ ስምረት


text:
ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ብኹሉ ዓይነት ጾታዊ ርክብ ብብልዕቲ ብመዓክር ወይ ብኣፍ ይመሓላለፍ፡ስለዚ ከኣ ብናይ ሓደ ግዜ ርክብ ክመሓላለፍ ተኽእሎ ኣሎ።ስለዚ እቲ ሕማም ካብ ሓደ ናብ ካልእ ይመሓላለፍ እሞ ካብ ሕማም ናብ ሕማም ይኸውን ማለት እዩ።
ብናይ ሓደ ግዚ ርክብን ብናይ ኣፍ ዝግበር ርክብን ምስቲ ካልእ ጾታዊ ርክብ ክወዳደር ከሎ ሕማም ናይ ምምሕልላፍ ተኽእሎ ውሑድ እዩ።መብዛሕትኦም ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ብፍላይ ኣብቲ ቀዳማይ ደረጃ ድሕሪ በቲ ሕማም ምልካፍካ ዘሎ ግዜ ምልክታት የብሎምን(ብፍላይ ከኣ ኣብ ደቂ ኣንስትዮ)፡ካብዞም ዝስዕቡ ምልክታት ሓደ ወይ ካብኡ ንላዕሊ እንተሎኩም ፡ብሓደ ካብቶም ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ተጠቒዕኩም ከይትኾኑ የጠራጥር እዩ።
- ዘይ ንቡር ፈሳሲ ካብ ብልዕቲ ወይ መትሎ
- ምሕካኽ ወይ ቁስሊ(ዋላ ብዘይ ቃንዛ)ኣብ ከባቢ ጾታዊ ኣከላት ወይ ኣብ መዓኮር
- ኣብ ግዜ ሽንቲ ቃንዛ ወይ ከም ምቅጻል ይስመዓካ/ኪ እንተኾይኑ
እዚ ምልክታት ምህላው ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፉ ሕማማት ኣሎካ ማለት ኣይኮነን፡እንታይ ደኣ ምእንቲ ነጻ ከም ዝኾንካ ከተረጋግጽ ምርመራ ንኽትገብር ይግድዱ።ብኻልኣይ ሸነኽ እዚ ብጾታዊ ሕማማት ምልካፍ ኣብ ምልክታት ዝተመርኮሰ ኣይኮነን፡ስለዚ ነፍስ ወከፍ ሰብ ጾታዊ ርክብ ካብ መጻምዱ ወጻኢ ይፍጽም እንተኾይኑ ኣብ ዝተወሰነ ግዜ ምርመራ ክገብር ይግባእ፡ሓደ ግዜ ኣብ ዓመት ምርመራ ክገብር ተመራጺ እዩ፡ዋላ ምልክታት ከየረኣዩ ንምርግጋጽን ነቲ ዘጋጥም ረኽሲ ከኣ ንምልላይን ምርመራ ክግበር ይግባእ።ኣብ ልዑል ናይ ሓደጋ ቦታ ዘሎዉ ሰባት ንኸመሓላልፉ ዘሎ ተኽእሎ ዓቢ ስለዝኾነ ክምርመሩ ይምረጽ።
እቲ ድሕሪ በቲ ሕማም ምልካፍካ ናይ በሓቂ እቲ ሕማም ከመሓላለፉ ዝኽእለሉ መንገዲን ግዜን ” ናይ መስኮት ግዜ”ናይ ትጽቢት ግዚ ዝበሃል ካብ ጾታዊ ርክብ ዝገበርካሉ ክሳብ ምርመራ ዘሎ ናይ ትጽቢት ግዜ እዩ፡እዚ ከኣ እቲ ምርመራ እሙንን ውጽኢታዊን ንኽኸውን እዩ።ንኹሉ ዓይነት ሕማም ናይ ትጽቢት ግዜ ዝተፈላለየ እዩ።እዚ ዝስዕብ ናይ ዝተፈላለዩ ዓይነት ሕማማት ናይ ምርመራ ግዜ እዩ ፡
ኤች ኣይ ቪ ኤድስ -12 ሰሙናት ካብ በቲ ሕማም ምጥቃዕካ ዘሎ ግዜ
ጅግል-ክልተ ሰሙን ካብ ግዜ ጾታዊ ርክብ
ክላመድያ-ወርሕን ፈረቓን ካብ ግዜ ጾታዊ ርክብ
ፍንጣጣ-ሰለስተ ወርሒ ካብ ግዜ ጾታዊ ርክብ
ናይ ጸላም ከብዲ ሕማም ቢ+ሲ ፍርቂ ዓመት ካብ ግዜ ጾታዊ ርክብ
ናይ ጸላም ከብዲ ሕማም -ካብ ክልተ ሰሙን ክሳብ ሽዱሽተ ሰሙናት ካብ ግዜ ጾታዊ ርክብ
ሄርፐስ-ክልተ ሰሙን ካብ ግዜ ጾታዊ ርክብ
ብሕማም ኤድስ ተለኺፍካ ከይትኸውን/ኒ ትሰግእ/ኢ ዶ ?ድሕሪ72 ሰዓታት በቲ ሕማም ምጥቃዕካ መድሓኒት ክትወስድ ይግባእ(ፐፕ/PEP)።
ንዝኾነ ዓይነት ሕቶታት ብዛዕባ ኤች ኣይ ቪ ኤድስ ናብዚ ዝስዕብ ናይ ሕክምና ተለፎን 03 7919704 ደልሉ።
ብሰዓታትን መዓልታትን፡
ሰንበት 13፡00 – 18፡00
ሰኑይ 13፡00 – 16፡00
ሰሉስ 13፡00 – 18፡00
ረቡዕ 13፡00 – 18፡00
ሓሙስ 09፡00 – 15፡00
ወይ ከኣ ጸሓፉልና ፡ሰራሕተኛታት ናይዚ ሕክምና ክሕግዙኹም ድልዋት እዮም


text:
Radio Erena: 11 November 2019
ኣብ ሱዳን፣ ዞባታት ብሉ ናይልን ሰናርን፣ ካብ 2 መስከረም ኣትሒዙ332 ሰባት ብሕማም ሸሮኽ ከምዝተጠቕዑ ሚኒስትሪ ጥዕና እታ ሃገር ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ኣፍሊጡ።
መግለጺ እቲ ሚኒስትሪ ከምዝሕብሮ፣ ዛጊት 8 ሰባት በቲ ሕማም ሞይቶም።
ውድብ ጥዕና ዓለም ብወገኑ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ከተማ ካርቱም ክልተ ሰባት ብሰንኪ እቲ ሕማም ህይወቶም ስኢኖም።
ኣስታት 8 ሚልዮን ነበርቲ ዘለዋ ከተማ ካርቱምን ከባቢኣን፣ ሕማም ሸሮኽ ጸጸኒሑ ይቀላቐላ ብምህላዉ፣ ናብ ከቢድ ለብዒ ከይሰግገር ኣሻቓሊ ጉዳይ ምዃኑ ወኪል ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ ሱዳን ዶ/ር ንዕማ ኣል ጋሰር ንማዕከናት ዜና እታ ሃገር ገሊጻ።
ንሳ፣ ኣብ ቁጠባዊ ቅልውላው እትርከብ ሱዳን፣ ከም ሸሮኽ ዝኣመሰለ ተላባዒ ሕማማትን ካልእ ባህርያዊ ሓደጋታትን ንምምካት፣ መንግስቲ ምስ ዘሎ ዝተፈላለየ ሕጽረታት በይኑ ዝኽእሎ ጉዳይ ከምዘይኮነ ኣገንዚባ።
ምስዚ ተተሓሕዚኡ፣ ኣብ ምክልኻልን ፍወሳን ሕማም ሸሮኽ፣ ንቅሓት ህዝቢ ኣብ ምስፍሕ ዝዓለመ 1700 ወለንተኛታት ኣብ መላእ ሱዳን ተዋፊሮም ከምዘለው ብተወሳኺ ሓቢራ።
ኣብ ዓመተ 2016፣ ብሰንኪ ምስፍሕፋሕ እዚ ሕማም፣ ኣብ ዶብ ኤርትራን ሱዳንን ብሕጋዊ መንገዲ ዝካየድ ዝነበረ ምስግጋር ሰብን ኣቑሑን ንዝተወሰነ እዋናት ደው ኢሉ ምንባሩ ኣይርሳዕን።
ኣብ ኣፍሪቃ ብተደጋጋሚ ከም ዝኽሰት ዝፍለጥ ሕማም ሸሮኽ ብሰንኪ ረሳሓ ማይ፣ ጽሬቱ ዘይሓለወ ኣከባብን ኣጠቓቕማ ዓይኒ ምድርን ዝስዕብ ሕማምዩ።
=======================


text:
ዝሓለፈ ዓርቢ ንሓደ ስዓት ዝፀንሐ ከቢድ ዝናብን ሓያል ንፋስን ኣብ ከተማ ጁባ ወቒዑ ከቢድ ጉድኣት ኣብፂሑ’ሎ።
ኣብ ደቡብ ሱዳን ዳይረክተር እቲ ትካል ዝኾና ወንዲ ቶይበር ብጨርቅን ሻንባቆን ንዝተሰርሑ መዕቖቢታት ዘይረን ምስ ተዓዘባ ኣብ ዝሃብኦ ቃል ኣብ ውሽጢ ሓደ ስዓት ብዝወቕዐ ንፋስ ዝተሓወሶ ከቢድ ዝናብ 646 መፅለሊታት ዓንዮም ኢለን።እቲ ካምፕ 23 ሽሕ ሰባት ዝነብርሉ እዩ ምስ በላ ኣስዒበን ‘’ናይ ሓደ ስዓት ዝናብ ከምዚ ዝበለ ዕንወት እንድሕር ኣውሪዱ ኣማእቲ መፅለሊታቶም ክስእኑ ናይ ግዜ ጉዳይ እዩ’’ኢለን።
እቶም ዝተመዛበሉ ናብ ብርኽ ዝበለ ቦታ ክንቀሳቐሱ ዓለምለኸ ኮሚቴ ኣድሕን ሓደጋን ካልኦት ትካላትን የተባብዕዎም ኣለው።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኣብ ከተማ ኣስመራ ቅድሚ ሎሚ ኣጋጢሙ ዘይፈልጥ ከቢድ ዝናብን ክሳብ ሓደ ሜትሮ ዝኸውን በረድን ከምዝወቕዐ ተፈሊጡ።ጎዳንናታት እታ ከተማ ከቢድ ውሕጅን ናይ በረድ ኩምራን ስለዘጋጠሞም ትራፊክ ክንቀሳቐስ ኣይክኣለን።
ቴሌቪዥን ኤርትራ እቲ ማዕበል ን90 ደቓይቕ ከምዝወቕዐን ኽፋል እታ ከተማ ብበረድ ከምዝተዓፀወን ፀብፂባ።ላ።ውሕጅ ኣብ ጎደናታት ክውሕዝን መኻይን እውን በቲ በረድ ተዋሒጠን ኣርእያ’ላ ቴሌቪዥን ኤርትራ።
እዋኑ ኣብ ከተማ ኣስመራ በረድ ዝወቕዐሉ’ዃ እተኾነ እዚ ናይ ሎሚ ግን ብፃዕቑን ክብደቱን ንነበርቲ ከተማ ኣስመራ ኣግሪሙሎም ኣሎ።


text:
ወሳኒ ኣብዝሃሉ ነጥብታት ኣተኲሩ ቐፂሉ’ሎ።መሓውራት መሰጋገሪ መንግስትን መቐሎ ስልጣን ቀንዲ ትኹረት እቲ ልዝብ ምዃኑ ናይ ተቓወምቲ ዋና ተደራዳሪ ታባይ ደንጋይ ገሊፆም ኣለው።
ንላዘብ ዘለና መራሕቲ ኢጋድ ኣብ መወዳእታ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ዘፅደቕዎ ናይ መሰጋገሪ መንግስቲ ሰነድ ኣይኮነን ኢሎም ኣለው።ኢጋድ ኣብዚ ሰሙን እዚ ኣብዘውፅኦ መግለፂ ግን መንግስትን ተቓወምትን ነዚ ሰነድ እዚ ምቕባሎም ገሊፁ ነይሩ።
ብመሰረት እቲ ሰነድ ፕሬዝዳንት ሳልቫ ኪር ንመሰጋገሪ መንግስቲ ንኽመርሑ ይፈቅድ።ተቓወምቲ ዘቕርብዎ ቀዳማይ ምንስቴር ድማ ክቕበሉ ወይ ዘይክቕበሉ ከምዝኽእሉ ይሕብር።
ዋና ተዳራደርቲ ተቓወምቲ ታባይ ደንጋይ ግን ነዚ ሰነድ ኣፍልጦ ከምዘይህብዎ ተዛሪቦም ኣለው።
‘’ንዓይ ዝመርሐኒ ብሳላቫ ኪርን ሪያክ ማቻርን 9 ግንቦት 2014 ኣ/ፈ ዝተፈረመ ሰነድ እዩ’’ ምስበሉ ብምቕፃል ‘’ብመራሕቲ ኢጋድ ዝፀደቐ ሰነድ ናተይ ኣይምልከተንን’’ኢሎም።
ተቓወምትን ኣብቲ ድርድር ዝሳተፉ ዘለው ካልኦት ወገናትን ዝተቐበልዎ ካሊእ ሰነድ ኣብ እዋን ስግግር ዝህሊ ፕሬዝዳንት መራሒ ሃገር እቲ ቀዳማይ ምንስቴር ድማ መራሒ መንግስቲ ንክኾኑ ዝሓትት ሰነድ እዩ ኢሎም እቶም ዋና ተደራዳሪ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስታት ባን ኪሙን መራሕቲ ደቡብ ሱዳን ንናይታ ሃገር ዘይምርግጋእ ኣብ ዝፈትሕ ኩሉ ሓቆፍ መቐሎ ስልጣን ክሰማምዑ ኣጥቢቖም ኣተሓሳሲቦም።ክንዲ ዝኣክል ስቅያት ዝፈጠረ ቑስሊ ንስኹም ፈጢርኩምዎ፣ሕዚ ክተሕውይዎ ድማ ኣለኩም ኢሎምዎም ንፕሬዝዳንት ሳልቫ ኪርን ሪያክ ማቻርን።
ምኽንያት ከቢድ ሰብኣዊ ቅልውላው ደቡብ ሱዳን ፖለቲካዊ ቕልስ እዩ ኢሎምዎ ባን ኪሙን።
ልዕሊ ሲሶ እታ ሃገር ዝኸውን ማለት እውን ኣስታት 4 ሚሊዮን ሰባት ብዘተሓሳስብ ሕፅረት ምግቢ ይሳቐዩ ኣለው።ህፁፅ ስጉምቲ እንተድኣ ዘይወሲድና ቅድሚ እዚ ሒዝናዮ ዘለና ናይ ፈረንጂ ኣቆፃፅራ ምዝዛሙ ኣስታት 50 ሽሕ ህፃውንቲ ክሞቱ ይኽእሉ እዮም እዮም ባን ኪሙን።
ሕቡራት መንግስታት ካብ ህውከት ንዝሃደሙ 100 ሽሕ ዝኾኑ ሰባት ኣብ ጆንግለይ፣ኣፐር ናይልን ዩኒቲ ክፍለግ ዝኣትን ከምኡ እውን ኣብ ዋና ከተማ ጁባን ኣብ ዝርከቡ ማእኸላቱ የዕቁብ ኣሎ።


text:
ኣብ ክልል ትግራይ ንፈለማ ግዜ ብቫይረሰ ኮሮና ዝተትሓዙ 4 ሰባት ተረኺቦም:: እቶም 4 ሰባት ካብ ጅቡቲ መፂኦም ኣብ መወሸቢ ማእኸል ዝፀንሑ ምዃኖም’ውን ተገሊጹ’ሎ::
ሓላፊ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ክልል ትግራይ ዶክተር ሓጎስ ጎድፋይ ሎሚ ድሕሪ ቐትሪ ንቴሌቪዥን እቲ ክልል ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ ኣብ ከተማ መቐለ ኣብ ዝርከብ መወሸቢ ማእኸል ተወሺቦም ዝፀንሑ ሰባት ብዝተኻየደ ምርመራ 4 ደቂ ተባዕቲዮ ብቫይረስ ኮረና ከምዝተትሓዙ ሓቢሮም:: እቶም በቲ ቫይረሰ ዝተትሓዙ ሰባት ካብ ጅቡቲ ናብ መቐለ ዝመፅኡ ምዃኖም’ውን ተገሊጹ’ሎ::
እቲ ቫይረስ ከምዝሓዞም ዝተረጋገፀ ሓደ ወዲ 33 ዓመት ዘዋሪ መኪና ብተወሳኺ 28: 25: 24 ዝዕድሚኦም ሰለስተ ሰባት ድማ ሓገዝቲ ዘዋሪ መኪና እዮም:: ዛጊድ ኣብ ክልል ትግራይ ን608 ሰባት ምርመራ ከምዝተኻየደሎም ድማ ሓቢሩ:: ካብቶም ምርመራ ዝተገበረሎም እቶም 268 ሰባት ካብ ጅቡቲ ናብ መቐለ ዝመፁ ኮይኖም እቶም 4 ሰባት ድማ ሎሚ ረቡዕ በቲ ቫይረስ ከምዝተትሓዙ ተረጋጊፁ ኣሎ::
ብተወሳኺ ሚንስትር ሓለዋ ጥዕና ኢትዮጵያ ሎሚ ረቡዕ 25 በቲ ቫይረስ ዝተትሓዙ ሰባት ከምዘለዉ ገሊጹ’ሎ:: ሎሚ ረቡዕ ኣብ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ብተወሳኺ ድማ ኣብ ክልላት ኦሮምያን ደቡብን በቲ ቫይረስ ዝተትሓዙ ሓደሽቲ ሰባት ከምዘለዉ ሓቢሮም ኣለው:: እቲ ኣብ ክልል ትግራይ ዝተረኸበ ምስ ናይ ሚንስትር ጥዕና ዕለታዊ ፀብፃብ ተኻቲቱ ንምንታይ ዘይተገለፀ ንዝብል ካብ ኣመራርሓ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ክልል ትግራይ መልሲ ንምርካብ ብተደጋጋሚ ዝገበርናዮ ፃዕሪ ኣይሰመረን::


