text:
ዝዀነ ቅኑዕ ሰብ ኣብ ቤተ ክርስትያን ናይ ጐይታ የሱስ ሓደ ገለ ጸገም ከምዘሎስ ኣብ ውሽጡ ይርድኦ እዩ። ሓደ ሰብ ነታ ናይ ናይ ሓድሽ ኪዳን ቤተክርስትያን ምስ ናይዛ ሕጂ ኣብ ጊዜና ዘላ ቤተ ክርስትያን ከወዳድራ ከሎ ሓደ ኣዝዩ ሓደገኛ ዝዀነ ኩነታት ከምዘሎና ይግንዘብ። ዘይምስምማዕን ተጻራሪነትን ኣዝዩ ገኒኑ ኣሎ።
ምናልባት ነዚ ዘሰክፍ ኩነታት ብዝተፋላለየ መንገዲ ክንሓብኦ ንፍትን ኢና፡ እዚ ኸኣ ብ ላግጺን ብዋዛን፣ ብምግራም፣ ብኣዝየን ነኣሽቱ ዝዀና ዘሐጉሳ ነገራት፣ ሓደሽቲ መደባት ብምውጻእ፣ ናይ ሃይማኖታዊ ትካላት ብምምስራትን ብኻልእን። ግን ከኣ መለኮታዊ ዝዀነ ዘይዕጋበት ንብዘላ ቤተ ክርስትያን ናይ ሃገርና ዓብሊሉዋ ኣሎ። ካብ ጐይታ የሱስ መጠንቐቕታ ንህዝቡ ይመጽእ ከምዘሎ ብወረ ወረ ዝስማዕ ዘሎ'ሞ ሱር መሰረታዊ ዝዀነ ናይ ልቢ ለውጢ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ እንተዘይገበርና ኣብ ኣዝዩ ዝኸፍአን መምለሲ ዘይብሉ ጸገምን ክናኣቱ ምዃንና ዝሕብረሉ ዘሎ ጊዜ ዝበጻሕና ንመስል። እግዚኣብሄር ሃገርና ናብኡ ክትጥምትን ክትምለስን ይደሊሎ ነዚ ድማ ብቤተ ክርስትያኑ ክጅምሮ ይደሊሎ።
እንታይ ዓይነታት ኣረኣእያታትን ኣተሓሳስባታትን እየን ንህዝቢ ኣምላኽ ካብ ሰማይ ዝተላእከ ምንቕቓሕ ከይርኢ ዝኽልክላ ዘለዋ? ንገለ ካብኣተን ክንርኢ ክንፍትን ከሎና እስከ ሓንሳብ እእዕርፍ ኣቢልና ልባትና ትሕት ንኽብላ መንፈስ ኣምላኽ እንታይ ክብለና ከምዝደለየ ነለሊ። መጀመርታ ኸኣ መዝሙር ዳዊት 80፡3-7 ን መዝ 85፡4-9 ነንብቦ።
ስለምንታይ ምንቕቓሕ ዘየሎ?
1. ናይ ግጉይ ዝዀነ ቐዳምነታት ኣተሓሳስባ፡ ብምሕዳስ ሓሳብና ክሳብ ዘይተለወጥና እቲ ናይ ብርግጽ ኣገዳሲ ዝዀነ ነገር ኣየናይ ምዃኑ ኣይርደኣናን እዩ። ራእይ 2፡4-5 ኣምላኽ ዝደልዮ ቀንዲ ኣገዳሲ ነገር እታ ቐዳመይቲ ዝዀነት ፍቕሪ ንኣምላክናን ምስኡ ዘሎና ሕብረት ኰይኑ ካልእ ኩሉ ድሕሪ እዚ ምዃኑ ይሕብረና። መብዛሕትኦም ሰባት ብስራህን ብኣገልግሎትን ኣዝዮም ደኺሞምን ተኻኢሎምን ስለዝዀኑ ንየሱስ ዝተርፍ ነገር የብሎም። ሓደ ሰብ ሓደ እዋን ከምዚ ኢሉ። መብዛሕትኦም ኣሜሪካውያን ንስርሖም እዮም ዘምልኹ፤ ኣብ እዋን ጸወትኦም ይሰርሑ፤ ኣብ እዋን ኣምልኾኦም ከኣ ይጻወቱ። ሐአለ ሰባት ነቲ ንውሕ ዝበለ ጸሎትን ኣምልዀን ክጻወሩ ዘይክእሉ ሰባት እቲ መደብ ስፖርት ናይ ቴለቪዥን ወይ ድራማታት ምስዝሓጽር ኣዝዮም ይባሳጨዉን ዝተታለሉ ኰይኑ ይስምዖም። ንሕና ንኣምላኽ ኣብቲ ብስራሕ ብዙረት ብወረ ዝተታሕዘ ጸቢብ ሰዓታትና ክንሰርዖ ወትሩ ምስ ፈተንና ኢና፡ ንሱ ግና ኣብቲ ናቱን ሰማያዊን ዝዀነ መደቡ ንኽንኣቱ ወትሩ ይጽበየናን ይደልየናን። ሎሚ ስለምንታይ ኢኻ ኣብ ምድሪ ትነብር ዘሎኻ? ኣብቲ መወዳእታ ናይ ምድሪ ዕድመና ዝነበረና ገንዘብን ኩሉ ነገራትናን ሓዲግና ንዘልኣለምነት ፊት ንፊት ምስገጠምናዮ ኣንታይ ክንብል ኢና? (ማቴ 6፡33 ኣንብብ)።
2. ብዘሎካን ብዝበጻሕካዮን ወይ ብናይ ርእስኻ ናይ ምዕጋብ ኣተሓሳስባ (ኣካይዳ)፡ ብዘሎካ ምዕጋብ ንሕና ብርእስና ዓጊብና በቲ ተራ ዝዀነ ምስ ኣምላኽ ዘሎና ኣቀራርባ ዕጉባት ክንከውን ከሎና እዩ። እታ ናይ ሎዶቅያ ቤተ ክርስትያን ኣብ ራእይ 3፡15-17 በቲ ልብጥ ዝበለ ናብራኦም ብዛዕባ እቲ ሓቀኛ ኩነታቶም ንኸይርድኡ ብዑረት ናይ ዝተወቕዑ ሰባት ኣተሓሳስባ ሒዛ ኔራ። ስለምንታይ ግና ምንቕቓሕ ንደሊ? ቅድሚ ኹሉ ጐይታ ይባርኸና እዩ ዘሎ! ምንቕቓሕ ነታ ብፍጹም ቅብጸት ሃረር ኢላ ንእትሓትት ቤተ ክርስትያን ደኣ እምበር ነታ ብርእሳ ዕግብቲን ካልእ ኣይደልን እትብል ቤት ክርስትያን ኣይኰነን። ኣምላኽ ነቶም ለይትን መዓልቲን ከየባተኹ ንዝሓትዎ ዓስቢ ዝህብ እምበር ነቲ ስሕት ኢሉ ዝሓትት ዝህብ ኣይኰነን (እብ 11፡6)። ምናልባት ምንቕቓሕ ንኽመጽእ ሃረርታና ዝጐድልን ነቲ ሓቀኛ ዝዀነ ናይ ኣምላኽ ነገር ከይንጸምእ ዝዓግተና ዘሎ ንርእስና ብና ምድራዊ ነገር ናይዚ ዓለም ነገር ተዋሒጥና ስለዘሎና እዩ። ሓደ ግዜ ሓደ Leonardo Ravenhill ዝተባህለ ሰብ ከምዚ ዝብል ኣበሃህላ ነበሮ። ነቲ ሓቀኛ ዝኰነ ምንቕቓሕ ከይንርኢ እቲ እንኰ ምኽንያት ብርእስናን ብናይ ዘሎናን ስለዝዓገብናን ብዘይምንቕቓሕ ክንነብር ንኽእል ኢና ስለዝበልና እዩ።
3. ናይ ተስፋ ምቑራጽ ንኹሉ ትም ኢልካ ናይ ምቕባል ኣተሓሳስባ (ኣካይዳ)፡ ገለ ክርስትያናት ኣምላኽ ምንቕቓሕ ክልእኽ እንተደኣ ደልዩ ክገብሮ እዩ ይብሉ። እዚ ግና ንሕና ከም ቤተክርስትያን መጠን ንገጹ ንምድላይ ዘሎና ሓላፍነትና ዝጻረር እዩ። ገሊኦም ከኣ ምናልባት ከምዚ ይብሉ ምንቕቓሕ ድሮ ተዋሂቡና እዩ፡ ከምዝተዋህበና ምቑጻርን ምውሳድን እዩ ይብሉ። እዚ ኸኣ ርእስኻ ናይ ምትዕሽሻው ኣተሓሳስባ እዩ፡ ብዛዕባ እዚ ርእይቶ ምሃብ ከማን ኣየድልዮን እዩ። ሓደ እዋን Leonardo Ravenhill ቤተ ክርስትያን ካብቲ ጥዑይ ዝበሃል ኩነታት ኣዚያ ትሒታ ወሪዳ ስለዘላ፡ ናብ ጥዕየት ኣንተመጽአት መሊሱ ንርእስና የገርመና ኢሉ። ብዙሓት ሰባት ብተመሳሳሊ ካብ ልቦም ምንቕቓሕ ንኽመጽእ ንሕና ክንገብሮ እንኽእሎ ነገር ወላ ሓደ የልቦን፡ ኣምላኽ ባዕሉ እዩ ምንቕቓሕ ዝሰድድን ዘይሰድድን ክብሉ ሰሚዐ ኣሎኹ።
ኣብ ከምዚ ኹነታት ከኣ ነቲ ዘሕዝን ኩነታት ናይ ቤተ ክርስትያንና ተሓታትነት ናይ ኣምላኽ ልኡላውነት እዩ ኢልና ንሐአሻይታ ንኸሶ። ኣብ ቤተ ክርስትያን ምንቕቓሕ እንተዘይሃለወ እቲ ጸገማት ኣብ ውሽጢ ልብና እምበር ኣብ ኣምላኽ ከምዘይዀነ ርግጸናታት ክንከውን ይግበኣና። ብሓቂ ኸኣ ከምቲ ዘይደሓነ ንፍሲ ክሳብ ሕጂ ንዘይምድሓኑ ክሕተት (ሓላፍነት ክወስድ) ከምዝግብኦ፡ ከምኡ ኸኣ ከይተነቓቕሐ ንምትራፉ ተሓታቲ ባዕሉ እቲ ክርስትያን እዩ። ነፍስ ወከፍና ነቲ ዝተዋህበና ጸጋ (ውህበት) ኣምላኽ ክንሕድሶን ናብቲ ድሌት ኣምላኽ ንቤተ ክርስትያኑ ኣቢልና ከነሕንዖን ክንስጉምን ይግበኣና። እዚ ኸኣ ነፍሲ ወከፍ ኣማኒ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ንኣምላኽ ዘሐጉስ ንኽኸውንን ሻምብቆ ናይ ምንቕቓሕ ንኽኸውን ሓላፍነቱ ብምውሳዱ ክጅመር ይግብኦ።
4. ንምንቕቓሕ እንታይነቱ ብጌጋ ናይ ምርዳእ ግጉይን ብዘይራእካዮ ብኣንጻር ምሕሳብ፡ ንሕና ንኣምላኽ ቅሉዓት ኴንና ኣሎና ድላዩ ይግበር ንብል ኣሎና። እዚ ማለትና ግና ኣምላኽ ከምቲ ንሕና እንሓስቦን እንደልዮን ጥራይ ምስ ዝገብር እዩ። ኩሉ ግዜ ልማዳዊ ዝዀነ፡ መግለጺ ክወሃቦ ዝከኣሎን፡ ክኽበር ዘለዎን እምበር ካብ ትጽቢትና ወጻኢ ዝዀነ ካብ ቁጽጽርና ወጻኢ ዝዀነ ዝዀነ ስምዒታት ዝገልጸሉ ኣገባብ ክኸውን የብሉን ንብል። ንሕና ስርዓትን ሕጊን ንደሊ! እቲ ምስጢራዊ ዝዀነ መግለጺ ኣልቦን ካብ ኣእምሮና ወጻኢ ዝዀነ ወይ ከኣ መለኮታዊ ነቲ ስጋዊ ዝዀነ ኣእምሮ ከጨንቖ ናይ ግድን እዩ። ንሱ ከምዚ ኢሉ ይሓስብ ጐይታ ኣነቓቕሓና፡ ግን ከኣ ክንድዚኣ ጥራይ ወይ ክንድቲኣ ጥራይ፡ ወይ ብኸምዚ መገዲ ስራሕ፡ ወይ ከኣ በዞም ሰባት ስራሕ፡ ወይ ዉን ብኣይ ጥራይ ስራሕ፡ ተመስገን፡ እባርኸካ ኣሎኹ ኢሉ ይጽሊ።
ንሕና ንኣምላኽ ክሳብ እቲ ኩሉ ዘሐጉስ ዝመስል ነገራትና ዝትንከፍ ጥራይ ኢና ክንኣምኖ እንደሊ። ገለ ዘየሐጉሰና፡ ዘይሰማማዓና፡ ወይ ነቲ እንፈትዎ ገለ ነገር ክንስውዖ ክሓተና ክጅምር ከሎ ንድሕሪት ንምለስ። ብዙሓት ሰባት ንኣምላኽ ከም ሕጉስ ናብራ ንኸተሕልፍ ዝሕግዝ መለኮታዊ ሓገዝ ጌሮም ይቖጽርዎ'ሞ ንሕና ኸኣ ንጐይታ እንደልዮ ነቲ እንደልዮ ዘበለ ነገራትና ክሳብ ዘይቀየሮ እዩ። ዝዀነ ንለውጢ ድሉው ዘይዀነ ሰብ ንምንቕቓሕ ድሉው ኣይኰነን። ክሳብ ክንልወጥ ዘይደለና ምንቕቓሕ ዝበሃል የሎን። መዝሙር 110፡3 ከምዚ ይብለና በታ ሰራዊትካ እተኽትተላ መዓልቲ ህዝብኻ ፈትዩ ይመጽእ ነቲ ቅኑዕ እዩ ዝበልኩዎ ሓሳባተይ ክሓድግ ድሉው ድየ ዘሎኹ? ነቲ ኣዝዩ ጥዑም ዝዀነ ግን ከኣ ምዉት ዝዀነ ልምድታተይ ስርዓታተይን ክሓድግ ድሉው ድየ? ምናልባት ብስርዓታት ዝተጣናነግካ ሰብ እንተደኣ ዄንካ ማርቆስ 7፡9 ኣንብብ። ብድሕሪኡ ንኣምላኽ ብመንፈስን ብሓቂን ከተምልዀ ኢኻ። ክንደይ ከ ይጥዕም።
5. ነቲ እዝንኻ ክሰምዖ ዝደሊ ጥዑም ናይ ፍቕሪ ነገር ጥራይ ክትሰምዕ ናይ ምድላይ ኣተሓሳስባ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ 2ጢሞ 4፡3 ኣእዛኖም ኣስሕይዎም ደኣ፡ ብትምኒት ርእሶም መምህራን ክእክቡ እምበር፡ ነቲ ጥዑይ ትምህርቲ ዘይዕገሱሉ ዘመን ኪመጽእ እዩ፡ ሽዑ ኣእዛኖም ካብ ሓቂ ኺመልሱ፡ ናብ ጽውጽዋያት ዉን ኪምለሱ እዮም ኢሉ የጠንቅቐና። ንሳቶም ነቲ ጥዑይ ግን ከኣ መሪር ሓቂ ዝሰብኩ ሰበኽቲ ኣይደልዩን እዮም፡ ንሳቶም ብዛዕባ ፍቕሪ ስበኸልና፡ ብዛዕባ መከራን ርእስኽእ ምቕባጽን ክንሰምዕ ኣይደሊን ይብሉ። ምስ ሰባት ክንበኣስ ኣይንደሊን፡ ንሰባት ከምዝጉህዩ ትገብሮም ኣሎኻ፡ ሰባት ኣይክመጹናን እዮም፡ ኣይክንበዝሕን ኢና ኣንጻር ሓጢኣት ጥራይ ትሰብኽ እንተዄንካ ሰባት ካባና ክርሕቁ እዮም ይብሉ።
ግን ከኣ ፍቱዋት ሓጢኣት ነቲ ብዓቢ ሓይሊ ክፈስስ ዝግብኦ መንፈስ ኣምላኽ ዓጋቲ እዩ። እሙን ብዘይኰነ ስብከታት ንመንፈስ ቅዱስ ካባና ክርሕቕ ካብ ምግባር፡ ብናይ እምነት ስብከት ሰባት ክርሕቁ ምግባር ዝሓሸ (ዝበለጸ) እዩ። ነቲ ዝደቀሰ ብዘባራብር ድምጺ ንጭድረሉ ግዜ በጺሑ እዩ ንቖልዓ ከም እተደቅስ ኣደ ንሰባት እሽሩሩ ናይ ምባል ጊዜ ሓሊፉ እዩ። እቶ ንዑ ንደቅስ ናይ ዝብል ኣተሓሳስባ ዘለዎም ሰባት ነቲ ኣብ ኣእዛኖም ዝጭድር ሰባኺ ኣይፈትዉዎን እዮም። ገለ ሰብ ምናልባት በጃኻ ሓወይ ሓጢኣት ቤተ ክርስትያን ንዓለም ኣይተቃልዓዮ ይብል ይኸውን። ኣጆኻ ኣይትጉሀ፡ ጸገም የሎን፡ ዓለም ንሓጢኣት ናይ ቤተ ክርስትያን ቀደም በጺሓቶ እያ። ምስ እዚ ዘላቶ ኩነታት ናይ ቤተ ክርስትያን ሓቀኛ ዝዀነ ምንቕቓሕ ክንረክብ ኢልካ ዘይሕሰብ እዩ። እዚ ኣዝዩ ዘቐንዙ (ዘሕምመና) ነገር ክኸውን ይኽእል እዩ። ግን ከኣ ኣተሓሳስባ ክልወጥ ኣለዎ፡ ቅኑዕ ክንከውን ይግበኣና እምበር ቅኑዕ ከምዝዀንና ክስመዓ ኣይንደሊን ንበል፡ ብርሃን እንኰ መልሲ ንጸልማት እዩ።
6. ክብሪ ርእስኻ ናይ ምድላይ ኣተሓሳስባ (ኣካይዳ)፡ እዚ ኸኣ ንሰብ ምፍራህ ወይ ከኣ ትዕቢት እዩ። (ዮሃ 2፡42-43 ኣንብብ)። ንሕና እቲ ሒዝናዮ እንብሎ ክብረት ከይንስእኖ ንፈርህ ኢና (እቲ ጌጋና ኸኣ ገለ ክብረት ዘሎና ኰይኑ ስለዝስመዓና እዩ)። ወይ ከኣ ካልኦት ሰባት ንሱ ወላ ሓደ የብሉን ከይብሉና ንፈርህ። እዚ ኸኣ ናይ ግብዝነት-ልቢ ምንጪ ሕመረቱ እዩ። ንርእሰይ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ትሕት እንተበልኩን ኩለንተናይ ንኣምላኽ እንተተማረኽኩሉን ካልኦት ሰባት እንታይ ይብሉኒ? ሕራይ፡ ከምኡ እንተዘይገበርካ ኣምላኽ እንታይ ይሓስብ? መስኪናይ ወዲ ብሓጢኣቱ ክነብዕ ኣብ ቤተ ክርስትያን ርእየዮ ንብል። ክንሓዝን ዝግበኣና ግና ኣምላኽ ንሓጢñኣቶም ክገልጸሎም ከሎ ብሓጢኣቶም ብዘይብኽዩ ሰባት እዩ ኔሩ! ኣብ ቅድሚ እቲ ቕዱስ ኣምላኽ ብሓጢኣቱ ናይ ዘይነብዕ ሰብ ብዛዕባ ምድሓኑ ሕቶ ኣልዒልካ ምጥርጣር ቅኑዕ እዩ ኢለ ይኣምን። ንሕና ንዓለም ዘይንመስልን ካብ ዓለም ዝተፈለናን ቅዱስ ህዝቢ ንኽንከውን ኢና ተጸዊዕና። ዓለም ምሳና እትሰማማዕን ምሳና ብምዃና ዘይትስከፍን እንተደኣ ኰይና እቲ ዕዮ መስቀል ትርጉሙ ስሒቱ ኣሎ ኢልና ክንግምት ንኽእል ኢና። (ገላ 5፡11, 2ጢሞ 3፡12)።
እቲ እንኰ ኣገዳሲ ነገር ኣምላኽ እንታይ ይሓስብ ዝብል ሕቶ እዩ። ናይ ቤተ ክርስትያንና መጎልበቢ መጋረጃ ቐንጢጥና ናብ ኣምላኽ ብቅሉዕ ገጽ ቀሪብና ምስ ኣምላኽ ክንሰማማዕ ይግበኣና እዩ። ብቅንዕና ከምዚ ክንብል ክሳብ እንደፍር ክንስጉም ይግበኣና፡ ኣነ ንሕድስና ኣይፈርህን እየ፡ ምስ ኣምላኽ ንኽስጉም ኣይፈርህን እየ ካባይ ዝሕተት ዘበለ መስዋእቲ ዝደለዮ ዓይነት ይኹን (ዋላ ኣገልግሎተይ) ክኸፍል ድሉው እየ።
7. ብዘይ ፍልጠት ቃል ኣምላኽ ናይ ምኻን ኣተሓሳስባ፡ መዝ 11፡3 መሰረታ እንድሕሪ ፈሪሱ ደኣ፡ እቲ ጻድቕ እንታይ ኪገብር ይከኣሎ ሆሴእ ድማ ህዝቢ ኣምላኽ ሰኣን ፍልጠት ከምዝጠፍአ ይነግረና (4፡6) የሱስ ነቶም ፈሪሳውያን ኣብ ማርቆስ 12፡24 መጻሕፍቲ ዀነ ወይስ ሓይሊ ኣምላኽ ሰኣን ምፍላጥኩም ደይኰንኩምን እትስሕቱ ዘሎኹም ኢሉዎም። ኣብ ብምሉኡ መጽሓፍ ቅዱስን ኣብ ታሪኽ ናይ ቤተ ክርስትያንን
ከም እንርእዮ ምንቕቓሕ ዝመጽእ ዝነበረ ህዝቢ ኣምላኽ ን ቓል ኣምላኽን ንተስፋታቱን ብተገዳስነት ኣጽኒዑ ክሕዞ ክጅምር ከሎ እዩ። ነተን ጽሑፋት መርምሩወን እሞ እተን ጽሑፋት ኸኣ ይመርምራኹም። ቅድሚ 50 ዓመታት ኣቢሉ እቲ ማእከላይ ንጐይታ ዘይፈልት ሰብ ካብቲ ናይ ሕጂ ማእከላይ ዝደሃነ ሰብ ልናዕሊ ቃል ኣምላኽ ይፈልጥ ነበረ። ንሕና ብኻልኣይ ኢድ ዝወሓበና ቓል ሓቂ ምብላዕ ተላማሚድናዮ ኣሎና። ንቖልዑ ጸባ ብቐሊሉ ክሓቅቕ ዝኽእል መግቢ እዩ።
ጸልማት ኣብ ዝዀነን ሰብ ሰርሖ ብርሃን ዘለዎ እዋን ኢና እንነብር ዘሎና። ዝተፈላለየ ኣምልኾታት ዝስስነሉ ዘሎ እዋን፡ ቤተ ክርስትያን ከኣ ንሕና ቓል ኣምላኽ ሰኣን ምፍላጥና ኣዝያ ተዳኺማን ንቕድሚት ምስጓም ሓዲጋቶ ኣላ። ቤተ ክርስትያን ሕጂ ናብ መጽሓፍ ቅዱስ ክትምለስ ዘየላቡ ኣገዳስነታ እዩ። ንዓለም እቲ እንኰ ተስፋኣ ቤተ ክርስትያን ከም ብሓድሽ ንርእሳ በቲ መስትያት ዝዀነ ቓል ኣምላኽ ክትፍትሽን እቲ ዝጸበቐ ክዳውንታ ተኸዲና ንምግላጽ ጐይታኣ ኣሎኹ ኢላ ክትዳለውን እዩ። ዓለም ጐይታ ሰራዊት ይብል ኣሎ ዝብል ድምጺ ቅቡእ ካብ እዝዝቲ ቤተ ክርስትያን ክትሰምዕ ይግበኣ።
8. ኣብ ነንሕድሕድ ናይ ዘይምስምማዕ ኣተሓሳስባ (ኣካይዳ)፡ ኣብ ኣካል ክርስቶስ ፍልልያት ናይ ስጋውነት መረጋገጺ እዩ። እዚ ኸኣ ን መንፈስ ቅዱስ ዘጉሂን ከምዘይሰርሕ ዝኹርምዮን እዩ። ምፍልላይ ናይቲ ብሓንቲ ሓሳብ ዝብል ኣብ ግብሪ ሃዋርያት ነታ ቤተ ክርስትያን እተደንቕ ሻምብቆ ኣምላኽ ናይ ዝገበራ ኣንጻሩ እዩ። ኣብ ቤተ ክርስትያን ዝተሓብአ ኣብ ነንሕድሕድካ ይቕረ ዘይምብህሃል ልክዕ ኣብ ኣካል ተሰዂዓ ከም ዝተረፈት ጥይት እዩ። ንሕና ብዙሕ ንጭነቕን ንሓስብን ስለ ናትና ኣረኣእያታትን ሓሳባት ድዩ ወይስ ስለ ክብሪ ኣምላኽ? መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ምሳሌ 13፡10 ካብ ትዕቢት ባእሲ ጥራይ እዩ ዚመጽእ ይብለና። ንሕና ኣብ እግሪ መስቀል ትሕት ክንብል ምስ እንጅምር ፍልልያትና ካባና ይርሕቕ። ሓደ ካብ ቀንዲ መሪሕ ጥቕሲ ናይ ሜልስ ምንቕቓሕ ንቤተ ክርስትያን ትሕት ኣቢልካ ንዓለም ኣድሕን ዝብል እዩ። ዝበዝሐ እዋን ብትዕቢት ዝተመልኡን ፍልልያት ዝነበሮም ምእመናንን ን ጽሑፋት መጽሓፍ ቅዱስ ተኣዚዞም ትሕት ኢሎም ንነንሕድሕዶም ይቕረ ክበሃሃሉ ምስ ዝጅምሩ ኣምላኽ ብሓይሊ ዕቤቱ ክሰርሕን ዓቢ ለውጢ ክገብርን ልሙድ እዩ። እሞ ንሕናኸ ንገብሮ ዲና?
9. ናይ ምምስሳል ኣካይዳ (ኣተሓሳስባ)፡ ምሳሌ 14፡14 እቲ ብልቡ ዚዓሉ ብመገዱ ይጸግብ ይብለና። ምምስሳል ብሰንኪ ዘይምፍላጥ ኣይኰነን ዝመጽእ። ንሱ ኣንጻር ብርሃን ዝቐንዐ ሓጢኣት እዩ። ምምስሳል ካብቲ ኣምላኽ ዘርኣየና መገዲ ናብቲ ናትና መገዲ ምዝምባል እዩ። ንሱ ሕሹኽ ይብለና፡ ንሕና ንበራበር፡ ግን ከኣ ንሕና ነቲ ሓቂ ወይ ንርስዖ፡ ወይ ሸለል ንብሎ፡ ወይ ንጸቕጦ ወይ ከኣ ኣይንእዘዞን። ዝደለናዮ ዓይነታት ብዙሕ ዝዓይነቱ ምኽንያታት ንክንእዘዝ ፍቓደኛታት ንዘይምዃንና ከነቕርብ ንኽእል ኢና ግን ከኣ ዋላ ሓደ ካብ ምኽንያታትና ቅቡል ኣይኰነን ዋጋ የብሉን። ንስለ ጽድቂ ክንስቅ ፍቓደናታት ዲና? ድያብሎስ ብዘተፋላለየ ኣሽሃት ዝዓይነቱ ነገራት ነቲ ሓቂ ከጸልምተልናን፡ ካብቲ ዓሚቑ ነገራት ኣምላኽ ሓሳብና ክሰርቕ ወይ ክንሳላቾ ወይ ንናይ ኣምላኽ ነገራት ድንዙዛት ክገብረና ይደሊ።
ንሕና ዓለም ቤተ ክርስትያናዊ ቤተ ክርስትያን ከኣ ዓለማዊት ኣብ ዝዀነትሉ እዋን ኢና እንነብር ዘሎና። ሓንሳብ ሓንሳብ መን እዩ መን ክትዛረበሉ ዘሽግር እዋን እዩ። በዚ ትሰማምዑ ዲኹም? ጐይታ ግና እቶም ናቱ ዘበሉ ይፈልጦ እዩ፡ ዋላ ነቶም ብናይ ኣካይዳ ዓለም ዝተጠወዩን ዝተዋሕጡን። ንድምጹ ሰሚዑ ምሕረት ንዝሓትት ዘበለ ጐይታ ይምልስ እዩ። ንሓና ካብቲ ድርዒ (ዕሳው) ዓለማውነት ወጺእና ንምስሊ ኣርኣያኡ ክንልወጥ ግዚኡ እዩ። ነቲ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ልብና ዝቐልዖ ዘበለ ሓቀና ነገር ዕሽሽ ኣይንበሎ። መስቀል ኩሉሳዕ ቅድሚ ምንቕቓሕ ክመጽእ ይግብኦ እዩ። ንኣምላኽን ንኻልኦት ሰባትን ምኽኒታት እናደርደርካ ኣብ ልብኻ ንዝዓቖርካዮም ዘበሉ ነገራት ሎሚ ወጊድ በሎም።
10. ናይ ዘይምጽላይ ኣተሓሳስባ (ኣካይዳ) እቲ ሓቀና ዝዀነ ምንቕቓህ ካብ ሰማይ ናብ ምድሪ ብኣኽናፍ ጾሎት ናይቶም ብዘይ ንሱ ካልእ ኣይንደልን ዝበሉን ናይ እምነት ጸሎት ዝጽልዩን ህዝቢ ኣምላኽ እዩ። ኣምላኽ ንመልሲ ጸሎትኩም ክህበኩም እየ ኢሉ ንዘተስፈዎ ተስፋ ብኻልእ መገዲ ብዘይ ጸሎት ኣይህብን እዩ። ንሱ ናብኡ ብትሑትን ስቡርን ልቢ ብንስሓን ብናይ እምነት ልቢን ክሳብ እንመጾ እዩ ዝጽበ። ዝዓበየ ምንቅስቓሳት ኣምላኽ ኩሉሳእ ድሕሪ ጸሎት እዩ ዝመጽእ። ንሰብ ብዝከኣል ዝመስል ዘበለ ነገራትና ክጽብቐልና ኢልና ንፈትን፡ ዋላ ጸገማትና ክንፈትሕ ንፈትን ወላ ሓደ ነገር ኣይነስልጥን ኢና። ብዘይ ትርግታ ልቢ ጸሎት ኣካል ክርስቶስ ንሬሳ ምመሰለት። ቤተ ክርስትያን ብእግራ ክትመውት ጀሚራ ኣላ፡ እዚ ድማ ብብርካ ክትነብር ስለዘይፈተነት እዩ። ሕጂ ብዉልቅናን ብሕብረትን ገጽ እግዚኣብሄር እንደልየሉ እዋን እዩ። ብኹለንትናና ናብ ኣምላኽ ንመለስ እሞ ኣምላኽ ንሕዝቡ ካብቲ ንደልዮ ኢና ኢልና እንሓስቦ መጠን ምንቕቓሕ ዝበለጸ ከምዝሰደልና ንረዳእ።
ኣምላኽ ንቓሉ እሙን እዩ። ካብ ኣምላኽ ንላዕሊ ዝተነቓቕሐት ቤተ ክርስትያን ዝደሊ የሎን። ከምቲ ንሱ ሃረር ዝብሎን እቲ ምስ ኣምላኽ ከይንሓብርን ገጹ ከይንደሊን ዝኽልክል ዘበለ ከልካሊ እንተደኣ ኣርሒቕናዮን፡ ነቲ ህይወት ዝህብ ብዘይንገር መጠን ክቡር ዝዀነ መንፈሱ ኣባና ከፍስሶ እዩ።
ስለምንታይ እዩ ምንቕቓሕ ዘየሎ? ቤተ ክርስትያን ብርእሳ ስለዝዓገበትን ብዘይ ብኡ ክትነብር ትፍትን ስለዘላን እዩ። ዎ ኣምላኽ፡ ምለሰና፡ ክንድሕን ድማ ገጽካ ኣብርሃልና። መዝ 80፡3
ስለምንታይ እዩ ምንቕቓሕ ዘየሎ?
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


c: text/html

text:
ማዕርነት ኣብ ብዙሕነት (Equality in Diversity)
መእተዊ ቀንዲ መምዘኒ ምዕባለ ናይ ሓደ ሕብረተሰብ፤ ኣብ ማዕርነትን ብዙሕነትን ናይ ሕዝብታት ብዘለዎም ርድኢትን ምሕድራኡን ዝተመርኰሰ ኡዩ። ኣብ ሓደ ሕብረተሰብ ኩሉሰብ ብዘይ ናይ ዓሌትን ሃይማኖትን ጾታን ኣካላዊ ብቅዓትን ምሁርን ዘይምሁርን ድኻን ሃብታምን ከይፈላለኻ ማዕረ ሰብኣዊ መሰል ከምዘለዎ ብመትከል ዘይኣምን ሕብረተሰብ ምዕቡል ወይ ከኣ ስልጡን ሕብረተሰብ ኢዩ ክትብሎ ኣጸጋሚ እዩ። ኣብ ዝቅጽል ገጻት ማዕርነት ኣብ ብዙሕነት (Equality in Diversity) ብዝብል ኣርእስቲ፤ ማዕረነት ኣብ ብዙሕነት እንታይ ማልት እዩ ? ከመይ ገርናኸ ክነማሓድሮ ይግባእ ብዝብል ሓሳብ ኣገደስቲ እንብሎም ኣሞ ኸኣ ክንፈልጦምን ክነኽብሮምን ዘሎና ነገራት ኣሕጽር ኣቢልና ክንርኢ ኢና።ብፍላይ ኣብ ደቂ ሰባት ብዙሕነት (Diversity) ዘስዕቡ ቀንዲ ነገራት እዞም ዝስዕቡ ኢያቶም። ጾታዊ ፍልልይ(ተባዕታይ ወይ ኣንስታይ)፤ ናይ ዕድመ …

