text:
እቲ ንስኻ እትዝክሮ ሰብ እንታይ'ዩ (ዳዊት እቲ ናይ እስራኤል ጥዑም ዘማሪ)መንነት ወይ ዝያዳ ልክዕ ንምዃን፣ እንታይነት ፈጣርን ፍጡራትን፣ ንዘመናት ምሉእ፣ ቀንዲ መዘራረቢቲ ጉዳይት ኮይኖም እዮም፣፣ ሎሚ ንመንነት ኣምላኽ፣ መንነት ክርስቶስ፣ መንነት መላእኽቲ፣ መንነት ኣጋንንቲ፣ መንነት ሰብ፣ ወዘተ ብዝምልከት ጉዳይ በበይኑ ሕቶታት ይለዓል እዩ፣፣ እቶም ንኣታቶም ንምምላስ ዝቐርቡ መልስታት ድማ ካብኦም ዝበዝሑን ዝያዳ ዝተሓላለኹን እዮም፣፣ እቲ ሽግር ከኣ መልሲ ምስኣን ዘይኮነስ መለስቲ ምብዝሖም እዩ፣፣ ንሓቂ ካብ ዓሰርተ ሽሕ ንኣኣ ዝመስሉ ጌጋታት ፈሊኻ ከተውጽኣ ኸኣ ብዙሕ ጻዕርን ኣድህቦን፣ ዕሙቕ ዝበለ ፍልጠት ቃል እግዚኣብሄርን መንፈሳውነትን ይሓትት እዩ፣፣ ኣብዚ ሕታም እዚን ኣብዛ ዓምዲ እዚኣን ድማ ንመንነት ሰብ ብዝምልከት ነገር ኣልዒልና ክንትንትን ኢና፣፣ ጎይታ ይደግፍ።
ሰብ ይብል ሓደ ኣብ ሓደ ስፍራ " ንስኻ ክትዝክሮ እንታይ እዩ?" ኣድናቖቱ ብምዕዛዝ ድማ ወሲኹ " ወይስ ወዲ ሰብ ንስኻ ክትእልዮ እንታይ እዩ?" እታ ናይ መጽሓፍ ቅዱስና "ቀዳመይቲ ዝተጻሕፈት መጽሓፍ" ዚብል ክብሪ ዘለዋ መጽሓፍ እዮብ'ውን ነዚ ጥንታዊ መስተንክር ሕቶ በዚ ዝስዕብ መፍርሂ ቃላት ጌራ ክትዋጠር ከላ ንረኽባ ‘ንሰብ ከም ቁምነገር እትርእዮ ተጠንቂቕካ እትምልከቶ ኣብ ጸጽባሕ እተቛምቶ በብቕጽበት'ውን እትዕዘቦስ እንታይ እዩ?" (እዮ 7፣17-18, ሻሙናይ መዝሙር ጥቅሲ 4፣ እብራውያን 2፣6, መዝ144፣3) ሰብ መን'ዩ ዘይኮነስ፣ ሰብ እንታይ? ዚብል ሕቶ ብቐሊሉ ኪምለስ ዚከኣል ኣይኮነን። ሰብ መን እዩ ንዚብል ሕቶ "ብመልክዕ ኣምላኽ ዝተፈጥረ ፍጡር" ክንብል ንኽእል ንኸውን፣ ሰብ እንታይ እዩ ንዝብል ግና ንትሕዝቶን ኩለንትናዊ ኣቃውማን ናይ ሰብ ስለዝፍትሽ ዝያዳ ጥልቕ ዝበለን ዝተሓላለኸን እዩ፣፣ ስለዚ ሰብ እንታይ እዩ?
ብዛዕባ እንታይነት ሰብ ዝበሃሉ ዝውቱራት ሓሳባት
ኣብ ዙርያ እዚ ሕቶ እዚ ካብ ዝቐርቡ መልስታት፣ ገሊኣቶም መጽሓፍ ቅዱስ መሰረት ዝገበሩ ኮይኖም ብሰንኪ ዋሕዲ ብርሃን ዝቐርቡ እዮም። ካልኦት ድማ ካልእ ዝመበገሲኦም ሰበብ ዘለዎም እዮም፣፣ ጌና ካልኦት ከኣ ንመጽሓፍ ቅዱሳዊ ሓቂ ኮነ ኢልካ ብምጥምዛዝ ደጋፊኻ ማንቲ ክትገብሮ ካብ ምድላይ ብጭውያት ጥቕስታት ዝቖሙ እዮም፣፣ ካልኦት ድማ ‘ብምልኣት ተረዲእናዮ' ከይበሉ ንኹሉ እቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዝህቦ ብርሃን ዝተቀበሉን ዝያዳ መጽሓፍ ቅዱሳውያን እዮም፣፣ ነቲ ሓሳባት ብቐጥታ ንምጥቃስ ዚኣክል ከኣ፣ ‘ሰብ' ይብሉና ገሊኣቶም ‘ኣብ ክልተ እዪ ዝምቀል፣' "ስጋን ነፍስን"! ከም በዓል ግሩደም፣ ባረክሆፍን ዝበሃሉ ዘመናውያን ምሁራት ስነ መለኮት ደገፍቲ ነዚ ከምዚ ዓይነት ኣመለካኽታ እዮም፣፣ ብመሰረት ናይዚኣቶም ርድኢት፣ ነፍስን መንፈስን ክፈላለዩ ኣይክእሉን እዮም፣፣ ካልኦት ድማ "ኣይፋሉን ሰብ ስሉስ ኣቃውማ እዩ ዘለዎ ብሰለስት ክፋላት ማለት መንፈስ፣ ነፍሲ፣ ስጋ፣ ዚቖመ እዩ" ይብሉ፣፣ እኒ ኣንድሪው ሙረይ፣ ዎችማን ኒይ፣ ኤፍ ቢ መዋር፣ ጀስ ፔን ልዊስ፣ ዝኣመሰሉ ፍሉጣት ኣሕዋት ድማ ተኸተልቲ ናይዚ ርድኢት እዚ እዮም፣፣ ኣብዚ ቀረባ እዋን ከኣ " ሰብ መንፈስ እዩ፣ ነፍሲ ኣላቶ፣ ኣብ ስጋ ይሓድር" ዚብል ኣተሓሳስባ ዘለዎም ገለ ጉጅለታት ተቐልቒሎም ኣለዉ፣፣ ናይዚ ርድኢት እዚ መበቆሉ ኬንዮን ዝበሃል ናይ ኣብ መፋርቕ 20 ክፍለ ዘመን ዝነበረ ውልቀ ሰብ ኪኸውን ከሎ፣ ቀንዲ ኣጋፈርቱ ግና ኬነት ሃገን፣ ኬነት ኮፕላንድ፣ ዴቪድ ኦዋደፖ፣ ማይልስ ሙንሮይን ካልኦትን እዮም፣፣ መን ይፈልጥ ናይዚኣቶም ምስ ሃሰሰ ድማ "ሰብ ስጋ እዩ፣ መንፈስ ኣለዎ፣ ኣብ ነፍሲ ይሓድር" ዚብል ትምህርቲ ሒዞም ይመጹና ይኾኑ- ነቢይ ኣይኮንኩን ትዕዝብቲ እዩ ግዜ ዚምልሶ ነገር ድማ እዩ....፣፣
ፍጥረት ሰብ
ስለዚ ሰብ እንታይ እዩ? እንታይነቱ ንምፍላጥ ናብ ኣፈጣጥርኡ ምኻድ ብግዲ ኬድልየና እዩ፣፣ ካብ ምንታይ ከምዝተሰርሐ ምስ እንፈልጥ ድማ ኢና፣ ንሱ እንታይ ምዃኑ ክንፈልጥ እንኽእል፣፣ ሽዑ ጥራይ ድማ ኢና ከም ዳዊት እቲ ናይ እስራኤል ጥዑም ዘማሪ " መስተንክርን ድንቅን ጌርካ ፈጢርካኒ ኢኻ እሞ ከማስወካ እየ" ብምባል ብባህታ ክንዝምር እንኽእል፣፣ (መዝ 139፣14)፣ እቲ "መስተንክር" ዝብል ቃል "መፍርሂ" ማለት እዩ፣፣ ብርግጽ ከኣ ኣፈጣጥራ ሰብ ዘፍርህ እዩ፣፣ አረ ንዘስተውዕልሲ ኩሉ ግብርታት ኣምላኽ መስተንክር እዩ፣፣
ብዛዕባ ኣፈጣጥራ ሰብ፣ ክልተ ጥቕስታት እየን ልዕሊ ማንም ካልእ ጥቕሲ ናይ መጽሓፍ ቅዱስ፣ ብብሩህ መገዲ ገይረን እንታይነት ሰብ ዝገልጻልና፣፣ ነዘን ኣብ ክልተ ተኸታተልቲ ምዕራፋት ዘለዋ ክልተ ጥቕስታት ብጥንቃቐ ምስ እንርድአን ከኣ ብዘይ ጥርጥር 50 ሚእታዊት ናይ ሕቶና መልሲ ክንረኽበሉ ኢና፣፣ እታ ቀዳመይቲ ጥቕሲ ሓበሬታ ክትከውን ከላ፣ እታ ካልኣይቲ ከኣ መብርሂት እያ፣፣ ወይ ብዘመናዊ ቓንቓ ምስ እነቐምጦ፣ እታ ቀዳመይቲ "ኣርእስተ ዜና" ክትከውን ከላ፣ እታ ካልኣይቲ ግና "ዜና ብዝርዝር" እያ፣፣ እዘን ክልተ ጥቕስታት እዚኣተን ዘፍ 1፣27 ከምኡ'ውን ዘፍ 2፣7 እየን፣፣ እታ ቀዳመይቲ "መንነት ሰብ" ክትገልጽ ከላ፣ እታ ካልኣይቲ ድማ "እንታይነት ሰብ" እያ እተብርህ፣፣
ዘፍጥረት ምዕራፍ ሓደ፣ ኣምላኽ ንተፈጥሮኡ ናብ ህላዌ ከምጽኦም ከሎ ንዝነበረ ኩነታት እያ እተዘንትወልና፣፣ ካብዚ ከም እንርደኦ ኸኣ ሰብ፣ ምስ እንስሳ ኣብ ሻዱሸይቲ መዓልቲ ፍጥረት እዩ ናብ ህላወ መጺኡ፣፣ ጥቕሲ 26 ምስ እነንብብ ድማ፣ ዝያዳ ብሩህ ይኾነልና፣፣ "ኣምላክ ከኣ ብመልክዕና ከም ምስልና ሰብ ንግበር ንዓሳ ባሕርን ነዕዋፍ ሰማይን ንእንስሳን ንብዘላ ምድርን ኣብ ምድሪ ለመም ንዝብልን ኩሉ ለመምታን ይግዝኡ በለ፣፣ ኣምላኽ ድማ ብመልክዑ ሰብ ፈጠረ፣፣ ብመልክዕ ኣምላኽ ፈጠሮ፣፣ ተባዕታይን ኣንስታይን ገሩ ፈጦሮም" ካብዛ ጥቕሲ እዚኣ ከም እነስተውዕሎ፣ ኣምላኽ ኣብ መወዳእታ ፍጥረቱ ንኹሊ እቲ ኣብ ምድርን ዙርያኣን ዘሎ ፍጥረት ዚገዝእ ወይ ዘመሓድር ሓደ፣ ንሱ "ሰብ" ዚብሎ ፍጡር ከም ዝፈጠረ እዩ፣፣ እቲ ንሰብ "ሰብ" ዝብል መጸውዒ ዝሃቦ እምበኣር ካልእ ዘይኮነ ባዕሉ ፈጣሪኡ ኣምላኽ እዩ፣፣ ስለዚ ሰብ እንታይ እዩ? ሰብ ደኣ..... "ሰብ" ኣምላኽ እኮ "ሰብ" ንግበር እዩ ኢሉ..... "ሰብ" እውን እዩ ገይሩ፣፣ ስለዚ ሰብ በቃ ሰብ እዩ! ኣርባዕተ ነጥቢ፣፣
እዛ ኣቐዲምና ዝጠቐስናያ ጥቕሲ፣ ሰብ ንሱ ባዕሉ ኣምላኽ ዘይኮነስ፣ ኣምላኽ ብመልክዑ ዝፈጠሮ ፍጥረት ምዃኑ እያ እትሕብረና፣፣ ግና መንነት ሰብ እምበር እንታይነት ሰብ ኣይትነግረናን እያ፣፣ እንታይነት ሰብ ክንፈልጥ ተወሳኺ መብርሂ የድልየና፣፣ ሰብ መንነቱ ክፈልጥ እንተደልዩ ፈጥሪኡ እዩ ክፈልጥ ዘለዎ፣ እንታይነቱ ኪፈልጥ ግና ኣፈታጥርኡ እዩ ኺምርምር ዘለዎ፣፣ ገለ ገለ ሰባት ኣምላክ ኣብ ዘፍትረት 1፣27 "መንፈስ" ሰብ እዩ ፈጢሩ፣ ኣብ ዘፍጥረት 2፣7 ኸኣ ጸኒሑ "ስጋን መንፈስን" ወሲኽሉ ዝብል ግጉይ ትምህርቲ ብዘይ ምስትውዓል ይምህሩ እዮም፣፣ እንተኾነ ግና ኣምላኽ ቅድም መንፈስ ፈጢሩ ደሓር ክመልኦ እየ ብምባል ኣብ ካልኣይ ሰሙን ስጋን ነፍስ ኣይወሰኸሉን፣፣ ከመይሲ ኣምላኽ ፍጥረቱ ኣብ ሻድሸይቲ መዓልቲ ከምዝወደአ እዩ መጽሓፍ ቅዱስ ዝነግረና፣፣ "በታ ሳብዐይቲ መዓልቲ ኣምላኽ ካብቲ ዝገበሮ ኩሉ ግብሩ ዓረፈ" እዩ ዝብለና እቲ ትኹል ቓል (ዘፍ2፣2)፣፣ ደሓር ድማ ኣምላኽ ኣብ ዘፍ 1፣27፣ "ተባኦታይን ኣንስታይን" ገይሩ ፈጠሮም ብምባል ኣግሂዱልና ኣሎ፣፣ ንመንፈስ ድማ ጾታ የብሉን! ስለዚ እዚ ጥቅሲ እዚ ንኹለንትና ናይ ሰብ፣ ማለት ንመንፈስ-ነፍሲ-ስጋ እምበር ንመንፈስ ጥራይ ዘመልክት ጥቕሲ ኣይኮነን፣፣ ይኹን እምበር ከምቲ ኣቐዲምና ዝበልናዮ፣ እዚ ጥቅሲ እዚ ኣምላኽ ሰብ ከምዝፈጠረ እምበር ካብ ምንታይ ከምዝገበሮ ስለዘይሕብር፣ ብዛዕባ ኩለንትናዊ ኣቓውማ ሰብ እኹል መብርሂ ኣይህበናን እዩ፣፣ ኣምላኽ ግና መንነት ሰብ ጥራይ ዘይኮነስ እንኮላይ እንታይነቱ ኬፍልጠና ስለዝደለየ፣ ድሕሪት ተመሊሱ ኣፈጣጥራ ሰብ ዘዘንቱ ካልኣይ ምዕራፍ ሂቡና፣፣ ስብሓት ነቲ ዓቢ ስሙ ይኹን!
ቅድም ቀዳድም፣ ከነነጽሮ ዘለና ኣብ ዘፍጥረት ክልተ ዝተፈጥረ ወይ ዝተመለአ ሓዲሽ ፍጥረት ከምዘየለ እዩ፣፣ ጥቕሲ 7 ናይ ካልኣይ ምዕራፍ፣ "በታ እግዚኣብሄር ምድርን ሰማይን ዝፈጠረላ መዓልቲ" ብዝብል ሓረግ ንድሕሪት ናብ ምዕራፍ ሓደ እዩ ዝመልሰና፣ ነዚ ሓቂ እዚ ዝያዳ ንምርጓድ ድማ "ንምድሪ ዝዓዩ ሰብ ኣይነበረን እሞ" ይብለና፣ ስለዚ ምዕራፍ ክልተ እምበኣር ናብ ድሕሪት ናብ ዘፍጥረት 1፣27 ተመሊሳ እያ፣ ተወሳኺ መግለጺ (ድሕሪ ዜና ምዃኑ እዩ) እትህበና፣፣ ነዚ ምኽንያት እዩ፣ ነታ ኣብ ዘፍጥረት ምዕራፍ ሓደ ኣብ ሓንቲ ጥቕሲ ዝተጸምቆት ታሪኽ ፍጥረት ሰብ፣ ኣብ ትንታነ ዜና፣ ዳርጋ ሓደ ምዕራፍ ምሉእ ዝወሰደት፣፣ እታ ናኣና ነዚ ኣብዚ ኣልዒልናዮ ዘሎና ዛዕባ፣ ኣዝያ እተገድሰና ጥቕሲ ኸኣ፣ እታ ኣብ ጥቕሲ 7 ናይ ምዕራፋ ክልተ ዘላ መብርሂት እያ፣፣
"እግዚኣብሄር ኣምላኽ ንሰብ ካብ ሓመድ ምድሪ ገበሮ ኣብ ኣፍንጭኡ ድማ ትንፋሱ ህይወት ኡፍ በለሉ እሞ እቲ ሰብ ህያው ነፍሲ ኮነ (ዘፍ2፣7) እዛ ረዛን ጥቕሲ እዚኣ ኣብ ብሉይ ኪዳን፣ 1ተሰ5፣23 ኸኣ ኣብ ሓዲሽ ኪዳን፣፣ እዘን ክልተ ጥቕስታት እዚኣተን እየን፣ ካብ ምሉእ መጽሓፍ ቅዱስ፣ ንጹር ብዝኾነ መገዲ፣ ብዛዕባ እንታይነት ሰብ ዝሕብራና፣፣ ስለዚ ኸኣ ነቲ ኣብ ሓዲሽ ኪዳን ዘሎ ቃላት ጳውሎስ ምጽሓፍ ግቡእ እዩ፣፣
"ኣምካኽ ሰላም ባዕሉ ንኹለንትናኹም ይቐድሶ፣ በቲ ምጽኣት የሱስ ክርስቶስ ብዘሎ መንፈስኩምን ነፍስኹም ስጋኹምን ብዘይ መንቅብ ክርከብ ይተሓሎ፣፣"
ኣብዚ ኣቲ ሃወርያ፣ "ንኹለንትናኹም ይቐድሶ" ይብል እሞ "ኩለንትና" ሰብ ክብል ከሎ እንታይ ማለት ምዃኑ ኬብርህ ከሎ ድማ ፣ ማለት "ብዘሎ መንፈስኩም፣ ነፍስኹምን ስጋኹምን" ብምባል ይጠቅስ፣፣ ስለዚ ጳውሎስ ሰብ ብኹለንትናዊ ኣቃውምኡ ስሉስ( መንፈስ -ነሲ-ስጋ) ምዃኑ እዩ ኣብዚ ዘብርሃልና፣፣ ንእግረ መንገድና ጳውሎስ ኣብዚ ብዛዕባ እንታይነት ሰብ ዝገልጸሎም ዘሎ እሕዋት ናይ ተሰሎንቄ፣ ኣብ መንፈሳዊ ህይወት እግሪ ተኽሊ እዮም፣፣ ካብ ሸውዓተ ወርሒ ንላዕሊ ኣይገበሩን፣፣ ስለዚ እንታይነት ሰብ ምስ ዓበኻ ትመሃሮ ተወሳኺ ፍልጠት ዘይኮነስ ምዕቤት መንፈሳዊ ህይወት መሰረታዊ ዝኾነ ብኣጋኡ ክትመሃሮ ዘልካ ነገር እዩ፣፣
ሕራይ ኩለንትና ሰብ ብመንፈስ ነፍሲ ስጋ ዝቖመ ምዃኑ ተመልኪትና ኣሎና፣፣ ግን እዚኣቶም ካበይን ከመይን ከም ዝመጹን ኣብ ነንሓድሕዶም ዘለዎም ዝምድናን ንዓና ዝህቡና ጥቅምንከ ብኸመይ ክንፈልጥ ንኽእል? ነዚ ሕቶ እዚ ንምምላስ እምበኣር ናብታ ኣቀዲምና ዝጠቐስናያ ናብ ዘፍጥረት 2፣7 ምኻድ ከድልየና እዩ፣፣ መቓቒልና ክንርዳእ ክንፍትን ኢና፣፣ "እግዚኣሄር ከኣ ንሰብ ካብ ሓመድ ምድሪ ገበሮ" ይብለና፣ እዚ "ስጋ" ሰብ ካበይ ከምዝተገብረ ዘመልክት ንጹር ቃል እዩ፣፣ ዘመናዊ ስነ ፍልጠት'ውን ትሕዝቶ ስጋ ሰብን ትሕዝቶ ሓመድን ማዕረ ምዃኑ ኣረጋጊጹ እዩ፣፣ ንሓበሬታ ዝኣክል እምበር ምስክር ሰብ ዘድሊ ስለዝኾነ ኣይኮነን፣፣ እቲ እኹል ቃል ብርእሱ ደው ክብል ይኽእል እዩ፣፣ እቲ ጽሑፍ ብምቕጻል " ኣብ ኣፍንጭኡ ድማ ትንፋስ ህይወት ኡፍ በለሉ እሞ'' ይብል እዚ ሓረግ እዚ ኸኣ "መንፈስ" ሰብ ብኸመይ ከምዝተፈጥረ ይሕብረና፣፣ ኣብ መወዳእታ ድማ "እቲ ሰብ ህያው ነፍሲ ኮነ" ይብለና ኸኣ፣ "ነፍሲ" ሰብ ካበይ ከምዝተረክበት እዩ ዝገልጸልና፣፣ ጥቅልል ብዝበለ መልክዑ፣ ስጋ ካብ ምድሪ ኮይኑ ብኣምላኽ ዝተገብረ እዩ፣፣ መንፈስ ካብ ምንታይ ምዃኑ እዃ ዘይፍለጥ እንተኾነ ግዳ ብኣምላኽ ዝተፈጥረ እዩ፣፣ ነፍሲ ከኣ ብምትሕውዋስ ክልቴኦም ዝተረኽበት ግና ናይ ርእሳ ፍሉይ መንነት ክትውንን ዝበቕዐት ምዃና ኢና እንግንዘብ፣፣ ስለዚ ክፋላት ወዲ ሰብ ገሊኡ ዝተገብረ ገሊኡ ዝተፈጥረ ገሊኡ ድማ ዝተረኽበ ምዃኑ ምፍላጥ ኬድልየና እዩ፣፣
ኣገልግሎት መንፈስ ነፍሲ ስጋ
መንፈስና ካብ ኣምላኽ ዝተዋህበ ስለዝኾነ ምስ ኣምላኽን ምስ መንፈሳዊ ነገራትን የፋልጠና፣፣ ስጋን ካብ ምድሪ ዝተገብረ ብምዃኑ ምስ ምድርን ኣብ ዙርያኣ ዘሎን የፋልጠና፣፣ ነፍሲ ከኣ ምስ ገዛእ ርእስና ተፋልጠና፣፣ ስለዚ ሰብ ብመንፈሱ ገይሩ ኣብቲ ዙይርአ መንፈሳዊ ዓለም ይነጥፍ፣ ብመንገዲ ነፍሱ ኸኣ ኣብቲ ኣብ ውሽጡ ዘሎ ናይ ገዛእ ርእሱ ዓለም ይነጥፍ፣፣ ስለዚ ሰብ ኣብ ሰለስተ ዓለማት ኪነጥፍ ዝኽእል መስትንክር ፍጥረት እዩ፣፣ ከመይ ዘደንቕ እዩ ኣፈጣጥራና ኣሕዋተየ! 3000 ዓመት ኣብ ይገብር ሓደ ኣብ የሩሳሌም ዝቕመጥ ዝነበረ ሰባኺ፣ በቲ ኣምላኽ ዝሃቦ ጥበብ ኣትዂሩ ብምዕዛብ፣ "እንሆ ኣምላኽ ንሰብ ቅኑዕ ገይሩ ከምዝፈጠሮ ግዳ ረኸብኩ፣ ንሳቶም ግና ብዙሕ ብልሓት ደለዩ" ኪብል ተዛሪቡ ነይሩ (መክብብ 7፣29)፣፣ እዚ ነዚ ዘለናዮ ዘመን ዝገልጽ ትንቢታዊ ቃላት'ዶ ኣይመስልን? ብሩኻት ኣሕዋትን ኣሓትን ኣምላኽ ቅኑዕ ገይሩ እዩ ፈጢሩና፣ ካልእ ብልሓት ኣይንድለ! ኣምላኽ ንሰብ በቲ መስተንክር ጥበቡ ካብዚን ካብትን ኣዋጹኡ ብምፍታር "ሰብ" ዝብል ፍሉይ መጸውዒ ሂብዎ፣፣ እዮብ ናይ ኣምላኽ ሰብ ኣብ ማእከል እቲ ዝገጠሞ ከቢድ ፈተና፣ ከምዚ እናበለ ብዛዕባ ኣፈጣጥርኡ ከስተንትን ከሎ ንሰምዖ፣፣ "ኣእዳውካ ንኩለንትናይ ደኮና ሰርሓኒ'ውን .......ከም መሬት ከምዝፈጠርካኒ ዘክር ቆርበትን ስጋን ኣልበስካኒ ብዓጽምን ጅማትን ቀወድካኒ ሂወትን ጸጋን ሞገስካኒ ምክንኻንካ ንመንፈሰይ ሓለዎ" (እዮ 10፣8-12) እዮብ ከመይ ዝበለ ብርሃን ኮን እዩ ነይርዎ!
ስለዚ ሰብ ብመንገዲ መንፈሱ ገይሩ፣ ኣብቲ መንፈሳዊ ዓለም ንቑሕ (God conscious) ይኸውን፣፣ ብመንገዲ ስጋኡ ገይሩ ኣብቲ ግኡዝ ዓለም ንቑሕ (world conscious) ይኸውን፣፣ ብመንገዲ ነፍሱ ገይሩ ኣብቲ ናይ ገዛእ ርእሱ ዓለም(ሰልፍ) ንቑሕ ይኸውን፣፣
መላእኽቲ መናፍስቲ እዮም (እብ 1፣127) ስጋን ዓጽምን ንየብሎምን፣፣ ስለዚ ኸኣ ምስ እዚ ግኡዝ ዓለም ከምዚ ንሕና ጌርና እንነጥፎ ጌሮም ኪዛመዱ ኣክእሉን እዮም፣፣ እንስሳ ስጋን ነፍስን ኣለዎም ግና መንፈስ ዘይብሎም እዮም፣፣ ስለዚ ንመንፈሳዊ ዓለም ዚኸውን ንቕሓት የብሎምን፣፣ ሰብ ግና ልክዕ ከም ናይ እንስሳ ነፍስን ስጋን ይውንን። ብእኡ ኣቢሉ ድማ ኣብቲ ግኡዝ ዓለም ይነጥፍ፣፣ ልክዕ ከም ናይ መላእኽቲ ድማ መንፈስ ይውንን፣፣ ብእኡ ኣቢሉ ድማ ምስ ፈጣሪኡ ሕብረት ይገብር፣፣ ስለዚ ናይ ሰብ ሓቀኛ መንነቱ እንታይ እዩ? ናይ ሰብ ሓቀኛ መንነቱ ሰብ በቃ ሰብ ጥራይ! ኣምላኽ መንፈስ እዩ መላእኽቲ መናፍስቲ እዮም። ሰይጣንን ኣጋንንትን መናፍስቲ እዮም። ሰብ ግና ሰብ እዩ፣፣ ምኽንያቱ ሰብ ምዃን ርእሱ ዝኸኣለ መንነት ስለዝኾነ! መልኣኽ ገብርኤል ኮነ ሊቀ መላእኽቲ ሚካኤል መናፍስቲ እምበር ሰጋ-ለበስ ሰባት ኣይኮኑን። ዓሳ ወይ ኣንበሳ'ውን እንሳስ እምበር መንፈስ ዘለዎም ሰባት ኣይኮኑን፣፣(ሉቃ 24፣39)
ሕራይ ሰብ ብመንፈስ ነፍሲ ስጋ ዝቖመ ስሉስ እዩ ኢልናዮ ኣሎና፣፣ መንፈስ ነፍሲ ስጋ ግና ብኸመይ ክንፈላልዮም ንኽእል? መንፈስ ሰብ እንታይ እንታይ ይሓቁፍ? ነፍሲ'ኸ ብኸመይ ክንፈልጣ ንኽእል? ስጋኡ ዝጠፍኦ ሰብ እዃ ኣሎ ኢለ ኣይሓስብ፣፣ ቀጺልና እምበኣር ናብ ትንታነ ክንኣቱ ኢና.....
ትንተና
መንፈስ
(ግሪኽ፣ ኒዎማ እብራይስጢ፣ ሩሕ)
መንፈስ እንታይ እንታይ የጠቓልል? መንፈስ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስና ደቂቕ መጽናዕቲ ምስ እንገብር እዚ ዝስዕብ ሓቅታት ንረክብ ኢና፣፣ ቻይናዊ ሓውና ዎችማን ኒይ በዓል ፋቾ፣ ነዚ ብዝምልከት ኣብ ዝገበሮ ቅቡእ መጽናዕትታቱ፣ ኣብታ ዝደረሳ "እቲ መንፈሳዊ ሰብ" እትብል መጽሓፍ ብንጹር ኣስፊርዎ ኣሎ፣፣ ነፍሲ ወከፍ ክርስትያን ኣማኒ ከንብባ ድማ ኣነ ጸሓፋይ ናይዚ ዓምዲ እዚ እምሕጸን፣፣
ብመሰረት መጽሓፍ ቅዱስ፣ መንፈስ ነዚ ዝስዕብ ኣገልግሎታት ይሓቁፍ፣፣ 1. ሕልና (Conscience) 2. ሕብረት (Communion) 3. ተፈ'ል'ጦ (Intuition)
1. ሕልና - ሕልና ቅኑዕን ጌጋን ትፈርደሉ እዩ፣፣ "ብመንፈሰይ ፈሪደ ኣለኹ" 1ቆረ 5፣3, መዝ 51፣10, ዘዳ 2፣30, መዝ 34፣8, ዮሃ 13፣21, ግሃ 17፣16, ሮሜ 8፣16, 1ቆረ 5፣3, 2ቆረ 2፣13, 2ጢሞ 1፣7
2. ተፈ'ል'ጦ - ተፈ'ል'ጦ ሓበሬታ ብምእካብ ብምስማዕ ወይ ብምርኣይ ዘይኮነስ፣ ካብ ውሽጥኻ ዚነቕል ቀጥታዊ ፍልጠት እዩ፣፣ ማለት ብኣእምሮኻ ትፈልጦ ዘይኮነስ፣ ኣብ ውሽጥኻ ዝፍለጠካ እዩ፣፣ "እቲ ኣብኡ ዘሎ መንፍስ እንተዘይኮይኑስ ኣስ ስብ ዘሎ ነገር ዚፈልጥከ እንታዋይ እዩ?" (1ቆረ2፣11) "ውሉድ ኣምላኽ ምዃንና ኸኣ እቲ መንፈስ ባዕሉ እዩ ምስ መንፈስና ኮይኑ ዚምስክር" (ሮሜ 8፣16) ተወሳኺ ጥቅስታት ማቴ 26፣41, ማር 8፣12, ዮሃ 11፣13, ግሃ 18፣5, ግሃ18፣25, ግሃ 20፣22, 1ቆረ 16፣18, 2ቆረ 7፣13 ፣፣
3. ሕብረት - ሕብረት ምስ ኣምላኽን ካልእ መንፈሳዊ ዓለምን ዘሕብረና ኣገልግሎት መንፈስ እዩ፣፣ ክንሰግድ፣ ከነምልኾ ይድርኸና፣፣ "ኣምላኽ መንፈስ እዩ፣ እቶም ዚሰግድሉ ድማ ብመንፈስን ብሓቅን ኪሰግድሉ ይግባእ" (ዮሃ 4፣23-24) " እቲ ብመንፈሰይ ዘገልግሎ ኣምላኽ" (ሮሜ 1፣9) ተወሰኽቲ ጥቕስታት፣ ሉቃ 1፣47, ሮሜ 7፣6, ሮሜ 8፣15-16, 1ቆረ 6፣17, 1ቆረ14፣15, 1ቆረ14፣16, ራእይ 21፣10፣፣
ሕልና - ቅኑዕ ካብ ጌጋ ዝፈሊ ክፋል መንፈስ ሰብ እዩ፣፣ ተማሂርና ኣብ ኣእምሮና ብዝኸዛናዮ ፍልጠት ብዝረኸብናዮ መምዘኒ ዘይኮነስ፣ ብቐጥታ ኣብ ውሽጥና ማንም ከይመሃረና ነየናይ ቅኑዕ ኣየናይከ ጌጋ ምዃኑ ናይ ምፍላይ ክእለት እዩ፣፣ ተፈ'ል'ጦ ማለት ኣምልኽ ብቐጥታ ዝገልጸልካ ነገር ማለት እዩ (1ዮሃ2፣20-21) ፣፣
ተፈ'ል'ጦ፣ - ነቲ ኢንትዩሽን /Intuition/ ዚብል ናይ እንግሊዘኛ ቃል እዩ፣፣ (መዝገበ ቃላት ትግርኛ-እንግሊዘኛ ናይ ህ.ግ.ሓ.ኤ "ገምሪ" ብምባል ተርጒምዎ ይርከብ፣፣ እቲ ገምሪ ዝብል ቃል ግና ብዙሕ ፍሉጥ ስለዘይኮነ ንሕና ክንጥቀመሉ ኣይመረጽናን፣፣ ኣብ ክንዳኡ ግና ተፈ'ል'ጦ ብምባል ተርጒምናዮ ኣሎና) እዚ ኸኣ ብኣእምሮኻ ንትፈልጦ ነገር ዘይኮነስ ኣብ ውሽጥኻ ንዝፍለጠካ ቐጥታዊ ፍልጠት እዩ፣ ምፍላጥ ናይ ነፍሲ እዩ፣ ም'ፍ'ላጥ ግና ናይ መንፈስ እዩ፣፣
ሕብረት - ከኣ ናይ ኣምልኾ ማለት ናይ ስግደት ክፋል መንፈስ ሰብ እዩ፣፣ ሰብ ብመንፈሱ እዩ ዝሰግድን ዘምልኽን ምስ ኣምላኽ ሕብረት ዝገብር፣፣ ነፍሲ ወከፍ ኣማኒ እምበኣር ነዘን ክልተ ኣገደስቲ ድምጽታት ጽን ኪብለን ይግባእ፣፣ ንናይ ሕልናኡ ድምጽን፣ ናይ ውሽጡ ኣስተምህሮን፣፣ እዞም ሰለስት ነገራት እዚኣቶም ማለት ሕልና - ሕብረት - ተፈ'ል'ጦ ንሓድሕዶም ዝተኣሳሰሩን ፈጺሞም ዘይነጻጸሉ እዮም፣፣ ሕልና ንተፈልጦ ምርኩስ ብምግባር እዩ ፍርዲ ዚህብ ሕብረትካ ድልዱል እንተዘይኮይኑ፣ ድማ ተፈልጦኻ ብሩህ ኣይከውንን እዩ፣፣
ዘይኣመንቲ ሰባት'ውን ይኹኑ መንፈስ ኣለዎ። ውድቀት ሰብ፣ መንፈስ ሰብ ኣምላኽ ዝነበሮ ሕብረት ከምዚቓረጽ እዩ ገይሩ እምበር ንሰብ መንፈስ-ኣልቦ ኣይገበሮን፣፣ ዘይኣመንቲ መንፈሶም ሞይቱ እዩ ክንብል ከሎና ምስ ኣምላኽ ሕብረት የብሉን ማለት እምበር ብስሩ መንፈስ የብሎምን ማለት ኣይኮነን፣፣ መንፈሶም ግና ኣብ ክንዲ ምስ ኣምላኽ ምስ ካልኦት ክፋኣት መናፍስቲ እዩ ዝሓብር፣፣ ነዚ እዩ ሰብ ኣብ ኣምልኾ ጣኦት፣ ጥንቆላ፣ ኣስማት፣ ድብትርና፣ ምንባብ ጉንቦ ኢድ፣ ምውዳቕ ዛዕጎል፣ ምቑጻር ከዋክብቲ፣ ወ.ዘ.ተ. ዚነጥፍ፣፣ ገለ ገለ ሰባት መንፈስ ምስ ኣምላኽ ዘራኽበና ክፋልና ስለዝኾነ ሓጢኣት ኣይገብርን እዩ ዚብል ህውኽ መደምደምታ ይገብሩ እዮም፣፣ እንተኾነ ግን እታ ኣብ መንፈስና ሓዲራ ዘላ ህይወት ኣምላኽ እያ ሓጢኣት ዘይትገብር እምበር መንፈስ ሰብ ሓጢኣት ክገብር ይኽእል እዩ፣፣ መንፈስ ሰብ ኣብ ርእሲ እቲ ኣቐዲምና ዝጠቐስናዮ ሓፊስ ሓጢኣት፣ እዚ ዝስዕብ ሓጢኣት'ውን ይገብር እዩ፣ ትዕቢት፣ ዘይምእማን፣ ቁጠዓ፣ ወዘተ(መክ 7፣8, መክ 7፣9, ዳን 5፣20, ኢሳ 65፣14, መዝ 78፣8, ህዝ 13፣3, 1ቆረ 7፣14, መዝ 106፣33)
ነፍሲ
(ግሪኽ፣ ሱይክ እብራይስጢ፣ ነፍሽ)
ሰብ፣ ብዘይካ መንፈስ፣ ነፍሲ እትበሃል ካልእ ክፋል እውን ኣላቶ፣፣ ነፍሱ ኸኣ ገዛእ ርእሱ እያ፣፣ ሰብ ስብእና ኣለዎ፣፣ ስብእና እትበሃል ቃል ንብዙሓት ሰባት ብዙሕ ትርጉም ስለዘልዋ ንእግረ መንገድና መብርሂ ክንህብ ጽቡቅ እዩ፣፣ ካብ ግጉይ ኣጠቓቕማ ቓላት ክንጥንቀቅ ይግበኣና እዩ፣፣ ብዙሕ እዋን ኣብ ክንዲ "ኣካላተይ ክሕጸብ እየ" ንብል "ነፍሰይ ክሕጸብ እየ" ኢና ንብል፣ እዚ ግና ጌጋ እዩ፣፣ ነፍሲ ክሳዕ ክንድኡ ብዓፍራን ማይን ተሓጺባ ትጸሪ ቀላል ነገር ኣይኮነትን! ስብእና/PERSONALITY/ ክብል ከላና ሰብነት ወይ ስጋን ዓጽምን ምህላው ማለትና ኣይኮነን፣፣ ስብእና ማለት ናይ ምሕሳብ... ምስትውዓል... ምውሳን... ምምራጽ...ምልላይ.. ምፍላጥ... ምፍታው... ምጽላእ... ወዘተ ክእለት ምህላው ማለት እዩ፣፣ ስብእና ማለት እዚ ማለት እንተደኣ ኮይኑ ኸኣ፣ ሰብ ስብእና ኣለዎ፣ ኣምላኽ ስብእና ኣለዎ። መላእኽቲ ስብእና ኣለዎም። ሰይጣን ስብእና ኣለዎ። ዋላ እዞም ታህተዎት እንስሳታት ከም እዚ በጊዕ ኣንበሳ'ውን ስብእና ኣለዎም፣፣ ነገራት ከም እዚ ጎቦ፣ ኮምፒተር፣ መጽሄት ግና ስብእና የብሎምን። ከመይሲ ነዞም ኣቐዲምና ዝጠቐስናዮም ነገራት ክገብሩ ዓቕሚ ስለዘይብሎም፣፣ ብኣጠቓላሊ መልክዑ፣ ሓደ ነገር ስብእና ኣለዎ ንብሎ እዞም ስለስተ ነገራት እዚኣቶም ማለት "ፍቓድ፣ ኣእምሮ፣ ስምዒት" ምስ ዝህልዎ እዩ፣፣ እዞም ስለስተ ነገራት እዚኣቶም ከኣ ኣብ ነፍሲ እዮም ዝርከቡ፣፣ እቲ ኣምላኽ ንሰብ ዝዓደሎ ድሌትካ ከምርጸካ ዝኽእል "ነጻ ፍቓድ" ከኣ ኣብ ነፍሲ እዩ ዘሎ፣፣ በዚ መሰል እዚ ተጠቂሙ ድማ እዩ ሰብ ድሌቱ ዚሓሪ፣ ናይ ሰብ ነጻ ፍቓድ ኣብ ነፍሱ ስለዘሎ እዩ ኸኣ ኣምላኽ ንሰብ ብዙሕ እዋን "ነፍሲ" ብምባል ዚጽውዖ፣፣ ስለዚ ሰብ "ኣነ" ኪብል ከሎ እታ ከምኡ እትብል ትብል ዘላ ክፋሉ ነፍሱ እያ፣፣ እዚ ማለት ግና ሰብ ነፍሲ ጥራይ እዩ ማለት ኣይኮነን፣፣ መጸዊዕዑ ግና ነፍሲ እዩ፣፣ ሰብ ኣነ እደሊ፣ ኣነ እፈቱ፣ ኣነ እፈልጥ፣ ኪብል ከሎ ነፍሱ እያ ከምኡ ትብል ዘላ፣፣ ነፍሲ እያ መጸዊዒቱ፣፣ መጽሓፍ ቅዱስ'ውን ንሰብ "ነፍሲ" ብምባል እዩ ዝጽውዖ፣፣ እዚ ሓቂ እዚ ኸኣ ኣብ ብሉይ ይኹን ሓዲሽ ኪዳን ተመሳሳሊ ኮይኑ ኢና እንረኽቦ " እታ ነፍሲ እቲኣ ካብ ኣኼባ እስራኤል ክትቁረጽ እያ" (ዘጽ 12፣19) " ናብ ግብጺ ዝኣተዉ ኩሎም ነፍሳት ቤት ያእቆብ ሰብዓ ነበሩ" (ዘጽ 46፣27) "በታ መዓልቲ እቲኣ ኸኣ ኣስታት ስለስተ ሽሕ ነፍሳት ናብታ ማሕበር ተወሰኻ" (ግብ 2፣43) "ሸሞንተ ነፍሳት" (2ጴጥ3፣20) "276 ነፍሳት" (ግብ 27፣37)፣ ስለዚ ንሕና'ውን ንመጽሓፍ ቅዱስ ተኸቲልና ንሰብ ነፍሲ ኢልና እንተጸዋዕናዮ ጌጋ ኣይኮነን፣ "ዝጠፍኣ ነፍሳት" "ሓደስቲ ነፍሳት" "ዝድሕና ነፍሳት" ዝብል ቃላት ምጥቃም መጽሓፍ ቅዱሳዊ እዩ፣፣ ንሕና ኮነ መጽሓፍ ቅዱስ፣ ነቶም ዝወደቁ መላእኽቲ እንተዘይኮይኑ፣ "ዝጠፍኡ መናፍስቲ" ኣይንብልን ኢና፣፣ "ሓደስቲ መናፍስቲ" ወይ "ዝድሕኑ መናፍስቲ" እውን ኣይበሃልን እዩ ካልእ ወንጌል ንሰብኽ እንተዘየሊና! እቲ ብደም የሱስ ዝርከብ ምድሓን ንሰብ እምበር ንመናፍስቲ ኣየጠቓልልን እዩ፣፣
ብኸመይ ኢና ነፍሲ "ፍቓድ፣ ኣእምሮ፣ ስምዒት" እያ ትሕዝ ንብል?
1. ኣእምሮ- ናይ ምሕሳብን ምስትውዓልን ዓቕሚ ዘለዎ መኽዘን ፍልጠት እዩ፣፣ ኣእምሮና ድማ ኣብ ነፍስና እዩ ዘሎ፣ " ነፍሲ ብዘይ ፍልጠት ምዃና ጽቡቕ ኣይኮነን"(ምሳ 19፣2) "ግብርታትካ መስተንክር እዩ ነፍሰይውን ኣጸቢቓ ትፈልጦ" (መዝ 139፣14) "ነፍሰይ ከየባተኸት ትዝክሮ(ደ.ኤር 3፣20)፣ ተወሳኺ ጥቕስታት ምሳ 2፣10, ምሳ 3፣22, ምሳ 24፣14 ወ.ዘ.ተ.፣፣
2. ፍቓድ- ድሌትና ንመርጸሉን ንሓርየሉን ነፍሳዊ ክእለትና ዚገልጽ እዩ፣፣ "ነፍሰይ....ሞት ትሓሪ" (እዮ 7፣15) "ነፍስኹም ንምድላይ እግዚኣብሄር ኣምላኽኩም ምለስዋ" (1ዜና 22፣19) ተወሰኽቲ ጥቕስታት መዝ 27፣12, 41፣2, ህዝ 16፣27, ዘዳ 21፣14, መዝ 35፣25, ዘሁ 30፣2, ኤር 44፣14, እዮ 6፣7, ምእባይ፣ ምምራጽ፣ ምድላይ፣ ወዘተ ዚብሉ ቃላት ነቲ ኣብ ነፍሲ ዘሎ ነጻ ፍቓድ ዚገልጹ ቃላት እዮም፣፣ ወ.ዘ.ተ
3. ስምዒት - ዝተሰማዓካ ነገር ክትገልጸሉ እትኽእል ነፍሳዊ ኣገልግሎት እዩ፣፣ እዚ ከም በዓል ፍቅሪ፣ ሓዘን፣ ጓሂ፣ ሓጎስ፣ ጽልኢ፣ ወዘተ የጠቃልል "ነቶም ነፍሲ ዳዊት እትጸልኦም" (2ሳሙ5፣8) "ኣታ ነፍሰይ እትፈትወካ" (መሃ 1፣7) ተወሳኺ ጥቕስታት 1ሳሙ 18፣1, ሉቃ 1፣46, እዮ33፣20, ዘካ11፣8, ዘዳ6፣5, እዮ10፣1, መዝ107፣18, ወ.ዘ.ተ
ነፍሲ እምበኣር ናይ ሰብ "ኣእምሮ ፍቓድ ስምዒት" እያ ተጠቓልል፣፣ ኣእምሮ፣ ክንሓስብን ከነስተውዕልን ዘኽእለና እዩ፣፣ ኣእምሮ እንተዘይብሉ ሰብ ዕኑድን ደንቆሮን ይኸውን፣፣ ፍቓድ፣ ድሌትና እንውስነሉ እዩ፣ ብእኡ ኸኣ እዩ ናይ ምምራጽ ስልጣንና ዚገሃድ። ንደልዮን ዘይንደልዮን ነገር ብእኡ ኢና እንውስን፣፣ ናይ ገዛእ ርእሱ ፍቓድ ኣንተዘይህልዎ፣ ሰብ ናብ ድሌትካ እትጥምዝዞ ፍጡር ይኸውን። ንሱን ሮቦርተርን ፍልልይ የብሎምን፣፣ ስምዒት ድማ ሰብ ዝተሰመዖ ነገር ዚገልጸሉ ክእለት ማለት እዩ፣ ብእኡ ኣቢሉ ሰብ ይሕጎስ፣ ይሓርቕ፣ ይጉሂ፣ ይድሰት፣ ስምዒት ምስ ዘይህልዎ ኸኣ፣ ሰብ ናብ ደረጃ ዕጨይትን እምንን ይወርድ፣፣
ስጋ
(ግሪኽ፣ ሶማ እብራይስጥ ...ሳርክስ)
ስጋ ዝረማሰስ ኣካልና ስለዝኾነ ኩላትና ብቐሊሉ እንርደኦ ደጋዊ ክፋልና እዩ፣፣
ብሓፈሻዊ ኣዘራርባ ግና ስጋ "ዓጽሚ፣ ደም፣ ስጋ" የጠቓልል፣ ስጋና ከምቲ ብዙሓት ብዝልዎ ንሕና ዘለናሉ ቆፎ ዘይኮነስ፣ ንሓና ባዕልና ኢና ከመይሲ ስጋና ዘይንጸል ክፋልና ስለዝኾነ፣፣ መንፈስ ቅዱስ ከምቲ ንመንፈስና ማሕደር ዝገበሮ ስጋና'ውን ማሕደር መንፈስ ቅዱስ እዩ፣፣ ከምቲ ንመንፈስና ንስጋና'ውን ዋጋ ተኸፊሉሉ እዩ፣፣ "ብዋጋ ተዓዲግኩም ኢኹም እሞ ስጋኹም ቤት መቅደስ እቲ ኣባኻትኩም ዘሎ ካብ ኣምላኽ ዝተቀበልክምዎ መንፈስ ቅዱስ ምዃኑ ናይ ርእስኹም'ውን ከምዘይኮንኩም'ዶ ኣይትፈልጡን ኢኹም፣ ሰለዚ ብስጋኹም ንኣምላኽ ኣኽብርዎ" (1ቆሮ6፣20)፣፣ መዓስ እዚ ጥራይ መጽሓፍ ቅዱስ ስጋና'ውን ከይትረፈ ኣካል ክርስቶስ ምዃኑ'ዶ ኣይትፈልጡን ኢኹም" (1ቆሮ6፣15)፣፣ ስጋና እምበኣር ክሳብ ክንድዚ ክቡር እዩ፣፣ ነዚ ኩሉ ዝበልናዮ መብርሂ ዚኸውን ስእላዊ መግለጺ ድማ እንሆ፣ ብዛዕባ እንታይነት ሰብ ብዘይ ፍልጠት ክንከውን ስለዘይደለየና እዩ እቲ ሃዋርያ ብዛዕባ ክብርን ኣድላይነትን ስጋና ዝነግረና ዘሎ፣፣
ኩለንትናዊ ኣቓውማ ሰብ
(ዘፍጥረት 1፣27, ዘፍ 2፣7, 1ተሰ 5፣23)
ኣብዞም ሰለስተ ክፋላት ናይ ሰብ ዘሎ ናይ ክብርን ኣገልግሎትን ተወራረድ ከመይ እዩ? ማለት ብኽብርን ኣገዳስነትን መጺና፣ ኣብ ሞንጎ እዞም ሰለስተ ክፋላት ሰብ ዘሎ ዝምድና ከመይ ዝበለ እዩ? መንፈስ ሰብ፣ ኣብ ውሽጢ ሰብ ከምዘሎ መጽሓፍ ቅዱስ ይነግረና እዩ፣፣ (ዘካ12፣1) ሰለዚ ስጋ ብደገ፣ ነፍሲ ኣብ ውሽጢ፣ መንፈስ ድማ ኣብ ውሻጠ እዮም ዘለዉ፣፣ ነዚ እዩ ሰባት ህላውነት ስጋን ነፍስን ይስምዖም፣ መንፈስ ዝበሃል ሳልሳይ ክፋል ከም ዘለዎም ግና ብዙሕ ዘየስተብህሉሉ፣፣ ኪንዮ እዚ ናይ ቅድም ተከተል ተርታ ግና፣ ብ ኣገዳስነትን ክብርን ናይ ኣገልግሎት መጺእና ኣብ ሞንጎ ክፋላት ሰብ ክህሉ ዘለዎ ኣምላኽ ዝመደቦ ናይ ስልጣን መለኮታዊ ተርታ ኣሎ፣፣
መለኮታዊ ተርታ (Divine Order)
ስጋና ደጋዊ መዕቖቢ ናይ ነፍስና እዩ፣፣ ነፍስና ድማ ደጋዊ ሽፋን ናይ መንፈሳን እዩ፣፣ መንፈስ ምስ ኣምላኽን ምስ መንፈሳዊ ዓለምን ዘራኽበና ብምዃኑ ኣዝዩ ዝለዓለ ቦታ ክሕዝ ይግበኦ፣፣ ስጋ ድማ ምስዚ ተራ ምድራዊ ነገር ዝዛመድ ብምዃኑ ዝተሓተ እዩ፣፣ ነፍሲ ከኣ ኣብ ሞንጎ መንፈስን ስጋን ኮይና መንጎኛ እያ፣፣ ነፍሲ ወናኒት ናይቲ ኣምላኽ ንሰብ ዝዓደሎ ህያብ ናይ ነጻ ፍቓድ ስለዝኾነት መዘወር ህይወትና ዝሓዘት እያ፣፣ ነቲ ምሉእ ሰብ ከኣ ናብ ዝደለየቶ ተዙሮ፣፣ እንተ ደልያ ብመንፈስ ተገዚኣ ምስ ኣምላኽ፣ ማለት ምስቲ መንፈሳዊ ዓለም ሕብረት ክትገብር፣ እንተደልያ ድማ ንስጋ ተንበርኪኽካ ኣብቲ ነገራዎ ዓለም ክትእለኽ፣ እንተዘይኮነ ድማ ካብ ክልቲኦም ወጺኣ ኣብ ናይ ገዛእ ርእሳ ሓሳባዊ ዓለም ክትኣቱ ትክእል እያ፣፣ መንፈስ ምስ ኣምላኽ ካብ ዘለዎ ሕብረት ዝተላዕለ ናይ መንፈስ ቅዱስ ሓሳብ ይምርምር እሞ፣ ናቲ ካብ መንፈስ ጎይታ ዝተቐበሎ ሓሳብ ናይ ነፍሲ ይልእኾ፣ ነፍሲ ኸኣ ነቲ ካብ መንፈስ ዝተቐበለቶ ሓሳብ ተቐቢላ ምስኡ ተሰማሚዓ ንስጋ ትእዛዝ ተመሓላልፍ፣ ስጋ ድማ ብግዴኡ ነቲ ብመንገዲ ነፍስን መንፈሰን ዝመጾ ሓሳብ ኣምላኽ፣ ኣብ ተግባር ይፍጽሞ፣፣ እቲ መለኮታዊ ተርታ እዚ እዩ፣፣
ሓደ ሓው ነቲ ኣብ ሞንጎ መንፈስን፣ ነፍስን፣ ስጋን ኪህሉ ዘለዎ ናይ ስልጣን ተወራረድ ንምግላጽ ኸምዚ ዝስዕብ ጠቓሚ መብርሂ የቕርብ፣፣ መንፈስና ምስ ኣምላኽ ዘራኽበና ክፋልና ብምዃኑ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ብምዃን "ሓለቓ" ወይ "ኣዛዚ" ኪኸውን ይግበኦ፣፣ ስጋና ድማ ምእዙዝ ጊልያ ኮይኑ "ባርያ" ኪኸውን ይግበኦ፣፣ ስጋና ባርያ ክኸውን ይግባእ ክንብል ከሎና ከምቲ ገሊኣቶም ዝብልዎ ስጋና ንዑቕ እዩ ማለትና ኣይኮነን፣፣ ፍጹም! መጽሓፍ ቅዱስ ነዚ ኣረሜናዊ ኣተሓሳስባ ኣይድግፎን እዩ፣፣ ኩሉ ስራሕ ኣምላኽ ጽቡቕ እዩ፣፣ ወዲ ኣምላኽ ከኣ ስጋ ለቢሱ እዩ ኣብዚ ምድሪ ተመላሊሱ ዋላ'ኳ ዝኸበረን መንፋሳውን እንተኾነ ሕጂ'ውን ወዲ ኣምላኽ ስጋ ምልባስ ኣይገደፎን! እዚ ኸኣ፣ ስጋ ክሳብ ክንደይ ክቡር ምዃኑ እዩ ዝምህረና፣፣ ስለዚ ስጋና ባርያ ኪኸውን ኣለዎ ክንብል ከለና ኣብ ምምሕዳር መጺእና ስጋና ከም ምእዙዝ ባርያ እዩ ኪኸውን ዘለዎ ማለትና እዩ፣፣ ስለዚ መንፈስና ኣዛዚ፣ ነፍስና ኣገልጋሊት፣ ስጋና ድማ ባርያ፣ ኪኾኑ እዩ ነይሩ መበቖላው ናይ ኣምላኽ ድሌት፣፣ እዚ ተርታ ኣዚ ግቡእ ቦታኡ ምስ ዝሕዝ ድማ፣ ሓደ መንፈሳዊ ክርስትያን ይህሉ፣፣ ነፍሲ ናይ ኣገልጋሊት ቦታኣ ለቒቓ፣ ኣብ ዙፋን ምስ እትቕመጥ፣ ሓደ ነፍሳዊ ክርስትያን ይህሉ፣፣ ስጋ ግዙእ ካብ ምዃን ቦኺሩ ናብ ሕልቅነት ምስ ዝመጽእ፣ ሓደ ስጋዊ ሰብ ይፈሪ፣፣ ስለዚ እቲ ናይ ስልጣን ተወራረድ ከምቲ ኣብ ተሰሎንቄ ዘሎ ኪኸውን እዩ ዝግባእ፣ ቅድም መንፈስ ደሓር ነሲ ካብኡ ስጋ ከከም ተርታኦም!
ሃዋርያ ጳውሎስ ብዛዕባ እንታይነት ሰብ ካብ ኣምላኽ ምግላጽ ምስ ተቐበለ፣ ሰብ ልክዕ ከምታ ኣብ ብሉይ ኪዳን ዘላ "ቤት መቅደስ" ኣመሳሲሉ እዩ ዚዛረበሉ፣፣ ከምዚ ብምባል ድማ ይጽሕፍ "ቤት መቅደስ ኣምላኽ ምዃንኩም መንፈስ ኣምላኽ ኣባኻትኩም ሓዲሩ ምህላዉን'ዶ ኣይትፈጡን ኢኹም" (1 ቆረ 3፣16) ፣ ጳውሎስ ሰብ "ብኹለንትናዊ ኣቃውምኡ" ን ቤት መቅደስ ኣምላኽ ከምዝመስል ምግላጽ ተቀቢሉ፣፣ ቤት መቅደስ ኣብ ሰለስት ክፋል ከምዝምቀል ኩላትና ንፈልጥ ኢና፣፣ ደጋዊ ኣጸድ፣ ቅድስተ፣ ቅድስተ ቁዱሳን፣ ልክዕ እዚኣቶም ተምሳል ናይቶም ሰለስተ ክፋል ናይ ሰብ እዮም፣፣ "ኣጸድ" ናይ ስጋ ተምሳል እዩ፣፣ "ቅድስተ" ናይ ነፍሲ "ቅድስተ ቅዱሳን" ድማ ናይ መንፈስ፣፣ ኣምላኽ ኣብ ቅድስተ ቅዱሳን ይሓድር ከምዝነበረ መንፈስ ኣምላኽ ድማ ኣብ መንፈስና ይሓድር፣፣ እቲ ድንቅን መስተንክርን ሰብ እምበኣር ነዚ ይመስል! እዚ ፍልጠት እዚ ኣብ ነፍሲ ተጻዒኑ ኪኽዘን ዘይኮነስ ንዕለታዊ ክርስትያናዊ ህይወት ክጸልወናን ኪሕግዘናን እዩ ዘለዎ፣፣ ጎይታ ኾታ ካብ ምድንጋር ይባልሃና! ስሙ ብሩኽ ይኹን!
ስለዚ ሰብ እንታይ እዩ? ሰብ ስሉስ ኣቃውማ ዘልዎ ብመንፈስ ብነፍሲ ብስጋ ዝቖመ ድንቅን መስተንክርን ፍጥረት እዩ፣፣ እቲ ሓቂ እዚ እንዳሃለወ ደኣ ስለምንታይ ኢና ኣብዚ ቅንያት እዚ "ሰብ መንፈስ እዩ" ዝብል ርዲእታት ንሰምዕ ዘለና? ብስሩኸ እዚ ጉድይ እዚ ምስ መንነት ወይ እንታይነት ሰብ ጥራይ ዝተኣሳሰር ሕቶ ድዩ? ዋላስ ካልእ ደራኺን ካልእ ሰበብን ኣለዎ? ነዚ ሕቶ እዚ ቅድሚ ምምላስና ሓንቲ ምስዚ ትተኣሳሰር ልቢወለዳዊት ዛንታ ምግላጽ ጽቡቕ እዩ፣፣
ክልተ ኣዝዮም ዝፋተው ኣዕሩኽ ነይሮም ይበሃል፣፣ ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ ድማ ምኽንያቱ ንዘይፍለጥ ሹዱሽተ ወርሒ ምሉእ ተሰኣኢኖም ተጠፋፍኡ፣፣ ሓደ መዓልቲ ግና ሹዱሽተ ወርሖም ምስ ሓዙ፣ ኣብ ገለ ጎደና ጎፍ ን ጎፍ ተራኺቦም ተሓቓቒፎም ድሕሪ ምስዕዓምን ምዉቕ ሰላምታ ድሕሪ ምልውዋጦምን ኸኣ እቲ ሓደ " ኣታመንፈቅ ምሉእ ኣበይ ኔርካ?" ብምባል ብኣድናቖት ሓተቶ፣፣ ሽዑ እቲ ሓደ ቁሩብ ዝን ድሕሪ ምባል፣ ርእሱ እንዳሓኸኸ፣ "ኣታ ተኣሲረ እንድየ ነይረ" ብምባል ይምልሰሉ፣፣ ሓታታይ ሕጂ'ውን ብምግራም "ዋእ እንታይ ገርካ ተኣሲርካ" ኢሉ ቅልጡፍ ሕቶ ደጊሙ ይሓትት፣፣ ሽዑ እቲ ተኣሲሩ ዝነበረ፣ ምዕጉርቱ እንዳደረዘ፣ "ሱቅ ኢሎም በቃ ገመድ ሰሪቕካ ኢሎም ኣሲሮሙኒ" ብምባል ይምልስ፣፣ ሕጂ'ውን ሓታታይ ብኣድናቖት፣ ሳልሳይ ተኸታታሊ ሕቶ የዝንበሉ፣ "ገመድ ሰሪቕካ ኢሎምሲ ሹዱሽተ ወርሒ ፈሪዶምኻ ፍትሒ የለን ድዩ ኣብዚ ዓዲ?" በሎ፣ መልሲ'ውን ብሃንቀውታ ተጸበየ፣፣ እቲ ተኣሲሩ ዝነበረ ሰብ ኸኣ ከምዚ ዝብል ዘገርም ግና ኸኣ ሓቀኛ መልሲ መለስ " ኣብታ ጫፍ ኸኣ እባ ገመል ነይራታ" ለካ! ገመድ ዘይኮነስ ገመል!
ገለ ሰባት "ሰብ መንፈስ እዩ ነፍሲ ኣላቶ ኣብ ስጋ ይሓድር" ኪብሉ ከለዉ፣ ካልኦት ድማ ኣይፋሉን። ሰብ መንፈስ -ነፍሲ-ስጋ ስለስቲኡ ብሓንሳብ ሓቑፉ ስሉስ ኣቃውማ ዘለዎ ፍጡር እዩ ይብሉ፣፣ እዚ ንገለገሌና ስቕ ኢልካ ናይ ቃላት ባእሲ እዩ መሲሉ ዝረኣየና፣፣ ክልቲኦም ወገናት ንሰለስቲአን ክፋላት ናይ ሰብ ይጠቅስወን'ዶ ኸየለዉን? እንታይ እዩ እቲ ጸገም ኢና ንብል፣፣ ንገሌና ኸኣ እሞ፣ ሰብ ጃኬት እዩ። መልጎም ኣለዎ። ኣብ ሻርኔራ ይሓድር። እንተዝበሃል እውን ብዙሕ ንግደሰሉ ኣይመስለንን፣፣ ዘሕዝን እዩ! ክቡር ኣንባቢ "ሰብ መንፈስ እዩ፣ ነፍሲ ኣላቶ ኣብ ስጋ ይሓድር ዚብል ቃላት ካብቲ ዝመስለና ንላዕሊ ዝያዳ ዝዓሞቖን ዝጸልመተን ትርጉም ዝሓዛለ እዩ፣፣ ምስቲ ዛንታ ምትእሳሳር ምናልባሽ "ሰብ መንፈስ እዩ" ዚብል ርዲኢት ከምታ ገመድ ክንወስዳ ንኽእል ኢና፣ ነታ ገመድ እንተ ተቐቢልካያ ግና ኣብ መወዳእታኡ ገመል ኢኻ እትውሕጥ! ኣይኮነን ገመል ዊሕጥካ፣ ገመል ሰሪቕካ ጉንብሕ ጉንብሕ ምባል ድማ ፍጹም ዘይከኣል እዩ፣፣ እዞም ጉጅለታት እዚኣቶም መንፈስ ሓጢኣት ኣይገብርን ዚብል ርዲኢቶም ዘይቕነቕን መትከል ኣለዎም ሰለዚ መንፈስ ሓጢኣት ኣይገብርን እዩ። ሰብ ከኣ መንፈስ እዩ ሰብ ሓጢኣት ዝገብር ብነፍሱ ወይ ብስጋኡ እዩ ስጋን ደምን ኸኣ መንግስቲ ኣምላኽ ኣይወርስ እዩ ይብሉና፣፣ ከምኡ እንተደኣ ኮይኑ እሞ ንብላዕን ንስተን! እዞም ጉጅለ ሰብ መንፈስ እዩ ዚብሉሉ ካልእ ምኽንያት እዚ ዝስዕብ እዩ።
ኣምላኽ መንፈስ እዩ ሰብ ከኣ መንፈስ እዩ ስለዚ ሰብ ኣምላኽ እዩ ናብ ዚብል ሶንኮፍን ደፋርን መደምደምታ ኪበጽሑ መታን ኪጥዕም እዩ፣፣ እዚ ሱቅ አልካ ጸለመ ኣይኮነን፣፣ ካብ ናታቶም መጻሕፍቲ ብምውካስ ብቕጥታ ክንረኽቦ ንኽእል ኢና፣፣ ግና እቲ ንሳቶም ዘቕርብዎ መርትዖ ደኣ ከመይ ይኹን፣፣ እዞም ሰባት እዚኣቶም ዝጠቕስዎ እንኮ ጥቕሲ ናይ ጎይታና ቃል ምዃና ድማ ዘገርም እዩ!
ንኺድ በሉ ንፈትሻ እዛ ጥቕሲ፣ ጎይታናዶኸ እይኮነን ተዛሪብዋ፣፣ ኣብ ወንጌል ዮሃንስ 3፣6 እያ ትርከብ፣፣ ሓደ ምሸት ሓደ ኒቆዲሞስ ዝስሙ ሰብኣይ ሓለቓ ኣይሁድ መመህር እስራኤል፣ናብ ጎይታ ብለይቲ መጺኡ፣ መንፈሳዊ ጉዳያት ኣልዒሉ ተዘራሪቡ፣፣ ሕቶ ንቆዲሞስ ብዙሕ ብሩህ እዃ እንተዘይኾነ ጎይታና "ካብ ማይን ካብ መንፈስን እንተ ዘይተወልደ ንመንግስቲ ኣምላኽ ክራያ ዚኽእል ከም ዜልቦ ብሓቂ ብሓቂ እብለካ እለኹ" ኢሉ ክምልሰሉ ከሎ ኢና እነንብብ፣፣ ኒቆዲሞስ ከኣ "ንሰብከ (ከምዚ ኸማይ) ምስ ኣረገ ካብ መንፈስ ኪውለድ ከመይ ኢሉ ይከኣሎ መሊሱ ናብ ከርሲ ኣዲኡ ኣትዩስ ኪውለድዶ ይከኣሎ እዩ?" ብምባል ተገሪሙ ይሓትት፣፣ የሱስ ከኣ ".....ካብ ስጋ እተወልደ ስጋ እዩ ካብ መንፈስ እተወልደ ኸኣ መንፈስ እዩ" ይብሎ ብእንግሊዘኛ ዝያዳ ብሩህ እዩ " Flesh gives birth to flesh but the Spirit gives birth to spirit (NIV)" ይብሎ፣፣ ሌጣ ትርጉሙ ኸኣ " ስጋ ንስጋ እዩ ዝወልድ እቲ መንፈስ ኸኣ ንመንፈስ እዩ ዝወልድ" ሕጂ ንጠንቀቕ! ኒቀዲሞስ " ኣነ እንታይ እየ? ኢሉ ኣይኮነን ሓቲቱ የግዳስ ብኸመይ እየ ዳግማይ ዚውለድ እዩ ዝብል ዘሎ፣፣ ጎይታና ኸኣ፣ ስጋኻ ዘይኮነ ናብ ከርሲ ኣዲኡ ከይዱ ዳግማይ ዚውለድሲ፣ መንፈስካ እዩ ካብ መንፈስ ኣምላኽ ዳግማይ ኪውለድ ዘለዎ እዩ ዝብሎ ዘሎ፣፣ ኣዴኻ ንስጋኻ እያ እትውለድ፣ መንፈስ ኣምላኽ ግና ንስጋኻ ዘይኮነስ ንመንፈስካ እዩ ዚውለድ ንዚብል ሓቂ ንምግላጽ ከኣ፣ ጎይታና " ስጋ ንስጋ እዩ ዚውለድ እቲ መንፈስ ኸኣ ንመንፈስ እዩ ዚውለድ" ብምባል ዝተዛረበ፣፣ ሕጂ'ውን ኒቆዲሞስ ገና ክበርሃሉ ኣይከኣለን፣ ከምቲ ሰብ ብስጋ ኪውለድ ከሎ ናይ ኣወላልዳ መስርሕ ንኽሉ ቅሉዕን ግሁድን ዚኾነ መንፈስካ ኪውለድ ከሎኸ ከመይ ይመስል ንዚብል ጉዳይ መብርሂ ይሓትት፣ ጎይታና ኸኣ ከምዚ ዚስዕብ ዘገርም መልሲ ይዛረብ "ንፋስ ናብ ዝደለዮ ይነፍስ ደሃዩ ኸኣ ትሰምዕ ካበይ ከም ዝመጸ ናበይ'ውን ከም ዚኸይድ ግና ኣይትፈልጥን ኢኻ እቲ ካብ መንፈስ እተወልደ ዘበለ ድማ ከምኡ እዩ" ብመንፈስ ዝተወለደ ሰብ ልክዕ ከም ንፋስ ተረምሳስነቱ ኣጥፊኡ ናብ ረቂቅ ፍጥረት ይቕየር ማለቱ ዘይኮነስ መንፈስና ክውለድ ከሎ "ኣባ ኣቦ" ዝብል ደሃይ እምበር፣ ዝርአን ዝርምሰስን ነገር የብሉን እዩ ዚብለና ዘሎ ጎይታና፣፣ ካብ ስጋ ዝተወልደ ስጋ ይኸውን ካብ መንፈስ ዝተወልደ መንፈስ ይኸውን ዘይኮነስ ካብ ስጋ ዝውለድ ስጋና እዩ ካብ መንፈስ ዝውለድ ግና መንፈስና እዩ፣፣ ነዚ ኢና ንምድራውያን ኣቦታትና ኣቦታት ስጋ ኢልና ኣንሰምዮም፣፣ መንፈስና ኸኣ ካብ መንፈስ ኣምላኽ ስለ ዝውለድ፣ ንኣምላኽ ኣቦ መናፍስቲ ኢልና ኢና እንሰምዮ፣ ንሱ ኣቦ ናይ ኩሎም መናፍስቲ ጻድቃን ስለ ዝኾነ፣፣ ኩላትና ነናትና ኣቦታት ስጋ ኣለዉና ኣቦ መንፈስና ግና ሓደ እዩ፣፣ ስለዚ ነዚ ኣደናጋሪ ዝመስል ቃል መልሱ ክሳዕ ክንድዚ ቀሊል እዩ፣፣ ስለዚ እቲ ካብ መንፈስ እተወልደ ስጋና ዘይኮነስ መንፈስና እዩ ምስዚ ኸኣ ምሉእ መጽሓፍ ቅዱስ ይሰማማዕ እዩ፣፣ ኣብ ሓንቲ ዘይትኽወል ቅጥቛጥ ናይ የሃንስ 3፣6 ተሓቢእካ "ሰብ መንፈስ እዩ" ምባል ግና ምስትውዓል ኣይኮነን! እዛ ጥቅሲ እዚኣ በዓቲ ጎሓሉት ኪገብርዋ ዝፍትኑ ብዙሓት እዮም፣ ንሳ ግና መኸወሊ ዘይብላ ክፍትትን ጋህ ዝበለትን እያ፣፣ ካልእ ከም ኤፈ 2፣2 ዝኣመሰላ ጥቕስታት'ውን እዞም ጉጅለታት እዚኣቶም ካብ ዝጨውዩወን መሳኺን ጥቕስታት ቅዱስ ጽሑፍ እየን፣፣ ንሕና ግና "ከምቶም ብዙሓት ንቃል ኣምላኽ ዚሓዋዉሱ ኣይኮናን" 2ቆረ2፣17
ኣምላኽ ንመንፈሳውነት እምበር ንመንፈስነት ኣይጸውዓናን፣ ጎይታ ምስ ተቀበልና ድማ ሓዲሽ ዝፍጥረቱ ሓዲሽ ሰብ እምበር ካብ ስጋ ግዒዝና ምስቶም ማሕደሮም ምስ ስጋ ዝለበሱ ዘይገበሩ መናፍስቲ ኣይንጽንበርን ኢና፣፣ ከምቲ ሓውና ስተፌን ካውን ቅቡእ ባርያ ኣምላኽ ዝበሎ " ሰብ ኢና ኔርና፣ ሰብ ኢና ዘለና፣ ሰብ ኮይንና ኢና ድማ ንዘልኣለም እንነብር" ኣብቲ ናይ ዘልኣለም ማሕደርና ውን ከይተረፈ ስጋኦም ዝተቐንጠጡ መናፍስቲ ዘይኮናስ ሰማያዊ፣ ዘይሓልፍ፣ ዘይበርስ፣ ዘይመውት፣ ዘይጽምሉ፣ ስጋ ኢና ክንለብስ፣ ሽዑ ስጋና ነቲ ክቡር ስጋ ጎይታ ኪመስል ኪልወጥ እዩ!
እቲ ቐዳማይ ኣዳም ኣብ ክንዲ ብመንፈሱ ዚምራሕ ነፍስን ስጋንን ተሓባቢረን ሓላቑ ኮይነን ክገዝኣ ምስ ጀመራ እዩ ውድቀት ሰብ ኣጋጢሙ እቲ ኣብ ገነት ኤደን ዘጋጠመ ውድቀት ድማ ኩለንትና ሰብ ዘጠቓለለ እዩ። ሄዋን ነታ ኦም ምብላዓ ጥዕምቲ ፍትወት ስጋ (ሓጢኣት ስጋ) ምርኣያ ጽብቕቲ ፍትወት ኣዒንቲ (ሓጢኣት ነፍሲ) ጥበብ ብምሃባ ኸኣ እተብህግ ንብረት ትዕቢት (ሓጢኣት መንፈስ) ኮታ ብኹለንትናኣ እይ ሓጢኣት ገይራ። እቲ ዕንወት ዝሰዓበ ኸኣ ነፍሳን ስጋኣን ኣብ መሪሕነት ስለዘምጽአት እዩ። ነቲ መለኮታዊ ተርታ ምስ ኣንግምጥሎ ድማ ከም ሄዋን መዓልታዊ ኢና እንወድቕ፣ ነዚ ኢና ድማ ኣረጊት ሰብ ኢልና እንሰምዮ፣፣ ኣረጊት ሰብ ማለት ሕልቕነት ንነፈሱ ወይ ንስጋኡ ዝሃበ ማለት እዩ፣፣ እቲ ነፍሱን ኣብ ምድሪ ዘሎ ኣካሉን ዕለት ዕለት እንዳቐተለ ንመንፈሱ ግና ግቡእ ናይ መሪሕነት ቦታ ዘትሕዝ ግና ናብ ምስሊ እቲ ዝፈጠሮ ዚልውጥ ሓዲሽ ሰብ እዩ ዚበሃል፣፣ ቃል እግዚኣብሄር ድማ ነቲ ኣረጊት ሰብ ምስ ግብሩ ቀንጢጥና ሓዲሽ ሰብ ክንለብስ እዩ ኣጥቢቑ ዝምዕደና ጎይታ ኾታ ምሕረቱ እንተ ዘብዝሓልና፣ ካብ ምድንጋርውን እንተ ዝባልሃና፣፣
ብኣማኒኤል ጠዓመ
ትምህርቲ ብዛዕባ ማንነት ሰብ
Tools
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