text:
Radio Erena: 14 April 2019
ድሕሪ ምእላይ ኣልበሽር ስልጣን ሒዙ ዘሎ ወተሃደራዊ ቆንስል ሱዳን፣ ኣብታ ሃገር ጸኒዑ ዝጸንሐ እዋን እቶ እቶ ከምዘልዓሎ ኣፍሊጡ።
እቲ ቆንስል ብ11 ሚያዝያ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ ህዝባዊ ምልዕዓል ሱዳን ምስ ጀመረ ዝተኣወጀ ናይ ህጹጽ እዋን ኣዋጃት ይምርምሮ ከምዘሎ ድሕሪ ምግላጽ፣ ኣብ እዋን’ቲ ምልዕዓል ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝኣተዉ ሰልፈኛታት እውን ናጻ ክወጹ ኣዚዙ ኣሎ።
ኣፈኛ’ቲ ቆንስል ጀነራል ዓብዱልፋታሕ ኣል ቡርሃን ብሬድዮን ተለቪዥንን’ታ ሃገር ኣብ ዝተመሓላለፈ መልእኽቱ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ኣህጉራዊ ውዕል ሰብኣዊ መሰላት ብግቡእ ክትግበር ሙዃኑ ገሊጹ።
እንተኾነ ተጣበቕቲ መሰላት እታ ሃገር ኣብ ዝህቡዎ ዘለዉ መደረታት፣ ኣብቲ ኣልበሽር ዝመርሖ ዝነበረ ስርዓት ሰበስልጣናት ዝነበሩ ወተሃደራውያን ኣዘዝቲ ኩሎም ከይተኣልዩ ምሉእ ለውጢ ክርከብ ስለዘይከኣል፣ ህዝቢ ብመደረታት ከይተታለለ ሰላማዊ ሰልፉ ክቕጽል ይላበዉ ኣለዉ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፣ ሓላፊ ጸጥታን ሃገራዊ ድሕነትን ሱዳን ዝነበረ ሳላሕ ጎሽ ብገዛእ ፍቓዱ ስልጣኑ ከምዝሓደገ ኣፍሊጡ።
ዲፕሎማስያውያን ምጭታት ካብ ከተማ ካርቱም ኣብ ዘመሓላልፉዎ ዘለዉ ሓበሬታ ብኣንጻሩ፣ እቲ ሓላፊ ጸጥታ ነበር፣ ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ወዲቑ ከምዘሎ የመልክቱ።
ኣቐድም ኣቢሎም፣ ምኽትል ፕረዚደንት ዓወድ ኢብን ዑፍ፣ ከምኡ’ውን ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ሱዳን ከማል ዓብደል ማዕሩፍ ብዓርቢ 12 ሚያዝያ ስልጣኖም ከምዘረከቡ ይፍለጥ።
ኣብዚ ሱዳን ኣብ ቃራና መንገዲ እትርከበሉ ዘላ እዋን፣ ህዝቢ ሱዳን ክጠልቦ ዝጸንሐ መሰረታዊ ለውጢ ክረክብ ድዩ ዋላስ ምቅይያራት ሓለፍቲ ጥራይ ተገይሩ ሕሰሙ ክቕጽል፣ ንምግማቱ ኣሸጋሪ ኮይኑ ከምዘሎ ተንተንቲ ፖለቲካ ይገልጹ።


text:
ኣብዚ ህጹጽ ናይ እዋን ሓደጋ ድንጋገ ኮቪድ - 19 ነቶም በዚ ለብዒ ንዝተጠቕዑ ሕጻናት ዝኣልይ ኣብ ሮማ ዝርከብ ናይ ሕጻናት ቤት ሕክምና ሕጻነ ኢየሱስ፡ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ንዘዕርግዎ ስርዓተ ሊጡርጊያ ድጋፍን ቅርበትን ንምምስካር ብዝብል መደብ መሰረት ማሕበር ፈረሰይናታት ኮሎምቦ ሓገዝ ከምዘቕረበ ልእኽቲ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን በነደታ ካፐሊ ሓቢረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
እቲ ንልዕሊ 130 ዓመት ንማሕበረሰብ ዝተፈላለየ ኣገዳስን ቀጻልን ግብረ ሰናይ ዘቕርብ ብኣገልጋሊ እግዚኣብሔር ኣባ ሚካኤል ምክጊቭነይ ዝተመስረተ ማሕበር ፈረሰይናታት ኮሎምቦ ኣብዚ ብለብዒ ኮቪድ 19 ምልኩት ኮይኑ ንዘሎ ሰሙነ ሕማማት ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ብዘዕርግዎ ስርዓተ ሊጡርጊያ ናይ ጸሎት ሓሳብ ዝገበርዎ መሰረት ንተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስን ንኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ቅርበቱ ንምምስካር፡ ሕጻነ ኢየሱስ ቤት ሕክምና ብኮቪድ 19 ዝተጠቕዑ ሕጻናት ንዘቕርቦ ኣገልግሎት ዝውዕል ሓገዝ ከምዘቐረበ ዝሓበራ ልእኽቲ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ካፐሊ ኣስዒበን፥
ድጋፍ ንቤት ሕክምና ሕጻነ ኢየሱስ
ማሕበር ፈረሰይናታት ኮሎምቦ ነቲ ናይ ሕጻናት ቤት ሕክምና ሕጻነ ኢየሱስ ሚእቲ ሺሕ ዶላር ከምዝለገሰን፡ እዚ ሓገዝ እዚ ነቶም ብኮቪድ 19 ዝልከፉ ሕጻናት ንምእላይን እቲ ናይ ቅድስቲ መንበር ቤት ሕክምና ንዝቐርብ ክንክን ጥዕና ንምድጋፍን ብፍላይ ከኣ ሓደ ክፍሊ ናይቲ ቤት ሕክምና ሕጻናት ነቶም በቲ ለብዒ ንዝጥቕዑ ሕጻናት መእለይ ንኽጥቀመሉ ብዝብል ሓሳብ ዝለገሶ ክኸውን እንከሎ፡ እቲ ዝቐውም ንሕጻናት መውሃቢ ሕክምና ጸረ ኮቪድ ብስም ናይቲ ማሕበር ፈረሰይናታት ኮሎምቦ መስራቲ ዝጸዋዕ ከምዝኸውን ገሊጸን፡ ናይ ማሕበር ፈረሰይናታት ኮሎምቦ ላዕለዋይ ኣዛዚ ካርል ኣንደርሶን እቲ ሓገዝ እቲ ንልዕሊ 100 ዓመት ዘገልግል ዘሎ ናይ ር.ሊ.ጳ. ናይ ሕጻናት ቤት ሕክምና ሕጻነ ኢየሱስ ዘቕርቦ ኣገልግሎት ቀጻልነቱ ውሑስ ንምግባር ምስ ዝካየዱ ዝተፈላለዩ ተበግሶታት ዝተጣመረ እዩ ከምዝበሉ ኣፍሊጠን።
ንናይ ቫቲካን ናይ መራኸቢ ብዙሓን ሓገዝ
እቲ ማሕበር ፈረሰይናታት ኮሎምቦ በቲ ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ ሰሙነ ሕማማትን በዓለ ፋሲካ ሰንበትን ኡርቢ ኤት ኦርቢ - ቡራኬ ንኸተማ ሮማን መላእ ዓለም፥ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዝሰርዕዎ ስርዓተ ሊጡርጊያ ብቐጥታ ናብ መላእ ዓለም ብሳታላይት ክመሓላለፍ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ዕዮ ብምሉእ ዝሕያቶ ኵሉ ወጻኢ ከምዝሸፈንን፡ እቲ ዕለት 27 መጋቢት ቅዱስ ኣቦና ካብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ብህጹጽ ናይ እዋን ሓደጋ ድንጋገ ምኽንያት ማሕበራዊ ምርሕሓቕ ክህሉን ኩሉ ኣብ ቤት ክውሸብ ኣብ ዝተወሰነሉ እዋን እቲ ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ ከብቅዕ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ብዘይ ምእመናን ኩሉ ብመንፈስ ዘሳትፍ ዝሰርዕዎ ኣስተንትኖ ቡራኬን ቅዱስ ቁርባንን ሓዋርያዊ ቡራኬ ንሮማን መላእ ዓለም ስብከት ብሳታላይት ናብ መላእ ዓለም ክመሓላለፍ ከምዝገበረ እውን ካፐሊ ዘኪረን፡ ካብ 1965 ክሳብ 1977 ዓ.ም. ናይ ቫቲካን ራዲዮ ወጻኢ ኩሉ ሸፊኑ ናብ መላእ ዓለም ክበጽሕ ከምዝገበረን ንናይ ቫቲካን ተለቪዥን እውን እናተንቀሳቐሰ ንዘዳልዎ መዳባት እውን ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ብዘድሊ ወጻኢ ከምዝደገፈ ይሕብራ።
ናይ ማሕበር ፈረሰይናታት ኮሎምቦ ዕማም
ዝሓለፈ ዓመት 2019 ዓ.ም. እዚ ማሕበር’ዚ ኣብ ዝተፈላለየ ክፍሊ ዓለም ንናይ ሰብኣዊ ኣገልግሎት ዝውዕል ክሳብ 76 ሚሊዮን ዶላር ክምዝለገሰን፡ ኣብ ላቲን ኣመሪካን ኤውሮጳን እስያን ማእከላይ ምብራቕን ልዕሊ 185 ሚሊዮን ዶላር ንናይ ግብረ ሰናይ ኣገልግሎት መደባት መሳለጢ ከምዝለገሰን፡ ንድኻታት ሕጻናትን ኣካለ ስንኵላንን ንድኻታት መዕደል መሰረታዊ ሓገዝ ዘቕርብን ኮይኑ፡ በነዲክቶስ መበል 15 ብዘቕረብዎ ጻውዒት መሰረት፡ ኣብ ሮማ ካብ 1920 ዓ.ም. ኣትሒዙ ንናይ ከተማ ሮማ ድኻታት መንእሰያት ኣገልግሎት ዘቕርብ ከምዝኾነን፡ ዝሓለፈ ለካቲት ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ምስ ናይ ማሕበር ፈረሰይናታት ኮሎምቦ ተራኺቦም ቃለ ምዕዳን ለጊሶም ኣብ ግብረ ሰናይ ወፍርን ንተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ዘለዎም ነቕ ዘይብል ተወፋይነትን ዝነኣድ እዩ ከምዝበሉ ካፐሊ የዘኻኽራ።


text:
ልቢ ወለድ ትጽሕፍ ዲኻ? እንታይ ዓይነት ልቢ ወለድ? ንግዳዊ ስነ ጽሑፍ (Commericial fiction) ወይስ ስነ ጽሑፋዊ (Literary fiction)… ካበየናይ… ኣበየናይ… ኢኻ ተተኹር? እስከ ንገረኒ፡ ገበናዊ ልቢ ወለድ ( Mysteries Fiction): ሳይንሳዊ ልቢ ወለድ (science fiction): ዘሰንብድ ወይ ዘርዕድ (Honor or Thrillers Fiction): ፍቕራዊ ልቢ ወለድ፡ ታሪኻዊ ልቢ ወለድ፡ ፋንታዝያዊ ልቢ ወለድ. . . ካብዚታት ኣበየናይ ክትጽሕፍ ወይ ክትፈጥር ኢዩ ዝብርሃካ? (ንገረኒ እስከ ኣበይ’ዩ ዝብርሃካ?)
ብዙሓት ጽሓፍት ወይ ናይዚ ዓውዲ ምሁራት፡ ንልቢ ወለድ ብዝተፈላለየ መልክዓት ብምትርጓም ክገልጹዎ ተራእዮምን ተሰሚዖምን ኢያዮም። ነናቶም ትርጉምን ስምን ብምሃብ ንጽባቐ ወይ ንዕምቆቱ ልቢ ወለድ ዝምልከት ኣመታቶም ኣንቢሮም ኢዮም። እገለ ከምዚ ኢሉ ከምዚ ከኣ እገሊት ክበሃል ዘጸግም እኳ እንተዘይ ኮነ፡ ብምልኦም ናይዚ ዓውዲ ምሁራን ግን፡ ‘ፈጠራዊ ስራሕ’ ምኳኑ እሰማምዑ።
ልቢ ወለድ ግን እንታይ ኢዩ? ዝብል ኣምር ሕጂ ክምልሶ ኣይደልን። ብዓልኹም መልስዎ። ናብቲ ልቢ ወለድ ከብሎ ዝኽእል ረቛሒታት ግን ብጽብብ ዝበለ ክድህስሶ ክፍትን።
ሀ. ረቋሒታት ስነ ጽሑፋዊ ልቢ ወለድ ኪበሃል እንከሎ ብውሑዱ እዞም ዝስዕቡ ክጠቓለሉ ይግባእ።
ጠባይ (Character)
ትልሚ (Plot)
ምከና (Setting)
ግርጭት Conflit)
መልእኽቲ (Theme)
እዞም ረቋሒታት፡ ኣብ ዝዀነ ፈጠራዊ ስነ ጽሑፍ ኣገዳስቲ ኮይኖም ኢዮም።
ለ. እቲ ካላኣይ ድማ፡ ጥበባዊ ኣቀራርባ ልቢ ወለድ ዝበሃል ኢዩ። እዚ ኣገባብ እዚ ድማ ብውሕዱ እዞም ሰለስተ ክንጸባረቑ ይድለ።
መነጽረ ዛንታ (Point of view)
ቅዲ (Style)
ትውክልቲ (Symbol) ኢዮም።
ሀ. ረቛሒታት ልቢ ወለድ፡ ነፍሲ ወለፍ ረቛሒ እንታይ ተራን ጽልዋን ኣለዎ ኣብቲ ፈጠራዊ ስራሕ ወይ ዕዮ ምግንዛብ ወይ ምድህሳስ ይከኣል።
ጠባይ
ጠባይ ኣብ ልቢ ወለድ ብደራሲ ዝፍጠር ኮይኑ፡ ህይወት ወይ እውን ትንፋስ ዘለዎ ባህርይ ብምፍጣር ብደራሲ ዝንክብከብ፡ ናይቲ ደራሲ ፍጡራት ኢዮም ይበሃል። እዚ ምፍጣር ጠባያት ከኣ ካራክተራዘሽን (Characterazation) ይበሃል።
ቀንዲ ጠባይ፡
ቀንዲ ጠባይ (Protagonist) ዝበሃል ቀንዲ ቀላሲ ወይ ሕመረት ናይቲ ዛንታ ኮይኑ፡ ካብ ፈለማ ክሳብ መፈጸምታ ዝጸንሕ ጠባይ ኮይኑ፡ ንኣንባቢ ይኹን ንተዓዛቢ ልቢ ብምንጥልጣል ከም እትከታተሎን ከም እትስዕቦን ዝገብር ግን ተራ ጥበብ ደራሲ ኢዩ።
ጸረ-ጠባይ፡
ጸረ-ጠባይ (Anti protagonist) ዝበሃል ድማ ነቲ ቀንዲ ጠባይ ዝጻረር ፈጠራዊ ፍጡር ደራሲ ኮይኑ፡ ነቲ ፈጠራዊ ዛንታ ናብ ወጥሪ ንኽዓርግ ልዑል ተራ እጻወት።
ጸረ-ጠባይ ነቲ ቀንዲ ጠባይ ከላዕሎ፡ ክተኽሎ, ክነቕሎ፡ ህይወቱ ናብ ሓደጋ ዝመልሶ፡ ነቲ መስገደሉ ናብ መፍትሒ ዝሕብሮ – እዚ ጠባይ ምስ ስዓብቱ እዩ።
(ቀንዲ ጠባይን ጸረ-ጠባይን ተመጣጣኒ ሓይሊ ወይ ጽልዋ ክህልዎም ይግባእ። ‘ምኽንያቱ’ ይብል እቲ መጽሓፍ፡ ‘ግርጭታት ኣብ ምዕባይ፡ ንኣንባቢ ውነኡ ንምስሓብ ሓጋዚ ስለ ዝኮነ። ብዓቢኡ ከኣ ትንፋስ ዘለዎ ፈጠራዊ ዕዮ ንምዕያይ ስለ ዝሕግዝ፡ል።’)
ኣብ ምፍጣር ጠባይ ደራሲ ኣብቶም ጠባያት ዘሎ ኣመለኻኽትኦም፡ ኣረኣእይኦም፡ ኣተሓሳስብኦም ኣብ ግምት ብምእታው በዞም ዝስዕቡ ባእታታት ክምእኸል ይግደድ።
ከባቢያዊ፡ ማሕበራዊ-ኢኮነሚያዊ፡ ብሄር፡ ዕድመ፡ ስራሕ፡ ጾታ ጀንደርን ካልእን ኣብ ፈጠራዊ ስርሓት ዓቢ ተራ ኣለዎም።
ትልሚ፡
ትልሚ መትኒ ወይ ሕመረት ወይ እውን ስከሌቶን ናይ ዛንታ ኢዩ። እዚ ትልሚ እዚ ድማ ደራሲ መስመሩ ከይስሕት ሓሳቡ ከየግፍሕ ዝሕዝ መስመር ዛንታ ኢዩ።
ምከና፡
ምከና ንቦታ ፍጻመን ግዜ ዛንታን ኢዩ ዘመልክት። ምከና ፈጠራዊ ቦታ ክኸውን ይኽእል ኢዩ። ወይ እውን ሓቀኛ ቦታ ክኸውን ይኽእል ኢዩ። ኣንባቢ ድማ ኣብቲ ዛንታ ከንብቦ እንከሎ ኣብ ስእለ ኣእምሮኡ እናሳእለ ንባቡ እናተመሰጠ ከንብብ ይገብር። ወዛል ዛንታ እንተኾይኑ ግን ቦታ ምከናስ ይትረፍ እንታይ ይብል ኣሎ ዛንታ እውን ንምትሓዙ ከሸግረካ እኽእል እዩ።
ግርጭት፡
ግርጭት ብዝተፈላለየ ጠንቂ ወይ ዛዕባ ዝስዕብ ናይቲ ፈጠራዊ ስራሕ ዛንታ ኢዩ።
ቀንዲ ግርጭት ናይ ጠባያት ኪዀኑ ዝኽእሉ ተባሂሎም ዝጽውዑ ኣብዚ ናይ ግርጭት መድረኽ ድማ፥
* ቀንዲ ጠባይ ምስ ካልኦት
* ቀንዲ ጠባይ ምስ ባዕሉ
* ቀንዲ ጠባይ ምስ ባህርይ
* ቀንዲ ጠባይ ምስ ሕብረተሰብ
* ቀንዲ ጠባይ ምስ መንፈሳዊ ሓይልታት
* ቀንዲ ጠባይ ምስ ዕጫኡ
ቀንዲ ጠባይ ምስ ካልኦት ጠባያት (protagonist verses another characters) ኣብዚ እቲ ቀንዲ ጠባይ ናብ ሓደ ነገር ንምብጻሕ ወይ እውን ንምኳን ኣብ ዝግበር ቃልሲ ዝፍጠር ናይ ግርጭት መድረኽ እዩ።
ዓይነታት ግርጭት ኣብ ክልተ ከፊልና ድማ ክንሪኦም ይከኣል ኢዩ።
– ሕልማዊ ግርጭት፡
ኣብ ሕልማዊ ግርጭት – ቀንዲ ጠባይ ምስ ገዛእ ርእሱ ወይ እውን ባዕሉ ምስ ሕልናኡ ዝፈጥሮ ግርጭት ኰይኑ፡ እዚ እቲ ቀዳማይ ኢዩ።
– ኣካላዊ ግርጭት
ኣካላዊ ግርጭት ግዳማዊ ግርጭት እውን ይብልዎ ኢዮም። እዚ ግርጭት፡ ምስ ካልኦት ጠባያት ዝፍጠር ኮይኑ፡ ምስ ሕብረተሰቡ፡ ምስ ፈጣሪኡ፡ ባህሉ፡ ልምዱን ካልእን ክኸውን ይኽእል ኢዩ፡ እዚ ድማ እቲ ካልኣይ ዓይነት ግርጭት ዝበሃል ኢዩ።
መልእኽቲ፡
መልእኽቲ ኣብ ፈጠራዊ ጽሕፋት ልቢ ወለድ ይኹን ካልኦት ክፋላት ስነ ጽሑፍ መልእኽቲ ክህልዎ ግድን እኳ እንተ ዘይኰነ፡ ደራሲ ግን እንታይ ኢዩ ክብል ደልዩ? እንታይ ኢዩ መልእኽቱ? እንታይ ኢዩ ቃንዛኡ? እንታይ ኢዩ ትልሙ? ንምልላይ “መልእኽቲ” ፈጠራዊ ስነ ጽሑፍ ልቢ ወለድ እንታይ ኢዩ? ቢልካ ክትድህስስ ትግደድ።
ኣብዚ ናይ ልቢ ወለድ መልእክቲ ድማ ኣብ ክልተ መልክዓት ፈላሊና ክንሪኦም ይግባእ።
እቲ ቀዳማይ፡ ዋና መልእኽቲ ደራሲ እንታይ እዩ ቢልካ ንምልላይ “ዋና መልእኽቲ” ተባሂሉ ዝጽዋዕ ኢዩ።
እቲ ካልኣል ድማ፡ “ደቂቕ መልእክቲ” ዝበሃል ኢዩ። ደራሲ ንእግረ መንገዱ ዘልዓሎም ጉዳያት እንታይ ዝኽሪ እንታይ መልእኽቲ ገዲፎም ንምልላይ ዝሕግዝ ኣገባብ ኢዩ።
ኣብዚ ክልተ ኣገባብ፡ እቲ መልእክቲ ዘልዕሎ ጉዳያት ግዚያዊ ወይ እውን ዓለምለኻዊ ክኸውን እኽእል ኢዩ።
እቲ ግዚያዊ መልእክቲ ንብሎ፡ ብቦታን ግዜን ተቀሲኑ ዝዝንቶ ኢዩ።
እቲ ዓለምለኻዊ መልእክቲ ንብሎ ድማ ብግዜን ቦታን ዘይድረት ኣድማሳዊ ስነ ሓሳብን ራእን ዘለዎ ኢዩ፡ ይብሉ ኪኢላታት እዚ ዓውዲ።
ንጽሑፈይ በዛ ናይ Sue Young ጥቕሲ ክድምድም፡
“ፈጠራዊ ድርሰት ዝጽሕፍ ደራሳይ፡ ዛንታ ምፍጣር ቀንዲ ዕዮኡ ኢዩ። ከምኡ ድማ፡ ነቲ ዛንታ ዝዀኑ ጠባያት ምፍጣር፡ ምከና ዛንታ ምጥጣሕ፡ እቲ ዋና ነገር ናይ ደራሲ ስራሕ ኢዩ። ፈጠራዊ ስራሕ ደራሳይ ናይዚ ኵሉ ድማር ዛንታ ኣንባቢ ኪቕበሎን ኪኣምኖን ምስ ዝኽእል ኢዩ፡ ፈጠራዊ ስራሕ ዝበሃል።” ቢለን ኣንቢረንኦ ኣለዋ ኣብ መጽሓፈን።
( ለ. ጥበባዊ ኣቀራርባ ልቢ ወለድ. . . 2ይ ክፋል ይቕጽል!)
***
ተስፊት ኣብርሃም