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Radio Erena: 21 July 2021
መራሕቲ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን፣ ከሰሓሕቦም ኣብ ዝጸንሐ ጉዳያት ፍርያት ነዳዲ፣ ንግድን ወፍርን ብዝምልክተ ከምዝዘተዩ ማዕከናት ዜና ወሽመጥ ሓቢረን።
ወራሲ ዓራት ኣቡ ዳቢ፣ መሓመድ ቢን ዛይድ ኣል ናይህያን፣ ብ19 ሓምለ ናብ ሪያድ ከምዝኣተወ ዝሓበራ እተን ማዕከናት ዜና፣ ምስ ወራሲ ዓራት ስዑዲ ዓረብ፣ መሓመድ ቢን ሳልማን ብምርኻብ፣ ነዊሕ ሰዓታት ዝወሰደ ዝርርብ ከምዘካየዱ ጠቒሰን።
መሓመድ ቢን ዛይድ ኣል ናህያን፣ ድሕሪ’ቲ ዘተ ንማዕከናት ዜና ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ምስ ሓው መሓመድ ቢን ሳልማን፣ ስትራቴጅያዊን ሕውነታውን ዝምድናታት እዘን ክልተ ሃገራት ብዝያዳ ዝዓምቖሉ ነጥብታት ከምዝተዘራረቡ ኣፍሊጡ።
እዘን ኣብ ኵናት የመንን ንቀጠር ኣብ ከበባ ንምእታውን ብልፍንቲ ክሰርሓ ዝጸንሓ ክልተ ሃገራት፣ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣትሒዘን፣ ብጉዳይ ፍርያት ነዳዲ ክሰሓሓባ’የን ተራእየን።
ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ምስ ማሕበር ኣፍርየቲ ነዳዲ ብምዃን ናብ ዕዳጋ ዓለም ዝቐርብ ነዳዲ ክውስኽ ክትጠልብ እንከላ፣ ስዑዲ ዓረብ ክትቃወሞ ጸኒሓ።
እንተኾነ፣ ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ድሕሪ ዝተገብረ ምርድዳእ፣ ስዑዲ ዓረብ’ውን ነቲ ብማሕበር ኣፍረይቲ ነዳዲ ዝቀረበ እማመ ከምእትቕበል ኣፍሊጣ።
ድሕሪ’ዚ ውሳኔ’ዚ ድማ፣ መራሕቲ ክልቲኤን ሃገራት፣ ከሰሓሕቦም ኣብ ዝጸንሐ ነጥብታትን መጻኢ ዝምድናታቶምን ብዝምልከት ንምዝታይ ኣብ ሪያድ ርክብ ኣካይዶም።
======================


text:
አስትንትኖ ቃል አምላኽ መስከረም – 10.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ሉቃ. 6:6-11
ብኻሊእ ሰንበት ድማ ኢየሱስ ናብ ቤት ጸሎት ኣይሁድ ኣትዩ መሃሪ፥ አብኡ ኸአ የማነይቲ ኢዱ ዝነቐጸት ሰብአይ ነበረ። መምህራን ሕግን ፈሪሳውያንን ከአ መኽሰሲ ምእንቲ ኪረኽቡሉ፥ ብሰንበት እንተ አሕወዩ ኢሎም ይጸናጸንዎ ነበሩ። ንሱ ኸአ ሓሳቦም ፈሊጡ ነቲ ኢዱ ዝነቐጸት ሰብአይ “ተንሥእ እሞ አብ ማእከል ደው በል” በሎ። ንሱውን ተንሥኡ ደው በለ። ኢየሱስ ከአ “ እስከ ክሓተኩም ፦ ብሰንበት ጽቡቕ ምግባርዶ ወይ ክፉእ ምግባር፥ ነፍሲ ምድኃንዶ ወይ ምቕታል ይግባእ፧” በሎም። ንኹሎም እቶም አብ ዙርያኡ ዝነብሩ እናጠመተ ኸአ ነቲ ሰብአይ “ ኢድካ ዘርግሕ” በሎ፥ ንሱ ኸአ ዘርግሓ፥ እታ ኢዱውን ሓወየት። ንሳቶም ግና አዝዮም ነደሩ፥ ንኢየሱስ እንታይ ከም ዚገብርዎ ድማ ንሓድሕዶም ተማኸሩ።
- አስተንትኖ
መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ሰንበት ከመይ ክነሕልፋ ከምዘለን ይምህረናን ይሕብረናን። እቲ ሓቅነት ናይ አምልኾ ናይ አገልግሎት ይምህረና። ጸሎትና ስር ዓት አምልኾና አብ ሕይወትና ሕይወት ሓውናን ኃፍትና ፍትሕን ዕርቅን ፍቕርን ዘይምጽእ እንተኮይኑ ኩሉ ልምዲ ኮይኑ ይተርፍ። ብኻሊእ ሰንበት ድማ ኢየሱስ ናብ ቤት ጸሎት ኣይሁድ ኣትዩ መሃሪ፥ አብኡ ኸአ የማነይቲ ኢዱ ዝነቐጸት ሰብአይ ነበረ። መምህራን ሕግን ፈሪሳውያንን ከአ መኽሰሲ ምእንቲ ኪረኽቡሉ፥ ብሰንበት እንተ አሕወዩ ኢሎም ይጸናጸንዎ ነበሩ።
አብታ ዝነቐጸት የማነይቲ ኢድ ኩሉ እቲ ድኻምነት ሕመቕን ኃጢአትን ወዲ ሰብ ኢና እንርኢ። ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ከአ ነዚ ድኻምነትንና ኃጢአትናን አብ ርእሱ ብምሽካም ንኽፍውሰናን ከሕውየናን ካብ ኃጢአትና ነጻ ክገብረና ናብዚ ዓለም እዚ ይመጽእ። እቲ ሓቀና ሰንበት ንነፍሲ ወከፍና ነቲ ዝመጽእ መዓልታት ጽቡቕ ናይ ፍቕሪ ስራሕ ንኽንሰርሕ ነኅዋትና ምኽኒያት ድኅነቶም ኮይና ክንርከብ ዝሕግዘና መዓልቲ – ሰናይ ነገር ናይ ፍቕሪ ስራሕ እንፍጽመሉ መ ዓልቲ ኢዩ ክኸዊን ዘለዎ። መምህራን ሕግን ፈሪሳውያንን ንጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ መኽሰሲ ምእንቲ ኪረኽቡሉ፥ ብሰንበት እንተ አሕወዩ ኢሎም ይጸናጸንዎ አብ ዝነበሩሉ ግዜ ሓሳቦም ፈሊጡ፤ ነቲ ኢዱ ዝነቐጸት ሰብአይ “ተንሥእ እሞ አብ ማእከል ደው በል” በሎ። አብ ቅድሚ ክርስቶስ ወዲ ሰብ ቀዳምነት ቦታ ሒዙ ይርከብ። ንሱ ምድኃን ደቂ ሰባት ልዕሊ እቲ ደጋዊ ሕጊ ይሰርዖ። ምኽኒያቱ ንሱ ልዕሊ ህጊ ስለዝኾነ፡ ንሱ እቲ ሓቀኛ አምላኽ ፈቃር አምላኽ ናይ ምሕረት አምላኽ ጎይታ ስለዝኾነ። ከምዚ እናበለ ከአ ክሓቶም ይርከብ፦ ብሰንበት ጽቡቕ ምግባርዶ ወይ ክፉእ ምግባር፥ ነፍሲ ምድኃንዶ ወይ ምቕታል ይግባእ፧” እናበለ ኸአ ነቲ የማነይቲ ኢዱ ዝነቐጸት ሰብአይ “ ኢድካ ዘርግሕ” በሎ፥ ንሱ ኸአ ዘርግሓ፥ እታ ኢዱውን ሓወየት። ብሰንበት ጽቡቕ ምግባርዶ ወይ ክፉእ ምግባር፥ ነፍሲ ምድኃንዶ ወይ ምቕታል
ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን እግዚአብሔር አምላኽና ንነፍሲ ወከፍና ንምድኃን ናብዚ ምድሪ እዚ እቲ ዘፍቅሮ ወዱ ለአኸ። ንኹሉና ከአ ምስ ኩሉ ክፍአትናን ሓጢአትናን ኢዱ ዘርጊሑ ይምሕረና ይቅበለና። ነቲ የማነይቲ ኢዱ ዝነቐጸት ሰብአይ“ ኢድካ ዘርግሕ” ክብሎ ንርኢ፡ ሎሚ እዚ ቃል እዚ ንነፍሲ ወከፍና – ክርስቶስ ንዓይ ከምዚብሎ ዘሎ ጌረ ክወስዶ ይግበአኒ። ነዚ “ ኢድካ ዘርግሕ” ዝብል ቃል ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ንዝሓመሙ አብስቅያት ንዝርከቡ አኅዋትናን አኃትናን ጎረባብቲናን አእዳውና ክንዝርገሓሎም፡ ሓገዝና ክንልግሰሎም፡፤ ተስፋ ጸግዒ ክንኮኖም። ነቶም ድኻታት ሓገዝና ዘድሊዮም አእዳውና ክንዝርገሓሎም ክንዕንግሎም ፍቕርና ክንልግሰሎም፡ እግዚአብሔር ሓኪምና ኢዩ ንሕና ከአ ፈውሱ ዘድሊየና ሕሙማቱ ኢና እምበአር ነቲ ሰማያዊ አቦና ምእንቲ ካብ ሓጢአትና ክምሕረና ይቕረ ክብለልና አቅድሚኡ ቀውሪብና አእዳውና ንዝርገሓሉ – ምሕረቱ ፈውሱ ምእንቲ ክህበና።
ስብሓት ንኣብን ንወልድ ……………………
ኣባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ግንቦት – 14.2018
ዮሓ. 5,17-30
ኢየሱስ ግና “አቦይ ክሳዕ ሕጂ ይዓዩ አሎ፥ አነውን እዓዩ አሎኹ” ኢሉ መለሰሎም። ስለዚ ሰንበት ብምስ ዓሩ ጥራይ ዘይኮነስ፥ ንአምላኽ ድማ “አቦይ” ብምባሉ፥ ንርእሱ ምስ አምላኽ ስለ ዘመ ዓራረየ፥ ኪቐትልዎ ይደሊዩ ነበሩ፡፡ ሽዑ ኢየሱስ ከምዚ ኢሉ መለሰሎም፦ “ብሓቂ ብሓቂ እብለኩም አለኹ፥ ወልድ ነቲ አቦኡ ኺገብሮ ዝረአዮ እንተ ዘይኮይኑ፥ ካብ ርእሱ ሓንቲ ነገር እካ ኺገብር አይክእልን እዩ። ነቲ አቦ ዚገብሮ ዘበለ ኹሉ፥ ወልዱውን ይገብሮ። አቦ ንወልድ የፍቅሮ ኢዩ፥ ነቲ ዚገብሮ ዘበለ ኹሉ ኸአ የርእዮ እዩ። አቦ ንምውታት ከም ዘተንሥኦም ሕያዋንውን ከምዝገብሮም፥ ወልድ ድማ ኸምኡ ነቶም ዝደለዮም ሕያዋን የገብሮም። አቦ ንሓደ እካ አይፈርድን ኢዩ፥ እንተኾነ ኩሉ ፍርዲ ንወልድ ሃቦ። እዚ ኸአ ከምቲ ነቦ ዜኽበሮ ገይሩ ኹሉ ሰብ ንወልድ ምእንቲ ኼኽብሮ ኢዩ። እቲ ንወልድ ዘየኽብሮ ነቲ ዝለአኾ አቦውን አየኽብሮን እዩ።
ብሓቂ፥ ብሓቂ እብለኩም አለኹ፥ እቲ ንቓለይ ዚሰምዕ፥ በቲ ዝለአኸኒውን ዚአምን ናይ ዘለዓለም ሕይወት አላቶ፤ ንሱ ካብ ሞት ናብ ሕይወት ይሳገር እምበር ናብ ፍርዲ አይክበጽሕን ኢዩ። እቶም ምውታታ ድምፂ ወዲ አምላኽ ዝሰምዑላ ሰዓት ትመጽእ አላ፥ ንሳ ኸአ ሕጂ ኢያ፥ እቶም ዝሰምዕዎ ዘበሉ፥ ድማ ብሕይወት ከም ዚነብሩ ብሓቂ ብሓቂ፥ እብለኩም አሎኹ። ከምቲ ነቦ ናይ ባዕሉ ሕይወት ክህልዎ ሃቦ። ወዲ ሰብ ስለ ዝኾነ ድማ ኺፈርድ ሥልጣን ሃቦ። እቶም አብ መቃብር ዘለዉ ኩላቶም ድምፁ ዚሰምዑላ ሰዓት ክትመጽ እያ እሞ በዚ አይትገረሙ። ሽዑ እቶም ሠናይ ዝገበሩ ናብ ትንሣኤ ሕይወት፥ እቶም ክፉእ ዝገበሩ ድማ አ ንብትንሣኤ ኩነኔ ኪኸዱ እዮም። ካብ ርእሰይ ገለ ነገር እካ ኽገብር አይክእልን እየ፥ ከምቲ ዝሰማዕክዎ እፈርድ። ፍቃድ እቲ ዝለአከኒ እምበር ፍቓደይ ስለ ዘይደሊ ኸአ ፍርደይ ቅኑዕ እዩ።
- አስተንትኖ
አብዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ ዮሓንስ ወንጌላዊ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ነቲ ብሰንበት ተአምራት ወይ ሕሙም ብምሕዋዩ ንዝኸሰስዎ “አቦይ ክሳዕ ሕጂ ይዓዩ አሎ፥ አነውን እዓዩ አሎኹ”። እናበለ መልሲ ክህቦም ይርከብ። አይሁዳውያን ብሰንበት ክሰርሑ አይፈቅዱን ነበሩ። ክርስቶስ ግና በንጻሩ “አቦይ ክሳዕ ሕጂ ይዓዩ አሎ፥ አነውን እዓዩ አሎኹ” እናበለ ንሱ ነቲ ናይ አብኡ አሰር ይኽተል ከምዘሎ ይዛረብ። በዚ ምክንያት አይሁዳውያን ክቐትልዎ ይሓስቡ። ምኽንያቱ ሓደ ብሰንበት ሰናይ ነገር ስለዝገበረ፡ ካልአይ ንገዛእ ርእሱ ማዕረ እግዚአብሔር ስለዝገበረ ይኸስዎ።
እዚ እቲ አብ እግዚአብሔር አቦን ወልድን ዘሎ ዝምድና ይምህረና። እቲ እግዚአብሔር ዝገብሮ ወልድውን ይገብሮ። ክርስቶስ ነጸብራቕ ገጽ ናይ እግዚአብሔር አቦ ኮይኑ ይርከብ። ሓዋሪያት ነቦ እንዶ አርእየና እንክብልዎ “ንዓይ ዝረአየ ንአቦ ረአየ” እናበለ ይምልሰሎም። ፊቕሪ እግዚአብሔር ምሉእ ብምሉእ አብ ብወልድ ይሓድር፡ ብእኡ ወይ ብመንገዱ ኸአ አብ ዓለም እቲ ናይ ድኅነት ስርሑ ይሰርሕ። በቲ ሕያውነቱን ምሕረቱን ከአ ንሞት ሲዒርና ሕይወት ከም እንረክብ ይገብረና። አቦ ንሓደ እካ አይፈርድን ኢዩ፥ እንተኾነ ኩሉ ፍርዲ ንወልድ ሃቦ። እዚ ኸአ ከምቲ ነቦ ዜኽበሮ ገይሩ ኹሉ ሰብ ንወልድ ምእንቲ ኼኽብሮ ኢዩ። እቲ ንወልድ ዘየኽብሮ ነቲ ዝለአኾ አቦውን አየኽብሮን እዩ። እግዚአብሔር ባዕሉ አይፈርድን እንታይ ደአ ንወዱ ይህቦ። አምላኽ እምበአር ብመለኮቱ ብምልአት አብ ክርስቶስ ይሓድር” ቆላ.1፡19
ብሓቂ፥ ብሓቂ እብለኩም አለኹ፥ እቲ ንቓለይ ዚሰምዕ፥ በቲ ዝለአኸኒውን ዚአምን ናይ ዘለዓለም ሕይወት አላቶ፤ ንሱ ካብ ሞት ናብ ሕይወት ይሳገር እምበር ናብ ፍርዲ አይክበጽሕን ኢዩ። ዝኸበርኩም አኃዋትን አኃትን እቶም ምውታት ንሕና ኢና። ነቲ ብወልድ ዝመጻና ድምፂ አምላኽ ንኽንሰምዕ ስንዱዋት ዘይኮና። እቶም ምውታታ ድምፂ ወዲ አምላኽ ዝሰምዑላ ሰዓት ትመጽእ አላ፥ ንሳ ኸአ ሕጂ ኢያ፥ እቶም ዝሰምዕዎ ዘበሉ፥ ድማ ብሕይወት ከም ዚነብሩ ብሓቂ ብሓቂ፥ እብለኩም አሎኹ። በቲ ቃል አምላኽ ካብ እግዚአብሔር ዝመጻና ብምስማዕ ንሕና ሓድሽ ሕይወት ንጅምር። እዚ ቃል አምላኽ ብምስማዕ ከአ ሕይወት ንረክብ። ካብ ርእሰይ ገለ ነገር እካ ኽገብር አይክእልን እየ፥ ከምቲ ዝሰማዕክዎ እፈርድ። ፍቃድ እቲ ዝለአከኒ እምበር ፍቓደይ ስለ ዘይደሊ ኸአ ፍርደይ ቅኑዕ እዩ።
ወዲ ሰብ ንበይኑ ወላሓንቲ ኽገቢር አይክእልን። ንሕና አብዚ ዓለም ዘለና ፍቃድ እቲ ልዑል አምላኽ ንኽንገቢር ኢዩ። እዚ እንተዘይጌርና ሕይወትና ትርጉም አይህልዎን። ፍቃድ አምላኽ ብምፍጻም ነቲ መለኮታዊ ምሕረት አምላኽ ክንቕበል ቁሩባት ክንከውን ይግበአና። እንተ ብሓቂ ክርስቶስ ካብ ቅድስቲ ድንግል ማሪያም ተወሊዱ አብ መንጎና ከም ዝሓደረ እንተ አሚና፡ በዚ ከአ እግዚአብሔር አቦ እቲ ሓደ ወዱ ብምልአኽ ፍቕሩ ገሊጹልና፡ አብ ኢድ ክርስቶስ ወይ ሕቕፊ ክርስቶስ እንተ ወዲቕና ካብ ሞት ናብ ሕይወት ክንትስእ ኢና። ካብ ኩነኔ ምሕረት አምላኽ ክንቅበል ኢና። በቲ ሓደ መዳይ ከአ ንሕና እዚ ሕያብ አምላኽ እዚ ክነጽጎ ናጽነት አለና። ነቲ ካብቲ ልዑል አምላኽ ዝመጸና ምሕረት ሕውየት ክነጽጎ ንኽእል ኢና። አብዚ ኩነታት እዚ ብምርጫና አብ ፍርዲ አምላኽ ንወድቕ።
እምበአር ድኅሪ ውድቀት አብ ኃጢአትውን እንተኾነ እንደገና ብምሕረት አምላኽ ሓድሽ ሕይወት ንኽንጅምር እግዚአብሔር አምላኽና ዕድል ይህበና ኢዩሞ በዚ ግዜ ጾም እዚ ናብኡ ንመለስ።


text:
ሓድሽ ኤርትራዊ ወረቐት መንነት ዝሓቱ ዜጋታት ከማልእዎ ዘለዎም ነጥብታት ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
- ምሉእ ስም ዜጋ ክሳብ 4ይ ወለዶ
- ምሉእ ስም ኣደ ክሳብ 4ይ ወለዶ
- ቅዳሕ ወረቐት መንነት ናይ ወለዲ
- ኣቦ ወይ ኣደ ምስ ዘይህልዉ ቅጺ ምስክርነት ዜግነት ንነበርቲ ወጻኢ ብውክልና ይምላእ(ስም ወኪል ቁጽሪ ቴሌፎን ኣብ ኤርትራ ዝርከብ ቀረባ ዘመድ ብወላዲት ወይ ብወላዲ)
- መበቆል ዓዲ
- ኣርባዕተ ስእሊ ድሕረ ባይታ ጻዕዳ ዝኾነ 4,5X3.5
- መነጸር ንዝጥቀም ናይ ሓኪም ሰነድ
- ሰነድ መንበሪ ፍቓድ/ ቅዳሕ ፓስፖርት
- ምሉእ ኣድራሻ
- ክፍሊት ክሳብ 20 ዝመልእ 20.00 ኦይሮ
- ልዕሊ ዕስራ 20.00 ተደምሮ ንነፍሲ ወከፍ ዓመት 15.00 ኦይሮ
- መምለሲ ቴምብር
መተካእታ መንነት
መንነት እንተድኣ ጠፊኡ ተበላሽዩ ወይ ከምዚ ሕጂ መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ኣረጊት መንነት ወረቐት ብሓድሽ ክትክኣ፡ መሕተት መተካእታ መንነት ይምላእ። መተካእታ መንነት ዝሓቱ ዜጋታት ከማልእዎ ዘለዎም፥
- ቅዳሕ ወረቐት መንነት
- ኣርባዕተ ስእሊ ድሕረ ባይታ ጻዕዳ ዝኾነ 4,5X3.5
- መነጸር ንዝጥቀም ናይ ሓኪም ሰነድ
- ሰነድ መንበሪ ፍቓድ/ ቅዳሕ ፓስፖርት
- ምሉእ ኣድራሻ
- ክፍሊት ክሳብ 20 ኤሮ ንዝትክኡ
- ንዝጠፍኦምን ንዝተበላሸዎምን ክፍሊት——-
- ክሊራንስ 2% ናይ ዝተኸፍለሉ መረጋገጺ
ምእራም መንነት ወረቐት
ምእራም መንነት ወረቐት (ስም፡ዕለተ ልደት፡ ወይ ቦታ ልደት) ዝምልከት ብቤት ፍርዲ ምስ ተወሰነን ኣብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ብቆንስላዊ ጉዳያት ምስተረጋገጸን ጥራይ እዩ ዝፍጸም።


text:
ሓቀኛ ሓዋሪያ ክርስቶስ
ሓቀኛ ሓዋሪያ ክርስቶስ
(2ቆሮ።11:1-15)
መን ኢዩ ሓቀኛ ሓዋሪያ ዝበሃል? ኩሉ እቲ ዝኣመነን ዝተጠምቀን: “ ናብ ኩሉ ዓለም ኪዱ ብስም ኣብን ወልድን መንፈስ ቅዱስን እንዳ ኣጠመቁም ደቂ መዛሙርተይ ግበሩዎ። ሓዋሪያ ኣበሳሪ ቃል ኣምላኽ: ቃል ሕይወት ኢዩ። ብትሕትናን ፍቕርን ከኣ ናይ ጸዋዕታኡን ተልእኾኡን ተበግሶ ዚወስድን እግዚኣብሔር ባዕሉ ምዃኑ ይፈልጥ፡ ብወገኑ ከኣ ነቲ ኩሉ እግዚኣብሔር ዚመደበሉ ብቕሩብነት ከም ዚተቐበሎ በተግባር የፍልጥ ።
“ገለ ቑሩብ ዕሽነት ክዛረብ እየ እሞ ክትዕገሱኒ ምደሌኹ፥ እወ፥ ተዓገሱኒ ደኣ። ብኣምላኻዊ ቕንኢ እቐንኣልኩም እየ እሞ ከም ሓንቲ ንጽሕቲ ድንግል ምእንቲ ከቕርበኩም ንሓደ ሰብኣይ እሕጽየኩም ኣሎኹ፥ ንሱ ኸኣ ክርስቶስ እዩ። ግናኸ ኸምቲ ተመን ብጉርሑ ንሔዋን ዘስሓታ፥ ከምኡ ንስኻትኩምውን ብሓሳብኩም ተታሊልኩም ካብቲ ኣብ ክርስቶስ ዘለኩም ምሉእን ንጹሕን ፍቕሪ ከይትርሕቁ እፈርህ ኣለኹ። ምኽንያቱ ሓደ እካ ንሕና ዘይሰበኽናዮ ኻሊእ ኢየሱስ እንተ ሰበኸልኩም፥ ወይ ካባና ዘይተቐበልኩምዎ መንፈስ ካሊእ መንፈስ እንተተቐበልኩም፥ ወይ ቅድሚ ሕጂ ዘይተቀበልኩምዎ ኻሊእ ወንጌል እንተ ሰበኸልኩም፥ ስቕ ኢልኩም ትዕገስዎ ኣለኹም።
ኣነ ካብዞም “ ኣዚና ብሉጻት ኢና” ዚብሉ ሓዋሪያት ብሓንቲ እካ ዝንእስ ኣይመስለንን። ክእለት ኣዘራርባ እካ እንተዘይብለይ ፍልጠትሲ ኣይጎድለንን። እዚ ኸኣ ብብዙሕ መገዲ ገሊጽናልኩም ኢና። ንስካትኩም ምእንቲ ልዕል ክትብሉ ኢለ ርእሰይ ኣትሒተ ወንጌል ኣምላኽ ብኸምኡ እንተ ሰበኽኩልኩምዶ ኃጢኣት ግይረ እየ። ንኣኻትኩም ምእንቲ ከገልግል ኢለ ኻብተን ካልኦት ኣብያተ ክስትያን ሓገዝ ብምቕባለይ በዝቢዘየን ኢየ። ምሳኻትኩም ኣብ ዝነበርኩሉ፥ እሞ ኸኣ ምስ ሰኣንኩ፥ ንሓደ እካ ኣየሰከፍኩን፥ ከመይ እቶም ካብ መቆደንያ ዝመጹ ኣሕዋት ዜድልየኒ ኹሉ ገይረሙለይ እዮም። ስለዚ ንሓደ እካ ኣየሰከፍኩን ድሕሪ ሕጅውን ከየሰክፍ ክጥንቀቕ ኢየ።
ኣብ ሃገረ ኣካይያ ነዛ ትምክሕቲ እዚኣ ሓደ እካ ኼሕድገኒ ዚኽእል ከም ዘየልቦ በቲ ኣባይ ኃዲሩ አሎ ናይ ክርስቶስ ሓቂ እብለኩም ኣሎኹ። ዘየፍቀረኩም ስለዝኾንኩ ድየ ነዚ ዝብል ዘለኹ! ከም ዘፍቅረኩምሲ ኣምላኽ ይፈልጥ ኢዩ። ኣብዚ መልእኽቲ ጳውሎስ ናብ ሰብ ቆሮንጦስ . . . ሓደ ንጹር ዝኮነ ተልአኾ ሓደ ሓዋሪያ ይምህረና። ካብ ሓሰውቲ ናይ ግዜና ሓዋሪያት ኢና በሃልቲ ከይንታለል ከኣ እቲ ሓቀና መገዲ ይምህረና። ጳውሎስ ነቶም ሓዋሪያት ኢና ዚብሉ “ ከምቲ ማሕበር ኣመንቲ ቆሮንጦስ ኣብኡ ክኣስሮም ኣይደሊን ነሩ። በዚ ምኽንያት ኢዩ ኣብ ቁጽሪ 2. ብኣምላኻዊ ቅንኢ እቐንኣልኩም እየ እሞ ከም ሓንቲ ንጽሕቲ ድንግል ምእንቲ ከቕርበኩም ንሓደ ሰብኣይ እሕጽየኩም ኣሎኹ፥ ንሱ ኸኣ ክርስቶስ እዩ።
እዚ ድካ ሰብኣይ እንታይ ነይሩዎ ዝሓዞ ኣብ ቅድሚ ሰብ ቆሮንጦስ ከምዚ ኢሉ ብትብዓት ዝዛረብ! እቲ ብስብከተ ወንጌል ስተመስረተ ማሕበር ኣመንቲ ጥራይ እንተዘይኮይኑ ወላሓደ ዝሓዞ ኣይነበሮን ። ኣብዚ መሬት እዚ ኣለዎ እንብሎ፥ እምነትን: ፍቕርን ኣብቲ ከም መድሕኑ ዝተቐበሎ ዝምከሓሉን ኣምላኽ ጥራይ እዩ ኔሩ። ንሱ ኣብ ኣገልግሎት ከም ሽምዓ ክመክኽ ነይሩዎ። ኣብነት ናይቲ ዝተጸዋዓሉ ፍቕሪ: እምነት: ጻዕሪ: ድካም ብምልባስ ምስክርነት ናይ ሓዋርያነት ንማሕበር ኣመንቲ ክህብ ነይሩዎ። ጳውሎስ ኣብዛ ካልኤይቲ መልእኽቱ ንደቂ ሰብ ቆሮንጦስ እንክጽሕፍ: ኣብ ቅድሚ እቶም ሓሰውቲ ሓዋሪያት: መዳናገርቲ: መገልገልቲ ሰይጣን : ናይ ክርስቶስ ኢና ብዝብል ዘደናግሩ ኢሉ ዝጽውዖም ሰባት ብርቱዕ ቃላት ይጥቀም።
እዚ ክብል ከሎ ጳውሎስ ብዛዕባ እቶም ንገዛእ ርእሶም ኣገልገልቲ ወይ ብሉጻት ሓዋሪያት ክርስቶስ ኮይኖም ዝቐርቡ ኢዩ ዝዛረብ ። ግና ከምዚ ኣይነበሩን፣ እዚኣቶም ካብቲ ሰብ ቆሮንጦስ ዝተቀበልዎ መንፈስ ስተፈልየ ፈንፈስ ዝነበሮም ኢዮም ዝነበሩ። ካብቲ ሰብ ቆሮንጦስ ዝተቐበሉዎ ወንጌል ዝተፈልየ ወንጌል ዝሓዙን ዝሰብኩን ሰባት ኢዮም ነሮም። ግና ኩሎም ኣመንቲ ቆሮንጦስ ክቕበሉዎ ተረኽቡ: ወላሓንቲ ክብሉ ኣይተረክቡን። ከም ፈላጣትን ንፉዓትን ሓዋርያት ይቕበሉዎም ነበሩ። ብሰብ ቆሮንጦስ ተቐባልነት ረኸቡ። እዞም ሓሰውቲ ሓዋርያት ኢሉ ዝጽውዖም ጳውሎስ ኢዚኦም ካብ ጳውሎስ ስተፈለዩ ነበሩ። ንሱ ንወንጌል ብነጻን ፍቕርን ተወፋይነትን እምነትን ይሰብኮ ነበረ።
ኣብ ቅድሚ እዞም ሓሰውቲ ሓዋሪያት ኢሉ ዝጽውዕም ሱቕ ክብል ይኽእል ኣይነበረን: ንደቂ ሰብ ቆሮንጦስ መንነት ናይዞም ሰባት ክሕብሮም ነይሩዎ። ነሕዋቱ ነዚ ጌጋ ዝኾነ ትምህርቲ ብምቅባል ዝከዱዎ ዝነብሩ መንገዲ ጥፋኣት ከኣ ይሕብሮም። ግናኸ ኸምቲ ተመን ብጉርሑ ንሔዋን ዘስሓታ ፥ ከምኡ ንስኻትኩምውን ብሓሳብኩም ተታሊልኩም ካብቲ ኣብ ክርስቶስ ዘለኩም ምሉእን ንጹሕን ፍቕሪ ከይትርሕቁ እፈርህ ኣለኹ። እንዳበለ ጥርጠራኡ ይገልጽ። ጳውሎስ እምበኣር ካብዚ ተበጊሱ ብትብዓት እዞም ከም ፈላጣት: ሓቀኛታት ሓዋሪያት ክርስቶስ ኮይኖም .. ካብ ሰብ ቆሮንጦስ ኣድናቖትን ተቕባልነትን ረኺቦም ዝነበሩ ሰባት: መን ምኻኖም እቲ ሓቀኛ መንነቶም የጋልጾም። ሓሰውቲ ሓዋሪያት ምካኖም ካብ ክርስቶስ ወላሓንቲ ጸዋዕታ ይኹን ተልእኮ ከምዘይብሎም ንሰብ ቖረንጦስ ይሕብር። ነዚኦም ኣገልገልቲ ሰይጣን ንእዳበለ ኸኣ ይገልጾም።
ኣብ ወንጌል ከምዚ ነንብብ፦ ኢየሱስ ከኣ ኸምዚ በሎም፦ “ ሓደ እኮ ኸየስሕተኩም ተጠንቐቁ። ኣነ ክርስቶስ እየ፥ እናበሉ ብዙሓት ብስመይ ኪመጹ እዮም፥ ንብዙሓትውን ኬስሕቱ እዮም። ማቴ: 24:9-13 ጳውሎስ ኣብዚ ካልኣይ መልእኽቱ ናብ ሰብ ቆሮንጦስ ኣንጻር እቶም ሓሰውቲ ሓዋርያት ኢሉ ዝሰምዮም ክቃልስ ንረኽቦ። እዚኣቶም ኣብ ገዛእ ርእሶምን ሓይሎምን ብምትእምማን: ሓደ ፍሉይ ሕያብ መንፈስ ቅዱስን ጸዋዕታን ከምዘለዎም ኮይኖም ኣብ ቅድሚ ደቂ ሰባት ዝቐርቡ ዝነበሩ ኢዮም። እቲ ናቶም ስእሊ ወይ መንነት ፍሉያት ሰብ ጸጋ: ሰብ ህያብ … ሃብታማት: በጸጋ እግዚኣብሔር ዝሃብተሙ: ኮይኖም ይቐርቡ ነበሩ። ኣብዚ ኣብቲ ሰብ ቆሮንጦስ ዝተቐበሉዎ ሓቀኛ መልእኽቲ ወንጌል ዕንቅፋትን ምትላልን ይፈጥሩ ነበሩ። ስለዚ ብሓጺሩ ኣብ ቅድሚ እቶም ኣመንቲ ይኹኑ: ዘይኣመንቲ መንፈሳዊያን ኮይኖም ይቐርቡ ነበሩ። ቤተክርስቲያን ቆሮንጦስ ከኣ ኣብቲ መጀመሪያ ጉዕዞኣ .. ካብዚ ትምህርቲን ምትላልን ተላዒላ ናይ ሓያላትን ሃብታማትን ቤተክርስቲያን ክትከውን ማለት ኢዩ። ጳውሎስ ግና ነዚ ኣይፈቅድን: ሱቕ ኢሉውን ኣይርእን።
ቤተክርስቲያን ቆሮንጦስ ሓቀኛ መንነታን እንታይነታን ክተጥፍእ ትርከብ። ኣብዚ ኩነታት እዚ ኢዩ እምበኣር ጳውሎስ ነዛ ቤተክርስቲያን ካብ ሓሰውቲ ሓዋሪያት ንምድሓን እዛ መልእክቲ እዚኣ ክጽሕፍ ዝተረኽበ። ጳውሎስ ካብቲ ትምህርትን ስብከትን ናይቶም ሓሰውቲ ሓዋሪያት ኢሉ ዝሰምዮም ዝፈልዮ እንታይ ኢዩ ነሩ እንተበልና፦ እቶም ሓሰውቲ ሓዋሪያት ስብከቶም ኣብ ሓይሎምን ሃብቶምን: ክእለቶምን ፍልጦቶምን ዝተመርኮሰ ኢዩ ነሩ። ጳውሎስ ግና ኣምላኻዊ ቅንኢ … እንተዘይኮይኑ .. ናይ ገዛእ ርእሱ ዝሕበነሉ ፍልጠት ወይ ሓይሊ ኣይነበሮን። እካ ደኣ ከም ሓደ ድኹም ሰብ: ድኹም ፍጥረት: ንሰባት ብኽእለቱን ፍልጠቱን ሰባት ክስሕብ ክእለት ዘይብሉ ኮይኑ ይቐርብ። ኣነ ካብዞም “ ኣዚና ብሉጻት ኢና” ዚብሉ ሓዋሪያት ብሓንቲ እካዝንእስ ኣይመስለንን። ክእለት ኣዘራርባ እካ እንተዘይብለይ ፍልጠትሲ ኣይጎድለንን። እዚ ኸኣ ብብዙሕ መገዲ ገሊጽናልኩም ኢና። ኣቀዲሙ ኣብ 10:17-18
“ እቲ ዝምካሕ ብእግዚኣብሔር ደኣ ይምካሕ ” ከም ዚብሎ፥ እቲ እግዚኣብሔር ዚንእዶ እምበር እቲ ንገዛእ ርእሱ ዚንእድ ሰብ ኣይኮነን ተምስኪሩሉ ዚወጽእ። 2ቆሮ4:5 ንሱ ሓይሉን ክእለቱን ኣብ ወንጌል ዝተመርኮሰ ኢዩ ኔሩ። ንገዛእ ርእሱ ኣይሰብኽን: እንታይ ደኣ ነቲ ምእንቲ ድሕነት ኩሎም ደቂ ሰባት ደሙ ኣብ መስቀል ዘፍሰሰን ሕይወቱ ዝሃበን ክርስቶስ ይሰብኽ ነበረ። ንሱ ከኣ ኣብነትን ትምህርትን ናይ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብምኽታል ብትሑት መንፈስ: ትሑት ኣገልጋሊ እግዚኣብሔር ኮይኑ ይቀርብ። ነዚውን ባዕሉ ኣብ ቆሮ 3:5 ገሊጹዎ ይርከብ። “ዝኾነ ነገር ንምግባር ብቕዓት ዝሃበና ኣምላኽ እዩ እምበር፥ ካብ ገዛእ ርእስና ዘምጻእናዮ ብቕዓት የብልናን” እናበለ ኣብ ክእለቱን ሓይሉን ዘይኮነስ ከምቲ ኣቀዲምና ዝበልናዮ ኣብ ሓይሊ ኣምላኽን ጸጋ ኣምላኽን ይእመን። ከመይ ኢየሱስ ክርስቶስ ጎይታ ኸም ዝኾነ፥ ንሕና ኸኣ ብምኽንያት ክርስቶስ ገላዉኹም ከም ዝኾና እምበር፥ ባዛዕባ ገዛእ ርእስና ኣይኮናን እንሰብኽ »።
ቀንዲ ወይ ማእከል ናይዚ መልእኽቲ እዚ .. ንሕና እቶም ብኽርስቶስ እንኣምን: ኣብ ልዕሊ እቲ ሓደን ልዕሊ ኩሉ ክምለኽን ክስገደሉን ዘሎዎ ኣምላኽ: መድሓኒን ኢየሱስ ክርስቶስ .. ወላ ሓደ ሰብ ወይ ስልጣን ናይ ደቂ ሰባት ወይ ማሕበር ድርጅት ክህልወና ከምዘይኽእል ኢዩ። ንሕና ብስሙ ሕያዎት ኮይና ናይ ውልድነት መሰል ተቐቢልና ደቂ ኣምላኽ ክንበሃል በቒዕና። “ ዉሉድ ኣምላኽ ተባሂልና ምእንቲ ክንጽዋዕ እግዚኣብሄር ኣቦ ኸመይ ዝበለ ፍቕሪ ከም ዝለገሰልና እሞ ርኣዩ! ውሉድ ኣምላኽውን ኢና። ዓለም ንእኡ ስለ ዘይፈለጠቶ ንኣና ዘይፈለጠትና። ኣቱም ፍቑራተይ! ሕጂ ዉሉድ ኣምላኽ ኢና። 1 Gv 3, 1-2) ስለዚ ከም ደቂ ኣምላኽ .. ከም ሓዋሪያቱ ንዕኡ ክንሰብኽን ክንምስክርን ዝተጸዋዕና ኢና። ኩሉ ግና ብክእለትና ብሓይልናን ዘይኮነስ ብሓይሊ ኣምላኽን በጸጋ ኣምላኽን እዩ። “ንኽልተ ጎይቶት ኪግዛእ ዚኽእል ሓደ እኻ የልቦን፥ ከመይ ነቲ ሓደ ኺጸልእ፥ ነቲ ሓደ ኼፍቅር እዩ፥ ወይ ከኣ ነቲ ሓደ ኼኽብር፥ ነቲ ሓደ ኬሕስር ኢዩ ። እምበኣር ንኣምላኽን ንገንዘብ ክትግዝኡ ኣይትኽእሉን ኢኩም”። ማቴ6:24
ኣብዚ ካልኣይ መልእኽቲ ናብ ሰብ ቆሮንጦስ ስተጻሕፈ: ጳውሎስ ብብዝሒ ብዛዕባ ድካምነቱ ይዛረብ። ብዛዕባ ሓደ ዓቢ ህያብ ናይ ወንጌል፥ ብዛዕባ ቀጻሊ ስቕያቱ፥ ጸገማቱ: ጸገማትን ኣብ ስብከተ ወንጌል: ተልእኹኡ ኣብ ግራት እግዚኣብሔር ብብዙሕ መንገዲ ዕንቅፋታት ከምዝረኸበ: የዘንቱ። እዚ ነቲ ቃልን ትምህርትን መድሓኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ዮው. 15:20 ዝበሎ ንኽንዝክር ይሕግዘና።
“ ጊልያ ካብ ጎይትኡ ኣይዓብን እዩ” ኢለ ዝነገርኩኹም ቃል ዘክርዎ። ንኣይ ኣሳዲዶሙኒ እንተ ኾይኖም ንኣኻትኩምውን ኬሳድድኹም እዮም”። ስብከተ ወንጌል እምበኣር ዕንቅፋት: ድኻም: ትሕትና ዝሓትት …. ካብኡ ሓሊፉውን ዉርደትን ምስዳድን መስዋዕትን ከምዘኸትል ምፍላጥ የድሊ። እዚ ጳውሎስ ኣጸቢቑ ይፈልጥ ኔሩ። ንሕናውን ሎሚ ነዚ “ ጊልያ ካብ ጎይትኡ ኣይዓብን እዩ” ዝብል ቃል ጎይታና ተ ተዓጢቅና ካብ ስብከት ወንጌልን ኣግልግሎትን ንድሕሪት ኣይንበል፡ ኣዚ ግና ብሓይልና ዘይኮነ ብሓይሊ ኣቲ ካብ ሙታን ዝተንስኣ ኣምላኽናን ጎይታናን። ሎሚ ነቶም ብሓቂ ንኣምላክናን ጎይታናን ክነገልግል ዝተዓተቅና እዚ ስደት እዚ ከምዝወርደና ክንፈልጥን ክንቅበልን ይግበኣና። “ብስመይ ከሳድድኹም ናብ መጋባባኣያታቶምው ከወስድኹም ኢዮም” ይብል መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ . . . ስለዚ ነዚ ከም ዝተጸዋዓናውን ክንፈልጥ ይግበኣና። ማለት ኣብ ሓዋሪያዊ ጉዕዞና ብሓሶት ክኸሱና ከሳዱዱና ምኻኖም – ከምቲ ባዕሉ ጎይታ ዝብሎ ግና “ እቲ ስጋብ መወዳኣታ ዝዕገስ ክድሕን ኢዩ”።
እቲ ሓቀኛ ምስክርነት ተልእኾ ናይ ሓደ ሓቀኛ ሓዋሪያ እምበኣር ዓወት ምጉንጻፍ ኣይኮነን። እንታይ ደኣ ኣብ ዝኾነ ኩነትን እዋንን ኣብ ጸጋ ኣምላኽ ብምእማን .. ኣብ ጸዋዕታ ኣምላኽን ኣገልግሎቱ እሙን ኮይንካ ምርካብኢዩ። በዚ ሓቂ እዚን: በዚ እምነት እዚን ዝጋዓዝ ኢዩ እምበኣር እቲ ሓቀኛ ናይ ክርስቶስ ሓዋሪያ ዝበሃል። ስለዚ እቲ ሓቀኛ ሓዋሪያ ዝበሃል ነቲ ሓቀኛ ናይ ክርስቶስ ሕይወት ክለብስ ኣብ መዓልታዊ ሕይወቱ ዝጽዕር ኢዩ። ንሱ ይቀበሉዎ ኣይቀበሉዎ ብድካምነቱ ከም ሓደ ድኹም: ኣብ መስቀል ውዒሉ።
ከም ሰብ ብትሕትና ብድኻም ስጋ ተሰቒሉ: ብኃይሊ ኣምላኽ ግና ሕያው ኮይኑ ተረኺቡ። ጉዕዞና ጉዕዞ እምነትና እምበኣር ኣሕዋት: ዕንቅፋታት ዝምልኦ … ድኻም ዝብዝሖ: መስዋዕቲ ከምዝሓትት ምፍላጥ የድሊ። ኣብዚ ጳውሎስ ብዛዕባ ገዛእ ርእሱ ምስ ሓሰውቲ ሓዋርያት ከዋዳድር ከሎ ነቲ ናቱ ዕብየት ክገልጽ ዘይኮነስ: እቲ ሓቀኛ ስእሊ ናይ ሓደ ሓቀና ሓዋሪያ ክርስቶስ ንምሃብ ኢዩ።
ክርስቲያናዊ ምስክርነት… ክርስቶስ ምእንቲ ድሕነት ደቂ ሰባት ከምዝሞተ ምስባኽ ጥራይ ኣይኮነን። ካብ ጳውሎስ ክንመሃር ንኽል፡ ጳውሎስ ንኽርስቶስ ከም ጎይታ ይሰብኮ: እቲ ሰማያዊ ዓወቱ ይሰብኽ: ምስሊ ናይቲ ዘይረኣ ኣምላኽ ምኻኑ ይገልጽ። ክርስቶስ ነቢ ምካኑ ጥራይ ምስባኽ እኹል ኣይኮነን: ሙሉእ ምስክርነትውን ኣይኮነን። ናይ ነፍሲ ወከፍና ጸዋዕታ ኣብ ሕይወትና ስእሊ ኢየሱስ ክርስቶስ ኮይና ክንርከብ: ማለት ክርስቶስ ኣብ ሕይወትና ከነጸባርቕ ይግብኦ ። እዚ ኩውን ዝኸውን ግና ክርስቶስ ብትሕትናን ተኣዝዞን ከምዝተዓወተ ኣሚና: ንሕናውን ኩሉ ተልእኮና ሓዋሪያዊ ተግባርና ኣብ ትሕትናን ተኣዝዞን ምስዝምርኮስ ጥራይ ኢዩ።
በዚ መንገዲ ጥራይ ኢና ኣብ ከውሒ ዝተሰረተ እምነት ….. ከነጥሪ ንኽእል። በዚ ጥራይ ኢና ሓቀኛታት ሓዋሪያት ናይ ክርስቶስ ክንስመ .. ማህበራትናን ቁምስናታትናን ክንሃንጽ እንኽእል። ኣብ ቃል ኣምላኽን ትሕትናን ተ ኣዝዞን ተመርኪስና። ኣብ ሓወይ ሓውኻ ወገነይ ወገንካ ዝህነጽ ቤተክርስቲያን ማሕበር ኣመንቲ የለን። ኣብ ከምዚ ዝምስረት ማሕበር፡ ቤተክርስቲያን – ኣብቲ ከውሒ ስለዘይተሰረተ ይፈርስ።
እግዚአብሔር ስለ ኩሉ ነገር ዝተመስገነ ይኹን!
ርሑስ ሓድሽ ዓመት ይግበረልና።
ኣባ ሓጎስ ተፍስጋቢር
Aba Hagos Tesfagabir


