text:
በስመአብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ኣብ ክርስቲያናዊ ሕይወት ካብ ኵለን ናይ መንፈስ ፍረታት እታ ዝቐደመትን ዝዓበየትን ፍቕሪ እያ። ነቶም ዓሠርተ ትእዛዛት ውን ኣሣሪቶም ፍቕሪ እያ። ንጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ “እታ ዝዓበየት ትእዛዝ ኣየነይቲ እያ፧” ኢሎም ምስ ሓተትዎ፦ “ንእግዚኣብሔር ኣምላኽካ ብምሉእ ልብኻ ብምሉእ ኃይልኻ ብምሉእ ነፍስኻ ኣፍቅር፡ እታ ኻልአይትን ንእኣ እትመስላን ከኣ ንብጻይካ ከም ነፍስኻ ኣፍቅር” ኢሉ መለሰሎም። (ማቴ. 22፡36-38) ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ከኣ ‘ፍቕሪ ማእሠር ኵሉ ፍጻሜ እያ እሞ ልበስዋ’ ብምባል ዕቤት ፍቕሪ ገሊጹልና ኣሎ።
ብዛዕባ ፍቕሪ ብዙኅ እኳ እንተተባህለ ኣብ ዘመንና ግና መጽለሊ ስኢና ተባሪራ፡ ዘኅድራ ስኢና ዘኽቲማ ካብ ደቂ ሰብ ተፈልያ ትነብር ኣላ። ግና ስለምንታይ ኢና ነፍቅር፧ ከመይ ኣቢልና ኢናኸ ነፍቅር፧
ስለምንታይ ኢና ነፍቅር፧
ፍቕሪ እግዚኣብሔር ዘይፈለጠ ሰብ ንኻልኦት ከፍቅር፡ ምሕረት ኣምላኽ ዘይፈልጥ ከኣ ንኻልኦት ኪምሕር ኣይክእልን’ዩ። እግዚኣብሔር ንኣና ገና ኃጥኣን ከሎና ኣፍቒሩና፡ ጸላእቱ ኸሎና ኸኣ ምእንታና ተሰቂሉ ሞይቱ ኣድኂኑና እዩ። እዚ ዘፍቀረና ፍቕሪ ገለ እዃ ዘይከፈልናሉ ብጸጋ ማለት ብናጻ እዩ ተዋሂብና። “ብናጻ ተቐቢልኩም ኢኹም እሞ ብናጻ ሃቡ” (ማቴ. 10፡8)
ከም ዝብል እምበኣር ከምቲ ጐይታ ከይተጸባጸበ ኵሉ ሳዕ ዘፍቅረና በዚ ምኽንያት’ዚ ንሕና ኸኣ ገለ እኳ ከይተጸበና ከነፍቅ ይግብኣና።
ከመይ ኣቢልና ኢናኸ ነፍቅር፧
ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ከመይ ኢልና ክንፋቐር ከም ዘሎና ከምዚ እናበለ ይምህረና። “ንሓድሕድኩም ክትፋቐሩ፡ ከምቲ ኣነ ዘፍቀርኩኹም፡ ከምኡ ጌርኩም ከኣ ንሓድሕድኩም ኽትፋቐሩ፡ ሓድሽ ትእዛዝ እህበኩም ኣሎኹ።” (ዮሓ. 13:34) ስለዚ እምበኣር ከምቲ ጐይታ ዘፍቀረና ጌርና ኽንፋቐር ይግብኣና ካብ ኮነ ጐይታ ንኣና ብኸመይ ዝበለ ፍቕሪ ከም ዘፍቀረና ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ።
