text:
መንእሰይ ማለት ኩላትና ከም እንፈጦ ናይ ሓንቲ ሃገር ዓንዲ ሕቖ ከም ዝኾነ ኩላትና እንፈልጦ ሓቒ እዩ። መንእሰይ ክንብል እንከሎና ካብ 18 ክሳብ 40 ዘሎ ዕድመ ዘጠቓልል እዩ። ስለዚ መንእሰይ ናይ ሓንቲ ሃገር ዓንዲ ሕቆ እዩ እንድ ሕሪ ኢልና ሓደ ኣፍራይን ጡዑይን መንእሰይ ከነፍሪ ኣሎና። እምበኣር ናይ ሓንቲ ሃገር ቀንዲ መሰረት ሃብታ መንእሰይ እዩ።
ሓንቲ ሃገር ጥዑይ መንእሰይ እንተ ዘይብላ ናይታ ሃገር ምዕባለ ኮነ መጻኢ ተስፋኣ ዝጸልመተ እዩ። ስለዚ ኸኣ እዩ ብዘሎ ሕብረተሰብን መንግስትን ኣብ መንእሰይ ዘተኩር። ስለዚ ሓንቲ ሃገር ምዕብልትን ሃብታምን ሃገር ከብላ ዝኽእል መንእሰይ እዩ። እሞኸ ደኣ ከመይ ጌራና ኢና ጥዑይ ምዕቡል መንእሰይ ከነፍሪ ንኽእል?
ጥዑይ መንእሰይ ከነፍሪ እንተ ኾይና መጀመርታ ጥዑይ ስድራ ቤት ካልኣይ ድማ ጥዑይ ሕብረተሰብ ሳልሳይ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ዝገብሮ ኣተሓሕዛን ዝህቦ ትምህርትታትን እዩ። ንኣብነት ክልሳውን ግብራውን ዝኮነ ትምህርትታት ብምሃብን ከምኡ ድማ ንመንእሰያት ከምዕብልን ከደንፎዖን ዝኽእል ተወሰኽቲ ነገራት ብምሃብ እዩ።
1 ጥዑይ ስድር ቤት
ሓደ መንእስይ መንእሰይ ቅድሚ ምዃኑ ብናይ ቁልዕነት ዕድመ ክሓልፍ ናይ ግድን እዩ። ስለዚ ሓደ ጥዑይ መንእሰይ ከነፍሪ እንተ ኾይና ብግዜ ቁልዕነቱ ብኹሉ ተኾስኪሱ ዝዓብየ ክኸውን ከሎ ኣዩ። ኣብ መጽሓፍ ምሳሌ 22።26 ከምዚ ኢሉ ይምህረና "ንቖልዓ እታ ክከደላ ዝግብኦ መንገዲ ኣልምዶ ኣሞ ምስ ኣርገ ካባኣ ኣይከልግስን እዩ" ንዉላድ ወይ ንቖልዓ ክኸደላ ዝግባኦ መንገዲ ኣላምዶ ክብል ከሎ መሃሮ ክኸደሉ ዝግባእ መንግዲ ኣርእዮ ማለቱ እዩ። ስለዚ መንእስይ ቆልዓ ኮይኮነ ብቖልዕኡ ተኾስኪሱ ክኸደሉ ዝግብኦ መንገዲ ፈሊጡ ክዓቢ ከሎ እዩ። ካብቲ ክኸደሉ ዝግብኦ መንገዲ
ሀ ምስ እግዚኣብሄር ዘለዎ ርክብ
ለ ወላዲ ምስ ዉላዶም ዘለዎም ርክብ
ሐ ምስ ሕብረተሰብ ዘለዎ ርክብ
መ መንግስቲ ምስ መንእሰያት ዘለዎ ርክብ እዩ
ሀ ምስ እግዚኣብሄር ዘለዎ ርክብ።-
መንእሰይ ጥበበኛን ህርኩትን ተበላሓትን ክኸውን ከም ዘለዎ ሓቂ እዩ። እንተ ኾነ ግን መንእሰይ ጥበበኛ ኩን ወይ ከምዚ ኹን ኢልካዮ ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ጥበብ ካብ ብዝሒ ተመክሮ ወይ ብዝሒ ዓመታት ዝመጽእ ኣይመስለንን ብተመክሮ ወይ ብብዝሒ ዓመታት ጥበብ ዝርከብ እንተ ዝከውንሲ ሃገራት ኣፍሪቃ ኤስያ ካብ መጀመርታ ፍጥረት ዓለም ኔረን እየን እሞ ኣዚየን ጥበበኛታት ምኾና ኔረን። ንኣብነት ኣብ ኣፍሪቃ ገለ ምዕራባውያን ከም ዝብልዎ ትምህርቲ ካብ ዝኣቱ ካብ 100 ዓመት ኣይበልጽን እዩ። እቲ ሓቂ ግና ከምኡ ዘይኮነ ትምህርቲ ኣብ ኣፍሪቃ ቅድሚ 2000 ዓመታት ኔሩ እዩ። መጽሓፍ ቁዱስ እውን ኣብ ግብሪ ሃዋርያት ምዕራፍ 8 ብዛዕባ እቲ ስሉብ ኢትዮጵያው መጽሓፍ ኢሰያስ እንዳንበብ ይኸይድ ከም ዝነበረ ይነግረና እዩ። እዚ ኸኣ ኣብ ኣፍሪቓ ድሮ ትምህርቲ ከም ዘነበረ የረጋግጸልና እዩ። እዚ ኮይኑ ከብቅዕ ግና ክንምዕብልን ክንጎይን ኣይከኣልናን ኣቲ ምኽንያት ከኣ ንኣምላኽ ብፍጹም ልብና ከምቲ ዝግብኣና ስለ ዘይሰዓብናዮ ጥራይ እዩ። ግና እቲ ፉጹም ዝኾነ እግዚኣብሄር ክትፈልጦን ክትስዕቦን ክትጅምር ከሎኻ እቲ ንጥበበኛታት ጥበብ ዝህብ ኣምላኽ ጥበብ ይህብ እዩ።
ኣብ መጽሓፍ እዮብ ምዕራፍ 32።9 "ዓበይቲ ኣይኮኑን ጠቢባን ዝኾኑ ሽማግሌታት እውን ኣይኮኑን ንቑኑዕ ዘስተውዕሉ" ይብለና። ዕድመ ወይ ተመክሮ ነቲ ትፈልጦ ኣጸቢቕካ ክትለማመዶ ይገብረካ እዩ። ጥበብ ግና ካብ ላዕሊ ካብ ኣምላኽ እዩ ዝመጽእ። ጥበብ ኣብ መጽሕፍ ቁዱስ ብዝተፈላለየ መንገዲ ይገልጾ እዩ። ምድራዊ ጥበብ። ሰማያዊ ጥበብ እናደበለ ዝተፈላለየ ጥበብ ከምዘሎ ይምህረና እዩ። ነዚ ኹሉ ዝህብ እግዚኣብሄር እዩ። እግዚኣብሄር ንሰብ ክፈጥሮ ከሎ ንምድሪ ክዓያን ክሕልዋን እዩ ዝኣዘዞ እግዚኣብሄር ድማ ንምድሪ ክሰርሓ ክብሎ ከሎ ምስኡ ድማ ጥበብ ሂብዎ እዩ። ንኣብነት ሙሴ ነታ ድንካን ኣምላኽ ክሰርሓ ምስ ተነግሮ እግዚኣብሄር ድማ ንህዝቡ ንቤት መቕደስ ዝዓዩ ጀጋኑ ጥበብ ኣብ ልቦም የሕዲሩ። ዘጸኣት 36። 1-6።
እቲ ኹሉ ጥበብ ዝህብ እምበኣር ኣምላኽ እዩ። ኣብ መጽሓፍ ዳኒኤል 2።20 ከምዚ ይብለና "ዳኒኤል ድማ ከምዚ ኢሉ ተዛረበ ጥበብን ስልጣንን ናቱ እዩ እሞ ስም ኣምላኽ ካብ ዘልኣለም ንዘልኣለም ይባረኽ" እሞ ደኣ ጥበብ ካብ ኣምላኽ ካብ ኮነ መንእሰይ ጥበብ ከመይ ጌሩ እዩ ካብ ኣምላኽ ክረክብ ዝኽእል። ምስ ኣምላኽ ጥቡቕ ዝኾነ ርክብን ምሕዝነትን ክምስርት ኣለዎ።
እቶም ቀንዲ ንመንእሰይ ብህጻኑ ከሎ ንኣምላኽ ክፈልጥዎን ክምህርዎን ክሕግዝዎ ዘለዎም ግና ወልዲ እዮም። እግዚኣብሄር ንውልድካ ክትምህሮ ከም ዘለካ ይነግረና እዩ። ከምዚ ከኣ ይብልና "እግዚኣብሄር ከኣ እቲ ብዛዕባ ኣብርሃም ዝተዛረቦ ከምጻሉ ንሱ ድማ ብድሕሪኡን ንቤቱን ንደቁን መገዲ እግዚኣብሄር ክሕልዉን ጽድቅን ፍርድን ከኣ ክገብሩን ምእንቲ ክእዝዞም ፈለጥክዎም በለ" ዘፍጥረት 18።19። ስለዚ መንእሰይ ብቓል እግዚኣብሄር ተኾስኪሱ ዝዓበየ ክኸውን ኣለዎ። እግዚኣብሄር ንዉልድካ ክትምህሮ ከም ዘለካ ይነግረና እዩ ክትምህሮ ከኣ ሓላፍነትካ ጥራይ ዘይኮነስ ግዴታኻ እውን ኣዩ።
ኣብ ሃገርና ግን ክንደየኖት እዮም ወለዲ ንደቆም ብቓል ኣምላኽ ሚሂሮም ዘዕብይዎም? ሓደ ኣቦ ወይ ኣደ ንደቆም ቃል ኣምላኽን ፍርሓት ኣምላኽን ከስተምህርዎም ካብ ኣምላኽ ሓላፍነት ከም ዝተቐበሉ ዝፈልጡ? እቲ መልሲ ንወለዲ ንሓድጎ። ኣነ ግና ከም ዝመስለኒ ኣብ ሃገርና ወለዲ ንደቆም ከምዚ ዓይነት ፍልጠት ዘመሓላልፍሎም ኣዚዮም ዉሑዳት እዮም። ናይዚ ጠንቂ ምኽንያት እንታይ እዩ እንተ በልና ወለድና ባዕሎም ነዚ ዕድል እዚ ዝረኸብዎ ኣይመስለንን። ስለዚ እዩ ኣብ ሃገርና ብቓል ኣምላኻዊ ፍልጠት ኣዚና ዝደሓርና ይመስለኒ።
መንእሰይ ናይ ሓንቲ ሃገር ዓንዲ ሕቖ እዩ እንድሕር ኢልና ብቓል ኣምላኽ ዘይሓለፈ እንተ ኾይኑ ኣቲ ርክብ ምስ እግዚኣብሄር ክሳብ ክንድዚ ስለ ዘይኮነ ተበላሓትን ጥዑይን መንእሰይ ንምርካብ ከሸግረና እዩ። ከመይሲ ምንጪ ኩሉ ጥበብ እግዚኣብሄር ስለ ዝኾነ።
መገዲ እግዚኣብሄር ምስዓብ ኩሉ ሰብ ጹቡቕ ምዃኑ ዝኽሕዶ ዘሎ ኣይመስለንን የግዳስ ብእኡ ጌርና ናብ በረኸት ፍልጠት ምዕባለ ጥበብ ብዓቢኡ ድማ ናይ ዘልኣለም ህይወት ንረክብ ምኻና ዝዝንግዕዎ ብዙሓት ኣለዉ። ስለምንታይሲ ንእግዚኣኣብሄር ምስዓብና ከም ሓደ ቤት ትምህርቲ ስነ ምግባር ወይ ጠባይ መኣረሚ ወይ ካብ ወልፍታት መከላኸሊ ጌርም ይወስድዎ። ገለ ገለ እውን ከም ናይ ድኹማት ስራሕ ዘይፈትዉ ሰነፋት ጌሮም ዝርእይዎ ዉሑዳት ኣይኮኑን። እዚ ኹሉ በረኸትን ጥበብን ኣብ እግዚኣብሄር ምጽጋዕን ምምልላስን ከም ዘምጽእ ግና ክፈልጡ ይግብኦም።
ኣብ መጽሓፍ ቁዱስ እንተ ሪኢናዮ ነቶም ህዝቢ ኣምላኽ ዝመርሕዎም ዝነበሩ ብፖሎቲካዊ ብኢኮኖሚያዊ ብፍትሒ ፈረድቲ ተባላሕቲ ዝነበሩ ብቓል ኣምላኽ ዝዓበዩ ንእግዚኣኣብሄር ብፉጹም ልቦም ዝስዕብዎ ዝነበሩ እዮም። ንኣብነት ክንጠቅስ ሙሴ እያሱ ነቢይ ሳሚኤል ዳዊት ካህናትን ለዋውያንን እዮም ዝነበሩ። ካብዚኣቶም ንኣብነት ሓደ ክንወስድ። እስከ ብዛዕባ ነቢይ ሳሜኤል ንርኣ። ሳሚኤል ህይወት ታሪኹ ቅድም ኢልና እንተ ሪኢናዮ ካብ ዓሌት ኤፍሬም እዩ ዝነበረ። 1ሳሜ 1።1 ብዛዕባ ሕግን ስርዓትን ነዚ ነገድ እዚ ምንም ዝተዋህበ ኣይነበረን። ማለተይ ሕግን ስርዓትን ከስተምህሩ ንንገድ ለዊ ወይ ካህናት እዮም ዝነበሩ።
ኣብ ዘመን መሳፍንቲ እንተ ሪኢና ግን እቶም ካህናት ንህዝቢ ኣምላኽ ክመርሑ ሓላፍነት ዝነበርም ሰባት ነቲ ሕጊ እግዚኣብሄር ሸለል ኢሎሞ ነበሩ። እግዚኣብሄር ግና ከም ቃሉ ዝነብር ሰብ እንተ ረኺቡ ሚስጥሩ ነቶም ዝፈርህዎ ብምሉኡ ልቦም ዝስዕብዎ ይገልጸሎም እዩ። እምበኣር ነቢይ ሳሚኤል ንእግዚኣኣብሄር ኣምላኽ ካብ ንእስነቱ ኣትሒዙ ብምሉእ ልቡ ዝሰዓቦ ነቢይ ዝነበረ። ኣታዓባቢዩኡ ድማ ብቓል ኣምላኽ ኣብ ቤት ኣምላኽ ዝዓበየ እዩ ኔሩ። ሳሚኤል ግና ኣብ ታሪኽ እስራኤል እቲ ዓቢ ኣበርክቶን ተራን ዝተጻወተ ሰብ እዩ ኔሩ። ገለ ካብቲ ንሱ ዝገበሮ ንምጥቃስ ከኣ
- ሳሚኤል ናይ ሃገር እስራኤል ሕግን ስርዓትን ዘቖመ ነበረ። 1ሳሜ 10።25
- ሳሚኤል ንህዝቢ እስራኤል ምስ እግዚኣኣብሄር ኣምልኽ ዘተዓረቖም ነቢይ ነበረ። 1ሳሜ 7።3-6
- ሳሚኤል ኣብ እስራኤል ይፈርድ ነብረ። 1ሳሜ 7።15-16
- ሳሚኤል ንውግእ እስራኤል መሪሑ ተማሪኸን ዝነበራ ከተማታት ዘምለሰ ነቢይ ነበረ። 1ሳሜ 7።11-12
- ሳሚኤል ካብ ዘመነ መሳፍንቲ ንእስራኤል ናብ ዘመን ነገስተ ዘቖመ ነቢይ ነበረ። 1ሳሜ 15።1
እምበኣርሲ ኣሕዋተይ እዚ ኹሉ ነቢይ ሳሚኤል ክገብር ዘብቀዖ እንታይ ስለ ዝኾነ እዩ? እቲ መልሲ ርዱኡ ኣዩ ምስ እግዝIኣኣብሄር ኣምላኽ ጹቡቕ ሕብረት ስለ ዝነበሮ እዩ። ስለዚ ሓደ መንእሰይ ተሰካሚ ቤተሰብን ሃገርን ሕብረትሰብን ክኸውን እንተ ኾይኑ ቀዳምነት ሕብረት ምስ መንፈስ ቁዱስ ሕብረት ምስ ቃል ኣምልኽ ዘለዎ ክኸውን ኣለዎ። ኣብዚ ከምዚ ዓይነት ደረጃ ክበጽሕ ከኣ ወለዲ ዓቢ ሓላፍነት ኣለዎ።
ለ ወለዲ ምስ ውላዶም ዘለዎም ርክብ
ሓደ መንእሰይ ጥዑይን መሃርን ተባላሓትን ክኸውን እንተ ኾይኑ ወለዲ ኣብዚ ዓቢ ተራ ኣለዎም። ኣብ ሃገርና ሓደ ጹቡቕ ልምዲ ኣሎና። ሓደ ኣቦ ንዉሉዱ ዘለዎ ዘበለ እዩ ዘውርሶ። ካብዚ ድማ እቲ ውላድ ካብ ናይ ኣብኡ ነገር ብዙሑ እዩ ዝወርስ። ሓደ ኣቦ መካኒክ እንተ ኾይኑ እቲ ወዱ ድማ ምስ ኣብኡ ስለ ዝውዕል ናይ ኣብኡ ጥበብ ይወርሶ እዩ። ኣዚ በቲ ሓደ ጎኒ ሰናይ እኳ እንተ ኾነ መንእሰይ ግን ክእለት ጥራይ ኣይኮነን ክወርስ ዘለዎ። እዚ ናይ ሎሚ ህጻን ናይ ጽባሕ መንእሰይ ድሕሪ ጽባሕ ከኣ መራሒ ስድራቤት ሕብረትሰብ ሃገር ስለ ዝኸዉን ብኹሉ ሙሉኡ ዝኾነ መንእሰይ ክንሃንጽ እንተ ኾይና ብድሲቢሊንን ብሞራላውን መንፈሳውን ብኹሉ ምእዙዙ ኮይኑ ክዓቢ ኣለዎ። ነዚ ድማ ኢና ወለዲ ኣብ ልዕሊ ደቆም ዓቢ ሓላፍነት ኣለዎም ንብል ዘሎና።
ሓደ መንእሰይ ወናኒ ክእለት ክኸውን ይኽእል እዩ እንተኾነ ካብ ስነ ስርዓት ወጻኢ ዝከይድ እንተ ኾይኑ ግና ኣዚ ዓቢ ጸገም እዩ። እዚ ድማ ናይ ወለዲ ጸገም እዩ። ኣብ ሃገርና ሓደ ጉግይ ምስላ ኣሎ። ንሱ ከኣ ከምዚ ይብል "ኣግዚኣብሄር ባዕሉ ቀጺዑ ይሃብካ ንሕና እሞ እንታይ ክንገብር ክንዲ ሰብ ኮይኑ" ይብሉኻ እዚ ግና ካብ ሓላፍነት ንምህዳም እዩ ወይ ከኣ ሓላፍነትካ ብዝግባእ ዘይምፍላጥ ኣዩ። ብርግጽ እግዚኣብሄር ንህዝቡ ወይ ንዉሉዱ ዘይቀጽዕ ኣይኮነን ይቐጽዕ እዩ። እዚ ግና ናይ እግዚኣኣብሄር ሓላፍነት ዘይኮነስ ናይ ወለዲ ሓላፍነት እዩ። ኣብ መጽሓፍ ምሳሌ "ንቖልዓ ብሻብጥ እንተ ገረፍካዮ ኣይመውትን እዩ እሞ ብዘይመቅጻዕቲ ኣይትግደፎ ብሻቦጥ ትገርፍ እሞ ንነፍሱ ካብ ሲኦል ተድሕኖ" ምሳሌ 23።13 ሓደ ወላዲ ንሓደ ዉሉዱ ካብ ግዜ ንእስነቱ ጅሚሩ ብጉቡኡ እንዳ ቐጽዐ እንተ ዘይኣዕቢዎ ምስ ዓበየ እግዚኣኣብሄር ቀጺዑ ይሃብካ ማለት ቁኑዕ ኮይኑ ኣይስማዓንን እዩ። ኣቦታት ክምስሉ ከለዉ "ቆልዓ ብንእሱ ቆርበት ብርሕሱ" ይብሉ።
መንእሰይ ድማ ካብ ግዜ ንእስነቱ ተቐጺዑ እንተ ዘይዓቢዩ ምስ ዓበየ እግዚኣብሄር ቀጺዑ ይሃብካ ማለት ጌጋ እዩ። ከምቲ ተኽሊ ምስ ተትኽለት ቀኒና እንድሕር ዓብያ ገርብ ምስ ኮነት ትኽ ክትብል ዘይትኽእል ከምኡ ከኣ መንእሰይ ብግዜ ሕጻንነቱ ከሎ ተኾስኪሱ እንተ ዘይዓብዩ ምስ ዓበይ ንኽእረም ኢልካ ዝግበር ዘይግባእ ጸቕጥን ምፍርራህን ዘይከዉን እዩ።
ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ከምዚ ዝብል ኣሎ "እቲ ከም ንዉሉዱ ገይሩ ወደየ እግዚኣብሄር ነቲ ዘፍቅሮ ይቕጽዖ እዩ እሞ እቲ ዝቕብሎ ዘብለ ዉሉድ እውን ይገርፎ ስለዚ ቕጽዓት ጎይታ ኣይትንዓቕ እንተ ገንሓካ እውን ሕልናኻ ኣይተዕርብ ኢሉ ዝዛረበኩም ዘሎ ምዕዶ ረሲዕኩምዎ ኣለኹም ቕጽዓት እንተ ተዓገስኩም ኣምላኽ ከም ዉሉዱ ጌሩ ይርእየኩም እዩ ኣቦ ዘይቀጽዖ እንታዋይ ዉሉድ እዩ ብዘይታ ኩሎም ዝሓብሩላ ቕጽዓት እንተ ኰንኩም ግና ደቓሉ እምበር ዉሉድ ኣይኮንኩምን ኣብ ርእሲ እዚውን ዝቐጽዑና ኣቦታት ስጋና ካብ ዝነብሩ እሞ ካብ እንሓፎሮም ብህይወት ምእንቲ ክነብርሲ ነቲ ኣቦ መናፍስቲ ኣዚና ክንእዘዞ ዶ ኣይግብኣንን ኣዩ? እቲኣቶምሲ ንቑሩብ መዓልቲ ከም ተራእዮም ጌሮም ቀጽዑና ንሱ ግና ካብ ቅድስንኡ ምእንቲ ክንማቐል ኢሉ ንጥቕምና እዩ ዝቐጽዓን" እብ 12።6-10።
ስለዚ ኣሕዋተየ እግዚኣብሄር ንዘፍቅሮ ይቐጽዖ ኣዩ። ኣግዚኣኣብሄር ግና ተማቐልቲ ቅድስናኡ ምእንቲ ክንከውን ኣዩ ዝቐጽዓና። ውልድና ግና ንስጋ ኣዮም ዝቐጽዑና። ኣዚ ማለት ድማ ኣብ ዓለም ስጋብ ዘልና ከመይ ጌርና ከም እንመልለስ እዮም ዘርእዩና እዚ ኸኣ ምድራዊ ሓላፍነት ወለዲ እዩ። እምበኣርሲ ቅጽዓት ጎይታን ቕጽዓት ኣቦታት ብስጋ ዝወልዱና ርኢና ኣሎና። እቲ ሳልሳይ ቅጾዓት ገሊጽዎ ዘሎ ከምዚ ኢሉ ብዘይ እታ ኩሎም ዝሓብሩላ ክጽዓት እንተ ኰይንኩም ደቓሉ ኣምበር ውሉድ ኣይኮንኩምን። ዝብላ ዘሎ እዚ ንሰይጣንን ንመልኣኽቱን ሰዓብቱን ዝተዳለወ ቕጽዕኣት እዩ። እዚ ኸኣ ናይ ዘልኣኣለም ሞት ወይ ንይ ዘላኣለም ገህንም እሳት እዩ እምበኣር ቅጽዓት ክበሃል ከሎ ቅጽዓት እግዚኣብሄር ኣቦ ቕጽዓት ናይ ስጋ ኣቦታት ዘሎ ፍልልይ ተረዲእኩምኒ ክትኮኑ ተስፋ ይገብር።
ሎሚ ኣብ ዓለምና ብዙሕ መሰል ደቂ ሰባት ተባሂለን ዝጽውዓ ትካላት ኣለዋ። ንኣብነት ሰብኣዊ መሰል ደቀ ኣንስትዮ መሰል ህጻናት... ወዘተ ኣለዋ። እዚእን ትካላት ገለ ጡዑይ ነገራት ክህልወን ይኽእል እዩ። መሰል ህጻናት ዝብል ግና ኣብቲ ስርሑን ኣካይድኡን ጥልቕ ኢላካ እንተ ሪኢኻዮ ምስ ቃል እግዚኣብሄር ዝጻረረ ነገር ኣለዎ። ንሱ ኸኣ ካብቲ ዘስፈሮ ዓንቀጽ ሓደ ህጻን ከይህረም ዝብል እዩ።
ብፍላይ ኣብ ምዕራባውያን ሃገራት ህጻን መጀመርያ ነገር ዝመሃሮ ነገር እንተ ሃልዩ ኣብኡ ወይ ኣዲኡ ምስ ዝቐጽዕዎ ናይ ፖሊስ ቁጽሪ ተሌፎን ተማሂሩ ፖሊስ ጸዊዑ ኣብኡ ወይ ኣዲኡ ክአስር መሰል ኣለዎ። ኣብ መጽሓፍ ቁዱስና እንተ ሪኢና ሕጻን ተቐጺዑ ክዓቢ ይምህረና እዩ። ንቆልዓ ሻቦጥ ጹቡቕ እዩ ኢሉ ይምህረና። ኣብ ሰብኣዊ መሰል ህጻናት እንተ ሪኢና ግና ህጻን ንኸይህረም ኣብቲ ዓንቀጹ ኣስፊርዎ ኣሎ። ኣቦታትና ክምስሉ ከለዉ "ዘበነ ግርምቢጥሲ ማይ ንዓቐብ" ከም ዝብሉ ሰብኣዊ መስለ ህጻናት ከኣ ከምኡ ኮይኑ ዘሎ ይመስለኒ።
ሎሚ ዓለም እቲ ቐንዲ መሰረት ዝኾነ መንእሰይ ኣብ ክንዲ ብቖልዕኡ ኸሎ ዝእረም ምስ ዓበየ ንኽእረም ኢልካ ዝግበር ብዙሕ ጻዕርታት ከንቱ እዩ። ሎሚ ንመንእሰይ ተባሂሉ መኣረሚ ጠባይ ኮለጃት ክኽፈት ክትርኢ ከለኻ ነቲ መንእሰይ ግብረ ኣይትግበር ኢልካ ትእዛዛትን መሚሪሒታትን ምሃብ ናብ ዝገደደ ምንጽርጻርን ጭንቀትን የእትዎ ኣሎ።
ሰብ ብተፈጥርኡ ድኹም ስለ ዝኾነ ኣሽንካይ ትእዛዝ ሰብ ክሕሉስ እቲ ቑዱስ ዝኾነ ትእዛዝ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ክሕልዎ ኣይከኣለን። ኣብ መጽሕፍ ግብሪ ሃዋርያት ኣብ 15።10-11 ከምዚ ይብለና "እምበእርስከ ሕጂ ነቲ ኣቦታትናን ንሕናን ክንጸሮ ዘይከኣለና ኣርዑት ኣብ ክሳድ ደቀ መዛሙርቲ ብምንባርኩም ስለምንታይ ንኣምላኽ ትፍትንዎ ንሕናስ ከማታቶም ብጸጋ ብጎይታና የሱስ ከም እንድሕን እንኣምን ኣሎና"። ሰብ ንሰብ ግበር ኣይትገበር ኢሉ ከስምዖ ኣይክእልን እዩ።
ናይ ሰብ ትእዛዝ ገለ ዉሑድ ሰናይ ክኸውን ይኽእል እዩ። ገለ ዉሑድ ድማ ነቲ ሓደ ዝጠቅም ነቲ ሓደ ዝጐድእ እውን ክከውን ይኽእል እዩ። ናይ ኣግዚኣብሄር ኣምላኽና ግን ኩሉ ንሰናይና ዝተዳለወ እዩ ዝነበረ። ንኣብነት እግዚኣብሄር ኣምላኽና ንኣዳም ካብታ ጹቡቕን ኩፉእን እተፈልጥ እሞ ኣይትብላዕ ኢሉ ኣዚዝዎ ካብኣ ምስ ዝብልዕ ድማ መዓልቲ ሞት ከም ዝመውት ነጊርዎ። እዚ ትእዛዝ እዚ እንተ ሪኢናዮ ምንም ዝኸብድ ወይ ጾር ኣይነበረን ማለተይ ግበር ኣይትግበር ዝብል ትእዛዝ ኣይኮነን ግና እታ ኦሞ ንኣዳም ከተስሕትውን ዝተገብረት ኣይኮነትን። እቲ ኣብ ገነት ኤደን ዝነበረ ፍረ ኦም ኣዳም ከም ድላዩ ክጥቀመሉ ተዋሂብዎ ኔሩ። ሰብ ግና ብተፈጥርኡ ስለ ዝዓመጸ ካብ ኣምላኽ ዓልዩ። ኣምላኽ ግና ብዝዓለዎ ክኸይድ ስቕ ኢሉ ኣይሓደጎን ንወዱ የሱሱ ክርስቶስ ሊኢኹ ንሰብ ትእዛዙ ክፍጽመሉ ዝኽእል ጸጋ ሂብዎ።
ሰብ ንሰብ ከዕርዮ ኣይክእልን እዩ። ሎሚ ግና ሓደ ተስፋ ንዓለም ንነግራ ኣሎና እቲ ንሰብ ዘይተኽእሎ ንኣምላኽ ይከኣሎ እዩ እሞ ካብ መጀመርታውን እግዚኣብሄር ባዕሉ ሰራሒና ስለ ዝኾነ ባዕሉ ከዕርየና ይኽእል እዩ። ካብ ናይ ጠባይ መኣረሚ ኮሌጅ ናብ ቤት እግዚኣብሄር ምምጻእ ይበልጽ። ንሱ ድማ ከዐርየና እዩ።
ኣብ ሃገርና ሓደ ምስላ ኣሎ ንሱ ከኣ ከምዚ ይብል "መዕበይኡ ዝበደሎ ወላዲ" ወለዲ ንውልዶም ብኽልተ ነገራት እዮም ዝብድልዎም። እቲ ቐዳማይ ወለዲ ንውላዶም ከይቀጽዑ ከዕብይዎም ከለዉ እዩ። እቲ ካልኣይ ድማ ኣብ ልዕሊ ውላዶም ዘርእይዎ ዘይሃስስ ናይ ኣእምሮ በሰላ ኣትሓሕዛ ኣቀጻጽዓ እዩ። ኣብ ሃገርና ብዙሓት ኣለዉ ንወለዶም ክዝክሩ ከለዉ ዝራገሙን ዘስካሕኩሑን ስለዚ ድማ እዩ እግዚኣብሄር ኣቦ እዩ ኢልካ ንኸተረድእ ንሓንሳብ ዘሸግረና።
ኣብ ዓለም ብዙሓት ኣቦታት ኣለዉ ካብዚኣቶም ብዙሓት ኣቦታት ገሊኦም ሰኽራማት ገሊኦም ተጻረፍቲ ዘመውቲ ተባእስቲ ወዘተ... ከም ዚኣቶም ዝኣመሰሉ ኣቦታት እሞ ዉሉድ እንተ ኣለውዎም እግዚኣብሄር ኣቦ እዩ ኢልካ ከተርድኦም ኣሸጋሪ እዩ። ስለምንታሲ ሓደ ኣቦ ናይ ኣቦ ፍቕሪ እንተ ዘይብሉ ኣቦ ንምባል የሸግር እዩ። ከምኡ እውን ሓንቲ ኣደ ናይ ኣደ ፍቕሪ እንተ ዘይብላ ኣደ እያ ንምባል ዘሸግር እዩ። ሓደ ዉሉድ ናይ ኣቦ ናይ ኣደ ፍቕሪ እንተ ዘይብሉ ንናይ እግዚኣብሄር ፍቕሪ ንኽርድኦ ብዙሕ እዩ ዝወስደሉ። ከምዚኣቶም ዝኣምሰሉ ኣቦትት ኣብ ልዕሊ ደቆም ዘርእይዎ ሕማቕ ኣካይዳ ተግባራትን ነቲ ሁርኩትን ተበልሓትን ክኸውን እንጽበዮ መንእሰይ ዘይሃስስ በሰላ ገዲፍካ ከም ዘይሰርሕ ይገብሮ።
ሰብ ሞራሉ ክትንከፍ ከሎ ሓንቲ ነገር ክገብር ኣይክእልን እዩ። ኩሉ ጊዜ ኣሉታዊ ስለ ዝሐስብ ራእይ ዘይብሉ ሰብ እዩ ዝኸውን። ሎሚ ኣብ ሃገርና ብሰንኪ ፍትሕ ወለዲ ዘይስንምግባር ኣካይዳ ወለዲ ኣብ ልዕሊ ህጻናትን መንእሰያትን ዝወርድ በደል ክንደይ እዩ። ሰብ ከምቲ እግዚኣኣብሄር ዝብሎ ዘይነብር እንተ ኾይኑ ህይወቱን ህይወት ስድርኡን ኩሉ ጊዜ ዝተባላሸወ እዩ። ገለ ወለዲ ኣብ ልዕሊ ውላዶም ዘርእይዎ ቅጽዓት ዶብ ዝሓልፎ ከቢድ ይኸውን እዚ ድማ ነቲ መንእሰይ ሕልንኡ ከዕርብ ይገብሮ። ኣብ ኢፌሶን 6።4 "ኣቱም ኣቦታት ነቶም ዉሉድኩም ብናይ ጎይታ ተግሳጽን ምዕዶን ደኣ ኣዕብይዎም እንበር ኣይትኾርይዎም" ወሲኹ እውን ኣብ ቆሎሴ 3።21 "ኣቱም ኣቦታት ሕልንኦም ከይዓርብ ነቶም ዉሉድኩም ኣይተኾርይዎም ይብለና" ሰብ ንዉሉዱ ከመይ ክርእዮ ብኸመይ ጌሩ ይግስጾ መጽሓፍ ቁዱስ እቲ ኣገባብ ይምህረና እዩ።
ገለ ገለ ሕሉፋት ወለዲ ግና ንደቆም ብምፍርራህን ብምድሃልን ካብ ሓደ ወለዲ ዘይትጽበዮ ኣነዋሪ ጸርፍታት መርገም ካብ መጽሓፍ ቁዱሳዊ ወጻኢ ዝኾነ ተግሳጽ ይግስጽዎም። ሹዑ ንኣቦኦም ከም ኣቦ ዘይኮነ ንኣዲኤም ከም ኣደ ዘይኮነት ከም ጨካንት ዝርእይዎም። ወለዶም ክርእዩ ከልዉ ዝሃድሙን ክፈርሁን ኢኻ ትርእዮም። እዚ ኹሉ ግና ኣብ ልዕሊ መንእሰይ እቲ ካብ ስድርኡ ክረኽቦ ዝግብኦ ፍቕሪ ከይረኸቦ ይዓቢ። መቐረት ስድራ ቤት ዘይፈልጥ ይኸውን። ስለዚ ወላዲ ንዉሉዱ ብኽልተ ነግር ይብድሎ። ሓደ ካብ ጉቡኡ ንላዕሊ ኣቐጻጽዓ እቲ ካልእ ድማ ከይቀጽዐ ከዕብይዎ ከለዉ እዩ።
ሐ ምስ ሕብረተሰብ ዘለዎ ርክብ
ስድራ ቤት ሓንቲ ጉጅለ ናይ ሕብረተሰብ እያ ሕብረተሰብ ድማ ሓደ ጉጅለ ናይ ሓንቲ ሃገር ወይ ህዝቢ እዩ። ሓደ መንእሰይ ከኣ ካብ ቤትሰብ ናብ ሕብረትሰብ ኣዩ ዝቀላቐል። ሕብረትሰብ ብዙሕ ጠብያትን ዝተፈላለየ ልምድን ዝተፈላለየ ፍልጠትን ዘልዎ ኣዩ። መንእሰይ ከኣ ናብ ሕብረተሰብ ክንጽንበር ክጅምር ከሎ ዝተፍልልየ ነገራት ዝመሃርሉ እዩ። ኣብ ቃል ኣምላኽ ከምዚ ይብለና "ኣይትታለሉ ሕማቕ ዕርክነት ንጽቡቕ ልማድ የበላሽዎ" 1ቆሮ 15።33።
ሓደ መንእሰይ ካብ ስድር ቤቱ ዝተፈላለዩ ብህሪ እዩ ዝወርስ። ነዚ ሒዝዎ ዝመጸ ጹቡቅ ይኹን ሕማቕ ባህሪ ናብቲ ከባቢኡ ዘሎዉ መንእሰያት ከንጸባርቖ ናይ ግድን እዩ። መንእሰይ ብብህሪኡ ዉዕይ ስለ ዝኾነ ንኩሉ ነገር ክፈልጥ ስለ ዝደሊ ጹቡቕ ይኹን ሕማቕ ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ዓቢ ጽልዋ ስለ ዘለዎ ሕብረትሰብ ኣብ ከብቢኦም ንዘለው መንእሰያት ብምኽርን ማዕዳን ከዐርይውምን ክመኽርዎምን ኣለዎም።
ብዓቢኡ ኣብዚ ግና ዓቢ ተራ ክትጻወት እትኽእል ቤተ ክርስትያን ኣያቤተ ክርስትያን ኣብ ውሽጢ ሕብረትሰብ ስለ ዘላ ቀንዲ ሓላፍነት ወሲዳ ንመንእሰያታ ክትምህርን ክትከታተልን ኣለዋ። ኣብ መጽሓፍ ቁድስና ብዙሓት ኣገልገልቲ ኣምላኽ ዝነብሩ መብዛሕትኦም መንእስያት ኣዮም። መንእሰይ ኣብ መንግስቲ ይኹን ቤተ ክርስትያን ሕብረተሰብ እቲ ዓቢ ተራ ዘልዎ ንሳ እያ። ብፍላይ ከኣ መዕበይቲ ኣቦታት ሕብረተሰብ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ዝገብርዎ ኣወንታዊ ኣተሓባሕባን ኣተሓሕዛን ኣብ መንእሰያት ዓቢ ግደ ኣለዎ። ሃዋርያ ጳውሎስ ኣብ ትሕቲኡ ብዙሓት መንእሰያት ይሓቁፍ ኔሩ። ንኣብነት ጢሜጥዎስ ነቲ መንፈሳዊ ሕድሪ ኣረኪብዎ። ሕድሪ ጥርይ ዘይኮን ኣርኪብዎ ብኹሉ ነገር ፍቱን ዓይዪ ክኸውን ሚህርዎን መንገዲ እውን ኣላሚድዎ ዓቢ ሓላፍነት ኣሰኪምዎ።
ከምኡ ከኣ ኣብ መጽሓፍ ቅድስ 2ነገስት 11 እንተ ሪኢና ብዛዕባ ሓደ ካህን ዮያዳ ዝተባህለ ሰብ ንህዝቢ ኣምላኽ መራሒ ዝኸውን ብኹሉ ትምህርቲ የዕብዩ መራሒ ሃገረ ከም ዝገበሮ መጽሓፍ ቁድስ ይነግረና።
ሎሚ ነቲ ኣብ ሕብረተሰብ ተበላሹ ዘሎ ርክብ መንእሰያትን ሕብረተሰብን ቤተ ክርስትያን ሓላፍነት ወሲዳ ብደገፍ መንፈስ ቁዱስ ከተዕርዮ ኣለዋ። ቤተ ክርስትያን ንመንእሰያት ከመይ ጌርም እዮም ኣብ ዓለም ብቅድስና ዝመላለሱ? ሳዕቤን ሕማቅ ሕብርት ጉድኣቱ ኣንታይ ምኻኑ ብዝግባእ ከተፍልጦም ኣለዋ። ከመይ ተበልና እዞም ናይ ሎሚ መንእሰያት መራሕቲ ቤተ ክርስትይን ስለ ዝኮኑ። ሎሚ ኣብ ቤት ኣምላኽ ዓለማውነት ኣመሓዳድራን ዓለማውነት ፋሽንን ዝተኣታቶ ዘሎ ኣንታይ እዩ ጠንቁ እንተ ኢልን መንእሰያት ምስ ዓለማውነት ዘለዎም ሕብርት እዩ ዝገልጽ።
ሎሚ ኣብ ቤት ኣምላክ ከምቲ ዓለማውይን ዝኸድዎ ቅዲ ፋሽን ንመንእሰያ ከምኡ ክገብሩ ዝድርኾም ዘሎ ምስ ዓለም ዘሎና ርክብ እዩ ዝገልጽ። እግዚኣብሄር ኣምላኽ ንህዝቢ ኣምላኽ ከጠንቅቖም ከሎ ከምዚ ኢሎም ነበረ። ምስታቶም ኣይትዋሰቡ ኣማልኽቶም ኣይተምልኹ። ኣብ ትንቢት ኢሰያስ መሊሱ ምዕራፍ 52።11 "ረሓቑ ረሓቑ ካብዚ ዉጹ ርኹስ ኣይትተንኪዩ። ኣቱም ኣቕሑ እግዚኣብሄር እቲ ጸሩ ካብ ማእከሎም ዉጹ ንጽሁ" ኣብዚ ጹሑፍ እዚ ረሓቑ ረሓቑ ክብለና ከሎ ካብ ምንታይ ኢና ክንርሕቕ ዘሎና? ካብቲ ኣብ ዓለም ዝግበር ሩኹስ ነገራትን ዶ ኣይኮነን? ንዓለም ምፍቓርሲ ንኣምልኽ ጽልኢ ዶ ኣይኮነን? ሎሚ ዓለማውነት ኣብ ቤት ኣምላኽ ክኣቱ ዘይኮነስ ቤት ኣምላኽ ነቲ ሰናይ ነገር ንዓለም ከተርኢ ደኣ እምበር ዓለም ንቤት ኣምላኽ ክትጸልዋ የብላን። ስለዚ ቤት ክርስትይን ኣብ ተራ መንእሰያት ዝዓበየ ተራ ኣለዋ።
መንግስቲ ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ዝገብሮ ኣተሓሕዛ
ጥዑይ መንእሰይ ንምፍራይ ናይ ወለዲ ሕብረተሰብን ውህደት ናይ መንግስን ሓላፍነትን እዩ። ኣብ ዓለም ዘለዉን ዝነብሩን ዝተፈልለዩ መራሕትን ሰበ ስልጣንን ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ዘለዎም ኣተሓሳስባ ጹቡቕ ኣኳ እንተ ኾን ገለ ገለ ምትዕርራይን ምክትታልን ክገብርሉ ዝግብኦም ኣሎ። ብዙሕ ግዜ ንመንእሰይ ተባሂሉ ዝቕውም ክላባት መምሃሪ ዘይኮነስ ቡዝሕ ግዜ መዐወልን መበላሸውን ኮይኑ ኢኻ ትርእዮ። መንእሰያት ኣብዚ ክለብ እዚ ካብ ስነ ምግባር ወጻኢ ዝኾነ ግብርታት ክፍጹሙ ኢኻ እትዕዘብ። ስለዚ ኩሉ ንመንእሰይ ተባሂሉ ዝቐውም ትካላት ማህበራት መሰርቱ ኩሉ መንፈሳውን ሞራላውን እንተ ዘይኮይኑ ጉድኣቱ ዓቢ ጥፍኣቱ ኸኣ መዘና ኣልቦ እዩ ዝኸውን።
መንግስቲ ንመንእሰያት ክዓብይሉ ዝኽእሉ ባይታ ክፈጥር ሓልፍነት ኣለዎ። ሓላፍነት መንግስቲ ኸኣ መሪሕነቱ ንመንእሰይ ወለዶ ብዝግብእ ምትሕልላፍ እዩ። ኣዚ እንተ ዘይኮይኑ ኣብቲ ሃገር ስነ ሞራልውን ኢኮኖሚያውን ማሕበራውን ቅልውላው ክመጽእ ናይ ግድን እዩ።
እምበኣር ንሓደ መንእሰይ ጥዑይን ኣፍራይን ክኸውን እንተ ኾይኑ ናይ ወለዲ ሕብረተሰብን መንግስቲ ሓላፍነት ክወስዱ ከም ዘለዎም ሪኢና ኣሎና። መንእሰይከ ምስ እዞም ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስናዮም እንታይ ግደ ኣለዎ? ወይ ኣቲ ዝተባልሸወ ነገር ከምይ ጌሩ ከዕርዮ ኣለዎ? ዝብል ንመልከት
1 መንእሰይ ምስ ወለዱ ክኾኖ ዘለዎ
መንእሰይ ናይ ኣተዓባብያ በደል ኣንተ ኣጋጥሞ እቲ ክረኽቦ ዝግባኦ ፍቕሪ ትምህርቲ ስነ ምግባር... ወዘተ ብዘይ ምርካቡ ዕድሉ ተበላሹ ማለት ኣይኮንን። እኳ ደኣ ብዙሕ ነገራት ተማሂሩ ነቲ ንሱ ዘጋጠሞ ሽግር በዲሁ ዓቢ መምህር ክኸውን ይኽእል እዩ። ከመይሲ ብብዙሕ ነገር ተፍቲኑ ተሞኪሩ ስለ ዝኾነ። ነዚ ኩሉ በዲሁ ክሓልፈሉ ዝክእል መንገድን ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ከኣ ክመርሖ ዝኽእል ቃል ኣምላኽ ኣለዎ።
ኣብ መዙሙር ዳዊት 119። "ቃልካ ሓለፋ መምሃራን ኣለበመኒ" ወሲኹ እውን "ጎበዝ ንመገዱ ብምንታይ የንጽሃ ከም ቃልካ ንነፍሱ ብምጥንቃቕ እዩ" መዝ 119።9። እዚ ከምዚ ዚዓይነቱ ተስፋ ካብ ዝህልወና መንእሰይ ኩሉ ወጽዓታቱ ሓዲጉ ብቓል ኣምላኻዊ መምርሒ ንነፍሱ ክመርሓ ክጅምር ከሎ እቲ ዝተበላሸወ ነገር ተዓርዩ ንኹሉ ሰብ ምሃሪ ክኸውን ይኽእል እዩ። ነዞም ናይ ኣተዓባብያ ሽግር ዘጋጠሞም መንእሰያት ድማ ከስተምህሮምን ክሕግዞምን ይኽእል ኣዩ።
መንእሰይ እቲ ቐዳማይ ንነፍሱ ዝህንጸሉ ከም ቃል ኣምላኽ ክነብር ከሎ ጥራይ እዩ። ንምሳሌ ኣብ ቃል ኣምላኽ እቲ ቐዳማይ ተስፋ ኣንቢርዎ ዘሎ ኣብ ኤፌሶን 6።1-2 "ኣቱም ዉሉድ እዚ ቑኑዕ እዩ እሞ ንወለድኹም ብጎይታ ተኣዘዝዎም ኣቦኻን ኣዴኻን ኣኽብር ጹቡቕ ክኾነልካ ኣብ ምድር እውን ዕድሜኻ ክነውሕ ኣዚ ተስፋ ዘለዎ ቐዳማይ ትእዛዝ እዩ። ጎበዝ ንነፍሱ ዝሃንጸሉ ከም ቃል ኣምላኽ እንተ ኔሩ እዩ። እቲ ቐዳማይ ከኣ ምስ ወለዱ ዘለዎ ርክብ ብኣኽብሮትን ብተማእዛዝነትን ክኸውን ከሎ ጥራይ እዩ። እዚ ምስ ገበረ ከኣ እቲ ቐዳማይ ኣብ ምድሪ ጹቡቕ ይኾነሉ እቲ ኻልኣይ በረኸትን ዕድሚኡን ይነውሕ እዚ ተስፋ እዚ ኣቦ ወይ ኣደ ዝሃብዎ ዘይኮነስ እግዚኣብሄር ባዕሉ ስለ ዝተዛረቦ እዩ።
ሎሚ መንእሰያት ከምቲ ቃል ኣምላኽ ዝብሎ ንወለዶም ዝእዘዙስ ክንደይ እዮም? ሎሚ ኣብ ምድሪ ምክንዋን ዝኣብዮ ዘሎ መንእሰይ ርእሱ ክምርምር ኣለዎ እቲ ተስፋ ዝሃቦ እግዚኣብሄር ጹቡቕ ክኾነልካ ኣብ ምድሪ ኣቦኻን ኣዴኻን ኣኽብር ዝብሎ ክዝክሮ ኣለዎ።
ሰብ ከምቲ ጎይታ ዝብሎ ዘይነብር እንተ ኾይኑ ኣብ መርገም ምህላዉ ክፈልጥ ኣለዎ። ከመይሲ ቃል እግዚኣብሄር ካብ ዝሓልፍ ሰማይን ምድርን ክሓልፍ ስለ ዝቐልል። ቃሉ ድማ መገዲ በረኸትን መገዲ መርገምን ይምህረና እዩ። ንጉስ ዳዊት ነዚ ስለ ዝተረደኣ እዩ "ጎበዝ ንመገዱ ብምንታይ የንጽሃ ከም ቃልካ ንነፍሱ ብምጥንቃቕ እዩ" መዝ 119።9 ኢልዎ ዘሎ። እግዚኣኣብሄር ኣምላኽና ንወለድና ብጹቡቕ መንገዲ እንዳምሃሩ ከዕብዩና እኳ እንተ ኣዘዞም ንሕና ድማ ንወለድና ክንእዘዝን ክንፈርሆምን ከነኽብሮም ኣዚዙና ኣሎ።
ብሕልፊ ኣብ ቡሉይ ኪዳን እንተ ርኢና ዉሉድ ምስ ወለዶም ክህልዎም ዘለዎም ርክብ ከመይ ብጥንቃቐን ብፍርሓትን ክኸውን ከም ዘለዎን ናይ በረኸትን መርገምን መገዲ ምዃኑ ኢና እንምልከት።
ንኣብነት
•· "ንኣብኡ ወይ ነኣዲኡ ዝወቕዔ ሞት ይሙት ዘጻኣት" 21።15
•· "ንኣብኡ ወይ ነኣዲኡ ዝረገመ ሞት ይሙት ዘጻኣት" 21።17
•· "ንሓደ ሰብ ህልኸኛን ዓመጸኛን ቃል ኣብኡን ቃል ኣዲኡን ዘይሰምዕ ወዲ እንተ ኣለዎ እንተ ቐጽዕዎ ድማ ዘይእዘዞም ኣቡኡን ኣዲኡን ሒዞም ናብ ዓበይቲ እታ ኸተማኡን ናብ ደገ ቦትኡን የውጽእዎ ነቶም ዓበይቲ እታ ኸተምኡ እዚ ወድና ህልኸኛን ዓመጸኛን እዩ ንቓልና ኣይሰምዕን ህሩፍን ሰካርን እዩ ኸኣ ይብልዎ። ኩሎም ሰብ እታ ኸተማኡ ብዳርባ እምኒ ይቕተልዎ ይሙት ኸኣ ኩፉኡ ዘበልስ ካብ ማእከልካ ኣርሕቆ ብዘሎ እስራኤል ከኣ ሰሚዑ ክፈርህ እዩ" ዘዳ 21።18-21
ሓደ መንእሰይ ተቐጺዑ ዘይሰምዕ ሰካርን ሁሩፍን እንተ ኾይኑ ብመሰረት ቡሉይ ኪዳን ክመውት ኣለዎ። ኩሎም ዓበይቲ ኸኣ ነዚ ምስ መርመሩ ካብ ማእከል ሕብረትሰብን ስድርኡን ክእለ ሳዕቤን ከየምጸ ከሎ ከም ዝመውት ይግበር ኔሩ። ነዚ ኹሉ ዝረኣየ ሰብ ድማ ክፈርህ ይጅምር እሞ ንወለዱ ኸኣ ከም ብዝግባእ ይእዘዘ ኔሩ። ሎሚ መንእሰያት ነዚ ቓል ኣዚ ብግቡእ ዝርድእዎ ክንደይ እዮም? ክንደይ ከ እዮም ንወለዶም ዝጻረፉ ዘይእዘዙ ዘለዉ? ሳዕቤን ናይዚ ኩሉ ኸኣ መርገምን ሞትን ይኸውን። ቃል ኣግዚኣብሄር ንኣቦናን ንኣዴናን ከነኽብር ይእዝዘና እዩ።
ኣብ መጽሓፍ ምሳሌ 23።22 "ነቲ ዝወለደካ ኣቦኻ ስምዓዮ ኣዴኻ ምስ ኣረገት ኣይትንዓቓ" ኢሉ ይእዝዘና እዩ።
ብርግጽ ቃል እግዚኣብሄር ንወለድና ክንእዘዞም እኳ እንተ ኣዘዘና ንወለድና ንእዘዞም ግና ከም ቃል እግዚኣብሄር እምበር ኣንጻር ቃል ኣምላኽ ምስ ዝኸውን ክንኣቢ መሰልና እዩ። ከመይሲ ካብ ንዓይ ነብኡን ነዲኡን ዘፍቅር ንዓይ ኣይበቅዕን እዩ ዝብል ትኹል ዝኾነ ናይ መድሓኒና የሱስ ክርስቶስ ቃል ኣሎና። ብርግጽ እዚ ሓሳብ ኣዚ እንተ ሪኢናዮ ኣቦኻን ኣዴኻን ኣይተፍቅር ማለቱ ኣይኮነን። እቲ ሓሳብ እንተ ኣስተውዕልናዮ ግና ካብ ቃል ኣምላኽ ወጻእን ኣንጻር ቃል ኣምላኽን ክእዝዙና ከለዉ ክነጽጎ እዩ ዘምህረና ዘሎ። እቲ ቀዳማይ ክፍርሃን ክንእዘዞን ዘሎና ኣግዚኣብሄር ኣምላኽ ስለ ዝኾነ እዩ። ስለዚ ንወለድና ከነኽብሮምን ክንእዘዞምን ከነፍቅሮምን ክንሓልየሎምን ሓላፍነትና እዩ።
2 መንእሰይ ምስ ሕብረተሰብ ክኾኖ ዘለዎ
ሕብረተሰብ ክበሃል ከሎ መንእሰይ ሕጻናት ሽማግሌታት ኣቦታት ኣዴታት ዝሓቖፈ እዩ። ኣብ ሃገርና ሓደ ጹቡቕ ባህሊ ኣሎና። ዓቢ ሰብ ነኽብር ኢና። ንኣብነት ኣብ ኣውቶብሳት ንዓበይቲ ንዝተጸገሙ ሰባት ክመጹ ከለዉ ብድድ ኢልና ኮፍ ነብሎም ኢና። እዚ ድማ ባህልና ኮይኑ ይስምዓና።
መጽሓፍ ቁዱስ እውን ኣብ ዘለዋውያን 19።32 "ኣብ ቅድሚ ሸያብ ተንስእ ንገጽ ኣረጋዊ ድማ ኣኽብር ንኣምላኽ ፍርሃዮ ኣነ እግዚኣብሄር እየ"። መንእሰይ ኣብ ሕብረተሰብ ዓቢ ግደ ዘልዎ እዩ። እታ ቐዳመይቲ ቤተክርስትያን እንተ ርኢናያ ኩሎም መንእሰያታ ከም ዝነበሩ ንዝክር ኢና። እዞም ናይ ሎሚ ኣቦታት ኢልና ንጽዎዖም ኩሎም ንእግዚኣብሄር ብንእስንቶም ከለዉ ዘገልገሉ እዮም። ነቲ ባህሊ ኣይሁድ ጣኦታት ኣህዛብ ጢሒሶም ነዚ ሎሚ ዘሎ ወለዶ ወንጌል ብዝግባእ ኣማሓላሊፎምልናስ እንሆ እኳ ንሕና በረኸተን ምድሓንን ረኺብና።
ሓይሊ መንእሰይ ኣበይ ክኸውን ከም ዘለዎ መንእሰይ ከስተውዕሎ ኣለዎ። ነቲ ናይ ኣቦታትና ወንጌል ከመይ ጌርና ኣብ ሕብረተሰብን ከም ነብጽሖ ነቲ ኣብ ሃገርና ኣጋጢሙ ዘሎ ኢኮኖሚ ስደት ካልእ ተወሳኺ ጸገማት በዲሁ ኣብ ሕብረትሰብ ዓቢ ለውጢ ከምጽእ ከም ዝኽእል ፈሊጡን ኣስተውዒሉን ብዓቢ መንፈሳዊ ሓይሊ ክሰርሕ ኣለዎ። ኣብ ዘመናት ኩሉ ታሪኽ ናይ ዓለምና እንተ ሪኢና መጽሓፍ ቁዱስ እውን ከም ዝምህረና እቲ ለውጢ ዘምጹ ኩሎምቶም መንእሰያት ከም ዝነበሩ ይምህረና እዩ። ስለዚ መንእሰይ ነዚ ኹሉ ተረዲኡ ሓደ ተኣምራታዊ ዝኾነ ሓይሊ ኣብ ህዝብና ከምጽእ ሓላፍነት ኣለዎ።
3 መንእሰይ ምስ መንግስቲ ዘለዎ ርክብ
"ኣብ ሃገር ረሲኣን እንተ በዚሑ ሃገር ትጠፍእ ጻድቃን እንተ በዝሑ ሃገር ትለምዕ" ምሳሌ ኣብ ሃገር እስራኤል እንተ ሪኢና እቶም ነገስታት ካብ እግዚኣብሄር ምምላኽ ክእለዩ ከለዉ ኣብታ ሃገር ጥሜት ስደት ኩናት ባርነት ይኸውን ነበረ። እቶም ነገስታት እቲኣ ሃገር ምስ እግዚኣኣብሄር ኣምላኽ ጹቡቕ ሕብረት ክገብሩ ክጅምሩ ከለዉ ኣባታ ሃገር በረኸትን ሰላምን ይኸውን ነበረ። ግዝኣቶም ድማ ክሳብ ጫፍ ምድሪ የስፋሕፍሕ ነበረ።
መንግስቲ ክብሃል ከሎ ኣካል ህዝቢ እዩ። ነቲ ህዝቢ መሪሑ ድማ ኣባታ ሃገር ዘሎ ኹሉ ንጥፈታት የካይድ። መንግስቲ ንጥፈታት ኣብታ ሃገር ከካይድ እንተ ኾይኑ እሙናት ሰባት ክረክብ ኣለዎ። እምበኣር ሎሚ ክርስትይን ስጋብ ክንደይ ኢና ነዚ ተረዲእና ምስ መንግስቲ ኮይና ክንዓዪ ክንጅምር ከሎና ነቲ ዝተባላሸወ ነገር ከን ዕርዮ ከም እንኽእል እንፈልጥ? እቲ ቦታ ረሲኣን ክቕመጥሉ ከለዉ ክሳብ ክንደይ ኣብ ሃገር ዕንወትን ብልሽውናን ዝበዝሕ?
እቲ ብጽድቂ ዝተመልኣ መንእሰይ ነዚ ቦታ እዚ ከም ዳንኤል ኣኣስቴር ዮሴፍ ከይኑ ክቕመጦ ኣበርቲዑ ክጽሊ ይግባእ። መንእሰይ ኣኣብ ፖሎቲካዊ ማሕበራዊ ኢኮኖሚይዊ መዳይት ጽልዉኡን ተርኡን ዓቢ ምኻኑ ተገንዚቡ ነዚ ነገር እዚ ኣዚዩ ክነቅሕን ክጽልን ኣለዎ። "እቲ ንኣምላኹ ዝፈልጥ ህዝቢ ግና ክብርትዕን ክገብርን እዩ" ዳኒ 11።32
መንእሰይን ሕብረተሰብን
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