text:
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ።
ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን እትነብሩ ሕዝበ እግዚኣብሔር ፡ ኣብ ሆስፒታል ዘለኹም ሕሙማነ ሥጋ ፥ ሕዝብኹም ንምድሓን ኣብ ሓያል ጻዕሪ እትርከቡ ሰብ ሞያ ጥዕና፡ ኣብ ሓለዋ ሃገርን ልምዓትን ዘለኹም ሠራዊት ምክልኻል፡ ኣብ ተሃድሶ ዘለኹም ናይ ሕጊ እሡራትን እንኳዕ ናብ በዓለ ልደት ጎይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብጸሓኩምን ኣብጸሓናንን ንብል።
ነቢይ ኢሳይያስ ሕዝብ ዘይነበር ውስተ ጽልመት ውጽላሎተ ሞት ብርሃን ዓቢይ ሠረቀ ላዕሌሆሙ (ኣብ ጸልማት ዝነብር ሕዝቢ ብርሃን ረኣየ ነቶም ኣብ ጸልማት ምድሪ ሞት ዝነብሩ ድማ ብርሃን ወጻሎም ) ብማለት ብትንቢት ተናገረ። ( ኢሳ 9፡2 )
መፍቀሬ ሰብእ እግዚኣብሔር ኣምላክና ኣዳምን ደቁን ኣብ ጸልማት ወዲቖም ክምዘይተርፉ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ከምዘድሕኖም ተስፋ ድሕነት ሂብዎም ነበረ ። እግዚኣብሔር ኣምላኽ ዝሃቦ ተስፋ ድሕነት ብዓይኖም ክርእዩ ሃብተ ትንቢት ዝተዋህቦም ቅዱሳን ነቢያት ብመንፈስ ቅዱስ እናተመርሑ “ ኣንሥእ ኃይለከ ወነዓ ኣድኅነነ ስሞዓነ ኣምላክነ ወመድኃኒነ “ ኣናበሉ ለመኑ። ጊዚኡ ምስ በጸሐ ኣምላኽ ነቶም ኣብ ትሕቲ ሥልጣን ሕጊ ዝነብሩ ምእምንቲ ኬድሕን ንሕናውን ናይ ዉሉድነት ሥልጣን ምእንቲ ክንረክብ ነቲ ካብ ሰበይቲ ዝተወልደ ኣብ ትሕቲ ሕጊውን ዝሓደረ ወዱ ለኣኾ( ገላትያ 4 ፥4-5 ) ።
እነሆ ድማ ኣብ ጸልማትን ድነ ሞትን ኣብ ክሕደትን ጥፍኣትን ንዝነበረት ዓለም ንምብራህ ኣካላዊ ቃል እግዚኣብሔር ወልድ ኢየሱስ ክርስቶስ ብርሃን ዓለም ንምዃን ፍጹም ሰብ ኮይኑ ተወልደ።
ብልደቱ ድማ እግዚኣብሔርን ሰብን ፥ ሰብን መላኽትን ሕዝብን ኣሕዛብን ሥጋን ነፍስ ተዓረቑ። ብሥራት ድሕነት ስለ ዝተኣወጀ ድማ ሰብን መላኽትን ብሓድነት ንፈጣሪኦም ኣመስገኑ። ዮም ኣሐደ መርዔተ ኮኑ መላእክት ወሰብእ፡ ከመ ይሰብሕዎ ለክርስቶስ በቃለ እሚን፥ ሎሚ ንክርስቶስ ምእንቲ ኸመስግኑ መላእክትን ደቂ ሰባትን ሓደ መጓስ(ማሕበር) ኾኑ’’ ይብለና (መጽሓፈ ድጓዓ) ።
ክቡራን ሕዝበ እግዚኣብሔር
ቅድስት ቤተክርስቲያንና ነዚ ክቡር በዓለ ልደት ዓመት መጸ ገዳማትናን ኣብውሽጢ ሃገርናን ወጻእን ዝርከባ ሰበኻ ኣብያተክርስቲያናት ብዙሓን ውሉደክህነት፡ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ምእምናን ምእመናትን መንእሰያትን ዝሳተፍዎ ብኽብ ዝበለ ድምቀት ከተብዕሎ ከምዝጸነሐት ዝፍለጥ ኮይኑ ሎሚ ግና ብሰንኪ ሕማም ኮሮና ቫይረስ ብኣገልገልቲ ዉሉደ ክህነት ጥራይ ኣብ ነፍስ ወከፍ ገዳማትን ኣብያተክርስቲያን ኪፍጸም እዩ።
ከምዝፍለጥ ኣብ ሃገርና ብሰንኪ እዚ ሕማም እዚ ናይ ሞት ሓደጋ ከየጋጠመ ብምጽንሑ ተመስገን ክንብል እኳ እንተጸናሕና ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ ሳምንታት እቲ ለበዳ ኣብ መላእ ሃገርና ከም ዘስፋሕፈሐን መገሻ ዘይነበሮም ሰባት ከይተረፈ በዚ ሕማም ከምእተለኽፉን ከም ዝሞቱን ብመራኸቢ ብዙሓን ተገሊጹና ኣሎ ። እምበኣርከስ ነዚ ሕማም ኣመልኪቱ መንግስቲ ዘውጸኦም ዘሎ መምርሒታት ንድሕነትናን ድሕነት ስድራ ቤትናን ብሓፈሻ ንድሕነት ሕዝብናን ምዃኑ ኣሚንና ብትኩርነት ክንፍጽሞ ሓደራ ንብል ። ምሕረቱ ዘይውዳእ እግዚኣብሒር ብዓይነ ምሕረቱ ጠሚቱ ቁጥዕኡ ናብ ትዕግስቲ ቀይሩ ምሉእ ምሕረት ምእንቲ ክህበና ከየባተኽና ንጸሊ።
እዛ ክብርቲ መዓልቲ እዚኣ እግዚኣብሔር ንደቂ ሰባት ፍቕሩ ዝገለጸላ ዕለት ስለዝኾነት ንሓድሕድና ብምፍቓር ንጽጉማት ወገናትና ብምሕጋዝ ንዝዓረቑ ብምኽዳን ንዝጠመዩ ብምዕንጋል ንዝሓመሙ ምሕረት ኪረኽቡ ጸሎት ብምጻሕ ከነብዕላ መልእኽትና ነመሓላልፍ ።
ዝተባረኸን ዝተቐደሰን በዓል ይግበረልና //
ንኽሎም ኣብ ሕማምን መከራን ዘለዉ ወገናትና ፍጹም ትዕግስትን ጽንዓትን የሃበልና //
ንሕዝብናን ንመላእ ዓለምን ሰላምን ምሕረትን ኪህበና ቅዱስ ፍቓዱስ ይኹነልና // ኣሜን።
ኣቡን ጴጥሮስ
ዓቃቤ መንበረ ፓትርያሪክ ኦርቶዶስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ኤርትራ


text:
Radio Erena: 02 November 2016
መንግስቲ ኢትዮጵያ ንሓደ ካብ ላዕለዎት መራሕቲ ተቓወምቲ ውድባት ኦሮሞ ዶክተር መራራ ጎዲና፣ ከምዝቐየዶ ዋሽንግተን ፖስት ሓቢሩ።
እቲ ሓደ ካብ ጸለውቲ መራሕቲ ተቓወምቲ ውድባት እታ ሃገር ምዃኑ ዝንገረሉ ዶክተር መራራ ጎዲና፣ ፓርላማ ኤውሮጳ ብዘቕረበሉ ዕድመ መሰረት፣ ንህሉው ኩነታት ኢትዮጵያን ኣዋጅ ናይ ህጹጽ እዋንን ብዝምልከት ኣብ ቤልጁም ከተማ ብራስለስ መብርሂ ሂቡ፣ ናብ ኢትዮጵያ ድሕሪ ምምላሱ ከምዝተኣስረ’ዩ ዝግለጽ ዘሎ።
ዶክተር መራራ ጎዲና፣ ኣብቲ ኣብ ፓርላማ ኤውሮጳ ዝሃቦ መብርሂ፣ ኣብ ኦሎምፒክ ሪፖ፣ ኣብ ናይ ማራቶን ካልኣይ ድሕሪ ምውጻእ፣ ናይ ተቓውሞ ምልክት ኣእዳዉ ዘመሳቐለ፣ ተወላዲ ኦሮሞ ፈይሳ ሊለሳ ኣብ ጎኑ ምንባሩ ይዝከር።
ሓደ ካብ መሪሕነት ኣባላት ናይቲ ብልፍንቲ ሓያሎ ፖለቲካውያን ሰልፍታት ዝቖመ መድረኽ፣ ዶክተር በየነ ጴጥሮስ፣ ዶክተር መራራ ጎዲና ካብ ኤውሮጳ ድሕሪ ምምላሱ፣ ሓይልታት ጸጥታ ኢትዮጵያ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ካብ ዝርከብ መንበሪ ቤቱ ከምዝወሰድዎ ንዋሽንግተን ፖስት የመልክት።
ኣፈኛ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነገሪ ሌንጮ ነቲ ማዕከን ዜና ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፣ ብዛዕባ ምእሳር እዚ ሓደ ካብ ላዕለዎት መራሕቲ ተቓወምቲ ውድባት ኦሮሞ ዝኾነ ኣፍልጦ ከምዘይብሉ ሓቢሩ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ብድሕሪ’ቲ ኣብ ህዝቢ ኦሮሞ ዝተወልዐ ህዝባዊ ናዕቢ፣ ዝኣወጆ ህጹጽ እዋን 11 ሽሕ ዜጋታቱ ቀይዱ ኣሎ።
=====================


text:
Radio Erena: 06 December 2020
ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ረዲኤት ናብ ትግራይ ክኣቱ ከምዝተሰማመዐ ኣብ ዝግለጸሉ ዘሎ እዋን፣ ትካላት ረዲኤት ናብ መላእ’ቲ ዞባ ክበጽሓ ጻውዒት ቀሪቡ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብረቡዕ 2 ታሕሳስ እዩ ምስ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ስምምዕ በጺሑ። እንተኾነ እቲ መንግስቲ ናብቲ ዝቆጻጸሮ ከባቢታት ትግራይ ጥራይ ረዲኤት ክባጻሕ ምፍቃዱ፣ ንትካላት ረዲኤት ቀይዲ ኮይኑወን ከምዘሎ፣ ዲፕሎማሰኛታት ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ዝህብዎ ዘለዉ መግለጺ ሓቢሮም።
ጉጅለ ክኢላታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ትግራይ ንዝባጻሕ ሰብኣዊ ረዲኤት ኣፈናዊ ጸብጻብ ንምግባር ኣብቲ ዞባ ኣብ ዝተንቀሳቐሰትሉ፣ ካብ ከተማ መቐለ ኣዝዩ ርሑቕ ኣብ ዘይኮነ ቦታ ኲናት ይቕጽል ከምዘሎ ኣመልኪታ። ነበርቲ ከተማ መቐለ፣ ኣብታ ከተማ ኣስፋሕፊሑ ዘሎ ስርቂን ዝምታን ደው ከብል፣ መሰረታዊ ኣገልግሎታት ማይን ኤለክትሪክን ንቡር ስርሑ ክጅምርን ተደጋጋሚ ጻውዒት የቕርቡ ከምዘለዉ’ውን ሓቢራ።
እዚ ብሕብረት ኤውሮጳ ዝቐርብ ዘሎ ጻውዒት፣ ኣብቲ ህወሓት ተቖጻጺሩዎ ዘሎ ከባቢታት እውን ጥሜትን ከቢድ ናይ መነባብሮ ጸገምን ስለዘሎ፣ ፈደራላዊ መንግስቲ ኣፍደገ ክኸፍት ዝጠልብ እዩ።
ከምዝፍለጥ ኣብ ትግራይ ልዕሊ 100 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ዝተፈላለያ መዓስከራትን ከተማታትን ይርከቡ። እዞም ኣብ መንጎ ክልተ ሓዊ ተቐርቂሮም ዘለዉ ኤርትራውያን ኣጋጢሙዎም ዘሎ ናይ መንባብሮ ጸገም ፍታሕ ንኽረኽቡ፣ ብዝተፈላለየ መንገድታት ኣውያቶም ከስምዑ ዝጸንሑ ኮይኖም፣ ኣብቲ ከባቢታት መዓስከር ዝጫጭሑ ዘለዉ ዕጡቓት ጉጅለታት ምልሻ ሃስያ የውርዱሎም ከምዘለዉ እዮም ዝገልጹ።
ራድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ዝሃብዎ ቃል፣ ምልሻታት’ቲ ከባቢ ጥራይ ዘይኮኑ፣ ምስ ፈደራላዊ ሰራዊት ወይ’ውን ምስ ሰራዊት ህወሓት ምዃኖም ዘይፍለጡ ዕጡቓት እውን ግፍዕታት የውርዱሎም ከምዘለዉ ሓቢሮም።
ቀለብ መግብን ማይን ዝወድኡ ነበርቲ’ተን መዓስከራት ስደተኛታት፣ በብጉጅለን በብውልቅን እግሮም ናብ ዝመርሖም ፋሕ ክብሉ ጀሚሮም ኣለዉ።
ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንከተማ መቐለ ድሕሪ ምቁጽጻሩ፣ እቲ ኲናት ከምዝተወደአን ናይ ረዲኤትን ዳግመ ህንጻን መስርሕ ኣብ ዝመጽእ ሰሙን ክጅመር ምዃኑ’ዩ ገሊጹ።
ብወገን ህወሓት ብኣንጻሩ፣ ዶክተር ደብረጽዮን ብናይ ጽሑፍ መልእኽቲ ንሮይተርስ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ሰራዊቱ ኣብ ሓያሎ ከባቢታት ትግራይ ይዋጋእ ከምዘሎ’ዩ ገሊጹ።
ጉጅለ ክኢላታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት፣ እቲ ኲናት ኣብ ብዙሕ ከባቢታት ትግራይ ገና ይቕጽል ብምህላዉ፣ ረዲኤት ብግቡእ ናብቲ ዝወጸዐ ህዝቢ ከይበጽሕ ዓቢ ዕንቅፋት ከምዝኸውን ሓቢሩ።
===============