ሀ. ጐይታ ዅሉ ሳዕ የፍቅረና፡ እግዚኣብሔር ፍቕሪ’ዩ። እግዚኣብሔር ዝደለዮ ኪገብር ዚኽእል፡ ንመደቡ ዚኽልክሎ ዘየልቦ፡ ከምኡ ውን ንኃጥኣን ኪቐጽዕ፡ ንጸላእቱ ኸኣ ፈጺሞም ከም ዚጠፍኡ ኪገብር ዚኽእል ኃያል ኣምላኽ እኳ እንተኾነ፡ ፍቕሪ ትኅይሎ እሞ ባዕሉ ይብጀዎም፡ ምሕረቱ ኸኣ ትኽልክሎ እሞ ንበደሎም ይቕረ ኢሉ መሊሱ የፍቅሮም። ብነቢይ ሚልክያስ ኣቢሉ ከምዚ ይብለና፡ “ኣነ ኵሉ ሳዕ አፍቅረኩም እየ” (ሚል. 1:2) ኣብ ኣፍ ነቢይ ኤርምያስ ኃዲሩ ኸኣ መሊሱ “ኵሉ ጊዜ ምስ ኣፍቀርኩኹም እየ ስለዚ ቀጺለ ናይ ዘለዓለም ምሕረተይ እገልጸልኩም ኣሎኹ” ኤር. 31:3 ይብለና።
ኵሉ ሳዕ ዝብል ቃል ኵነታት፡ ቦታ፡ ጊዜ ዘይልውጦ ፍቕሪ ምዃኑ’ዩ ዘረድኣና። ንሕና ኸኣ ከምኡ ንእግዚኣብሔር ኣምላኽናን ንኣኅዋትናን ኵሉሳዕ ከነፍቅር ይግብኣና። ምኽንያቱ “ትንቢት እንተሎ ንሱ ኪሰዓር እዩ፡ ምዝራብ ቋንቋታት እንተሎ ንሱ ኪውዳእ እዩ፡ ፍልጠት እንተሎውን ንሱ ኪሰዓር እዩ፡ ፍቕሪ ግና ከቶ ኣይተቛርጽን እያ።” (1ይ ቆሮ. 13:8)
ለ. እግዚኣብሔር ጸላእቱ ኸሎና እዩ ኣፍቂሩና፡ እግዚኣብሔር ጸላእቱ ኸሎና ኣፍቂሩና፡ ጸላእትና ከነፍቅር ከኣ ምሂሩናን ኣዚዙናን። እግዚኣብሔር ወልድ ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ሰማይ ወሪዱ ምእንቲ ምድኃንና መከራ መስቀል ዝተቐበለ ዓለም ወይ ሰብ ነቲ ምድኃን ዚበቅዕ ግብሪ ጽድቂ ስለ ዝነበሮ ኣይኮነን። እንታይ ደኣ መጽሓፍ ቅዱስ “ኵሎም ኃጢኦም ክብሪ ኣምላኽውን ስኢኖም።” (ሮሜ. 3:23) ከም ዝብለና ዓለም ብኃጢኣት ተባላሽያ ወዲ ሰብ ኣብ ዓመጽ ኣብ ዝነብረሉ ዘመን እዩ። ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ነዚ ድንቂ ዝኾነ ናይ ፍቕሪ ምድኃን ከምዚ ኢሉ ገሊጽዎ ኣሎ፡ “ገና ድኹማን ከሎና፡ ክርስቶስ ብጊዜኡ ምእንቲ ዓመጽቲ ሞተ። ኣብ ክንዲ ሓደ ጻድቕ ዚመውት እኳ ዚርከብ ኣይመስልን፡ እንድዒ ኣብ ክንዲ እቲ ጽቡቕ ዝገበረሉ ኺመውት ዚደፍርሲ ምናልባሽ ኣይምተሳእነን ይኸውን፡ ግናኸ ንሕና ገና ኃጥኣን ከሎና፡ ክርስቶስ ኣብ ክንዳና ሞይቱ እዩ እሞ፡ ኣምላኽ እታ ፍቕሩ ንኣና በዚ የርኢ ኣሎ።” (ሮሜ. 5:6)
ንሕና ጽቡቕ ንዝገብሩልና ብምፍቃር ንዚጸልኡና ኸኣ ብምጽላእ እንድኅር ንነብር ኣሎና ገና ኣብ ባህሊ ኣሕዛብ ኢና ዘሎና። እቲ ብጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተዋህበና ሓድሽ ትእዛዝ ግና “ኣነ ግና እብለኩም ኣሎኹ፡ ጸላእትኹም ፍተዉ፡ ንዚረግምኹም መርቑ። ውሉድ እቲ ኣብ ሰማያት ዘሎ ኣቦኹም ምእንቲ ኽትኮኑ፡ ንሱ ንኽፉኣትን ንሕያዎትን ፀሓይ የብርቕ፡ ንጻድቃንን ንኃጥኣንን ድማ ዝናም የዝንም እዩ እሞ፡ንዚጸልኡኹም