c: text/html

text:
ኤመርሰን ሙናንጋግዋ ሓድሽ ፕረዚደንት ኮይኖም ቃለ መሓላ ክፍጽሙ’ዮም ክብል ፓርላማ ዚምባብወ ኣፍሊጡ።
ኢመርሰን ማናንጋግዋ ንዝሓለፉ 37 ዓመታት የማናይ ኢድን እሙን ተሓባባሪ ፕረዝደንት ሮበርት ሙጋበ እዮም ኔሮም።
ንሶም ኣብ መጀመርታ እዚ ዓመት’ዚ ኣብ ማእከላይ ዚምባብወ ንዝተአኸቡ ዜጋታት እታ ሃገር “ ዛኑ ፒ ኤፍ ዘይድፈር ፓርቲ እዩ። ገዛኢ ፓርቲ ኮይኑ ድማ ክቕጽል እዩ። እቶም ዝነብሩ ምንብሆም ክቕጽሉ እዮም ፡ ዛኑ ፒ ኤፍ ድማ መሪሕነቱ ክቕጽል እዩ። ምስ ሙጋበ ንቕድሚት፡ ዛኑ ፒ ኤፍ ንቅድሚት” ዝብል መደረ ኣስሚዖም።
ድሕሪ ቁሩብ ኣዋርሕ ግን እቲ ክውንነት ካብዚ መደረ ኣዝዩ ዝረሓቐ እዩ።
እቶም ኣብ ቃልሲ ንነጻነት ዚምባብወ ብዝኽተልዎ ናይ ደባይ ታክቲክ “ሓርገጽ” ዝብል ቅጽል ስም ዝረኸቡ ኢመርሰን ሙናንጋግዋ ካብቶም ፕረዝደንት ሮበርት ሙጋበ ካብ መዝነቶም ክለቑ ዝሓቱ ቀንዲ አካላት እዮም ኔሮም። ፕረዝደንት ሙጋበ ግን መዝነቶም ክለቑ ፍቓደኛ ኣይነበሩን ስለዝኾነ ድማ ፓርላማ እታ ሃገር ነቶም ፕረዝደንት ብክሲ ንምእላይ ትማሊ ሶሉስ ዝተአኸቡ።
ኣብዚ ህሞት ወሃቢ ቃል ፓርላማ ፕረዝደንት ሮበርት ሙጋበ ካብ መዝነቶም ምልቃቆም ዝገልጽ ደብዳበ ንኣባላት ፓርላማ ኣንቢቦም። አባላት ፓርላማ ሓጎሶም ብጣቕዒትን ዋዕዋዕታን ህዝቢ ድማ ናብ ጎደናታት ብምውጻእ ገሊጾም።
ፓርቲ ዛኑ ፒ ኤፍ ነቶም ኣቐዲሞም ብሰንኪ ምስ በዓልቲ ቤት ሮበርት ሙጋበ ዝተላዕለ ዘይምስምማዕ ካብ መዝነት ምክትል ፕረዝደንት ዝተአልዩ ሙናንጋግዋ መራሒ እታ ሃገር ከምዝኾኑ ኣፍሊጡ። ኣብ ዝመጽእ 48 ሰዓታት ቃለ መሓላ ከምዝፍጽሙ’ውን ተሓቢሩ’ሎ።
ሙናንጋግዋ ካብ 1980 ዓ.ም ጀሚሩ ኣብ ዝተፈላለዩ ጽፍሕታት ካቢኔ እታ ሃገር ከገልግሉ ዝጸንሑ ኮይኖም ኣብ 2014 ድማ ምክትል ፕረዝደንት ኮይኖም ተሸይሞም።
ምሻም ሙናንጋግዋ ነቲ ኣብ መንጎ ገዳይም ተጋደልቲን ነቶም ድሒሮም ዝተወልዱ ኣብ ፖለቲካ ዝነጥፉ ብጉጅለ 40 ዝፍለጡ ዘሎ ፍልልይ ዘጽብብ ተስፋ ዝተነብረሉ እዩ ኔሩ።
ይኹን ደአ እምበር ሙናንጋግዋ ምስ መራሒት እታ ነቲ ዳሕረዋይ ጉጅለን በዓልቲ ቤት ሮበርት ሙጋበን ኣይተሰማምዑን። ግሬስ ሙጋበ ንበዓል ቤተን ተኺአን ነታ ሃገር ክመርሓ ብዝነብረን ድልየት ኣብ መጀምርያ እዚ ወርሒ እዚ ሙናንጋግዋ ካብ መዝነቶም ተባሪሮም። ኣብ ወርሒ ነሓሰ,2017 እውን ናይ ምምራዝ ፈተነ ተኻይዱሎም ከምዝነበረ ይግለጽ፡ ብዙሓት እዚ ፍጻሜ ኢድ ግሬስ ሙጋበ ኣለው ይብሉ።
ሙናንጋግዋ ድሕሪ ካብ መዝነሮም ምብራሮም ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝሃደሙ ኮይኖም ሎሚ ረቡዕ ናብ ሃገሮም ከምዝምለሱን ድሕሪ ጽባሕ ዓርቢ ድማ መራሒ ዚምባብወ ኮይኖም ቃለ መሓለ ከምዝፍጽሙ ተፈሊጡ’ሎ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Radio Erena: 06 January 2020
ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት)፣ ብ4ን 5 ጥሪ፣ ኣብ ዘካየዶ፣ “ጉባኤ ጽንዓትን መኸተን” ዝሰመዮ ህጹጽ ኣኼባ፣ ናብ ህዝቢ ኤርትራ ጻውዒት ኣቕሪቡ።
ህወሓት ድሕሪ’ቲ ዘካየዶ ህጹጽ ኣኼባ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ህዝብታት ትግራይን ኤርትራን ሓደ ቋንቋ፣ ተመሳሳሊ ባህልን ብመብስቦ ዝተኣሳሰረን ሓው ህዝቢ እዩ ድሕሪ ምባል፣ ኣብ ሕሉፍ ዝነበረ ፋሽሽቲ ሰርዓት ደርግ ንምድምሳስ ብሓባር ከምዝደመየን መስዋእቲ ከምዝኸፈለን ኣብ ሓደ ጉድጓድ’ውን ከምዝተቐብረን ኣዘኻኺሩ።
ይኹን’ምበር፣ ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ ዓሰርተ ዓመታት፣ ኣብ መንጎ ክልቲኡ ህዝብታት ዘየድሊ ኵናት ብምኽፋት ከቢድ ክሳራ ከምዝሰዓበ ብምእማን፣ እቲ ውድብ ብወገኑ ነቲ ዘጋጠመ በሰላ ንምሕዋይን ናብ ንቡር ሰላም ንምምላስን ዘይተሓለለ ጻዕሪ ክገብር ከምዝጸንሐ ጠቒሱ።
ኣብ ዝሓለፈ ዓመትን መንፈቕን ብቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድን ፕረዚደንት ኢሳይያስን ዝተጀመረ ርክብ፣ ዋላ’ኳ ተስፋ ዝህብ እንተነበረ ኣብ ከይዲ ግን ምኽንያቱ ንጹር ብዘይኮነ መንገዲ እቲ ተጀሚሩ ዝነበረ ርክብ ከምዝተቛረጸ መግለጺ ህወሓት የመልክት።
ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ኣብ መወዳእታ፣ እዚ ዝተጀመረ ተስፋ ዝህብ ሕዉነትን ዝምድናን ኣብ ምትሕግጋዝን ንኹላትና ዝጠቅም ክኸውንን ኣብ ዘላቒን ዘተኣማምንን ሰላም ክምስረትን ህወሓትን ህዝቢ ትግራይን ካብኦም ዝድለ ኩሉ ነገር ንምግባር ድልዋት ምኻኖም ብምርግጋጽ፣ ህዘቢ ኤርትራ እዉን ብወገኑ ነዚ ሰላም ዘላቂ ክኸውንን ክጠናኸርን ናይ ባዕሉ እጃም ክጻወት ጻውዒት ኣቕሪቡ።
ህወሓት፣ ኣብቲ ንክልተ መዓልታት ዘካየዶ ህጹጽ ኣኼባ፣ ምስቲ ኣብዚ ቀረባ ዝቖመን ብቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ዝምራሕን ሰልፊ ብልጽግና ከምዘይጽንበር’ውን ኣረጋጊጹ ኣሎ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድን ፕረዚደንት ኢሳይያስን ዝገብርዎ ዘለዉ ርክብ፣ ንሰላምን ሕውነትን ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘደለድልድ ዘይኮነ፣ ንህወሓት ንምንብርኻኽን ዝዓለመን ካልእን ውዲታት ዘለዎን ንመጻኢ ድማ ንህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዝበኣሰ ጎነጽ ዘምርሕን ምዃኑ ብክክልትኡ ወገነ ይትንተን ኣሎ።
ብፍላይ ብወገን ኤርትራ፣ ን29 ዓመታት ህዝቢ ጨፍሊቑ ኣብ ስልጣን ዝቕጽል ዘሎ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ዕድመ ስልጣኑ ንምንዋሕ ዝግበር ኩሉ ዓነነት ውዲታት ክሰምሮ ከምዝኽእል’ዮም ዝተፈላለዩ ወገናት ዝወቕሱ።
==================


text:
ኣብ ሃገራዊ መርመራ ካልኣይ ደረጃ ናይ ሰርትፊኬት ነጥቢ ዝረኸቡ ኣባላት መበል 31 ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ኣብ ማእከል ሞያዊ ስልጠናታት ብዝተፈጥረሎም ዕድል፡ ከድምዑሉ ዝኽእሉ ዓውደ-ስልጠና መሪጾም።
ብ2 ጥቅምቲ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ምምራጽ ስነ-ስርዓት፡ ዳይረክተር ማእከል ሞያዊ ስልጠናታት መምህር ተስፋይ ተወልደ፡ ብቑዕ ሞያ ዝቐሰመ ሰብ፡ ኣብ ዝኾነ እዋን ንዝኾነ ዓይነት ስራሕ ድልው ምዃኑ ኣረዲኡ።
ማእከል ሞያዊ ስልጠናታት – ሳዋ፡ ኣብ 3 ማእከላት ብ15 ዓውድታት ብግብሪን ክልሰ-ሓሳብን ከምዘሰልጥን ዝገለጸ መምህር ተስፋይ፡ ዝንባለን ድሌትን ደቂ-ሰብ ስለዝፈላለ ግዳ፡ ብድሌትን ምርጫን ዓርከ-መሓዛ ከይተጸልዉ፡ ከድምዑሉ ዝኽእሉ ዓውዲ ኣለልዮም ክመርጹን ኣበርቲዖ ብምስራሕ ብቑዓት ኮይኖም ንምውጻእ ክጽዕሩን ምዒዱ።
“ሞያዊ ማለት፡ ንኣካዳምያዊ ፍልጠት፡ ብክእለትን ጥበብን ብምስናይ ብቕዓት ምውናን ማለት’ዩ” ብምባል ከኣ፡ ተማሃሮ ተፈጢሩሎም ንዘሎ ናይ ትምህርትን ስልጠናን ዕድል ብትግሃት ክጥቀሙሉ ኣዘኻኺሩ።
ኣዛዚ ማእከል ስልጠና ሃገራዊ ኣገልግሎት ኮሎኔል ደበሳይ ግደ ብወገኑ፡ ነቲ ስልጠናታት ዝበቅዕ ዘመናዊ መምሃሪ ናውቲ ተዋዲዱ ከምዘሎ ብምሕባር፡ ብቑዕ ክእለትን ፍልጠትን ብምጥራይ መጻኢ ህይወቶም ንምውሓስ ኣበርቲዖም ክሰርሑ ተላብዩ።
እቲ ማእከል ሞያዊ ስልጠናታት፡ ሎሚ ዓመት 960 ናይ ካልኣይ ዓመት፡ 510 ደቂ-ኣንስትዮ ዝርከባኦም 1182 ድማ ናይ ቀዳማይ ዓመት፡ ብጠቕላላ 2142 ተመሃሮ ተቐቢሉ የሰልጥን ኣሎ።


text:
ቅድሚ ትማሊ ቀዳም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክካየድ ተታሑዙ ዝነበረ ትሽዓተ ፖለቲካዊ ፓርትታት ዘዳለውዎ ኣኼባን ሰልፍን ስዒቡ ኣባልቱ ከምዝተቐጥቀጥዎምን ከምዝኣሰሩዎምን ኣባላት ኣመራርሓ እቲ ፓርቲ ገሊፆም።ዝተኣሰሩ ኣባላት ፓርትን ካልኦትን ትማልን ሎማዕንትን ኣብ ክልተ ኣብያተ ፍርዲ ምቕራቦም ምኽትል ኣቦ መንበር ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ ስለሺ ፈይሳ ገሊፆም።ኢንጂነር ይልቃል ጌትነት ሓዊሱ ናብ 70 ዝኾኑ ኣብ ኣራዳ ቤት ፍርዲ ምቕራቦ ተፈሊጡ’ሎ።27 ዝርከቡዎም ካልኣይ ጉጅለ ኣባላት ተቓወምቲ ድማ ኣብ ካሊእ ቤት ፍርዲ ቐርቢቦም ኣለው።ኣባልት ትሽዓተ ተቓወምቲ ፓርትታት 27 ሰባት ከምዝቐረቡ ተፈሊጡ’ሎ።
ናይ ኣደባባይ ኣኼባን ሰልፍን ካብ ዘዋደዱ ፓርትታት ሓደ ናይ ዝኾነ ናይ ሰማያዊ ፓርቲ ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ኣቶ ዮናታን ተስፋዬ ዕጡቓት ካብ ሰኒ ጀሚሮም ንቤት ፅሕፈቶም ብምኽባብ ምእታውን ምውፃእን ከምዝኸልከሉዎምን ኣብ ድሮ እቲ ሰልፊ ድማ ዝሓለፈ ዓርቢ ማለት እዩ ንገለ ኣባላት ኣመራርሕ ከምዝተኣሰሩዎም ከምዝኣሰሩዎምን ሓቢሮም።
ብመሰረት ናይ ቀዳም እቲ ትልሚ ብሰለስተ ኣንፈታት ናብ ኣደባባይ መስቀል ንምእታው መደብ ከምዝነበረ ብግላፅ ዝተወሰኑ ሰልፈኛታት ናብ ኣደባባይ መስቀል እትዮም እንተነበሩ እውን ኢሎም ኣቶ ዮናታን ኣስዒቦም ‘’ብሓግዚነት ፖሊስ ፌደራል ብካድሬታትን ኣባላት ፀጥታን እናተለቐሙ ናብ ማእኸል ኤግዝብሽን የግዕዝዎም ነይሮም’’ኢሎም።
ካብቲ ቤት ፅሕፈት ዝተልዓሉ እውን ብዙሕ ከይርሓቑ ፖሊስ ብዘይዝኾነ ይኹን መጠንቀቕታ ብበትሪ ከምዝቐጥቀጥዎም ካብ መንጎ ዝተውቕዑ ማራሕቲ ኢንጅነር ይልቃል ጌትነት ብማህረምቲ ኢዱ ከምዝተጎደአ ሓቢሮም።
ድሕሪኡ ንኹሎም ኣኪቦም ስድስተኛ ናብ ዝተብሃለ ቦታ ከምዝወሰድዎምን ፀኒሖም ድማ ናብ ጨርቆስ ፖፑላረን ፖሊስ ኣዲስ ኣበባ ናብዝብሃን ከምዝወሰዱዎም ቀዳም ብኸምዚ ከምዝሓለፈ ዘርዚሮም።
ተቓወምቲ ፓርትታት መድረኽን ፓርቲ ሓደነትን ኣብ ልዕሊ እቶም ተቓወምቲ ተፈፂሙ ንዝበልዎ ኮኒኖምዎ ኣለው።


text:
መልኣከ መዊእ ብርሃኑ ኪሮስ ኣብ ከተማ መቐለ ኣማሓዳሪ እንዳ ኣቡነ ኣረጋዊ ቤተክርስታያን እዮም። መልኣከ መዊእ ብርሃኑ ብኣቆፃፅራ ኢትዮዽያዊያን ብ1978 ዓ/ም እዮም ኣብ ብራና ምፅሓፍ ጀሚሮም። ትምህርቲ ቤተ ክህነት ኣብ ዝመሃሩሉ ዝነበሩ እዋን ንማሓዙቶም እናራኣዩ ኣብ ብራና ምፅሓፍ ክመልኩ ከምዝኻኣሉ ይዛረቡ።
“ብራና ካብ ቆርበት ጤል እዩ ዝሰናዳእ። ናብ ብራና ንምልዋጥ ዝላዓለ ፃዕሪ ይሓትት። ብፍላይ እቲ ቆርበት ንቑፅ እንተኾይኑ ንሓሙሽተ ማዓልታት ኣብ ፁሩይ ማይ ይእጀል። ዝበሰለ ምዃኑ ምስ ኣረጋገፅካ ዘርጊሕኻ ስግኡ ይግፈፍ። ብተደጋጋሚ ፃሓይ ምስወቐዖ እቲ ጨጉሪ ይላፀ። ካውኡ ብራና ይኸውን።’’ ይብሉ መልኣከ መዊእ ብርሃኑ።
ኣብ ብራና ብቐይሕን ፀሊምን ሕብሪ ንምፅሓፍ ጫፉ ዝተፀረበ ሸምበቆ እዮም ዝጥቀሙ። ፀሊም ሕብሪ ካብ ቆርበት ዝተላፀየ ሰግላጥ ዝበሃል ተገፊፉ ዝወፅእ ነገር፣ ቆፅሊ ታህሶስ፣ ቆፅሊ ፃዕዳ ሓረግ፣ ናይ ላምባ ዠለሎ እዚኦም ኣንቂፅካ ወይ ድማ ቀሊኻ ነዚኦም ኣቃሚምካ ብሓደ ተፍልሖ። ዳሓር እቲ ማዩ ኣፅሊልካ ደጋጊምካ ትግዕቶ። እናደጋገምካ ትሓስዮ ንሰለስተ ኣዋርሕ ዝኣክል።
እቲ ቐይሕ ድማ ካብቲ ኣዴታት ንስፈ ዝጥቀማሉ መቕይሒ ርግሀን ላኻን ንዲ ቀለም ከምኡ እውን ብጫ ሕብሪ ሓዊስካ ፃዕዳ እንግዳዲዕ ወሲኽካ ከም ዝሰናዳእ መልኣከ መዊእ ብርሃኑ ኪሮስ ይዛረቡ።መልኣከ መዊእ ብርሃኑ ብጣዕሚ ብርክት ዝበሉ ፅሑፋት ኣብ ብራና ዝፃሓፉ እንትኾኑ እቶም ቀንዲ ኢሎም ዝጠቕሱዎም ግና ዕስራ መንፈሳዊ መፃሕፍቲ እዮም።
“ተኣምረ ማርያም፣ወንጀል፣ስንክሳር፣ግንዘትን ዝተፈላለዩ ቅዳሴታትን ዝኣመሰሉ ዕስራ ዓበይቲ መፃሓፍቲ ፅሒፈ እየ።” ኢሎም።
ኣብ ብራና ዝሰፍር ፅሑፍ ከምቲ ኣብ ወረቐት ዝፃሓፍ ብቐሊሉ ዘይቕደድን ክሳብ ንውሉድ ወለዶ ዝፀንሕ ምዃኑ ዝገልፁ መልኣከ መዊእ ብርሃኑ ኣብ ዝሐዚ እዋን ወላኳ ቁፅሩ እንተወሓደ ጠማቲ ዝሳኣኑ ፃሕፍቲ ብራና ኣብ ትግራይ ከምዘለዉ ይገልፁ።