text:
‘እቶም ለዋሃት (ልቢ) ብፁዓን እዮም ከመይ ንምድሪ ኺወርስዋ እዮም’ (ማቴ 5.5)
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ቃል ኣምላኽ፡ - ‘ብእግዚኣብሄር ተማዕቈብ፣ ሰናይ ድማ ግበር ኣብታ ሃገር ተቐመጥ፣ እምነት ከኣ ድለ . . . እኩያት ኪጸንቱ እዮም፣ ንእግዚኣብሄር ዚጽበይዎ ግና ንምድሪ ኺወርስዋ እዮም እሞ፣ ኵራ ግደፍ ሓርቖትውን ሕደግ፣ ኣይተንጸርጽር፣ እዝስ ናብ እከይ ጥራይ እዩ ዜብጽሕ። ቅሩብ ጸኒሑ እቲ ረሲእ የሎን፣ ቦታኡ ኽትደልዮ ኢኻ፣ ኣይኪህሉን ድማ እዩ። ትሑታት ግና ንምድሪ ኺወርስዋ እዮም፣ ብብዝሒ ሰላም ከኣ ደስ ኪብሎም እዩ።’ (መዝ 37.3.8-11)
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን! ደሓንዶ ሓዲርኩም!
ኣብ ናይ ሎሚ ትምህርተ ክርስቶስ ናይተን ኣብ ወንጌለ ማቴዎስ ተጠቂሰን ዘለዋ ሾመንተ መንግዲ ብጽዕናታት ብዛዕባ እታ ሳልሰይቲ ‘‘እቶም ለዋሃት (ልቢ) ብፁዓን እዮም ከመይ ንምድሪ ኺወርስዋ እዮም’ (ማቴ 5.5) እትብል ክንምልከት ኢና።
ለዋህ (ልቢ) ትብል ቃል ንቃላ ዕጉሥ ጥዑም ሕያዋይ ዓመጽ ዘይብሉ የስምዕ። የዋህነት ኣብ ግዜ ግጭት ይግለጹ! ማለት ኣብ ናይ ግጭት ግዜ ብዝህብዎ ግብረ መልሲ ይምዘኑ። ኩሉ ነገር ጥጡሕን ጥዑምን እንከሎ የዋህ ዝመስል ሰብ ኣብ ትሕቲ ተጽዕኖ ጭንቀት ወይውን ካልኦት ከጥቅዕዎ እንከለው እንታይ ዓይነት ግብረ መልሲ ይህብ እዩ እቲ ነገሩ።
ቅዱስ ጳውሎስ ኣብ መልእኽቱ ‘ብትዕግሥቲ ክርስቶስን ብለውሃቱን’ (2ቆሮ 10.1) ብማለት ትዕግስትን ለውሃትን ክርስቶስ የዘኻኽረና። ቅዱስ ጴጥሮስ እውን ነቲ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ሕማማቱ ዝሃቦ ግብረ መልሲ ብምዝኽኻር ምንም መልሲ ከምዘይሃበን ከምዘይኣፈራርሆምን ይገልጽ ከመይ ‘ንኩሉ ኣብ ኢድ እቲ ብፍትሒ ዝፈርድ ኣሕሊፉ ይህቦ ነበረ’ (1ጴጥ 2,23) ይብል። የዋህነት ወይውን ትሕትና ኢየሱስከስ ብዝለዓለ ኣብ ግዜ ሕማማቱ ይግለጽ።
ኣብ ቅዱስ መጽሓፍ ትሑት ለዋህ (ልቢ) ትብል ቃል ኣብዚ ምድሪ እዚ ምንም ርስቲ ንዘይብሉ ስለዘመልክት እዚ ትምህርቲ ብፅዕና ግን ‘ትሑታን ወይ የዋሃን ንምድሪ ክወርስዋ እዮም’ ብማለት ዘገርም መግለጺ ይህበና።
ከም ሓቁ እንተተመልከትና ክንበብ ዝሰማዕናዮ መዝ 37 ነዚ ብፅዕና እዚ ይጠቅሶ። ኣብኡ እውን ‘ትሑታት ግና ንምድሪ ኺወርስዋ እዮም’ እንክብል ይገልጾ። ብኣተሓሳስባ ደቂሰባት እንክንምልከቶም እዞም ክልተ ነገራት ዘይቃረቡ ይመስሉ። ከመይ ቀንዲ ምንጪ ግጭትን ጽልእን ምውራስ መሬት ስለዝኾነ ሰባት ስለ ጭራም መሬት ክዋግኡ ዝሰፍሔ መሬት ክሕዙ ሃነፍነፍ ክብሉ ንርኢ። ኣብ ውግኣት እቲ ዝሓየለ ዝሰፍሐ መሬት ክቆጻጸር ንዕዘብ።
እንተኾነ ነዛ ለዋሃት (ልቢ) ዝወርስዋ መሬት እትገልጽ ዓንቀጽ ይወርሱ እምበር ይምንዝዑ ይቆጻጸሩ ኣይኮነን ዝብል። ይወርሱ እዩ ዝብል ዘሎ። ውርሽእ ኣብ ቅዱስ መጽሓፍ ልዕል ዝበለ ትርጉም ኣለዎ። ሕዝበ እግዚአብሔር መሬት እስራኤል ከም ውርሻ ይወሃቦም ይወርሱ እዚኣ ከኣ እታ ምድረ ተስፋ እያ።
እዛ ምድረ ተስፋ ካብ እግዚኣአብሔር እትዕድል ውህበት እግዚኣአብሔር ኰይኑ ክንዮ ማንም ጭራም መሬት ዝለዓለ ትርጉም ኣለዎ። ምድረ ተስፋ ኢሉ ምድሪ ወይውን መሬት ክብል ቊሩብ ናይ ቃላት ጸገም ኣሎ ምድሪ ተስፋ ኣሎና እንክብል ኣብ ሰማይ እዩ! እዛ መሬት እዚኣ ከኣ ንክንወርሳ ንጐዓዝ ዘሎና ሓቀኛ ዓድና እያ። እዚ ጉዳይ እዚ ንሕና ከም እንሓስቦ ከምዚ እንነብረሉ መሬትን ሰማይን ዘይኮነ ከምቲ ነቢያትን ሓዋርያትን ዝሕብርዎ ናብ ‘ሓዲስ ሰማያትን ሓዲስ መሬትን’ ገጽና ኢና እንጐዓዝ (ኢሳ 65.17, 66.22, 2ጴጥ 3.13, ራእ 21.1 ተመልከት)።
ስለዚኸስ እቲ ትሑት ለዋህ ዝወርሶ መሬት ክንዮ እዚ ንሕና እንሓስቦ ልዕል ዝበለ መሬት እዩ። ትሑት የዋህ እንክብል ሓደ ፈራህ ወይውን ምንም ዘይገብር ካብ ኩሉ ግድላት ዝሃድም ኣይኮነን። እኳ ደኣ ብኣንጻሩ ዓቢ ውርሻ ዝተቀበለን ከየጥፍኦ ብዝተኻእሎ ዝቃለስን እዩ። ትሑት ሰብከስ ክጥዕሞ ኢሉ ሱቚ ዝብል ኣይኮነን እንታይ ደኣ ተኸታሊ ክርስቶስ ኰይኑ ነታ ዝወርሳ ካልእ መሬት ብከመይ ከምዝከላኸለላ ዝተማህረ እዩ። ንሱ ንሰላሙ ይከላኸል ምስ እግዚኣአብሔር ንዘለዎ ርክብ ይከላኸል ንዝተቀበሎም ጸጋታት ንከይጥፍእ ይከላኸል! ነዚ ከኣ ምሕረትን ሕውነትን ምትእምማንን ተስፋን ኣብ ልቡ ብምዕቃብ ይገብሮ። በዚ ከኣ ትሑታን ወይውን የዋሃን ኩሉ ግዜ ምሕረት ዝልማዶም ብሕውነት ዝነብሮ ምትእምማን ዝሕላገቶም ብተስፋ ዝመልኡ እዮም።
ኣብዚ ክንዝክሮ ዘሎና ሓደ ኣርእስቲ ሓጢኣት ኣሎ! ንሱ ከኣ ቊጥዓ ኰይኑ ዓመጽ ዝመልኦ ሳዕቤኑ ኩልና ንፈልጦ ኢና። ካባና መንዶ ኣሎ እዩ ሓንሳእ ሓንሳእ ዘይቚጣዕ! ኲልና ንቊጣዕ ኢና። እስኪ ነዚ ትምህርቲ ብፅዕና ብተገላቢጦሽ ንመልከቶ እሞ ነዛ ሕቶ ንሕተት። ብቚጥዓ ክንደይ ነገራት ኣዕኒና! ክንደይ ጉዳያትከ ኣጥፊእና! ኢልና ንሕተት። ሓንቲ ብልጭታ ቚጥዓ ብዙሕ ነገራት ክተዕኑ ትኽእል ከመይ ቊጽጽር ገዛእ ርእስኻ ስለእተጥፍእ ነቲ እትገብሮ ኣይትግምግሞን ኣድላይነቱ እውን ኣይረደኣካን ሽዑ ምስ ሓውኻ ዘሎካ ርክብ ተዕኑ ወረ ዝገደደ ሓንሳእ ሓንሳእ ዳግም ንክተሕውዮ ኣብ ዘይትኽእለሉ ደረጃ እውን ትበጽሕ። ብሰንኪ ቚጥዓ ዝሰዓበ ዕንወት ርክብ ብዙሓት ኣሕዋት ነንሕድሕዶም ኣይዛረቡን። እዚ ኣርእስቲ ሓጢኣት እዚኸስ ተጻይ ትሕትና ተጻይ የዋህነት ተጻይ ትዕግሥቲ እዩ። ትዕግሥቲ የተሓቋቊፍ ቚጥዓ ግን ይበታትን ይፈላሊ ፋሕ የብል።
ለዋህነት (ልቢ) ብዙሕ ነገራት ከም እነሸንፍ ይገብረና። ንልቢ ካልኦት ከሸንፍ ንዕርክነት ከድሕን ካልእ ብዙሕ ነገራት እውን ክገብር ይኽእል ከመይ ሰባት ሓንሳእ ሓንሳእ ክቚጥዑ ይኽእሉ ቀስ ብቀስ ግን ይሃድኡ እሞ ንኩሉ ዳግመ ግምት ገሮም ይምልከቱ በተን ዝኸድወን ስጉምታቶም ይምለሱ ከምዚ ብምግባር ከኣ ብየዋህነት ንኩሉ ነቲ ዝዓነወ ዳግም ክትሃንጽ ይከኣል።
እታ ብለዋህነት እትውረስ ምድሪኸስ ድሕነት ናይቲ ወንጌለ ማቴዎስ ዝጠቅሶ ሓውና እዩ። ‘ኃውኻ እንተ በደለካ ኬድካ ንስኻን ንሱን ኣብ ብሕትኹም ኮይንካ ግንሓዮ። እንተሰምዓካ ኃውኻ ረባሕካ’ (ማቴ 18.15) ዝብሎ እዮ ነገሩ። ካብ ልቢ ኃውኻ ካብ ዝበልጽ መሬት የልቦን! ምስ ኃውኻ ዳግም ካብ እትረኽቦ ሰላም ዝበልጽ መሬት የልቦን። እዛ መሬት እዚኣ እያ እምበአር ብለዋህነት ክንወርሳ ዘሎና።


text:
Radio Erena: 25 November 2019
ኣብ ልዕሊ ደቂንስትዮ ዝወርድ ወጽዓ፣ ዓመጽ፣ ጎነጽን ጾታዊ ኣድልዎን፣ ኣብ ሓያሎ ሃገራት በብዓመቱ እናዛየደ ይመጽእ ከምዘሎ’ዩ ዘመልክት ዝተፈላለየ ጸብጻባት ትካላት ተጣበቕቲ መሰላት ደቂንስትዮ።
25 ሕዳር፣ ኣብ ልዕሊ’ዘን፣ ኣስታት ፍርቂ ካብ ብዝሒ ህዝቢ ዓለም ዝቁጽረን ደቂንስትዮ ዝወርድ ዘሎ ወጽዓ፣ ዓመጽ፣ ጎነጽን ጾታዊ ኣድልዎን፣ ከብቅዕ እተዘኻኽር ኣህጉራዊ ዕለት’ያ።
ብምኽንያት እዛ ዕለት፣ ኣብ ፓሪስ ኣማኢት ኣሽሓት ደቂንስትዮን ደገፍተንን ዝተሳተፍዎ ሰፊሕ ሰለማዊ ሰልፊ ተኻይዱ።
እዚ ብቀዳም 23 ሕዳር ዝተኻየደ ሰፊሕ ሰለማዊ ሰልፊ፣ መንግስቲ ውሕስነትን መሰልን ደቂንስትዮ ንምሕላው እኹል ጻዕሪ ከምዘይገበረ ዝነቕፍ’ዩ።
መጽናዕታዊ ጸብጻብ ሕቡራት ሃገራት ከምዝሕብሮ፣ ብደረጃ ዓለም 1 ካብ 3 ደቂንስትዮ፣ ብውሕዱ ሓንሳእ ኣብ ምሉእ ዕድሚኣ ኣካላዊ ወይ ጾታዊ ጎነጽ ይበጽሓ። መብዛሕትኡ እዋን፣ ብመጻምድቲ።
ብደረጃ ዓለም 750 ሚልዮን ደኢቅንስትዮ 18 ዓመት ቅድሚ ምእካለን ይምርዓዋ።
200 ሚልዮን ህጻናትን ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ዝርከብአን ደቂንስትዮ ይኽንሸባ።
ብደረጃ ዓለም፣ 71% ግዳያት ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂሰብ፣ ደቂንስትዮ’የን። ብዙሓት ካብኣትን ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ።
ስእሊ፣- ኣርካይቭስ ኢንተርነት


text:
Radio Erena: 08 April 2018
ኣብ ሊብያ ዝርከቡ መዳጎኒ መዓስከራት ስደተኛታት ክዕጸዉ፣ ሚኒስተር ንግዲ ነዘርላንድስ ጸዊዓ።
ሚኒስተር ሲግሪድ ብ3 ሚያዝያ ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፣ እቲ ኣብ ሊብያ ዝርከብ መዳጎኒ መዓስከራት ምስ ሰብኣዊ ኣተሓሕዛ ዘይሳነ ብምዃኑ ብቕጽበት ክዕጾ፣ መተካእታኡ ካልእ ክፉት መዓስከራት ክህነጽ ጠሊባ።
እዛ ሚኒስተር ንግዲ ነዘርላንድስ፣ ካብ ሓንጸጽቲ ፖሊሲ ጉዳያት ወጻኢ ሕብረት ኤውሮጳ ከምዚ ዓይነት ተቓውሞ ትገብር ዘላ ቀዳመይቲ ሚኒስተር እያ።
ንሳ ኣብ ዝሓለፉ መዓልታት ብኣካል ናብ ሊብያ ብምብጻሕ ንገለ መዳጎኒ መዓስከራት ከምዝበጽሐት ድሕሪ ምግላጽ፣ እቲ ዝረኣየቶ መዓስከራት ንክብሪ ወድሰብ ዘዋርድ ኣብ ርእሲ ምዃኑ ኣገልግሎታቱ ትሕቲ ዜሮ ከምዝኾነ መስኪራ።
ኣብ ሊብያ ልዕሊ 30 ዝኾኑ ስደተኛታት ዝተፈላለያ ሃገራት ዝዳጎኑሉ መዓስከራት ኣሎ።
ሃገራት ኤውሮጳ ብማእከላይ ባሕሪ ንዝካየድ ዋሕዚ ስደተኛታት ንምግታእ ንሓይሊ ባሕሪ ሊብያ ስልጠናታትን ዝተፈላለዩ ናይ ባሕሪያ መሳርሒታትን ብምሃብ ክቆጻጸሮ ከምዝፍትና’ዩ ዝግለጽ። ሓይሊ ባሕሪ ሊብያ ዝሓዞም ስደተኛታት ከኣ ኣብ መዳጎኒ መዓስከራት ብምእሳር፣ ሰብኣዊ ብዘይኮነ ኣተሓሕዛ ከምዘሳቕዮም በብእዋኑ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
ሚኒስተር ንግዲ ነዘርላንድስ ነዚ ምዕጻው መዳጎኒ መዓስከራት ጻውዒት ብምቕራባ፣ ካብ ሓያሎ ላዕለዎት ዲፕሎማሰኛታት ኤውሮጳ ተቓውሞ ክገጥማ ከምዝኽእል’ዩ ዝሕበር።
ካብ ኣርቀቕቲ ፖሊሲ ጉዳያት ወጻኢ ዝወሃብ ዘሎ ሓበሬታ ከምዘመልክቶ፣ ሚኒስተር ሲግሪድ ኣቕሪባቶ ዘላ ጻውዒት ኣብ መጻኢ ክዝተየሉ ዝኽእል’ኳ እንተኾነ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ግና ንዕኡ ዝመስል መደብ’ውን ከምዘየለ ይገልጽ።
======================


text:
ኣዲስ ኣበባ፣(ኤፍ.ቢ.ሲ)ኢትዮጵያ ነባር በዓል 10፣ 50ን 100ን ኖት ገንዘብ ሙሉእ ብሙሉእ ብምቕያር መተዓዳደጊ ዝኸውን ሓዱሽ ዓይነት ገንዘብ ምጥቃም ከምእትጅምር ቀዳማይ ሚኒስትር ዶክተር ኣቢይ ኣሕመድ ኣፍሊጦም።
እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ሎሚ መዓልቲ ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያ ፌስ ቡክ ገፆም ከምዝበልዎ፥ እቲ ሓዱሽ ገንዘብ በዓል 200 ብር እውን ዝሓወሰ ኢዩ።
እቶም ሓደሽቲ ዓይነታት ገንዘብ ንዘይሕጋዊ ምንቅስቓስ ዝግበር ደገፍ፣ ግዕዝይናን ስራሕቲ ኮንትሮባንድን ንምክልኻል ዝሕገዝ ኢዩ ኢሎም።
ኣብቶም ሓደሽቲ ኖታት ገንዘብ ዘለዉ መፍለዪታት ኣመሳሲልካ ገንዘብ ንምሕታም ዝግበሩ ዘይሕጋዊ ምንቅስቓሳት ንምክልኻል ዝሕግዙ ከምዝኾኑ እውን ገሊፆም።
ኣብዚ ሐዚ እዋን ስራሕቲ ሕትታት እቲ ሓዱሽ ኖት ተዛዚሙ ኣብ ብሄራዊ ባንኪ ከምዝርከብ ተገሊፁ።
ስርዓትን ትልምን ምውዛዕ ዝተዳለወ እንትኸውን፥ ብዝምልከቶም ኣካላት ኣቢሉ ተግባራዊ ከምዝግበር ተሓቢሩ።
ኣብ ከይዲ ምቕያር እቲ ገንዘብ ግደ ኣካላት ፀፅታ ልዑል ከምዝኾነ ዝተገለፀ እንትኸውን፥ ዝምልከቶም ኣካላት መንግስቲ ምስ ህዝቢ ብምትሕብባር ጥንቃቐ ብዝተመልኦ መገዲ ከምዘፈፅሙ ተገሊፁ።
ካብ ሰራዊት ምክልኻል ሃገር፣ ብሄራዊ ኣገልግሎት መረዳእታን ድሕንነትን፣ ፌዴራል ፖሊስ ዝተውፃእፀአ ኮማንድ ፖስት ብምጥያሽ ነቲ ከይዲ ብላዕለዋይነት ከተሓባበር ኢዩ ተባሂሉ።
ከምኡ’ውን መንግስታት ክልል ተመሳሳሊ ኮማንድ ፖስት ብምጥያሽ ነቲ ስራሕቲ ከምዝፍፅሙ ተገሊፁ።
ኣብቶም ኖታት ገንዘብ ዘለዉ ቁፅሪታት ብመሳርሒ እንትረኣዩ ካብ ፀሊም ናብ ሓምለዋይ ፍሎረሰንት ሕብሪ ከምዝልወጡ እቲ ብሄራዊ ባንኪ ኣፍሊጡ።


text:
ቀዳማይ ሚንስትር ብሪጣንያ ቦሪስ ጆንሰን ሓዎም ካብ መዝነት ሚንስትርን ኣባልነት ፓርላማን ከምዝወርዱ ሎሚ ሓሙስ ብምግላፆም ተወሳኺ ፈተና ገጢሙዎም ኣሎ።
ሚንስትሪ ትምህርቲ ጆ ጆንሰን ምኽንያት መልቀቒኦም ኣብ መንጎ ስድርኦምን ብሪጣንያን ብዘሎ ግጭት እዩ ክብሉ ኣብ ናይ ትዊተር ገጾም ኣፍሊጦም ኣለው።
ንሶም “ኣብ ቀረባ ሰሙናት ንተኣማንነት ስድራይዶ ንሃገራዊ ረብሓ ኣብ ዝብል ጉዳይ ተወጢረ ቀኒየ፤ዘይፍታሕ ወጥሪ ስለዝኾነ ናይ ፓርላማ ኣባልነተይን መዝነት ሚንስተርን ካልኦት ክሕዙዎ እዋኑ እዩ”ኢሎም።
ናይ ብሪጣንያ ፓርላማ 31 ጥቅምቲ 2019 ካብ ሕብረት ኣውሮጳ ክትወፅእ ስምምዕ እንተድኣ ዘይተፈጺሙ ሕብረት ኣውሮጳ ንኻልእ ሰለስተ ኣዋርሕ ከናውሖ መንግስቲ ንክሓትት ዘገድድ ስጉምቲ ትማሊ ረቡዕ ብድምፂ ድሕሪ ምሕላፎም ቦሪስ ጆንሰን ካልእ ዕንቅፋት ገጢሙዎ።
እዚ ጆንሶን ኣብ ውሽጢ ክልተ መዓልታት ኣብ ብረክሲት ዘጋጠሞም ሳልሳይ ዓብይ ስዕረት እዩ።