ጽቡቕ ግበሩ፡ ስለቶም ዚጸርፉኹምን ዚሰጉኹምን ጸልዩ። ነቶም ዚፈትውኹምን እንተ ፈቶኹም፡ እንታይ ዓስቢ ኣሎኩም፧ ተገውትስ ከምኡዶ ይገብሩ ኣይኮኑን፧ ንኣኅዋትኩም ጥራይ ብጽቡቕ እንተ ተቐበልኩምከ፡ እንታይ ኃለፋ ገበርኩም፧ ኣሕዛብሲ ኸምኡዶ ይገብሩ ኣየለዉን፧ እምበኣርከ ከምቲ ሰማያዊ ኣቦኹም ፍጹም ዝኾነ፡ ንስኻትኩምውን ፍጹማን ኩኑ።” (ማቴ. 5:44-48) ዝብል’ዩ።
ኣብዚ መፈጸምታ ናይዚ ቓል እዚ ተነጺሩ ከም ዘሎ እዚ ትእዛዝ እዚ ናይ ፍጽምና ትእዛዝ እዩ። ኵሎም ትእዛዛት ኣብ ፍቕሪ ዝተኻተቱ ስለ ዝኾኑ ንሕና ብፍቕሪ ፍጽምና ለቢስና ውሉድ እቲ ሰማያዊ ኣቦ ክንበሃል ብዘይካ እቲ ናይ ጥንቲ ጸላኢና ዲያብሎስ፡ ማንም ሰብ ጸላኢ ክህልወና ኣይግባእን እዩ። ከመይ ብዛዕባ ሰባት ‘ናብቲ ዓስቢ ዓወት መዋርስትኹም’ ዝብል እዩ፡ ብዛዕባ ዲያብሎስ ግና ‘ናይ ጥንቲ ጸላኢ’ ዝብል ቃል እዩ ተጻሒፉልና።
ሐ. እግዚኣብሔር ንፍቕሩ ብሞት ገሊጹልና፡ እግዚኣብሔር ነታ ኣቐዲሙ ብሊቀ ነቢያት ሙሴ ኣቢሉ ዚኣዘዛ ብነቢያት ኣቢሉ ውን ዚሰበኸላ ፍቕሪ፡ ብግብሪ ምእንቲ ከርእየና ካብ ሰማይ ወሪዱ ኣብ መስቀል ተሰቕለ። ሓዋርያ ቅዱስ ዮሓንስ “ክርስቶስ ንሕይወቱ ኣብ ክንዳና ስለ ዘኅለፈ ንፍቕሪ በዚ ኢና እንፈልጣ፡ ንሕና ውን ኣብ ክንዲ ኣኅዋትና ሕይወትና ከነኅልፍ እዩ ዝግብኣና።” (1ይ ዮሓ. 3:16) ብምባል እታ ብግብሪ እትግለጽ ፍቕሪ እምበር እታ ቓላዊት ፍቕሪ ከም ዘይተመሃርና እዩ ዚገልጸልና። እግዚአብሔር ኣምላኽ ‘እተፍቅሩኒ እንተ ኾይንኩምሲ ትእዛዛተይ ሓልዉ። እቲ ትእዛዛተይ ዘለዎ እሞ ዚሕልዎ ንሱ እዩ ዘፍቅረኒ። ነቲ ዘፍቅረኒ ድማ ኣቦይ የፍቅሮ እዩ፡ ኣነ’ውን አፍቅሮ ርእሰይ ከኣ እገልጸሉ’ ይብል። ዮሓ. 14፡15-21 ስለዚ ንእግዚአብሔር ነፍቅሮ ኢና እንተበልና እዚ ፍቕሪ እዚ ትእዛዛቱ ብምሕላውን ብምፍጻምን ዝግለጽ ፍቕሪ ክኸውን ኣለዎ። ብኸናፍርና ጥራሕ ‘አፍቅሮ እየ’ እንተበልና ትእዛዛቱ ግና ዘይንፍጽም እንተዄንና ንእግዚአብሔር ዝበቅዕ ፍቕሪ የብልናን። ትእዛዛቱ ንምምርማርን ንምትግባርን ድልየትን ትግሃትን እንተሎና ግና ንእግዚአብሔር ከም እነፍቅሮ እዚ ምስክርና እዩ።
ሰባት ንፍቕሪ ብዕምባባ ጽጌ ረዳ፡ ብፍቕራዊ ደብዳቤታት፡ ፍሉይ ህያባት ይፈልጥዎ ይኾኑ ንሕና ግና ንፍቕሪ ብምንታይ ከም እንፈልጦ ሓዋርያ ዮሓንስ ገሊጹልና ኣሎ። እታ ንሕና እንፈልጣ ፍቕሪ ብግብሪ እምበር ብቓላት ዘይተገልጸት፡ ብደም እምበር ብቐለም ዘይተጻሕፈት፡ ክቕበል ከይበለት እትህብ እምበር ዘይትስስዕ፡ ንጸላኢ ምሕረት ትልምን እምበር ብውድቀቱ ዘይትሕጐስ፡ እትዕገሥ እምበር ዘይትፈዲ፡ ንብጻየይ እምበር ንኣይ ይጥዓመኒ ዘይትብልን እያ።
