text:
ዛንታ እስላም ናይ ሃጃር ቀደም ናሳራ ዝነበረት - ባራዚል
Subject Information
ርእሲ: ዛንታ እስላም ናይ ሃጃር ቀደም ናሳራ ዝነበረት - ባራዚል
ቆንቃ: አልማን
ናይ ምውሳክ ዐለት: 2015-09-04
Short Link: http://IslamHouse.com/2771520
This address categorized objectively under the following classifications
ርእ ካዓ ( 65 )
ዛንታ እስላም ናይ ራይት ቀደም ናሳራ ዝነበረት -አሜሪካ ( አልማን )
ዛንታ እስላም ናይ ሙባሺር ቀደም ካሶልክያ ዝነበረ ( አልማን )
ዛንታ እስላም ናይ ሙውሻ (ሙሳ) ክርፍስቲክ ( አልማን )
ዛንታ እስላም ናይ ምልትሽ ያኮፍ ቀደም ያሁድ ዝነበረ ( አልማን )
ዛንታ እስላም ናይ ሳልማን አል ፋርስ ራድያላሁ ዓንሁ ( አልማን )
ዛንታ እስላም ናይ ሳናአ ቀደም ናሳራ ዝነበረት - ግብጽ ( አልማን )
ዛንታ እስላም ናይ ሶ ዋትሶን ቀደም ናሳራ ዝነበረት ( አልማን )
ዛንታ እስላም ናይ ሻርል አልካላ ( አልማን )
ዛንታ እስላም ናይ አምና ቀደም ናስራንያ - አመሪካ ( አልማን )
ዛንታ እስላም ናይ ካስርንክ ቦሎክ ቀደም ናሳራ ዝነበረት ( አልማን )
ዛንታ እስላም ናይ ወልድማን - ሆላንዳ ( አልማን )
ዛንታ እስላም ናይ ዓል ቀደም ናሳራ ዝነበረ - አሜሪካ ( አልማን )
ዛንታ እስላም ናይ ዓብዳላ ደላንስ ( አልማን )
ዛንታ እስላም ናይ ዩሱፍ ኢስትስ ( አልማን )
ዛንታ እስላም ናይ ጅርዳ ቀደም ናሳራ ዝነበረ ለቷዋንያ ( አልማን )
ዛንታ እስላም ናይወልያም ቀደም ያሁድ ዝነበረ - አሜሪካ ( አልማን )
ዛንታ እስላም ኢሜል ቀደም ናስራንያ ንዩዝላንዳ ( አልማን )


c: text/html

text:
ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነበረ እገዳ ክለዓል ጽባሕ ረቡዕ ድምጺ ክህብ’ዩ። ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንዝሓለፈ 20 ዓመታት ዝጸንሐ ውጥረት ብሰላም ድሕሪ ምዝዛሙን ምስ ጅቡቲ ዝጸንሓ ውጥረት ዝሰፈኖ ዝምድና ናብ ንቡር ይምለስ ብምህላውን ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ዝጸንሐ ናይ ኣጽዋር ካልእን እገዳ ክለዓል ጽባሕ ረቡዕ ውሳነ ክሕልፍ ምዃኑ ዝተፈላለዩ ዲፕሎማት ይገልጹ`ለዉ።
ስሞም ክግለጽ ዘይደለዩ ዲፕሎማት ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ብዝሃብዎ ሓበሬታ መሰረት 15 አባላት ዘለውዎ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ልዝቦም ትማሊ ሶኑይ ከምዝዛዘሙን ኣብቲ ብብሪጣንያ ዝቐረበ ረቒቅ ፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነብረ እገዳ ክልዓል ከምዝተሰማምዑን ይሕብሩ።
ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኤርትራ ንዕጡቓት ጉጅለታት ግብረ ሽበራ ሶማል ሓገዝ ትህብ’ያ ብዝብል ክሲ ኣብ 2009 እገዳ ምንባሩ ይፍለጥ፡ ኤርትራ ግን ነቲ ክሲ ብተደጋጋሚ ክትነጽጎ ጸኒሓ`ያ።
እቲ ረቒቅ ክትግበር ትሸዓተ ናይ ደገፍ ድምጺን ካብ ዓብላሊ ድምጺ ዘለወን ኣሜሪካ፡ቻይና፡ሩስያ፡ብሪጣንያንን ፈረንሳን ድማ ተቓውሞ ክገጥሞ የብሉን ዝበሉ ርእይቶኦም ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ዝሃቡ ዲፕሎማት፡ ድምጺ ናይ ኩሎም አባላት ተመሳሳሊ ከምዝኸውን’ውን ኣንፊቶም ኣለው።
እቲ ብብሪጣንያ ዝቐረበ ረቒቅ ምልዓል ናይ ኣጽዋር እገዳ ንሰበስልጣን ኤርትራ ናይ መገሻን ናይ ንብረት ከየንቀሳቅሱ ዝክልክል እገዳ ክለዓል ዝብል ምኳኑ ሮይተርስ ኣገረጋጊጹ’ሎ።
እቲ ቤት ምኽሪ ብተወሳኺ ኤርትራን ጅቡቲን ዝምድናአን ናብ ንቡር ክምለስን ኣብ መንጎ ዝጸንሓ ምስሕሓብ ዶብ ብሰላም ክፈትሓ ዘተሓሳሰበ ክከውን ከሎ ንጠቕላሊ ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒ ጉተርስ ድማ ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ የካቲት 15,2019 ጸብጻብ ከቕርብ ውሳነ ኣሕሊፉ’ሎ።
ኣብ ናይ 2017 ኣኼባ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝጸንሓ ግጭት ዶብ ብሰላም እንተተዛዚሙ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ዝተነብረ እገዳ ንክለዓል ዳግመ ግምት ከምዝግበረሉ ሓቢሩ ኔሩ`ዩ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ብመሰረት እዚ ብሃገራት ሕብረት ኣውሮጳ ሎሚ ሶኑይ ዝጸደቐ ሓድሽ መምርሒ ንስርሒት ህይወት አድሕን ዝንቀሳቀሳ መራክብ፡ ዘይሕጋዊያን አስገርቲ ብቴሌፎን ምስ ዝህብዎ ሓበሬታን ናይ መብራህቲ ምልክት ጥራይ ናይ ህይወት አድሕን ስርሒት ከየካይዳ ይኽልክል።ብተወሳኺ እዘን መራኽብ ዳሕሳስ ኣብ ዓለምለኸ ማያት ጥራይ ከኻይዳ፡ ኣብ ገማግም ባሕሪ ጥልያን ንዝተጸግዑ ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ጥራይ ክሕግዙ ይእዝዝ።
እዚ መምርሒ ብተወሳኺ ነዚ መምርሒ ዝጠሓሳ መራኽብ ኣብ ወደባት ጥልያን ክዓርፋ ከምዘይፍቐደለን ይገልጽ።
ገለ ወገናት ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት ምስ ዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ይተሓባበራ እየን ክብሉ ክኸሱ ምጽንሖም ዝፍለጥ ኮይኑ እተን ትካላት ግን ነዚ ክሲ ብምቅዋም ብፓርላማ እቲ ሃገር ንዝተኻየደ ክልተ ምርመራ ይጠቕሳ።
ካብ ትካል ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣምንስቲ ኢንተርናሽናል ጁዲዝ ሳንደርላንድ “ኣብ ባሕሪ ዘጋጥም አሰቃቂ ሓደጋ፡ ኣብ ሊብያ ዘሕልፍዎ ዓመጽን ኣብ ግምት ብምእታው ሃገራት ኣውሮጳ ምስ ጥልያን ብምትሕብባር ነቲ ናይ ዳሕሳስን ህይወት አድሕን ስርሒታት ክሳብ ወሰን ሊብያ ከስፍሑ እምበር ናብ ገማግም ጥልያን ጥራይ ክውስኑ ኣይግባእ”ይብላ።
እዚ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዝጸደቐ መምርሒ ሓገዝ ወሃብቲ መራኽብ ናብ ማያት ሊብያ ዝአትው ህይወት ሰብ ከጥፍእ ዝኽእል ክእለ ዘይኸአል ሓደጋ ምስ ዝሕልው ጥራይ’ዩ ይብል።
እዚ መምርሒ ንቀዳማይ ሚንስትር ፓውሎ ጀነቲሎኒ ከጋጥሞም ዝጸንሓ ጸረ ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ኣርእያታት ደው ንምባልን ዋሕዚ ስደተኛታትን ንምግታእ ዝወሰድዎ ዳሕረዋይ ስጉምቲ’ዩ።
ብተወሳኺ ኣብ ጉዳይ ምጥያስ ኣብ ጥልያን ዘለው ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ጉዳይ ዜግነት ኣብ ጥልያን ዝተወልዱን ነበርቲ ጥልያን ሓያል ክትዓት ኣብታ ሃገር ይኻየድ ምሕላው ይግለጽ ኣሎ።
ንጉዳይ ዜግነት ዝምልከት ዝቐረበ ረቒቅ ንካልእ ጊዜ ምትሕልላፉ ዝገለጸ መንግስቲ ጥልያን ኣቐዲሙ ኣብ ጥልያን ዝተወልዱ ቆልዑ ዜግነት ሽዑ ንሽዑ እንተዘይኮነ ድማ ድሕሪ ሓሙሽተ ዓመታት ኣብ ቤት ትምህርትታት እታ ሃገር ምምሃሮም ይወሃቡ ዝብል ምንባሩ ይፍለጥ።


text:
“ሽግር ኤርትራ፡ ፍታሕ ብኤርትራውያን”
ኤርትራውያን መንእሰያት ሽግር ሃገርና ንምቕንጣጥ አብ ሃገርና ዘሎ ውልቀ ምልካዊ ስርዓት መዛዘሚ ንኽግበረሉ ዝሕግዝ ኮንፈረንስ ንምድላው አብ ምሽብሻብ ንርከብ። እዚ ዝተፈላለየ መደባት ዝሓቖፈ ኮንፈረንስ ካብ 25-28 ግንቦት አብ ርእሲ ከተማ ሕ.መ.ኣ ከተማ ዋሽንግቶን ዲሲ ክካየድ እዩ። ነዚ ካብ ኤርትራውያን ደለይቲ ለውጢ ነቒሉ
ዓለም-ለኻዊ ሓድነት ኤርትራውያን ነቲ ኣብ ሃገርና በዂሩ ዘሎ ሰብኣዊ መሰል፣ ፍትሕን ደሞክራስን ንምርግጋጽ ማእከል ናይ ዕላምኡ ገይሩ ካብ ዝቃለስ እንሆ ዓመታት ኣቚጺሩ። ነዚ ቅዱስ ዓላማ’ዚ ንምዕዋት ድማ ብሓደ ሸነኽ ኣብ ስደት ዝርከብ ህዝብና ኣብ ምጥርናፍን ናይ ቃልሲ ወኒኡ ክብ ኣብ ምባልን፤ ብኻልእ ሸነኽ ድማ ኣብ
ዓለምለኻዊ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ (EYGM ) ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ ንለውጢ አብ ውሽጢ ሃገር (EYIM) ዝተሰምየ ጽፉፍ ውዳበ ዘለዎ ምንቅስቓስ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ከምዝተመስረተ የበስር::አብ ምትታይ ናይዚ እግሪ ተኽሊ ማሕበር: እጃም ኩልና ደቅ ሃገር ብሓፈሻ: መንእሰያት ድማ ብፍላይ አገዳሲ ምዃኑ ጸቒጥና እናተላበና: እቶም ነዚ ስጉምቲ ወሲዶም
[embed]http://demo.archive.assenna.com/wp-content/uploads/2012/03/eygm-march-17-2012.pdf[/embed]
ህዝቢ ሚላኖ ብሓድነት ተጠሚሩ ኣብ ሓደ ቤት ክርስትያን እንዳ ማርያም ብጸሎትን ምህለላን ምስ ኣምላኹ ዝራኸበሉ ኩሉ ሃይማኖታዊ ኣገልግሎት ዝረኽበላ ኳ እንተኾነት፡ ህግደፍ ካብ ነዊሕ ግዜ ናብ መጋበርያ ኽለዉጡዋ ሒዅ ካብ ምባል ዓዲ ዊዒሎም ኣይፈልጡን። ኮይኑ ድማ ኣብ ቤት ክርስትያን እንዳ ማርያም ምስ ምምጻእ መንእሰያት ካብ
ወዲ ሰብ ኩሉ ግዜ ብሓሶትን ብምትላልን ኪነብር ኣይክእልን እዩ᎓᎓ስርዓት ህግደፍ ግን ነዚ ሓቂ እዚ ዘስተብሃሎ ኣይመስልን እዩ᎓᎓ተኽለ መንግስቱ ክኣ ትማሊ ቀዳም 21᎐01᎐2012 ኣብ ከተማ ትሮንድሃይም ነዚ ሓቂ ጎስዩ ነቶም ሕልና ዘይብሎም ብጀካ ዝሰምዕ እዝኒ ዝዛረብ ኣፍ ዘይብሎም ሰብ ረብሓ ንዝኾኑ ደገፍቲ እቲ ስርዓት፣መኸተ ብዝብል መታለሊ
ሃዋሳ፡ ኢትዮጵያ
ስለ ኩሎም ናይ ሕሊና እሱራት ኤርትራ ኩላትና ተንሲእና ናይ ሓንተ ደቂቕ ናይ ሕሊና ጸሎት ነዕርግ።
ዝከብርኩምን ዝኸብርክንን ጉባኤኛታት፡
ሎሚ ኣብ ቅድሜኹም ተረኺበ፡ ነቲ ንነዊሕ እዋናት ዝተዛረብኩሉን፡ ዝተቓለስኩሉን ጉዳይ ከም አንደገና ምሳኻትኩም ክዛተየሉ አዝዩ ባህ ይብለኒ።
ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ማለት እታ ብ330 ዓ.ም. ብሓዋርያዊ ስብከት
ህዝቢ ኤርትራ እታ ኣሓቱን ኣሕዋቱን ኣቦታቱን ኣዴታቱን ከምኡ`ውን ደቁ፡ ዝተሰውኡላ ነጻነት ተነፊጋቶ ኣብ ገዛእ ሃገሩ ከም ካልኣይ ዜጋ ተቖጺሩ ንሞትን ንውርደትን፡ ንዘመናዊ ባርነትን፡ ካብ ዝቃላዕ እነሆ ድሮ ዕስራ ዓመታት ሓሊፉ፡፡
እወ!! ኤርትራዊ ኣብዘን ዝሓለፋ ዕስራ ዓመታት ብኣረሜናውያን ጀነራላትን፡ ክፍሊ ስለያን ናይ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ፡ ከም ደቂ ዛግራ
እዚ ለንቕነ ኣብ ናይ ሃገራውያንን ዓለምለኻዊ ናይ ዜና ማዕከናት ተዘርጊሑ ንርእዮ ዘለና መጭወይቲ፣ ግፍዒ፣ ዓመጽ፣ ስቅያትን መቅተልትን ንጹሃት ኤርትራውያን ኣሓትናን ኣሕዋትናን ኣብ በረካ ሲናይ ሓድሽ ዘይኮነስ መቀጸልታ እቲ ናይ ዓሰርተ ዓመት ህልቂት ናይ ጉዕዞ ስደት እዩ።
ኣብ እዋን ሓዘና ዝፍስሑን ብሽግርና ዝወራዘዩን ንሶም ፈጠርቲ ጸገምና ምዃኖም
ንዘስተውዕል ብሓቂ ኣእምሮ ዘለዎን ዘገናዝብን እዚ ዘለናዮ መድረኽ ህጹጽ ሕቶ ህዝቢ፡ ሕቶ ብኩራት ፍትሕን ሓርነትን ክንምልሽ ንዘይመስረታውያን ፍፍልያት ኣጽቢብና ኣብ ሓደ ስፊሕ ዲሞክራሲያዊ ሜዳ ተጠርኒፍና ክንቃለሰ ዝሓትት ምዕራፍ ኢዩ።
ኣብዚ እዋንዚ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ማንም ግዜ ንላዕሊ ሓሲምዎን ሰፍ ዘይብል ምልኪ ኣብ ዝባኑ ተወጢሕዎን ዘሎ ወቕቲ
ራኢ ስምረት መንእሰያት ኤርትራ ንለውጢ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ገባቲ ስርዓት ኢሰያስ ብምስዓር ሓንቲ ብቅዋምን፡ ደሞክራስን፡ ፍትሕን እትመሓደር ሃገር ምርኣይ’ዩ፡፡
ንሕና ኤርትራዊያን ብሓፈሻ ብፍላይ ድማ መንእሰይ ወለዶ ኣብ ልዕሊዑ ዝጽሒ ዘሎ ኣደራዕን ፡ መግደራን፡ ሑሱም መግዛእትን፡ ንህልው ኵነታት ሃገርና ኣብ ኣዝዩ ተነቓፊ ኵነታት ስለ ዘብጽሖ፡ እዚ ኵነታት
ክቡራት ተኸታተልትና፣ ኣብ ዝሓለፈ ቀዳማይ ክፋል መንዩ ፈላላዪ መዛዘሚ ጽሑፍና ኣብዚ ካልኣይ ክፋል ናይ ህዝቢ ስሚዒታት ከነቕርብ ቃል ብዝእተናዮ መሰረት ካብ “ሳግላ ብላዕ ኣይትቕላዕ” ዝዓይነቱ ኣገባብ ተገላጊልና እቲ ዘየልቦ ግን ከኣ ህሉው ኮይኑ ከም ሕማም መናፍስቲ ኣብዘይጭበጥ ጸገም ሸሚሙና ዘሎ ፈርሱ ከነውጽዖ ኢና እኳ እንተዘይበልና
ብሰፊሑ ክግለጽ ከምዝጸንሐ፣ ኣብዚ ዝመጽእ ቀረባ ማዓልታት ስርዓት ህግደፍ ኣብ ለንደን ፌስቲቫል ንምክያድ መዲቡ ኣሎ። ልክዕ እዩ ኣብ ስደት ዝነብር ህዝቢ ምስ ኣሕዋቱን ህዝቡን ዝእክቦ ባህላዊ ኣጋጣሚ ረኺቡ ክሳተፍ ምድላይ ነዉሪ ኣይኮነን። ብናይ ገለ ጥበበኛታት ኣዛራርባ ምስቲ ቅድሚ ናጽነት ኣብ ባዓል ቦለኛ ዝካየድ ዝነበረ ኣምሲልካ
ክቡራት ኣንበብቲ፣ እዚ ፈሊምናዮ ዘለና ኣርእስቲ ንዓና ንኤርትራውያን ንጉዳይ ሓድነትና ዝምልከት ምዃኑ እንዳኣገንዘብና መበገሲና ኩልና ንጥምረትና እእጃምና ንምብርካት ነቶም ሕማም ዓበቕ ኮይኖም ነንሕድሕድና ከይንተሓቛቖፍ ንዝኽልክሉናን ዘየልቦ ነገራት ክንሓክኽ ሰለም ከይበልና ከምንሓድር ዝገብሩና ዘለው ፈሊና ንምፍላጥ ምዃኑ ብትሕትና ንገልጸልኩም። ጉዳያትና ኣብ ክንዲ ብምዝንጣል ብምክብባር፣ነድርን ሕርቃንን ገዲፍና
ኣብ ዝሓለፈ ቅነ ኣብ ከተማ ጊሰን (ጀርመን) ኣኼባ ህግደፍን ከምኡ ድማ ኣንጻር እዚ ኣኼባ ህግደፍ ዝቃወሙ መንእሰያት ዝመብዝሕተኦም ሰላማዊ ሰልፊ ዘካይዱ ኔሮም ብሕጽር ዝበለ ክልተ ውራይ ኣብ ሓደ ህሞት ።
ቅድሚ ጽሑፈይ ምፍላመይ ነዚ ጽሑፍ “ለብም ኢሰያስ ኣፈወርቂ“ ዝብለ ዘበገሰኒ ሓደ ፈታዊየይ ብስልኪ (ቴሌፎን) ዘዕለለኒ ክነግር
እዚ መግለጺ እዚ ከነዉጽእ ዝገደደና ገለ እዋናዉን ተኣፋፍን ጉዳይ ንኹሉ ኤርትራዊ ብሩህ ንምግባር እዩ።
ሓደ ካብቶም ኣገደስቲ መትከላት ሃገራዊ ዋዕላ ጸብጻባት ንወከልቲ ሃገራዊ ዋዕላ ይቐርቡ ይብል። ሃገራዊ ጉባኤ ብግቡእ ስለ ክሰናዳእ ኮሚተታ ቆይመን ነበራ፣
ዝኸበርካ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ቅድሚ ዝኣገረ ልባውን ሃገራውን ሰላምታና ነቐድመልካ። ኣብዚ እዋን ንዓና ንኤርትራውያን መዓልታዊ መነባብሮና ምስ ሞት፡ ስቓይ፡ ስደት፡ ማእሰርትን ግፍዕን ተኣሳሲሩሉ ዘሎ እዋን
ሲቪክ ደሞክራስያዊ ምንቕስቓስ ኤርትራ፣ ሲ. ደ. ም. ኤ Eritrean Civic Democratic Movement (ECDM) ዝብል መጸውዒ ሒዝና ሕጋዊ ሰውነት ከምዝለበስና ንኩሉ ደላይ ፍትሒ ህዝቢ ኤርትራን ደላይ ፍትሒ ዓለምን ከነፍልጥ ክንእውጅ ኮለና ሓበን ይስማዓና።
ኩቡራት ኣንበብቲ፡ ኣብ ቀዳማይ ክፋልና፡ ነቲ ኣብ መላእ ኣውሮጳ ዝርከብ ጸረ ህዝቢ ዝኾነ ናዚዝታዊ ማሕበር መንእሰያት ህ.ግ.ዲ.ፍ ኣቃሊዕና ኔርና፡፡ ሓደ ካብቶም ኣስማቶም ጠቒስናዮም ዝነበርና ሰናይ ሰለሙን ለማ ዝተባህለ ኣብ ዴንማርክ መራሒ ማሕበር መንእሰያት ህ.ግ.ዲ.ፍ ኣብ ሓደ በዓል ነብሱ ምቁጽጻር ሲኢኑ ንሰባት ስለ ዘጥቅዐ ን40 ምዓልታት
ኩልናከምእንፈልጦውድብሕቡራትሃገራትቤትምኽሪባይቶጸጥታኣብ 2009 ብቁ. 1907 ዝፍለጥናይማዕቀብብይን፡ኣብልዕሊምልካዊስርዓትብሰንኪእቲባዕሉዝጻሕተሮውግእምስጂቡትንኣብሶማልነቶምብግብረሽበራምስኣልቃዒዳርክብዘለዎምኣልሸባብኣንጻርመንግስቲሶማልስለዝሕግዝነዚእከይተግባራቱጠጠውከብልኢዩእምበርኣብልዕሊሕዝቢኤርትራኣይኮነን።
ናይቲ ውፉይ መጋበርያ ስርዓት ህግደፍ ሃብተ ወ/ገርጊስ ድሕረ ባይታን ዝተራኸብናሉ ኣጋጣሚ ምንባሩን ኣብ ትሕዝቶ ካልኣይ ክፋል ጽሑፈይ ሒዘ ክቐርብ ቃል ኣትየ ምንባረይ ዝፍለጥ’ዩ። ሃብተ ወ/ገርጊስ ንሱ ዋላ’ኳ ክፈልጠኒ እንተዘይኸኣለ፡ ኣነ ግን ኣብ ካርቱም ሕሱር ተግባር ኣብ ዝሰርሓሉ ዝነበረ እዋን ኣዓርየ ይፈልጦ ነበርኩ።
ዘተ እቲ ቀንዲ መሳርሒ ኩሎም ተዋሳእቲ ንደምክራስያዊ ለውጢ ብሓንሳብ ሓቢሮም ነቲ ህልዊ ሕጽረታትን ዕድላትን ዝመያየጡሉ ከምኡ ድማ ነዚ ሕቶታትዚከመይ ገሮም ከምዝገጥምዎም ስትራተጂ ንምውጻእ ዝሕግዞም መገዲ ኢዩ። ዘተ ዕዉት መታን ክኸውን ኣብ ሓቀኛ መትከላት ዝተመስረተ ኮይኑ ነቲ ልዝብ መምርሕን ቅርጻን ይህብ።
ቀዳም 18 ሰነ 2011 እቶም ሕድሪ ንስለ ሕድሪ ጀጋኑ እምበር ንመሸቀጢ ከምዘይኮነ ዝኣምኑን፥ ኣሚኖሙሉ ዝቃለሱን ኤርትራውያን 3.5 ማይል ወይውን ኣስታት 6 ኪ.ሜ ዝርሕቀቱ ናይ እግሪ ጉዕዞ ጌሮም። እቲ ጉዕዞ ካብ ሌክ ሜሪት ዝርከብ ናይ ህዝቢ ላይብረሪ ተበጊሱ ነታ ምጭውቲ ቀላይ ሌክ ሜሪት ዜርካ ምምጻእ እዩ ኔሩ።
ሎም መዓልቲ፡ ዕስራ ሰነ፡ መዓልቲ ዝኽሪ እቶም ምእንቲ ናጽነት እታ ጠርናፊትን ሓቛፊትን ኩልና ዝኾነት ኣደ መሬት ህይወቶም ዝሃቡ ጀጋኑ፡ መዓልቲ ዝኽሪ እተን ኣብ ጥሙይ ከብደንን ዕሩቕ ዝባነን ዕረን ዓንዴልን መሪሩና ከይበላ በጃ ሓርነት ህዝቢ ትንፋሰን ዝሃባ ሰማእታት ኤርትራ እያ።
ኣብዚ ዘሎናዮ ሰሙን፡ ናይ ኤርትራ ማዕከናት ወረ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ሕቶን መልሲን ክህብ ኢዩ ኢለን የመልክታ ኣሎዋ። መሰናይታ ናይ’ቲ ኣዋጅ ከኣ ስእሊ ኢሳያስ ኮኒ ኢልካ ዝተመርጸ ምስ ፍሽኽታኡ የርእያ ኣሎዋ። “ክርእይዎ ዝጸልኡዎስ ኣብ ቤት መቕደስ ቅበሩኒ”በለ ከም ዝብሉዎ ኣቦታትና፡ ኢሳያስ ብህዝቢ ክንደይ ከምዝተጸልአን ከም ዝተፈንፈነን ኣይርድኦን እዩ።
ኣብዚ ዘሎናዮ ሰሙን፡ ናይ ኤርትራ ማዕከናት ወረ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ሕቶን መልሲን ክህብ ኢዩ ኢለን የመልክታ ኣሎዋ። መሰናይታ ናይ’ቲ ኣዋጅ ከኣ ስእሊ ኢሳያስ ኮኒ ኢልካ ዝተመርጸ ምስ ፍሽኽታኡ የርእያ ኣሎዋ። “ክርእይዎ ዝጸልኡዎስ ኣብ ቤት መቕደስ ቅበሩኒ”በለ ከም ዝብሉዎ ኣቦታትና፡ ኢሳያስ ብህዝቢ ክንደይ ከምዝተጸልአን ከም ዝተፈንፈነን ኣይርድኦን እዩ።
ብዙሓት ኤርትራውያን ዓደዳ ስደትን ስቅያትን ሞትን ግዳያት ካብ ዝኾኑ ሓያለ ዓመታት ተቖጺሮም እዮም።
ኩልና ከምንፈልጦ፣ ሃገርና ኤርትራ ኣብ 1991 ናጽነታ ክትዓትር ዝኸኣለት[ ሳላ እቲ ዘይሕለለ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራን ብፍላይ ድማ መንእሰያት ኣዋልድን ኣወዳትን ደቃ እዩ።
ዝኸበርካ ደላይ ፍትሕን ሰላምን ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ
ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ከም ዝተኸታተልካዮ ነቶም ኣብ ሃገረ ግብጺ ተዋጢሮም ዓለም ክንዲ ዑንቂ ጸቢባቶም ንዘለው ኤርትራውያን ንምሕጋዝ ዝተገብረ ገንዘብ ናይ ምውጻእ ዕማም ብዓወት ተዛዚሙ ኢልና ኣበሲርናካ ኔርና።
አብዚ አብከባቢና ዘለዋ ሃገራት ዐቢ ጩራ ለውጢ ዝቐላቀለሉ ዘሎ እዋን ወላ ን አይተ ኩሉ ባዕሉ አየቕሰኖን አሎ። ከመይ ኢሉ ሞ ክቀስን;፡ እቲ ዘይምቅሳን ካአ ሕማቅ አሎ ጽቡቅ ናብ ቀጠር ብስራሕ ምክንያት( ማዓንጣ ምስ ተዘርገ) ኢዩ ዘንቅሳቅሶ። እዚ መገሻታት እዚ ክልተ ትርጉም ኢዩ ዘለዎ፡
እዚ ኣብ ታሕቲ ቀሪቡ ዘሎ ጽሑፍ፡ ካብቲ ብዊኪሊክስ (Wikileaks) ዝለሓዀ ብ ኣምባሳደር ሮናልድ ከይ ሙክሙለን ካብ ኣስመራ ናብ መንግስቲ ኣሜሪካ ዝተሰደዶ ዝተተርጎም’ዩ። ንትሕዝትኡ ኻኣ ሰናይ ንባብ፡ ተፈደሉ።
ኣብ ሓንቲ ሃገር ዘሎ ስርዓተ መንግስቲ ከምዚ እዩ፡ ከምዚ እባ ይመስል ኢልካ ብዛዕባኡ ገምጋም ክትህብ እንተኾንካ ቅድም ነቲ ኣቀዋውማ ኣዕኑድ ፖለቲካዊ ትካላቱ ምፍታሽ የድሊ።
ኣብ ሓደ ኣከባቢስ፡ ሓደ ብሕማም ደዌ ኣጻብዑ ዝሰኣነ መንእሰይ፡ ወለዱ ከመርዕዉዎ ስለ ዝነበሮም፡ ካብ ጎደቦ ዓዲ፡ ኩነታቱ ከይሓበሩ፡ ጎበዝ ወዲ ኣሎና’ሞ፡ ጓልኩም ሃቡና ኢሎም ይሓቱልኩም።
ቅድሚ ሕጂ ብዛዕባ ማሕበረ ኮም ኤርትራውያን ኣብ ሳን ሆዘን ከባቢኣን ከመይ እላ ከም እተመስረተት ገሊጽና ከም ዝነበርና ዝዝከር እዩ። ይኹን ደኣምበር ዘራግት ማይ ዘላተን ከብቲ ጽሩይ ማይ ነይሰትያ ከም ዝበሃል ፤ ገለ ውልቀ ሰባት ሕማቅ እምበር ጽቡቅ ክሪኡ ዘይፈትው ብኻሊእ መንገዲ ሕማቅ ክሪኡ ዝሕጎሱ ጽቡቕ ክሪኡ ክነብዑ ዝሓድሩ (Sadist) ኣብ ዝኾነ ሕብረተሰብ ከምዘለው ኩልና እንፈልጦ ነገር እዩ።
ኣብ ኖርወይ ከም`ኡውን ኣብ መላእ ዓለም ዘለና ኤርትራውያን ብድሆና ብሓባር ጸረ ዓማጺና፡ ስርዓት ሸፋቱ ህ.ግ.ዲ.ፍ ይኹን
መእተዊ፡
ሃገር ኣሎና፡ ኣብ ሃገርና ፖለቲካዊ ምሕደራ’ሎ፡ ክብል ዝኽእል ዘሎ ኣይመስለንን፤ እንተሎ ከኣ ክንሰምዖ ድልዋት ኢና። እዚ ስለ ዝሰኣና ግን፡ ንቃለስ ኣሎና፤ እኻድኣ ከም ኣሕዛብ፡ ብሰንኪ’ቲ ርእሱ ዝተዘናበሎ መራሕን፡ ኣሳእኑን ኣእዳውን ኮይኖም ዝሰርሑ ዘለዉ ዓያሹ መጥፋእቲ ዓደቦኦምን፡ ከም ህዝቢ ኣብ ሓደጋ ንርከብ። ሓቀኛ ለውጢ ኣብ ኤርትራ፡ ኣማራጺ ዘይብሉ፡ ህጹጽ ጠለብና እዩ።


text:
ካብ 2000 ዓ.ም. ንነጀው ኣብ መንጐ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንን ናይ ሩሲያ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ናይ ሓባር ዘተን ርክብን እናተመሓየሸን ብፍላይ ኣብ 2016 ዓ.ም. ኣብ ኩባ ርእሰ ከተማ ሃቫና ኣብ መንጐ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮን ናይ ሞስኮን መላእ ሩሲያን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስትያን ፓትሪኣርክ ብፁዕ ወቅዱስ ኪሪል ዝተኻየደ ርክብ ኣዚዩ ጭቡጥ ከይኑ ይቕጽል ከምዘሎን ብዛዕባ እዚ ጉዳይ’ዚ ናይ ሩሲያ ርእሰ ብሔር ቭላድሚር ፑቲን ዕለት ኣርባዕተ ሓምለ 2019 ዓ.ም. ኣብ ሃገረ ቫቲካን ወግዓዊ ምብጻሕ ኣብ ዘካየድሉ ዕለት ከእተመያየጥሉ ልእኽቲ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ጃዳ ኣኵይሊኖ ሓቢረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ዓበይትን ኣገደስትን ነጥብታት ንናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ሕይወት ኣብ ሩሲያ፥ እዚ እቲ ሓደ ቅዱስ ኣቦናን ርእሰ ብሔር ፑቲንን ዝመኸርሉ ነጥብ ክኸውን እንከሎ፡ ርክብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ሩሲያን ኣብ ዝሓለፈ ዓሰርተታት ዓመታት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ሩሲያ ብምስዳዕ ሃይማይማኖት ኣብ ኡክራራይን ገዛእ ርእሰን ናይ ምስራቕ ስርዓት ሕገ ቀኖና ዝስዕባ ናጻውያን ኣቢያተ ክርስቲያን ምስ መንበረ ጴጥሮስ ንምውሃድ ትንቀሳቐስ ብዝብል ኣብ ተስዓታት ዝነበረ ዘይምርድዳኣ ዝፈትሔ ምዕባለታት ዝተራእዮ ምዃኑ ይፍለጥ።
ታሪኻዊ ርክብ ኣብ 2016 ዓ.ም.
ኣብ 2000 ዓ.ም. ኣብ ሩሲያ ንእትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ሓዋርያዊ መስተናብር ናብ ኣርባዕተ ሰበኻታት ክብ ምስ በለ ቀስ ብቐስ እቲ ክሌኣዊ ርክብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንን ናይ ሩሲያ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያንን እናተመሓየሸን ብፍላይ እቲ ዝቖመ ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንን ኦርቶዶክሳያን ኣቢያተ ክርስቲያን ናይ ሓባር ዓለም ሓቆፍ ናይ ቲዮሎጊያ ድርገት ዓቢይ ኣስተዋጽኦ ዘለዎ ኰይኑ፡ ዕለት 12 ለካቲት 2016 ዓ.ም. ኣብ ኩባ ርእሰ ከተማ ሃቫና ኣብ መንጐ ቅዱስ ኣቦናን ናይ ሞስኮን መላእ ሩሲያን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያክ ብፁዕ ወቅዱስ ኪሪል ዘካየድዎ ታሪኻዊ ርክብን ብሓባር ከቲሞም ዘውጽእዎ ሰነድን ስዒቡ ብሉጽ ምዕባለታት ዘርአየ ክኸውን እንክሎ፡ እዚ ናይ ሃቫና ክሌኣዊ ታሪኻዊ ርክብ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ናይ ክርስቲያን ሓድነት ብዘነቓቕሕ ጳጳሳዊ ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ብፁዕ ካርዲናል ኩርት ኮኽን ንናይ ሩሲያ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያርክ ናይ ወጻኢ ጉዳያት ሓላፊ ጳጳስ ዘመንበረ ቮሎኮላምስክ ሚጥሮፖሊታ ሂላሪዮን ኣብ ፍሪቡርግን ቪየናን ሞስካን ብዘካያድዎ ርክባት ከምእተዘከረን ዝቕጽል ርክብ ኣብ ሮማ ዝካየድ ከምዝዀነን ኣብ በዓለ ቅዱሳት ጴጥሮስ ወጳውሎስ ዕለት 29 ሰነ ናይ ቁስጥንጥንያ ናይ ውህደት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ልኡካን ኣብቲ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮ ኣብ ዘዕርግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ንኽሳተፉ ሃገረ ቫቲካን ከምዝኣትውን ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን እውን ናይ ቁስጥንጥንያ ናይ ውህደት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ዕለት 30 ሕዳር ኣብ እተብዕሎ ዓመታዊ በዓል ቅዱስ እንድሪያስ ንምስታፍ ናብ ኢስጣምቡል ወከልታ ከምእትልኽን ብተመሳሳሊ መገዲ ነቲ ናይ ሃቫና ክሌኣዊ ርክብ ናይ ካቶሊክን ናይ ሩሲያ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ዝኽሪ ብልኡካነን ኣቢለን በቢ ዓመቱ ዝዝክርኦ ኰይኑ ኣሎ።
ዘተ ባህላዊ ምልውዋጥን ምትሕብባርን
ኣብ ኡክራያን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ርእሰ-ተመሓዳሪት ቀፋሊያ ዝብል ውሳኔ ብናይ ቍስጥንጥንያ ናይ ውህደት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ይዅንታ ምስ ተወሃቦ እዚ ውሳኔ እዚ ዘይተቐበለት ናይ ሩሲያ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ካብቲ ብናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ምስ ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ሓድነት ዘነቓቕሕ ጳጳሳዊ ቤተ ምኽሪ ኣቦ መንበር ብፁዕ ካርዲናል ኮኽን ብናይ ቍስጥንጥንያ ናይ ውህደት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ልኡኽ ፓትሪያክ ሊቀ ጳጳሳት ዘመንበር ተልመሶስ ብፁዕ ኣቡነ ጃብ ካብ ዝምራሕ ናይ ሓባር ናይ ዘተ ድርገት ዘንሰሓበት እውን እንተዀነ፡ እዚ ኣብ መንጐ ናይ ሩሲያን ናይ ቁስጥንጥንያ ናይ ውህደት ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ዝተፈጥረ ዘይምርድዳእ እቲ ኣብ መንጐ ካቶሊካዊትን ናይ ሩሲያ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ዝካየድ ናይ ሓባር ዘተ ኣየሰናኸሎን፡ ከምኡ እውን እቲ ካብ 13 ክሳብ 14 ዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ዝጥርንፍ ናይ ሓባር ናይ ቲዮሎጊያ ድርገትን ብዝተፈላለዩ መንፈሳዊ መድረኻት ንኣብነት ማሕበረሰብ ቦዘን ታይዘን ቅዱስ ኤጂዲዮን ሱታፌን ሓርነትን እተሰምዩ ናይ ካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን ምንቅስቓሳት ኣብ ዘዳልውዎ ዓለም ለኻዊ ዓውደ ርክባት ብምስታፍ እውን ይቕጽል ኣሎ፡ ንኣብነት ኣብቲ ካብ ዕለት 4 ክሳብ ዕለት 6 መስከረም 2019 ዓ.ም. ኣብ ገዳመ ቦዘ፥ ዛዕባ ኦርቶዶክሳዊ መንፈሳውነት ኣማእኪሉ ንሕይወት ኣብ ክርስቶስ ዝተጸዋዕና፡ ኣብ ቤተ ክርስቲያንን ኣብ ዓለምን ኣብ ህልው እዋንን ብዝብል ርእሰ ጉዳይ ተመሪሑ ኣብ ዝካየድ ዓለም ሓቆፍ መበል 27 ዓውደ ጉባኤ ሜጥሮፖሊታ ሂላሪዮን፥ ሕይወት ኣብ ክርስቶስ ብዝብል ኣርእስቲ ኣስተምህሮ ከቕርቡ እዮም፡ ስለዚህ እቲ ክሌኣዊ ርክብ ኣብ ዝተፈላለዩ መድረኻት ዝቕጽል ዘሎን ምዕባለታት እውን ዘርእይ ምዃኑ ጃዳ ኣኵይሊኖ የዘኻኽራ።
30 ሺሕ ሓደስቲ ኣቢያተ ክርስቲያን
ኣብ ሩሲያ ካብ 144 ሚሊዮን ጠቕላላ ብዝሒ ሕዝቢ እቲ 100 ሚሊዮን ሰዓቢ ናይ ሩሲያ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ምዃኑ ክግለጽ እንከሎ፡ ካልኦት 20 ሚሊዮን ዝግመቱ ካብ ሩሲያ ወጻኢ ዝነብሩ ምእመናን ከምዘለውዋን፡ እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ኣብ ዝሓለፉ 30 ዓመታት 30 ሺሕ ሓደስቲ ኣቢያተ ክርስቲያን ከምእተሓንጻ ኣኵይሊኖ ይሕብራ።