text:
ንማዕቀባት ሶማልን ኤርትራን ንምቁፅፃር ብሕቡራት መንግስታት ዝተመስረት ጉጅለ ተቆፃፃሪ ነቲ ኤርትራ ኣብ መወዳእታ'ዚ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ባይደዋ ሶማል ንአልሸባብ ብነፈርቲ ጌራ አፅዋራት አቀቢላ ዝብል ኽሲ ኬንያ ነፃ ተአማኒ መርትዖ አይረኸብኩሉን ክብል አፍሊጡ።
መራሒ'ቲ ጉጅለ ማት ብራይደን ን'ሬድዮ ድምፂ አሜሪካ አገልግሎት ቃንቃ ሶማል ኣብ ዝሃብዎ ቃለ-መጠይቅ ከም ዝበልዎ እቲ ጉጅለ ነዚ ብኬንያ ዝቀረበ ክሲ እኩል ብቁዕ ተአማኒ ነፃ መርትዖ ከምዘይረኸበን እካደአስ ብአንፃሩ ዛጊድ እዚ ዝተባህለ ከምዘይተፈፀመ 'ዩ ተአማኒ ነፃ መርትዖ ዘለና ኢሎም።
በቲ ተቆፃፃሪ ጉጅለ በብወርሑ ዝቀርብ ፀብፃብ ብምስጢር'ዩ ዝዕቀብ ዝበሉ መራሒ'ቲ ጉጅለ ማት ብራይደን ግን ገለ ሚድያ ናይ'ዚ ተዘርጊሑ ዘሎ ናይ ታሕሳስ ፀብፃብ ዝረኸብዎ'ዩ ዝመስል ኢሎም።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ናይ ኤርትራ ወኪል ኣምባሳደር አርአያ ደስታ ብወገኖም ን'ሬድዮ ድምፂ አሜሪካ ከም ዝበልዎ እዚ ክሲ ኬንያ ኣብ ምብጋሱ ፈሺሉ ዝተረፈ'ዩ ድሕሪ ምባል ብዙሕ ዝአመኖ 'ውን አይነበረን ኢሎም።
ኣምባሳደር አርአያ አተሓሒዞም እዚ ጉጅለ ብሞይኡ ካብ ፖሎቲካዊ ፅዕንቶ ነፃ ኾይኑ እንተዝሰርሕ ንዕኡን ንዓናን ፅቡቅ ምኾነ ክብሉ ተዛሪቦም።
ሙሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ።


text:
November 27, 2021
መጽሔት መንእሰይ
(ሓምለ 2010 ቁ.27 ሕታማ)
መስፍን ገብረሂወት
መንእሰያት፡ ካብ ተሞክሮ ብጻይ ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድ ክቐስምዎ ዝኽእሉ ትምህርቲ ዓብዪ ብምዃኑ፡ ነቲ ናይ ሽዓኡ ትሕዝቶ ከም ዘለዎ ከነቕርቦ መሪጽና ኣሎና – ሰናይ ንባብ።
* ክቡር ብጻይ ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድ፡ ብናይ ቁልዕነት ተዘክሮኻ ክንጅምር። እዋን ቁልዕነትካ ኣበይን ብኸመይን ኢኻ ኣሕሊፍካዮ?
– ታሪኽና፡ ውልቃዊ ነገር ዘይኮነ፡ ብሓፈሻ ታሪኽ ናይ ኩሎም ወሎዶታት እዩ። ብዛዕባኡ ክትዛረብን ክትርእን ድማ’ዩ ኣገዳሲ። ብዝኾነ፡ እቲ ሕቶ ካብ ተላዕለ፡ ኣነ ብ1947 ወርሒ 3 ኣብ ገዛ ብርሃኑ ዝብሃል ስፍራ፡ ኣብ ኣስመራ ተወሊደ። መበቈል ዓድና ኣብ ባጽዕ፡ ሕንጥብሎ ዝብሃል ቦታ እዩ። ወዲ 6-7 ዓመት ምስ ኮንኩ፡ ብ1953 ማለት’ዩ፡ ምስ ስድራና ናብ ስደት – ናብ ስዑድያ ኢና ኣምሪሕና። ክሳዕ 1961 ድማ ኣብኡ ኔርና። ብድሕሪኡ ናብ ኤርትራ መጺእና፡ ኣብ ባጽዕ ሓደ ዓመት ተቐሚጠ። ሓደ ዓመት ድማ ኣብ ኣስመራ፡ ኣብ ቤት ትምህርቲ እስላምያ (ዕዳጋ ሓሙስ) ተማሂረ። ብድሕሪኡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ቤት ትምህርቲ በናድርን ቤት ትምህርቲ ልዑል መኮነንን ኣብኡ ምስ ዝነበረ ኣኮይ ኮይነ ተማሂረ። ኣሕመድ ጃዕፈር’ዩ ዝብሃል። ኣብ መጀመርታ 1964 ኣቢለ ድማ ናብ ኣስመራ ተመሊሰ። ካብ ኣስመራ ኸኣ ናብ ባጽዕ። ኣብ ወርሒ ሰነ 1964፡ እንደገና ናብ ስዑድያ ኣምሪሕና። ምስ ስድራ ማለት’ዩ። *ትምህርቲ’ሞ ከመይ ቀጺልካዮ? -ዝበዝሕ ትምህርተይ ኣብ ስዑድያ እዩ ነይሩ። ከተማ ጀዳ ሓንቲ ካብ’ተን ፍሉጣት ከተማታት እያ።


text:
ኣብ ዙሪያ ዓለም ተመራመርቲ ክታበት ኮሮናቫይረስ ንምምዕባል ዝለዓለ ፃዕሪ ይገብሩ ኣለው፤ውድብ ጥዕና ዓለም ን170 ሕፁያት ይከታተል ኣሎ።
ሳይንቲስታት ወፅኢታዊ ክታበት ከምዝምዕብል እምነቶም ይግልፁ ኣለው።ብመንፅር ግዜ ትፅቢት ካብ ዝተገበሩን ኣቐዲሙ ከምዝኸውን ዝግለፅ ዘሎ ክታበት ምስቲ ተስፋ ግን መንግስታት እኹል ገንዘብ ኣይምድቡን ዘለው ዝብል ስኽፍታ ኣሎ።ናይ ሎጂስቲክ ፈተና ንምምላእ እውን ብቑዕ ምድላዋት ኣይገብሩል ዘለው ዝብል ስግኣት እውን ኣሎ።
ኣብ ዙሪያ ዓለም ንኣስታት ሽዱሽተ ቢሊዮን ሰባት ዝኸውን መድሓኒት ንምምራት ዘድሊ እንተኾነ እውን መንግስታት ነቲ ፍርቂ ጥራሕ ዝኸውን እዮም መዲቦም ዘለው ይብሉ ክኢላታት።
ብውድብ ጥዕና ዓለም ክትትል ይገበረሉ ኣብዘሎን ብቢሊን መሊንዳ ጌትን ዝተመስረተን ክታበት ብምምዕባልን ብማዕረ ንምክፍፋልን ዝዓለመን The Vaccine Alliance ተባሂሉ ኣብ ዝፅዋዕ ጉጅለ ልዕሊ 170 ሃገራት ይሳተፋ ኣለዋ።
ዩናይትድ ስቴትስ ኣብዚ ተበግሶ ኣይትሳተፍን ዘላ። ምኽኒኣቱ ድማ ምምሕዳር ትራምፕ ንለበዳ ኮሮናቫይረስ ብዝግባእ ኣይሓዞን ኢሉ ብዝኸሰሶ ብውድብ ጥዕና ዓለም ይምራሕ ብምህላው እዩ።


text:
ቤት ትምህርቲ መባእታ ንስንኩላን
ቕልዑ ናይ ምምዕባል ጸገም ዘለዎም ነቲ ናይ ንቡር ቤት ትምህርቲ ክወስድዎ ዘይ ከኣሉ ዝወሃብ ትምህርቲ እዩ። ስለዚ ድማ ቖልዑ ናብዚ ቤት ትምህርቲ ዝኸዱ።
ሓደ ተማሃራይ ቕድሚ ኣብ ቤት ትምህርቲ መባእታ ስንኩላን ምጅማሩ መጽናዕቲ ዝግበረሉ።
ኣብ ቤት ትምህርቲ ኣማኽርቲ ይርከቡ ንስኻ ውን ከም ወላዲ ምኽርካ ክትህብ ኣለካ ቕድቢ ውላድካ ኣብ ቤት ትምህርቲ ስንኩላን ምጅማሩ።
ኣብ ሰደርሃምን ምምሕዳር ቤት ትምህርቲ ስንኩላን ኣብ ስተንበርጋስኩላን ኣብ ዩስነ ይርከብ።
ኣብ ቤት ትምህርቲ ስተንበርጋ መባእታ ቤት ትምህርቲ ስንኩላንን ቤት ትምህርቲ መባእታን ብሓደ ናይ ንትፈታት ቦታ ተካፊሎም ይጥቐምሉ ከም ምስኣል፡ ንጥፈታት ናይ ገዛ፡ ስፖርት፡ ምስናዕን መመገብን ብሓደ ይጥቖምሎም። ኣብ ክልቲኡ ዝሰርሑ ኣባላት ውን ኣለውዎም።
ኣብዚ ኣንብቡ ብ ትግርኛ ብዛዕባ ቤት ትምህርቲ መባእታ ንስንኩላን። Pdf, 474.7 kB, opens in new window.


text:
እቲ ኣብ ሚላኖ ሆቴል ንሰለስተ መዓልቲ ዝፀነሐ ዓውደ ርእይ ብዙሕ ህዝቢ ከምዝረኣዮን እዚ ድማ ዝምስገንን ዘተባብዕን ምዃኑ እቶም መንእሰያት ገሊፆም።
እቶም ኣሳእል ካብ ልሙድ ፍልይ ዝበለ ቅዲ ብምሓዝ ካብ ሳእኒ ኰንጎ፣ካብ ንቑፅ እንጀራ (ኰረንሾ)፣ካብ ካሴትን ዝተዳለዎን ብእርሳስን ዝተስኣሉ እዮም።
ህዝቢ ናብቲ ምርኢት ንምእታው ሓንቲ እርሳስ እዩ ከፊሉ፤ እዚ ድማ ተዋህሊሉ ነቶም ብሰንኪ ሓደጋ ድርቂ ናውቲ ትምህርቲ ዝሰኣኑ ወገናት ሓገዝ ዝውዕል እዩ ይብል ሓደ ካብቶም ሰኣልቲ ሰለሞን ገብሩ።
እቶም ሰኣልቲ ካብ ህዝቢ ዝረኸብዎ ናእዳን ሓገዝን ዘሐጉስ ኰይኑ በቶም ፀዊዖሞም ዝተረፉ መንግስታዊ መራኸቢ ብዙሃን ግን ሓዘን ከምዝተሰመዖም ደጋጊሞም ገሊፆም እዮም።
መንግስቲ ክልል ትግራይ ብፍላይ ኰሌጅ ኪነ ጥበባት ትግራይ ንቐፃሊ ክሕግዞምን እቲ ብቓል ዝዝረብ ብተግባር ክፍጽምዎም’ውን ፃውዒት ኣቕሪቦም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Radio Erena: 24 November 2020
ብሰንኪ’ቲ ካብ 4 ሕዳር ኣትሒዙ፣ ኣብ ትግራይ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ኵናት፣ ኣብ መዓስከራት ስደተኛታት ዝነበሩ ኣስታት 100 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት፣ ኣብ መንጎ ክልተ ሓዊ ተቐርቂሮም ምህላዉ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ገሊጹ’ዩ።
ብዘይካ’ዚኣቶም ድማ፣ ስድራቤታቶም ንምርኣይ ናብ ትግራይ ዝእተዉ፣ ሓያሎ ኤርትራውያ መውጽኢ ስኢኖም ምህላዎም ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ሓደ ካብኣቶም፣ ኣባል ጋንታ እስራኤል ሳይክሊን ኣካዳሚ፣ ፕሮፌሽናል ተቀዳዳማይ ብሽክለታ፣ ኤርትራዊ ሽወደናዊ፣ ዓወት ገብረመድህን’ዩ።
እዚ ፕሮፌሽናል ተቀዳዳማይ፣ ደሃይ በዓልቲ ቤቱን ውላዱን ክገብር ናብ ትግራይ ድሕሪ ምጋሹ፣ ኵናት ስለዝተወልዐን፣ ኣገልግሎታት ቴሌፎንን ኢንተርነትን ድማ ስለዝተቛረጸን ደሃዩ ክርከብ ከምዘይክኣለ፣ ወኪሉ ማርቸሊኖ ፓቼኮ ገሊጹ።
ኣብ 2021 ዓወት ዝወዳደረላ ጋንታ ኣብ ምንዳይ ከምዘሎ ዝጠቐሰ ወኪሉ፣ ኣዝዩ ከምዝተሻቐለ ብምምልካት፣ ኣብ ሽወደን እትርከብ ሓብቱ፡ ዓወትን ስድራ ቤቱን እዚ ዘሎ ሕማቕ እዋን ክሳብ ዝሓልፍ ተሓቢኦም ከም ዘለዉ ስለዝሓበረትና ግና ተስፋ ጌርና ኣለና ክብል ገሊጹ።
ዓወት፡ ኣብ 2013 ንኤርትራ ወኪሉ ኣብ ኢጣልያ ኣብ ዝተገብረ ውድድር ሻምፕዮን ዓለም ትሕቲ 23 ዓመት ብድሕሪ ምስታፉ፡ ናብ ሽወደን ብምምራሕ’ዩ ዑቕባ ሓቲቱ።
=============


text:
Radio Erena: 12 August 2020
ኣብ ኤርትራ፣ ምስ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ተተሓሒዙ ኣብ ቁጠባን ፊናንስን ዝተወስደ ስጉምቲ ከምዘየለ እዋናዊ ጸብጻብ ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘብ ኣመልኪቱ።
እቲ ኣህጉራዊ ፊናንስያዊ ትካል፣ 196 ሃገራት፣ ምስ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ተተሓሒዙ ዝወስድኦ ዘለዋ ናይ ቁጠባን ፊናንስን ስጉምታት ብዝምልከት፣ ብ31 ነሓሰ ኣብ ዘውጽኦ ዝርዝራዊ ጸብጻብ’ዩ መንግስቲ ኤርትራ ዝወሰዶ ቁጠባዊ ስጉምቲ ከምዘየለ ዘነጸረ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ 21 መጋቢት ናይ መጀመርያ መልከፍቲ ኮረና ቫይረስ ከምዝመዝገበ ንውድብ ጥዕና ዓለም ድሕሪ ምሕባሩ፣ ካብ 2 ሚያዝያ ኣትሒዙ ህዝቢ ኣብ ገገዝኡ ክዕጾ ከምዝኣወጀ እቲ ጸብጻብ ኣዘኻኺሩ።
እንተኾነ፣ መንግስቲ ኤርትራ ካብ 28 ሰነ ኣትሒዙ ከፊላዊ ምጅማር ትምህርቲ እኳ እንተኣወጀ፣ እቲ ናይ ምዕጻው ኣዋጅ፣ በብእዋኑ ብዝወሃብ ሓበሬታ ከይተሰነየ ናይ ግዜ መቓን ዘይብሉ ኮይኑ ከምዝቐጸለ ኣፍሊጡ።
እቲ መንግስቲ፣ ምስ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ተተሓሒዙ ኣብ ቁጠባ፣ ፊስካል፣ መጠን ሸርፊን ካልእ ፊናንስያዊ ንጥፈታትን ዝወሰዶ ስጉምቲ ከምዘይነበረ ከኣ ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘብ ኣነጺሩ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ድሕሪ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ብዛዕባ ዝህሉ ቁጠባዊ ጥፈታትን ፊናንስያዊ መደባትን’ውን ከምዘይብሉ’ዩ ዝጥቀስ።
ኤርትራ ኣብዚ ዝሓለፈ 29 ዓመታት፣ ንህዝቢ ብወግዒ ዝንገር ስሩዕ ባጀትን ቁጠባዊ መደባትን ከምዘይጸንሓ ይፍለጥ።
ኣብዚ ናይ ለበዳ ኮረና ቫይረስ እዋን፣ ብሰንኪ’ቲ ብሃውሪ ዝኸይድ ዘሎ መደባት መንግስቲን ዝተናውሐ ኣዋጅ ምዕጻውን፣ ህዝቢ ንከቢድ ቁጠባዊ ቅልውላውን ጥሜትን ተቓሊዑ ከምዘሎ ብሰፊሑ ይዝረብ።
=============


text:
ዳይሬክተር ድምፂ ኣሜሪካ/VOA/ ኣማንዳ ቤኔት ካብ ሓላፍነተን ለቒቐን።ትማሊ ሶኑይ ኣብ ዘቕረብኦ ናይ መልቀቒ ደብዳበ ተልእኾ ድምፂ ኣሜሪካ ዝኾነ ተኣማኒ: ነፃ ሞያ ጋዜጠኛነት ኣብ እዋን መሪሕነት ናይ ትራምፕ ሽሞኛ ማይክል ፓክ እውን ክቕፅል እዩ ኢለን።
ንድምፂ ኣሜሪካ ንኣርባዕተ ዓመታት ክመርሓን ንሞያ ነፃ ጋዜጠኝነት ብኣሜሪካዊያን ከፈልቲ ግብሪ ዝምወል ትካል ዜና ካብ ዋይት ሃውስ ዝፍነው መጥቓዕትታት ክከላኸላ ዝፀንሓን ኣማንዳ በኔት ትማሊ ሶኑይ ካብ ሓላፍነተን ወሪደን።ዋይት ሃውስ ድምፂ ኣሜሪካ መዘርግሒ ፕሮፖጋንዳ ቻይና ኮይኑ ክብል ይኸስስ።
በኔትን ምስአን ካብ ሓላፍነተን ዝለቐቓ ምኽትለን ሳንዲ ሱጉዋራን ንሰራሕተኛታት ድምፂ ኣሜሪካ ኣብ ዝልኣኽኦ ናይ ስንብት ኢሜይል ምስ ምምሕዳር ትራምፕ ናብ ወጥሪ ዘእተወን ጉዳያትን ኣይገለፃን።ኣብ ክንድኡ ንድምፂ ኣሜሪካ ዘጠቓልል ኤጀንሲ ግሎባል ሚዲያ ኣሜሪካ ክመርሑ ኣብ ቀረባ ስልጣኖም ዝፀደቐ ማይክል ፓክ ንዓና ክትክእ መሰሉ ስለዝኾነ ናትና ካብቲ ስራሕ ምውፃእ እዋኑ እዩ ኢለን።
ንሰን ‘’ነቲ ሞያ ዘለኩም ፍቕርን ተልእኾን ተኣማንነትኩም ኣይልወጥን’' ዝበላ ክኾና ከለዋ ‘’ማይክል ፓክ ኣብ ቅድሚ ኮንግረስ ቀሪቡ ናይ ድምፂ ኣሜሪካ ነፃነት ንዘረጋግፅ ኣሰራርሓ ከ ምዘኽብር ቃለ ምሓላ ፈፂሙ እዩ’’ ኢለን ።
ምምሕዳር ትራምፕ ንናይ መንግስቲ ኤጀንስታት ዜና መሳርሒ ርክብ ህዝቢ ገይሩ ዳግም ከይውድቦ ስኽፍታ ኣሎ።
ናይቲ ትካል ፀብፃብ ትኽክለኛ፣ጭቡጥ፣ዝተማልአ ከምኡ እውን ንዝኾነ ሓደ ክፋል ኣሜሪካዊያን ማሕበረሰብ ዘይኮነስ ንኣሜሪካ ዝውክል ክኸውን ናይ ድምጺ ኣሜሪካ ቻርተር ይእዝዝ።
ቤነት ንቻይና ዝብድሁ ድምጺ ኣሜሪካ ዝሰርሖም ዜናታትን መደባትን ብምዝርዛር ነቲ ክሲ ይነጽጋ። ፕረዚዳንት ትራምፕ ኣብ ዝሓለፈ ኣብ ዋይት ሃውስ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ‘’ካብ ድምጺ ኣሜሪካ ዝፍኖ እንተሰሚዕኹምዎ ኣፅያፊ እዩ። ብዛዕባ ሃገርና ዝብሉዎ ነገራት ኣፀያፊ እዩ። ማይክል ፓክ ኣትዩ ዓብይ ስራሕ ክሰርሕ እዩ ‘’ ኢሎም።
ድምጺ ኣሜሪካ ብቅድሚ ትማሊ ሰንበት ከምዝፀብፀቦ ማእኸል ምቁፅፃርን ምክልኻን ሕማማት /CDC/ጋዜጠኛታት ድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝርዝር ሓበሬታ ከይውሃቦም ዝተኸልከሉ ትካላት ኣእቲይዎም ኣሎ። ብመሰረት ናይ CDC ናይ ውሽጢ መልእኽቲ (Memorandum) ዘቕረቦ ምኽኒያት ድማ ዋይትሃውስ ኣብ መረበብ ሓበሬትኡ ብዛዕባ ቻይና ዘውፅኦ ክሲ እዩ።
ቤነት CDC ፖሊሲኡ ብቕልጡፍ ክስሕቦ ዝፅውዕ መግለፂ ኣውፂአን።ኣብ ናይ ዋይት ሃውስ ርእይቶ ተመስሪቱ ዝተወስደ ሽግር ዘለዎ ውሳነ እዩ ኢለንኦ ኣለዋ።
ቤነትን ሱግዋራን ትማሊ ሶኑይ ንሰራሕተኛታት ኣብ ዝለኣኽኦ መልእኽቲ ካብ ሓላፍነተን ክወርዳ ብትራምፕ ወይ ብፓክል ተሓቲተን እንተኾይነን ኣይጠቐሳን።
‘’ክእለትኩም፣ሙያኩም፣ነቲ ተልእኾ ዘለኩም ውፍይነት፣ናይ ጋዜጠኘት ተኣማንነትኩምንፃዕርኹምን ንፓክ ከም እትቕፅልሉ ንፈልጥ ኢና’’ እውን ኢለን ኣብ መልእኽተን።
ዓቃባዊ ሰራሒ ፊልምን ናይ ትራምፕ ኣማኻሪ ናይ ዝነበረ ስተፈን ባነን ተሓባባሪን ማይክል ፓክ ንሬድዮ ነፃ ኣውሮፓ ወይ ረድዮ ሓርነት፣ ናይ ማእኸላይ ምብራቕ ብሮድካስቲንግ ኔትወርክን፣ ሬድዮፍሪ ኤስያን ቤት ፅሕፈት ብሮድካስቲንግ ኩባን ንዝሓቖፈ ኤጀንሲ ግሎባል ሚዲያ ሜሪካ ክመርሑ እዮም።ቪምጺ ኣሜሪካ እቲ ዝዓበየ ኣካል ናይቲ ኤጀንሲ እዩ። ኣብ ሰሙን ብ47 ቋንቋታት ዝመሓላለፍ 280ሚሊዮን ሰማዕቲ ዘለውዎ መሓውር ዜና'ዩ።
ቤነት ኣብ 2016 ብፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ነይረን ዝተሸማ ክኾና ከለዋ ሽልማት ፑሊትዘር ዝተዓወታ ደራሲት፣ኣብ ብሉምበርግ፣ኣብ ፊላደልፊያ ኢንኳየረር ኤዲተን ሪፖርተርን ኣብ ዎልስትሪት ጆርናል ድማ ኤዲተር ሓ መርማሪት ጋዜጠኛን ኤዲተርን ብምዃን ኣብ ፍሉጣት ትካላት ዜና ዝሰርሓ እየን።
ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ናሽናል ፕረስ ክለብ ኣብዝተዳለወ ስነስርዓት ብኣገልግሎተን ተሞጊሰን እየን። ኣብቲ ኣጋጣሚ ኣብ ዘስምዕኦ መደረ ኣገዳስነት ነፃነት ፕረስን ብድሆ ሞያዊ ነፃነት ድምጺ ኣሜሪካን ተዛሪበን። ’’ፕሮፖጋንዳ ኣይንሰርሕን፤ፈፂምና ኣይንሰርሕን’’ ኢለን።
ምኽትለን ዝኾና ሱግዋራ እውን ኣብ UPIን ዋሽንግተን ፖስትን ሪፖርተር ብምዃን ኣብ ጋዜጠኝነት ንዓሰርተታት ዓመታት ዝሰርሓ እየን።
ፓክ ዝሓለፈ 4 ሰነ 2020 ዋላ'ዃ መብዛሕትኦም ዴሞክራት ኣባላት ሰኔት እንተተቓወሙ ስልጣኖም ምጽዳቑ ይዝከር። ቤት ፅሕፈቶም ንደብዳበ ክልቲአን ሓላፍቲ ምስተቐበለ ኣብዘውፅኦ መግለፂ ኣማንዳ በኔትን ምኽትል ዳይሬክተር ሳንዲ ሱጉዋራን ነቲ ኤጀንሲ ዘበርክትኦ ኣገልግሎት ብምምስጋን ሰናይ ትምኒት ገሊፆምለን ኣለው።
ኣብ እዋን ናይ ስልጣን ዘመነን በነትእቲ ትካል ክልተ ኣገደስቲ ቅሌታት ገጢምዎ ነይሩ።ኣብ 2018 ኣብ ኣገልግሎት ቋንቋ ሃውሳ ዝሰርሑ ጋዜጠኛታት ካብ ሓደ ናይጀሪያዊ ብዓል ስልጣን ጉቦ ተቐቢሎም ብዝብል ን15 ጋዜጠኛታት ምብራረን ይዝከር።
ኣብ ተመሳሳሊ ዓመት ንናይ ድምጺ ኣሜሪካ ሓላፊ ኣገልግሎት ቋንቋ ማንደሪን ኣባሪረን። ምኽኒያቱ ድማ ኣብስደት ዝርከብ ቻይናዊ ቢሊየነር ብቐጥታ ኣብዝተፈነወ ቃለ ምልልስ ኣብ ልዕሊ ሰበስልጣን ቤጂንግ ዘይተፃረየ ክስታት ከቕርብ ገይርኻ ብዝብል እዩ።


text:
ደምዳሚ መግለጺ ሓሙሻይ ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ
ደምዳሚ መግለጺ
ሓሙሻይ ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ
ጅግና ህዝብና
ሓሙሻይ ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ፡ ህዝቢ ኤርትራ ቅልጡፍ ምቕይያራት ኣብ ዘሕልፈሉ ዘሎ ህሞት፡ ንኣህጉራዊ ማ/ሰብ ብሓፈሻ ንሃገራት ኤውሮጳ ድማ ብፍላይ ሻቕሎትን ተጽዕኖታት ዝፈጥርን፡ ኣብ መላእ ክፍልታት ሕ/ሰብና ዕድመ ዘይፈሊ ዋሕዚ ስደት ብብዝሒ ኣብ ዝረኣየሉን እዋን’ዩ ተሰላሲሉ። ኤርትራ ብቀጻሊ እናዓበየ ብዝመጽእ ዘሎ ንቅሓትን ተቓውሞን ህዝብና፡ ካብ ኩሉ ወጽዓታትን ውልቀ ዲክታቶርያዊ ምልክነትን ብምንጋፍ፡ ዝሓሸ ሂወት ንምውሓስ ዘለዎ ትጽቢት ንምርግጋጽ፡ ነጻነቱን ክብሩን ትሕሉ ብቅዋምን ልዕልነት ሕጊ ትግዛእን ሃገር ንምህናጽ፡ ኣብ ውሽጣዊ ምንቅስቓስ ይርከብ። ምስቲ ኩሉ ዘጋጥም ዘሎ ዋሕዚ ስደት ተቓውሞ ብብዝሑን ብዓይነቱን ለውጢ ኣምጺኡ፡ ሃገራዊ ባይቶን ፖሎቲካዊ ውድባቱን ከምኡ’ውን ካልኦት ሃገራዊ ሓይልታት ትጽቢት ዝግበረሉ ደሞክራስያዊ ስርዓት ንምህናጽ፡ ኣድላይ መስዋእትነት እናኸፈሉ ንደንበ ተቓውሞ ይመርሑ ኣለው። ገለ ኣካላት ካብቲ ስርዓት እናተገምዑ ኣብ ደንበ ተቓውሞ ክጽንበሩ ከለዉ፡ ገለ ካብኣቶም ገና እቲ ዝመሸመሸ ትካላት ናይቲ ስርዓት ክዕረን ኣካላቱ ከም ብሓድሽ ክስራዕን ትጽቢት ዝገብሩ ምህላዎም እውን ኣሚቱ።
ኣብ ክሊ’ዚ ምዕባሌታት’ዚ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ሓምሻይ ስሩዕ ኣኼብኡ ካብ 18-24 ነሓሰ 2014 ኣሰላሲሉ፡ ኣብዚ ኣኼብኡ’ዚ ሓፈሻዊ ፖሎቲካዊ ምዕባሌታት ኤርትራ ብውሽጥን ብደገን ዝሓልፎ ዘሎ ኩነታትን፡ ኩሉ’ቲ ኣብ ባይታ ብጭቡጥ ዘጋጥም ተረኽቦታትን፡ እቲ ስርዓት ዓይኒ ህዝብና ብምድፋን፡ ሓድነትና ንምብታን ቆርበቱ ብምቕያር፡ ነቲ መሽሚሹ ዝርከብ ዕድሚኡ ንምንዋሕ ዝኣትዎ ዘሎ ኣጉል መብጽዓታት ገምጊሙ። እዚ ስርዓት’ዚ ብቀንዱ ንረብሓታት ህዝቢ ኤርትራን፡ ናይ ከባቢና ሰላምን ርግኣትን እናተጻረረ፡ ብልሽው ዝኾነ ዞባውን ኣህጉራውን ዝምድናታቱ፡ ናብ ጸቢብ ጉጅላዊ ረብሓታቱ ንምውዓል ብርቱዕ ጻዕርታት የካይድ ምህላዉ፡ ኮይኑ ግን እቲ ጥርጡር ዞባዊ ምሕዝነታቱ ንትጽቢታትን ነጻነትን ክብርን ህዝቢ ኤርትራ ከም ዘየገልገለ ተገንዚቡ።
ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ካብ ነፍሲ ወከፍ ውድባዊ ኣብያተ ጽሕፈቱን ትካላቱን ዝቐረቡ ዝተፈላለዩ ጸብጻባት ብድሕሪ ምስማዕ፡ ዓሚቕ ዝኾነ ክትዓት ኣካይዱ። ከምኡውን ሃገራዊ ባይቶ ምስቲ ኩሉ ዝሓለፎ ዘሎ ኩነታትን ብድሆታትን፡ ንዘመዝገቦም ኣውንታዊ ስርሓት መዝጊቡ። ኣብ መስርሕ ንዝተራእዩ ድኽመታት መሪር ነቐፌታዊ ገምጋም ድሕሪ ምክያድ ከኣ ኣብ መጻኢ መድረኽ ንምእራሙ ኣድላዪ ዘበለ ጻዕርታቱ ከሐይል ምዃኑ ርእዩ። ኣብ ክሊ’ዚ ጸብጻብ’ዚ ሓፈሻዊ ውድዕነት ሃገራዊ ባይቶን፡ ዝሓልፎ ዘሎ ጭቡጥ ኩነታትን ናብ ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤ ንከይበጽሕ ዘጋጥምዎ ዘለዉ ዕንቕፋታትን፡ ብሰንክዚ ድማ ኣብ ንጥፈታት ኣሰናዳኢ ሽማግለ ዘንጸባርቕ ሕጽረታት ብድሕሪ ምምልካቱ ኣኼባ ናብ ዕወት መንገዲ ዝወስድ ኣውንታዊ ፍታሕ ዳህሲሱ። ከምኡ’ውን ኣድላዪ ዝኾነ ንመደባት ጉባኤ ንምቕልጣፍ ዝሕግዝ፡ ንስርሓት ሃገራዊ ባይቶ ንቅድሚት ዘስጉምን ኣንፈቱ ዘመዓራርን ኣገደስቲ ውሳኔታትን ለበዋታትን ኣመሓላሊፉ።
ብጉዳይ ኤርትራውያን ሰደተኛታት ብዝምልከት፡ ካብቲ ሃሱስ ስርዓት ወጺኦም ውሕስነት ሂወቶም ንምርግጋጽ፡ ኣብ ዘካይድዎ ሓደገኛ ጉዕዞ ዘጓንፎም ስቓይ፡ ማእሰርቲ፡ ናይ ጸጥታ ሽግራት፡ ግፍዕታትን ሰብኣዊ ግህሰታትን ብተወሳኺ’ውን ብጉጅለ ደላሎ ሰብ ዘጋጥሞም ዘሎ ምዝመዛ ብዕምቆት ድሕሪ ምምዛኑ፡ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ነቲ ምንጪ ስደት ኤርትራውያን ቁጠባዊ ጸገም ጥራሕ ምዃኑ ከቐርብ ዝፍትን ዘሎ ናይ ገለ ሃገራት ግጉይ ፖሊስታት ነጺጉ፡ በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ጠንቂ ስደት ብቀንዱ ብሰንኪ እቲ ጨካን ስርዓት ንኣህጉራዊ ቻርተር ዘጽደቆ ሰብኣዊ መሰላት እናጠሓሰ፡ ሰብኣዊ ክብሪ ዜጋታት እናረገጸ ዝፍጽሞ ግህሰታት ዝወለዶ ፖሎቲካዊ ምክንያት ከም ዝኾነ ኣረጋጊጹ። እቲ ስርዓት ነቲ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዝበጽሕ ዘሎ ኩሉ-መዳያዊ ኣስካሕካሒ ግፍዕታት ንምኽዋልን፡ ኣብ ኤርትራ ጠንቂ ስደት ዝኸውን ዘሎ ምኽንያታት ንምሽፋንን፡ ብማዕከናት ዜናታቱ ኣቢሉ ዘካይዶ ዘሎ ዘመተ ነቲ ናይ ወጻኢ ሃገራት ዜናታት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝበጽሕ ዘሎ ግህሰታት ዕሽሽ ኢሉ ክሓልፎ የተባብዕ ምህላዉ ተመልኪቱ። በዚ ኣጋጣሚ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ኤሃባደ ዝተፈላለዩ ናይ ደገ ናይ ዜና ማዕከናት ንወጽዓታት ህዝቢ ኤርትራ ከቃልሑ ጸቂዑ።
ክቡር ህዝቢ ኤርትራን ፈተውቱን
ኣብ መደምደምታ ኣኼባ፡ ተቓላሳይ ህዝብና ኣብ ኩሉ መዳይ ኣንጻር ጉጅለ ህግደፍ ንዘካይዶ ዘሎ ቃልስታት ዝህቦ ዓቢ ክብሪ እናገለጸ፡ ብፍላይ’ውን መራሕቲ ሃይማኖት ኮቶልካዊት ቤተ-ክርስትያን ኣብ ህዝቦም ዝበጽሕ ዘሎ ግህሰታትን ትጽቢታቱን ኣመልኪቶም ንዘቕርብዎ ጽሑፋት ናእድኡ ኣረጋገጹ። ከምኡውን ካለኦት መራሕቲ ሃይማኖትን ኣቦታትን ተመሳሳሊ ስጉምቲ ክወስዱ ኣተባቢዑ። ከምኡ’ውን ብምክንያት በዓል ነጻነት፡ ህዝቢ ኤርትራ ሓርነቱን ደሞክራስን ክጓናጸፍ ብሚንስተር ወጻኢ ጉዳያት ኣሜርካ ጆን ኬሪ ኣቢሉ ዝተገልጸ መርገጽ ኣሜርካ ሞጎሱ ገሊጹ። ኣኼባ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ንኣብ ውሽጥን ኣብ ደገን ዘሎ ህዝብና ብሓፈሽኡ ነቶም ስርዓት ህግደፍ ክመዓራረ ይኽእል ኢሎም ትጽቢት ዝገብሩ ኣካላት ከኣ ብፍላይ፡ ኣብ ጎኒ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ተሰሊፎም፡ ኩሉ ዓቕምታቶም ዲክታቶርያዊ ስርዓት ብምውጋድ ሕብረ-ሰልፋዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት ንምህናጽ ክረባረቡ ጸዊዑ። ኣኼባ ንኩሎም መሓዙት ተቓውሞ ኤርትራ ብፍላይ’ውን ህዝብን መንግስትን ኢትዮጵያ ብቀጻሊ ንሃገራዊ ባይቶን ኣካላት ፖሎቲካዊ ውድባቱን ንኣካላት ደሞክራሲያዊ ለውጥን ዝገብርዎ ሓገዛት ኣሞጒሱ።
ህዝብን ሃገርን ንምድሓን ንቃለስ
ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ
25 ነሓሰ 2014
Short URL: https://english.farajat.net/?p=8843


text:
ንሩስያን ክረምያን ዘራኽብ ናይ ሓዲድን ጽርግያን ድልድል ሎሚ ረቡዕ ተኸፊቱ።
ሩስያ ኣብ 2014 ዓ.ም ንክረምያ ካብ ዩክሬን ብምውሳድ ምስ ግዝኣታ ዝጠቕለለት ክትከውን ከላ እዚ ስጉምቲ ሩስያ ምስ ብዙሓት ሃገራት ምዕራብ ዘለዋ ዲፕሎማሲያዊ ዝምድና ዘቆልቆለን እገዳ ዘስዓበን ምኳኑ ይፍለጥ።
እዚ ብ3.60 ሚልዮን ዶላር ወጻኢ ዝተሃንጸ ድልድል ኣብ ኣውሮጳ ንክልተ ዕላማ ዘገልግል ዝነውሓ ድልድል ምኳኑ’ውን ተገሊጹ ኣሎ።
እቲ ድልድል ብወግዒ ኣብ መወዳእታ ዓመተ 2018 ስርሑ ዝጅመር እንተኾነ ምኽፋት’ቲ ድልድል ግን ብጠለብ ፕረዚደንት ፑቲን ንቅድሚት ተሳሒቡ ሎሚ ረቡዕ ተኻይዱ’ሎ።
ፕረዚደንት ፑቲን ድማ ነዚ ሓድሽ ድልድል ናይ ጽዕነት መኪና ብምዝዋር መሪቖም ከፊቶሞ ኣለው።
ብዙሓት ነበርቲ ክረምያ ኣብቲ መኽፈቲ ስነ ስርዓት ዝተረኽቡ ክኾኑ ከለው እቲ ናይ ሓዲድ ክፋል’ቲ ድልድል ኣብ 2019 ዓ.ም ከምዝዛዘም ተፈሊጡ’ሎ።