text:
እምብኣርሲ ብሓቂ ንዘርኢ ኣብርሃም ኣልዓሎ እምበር፡ ንመላእኽትስ ኣየልዓሎምን እሞ፡ እቶም ውሉድ ብደምን ስጋን ካብ ዚሐብሩስ፡ ብሞቱ ነቲ ሓይሊ ሞት ኣብ ኢዱ ዝሐዘ ምእንቲ ኺስዕር፡ ንሱውን ድያብሎስ እዩ፡ ነቶም ብፍርሃት ሞት ብዘሎ ዘመኖም ብባርነት ተታሒዞም ዝነበሩ ዅላቶም ሓራ ምእንቲ ኼውጽኦም ኢሉ፡ ንሱውን ብእኡ ሐበሮም። (እብ 2፡14-15)
እዛ ጥቕሲ እዚኣ፡ ኣብዚ እዋን ልደት፡ እታ ናይ ሓቂ ዝበለጸትን መግለጽን ምኽንያት ምምጻእ ጐይታን እያ። ምናልባት ካልኦት ጥቕስታት ዝያዳ ክገልጽ ዝኽእልን ኣዝዩ ምኽንያታዊ መርትዖ ዘለዎ ክህሉ ይኽእል እዩ። ኣብዛ ሓንቲ ጥቕሲ ዝተጠቕለለ ሓሳባት፣ ካብቲ መጀመርታን ቀንድን ዓላማ ምምጻእ ጐይታን ክሳብ እቲ ናይ መጨረሽታን መደምደምታን ኩሉ ምድራዊ ህይወት እትገልጽ እያ። እዚ ማለት ኣብ መንጎ ስጋ ለቢሱ ሰብ ምዃንን (incarnation) ክሳብ ስቕለተ ክርስቶስ (crucifixion) እትገልጽ እያ። እዘን ክልተ ጥቕስታት ኣዝዩ ንጹርን ጽቡቕን ስእሊ ኣሎ፡ ነቲ – ንምንታይ የሱስ ክርስቶስ ሰብ ኮይኑ ምምጻእ ኣድለየ ዝብል፧ ሕቶታት ዝምልሳ ድማ እየን። ብርግጽ ሰብ ምዃን ዘድለየሉ፡ ምእንታናን ምእንቲ ሓጢኣትናን ምእንቲ ክመውት እዩ። ግና ምስ ገለ ዘይኣመንቲ ኣዕሩኽን ቤተሰብን ከነዕልል እንከሎና፡ ንጹር ስእሊ ንምሃብ ምእንቲ ክሕግዘና፣ ካብ ሓደ ደረጃ ናብ ካልእ ደረጃ ምርዳእ ክርስትና ክጠቕመናን ድማ ምሉእ ምስሊ ክርስትናን ልደት ጐይታን ክህበና ኣሎና። ነዘን ጥቕስታት ኣብ ዝተፈላለየ ክፋላት መቃቂልና እስኪ ሓረግ ብሓረግ፡ በዚ ህየሳዊ መገዲ ንርኣየን:
“. . . እቶም ውሉድ ብደምን ስጋን ካብ ዚሐብሩስ፡ . . . ”
እዛ እቶም “ዉሉድ” እትብል ስያመ፡ ካብተን ኣቀዲመት ዝተጠቕሳ ጥቕስታት ዝረዓመት ኮይና፡ ነቶም መንፈሳዊያን ዉሉድ ክርስቶስ፣ ማለት መሲሕ እትገልጽ እያ (ኣብ ኢሳ 8፡18, 53፡10 ምርኣይ ይከኣል)። እዞም ዉሉድ እዚኣቶም ብካልእ ‘ውን “ዉሉድ ኣምላኽ” (ዮሃ 1፡12) ተባሂሎም ተገሊጾም ኣለዉ። ብካልእ ቃላት፡ ንጐይታ የሱስ ክርስቶስ ብምልኣኽ፣ እግዚኣብሄር፡ ምድሓን ኩሎም “ዉሉዱ” ኣብቲ ቀንዲ ዓላምኡ ምንባሩ የርኢ ኣሎ።
ብልኽዕ ሓቂ እዩ፡ ከምቲ እቲ ጽሑፍ ዝብሎ፡ “. . . ንወዱ [የሱስ ክርስቶስ] በጃ ኽሳዕ ዚህብ፡ ክሳዕ ክንድዚ ንዓለም ኣፍቀራ።” ዝብል ኣብ (ዮሃ 3፡16)። ከምኡ ድማ ብልኽዕ ሓቂ እዩ፡ እግዚኣብሄር ንደቂ ምእንቲ ኪእክቦም’ውን እዩ – “ነቶም ፋሕ ዝበሉ ደቂ ኣምላኽውን ናብ ሓደ ኺእክቦም እዩ እምበር፡ በጃ ህዝቢ ጥራይ ኪመውት ኣይኰነን።” (ዮሃ 11፡52)። ስለዚ ዓለማን ትልምን ኣምላኽ እምበኣር፡ ንወዱ ክርስቶስ መስዋእቲ ምእንቲ ዓለም ብምግባር፡ ንምድሓን ኩሎም ፋሕ ዝበሉ ደቂ ምኽንያት ምድሓን ዝገበሮ (ኣብ 1ጢሞ 4፡10 ምርኣይ ይከኣል)። ስለዚ ንጐይታ የሱስ ክርስቶስ ከም መድሓኒኻ ብምቕባል፡ ነቲ ናይ ምርዓም ዉልድነት ኣምላኽ (adoption by receiving Christ) ተቐባሊ ትኸውን ማለት እዩ (ዮሃ 1፡12)።
“ . . . ንሱውን ብእኡ [ብደምን ብስጋን] ሐበሮም።”
እዚ ማለት ክርስቶስ የሱስ ቅድሚ ብስጋ ምምጽኡ – ህላዌኡ ዘልኣለማዊ ምዃኑ ሓደ መረጋገጺ እዩ። ምኽንያቱ ንሱ ብስጋ ኮይኑ መጺኡ እምበር፡ ቅድሚኡስ ህያው ናይ ዘልኣለም ኣምላኽ እዩ። ንሱ መንፈስ እዩ። ንሱ ናይ ዘልኣለም ቃል ሓቂ እዩ። ንሱ (እቲ ቃል) ኣብ ኣምላኽ ነበረ፡ ኣምላኽ’ውን ነበረ (ዮሃ 1፡1, ቆሎ 2፡9)። ግና ንሱ፡ እቲ ቃል ስጋን ደምን ወሲዱ፡ ከም ሰብ ኮይኑ ተረኽበ። ንኩሉ ምልኣት መለኮት፡ ኣብ ሓደ ኣካል ኣሕደሮ። ሰብ’ውን መሰለ (ፊሊ 2፡7)። ብኩሉ ድማ ከም ሰብ ኮይኑ ተረኽበ። ፍጹም ሰብ፣ ፍጹም ኣምላኽ ኮነ። እዚ ነገር እዚ ብኣዝዩ ብዙሕ መገዲ፡ ኣዝዩ ዓብዩ ምስጢር እዩ። እዚ ድማ ማእከልን ሕመረት ልቢ እምነት ክርስትናን – ከምኡ’ውን ቀንዲ ምህሮ ቅዱስ መጽሓፍ እዩ።
“ . . . ብሞቱ . . . ”
እቲ ቀንዲ ምኽንያት ጐይታ የሱስ ክርስቶስ ሰብ ዝኾነሉ፡ ምእንቲ ክመውት እዩ። ብቀሊሉ፡ ንጹህን ቅዱስን ኣምላኽ ምእንቲ ዓመጽትን ሓጥኣንን ክመውት ኣይክእልን እዩ። እቲ ምንታይ፡ ንሱ ምንም ሓንቲ ሓጢኣት እዃ ስለዘይተረኽቦ። ግና ከም ሰብ እንተኮይኑን፡ ሰብ መሲሉ እንተተረኺቡን፡ ግና ምእንቲ ደቂ-ሰባት ክመውት ይኽእል እዩ። ቀንዲ ዓላማ ምምጻእ ጐይታ፡ ንኽመውት እዩ። ስለ ዝኾነ ድማ፣ ሰብ ኮይኑ ክውለድ ብግዲ ኣድለየ። ስለዚ፡ ሰብ ኮይኑ ካብ ድንግል ተወለደ። እቲ ምስጢር እምበኣር፡ ምላድ ጐይታ ሓደን እንኮን ዓላማ መስዋእትነቱን ስቕለቱን እዩ። ምላድ ጐይታ ከም ሰብ ኮይኑ እንተዘይነብር፡ ምስቃል ጐይታ ኣብ ዓርቢ-ስቕለት ኣይምሃለወን። በዚ ምኽንያት ሎሚ፡ ኩሉ ሰብ ብፍላይ ድማ ብጐይታ የሱስ ክርስቶስ ዘይኣምን ሰብ፡ ብዛዕባ ዓላማ ምላድ ጐይታ (በዓል-ልደት) ክሰምዕን ክፈልጥን ዘለዎ።
ምላድ ጐይታ ሓደን እንኮን ዓላማ መስዋእትነቱን ስቕለቱን እዩ
“ . . . ነቲ ሓይሊ ሞት ኣብ ኢዱ ዝሐዘ ምእንቲ ኺስዕር፡ ንሱውን ድያብሎስ እዩ፡ . . . ”
ብሞቱ ድማ፣ ክርስቶስ ንኩሉ ኣጽዋር ሰይጣን ገፊፉ፡ ብግልጺ ኣስተሓፈሮ። ብኸመይ፧ ንኩሉ ሓጢኣትና ምሕረት ብምርካብ ብሕድገት ሓጢኣትን ምኽዳን ኩሉ ሓጢኣትና ኮነ። እዚ ማለት ሰይጣን ብዛዕባ ሓጢኣትና ንክኸሰና፡ዝኾነ ዓይነት ሕጋዊ ወይ ድማ መሰላዊ ባይታ የብሉን። ሓጢኣት እንተገይሮም ግና ባይታ ክሲ ይረክብ እዩ። “ነቶም ሕሩያት ኣምላኽሲ ዚኸሶም መን እዩ፧ ኣምላኽ እዩ እቲ ዜጽድቕ።” (ሮሜ 8፡33) – ግና በየናይ ባይታ እዮም ጸዲቖም፧ በቲ ዝፈሰሰ ደም ጐይታ የሱስ ክርስቶስ (ሮሜ 5፡9)።
ሰይጣን እቲ ቀንዲ ኣንጻርና ንክስለፍ ዝጥቀመሉ ዝነበረ ኣጽዋር፡ ናይ ገዛእ ርእስና ሓጢኣት እዩ። ግና እንተደኣ ሞት ጐይታ ንኩሉ ሓጢኣትና ወሲድዎ፡ ብፍላይ ድማ እቲ ቀንድን ዋናን ኣጽዋር ሰይጣን – እቲ እንኮን ቀታልን ኣጽዋሩ – ካብ ኢዱ ተመንዚዑን ተመንጢሉን ተወሲዱን እዩ። ስለዚ ሰይጣን ዝኾነ ናይ ሓጢኣት ክሲ ከሲሱ፡ ንዝኾነ ናይ ሞት ፍርዲ ክውስን ኣይክእልን እዩ፡ ምኽንያቱ እቲ ፈራዲ ባዕሉ ብሞት ሓደ ወዱ፡ ንኹሉ ሰብ ናይ ዘልኣለም ሓርነትን ምድሓንን ፈሪዱሉን ኣዊጅሉን ስለዝኾነ።
“ . . . ነቶም ብፍርሃት ሞት ብዘሎ ዘመኖም ብባርነት ተታሒዞም ዝነበሩ ዅላቶም ሓራ ምእንቲ ኼውጽኦም ኢሉ፡ . . .”
ስለዚ፡ ካብ ፍርሃት ሞት ብፍጹም ነጻ ኢና። እግዚኣብሄር እዩ ዘጽድቀና፡ ንሱ ድማ እዩ ዝዂንን (ሮሜ 8፡1)። ሰይጣን፡ ነዚ ናይ እግዚኣብሄር ድላይን ፍቓድን ብፍጹም ክቕይሮ ኣይክእልን እዩ። ስለዚ ኣብ ህይወትና ብዘይካ እግዚኣብሄር፡ ነዚ እንኮን ናይ መጨረሻ ወሳንን ዋሕስን ህይወት የብልናን። ንሱ፡ ገባርን ፈጣንን፡ ንኣሻቡ ህይወት ሰባት ክልውጥ ዝኽእልን እዩ። እዚ ማለት ድማ ብምድሓኑ ናይ መጨረሽታ ዕረፍትን ሰላም፡ ምስ ዘልኣለም ህይወት እዩ። ህይወትና ድማ ብሓርነትን ብምንጋፍን – ካብ ናይ ሓጢኣት ባርነት፡ ካብ ዘይንጹር መጻኢ ዝተመልአ ህይወትን፡ ፍርህን መድሓኒ እዩ።
እንተደኣ ነቲ ዝዓበየን ናይ መወዳእታ ጸላኢና ዝኾነ፡ ሞት፡ ፍርሁ እንተዘይብልና፣ ካልእ ዝኾነ ነገር ከፍርሃና ኣይክእል እዩ። ምኽንያቱ ንዝኾነ ሰብ ኣብ ዓለም እቲ ቀንዲ ዘፍርሆ ነገር ከይመውት እዩ። ሞት እንተዘይፈሪህካ፡ ካልእ ዘፍርሃካ ነገር የለን። ስለዚ ድማ እቲ ሞት ዘይፈርህ፡ ኩሉ ግዜ ናይ ሓርነትን ነጻነትን ህይወት ዘለዎ ሰብ እዩ። ሓርነት ናይ ሓጎስ ህይወት ኣለዎ። ሓርነት ምስ ካልኦት ናይ ሰላም ህይወት ኣለዎ። ኮታ ኣብ ኩሉ ነገሩ ሓርነት ኣለዎ።
ዋው! ክንደይ ኮን ግሩምን ዓብዩን ህያብ ካብ እግዚኣብሄር ኣምላኽና ብምኽንያት በዓል-ልደት ተዋህበና። እዚ ህያብ ካብ እግዚኣብሄር ንንኣምን ተዋህበ። ንሕና እቶም እንኣምን ድማ ንኩሉ ዓለም እንህቦ ህያብ፡ እዚ እዩ። “እምብኣርሲ ብሓቂ ንዘርኢ ኣብርሃም ኣልዓሎ እምበር፡ ንመላእኽትስ ኣየልዓሎምን እሞ፡ እቶም ውሉድ ብደምን ስጋን ካብ ዚሐብሩስ፡ ብሞቱ ነቲ ሓይሊ ሞት ኣብ ኢዱ ዝሐዘ ምእንቲ ኺስዕር፡ ንሱውን ድያብሎስ እዩ፡ ነቶም ብፍርሃት ሞት ብዘሎ ዘመኖም ብባርነት ተታሒዞም ዝነበሩ ዅላቶም ሓራ ምእንቲ ኼውጽኦም ኢሉ፡ ንሱውን ብእኡ ሐበሮም።” (እብ 2፡14-15)


text:
ካብ ዋዜማ ሰዓት 4፡00 ድ.ቀ. ዝጀመሩ ቃል ኣምላኽ ሓጐስ ልቦም ዝኾኑ ሊቃውንት ኣቦታትን መምህራንን ተማሃሮን ክሳዕ ወጋሕታ ሰዓት 6፡00 ጸሎተ ስብሐተ ማኅሌትን ሰዓታትን ከብጽሑ ኃዲሮም። ንባባተ ተአምራትን ጸሎተ ኪዳንን ምስ በጽሐ ጸሎተ ቅዳሴ ተሠርዐ። ታቦተ ሕጉ ታቦት ብለባስያን ውሉደ ክህነት ተዓጂቡ ካብ ላዕለዋይ እንዳ ኣቦታት ናብ ቤተ ክርስቲይታን እንዳ ኪዳነ ምሕረት ኣዴታት ገዳም ወሪዱ ን ሠለስተ ሳዕ ተዖይዱ ኣብ ዝተዳለወሉ ቦታ ደው በለ።
ብመዘምራን ሊቃውንት ነቲ በዓል ዝምልከት “ኀበ ጽላሎታ ዘበጽሐ ኢይኤኢ ደይነ” እናበሉ ለዘብ (ወረብ) ምስ ቀረበ፡ ብሊቀ ካህናት ቀሲስ ተሐደ ነቲ ዕለት ዝምልከት ትምህርቲ ምስ ታሪክ አቡነ አብሳዲ እናዛመዱ ተዋህበ። ቅዱስ ታቦት ብኽብሪ ናብ ቦትኡ ምስ ተመልሰ ናይቲ ኽብረ በዓል ፍጻመ ኾነ።
አቡነ አብሳዲ ምስ ሙሉእ ስድራኦም ደቂ አቡነ ኤዎስታቴዎስ ዝኾኑ፡ አቡነ ኤዎስታጣቴዎስ ዘፍቅርዎ ዝነበሩ ኣቦ እዮም፡ ሓደ መዓልቲ ቅዱስ አቡነ ኤዎስታቴዎስ ምስ ደቆም ኣብ ከባቢ ደቡብ ግንባ ልዑል እናተጐኣዙ ከለዉ ጎቦ ግንባ ልዑል ንኣቡነ ኤዎስጣቴዎስ ክትሰግደሎም ከላ ካብ ኵሎም ደቆም አቡነ አብሳዲ ክትሰግደሎም ብምርኣዮም፡ ኣቡነ ኤዎስጣቴዎስ “ወደይ ረኣዪ ኅቡኣት” ኮይኑለይ ኢሎም ንእግዚአብሔር ከም ዘመስገኑሉ፡ ምስ ደቂ ልዮን ኣብ ዓዲ ሳምራ “ወልድ ዋሕድ” ኢሎም መጽሓፍ እናገለጹ ረቲዖሞም ከብቅዑ በቲ ጊዜ ዝነበረ ንጉሥ ፍርዲ ብምዝንብዝሉ እታ ዝተዓከቡላ ኦም ሻዓን ሻዓን ዝነቐጸት፤ ነዚ ተኣምር እዚ ብምርኣዮም ድማ “እቲ አቡነ አብሳዲ ዝበልዋም ሓቂ እዩ” ኢሎም ብምእማኖም ከም ቀደማ ቘጽላ ከም ዝለምለመ፡ “ቀዳምን ሰንበትን ክክበር ኣለዎ” ኢሎም ዝምህሩ ዝነበሩ ቅዱስ ኣቦ እዮም። በዚ ሠናይ ተጋድሎም ከም ኵሎም ቅዱሳን ካብ እግዚአብሔር አምላክ ዝተፈላለየ ቓል ኪዳን፡ ከም ኣብ ገዳሞም ምስላም ከም ኢየሩሳሌም ዝነገደ ኣብ ገዳሞም ዝተቀብረ ኸኣ ገጽ ሲኦል ከም ዘርኢ ዝተወሃቡ አቦ እዮም።