text:
ትምህርቲ
ትምህርቲ ኣብ ሆላንድ ኣገዳሲ እዩ። መብዛሕቱ ናይ ሞያ ስራሕ ክትሰርሕ እንተኾንካ ነዚ ሞያ ዘድሊ ዲፕሎማ ክህልወካ ኣልዎ። ኣብዚ ገጽ ናይ ሆላንድ ስርዓተ ትምህርቲ ብሓጺር ክግለጽ እዩ። መንግስቲ ሆላንድ ዝኾነ ሰብ ዲፖሎማ (ከም መጀመሪ) ክህልዎ ይደሊ። ስራሕ እንተዘይብልካ እሞ ካብ መንግስቲ መንበሪ ገንዘባዊ ሓገዝ ትወስድ እንተኾንካ ስጋብ 27 ዓመት ትገብር ዲፕሎማ ክትሕዝ ክትግደድ ትኽእል ኢኻ። ንሓተትቲ ዑቝባ ውን ከይተረፈ ዝተፈላለዩ ናይ ትምህርቲ ተኽእሎታት ኣለዉ። ቆልዑ ምርጫ የብሎምን። ናይ መንበሪ-ፍቓድ ጉዳይ ብዘየገድስ ናብ ትምህርቲ ክኸዱ ኣለዎም።
ኣብ ሆላንድ ቆልዑ ስጋብ 16 ዓመት ሳሕቲ ውን ስጋብ 18 ዓምት ናብ ትምህርቲ ናይ ምኻድ ግዴታ ኣለዎም። እንተሓሚሞም ጥራሕ ናብ ትምህርቲ ምኻድ ኣየድልዮምን። መርዓ፡ ቀብሪ ወይ ድማ ሃይማኖታዊ ጉዳያት ምስዝህሉ ኣቐዲምካ ፍቓድ ክሕተት ይከኣል።
መባእታ ትምህርቲ
ቆልዑ ካብ 4 ዓመት ስጋብ 12 ዓመት ናብ መባእታ ትምህርቲ ይኸዱ። መባእታ ትምህርቲ 8 ናይ ትምህርቲ ዓመታት ኣለዎ። 1ይን 2ይን ክፍሊ ናይ ህጻናት ክፍልታት እየን። ካብ 3ይ ዓመት ጀሚሮም ቆልዑ ምጽሓፍ፡ ምንባብን ምስኣልን ይመሃሩ። ኣብ 8ይ ክፍሊ ኩሎም ተመሃሮ ናይ መወዳእታ መርመራ ይምርመሩ። ውጽኢት ናይዚ መርመራ ሓደ ተማሃራይ ንቐጻሊ ኣበየና ደረጃ ትምህርቲ ከም ዝቕጽል ይሕብር። መምህር ውን ብዛዕባ እዚ ናቱ/ናታ ምኽሪ ይህብ/ትህብ። መብዛሕቱ ገዜ እታ፡ እዚ ተማሃራይ ስዒቡ ዝኣትዋ፡ ሓዳስ ቤት-ትምህርቲ ነዚ ተማሃራይ ንምቕባል በዚ ዝተዋህበ ምኽሪ እያ ትሰርሕ።
መቐጸልታ ትምህርቲ
ድሕሪ መባእታ ትምህርቲ ኣብ ሆላንድ ኣርባዕተ ደረጃታት ናይ መቐጸልታ ትምህርቲ ኣሎ።
- ናይ ተግባር ትምህርቲ;
- መዳለዊ ንማእከላይ ናይ ሞያ ትምህርቲ (vmbo): በዚ ዲፕሎማ እዚ ኣብ ማእከላይ ናይ ሞያ ትምህርቲ ክትኣቱ ትኽእል (mbo);
- ላዕለዋይ መቐጸልታ ትምህርቲ (havo): በዚ ዲፕሎማ ድማ ኣብ ላዕለዋይ ናይ ሞያ ትምህርቲ ክትኣቱ ትኽእል (hbo);
- መዳለዊ ትምህርቲ ንዩኒቨርሲቲ። (vwo): በዚ ዲፕሎማ ድማ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ወይ ድማ ኣብ ላዕለዋይ ናይ ሞያ ትምህርቲ ክትኣቱ ትኽእል።
ሓደሽቲ ናብ ሆላንድ ዝመጹ ቆልዑ መብዛሕቱ ግዜ ቛንቛ ምእንቲ ክመሃሩ ኣብ እህጉራዊ መሰጋገሪ ቤት-ትምህርቲ (ISK) እዮም ዝኣትዉ። ብገምጋም ድሕሪ ዓመት ድማ ናብቲ ሆላንዳውያን ዘመሃርሉ መቐጸልታ ትምህርቲ ይኣትዉ። ይኹን እምበር ኩሉሞ ቆልዑ ቅድሚ 18 ዓመቶም ኣብ ናይ ሆላንዳውያን መቐጸልታ ትምህርቲ ክኣትዉ ኣይክእሉን። መብዛሕቱ ግዜ እዞም ስደተኛታት እዚኣቶም ዲፕሎማ ንምምጻእ ብመንገዲ እቲ ዝተሓተ ክፍሊ ናይ ማእከላይ ናይ ሞያ ትምህርቲ ኣቢሎም ትምህርቶም ይቕጽሉ።
ወጻኢታት
መባእታን መቐጸልታን ትምህርቲ ዳርጋ መብዛሕቱ በመንግስቲ እዩ ዝኽፈል። ገለ ገለ ናይ ቤት-ትምህርቲ ንዋት ከምኡውን ናይ ቤት-ትምህርቲ መገሻ ግን ወለዲ ክኸፍልዎ ኣለዎም። ንእቶት ዘይብሎም ሰባት ገለገለ ኣብያተ ትምህርቲ ናይ ዋጋ ምግዳል ይገብራ፡ እዚ ጥራሕ ዘይኮነ ውን ናይ ምሕረት ተኽእሎ ይህባ።
ማእከላይ ናይ ሞያ ትምህርቲ
ማእከላይ ናይ ሞያ ትምህርቲ ክትከታተል እንተደኣ ደሊኻ ግን ናይ ሆላንድ ናይ መቐጸልታ ትምህርቲ ዲፕሎማ ዘይብልካ እንተኾይኑ መጀመርያ ሃገራዊ መርመራ NT2-1 ክትሓልፍ ኣለካ። ናይ ማእከላይ ናይ ሞያ ቤት-ትምህርቲ (መብዛሕቱ ግዜ ብ ኤር.ኦ.ሰይ ዝዳሎ) ኣብ ውሽጢ እንተነውሐ እርባዕተ ዓመት ሓደ ፍሉይ ሞያ ይምህረካ። መብዛሕቱ ናይ ማእከላይ ናይ ሞያ ትምህርቲ ስራሕን ወይ ድማ ናይ ስራሕ ልምምድን ትምህርትን ዘጠቓለለ እዩ። ሳሕቲ ውን ማእከላይ ናይ ሞያ ትምህርቲ ምስ ናይ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ ትምህርቲ ብሓንሳብ ክትወስዶ ትኽእል።
ላዕለዋይ ናይ ሞያ ትምህርትን ዩኒቨርሲቲን
ኣብ ናይ ላዕለዋይ ናይ ሞያ ትምህርቲ ወይ ዩኒቨርሲቲ ባቸሎር ወይ ድማ ማስተር ዲግሪ ክትወስድ ትኽእል። ላዕለዋይ ናይ ሞያ ትምህርቲ ፍሉይ ሞያ ምምሃር ዘተኮረ ኮይኑ ዩኒቨርሲቲ ግን ብዝያዳ ክልሰ-ሓሳባዊ ትምህርቲ እዩ። ኣብ ላዕለዋይ ናይ ሞያ ትምህርቲ ወይ ድማ ዩኒቨርሲቲ ክትመሃር እንተዳኣኮንካ እዚ ዝስዕብ ጉዳያት ኣገዳሲ እዩ፡
- ናይ ሆላንድ ዲፕሎማ የብልካን ድዩ? ንኩሉ ኣብ ሆላንድ ዘሎ ትምህርትታት ሃገራዊ መርመራ NT2-II ክትሓልፍ ኣለካ። ንናይ እንግሊዝኛ ትምህርትታት IELTS- ወይድማ TOEFL መርመራታት ክትሓልፍ ኣለካ።
- እኹል ቅድመ-ትምህርቲ ክህልወካ ኣለዎ። ኣብ ሃገርካ ዝተመሃርካዮ ዲፕሎማ እንተኣለካ ነዚ ብ ኣህጉራዊ መምዘኒ ዲፕሎማ (IDW): www. idw.nl ደረጃኡ ከተመርምሮ ትኽእል። ብመሰረት እዚ ዝተገብረ ናይ ደረጃ ምርመራ እታ ቤት-ትምህርቲ እኹል ቅድመ-ትምህርቲ ዘለካ እንተኾነ ትውስን ከምኡውን ወይድማ ንገለ ክፋል ናይቲ ትምህርቲ ምምሃር ዘይድልየካ እንተኾነ ውን ክረአ ተኽእሎ ኣሎ። ዲፕሎማ ዘይብልካ እንተኾነ ከምኡውን ወይድማ እቲ ቅድመ-ትምህርትኻ እኹል እንተዳኣ ዘይኮይኑ ሽዑ መእተዊ መርመራ ክትምርመር ኣለካ። እዚ ድማ ናይ ልዕሊ 21+ መእተዊ መርመራ ይበሃል። ኣብቲ ቤት-ትምህርቲ ኣየናይ ዓይነት ትምህርቲ ክትከታተል ከምትደሊ ሕተት።
- መሰጋጋሪ ትምህርቲ መዳለዊ ንናይ ላዕለዋይ ናይ ሞያ ትምህርትን ዩኒቨርሲቲን እዩ። ኣብዚ ናይ ነዘርላንድስ ናይ ቛንቛ ክእለትካ ተመሓይሽ ከምኡውን ንትቕጽሎ ትምህርትኻ ኣገዳሲ ዝኽውን ዓይነታት ትምህርቲ ትመሃር። ብጀካ እዚ ካልኦት ዓይነታት ትምህርቲ ከም ንኽትመሃር ዘድልየካ ክእለት፡ ስነፍልጠት ኮምፕዩተር ከምኡውን ማሕበራዊ ፍልጠት ዝኣመሰለ ትመሃር። እዚ መሰጋገሪ ትምህርቲ ውን ናይ ሆላንድ ናይ ትምህርቲ ባህሊ ንኽትለማመድ ጽቡቕ ዕድል ይህበካ። እዚ መሰጋገሪ ትምህርቲ ዝግበኣካ እንተኾነ ኣብ ቤት-ትምህርቲ ወይ ድማ ንUAF ሕተት
- ኣስተውዕል፡ ኣብ መበል 18 ዓመትካ ትምህርቲ ትከታተል እንተዳኣ ዘየለኻ ወይ ድማ ዘይወዳእካ እንተኾንካ መብዛሕቱ ግዜ ናይ ምስ ሕብረተሰብ ምውህሃድ መርመራ ወይ ድማ ሃገራዊ መርመራ NT2 ክትሓልፍ ግዱድ ኢኻ።
ማሕደረ-ትምህርቲ ከምኡውን ገንዘባዊ ሓገዝ ንናይ ትምህርቲ ወጻኢታት
ሕጂ ትምህርቲ ትከታተል ኣለኻ ዲኻ ወይስ ኣብ ዝመጸእ ዘሎ ናይ ትምህርቲ-ዓመት ትምህርቲ ክትጅምር ዲኻ? ናይ ዑቕባ መንበሪ-ፍቓድ ኣለካ ዶ ወይስ ስሩዕ ንዘይተወሰነ ግዜ መንበሪ-ፍቓድ ኣለካ ዶ? ከምኡውን ዕድሜኻ ኣብ መንጎ 18 ስጋብ 30 ዓመት ድዩ? ከምኡ እንተኾነ መብዛሕትኡ ግዜ ገንዘባዊ ሓገዝ (ንመቐጸልታ ትምህርትን ማእከላይ ናይ ሞያ ትምህርትን) ወይ ድማ ማሕደረ-ትምህርቲ (ን ማእከላይ ናይ ሞያ ትምህርቲ፡ ላዕለዋይ ናይ ሞያ ትምህርቲ ከምኡውን ዩኒቨርሲቲ) ኣብ ዲዎ (DUO) ክትሓትት ትኽእል። ማሕደረ-ትምህርቲ ገለ ክፋሉ ህያብ (ተወሳኺ ማሕደረ-ትምህርቲ) ገለ ክፍሉ ድማ ለቓሕ ኮይኑ ትምህርትኻ ምስወዳእካ ክትመልሶ ዘለካ እዩ። ገንዘባዊ ሓገዝ ገለ ክፍሉ ህያብ እዩ። እዚ ዝግበኣካ እንተኾነ ኣብ www.duo.nl ረአ።
ዕድሜኻ ኣብ መንጎ 30 ዓመትን 55 ዓመትን እንተኾነ ኣብ ፍሉይ ኩነታት ንመምሃሪ ወይ ድማ ናይ ትምህርቲ ገንዘብ መኽፈሊ ካብ ዲዎ (DUO) ገንዘብ ክትልቃሕ ትኽእል።
ማሕበር ንስደተኛታት ተመሃሮ UAF
UAF ንስደተኛታት ኣብ ትምርህቶምን ኣብ ስራሕ ምርካብን ይሕግዞም። ዋላ ውን መንበሪ-ፍቓድ እንተዘይብልካ ወይ ውን ማሕደረ-ትምህርቲ ዘይግበኣካ እንተኾነ ምናልባሽ ነቲ ክትመሃሮ ዝመደብካ ትምህርቲ መኽፈሊ ዝኸውን ናይ ገንዘብ ሓገዝ ክትረክብ ይከኣል ይኸውን። እቲ ንትምህርቲ ዝኽፈል ገንዘብ ከም ዓመታዊ መምሃሪ ገንዘብ፡ ናይ ቛንቛ ትምህርቲ፡ መጻሕፍትን ወጻኢታት ናይ መግዓዝያን ዝኣመሰሉ እዮም። UAF ውን ዓይነት ትምህርቲ ኣብ ምምራጽ ክሕግዘካ ይኽእል፡ ኣብ ናይ ትምህርቲ ግዜኻ ክሕግዘካ ይኽእል ከምኡውን ስራሕ ንምድላይ ክሕግዘካ ይኽእል። ነዚ ሓገዛት ንምርካብ መጀመርያ ኣብ UAF ከም ዓሚል ክትጸሓፍ ኣለካ። ኣብዚ ዝያዳ ሓበሬታ ብዛዕባ ናይ ምሕላፍ መስርሕን UAF እንታይ ከምዝሰርሕን ኣንብብ


text:
ኣብ ዓለም ዝለዓለ መጠን ሕማም መንሽሮ ማህጸን ካብ ዝረአየላ 17 ሚልዮን ህዝቢ ኣብ ዘለዋ ኣፍሪቃዊት ሃገር ማላዊ ክልተ ጥራይ ሓካይም ማህጸን ከምዘለውዋ ሰበ ስልጣን’ታ ኣህገር ይገልጹ።
ስለ ዝኾነ ድማ ብሰንኪ ሕማም መንሽሮ ማሕጸን ዝሞታ ቁጽሪ ደቂ ኣንስትዮ ንምንካይ ኣብ ዝግበር ጻዕሪ መንግስቲ ማላዊ አንጻር’ቲ HPV ተባሂሉ ብምህጻረ ቃል ዝጽዋዕ መንሽሮ ዘስዕብን ቫይረስ ዓብይ ናይ ክታበት ወፍሪ ጀሚሩ’ሎ። እዚ መደብ ዕድሚኣን ካብ 9-14 ዓመት ንዝኾነ ደቂ ኣንስትዮ ዕላማ ዝገበረ’ዩ።
እዚ ዓብይ ወፍሪ ክታበት ዝካየድ ዘሎ ድሕሪ’ቲ ኣብ 2013 -2015 ኣብ ክልተ ወረዳታት ዝተገብረ ፈተነ ወይ መርኣያ ፕሮጀክት እዩ።
እዚ ወፍሪ ክታብት ጸረ መንሽሮ ማህጸን ዘስዕብ HPV ቫይረስ ዝካየድ ዘሎ ብግሎባል አሊያንስ ንክታበት ዝተባህለ ትካል ኮይኑ ን ኣስታት 1.5 ሚልዮን ትሕቲ ዕድመ ኣዋልድ’ታ ሃገር ንምክታብ ትጽቢት ተጌሩ’ሎ።


text:
Söderhamn Nära
ብተደጋጋሚ ዝሕተቱን መልስታቶምን ብዛዕባ ሰደርሃምን ናራ (Söderhamn NÄRA)
ቑጦባ
ሕቶ: ኣነ ኣብ መወዳአታ ናይ ሓምለ ናብ ካልእ ኣድራሻ ቐይረ ስለምንታይ ናይ ነሓሰ ቕብሊት መጺኒ፣
መልሲ: ሓደ ሰብ ኣገልግሎት ምስ ረኸበእዩ ቕብሊት ዝኸፍል ። ስለዚ አዩ ድማ ቕብሊት ናይ ሓምለ ኣብ ነሓሰ ክትከፍል ትሕተት። ኣብ ቕብሊት ውን ሓበሬታ ተጻሒፉ ኣሎ ።
ሕቶ: ናይ መጨረሽታ ዝኽፈለሉ መዓልቲ ፣
መልሲ: ክሳብ እዛ መዓልቲ እዚኣ ጥራይ ናብ ሰደርሃምን ናራ Söderhamn NÄRA ክትከፍል ከም ዘለካ።
ሕቶ: ክፍሊት ክከፍል አንተ ዘይ ኪኢለ አንታይ የጋጥመኒ፣
መልሲ: ክሳብ ናይ መጨረሽታ መዓልቲ ክትከፍሎ አንተ ዘይ ኪኢልካ ኣብ ውሽጢ 10 መዓልቲ ክትከፍሎ ኣለካ ዝብል መተሓሳሰቢ ደብዳበ ይመጻካ። ኣብ ውሽጢ 10 መዓልቲ ዝተዋህበካ ክትከፍል ተዘይ ኪኢልካ ናብ ኢንካሶ (inkasso) ዝተባህለ ትካል ብዝተፈላለየ ኣገባብ ገንዘብካ ወሲዱ ከም ትኸፍል ዝገብር ትመሓላለፍ። ስለዚ ድማ ንኢንካሶን ንሰደርሃምን ናራን ክትከፍል ትግደድ። እዚ ብዘይ ምግባርካ ድማ ካብ ኣገልግሎት ኤለክትሪክን ኢንተርነትን ትሕረም ክሳብ ቕብሊትካ ትኸፍል።
ሕቶ: ብኸመይ ይጥቀመሉ ኣውቶይሮ (autogiro)
መልሲ: ካብ ባንክ ካርድኻ ኣብ ናይ መወዳአታ መዓልቲ ኣብ ግዜኡ ኣውቶማቲክ ይወስድዎ። ኣብ ካርድኻ ገንዘብ ክጸንሕ ግድነት እዩ። ኣብ ባንክ ካርድኻ ገንዘብ አንተ ዘይ ጸኒሑ ናይ 60 ክሮነር መቕጻዕቲ ይመጻካ። ናይ መቕጻዕቲ ክፍሊት ኣብ ናይ ዝስዕብ ወርሒ ቕብሊት ይመጻካ።
ኢንተርነት
ሕቶ: ናይ ሽወደን ታሴራ ወይ መለለይ ቑጽሪ ተዘይ ብለይ ብስመይ ኢንተርነት ክእቱ ይከኣል ዶ፣
መልሲ: ነኖእ, ግድን እቲ ናይ ሽወደን ግላዊ መለለይ ቑጽሪ ምስ ቶም ዳሕረዎት ኣርባዕተ ቑጽሪ ክህልወካ ኣለዎ።
ሕቶ: ውዕል ናይ ኢንተርነት ምስ ሰደርሃምን ናራ ክመልእ ከለኹ ምሳይ ክማልኦ ዘለኒ እንታይ ኣሎ።
መልሲ: ማዓልቱ ዘይ ወደቐ መንነት።
ናይ ገዛ ውዕል ወረቕት, ኣበየናይ ቑጽሪ ገዛ ከም ዘለኻ ንምፍላጥ። እቲ ገዛ ናይ ፋክሰሁልመን እንተ ደኣ ኮኢኑ ኣብ መፍትሕ ገዛኻ ውን ቑጽሪ ገዛኻ ተጻሒፉ ኣሎ። ቕጽሪ ገዛ ዘድልየና ኣበየናይ ገዛ ኢንተርነት ከም ንእቱ ስለ ዝሕግዘና።
ሕቶ: ኣነ ኣብ ዘይ ቕመጠሉ ገዛ ውዕል ኢንተርነት ክገብር ይፍቐደኒ ዶ፣
መልሲ: ነኖእ, ኣብቲ ናይ ውዕል ስምምዕ ዝገበርካሉ ገዛ ጥራይ አዩ ዝፍቐደካ።
ሕቶ: መስመር ኢንተርነት ብዘይ ገመድ ዋይፋይ(WiFi) ብኸመይ ይረክብ።
መልሲ: ዋይፋይ (WiFi) ንምጥቓም ባዕልኻ ራውተር(router) ዝበሃል መሳርሒ ክትገዝእ ኣለካ። ኣብ ከም ቲቪ ዝሽየጠሉ ቦታ(እንዳ ኤለክትሮኒክ) ድማ ይርከብ።
ሕቶ: ስለምንታይ ከ ምስራሕ ይኣቢ።
መልሲ: እዚ ዝተፈላለየ ምኽንያት ክህልዎ ይኽእል።
1. ቕብሊት ዝተገልገልካሉ ተዘይ ከፊልካ መስመር ኣገልግሎት ኣይወሃበካን።
2. ጉድለት ናይ ላብቶብካ ወይ ራውተርካ ክኸውን ይኽእል እዩ።
3. ናይ መስመር ብልሽት ኣብ ሰደርሃምን ናራ ክከውን ውን ይኽእል እዩ። ስለዚ በዚ ቑጽሪ ደዊልኩም ሓገዝ ክትረኽቡ ትኽእሉ። ቴለ. 0270-199 99.
ሕቶ: ኣየናይ ኢንተርነት ኣቦኖማንግ ኣነ ክመርጽ ይክእል
መልሲ: ሶደርሃም ናራ ኣለዎም ሰለስተ ኣማራጺ ዝተተሓሓዘን ኣበየናይ ከም ተደሊ እቲ ምክንያት ኣበይ ከም ትቅመጥ እዩ.ኢንተርነት ብመንገዲ kabel Tv och fiber-LAN ምጥላብ ንናይ ገዛካን ንዘይንቀሳቀስ ንበረትን ተተሓሓዘ ናብ ሶደርሃም ናራ ናይ ከተማ Network,እንድሕር ዘይብልካ ዋላ ሓደ ዘይተተሓሓዘ ትክእል ኢካ ክትቅርብ ብመገዲ ADSL መደብ ገመድ ናይ ኤሌትሪክ ምዝርጋሕ ኣብ መንደቅ፣
ምትሕሓዝ ብመንገዲ kabel-Tv –modem ከም ምጥቃም kabel Tv ኢንተርነት ናብ internetkommunikation ክትመርጽ ትክእል ካብዚ ንብረት 0,5MB 8 MB ,30 MB , መዓስ ኢካ ብክታም ክትሕብር ናትካ abonnemang ክመጸካ ናይ ሓደ ግዜ ዋጋ 400 kronor ናይ ኢንተርነት፣ ክትከፍሎ ተክእል ኢካ ብካርዲ ኣብቲ ናትና reception ወይ ኣብ ቲ ዋጋ ናትካ ፋክቱር ካልኣይ ገጽ፣ ውዕል ግዜ 1 ወርሓዊ ካላንደር
ጥቃ LAN-መራከቢ ኣይትደልን ደካ ኢንተርነት ንከነተሓሕዘልካ ፣ነቲ መራከቢ ክንገብሮ ቀጥታ ምስ ሓደ nätverkskabel ኣብ ናይ ኮምፒተር መስመር፣ክትመርጽ ትክእል ካብዚ ንብረት 0,5 0,5MB 10,10 MB 30,10 MB.100,10MB och 100,100MB.
ዋላ ሓደ ናይ መራከቢ ክፍሊት ዋጋ፣ውዕል ግዜ 1 ወርሓዊ ካላንደር፣
ጥቃ ADSL መራከቢ ምምጻእ ሓደ ናይ መጀመርያ ዋጋ 1295 kronor ፣ናይ ኢንተርነት ዋጋ እትው ፣
ግዜ 12 ኣዋርሕ ድሕሪኡ 1 ወርሓዊ ካላንደርን ውዕል ግዜን፣ከተጋጣጥሞ ን ኣቦኖማን ትክእል ክትወስድ ካብ 7-10 መዓልታት፣ብመገዲ ተሌፎን ዓሚል ትከውን እንድሕር ክትሓሓዝ ኮይኑ ቦታ ክሕዝ ምክንያቱ ኣገዳሲ እዩ ንስካ ተሌፎን ክትምልስ፣ እቲ ስምምዕ ክመጸካ የክእልዩ ብ ሓደ dolt ቁጽሪ፣
ኤሌክትሪክ
ሕቶ: ስለምንታይ ኣብ ወርሒ ክልተ ቕብሊት ናይ ኤለክትሪክ ይመጻኒ።
(ሓደ ካብ ሰደርሃምን ናራ ካልኣይ ከኣ ካብ ያቭለ ኤነርጂ)
መልሲ: እቲ ብሰደርሃምን ናራ ዝውነን ኩሉ ሰብ ዝኸፍሎ ውሱን ዋጋ ዘለዎ እዩ።
መስመር ኤለክትሪክ ካብ መመንጨዊ ንቑጣ ናብ ገዛኻ ይውሕዝ (ቕብሊት ካብ ሰደርሃምን ናራ ይመጽእ).
ክፍሊት ናይ ኤለክትሪክ ካብቲ ኣብ ወርሒ ዝህለኽካዮ ጸዓት እዩ ዝኽፈል።
ቕብሊት ኤለክትሪክ ካብ በዓል መዚ ኤለትሪክ ሰደርሃምን ናራ ወይ ካብ ካልኦት ወነንቲ መዚ ኤለክትሪክ ውን ክመጽእ ይኽእል አዩ።
ሕቶ: ካብ በዓል መዚ ኤለክትሪክ ብዛዕባ ውዕል ክራይ ጸዓት ዝምላአ ፎርም ደብዳበ መጺኒ። ግድን ድዩ ክመልኦ ሀለኒ።
መልሲ: ነኖእ, ግን ሓደ ክትመርጽ እንተዘይ ኪኢልካ ባዕልና ከም ንመርጸልካ ክትፈልጥ ኣለካ።
አቲ ባዕልኻ ትመርጾ ሃልኪ ኣብቲ ፎርም ዘሎ ምርጫ ዝኸበረ ምኻኑ ክትፈልጥ ኣለካ።
ንዝኣተኻዮ ውዕል ናይ 1, 2 ወይ 3 ዓመት ንምቕያር ክትፈርሕ የብልካን።
ገዛ ክትቕይር ምስ ትደሊ ነቲ ውዕል ንምስራዝ ክትሕብር ኣለካ።
ምቅያር
ሕቶ: እንድሕር ናይ ግድን ክትቅይር ኮይንካ እንታይ ክገበር ኣለኒ
መልሲ: ንስካ ናይ ግድን ከትስምዓና ን ሶደርሃም ናራ እንድሕር ንስካ ናብ ካልእ ገዛ ትቅየር ኮንካ፣ኣይፈለጥናን ንሕና ከም ዝቀየርካን
ዝክፈል ገንዘብ ናይ ኤሌትሪክ ,ገመድ m,m ከምኡ ውን ናይ ቀደም ኣድራሻካ ፣ከም ትቅይር ምምልካት ኣብ hemsida ክትገብሮ
ቀሊል እዩ፣እንተዘይ ኮይኑ ትድውል ናብ ናይ ዓሚል ሰርቢስ ወይ ናባና መጺካ ክትረኦ ኣብ Stabbläggaregatan 11,
ክትቅይር ምስ ቀረብካ ብዛዕባ ናይ ክራይ ገዛ ኩንትራት uppsägningstid,
ሕሰብ ክትመልሶ እቲ ሓድሽ ናትካ ፋክቱር ኣድራሻ እንተዘይ ኮይኑ ኣይመጸካን እዩ ከም ዝቀየርካ ፋክቱር ካብኡ እቲ ምክንያት ክከውን ይክእልዩ ዘየድሊ ተወሳኪ ዝክፈል ንዓካ ከም ዓሚል።
ጌጋ ምምልካት
ሕቶ: ኣነ እንድሕር ጸገም ረኪበ ናይ መውዓይ፣ማይ፣ናይ Tv ገመድ ወይ ኢንተርነት።
መልሲ: ጸገም እንድሕር ኣሎ ናትካ ኣካራይ ከም ዘገድስ መውዓይ ፣ማይ ናይ TV ገመድ፣ምርካብ ምስ ኣካረይቲ, ብዛዕባ ኢንተርነት ዝምልከት፣ደውሉንና በዚ ተሌፎን 0270-199 99።
ተወሳኺ ሌንካር


text:
ቀዳማይ ሕታማት
-
- ዓቢ ምጕዳል ዋጋ!
- መሰረት
መሰረት 1ይ መጽሓፍ (Meseret 1)
- kr100,00
- Add to basket
-
- ዓቢ ምጕዳል ዋጋ!
- መሰረት
መሰረት 2ይ መጽሓፍ (Meseret 2)
- kr100,00
- Add to basket
-
- ዓቢ ምጕዳል ዋጋ!
- መሰረት
መሰረት 3ይ መጽሓፍ (Meseret 3)
- kr100,00
- Add to basket
-
- ዓቢ ምጕዳል ዋጋ!
- መሰረት
መሰረት 4ይ መጽሓፍ (Meseret 4)
- kr100,00
- Add to basket
-
- ዓቢ ምጕዳል ዋጋ!
- መሰረት
መሰረት 5ይ መጽሓፍ (Meseret 5)
- kr100,00
- Add to basket
-
- ዓቢ ምጕዳል ዋጋ!
- መሰረት
መሰረት 6ይ መጽሓፍ (Meseret 6)
- kr100,00
- Add to basket
-
-
- ናጻ ኤ-መጽሓፍ
ማሕፉዳ ተቓላሳይ
-
- ማሕፉዳ ተቓላሳይ (ኣብ'ዚኣ ጠውቑ) ብመርሃዊ ወልደሚካኤል ማሕፉዳ ተቓላሳይ፡ኣብ ክልተ ክፋላት ንህልው ኵነታት ኤርትራ ኣብ ዝምልከቱ ዝግበር ልዝብን ክትዕን ሓገዝቲ ክዀኑ ተስፋ ዝግበረሎም ሓሳብ ቀሪባ ትርከብ። ኣብ'ቲ ቀዳማይ፡ ብዙሕ እዋን ኣብ መራኸቢ ብዙሓን ብሃውሪ ንዝለዓሉ ኣምራት መብርሒ ትህብ፣ ኣብ'ቲ ካልኣይ ክፋል ድማ፡ ሓደ ተቓላሳይ ክገብሮም ዘለዎም ነገራትን ክህልዉዎ ዘልዎም ባህርያትን መርገጺታትን ብእማመ መልክዕ ኣቕሪባ ትርከብ።
- Read more
-
-
- መዘክር
ቃልሰይ፡ ኣብ ሰልስተ ውድባት (Qalsey: Ab Seleste Widbat)
- kr235,00
- ብረታዊ ቃልሲ ኣብ ቅዳማይ ክፋል 1970ታት፡ ሓፋሽ ውድባት ኣብ ኤውራጳ፡ ሳግም፡ ከምኡ'ውን ውልቃዊ ተዘክሮ ተስፋሚካኤል ብኸመይ ናብ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ምእታው እትትርኽ ናይ መዝክር መጽሓፍ እያ።
- Add to basket
-
-
- Uncategorized
ባህጊ (Bahgi)
- kr225,00
- ባህጊ ልብ ወለድ ዛንታ ብተስፋጊዮርጊስ ሃብተ ባህጊ፡ ፍሉይ ተውህቦ ዘለዋ ጓል ኰይና፡ ኣቦኣ - ደራሲ ኣስመሮም - ባህግታታን ሕልምታታን ክዉን ንምግባሮም የተባብዓ። ልክዕ ከም ብዙሓት ነጻ ዝኣተሓሳስባኦም ሰባት ብዓይኒ ጥርጣረ ተራእዮም ንማእሰርቲ ዝቃልዑዎ፡ ንሱ'ውን ዕጫኦም ይገጥሞ። ኣስመሮም፡ ምስ ስድራኡ ርክብ ዝፈጥረሉ ኣገባት ብምፍጣር፡ ዛንታታት ኣጽሊቝ ንምውጻእ ድማ ይዕወት። 'ሕልሚ ኣሎካ'ዶ፧' ዝብል ሕቶ፡ ሕመረት ትረኻ'ዛ ልብ ወለድ...
- Add to basket
-
-
- ሓጺር ዛንታ
ንጉስ ገበን (Nigus Geben)
- kr235,00
- ንጉስ ገበን ሓጸርቲ ዛንታታት ብደንደን ሰለሙን ንጉስ ገበን፡ ዓሰርተ ሓጸርቲ ዛንታታት ዝሓቘፈት ስራሕ ኰይና፡ ቀሪባቶም ዘላ ዛንታታት፡ ናይ ሕጂ መንእሰይ ኤርትራ ዝሓልፎም ዘሎ ተመኵሮታት ይትርኹ። ህይወት ዕውልናን ገበንን፡ ፍቕርን ጥልመትን፡ ስደትን በሰላኡን... እዞም ዛንታታት ኣልዒሎምዎም ዝርከቡ ዛዕባታት እዮም።
- Add to basket
-
-
- ፖሊቲካ
ኢትዮጵያ ካበይ ናበይ፧ (Ethiopia Kabey Nabey)
- kr160,00
- ኢትዮጵያ ካበይ ናበይ፧ ዘይልብ ወለዳዊ ስራሕ ብመሓመድ ሓሰንን ግሬጓር ላልየን፡ ትርጕም ሩት ስምኦን ኢትዮጵያ ካበይ ናበይ፧ ኢትዮጵያ ካብ ቅድሚ ሚኢቲ ዓመታት ከም ውህድቲ ሃገር ካብ እትቐውም ክሳዕ 2016 እትትርኽ ስራሕ እያ። ብመልክዕ ቃለ-መሕትት ኣብ መንጎ ክኢላ ጂኦፖሊቲካን ዓረባዊ ዓለመን መሓመድ ሓሰን (ዶ/ር) ከምኡ'ውን ግሬጓር ላልየን ናይ ኢንቨስቲግ'ኣክሽን ዝበሃል ናይ ቋንቋ ፈረንሳይኛ መርበብ ሓበሬታ ዝቐረበት መጽሓፍ እያ...
- Add to basket


text:
ቻንስለር ጀርመን ኣንጌላ መርኬል: ጀርመን ንስደተኛታት ማዕፁኣ ምኽፋታ ጠጠው ክተብል ንዝቐረበ ፃውዒት ብትሪ ነፂገንኦ።ንሰን ነዚ ዝገለፃ ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰሙን ኣብታ ሃገር ብዙሓት መጥቓዕትታት ምፍፃሞም ስዒቡ እዩ።
መርኬል ሎማዕንቲ ሓሙስ ከምዝበልኦ እቶም ኣጥቓዕቲ ማሕበራዊ መንነታትናን ንሰባት ናይ ምቕባልን ምሕጋዝ ባህልናን ንምፍትታን እዮም ዝደልዩና ዘለው፤ነዚ ብፅኑዕ ንነፅጎ ኢለን።
ኣብ ቀረባ ኣብ ጀርመን ዝተፈፀሙ ኣርባዕተ መጥቓዕትታት ዘሰንብድ፣ዘሕምምን ዘሕዝንን እዩ ክብላ ብምፅዋዕ ይኹን እምበር እቲ ጉዳይ ካብ ናይ ሰበስልጣን ቁፅፅር ወፃኢ ኮይኑ’ሎ ማለት ግን ኣይኮነን ኢለን።
ካብ 18 ሓምለ 2016 ጀሚሩ ኣብ ጀርመን ብዝተፈፀሙ መጥቓዕትታት ኣርባዕተ ኣጥቓዕቲ ሓዊሱ 15 ሰባት ሞይቶም ዓሰርተታት ድማ ቖሲሎም ኣለው።
ነቲ መጥቓዕቲ ካብ ዝፈፀሙ ኣርባዕተ እቶም ሰለስተ ሓተቲ ዕቑባ እንትኾኑ ዳዕሽ ክልቲኦም መጥቓዕትታት ኣነ እየ ፈፃሚኡ ክብል ሓላፍነት ወሲዱ’ሎ።