text:
ኣብ ሚንስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ናይ ኣፍሪቃ ጉዳያት ተሓጋጋዚ ሚንስተር ቲቦር ናዢ ኣሜሪካ ምስ ኢትዮጵያ ዘለዋ ርክባት ከተሐይል ኣለዋ ኢሎም ።ኣባል ባይቶ ኣሜሪካን ኣቦ ወንበር ንኡስ ኮሚቴ ጉዳያት ኣፍሪቃን ክሪስቶፈር ስሚዝ እውን ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ሓገዝ ኣሜሪካ የድልዮም እዩ ኢሎም።ክልቲኦም ነዚ ዝገለፁ ንኩነታት ኢትዮጵያ ንምስማዕ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ኮንግረስ ኣብዝተዳለወ ኣኼባ ንኡስ ኮሚቴ ጉዳያት ኣፍሪቃ እዩ።
ኣብ ኣሜሪካ ሚንስትሪ ጉዳያት ወፃኢ ናይ ኣፍሪቃ ጉዳያት ተሓባባሪ ሚንስተር ቲቦር ናዢ ኣብ ዋሽንግተን ንንኡስ ኮሚቴ ኮንግረስ ኣሜሪካ ንህልው ኩነታት ኢትዮጵያ ብዝምልከት ኣብዘስምዕዎ ቃለ ምስክርነት ኢትዮጵያ ኣብ ታሪኻዊ ለውጢ ትርከብ ኣላ ኢሎም።
“ኣብ ኢትዮጵያ ቀዳማይ ሚንስተር ኣብይ ኣሕመድ 2 ሚያዚያ 2018 ቀዳማይ ሚንስተር ኮይኖም ካብ ዝምዘዙ ንድሓር ንኹሉ ማሕበረሰብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝትንክፉ ጉዳያት ለውጢ ኣበጊሶም እዮም።ቅድሚኦም ዝነበረ መንግስቲ ዘይፈትሖም ጉዳያት ብዕቱብ ምግጣሞም ዓብዪ ሞሳ ይግብኦም።”
ትፅቢት ኢትዮጵያዊያን ዝለዓለ ምዃኑ ዝሓበሩ ቲቦር ናዢ ሓገዝ ኣሜሪካ ድማ ኣገዳሲ ምዃኑ ሓቢሮም ኣለው።
“ትፅቢት ህዝቢ ኢትዮጵያ ብዘገርም ኣዚዩ ዝለዓለ እዩ።መብዛሕትኦም ኸኣ መናእሰይ እዮም።ኣስታት 70 ሚሊዮን ሰባት ዕድሚኦም ትሕቲ 30 ዓመት ምዃኑ ንግምት።መብዛሕትኦም ብሰንኪ ብልሽውናን ቁጠባዊ ዕድላትን ኣብ ቀረባ ዓመታት ኣብ ዝተኻየዱ ሰልፍታት ተቓውሞ ተሳቲፎም እዮም።”
ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝተበፅሐ ስምምዕ ሰላም ዝነኣዱ ተሓባባሪ ሚንስተር ጉዳያት ኣፍሪካቃ ናዢ ብዝለዓለ እምነት ተቐቢልናዮ ኢሎም።
“ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድን ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቅን ን20 ዓመታት ዝነበረ ግጭት ኢትዮጵያን ኤርትራን ከብቅዕ ብሓባር ንምስራሕ ዝወሰዱዎ ተበግሶ ብልዑል ጠመተ ኢና ተቐቢልናዮ።ሳዕቤን ናይቲ ግጭት ንምፅጋን ኣብ ህዝብታት ክልቲአን ሃገራት ብፍላይ ኸኣ ኣብ ከባቢታት ዶብ ገና ዝስራሕ ኣሎ።ንሰላም ዝድግፍ ብኽልቲኡ ወገን ሓያል ስምዒት ከምዘሎ ግን ርኢናዮ ኣለና።ክልቲኦም መንግስታት ኣብቲ ከባቢ ዝፈጥሮ ኣወንታዊ ውፅኢት ኣድላይነቱ ኣስሚሮምሉ እዮም።”
HR-128 ብዝብል ሽም ዝፅዋዕን ንኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ክመሓየሽ ዝጽውዕ ረቒቕ ሕጊ ኣብ ኮንግረስ ኣሜሪካ ብምቕራብ ዝፍለጡ ሪፓብሊካዊ ኣባል ኮንግረስ ክሪስቶፈር ስሚዝ እውን ምስክርነቶም ገሊፆም ኣለው።ኣብ ቀረባ ኣብ ኢትዮጵያ ብምብፃሕ ምስ ቀዳማይ ሚንስተር ኣብይ ኣሕመድን ዝተፈላለዩ ኣካላትን ከምዝተራኸቡ ብምግላፅ ከምዚ በሉ።
“ቅድሚ ሒደት ሰሙናት ኣባል ኮንግረስን ኬረን ባስን ኣነን ናብ ኢትዮጵያ ከይድና ኣብ ዋና ከተማ ኢትዮጵያ ኣዲስ ኣበባ ምስ ቀዳማይ ሚንስተር ኣብይ ተራኺብና።ሓደ ዝተዓዘብኩዎ፣ኣብ ኢትዮጵያ ቅድሚ ሎሚ ርእየዮ ዘይፈልጥ ዝለዓለ ድልየት ለውጥን ተስፋን እዩ።እቶም ቀዳማይ ሚንስተር ፍርቂ ዓመት ኣብዘይመልእ ግዜ ብዘምፅኡዎ ለውጢ ናእዳን ምትብባዕን ይግብኦም እዩ።”
ንሶም ብተወሳኺ እቲ ትፅቢት ዝለዓለ ምዃኑ ኣባል ኮንግረስ ስሚዝ ሓቢሮም።
“ክንርስዖ ዘይብልና እቲ ትፅቢት እናዓበየ እዩ መፂኡ።ንሶም ዝጀመሩዎ ለውጢ ክቕፅል ኣለዎ።ንኣብነት ኣብ 2009 ዝፀደቐ ክፉእ ኣዋጅ ማሕበራትን ግብረሰናይን ሕጊ ፀረ ግብረሽበራን ሎሚ እውን ኣብ ቦቱኡ ኣለው።ሕጋዊ ትካላት ስቪል ማሕበረሰብን ፖለትካዊ መደረን ንምዕፋን ዝተፈጥሩ እዮም።ኣነን መሳርሕተይን ዘዘራረብናዮም ብዙሓት እሱራትን ግዳያት መስቀይትን ዝነበሩ ሎሚ እውን ፍትሒ ይሓቱ ኣለው።ኣሕሊፍናዮ ኢሎም ዝገለፅዎ ስቅያት ፍፁም ዘስካሕካሕ እዩ።ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስትያን ዝርከቡዎም ብተደጋጋሚ ዝሰማዕናዮ ነገር ነታ ሃገር ንቕድሚት ንምስጓም መስርሕ ሓቅን ዕርቅን ከምዘድልይ እዩ።”
ኣባል ኮንግረስ ካረን ባስን ካልኦት ኣጋይሽን እውን ብዛዕባ ኣብ ኢትዮጵያ ዝተርኣዩ ምዕባለታት መደረ ኣስሚዖምን ንሕቶታት እውን መሊሶም ኣለው።
ኣብ ሚንስትሪ ጉዳያት ወፃኢኣሜሪካ ናይ ኣፍሪቃ ጉዳያት ተሓባባሪ ሚንስተር ቲቦር ናዢ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝተርኣየ ኣወንታዊ ምዕባለታት ብምድናቕ፣ኤርትራ ኣብቲ ዞባ ዝተፃወተቶ ኣውንታዊ ተራን ዳግም ምቅልቓል ኣብ ዓለምለኻዊን ዞባውን መድረኻት ዝፈጥሮ ዕድላት ከምኡ እውን ኣሰካፊ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ናይታ ሃገር ብዝምልከት ዝተዛረቡዎ ፅባሕ ክነቕርቦ ኢና።


text:
ኣብቲ ብመሪሕነት የማነ ገብረኣብ (ማንኪ) ኣብ መወዳእታ ሚያዝያ ኣብ ነርወይ ዝተኻየደ ኣኼባ YPFDJ ዝተሳተፉ ሰለስተ ኣባላት ማእከላይ ቤትጽሕፈት ህዝባዊ ግንባር ንዲሞክራስን ፍትሕን ከምኡ ‘ውን ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያት ኤርትራን ንስርዓት ህግደፍ ራሕሪሖም ኢዶም ከምዝሃቡ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
“ካልእ ድኣ እንተ ኣለካ ኣምጽእ እምበር፡ እዚ ሽጣራ እዝስ ቀደም ብገርሁ ኸሎ ህዝቢ፡ ተበሊዕዎ እዩ።” ዝብል ዘረባ፡ ነቲ ንኸታልል ኢሉ ዝብገስ ተቓውሚ እየ ዝብል ባእታ፡ ዘሰምብድ ክኽውን ይኽእል እዩ።
ክቡራትን ክቡራንን ኣንበብቲ ብመንገዲ እቲ ጽዩቕ መርበብ መስከረም ዝዝርጋሕ ኩሉ ብዓሊ ዓብዱ ዝምስገንን ድፊኢት ካብ ሓጎስ ክሻን የማነ ማንክን ዝረኸበን ሽልማት ዝተዳለወሉን እዩ ዝመስል።
ልክዕ ቅድሚ 49 ዓመታት ከምዛ ሎም እታ ንፓለቲካዊ ቃልሲ ንናጽነት ኤርትራ: ናብ ብረታዊ ገድሊ ዘሰጋገረት ቀዳመይቲ ንጣር ቁልዒ ሓዊ: ካብታ ብሓርበኛ ሓምድ እድሪስ ዓዋተ እትምራሕ ቀዳመይቲ ጋንታ ሓርነት: አብ እምባ አዳል ተተኮሰት::
‘ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ክሕንጸጽ’ዩ’ ተባሂሉ ኣብ ኤርትራ ተላቢዑ ዝነበረ ወረ ሓሶት ምዃኑ ኣፈኛ ስርዓት ህግደፍ ዓሊ ዓብዱ ምስ ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ዝገበረኦ ምልልስ ተኣሚኑ።
ነቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ካብ 1998-2000 ዓ.ም ኣብ ዝተኻየደ ዶባዊ ኵናት ንዝወረደ ዕንወት ብምምርማር ካሕሳ ንምውሳን ክነጥፍ ዝጸንሐ ኣህጉራዊ መጋብኣያ ካሕሳ፡ ኤርትራን እትዮጵያን፡ ነንሕድሕደን ዓሰርተታት ሚልዮናት ዶላራት ካሕሳ ክኸፍላ ውዱእ ውሳኔ ከም ዝሃበ ዝተፈላለያ ኣህጉራውያን ማዕከናት ዜና ገሊጸን።
መሪሕነታት ሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራን ሰልፊ ህዝቢ ኤርትራን ሓባራዊ ኣኼባኡ ብዕለት 11 ሚያዝያ 2009 ኣብ ከተማ ፍራንክፈርት ጀሚሩ። ኣብ’ዚ ብብጾት መስፍን ሓጐስን ወልደሱስ ዓማር፡ ኣቦ መንበራት ላዕለዋይ ሓባራዊ ኣውሃሃዲ ኣካል ዝተመርሐ፡ 16 ኣባላት መሪሕነት ናይ ክልቲኡ ሰልፍታት ዝተሳተፍዎ ኣኼባ’ዚ፡ ሓፈሻዊ መእተዊ ብዛዕባ ክልቲኡ ሰልፍታት ዝሓለፎ መስርሕ ናይ ሓድነትን በጺሕዎ ዘሎ ደረጃን መግለጺ ቀሪቡ።
ባይቶ ጸጥታ ተልእኾ ዓቃብ ሰላም ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ከብቅዕ ትማሊ ውሳኔ ድሕሪ
ምውሳዱ፡ እቲ ውድብ ነቲ ናይ ምውጻእ ውሳኔ ሎሚ ሓሙስ ከተግብሮ ከምዝጀመረ ዝተፈላለዩ ማዕከናት ዜና ሓቢሮም።
ዘይምቅዳው ኤርትራን ጅቡትን ጋሻ ኣይኮነን – ናይ 19 ሕዳር 1998 ሰነድ ተመልክቱ
እቲ ነቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ዶባዊ ግጭት ሕጋዊ መዕለቢ ክገብረሉ ብ2000 ዝቖመ ኮምሽን ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዕማሙ ከይፈጸመ ትማሊ ብወግዒ ከምዘብቅዐ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ዜና ሓቢሮም።
“ካብ ኵናት ዝዓግት ዓቢ ኣህጉራዊ ጸቕጢ እንተዘይተገይሩለን፡ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ኣብ ውሽጢ ሒደት ሰሙናት ዳግማይ ናብ ዶባዊ ኵናት ክምለሳ ይኽእላ እየን” ክብል ሓደ ዓቢ ጽልዋ ዘለዎ ኣህጉራዊ ትካል ምርምር (International Crisis Group) ሎሚ (05 ሕዳር) ከምዘጠንቀቐ ‘መይል ኤንድ ጋርድያን ኦንላይን’ ሓቢሩ።
ብኮምሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ተዓዲሙ፡ ካብ 6 ክሳብ 7 መስከረም ኣብ መንጎ ወከልቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዘ ሄግ ኔዘርላንድስ ዝተኻየደ ኣኼባ ብዘይፍረ ከምዝተዛዘመ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ሓቢሩ።
ብተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰውራዊ ባይቶን ሰልፊ ደሞክራሲ ኤርትራን ዝተወደበ፡ ህዝብና ዝወርዶ ዘሎ ኣደራዕን ጭኮናን፡ ንምግልጋሉ ክውሰድ ዘለዎ መንገድታት ቃልስን ዝዝቲ ናይ ምምኽኻር ኣኼባ ሎሚ 24 ሰነ ኣብ ለንደን፡ ዓዲ እንግሊዝ፡ ተኻይዱ።
ኣገዳሲ ህዝባዊ ኣኼባ ኣብ ከተማ ለንደን ብሰልፊ ደሞክራሲ ኤርትራን ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰውራዊ ባይቶን ( ንምሉእ ትሕዝቶ ኣብ'ዚ ጠውቑ)


text:
ኣብ ውሽጢ ዞባታት ኹናት ክንቀሳቀሱ ዝኽእሉ ዓለምለኸ ትካላት ረድኤት ኣብ ከባቢ ወሎ ዝረአ ዘሎ ሰብኣዊ ጉድኣት ንምዕጻፍ ዝገብርዎ ጻዕሪ ውሑድ'ዩ ክብሉ ምምሕዳራት ደቡብን ሰሜንን ወሎ ተዛሪቦም። ሕጂ'ውን እንተኾነ ነቲ ጸገም ትኹረት ክወሃቦ ሓቲቶም።
ፓርላማ ኢትዮጵያ ኣሽባሪ ክብል ዝሰየሞን ንገዛእ ርእሱ መኸላኸሊ ሓይሊ ትግራይ ኢሉ ዝጽውዕ ኣካል ኣብ ዞባ ደቡብ ወሎ ናብ ወረዳታት ተሁለደሬ: ኣምባሰል: ወረባቦን ዶላንታን ሰሊኹ ንምእታው ፈተነ ጌሩ ግን ፈተነኡ ፈሽሉ ንድሕሪት ከንሳሕብ ተገይሩ'ሎ እንተበሉ'ዃ ፖለቲካዊ ምምሕዳራት ሕጂ'ውን ስግኣት ኣለና ዝብሉ ኣባላት ማሕበረሰብ ከምዘለዉ ዝጠቀሰ ሪፖርተር ድምጺ ኣመሪካ ሓደ ካብ ሓረስቶት'ዮም ዝበሎም ኣቶ ይማም ኣሕመድ ጥሪት ሓዊሱ ንዘበናት ዘጥረናዮ ጥሪት ሰለስተ- መዓልታት ኣብ ዘይሓልፍ ግዜ ጉድኣት ወሪዱ ምባሎም ሓቢሩ'ሎ።
ኣመሓዳሪ ቀበሌ 08 ወረዳ ወረባቦ ኣቶ ሰይፍ መሓመድ ዝተባህሉ ኸኣ ሓረስቶት ብኣማኢት ዝቁጸሩ ከብትና በሪሱና ንዝገደደ ጸገም ከይንቃላዕ መንግስትን ዝምልከቶም ኣካላትን ህጹጽ ረድኤት ይግበረልና ክብሉ ሓቲቶም ለዉ።
ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸዉ ረዳ ግን ከምዚኦም ዝበሉ ምስ ምጥሓስ ሰብኣዊ መሰላትን ዘረፋን ንዝለዓልዎም ክስታት ደጋጊሞም ኣሉታ ሂበምሉ'ዮም። "ሓይልታትና ንጹሃት ዜጋታት ዒላም ኣይገብሩን'ዮም" ኢሎም።
ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡብ ወሎ ኣቶ ሰይድ መሓመድ ሰሊኹ ክኣቱ ምስ ዝፈተነ ሰራዊት ህወሓት ልዕሊ ወርሒ ኹናት ከምዝገበሩ ዮም ንቮኦኤ ገሊጾም።
ህወሓት ኣብ ዝቆጻጸሮ ከባቢታት ወሎ ጥምየት ኣትዩ ንዝብል ግን ናብ ጥምየት ዝሰገረ ጸገም የለን ኢሎም ለዉ። ምኽትል ኣመሓዳሪ ዞባ ሰሜን ወሎ ዲያቆን ተስፍሁን ባያበል ብሰንኪ'ቲ ኹናት ልዖሊ 270- ሽሕ ከምዝተመዛበሉን ብዛዖባ'ቶም ህወሓትኣብዝተቆጻጸሮ ዞባታት ሰሜን ወሎ ህዝቢ ክምዝሻቀሉ ገሊጾም።
ወሃቢ ቃል ህወሓት ኣቶ ጌታቸዉ ረዳ ብወገኖም ሓይልታቶም ኣብ ዝተቆጻጸርዎ ከባቢታት ዝርከብ ሓገዝ ዘድልዮም ኣባላት ማሕበረሰብ ካብ ዓለም ለኸ ትካላት ረድኤት ክረኽቡ ኩነታት ብምምችቻው ብሓባር ንምስራሕ ድልዋት ምኻኖም ገሊጾም ክብል ምስፍን ኣራጌ ካብ ደሴ ሓቢሩ::


text:
ኣብ ሞንጎ ቻይናን ኣውስትራልያን ዲፕሎማስያዊ ወጥሪ ዝተሓወሶ ምስሕሓብ ኣብ ጉዳይ ቫይረስ ኮሮና ተበጊሱ።
እቲ ወጥሪ ኣውስትራልያ ኣህጉራዊ መርመራ ኣብ ጉዳይ መበገስን ምስፍሕፋሕን ቫይረስ ኮሮና 19 ብምጥላባ ዝተገበሰ ክኸውን እንከሎ: ቻይና ነቲ ብኣውስትራልያ ዝቐረበ ጻውዒት ነጺጋቶ ኣላ። ቻይና ብዘይካዚ: ብኻልኦት ሃገራት ከይተርፈ ብዘርኣየቶ ኣተሓሕዛ ቫይረስ ኮሮና 19 ወቐሳ ክቐርበላ ጸኒሑ'ዩ። ይኹንምበር ቻይና ነቲ ወቐሳ ክትነጽጎ ምጽንሓ ይሕበር።
ኣውስትራልያ ትደፍኣሉ ዘላ ጻውዒት ኣህጉራዊ መርመራን መበገሲ እቲ ሕማም ንምፍላጥን ብኸመይን ንምንታይ ኣህጉራዊ ስግኣት ዝፈጠረ ለበዳ ክኸውን ከምዝበቕዐ ንኽጻረይ እዩ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኣውስትራልያ ስኮት ሞሪሰን ዓለም ንሕቶታት ለበዳ ቫይረስ ኮሮና መልሲ ክትረኽበሉ ይግብኣ ከምዘበለ ድማ ተሓቢሩ።
ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ነቲ ተበግሶ ከምዝድግፎ ዘየጠራጥር ምዃኑ'ኳ እንተተገልጸ: ፈረንሳን እንግሊዝን ግን እዚ እዋን ነዚ ለበዳ ንቃለሱ ግዜ እምበር መን ሓላፍነት ይሰከም ንርእየሉ ግዜ ኣይኮነን ዝብል መርገጺ ከምዘለወን እዩ ተሓቢሩ።


text:
Radio Erena: 27 December 2017
ሰበስልጣን ግብጽን ኢትዮጵያን ኣብ ጉዳይ ዋሕዚ ናይል ዘካየዱዎ ዘተ ብዘይፍረ ከምዝተዛዘመ ተገሊጹ።
ኣብቲ ብዕለት 26 ታሕሳስ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ ዘተ፣ ግብጺ ኢትዮጵያን ሱዳንን ኣብ ሓደ መዕለቢ ክበጽሓ ብዘይምኽኣለን፣ ኣህጉራውያን ክኢላታት ክጽምበርዎ፣ ግብጺ ከምዝጸወዐት ተሓቢሩ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ሳምሕ ሹክሪ ድሕሪ’ቲ ዘተ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ኢትዮጵያ እትሃንጾ ዘላ ሓጽቢ፣ ንዋሕዚ ማይ ናይል ከምዘየጉድሎ ቅድም ከተረጋግጽ ኣለዋ ድሕሪ ምባል፣ ኣብዚ ጉዳይ’ዚ ሰለስቲኤን ሃገራት ኣብ ሓደ መዕለቢ ብዘይምብጸሐን ፍልልያተን ተኣሚነን ኣህጉራውያን ናይ ተክኒክ ክኢላታት ክጽምበሩ ሓሳብ ኣቕሪብና’ለና ኢሉ።
ኢትዮጵያ ሱዳንን ግብጺን ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር ካብ ዝተራኸባሉ ኣትሒዘን እቲ ዘተ ዝኾነ ምዕባለ ብዘይምርኣዩ፣ ብሰለስቲኤን ሃገራት ዝቖመ ናይ ተክኒክ ጉጅለ ርኡይ ዓቕሚ ሕጽረት ከምዘለዎ ዘመልክት’ዩ ክብል’ውን ሳምሕ ሹክሪ ገሊጹ።
ኢትዮጵያዊ መዘንኡ ብወገኑ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ ዋዕላ፣ ሃገሩ ንኩለን ሃገራት ዘርብሕ ፍታሕ ኣብ ምንዳይ ከምዘላ’ኳ እንተጠቐሰ፣ ነቲ ብግብጺ ዝቐረበ እማመ ግና ዝኾነ ርእይቶ ኣይሃበሉን።
ኣብዚ እዋን’ዚ እቲ ቀንዲ ንግብጺን ኢትዮጵያን ዘሰሓሕብ ዘሎ ጉዳይ፣ መሰረታዊ ስምምዕ ከይተበጽሐ፣ ኢትዮጵያ ምህናጽ’ቲ ሓጽቢ ክትቅጽሎ’ዶ ኣይፋል ዝብል ምዃኑ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ካብ ኣዲስ ኣበባ የመልክቱ።
ኢትዮጵያ ምህናጽ’ቲ ሃይድሮ ኤለክትሪካዊ ጸዓት ዘመንጩ ሓጽቢ እንተቀጺላቶ፣ ነቲ ኣብ 2015 ኣብ መንጎ ግብጺን ኢትዮጵያን ዝተበጽሐ ስምምዕ ዲፕሎማስያዊ ምትሕብባር ዝጥሕስ’ዩ ክብሉ’ዮም ሰበስልጣን ግብጺ ዝኸሱ።
=====================


text:
Radio Erena: 21 December 2015
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብዛዕባ ህሉው ኩነታት የመንን ጸጥታ ዞባ ቀይሕ ባሕሪ ንምዝርራብ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዑደት ኣብ ምክያድ ከምዝርከብ ማዕከናት ዜና ማእከላይ ምብራቕ ገሊጸን።
እቲ ፕረዚደንት፣ ትማሊ ሰንበት 20 ታሕሳስ ናብ ስዑዲ ዓረብ ድሕሪ ምእታው ምስ ንጉሳ እታ ሃገር ሳልማን ቢን ዓብደልዓዚዝ፣ ሚኒስተር ጸጥታ ወራስ ዓራት መሓመድ ቢን ናይፍ፣ ሚኒስተር ምክልኻል ወራስ ዓራት መሓመድ ቢን ሳልማንን ካልኦት ሰበ ስልጣን እታ ሃገርን ይዘራረብ ምህላዉ እተን ማዕከናት ዜና ጠቒሰን።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዑደት ከካይድ ኣብዚ ዝሕእለፈ ሽዱሽተ ወርሒ ንኻልኣይ ግዜኡ’ዩ።
ዝምድና ኤርትራን ስዑዲ ዓረብን ንልዕሊ 10 ዓመታት ዛሕቲሉ ከምዝጸንሐ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ድሕሪ’ቲ ስዑዲ ዓረብ ኣብ የመን ኣንጻር ኣመንቲ ሺዓ ዝኾኑ ተቓወምቲ ሑቲ ዝጀመረቶ ወትሃደራዊ መጥቃዕቲ ግና፣ ክልትኤን ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዝርከባ ሃገራት ስልታዊ ዝምድና መስሪተን ይርከባ።
ኤርትራ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ኣብ ጎኒ’ቲ ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ወትሃደርዊ ኪዳን ሃገራት ዓረብ ዝስለፍ ሰራዊት ከምዘይልኣኸት ዝግለጽ እኳ እንተኾነ፣ ንገማግም ቀይሕ ባሕራ ግና መራኽብ እቲ ኪዳን ክጥቀማሉ ከምዝፈቐደት ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና የመልክታ።
ብዘይካ’ዚ’ውን ኤርትራ፣ ኣባላት ሰራዊት ናይቲ ብስዑዲ ካልኦት ሃገራት ዓረብን ዝድገፍ መንግስቲ የመን ኣብ ምስልጣን ከምእትርከብ ይንገር።
መንግስቲ ኤርትራ ኣምሳያ ናይቲ ምስ ሃገራት ዓረብ ዘርእዮ ዘሎ ምድግጋፍ፣ ካብተን ሃገራት ብፍላይ ከኣ ካብ ስዑዲ ዓረብ፣ ቀጠረን ኢማራትን ፊናንስያዊ ሓገዝ ክግበረሉ ምዃኑ’ውን ይግለጽ።
ኣቐዲሙ፣ ኣብ ህሉው ኩነታት የመንን ምስ ጅቡቲ ንዘሎ ጉዳይን ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ንምዝርራብ ኣሚር ቀጠር ታሚም ቢን ሓማድ ኣልታኒ ብዓርቢ 18 ታሕሳስ ኣብ ኤርትራ ናይ ፍርቂ መዓልቲ ዑደት ኣካይዱ’ዩ።
================================


text:
ግዱሳት ኤርትራውያን ተቐማጦ ሸፊልድ ንዝኽሪ ናይቶም ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ጥሒሎም ዝሃለቑ ልዕሊ 330 ዝኣኽሉ ንጹሃት ኤርትራውያን ንምዝካርን ብዝወሰድዎ ተበግሶ ንክብሮም ናይ ሽምዓ ምብራህን ካልእን ንቀዳም 30/04/2011 መደብ ኣዳልዮም ኣለዉ። በዚ ምኽንያት ኩሉኹም ግዱሳት ኤርትራውያን ብዘይ ኣፈላላይ ናይ ሃይማኖትን ካልእ ካልኣዊ ውልቃዊ ፍልልያትኩም ኣወጊድኩም ኣብዚ መደብ ክትሳተፉ ብክብሪ ትዕደሙ ኣለኹም።
ማዕርግ ድምር ውጺኢትን ሞያዊ ብቕዓትን ተሞክሮን እሩም ስነ-ምግባራዊ ባህርያትን ንዘልዎም ኣብነታውያን ሰባት ስለ ዘስታህል ወይ ስለ ዝግባእ: እቶም በዚ ስነ-ስርዓትን ሞያን ዝተኾስኮሱ ሰብ ወትሃደራዊ ማዕርግ ድማ: ምሉእ ዘይጉዱል ተሰማዕነት በቶም ኣብ ትሕቲ ትእዛዛቶምን ምምሕዳራቶምን ዝነጥፉ ሰባት ጽልዋ ክህልዎም ንቡር ኢዩ::
ማዕርግ ድምር ውጺኢትን ሞያዊ ብቕዓትን ተሞክሮን እሩም ስነ-ምግባራዊ ባህርያትን ንዘልዎም ኣብነታውያን ሰባት ስለ ዘስታህል ወይ ስለ ዝግባእ: እቶም በዚ ስነ-ስርዓትን ሞያን ዝተኾስኮሱ ሰብ ወትሃደራዊ ማዕርግ ድማ: ምሉእ ዘይጉዱል ተሰማዕነት በቶም ኣብ ትሕቲ ትእዛዛቶምን ምምሕዳራቶምን ዝነጥፉ ሰባት ጽልዋ ክህልዎም ንቡር ኢዩ::
ብሚልክያስ ምሕረትኣብ ዮውሃንስ
ቃልሲ ኤርትራውያን ኣንጻር መዳርገቲ ኣልቦ መንግስቲ ፋሽስትነት ህግደፍ ኣብ ዝላዓለ ጠርዚ ዝበጽሐ’ዩ ዝመስል ዘሎ። ወዮ ዳኣ ዘይትዕድልትናን ገለ ዘይንፈልጦ ጉድ ከይህሉ እምበር እዚ ሕማቕ ግፋዓዊ ምምሕዳርዚ ክሳብ ክንድዚውን ክኽይድ ወይ ክምጠጥ፡ ኣይምተገብኦን።
ሞት ንብሪጋደር ጀነራል ዓብዱ ረመጭ ቅድሚ ትማሊ ኣርኪባቶ። ቀዲሞም ብዙሓት ሚኒስተራት፡ ጀነራላት፡ ኣምባሳደራት ከይሸምገሉ፡ ብሕማም ነብስን ጽንቃቐ ሞራልን ሓሊፎም እዮም። ብዙሓት ከኣ ኣብ ትሕቲ ክንክን ጥዕና ኣለዉ። ሰብ ኣይነብርን እዩ። እንተ ብኽፉእ እንተ ብጽቡቕ ከም ኩሉ ወዲ ኣዳም ስምኩም ኣብ ታሪኽ ‘ዩ ዝነብር። ሞት ቆጸራ የብላን ‘ሞ፡ ንሞት ቀዲምካ ታሪኽካ ምሕካም ናይ ወረጃታት ስራሕ ምዃኑ ዘክሩ።
ስርዓት ህግደፍ፡ ሃይማኖታዊ እምነቶም ምኽሓድ ንዝኣበዩ ሰለስተ ኣመንቲ ክርስትና ግዳይ ሞት ከምዝገበሮም፡ Christian Today ዝበሃል ማዕከን ሓበሬታ፡ International Christian Concern (ICC) ንዘቕረቦ ጸብጻብ ብምውካስ ኣብ ዘመሓላለፎ ዜና ኣፍሊጡ።
ድሕሪ መሪር ኩሉ ጎድናዊ ቃልሲ፡ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብ1991 ብዓውቱ ተዛዚሙ፡፡ ብዛዕባ`ዚ ብዙሓት ጸሓፍቲ ጽሒፎም ተሪኾሚዮም፡፡ ካብ 1991 ክሳብ 2008 ልዕሊ 17 ዓመታት ኮይኑ ኣሎ፡፡ ኣብዚ 17 ዓመታት እዚ ውጽኢት ድኻምናን ፍረ ናጽነትናን ሃገርና ኣብ ኩሉ ሜዳታት ምዕባሌ ከተርኢ ምተገብኤ ኔሩ። እንተኾነ ከምቲ ሓደ ገጣማይ ዝበሎ ናይ ታሪኽ ሓደጋ ኣጋጢሙና ንድሕሪት ገጽና ተመሊስና፡ በሪስና፡ዓኒና፡ ተሰዲድና፡ከም ደቂ ዛግራ ፋሕ ጨንገራሕ ኢልና፡፡
ኣርሴማ ዳዊት ዝተባህለት ለንደን ዝምቕማጣ ጓል 15 ኤርትራዊት ተማሃሪት ትማሊ 2 ሰነ ድሕሪ ቐትሪ ኣብ ቀጽሪ ገዝኣ ብዘጋጠማ ናይ ካራ መጥቃዕቲ ኣብ ሕክምና ቅድሚ ምብጽሓ ብኡንብኡ ዓሪፋ።
ለባም ማዓዲ
ተኾሊፉ ማኣዲ
ለቒቑ ዓዲ
ደፊእዎ ስዲ
ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ጥሒሎም ከይኮኑ ድሕነቶም ኣስጊኡ ዝቐነየ 57 ኤርትራውያን ብሊብያውያን ካብ ሓደጋ ምጥሓል ድሕሪ ምድሓኖም ኣብ ምስጢራዊ ቤትማእሰርቲ ሊብያ ተታሒዞም ከም ዝርከቡ፡ እንተኾነ ናብ ኤርትራ ብሓይሊ ናይ ምምላስ ካልእ ሓደጋ የጸላልዎም ከምዘሎ ካብ መርበብ ሓበሬታ መሰልና ደሊና ዝረኸብናዮ ሓበሬታ የመልክት።


text:
ኣብ ኤርትራ ብቫይረስ ኮሮና ካብ ዝተታሕዙ 39 ሰባት ብዘይካ ሓደ እቶም 38 ኩሎም ሓውዮም ከምዝወጹ ሚንስትሪ ጥዕና’ታ ሃገር ኣፍሊጡ። ብመሰረት`ቲ ሓበሬታ’ቲ ሚንስትሪ እዚ ዝኸውን ዘሎ ሓንቲ ዜጋ ግቡእ ሕክምናዊ ክንክን ክግበረላ ድሕሪ ምጽናሕ ትማሊ ሰኑይ ሓውያ ናብ ስድራቤታ ድሕሪ ምፍናዋ`ዩ።
ብወድብ ጥዕና ዓለም ኣብ ዝሓለፈ ልዕሊ 20 መዓልታት ዝኾነ ሓዲሽ መልከፍቲ ካብ መንጎ ዘይተራእየለን ሃገራት ተባሂላ ዝተጠቕሰት ኤርትራ፥ ሓደ ሕሙም ጥራይ ተሪፉዋ ከምዘሎን በቲ ቫይረስ ዝሞተሰብ ከምዘይብላን ኣፍሊጣ`ላ። ይኹን`ምበር ሚንስትሪ ጥዕና ኤርትራ ኣብ ናይ ትማሊ መግለጺኡ እቲ ሓደጋ ጌና ስለዘይጠቐንጠጠ: እዚ ኣወንታዊ ምዕባለታት ከዛንየና ኣይግባእን ዝብል መልእኽቲ ኣመሓላሊፉ`ሎ- ።
ኤርትራ ዝሓለፈ ሰሙን ገለ ልምዓታዊ ዝተባህሉ ኣብያተ ንግዲ ክኽፈቱ ኣፍቂዳ`ያ- እቲ ኣዋጅ ምዕጻው ወይ ኣብ ገዛ ምጽናሕ ግን- ገና ኣየፍኮሰቶን።


text:
March 26, 2016
ድሕረ-ባይታ
ዘለናዮ መበል 21 ክፍለ-ዘመን፡ መመሊሱ እናገደደ ዝኸይድ ቀጻሊ ዕግርግር፡ ግህሰት ኣህጉራዊ ሕጊ፡ ርግጸት ፍትሕን ስእነት ውሕስነት መሰላት ሰብን ገኒንሉ ዘሎ እዋን እዩ። ቅልውላውን ዕግርግርን ካብ ዞባ ናብ ዞባ እናለሓመ፡ ሃልሃልታኡ ካብ ዝኾነ እዋን ንላዕሊ ንዝሰፍሐ ከባቢታትን ህዝብታትን ይልብልብ ኣሎ። ሰፊሕ ዞባታት ናይ ማእከላይ ኤውሮጳ፡ ማእከላይ ምብራቕ፡ ሰሜንን ምብራቓውን ኣፍሪቃ ብኣዕናዊ፡ ግን ከኣ ክውገድ ዝኽእል ኲናት ይሕመስ ኣሎ። ዝሓቶ ዘሎ ሰብኣውን ቁጠባውን ዋጋ ከኣ ዘስካሕክሕ እዩ። ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ህዝብታት ኣብ ውሽጢ ዓድታቶም ተመዛቢሎም ይርከቡ። ሚልዮናት ካልኦት ከኣ ኣብ ኤውሮጳን ካልኦት ሃገራትን ክዕቆቡ ብኣዝዩ ሓደገኛ ጉዕዞ ይሰደዱ ኣለው። እዚ ሓደገኛ ጉዕዞ፡ ፊናንስያዊ ቅልውላውን ካልእን ዘጋደዶ፡ ኣብተን ተቐበልቲ ሃገራት ዘሎ ኣንጻር ስደተኛታት ዝቐንዐ ስምዒታት ኣብ ዝጓሃሃረሉ ዘሎ እዋን ምዃኑ ከኣ ተወሳኺ ጸገም እዩ።
እዚ እናተጠናነገ ዝኸይድ ዘሎ ዓለማዊ ቅልውላውን እናተራብሐ ዝመጽእ ዘሎ ውግኣትን፡ ብርግጽ ዘቤታዊ ኣንፈትን ጠንቅን እዃ እንተለዎ፡ ዝበዝሕ እዋን፡ እዞም ኣብዚ ዘተሓሳሰበ ዘመን ዝውልዑን ዝጓሃሃሩን ዘለዉ ውግኣት ብናይ ወጻኢ ኣጀንዳታትን ረብሓታትን ዝምብድበዱ ዘለው እዮም።