c: text/html

text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ዓለምለኸ ዕለት ኣካለ ስንኩላን ኣብ መላእ ዓለም ንዝርከቡ ኣካለ ስንኩላን ኣብ ሕብረተሰብ ንክሳተፉ ንምድጋፎምን መሰሎም ንምሕላው ንምጉስጓስን ተባሂሉ ብ1992 ዓምፈ ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝቆመ ዕለት ኮይኑ ዓመት መጸ ዕለት 3 ታሕሳስ ክዝከር ተወሲኑ።
ቅዱስነቶም ንሎምዘመን ኣብ ዝጸሓፍዎ መልእኽቲ ‘ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሓውናን ሓፍትናን ህላዌ ክርስቶስ ኣሎ። እዚ ከኣ ነቲ ኣብ ወንጌሉ ነዞም ናኣሽቱ ኣሕዋተይ ዝገበርኩምዎ ንዓይ ኢኹም ገርክምዎ ክብል የረጋግጾ። ሎሚ ከም ሎሚ ግን ባህሊ ናይ ምውጋን መኽሰብ ንዘይብሉ ኩሉ ናይ ምጉሓፍ ኣመል ስለዘጥረና ንብዙሓት ዝሰንከሉ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ክነጓኒ ንርከብ። በዚ ተግባርና ከኣ ብዙሓት ዝተገለሉ ኮይኑ ይስምዖም ናብ መን ከምዘብሉ እውን ይጠኦም። ስለዚ ንመሰላት ኣካለ ስንኩላንን ስድራ ቤቶምን ክንሕሉ ግድን እዩ። ኰይኑ ግን ነዛ እንነብረላ ዓለም ሰብኣውነት ንክነልብሳ ነቲ ኩሉ ናይዞም ኣሕዋትናን ኣሓትናን መሰል ዝዕንቅፍ ቅድሜ ኩነታዊ ፍርድታት ኣሊና ኣብ ኩሉ ቦታታት ክበጽሑ ምእንቲ ክኽእሉ ንኣኦም ብዝምችእ ኣገባብ ንመንባብሮኦም ከኣ ንወዲሰብ ዝግባእ ናብራ ክኸውን ምሕጋዞም የድሊ` እንክብሉ ኣተሓሳስባና ለዊጥና ሕይወት ስንኩላን ኣሕዋትናን ኣሓትናን ትርጉም ክነልብሶ አእጃምና ክነበርክት ኣዘኻኺሮም። ከመይ ይብሉ ቅዱስነቶም ‘ክብሪ ወዲሰብ ንሓሙሽተ ሕዋሳት ካብ ምጥቃም ኣይኮነን’ ኢሎም።
ክብሪ ወዲሰብ ሓሙሽተ ሕዋሳት ካብ ምጥቃም ኣይኮነን!
ምልኣት ኣካላትን ሕዋሳትን ጽቡቕን ተመራጽን እኳ እንተኾነ ክብረት ወዲሰብ መሰል ወዲሰብ ግን ካብኡ ኣይኮነን። ነፍሲወከፍ ሰብ ንውልቁ ብርቅን ዝተፈልየን ኰይኑ ክድገም ዘይከኣል ንሓንሳእን ንወትሩን ዝውንና መንነትን ክብርን ኣለዎ። ነዚ መሰረት ብምግባር ቅዱስነቶም ነፍሲወከፍና ንዝኸማና ሰብ ምናዳ ናይ ኣካል ስንክልና ንዘለዎ ብሰብኣዊ ክብረት እናቀባእና ካብ ምጉናዮምን ምውሳኖምን ክንጥቀቅ ከምዚ ብምግባርና ከኣ ‘እዞም ጸገም ዘለዎም ኣሕዋትናን ኣሓትና ኣብ ሲቪላዊ ማሕበርናን ናብራናን ከምኡ እውን ኣብ ቤተክርስትያን ንጡፍ ተሳትፎ ይህልዎም’ ኢሎም። ነዚ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ግን ንኩሉ ዝሓዘ ክኸውን የድሊ ከመይ ሎሚ ከም ሎሚ ተክኖሎጅን ካልእ ምዕባሌን ስለዘሎ ነዚ እውን ኩሉ ሰብ ብማዕረ ዝግልገለሉ መንገዲ ምምሃዝ ንዝኾነ ዝግበር መደባትና ከኣ ጉዳይ ናይዞም ኣሕዋትናን ኣሓትናን ኣብ ግምት ዘእተወ ክኸውን ከምዘለዎ ገሊጾም።
ኣድልዎ ወይ ብሌላ ጉሌላ ምፍልላይ ማሕበራዊ ሓጢኣት እዩ።
ዘሎናዮ ናይ ሃልኪ ዘመን ንኩሉ ብዓይኒ ጥቅሚ ስለዝምልከት ከይተረደኣና ንሕይወት ሰባት ደረጃታት ብምሃብ ቀዳሞትን ካልኦትን ኢልና ንሰባት ናይ ምፍራጅ ባህሊ ስለዘጥረና ነዚ ዝኸውን ጸረ ክትባት ክነጥሪ ዘዘኻኸሩ ቅዱስነቶም ንሰባት ከምዚ ኢልካ ኣብ ዘድልዩን ዘየድልዩን ቀዳሞትን ካልኦትን ኢልካ ምጉጅጃል ማሕበራ ሓጢኣት እዩ ኢሎም። ከመይ ይብሉ ቅዱስነቶም ነቲ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ወንጌሉ ንዝመሃረና ይጻረር። ከምኡ እውን ኣብ መብዛሕትኤን በዚ ቃል ወንጌልን ሰብኣውነትን ዝምርሓ ኣካለ ስንኩላን ማዕረ መሰልን ክብርን ዝለበሱ ኣሕዋትን ኣሓትን ናይ ኩሉ ዘመደ ኣዳም ምዃኖም ስለዘረጋግጹ ኢሎም። ኰይኑ ግን ይብሉ ቅዱስነቶም ኣብ ገገዛና ጅሆ ዝሓዝናዮም እውን ስለዘለው ነፍስና ንሕከኽ ኢሎም።
ብሕቡእ ጅሆ ዝተታሕዙ ኣሕዋትን ኣሓትን!
ቅዱስነቶም ናብ ናብራናን ገዛውትናን ምልስ ክንብል ይዕድሙ እሞ ኣብ ገዛውትና ብዙሓት ብሕቡእ ጅሆ ዝተታሕዙ ከምዘለው ምናዳ ናብ ዝሸምገሉ ሰባት ብምምልካት
ለውጢ ኣተሓሳስባ!
ዓለምና ብሓፈሻ ሕግታትን ውሳኔታትን ኣብ ምትሕልላፍ ዘርከባ የለን። ኰይኑ ግን እዚ ንበይኑ እኹል ኣይኮነን። ወሳኒ ኣተሓሳስባ ስለዝኾነ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ የድሊ። ኣብዚ ዓመታት እዚ ብዙሕ ኣዋጃት ጸዲቑ እንተኾነ እቲ ንኩሉ ዘቈናጽብ ቅድመ ኩነታዊ ፍርዲ ክንዮ ዝኾነ ኣካላዊ መኸላእታ ካልእ እውን ከም በዓል ትምህርቲ ንኩሉ ሥራሕ ንኩሉ ዝብል ተሳትፎ ናይ ኩሎም ዝሓቱ ጉዳያት እውን ከም ዝግባእ ኣብ ግብሪ ሰለዘይረኣዩ ምሕዳስ ኣተሓሳስባን ጠመተን ሎሚ እውን ካብቲ ቀንዲ ክነተኩረሉ ዘሎና ምዃኑ ኣመልኪቶም።
ምትብባዕ ር.ሊ.ጳ1
ቅዱስነቶም ኣብ መወዳእጣ ንኩሎም ምስ ኣካለ ስንኩላን ዝሰርሑ ሰባት ንምትብባዕ ነዚ ኣገዳሲ ኣገልግሎትን ሓላፍነትን ብዓቢ ናህሪ ክቅጽልዎ ብምትሕስሳብ እዚ ተግባር እዚ ናይ ሓንቲ ሃገር ምዕባሌ ስለዝኾነ ኣብ ጸሎት ከምዝዝክርዎም ገሊጾም። ነፍሲ ወከፍ ሰብ ናይ እግዚኣአብሔር ኣቦ ቈላሕታ ከይፍለዮን በዚ ከኣ ምሉእ ክብረቱን ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘይኣቱ ክብሪ ሕይወቱን ክርድኦ ጸሎተይ እዩ እንክብሉ መልእኽቶም ዛዘሙ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ንኣርባዕተ መዓልታት ዝፀንሕ ሃገራዊ ጉባኤ ሪፓብሊካን ፓርቲ ሎሚ ሶኑይ ክጅመር’ዩ።
እቲ ፓርቲ ንፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ንኻልኣይ ናይስልጣን ዘመን ሕፁይ ሪፓብሊካዊ ፓርቲ ጌይሩ ብወግዒ ክሓርዮም እዩ።
ኣብዚ ተኸታታሊ ናይ ኣርባዕተ መዓልታት ጉባኤ ኣብ ልዕሊ ዲሞክራሲያዊ መወዳደርቶም ጆ ባይደን መጥቓዕትታቶም ከዕርፉ እዮም።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዲሞክራት ንጥንቃቐ ለበዳ ኮቪድ ጉባኤኦም ብማዕዶ ብምክያድ ንምኽትል ፕረዚደንት ዝነበሩ ጆ ባይደን ፕረዚደንታዊ ሕፁይ ገይሮም መሪፆምዎም።
ፍልይ ዝበለ ናይ ሪፓብሊካዊያን ጉባኤ ሎሚ ሶኑይ ኣብ ሻርሎት ኖርዝ ካሮላይና ክኽፈት እዩ።
ፕረዚደንት ትራምፕ ሎሚ ናብ ሻርሎት ክጉዓዙን ብወግዒ ሕፁይ ሪፓብሊካን ፓርቲ ገይሮም ክሰምዩዎምን ትፅቢት ይግበር።
ካብ ፅባሕ ሰሉስ ክሳብ ሓሙስ መብዛሕቲኦም ፍፃመታት ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ እዮም ክካየዱ። ትራምፕ ኣብ መዛዘሚ እቲ ጉባኤ ነቲ ሕፀ ብወግዒ ምቕባሎም ካብ ዋይት ሃውስ መደረ ከስምዑ እዮም።