text:
እቲ ቅዱስ መጽሓፍ እንታይ ይብል? ዘመናውያን መማህራንከ እንታይ ይብሉ? ንስኻ ኣንታ ሰማዒኸ ንመኖም ትሓሪ?
ኣብ መጋቢት 12, 2017, ኣብቲ ናይ ሰንበት ናይ ትምህርቲ ክፍለ ጊዜ ከም ዝገለጽኩዎ፡ እዞም ዘመናውያን መማህራን፡ብፍላይ ከኣ ''ምንቅስቃስ እምነት'' ኢና በሃልቲ፡ እቶም ኣምላኽ ኣብ ዘፍጥረት ምዕራፍ 1፡26-27 ዝፈጠሮም ሰባት መናፍቲ እዮም ይብሉ። ኣምላኽ መናፍስቲ ጥራይ ዝዀኑ ሰባት ኣብ ዘፍጥረት ምዕራፍ ሓደ ድሕሪ ምፍጣሩ፡ ነዞ መናፍስቲ እዚኣቶም ኣብ ዘፍጥረት 2፡7 መሕደሪኦም ዝዀውን ስጋ ኣዳልዩ ፡ ናብቲ ስጋ ኣእትይዎም ይብሉ።
ማይልስ ሙንሮ(Myles Munroe) ዝተባህለ ሓደ ፍሉጥ ምምህር ካብዚ ምንቅስቃስ እዚ፡ ኣብ ሓደ መጽሓፉ፡ ኣብ ዘፍጥረት 1:26-27 ንዘሎ ሰብ ኣመልኪቱ ከምዚ ይብል። መጀምርታ ነተን ጥቅሲታት ኣብዚ ኪጥቀዐን እየ እሞ፡ ነቲ ማይልስ ዝብሎ ቅድሚ ምርኣይና ነንብበን።
''ኣምላኽ ከኣ፥ ብመልክዕና ኸም ምስልና ሰብ ንግበር፡ ንዓሳ ባሕርን ነዕዋፍ ሰማይን ንእንስሳን ንብዘላ ምድርን ኣብ ምድሪ ለመም ንዚብል ኵሉ ለመምታን ይግዝኡ፡ በለ።ኣምላኽ ድማ ብመልክዑ ሰብ ፈጠረ። ብመልክዕ ኣምላኽ ፈጠሮ። ተባዕታይን ኣንስተይትን ገይሩ ፈጠሮም።'' (ዘፍጥረት 1፡26-27)
ካብዘን ጥቅስታት እዚኤን ተበጊሱ ማይልስ ከምዚ ዝስዕብ ይብል ኣብ መጽሓፉ፡
''ኣምላኽ ሰብ ፈጢሩ። እዚ ኣብዚ ሰብ ዝብል ዘሎ ቃል ኣገዳሲ እዩ። ምኽንያቱ እዚ ከም ንተባዕታይ ንጾታት ኣይኰነን ዘመልክት፡ እንታይደኣ፡ ነቶም ካብ መንፈሱ ዝመጹ ዓይነት መናፍስቲ /species of spirits/መናፍስቲ ንዝዀኑ ሰባት/ በቲ ፈጣሪ እተዋህበ ስም እዩ። በቲ እንታይነት መጺኻ፡ ሰብ ዝብል ናይ ብዙሕ ቁጽሪ እዩ፡ እዚ ከኣ እቲ ነቲ መናፍስቲ ዓይነት/spirits species/ እተዋህበ ስም እዩ።ካልእ ኣብዚ ከነስተውዕሎ ዘሎና ኣገዳሲ ነገር፡ መናፍስቲ ጾታ ከም ዘይብሎም እዩ።ስለዚ ከኣ ሰብ ተባዕታይ ኣይኰነ ወይ ኣንስተይቲ ኣይኰነ፡ እንታይደኣ ጽሩይ መንፈስ/pure spirit/ እዩ።''
ሕራይ፡ እቶም መማህራንስ ከምዚ ይብሉ ኣለዉ፡ እቲ ህያው መጽሓፍ ኣምላኽከ ብዛዕባ እዚ ነገር እዚ እንታይ ይብል?
ነቲ መሰረታዊ መንፈሳዊ ሕጊ ዓንቀጽ (The Fundamental Spiritual Principle of Context) ተኸቲልና እቲ መጽሓፍ ብትኽክል እንታይ ከም ዝብል ንመልከት።
በቶም ጥቅስታትን ምዕራፋትን ከይተገደብና ንዘፍጥረት 1፡26-31 ኪሳዕ ዘፍጥረት 2፡1-25 ብሓንሳእ ነንብቦ።
ናብ ዘፍጥረት ሰለስተ ከይቀጸልና ኣብ ዘፍጥረት ሓደን ክልተን ጥራይ እዚ ''ሰብ'' ዝብል ቃል 17 ጊዜ ተጠቂሱ ኣሎ።
ኣብፍጥረት ምዕራፍ ሓደ ክልተ ጊዜ ጥራይ (ዘፍ.1፡26 ፣1፡27)፡ ኣብ ዘፍጥረት ምዕራፍ ክልተ ድማ 15 ጊዜ ተጠቂሱ ኣሎ። ( ኣብ ዘፍ.2፡5 ፣ኣብ 2፡7 ክልተ ጊዜ ፣ ኣብ 2፡8 ፣ ኣብ 2፡15 ፣ ኣብ 2፡16 ፣ ኣብ 2፡18 ፣ኣብ 2፡19 ክልተ ጊዜ ፣ ኣብ 2፡20 ክልተ ጊዜ ፣ ኣብ 2፡22 ክልተ ጊዜ፣ ኣብ 2፡23 ፣ 2፡25)
እዚ ''ሰብ'' ዝብል ቃል እዚ ብእብራይስጢ ''ኣዳም/- 'adam/אָדָם/ እዩ ዝብል።
ነዚ ከተረጋግጹ ንትደልዩ ሰባት፡ ምስቲ ነዚ ናይ እብራይሽጢ ቃል እዚ ተቀሚጥሉ ዘሎ ስፍራ ምስ ዘመልክት ቁጽሪ ገይረ ነቶም 17 ጥቅስታት ኣብዚ ኣቅሪበልኮም ኣለኹ።
Strong's H120 - 'adam/אָדָם/
Gen 1:26
And God said, Let us make man H120 in our image, after our likeness: and let them have dominion over the fish of the sea, and over the fowl of the air, and over the cattle, and over all the earth, and over every creeping thing that creepeth upon the earth.
Gen 1:27
So God created man H120 in his own image, in the image of God created he him; male and female created he them.
Gen 2:5
And every plant of the field before it was in the earth, and every herb of the field before it grew: for the LORD God had not caused it to rain upon the earth, and there was not a man H120 to till the ground.
Gen 2:7
And the LORD God formed man H120 of the dust of the ground, and breathed into his nostrils the breath of life; and man H120 became a living soul.
Gen 2:8
And the LORD God planted a garden eastward in Eden; and there he put the man H120 whom he had formed.
Gen 2:15
And the LORD God took the man, H120 and put him into the garden of Eden to dress it and to keep it.
Gen 2:16
And the LORD God commanded the man, H120 saying, Of every tree of the garden thou mayest freely eat:
Gen 2:18
And the LORD God said, It is not good that the man H120 should be alone; I will make him an help meet for him.
Gen 2:19
And out of the ground the LORD God formed every beast of the field, and every fowl of the air; and brought them unto Adam H120 to see what he would call them: and whatsoever Adam H120 called every living creature, that was the name thereof.
Gen 2:20
And Adam H120 gave names to all cattle, and to the fowl of the air, and to every beast of the field; but for Adam H120 there was not found an help meet for him.
Gen 2:22
And the rib, which the LORD God had taken from man, H120 made he a woman, and brought her unto the man. H120
Gen 2:23
And Adam H120 said, This is now bone of my bones, and flesh of my flesh: she shall be called Woman, because she was taken out of Man.
Gen 2:25
And they were both naked, the man H120 and his wife, and were not ashamed.
ነዞም ጥቅስታት እዚኣቶም ተጠንቂቅናን ብኣግባብን ምስ እንምልከቶም ምስቲ ማይልስ ዝብሎ ዘሎ ኣይሰማምዑን ፈጺሞም።
ቀዳማይ ኣገዳሲ ነጥቢ) እዚ ማይልስ ''ሰብ'' ዝብል ቃል መናፍስቲ ጥራይ ንዝዀኑ ሰባት እዩ ዘመልክት ዝበሎ ሓሶት ከም ዝዀነ ባዕሉ እቲ ምዕራፍ ሓደን ምዕራፍ ክልተን ምሉእ ብምሉእ የቃልዖ።
ንዘፍጥረት 1፡27 ደጊምና ነንብቦ እቶም ኣምላኽ ዝፈጠሮም ሰባት መናፍስቲ ኣይኰኑን!
''ኣምላኽ ከኣ፥ ብመልክዕና ኸም ምስልና ሰብ ንግበር፡ ንዓሳ ባሕርን ነዕዋፍ ሰማይን ንእንስሳን ንብዘላ ምድርን ኣብ ምድሪ ለመም ንዚብል ኵሉ ለመምታን ይግዝኡ፡ በለ።ኣምላኽ ድማ ብመልክዑ ሰብ ፈጠረ። ብመልክዕ ኣምላኽ ፈጠሮ። ተባዕታይን ኣንስተይትን ገይሩ ፈጠሮም።'' (ዘፍጥረት 1፡26-27)
ኣብዚ ክፍሊ እዚ ብንጹር ከም እንሪኦ፡ እቶም ኣምላኽ ብመልክዑ ዝፈጠሮም ሰባት፡ ተባዕታይን ኣንስተይትን ምዃኖም እዩ ዝገልጽ ዘሎ። ተባዕታይን ኣንስተይትን ምባሉ ድማ፡ መንፈስ፣ነፍሲ፣ ስጋ፣ ሰለስቲኡ ብሓንሳእ ንዘለዎም ሰባት ኣመልኪቱ ይዛረብ ስለ ዘሎ እዩ።
እዚ ኣብ ምዕራፍ ክልተ 15 ጊዜ ተጠቂሱ ኣሎ ዝበልናዮ፡ ''ሰብ'' ዝብል ቃል እውን ናይ ተባዕታይን ኣንስተይትን ናይ ጾታ ፍልልይ ንዘለዎም ሰባት እዩ ዝዛረብ።
''ኣምላኽ ከኣ፥ ብመልክዕና ኸም ምስልና ሰብ ንግበር፡ ንዓሳ ባሕርን ነዕዋፍ ሰማይን ንእንስሳን ንብዘላ ምድርን ኣብ ምድሪ ለመም ንዚብል ኵሉ ለመምታን ይግዝኡ፡ በለ''(ዘፍጥረት 1፡26)
=> እቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ኣብዛ ጥቅሲ እዚኣ ጥራይ እያ ንብዙሕ እተመልክት! ግናኸኣ ናይ ጾታ ፍልልይ ንዘለዎም ሰባት እዩ ዝዛረብ ዘል፡ ምኽንያቱ ኩሉ ጊዜ ኣብ ሰብ ናይ ጾታ ፍልልይ ኣሎ።
''ኣምላኽ ድማ ብመልክዑ ሰብ ፈጠረ። ብመልክዕ ኣምላኽ ፈጠሮ። ተባዕታይን ኣንስተይትን ገይሩ ፈጠሮም።'' (1፡27)
=>ኣብዚ እታ ሰብ እትብል ቃል ንንጽል ተመልክት (ነቲ ተባዕታይ) ንኽልቲኦም ድማ ተመልክት (ተባዕታይን ኣንስተይትን ስለ ዝብል ዘሎ!)።
''እግዚኣብሄር ኣምላኽ ኣብ ምድሪ ገና ኣየዝነመን ነበረ፡ ንምድሪ ዚዐዪ ሰብውን ኣይነበረን እሞ፡ ገና ገለ ኦም መሮር ኣይነበረን፡ ሳዕሪ መሮር ከኣ ሓንቲኳ ኣይበቘለትን ነበረት።'' (2፡5) =>
'there was no man to cultivate the ground'' (cultivate=work, serve) (ኣብዚ እቲ ግሲ ብንጹር ንጽል እዩ። እቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል ድዩ ዋላስ ብዙሕ ንጹር ኣይኰነን። ንጽል ግና ይመስል።
''እግዚኣብሄር ኣምላኽ ከኣ ንሰብ ካብ ሓመድ ምድሪ ገበሮ፡ ኣብ ኣፍንጫኡ ድማ ትንፋስ ህይወት ኡፍ በለሉ እሞ እቲ ሰብ ህያው ነፍሲ ዀነ።'' (2፡7)
ኣብዚ እቲ ክልተ ጊዜ ተጠቂሱ ዘሎ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል እዩ፡ ክልቲኡ ድማ ነቲ ተባዕታይ ሰብ እዩ ዘመልክት!
''እግዚኣብሄር ኣምላኽ ከኣ ኣብ ኤድን ብሸነኽ ምብራቕ ገነት ተኸለ። ነቲ ዝገበሮ ሰብ ድማ ኣብኣ ኣንበሮ።'' (2፡8)
=> ኣብዚ እቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል እዩ፡ ነቲ ተባዕታይ ሰብ ድማ የመልክት!
''እግዚኣብሄር ኣምላኽ ከኣ ንሰብ ወሲዱ፡ ኪዐይያን ኪሕልዋን ኣብ ገነት ኤድን አቐመጦ።'' (2፡15)
=> ኣብዚ እቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል እዩ፡ ነቲ ተባዕታይ ሰብ ድማ የመልክት!
''እግዚኣብሄር ኣምላኽ ድማ ንሰብ፡ ካብ ኵሉ ኦም ገነት ከም ዝደሌኻ ብላዕ፡'' (2፡16)
=> ኣብዚ እቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል እዩ፡ ነቲ ተባዕታይ ሰብ ድማ የመልክት!
''እግዚኣብሄር ኣምላኽ ከኣ፡ ሰብኣይ በይኑ ኪኸውን ጽቡቕ ኣይኰነን፡ ንእኡ እትበቅዕ ደጋፊት ክገብረሉ እየ፡ በለ።'' (2፡18)
=>ኣብዚ እቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል እዩ፡ ነቲ ተባዕታይ ሰብ ድማ የመልክት!
''እግዚኣብሄር ኣምላኽ ድማ ንዅሉ ኣራዊት መሮርን ንዅለን ኣዕዋፍ ሰማይን ካብ ምድሪ ገበረ። እንታይ ከም ዚሰምየን ምእንቲ ኺርኢ ኸኣ ናብ ሰብ ኣምጽኤን። ነቲ ህያው ነፍሲ ዘለዎ ዅሉ፡ እቲ ሰብ ከም ዘውጽኣሉ፡ ስሙ ንሱ ዀነ።'' (2፡19)
=> ኣብዚ እቲ ክልተ ጊዜ ተጠቂሱ ዘሎ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል እዩ፡ ክልቲኡ ድማ ነቲ ተባዕታይ ሰብ እዩ ዘመልክት!
''ሰብ ድማ ንኹሉ እንስሳን ነዕዋፍ ሰማይን ንኣራዊት መሮርን ሰስሙ ሀቦ። ንሰብ ግና ንእኡ እትበቅዕ ደጋፊት ኣይተረኸበትን።'' (2፡20)
=> ኣብዚ እቲ ክልተ ጊዜ ተጠቂሱ ዘሎ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል እዩ፡ ክልቲኡ ድማ ነቲ ተባዕታይ ሰብ እዩ ዘመልክት!
''እግዚኣብሄር ኣምላኽ ድማ ነታ ኻብ ሰብኣይ ዝወሰዳ መሰንገለ፡ ሰበይቲ ገይሩ፡ ሰርሓ እሞ ናብቲ ሰብኣይ ኣምጽኣ።''(2፡22)
ኣብዚ እቲ ክልተ ጊዜ ተጠቂሱ ዘሎ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል እዩ፡ ክልቲኡ ድማ ነቲ ተባዕታይ ሰብ እዩ ዘመልክት!
''እቲ ሰብኣይ ከኣ፥ እዚኣ ዓጽሚ ኻብ ኣዕጽምተይ፡ ስጋ ኸኣ ካብ ስጋይ እያ፡ ካብ ሰብኣይ ተወሲዳ እያ እሞ፡ ሰበይቲ ትብሀል፡ በለ።'' (2፡23)
=> ኣብዚ እቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል እዩ፡ ነቲ ተባዕታይ ድማ የመልክት!
''እቲ ሰብኣይን ሰበይቱን ድማ ኽልቲኦም ጥራዮም ነበሩ፡ ኣይሓንኩን ከኣ ነበሩ።'' (2፡25)
=> ኣብዚ እቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል እዩ፡ ነቲ ተባዕታይ ድማ የመልክት!
ካልኣይ ኣገዳሲ ነጥቢ) እቲ ማይልስ ኣብቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ተባዕታይ ወይ ኣንስተይቲ ዝብል ጾታ የለን ዝበሎ፡ ምሉእ ብምሉእ ሓሶት ምዃኑ፡ ባዕሉ ምዕራፍ ሓደን ክልተን የቃልዖ።
ነዚ ሓሳብ እዚ ኣብ ትሕቲ እዛ ኣብ ላዕሊ ዘላ ቀዳመይቲ ነጥቢ ብንጹር ገሊጸዮ ኣለኹ። ኣብ 17ቲኡ እቲ ሰብ ዝብል ቃል ኩሉ ሳዕ ተባዕታይን ኣንስተይትን ዝብል ናይ ጾታ ፍልልይ ኣሎ።
እዚ ማለት ኣብቲ ኣብ ዘፍ.1፡26 ዘሎ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ናይ ጾታ ፍልልይ ኣሎ። ምኽንያቱ ''ኣምላኽ ከኣ፥ ብመልክዕና ኸም ምስልና ሰብ ንግበር፡ ንዓሳ ባሕርን ነዕዋፍ ሰማይን ንእንስሳን ንብዘላ ምድርን ኣብ ምድሪ ለመም ንዚብል ኵሉ ለመምታን ይግዝኡ፡ በለ'' ስለ ዝብል፡ ኣብዚ ''ሰብ'' ዝብልን ''ይግዝኡ'' ዝብል ናይ ብዙሕ ቁጽርን ናይ ግዲን ''ተባዕታይን ኣንስተይትን'' ዝብል ናይ ጾታ ፍልልይ ኣሎ።
ኣብ ዝፍ።1፡27 ዘሎ ''ተባዕታይ ኣንስተይትን'' ዝብል ናይ ጾታ ፍልልይ እዩ።
ኣብቲ ዘፍጥረት ምዕራፍ ክልተ 15 ጊዜ ተጠቂሱ ዘሎውን ልክዕ ከምኡ!
ነኣብነት ኣቀዲመ ኣብ ላዕሊ ከም ዝገለጽኩዎ ኣብ ዘፍጥረት 2፡5 ዘሎ ''ሰብ'' ዝብል ቃል፡ እቲ ግሲ ብንጹር ንጽል እዩ። እቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንጽል ድዩ ዋላስ ብዙሕ ንጹር ኣይኰነን። ንጽል ግና ይመስል። ንብዙሕ ዘመልክት እዩ ዋላ ንበል ብዘየገድስ፡ ኣብቲ ኣብ ዘፍጥረት ምዕራፍ ሓደ ኪሳዕ ምዕራፍ ክልተ ተጠቂሱ ዘሎ ንብዙሕ ዘመልክት ''ሰብ'' ዝብል ቃል ኩሉ ጊዜ ''ተባዕታይን ኣንስተይትን'' ዝብል ናይ ጾታ ፍልልይ ሓቚፉ ዚሓዘ እዩ! እዚ ከኣ እቲ ''ሰብ'' ዝብል ናይ ብዙሕ ቃል፡ መናፍስቲ ጥራይ ንዝዀኑ ሰባት ከም ዘየመልክት ብንጹር ይገልጽ።
ካብ ዘፍጥረት 2፡7 ኪሳዕ 2፡25 ኣብ ዘሎ ስፍራ 14 ጊዜ ተጠቂሱ ዘሎ ሰብ ዝብል ቃል ድማ ነቲ ብጾታ ''ተባዕታይ'' እዩ ዘመልክት ብምልኡ።
ሳልሳይ ኣገዳሲ ነጥቢ) እቲ ''ሰብ'' ዝብል ቃል ንዙሕ እዩ ዘመልክት ዝበሎውን ምሉእ ሓቂ ኣይኰነን። ምኽንያቱ ኣብዚ ክፍሊ እዚ ማለት ኣብ ዝፍጥረት 1፡26-27፣ ኣብ ዘፍጥረት 2፡5-25፡ ንብዙሕ ኣመልክቱ እተጠሰ ካብቲ 17 ጊዜ ሓንሳእ ወይ ከኣ ካብ ክልተ ሳዕ ዘይበዝሕ እዩ።
ራባዓይ ኣገዳሲ ነጥቢ) ንዘፍጥረት ምዕራፍ ክልተ ከም ዝርዝር ምዕራፍ ሓደ ደኣ እምበር ካብ ምዕራፍ ሓደ እተፈልየ ፍጼሜ ገይሮም ንዝወስዱዎ ሰባት፡ እቶም ኣብ ምዕራፍ 1፡26-27 ተጠቂሶም ዘለዉ ሰባት፡ መናፍስቲ ከም ዘይኰኑ፡ ብቀዳምነት ዘፍጥረት 2፡5 ዘቃሊዖ ዓቢዪ ሓሶት እዩ!
there was not a man H120 to till the ground.//there was no man to cultivate the ground'' (cultivate=work, serve) //
''ሰብ'' ዝብል ንዓይነት መናፍስቲ ዘመልክት እንተዳኣ ኰይኑ፡ ኣብ ዘፍጥረት 2፡5 ነቲ ሓደ ዓይነት ናይ እብራይስጢ ቃል ጠቂሱ ሰብ ኣይነበረን ይብል ኣሎ። ኣብ ዘፍጥረት 1፡26-27 ሰብ ተፈጢሩ እንተዳኣ ኢሉ፡እቶም እተፈጥሩ ሰብ ድማ መናፍስቲ እንተዳኣ ኰይኖም፡ እሞ ስለ ምንታይ ደኣ ኣብ 2፡5 ሰብ ኣይነበረን ዝብል ነቲ ሓደ ዓይነት ናይ እብራይስጢ ቃል ተጠቂሙ? ማለት እቲ ኣብ ዘፍጥረት1፡26-27 ዘሎ፡ ''ኣዳም'' (እዚ ማለት ''ሰብ'') ዝብል ናይ እብራይስጢ ቃል!
ንዘፍጥረት ምዕራፍ ክልተ ከም ዝርዝርን መጠቃለሊ ምዕራፍ ሓደ፡ ብፍላይ ድማ፡
⦁ ዘፍጥረት2፡1-25 ዝርዝር ዘፍጥረት 1፡26-31 ከም ዝዀነ፣
⦁ እቶም ኣብ ዘፍጥረት 2፡7-25 ኣምላኽ ዝገበሮም ተባዕታይን ኣንስተይትን ዝርዝር ናይቲ ኣብ ዘፍጥረት 1፡26 ኣምላኽ ''ብመልክዕና ከም ምስልና ሰብ ንግበር'' ኢሉ ዝገብሮ ሰብ ከም ዝዀነ፣
⦁ እዚ ማለት ዝርዝር ናይቲ ኣብ ዘፍጥረት 1፡27 ኣምላኽ ብመልክዑ ዝፈተሮ ሰብ፡ ማለት ተባዕታይን ኣንስተይትን ገይሩ ዝፈጠሮም ክልተ ሰባት ከም ዝዀነ ፣
⦁ ዘፍጥረት 1፡26-27ን ዘፍጥረት 2፡7-25ን ንሓደ ዓይነት ፍጻሜ ይዛረብ ከም ዘሎ ምስ እንቅበሎ ጥራይ ኢና ፡
ካብዚ ኣምላኽ ቅድም ኣብ ዘፍጥረት ምዕራፍ ሓደ መናፍስቲ ዝዀኑ ሰባት እዩ ፈጢሩ፣ ስለዚ ከኣ ሰብ መንፈስ እዩ፣ ወዘተ ዝብል ጽንጽዋይን ግሉጽ ትምህርቲ ሓሶትን ኪንድሕንን ኬነምልጥን እንኽእል!
ብሓቂ ነቲ ጳውሎስ ንጢሞቴዎስ ''ንርእስኻን ንትምህርትኻን ተጠንቀቕ፡ በዚ ነገርዚ ጽናዕ። እዚ እንተ ገበርካስ፡ ንርእስኻን ነቶም ዚሰሞዑኻን ከተድሕን ኢኻ።'' (1ይ ጢሞቴዎስ 4፡16) ኢሉ ዝኣዘዞ ክርስቶሳዊ ትእዛዝ ክንደይ ኣብሊጽና ኣብዚ ዘመንዚ ኪንዝክሮን ብዘይ ገለ ዋጋ ዕዳጋ ኪንእዘዞ ዘይግባእ!
ምኽንታቱ ሎሚ ኣብ ማእከልና ብግልጺን ብድፍረትን ብትዕቢትን ገዛእ-ርእሶም መማህራን እተፈላለየ ሓሶትን ጽንጽዋያትን ኪነሶም፡ ግናኸ ነቶም ነቲ ጽሩይ ሃዋሪያዊ ትምህርቲ ክርስቶስ ንዝምህሩ ዓየይቲ፡ ''መማህራን ሕጊ፣ መማህራን ኩነኔ፣ ሕጋውያን (ለጋሊስት)፣ ወዘተ...እናበሉ ኣንዳዕዲኦም ዝጻረፉ፣ ዘስተናዕቁ፣ ፈላለይቲ እቲ ድሑን ህዝቢ ኣምላኽ ኣብ ማእከልና ኣለዉ! ካብዞም ከምዚኣቶም ዓይነት ዓየይትን እተፈላለየ ናይ ሓሶት ጽንጽዋያቶምን ድሓን፡ ኣምልጥ ህዝቢ ኣምላኽ!
ሓወይ ሮቤል ነጸረኣብ ኣብታ ጽሕፍቱ መስፋሕፋሕቲ ''ዘይንቡር ጸጋ'' ከም ዝበሎም፡ ኣነ ብወገነይ፡ መማሕራን እታ ናይ ጥንቲ ናይ ሓሶት ቅዳሕ ጸጋ (Teachers of the Ancient Counterfeit Grace) ኢለዮም ኣለኹ!
''ኣይቲዀንነኒ! ኣይፍረደኒ! ኣምላኽ ንኣይ ሰናይ ጥራይ እዩ! ኣምላኽ ንኣይ ፍቅሪ ጥራይ እዩ! ኣምላኽ ንኣይ፡ ፈራዲ ኣይኰነን! ዝባላዕ ሓዊ ኣይኰነን! መንነተይ መንፈስ እዩ! ኣነ ድማ ሓጢኣት ኣይገብርን እየ! መንፈሰይ ፍጹም ጽድቂ እዩ! መንፈሰይ ኣይረክስን እዩ! ፍጹም ተዓሽጉ ስለ ዝዀነ! ስለዚ ከኣ ኪንሳሕ ኣየድልየንን እዩ! ምናልባት ሓጢኣት እንተዳኣ ተገይሩ ግና ስጋይ ደኣ እምበር ኣነ ሓጢኣት ኣይገብርን እየ። ብስጋይ ንእተገብረ ሓጢኣት ድማ ፡ ናይ ሓሳብ ምልዋጥ ጥራይ እዩ ዘድልየኒ! ስለዚ ከኣ ፍቅሪ ኣምላኽ ደኣ እምበር ፍርዲ ኣምላኽ፣ ቁጣዓ ኣምላኽ ኣይትጥቀሰለይ! ዝገበርኩ እንተገበርኩ ኣምላኽ ኣይቁጣዓንን እዩ፡ ምኽንያቱ ኣምላኽ ካብ ቁጥዓኡ ዚሒሉ እዩ ንሓዋሩ! ወዘተ,,," እናበሉ ዝምህሩ፡ ከም ድላዮም ዝነብሩ፡ ንሃዋሪያት ሓድሽ ኪዳንን እቲ ፍሉይ ትምህርቶምን ዘቃልሉን ዘነኣእሱን፣ ኣብ ክንዲ ኣብቲ ምሉእ ባህሪያት ኣምላኽ (Whole attributes of God) ዘተኩሩ፡ ኣምላኽሲ ሰናይ ጥራይን ፈቃር ጥራይን ከም ዝዀነ ኣብ እተወሰና ባህሪያት ኣምላኽ ጥራይ ዘተኩሩ፡ እዚኣቶም ካብቲ ኣብ ዘፍጥረት ምዕራፍ ሰለስተ፡ 75% ሓቂ ዝመስል እተዛረበ፡ 25% ግና ከቶ ኣይክትሞቱን ኢኹም ኢሉ ኣንዳዕዲዑ ነቶም ናይ መጀመርታ ሰባት ዝሓሰወ ናይ ጥንቲ ኣስተምሃሪ/ለክቸረር (Lecturer) ብምንታይ ይፍለዩ!? እሞ እዚኣቶምሲ መን እዮም? እቲ ''ጸጋ'' እናበሉ ዝምህርዎኸ እንታይ ዚዓይነቱ ጸጋ እዩ? እዚ ካልእ ኣይኩነን ብጀካ እቲ ናይ ጥንቲ ናይ ሓሶት ቅዳሕ ዝዀነ ጸጋ (the ancient Counterfeit Grace)!
ኣታ ብዙሕ ዋጋ ከፊልካ ንክርስቶስ ዚሰዓብካ ህዝቢ ኣምላኽ፡ ካብቲ ቀልጢፉ ካብ ሰማይ ኪግለጽ ዘለዎ ወዲ ኣምላኽ ምሉእ ዓስቢ ኪትቅበል ዕላማኻ እንተዳኣ ኰይኑ ካብ ከምዚኣቶም ዝበሉ መማህራን ኣምልጥን ደሓንን!
''ምሉእ ዓስቢ ኽትቅበሉ እምበር፡ ነቲ ዝጸዐርናሉ ምእንቲ ኸይተጥፍእዎ፡ ርእስኹም ሐልዉ። እቲ ጐቦ ዚዘብል፡ ብምህሮ ክርስቶስውን ዘይጸንዕሲ፡ ኣምላኽ የብሉን። እቲ ኣብቲ ምህሮ ዚጸንዕ፡ ንሱ ኣቦን ወድን አለውዎ።ዝዀነ ይኹን ናባኻትኩም እንተ መጸ እሞ ነዚ ምህሮ እዚ እንተ ዘይምጽኤ፡ ኣብ ቤትኩም ኣይትቀበልዎ፡ ሰላምውን ኣይትበልዎ።'' ( 2ይ ዮሃንስ 1፡8-10)
እቲ ቅዱስ መጽሓፍ እንታይ ይብል? ዘመናውያን መማህራንከ እንታይ ይብሉ? ንስኻ ኣንታ ሰማዒኸ ንመኖም ትሓሪ?
Tools
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
እቲ ዓቢ ፍቕሪ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ መስቀልን ቁዱስ ቁርባንን ተገሊጹ ይርከብ
መልእኽቲ ቆሞስ መስከረምን – ጥቅምትን 2016
እቲ ዓቢ ፍቕሪ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ መስቀልን ቁዱስ ቁርባንን ተገሊጹ ይርከብ
ብምኽንያት እቲ አብ መስቀል ዝገለጸልና ፍቕሩ ስጋብ ክንደይ ኢዩ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብኣና ፍጡራቱ ክፍቐር ዝግብኦ?
ቅድስና፡ ምልአት ፍጽምናን ፍቕርን ናይ ሓንቲ ነብሲ ዝኸበርኩም ም እመናን አብቲ ጎይታና አምላኽናን ዝኾነ ኢየሱስ ክርስቶስ ዘለና ፍቕሪ ዝተወሰነ ኢዩ። ንስኻትኩም አነ ኻብ አምላኽ ከም ዘወጻእኩ ስለ ዝአመንኩም ዘፍቀርኩምንን አቦ ባዕሉ የፍቅረኩም ኢዩ። ዮሓ.16፡27ዮሓ.16፡27
ቅድስና አብቲ ንእግዚአብሔር ብምሉእ ልብካ አፍቅር ዝብል ትእዛዝ ኢዩ ዝርከብ። ቅ.ጳውሎስ ብዛዕባ እዚ ናብ ቆላሲያስ ክጽሕፍ ከሎ፤ እምበአር አምላኽ ከም ዝኃረዮም ቅዱሳንን ፍቁራትን ሕዝቢ ኮንኩም ምሕረት፤ ለውሃት፤ ትሕትና፤ ሕያውነት፡ ትዕግስቲ፤ ልበሱ። ንሓድሕድኩም ተጸዋወሩ፡ አብ መንጎኹም ቅር ዜብል ገር እንተሎ ይቅረ ተበሃሃሉ። አብ ልዕሊ እዚ ኹሉ ግና ንኹለን አሲራ አብ ፍጻሜ እተብጽሐን ፍቅሪ እያ እሞ ልበስዋ። ቆላ.3:12-14
ፍቅሪ እታ ንኹለን ሰናይ ተግባራት አሲራ እትርከብ ንወዲ ሰብ ከአ አብ ምልአት እተብጽሖ እንኮ መሳሪሒ ቅድስና ኢያ፡: ስለዚ ኢዩ ቅዱስ አጎስጢኖስ “ አፍቅር ድላይካ ግበር እንዳበለ ዝዛረብ። ምኽንያቱ እታ ንእግዚአብሔር እተፍቅር ነብሲ፤ እታ ፍቅሪ እቲአ አብ ህይወትካ ሕማቅ ከይትገብር ትምህረካ። ብአንጻሩ ናብቲ ኩሉ ጹቡቅን ሰናይን ዘበለ መገዲ ትመርሓካ ።ስለዚ ሕዋተይ ንእግዚአብሔር ብምሉእ ልብናዶ ክነፍቅሮ አይግበአናን? ምኽንያቱ ንሱ ካብ ምፍጣር ዓለም ጀሚሩ ምስአፍቀረና ኢዩ። ኦ ሕዝቢ እስራኤል፡ ኩሉ ጊዜ ምስ አፍቀርኩኹም እየ፡ ስለዚ ቀጺለ ዘለዓለማዊ ምሕረተይ እገልጸልኩም አለኹ። ስለዚ አግዚአብሔር ቅድሚ ምፍጣር ዓለም ከምዘፍቀረና … ካብ ገዛእ ርእሱ አብሊጹ ከም ዘፍቀረና ይዛረብ።ስለዚ ሕዋተይ ንእግዚአብሔር ብምሉእ ልብናዶ ክነፍቅሮ አይግበአናን? ምኽንያቱ ንሱ ካብ ምፍጣር ዓለም ጀሚሩ ምስአፍቀረና ኢዩ። ኦ ሕዝቢ እስራኤል፡ ኩሉ ጊዜ ምስ አፍቀርኩኹም እየ፡ ስለዚ ቀጺለ ዘለዓለማዊ ምሕረተይ እገልጸልኩም አለኹ። ስለዚ አግዚአብሔር ቅድሚ ምፍጣር ዓለም ከምዘፍቀረና … ካብ ገዛእ ርእሱ አብሊጹ ከም ዘፍቀረና ይዛረብ።
ደቂ ሰባት ብርሕራሔ አምላኽ ተሳሒቦም ተማሪኾምን፤ እግዚአብሔር ብኅያባቱ ናብቲ ፍቕሩ ክስሕቦም ደለየ። አነ ብርራኅን ብፍቕርን ናባይ ሰሓብክዎም፥ ነቲ አርዑት ካብ ክሳዶም አልዓልኩሎም፥ ደኒነ ድማ መገብኩዎም ይግብል ቃል ኣምላኽ።
እግዚአብሔር ንደቂ ሰባት ናብ ፍቕሩ ክስሕብና ደለየ። ድሕሪ ነብስን ስጋን ሂቡ ብናቱ አምሳል ድሕሪ ፈጢሩና፤ ሰማይ ምድርን ካልኦትን ብፍቕሪ ፈጠረ። ኩሉ ዓይነት ፍጥረታት ንአገልግሎት ደቂ ሰባት ተፈጥረ።
ሰማይን ምድርን ኩሉ ነገራት አብዚ ዓለም ዘለዉ ንዓኻ ንኸፍቅር ይምህሩኒ ወይ ይእዘዙኒ ይብል ቁዱስ አጎስጢኖስ። ቀጺሉ ኦ እግዚአብሔር ኩሉ ነገር አብዚ መሬትን አብ ልዕሊ እዚ መሬትን እዚን ዝሕዞን ዝጭብጦን፥ ኩሎም ንዓኻ ንኸፍቅር ይሕብሩኒ። ምኽንያቱ ኩሎም እዞም ዝፈጠርካዮም ምእንቲ ፍቕረይ ከምዝፈጠረካዮም የረድኡኒ ይብል። እግዚአብሔር ነዚ ኩሉ ነገር ብምፍጣር ፍቅሩ እካ እንተገለጸልና፡ ንኹሉ ነዚ ናይ ዓለም ነገር ንኽንስዕርን ዝያዳ ፍቕሩ ንምግላጽን ግና ካብዚ ሓሊፉ እታ እንኮ ዘፍቅራ ሕይወቱውን አወፈየልና።“በቲ ሓደ ወዱ ዝአመነ ዘበለ ኹሉ ናይ ዘለዓለም ሕይወት ምእንቲ ኺረክብ እምበር ከይጠፍእሲ፥ አምላኽ ንወዱ በጃ ኽሳብ ዚህብ ክሳብ ክንድዚ ንዓለም አፍቀራ። ዮሓ.3፡16
እግዚአብሔር ብተግባራትና ምውታት ኮይና ምስ ረአየና፥ እንታይ ኢዩ ዝገበረ፧ ከምቲ ቁዱስ ጳውሎስ ዝብሎ፤ በቲ መወዳእታ ዘይብሉ ፍቕሩ ተደሪኹ ነቲ ሓደ ዘፍቅሮ ወዱ ለአኸልና፤ ምስ አቦ ምእንቲ ከተዓርቀናን ናብቲ ናይ መጀመሪያ ክብርና ንኽመልሰና። « ግናኸ እቲ ብምሕረት ሃብታም ዝኾነ አምላኽ ምእንቲ እታ ብእአ ገይሩ ዘፍቀረና ዓባይ ፍቕሩ፥ ንአና፥ ብበደልና ምውታት እካ እንተ ነበርና ምስ ክርስቶስ ሕያዋን ገበረና »፡ኤፌ.2፡4-5 እቲ ዘፍቅሮ ወዱ ሃበና፤ ምስኡ ኩሉ ጸጋታቱ ዓደለና። « እቲ ንወዱ እካ ምእንቲ ኹላትና አኅሊፉ ዝሃቦ እምበር ዘይነሓፎ፥ ከመይ ደአኸ ምስኡ ኹሉ ዘይህበና» ሮሜ.8፡32 ስለዚ ወልድ ምስ ኩሉ ድኻምነቱ ብፍቕሪ ጸይሩና፡ ኩሉንተናኡውን አወፊዩልና። « ደጊም ክርስቶስ እዩ አባይ ዝነብር ዘሎ እምበር፥ አነ አይኮንኩን ዝነብር ዘለኹ። እዚ ሕጂ ብስጋ ዝነብሮ ዘለኹ ድማ፥ በቲ ዘፍቀረኒ፥ ምእንታይ ከአ ንርእሱ በጃ ዝሃበ ወዲ አምላኽ ብምእማን እየ ዝነብሮ ዘለኹ» ገላ.2:20
ካብቲ ናይ መወዳእታ ሞት ንምድሓን፤ ነቲ ብድኻምነትና ዘጥፋእናዮ ጸጋ እንደገና ንምዕዳል ሰብ ኮነ፥ ከማና ስጋ ለበሰ። « ኢቲ ቓል ሰብ ኮነ፥ ጸጋን ሓቅን መሊእዎ ኸአ ምሳና ነበረ» ዮሓ. 1፡14 « ንርእሱ ትሕት ብምባል ክሳብ ሞት፥ አረ እካ ደአ ክሳብ አብ መስቀል ሙማት፥ ተአዘዘ።» ፊሊ.2፡8 ግና ስለምንታይ ወዲ አምላኽ በዚ ዓይነት ሞት ክመውት መሪጹ? ብኻሊእ መገዲ ከድሕነና አይከልን ዲዩ ነሩ? ስጋብ ክንደይ ከምዘፍቅረና ንኸረየና። እቲ መሰረት ፍቕሪ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ አባና፡ አብ ደቂ ሰባት ዘርአዮ፡ እቲ አብ እግዚአብሔር አብ ዘለዎ ፍቕሪ ኢዩ። ስለዚ ኢዩ ከአ አብቲ ናይ መጨረሻ ድራር፤ ከምዚ ክብል ዝተዛረበ « እንተኾነ አነ ነቦ ከም ዘፍቅሮ ዓለም ምእንቲ ኽትፈልጥ፥ ከምቲ አቦ ዝአዘዘኒ እፍጽም አለኹ።» ዮሓ. 14፡31
ብካልኣይ ደረጃ እነስተንትኖ’፥ “ብምክንያት እቲ መወዳእታ ዘይብሉ ፍቕሩ፤ ምስጢረ መንበረታቦት ብምስርዑ፡ ስጋብ ክንደይ ኢዩ ጎታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብነፍሲ ወከፍና ክፍቀር ዝግብኦ?”
ኢየሱስ ቅድሚ በዓለ ፋሲካ ካብዛ ዓለም እዚአ ናብ አቡኡ ዚኸደላ ሰዓት ከም ዝበጽሐት ፈሊጡ፡ ነቶም ዘፍቅሮም አብዛ ዓለም እዚአ ዘለዉ ናቱ፡ ክሳዕ መወዳእታ አፍቀሮም ይብለና የውሓንስ ወንጌላዊ። ዮሓ.13፡1 ማለት ካብዚ ዓለም እዚ ዝፋነወሉ ግዜን ሰዓትን ስለዝአኸለ እቲ ዝዓበ ናይ ፍቕሩ ምልክት ክገድፈልና ደለየ። እዚ ከአ ምስጢረ ቁዱስ ቁርባን ኢዩ።
ቅድስቲ በርናርዲኒ ነቲ ዘፍቅሩና ኣዕሩኽትና ኣዝማድና ወለድና ኣብ ግዜ ሞቶም ዝገድፉልና ህያባት ወይ ምልክት ናይ ፍቕሪ ብጽቡቕ ንሕዞን ንዕቕቦን ትብል። መድኅኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ግና ቅድሚ ካብዚ ዓለም እዚ ምሕላፉ ሓደ ክቡር ነገር ኢዩ ገዲፉልና ትብል። ቃለቤት ወይ ወርቂ ኣይገደፈልናን። ስጋኡን፡ ደሙን፡ መለኮቱን፡ ክሉንትናኡ ኣወፊዩልና ሓሊፉ ትብል። ቅዱስ ጳውሎስው አብ ቀዳማይ መልአኽቱ ናብ ሰብ ቆሮንጦስ ክጽሕፍ ከሎ ነዚ ሓቂ እዚ ይምስክር።
“አቲ ንአኻትኩም ዘመሓላለፍኩልኩም ነቲ ኻብ ጎይታ ዝተቐበልክዎ እየ-፡ ጎይታና ኢየሱስ በታ ዝተታኅዘላ ለይቲ እንጌራ አልዓለ። አመስጊኑ ቆረሰ እሞ-፡“ውሰዱ-፡ ብልዑ-፡ እዚ ምንታኻትኩም ዝውሃብ ሥጋይ እዩ-፡ እዚ ንመዘከርታይ ግበርዎ’’ በለ። ከምኡ ኸአ ድኅሪ ድራር ነቲ ጽዋዕ አልዓለ እሞ “ እዚ ጽዋዕ እዚ ብደመይ ዚኸውን ሓድሽ ኪዳን እዩ። ብትሰትይዎ ግዜ ኹሉ ንመዘከርታይ ግበርዎ-፡” በለ። 1ቆሮ.11፡23-25
ስለዚ እዩ ቅዱስ ቶማስ ንምስጢረ ቅዱስ ቁርባን “ናይ ፍቕሪ ምሥጢር” ኢሉ ዝጽውዖ። ምኽንያቱ ፍቕሪ ጥራይ ኢዩ ንመድኅኒና ኢየሱስስ ክርስቶ ስግኡን ደሙን ክንበልዕን ክንሰትን ከፍቅድ ዝተረኽበ። ናይ ፍቕሪ ፍቕሪ ኢላ ትጽውዖ ቅ. በርናርዲና ምኽንያቱ ኩሉ እቲ ዘደንቕ ናይ ፍቕሪ ስራሕ ኣምላኽ ኣብዚ ህያብ እዚ ስለዝፈጸሞ።
ነቢ ኢሰያስ ዓለም ብሙልአ እቲ ፍቕሪ ዝመልኦ ሓገዝ እግዚአብሔር ፍቕሪን አምላኽ ክትርኢ ከምዘለዋን፡ በታ መዓልቲ ኢቲአ ሰባት ከምዚ ዝሰዕብ ኢሎም ኪዝምሩ ኢዮም ይብል ፥ “ ንእግዚአብሔር አመስግንዎ፥ ኪረድአኩም ስሙ ጸውዑ። ንኹሎም አሕዛብ ግብሩ አፍልጥዎም፥ ስሙ ልዑል ከም ዝኾነ ንገሩ። ኢሳ 12፡4 ክርስቶስ ሰብ ኮይኑ አብ መንጎና ተረኺቡ ….. አብ መጨረሻ ከአ ስጋኡን ደሙን ክንምገብ ሓደገልና። እዚስ ጽላለዶ አይኮነን? ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ንሓዋሪያቱ ምስጢረ ቁርባን ክሓድገሎም ምስገለጸሎምን ነገሮምን፤ ገሊኦም ካብ ሓዋሪያት ክአምንዎ አይከአሉን።
“ እዝስ ሥጋኡ ኽንበልዕ ከመይ ገይሩ ኺህበና ይከአሎ፧” እንናበሉ ንሓድሕዶም ተኸታዑ። ዮሓ.6፡52 ብዙሓት ካብ ደቂ መዛሙርቱ ነዚ ሰሚዖም “ እዚ ዘረባ እዝስ፥ ዕጹብ እዩ፥ መን ክስዕቦ ይኽእል፧ በሉ። ግና እቲ ወዲ ሰብ ክሓስቦን ክርድኦን ዘይኽእል ዓቢ ዘደንቕ ተግባር አምላኽ ክፍጸም ተረኽበ። ውሰዱ ብልዑ፤ ኢሉዎም ንሓዋሪያቱ፣ ብመንገዶም ከአ ንኹሉና ነቶም አብ ፍቕሩን አምላኽነቱን እነአምን ነዚ ሰማያዊ መግቢ እዚ ክንምገብ ይዕደመና።
ዝኸበርኩም ምእመናን ደብረ መድሃኔ ዓለም “ንዑ፥ እንጌራይ ብልዑ፥ ዝዘለልክዎ ወይነይ ስተዩ። ብሕይወት ክትነብሩስ ዕሽነት ኅደጉ፥ ብመገዲ ምስትውዓል ከአ ተመላለሱ ምሳ 9፡5 ይብለና ኣሎ ቃል ኣምላኽ እሞ፡ ሎሚ እዚ ቃል እዚ ኣብ ኣእዛናን ልባትና ቦታ ክረክብ ክንሰምዖ ይገበኣና። ምስ ክርስቶስ ጎይታና ብሕብረት ምእንቲ ክነብር ካብ ዕሽነት እዛ ዓለም ክንወጽእ፡ በቲ ቅኑዕ ሕግታት ኣምላክ ተመሪሕናን ተኣዚዝናን ክንከይድ ሎሚ ንዕደም። ብፍሉይ መገዲ ነዚ ዝመጽእ ዘሎ ሓድሽ ዓመት በዚ መንፈስ እዚ ክንቀባበሎ የድሊ፡፡
እግዚኣብሔር ኣብዚ ዓመት እዚ ንዝሓለፉ ኣቦታት ኣዴታት ኣሓት ኣሕዋት ኣብ መንግስቱ ይዘከረልና ፡
ርሑስ ሓድሽ ዓመት፡ ዓመተ ሰላምን ቅሳነትን ይግበረልና! ኣሜን።
ኣባ ሓጎስ ተስፋጋቢር
Aba Hagos Tesfagbir


text:
ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ Eitrean Orthodox Tewahdo
ደብረ ሰላም መድሓኔ ዓለም ቤተክርስትያን Medhanie Alem kerk ኣምስተልፌን-ኣምስተልላንድ Amstelveen-Amstelland
ሆላንድ።
29 መጋቢት 2009 ዓ.ም .ግ.
7 ሚያዝያ 2017
ደ/ሰ/መ /ኣ/ኣ2009-12
ብስም ኣብን ወልድን መንፈስ ቅዱስን ሓደ ኣምላክ ኣሜን።
ትብጻሕ ናብ፥ ኩልኹም ኣባላት ደብረሰላም መድሓኔ ዓለም ኣምስተልፌን-ኣምስተልላንድን
ክልኹም ምእመናን ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያንን፥
ሰበኻ ጉባኤ፡ ነቲ ብኣካየድቲ ቤተ ክርስትያን St. Augustinuskerk ኣብ ዕለት ዓርቢ ስቕለት ተዋሂቡና ዝነበረ ሰዓታት፡ ንምእመናን ደብረሰላም መድሓኔዓለም ቊሩብ ውሒዱ ኢልና ስለ ዝሓሰብና፥ ንዓኣቶም እውን ከነጻብበሎም ስለ ዘይደለና፡ ካልእ ምርጫ/መፍትሒ/ ረኺብና ከም ዘሎና ክንሕብረኩም ንፈቱ። ንሱ ከኣ ዓርቢ ስቕለት ካብ ሰዓት 13:00 ድሕሪ ቀትሪ ክሳብ ሰዓት 18:00 ንስግዳን ኣብ እቲ ኣዳራሽ ጥንተ ስቅለቱ ንመድሓኔ ዓለም ዘብዓልናሉ፡ (ኣብ ታሕቲ፡ ክትኣቱ ንየማን ሸነኽ) ከነካይዶ ተወሲኑ ኣሎ። ምናልባት ጸበል (እኽለ-ማይ) እንተደ ኣ ኣሎ ኮይኑ ክሳብ 19:30 ክንጥቀመሉ ከም እንኽእል ክንሕብር ንፈቱ። ንመዘኻኸሪ ኣድራሻ፥ Hermann Wesselink College, Startbaan 3, 1185 XP Amstelveen መጓዕዝያ፥ ኣውቶቡስ ቊጽሪ 170: ከምኡ ከኣ 174 ወሲድኩም ኣብ Startbaan ትወርዱ። “ ብሜትሮ ብኹሉ ሸነኽ ቊጽሪ 51 ወሲድኩም ኣብ Marle ትወርዱ
ካብ’ዘ ብምቕጻል ሆሳእና ከነብዕል፥ ሰንበት ካብ ሰዓት 13:00 ክሳብ ሰዓት 16:00 ኣብ ደብረሰላም ብሰላም መድሓኔ ዓለም የራኽበና ኣምላኽ። መተሓሳሰቢ፥ ኩሉ ሓደ ክፈልጦን ከተግብሮን ዘለዎ፡ ኣጥቢቕና እንላበዎ ነገር ኣሎ። እቶም ወነንቲ ቤተ ክርስትያን ጉባኤኦም ወዲኦም ካብ ቤተክርስትያን ከይወጹ፡ ናብ ውሽጢ ቤተክርስትያን ምእታው ክልኩል ኢዩ። ምክብባር ኣድላዪ ስለዝኾነ። ነፍሲወከፍ ሰብ ዝረኣዮ ጉድለት ሸለል ኢሉ ኣይሕለፎ፥ ዝለዓል ኣቕሓ ምልዓል፡ ዝንጥልጠል ኣብ ቦትኡ ምንጥልጣል፡ ዝጓሓፍ ናብ ናይ ፕላስቲክ መጒሓፊ ወሲድካ ምጒሓፍ…ወዘተረፈ ንኩልና ዝምልከት ስለዝኾነን ኣምላኽ ከኣ ስለ ዝፈትዎን፡ ከምኡ ክንገብር ልዑል ኣምላኽ ልብናን ዓይንናን የብርሃልና ኣሜን።
ብዛዕባ ኣከባብራ ፋሲካ ቀጻሊ ሓበሬታ ናብ ኣባላት ክላኣኽ ኢዩ፥ ኣብ ወብሳትና’ውን ክወጽእ ኢዩ። ስለዚ ተኸታተሉ።
ጸሓፊ
ሰበኻ ጉባኤ ደብረ ሰላም መድሓኔዓለም
Email: debreselammedhaniealem@gmail.com
Amstelveenseweg-965
1081JG Amsterdam
Nederland


text:
ሕቡራት ሃገራት ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ መዓልታት ኣብ መንጎ ተቓወምቲን መንግስቲን ዝካየድ ኹናት ምህድኡ ስዒቡ ናብ ኢጣልያ ክሰግሩ ዝፈተኑ 113 ስደተኛታት ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታው ገሊጹ።
ምዕራባዊ ገማግም ሊብያ ቀንዲ መበገሲ ስደተኛታት ኮይኑ ምጽንሑ ይፍለጥ።
ብኮማንደር ከሊፋ ሂፍጠር ዝምራሕ ዕጡቓት ሚሊሻ ከተማ ትሪፖሊ ንምቁጽጻር ኣንጻር መንግስቲ ኹናት ካብ ዝኸፍቱ ንደሓር ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ዛሕቲሉ ምጽንሑ ይፍለጥ።
ንዝሓለፈ ሰለስተ ሰሙን ክካየድ ዝቐነየ ኹናት ትማሊ ሶሉስ ቁሩብ ምዝሓሉ ስዒቡ ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ትማሊ ሶሉስን ሎሚ ረቡዕ 113 ስደተኛታት ሒዘን ዝብገሳ ዝነበራ ክልተ ጀልባታት ደው ከምዘበሉን ነቶም ስደተኛታት ኣብ ምዕራባዊ ክፋል'ታ ሃገር ዝርከቡ መዳጎኒ ማእከል ከምዝተወስዱ ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ሓቢሩ'ሎ።
ወሃቢ ቃል ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ እቶም ስደተኛታት ካብ ሃገራት ዓረብን ትሕተ ሰሃራን ዝመጹ ምዃኖም ገሊጾም ኣለው።
ትካላት ሰብኣዊ መሰላት ግን ኣባላት ሓለዋ ባሕሪ ሊብያን ዕጡቓትን ጉጅለታት አካል'ቲ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ከምዝኾኑ ክከሱ ጸኒሖም'ዮም።


text:
ኣስታት 4 ሚልዮን ደቡብ ሱዳናውያን፣ሰንበት ናብ ነቁጣታት መድመፂ ክውሕዙ‘ዮም።ኣብ‘ቲ ንሓደ ሳምንት ዝቅንይ መስርሕ ድምፂ ወይ ምስ ሱዳን ክሓብሩ ወይካኣ ኣብ ኣፍሪቃ እታ ሓዳስ ትባሃል ናይ ባዕሎም ሃገር ንክምስርቱ ክውስኑ እዮም።
ደቡባዊያን ቅድሚ ሰንበት ኣብ ረፈረንደም ምድማፆም ንመወዳእታ ጊዜ ሎሚ ዓርቢ ኣብ ጎደናታት ወፍሪ የካይዱ ውዒሎም።
ድሕሪ ናይ ዘበናት ኲናት፣ሞት ኣስታት 4 ሚልዮን ሰባትን ቁጠባዊ ውድመትን፣ደቡባውያን ንሓድነት‘ዶ ንናፅነት ንዝብሉ ኣማራፂታት ክውስኑ‘ዮም።
እቶም ኣብ‘ዛ ሓማድ ርእሰ-ከተማ ዝራኣዩ ፅሑፋትን ምልክታትን ሓበርቲ ውፅኢት እንተኾይኖም፣መብዛሕተኦም መረፅቲ ንናፅነት ዘድምፁ‘ዮም ምባል ይካኣል።
ዴቪድ ግሪስልይ ኣብ ደቡብ ሱዳን ንልኡኽ ሕ/ሃ ዝውክል ባዓል-ስልጣን‘ዩ።ንሱ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃቦ ሪኢቶ ኩሉ ነገር ተዳልዩ ከምዘሎን
ኣቊሑት ረፈረንደም'ውን ኣርኪቡ‘ሎ።ኣብ ነቁጣታት መረፃ ዝምደቡ ሰራሕተኛታት ዛዛሚ ግቡእ ስልጠና ይዋሃቦም‘ሎ።ኩነታት ፀጥታ እውን ህዱእ‘ዩ ዘሎ።ከይዲ ረፈረንደም ኣብ ሰዓቱ ተጀሚሩ ብሰላም ክቅፅል‘ዩ ዝብል ትፅቢት ኣሎና በለ።
ኣብ መላእ‘ቲ ዞባ ዝኽፈቱ ልዕሊ 26 ሽሕ ነቁጣታት ረፈረንደም ካብ ሰንበት ክሳብ ቀዳም ንዝተመዝገቡ ሰባት ከተኣናግዱ‘ዮም።
ብዙሓት ሰሜናውያን፡ ደቡባዊያን ክንፀሉ‘ዮም ኢሎም ተጨኒቆም‘ዮም ዘለው።ንሓድነት ንከድምፁ‘ውን ንደቡባውያን ይፅውዑ።ደቡባዊያን ግና፣ብካርቱም ተገፊዕና ኢና ኢሎም ስለዝኣምኑ፣ናፅነት‘ዩ ማዕረ ዝገብረና ዝብል እምነት ኣለዎም።
ዝሓለፈ ሰሉስ ኣብ ጁባ መገሻ ዝፈፀሙ ፕረዚደንት ኦማር ኣል-ባሽር፣ መንግስቶም ንውፅኢት ረፈረደም ከምዘኽብር ገሊፆም‘ዮም።ንሶም
ኣብ እዋን ረፈረንደም ክዛረቦ ዝደልዮ ሓደ ነገር ኣሎ።እቲ መስርሕ ሰላማዊ፣ግልፅን ናፃን ኮይኑ ክዛዘም ድልየትና‘ዩ።ውፅኢት‘ቲ ህዝበ-ውሳነ ሓድነት ይኹን ምንፃል ብዘየግድስ፣ህዝቢ ብፀጋ ክቅበሎ ይግባእ ኢሎም።
ካብ ሱዳንን ወፃኢን ዝተወከሉ ኣማኢት ተዓዘብቲ ኣብ‘ቲ ቦታ ኣትዮም‘ለው።ንካብ ማእከል ካርተር ዝዋፈር ጉጅለ ተዓዛቢ ወኪላን ኣቀዲማ ዝተበገሰትን ሳራ ጆንሰን፣እቲ ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዝዝረበሉ ዘሎ ታሪኻዊ ፍፃመ ዝፈጥሮ ውጥረት ርዱእ ምኻኑ ገለፀት።
ውፅኢት ረፈረንደም ደቡብ ሱዳን ክሳብ ሳምንታት ኣይፍለጥን።እንተኾነ ነቊጣታት ምርጫ ጊዚያዊ ውፅኢት ኣብ ሰዓቱ ስለዝገልፁ ኣንፈት ውፅኢት ክሕብር ይኽእል‘ዩ።