text:
ቻይናዊ ቢልዮነር ጃክ ማ ብመንገዲ ትካሉ ዓሊባባ፡ COVID-19 (ቫይረስ ኮረና) ንምክልኻልን ለበድኡ ንምቊጽጻርን ንኣፍሪቃ ዘወፈዮ፡ ጥዕናዊ መሳለጥያታት፡ እቲ ናይ ኤርትራ ብጽሒት ኤርትራ ከምዘይኣተወ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ድምጺ ኣመሪካ ዝተዘርግሐ ዜና ኣገንዚቡ።
ቻይናዊ ቢልዮነር ጃክ ማ ብመንገዲ ትካሉ ዓሊባባ፡ COVID-19 (ቫይረስ ኮረና) ንምክልኻልን ለበድኡ ንምቊጽጻርን ንኣፍሪቃ ዘወፈዮ፡ ብማዕከናት ዜና ብዙሕ ዝተወርየሉ ጥዕናዊ መሳለጥያታት፡ 1ይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ ናብ ኩለን ሃገራት ኣፍሪቃ ከምእተማቓርሐ ኳ እንተሓበረ፡ እቲ ናይ
ቻይናዊ ቢልዮነር ጃክ ማ ብመንገዲ ትካሉ ዓሊባባ፡ COVID-19 (ቫይረስ ኮረና) ንምክልኻልን ለበድኡ ንምቊጽጻርን ንኣፍሪቃ ዘወፈዮ፡ ብማዕከናት ዜና ብዙሕ ዝተወርየሉ ጥዕናዊ መሳለጥያታት፡ 1ይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቢይ ኣሕመድ ናብ ኩለን ሃገራት ኣፍሪቃ ከምእተማቓርሐ ኳ እንተሓበረ፡ እቲ ናይ ኤርትራ ብጽሒት ኤርትራ ከምዘይኣተወ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ድምጺ ኣመሪካ ናይ እንግሊዝኛ ገጽ ሎሚ 3 ሚያዝያ ዝተዘርግሐ ዜና ኣገንዚቡ።
እቲ ጥዕናዊ መሳለጥያታት ናብ ኤርትራ ዘይኣተወሉ ምኽንያት ዘይንጹር ኳ እንተኾነ፡ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት እቲ ስርዓት ህጹጽ ጠለባት ህዝቢ ኤርትራ ዕሽሽ ብምባሉ ይኸሱዎ ምህላዎም እቲ ኣብ ድምጺ ኣመሪካ ዝተዘርግሐ ሓበሬታ የረድእ።
እቲ መመርመሪ ኮሮና ቫይረስ፡ ማስኬራ መሸፈኒ ኣፍን ኣፍንጫን ዝርከቦ መሳለጥያታት ኤርትራ ከምዘይበጽሐ ፡ ነቲ ናውቲ ናብ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ምብጽጻሕ ዝተዋስኡ ኣብ ማእከል ምቁጽጻርን ምክልኻልን ሕማማት ኣፍሪቃ ዝሰርሑ ክልተ ሰበስልጣን ከምዘረጋገጹ `ውን እቲ ዜና ኣገንዚቡ።
ሓደ ብዛዕባ`ቲ ጉዳይ ኣግሂዱ ክዛረብ ፍቓድ ዘይተዋህቦ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን ማእከል ምቁጽጻርን ምክልኻልን ሕማማት ኣፍሪቃ ፡ ነቲ መሳለጥያታት ጽዒና ዝነበረ ነፋሪት፡ ብ 23 መጋቢት ብካርቱም ኣቢላ ኣስመራ ክትዓልብ ኳ እንተነበራ፡ ሰበስልጣን ኤርትራ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ክትዓልብ ፍቓድ ከምዝኣገዱዋ ምሕባሩ `ውን እቲ ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
እቶም ኣብ ኤርትራ ምዕላብ ዝተኸልከሉ ፓይሎታት፡ ኣብ ጅቡትን ኬንያን ጽዕነቶም ብምርጋፍ ናብ መበገሲኦም ኣዲስ ኣበባ ከምዝተመልሱ `ውን እቲ ዜና ይጠቅስ።
ብመሰረት እቲ ሓበሬታ፡ ኣፈኛ Africa CDC ( ማለት ማእከል ምቁጽጻርን ምክልኻልን ሕማማት ኣፍሪቃ) ጀምስ ኣዮዲሊ ` እቲ ጉዳይ ገና ብደረጃ ዲፕሎማሰኛታት ይዝረበሉ` ኣሎ` ኢሉ።
ኣፈኛ 1ይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ፡ ቢለን ስዩም ነቲ ጸገም ንምፍታሕ ዝርርብ ይካየድ ኣሎ ክትብል ከላ፡ እቲ ነቲ ንብረት ዘበርከተ ትካል ዓሊባባ ግን ቃሉ ካብ ምሃብ ከምእተቖጠበ እቲ ናይ ድምጺ ኣመሪካ ዜና ኣረዲኡ።
ኣብዚ ምዕቡላት ሃገራት በቲ ለበዳ ቫይረስ ተዋሊአን ህዝበን መዓልታዊ ብጅምላ ዝሞተሉ ዘሎ፡ ኣብ ኤርትራ ዝርከብ ትሕተ ቅርጺ ጥዕና ምዕቡል ብዘይምዃኑ ህዝብና ከቢድ ጉድኣት ከይወርዶ ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ዝነበር ኤርትራዊ ከብዱ ሓቚፉ ኣምላኽ ጥራይ ይሓልወና ኣብ ዝብለሉ ዘሎ እዋን፡ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ነቲ ብዝኾነ ይኹን ዓቐን ኣብ ምሕላው ጥዕና ህዝቢ ኤርትራ ኣበርክቶ ዝነበሮ መሳለጥያታት ሻቡ ዘይምቕባሉ፡ ኣብ ጥዕናን ድሕነትን ህዝቢ ኤርትራ ተገዳስነት ከምዘይብሉ ዳግም ዘርኢ ኢሰብኣዊ ስጉምቲ እዩ።
እዚ ኸኣ፡ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ወጻኢ ንዝርከቡ ኤርትራውያን `ንመኸተ ወራር ኮሮና ቫይረስ ገንዘብ ኣዋጽኡ ክብል ብመንገዲ ኤምባሲታቱ ጎስጓስ የካይድ ምህላዉ ብዙሕ ኤርትራዊ ጠርጢሩዎ ከምዘሎ፡ ነዚ ናይ ጥዕና ቅልውላው ተጠቒሙ ስልጣኑ ንምድልዳል ዝሕግዝ ገንዘብ ንምሽምታጥ ደኣምበር ህዝቢ ናይ ምድሓን ተገዳስነት ከምዘይብሉ የረጋግጽ።
ንኤርትራውያን ገንዘብ እምበር ናይ ሕክምና ንዋት ኣይትሃቡ ክብል ሓገዝ የማርጽ ምህላዉ ንገዛእ ርእሱ፡ ነዚ ዘይሓላፍነታዊ ዝምባሊኡ ዘብርህ ተወሳኺ መርኣያ እዩ።
እቲ ስርዓት ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ እዋናት ኣብ ኤርትራ ምስጉን ኣገልግሎት ዝህባ ዝነበራ ብ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ዝመሓደራ ዓሰርተታት ትካላት ጥዕና ብሓይሊ ከምዝዓጸወ ይፍለጥ። እዚ ናይ ኮረና ቫይረስ ሻቕሎት ንዓለም ኣጨኒቑ፡ ብዙሓት ሃገራት ነቲ ጉድኣት ንምውሓድ እሱራት ኣብ ዝፈትሓሉ ዘለዋ እዋን፡ ተመሳሳሊ ስጉምቲ ክወስድ ብውሽጥን ግዳምን ንዝቐረበሉ ዘሎ መጸዋዕታ ዛጊት ጸማም እዝኒ ሂቡዎ ምህላዉ `ውን ብዝኾነ ዓቀን ሰብኣውነት ኮነ ሓልዮት ህዝቢ ኤርትራ ከምዘይብሉ ዘረጋግጽ እዩ።
ኣብዚ ዓለም ፖለቲካዊ ፍልልያታ ኣወጊዳ ነዚ ህጹጽ ቅልውላው ጥዕና ንምምካት ብምውህሃድ እትንቀሳቐሰሉ ዘላ ከቢድ ግዜ፡ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ምስቲ ሰብኣውነት ኣልቦ ምዉት ድርቅናኡ ይቕጽል ምህላዉ፡ ብኣካል እንተዘይኮይኑ ብኣእምሮን ልቦናን ኣብ ካልእ ፕላኔት ይነበር ምህላዉ ዘመልክት እዩ። ኣብ ከምዚ ኩነታት፡ ነዚ ናይ ጥፍኣት መራሒ፡ ህዝቢ ኤርትራ፡ ምስቲ ኮረናቫይረስ ብሓንሳብ ደሚሩ ክምክቶ ከምዝግባእ ካብ ማንም ግዜ ንላዕሊ ክበርሃሉ ይግባእ።


text:
መራሕቲ ዝተፈላለዩ ሃይማኖታት መንግስቲ ኢትዮጵያ ንልዕልነት ሕጊ ናይ ምኽባርን ድሕነት ህዝቢ ናይ ምሕላውን ሓላፍነት ክዋፃእ ኣተሓሳሲቦም።
ምስዚ ብዝተሓሓዝ ናይ ኢትዮጵያ ዜጋታት ንማሕበራዊ ፍትሒ ፓርቲ/ኢዜማ/ ኣብ ልዕሊ ህይወት ሰብን ንብረትን ሓደጋ ዘውረዱ ኩሎም ንፍርዲ ክቐርቡ ሎሚ ኣብዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለፂ ሓቲቱ።
ካብ 12 ጥቅምቲ 2012 ዓ/ም ጀሚሩ ብተኸታታሊ ኣብ ዝተፈላለዩ ከተማታት ክልል ኦሮሚያ ዝወረደ ዘስቅቕ መጥቓዕቲ፣ቅትለት፣ግጭትን ዕንወት ንብረትን ዘይምርግጋእን ኣዚዩ ከም ዘስግኦም ዝገለፁ ላዕለዎት መራሕቲ ሃይማኖት ኢትዮጵያ ሎሚ ብሓባር ኣብዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ብሰንኪ ዝተፈጥረ ግጭት ህይወቶም ዝስኣኑ ወገናት ዓሚቕ ሓዘን ከምዝተሰምዖም ብምግላፅ ንስድራ መወቲ ምጽንናዕ ተመኒዮም።
ንፁሃን ዜጋታት ኣብዘይፈልጡዎ ጉዳይ ዝወርድ ዘሎ ምጥፋእ ህይወት ተቐባልነት ይብሉን ክብሉ’ውን ኮኒኖምዎ።
ብንባብ ኣብዝተሰምዐ መግለፂ እቶም መራሕቲ ሃይማኖት እቲ ግጭት ንኩሉ ህዝቢ ዝልክም እዩ ኢሎም።
“ኣብ መንጎ ኢትዮጵያዊያን ሕማቕ በሰላ እናገደፈ ዝርከብ እዚ ዘይተለመደ ዝንባለ ግጭት ካብ እምነት ይኹን ናይ ኢትዮጵያዊ ክብርታት ብሰላም ሓቢርካ ምንባር ዝፃባእ ስለዝኾነ ኩላትና ስፍሓትን ዕምቆትን ናይቲ ፀገም ተረዲእና እቲ ግጭት ንኹልና ዝጎድእ ምዃኑ ፈሊጥና ነንሕድሕድና ንተሓጋገዝ።ብፅልኢ ንርኣአየሉ ዘይኮነስ ብፍፁም ወገናዊነትን ቅንዕናን ብምትሕብባርን ብሓባርን ክንሰርሕ ይግባእ።”
እቲ መግለፂ እታ ሃገር ዝኣተወቶ ውጥረት ሃይማኖታዊ መልክዕ ክሕዝ ዝግበር ፃዕሪ ፍፁም ተቐባልነት የብሉን ይብል ።
እቶም መራሕቲ ሃይማኖት ደጋጊሞም ከምዘተሓሳሰቡዎ ነታ ሃገር የመሓድር ዘሎ መንግስቲ ንዜጋታቱ ናይ ምሕላው ሓላፍነት ኣለዎ።ንመንግስቲ ዘተሓሳሰቡ ናይ ኢትዮጵያ ኦሮቶዶክ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያሪክ ብፁእ ኣቡነ ማትያስ ናይ መንግስቲ ሓላፍነት ንህዝቡ ብማዕረ፣ብግልፅነትን ተኣማንነትን ምምሕዳር ስለዝኾነ ሓላፍነቱ ክዋፃእ ግቡእ እዩ ኢሎም።
“ንሰበስልጣን ሓደራ ክንብሎ ንደልይ ንሕጊ ኣኽብሩ፤ንህዝብኹም ብመሰረት እቲ ሕጊ ኣመሓደሩ፣ብስርዓት ኣማሓድሩ።ሓላፍነትኩም ካብ ምስራሕ ንድሕሪት ኣይትበሉ ኢና ንብል ዘለና።እቲ ህዝቢ ድማ ብትኽክለኛ ኣገባብ ክመርሑዎ ከለው ክምራሕ ኣለዎ።”
ናይ ኢትዮጵያ ጠቕላሊ ቤት ምኽሪ ጉዳያት እስልምና ፕረዚደንት ሙፍቲ ሓጂ ዑመር እድሪስ ብወገኖም ልዕልነት ሕጊ ብቕልጡፍ ክረጋገፅ ብምትሕስሳብ ካልኦት ሰብ ብፅሒት እውን ሓላፍነቶም ክዋፅኡ ኣለዎም ኢሎም።
መንግስቲ ግጭት ድሕሪ ምፍጣሩ ዘይኮነስ ቅድሚ ምጉህሃሮም ብቕልጡፍ ደው ከብሎን ልዕነት ሕጊ ከኽብርን ከምዘለዎ ዘተሓሳሰቡ ድማ ፕረዚደንት ቃለ ህይወት ቤተ ክርስትያን ኢትዮጵያ ዶ/ር ኢያሱ ኤልያስ እዮም።ልዕልነት ሕጊ ዕሽሽ ክብሃል የብሉን ኢሎም።
“ንሕሰብ፣ነስተንትን፣ንመለስ።በጃኹም ኣሕዋትናን ኣሓትናን፤ፖለቲከኛታት፣ኣብ መሪሕነት ዘለኹም፤ፖሊስ፣አባላት ድሕንነት፣መምህራን፣ተማሃሮ ንሰላም ደው ንበል።ናብ ሓድነት ንመለስ፤ዝጠፍአ ጠፊኡ እዩ፤ንሓዋሩ ግን ንጥዓስ እየ ዝብል ዘለኹ።”
ናይ ኢትዮጵያ ካቶሊካዊ ቤተ ክርስቲኣን ተወካሊ ኣባ ተሾመ ፍቅሬ ኣብ መንጎ እቲ ሕብረተሰብ ግጭት ዝፈጥሩን ዘጋድዱን ኣካላት ካብ ተግባሮም ክዕቀቡ ኣተሓሳሲቦም።ናይ ኢትዮጵያ ወንጌላዊያን ኣብያተ ክርስትያናት ሕብረት ፕረዚደንት ፓስተር ፃዲቁ ኣብዶ እውን ኣብ ልዕሊ ትካላት እምነት መጥቓዕቲ ንዝፈፀሙ ብትሪ ነቒፎም ኣለው።
ምስዚ ተኣሳሲሩ ምእመናን ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ኢትዮጵያ ብሄሮም ከይፈለየ ክርስቲያን ብምዃኖም መጥቓዕቲ ይወርዶም ኣለው ኢሉ።
ሎም ቅነ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ብዝወረደ መጥቓዕቲ ብዙሓት ስዓብቲ ናይቲ እምነት ተቐቲሎም፣ተወቒዖምን ንብረቶም ከምዝተቓፀለን ብተወሳኺ ድማ ኣብ ዝለዓለ ስግኣት ከምዝወደቑን ዘተሓሳስብ ብምዃኑ ምስ ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስቲ ከምዝተዘራረቡ ንጠቕላሊ ቤተ ክህነት ብምውካል መጋቤ ሰላም ቀሲስ ሰለሞን ቶልቻ ገሊፆም።ይወርድ ዘሎ ጉድኣት ዝለዓለ ብምዃኑን ድሕሪ ሕጂ ዝህልው ዘተሓሳስብ ስለዝኾነን መንግስቲ ንልዕልነት ሕጊ ንምኽባር ክሰራሕ ሓቲቶም።
“መንግስቲ ሓይሊ ኣለዎ።መንግስቲ ዕጥቂ ኣለዎ።መንግስቲ ኩሉ ነገር ኣለዎ።እቲ ዜጋ ወፂኡ ብሰላም ክኣትው፣ ክኣምን፣ ክሰርሕ፣ ክንቀሳቐስ፣ ውሕስና ክህብ ኣለዎ።”
ናይ ኢትዮጵያ ጉዳያት እስልምና ጠቕላሊ ቤት ምኽሪ ፕረዚደንት ሙፍቲ ሓጂ ዑመር እንድሪስ ብወገኖም ኣብ ልዕሊ ቤተ ክርስቲያንን መስጊድን ዝወረዱ ጉድኣት ህዝበ ክርስቲያንን ሙስሊምን ብሓባር ደው ብምባል ንዘጥፍኡ ከቃልዑ የድልይ ክብሉ ርእይትኦም ሂቦም።
ናይ ኩሎም መራሕቲ ሃይማኖት መልእኽቲ ብዋናነት መንግስቲ ናይ ዜጋታቱ ድሕነት ናይ ምሕላውን ሰላም ናይ ምርግጋፅን ሓላፍነት ኣለዎ ዝብል’ዩ።
ካብዚ ዝገደደ ጉድኣት ከይወርድ መንግስቲ ቅድም ኢሉ ኣብ ናይ ምክልኻል ስራሕ ከተኩር ኣለዎ ክብሉ ኣተሓሳሲቦም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ናይ ኢትዮጵያ ዜጋታት ንማሕበራዊ ፍትሒ ፓርቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ልዕሊ ህይወት ሰብን ንብረትን ሓደጋ ዘውረዱ ኩሎም ንፍርዲ ክቐርቡ ሓቲቱ።ናይቲ ፓርቲ መራሒ ፕሮፈሰር ብርሃኑ ነጋ”መንግስቲ ናይ ዜጋታቱ ድሕንነት ካብ ዝኾነ ይኹን ነገር ንላዕሊ ክሕልው ሓላፍነቱ እዩ።መንግስቲ ነዚ ሓላፍነቱ እንተድኣ ዘይፈፂሙ ሰባት ናብ ኣራዊትነት ተመለሱ ይብል ኣሎ ማለት እዩ።መንግስቲ ሓላፍነቱ ዝዋፅአሉ እዋን ሕጂ እዩ።ንሕና ከም ውድብ ኢዜማ ኣብዚ ጉዳይ እዚ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዝኾነ ይኹን መልክዑ ክንተሓባበር ኢና።”
ኢዜማ ወሲኹ ጉድኣት ዝወረዶም ግቡእ ካሕሳ ክረኽቡ ካብ መንበሪኦም ዝተመዛበሉ ብቕልጡፍ እግሪ ክተኽሉ ሎሚ ኣብዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለፂ ፀዊዑ’ሎ።


text:
ሰላም ኣምላኽ ምሳኽን ይኹን ኩላትክን ደቂ ኣንስትዮ ኣሕዋተይ፡ሎሚ ንዓኽን ዝጠቅም ማዕዳን ምኽርን ሒዘልክን ቀሪበ ኣለኹ እሞ ብገርህነትን ብክፉት ልብን ክትቅበላኒ ብፍቕሪ ክርስቶስ እሓተክን።ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ዘመን ካብቲ ኣዛራቢ ኮይኑ ዘሎ ጉዳይ፡ኣከዳድና ደቂ ኣንስትዮ እዪ።
ኣከዳደና ደቂ ኣንስትዮ ጠገለ ሲኢኑ፡ኣይኮነን ንክትርእዮ ንክትዛረበሉ እኳ፡ዘሕፍር ኮይኑ ኣሎ። ብፍላይ ድማ ናይተን ስዓብቲ ክርስቶስ ኢና ዝብላ ደቂ ኣንስትዮ፡። መጽሓፍ ቅዱስ ኣንቢበን, ጌጋን ቅንዑን ፈላልየን ዝፈለጣ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ኣንቢበን፡ ንኣምላኽ ዘሕጉስን ዘሕዝንን ኣጸቢቐን ዝተረድኣ፡ከምዚ ኢለን ኣንጻር ቃል ኣምላኽ ኮይነን ክመላለሳ ብሓቂ ጽቡቅ ኣይኮነን። እቲ ካብ ኩሉ ኣሻቓልን ኣሰካፍን ኮይኑ ዘሎ ድማ፡እዚ ጠገለ ዘይብሉ ኣከዳድናናብዘን ሓደሽቲ ወለዶ ምስጋሩ እዪ። እዘን ንኣሽቱ ወለዶ ድማ ልክዕ ከምቲ ካብ ዓበይቲ ኣሕዋተንን ካብ ኣዴታተንን ዝርኣያኦ
ደድሕሪ ኣሰረን ክኽተላ ምርኣይ እዪ። ብሩኻት ኣሕዋትይ እስኪ ደቂ ኣንስትዮ ከመይ ኢለን ብርዝነት ክመላለሳ ከም ዘለወን መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፡ ወላ ቅድሚ ሕጂ ን ፍለጦ፡ደጊምና ንርኣዮ ክፍውሰና ድማ እዪ። 1 ጢሞቴዎስ 2፥9-10),,, ኣንስቲውን ከምኡ ብስሩሕ ርእስን ብወርቂ ወይስ በዕናቝ ወይስ ብብዙሕ ዝዋጋኡ ኽዳውንቲ ዘይኰነስ፡ ብግቡእ ክዳውንትን ብሕንክን ብምቕጻዕ ነፍስንን፡ ፍርሃት እግዚኣብሄር ንዘለወን ኣንስቲ ኸም ዚግባእ፡ ብሰናይ ግብሪ ኺስለማ፡ እደሊ አሎኹ። ከምኡ ድማ ኣብ 1 ጴጥ፡3፥3-6) ከምዚ ይብል,,,, ስልማትክን እቲ ብሕቡእ ናይ ልቢ ሰብን ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ክቡር ዝዀነ ለዋህን ህዱእን መንፈስ ይኹን እምበር፡ እቲ ናይ ስሩሕ ርእስን፡ ናይ ስልማት ወርቂ ምእሳርን፡ ናይ ዘጌጸ ኽዳውንቲ ምኽዳንን ኣፍኣዊ ነገር ኣይኹን። ቀደም ድማ እተን ተስፋኤን ናብ ኣምላኽ ዝገበራ ቅዱሳት ኣንስቲ፡ ንሰብኡተን እናተኣዘዛ ከምዚ እየን እተሰለማ።ከምቲ ሳራ ንኣብርሃም ጐይታይ እናበለት እተኣዘዘቶ፡ ንስኻትክን ከኣ ሰናይ እንተ ገበርክን፡ ብሓደ ዜሰምብድ ነገርውን እንተ ዘይፈራህክንሲ፡
ኣዋልዳ ኢኽን።ይብለና, ሰለዚ ብሩኻት ኣሕዋተይ ብሰንክና ሽም እግዚኣብሄር ክጽረፍ ኣይግባእን። ከምቲ ቃል ኣምላክ ኣብ ማከል ኣሕዛብ ኣካይዳኩም ኣጸብቑ ዝብለና፡ ከምኡ ኮይና ክንመላለስ ይግበኣና እዪ። ውሉድ ኣምላኽ ማለት እኳ፡ጓል ንጉስ ማለት እዪ። ጓል ንጉስ ድማ ረዛን እያ።ናይዚ ምድሪ ደቂ ንጉስ እኳ ከሳዕ ክንድዚ ካብ ረዘናን ካብ ተኸብራን፡ ንስኻትክን ደቂ እቲ ንጉሰ ነገስት፡ደቂ እቲ ኣምላኽ ኣማልኽቲ ድኣ፡ክሳዕ ክንደይ ክትከብራን ክትረዝናን ዘይግበኣክን? ነተን ካልኣት ንኣምላኽ ነቲ ዘላለማዊ ንጉስ ዘይፈለጣኦ ድማ፡ ብሂወትክንን ብኣነባብራኽንን ንጎይታ ንክርእያኦ ጸዓራ። እተን ክብረትክን ሓሊኽን ብርዝነትን ብክብርን ከምቲ ጎይታ ዝደልዮ ህይወት ትነብራ ዘለኽን ድማ ጎይታ ይባርኽክን።ብኡ በቲ ተረዲኡክን ዘሎ ሓቂ ጽንዓ። ነተን በዚ መገዲ ዘይመላለሳ ኣሕዋትክንን ደቅኽንን ድማ፡ከም ቃል ኣምላኽ ኮይነን ፡
ብፍርሓት ኣምላክን ብርዝነትን ክመላለሳ መታን፡ብፍቅርን ብሓልዮትን ምዓድኤን። ምኽንያቱ ኣብ ቲቶስ 2፥4-5 ,,, ነተን ናእሽቱ ኣንስቲ ኸኣ፡ እቲ ቓል ኣምላኽ ምእንቲ ኸይጽረፍሲ፡ ንሰብኡተንን ውሉደንን ኬፍቅራ፡ ነፍሰን ዚቐጽዓ ንጹሃት፡ ቤተን ዚኣልያ፡ ሕያዎት፡
ንሰብኡተን ዚእዘዛ ኪዀና ኼለብምኤን ምዓደን። እዪ ዝብለና። ከምቲ ኣብ ሮሜ 12፥2*ነዛ ዓለም አዚኣ ኣይትምሰልዋ*ዝበለና፡ ብኩሉ ኣነባብራና ንዓለም ከንመስል ኣይግባኣናን እዪ። ኣምላኽ ዝብህጎን ዝሕጎሰሉን ሕይወት ክህልወና ይግባእ። ኣነ ሓውኽን ምንም ካባክን ዘብልጽ ዘይብለይ ብማዕረ ዋጋ፡ ማለት ብደም የሱስ ዝተዓደግና፡ከምዚ ብምባለይ ብሓልዮት ክረስቶስ ተደሪኸ ዳኣ አምበር ምንም ድኻም ዘይብለይ ኮይነ ኣይኮንኩን። ምስ እዚ ቃል እንተ ተሰማሚዕክን ከምዚ ኢልክን ጸልያ አግዚኣብሄር ኣምላክ ስለቃልካ የመስገነካ፡ተረዲኡኒ ይኹን ከይተረዳኒ፡ ንቅዱስ መንፈስካ ዘሕዘንክዎ መሓረኒ።ከም ቃልካ ክነበር፡ርድኣኒ። ኣብ ዘመነይ ኩሉ ፡ብናብራይ ብህይወተይ ንዓኻ ከኽብረካ፡ ይውስን ኣለኹ። ብኣይ ምኽንያት ሰባት ከድሕኑ አምበር፡ ከይ ዕንቀፉ፡ ብኣይ ምክንያት እቲ ቅዱስ ሽምካ ከይጽረፍ መታን፡ ጸጋኻ ሃበኒ ንዓኻ ክነብር ሓይሊ ሃበኒ።ኣሜን።
by Tony Abraham
ኣከዳድናኽን ቕድስና ዝሓለወ ይኹን
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ቀዳማይ ሚኒስተር ህንዲ ናረንድራ ሞዲ፡ ሎሚ ዓርቢ ብቴለቪዥን እታ ሃገር ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፡ መንግስቶም ነቲ ሰፊሕ ተቓውሞ ዘኸተለ ሕጊ ሕርሻ ክስርዞ ምዃኑ ኣመልኪቶም። መግለጺ ቀዳማይ ሚኒስተር ሞዲ ብዙሓት ዘይተጸበዩዎን ነቲ መንግስቲ ክወስዶ ዝጸንሐ ተሪር መርገጺ ዝዓጽፍን ምዃኑ ተንተንቲ የመልክቱ። እዚ መግለጺ ዝተዋህበ፡ እታ ሃገር ዞባዊ ምርጫታት ክትገብር ትቀራረበሉ ኣብ ዘላ እዋን’ዩ።
ሞዲ ኣብ መግለጺኦም፡ ንሰለስተ ኣዝየን ኣከራኸርቲ ሕግታት ክስርዙ ምዃኖም ድሕሪ ምሕባር፡ እቶም ነዊሕ እዋን ተቓውሞ ከርእዩ ዝጸንሑ ሓረስቶት ድማ ንገዝኦም ክኸዱ ተስፋ ገይሮም ኣለዉ። ከም መግለጺ እቶም ቀዳማይ ሚኒስተር፡ ነቲ ሕጊ ንምስራዝ ዝደፍኦም ብዛዕባ ብልጫታት እቲ ሕጊ ነቶም ሓረስቶት ብግቡእ ከምእኑ ስለ ዘይከኣሉ’ዩ።
ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሓረስቶት ህንዲ ነቲ ሕጊ ንምቅዋም ንዓመት ምሉእ ንሓደ ካብ ደልሂ ዘእቱ ጽርግያ ዓጽዮም ተቓውሞኦም ከርእዩ’ዮም ጸኒሖም። እቶም ሰልፈኛታት፡ እቲ ሕጊ ንሓረስቶት ሃስዩ ንኮርፖረሽናት ዘርብሕ ምዃኑ’ዮም ዝምጕቱን ክሳብ ዝስረዝ ከም ዘይለቁ ክሕብሩ ጸኒሖምን።
ሞዲ፡ ነዚ መግለጺ ዝሃቡ ብምኽንያት ጉሩ ፑራብ ዝብሃል ፈስቲቫል ሲኽ’ዩ። ሓያሎ ካብቶም ተቓውሞ ዘርእዩ ዘለዉ ሓረስቶት ድማ ሰዓብቲ ስኽ ምዃኖም ይንገር።


text:
ተሓባበርቲ ሸፋቱ ዝኾኑ ኤርትራውያን ደላሎ ኣሕዋቶም ይዝርፉን የሳቕዩን ስለዘለዉ ብቕልጡፍ ስጉምቲ ክውሰደሎም ይጽውዑ።
ተሓባበርቲ ሸፋቱ ዝኾኑ ኤርትራውያን ደላሎ ኣሕዋቶም ይዝርፉን የሳቕዩን ስለዘለዉ ብቕልጡፍ ስጉምቲ ክውሰደሎም ይጽውዑ።
ካብ ሱዳን ናብ ሲናይ (ግብጺ) ብ 2500 ዶላር ተሰማሚዕም ዝተበገሱ ኣሕዋትና፡ ኣብ ሲናይ 2800 ኣኽፊሎሞም። ሲናይ ምስ ኣተዉ ከም እንደገና ካብ ሲናይ ንወስደኩም ኣለና ኢሎም ጠዋውዮም ናብ ካልእ ገዛ ብምውሳድ፡ ኣብ ክልተ ጉጅለ ከፋፊሎም፡ ነቶም ሓደ ጉጅለ ንነፍሲ ወከፎም 7000 ዶላር ኣመሪካ ነቶም ሓደ ጉጅለ ኸኣ 6000 ዶላር ኣመሪካ ኣምጽኡ እናበሉ ኣደዳ ሞትን ማህረምትን ገይሮሞም ኣለዉ።
ነብሲ ወከፍ ኤርትራዊ ንሃገሩ ከም ዘፍቅርን ከም ዘኽብርን ምንም ጥርጥር የብሉን። አብ ስልጣን ዘሎ ህግደፋዊ መላኺ ስርዓት’ውን ነዚ ስሚዒት’ዚ ስለዝፈልጥ፣ ናይ ህዝብና ስሚዒት መዝሚዙ ብምብላጽ፣ ንጹሃት ዜጋታት ብምግጋይ ክንደይ ጊዜ ኢዩ ብሽም ኤርትራን ህዝባን እከይ ተግባርን፣ ሐደገኛ ሽርሕን ዘይፈጸመ።
የእምሮና እንተ ዘይደንዚዙ: ሕልናና እንተ ዘይተቐቢሩ፣ ሎሚ ኤርትራ ሕድሪ ስዉኣታ ተጠሊማ፣ ብዕርቃን ግዝኣተ ሕጊ ዝባና ሰምቢሩ፣ ህዝባ ከይዛረብ ኣፉ ተዓቢሱ፣ ከይሰርሕ ተኸልኪሉ፣ ረዲኤት ከይረክብ ተኣጊዱ ብዓጸቦ ዝማስነላ፣ ከም ሓምሊ ቍራዕ ብሽግርን ተስፋ ምቝራጽን ዝበስለላ፣ ደቃ ካብ መኣዲ ትምህርትን ምህናጽ ስድራ ቤትን ተዀሊፎም ኣብ ወፍሪ ወተሃደራዊ ባርነት ተጸሚዶም ዝነብሩላ ዓባይ ቤት ማእሰርቲ ኰይና ምህላዋን፣
ኣምባሳደር ተስፋሚካአል ገራህቱ ከም መቐጸልታ ናይቲ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዘጋታት ናይታ ሃገር ቆñጺሩ ዘጠረዞምን
ኣዕጽምቲ ክሳዶም ዘስበሮምን አርትራውያን መንእሰያት ከይኣኽሎ ኣብዚ’ውን ንዕኡ ክደግም ምኳኑ ፈኪሩ ኣሎ።


text:
Radio Erena: 05 November 2017
ካናዳ ኣብ ልዕሊ ሰለስተ ሰበስልጣን ደቡብ ሱዳን ማዕቀብ ከምዝገበረት ኣፍሊጣ።
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ካናዳ ብዕለት 3 ጥቅምቲ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ክልተ ካብቶም ማዕቀብ ተገይሩሎም ዘሎ ውልቀሰባት ኣዘዝቲ ሰራዊት ኮይኖም፣ ሰብኣዊ መሰላት ብምጥሓስን ብብልሽውናን ዝኽሰሱ ክኾኑ እንከለዉ እቲ ሳልሳዮም ከኣ ብኣህጉራዊ መሰል ደቂ ሰብ ዝተፈልጡ ውዕላት ብምጥሓስ ኣብ ልዕሊ ውልቀሰባት ብዘካየዶ ምርጋጽ መሰል ምዃኑ ኣፍሊጡ።
እቶም ፍሉይ ማዕቀብ ተገይሩሎም ዘሎ ሰበስልጣናት፣ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ነበር ፖል ማሎንግ ኣዋን፣ ምኽትል ሓለቓ ሎጂስቲክስ ሰራዊት ማለክ ረዩበን፣ ከምኡ’ውን ሚኒስተር ዜና ማይክል ማኩዊ እዮም።
ኣቐድም ኣቢሉ ኣብ ወርሒ መስከረም ናይዚ ዓመት’ዚ፣ ክፍሊ ሃብቲ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ’ዞም ሰለስተ ሰበስልጣናት ደቡብ ሱዳን ተመሳሳሊ ማዕቀብ ምግባሩ ዝዝከር እዩ።
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ካናዳ ኣብ መግለጺኡ፣ ካናዳ ኣንጻር ኣብ መላእ ዓለም ዘለዉ ስልጣኖም ተጠቒሞም ብብልሽውና ሃብቲ ዘኻዕብቱን፣ ሰብኣዊ መሰል ዝረግጹን ክትቃለስ ምዃና ድሕሪ ምግላጽ፣ ኣብ ልዕሊ’ዞም ሰለስተ ሰበስልጣናት ደቡብ ሱዳን ዝተወስደ ስጉምቲ ቀንዲ መልእኽቱ ንሱ ምዃኑ ኣፍሊጡ።
እዚ ኣብ ፍሉያት ውልቀሰባት ዝቐንዐ ማዕቀብ፣ መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ምስ ተቓወምቱ ዘተ ሰላም ብምክያድ ኣብታ ሃገር ኲናት ደው ክብል ጸቕጢ ንምግባር ዝዓለመ’ዩ ክብሉ ተንተንቲ ፖለቲካ ቀርኒ ኣፍሪቃ የመልክቱ።


text:
መንግስቲ ኤርትራ ካብ ሕብረት ኤውሮጳ ተወሳኺ ሓገዝ ንምርካብ ኣብ ኣስመራ ምስ ዝርከብ ወኪል እቲ ሕብረት ጽዑቕ ርክባት የካይድ ምህላዉ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ሕብረት ኤውሮጳ ነቲ ካብ 2009 ክሳብ 2013 ንኣርባዕተ ዓመታት ዝጸንሐ ኣብ ውሕስነት መግብን ልምዓትን ዘተኮረ ናይ 122 ሚልዮን ዩሮ ፕሮጀክታት ከምዝመወለ ይፍለጥ።
መንግስቲ ኤርትራ ኣብዚ ሕጂ ዘካይዶ ዘሎ ዝርርብ ነዚ ዝቕጽል ሓሙሽተ ዓመታት ክሳብ 300 ሚልዮን ዩሮ ሓገዝ ይሓትት ምህላዉ እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣመልኪቱ።
ኣቐዲሙ መንግስቲ ኤርትራ፣ ካብ ትካላት ውድብ ሕቡራት ሃገራትን መወልቲ ኣካላትን ናይ ኣስታት 188 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ ንምርካብ ዘኽእሎ ውጥን ብ28 ጥሪ ከምዝኸተመ ኣይርሳዕን።
ኣብቲ ኣብ ኤርትራ ዝርከቡ ኣምባሳደራት ሓያሎ ሃገራት ኣብ ዝተረኽቡሉ ዝተኸተመ ናይ ምትሕግጋዝ ውዕል፣ ካብ 2016 ኣብ ዘሎ ግዜ ከም ፕሮግራም ልምዓት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝኣመሰላ ትካላት 50 ሚልዮን ዶላር ክስልዓ እቲ ዝተረፈ ኣስታት 138 ሚልዮን ዶላር ድማ ካብ መወልቲ ሃገራት ክእከብ ዝብል’ዩ።
ኣብቲ ኣጋጣሚ ብሪጣንያ 15 ሚልዮን ፓውንድ ኢጣልያ ድማ ሓደ ሚልዮን ኤውሮ ክህባ ምዃነን ክመባጽዓ እንከለው፣ 27 ኣባላት ሃገራት ዝሓቖፈ ሕብረት ኤውሮጳ ግና ዝኾነ መብጽዓ ኣይኣተወን።
ይኹን’ምበር ሕብረት ኤውሮጳ ካብ ጽባሕ ናጽነት ኣትሒዙ ሓደ ካብ ቀንዲ መወልቲ መንግስቲ ኤርትራ ምዃኑ’ዩ ዝንገረሉ።
እዚ ሕጂ ዝቐርብ ዘሎ ናይ ሓገዝ ሕቶ ድማ፣ ነቲ ብዘይዝኾነ ናይ ግዳም ሓገዝ ደው ኢሉ ከምዘሎ ዝገልጽ መንግስቲ ኤርትራ ገጢምዎ ዘሎ ቁጠባዊ ብድሆታት ዘግህድ ምዃኑ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ይጠቕሱ።


text:
Radio Erena: 13 May 2018
ዕጡቓት ሓይልታት ሑቲ ናይ የመን፣ ኣብ ልዕሊ ሰለስተ የመናውያን ናይ ሞት ፍርዲ ከምዝበየኑ ኣጃንስ ፍራን ፕረስ ንማዕከን ዜና ሳባ ብምጥቃስ ሓቢሩ።
ክልተ ካብቶም ንሞት ዝተፈርዱ የመናውያን፣ ናይ ስዑዲ ዓረብ ስለያ ኔሮም ዝብል ክሲ ከምዝቐረበሎም እንከሎ እቲ ሳልሳዮም ኣባል ኣልቃዒዳ ኔሩ ዝብል ክሲ ከምዝቐረበሉ እቲ ሓበሬታ ብተወሳኺ የመልክት።
እዞም ንሞት ዝተፈርዱ ሰለስተ የመናውያን፣ ጠበቓ ከምዝቖመሎም ይኹን ግቡእ ናይ ፍርዲ መስርሕ ተገይሩሎም ዝተዋህበ ዝኾነ ሓበሬታ የለን።
ብካልእ ወገን ናይቲ ኣብ ስደት ዝርከብ መንግስቲ የመን ወተሃደራት ንዞባ ዋዚያት ምሉእ ብምሉእ ከምዝተቖጻጸሩዋ ጋልፍ ኒውስ ካብታ ሃገር ሓቢሩ።
ኣብቲ ንሓያሎ መዓልታት ዝቐጸለ ኲናት ኣብ መንጎ ሑቲን ሰራዊት መንግስትን፣ እቲ ብኢራን ከምዝድገፍ ዝንገረሉ ሑቲ፣ ንሓያሎ ድፋዓቱ ገዲፉ ከምዝወጸ እቲ ሓበሬታ የመልክት።
ኲናት ሓድሕድ የመን ልዕሊ 10 ሽሕ የመንዋውያን ክቐዝፍ እንከሎ፣ ልዕሊ 54 ሽሕ ከኣ ኣቑሲሉ ከምዘሎ ጸብጻባት እታ ሃገር የመልክቱ።
=======================


text:
ኣብ ናይሮቢ ሶማሊያዊያን ብበዝሒ ናይ ዝነብሩላ ክፋል ከተማ ኢስትለይ ነበርቲ፡ከምዚ ናይ ሎሚ ዓመት ዝበለእስላማዊ በዓል ኣኽብሪና ኣይንፈልጥን ኢሎም።መንግስቲ ሰባት ካብን ናብን እቲ ከባቢ ምእታው ይኹን ምውፃእ ንተወሳኺ ክለተ ሰሙን ድሕሪምኽልካሉ ዒድ ኣል-ፈጢርኣብዕፁውኮይኖም የኽብሩ ኣብዘለውሉ እዮም ነዚ ዝብሉ ዘለው።
ኣብ ኢስትለይ ሹቓት ተዓፂዮም፣ኣብ ጎደናታት እውን ሰብ ዝብሃል ዳርጋ ኣይርኣይን።ብሰንኪ ለበዳ ኮሮናቫይረስ ዝተኣወጀ ትእዛዝ ንመንፈስ ኣከባብራ ብዓል ኣዳኺሙዎ እዩ።
ምስ ቤተሰቡ ኮይኑ ኣብ ገዝኡ የኽብር ዘሎ መሓመድ ዖስማን ‘’ኣብ ውሽጢ ገዛ ኣለና፤ናብ ዕዳጋ ክንኸይድ ኣይንኽእልን፤ሓይልታት ፀጥታ ፈቖድኡ ስለዘለውኣቑሑት ክንገዝእ ኣይክኣልናን’’ ይብል። ‘’ናይሎሚ ዒድ ካብቲ ናይ ቅድሚ ሎሚ ዝተፈለየ እዩ፤ቅድሚ ሎሚ ዝነበረ ናይ ሰባት ምትእኽኻብንምርኻብን የለን’’ በለ ብምውሳኽ።
ወናኒ መደብር መሸጢ ክዳውንቲ ዓብዲሻኩር ጋራድ ኣብ እዋን እቲ ብዓል ሽቑ እንተኸፈተ እውን ምስ ሰባት ክራኸብ ኣይክኣለን።‘’ሰባት ብሓባር ዘየኽብርሉ፣ነንሕድሕዶም ዝፈራርሕሉ፣ብኢድ ዘይጨባበጥሉ፣ናብ ገዛውቶም ዘይገባብዝሉ ብዓል ዒድ ኣብ ህይወተይ ሪአ ኣፈልጥን’’ ኢሉ ዓብዲሻኩር።
ሰበስልጣን ኬኒያ ኣብ ኢስትለይ ኣብ ሓንቲ ማዕልቲ በቲቫይረስ ዝተለኸፉ ሓደሽቲ 29 ሰባት ድሕሪምርካቦም 6 ግንቦት 2020 ኣፈ ነቲ ከባቢ ዓፅዮምዎ።እቶም ሰበስልጣን ሕክምናን ምግቢን ናብቲከባቢ ክኣትውን ክወፅእን ፈቒዶም እዮም።
ምስፍሕፋሕ ናይቲ ቫይረስ ንምክልኻል ኬኒያ ምትእኽኻባት ኣጊዳ እያ።ሃይማኖታዊ መራሒ ሸኽመሓመድ ሻኩል ሰባት ይሞቱ ስለዘለው ካብቲ ሕማም ንምክልኻል ነቲ መልእኽቲ ኣኽቢድና ክንሪኦኣለና ይብሉ። ’’ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ለበዳ ኣብዝተልዓለሉ እዋን ከምዚ ዝበለ ተግባር ክፍፀም ከምዝተገበረብዙሓት ኣስተምህሮታት ነብዪ መሓመድ ስለዝምህረና፤ ምስ እስላማዊ ኣመለኻኽታ ዝሳነ እዩ’’ኢሎም ሸኽ ሻኩል።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ሰበስልጣን ኬኒያ እቲ ናይ ምንቅስቓስ እገዳ ንኻሊእ ክልተ ሰሙናት ኣናዊሖምዎ እዮም።ወሃቢ ቃል መንግስቲ ኬኒያ ሳይረስ ኦጉና እቲ ስትራተጂ ምስፍሕፋሕ ናይቲ ቫይረስ ንምቁፅፃር እዩይብል።
ኣብ ኢስትለይ ዝተነብረ እገዳ 6 ሰነ 2020 ኣ/ፈ ከብቅዕትፅቢት ይግበር።