text:
ምስጢረ ቀንዴል
I. ትርጉም
- እዚ ምስጢር እዚ፡ ፈውሲ ስጋን ነፍስን ዜውህብ ምስጢር ኰይኑ፡ ሓደ ካህን ኣብ ልዕሊ ሓደ ብሕማም ዝተጠቕዐ ብዘይቲ እናለኸየ ዝጽልዮ ቅዱስ ምስጢር እዩ።
- ኣብ ሞንጎ ምስጢረ ቀንዴልን ምስጢረ ንስሓን ዘሎ ፍልልይ፡ እቲ ካልኣይ ማለት ምስጢረ ንስሓ (ሀ) ንኹሉ ክርስቲያን ዝተሰርዐ እዩ (ለ) መንፈሳዊ ሕማም ንምፍዋስ ዝተሰርዐ ድማ እዩ። እቲ ቀዳማይ ማለት ምስጢረ ቀንዴል ግን (ሀ) ንዝሓመሙ ጥራይ እዩ ዝወሃብ (ለ) ስጋውን መንፈሳውን ፈውሲ ንምርካብ ድማ እዩ ዝፍጸም።
- ገለ ሰባት፡ ነቲ ሃዋርያ ቅዱስ ያዕቆብ ጠቒስዎ ዘሎ ምስጢረ ቀንዴል፡ ንፈውሲ ዝኸውን ተራ ኣገባብ እዩ ኢሎም ዝገልጽዎ ኣለዉ። ንሕና ድማ ነዚ ኣበሃህላ እዚ ብኸምዚ ዝስዕብ ጌርና ንምክቶ፦
- ተራ አገባብ ኣፈዋውሳ እንተዝነብር ኔሩ፡ ቅዱስ ሃዋርያ ያዕቆብ፡ ”ዝኾነ ሰብ ዘይቲ ወሲዱ ይለኸ” ብምባል ምጸሓፈ ኔሩ፡ ቅዱስ ያዕቆብ ግን “ካህናት መጺኦም ብስም እግዚአብሄር ዘይቲ ይልከይዎ” ዝብል እዩ ጽሒፉ ዘሎ።
- እቲ ናይ ፈውሲ ሓይሊ ኸአ፡ አብቲ ዘይቲ ዘይኮነስ ኣብቲ ጸሎት ከም ዝኾነ እዩ ተገሊጹ ዘሎ። “ንሳቶም ከኣ ብስም እግዚኣብሄር፡ ዘይቲ እናለኸይዎ፡ ኣብ ልዕሊኡ ይጸልዩ። እታ ናይ እምነት ጸሎት ድማ ነቲ ሕሙም ከተድሕኖ እያ፡ ጐይታውን ከተንስኦ እዩ፡” እዩ ዝብል እቲ ጽሑፍ።
- ብድሕሪ እዚ ድማ እዚ ሓሳብ እዚ ተወሲኹ ንረኽቦ “ሓጢኣት ገይሩ እንተ ዀይኑውን ኪሕደገሉ እዩ። “እዚ ሕድገት እዚ ብዘይቲ ጥራይ ክርከብ ኣይክእልን እዩ።
- ካልኦት ድማ፡ እዚ ንሃዋርያት ጥራይ ዝተዋህበ ናይ ምፍዋስ አገልግሎት እዩ ይብሉ። ነዚ ንምምላስ ድማ ሃዋርያ ቅዱስ ያዕቆብ፡ እዚ ውህበት እዚ ብመገዲ ካህናት አቢሉ ክመሓደር ዘለዎ ምስጥር ምዃኑ ደአ እምበር፡ ንሃዋርያት ጥራይ ዝተሓዝአ እዩ ብምባል አይጸሓፈን፡ ኢልካ ብቐሊሉ ኣሕጽር ኣቢልካ ምምላሹ ይከኣል።
- ቤተክርስቲያን ሮማ ነዚ ምስጢር እዚ “ዝለዓለ ወይ ናይ መወዳእታ ምስጢር” ኢላ ትጽውዖ። ከምዚ መበሊአ ኸአ ናብ ሞት ንዝቐረቡ ሕሙማት ጥራይ ዝወሃብ ምስጢር ማለታ እዩ። እዚ ግን ብመሰረት መጽሓፍ ቅዱስ ጌጋ እዩ። ምኽንያቱ ድማ እቲ ጽሑፍ ዝብሎ ዘሎ፡ እዚ ምስጢር እዚ ንሕሙማት ካብ ሕማሞም ምእንቲ ክፍወሱ ዝግበረሎም ምስጢር ምዃኑ እዩ።
II. እቲ ምስጢር ዝተጀመረሉ
ነዚ ምስጢር እዚ ባዕሉ ጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ ጀሚርዎ።
- ብዛዕባ ሃዋርያት ከምዚ ተባሂሉ ኣሎ፡ “ንሳቶም ድማ ወጺኦም፡ ሰብ ኪንሳሕ ሰበኹ። ብዙሓት ኣጋንንቲ ኣውጽኡ ንብዙሓት ሕሙማትውን ዘይቲ ለለኽዮም ኣሕወይዎም።” (ማር 6: 13) ጐይታ ባዕሉ ለኢኽዎም ስለዝነበረ ድማ እቲ ምልካይ ዘይቲ ንሱ ኣዚዝዎም ከምዝገበርዎ ዘዛርብ ኣይኮነን።
- ቅዱስ ያዕቆብ ድማ ኣብ መልእኽቱ (5: 14, 15) ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፡ “ኣብ ማእከልኩምከ ዝሐመመዶ አሎ፧ ንሽማግሌታት ማሕበር (መራሕቲ ቤተክርስቲያን፡ ካህናት) ይጸውዕ፡ ንሳቶም ከኣ ብስም እግዚኣብሄር፡ ዘይቲ እናለኸይዎ፡ ኣብ ልዕሊኡ ይጸልዩ። እታ ናይ እምነት ጸሎት ድማ ነቲ ሕሙም ከተድሕኖ እያ፡ ጐይታውን ከተንስኦ እዩ። ሓጢኣት ገይሩ እንተ ዀይኑውን ኪሕደገሉ እዩ።”
ሃዋርያት፡ ነቲ ካብ ጐይታ ዝተቐበልዎ እምበር፡ ናይ ባዕሎም ወንጌል ከምዘይሰበኹ ፍሉጥን ርዱእን ክኸውን ይግባእ። “እምብኣርስ ኣሕዋተይ፡ ኣነ ድማ ብምግላጽ ኢየሱስ ክርስቶስ እየ እምበር፡ ካብ ሰብ ኣይተቐበልክዎን ኣይተመሃርክዎንውን እሞ፡ እቲ ብኣይ እተሰብከ ወንጌል ከም ቅዲ ሰብ ዘይምዃኑ አፍልጠኩም አሎኹ።” (ገላ. 1:11, 12) ሰለዚ እዚ ቅዱስ ያዕቆብ ዝጽሕፎ ዘሎ ድማ ካብ ጐይታ ዝተቐበሎ ደአ እምበር ናይ ባዕሉ ክኸውን ኣይከልን።.
- ብተወሳኺ ድማ እቶም ሃዋርያት ንሶም ዘእተውዎ ምስጢር ከምዝኾነ አይተዛረቡን እኳ ደአ፡ “መገብቲ ምስጢር ኣምላኽ” ምዃኖም እዮም ዝመስከሩ። (1 ቈረ. 4:1) ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ድማ ብንጹርን ብሩህን ኣገባብ እቲ ነዚ ምስጢር እዚ ዝመስረተ ክርስቶስ እዩ ዝብል አይተጻሕፈን። እዚ ክኾነሉ ዝኸኣለ ምኽንያት ድማ፡ ክርስቶስ ጐይታና፡ ኣብ መጽሓፍ ዘይተጻሕፈ ካልእ ብዙሕ ነገራት’ውን ስለዝገበረ እዩ (ዮሃ 21: 25)
- ኣቦታት ድማ፡ እዚ ምስጢር እዚ ካብ ቀዳማይ ሚእቲ ዓመት ኣትሒዙ ከም ምስጢር ቤተክርስቲያን ኮይኑ ከገለግል ዝጸንሐ ምዃኑ መስከሩ።
- እቶም ቀዳሞት ክርስቲያን፡ ብሕማም ኣብ ዝጥቅዕሉ ግዜ ካህናት ይጽውዑ ምንባሮምን ድሕሪ ንስሓ ድማ በቲ ዘይቲ ይለኽይዎም ከምዝነበሩን፡ ናይ ወንጌላውያን ኣብያተ ክርስቲያን ዝኾኑ ከኢላታት ታሪኽ’ውን የረጋግጹ እዮም።
III. እቲ ዝርአ ምልክት
ኣብዚ ምስጢር እዚ ክልተ ኣፍኣዊ (ደጋዊ፡ ግዳማዊ) ምልክታት ኣለዉ፦ ዘይትን ጸሎትን
- እቲ ዝሓመመ ዝቕብኣሉ ዘይቲ፡ እቲ ዘይቲ ኣብ ናይ ፈውሲ መዓላ ምእንቲ ክውዕል፡ አቐዲምካ ነቲ ዕላማ እቲ ብጸሎት ክትቅድሶ ይግባእ።
- እቲ ናብ እግዚአብሄር ዝዓርግ ምእንቲ ሕሙማት ዝግበር ጸሎት። ነዚ ምስጢር እዚ እንጥቀመሎም ብቤተክርስቲያን ዝተዳለዉ፡ ብቝጽሪ ሸውዓተ ዝኾኑ ጸሎታት ኣለዉ። ኣብ ልዕሊ እዚ ድማ ገለ ክፋላት መጽሓፍ ቅዱስ’ውን ይንበብ እዩ።
IV. እቲ ዘይርአ ጸጋ
እቲ በዚ ምስጢር እዚ ዝወሃብ ዘይርአ ጸጋ፡ ፈውሲ ስጋን ነፍስን እዩ።
V. ነዚ ምስጢር እዚ ክፍጽም ስልጣን ዘለዎ መን እዩ?
እዚ ምስጢር እዚ ንካህናት ዝተዋህበ ምስጢር እኳ እንተኾነ፡ ጳጳሳት እንተደለዮም’ውን ነዚ ምስጢር ክፍጽምዎ ይኽእሉ እዮም። ካህናት ብቐረባ ምስቲ ህዝቢ ርክብ ዘለዎም ከም ምዃኖም መጠን ግን እዚ ምስጢር እዚ ንካህናት እዩ እተዋህበ።


text:
መሳርሕተይ
መጀመርያ መዓልታት ናይ ስራሕ ኣብ ሓዲሽ ናይ ስራሕ ቦታኻ ናይ ስራሕ ማሓዙትካ ዝኾኑ ወይ ዝኾና ሰባትን ፡ ነቲ ስራሕ ንገዛእ ርእሱን ትላለዮ። ንመሳርሕትኻ መብዝሕትኡ እዋን ፡ ድሕሪ ቁሩብ ምልምማድ ንስኻ / ዱ / ኢልካ ክትጽውዕ ትጅምር። ንሓለፍትኻ ግን ወይውን ላዕለዋይ ሓለቓ ግን ካልእ ነገር እዩ። ንዕኡ ዳርጋ ኩሉ ግዜ ኣቱም /ዚ/ ትብሎም ፡፡ እዚ ግን ካብ ትካል ፡ ናብ ትካል ይፈላለ እዩ።
ሓለዋ ሰራሕተኛታት
ኣብ ጀርመን ሓለዋ ሰራሕተኛታት ዝበሃል ኣሎ። ሓንቲ ትካል ንድሕነትን ጥዕናን ናይ ሰራሕተኛ ዝምልከት ፍሉይ መምርሒታት ይህልዋ ። እዚ ማለት ንኣብነት ዝተፈልየ ናይ ስራሕ ክዳውንቲን ፡ ምዱብ ናይ ሰዓታትን ናይ ዕረፍትን ግዝያት ኣብ ዓበይቲ ትካላት ወኪል ማሕበር ሰራሕተኛታት ማለት ቤት ምኽሪ ስራሕ ኣሎ። እንተድኣ ሽግር ኣለኻ ምስዚ ቤት ምኽሪ ስራሕ ትመያየጥ። እዚ ቤት ምኽሪ እዚ ብወገኑ ምስ ሓላፊኻ ይዛተ።
ናይ ስራሕ ግዜን ዓመታዊ ዕረፍትን
ናይ ስራሕ ግዜ ምስ ሞያኻ ዝተኣሳሰረ እዩ። ከም ነርስ ኣብ ሓደ ሆስፒታል ንኣብነት ኣብ ተለዋዋጢ ስዓታት ሽፍት ኣገልግሎት ትህብ። ንግሆ ወይ ምሸት ወይ ለይቲ ትሰርሕ። ካብ ንግሆ ጀሚርካ 8 ወይ 9 ሰዓታት ድሕሪ ምስራሕ ናይ ስራሕ መዓልቲ ትዛዝማ። ኣብ ቤት ጽሕፈት ውን ተለዋዋጢ ሰዓታት ኣሎ እዚ ማለት ተዓጻጻፊ ናይ ስራሕ ስዓታት ማለት እዩ። ንኣብነት ንግሆ 8 ወይ 9 ትጅምር እሞ ምሸት ድማ ኣቐዲምካ ወይ ዶንጊኻ ትፍደስ። ኣብ ኩሉ ስራሕ እንተዋሓደ ሓንቲ ናይ ዕረፍቲ ግዜ እዛ ናይ ዕረፍቲ ግዜ ድማ ናይ ምሳሕ ግዜ ኮይና ካብ 30 ክሳብ 60 ደቒቕ ትኸውን። ከም ግቡእ ሓደ ሰብ ንሰሙን 38 ክሳብ 40 ሰዓታት ይሰርሕ።
ነፍስ ወከፍ ሰራሕተኛ ዝተወሰነ ቁጽሪ ናይ ዓመታዊ ዕረፍቲ ኣለዎ። ዓመታዊ ዕረፍቲ ተመልክት ሓላፊ ድማ ክሰማማዓሉ ይግባእ። መብዝሕትኡ ግዜ ኣብ ዝደለኻዮ እዋን ዓመታዊ ዕረፍቲ ትወስድ ሓደ ሓደ ግዜ ግን ስራሕ ኣብ ዝጽዕቀሉ ግዜ ዓመታዊ ዕረፍቲ ምውሳድ ኣይፍቐደካን። ሓደ ሓደ ግዜ ዓመታዊ ዕረፍቲ ክትወስድ ትግደድ ምኽንያቱ እታ ብምልእታ ትካል ዕረፍቲ ስለትኸይድ። ብግዜ ዕረፍቲ ደሞዝካ ወይ ማሃያካ ይኽፈለካ። ምስሓመምካ ውን ንወሃቢ ስራሕካ ቐልጢፍካ ተፍልጥ ሓኪም ድማ ትረኣ። ሓኪም ንወሃቢ ስራሕ ዝወሃብ ወረቐት ይህበካ። ነቲ ናይ ሓኪም ወረቐት ኣብ ዝቐልጠፈ እዋን ንወሃቢ ስራሕካ ተብጻሓሉ። መብዝሕትኡ እዋን ወሃብቲ ስራሕ ፡ ናይ ሓኪም ወረቐት ናይ ሕማም እዋን ካብ 3 ናይ ስራሕ መዓልታት ምስዝሓልፍ ክትህቦም የድልየካ። ጽሑፍ ‚‚Gesundheit‘‘ተመልከት።
ናይ ስራሕ ክዳውንቲ
ኣብ ገለ ሞያታት ናይ ስራሕ ክዳውንቲ ንኣብነት ኣብ ህንጻ ካብ ሓደጋ ንመከላኸሊ ክትክደኖ ኣለካ። ሓደ ሓደ ግዜ ድማ ንኣብነት ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣብ ዝርከብ ስራሕ፡ ዩኒፎርም ክትክደን የድሊ። ወይ ውን ሓንቲ ቲ ሸርት ናይታ ትካል ሎጎ ዘለዋ ትለብስ። ከምዚ ብምግባር እቲ ዓሚል ሰራሕተኛ ምኳንካ የለልየካ ።
ምስራዝ ውዕል
ኣብ ሓደ ትካል ክትሰርሕ ኣይከኣልካን ወይ ኣይደለኻን ነቲ ውዕል ትስርዞ። ሓደ ምስራዝ ውዕል ኩሉግዜ ብጹሑፍ ይኸውን ከምኡውን ናይ ምስራዝ ውዕል ገደብ ኣሎ። እዚ ምስራዝ ውዕል ገደብ እዚ ከምልሙድ 3 ወርሒ እዩ።
Further questions? Write us via the contact form. We will forward your questions anonymously to the advisors of the youth migration services.Contact form


text:
Radio Erena: 28 March 2021
ባንኪ ዓለም ኣብ ልዕሊ ሱዳን ዝጸንሐ ፋይናንስያዊ ዕዳ ከቃልሎ ወሲኑ።
መንግስቲ ሱዳን ብዓርቢ 26 መጋቢት ብቴለቪዥን’ታ ሃገር ዘመሓላለፎ ናይ ሓጎስ መግለጺ፣ ዝምድና ሱዳንን ባንኪ ዓለምን፣ ነታ ሃገር ዓቢ ቁጠባዊ ሓገዝ ከምዝኾነ ኣመልኪቱ።
ብመሰረት ባንኪ ዓለምን ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘብን ዝገበሩዎ ተኸታታሊ ኣኼባታት ብተወሳኺ፣ ሱዳን ካብ ኣህጉራውያን ትካላት ለቓሕ ክትረኽብ ክትክእል እያ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ዓብደላ ሓምዶክ ነቲ ውሳኔ ብሓጎስ ድሕሪ ምቕባል፣ መሰጋገሪ መንግስቲ ንዘካዪዶ ዘሎ ቁጠባዊ ሕውየት ዓቢ ድርኺት ክፈጥረሉ ምዃኑ ኣመልኪቱ።
ሚኒስተር ፋይናንስ ሱዳን ጂብሪል ኢብራሂም ብወገኑ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ንምሕዳስ ዝምድና ምስ ባንኪ ዓለም፣ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ዝተጻወተቶ ተራ ኣመስጊኑ። ንሱ ብተወሳኺ፣ ሱዳን ድሮ ናይ 1.3 ቢልዮን ዶላር ሓገዝ ከምዝረኸበት ብምምልካት፣ እዚ ድማ፣ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ዓለም ኣብ ጎድኒ ህዝቢ ሱዳን ደው ኢሉ ከምዘሎ ዘመልክት እዩ ክብል ገሊጹዎ።
ዳይረክተር ባንክ ዓለም ኣክሰል ቫን ትሮትሰንበርግ፣ ዝምድና’ቲ ትካል ምስ ሱዳን ናብ ንቡር ምምላሱ ብምርግጋጽ፣ እቲ ፍጻሜ ታሪኻዊ ምዃኑ ገሊጹ። ባንክ ዓለም ካብ ቤት ንብረቶም ንዝተመዛበሉ ሱዳናውያን ሓገዝ ዝውዕል ናይ ክልተ ቢልዮን ዶላር ፋይናንስያዊ ሓገዝ ክገብር ከምዝኾነ እውን ቃል ኣትዩ።
እዚ ንኣስታት 30 ዓመታት ኣብ ልዕሊ ሱዳን ጸኒዑ ዝጸንሐ ማዕቀብ፣ ቁጠባዊ ዕዳ ሱዳን፣ ናብ 56 ቢልዮን ዶላር ከምዝድይብ ገይሩዎ ምጽንሑ ይፍለጥ።
====================