text:
መጋርያ ባድመ ብልጭ-ብልጭ! 1ይ ክፋል
መጋርያ ባድመ ብልጭ-ብልጭ!
1ይ ክፋል
ረድኢ መሓሪ /ኣለና/ 14 ነሓሰ 2014
ግዜ መረስዕ ስለዝኾነ፣ የረሳስዕ ኢዩ። ኲናት፣ በሰላ ኲናትን ወረ-ኲናትን ግን ኣብ ዕታር ዓመታት ዝርሳዕ ኣይኮነን። ባድመ ኢልና ክንሓስብ እንከለና፣ ብዛዕባ እቲ ኣብ ወርሒ ግንቦት 1998 ዝተኣጉደ መጋርያን ዝሃለቐ ህይወትን ኢና እንዝክር። ብዛዕባ ጉዳይ ባድመ ብዙሕ ግዜ ተዘሪቡን ተጻሒፉን ኢዩ። እቲ ኣብዚ ክንብሎ ዝደለና ጉዳይ፣ ‘ዕሉል ቁንጪ ሓሰር ተጎልቢቡ ሓዊ ይስሕን’ ከም ዝበሃል፤ ኲናት ባድመ ኮነ ተባሂሉ ብመደብን ድሌትን ገበነኛ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝተፈጀረ ታይም ቦምብ ምንባሩ ንምንጻር ኢዩ።
ሽዑ ኢሳይያስ ገለ ነገር ክሰርሕ ይውጥን ስለዝነበረ ኢዩ ከኣ፡ ብኣዝዩ ስዉር ዝኾነ መንገዲ፣ ብድሕሪኡ ዝተረኽበ ናጤባ ንምምሳል ናብ ሱዕድያ ገይሹ ነበረ። ነቲ ኲናት፡ ንሓደ ጀነራል መደብ ስራሕ ሂቡ ኣባሪዕዎ። እቲ ኣብቲ እዋን እቲ ክሰርሖ ዝሓንጸጾ መደብ ድማ፡ እነሆ ሎሚ ብድሕሪ ደርዘን ዓመታት ብጋህዲ ርኢናዮ።
ወላ’ኳ ካብቲ ኲናት ደው ዝበለሉ ግዜ ክሳብ ሎሚ ልዕሊ 14 ዓመታት ሓሊፉ እንተኾነ፣ እቲ መጋርያ ባድመ ግን ገና መመሊሱ ብልጭ-ብልጭ ይብል ኣሎ። ዶብ ናይዚ ክልተ ህዝቢታት ካብ ምዕራብ ክሳብ ምብራቕ ብንጹር ዝተሳእለ ኢዩ። ወላ’ኳ ብድሕሪ 2000 ዓ.ም. ካብ ስምምዕ ኣልጀርስ ንደሓር እቲ ዝምድና ግንባራት፡ ኣይሰላም ኣይኲናት እንተሃለወ፣ ሓሙኽሽቲ ባድመ ግን ክሳብ ቀብሪ ስርዓት ህግደፍ ብቐሊሉ ዝጠፍእ ኣይኮነን።
ብዛዕባ ሓደ ጉዳይ፡ ክልተ ታሪኻት የለን። ታሪኽ ዶባት ኤርትራን ትግራይን ከኣ ሓደን ሓቀኛን ታሪኽ ጥራይ ኢዩ ዘለዎ። እቶም ብ1902 ዓ.ምሕረትን ድሕሪኡን ኣብ መንጎ መግዛእቲ ጣልያንን ንኢትዮጵያ ዝገዝእ ዝነበረ ሃጸይ ምነሊክን ዝተሓንጸጹ ዶባትን ዝተገብሩ ውዕላትን ኣብ ናይ ታሪኽ መዛግብቲ ተሰኒዶም ኣለዉ። በቲ ንጹር ሕንጻጽን ብድሕሪ ኲናት ባድመ ብኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ዘ ሀግ ዝተዋህበ ቀያዲን ናይ መወዳእታን ብይንን መሰረት፤ ባድመ ሉኣላዊት መሬት ኤርትራ ምዃና ዘጠራጥር ጉዳይ የለን። ኣብ ዘርከብናሉ ዘመናዊ ታሪኽ፣ ኣብ መንጎ ኤርትራውያንን ትግራዎትን ብዶብ ዝተበገሰ ዓቢ ግርጭትን እምባጋሮን ኣይነበረን።
ብኣንጻሩ’ኳ ድኣ ኣብ ኤርትራ ገዛእቲ ሓይልታት ብዘተኣታተዉዎ ጉዳይ መሬትን ካልእ ጠንቅታትን ዝመበገሲኡ ኣብ መንጎ ዓድታት፣ ብሄራት፣ ቀቢላታትን ወረደታትን ካብ ግዜ ምምሕዳር መሳፍንቲ ክሳብ ምምሕዳር ዓባይ ብሪጣንያን ደርግን፤ ቀጺሉ’ውን ክሳብ ግዜ ናጽነትን ዝተራእየ ባእሲን ውግእን ነይሩ ኢዩ። ኮር ተገልበጥ! እዚ ብናጽነት ኤርትራ ዝተጣዕሰ ጃንዳ ዓዋሉ ህግደፍ ከኣ፡ ሜላ ቀዳሞት ገዛእቲ ብምኽታል፡ ንህዝቢ ኤርትራ ብብዙሕ ኣገባብ ከፋፊልዎ ኢዩ። ብቀንዱ ድማ ምብራዕ ኲናት ባድመ።
ድሕሪ’ቲ ኩሉ ሕቡእ ኣጀንዳን ኣሽካዕላልን፣ ቅድድም ንህንጸት ኮረሻ ስልጣን ኢሳይያስን’ምበኣር፣ ምምራሕ ናብ መኣዝን ኲናትን ሕንፍሽፍሽን ክስዕብ ናይ ግድን ኮነ። እቲ ምንታይ ኢሳይያስ፣ ካብ ኣበጋግስኡ ኣብ እንርእየሉ ግዜ፣ ብንግሆኡ ትልሚ ዳንዴር ዝተለመ፣ ንኤርትራን ኤርትራውያንን በብቑሩብ ንምጽናት ሕቡእ ካራ ተኾልኲሉ ንሜዳ ዝተበገሰ፤ ቁሩሕ መንደላይ ተመን ስለዝኾነ ኢዩ።
ስለዚ እቶን መቕዘፍቲ ኲናት ባድመ፡ ገና ኣይዓረፈን። መምስ ሓድሽ ፖለቲካዊ መቐይሮ፡ እቲ ድጉል መጋርያ ብልጭ-ብልጭ ክብል ንርእዮ ኣለና። እቲ ሓደገኛ ኲናት ብስትራተጂያዊ ሕንጻጽ ቤት ጽሕፈት ኢሳይያስ ዓምበርቦብ፤ ድሕሪ ነዊሕ ዓመታት ናይ ግድን ክመጽእ ዝነበሮ፤ ወይ ከም ታይም ቦምባ ኣብ ሰዓቱ ክፍጀር ዝነበሮ ሕንጹጽ መደብ’ምበር ናጤባ፡ ወይ ነጎዳ ሓጋይ ኣይነበረን።
ጠንቂ እቲ ኲናት ሕቡእ ድሌት ውልቀ-ምልካዊ ኢሳይያስ ምዃኑ ካብቲ ክኸዶ ዝጸንሐ ጉዕዞ ዘይተረድኦ ኤርትራዊ እንተሎ፣ ከም ፈረስ ማይ ኣባ-ሻውል የማነ-ጸጋም ዘይጥምት ሰብ ጥራይ ኢዩ። ብከመይ መንገዲ ከም ዝበርሃሉ እንድዒ! መበገሲ ኲናት ባድመ እቶም “ንክረዳድኡ” ብዝልብ ምኽንያት ናብ ውሽጢ ባድመ ዝኣተዉ ኤርትራውያን ልኡኻት፤ ብሚሊሽያ ወያነ ምስ ተቐትሉ ኢዩ’ኳ ዝብል መመኽነይታ እንተቀረበ፤ ናብቲ ዝሰዓበ ዕንወት ንምብጻሕ ግን ሕቡእ ተንኮላት ኢሳይያስ ዝወልዖ ኲናት ጥራይ ኢዩ ዝነበረ። እቶም ብሚልሽያ ወያነ ተቐቲሎም ዝተባህሉ ዜጋታት ኤርትራ፡ ኣስማቶም መነመን ይበሃሉ ነይሮም? ዓዶምን ስድራ ቤታቶምን’ከ ኣበይ ይርከቡ? ፈለጥቶም’ከ በዓል መን ነበሩ? ዝብሉ ሕቶታት ዛጊት ክሳብ ሎሚ መልሲ ኣይተረኽበሎምን። ስለዚ እቶም ተቐቲሎም ዝተባህሉ፡ ሰባት ድዮም መናፍስቲ፡ ዛጊት ዝተረጋገጸ ጉዳይ የለን።
እቲ ሓንሳብ ዝተተኮሰ ነታጒ ኢሳይያስ ከኣ፣ እነሆ ጥሚቑ ክሳብ ለይቲ ሎሚ ንህዝቢታት ኤርትራን ኢትዮጵያን /ብፍላይ ከኣ ንህዝቢ ኤርትራ/ የበሳብስን ይብትንን ኣሎ። እቲ ድጉል ሓሙኽሽቲ ኲናት ድማ፡ ጠንቂ ምምዝባል ኤርትራውያን ኮይኑ ይርከብ ኣሎ። እቲ ብዕለት 12 ግንቦት 1998 ወጋሕታ ሰዓት 05:30 ብብርጌዳት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ዝተጀመረ ኲናት ባድመ፡ ንኩላትና ኤርትራውያን ሃንደበት ኮይኑ ተሰሚዑና። ሽዑ ኣብ ሚኒስትሪ ምክልኻል ኤርትራ ሓላፊ ጠቕላላ ስታፍ ኮይኑ ዝሰርሕ ዝነበረ ጀነራል ዑቕበ ኣብርሃ ብዛዕባ እቲ ምጅማር ኲናት፦
“ኣነ ኣብ ባድመ ኲናት ከም ዝተጀመረ ምስ ህዝበይ ብረድዮን ተለቪዥንን እየ ሰሚዐዮ” በለ። ብዙሓት ሚኒስተራት፡ ኣማሓደርቲ ዞባታት፡ ሰብ መዝታትን ሜጀር ጀነራላትን’ውን ብዛዕባ እቲ ኲናት ሽዑ ምስ ተባርዐ ከም ዝሰምዑ ተዛሪቦም ኢዮም።
ኲናት ባድመ ገና ኣይቀሃመን። ፖለቲካዊ ንፋስ ኣብ ዝሕይለሉ ግዜ ከኣ፡ እቲ ድጉል መጋርያ ብልጭ-ብልጭ ክብል ንዕዘብ ኣለና። ንሕና ኤርትራውያን “ኲናት ባድመ መን ጀመሮ?” ዝብል ግድል ብሓቂ ከይፈታሕና ናብቲ ዝነበረ ሕንፍሽፍሽን ሎሚ ዘሎ በሰላ ንምሕዋይ ዝግበር ተጋድሎን ንጹር መንገዲ ክንሕዝ ዝከኣል ኣይኮነን። ነቲ ብዕለት 13 ሚያዝያ 2002 ናብ ዘ ሀግ ዘምርሐ ጉዳይን ከምኡ’ውን ኮሚሽን ዶብ ክልቲአን ሃገራት ብዕለት 21 ታሕሳስ 2005 ዝሃቦ ምስክርነትን መንግስቲ ህግደፍ ብወግዒ ዝተቐበሎ ውሳኔን ደጋጊምና ንርአ። ካብኡ ንደሓር ምህውታት ኣየድልን ኢዩ።
ካብ ነዊሕ ዓመታት ኣትሒዙ ምስሕሓብ ብዛዕባ ባድመ ከም ዝነበረ ዚዝከር ኢዩ። ግን እቲ ኣብ ግዜ ቃልሲ፡ ወይ ኣብተን መጀመርያ ዓመታት ናጽነት ብመሰረት ሕጋዊ መግዛእታዊ ካርታ ብሕውነታዊ መንገዲ ክፍታሕ ዝነበሮ ጉዳይ ኢዩ ነይሩ። ክሳብ ናብ ሓዊ ዝቕየር ግን ብዓቢ ቆላሕታ ኣይተራእየን። እቲ ንክትኮስ መዓልታት ዝጽበ ዝነበረ ነታጒ ኢሳይያስ ተፈጂሩ ኢዩ። ሽዑ እቲ ሓዊ ብቕጽበት ከም ሳዕሪ ኣንቶረ፣ ናብ ገምሃሎ፣ ወረዳታት ኣድያቦ፣ ገዛ ገርህላሰ ወ.ዘ.ተ… ክባራዕ እንከሎ፤ በብግዚኡ ካብ ባድመ ብዝነጠረ ቁልዒ’ውን ኣብ ግንባራት ጾሮና፣ ዛላንበሳን ቡሬን ወ.ዘ.ተ…ንፋስ ከም ዝኣተዎ ረመጽ ብዝለዓለ ናህሪ ተባርዐ። ኩላትና ዜጋታት ኤርትራ በቲ ዝተረኽበ ትራጀዲ ቃዚንናን ኣስተንቲንናን ኢና። ምስ ግዜ ዘይበርህ ጉዳይን ምስጢርን ስለዘየለ ግን እቲ ኲናት ሓደ ካብ ጸወታ ቸዝ ኢሳይያስ ኢዩ ነይሩ።
‘ናብ ቤተ-ክርስትያን ትብል ጽግዕ ጽግዕ፣ ክትጸድቕ’ዶ ደልያ ዘይከተዘንግ’ ከም ዝበሃል እምበኣር፣ ገበነኛ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ካብ ግዜ ምስላፉ ኣትሒዙ ክሳብ ሎሚ፤ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝነበሮ ሜላን ኣተሓሕዛን፣ ንስለ ናጽነትን ፍትሒን ህዝቢ ኤርትራ ዘይኮነስ፣ ንስለ ስልጣኑን ውልቃዊ ምልኩን ከምኡ’ውን ስለቲ ገና ተቐቢሩ ዘሎ ሕቡእ ሕልሙን ምንባሩ እነሆ ከም ጸሓይ ጾመ-ኣርበዓ በጣዕጣዕ ኢሉ ተራእዩ ኣሎ።
ንሕና ዝበዛሕና ኤርትራውያን ረሳዕቲ ኢና። ግርህነትናን ረሳዒ ባህልናን ግን ንጎሓላሉ ጠቒሙ። ንዓና ንህዝቢ ኤርትራ ከኣ ናብ ሃው ዝበለ ገደል ኣገምጊሙና ይርከብ ኣሎ። ብዛዕባ ብዙሓት ጉዳት ጸይቀ-ዕሉል ኢሳይያስን ስርዓተ-በጋሚንዶ ህግደፍን ተጻሒፎም ዝውድኡ ኣይኮኑን። ግን በታ ናይዛ ዳሕረወይቲ ጸወታ ጥራይ ክንደጋግም ንግደድ ኣሎና። እቲ ምንታይ ኣይሽንኳይዶ ናይ ቅድሚ ዕስራታት ዓመታትሲ፣ ናይ ቀረባ ዓመታት’ውን ዘይንዝክር፡ ዓቢ መደምሰስ ዝወሓጥና ህዝቢ ብምዃንና።
ጉዳይ ባድመ፣ እቲ እንኮ መዓልቲ ንክፍጀር ተቐቢሩ ዝነበረ ፈንጂ ኢሳይያስ፣ ኣብ ክፍላ ግንቦት 1998 ተተኮሰ። ውግእ ባድመ ንረብሓ ውልቀ-ምልኪን ምጽናት ኤርትራውያንን ንክኸውን ነዊሕ መጽናዕቲ ዝተገብረሉ፣ ብለቢቶን ማይ ብሑቕን ሳሕል ዝተለውሰ፣ መጎጎ ቤተ መንግስቲ ህግደፍ ዝሰንከቶ ገዲም ጥጅእ ኢሳይያስ ዝነበረ ተወሰጥ ኢዩ። ሓድጊ ኲናት ባድመ ከኣ፣ ሕንፍሽፍሽ ህዝቢ፣ ማእሰርቲ ናይ ኢሳይያስ ዝደልዮም ዝነበረ መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር፣ ጥሜትን ራዕድን ንመላእ ህዝቢ፣ ሞት መንእሰያት ኣብ ማእከላይ ባሕሪ፡ መቕዘፍቲ ላምፐዱዛ፡ መሸጣ ኩሊት ሲናይን ጥፍኣት ንኤርትራውያንን ኮነ። ሎሚ’ውን ካብቲ ን14 ዓመታት ተደጒሉ ዝጸንሐ ጓህሪ፡ ብልጭ-ብልጭ ንጣራት ንዕዘብ ኣለና።
ሞት ክናና ንኢሳይያስ!
ደበሳ ኢዮብ ንህዝቢ ኤርትራ!
ይቕጽል…


text:
ክልተ ፓይለታት ሓይሊ ኣየር ሃገርና ሓንቲ ናይ ታዕሊም ነፋሪት ሒዞም ናብ ኢትዮጵያ ከምዘኣተዉ ተረጋጊጹ፡፡
ጨንፈር ቤት ጽሕፈት ወጋሕታ ሳሊና ኣብ ዝሰደደልና ሓበሬታ፡ ኣብ ሃገርና ብዘሎ ባርባራዊ ዓፈና ዝተማረሩ፡ ኣብራሪ ሚግ 29 ፡ SUK 27 ዝኾነ ተለንተ መብራህቱ ተስፋማሪያም መንገሻን ኣብራሪ ክኢላ ናይ ታዕሊም ነፈርቲ ሬዲ ጎ ፡ Y-12ን ዝሊንን ዝኾነ ምክትል ተለንተ ኣፈወርቂ ፍስሃየ ገብረየሱስን ሎሚ 26 ጥቅምቲ 2016 ልክዕ ሰዓት 10 ናይ ንጉሆ ሓንቲ ናይ ታዕሊም ነፋሪት ሒዞም ናብ ኢትዮጵያ ብምእታው ፖለቲካዊ ዑቕባ ሓቲቶም ኣለዉ፡፡
እቶም ካብ ሃገርና ተበጊሶም ናብ መቐለ ዝኣተዉ ክልተ ፓይለታት ኣባላት ሓይሊ ኣየር ሃገርና ሒዞማ ዝኣተዉ ነፋሪት፡ ዝሊን 143 L ዝዓይነታ ኾይና ክንፊ ቁጽራ ድማ 102 ምዃኑ እቲ ዝመጸና ሓበሬታ የነጽር፡፡
ንሙሉእሓበሬታ ኣብ ቀረባ እዋን ተኸታተሉ፡፡


text:
ዓሰርተታት ኣሽሓት ስቪላት ኣብ ዋና ከተማ ባንጉይ ኣብዝርከብ መዕረፎ ነፈርቲ የዕቑቡ ኣለው።ኣብታ ዋና ከተማ ይካየድ ካብዘሎ ውግእ ብምህዳም ሎማዕንቲ ዓርቢ እውን ናብቲ መዕረፎ ነፈርቲ ሃዲሞም ዝመፁ ተወሰኽቲ ሰባት ኣለው ክብል ሓደ ናይ ዓይኒ ምስክር ካብቲ ቦታ ገሊፁ’ሎ።
እቲ ኣብ መንጎ ክርስቲያን ደገፍቲ ካብ ስልጣኖም ዝተባረሩ ፍራንስዋ ቦዚዝን ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መጋቢት ስልጣን ዝሓዙ መብዛሕቲኦም ሙስሊማትን ኣብ ዝሓለፈን ሰሙን ውግእ ካብ ዝጅመር ልዕሊ 500 ሰባት ከምዝሞቱ ትካላት ረድኤት ኣፍሊጠን።
ሓያላት ሃገራት ብሕብረት ኣፍሪካ ንዝምራሕ ዓቃቢ ሰላም ንምጥንኻር ይሰርሑ ኣለው።ፈረንሳይ ድሮ 1,600 ወታደራት ናብታ ሃገር ልኢኻ’ላ።
ዩናይትድ ስቴትስ እውን ኣብታ ሃገር ምስ ዝርከቡ ልኡኽ ዓቃቢ ሰላም ዝፅንበሩ ወታደራት ብሩንዲ ናብ ሪፓብሊክ ማእኽለያ ኣፍሪካ ብነፈርቲ ምግዓዝ ጀሚራ’ላ።
ኣብ ናይሮቢ ንጋዜጠኛታት መግለፂ ዝሃባ ኣብ ኣፍሪካ ላዕለወይቲ ዲፕሎማሰኛ ዩናይትድ ስቴትስ ሊንዳ ቶማስ-ግሪንፊልድ ዩናይትድ ስቴትስ ወታደራት ንምግዓዝ ተወሳኺ ሕቶታት ከም እተተኣናግድ ብምግላፅ ብቀዋምነት ግን ኣብታ ሃገር ወታደራታ ኣይተዋፍርን ኢለን።
ዩናይትድ ስቴትስ 40 ሚሊዮን ዶላር ዝፅጋዕ ገንዘብ ንስርሒትት ዓቃቢ ሰላም ሕበረት ኣፍሪካ ምምዳባ ቶማስ-ግሪን ሓቢረን።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ዶብ ኣልቦ ሓኻይም ዝተብሃለ ዓለምለኸ ትካል ረድኤት ንምንቅስቓስ ትካላት ረድኤት ሕቡራት መንግስታት ነቒፉ’ሎ።


text:
መራሕቲ ኣሜሪካን ኣፍጋኒስታን፣ድሕሪ ምብቃዕ ኲናት ኣፍጋኒስታን ኣብ ሞንጎ ክልቲኤን ሃገራት ንዝህሉ ርክብ ዝገልፅ ውዕል ፈሪሞም።
ፕረዚደንት በራክ ኦባማ ነቲ ውዕል ንምፍራም ትማሊ ምሸት ንፀልማት ከውሊ ገይሮም‘ዮም ኣብ ኣፍጋኒስታን ኣትዮም።
እቶም ፕረዚደንት፣ሓይልታት ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ) ኣብ ኣፍጋኒስታን ዝጀመሮ ኲናት ድሕሪ ምብቅዑ፣ንትሕዝቶ ዝቅፅሉ ዓሰርተ ዓመታት ዝህሉ ስትራተጂካዊ ርክብ ንዝነፀረ ሰነደ ፈሪሞም‘ዮም።
”ሓቢርና ኲናት ብሰላም ንምቅያር ቃል ኣቲና‘ለና።ኣብ ማዕርነት ዝቆመ ሽርክነት ናብ ሓድሽ ተስፋ ኣሳጊሩና‘ሎ” ኢሎም ፕረዚደንት ኦባማ።
ኣብ መዕርፎ ነፈርቲ ባግራም ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ንወትሃደራት ኣሜሪካ ዘመስገኑ ሚስተር ኦባማ፣ንትሕዝቶ ውዕል ምስ ኣፍጋኒስታን ንህዝቦም ገሊፆም‘ዮም።
“ኣብ ሞንጎ ዩ-ስን ኣፍጋኒስታንን ንዝህሉ ሓድሽ ስትራቲጂካዊ ምሕዝነት ንዝንፅር ታሪኻዊ ሰነድ ሎሚ ፈሪመሉ‘ለኹ” እውን ኢሎም።
ፕረዚደንት ኦባማ ኣብ ዘረበኦም፣ኔቶ ኣብ‘ዚ ወርሒ’ዚ ኣብ ቺካጎ-ኣሜሪካ ኣብ ዘሳልጦ ኣኼብኡ፣ሓይልታቱ ኣብ ኣፍጋኒስታን ንዝህልዎ ተዋጋኣይ ተራ ክንፅር‘ዩ ኢሎም።
ዓለም-ለኸ ሓይልታት ንሰራዊት ኣፍጋኒስታን ክዕልሙ፣ከማኽሩን ከሐግዙን‘ዮም ዝበሉ እቶም ፕረዚደንት፣ኣፍጋኒስታውያን ጉዳዮም ባዕልቶም ኣብ ዝውግንሉ መዋእል፣ናይ ኣሜሪካ ተራ ብደረጃ ድጋፍ ጥራሕ ዝሕፀር‘ዩ ኢሎም።
ኣሜሪካ ናብ ኣፍጋኒስታን ዝኣተወትሉ ቀንዲ ዕላማ፣ኣል-ቃይዳ ግብረ-ሸበራዊ መጥቃዕቲ ንከይፍፅም ምግባር ዝብል‘ዩ ነይሩ፣እዚ ዕላማ‘ዚ ተዓዊቱ እዩ ኢሎም ንኣሜሪካውያን ኣዘኻኺሮም።
እቲ ኲናት ኣብ ኣፍጋኒስታን‘ዩ ተኣዊጁ፣ዝዛመም‘ውን ኣብ ኣፍጋኒስታን‘ዩ ኢሎም ፕረዚደንት ኦባማ።
ፕራዚደንት በራክ ኦባማ ኣብ ኣፍጋኒስታን ሃንደበታዊ መገሻ ፍፂሞም
ስትራተጂካዊ ውዕል ክልቲኤን ሃገራት ተኸቲሙ
መራሕቲ ኣሜሪካን ኣፍጋኒስታን፣ድሕሪ ምብቃዕ ኲናት ኣፍጋኒስታን ኣብ ሞንጎ ክልቲኤን ሃገራት ንዝህሉ ርክብ ዝገልፅ ውዕል ፈሪሞም።


text:
ኣብ ሶማልያ ዝዓረደ ኣል-ሸባብን ተግባራቱን
እስላማዊ ጉጅለ ኣል-ሸባብ ኣንፃር'ቲ ብውድብ ሕቡራት መንግስታት ዝድገፍ መንግስቲ ሶማሊያ ኣብ ምቅላስ ይርከብ።። ምስ ኣል-ቃዒዳ ርክብ ከም ዘለዎ ዝዝረበሉ ጉጅለ ካብ ኣብዝሓ ተቖፃፂርዎም ዝፀንሐ ከባቢታት ተደፊኡ ዝወፀ እንትኸውን ስግኣት ኮይኑ ምቕፃሉ ግን ኣይተረፈን።
ኣል-ሸባብ መን እዩ?
ኣል-ሸባብ ብዓረብኛ እንትትርጎም መናእሰይ ዝብል ትርጉም ኣለዎ።
ኣብቲ ፈለማ፡ ሰጓሚ ክንፊ መናእሰይ ኮይኑ እንተተጣየሸኳ ብኡኡ ግን ኣይቀፀለን። ናብ እስላማዊ ሕብረት ብምስግጋር ኣብ 2016 ንሞቓዲሹ ተቖፃፂሩ። ድሕሪ ግዘ ድማ ብሰራዊት ኢትዮጵያ ተደፊኡ።
ካብ ኣሜሪካን ኣውሮፓን ሓዊሱ ካብ ጎረባብቲ ሃገራት ዝተዋፅኡ ጂሃዲስት ወፃእተኛታት ነቲ ጉጅለ ንምሕጋዝ ናብ ሶማልያ ከምዝኸዱ ዝገልፁ ብርክት ዝበሉ ሓበሬታታት ኣለዉ።
ብኣሜሪካን እንግሊዝን ኣሸባሪ ጉጅለ ዝተሰመየ ኣልሸባብ ካብ 7000 ክሳብ 9000 ዝበፅሑ ዕጡቓት ከምዘለውዎ ይግመት።
ኣብዝሓ ሶማሊያዉያን ሱፊ ሙስሊም እንተኾኑ'ኳ ኣል-ሻባብ ግና ስዑዲ ንእተተባብዖ ወሃቢያ እዩ ዝድግፍ።
ኣብ ዝተቖፃፀሮም ከባቢታት ኣዝዮም ጥቡቓት ዝኾኑ ሕግታት ሸሪዓ ተግባራዊ ገይሩ እዩ። እቶም መቕፃዕቲታት ድማ ዝሙት ንዝፈፀመት ብዳርባ እምኒ ክትቕተል ምግባርን ክሰርቕ ንዝተረኸበ ኣእዳው ምቑራፅን ይርከብዎም።
ኣል-ሸባብ ኣብ ኬንያ
እቲ ጉጅለ ኣብ ኬንያ ዝተፈላለዩ መጥቃዕቲታት ፈፂሙ እዩ። 2 ሚያዝያ 2015 ኣቆፃፅራ ኣውሮፓውያን ጥቓ ዶብ ሶማሊያ ኣብ ዝርከብ ዩኒቨርሲቲ ጋሬሳ ዝተፈፀመ መጥቃዕቲ ኣዝዩ ዘስካሕክሕ ምንባሩ ይዝከር።
በቲ እዋን ኣብ ልዕሊ ክርስቲያን ተምሃሮ ዘነፃፀረ መጥቃዕቲ ብዕጡቓት እንትፍፀም 148 ሰባት ተቐቲሎም።
ቅድሚኡ፡ ኣብ 2013፡ ዌስትጌት ኣብ ዝተባሃለ ማእኸል ዕዳጋ፡ ብዝተፈፀመ መጥቃፅቲ ብውሑድ 68 ሰባት ህይወቶም ስኢኖም እዮም።
ኣብ ዌስትጌት ኮነ ካልኦት ኣብ ዝፈፀሞም መጥቃዕቲታት ካብ ቁርኣን ሓደ ምዕራፍ ክፀርሑ ንዘይከኣሉ እናፈለየ እንትቐትል እስላም ምዃኖም ንዘረጋገፀሎም ግን ምሒርዎም እዩ።
ብፍላይ ኣብ ከባቢ ዶባት ክልቲኤን ሃገራት ብኣል-ሸባብ ዝፍፀሙ ቀለልቲን ከበድቲን መጥቃዕቲታት ኣየቋረፁን።
ኬንያ ኣንፃር እቲ ጉጅለ ዝየድ ቃልሲ ንምጥንኻር ብሕብረት ኣፍሪካ ናብ ዝምራሕ 22,000 ሰራዊት፡ ወተሃደራታ ፀምቢራ እያ። በዚ ተግባራ ብምሕራቕ ድማ ኣብ ልዕሊኣ ዘነፃፀረ መጥቃፅቲ ክፍፅም ከምዝወሰነ እዩ ኣል-ሸባብ ዝገልፅ።
ኣብ 2016፡ ኤል-ኣዴ ኣብ ትበሃል ንእሽተይ ከተማ ሶማልያ ኣብ ዝነበረ መዋፈሪ ሰራዊት ኬንያ መጥቃፅቲ ፈፂሙ። ፕረዚደንት ነበር እታ ሃገር ሓሰን ሸኽ መሓመድ፡ በቲ መጥቃዕቲ 180 ወታሃደራት ከምዝሞቱ ምስሓበሩ ኣብቲ ኣሃዝ ግን ኣብ ሞንጎ ኣባላት ሰራዊት ፍልልይ ተፈጢሩ ነይሩ።
ኣልሸባብ ኣብ ወርሒ ጥሪ 2017፡ ኣብ ከተማ ኮልቢዮው ብዝኸፈቶ መጥቃዕቲ 50 ወተሃደራት ኬንያ ምቕታሉ ኣፍሊጡ ነይሩ።
እቲ ጉጅለ ቁፅሪ ኣባላቱ ንምጥንኻር ኣብ ኬንያ፡ ብዙሓት እስላም ንዝርከቡላ ከተማ ሞምባሳ ሓዊሱ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት መርበብ ዘርጊሑ ይርከብ።
ግን ኣልሽባብ ክንድምንታይ ዝኣክል ክፋል ሶማሊያ ተቖፃፂሩሎ?
ተቖፃፂርወን ዝነበረ ኣንኣሽቱን ዓበይቲን ከተማታት እንትስእን ሰፊሕ ከባቢታት ገጠር ግን ሕዚ'ውን ኣብ ትሕቲኡ ይርከብ።
ብሕብረት ኣፍሪካ ዝምራሕ ሰራዊት ኣብ ወርሒ ነሓሰ 2011 ኣቆፃፅራ ኣውሮፓውያን ንርእሰ ከተማ ሞቃዲሹ እንትምንዝዖ፡ ንወሳኒት ወደብ ኪስማዮ ድማ ኣብ ወርሒ መስከረም 2012 ስኢንዋ እዩ።
ንኪስማዮ ዝሰኣነ ኣል-ሸባብ ገንዘባዊ ቅልውላው ከጋጥሞ ኪኢሉ።
መጥቃዕቲ ኣጋር ሰራዊት ሕብረት ኣፍሪካ ብነፈርቲ ኣሜሪካ ተሓጊዙ እዩ ተኻይዱ። መራሒ እቲ ጉጅለ ሓሺ ኣይሮን ተካኢኡ ኣሕመድ ዓብዲ ጎዳኔን እውን ኣብ 2008 ተቐቲሎም።
ኣብዚ ሕዚ እዋን ዘሎ መራሒ እቲ ጉጂለ ኣሕመድ ዑማር ኣቡ ኡባይዳ ተባሂሉ ይፍለጥ። ኣሜሪካ ንዕኡ ንምሓዝ ኣብ ዝግበር ምንቅስቓስ ብዛዕብኡ ሓበሬታ ንዝሃበ 6 ሚሊዮን ዶላር ንምሃብ ድልውቲ ምዃና ኣፍሊጣ እያ።
ዝካየዱ ወተሃደራዊ ወፍሪታት ኣብዚ ሕዚ እዋን ነቲ ጉጅለ እናዳኸምዎ ምምፅኦም ይዝረብ።
ኣልሸባብ ካብ ደገ ምስ መን ይራኸብ?
ብ2012 ኣብ ዝተፈነወ ቪድዮ መራሒ ኣል-ሸባብ መሓመድ ዓብዲ ጎዳኔ ንመራሒ ኣል-ቃይዳ ኣይማን ኣል-ዛዋሪ ተኣማኒ ምዃኑ ዕላዊ ገይሩ ነይሩ።
ክልቲኦም ጉጅለታት ንነዊሕ ኣዋን ሓቢሮም ሰሪሖም እዮም። ኣብ ጎኒ ኣል-ሸባብ ተሰሪዖም ዝተዋግኡ ወፃእተኛታት ምህላዎም እውን ይፍለጥ።
ብተወሳኺ ድማ ኣብ ኣፍሪካ ምስ ዝርከቡ ዕጡቓት ጉጅለታት፡ ንኣብነት ምስ ከም ቦኮ ሓራም ካብ ናይጀርያ፡ ኣብ በረኻ ሳህራ ምስዘሎ መሓውር ኣል-ቃይዳ ርክብ ከምዘለዎ ዝቃልሑ ፀብፃባት ኣለው።
ምስ ጉጅለ እስላማዊ ምንቅስቓስ (ኣይ ኤስ) ዝምድና ንምፍጣር ዝተወጥነ ፈተነታት እውን ከይሰመረ ተሪፉ እዩ።
መጥቓዕቲ ኣል-ሸባብ ኣብ ልዕሊ ልኡኽ ኣቃቢ ሰላም ኣፍሪካ ኣብ ሶማሊያ (ኣሚሶም)
2016
- 9 ሰነ: ኣል-ሸባብ 60 ወታሃደራት ኢትዮጵያ ኣብ ሃልጋን ከምዝቐተለ እንተፍልጥ - ብወገን ኢትዮጵያ ዝተውሃበ መግለፂ ድማ ዝተቐተለ ወተሃደር ከምዘየለ ይሕብር።
- 21 ሚያዝያ: ሽድሽተ ወተሃደራት ኢትዮጵያ ኣብ ከባቢ ባይ ብዝትፈፀመ መጥቃዕቲ ቦምብ ተቐቲሎም
- 22 ለካቲት: ኣብ ታሕተዋይ ኣዋሽ ኣብ ዝነበረ ልውውጥ ተኹሲ 15 ወተሃደራት ኢትዮጵያ ተቐቲሎም
- 15 ጥሪ: ኣብ ኤል-ኣዴ ብዝተፈፀመ መጥቃዕቲ ብርክት ዝበሉ ወተሃደራት ኬንያ ተቐቲሎም
2015
- 1 መስከረም: ጃናሌ ኣብ ዝርከብ መዋፈሪ ብዝተፈፀመ ዓርሰ-ቕትለታዊ መጥቓዕቲ ን12 ወተሃደራት ዩጋንዳ ሓዊሱ ልዕሊ 20 ተቐቲሎም።
- 26 ሰነ: ጥቓ ሞቓዲሹ ኣብ ዝርከብ መዋፈሪ ሰራዊት ብዝተፈፀመ መጥቓዕቲ ብውሑድ 50 ወተሃደራት ብሩንዲ ተቐቲሎም
2011
- 20 ጥቅምቲ: ኣብ ሞቃዲሹ ብዝተወለዐ ጎንፂ 70 ወተሃደራት ኣሚሶምን ሶማሊያን ተቐቲሎም
ኣብ ሶማልያ ሕዚ እንታይ ኩነታት ኣሎ?
ሶማሊያ ንልዕሊ 20 ዓመታት ዝሃድአ መንግስቲ ከይሃለዋ ዝፀንሐት ሃገር እያ። ዝበዝሕ ክፋላ እውን ኲናት ኣተኣናጊዱ።
ተቐባልነት ክረክብ ጀሚሩ ዝነበረ ኣል-ሸባብ ኣብ 2011 ንዘጋጠመ ጥሜት ካብ ወፃኢ ረድኤት ከይኣቱ ብምኽልካሉ ተኣማንነቱ ስኢኑ እዩ።
ሞቃዲሹን ካልኦት ከተማታትን ኣብ ትሕቲ መንግስቲ ብምእታወን ዝሓሸ ተስፋታት ክጥጥዕ ጀሚሩሎ። ተመዛቢሎም ዝነበሩ ገንዘቦምን ክእለቶምን ሒዞም እናተመለሱ እዮም።
ከም መብራህቲ ጎደና፥ ምእላይ ደረቕ ጉሓፍን ካልኦት ግልጋሎታትን ኣብ ርእሰ ከተምኣ ኣንሳእሪሮም ኣለዉ።
ሕዚ'ውን ኣብ ሶማሊያ ዘንፀላሉ ስግኣታት እንተሃለወ'ኳ ብድሕሪ እቲ ናይ 1969 መረፃ ፈላማይ ዴሞክራሲያዊ መረፃ ኣብ ወርሒ ለካቲት 2017 ክተተኣናግደ ኪኢላ'ያ።