text:
ካብ ነበረኒ፡ እኒኤኒ!
ስደት ብኤርትራውያን ኣይኮነን ተጀሚሩ፡ ታሪኽ
ኣህዛብ ዓለም ታሪኽ ስደት’ዩ። ህጻን እየሱስ ውን ካብ እስራኤል ናብ ግብጺ ተሰዲዱ ነይሩ’ዩ። ነቢ ማሓመድ ምስ ቤተሰቡ ከኣ ኲናት
ኮይንዎ ቀይሕ ባሕሪ ሰጊሩ ኣብ ኤርትራ ንውሱን ግዜ ተቐሚጡ ነይሩ’ዩ። ሳባውያንን ኣግኣዝያንን ድማ ቅድሚ ኣሽሓት ዓመታት ብስግር
ቀይሕ ባሕሪ እዮም ናብ መረብ ምላሽ ተሰዲዶም ዝመጹ። እታ ከም ኣብነት ንወስዳ ዝሃብተመትን ዝሓየለትን ሃገረ ሕቡራት መንግስታት
ኣመሪካ ውን ብስደተኛታት ዝቖመት’ያ። ስለዚ ስደት ንኣሽሓት ዓመታት ዝቐጸለ ልሙድ ተርእዮ ወዲ ሰብ’ዩ።
ሰብ ንምንታይ ይስደድ? ቀንዲ ምኽንያታት ሰብ
ንስደት ዘምርሕ ንድሕነት፡ ዝበለጸ ዕድላት፡ ዝሓሸ ናብራን መጻኢን ክረክብን’ዩ። መብዛሕትና ኤርትራውያን ብፍሉይ ንሕና ከም ዝተሰደድና
ዘስምዕ ዘረባታትን ርድኢታትን ኣሎና። እንተኾነ ኣብ ኤውሮጳ ወይ ኣብ ኣመሪካ ምስ ኣተና፡ ኩሉ ዓይነት ሕብረተሰብ ብፍላይ ድማ
ኣፍሪቃውያንን ኤስያውያንን ተሰዲዶም ክንርእዮም ኣዝዩ’ዩ ዝገርመና።
ክብደት ስደት እዚ ኢልካ ብሓጺር ክትገልጾ ይኸብድ’ኳ እንተኾነ፡ ብሓፈሻ እዘን
ነጥቢታት እተን ቀንዲ ንስደት ዘኽብዳኦ’የን።
- -ናይ ትምህርቲ ደረጃ መረድኢታትካ
(Degree/ Diploma) ኣይሰርሕን’ዩ
- -ሓድሽ ቋንቋ ምምሃር ካብ እትግምቶ
ንላዕሊ ከቢድ ኮይኑ ይጸንሕ
- -ባህሊ ናይ እትነብረሉ ዘሎኻ
ሃገር ምርዳእን ምስዓብን ይኸብደካ
- -ገለ ሰባት ስደተኛ ዝጸልኡ
የጋጥሙኻ/ ይዕንቅጹኻ
- -ጽምዋን ናፍቖት ስድራኻን መተዓብይቲኻን
ይኸብደካ
- -ናይ ስራሕ ዕድላት ካብ ዝተጸበኻዮም
ንላዕሊ ዘየዕግቡ ይኾኑ
ስለዚ ምስጢር ዓወት ኣብ ስደት ንኹሉ ዘጋጥመና
ዕንቅፋታት ምጽዋርን ከከም ኣማጻጽእኡ ምፍታሕን ጥራይ’ዩ። ነዚ ንኸነተግብር ከኣ እተን ቀዳሞት 3-5 ዓመታት በቲ ዝግበረልና ሓገዝ
ካብ መንግስቲ፡ ቋንቋ ክንመልኽ፡ ትምህርቲ ምምራሕ ማኪና ክንወስድ፡ ምስ ባህሊ ዝተሰደድናለን ሃገራት ክንለማመድን ንስራሕን ላዕለዋይ
ትምህርቲ ክንዳሎን ኢና ከነውፍር ዘሎና። ኣብዚ እዋን መጠናዊ ሓገዝ ንስድራ ጽቡቕ’ኳ እንተኾነ ልዕሊ ዓቕምና ንምጠጥ እንተዄንና
ግን ኣይነዓና ኣይ ንዓኦም ኢና ንተርፍ። ምኽንያቱ ነብስና ከይኮንና ንካልእ ምዃን ዕሽነትን ጥፍኣትን’ዩ። ስለዚ ኣብ ስደት ኩሉ
ዝነበረና ረሲዕና ህሉው ኩነታትና ከነማዓራሪ ብቀስታ ዕቤት ክንገብርን ይግበኣና።
ወላ’ኳ ስደት ከቢድ ይኹን ዓድና ቅድሚ ምግዳፍና ብዙሕ ፈተናን ገድሊን ከምእንሓልፍ’ሲ ቅድሜና ተሰዲዶም ዝነበሩ እንተወሓደ ከዕልሉ ሰሚዕና ኔርና ንኸውን ኢና። ወይ መጽናዕቲ ኣካይድና ኔርና ኢና። እንተዘይኮኑ ግን ንስደት ብዘይ መደብ ወይ ገበርዎ ኢልና ዝገበርናዮ ኢና ማለት’ዩ። እዚ ከኣ መዕነይነዪ ኴንና ንኽንተርፍ ይቀስበና። ካብዚ ከኣ የድሕነና ምባል ጥራይ’ዩ!
ኣብ ስደት ጠቕላላ ከነጥፍአን ዘሎና ነገራት ኣለዋ።
- - ኢጎ /ኣንነት
- - ከም ናይ ኤርትራ ሂወት ክትነብር
ምፍታን
- -ኣብ ነንሕድሕድና ምውድዳር
- -ሽግርና ብትኽክል ዘይምዝራብ፡
‘ሓባኢ ቁስሉ ሓባኢ ፎሱ’
- - ኣብ ኤርትራ ዝነበረካ ደረጃ
ኣብ ሕብረተሰብካ (ዝና) ኣብ ዘለኻዮ ሃገረ ስደት ወልሓንቲ ዋጋ ከምዘይብሉ ምርዳእ
ከም ኣገዳሲ ነጥቢ ድማ፡ ከም ሕብረተሰብ ክንመኻኸርን ሽግርና ፍታሕ ኣብ ምርካብ፡ ሓበሬታ ኣብ ምእካብን ምምማይን ንፉዓት ክንከውን ኣሎና። ኤርትራውያን ኣብዚአን ነጥቢታት ኣዚና ድኹማት ኢና፡ እንታይ ከምጽኡ ዝዓይነቱ ጸጽብቑ ጥራይ እምበር ሽግሩ ዘይነግር ሕብረተስብ ክንቅየር ቁሩብ’ዩ ተሪፉና። ኣሕዋተየ ነዚኣስ ብኣጋኡ ፍታሕ ብኣጋኡ ክንረኽበሉ ኣሎና።
ዘይንዕተሉን ናብራና ዘይንልውጠሉን ስደት እንተኮይኑ፡
ኣብ ሂወት ክፈጥሮ ዝኽእል ጭንቀት ከቢድ’ዩ። ስለዚ ምጥንቃቕ ዘድልዮ ነገር’ዩ። መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ስደት ብፍላይ ድማ ኣብ ኣውሮጳ በብግዜኡ እንዳ ኣማሓየሹን
ምስቲ ዝነብርዎ ማሕበረሰብ ብባህሊ እንዳተዋሰቡ ምምሕያሽ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ለውጢ የምጽኡ ኣለዉ። ናይ ንእስነት ባህርያት ዘንጸባርቑ ሒደት’ኳ
እንተሃለዉ፡ ብሓፈሻ ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ከመይ ደረጃ ኣሎና እንተኢልና፡ ካብ ዝነበርናዮ ኣብ ዝሓሸ ምበልኩ
ነይረ።
መፈጸምታ ስደት ዓድኻ ምምላስ’ዩ። ንሕና ዓድና ክንምለስ ከሎና ግን ከምቲ ኩሉ ሰብ ዝብሎ ገንዘብ ብሳምሶናይት ዘይኮነስ፡ ሞያ፡ ትምህርቲ፡ ስነ-ሓሳብ፡ ብልሓትን ሒዝና ክንምለስ ኣሎና። ዓድና ነዓንናን ንደቂ ደቂናን ዝኸውን እኹል ሃብቲ ኣለዋ። እቲ’ዛ ሃገር ዘድልያ ነገር ግን፡ ረቂቕ ናይ ለውጢን ምዕባለን ስነ-ሓሳብ፡ ቅኑዕ መንፈስን’ዩ። ገንዘብ ኣገዳሲ’ኳ እንተኾነ፡ ሃብታም ንነብሱ’ዩ። ዓለም ተመራመርቲን ስነ-ፍልጠተኛታትን ፍላስፋታትን እምበር ዝሞቱ ሃብታማት ኣይትዝክርና’ያ። ኣልበርት ኣንስታይን፡ ኣይዛክ ኔውተን፡ ማይክል ፈራዳይ፡ ሶክራጠስን ካልኦትን እምበር ዝሞተ ሃብታም ኣብ ታሪኽ ኣይትዝክርን’ያ።


text:
Radio Erena: 08 November 2016
ጋዝ ጽዒና ካብ ቀጠር ዝተበገሰት መርከብ፣ ኣብ ክሊ ማይ ባብ ኤልመንደብ መጥቃዕቲ ተኻይዱላ።
እታ ዋንነት ስጳኛ ዝኾነት ‘ጋላስያ ስፕሪት’ ዝተባህለት መርከብ፣ ብ25 ጥቅምቲ ካብ ቀጠር ተበጊሳ ኣብ ክሊ ማያት ወሽመጥ ዓደን እናሰገረት እንከላ፣ ተፈንጃሪ ብዝጸዓነት ንእሽቶ ጃልባ ከምዝተጠቕዐት ማዕከን ዜና ዶሓ ኒውስ ኣረጋጊጹ።
እታ ንእሽቶ ጃልባ፣ ነታ ዓባይ ናይ ጽዕነት መርከብ ምሉእ ብምሉእ ከተዕንዋ እኳ እንተዘይክኣለት፣ ካብ ጉዕዞኣ ከሰናኽል ዝኽእል ጉድኣት ከምዘውረደትላ ወነንታ ሓቢሮም።
እታ መርከብ ድሕሪ ዝወረዳ ፈኵስ መጥቃዕቲ ኣብ ጅቡቲ ብዝነበረ ናይ ወጻኢ ሓይሊ ባሕሪ እናተዓጀበት ናብ ወደብ ጅቡቲ ከምዝተጸግዐት’ውን ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ቀጠርን ወናኒ እታ መርከብ ዝኾነ ኩባንያን፣ እቲ መጥቃዕቲ ብሸፋቱ ባሕሪ ዘይኮነ ብሽበራውያን ዝተፈጸመ’ዩ ክብሉ ይገልጽዎ።
ዕላማ እቲ መጥቃዕቲ ብቀጥታ ንቀጠር ዝጸሉ እኳ እንተዘይኮይነ፣ ካብ ቀጠር ጋዝ ንዝዕድጋ ሃገራት ግና ስግኣት ምዃኑ ክኢላታት ጸጥታ ይግምግሙ።
ናይቲ መጥቃዕቲ ሓላፍነት ዝወሰደ ኣካል እኳ እንተዘየለ፣ ሑቲ ናይ የመን ክኸውን ከምዝኽእል’ዩ ዝግመት።
ኣቐዲሙ’ውን ሑቲ ንወትሃደራዊት መርከብ ሕቡራት ኢማራት ኣብቲ ክሊ ማይ ከምዘጥቅዐ ዝዝከር ኮይኑ፣ ነታ መርከብ ካብ መጥቃዕቲ ንምክልኻል ንዝወፈራ መራኽብ ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ ንምጥቃዕ’ውን ሚሳይል ከምዝወንጨፈ’ዩ ተሓቢሩ።
እታ ዝዓነወት መርከብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ብሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ እናተሳሕበት ኣብ ወደብ ዓሰብ ከምዝተጸግዐት’ውን ይፍለጥ።
ሑቲ ናይ የመን፣ ነታ ናይ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ መርከብ ከምዘጥቅዐ ክእመን እንከሎ፣ ኣብ ልዕሊ ካልኦት መራኽብ ዝተፈተነ መጥቃዕቲ ግና ብእኡ ከምዘይተፈጸመ’ዩ ዝገልጽ።
========================


text:
“አባ ቴዎፍሎስ ሊቀ ጳጳሳት ዝብለኩም ስምዑኒ ኵልኹም ኣቦታተይ ኣኅዋተይን ደቀይን ናብ ቃላተይ ጽን ኢልኩም ኣቕልቡ።”
“እታ መዓልቲ ሰንበት እያ ነይራ። ምስ ኣኅዋተይ ኤጲስቆጶሳት ናይ ለይቲ ጸሎት ኣብጺሕና ምስ ወዳእና ኣነ ንበይነይ ኣብቲ ሥእሊ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዝነበሮ ደርቢ ደይበ፡ ደው ኢለ ኢደይ ብምዝርጋሕ፦ ‘ኦ ጐይታይን መድኃኒየይን ኢየሱስ ክርስቶስ ናብዚ ዓለም ምምጻእካን ነዚ ገዳም ደብረ ቍስቋም መዕረፊኻ ዝገበርካሉ ምክንያትን ግለጸለይ። ቅዱስ ስምካ ምእንቲ ከመስግኑ ነዚ ቦታ እዚ ዓቢይ ቤተ ክርስቲያን ክሓንፆ ርድኣኒ’ እናበልኩ ለመንኩ። እናለመንኩ ከሎኹ ኣብቲ ቦታ ፍጹም ብርሃን ተገልጸለይ እሞ ፀሓይ ዝወፀት ኮይኑ ተሰምዓኒ። ካብቲ ብርሃን ድማ ቅድስት ድንግል ማርያም ብብዙኃት መላእኽቲ ተኸቢባ ተገልጸትለይ። በቲ ዘደንቕ ግርማኣ ልበይ ተሠዊሩ ከይተፈለጠኒ ወዲቐ ከም ምዉት ኮንኩ። ቅዱስ ሚካኤል ካብ ዝወደቕክዎ ኣተንሢኡ ፍርሃት ኣርሓቐለይ። ኣብ’ዚ ጊዜ’ዚ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም “ኦ ኅሩየይ ቴዎፍሎስ፡ ሰላም ንኣኻ ይኹን! . . . እንሆ ነቲ ዝለመንካዮ ኵሉ’ቲ ካብ ኢየሩሳሌም ናብ ግብፂ ዝመጻእክዎ ክነግረካ ብፍቓድ ፍቁር ወደይ ተገለጽኩልካ። ፍቁር ወደይ ምስ ተወልደ ስደት መረጸ። እዚ ከኣ ነቶም ኣብ ዓለም ዘለዉ ንዘለዓለም ምስክር ኮይኑ ትሕትና ንክምህረና እዩ። ብደመና ተጻዒኑ፡ ኣብ ኣፍራስ ተወጢሑ ክኸይድ ኣይደለየን፡ እኳ ደኣ ኣብ ኣእዳወይን ዝባነይን እናተፆረ ካብ ኢየሩሳሌም ክሳብ ኣብዚ መጽአ። . . . ስማዕ ቴዎፍሎስ፡ ኣእዛን ልብኻ ክፈት እሞ እዚ ዝነግረካ ዘለኹ ንኣኻ ጥራሕ ዘይኮነስ ንዅሉ ዓለም ምስክር ስለዝኾነ ጸሓፎ እሞ ክሳዕ ኅልፈተ ዓለም ክዝንቶ እዩ።” ብምባል ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብብሥራት ቅዱስ ገብርኤል ከም ዝተፀንሰ፡ ንኃትናኣ ቅድስት ኤልሳቤጥ ሰላም ከምዝበለታ፡ ኣብ መብልዕ ማል ምስ ተወልደ ንጓሶት ከም ዝተገልጸሎም፡ ሰብአ ሰገል ሰጊዶም መባእ ከምዘቕረቡ፡ ኣብ ኣርብዓ መዓልቱ ናብ ቤተ መቕደስ ከም ዝኣተወ እሞ ኣረጋዊ ስምዖን ብኣእዳዉ ምስ ሓቘፎ ኣዕይንቱ ከምዝተኸፍተ፡ ሄሮድስ ኪቐትሎ ከምዝደለየን ካብ መጀመርታ ክሳዕ መፈጸምታ ኣስፊሓ ገለጸትለይ።
ኵሉ’ቲ ኣብ ስደት ዘጋጠማ መከራ ከምዚ እናበለት ነገረትኒ፦ ሄሮድስ ንሕፃናት ኪቐትል ምስ ጀመረ ብሓበሬታ መልኣኽ ኣነን ወደይን ከምኡ ውን ዮሴፍን ሰሎሜን ናብ ግብጺ ኪንስደድ ተበገስና። ኣነ ንወደይ ሓንሳእ ኣብ ዝባነይ ሓዚለ፡ ሓንሳእ ሓቝፈ ነዊኅ መንገዲ ምስ ተጓዓዝና ከነዕርፍ ኢልና ኮፍ በልና። ሄሮድስ ከኣ ናብ ግብጺ ይኸዱ ኣለዉ ምስ በልዎ፡ ኣርባዕተ ኃላቑ ምስ ሠራዊቶም ኪስዕቡና ኣዘዘ። ዮሳ ወዲ ዮሴፍ ሓሚሙ ኣብኡ ተሪፉ ስለዝነበረ፡ ንምኽሪ ሄሮድስ ምስ ሰምዐ፡ ሓሚመ ከይበለ ናባና እናመጽአ፡ ሰይጣን ኣብ መንገዲ ጸኒሑ ‘እቶም ወተሃደራት ድሮ ኃሊፎም ልኡኾም ፈጺሞም እዮም፡ ተመለስ ኣይትድከም’ በሎ። ዮሳ ግና ብሕይወት እንተረኸብክዎም እነግሮም፡ ሞይቶም እንተኾኑ ኸኣ እቐብሮም ኢሉ ንጥበብ ዲያብሎስ ሰዓሮ። ኃይሊ ኣንበሳ ተዋሂብዎ ብቕጽበት ኣብቲ ዘሎናዮ ቦታ በጽሐ። ኣነን ዮሴፍን ብድኻም ወዲቕና፡ ሰሎሜ ድማ ንፍቁር ወደይ እናሓጸበቶ ጸናሕናዮ። “ኣየ ንስኻትኩም! ኣዕሪፍኩም ኣሎኹም። ሎሚ ኣብ ምድረ ገሊላ ቈልዓ ዝሓቘፈት ኣደ ዘላ’ዶ ይመስለኩም፧” በለና። በዚ ዝበለና ኣዝየ ሰንበድኩ። ንፍቁር ወደይ ካብ ሰሎሜ ተቐቢለ ሃሩር መዓልትን ቍሪ ለይትን ዝተቐበልኩልካስ ካብ ሞት ንዘየድኅነካ ድየ፧ እናብልኩ ኣምሪረ በኸኹ። ንብዓተይ' ውን ናብ ገጽ ወደይ ወረደ። ፍቁር ወደይ፡ ‘ንዮሳ ኣመጻጽኣኻ ዋጋ ዘውህብ እዩ፡ እንተኾነ ግና ንወላዲተይ ስለዘሰንበድካያ፡ ኣብ ጊዜ ምጽኣት ኣተንሢአ ዓስብኻ ክሳዕ ዝህበካ እዛ እምኒ’ዚኣ ተተርኢስካ ዕረፍ’ ምስ በሎ፡ ኣብኣ ዓረፈ።
መንገድና ምስ ጀመርና ሠራዊት ሄሮድስ ተጓነፉና፡ እንተኾነ ነታ ኣብኡ ዝነበረት ዓባይ ኦም ሳግላ ‘ኅብእና’ በልናያ እሞ ምስ ስንቅናን ንብረትናን ተኸፊታ ኃብኣትና። እታ ምሳና ዝነበረት ኣድጊ ኣብ ውሽጢ’ታ ሳግላ ኮይና ኣድሃየት። ድምፂ ዝሰምዑ ሠራዊት ሄሮድስ ረኸብናዮም ኢሎም ናብዝን ናብትን በሉ፡ ግና ንኸንቱ ደኺሞም ከይረኸቡና ተመልሱ።
ንሕና ኸኣ መንገድና ቐጸልና። መንገዲ ከይጠፍኣና ኢለ ወደይ ኪሕብረና ካብ ዝባነይ ኣውረድክዎ፡ ንሱ ግና ከም’ቲ ኽዳን ኣደኡ ኂዙ ሕዘልኒ እናበለ ዝበኪ ሕፃን፡ ገጸይ እናረኣየ ይበኪ ነበረ። ኣነ ኸኣ ‘ዋይ! ወደይ’ ኢለ እናሰዓምኩ ሓዘልክዎ። ሰሎሜ ከምዝደኸምኩ ፈሊጣ ንወደይ ተቐበለትኒ። ዮሴፍ ኸኣ ብግዲኡ ንስንቅና ጸይሩ ከይኣኽሎ ሰሎሜ ከም ዝተቐበለትኒ ርእዩ፡ ተቐቢሉ ኣብ መንኵቡ ሓንገሮ። እቲ ወቕቲ ሓጋይ ብምንባሩ ሃሩር ፀሓይ በርቲዑና ኣብ ትሕቲ ገረብ አዕረፍና። ዮሴፍን ሰሎሜን እምብዛ ደኺሞም ስለዝነበሩ ደቀሱ። ኣነ ግና ንወደይ የጥብዎ ነበርኩ። ልብሲ ወደይ ልክዕ ከም’ቲ ወለደይ ናብ ቤተ መቕደስ ክኣቱ ከሎኹ ዘልበሱኒ ወይኒ ይመስል ነበር። ከምኡ’ውን እቶም ሰብኣ ሰገል ዘምጽእሉ ወርቂ ሣእኒ ወድዩ ነበረ። ኣብዚ እዋን’ዚ ወደይ ምጥባው ምስ ኣበየኒ፡ ማይ ከምዝጸምአ ፈለጥኩ። ማይ እንተ ረኸብኩ ኢለ ናብታ ጥቓና ዝነበረት ዓዲ ኽልምን ከድኩ። እንተኾነ ግና ዅለን እተን ኣንስቲ ኣበያኒ፡ ኅፍንቲ እኳ ትርኅርኃለይ ኣይረኸብኩን። በዚ እናበኸኹ ክምለስ ከሎኹ እቶም ሰረቕቲ ኣነ ማይ ክልምን ከምዝኸድኩ ዮሴፍን ሰሎሜን ድማ ደቂሶም ከምዘለዉ ምስ ኣረጋገጹ ብወርቂ ዝተሠርሐ ሣዕኒ ወደይ ሰረቑ። “ኣየ! ኸይደ ንዘይረክብ'ዶ ሣእኒ ወደይ ኣጥፋእኹ” ኢለ በኸኹ፡ ንብዓተይ ድማ ናብ ገጽ ወደይ ወረደ። ፍቁር ወደይ ንብኽያተይ ርእዩ ንብዓተይ ደረዘለይ፡ ብኣጻብዑ ናብ መሬት ብምትንካብ ኸኣ ማይ ኣፈልፈለ። እቲ ማይ ካብ መዓር ዚጥዕም፡ ካብ ጸባ ዚፅዕዱ ነበረ እሞ ሰቲና ካብ ጽምእና ረወና። ነታ ዘፈልፈላ ማይ ድማ ነቶም ሰብ ዓዲ መራር ክትኸውን ንኻልኦት ግና ፈውስን ሕይወትን ክትኾኖም ባረኻ።
ብድኅር’ዚ ቍራስ በሊዕና ጕዕዞና ቐጸልና። እቶም ኣራዊት ገዳም ኣብ ቅድሚ ወደይ ተደፊኦም ይሰግዱ ነበሩ። እቶም እምባታት'ውን ምሳና ይኸዱ፡ ኣብ ዘዕረፍናዮ ኸኣ ደው ይብሉ ነበሩ። ፍቁር ወደይ ናብቶም ብሸነኽ የማን ዝነበሩ እምባታት እናረኣየ “ደው በሉ” ኢሉ ብየማናይ ኢዱ ምልክት ገበረሎም። ንሳቶም ኸኣ ደው በሉ። ስምብራት ኢዱ ኸኣ ኣብኣቶም ተሣእለ። ብተመሳሳሊ ውን ነቶም ብሸነኽ ጸጋም ዝነበሩ እምባታት ብጸጋማይ ኢዱ ምልክት ገበረሎም። ነቶም ዘይኣመንቲ ኣረማውያንን ንስመይ ዚኽሕዱን ምልክት እናኾኖም ይንበር ብዝበሎ መሠረት ስምብራት ኢዱ ክሳዕ ሕጂ መዘከርታን ትእምርትን ኮይኑ ይርከብ ኣሎ። ብምቕጻል ፍቁር ወደይ ነቶም እምባታት “ንስኻትኩም ሕይወት ዘይብልኩም ከሎኹም ፈለጥኩምኒ፡ ብኣንጻሩ እቶም ብመልክዐይን ምስለይን ዝፈጠርክዎም ነገሥታት ግና ስለዘይፈለጡንን ስለ ዘይኣመኑንን ኪቐትሉኒ ደለዩኒ።” በሎም።
መንገድና ቐጺልና ናብ ቤት ትእማር ዝስማ ሰበይቲ ኣቶና። ትእማር “ካበይ ዝመጻእኺ ኢኺ፧” ኢላ ሓተተትኒ። ኣነ ኸኣ “ካብ ምድረ ይሁዳ ዝመጻእኹ ስደተኛ እየ” በልክዋ። ትእማር ኸኣ “ንስኺ ኃያልን ደረቀኛን ዄንኪ ትኾኒ እምበር ከማኺ ዝበለት ደኣ ካብ መጋረጃኣ እኳ ዘይምወፀት” በለትኒ። ዮሴፍ ንኽምልስ ግድን ኮይንዎ “ንለማኒ እንተለካ ትህቦ እንተ ዘይብልካ ግና ናብ ዘለዎም የብጽሕካ፡ ይርዳእካ ትብሎ እምበር ከም ኲናት ልቢ ዝወግእ ቃል እንታይ ይገብረልኪ” ኢሉ ገሠፃ። ኮቲባ እትብሃል ኣገልጋሊት ትእማር፡ “እዚ ሓላው ኣጣል ዝመስል’ሲ ንእመቤትይ ከመይ ኢሉ ይደፍራ” ብምባል ንዮሴፍ ሃረመቶ፡ ንፍቁር ወደይ ኸኣ መንጢላ ደርበየቶ። ትዕግሥቲ ልማዱ እዩ እሞ ከም ሕፃን ደኣ በኸየ። “ዋይ ወደይ!” ኢለ እናነባዕኹ ካብቲ ዝወደቖ ከተንሥኦ ደለኹ። ዮሴፍ ግና ተኣምሩ ደልዩ፡ “ኣምላኽነቱ ይግለጽ፡ ግደፍዮ” በለኒ። ኣብዚ ጊዜ’ዚ ምድሪ ተኸፊታ ንትእማር ምስ ገረዳ ወሓጠታ። ቤተ ሰባ ኸኣ ወኻርያ፡ ህበይ ኮይኖም ብገዛእ ኣኽላባቶም እናተሃድኒ ወፂኦም ከዱ።
ካብዚ ቤት ወፂእና ነዊኅ መንገዲ ምስ ከድና፡ ኣብ “ሳሚኖን” ትብሃል ዓዲ ኣቶና። ብኡ ንብኡ እቶም ሕዝቢ ዘምልኽዎ ዝነበሩ ዓቢይ ዳዕሮ ወደቐ። ፍቁር ወደይ! “ትእምርቲ ኹን” ምስ በሎ፡ ከምኡ ኾነ። ኣብኡ ዝነበረት ገረብ “ወልደ እግዚአብሔር ናብዚ ብምምጻእካ ሰላምታ ይግብኣካ” እናበለት ሰገደት። ኵሉ’ቲ ነዚ ተኣምራት’ዚ ዝረኣየ ሕዝቢ ኸኣ ፈጺሙ ተደነቐ።
ብድኅር’ዚ ኣብ ጕዕዞ ኸሎና፡ ኃሙሽተ ኣግማል ኪውሕጡና ተሃንደዱ። ፍቁር ወደይ “ኣእማን ኩኑ” ምስ በሎም ናብ ኣእማን ተቐየሩ። ኣብዚ ቦታ ዝቕመጥ “ትፍልሞ” ዝበሃል ፍርሃት እግዚአብሔር ዘለዎ ሰብኣይ ኣብ ቤቱ ተቐቢሉ ኣኅደረና። ኣብዚ ጊዜ’ቲ ኣብ’ቲ ዓዲ ዝነበሩ ጣዖታት ከካብ ዝነበርዎ እናተነቕሉ ወዲቖም ተሰባበሩ። እቶም ካህናቶም ኸኣ ሀሃዲሞም ተኃብኡ።
ንጽባሒቱ ኵሉ’ቲ ሕዝቢ ተኣኪቡ ናባና መጽአ። ኣብ ቅድሚኦም ብዙኅ ተኣምራት ተገብረ። ሕሙማት፡ ድዉያት፡ ለምጻማት፡ ዓይነ ሥዉራንን ካልኦትን ምሕረትን ፈውስን ረኸቡ። በዚ ዝተገብረሉ ተኣምራት ኸኣ ኵሉ ሕዝቢ ኣመነ።
ኦ ፍቁረይ ቴዎፍሎስ! ኵሉ ሓደ ብሓደ እንተ ዚግለጽን እንተ ዚንገርን ጽሒፍኻ ኣይውዳእን እዩ።” በለትኒ። “መንገድና ቐጽልና ናብ ፈተውትን መኽበርትን ሰብ ዝቕመጥዋ “ንፍቶስ” እትብሃል ዓዲ በጻሕና። ፍቁር ወደይ! ኣብዛ ዓዲ እዚኣ ብዙኅ ተኣምራት ገበረ። ዮሴፍ ዝብሃል ጸራባይ፡ ሓደ እዋን ኢየሩሳሌም መጺኡ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ምስ ኣረጋዊ ዮሴፍ ተራኺቡን ተላልዩን ስለዝነበረ፡ ምስ ረኣየና ብጽቡቕ ተቐቢሉ ናብ ቤቱ ወሲዱ ኣኅደረና። ኣብዚ ቤት’ዚ ጋኔን ዝኃደሮ ወዲ ነበረ። ንፍቁር ወደይ ምስ ረኣዮ “ናብዚ ኸ ከተሳቕየኒ ዶ መጻእካ፧ ኢየሩሳሌም ገዲፍናልካ ዶ ኣይኮንናን” በለ። ፍቁር ወደይ ከኣ “ውፃእ” በሎ እሞ ብኡ ንብኡ እቲ ወዲ ሓውዩ ምስ ኣቦኡን ኣደኡን “ንስኻትኩም ናባና ብምምጻእኩም ንሕና ዕድለኛታት ኢና” ኢሉ ሰገደልና። ብዙኃት ሰባት ኸኣ በዚ ዝረኣይዎ ተኣምር ኣመኑ።
እቶም ዓበይቲ ዓዲ ናብቶም ሃዲሞም ዝተኃብኡ ካህናተ ጣዖት መጺኦም “ንስኻትኩም ስለምንታይ ሃደምኩም፧” በልዎም። እቶም ካህናተ ጣዖት ኸኣ “እዛ ሰበይቲ ምስ ወዳ ምስ መጽአት፡ ኣማልኽትና ተሰባበሩ፡ እንተ ጸገንናዮም ውን ንጽባሒቱ ተሰይሮም እናጸንሑና ኢና” በልዎም። ካህናተ ጣዖትን ዓበይቲ ዓድን ተኣኪቦም ናብታ ዝነበርናያ ቤት መጽኡ። ንሕና ኸኣ ኣብ ሣልሳይ ደርቢ ተኃባእና። እዞም ካህናተ ጣዖትን ዓበይቲ ዓድን ነቲ ኣብ ቤቱ ዘኅደረና ሰብኣይ ወሲዶም ኣዝዮም ኣጨነቕዎ። ንሱ ግና “ካበይ ካብ ዝኸዱ ሠለስተ መዓልቲ እዮም ገይሮም። ስለዚ ናበይ ከም ዘበሉ ኣይፈልጥን እየ” በሎም። ምሥጢር እንተ ኣውፅኣሎም ኢሎም ደጋጊሞም ሃረምዎን ኣሳቐይዎን። ንሱ ግና ቓሉ ኣይቀየረን። ንጽባሒቱ ናባና መጺኡ ኵሉ’ቲ ዘጋጠሞ መከራን ፈተናን ምስ ኣዘንተወልና፡ ንእኡ ገዲፍና፡ ናብ መንገድና “ቍስያ” ትብሃል ዓዲ ኣቕናዕና።
ናብዛ ቍስያ እትብሃል ዓዲ ምስ ኣቶና፡ ሾብዓተ መጋረጃ ዘለዎ ሥእሊ ጣዖት ተሰባበረ። እቲ ኣብኡ ኃዲሩ ዝነበረ ጋኔን እናእወየ፡ “. . . ቅዲሚ ሠለስተ መዓልቲ ከም ዝመጽኡ ነጊረኩም ነይረ። ነዞም ሰባት እዚኣቶም ካባይ ኣርሕቕዎም፡ ሃገርና ከዕንዉ ክብርና ኪግህሱ፡ መሰልና ኪገፉን ንኣና ከሳድዱን እዮም መጺኦም” በለ። ነዚ ዚሰምዑ 100 ዝኾኑ ካብቶም ካህናተ ጣዖት ኣባትርን ሓለንግታትን ኂዞም ናባና መጺኦም ርሓቑ ኣጓብዝ መጽኦም ከይቀተልኹም ከለዉ “ካብ’ዚ ቦታ ውፅኡ፡ ርእስኹም ኣድኅኑ፡ ሃገርና ብኣኹም ከም እትዓኑ ቅድሚ ሠለስተ መዓልቲ ብኣማልኽትና ተሓቢርና ኢና፡ ሰለዚ ውፅኡ ኪዱ ረሓቑ” እናበሉ ኣጋፍዑና። እዚ ከይኣክል ደቂ’ቲ ዓዲ ኣንስቶምን ደቆምን ኣኸቲሎም መጽኦም ኣብ ልዕሊ ፍቁር ወደይ ብዙኅ ግፍዕን ጸርፍን ኣውርዱ። ምጻሩ ስኢነ ኣምሪረ በኸኹ፡ ብዙኅ ንብዓት ውን ኣፍሰስኩ። ፍቁር ወደይ ድኅሪ’ቲ ዝበጽሖ መከራ ኃይሉን ሥልጣኑን ከርእዮም ጀመረ። “ካብ ኵሎም ኣሕዛብ ዝተዋረድኩምን ድኹማትን ኩኑ፡ ምድርኹም ኵዕንትን ሣዕርን እንተ ዘይኮይኑ ካልእ ኣይተብቍል፡ ካህናትኩም ውኁዳት ይኹኑ፡ በረኸተይን በረኸት ወላዲተይን ኣባኻትኩም ኣይኅደርን ኣይሃሉን በቲ ዘይሕሶ ቓለይ ተዛሪበ ኣሎኹ።” ኢሉ ረገሞም።
ካብዛ ቍስያ እትብሃል ዓዲ ወፂእና፡ ነዊኅ መንገዲ ተጓዓዝና። ንሓፂር ጊዜ ከነዕርፍ ደሊና ኣዕረፍና። ነንእሽቶ እንጌራ በላዕና። ፍቁር ወደይ፡ ነታ በትሪ ኣውሊዕ ናይ ዮሴፍ ካብቲ ዝነበረቶ ወሲዱ “ነዞም ቡሩኻት፡ ተቐበልቲ ኣጋይሽ ዝኾኑ ሃገር ንበረኸትን ትእምርትን ትኹኖም” ኢሉ ተኸላ። ሽዑ ንሽዑ ድማ ለምሊማ፡ ዓብያ፡ ፈረየት።
ብድኅር’ዚ መንገዲ እናቐጸልና ዮሴፍ ብኢዱ እናኣመልከተ፡- “ንልመና ክጥዕመናን እቲ ጊዜ መስዩን እዩ እሞ ናብዛ ዓዲ እዚኣ ንእቶ።” በለና። ኣነ ግና “ዓዲ ዓዲ እንተኼድና እቶም ደቂ ዓዲ ንፍቁር ወደይ ኪቐትልዎ ይኽእሉ እዮም። ስለዚ ብጽምዋ በረኻ በረኻ ንኺድ” በልክዎ። እናተዘራረብና ኸሎና፡ ቅዱስ ሚካኤልን ቅዱስ ገብርኤልንን ተገሊጾም፡ ንዮሴፍ “ነቲ እትብለካ ስምዓያ” በልዎ። እቲ እዋን ፀሓይ ኣብ ምዕራብ እኳ እንተ ነበረ ስቕ ኢልና ደኣ በረኻ በረኻ ጕዕዞና ቐጸልና። ሸፋቱ ዝንቀሳቐስስሉ እዋን ብምንባሩ፡ እቶም ቅድም ረኺቦምና ዝነበሩ ሸፋቲ ተጓነፉና። ሰይፎም መሊሖም ናባና ቐረቡ፡ “ብዙኅ ጊዜ ደሊና ስኢናኩም ጸኒሕና፡ ሕጂ ግና ኣብ ኢድና ወዲቕኩም ኢኹም፡ ድላይና ክንገብረኩም ኢና” ኢሎም ተቐዳዲሞም ንፍቁር ወደይ ካብ ሕቝፈይ መንጢሎም ብምውሳድ ነታ ወይኒ ትመስል ልብሱ ወሰድዋ። ናተይ፡ ናይ ቤት መቕደስ ልብሰይን ኣብ ርእሰይ ዝነበረት ፃዕዳ ሻሽን'ውን ወሰድወን። ናብ ዮሴፍ መጺኦም ኵሉ’ቲ ስንቂ ኣኅደግዎ። ነዚ ዝረኣየት ሰሎሜ ኣይገድፉንን እዮም ኢላ ባዕላ ንብረታን ክዳውንታን ኣረከበቶም።
ንዅሉ’ቲ ዘድልዮም ዘሪፎም ምስ ወሰዱ፡ ኻባና ርሕቕ ኢሎም ይዛተዩን ይዛራረቡን ነበሩ። “ወይ ጉድ! ሽፍታስ ዝኸተረ ኸቲሩ ርእዮምኒ ዶ ኣይረኣዩንን፧ ኢሉ ደኣ ይሃድም እምበር ከምዚ ዶ ኣሎ እዩ፧ ኣብ ማእከል ሜዳ ዝማኸሩስ ንወደይ ደኣ ኺቐትልዎ ደልዮም እዮም እምበር” እናበልኩ ገጸይ ናብ ገጽ ወደይ ገይረ ኣምሪረ በኸኹ፡ ንብዓተይ ውን ናብ ገጽ ወደይ ወረደ። “ . . . ኣነስ ኣብ ቤተ ልሔም እንተዝህሉ ምኃሸኒ፡ ንወደይ ኪቐትልዎ ኪመጽኡ ኸለዉ ምሳይ ኮይኖም ዘእውዩ ምረኸብኩ። እዛ ብፅእቲ ኢኺ ኢላ ዝወደሰትኒ ኤልሳቤጥ ነዚ ረኺብኒ ዘሎ እንተ ትፈልጥ። ኣበይ ኣሎኻ 'ኦ ምልእተ ጸጋ' ዝበልካኒ፧ ኣበይ ኣለኹም ኵልኹም ነቢያት፧ ናበይ ከምዝኸይድ ኣማኽሩኒ። ደቀን ብሄሮድስ ዝቐትልወን ኣንስቲ ቤተ ልሔም ከምዚ ኢለ ክበኪ ከሎኩ እንተ ዝርእያኒ” እናበልኩ ኽዳነይ ክሳዕ ዝጥልቒ በኸኹ። ኃዘነይን መሪር ብኽያተይን ዝረኣየ፡ ግብጻዊ ሽፍታ ሕሊናኡ ወቒስዎ፡ ልቡ ብኃዘን ተመሊኡ ነቲ እስራኤላዊ ሽፍታ “እዞም ሰባት ስድራ ቤተ መንግሥቲ እዮም፡ ኣኅዚኖምኒ ኣለዉ፡ ንብረቶም ንምለሰሎም።” በሎ። ተራ ምኽታር ናይ’ቲ እሰራኤላዊ ሽፍታ ስለዝነበረ ግና እዚ ዕድለይ ዝሃበኒ እዩ፡ እዚ ዅሉ ንብረት ብዙኅ ዋጋ ከውፅኣለይ እዩ፡ ኣይመልስን ኢሉ ኣበዩ። ክገብረሉ ከምዘይክእል ፈሊጡ “በል፡ ካብ ቤተ ልሔም ክሳብ ኣብዚ ዝኸተርናዮ ብምሉኡ ንኣኻ ይኹን፡ እዚ ሕጂ ዝወሰድናሎም ግና ንኣይ ሃበኒ” እናበለ ኣምሪሩ ለመኖ። እስራኤላዊ ሽፍታ በዚ ተሰማሚዑ ኵሉ’ቲ ዝተዘርፈ ሃቦ። እቲ ግብጻዊ ሽፍታ ኸኣ ገለ ከየጕደለ መለሰልና። ኣነ ኸኣ እናተሓጐስኩ ንወደይ ከደንክዎ። ፍቁር ወደይ ኸኣ “እዞም እትርእዮም ዘሎኺ ሸፋቱ ኣብታ ኣነ ዝስቀለላ መዓልቲ ሓዲኦም ብየማነይ፡ ሓዲኦም ብጸጋመይ ምሳይ ኪስቀሉ እዮም። እቲ ምሕረት ዝገበረልና ብየማነይ ኪስቀል እዩ፡ ብኣይ ኣሚኑ ኸኣ ቅድሚ ኣዳምን ዘርኡን ናብ ገነት ኪኣቱ እዩ” በለኒ።
ብድኅሪ’ዚ እቲ ጥጦስ ዝስሙ ግብጻዊ፡ ንፍቁር ወደይ ካብ ሰሎሜ ተቐቢሉ ሴፉ እናተመርኮሰ ከፋንወና ኸሎ፡ ሴፉ ተሰብረት። “ኣየ! ኣነ ጽቡቕ እንተገበርኩስ ዝጥቀመላ ሴፈይ ትስበር” ኢሉ ኃዘነ። ፍቁር ወደይ ድማ “ኦ ጥጦስ አስተጋብእ ስባራተ ሰይፍከ/ ኦ ጥጦስ ስብርባር ሰይፍካ ኣክብ” በሎ። ጥጦስ ግና እንታይ እሞ ክጠቕመኒ ኢሉ፡ ከምቲ ዝተባህሎ ገይሩ ንፍቁር ወደይ ሃቦ። ፍቁር ወደይ ድማ ከምታ ዝነበረታ ምልክት ስምብራት ዘይብላ ገይሩ መለሰሉ። ጥጦስ ተሓጕሱ፡ “እዚ ሕፃን እዚ ካብ ደቂ ነቢያት እዩ” በለ። ፍቁር ወደይ ድማ “ንስኻ ኣብ ገነት ምሳይ ከም እትኸውን ብሓቂ እብለካ ኣሎኹ” በሎ። ነዚ ተስፋ’ዚ ዘይተዋህቦ እስራኤላዊ ዳክርስ ግና እናኣላገጸ “እወ ሓቅኻ፡ ካብ ደቂ ነቢያት እንተ ዘይከውን ዶ ንኣኻ ንሽፍታ ገነት ክትኣቱ ኢኻ ምበለካ” በሎ። ተፋንዮምና ምስ ከዱ፡ ኣቐዲሙ ጥጦስ በቲ ንፍቁር ወደይ ዝሓቖፎ ፡ ኽዳኑ መዓዛ ስለ ዝነበሮ ሓጺቡ ብ 300 ዲናር ሸጦ።
እቶም ክልተ ሸፋቱ ካባና ምስ ከዱ፡ ፍቁር ወደይ ነቲ ኣቐዲመ ዘፍሰስክዎ ንብዓተይ እናዘከረ “ኦ ወላዲተይ! እዚ ኸም ፈልፋሊ ማይ ንብዓትኪ ዝወሓዞ ቦታ ንመጻኢ ሕሙማት ዚፍወስሉ፡ ንስኺ ውን ዓቢይ ተኣምራት ትገብርሉ ዓቢይ ገዳም፡ ስሙ ገዳም ደብረ ቍስቋም እናተባህለ ዚጽዋዕ ኪኸውን እዩ” በለኒ። ብድኅር’ዚ ንሓድሕድና እናተዘራረብና ናብ ሓደ ደብሪ ኣቶና። ኮፍ ምስ በልኩ ንፍቁር ወደይ ካብ ዝባነይ ኣውረድክዎ። ንቕዱሳት ኣእጋሩ ኣብ ምድሪ ምስ ኣርገጸን፡ ንኣእዳዉ'ውን ምስ ኣልዓለን ብኡ ንብኡ እቲ ኾፍ ኢልናሉ ዝነበርና ቦታ ከም ፀሓይ በሪሁ ብርሃን ኮነ። ንሕና ኸኣ ነዚ ድንቂ ተኣምራት ምስ ረኣና፡ ኣዚና ተሓጐስና። “ካብ ኵሉ ሽግር ኣውፂእካ ኣብዚ ዘብጻሕካና ምስጋና ንኣኻ ይኹን” እናበልና ድማ ምሉእ ለይቲ ንእግዚአብሔር ከነመስግን ኃደርና።
መሬት ምስ ጸብሐ ጕዕዞና ቐጸልና። ኣብ መንገዲ ሓንቲ ዒላ ረኺብና። እንተኾነ ግና ማይ ዘይብላ ጕድጓድ ጥራሕ ነበረት። ፍቁር ወደይ፡ ኣጻብዑ ሓፍ ኣበለ’ሞ ሽዑ ንሽዑ ማይ መልአት። “እዚ ማይ ኣብ ኣፍ ኵሉ ሰብ ጥዑም ይኹን፡ ነቲ ዅሉ ብእምነት ንዝሕጸቦ ፍጡር ድማ ፈውሲ ይኹን” እናበለ ነታ ዒላ ባረኻ።
በይነይ ምስ ፍቁር ወደይ ስለዝነበርኩ፡ ነዚ ናይ’ዚ ዒላ ተኣምራት ርእየን ብሓጐስ ተመሊአን ናብ በዓል ዮሴፍን ሰሎሜን ተመለስኩ። ምስ ተቐመጥና መግቢ ካብ እግዚአብሔር ተኣዚዝልና ተዳለወ። ምስ ተመገብና ሰሎሜ ንወደይ ሓጸበቶ፡ ኣነ’ውን ኣጥበኽዎ። ከም’ዚ እናበልና ብፍቕሪ ንነብር ነበርና። ኵሉ ሲሳየ ዕለት ይእዘዘልና ነበረ።
ኵሉ ጊዜ ኵሎም ሠራዊተ መላእኽቲ እናመጽኡ ኣብ እግረ ወደይ ኪሰግዱ ኸለዉ እርእዮም ነበርኩ። “ኦ ጐይታ ሰማይን ምድርን! ናትካ ምሕረት መወዳእታ የብሉን፡ ነቲ ብመልክዕኻን ምስልኻን ዝፈጠርካዮ ኣዳምን ደቁን ንኸተድኅኖም በዚ ትሕትና’ዚ ሰብ ዝኾንካ ጐይታ ናይ ባህርይ ኣምላኽ ኢኻ። ንኣኻ ዝወለደትን ምሳኻ መከራ ዝተቐበለትን ቅድስት ድንግል ድማ ክብሪ ይግብኣ።” እናበሉ ኣመስገኑ። እቶም መላእኽቲ ኸኣ እናመጽኡ የገልግሉና ነበሩ” ኢላ ንኣይ ንኣባ ቴዎፍሎስ ነገረትኒ።
• ኦ ኣዴና ወላዲተ ኣምላኽ፡ ብሕሊናኽን ሥጋኺን ብኽልተ ወገን ድንግል ዝኾንኪ ቅድስት ማርያም ከምቲ ንኣባ ቴዎፍሎስ ሊቀ ጳጳሳት ተገሊጽኪ ዝነገርኪዮን፡ ካብ ድኻም ሥጋን ነፍስን ዘጽናዕኪዮን፡ ንኣና ንሕዝበ ክርስቲያን ኸኣ ብበረኸትን ምሕረትን ተገለጽልና።
• ኦ ድንግል ብዘመን ርጉም ሄሮድስ ካብ ሃገር ናብ ሃገር ምስኡ እናጐየኺ ምሳኺ ዝተሰዶ ስደት፡ ኣዘክሪ።
• ኦ ድንግል፡ ካብ ኣዕይንትኺ ናብ ገጽ ፍቁር ወድኺ ዝወሓዘ መሪር ንብዓት ኣዘክሪ።
• ኦ ድንግል፡ ጥሜትን ጽምእን መከራን ኃዘንን ኵሉ ምስኡ ዝበጽሓኪ ጸበባ ኣዘክሪ።
ምሕረት እግዚአብሔርን ኣማላድነት ኣደ ኣምላኽን በረኸት ዮሴፍን ሰሎሜን ምስ ኵልና ይኹን።
ስብሐት ለእግዚአብሔር፡ ወለወላዲቱ ድንግል፡ ወለመስቀሉ ክቡር።