text:
ህንዲ ኣብ ውሽጢ 24 ስዓታት ኣስታት 11,000 ሰባት ብቫይረስኮሮና ምትሓዞም ሎሚ ዓርቢ ኣረጋግፃ።ብመሰረት ጆንስ ሃፕኪንስ ዩኒቨርስቲ ኣብ ዓለም ብኮቪድ-19 ካብ ዝተታሓዙ ልዕሊ 7.5 ሚሊዮን እቶም 279,000 ህንዳዊያን እዮም ።
ኣሜሪካ ብልዕሊ 2 ሚሊዮን ሕሙማት ቀዳመይቲ፣ብራዚል ብልዕሊ 800,000 ካል ኣይቲ፣ሩሲያ ብልዕሊ 510,000 ሳልሰይቲ ህንዲ ራብዐይቲ ተሰሪዐን ኣለዋ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ ኣፍሪቃ ዝርግሐ ለበዳ ኮሮናቫይረስ ይውስኽ ምህላው ሓቢሩ።እቲ ውድብ ትማሊ ሓሙስ ኣብዘውፅኦ መጠንቀቕታ ኣብ መላእ እታ ክፍለ ዓለም 100,000 ሰባት በቲ ቫይረስ ክትሓዙ 98 መዓልታት ዝወሰደ ክኸውን ከሎ 200,000 ንምብፃሕ ግን 19 መዓልታት ጥራሕ ወሲዱ ኣሎ ኢሉ።
ዝለዓለ ቁፅሪ ዘመዝገበት ደቡብ ኣፍሪቃ ናይቲ ቫይረስ ብቕልጡፍ ምዝርጋሕን ብዙሓት ሰባት ምሟቶም መርኣያ እያ።
ሚንስትሪ ጥዕና ደቡብ ኣፍሪቃ ትማሊ ሓሙስ ከምዝሓበሮ ኣብ ውሽጢ 24 ስዓታት ብቫይረስ ኮሮና ዝሞቱ 74 ዝተታሓዙ ድማ 3,157 ምምዝጋቡ ገሊፁ ኣሎ።
ደቡብ ኣፍሪቃ ዛጊት ልዕሊ 58 ሽሕ ብቫይረስ ኮሮና ዝተታሓዙን ልዕሊ 1,200 ዝሞቱን መዝጊባ ኣላ።


text:
ኣብ ቀዳማይ ክፋል ጽሑፋይ ንቤ/ማእሰርቲ ካርሸሊ ዝምልከት ሓደ ሰፊሕ ጽሑፍ ፈኒወልኩም ኔረ፡፡ ኣብዚ ዘለናዮ እዋን ምንባብ ኣዚዩ ኣሰልቻዊ ኣብዝኾነሉ መድረኽ፡ ነቲ ሰፊሕ ጽሑፍ ኣንቢብኩም፡ ካብ መላእ ዓለም ሃነጽቲ ርእይቶታት ንዝሃብኩምኒ ዜጋታት ልዑል ምስጋና የቕርብ፡፡ ሎሚ ድማ፡ ካብቶም ኣብ ቀዳማይ ክፋል ዝተገልጹ እሱራት ፍልይ ዝበለ ዛንታ፡ ዘለዎም ብዛዕባ ሰለስተ እሱራት ካርሸሊ ሓጺር ሓበሬታ ይፍንወልኩም፡፡
ካርሸሊ ሰብ ኩሉ ታሪኽ ዝጾረት ቤት ማእሰርቲ እያ፡፡ እቶም ኣብ ቀዳማይ ክፋል ጽሑፋይ ዝተገልጹ እሱራት መብዛሕትኦም ብዘይዋዓልዎ ገበን ዝተቐየዱ’ዮም፡፡ ገሊኦም ድማ ዕምሪ ስልጣን ኢሳይያስ ንኸሕጽሩ ብሓሳብን ብተግባርን ኢዶም ወሰ ዘበሉ’ዮም፡፡ ብመንጽር ጾታ፡ ዕድመ፡ ሃይማኖታዊን ሃገራዊን ኣበርክቶ፡ ንኹሉ ብሕሱም ዝቐዘፈት ቤት ማእሰርቲ ካርሸሊ፡ ኣብ ዘመነ ዕርበት ህግደፍ ድማ እንኮላይ መጉሓፊት “እሙናት ነበር” ኮይና ኣላ፡፡ ኣብ ውሽጢ’ተን 29 ካሜራታት ካርሸሊ ትማል ምስ ኢሳይያስ ዝዕንድሩን ዝጭድሩን ዝነበሩ ሰለስተ “ሰብ ግዜ” ሓለፍቲ ኣብ ጸልማት ተጓሒፎም ኣለው፡፡ ሓጺር ዛንትኦም እንሆ፡
1. ገርግሽ ግርማይ ሙሳ -ሸኽዛይድ (ኣማሓዳሪ ዞባ ዓንሰባ ነበር)
ኣብ 1970ታት ዝተጋደለ፡ ድሕሪ ናጽነት ንተሞኩሮኡን ደረጃ ትምህርቱን ዘይምጥን ጽፍሕታት ብኢሳይያስ እንዳተመጠወሉ ዝጸንሐ፡ እሙን ኣገልጋሊ ኔሩ፡፡ ብፍላይ ኣብታ ብተፈጥራዊ ጸጋታት ዝተዓደለት ዞባ ዓንሰባ ኣማሓዳሪ ኮይኑ ምስተመዘ ብዙሓት ዜጋታት ክፈልትዎ ጀሚሮም፡፡ መብዛሕትና ብሳጉኡ “ሸኽ ዛይድ” ኢልና ንጽውዖ ገርግሽ፡ ደረጃ ትምህርቱ 7ይ ክፍሊ፡ ብሄሩ ብሌን፡ ተወላዲ ሓሊብ መንተል’ዩ፡፡ በዓል ሓዳርን ኣቦ 4 ቆልዑን ዝኾነ ገርግሽ፡ ንዓመታት ካብቶም እሙናት ሓለፍቲ ሓደ ተቖጺሩ፡ ዝሩብን ዘይዝሩብን ወረታት ለቓቒሙ ንቤ/ጽ ሃገራዊ ድሕነትን ፕረሲደንትን የበጻጽሕ ኔሩ፡፡ ህዝቢ ዞባ ዓንሰባ ኣብ ታሪኹ ክንዲ ገርግሽ ግርማይን ሓላፊ ጸጥታ ን/ዞባ ሃበሮ ነበር ዑስማን እያይን ዘማረሮን ዘጋፍዖን ሓላፊ ዳርጋ የለን፡፡ ክልቲኦም ድማ ተኽስትንፋስ የዕሩኽ ነይሮም፡፡
ገርግሽ ዘይከም ካልኦት ሓለፍቲ ናብ ብልሽውናን ምኽዕባት ሃብትን ደንጉዩ ዝተጸንበረ ሓላፊ ነይሩ፡፡ “ኣብ ዘመን ውራውራ ነብስኻ ኣይተዕብራ” ከምዝበሃል፡ እቲ ብግርህነቱ ዝልለ ገርግሽ’ውን፡ ደንጊዩ እዩ ናብ ብልሽውና ኢዱ ዝዘርገሐ፡፡ ከም ውጽኢቱ ከኣ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ካብ ባጀት መንግስቲ፡ ካብ ኣግሮ-ኢንዱስቱሪታት፡ ካብ ነበርትን ሰብ ማልን ብዙሕ ብላዕ ተቐቢሉ፡፡ በቲ እዋን ሓላፊ ውሽጣዊ ጸጥታ ዞባ ዓንሰባ ዝነበረ እድሪስ ማንጁስን ብክፍሊ ብልሽውና ወ/ሃ/ድሕነትን ኣቢሎም ናብ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ዝመጹ መጽናዕታት ዘረድእዎ፡ ገርግሽ ኣብ ዞባ ዓንሳባ ካብ ብዙሓት ዜጋታት ማእለያ ዘይብሉ ጉቦ ከምዝተቐበለን ንብዙሓት ከምዘጋፍዐን ‘ዩ፡፡
ንኣብነት ኣብ ገምገም ሩባ ዓንሰባ ናይ እንዳያቆት ዝበሃል ጀርዲን ብዶዘር ምፍራሱ፡ ብሚሊዮናት ዝግመት ናይ ምስግና ባይረ ዝተብሃለ ጀርዲን ብዶዘር ምዕናው፡ ኣብ ከተማ ከረን ምምሕዳር ከባቢ 03 (ዓዲሐሸል) ብምስምስ ልምዓት ብዙሓት ኣባይቲ ምፍራሱን ካልኦትን ዝገልጹ ሓበሬታታት ንቤ/ጽ ፕረሲዳንት ተላኢኾም ኔሮም፡፡ ብተወሳኺ ገርግሽ ግርማይ ኣብ ወጻእ ምስ ዝርከቡ ገለ ተቓወምቲ ጉጅለ ብሄረ ብሌን፡ ቴሌፎን ከምዝተደዋወለን ኣብ እንዳመስተ “ህግደፍ ንብሌን ከተዓሻሹ ንዓይ ንሓደ ገርግሽ ሓላፊ ጌሩ” ኢሉ ከምዝተዛረበ ሓደ ጸብጻብ ይሕብር፡፡ ኣብቲ ጸብጻብ ኣብ ሕድሕድ ተግባር ንገርግሽ ዘጋግይዎን ዘዕቑብዎን ሓለፍቲ ተባሂሎም ዝተገልጹ ድማ ብር/ጀነራል ተኽለ ማንጁስን፡ ሓላፊ ምምሕዳርን ፊናንስን ዞባ ዓንሰባ ነበር የማነ ጊሊኡን (ወዲ ጊልኡ) እዮም፡፡ ብተወሳኺ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ን/ዞባ ሃበሮ ንብዙሓት ዜጋታት ዘከላበተ፡ ዝኣሰረን ዘጥፍአን ሓላፊ ጸጥታ ን/ዞባ ሃበሮ ነበር ወዲያይ፡ ኣብቲ ዞባ ኣስታት 17 ገዛውቲ፡ ኣብ ከረን ሓደ ቪላ፡ ኣብ ባንኪ ብዝተፈላለየ ኣስማት ዘቐመጦ 8 ሚሊዮን ናቕፋን ካልኦት ትካላትን ከጥሪ እንከሎ ምስ ሸኽዛይድ ብዝነበሮ ጥቡቕ ርክብ ብምጥቃም እዩ፡፡
በቲ እዋን፡ ኣብታ ተኽለ ማንጁስ፡ ገርግሽ ግርማይ፡ ዑስማን እያይ ዝዕንዱሩላ ዝነበሩ ዞባ ዓንሰባ፡ ኣብ መወዳእታ ኢሳይያስ ነቶም መጣልዕቱ ሓዲጉ ጠመተ ዝገበረሉ ንሸኽ ዛይድ ጥራይ ነይሩ፡፡ ድሕሪ ገለ ኣዋርሕ ብሓንቲ ብጣስ ወረቐት ኣማሓዳሪ ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ኮይኑ ከምዝተቐየረ ሓበሮ፡፡ ኣቐዲሙ ዕሱማን እያይ ብሕማም እግሪ (ጋንግሪን) ሞይቱ፡፡ የማነ ጊሊኡ’ውን ብትእዛዝ ጀነራል ፍሊጶስ ኣብ ቀይዲ ውዒሉ፡፡ ሸኽዛይድ ኣብ ዞባ ደ/ቀ/ባሕሪ ንዝተወሰነ ኣዋርሕ ምስ ሰርሐ፡ ኢሳይያስ ንኮ/ል ወልድዝጊ ባህታ (ሓላፊ ውሽጣዊ ጸጥታ) ኣዚዙ ካብ ኣስመራ ተጨዉዩ ናብ ካርሸሊ ካሜራ ቁጽሪ 08 ኣበን ትርከብ ሓንቲ ሸላ ተጓሒፉ፡፡
2. መብራህቱ ለገሰ (ወዲለገስ)፡
ናብ ዞባ ጋሽ ባርካ ብፍላይ ከባቢታት ተሰነይ ንዝጓዓዝ ሰብ፡ ካብ ዝሰምዖም ኣዚዮም ውሩያት ውልቀ-ሰባት ሓደ ነይሩ፡፡ ኣብ ጎላጉል ተሰነይ እቲ ምሩጽን ስቡሕን ዝበሃል መሬት ተዓዲልዎ፡ ብስም “ኣውፋሪ” ን10ታት ዓመታት ምሸላን ካልኦት ኣእካልን እንዳፍረየ ዝጸንሐ እሙን ኣገልጋሊ ህግደፍ ነይሩ፡፡ ወዲ ለገስ ካብ ንግዳዊ ባንክ ኤርትራ ብዘይወግዓዊ ደብዳቤ ብኢሳይያስን ሓጎስ ኪሻን፡ ዝተሰነየ ብጣስ ወረቐት ሒዙ ክሳብ 500 ሚሊዮን ናቕፋ ልቓሕ ዝወስድ ዝነበረ ኣውፋሪ ‘ዩ፡፡
ንብዙሓት ዜጋታትና ዋላ “ኣውፋሪ” እንተመሰለ ዳርጋ መብዛሕትኡ ዘንቀሳቕሶ ማልን ንብረትን ዋንነቱ ናይ ቁጠባዊ ጉዳያት ህግደፍ ነይሩ፡፡ ኣብ ሕርሻታት ተሰነይ ብኣሻሓት ዝቑጸሩ ኣባላት ዕጡቋት ተቓወምቲ ጉጅለታት ኢትዮጵያን ካብ ሳዋ ዝለኣኹ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልገሎት ኣዋፊሩ ብናጻ ጉልበት እንዳስርሐ ሃብቲ ከካዕብት ጸኒሑ፡፡ ካብ ወደብ ባጽዕ ማእለያ ዘይብሉ ንብረት ብምእታው ኣብ ተጎለል፡ ዓሊጊደርን መኸሰራትን ከዚኑ ንሱዳናውያን ብምሻጥ ንህግደፍ ምንጪ ወጻኢ ሸርፊ ብምኻን ኣገልጊሉ ‘ዩ፡፡ ብዛዕባ ወዲለገስ ብዝርዝር ሓደ መዓልቲ ከምዝሕብረኩም እንዳገለጽኩ እዚ እሙን ኣገልጋሊ ኢሳይያስ እውን፡ ኣብ መወዳእታ ብወልደዝጊ ባህታ ተጨውዩ ኣብ ካርሸሊ ካሜራ ቁጽሪ 10 ኣብ ትርከብ ሓንቲ ጸልማት ሸላ ተጓሒፉ ኣሎ፡፡
3. የማነ ተስፋይ (ሓላፊ ንግዳዊ ባንክ ኤርትራ ነበር)፡
ከም ኣጋጣሚ ኮይኑ ክብ ኢሉ ዝተገልጸ ወዲ ለገስ ካብ ባንክ ልቓሕ ክወስድ እንተሎ ናብዚ ሓላፊ ይለኣኽ ነይሩ፡፡ ኣብቲ እዋናት የማነ እቲ ብኣማኢት ሚሊዮናት ዝቑጸር ገንዘብ ብብጣስ ወረቐት ንወዲ ለገስ ክህቦ ብኢሳያስን ሓጎስ ኪሻን ክእዘዝ እንከሎ፡ እቲ መስርሕ ንፊናንሳዊ ጸብጻባት “ኣይምቹእን” እንዳበለ ይሓትት ነይሩ፡፡ እንተኾነ “ዝተብሃለካ ግበር” እንዳተብሃለ ይምለሰሉ ነይሩ፡፡
የማነ ተስፋይ ኣብ 1970ታት ካብ ኢትዮጵያ ዝተሰለፈ ተጋዳላይ ኮይኑ ድሕሪ ናጽነት ኣብ ናይ መንግስትን ግንባርን ፊናንሳዊ ትካላት ተመዲቡ ዕዙዝ ኣበርክቶ ዝነበሮ በዓል መዚ ‘ዩ፡፡ ካብ ሓጎስ ኪሻ ቀጺሉ፡ ሃገራዊ ፊናሳዊን ቁጠባዊን ሚስጢራት ዝፈልጥ “እሙን” ሓላፊ ነይሩ፡፡ ኣብ እዋን ኩነታት ምስ ኢትዮጵያ ዝተፈጸሙ ዕድግታት ኣጽዋር ንምፍጻም “ኣባል ሓይሊ ዕማም ወትሃደራዊ ዕድጊታት” ኮይኑ ናብ ሃገራት ሩስያን ዩኩሬንን ዝተጓዓዘ ሰብ እዩ፡፡ በዓልቲ ቤቱ ተጋዳሊት ኣዜብ ተወልደ ‘ውን ካብተን ናይ ኢሳይያስ እሙናት “ኣንስቲ” ሓንቲ ኮይና ኣብ ትሕቲ ምርመርን ስነዳን ህግደፍ ንዓመታት ዝተወሃለሉ ሰነዳትን መዛግብትን ብሓላፍነት ሒዛ ኣላ፡፡ ኣብ ትሕቲ ስነዳን ምርምር ህግደፍ ካብ ዘለው ሰነዳት እቶም ብኢሳይያስ ጥራይ ዝእዘዙ ሚስጢራዊን ተኣፈፍትን ሰነዳት ብሓላፍነት ክትሕሉ ልዕሊ ዘምህረት ዮውሃንስ ዝተኣመነት ሰብ እያ፡፡
ሓላፊ ንግዳዊ ባንክ ኤርትራ የማነ ተስፋይ፡ ን10 ዓመታት ኣብ ክሳራ ንዝኣተዋ 27 ትካላት ህግደፍ ብዘይ ወግዓዊ ኣገባብ፡ ብኢሳይያስን ሓጎስ ኪሻን ተኣዚዙ ኣስታት 3 ቢሊዮን ናቕፋ ካብ ንግዳዊ ባንክ ክምውለን ተገዲዱ፡፡ ኣብቲ መስርሕ ስሩዕ ፊናንሳዊ ጸብጻብ ዘይተገብረሉ ማእለያ ዘይብሉ ገንዘብ ተጠፋፊኡ ብዝብል ከኣ “ተሓታቲ” ኢኻ ተባሂሉ ክህድዱዎ ጸኒሖም፡፡ ብፍላይ ካብ ንግዳዊ ባንኪ ልቓሕ ክወስዱ ዝፈቐደሎም ኣሕዋቱ ስለዝነበሩ ምስኡ ብምትእስሳር ክሳብ ፍሉይ ቤት ፍርዲ ክመላለስ ተገይሩ ኔሩ፡፡ ኣብ እዋን ምቕያር ባጤራ ‘ውን ብኸውሊ ብሓንቲ ውልቀ ሰብ ኣቢሉ ናይ ኣዛዚ ክ/ሰ 26 ነበር ብር/ጀነራል ሚኪኤለ ሓንስ (ወዲ ሓንስ) ኣስታት ሓደ ሚሊዮን ናቕፋ ክቕይር ተረኺቡ ብዝብል ብተወሳኺ ገበን ተጠርጢሩ፡፡ ኣብ መወዳእታ ካብ ሃገር ንከይወጽእ ብኮ/ል የማነ ዓንደማርያም (ሰኮሎቭ) ትምራሕ ጉጅለ ተመዲብዎ ጽዑቕ ክትትል ክግበረሉ ምስ ጸንሐ ድሕሪ ገለ ኣዋርሕ ኣብ ቀይዲ ኣትዩ፡፡ ድሕሪ ምቕያዱ ዝኾነ ናይ ጸጥታ ኣካል መርመራ ከይገብረሉ ፕረሲደንት ኣዚዙ፡፡ ካብ ዝተተሓዘሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ካርሸሊ ካሜራ ቁጽሪ 11 ኣብ ትርከብ ሓንቲ ሸላ ኣብ ጸልማት ተሓዩሩ ይርከብ፡፡
ክቡራንን ክቡራትን!!
ነዚ ትሕዝቶ ካልኣይ ክፋል ጽሑፍ ክተንብቡ ከለኹም ምናልባት እዞም ግዳያት ብሰንኪ ዝፈጸምዎ ገበናት ጥራይ ዝተቐየዱ ክመስል ይኽእል፡፡ ሓቂ እዩ! ሰለስቲኦም ‘ውን ከም ሃገሮም ብብልሽውና ዝተቖማጥዑ ምንባሮም ርዱእ’ዩ፡፡ ኣብ ውሽጢ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን መግዛእቲ ህግደፍ ዝተምሃርናዮ ትምህርቲ እንተሎ፡ ብዓይኒ ኢሳይያስ “ብልሽውና” ቅቡል ገበን ምኻኑ’ዩ፡፡ እዞም ሰለስተ ግዳያት ካብ በዓል ፍሊጶስ፡ ተኽለ ማንጁስን ሓጎስ ኪሻን ዝገደዱ ዘረፍቲ ስለዝኾኑ ዘይኮነስ፡ ኣብ ዘመነ ውራውራ “ስኒ ዘይብሎም” ኣናብስ ስለዝኾኑ ‘ዮም፡፡
ኣነ ከም “ሳክቲዝም” ኩሉ ሻዕ ዘደንጽወኒ፡ ኣብ ሃገርና ኣብ ዘመነ ህግደፍ ማሕበራዊ ሰረተ እምነት ተባሕጊጉ ብባህልና ኮነ ብሃይማኖታዊ ክብርታትና እቲ ክቡር ዝኾነ “ሓዳር” ከይተረፈ ናብ “ሕዳር” ምልዋጡ’ዩ፡፡ ብሰንኪ ኢሳይያስ ዝተፈላለየ ሰሌዳ እንዳተጠቀዓሎም ፈቐዶ ጎድጉዲ ናይ ዝጓሓፉ ገለ ሓለፍቲ ኣንስቲ፡ ድሕሪ ምቕያድ ሰብኡተን ዝመርሕኦ ዓይነት ህይወት ኣዚዩ ዘሕዝን’ዩ፡፡ ትማል… ተጋዳላይ ፎርኦን ወልዱ ናብ ጎዳጉዲ ዒራዒሮ ክጓሓፍ እንከሎ በዓልቱ ቤቱ ሰነ-ጥበባዊት ኣብርሀት ኣንከረ (ጓል ኣንከረ) ንጓይላታት ህግደፍ ክተዳምቕ ተራእያ እያ፡፡ ከይጸንሐት ሚኒስተር ቱሪዝም ኣስካሉ መንቀርዮስ ‘ውን ሰብኣያ “ዶ/ር” ሰናይ ምስተኣሰረ ምስኣ’ቶም ክተውደኽድኽ ተራእያ እያ፡፡ ሕጂ ድማ ሰበይቲ የማነ ተስፋይ: ተጋዳሊት ኣዜብ ተወልደ ሰብኣያ ኣብ ጸልማት ካርሸሊ ተደርቢዩ እንከሎ: ምስ ኢሳይያስ ወጊና ኣላ፡፡ ኣብ ሕሱም ዘመነ ህግደፍ ባህልናን ያታናን ተረሲዑ፡ “ሓዳር … ሕዳር” ኮይኑና ኣሎ ዝበልኩሉ ምኽንያት’ውን ብቐረባ ነዚ ስለ ዝተዓዘብኩ’ዩ፡፡
ይሰውረነ!!!
ምንጪ ካብ፡ ሳክቲዚም