text:
Browsing Category
ዜናታት ውሽጢ ዓዲ
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ሱዳን ምርግጋእ ንኽፍጠር ንኹሎም ወገናት ፃውዒተ ኣቕሪቡ
ኣዲስ ኣበባ፣ 15 ጥቅምቲ፣ 2014(ኤፍ ቢ ሲ)መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ እዋናዊ ኩነታት ሱዳን ኣድሂቡ መግለፂ ሂቡ፡፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ሱዳን ዝተፈጠሩ ፍፃመታት ብቐረባ እናተኸታተለ ከምዝኾነ ዝሓበረ እንትኸውን፥ እዚ ድማ ብፍላይ ኣብ ሞንጎ ህዝቢታት ክልቲአን ሃገራት ዝነበረ ጥንኩር ሕውነታዊ…
ሚኒስቴር እቶት ኣብ ሚኢቲ መዓልቲታት ልዕለ 108 ቢሊየን ብር ንምእካብ ከምዝሃቀነ ኣፍሊጡ
ኣዲስ ኣበባ፣ 15 ጥቅምቲ፣ 2014 (ኤፍ ቢ ሲ)ላዕለዎት ኣመራርሓ ሚኒስቴር እቶት ኣብ ውሽጢ 100 መዓልቲታት ንምስራሕ ዝተትሓዙ ትልሚታት ብምዝታይ ኣንፈታት ኣቐሚቱ፡፡ ብመሰረት እዚ እቲ ሚኒስቴር ኣብ ሚኢቲ መዓልቲታት 108 ነጥቢ 9 ቢሊየን ብር ንምእካብ ዝሃቀነ እንትኸውን፥ እቲ ትልሚ…
ፍሉጣት ድምፃውያን ኣብ ወታደራዊ መሰልጠኒ ኮንቲንጀንት ሁርሶ ስራሕቲ ኪነ ጥበብ ኣቕሪቦም
ኣዲስ ኣበባ፣ 15 ጥቅምቲ፣ 2014 (ኤፍ ቢ ሲ)ፍሉጣት ድምፃውያን ኣብ ወታደራዊ መሰልጠኒ ኮንቲንጀንት ሁርሶ ስራሕቲ ኪነ ጥበብ ኣቕሪቦም። እቶም ድምፃውያን ብዓርሰ ተበግሶ ዘቕረብዎ ምድላው "ቅድሚያ ለእናት ሀገር" ዝብል መሪሕ ቃል ዘለዎ ከምዝኾነ ተገሊፁ። ዋና ኣዛዚ ልኡኽ ምኽባር ሰላም…
ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ሱዳን ዘሎ እዋናዊ ኩነታት ከምዘተሓሳሰቦ ኣፍሊጡ
ኣዲስ ኣበባ፣ 15 ጥቅምቲ፣ 2014 (ኤፍ ቢ ሲ)ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ሱዳን ዘሎ እዋናዊ ኩነታት ኣዝዩ ከምዘተሓሳሰቦ ኣፍሊጡ። ኣቦ መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣውሮፓ ሙሳ ፋቂ ማሀመት፥ ኣብ ሱዳን ዘሎ እዋናዊ ኩነታት ኣብ ኣተሓሳሳቢ ብርኪ ከምዝበፅሐ ዘርእዮ ቀዳማይ ሚኒስትር ሱዳን ዓብደላ ሃማዶክን…
ፕሬዝደንት ዓለም ለኸ ኮሚቴ ቀይሕ መስቀል ፒተር ማውረር ናብ ኣዲስ ኣበባ ኣቲዮም
ኣዲስ ኣበባ፣ 15 ጥቅምቲ፣ 2014(ኤፍ ቢ ሲ)ፕሬዝደንት ዓለም ለኸ ኮሚቴ ቀይሕ መስቀል ፒተር ማውረር ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ሰለስተ መዓልቲ ዑደት ስራሕ ንምግባር ሎሚ መዓልቲ ናብ ኣዲስ ኣበባ ኣቲዮም። እቶም ፕሬዚዳን ኣብ ፃንሒቶም፥ ምስ ላዕለዎት ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ምስ…
ኣብ ወረዳ ጉራፈርዳ ተፈጢሩ ዝነበረ ፀገም ብዘላቕነት ንምፍታሕ ዘኽእል ዕርቀ ሰላም ተኻይዱ
ኣዲስ ኣበባ፣ 15 ጥቅምት፣ 2014 (ኤፍ ቢ ሲ) ኣብ ክልለ ደቡብ ዞባ ቤንች ሸኮ ወረዳ ጉራፈርዳ ተፈጢሩ ዝነበረ ፀገም ብመሰረት ባህሊ እቲ ከባቢ ብዘላቕነት ንምፍታሕ ዘኽእል ዕርቀ ሰላም ተኻይዱ ስነ ስርዓት ባህላዊ ዕርቀ ሰላም፥ ደም ዝተቐባብኡ ወገናት ዳግም ናብ ጎንፂ ንከይምለሱን ናብ ነባር…
ኣብ ዞባ መተከል ንሰራዊት ምክልኻል ሰልፊ ድጋፍ ተኻይዱ
ኣዲስ ኣበባ፣ 15 ጥቅምቲ፣ 2014(ኤፍ ቢ ሲ)ነበርቲ ከተማ ግልገል በለስ ኣብታ ቦታ ተዋፊሩ ዝርከብ ሰራዊት ምክልኻል ዝድግፍን ኣብቲ ዞባ ንዝርከብ ጉጅለ ጥፍኣት ዝኹንንን ሰልፊ ኣካይዶም። እቶም ነበርቲ፥ ሰላም ዞባ መተከል ነምምላስ ተዋፊሩ ዝርከብ ሰራዊት ምክልኻል ሃገር፣ ፖሊስ ፌዴራል፣…
ዕንቅፋትን ፈተናታትን ኣተዓናቒፎም ኣየትርፉናን – ቀ/ሚ ኣቢይ
ኣዲስ ኣበባ፣ 15 ጥቅምቲ፣ 2014 (ኤፍ ቢ ሲ)”ዕንቅፋትን ፈተናታትን ኣተዓናቒፎም ኣየትርፉናን እኳደኣስ ድልድላት መሰጋገሪ ኮይኖም ከገልግሉና ኢዮም” ክብሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣቢይ ኣሕመድ ተዛሪቦም። ኣብ ዓለም ወሰንቲ ዝበሃሉ ፈጠራታት ዝተረኸቡ፣ ዘደንቑ ቴክኖሎጂታት ዝተሰርሑን ፀገም ዝፈትሑ…
ምስ ግብረ ራዕዲ ህውሓት ኣብ እንገብሮ ውግእ ድጋፍ ህዝብና ዓቕሚ ይኾነና ኢዩ-ኣብ ግንባር ዝተሰለፉ ሓይሊታት ፀጥታ
ኣዲስ ኣበባ፣ 24 ጥቅምቲ፣ 2014 (ኤፍ ቢ ሲ)ምስ ግብረ ራዕዲ ህውሓት ኣብ እንገብሮ ውግእ ደጀንነት ድጋፍ ህዝብና ዓቕሚ ዝፈጥርን ዘተባብዕን ኢዩ ክብሉ ኣብ ግንባር ዝተሰለፉ ሓይሊታት ፀጥታ ገሊፆም። ጉጅለ ጋዜጠኛታት ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት ኣብ ወሎ ግንባር ኣብ ዝገበሮ ትዕዝብቲ፥…
ቀ/ሚ ኣቢይ ኣሕመድ ከይዲ ህንፀት ብሄራዊ ስታዲየም ጎብኒዮም
ኣዲስ ኣበባ፣ 14 ጥቅምቲ፣ 2014 (ኤፍ ቢ ሲ)ቀዳማይ ሚኒስትር ኣቢይ ኣሕመድ ከይዲ ህንፀት ብሄራዊ ስታዲየም ሎሚ መዓልቲ ተዘዋዊሮም ዑደት ገይሮም። ኣብ እዋን እቲ ዑደት ሓፈሻዊ ከይዲ ህንፀትን ዘጋጠሙ ፀጋማትን እቲ ስታዲየም ዝምልከት ብማኔጂንግ ዳይሬክተር ኣማኻሪ እቲ ትካል ዶ/ር ኢንጅነር…


text:
ብመሠረት መርሐ ግብር፡ ሥነ ሥርዓት በዓል ክቡር መስቀል ሰዓት 7፡00 ቅ.ቀ. ለባስያን ውሉደ ክህነትን ተመሃሮ ትምህርተ ሰንበትን ብሓፈሻ ተሳተፍቲ በዓልን በቦታኦም ምስ ኃዙ፡ ብመሪሕነት ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ቄርሎስ ቀዳማዊ ኃሙሻይ ፓትርያርክ ብጸሎት ተጀሚሩ። ‘ውዳሴ ማርያም’ ተዓዲሉ፡ ‘ሰአሊ ለነ’ ምስ ተባህለ ብሰብ ተራ ለባስያን ውሉደ ክህነት ጸሎተ ሥርዓተ ቅዳሴ በጺሑ። ካብ መዝሙር 60፡4 “ወወሃብኮሙ ትእምርተ ለእለ ይፈርሁከ” ዝብል ምስባኽ ምስ ተሰብከ፡ ካብ ወንጌለ ዮሓንስ ምዕራፍ 19፡25-27 ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ቄርሎስ ቀዳማዊ ተነቢቡ።
ቀጺሎም ሊቃውንት መዘምራን ብመሪሕነት ደብረ ሣህል ቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያን፡ ተቐበልቲ ድማ ደብረ ምሕረት ኣቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስን ርእሰ ኣድባራት ደብረ ጽዮን ቅድስት ማርያም ቤተ ክርስቲያንን ምልጣን ምስ ተመርሐ፡ “ዮምሰ ለእሊኣየ አበርህ በመስቀልየ” እናበሉ ብሸብሸቦ ንዳሜራ ዘይሮም።
ኣብ ጽላል ቤተ ክርስቲያን ተዀስኪሶም ዝዓበዩ ተመሃሮ ትምህርተ ሰንበት፡ ‘ነቶም እንኣመን መስቀል ኃይልናን መድኃኒናን’ዩ’ እናበሉ ነቲ በዓል ዝምልከት ሠለስተ መዛሙር ኣቕሪቦም። ብዛዕባ ውዕለት ጐይታና ኣብ መስቀል ምስ ታሪኻዊ ኣመጻጽኣ በዓለ መስቀል ዝገልጽ ኣስተምህሮ ብኃላፊ ክፍሊ ስብከተ ወንጌል ዘመንበረ ፓትርያርክ መሪ. ስምኦን በየነ ተዋሂቡ።
ኣብ መወዳእታ ብለባስያን ካህናት፡ መስተብቍዕ ዘመስቀል (ናይ መስቀል ጸሎት) ብድጋምን ዜማን ምስ በጽሐ ጸሎተ ምህላ ተጸልዩ።
እቲ ዳሜራ ብብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ቄርሎስ ቀዳማዊ ብኣርባዕተ መዓዝን ምስ ተባረኸ፡ ሽግ ተወሊዑ ንኣመኃዳሪ ዞባ ማእከል ተዋህበ እሞ ዳሜራ ተወልዐት።
በዚ ኸኣ ብቡራኬን ጸሎትን ናይቲ በዓል ፍጻሜ ኮነ።


text:
ሕሉፍነት!!!!!!!!!?
ሕሉፍነት!!!!!!!!!?
“ስነ -ስርዓት ዘይብሉ ህዝቢ፡ጨው ከም ዘየብሉ መግቢ” መጽሓፍ ኣርባዓን ኣርባዕተን ኣብ መባእታ ቤት ትምህርቲ፡ ዘበነ ፈደረሽን ኤርትራ፡ ካብ ዝነበረ መጻሕፍቲ።
ጥዑም መግቢ፡ ብዝሒ ሓዊዶ! የብስሎ? ብዝሒ ጨው ከ! የጥዕሞዶ? ብዝሒ፡ በርበረ ኸ! የምቅሮዶ? ብዝሒ፡ ቀመም ከ! ይጥዕምዶ? ወሓለ ዘይሰርሓቶ! ይነ ኣድ ዶ?።
ሕሉፍ!! ሓለፋ!!!ሕሉፍነት እንታይ እዩ? ሕሉፍ ምዃንከ! እንት እዩ ረብሓኡ? ሕሉፍ ብምዃን፡ የፋቕር ዶ? ሰላምን ምርግጋእን ከ! የምጽእ ዶ? ፍትሕን! ስርዓትን ኣሎ ዶ? ሕሉፍ ሰብ ብምዃኑ! ሰብ ይነኣድ ዶ? ሕሉፍ ሰብ ይዕወት ዶ?
ሕሉፍነት! ባህርይ ኣብ ኤርትራውያን፡ ንሃገርናን፡ ንህዝብናን ኣብ ድቕድቕ ጸላም ኣእትዩዋ ይርከብ ኣሎ። ሕሉፍነት! ዘስዕቦ! ካብ ጥቕሚ!! ጉድኣቱን፡ ስቓዩን፡ ድኽነቱን፡ ዉርደቱን፡ ድንቑርናኡን፡ ዕሽነቱን፡ ስድነቱን፡ ብዕልግናኡን፡ ድሕረቱን፡ ስድራቤት ምብታኑን፡ ህልቀቱን፡ መቕዘፍቱን፡ ኣደራዑን፡ መረረኡን፡ ደሚርካ ኣጉዲልካ መልሱ፡ ባዶሽ፡ዝኾነ ዜግነት ኤርትራውያን ኮይኑ ይርከብ። ሕሉፍነት!! ኣብ ሓሶት ዝተመርኮሰ፡ ኣንነት፡ ብመጽናዕትን፡ ብታሪኽን፡ ብባህልን፡ ዘይድገፍ፡ ሓዱሽ ባህሊ ኤርትራ ኮይኑ ኣሎ። እዚ ባህሊ እዚ፡ ብዓዋሉ፡ ብናይ መንንነት፡ ቅልውላው፡ ዘለዎም ዜጋታት፡ ኣብ ሕነ ምፍዳይ ዝተመርኮሰ፡ ናይ ሓሶት ልዕልና፡ ኣብ ልዕሊ፡ዜጋን! ኣብ ልዕሊ፡ ህዝብን! ኣብ ልዕሊ ሃገርን፡ ኮነ ኢልካ ዝተማህዘ፡ መጽነትን፡ መቕዘፍትን፡ህልቀትን፡ ኤርትራውያን እዩ። ሓቢርና፡ ንመልከት።
“ነዋሕ፡ መሽላ!!ወይ ንዒፍ!!ወይ ንወንጭፍ!!” ከም ዝባሃል፡ ኣስዕብ ኣቢልካውን፡ “ብዘበነይ ይጥዓሞ ንወገነትይ” ይባሃል እዩ።
ሓለፋ ንምንታይ ኣድለየ? ሓለፋ ዝደሊ ዓማጺ!! ብሕጊ ዘይ ከይድ ጥራሕ እዩ። ሓለፋ ዝደሊ፡ ንዓይ ንዓይ፡ዝብል ፍጥረት እዩ። ናይ ሓሰማ ባህርይ ዘለዎ። ኣነ ይጽገብ፡ ጸጊበ ይድቅስ፡ ብድሕሪኡ ይሕረድ። ናይ ዓመጽ፡ ባህርያት፡ ዓመጽ ኣብ ርእሲ ዓመጽ፡ ሓሶት ኣብ ርእሲ ሓሶት፡ ዘይናትካ ምድላይ፡ ብዘይ ጉልበትካ ምንባር፡ ሕጊ ኣልቦነት፡ ሽፍትነት፡ ጸብለትነት፡ ተበላጽነት፡ እንተ ዘይኮይኑ! ካልእ ዘምጾኦ፡ ትርፍን፡ መኽሰብ፡ ረብሓን፡ ኣብ ሃገርና ኤርትራ፡ ኣይተራእየን።
ሕሉፍነት እንታይ እዩ?
ሕሉፍ ዝባሃለ ከመይ ዝኣመሰለ ኮን ይኸውን? ሕቶ ኣብ ርእሲ ሕቶ ክድርደር ስለ ዝኽእል፡ ሕሉፍ ማለት ካብ ዓቀን-ዝሓለፈ፡ ካብ መጠን-ዝበዝሔ፡ ካብ መምዘኒኡ፡ ዝዛየደ፡ ብቑመት ኮነ! ብኽብደት! ብስፍሪ! ካብቲ መለክዒ! ቅቡል ዝኾነ ኣብ ሓደ ህዝቢ ወይ ኣብ ሕብረተ ሰብ፡ ኣብ ዕዳጋ፡ ኣብ ዳኝነት፡ ኣብ ኣከባቢ፡ ኣብ ሃገር ኮነ! ኣብ ኣሕጉራዊ፡ ንሰብ ኮነ! ንነገራት ዝልከዓሉን፡ ዝምዘነሉን፡ መለለዩ፡ ባህርያዊን፡ ሳይንሳውን፡ ሕጋውነት ዝለበሰ እዩ። ዓቀኑ ብዙሕ ኮይኑ ዝርከብ ወይ ካብ መጠን ንላዕሊ ሓሊፉ ዝርከብ፡ ሕሉፍነት! ጸብለልትነት ኣለዎ፡ ክብሃል ይከኣል።
“ሓጸረ ኢልካ ኣይትልቅመሉ፡ ነውሔ ኢልካ ኣይተሕጽረሉ” ምስላ ናይ ኣድከመ ምልጋእ።
ሕሉፍ!!! መን እዩ? ሕሉፍ ዝባሃል እምበኣር ካብ ሰቡ ንላዕሊ፡ ጸብለልነት ዝሓትት፡ ዝያዳ ንዓይ ቀርቡለይ ዝብለ፡ ቅድሚ ሰበይ ክዛረብ ዝብል፡ ታራኡ ዘይጽበ፡ ንዓይ ስምዑኒ፡ ኣነ ምስተዛርብኩ ካልእ ክዛረብ የብሉን ዝብል፡ ልዕሊ ሰበይ ምሁር፡ “ዓለም ኩላ ደንቆሮ” ኣነ ብዝያዳ ፈሊጥ ስለ ዘለኹ!! ካልእ ሰብ ከም ዘይምልከቶ ጌርካ ምውሳድ፡ ኣብ መስርዕ፡ መስርዕካ ከይተጸበኻ ኣቀዲምካ ምሕላፍ፡ ጉዳይ ስለ ዘለኒ ቀልጢፍኩም ኣፋንዉኒ ምባል፡ ቅድሚ ሰብ ክትከውን ምፍታን፡ ኣብ ቤተ መንግስቲ ንበዓል ስልጣን ስለ እትፈለጥ! ጉዳይካ ብዘይ ኣግባብ ክሰልጠካ ምግባር፡ ብምጕብዕባዕ፡ ቆሉዑ ስለ ዘለውኒ፡ መገሻ ስለ ዘለኒ፡ ኣኼባ ስለ ዘለኒ፡ ዕድመ ስለ ዘለኒ፡ ኣጋይሽ ኣብ ገዛ ስል ዝገደፍኩ፡ ኣነዶ ከም ኩሉ ሰብ ክርኤ ኣለኒዩ፡ ……ወዘተ። ዝብል ሓለፋ ምድላይ።
ሓለፋ ብምድላይ ሰላም የምጽእዶ? ሓለፋ ዝደሊ ብምንታይ ይልለ? ኣብ ዕለታዊ ኣካይዳ፡ ኣብ ዕለታዊ ኣሰራርሓን፡ ተግባሩን ሕሉፍነት ክርኤ ይኽእል። ሓለፍ ዝደሊ እንታይ ረብሔ? ንዓይ ይጥዓመኒ ናይ ካልእ እንታይ ገደሸኒ ስለ ዝብል፡ ተበለጸ። ሰስዔ፡ ስነ ስርዓት ኣጉደለ፡ ኣነ ጽሩይ ማይ ኣስትዩኒ፡ ብድሕረይ! ማይ ይዘረግ።ኣነ ከለኹ ዳኣ ይጸብቕ እምበር ብድሐርይ ይበላሾ። ኣነ ኣይኮንኩን ባዕሎ እዮም ኣጨማሊቖሞ!። ዝገበርካ ምስ ገርካ ካብ ሓልፍነት ምህዳም፡ “ ኣነ እንተ ሞይተላ ዳንደር ኣይትብቆላ” በለት ኣድጊ ከም ዝባሃል እዩ። “ኣነኮ ሓደ ሰብ እየ! ዓዲ ብዓዳ እንድያ ከምኡ ትገብረ ዘላ” አናበልካ ምሽክዕላል።
መተሓሳሰቢ!!!ኩሉ ዜጋ ወዲ ሃገር ኣብ ዝሃለወ ይሃሉ፡ ኣብ ሃገር ኮነ ኣብ ስደት፡ ስነ ምግባር ናይ ምሕላው ሓልፍነት ኣለዎ። ስነ ምግባር ዘጉደለ፡ ስርዓት ሃገር ኣጉደለ፡ ፍትሒ ኣዘናብዔ፡ ሕጊ ረገጸ፡ ሃገር ኣፍረሰ ወይ ሃገር ኣዕነወ እዩ።
ሕሉፍ፡ኣብ ሃገራውነት!!!!
ሕሉፍ!! ሃገራውነት፡ኽ? ካብ ዝጅምር፡ ዕድሜኡ ነዊሕ እካ እንተኾነ፡ እዚ ሕሉፍነት እዚ እናተወራረሰ፡ ምስ ግዜን ኩነታቱን፡ መልክዑን ሕብሩን፡ እናቐያየረ ልዕሊ ሰብዓ ዓመታት፡ ብጭብጢ ኣብ ታሪኽ ኤርትራ ተምዝጊቡን፡ ተሰኒዱን፡ ተኾሚሩን ይርኤ ኣሎ። ብዘበን እንግሊዝ ዝጀመረ ሕሉፍነት፡ዝተዘርኤ ዘርኢ ሕሉፍነት፡ ስዒቡ ኣብ ካይሮ ዩኒቨርሲቲ ዝተገብረ ኣኼባ፡ ብሕሉፋት፡ ዜጋታት ዝተመስረተ፡ቃልሲ ኤርትራ? ሕሉፍ ሃይማኖትነት፡ ዓረብነትን፡ ስለ ዝተወሰኾ፡ ሕሉፍ ገድሊ ኤርትራ ብስም ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ተመስረተ። እዚ ድማ ኣብ ክንዲ እንታይ ይሕሸና? እንታይ የሰማምዓና? ከመይ ኢልና ሓቢርና ክነብር ንኽእል? ዝብል ሕቶታት ቀዳምነት ኣብ ክንዲ ምሃብ!!! ኣነነት ስለ ዝዓብለለ ኣብዘይ ኣድለየና፡ ናይ ህልኽን ናይ ቅርሕንትን፡ ናይ ሓጺር ስጉምቲ፡ሓጺር ዉሳኔ ብምውሳድ፡ ምስ ውልቃዊ ረብሓ ብሕዋስ ጸገምናን፡ ጸገም ህዝቢ ኤርትራን ከይተፈትሔ፡ ሽግርና፡ እናበዝሔን፡ ናብራ ህዝብና እናኸፍኤን ይኸይድ ኣሎ።
ይተካእ ይለቀም፡ ድሕሪ ጉባኤ ኣዶብሓ፡ ሽግራት ኣብ ክንዲ ዝፍታሕ፡ እንተ ብቕንዕና!!እንተ ብተንኮል፡ ኣቐዲምካ ስልጣን ሒዝካ ጎብለልነት ምዃን፡ ምስጢሩ ብሩህ ብዘይኮነ ሓቅነቱ ዘይተረጋገጸ ታሪኽ ኣብ 1970 ዝተገብረ ምፍንጫላት፡ ደቂ ባርካ ኮነ ደቂ ሰምሃር ብሓደ ወገን ደቂ ከበሳ በት ሓደ ወገን ንጽር መጽናዕቲ ዘይተገብሮ፡ ነናትካ ታሪኽ እናተጸባበቐ ህዝቢ ኤርትራ ብበሎ በሎ ክንድንቑር ከኣለ። “ህዝባዊ ሓይልታት ኤርትራ፡ ብደቡባዊ ምብራቕ ባርካ ዑበሊን፡ ኣብ ከበሳ ወይ ክርስትያን፡ ሰልፊ ናጽነት ኤርትራ” ኢልካ ዝተወስደ ስጉምቲ፡ ደጋጊምካ እንክርኤ፡ ሕሉፍነት፡ ዘስዓቦ መሪር ናይ ሓቢርካ፡ ዘይምስራሕ፡ ምጽውዋር፡ ምክእኣል፡ ኣጉዲልካ፡ ሕግን ሓልፍነትን፡ ረጊጽካ፡ ኣብ ዘየድሊ ፈኸራን፡ ዕንደራን፡ ተኣትወ። ንእትብሎ ሓቅነት ከተልብስን፡ ደጋፊ ሰዓብን ክትረክብ፡ ናይ ሓሶት ታሪኻን፡ ገበናትን እናደራደርካ፡ ዝጠፌኤ ሂወት መንእሰይ ኤርትራ፡ ዝጠፌ ጉልበትን፡ ቅንጸላን፡ መስዋእትነትን፡ መሪር ታሪኽን፡ ሓተላ ምምሕዳር፡ ኣጽናቲ ስርዓትን፡ተፈጢሩ ዘሎ፡ ሑፍነት ዘስዓቦ ጠባያትን፡ ተግባራትን እዩ።ኣብ ታሪኽ ሓተላ ዝኾነ ትግባራት እዩ።
“ምሳና ዘይኮነ ካባና ይፈለ”
ዝዓይነቱ ኣመሃህራን፡ ሓላፍነት ዝጎደሎ ኣካይዳን፡ ኣሰራርዓን፡ ኣወዳድባን፡ ካብ ወላዲኻን፡ ወላዲትካን፡ ሓፍትኻን፡ ሓውኻን፡ ሓዳርካን፡ ደቅኻን፡ ሂወትካን፡ ዓርክኻን፡ ዓድኻን፡ ወረድኻን፡ ኣውራጃኻን፡ ፈሊኻ፡ ሕሉፍ ሃገራውነት ከተእምንን፡ ከተጽልይን፡ ከተስምዕን፡ ከተሕስብን፡ ተጋዳልይ! ከተስቆርቑርን፡ ብምግባር፡ መደንቆር ዝኾነ ትምህርቲ!!! ንኣእምሮ ተጋዳልይ ሰለበ።ተጋዳላይ ጻዕዳን ፡ ጸሊምን ክፈልየሉ ኣብ ዘይክእል ደረጃውን በጽሔ። ተጋዳላይ፡ ናብ ሮቦት ወይ ናብ ዛህላልነት ተቐየረ። እዚ ስለ ዝተገበረ፡ ዘስዓቦ! ወይ ዘፍረዮ፡ ምግዳል ከም መለኮታውነ ኮይኑ ክእመን ከኣለን፡ ለበሰ። መስዋእትነትን፡ ጅግንነትን፡ ድማ ኣንዊሕካ ኣብዘይ ትጥምተሉ ስለ ዝበጽሔ!!! ኣነ ክስዋእ ንስኻ ጽናሕ እናተባህለ፡ ናብ ከቢድ ስምዒታዊ ወይ ከም ሻህረትነትን፡ ተቐየረ። ተጋዳላይ! ንሂወቱ ምንም ዋጋ ኣብ ዘይህበሉ እዋን ተብጽሔ። ተበልጽቲ ክጸንሑ፡ የዋሃት ኣቐዲሞም ተበጀዉ።ኣባጽሕን፡ ዕሸላትን መናእሰይ ተጋደልቲ ኤርትራ ኣብ ባርዕ ኩናት እና ኣተዉ፡ ሃገራዊ መስዋእቶም ቀጸሉ፡ በጃ ሃገር ህዝብን ሓሊፎም ነጻነት ናይ መርየትን፡ ክብሪን ግርማን!!! ንህዝቢ ኤርትራ ኣረኪቦም ሓለፉ።
ክብርን መጎስን ንጀጋኑ ኤርትራ፡ ዝተሰዉን፡ ዝሰንከሉን፡ ዕድሚኦም ኣብ ቃልሲ ዝወዱኡን፡ ዝደኽሙን፡ ኣብ ኣገልግሎትን ዘለዉ ኩሎም ምስጋና ይብጻሓዮም።
“ተመሊስካ ትርእዮ፡ ገዲፍካዮ ኣይትእቶ”
ሕሉፍነት፡ ዜጋ!! ኣብ ርእሲ ዜጋ ብምዃን፡ ሓደን ክእመን እቲ ሓደን ክጥእርጠር እናገበርካ፡ ሓደን ክግደስ ብዙሕ ስለ ዝሕሰወ፡ እሙን ዜጋ ክመስል፡ ሓሳዊ፡ ኣብ ልዕሊ ሓሳዊ፡ ዜጋታት ኔርትራውነ ተወዳደሩ፡ ናይ ዘይኮንካዮ ሕልምን በለጽን፡ ዝተኣልመ ማእለማ ሕሉፍ ተኣማኒ፡ “ሕሉፍ ጸጋማይ፡ ሕሉፍ የማናይ፡ ሓለፋ ዝዋሃቦ ኣውራጃ፡ ንሓለፋ ዝወዳደር ኣውራጃ፡ ሓለፋ ዘየድልዮ ኣውራጃ፡ ሓለፋ ዝወሃቦ፡ ሃይማኖት፡ ሓለፋ ዝሰኣነ ሃይማኖት፡ ሕሉፍ ሓገራዊ፡ ሕሉፍ ሓፋሽ ዉድብ፡ ሕሉፍ….ወዘተ። ብሕሉፍነት ሃገርና በረሰት።
ሕሉፋውያን ዓድታት፡
ኣብ ልዕሊ ሃገር ሓለፋ ክዋሃብ ተራእየ፡ ሕሉፋት ጀጋኑ!!! ዘፍርያ ክመስላ ኣብ ሓለፋ ሽመትን መዓርግን ተሰሪዔን ይርከባ። ሕሉፋት ዓድታት፡ ኣብ ሓደ ዓዲ፡ ዓሰርተ ጀነራላት፡ ካብ ሚእትን ዕስራን፡ ንላዕሊ ኮሎነላት፡ ክህሉ እንከሎ፡ ጥዑይ ዓይንን ኣእምሮን፡ ዘለዎ ዜጋ፡ ክሓትት ናይ ግድን እዩ፡ ከመይ ኢሉ ክኸውን ካኣለ? እዛ ዓዲ እዚኣ ንበይና ድያስ ከማኣ ዝኣመሰላ ዓድታትከ ኣለዋዶ? ኢሉ ንዝሓትት፡ እወ፡ ኣብ ከባቢኤን ዘለዋ ዕድታት እየን እዩ መልሱ። ሕሉፍነት!! ኣብ ቦታኡ ኣሎ። ሕሉፍ ኣውራጃ እንሆ። ናይ ሃገር መከላኸሊ ምኒስተር ብሓደ ኣውራጃ ክምራሕ፡ ንፍትሕን ስርዓትን ፡ ንሃገራዊ ቕዋም ጠጠው ዘይብሉ፡ ሃገራዊ ሰራዊት፡ ንነብሶምን ንዝሸሞምን፡ ከገልግሉ እዮም ተመዲቦም።እዚ፡ ስል ዝኾነ ድማ እንሆ! ጀነራላት ኤርትራ፡ ሕሉፍ ሓገራውነት ተጎልቢቦም፡ሃገርን ህዝብን እናበረሰ ስቕ ኢሎም ይርእዩ ኣለው።
ካባና ዘይኮነ!! ካባና ይፈለ ዝዓይነቱ፡
ስርዓት ኤርትራ ካብ ሓደ ኣውራጃ ብብዝሒ ጀነራላትን፡ ኮሎነላትን፡ ማጆራትን፡ ብጠቕላላ መኮነናት፡ ሃገራዊ ጸጥታን፡ ድሕነትን፡ ምክልኻልን ስለ ዝተታሕዜ፡ ፍትሒ ኣልቦነት ኣብ ስራሕ ውዓለ። ሕሉፍነት ዝተጎልበቡ ምሁራት፡ ኣብ ስደት ዝነብሩ፡ “ሃገርናን መንግስትናን ንሓሉ” ሃገር ንበይኖም ከም እትብጽሖም፡ ዓው ኢሎም ክጭድሩ ዕለታዊ መደርን ሓቂን እዩ። ብሕሉፍነት!!! ሃገርና ኣበየናይ ሓደጋ ኣትያ ከምዘላ ንኹሉ ብሩህ እዩ። ስለ ዝኾነ፡ ተወሳኺ መርትዖ ዘድልዮ ኣይኮነን። ሕሉፍ ሃገራውነት፡ ሓለፋ ናይ ኣገልግልቱ ድማ ኣብ ልዕሊ ዜጋኻ ኣሽካዕልል!! ድላይካ ግበር፡ ሕጊ ንስኻ ኢኻ፡ ሕጊ ከምድላካ! ተርጉሞ! ዘድለካ ግበር ሃገር ናትካ!! ናተይን! እዩ ዝብል ንጉስ ኣብ ኤርትራ ነገሰ።
“ደርሆ!! በምዑት ደቃ ትጻወት” ከም ዝባሃል፡
ገለ ገለ ኣካዳሚክስ ትምህርቲ ዘለዎ ሕሉፋት ዜጋ ኣብ ዕብዳን ምዝርና፡ ብዕልግናን፡ ከም ሓለፋ ወሲዶም፡ ናብ ሃገርና ኤርትራ ክመላለሱ ይራኣዩ። ሕሉፍነት ዝተኸድኑን፡ዝተዓጥቑን፡ ምሁራት ኤርትራውያን፡ ንህዝቢ ዓለም ዘደናግሩን፡ ንዲክታተር ንጹሁነት ዘልብሱን፡ ሃገርና ብጸላእቲ ተኸቢባ፡ እናበሉ ዝግዕሩ ብገንዘብ ዝተዓደጉ፡ ንቖልመጽመጽ ዝሓድሩ፡ ኣብ ኤርትራ ከይዶም ከምድላዮ ክምንዝሩን፡ ክብዕልጉን፡ ይፍቀደሎም። መንእሰይ ሃገርና፡ ኣብ ባርነት ክነብር ጥዑይ መነባብሮ ስለ ዘየብሉ፡ ድኽነት ስለ ዝበዝሖን፡ መስዋእትነትን፡ ስደትን ተወሲኹ፡ ኣዋልድ ኤርትራ ሓዳር ክገብራ ስለ ዘይከኣላ፡ ኣደዳ ምንዝርናን፡ ዉርደትን ኮይነን ይርከባ ኣለዋ።
ተወሳኺ! ኣብ ስደት ዝነብሩ ዜጋታት፡ ኣብዚ ሰዓት እዚ ዘበነ ጸነተ!!! ናብ ኤርትራ ዘኺዶም ንኽምንዝሩን ንኽዓብዱን፡ ድሃይ ገዛይ ክፈልጥ እናበሉ ይገሹ።
ሃገራዊ!!ንገበንካ ሓቅነት ዘብሉ፡ ከተምስል ተጣበቕቲ ስል ዘድልዩ፡ ካብ ህዝቢ፡ክትምልምል ናይ ግድን ስለ ዝኾነ፡ ብትምህርቲ ኣካዳምያዊ ደረጃኦም፡ ልዕል ዝበሉ ብማስተርስን፡ ብዶክተርነት፡ ዝወድኡ፡ ኣብ ኤርትራ ንዝግበር ግፍዕን በደልን ኣብ ስደት፡ ንዝግበር ምንቅስቃሳት ከተዓናቅፉን፡ ነቲ ዝግበር ኣብ ህዝቢ በደላዊ ሰብኣዊ መሰል ግህሰት ሕጋዊ ስም ከልብሱ ይኽእሉ ዝባሃሉ ይቑጸሩ። ቑጻር ወይ ዓሰባ ዝተባህሎ ይፍጽም። ገለን ብገንዘብ ተቖጺሮም፡ ገለን ብሕሉፍ ሃገራውነት ኣእምሮኦም ሸፊንዎም፡ ዝተበላሸዉ፡ ንህዝቢ ዓለም፡ ሃገርና ኤርትራ ምዕብልትን ብልጽግትን ብወርቂ፡ዝነትዔትን፡ ድኽነተ ኣልቦ ክገብሩ ይፍትኑ። ኣብ ስደት ካብ ሓደ ከተማ ናብቲ ሓደ ከተማ እናኸዱ ይግዕሩ ኣለው።
ናይ ኤርትራውያን ሕሉፍነት!!!ንበይኑ እዩ??
ኣቕሽሽትን፡ መሻይኽን ካብ ሃይማኖት ወጻኢ ኣብ ዘይምልከቶም፡ ህዝቢ ኣብ ክንዲ ዘፋቕሩ ከባእሱን ይውዕሉ ኣለዉ። ነፍስ ወከፍ ዜጋ ብሕሉፍነት ተበላሽዩ ስለ ዘሎ፡ ካብዚ መርዛም ብልሽውና፡ ጠባይ ክንፍወስ ናይ ግድን እዩ።ኣብ ስደት ዝነብሩ ኤርትራውያን፡ ዘይሓልፍነታዊ፡ ዘይ ስነ ምግባራዊ፡ ዘይሕጋዊ ተጋባራት ክፍጽሙ ይዉዕሉን፡ ይሓድሩን፡ ኣለዉ። እዚ፡ ድማ፡ ኣብ ዘዝነብሩ ዓዲ፡ ኣብ ሓገዝን፡ ረዲኤትን፡ እንጀራ ልማኖ እንዳነበሩን፡ እናበልዑ፡ ዝበልዕሉ ጻሕሊ ክሰብሩ ይራኣዩ።ኣብ ዝነብሩሉ ዓዲ ወይ ሃገር፡ ዑቕባ ክሓቱ ከለዎ ዝበልዎ ረሲዕም፡ኣብ ኤርትራ እንክበጽሕ ኣብ ሓሶትን፡ ሕግን ስርዓትን፡ ክጥሕሱ ይርከቡ ኣለዉ።ኤርትራዊ ስነ ስርዓት ኣጕዲሉ ይርከብ ኣሎ።
“ስነ ስርዓት ዘይብሉ ህዝቢ ጨው ከምዘይብሉ መግቢ” ኮይኑ ስለ ዘሎ ኣንዊሕና ክንሓስብ ይግባኣና።
ሕሉፍነት ዘይፍወስ ሕማም ምንሽሮ ኤርትራ እዩ።
ኤርትራዊ፡ ነን ነብሱ፡ ይፈትሽን ይመርምርምን፡ ብሕሉፍነት ምንም መድሃኒት ኣይርከቦን እዩ። ሕሉፍ ቛንቛ የለን። ሕሉፍ ሃይማኖት፡ የለን። ሕሉፍ ብሄር የለን።ሕሉፍነት ዜጋ እውን የለን። ሕሉፍ ኣውራጃውን የለን።ሕሉፍነት ሕማም ምንሽሮ እዩ። እሞ ሕማም ምንሽሮ ካብ ኮነ፡ እዚ ሕማም ምንሽሮ ተሰኪምና ካብ ምንባር ክንገላገል ንጽዓር፡ ፈውሲውን ንርከበሉ።
ካብ ሕሉፍነት ሓራ ንኹን።ህዝብና፡ ተር ከም ዓተር ኢሉ፡ ኩሉ ዜጋ ኣብ ልዕሊ ማንም ዜጋ ማዕረ ዳኣምበር!!! ሓለፋ፡ የብሉን።ኩሉ ዜጋ ብዘይ ኣድልዎ፡ ኣብ ማዕርነት ዜጋታት፡ኣሚኑ ክነብር፡ ብቕዋም ክምራሕ፡ ብሕግን፡ ብፍትሕን ብስነ ርዓትን፡ ተኸቢሩን ተሓፊሩን ክነብር እንተዳኣ ኮይኑ? ኩሉ ዜጋ ኣብ ሃገራዊ ትካልን፡ ቅዋምን ንኽተክል ክጽዕር ሓላፍነት ኣለዎ።ናይ ኩሉ ዜጋ ጻዕርን ድኻምን ድማ ይሓትት። ደው በለለይ ክብለጸልካ ግዜኡ ኣብቂዑ እዩ።
ፍትሒ ይንገስ!!!
ዉድቀት ንሸፋቱን ሕሉፋት ሃገራውያንን
ሃይለ ገብረ ትንሳኤ ፡ ዘብሄረ ሰራየ
ኢንድያናፖሊስ ኢንድያና 03/21/2016


text:
Radio Erena: 14 February 2018
ኣባላት ጸጥታ መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣልማዝ ሃብተማርያም ንዝተባህለት በዓልቲ ቤት ናይቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ደስኪሉ ዝርከብ ሚኒስተር ፋይንናስ ነበር ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ ከምዝኣሰሩዋ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣረጋጊጾም።
ወይዘሮ ኣልማዝ ሃብተማርያም ካብ ዝሓለፈ ሰለስተ ሰሙን ኣትሒዛ ኣብ ቀይዲ ከምእትርከብ ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት፣ ኣባላት ጸጥታ፣ ምስቲ ሚኒስተር ነበር ቅርበት ንዘለዎም ሰባትን ምስመን ይራኸብ ምህላዎን ብቀረባ ይከታተሉ ከምዘለዉ ኣረዲኦም።
እዚ ኣባላት ጸጥታ ኣብ ልዕሊ ተጋዳሊት ነበር ኣልማዝ ወሲዶሞ ዘለዉ ናይ ምእሳር ስጉምቲ፣ ከም መቐጸልታ ናይቲ ኣብ ልዕሊ ዝተፈልየ ኣረኣእያ ዘለዎም ወይ ድማ ንኣሰራርሓ እቲ መንግስቲ ንዝቓወሙ ዜጋታትን ስድራቤታቶምን ናይ ምርዓድን ምፍርራሕን ኣገባብ ምዃኑ ይግለጽ።
ኣብ ኤርትራ ብኸምዚ ዘይሕጋዊ ኣገባብ ዝተኣስሩ ኣማኢት ዜጋታት ከምዘለዉ ሰነዳት ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት የረጋግጹ።
ሚኒስተር ፋይንናስ ነበር ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ፣ ኣብ ጉዳያት ኣተሓሕዛ ኣታዊታትን ከም ዕደና ዝኣመሰለ ሃብቲ ሃገርን ብዝምልከት ምስ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝተፈልየ ኣረኣእያ ከምዝነበሮ ዝጠቕሱ እቶም ምንጭታት ብተወሳኺ፣ ካብ 2012 ካብ ስልጣኑ ከምዝተኣልየ የመልክቱ።
ካብዚ ዝተጠቕሰ ዓመት ንደሓር ሚኒስትሪ ፋይናንስ ብጠቕላሊ ኦዲተር መንግስቲ ነበር ኣቶ ብርሃነ ሃብተማርያም ተተኪኡ ይርከብ።
ደስኪሉ ዝርከብ ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ ድማ ንሕክምና ይኹን ካልእምኽንያታት ካብ ሃገር ከይወጹ ካብ ዝተኣገዱ ዜጋታት ምዃኑ ኣቐዲሙ ከምዝተጠቕሰ ኣይርሳዕን።
======================


text:
ነቲ ሓደ ግዱስን ተባዕን ኤርትራዊ ተጋዳላይ ‘ኣለና’ ብዝብል ናይ ብርዒ ስም፡ “ ትልሚ፡ ንዘርኢ ክርዳድ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ፡ ብተኸታታሊ ዘቕርቦ ዘሎ ጽሑፍ፡ ብዓረብን ብእንግሊዝኛን ተተርጕሙ ክቐርብ ብዙሓት ተኸታተልትና ርእይቶ የቕርቡልና ኣለዉ።
ብ18ን 19ን መስከረም 2001፡ ሚኒስተራትን ጀነራላትን ዝርከቡዎም፡ ኣባላት ማእከላይን ሃገራውን ባይቶ ዝነበሩ፡ ገዳይምን ህቡባትን ተጋደልቲ (G15)፡ ፕረዚደንት ብሕጊ ኪቕየድ፡ ቅዋም ኪትግበር፡ ስልጣን ናብ ህዝቢ ኪርከብ፡ ናጻ ፖለቲካውያን ማሕበራትን ሰልፍታትን ኪቆማ፡ ፍሉይ ቤት ፍርዲ ኪፈርስ፡ ሃገራዊ ገምጋም ስራሕ ኪግበር፡ ብምሕታት ናብ ህዝብን ተጋደልትን ቅሉዕ ደብዳቤ ዝጸሓፉ መራሕቲ፡ ብንግሁኡ ተሃዲኖም ተወሲዶም ደሃዮም ጠፍኤ።
ኣነ ነዛ ጽሕፍቲ እዚኣ ንኽጽሕፍ ዘገደደኒ ምኽንያት፡ ነታ፡ ብዶ/ር ዳኒኤል ረዘነ ተጻሒፋ፡ ኣብ ሬድዮ ድምጺ መሰልና፡ ብመሮን ኢስቲፋኖአስ ዝተነበበት፡ „ዘይጎነጻዊ ኣግባብ ቃልስን መኸተ ኣንጻር ኤርትራዊ ምልክን“፡ ዝብል ኣርእስቲ ዝሓዘለት ጽሕፍቲ፡ ምስ ሰማዕክዋ፡ እቲ ትሕዝቶ ናይዛ ጽሕፍቲ እዚኣ፡ ኣብ ነንሕድሕዱ ዝጋጮን ሓሳባት ምዃኑ ክግንዘብ ምስ ካኣልኩ እዩ።