text:
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላኽ ኣሜን!
በዓለ ሓምሳ/ጰራቅሊጦስ
በዓለ ሓምሳ ድሕሪ ትንሳኤ ናይ ጐይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ (ፋሲካ ) ቆጺርና ኣብ መበል ሓምሳ መዓልቲ ወይ ድማ ድሕሪ ዕርገት ናይ ጐይታ ኣብ መበል 10ይ መዓልቲ እነብዕሎ ዓቢይ በዓል እዩ። ኣብዚ ዕለት እቶም 120 ቤተ ሰብ (ሰዓብቲ ጐይታ) ከምቲ ክርስቶስ “እንሆ ኣነ እቲ ተስፋ ኣቦይ ክሰደልኩም እየ ፣ንስኻትኩ ም ግና ካብ ላዕሊ ሓይሊ ክሳዕ እትለብሱ ኣብ ከተማ ኢየሩሳሌም ጽንሑ “ዝበሎም (ሉቃ 24፡49) ንሳቶም ድማ ካብ ከተማ ኢየሩሳሌም ከይወጹ ካብ ላዕሊ ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ንኽቕበሉ ብሕብረት ኩሉ ሳዕ ኣብ ቤተ መቕደስ እና ኣመስገኑን እና ጸለዩን ከለዉ መንፈስ ቅዱስ ከም ሓደ ብርቱዕ ህቦብላ ንፋስ መጺኡ ነቲ ዝነበረዎ ገዛ ብምምላእ ከም ልሳን ሓዊ ተመቓቒሉ ኣብ ነፍሲ ወከፎም ብምውራድ መንፈስ ቅዱስ ዝተቐበልሉ ዕለት እዩ። በዚ ምኽንያት ከኣ ቅድስት ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ነዚ በዓል እዚ በዓለ መንፈስ ቅዱስ ጰራቅሊጦስ (ጴንጠ ቆስጠ) እና በለት ትሰምዮ።
በዓለ ሓምሳ ኣብ ዘመነ ኦሪት
ብኣምልኾተ እግዚኣብሔር ቀዳሞት ዝኾኑ እስራኤላውያን ኣብ ዘመነ ኦሪት እግዚኣብሔር ኣምላኽ ንእስራኤላውያን ካብ ምድሪ ግብጺ ካብ ባርነት ናጻ ዘውጻኦም መዓልቲ ዘኪሮም ካብ ዘብዕልውዎ በዓል ፋሲካ(በዓል ቅጫ) ካብቲ እና ኣወዛወዙ ዘቕርብዎ እንዳእቲ ዘምጽኡላ መዓልቲ ካብ ጽባሕ እታ ሰንበት ሽውዓተ ምሉእ ሳምንቲ ቆጺሮም ክሳዕ ጽባሕ እታ ሸውዓይቲ መዓልቲ (ኣብ መበል ሓምሳ መዓልቲ ) ከምቲ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ዝኣዘዞም ሓድሽ መስዋዕቲ እኽልን ድዑልን ብምቕራብ ቅዱስ ኣኼባ ገይሮም ዘብዕልዎ በዓል ከም ዝነብረ ኣብ ዘሌ 23፡15-21, መጽሓፈ ጦቢት 2፡1 ተገሊጹ ኣሎ።
እዚ በዓል ብቋንቋ እብራይስጥ ሸቨኦት(shavuot) ይበሃል። እዚ ከኣ ካብ ሸቫ(ሸውዓተ) ዝብል ቃል ዝወጸ ኮይኑ ትርጉሙ ድማ ሰሙናት ማለት እዩ። ኣብ ዘመን ሃዋርያት እውን እንተኾነ ነዚ በዓል ሰሙናት ( በዓል ሓሙሳ) ንምብዓል ኣብ መላእ ዓለም ተሰዲዶም ዝነበሩ ኣይሁዳውያን ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ብምምጻእ ናብ ኢየሩሳሌም ይነግዱ ነይሮም (ግ.ሃዋ 2፡1-11)።
ኣብዚ ዘሎናዮ እዋን እውን ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ እና ተወራረሱ የብዕልዎ ከም ዘለዉ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ኢና። እንተኾነ ግን ብሉይ ኪዳን ናይ ሓዲሽ ኪዳን ጽላሎት ከም ዝኾነ ኣይሁድ ነቲ ንዓለም ከድሕን ኢሉ ብስጋ ዝተገልጸ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብዕውረት ልቦም ብዘይ ምእማኖም ነቲ ዑረት ልቦም ኣልዩ ካብቲ ዘለውዎ ናይ ጥፍኣት መንገዲ ናብታ ኣማናዊት ዝኾነ እምነት ከቕንዑ ኣምላኽ ኣብርሃም፡ ይስሓቅ፡ ያዕቆብ ልቦም የብርሃሎም ኣሜን።
ናይ ተስፋ ቃል
ቅዱሳን ሃዋርያት ንጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ክስዕብዎ ከለዉ ነቲ ዘለዎም ንብረት ገዲፎም ካብ ስድርኦምን ካብ ቤቶምን ዓዶምን ወጺኦም ደድሕሪ ጎይታ ብምስዓብ ኣብ ዝሓደሮ እና ሓደሩ ኣብ ዝወዓሎ እና ወዓሉ ነቲ ቅዱስ ቃሉ እና ሰምዑ ይውዕሉ ነበሩ። ጎይታ ድማ ካብኣቶም ንቕሩብ ግዜ ከም ዝፍለዮም እንተኾነ ግን ከም ዘኽታማት ኮይኖም ከይተርፉ ነቲ ዘጸናንዕ መንፈስ ቅዱስ ከም ዝሰደሎም ኣተስፈዎም። ከምቲ ዝበሎ እውን ኣይሁድ ብኽፍኣት ሒዞም ብብዙሕ ስቅያት ገሪፎም እና ኣላገጹ ክሳዕ መስቀል ኣብጺሖም ሰቒሎም ቀተልዎ ፡ ሃዋርያት እዚ ኩሉ ምስኮነ ተበታተኑ። እዚ ኩሉ ግን ብፍቓዱ እዩ ዝነበረ።
ኣብ መበል ሳልሰይቲ መዓልቲ ከምቲ ብሕቱም ድንግልና ዝተወልደ መቓብር ክፈቱለይ መግነዝ ፍትሑለይ ከይበለ ብሓይሉ ብሞቱ ንሞት ስዒሩ ብምትንሳእ ነቶም ብፍርሒ ተዋሒጦም ፋሕ ኢሎም ዝነበሩ ሓዋርያት ካብቲ ዝተበተንዎ ቦታ ኣኻኸቦም።
“ጎይታ ኣይተንስአን፡ ምትሃት እዩ” ኢሎም እቶም ትንሳኤ ጎይታ ዘይኣምኑ መናፍቓን መዛረቢ ከይረኽቡ ን40 መዓልቲ ዝኣክል ምስኦም ብምጽናሕ “እንሆ ተስፋ ኣቦይ ክሰደልኩም እየ ንስኻትኩም ከኣ ካብ ላዕሊ ሓይሊ ክሳዕ እትለብሱ ኣብ ከተማ ኢየሩሳሌም ጽንሑ” በሎም። ናብ ወጻኢ ከተማ ኢዮሩሳሌም ናብ ቢታንያ ወሲዱ ድማ ኢዱ ኣልዒሉ ባረኾም ክባርኾም ከሎ ድማ ካብኣቶም ተፈልዩ እንዳ ረኣይዎ ናብ ሰማይ ዓረገ። ነዚ ቃል ተስፋ ብምግባር ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ክቕበሉ ንሱ ድማ ኣብ ሰባት ሓዲሩ ዝምህር ዝዛረብን፡ ሉቃ13፡12, ንሱ ጎይታ ዝመሃሮን ዝነገሮን ዘዛኻኽሮም ዮሓ 1፡14-26, ፡ካብ ነፍሶም ፍርሕን ሽበራን ዘርሕቕ ዮሓ 14፡27, ንዓለም ብዛዕባ ሓጢኣትን ጽድቅን ፍርድን ዝረትዕ ዮሓ 16፡8፡ ነቲ ክጸርዎ ዘይከኣሎም ዘጽውር ናብ ሓቂ ዘበለ ዝመርሕ ነቲ ክመጽእ ዘለዎ ነገራት ዘፍልጥ ዮሓ 16፡12, ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ንኽቕበሉ ኣብ ከተማ ኢየሩሳሌም ኣብ ቤት መቕደስ ኮይኖም ብሓደ ልቢ ናብ ኣምላኽ ይጽልዩን የመስግኑን ነበሩ። እዚኣቶም ድማ 12 ሃዋርያት፡ 72 ኣርድእቲ ፡ 36 ቅዱሳት ኣንስቲ ጠቕላላ 120 ቤተ ሰብ (ሰዓብቲ ) ጎይታ እዮም።
ምውራድ መንፈስ ቅዱስ
ኣብ መበል ሓምሳ መዓልቲ ድሕሪ ፋሲካ ዝውዕል በዓል ኩላቶም ሓቢሮም ብሓንሳብ ነበሩ ። ብሃንደበት ከኣ ከም ሓደ ብርቱዕ ህቦብላ ንፋስ ካብ ሰማይ ድምጺ መጸ፡ ነታ ተቐሚጦምላ ዝነበሩ ቤት’ውን መልኣ ፡ ልሳናት ሓዊ ዝመስል ድማ ተራእዮም ፡ ተመቓቒሉ ከኣ ኣብ ልዕሊ ነፍስ ወከፎም ዓለበ። ንኹሎም ድማ መንፈስ ቅዱስ መልኦም ፡ መንፈስ ቅዱስ ክዛረቡ ከም ዝሃቦም’ውን ብኻልእ ቋንቋታት ክዛረቡ ጀመሩ።
ካብ ነፍሲ ወከፍ ህዝቢ ንእግዚኣብሔር ዝፈርሁ ኣይሁድ ኣብ ኢዮሩሳለም ነበሩ።እዚ ዳሃይ እዚ ምስ ኮነ ብዙሕ ህዝቢ ተኣከበ። ነፍሲ ወከፎም በብቋንቁኦም ክዛረቡ ምስ ሰምዑ ዝብልዎ ጠፍኦም። ከምዚ ዝስዕብ እና በሉ ከኣ ኩላቶም ተገረሙን ተደነቑን “እንሆ እዞም ዝዛረቡ ኩሎም ገሊላውያንዶ ኣይኮኑን! ከመይ ኢልና ድኣ በብቲ ዝተወለድናሉ ቋንቋ ክዛረቡ ንሰምዖም ኣሎና። ንሕና ሰብ ጴርቴን፡ ሰብ ሜድን፡ ሰብ ኢላምን፡ እቶም ኣብ ሞሶጶታምያን ኣብ ይሁዳን ኣብ ቀጰዶቅያን ኣብ ጶንጦስን ኣብ እስያ እንነብር ኣብ ፍርግያን ኣብ ጵንፍልያን ኣብ ግብጽን ኣብ ከባቢ ቅሬኔ ዘለዋ ዓድታት ሊብያን ካብ ሮማ ዝመጻና ኣይሁድ ናብ እምነት ኣይሁድ ዝኣተና ወገን ኣህዛብን ሰብ ቀርጤስን ዓረብን ኢና እንተኾነ እንሆ በብቛንቋና ብዛዕባ እቲ ዓቢ ግብሪ ኣምላኽ ክዛረቡ ንሰምዖም ኣሎና።ኩላቶም ዝብልዎ ጠፊኦም ነንሕድሕዶም እዚ ነገር እዚስ እንታይ ኮን ይኸውን ተበሃሃሉ(ግ.ሃዋ2፡1-12)።
ድሕሪ ምውራድ መንፈስ ቅዱስ
ከምቲ ሓዊ ንሓጺን ዘጽርዮ ንዕትሮ ከኣ ዘትርሮ፡ እቶም ፈራሓት ዝነበሩ ሓዋርያት በቲ ብኣምሳል ሓዊ ዝወረደ መንፈስ ቅዱስ ደፋራትን ተባዓትን ኮኑ።
ሽዑ ድማ ቅዱስ ጴጥሮስ ዓው ኢሉ “በተን መወዳእታ መዓልታት ከምዚ ክኸውን እዩ ይብል ኣሎ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ኩሉ ሰብ መንፈሰይ ከፍስስ እየ,,,,,,,”(ግ.ሃዋ 2፡17-19, ኢዩ 2፡28-32) እምበኣርሲ ኣምላኽ ነዚ ንስኻትኩም ዝሰቐልኩምዎ ኢየሱስ ንዕኡ ጎይታን መሲሕን ከምዝገበሮ ብዘላ ቤት እስራኤል ብርግጽ ትፍለጥ(ግ.ሃዋ2፡17-36 )እንዳ በለ ብትብዓት መሃሮም ነዚ ቃል እዚ ዝሰምዑ ዝነበሩን ነቲ ብዝተፈላለየ ቋንቋታት ናይ ምዝራብ ትእምርቲ ዝረኣዩ 300 ሰባት ልቦም ተወጊኡ ብጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብምእማን ተኒስሖም ተጠመቑ ፡ብድሕሪ እዚ ‘ውን ሃዋርያት በቲ ዝተዋህቦም ናይ ብዙሕ ቋንቋታት ምዝራብ ጸጋ ናብ መላእ ዓለም ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሖም ናይ ወንጌል ብርሃን ኣብርሁ። ናብዚ ዘሎናዮ ዝመን ምእንቲ ክበጽሕን ናይቲ ድሕነት ተኻፈልቲ ምእንቲ ክንከውንን ነዚ ኩሉ ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሖም ብጽሑፍ ኣስፊሮም ምእንቲ ክርስቶስ ብብዙሕ ስቅያትን መከራን ተሰቒሎም፡ ብሴፍ ተቖሪጾም ሰማእትነት ተቐበሉ፡ ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ኣብ ስንክሳር ተጻሒፉ እንረኽቦ ገድሊ ቅዱሳን ብናይ ተጋድሎ እምነት ጸኒዖም ነታ እትመጽእ መንግስተ ሰማያት ተስፋ ብምግባር ኣብዚ ዓለም መስቀል ክርስቶስ ተሸኪሞም መከራ ተቐቢሎም ፡ብዳርባ እምኒ ተጨፍጪፎም፡ ኣብ መስቀል ተሰቒሎም ብመጋዝ ተተርቲሮም ፡ዲኖ ኣባጊዕ ተኸዲኖም ፈቐዶ በዓትታትን ስንጭሮታትን ዝነብሩ ዝነበሩ(እብ 11፡32)። ካብ ፍቕሪ ክርስቶስ ድማ መከራ፡ ጸበባ፡ ስደት፡ ጥምየት፡ ዕርቃን፡ ከይፈለዮም ሰማእትነት ተቐቢሎም።ንሳቶም ካብ ክፉእ ጸላእን ካብ መናፍቕነት ንቤተ ክርስቲያን ዝተበጀውዋ ናይ መንፈስ ቅዱስ ማሕደር ስለ ዝኾኑ እዮም። እዚ ዘጸናንዕ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ልዕሊ ቅዱሳን ሰባት እንተዘይሓድር ነይሩ ዓላውያን ንቤተ ክርስቲያን ከጥፍኡ፡ ንሓቂ ክቐብሩ ምስ ተላዕሉ ንሓቂ (ንወንጌል) ዝምስክር ምተሳእነ፡ ንሕና’ውን ንወንጌል ኣይምፈለጥናያን ነይርና። ክርስቲያን እየ ዝብል ሰብ እውን ኣይምተረኽበን ነይሩ። ከምዚ ከይንኸውን እግዚኣብሔር መንፈስ ቅዱስ ንቕዱሳኑ ሰዲዱ ቅዱሳን መጻሕፍቲ ጽሒፎም ብመንፈስ ቅዱስ ተርጉሞም ንኣምላኽና ፈሊጥና ድሕነት ክንረክብ ዝገበረ እግዚኣብሔር ምስ ኩሎም ቅዱሳናቱ ዝተመስገነ ይኹን። ኣሜን!
በዚ መስረት ሊቃውንቲ ቤተ ክርስቲያን ነዚ በዓል እዚ ልደት ቤተ ክርስቲያን ኢሎም ይገልጽዎ እዮም። ነዚ ድማ ኩላትና ኣሰር ኣቦታትና ብምስዓብ ንመንፈስ ቅዱስ ቅዱሳን ኣቦታት ብቅድስናን ንጽህናን ከም ዝተቐበልዎ ተረዲእና ነቲ ዝሓለፈ ናይ ድንቁርና ዘመን ገዲፍና ካብ ግብረ ስጋ ( ምንዝርና፡ ርኽሰት፡ ኣምልኾ ጣዖት፡ ጥንቆላ፡ ጽልኢ፡ ባእሲ፡ ቅንኢ፡ ቑጥዓ፡ ገዛእ ርእስኻ ምፍታው፡ ምፍልላይ፡መናፍቕነት፡ ቅንኣት፡ ስኽራን፡ ጓይላ፡ ዝኣመሰሉ( ገላ 5፡19-22) ርሒቕና ከምቲ “ኣነ ቅዱስ እየ እሞ ንስኽእትኩም’ውን ቅዱሳን ኩኑ” ዝበለና ቅዱሳን ክንከውን ይግባኣና እዩ(ዘሌ 19፡1-2)።
ነዚ ዘይተረድኡ ናይ ዘመና መናፍቓን ነቲ ቅዱሳን ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሖም ንዝጸሓፍዎን ንዝተርጎምዎን ብገዛእ ፍቓዶም ከምቲ ኣብ 2 ጴጥሮስ 3፡16 “እቶም ደናቑር ዘይጽኑዓትን ከምቲ ነቲ ቅዱሳን መጻሕፍቲ ዝጠዋውይዎ ዘለዉ ንጥፍኣት ርእሶም ይጠዋውይዎ ኣለዉ” ከም ዝበሎ ንሳቶም እውን ነቲ ቅዱስ ቃል ክጠዋውይዎ ይርከቡ።
ገለገለ ሰባት “ሓዋርያት ዝይተዛረብዎ ቋንቋታት ትርጉም ዘይብሉ እዩ ነይሩ” ኢሎም ይገልጹ፡ ገለ እውን “ሓዋርያት ብቋንቋታት ስለ ዝተዛረቡ ንሕና እውን ብቋንቋታት ንዛረብ ኣሎና” ብምባል ትርጉሙ ዘይፈልጥዎ፡ ተሓቲቶም ዘይምልስዎ ክዛረቡ ይስምዑ ኣለዉ ። እዚ ግና ጌጋ እዩ። ሓዋርያት ዝተዛረብዎ ትርጉም ዘይብሉ ኣይነበረን፡ ዝተዛረብዎ ዘይፈልጡ’ውን ኣይነበሩን። ካብ ግብረ ሃዋርያት ምዕራፍ 2 ከይወጻእና እንተድኣ ኣንቢብናዮ እቶም ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ንበዓለ ሓምሳ ከብዕሉ ዝመጹ ሰባት ብሃዋርያት ስለ ዝተደነቑ ዶ ኣይኮኑን “ከመይ ኢሎም ድኣ በብቲ ዝተወለድናሉ ቋንቋታት ይዛረቡ ኣለዉ” ዝበሉ፧ ነቲ ዝዛረብዎ ዝነበሩ ሰሚዖም ዶ ኣይኮኑን፧ እቲ ሓዋርያት ዝተዛረብዎ ዘይስማዕ ነይሩ እንተዝኸውን ነይሩ ከመይ ኢሎም 3000 ሰባት ብሓደ ግዜ ልቦም ተውጊኡ ብጎይታ ኣሚኖም ተጠምቁ፧
እምበኣር ኣብ ዓለም በብይኑ ዝኾነ ቋንቋታት ኣሎ ትርጉም ዘይብሉ ግና የለን”(1ቆሮ 14፡10)። ሓዋርያት ብቋንቋታት ንኽዛረቡ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ዝተዋህቦም ንዘይኣመኑ ትእምርቲ ክኾኖምን ናብ ኩሉ ዓለም ብምኻድ ንኹሉ ህዝቢ ዓለም በብቋንቁኡ ወንጌል ንምምሃርን እዩ ።
ንሓዋርያት መንፈስ ቅዱስ ዝሓቦም እግዚኣብሔር ኣምላኽ ንኹላትና መንፈስ ቅዱሱ ይልኣከልና! በረከትን ረድኤትን ናይ እመ ኣምላክ ኣይፈለየና ኣሜን!
ወስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!
Leave a comment


text:
ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ኢንቨስተራት ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ኣፍሪካ 14 ቢሊዮን ዶላር ኢንቨስት ንምግባር ቃል ምእታዎም ዕላዊ ክገብሩ እዮም።
ፕሬዝዳንት ኦባማ ነዚ ዕላዊ ዝገብሩ ሎማዕንቲ ሰሉስ ኣብ ዋሽንግተን ኣብ ዝካየድ መድረኽ ነጋዶ ዩናይትድ ስቴትስን ኣፍሪካን እዩ።እዚ ኣካል ፕሬዝዳንት ኦባማን 50 መራሕቲ ኣፍሪካን የካይድዎ ዘለው ናይ ሰለስተ ማዕልታት ጉባኤ እዩ።
እቲ ኢንቨስትንት ዓውድታት ኢነርጂ፣ባንኪ፣ህንፀትን ኢንፎርመሽን ቴክኖሎጂን ከምዝጠቓልል ሰበስልጣን ዋይት ሃውስ ኣፍሊጦም ኣለው።
ጉባኤ መራሕቲ ዩናይትድ ስቴትስን ኣፍሪካን ካብ ዞባዊ ፀጥታ ክሳብ ጥዕና፣ካብ ከባቢያዊ ሓለዋ ክሳብ ግዕዝይና ሓዊሱ ዝተፋለላዩ ጉዳያት ብምህድሳስ ትማሊ ሰኒ እዩ ተጀሚሩ።
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ምኽትል ፕሬዝዳንት ጆ ባይደን ኣፍሪካ ብኢኮኖሚ ኣብ ዓለም ብቕልጡፍ እናዓበየት እትርከብ ክፍለ ኣህጉር ስለዝኾነት ናይ ዓለምና መፃኢ ምዕባለ መልክዕ ክሕዝ እዘን ሃገራት እዚአን ክሕግዛ እየን ኢሎም።
ሎሚ ካልኣይ ማዕልቱ ኣብዝሓዘ ዋዕላ መራሕቲ ዩናይትድ ስቴትስን ኣፍሪካን ኣብ ንግድን ልምዓትን ኣፍሪካ ትኹረት ገይሩ’ሎ።


text:
ኣገደስቲ ሰነዳት ስራሕ ኣብ ትጅምረሉ እዋን
ቀዋሚ ስራሕ ኣብ ጀርመን ዶ ረኺብካ? ስለዚ ሰራሕተኛ ኢኻ። ንወሃብ ስራሕ ዝወሃብ ሰነዳት ኣሎ። መጀመርያ ናይ ሕክምና ኢንሹራንስ ከምዘለካ መረጋገጺ ወረቐት የድልየካ። እዚ መረጋገጺ እዚ፡ ካብ ናትካ ሕክምና ኢንሹራንስ ትረኽቦ። ኣብ ጀርመን ነፍስ ወከፍ ሰብ ናይ ሕክምና ኢንሹራንስ ክህልዎ ይግባእ። መብዝሕትኡ አዋንውን ናይ ፖሊስ ምስኽር ወረቐት ትሕተት። እዚ ወረቐት እዚ ካብ ቤት ጽሕፈት ምዝገባ ነበርቲ ይርከብ።
ኢንሹራንስን መንግስታዊ ቀረጽን
ከም ሰራሕተኛ ናይ ጡረታ ኢንሹራንስን ናይ ስራሕ ኣልቦነት ኢንሹራንስን ኣለካ። ብዛዕባ እዘን እንሹራንሳት ዝኾነ ይኹን ምግባር ኣየድልየካን ብቀጥታ እዩ ዝመሓላለፍ። ወሃቢ ስራሕ ክፋል ናይ ሕክምና ኢንሹራንስ ጡረታ ኢንሹራንስ ን ስራሓ ኣልቦነት ኢንሹራንስ ባዕሉ ይኸፍሎ። እቲ ካልእ ክፋል ባዕልኻ ትኸፍል እዚ ቀጥታ ካብ ናትካ ዶሞዝ ወይ ማሃያ ይጎድል ብተወሳኺውን ናይ ቀረጽ ቁጽርን ኤለትሮኒካዊ ናይ ቀረጽ ካርድ የድልየካ ክልቲኡ ካብ ቤት ጽሕፈት ፋይናንስ ትረኽቦ። መንግስታዊ ቀረጽ ባዕልኻ ምትሕልላፍ ኣየድልየካን እዩ። ቤት ጽሕፈት ፋይናንስ ባዕላ ካብ ናትካ ደሞዝ ወይ መሃያ ትወስዶ።
ናይ ስራሕ ውዕል
ነፍስ ወከፍ ሰራሕተኛ ናይ ስራሕ ውዕል ይገብር። ንስኻን ወሃቢ ስራሕን ነቲ ውዕል ትፈራረሙ። ቅድሚ ምፍራምካ ነቲ ናይ ስራሕ ውዕል ኣጸቢቅካ ኣንብቦ ዘይተረዳኣካ እንተኮይኑ ሕተት ንዓበይቲ ኣብ Migrationsberatung für erwachsene Zuwandererይሕተቱ። መንእሰያትን ኣባጽሕን ክሳብ 27 ዝዕድሚኦም ሓበሬታ ካብ Jugendmigrationsdiensten ይረኽቡ። ኣብ ናይ ስራሕ ውዕል ኩሉ መምርሒታት ኣሎ። ንስኻን ወሃቢ ስራሕን በዚ መምርሒታት እዚ ትቅየዱ። ኣብዚ ንኣብነት ወርሓዊ ዶሞዝካ ክንደይ እዩ? ክንደይ ናይ ዕረፍቲ መዓልታት ኣለካ? ምስ ሓመምካ እንታይ ትገብር? ወዘተ ተጠቒሱ ኣሎ። ከምልሙድ ኣብ ሓደ ሰራሕ ሓደ ናይ ፈተነ ግዜ ኣሎ። እቲ ናይ ፈተነ ግዜ ዝተፈላለየ ግዜ እዩ። ሓደ ሓደ እዋን ንሰሙናት ጥራይ ኮይኑ ኣብ ገለ ከኣ ንፍርቂ ዓመት ይኸይድ። ኣብ ግዜ ናይ ፈተነ እዋን ወሃቢ ስራሕ ብጥብቂ ይከታተለካ፡፡ ንሱ ድሕሪ ናይ ፈተነ ግዜ ኣብቲ ስራሕ ክትቅጽልን ወይ ንከይትቕጽልን ይወስን። ንስኻውን ብወገንካ ድሕሪ ናይ ፈተነ ግዜ ፡ ንክትሰርሕ ድልየት እንተለካ ትውስን ኢኻ። ኣብ ናይ ፈተነ ግዜ እቲ ገደብ ናይ ምስራዝ ውዕል ዝሓጸረ እዩ ፡ መብዝሕትኡ ግዜ ከኣ ክልተ ወይ ሰለስተ ሰሙን እዩ። ብድሕሪኡ ግን ከም ልሙድ ሰለተ ወርሒ ይኸውን።
ንእሽተይ ስራሕ
450 ኤውሮ ዝኽፈሎ ንእሽተይ ስራሕ ኣብ ጀርመን ኣሎ። እዚ ንእሽተይ ስራሕ እዚ ሓደ ሰብ ክሳብ 450 ኤውሮ ጥራይ ይኽፈሎ። ኣብዚውን ብቐጥታ ሕክምና ኢንሹራንስ ከምኡውን ናይ ጡረታ ኢንሹራንስ ትኸፍል። እዚ ግን ወሃቢ ስራሕ ጥራይ ይኸፍሎ፡፡ ንስኻ እተዋጽኦ ሳንቲም የለን ግን ናይ ስራሕ ኣልቦነት ኢንሹራንስየብልካን።
- Zentrale Auslands- und Fachvermittlung (ZAV) der Bundesagentur für Arbeit: Arbeiten in Deutschland
- Federal Office for Migration and Refugees: Work and career
- Make it in Germany: Working
ናይ ገዛእ ርእስኻ ስራሕ
ናይ ገዛእ ርእስኻ ስራሕ ስለእትሰርሕ ሰራሕተኛ ኣይኮንካ። ከምኡ ኮይኑ ውን ናይ ሕክምና ኢንሹራንስ የድልየካ። እዚ ናይ ሕክምና ኢንሹራንስ ግን ባዕልኻ ትኸፍሎ። ናይ ጡረታ ኢንሹራንስ እንተለካውን ጽቡቕ እዩ። ኣብ ገለ ሞያታት ንኣብነት ናይ ኢደ ስራሓት ወይ ውን ኣለይቲ ኣደታት ናይ ጡረታ ኢንሹራንስ ክህልወን ይግባእ። ካብ ቤት ጽሕፈት ፋይናንስ እቲ ናይ ቀረጽ ቁጽሪ ትረኽቦ። ቤት ጽሕፈት ፋይናንስ እቶትካ ንዓመት ክንደይ ከምዝኾነ ትግምት ፡፡ ብድሕሪኡ ክንደይ ቀረጽ ከምትኸፍል ይስለዓልካ፡፡ ነቲ መንግስታዊ ቀረጽ ክተማሓላልፎ ኣለካ። ናይ ገዛእ ርእስኻ ትካል ክትምስርት ምስእትደሊ ሓደ ፍቓድ ናይ ትካል ዋኒን የድልየካ። እዚ ካብ ቤት ጽሕፈት ትካል ዋኒን ትረኽቦ ፡፡ ኣብ ማዛጋጃ ቤት ብምኻድ ኣድራሻ ትካል ዋኒን ትፈልጥ። ወላውን ንኣብነት ሓደ ንግዲ ወይ ሬስቶራንት ክትከፍት ምስእትደሊ ናይ ትካል ፍቓድ የድልየካ።
Further questions? Write us via the contact form. We will forward your questions anonymously to the advisors of the youth migration services.Contact form


text:
ቀ/ሚ ኃይለማርያም ደሳለኝ፣ ኢትዮጵያ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ 25 ዓመታት ዝተፈላለዩ ዓወታት ኣመዝጊባ ክብሉ ከለው፣ ተቃወምቲ ግና ብሕልፊ ኣብ ፖለቲካዊ መዳይ ዝባኸና ዓመታት ኢሎም ይገልፁወን።
ብምኽንያት’ቲ በዓል ምስ ጋዜጠኛታት ውሽጢ ሃገር ቃለ-መጠይቅ ዘካየዱ ቀ/ሚ ኃይለማርያም ደሳለኝ፣ 20 ግንቦት ምዕራፍ ሰለስተ ፍፃመታት’ያ ኢሎም።
‘20 ግንቦት ኣብ ሃገርና መሰረታዊ ስርዓታዊ ለውጢ ዘምፀአት ዕለት’ያ። ናፃ ዕዳጋን ካፒታሊስታዊ ቁጠባን ዝተኣታተወሉ፣ ንድልየታትን ትምኒታትን ብዙሓት ህዝቢታትን እምነታትን ዘተኣናግድ ስርዓተ ዴሞክራሲ ዝተተኸለሉ፣ ኣድልዎን በደልን ተወጊዱ፣ ህዝቢታት ማዕረ ዕድል ረኺቦም ተረባሕቲ ዝኾንሉ ስርዓት ዝተዘርገሐላ ዕለት’ያ።
ተቃወምቲ ግና፣ ዝሓለፉ 25 ዓመታት፣ ዘበን ዓወት ከምዝኾነ ኣይኮነን ዝግምግሙ። ካብ መሪሕነት መድረክን ፈደራላዊ ኮንግረስ ኦሮሞን ዶ/ር መረራ ጉዲና፣ ኢህወዴግ ብኩሎም መለክዒታት ከሲሩ’ዩ ይብሉ።
ኣቶ ልደቱ ኣያሌው ብወገኖም ‘ኣብ ህንፀት ትሕተ ቅርፂ ሪኣቶ ዘይትፈልጥ ምዕባለ ዝረኸበትሉ። ብኣሉታዊ ጎኑ፣ ሓንቲ ሃገር ዝነበረት ኢትዮጵያ፣ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝኾነትሉ፣ ሃገር ወደብ ኣልባ ዝኾነትሉ’ውን’ዩ 20 ግንቦት። ሰብኣዊን ዴሞክራሲያዊ መሰላት፣ ካብ ወረቀት ሰጊሮም ዘይተተግበሩሉ እዋን’ዩ ዝሓለፈ 25 ዓመታት’ ኢሎም።


text:
Radio Erena: 13 June 2021
ማሕበር ሃገራት ዓረብ ብጉዳይ ናይል ብዝምልከት ፍሉይ ኣኼባ ከካዪድ እዩ።
እቲ ብግብጺን ሱዳንን ከምዝተጸወዐ ዝተገልጸ ፍሉይ ኣኼባ፣ ንሰሉስ 15 ሰነ፡ ኣብ ቀጠር፡ ከተማ ዶሓ ክካየድ ምዃኑ ተሓቢሩ።
እቲ ፍሉይ ኣኼባ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይ ምምላእ ማይ ዲጋ ተሃድሶ ዝወሰዶ በይናዊ ስጉምቲ ዘተኩር ከምዝኸውን ምኽትል ዳይረክተር ማሕበር ሃገራት ዓረብ ሑሳም ዛኪ ገሊጹ።
ንሱ ኣብቲ ብቀዳም 12 ሰነ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ እቲ ማሕበር ከም ኣብ ዝሓለፈ እዋን ዝሃቦ ቃል፣ መትከሉ ከምዘይቀየረን ንረብሓ ግብጽን ሱዳንን ደው ኢሉ ከምዘሎን ኣመልኪቱ።
ኣቐድም ኣቢሉ ማሕበር ሃገራት ዓረብ፣ ግብጺን ሱዳንን ኣብ ጉዳይ ፈለግ ናይል ዝህልወን ናይ ምውሳን መሰል ክኽበር ኣለዎ ክብል ኣንጻር መንግስቲ ኢትዮጵያ ደው ከምዝበለ ኣነጺሩ’ዩ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሳምሕ ሹክሪ ምስ ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረዝ ኣብ ዝገበሮ ናይ ቴሌፎን ዝርርብ፣ ባይቶ ጸጥታ ናይ መንጎኛ ተራ ክጻወት ንግብጺ ኣዝዩ ኣገዳሲ ምዃኑ ገሊጹ።
ብዶባዊ ምስሕሓብ ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ካልእ ወጥሪ ኣትያ ዘላ ሱዳን፣ ተወሳኺ ሰራዊት ናብ ዶባት ከተዋፍር መደብ ከምዘለዋ ኣብዚ ሳልስቲ ተሓቢሩ’ዩ።
====================


text:
ሉቃስ 15:11-24
“በለ ድማ፥ ንሓደ ሰብኣይ ክልተ ደቂ ነበርዎ። እቲ ንእሽቶ ኸኣ ነቦኡ፥ ኣቦይ፡ ካብዚ ጥሪት እቲ ዚበጽሓኒ ግደ ሃበኒ፡ በሎ። ነቲ ገንዘቡ ኸኣ መቐሎም። ድሕሪ ሒደት መዓልቲ ኸኣ እቲ ንእሽቶ ወዲ ዘለዎ ዅሉ ኣኪቡ፡ ናብ ካልእ ርሑቕ ሃገር ከደ። ኣብኡ ድማ ነቲ ጥሪቱ ብቕለትን ዕብዳንን ዘረዎ። ዘለዎ ዘበለ ምስ ወድኤ፡ ኣብታ ሃገር ብርቱዕ ጥሜት ኰነ። ንሱ ኸኣ ኪስእን ጀመረ። ከይዱ ምስ ሓደ ኻብ ደቂ እታ ሃገር ተዋዓዓለ፡ ንሱ ኸኣ፡ ሓሰማታት ኪጓሲ፡ ናብ ምድሩ ሰደዶ። ካብቲ ሓሰማታት ዚቕለባኦ ቛርፍ ከብዱ ኺመልእ ከኣ ሃረር ይብል ነበረ፡ ዚህቦ ግና ሓደ እኳ ኣይረኸበን። ሽዑ ናብ ልቡ ተመሊሱ በለ፥ እንጌራ ዚተርፎም ግዙኣት ኣቦይ ክንደይ እዮም። ኣነ ግና ኣብዚ ብጥሜት እመውት አሎኹ። ተንሲኤ ደኣ ናብ ኣቦይ ክኸይድ እሞ፥ ኣቦይ፡ ንሰማይን ኣብ ቅድሜኻን ሕጢኣት ገበርኩ። ደጊም ወድኻ ኽብሃል ኣይበቅዕን እየ፡ ከም ሓደ ኻብ ግዙኣትካ ግበረኒ፡ ክብሎ። ተንሲኡ ናብ ኣቦኡ ኸደ። ኣቦኡ ድማ ገና ርሑቕ ከሎ ረኣዮ እሞ ደንገጸሉ፡ ጐይዩ ኸኣ ብኽሳዱ ሐኒቑ ሰዓሞ። እቲ ወዲ ድማ፥ ኣቦይ፡ ንሰማይን ኣብ ቅድሜኻን ሓጢኣት ገበርኩ፡ ደጊምሲ ወድኻ ኽብሃል ኣይበቅዕን እየ፡ በሎ። ኣቦኡ ግና ንባሮቱ፥ ብሉጽ ክዳን ኣምጺእኩም ክደንዎ፡ ቀለቤት ኣብ ኣጻብዑ፡ ኣሳእንውን ኣብ ኣእጋሩ ኣእትዉሉ። እዚ ወደይ ሞይቱ ነይሩ ሐውዩ፡ ጠፊኡ ነይሩውን ተረኺቡ እዩ እሞ፡ ስብሕቲ ላም ኣምጺእኩም ሕረዱ፡ ንብላዕ፡ ንተሐጐስ፡ በሎም። ኪሕጐሱ ድማ ጀመሩ።”
እዚ ታሪኽ እዚ ኣብ ሞንጎ እግዚኣብሄር ኣቦን ሰብን ዘሎ ርክብ ይነግረና። ሰብ ካብ ኣቦ ሪሒቁ ኣብ ዓለም ብሓጥያት ጠፊኡ ኣሎ። ስለዚ ኸኣ ሰብ ናብ ልቡ ተመሊሱ “ናብ ኣምላኽ ደኣ ክምለስ” ክብል ኣቦ ይጽበዮ ኣሎ። ንስኻ/ኺ እውን ሓወይ/ሓፍተይ ከምቲ ጥፉእ ወዲ ናብ ኣቦኹም ክትምለሱ ትኽእሉ ኢኹም። ነዚ ኸኣ ኣቦ መንገዲ ሰሪዑ ኣሎ። እቲ መንገዲ ኸኣ ብወዱ ብየሱስ ክርስቶስ ኣቢሉ እዩ። ምኽንያቱ የሱስ ክርስቶስ እዩ ምእንቲ ሓጥያትና ዝሞተ ኣብ ሳልሰይቲ መዓልቲ ድማ ዝተንሰኤ። የሱስ ባዕሉውን ኣብ ወንጌል ዮሃንስ 14:6 “ኣነ መገድን ሓቅን ህይወትን እየ። ብዘይ ብኣይ ሓደኳ ናብ ኣቦ ዝመጽእ የልቦን።” ኢሉ ኣሎ ። ስለዚ የሱስ ክርስቶስ ናይ ግሊ መድሓኒኹምን ጎይታኹምን ጌርኩም እንተደኣ ተቐቢልኩሞ ፣ ናብ ኣቦ ብ የሱስ ክርስቶስ ኣቢልኩም ትምለሱ ኣለኹም ማለት እዩ።
ስለዚ ናብ ኣቦ ብመገዲ የሱስ ክርስቶስ ክትምለስ ትደሊ ዶ?