text:
ህዝባዊ ኣኼባ ኣብ ከተማኦታዋ – ካናዳ፣ ሽማግለ ህዝቢ ንሃገራዊ ጉባኤ ድማ ቆይማ
ከምቲ ኣብ ኩሉ ኩርንዓት ዓለም ዝካየድ ዘሎ መደባት ህዝባዊ ኣኼባታት ብኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራሲያዊ ለዉጢ፣ ኣብ ኦታዋ ዋና ከተማ ካናዳ ብዕለት 6 ሕዳር 2010 ዓ.ም፣ ዕዉት ኣኼባ ብኣባል ኮምሽን ኣቶ ክብሮም ደብሩ ተኻይዱ። ኣቶ ተስፋይ ክፍለ ነቲ ኣኼባ ብምምራሕ ብቐዳምነት ብዝኽሪ ሰማእታት ድሕሪ ምኽፋት፣ ንኣቶ ክብሮም ምስ ኣኸበኛታት ኣላልዩ። ከጺሉ መድረኽ ንሓው ክብሮም ብምሃብ ኣኼባ ተጀሚሩ።
ኣቶ ክብሮም ዋዕላ ከመይ ከምዝተኻይደ ካብ መጀመረያ ክሳብ መወዳእቱ ኣስፊሑ ብዝርዝር መግለጺ ሂቡ። ኣብ ምጅማሩ ዋዕላ ገለ መሰናኽላትን ዘይምስምማዕን ኣጋጢምዎ ከምዝነበረ’ውን ሓቢሩ፣ ይኹንእምበር ተሳተፍቲ ዋዕላ ፍኑው ዝኾነ ልዝባትን ምርድዳእን ብምክያድ ኣብ ምእላዩ ዓቢ ግደ ተጻዊቶም ክብል ሓቢሩ፣ ፖለቲካዊ ኩነታት ኤርትራ ብሓድሽ መንፈስ ናይ ልዝብን ምጽዉዋርን ክኸይድ ኣለዎ ዝብል ኣተሓሳስባ ሰፊኑ። ብፍላይ መንእሰያትን ደቅ ኣንስትዮን ዘካየድዎ ጻዕርታትን ዝተጻወትዎ ተራን ኣዝዩ ዝሙጎስ ምዃኑ ገሊጹ።
ቀጺሉ ኣቶ ክብሮም 53 ዝኣባላታ ሃገራዊ ኮምሽን ቀንዲ ዕላማኣን ሓላፍነታን፣ ከምኡ’ውን ዕማማት ሽማግለታት ኮምሽን ብዝርዝር መብርሂ ሂቡ። ኣብ ዋዕላ ተሳቲፈን ዝነበራ ኣሓት ኣበባ ሰለሙን፣ ዛይድ ኣማንኤልን ኣብቲ ኣኼባ ተረኺበን ምስ ሓው ክብሮም ብምትሕብባር ተወሳኺ ሓበሬታን መብርህን ብምሃብ ሓጋዚ ተራ ተጻዊተን።
ድሕሪ ሓደ ዓመት ክግበር ተመዲቡ ዘሎ ጉባኤ ሓላፍነትን ጉዳይን ናይ ህዝቢ ስለዝኾነ ኩሉ ደላይ ፍትሕን ሰላምን ኤርትራዊ ዜጋ ነዚ ኣኼባታት ክሳተፎ ምስ ኮምሽን ብምትሕብባር’ውን ኩሉ መዳያዊ ደገፍ ክገብር መጸዋዕታ ጌሩ። ተሳተፍቲ ነቲ ኩሉ ብዝርዝር ዝተባህለ ብዛዕባ ዋዕላ ሃገራዊ ኮምሽንን ብትዕግስትን ተገዳስነትን ድሕሪ ምስማዕ ናይ ሕቶን መልስን መድረኽ ተኸፊቱ። ብጣዕሚ ኣገደስቲ ዝኾኑ ሕቶታት ቀሪቦም ብመልክዕ ክትዓት’ውን ኣዕጋቢ መልስታት ተዋሂብዎም።
ኣብ መጨረሽታ ኣኼበኛታት ንከተማ ኦታዋ ትመርሕ 18 ዝኣባላታ ሽማግለ መሪጾም፣ ብለበዋታት ከኣ ኣኼባ ተዛዚሙ።
ጅግና ኤርትራዊ ተበገስ
ጉባኤና ከነዕውት
ክብረትና ክምለስ
ፍትሕን ሰላምን ክነግስ
ኣብ ራህዋን ቅሳነትን ክንሕንብስ
ዘልኣለማዊ ዝኽር ንጀጋኑ ስውኣትና
ሽማግለ ህዝቢ ንሃገራዊ ጉባኤ – ኦታዋ፣
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1825


text:
ምውህሃሃድ ሰብኣዊ ሓገዛት ሕቡራት ሃገራት (ኦቻ)፡ ካብ ፈለማ ወርሒ ግንቦት ኣትሒዙ ከጽንዖ ዝጸንሐ ገምጋም ኢትዮጵያ ትማሊ 23 መስከረም ዘርጊሑ ኣሎ። እቲ ትካል ኣብ መግለጺኡ፡ ሰብኣዊ ኩነታት ትግራይ ብቐጻሊ እናኸፍአ ይኸይድ ከም ዘሎ ከመልክት እንከሎ፡ እቲ ውግእ ናብ ጎረባብቲ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን’ውን ብምልሓሙ ንሰለስቲኡ ክልላት ኣዝዩ ጸልዩ ከም ዘሎ ኣፍሊጡ። ጸብጻብ ኦቻ ከም ዘመልክቶ፡ ብ20 መስከረም 62 ሓገዝ ዝጸዓና መካይን ናብ ክልል ትግራይ ይእተዋ ደኣ እምበር፡ እዚ ቍጽሪ 11 ሚእታዊት ናይቲ ዝድለ መጠን ምዃኑ ጠቒሱ።
እቲ ጸብጻብ ወሲኹ፡ ንተመዛበልቲን ካልኦት በቲ ኲናት ዝተጸልዉ ወገናት ዝውዕል ገንዘብ’ውን ኣስታት 5% ናይቲ ዝድለ መጠን ጥራይ ተባጺሑ ምህላዉ ወሲኹ።
ኣብ ክልል ትግራይ ዝጀመረ ኲናት ናብ ክልል ዓፋር ብምልሓሙ’ውን፡ ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸር ህዝቢ’ቲ ክልል ካብ ሰለማዊ መነባብሮኦም ተመዛቢሉ ምህላዉ እቲ ጸብጻብ ይሕብር።
ብተመሳሳሊ እቲ ኲናት ንኽልል ኣምሓራ ኣመና ጸልዩን ህይወት ሰለማዊ ህዝቢ ኣመዛቢሉን ከም ዘሎ ኣመልኪቱ። ብሕልፊ እኳ ኣብ ዝበዝሐ ክፋላት ጎንደር፡ ደቡብ ወሎን ዞባ ኣዊን ብኣሽሓት ዝቑጸር ህዝቢ ተመዛቢሎም፡ ሰብኣዊ ሓገዝ ክረኽቡ ኣብ ዘይክእልሉ ደረጃን ውሕስነት ዝጎደሎ ህይወትን ይነብሩ ከም ዘለዉ ጸብጻብ ኦቻ ይጠቅስ። ኣብ ሰለስቲኡ ክልላት መጠናዊ ሓገዛት ደኣ ይባጻሕ ይሃሉ እምበር፡ እቲ ዓቐን ግን ካብቲ ዝድለ ኣዝዩ ትሑትን ዝያዳ ምውህሃድ ዝሓትትን ምዃኑ እቲ ጸብጻብ ይጠቅስ።


text:
ኣባል-ውድባት ኢህወደግ ድሕሪ ዘካየድኦ ጉባኤታት፡ብክሲ ዝተፈላለዩ ገበናት ተኣሲሮም ዝነበሩ መራሕቲ-ፖለቲካን ካልኦትን: ዲሞክራሲያዊ-ምሕደራ ንምስፋሕ ብዝብል እምነት ብምሕረት ክፍትሑ ምውሳኑ ይፍለጥ።
በዚ መሰረት ኣቦ-መንበር ፈደራል ኮንግረስ ኦሮሞ ዶ/ር መረራ ጉዲና ዝርከቦም ልዕሊ ሚእቲ እሱራት ቅድሚ ክልተ ሰሙን ዝተፈትሑ ክኾኑ ኸለዉ፡ ትማሊ ድማ ኣቶ በቀለ ገርባ ዝርከቦም ሸውዓተ አባላት ኣመራርሓ ተቓዋሚ ፓርቲ ኦፌኮ፡ ሎሚ ድማ ፍሉጥ ጋዜጠኛን ተሓላቒን እስክንድር ነጋ ዝርከቦም ልዕሊ 700 እሱራት ኣብ`ዚ ሰዓት`ዚ ከምዝተተፍትሑን ይፍትሑ ከምዘለዉን መንግስቲ ኣፍሊጡ`ሎ።
ብዛዕባ`ዚ ምዕባለ`ዚ ተቓወምቲ ውድባት ዝተሓዋወሰ ምላሽ ክህብሉ ቀኒዮም ኣለዉ። መምህር ኣስራት ኣብርሃም ኣባል ተቓዋሚ ውድብ ዝነበረ ኣብ`ዚ እዋን`ዚ ግን ብሎገር ወይ ድማ ብውልቁ ብምጽሓፍ ዝቃለስ ዘሎ ምዃኑ ይገልጽ።