ኣብ መንጎ ሰባት ፍቕሪ ከይትነግሥ እንታይ ይኽልክል፧
ደቂ ሰብ ንፍቕሪ ይደልይዋ እዮም ነንሓድሕዶም ብፍቕሪ ኪነብሩ ውን ድላይ ኣለዎም። እዚ ድሌቶም እዚ ድሌት ጥራይ ኮይኑ ዝተርፍ ዘሎ ግና በዞም ዚስዕቡ ምኽንያታት እዩ።
1. ቅልስካ ምስ መን ምዃኑ ዘይምፍላጥ
ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ናብ ኤፌሶን ኣብ ዚጸሓፎ መልእኽቲ “ቅልስና ምስ ሕልቅነትን ሥልጣናትን ምስቶም ንዘመን ጸልማት ዜመኃድሩ ገዛእቲ ዓለምን ምስቶም ክፉኣት መናፍስትን ኣብ ሰማይ ዘለዉ እዩ እምበር ምስ ሰብ ኣይኮነን።” ኤፌ 6:12 ይብለና። እቲ ሓቂ እዚ ከሎ ግና ሰባት ኣብ ዘይምስምማዕ፡ ህልኽ ይኣትዉ እሞ ነቲ ናይ ጥንቲ ጸላኢኦም ብፍጹም ረሲዖም ምስቲ፡ ሰማያዊ ርስቲ ኸኣ መዋርስቶም ኪኸውን ዝተጸውዐ ብጻዮም ኣብ መድረኽ ጽልኢ ይረባረቡ። ካብዚ ቅልስ እዚ ግና እቲ ዝረብሕ ጸላኢ ጥራሕ’ዩ። ነዚ እዩ ኸኣ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ“ንሓድሕድኩም እንተ ተናኸስኩምን ተባላዕኩምን ግና፡ ንሓድሕድኩም ከይትጣፍኡ ተጠንቀቑ።” (ገላ. 5:15) ዝብለና። እምበኣር ከም ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ክርስቲያን መቓልስትና ኣጸቢቕና ክንፈልጥ ይግብኣና።
“አልቦ ሰብእ ዘኢይኤብስ ወአልቦ ዕፅ ዘኢይጠይስ” ከም ዝብሉ ኣቦታትና ከም ሰባት ኣብ ዕለታዊ ናብራና በደል ዘሎ እዩ። ግና ከምቲ ቃሉ ዝብለና “ግናኸ ከምቲ ኣምላኽ ብክርስቶስ ይቕረ ዝበለልኩም፡ ንሓድሕድኩም ተላዋህትን ተዳናገጽትን ኴንኩም፡ ይቕረ ተባሃሃሉ።” ኤፌ. 4:32 ዝብለና ይቕረ ናይ ምባል ጠባይ ኪህልወና ኣለዎ።
2. ፍቕሪ ኪኽፈል ዘለዎ ዋጋ ከም ዘለዋ ዘይ ምርዳእ
ኵሉ ሳዕ ዋጋ ዘይብሉ ሠናይ ነገር የልቦን፡ ፍቕሪ ኸኣ ዋጋኣ ኣዝዩ ክቡር እዩ፡ ነዚ ዋጋ እዚ ኪኸፍል ዚኽእል እዩ ድማ ኣብ ፍቕሪ ኪነብር ዚኽእል። ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ንኣና የፍቅረና እዩ ክንብል ከሎና ብዘይ ዋጋ ኣይኮነን “ብጠፋኢ ዝኾነ ወርቅን ብሩርን ዘይኮነ ብኽቡር ደም ኢየሱስ ኢኹም ዝተዓደግኩም” ከምዝብል፡ ክቡር ዋጋ ዚሓተት ፍቕሪ እዩ። ፍቕሩ ኪገልጸልና፡ ባህሪኡ ትሕት ኣቢሉ ካብ ሰማይ ወረደ፡ ሥጋ ሰብ ብምልባስ ፍጹም ሰብ ኮነ፡ ካብቶም ኃጥኣን ብዙኅ ውርደት ተዓገሠ፡ መከራ መስቀል ተቐበለ፡ ሞይቱ ተንሥአ፡ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝኸፈሎ ዋጋ እዚ ኢልካ ብልሳን ሰብ ኪጽብጸብ ኣይከኣልን እዩ።