text:
Radio Erena: 14 November 2015
ስደተኛታት ነናብ ሃገሮም ንምምላስ ዝሕግዝ ማዕከን ገንዘብ ክምስረት ኣብ መንጎ ሕብረት ኤውሮጳን መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃን ስምምዕ ምኽታሙ፣ ካብ ሓያሎ ኣህጉራውያን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ነቐፌታ ይወርዶ ኣሎ።
እቲ ኣብ ማልታ ዝተኸተመ ናይ 1.9 ቢልዮን ዶላር ስምምዕ ገለ ሃገራት ኣፍሪቃ ነቲ ካብ ዜጋታተን ዝለኣኽ ናይ ሓዋላ ኣታዊታት ክንክዮ እዩ ብምባል ክነጽጎኦ እንከለዋ፣ ኢትዮጵያ እትርከበን ሓያሎ ሃገራት ከኣ ስምምዕ ከቲመን ኣለዋ።
ኣብ ኤውሮጳ ዝርከቡ ስደተኛታት ኣፍሪቃ ናብ ሃገሮም ብዝልእክዎ ሓዋላ፣ እታ ኣህጉር ዓመታዊ 32 ቢልዮን ዶላር ኣታዊ ከምዘለዋ ጸብጻባት የመልክቱ። ካብዚ፣ ኢትዮጵያ ልዕሊ 3 ቢልዮን፣ ኤርትራ 1.2 ቢልዮን፣ ሶማልያ 2 ቢልዮን ካብ ዜጋታተን ካብ ዝለኣኽ ናይ ሓዋላ ገንዘብ ኣታዊታት ኣለወን።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ምስ ምኽትል ፕረዚደንት ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ዝኸተሞ ስምምዕ፣ ናብ ሃገሮም ንዝምለሱ ኢትዮጵያውያንን መጣየሲን፣ ዘሕጋዊ ምስግጋር ደቂሰብ ንምቁጽጻርን ዝውዕል ናይ 2 ቢልዮን ዶላር ሓገዝ ክልገስ እዩ።
ኣህጉራውያን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ዘቕርብዎ ዘለዎ ተቓውሞ፣ ነቶም ቀንዲ ምኽንያት ስደት ዜጋታቶም ኮይኖም ዘለዉ መራሕቲ ሃገራት ገንዘብ ምልጋስ፣ ነቲ ኩነታት ዘጋድድ ደኣምበር ፍታሕ ከምጽእ ከምዘይኮነ ይጠቕሱ።
ሕብረት ኤውሮጳ ንመንግስቲ ኤርትራ’ውን ንቁጠባዊ ምዕባለ ዝተሰምየ ገንዘባዊ ሓገዝ ብምሃብ ንዋሕዚ ኤርትራውያን ናብ ስደት ክገትእ ምፍታኑ፣ ኣንጻር ህዝቢ ኤርትራ ደው ምባል እዩ ክብሉ ኤርትራውያን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ጥርዓናት ከቕርቡ ምጽንሖም ይፍለጥ።
===========================


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያን ግንባር ሓርነት ኦጋዴንን ኣብ ውሽጢ 24 ዓመታት ን40 ግዜ ንልዝብ እንተተራኸቡ እውን ክሳብ ሎሚ ኣብ ስምምዕ ክበፅሑ ኣይክኣሉን።
ኣብ ቀረባ ኣብ ናይሮቢ ኬንያ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ሰለሰተ መዓልታት ልዝብ ዝተሳተፉ ሓላፊ ርክባት ወፃኢ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ኣቶ ዓብዱራሕማን መሪል እዚ ልዝብ ክልቲኦም ወገናት መርገፂታቶም ዘንፀባርቕሉ ግን ኣብ ጭቡጥ ስምምዕ ዘይተበፅሐሉ ምዃኑ ገሊፆም ኣለው።
ቀፃሊ ልዝብ ኣብ ቀረባ ከምዝካየድ ተሓቢሩ’ሎ፤መዓልቲ ግን ኣይተትወሰነን።ብዛዕባ እቲ ልዝብ ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዛጊድ ዝተገልፀ ነገር የለን ይብል ክብል ወኪል ድምጺ ኣሜሪካ ካብ ናይሮቢ ሓቢሩ’ሎ።
ብኻልእ ዜና ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ብሄር፣ብሄረሰባትን ህዝብታትን ደቡብ ዞባ ሲዳማ ፖሊስ ወረዳ ቤንሳ ኣሸበርቲ ኣሳፊርኩም ናብ ከተማ ኣእቲኹም ብዝብል ንክልተ ሰባት ምእሳሩ ምንቅስቓስ ሓርነት ሲዳማ ኣፍሊጡ።
ኣገልግሎት መጎዓዚያ ዝተጠቕሙ እውን ኣብ ቀረባ ካብ ቤት ማእሰርቲ ዝተፈትሑ ኣባላቱ ምዃኖም እውን ሓቢሩ’ሎ፤ናይ ፖሊስ ምላሽ ንምርካብ ዝተኻየደ ጻዕሪ ኣይሰለጠን።


text:
መጻሕፍቲ ብዝተፈላለዩ ቓንቓታት
ሓደ መጽሕእፍ መብዛሕቲኡ ግዜ ንኣርባዕተ ሳምንታት ትልቕሖ ። ፊልም ወይ ጋዜጣ ክትልቓሕ ግን ሓጺር ግዜ ኣለዎ። ኣብ ትልቕሓሉ ቕብሊት ይወሃበካ አዩ። ኣብ ቕብሊት ድማ ዕለተ ምልቓሕን ምምላስን ተመዝጊቡ ኣሎ።
ኣብ ናይ ቤት ንባብ ሕበሬታ ባንኮ ኩሉ ግዜ ኣባላት ኣለዉ። ንዖኦም ክትውከሶም ይከኣል, ንምድላይ መጻሕፍትን ፊልምታትን ሲዲን ( CD ) ብዛዕባ ካልእ ዝተፈላለዩ ሓበሬታትን ።
ብዝተፈላለየ ቓንቓ ዝተጻሕፉ ብዙሓት መጽሓፍቲ ኣለዉና። ቤት ንባብና እንታይ ዓይነት መጽሓፍ ጎዲልዎ ኣሎ ትብል አንተ ደኣ ኮይንካ ሓበሬታ ክትህቡና, ገዜእና ክንቕርቦ ድልዋት ኢና። ጋዜጣን መጽሔትን ብዝተፈላለዩ ቓንቓ ዝተጻሕፉ ውን ኣለና። ኣብ ኮምፒተር ኣቲካ ጋዜጣ ክተንብብ ውን ይከኣል አዩ። ኣባላትና ኣጠቓቕማ ኮምፒተር ከርእዩኻ ይከኣል እዩ።
መጽሓፍ መምርሒ ፍቓድ ብቡዙሓት ብዝተፈላለዩ ቓንቓታት ዝተጻሕፉ ከም ትግሪኛ፡ እንግሊዝ፡ ዓረብ፡ ሪስካ፡ ፐርሲስካ.. ወዘተ ኣለዉ። ብቐለልቲ ቓላት ስቨንስካ ዝተዳለወ መጽሓፍ መምርሒ ፍቓድ ውን ኣሎ። ብዙሓት መምሃሪ መጻሕፍቲ ስቨንስካ ክምህሩካ ዝኽእሉ መጻሕፍቲ ኣለውና። ብዙሓት ክልቕሕዎም ዝደልዩ ስለ ዘለዉ ነታ ዝደለኻያ መጽሓፍ ንምርካብ ግዜ ምሕዛእ የድልየካ።
ተወሳኺ ሌንካር
ቤት ንባብ
አንተ ዳ ኣ ኣጥፊእካዮ ወይ ድማ ኣባላሽኻዮ አቲ ዝተለቀሕካዮ መጽሓፍቲ ግድን ባዕልኻ ትኸስሮ።
ናብ ቤት ንባብ በዚ ቁጽሪ ተለፎን ተወከሱ 0270-755 10
ወይ ብ ኢ-መይል (e-post) ክትሰዱ ትኽሉ


text:
ድሕረ ባይታ
ስኩለካሳ (Skolekassa.no) ኣብ የካቲት 2016 ኢዩ ተመስሪቱ። ክፍሊ ትምርቲ ንሓተቲ ዑቕባን ንብሕጊ ትምርቲ ኖርዌይ ናይ ምምሃር መሰል ደለዎም ስደተኛታትን ድኸውን ምንጪ መምሃሪን መሳለጥያ ምህሮን ደለዎ ኤለክትሮናዊ በሪ ክኽፈት ወሲኑ። ብምኽንያት ገዚፍ ዋሕዚ ስደተኛታት ከኣ ስኩለካሳ ከም ደገፍ ነቲ ናይ ትምህርቲ ዕድል ኮይኑ ንኸገልግል ኢዩ ተመስሪቱ።
ቤት ጽሕፈት ሚንስትሪ ትምህርቲ ምስ ኦስሎመት ስቱርቢ ዩኒቨርሲቲ ( ኣቐዲሙ ዩኒቨርሲቲ ኦስሎን ኣከርሁስን ድነበረ) ከምኡውን ሃገራዊ ማእከል ንባህላዊ ብዙሕነታዊ ትምህርትን (NAFO) ብምትሕብባር ናይ ምምዕባሉ ሓላፍነት ወሲዱ ይርከብ።
ናብ መን ድዓለመ
ስኩለካሳ ን ኣብ ኖርዌይ ሓጺር ግዜ ዝተቐመጡን ቋንቋ ኖርዌይ ከም ካላኣይ ቋንቋ ድወስድዎ ተመሃሮን ዕላማ ድገበረ ኢዩ። ስኩለካሳ ምስ ድተፈላለየ ዕድመ፣ ድሕረባይታ፣ ቋንቋን ተሞኩሮን ደለዎም ቆልዑ ድሳነ ኢዩ።
ዕላማ ስኩለካሳ
ስኩለካሳ መተካእታ ነቲ ምሉእ ናይ ትምህርቲ ዕድል ኣይከውንን ኢዩ። ዕላማ ስኩለካሳ፣ ደገፍ ነቲ ናይ ትምህርቲ ዕድል ኮይኑ መታን ከገልግል፣ ኤለክትሮናዊ መሳለጥያ ምህሮን ምንጪ መምሃሪን ድሉው ምግባር ኢዩ። እቶም መምሃሪ ምንጪታት ተመሃሮ ኣብ ናይ ገዛ ዕዮ ወይውን ካልእ ምስ ትምህርቲ ድተተሓሓዙ ንጥፈታት ከም ኣብነት ሓገዝ ዕዮ ገዛን ወለንታዊ ትምህርቲ ቋንቋ ኖርዌይን ክትጥቀሙሎም ይከኣል ኢዩ። ስኩለካሳ ምንጪ መምሃሪ ካብ ኣማዕበልቲ መሳለጥያ ምህሮ፣ ኣሕተምቲ፣ ሃገራዊ ማእከልን ካልእን ይእክብ። ስኩለካሳ ከኣ ነቲ ምንጪ መምሃሪ ብሸውዓተ ድተፈላለየ ቋንቋታት የቕርቦ። እዚ መርበብ እዚ ከኣ ብቕጻሊ ብእዋናዊ ትሕዝቶ ክምዕብል ኢዩ።
ስኩለካሳ ብኸመይ ይሰርሕ
ስኩለካሳ Skolekassa.no እኩብ ናይ መሳለጥያ ምህሮን ምንጪ መምሃሪን ደለዎም ኣተሓሓዝቲ ኮይኑ ትሕዝትኡ ከኣ መምሃሪ ምንጪታት ናይ ኖሽክ፣ እንግሊዝ፣ ቁጽሪ፣ ጆግራፍን ስነፍልጠትን ኢዩ። እቶም ዓይነታት ትምህርቲ በብደረጃኦም ካብ ቀዳማይ ክሳብ ዓስራይ (1-10) ክፍሊ ድተመቓቐሉ ኢዮም። እብ ትሕቲ እቲ ዓይነት ትምህርቲ ከኣ ምስቲ ውጥን ምህሮ ናይ ነብሲ ወከፍ ዓይነት ትምህርቲ ድተሓሓዙ ድተመርጹ ኣገደስቲ ጽሑፋት ይርከቡ። ፉሩተን ኖሽክ (ብዘይካ ኖርዌጅያን) ምንጪ መምሃሪ ናይ ቋንቋታት ዓረብ፣ ዳሪ፣ እንግሊዝ፣ ኩርማንድጂ፣ ፓሽቶን ትግርኛን ኢዩ። እዞም ቋንቋታት እዚኣቶም ብብዝሒ ተዛረብቶም ካብቶም ክሳብ ሎሚ ደለዉ ምዝጉባት ስደተኛታት ኢዮም ተመሪጾም።
ስኩለክካሳ ብዝተኻእለ መጠን ነብሱ ድኸኣለ ክኸውን ካብ ድብል ስነሓሳብ ኢዩ ተሰሪሑ። ብድተኻእለ መጠን ብዙሕ ኣማራጺታት ኣብ ምንጪ መምሃሪ ክህሉ ከም ባህሪ ንመምህርን ወይ ኣካያዲ ስራሕን ሓደ ዓቢ ትርጉም ደለዎ ነገር ምጥጣሕ ኢዩ።
መእተዊ ናብ ስኩለካሳ – ፈይደ
ስኩለካሳ ብኽልቲኦም ማለት ነጻ ንኹሉ ክፉታት ድኾኑ ምንጪ መምሃሪን ፍቓድ ዘድልዮም ኮይኖም ነቶም ፍቓድ ደለዎም ጥራይ ክፉታት ድኾኑ መምሃሪ ምንጪታትን ድቖመ ኢዩ። ናብቶም ፍቓድ ዘድልዮም መምሃሪ ምንጪታት ንምእታው ተማሃሮ ግድን ናቶም ናይ ተጠቃሚ ፈይደ ብምጥቃም ኣብታ ኣብ ነብሲ ወከፍ ገጽ ናይ ስኩለካሳ ብንጹር ትረአ መእተዊ ጠዊቖም ክኣትዉ ኣለዎም።
ድሕሪኡ ናብቲ ቤት ትምህርቶም ፍቓድ ድገዝኣትሉ ምንጪ መምሃሪ መእተዊ ይረኽቡ። ንመርበብ ስኩለካሳ skolekassa.no ብኸመይ ከምትጥቀመሉ ዘርኢ ሓጺር ፊልም ንምዕዛብ ኣብዚ ጠውቕ።
ንኣጠቓቕማ ብፈይደ ምእታውን ናይ ተማሃራይ ኣድራሻ ንምስራሕን ድምልከት ሕቶ እንተደኣሃልዩ፣ ንናይቲ ቤት ትምህርቲ ወይ ናይቲ ምምሕዳር ናይ መርበብ በዓል ስልጣን ተወከስ። ተመሃሮ ምስቲ ናቶም ኣጠቓቕማ ፈይደ ድተሓሓዝ ብድሆታት እንተጋጢምዎም ከኣ መምህራንን ሰራሕተኛታት ናይቲ ቤት ትምህርትን እንተሓገዝዎም ጽቡቕ ኢዩ።
ውዕል ኣመስራሒ ዳታ (ሓበሬታ)
እዚ ውዕል እዚ፣ ንኣጠቓቕማ ናይቲ ኣመስራሒ ዳታ ኣብ ክንዲ እቲ ናይ ምምስራሕ ሓላፍነት ደለዎ ኣካል፣ ኣብ ውልቃዊ ሓበሬታታት ምእካብ፣ ምምዝጋብ፣ ምጥርናፍ፣ ምዕቃብ፣ ምልኣኽ ወይ ሕውስዋስ ናይዚኣቶም ደጠቓለለ ከምኡውን ኣጠቓቕማ ስኩለካሳ ብቐንዱ ድቆጻጸር ውዕል ኢዩ።


text:
Radio Erena: 01 July 2018
ስምምዕ ሰላም ደቡብ ሱዳን ሒደት ሰዓታት ድሕሪ ምፍራሙ ተጣሒሱ።
እቲ ብረቡዕ 27 ሰነ ብኣላይነት ኣልበሽር ኣብ ከተማ ካርቱም ዝተፈረመ ስምምዕ ሰላም፣ ፕረዚደንት ሳልቫ ኪር፣ ብወገን ተቓወምቲ ሓይልታት ከኣ ሪክ ማቻር ከምዝፈረሙሉ ኣይርሳዕን።
እቲ ስምምዕ ሰላም ብፍላይ ከኣ ተኹሲ ደው ናይ ምባል ስምምዕ ካብ ዝተፈረመሉ 72 ሰዓታት ኣትሒዙ ግብራዊ ክኸውን’ዩ ኔሩ እቲ ውዕል። እንተኾነ ትማሊ ቀዳም 30 ሰነ ኣብ ሰዓታት ናይ ንግሆ ኣብ መንጎ መንግስትን ተቓወምቲ ሓይልታትን ኲናት ከምዝተጀመረ፣ ማዕከናት ዜና ካብቲ ከባቢ ሓቢረን።
ወሃብ ቃል ተቓወምቲ ሓይልታት ንኣሶሼትድ ፕረስ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ እቲ መጥቃዕቲ ሰራዊት መንግስቲ ብዝኸፈትዎ ተኹሲ ከምዝተጀመረ ከሲሱ። ንሱ ኣብ መግለጺኡ፣ ፕረዚደንት ሳልቫ ኪር ተኹሲ ደው ናይ ምባል ስምምዕ ኣብ ዝፈረመሉ ጽባሕ ውግእ ምጅማሩ፣ እቲ ሰራዊት ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሩ ከምዘየለ ዘምልክት’ዩ ክብል ገሊጹ።
ወሃብ ቃል መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ብወገኑ፣ እቲ ተኹሲ ብወገን ተቓወምቲ ሓይልታት ከምዝጀመረ ገሊጹ።
ኣብ ወርሒ ታሕሳስ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ዝተኻየደ ስምምዕ ሰላም እውን ሒደት ሰዓታት ድሕሪ ምፍርራሞም ከምዝጀመረ ዝዝከር ኮይኑ፣ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ክልቲኦም ወገናት ናይ ማዕቀብ ስጉምቲ ንምውሳድ ከምዝግደድ ምውሳኑ ይዝከር።
====================


text:
Radio Erena: 24 September 2018
መነባብሮ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዝኸፍአ ደረጅኡ በጺሑሉ ዘሎ እዋን፣ ሓያሎ ሰባት፣ ማይ ክትሸጡ ተረኺብኩም ብዝብል ክሲ ናይ ገንዘብ መቕጻዕቲ ተበዪኑሎም።
ብፍላይ ኣብ ከተማ ኣስመራ ኣገልግሎት ማይ ደው ካብ ዝብል ልዕሊ 2 ወርሒ ኣቑጺሩ ከምዘሎ ዝሓበሩ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና፣ ካብ ዲጋታትን ዒላታትን፣ ካብ ካንቸሎታት ዝርከብ ማይ ጨው ከይተረፈ ሸይጥኩም ዝተባህሉ ሰባት እዮም እዞም ብገንዘብ ተቐጺዖም ዘለዉ።
ዛጊት ተረኺቡ ብዘሎ ሓበሬታ መሰረት እቶም ዝተቐጽዑ ሰባት፣ ካብ 300 ሽሕ ክሳብ 1.5 ሚልዮን ናቕፋ ክኸፍሉ ተበዪኑሎም ኣሎ። ሓያሎ ካብቶም ተቐጺዖም ዘለዉ ሰባት፣ ልዕሊ ዓቕምና ኮይኑ ሓግዙና ብምባል ናብ ህዝቢ ይዞሩ ከምዘለዉ ተፈሊጡ።
ነዚ ዋሕዲ ማይ ኣብ ከተማ ኣስመራ ከም ናይ መኽሰብ ዕድል ተጠቒሞም ኢትዮጵያውያን ነጋዶ ናብ ኤርትራ ዘእትዉዎ ዘለዉ ንጥዕና ሓደገኛ ዝኾነ ዕሹግ ማይ፣ ህዝቢ ብብዝሒ ክገዝኦ እዩ ተራእዩ።
ነዚ ብዝምልከት ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ እቲ ‘’ክላሲ‘’ ዝተባህለ ዕሹግ ማይ፣ ጽሬቱ ዝሓለወ ብዘይምዃኑን ንጥዕና ሓደገኛ ምዃኑን ብምምርማር፣ እቲ ትካል ምህርቱ ደው ከብል ኣዚዙ’ዩ።
ምምሕዳር ከተማ ኣስመራ እቲ ካብ ኢትዮጵያ ዝኣቱ ዘሎ ዕሹግ ማይን ቪታ ዝተባህለ ምህርቲ ፓስታን፣ ንጥዕና ሓደገኛ’ዩ ኣይትግዝእዎ ዝብል ሓበሬታ ምውጽኡ ዘየዕገቦም ተቐማጦ ከተማ ኣስመራ፣ ዶብ ፍኑው ገዲፉ ንዕዳጋታት ኣስመራ ከምዝናወጽ እንዳገበረ ብምልክታ ምሕላፉ ከምዘቖጠዖም እዮም ዝገልጹ።
ኣብ ኣገልግሎት ኤለክትሪሲቲ እውን እንተኾነ፣ ኣገደስቲ ፍጻሜታት ኣብ ዝካየደሉ እዋን፣ ኣብ ከተማ ኣስመራ ከምዝቋረጽ፣ እዚ ከኣ ህዝቢ ሓበሬታ ንኸይረክብን፣ ህሉዉ ዜናታት ሃገሩ ካብ ካልኦት ማዕከናት ዜና ንኸይረክብን ኮነ ኢልካ ዝግበር’ዩ ክብሉ ምንጭታትና ብተወሳኺ የረድኡ።


text:
ኣብ ዞባታት ጋሽ-ባርካን ማእከልን ኣብ ዝርከብ መወሸቢ ማእከላትን ክፍልታት ተመላለስቲ ሕሙማትን ሎሚ 24 ታሕሳስ ብዝተገብረ ናይ ላቦራቶሪ መርመራታት፡ 74 ዜጋታት ብኮሮና ቫይረስ ምልካፎም ተረጋጊጹ።
ካብዚኦም እቶም 48 ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣብ ዝርከብ መወሸቢ ማእከላት ማለት 24 ኣብ ኣዲባራ፡ 14 ኣብ ኣቑርደት፡ 4 ኣብ ኦምሓጀር፡ 3 ኣብ ተሰነይ፡ 2 ኣብ ባረንቱ፡ ሓንቲ ኣብ ጎልጅ ተዓቚቦም ዝጸንሑ፣ እቶም ዝተረፉ 26 ድማ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ዞባ ማእከል ኣብ ዝርከብ ክፍልታት ተመላለስቲ ሕሙማት ሆስፒታላት ብዝተገብረ መርመራታት’ዮም መልከፍቶም ተረጋጊጹ ዘሎ።
እዚ ከም’ዚ’ሉ እንከሎ፡ ኣብ ዞባ ጋሽ-ባርካ ኣብ ሆስፒታል ተዓቚባ ዘድሊ ክንክን ክግበረላ ዝጸንሐት ዜጋ፡ ሓውያ ናብ ቤታ ተፋንያ’ላ።
ኣብ ኤርትራ ጠቕላላ ቊጽሪ ብኮሮና ቫይረስ ዝተለኽፉ ዜጋታት ክሳብ ሎሚ 951 ክኸውን እንከሎ፡ 600 ካብኦም ሓውዮም ዝተፋነዉ፡ ሓደ ብሞት ዝተፈልየ፡ 350 ድማ ገና ኣብ ሆስፒታላት ተዓቚቦም ዝርከቡ’ዮም።
ሚኒስትሪ ጥዕና
24 ታሕሳስ 2020


text:
Radio Erena: 21 February 2016
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኦሮምያ፣ ኣብ ምዕራብ ኣርሲ ዝሓለፈ ሰሙን፣ ኣብ መንጎ ህዝብን ሓይልታት ጸጥታ መንግስትን ዝተወልዐ ግጭት ይቕጽል ምህላዉ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ካብቲ ከባቢ ሓቢሮም።
እቲ ኣብ ምዕራብ ኣርሲ ዝተጎሃሃረ ናዕቢ ናብ ዝተፈላለየ ከባቢታት እቲ ዞባ ኣብ ዝልሕመሉ ዘሎ እዋን፣ ህዝቢ ኦሮሞ ኣብ ኣምቦ ንዝርከብ ቤት ማእሰርቲ ከምዘቓጸለ ይግለጽ ኣሎ።
እቲ ብዓርቢ 19 ለካቲት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኣምቦ ዘጋጠመ ባርዕ፣ ጠንቑ ገና ኣብ ምጽራይ ከምዘሎ ዝሓበረ ሚኒስተር ዜና ኢትዮጵያ ኣቶ ጌታቸው ረዳ፣ በቲ ባርዕ ኣብ ህወይት ሰብ ዝበጽሐ ጉድኣት ይኹን፣ ካብቲ ቤት ማእሰርቲ ዘምለጠ እሱር ከምዘየለ ኣፍሊጡ።
እቲ ሚኒስተር ብተወሳኺ፣ ኣብ ምዕራብ ኣርሲ ዝርአ ዘሎ ናዕብን ዕግርግርን ከምኡ ድማ ድልድላት ምፍራስን ትካላት መንግስቲ ምዕናውን ተቐባልነት ከምዘይብሉ ጠቒሱ።
እዚ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ኣርሲ ተጎሃሂሩ ዘሎ ግጭት ምስቲ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ክልል ኦሮሞያ ዝተወልዐ ናዕብን ተቓውሞን ምትእስሳር የብሉን ክብል’ውን ኣቶ ጌታቸው ረዳ ንጋዜጣ ዘ ሪፖርተር ገሊጹ።
ይኹን’ምበር እዚ ናይ ኣርሲ ግጭት ከም መቐጸልታ ናይቲ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ዞባ ኦሮምያ ዝተጓሃሃረ ናዕቢ ምዃኑ’ዮም ዘመልክቱ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ካብ ኢትዮጵያ።
ኣብቲ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ምዕራብ ኦሮምያ፣ ከባቢ ኣርሲ ዝተወልዐ ግጭት ብውሕዱ ሸውዓተ ኣባላት ፖሊስ ዝርከብዎም ሓያሎ ሰባት ከምዝተቐትሉ ይፍለጥ።
እዚ ኣብ ዞባ ኣርሲ ብፍላይ ከኣ ከባቢታት ሻላ፣ ሲራሮን ሻሸመኔን ዝካየድ ዘሎ ግጭት፣ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ዝተኸልከለት ፖለቲካዊ መልእኽቲ ዘለዋ ደርፊ ኦሮሞ ኣብ ሓደ መርዓ እናተደርፈት፣ ፖሊስ ብሓይሊ ደው ከብልዎ ኣብ ዝፈተንሉ እዋን’ዩ’ዩ ተወሊዑ።
==========================


text:
መርበብ ምርመራ ኣሜሪካ ኣብ ሞዛምቢል ዝተፈፀመ ፋይናንሳዊ ምጭብርባር ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ከምዝእተወ ኣፍሊጡ።ሞዛምቢክ ኣብ 2013ን 2014 ብሕቡእ ተለቂሓቶ ምስ ዝተብሃለ ክልተ ቢሊዮን ዶላር ብዝተኣሳሰረ ናይ ቀደም ሚንስትር ፋይናንስ ዝነበሩ ሓዊሱ ኣርባዕተ ሰባት ተኣሲሮም ኣለው።ኣብ 2016 እቲ ዕዳ ምስ ተፈለጠ ኣብ ሞዛምቢክ ግዙፍ ናይ ዕዳ ቅልውላው ምግጣሙ ይዝከር።
ናይ ሆሊውድ ጸዋታ እዩ ዝመስል።ገንዘብ ዘንቀሳቕሱ ሰባት፣ዓለምለኸ ኣውፈርትን ሰበስልጣን መንግስትን ዝሓቖፈ ሓደ ጉጅለ ኣብታ ብተፈጥሮ ሃብታም ዝኾነትን ብኲናት ሓድሕድ ዝተሃሰየ ቁጠብኣ ዳግም ንምህናፅ እትፍትን ሃገር ንዝርከቡ መንግስታዊ ኩባኒያታት ከም ድላዮም ኣሽከርኪሮምዎ።እቲ ነበረያ ነበረ ዝመስል ብዛዕባ ብቕልጡፍ ዝቕሃመ ናይ 2 ቢሊዮን ዶላር ልቓሕ ዝተኣሳሰረ ታሪኽ እዩ።
ክልተ ቢሊዮን ዶላር ዕዳ ከምዘለዎ ዘይፈልጥ መንግስቲ ሞዛምቢክ ኣብ 2016 ልቕሑ ክሳብ ዝፍለጥ ሓደ ነገር ከምዘይተፈጥረ ስሩዕ ስርሑ ይቕፅል ነይሩ።
ድሓር ግን መንግስቲ ስርሑ ደው ኣቢሉ።ቁጠባዊ ቅልውላው ተፈጢሩ ዋጋ ገንዘብ ወሪዱ፣ዋጋ ኣቑሑት ንሂሩ፣ሆስፒታላት መሰረታዊ ቀረባት ክህባ ኣብ ዘይክእላሉ ደረጃ በጺሓን።
ኣርባዕተ ሰባት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ክኣትው ዝገበረ ክሲ ኣብ ሞዛምቢክ ዝተፈፀመ ኮይኑ ንናይ ኣሜሪካ ኣውፈርቲ ብምጭብርባር ብዝነበሮም ተራ ክሶም ናብ ኣሜሪካ ተመሓላሊፉ ፍርዲ ክውሃቡ ይፅበዩ ኣለው።
ካብ ናይ ቤት ፍርዲ ኣሜሪካ ምብራቓዊ ከባቢ ኒው ዮርክ ዝተረኽበ ቅዳሕ ናይቲ ክሲ ከምዝሕብሮ ኣርባዕተ ተኸሰስቲን ካልእ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ዘይውዓለ ሓደ ሰብን ሽሞም ዘይተገልፁ ካልኦት ክልተ ሰባትን ዘይጭበጥ ናይ ሓሶት ፕሮጀክትታት ብምምሃዝ ንባዕሎም ክህብትሙን ንሰበስልጣን ሞዛምቢክን ካልኦትን ጉቦ ንክህቡን ገይሮም ይብል።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ናይ ሞዛምቢክ ገንዘብ ሚንስትር ዝነበረ ማኑዌል ቻንግ ብናይ ኢንተርፖል ትእዛዝ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ ትሕጢ ቀይዲ ኣትዩ።
ቻታም ሃውስ ኣብ ዝተብሃለ ናይ መፅናዕቲ ትካል ተንታኒ ዝኾነ ኣሌክ ቫይንስ ዓብይ ትርጉም ኣለዎ ይብል።
“ኣበይ ከምዝኣተወ ዘይፍለጥ ሚሊዮናት ምናልባሽ እውን ቢሊዮናት ዶላር ኣሜሪካ ብዝምልከት ዋላ ሓደ ነገር ከምዘይተፈጥረ እዩ ዝመስል ነይሩ።ቀንዲ ተዋሳእቲ ዝተሳተፉሉ ናይ ልቓሕ ቅሌት ዝምልከት ኣብ ኒዊዮርክ ዝቐረበ ኽሲ ኣዚዩ፣ኣዚዩ ኣገዳሲ እዩ።ነቲ ኩነታት ዝቕይሮ ይመስለኒ።”
ህዝቢ ነቲ ማእሰርቲ ብዓብዩ ደጊፉዎ’ሎ።ገዛኢ ፓርቲ ፍሪሊሞ ግን ሕዚ እውን ስቕትኡ ቀፂሉ’ሎ።ተንታኒ ፈርናንዶ ሊማ ከምዚ ይብል።
“ኣብ ስልጣን ንዝርከብ መንግስቲ ዓብይ፣ዓብይ ሕፍረት ኣስዒብሉ ኣሎ።እቲ ዝገርም ድማ ሰበስልጣን ሞዛምቢክ ክሳብ ሎሚ ብዛዕባ ምእሳር ሚስተር ቻንጋ ዋላ ሓደ ነገር ዘይምዝራቦም እዩ።መንግስቲ፣ፓርቲ ፍሪሊሞ፣ቤት ፅሕፈት ጠቓላሊ ዓቃቢ ሕጊ ወይ ፓርላማ ሓደ ቃል ኣይተንፈሱን።”
ቫይንስ ብተወሳኺ እቲ ልቓሕ ኣብ ዝተፈፀመሉ እዋን ሚንስትር ምክልኻል ኮይኖም የግልግሉ ዝነበሩ ፕረዚዳንት ፊሊፐ ኒዩሲ ካብዚ ቅሌት ነፃ ምዃኖም ግልፂ ኣይኮነን ይብል ።ሞዛምቢክ ኣብ 2023 ናይ ተፈጥሮ ጋዝ ናብ ወፃኢ ምልኣኽ ክትጅምር እያ።ብዙሓት ኣውፈርቲ ኣብዚ ንምስታፍ ድልየት ከምዘለዎም ይፍለጥ ይብሉ።
“ዓለምለኸ ትካል ገንዘብ/IMF/ን ሓገዝን ንሞዛምቢክ ወይ ብቐጥታ ንመንግስቲ ዝውሃብ ልቓሕ ንምባል ይሓይሽ ደው ኣቢሎምዎ ፀኒሖም እዮም።ክቕፅሉ ግን ይደልዩ እዮም።እዚ ምናልባት ነገራት ኣብ ምንፃር ኣብ ነዊሕ ዝሕግዝ ይመስለኒ።ሞዛምቢክ ምስ ዓለምለኸ መስርሕ ልቓሕ ዓለምለኸ መሻርኽታን ዝህልዋ ርክብ ክምሓየሽ እዩ።”
ናይ ቻንግ ጠበቓ ዝኾኑ ደቡብ ኣፍሪቃዊ ሩዲ ክራውስ ናብ ኣሜሪካ ተመሓላሊፎም ንክውሃቦም እተቕርቦ ሕቶ ከምዝቃለሱዎ ገሊፆም ኣለው።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ፡ አሜን። “ይባርኩከ ጻድቃኒከ ስብሐት ይብሉ ለመንግሥትከ ወይነግሩ ኃይለከ ............ ቅዱሳንካ'ውን ክባርኹኻ ኢዮም። ግብርታት ኃይልኻን ክቡር ግርማ መንግሥትኻን ንደቂ ሰብ ምእንቲ ከፍልጡ ክብሪ መንግሥትኻ ክዛረቡ፤ ሥልጣንካ'ውን ክነግሩ ኢዮም።” መዝ 145፡10-12 ቅዱስ ኣቦና ኣቡነ ሃብተ ማርያም ብዕለት 5ተው ታኅሣሥ 1866 ዓ.ም. ካብ ኣቡኦም ጸጋ ዘአብ ካብ ኣዲኦም ሥነ ሕይወት […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ። ብፍጹም ሰላመ እግዚአብሔር ሰላም ንኣኹም ይኹን ብወልድ ውሉድ ዝተሰመኩም ሕዝበ ክርስትያን። ሊቀ ሰማዕታት ቅዱስ ጊዮርጊስ ንናይ ክርስቶስ ወንጌለ መንግሥት እንዳመሃረ፡ ንናይ ጣዖታት ከንቱ እንዳገለጸ ኣብ ዝተጋደለሎም ሸውዓተው ዓመታት ካብ ኣረማውያን ዝበጽሖ ብዝነበረ ወሰን ዘይብሉ መከራን ስቃይን ትኽ ብዝበለትን ብዝጸንዐትን ሃይማኖቱ ብናይ ፈጣሪኡ ኢየሱስ ክርስቶስ ምሕረት ብናቱ ጸሎት ዝተፈላለየ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ፤ አሜን። ቅዱስ ኣቡነ መድኃኒነ እግዚእ ዘደብረ በንኮል ካብ ኣቡኡ ካህን ሰንበት ተስፋነ ኣዲኡ ሂሩተ ማርያም ይበሃሉ። እዞም ወለዲ ጻድቃን ፈራህያነ እግዚአብሔር ስለዝነበሩ ውላድ ብዘምህላዎም ግን ይኃዝኑን ይጉህዩን ነበሩ። ‘ኣነ ኸኣ ኣንጊሀ ናባኻ እምህለል ኣሎኹ እሞ፡ ክትምልሰለይ እጽበ ኣሎኹ’ ዝበሎ እቲ ዘማራይ ልበ ኣምላኽ (መዝ 5፡3)፤ ዘወትር ናብ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን። ኵሉ ሰብ ሃብታም፡ ኵሉ ሰብ ድኻ፡ ኵሉ ሰብ ጥዑይ፡ ዅሉ ሰብ ሕሙም ክኸውን ኣይክእልን ኢዩ። ኩሉ ጊዜ ሓጎስ፡ ዅሉ ጊዜ ሓዘን፡ ኩሉ ጊዜ ሰላም፡ ኵሉ ጊዜ ዂናት ክኸውን ኣይክእልን ኢዩ። ንኹሉ ጊዜ ኣለዎ። ንኹሉ ሰብ ኣብ ሓደ ጊዜ ሓደ ዓይነት ዋኒን የብሉን። ንገለ ክህልዎ ከሎ ንገለ ግን […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ፤ አሜን። "ይባርኩከ ጻድቃኒከ ስብሐት ይብሉ ለመንግስትከ ወይነግሩ ኃይለከ ፥ ቅዱሳንካ'ውን ክባርኩኻ ኢዮም፤ ግብርታት ኃይልኻን ክብርታት መንግሥትኻን ንደቂ ሰብ ምእንቲ ከፍልጡ ክብሪ መንግሥትኻ ክዛረቡ ሥልጣንካ'ውን ክነግሩ ኢዮም።” መዝ 145፡10-11 እዞም ቅዱስ ኣቦ ኣብ ኢትዮጵያ ትግራይ ኣውራጃ እንድርታ፤ ፍሉይ ሽሙ ከኣ ሓይቀ መሳሕል ኣብ ዝበሃል ቦታ ካብ ኣቡኦም ቀሲስ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን። ነሓሰ 5 ዕረፍቱ ኣቡነ ፍሊጶስ ኣንዳዴ ባሕር(ፋድል) ሰላም ለፀአተ ነፍስከ አመ ኃሙሱ ለነሐሴ: ወለድነ ሥጋከ ሰላም እንተ ይደልዎ ቅዳሴ: ፊልጶስ ሰማዕት ዘኅቱም በስመ ሥላሴ: ነፍስየ ማርያም እህተ ነቢይ ሙሴ: ነዋ ለክብርከ ታቄርብ ውዳሴ:: ገዳማዊ ዝኾነ ፍሊጶስ ትውልዱ ካብ ዓበይቲ ዝኾኑ መኳንንቲ ኣንከረ ኢዩ። ስም ኣቡኡ ይርድኣነ እግዚእ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ፡ አሜን። ብፍጹም ሰላመ እግዚአብሔር ሰላም ንዓኩም ደቂ ተዋሕዶ፡ ሎሚ ፭(5) መጋቢት መጽሓፈ ስንክሳርና ካብ ዝዘከሮም ቅዱሳን ኣበውን ቅድሳት ኣንስትን ክንርኢ። * ዓመታዊ ክብረ በዓሎም • ኣባ ሰራሞን • ቅድስት ኣውዶክስያ • ኣቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ * ወርኃዊ ክብረ በዓሎም ድማ ኣቡነ ፊሊጶስ ዘደብረ ቢዘን፡ ሓዋርያት ጴጥሮስ ወጳውሎስ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን:: ከምቲ ኣብ ማቴ. ፲፥፵፩/10፡41 ‘ዘተወከፈ ነብየ በስመ ነቢይ ዐስበ ነቢይ ይነሥእ፡ ወዘተወከፈ ጻድቀ በስመ ጻድቅ ዐስበ ጻድቅ ይነሥእ’ ዝበሎ ዓስቢ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ። ሎሚ ፲፬(14) ጥቅምቲ መጽሓፈ ስንክሳርና ዝዝከሮም ቅዱሳን ምስ እንርኢ፡ ሀ. ካብ ፸፪ (72) ኣርድእት […]
ሉቃስ ማለት ነፀብራቅ፡ ብርሃን፡ መበሰሪ ማለት እዩ። ቅዱስ ሉቃስ ካብ ኣሕዛብ (ኣመንቲ ናይ እግዚኣብሔር ዘይኮኑ) ወገን ኣብ ኣንጾክያ (ሶርያ) እዩ ተወሊዱ፣ ቅዱስ ሉቃስ ሓኪም እዩ ነይሩ። እቲ ናይ ሕክምና ሞያኡ ኣብ ኣቴንስን እስክንድር ያን ብሊቃውንቲ ክምዘጽንዖ ይንገረሉ፣ ብተወሳኺ ድማ ናይ ስነ-ጥበብ( ሥነ-ስእሊ) ክእለት ነይርዎ’ዩ፣ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ መዋዕለ ትምህርቱ ሓኪም ነፍሲ ክትከውን ኢኻ […]
- 1
- 2