text:
ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ዓመታዊ በዓል ኣበው ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሀሮኒሞስ ኣብ ዘብዓለትሉ ዕለት 30 መስከረም ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ Scripturae Sacrae Affectus – ውፉይነት ንቕዱስ መጽሕፍ ብዝብል ኣርእስቲ ሓዋርያዊ መልእኽቲ ከምዘመሓላለፉን፡ ሎሚ እቲ ብላቲን ቋንቋ ዝተተርጐመ መጽሓፍ ቅዱስ ክህልወና ናይ ዝገበረ ቅዱስ ውርሻ ኵላትና ንኸነእንግድን ክንዕቅብን ኣብ ዘመሓላለፍዎ ሓዋርያዊ መልእኽቲ ዓዲሞም፡ መንእሰያት ነቲ ሀሮኒሞስ ሓዲጉልና ዝሓለፈ ውርሻ ክመራመሩን ከጽንዑን ይላበዉ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
“ንኣናን ናይ 21 ክፍለ ዘመን ክርስቲያን፡ ናይ ቅዱስ ሀሮኒሞስ ተክለ ሰብነት እዋናዊ እዩ” ነዚ ዝበሉ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ብዝኽሪ መበል 1600 ዓመት ዝኽሪ ዕረፍቲ ቅዱስን ሊቅ ናይ ላቲናዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ዝተዘከረሉ ዕለት 30 መስከረም ክኸውን እንከሎ ናይቲ ሓዋርያዊ መልእኽቶም ኣርእስቲ ቅዱስ ሀሮኒሞስ ንመጽሓፍ ቅዱስ ዝነበሮ ፍቕሪ ዝምስክርን፡ ሕይወቱን ዓበይቲ ናይ መጽናዕቲ ሰነዳቱን ድርሰታቱን ንቤተ ክርስቲያን ሓዲግዎ ዝሓለፈ ውርሻ ኮነልና፡ “ጥንቁቕን ዓሚዩቕ ተመራማርን ተንተናን ነጋርን ኣስፋሕን ውዕዉዕ ቀናእ ኣፍቃሪ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ጠበቓ ናይ እምነት ክርስትና ሓቒ፡ ክንየው መንፍሳዊ ኣቦን መናንን ጽኑዕ ባሕታውን”፡ እንክብሉ ይገልጽዎ።
ናይ ሀሮኒሞስ ሕይወት
ቅዱስነቶም ኣብ መልእኽቶም ናይ ቅዱስ ሀሮኒሞስ ታርኽ ብሓጹሩ እንክድህስሱ፥ ጽኑዕ ክርስቲያናዊ ሕንጸትን ውፉይ ንመጽናዕትን ጉዕዞታቱን መሓዙትን ተመክሮታቱን ብፍላይ ዝሓረዮ ሕይወት ብሕትውና ምስ እግዚኣብሔር ንምርኻብን - ብእግዚኣብሔር ንኽርከብን ልዑል ኣገዳስነት ዘለዎ ታሪኽ እዩ፡ ብጥልቂ ኣስተንትኖ ውሽጣዊ ፈተናን መንፈሳዊ ግድልን ናይ ገዛእ ርእሱን ናይ ካልኦትን ዘይፍጹምነት ብጥልቂ ኣብ ምስትውዓል ዝነበሮን፡ ናይ ንብዓት ልዑል ክብሪ ዘስተውዓለን”፡ገና ብንኡስ ዕድመኡ ጭቡጥ ህላዌ እግዚኣብሔር ዘስተውዓለ፡ “. . . ምሕረት እግዚኣብሔር ዝተሰቆሮ”፡ ኣብ መንእሰይ ዕድምኡ ናይ ሩፊኖ ዘኣኵይለያን ምስ ጎርጎሪዮስ ዘናዚያንሱስ ጽቡቕ ሌላ ዝነበሮን ኣብ ኣንጽዮኪያ ኣብ 379 ዓ.ም. ማዕርገ ክህነት ከምእተቐበለን . . . ምስ ኣጎስጢኖስ ናይ ነዊሕ ምልውዋጥ ሰታሪት ተመክሮ ዝነበሮን . . . ዓቢይ ኣንባብን ተንታንን ንኻልኦት ንኸፍልጥ ህንጡይን ፍልጠት ዘርጋሕን” እንክብሉ ቅዱስ ኣቦና ኣብ መልእኽቶም ይገልጽዎ። . . . ድሕሪ ክህነቱ ናብ ቍስጥንጥንያ ተቐይሩን ዓበይቲ ግሪካውያን ጽሑፋትን ሰነዳትን ናብ ቋንቋ ላቲን ዝተርጐመን . . . “ገለ ገለ እዋን ቅብጸት ተስፋ የጋጥመኒ ነይሩ፡ ደሓር ግና ብዝነበረኒ ብርቱዕ ናይ ምምሃር ድላይ ንቕድሚ እብል” ዝበሎ ቅዱሰንቶም ኣብ መልእኽቶም ጠቒሶም ሀሮኒሞስ ንመጽናዕትን ምርምርን ዝነበሮ ዓሚይቕ ድላይ ንኽነብሮ ይድርኾ ከምዝነበረ ይሕብሩ።
ምስ ሮማ ዝነበሮ ምትእስሳር
ኣብ 382 ዓ.ም. ናብ ሮማ ይምለስ እሞ ናይ ር.ሊ.ጳ. ዳማዞ ናይ ቀረባ ተሓባባሪ ይኸውን፡ . . . ኣብቲ እዋን ካብ ግሪኽ ናብ ላቲን ዝተተርጎመ ኣርባእቱ ወንጌላውያን ካልኦት ክፍሊ መጻሕፍት ሓዲስ ኪዳንን ብጥልቂ ይምርምር . . . ሮማ ንዘርኢ ክርስቶስ ልምዕቲ መሬት ምዃና የስተውዕል፡ . . . ናይ ቅዱስ ጴጥሮስ ካቴድራል ጽኑዕ መወከሲ ይኾኖ፥ ባዕሉ “ኣነ ብጀካ ንኽርስቶስ ካልእ ዝስዕቦ የብለይን፡ ምእንቲ’ዚ ኣብ ናይ ካቴድራል ቅዱስ ጴጥሮስ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ዘተሓነጸትሉ ከውሒ ኣብ ሱታፌ እሓብር” እንክብል ከምዝገልጾ እዩ።
ኣብ ቤተ ልሄም
ድሕሪ ዕርፍቲ ር.ሊ.ጳ. ዳማሶ፥ ሀሮኒሞስ ናብ ቤተ ልሔም ይነቅል ኣብ ጥቓ በዓቲ ዘልደቱ መንፈሳውያን ንምእንጋድ ብዝብል ሸቶ ክልተ ናይ ደቂ ተባዕትዮን ደቀንስትዮን ገዳም የቕውም፡ . . . ሕይወቱ ኣብ ቤተ ልሔም ኣብ መጽናዕቲ ቅዱስ መጽሓፍ ዝተጸምደ እዩ ዝነበረ” ኣብ 420 ካብዚ ዓለም ብሞት ይፍለይ። እቲ ኵሉ ገና ዘይተረድኦ ጥራሕ ዘይኮነ ኩሉ ነቲ ዝፈልጦን ዝተረደኦን ብጥልቂ ንኸስተውዕሎ መታን ኣብ ሕቶ የእትዎን ይመያየጠሉን፡ ብርቱዕን መዳርግቲ ዘይብሉ ሓገዝ ካብ ጸሎትን ካብ መንፈስ ቅዱስን ምዃኑን እዚ እውን ቅዱስ መጽሓፍ ናብ ቋንቋ ላቲን ንኽትርጉም ከምዘብቀዖ ይምስክር።
መጽናዕት ንኻልኦት ንምግልጋል
“ናይ ቅዱስ ሀሮኒሞስ መጽናዕቲ ኣብ ማህበረሰብን መጽናዕቱ ንማሕበረሰብን” እዚ ኸኣ ናይ ሲኖዶሳውነት ኣብነት ምዃኑ ቅዱስነቶም ኣብ ዘመሓላለፍዎ ሓዋርያዊ መልእኽቶም ሓቢሮም፡ ንቤተ ክርስቲያንን ንናይ ቤተ ክርስቲያን ተቕዋማትን ማሕበራዊ ሕይወትን ኣብነት ይገብሮ። “ቅዱስ መጽሓፍ ብሕዝበ እግዚኣብሔር ብኣስተንፍሶ መንፈስ ቅዱስ ዝተጻሕፈ እዩ፡ ምእንቲ’ዚ ቅዱስ መጽሓፍ ሱታፌ እዩ፡ በዚ መንፈስ እዚ ኸኣ ናብታ ንሕና ዝብል በዓል ቤት ንኣትው፥ . . . ሀሮኒሞስ ኣብቲ እዋን ናይ ቤተ ክርስቲያን ጠመቓዊ ትምህርቲ ዝምልከት ዝለዓለ ዝበሃል ክትዕ ምግጣም ይጅምር፡ እምነት ንምክልኻል።
ቅዱስ ሀሮኒሞስ ንምፍላጥ ክልተ መፍትሕ
ናይ ቅዱስ ሀሮኒሞስ ሕይወት - ተክለ ሰብነት ንምስትውዓል በቲ ሓደ ሸነኽ ኣማንን ጽኑዕ ፍቕሪ ንክርስቶስ ስቑል (1ቆሮ. 2.2፡ ፊሊ. 3,8,10 ረኣ) በቲ ካልእ መዳይ ከኣ ትጉህን ጸዓተይናን ተመራማርን ናይ ጐይታ ምስጢር፡ እዚ ክልተ መለለዪ’ዚ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ኣርኣያ ይገብሮ። ንባሕታውያንን ንተመራመርትን . . . እውነተይና ፍልጠት ብፍሉይ ኣብ ፍቕሪ ንእግዚኣብሔር ዝጸንዔ ምዃኑ ይምስክር፡ ካብ ህንጥይናን ናይ ዓለም ካብ ምዃን ኣዚዩ ዝረሓቐ።
ፍቕሪ ንቕዱስ መጽሓፍ
“ፍሉይ ናይ ቅዱስ ሀሮኒሞስ መንፈሳዊ ተክለ ሰብነት - ይብሉ ር.ሊ.ጳ. ኣብ መልእኽቶም - እቲ ንቃል እግዚኣብሔር ዘለዎ ፍቕሪ እዩ”፡ ሀሮኒሞስ ቅዱስ መጽሓፍ ፍሉይ ትሑት ግልጸት እግዚኣብሒር ከምዝኾነ ብጥልቂ የቕርቦ፡ ጥንታዊ ቋንቋ እብራይስጥን ምስ ናይ ቺቸሮነ ዕምቆት ፍልጠት ቋንቋ ላቲን ዝቀራረብ ዓሚዩቕ ፈላጥ ቋንቋ ላቲንን ሓዲስ ኪዳን ጥራሕ ዘይኮነ ናብ ናይ ክርስቶስ ሓቅን ሃብትን ንምእታው መላእ ቅዱስ መጽሓፍ ክጽናዕ ከምዘለዎ ብቃልን ተግባርን ዘመላኸተ።
ተኣዝዞ
ካልእ ቅዱስነቶም ኣብ ዘመሓላለፍዎ ሓዋርያዊ መልእኽቲ ዘመላኽትዎ ናይ ሀሮኒሞስ ፍሉይ ጠባይ፥ ተኣዝዞ ንመለኮታዊ መጽሓፍ ዝብል እዩ - ንቕዱስ መጽሓፍ ብፍላይ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር፡ ቃሉ ብዓቢይ ስግደትን ኣምልኾን ጽን ምባል . . . ተኣዝዞ ነታ ናይ ግልጸት ህያው ባህሊ ንዝተቐበለት ቤተ ክርስቲያንን ነቲ ህያብን፡ ተኣዝዞ ዘይንጡፍ ወይ ልሙስ ሕራይ ብሃልነት ማለት ኣይኮነን፡ ንቑሕ ትውሳኤ ዝሓትት እዩ፡ ቅዱስ ሀሮኒሞስ እሙንን ንቑሕን ኣገልጋሊ ቃል እግዚኣብሔር መላእ ሕይወቱ ምእንቲ ኣሕዋት ኣብ እምነት እቲ ንኣኣቶም ዝተወሃቦም ኣብነት እምነት ንኽርድኡ መታን ሓለፋ ዝበለ ምዃኑ ቅዱስነቶም ይሕብሩ።
ሀሮኒሞስ ንእዋናዊ ተመራመርቲ ኣብነት
ሀሮኒሞስ ንኹላትና . . . ኩሉ ቅዱስ መጽሓፍ ዘንብብ ናብ ናይ ኢየስስ ምስጢር ዘመርሕ ምዃኑን ንናይ ቅዱስ መጽሓፍ ዓሚዩቕን ፍርያምን ንባቤ ጥልቂ ኣስተንትኖን ጥልቂ ናይ ፍልጠት ባህልን ኣገዳሲ ምዃኑ የዘኻኽር፡ ኵለንተታዊ ፍልጠት ቅዱስ መጽሓፍ፥ መንፈሳውን ታሪኻውን ስነ ጥንታውን ንቕኑዕ ልልያ ፍልጠት ቅዱስ መጽሓፍ የተባብዕ። ንእዋናዊ ዓለም ኣብነት ኣብ ጉዕዞ ፍልጠትን ምዕሟቕን ቅዱስ መጽሓፍ፥ ምስ እዚ ኣተሓሒዞም ኣብ ሮማ ዝርከቡ ጳጳሳዊ ናይ ስነ ቅዱስ መጽሓፍ ተቕዋምን፡ ኣጎስቲናኒዩም ተቕዋም ስነ ኣበው ቤተ ክርስቲያንን ኣብ ኢየሩሳሌም ዝርከብ ኤኮለ ቢብሊከ ተቕዋምን ፍራንቸስካኑም ተቕዋም ቅዱስ መጽሓፍን ጠቒሶም፡ ነፍሲ ወከፍ ናይ ቲዮሎጊያ መንበረ ጥበብ ተመሃሮ ናይ ቅዱስ መጽሓፍ ጥልቂ ፍልጠትን ብቕዓት ትንታነን ኣብ ናይ ቲዮሎጊያ ጽማሬ ድዩ ኣብ ስነ ምርምር ቅዱስ መጽሓፍን ኣፍልጦ ክህልዎም ዘብቅዑ ክኾኑ ተለብዮም፡ ኣፍልጦ ንቕዱስ መጽሓፍ ነፍሲ ወከፍ ክርስቲያን እውን ቅዱስ መጽሓፍ ገንጺሉ ከንብብ እንከሎ ዘንብቦ ክርድኦ ዘኽእሎ ሕንጸት ክረክብን ናይ ቅዱስ መጽሓፍ ጥበብ ከስተማቕርን መርሕ ሕይወቱ መታን ክገብሮን እዩ እንክብሉ ኣተሓሳሲቦም ምእንቲ እዚ እውን ኣብ 2015 ዓ.ም. ሰንበት መዓልቲ ቃል ኣምላኽ ከምዘቖሙ ይዝክሩ።
ኵላዊ ፍሉጥ - ዝርገሀ (Vulgata)
እቲ ዓቢይ ብዙሕ እውን ዝፍለጥ ናይ ሀሮኒሞስ ዓቢይ ስራሕ እቲ ናብ ቋንቋ ላቲን ዝተርጐሞ ብሉይ ኪዳን እዩ፡ ካብ ዕብራይስጥ ናብ ላቲን ቋንቋ ዝተርጐሞ፡ ኣብ እዋን ግዝኣተ ሮማ ቅዱስ መጽሓፍ ብቋንቋ ግሪክ እዩ ዝንበብ ዝነበረ ብላቲን ቋንቋ ምሉእ ትርጉም ቅዱስ መጽሓፍ ኣይነበረን በቲ ናይቲ እዋን ሕዝቢ ዝጥቀመሉ ዝነበረ ተራ ቋንቋ ላቲን ብምጥቃም ሀሮኒሞስ ናብ ቋንቋ ላቲን ይትርጉም፡ ናይ ቅዱስ መጽሓፍ ተመራመርቲ እዚ መጽናዕቲ እዚ ክቕጽልሉን ንሓድሽ ናይ ቅዱስ መጽሓፍ ትርጉም ክነቓቕሑን ተላብዮም፡ ኣተሓሒዞም ኣብ ሮማ ዝካየድ ዘሎ ክለሳ ሓድሽ ኪዳንን መዝሙረ ዳዊትን ከም ኣብነት ጠቒሶም፡ ከምዚ ዓይነት ህርኩት ጻዕሪ ክተባባዕ ሓደራ ይብሉ። ምልስ ቢሎም እውን ር.ሊ.ጳ. ብዛዕባ ቅዱስ መጽሓፍ ንዝግበር መጽናዕቲ ሀሮኒሞስ ብር.ሊ.ጳ. ዳማሶ ተበረታቲዑ እዩ ናብ ቤተ ልሔም ዝኸደ፥ ካብ ዕብራይስጥ ብሉይ ኪዳን ብቋንቋ ላቲን ይትርጉም። “ናይ ማእከላይ ክፍለ ዘመን ሕዝቢ ኤውሮጳ ቅዱስ መጽሓፍ ከንብብን ክጽልዮን ከጽንዖን ዘብቅዖ ሀሮኒሞስ ብዝፈልጦ ቋንቋ ስለ ዝተርጎመሉ እዩ” ይብሉ።
ትርጉም ከም ብህልውትና
ሀሮኒሞስ በቲ ዝተርጎመ ቅዱስ መጽሓፍ ኣቢሉ ንመጽሕፍ ቅዱስ የበህልውት፡ ቅዱስ መጽሓፍ ኣብ ላቲናዊ ቋንቋን ባህልን የስርጽ፡ ብቋንቋኻ ዝዛረብ ቅዱስ መጽሓፍ፡ ሀሮኒሞስ በዚ ዓቢይ ዕዮ’ዚ ኣቢሉ ነፍሲ ወከፍ ባህልን ቋንቋን ክብረትን እወታውን ምዃኑን ንቅዱስ መጽሓፍ መጻእተይና ከምዘይኮነን የረጋግጸልና፡ እዚ ቤተ ክርስቲያን ዘሀብትም እዩ። . . . ዝንበብን ዝንበርን ቅዱስ መጽሓፍ! . . . ንማሕበረሰብ ብቋንቛኡ ዝተተርጐመ መጽሓፍ ቅዱስ ኣገዳሲ እዩ፡ ሓደ ማሕበረሰብ ዘራኽቦ ቋንቋ እንተዘይህልዎ ንሓድ ሕዱ ከመይ ገይሩ ምተራኸበ፥ ቅዱስ መጽሓፍ እውን ንናይ ነፍሲ ወከፍና ቋንቋ ዘይዛረብ ነይሩ እንተዘይከውን ናይ ምራኽብ ባህሊ ኣይምሃለወናን፡ ብዘይ እዚ ባህሊ’ዚ እንገዳ ዘቕርቡ ኣምበይኮናን፡ ስለዚ ተርጓሚ ናይ መራኸቢ ድልድ ሓናጺ እዩ እንክብሉ ቅዱስነቶም ኣብ ዘመሓላለፍዎ ሓዋርያዊ መልእኽቲ የብርሁ።
ኣብ ዝኽሪ መበል 1600 ዓመት ዕረፍቲ ሀሮኒሞስ
ቅዱስነቶም ኣብ ዝኽሪ መበል 1600 ዓመት ውልደት ኣብ ሰማይ ቤት ቅዱስ ሀሮኒሞስ ኣብ ዘመሓላለፍዎ ሓዋርያዊ መልእኽቲ፥ ኣብዚ እዋን’ዚ ቅዱስ መጽሓፍ ብዝተፈላለዩ ልዕሊ ሰለስተ ሺሕ ብዝግመቱ ቋንቋታት ከምእተተርጐመን ብዙሕ መዝገበ ቃላትን ናይ ሰዋስው መጻሕፍትን ንምቕራብ ተኻኢሉ እዩ፡ እዚ ብፍሉይ ናይ ብዙሓት ልኡካነ ወንጌል ጻዕርን ጸሎትን ብቕዓትን እዩ፡ ንልኡካነ ወንጌል ምስጋና ይኹኖም ቅዱስ መጽሓፍ ይዝርጋሕን ይትርጎመን ናብ ኩሉ ይበጽሕን ይብህልውትን ኣሎ፡ ብድጋፍ ሓይሊ እግዚኣብሔር። ነዚ ኹሉ ጻዕሪ ግቡእ ክብሪ ምሃብን መታን ክሰፍሕ እውን ዓቕምን ብቕዓት ነዚ ዕላማ’ዚ ምስላዕ ከምዘድሊ ኣብ ዘመሓላለፍዎ ሓዋርያዊ መልእኽቲ የብርሁ።
ብድሆ ንመንእሰያት
ቅዱስነቶም ኣብ መወዳእታ ናይ ቅዱስ ሀሮኒሞስ ተክለ ሰብነትን ንመጽናዕትን ስነ ምርምርን ዝነብሮ ፍቕርን ጸሚሮም፥ እቲ ናይ እዋንና ዓቢይ ብድሆ ናይ ሃይማኖት ጥራሕ ዘይኮነ መሃይምነትን ናይ ገዛእ ርእስና ባህሊ ስነ ትርጓመን ትንትናነን እሙን ዝኾነ ብቕዓት ጐዲሉ ምርኣይ እዩ፥ ብፍላይ ከኣ ንመእሰያት ዘጥቕዕ ዘሎ ዓቢይ ጸገም እዩ፡ . . . “ንመእሰያት ካብ ድልያ ውርሻታትኩም ያታዅምን ተበገሱ እብል። ክርስትና ናይቲ ነባሪ ዝኾነ ጠሪሹ ዘይስገር ናትኩም ክኸውን ናይ ዝግብኦ ባህሊ ወረስቲ ይገብረኩም፡ ናይዚ ታሪኽ እዚ ፍቕሪ ይሃልዅም፡ ጠመተኹም ኣብቲ ጭኑቕ ዝነበረ መንእሰይ ሀሮኒሞስ ኣቕንዑ፥ ከም ናይ ኢየሱስ ቃል ኣፍቃሪ፡ ዝነበሮ ኵሉ ሸይጡ ነቲ ዓቢይ ናይ ባህሊ ሉል ዝዓደገን ጠምቱ፡ ሀሮኒሞስ ናይ ክርስቶስ ቤተ መዝገብ እዩ፥ ቢሎም እዚ ቤተ መዘብገብ’ዚ 1600 ዓመት የቑጽር ኣሎ፡ ሎሚ እውን ክርስቶስ ምፍቓር እቲ ኣብቲ ቃል ዘሎ ፍቕሪ እንታይ ማለት ምዃኑ የብርሃልና፡ እዚ መበል 1600 ዓመት ዝኽሪ ዕረፍቲ ቅዱስ ሀሮኒሞስ፥ ንፍቕሪ ዝተጸውዔን . . . በቲ ግልጸት እግዚኣብሔር ንምፍላጥ ብርቱዕ ጭንቀትን ውዕዉዕ ስምዒትን ብዝነበሮ መንፈስ ንኽትንክፈፉ እላበው - ቢሎም - መለኮታዊ ቅዱስ መጽሓፍ ወትሩ ኣንብብ እኳ ደኣ ቅዱስ መጽሓፍ ወትሩ ካብ ኢድካ ኣይትራግፍ” ብዝብል ቃል ሀሮኒሞስ ንመእሰያት ብዘቕረብዎ ምዕዳን ብምኽንያት መበል 1600 ዓመት ዝኽሪ ዕረፍቲ ቅዱስ ኣበውን ሊቅ ቤተ ክርስቲያንን ሀሮኒሞስ ዘመሓላለፍዎ ሓዋርያዊ ምልእኽቲ የጠቓልሉ።