ንሕና ኸኣ ውሉድ እቲ ሰማያዊ ኣቦና ክንበሃል እንተዄንና ንፍቕሪ ዋጋ ኪንከፍለላ ኵሉ ሳዕ ድልዋት ክንከውን ይግብኣና።
ነዚ ንምግባር ዝሕግዙና፡
• ኣቐዲምካ ሰባት በደልትን ተጋግገይትን ምዃኖም ምፍላጥን ምርዳእን፣
• ንዝበደሉኻ ከም ሰብ ዝገብርዎ ጌጋ ኪኸውን ስለ ዝኽእል ምዕጋስ
• ንዝበደሉኻ ብፍቕራዊ መንገዲ በደሎም ከም ዝርድኦም ምግባር
• ፈዳይ ሕነ እግዚኣብሔር ምዃኑ ኣሚንካ ንምፍዳይ ሕነ ዘይምልዓል። “ነቲ መዓትሲ ስፍራ ኅደጉሉ እምበር፡ ባዕላትኩም ሕነ ኣይትፍደዩ።” ሮሜ. 12:19
• በደሎም ኣሚኖም ንዝመጽኡ ኸኣ ብትሕትና ብልቢ ይቕረ ምባል።
እምበኣር ከምቲ “እግዚአብሔር ፍቕሪ እዩ እሞ እቲ ኣብ ፍቕሪ ዚነብር ኣብ እግዚአብሔር ይነብር እግዚአብሔር ውን ኣብኡ ይነብር” (1ይ ዮሓ. 4፡16) ከም ዝብል ኣብ ፍቕሪ ኽንነብር እግዚአብሔር ከኣ ኣባና ምእንቲ ኪነብር እግዚኣብሔር ጸጋኡ የብዝኃልና!
ንሓድሕድኩም
1ይ ዮሓ. 4፡7 ፍቕሪ ካብ ኣምላኽ እያ እሞ ንሓድሕድና ንፋቐር።
ገላ. 5:13 ንሓድሕድኩም ብፍቕሪ ተገዛዝኡ
1ይ ጴጥ. 1:22-23 ብንጹሕ ልቢ ንሓድሕድኩም ብሓቂ ተፋቐሩ፡
1ይ ጴጥ. 4:8 ቅድሚ ዅሉ ኣብ ንሓድሕድኩም ሃልሃል እትብል ፍቕሪ ተሃልኹም።
ማር. 9:50 ንሓድሕድኩም’ውን ብሰላም ንበሩ።
1ይ ተሰ. 5:13 ንሓድሕድኩምውን ብሰላም ንበሩ።
1ይ ተሰ. 4:18 ንሓድሕድኩም ተጸናንዑ።
1ይ ተሰ. 5:15 ኵሉ ሳዕ ንሓድሕድኩም ኮነ ንዅሉ ሰብ ሠናይ ንምግባር ተጋደሉ።
ያዕ. 5:9 ኣኅዋተየ፡ ከይትፍረዱ፡ ኣብ ንሓድሕድኩም ኤህ ኣይትበሉ።
ያዕ. 4:11 ንሓድሕድኩም ኣይትተሓማመዩ።
ቈሎ. 3:13 ንሓድሕድኩም እናተጻወርኩም፡ እቲ ሓደ ኣብቲ ሓደ ኽሲ እንተለዎ ይቕረ ተባሃሃሉ፡
ቈሎ. 3:9-10 ንሓድሕድኩም ኣይትተሓሳሰዉ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር


c: text/html

text:
መንነት ስርዓቱ ብሕጊ ዘየሐደሰ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፣ መንነት ወረቐት ህዝቢ ብምሕዳስ፣ ዜጋታት ንምቍጽጻርን ገንዘብ ንምግፋጥን ዳምዳም ይብል። – PDF Document Produced by the Regime’s Consulate General in Milan is Attached