text:
‘አብ’ዘን ዝቅጽላ ክልተ ኣዋርሕ ከም መድሓኒት፣ መግቢ፣ ማይን ካልኦትን ዝኣምሰሉ ህጹጽ ሰብኣዊ ሓገዝን ረድኤትን ናብ ትግራይዩ፣ ኣብ ዓለምና ዛጊድ ዘይተራኣየ ናይ ህዝቢ ህልቂት ከጋጥም ከምዝኽእል’ ተገሊጹ። ነዚ መግለጺ'ዚ ዝሃበ ‘ቅድሚ ኣስታት 6 ዓመታት ብደረጃ ዓለም ዝተጣየሸን መሓውሩ ኣብ ትግራይ፣ ኣዲሳበባን ዝተፈላለያ ሃገራትን ዝዘርገሐ ብምሕጻረ ቃል OTNAA-Worldwide ዝባሃል ‘ዓለም ለኸ ጥምረት ተጋሩ ንኣዎንታዊ ለውጢ’ እዩ።
ሰራዊት ኤርትራ ብህጹጽ ካብ ትግራይ ንክወጽእ ዝጽውዕ እዚ ጥምረት’ዚ፣ ሰብኣዊ ረድኤት ናብ ሙሉእ ትግራይ ንክባጻሕ፣ ናጻ ኣካል ናብ ትግራይ ኣቱ ንዝወረደ ግፍዒን መግሃስቲን ንከጻሪ ጸዊዑ ኣሎ።
ጊዚያዊ ምምሕዳር ትግራይ ንሰራዊት ኤርትራ ካብ ትግራይ ንክወጽእ እንተዘይኪኢሉ ብግልጺ መጸዋዕታ ናብ ዝምልከቶም ኣካላት ንከቅርብ’ውን እቲ ጥምረት ኣዘኻኺሩ።
ኣብ’ዚ ጉዳይ’ዚን ተኣሳሲሮም ዝቀርቡን ሕቶታት ተመስሪቱ ምስ ጊዚያዊ ሓላፊት ቢሮ ኮምኒኬሽን ትግራይ ወ/ሮ እቴነሽ ንጉሰ ሙሉእ ቃለ ምልልስ ኣካይድና ኣለና። ንጽባሕ ሓሙስ ተጸበዩና።


text:
ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ትማሊ ኣብዚ ኣብ ዋሽንግተን፡ ምስ ሚንስተራት ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ፡ ግብጽን ሱዳንን ተራኺቡ- ብዛዕባ ምዕባለታት ዝቕጽል ዝሎ ዝርርብ ዓቢ ህዳሰ ግድብ ኢትዮጵያው`ን ተዛሪቡ።
ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብቲ እዋን፡ ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ምትሕብባር ዝተመስረተ፡ ቀጻልነት ዘለዎን ንኹሎም ዝረብሕን ሓባራዊ ስምምዕ ክግበር ከምትድግፍ`ውን ደጊማ ተረጋግጽ ከም ዝበለ ካብ ዋይት ሃውስ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ የመልክት።
ፕረዚደንት ትራምፕ ብምትሕሓዝ፡ ስለስቲኤን ሃገራት ነዚ ዕድል`ዚ ተጠቒመን፡ መጻኢ ወሎዶታተን ካብ`ዚ ኣገዳሲ ጸጋታት ማይ ተጠቀምቲ ንክኾኑ ብሓባር ንክሰርሓን ክዓብያን ክርእዩ ዩናይትድ ስቴትስ ድልየታ ምዃኑ ደጊማ ተረጋግጽ ኢሉ።
ትማሊ ዝጀመረ 4ይ ዙርያ ዝርርብ ግብጺ፡ ኢትዮጵያን ሱዳንን ሎሚ`ውን ቀጺሉ ውዒሉ`ሎ፡ ዝተበጽሐ ነገር እንተሎ ዛጊድ ዝተፈልጠ ነገር የለን።
ብኻልእ ወገን ኣብ`ዚ ሰዓት`ዚ ኣብ`ዚ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዝርከብ ኢምባሲ ኢትዮጵያ፡ ብሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ገዱ እንዳርጋቸው ዝምርሑ ልኡኻት ኢትዮጵያ ጋዜጣዊ መግለጺ ይህቡ`ለው።


text:
ኣብዚ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ዝነባርነቶም ዶ/ር በርሀ ሃብተጊዮርጊስን ኣቶ ሓጎስ ገብረን ንኩነታት ቀርኒ ኣፍሪካ ብቐረባ ዝከታተሉ ምሁራን እዮም።ክልተ ጫፋት ብዛዕባ ዝረገፁ ፖለቲካዊ መርገፂታት ምስሕሓባትን/Political Polarization/ እዚ ነቲ ህዝቢ ይኹን ነቲ ከባቢ ኣዕናዊ ዝኾነ ፖለቲካዊ ወጥርን ምስሕሓብን ናብ ሃናፂ ፖለቲካዊ ፅምዶ ንምቕያድ ምሁራን ክህልዎም ዝኽእል ተራ ከምኡ እውን ኣብ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያ ኤርትራን ዘሎ ቅልውላው ንምፍታሕ እንታይ ክግበር ኣለዎ ኣብዝብል ሓሳቦም ኣካፊሎምና ኣለው።
ዶ/ር በርሀ ኣብዚ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ንልዕሊ 30 ዓመታት መምህር ዩኒቨርስቲ ኮይኖም ዝሰርሑ ሕዚ ኣብ ጡረታ ዝርከቡን ቅድም ክብል ኣብ ግዜ ደርጊ ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ሰራሕተኛ መንግስቲ ኮይኖም ዘገልገሉን እዮም።ኣቶ ሓጎስ ገብረ ኣብዚ ኣብ ኣሜሪካ ንነዊሕ ዓመታት ዝተቐመጡ ናይ ቢዝነስ ምዕባለታት ዘማኽሩን ዝፅሓፉን ቅድም ክብል ኣብ ኢትዮጵያ ሰራሕተኛ መንግስቲ ዝነበሩን በዓል ሙያ ስነ ቁጠባ እዮም።
ካልኣይ ክፋል እቲ ዘተ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ብዙሓት ብዘይተጸብይዎ መንገዲ ቅዱስነቶም ኣብ ናይ ዕለት 1 መስከረም ውዕሎኦም በቲ ብሃንደበት ዝተኸስት ናይ 25 ደቃይቅ ምሕያር ኣብ ኤለቨይትር እትብሃል ካብ ደርቢ ናብ ደርቢ እትደይብን እተውርድን መልዓልት ጀሚሩ ኣብ ፍጻሜ እውን ጸዋዕታ ናይታ ኣብ ተልእኮ ትርከብ ቤተክርስትያን ከምዚ ክብሉ ገሊጾም።
ጸዋዕታ ቤተክርስትያን ነቲ መሓሪ ዝኾነ ፍቅሪ እግዚአብሔር ናብ ኩሎም ደቀሰብ ናይ ዓለምና ምብሳር ንምቅጻል ምዃኑ እገልጽ ድሕሪ ቢሎም ኣብ ዝመጽእ ዕለት 5 ጥቅምቲ ጉባኤ ናይቲ ብኮንቺስተርዮ ዝፍለጥ ዕጽው ኣኼባ ካርዲናላት ጸዊዖም ከምዘለውን ኣብቲ ዕለት እቲ ከኣ 13 ሓደስቲ ካርዲናላት ክሾሙ ምዃኖም ገሊጾም።
13 ሓደስቲ ካርዲናላት
1. ካብ ዝሓለፈ 25 ግንቦት ጀሚሮም ሓላፊ ጳጳሳዊ ቤትምኽሪ ንውስጠ ሃይማኖታዊ ዘተ ብፁዕ ኣቡነ ሚግወል ኣንጀል ኣዩሶ ጕዊኾት ኣብ ሰቪያ እስፓኛ ዕለት 17 ሰነ 1952 ዝተወልዱ
2. ካብ ሰነ 2018 ጀሚሮም ናይ ቅድስት ሮማዊት ቤተክርስትያን መዝገበ መጻሕፍትን ኣርካይቭስን ዝናብዩ ብፁዕ ኣቡነ ኾሰ ቶለንቲኖ ካላሳ ደ መንዶንሳ ኣብ መደኢራ ፖርቱጋል ዕለት 17 ታሕሳስ 1965 ዝተወልዱ
3. ናይ ጃካርታ ሊቀ ጳጳስን ኣቦ መንበር ረኪበ ጳጳሳት ኢንዶነሽያን ብፁዕ ኣቡነ ኢግናጽዩስ ሱሃርዮ ሃርድጆኣትሞድጆ ካብ ጃቫ ኮይኖም ናይ ሰማርናግ ካህን ብዕለት 9 ሓምለ 1950 ኣብ ሰዳይን ዝተወልዱ
4. ናይ ክሪስቶባል ዘሃባና ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ዅኣን ደላ ካሪዳድ ጋርስያ ሮድሪገዝ ኣብ ካማጉወይ ብዕለ 11 ሓምለ 1948 ዝተወልዱ።
5. ሊቀ ጳጳሳት ኪንሻሻ ብፁዕ ኣቡነ ፍሪዶሊን ኣምቦንጎ በሱንጉ ኣብ ቦቶ ኮንጎ ብ24 ጥሪ 1960 ዝተወልዱ
6. ሊቀ ጳጳሳት ሉክሰንበርግ ብፁዕ ኣቡነ ዣን ክሎድ ሆለሪች ብዕለት 9 ነሐሰ 1958 ኣብ ዲፈርዳንግ ጀርመን ዝተወልዱ
7. ጳጳስ ሄሄተናምጎ ብፁዕ ኣቡነ ኣልቫሮ ራማዚኒ ኢመሪ ኣብ ከተማ ጓተማላ ብዕለት 16 ሓምለ 1947 ዝተወልዱ
8. ሊቀ ጳጳሳት ቦሎኛ ብፁዕ ኣቡነ ማተዮ ዙፒ ኣብ ሮማ ዕለት 11 ጥቅምቲ 1955 ዝተወልዱ
9. ሊቀ ጳጳሳት ራባት ብፁዕ ኣቡነ ክሪስቶባል ሎፐዝ ሮመሮ ኣብ እስጳኛ 19 ግንቦት 1952 ዝተወልዱ
10. ኣብ ጳጳሳዊ ላዕለዋይ ቤትጽሕፈት ኣገልግሎት ኩለንትናዊ ሰብኣዊ ምዕባሌ ናይ ክፍሊ ስደተኛታት ምክትል ጸሓፊ ኢይሱሳዊ ካህን ጥቀ ክቡር ኣባ ሚካኤል ችዘርኒ ብ1964 ኣብ ናይ ሽዑ ቸኮስሎቫክያ ዝተወልዱ
11. ልሂቅ ሊቀ ጳጳስ ነፕት ብፁዕ ኣቡነ ሚካኤል ልዊ ፊትስገራል ኣብ ዋልሳል ብዕለት 17 ነሓሰ 1937 ዝተወልዱ
12. ልሂቅ ሊቀ ጳጳሳት ካውናስ ብፁዕ ኣቡነ ሲጂታስ ታምከቪሽዩስ ኣብ ጉድንይስ ኣብ ሊትዋንያ ብ18 ሚያዝያ 1962 ዝተወልዱ
13. ልሂቅ ሊቀ ጳጳስ በንጕወላ ብፁዕ ኣቡነ ኤውጀንዮ ዳል ኮርሶ ብ16 ግንቦት ኣብ ቨሮና 1939 ዝተወልዱ ልኡኽ ወንጌል ኢጣልያዊ እዮም።