text:
በርማ፣ንዝተወሰኑ ተቃወምቲ ሓዊስካ ሓደ ሚእቲ ፖለቲካዊያን እሱራት ብምሕረት ፈቲሓ።ተሓለቅቲ መሰላት ግና፣ኩሎም ፖለቲካዊ እሱራት በርማ ንክፍትሑ ይፅውዑ።
በርማ ንልዕሊ 6 ሽሕ እሱራት ብምሕረት ምፍታሕ ዝጀመረት ሎሚ ረቡዕ‘ዩ።ካብ‘ሞንጎ‘ቶም ዝተፈትሑ ሓደ፣ቱራሕ ተባሂሉ ዝፅዋዕ ኣብ መድረኽ መስሓቃይ‘ዩ።ድሕሪ ምፍትሑ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃቦ ሪኢቶ፣ሰበ-ስልጣን በርማ ምስ ከተርቲ ባሕሪ ሶማልያ ኣመሳሲሉ ይገልፆም።
"ብሶማልያውያን ከተርቲ ባሕሪ ዝተጨወኹ ኮይነ‘የ ተሰሚዑኒ።ኣብ ውሽጢ ቤት ማእሰርቲ ተኣሲሮም ዝተረፉ ብዙሓት ናይ ሕልና እሱራት ስለዝገደፍኩ፣ኣነ ሎሚ ብምፍተሐይ ሕጉስ ኣይኮንኩን" ኢሉ።
እዚ ውልቀ-ሰብ‘ዚ ቅድሚ 3 ዓመት ዝተኣሰረ፣”ናርጊስ” ተባሂሉ ዝፅዋዕ ህቦብላዊ ዝናብ ንዘስዕቦ ጥፍኣት መንግስቲ ዝደንጎየ መልሰ-ግብሪ‘ዩ ሂቡ ዝብል ነቀፌታ ኣቃሊሕካ ተባሂሉ ፶፱ ዓመት ንክእሰር ተበይንዎ ነይሩ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣እቶም እሱራት ስለዝተፈትሑ ታሕጓሶም ዝገለፁ ተሓለቅቲ መሰላት፣ቀደሙ‘ውን ምእሳሮም ጌጋ‘ዩ ይብሉ።
ምስ ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ዝሰርሕ ቤንጀሚን ዛዋኪ፣ካብ ቤት ማእሰርቲ ዝተፈትሑ ተቃወምቲ፣ፖለቲካዊ ምንስቃስ ይፍቀደሎም እንተኾይኑ ገና ኣይተነፀረን ዘሎ ይብል።
ናይ‘ታ ሃገር ፕረዚደንት ትየን ሴይን፣እሱራት ዝተፈትሑ ብምኽንያት ዘርአይዎ ፅቡቅ ባህሪ‘ዩ ኢሎም።ሰበ-ስልጣን በርማ ኣብ ልዕሊ ሚድያ ይትግብርዎ ንዝፀንሑ ሕጊ ኣፍኲሶም፣ማሕበር ሰራሕተኛታት ንክቆም ፈቂዶም።ፕረዚደንት ትየን ሴን ድማ ምስ ተሓላቂት ዴሞክራሲ ኣን ሳን ሱ ቺ ቀጥታዊ ልዝብ ገይሮም።
ተሓለቅቲ መሰላት ግና፣መንግስቲ በርማ ነዚ ናይ ኣምስሉ ግብሪታት ይፍፅም ዘሎ፣ነቲ ኣብ ልዕሊኡ ዝተፃዕነ ቁጠባዊ ማዕቀብ ክሳብ ዝላዓለሉ ደኾን ይኸውን? ኢሎም ይሓቱ።


text:
Radio Erena: 23 January 2018
ርዋንዳ፣ ብዘይድሌቶም ዝስጎጉ ሓተቲ ዑቕባ ንምቕባል ምስ እስራኤል ዝኾነ ምስጢራዊ ስምምዕ ከምዘይከተመት ብወግዒ ኣፍሊጣ።
እታ ሃገር ነዚ ተፍልጥ ዘላ፣ ትማሊ ሰኑይ 22 ጥሪ ኣማኢት ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ እስራኤል ኣብ ዝርከብ ቀጽሪ ኤምባሲ ርዋንዳ ድሕሪ ዘካየድዎ ሰፊሕ ሰለማዊ ሰልፊ’ዩ።
ኣብቲ እስራኤላውን ተጠበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት፣ ነጠፍተኛታት፣ ምሁራት፣ ጠበቓታትን ጋዜጠኛታትን ዝተረኽብሉ ሰለማዊ ሰልፊ፣ ሰልፈኛታት፣ ርዋንዳ ነቲ “መሸጣ ደቂ ሰብ’ዩ” እናተባህለ ዝግለጽ ዘሎ ስምምዕ ምስ መንግስቲ እስራኤል ደው ከተብሎ ሓቲቶም።
ድሕሪ’ዚ ሰፊሕ ሸፈነ ማዕከናት ዜና ዝረኸበ ሰለማዊ ሰልፊ፣ መንግስቲ ርዋንዳ ምስ እስራኤል ዝበጽሖ ዝኾነ ናይ መወዳእታ ስምምዕ ከምዘየለ ኣነጺሩ ኣሎ።
ብስም ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ርዋንዳ ሊዊዝ ሙሺኪያቦ ዝተኸተመ መግልጺ መንግስቲ ርዋንዳ ከምዘነጽሮ፣ ርዋንዳ ብዘይድሌቶም ካብ እስራኤል ንዝስጎጉ ዜጋታት ኣፍሪቃ ንምቕባል ምስ እስራኤል ዝኸተምቶ ዝኾነ ምስጢራዊ ስምምዕ የለን።
እንተኾነ፣ ብወለንትኦም ናብ ናብ ርዋንዳ ክምለሱ ንዝደልዩ ስደተኛታት ኣፍሪቃ፣ ማዕጾ ርዋንዳ ክፉት ምዃና መግለጺ እታ ሚኒስተር የመልክት።
ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ኣማኢት ኤርትራውያን ስደተኛታት ብ22 ጥሪ ኣብ ሄርጺልያ ኣብ ዝርከብ ቀጽሪ ኤምባሲ ርዋንዳ ኣብ ዘካየድዎ ሰለማዊ ሰልፊ፣ ነቲ መንግስቲ ርዋንዳ ምስ እራኤል ዘካይዶ ዘሎ ስምምዕ ምምላስ ስደተኛታት ኮኒኖም።
ንሳቶም ብተወሳኺ፣ ኣብ ካልኦት ሃገራት ዝርከቡ ኤርትራውያን ወገናቶን ብፍላይ ድማ ምሁራት፣ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ነጠፍተኛታትን ኣብ ኤምባሲታት ርዋንዳ ተመሳሳሊ ሰልፍታት ክውድቡን ናይ ጥርዓን ደብዳቤታት ከቕርቡን ንሬድዮ ኤረና ኣብ ዝልኣኽዎ መልእኽቲ ተማሕጺኖም።
እዚ ከምዚ’ልኡ እንከሎ ሓያሎ ማሕበረ ሰብ እስራኤል ንፖሊሲ መንግስቲ ሃገሮም ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት ብምቕዋም ናይ ጥርዓን ደብዳቤታት የቕርቡ ኣለዉ።
ሓያሎ ኣብረርቲ መንገዲ ኣየር ኤሊኤሊ ናይ እስራኤል’ውን ናብ ርዋንዳ ንዝስጎጉ ስደተኛታት ጽዒኖም ከምዘይበሩ ገሊጾም ኣለዉ።
=====================


text:
ረኪ ባሻይ ክቕበለካ
ረኪ ባሻይ ክቕበለካ ስምዓኒ
ግጥምታትካ ብዝሕ መሲጡኒ
ደጋጊመ ከንብቦ ብሓቂ ደፊኡኒ
ብዙሕ ትሕብር ናይ ቁኑዕ መገዲ
ኣጸቢቑ ዝኹንን ናይ ከዳዕ ማኣዲ
ብርዕኻ በላሕ ናይ ተቃውሞ ዕርዲ
መቸም ዘለካ ተወከፍ ከምዚ ናትካ ክፍትን
ሙሁር ኣስቂጡ ኣፉ ሎጒሙ ካብ ዝደንን
የእሙሮ የቡሉን ዓገብ ምባል ዘይ ውንን
ቡዙሓት ጀጋኑ ንህዝቦም ከድሕኑ ዝቃለሱ
ገሊኦም ከዳዓት ክኣ እዚ ኹሉ ደም ፈሲሱ
ንስርዕት ኢሳያስ ንህዝቢ ንኽጽንት ዝውድሱ
እዞም ነፋሒቶ እንታይ ዮም ክመስሉ ስርዓቶም ምስ ፈረሰ
መጋበርያ ከዳዓት ህዝቦም ብመሪር ሓዘን እና ኣልቀሰ
ኣድቫንተጅ ተጠቒሞም መርየት ክቕበሉ ዝተ ወርሰ
ስርዓት ሽፍታ ፈሪሱ ሓርነት ህዝቢ ምስ ነገሰ
ዝተመንዝዔ ርስቲ ናብ ዋናታቱ ምስ ተመልሰ
ነፋሒቶታት ሕብሮም ክቅየር ክመስሉ ሃሳሰ
እዚ ንኽትግበር ኣለና ንቃለስ ኣብ ጎኒ ውጹዓት
ተማሕዩ ክሳብ ዝድርበ ህግደፋዊ ተበላጺ ስርዓት
ፍትሕን ሰላምን ራህዋን ክርከብ ክውዳኣልና ምዓት
ሚዒድካ ኣይ ንልቢ ምዊጽካ ኣይ ንስኒ
ስጋ በሊዕም ዓጽሚ ዝቕርቡ ኣብ ሽሓኒ
ቁሩሓት ፈላለይቲ ሃገር ግብሮም በታኒ
ሳኽርም መራሒኦም ብናይ ዊስኪ ጥርሙዝ ዝፋጋእ
ሕሱራት እዚ እናረኤዩ ጣቒዒቶም ዘይ ይብሉ ሰጋእ
ብደም ንጹሃት ዝጻወቱ ዊስኪ እና ጀለጡ እናበሉ ጋእጋእ
ኣንታ ሓቃ እንድያ ማዓት ክውርዳ እዛ ሃገር
ኣብ ክንዲ ንሰላም ዘምሩሑ ጣቒዒት ንነገር
ዘሕፍር ዕድል ኣብ ሞንጎ እዚኦም ክንፍጠር
ዘታባብዕም ዘየፍትዎሎም በጀካ ዘፋራርሖም
ነቲ ፍሽለቶም ዘይተርፎም ከሪሞም ወሪሖም
ግድንዩ ብሓርነትዊ ዓወትና ክኸዱ ተመሪሖም
ጻህያይና ነጽሪ እጃምና ነበርክት ኣብ ሓርነታዊ ወፍሪ
ሰላምን ቅሳነትን ራህዋን ፍትሕን ንመጻኢ ወለዶ ነባሪ
ኣብዚ ዘይ ኣምን ክህደን ኣሎዎ ብለይቲ ይኹን ቀትሪ
ካብ ገብሪሂይወት (ኣቡ ዓሸራ)
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2188


text:
ሙሴ ዮሓንስ - ከተማ ቫቲካን
ልኡኽ ወንጌል ዝኮኑ ኣባ ፒየር ሉዊጂ ማካሊ፣ ዝሓለፈ ለይቲ ኣብ ደቡብ ኒጀር፣ ምስ በርኪናፋሶ ኣብ ዘዳውብ ሽነኽ ናይ’ቲ ዓዲ ብጉጅለ ናይ ጂሃድ ዕጡቃት ከም ዝተጨውዩ ክምልከት ኣንከሎ፣ መንግስቲ ኒጀር ኣብ መግለጺኦም፣ እዚ ጭውያ’ዚ፣ ኣብ ሕብረት ኤውሮጳን፣ ኣብ ምዕራብ ኣፍሪቃን ኣብ’ዚ ዓመት እዚ ንኻልኣይ ግዚኡ ዘጓንፍ ዘሎ ጭውያ ምዃኑ ገሊጾም።
ኣባል ናይ ኣፍሪቃ ልኡካን ወንጌል ዝኾኑ ኣባ ማካሊ፣ ተወላዲ ሰበኻ ክረሞነ ሰሜን ኢጣልያ እንክኾኑ፣ ቅድሚ ናብ ናይ ሰበኻ ኒኣመይ ቦሞኣንጋ ሃገረ ኒጀር ምቅያሮም፣ ኣብ ኣይቮሪኮስት ንኣርባዕተ ዓመት ልኡኽ ወንጌል ኮይኖም የገልግሉ ከምዝነበሩ እውን ተመልኪቱ።
ኣብ’ቲ ከባቢ ብዝነበሩ ሕዝቢ ዝተረኸበ ሓቤሬታ እዞም ወዲ 57 ዓመት ዝኮኑ ካህን ኣብ ናይ ምሸት ግዜ ከም ዝተጨውዩ እዩ ዝንገር፣ እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ናይ’ቲ ዝነበርዎ ዞባ መንግሥቲ፣ ነዞም ናይ ጀሃድ ጉጅለን፣ ናይ ጉጅለ ኣልቓዒዳን፣ እስላማዊ ጒጅለታት ናይታ ሃገርን፣ ንምስዓሮም ይዋጉኡ ኣለው። እዚ ዘይምርግጋእ ኒጀር ዘኸትሎ ጸገም ነተን ምስኣ ዝዳወባ ሃገራት ማልን በኪናፋሶን እውን ይጸልወን ከምዘሎ፣ እዚ ኸኣ ሠራዊት ናይዞም ዕጡቃት ጒጅለታት ሰሊኹ ብምእታው ከኸትሎ ዝኽእል ሳዕቤን ከቢድ ምዃኑ ምንጭታት ዜና ናይ’ቲ ከባቢ ይሕብሩ።
ኣብ ርእሲ እዚ ድማ ናይ ሃገረ ጣልያን ወጻኢ ጒድያት ሚኒስተር በዚ ዘጋጠመ ጭውያ፣ ምስ ስድራቤት እዞም ካህንን፣ ነዚ ኣከቲሉ ዘሎ ጠንቂ ጉዳይ ኣብ ምጽራይ ምስ ዝርከቡን ከም ዝተራኸቡ ይንገር። ኣስዒቦም ስዳራቤት ኣባ ማካሊ ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ፣ ብምሉእ ልብናን፣ ብምሉእ ተስፋን ንጸሊ፣ እዞም ኣዚና እነፍቅሮም ኣቦና፣ ካብዚ ዘለውዎ ክወጹ እሞ ናብ’ቲ መንፈሳዊ ተልእኮ ስብከተ ወንጌሎም ክምለሱ ንምነ እንክብሉ ዘለዎም ምንዮትን ሃረርታን ገሊጾም።
ኣባ ማካሊ፣ እቲ ንሶም ዘገልግሉሉ ዝነበሩ ቁምስና ቦሞኣንጋ፣ ዝተገለለን፣ ዝተነጸለን ቦታ ብምዃኑ፣ ሕጽረት ናይ ጽርግያን፣ ናይ መረኻቢታትን፣ ትሕታ ቅርጽን ከምዘለዎ ይንገር። እቲ ዝነበርዎ ቦታ ኣዝዩ ብድኽነት ዝተወጽዐ ቅርጺ ስለዘለዎ፣ ሕጽረት ጥዕናን፣ ሕጽረት ጽሩይ ዝስተ ማይን፣ ሕጽረት ትምህርትን ከም ዘለዎም ከኣ ብተወሳኺ ተመልኪቱ።
ናይ ኣፍሪቃን ሕብረተሰብ ልኡካነ ወንጌልን ዓለም ለኻዊ ማሕበረሰብ ካቶሊካውያን ልኡካነ ወንጌልን ብሓባር፣ ንኩሉ ሕዝቢ ኣፍሪቓን ኣብ ምሉእ ዓለም ተዘርጊሑ ንዘሎን ኽሕግዞኦ ብዝብል መንፈስ ኣባ ማካሊ ሓቲቶም ምንባሮም ይንገር። ናይ ኣፍሪቃ ማሕበረሰብ ልኡኻን ወንጌል ኣብ 1856 ዓምፈ ልዮጝ ከም ዝቆመ ክፍለጥ እንከሎ፣ 1000 ዝኮኑ ኣባላት ዘለውዎ ኮይኑ፣ ንሳቶም ድማ ካብ ኣፍሪቃ፣ ኣመሪካ፣ ኤሽያ፣ ከማኡ ውን ኤውሮጳ ሙካኖም ይሕበር።


text:
Radio Erena: 25 April 2016
ሰበ ስልጣን ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ፈረንሳ፣ ክፍሊ ዞባ ኣፍሪቃ ምስ ወከልቲ ደምበ ተቓውሞን መንግስቲ ኤርትራን ከምዝተዘራረቡ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ንሬድዮ ኤረና ኣረጋጊጾም።
ብመሰረት እቲ ዲፕሎማስያውይን ምንጭታት ዝሃብዎ ሓበሬታ፣ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ፓሪስ ዝቐነየ ወከልቲ መንግስቲ ኤርትራ ምስ ሓለፍቲ ጉዳያት ወጻኢ ፈረንሳ ክዘራረብ እንከሎ፣ ኣቐዲሙ’ውን ምስ ሓለፍቲ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ተመሳሳሊ ዝርርብ ምክያዱ ገሊጾም።
ብሚኒስተር ዑስማን ሳልሕን ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣቶ የማነ ገብርኣብን ዝተወከለ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ፊንላንድ ዘካየዶ ዑደት ዛዚሙ፣ ኣብ ፓሪስ ከምዝቐነየ ኣቐዲሙ ብሬድዮ ኤረና ተገሊጹ’ዩ።
እቲ ልኡኽ፣ ጎኒ ጎኒ ኣንጻር ‘ቲ ብመርማሪት ኮሚሽን ዝቐረብ ጸብጻብ ዘመተ ንምውዳብ ኣብ ኤውሮጳ ምስ ዝርከቡ ኣምባሳደራት መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ፓሪስ ዘካየዶ ርክባት’ዩ ምስ ሓለፍቲ ጉዳያት ኣፍሪቃ ኣብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ፈረንሳ’ውን ዝተመያየጠ።
ህሉው ፖለቲካውን ቁጠባውን ኩነታት ኤርትራ፣ ዋሕዚ ስደተኛታት፣ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን ናይ ልምዓት ምትሕግጋዝን መደባት ዝብሉ ነጥብታት’ውን ኣብቲ ዘተ ቀሪቦም።
እቲ ንጉዳያት ኣፍሪቃ ዝከታተል ኣካል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ፈረንሳ፣ ኣቐዲሙ’ውን፣ ንደመበ ተቓውሞ ካብ ዝወከሉ ላዕለዎት ሓለፍቲ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ዶክተር ሃብተ ተስፋማርያምን ዶክተር ዮሱፍ ብርሃኑን፣ ብ12 ለካቲት፣ ኣብ ፓሪስ ተቐቢሉ ተመሳሳሊ ምይይጥ ከምዘካየደሎም ሬድዮ ኤረና ከተረጋግጽ ክኢላ።
ዋሕዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣዘራራቢ ኮይንሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ መንግስቲ ፈረንሳ ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ዕትብ ምክትታል’ዩ ዘካይድ ዘሎ።
ኣብ ማልታ ኣብ ዝተኻየደ ኣህጉራዊ ዋዕላ ስደተኛታት፣ ዜጋታቱ ናብ ስደት ከምዝደፋፍኡ ዝገብሮ ንዘሎ መንግስቲ ኤርትራ ፖለቲካዊ ጸቕጢ ክግበረሉ ፕረዚደንት ፈረንሳ፣ ፍራንስዋ ኦላንድ ምጽውዑ ኣይርሳዕን።
================


text:
ኣብ መንጎ ካብ ኢትዮጵያ ዝወፅእን ናብ ኢትዮጵያ ዝኣትውን ኣቑሑት ዘመላልሱ ዘወርቲ መኪናን ሓይልታት ፀጥታ ጅቡቲን ብሰንኪ ዝተላዕለ ምስሕሓብ ኣገልግሎት መጎዓዚያደው ከምዝበለ ማሕበራት ሰብ ንብረት መጎዓዚያ ኢትዮጵያ ገሊፆም። እቲ ብዝተፈጥረ ምስሕሓብ ኣብ ልዕሊ ሓደ ኢትዮጵያዊ ዘዋሪ መኪና ጉድኣት ከምዝወረደ ወኪል ናይቲ ማሕበር ሓቢሮም።
ኣብ ጅቡቲ ናይቲ ማሕበር ተወካሊ ንድምጺኣሜሪካ ኣብ ዝሃቡዎ ቃል ኣብ ተርሚናል ወደብ ጅቡቲ ምፅባባት ስለዝተፈጥረ ኢትዮጵያዊያን ዘወርቲ መኪና ቅሬታ ኣብዘቕረብሉ እዋን ምስ ሓይልታት ፀጥታ ጅቡቲ ብዝተፈጥረ ዘይምርድዳእ ኣብ ልዕሊ ሓደ ኢትዮጵያዊያ ዘዋሪ መኪና ጉድኣት ወሪዱ ኣሎ ኢሎም።
እቶም ዘወርቲ መኪና ነዚ ብምቅዋም ኣድማ ብምግባር ናብ ወፃኢ ዝልኣኽ ዝፀዓና መካይን ጠጠው ኢለን ከምዝርከባን ኣብ ልዕሊ እቲ ዘዋሪ ጉድኣት ዘውረደ ኣባል ፀጥታ ጅቡቲ እውን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምውዓሉ ሓበሬታ ከምዝለዎምን እቶም ተወካሊ ሓቢሮም።
ኢትዮጵያዊያን ዘወርቲ መካይን ኣብ ወደብ ጅቡቲ ኣቑሕት ንምፅዓንን ንምርጋፍን ብዙሕ ገልታዕታዕ ከምዝወርዶም እውን ወሲኾም ሓቢሮም።
ካብ ትማሊ ጀሚሩ ንውሽጢ ሃገር ዝውዕል ቀረብ ዝፀዓና መካይን ጠጠው ምባለን ሰበስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ፀገም ንምፍታሕ ምስ ሰበስልጣን ጅቡቲ ምዝርራቦም ገሊፆም ኣለው።ኣብቲ ዝርርብ ኢትዮጵያዊያን ዘወርቲ መኪና ብወኪሎም ኣቢሎም ምስታፎም ዝገለፁ ኣብጅቡቲ ወኪል ማሕበር ወነንቲ መጎዓዚያ ኢትዮጵያ ኣቶ ሙሉቀን ብርሃኑ ዝተቛረፀ ኣገልግሎት መጎዓዚያ ስርሑ ክጅምር እዩ ኢሎም።


text:
ምሳይ ጽንሒ
ግደፋ እዛ ዓዲ ረስዓያ ካብ ልብኻ ምሒቕካ ኣውጻኣያ ስጐጓ፡ ኔው በላ፡ በላ ብያ ብምንታይ ኢያ‘ሞ ሰሪሓ ክትብሃል ዓያ ሃሊኻ፡ ደይባ፡ ጐያ ሓሪሻ፡ ጐልጕላ፡ ጸጊኣ፡ ጻህዪያ ቀውዓ ኣቖንጺባ ዓውዳ ኣጨቅያ ደቃ በእላፋት ኣጥምያ እንሃ ከም ገልዒ ትጕሓፍ ተደርብያ ኣብ መዓሙቕ ልበይ ተሰዅዓ ከም ብሮት ትነብር ምስ
ግደፋ እዛ ዓዲ ረስዓያ
ካብ ልብኻ ምሒቕካ ኣውጻኣያ
ስጐጓ፡ ኔው በላ፡ በላ ብያ
ብምንታይ ኢያ‘ሞ ሰሪሓ ክትብሃል ዓያ
ሃሊኻ፡ ደይባ፡ ጐያ
ሓሪሻ፡ ጐልጕላ፡ ጸጊኣ፡ ጻህዪያ
ቀውዓ ኣቖንጺባ ዓውዳ ኣጨቅያ
ደቃ በእላፋት ኣጥምያ
እንሃ ከም ገልዒ ትጕሓፍ ተደርብያ
ኣብ መዓሙቕ ልበይ ተሰዅዓ
ከም ብሮት ትነብር ምስ ስጋይ ጠቢቓ
ሕቖይ እንተሃብክዋ ትጥወ ብፊተይ መጺኣ
ጽላሎታ ትኸይድ ምሳይ ተጸጊዓ
ትምኒተይሲ ነይሩ ክበልዕ ልግዔዓ
በእዳዋ ዝተሓስየ እቲ ምቁር ሕሾኣ
ተሻቝጡ ምስተሓፍሰ እንጣጢዓ
ኣየወ ተሃንጠኹ ክርኢ ኣበብኣ
እቲ ናታ ሕጸ፡ እቲ ናታ መርዓ
ከም ነጋዲት ደብረ ሲና ገበርኩ መብጻዓ
ኣብ ዳሳ እቶ በለትኒ ኣዕሩኻ ጸዊዓ
ዘክሮ በለትኒ ቃላት ኣጻዕጺዓ
ኣኺሉ‘ዩ ቃልና ንጽሕፈሉ ብብርዒ ናይ ጭዓ
ጕዳም እባ እዚኣስ ዘይብላ ናየደ
ከብዳ ተሪር ኣእማን ዝወለደ
መቓብራ ዓሚቝ ኣትማን ዘእንገደ
ደቃ ኣብ መጕእ ትድህኽ በብሓደ
ኣእዳዋ ከም ምራን ቍራባዓት ዝላደ
ከመይ ጌረ‘የ‘ሞ ክብላ ኣነ ኣደ
ግፍዒታታ ካብ ነደረ ካብ መንጐደ
ልሳናን ግብራን ከቶ ዘይቃደ
ልባስ ሕሱም‘ዩ ምስ ሓንገደ
ብመስኤኣ ትጭሕግሮ ንዘንቀደ
በቲ ርሱን ኮንተይነራ የለን ዘይነደደ
ኣሉ እንተበልኩም እኽሕስ፡ እዕደ
መንካዕ እኳ‘ሎ ኣብ ሳሕል ዝተሓርደ
ብሓለዋ ሰውራ ኣብ ጋቢና ምስተዓብጠ
ሰብ የለን ካብኣ ዝሃደመ፡ ብሂወት ዘምለጠ
መዘዛኣስ ብዙሕ‘ዩ ዘይተፈልጠ
ወትሩ እንዳበለት ክፈል፡ ብሂወት ተዓደ
ኣምሳዪኡ ገበረቶ ህዝበይ መሬት ዝዘበጠ
ኣንቃዕሪሩ ክጥምታ ንሓርነት ተዋረጠ
ሰለሙን ይከኣሎ
ሓምለ 2017


text:
ስሉሳዊ ምርጫታት ኤርትራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን
ብኣንቶንዮ ተስፋይ
ኣብ ዝሓለፈ ቕንያት፡ ድሕሪ እቲ ኣብ ብሩስለስ ክካየድ ን ዕለት 9-10 ሕዳር 2009 ዝተመደበ ኮንፈረንስ ሰብኣዊ መሰል ኣብ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ብፍላይ ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ኣትኵሩ ዝዝቲ ምዃኑ ምስ ተፈለጠ፡ ብዙሓት ዝመስሎም ርእይቶ ክጽሕፉ ጀመሩ። እቲ ርእይቶ ኣዝዩ ኣንፈቱ ዝሰሓተ ነይሩ ክበሃል ይከኣል።
እቲ ኣንፈቱ ዝሰሓተ ርእይቶታት ዝብሎ ዘለኹ ፡ ነቲ ብሕቡራት ሃገራት ኤውሮጳ ናይ ወጻኢ ጉዳያት ቤት ጽሕፈት ይኹን ብባይቶ ሕቡራት ሃገራት ኤውሮጳ ብኮንፈረንስ ተዳልዩ ንጉዳይ ኤርትራ ንኽዝቲ ተባሂሉ ዝተዘርበ ወይ ዝተጻሕፈ ኣይኮንኩን። ብዛዕባኡ ጌጋታት ኣረዳድኣ ክፍጸም’ኳ ዝኽእል እንተዀነ እዚ ሓደ ናይ ገዛእ ርእሱ ፍሉይ ኣርእስቲ ዝሓዘ እዩ። ብዓብዩ ከኣ ኣቶ ሃብቶም ዮውሃንስ ነቲ ጉዳይ ብሰፊሑ ገሊጽዎ ኣሎ።
ንዓይ ከም ዝርድኣኒ፡ ግን እቲ ጉዳይ ኣውራ ንውድብ ሕቡራት ሃገራት ኤውሮጳ ንምውቓስ ኣይኮነን። ብኣንጻሩ ነቶም ተሳተፍቲ ንምውቓስን ንምጽላምን ኮነ ኢልካ ዝገብረ ይመስል’ዩ። ዋላ’ውን ባይቶ ኤውሮጳ ኣዳልይዎ እንተነበረ።
እዚ ዋዕላ ብሩስለስ ግን ባይቶ ኤውሮጳዊ ሕብረት ዝመርሖ ከም ዘይኮነ፡ ካብ ዝተፈልጠሉ ሰዓት፡ እቶም ብጌጋ፡ ሓሳቦምን ነቐፈቶኦምን ዘቕረቡ፡ ንዕለቱ ብዘገበርዎ ግጉይ ነቐፌታ መእረምታ ክገብሩ ይግባእ ነይሩ እመስለኒ ጥራሕ ዘይኮነ ግቡእ’ውን እዩ። እንተዀነ እቲ ዝወረደ ክስን ጸለም ኤውሮጳዊ ሕብረት ይምርሓዮ ኣይምራሓዮ ፡ ነቲ ብዝዀነን ብዘይዀነን ከጸልምዎን ክነቕፍዎ ታሪጌት ክገብርዎ ዝደለዮ ኣፍደገ ዝኸፈተሎም ስለ ዝመሰሎም ነቲ ጉዳይ ብናይ ገዛእ ርእሶም ሓላፍነት በብሸነኾም ርእይቶ ሂብም ኣለዉ። በቲ ዝሃብዎ ርእይቶን ሓሳብን ከኣ መእረምታ ዘይምሃቦም ወይ ዘይምቕራቦም ሕጉሳትን ዕጉባትን ዘምስሎም’ዩ፡ እንሆ ንመቃልስቶም ከም ዝተጋገዩ ክእመኑ ዘይምድላዮም’ዩ።
ምርጫ
ኤ.ዲ.ኪ
እዚ ጉዳይ ኮንፈረንስ ኣብ ብሩስለስ ዝተጋብኤ ካብ ዝተፈልጠሉ ዕለት ንደሓር፡ ቤት ጽሕፈት ኣቦ መንበር ኪዳን ብተገዳስነት ቀዳምነት ንናይ ቀረባ መሳርሕቱን፡ ተሳተፍቲ ኮንፈረንስ ንዝተባህሉ ወይ ብርጉጽ እንተተፈሊጡ ከኣ ተሳተፍቲ ንዝዀኑ ኣባላት ውድባት ኣብ ኪዳን፡ ሓቲቱ ብፍላይ በቶም ናይ ቀረባ ተሳተፍቲ እኹል ሓበሬታ ክረክብ ከም ዝኽእል ምንባሩ ርዱእ’ዩ።
ቀዳማይ
ቤት ጽሕፈት ኣቦ መንብር ኪዳን እዚ ኣይገበረን። እዚ ዘይምግባሩ ከኣ እታ ቀዳምይ’ቲ ምርጫ ሓሪራ፡ ምኽንያቱ ቤት ጽሕፈት ኪዳን ብዘለዎ ሓላፍነት ሓበሬታ ክረክብን፡ ምስ ኣባላት ውድባት ኪዳን ኣብ እምነት ዝተሰረት፡ ግሉጽን ቅኑዕን ዝድምና ክግበር ግዱድ’ዩ። እቲ ኣብ እምነት ዝተመስረት ዝምድና ዘየሎ እንተዀኑ ድማ፡ ክህልውን ክስርሓሉን ዘለዎ ኣገዳሲ ዕማም ናይ’ቲ ኣቦ መንበርን መሳርሕቱን’ዩ።
ቤት ጽሕፈት ኣቦ ምነበር ኪዳን፡ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ንዝቐርቡ ወርሓዊ ይኹኑ ዓመታዊ ጸብጻባት ምጽባይ ዘይኮነ፡ ምትእስሳር፡ ዝምድናታት፡ ደረጃ ምትእምማን፡ ደረጃ ምትሕግጋዝ ኪዳን ኣብ ከመይ ዝበለ ደረጃ በጺሑ ኣሎ፡ ባዕሉ ክፍትሽ፡ ንኩሉ ንኩሎም ኣባላት ውድባትን ፍላይ እቶም ኣብ ጉዳይ ስራሓት ኪዳን ዕማም ተዋሂብዎም ዘሎ፡ ከም’ቲ ልዕል ክብል ዝገለጽክዎ ብቅንዕናን፡ ብግሉጽን ክራኸብ ካብ ናይ ባዕሉ ሓቐኛ ዝድናን ምትእስሳርን፡ ክሳብ ናይ መላእ ኪዳን ዝምድናን ምትእስሳር ናብ ዝሓሸ ባይታ ከምጽእ ክጽዕር ይግባእ። ጉዳይ ቤት ጽሕፈት ኣቦ መንበር ናብ’ዚ ኣንፈት ገጹ ክሰርሕ፡ ነዚ ዓብይ ዘመተ ዝተበገሰ ዀይኑ እንተዝነብር እዚ ሕጂ ኩሉ ዝተዓዘቦ ፍሽለት ኣይምስኣጋጠመን።
ኣይትሓዙለይ ሕጂ’ውን ንኪዳንን ቤት ጽሕፈት ኣቦ መንብር ንዝምልከት፡ ካብ ኣርእስቲ ደኣ ከየውጽኣኩም’ምበር፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ደምበ ተቃውሞ ብሓደ ህቡብላ ዝዀነ፡ ሰራም ሃገራዊ ጉዳይ ብመርበብ ሓበሬታ ዓዋተ ዝቓነ ጉዳይ ተላዒሉ ቀኒዩ። ኣብ’ቲ ዝኸደ ሰራም ዝዀነ ንሃገርን ህዝብን ዝጎድእ ርእይቶታት፡ ከም ርእይቶ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ዓበይቲ ናይ ኣብ ቃልስና ዓብይን ብዝሕን ተምክሮ ዝቐሰሙ ዝተሳተፍዎ ጉዳይ ብምንባሩን፡ ኣብ መወዳእትኡ ድማ ገገለ ኣባላት ኤ.ዲ.ኪ ዝዀና ሰልፍታትን ውድባትን ዝኽሰሳሉ ዝነበረ’ዩ።
ቤት ጽሕፈት ኪዳን፡ ነዚ ከም’ዚ ዝኣመሰለ ኣብ ምድሪ ቤቱ ዘሎ እሾኽ ዘይኮስተረ፡ ኣብ ካልእ ኣህጉራዊ ዘሎ ጉዳያት ዘረኻክበሉ ኣይመስልን፡ ኪዳን ክሕይልን ክዓብን እንተደኣ ኮይኑ፡ ኣብ ባላት ውድባት ጽንጽያ ዓይኒ ዘንፍ’ውን፡ ኣይፋልካን ዓገብ ክበሃል ክከኣል ኣለዎ፡ ካልእ እንተዘይተኻእለ። ኪዳን ነዚ ክገብር ዓቕሚ ብቕዓት ኣየርኣየን።
ብኣንጻሩ እቶም ብዝዀነን ዘይኮነን፡ ነቕወፈታ ዝወረዶም ኣባላት ውድባት፡ ብናይ ገዛእ ርእሶምን ዓቕምን ንቕሓትን፡ ነቲ ዝበሃል ዝነበረ ግጉይ ሓበሬታን ጸለምን፡ ብትብዓት፡ ብንቕሓት፡ ብኽብረት ኣብ መርበብ ሓበሬታ ወጺኦም ክብድህዎ ፈቲኖም፡ ፈቲኖም ጥራሕ ኣይኮኑ፡ ቀጺሎም። ኣድላይነት ረብሓ ሃገርን ህዝብን ክሳብ ዘልዎ ከኣ ነቶም ክፋእ ዝምነዩ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ክሳብ ዝኣምኑ ክምጕቶም ምዃኑ ፍሉጥ’ዩ።
መተሓሳሰቢ
ኣባላት ኪዳን ዝዀን ውድባት ንቤት ጽሕፈት ኣቦ መንበር ኪዳን ንዝምልከት ጸብጻብ ከ ደኣ ናበይ ተጎስዩ ዝብል ሕቶ ክመጽእ ይኽእል’ዩ። ሓደ ውድብ ብኪዳን ክሳብ ዝተላእከ፡ ጸብጻብ ንቤት ጽሕፈት ከቕርብ ጉዱድ እዩ። እንተዀነ ኣብ ኪዳን ኣባልነት ዘለወን ውድባት ብዛዕባ ዘካይድኦ ውሽጣዊ ውድባዊ ጉዳያት ዝምድናታት ስርርዕ ፖለቲዊ ንጥፈታት ዜናዊ ንጥፈታት ንዝምልከት ጸብጻብ ዝህባሉ ጉዳይ ኣይኮናን፡ ግን ኪዳን ኣብ’ቲ ኣብ’ቲ ብውድባት ንህዝቢ ዝዝርጋሕ ኣገዳሲ ሃገራዊ ጉዳይ ንህዝቢ ዝምልከትን ዘርብሕን ናይ ሓደ ውድብ ከም ኣብነታዊ ተምክሮ እንተርእዩ ንውልቀ ውድብ ሓቲቱ፡ ነቲ ተምክሮ ናይ ኪዳን ኣሰራርሓ ክቕይሮ መሰል ዘለዎ ኮይኑ ይስማዓኒ። እዚ ግን ኣብ ኪዳን ብሓደ ውድብ ዝተፈጸመ ሃብታም ተምክሮ ንጸለምን ነቐፈታን’ምበር፡ ንሓድነታዊ መስርሕ ዘተግብር ኮይኑ ኣይተራእየን ዘ።ሎ
ምርጫ ኤ.ዲ.ኪ
ካልእይ
ቤት ጽሕፈት ኣቦ መንብር ኪዳን፡ በቲ ክህልዎ ዝግባእ ዝነበረ መራኺቢ መስመራት ብግቡእ ተጠቒሙ ሓበሬታ ረኺቡ እንተዝነብር፡ ነቶም ኣብ’ቲ ዋዕላ ንዝተሳተፉ ባእታታት፡ ንኣብነት ከም ኣቦ መንብር ሰልፊ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣቦ መንበር ሓባራዊት ሽማግለ ሓድነት ኣርባዕተ ውድባት ብጻይ ወልደየሱሱ ዓማርን ካልኦት፡ ብዛዕባ ኪዳን ክህልዎ ዝኽእል ርእይቶ ከስንቕዎ ዘኽእል ዕድል ነይሩ ክበሃል ይከኣል። እዚ ዕድል’ውን ሓሪሩ።
ኣብ’ቲ ክምስረት ዘለዎ እምነት ምትሕልላይ፡ ሓንቲ ኣባል ኪዳን ዝዀነት ውድብ ኣብ’ቲ ብሓላፍነት እትኸዶ ዋዕላ፡ እትገብሮ ኣኼባ ይኹን ፈስቲቫል ንኪዳን መሲላ ክትኸይድ ሓሳብን ኣካይዳ ኪዳን ክትገልጽ ይግባእ።
ኣብ ደምበ ተቃውሞ፡ ነዚ ዝኣመሰል እምነት ንምትግባር፡ ካብ ውድባዊ ረብሓን ጥቅምን ምንዳይ፡ ጉዳይ ምሕዝነት ኣብ ግዜ ብኣቦ መንበር ተ.ሓ.ኤ ሰውራዊ ባይቶ ነበር ብስዉእ ስዩም ዑቕባሚካኤል ክንደይ ቃልሲ ተኻይድ’ዩ። ሕጂ’ውን ኣሰሩ ዘይሰሓተ ተ.ሓ.ኤ ሰውራዊ ባይቶ ካብ ግንባር ናብ ከም ሰልፊ ምስ ቆመ፡ ካብ ጉባኤ ጀሚሩ፡ ኣባላት ማእከላይ መሪሕነትን ፈጻሚት ኣካላትን፡ ኣቦ መንበር ሰ.ህ.ኤ ብጻይ ወልደየሱስ ዓማር ነዚ ጉዳይ ኪዳን፡ ኣብ ፍታሕ ሃገርን ህዝብን ኤርትራ ብሜላ ዘይኮነ ክህሉ ዘለዎ ዝምድናታት ብስትራተጂያዊ ዝምድና ብምርኣይ ዝቃለሱን፡ ዘቃልሱን መራሕቲ’ዮም። ዝኣምን ይእመን ታሪኽ’ዩ።
እቲ ፍልልያት ኣብ መንጎ ኪዳንን፡ ኣባላት ውድባት ኪዳንን ከኣ እዚ’ዩ። ኤ.ዲ.ኪ ሓደ መተካእታ ዘይብሉ ኤርትራዊ ጽላል ተቃውሞ’ዩ። እንተዀነ ነዚ ጉዳይ ክመርሕ ዝኽእል ኣካል ሓይሊ ከጥርየሉ ዝክእል፡
ሀ/ ኣብ ሓድሕድ ዝርከብን ክህሉ ዘለዎ ግድነታዊ እምነት
ለ/ ኣብ ምትሕግጋዝን ምትሕብባርን ሓድሕድ ዝርከብ ዓወት
ሐ/ ኣብ ምውንጃል ሓድሕድ ዝረአ ጥብቕና ተኸላኻልነት
መ/ ኣብ ስርሓት ሓድሕድ ዝረአ ምብርራይ ምብጃው ምስ ዝረአ እዩ።
ኤ.ዲ.ኪ ብዛይካ እቲ ካብ ኣቦ ሓጎታትና፡ ኣቦታትና፡ መራሕቲ ሰውራና ዘርኣይዎ ሓልዮትን፡ ንምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ካብ ስሩ ምሒና ከንልግሶ ክሕግዘና ዝኽእል፡ ሕግታት ዝሓገግና እንተሓገግና ብዘይካ ኣብ ሓድሕድና ክምስረትን ክረኣይን ዘለዎ፡ እምነት፡ ምትሕብባር፡ ምክልኻል፡ ምትሕልላይ፡ ከነስምሮ ዝካኣል ኣይኮነን። እቲ ሓቐኛ ክረጋገጽ ዘለዎ ኣተሃላልዋ ኪዳን ብኣውራ ኣብ’ዚ ዝተመስረተ ምስ ዝኸውን ጥራሕ’ዩ።
ሳልሳይ ምርጫ ኤ.ዲ.ኪ
ኪዳን፡ ንኣባላት ውድባት ኪዳን ነጻ ናይ ምውሳእ፡ ነጻ ናይ ምዝማድ፡ ተጽዕኖ እንተዘይብሉ ብመሰረት ነጻነት ህላውነት ውድባት፡ ዝምምዕ ኣብ መንጎ ኣባላት ውድባት ኪዳን፡ ክሳብ ንሃገራዊ ህዝባዊ ረብሓ ዘይጎድእን ዘትጻባእን፡ ኪዳን ዓቢ መኽሰብ ከም ዘለዎ’የ ዝርድስእን ዝግንዘብን። ኣብ መንጎ ኣባልት ውድባት ኪዳን ንዝግበር ፍልይ ዝምድናን ሓድነት ግን ብጥርጠራን ካልእን እንተ ክግመትን ክምዘንን ኮይኑ ተመሊሱ ንሓይሊ ኪዳን ዝጎድእን ዘዳኽምን እንተዘይኮይኑ ካልእ ከምጽኦ ዝኽእል ረብሓ የብሉን።
ንኣብነት፡ ተ.ሓ.ኤ ሰውራዊ ባይቶ ካብ ግንባር ናብ ሰልፊ ኣብ ዝተሰጋገረሉ ግዜ፡ ብዘይካ እቲ ኣብ ቦታ ጉባኤ ዝተገብረ ደገፍ፡ ካብ ጉባኤ ወጻኢ ናብ’ቲ ሰልፊ ዘቕነዐ ጸለምን ሕሜታን፡ ዘይተባህለን ዘይተግብረን ጉዳይ፡ ኪዳን ኢዱ ኣጣሚሩ ሓሊፍዎ፡ ገገለ ሰባት እምበር’ዶ ሰልፊ ህዝቢ ባላ ኪዳን’ዩ ክሳብ ዝብሉ ኮይኖም፡ ቀጺሉ ኣብ’ቲ ዝኽየድ ዝነበረ፡ ካብ 2006 ጀሚሩ ነቲ ኣብ መንጎ ተቃውምቲ ውድባት ኣባል ምሕዝነት ወይ ኪዳን ክምስረት ዝተሓሰበ ሓድነታዊ ግንባር እማመ ተ.ሓ.ኤ ሰውራዊ ባይቶ እንታ መልሲ ከም ዝተዋህቦ ኩሉ ዝጸሓፈን ዘንበብ ይፈልጥ። ሕጂ’ውን ኣብ’ዚ ብዝካየድ ዘሎ ቀዳምነት ዓቢ ጾር ሃገርን ህዝብን፡ ንካልኣይ ድማ ተቃውምቲ ሓይልታት ዘፋዀሰ ሓድነት ኣርባዕተ ውድባት ጠዊኻ ጠዋዊኻ ዝተባህለን፡ ዝተMክረ ስርሕን ጸለምን፡ ብሓቂ ዶ እዞም ኣርባዕተ ውድባት ባላ ኪዳን ነይሮም’ዩ ዘብል ኮይኑ ጸኒሑ፡ ኣብ መወዳእትኡ ከኣ ባዕሉ ኪዳን ቤት ጽሕፈት ኣቦ መነብር ዝርከቦም ባ ‘ዚ ሕጂ ንዛረበሉ ዘሎና ዋዕላ ብሩስለስ ብቀጥታይ ክUን ብተዘዋዋሪ ዘይተኣደነ ነቐፈታ ቕሪቡ ሓሊፍዎ።
ኪዳን ንኣባልት ውድቡ ነጻነት እንተኸሊኡን፡ ኩሉ ጉዳይ ባዕለይ እንተዘይገበርክዎን እንተዘይፈጸምክዎን፡ እንተዘይለኣኹን ገብርኩን ዝብል ፍጹም ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ባላት ውድባት ዝካየድ ውድብ ኣሳራርሓ ክፍጽም እንተደልዩ፡ እዚ’ውን ሳልሳይ ክሳራ ምኻኑ፡ ኣብ ሰለስቲኡ ምርጫ እምነት ዝጎደሎ ኣሰራርሓ፡ ኣብ ልዕሊ እቲ ስምምዕ ቻርተር ምዃኑ ዝገልጽ’ዩ።
መደምደምታ
ኪዳን’ኳ ከም ሓደ ናይ ሕድሪ መጋሪያ እንተወሰድናዮ፡ ነቶም ብሕድሪ ዝጠቐበሎም ጥሪት፡ ክሳብ ዋንኡ ዝምለሱ፡ ተኸናኺኑ ከጽንሖም’ምበር፡ ኣብ መጋሪያ ዘሊሎም ብዝኣትዉ ኣራዊት ዝብልዑን ዝበታተኑን ጥሪት ጓሳ ክኸውን ይበሉን።
እዚ ሎሚ ንርእዮ ዘሎና ኪዳን ከኣ፡ ዘዳኽሞ ዘሎ ምኽንያት፡ ነቲ ቆይምሉ ዘሎ ሕግታት፡ ብእምነት፡ ብምትሕግጋዝ፡ ምትሕብባር፡ ብምብርራይ፡ ካብ ቀዳማይ ደረጃ ኪዳናዊ ምሕዝነት ናብ ካልኣይን ሳልሳይን ደረጃ ክዓቢ ዘይምጽዓሩ’ዩ። እቲ ጻዕሪ ኣብ ሓደን ክልተን ውድባት ዘይኮነ፡ ኣብ ዕብየት ዝተሞርኮሰ ዘይኮነ ኣብ ሓልዮትን፡ ኣነ ክሰርሕ፡ ኣነ ከብሪ ናይ ዝብል ኣብ ናይ መላእ ኣባላት ጻዕርን ስርሓትን ናብኡ ዘድሃበ እንተዀነ ጥራሕ’ዩ።
ቤት ጽሕፈት ስራሕ ኣይህበካን’ዩ። ንቤት ጽሕፈት ከተስርሖ ክትክእል መሃዝነትን ተበላሕነትን ክትፈጥር ጥራሕ’ዩ ዘሎካ።
ክንዕወት’ና
ዕለት 11 ሕዳር 2009
Short URL: https://english.farajat.net/?p=46