text:
Radio Erena: 05 September 2017
ካብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ናብ ኤርትራ ተመርሕ ዝነበረት ናይ ጽዕነት መርከብ ኣብ ክሊ ባሕሪ ዖማን ከምዝጠሓለተ ሚኒስትሪ መጓዓዝያን መራኸቢታትን እታ ሃገር ኣፍሊጡ።
እታ ናይ ታንዛንያ ባንዴራ እናንበልበለት ናብ ኤርትራ ተምርሕ ዝነበረት መርከብ፣ ላካቢ ካብ ዝተባህለት ናይ ዖማን ከተማ 620 ኪሎ ሜተር ርሑቕ ኣብ ዝርከብ ክሊ ማይ፣ ብቀዳም 2 መስከረም ከምዝጠሓለት መግለጺ እቲ ሚኒስትሪ የረጋግጽ።
ኣብታ መርከብ ዝነበሩ ኣስታት 20 ሰራሕተኛታት ብሓገዝ ኣብቲ ከብቢ ዝነበረ ዖማናዊ ገፋፍ ዓሳ ክድሕኑ ከምዝኸኣሉ ዝሓበረ መግለጺ ሚኒስትሪ መጓዓዝያን መራኸቢታትን እታ ሃገር፣ እታ መርከብ ማይ ኣልሑዃ ክትጥሕል ኣብ ዝጀመረትሉ፣ ሓደ ካብ ኣባላት እታ መርከብ ዝኾነ ፓኪስታናዊ ብዝፈነዎ ናይ ርድኡና ናይ ሬድዮ መልእኽቲ ናብቲ ፋይዝ ኣል ጁናይቢ ዝተባህለ ገፋፊ ዓሳ ከምዝበጽሐ ኣፍሊጡ።
እቶም ዝደሓኑ 20 ሰራሕተኛታት እታ መርከብ ኣልጃዚር ናብ ዝተባህለ ሆስፒታል ተወሲዶም መርመራ ከምዘካየዱን፣ ዝኾነ ጉድኣት ከምዘይበጽሖም እቲ መግለጺ ብተወሳኺ የረድእ።
ብመሰረት እቲ መግለጺ፣ ሓይሊ ባሕሪ ዖማን ንኩነታት እታ ዝጠሓለት መርከብ ይከታተሎ ኣሎ።
እታ ካብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ናብ ኤርትራ ተምርሕ ዝነበረት መርከብ፣ ናይ ህንጻ ኣቑሒ ጽዒና ምንባራ’ዩ ተገሊጹ።
ስእሊ፣- ኣርካይቭስ ኢንተርነት
=======================


text:
Radio Erena: 09 July 2015
ዝሓለፈ ወርሒ ካብ ከባቢ ከሰላ ናብ መዓስከራት ስደተኛታት ሸገረብ እናምርሑ ካብ ዝተጨውዩ 14 ኤርትራውያን እቶም ሽዱሽተ ናጻ ወጺኦም።
እዞም ሽዱሽተ ኤርትራውያን ናጻ ዝወጹ፣ ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን፣ ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰብን ደላሎን ንምህዳን ኣብ ዘካይድዎ ዘለዉ ወተሃደራዊ ስርሒት’ዩ።
እቶም ተጨውዮም ዝጸንሑ ሽዱሽተ ኤርትራውያን ኣብቲ ምስ ኤርትራ ዘዳውብ ሓፊር ዝተባህለ ከባቢ ብዕጡቓት ተታሒዞም ከምዝጸንሑ ፖሊስ እታ ሃገር ኣረጋጊጹ።
ኣብ ምብራቕ ሱዳን 14 ኤርትራውያን ስደተኛታት ብሓሙስ 04 ሰነ ብዕጡቓት ከምዝተጨውዩ ኣፈኛ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኒኮላስ ብራስ ኣፍሊጡ።
49 ኤርትራውያን ስደተኛታት ጽዒና ናብ መዓስከር ስደተኛታት ሸገረብ እተምርሕ ዝነበረት ዋንነት ትካል ስደተኛታት ሱዳን ዝኾነት ሎሪ፣ ብ4 ሰነ ብዕጡቓት ሃንደበታዊ መጥቃዕቲ ከምዝተፈነወላን፣ እቶም 14 ድማ ተጨውዮም ናብ ዘይተፈልጠ ቦታ ከምዝተወስዱን ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ምግላጹ ኣይርሳዕን።
ካብቶም ዝተጨውዩ 14 ኤርትራውያን ክልተ ትሕቲ ዕድመ ዝርከብአን ሸሞንተ ደቂንስትዮ’የን ኔረን።
ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ኣብቲ ምስ ኤርትራ ዘዳውብ ከባቢታት ምብራቕ ሱዳን ዞባ ከሰላ ብዘካይድዎ ዘለዉ ስርሒት፣ ጠጨውዮም ዝጸንሑ 47 ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ናጻ ከምዘውጽኡ’ውን ኣቐዲሙ ተገሊጹ’ዩ።
ብዘይካ’ዚ ኣብ ዶብ ሊብያን ሱዳንን ኣብ በረኻ ቦጡቓት ተታሒዞም ዝጸንሑ 154 ስደተኛታት ዝሓለፈ ሰሙን ናጻ ከምዝወጹ ጸብጻብ ፖሊስ ሱዳን የመልክት።
ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ሰነ ኣትሒዞም፣ ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰብን ደላሎን ንምህዳን ወትሃደራዊት ስርሒት ኣብ ምክያድ’ዮም ዝርከቡ።
ሱዳን፣ ነዚ ንኣሽሓት ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ግዳይ ዝገበረ ንግዲ ደቂ ሰብ ደው ንምባሉ ሓድሽ ሕጊ ንምጽዳቕ ፍሉይ ቤት ፍርዲ እኳ እንተቖመት፣ ኣብ ግብሪ ግና ከምቲ ዝድለ ክዕወት ከምዘይክኣለ’ዩ ዝግለጽ።
ሓያሎ ሓይልታት ጸጥታን ኣዘዝቲ ሰራዊትን ሱዳን’ውን ኣብዚ ዘይሕጋዊ ተግባር ኢድ ከምዘለዎም’ዩ ብሰፊሑ ዝዝረበሉ።
====================================


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ኣገልግሎት ማሕበራዊ መራኸቢታት ሓበሬታ ካብ ዝሓለፈ ቀዳም ጀሚሩ ከምዝተዓጽወ ኣገልግሎት ዜና ኣሶስየትድ ፕረስ ሓቢሩ።
ብመሰረት ሓበሬታ ኣሶስየትድ ፕረስ መንግስቲ ነቲ ስጉምቲ ዝወሰድ ኣብታ ሃገር ካብ ሎሚ ሰኑይ ኣትሒዙ ንዝካየድ ሃገራዊ ፈተና ብዘይ ዕንቅፋት ክቃናዕ ካብ ዝብል ምዃኑዩ ገሊጹ።
ሃገራዊ ፈተና ኢትዮጵያ ካብ ሎሚ ኣትሒዙ ክሳብ ረቡዕ ክካየድ እዩ።
እቶም ዝተዓጽው ማሕበራዊ መራኸቢታት ሓበሬታ ንፈይስ ቡክ ሓውስካ ዝተፈላልዩ መተሓላለፊ ሓበሬታ ኣፕስ ምዃኖም ተፈሊጡ ኣሎ።
ዝሓለፈ ወርሒ ግንቦት ኣብ ክካየድ ተሓሲቡ ዝነበረ ግን ተሰሪዙ ናብ ካልእ ግዜ ዝተመሓላለፈ ሃገራዊ ፈተና ብማሕበራዊ መራኸቢታት ሓበሬታ ኣቐዲሙ ድሕሪ ምብታኑ ክስረዝ ምቕሳቡ ይዝከር። መራኸቢ ብዙሓን ተቓወምቲ ወገናት ነቲ ክስተት ሓላፍነት ወሲደናሉ እየን። ካልኦት ድማ እቲ ክስተት ነቲ መንግስቲ ዘሕንኽ ምዃኑ ገሊጸን ኔረን።
ዳንኤል ብርሃነ ዝተባህለ ናይ ማሕበራዊ መራኸቢታት ሓበሬታ ጸሓፊ ነዚ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ መንግስቲ ዝወሰዶ ስጉምቲ ሕጋውነት ዝለበሰ ዘይምዃኑ ድሕሪ ምግላጽ ንሚልዮናት ዜጋታት ሓሳባትካ ናይ ምግላጽ ነጻነት ምንፋግ ምዃኑ ኣረዲኡ። " እዛ ሃገር ቻይና ኣይኮነትን " ድማ ኢሉ።
ሚኒስትሪ ትምህርቲ ኢትዮጵያ ኣብታ ሃገር ኣብ ዝካየድ ሃገራዊ ፈተና 250 ሽሕ ተመሃሮ ክፍተኑ ትጽቢት ገይሩ ከምዘሎ ብተወሳኺ ተሓቢሩ።


text:
Radio Erena: 06 January 2019
ላዕለዋይ ኣኽባር ሕጊ ኢትዮጵያ፣ መንግስቲ ክልል ትግራይ፣ ብገበን ዝሕተቱ ሰበስልጣን ነበር ናብ ፖሊስ ከረክቦም ጸቕጢ ክግበረሉ ኣለዎ ኢሉ።
ቤት ጽሕፈት ኣኽባር ሕጊ ኣብ ፓርላማ’ታ ሃገር ቀሪቡ መብርሂ ኣብ ዝሃበሉ፣ ኣባላት ባይቶ’ታ ሃገር ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ክልል ትግራይ ጸቕጢ ክገብሩ ጸዊዑ።
ፓርላማ ኢትዮጵያ ኣብ ናይ ሰሉስ ሓደ ጥሪ ኣብ ዝወዓሎ ኣኼባ፣ ካብ ኣኽባር ሕጊ መብርሂታት ድሕሪ ምስማዕ፣ ኣስማት ናይቶም ክሲ ቀሪቡሎም ዘሎ ሰበስልጣናት ብወግዒ ክንገር ሓቲቱ።
ሓደ ካብ’ቶም ክሲ ተመስሪቱሎም ኣብ ዞባ ትግራይ ይነብር ከምዘሎ ዝግለጽ፣ ሓላፊ ጸጥታን ስለያን ዝነበረ ጌታቸው ኣሰፋ ምዃኑ ይንገር።
ዝርዝር ኣስማት ናይቶም ምስ ጌታቸው ኣሰፋ ተኸሲሶም ዘለዉ ውልቀሰባት ዘይተገልጸሉ ምኽንያት፣ ገለ ወገናት ነቲ መንግስቲ ዝወስዶ ዘሎ ገበነኛታት ናይ ምቕራም መስርሕ ፖለቲካዊ መልክዕ ብምትሓዝ፣ ናብ ረብሓኦም ከውዕልዎ ይፍትኑ ብምህላዎም ምዃኑ ወኪል ኣኽባር ሕጊ’ታ ሃገር ይገልጽ።
ሓላፊ ጸጥታን ስለያን ዝነበረ ጌታቸው ኣሰፋ፣ ብምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት፣ ብልሽውናን ውዱብ ገበናትን ዝኣመሰሉ ክስታት እዩ ቀሪቡሉ ዘሎ።
ምስ ኢንተርፖል ብምትሕብባር ካብ ጎረባብቲ ሃገራት ከይተረፈ ገበነኛታት ዝቕይድ ፈደራላዊ መንግስቲ፣ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ንዝርከቡ ክሱሳት ንምሓዝ ዘይክእለሉ ምኽንያት ኣይርደኣናን’ዩ ክብሉ ገለ ኣባላት’ቲ ፓርላማ ቁጠዐኦም ይገልጹ።
መንግስቲ ክልል ትግራይ ነቶም ገበነኛታት’ዮም ተባሂሎም ክሲ ተመስሪቱዎም ዘለዉ ውልቀሰባት ከረክቦም ፍቓደኛ እንተዘይኮኑ፣ ኣብ ዘየለዉሉ መስርሕ ፍርዶም ክካየደሉ ዝኽእል ኣማራጺታት ክናደ ከምዘለዎ’ውን እቶም ኣባላት ፓርላማ ሓሳቦም ኣቕሪቦም።
=========================


text:
ሕቡራት መንግስታትን ዓለምለኸ ትካላት ረድኤትን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ኣብ ውሽጢ 60 ዓመታት እቲ ዝኸፍአ ብዝተብሃለ ናይ ድርቅ ቅልውላው ንዝሳቐዩ ሚሊዮናት ሰባት ረድኤት ንምቕራብ ልዕሊ ዓቕሞም ስለዝኾነን ሕፅረት ገንዘብ ስለዘጋጠሞምን ካብ ማሕበረ ሰብ ዓለም ተወሳኺ ሓገዝ ይፅውዑ ኣለው።
እቲ ኣብ ቀንርኒ ኣፍሪካ ኣጋጢሙ ዘሎ ቅልውላው ድርቂ ንኢትዮጵያ፡ማእኸላይን ደቡባውን ሱማሊያን ጅቡቲን እናጥቐዐን ይርከብ።ትካላት ረድኤት ከምዝበልኦ ግን እቲ ሓደጋ ኣብ ሱማሊያ ዝኸፍአ እዩ።ምትሓት ምህርቲ እኽሊ ምኽንያት ናህሪ ዋጋ ከምዝኾነ እተን ትካላት ይገልፃ ኣለዋ።ኣብ መንጎ መንግስትን ናዕበኛታት ኣል-ሸባብን ዝካየድ ቐፃሊ ዅናት’ውን ነቲ ሽግር ኣጋዲድዎ’ሎ።
ብመሰረት ፀብፃብ ሕቡራት መንግስታት ልዕሊ ሲሶ ህዝቢ ሱማሊያ ሰብኣዊ ሓገዝ የድልዮም።
ኣብ ቀረባ ኣል-ሸባብ ዓለምለኸ ትካላት ረድኤት ናብ ሱማሊያ ንኽምለሳ ዝዕድም መግለፂ ኣውፂኡ’ሎ።ትካል ስደተኛታት ሕቡራት መንግስታት ነቲ መግለፂ ብታሕጛስ ተቐቢሉዎ።እንትኾነ ግን ይብላ ወሃቢት ቃል ዩን.ኤች.ሲ.ኣር መሊሳ ፍለሚንግ ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃል ሰራሕተኛታት ቅድሚ ምምላሶም ናይ ደሕንነት መረጋገፂ ከምዝደልያ ኣፍሊጠን ኣለዋ።
ዓለም ለኸ ትካላት ንቶም ዝተጠቕዑ ሰባት ምግቢ፡ማይ፡መፅለልን ካልኦት መሰረታዊ ዝኾኑ ጠለባትን ንምምላእ ከቢድ ፃዕሪ እናገበሩ ከምዝኾኑ ይሕብሩ።
ፕሮግራም ምግቢ ዓለም ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ንዝርከቡ ሽዱሽተ ሚሊዮን ግዳያት ድርቂ እናመገበ ይርከብ።ወሃቢት ቃል እቲ ትካል ኤሚሊያ ካሴላ እቲ ቑፅሪ ናብ 10 ሚሊዮን ንኽዓቢ ትፅቢት ይግበር ይብላ።
ንሰን ብምቕፃል ኣብ ሱማሊያዊያን ስደተኛታት ብፍላይ መጠን ጉድለት ኣመጋግባ ዝለዓለ እዩበላ’ሞ ‘’ብፍላይ ድማ ዶባት ኣብ ዝሰግሩ ህፃውንቲ እቲ መጠን 45 ሚእታዊ ምዃኑ ንሕናን መሻርኽትናን ተዓዚብና ኢና።’’ኢለን።
ትካል ህፃናት ሕቡራት መንግስታት ዩኒሴፍ ልዕሊ ክልተ ሚሊዮን ህፃናት ቀርኒ ኣፍሪካ ብጉድለት ኣመጋግባ ስለዝሳቐዩ ህፁፅ ናይ ህይወት ኣድሕን ስጉምትታት ምውሳድ ከምዘድሊ ይፅውዕ።እቲ ትካል ብውሳኽ ፍርቂ ሚሊዮን ህፃውንቲ ኣብ ህይወቶም ዓብይ ሓደጋ ገጢሙዎም ከምዘሎ ይሕብር።


text:
ናይ ኵለንተናዊ ሰብኣዊ ምዕባለ ሓልዮ ላዕለዋይ ጳጳሳዊ ቤት ጽሕፈት ህየንተ ናይ ቅዱስ ኣቦና ቅኑዕ ፖለቲካ ኣገልጋሊ ሰላም እዩ ብዝብል ኣርእስቲ ናይ ዕለት 1 ጥሪ 2019 ዓ.ም. መበል 52 ዓለም ሓቆፍ መልእኽቲ ሰላም ኣምእኪሎም ጋዜጣዊ መግለጺ ሂቦም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣብ 2019 ዓ.ም. ምንዮትን ጸሎትን ቅዱስ ኣቦና ሰላም እዩ፡ ብዘይ ሰላም ምንም ዓይነት ምዕባለ ክህሉ ኣይክእልን፡ ዝበሉ ናይ ኵለንተናዊ ኣገልግሎት ሰብኣዊ ምዕባለ ሓልዮ ላዕለዋይ ጳጳሳዊ ቤ ጽሕፈት ህየንተ ብፁዕ ካርዲናል ፒተር ኮድዎ ኣፒያ ቱርክሶን ዕለት 18 ታሕሳስ 2018 ዓ.ም. ናይ ዕለት 1 ወርሒ ጥሪ 2019 ዓ.ም. መበል 52 ዓለም ሓቆፍ መልእኽቲ ሰላም ቅዱስ ኣቦና ኣሞርኵይዞም ኣብ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተን ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ናይ ጉባኤ ኣዳራሽ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ሓቢሮም፡
መጻኢ መእሰይ ኣይትመንዝዕ
እቲ ቅኑዕ ፖለቲካ ነገልግሎት ሰላም እዩ ዝብል ኣርእስቲ ር.ሊ.ጳ. ዘመሓላልፍዎ መበል 52 ዓለም ሓቆፍ መልእኽቲ ሰላም፡ እቲ ናይ ምሕደራ ስነ ጥበብ ዝዀነ ፖለቲካ መሰረታዊ ተልእዀኡ ንሰላምን ሰላም ንምርግጋጽን ናይ መንእሰይ ወለዶ መጻኢ ውሑስ ምግባርን ዝብል እዩ፡ ስለዚህ ፖለቲካ ናይ መንእሰይ ወለዶ መጻኢ ዝቐጥፍ ከይከውን ቅዱስ ኣቦና ኣብ መልእኽቶም ይላበዉ።
ፖሊቲካ ምግዳስ ንውልቃዊ ረብሓ ዝብል ኣይኰነን
ቅዱስ ኣቦና ኣብ መልእኽቶም ከምዘዘኻኽርዎ፡ ፖለቲካ ንውሑድ ክፍሊ ሕብረተሰብ ወይ ንውልቀ ሰባት ረብሓ ዝብል ኰይኑ ዝተሓሰበ ኣይኰነን፡ ፖለቲካ ናይ ኵሉ ናይ ማሕበረሰብ ኣባላት ንጥፈት እዩ፡ ሕዝቢ ኣብ ናይ ፖሊቲካ ኣካላት ብቕዓትን ድልውነትን ንምርግጋጽ ናይ ሓባር ጥቕምን ንውሕስነትን ናይ ሓባር ጥቅምን ናይ ኵሉ ሰላምን ክጐድል እንከሎ ኣብ ልዕሊ ፖሊቲካ እምነት ዘይብሉ ይኸውን።
ናይ ዜጋታት ናይ ምምራጽ ሓላፍነት
ንዝተወሰኑ ናይ ፖሊቲካ ኣካላት ንስኻ ወክለና ቢሎም ናይ ሓባር ጥቕሚ ብሓላፍነት ዘረክብዎም ዜጋታት እያቶም፡ ስለዚህ ብቐጥታ ይኹን ብተዘዋዋሪ መገዲ ንናይ ፖሊቲካ ኣካላት ውድቀትን ድኽመትን ተሓተትቲ ኣንሕና ናይ ምምራጽ ሓላፍነት ዘሎና ዜጋታት ንኸውን፡ ብሸልተይናነትን ዘይተገዳስነትን ናይ ምምራጽ ሓላፍነትና እንተድኣ ፈጺምናዮ ናይ ሃገር ውድቀት ተሓተትቲ ንኸውን፡ ክነስተውዕሎ ዝግብኣና ናይ ፖሊቲከይናታት ብቕዓትን ግብረ ገብን ናይ ሓላፍነት መፈስን ብስለትን ንህዝብን ሃገርን ሓቅን ፍትሕን ሰላምን ንምግልጋል ዘለዎ ቆራጽነት እዩ፡ ዝዘራእናዮ ኢና እንዓጽድ፡ ኩሉ ካባና እዩ፡ ስለዚህ ቅኑዓትን ሓቀይናታትን ናይ ሓባርን ጥቕምን መጻእን ክውሕሱ ዝኽእሉ ምዃኖም ክንመዝኖም ይግብኣና።
ስደተይና ምእንጋድ ሓላፍነት እዩ
ኣብቲ መልእኽቲ ሰላም ቅዱስ ኣቦና፥ ስደተይና ናይ ኩሉ ኣሉታዊ ፍጻሜን ዝፍጠር ጉድለትን ክፍኣት ተሓታትቶ ገይሩ ዘቕርብን ናይ ድኻታት ተስፋ ዝምንዝዕን ፖሊቲካ ተቐባልነት ዘይብሉ እዩ፡ ስደተይና ምእንጋድ ሓላፍነት እዩ፡ ስለምንታይ ምእንጋድ መግለጺ ግብረ ሰናይ ስለ ዝዀነ፡ ስለዚህ ነፍሲ ወከፍ ሃገር ብማዕቅፍ ኣኽእሎቱ ንስደተይናታት ግዱስ ክኸውን እንከሎ መጋበሪያ ሰላም እዩ ዝኸውን ድሕሪ ዝበሉ ህየንተ ካርዲናል ቱርክሶን፡ ናይ ኩለንተናዊ ኣገልግሎት ሰብኣዊ ምዕባለ ሓልዮ ጳጳሳዊ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈ ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ኣቡነ ብሩኖ ማሬ ዱፈ እውን ብወገኖም፥
ምትሕብባር ሰብኣውነት ንምክልኻል
ር.ሊ.ጳ. ደጋጊሞም ብዛዕባ ክልተ መሰልን ክብርን ይዛረቡ፡ እቲ ሓደ ናይ ምስዳድ እቲ ካልኣይ ከኣ ኣብ ገዛእ ሃገርካ ናይ ምትራፍ መሰልን ክብርን ዝምልከት እዩ፡ ስለዚህ እዚ ንገዛእ ርእሱ ኣብ ናይ ዜጋታት ናይ ነፍሲ ወከፍ ሃገር ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ውሑስ ክኸውን መታን ንኵለንተናዊ ምዕባለ መደብ ምትሕብባርን ምንቕቓሕን ኣብ ግብሪ ምውዓልን ኣገዳሲ እዩ፡ ስለምታይ ውግእን ድኽነት ወይ ከኣ ምዝባዕ ከባቢ ኣየርን ክሳብ ዘሎ ስደት ክህሉ ስለ ዝዀነ ኢሎም።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ጥሪ – 06.2018
- ጸሎት
ኦ! እግዚኣብሔር ኣምላኽና፤
ብዓቢይ ምሕረትካ ርኅራኄኻን ንዓለም ከተድኅን ወሲንካ፡
ንሓደ ወድኻ ዝሰድድካልና፤
ነዚ ናይ ድኅነት መደብካ ተቐቢልና፤
ብወገንና አብ ግብሪ ንኸነውዕሎ፤
ዜንቓቕሓና ዜበርታዓናን ጸጋኻ ክትህበና ንልምነካ አሎና።
ሉቃ፡2.1-7
ገላ.4:1-11
- አስተንትኖ
ሎሚውን ብጸጋ እግዚኣብሔር እንሆ ነዚ በዓል እዚ ክነብዕል ኪኢልና። ምውላድ ናይ መድኃኒና ክርስቶስ ነቲ ቅድሚ ኣሻሓት ዓመታት ዝተወልደ ክርስቶስ፤ ሎሚ በቲ እንፍጽሞ ስርዓት ኣምልኾና ኣብ መንጎና ህልው ንገብሮ :ብፍላይ ኣብቲ እንሰርዖ ቅዱስ ቁርባን።
ግዜኡ ምስበጽሐ ግን፤ ነቶም ኣብ ትሕቲ ሕጊ ዝነበሩ ምእንቲ ከድሕን፤ ንሕናውን ናይ ውልድነት መሰል ምእንቲ ኽንረክብ፤ ነቲ ካብ ሰበይቲ ዝተወልደ: ኣብ ትሕቲ ሕግውን ዝሓደረ ወዱ ለኣኾ። እዚ ኸኣ እቲ ነቦታትና ነብርሃምን ንዘርኡን ዝኣተወጀሎም ቃል በዚ ልደት እዚ ክፍጸም ንረኽቦ። የውሃንስ እንታይ ይብል ..” እቲ ቃል ስጋ ኮነ፤ ጸጋን ጽድቅን መሊኡዎ፤ ኣብ ምንጎና ሓደረ፤ ሓደ ወዱ ነቡኡ ዝኾነ: መጠን ዚረኸቦ ክብሪ ዚኣክል ክብሩ ረአና … ንሕና ኹልና ካብ ምልኣቱ ጸጋ ኣብ ልዕሊ ጸጋ ተቐበልና።
ኣብቲ ናይ ጸሎት ሃይማኖትውን ውትሩ እንደግሞ … ንአና ንደቂ ሰብ: ምእቲ ድሕነትና ኢሉ ካብ ሰማይ ከም ዝወረደ። ብስራሕ መንፈስ ቅዱስ ካብ ድንግል ከም ተሰግወ፤ ሰብውን ከም ዝኾነ ኢልና ንጽልን ንደግምን። እቲ ነብያት እተነበይሉ፡ ድንግል ክትወልድ፤ ስሙ ከአ አማኑኤል ክትሰምዮ ኢያ ዝብል ቃል አምላኽ፡ እቲ ንማሪያም ዝተዋህበ ቃል ብስራት፡ አነ ሰብአይ ዘይፈልጥስ፤ እዚ ነገር እዚ ደአ ከመይ ኢሉ ኪኸውን እዩ፧ ንዝብል ናይ ማሪያም ሕቶ፡ ዝተዋህበ መለኮታዊ ምላሽ፤ ማለት እቲ ዝውለድ ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ምኻኑ ምስተገልጻ … ከምቲ አብ ናይ ሎሚ ዝሰማዕናዮ ቃል አምላኽ፤ ግዜኡ ምስ በጽሐ፤ አምላኽ ነቶም አብ ትሕቲ ስልጣን ሕጊ ሓጢአት ዝነበሩ ምእንቲ ከድሕን፤ ንሕናውን ናይ ውልድነት ሥልጣን/ መሰል… ውርሻ ምእንቲ ኽንረክብ፤ ነቲ ሓደ ወዱ ናባና ለአኾ። ገላ.4:5-6 ስለዚ እግዚኣብሔር ንወድሰብ ናብቲ መሰረቱ ንምላስን፡ ንምድሓንን ምእንቲ ካሕሳ ሓጥያትና ኣምላኽ ሰብ ኮነ። ናብ ዓለም መጸ ስጋና ለበሰ። ብኣኡ ሕይወት ምእንቲ ክንረክብ፤ ኣምላኽ ነቲ ሓደ ወዱ ናብ ዓለም ለኣኾ። በዚ ኸኣ ኣሕዋት ፍቕሪ ኣምላኽ ኣባና ተገልጸ ይብል 1የው. 4:9። ስለዚ ነዚ ሎሚ እነብዕሎ ዘለና ልደት፤ ወይ ክነብዕል ከለና መጀመሪያ ነቲ ኩሉ እግዚኣብሔር ዝገበረልና ጸጋ ክነመስግንን ክንውድስን ይግበአና። ምኽንያቱ እግዚአብሔር ከምቲ ማሪያም ዝበለቶ አብ ሕይወትና ዓበይቲ ነገራት ገሩ ኢዩ። ንሱ ኣምላኽ እካ እንተኾነ ነቲ ኹሉ ኣምልኽነቱ ብምግዳፍ ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ካብ ድንግል ማርያም ብምላድ ሰብ ብምኻን፡ ንዓለምና ድሕነት ዘበሰረላ፡ ንነፍሲ ወከፍና እቲ መወዳእታ ዘይብሉ ፍቕሩ ዝገለጸላ መዓልቲን ዕለትን ኢያ። ነዛ መዓልቲ እዛ እናዘከርና ንአምላኽና ክነመስግን ይግበአና።
ስለዚ ክብረ በዓለ ልደት ምኽባር ነቲ እግዚአብሔር አብ ታሪኻ ወዲ ሰብ ዝፈጸሞ ሕሉፍ ታሪኽ ምዝካር ጥራይ ዘይኮነ፡ ሎሚ አብ ሕይወትና ዝፍጸም ዘሎ ሓቂ ኢዩ። ክርስቶስ ሎሚውን አብ ሕይወትና ንኽውለድ መዓልቲ መዓልቲ ይኹሕኩሓና አሎ። ልደት ሓላፍነት ዘሰክም በዓል ኢዩ። ዕላማ እግዚኣብሔር ንሕና ኩሉና ካብ ኅጢኣት ንምድኃን፡ ናብቲ ቅኑዕ መንገዲ ንምምላስ፡ ወይ ከአ ካብቲ ጸልማት ወጺና ናብቲ መገዲ ብርሃን ክንሳገር ካብ ኮነ፡ ነፍሲ ወከፍና ደቂ ብርሃንን ደቂ መዓልቲን” 1ተሰ. 5፡5 ምኻና አሚና አብ ቅድሚ እግዚአብሔርን አሕዋትን “ ሕይወትና ተግባራትና ብወንጌል ክርስቶስ፡ ብብርሃን ክርስቶስ ዝመላለስ ክኸውን ይግብኦ። እዚ ጥራይ ዘይኮነ ሎምውን ክርስቶስ ጎይታ ኣባይን ኣባኹምን ከዕርፍን፤ ክውለድን ወይ ክንጸግን ከምዝኽእል ምርዳእ የድሊ። “ኣብቲ መኅደር ኣጋይሽ ሥፍራ ስለ ዘይነብሮም ድማ ኣብ መብልዕ ማል ኣደቀሰቶ” ሉቃ.2:7 ሎሚውን ኣባና ስፍራ ከይስእን ስፍራ ክነዳልወሉ ይግበኣና።
ዮውሃንስ ሎሚውን ንነፍሲ ወከፍና፤ ከምዚ እንዳበለ የሰም ዓልና አሎ ፦ ብዛዕባቲ ካብ መጀመሪያ ዝነበረ፤ ብንሕና ዝሰማዕናዮ፤ ብዕይንትና ዝረኣናዮ ዝጠመትናዮ፤ በኣእዳውና ዝረምሰስናዮ ቃል ሕይወት ንነግረኩም ኣለና። ሎሚውን እዚ ቃል ሕይወት እዚ እባይን ኣባኹምን ተሰማዕነት፡ ተቐባልነት ክረክብ የድሊ። ቃል ኣምላኽ ዝብለና .. ቤተክርስቲያና .. ትብለና ክንሰምዕ። ሎሚ ቃል እግዚኣብሔር፡ ቃል ሕይወት፡ ቦታ ሲኢኑ አንነት ነጊሱ ኣብ ዘለወሉ ጊዜ ንሕና እዞም ኣብ ክርስቶስ እንኣምን .. ብሓቂ ክነስተንትንን ክንጽልን ክንበርከኽን ይግበአና። ናይ ሕውነትን ናይ ፍቕርን ዕርቅን ምትሕግጋዝን … ባሕሪ ክነጥሪ፡ ከምቲ ጳውሎስ ዝጸሓፎ “እቲ አብ ክርስቶስ ዝነበረ አተሓሳስባ አባን ክነግስ” ይግብኦ። ቃለይ ኪትሰምዑ ኣብ ጽምው ዚበለ ቦታ ውጹ’ሞ ኣዕርፉ ሽዑ ድምጸይን ድልይተይን ከተለልዩ ኢኹም ይብለና ኣሎ እግዚአብሔር። ካብ እከይ ርሓቕ ሠናይ ከኣ ግበር – ንሰላም ድለያ ሰዓባ’ውን (መዝ.34) ይብለና አሎ። ስለዚ ዝኸበርኩም ኣኅዋትን ኣኅትን ንጉሰ ሰማይን ምድርን ክርስቶስ አብ ዓለምና ሰላምን ፍትሕን ፍቕርን ከነግስ ኢዩ ዝመጸ እሞ፤ ሕጂውን አብ ዓለምና ሰላሙን ፍቅሩን ፍትሑን ከንግሰልና አብ ጸሎት ንሕበር። እግዚኣብሔር ኣውደኣመትና ይባርኽን ይቐድስን ርሑስ ልደተ ክርስቶስ ይግበረልና። አሜን!
ስብሓት ንአብን ንወልድን ንመንፈስ ቅዱስን……………. አሜን!
አባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
ፍታሕ (ካብ ደራሲ ምቅንጃው ገድሊ ዚዀነ) ሓው ዮሴፍ ገ/ሂወት ንኵውንነት ኤርትራ
ዮሴፍ ገብሪሂወት ዚተባህለ ምሁር ኤርትራዊ ብዕለት ለይቲ 3 ሚያዝያ 2010 አብ ፓልቶክ „ኤርትራዊ ኣደራሽ ንሓያልነትን ሓድነትን ተቓወምቲ“ ዚተባህለ ቀሪቡ፣ መብርሂ ንናይ ቅድሚ ሕጂ ጽሑፋቱን፣ ብዛዕባ ንፖለቲካዊ መጻብቦ ኤርትራ ኢሉ ዘማዕድዎ ፍታሕን ከብርህ ሐዲሩ። የግዳስ ሓው ዮሴፍ ከምቲ አብ ጽሑፋቱ ዘልመደና – ንኣብነት ከምቲ አብ ምቅንጃው ገድሊ ዚአመሰሉ ጽሑፋት- ብዙሕ ኣኻብሕ ታሪኽናን ጕዕዞ ገድልናን‘ኳ እንተአናጠጠ አብ መወዳእታስ ንኤርትራ ዚኸውን (ኤርትራዊ) ፍታሕ አየቕረበን።
ዮሴፍ ገብሪሂወት ዚተባህለ ምሁር ኤርትራዊ ብዕለት ለይቲ 3 ሚያዝያ 2010 አብ ፓልቶክ „ኤርትራዊ ኣደራሽ ንሓያልነትን ሓድነትን ተቓወምቲ“ ዚተባህለ ቀሪቡ፣ መብርሂ ንናይ ቅድሚ ሕጂ ጽሑፋቱን፣ ብዛዕባ ንፖለቲካዊ መጻብቦ ኤርትራ ኢሉ ዘማዕድዎ ፍታሕን ከብርህ ሐዲሩ። የግዳስ ሓው ዮሴፍ ከምቲ አብ ጽሑፋቱ ዘልመደና – ንኣብነት ከምቲ አብ ምቅንጃው ገድሊ ዚአመሰሉ ጽሑፋት- ብዙሕ ኣኻብሕ ታሪኽናን ጕዕዞ ገድልናን‘ኳ እንተአናጠጠ አብ መወዳእታስ ንኤርትራ ዚኸውን (ኤርትራዊ) ፍታሕ አየቕረበን።