text:
መራሕ ብርጌድ ኢሳያስ ተወልደብርሃን (ወዲፍላንሳ)፡ ናይ ሓደ ስዉእ ብጻዩ ብሽክሊት ምስ ፈተሾ ምስጢራዊ ሰልፊ ከም ዘሎ ፈሊጡ። ብዛዕባ’ቲ ፍጻሜ ንሓደ ኣባል መሪሕነት ምስ ኣዕለሎ ድማ፡ “ብዛዕባ’ዚ ምስ ዝኾነ ሰብ እንተ ተዛሪብካ ሞት ከም ዝስዕበካ ፍለጥ” ኢሉዎ።
ሓደ ኣባል ብርጌድ 58 ነበር
ስራሕ ግምሩክ ጻዕቂ ነይሩዎ። ብፍላይ ሓለፍቲ፡ ብዘይካ’ቲ ብቐጻሊ ዝፍረም ዲክለረሽናት፡ እቲ ብዝተፈላለየ ትካላት መንግስቲ ክንፍጽሞ ንሕተት ዝነበርና ጕዳያት ቀረጽ’ዩ። እቲ ትእዛዝ ወይ ሓበሬታ መብዛሕትኡ ግዜ ብቴለፎን፡ ብደብዳቤ ከምኡ’ውን ብመንገዲ ላዕለዎት ሓለፍትና ዝቐርብ ዝነበረ ኾይኑ፡ መብዛሕትኡ ሰኣን ኣፍልጦ ናይቲ ስራሕ፡ ገለ ካብኡ ድማ መታን ክሰልጦም ተባሂሉ ዝግበር ዝነበረ’ዩ። ብዘይካ’ዚ ውልቃዊ ንብረቶም ወይ ናይ ኣዝማዶም ከጻርዩ ዝመጽኡ ብዙሓት ዝፈልጡናን ዘይፈልጡናን ተጋደልቲ’ውን ተወሳኺ ናይ ስራሕ ጸቕጢ ይፈጥሩልና ነይሮም። ሕሉፍ ሓሊፎም ገለ ተጋደልቲ ንባጽዕ ቅድሚ ምውራዶም፡ ከይሓፈሩ ከይሓነኹ ብዛዕባ ባህርያትና ኣቐዲሞም ይሓቱ ነይሮም። ነዚ ክትሰምዕ ከለኻ ኣብ ሃገርና ንሓላፊ ትፈልጦ እንተ ጸኒሕካ፡ ኣብ ጕዳይካ ክሳብ ክንደይ ወሳንነት ኣለዎ ኾይኑ’ዩ ኢልካ ዳግማይ ክትሓስብ ትግደድ። ርግጽ’ዩ ምስላጥ ጕዳያት ኣብ ትፈልጦን ዘይትፈልጦን ሰብ ብመጠኑ ክፈላለ ይኽእል ይኸውን። እንተ ኾነ፡ ነቲ እትፈልጦ ሰብ ሰላምታ ተጽግቦን ኣይተጋይሾን ከኣ’ምበር ዲክለረሽኑ ኣብ ማኒፈስት ከይተመዝገበን ከይተፈተሸን ሰንሰለት ጥሒስካ ኣብ ሓጺር ግዜ ክተረክቦ፡ ወላ መሬት ዝግምጥል ጕዳይ ይፈጠር ዝከኣል ኣይኮነን። ምስ ኵነታት ጸጥታ ሃገር ዝተኣሳሰር ነገር ምስ ዘጋጥም፡ ብመምርሒ ላዕለዋይ ኣካል፡ እቲ ዝድለ ዘሎ ንብረት ካብ መርከብ ናብ መኪና ተጻዒኑ ከይተፈተሸ ክወጽእ ይኽእል’ዩ። እዚ’ውን ምስጢራዊ ስለ ዝኾነ ዝበዝሕ ግዜ ብለይቲ’ዩ ዝውዳእ። ህጹጽ ነገር ምስ ዘጋጥም ድማ ወግዓዊ ናይ ናጻቀረጽ ደብዳቤ ተጻሒፉዎ ተመዝጊቡ ጥራይ ይወጽእ ነይሩ። ካብዚ ወጻኢ ግን ንብረት ከይከፈለ ክወጽእ ማለት መሬት እንተ ተኣየደ ዝከኣል ኣይነበረን።
እቲ ኣሰራርሓ ከምዚ ክግለጽ ዝጸንሐ ኾይኑ፡ ገለ ተጋደልቲ ንብረት ናይ ኣዝማዶም ክመጽእ ከሎ፡ ከም ገበርትን ሓደግትን መሲሎም ብምቕራብ፡ ኣብ ቀረጽ ክንሕግዞም ብጋህዲ ይሓቱና ነይሮም። እቲ ኣሰራርሓ ዘይፈልጡዎ ኾይኖም’ዮም ኢልካ ከተረድኦም እንተ ፈተንካ ድማ፡ “እዛ መኪና’ዚኣ ዘማይ ወይ ሓወይ ንዓይ ኢሉ ስለ ዘምጽኣ ግድነት ክተጕድለለይ ኣለካ፡” ብምባል ካብ ቅድሜኻ ምልጋስ ይኣብዩ። እቲ ዝያዳ ዘስደምም ግን እታ ትጥቀስ ዘላ መኪና ናይቲ ዝልምን ዘሎ ሰብ ዘይኮነት ናይ’ቲ ዘመድ ኮይና ትጸንሕ። ከምዚ ዓይነት ኣብ ታዕታዕ ዘእቱ ጕዳያት ጸጸኒሑ ከጋጥመና ከሎ፡ በንጻሩ ገለ ብቤተሰብ መካይን ዝተላእካሎም ተጋደልቲ፡ ገዳይም ሓለፍቲ ከይተረፉ ንባጽዕ ይወርዱ ነይሮም’ዮም። ኣብ ክልተ ኣጋጣሚታት፡ ክልተ ሓለፍቲ መካይን ስለ ዝተላእካሎም ጕዳዮም ከሳልጡ ንባጽዕ ወሪዶም ነይሮም። ብፍላይ ናይቲ ብዕድመኡን ግድምናኡን ብፍሉይ ኣኽብሮት ዝጥምቶ ዝነበርኩ ብጻይ መሓሪ ደበሳይ ዝተላእከትሉ፡ ናይ ሰማንያ ዓመተምህረት መርቸደስ ናይ ገዛ፡ ቀረጻ ዓሰርተ ሽሕ ብር ምስ በጽሐ ንባዕለይ ሰምቢደ። እቲ ሰብ ካልእ’ውን ስለ ዝግብኦ፡ ዓቕሚ እንተ ዝነብረኒ ወይ ካብቲ ክኸፍሎ ዝግብኦ ዝነበረ ኣጸቢቐ መጕደልኩሉ ወይ ድማ ናጻ ካብ ቀረጽ መፍቀድኩሉ ነይረ። ብዓቕመይ ግን ጨሪሹ ዝከኣል ኣይነበረን። ኣብ መጨረሽታ፡ “መሓሪ፡ መኪና ቀረጻ ኣመና ልዒሉ፡ ክገብሮ ዝኽእል ነገር ግን የሎን፡” በልኩዎ እናተሸቝረርኩ።
መንግስተ ሰማይ የዋርሶ፡ “ስምዓኒ እስጢፋኖስ፡ ብዛዕባ’ዚ ኣይትሰከፍ። ካብቲ ሕጊ ስድሪ ክትሓልፍ ኣይደልየካን’የ፡” ኢሉ ካብ ዝነበረኒ ስክፍታ ኣገላገለኒ። ካልእ ከም ሓላፊየይ ዝነበረ ዘኽብሮ ሓላፊ’ውን፡ ብጕዳይ መኪና መጺኡ ከብቅዕ፡ ኣሎ እናበልኩዎ ከይስከፍ ኢሉ ግዲ ኾይኑ፡ መኪናኡ መስርሕ ቀረጽ ወዲኣ ዲክለረሽኑ ምስ ተረከበ ናብ ቤትጽሕፈተይ ብምእታው፡ “ሰላም ከይበልኩኻ ከይከይድ ኢለ’የ። ደሓን ኣምሲ ወዲአ ኣለኹ፡” ኢሉ ተፋንዩኒ። ኣብ ካልእ ኣጋጣሚ ግን ሓደ ፍልይ ዝበለ ጠባይ ዘለዎ ህቡብ ስነጥበባዊ፡ ሓንቲ ቡናዊት ኮሮላ ሊፍትባክ ካብ ጀርመን ስለ ዝመጽኣቶ፡ ምስ ካልኣይቱ ጓልሄዋን ንባጽዕ ወሪዱ። ሰዓት ክልተ ናይ ቀትሪ ኣብ ገዛይ ደቂሰ ከለኹ፡ እናተሰከፈ ድሕሪ ምኽሕኳሕ ነቲ መፍትሕ ዘይነበሮ ማዕጾ ድፍእ ኣበሎ። ‘እንታዋይ’ዩ ደኣ እዋን ዘይብሉ ዝመጽእ?’ ኢለ ቍሊሕ እንተ በልኩ፡ ብዙሕ ይፈልጠኒ ስለ ዘይነበረ እናፈርሐ ዘምጽኦ ጕዳይ ሓበረኒ። ኵነታቱ ገሪሙኒ፡ “እሞ ሕጂ ደኣ ኵሉ ዕጹው ምዃኑ ኣይትፈልጥን ዲኻ? ሰዓት ኣርባዕተ ክሳብ ዝኣክል ክትጽበ ኢኻ፡” እንተ በልኩዎ፡ “ኖኖ ሎሚ ምሸት ነስመራ ክምለስ ስለ ዝኾንኩ ግድን ሎሚ ወዲእካ ክተፋንወኒ ኣለካ። ሃሩር ኣይክእልን’የ ልበይ ሰልሃውሃው ይብለኒ ኣሎ፡” እናበለ ከም ሕሱም ክልምነኒ ጀመረ።
ብዘረባኡ ኣዝየ’ኳ እንተ ተገረምኩ፡ ምስቲ ፍሉይ ኵነታቱ ኣዛሚደ ክሕግዞ ስለ ዝደለኹ፡ “ይስለጥካ ኣይስለጥካ፡ ወረቐት ናይ መኪና ምሳኻ እንተ’ልዩ ኣብ ክንዲ ደሓር ክፍትሸልካ ግዜ ዘጥፍእ ነታ መኪና ሕጂ ክፍትሻ እየ፡” ብምባል መሪሐዮ ንደገ ወጻእኩ። እቲ ዝቕረጻ መካይን ዝዕሸጋሉ ቦታ በጋጣሚ ኣብ ድሕሪ ገዛይ’ዩ ነይሩ። በዚ ተሰማሚዕና ድማ ኣብቲ ናይ መካይን ቀጽሪ ኣትየ ናይ ተፍትሽ ስራሕ ወዳእኩሉ። ነቲ ስራሕ ስለ ዘይፈልጦ ግን ዝወድአ መሲሉዎ ፍሽኽ ፍሽኽ ክብል ጀመረ። ብዝኾነ ሓንሳብ ስለ ዝተሳእኩ ክስዕበኒ ሓቢረ ሰዓት ከይኣኸለ ናብ ቤትጽሕፈት ኣምራሕኩ። ኣብኡ እትው ክብል ግን ስልኪ ጭር በለት። “ሎሚ ምሸት ናብ ኣስመራ ትመጽእ፡” ዝብል መልእኽቲ ስለ ዝተቐበልኩ ድማ ነቲ ሰብ ምስ ወዲረድኢ ኣተሓሒዘዮ ነስመራ ተበገስኩ። ነዚ ከም ኣብነት ኣቕሪበዮ’ምበር ብዙሕ ነዚ ዝመሳሰል ነገራት የጋጥመና ነይሩ’ዩ።
ኣብ ናይ ስራሕ ዓለም እንተ ተዋፊርካ በብዓይነቶም ሰባት ከጋጥሙኻ ባህርያዊ እዩ። ንዝኾነ ሰብ፡ ፍለጦ ኣይትፍለጦ ምስ ፍሉይ ኵነታቱ ወይ ሽግሩ ክተቀላጥፈሉን ጕልበትካ ክትውፍየሉን ንቡር’ዩ። ዘይትጽበዮም ሰባት ከይሓፈሩ፡ ንመንግስትን ንህዝብን ጐዳኢ ዝኾነ ተግባር ክትፍጽመሎም ክሓቱኻ ከለዉ ግን ይትረፍ ነቲ ዝብሉኻ ዘለዉ ነገር ክትፍጽሞ ክትሰምዖ’ውን ትእፈፍ። ተጋዳላይ ኣብ ቃልሲ ግቡኡ ስለ ዝፈጸመ ክብሪ ዝግብኦ’ኳ እንተ ኾነ፡ ልዕሊ ህዝቡ ሓለፋ ክወሃቦ ኣለዎ ዝብል ኣተሓሳስባ ክህሉ የብሉን። ምስዚ ተርእዮ’ዚ ብዝተኣሳሰር፡ ኣብ ሓለፍትና ተስፋ ዘቝረጸኒ ሓደ ፍጻሜ ጥራይ ምጥቃስ እኹል ይመስለኒ። ሓደ መዓልቲ፡ ሰዓት ሰለስተን ፈረቓን ናይ ድሕሪ ቐትሪ ስልኪ ጭርር! ኢላ ምስ ኣልዓልኩዋ፡ “ሃለው፡” ዝብል ናይ ወዲመስፍን ድምጺ ሰማዕኩ። ሳሕቲ፡ እሞ ኸኣ ብኣገዳሲ ምኽንያት ጥራይ ይድውል ስለ ዝነበረ፡ “ሃለው ወዲመስፍን፡” በልኩዎ ዝስዕብ ክሰምዕ እናተሃወኽኩ። ስላምታ ምስ ተለዋወጥና፡ “ኣታ ሃንችባክ፡ እዚ ናይዝጊ ክፍሉ ካብ ጅዳ መኪና መጺኣቶ ኣላ’ሞ ቀረጽ ክጐድለሉ ስለ ዝደለየ፡ ‘መን’ዩ ኣብ ባጽዕ ዘሎ ሓላፊ ግምሩክ? ነጊርካዮ ጽናሕ ቀረጽ ኣጕዲሉ መታን ክሰርሓለይ፡’ ኢሉ ኣጻቢቡለይ፡” ክብል ዘይተጸበኹዎ መልእኽቲ ኣስመዓኒ።
ሽዑ መሊሱ ቅጭ መጽኣኒ። ንወዲመስፍን ሓራ ክገብሮ ስለ ዝደለኹ ግን፡ “ደሓን ወዲመስፍን፡ ኣነ ብኸመይ ከም ዝሰርሕ ስለ ዝፈልጥ ነጊረዮ’ለኹ ጥራይ በሎ፡” ድሕሪ ምባል፡ “መን’ዩኸ ከፋል ገንዘብ ባዕሉ ድዩ ክመጽእ?” ዝብል ሕቶ ኣስዓብኩሉ። “ኣይመስለንን፡ ተስፋይ ጉራጌ ከይከውን፡” ክብል መለሰለይ። “በል ደሓን፡ ንሱ እንተ ኾይኑስ ጸገም የሎን። ነቲ ጕዳይ ባዕለይ ክውድኦ’የ፡” ኢለ ስልኪ ዓጸኹ። ጉራጌ ከምኡ ኢሉ ክዛረበኒ ከም ዘይክእል ስለ ዝፈልጥ ክመጽእ ተጸበኹዎ። ንጉራጌ ከምቲ ድሒሩ መጋበርያ ኢሳያስ ብምዃን ከይገበለ፡ መጀመርያ ናብ ፖርትሱዳን ኣብ ዝመጽኣና ግዜ፡ ልክዕ ከም ሳጓኡ ጉራጌ ክመስል ከሎ እየ ዝፈልጦ። ኣነ ከም ዘለኹ ፈሊጡ ግዲ ኾይኑ ግን ባዕሉ ክወርድ ኣይደፈረን። እምበር ናይ ጐይታኡ መኪናስ ባዕሉ ሒዙዋ ክድይብ ምመረጸ ነይሩ። ኣብ ሳልስቱ፡ ኣብ ባጽዕ ዝነበረ ሸሪፎ ዝብሃል ኣባል ባሕርያ ጕዳይ’ታ መኪና ይከታተል ከም ዘሎ ፈለጥኩ። ዲክለረሽን ኰሊላ ኰሊላ ዋጋ ክትመነላ ናብ ጠረጴዛይ መጽአት። እታ መኪና ቶዮታ ክረሲዳ ኮይና፡ ናይ ሽዑ ዓመት ሞዴል ስለ ዝነበረት ቀረጻ ክልዕል ግድን ነይሩ። ዝኾነት መኪና፡ ንሓደ ዓመት 12% ካብ ዋጋኣ ናይ እርጋን ይጐድለላ’ዩ። እዚኣ ግን ቃንጫ ትመስል ካብ ባኮ ዝወጽአት ስለ ዝነበረት፡ ቀረጻ ሰላሳን ኣርባዕተን ሽሕ ብር በጺሑ። ክንድኡ ዝኸፈለት ናይ መጀመርያ መኪና ስለ ዝነበረት እቲ ኣሃዝ ንዓይ’ውን ኣሰምቢዱኒ።
ከም ሓቂ ናይዝጊ ክፍሉ[1] በዚሑኒ ኢሉ ክጠርዕ’ዩ ዝብል ግምት ነይሩኒ። እቲ ገንዘብ ብበዓል ጉራጌ ካብ ካዝና እንዳ ሰገን ስለ ዝተኸፍለ ግን በዚሑኒ ክብል ኣይተሰምዐን። ናይዝጊ ክፍሉ፡ ኣብ ሜዳ ከሎ ኣብ ልዕሊ ንጹሃት ተጋደልቲ ዝፍጽሞ ዝነበረ በደል ከይኣኽሎ፡ ድሕሪ ናጽነት’ውን ንተጋደልቲ፡ “ዕስራ ኪሎ ሓርጭ ስርናይ ፍታሕ ጌርኩም፡ ዓሰርተ ኪሎ ፊኖ ጐዲሉ፡” ብዝብል ምስምስ ብዘይ ፍርዲ ይዳጕኖም ስለ ዝነበረ፡ ብቤላ ቤለው ዘይኮነ ብጭቡጥ ዝፈልጦ ዘይሕጋዊ ተግባር ክፍትን ምስ ረኸብኩዎ ኣዝየ ክዒበዮ። ልክዕ ከምቲ ኣብ ሩስያ እናተማህረ ከሎ፡ ናይ ክረምሊን ሓለፍቲ ፓርቲ ይኹን ሓለቓታት ኬይጂቢ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዝፍጽሙዎ ዝነበሩ ዓመጽን ሓለፋን፡ ኣብ ኤርትራ ክጥቀመሉ ከም ዝፈተነ ድማ ተጋሂዱለይ።
* * *
ጕዳይ ፓርቲ ካብ ተላዕለ ልክዕ ኣብቲ ቅንያት እቲ ኣብ ኣስመራ ብሚኒስትሪ ፋይናንስ ኣብ ዝተኻየደ ሴሚናር፡ ምስጢራዊ ሰልፊ ከም ዝነበረን “ኣድላይነት ስለ ዘይብሉ ፈሪሱ ኣሎ፡” ዝብል መግለጺ ምስ ተዋህበ ገለ ምሁራት ደቂ’ንስትዮ፡ “ንሕናኸ ሚሊሻ ኔርና ማለት ድዩ?” ኢለን ከም ሕሱም ከም ዝበኸያ ብዕላል ዕላል ሰማዕኩ። ከይደንጐኹ ኣብቲ ሰልፊ ኣባላት ነይሮም ይኾኑ’ዮም ኢለ ንዝጠርጠርኩዎም ኣርባዕተ ሰባት ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት በብሓደ ብምርካብ ኣዘራረብኩዎም። ዳርጋ ናይ ኩላቶም መልሲ ተመሳሳሊ ነይሩ። ካብ ዝስለፍ ኣትሒዙ ኣብ ብዙሕ ቦታ ከም ሓላፊ ኮይኑ ዝሰርሐ ብጻይ፡ “እንቋዕ ኣይነበርካዮ። ክትጕሂ ምነበርካ’ምበር ኣይምተሓጐስካን ኔርካ። ምኽንያቱ ናይ ሻርነትን ናይ ሕኸኸኒ ክሓከካን ማሕበር’ዩ ነይሩ። ቀሊል ኣብነት ክነግረካስ፡ ንኣባልነት ዝሕጸዩ ሰባት ንርቋሕ ክብሃል ከሎ፡ ከም ሓላፊ ጨንፈር ሰልፊ መጠን ይግብኦም’ዩ ንዝበልኩዎም ሰውራውያን ሰባት ክረቍሕ ከለኹ፡ እቶም ብዘይካ በለጽ ካልእ ዕላማ ዘይነበሮም፡ ኣብቲ ግንባር ተራን ሓለፍትን ዝነበሩ ጕጅላውያን፡ ተወዳዲቦም ካብ ኣባልነት ከም ዝተርፉ ይገብሩዎም ነይሮም። እቲ ምኽንያት ድማ ኣነ ስለ ዝረቛሕኩዎም ጥራይ፡ ናቱ ኰራኵር’ዮም ዝኾኑ ዝብል ከንቱ ግምት ስለ ዘሕደሩ’ዩ።
“ነዚ ሽርሕ’ዚ ምስ ፈለጥኩ፡ ክተዓጻጸፍ ብምጅማር ነቶም ምስኣቶም ዝቐርቡ ሰባት ክረቍሕ ተገዲደ። ካብቲ እከይ ዕላማ ተበጊሶም ድማ ንዓታቶም ነጺጐም፡ ነቶም ኣነ ዘይረቛሕኩዎም ብውሽጠይ ግን ይግብኦም’ዩ ዝብሎም ሰባት ክረቝሑን ብድምጺ ብልጫ ኣባላት ክገብሩዎምን ተዓዚበ። ብገዛእ ጥይቶም ተጻዊተሎም ማለት’ዩ። ካብዚ ዝኸፍእ ግርምቢጥ ኣሰራርሓ ዘሎ ኣይመስለንን። ስለዚ፡ ኣብ ከምዚ ዓይነት ቈምጣዕጣዕ ዝነበረ ሰልፊ ቍምነገር ክገብር ኢልካ ክትሓስብ ዝከኣል ኣይኮነን። ምናልባሽ ግቡአይ እናበርከትኩ ከለኹ ስለምንታይ ሰባት ምስጢራዊ ምውድዳብ ይገብሩ? እቲ ጕዳይ ንዅላትና ዝምልከትዶ ኣይኮነን? ወግዓዊ ነይሩ እንተ ዝኸውንዶ ኣይምሓሸን? ክትብል ቅኑዕ ኮይኑ ይስመዓኒ። ካብኡ ተረፈ ግን ካብ ናይ ደርግ ኢሰፓ ዘይፍለ ሰልፊ ስለ ዝነበረ ብዙሕ ክስምዓካ የብሉን፡” ክብል ኣብ ዝርዝር ብምእታው ኣስፊሑ ገሊጹለይ። ኣብ ካልእ እዋን እቶም ዝተረፉ ጽቡቕ ዝቐርቡኒ ዝነበሩ ብጾት፡ ቀንዲ ስራሕ ናይቲ ሰልፊ ንመሪሕነት ውድብ ምድልዳል ኮይኑ፡ ቅድሚ ጉባኤ ውድብ ኣኼባታት ናይ ሰልፊ ብምክያድ ካብ ናይ ኢሰፓ ብዘይፍለ ኣገባብ፡ መን ንመን ከም ሕጹይ ይረቍሕ፡ መን ንበዓል መን ወዲቡዎ ክጸንሕ ከም ዝሕበሮ፡ ኣባል ሰልፊ ዄንካ ምስጢር እንተ’ውጺእካ ሞት ከም ዝጽበየካ፡ ገለ ብወዝቢ ብዛዕባ ሰልፊ ዝፈለጡ ተጋደልቲ ክርከቡ ኸለዉ፡ “እንተ ተዛሪብኩም ሞት’ዩ ዝጽበየኩም፡” ይብሃሉ ከም ዝነበሩ፡ ኣብ መጨረሽታ ድማ ኢሳያስ ባዕሉ፡ “ምስጢራዊ ሰልፊ ናይ ሕኸኸኒ ክሓከካ ኮይኑ ስለ ዝተረፈ፡ ከም ትጽቢትና ክድምዕ ኣይከኣለን፡” ዝብል መግለጺ ብምሃብ ከም ዘደስከሎ ኣብሪሆምለይ።
ተወሳኺ ዕላላት እደሊ ስለ ዝነበርኩ ግን ኣባላት ኔሮም ኢለ ንዝገመትኩዎም ብጾት፡ “እሂ’ቱም ኢሰፓታት፡ በቃ ኣብ ውሽጢ ውድብ ውድብ ፈጢርኩም ሆ! ትብሉ ኔርኩም?” ኢለ ብጥበብ ዕላላት እጅምረሎም። ንሳቶም ድማ ሕልናኦም እናወቐሶም፡ “ክላ! ዘይ ትም ኢልካ’ዩ ነይሩ። በዓል እከለ ዝኣባላቱ ሰልፍስ ክጠቅም ኢልካ ትሓስቦ? ብፍላይ ኣብቲ ዳሕራይ ግዜ’ኳ እንዳ እቶ በሎ’ዩ ኾይኑ ነይሩ፡” ክብሉ ከም ሚዛን ኣብ ግምት ኣእትየዮም ዘይፈልጥ ሰባት ኣባላት ከም ዝነበሩ ብምግላጽ፡ ገለ ካብኣቶም ተጨውዮም ዝተሰለፉ፡ ገለ ድማ ብውድባዊ እምነቶም ዘጠራጥሩን ድሒሮም ዝኸድዑን ነይሮም። ስለዚ፡ እቲ ሰልፊ እቲ ቃልሲ ካብ እግሪ ተኽሉ ኣትሒዙ ናይ ውሱናት ውልቀሰባት ንብረት ብምዃን ኣንጻር ምሁራት ዝዓጠቐ ነይሩ። ምስ ንውሓት ግዜ ድማ ንውሑዳት ገዲፍካ፡ መኣከቢ ሓመይትን መቀባበልቲ ወረን ኮይኑ ከም ዝተረፈ ካብ ዕላላቶም ተገንዚበ። ከም ኣብነት ኣብ መጓዓዝያ፡ ይትረፍ ንሰብ ንነብሶም ክመርሑ ዘይክእሉ ሰባት ኣባላት ከም ዝነበሩ ምስ ፈለጥኩ፡ ኣብቶም ዝሓጸዩዎም ሰባት ዝነበረ ናይ ኣተሓሳስባ ድኽመት ተጋሂዱለይ። ኣብ መጓዓዝያ ዋሕዲ ምሁራት ነይሩ ክነሱ፡ ነቶም ዝርካቦም ምሁራት ብዘይካ ምንጻሎምን ምድሃሎምን ክጥቀመሎም ዝተራእየ ኣካል ኣይነበረን። ስለዝኾነ፡ እቶም ቀንዲ ሓለፍቲ ሰልፊ ይኹኑ ሓለፍቲ ግንባር፡ በጻብዕ ንዝቝጸሩ ገዲፍካ ዝበዝሑ ምጽሓፍን ምንባብን ዝኽእሉ ጥራይ ከም ዝነበሩ ይፍለጥ።
ኣብ ምሉእ ጨ/መጓዓዝያ ክልተ ሰብ ዲግሪ ነይሮም። ዓሰርተክልተ ክፍሊ ዝወድኡን ኣብ ገለ ኮለጅ ዝነበሩን ድማ ተደሚሮም ደርዘን ኣይመልኡን። ስለዚ፡ ሓለፍቲ ምስጢራዊ ሰልፊ ነቲ ፓርቲ ንዓታቶም ብዝመስሉ መሃይማት ጥራይ ክስግዱዎ ግድነት ነይሩ። ብዘይ ንሱ፡ ጨንፈር መጓዓዝያ መካኒካትን መራሕቲ መካይንን ስለ ዝበዝሑዎ፡ ከም ሓደ ናይ ሸቃሎ ሕዛእቲ’ዩ ዝፍለጥ ነይሩ። ካብዚ ዝተበገሰ፡ እቲ ሰልፊ ዝጥቀመሉ ዝነበረ ኣገባብ ካብ ናይ ካልኦት ኣሃዱታት ፍልይ ዝበለ ክኸውን ከም ዝኽእል ንግዘብ። ናብቲ ቀንዲ ሕቶና ንምምላስ ብወገነይ፡ “ሃገር ሓራ ንምውጻእ ብወግዒ ውድብ ድሕሪ ምምስራት ምስጢራዊ ሰልፊ ኣድላዪ ኣይነበረን። ምናልባሽ ከምቲ ናይ ረፑብሊካዊ ሰራዊት ኣይርላንድ (IRA) ንነዊሕ ዓመታት ዝቐጸለ ናይ ከተማታት ደባይ ኵናት ተካይድ እንተ ዄንካ ምኽኑይ ክኸውን ምኸኣለ ነይሩ። ካብኡ ተረፈ ሰልፊ ኣድላዪ ኮይኑ እንተ ተረኺቡ፡ ከም ዴሳዊ ሰልፊ ቺና ወይ ሰልፊ ቦልሸቪክ ወግዓዊ ዘይኮነሉ ምኽንያት ኣይነበረን፡” ኣብ ዝብል መደምደምታ በጺሐ። ድሒረ ካብ ዝተፈላለዩ ሰባት፡ ‘እቲ ሰልፊ ብቐንዱ መሳርሒ ናይ ፍሉያት ጕጅለታት ብምዃን፡ ኣብ ምድምሳስ ደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ 73 ዓቢ ተራ ከም ዝተጻወተ፡ ብመሰረቱ ንናይ ኢሳያስ ስልጣን መደልደሊ ይሰርሕ ከም ዝነበረ፡ ኣብ መጨረሽታ ድማ ብድሌትን ዊንታን ናይ ኢሳያስ ኣድላይነቱ ክሳብ ዝሃስስ ጥራይ ከም ዝጸንሐ ሓበሬታ ረኺበ።
ብዝኾነ፡ ድሒረ ነዚ መጽሓፍ’ዚ ምስ ኣፋረቕኩዎ ካብ ዘንበብኩዎ መጽሓፍ፡ ምምስራት ምስጢራዊ ሰልፊ፡ ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ምስ ዝነበረ ናይ ደሞክራስያውያን ዘይምጥርናፍን ክውድብ ዝኽእል ጥርኑፍ ኣካል ዘይምህላውን ዝተበገሰ ከም ዝነበረ፡ ኣብ ሓጺር ህሞት ዘይኮነ ድማ ክንደይ ሓርጐጽጐጽን ውረድ ደይብን ከም ዝነበሮ፡ ክሳብ ምምስራት ህዝባዊ ሓይልታት ከኣ መልክዑ ከም ዘይሓዘን፡ ምስ ህግሓኤ ጥቡቕ ርክብ ዝነበሮ ኣመሪካዊ ዳን ኮነል[2] ምስቶም መስረትትን መራሕቲ ሰልፊ ነበርን ካብ ዝገበሮ ዝርርብ ይበርህ። እቲ ብስም ህዝባዊ ሰውራዊ ሰልፊ ኤርትራ ዝፍለጥ ምስጢራዊ ሰልፊ፡ ኣብ ህዝባዊ ሓይልታት ሓድነት ኣብ ምስፋን፡ ነቐፌታ ነብሰነቐፌታ፡ ኣብ ምትእትታው፡ ገስጋሲ ስነሓሳብን ድሲፕሊንን ኣብ ምትእትታውን ሽግራት ኣብ ምልላይን ዓቢ ተራ ክነብሮ ከሎ፡ ንኣወዳድባ ብዝምልከት በርባዕተ ወይ ብሓሙሽተ ዝቐውም ዋህዮታት ብጨናፍር ከም ዝጥርነፍ፡ ንጨናፍር ድማ ማእከላይ ሽማግለ ናይ ሰልፊ ከም ዝቈጻጸሮ ኣባላቱ ነበር ይገልጹ። እቲ ሰልፊ ኣብ ወርሒ ሚያዝያ ናይ 1971 ከም ዝተመስረተ፡ ክሳብ ሰማንያታት ሃናጺ ተራ እናበርከተ ክቕጽል ድሕሪ ምጽናሕ፡ ኣባልነት ሰልፊ ብተወፋይነት ዘይኮነ ብዓርከይ ዓርክኻ ክኸውን ስለ ዝጀመረ፡ ብፍላይ ኣብ ዋህዮታት ዝነበሩ ኣዝዮም ውፉያት ሰባት፡ ብዘይጠቕሙ ሰባት ተዓብሊሎም ክውገኑ ተራእዮም። ከም ሳዕቤን ድማ እቲ ድሒሩ ኤርትራዊ ማሕበርነታዊ ሰልፊ ተባሂሉ ዝተሰምየ ሰልፊ፡ እናተበረዘን ምስጢሩ እናተቐልዐን ስለ ዝኸደ ኣሉታዊ መዳያቱ በዚሑ። ኣብ ምጅማር 1989 ኣብ ኣፍዓበት ኣብ ዝተገብረ ናይ ማእከላይ ሽማግለ ሰልፊ ኣኼባ ድማ ከም ዝድስክል ተገይሩ። ኣብ 1994 ግን ኣብ ቫሊኔኪ ኣብ ዝተገብረ ኣኼባ ብትእዛዝ ኢሳያስ ብወግዒ ፈሪሱስ ብወግዒ ምስጢራዊ ሰልፊ ከም ዝነበረን ከም ዝፈረሰን ተገሊጹ።
ስለዚ፡ ነዚ ድሒሩ ዝተጋህደ ምስጢር፡ ምስቲ ኣብ ግዜ ምምስራቱ ዝነበረ ኵነታት ኣዛሚደ ክርእዮ ከለኹ፡ ምናልባሽ ኣብቲ መጀመርያ ኣድላይነቱ ኣገዳሲ ነይሩ ይኸውን ዝብል ግምት ኣለኒ። ግንከ፡ ዓሻስ ገበጣ ክሳብ ዝውዳእ ይጻወት ከም ዝብሃል፡ ብመሰረት ርእይቶ ናይዞም ገዳይም መራሕቲ፡ ኣብቲ ሰልፍን ግንባርን ሓደ እናኾነ ኣብ ዝመጽኣሉ ግዜ፡ ሰልፊ ኣገዳስነቱ ስለ ዝሃሰሰ ጥራይ ዘይኮነ፡ ሳዕቤናቱ እናበዝሐ ስለ ዝኸደ፡ ኣብ ግዜኡ ክድስክል ወይ ድማ ብደረጃ ግንባር ክቕጽል ምተገብኦ ነይሩ። ካብ ዝርርብ ናይዞም ገዳይም መራሕቲ ሰልፊ ከም ዝተረዳእኩዎ፡ እቲ ሰልፊ ቀቅድሚ ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ ክፈርስ ነይሩዎ። ክፈርስ ከሎ’ውን ከምቲ ድሒሩ ዝተባህለ፡ “ሰልፊ ነይሩ ግን ካብ ሕጂ ንንየው ኣድላይነት ስለ ዘይብሉ ፈሪሱ፡” ብዝብል ውሳኔ ናይ ሓደ ሰብ ዘይኮነ፡ ኣባላት ብዝፈልጡዎን ብዘጽደቑዎን ጥራይ ክፈርስ ምተገብአ ነይሩ። ባዕልኻ ዝፈጠርካዮ ምስጢራዊ ሰልፊ፡ ምስጢራዊ ስለ ዝኾነ ጥራይ ግዜኡ ምስ ኣሕለፈ እንታይ ከም ትገብሮ ክጠፍኣካ ከም ዝኽእል ምፍላጥ ኣገዳሲ’ዩ። ካብዞም መራሕቲ’ዚኦም ንላዕሊ ንሰልፊ ክከላኸለሉ ዝኽእል ሰብ ከቶ ክህሉ ኣይክእልን። ካብ ኢሳያስ ጀሚርካ ግን ነቲ ሰልፊ ምሉእ ብምሉእ ዘመስግኖ ሰብ ኣይነበረን።
እቲ ዝገደደ ምስሉይነት ግን ኣብ መፋርቕ 1976፡ ብዛዕባ ናይ ስዉእ ብጻይ ጐይትኦም ገበን ክገለጹልና ከለዉ፡ “ብጻይ ጐይትኦም ‘ፓርቲ ክህልው ኣለዎ’ ኢሉ ሰቢኹ፡ ‘ህሓሓኤ ኣንጻር ምቛም ሰልፊ’ዩ’ ኢሉ ኣጐሳጕሱ። እቲ ጕዳይ ግን ከምዚ ብጻይ ጐይትኦም ዝብሎ ዘሎ ዘይኮነ፡ ህዝባዊ ግንባር ከም ስሙ ግንባር ስለ ዝኾነ ሰልፊ ኣየድልዮን’ዩ ኣገዳስነት’ውን የብሉን። ንሕና ኣዕራብ ክመጽኡ ከለዉ ሽዩዒን[3] መታን ከይብሉና ናይ ማርክስን ሌኒንን መጻሕፍቲ ክንሓብእ ተዋሪድና ኣለና። በዓል ብጻይ ጐይትኦም ከኣ ንሰውራ ኣብ ደልሃመት መታን ከእትዉዎ ሰልፊ ክህሉ ኣለዎ ኢሎም የጐሳጕሱ ኣለዉ። እዚ ድማ ከቢድ ገበን’ዩ፡” ዝብል ድርብ መለክዒ ዘለዎ መልእኽቲ የስንቑና ነይሮም። ዘይምስትውዓልን ፍርሕን ስለ ዝተደራረበና’ምበር፡ ንበሊሕ ሰብ ምስጢራዊ ሰልፊ ከም ዝነበረ ምፍላጥ ከቢድ ኣይነበረን። ቅድሚ ቀዳማይ ውድባዊ ጉባኤ ጭርሖ ህግሓኤ፡ “ኣብ ዘለናዮ ሰልፊ ዓወት ወይ ሞት!” ዝብል’ዩ ነይሩ። ገለ ለባማት ተረኺቦሞ ነቲ ጌጋ ግዲ ኣሪሞሞ፡ ድሕሪ ጉባኤ ናብ ዓወት ንሓፋሽ! ከም ዝቕየር ተገይሩ። እቲ ሽዑ ዝተዋህበ መግለጺ ድማ፡ “ውድብ ህግሓኤ ሰልፊ ዘይኮነ ግንባር’ዩ፡ ስለዚ እቲ ጭርሖ ግጉይ ስለ ዝነበረ ክቕየር ግድነት ኮይኑ፡” ዝብል ነይሩ።
ኣብ ናይ ሰልፊ ኣኼባ ብደቂቕ ተዘራሪቦምሉ ይኾኑ ዝብል’ዩ ግምተይ። እንተ እቲ ሓፋሽ ግን፡ ካባይ ጀሚርካ ዝተባህሎ ካብ ምግባር ሓሊፉ፡ ስለምንታይ ከም ዝተቐየረ ክመራመር ዝፈተነ ሰብ ዘሎ ኣይመስለንን። ገለ ውሑዳት ዝመራመሩ ሰባት እንተ ተረኽቡ’ውን ንህይወቶም ፈሪሖም ከጽቅጡ ግድነት ነይሩ። ልምዲ ሓያል ስለ ዝኾነ ድማ ብጻይ ቢትወደድ ኣብርሃ ብዛዕባ ቀዳማይ ውድባዊ ጉባኤ መግለጺ ክህበና ከሎ፡ “ህግሓኤ ሰልፊ ስለ ዘይኮነ ካብ ሎሚ ንንየው፡ ‘ዓወት ንሓፋሽ!’ ዝብል ጭርሖ ክንጥቀም ተወሲኑ ኣሎ፡” ዝብል መብርሂ ሂቡና ከብቅዕ ነዛ ሓዳስ ጭርሖ ክንለምዳ ግዜ ወሲዱልና። እቲ ዝኸፍአ ግን ኣብ ሰልፊ ንዝማዕበለ ናይ ሕኸኸኒ ክሓከካ ግዕዙይ ጠባይ መን’ዩ ተሓታቲ ክኸውን? ከም ታሪኽ፡ ኣብ ሰውራ ኤርትራ ዝተሓተተ ወይ ዝሕተት ሰብ ኣይተራእየን። ቅድሚ ናጽነት ኤርትራ ህግሓኤ፡ ‘መራሕቲ ጀብሃ ክሕተቱ’ዮም፡’ ይብል ነይሩ። ቅድምን ድሕርን ነጻነት ግን ኢሳያስ ንባዕሉ ክሕተት ከም ዝኽእል ስለ ዝፈለጠ፡ ነቶም ክሕተቱ እዮም ዝብሎም ዝነበረ ቀንዲ መራሕቲ ጀብሃ ክሓቶም ዘይኮነ፡ ‘ንዑ ምሳይ ልፍንቲ ግበሩ፡’ እናበለ ብተናጸል ክልምኖምን ከሳትፎምን ተራእዩ።
ኣብ ህዝባዊ ግንባር ግሉጽ ኣሰራርሓ ስለ ዘየሎ፡ ሰልፊ ቅድሚ ምፍራሱ ይኹን ድሕሪ ምፍራሱ ዝኾነ ገምጋም ኣይተገብረን። ድሕሪ ማይ ናብ በዓቲ ከም ዝብሃል፡ “ሰልፊ ፈሪሱ ሕጂ ቻርተር ዝብሃል ሓድሽ ኣወዳድባ መጺኡ ኣሎ፡ ኣባል ክኸውን ዝደሊ ኣባል ክኸውን ይኽእል’ዩ። ኣባልነት ድማ ብወለንታ’ዩ፡” ኢልካ ሓድሽ መምርሒ ምዝርጋሕ’ዩ ነይሩ። እቲ ጕዳይ፡ ዝዀረሸ እንጌራ ኣብ ሓድሽ መሶብ ክተእቱ ተኣንጐት ተሸብሸብ ምባል ከም ዝነበረ ዳርጋ ነፍስወከፍ ሰብ በሽካዕላል የዕልለሉ ነይሩ። ከምኡ ምስ ሰማዕኩ ዝያዳ ቅጭ’ኳ እንተ መጽኣኒ፡ ኣብቲ ኣኼባ እንታይ ከም ዝብሃል መታን ክፈልጥ ናብቲ ብባዱሪን ቶቲልን ክካየድ ዝተባህለ ናይ ህግደፍ ምስረታ ኣኼባ ክሳተፎ መደብኩ። ብሰንኪ ጻዕቂ ስራሕ ግን ክሳተፎ ኣይከኣልኩን። ብዝኾነ ቅንይ ኢሉ ናይ ህግደፍ (ቻርተር) ኣባልነት ፎርም ክዕደል ጀመረ። ልክዕ ኣብቲ ግዜ’ቲ ምስ’ቲ ብዙሕ ዝተዘርበሉ ማክሮ ፖሊሲ ዝሳነ ሓድሽ ታሪፍ ናይ ምንዳፍ ዕማም ክሳተፍ ስለ ዝተጸዋዕኩ ድማ ነስመራ ተበገስኩ። ኣብ ሳልስቱ ኣብ መንጐ ስራሕ ከለና፡ ሓደ ብዅሉ መዳያቱ ዘይንእዶ ሰብ ነቲ ናይ ምዝገባ ፎርም ብምሓዝ፡ ኣብ ፈቐዶ ቤትጽሕፈት እናኣተወ፡ “ናይ ቻርተር ኣባልነት ፎርም ምልኡ፡” ክብል ተዓዘብኩዎ። ናባይ ምስ ቀረበ፡ “ኣነ ኣብ ባጽዕ‘የ ዝመልእ፡” ዝብል ሓጺር መልሲ ሃብኩዎ። ከምዚ መግበርየይ ድማ ቅድሚ ፎርም ምምልአይ ምስ ዝኣምኖም ሰባት ክማኸር ስለ ዝድለኹ እየ።
ንባጽዕ ቅድሚ ምውራደይ ንሓደ ኣዝዩ ጥንቁቕ ዝብሎ ኣባል ሰልፊ ነበር[4]፡ እንታይ ክገብር ከም ዘለኒ ከማኽረኒ ሓትትኩዎ። ንሱ ድማ፡ “ስምዓኒ፡ እዚኣቶም ሰባባት’ዮም። ወላ ኣባልነት ብወለንታ’ዩ እንተ በሉ፡ ኣብዚ ዝብሃል ዘሎ ቻርተር ከም ኣባል እንተ ዘይተመዝጊብካ ክጻብኡኻ ከም ዝኽእሉ ፍለጥ። ስለዚ ይጥቀም ኣይጥቀም እንተ ተመዝገብካ ይሓይሽ ምበልኩ፡” ምስ በለኒ፡ “ክላ! እንታይ ከይገብሩ ኢልካዮም ኢኻ፡” ክብል መለስኩሉ ልቡ መታን ክፈልጥ። ንሱ ግን ልዕለይ ስለ ዝፈልጦም፡ “ዓሻ ኣይትኹን፡ እዚኣቶም ሱሮም ነዊሕ’ዩ። ኣባል ኣይኮነን ኢሎም ክኸሱኻ እንተ ዘይከኣሉ ብገለ ኣሳቢቦም ኣብ ታኼላ ከእትዉኻ ከም ዝኽእሉ ተረዳእ፡” ዝብል ዘረባ ኣስዓበለይ። ነዚ ዘረባ’ዚ ካልኦት’ውን ደጊሞምለይ። ነቲ ሰብ ብፍሉይ ኣኽብሮት ስለ ዝጥምቶ ምኽሩ ክሰምዕ ግድነት ነይሩ። ንባጽዕ ምስ ወረድኩ ጸላዕላዕ እናበለኒ፡ “ሃባ’ስኪ እቲ ናይ ኣባልነት ፎርም፡” በልኩዎ ንወዲረድኢ። ከም ኣባል ሰልፊ ነበር መጠን ንሱ’ዩ ነቲ ፎርምታት ዝዕቅቦን ዝዕድሎን ነይሩ። ኣብ ተመዛዚ ሃሰስ እንተ በለ ግን ፎርም ዝብሃል ወይከ። “ፎርም ተወዲኡ’ሎ፡ ግን ንበዓል ቶቲል ስደዱልና ክንብሎም ንኽእል ኢና፡” ምስ በለኒ ፎርም ክሳብ ዝመጽእ ክጽበ ግድን ነይሩ።
ወዲረድኢ ብዓንተቦኡ ረሳዒ’ዩ። ንሱ ጥራይ ዘይኮነ ኵሉ ግዜ ብስራሕ ንተሓዝ ስለ ዘነበርና ነቲ ጕዳይ ክልተና ክንዝክሮ ኣይከኣልናን። ኵነታት ከምዚ ኸሎ፡ ናይ ኣባልነት ፎርም ከይመላእኩ ብመጽናዕታዊ ስራሕ ግምሩክ ንኣዲስኣበባ ተበገስ ተባሃልኩ። ድሕሪ ኣዲስ ኣበባ እቲ ናይ ታሪፍ ስራሕ ኣብ ኣስመራ ስለ ዝቐጸለ ንየው ነጀው እናበልኩ ነዋርሕ ሰሪሐ። ጠቕሊለ ነስመራ ክሳብ ዝቕየር ድማ ብዛዕባ ኣባልነት ቻርተር ሓሲበ ወይ ተገዲሰ ኣይፈልጥን። ክሓስቦ ዝከኣል’ውን ኣይነበረን። ነስመራ ምስ ተቐየርኩ ቅጥዒ ኣባልነት ክመልእ ቅጺ እንተ ሓተትኩ፡ ናብ ማእከላይ ቤትጽሕፈት ህግደፍ ማለት ከባቢ ፊያት ታልየሮ ከይደ ክምዝገብ ተሓበርኩ። እንተ ኾነ፡ ምስቲ ሽዑ ዝነበረ ኵነታት፡ ቢልያርዶ ክጻወትን ዓርከይ ዓርከይ ክብልን ኣየርከብኩሉን ንሳ ዝወሰነይ ከይተመዝገብኩ ተሪፈ። ነዚ ድማ ድሒረ ከቢድ ዋጋ ከፊለሉ።
[1] ናይዝጊ ክፍሉ እዚ ከይኣኽሎ፡ ኣብ 1995 ኣብ ኣስመራ ከም ሓላፊ ኦፐረሽን እናሰራሕኩ ከለኹ፡ ብኻልእ ተመሳሳሊ ጕዳይ ናብ ቤትጽሕፈተይ ድሕሪ ምምጻእ፡ እንዳ ሓውተይ ናብ ዝብሎ ገዛ፡ “ግድን ምሳይ ክትከዱ ኣለኩም፡” ብምባል ምስ ካልኣየይ ዳርጋ ኣገዲዱ በታ ክረሲዳ መኪናኡ ወሲዱና። እቲ ጕዳይ፡ ምስ ናይ ወዲቫካሮ ንብረት ሓዊሱ ኣብ ኮንተይነር ዘምጽኦ ኣቕሑ ህንጻ፡ ኣብ ቀረጽ ጸገም ስለ ዘምጽኣሉ፡ ናቱ’ምበር ናይ ወዲቫካሮ ከም ዘይኮነ ንኽንምስክር’ዩ። እቲ ኣገባብ ስነምግባር ዝጐደሎ’ኳ እንተ ነበረ፡ ነቲ ንብረት ኣብቲ ድሮ ብግብጻውያን ዝጸባበቕ ዝነበረ ገዛ ከም ዝረኣናዮ ፈሪምና። ናይዝጊ ገባርን ሓዳግን ስለ ዝነበረ ንጕዳዩ በቋራጭ ክሳልጥ ክኢሉ።
[2] A conversation with Eritrean Political Prisoners Dan Connel Red Sea printing press inc. ዝርርብ ምስ ኤርትራውያን ናይ ፖለቲካ እሱራት ብዳን ኮኔል ተመልከት። ዝርርብ ካብ ዘካየዱ ማሕሙድ ሸሪፎ፡ ሃይለ ወልደትንሳኤ፡ ጴጥሮስ ሰለሙን፡ ጀነራል ዑቕበ ኣብርሃ፡ መጀር ጀነራል ብርሃነ ገረዝግሄር ዝተወስደ ጽማቝ።
[3] እዚ ንብጻይ ጐይትኦም ንምጥቃዕ ዝተፋሕሰ ውዲት ከም ዝኾነ ድሒረ ብሓደ ኣጋጣሚ ክፈልጥ ክኢለ። ብርክት ዝበላ ከተማታት ኤርትራ ናጻ ምስ ወጽኣ ሓያሎ ጋዜጠኛታት ናብ ሜዳ ኤርትራ ክውሕዙ ጀሚሮም ነይሮም። ኣብ ሓደ ሴሚናር ድማ፡ “እዞም ካብ ሃገራት ኣዕራብ ዝመጽኡ ጋዜጠኛታት ንዴስነት ዝምልከት መጻሕፍቲ ምስ ረኣዩ፡ ‘ኮሙኒስት ኢኹም’ ኢሎምና። ንሕና ድማ፡ ‘ውድብ ህግሓኤ ናይ ጸጋምን የማንን ውድባት ዘጠቓልል ሰፊሕ ልፍንታዊ ግንባር ስለ ዝኾነ፡ ነፍስወከፍ ተቓላሳይ ዝደለዮ ክልሰሓሳብ ክኽተል ናጻ’ዩ ዝብል መልሲ ሂብናዮም፡’ ዝብል ኣብ ምስሉይነት ዝተመርኰሰ መግለጺ ከም ዝተዋህበና እዝክር። በንጻሩ ግን በዓል ብጻይ ጐይትኦም ይኹኑ ካልኦት ደሞክራስያውያን ርእይቶኦም መታን ከየስምዑ ብንግሆኡ ተቐንጺሎም። ተመሊስካ ክትዝክሮ ከለኻ፡ ህግሓኤ ንበዓል ነገሩ ፊት ንፊት ክገጥሞ ከም ዘይደፍር ትግንዘብ። ንሓቂ ረጊጹ ብምስሉይነት ዝጐዓዝ ውድብ ከም ዝኾነ ድማ ታሪኽ ናይ በዓል ብጻይ ጐይትኦም፡ ምንቅስቓስ 73፡ ምንቅስቓስ የሚን፡ ምንቅስቓስ ጕጅለ 15 ናይዚ ጭቡጥ ምስክርነት’ዩ። ኣይተኻእለን’ምበር ነፍስወከፍ ፍጻሜ ካብ ህዝቢ ክኽወል ዘይተፈተነ ኣይኮነን።
[4] ክብሮም ዳፍላ ኣብ ኣፍሮ ሱዳን ኣብ ዝነበርኩሉ ከም ሓላፊና ዝተላለኹዎ ሰብ ኮይኑ፡ ዓርከይ ዓርከይ ዘየብዝሕ፡ መስተ ይኹን ሽጋራ ዘየዘውትር፡ ከም ብዙሓት ሓለፍቲ ህግሓኤ ጸግዒ መታን ክረክብ ክንገብሮ ዘለና እናበለ ዘይመሳሰል፡ ኣዝዩ ርጉእ፡ ርእሰ ምትእምማንን ሓያል ዓቕምን ዘለዎ ሰብ’ዩ። ክብሮም ከም ሓላፊ ኣገልግሎት ሸርፊ ሂምቦል፡ ክፍሊ ኣታዊ ውሽጢ ሃገር፡ መንገዲ ኣየር ኤርትራን ድሕሪ ምስራሕ፡ ኣብ 2009 ንጭፍራ ንህግደፍ ፎእ! ኢሉ ኣብ ሆላንድ ይነብር ኣሎ።


text:
ብ ተስፋማርያም ሓጎስ፡
ጽሑፈይ ኣይረሳዕናዮን ኢለ ክጅምር ፤ ዝበደለ እንተ ረሰዐ ዝተበደለ ነይርስዕ።
ህዝቢ ኤርትራ ነዛ ብሓያላን ዝተመንዝዓቶ ነጻነቱ ብሰላማዊ መንገዲ ንኽረኽባ ጽዒሩ ምዃን ምስ ኣበዮ ደሙ ኵዕዩ ረዚን መስዋእቲ ከፊሉ ከምጽኣ ተገዲዱ ፡ ከፊሉ ድማ ኣምጺእዋ ። ህዝቢ ኤርትራ መንእሰያት ደቁ ሃገር ንምምጻእ በረኻ ምስ ወፈሩ ንመስዋእቲ ምዃኖም ኣዳዕዲዑ ይፈልጥ ብምንባሩ ወድኻ/ጓልካ ተሰዊኡ/ተሰዊኣ ምስ በልዎ ዕልል ዓወት ንሓፋሽ እዩ ዝበለ እምበር ድግድጊት ተዓጢቑ ወደየ ጓለየ ኣይበለን ።
እዚ ህዝቢ እዚ ካብ ታተ ዝብል ህጻን ክሳብ ብምርኩስ ዝኸይድ ሽማግለ ንሃገሩ ዝውፈን ንመስዋእቲ ድሕር ዘይብልን ህዝቢ እዩ። ኣብቲ ዝሓለፈ ናይ ሰላሳ ዓመታት ቃልሲ ንናጽነት እቲ ጉዕዞ ልሙጽ ኣይነበረን፡ እቲ ጥምጥም ኣንጻር ገዛእቲ ሓይልታትን ዓንገልቶምን ጥራይ ኣይነበረን። እቲ ዝኸፍአን ዝመረረን ኣንጻር መድሓርሓርትን ከዳዓትን ደቂ ሃገር እዩ ኔሩ። እዚ እቲ ንቓልስን ስቓይን ህዝቢ ኤርትራ ክናዋሕ ካብ ዝገበሩ ጠንቅታት እቲ ዝዓበየ እዩ ኔሩ እንተተባህለ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ኣይኮነን።
ኣብ ሜዳ ኤርትራ እቲ ዝመረረን ንህዝቢ ዘጕሃዮን ዘቕሓሮን ውግእ ሕድሕድ እዩ ። እቲምንታይሲ ጸላኢ ኣብ ቅድሜና ንምጥፋእና ማእለያ ዘይብሉ ኣጽዋርን ሽሾ ሰራዊትን ሒዙ እናተሃንደደ እንከሎ ነንሓድሕድና ክንቃተል ረብሓ ጸላኢ ብምዃኑ። እዚ ንልዕሊ ዓሰርተ ዓመት ዝቐጸለ ሓድሕዳዊ ምትህርራም መወዳእትኡ ኣብ ዝለዓለ ጥርዙ በጺሑ እቲ ሓደ ካብ ሜዳ ኤርትራ ተሓግሒጉ ከም ዝወጽእ ተጌሩ።
እቲ ሜዳ ኤርትራ ገዲፉ ንሱዳን ዝኣተወ ውድብ ብሰንኪ ዝነበረ ድሑር መሪሕነትን ሰዓብቶምን እንተዘይ ኮይኑ ፡ እቲ ሓፋሽ ተጋዳላይ ንቃልሲ ንሜዳ ዝወጸ ንረብሓ ዘይኮነስ ህይወቱ ከፊሉ ሃገር ነጻ ንምውጻእ ብምንባሩ ገሊኦም ንሜዳ ክምለሱ እንከለዉ እቶም ዘይተመልሱ ከኣ ኣብቲ ዝኣተዉዎ ሃገር ኣብ ጎድኒ ህዝቦም ኮይኖም ንሰውርኦም ንምሕብሓብ ዝከኣሎም ዘበለ ኩሉ ጌሮምም።
ገለ ምሽሙሻት ኣቐበልቲ ማይን ተሰከምቲ ናውቲ ቡንን ዝነበሩን ረብሕኦም ዝጎዶሎም ከዳዓትን ግን ኣብ ስደት ህይወቶም ምሉእ ኣንጻር ውድብ ህ.ግ. ድሕሪ ነጻነት ውን ኣንጻር ነጻነት ኣብ ምቅላስ ኣሕሊፎሞን የሕልፉን ኣለዉ ።
ውድብ ህዝባዊ ግንባር ሃገር ነጻ ምስ ኣውጸአ ኣይኮነንዶ ንኸዳዓት ደቂ ሃገርሲ ይትረፍ ነቶም ዝተማረኹ ወተሃደራት ጸላኢ ውን ከይተረፈ ምሕረት ጌሩ ንዓዶም ኣፋንይዎም እዩ ። ህ.ግ. ነቶም ከዳዓት ደቂ ሃገር ዝሓለፈ ሓሊፉ እዩ፡ ብሕጂ ንህዝብኹም ብሰናይ ተግባር ክሓሱ እዩ ዝበለ ። ወዲ ድሙ ነይገድፍ ግብረ እሙ ከም ዝበሃል እዞም ከዳዓት ንህዝብና ክኽሕስዎ ዘይኮነስ ብውሽጢ ውሽጢ ምስ ጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ ኮይኖም ንጥፍኣቱ እዮም ዝንቀሳቐሱ ዘለዉ።
እዞም ከዳዓት ወያነ ንኤርትራ ንምውሓጥ ወራር ኣብ ዝጀመረትሉ እዋን፡ ኣብ ደገ ኣብ ትሕቲ ጥላም ሳእኒ ወያነ ተምበርከኹ ። ሕሉፍ ሓሊፎም መቐለ ጎንደር ኣዲስ ኣበባ ዞኽዞኽ ክብሉ ጀመሩ።ኣንቱም ከዳዓት ናይ እንግድዓ ቍስሊ ነቲ ዝሓለፈ እከይ ተግባራትኩም መዓስ ረሲዕናዮ ! ሎሚ ውን ከምቲ ኣብ ግዜ ቃልሲ ንናጽነት ዝተባህለ ፡ ቀዳማይ ጸላኢ መታን ክንኣሊ ክሓዊ ኣለዎ ናይ እንግድዓና ቍስሊ ዝተባህለ ሎሚ ውን ተጻብኦ ኩሎም ጸላእትና መታን ሓንሳብን ንሓዋሩን ክንኣሊ ክጠፍኡ ኣለዎም ከዳዓት ደቂ ሃገር ናይ እንግድዓ ቍስሊ ።
ወራሪ ሰራዊት ወያነ ብሓዊ ጀጋኑና ተሎቝሚጾም ዕላምኦም ፈሺሉ ምስ ተሳዕሩ ፡ እታ ጭፍራ ገና ካብ ጌጋኣ ኣይተማህረትን ነቲ እከይ ተግባራታ ከኣ ገና ትቕጽሎ ኣላ ። እዞም ከዳዓት ደቂ ሃገር ከኣ ነቲ ዕላማን ባህግን ወያነ ንምዕዋት ብዝተፈላለየ መንገድታት ይሰርሑ ኣለዉ ። ወይለኹም ከዳዓት ደቂ ሃገር ነጻነት ኤርትራ ንምጥፋእ ትቃለሱ ዘለኹም !
እዞም ዕሱባት እቲ መርማሪ ኮሚሽን ዝበሃል ንመንግስቲ ኤርትራ ንምክፋእ ተልእኾኡ ንምፍጻም ኣብ ዝንቀሳቐሰለን ሃገራት እቶም ቀንዲ ተዋሳእትን ወሃብቲ ናይ ሓሶት ጸለመን እዞም ወይጦታት እዮም ። እዚ እከይ ተግባራቶም ኣብ ቅድሚ ዓይንና ብዕልን ብጋህድን ንመንግስቲ ኤርትራን ንሓይልታት ምክልኻሉን ከጸልሙ ይውዕሉ ኣለዉ ። እንታይ ዓይነት ጸለመ ?
(1) ዑቕባ ንዝሓታ ደቀንስትዮ ብሓለፍቲ መንግስቲ ይዕመጻ ከም ዝነበራ
(2) ንትሕቲ ዕድመ መንእሰያት ግዱድ ዕስክርናን ነጻ ጉልበትን
(3) ንልዕሊ ዕድመ ግዱድ ዕስክርናን ነጻ ጉልበትን ማእሰርትን መግረፍትን ስቓይን ዝብል ገለ ካብ ብዙሓት እዮም ።
ጸለመ ኣበይ ኢልና ክንሓትት ንኽእል ንኸውን፡ እቲ መልሱ ኣብ ኣብያተ ፍርድን፡ ኣብያተ ጽሕፈት ጉዳይ ስደተኛታትን ካልኦት መንግስታዊ ኣብያተ ጽሕፈትን እዮም።
እዞም ከዳዓት ነኸስቲ ጡብ ኣዲኦም ክሳብ ሎሚ ከካይድዎ ዝጸንሑ ናይ ምክፋኣ ጸለመ እናፈሸሎም ምስ ከደ ሎሚ ከኣ ሓድሽ ግን ስጉምቲ ከይከደ ዝፈሽል ጸለመ የካይዱ ኣለዉ። እዚ ጸለመ እዚ ድማ ኣብ ኣውራጃውን ቀቢላውን ዝተመስረት ኮይኑ፡ እቲ ዝብልዎ
ኣብ ስልጣን ዘለዉ ደቂ ሓደ ኣውራጃ ጥራይ እዮም ፡ እዞም ዝስደዱ ዘለዉ መብዝሕትኦም ደቂ እተን ካልኦት ኣውራጃታት ብምዃኖም ስቓይን መከራን መግረፍትን ከም ዝወርዶም ይዛረቡ ።
እዞም ኣብቲ ሰራዊት ሓላፍነት ዘለዎምን ኣብ ልዕሊ እቲ ሰራዊት መግረፍትን ስቓይን ዘውርዱ ዘለዉን መብዝሕትኦም ደቂ ሓደ ኣውራጃ እዮም እናበሉ ጸለመኦምን ሓሶቶምን ክዝርግሑ ይርከቡ። ነዞም ክንደይ ሽግርን መከራን ሓሊፎም ምድሪ ኤውሮጳ ዝኣተዉ ኣባል ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ንዝነበሩ ፡ ካብ ኣውራጃውን ወገናውነትን ተበጊሶም ፡ እዚኣቶም ኣባል ሰራዊት ኤርትራ ዝነበሩን ሓላፍነት ዝነበሮምን ንሰራዊት ዝቕጥቅጡን ዘሳቕዩን ዝነበሩ እዮም እናበሉ ናይ ዑቕባ ሕቶኦም ክንጸግን ናብ ኣብያተ ማእሰርቲ ንኽዳጎኑን ብገበን ክሕተቱን ላዕልን ታሕትን ኣብ ምባል ይርከቡ ኣለዉ ።
እዚ ከይኣክል ነቶም ኣጋይሽ ኮሓልቲ ተመሲለን ኣንቆርቲ ከም ዝበሃል ሓለይትን ተርጎምትን ተመሲሎም ነቲ ህዝቢ ብኣውራጃ እናገማምዑ ናብ ዘይተደልየ ኣንፈት ንኸምርሑን ነቲ እከይ ተግባራቶም መማልእቲ ክኾንዎም ክጓየዩ ይውዕሉ ኣለዉ ። እዚ እከይ ተግባራቶም ንመራጎዲ ናይቶም መርማሪት ኮምሽንን ሰብኣዊ መሰል ተጣበቕትን እዩ ።
እዚኦም ንኣስታት ሰላሳ ዓመታት እከይ ተግባራቶም ክቕጽሉ ዘተባብዖም ብመጀመርያ ናትና ናይቶም ኣብ ጥቕኦም ዘለና ሃገረይ በሃልቲ ድኽመት እዩ ። ንምንታይ ንደክም? ንምንታይከ ነዞም ከዳዓት ነኸስቲ ጡብ ኣዲኦም ክሳብ ክንድዚ ክሻድኑ ዕድል ንህብ ! ኣሕዋትን ኣሓትን ጀጋኑና ንግዳማውያን ይኹኑ ንውሽጣውያን ጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ ፈሪሖምን ተምበርኪኾምን ኣይፈልጡን ፡ ንኹሎም ብሓደ ስዒሮም እዮም ሃገር ኣምጺኦም ።
ንሕና ውን እኮ ነዞም ከዳዓት ክሳብ ክንድዚ ዕድል ክንህብ እንከሎና የሕትተና እዩ ! ንሕና ኣምባሳደራት ናይ ሃገርና ኢና ክንብል እንተ ደኣ ኮይንና ኣብ ግብሪ ከነመስክር ኣለና ! ከዳዓት ከም ብተይ ኣብ ቅድሚ ዓይንና ከሽካዕልሉ እንተኽኢሎም ንሕና ሞይትና ኣለና ማለት እዩ።
ኣብ ግዜ ቃልሲ ንናጽነት ዓው ኢሎም ኣንጻር ህ.ግ. ክዛረቡስ ይትረፍ ኣብ ቅድሜና ብትሕቲ መልሓሶም ውን ይዛረቡ ኣይነበሩን ፡፡ ሎሚ ደኣ መሓልፎ ኣብ ነጻን ሕብንትን ኵርዕትን ኤርትራ ኣብ ቅድሜና ኣፎም መሊኦም ኣንጻር መንግስትናን ህዝብናን ዝዛረቡ ፡ እንታይ ስለ ዝኾንና እዩ? ጸላእትናን ዓንገልቶምን ዘየፍርሑና እዞም ረጊጾም ኮማደረ ዘየንትዑ ወይጦታት ብኸመይ ኣብ ቅድሜና ኣፎም ከፊቶም ኣንጻርና ይዛረቡ?
ኣይፋልናን ግዜ ክወሃቦ ንዘይብሉ ጉዳይ ግዜ ኣይንሃቦ ! ጽባሕ ዝውሕጠና ሓይሊ ወይ ውን ንመጋበርያ ጸላኢ ዝኾኑ ወይጦታት ኣብ ቅድሜና ክዓብዩ ኮፍ ኢልና ኣይንርኣዮም ።
ዘለኣለማዊ ዝኽርን ክብርን ንሰማእታትና !
ክብርን ሞገስን ንሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ !
ወትሩ ዓወት ንሓፋሽ !!!