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ትግራይ ንዝተፈፀመ ጃምላዊ ቅትለት የፃርዮ ከምዘሎ ሓቢሩ
ኣብ ትግራይ: ማሕበረ ዴጎ ኣብ ዝበሃል ከባቢ ንዝተፈፀመ ጃምላዊ ቅትለት፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ የፃርዮ ከምዘሎ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ገሊፁ።
እቲ ኤምባሲ ነዚ ዝገለፀ፡ ወተሃደራት መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ትግራይ ጃምላዊ ቅትለት ምፍፃሞም ዘርእዩ መርትዖታት ድሕሪ ምውጽኦም እዩ።
እቲ ኤምባሲ፡ ነቲ ኣብ ዝሓለፉ ሰሙናት ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ክዝርጋሕ ዝፀንሐን፡ ብዓለምለኻዊ መራኸብቲ ሓፋሽ ዝተፀብፀበን፡ ኣብ ትግራይ ማሕበረ ዴጎ ኣብ ዝበሃል ከባቢ ዝተፈፀመ ጃምላዊ ቅትለት ዘርእይ ተንቀሳቓሲ ምስሊ ከምዝረኣዮ ገሊፁ።
'ቢቢሲ ኣይ' ዘካየዶ ምርመራ፡ እዚ ጃምላዊ ቅትለት ብኣባላት ሰራዊት መንግስቲ ኢትዮጵያ ከምዝተፈፀመ ዘረጋግፅ መርትዖ ረኺቡ እዩ። እቲ መርትዖ እቶም ብውሕዱ 15 ዝኾኑ ሰባት ዝተቐትልሉ ቦታ ብትኽክል ኣበይ ምዃኑ'ውን ዘቃልዕ እዩ።
ነዚ ስዒቡ፡ ኤምባሲ እታ ሃገር ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ፡ “መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ንፁሃት ሰላማውያን ሰባት ዝፍፀም ጥቕዓትን ግህሰት ሰብኣዊ መሰልን ብትሪ ይኹንኖ” ኢሉ።
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ልኡኽ ዘለዉ ወተሃደራት ሓዊሱ፡ ዝኾነ ሰብ ልዕሊ ሕጊ ኣይኮነን ዝብል መግለፂ እቲ ኤምባሲ፡ መንግስቲ ንዝተፈፀሙ በደላት ብዕምቆት ንምምርማር ድሉው እዩ ይብል።
ነዞም ዝተገለፁ ገበናት ዝፈፀሙ ተሓተትቲ ንምግባር፡ ኣብቶም ዝሓለፉ ሰሙናት፡ ነዚ ጉዳይ ንምፅራይ፡ ካብ ላዕለዋይ ዓቃቢ ሕግን ፖሊስ ፌደራልን ዝተዋፅአ ፍሉይ ግብሪ ሓይሊ፡ ናብ ትግራይ ከምዝተዋፈሩ ገሊፁ።
ኮምሽን ሰብኣዊ መሰል እታ ሃገር ምስ ላዕለዋይ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ብምዃን፡ ኣብ ትግራይ ተፈፂሞም ንዝተብሃሉ ከበድቲ ግህሰታት ሰብኣዊ መሰል ክምርምር እዩ፤ ውፅኢቱ ከኣ ዕላዊ ክኾን እዩ፡ ኢሉ እቲ ኤምባሲ።
ውፅኢት እቶም ምርመራታት ድማ፡ ነዚ ገበን ንዝፈፀሙ ናብ ሕጊ ንምቕራብን፡ መንግስቲ፡ ኣብ ትግራይ ተፈፂሞም ንዝተብሃሉ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን ገበናትን፡ መልሲ ንምሃብ ዘኽእሎን እዩ፡ ይብል እቲ መግለፂ።
እቲ ኤምባሲ፡ ኣብ ጉዳይ እቲ ንምርኣዩ ዘስካሕክሕ: ወተሃደራት ኢትዮጵያ ጃምላዊ ቅትለት እንክፍፅሙ ዘርእይ ተንቀሳቓሲ ምስሊ ድማ፡ “ምርመራ ይካየደሉ ኣብ ዘሎ እዋን፡ መራኸብቲ ሓፋሽን ህዝብን ኣብ ግምት ዝተደረኸ ርኢቶ ካብ ምሃብ ክቑጠቡ” ሓቲቱ።
ኣብ መጀመርታ ወርሒ መጋቢት ብተኸታታሊ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ዝተዘርግሐ ሓሙሽተ ተንቀሳቓሲ ምስልታት (ቪድዮታት) ኣቓልቦ ብዙሓት ሰባት ስሒቡ ነይሩ።
እቲ ቪድዮታት: ስሩዕ ወተሃደራዊ ክዳንን ዕጥቅን ዝገበሩ ሰባት፡ ንወተሃደራዊ ክዳን ዘይገበሩ ሰባት ናብ ገደል እናወሰድዎምን፡ ካብ ቀረባ ርሕቀት ብጥይት ቀቲሎም ነቶም ዝሞቱ በቲ ገደል እናኣፅደፍዎምን ዘርእይ እዩ።
ቢቢሲ፡ እቲ ቅትለት ኣብ ትግራይ ኣብ ጥቓ ማሕበረ ዴጎ እትብሃል ከተማ ከምዝተፈፀመ ኣረጋጊፁ እዩ።
ቢቢሲ ነቲ ብምርመራ ዝረኸቦ መርትዖታት መልሲ ንክህበሉ ናብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሕቶኡ ኣቕሪቡ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ "ኣብ ማሕበራዊ ሚድያታት ዝዝርግሑ ቪድዮታትን ጥርዓናትን ከም መርትዖ ክውሰዱ ኣይክእሉን'ዮም" ድሕሪ ምባል፡ ክልል ትግራይ "ንዝኾነ ዘይሻራዊ ምፅራይ ክገብር ዝደሊ ክፉት'ዩ" ኢሉ ነይሩ።
ግዝያዊ ምምሕዳር ትግራይ፡ ብሰንኪ እቲ ኣብ ትግራይ ዝተወልዐ ኩናት፡ ክሳብ ሕዚ ልዕሊ 2 ሚልዮን ሰባት ከምዝተመዛበሉን፡ ልዕሊ 4 ሚልዮን ሰባት ከኣ፡ ሰብኣዊ ረድኤት ከምዘድልዮምን ምግላፁ ይፍለጥ።
ዓለምለኸ ትካላትን ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን’ውን፡ ኣብ ኩናት ትግራይ ብዝተሳተፉ ዝተፈላለዩ ሓይልታት፡ ከበድቲ ግህሰታት ሰብኣዊ መሰልን ጥቕዓታትን ከምዝተፈፀሙ ጸብጻባት ከውፅኡ ምፅንሖም ይፍለጥ።


text:
ዝሓለፈ ወርሒ ታሕሳስ ኣብ ኣስመራ መንነቱ ብዘይተፈልጠ ዕጡቕ ተሃሪሙ ኣብ ኢማራት ዓረብ ክሕከም ከምዝጸንሐ ዝንገረሉ ጀነራል ስብሓት ኤፍረም፡ ናብ ሃገሩ ከም ዝተመልሰ ይግለጽ ኣሎ።
ሚንስተር ጸዓትን ማዕድንን ጀነራል ስብሓት ኤፍረም፡ ሕክምንኡ ወዲኡ ናብ ኣስመራ ከም ዝተመልሰ ዝገለጸ፡ ካብ መጀመርያ ኣትሒዙ፡ ነቲ መጥቃዕቲ ኣብ ናይ ትዊተር ገጹ ሓበሬታ ክህብ ዝጸንሐ፡ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ጃፓን፡ ኣቶ እስቲፋኖስ ኣፈወርቂ`ዩ።
ኣምባሳደር እስቲፋኖስ ኣብ ናይ ትዊተር ገጹ “ ጀነራል ስብሓት ኤፍረም ኣብ ወጻኢ ሃገር ክከታተሎ ዝጸንሐ ሕክምና ብዕዉት ኩነታት ዛዚሙ ምስ ዝፈትዎም ስድራቤቱ ናብ ኣስመራ ምምላሱ ብምስምዐይ ሕጉስ`የ” ዝብል ኣስፊሩ`ሎ።
ኣብ ልዕሊ ጄነራል ስብሐት ኤፍሬም ተፈጺሙ ዝተባህለ መጥቃዕቲ፡ ኣብ ከባቢ ገዝኡ ኣድብዩ ብዝጸንሐ ሰብ ከም ዝተፈጸመን፡ እቲ ውልቀሰብ ብኡ ንብእኡ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ከምዝወዓለን፡ ድምጺ ኣሜሪካ ኣብ`ቲ እዋን ምሕባሩ ይዝከር።
ጄነራል ስብሓት ድሕሪ`ቲ መጥቃዕቲ፡ ኣብ ሓደ ሽሙ ዘይተገልጸ ሆስፒታል ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፡ ክሕከም ከም ዝጸንሐ ክግለጽ ጸኒሑ`ዩ።
መንግስቲ ኤርትራ ብዛዕባ ኣብ ልዕሊ`ቲ ጀነራል ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ኾነ፡ ሕክምና ወዲኡ ብዛዕባ ምምላሱ፡ ብወግዒ ዝበሎ ነገር ዛጊት የለን።


text:
ኣብ ሪዮ ኦሎምፒክ ተሸላሚ ብሩር መዳልያ ዝኾነ ወዲ 27 ዓመት ኢትዮጵያዊ ኣትሌት ፈይሳ ለሊሳ ንበዓልቲ ቤቱ ኢፍቱ ሙሊሳን፣ጓል ሓሙሽተ ዓመት ጓሉ ሶኮን ወዲ ሰለስተ ዓመት ወዱ ሶራ ፈይሳን ድሕሪ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ትማሊ ሰሉስ ኣብ ዓለምለኸ መዕረፎ ነፈርቲ ማያሚ ተቐቢሉዎም ኣሎ።ንሱ ኣብቲ ኣጋጣሚ ኣብ ዝሃቦ ቃል ‘በይንኻ ምንባር ከቢድ ነይሩ’ ኢሉ።
ፈይሳ ለሊሳ ብፍሉይ ናይ ኣሜሪካ ቪዛ ኣብ ክፍለ ግዝኣት ኣሪዞና ዝነብር ዘሎ ኾይኑ ስድራ ቤቱ እውን ብናይ ስደተኛ ቪዛ ናብ ኣሜሪካ ምምፅኦም ተፈሊጡ’ሎ።
ኣብ 2016 ዓ.ም ኣብ ብራዚል ኦሎምፒክ ሪዮ ናይ ተቓውሞ ምልክት ምስ ኣርአየ ናብ ኢትዮጵያ ከምዘይምለስ ምግላጹ ይዝኸር።ኣብቲ እዋን በዓልቲ ቤቱ ንስድርኣ ከም እትሰግእ ብምግላፅ ንሱ ብዝወሰዶ ስጉምቲ ግን ብዙሕ ከምዘይተገረመት ገሊፃ ነይራ።
ፈይሳ ለሊሳ ብዝወሰዶ ስጉምቲ ከምዘይጣዓስ ይገልፅ።
ፈይሳ ለሊሳ ኣብ ኦሎምፒክ ተቓውሞ ኣብዘስምዐሉ እዋን ሚኒስትር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን መንግስቲ ዝነበሩ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ኣትሌት ፈይሳ ምዕዋቱ እንኳዕ ደስ በለካ ብምባል ናብ ሃገሩ ክምለስ ንደሕንነቱ ዘስግእ የብሉን ኢሎም መረጋግፂ እንተሃቡ ንሱ ግን ፍቓደኛ ኣይነበረን።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ብናይ ጽድቅን ንጽህናን ብናይቲ ዚመጽእ ፍርድን ምስ ነገሮ ግና፡ ፌሊክስ ሰምቢዱ፡ ሕጅስ መገድኻ ኺድ፡ ብዝምችወኒ ጊዜ ኽትመጸኒ ኽልእከልካ እየ፡ ኢሉ መለሰሉ። ግብ.24:25
ኣብዚ ክፍሊ መጽሓፍ ቅዱስ ከም እነንብቦ ጳውሎስ ኣብ ቂሳርያ ኣብ ቤት-ማእሰርቲ እንከሎ፡ ፌሊክስ እቲ ልኡል ራእሲ ምስታ ኣይሁዳዊት ድሩሲላ ሰበይቱ ንጳውሎስ ሓያሎ መዓልቲ ልኢኹ ብምጽዋዕ፡ ብዛዕባ እምነት ብክርስቶስ የሱስ ይሓቶ ነበረ። ሓደ መዓልቲ ግና ብዛዕብ ጽድቅን ንጽህናን ከምኡ’ውን ዝመጽእ ፍርድን ካብ ጳውሎስ ምስ ሰምዔ በቲ ጉዳይ ተሰናቢዱ “ምስማዕ ይኣኽለኒ፡ ንዓይ ኣብ ዝምችኣኒ ጊዜ ክጽውዓካ እየ እሞ ሽዑ መሊስካ ትነግረኒ።” ከም ዝበሎ ንነብብ። ፌሊክስ ንጉዳይ ጽድቅን ዚመጽእ ፍርድን ዝምችኦ ጊዜ ከናዲ እዩ ፈቲኑ። እንተኾነ ግና ገለ ናይ ታሪኽ ጽሑፋት ከም ዝነግሩና ፌሊክስ ዝምችኦ ጊዜ ከይረኸበ እዩ ዘመን ህይወቱ ኣብቂዑ።
ቃል ኣምላኽ መዓልቲ ምድሓን፡ ዝምችኣና እዎን እንጽበየላ ጉዳይ ዘይኮነስ፡ ሕጂ ምዃና እዩ ዝነግረና። መዓልቲ ምድሓን ጥራይ ዘይኮነ ግና ንኣምላኽ እነገልግለሉ እዋን እውን እንተኾነ ዝምችኣና ጊዜ እንጽበየሉ ጉዳይ ኣይኮነን። ኣነ ንባዕለይ ኣብ ዘመን ህይወተይ፡ ከዚኣ ምስ ገበርኩ ብድሕሪኡ ኣገልግሎት ክጅምር እየ ዝበልኩሉ እዋናት ይዝከረኒ።
ኣብ ከምዚ ምስ በጻሕኩ ንኣምላኽ ከገልግል እየ፡ እዚ ምስ ዛዘምኩ ንኣምላኽ ከገልግል እየ፡ ብዝብሉን ብካልኦት ተመሳሰልቲ ነገራትን ተኣሲርካ ንኣምላኽ ካብ ምግልጋል ጎዲልካዶ ኣሎኻ? ኣስተብህል! ዓቢ ኣገልግሎት ወይ ንእሽቶ ኣገልግሎት ዝበሃል የልቦን። ስለዚ ኣብታ እተኸፈተትካ ደገ እሙን ብምዃን ከተገልግል ጀምር እሞ ኣምላኽ ድማ ምቹእ እዋንን እኹል ጸጋን ክህበካ እዩ። እንተዘይኮነ ምቹእ እዋን ትጽበ እንተሃሊኻ ኣይክመጽኣካን እዩ።
ጸሎት: ዎ’ኣምላኽ ዘመን ህይወተይ ኩሉ ካባኻ እዩ። ነፍሲ ወከፍ ካሊኢት እውን ብጸጋኻ እየ ዝሓልፎ ዘለኹ። ንዓኻ ከገልግል ንዝኸፈትካለይ ደገ ከስተብህል ርድኣኒ። ኣብታ ዝኸፈትካለይ ደገ እሙን ካይነ ከገልግለካ ድማ ቃል እኣቱ ኣለኹ እሞ ጸጋኻ ኣብዝሓለይ። ብስም የሱስ ኣሜን!


text:
Radio Erena: 03 February 2019
ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት ኢጣሊያ፣ ነቶም ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ዝተፈላለያ ሃገራት ናብ ሃገሩ ከይኣትዉ ኣብ ባሕሪ እንከለዉ ብምኽልካሉ ክሲ ቀሪቡሉ።
ማተዮ ሳልቪኒ፣ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ወርሒ ነሓሰ፣ ዝበዝሑ ኤርትራውያን ዝርከብዉም 117 ስደተኛታት ኣብ ገማግም ኢጣልያ ምስ በጽሑ፣ ካብታ መርከብ ከይወርዱ ብምኽልካሉ ንሽዱሽተ መዓልቲ ጅሆ ተታሒዞም’ዮም።
ሳልቪኒ እዚ ኣብ ኣግሪጀንቶ ቀሪቡሉ ዘሎ ክሲ እንተቐጺሉ፣ ክሳብ 15 ዓመት ማእሰርቲ ክፍረድ ከምዝኽእል ይግለጽ።
እቲ ኣንጻር ስደተኛታት ሕሉፍ መርገጺ ዘለዎ ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት፣ ንጋዜጣ ኮሪየረ ደ ላ ሲየራ ኣብ ዝለኣኾ ደብዳቤ፣ ‘ከም ሚኒስተር ብህዝቢ ዝተዋህበኒ ሓላፍነት እየ ፈጺመ። ብሕጂ’ውን ተመሳሳሊ ስጉምቲ ካብ ምውሳድ ዝዓግተኒ የለን’ ክብል ድሕሪ ምግላጹ፣ ናይ ዲፕሎማሰኛ ውሕስነት ከምዝሓትት ኣፍሊጡ።
ብመሰረት ሕጊ ኢጣልያ፣ ሚኒስተራት መንግስቲ፣ ኣብ ስልጣን እንከለዉ ንዝፍጽሙዎ ገበን፣ ውሕስነት ክወሃቦም ናይ ምሕታት መሰል ኣለዎም።
ቤት ፍርዲ ሲሲሊ፣ እቲ ኣብ ልዕሊ ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት ቀሪቡ ዘሎ ክሲ ክቕጽል ምዃኑ ዲፕሎማስያዊያን ምንጭታት ይገልጹ’ኳ እንተለዉ፣ ሳልቪኒ ኣንጻር ስደተኛታት ዝወስዶ ስጉምቲ ክቕጽሎ ምዃኑ ንሰዓብቱ ኣብ ዝሃቦ ቃል ይገልጽ።


text:
ፆኦሲ ማዾ''ም ዳኪንቴ ጳውሎሴ ፂሞቴዎሴም ቤርታሲ ዳኬ ኪኢቶ''
ዓይፆ ካሮ''
ፂሞቴዎሴ ጌይንታ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዼጌሢኮ ሾይንታ ዻኮ'' ዒሲያ ጌይታዞይዳ ማዓዛ፡ ዒንዶ ዜርፃ ዒዛኮ ዓይሁዴ፥ ዓዶ ዜርፃ ዓይሁዴ ማዒባኣ ጊሪኬ ዓሲኬ፤ ዒዚ ጳውሎሴኮ ላጌ ማዔያ፥ ሃሣ ኮዦ ሃይሶ ኬኤዚፆ ማዾ''ና ዴማ'' ማዒ ዎላ'' ማዻያኬ። ጳውሎሴ ዒዛም ቤርታሲ ፃኣፔ ኪኢታ'' ሃይሦ ዼኤፒ ዼኤፒ ማሊሢ ዓርቄያኬ።
ቢያፓ ቤርታሳዖ፦ ዒዛኮ ኪኢታ'' ሺኢጲፆ ማኣሮይዳ ዔቄ ሉኡዙሞ ዔርዚፆ ዛሎ'' ላቲ'' ኬኤዛያኬ፤ ዬይ ዓኪ ማዔ ዔርዚፃ' ዛሎ''ና ዓይሁዶ ዓሶ ማሊፆ፤ ዛሎ''ና ሃሣ ዓይሁዴ ማዒባኣ ዓሳ ማላ ባኮ ዓርቄያ ማዓዛ፥ ዬና ማሊፃ፦ «ሓይ ጴዻ ዓጫ'' ጎሜና ፑርቴያ ማዔሢሮ ዓሲ ዻቃኒ ዳንዳዓሢ ዱማ ማዔ ዓኣሺንቴ ዔራቶና ጊንሣ ፔቴ'' ፔቴ'' ሙኡዚ'' ሃሺ''ሢና ዔኩዋዖ ጊንሣ ሎውዋዖ ሃሺ''ሢናኬ» ጋዓያኬ። ሓሣ ጊንሣ ጳውሎሴኮ ኪኢታ'' ሺኢጲፆ ማኣሮ ዎይሦንዶ ጎይሢና ፆኦሲ ካኣሽኪሢ ዎጌ፤ ሃሣ ሺኢጲፆ ማኣሮ ዎይሣ ዓሶና ዔያቶኮ ዴማ'' ማዒ ዎይሢፆ ማዾ'' ማዻ ዓሳ ዎይቲ ናንጋንዳቴያ ዔርዛ ማሊሢ ዓኣያኬ።
ጋፒንፆይዳ ፂሞቴዎሴ ዬሱስ ኪሪስቶሴም ኮሺ ማዻያ ዎይቲ ማዓኒ ዳንዳዓቴ፤ ሃሣ ዱማ ዱማ ኪሪስቶሴ ጉሙርቃ ዓሶ ዛሎ'' ዒዛም ዒንጊንቴ ማዾ'' ዛሎ'' ጳውሎሴ ዒዛ ዞራ ዞሮ ዓኣኔ።
ማፃኣፔላ ዱማ ዱማ ዓርቄ ባኮ
ዓይፆ ካሮ'' 1፥1-2
ሺኢጲፆ ማኣሮ ዛሎ'' ዓይሢንቴ ዓይሥሢ 1፥3—3፥16
ጳውሎሴ ፂሞቴዎሴም ዓይሤ ዓይሢፆ 4፥1—6፥21
1
1 ኑና ዻቂሻያ ማዔ፥ ፆኦዛሢና ኑኡኮ ሃጊ ማዓንዳ ዎዛሢ ማዔ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዓይሢፆና ዬሱስ ኪሪስቶሴም ዳኪንቲ ማዻ ጳውሎሴይዳፓ፦
2 ፆኦሲ ጉሙርቂፆ ዛሎ''ና ጎኔ ታኣኮ ናዓሢ ማዔ፥ ፂሞቴዎሴም፤
ኑ ዓዳሢ፥ ፆኦዛሢዳፓ ሃሣ ኑ ጎዳሢ፥ ዬሱስ ኪሪስቶሴይዳፓ ኮሹሞ ዒንጊፆና ማኣሪሢና ሃሣ ዎዛና ኔኤም ማዖንጎ። ዳኪ. ማዾ'' 16፥1።
ሉኡዙሞና ዔርዞ ዔርዚፆ ዛሎ'' ኬኤዚንቴ ባኮ
3 ታኣኒ ሜቄዶኒያ ዓኣዺቤቃ ኔኤም ላቲ'' ኬኤዜ ጎይፆ ዔፕሶኔይዳ ዴዔ፤ ዒኢካ ዓኣ ፔቴ'' ፔቴ'' ዓሳ ሉኡዙሞ ባኮ ዔርዙዋጉዲ፥ 4 ሃሣ ዓሳ ማዒባኣ ሃይሴና ጋፒንሢባኣ፥ ዓሶ ዜርፆ ፓይዶይዳ ጌሉዋጉዲ ዔያቶም ኬኤዜ፤ ዬያጉዴ ባካ ማርሞ ማዣኣፓዓቴም ጉሙርቂሢና ማዺንታ ፆኦሲ ማዾ''ም ማኣዳ'' ባኣዚ'' ባኣያኬ። 5 ሃያ ዓይሢፆኮ ማሊፃ ጋዓንቴ ጌኤሺ ዒናፓ፥ ኮሺ ማሊሢዳፓ ሃሣ ጎኔ ጉሙርቂሢዳፓ ጴዻ ናሹሞ ዛላኬ። 6 ፔቴ'' ፔቴ'' ዓሳ ዬንሢ ባካ''ፓ ዱማዺ ፓሡዋ ማርሞ ባንሢ ማዔኔ። 7 ዬያ ዔያታ ማዻሢ' ሙሴ ዔርዜ ዎጎ ዔርዛ ዓሶ ማዓኒ ኮዒ ማዓንዳኣፓዓቴም ዔያታ ማርማ ባኮ ዛሎ'' ኮሺ'' ዔሩዋያኬ፤ «ጎኔ ባኣዚ''ኬ» ዔያታ ጋዓ ባኮዋ ጶቂሢ ዔሩዋያኬ።
8 ዓሲ ሙሴ ዎጎ ፒዜ ማሊሢም ማዾይዳ ፔኤሼቶ ዎጋ'' ኮሺ ማዔሢ ኑ ዔራኔ፤ 9 ሃሣ ዬይ ዎጋ'' ኬስኬሢ ኮዦ ዓሶም ማዒባኣሢያ ኑ ዔራኔ፤ ዎጋ'' ኬስኬሢ' ዓይሢንቶ ዒፃ ዓሶና ፑርቶ ማዻ ዓሶናም፥ «ፆኦሲ ዔሩዋሴ» ጋዓ ዓሶና ጎሞ ዓሶናም፥ ፆኦሲም ማዒባኣ ዓሶና ዓያኖ ዛሎ'' ባኮ ቦሃ ዓሶም፥ ዓዶና ዒንዶና ዎዻ ዓሶና ዓሲ ዎዻዞንሢናም፥ 10 ማቾ ሃሣ ዓኒ ማዒባኣ ዓሶና ላሃ ዓሶም፥ ዓቲንቆና ላሃ ዓቲንቆም፥ ዓሲ ሻንቺ ኮርማ ዓሶና ሉኡቃ ዓሶናም፥ ሉኡዙሞና ጫኣቃዞንሢና ጎኔ ማዔ ባኮ ዔርዚፆይዳፓ ዱማ ማዔ ባኣዚ'' ማዻ ዓሶምኬ፤ 11 ዬና ጎኔ ማዔ ባኮ ዔርዚፃ ጴዻሢ ዓንጂንቴ ፆኦዛሢም ታ ማዻንዳጉዲ ታኣም ዒንጌ ኮዦ ሓይሶይዳፓኬ።
ጳውሎሴ ፆኦሲ ኮሹሞሮ ጋላቴ ጋላቶ''
12 ታና ፔ ማዾ''ም ዶኦሪ፥ ጉሙርቂንታያ ማሂ ታና ፓይዴ፥ ዎልቆ ታኣም ዒንጌ፥ ኑ ጎዳሢ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ታ ጋላታኔ። 13 ዎዚ ሓያኮ ቤርታ ኪሪስቶሴ ታ ጫሽኬያ፥ ዒፂ ዳውሴያ ሃሣ ሱ'ንፆዋ ታ ዒዛኮ ባይዚሴቴያ ዒዚ ታኣም ዬያ ጉቤ ዓቶም ጌዔኔ። ዓይጎሮ ጌዔቴ ዬያ ቢያ ታ ማዼሢ' ዔሩዋዖ ሃሣ ታ ዒዛ ጉሙርቂባኣዖ ማዼሢሮኬ። ዳኪ. ማዾ'' 8፥3፤ 9፥4-5። 14 ዬሱስ ኪሪስቶሴና ዎላ'' ኑኡኮ ዓኣ ፔቱሞ ዛሎ''ና ጴዻ ጉሙርቂፆና ናሹሞና ዎላ'' ፆኦሲኮ ኮሹሞ ዒንጊፃ ባሼና ታኣም ሚርጌኔ። 15 «ዬሱስ ኪሪስቶሴ ጎሞ ዓሶ ዻቂሻኒ ሃያ ዓጮ'' ሙኬኔ» ጋዓ ቃኣላ'' ጎኔ ሃሣ ዓሲ ቢያ ጉሙርቂ ዔካኒ ኮይሳያኬ፤ ጎሞ ዓሶ ቢያሢዳፓ ባሼ ጎሞሲ ታናኬ። 16 ጋዓንቴ ዬሱስ ኪሪስቶሴ ዒዛ ጉሙርቃዞንሢና ናንጊና ናንጊ ዴንቃንዳዞንሢናም ጋፑዋ ጊቢ'' ዳንዳዒፆ ጎሞ ዓሶፓ ባሼ ማዔሢ፥ ታና ኮኦኪንሢ ማሂ ዻዋኒ ጎሞ ታኣም ዓቶም ጌዔኔ። 17 ዬያሮ ናንጊና ካኣቲ ማዔ፥ ሃይቁዋኣሢም፤ ሃሣ ጴዹዋ፥ ፔቴ'' ፆኦዛሢም ቦንቾና ጋላታና ናንጊና ዒዛም ማዖንጎ፤ ዓኣሜን።
18 ታ ናዓሢዮ ፂሞቴዎሴ! ሃያኮ ቤርታ ኔ ዛሎ'' ኬኤዚንቴ ፆኦዛሢ ማሊፆጉዴያ ሓያ ዓይሢፆ ታ ኔኤም ሃዳርሲ ዒንጋኔ፤ ፆኦሲ ማሊፃ ኬኤዚንቴ ጎይፆ ዛጊ ዖልቴ፤ 19 ፆኦሲ ጉሙርቂሢና ኮሺ ዒኔና ኔኤኮ ዓኣያ ማዖንጎ፤ ፔቴ'' ፔቴ'' ዓሳ ዒኔ ባይቂ ፔኤኮ ጉሙርቂፆ ዣኣሊሲ ባይዜኔ። 20 ዔያቶ ባኣካ''ፓ ሄማኔዎሴና ዒስኪንዲሬና ዓኣኔ፤ ዔያታ ፆኦሲ ጫሽኪፆ ሃሻ''ንዳጉዲ ፃላሄም ታ ዔያቶ ዳኪ ሃሼ''ያኬ።


text:
(ነዚ እንደገና ብተወሳኺ ሓበሬታ ዝተመሓየሸ ዜና ንምርኣይ ብሰማያዊ ሕብሪ ተጻሒፉ ዘሎ ሕጡበ-ጽሑፋት ተመልከቱ) ነዚ ዘሕዝን ፍጻሜ’ዚ ብዝምልከት ዘዝረኸብናዮ ሓበሬታ ከነስዕበልኩም ምዃና ከምዝሓበርናኩም፡ ብፍላይ ንቑጽሪ ናይቶም ግዳያት ብዝምልከት ዝረኽብናዮ ዝያዳ ዝተጻረየ ሓድሽ ሓበሬታ ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
ካብ ሊብያ ናብ ዓዲ ጥልያን ክሰግሩ ቅድሚ ሰሙን ዝተበገሱ ዳርጋ ኩሎም ኤርትራውያን ምዃኖም ዝንገረሎም 335 ስደተኛታት ደሃይ ኣጥፊኦም ከምዘለዉ ገለ ቤተሰቦም ምስኣቶም ዝርከቡ ኤርትራውያን ምስናይ ከቢድ ጭንቀትን ስግኣትን ሓቢሮም።
ኣሽንባይ ዶ ሕጂ ኣብ ናይ ቅልውላውን ህውከትን እዋን፡ ኣብቲ ንቡር ግዜ ‘ኳ ኣብ ሊብያ ቅሳነት ኣይነበረኩምን። ጸገምኩምን ሻቕሎትኩምን ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብዚ ሊብያውያን ንጸለምቲ ኣፍሪቃውያን ከም ዕሱባት ቐዛፊ ጠርጢሮም ዝሃድኑሉ ዘለዉ እዋን ኣብ ክቱር ሓደጋን ጭንቀትን ከምዘለኹም የሻቕለናን ይርድኣናን እዩ።
ኣሽንባይ ዶ ሕጂ ኣብ ናይ ቅልውላውን ህውከትን እዋን፡ ኣብቲ ንቡር ግዜ ‘ኳ ኣብ ሊብያ ቅሳነት ኣይነበረኩምን። ጸገምኩምን ሻቕሎትኩምን ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብዚ ሊብያውያን ንጸለምቲ ኣፍሪቃውያን ከም ዕሱባት ቐዛፊ ጠርጢሮም ዝሃድኑሉ ዘለዉ እዋን ኣብ ክቱር ሓደጋን ጭንቀትን ከምዘለኹም የሻቕለናን ይርድኣናን እዩ።
ህዝቢ ሊብያ ነቲ ን42 ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ መስፍናዊ ስርዓት ኮለኔል ሙዓመር ኣልቓዛፊ ብምውዳቕ ለውጢ ንምትእትታው ብርቱዕ ናዕቢ የካይድ ኣሎ።
ህዝቢ ሊብያ ነቲ ን42 ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ መስፍናዊ ስርዓት ኮለኔል ሙዓመር ኣልቓዛፊ ብምውዳቕ ለውጢ ንምትእትታው ብርቱዕ ናዕቢ የካይድ ኣሎ።
ናብ ዝኸበርኩም ብጾት ኣገልገልቲ ናይ ኢንተርነት ረድዮን ፈነዋ ኣሰና ፡፡
ኣቐድም ኣቢሎም፡ ንኤውሮጳ ኣብ ጉዕዞ እንከለለዉ ጃልብኦም ብምብልሻዋ ብምትሕግጋዝ መንግስቲ ጥልያንን ሊብያን ካብ መዓት ወጺኦም ናብ ሊብያ ዝተመልሱ ዝርከቡዎም 150 ዝኾኑ ኤርትራውያን ብሰበስልጣን ሊብያ ተገፊፎም ምስ ተወስዱ ደሃዮም ጠፊኡ ከምዘሎ ካብቲ ቦታ ዝተረኽበ ሓበሬታ ኣረዲኡ።
ካብ ሊብያ ናብ ዓዲ ጥልያን እናተጓዕዙ እንከለዉ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ሓደጋ ኣጋጢሙዎም ረዲኤት ሓቲቶም ዝደሓኑ ኤርትራውያን ስደተኛታት ሎሚ ድሕሪ ቀትሪ (8 መስከረም 2009) ናብ ሊብያ ተመሊሶም ከምዘለዉ ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣረጋጊጹ።
ካብ ገማግም ሊብያ ተበጊሶም ብማእከላይ ባሕሪ ናብ ኢውሮጳ ክሳገሩ ዝፈተኑ፡ ዓረባውን ኣፍሪቃውን መበቆል ዘለዎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ጃላቡኦም ድሕሪ ምጥሓለን ሃለዋቶም ኣብ ኣጣራጣሪ ኩነታት ወዲቑ ከምዘሎ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ዓለም ኣቃሊሐን።
ክልተ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ ምስ ክልተ ኣባላት ጸጥታ ሊብያ ተሓባቢሮም ብዘካየዱዎ ናይ ጭውያ ስርሒት፡ ካብ ኤርትራ ኣምሊጦም ኣብ ጉዕዞ ስደት ሊብያ በጺሖም ንዝነበሩ ክልተ ኣባላት ሓለዋ ቤትማእሰርቲ ዒራዒሮ ነበር ፡ ብ16 ሕዳር 2008 ጨውዮም ናብ ኤርትራ ብምምላስ ኣብ እምባትካላ ኣሲሮሞም ከምዘለዉ ምንጭታትና ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ክልተ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ ምስ ክልተ ኣባላት ጸጥታ ሊብያ ተሓባቢሮም ብዘካየዱዎ ናይ ጭውያ ስርሒት፡ ካብ ኤርትራ ኣምሊጦም ኣብ ጉዕዞ ስደት ሊብያ በጺሖም ንዝነበሩ ክልተ ኣባላት ሓለዋ ቤትማእሰርቲ ዒራዒሮ ነበር ፡ ብ16 ሕዳር 2008 ጨውዮም ናብ ኤርትራ ብምምላስ ኣብ እምባትካላ ኣሲሮሞም ከምዘለዉ ምንጭታትና ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ሰበስልጣን ሊብያ ብዘይካ ‘ቶም ኣብ ምስርታህዝ ዝብሃል ቤትማእሰርቲ ኣሲሮም ዘሳቕዩዎም ዘለዉ 700 ኤርትራውያን፡
ዛጊት ብ UNHCR ዘይተበጽሑ 7 ደቀንስትዮ ዝርከባኦም 53 ካላኦት ኤርትራውያን ኣብ ዳንፉድ ዝብሃል ኣብ በንቓዚ
ዝርከብ ቤትማእሰርቲ ኣሲሮም ምህላዎም እቶም ግዳያት ብቴለፎን ኣብ ዘመሓላለፉዎ መልእኽቲ ኣፍሊጦም።