text:
አደ ጎይታይ ናባይ ክትመጺኸ እዚ ካበይ ኾነለይ”
ማሪያም ነቲ “ አብ ቅድሚ አምላኽ ጸጋ ረኺብኪ ኢኺ እሞ አይትፍሪሂ። እንሆ ክትጠንሲ; ወዲውን ክትወልዲ፥ ስሙ ኸአ ኢየሱስ ክትሰምዮኢኪ” ንዝብል ቃል ብስራት “ እኔኹ አነ ባሪያ እግዚአብሔር እየ፥ ከምቲ ዝበልካኒ ይኹነለይ” ብምባል ብትሕትና ድሕሪ ተቀቢላ ናብ ቤት ዘካሪያስን ኤልሳቤጥን ተምርሕ። ነቲ ዝተቀበለቶ ሰናይ ዜና ሒዛቶ ሱቅ ክትብል አይከአለትን። ናብ ቤቶም አቲያ ኸአ ንኤልሳቤጥ ሰላምታ ተቕርበላ። ኤልሳቤጥ በቲ ሰላምታ ናይ ማሪያም ተደኒቓ ነቲ አብ ብሉይ ኪዳን ዳዊት ምግዓዝ ታቦት እግዚአብሔር ናብ ኢየሩሳሌም ተደኒቑን ፈሪሁን “ ታቦት እግዚአብሔር ከመይ ጌሩ ናባይ ኪመጽእ” 2ሳሙ፡6. 8-9 ዝበለ፡ ኤልሳቤጥውን ነዚ ናይ ማሪያም ምብጻሕ ብአድናቖትን ብምግራምን “አደ ጎይታይ ናባይ ክትመጺኸ እዚ ኻበይ ኮነለይ፧” እናበለት ሓጎሳ ትገልጽ። አብቲ ናይ ዳዊት ታቦት እግዚአብሔር ክብል ከሎ አብ ናይ ማሪያም ግና ኤልሳቤጥ “አደ ጎይታይ” እናበለት ትጽውዓ። ማሪያም አብ ከርሳ መድኃኒ ብርእሱ ተሸኪማ ስለዝነበረት። ስለዚ አምላኽ አብ ማሕጸን ሓንቲ ፍጥርቲ ስጋ ይለብስ። ታቦቱ መሕደሪኡን ከአ ይገብራ።
አብ ዘጽአት 25.10-21 ቓል አምላኽ ከም ዘዘንትወልና ብትእዛዝ እግዚአብሔር ሙሴ ታቦት ኪዳን ከምዝሰርሐ የዘንቱ። አብዚ ታቦት እዚ ከአ እቶም ዓሠርተ ትእዛዛት ዝሓዙ ጽላት ተቐሚጦም ነበሩ። እግዚአብሔርን ንሙሴ“ አነ አብ ማእከሎም ምእንቲ ክነብር ድማ መቕደስ ግበረለይ” ዘጽ.25.9 እናበለ ክእዝዞ ንርኢ። እዚ መቕደስ እዚ ንእሳራኤላውያን ህላዌ እግዚአብሔር አብ ማእከሎም ዘመልክት ነበረ። እቲ ግዜ ግን አኺሉ፡ እግዚአብሔር አብ ደቂ ሰባት ዝተሰርሐ ታቦት ዘይኮነ – አብ ሓንቲ ሰብ ክሓድር፡ ከዕርፍ፡ ታቦቱ ኪገብር መሪጹ። ማሪያም ከአ እታ ሓቀና ታቦት ናይቲ ንዓለም ከድሕን ክመጽእ ዘለዎ ወዲ አምላኽ ትኸውን። ማሪያም ነቲ ቃል አብ ከርሳ ትቕበሎ። ስለዚ ኢያ ኸአ ኤልሳቤጥ ሰላምታ ማሪያም ምስተቐበለት፡ ንሳ ጥራይ ዘይኮነት እቲ ሕጻን አብ ከርሣ ዘሎ ኸይተረፈ ብሓጎስ ዝሰራሰር። ምኽንያቱ ማሪያም ነቲ ወዲ አምላኽ አብ ከርሳ ጸይራ ነበረት። ኤልሳቤጥ ብዓቢይ ድምጺውን ዓው ኢላ “ ንስኺ ኻብ አንስቲ ዝተባረኽኪ ኢኺ፥ እናበለት ዕብየት ማሪያም ገለጸት።
ዝኸበርኩምን አኅዋት አኃት ነዛ እግዚአብሔር ባዕሉ ዝመረጻ፡ እግዚብሔር ባዕሉ ዘኽበራ፡ ንሕና ሎሚ ክነኽብራን ክንውድሳን ይግበአና። ሎሚ ቤትና ብሓጎስ ምእንቲ ኽመልእ ከም ኤልሳቤጥ ነፍሲ ወከፍና ንማሪያም አብ ቤትና ንቐበላ። ንሳ አብ ሕይወትና እተበስሮ ብስራት አለዋ፡ ምስ ነፍሲ ወከፍና እተካፍሎ ቃል ድሕነት አለዋ። ንሳ አብ ቅድሚ አምላኽ እምንቲ ኮይና ስለዝተረኽበት ብጽዕቲ ምኻን ብኤልሳቤጥ ዝተመስከረላ። ንሕናውን ብጽእናዓ ንአውጅ፡ ንመስክር፡ ነኽብራ፤ አቐዲሙ አምላኽ ስለዘኽበራ፡ አማልድነታ ንሕተት አቀዲሙ ብአማልድነታ ወዲ አማላኽ አብ ቃና ዘገሊላ ናይ መጀመርታ ተአምራቱ ስለዝፈጸመ።
አሰትንትኖና እምበአር በዚ ናይ ሎሚ ቀዳማይ ንባብ መዝሙር ሓጎስ ክንዛዝሞ፦
ኢየሩሳሌም፥ ብኹሉ ልብኺ ተሓጎሲ፥ ባህ ይበልኪ።
ንጸላእትኹም ሰጎጎም፥ እግዚአብሔር ንጉሥ እስራኤል አብ ማእከልኩም አሎ፥
እግዚአብሔር አምላኽኪ አብ ማእከልኪ ዚድኅን ጅግና እዩ፥ ብፍቕሩ ሓድሽ ሕይወት ኪህበኪ እዩ፥ ብአኺ ድማ እልል እናበለ ኺሕጎስ እዩ። ሶፎ.3:14-17
እግዚአብሔር ነዚ መዝሙር ሓጎስ ሓቢርና እንዝምረሉን እንውድሰሉን ልደት ይግበረልና። አሜን!


text:
Radio Erena: 25 September 2018
ኣብ ሱዳን ዞባ ከሰላ ምስ ዓሶ ዝመሳሰል ሕማም ይላባዕ ከምዘሎ ንመግለጺ ሚኒስትሪ ጥዕና እታ ሃገር ብምጥቃስ ሬድዮ ዳባንጋ ሓቢራ።
በቲ “ቺኩንጉያ” እናተባህለ ዝግለጽ ዘሎ ሕማም፣ ዛጊት ልዕሊ 6 ሽሕ ሰባት ከምዝተጠቕዑ ንሓላፊት ክፍሊ ህጹጽ ሕክምና ዶክተር ለይላ ሓማድ ኤል ኒል ብምጥቃስ እቲ ሓበሬታ ብተወሳኺ የመልክት።
እዚ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣትሒዙ ከምዝተቐላቐለ ዝግለጽ ዘሎ ሕማም፣ ብቫይረስ ዝስዕብ ኮይኑ ብጣንጡ ከምዝመሓላለፍ’ዩ ዝግለጽ።
እቲ ልዑል ረስኒን ቃንዛ ኣብ መላግቦታትን ዝኣመሰሉ ምልክታት ዘለዎ ሕማም፣ ቅልጡፍ ሞት ዘየስዕብ እኳ እንተኾነ፣ቅልጡፍ ሕክምና እንተዘይረኽቡ ኣብ ውሽጢ ሰሙናት ክሳብ ኣዋርሕ ኣብ ዘሎ ግዜ ከቢድ ስንክልና ከምዘስዕብ ክኢላታት ይገልጹ።
ኣብ ዞባ ከሰላ ተላቢዑ ከምዘሎ ዝግለጽ “ቺኩንጉያ” ዘመሓላልፉ ጣንጡ፣ ምስቶም ከም ደንግን ዚካን ዝብሃሉ ሕማማት ዘመሓላልፉ ዓይነት ጣንጡ ተመሳሰልቲ ምዃኖም እቶም ክኢላታት የረድኡ።
እቲ ሕማም ኣብ ከባቢ ከሰላ ሸውዓተ ሰባት ከምዝቐተለ ዝተፈላለዩ ማሕበራዊ ሜድያታት ሱዳን ይጠቕሱ እኳ እንተለዉ፣ ሚኒስትሪ ጥዕና እታ ሃገር ግና ኣየረጋገጾን።
ውድብ ጥዕና ዓለም፣ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ሱዳን ዞባ ከሰላ ከምዝተላብዐ ዝንገር ዘሎ ሕማም ብዝምልከት ዝኾነ ሓበሬታ ኣይሃበን።


text:
ሰውራ ትኽሎ
Tigrinya
Akedir Ahmedin
ጸሓፊ፥ ንጕጊ ዋ ትያንጎ
ትርጕም፥ ኣኸደር ኣሕመዲን
ኣብ ጥንታዊ መዋእል፡ ወዲ-ሰብ ልክዕ ከምቶም ካልኦት እንስሳታት ብኣርባዕተ መሓውሩ ይኸይድ ነበረ ይበሃል፣ ካብ ነብሪ፡ እራብን ማንቲለን ከኣ ይቕልጥፍ ነበረ። እዞም መንቀሳቐሲኡ ዝዀኑ ኣእዳውን ኣእጋርን ዝያዳ ካብቶም ካልኦት ክፍለ-ኣካላት ሰብ ተመሳሳልነት ዘለዎም እዮም። መላግቦታቶም፡ መንኵብን ምሕዅልቲን፡ ብርኪ-ኢድን ብርኪ-እግሪን፡ ጉምቦ-ኢድን ዓንካሪቶን፡ ኣእዳውን ኣእጋርን ነፍስወከፎም ሓሙሽተ ጸፋራት ኣጻብዕቶምን ካብቲ ዘመሳስሎም እዩ። ብተወሳኺ እዞም ኣጻብዕቲ – ኣብ ኢድን እግርን – ካብ ዓባይቶ ክሳብ ሕንጥቢቶ’ውን ተመሳሳሊ ኣቃውማ ነበሮም። ኣብቲ እዋናት’ቲ ዓባይቶ ናይ ኢድ ልክዕ ከምቶም ኣጻብዕቲ እግሪ ምስ ኣሓታ ልግብቲ እያ ዝነበረት። በዚ ምኽንያታት’ዚ ከይኰነ ኣይተርፍን ድማ፡ ኣእዳውን ኣእጋርን ንሓድሕዶም ኣመና ዝቀራረቡን ከም መቕርብ ዝረኣኣዩን ዝነበሩ።
እዞም ህዋሳት ንሓድሕዶም ተደጋጊፎም፡ ብፍቕርን ሓድነትን ንምሉእ ኣካል ሰብ ብምስካም ናብ ዝደለዮ ዕዳጋ፡ በረኻ፡ ገረብ፡ ጎቦ . . . ንሓያለ ዓመታት ኣጓዓዓዙዎ። ኣብ ምድሪ ጥራይ’ውን ዘይኰነ ኣብ ማይ’ውን ሰብ ከም ዝደለዮ ክሕንብስ፡ ከንሳፍፍ ወይ ክጠልቕ ብሓባር ተገዚኦሞ እዮም። ርክቦም ድማ ፍትሓውን ማዕርነታውያን ነበረ። ካብ ካልኦት ክፍለ-ኣካላት ሰብ’ውን ዝደለዩዎ ኣገልግሎት ሓቲቶም ይጥቀሙ፣ ንኣብነት፡ ምዝራብ ካብ ኣፍ፡ ምስማዕ ካብ እዝኒ፡ ምሽታት ካብ ኣፍንጫ፡ ምርኣይ ካብ ዓይኒ. . . እናተገልገሉ፡ ዕማሞም የሳልጡ ነበሩ።
እንተዀነ፡ እዚ ስሙርን ኣበር ኣልቦን ዝነበረ ሓድነቶም፡ ንኻልኦት ክፍለ-ኣካላት ከቕንኦምን ክተናኾሉዎም ዝገብርን ደኣ ኰነ። እዞም ቅንኢ ዝሓደሮም ክፍለ-ኣካላት ነዞም ዝፋተዉ መቕርብ ብነናይ ገዛእርእሶም ፍሉይ ክእለታት ከም ዘገልግሉዎም ምግባሮም ከጣዕሶም ጀመረ። ብቕንእን ጽልእን ዓዊሮም ድማ፡ ኣንጻሮም ተንኮል ክፍሕሱ ድቃስ ሰኣኑ።
ወያ ለውላው መልሓስ ድማ፡ እቲ ነዚ ሓድነት ዝሓቍን ኣብ ሓንጎል ዝተወጠነ ውዲት ከተቃልሕ ተጓየየት። “መንኦም እዩ ዝያዳ ኣገዳሲ? ናይ መን ኣበርክቶ እዩ ብቝዕን ዝያዳ ሚዛን ዝወሃቦን?” እናበለት ንተዛማዲ ዓቕሚ ናይዞም መሓውር ኣብ ሕቶ ዘእቱ ዘረባታት እናልዓለት ነገር ከተሳውር ላዕልን ታሕትን በለት። እቶም፡ ብዛዕባ ህላወ ይዅን ኣበርክቶ ካልኦት ክፍለ-ኣካላት ምንም ዘይግድሶም ዝነበረ መሓውር፡ ግርህነቶም ኣጥፊኦም፡ “ኣነ’ባ ደኣ ኣነ!” እናበሉ ኣብ ንሓድሕዶም ክከራኸሩ ጀመሩ። እዚ ድማ ብኡ ንብኡ፡ ናብ ጉዳይ ክብሪ ተጠምዘዘ። ኣእዳው በተን ምልሙላት ነዋሕቲ ኣጻብዕተን እናተሓበና፡ ኣብ ልዕሊ’ቶም ሓጸርትን ክርኩማትን ኣጻብዕቲ እግሪ ምንሻው ጀመራ። ኣእጋር’ውን ስቕ ኢሎም ክሰምዑ ኣይደለዩን፡ ኣብ ዘረባ ምእንቲ ከይርትዑ፡ ብዛዕባ ቅጥንን ተነቃፍነትን ኣጽብዕቲ እናላገጹ፡ ንጽባቐኦምን ሓይሎምን ተታዕኒኖም መደሩሉ። መሳኪን መሓውር መበገሲኡ ብዙሕ ከየስተብሃሉ ምትፍናኖም ንመዓልታት ቀጸሉዎ’ሞ፡ ነቲ ግሩም ዝነበረ ተሓባቢርካ ናይ ምስራሕ ክእለቶም ቀስ ብቐስ ጸለዎ። ኣብ መወዳእታ እቲ ሕቶ፡ ናይ ‘መን ዓብለለ?’ መልክዕ ክሕዝ ስለ ዝጀመረ፡ ንሽምግልና ናብቶም ካልኦት ክፍለ-ኣካላት ተመርሐ።
ኵሎም ክፍለ-ኣካላት ነዚ ጉዳይ ክዝትዩሉ ኢሎም ምስ ተኣከቡ፡ ሓሳባት ብመገዲ መልሓስ ኣቢሉ’ዩ ዝተሰምዐ። መልሓስ፣ “ኣብ መንጎኦም ቅልስ ይካየድ’ሞ ሰዓሪ ብቐሊሉ ይፍለ፡” ዝብል ሓሳብ ቀዲማ ኣቕረበት። እቲ ሓሳብ ደገፍ ብዙሓት’ኳ እንተረኸበ፡ “እንታይ ዓይነት ቅልስ?” ዝብል ሕቶ ከኣ ኣዋጣሪ ኰነ። ገለኣቶም ጕስጢ ክብሉ እንከለዉ፡ ገለኣቶም ብዋልታን ጭማራን ዝግበር ከምዚ ናይ ኲናት ዓይነት ቅልስ ክካየድ ሓሳብ ሃቡ። ሕልኮ፡ ኣኹድር ዝኣመሰለ ቅልስ ክካየድ ዝበሉ’ውን ነበሩ። እንተዀነ፡ ነፍስወከፍ ዝተኣመመ ቅልስ ምስ ተገምገመ፡ ንሓደ ዝምችእ ነቲ ካልእ ዘግድዕ ዘይርትዓዊ ምዃኑ ተፈልጠ። ኣብ መወዳእታ ግን መልሓስ ካብ ሓንጎል ሓሳብ ተለቂሓ ፡ “ተኸራኸርቲ ባዕላቶም ሓሓደ ግድል ሒዞም ይቕረቡ፡” ዝብል ውሳነ፡ ቦታን መዓልቲን ቆሪጻ ደምደመት። ኢድን እግር ድማ ተሰማምዑ።
መዓልቲ ኣኺሉ፡ ነቲ ዓብይን ወሳንን ቅልስ ንምዕዛብ፡ ኵሉ ናብቲ ቦታ ቅልስ ክኸውን ዝተወሰነ ዓብይ ሩባ ዝሓልፎ ጫካ ኣምርሐ። ኵሎም ክፍለ-ኣካላት፡ ኣብ ልዕሊ ሰብ ክወርድ ዝኽእል ሓደጋታት ይዅን ክኽሰት ዝኽእል ሓድሽ ነገራት ንምቍጽጻር ኣብ ተጠንቀቕ ነበሩ። በዚ ከኣ ኣብ ውሽጣዊ ቃልሲ ተጸምዱ። ኣዒንቲ ክሳብ’ቲ ዝደቐቐ ካብ ቀረባን ርሑቕን ክስዕብ ዝኽእል ሓደጋ ንምርኣይ፡ ኣርሒቐንን ኣስፊሐንን ከቋምታ ጀመራ። ኣእዛን ብወገነን ንተመሳሳሊ ዕማም፡ ንሓሸሽ’ውን ንምጽንጻን ኵር በላ። ኣፍንጫ’ውን ብኣዒንቲ ዘይተራእየ፡ ብኣእዛን ዘይተሰምዐ ሸቲቱ ንምፍላይ ፊን-ፊን በለ። መልሓስ ከኣ ኣብ እዋን ሓደጋ ህጹጽ ረድኤት ንምርካብ ምእንቲ ወጪጫ ከተቃልሕን ንዅሉ ከተስምዕን ካብ ሰፈራ እትው ውጽእ ትብል ነበረት።
ንፋስ፡ ንወረ ናይቲ ቅልስ ናብ ኣርባዕተ ማእዝን ናይቲ ጫካ፡ ከምኡ’ውን ናብ ማይን ኣየርን በተኖ። ካብ ተዓዘብቲ፡ እቶም ኣርባዕተ ዝመሓውሮም እንስሳታት ቀዲሞም ኣርከቡ። እቶም ገዘፍቲ እንስሳታት፡ ብሰላም ከም ዝመጽኡን ቦታኦም ከም ዝሓዙን ንምሕባር ካብ ኣግራብ ሰሰሊዖም ዝሓዙዎ ኣቝጽልቲ እናኣወዛወዙ ሰላምታ ሃቡ። እቲ፡ እንበሳ፡ ነብሪ፡ ሓርገጽ፡ ሓርሽ፡ ዝብኢ፡ ሓርማዝ፡ ዘራፍ፡ ገመል፡ ከብቲ፡ ዓጋዘን፡ እራብ፡ ማንቲለ፡ ሙጹጹላይ፡ ኣንጭዋን ካልኦትን ዝተኣከቡሉ ጎልጎል ሕብራዊ ግርማ ለበሰ። ክልተ ዝኣእጋረን ኣዕዋፍ፡ ሰገን፡ ዑፍ-ጥዋስ… ብውዕዉዕ ስምዒት ኣኽናፈን እናኣወዛወዛ ምምጽአን ሓበራ። ጭቝጩቝታ ጨራሩ ካብቲ ኣግራብ ተሰምዐ፡ ዕንጭራር ብዘይምቍራጽ ጭጭ በለት። ሳሬት፡ ዓራዛዝነ፡ ዕንቅርቢት ዝኣመሰሉ’ውን፡ ኣብቲ ኣግራብ እናተንፋሓኹ ቦታኦም ኣጣጥሑ። ነፋሒቶ፡ ብህድኣትን ብጥንቃቐን ክትጓዓዝ እንከላ፡ ጠበቕ ኣብ ሓደ ቦታ ምርጋእ ስኢኑ ናብዝን ናብትን ኣዕለበጠ። ህበይ፡ ወዓግ፡ ጋውና ካብ ሓደ ገረብ ናብቲ ካልእ እናነጠሩ ነዊሕ ተጓዒዞም ኣብ መወዳእታ፡ ንምርኢት ዝምችኦም ቦታ ሒዞም ጸጥ በሉ።
ኣብ ቅድመ-ምጅማር እቲ ቅልስ፡ እዚ ዝስዕብ መዝሙር ካብ ኣፍ ተቓልሐ፤
ንሓጐስና እንዳኣሉ
ንሓጐስና እንዳኣሉ
ንሓጐስና እንዳኣሉ
እቲ ምንታይሲ ኵሉ
ስለ ምዃኑ
ሓደ ፍጥረቱ።
ኣእድውን ኣእጋርን፡ ንውጽኢት ናይቲ ቅልስ፡ ብዘይዝዀነ ይዅን ቅድመ-ኵነት፡ ምዕዝምዛም፡ ቁጥዐ፡ ንሓድሕድካ ምውንጃልን ምጥቕቓዕን ነጺሆም ብምሉእ ልቢ ንክቕበሉዎ ኣብ ቅድሚ’ቲ ኣኩብ ተዓዛቢ ቃለ-ማሕላ ፈጸሙ።
ብዝተገብረ ዕጫ፡ ኣእዳው ጀመርቲ ኰይነን ሓሲበናኦ ዝመጽኣ ቅልስ ወይ ግድል ከፍልጣ ተሓተታ። “ቁራጽ ዕንጸይቲ ናብ መሬት ምድርባይ፡” ዝብል ምዃኑ ከኣ ኣፍለጣ። ብመሰረት መምርሒ ናይቲ ዝቐረበ ግድል፡ ነታ ዝወደቐት ዕንጸይቲ የማናይ ይዅን ጸጋማይ እግሪ ወይ’ውን ክልተኦም ብሓባር፡ ብግቡእ ኣልዒሎም ዝተወሰነ ርሕቀት ክስንድውዋ ዝብል እዩ። ክልተኦም ኣእጋር ኣብ ውሽጢ’ቲ ዝተዋህቦም ግዜ ክመኻኸሩ ይኽእሉ፣ ኣጻብዕቶም’ውን ብእኵብ ይዅን በብሓደ፡ ንዝተዋህቦም ግድል ንምፍጻም ይጥዕመና’ዩ ብዝበሉዎ መገዲ ክጥቀሙሎም ከም ዝፍቀድ ተነግረ።
ኣእጋር ነታ ዕንጸይቲ ከልዕሉዋ ፈተኑ። እንተዀነ ዝፈተኑ እንተፈተኑ፡ ዝገበሩ ውህደት እንተገበሩ ብግቡእ ከልዕልዋን ክቈጻጸሩዋን ኣጸገሞም። ድሕሪ ዝገበሩዎ ምምኽኻር ከኣ ኣብ መወዳእታ፡ ንምንቅስቓሳ ዝሓሸ ኣገባብ’ዩ ኢሎም ብዝሓሰብዎ ኣማራጺ ቀሊዖም ዝተወሰነ ርሕቀት ኣንቀሳቐሱዋ። ነዚ ዝረኣያ ኣጻብዕ ኢድ ከኣ፡ ብመገዲ ኣፍ ኣቢለን ካርካር ኢለን ናይ ልበን ብምስሓቕ ሕጫጨአን ገለጻ።
ኣእዳው ተውዛሕዛሕ እናበላ፡ ነቲ ቅጥንጥን ዝበለ ቅርጸንን ዝተፈላለየ ምውህሃደንን እናርኣያ፡ ነታ ዕንጸይቲ ኣልዓላኣ። ኣርሒቐን ናብቲ ጫካ ብምስንዳው ከኣ ካብ መቀናቕንተን ይዅን ካብ ተዓዛብቲ ዓብይ ኣድናቘት ረኸባ። ብዘይካ’ዚ ካልእ መሳጢ ክእለታት’ውን ኣርኣያ፣ ምልቃም ንኣዝያ ደቃቕ ጸጸር ካብ ዓይኒ-ዓተር፡ ምስሉኽላዅ መርፍእ ኣብ ውሽጢ ዓለባ፡ ምንቅስቓስ ዓብይ ዕንጸይቲ ብንእሽቶ ፑሊ ምስራሕን ምውርዋርን ጭማራ፡ ከምኡ’ውን ካልኦት ኣጻብዕቲ እግሪ ክሓስቡዎ’ውን ዘይክእሉ ግብርታትን ምንቅስቓሳትን ኣርኣያ። ኣእጋር ኮፍ ኢሎም ነዚ ውሕልነትን ምትዕጽጻፍን ናይዘን ጎራሓት መቕርቦም ክዕዘቡ ጥራይ ዝኽእሉ ነበሩ። ኵለን ኣእዳው ተዓዘብቲ፡ ንተወዳደርቲ ኣእዳው ዘለወን ደገፍ ንምግላጽ ነጎዳ ዝጥዕም ጣቕዒት ኣንጎድጎዳኦ። እዚ ከኣ ንኣእጋር ዓብይ ቍጥዐ ፈጠረሎም። እቲ ዝረኣዩዎ ተስፋ ዘቝርጽ’ኳ እንተ መሰለ ፡ ኣይጃጀዉን። ብወገኖም ከዐውተና ይኽእል’ዩ ዝበሉዎ ግድል ሒዞም ቀረቡ።
ግድሎም ክገልጹ ምስ ተፈቕደሎም፡ ዝፈዀሰ ምዃኑ ኣፍለጡ። እዚ ከኣ ኣእዳው ንበይነን ንምሉእ ኣካል ሰብ ተሰኪመን ኣብ ሓደ ክቢ ከዝራኦ ዝብል ነበረ። “እንታይ ዝበለ ፈንጤጋር ግድል ደኣሉ እዚኸ?” ብምባል ኣእዳው ጕሪምሪም በላ። እቲ ኵነታት ዘስሕቕ ነበረ። ብመሰረት’ቲ ግድል ኵሉ ክፍለ-ኣካላት ተገላበጠ። ኣእዳው መሬት ሓዛ፣ ኣዒንቲ ናብ ምድሪ ቀረቡ’ሞ፡ ኵርናዕ ጠመተኦም ጸበበ። ኣፍንጫ ደሮና ኣትዩዎ ህንጥሸው ኰነ፡ ኣእጋር ንላዕሊ ኣንቃዕሪረን ጠልጠል በላ። ተዓዘብቲ ወጨጩ፡ ከምዚ እናበሉ ድማ ዘመሩ፤
ንያዮ ንያዮ ጁ
ሃኩና ማታታ
ፉዋታ ንያዮ
ሃኩና ማታታ
ትሩከኒ ኣንጋኒ
እንተዀነ፡ ኣድህቦኦም ናብ ኢድን እግርን ነበረ። እቶም ቅድሚ ሒደት ደቓይቕ ክእመን ዘይክእል ክእለት ዘርእያ ዝነበራ ህዋሳት፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ልዅስስ-ልዅስስ ኢለን ስድሪ’ውን ትዅን ምስጓም ሰኣና። ኣእዳው ብቓንዛ ዝኣክል ‘ፊቕ!’ ኢለን ኣምሪረን በኸያ። ምኽኣል ስለ ዝሰኣና ድማ ረድረድ ብምባል ንኣካል ራዕ ክብል ፈነዋኦ። ቍሩብ ኣዕሪፈን ድማ ካልኣይ ፈተነ ገበራ። ኣብዚ ግዜ’ዚ፡ “ሓይሊ እንተ ረኸብና!” ብምባል ምእንቲ ከጣጥሓ ተዘራጊሐን መሬት ሓዛ። ዓባይ-ዓባይቶ ጥራይ ከኣ ኣመና ተፈንቲታ ተዘርግሐት።ሽዕኡ’ውን ምኽኣል ሰኣና። ኣብ መወዳእታ መዅረር’ኳ እንተ ተጠቕማ፡ ኣብ ትግባረኡ ግን ንኣእጋር’ውን ስለ ዘሓወስ፡ ተሰረዘ። ኣእጋር ከኣ ብግደኦም ክስሕቁ ጀመሩ። ጭደራኦም ካብቲ ኣቐዲሙ ዝተሰምዐ ወጫጪ ድምጺ ኣእዳው ንምፍላይ ርጕድ ዝበለ ቃና ተጠቒሞም ታሕጓሶም ገለጹ። ነዚ ዝሰምዓ ኣእዳው፡ ብሕርቃን ጣዕ ክብላ ደለያ። ሓንቲ ናይ መወዳእታን ቀቢጸ-ተስፋን ፈተነ ኣካየዳ’ሞ ሓንቲ ስጕምቲ’ውን ክስጕማ ኣይከኣላን። ረሸሽ ኢሉወን ከኣ ኣቋረጻ። ኣእጋር ድማ ነቲ ኣትለቲካዊ ክእለቶም ንምርኣይ ዕድል ተዋህቦም’ሞ ተሓጐሱ። ንኣካል ጸይሮምን ከየውደቑን፡ ዘብዘብ፡ ጕያ፡ ዝላ ልዕለትን ርሕቀትን ዓይነታት ምርኢት ኣቕረቡ። ኵሎም ኣእጋር ተዓዘብቲ ከኣ ደገፎም ንምግላጽ ብሓባር ንመሬት ደሰቑዎ። ነዚ ዝተዓዘባ ኣእዳው ካብ ስፖርታዊ ጭውነት ወጻኢ ምዃኑ ብምግላጽ ተቓውሞአን ኣስምዓ።
እታ ሰብነት ብግቡእ ንምስካምን ንምጥጣሕን ምእንቲ ክጥዕም ተዘርጊሓ ዝነበረት ዓባይ-ዓባይቶ፡ ካብተን ካልኦት ኣጻብዕቲ ተፈልያ ብዝርግሕታ ተረፈት፣ ኵሎም፡ እንተላይ እቶም ተዓዘብቲ ከኣ ፍሉይ ክስተት ብምንባሩ ተገሪሞም ተዓዘቡዎ። እቶም መተሃላልኽቲ ህዋሳት፡ ካልእ ነገራት ኣስተብሂሎም ሰሓቕ ክስዕሮም ደለየ። ክንዮ’ቲ ብሰንኪ ምፍላይ ዓባይ-ዓባይቶ ኣእዳው ዘይውጽኢታውያን ዝዀናሉ ምኽንያት፡ ብኣንጻሩ ነገራት ጨቢጥካ ናይ ምሓዝ ዓቕመን ኣሐየሎ። እንታይ ይብሃል’ዚ? ሕንዳለ! ሓደ ዓቕሚ ናብ ካልእ ዓይነት ዓቕሚ ይሰጋገር? ኵሉ ገረሞ።
ዕዉት ንምፍላይ ኣብ መንጎ’ቶም ክፍለ-ኣካላት ሓሙሽተ መዓልታት ዝወሰደ ውዕዉዕ ክትዕ ተኻየደ። ዝተፈላለየ ርእይቶታትን ሓሳባትን ውሒዙ፣ ተዛተይቲ’ውን ዝከኣሎም እንተ ገበሩ፡ ሓደ ብዘይ እቲ ሓደ ዋላ ሓንቲ ክገብር ስለ ዘይክእል ዕዉት ንምፍላይ ኣመና ከም ዘጸግም ደምደሙ። ካብዚ ብምብጋስ ከኣ ፍልስፍናዊ ትዕዝብቲ ዘበገሶ ሓድሽ ክትዓት ተላዕለ። “ብመሰረቱ ኣካል ዝብሃል እንታይ እዩ?” ናይ ኵሎም ሕቶ ነበረ። ኣካል ማለት ድማ ኵሎም ብሓባር ማለት ምዃኑ ክርድኦም ጀመረ። ነዚ ንምብራህ ከኣ ህላወን ተግባርን ናይቲ ሓደ ንህላወን ተግባርን ናይቲ ካልእ መሰረታዊ ምዃኑ፡ ሓደ ብዘይቶም ካልኦት ክነብር ከም ዘይክእል፡ ዝብል ናይ ሓባር መረዳእታኦም ኰነ።
ኣብ መጻኢ፡ ከምዚ ዓይነት ህልኽን ምጥምማትን ምእንቲ ከይፍጠር ግን፡ ኣእዳው ንላዕሊ ክዀና፡ ኣካል-ሰብ ከኣ ብእግሪ ደው ኢሉ ክኸይድ ወሰኑ። ኣካል (ሰብነት) በቲ ውሳነ ታሕጓሱ ድሕሪ ምግላጽ፡ መበቈሎም ንኽፈልጡ ግን ቈልዑ ብኣርባዕተ መሓውሮም ክኸዱ ክፍቀድ ኣተሓሳሰበ። ብድሕሪ’ዚ ምክፍፋል ዕዮ ብምግባር፡ እግሪ ምሉእ ሓላፍነት ምስካም ኣካል ክወስድን ካብን ናብን ከጓዓዕዝን፡ ኣብቲ ዝድለ ቦታ ምስ ተበጽሐ ከኣ ኣእዳው ክእለተን ተጠቒመን ኣቝሑ ምሓዝን ምዕያይን ዝኣመሰለ ዘድሊ ዕዮ ከካውና፡ መግቢ ድማ ከቐብላ ተገብረ።
ኣስናን ብወገኖም፡ ነቲ መግቢ ሓይኾም ንጐረሮ ከቐብሉ፡ ጐረሮ ከኣ ኣብ ከስዐ ከም ዝበጽሕ ይገብር። ከስዐ ብስርዓተ መሕቀቒኡ ኣቢሉ ከም ዝሓቕቕን ናብ ኵሉ ውሻጠታቱ የብጽሕን፡ ኣብ መዓላኡ ከም ዝወዓለ’ውን የረጋግጽ። እቲ ዘየድሊ ክፋል መግቢ ከኣ ናብ ስርዓተ መጕሓፊ የብጽሕ። ኣብ ሓመድ ከም ዝክዖ ብምግባር ድማ ተመሊሱ ንፍርያምነት እቲ ሓመድ የሀብትም። ብእኡ ድማ ኣታኽልቲ ይዓብዩን ዝያዳ ይፈርዩን። እንደገና ድማ ኣእዳው ስርሐን ይሰርሓ፡ ንዝበሰለ ፍረ ይለቕማኦን ከም ዝብላዕ ይገብራኦን። ዑደት ህይወት ድማ ከምዚ እናበለ ይቕጽል።
ጸወታ፡ ምዝንጋዕን ሰሓቕን’ውን ብተመሳሳሊ ኣገባብ ምክፍፋል ተኻይድሉ ከም ዝፍጸም ተገብር። ደርፊ፡ ሰሓቕን ዘረባን ዕማም ኣፍ ጥራይ ክኸውን፣ ጉያ፡ ጸወታ ኵዕሶ፡ ከኣ ዝያዳ ኣእጋር ሓላፍነት ክወስዱሉ፣ ኵዕሶ መርበብን ኵዕሶ ሰኪዐትን ንኣእዳው ጥራይ ክግደፍ፣ ኣብቲ ጕያን ምንቅስቓስ ዘድልየሉ ሸነኽጥራይ ግን ኣእጋር ክዋስኡ፣ ኣብ ጸወታታት ኣትለቲክስ እቲ ሜዳ ዳርጋ ኵሉ ንኣእጋር ክግደፍ ዝብል’ዩ። እዚ ንጹር መምርሕን መደብ ዕዮን ከኣ ኣካል ወዲ-ሰብ ሓደ መስተንክራዊ ዝዀነ ህይወታዊ ማሽን ክኸውን ኣኽኣሎ። እቶም ዓበይቲ እንስሳታት ከይተረፈ ንዝገብሩዎ ብመጠንን ጽፈትን ክበልጾ ኣብቅዖ።
እዚ እናዀነ ግን ክፍለ-ኣካላት፡ እዚ ቀዋሚ ስርርዕ’ዚ፡ ውዒሉ ሓዲሩ ስምዒታትን ምትፍናንን ክፈጥር ከም ዝኽእል ስክፍታ ክስምዖም ጀመረ። “እቲ ኣብ ላዕሊ ደው ዝበለ ርእሲ፡ ካብቲ ኣብ ታሕቲ ክኸውን ዝተወሰነሉ እግሪ ዝበልጽ ምዃኑ፡ ዝተረፉ ኵሎም ኣብ ትሕተኡ ዘለዉ ክፍለ-ኣካላት’ውን፡ ኣገልገልቱን ብናቱ ሓሳብን መምርሒታትን ጥራይ ዝንቀሳቐሱን ገይሩ ክርእዮምን ክንዕቆምን ይኽእል’ዩ ዝብል ትሒም-ትሒም፡ እናሓደረ ዳርጋ ዓው ኢልካ ክዝረብ ጀመረ። ካብዚ ነቒሎም ድማ፡ “ንኣቃውማ ክጥዕም እንተ ዘይኰይኑ፡ ብዓይኒ ስልጣን እንክርአ፡ ኵሎም ህዋሳት ማዕረ እዮም!” ዝብል መግለጺ ብወግዒ ኣስምዑ። እዚ ማለት ድማ፡ ሓጐስ ይዅን ቃንዛ ናይ ሓደ ህዋስ፡ ንኻልኦት’ውን ብማዕረ ከም ዝብጽሖምን ክስምዖም ከም ዝግባእን ኣስመሩሉ። መልሓስ ከኣ ብፍላይ፡ ዝዀነ እትዛረቦ ዘረባ፡ ንምሉእ ኣካል ዝውክል እምበር ንበይና ጥራይ ዝምልከት ከም ዘይኰነ ምስናይ ተሪር መጠንቀቕታኡ ኣተሓሳሰቡ። ብሓባር ድማ ከምዚ ዝብል መዝሙር ኣስምዑ፤
ኣብ ኣካልና
የለን ኣገልጋሊ
ኣብ ኣካልና
የለን ተገልጋሊ
ኣገልገልቲ ባዕልና ተገልገልቲ
ንሕና ብንሕና የብልናን መቓሊ
ሓዙኒ ሓዙና
መልሓስና ልሳንና
ከነጥዒ ኣካልና
ሓድነት መልክዕና።
ሓዙኒ ሓዙና
ሓባር’ዩ ግብርና
ንኣካል ጥዕና
ሓባር’ዩ ዕዮና
ሓድነት ሓይልና።
እዚ ድማ ወግዓዊ መዝሙር ኣካል ኰነ። ኣካል ድማ ነዛ ካብ ካልኦት እንስሳታትን ሰውራ ትኽሎ ዝተሓሰሙን ኵሎም ዝፍለየላን ብቕዓቱ ዝገልጸላን መዝሙሩ ክሳብ ሎሚ ይዝምራ ኣሎ። ካልኦት ኣርባዕተ ዝመሓውሮም እንስሳታት ከምዚ ዓይነት ሰውራ ኣየካየዱን። ምድራፍ ንዓታቶም ኣይንታዮምን እዩ። ኣፍ ማለት ከኣ መብልዒ ጥራይ እዩ። ጸኒሖም ድማ ናይ ተፈጥሮ ‘ዓቃባዊ ሰልፊ’ መስረቱ። ኣብ ናቶም ክውንነት ጸኒዖም ድማ ልምዶም ምቕያር ኣበዩ።
ሰባት፡ ካብ ስርዓተ ዕዮ ክፍለ-ኣካላት ክመሃሩ እንከለዉ ግብሮም ጽቡቕ እዩ። እንተዀነ፡ ኣብ ከም ውግእ ዝኣመሰለ ኵነታት፡ ንኣብነት ርእሲ፡ ርእሲ ካልኦት ክኸውን፡ ክፍለ-ኣካላት ተጎራሪሖም፡ ሓደ ኣብ ርእሲ’ቲ ካልእ ኰይኖም ክርኣዩ እንከለዉ፡ ሰባት ነቶም ሰውራ ትኽሎ ዝነጸጉ ናይ ቀረባ ደቂ ሓወቦታቶም’ዮም ዝመስሉ።
Akedir Ahmedin is a short story writer, playwright, and engineer by profession. He has published a book of short stories and a translation of Nikolai Gogol’s, The Inspector General.
What's Your Reaction?
A pan-African writers' collective and publisher