እቲ ካብ ግዝያዊ መንግስቲ ኤርትራ ናብ መንግስቲ ኤርትራ ከመይ ኢሉ ከምዝተሰጋገረ ዝምስክር ውዕል፣ ሰነድን ዕለትን ዘይብሉ፣ ብኢደወደኑ ንልዕሊ 25 ዓመታት ስልጣን ብሒቱ ዝርከብ፣ ምቕጻል ግበታ ስልጣን መታን ክጥዕሞ ንሃገራዊ ቅዋም ኤርትራ ከምዝሞተ ገሊጹ ሓድሽ 'ፌክ'ሰነድ
እቲ ካብ ግዝያዊ መንግስቲ ኤርትራ ናብ መንግስቲ ኤርትራ ከመይ ኢሉ ከምዝተሰጋገረ ዝምስክር ውዕል፣ ሰነድን ዕለትን ዘይብሉ፣ ብኢደወደኑ ንልዕሊ 25 ዓመታት ስልጣን ብሒቱ ዝርከብ፣ ምቕጻል ግበታ ስልጣን መታን ክጥዕሞ ንሃገራዊ ቅዋም ኤርትራ ከምዝሞተ ገሊጹ ሓድሽ ‘ፌክ’ሰነድ ኣብ ምስናዕ ተጸሚዱ ከምዘሎ ዝኣወጀ፣ ንሃገረ ኤርትራ ብሕታዊ ንብረት ውልቀመላኺ ኢሳይያስ፣ ንህዝቢ ኤርትራ ጊላ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ገይሩዎም ዘሎ ፍሹል ስርዓት፣ ንርእሱ መንነት ስርዓቱ ብሕጊ ከየሐደሰ ወረቐት ህዝቢ ብምሕዳስ፣ ዜጋታት ንምቍጽጻርን ገንዘብ ንምግፋጥን ዳምዳም ይብል።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ቀዳማይ ክፋል
ኣብ ሃገርና 123 ቢልዮን ኲዩቢክ ሜትር ገፀ ምድርን ካብ 36 ክሳብ 40 ቢልዮን ኲዩቢክ ሜትር ናይ ከርሰ ምድርን ሃፍቲ ማይ ከም ዘሎ መፅናዕትታት የመላኽቱ። በዚ ድማ ኢትዮጵያ “ኣዶ ማይ” ዝብል ስያመ ክትረክብ ኣኽኢሉዋ እዩ። ይኹን እምበር ኣብ ሕቑፋ ዝነብር ህዝቢ ብፃምእ ማይ እናተሳቐየን ብማይ ወለድ ሕማማት እናተጠቕዐን ዝፀንሓሎም እዋናት ቀለልቲ ኣይኮኑን። ምሽጥር እቲ ፀገም ነዚ ዝግደሱ ስርዓታት ብዘይምንባሮም እዩ። ማይ ህይወት፣ ብርሃን፣ ምዕባለ ወዘተ ኮታስ ማይ ጉዳይ ምንባርን ዘይምንባርን ህይወታውያን ዝውስን ምዃኑ እናተፈለጠ ኣብ ምምላእ ፅሩይ ዝስተ ማይ ዝተሰርሐ ስራሕ ግና ኣይነበረን። ይኹን እምበር ጠንቂ ናይቲ ፀገም ኮይኖም ዝፀንሑ ስርዓታት ንሓንሳብን ንሓዋሩን ምስተፀራረጉ ነዚ ዓብዪ ግምት ተዋሂቡ እናተሰርሐሉ መፂኡ፤ ሐዚ እውን ይስርሐሉ ኣሎ። በዚ ድማ ህዝቢ ተጠቃሚ ፅሩይ ዝስተ ማይ ይኸውን ምህላዉ በብከባቢኡ ዘለዉ ህንፀታት መሰረተ ልምዓት ማይ ምርኣይ ይካኣል እዩ።