text:
ጐይታ የሱስ ኣብ ወንጌላት ገለ ካብ ሱዱቃውያን ትንሳኤ ምዉታን ከም ዘሎ ዘይኣምኑ ክፍትንዎ ኢሎም ምስ መጹ፣ ኣብቲ ምስኦም ዝገበሮ ቃለ ምልልስ፣ ሓንቲ ኣገዳሲት ሓረግ ተዛሪቡ ነይሩ። ንሳ ከኣ የሱስ ‘ንሱስ (ኣምላኽ) ናይ ህያዋን እምበር፣ ናይ ምዉታት ኣምላኽ ኣይኮነን’ ኢሉዎም። ስለዚ ኢዩ ከኣ ኣብርሃም ንእግዚኣብሄር ኣምላኽ ነቲ ዘይሎ ከም ህልዊ ገይሩ ዝጽውዕ ኣምላኽን፣ ንምዉታት ከም ዘተንስኦምን ስለዝኣመኖ፣ ንኢሳቕ ወዱ ብእምነት ከምቲ ኣምላኽ ዝበሎ ክስውኦ ዝኸደ። እዚ ከኣ ምስ ህይወት ማርታን ማርያምን ኣተሓሒዝና እስከ ንርኣዮ። ህይወት ናይዘን ክልት የሕዋት ዝምህርና ብዙሕ ነገር ኣሎ።
እዚ ከም መእተዊ ሓሳብ ኰይኑ፣ እስከ ካብ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ እዚ ኣልዕልናዮ ዘሎና ዛዕባ፣ ኣብነት ብምውሳድ ክንርኢ። ኣብ ዮሃንስ 11 ዘሎ ታሪኽ ናይ ማርታን ማርያምን ኣልኣዛር ሓወንን ንዝክሮ ኢና። ንሱ ከኣ ኣልኣዛር ሕማም ይሓምም እሞ፣ እተን ኣሕዋት ከኣ ናብቲ ፈታዊአን ዝዀነ የሱስ፣ ሓውና ሓሚሙ ኣሎ እሞ፣ በጃኻ ምጻእ ከትሕውዮ ኢለን መልእኽቲ ይሰዳሉ። የሱስ ግና ብቐጥታ ክመጽእ ኣይፈተውን፣ ምኽንያት ነይሩዎ እዩ ነዚ ክገብር ከሎ። እቲ ምኽንያት ከኣ የሱስ ከም ዝበሎ ኣልኣዛር ምስ ዝመውት ወዲ ኣምላኽ ዝያዳ ክብሪ ከም ዘወስድን፣ ኣምላኽ ከኣ በቲ ሞት ከም ዝኸብርን እዩ። ‘የሱስ እዚ ሰሚዑ፡ እዚ ሕማም እዚ ወዲ ኣምላኽ ብእኡ ምእንቲ ኪኸብር፡ ንኽብሪ ኣምላኽ እዩ እምበር፡ ንሞት ኣይኰነን፡ በለ’ ዮሃ 11፣4 ። ይገርም እዩ፣ እዚ የሱስ ዝብሎ ዘሎስ እንታይ ዘረብኡ እዩ፣ ምኽንያቱ ኣልኣዛር ሓሚሙ እናሞተስ፣ የሱስ ከኣ ናብኡ ከይከደ ክልተ መዓልቲ እናገበረስ፣ ግና ከኣ ‘ንማት ኣይኮነን’ ይብል። እዚስ ነቲ ዘይሎ ከም ህልዊ ገይርካ ምጽዋዕዶ ኣይኮነን፧ እዩ እምበር። ኣብ ካልእ ስፍራውን ነታ ዝሞተት ቆልዓ፣ ደቂሳ እያ እምበር ኣይሞተትን ምስ በሎም፣ እቶም ከም ዝሞተት ዝፈለጡ እኮ ስሒቖሞ እዮም። የሱስ ግና ነቲ ዝሞተ ከም ዘይሞተ፣ ነቲ ዘየሎ ከኣ ከም ህልዊ ጌርካ ምጽዋዕ ንእኡ ባህርያዊ ቋንቊኡ እዩ ነይሩ። ስለዚ እዮም ከኣ ሰባት ብዙሕ ክርድእዎ ዘይክእሉን እዚ ዓቢዱ እዩ እንታይ ኢልኩም ኢኹም ትሰምዕዎ ዘለኹም ይብሉ ዝነበሩ፣ ገለ ቅሩብ ብርሃንን ምስትውዓልን ዝረኸቡ ግና ዕቡድዶ ከምዚ ንርእዮ ዘለና ትእምርቲ ክከብር ይኽእል እዩ፣ ዕቡድዶ ንዝዖረ ሰብ ምርኣይ ክህብ ይኽእል እዩ ዝብሉ ነይሮም እዮም። ስለዚ ቋንቋ የሱስ ብግቡእ ምርዳእ ንየሱስ ብግቡእ ክትፈልጦ ይድግፈካ እዩ።
ናብተን ክልተ የሕዋት መበገሲ ሓሳብና ክንምለስ፣ ድሕሪ ክልተ መዓልቲ ግና የሱስ ናብ ቢታንያ ናብተን ኣሕዋት ክኸይድ ወሰነ። ቅድሚ ናብቲ ቦት ምብግሱ ግና በቲ ፍሉይ ቋንቊኡ ግይሩ፣ ነቶም ደቀመዛሙርቱ ፣ ‘ኣልኣዛር ፈታዊና ደቂሱ ኣሎ። ኣነ ግና ካብ ድቃሱ ምእንቲ ኸተንስኦ፡ ክኸይድ እየ፡ በሎም’ዮሃ 11፣11 ፣ ንቋንቋ የሱስ ዘይትረድኡ ደቀ ደቀ መዛሙርቱ ከኣ ‘ጐይታይ፡ ደቂሱ እንተ ዀይኑስ፡ ኪጥዒ እዩ፡ በልዎ’ ዮሃ11፣13 እቲ ሓቂ ግና ‘የሱስ ብዛዕባ ሞቱ እዩ እተዛረበ፡ ንኣታቶም ግና ብዛዕባ ናይ ትኽስ ድቃስ እተዛረበ መሰሎም’ ዮኣ 11፣14። ‘ሽዑ የሱስ ብግህዶ፡ ኣልኣዛር ሞይቱ፡ ኣነ ኣብኡ ብዘይ ምንባረይ፡ ምእንቲ ኽትኣምኑስ፡ ብዛዕባኹም እሕጐስ ኣሎኹ። ግናኸ ንዑናይ፡ ናብኡ ንኺድ፡ በሎም’ ዮሃ11፣14-15 ሕጂ የሱስ ከምቲ ንሶም ዝርድእዎን ዝዛርብዎን ቋንቋ ገይሩ ኣረድኦም። ድሕሪዚ ሓድ ካባታትም ቋንቋ የሱስ ብምርድኡ ከም ና የሱስ ገይሩ ክዛረብ ጀመረ፣ ከምዚ ድማ ይብል ‘ንሕናውንከ ምእሱ ኽንመውት ንኺድ፡ በሎም’ ዮሃ 11፣16 ቶማስ እዩ እዝ ዝበለ። ናብቲ ቦታ (ቢታንያ) ምስ በጽሑ ከኣ መጀመርታ ማርታ ወጺኣ ትረኽቦ እሞ፣ እቲ ዝዝርርብ ምስ ጐይታ ከኣ ከምዚ ዝስዕብ ነበረ ‘ማርታ ምምጻእ የሱስ ሰሚዓ፡ ክትቅበሎ ወጸት … ሽዑ ማርታ ንየሱስ፡ ጐይታይ፡ ኣብዚ እንተ ትነብርሲ ግዲ፡ ሓወይ ኣይምሞተን ነይሩ፡ ግናኸ ሕጂውን ካብ ኣምላኽ ዝለመንካዮ ዘበለ ኣምላኽ ከም ዚህበካ፡ እፈልጥ ኣሎኹ፡ በለቶ (ቋንቋ የሱስ ዝተማህረት ትመስል ግና ቀስ ኢልና ንማርታ ንከተላ) የሱስ ድማ፡ ሓውኪ ኺትንስእ እዩ፡ በላ (ነቲ ዘየሎ ከም ህልዊ) ማርታ ድማ፡ በታ ዳሕረይቲ መዓልቲ ብትንሳኤ ኸም ዚትንስእሲ፡ እፈልጥ ኣሎኹ፡ በለቶ (ነቲ ዘሎ ከም ህልዊ፣ ስለዚ ማርታ ኣቀድም ኣቢላ ዝተዛረበቶ ከም ቋንቃ የሱስ ኣይኮነን ግና ተምስል እያ) የሱስ ከኣ፡ ትንሳኤን ህይወትን ኣነ እየ። እቲ ብኣይ ዝኣመነስ እንተ ሞተ እኳ፡ ብህይወት ኪነብር እዩ። ነፍሲ ወከፍ ብህይወት ዘሎ እሞ ብኣይ ዚኣምን ከኣ ንዘለኣለም ኣይኪመውትን እዩ። እዚዶ ትኣምኒ ኢኺ፧ በላ (ሰብ እምነት ጥራይ እዩ ናብቲ ቋንቋ የሱስ ክኣቱን ክርድኦን ክቕበሎን ዝኽእል)። ንሳ፡ እወ ጐይታይ፡ ንስኻ እቲ ናብ ዓለም ዚመጽእ ክርስቶስ ወዲ ኣምላኽ ምዃንካ ኣሚነ ኣሎኹ፡ በለቶ’ ዮሃ11፣20-27። ገና ማርታ ነቲ የሱስ ዝበላ ብእምነት ኣይተቐበለቶን ዘላ፣ ቀስ ኢልና ክንርእያ ኢና፣ የሱስ እቲ ክርስቶስ ወዲ ኣምላኽ ምዃኑ ድኣምበር እቲ ትንሳኤን ህይውትን ምዃኑ ምሉእ ብምሉእ ኣይረዓመትን ዘላ፣ እዚ ምዃና ከኣ ኣብ ዝቕስል ዝዝርባ ምስ የሱስ ደጊምና ክንረኽቦ ኢና። ሽዑ ናብ ማርያም ሓፍታ ከይዳ ብዛዕባ ምምጻእ የሱስ ትነግራ፣ ማርያም ከኣ ‘ናብታ የሱስ ዘለዋ ስፍራ መጺኣ ምስ ረኣየቶ፡ ኣብ እግሩ ተደፊኣ፡ ጐይታይ፡ ኣብዚ እንተ ትነብርሲ ግዲ፡ ሓወይ ኣይምሞተን ነይሩ፡ በለቶ” ዮሃ11፣32።
ኣብዚ ከም ንዕዘቦ ክልቲኤን የሕዋት ሓደ ዘረባ እየን ተዛሪበን፣ ንሱ ከኣ ‘ጐይታይ ኣብዚ እንተ ትነብር ግዲ፣ ሓወይ ኣይምሞተን ነይሩ’፣ እቲ ዘፈልየን ግና፣ ማርታ ብድሕሪኡ ዝቡሕ ክትዛረብ ከላ፣ ማርያም ግና ኣብ እግሪ ጐይታ ተደፊኣ እያ ክትበኪ ትርአ፣ ኣብ እግሪ የሱስ ምድፋእ ከኣ፣ ከኣልነት የሱስ ምእማንን ምቕባልን፣ ከም ዘለኻዮ ኰናካ ምቕራብን፣ ነቲ ጉዳይ ንየሱስ ምግዳፍን፣ ናብ ኣምላኽ ምጽላይን ምልማንን፣ ጉዳይካ ንኣኻ ልዕሊ ኣቕምኻ ምዃኑን ንየሱስ ምሕባር የመልክት። ስለዚ ማርያም ብዙሕ ክትዛረብ ኣይድልያን እዩ፣ እታ ሕመረት ነጥቢ ተዛሪባ ናብ ምስጋድን (ምምላኽ) ጸሎትን እያ ኣትያ። እቲ ጉዳይ ከቢድ ስለዝነበረ፣ ክትበኪ ከላ ንዕዘብ፣ ጐያታ ከኣ ኣይትብከዪ ኣይበላን። ስለዚ ነገራትና ክኸብደና ከሎ ምብካይን ምንባዕን ጌጋ ኣይኮነን፣ እንተኾነ ግና ናብ የሱስ መጽእና ምምብርካኽን ጉዳይና ምንጋርንስ ከኣ ክንርስዕ የብልናን፣ ሽዑ የሱስ ብብኽያት ማርያም ክትክዝ ከሎ ንርእዮ፣ ‘ሽዑ የሱስ፡ ንሳ ኽትበኪ ኸላ፡ እቶም ምስኣ ዝመጹ ኣይሁድውን ኪበኽዩ ኸለዉ ርእዩ፡ ብመንፈሱ ተኪዙ እናኣሕነቕነቐ፡ ኣበይ ኣንቢርኩምዎ፧ በለ’ ዮሃ11፣33-34፣ ንየሱስ ከም ምሉእ ትውክልቲ ናብኡ (total dependence on Him) ገይሩ ዘሐጒሶን ንልቡ ዝትንክፍን የሎን፣ ብዙሕ ዘረባ ኣማኒ ኣይገብርካን እዩ፣ ትውክልትን ጸሎትን ናብ ኣምላኽ ግና፣ ኣብኡ ዘሎካ እምነት እዩ ዘርኢ። ሽዑ የሱስ ንሓገዝጋ ይትንስእ። ‘የሱስ፡ ነዚ እምኒ ኣልዕልዎ፡ በሎም። ማርታ ሓብቲ እቲ ምዉት ከኣ፡ ጐይታይ፡ ራብዕቲ ገይሩ እዩ እሞ፡ ፈጺሙ ጨንዩ እዩ፡ በለቶ። የሱስ፡ እንተ ትኣምንስ፡ ክብሪ ኣምላኽ ምርኤኺዶ ኣይበልኩኽን፧ በላ’ ዮሃ11፣39-40 ። ኣብዚ የሱስ ንሓገዝ እዘን ኣሕዋት ስጉምቲ ክወስድ ምስ ጀመረ፣ ማርታ እምበር ማርያም ክትዛረብ ኣይንርእያን ኢና፣ ማርያም ነገራ ናብ የሱስ ኣውዲቓ ብእምነት የሱስ ዝገብሮ ክትርኢ ተዳሊያ እያ። እታ የሱስ ንስኻ ክርስቶስ ምዃንካ ይኣምን እየ ዝበለት ማራታ ግና፣ ካብ ልባ ከኣልነት የሱስ ከም ዘይኣመነቶ ደጊማ፣ ጐይታ እቲ ሬሳ ኣርባዕተ መዓልቲ ገይሩ ፈጺሙ ጨንዩ እዩ ብምባል ኣግሃደት። የሱስ ግና ሓንቲ ዘረባ እዩ ኢሉዋ፣ እምነት ክብሪ ኣምላኽ ከርእየኪ ይክእል እዩ። ስለዚ ማርታ እምነት ትጐድላ ነይራ፣ ማርያም ግና እምነትን ትውክልትን ኣብ የሱስ ስለዘንበረት፣ ኣብ እግሪ ጐይታ ኰይና፣ ጐይታ ዝገብሮ እያ ትዕዘብ ነይራ። ሽዑ የሱስ እቲ ክብሪ ኣምላኽ ዝገልጸሉ ጀመሮ ‘ኣልኣዛር ንዓ፡ ናብ ወጻኢ ውጻእ፡ ኢሉ ብዓብዪ ድምጺ ጨደረ። እቲ ምዉት ብግኑዙ፡ ኣእዳውን ኣእጋሩን ብእሱሩ ገጹውን ብመኣረምያ ተጐንጒኑ ኸሎ ወጸ። የሱስ ድማ፡ ፍትሕዎ እሞ ይኺድ ሕደግዎ፡ በሎም’ ዮሃ11፣43-44
ካብዘን ክልተ ኣሓት እንታይ ንመሃር፧
1.ኣምላኽ ነቲ ዘየሎ ከም ህልዊ፣ ነቲ ምዉት ከም ድቁስ፣ ነቲ ሕማቕ ከም ጽቡቕ … ወዘተ ገይሩ ከም ዝርእዮ ንመሃር። ‘ናብ ገዛ እቲ መራሕ ቤት ጸሎት ከኣ ኣተዉ፡ ጫውጫው ዚብሉን ዚበኽዩን ብዙሕ ዋይዋይ ዚብሉን ረኣየ። ኣትዩ፡ እዛ ቘልዓ ደቂሳ ኣላ እምበር፡ ኣይሞተትን፡ ስለምንታይከ ጫውጫው ትብሉን ትበኽዩን ኣሎኹም፧ በሎም’ ማር5፣38-39። ስለዚ፣ እግዚኣብሄር ንዝሞተን በቃ ኣኺልዎ እዩ ንዝበልናዮ ጉዳይናን ህይወት ክልብስን ክመልሶን ዝኽእል ኣምላኽ ምዃኑ፣ ክንመሃር ንኽእል።
2.መጀመርታ ኣብ ህይወትና ዘጋጥመና ኩነታት ኩሉ፣ በዚ ኰይኑ በቲ ንኽብሪ ወዲ ኣምላኽን ንኽብሪ ኣምላኽ ዝውስኽ ከም ዝዀነ ክንርዳእ ይግብኣና ‘‘የሱስ እዚ ሰሚዑ፡ እዚ ሕማም እዚ ወዲ ኣምላኽ ብእኡ ምእንቲ ኪኸብር፡ ንኽብሪ ኣምላኽ እዩ እምበር፡ ንሞት ኣይኰነን፡ በለ’ ዮሃ 11፣4’ ‘ደቀ መዛሙርቱ ድማ፡ መምህር፡ ዕዉር ኰይኑ ዚውለድሲ መን እዩ ዝበደለ፡ ንሱዶ ወይስ ወለዱ፧ ኢሎም ሐተትዎ። የሱስ ከኣ፡ ግብሪ ኣምላኽ ኣብኡ ምእንቲ ኺገሀድ ደኣ እዩ እምበር፡ ንሱ ኣይበደለ፡ ወለዱ ኣይበደሉ’ ዮሃ9፣2-3 ። ስለዚ ሓደ ሓደ ግዜ ንስኻ ኣይበደልካን፣ እቲ ዘጋጥመካ ዘሎ ግና ግብሪ ኣምላኽን ክብሪ ኣምላኽን ዝያዳ መታን ክትፈልጦ እዩ ዝመጸ። ኣልኣዛር ብምትንስኡ ብዙሓት ሰባት እዮም ብየሱስ ኣሚኖም፣ ብእኡ መጠን ከኣ ወዲ ኣምላኽ ከቢሩ፣ ግብሪ ኣምላኽ ከኣ ተጋሂዱ።
3.ከቢድ ኩነታት ከጋጥመና ከሎ፣ ምብካይ፣ ምትካዝ፣ ክብደት ክስምዓና ንቡር እዩ፣ እንተኾነ ግና እዚ ኩሉ ስምዒትና ናብ ኣምላኽ መጽእና ጸሎትንናን ልመናናን ምግባር ክዓግተና የብሉን። ‘ሽዑ የሱስ፡ ንሳ ኽትበኪ ኸላ፡ እቶም ምስኣ ዝመጹ ኣይሁድውን ኪበኽዩ ኸለዉ ርእዩ፡ ብመንፈሱ ተኪዙ እናኣሕነቕነቐ’ ዮሃ11፣32 ፣ የሱስ ኣይትብከዩ ኣይበሎምን፣ እኳ ድኣ ምስኦም ኰይኑ እዩ ዝተከዘ።
4.ትውክልትናን እምነትና ኣብ ኣምላኽ ንምፍታን ከቢድ ኩንታት ከጋጥመና ይኽእል እዩ፣ ብዝተፈተናዮ መጠን እምነትናን ትውክልትናን ኣብ እግዚኣብሄር ክዓቢ ይግብኣኦ ‘ማርያም ናብታ የሱስ ዘለዋ ስፍራ መጺኣ ምስ ረኣየቶ፡ ኣብ እግሩ ተደፊኣ፡ ጐይታይ፡ ኣብዚ እንተ ትነብርሲ ግዲ፡ ሓወይ ኣይምሞተን ነይሩ፡ በለቶ’ ዮሃ11፣32 ። ‘ገና እዚ ኺዛረብ ከሎ፡ ካብ ገዛ መራሕ ቤት ጸሎት፡ ጓልካ ሞይታ፡ ደጊምከ ስለምንታይ ንመምህር ተድክሞ ኣሎኻ፧ ዚብልዎ መጹ። የሱስ ከኣ እዚ ዘረባ እዚ ኺዛረቡ ምስ ሰምዔ፡ ነቲ መራሕ ቤት ጸሎት፡ ኣይትፍራህ፡ እመን ደኣ፡ በሎ’ ማር5’35-36
5.ኣምላኽ ነቲ ዘየሎ ከም ዘሎ ገይሩ ከም ዝጽውዓ መተን፣ ንሕና ከኣ በታ ምስ ደሓንና ዝተዋህበትና እምነት፣ ቋንቃና ከም ቋንቋ ኣምላኽ ከኸውንን፣ ብእምነት ከኣ ምስ ኣምላኽን ቃሉን ደው ብማል ነቲ ዘይለ ከም ህልዊ ጌርና ክንጽውዕ ይግብኣና። ‘እምነት ግና ተስፋ ዚግበሮ ነገር ርግጽ ምግባር፡ ናይቲ ዘይርኤ ነገር ምርዳእ እያ’ እብ11፣1
6.ኣብ ግዜ ፈተናና ብዚሕ ካብ ምዝራብ ብዙሕ ምጽላይ፣ እዚ ካብ ማርታን ማርያምን ክንመሃሮ ንኽእል ኢና። ‘ኣብ ማእከልኩምዶ ሓሳረ መከራ ዚጸግብ ኣሎ፧ ይጸሊ’ ያዕ5፣13
ቀንዲ ነጥብታት፡ የሱስ ፡ ኣምላኽ ፡ እምነት ፡ ትውክልቲ ፡ ማርታ ፡ ማርያም ፡ ከቢድ ኩነታት ወይ ፈተና፡ ነቲ ዘየሎ ከም ህሊዊ ምጽዋዕ
ጸሎት፡ እግዚኣብሄር፣ ኣብ ግዜ ፈተናን ጸገምን ብኣኻ ጥራይ ክውከልን ነገራተይ ናባኻ ከማዕቁብን ክትሕግዘኒ፣ ከተዘክረኒ ይጽሊ ኣለኹ፣ ብስም የሱስ ኣሜን።


text:
ኣብ ዝሓለፈ ሓሙስ ብክፍሊ ኣፍሪካ ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብ ዝተዳለወ መድረኽ ሰብ ሙያ ተሳተፎ ምርጫ ማሕበረሰባት ከምዝሓበሩዎ ኣፍሪካዊያንን ካልኦትን ኣብ መስርሕ ፖለቲካ ዩናይትድ ዝገብሩዎ ተሳትፎ ንባዕሎምን ንዕውት መፃኢ ህውይት ደቆምን ወሳኒ እዩ ኢሎም።
ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ልዕሊ 1.2 ሚሊዮን ካብ ኣፍሪካ ዝመፁ ነበርትን ዜጋታትን ኣለው።ናይቲ ማሕበረሰብ መራሕቲ ግን ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ዝተወልዱ ስለ ዘይሓውስ እቲ ኣሃዝ ካብኡ ንላዕሊ እዩ ይብሉ።
ኣፍሪካዊያን፣ኢትዮጵያዊያን ኣሜሪካዊያንን ኣብ ምርጫ ዩናይትድ ስቴትስ ዘለዎም ተሳትፎ ብዝምልከት ኣብ ትካል ቤት ምኽሪ ፀለምቲ ኣሜሪካዊያን ብዓልቲ ሙያ መፅናዕትን ፖሊሲን ዶ/ር መና ደምሴ "ንሕና 4 ሚእታዊ ብፅሒት ኣለና።ካብ ኣፍሪካዊያን ኣሜሪካዊያን እውን 4 ሚእታዊ ኢና" ትብል።
ዶ/ር መና ብተወሳኺ ካብ 2008 ክሳብ 2012 ኣብ ዘሎ እዋን ካብ 130 ሚሊዮን ህዝቢ ልዕሊ 32 ሚሊዮን ሰባት ኣድሚፆም እዮም።እዚ ዓብዪ ታሪካዊ ፍፃመ እዩ።ካብዚ ንላዕሊ ድማ ዝሓዝናዮም ፖሊስታት እነረድአሉ መንገዲ እውን ከምዘሎ ትገልጽ።
ኣፍሪካዊያን ኣብ ፖለቲካውን ማሕበራውን መስርሓት ኣብ ዝገብሩዎ ተሳትፎ ካብ ከባቢያ ኣብያተ ምኽሪ ጀሚሩ ክሳብ ፕሬዝዳንታዊ ምርጫ ተወዲቦም ምስታፍ ጀሚሮም ኣለው።ብዙሕ ዝተርፍ ነገር ግን ኣሎ።
ብትውልዲ ጋናዊ ዝኾኑ ኒ ኣኩቴ ንሓደ ጉጅለ ኣሜሪካዊ ኣፍሪካዊ ይመርሑ።ድምፂ ካብ ምሃብ ብዝዘለለ ፖሊስትታ ዝተወደቡ ፖለቲካዊን ማሕበራዊ ፍትሕን ብምውፃእ ድምፅኻ ምስማዕ ኣገዳሲ እዩ ይብሉ።
ኣብ እዋን ምርጫ ጥራሕ ብፖለቲካ ምውዳብ ከይኮነስ ኣብ ካልእ እዋን ቁጠባዊ ዓቕሚ ኣብ ምህናፅን ንኹሉ ዝሓቖፈ ፖለቲካዊ ስልቲ ኣብ ምሕንፃፅን እቲ ጉዳይ ንምርዳእ ንኣፍሪካዊያን ይኹን ንካልኦት ኣሜሪካዊያን ወሳኒ ዜግነታዊ ተሳትፎ እዩ።
ሚካኤል እንዳለ ክኢላ ቴክኖሎጂ እዩ።ኣብ ቀዳማይ ወፍሪ ፕሬዝዳንታዊ ምርጫ ባራክ ኦባማ ‘’ኢትዮጵያዊያን ንኦባማ’’ ዝተብሃለ ጉጅለ መስሪቶም ገንዘብን ካልኦት ደገፍን ኣተኣኻኺቦም እዮም ይብል።ኣብ ዝነብርሉ ሃገር ኣብ ፖለቲካዊ መስርሕ ምስታፍ ዜግነታዊ ግብኡ ክኸውን ኣለዎ ይብል ብምውሳኽ።
ሕገ መንግስቲ ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ካሊእ ሃገር ዝተወልዱን ዜግነት ዩናይትድ ስቴትስ ዝረኸቡን ሰባት ድሕሪ ሸውዓተ ዓመት ዜግነት ካብ ንፕሬዝዳንትነት ወፃኢ ክምረፁ መሰል ሂቡዎም ኣሎ።


text:
Gotlands län
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 26 8 2020
ሽወደን ኣብ 12 ኣውራጃታትን 290 ኮሙናትን እያ ተመቒላ። ኩለን ኣውራጃታት ብጀካ ኣውራጃ ጎትላንድ ብዙሓት ኮሙናት ኣለወአን። ጎትላንድ ሓደ ኮሙን ኣለዋ፡ ዞባ ጎትላንድ ንኣብነት ናይ ትምህርቲ፡ ማሕበረሰኣዊ ኣገልግሎት፡ ናይ ኣረጋውያን ክንክን ከምኡ'ውን ብዛዕባ ናይ ጥዕናን- ክንክን ሕማማን ሕቶታት ሓላፍነት ኣለዎ።
ኮሙንናት ኣብ Gotlands län
ኣብ ታሕቲ እታ ብዛዕብኣ ብዝያዳ ከተንብብ ትደልያ ኮሙን ኣብ Gotlands län ምረጽ
ጎትላንድ ከም ሕምብርቲ ናይ ባሕሪ እያ መብዛሕትኡ ግዜ ትግለጽ፡ ሓንቲ እትእክብን ትጥርንፍን ደሴት። ኣብ ታሪኽ ኮምኡ ነይሩ ገና ሕጂ እውን ከምኡ እዩ ዘሎ። ጎትላንድ ናይ ሽወደን ዝዓበየት ደሴት እያ ከምኡ'ውን ዳርጋ 58 000 ተቐማጦ ኣለውዋ፡ ሓደ ኣብ ዓመታዊ ኣዝዩ ዝባዛሕ ቁጽሪ፣ ብሳላ እቶም ኣማኢታት ኣሽሓት ዕረፍቶም ዘሕልፉን ካልኦት በጻሕትን። ኣብ ጎትላንድ ናብ ከተማን ገጠርን፡ ናብ'ቲ ዘደንቕ ባህርይን ዝዕምብብ ዘሎ ባህልን ዝርዝር-መዘናግዕን፣ ቀረባ እዩ። ካብ'ን ናብ'ታ ደሴትን ብዝቐለለ ብነፋሪትን መርከብን ክትጓዓዝ ትኽእል ኢኻ። ናብ'ዚ ዘግዕዝ ብዙሕ ምኽንያታት ኣሎ፡ እንተወሓደ እቲ ንቖልዑት ጽቡቕ ናይ ምምሃር ሃዋህው፡ ሓደ ንጡፍ ናይ ማሕበር ሂወትን ሓደ ድልዱል ዕዳጋ ስራሕን። ጎትላንድ ሓደ ልዙባት ክረምትታትን ምሹዋት ሓጋይትን ናይ ገምገም ባሕሪ ዋዒ ኣለዋ። ምዉቕ መርሓባ ናብ ጎትላንድ!
ኩነታት መንበሪ-ኣባይቲ
ኣብ ጎትላንድ ዝተፈላለየ ዓይነት መቐመጢ ኣሎ፡ ኣብ ገጠር ከምኡ'ውን ኣብ'ቲ ዝዓበየ ቦታ ቪስቢ። ብዙሓት እዮም ኣብ ቪስቢ ክቕመጡ ዝደልዩ፡ ስለ'ዚ ናይ ምሉእ ዓመት መንበሪ ገዛ ንምርካብ ኣብ ካልኦት ቦታ ናይ'ቲ ኣውራጃ ዓብይ ዕድላት ኣሎ። እቶም መብዛሕትኦም ናይ ክራይ ገዛዉቲ ኣብቲ ናይ ኮሙን ናይ ገዛውቲ ትካል ጎትላንድስሀም እዮም ዝርከቡ፣ ኣብ ምሉእ ከባቢ ጎትላንድ ኣባይቲ ኣለዎም። ኣብ'ቲ ናይ ገዛውቶም መስርዕ ምምዝጋብ ካብ ክፍሊት ናጻ እዩ።
መንበሪ ገዛውቲ ዘካርዩ ግላውያን ወነንቲ ገዛውቲ እውን ኣለዉ። ሓደ ዝርዝር ናይ እዚኣቶም ንኣብነት ኣብ ናይ ጎትላንድን ማእከል ሓበሬታ ቱሪስት መርበብ ሓበሬታ ትረኽቦ። ኣብኡ ፡ብዛዕባ ናብ ጎትላንድ ምግዓዝ ብሓበሬታ ክሕግዘካ ዝኽእል ናይ ጎትላንድ ቤት ጽሕፈት ምግዓዝ (Inflyttarbyrån) ናይ ርክብ ሓበሬታ ኣሎ። እቲ ናይ ምግዓዝ ቤት ጽሕፈት ሓደሽቲ ዝጋዓዙ ክራኸብሉ ዝኽእሉ ዝተፈላለየ ፍጻመታት ብስሩዕ የዳሉ እዩ።
ንግዳዊ-ንጥፈታትን ወሃብቲ-ስራሕን
ኣብ ጎትላንድ ሓደ ሓያል ናይ ትካላት ባህሊ፣ ቀጻሊ ናይ ዝተፈላለየ ናይ ንግዲ ዕዳጋ ኣብ ብዙሕነት ዘጣምር ተደራዳሪ ናይ ንግዲ ጥንሰ-ሓሳባት ዝምህዝን ዘማዕብልን ኣሎ። ነኣሽቱ ዋኒንተኘት ኣብ'ታ ደሴት ዓብይ እዩ፡ ዳርጋ ትቸዓተ ካብ ዓሰርተ ናይ ጎትላንድ ትካላት ካብ ሓሙሽተ ዝውሕዱ ሰራሕተኛታት ኣለውወን።
ሕrሻ፣ ናይ እምኒ ትካላትን ናይ ሃላቒ ትካላትን ካብ ነዊሕ እዋን ሒዙ ኣብ ጎትላንድ ኣገዳሲ ናይ ንግዲ ዕዳጋትት እዩ። እቶም ናይ ጎትላንድ ናይ ሃላቒ ትካላት ብኣብ ዞባዊ ዝቦቐለን ዝተሰርሐን ጥረ-ነገር ስለዝሰርሑ እቲ ናይ መወዳእታ ፍርያት ኣዝዩ ብሉጽ ዓይነት ይኸውን።
ኣብ'ቲ ዝዓብይ ዘሎ ናይ ኣገልግሎት ጽላት እቲ ናይ በጻሕቲ ትካል ሓደ ዓቢ ግደ ኣለዎ። እቲ ዓብይ እጃም ናይ በጻሕቲ ብዙሕ ናይ ስራሕ ኣጋጣሚ ኣስዒቡ እዩ፡ ናይ ሓጋይ ስራሕ ከምኡ'ውን ኣብ'ዚ ንግዲ እዚ ማዕቢሉ እዩ።
ኣብያተ-ትምህርታትን ትምህርትን
ኣብ ጎትላንድ ሓደ ዩኒቨርሲቲ ኣሎ፡ ኡፕሳላ ዩኒቨርሲቲ ካምፑስ ጎትላንድ። እቲ ዩኒቨርሲቲ ናይ ዝተፈላለየ ዓውድታትን ብዙሓት ኮርሳትን ትምህርትታትን ኣለዎ፡ ካብኡ ገለ ንምጥቃስ፡ ባይሎጂ፡ ቁጠባን ናይ ኮምፕዩተር ፕሮግራምን ምዳልው እዩ።
እቲ ህዝባዊ ቤት ትምህርትን ኮሙናላዊ ናይ ኣባጽሕ ቤት ትምህርትን ናይ መባእታውን ላዕለዋይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርትን ከምኡ'ውን ናይ ፍሉይ ሞያ ኣንፈት ዘለዎ ኮርሳት እዩ ዝህብ። ኮርታ ቬገን ቪስቢ (Korta vägen Visby) ኣብ ጎትላንድ ዝቕመጡ ናይ ወጻእተኛ ድሕረ ባይታ ዘለዎም ኣከደሚኛውያን ዘተኩር ሓደ ናይ ዕዳጋ ስራሕ መቅራረቢ ትምህርቲ እዩ። እቲ ትምህርቲ ብናይ ስቶክሆልም ዩኒቨርሲቲ ይካየድ። መንበሪ ፍቓድ ዝተዋህቦም ከምኡ'ውን ኣብ ጎትላንድ ህዝባዊ መዝገብ ምዝጉባት ዝኾኑ ዓበይቲ ብሓልዮት ዞባ ጎትላንድ ቋንቋ ሽወደንኛ ንወጻእተኛ (SFI) ክመሃሩ ይኽእሉ እዮም።
ኣገልግሎት ጥዕና
ኣብ ምሉእ ጎትላንድ ናይ ክንክን ማእከላት ኣለው። ብዛዕባ ናይ ጥዕና ምኽሪ ናብ'ቶም ናይ ክንክን ማእከላት ኢኻ ኣቐዲምካ ትውከስ። ኣድላይ ምስዝኸውን እቲ ናይ ጥዕና ማእከል ናብ ቤት ሕክምና ከመሓላልፈካ ይኽእል እዩ። ኣብ ቪስቢ ናይ መድሃኒት ብቕዓት ዝሓዘ ሓደ ዘመናዊ ቤት ሕክምና ኣሎ።
ክሊኒካት ክንክን ስኒ ኣብ ጎትላንድ ኣብ ብዙሕ ቦታታት ኣሎዉ።
ኣብ ናይ ቮርድጋይደን መርበብ ሓበሬታ ወይ ብመገዲ ተለፎን 1177 ብዛዕባ ክንክን ምኽሪ ክትወሃብን እቲ ዝቐረበ ናይ ማእከል ክንክን ጥዕና ክትረክብን ትኽእል ኢኻ። ኣብ ህጹጽ ወይ ንሂወት ዘስግእ ኵነታት ናብ ናይ ህጹጽ ቁጽሪ 112 ደውል።
ባህላውን ናይ ምዝንጋዕ ንጥፈታትን
ኣብ ጎትላንድ ኮርሳትን ንጥፈታትን ዘዳልዋ ብዙሓት ናይ ትምህርቲ ማሕበራት ኣለዋ። ኣብ'ዚ እውን ዝተፈላልየ ጥቕሚታት ዘለወን ብዙሓት ንጡፋት ማሕበራት ኣለዋ፡ ንኣብነት ናይ ስፖርትን-ባህልን ማሕበራት። መስረታት ከም ጎትላንድ ሙዚቃን ናይ ኣውራጃ ተዋስኦ ናይ ኣውራጃ ቤተ-መዘክርን እውን ንሓደ ሃብታም ናይ ባህሊ ሂወት ተረኦም ይጻወቱ እዮም።
ኣብ'ቲ ቤት-መጻሕፍቲ፣ መጻሕፍቲ ምልቃሕ፡ ጋዜጣታት ምንባብ፡ ኮምፕዩተር ምልቃሕ፡ ሓበሬታ ምድላይን ሕቶታት ምሕታትን ካብ ክፍሊት ነጻ እዩ። ኣብ'ዚ ናይ ቋንቋ ዘማዕብሉ ንጥፈታት ዕድላት ኣለው፡ ስፕሮክካፈታት፡ ንቖልዑት ብዝተፈላለይ ቋንቋታት ናይ ጽውጽዋይ ግዜ፡ መጻሕፍቲ ብቐሊል ሽወደንኛ ዝንበብን ናይ ቋንቋ ኮርሳትን። በቲ ናይ'ቲ ቤት-መጻሕፍቲ ብዙሕ ንጥፈታት ምስ ብዙሓት ካልኦት ተራኺብካ ምዕላል ዝከኣለሉ ዕድል ኣሎ። ቤት-መጻሕፍቲ እብ ዝተፈላልየ ቦታታት ናይ'ታ ደሴት ኣሎ።
ኣገደስቲ መራኸቢ ቦታታት እዩ ከምኡ'ውን ኣብ'ዚ ንኣብ መንጎ 13ን 19ን ዝዕድመኦም መንእሰያት ካብ ክፍሊት ነጻ ዝኾነ ብዙሕ ዝተፈላላየ ንጥፈታት ይውፈይ እዩ።
መራኸቢ ቀለቤት ምስ ካልእ ኣድራሻ-ኢንተርነት
ንጥፈታት ሲቪላዊ-ማሕበራት ኣብ መዳይ ምውህሃድ ኣብ ሕብረተ-ሰብ
ኣብ ጎትላንድ ብዝተፈላለየ ኣገባባት ናይ ምውህሃድ ስራሕ ዝሰርሓ ሓያሎ ማሕበራት ኣለዋ። ሓደ ሓደ ካብኣተን፧ Rädda Barnen, Röda korset, Demokrati för Barns Framtid፡ ቤተ ክርስትያናትን ካልኦት ሃይማኖታውያን ማሕበራት፡ ናይ ጎትላንድ ማሕበር ስፖርትን ብዙሓት ናይዛ ደሴት ናይ ስፖርት ማሕበራት፡ ABF, Bilda, Studiefrämjandet, Folkuniversitetet, Studieförbundet Vuxenskolan, Sensus ከምኡ'ውን እቲ መድብለ-ባህላዊ ማሕበር እየን።
ኣብ ብዙሓት ቦታት ወለንተኛ ማሕበራትን መርበባትን ምስሩታት ኣለዋ። ብዙሓት ካብኣተን ዝተፈላለየ ዓይነታት ንጥፈታትን ናይ መራኸቢ ቦታታትን የዳልዋ እየን። ንኣብነት ቀይሕ መስቀል መራኸቢ ቦታ ''ኩፓን'' ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ኣለዎ።