text:
ህዝቢ ኤርትራ፡ ተሰካሚ ዕዳ ህግደፍ ኣይኮነን2021-08-12 19:58:17 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP Editorial Read 706 times
- font size decrease font size increase font size
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ህዝቢ፡ ንኹሉ ሓቚፉ ዝኸይድን ዝጸውርን ከም ባሕሪ ዝምሰል ኣዝዩ ሰፊሕ ጸጋ እዩ። እዚ ተቐዲሑ ዘይውዳእ ሃብታም ጸጋዚ እዩ እቲ ዝለዓለ ምንጪ ኩሉ ትሕዝቶ ሃገር ዝኸውን። ንሃገር ልዑላውነታ፡ ዕቤታን ሰላማን ንምውሓስ ሓላፍነት ዝወስድ’ውን ንሱ ኢዩ። ካብዚ ባሕሪዚ ተተቐዲሖም ዝውደቡ፡ ኣብ ባሕሪ ብዝነብር ዓሳ ዝምሰሉ ፖለቲካዊ፡ ማሕበራዊ ውዳበታት ምፍጣሮም ዝተለምደ እዩ። ይኹን እምበር፡ ከምቲ ህይወት ዓሳ ኣብ ባሕሪ ዝምርኮስ፡ ህይወት እዞም ውዳበታት’ውን ኣብ ህዝቢ ኢዩ ዝምርኮስ። ብኣንጻሩ፡ ንዝምድና ባሕርን ዓሳን ገልቢጦም፡ ንወሳኒ ግደ ህዝቢ ጓስዮም፡ ንግደ ናይቲ ካብ ህዝባዊ ባሕሪ ዝቕዳሕ ሰልፊ ድዩ ውድብ ቅድሚት ሰሪዖም ክዕብልሉ ዝፍትኑ ወገናት ምርኣይ ዘይቅቡል ኢዩ። እዚ ንዝተፈጠርካሉ ህዝቢ ኣድኒንካ፡ ርእሲ ሰልፍኻ ድዩ ውድብካ ከተበርኽ ዝፍተን ኣሰራርዓ ግጉይን ኣብ መወዳእታ ተሰዓርን እዩ። እዚ ግምጥሊሽ ኣሰራርዓን ኣፍራሲ ሳዕቤኑን በዚ ኣብ ሃገርና ኣብ መንጎ ህዝብን ጉጅለ ህግደፍን ዘሎ ብሕማቕ ዓይኒ ዝርእአ ዝምድና ዝምሰል እዩ።
ውድባት ካብ ህዝባዊ ባሕሪ ብዝወጹን ኣብ ዝተወሰነ ዛዕባ ዝረዳድኡን ነቲ ዝተረዳድእሉ ብሓባር ከዕውትዎ ብዝተሰማምዑ ባእታታት ዝምስረት ምትእኽኻብ እዩ። ስለዚ ብዘይካ ናይቶም ኣብቲ ውደባ ዝኣመኑ ባእታታት፣ ናይ ህዝቢ ሕጋዊ ውክልና’ኳ እንተዘየብሎም፡ እቲ ንምዕዋቱ ዝቃለስሉ መትከላት ንድሌትን ባህግን ህዝቢ ዘንጸባርቕ እንተኾይኑ፡ ህዝባዊ ውዳበ ናይ ምዃንን ብህዝቢ ተቐባልነት ናይ ምርካብን ዕድልን ይህልዎም። እዚ እቲ ሓቀኛ መግለጺ ናይ “ውደባ ሓይሊ እዩ” ዝብል ኣምር እዩ። “ንምዕዋቱ እንቃለሰሉ እዚ እዩ” ዝብልዎ ዛዕባ ኣንጻር ህዝባዊ መሰረታዊ ባህጊ ህዝቢ ኣብ ዝኾነሉ ግና ኣብ ርእሲ ዘይህዝባውነቶም መንግዲ ዓወት ዝበሃል እውን የብሎምን። ህዝባዊ ውክልና ከም ዘየብሎም ካብ ዝግለጸሉ ብዙሕ ጉዳያት እቲ ቀንዲ ገላጺ “ንሳቶም ንዝፈጸምዎ ሓጥያት ህዝቢ ኣይሕተትን እዩ” ዝብል መልእኽቲ ዘመሓላልፍ ምዃኑ እዩ።
ኤርትራውያን ነዚ መጐትዚ ብኣብነት ኣሰኒኻ ንምግላጹ ናብ ርሑቕ ተመኩሮ ምኻድ ኣየድልየናን እዩ። ዝጸንሐ ኮነ ዘሎ ዝምድና ህዝቢ ኤርትራን ጉጅለ ህግደፍን ምድህሳስ ጥራይ እኹል እዩ። ድሌት ህዝቢ ኤርትራ፡ ሓርነት፡ ልዕልና ሕጊ፡ ምኽባር መሰረታዊ መሰላት፡ ባዕሉ ዘጽደቖ ዝመሓደረሉ ቅዋምን ፖሊሲታትን፡ ብዲሞክራስያዊ ምርጫ ቆጽሊ ዘውደቐሉ መሪሕነትን ከም ዝደሊ ውሁብ እዩ። ድሌቱ ንምዕዋት ዘይተሓለለ ቃልሲ ዘካይድ ዘሎ እውን ካብዚ ነቒሉ እዩ። ጉጅለ ህግደፍ ክኸዶ ዝጸንሐን ዝቕጽሎ ዘሎን ዘይቅርዑይ መንገዲ ከኣ ምስ ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ፊትንፊት ዝላተም ኣቕጣጫ እዩ። ህግደፍ ነዚ ዘይህዝባዊ ባህርያቱ ሓቢኡ፡ ንገዛእ ርእሱን ምስ ህዝቢ ኤርትራ ከም ናይ ሓደ ቅርሺ ክልተ ገጻት ኣምሲሉ ዝገልጾን ብናይ “ሓደ ህዝቢ ሓደ ልቢ” መዝሙር ዝሕጭጮን ፈጺሙ ተቐባልነት የብሉን ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ዘለዎ ብደዐን ኣሽካዕላልን ዘርኢ እዩ። ኣብ ከምዚ ኩነታት ህግደፍ በብግዜኡ ኣብ ሱዳን፡ ጅቡቲ፡ የመንን ኢትዮጵያን፡ ሎሚ ከኣ ኣብ ትግራይ እናሃለለ ከይዱ ዝፍጽሞ ገበናት፡ ከም ንህዝቢ ኤርትራ እውን ዝምልከቶ ዕዳ ጌርካ ንምግላጽ ዝግበር ፈተነ ዘይርትዓዊ ኣብ ልዕሊ ምዃኑ፡ ንገዛእ ርእስኻ ናይ ጉጅለ ህግደፍ ቂመኛ ኣካይዳ ግዳይ ምዃንካ ዘርኢ እዩ።
ዝምድና ህዝቢ ኤርትራን ጉጅለ ህግደፍን ኣብ ኤርትራዊ ጉዳይ ናይ “ዓይንን ሓመድን” ምዃኑ ኣብ ቅድሚ ኩሉ ብሩህ ስለ ዝኾነ ምዝርዛር ዘድልዮ ኣይኮነን። ከምቲ “ካብ እመት ስድሪ ኣላታ” ዝበሃል ጐረባብትና’ውን ማዕረና ዝርድዎን ንነዊሕ ግዜ ድምጺ ህዝቢ ኤርትራ ኮይኖም ከእውይሉ ዝጸንሑን እዩ። ምኽንያቱ ብህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ክወርድ ዝጸንሐ መወዳድርቲ ዘይብሉ በደል መሊኡ ናብኣቶም እውን ከምዝፈስስ ብሩህ ስለ ዝነበረ። ብዛዕባቲ ኣብ ኢትዮጵያ-ትግራይን ተፈጢሩ ዘሎ፡ ንዞባና እውን ከይለኻኽሞ ዘስግእ ውግእ ከነልዕል እንከለና፡ ጉጅለ ህግደፍ ሓቢሩ እዩ ዝለዓል። እዚ ጉጅለ'ዚ፡ ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ትግራይ ኣብ ዘእተወሉ፡ ገሊኡ ናይ ኣደባባይ ምስጢር ዝኾነ፡ ገሊኡ ከኣ ብመንጐኛ ምጽራይ ዘድልዮ ገበናት ብምፍጻም ዝኽሰስ ዘሎ እዩ። ጉዳያት ምስተጻረየ እዚ ንሰራዊት ኤርትራ ኣብ ዘይጉዳዩ ዝጠበሶ ጉጅለ ብገበናቱ ብሕጊ ክሕተት ናይ ግድን እዩ። ኣብዚ ኩነታት ከምቲ “ወዲ ዓሻስ ክልተሳብ ይውቃዕ” ዝበሃል፡ ህዝቢ ኤርትራ እቲ ኣብ ዘቤታዊ ህይወቱ በቲ ጉጅለ ሓመድ ድፋጫ ክሰትዮ ዝጸንሐ ከይኣኽሎ፡ ህግደፍ ፈቐድኡ ብዝፍጽሞ ገበናት በዓል ዕዳ ኣይከውንን’ዩ።
እዚ ንህዝቢ ኣብ ዘይወዓሎ ገበን ተሓታትን ከፋል ዕዳን ክትገብሮ ናይ ምፍታን ጸገም፡ ኣብ መንጐ ህዝቢ ኤርትራን ህግደፍን ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ መንጐ ህዝቢ ትግራይን ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን ከምኡ እውን ኣብ መንጎ ህዝቢ ኢትዮጵያን ሰልፊ ብልጽግናን ዝረአ ዘሎ ግጉይ ኣቀማምጣ እዩ። ምናልባት ኣብ ኤርትራ ዝገድድ ምስቲ ናይ ህግደፍ ኣብ ኩሉ ጠብሎቕሎቕ ዝብሎ ስለ ዝተሓሓዝ ክኸውን ይኽእል። ኣብ መንጎ ህዝቢ ኤርትራን ህግደፍን ዝኾነ ይኹን ናይ መራሕን ተመራሕን ዝምድና ዝገልጽ ሰነዳዊ ውዕል ዘይምህላዉ እውን ነቲ ጉዳይ ዘጋድዶ እዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ምስ ህግደፍ ዝቆጻጸረሉን ዝተሓታተሉን መስኖ እንተዝህልዎ፡ ቅድሚ ብዛዕባቲ ኣብ ትግራይ ከይዱ ዝፍጽሞ ዘሎ ገበናት፡ ብዛዕባቲ ኣብ ልዕሊኡ ክፍጸም ዝጸንሐ በደል መሓተተን ዓገብ ምበለን። ካብዚ ሓሊፉ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣመጻጽኣኡን ኣፈጻጽማኡን ናይ ዘይፈልጦ ተግባራት ህግደፍ ተሓታትን በዓል ዕዳን ክትገብሮ ምሕላን ፈጺሙ ፍትሓዊ ኣብ ልዕሊ ዘይምዃኑ፡ ናብ መጻኢ ሰላም ዝወስድ እውን ኣይኮነን። ስለዚ እቲ ሓደሓደ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ዝነጥፉ ተጋሩ ብኣዕናዊ ተግባራት ህግደፍ ኣብ ትግራይ ዝወረደ በደልን ግህሰትን፡ ኣብ ልዕሊ ልኡላውነት ኤርትራን ንብረትን ህዝብን ሕነ ምፍዳይ ዝመስል ስጉምቲ ንምውሳድ ዘርእይዎ ትንዕምንዕ፡ ንቐጻሊ ዝምድና ክልቲኡ ህዝብታት ስለ ዘየርብሕ፡ ቅቡል ከምዘይኮነ፡ ከሎ ጌና ከስተውዕልዎ ይግባእ።


text:
ዶክተር ጆሴፍ ሙካባና ኣብ ትካል ሜትሮሎጂ ዓለም ዳይረክተር ኣፍሪካን ዘይማዕበላ ሃገራትን እዮም።ንሶም እታ ኣህጉር ኣብ ቅድመ ግንባር ለውጢ ኩነታት ኣየር እያ ዘላ ይብሉ።እታ ኣህጉር ኣብ ሜትሮሎጂ ዝተዋደደ ኣፍሪካዊ ስትራተጂ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ረቂቕ ስትራተጂ ከምዘውፅአት ይሕብሩ።
ብለውጢ ኩነታት ኣየር እታ ኣዚያ ንሓደጋ ዝተቓልዐት ኣህጉር ኣፍሪካ ምዃና ምስገለፁ ብምስዓብ ’’ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ምዕባለ ካብዘለዋ 48 ሃገራት ዓለም እተን 33 ኣብ ኣፍሪካ ይርከባ’’ኢሎም።ስለዝኾነ ድማ ምስ ኩነታት ለውጢ ኣየር ምትዕርራይ ምግባር ቀዳምነት ኣፍሪካ ክኸውን ኣለዎ ኢሎም።
ኣብ ከባቢታት ፖላር በረድ እናመኸኸ ብራኸ ባሕሪ እናዓበየ ኣናሽቱ ደሴታት እናተውሓጣን ኣብ ወሰናት ማይ ድማ ሓደጋ ይስዕብ ከምዘሎን ወሲኾም ይገልፁ ዶ/ር ጆሴፍ።ኣብ ውሽጢ ዝቕፅሉ 25ን 50ን ዓመታት ኣብ ትሑት ብራኸ ዝርከቡ ወሰናት ማይ ብማይ ክውሓጡ ይኽእሉ እዮም ይብሉ ብምውሳኽ።
ምውሳኽ ብራኸ ባሕርታት ምስ ለውጢ ኩነታት ኣየር ዝተኣሳሰረ ሽግር ብምስዓብ ሕፅረት ዝናብ ብኡ ኣቢሉ ድማ ምግቢ ክጠፍእን ዓፀቦ ክኽሰትን እናገበረ እዩ ኢሎም ዶ/ር ጆሴፍ።ዝርዝሩ የድምፁ።


text:
Radio Erena: 16 August 2017
ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲ ኣብ ርዋንዳ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ይፍጽም ኣሎ።
እቲ ፕረዚደንት ትማሊ 15 ነሓሰ ኣብ ከተማ ኪጋሊ ኣብ ዝኣተወሉ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ደጊሙ ኣብ ምርጫ ዝተዓወተ ፕረዚደንት ካጋመ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ድሙቕ ወትሃደራዊ ኣቐባብላ ጌርሉ።
ብጉዳይ’ቲ ኣብ ከባቢ ናይል እትሃንጾ ዘላ ዲጋ ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ምስሕሓብ እትርከብ ግብጺ፣ ምስተን ናይል ዘዋስነን ሃገራት ብምሽራኽ፣ ነቲ ኣብ ኢንተበ ዝተኸተመ ስምምዕ ናይዘን ሃገራት ንምፍሻሉ ትሰርሕ ከምዘላ ተንተንቲ ይጠቕሱ።
ግብጺ፣ ኣብ ጉዳይ ናይል ንዘለዋ መርገጺ ንምድጋፍ፣ ነዘን ሃገራት ኣብ ወፍርን ንግድን ዘተኮረ ሓያሎ ስምምዓት ተካይድ ከምዘላ’ውን የረድኡ።
ፕረዚደንት ግብጺ ኣብዚ ናይ ርዋንዳ ዑደቱ፣ ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዝካየድ ንግዳዊ ልውውጥ ንምዕባይ’ዩ ዝብል ኣጀንዳ ከምዝተዘተየሉ ካብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ዝተመሓላለፈ ሓበሬታ የገንዝብ።
ሩዋንዳ ዓመታዊ ናይ 30 ሚልዮን ዶላር ዝግመት ሰድድ ናብ ግብጺ ክትልእኽ እንከላ፣ ሰደድ ግብጺ ናብ ሩዋንዳ ድማ 64 ሚልዮን ይበጽሕ።
ግብጺ፣ ምስ ኡጋንዳን ታንዛንያን’ውን ተመሳሳሊ ስምምዓት ኣብ ምክያድ’ያ ትርከብ።
ናይል ዘዋስነን 10ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ኣብ መንጎ’ዚ ንኢትዮጵያን ግብጽን ዘሰሓሕብ ዘሎ ጉዳይ ብዛዕባ ኽሕዝኦ ዝኽእላ መርገጺ ተቐርቒረን ከምዘለዋ’ዩ ዝሕበር።
ግብጺ፣ ኢትዮጵያ ብእትሃንጾ ዘላ ዲጋ፣ ንመጠን ወሓዚ ናይል ኮግድሎ’ዩ ካብ ዝብል ከቢድ ስግኣት፣ ኣብ ጉዳይ ናይል ኣቐዲሙ ዝጸንሐ ንዓኣ ብዝያዳ ዘርብሕ ስምምዕ ብዙሕ ምምሕያሽ ከይተገብረሉ ክቕጽል’ያ እትደሊ።
ኢትዮጵያ ብወገና፣ ንረብሓ ግብጺ ብዘይትንክፍ መንገዲ፣ ነቲ ብከርሲ መሬታ ሰንጢቑ ዝሓልፍ ወሓዚ ኣብ ምምንጫው ናይ ኤልክትሪክ ጸዓት ክትረብሓሉ ብምሕላን፣ ኣብ ኣፍሪቃ ብዕብየቱ ኣብ ቀዳማይ ዝስራዕ ኣስታት 5 ቢልዮን ዶላር ዝተገመተ ዲጋ ኣብ ምህናጽ ትርከብ።
=====================


text:
Radio Erena: 22 June 2018
ኣመሪካ፣ ካብ ኣባልነት ባይቶ ሰብኣዊ መሰላተ ከምዝሰሓበት ኣፍሊጣ።
ቀዋሚት ኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኒኪ ሃለይ ብዛዕባ’ቲ ውሳኔ ኣመልኪታ ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፣ እቲ ባይቶ ፓለቲካዊ ጸግዒ ዝሓዘን ላግጺ ንሰብኣዊ መሰላትን ምንባሩ ጠቂሳ።
ጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ማይክ ፖመዮ ብወገኑ፣ እቲ ባይቶ፣ መሰል ደቂሰብ ናይ ናይ ዝግህሱ መዕቆቢ’ዩ ክብል ነቐኢፍዎ።
ብምግሃስ መሰላት ፍልስጤማውያን ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ብቀጻሊ እትውቀስ እስራኤል ነዚ ናይ ኣመሪካ ውሳኔ ተባዕ ስጉምቲ ክትውብ ደጊፋቶ ኣላ።
ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረስን ላዕለዋይ ኮሚሽነር ናይ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ዘይድ ቢን ራዓድን፣ ኣመሪካ ካብቲ ንመሰል ደቂ ሰብ ክጣበቕ ዝቖመ ኣህጉራዊ ትካል ምስሓባ ዝተሰምዖም ቅሬታ ገሊጾም።
ኣመሪካ፣ ካብቲ ኣብ ጄኔቫ ዝመደብሩ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ትስሕብ ዘላ፣ ስድራቤታቶም ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ ኣመሪካ ንዝኣተዉ ኣስታት 2 ሽሕ ቆልዑን ህጻናትን ንበይኖም ፈልያ ብምእሳራ ኣብ እትንቀፈሉ ዘላ እዋን’ዩ።
ፕረዚደንት ትራምፕ፣ ነዚ ንቆልዑን ህጻናትን ካብ ስድራቤታቶም እናፈለኻ ናይ ምእሳር ሕጊ ትማሊ ክስረዝ እኳ እንተወሰነ፣ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ ኣመሪካ ንዝኣትዉ ስደተኛታት ዜሮ ተጻዋርነት ከምዘለዎ ደጊሙ ገሊጹ።
==========================


text:
እቲ ብተግባር ምስግ ጋር ደቂ ሰብ ተጠርጢሩ ዝድለ ዘሎ መድሃኔ ይሕደጎ መርእድ ዝተባህለ ክኸውን እንከሎ: እቲ ኣብ ሱዳን ተታሒዙ ንፖሊስ ኢጣልያ ዝተመሓላለፈ ውልቀሰብ ግን መድሃኔ ተስፋማርያም በርሀ ከምዝበሃልዩ ተሓቢሩ።
ፈለማ ንድምጺ ኣሜሪካ ቋንቋ ትግርኛ ነዚ ሓበሬታ ዝሃቡ ሓፍቱ ሰገን ተስፋማርያም በርሀን መተዓብይቱ ኣማኑኤል ዛይድን ክኾኑ ኸለው: ካልእ ካብ ሽወደን በቲ ዘይ-ሕጋዊ ምስግጋር ዝነጥፍ ሰብ ክሳብ ሲናይ ከምዝተሰጋገረ ዝገለጸ ውልቀ-ሰብ ምስሊ እቲ ተታሒዙ ዘሎ ሰብ እቲ ዝድለ ዘሎ ዘስገሮ ከምዘይኮነ ገሊጹ’ሎ።
ብተመሳሳሊ ተሓላቒት ሰብኣዊ መሰላትን ኣብ ጉዳይ ኤርትራዊያን ስደተኛታት ትነጥፍ ሜሮን እስቲፋኖስ ምስ ድምጺ ኣሜሪካ ቋንቋ እንግሊዝ ዘካየደቶ ቃለ-ምልልስ እቲ ብፖሊስ ጣልያን ተታሒዙ ተባሂሉ ብዝተፈላለየ መራኸቢ ብዙሓን ዝተዘርገሐ ምስልን ቪድዮን ምስረአየት ምስቲ ቅድሚ ሕጂ ይድለይ ኣሎ ተባሂሉ ዝተዘርገሐ ምስሊ ከምዘይመሳሰልን እቲ ዝተታሕዘ ሰብ ብጌጋ ምኳኑ ሓቢራ’ላ።
ንሳ ብተወሳኺ ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ሱዳን ኤርትራዊያን ስደተኛታት ትገፍፍን ናብ ኤርትራ ትጥርዝ ከምዝቀነየት ገሊጻ’ላ።
ምሉእ ትሕዝቶ ጸብጻብ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ የካቲት – 15.2018
አቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ……………
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ወዲ ሰብ ብዙኅ መከራ ኺጸግብን, ብ ዓበይቲን ብሊቃነ ካህናትን ብመምህራን ሕግን ኺነዓቅን ኺቕተልን ብሣልሰይቲ መዓልቲ ኪትንሥእን ግድን እዩ” ድማ በሎም። ኢየሱስ ንኩሎም ከምዚ በሎም፦ “ ዝኾነ ሰብ ድድኅረይ ኪስዕብ ዚደሊ ገዛእ ርእሱ ይኽሓድ፥ መዓልቲ መዓልቲውን ምስቀሉ ተሰኪሙ ይስዓበኒ። ምኽንያቱ እቲ ንነፍሱ ኼድኅና ዚደሊ ኼጥፍአ እዩ፤ እቲ ንነፍሱ ምእንታይ ዜጥፍአ ግና ኼድኅና ኢዩ። ሰብከ ንብዘላ ዓለም ረቢሑስ ንነፍሱ እንተ ጎድአ ወይ እንተ አጥፈአ እንታይ ይጠቕሞ፧
አብዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ መድኅኒና ኢየሱስ ክርስቶስ “ ወዲ ሰብ ብዙኅ መከራ ኺጸግብን፥ ዓበይቲን ብሊቃነ ካህናትን ብመምህራን ሕግን ኺነዓቅን ኺቕተልን ብሣልሰይቲ መዓልቲ ኪትንሥእን ግድን እዩ” እናበለ ናይ መጻኢ ሕይወቱ ንሰማዕቱ የዘንቱ፡፡ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ እዚ ኩሉ መከራ ክበጽሖ ዘለዎ ብሰሪ ኃጢአትናን አበሳናን ምኻኑ ቃል አምላኽ ይምህረና። ሎሚ በዚ ግዜ ሕማማት እዚ ነዚ ሓቂ እዚ ክነስተንትን ኢና ንጽዋዕ ዘለና፡፡ እግዚአብሔር አምላኽና ስጋብ ክንደይ ከምዘፍቀረና ክነስተንትን። ቀጺሉ “ ዝኾነ ሰብ ድድኅረይ ኪስዕብ ዚደሊ ገዛእ ርእሱ ይኽሓድ፥ መዓልቲ መዓልቲውን ምስቀሉ ተሸኪሙ ይስዓበኒ። እናበለ ንነፍሲ ወከፍና ነቶም አብ መዓልታዊ ሕይወትና ብሓቂ ንዑዑ ክንስዕብ እንደሊ መስቀልና ክንስከም ከምዘለና አቀዲሙ ይሕብረና።
ገዛእ ርእስኻ ምኽሓድ እንታይ ማለት ኢዩ፧ ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን እታ ንሕና አብዚ ዓለም እዚ ምስ ኩሉ ኃጢትና፡ ድኻምና፡ አንነትና፡ ተሰቐልናያ ዘለና ባቡር – ናብ ሞት እትወስድ ባቡር ኢያ። ስለዚ ክርስቶስ ሎሚ ርእስና ክንክሕድ ክሓተና ከሎ “ ካብዛ ባቡር እዚአ ወሪድና ናብታ ናብ ሞት ዘይኮነ ናብ ሕይወት እትወስድ ባቡር ክንስቀል ኢዩ ዝሓተና ዘሎ። እታ ናብ ሕይወት እትወስድ ባቡር ከአ እምነትና፡ ጉዑዞ ፍቕሪ፡ ትሕትና፡ ተአዝዞ ኢያ።
ክርስቶስ እቲ ዝኾናዮ ክንክሕድ አይሓተናን ኢዩ። ምኽንያቱ ንሕና ብአምሳል አምላኽ ዝተፈጠረና ሕሩያት ፍጡራቱ ኢና። ነቲ እግዚአብሔር ጽቡቕ ገሩ ዝፈጠሮ ሕይወትና፡ ስጋና ነብስና፡ አይኮናን ክንክሕድ ንሕተት ዘለና እንታይ ደአ ነቲ አብ ጉዑዞና ብናጽነትና ዝፈጠርናዮ ወይ ዘባለሸናዮ ሕይወትና፡ ነቲ መልክዕ እግዚአብሔር ሒዙ ዝተፈጥረ ምስልና ዘባላሹ ዘርስሕ ኩሉ ክንክሕድ ይዕድመና። ነቲ አንነትና ክንክሕድ ነቲ ስጋብ ሞት ዝተአዘዘ አምላኽና ክንስዕብ ኢና ንሕተት፡
ገዛእ ርእስኻ ምኽሓድ ንሓጎስ፡ ንደስታ፡ ንመንግስተ አምላኽ ንምውራስ ኢዩ። እቲ ንነፍሱ ምእንታይ ዜጥፍአ ግና ኼድኅና ኢዩ። ክልተ ሰባት ይፋቐሩ። ግና ካብ ዝተፈላለየ ሕብረተሰብ ዝመጹ፤ ዝተፈላለየ ቃንቃ ዝዛረቡ እንተኾኑ። እዞም ሰባት እዚአቶም እቲ ፍቕሮም ነባሪ ንኽኸውን ንኽዓብን፡ ፍረ ንኽህብን ሓዲኦም ሓደ ቃንቃ ናይቲ ሓደ ክመሃር አለዎ። እንተዘይኮነ እቲ ፍቕሮም ቀጻልነት ይስእን።
አብ መንጎናን አብ መንጎ እግዚአብሔር አምላኽና ዘሎ ርክብ ከአ ልክዕ ከምኡ ኢዩ ክኸውን ዘለዎ። ንሕና ቃንቃ ስጋ ንዛረብ – ንሱ ናይ ቃንቃ መንፈስ። ንሱ ቃንቃ ፍቅሪ ክዛረብ – ንሕና ቃንቃ ትዕቢት ትምምክሕቲ ንዛረብ። ገዛእ ርእስኻ ምኽሓድ ማለት እምበአር ከምቲ ዝድለ ምስ እግዚአብሔር አምላኽና ንምርኻብን ምስኡ ሕብረት ንምምስራትን ቃንቃኡ ክንመሃር የዲሊ። ካብ አንነትካ ነጻ ኮይናካ ብትሕትና አብ ቅድሚ አምላኽን ሰብን ምምላስ ማለት የድሊ። ስለዚ ምእንቲ ፍቕሪ ክርስቶስ ኢልና ርእስና ክንክሕድ አሰሩ ወይ መንገዱ ክንስዕብ የድሊየና። ክርስቶስ እምበአር ብፍላይ በዚ ሕማማት ግዜ ገዛእ ርእስና ብምኽሓድ መስቀልና ተሰኪምና ክንስዕቦ ይሓተና አሎ።
ኢየሱስ ክንክተሎ ምስኡ ሕብረት ንክህልወና ፡ እቲ ንሱ ዘዳለወላ መንግስቲ ንኽንወርስ፡ መዓልቲ መ ዓልቲ መስቀልና ክንጸውር የድሊየና። ነቲ ናቱ መገዲ ኽንክተል ይግበአና። ስለዚ እቲ ሓቀኛ ሓዋሪያ መስቀሉ ንምስካም አይፈርህን። ከምይ ሕጊ ብምሉኡ አብቲ” ንብጻይካ ከም ነፍስኻ አፍቅር” ዝብል ትእዛዝ ተጠቕሊሉ አሎ። እቲ መስቀል መስቀሉ ዝጸውር ከአ እቲ ዘፍቅር ኢዩ። መስቀል እቲ ንዓለም ዘድኃነ ኢዮሞ ንመስቀል ንምስካምን አይንሕፈር። ክርስቶስ ነቲ መስቀል ክሽከም ብፍቃዱ ዝተሰከሞ ንሕና ንኽንድሕን ንሕና ሕይወት ንኽንረክብ ኢዩ። ዝለዚ ከም ክርስቲያን ተኸተልቲ ክርስቶስ ምእንቲ ፍቅሪ ክርስቶስ ኢልና መስቀልና ክንጸውር ንዕድም አለና። መስቀል ምስ እንሽከም ክርስቶስ ምንጪ ሕይወትና ክኸውን ኢዩ። ንኽርስቶስ ስቃይ መስቀል ተልእኾ ሕይወቱ ኢዩ ነሩ እሞ ንሕናውን ተልእኮ ሕይወትና ንግበሮ።


text:
Eda
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 11 12 2020
ኤዳ ኮሙን ኣብ ምዕራብ ቬርምላንድ ኣብ ሰሓቢ ቦታ ተደዅና ትርከብ። እዛ ኮሙን ኣብ ድሕሪ ናይ ኖርወይን ሽወደንን ዶብ ትርከብ፣ እዚ ካልእ ከይጸብጸብካ ከም ኣብ ዶብ ዘሎ ኣዚዩ ምዕቡል ንግዲ ብኣወንታ ነዚ ዞባ ጸልይዎ እዩ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ8,572
ስፍሓት መሬት895 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Arvika 31 ኪሜ
- Karlstad 103 ኪሜ
- Oslo 124 ኪሜ
ናይ ኣርቪካን ኦርየንግን ኮሙናት እተን ዝዳወባና ናይ ሽወደን ኮሙናት ኮይነን፡ ብምዕራብ ድማ ምስ ኖርወይ ኢና ንዳወብ። ኤዳ ኮሙን ብምምሕዳራት ኤዳ፡ ዬርንስኩግ፡ ሾላን ሺሊንግማርክን ዝቖመት ኮይና ዳርጋ 8 500 ብዝሒ ህዝቢ ኣለዋ። ቻርሎተንበርግ እታ ዝዓበየት ቦታ ኣብዚ ኮሙን እያ። ኮፖምን ኦሞትፎሽን ካልኦት ከተማታት እየን።
መንበሪ-ገዛ
ኣብዚ ኣብ ገለ ካብተን ከተማታት ወይ ገጠራት ኣብ ኣፓርትማ ወይ ኣብ ቪላ ንኽትቅመጥ ክትመርጽ ትኽእል ኢኻ። እታ ብኮሙን ትውነን ትካል ኤዳ ቡስታድስ ኣበ ምስ 836 ኣፓርትማታት ኣብ ብምልኡ እዚ ኮሙን እታ ዝዓበየት ኣባይቲ ተመሓድር ትካል እያ። ኣብ ኤዳ ብዙሓት ብሕታውያን ኣካረይቲ ኣባይቲ እውን ኣለዉ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ'ዚ ከተማ'ዚ፡ ብርክት ዝበሉ ተዛረብቲ ካልኦት ቋንቋታት ዝኾኑ ነባሮ ይርከቡ። ንተወሳኺ ሓበሬታ፡ ንክፍሊ ምቕባል ሓደስቲ ስደተኛታት ትወከሱ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ ኤዳ ኮሙን ቁሩብ ልዕሊ 150 ንጥፋት ማሕበራት ኣለዋ። ኣብዚ ናይ ቈልዑን መንእሰያትን ማሕበራት፡ ቀረብ ናይ ኣዳራሻት ዘለወን ማሕበራት፡ ናይ ባህሊ ማሕበራት፡ ትምህርታውያን ማሕበራት፡ ማሕበራት ጥሮተኛታትን ካልኦት ከም ናይ ዓዲ ጋንታትትን ዝኣመሰላ ካልኦትን ኣለዋ። ከምኡ'ውን ንኣብነት ኵዑሶ እግሪ፡ ቃርሳ በረድን ፒንግፖንግን ትጻወተለን፡ ብመንሻታተሒ በረድ ምኻድ ወይ ናይ ተኵሲ ስፖርት ትለማመደለን ብዙሓት ዝተፈላለያ ማሕበራት ኣለዋ። እተን ዝተፈላለያ ሰበኻታት ቤተ ክርስትያን ኣብ ብዙሕ ቦታታት ናይዚ ኮሙን ማሕበራት እውን ኣለወን።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ቤት ጽሕፈት ዜጋታትን (Medborgarkontoret) ቤት ጽሕፈት ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ኣብ ሻርሎተንበርግ ይርከብ። ከምኡ'ውን ኣብኡ ናይ ኤዳ ቡስታድስ ኣበ ቤት ጽሕፈቶም ኣሎ። ቤት ጽሕፈት ቅበላ ስደተኛታትን ትምህርቲ ሽወደንኛ ንወጻእተኛታትን (sfi) ኣብ ኦሞትፎሽ ይርከቡ። ኣብቲ ኣብ ኦሞትፎሽ ዝርከብ ብቀይሕ መስቀል ዝመሓደር ኩፓን ካልኣይ ኢድ ዝጠዓመ ኣቁሑት (ሰከንድ ሃንድ) ክትገዝእ ትኽእል ኢኻ። ቤት ንባብ፡ ባንክ፡ ናይ ስፖርት ቦታታትን ዱኳናት ምግብን ኣብ ኵለን ናይዛ ኮሙን ሰለስተ ከተማታት፣ ሻርሎተንበርይ፡ ኮፖምን ኦሞትፎሽን ኣሎ።
ኣብ መእተዊ ናይ ሻርሎተንበርይ ሓደ ማእከል ዕዳጋን ሓደ ኣደባባይ ዕዳጋን ኣሎ። ከምኡ'ውን ኣብዚ ሓደ ናይ ኣትለቲክስን ናይ ስፖርት ተዅስን ኣዳራሽ ኣሎ። ኣብ ቫልፍየለት ኣብ እዋን ሓጋይ ናይ ነዊሕ ጕዕዞ ሸርተቴን ስላሎምን ክትሸራተት ትኽእል ኢኻ። ኣብ ኑረሱንድ ሓደ 18-ጉድጓድ ዘለዎ በቲ ጽቡቕ ባሕሪ ሁግን ዝተኸበ ናይ ጎልፍ ሜዳ ኣሎ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ኤዳ ኮሙን ንደቂ 1-5 ዓመት ዕድሚኦም ቈልዑ (ወይ ክሳብ እቲ ቈልዓ ቅድመ-ትምህርቲ ወይ ትምህርቲ ዝጅምር) ዝኾና ብዙሓት መውዓሊ ህጻናትን ስድራ ቤታዊ ክንክን ህጻናትን ኣለዋ። ኣብ ሻርሎተንበርይ ዘሎ ማእከል ስድራ ቤታት ካብ 0-6 ዓመት ቈልዑ ንዘለዎም ወለዲ ወይ ወለዲ ንሙኳን ዝጽበዩ ንዘለዉ ከም ወለዲ መጠን ንኻልኦት ቈልዑ ዘለዎም ወለዲ ክረኽብሉ ዝኽእሉ መራኸቢ ቦታ እዩ። ማእከል ስድራ ቤታት "ፋምነን" ኣብ መንጎ ማእከል ክንክን ጥዕና ነፍሰ ጾራትን ሓራሳትን፡ ማእከል ክንክን ጥዕና ቈልዑ፡ ክፉት መውዓሊ ህጻናትን ቤት ጽሕፈት መሕበራዊ ኣገልግሎትን ብምትሕብባር ዝነጥፍ እዩ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ሻርሎተንበርይ፡ ኦሞትፎሽ፡ ኮፖም፡ ኣዶልፍስፎሽን ሺሊንግማርክን መባእታዊ ኣብያተ ትምህርቲ ኣለዋ። ኣብቲ ኣብ ሻርሎተንበርይ ዝርከብ ጉናርስብይስኮላን፡ ከምኡ'ውን ኣብ ኮፖም ዘሎ ህየርነስኮላን ናይ ማእከላይ ደረጃ ትምህርቲ ኣሎ። ምስተን መባእታዊ ኣብያተ ትምህርቲ ዝተተሓሓዘ ነቶም ናይ ተምሃሮ ሓልዮት ዘድልዮም ቈልዑ ናይ ናጻ ግዜ መጽንሒ (fritidshem) ኣሎ። ከም'ውን ኣብዚ ኮሙን ሒደት ናይ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርቲ ኣለዋ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ኤዳ ዘሎ ትምህርቲ ንኣባጽሕ፡ ብኤስኤፍኢ-ሽወደንኛ ንወጻእተኛታት፡ ክልተ ናይ ሞያ ትምህርትታትን ሓደ መባእታውን ናይ ካልኣይ ደረጃ ናይ ኣባጽሕ ትምህርትን ዝቖመ እዩ። ከም ሓድሽ መጻኢ ነቲ መብዛሕትኡ ግዜ ብምትሕብባር ምስ ሽወደንኛ ንወጻእተኛታት ዝፍጸም ልልይ ሕብረተሰብ ንኽትምሃር እውን መሰል ኣለካ።
ኣገልጎት ጥዕና
ምኽሪ ወይ ሕክምና ከድልየካ ከሎ ምስ ኤዳ ማእከል ክንክን ጥዕና ርክብ ግበር።
ኣብቲ ኣብ ሻርሎተንበርግ ዝርከብ ማእከል ስድራ ቤታት፡ ማእከል ክንክን ጥዕና ነፍሰ ጾራትን ሓራሳትን፡ ከምኡ'ውን ማእከል ክንክን ጥዕና ቈልዑ ኣሎ። ኣብ እዋን ምሸት ወይ ቀዳመ-ሰንበት ወይ በዓላት፡ ህጹጽ ሕክምና ምስ ዘድልየካ ምስቲ ካብ ኦሞትፎርሽ ናይ 20 ኪሎመተር ርሕቀት ዝርከብ ናይ ኣርቪካ ሆስፒታል ክሊንክ ህጹጽ ረድኤት ርክብ ግበር። ህዝባዊ ክንክን ስኒ ኣብ ኦሞትፎርሽ ኣሎ። ኣብዚ ኮሙን ብሕታውያን ሓካይም ስኒ እውን ኣለዉ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ነንሕድሕድና ክንረዳዳእ ኣገዳሲ ስለ ዝኾነ፡ ከድሊ ከሎ ኣስተርጐምቲ ንጥቀም ኢና። እዚ ኣብ እዋን ርክብ ምስ ስራሕ፡ ቤት ትምህርቲ፡ ምብጻሕ ናብ መንግስታውያን ኣብያተ ጽሕፈትን ኣገልግሎት ሕክምናን ክኸውን ይኽእል እዩ። መብዛሕትኡ ናይ ኣስተርጐምቲ ርክብ ብተሌፎን እዩ ዝፍጸም። ሓደ ዝተቘጽረ ኣስተርጐሚ ምስጢር ናይ ምዕቃብ ግዴታን ኣብቲ ዝርርብ ኵሎም ዝተዛረብዎ ናይ ምቱርጓምን ግዴታ ኣለዎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
እቲ ንኤዳ ኮሙን ቆሪጹ ዝሓልፍ ብሪክስቬግ 61 ዝፍለጥ ጽርግያ ኣብ ናይ ኖርወይ ዶብ ናብ ሪክስቨይ 2 ይሰጋገር። ነዚ ኮሙን ዝቖርጽ፡ ብቬርምላንድ ዚሓሊፍ፡ ንካርልስታድ፡ ኣርቪካ፡ ኦሞትፎርሽን ሓሊፉ ከም መወዳእታ ቅድሚ ናይ ኖርወይ ዶብ ናይ ባቡር መደበር ኣብ ሻርሎተንበርግ መደበር ዘለዎ ማዕረ ማዕረ እዚ ጽርግያ ዝኸይድ ሓደ ሓዲድ ባቡር ኣሎ። ኣብ ምንጎ ስቶኮልም-ኦስሎ ዝርከብ ቦታ፡ ጽቡቕ ናይ መራኸቢ ኵነት ናብ ክልቲኤን መዲና ማለት እዩ።
እቲ ኣብ ቬርምላንድ ብዝርከባ ኮሙናትን ዞባን ዝውነን ቬርምላንድስትራፊክ ሓላፍነት ናይዚ ኣካባቢ ህዝባዊ መጓዓዝያ ኣለዎ። ካብ ኤዳ ናብቲ ኣህጉራዊ መዕርፎ ነፈርቲ ኦስሎ ሉፍትሃቭን (ጋርደሞኤን) ኣስታት 100 ኪሎመተር እዩ። ዳርጋ ኣብ ማዕረ ርሕቀት እቲ ናይ ውሽጢ ሃገር በረራታትን ሓደ ሓደ ናይ ቻርተር በረራታትን ዘለዎ ናይ ካርልስታድ መዕርፎ ነፈርቲ ኣሎ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብዚ ኮሙን ኣስታት 1500 ናይ ስራሕ ቦታታት ኣሎ። ቅርበት ናብ ዶብ ኖርወይ፡ ኣብቲ ዱኳናትን ማእከል ዕዳጋን ዕሙር ንግዲ ይፈጥር። ኣብዚ ከም ፉንዶ ኮምፖነንትስ ኣበ፡ ኖርማ ፕረስሽን ኣበን ኖርዲክ ፓፐር ኦሞትፎርሽ ኣበን ዝኣመሰላ ዓበይቲ ኢንዱስትሪታት ኣለዋ። ኣብ ክንክን ጥዕናን ቤት ትምህርቲን ሓልዮት ቈልዑ እውን ናይ ስራሕ ዕድላት ኣሎ።
እዚ ኮሙን ዓመታዊ ሕጊ፡ ክፍሊ መሸጣን ምሕደራን ዘጠቓልል ናይ ሓድሽ ምብጋስ ዋኒን ትምህርቲ (starta eget-kurs) የዳሉ እዩ። ኣልሚ ፎረታግስፓርትነር ቬርምላንድ ናይ ወጻእተኛ መበቈል ዘለዎምን ኣብ ሽወደን ትካል ከበግሱ ወይ ክገዝኡ ንዝደልዩን መራሕቲ-ዋኒን ናይ ምኽሪ ኣገልግሎት ኣለዎ።