ኮይኑ ግና ንምምላእ ፅሩይ መስተ ማይ ተባሂሎም ብርክት ዝበለ በጀት እናተመደበሎም ዝስርሑ ዘለዉ ፕሮጀክትታት መስተ ማይ ብፅርየትን ብእዋኖምን ብዘይምስርሖም ግልጋሎት ከይሃቡ ጠጠው ዝበልሉ ኩነታት ይርአ እዩ። ካብዚ ዝብገስ እውን ህዝቢ እናማረረን ንስእነት ማይ እናተቓለዐን ይርከብ። ትሕዝቶ ፅሑፍና እውን ኣብ ወረዳ ራያ ዓዘቦ ጣብያታት ሓወልትን ኤቦን ዘሎ ፀገም ዝስተ ማይ ዝድህስስ እዩ። ፈለማ ዘዘራረብናዮም ነበርቲ ጣብያ ሓወልቲ እዮም። እቶም ነበርቲ ከም ዝገለፁልና፣ ኣብ ጣብያ ሓወልቲ ዓብዪ ፀገም ዝስተ ማይ ብምህላዉ ህዝቢ ቀትርን ለይትን ተራ ከም ዝሕዝ እዩ። ካልእ መማረፂ ማይ ብዘይምህላዉ ሰብ ይኹን እንስሳት ካብ ሓንቲ ቡንቧ ጥራሕ ይጥቀሙ። ንሳ እውን ኣብ ሰሙን ሓደ ግዘ እያ እትርከብ። ኣድጊ፣ ግመል ወይ ጋሪ ዘለዎም ካብ ከተማ መኾኒ ንሓንቲ ጀሪካን ሓሙሽተ ብር ዓዲጎም ይጥቀሙ። መበገሲ እቲ ፀገም ድማ እተን መንግስቲ በጀት መዲቡ ዝሰርሐን ቡንቧታትን ጎዳጉድን መስተ ማይ እንትበላሸዋ ተኸታቲሉ ዝፅግን ኣመራርሓ ብዘይምህላዉ እዩ። ኣብ ምፅጋን ጥራሕ ዘይኮነስ ክስርሓ እንተለዋ እውን ፅርየት ንክህልወን ቤት ፅሕፈት ሃፍቲ ማይ፣ ማኣድንን ኢነርጅን እታ ወረዳ ዝገብሮ ዝነበረ ደገፍን ክትትልን ድኹም ከም ዝነበረ እቶም ነበርቲ የረጋግፁ።
ዘለናሉ ወቕቲ ክረምቲ ስለዝኾነ ዓንዲ ሑቐ ቁጠባና ዝኾነ ሓረስታይ ኣብ ሃይሃይታ ማሕረስ ዝውዕለሉ እዩ። ኣብቲ ከባቢ ኣብ ዝነበረና ፃንሒት ግና ከምዚ ዝበለ ኩነታት ኣይተዓዘብናን። እዚ ድማ ኣብዚ ወቕቲ ዘይተፀበናዮን ጎልጎል ራያ ከምዚ ኢሉ ክንረኽቦ ዘይገመትናዮን ክስተት እዩ ኮይኑና። ኣብዛ ህልውቲ ኩነታት ብዛዕባ ማሕረስ ውራዮም ከም ዘይኮነ ማይ ንምቕዳሕ ተራ ሒዞም ዝረኸብናዮም ሓረስቶት ኣዋጊዖምና። እቲ ምንታይ ብዕራይ ፎቖዶ ኣለሻ ማይ እዩ ዝውዕል ዘሎ። ሓረስታይ እውን ምእንቲ ጎሮሮኡን ጎሮሮ ስድርኡን ክብል ተራ ሒዙ ዝውዕለሉ ኩነታት ይርአ ኣሎ።
እቲ ፀገም በዚ ዘብቀዐ ኣይኮነን፤ ኣዴታት ጀሪካን ተሸኪመን ነዊሕ ርሕቐት ስለዝጓዓዛ ይደኽማ፣ ይዕንቀፋ፣ ይወድቓ። በዚ ድማ ልዕሊ ሰለስተ ሰዓት ተሸኪመን ጎሮሮ ስድራ ንምትርካስ ዘምፅእኦ ማይ፣ ዕትሮ ወይ ሓምሓም ስለዝስበር ጥርሐን ዝምለሳሉ ኣጋጣሚታት ይበዝሕ እሞ ክልተ ግዘ ይጉድኣ። ብምኽንያት እዚ ብእዋነን ምግቢ ኣዳልየን ስድራ ክዕንግላ ኣይኽእላን። ስኣን ማይ ተበላሽዩ ዝድርበ ብሒቕ ብዙሕ እዩ። ፅርየት ውልቀ፣ ገዛን ከባብን ምሕላው ዝብሃል የለን፤ ነዚ ኣይጭነቑን። ኣዴታት ተራ ሒዘን ሓዲረን ተስፋ ቆሪፀን ይምለሳ። ሓደ ጀሪካን ብዉሑዱ ሰለስተ መዓልቲ ተራ ስለዝሕዝ እተን ካብ ርሑቕ ቁሸታት እታ ጣብያ ዝመፃ ደቂ ኣንስትዮ ተስፋ ቆሪፀን ጀሪካነን ኣብቲ ከባቢ ገዲፈንኦ ይኸዳ። እዚ ጥራሕ ኣይኮይነን፤ “ቆልዓ ሓዚለ ከመይ ገይረ ጋዕ ገልጠም እናበልኩ ክሓድር? ኪድ እንዶ ተራ ሒዝካ ሕደር /ወዓል” ብምባል ኣብ መንጎ ሰብኣይን ሰበይትን ጭቕጭቕን ባእስን ይፍጠር።