text:
Lessebo
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 29 1 2021
ኣብ ለሰቡ ትነብር እንተኾንካ፡ ኣብ ሓንቲ ናብ ዓበይቲ ከተማታት ዝቐረበትን ብዙሕ ተኽእሎታት ዘለዋን ንእሽቶ ቦታ ኢኻ እትነብር ዘሎኻ። ናብተን ጥቓኣ ዘለዋ ዓበይቲ ከተማታት ብኣውቶቡስ ወይ ብባቡር ክትመላለስ ቀሊል እዩ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ8,749
ስፍሓት መሬት456 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Växjö 36 ኪሜ
- Kalmar 73 ኪሜ
- Malmö 223 ኪሜ
ለሰቡ ኮምዩን ኣርባዕተ ቀንዲ ከተማታት ኣለውኣ፤ ለሰቡ፡ ሁቭማንቶርፕ፡ ኮስታን ስክሩቭን። ኣብ ኵለን ከተማታት ሓልዮት ቈልዑ፡ ቤት ትምህርቲ፡ ቤት ንባብን ሓልዮት ኣረጋውያንን ኣሎ። ናብታ ካልእ ገዲፍካ ናይ ዝተፈላለየ ትምህርትታት ዕድላት ትህብ ሊነኣዩኒቨርሲተተት ዝርከባ እታ ዓባይ ከተማ ቨክሸዮ ቀረባ እዩ።
መንበሪ-ገዛ
ኣብቲ ኮምዩን ኣፓርትማን ቪላታትን ይርከብ። እቲ ዝዓበየ ትካል ኣካራዪ ለሰቡሁስ ይብሃል።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብኡ ከም ሶማሊን ዓረብን ዝመሰለ ቋንቋ ይዝረብ። ኣብቲ ቤትንባብ ብኻልእ ቋንቋንብሽወደንን እንታይ ሓበሬታ ከም ዘሎ ትፈልጥ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ለሰቡ ኮሙን ሃብታም ማሕበራዊ ናብራ ኣለዋ። ብዛዕባተን ማሕበራት ንምፍላጥ ተገዳስነት እንተ ደኣ ኣሎካ ኣብቲ ናይቲ ኮሙን ወብሳይት ማሕበራዊ ህይወት ተመልከት።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣብቲ ኮምዩን ብዙሕ ዓይነት መግቢ ዘለዎ ግሮሰሪታት ኣሎ፡ ከምኡውን ቤትንባብ፡ ካፈ፡ ቤትመግቢ፡ ቤትጽሕፈት ዕዮ፡ መዘናግዒ ቦታ፡ ናይ ስፖርት ኣደራሽ፡ ማሕበራዊ ቤትጽሕፈት፡ ባንክ፡ ፋርማሲ፡ እንዳ ክዳውንቲ፡ ሳእኒን ናይ ክሽነ ኣቕሑ፡ ሓያሎ ሓራጅን ሰከንድሃንድ ድኳናትን ይርከብ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
እቲ ኮምዩን ንደቂ 1-5 ህጻናት ቤትትምህርቲ የዳሉ። ነቶም ክሳዕ 12 ዓመት ዝዕደመኦም ቆልዑ ናይ መዘናግዒ ገዛ ኣሎ። ኣብ ቤትትምህርቲ ኣብ ዘየለዉሉ ግዜ ኣብኡ ኪኾኑ ይኽእሉ። ለሰቡ ኮምዩን ኣብዘን ዚስዕባ ናይ ህጻናት ቤትትምህርቲ ኣለዎ፤ ለሰቡ፡ ሁቭማንቶርፕ፡ ኮስታን ስክሩቭን። ናይ ናጻ ግዜ ገዛ ኣብ ኩሉ ኣብያተትምህርቲ ይርከብ። እቲ ኮምዩን ብዘይካ እቲ ብወለዲ ዝመሓደር ነተን ካልኦት ናይ ህጻናት ኣብያተትምህርቲ የመሓድረን። ኣብኡ ንኽትምዝገብ ቅሩብ ግዜ እዩ ዚወስድ።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ለሰቡ ናይ ህጻናት ቤትትምህርቲ፡ መባእታ ቤትትምህርቲ፡ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲን ትምህርቲ ንዓበይትን ኣሎና። ኣብ ቨክሸ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርትን ዩኒቨርሲቲን ኣሎ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ለሰቡ ኮሙን ዘሎ ትምህርቲ ሽወደንኛ ንወጻእተኛታት፡ ቋንቋ ሽወደንኛ ኣብ ምምሃር ነዊሕ ተመኩሮ ኣለዎ ካብኡ ዝተረፈ፡ ኣብ ለሰቡ ዕድላ ናይ ቤት ትምህርቲ ኣባጽሕ ኣሎ። ነቲ ትምህርትታት ንነፍስ ወከፍ ሰብ ከም ዝሰማማዕ ገይሮም የዳልውዎ።
ንሞያ ዚምልከት ወይ ዝለዓለ ትምህርቲ ምስ እትደሊ ኣብ ካልማርን ቨክሸ ክትረክብ ትኽእል።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብዚ ዞባ ግሩም ጌይሩ ዚተሃንጸ ናይ ጥዕናን ሕክምና ኣገልግሎት ኣሎ።ኣብ ለሰቡ፡ ማእከል ክንክን ጥዕና፡ ማእከል ክንክን ጥዕና ኣደታት፡ ማእከል ክንክን ጥዕና ቈልዑ፡ ማእከል ስድራ ቤት፡ ናይ ቤት ትምህርቲ ክንክን ጥዕናን ናይ ስኒ ሕክምንና ኣሎ። ኣብዚ ዞባ ኣገልግሎት ሕክምና ከመይ ከም ዚሰርሕን ከመይ ከም እተወደበን ንምፍላጥ ትደሊ እንተ ዄንካ፡ ናብ ናይ ክሮኖበርይ ዞባ መርበብ ሓበሬታ ብጻሕ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ቋንቋ ቀልጢፍካ ምምላኽ ኣገዳሲ እዩ። ይኹንምበር ኣብቲ መቐበሊ ናይ ለሰቡ ኮምዩን ተርጓማይ ከድልየካ እዩ። ተለፎን፡ 0478-125 00
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ካብን ናብን ኮምዩን ግሩምን ቅልጡፍን ናይ ባቡር ኣገልግሎት ኣሎ። ብዛዕባ ሰዓታት ኣብ SJ ወይ ናይ ክሮንበርይ ናይወረዳ ትራፊክ ተመልከት።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብቲ ኮምዩን እቲ ዝዓበየ ወሃብ ስራህ ለሰቡ ኮምዩ፡ ኮስታ ቡዳ ኣርት ሆቴል፡ ኮስታ ኣውትለት፡ ኦረፉሽ ኮስታ ቡዳን ለሰቡ ብሩክ እዩ። ብዙሓት ወሃብቲ ስራሕ ኣብተን በጺሕካ እትምለሰለን ከተማታት ይርከቡ።


text:
ሃገርና ልኡላውነትናን ኣሕሊፍና ኣይንህብን! ንኤርትራዊ ሽግር ኤርትራዊ ፍታሕ!
ሃገርና ልኡላውነትናን ኣሕሊፍና ኣይንህብን! ንኤርትራዊ ሽግር ኤርትራዊ ፍታሕ!ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ‘ቲ ንልዕሊ 50 ዓመታት ዘካየዶ ዘይሕለል ፖለቲካዊ ብረታውን ዲፕሎማሲያውን ቃልስታት ብፍረ መስዋእቱ ናጽነቱ ተጓናጺፉ‘ዩ። እዚ ብረዚን መስዋእቲ ብሉጻት ደቁ፣ ማለት ናይ ኣሽሓት መስዋእቲ፣
መውጋእቲ፣ ምስንካል፣ ማእሰርትን ስደትን፣ ከምኡውን ማእለያ ዘይብሉ ሰብኣውን ንዋታውን ክሳራታት ዝጨበጦ ዓወት፣ ፈለማ መሬታውን ህዝባውን ናጽነት፣ ስዒቡ ከኣ፣ ብመገዲ ሕጋዊ ረፍረንዱም ንሉኣላውነቱ ሕጋውነት ኣልቢሱ ብምርጋግጽ ዛዚሙዎ እዩ። ይኹን‘ምበር ህዝብና ነዚ ብፍረ ቓልሱን መስዋእቱን ዘውሓሶ ናጽነትን ሉኣላውነትን፣ ብሓርነት ብሰላምን ብምሉእነትን ከስተማቕሮ፣ ብደሞክራስን ግዝኣተ-ሕግን ክነብርን፣ ንነብሱ ባዕሉ ብዝመረጾ ቅዋማዊ መንግስቲ ኣቚሙ፣ ክመሓደር ኣይተዓደለን።
ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ፣ ህዝብና ሓርነቱን መሰሉን በቶም ደቀይ እዮም ዝበሎም፣ ግን ከኣ ነቲ መቓልስቶም ዝነበረ ሰፊሕ ተጋዳላይን ሓፋሽ ህዝብን ኣዘንጊዖም ስልጣን ብሒቶም ዝጨበጡ ጉጅለ ተጨውዩ።
ሃገርና ኤርትራ፣ ካብ ኩሉ ንቡር ሕጋዊ ምሕደራ ተሓሪማ ኣብ ኣፍደገ ዕንወት ትርከብ ኣላ። ውሽጣዊ ኩነታት ሃገርና ምስ እንዕዘብ፣ እቲ ምልካዊ ስርዓት ብዝኽተሎ ዓፋን ኣካይዳ፣ ህዝቢ ከምተን ካልኦት መዛንኡ ሃገራት ኣፍሪቃን ካልእን ዝርአ፣ ሰፊሕ ህዝባዊ ናዕቢ ኣልዒሉ ንመሰሉ፣ ብዝተፈላለየ ብናይ ሰላማዊ ሰልፍን ካልእን ኣገባብ ክቃለስ ዕድል ኣይረኸበን። ነዚ በብዕለቱ እናኣንቆልቆለ ዝኸይድ ዘሎ ሽግራት ሃገርናን ህዝብናን ንምፍታሕ፣ ህዝቢ ኤርትራ ከምቲ ናጽነቱ ኣብ ምምጻእ ናይ ገዛእ ርእሱ ውሽጣዊ ዓቕምን መሃዝነትን ተጠቒሙ፣ ብመስዋእቱ ናጽነቱን ሉኣላውነቱ ዘረጋገጸ፣ ሎሚ እውን እንተኾነ፣ ንኤርትራዊ ሽግራት ኤርትራዊ ፍታሕ ብዝብል መትከል ጸኒዑ ቃልሱ ክቕጽል ይግባኣ።
ይኹን እምበር ንህሉው ማሕንቖታትና፣ ንቃልዓለምን ፕሮቶኮላዊ ኣዘራርባን - ገዲፍና ብዕቱብነትን ብጋህድን ምስ እንግምግም፣ ድምበ ተቓውሞ ኣብ ቅድሚኡ ዓበይቲ ብድሆታት ተገቲሮም ምህላዎም ንዕዘብ። ገለ ካብኦም፣ እቲ ብደላይ ፍትሒ ዝፍለጥ ሰፊሕ ግን ከኣ ሓያል ጥርናፈ ዘይብሉን፣ ኣብ ውሽጡ ብዙሓት ባእታታት፣ ገለ ካብኦም ዘይሃገራውን ናይ ምንብርካኽን ኣንፈት ዝሓዙ ውድባትን ምንቅስቕሳትን ማዕከናት ዜናን ሓቚፉ ይሳለ ምህላዉ እዩ። እዚ ሎሚ ብጋህዲ እንዕዘቦ ዘለና ኩነታት እዩ። ከም ደለይቲ ፍትሒ ውሽጣዊ ድኻማትና ኣነጺርና ከነቐምጦ ይግባእ።
ሎሚ ኣብ ደምበ ተቓውሞ ውድባት ከምቲ ንኣስታት 25 ወይ ልዕሊኡ ዓመታት ዝጸንሐ ካብ ጥርናፈን ምትእእኻብን ርሒቐን በብግዝይኡ ጌና ክራብሓ ክንርኢ ጸኒሕና ኣለና።
በቲ ሓደ ሸነኽ ካኣ ውድባትን ጽላላትን፡ ከም ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራሲ ለውጢ ዝኣመስሉ ንልዕሊ 20 ውድባትን ሲቪክ ማሕበራትን ኣገደስቲ ባእታታትን ዝሓቁፍ ጽላል ምህላዉ ክጥቀስ ዝግብኦ እወንታዊ ፍረ ቃልስና እዩ። ምስ ኩሉ ሕጽረታቱ ዘዋፍሮ ዘሎ ጽዕሪ ንምስፋሕ ጥርናፌኡ፡ ዝናኣድን ክታባባዕ ዘለዎን ጉዳይ ኮይኑ ግዜ ከወሰድካ ክትግበር ዘለዎ እዋናዊ ዕማምእዩ።
ከምኡው እተን ኣብ ግዳም ዘለዋ ሲቪካዊ ማሕበራትን ተታበቅቲ ሰብኣዊ መሰላትን፡ ከምኡ‘ውን ብስም ህዝባዊ ምንቅስቓስ ዝነጥፋ ምትእኽካባት ምህላወን ርዱእ ኮይኑ፣ መብዛሕትኡ እቲ ጥርናፈታት ሓቢሩ ዝሰርሕ ዘይኮነስ ነናቱ መስመርን ኣካይዳን ዝኽተል ምዃኑ ካልእ ተወሳኺ ዘሰክፍ ኩነታት እዩ።
ኣብዚ እዋን ብፍሉይ ኣተኩሮን ህጹጽ ፍታሕን ዘድልዮ ግድል ግን፣ እቲ ብሓያሎ ኣብ ደምበ ፍትሒ ክነጥፋ ዝጸንሓ ውድባትን ህዝባዊ ምንቅስቕሳትን ማዕከነት ሜድያን ኣብ ክንዲ ንሃገራዊ መስመር ተኸቲለን ንኤርትራዊ ብድሆታት ኤርትራዊ ፍታሕ ተኣማሚነን ዝቃለሳ፡ ነዚ ታሪኻዊ ሓቂ ምኽሓደን እዩ። ኣብ ክንዲ ኣብ ውሽጣዊ ዓቕሚ ኤርትራውያን ምምርኳስ፣ ኣብ ናይ ግዳም ሓይልታት ብፍላይ ናብ ጎረባብቲ ሓይልታትን ሰራዊትን ተኣማምኒካ፣ ኣብ ልዕሊኦም ተሓንጊርካ ንውሽጣዊ ሃገራዊ ሓይሊ ብምህራም ስልጣን ንምጭባጥ ዝግበር ዘሎ ፈተነን ምትእኻብን ኣዋጃትን ዘስደምም ታሪኻዊ ክሕደት እዩ።
ናይ ባዕዲ ሓይልታት ዝቆጻጸርዎ ወይ ኣብኦም ተሞርኲሱን ተሓንጊሩን ዝካየድ ቃልሲ ኣንጻር ምልኪ፣ ንገዛእ ዓቕምኻ ምንእኣስን፣ ንባዕዳዊ፣ ምትእትታውን ዕንወትን ኣፍደገ ምኽፋት እዩ። ዝኾነ ግዳማዊ ሓይሊ ካብ ዝኾነ ኣንፈት ይምጻእ፣ ንሃራዊ ሓይሊ ክትክእን ብዘይ ፍሉይ ረብሓን ኣጀንዳን ክሕግዝ ከምዘይክእል ታሪኽ ኣስፊሑ ምሂሩና እዩ።
ብፍላይ ካብ ጎረባብቲ ሃገራት ዝፍነዉ ምንቅስቓሳት ንቓልስና ብፍሉይነት ምድኻሞም ዘይከሓድ እዩ። ህወሓት ኮነ ካልእ ናይ ትግራይ ሓይሊ፣ ወይ ዝኾነ ኢትዮጵያዊ ወይ ሱዳን ወይ ናይ ካልእ ሃገር ሓይሊ -እንተ ሃሊዩ- ንተራን ዕማምን ኤርትራዊ ደላይ ፍትሒ ተኪኡ ክቃለሰልና፣ ወይ ኣብ ጎንና ክስለፍ ምጽባይ፣ ወይ እውን ምስኡ ሓቢርካ ንገዛእ ሃገርካ ኣሕሊፍካ ምሃብን፣ ንሃገራዊ ሰራዊትን ትካላትን ምዕናውን፣ ዘይክውንነታውን ናይ ክሕደት መርገጽን እዩ። ምስ ኤርትራ ነዋራርዶ ሕሳብ ኣለና፡ ከምኡ ውን ብዓለም ለኻዊ ብይን ብምስምማዕ መንግስትታት ኤትዮጵያን ኤርትራን ዝተበጽሐ፡ ባድመን ከባብን ዘካተተ ኣካል ናይ ኤርትራ ልኡላውነት ዘረጋገጸ ውሳነ ዝብድህ ሓይሊ ኣምሪሕካ ልዕሊ ኹሉ ካኣ ቀይሕ ባሕሪ ዓሰብ ብሓይሊ ብረት ንኤርትራ ኣምበርኪኽና ክንምንዝዓ ኢና ዝብል ጀነራል መሪሑካ ንኤርትራ ምኻድ፡ ምስ ክሕደት ሃገር ዝዳረግ ፖለቲካዊ ኣምር እዩ።
እዚ ብሃገራዊ ክሕደት ክርአ ዝግብኦ ኣካይዳ፡ ከም ተራ ናይ ኣረኣእያ ፍልልይ፣ ወይ ዝኾነ ውድብ ወይ ውልቀሰብ ወይ ጉጅለ፣ ዝማእምኦ ርእይቶ ክሕዝ መሰሉ እዩ ኢልካ ዝሕለፍ ኣይኮነን። ካብኡ ሓሊፉ፣ ኣብ ልዕሊ ገዛእ ሃገርካ ዕንወትን ጥፍኣትን ምእዋጅ እዩ። ናይ ብዙሓት ኣብ ኣፍሪቃን ኤስያን ካልእ ኣህጉርን ዝርከቡ ህዝባዊ ምንስቅስቓሳት ኣብነታት፣ ከም ሊብያ፣ ሶርያን ሊባኖንን ካልኦትን ከም ኣብነትን መምሃርን ክጥቀስ ይከኣል‘ዩ።
ንሕና ከም ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሕን፣ ከም ውድብ -ሰልፊ ሕዳሰ ኤርትራ ንፍትሒ- ነዚ ዘይሃገራዊ መስመር ኣትሪርና ንነጽጎ። ንውሽጣዊ ሽግራትና፡ ማለት ምእላይ ምልካዊ ስርዓትን ምምስራት ብግዝኣተ-ሕጊ ዝመሓደር ደሞክራስያዊ ቅዋማዊ ስርዓትን፣ ከምቲ ኣብ ምምጻእ ሃገራዊ ናጽነትን ሉኣላውነትን ዝገበርናዮ፣ ብገዛእ ዓቕምና ከነካይዶ እኹል ዓቕሚ፣ ትብዓትን ተወፋይነትን ኣለና ኢልና ንኣምንን፣ ኣብኡ ተመርኲስና ንሰርሕን።
እቲ ዝድለ፣ ኣብ ህዝባናን ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራን ተኣማሚንና፣ ከምኡ‘ውን ነቶም ንጹር ሃገራዊ መስመርን ጸረ ባዕዳዊ ምትእትታው ዝኣምኑን፣ ብእኡ ተመሪሖም ዝሰርሑን፣ ውድባትን ጉጅለታትን ምንቅስቓሳትን ውልቀ-ሰባትን፣ ወዘተ. ምስ ናይ ውሽጢ ህዝባዊ ናይ ለውጢ ሓይልታት ተጠርኒፍካ ብሓባር ምስራሕ እዩ። እዚ ተጀሚሩ ዘሎ ቅኑዕ ተበግሶታት፣ ዘተን ኣኼባታትን ካልእ ፈተነን ከኣ፣ ብዘይውዓል-ሕደርን ግዜ ብዘይምብኻንን ክድፈኣሉ ዘለዎ እዋናዊ ሃገራዊ ዕማም እዩ።
ባዕዳዊ ሓይሊ ንሃገርና ከጥቅዕ፣ ኣብ ሃገርና ንዘሎ ምልካዊ ስርዓት ኣልዩ ስልጣን ከረክበና ብምዕዳም፣ ሃገርና ኣሕሊፍና ኣይንህብን! ንኤርትራዊ ሽግርን ብድሆታትን ብውሽጣዊ ኤርትራዊ ዓቕምታትን ጥራይ ምፍታሕ! ዝብል ጽኑዕ እምንቶ ኣለና። ልኡላውነት ኤርትራ: ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘይኣቱ ሃገራዊ ክብረትና እዩ።
ዘልኣለማዊ ዝኽርን ክብርን ንስዋኣትና:
ኤርትራ ሃገርና ንዘላኣለም ከቢራ ትንበር
ሰልፊ ሕዳሰ ኤርትራ ንፍትሒ-
26-12-2021


text:
ክውንነትን ግዜን ይቀዳደምሉ ኣብ ዘለዉ እዋን ንግዜ ቀዲምካ እዋናዊ ሓቤሬታ ብምስናቕ ንኩነታት ብምምዛን ህዝብን ሃገርን ኣብ ምድሓን ይሕግዝ ኢዩ ዝብል ግምት ስለ ዘለኒ ነቲ ዋሕዚ ሓበሬታ ካብ ክዉን መንፈሱ ከይቀየርኩ ናብቲ ከም ንፋስ እናሸበብ ዝቕድመና ዘሎ ህሉው ምዕባለታት ብምትዃር ኩለትናዊ ሓበሬታ ብምዕራፋት እናኸፋፈልኩ ኣብ ቦቶኦም ከትሕዞም ምዃነይ ቃል እናኣተኹ፡ እንሆ ናብ’ቲ ቀንድን መበገስን ዝነበረ ኣገዳስን ተኣፋፍን ቴማ ብዝያዳ ኣተኵረ አቕርቦ ።
ካቡኡ ናቡኡ ኸኣ፡ ንኤርትራውያን ኣሻቒሉ ኣብ ዘሎ ኣርእስቲ ኣትየ ክጽሕፍ እንከለኹ፡ ነቲ ሰራዊት ሰሜን ኣትላንቲክ ኔቶ፡ ናብ ቀይሕ ባሕሪ ዝገብሮ ጉዕዞን፡ ላዕለዋይ ኣዛዚ ሰራዊት ሰሜን ኣትላንቲክ ኔቶ፡ ቺፍ ኣድሚራል ዳኒኤል ፋን ቤንጃንኩዝ፡ ብዕለት 12/10/2008 ዝሃቦ መደረ ምርኩስ ብምግባር፡ ንዘለኒ ሓቤሬታ ንምክፋልን፡ ኣብ ወትሃደራውን ፖለቲካውን ኩነታት ናይ’ቲ ከባቢ ኣመልኪተ ጹሑፈይ ከቕርብ እንከለኹ፡ ከም ቀንዲ ሕመረት ናይ’ዚ ጹሑፍ ከኣ፡ ነቲ ቃል ብቓሉ፡ “መደባትና፡ ነቲ ኪንዮ ጸሊም ራዕዲ ዘሎ ደበና፡ ምቕንጣጥ ኢዩ!!!” ክብል፡ ላዕለዋይ ኣዛዚ ሰራዊት ሰሜን ኣትላንቲክ ኔቶ፡ ቺፍ ኣድሚራል ዳኒኤል ቤንጃንኩዝ ኣብ ዝሃቦ ቃል እምነ መሰረት ብምንባር ኢየ።
እቲ ናይ ሽዑ ምኽትል ዋና ጸሓፊ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ዝነበረ ተጋዳላይ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ምስ ሰበ ስልጣን ስርዓት ደርግ ኣብ ምብራቕ ጀርመን ብመንገዲ መራሕቲ ምብራቕ ጀርመን ኤሪክ ሆኒከር . . . ዘካየዶ ዝርርብ ናይቲ ምሉእ ትሕዝቶ ጽሟቕ መግለጺ ኸኣ እዚ ዝስዕብ ነበረ፦
ላዕለዋይ ኣዛዚ ሰራዊት ሰሜን ኣትላንቲክ ኔቶ፡ ቺፍ ኣድሚራል ዳኒኤል ፋን ቤንጃንኩዝ፡ ብዕለት 12/10/2008 ዝሃቦ መደረ ምርኩስ ብምግባር፡ ንዘለኒ ሓቤሬታ ንምክፋልን፡ ኣብ ወትሃደራውን ፖለቲካውን ኩነታት ናይ’ቲ ከባቢ ኣመልኪተ ጹሑፈይ ከቕርብ እንከለኹ፡ ከም ቀንዲ ሕመረት ናይ’ዚ ጹሑፍ ከኣ፡ ነቲ ቃል ብቓሉ፡ “መደባትና፡ ነቲ ኪንዮ ጸሊም ራዕዲ ዘሎ ደበና፡ ምቕንጣጥ ኢዩ!!!” ክብል፡ ላዕለዋይ ኣዛዚ ሰራዊት ሰሜን ኣትላንቲክ ኔቶ፡ ቺፍ ኣድሚራል ዳኒኤል ቤንጃንኩዝ ኣብ ዝሃቦ ቃል እምነ መሰረት ብምንባር ኢየ።
መደባትና፡ ነቲ ኪንዮ ጸሊም ራዕዲ ዘሎ ደበና፡ ምቕንጣጥ ኢዩ!!! – ላዕለዋይ ኣዛዚ፡ ሰራዊት ሰሜን ኣትላንቲክ ኔቶ። ቺፍ ኣድሚራል ዳኒኤል ፋን ቤንጃንኩዝ።


text:
This language is currently in review and will be available soon!
ናይዚ መርበብ ሓበሬታ ዓላማ ፍልጠትን ሓበሬታን ዝለዋወጠሉ ሥርዓት ብምዝርጋሕ ናይዚ ፕሮጀክት ኣካላት ዝኾኑ ዝተፈላለዩ መዳርግቲ አካላት ዝተፈላለዩ ናይ ስራሕ ዘርፍታትን ሞያታትን ብምትሕብባር ሓደሽቲ ጥምረታት እውን ብምስፍሕፋሕ ኣብዚ ፕሮጀክት ናይ ፖሊሲ ለውጢ ምምፃእ እዩ።
እዚ መርበብ ሓበሬታ በቢ እዋኑ ዝረኸቦም ናይ ፅንዓት ውፅኢታት ካብ ተሳትፎን ምዕባይ ግንዛበን ካብ ስራሕቲ ልውውጥ ፍልጠትን ዝረኸቦም ውፅኢታት ብቐዋሚነት የሐትም። እዚ እውን ሃፍቲታት (ቀረባት) ዘጠቓልል እንትኸውን ካብ ሕትመታቱ ድማ ንካህናት፣ ነገረ መለኮት ምሩቓን፣ መሰልጠንቲ፣ ተሟገቲ የካትት። እቶም ዝበዝሑ ቀረባት ኣፍተን ናይ ፕሮጀክት ሃገራት ዘተኩር እኳ እንተኾነ፤ ኣብ ውሽጢ ቤተሰብ ዝግበር መጥቃዕቲ ንምቕናስ ኣብ ዝገበር አስተዋፅኦ ኣብ ካልኦት ዓለማት ዝርከቡ አመንቲ ማሕበረ ሰባት እውን የካትት እዩ።
እቲ ፕሮጀክት ብዋናነት ዝጥቀመሉ ናይ ሕትመት ቋንቋ ማሕበረሰብን መዳርግቲ አካላትን ብዋናነት ዝረኸብዎን ዝጥቀመሉን እኳ እንተኾነ ብአምሓርኛ፣ ብትግርኛን በእንግሊዝኛን ንምሕታም ድሌት አለዎ።
ናይዚ ፕሮጀክት ሐበራዊ ዓላማ ብዘለዎም መራሕቲ “ኣብ ውሽጢ ቤተሰብ ዝፍፀሙ ጥቕዓታት ከመሐይሹ ዝኽእሉ ሃይማኖታዊ መፅናዕትታት፣ ኣብ ሥነ ፆታን ልምዓትን ከምኡድማ ኣብ ናይሕዝቢ ጥዕና ስራሕቲ ምክያድ፣ ሐድሽ ሥርዓት ኣብ ኢትዮጵያን አብኤርትራን ኣብ ዩኬን “ ብዝብል አብትሕቲ ዩኬ ናይ ምርምርን ናይ ፈጠራን ክፍሊ ዝድገፍ መርሃግብሪ እዩ። ብፍራይንክ ጋገንሄይን ፋውንዴሽን ድማ ይሕገዝ።
ናይ ዩኬ ፈጠራን መፅናዕትን ፕሮጀክት ግልጽ ናይ ፍልጠት ተጠቃሚነት ፖሊሲ ከምኡውን ፍልጠት ከም መግዛእቲ ክተሐዝ የብሉን ኢሉ ብዝወሰዶ ቑርፂ ቕዋም ናይቲ ፕሮጀክት ውፅኢታት ንኹሎም ተጠቀምቲ ክፍቲ እዮም። ውፅኢታቱ ድማ ንግዳዊ ብዘይኾነ መንገዲ ኣብመዝገብ ኮመንስ አትሪቢውሽን ተቋም ኣብ ትሕቲ ዓለምአቀፍ ሕዝቢ ፈቃድ ኾይኑ ይሕተም።እዚ ፍቃድ ንንግዲ ንትርፍን ብዘይውዕል መንገዲ ናይ ሥራሕ ውፅኢቶም ንዘሕትሙ ዕድል ይህብ። ሐዱሽ ናይ ፅንዓት ውፅኢቶም ነዚ ፕሮጀክት አፍልጦ ክህብ ይግባእ ንትርፊ ምውዓል ግን አይፍቀድን ብተመሳሳሊ ርዕሲ ምስራሕ’ውን ዝተኸልኸለ እዩ።
ካልኦት ናይ ስራሕ ውፅኢታት ኣብ ድልድል ፕሮጀክት እንትጥቀሙ “ኣብ ውሽጢ ቤተሰብ ንዝፍፀሙ መጥቓዕቲ ንምቕናስ ንዝኽእዑ ሃይማኖታዊ መፅናዕትታት ስነ ፆታን ልምዓትን ከምእውን ሕዝባዊ ጥዕና ምኽያድ “ ኣብዝብል ርእሲ ንምስታፍ እንትደልዩ በይዞኦም ናይ ፀሐፊ ሽምን ዝተፅሐፈሉ ዓመተምሕረትን ብምጥቃስ አፍልጦ ይሃቡ።
ሕድሕድ ጽሁፍ ናይቲ ጸሐፊኡ ሃሳብ እምበር ናይ ዩኬ ናይ ምርምርን ፈጠራን ወይ ድማ ናይ ፍራንክ ጋገንሃይን ፋውንዴሽን አየንጸባርቕን።


text:
August 12, 2018
ናይ ሎሚ ዓመት ሃገራዊ ፈስቲቫል መንእሰያት፡ ሳላ ዘይጽዓድ መኸተን ጽንዓትን መንእሰያት ኤርትራ ተጋሂዱ ኣብ ዘሎ ሓድሽን ትስፉውን ሃዋህው እዩ ዝካየድ ዘሎ። መንእሰይ ኤርትራ፡ ነዚ ፈስቲቫል’ዚ ን20 ዓመት መመላእታ ብጽንዓት ዝመከተሉ ፍትሒ ናይ ምርግጋጽ ጉዳይ፡ መሊኡ ኣብ ዝተዓወተሉ፡ ዕዙዝ ኣጋጣሚ ኮይኑ እዩ ዝጽምብሎ ዘሎ። እዚ ናይ ዓወት ሃዋህው’ዚ፡ ንፈስቲቫልና ዝያዳ ድምቀትን ርዝነትን ሂብዎ ኣሎ። መጻኢ ኤርትራ ኣዝዩ ትስፉውን ውሕስነትን ዘለዎን እዩ። እዚ ድማ፡ ብቐንዱ ጻማ ህርኩትና ህዝቢን መንግስቲን ብሓፈሻ፡ ጻማ ናይ’ቶም ረብሓ ሃገር ቅድሚ ውልቃዊ ረብሓ ኣቐዲሞም፡ ንዓመታት ብተወፋይነት ንልምዓት ሃገር ዘገልገሉ ንቑሓትን ጻዕራማትን መንእሰያት ናይ’ዚ መድረኽ’ዚ እዩ። ታሪኽና ታሪኽ ናይ’ዚ መድረኽ’ዚ መንእሰያት እምበኣር፡ ታሪኽ ምንጻፍ ድልዱልን ውሑስን መሰረት ንዘላቒ ቁጠባዊ ዕብየት ተባሂሉ ክግለጽ ዝከኣል እዩ።


text:
February 23, 2019
(7)
ደራሲ – ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድ
ኣብ ኤርትራ ብምርጫ ብረታዊ ቃልሲ ዝኣምን ውድብ ከምዝተመስረተ ምስ ተወርየ፣ ጽላለ ስርዓት ሃይለስላሰ ኣብ ዝለዓለ ጥርዙ በጽሐ። ንሰዓብቱ ኸጋጥሞም ዝኽእል ዘይተጸበይዎ ሓደጋ ኣለልዮም ብዝድለ ክገጥምዎ ጥብቂ መምረሒታትን ትእዛዛትን እናኣውጸአ፣ ንኣባላት’ቶም ተቓዋሚ ውድብ ንምጽላምን ንምክፋእን ድማ ከም ብደገ ዝተቖጽሩ ሸፋቱን ሰረቕትን ኣምሲሉ፣ ጸረ ሓድነት ኤርትራን ኢትዮጵያን ከም ዝኾኑ ክጥምቖምን ከደናግርን ጀመረ።ብሳላ ሓድነትን ጽንዓትን ኣባላት ምንቅስቓስ ሓርነት ኤርትራ፣ እቲ ኹሉ ብዘይ ተኣደነ ዓቕምታት ክፍልታት ስለያ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝተኻየደ ፈተነታት ጸለመን ምድንጋራትን ፍረ ክርከቦ ኣይተኻእለን። ስለ ዝኾነ ስርሓት’ቶም ዝተመዘዙ ክፍልታት፣ ንኤርትራውያን ዜጋታት ንምርዓድ፣ ዝተፈላለየ ናይ ታህድድን ምፍርራሕን ኣዋጃት እናኣውጽኡ፣ “ክንኣስር ጥራሕ ዘይኮና ክንቀትልውን’ና” እናበሉ ክፍክሩ ተራእዩ።
ኣቶ ሙሳ ብላል ካብ ከተማ ገዳርፍ ምስ ተመልሰ፣ ግዜ ንምኽሳብ ናብ’ቲ ኩሉ ግዜ ብፍላይ ኣብ ድሕሪ ቀትሪ ብዓዋሚል ዘዕለቕልቕ እንዳ ሻሂ ኣቶ ማሕጁብ ኣልጃዓሊ ብምብጻሕ፣ ጥርሑ ኩርሲ ንምርካብ ሃሰው እናበለ ከሎ፣ ብኣጋጣሚ ኣብ ሓደ ብሕት ዝበለ ቦታ ኣቶ ኣልጃዓልን እድሪስን ኮፍ ኢሎም ምስ ረኣዮም ናብኦም ኣምረሐ። ምስ እቶም ዝጽበዩዎ ዝነበሩ ምስ ተራኸበ፣ ከም ልሙድ ዜጋታት ሱዳን


text:
ናይ ኣሜሪካ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ቻይና ናይ ንግዲ ልዝብ ንምቕፃል ተሰማሚዓ’ላ ኢሎም።ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ቻይና ግን ነዚ ከረጋግፁዎ ኣይክኣሉን።
ናይ ኣሜሪካ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕወኪላት ቻይና ናብ ልዝብ ክንምለስ ኢና ኢሎም ኣለው ኢሎም ። ንሶም ነዚ ዝበሉ ኣብ ፈረንሳይ ይካየድ ኣብዘሎ ኣኼባ ጉጅለ 7 ምስ ናይ ግብፂ ፕረዚደንት ዓብደል ፋታሕ ኤል-ሲሲ ኣብ ጎናዊ ኣኼባ ኣብዝተራኸብሉ እዋን ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብዎ ቃል’ ዩ።
“ክልተ ግዜ ደዊሎምና።ኣዚዩ ፅቡቕን ሃናፅን መፀዋዕታ እዩ።ካብ ልቦም እዮም።ስምምዕ ክፈጥሩ ድልየት ኣለዎም።ኣዚዩ ኣገዳሲ እዩ።ንዕኦም ኣዚዩ ጠቓሚ እዩ ዝብል እምነት ኣለኒ።”
ወሃቢ ቃል ሚንስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ቻይና ግን ጀንግ ሹዋንግ ትራምፕ ብዛዕባ ዝበሉዎ ናይ ስልኪ ዝርርብ ከምዘይፈለጡ ብምግልፃ ምስሕሓብ ንምፍታሕ ግን ርትዓዊ መንገዲ ልዝብ እዩ ኢሎም።
“ምስሕሓብ ቁጠባን ንግድን ቻይናን ኣሜሪካን ብልዝብን ምምኽኻርን ክፍታሕ ከምዘለዎ ክገልፀልካ እደሊ።ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ቻይና ግብሪ ምውሳኻ ኣንፃር ቅድሚ ሕጂ ብኽልቲአን ሃገራት ዝተብፅሐ ስምምዕ እዩ። “
ኣብ ኣኼባ ጉጅለ ሸውዓተ ምስ ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ህንዲ ነረንድራ ሞዲ ብምዃን ብዛዕባ ካብ ቻይና ዝቐረበ ፃውዒት ካብ ጋዜጠኛታት ተሓቲቶም ምስ ቻይና ዝኣተውዎ ምስሕሓብ ቀረፅ ክግበር ዝነበሮ እዩ ኢሎም።
ምውሳኽ ቀረፅ ንኣሜሪካ ቢሊዮናት ዶላር ኣርኪቡላ እዩ ንዝብል ዘይሰማምዑ ተንተንቲ ኩባኒያታት ኣብ ልዕሊኦም ቀረፅ እንተወሲኹ ኣብ ዋጋ ኣቑሑት ወሰኽ ስለዝገብሩ ተጎዳእቱ ተጠቀምቲ እዮም ይብሉ።
ኲናት ቀረፅ ናይ ዓለም ዝዓበየ ቁጠባ ዘለወን ኣሜሪካን ቻይናን ንናይ ዓለም ዕዳጋ ወይ ስቶክ ማርኬት ንሰሙናት ብዝለዓለ መጠን ሃሲዩዎ ይርከብ።
ቻይና ናብ ሃገራ ኣብ ልዕሊ ዝኣቱው ናይ 75 ቢሊዮን ዶላር ፍሪያት ኣሜሪካ ቀረፅ ክውስኽ እየ ድሕሪ ምባላን ስዒቡ ትራምፕ ኣብ ልዕሊ 250 ቢሊዮን ዶላር ዘውፅእ ናይ ቻይና ኣቑሑት ካብ 25 ክሳብ 30 ሚእታዊ ቀረፅ ክውስኽ ድሕሪ ምባሎም ዝሓለፈ ዓርቢ ናይ ኣሜሪካ ስቶክ ማርኬት ብ2 ሚእታዊት ወሪዱ።