text:
ህግደፍ ኣብ ርእሲ ህዝብና ላምባ ኲዖም ክርቢት ሸጠጥ
ካብ ገብሪሂይወት ኣቡዓሸራ
እንታይዩ በደሉ ዝህዝብና
የዕጫው ገረብ ተቖጺሩ ሂወት ናይ ህዝብና
ክርቢት ሸጠጥ ኣቢሎም ላምባ ክኽዕውልና
ንኸይ ንሳማማዕ ብኣውራጃታት ዝፈላሉዩና
ኣስላማይ ክርስትያናይ ብምባል ከራሓሑቑና
ብደም ድመጽኤት ኤርትራ ክገብርዋ ዑና
ንበይኖም ክብሕቱ ኣጥፊኦም ንኹሉ ህዝብና
እንታይዩ በደሉ ዝህዝብና
60 ዓመት ለይትን ምዓልትን ተጋዲሉ
ድሕሪ መሪር ቃልሲ ናጽነት ኮነ ተዓሊሉ
ኤርትራ ሃገርና ወደቐት ኣብ ትሕቲ ዓዋሉ
ህዝብና መቐረት ናጽነት ማንካ ከየልዓሉሉ
ንጥፍኣት ህዝብና ሓሓሊፎም ክናት ኣጎዱሉ
ሕደጉ ተበልካ ብትምክሕቲ ብጻሓይ ዝምሕሉ
ሓሰውቲ 30 ሺሕ ሓቢእካ 19 ሽሕ ሰዊእና ዝብሉ
ነውራማት ታሪኽ ስዉኣት ንምንጋር ንህዝብና በቂቆምሉ
እንታይዩ በደሉ ህዝብና
ካብ ምልኪ ጭኮና ናብ ዝኸፍኤ ምልኪ ጭኮና
ብኹሉ ተጋሂሱ ባህልን ልምድን ስርዓት ዓደቦና
ሓኺኾሞ ሕጊ ለጎጭዋ (ማይ ልሓም) ዛውል ዓድና
ተደምሲሱ ሕጊ ኣክለ ምልጋእ ማዕረ ዝዳኒ ንህዝብና
ንሓቂ ዝጫበት እዋሓስ የግብእ ተናፋቒ ባህሊ ኣቦታትና
ክሳዕ ምዓስ ብመጋሚዶ ዓዋሉ ክትህሰን ክትርመስን ዓድና
እንታይዩ በደሉ ህዝብና
ጉድ ተረኽቡ ትጋገዩ ኣለኹም ዝበለ ናብ ጉድጓድ ዳጔና
ኣብ ጉድጓድ ኣየር ሲኢኖም ዝተባላሸዉ ስዉር ንህዝብና
ተባራበር ህዝቢ ንዝተረፉ ከተድሕን ስጎግ ሕሱም ጽላኢና
ብተግባራት ህግደፋውያን ዘይተማሃረ ሑሉፍ ድንቁሩና
ካብ ገድሊ ኣትሒዞም ንስልጣንም ክብሕቱ ዘህለቑ ህዝብና
እንታይዩ በደሉ ህዝብና
ዎህዝበይ ካብ ተሓቢእካ እንታይ ምዓት ወርደና ምባል
ንነብስኻ ምቕላዕ ፉሉጥ ተቓዋማይ ኩን ንሓርነት ንመሰል
ብሂወትና ከለና ሕድሪ ስዉኣትና እና ረኤና ክጥለም ክብደል
ንስለ ፍትሕን ሰላምን ራህዋን ዝተሰዉኡ ኣብ መሪር ምግዳል
ብምልኪ ህገደፍ ኣብ ርእሲ ህዝብና ንሪኦ ኣሎና ጨካን በደል
እንታይዩ በደሉ ህዝብና
ንናጽነትን ሓርነትን ምዓርነትን እኮዩ ተጋዲሉ
ንስለዚ ቁድስ ዕላማ እኮዩ ክቡር መስዋእቲ ተኸፊሉ
ንህልቀት ንሓሳር ንመከራ ብኣፎም ኣለናካ ዝብሉ
ገበነኛታት ህግደፍ ስለምንታዮም ብህዝቢ ዘሽካዕሉሉ
ግዶም ይፈለጥ ንሃገር ናብ ሓደጋ ኣሳጢሖም ዝዕሉሉ
ኣፍካ ሎጊምካ ኢድካ ጠሚርካ ስቕ መፍትሒ ነይብሉ
ውረድ ከይ ትውራድ ኢልና ኣብ ግምባሩ ንጨምተሉ
እንታይዩ በደሉ ህዝብና
ኣብዘይ ፍትሓዊ ውግእ የእትዮም ዘህለቅዎ ኣሻሓት ንርኣዮ
ምርረት ምምሕዳሮም ጽሊኡ ንስደት ዘምረሔ ኣሻሓት ንርኣዮ
ብጉድለት ምምሕዳር ናይ ተጽጸባይ ረድኤት ኣሻሓት ንርኣዮ
ብኣውራጃዊ ዓልየታዊ ስብከቶም ዝተቓያየመ ኣሻሓት ንርኣዮ
ስለ ተቓወመ ዓዱ ተሓሪሙ ኣብ ስደት ዘሎ ኣሻሓት ንርኣዮ
ድምር ናይዚ መስዋእቲ ተዓቂቡ መሰሉ ተሓልዩ ተትወፍር ንዕዩ
ብሓቂ ህዝቢ ኤርትራ ብርሃኑን ጸጉኡን ጻሙኡን ብቅሳነት ምርኣዮ
እንታይዩ በደሉ ህዝብና
ኣብ ክንዲ ጽልኢ ዝበለጸ ኢዩ ነይሩ ፍቕሪ
ኣብ ኽንዲ ሓሳር ዝበለጸ ኢዩ ነይሩ ኽብሪ
ኣብ ክንዲ ጥልመት ዝበለጸ ኢዩ ምኽባር ሕድሪ
ኣብ ክንዲ ተንኮል ቁኑዕ ምዃን ንታሪኽ ነባሪ
ክንዲ ዲክታይተራዊ ምልኪ ዝሓሸ ምቕባል ምኽሪ
ተጋጊኹም እንተ በልካ ስርዓት ህግደፍ መሊሱ ዝኹሪ
ገበኖም ይቀላዕ ኩሉ ግዝየ ብለይቲ ይኹን ብቐትሪ
ግደ ሕሰመ መከራ ህልቀት ዝገበሩ ህግደፍ ኢዩም ሰሪ
እዚ እና ፈለጥና ደገፍቲ ህ.ግ.ደ.ፍ ምዃን ጽያፍዩ ነውሪ
ነውሪ ነውሪ ነውሪ
እንታይዩ በደሉ ህዝብና
ኢሳያስ ኣፈወርቂ የማነ ማንኪ ሓጎስ ክሻ
ንሃገር ኣጽኒቶም ክነብሩ ዝደልዩ ኣብ ኮሮሻ
ነዚኦም ዘይ ፈልጥ ደንቆሮ ዲዩስ ወሲ ዓሻ
ህልቅት ናይ ሃገር ንዖኦም መግቢ ኢዩ ሕምባሻ
ሓኺኾሞ ባህሊ እንዳባ ተሳእነ ንሓድሽ ወለዶ ውርሻ
እንታይዩ በደሉ ህዝብና
ኣሻሓት ዜጋታት ተኣሲሮም ተመቑሑ ዝሳኣኑ ፍርዲ
ዓቕሎም ጸቢቡዎም ኣየር ዘይ ብሉ ማእሰርቲ ጎዳጉዲ
ብጓህን ናፍቖትን ሕማም ዘሕደሩሉ ነቲ ኩቡር ወላዲ
ደም ዘንቡዑ ንደቃ ትሻዓተ ውርሒ ተሰኪማ ኣብ ከብዲ
ንደቃ ገይሮሞም ብሓይሊ ናይ ስልጣኖም ሓለውቲ ዕርዲ
ህግደፍ ካብ ስልጣን ከልግስ ኣለዎ ብዝኾነ ይኹን መንግዲ
እወ ከልግስ ኣለዎ ብዝኾነ ይኹን መንገዲ
ፍረ ጻማ ጀጋኑ ስዋትና ንዓመጽቲ ህግደፍ ጒሒፍና
ስልጣን ንህዝቢ ንምርካብ ይፍተዉ ይጽሉኡ ኣይንለቆምን ኢና
ክብርን ዝኽርን ንስዉኣትን ንስንኩላትን
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2160


text:
ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ መላእ ዓለም ብጠቕላላ ኣስታት 29 ሚሊዮን ዝግመት ህዝቢ ብኾሮና ተህዋስ ከምእተለኽፈን ኣስታት 920 ሺሕ ከምዝዓረፉን እቲ ለብዒ ኮቪድ - 19 ካብ ዝኽስተ ኣትሒዙ ተራእዩ ዘይፈልጥ ንፈለማ ግዜ ኣብ ውሽጥ 24 ሰዓት ኣስታት 307 ሺሕ ከምእተለኽፉ ዓለም ሓቆፍ ውድብ ክንክን ጥዕና ካብ ዝሃቦ ሓበሬታ ክፍለጥ እንከሎ፡ እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፥ ኣብ እስራኤል ብኾሮና ተህዋስ ናይ ዝልከፉ ቁጽር ክብ ይብል ብምህላዉ መንግስቲ እታ ሃገር ሓድሽ ህጹጽ ናይ እዋን ሓደጋ ድንጋገ ከምዘመሓላለፈን ኩሉ ክውሸብ ከምዝወሰነን ልእኽቲ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ማሪና ታማሮ ሓቢረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ኣብ እስራኤል መንግስቲ ብኮቪድ - 19 ዝልከፉ ቁጽር ግምት ብምሃብ ካብ ዕለት 14 መስከረም ጀሚሩ ንዝቕጽል ሰለስተ ሰሙን ብጀጋ ኣገደስቲ መውሃቢ ኣገልግሎት እዚ እውን ኣብ ዝተወሰነ ሰዓት ኣገልግሎት ንኸቕርቡ ፍሉይ ፍቓድ ዝብል ህጹጽ ናይ እዋን ሓደጋ ድንጋገን ውሳኔ ምሉእ ውሸባን ከምዝደንገገን። ኣባይቲ ትምህርትን ኣባይቲ መግብን ናይ ንግድ ማእከላትን መአንገድ ኣጋይሽን ከምእተዓጸወን ዝሓበራ ታማሮ ኣስዒበን፥ “ሸቶና በቲ ሕማም ዝልከፉ ቁጽር ክንክን ብቝልጡፍ ናብቲ ንቡር መነባብሮ ንኽንምለስ እዩ” እንክብሉ ናይ እስራኤል መራሔ መንግስቲ በንጃሚን ነታንያሁ ንመላእ ሕዝቢ ኣብ ዘመሓላለፍዎ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ ገሊጾም - እዚ ውሳኔ እዚ ንዅላትና ብዙሕ ዋጋ ዘኽፍል እዩ፡ ከምቲ እንፍፈልጦ እዋን ዕረፍቲ ኣይኮነን” ከምዝበሉ ታማሮ ኣፍሊጠን።
ኵነታት ለብዒ ኮቪድ - 19 ኣብ ዓለም
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ልዕሊ 6 ሚሊዮንን ፈረቓን ከምእተለኽፉን፡ ኣብ ህንዲ ኣዚዩ ኣብ ዘሰክፍ ደረጃ ከምዝበጽሔን ኣብ ዝሓለፉ ሰለስተ መዓልታት ጥራሕ 90 ሺሕ ከምእተለኽፉን ኣስታት 80 ሺሕ ከምዝዓረፉን፡ ብጠቕላላ ኮቪድ - 19 ካብ ዝኽሰት ንነጀው ኣስታት 4.846.427 ከምእተለኽፉ ናይ ህንዲ ሚንስትር ክንክን ጥዕና ይሕብር። ኣብ ኤውሮጳ ፈረንሳን ዓባይ ብሪጣንያን ፖርቱጋልን ናይ ዝልከፉ ቁጽር ክብ ይብል ከምዘሎ ይንገር።
ጻዕሪ ኣብ ድልያ ክትባት ጸረ ኾሮና ተህዋስ
ኣብ ኢጣሊያ ብኮቪድ - 19 ዝጥቕዑ ዜጋታት ብዝሒ ትሑት እውን እንተኾነ ይንክይ ከምዘሎን ኣብ 24 ሰዓት 1,458 ጥራሕ ከምእተለኽፉን ኣብ ኢጣሊያዊት ደሴት ሳርደይና መርመራ ኮቪድ ግድን ክኸውን ከምእተወሰነን ካብ ኮቪድ ነጻ ዝብል ናይ ሕክምና መርመራ ወረቐት ዘይብሉ ናብታ ደሴት ክኣትው ከምዘይክእል እውን ከምእተወሰነ ክፍለጥ እንከሎ፡ ዛዕባ ጉዳይ ኮቪድ - 19 ዝከታተል ናይ ኢጣሊያ ፍሉይ ድርገት ሓላፊ ዶመኒኮ ኣርኩሪ ኣብ ኤውሮጳ ዝካየድ ዘሎ ድልያ ክትባት ጸረ ኮቪድ ይሳተፉ ከምዘለዉን - ኢጣሊያ ንድልያ ናይ ክትባት ኣገዳሲ ሃብቲ ገንዘብ ከምዝሰለዓትን እቲ ዝካየድ ዘሎ መምርመራ ኣገዳስን ምስ ናይ ካልኦት ሃገራት ናይ ስነ ምርምር ውጽኢት ዝወዳደርን ምዕብሉን እውን ምዃኑ ይሕብሩ።


text:
ኣብቲ መድረኽ ዝተረኸቡ ምክትል ምምሕዳር ክልል ትግራይ ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ሎሚ ዓመት በዓል ዓወት 20 ግንቦት እንትኽበር: ብሄር ብሄረሰባትን ኢትዮጵያ ካብ ሓደጋ ምፍራስ: ዕንክሊልን ቅልውላውን ክትወፅእ ሓቢርና ክንቃለስ ይግባእ ኢሎም::
ኣብ ክልል ትግራይ ከተማ ኣክሱም ኣብ ዝተኸበረ: ኣብ ኢትዮጵያ ለውጢ መንግስቲ ዝመፅአሉ በዓል "20 ግንቦት" ንምዝካር ኣብ ዝተዳለወ ጽንብል ነበርቲ’ታ ከተማ: ማሕበረሰብ ዩኒቨርሲቲ ኣክሱም: ላዕለዎት መራሕቲ እቲ ክልልን ተረኺቦም ኔርም::
ምክትል ከንቲባ እታ ከተማ ኣይተ ኤልያስ ካሕሳይ ከተማ ኣክሱም ኣብዚ ሐዚ እዋን ኣብ ጎደና ዕብየት ትርከብ ክብሉ ተዛሪቦም:: እዚ ድማ ኣካል ውፂኢት እቲ ዓወት እዩ ኢሎም:: ናይ ክብሪ ጋሻ እቲ በዓል ምክትል ምምሕዳር ክልል ትግራይ ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ኣብ ዘስምዕዎ ዘረቦ እንኳዕ ንመበል 28 ዓመት በዓል ዓወት 20 ግንቦት ኣብፀሐኩም ብምባል: ገዛእቲ ንግዚያዊ እምበር ንኩሉ ጊዜ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ከምዘይዕንድሩ ዘርኣየ ብምዃኑ ዓወት 20 ግንቦት ንክንማሃረሉ ክንዝክሮ ዝግባእ በዓል እዩ ክብሉ ተዛሪቦም::
እዚ ዓወት ውፅኢት ቃልሲ ኩሎም ኢትዮጵያውያን ኮይኑ ብፍላይ ድማ ህዝቢ ትግራይ ናይቲ ቃልሲ ጫፍ ብልሒ ብምኳን ኣዕዊትዎ ኢሎም:: እቶም ምክትል ምምሕዳር ኣብ ዘረቦም ኣብ ኢትዮጵያ ኣሎ ብዛዕባ ዝበልዎ ፀገም ፖለቲካ እውን ኣልዒሎም እዮም::
"ኣብዚ ሐዚ እዋን ኣብ ኢትዮጵያ ሕገመንግስታውን ፌዴራላዊ ስርዓት ንምፍራስ ይስራሕ ኣሎ: ኣብ ብዙሓት ከባቢታት እውን ሰላም ርሒቑ ዜጋታት ይመዛበሉ ኣለዉ” ድሕሪ ምባል ንህዝቢ ትግራይ እውን 'ንኹሉ ነገር' ተዳሎ ዝብል መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም::
ዶ/ር ደብረጽየን ቀጺሎም ኣብቲ ክልል ስራሓት ዴሞክራታይዜሽንን ጉዳይ ምርግጋፅ ማሕበራዊ ፍትሒን ጠመተ ሂብና ክንሰርሐሉ ኢና ኢሎም:: ህዝቢ ትግራይ ንኩሎም ህዝብታት ኢትዮጵያ ዘኽብር: ምስ ዝኾነ ክበኣስ ዘይደልይ እዩ ክብሉ ድማ ተዛሪቦም:: ድልየትን ረብሓን ህዝብታት ሓደ ስለዝኾነ ህዝቢ ትግራይ ድማ ምስ ህዝቢ ኣምሓራ ይኹን ካልኦት ዘዛምዶ እምበር ዘፃልእ ዋላ ሓደ ጉዳይ የብሉን ኢሎም::
"ህዝቢ እናናቖሩ ስልጣን ክሕዙን ኣብ ስልጣን ንምፅናሕ ዝደልዩ ሓይልታት ክንቃለሶም ይግባእ። ምስ ኤርትራውያን ብሓባር ብምዃን ዝኸፈልናዮ መስዋእቲ ነኽብር ኢና" ዝብሉ እቶም ምክትል ምምሕዳር ክልል ትግራይ እዚ ናይ ዓወት በዓል: ናይ ኤርትራውያን እውን እዩሞ እንኳዕ ኣብፀሐኩም ኢሎም:: ዝተጀመረ ከይዲ ሰላም ረብሓ ክልቲኡ ህዝቢ ብዘረጋግፅን ብዝተማልአ ስርዓት ክኸይድ ንምግባር ብፂሕትና ክነበርክት ኢና ኢሎም::


text:
ሃገራዊ ምርጫ ኬንያ ክኻየድ ትሸዓተ መዓልታት ኣብ ዝተረፈሉ እዋን ሓላፊ ክፍሊ ቴክኖሎጂ ቦርድ ምርጫ ኬንያ ተቐቲሎም።
ሰበ ስልጣን ኬንያ ንሞት ክሪስ ማሳምዶ ዘረጋገጹ ክኮኑ ከለው፡ ክሪስ ቅድሚ ሞቱ ሰለስተ መዓልታት ንመወዳእታ ጊዜ ከምዝተራእየ’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
አቦ መንበር ቦርድ ምርጫ ኬንያ ዋፉላ ቺቡክቲ “ ተሳቕዩ ንምሟቱ ምንም ዘጠራጥር ነገር የለን” ክብሉ ገሊጾም።
“ ብርግጽ ምርመራ ክካየድ’ዩ ግን ኣብ ኣእምሮና ማለት ኣብቲ ኮሚሽን ዝለዓል እንኮ ነገር ግን መን ቀቲልዎን ንምንታይን እዩ።”
አቦ መንበር እቲ ምርጫ ቦርድ ካልኦት አባላት እቲ ቦርድ ኣብዚ ናይ ሓዘን ጊዜ ብህድኣት ክሓልፍዎ አተሓሳሲቦም አለው።
ንሞት አባል ምርጫ ቦርድ ዝምልከት ንፖሊስ ኬንያ ንምርኻብ ዝተኻየደ ፈተነ ኣይተዓወተን።
ምርጫ ኬንያ ክካየድ ቁሩብ መዓልታት ኣብ ዝተረፈሉ ሕጂ እዋን ግጭት ከጋጥም ይኽእል’ዩ ዝብል ልዑል ስግኣት ምህላዎ ዝተፈላልዩ ወገናት ይሕብሩ አሎ።
ተቓወምቲ ፓርቲታት እታ ሃገር ፕረዝደንት ኡሁሩ ኬንያታ ንምርጫ ከጭበርብሩ ይክእሉ’ዮም ኢሎም ክኸሱ ከለው ፕረዝንደት ኬንያታ ብወገኖም ቀዳማይ ሚንስተር ነበርን መራሒ ተቓወምቲ ራይላ ኦዲንጋ ነታ ሃገር ብዘርኢ ክመቓቕሉ ይፍትኑ’ዮም ይብሉ።
ኣብ 2007 ዓ.ም ኣብ ኬንያ ዝተኻየደ ምርጫ ብዝተለዓለ ግጭት ልዕሊ 1,100 ሰባት ምሟቶም ይዝከር።


text:
ጨንፈር ሰዲህኤ-ስዊዘርላንድ ብኣካል ኣብ ከተማ ዙሪክ ተራኺቡ ጉባኤ ኣካይዱ2021-08-22 18:46:31 Written by ቤት/ጽ ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP News Read 358 times
- font size decrease font size increase font size
ሓደ ካብቲ ኣብ ኤውሮጳ ዝርከብ 11 ጨንፈራት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝኾነ ጨንፈር ስዊዘርላንድ፡ ብዕለት 21 ነሓሰ 2021 ኣብ ውሽጢ ከተማ ዙሪክ ኣብ ዝርከብ ህዝባዊ-ስፍራ (Milchbuck Park) ዕዉት ጉባኤኡ ኣካይዱ። “ኣጆና! ድኽመታትና ንስዓር!!” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማን ዕላማን እተጋብኤ ጉባኤ ጨንፈር፡ ኣብ ምጅማር ስራሓቱ እዋናዊ ሓበረታታት ብኣባላት ጨንፈር ዝኾኑ ክልተ ኣባላት ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ ተዋሂብዎ። ብጾት ወልደሱስ ዓማርን፡ ዮውሃንስ ወረደን ብዛዕባ ውሽጣዊ ሃለዋት ሰልፊን፡ ደንበ ተቓውሞን፣ ዘይርጉእ ሓፈሻዊ ኲነታት ኤርትራን፣ እቲ ኣሻቓሊ ዝኾነ ምዕባሌታት ቀርኒ ኣፍሪቃን ኣገዳሲ ነጥብታት ኣልዒሎም ኣብሪሆም። እቲ ንሰዲህኤ ዝመርሕ 40 ዝኣባላቱ ማእከላይ ባይቶ ስሩዕ ዓመታዊ ኣኼብኡ ኣብ ውሽጢ ወርሒ ነሓሰ ከም ዘካየደን፡ ኣገዳሲ ጸብጻባትን ውሳኔታትን ከም ዘጽደቐን እውን ሓቢሮም።
ኣብ ሓላፍነት ዝጸንሑ ኣባላት ጨንፈር ኣብ ዘቕረብዎ ጸብጻባት ከኣ፡ እዚ ብዝሒ መንእሰይ ዝርከቦ ሰሜናዊ ከባቢ ስዊዘርላንድ፡ ብሰዲኤን ብኹሉ ሓይልታት ደንበ ተቓውሞን ዝያዳ ኣቓልቦ ክወሃቦ ዘሎዎ ባይታ ቃልሲ ምዃኑ እናሓበሩ፡ ተሳትፎ መንእሰይ ዝስሕብ ሜላታት ብኹሉ ሸነኻት የድሊ ከም ዘሎ ኣስሚሮምሉ። ጨንፈር ሰዲህኤ ስዊስ፡ መንእሰይ ኣባላት ኣብ ብዙሕ ካንቶናት ዝነበርዎ ክንሱ፡ ንጡፍ ተሳትፎ ዘርእዩ ዘሎዉ ግን ኣብ 4-5 ካንቶናት ጥራይ ዝርከቡ ምዃኖም ኣሰካፊ ኢዩ ኢሎም። ስለዝኾነ ከኣ፡ ቀንዲ ኣካታዕን ኣዛራብን ኣጀንዳ ጉባኤ ናይ መጻኢ መደባት ጨንፈር ምስራዕ ነበረ።
ንመንእሰይ ኣባላት ብቐጻሊ ምንቕቓሕን፡ ኩሉ ኣባል ግቡኡ ብጊዜዩ ከም ዘማልእ ምግባርን ንዕብየት ጨንፈር ሓጋዚ ምዃኑ ዕበት ጉባኤ ነይሩ። ኲሎም ግቡኦም ዘየማልኡ ኣባላት እውን ነቲ ብኣካል ናይ ምርኻብ ዕድል ተጠቒሞም ግቡኦም ኣማሊኦም። ሓገዝ ኣብ ጸገማት ሱዳን ንዝርከቡ ተቓለስቲ ዝኸውን ወፈያ እውን ካብ ተሳተፍቲ ጉባኤ 500 ፍራንክ ስዊስ (ከባቢ 540 ዶላር) ተኣኪቡ ብሓላፊ ናይ ጨንፈር ውደባ ኣቢሉ ናብ ዝምልከቶ ኣካል ክመሓላለፍ ተወሲኑ።
ኣብ መደምደምታ ናይ’ዚ ድሕሪ ክልተ ዓመትን ዝያዳን ብኣካል ተራኺብካ ኣብ ክፉት መናፈሲ ቦታ እተገብረ ጉብኤ፡ ንጨንፈር እትመርሕ ሰለስተ ዝኣባላታ ሽማግለን ተቘጻጻሪን ብምሉእ ድምጺ ጉባኤኛታት ተመሪጾም።
ንሳቶም ከኣ ዳዊት ኣብርሃም፡ ኣቦ መንበር፣ ተስፋጋብር ገብረ፡ ናይ ርክብን ስርዒት ሓላፊ፣ ዓውተና ገብረዝጊ፡ ተሓዝ ገንዘብ፣ መሓሪ ዓማር ተቘጻጻሪ ኢዮም። ከምኡ’ውን ምስ መሪሕነት ጨንፈር ብቐረባ እናተራኸቡ ንጒዳይ መንእሰይን ደቂ ኣንስትዮን ዝከታተሉ፡ ብጾት ሃብተኣብ ገብረሚካኤልን፡ ለተኣብ ተወልደን ተመዚዞም።


text:
ንቕዋማዊ ህዝባዊ ምርጫ ህዝቢ ትግራይ ደገፍና ንገልጽ ደሞክራስያዊ ውድብ ብሄረ ብሌን-ኤርትራ/ሆደ ጋዜጣዊ መግለጺ።
ኮሚሽነር ኮሚሽን መርጻ ክልል ባቶን መንግስትን ትግራይ፣ መ/ም ሙሉውርቂ ኪዳነ ማርያም ምስ ሙሉኣት ናይ ስራሕ ብጾቱ ታሪኻዉን በዳህን መረጫ፣ ክመርሑ ዝተዋህቦም ሓደራ ብሰላምን ብዓወትን ክድምድሙ እናተተምኔና፣ ህዝብታትን ፖሎቲካዊ ዉድባትን ክልል ትግራይ እንቛዕ ኣብ’ዚ ሓምሻይ ህዝባዊ መርጻ ኣብጻሓኩም፣ እናበልና፣ ብሰላምን ዓወትን ከም ትድምድምዎ እናተኣማመና፣ ዲሞክራስያዊ ዉድብ ብሄረ ብሌን ነዚ ህዝባዉን ፖሎቲካዉን ምርጫ ደገፍና ንገልጽ።
አብ ታሪኻዊ ምዕባሌ ደቂ-ሰባት ከም ዝሕብሮ አብ ረብሓታት ዝተሰረተ ጎንጽታት ከም ዝነበሩን ዘለውን ኩላትና ዘይንስሕቶ ኮይኑ፡ ወዲ ሰብ ነጻ ስለ ዝተወልደ፣ ንናይ ካልኦት ናጽነት ዶብ ከይሰገረ ብነጻ ክነብር መሰሉ ሙዃኑ ንኣምን። እዛ ንነብረላ ዓለም ፍትሕን ሓቕን ዝጎደላ’ያ። ጨቖንቲ ሓይልታት፣ ብስነሓሳቦምን ብድልየቶም ዝኸይድ መንግስቲ ኣቑሞም ገባትን ጨቛንን መንግስታዊ መዋቅር ምሕደራ ዘርጊሖም ንሪሂጸ በላዕ ሰፍ ዘይብል ጭቆና የውርዱሉ። ጩቑናት ድማ ንዝበጽሖም አድልዎን ወጽዓን ክቓወሙ ብሰላማዊ መንገዲ ምረቶም ገሊጾም ዝሰምዖም ምስ ሰኣኑ ብብረት ክምክቱ ናይ ግን ይኸዉን።
ህዝቢ ትግራይ ኣብ ገዛእ መሬቱ መሰለይ ይከበረለይ ኢሉ ሰማዒ ስለ ዘይረኸበ አብ ዝተፈላለየ እዋናት ቀዳማይ ካልአይ ወያነ እንዳተባህሉ ዝጽውዑ መረርቲ ቓልሲ ኣካይዱ። አብቲ ድሒሩ ን17 ዓመታት ዘካየዶ ቃልሲ ድማ ንዉጹዓት ጠርኒፉ ብርእሰ ሓያላን ዝተደገፈ ስርዓት ደርጊ ሲዒሩ፣ ናይ ኩሎምን ንኹሎምን በሄራትን ብሄረሰባትን ህዝብታትን ንጩቑናት ዝዉክል ፈደራላዊ ሕጊ መንግስቲ ኣጽዲቑን ተኺሉን። አብ ኢትዮጵያ ተራእዩ ዘይፈልጥ ሰላምን ምርግጋእን ምሉእ ዓለም ዝመስከረሉ ቁጠባዊ ዕብየትን ከምዝግብ ኪኢሉ፡፡ አብ ዓለማዊ መገባእያታት ድምጺ ውጽዓት ብምዃን ንዝተዛብዔ ዓለማዊ ቁጠባዊ ኣድልዎን ብሰንኪ ክሊማዊ ኣብ ሓረስቶት ኣፍሪቓ ዝወርድ ደርቒ ኣቓሊዑ፣ ዓመታዊ ካሕሳ ኩለን መንግስታት ኣፍሪቓ ከም ዝወበን ገይሩ። እዚ ብኸቢድ መስዋእቲ ዝቖመ ፈደራላዊ መንግስቲ ግን ንዘመናት ዝጸንሔ ድኽነትን ጥጡሕ ቑጠባዊ ሰረትን ስለ ዘይነበሮ ጽገማት አጋኒፍዎ። ነዚ ዝተፈጥረ ሃጋፍ ከም ዓቢ ዕድል ተጠቂሞም ብዉሽጥን ብደገን ማለት ብናይ ኒዮ-ሊበራል ሓይልታት ዝተዋሃሃደ መጥቃዕቲ፡ አብ እግሪ ተኽሊ ንዝነበረ ሓድሽ ፈደራላዊ ስርዓት ነቕነነቕ ከም ዝብል ገይሮሞ።
ኢሂወደግ ብዉሽጥን ብደገን ተጻብኦታት ወሪድዎ ኣብ ቅልዉላዉ ኣትዩ። ነዚ ሽግር እዚ ንምፍታሕ ተባሂሉ ዝተገብረ መጽናዕትን ለዉጥን ቐዲሙ ብሓያላት ሚደያታትን ሃሱሳትን ስለ ዝተህረም ለዉጢ እንተበልካ እግሪ ለዉጢ ተሸኺላ ምዕይ ምባል ኣብያ። ህወሓት’ውን ይኹኑ ምስ’ኡ አብ ልፍንቲ ዝነበሩ ሓይልታት፡ ናይቲ ቅልዉላዉ ፈጣርትን ባዕሎም መፍትሒ ዘናድዩን ስለ ዝነበሩ፣ ደርባዊ ሕማማት ኣብ ዉሽጡ ጎልቢቱ ስለ ዝጸንሔ ብምልኣት ክፈትሕዎ አይከአሉን።
ኣብ’ዚ ግዜ እዚ’ዩ ህዝቢ ትግራይ ደዉ ኢሉ ክሓስብ ዝጀመረ። ሕቶ ሞትን ሂወትን ስለ ዝኾነ ህወሓት’ውን ናብ’ቲ ዝፈጠሮ ህዝቢ ተመሊሱ ርእሰ ገምገም ክገብር ዝተገደደ። ህወሓት ኣብ’ዚ ግዜ ገምጋም ካብ ትዕቢትን ካብ ኣምሰሉነትን ነጻ ኮይኑ ስለ ዝሓዞ ዳግማይ ታሪኻዊ ዉሳኔ’ዩ ኣሕሊፉ። ንሱ ድማ መንግስትን ገንዘብን ወተሃደርን ዝዉንን ዝነበረ ዉድብ ብሰላማዊ መንገዲ ስልጣኑ ንክብሪ ሕገ-መንግስቲ ኢሉ ምርካቡ’ዩ። ኣብ ግዜ ንመሰላት ብሄራትን ሕብረብሄራትን ዝዉክል ሕገ መንግስቲ ክጉዕጸጽ ከሎ ተመልካቲ ወይ ደጋፊ ከይኮነ በቲ ቑዋማዊ መንግስቲ ዝተዋህበ መሰል ምርጫ ኣብ ሓምሽተ ዓመት ዝግበር ኣብ ክልለይ ከካይዶ’የ ምባሉ ንሕድሪ ሱዉኣቱ ኣኽቢሩ ዓቢ ደገፍ ህዝቢ ድማ ረኺቡ። እዚ ዝግበር ምርጫ’ውን ዲሞክራስያዉን ነባርን ክኸዉን ሓደስቲ ፖሎቲካዉያን ዉድባት ኣጣይሱ፣ ድሕሪ ምርጫ ከም’ቲ ልሙድ ብሓደ ዉድብ ዝዘዉር መንግስትን ባይቶን ከይከዉን ንተኻፋልነት ተቛወምቲ ዝዕድም ቦታ ሓዚኡ ሓዲስ ሕጊ ኣተኣታትዩ፣ ብልዝብን ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ ድማ ናይ ምርጫ ኮሚሽን ኣቑሙ። ኣብ’ዚ ዮሃና ንብሎ።
ህዝቢታት ኤርትራ ንሰላሳ ዓመት ብረታዊ ቓልሲ ዘካየድና ሕብርን ቛንቛን ዝገዝኡና ሓይልታት ጸሊእና ኣይኮነን። ሃገራዉን ሰብኣዉን መሰላትና ብሓይሊ ስለ ዝገፈፉን’ዩ። ድሕሪ ሰላሳ ዓመት ብረታዊ ቓልሲ፣ ብብዙሕ መስዋእቲ ሃገራዊ ልኡላዉነትና ኣረጋጊጽና ሰብኣዊ መሰላትና ግን ካብ ግዜ መግዛእቲ ንላዕሊ ንግዛእን ንጭቆንን ኣሎና። ብዛዕባ ምርጫ እቲ ገባቲ ስርዓት እንታይ ከም ዝበለ ምድጋሙ ዘድሊ ኣይምሰለናን፣ ብሕጽር ዝበለ ቓል ግን ከም ጡብ ኣደኺም ቅበጽዎ እዩ ዝበለና። ኹሉ ግዜ ኣለዎ ከም ዝተባህለ ቓልስና ነትርር።
ዞባና ብመሳፍንትን ዲክታቶራትን ምሕደራ ተጎቢኡ ኣሎ። እንኮ ህዝቢ ትግራይ ንመራሕትና ባዕልና ነደይብን ነውርድን ምባሎም ድቓስ ዝኸልኦም ብዙሓት’ዮም። ኤርትራዉያን ደለይቲ ፍትሕን ሰላምን ብጠቅላላ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ፣ እዚ ዕድል ምርጫ ህዝቢ ትግራይ እንተተዓንቐፈ ንስኻ’ውን ጽባሕ ምርጫ ከይትገብር ተሓባቢሮም ጊላ ኮንካ ክትነብር ንገባቲ ስርዓት ክሕግዙ’ዮ። ብዓቢኡ ድማ እንኮ ንነጻነት ኤርትራ ዝኣምን ህዝብን መንግስትን ክልል ትግራይ እንተ ዓንቂፎሞ፣ ድሕሪኡ ዘሎ ኣጀንዳኦም እታ ወግሔ ጸብሔ ኣብ ወግዓዊ ቲቪኦም ዘርእዩና ኤርትራ ዝሓወሰት ካርታ ኢትዮጵያ ክሰርሕዋ ከይደቐሱ ይሓድሩ ኣለዉ። ንኤርትራ ገለን ምስ ትግራይ ገለን ምስ ምልእቲ ኢትዮጵያ ክሕዉሱ ዝደልዩ ጎሓፍ ታሪኽ ይቐላቐሉ ኣለዉ። ዘይተረድኦም ንኹሉ መግዛእታዊ ካርታ ኣፍሪቓ ሙዉቓዕ’ዩ። ብዓቢኡ ድማ ናይ ሰላሳ ዓመት ቓልስና ምንዓቕ’ውን’ዩ። በዚ ኣጋጣሚ እዚ ንኩለን ዉድባት ትግራይ ኣብ ነጻነት ኤርትራ ዘለወን ንጹር መርገጽ እናመጎስና፣ ኣብ ሓጺር ግዜ ሓንቲ ፍትሓዊትን ዲሞክራስያዊትን ኤርትራ ክዉንቲ ኮይና ከም ክልተ ጎረባብቲ ብሰላምን ብምክብባርን ክነብር፣ ኣንጻር ድኽነትን ድንቑርናን ሕማምን ብሓባር ከም ክልተ ሃገራት ክንምክት ተስፋና ሩሑቕ ኣይኮነን።
ኮሚሺን ኾሚሽነር መረጻ ትግራይ ስራሕኩም ብገለልትነትን ብርትዓዉነትን ክትዛዝምዎ እናተስፎና ደጊምና ዓወት ንምነየልኩም። ከምኡ’ውን ዉድባት ትግራይ ኣብ ምርጫ ተዓዋትን ተሳዓርን የሎን እሞ ድሕሪ ምርጫ ጭዋ ባህሊ ክተርእዩ፣ ንዞባና ኣብነት ክትኮኑ ንጽበየኩም።
ዓወት ናይ ህዝቢ መርጻ ትግራይ!!!
ዓወት ንህዝቢ ኤርትራ!!!
ዘለኣለማዊ ዝኽሪ ንሱዉኣትና!!!
ዲሞክራስያዊ ዉድብ ብሄረ ብሌን ኤርትራ/ሆደ Wednesday, 26 August, 2020Hits: 839