text:
ገዓት (እከለት)
ብሙሴ፡ በኪት።
እዛ ገዓት ናይ ኣርያም መሓሪ እያ
ገዓት ዚብል፡ ቃል ካብቲ “ገዓተ” ዚብል ግሲ ዚወጸ እዩ። “ገዓተ” ማለት፡ “ንሓርጫዊ ነገር ኣብ ፈሳሲ ብምእታው እናዀሰ ዓጺቕ ልዕጣጥ ነገር ኣዳለወ፡ ማለት እዩ።” ከምቲ ኢጣልያውያን እቲ ፍቱውን ብሉጽን መግቦም ፓስታ ስፓገቲ ከም ዚዀነ ኵሉ፡ ከምቲ ደቂ ከበሳ እቲ ፍቱውን ብሉጽን መግቦም ጣይታ ሽሮንን ዝግንን ፡ ከም ዚዀነ ኵሉ፡ ከምቲ ኢትዮጵያውን እቲ ፍቱውን ብሉጽን መግቦም ጥረ ክትፎ ከም ዚዀነ ኵሉ ደቂ መትሕት(ማታሕት) እውን እቲ ፍቱውን ብሉጽን መግቦም ገዓት እዩ። ከምቲ ብግእዝ(ግዕዝ)” ወይንሰ ያስተፈስሕ ልበ “ ወይንሲ ንልቢ የሕጕሶ፡ ዚብሃል እከለት(ገዓት)ድማ፡ “ንምርኣያ እተብህግ ንምብልዓ ጥዕምቲ” ቱፋሕ” ናይ ገነት፡ ኢያ። እከለት(ገዓት)ዅሉ ዓዳ፡ ዓለምለኻዊት ኢያ። ኣብ ከበሳ ኤርትራ ዀነ ኣብ ኢትዮጵያ፡ ኣብ ፍሉይ በዓላት ከም በዓል ቅዱስ ሩፋኤልን ሕርስን ጥንስን ወዘተ. ገዓት፡ ይገዓት፡ እዩ። ስለዚ”እከለት(ገዓት)“ወይዘሮ” እያ። (እከለት)(ገዓት)ብኣምሓርኛ፡ ”ገንፎ” ይብልዋ። ብብሊን፡ ድማ፡ ”ካላ” ይብልዋ፡ ብሳሆ ድማ፡”ዳግሓ” ይብልዋ።)እስቲ፡ ሕጂ ኣብ፡ ሀይገት(ሃይገት)መንሳዕ ክንደይ ኣስማት እከሎታት (ገዓታት)ኸም ዘሎና ካብዚ ቀጺለ ይዝርዝሮ። (1) እከለት(ገዓት)ዓውዲ እኽሊ። እዛ እከለት(ገዓት)ኢዚኣ ነቶም ኣብ ዓውዲ እኽሊ፡ እኽሊ ከኽዱ ዚወዓሉ ሰባት፡ ኽበልዕዋ እትገዓት እከለት(ገዓት)ኢያ። እቶም ኣጓብዝ ነታ እከለት(ገዓት) ኽበልዕዋ ምስ ተቀረቡ ሓደ ኻብኣቶም 3 ኵላሶ ንጭብ ኣቢሉ ነቶም ብዓይኒ ዘይረኣዩ ሓሳዳትን እኩያትን መናፍስት “እዚ ሂብናኩም” ኢሉ፡ ነተን ሰለስተ ኵላሶ ይድርብየን። (2) እከለት(ገዓት)ሁርሁር ። እዛ እከለት(ገዓት)ኢዚኣ ጥንስቲ ሰበይቲ ክትሓርስ ቅልውላው ምስ ሓዛ ኣዲኣን፡ ምስ ጎሬባብታን ኣንስቲ እንዳ ኣቦኣ (ንጓላ ማለተይ እየ) ዀይነን ብሃታ ሃታ እኽሊ ጥሒነን ዝቅርብኣ እከለት(ገዓት) እያ። “ሁርሁር” ማለት፡ “ሃለብለብ” ታህዋኽ ማለት እዩ። (3) ገሺሽ።
ገሺሽ ማለት ሺሻይ ክብሎ ይኽእል እየ። እዚ ኣብ መዓልቲ ሕጸን መርዓን ተስካርን ዝቕረብ እከሎታት(ገዓታት)ማለት እዩ። (4) እከለት ኣርብዓ (ገዓት ኣርብዓ)
እዛ፡ እክለት (ገዓት)ኢዚኣ፡ መርዓት ኣርብዓ መዓልቲ ምስ ገበረት ሕጽኖታ ምስ ወደኤት ኣዲኣ ወላዲታን ምስ ኣደታት ኣንዳ ኣቦኣን ጎሬበታን ብርክት ዚበለ እከሎታት (ገዓት) ሒዜን ይበጽሓኣ። ካብተን ብርክት ዚበላ እከሎታት(ገዓታት) እታ ዚዓበየትን ብዙሕ ጠስምን በርበረን ዘላዋ ተመሪጻ እታ ሓማት ኣደ ጓል ንሰብኣይ ጓላ ትህባ። ሰብኣይ ጓላ ተቀቢሉ ምስ ስድራ ቤት ኣቦኡ ዀይኑ ይድረራ። እዛ እከለት(ገዓት) ”ኣርብዓ” ትብሃል። (5) እከለት(ገዓት) ዋጣን ዓንቀር ዚኸልእን ዜናን። ወራዶ መርዓ ኣብ እንዳ ጓል ምስ ኣተዉ ካብቲ ንድራሮም ዚጋዓት (እከሎታት) ብዙሕ ገዓት፡ ሰለስተ ንበይነን ተፈልየን ሓንቲ ንዋጣ፡ ሓንቲ ንዓንቀር ዚኸልእ፡ ሓንቲ ንዜናይ፡ ይወሃባ። እቲ ዋጣ ንቤተ ሰብ እንዳ ጓል ኪዋጢ ይሓድር። ዓንቀር ዚኸልእ ፍሉይ ክብሪ ኣለዎ። ዜናይ ድማ ይምርቕ።( ፍትሕ መሕሪ ገጽ 114- 115 ርአ) (6) እከለት ክሽክሻን( ገዓት ክሽክሻን) እዛ እከለት(ገዓት) ኢዚኣ ኣዝያ ዓባይን ንዓበይቲ ዓዲ ንሹምን ምስለኒን ጭቃን ሼኽን ቀሺን በዓል ውዕለትን እትቕረብ እከለት(ገዓት) ኢያ።(7) እከለት (ገዓት) መኣካት (ወይ መኣኮት)። እዛ፡ እከለት(ገዓት)ኢዚኣ፡ ንእሽተይ ግናኸ ብዘይ ጸባን በርበረን ብጠስሚ ጥራሕ ጨፈቕፈቕ ዚበለት እከለት(ገዓት)ኢያ። መርዓት ካብ እንዳ ኣቦኣ ናብ እንዳ ሰብኣያ ክትነቅል ኣብ በቅሊ ምስ ጸዓንዋ እታ ኣዲኣ ንኤዕሩኽ ናይቲ መርዓዊ ፡ ትህባ፡፡እቶም ኤዕሩኽ ነታ እከለት(ገዓት)ንማለቱ ትንክፍ ኣቢሎም ናብ ኣደ እታ መርዓት ይመልስዋ። እታ ኣደ መርዓት ኣብ ገዝኣ ሒዛታ ተኣቱ እሞ፡ ብድሕሪ እቲ ኣግነት(አብሎ ብትግሬ) ተንኮበት ክፍት ኣቢላ ነቶም ብድሕሪት ዀይኖም ይጽበዩ ዝነበሩ ቖልዑ ክትህባን ካብ ኢዳ ክመንጥልዋን፡ሓንቲ።(8) እከለት(ገዓት)ሕቅነት። እዛ እከለት(ገዓት) ሕቅነት ኢዚኣ ካብተን ካልኦት እከሎታት (ገዓታት) ፍልይ ዚበለት እያ። ኣደታትና ንጠስሚ ዚኸውን ልኻይ ከምክኻ ቍራዕ ይስኽትታ እሞ፡ እቲ ንጠስሚ ዚኸውን ልኻይ ምእንቲ ክመክኽ ኣብቲ ቍራዕ የእትውኦ። ምስ መከኸ፡ ኣብ ሓደ ዓብይ ሒላብ ይግልብጥኦ። ጽንሕ ኢለን፡ ኣብቲ ቍራዕ ኣዝዩ ድኹም ዝተጣሕነ ቆሎ ሓርጭ ስገም የእትዋ እሞ፡ እቲ ዚመከኸ ልኻይ መሊሰን ኣብቲ ቍራዕ ይግልብጥኦ። ኣጸቢቁ ይፈልሕ። ድሕሪ ቁሩብ ግዜ ቍራዕ ይወርድ። እቲ ሕሩጭ ኣብቲ ቍራዕ ብታሕቲ ይተርፍ፡ እቲ ጠስሚ ድማ፡ ጸረር ወይ ብላዕሊ ጸብለል ምስ በለ ኣብ “ዕከት”(ብትግርኛ “ዕብንቶ”ይብልዎ መስለኒ) ዚተብሃለ ካብ ቆርበት ጤል ዚተሰርሔ ለቖታ ይግልብጥኦ። ኣብ ውሽጢ እታ ዕከት ኣብቲ መቀሜጭኣ “መ’ረት” ዚተብሃለ ካብ፡ ፍሬ ገርሰት ዚተብሃለት ኦም ዚተጾሞቔ (extracted) ቡናዊ ዚሕብሩ ለገግ ዚብል ፈሳሲ የእትዋላ። እዚ ድማ፡ እቲ ጠስሚ ጥዑም ጨናን መቐረትን ምእንቲ ኺህልዎን ከምእውን ከይስብብ ወይ ከይስይሕ ወይ ከይዕሱ ዚከላኸል (preservative) ለገግ ዚብል ፈሳሲ ነገር እዩ። እቲ ሓርጭ ስገም ድማ፡ እከለት(ገዓት)ዀይኑ ካብቲ ቍራዕ ወጺኡ ናብ ሒላብ ይግልበጥ። እዛ እከለት(ገዓት) ኢዚኣ “ሕቅነት “ትብሃል። ኣዝያ- ኣዝያ ጥዕምቲ ኵትር እቲ ጠዓሚ ኣጻብዕትኻ ትቕርጥም።(9) እከለት(ገዓት) ሕስዕት ።( ብትግርኛ ሓስአ ግሲ ክኸውን ኰሎ ቅብኢ ሰኣነ ማለት እዩ) እዛ እከለት(ገዓት)ኢዚኣ ሰኣን ጸባን ጠስምን ኣብኣ፡ኸላ ትብላዕ። (10)እከለት (ገዓት)ስንፋእ (ሽምፋእ።) እዛ እከለት( ገዓት) ኢዚኣ መርዓት ምስ ጠነሰት ልክዕ ኣብቲ ሻብዓይ ወርሓ፡ ኣብታ ድሮ ንእንዳ ኣቦኣ ክተሓርስ እትብገሳላ ምሸት፡ ጎሬባብታ ኣብ ገዝኣ ተኣኪበን ዝግዕታኣን ግዒተን ብሓንሳብ ዚድረራኣ እከለት(ገዓት)እያ።(11) እከለት(ገዓት)ድራር። እዛ እከለት(ገዓት)ኢዚኣ ድሕሪ ቀብሪ ናብቲ እንዳ ሓዘን ዘማስዩን ዝሓድሩን ዚድረርዋ እከለት(ገዓት)ኢያ። ቅድሚ ምብልዖም ሓንቲ ካብተን ኣንስቲ ሰለስተ ኵላሶ ወሲዳ፡ ስም ናይቲ ምውት ሰብኣይ ይኹን ሰበይቲ እናረቝሔት ኣብ ትሕቲ እቲ ዓራት በብሓደ ትድርብየን። ካብተን ቀዳሞት ኣደታትና ኣደና ኣግዱባይት ሰይቲ ወድ ምቅልም መንሳዕ ቤት ኣብረሄ ብምግዓት እከለት(ገዓት) ዚወዳደርኣ ኣንስቲ ኣይነበራን። ኣዝያ ጥቅውቲ ኣደ ነይራ። በዚ ሕጂ ዘለናዮ ግዜ(ጊዜ) ድማ፡ እነሆ ጓለይ ወይዘሮ ኣርያም መሓሪ ብዓልቲ ደንቨር (ኣሜሪካ) ተኪኣታ። እዚ እከሎታት (ገዓታት) ትርእይዎ ዜለኹም ጓለይ ኣርያም ዚገዓተቶ እዩ። ስለዚ ብስም እቶም ኵሎም ኣብ ሙሉእ ዓለም ዚርከቡ መንሳዕ ደቂ ሀይገት(ሃይገት) ኣገናዕ ወሓለ ጓል ወሓለ ወይዘሮ ቅድስቲ ህብተስ ወለት ዕሉም እናበልኩ ንኣርያም የቐንየልና ይብላ።
መወከሲ ናይዚ ጽሑፈይ –ጽሑፋት ናይ ፕሮፈሰር ሊትምንን ናፋዕ ወድ ዕትማንን፡ ካብ ናይ መስታወሻ ደብተረይን (from my journal) ከምእውን ካብ ዓበይቲ ኣሓተይን ዞማይን ኣቶ ኣብረሃም ሐሰብኣነቢ እዩ። እርማት፡ሃናጺ ርእይቶ፡ሃናጺ ነቐፌታ፡ መወሰኽታ፡ መደረብታ፡ ንዓይ ኣይምልከትን እዩ። እዚ ጽሑፍ ቅድሚ ኣብቲ መርበብ ሓበረታ ምውጽኡ ዋንኡ ኣነ እዬ። ኣብቲ መርበብ ሓበረታ ምስ ወጸ ግን ዋናታቱ ኣንበብቱ እዮም ። ኣስክ፡ እብ፡ ብዕድ፡ ክቱብ፡ ንትራከብ ረቢ፡ ምን፡ ቀባ፡ ወዐጸባ፡ ልነጀና።
አሚን!!!


text:
Radio Erena: 23 November 2017
ን37 ዓመታት ንዚምባብዌ ዝመርሐ ፕረዚደንት ሮበርት ሙጋበ፣ ብ21 ሕዳር ብወግዒ ካብ ስልጣን ድሕሪ ምስንባቱ፣ ንኣስታት ክልተ ቅነ ኣብ ስደት ዝጸንሐ ምክትሉ ነበር ኤመርሰን ምናንጋዋ ክትክኦ ምዃኑ ማዕከናት ዜና ካብ ሃራረ ሓቢረን።
ወዲ 93 ዓመት ፕረዚደንት ሮበርት ሙጋበ፣ ሰራዊት እታ ሃገር ስልጣን ንምስግጋር ብዝወሰዶ ተበግሶ ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር እኳ እንተኣተወ፣ ብምቕሉል ኣገባብ መዝነቱ ክሓድግ ንዝተገብረሉ ዕድመ ግና ክነጽጎ’ዩ ጸኒሑ።
ካብ መሪሕነትን ኣባልነትን ገዛእ ሰልፉ ዛኑ ፒኤፍ’ውን ዝተሰጎገ ሮበርት ሙጋበ፣ ብምቕሉል ኣገባብ ስልጣኑ ክሓድግ ንዝተገብረሉ ዕድመ እንተነጺጉ፣ ቅዋም እታ ሃገር ብዝፈቕዶ መንስርሕ፣ ብዘይክብሪ ክግለፍ ከምዝኽእል’ዩ ፓርላማ ኣጠንቒቕዎ።
ፓርላማ፣ ነቲ ፕረዚደንት ንምግላፍ ናይ ሓደ መዓልቲ ህጹጽ ኣኼባ ድሕሪ ምክያዱ ግና ፕረዚደንት ሙጋበ፣ ነቲ ዝቐረበሉ ብምቕሉል ኣገባብ ናይ ምፍናው ዕድመ ብምቕባል፣ ካብ ስልጣኑ ተሰናቢቱ ኣሎ።
ቅድሚ ክልተ ቅነ ብፕረዚደንት ሙጋበ ካብ ስልጣን ዝተሰጎገ ምክትል ፕረዚደንት ነበር ኤመርሰን ምናንጋዋ፣ ምእንቲ ድሕነቱ ናብ ስደት ኣምሪሑ ድሕሪ ምጽናሕ፣ ኣብቲ ስልጣን ናይ ምስግጋር መስርሕ ንምስታፍ ብሮቡዕ 23 ሕዳር ናብ ሃገሩ ተመሊሱ።
ምናንጋዋ፣ መሪሕነት ሰልፊ ዛኑ ፒኤፍን ስልጣን ሃገርን ክርከብ ምዃኑ ኣብ ዝንገረሉ ዘሎ እዋን ከኣ፣ ዜጋታት እታ ሃገር ናይ ሰባትን ስልጣኖም ምቅይያርን ጥራይ ዘይኮነ ናይ ስርዓትን ፖሊሲታትን ለውጥን ጽገና’ውን ክካየድ ይጠልቡ ኣለዉ።
========================


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራቸስኮ ንጉስ ሞሓማድ ሻድሻይ ብዝገበሩሎም ወግዓዊ ዕድመ መሰረት ኣብ ሞሮኮ ዕለት 30 መጋቢት 2019 ዓ.ም. መበል 28 ዓለም ሓቆፍ ሓዋርያዊ መገሻ ከካይዱ ምዃኖም ኣብ ዝሓለፉ መደባትና ሓቢርና ከምዝነበርና ክዝከር እንከሎ፡ ቅዱስነቶም ምስ ንጉስ ሞሓማድ ሻድሻይን ምስ ሕዝቢ ሞሮኮን ዓበይቲ ናይ ሃይማኖት ምስልምና መምሃራንን ኣብታ ሃገር ዝርከቡ ብጨንፈር ማሕበር ረድኤት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ዝእለዩ ስደተይናታትን፡ ራባት ኣብ ዝርከብ ካቴድራል ምስ ካህናን ክራኸቡን ምስቲ እቲ ንኡስ ማሕበረሰብ ካቶሊክ ክራኸቡን መስዋዕተ ቅዳሴ ከዕርጉን መደብ ከምዘለዎም ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካ
ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ቤት ጽሕፈት ናይቲ ካብ ዕለት 30 መጋቢት ክሳብ ዕለት 31 መጋቢት 2019 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ሃገረ ሞሮኰ ዘካይድዎ ሓዋርያዊ መገሻ ዝክረ ነገራቱ ብወግዒ ከምዘፍለጠን ናይቲ ሓዋርያዊ መገሻኦም መርሕ ቃል ኣገልገልቲ ተስፋ ዝብል ክኸውን እንከሎ፡ ዕለት 30 መጋቢት 2019 ዓ.ም. ቅድሚ ፍርቂ መዓልቲ ሰዓት 10.45 ደቓይቕ ሮማ ካብ ዝርከብ ፊውሚቺኖ ዓለም ሓቆፍ መዓርፎ ነፈርቲ ክነቕሉን ብናይ ኢጣሊያ ሰዓት ኣቆጻጽራ ሰዓት ሰለስተ ብናይ ሞሮኮ ኸኣ ሰዓት ክልተ ራባት ኣብ ዝርከብ ራባት ሳለ ዓለም ሓቆፍ መዓርፎ ነፈርቲ ክበጽሑን ወግዓዊ ኣቐባብላ ክግበረሎምን እዩ።
ዕለት 30 መጋቢት ምስ ሕዝቢ ሞሮኮ ክራኸቡ እዮም
ሰዓት ክልተን ፈረቓን ኣብ ቅርዓት ንጉሳዊ ሕንጻ ወግዓዊ ኣቀባብላ ምስ ተገበረሎም ንሰዓት ሰለስተ ዓሰርተ ደቓይቕ ጐደል ንኽብሪ ሃገረ ሞሮኮ ኣብ ቤተ ንጉስ ምብጻሕ ከካይዱን ምስ ንጉስ ሞሓመድ ሻድሻይ ግላዊ ርክብ ምስ ኣካየዱ ኣብ ሰጣሕ ጐልጐል መስጊድ ሓሳን ሰዓት 15.30 ምስ ህዝቢ ሞርኮን ናይ መንግስትን በርገሳውያንግ ማሕበራት ላዕለዎት ኣካላትን ኣብ ሞርኮ ዝርከቡ ናይ ወጻኢ ሃገራት መንግስታት ልኡካንን ተራኺቦም ድሕሪ ዝቐርበሎም ናይ ዕንቋዕ ደሓን መጻእኩም ወግዓዊ መልእኽቲ ኣስዒቦም መደረ ከስምዑ እዮም። ሰዓት 16.30 ናይ ንጉስ ሞሓመድ ሓምሻይ ቤተ መካን መቓብር ምብጻሕ ከካይዱን ሰዓት 17.00 ኣብቲ ናይ ሃይማኖት ምስልምና ሰባክያንን መምሃራንን ዝሕነጽሉ ተቕዋም ሞሓመድ ሻድሻይ ምብጻሕ ምስ ኣካየዱ፡ ኣስዒቦም ኣብ ጨንፈር ናይ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ማሕበር ረድኤት ካሪታስ ኣብ ራባት ምብጻሕ ኣካይዶም ምስቶም በዚ ማሕበር ረድኤት ዝእለዩ ስደተይናታት ተራኺቦም ናይ ዕለት 30 መጋቢት 2019 ዓ.ም. ዝክረ ነገራቶም ከምጠቓልሉ እዮም።
ዕለት 31 መጋቢት 2019 ዓ.ም. መስዋዕተ ቅዳሴ ንምሕበረሰብ ካቶሊክ
ቅዱስነቶም ዕለት 31 መጋቢት 2019 ዓ.ም. ኣብቲ ካብ 1976 ዓ.ም. ኣብ ራባት ዝርከብ ካብ ዝሓድሩሉ ናይ ቅድስቲ መንበር ልኡኽ ሕንጻ ነቒሎም ሰዓት 09.30 ኣብ ተማራ ዝርከብ ብደናግል ፍቕሪ (ደቂ ቅድስቲ ተረዛ ዘካልኵታ) ዝመሓደር ማሕበራዊ ኣገልግሎት መውሃቢ ተቕዋም ምብጻሕ ከካይዱን ምስ ካህናትን ገዳማውያንን ወፉያንን ናይ ውህደት ኣቢያተ ክርስቲያን ቤት ምኽሪ ኣባላትን ክራኸቡን መደረ ምስ ኣስምዑ ኣብ ሞሮኮ ምስ ናይ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ብፁዓን ጳጳሳት ምሳሕ ተቛዲሶም ምስ ኣብቅዑ ድሕሪ ፍርቂ መዓልቲ ሰዓት 14.45 ኣብ ልዑል ሙላያ ኣብደላሕ ናይ ስፖርት ሜዳ መስዋዕተ ቅዳሴ ከዕርጉ እዮም። ሰዓት 17.00 ናብ መንበሮም ንኽምለሱ ዓለም ሓቆፍ ራባት ሳለ መዓርፎ ነፈርቲ ወግዓዊ ስንብታ ተገይሩሎም ሰዓት 17.15 ናብ ሮማ ክነቕሉን ሰዓት 21.30 ሮማ ኣብ ዝርከብ ቻምፒኖ መዓርፎ ነፈርቲ ክበጽሑ ዝብል መደብ ከምዘሎ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ይሕብር።


text:
ጸግዒ ጭቁን እየስ ይብል ኣለኹ። ግና “መን እዩ ጭቁን ዝብሎ ዘለኹ” እዩ እቲ ዓቢ ሕቶ። ወገነይ እዩ ጭቁን ኢለ ምስኡ ጸግዒ ምሓዝ’ውን ሓደ ዓይነት ጸግዒ እዩ። ናይ ወገነይ ጃልባ ጥራሕ ኣይትጥሓል ዝብሉ ከምዘለዉ ምፍላጥ ጽቡቕ እዩ። ብዙሕ ድማ ይዕዘብ ኣለኹ።
ብወገነይ; ናይ ሓባር ጃልባ ንክትህነጽ እሞ ንኹሉ ውጹዕ ከከም ወጽዓኡ እናርኤና ክንተሓጋገዝ እዩ ድሌተይ።
ጃልባይ ጥራሕ ምባልስ ኣይግድን። ናይ ዝኾነ ውጹዕ ጃልባ ክትጥሕል ድማ ዓይነይ እናረኣየ ትም ኢለ ኣይዕዘብን። ብወገነይ ፊልም ምዕዛብን ሓቀኛ ሂወትን ዘሎ ፍልልይ ይርድኣኒ እዩ። ጃልባ ካልኦት ትጥሓል ኣይትጥሓል ናተይ ጥራሕ ኣይትጥሓል ዝብሉ እናበዝሑ ይመጹ ከም ዘለዉ መቸም ካባይ ንላዕሊ ንስኻ ትዕዘብ ኣለኻ።
እዛ ናይ ሓባር ጃልባ ትጥሕል ስለዘላ ናትና ሰሪሕና ንድሓን ዝብሉ ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ ኣናበዝሁ ድማ ይመጹ ኣለው።
አረ ገሊኦምስ ኣብ’ዛ ጃልባ ከም’ዛ ሰብ ቆጺሩ ዘስፈሮም እዩ ዝመስሎም። ድሕሪ ሕጂ ምሳ’ኻ ኣይሳፈርን ዝብልን ጃልባኻ ትጥሓል ኣይትጥሓል ኣየገድሰንን ዝብል ምርኣይ ልሙድ ተረኽቦ ኮይኑኒ ኣሎ። ነዚ ንምትግባር ድማ ዓበይቲ ዝመስሉ ግን ከኣ ስፍሓት ዘይብለን ጀላቡ በብመዓልቱ ይሰርሓን ይስስናን ኣለዋ። እዚ ዓበይቲ ግን ከኣ ንኹሉ ዘይሓቑፋ ጀላቡ ነቲ ዝመስሎ ደኣ እዩ ዓቢይቲ ዝመስል ዘሎ ደኣ’ምበር ምልዮናት ተሳፍር ሓባራዊት ጃልባ ገዲፍካስ ኣማኢት ትሕዝ ጃልባ ሰሪሕካ የኣይ ሃገርገር ዝብል ዘሎ ዝመስል ናይ የውሃን ጃለቡ ናብቲ ትደልዮ ማዕልቦ ራህዋን ብልሽግናን ከብጽሓ ስለዘይክእላ እዚ ዕንደራ ዕንዝራ ኣይግድን።
ክቡር ወዲ’ታ ዓባይ ጃልባ – እዛ ናይ ሓባር ጃልባና እናጠሓለት ብዙሕ ግዜ ንዕዘብ ጸኒሓና ኢና። አረ ገሌናስ ኣብ ምጥሓል ንተሓጋገዝ ኣለና። ዓባይ ጃልባ ዘሰልቸወና ይመስል ኣሎ እሞ ኣይሰልችወና ደኣ። ኣብታ ዓባይ ጃልባ ተሳፊርና ዘይብጻሕ የሎን እሞ ሃየ ደኣ ጃልባና እናጠሓለት ትም ኢልና ኣይንተዓዘብ።
Originally written at my facebook comment in response given to a comment under my post. Basic editings was done to make the message universal by addressing to the general public instead of the one it was intended for.


text:
ብደረጃ ዓለም ብኮቪድ-19 በዝሒ ዝሞቱ፣ ሰባት ልዕሊ 1 ሚልዮን ከምዝበጽሐን በዝሒ ዝተለኸፉ ድማ ልዕሊ 33 ሚልዮን ከምዝኾነን ማእከል መጽናዕቲ ዩኒቨርስቲ ጆንስ ሆፕኪንስ ኣፍሊጡ።
ብዛዕባ’ቲ ክስተት ‘ኣሰምባዲ እምነ ኲርናዕ’ ኢሎም ዘልቀሱ ዋና ጸሓፊ ሕ/ሃ አንቶንዮ ጉተረዝ ‘ዓለም ንብድሆ ለበዳ ኮቪድ 19 ንምስዓርን እቲ ቫይረስ ኣብ ፈለማ እዋን ክራኣይ ምስጀመረ ዝተፈጸመ ጌጋ ንዘይምድጋም ክንማሃረሉ ይግባእ’ ኢሎም።
‘ተሓታታይነት ዝስመዖ መሪሕነት ምርካብ ኣገዳሲ’ዩ’ ዝበሉ ሚስተር ጉተረዝ ‘ሕብረት ረባሒ እዩ፣ ምድንጋር ግና ይቀትል’ በሉ።
ብቫይረስ ኮሮና ዝላዓል ኮቪድ 19፣ መንቀሊኡ ከተማ ቻይና ውሃን ከምዝኾነት’ዩ ዝግለጽ።
እዚ ከምዚሉ ከሎ፣ ኩባንያ መድሓኒት Abbott ን SD Biosensoን ምስ ፋውንዴሽን ቢልን ሜሊንዳ ጌትን ተሓባቢሮም፣ 120 ሚልዮን መርመርመሪ ቫይረስ ኮሮና፣ ኣብ ውሽጢ 6 ኣዋርሕ ናብ ተጠቀምቲ ከምዘባጽሑ፣ ዳይረክተር ውድብ ጥዕና ዓለም ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ኣፍሊጦም።
ናይ ኣሜሪካ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ብወገኖም፣ 150 ሚልዮን መመርመሪ ኮቪድ 19 ከምዘቅርቡ ቃል ኣትዮም አለው።


text:
ኮሚቴ ድሕነት ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራ ምስ ላዕለዎት ሰብ ስልጣን መንግስቲ ብዛዕባ ተቓውሞን ጠለብን ሰራዊት ዘትዩ
ካብ 11 ዝተፈላለያ ክፍላተ ሰራዊት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ተሓርዩ ዝተዋጽአ ብ”ኮሚቴ ድሕነት ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራ” ዝፍለጥ ብመኮንናት ዝምራሕ ኮሚቴ፡ ነቲ ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራ ኣቕሪቡዎ ዘሎ ተቓውሞን መሰረታዊ ጠለባትን ብዝተወደበ መልክዕ ምስ ላዕለዎት ልኡኻት ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ከምዝዘተየሉ ምንጭታትና ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።
ካብ 11 ዝተፈላለያ ክፍላተ ሰራዊት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ተሓርዩ ዝተዋጽአ ብ”ኮሚቴ ድሕነት ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራ” ዝፍለጥ ብመኮንናት ዝምራሕ ኮሚቴ፡ ነቲ ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራ ኣቕሪቡዎ ዘሎ ተቓውሞን መሰረታዊ ጠለባትን ብዝተወደበ መልክዕ ምስ ላዕለዎት ልኡኻት ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ከምዝዘተየሉ ምንጭታትና ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።


text:
Radio Erena: 12 June 2020
ክካየድ ዝነበሮ ምርጫ ብጉልባብ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ዝሰረዘት ኢትዮጵያ፣ ኣብ ወርሒ መስከረም መዝነቱ ንዘብቅዕ ቀ/ሚ ብዘይምርጫ ኣብ ስልጣን ክቕጽል ፓርላማ እታ ሃገር ደገፉ ከምዝሃበ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ሓቢረን።
ብመሰረት እቲ ተዋሂቡ ዝተባህለ ደገፍ፣ እቲ ብመሰጋገሪ ንክልተ ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብ ዝመጽእ እዋን ምርጫ ክሳብ ዝካየድ ኣብ ስልጣን ክቕጽል’ዩ ተወሲኑ።
ለበዳ ኮረና ቫይረስ ጥዕናዊ ስግኣት ኣብ ዘይኮነሉ እዋን፣ ካብ 9 ክሳብ 12 ኣዋርሕ ኣብ ዘሎ ግዜ ምርጫ ክካየድ ምዃኑ ተሓቢሩ ኣሎ።
ኢትዮጵያ፣ ልዕሊ 2500 ሰባት ብኮረና ቫይረስ ክልከፉ እንከለዉ፣ ሞት 35 ሰባት ድማ መዝጊባ ትርከብ።
እንተኾነ፣ ምርጫ ኢትዮጵያ ንልዕሊ ሓደ ዓመት ክናዋሕ ዝተደልየሉ ምኽንያት ናይ ጥዕና ስግኣት ዘይኮነ ፖለቲካዊ ዕላማ ዘለዎ ምዃኑ ሓያሎ ወገናት እታ ሃገር ትንታነታቶም ይህብሉ።
ኣብ ኣፍሪቃ፣ 22 ሃገራት ምርጫ ከካይዳ መደባት እኳ እንተሎ፣ ብጉልባብ ኮረና ክስርዝኦ ወይ ከናውሕኦ ከምዝኽእላ ኢትዮጵያ ቀዳመይቲ ኣብነት ኮይና’ያ።
ኡጋንዳ’ውን ንዓመታ ክካየድ ዝነበሮ ምርጫ ብጉልባብ ኮረና ቫይረስ ክናዋሕ ከምዝኽእል ን34 ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝርከብ ፕረዚደንት ዩዌኤሪ ሙሴቬኒ ኣሚቱ።
ይኹን’ምበር፣ ማሊን ብሩንዲን ብለበዳ ኮረና ቫይረስ ከየመኻነያ፣ ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ ኣዋርሕ፣ ስሩዕ ሃገራዊ ምርጫታተን ከካይዳ ክኢላን’የን።
=============


text:
ሃገራውነት ንነብስኻ እናዕበኻ – ንኻልእ እናነኣኣስካ ወይ እናጸለምካ እዩ ዝስራሕ። ፖለቲካ ሃገራውነት ከምኡ እዩ።
ሃገራውነት – Nationalism ፖለቲካዊ ስነ – ሓሳብ እዩ። ጠንቂ ናይዚ ኩሉ ኲናትንል ኣብ መንጎ ህዝብታትን ሃገራትን ህልቂት ወዲ ሰብን ድማ እዩ።
ሃገራውነት ዝኾስኮሰት ሃገር ናብ ኲናት ኩሉ ግዜ ዝተዳለወ ህዝቢ እያ ትምልምል። ኣብ ሃገራውነት ድማ ዲሞክራሲ የሎን። ዝተበሃልካዮ ኢኻ ትገብር።
ንጻሩ – ዲሞክራሲ ዝማእከሉ ዓይነት ፖለቲካ – ከም Social Democracy and Liberal Democracy ዝኣመሰሉ ፖለቲካዊ ስነ ሓሳብ ዝማእከሉ ትኽተል ሃገር ኮነ ህዝቢ ወይ ውለቀ ሰብ; ኣብ ልዝብ ስለትዝኣምን ናብ ኲናት ኣይትኣቱን። ምክብባር ክህሉ ድማ ይሰርሕ።
ስለ’ዚ ምስ ኢትዮጵያ ወይ ወያነ ሃገራውነት እናሰበኽካ ዕርክነት ክፍጠር የብሉን። ብመሰረቱ እቲ ኣብ 1950ታት ቀስ ኢሉ ዝማዕበለ ሃገራውነት ኣብ 1961 ናብ ኲናት መሪሑና። ክሳብ ሕጂ ድማ ከም ህዝብን ሃገርን ኲናት ዝማእከሉ ኣተሓሳስባ ንሓስብ ኣለና።
ካብ’ዚ ኣተሓሳስባ ከይወጻእና ድማ ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ፍቕሪ ክንምስርት ዘይሕሰብ እዩ።
ሃገራውነት ኣንጻርካ ንዝተበገሰ ክትቃልሰሉ ሓጋዚ እዩ። ከመይ ከተጥኦ ዕላማ እንተለካ።
ፍቕርን ብሓንሳብ ተኸባቢርካን ክትነብር እንተደሊኻ ግና ብፍጹም ኣይጠቕመካን ኣዩ። ስለ’ዚ ንሃገራውነት ፍእ ኢልና ምስ ገዛእ ርእስናን ምስ ህዝብታት ዓለምን ብፍቕሪ ክንነብር ከንብረና ዝኽእል ፖለቲካዊ ስነ ሓሳብ ደኣ ነናዲ።
ብወገነይ ካብ ጸቢብ ኣተሓሳስባ ዝገላገለሉ ሊበራል ዲሞክራሲ (Liberal Democracy) ዝብሃል ሒዘ ይጉዓዝ ኣለኹ።