text:
መግለጺ
ሰላማዊ ሰልፊ ኣንጻር መደባት ስርዓት ህግደፍ
ኣውስትራልያ ጥሪ 07/2010
ህላወን ኩነታትን ህዝቢ ኤርትራ ዓመት መጸ እናንቆልቆለን እናኸፈአን ይኸይድ ከምዘሎ ንኩሎ ኤርትራዊ ብሩህ እኳ እንተኾነ፡ ብፍላይ ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ብሰንኪ’ቲ ብዕሉግ ፖሊሲ ህግደፍ ከቢድ ጥምየት፡ ራዕዲ፡ ሕጊ ኣልቦ፡ ዓለምለኻዊ ተነጽሎ፡ ማእሰርቲ፡ ዝኣመሰሉ ሽግራት ደረት ተሳኢንዎም ኣሎ። ህልቂት መንእሰያት ኣብ ምደረበዳታት ሳሕራን ማእከላይ ባሕርን፡ ቃፍላያት ሰደት ናብ ጎረባብቲ ሃገራትን ዝተራኣየሉ ዘስካሕክሕ እዋን እዩ ክባሃል ይኽእል። ነዚ ድማ እዩ መራሒ ህግደፍ ብባጫን ኣሽካዕላልን “ፓሳጆ እዮም ከይዶም ዘለዎ ክምለሱ እዮም” ኢሉ ብጥፍእትን ህልቂትን መንእሰያት ከላግጽ ዝወረሐ። እዚ ዘሕዝን ህልቂት’ዚ ንነብሲ ወከፍ ዜጋ ዝትንክፍ ክንሱ፡ ገለ ብደዎም ዝለመሱ ሰዓብቲ ህግደፍ ኢና በሃልቲ መንጠሊና ሕፍረት ተጎልቢቦም ክንሶም ጥፋኣትን ህልቂትን አሕዋቶምን ህዝቦምን ምግላጽ ዘሕፍሮም ጉዳመኛታት ምህላዎም ከ ምስ ምንታይ ይቑጸር?
ኣብ’ዚ ቅንያት’ዚ ምስ ኩነታት ሃገርና ብዝተእሳሰር ኣገዳሲ ኣርእስቲ ኮይኑ ዘዛርብ ዘሎ ዛዕባ ድማ እቲ ብሕቡራት ሃገራት እብ ልዕሊ’ቲ ሕገ ኣልቦ መሪሕነት ህግደፍ ንጎረባብትን ከባብን ዝህውኽ ናይ ሽበራ ፖሊሲኡ ዝዓግት፡ ምንቅስቃስ ሰበስልጣናቱ ዝድርት፡ ምንቅስቓስ ንብረትን ገንዘብን ህግደፍ ምስ ዓቀይተቶም ዘደስክል፡ ሸመተን መሸጣ ኣጽዋርን ዝኽልክል ውሳነ ሕቡራት ሃገራት፡ ብወገን ህግደፍ ናብ ህዝቢ ኤርትራ ዝቕነዐ እገዳ እዩ ብምባል ከእምን ከንቱ ፈተነታት የካይድ ብምህላዉ እዩ። ህግደፍ ካብ ህዝቢ ንዝጋጥሞ ተነጽሎ መኸተምታ ስልጣኑ ምዃኑ ስለዝፈልጥ ድማ’ዩ ምስ ህለወ ህዝብን ሃገርን ብምትሕሓዝ ኩሉ ናይ ፕሮፓጋንዳ መሳርሕታቱ ናብ’ዚ ኣርእስቲ’ዚ ብምቕናዕ ዎዮ ኣምሰሉ ከማሳስል ዝጽዕር ዘሎ። ሕሉፍ ሃሊፉ ምስቲ ኣብ ሓምሳታት ንኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ብፈደረሽን ዝቖረነ ዉሳነ ሕቡራት ሃገራት ከመሳስሎን ንህዝቢ ኤርትራ ርኣዩለይ ስምዑለይ ይብል ኣሎ። ናይ’ዚ ልዕሊ ፍርቂ ክፍለ ዘመን ፍልልይ ዘለዎ ክልተ ብመንቀሊኡ ይኹን ዕላምኡ ዘይራኸብ ውሳኔታት ክትገልጽ ምፍታን፡ ኣብቲ ናይ ህግደፍ ህውታት ኣቲኻ ንሰማዕን ኣንባብን ግዜ ምጥፋእ ስለዝኾነ ተመራጺ ኮይኑ ኣይተረኽበን። ልዕሊ ኹሉ ድማ ህዝቢ ኤርትራ ንዝሓለፈ ናይ 50ታት ታሪኹን ካብ ድሮ ናጽነት ኣትሒዙ ብመራሒ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ጎረባብትናን ከባቢናን ክግበር ዝጸነሐ ዕንደራን ዕብዳንን ኣዳዕዲዑ ስለዝፈልጥ ኣስተምህሮን መደረን ዘድልዮ’ውን ኣይኮነን።
ኣብ መደምደምታ ኣብዚ ንመበል 8ይ ዓመት ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ማዕረ ማዕረ ጓይሎኦምን ዳንኬረኦምን ዝካየድ ዘሎ ሰለማዊ ሰልፊ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብስንኪ’ቲ አዕናውን ፋሉላው’ን ፖሊስታት ህግደፍ ካብ ዓለም ተነጺሉ ድራር ዕለት ሰኢኑ ይስቐ ብምህላዉ ሓዘናን ሻቕሎትናን ልዕሊዝኾነ እዋን ሰማይ ዓሪጉ ምህላዉ ክንገልጽ ንፈቱ። ብኣንጻሩ ድማ ኣሰቃቒ ኣመራርሓ ህግደፍ መዕጸዊ ንክግበረሉ ኩሉ ዘይመስረታዊ ፍልልያት ተኣልዩ ዝተወሃሃደ ናይ ሓባር ስራሕ ንክካየድ ምስቶም ሰብ ንያት እጃምና ክነበርክት ኣብ ምዕራፉ ክነብጽሖን ሰብሞራልን ትስፍዋትን ምዃና በዚ ኣጋጣሚ ከይገለጽና ክንሓልፍ ኣይንደልን።
ኣዳላዊት ኮሚቴ ሰለማዊ ሰልፊ ኣውስትራልያ
ኤርትራዊ ዲሞክራያዊ ኪዳን ጨ/ ኣውስትራልያ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=197


text:
Radio Erena: 06 October 2019
ብኣንጻር’ቲ ሰበስልጣን ሱዳን ማዕቀብ ክለዓል ዘቕርቡዎ ዘለዉ ጠለብ፣ ዞባ ዳርፉር ገና ዓመጽን ግርጭትን ይምስክር ከምዘሎ ተገሊጹ።
ኣብ ባይቶ ጸጥታ ንማዕቀብ ሱዳን ዝከታተል ጉጅለ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፣ ኣብ ዳርፉር ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ዕጡቓት ሓይልታት፣ ምልሻታትን ሰራዊት መንግስቲን ሓሓሊፉ ግርጭታት ይረአ ከምዘሎ ድሕሪ ምግላጽ፣ ኣብ ልዕሊ ኣብ መዓስከራት ተዓቚቦም ዝርከቡ ተወላዶ ዳርፉር እውን ዝተፈላለየ ግፍዕታት ይወርድ ከምዘሎ ኣብሪሁ።
ድሕሪ ስርዓት ኣልበሽር ምውዳቑ እቲ ግርጭት ዝሃደአ እኳ እንተመሰለ፣ ኣብ መንጎ ዕጡቓት ንሓድሕዶም እውን ውግእ ከምዘየቋረጸ ይግለጽ።
ዕጡቓት ሓይልታት ዳርፉር፣ ሓድሽ መንግስቲ ንምምስራት ንዝቐረበሎም ናይ ሰላም ጻውዒት፣ ምልሻ ጃንጃዊድ ኣብ ስልጣን ክሳብ ዘሎ ነቲ ናይ ሰላም ጻውዒት ክቕበሉዎ ከምዘይኮኑ ኣፍሊጦም እዮም።
ኣብ ደቡብ ሱዳን ክንቀሳቐሱ ዝጸንሑ ዕጡቓት ዳርፉር ብወገኖም፣ ካብ መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ዝረኽቡዎ ዝነበሩ ደገፍ ደው ስለዝበለ፣ ንጥፈታቶም ኣቋሪጾም ከምዘለዉ ይግለጽ።
ሓድሽ መንግስቲ ሱዳን ኣብ ልዕሊ’ታ ሃገር ጸኒዑ ዘሎ ማዕቀብ ክለዓል ተደጋጋሚ ጻውዒታት ከቕርብ ጸኒሑ’ዩ።


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ዕጡቓት ክልል ትግራይ ንሸሞንተ ኣዋርሕ ዘካየዶ ወተሃድራዊ ወፍሪ ሃንደበት ጠጠው ድሕሪ ምባሉ፡ ምስ`ታ ክልል ርክባት ምግባር ኣጸጋሚ ኮይኑ`ሎ። በቲ ሓደ ወገን እቲ ስምምዕ ምቁራጽ ተኹሲ፡ ነቶም ጥምየት ኣንጸላልዩዎም ዘሎ ኣማኢት ኣሸሓት ሰባት ረድኤት ብዘይ ዕንቅፋት ክበጽሖም ዝብል ትካላት ሰብኣዊ ረድኤት ተስፋ ጌረን ኔረን`የን።
ወሃቢ ቓል ሕቡራት ሃገራት ስተፈን ዱጃሪክ፡ ሳዕቤን ህጹጽ ስምምዕ ምቁራጽ ተኹሲ ንጹር ኣይኮነን ይብል::
ንሱ ኣስዒቡ እቲ ምዕዳል ረድኤት ሽሕ`ኳ ብሰንኪ ኩናት ክተዓናቐፍ እንተጸንሐ ንጸጥታ ኣብ ግምት ብምእታው ክንቅጽሎ መደብ ኔሩ`ዩ ይብል።
ምስ ናይ ጸጥታ ብጾትናን ክኢላታት ሎጂስቲክስ ብምምኽኻር ናብ ትግራይ ቀረባት ዝኣትወሉ መሕለፊታት ንድሊ ኣለና ዝበለ ዱጃሪክ፡ ሕጂ ግን ብመሬትን ኣብ ርእሰ-ከተማ ክልል ትግራይ መቐለ ዘሎ መዓርፎ ነፈርትን ተዓጽዩ`ዩ ዘሎ ኢሉ።
ኣህጉራዊ ኮሚቴ ቀይሕ መስቀል`ውን ካብ መቐለ ወጻኢ ዘሎ ምቅስቓሳቱ ንግዚኡ ደሪቱ፡ ነቲ ኩነታት ብቐረባ ይከታተሎ ከምዘሎ ኣፍሊጡ`ሎ።
ምስ`ቶም ኣብ ባይታ ዘለዉ ኣባላት ኣይሲኣርሲ ርክብ ከምዘለዋ ትገልጽ ዞባዊ ወሃቢት ቃል ኣልዮና ሲነንኮ ካብ ናይሮቢ ኣብቲ ኽልል ዘሎ ኩነታት ተኣፋፊ`ዩ- መቐለ ግን ርግኣት ዘለዋ ትመስል ትብል ። ኣስዒባ"ኣብ መቐለ ድኳናት ተኽፊቶም ይርኣዩ እንተኾነ ናይ ኮሚኒኬሽን መርበባት ኮነ ኢንተርነት ዕጹው`ዩ" ዘሎ ትብል ።
ኣስታት 350 ሺሕ ተጋሩ ናብ ጥምየት ገጾም ይጽግዑ ከምዘለዉ ሕቡራት ሃገራት ይገልጽ። በዓልቲ ስልጣን ዩኤስኣይዲ ሳራ ቻርለስ ድማ ንኮንግረስ ቃለ-ምስክርነት ክትህብ ከላ ነቲ ቁጽሪ ናብ ሓደ ሚልየን ተጸግዖ።
ካብ መንጎ ኣብ ትግራይ ዝነብሩ ሽዱሽተ ሚልየን፡ ካብ 3.5 ክሳብ 4.5 ሚልየን ዝኾኑ ህጹጽ ሰብኣዊ ረድኤት ዘድልዮም`ዩ ዝበለት ሳራ ቻርለስ ካብ መንግኦም ካብ 700 ሺሕ ክሳብ 900 ሺሕ ዝኾኑ ድሮ ኣብ ሕማቕ ኩነታት ኣለዉ- ምዕዳል ረድኤት እንተዘየሐይልና፡ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብዚ ዓመት`ዚ ሰፊሕ ጥምየት ክንርኢ ንኽእል ኢና ኢላ።


text:
ሰራዊት ኢትዮጵያ ትማሊ ሶኑይ ናብ’ቲ ኣብ መቐለ ዝርከብ ቤት ጽሕፈቱ ኣትዮም ንመሳርሕ ሳተላይት ቪሳት ከምዘዕነውዎ ትካል ህጻናት ኣድህን ሕቡራት ሃገራት (ዩኒሴፍ) ኣፍሊጡ።
ዩኒሴፍ"ተግባር ወትሃደራት ኢትዮጵያ፣ ንመሰላት፣ ሓለዋ ምርካብን፣ ኣብ ትሕቲ ዓለምለኻዊ ሕጊታት፣ ትካላት ኣብ ስራሕቲ ሰብኣዊ ሓገዛት ኣብ ጥቅሚ ንዝውዕልዎም ኣቁሑት ዘይምትንካፍን ዝብሉ ሕጊታት ዝጣሓሰ’ዩ" ይብል ።
"ቀዳምነት ትካል ህጻናት ሕቡራት ሃገራት (ዩኒሴፍ) ኣብ ትግራይን ኣብ ኢትዮጵያን፣ ኣብ ትግራይ ንዝርከቡ 140 ሽሕ ቆልዑ ሓዊሱ ንኩሎም ዝተቃልዑ ህጻናት ምሕጋዝ እዩ፣ ስለዚ፣ ዒላማ መጥቃዕቲ ክንከውን ኣይነበረናን ንመጻኢ’ውን ክንከውን ኣይግባእን" ይብል።
ዩኒሴፍ ወሲኹ "ኣብ ትግራይ ዝዋስኡ ኩሎም ተዋጋእቲ፣ ንሕጊታት ውግእ ክትግብሩ፣ ንትካላት ሰብኣዊ ሓገዛት ክከላኸልሎምን ይሓትት። ብኣንጻሩ፣ ተዋጋእቲ ሓይልታት፣ ንንብረት ትካላት ረድኤት ክከታተሉን ክወርሱን ኣይግባእን፣ ረድኤት ናብ ዘድልዮም ንምሕላፍ ከሐግዙን ንህጻናት ኩሉ ጊዜ ካብ ሓደጋ ክከላኸሉን" ኣዘኻኺሩ ኣሎ ።


text:
Radio Erena: 13 June 2020
ፕረዚደንት ጂቡቲ እስማዒል ዑመር ገለ፣ ሶማል መሓመድ ዓብዱላሂ ፋርማጆን ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድን፣ ስሉሳዊ ዘተ ንምክያድ ጽባሕ ሰንበት 14 ሰነ ኣብ ጂቡቲ ክራኸቡ’ዮም።
እቶም መራሕቲ፣ ኣብ ዘካይድዎ ዘተ፣ ብዛዕባ ህሉው ኩነታት ቀርኒ ኣፍሪቃን ዝምድና ምስ ኤርትራን ብምትኳር ክዝትዩ ትጽቢት ከምዘሎ ዲፕሎማሰኛታት ኣንፊቶም።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ፣ ንመራሕቲ ኤርትራን ጂቡቲን ንምትዕራቕ ዝወሰዶ ተበግሶ፣ ክዕወት ከምዘይክኣለ ኣቐዲሙ ክዝረብ ጸኒሑ’ዩ።
መራሕቲ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያን ሶማልን ኣብ ኢትዮጵያ ንዝኸተምሉ ስሉሳዊ ዝምድና፣ ፕረዚደንት ጂቡቲ እስማዒል ዑመር ገለ ከምዘይተጸንበሮ ይዝከር።
እቲ ዝካየድ ዘተ ክዕወት እንተኽኢሉ፣ ጂቡቲ ኣካል እቲ ብሰለስቲኤን ሃገራት ዝቖመ ዝምድና ራብዐይቲ ኮይና ክትጽንበሮ’ያ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ፕረዚደንት ጂቡቲ እስማዒል ዑመር ገለ፣ ንፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ዓብዱላሂ ፋርማጆን ፕረዚደንት ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ ሙሰ ቢሒ ዓብዲን ንምቕርራብ ዝዓለመ ፍሉይ ዘተ ወዲቡ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
ኣብቲ ዘተ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ንክሳተፍ ዕድመ ከምዘቕረበሉ’ውን እቲ ፕረዚደንት ኣብ ናይ ትዊተር ሓበሬትኡ ጠቒሱ።
==============


text:
ነባሪ ኤክኸ (Eksjö) ዝኾነ ወዲ 25 ዓመት መንእሰይ ሓበን ብርሃነ ብረቡዕ 23 ታሕሳስ 2020 ሰዓት 3 ወጋሕታ ብኣባላት ፖሊስ ሽወደን ብዝተተኾሰሉ ጥይት ሂወቱ ከምዝሓለፈ ማዕከናት ዜና ሽወደን ሓቢረን።
መንእሰይ ሓበን ብርሃነ ብምኽንያት ሕማም ናይ ኣእምሮ ጭንቀት ሕክምናዊ ክትትል ይገብር ከምዝነበረን ግቡእ መዓልታዊ ሓገዝ ዝረኽበሉ ቦታ ይመላለስ ከምዝነበረን ኣብቲ ቦታ ዝነብሩ ብጾቱ ንኣልኮምፒስ ሚድያ ክፍሊ ትግርኛ ሓቢሮም።
ማዕከናት ዜና ሽወደን ሞት ናይ መንእሰይ ሓበን ኣብ ናይ ስርቂ ፈተነ እንከሎ ዘጋጠመ ምዃኑ ወላ እካ እንተገለጻ ኣብቲ ቦታ ዝነብሩ ወሃብቲ ሓበሬታ ከምዝበለዎ ግን መንእሰይ ሓበን ኣብ ቀጽሪ ናይ ገዝኡ ከሎ ቤትሮ ሴሩ ናይ ስርቂ ፈተነ ይገብር ኣሎ ዝብል ናይ ስልኪ ሓበሬታ ፖሊስ ድሕሪ ምርካቦም ኣብቲ ቦታ መጽዮም ብዝተኮሱሉ ጥይት ሂወቱ ከምዝሓለፈ ገሊጾም።
ነበርቲ እታ ከተማ ዝኾኑ ኤርትራውያን ኣብ ስንባደ ከምዘለዉን እዚ ኣብ መንእሰይ ሓበን ዝወረደ ሓደጋ ኣብ ነፍሲ ወከፍና ክወርድ ዝኽእል ነገር እዩ ብምባል ኣብ ፍርሕን ስግኣትን ከምዘለዎ ገሊጾም። ዝምልከቶም ኣካላት ግቡእ ምርመራ ክገብሩን ሓቀኛ ስእሊ ናቲ ፍጻመ ከቅርቡን ተላብዮም።
ከምዚ ዓይነት ነገራት ንቀጻሊ ንኸየጋጥም ድማ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ርክብ ብምግባር ንምዝርራብ ነበርቲ እታ ከተማ ዝኾኑ ኤርትራውያን ኮሚቴ መስሪቶም ከምዘለውን ክዘራረቡ ድልዋት ምኻኖም ሓቢሮም ኣለው።
እልኮምፒስ ክፍሊ ትግርኛ እዚ ጉዳይ ንዝምልከቶም ኣካላት ብምሕታት ምስቶም ኮሚቴ ናይ ምርኻብ መስርሕ ጀሚርና ከምዘለና እንዳሓበርና ኣብዚ ጉዳይ ሕጋዊ ምኽርን ሓገዝን ንምግባር ዓቅሚ ዘለኩም ሰባት ምስ እዛ ተመስሪታ ዘላ ኮሜቴ ብምርኻብ ሓገዝኩም ከተበርክቱ ንላቦ።


text:
Radio Erena: 28 December 2015
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ጉዳይ ምሻም መበል ሓሙሻይ ፓትርያርክ ኦሮቶዶክሳዊት ቤተ ክርስትያን ኤርትራ ይዝቲ ምህላዉ ተሓቢሩ።
እቲ መንግስቲ ብወኪላቱ ኣቢሉ ምስ ኣባላት ምምሕዳርን ሲኖዶስን እታ ቤተክርስትያን ኣብ ሓባራዊ ምርድዳእ ንምብጻሕ’ዩ ዝጽዕር ዘሎ።
ካብ ሕጊን ስርዓትን እታ ቤተ ክርስትያን ወጻኢ ብዝኾነ ኣገባብ፣ ንመበል ሳልሳይ ፓትርያርክ ኣቡነ እንጠንዮስ ኣብ 2007 ድሕሪ ምእላይ፣ እቲ መንግስቲ ምስ ሓደ ሓደ ኣባላት ምምሕዳርን ሲኖዶስን ብምሽራኽ ንኣቡነ ዲዮስቆሮስ መበል ራብዓይ ፓትርያርክ ክኾኑ ከምዝሸሞም ኣይርሳዕን።
ብሰንኪ’ዚ ከኣ ኦሮቶዶክሳዊት ቤተክርስትያን ኤርትራ ኣብ ክልተ ተገሚዓ ከምእትርከብ ይፍለጥ።
ኣቡነ ዲዮስቆሮስ ኣብ መበል 80 ዓመት ዕድሚኦም ዝሓለፈ ሰሙን ድሕሪ ምዕራፎም፣ መንግስቲ ኤርትራ መበል ሓሙሻይ ፓትርያርክ ኣብ ምሻም ከም ናይ ወትሩ ኢዱ ንምትእትታው ይጽዕር ምህላዉ’ዩ ዝግለጽ።
ኣቡነ ኣንጀሎስ ናይ ብሪጣንያ ዝርከብዎም ሓያሎ ኣቡናት፣ ድሕሪ ዕረፍቲ ኣቡነ ዲዮስቆሮስ ናብ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ኤርትራ ኣብ ዝልእክዎ ዘለዉ ናይ ሓዘን መልእኽታት፣ እቶም ብዘይግን ስርዓትን ካብ መንፈሳዊ ቦትኦም ዝተኣልዩ ኣቡነ እንጠንዮን ናብ ቦትኦም ክምለሱ’ዮም ዝሓቱ ዘለዉ።
ኣብ ግብጺ፣ ከተማ እስክንድርያ እትርከብ ቤት ክርስትያን ኦሮቶዶስ ተዋህዶ ትኹን ካልኦት ኣሓት ቤተክርስትያናት ነቶም ብሕርያ መንግስቲ ዝተሸሞ ኣቡነ ዶዮስቆሮስ ወግዓዊ ተቐባልነት ከይሃብኦም’ዮም ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልዮም።
እተን ኣብያተ ክርስትያን ንኣቡነ እንጠንዮን’የን ከም ወግዓዊ ፓትርያርክ ዝፈልጦኦም።
ካብዚ ብዝነቐለ ከኣ ኣቡነ እንጠንዮስ ናብ ቦትኦም ክምለሱ ደጊመን ጻውዒት የቕርባ ኣለዋ።
88 ዓመት ዝዕድሚኦም ኣቡነ እንጠንዮስ ንምእትታው መንግስቲ ኣብ ጉዳይ እታ ቤት ከርስትያን ብትሪ ዝተቓወሙ ጽኑዕ መንፈሳዊ ኣቦ’ዮም።
ብሰንኩ ከኣ መንግስቲ ካብ ሕግን ስርዓትን ናይታ ቤተክርስትያን ወጻኢ ብዝኾነ ኣገባብ ካብ መፍሳዊ ቦትኦም ብምእላይ ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ከምዝኣትዉ ጌርዎም።
===================


text:
Radio Erena: 04 December 2015
ጅቡቲ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ካብ ዝርከባ ሃገራት ዝለዓለ ኣህጉራዊ ዝምድናታት ዘለዋ ሃገር ምዃና መጽሔት ዠን ኣፍሪክ ሓቢሩ።
ጅቡቲ፣ መራሕቲ ቱርኪ፣ ኢትዮጵያ፣ ጃፓን፣ ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ባንኪ ሙን፣ ጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ፣ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ኣዛዚ ቻይና፣ ሚኒስተር ምክልኻል ፈረንሳ ከተንእግድ እንከላ፣ ፕረዚደንት’ታ ሃገር እስማዒል ዑመር ጉለ ከኣ ኣብ ኣመሪካ፣ ቻይና፣ ፈረንሳ፣ ስዑዲ ዓረብ፣ ቀጠረን ካልኦት ሃገራትን ዑደት ብምክያድ ምስ መራሕተን ዝርርብ ምክያዱ እታ መጽሔት ጠቒሳ።
ኣብ ኣፍሪቃ ካብተን ዝናሳን ዝወሓደ ብዝሒ ህዝቢ ዘለዋን ጅቡቲ ምስተን ብቁጠባን ወትሃደራውን ሓያላትን ጸለወትን ዝብሃላ ሃገራት ዓለም ጥቡቕ ዝምድና ክህልዋ ዝኽኣለ ሳላ’ቲ ዘለዋ ስትራቴጂኣዊ ኣቐማምጣ’ዩ።
ጅቡቲ ምስ ሃገራት ምዕራብን ርሑቕ ምብራቅኝ ዘለዋ ዝምድና ብዝያዳ እናተረረ ክመጽእ እንከሎ፣ ምስታ ጥቡቕ ዝምድና ከምዘለዋ ዝንገረላ ቀጠር ግና ብጉዳይ ኤርትራ ሓርጎጽጎጽ ይርኣዮ ከምዘሎ’ውን እታ ብቋንቋ ፈረንሳ እትሕተም መጽሔት ኣረዲኣ።
ቐጠር ንጉዳይ ኤርትራን ጅቡትን ንምሽምጋል ተበግሶ ካብ ዝወሰደትሉ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ሽዱሽተ ዓመቱ ዝኾነ እወታዊ ውጽኢት ክርከቦ ብዘይምኽኣሉ፣ መንግስቲ ጅቡቲ ኣብቲ ናይ ሽምግልናን ዕርቕን መስርሕ ዝነበሮ እምነት ከምዝማህመነ ፕረዚደንት እስማዒል ጉለ ኣቐዲሙ ምስታ መጽሔት ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ ምግላጹ ኣይርሳዕን።
ጎረቤት ጅቡቲ ዝኾነት ኤርትራ ኣብ ኣፍደገ ቀይሕ ባሕሪ ዝርከብ ስታራቴጂያዊ ቦታ ትውንን ክነሳ፣ ኣብ ኣህጉራዊ ዝምድናታት ኣብ ዝተሓተ ደረጃ’ያ ተሰሪዓ ትርከብ።
ናብ ኤርትራ ዝኣትዉ መራሕቲ ይኹኑ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ናይተን ናይተን ብቁጠባን ወትሃደራውን ጽልዋ ዘለወን ሃገራት ኣብ ርእሲ ዘይምህላዎም፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ’ውን ካብ ዝኾነ ርክባት ተገሊሉ’ዩ ዝርከብ።
እቲ ፕረዚደንት ምስ መራሕቲ ሱዳን፣ ቀጠርን ስዑዲ ዓረብን እንተዘይኮይኑ፣ ኣብዚ ዝሓለፈ ሰለስተ ዓመታት ኣብ ዝምድናታት ኤርትራ ለውጢ ከምጽእ ዝኽእል ኣብ ውስጢ ዓዲ ይኹን ኣብ ወጻኢ ርክባት ከምዘየካየደ ሰነዳት የመልክቱ።
===============================


text:
Radio Erena: 03 March 2021
ኣብ ወደብ ዓሰብ ካብ ዝነበራ መዓስከር ትስሕብ ከምዘላ እትግለጽ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ተወሰኽቲ ወትሃደራውያን መኮንናት ናብ ደሴት ሰኮትራ ናይ የመን ተዋፍር ምህላዋ ተፈሊጡ።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ኣቒዲማ፣ ናብ ሚሊሻታት ዝቐንዐ ተተኮስትን ካልእ ሓገዝን ዝጸዓነት መርከብ፣ ናብታ ደሴት ከምዘጸገዐት ብትዊተር ዝገለጸ ሚኒስተር ዜና የመን ሙክታር ኣል ራቢ፣ ወትሃደራውያን መኮንናታ ተዋፍር ከምዘላ ኣረጋጊጹ።
ኢማራት፣ ናብታ ንህንዳዊ ውቅያኖስን ቀይሕ ባሕርን እተራኸብ ስትራቴጅያዊት ደሴት ሰኮትራ ናይ የመን፣ ኣጽዋርን ወትሃደራውያን መኮንናትን ተዋፍር ዘላ፣ ኣብታ ደሴት ወጥሪ እናዓረገ ኣብ ዝመጽኣሉ ዘሎ እዋን ምዃኑ እቲ ሚኒስተር ኣገንዚቡ።
ይኹን’ምበር እቲ ይዓርግ ኣሎ ዝበሎ ወጥሪ ኣየነጸረን።
ብሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝድገፉን ኣብ ኤርትራ ከምዝሰልጠኑን ዝንገረሎም ሚሊሻታት ደቡብ የመን፣ ንዓደንን ደሴት ሰኮትራን ዘጠቓለለ፣ ርእሰ ምምሕዳር ኣዊጆም ምንባሮም ይዝከር።
እንተኾነ፣ ኣብ ሪያድ ኣብ ስደት ዝርከብ መንግስቲ የመን፣ ብመንጎኝነት ስዑዲ ዓረብ፣ ምስቶም ሚሊሻታት ናይ ልፍንቲ መንግስቲ ከቕውም ብምስምማዑ፣ ንየመን ናብ ክልተ ካብ ምግማዕ ከድሕን ከምዝኸኣለ ተንተንቲ ይገልጹ።
ይኹን’ምበር ከተማ ሰንዓ እትርከቦ ንዝበዝሐ ክፋል የመን ተቖጻጺሩ ዝርከብ ሑቲ ዘይብሉ ስምምዕ፣ ኣብ የመን ሰላም ከረጋግእ ከምዘይክእል እቶም ተንተንቲ የረድኡ።
ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን፣ ካብ 2015 ኣትሒዘን ኣንጻር የመን ዝኸፈትኦ ኵናት፣ ሰለማዊ ህዝቢ ካብ ምህላቕን ምምዝባልን ሓሊፉ ዘምጽኦ ወትሃደራዊ ይኹን ፖለቲካዊ ለውጢ ኣይተራእየን።
=====================


text:
ኣብ ሃገረ ቫቲካን ኣብ ዝርከብ ደንበ ቅዱስ ዳማሶ ሰኑይ ዕለት 6 ግንቦት 2019 ዓ.ም 23 ሓደስቲ ናይ ጳጳሳዊ ስዊዘርላንድ ሓለውቲ ጸጥታ ኣባላት ቃለ ማሕላ ክፍጽሙ ምዃኖም ክንገር እንከሎ፡ ንጐሆ ኣብ ባዚሊካ ቅዱስ ጴጥሮስ ብፁዕ ካዲናል ኮማስትሪ ኣብ ዘዕርግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ክሳተፉ ከምዝኾኑ ልእኽቲ ጋዜጠይና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን በነደታ ካፐሊ ይሕብራ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ኣብ 1527 ዓ.ም. ኣብ ምክልኻል ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ሰማዕት ዝዀኑ ናይ ስዊዘርላንድ ጳጳሳዊ ሓለውቲ ጸጥታ ኣባላት ኣብ ዝዝከሩሉ ዕለት ከምቲ ወትሩ ዝፍጸም ሓደስቲ ኣባላት ብጠቕላላ 23 ክቱባት ቃለ ማሕላ ክፍጹሙ ከምዝዀኑ ዝሓበራ ልእኽቲ ጋዜጠይና ካፐሊ ኣስዒበን፥ በቲ መርሓ ግብሪ መሰረት ኣብ ሃገረ ቫቲካን ናይ ዝዊዘርላንድ ናይ ሙዚቃ ጉጅለ ኣብ ኢጣሊያ ምርኢት ከቕርብ ከምዝዀነን ድሕሪ ቐትሪ ንዝኽሪ እቶም ኣብ 1527 ዓ.ም. ሰማዕትነት ዝኸፈሉ ኣባላት ጳጳሳዊ ናይ ስዊዘርላንድ ሓለዋ ጸጥታ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ቅድስተ ማርያም መጸናንዒት ጸሎተ ዘሰርክ ክፍጸም ከምዝዀነን፡ ዕለት 6 ግንቦት 2019 ዓ.ም. ናይ ባዚሊካ ቅዱስ ጴጥሮስ ሊቀ ካህናት ናይ ሃገረ ቫቲካን ህየንተ ብፁዕ ካርዲናል ኣንጀሎ ኮማስትሪ ኣብ ባዚሊካ ቅዱስ ጴጥሮስ ንኣባላት ናይ ዝዊዘርላንድ ጳጳሳዊ ሓይሊ ጸጥታ መስዋዕተ ቅዳሴ ከዕርጉ ከምዝዀኑ ኣፍሊጠን።