text:
ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ሳንድያጎ ዕውት ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዱ
ብ04 መስከረም 2010 ብኣባል ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ንደሞክራስያዊ ለውጥን ሽማግለ ስርዒታዊ ጉዳይን ኣቶ ሃይለማርያም ተስፋይ ዝተመርሐ ዕውት ህዝባዊ ኣኼባ ኣብ ከተማ ሳንድያጎ ደቡብ ካሊፎርንያ ተካይዱ። ኣቶ ሃይለማርያም ተስፋይ ምስ ኣርባዕተ ተሳተፍቲ ዋዕላ ብምትሕብባር፡ ንኣኼበኛታት ውጽኢት እቲ ዕዉት ኤርትራዊ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ፡ ንኣድላይነት ምግባእ ሃገራዊ ጉባኤን ዕላማታት ኮሚሽንን ኣመልኪቱ ሰፊሕ መብርሂ ሂቡ።
ከምኡ’ውን ኣቶ ሃይለማርያም ኤርትራዊ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ስርዓት ህግደፍ ሓድነትን ምትሕቁቋፍን ህዝቢ ኤርትራ ንምዝራግ ዝጻወቶ ዘሎ ኣዕናዊ ተግባራት ብምልላይ፡ ውሕስነት እምነ ኩርናዕ ሓድነት ከም ዘንጸፈን እዚ ንህዝብና ዓቢ ብስራት ምዃኑን ኣብሪሁ። ኣብ ኤርትራ ስላምን ቅሳነትን ግዝኣተ ሕግን ንምስፋን ሰፊሕ ተሳትፎ ክውንነት ሕ/ሰብናን መላእ ሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጥን ዘውሕስ ሃገራዊ ጉባኤ ኣብ ውሽጢ ዓመት ክጋባእ ምውሳኑ፡ ነዚ ዓቢ ሃገራዊ ዕማም’ዚ ንምፍጻም ከኣ 53 ኣባላት ዝሓቖፈ ኣባላት ኮሚሽን ምምዛዙን ድሮ ስርሑ ምጅማሩን ኣረዲኡ።
ኣብ መወዳእታ ከኣ ኣቶ ሃይለማርያም ብርክት ዝበሉ ካብ ኣኼበኛታት ንዝቐረቡ ሕቶታት ብድሕሪ ምምላስ፡ ኣኼበኛታት ብውጽኢት ኤርትራዊ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ሕጉሳት ምዃኖምን ሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋት ብመሰረት መደባት ኮሚሽን ብሽማግለ ስርዒታዊ ጉዳያት ዝተታሕዙ ሰፋሕቲ ዕማማት ንምግላጽ፡ ካልኣይ ህዝባዊ ኣኼባ ድሕሪ ክልተ ሰሙን ክሳላሰል ምዃኑ ገሊጹ።
ሽማግለ ዜናን ሓበሬታን
ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ
09 መስከረም 2010
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1517


text:
ጋዜጣዊ መግለጺ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ
15-11-2010
“ዘተን ደሞክራሲን ይዓንብብ”
ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፣ ብሰልፊ ህዝቢ ኤርትራን ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስን ሰልፊ ደሞክራሲ ኤርትራን ካብ 29 ክሳብ 31ታሕሳስ 2009 ዓ.ም.ፈ ኣብ ፍራንክፈርት ዝተካየደ ናይ ምጽንባር ዋዕላ ዝተመስረተ ሰልፊ ምዃኑ ዝዝከር ኢዩ።
ምጽንባራዊ ዋዕላ ብኩሉ መዳያቱ ሃገራዊን ደሞክራሲያዊን ዝኾነ ፖለቲካዊ መስመር ብምጽዳቕ ፣ ሓድነት ህዝብን ልዑላውነት ሃገርን ቅድሚ ኩሉ ዝሰርዕ፣ ማዕርነትን መሰልን ናይ ኩሉ ሃይማኖታትን ብሄራትን ዘኽብር፣ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ተኣልዩ ብቅዋማዊ ዘይምእኩል ምምሕዳራዊ መትከል ዝምራሕ፣ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ብማዕረ ዘሳትፍ ደሞክራሲያዊ ስርዓት ንምትካል ከምዝቃለስ ኣረጋጊጹ ተዛዘመ።
ኣብ ውድባዊ ጉዳይ ድማ ተሞክሮን ዓቕምን ናይተን ንሰ.ደ.ህ.ኤ ዘቖማ ዝተፈላለያ ሓይልታት(ውድባት) ብምውህሃድን ብምብርባርን ብህንካን ሃባን ዝኹስኮስ ናይ ዘተ ባይታ ብምኽፋት ደሞክራሲያዊ ሰልፊ ንምህናጽ፣መተክላት ግሉጽነትን ተጻዋርነትን ተሓታትነትን ከም መሰረት እምነቱ ኣንጺፉ ወጸ።
እዘን ብዝተፈላለየ ተሞክሮን ድሕረ-ባይታን ዝሓለፋ ሰለስተ ሰልፍታት እዚአን ክጽንበራ ከለዋ ዘበገሰን ዕላማ ፣ተሞክሮአንን ዓቕመንን ኣዋሃሂደን ኣንጻር ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ንዝካየድ ቃልሲ ኣበርክቶአን ከዕዝዛን ኣብ ውሽጢ ተቓውሞ ኤርትራ ኣድማዕን ኣዎንታውን ተራ ክጻወታን ኢዩ ዝነበረ። እቲ ክሳብ ሕጂ ኣብ ውሽጢ ሰ.ደ.ህ.ኤ ኮይና ከነካይዶ ዝጸናሕና ቃልሲ ድማ ነዚ ፖለቲካዊን ውድባውን ራኢ’ዚ ኣብ ግብሪ ንምትርጓም ኢዩ።እዚ መትከላትን ዕላማታትን’ዚ ሕጂ’ውን መትከልናን ዕላማናን ስለዝኾነ ኣብ ግብሪ ንምትርጓሙ ቃልስና ቀጻሊ ኢዩ።
ብወገን ፈ.ሽ ሰ.ደ.ህ.ኤ ነዚ ዕላማታት’ዚ ኣብ ግብሪ ንምትርጓም፣ ምስ ንኪዳን ዘቖማ ሓይልታት ንምዝታይን ብዛዕባ ዋዕላን ኣወዳድብኡን ንምርድዳእን ናይ ምትእምማን ሃዋሁ ንምፍጣርን ተበግሶ ተወሲዱ ከምዝነበረ ዝፍለጥ ኢዩ።ይኹን’ምበር ኣብ ምብጋስ ዘጓነፈ ንኡስ ዕንቅፋት ዕላማ ዝሰሓተ ውሳኔ ክውሰድን፣ ዘየድሊ መገዲ ምኽታልን ተመርጸ። ኣብ ዋዕላ ተኻፊልካ ሃገራዊን ደምክራሲያዊን ራኢኻ እንዳገለጽካ እጃምካ ኣብ ክንዲ ምብርካትን፣ ቀጻሊ ናይ ህንካን ሃባን መኣዲ ዘተ ኣብ ክንዲ ምኽፋትን ኣብ ዘየድሊ ናይ ቆይቂ ዕንክሊል ተኣትዩ ፍልልያት ምግፋሕን ዝምድናታት ምሕሽካርን ምርሕሓቕን ተመሪጹ ይቕጽል ኣሎ። እዚ ስትራተጂ’ዚ ነቲ ኣንጻር ህ.ግ.ደ.ፍ ዝከየድ ዘሎ ቃልሲን በጺሕዎ ዘሎ መድርኽን ንድሕሪት ዝመልስን ዕድሜኡ ዘናውሕን ጥራይ ዘይኮነ ፣ኣብ ውሽጢ ሓይልታት ተቓውሞ ዘሎ ፍልልያት ዘጋፍሕን ኢዩ ኢልና ንኣምን። ጽቡቕ ድልየትን ጻዕርን ናይ ተሳተፍቲ ዋዕላ መዚንካ፣ ኣዎንታውን ኣሉታውን ውጽኢቱ ብኽፉት መንፈስ ድሕሪ ምግምጋም ሃናጺ ተራ ኣብ ክንዲ ምጽዋት፣ ጉድለታት ምጽብጻብን ትሕዝቶ ውሳኔታት ምንእኣስን ዘይትርጉሙ ምሃብን ከም ቀጻሊ ዕማም ምትሓዙ ነቲ ዝካየድ ዘሎ ናይ ሓድነት መስርሕ ዘባራትዕ ኣይኮነን። ግዳይ ውዲታትን ተጻይነትን ናይ ካልኦት ከምዝኾንካ ንምእማን ህሉዋትን ዘይህልዋትን፣ “ግዳማውያንን” “ውሽጣውያንን” ጸላእቲ ብምፍጣር፣ንዝለዓል እዋናዊ ሕቶታት ብትብዓት ክትገጥሞ ዘይምድላይ ከም ልምዲ ተወሲዱ ክቕጽል ጸኒሑ ኢዩ።
ኣብ ውሽጢ ሓይልታት ተቓውሞ ኤርትራ ዝርአ ፍልልያት ብኸፊል ካብቲ ዝተፈላለየ መግዛእታዊ ስርዓታት ዝፈጠሮ ሕብረተ ሰብ ኤርትራ ዝምንጭው ናይ ታሪኽ ውጽኢት ኢዩ።ብኣምሳሉ ድማ ህላዌ ዝተፈላለያ ፖለቲካዊ ውድባት ብመነጽር ብዙሕነት ሕብረትሰብና ተራእዩ ብተጸዋርነት ክትሓዝን ክውሰድን ይግበኦ።ብዙሕነታዊ ሓድነት ሕብረተሰብና ዘረጋግጽ ደሞክራሲያዊ ስርዓት ንምትካል ኣብ ዝካየድ ቃልሲ ነቲ ህሉው ፍልልያት ንምጽባብ ብትብዓትን ብቀጻሊ ዘተን ከይተሓለልካ ምቅላስ ይሓትት።እቲ ሓደ ክፋል ፈጻሚ ሽማግለ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ግን ኣብ ክንዲ ቀጻሊ ዘተ ቀጻሊ ቆይቂ፣ኣብ ክንዲ ምጽባብ ፍልልያት ምግፍሑን ምግናኑን፣ኣብ ክንዲ ምቅርራብ ምርሕሓቕ መሪጹ ጉዕዞኡ ክቕጽል ወሲኑ። ኣብ ውሽጢ ሰልፊ’ውን ዲሞክራስያዊ ባይታ እንዳጸበበን ተጻዋርነት እንዳጎደለን መጸ፣ከም ውጽኢት ድማ ናይ ሓለፍትን ኣባላትን ናይ ቃልሲ መንፈስ ምድኻም ኣስዓበ፣ሰልፊ ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ ኣብ ክልተ ስትራተጂካዊ ፍልልይ ዘንጸባርቕ ኣረኣእያ ክግማዕ ናይ ግድን ኮነ።ናይ ገለ ኣባላት መሪሕነት ካብ ሓላፍነት ምርሓቕ’ውን ኣኸቲሉ።ነዚ ብምርዳእ 6 ኣባላት ፈ.ሽ ነቲ ኩነታት ንምእራም “ገምጋም ጉዕዞ ሰ.ደ.ህ.ኤ ኣብ 9 ወርሒ” ዘርእስቱ ጽሑፍ ናብ ግ.ፈ.ሽ ኣቕረቡ ። ይኹን’ምበር ከም ግብረ መልሲ ኣብ ክንዲ ብደሞክራሲያዊ ልዝብ ነቲ ፍልልይ ምፍታሕ ዝጸዓር ምውንጃል ተመሪጹ፣ ነቲ ዝነበረ ነቓዕ ዘግፍሕ እቲ ኩሉ ህዝቢ ዝሰምዖ ናይ ምስጓግ ስጉምቲ ተወሲዱ።ንነዊሕ ኣዋርሕ ኣካሉ ኮይኖም ክሰርሑ ዝጸንሑ ኣባላት ብጉልባብ ዘይህልው ውድብ (ኤ.ህ.ም) ብምስንባትን ሕጋውነት ዘይሓለወ ስጉምቲ ብምውሳድን ቃልስና ክንቅጸለሉ ዘይከኣል ኩነታት ተፈጢሩ።በዚ ምኽንያት’ዚ እቶም ኣብ ውሽጢ ሰልፊ ኮይና ተቓውሞና ከነስምዕ ዝጸናሕና ኣባላት ፈጻሚት ሽማግለን ማእከላይ ባይቶን መብጽዓና ንምሕላው፣እቲ ኣብ ምጽንባራዊ ዋዕላ ናይዘን ሰለስተ ሰልፍታት ዝጸደቐ ሃገራውን ደሞክራሲያውን ፖለቲካዊ ፕሮግራም ኣሚንና ኣብ ግብሪ ንምውዓሉን ኣብ ህዝብና ንምስራጹን ዓቕምና ዝፈቕዶ ቃልሲ ከነካይድ ሰ.ደ.ህ.ኤ ብዝብል መጸዋዕታ ተፈሊና ከምዘሎና ነፍልጥ።መለልይና “ዘተን ደሞክራሲን ይዓንብብ” ዝብል ጭርሖ ክኸውን ኢዩ።በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ኩሎም እቶም ነዚ ዕላማ’ዚ ዝድግፉ ኣባላትን ባእታታት ማእከላይ ባይቶ ሰ.ደ.ህ.ኤን ኣብ ዘለውዎ ቦታታት ቃልሶም ከበራትዑን ውዳቤኦም ከደልድሉን ንጽውዕ።ነዚ ብፈጻሚት ሽማግለ ዝካየድ ዘሎ ዘይቅኑዕ ኣተሓሕዛን መርገጽን ንምእራም ክቃለሱ ለበዋና ነመሓላልፍ።
ኣብ ኤርትራ ንስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ኣሊኻ ብደሞክራስያዊ ስርዓት ንምትክኡ ኣብ ዝካየድ ቃልሲ ቀንዲ ተዋሳኢ እቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝነብር ዝበዝሐ ህዝብን ሰራዊትን ከምዝኾነ ንኣምን። ነዚ ቃልሲ’ዚ ንምብርታዕን ንምንህሃርን ናይ ስደት ተቓውሞ ሓይልታት ዓቢ ኣበርክቶ ክገብር ከምዝኽእል ኣይንጠራጠርን፣ ከምኡ ንክኸውን ግን ሓይልታት ተቓውሞ ፍልልያቱ ኣጽቢቡ ኣብ ኩሉ መዳያት ናይ ሓባር ዝተወሃሃደ ቃልሲ ከካይድ ክኽእል ኣለዎ።ዋዕላን ውጽኢቱን ከም ናይ መጀመርታ ስጉምቲ ናይዚ ጉዕዞ’ዚ ጌርና ስለንወስዶ ድማ ናይ ሓድነት መስርሕ ናብ ዝለዓለ ደረጃ ንምድያቡ ኣብ ዝግበር ጻዕሪ፣ ምስ ኮሚሽን ዋዕላን ኩሎም ደገፍቲ ሓይልታትን ብዘይ ቅድመ-ኩነት ተሓባቢርና ከም ንሰርሕ ቅሩብነትና ንገልጽ።
በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ናይ ኩሎም ደሞክራሲያውያን ውድባትን ውልቀሰባትን ህዝቢን ደገፉ ከይፍለየና ንላቦ።
መዘከርታ– እቶም ነዚ ዕላማ’ዚ ዝድግፉ ኣባላት ማእከላይ ባይቶ ተኣኪቦም ዘሕለፍዎ ውሳኔታትን ዘጽደቕዎ ኣተሃላልዋን ኣብ ሓጺር እዋን ክንገልጽ ኢና።
ማእከላይ ባይቶ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡
“ዘተን ደሞክራሲን ይዓንብብ”
Email Adress – EPDP.fdu@gmail.com
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1814


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ሥርዓተ ብፅዕና ሚሸል ግየድሮይች ኣብ ክራኩፍ
ኣብ ድሮ በዓለ ጰራቅሊጦስ ኣብ ሃገረ ፖላንድ ኣብ ከተማ ክራኩፍ ናይቲ ብ1420 ዓምፈ ኣብ ሃገረ ሊትዋንያ ዝተወልደን ብዝሓደሮ መንፈስ ጸዋዕታ ዶብ ሰጊሩ ኣብ ጽንኩር እዋን ንሕዝብታት ፖላንድ እምነቱ ከጽንዕ ዝሓገዘን ብዙሕ ሠናይ ነገር ዝገበረን ግየድሮይች ብፅዕና ተኣዊጁ። ቅዱስነቶም ነዚ ፍጻሜ እዚ ከምዚ ክብሉ ናይ ምስጋና ኣጋጣሚ ምዃኑ ገሊጾም።
ስለሰላም ሃገረ ሱዳን ንጸሊ!
ቅዱስነቶም ኣስዒቦም ስለ እታ ብዓቢ ፖሎቲካዊ ቅላውላው ትሕመስ ዘላ ሃገረ ሱዳን ንክጽለ ምናዳ ኸኣ ዝሓለፈ ወርሒ ሚያዝያ ፕረሲደንት ዑመር ኣልበሽር ካብ ሥልጣን ካብ ዝወርዱ ክጐሃሃር ዝጸንሐን ኣብዚ ሳልስቲ ብኣማእት ናይ ዝቊጸሩ ሕይወት ዝቀዘፈን ሕንፍሽፍሽን ዓመጽን ቀልጢፉ ደው ንክብል ንጸሊ ኢሎም።
ንመንፈስ ቅዱስ ልባትና ንኽፈት!
ቅዱስነቶም ንኩሉ ፈጺሞም ንበዓለ ጰራቅሊጦስን ንጸሎት ንግሥተ ሰማያትን ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ንዝተረኽቡ ምእመናንን ነጋድያንን ሰላምታ ኣብ ዘቅረቡሉ ልብና ንመንፈስ ቅዱስ ንኽፈት እንክብሉ ሓደራ ኢሎም።
[ ንዓኹም ንኩልኹም ልብኻትኩም ብምእዙዝነት ነቲ ንዓለምና ብዝተፈላልዩ ህያባት ዘሀብትምን ምልክት ሕውነት ኣብ ውህደት ንዝኾነ ንሥራሕ መንፈስ ቅዱስ ክትከፍቱ አተባባዓኩም። እታ ብውሉዳዊ ምትእምማን ኣብ እናታዊ ኣማልድነታ እንምዕቆብ ቅድስት ኣደ ኣምላኽ ነዚ ጸጋ እዚ ተውህብኩም እንክብሉ መሪቆም። ]


text:
ብ ተወልደ ብእምነት፡
ወዲ ሰብ ኣብ’ዛ ዓለም፡ እቲ ዝኸበረ ዝውንኖ ጸጋ፡ ህይወቱ እንተድኣ ኮይኑ፡ ምእንቲ ብህይወት ክንነብር፡ ኣብ ትሕቲ ጽላል ናጽነት ብሰላም ክንመላለስ፡ ኣሻሓት ንጹሃትን ብሉጻትን ዜጋታት ህይወቶም በጅዮም ሓርነት ኣረኪቦምና። ብኡ መጠን ኸኣ ዝለዓለ ክብሪ ዘለዎ ናጽነት ንውንን። ክብሪ ኤርትራዊ መንነት ድማ ክሳብ ክንደይ ረዚን፤ ጾሩ እውን ኣዝዩ ዝኸበደን ዝዓዘዘን ይገብሮ። ህይወት ወዲ ሰብ መተካኣታ ዘይርከባ ፍልይቲ ትዕድልቲ፣ ብዝኾነ ንዋታዊ መለክዒ ዘይትስፈር፡ ነዚ እነስተንፍሶ ዘለና ጠሊ ንፋስ ናጽነት እምበኣር፡ ክሳብ ክንድይ ቅዱስ ሃብቲ ምዃኑ ብትግሃት ተገንዚብና፡ ማዕረ-ማዕሪኡ ብትኩርነትን ጥንቃቐን ክተሓዝ ዘለዎ ልዑል ህያብ ሰማእታትና፡ ምስ ዮሃና ሕድሪ ተዛሚዱ ዝኸይድ፡ ሓጎስን ሓላፍነትን ዘሰክም’ዩ። ንዘላኣለም ተዓቂቡ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶታት ዝሰጋገር ቅርሲ።
እወ! 24 ግንቦት፡ ካብ ድቕድቕ ጸልማት ናብ ድሙቕ ብርሃን፡ ካብ ባርነት ናብ ናጽነት፡ ዳግማይ ምውላድ ሃገር ዘበሰረት ዕለት፡ ናይ’ቲ 30 ዓመታት ዕጥቃዊ ቃልሲ፡ ቅድሚኡ ዝነበረ ናይ 20 ዓመታት ሰላማዊ ፖለቲካዊ ምንቅስቓሳት ደሚርካ፡ ብጠቕላላ ናይ 50 ዓመታት ተጋድሎን፡ ካብ’ቲ ኤርትራ ከም ሃገር፡ ኣብ ዓርዑት ባዕዳውያን ዝተቖረነትሉ ሰንሰለታዊ መዋእለ መግዛእቲ፡ ናይ ሚእቲ ዓመት ምዕራፍ ቃልሲ ወለዶታት ዝዛዘምናሉ ጕዕዞን እዩ።
ነዚ ክውን ንምግባር፡ ካብ ዝተሓላለኸ ኣደራዕ መግዛእቲ ክንናገፍ፡ ብእተናውሐ ህዝባዊ ፍትሓዊ ቕዲ ኵናት፡ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ግዳማዊ ሓገዝ፡ ነቲ ህዝባዊ ደገፍ ዘይብሉ ዕሱብ ጸላኢ ንምስዓር፡ ብንብረቱ ብጥይቱ ዝብል ቅኑዕ ፍልስፍናዊ መርሓን ኣተሓሕዛን፡ ዘይሕለል ሃገራዊ ፍቕሪ ዘፈልፈሎ መንፈስን ኣካይዳን፣ ናቱ ሓደ ፍሉይ መለለይ ጠባይ ዝነበሮ ኾይኑ፤ ኣብ ውሽጣዊ ጸጋታቱ ተኣማሚኑ፡ ብዘይ ኣፋላላይ ሃይማኖትን ብሔርን ጾታን ብሓደ ልቢ፡ ኣብ ሓደ ሃገራዊ መኣዲ፡ ኣብ ጽላል ሓንቲ ስድራ-ቤት፣ ኣንጻር ኩሎም ብትምክሕትን ንዕቀትን ዝሰኸሩ ሓይልታት፡ ብብቕዓት፡ መስተንክራዊ ጅግንነት ተዓዊትካ ክትወጽእ ምሕላን’ውን ካልእ ተወሳኺ ኣብነታዊ ኣስተዋጽኦን ትምህርትን ንኻልኦት ጭኩናት ኣህዛብ መልእኽትን ኢዩ። በዚ መንገዲን ኣተሓሕዛን ክንምርሽ ዝተገደድናሉ ምኽንያት ድማ፡ ብሰንኪ ናይ’ቶም ንዓለምና፡ ከም ድሌቶም ክዝውሩ፡ ብኢደ ዋኒኖም መሰል ወዲ ሰብ ዝዕምጥሩ፡ ጸጥታን ሰላምን ዝዝርጉ ሓይልታት፡ ምስ ተጠለምናን መሰልና ምስ ተነፈግናን ዝኣተናዮ፡ ተፈቲና ሓቂ ዘረጋገጽናሉ ተልእኾ ነይሩ።
በዚ ጽፈት’ዚ፡ በዚ ንያትን ባህሊን፡ ኣተሓሳስባን ኣተሓሕዛን፡ ሃብታም ሰውራዊ ተመክሮታትን ትምህርትን እተሃንጸ ህዝቢ፡ ውፉይ ኣርሒቑ ዝጥምት ንቑሕ ዘይኽማህ መሪሕነት ዝወነነን ዘጥረየን ህዝብን መንግስትን፡ ድሕሪ’ቲ ምዝዛም ቀዳማይ ምዕራፍ ቃልሲ፡ ናብ’ቲ ካላኣይ ዝዓበየ ዕማም፡ ዝኸበደ ሓላፍነት ዝሓትት ምዕራፍ ሓድሽ ኣግእዞ ተሰጋጊርና። ኣብ ጽባሕ ናጽነት ዝተለምናዮ ወፍሪ፡ ኣብ ውሽጢ’ዚ 24 ዓመታት ከኣ፡ ሕድሪ ኣጽኒዕና፡ ክብርታትና ምዅስኳስን ምድልዳልን፡ ባህልን ቅያን ኤርትራዊነት ከም ዓረ ክተርር ቀጻሊ ምክንኻን ዘድልዮ ጥዕና ዘለዎ ጾርን ሓላፍነትን ተሰኪምና ዝተሳለናሉ ዓመታት ኢዩ ኔሩ። ልቢ-ንልቢ ተራኺብና ኣብ ማሕላ ሓድነት ቃልን ሕድሪ ወለዶታት ተረኪብና ዝመጻእና፡ ብኡ ድማ ክንቅጽል፣ ዘዋጻኣና ቅኑዕ ምርጫን መቀጸልታ ናይ’ቲ ቀዳማይ መንገዲ፡ ንመጻኢ’ውን፡ ናብ’ቲ ናይ መወዳእታ መዓልቦ፡ መዓልቦ ርግኣትን ራህዋን ዘብጽሕ ጎደና ሓርነት፡ ንሱ ጥራይ ኢዩ።
እዚ ጎደና’ዚ፡ ጕዕዞኡ ልሙጽ ክኾነልካ ትብህግ ትምነ፡ ባህግን ክውንነትን ግን ነንበይኑ ስለ ዝኾነ፡ ከም’ቲ ለባማት ዘተንብህዎ ኸኣ “ናጽነት፡ ናጻ ኣይኮነትን” ዝብል መሃርን መለበምን ጥቕሲ፡ ናጽነት ባይታን መደያይቦን ንሓርነታዊ መናሃርያ ደቂ ሰባት ድኣምበር፡ ንገዛእ ርእሳ ናይ መወዳእታ ዕላማ ኣይኮነትን። ክትዕቅባን ክትከናኸናን፡ ክትኩልዓን ክትሕልዋን እትሓቶ ክፍሊት ወይ ዋጋ ብቐሊል ዝግመት ኣይኮነን። ብፍላይ ኣብ ከም’ዚ ናትና ዓይነት ኩነታትን ኣመጻጽኣን። ነታ ዝተረከብናያ ዝዓነወትን ድኹም ማሕበረ-ቁጠባዊ ህይወት ዝነበራ ኤርትራ ናብ ንቡር ንኽትምለስ፡ ካብ ንቡር ናብ ቀጻልን ሱር-በተኻዊ ለውጢ ንምቕያራ፡ ብዙሕ ጻዕሪን ማልን ከም እትሓተና፡ ኣብ እዋን ብረታዊ ተጋድሎ ባዕላትና ዝሰኣልናዮ መደብ፡ እተነበናዮን እተቓራረብናሉን፡ ግን ከኣ ንክውንነት ዘንጸባርቕ ትንቢት፡ ዝጽበየና ሓያል ተልእኾ ምንባሩ፡ ዕጥቅና ሸጥ ኣቢልና፡ ዘለና ጸጋታት ኣማቃሪሕና ድማ ኣቲናዮ። እዚ ዕላማ’ዚ ብግብሪ ንምትርጓሙ ከቢድ ኣብ ሓጺር ጊዜ ዝፍታሕ ግድል ከምዘይከውን ርዱእ ኔሩ። ምኽንያቱ ምስ ምንዋሕ ናይ’ቲ መግዛእታዊ ኣደራዕ፡ ንሱ ዝፈጠሮ ናይ መነባበሮ ፍልልያት፡ ዝጸንሐ ጋግ ኣብ ውሽጢ ሕበረተ-ሰብና፡ ከቢድን ርኡይን ኔሩ። ነዚ ከቢድ ጾር ንኸነጽብብ ጊዜ ይወስድ። ናይ ቀዳምነት ቀዳምነታት ሰሪዕካ ብደፋእታ፡ ካብ’ተን ዘለዋኻን ትረኽበንን ትሕዝቶ እናኣተኣኻኸልካ፡ ካብ ባዶ ተበጊስካ፡ ኣብ ናይ ገዛእ ዉሽጣዊ ዓቅምኻ ተመርኵስካ፡ ክትምርሽን ለውጢ ከተመዝግብን፡ ቀሊል ከምዘይከውን ፍሉጥ ኔሩ።
እቲ ጾር ግን በዚ ኽንጠቕሶ ዝጸናሕና ብድሆታት ጥራይ ዝውዳእ መኸተ ኣይነበረን፡ ንሱ ኔሩ እንተዝኸውን እውን ብዙሕ ኣይምጸገመናን፡ ኣብ ርእሲ’ዚ ከቢድ ጾር ካልእ ዝተደራረበ ረዚን ጾርን ግድላትን ክንገጥም ኢና ተዓዲምና። ዝተሓላለኸ ቀጻሊ ናይ ግዳም ድጕል ሽርሕታት፡ ካብ’ታ ሓሳድ ዓይኒ ጎረቤት ዝተፈነወ ወርራ ተደሚርዎ ነቲ ስራሕን ዕማምን ኣኽቢድዎ። ኣብ ልዕሊ’ዚ ኹሉ ክጥቀስ ዝጸንሐ ግድላት ከኣ፡ እቲ ንልዕሊ ፍርቂ ዘመን (ካብ መፋርቕ ኣርባዓታት) ነዛ ሉል ቀይሕ ባሕሪ፡ ተባሃጊት ሃገርን ኣቀማምጣኣን፡ ዓይኖም ዘንበሩላ ምምሕዳራት ኣመሪካን ዓማጺ ፖሊሲታትን፡ ኢምጰራጦርያዊ ሕልሞም ንምርዋይ፡ ናጽነትና ንምዅላፍ ክጽሕትርዎ ዝጸንሑ ቀጻሊ ጸይቅታት፡ ሓደ ውዲት ከነፍሽል፡ ካልእ ክስዕብ፡ ነቲ ሓደ ከነቃልዕ ካልእ ክውላዕ፡ ንሕና ከነጥፍእ፡ መብረ ዘይተረኽቦ፡ ዲፕሎማሲያውን ፖለቲካውን ቍጠባውን መናውራታት፡ ኣብ መስርሕ ልሙድ ምርብራብ፡ ብምትዕጽጻፍ ክንገጥም፡ ነቲ ኽብደት፡ ክብደት ወሲኽሉ።
“ዓወት ቃልስና ብደምና፡ ምስ ውጹዕ ሓፋሽ ህዝብና” ሎሚ’ውን ከምኡ ኢዩ ኔሩ እቲ መንፈስ እቲ ወኒ፡ ህዝብን መንግስትን፡ ትዕግስትን ትብዓትን ተቐኒቱ ገጥ ኢሉ መኪቱ። እምርሽ ከኣ’ሎ፡ ክቕጽል ኸኣ’ዩ። ከመይሲ? ኣብ’ዛ ፍትሒ ዝተሓረማ ዓለም ንኽንነብር፡ ጸጥታና ከነረጋግእ፡ ላኣላዊ ክብርታትና ከነውሕስ፣ እንውንኖ ፍሉይ ብልጫ። ኣብ ዓለምና መወዳድርቲ ወይ መዳርግቲ ዘይብሉ ታሪኻዊ ፍጻመ። ኤርትራ ብተምሳል ዓባይ ድልድልቲ መርከብ እትግለጽ ሃገር እያ፡፡ ኣብ ማእከል ሓደ ብሓያል ማዕበል ዝገላበጥ ውቅያኖስ፡ ብህድኣት ኣንፈታን መኣዝናን ከይሰሓተት፡ እተንሳፍፍ መርከብ፡፡ መርኣያ ተስፋ፡ ኣብነትን ጽንዓት ኣህዛብ ዝኾነት ሃገርን ዝህብን ምዃንና ብምድግጋም ኣመስኪርና።
ከም ኣካል ሕብረተ-ሰብ ዓለም፡ በቲ ሓባራዊ ሕግታትን ውዕላትን ስምምዓትን ተዋሃሂድና፡ ብጽቡቕ ድሌት ብሽርክነት ክንሰርሕ እኳ እንተነበረ ውጥናትና፣ ብዙሕ ከይከድና ካብ’ቲ ድሌታትና ዘውጽእ ተጽዕኖን መኻልፋትን እዩ ገጢሙና። ናብ’ታ ቅንዕቲ “መትክል ርእስኻ ምኽኣል” ፍቱን ግብራዊት ጥበብ፡ ዋሕስ ዓወት፡ ቁጠባዊ ህንጻ እተሳሊ መስርሕ ከኣ ክንለዝብ መሪጽና።
ሎሚ ኤርትራና፡ ንኹሉ ዕንቅፋታትን ማሕለኻታትን እገዳታት እናበደሀት፡ ድሕሪ ናይ 24 ዓመታት ካላኣይ ገጽ ተጋድሎ፡ ኣብ ታሪኽ ህዝብታት ዓለምና፡ ንመጀመርታ፡ ኣብ ውሽጣዊ ሓራ መስመር ዝተነጽፈ ሱር በታኻዊ ቁጠባዊ ምዕባለ ኣመዝጊባ። ብመግቢ ርእስኻ ምኽኣል፡ ነጻ ካብ ረዲኤት፡ ምዕሩይ ንኹሉ ዝባጻሕ ሰፊሕ ዝርጋሐ ዘለዎ ማሕበራዊ ኣገልግሎት፡ ምምልማልን ምዕባይን ኣፍራዪ ዓቕሚ ሰብ፡ ቀጻልነት ዘለዎ ዘተኣማምን ዝተዛነቐ ዕብየት፡ ጸጋታት ሃገር ብጥዑይ ምምቕራሕን፡ ብጥንቁቕ ሓላፍነታዊ ኣተሓሕዛ ዝመሓደር፡ ባህርያዊ ከባቢኣዉን ድሕነቱ ዝሓለወ፡ ኣሳታፊ ባይታ ፈጢራ ትርከብ። ሳላ ዋርሳይ ይክኣሎ፡ ወራሲ ቅያ ጎይታ መጻኢት ዓባይ ኤርትራ ክውን ኮይኑ።
ጓኖት፡ ካብ ርሑቕን ቀረባን ዝሓለምዎ ሕማቕ ሕልሚ መኺኑ። እቲ ህንዱድ ወስታታት ንጉዕዞና ኣይዓገቶን፡ ብዙሕ ክንጽዕር ሓይልና ከነተዓጻጸፍ፡ ኤርትራዊ ኒሕ መመሊሱ ክስሓል፡ ዝያዳ ክሰርሕ፡ ዝያዳ ክምኮር ተወሳኺ ጸዓትን ድፊኢትን ፈጢርሉ። ንሓድነቱ ዘትረረ ናይ ምግባር ዓቕሙ ዘበረኸ፡ ንዕረ ዘምዓረ ፈተነ።
እዚ ዓይነት መደምደምታ ወይ ክውንነትን ንምሃብ ዘድፍር ሓቅታት ድማ፡ ነቲ ከም ኤርትራዊ ኴንካ እትርእዮ፡ ኣብ ውሽጥኻ ዘሎ ጸጋታትን ዓቕምን፡ ስለ እትተኣማመንን እትፈልጦን መበገሲ ብምግባር ጥራይ ኣይኮነን፣ ነቲ ኣብ ዞባና፡ ዞባ ሰሜን ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ካልእ ኵርናዓት ዓለምና፡ ኣብ ጸጽባሕ፡ ክኽሰቱ ዝጸንሑን ዝርኣዩን ዘለዉ ኣሰከፍቲ ኣሉታዊ ፍጻመታት፡ ኣብ ግምት ኣእቲኻን ኣዛሚድካን ኣነጻጺርካን ክርእዮ እንከሎ’ውን፡ ነዚ ክገልጾ ዝጸናሕኩ ሓቅታት፡ ብድሆን ጽባቔታት ’ዛሃገር፡ ብትሕትና ብዘይ ቀለዓለም፡ ኣብ ቦትኡ ዘሎ ህያው ምስክር’ዩ።
ንሎሚ፡ ነታ ክብርቲ ዕለት ክምጕስ! ነቶም ነዚ ዕዙዝን ክቡርን ብርሃን ናጽነት ዘጓናጸፉና ስውኣትና፡ ቅሰኑ ክብል ከመስግን! ነቶም ሕድሪ ኣጽኒዖም ገና ከየዕረፉ ከይተሓለሉ፡ ለይትን መዓልትን፡ ብተጸዋርነትን ትብዓትን፡ ሃገር ዝሃንጹን ዝከላኸሉን ዘለዉ ሓርበኛታት፡ ገዳይም ዋርሳይ፡ ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ነቲ ዕጉስ ህዝቢ ክምጉስ ከመስግንን! መሪሕነትና የቝመልና! ነቶም ኣብ ፈቐዶ ከባቢታት ዓለም ዘለዉ ተቓለስቲ ኤርትራውያን ድማ፡ ነዚ ቅድሚ ሕጂ ክንገብሮ ዝጸናሕና ሃገራዊ መኸተ፡ ኣገናዕ እናበልኩ፤ “እናሓደረ ክብሩ ዝድራዕ፡ ድምቀቱ ዝዅላዕ ናጽነት፡ ኣብ ማህደር ልብና ጌርና ንንቀሳቐስ!!
ዘለኣለማዊ ዝኽሪ ንስውኣትና!!
ወትሩ ዓወት ንሓፋሽ!!!
ርሑስ ቅንያት ናጽነት፡ ዮሃና!! ዮሃና!!


text:
ዜና ቫቲካን!
ኣብ ዝሓለፈ ዜናታትና ከምዝተገልጸ ንም እመናን ዝምልከት ሲኖዶስ ንዝመጽእ ዕለት 10 ጥቅምቲ 2021 ዓም ኣብ ቫቲካን ከማኡ እውን ዕለት 17 ጥቅምቲ ኣብ ኩለን ናይ ክልል ኣብያተ ክርስትያን ብዕሊ ክኽፈት እዩ፡ ነዚ ብዝምልከት እውን ቀንዲ ቤትጽሕፈት ሲኖዶስ አበው ጳጳሳት ንምኽፍት እቲ ሲኖዶስ ስ ይኹን ኣብ ኣካያዳኡ ዘሰኒ መመርሒ ሰነድ ዘርጊሑ እንከብቅዕ እዚ ምስንዳው ዝበሃል ዘሎ ግን ድሮ ኣብ ጉባኤ ሲኖዶስ ከምዘሎና ብምርዳእ ኩሎም እጃሞም ከበርክቱ ከምዘለዎም ዋና ጸሓፊ ሲኖዶስ አበው ጳጳሳት ብፁዕ ካርዲናል ማርዮ ግረች ኣዘኻኺሮም።
ብፁዕነቶም ነዙይ ዝገለጹሉ ብዕለት 7 መስከረም 2021 ዓም ኣብ ኣዳራሽ ሕትመት ቅድስት መንበር ንጋዜጠኛታ ብዛዕባ እቲ ኣብ ላዕሊ ዝጠቀስናዮ መሰናደዊ ሲኖዶስ ዝኾነ መምርሒ ሰነድ መብርሂ ኣብ ዝሃቡሉ እዋን ነበረ። ነዚ ስ ዒቡ ምስ ኣገልግሎት ዜና ቫቲካን ኣብ ዝገበርዎ ሰፊሕ ቃለ መሕትት ከኣ ንቀንዲ ታባታት ናይዚ ሲኖዶስ ገሊጾም፡ እቲ ሲኖዶስ ኣብ መንጎ ጥቅምቲ 2021ን ጥቅምቲ 2023 ዓም ዘሎ ዓመት ሠለስተ ገጽታ ከምዝህልዎ እዚ ኸኣ ብቀዳምነት ካብ ደረጃ ሰበኻ ናብ ደረጃ ኣህጉር ብምስግጋር ኣብ ክልተ ዝተፈላለያ ግዝያት ተኻዪዱ ብ2023 ኣብ ከተማ ቫቲካን ብኩለንትናዊትቤተክርስትያን ክዛዘም እዩ፤ እቲ መምርሒ ሰነድ ኣብ ኩለን ናይ ክልል ኣብያተ ክርስትያን ንዝርከቡ ም እመናን ጽን ኢልካ ብምስማዕን ምኽሮም ብምሕታትን ኣብ ዝካየድ ጒ ዕዞ ንኽሕግዝ እዚ ከኣ ካብ ጥቅምቲ 2021 ክሳብ ሚያዝያ 2022 ዓም እዩ ዝካየድ። ነቲ ዝተኣከበ ር እይቶን ምኽርን ለበዋታትን ኣኪብካ ብኩለን ናይ ክልል ኣብያተ ክርስትያን በብደረጃኡ ዘተ ተኻዪዱስ ኣብቲ ሓፈሻዊ ናይ ኩለንትናዊት ቤተክርስትያን ሲኖዶስ ክብጻሕ ዘለዎም ተስፋ ገሊጾም።


text:
“ድምጺ ፍትሒ ይሃምም ኣሎ፡ ሃየ ህዝቢ ተዳሎ”
”ድምጺ ፍትሒ ይሃምም ኣሎ፡ ሃየ ህዝቢ ተዳሎ”
ካብ ዓሚ፡ ሎሚ፡ ተቃውሞ ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ብዓይነቱን ዓቐኑን እንዳሰሰነ ይኸይድ ኣሎ። ብሓደ ረፍዲ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ኣብ ሓደ ክመጽእ’ኳ ድሌትን ባህግን ኩሉ እንተዀነስ፡ ደጊም ንባህግታቱ ዘረጋግጽ ዓብይ ተስፋ ይረአን፡ ይንበብን ይስማዕን ምህላው፡ ኣብ መስርሕ ቃልሲ ብቀሊሉ ክሕለፍ ዘይብሉ መድረኽ ቃልሲ ተበጺሑ ኣሎ። ነዚ ሓያል ቃና ሓድነት፡ምትሕብባር፡ ምድግጋፍ ዘልዕል ዘሎ እዋናዊ ጭርሖታት ደራኺ ሓይልታት ሰላምን ደሞክራስን ንዓወት ገጹ ይገማገም ከም ዘሎ ብምርዳእ፡ ንውዲታት ሽጣራታት መላኺ ስርዓት ህግዲፍ በታቲኹ፡ህዝባውን ሃገራዉን ጉዳዩ ኣብ’ቲ ዝደለ ዕላማ ከብጽሖ ካብ ኩሉ ሃገራዊ ዝጥለብ ህድኣትን ዓቕልን ምስትውዓልን’ዩ።
ደጊም ክመቲ ደጋጊምኩም ዝሰማዕኽምዎ ቃል ማሕተት መራሕቲ ውድባት ፖሊቲካውያን ሓይልታት፡ ሲቪካውያን ማሕበራት ይኣክል፡ ምሁራት፡ ውልቀ ሰባትን ልዕሊ ኩሉ ከኣ ኤርትራዊ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሓት ዝግበርዎ ዘለዉ ዘይሕለል ተጋድሎ ንፍትሒ ተደማሚሩ፡ ኣብ’ዚ ሓጺር ግዜ ንህግዲፍ ካብ’ቲ ዝነዝሖ ዝነበረ መርዛም ሓበሬታ ካብ መራኸቢ ብዙሓት ስዒሩ ገሊልዎ ይርከብ። እዚ ቀዳማይ መድረኽ ዓወት ኤርትራዊ ደላይ ፍትሒ ኣብ ታሪኽ ዘመዝገቦ፡ ነቓዕ ከይርከብን ብዝተፈላልየ ምኽኒት ንቃልሲ ዝዓናቕፉ ይኹኑ፡ በቶም ብህግዲፍ ተላኢኾም ንዓና መሲሎም ክፈላልዩና ዝፈታትኑ ካብ ማእከልና ብምውጋድ ንዝተረኽበ ዕውት ስርሓት ክንዕቅቦ ይግባእ።
ህዝብና ብሓንቲ ቃና ፍትሕን ሓርነትን ኣብ ዝጭርሓሉ ዘሎ መድረኽ፡ ኣብየ ኵርናዕ ዓለም ዘለዉ ብውልቀ ይኹን ብዝተወደበ ኣብ ማሕበራዊ መራኺቢ ብዝሓት ኤርትራውያን ብሓደ ቃና ንፍትሒ ዘድምጽን ዝሰርሕን ዘሎ ነቲ ቀንዲ ክንከላኸለሉን ክንጣበቐሉን ዝግብኣና ኣጽዋር እዩ። እዚ ጥራሕ ዘይኮነ ብምትሕብባር መላእ ኤርትራዊ ዜጋ ብፍላይ ከኣ ”ይኣክል” ሰሜን ኣሜሪካ ብኮሮና ቫይረስ ንዝተጠቕዑን ኣብ ሓደጋ ንዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ነበርቲ ሃገር ኢትዮጵያ፡ሱዳን፡ሊብያ ዝገበሮ ዓብይ ኣበርክቶ ከም መጀመሪያ ተልእኾን ሓድሽ ተሞክሮን ቅጽበታውን ቅልጡፍን ደገፍ ውጽኢት ዝተረኽበሉ ኣሰራርሓ ምፍጻሙ ኣብ ገደል ኮይንካ፡ ኣብ ገደል ንዘሎ ሓውኻን ሓውትኻን ክትሕግዞ መስተንክር ስርሓት ኤርትራውያን ብምክያዱ፡ ክንዮ ግፍዕን ጭቆናን ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ዝኸይድ፡ ንሰላምን ራህዋን፡ ፍትሕን ደሞክራስን ዝዓለመ ስርሓት ምንጻፍ መጻኢ ባህጊ ኤርትራውያን ምዃኑ ዘመስከረ’ዩ።
ብዕለት 6 ነሓሰ 2020 ኣብ ሃገር ዓባይ ብርጣኒያ፡ ብዕለት 8 ነሓሰ 2020 ኣብ ሃገር ሰ.ኣሜሪካ ዋሽንግቶን ዲሲ ዝተኻየደ ንህግዲፍ ዘቃልዐ ኣዝዩ እዋናዊ ሰላማዊ ሰልፊ፡ ንባዕሉ ኣብ ሓደጋ ለበዳ ሕማም ኮሮና ባይረስ እንዳነበረ፡ ንህዝቡ ከድሕን ዝኽፍል ዘሎ መስዋእቲ ብቀሊሉ ክግመት ዘይክእል ዝካየደ ዘሎ ዕቱብነት ቃልሲ ንፍትሒ ኣገዳሲ መርኣያ’ዩ።
ደጊም ”ድምጺ ፍትሒ ይሃምም ኣሎ፡ ህዝብና ተደሎ” ነዚ ብኩሉ መዳያቱ ተረኺቡ ኣብ መስርሕ ዘሎ ዕዉት ቃልሲ ደላይ ፍትሒ ህዝብና፡ ንህላውነትና ኣድሕና ብክልተ እግርና ደልዲልና ረጊጽና፡ መድሕን ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ኮይና ክንርከብ፡ ነዚ ተበጺሑ ዘሎ ዓወታት ከይኣጋነና ክናብዮን ክንሕብሕቦን ግቡእ ሓላፍነትና ክንወስድን፡ እጃምና ኣብ ቃልሲ ከነበርክትን ንባዕሉ ምስ’ቲ ንፍትሒ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ማዕረ ማዕረ ክረአ ክሕሰበሉ ዝግባእ ይመስል። እዚ ብቀጻሊ ግብሪ እንተደኣ ተሰሪሕሉ ከም’ዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ንዕዉት ውሽጣዊ ቃልሲ ዝዕቅብ፡ ንግዳማዊ ውዲታት ህግዲፍ ዝኸሽፍን ዘቃልዕን ኮይኑ ንዓወት ዘምርሕ ጎደና ኣብ ኢድ ዋንኡ ክምለስ ምዃኑ ብዘየጠራጥር መስርሕ ጉዕዞ ክድምደም እንሆ ሓድነት ማዕረ ክንደይ ሓይሊ ከም ዘለዎ ንምስክሮ እዩ።
ተነጻጺልካ ዝካየድ ቃልሲ ንረብሓ ማምን ከም ዘይኮነ ተሞክሮ 27 ዓመታት ምሂሩናን፡ መለበሚ ክዀነናን ዘኽእለናን፡ ስቓይና ብእፎይታ፡ ግፍዒ ጭቆና ብፍትሒ፡ ጽልኢ ብዕርቕን ሕድገትን ተኪእና ንርታ ብሰላም ክነብረላ ንብህጋ ሃገርና ”ሎሚ ብማዕዶ ጽባሕ ብግህዶ” ንህንጸት ልምዓት ሃገር፡ ንፍትሓዊ ሰላምዊ ምሕደራ፡ ሰናይ ነባሪ ጉርብትና ክንሃንጽ ንኩልና ዝሓይሽ ስርዓት ክትከል ዘክእለና፡ ካብ ርሑቕ ዝሃምም ድምጺ ሰላምን ፍትሕን፡ ነጋሪት ክንሃርመሉ ዝግባእ፡ ቀዳማይ መድረኽ ተዳሎ በጺሕና ኣለና። እዚ ከኣ ህዝብና ክዓስሎ ዘለዎ ኣገዳሲ መድረኽ ታሪኻዊ ፖለቲካዊ መቐያይሮ እዩ።
ዘለኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ስውኣትና
ዓወት ንተቓላሳይ ህዝቢ ኤርትራ
ዜናን ሓበሬታን ሓደለ
9 ነሓሰ 2020


text:
ኣብ ኣፍሪቃ ዝዓበየ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ፥ ካብዛ ዝሓለፈት ወርሒ ጥሪ ጥራሕ ብሰንኪ ለበዳ ሕማም ቫይረስ ኮርኖ ልዕሊ ፍርቂ ቢልዮን ዶላር ከምዝኸሰረ ኣፍሊጡ። ይኹን`ምበር እቲ መንገዲ ኣየር ናይ ጽዕነት በረራታት ብምውሳኽ ስርሑ ንምቕጻል ከምዝተኣማመን ዋና ኣካያዲ ስራሕ`ቲ መንገዲ ኣየር ኣቶ ተወልደ ገብረማርያም ገሊጾም።
ዋና ኣካያዲ ስራሕ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣቶ ተወልደ ገብረማርያም እቲ ትካል ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ኣዋርሕ 550 ሚልዮን ዶላር ከምዝኸሰረ ዝገልጽ ፥ እቲ መንገዲ ኣየር ኣብ ከቢድ ፋይናንሳዊ ቅልውላው ከምዘሎ ኣይከወለን። እንተኾነ ነዚ ማዕበል ከምንሰግሮ ንተኣማመን ኢና ኢሉ።
ሓዲሽ ምንጪ ኣታዊ ኢና ነናዲ ዘለና ዝበለ ኣቶ ተወልደ፥ ሎሚ ብምኽንያት ቫይረስ ኮሮና ኣብ ምሉእ ዓለም ሕክምናዊ ቀረባት ዝያዳ ዘድልየሉ ዘሎ እዋን፥ ናብ ካርጎ ማለት ናብ ናይ ጽዕነት ነፈርቲ ኢና ነተኩር ዘለና ኢሉ። ንገለ ናይ ገያሾ ነፈርቶም ናብ ናይ ጽዕነት ነፈርቲ ይቕይርወን ከምዘለዉ`ውን ገሊጹ።
ገለ ተንተንቲ ኢንዱስትሪ መንገድታት ኣየር፥ ብሰንኪ`ዚ ቅልውላው፡ ዝጥፍሻ መንገድታት ኣየር`ውን ከምዝህልዋ ይትንበዩ። ጆን ግራንት ካብ OAG ዝተባህለ ትካል ኣቪየሽን፥ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ግን ዝሓሸ ምሕደራ፥ ዝበዝሐ መርበባት ከምኡ ዝያዳ ዘመናውያን ነፈርቲ ስለዝውንን፥ ኣብ ዝሓሸ ኩነታት`ዩ ዘሎ ብምባል፥ ናብ ናይ ካርጎ ዕዳጋ ብቐሊሉ ክኣቱ ከምዝኽእል ይገልጽ።
ግራንት ኣተሓሒዙ፥ ጽዕነት ኣቑሑ ክንዲ ናይ ገያሾ ኣታዊ ዝርከቦ`ኳ እንተዘይኮነ፥ ኣብዚ ሕጽረት ዓቕምታት ካርጎ ኣጋጢምሉ ዘሎ እዋን፡ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ካብቲ ቅድሚ ሎሚ ብጽዕነት ዝረኽቦ ዝነበረ ኣታዊ ብሰለስተ ዕጽፊ ከዕብዮ ከምዝኽእል ይገልጽ።
ቅድሚ ቫይረስ ኮርኖ ምምጽኡ፡ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣብ መዓልቲ ልዕሊ 350 በረራታት ናብ ልዕሊ 100 ቦታታት የካይድ ምንባሩ ይፍለጥ።


text:
ፕ.ኢሰያስ ኣፈወርቂ
ብኣንቶንዮ ተስፋይ
14 ጥሪ 2009
ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት መራሒ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ናይ ማራቶን ቃል መሕተት ኣካይዱ። እቲ ዓመት መጸ ብዋነት ዝሓዞ ካብኡ ዘይሓልፍ ነቓጽ፡ ገታር፡ መጸለሚ፡ ጃህራ፡ ፈኸራ ዝመልኦ ቃል መሕተት ኣካይዱ። ህዝቢ ኤርትራ ሳላ ጃህራ ህ.ግ.ዲ.ፍ ዘይበልዖ በሊዑ፡ ዘይረገጾ ረጊጹን ዘይተኸድኖ ተኸዲኑ ተባሂሉ ዘውርየሉ ፕረሲደንት ሃገር ኤርትራ ባዕሉ’ዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ብሓለንጊ ጥምየት ተቐጺዑ ክነሱ፡ ዓመት መጸ ብዕውት ብሓምላይት ኤርትራን ወፈራ ማእቶት፡ ልምዓትን ጸጋ መወዳእታ ዘይብሉ ዘረባ ዝዛረብ ሓደ ባዕሉ ንሱ’ዩ። ፕ.ኢ.ኣ ብዛዕባ ልምዓትን ማእቶትን ክዛረብ እንከሎ ብዛዕባ ኣየነይቲ ሃገር ይዛረብ ከም ዘሎ ኩሉ’ዩ ነገሩ ኣዝዩ ዘደንጽውን ዝገርምን ዘስደምምን። ሎሚ ኣብ google.com ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ ኣቲኹም ብዛዕባ ምድረ ገጽ ኤርትራ እንተረኣኹም፡ እቲ ናይ ሳተላይት ኣበየናይ መሬት ኤርትራ’ዩ ልምዓት ዘሎ ባዕሉ ክሕብረኩም’ዩ።
እወ ህ.ግ.ዲ.ፋውያን ነውራማት እድዮም፡ ነታ ናይ ሳተላይት ካሜራ’ውን ናይ ሲ.ኣይ.ኤ ስለ ዝዀነት ንኤርትራ ከም ሰሃራዊት ምድረ በዳ ገይሮም ከም ዝስእልዋ ኣምሲሎም ክመ ዝዛረብሉ ዘካትዕ ኣይኮነን።
እቲ ፕረሲደንት ኣልሚዕናዮ ዝብሎ እንተዀነ፡ ኣበየናይ ክፋል መሬት ኤርትራ’ዩ ናይ ልምዓት ስርሓት ተፈጺሙ፡ በቲ ዝተፈጸመ ልምዓት ከ ኣየና ህዝቢ ርህይዎ ተዓንጊሉ ሓዲሩ ክትፈልጥ ዘጸግም’ዩ። እዚ ናይ ልምዓት ወፈራ ንረብሓ ጥቅምን ህዝቢ ኤርትራ ውዒሉ ክትብል በዚ ሕጂ ዘለዎ ሃለዋት ዕዳጋ፡ ዋጋ እኽልን ኣዝዩ ዘተሓሳስብ’ዩ። ህ.ግ.ዲ.ፋዋውያን ይኹን መራሕቲ ህ.ግ.ዲ.ፍ ግን ንህዝብና ዘደናግርሉ ትያትሮ ምስራሕን ምምሃዝን ኣይተዘንግዑን።
ቀደም፡ ወለድና፡ ዝብኢ ክንቒ እንከሎ ሰናይ ዘበን’ዩ ይብሉ ነበሩ፡ ከምይስ ዝብኢ ደድሕሪ ማል ጥሪን ስለ ዝኸይድ፡ ማልን ጥሪትን እንተብዝሓ ከኣ ክሳብ ቅርዓት ዓዲ ደድሕሬኤን ስለ ዝምጽእስ ድምጺ ዝብኢ ሰሚዖም፡ ዝብኢ’ኳ ተስፋ ረኺቡ ኢሎም ዝዛረብሉ ግዜ’ዩ ነይሩ።
ኣብ ግዜ መግዛእቲ ህዝቢ ካብ ናይ ዝብኢ ምስላ፡ ናብ ዜታው( ናይ ጽዕነት መካይን) ምስ ተቐየረ’ውን ዘርከብናሉ ደርፊ ነይሩ፡ “ይመጽእ ኣሎ ጠጥዕሙ፡ ዜታው ተጻዒኑ ይባሃል ነይሩ”። እወ እተን ካብ ተሰነይ ዓሊ ግድር፡ ካብ ኣቑርደት፡ ካብ ከረን ዒላ በርዕድ፡ ካብ ዓዲዃላ መንደፈራ፡ ካብ ሃዘሞ ዓላ፡ ካብ ምጽዋዓ ጊንዳዕ፡ ይኹን ካብ ሱዳንን ኢትዮጵትያን ክሳብ ዝኣኸልን ተጻዒነን ዓጠጠ እንዳበላ ንዕዳጋ ዝመጻ ዝነበራ ናይ ጽንዕነት መኻይን፡ ህዝብና ከይበልዔ ዝተዓንገለ፡ ንሱ ጥራሕ ዘይኮነስ ብሰናቲም፡ ደርሆ፡ እንቋቝሖ፡ መለሊኽ ጣፍ ፡ ዳጕሻ፡ ዑፍን፡ ማሸላ፡ እንጣጢዕ ዝገዝኣሉ ዝነበረ እዋን’ውን እዩ።
ሎሚ ግን ብሰንኪ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ዝንቒ ዝብኢ ተሪፉስ መዓልካ ኣቦይ/ኣደይ ዝብል ውሉድ ይኹን ዘመድ ተሳኢኑ፡ ፡ ዝዛረብን፡ ደሃይ ዝሓትት ሰብ ተሳኢኑ፡ ዝንቔ ዝብኢ የልቦ፡ ዝብኢ’ውን ዝብላዕ ስኢኑ ተሰዲዱ። ዝተጻዕነት ዜታው የልቦ። ሎሚ ዘርከበ ንሳዋ ወይ ንዒራ ዒሮ ኮይኑ ኣሎ።
ትያትሮ ኢሰያስ ሎሚ ብልክዕ ተፈሊጡ’ዩ። እቲ ሓምላይ ወፍሪ ዝብሎ እንተዀነ ናይ’ቲ ሰማያዊ ኣቦ ዝለገሶ እምበር ጻዕሪ ህ.ግ.ዲ.ፍን መደብ ህ.ግ.ዲ.ፍ ከመይ ዘይኮነ ዘመልክቶን ዝሕብሮን ጉዳይ ኣሎ።
ኣብ ሓምለ ነሓሰ፡ ኣባጅጎ (ፈጣሪ ንህዝቢ ክተዕረቕ) ማይ እንተሃሪሙ ጥራሕ’ዩ። ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ነቲ ባህሪ ዝለገሶ ጠሊ መዝሚዙ ሃገር ኣልሚዔ’ዩ ዝብል። ዝገርም’ዩ። ኣብ መጋቢትን ሚያዝያ ክሳብ መጀመሪያ ግንቦት ንኤርትራ ዝገይሽ ሰብ ሓንቲ’ኳ ቀጠልያ ሳዕሪ ከም ዘይርኢ ዝተረጋገጸ’ዩ።
እቲ ብተመሳሳሊ ምኽንያት ኣብ ግዜ ክረምቲ ገዲብናዮ ዝብልዎ ዲጋታት፡ ሓጽብታትን፡ ራህያታትን’ውን እንተዀነ፡ በቲ ብርቱዕ ሃራርሞ ጸሓይ ሃፊፉ፡ ኣብ ግዜ ሓጋይ ጥብ ትብል ማይ ከም ዘይርከቦ ኩሉ ዝፈልጦ’ዩ።
ጉዳይ ህ.ግ.ዲ.ፍ ኣብ ጉዳይ ምምሕዳር ህዝብና ሃገርን ብኣንጻሩ እዩ። ብገንዘብ ህዝቢ ይኹን ብናይ ወጻኢ ሓገዝ ዝተረኽበ ናይ ሕርሻ ናውቲ ማእቶት እንተዀነ፡ ብዘይካ ኣብ’ቲ ግዜ ክራማት፡ ኣብ ሓጋይ ብጸሓይን ንፋስን መከላኸሊ ዘይብሉ ኣብ ፈቐዶ በረኻታት ተደርቢዩ ከም ዝረአ ኩሉ ዝፈልጦ’ዩ። ነዚ ኣብ ልዕሊ ሃገርናን ህዝብና ዝካየድ ዘሎ ናይ ልምዓት ላግጺ ትያትሮ ህ.ግ.ዲ.ፍ ከመይ ከም ዝካየድ ብጭቡጥ ሓበሬታ ንዝደሊ፡ ብቃል ዘይኮነስ ብስእሊ ዝተሰነደ ሓበሬታ ክወብሃን ክቀረብሉን ይኽእል’ዩ።
ሎሚ እቲ ብሃገራዊ ሃብቲ ልምዓትን ባህርያት ኤርትራ ዝፍለጥ ግርማ ሃገርና፡ ኣውሊዕ፡ ቀላሚጦስ፡ ታህሰስ፡ ዓርኮብኮባይ፡ ጭዓ ዝኣመሰሉ ኣግራብ ኩሎም ዳርጋ እንዳጠፍኡን እንዳበረሱን ይኸዱ ኣለዉ። ቀደም ንዓሽቱ ዓድታት ክሳብ ኣብ’ቲ ደምበ ዓዲ ትበጽሕ ብኣግራብ ተሸፊነን ዘይረኣያሉ ዝነበራ፡ ሎሚ ኣብ ርሕቀት ዓስተርተታት ኪሎ ሜተር ኮይንካ ትርእየን። እተን ዝበረኻ ዓድታት ከኣ’ሞ ኣብ ቃልዕ ወጺኤን’የን። መሬት ኤርትራ ባዲሙ።
ኣብ ግዜ ንእስነተይ ብዙረት፡ ኣብ ሩባ ማይ ዓይኒ፡ ዒላ በርዕድ፡ ጊንዳዕ፡ ከረን ክሳብ ማይ ዳዓሪት፡ ሩባ ገንፈሎን፡ ደቀምሓረ፡ ሓልሓለ መረሳኒ፡ ከባቢ ኣስመራ ከኣ ቤት ገርግሽ፡ ማይ ሑጻ፡ ቤት ምኻእ፡ መንገዲ ወኪ ዱባ ከባቢ ራዳር ዝተባህለ ቦታታት፡ ብፍሉይ ከኣ ኣብ ከባቢ ጸዓዘጋ ዝነበረ ሕዛእቲ ኣውሊዕ ሎሚ ክዛረበሉስ ይትረፍ ብሕሊሚ’ኳ ክገልጾ ዘይክእለሉ፡ ዓመት መጸ ካብ ግዜ ክረምቲ ዘይፈልየሉ ቀጠሊያ ሳዕሪ ዝረኣየሉ ቦታታት’ዩ ነይሩ፡ ኣብ ግዜ ቃልሲ ከኣ፡ ከም ምግራሕ፡ ሸበቕ፡ ተኽረረት፡ ሞጎራይብ፡ ከርከበት፡ ሸርዒት፡ ዛራ፡ ከባቢኡን፡ ሓዋን ዓዶብሓ ዓብይን ንእሽቶን፡ ማይ ሰይፍለዮም ቦታታት ሓስታ፡ ሌበብ፡ ሕሽክብ፡ከዋክን፡ መሓርገ፡ ደልሓ፡ ሸንኮሌት ፡ ምስ ጠሉን ወሓዚ ማዩን ከኣ ዓረሪብ፡ በዓቲ፡ ዓምበበብ፡ ሓሊበት፡ ዓራግ ወ.ዘ.ተ እዩ።
ሎሚ ኣብ ኤርትራ ለሚዑ ዝረአ ቦታታት እንተሃለወ ከም ሓንቲ ከም ባሕቲ ገርሰት’ያ። እቲ ምልካዊ ስርዓት ንፕርፓጋንዳዊ ሃልኪ ክጥቀመሉ ብኽንደይ ክንክን ዘካይዶ ናይ ሕርሻ ቦታ ከኣ’ዩ። እተን ፍሉያት ከም ናይ ፕሮፓጋንዳ ንርኣዩለይ ስምዑለይ ብኽንደይ ክንክን ዝተሓዛ ናይ ሕርሻ ቦታታት ብኽንደይ ቆይቆይ ብዝተዓቁረ ማይ ኣብ ግዜ ዑደት መላኺ ፕረሲደንት ብዕቕን፡ብስሪንጋ ማይ እንዳ ዓደሉ ዘስትይዎን ተኽሊታት፡ ንስልጣን ህ.ግ.ዲ.ፍ ንምሕላው ዝግበር ትያትሮ’ዩ።
ገርሰት ብፍሉይ ክንክን ዝካየደላ ናይ ልምዓት መደበር ፕርፖጋንዳ ህ.ግ.ዲፍ.’ያ። ገርሰት እታ ሓንቲ ፕረሲደንት ኢሰያስ ኣፈውርቂ ብልምዓት ዝዛረበላ ቦታታት ኤርትራ’ያ። ነዚ ናይ ሕርሻ ቦታ ንምክያድ ብፍላይ ብህ.ግ.ዲ.ፍ ዝካየደሉ ናይ ሓልዮትን ምትብባዕን፡ ማለት ካብ’ቶም ኣብ ወጻኢ ዘለዉ ሰዓብቶም ከይኽዕብዎም፡ ዝላዕል ፍርሒ ዝገብርዎ’ዩ።
ገርሰት ካብ’ተን ኣብ ኤርትራ ዝነብራ ናይ ሕርሻ ቦታታት፡ ነቲ ኩሉ ምሕደራን ፖለቲካዊ ውሳኔ ህ.ግ.ዲ.ፍ ተጻዊራ ትኸይድ ዘላ ዞባ ሕርሻ’ያ። እንተ ኣብ ካልእ እቲ መሬት ናይ ሕርሻ ተባሂሉ ብህ.ግ.ዲፍ. ኣብ ግዜ ክረምቲ ዝፍከረሉ ብደሮና ጥራሕ ከይኣክል፡ እተን ናውቲ ሕርሻ ከም ትራክቶራት፡ ኣብ ጸሓይን ንፋስን ብዘይ ስራሕን ቁም ነገርን ክላድያ፡ ቁምነገረን ከንቱ ኽተፍእ ክትሪኢ፡ ኣብ’ቲ ውሽጠን ዘሎ ሃይሊ ምስ ጥሜት ህዝቢ ኤርትራ ኣወዳዲርካ ክትሪኦ መዓንጣ ከብድኻ ዝዅምትር’ዩ።
ኣብ ኤርትራ ዘሎ ጥሜት ዓለም ከይፈልጦ፡ መንግስቲ ህ.ግ.ዲ.ፍ ንህዝቢ ጠሚና ከይትብሉ እንዳበለ ብምፍርራሕ፡ ኩሉ ኣብ ገዝኡ ተዓጽዩ ይነብር ኣሎ። ኣብ ሓደ ናይ ኤርትራ ዝረኣኽዎ ተንቀሳቓሲ ስእሊ፡ ንኤርትራ ከተለልያ ዘይትኽእል እዩ። እቲ ስእሊ ኣብ ሓደ ውሱን ቦታ ኣይነበረን ኣብ ዝተፈላልየ ቦታታት ክንደይ ናይ ኣማኢት ኪሎ ሜተር ስፍሓት ዝሸፈነ ስእሊ’ዩ። እዚ ጻዕዶ ሕሶት ፕረሲደንት ኢሰያስ ኣፈውርቂ፡ ጻዕዳ ሓሶት ቲቪ ኤረ፡ እዚ ጻዕዳ ሓሶት ስዓብቲ ህ.ግ.ዲ.ፍ ዝመስክር’ዩ። ተስፋ እገብር ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ነቲ ምልካዊ ስርዓት ኣልሚዔዮ ዝብሎ መሬት ሃገና፡ ህዝብና ጸሊም ጻዕዳን ሕሶት ብዓይኑ ክምስክር ብስእሊ ክርእዮ ዝከኣለኒ ክጽዕር።
ኣብ መደምደምታ
ኣብ ዕለት 3 ጥሪ 2010 ቃል ፕ.ኢ.ኣ መሕተት ካልኣይ መደብ ርእየ። ኣብ’ቲ ትዕዝብተይ ንሓንቲ ሕቶ ልዕሊ 35 ደቂቕ መልሲ ክወሃበላ ርኤ፡ ገሪሙኒ። እቲ ዝገርመኒ ሓንቲ ሕቶ ዝወሰደቶ ግዜ ዘይኮነስ፡ እቲ ፕረሲደንት ሕቶ ክቀርበሉ እንከሎ ከም’ዚ ይብል…. ብዛዕባ’ዚ’ኳ ጠሊቐ ክዛረብ ኣይደልን’የ…….. እዚ ጉዳይ ኣገዳስነት ዘለዎ ኣይኮነን ክምልሰሉ’ውን ኣይደልን….. እዚ ጉዳይ ‘ኳ ኩሉ ህዝቢ ዝፈልጦ’ዩ ወ.ዘ.ተ እንዳበለ ምጅማሩ’ዩ። ከምኡ እንዳበለ ከኣ መወዳእታ ዘይብሉ ዘረባ ይዛረብ። ዝገርም’ዩ። ብዛዕባ’ቲ ጉዳይ ጠሊቝ፡ ክዛረብ ዘይደሊ፡ ብዛዓብኡ ኣገዳስነት መሊስ ዘይረእየሉ፡ ህዝቢ ዝፈልጦ ጉዳይ ደኣ ስለምንታይ ንሓንቲ ሕቶ ካብ 35 ክሳብ 40 ደቒቕ ግዜ ይወስድ። ነዚ ይትረፍ ዓብየቲ ህጻናት፡ ቋንቋ ትግርኛ’ኳ በቲ ዝግባእ ዘይመለኹ ንኤርትራ ክበጽሑ ምስ ስድረኦም ዝኸዱ ዝተዓዘብዎ ጉዳይ’ዩ።
ሓደ ምስ ስድርኡ ንኤርትራ ክበጽሕ ዝኸደ ህጻን፡ ኣብ ቲቪ ኤረ ብዙሕ ግዜ ዝወሰደ ቃል መሕተት ፕረሲደንት ኢሰያስ ምስ ተዓዘበ ይገርሞ ነበረ። ሓደ እዋን ኣብ ቲቪ ክጻወት ስለ ዝደለየ በቶም ገዛ እቲ ቃል መሕተት ክሳብ ዝውድእ ደገ ክጻወት ተሓበሮ። እቲ ቆልዓ ተተመሊሱ ንገዛ እንዳኣተወ ይሓትት፡ እንተዀነ ከም’ቲ ትፈልጥዎ ቃል መሕተት ቲቪ ኤርትራ ዘይውዳእ ኮነ። ቆልዓ ዓቕሉ ጸቢብዎ፡ እዚ ሰብኣይ ክንድእዚ ዝዛረብ መን’ዩ። ደሓር ከኣ በይኑ ድዩ ዝዛረብ መዛርብቲ ዘይብሉ ክንድ’ዚ ዝዛረብስ ሓቂ ኣለዎ ድዩ ንምዃኑ ክብል ንወለዱ ሓተቶም።
ዝገርም’ዩ፡ ኣብ ህጻናት ትዕዝብቲ ዝኣተወ ፕረሲደንት ሕጂ ጥራሕ ኣይኮነን። ኣብ ዝተፈላልየ ግዜ ካብ ወጻኢ ንኤርትራ ኣትዮም ኣብ ምሕደራ፡ ኣብ ኣካይዳ ምልካዊ ስርዓት ኢሰያስ፡ ኣብ መሰል ደቂ ሰባት ዝሓተቱ ህጻናት ብዙሓት’ዮም። ገገለ ህጻናት ድሕሪ ሕጂ ንኤርትራ ንኸይከዱ ዝወሰኑ ውሑዳት ኣይኮኑን።
ህጻናት፡ ቋንቋና ዘይሰምዑ ንብሂል ምልካዊ መራሒ ኢሰያስ ነቲ ጉዳይ’ውን ክዕዘቡን ቁም ነገር ከም ዘይብሉ ክፈልጡን ካብ ከኣሉ። ብዋነን ዝተተሓዘ ጉዳይ ኮይኑ ዝተረድኦም ሰባት ናይ ሕልና ተቃውሞ ከስምዑ ዘይፈታትኑ፡ እቶም ጃንዳ ሰዓብ’ቲ ህ.ግ.ዲ.ፍ ሃሞምን ቀልቦምን ኣጥፊኦም ክሰምዑ፡ ኣብ ደገ ወጺኦም ብዘይናቶም ቃላት ክንየቱ፡ ነቲ ኩሉ ዘረባ ሚእቲ ብሚእቲ ሓቂ ገይሮም ክዛረቡን ነታ ኣብ ትሕቲ ምልካዊ ስርዓት ትመሓደር ሃገርን ክጃሃሩላ ክትሰምዕ ልዕሊ ኩሉ ዘሕዝን’ዩ።
እንተዀነ ህዝብና መጣቓዕቲ ጥራሕ ኣይወለደን፡ ብመሬት ዓዶም ክዕቕብ፡ ባህሉን ሕግን ክዕቕብ፡ ብሓሊዮትን ሕውነትን ብዝለዓለ ከኣ ብማዕርነትን ሓድነትን ክነብር ዝደሊን፡ ዝደሊ ጥራሕ ዘይኮነ ማሕበራዊ ፍትሒ ዝጠልብ ህዝቢ ዝወአለደ ስለ ስዀነ ብዛዕባ ጥፍኣት ህ.ግ.ዲ.ፍ ጥራሕ ክንሓስብ የብላን፡ ነቲ ትንሳኤ ሰላምን ፍትሕን ማዕርነት ዲሞክራሲን ክብል ክሳብ ሎሚ ዝቃለስ ዘሎ ወገና’ውን ክንሓስብ፡ ነቲ ዘካይዶ ዘሎ ዘይሕለል ቃልሲ ክበራታዕ ከም ዘለዎ’ውን ምርኣዩ ኣገዳስነት ኣለዎ።
ኣብ ኣብ ቅድሚ ጻዕረ ሞት ህ.ግ.ዲ.ፍ ሓድነት ኣርብዕተ ውድባት ኤርትራ ጋህዲ ዝኸነሉ ዓመት፡ ሕብረተ ሰብ ኦኣለም ኣብ ልዕሊ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ዝወሰዶ ናይ እገዳ ውሳኔ ነቲ ደላይ ሰላምን ፍትሕን ብቀሊሉ ዝርአ ተርኽቦ ኣይኮነን። ኩሉ ምዑትን ንቕሑን ዕቱብን ቃልሲ ዘድልዮ’ዩ።
ፍትሒ ይንገስ
ክንዕወት’ና
Short URL: https://english.farajat.net/?p=225


text:
ኣብ ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ኣብ ኢድ ሓይልታት ፀረ-ግብረሽበራ ኬንያ ዓሰርተታት ሰባት ሃለዋቶም ከምዝጠፍአ ህይውማን ራይትስ ዎች ዝተብሃለ ተሓለቒ ሰብኣዊ መሰላት ሎማዕንቲ ረቡዕ ገሊፁ።
ሓይልታት ምክልኻል እታ ሃገር ምስ እስላማዊ ኣኽራሪ ጉጅለ ኣል-ሸባብ ርክብ ኣለዎም ብዝብል እንተወሓደ ን34 ሰባት ከምዝኣሰሩ ይገልፅ እቲ ፀብፃብ።ይኹን እምበር ዋላ ሓዲኦም እውን ክሲ ኣይቀረቦምን ብመሰረት እቲ ፀብፃብ።
ኣባላት ስድራ እቶም እሱራት ኣበይ ከምዘለው ከምዘይፈልጡ ይገልፁ።
ቅድም ክብል ብሓይልታት መንግስቲ ናይ ዝተኣስሩ 11 ሰባት ሬሳ ምስ ተረኸበ ብዛዕባ ካልኦት ሃለዋቶም ዘይተገልፁ ኣሰኪፉ’ሎ።
ኬንያ ከቢድ ናይ ፀጥታ ፈተናታት ከምዘለዋ ዘጠራጥር’ዃ እንተዘይኮነ ሰበስልጣን ብሓላፍነታዊ ኣገባብ ግብረ መልሲ ክህቡን መስርሕ ሕጊ ክኽተሉን ኣለዎ ይብሉ ኣብ ህይውማን ራይትስ ዎች ፈፃሚ ዳይረክተር ኬን ሮት።


text:
እዚ ዘመን’ዚ ናይ ጥንቲ ጸላኢ ሰይጣን፡ ነታ ተገሊጹ ብዘይውዳእ ዓይነት ስቓይን መከራን ሞትን ኣሳቕዩ ካብ ፍቅረ ክርስቶስ ኪፈልያ ዘይተኸእሎ ቤተ ክርስቲያን፡ ብሓዲሽ መናፍቕነትን ዓላማዊ ፍልስፍናን ዝተኸተለ ትምህርቲ ዝተዋግኣሉ ዘመን’ዩ። ኣመንትን ተደናገጽትን መሲሎም ኣብ ቤተ ክርስቲያን ብምእታውን ምስ ገለ መራሕቲ ብምስምማዕን ንትምህርተ ክርስቶስን ስብከተ ሓዋርያትን ዚዘርግ ክርዳድ ዝተራእየሉ እዩ።
ናይ ቤተ ክርስቲያን ናይ ውሽጢ ጸላእቲ ብናይ ጐይታ ትምህርቲ “ፀራዊ”፣ ብናይ ሓዋርያት ትምህርቲ “ቢጸ ሓሳውያን”፣ ብናይ ሊቃውንት ትምህርቲ ድማ “መናፍቓን” ይብሃሉ። እዚኣቶም ካብቲ ምሉእ ናይ ቤተ ክርቲያን ትምህርቲ ፍርቂ ፍርቂ ኂዞም፡ ነቲ ፍርቁ’ውን ኣደላዲሎም ዘይኃዙ መስሓትያን እዮም።
ኣብ ራብዓይን ኃሙሻይን ክፍለ ዘመን ብስሑት ትምህርቲ ኣብ ምሥጢረ ሥላሴን ምሥጢረ ሥጋዌን ዝተንሥኡ ዓበይቲ መናፍቓን፡-
• ኣርዮሳውያን
• መቅዶንዮሳውያን
• ሰባልዮሳውያን
• አቡሊናርዮሳውያን
• ንስጥሮሳውያን
• . . .
ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ብርቱዓነ ሃይማኖት ሊቃውንት ተመሪሓ ጉባኤያት ሠሪዓ ነቶም ዝተላዕሉ መናፍቓን ብቃለ እግዚአብሔር ረቲዓ ብንጽል ይኹን ብእኩም ኣወጊዛቶም እያ። እቶም ዓበይቲ ሠለስተ ጉባኤያት ፦
• ጉባኤ ኒቅያ ብ325 ዓ.ም. ምእንቲ ወልድ ናይ ባህርይ ኣምላኽ ምዃኑ።
• ጉባኤ ቍስጥንጥንያ ብ381 ዓ.ም. ምእንቲ መንፈስ ቅዱስ ናይ ባህርይ ኣምላኽ ምዃኑ፡
• ጉባኤ ኤፌሶን ብ431 ዓ.ም. ምእንቲ ምሥጢረ ተዋሕዶ፦ ጐይታና ኢያሱስ ክርስቶስ ሓደ ኣካል ሓደ ባህርይን ከምዘለዎን፡ ቅድስት ድንግል ማርያም ወላዲተ ኣምላክ ምዃናን . . .
ኣብ ቤተ ክርስቲያን ብዓቢይ ክብሪ ዚጽውዑን ዝዝከሩን ሊቃውንት ኣዝዮም ብዙኃት እዮም። ንኣብነት፦
• ቅዱስ ኣትናቴዎስ (ሓዋርያዊ) ሊቀ ጳጳሳት ዘእስክንድርያ
• ቅዱስ ባስልዮስ ዓቢይ ሊቀ ጳጳሳት ዘቂሳርያ (ማኅቶተ ቤተ ክርስቲያን)
• ቅዱስ ዮሓንስ አፈወርቅ ሊቀ ጳጳሳት ዘቍስጥንጥንያ
• ቅዱስ ጎርጎርዮስ ሊቀ ጳጳሳት ዘእንዚናዙ እዮም።
• . . .
ቅድስት ቤተ ክርስቲያን፦ ካብ ፍልስፍናን መናፍቕነትን ርኂቃ ጐይታኣ ኢየሱስ ክርስቶስ ንዝገደፈላ ትምህርቲ ብምኃዝ፡ ንትንቢት ነቢያትን ስብከት ሓዋርያትን ተኸቲላ፡ ርቱዕ ትምህርተ ሊቃውንት ኣጽኒዓ ክሳዕ ዳግማይ ምጽኣት ክርስቶስ ትቕጽል ኣላ።
ቅዱስ እግዚአብሔር ንቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ይባርኽ!
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!