ተምሃሮ ኣብ ክንዲ ከፅንዑ ማይ ንምምፃእ ምሉእ ለይቲ ተራ ሒዞም ይሓድሩ። ከምኡ እውን እንስሳት ንምስታይ ናብ ርሑቕ ስለዝኸዱ ኣብ ሰሙን ንተኸታተልቲ ክልተ /ሰለስተ መዓልትታት ካብ መኣዲ ትምህርቲ ይተርፉ። በዚ ድማ ዝወሃቡ ዕዮታት ክፍልን ገዛን ብዝግባእ ዝሰርሕሉ ዕድል የለን። ዝወሃብ ትምህርቲ ብትኹረት ኣይከታተሉን። ብተደጋጋሚ ስለዝተርፉ ኣብ ከይዲ ምምሃር ምስትምሃር ንቑሓት ተሳተፍቲ ኣይኮኑን፤ ንዝቐርቡሎም ሕቶታት ብትግሃት ኣይምልሱን። ንጎሮሮኦምን ጎሮሮ ስድራኦምን ክብሉ ተራ ሒዞም ስለዝሓድሩ ኣብ ክፍሊ ይድቅሱ፤ ዝወሃብ ትምህርቲ ብውነ ኣይከታተሉን። ኣብ ክፍሊ ኮፍ ኢሎም ብዛዕባ ማይ ይሓስቡ። ወለዶም ብዛዕባ ዝስተ ማይ ክጭነቑ ስለዝርእይዎም ብምሉእ ቀልቢ ክመሃሩ ኣይኽእሉን። ኣብ ከምዚ ዝበለ ፀገም ብምህላዎም ድማ ትምህርቲ ኣዝዩ ይኸብዶም ከም ዘሎን ተወዳደርትን ተዓወትን ንክኾኑ ይፅገሙ ከም ዘለዉን እቶም ተምሃሮ ይዛረቡ።
እምብኣር ኣብ ከምዚ ዝበለ ማሕበራዊ ኩነታት ዝነብሩ ተምሃሮ፣ ሓረስቶት፣ ኣዴታት፣ ህፃውንትን እንስሳትን ኢና ኣብ ጣብያ ሓወልቲ ተዓዚብና፤ ብኣንደበቶም እውን ኣረጋጊፅና ዘለና። ይኹን እምበር ደረጃ እቲ ፀገም ከምቲ ልዕል ክብል ተገሊፁ ዘሎ ከቢድ እንተኾነ እውን ውዒሉ ሓዲሩ ክፍታሕ እዩ ዝብሉ ተስፋታት ኣለዉ። በዚ ድማ እቲ ፀገም እንተተፈትሐሎም ተስፋ ብምግባር ፍታሕ ንምንዳይ ብተደጋጋሚ ኣብ ጥርዓን ይውዕሉ። ይኹን እምበር ሰማዒ እዝኒ የለን፤ ኣሜን ኢሉ ፀገሞም ዘዳምፆም ኣመራርሓ ጋዶ እዩ። የግዳስ ኣመራርሓን ሰብ ሞያን ሃፍቲ ማይ እታ ወረዳ ፀገሞም ንዘይምቕባልን ፈታሕቲ ፀገም ንዘይምዃንን ሰበባት የብዝሑ። ንኣብነት ህዝቢ ኣብ ዝሓተሉ እዋን ሓደ ግዘ ቱቦ ማይ ተሰይሩ ዝብል ምላሽ ይህብዎ። ካልእ እዋን ድማ ሕፅረት ማይ እዩ ኣጋጢሙ እናበሉ ኣብ ክንዲ ፀጊንካ ግልጋሎት ክህብ ምግባር ብጎሮሮ ህዝቢ ይቅልዱ። እቲ ዝፈሰሰ በጀት ኣይንታዮምን፤ በዚ ዝጭነቑን ዝግደሱን እውን ኣይኮኑን። ኣብ ሕቑፎም ዝርከብ ህዝቢ ካብ ዕቋርን ወሓዝቲ ሩባታትን ማይ ንምርካብ ልዕሊ ሰለስተ ሰዓት ከርተት እንተበለ እውን ዝግድሶም ኣይኮኑን። በዚ ድማ ህዝቢ ስርሑ ገዲፉ ኣብ ጥርዓን እናወዓለ ከምዘይውራዮም ገይሮም ይርእይዎ። አረ! ገለገሊኦምስ “በረኻ ከይድኩም ማይ ኣምፅኡ” ዝብል ኣልቦ መልሲ ከም ጨረር ፀሓይ ቀትሪ ይውርውሩ።
ነበርቲ ጣብያ ሓወልቲ ፀገሞም ጥራሕ ኣይኮኑን ነጊሮምና። ኣብ ጥቐኦም ኣብ እትርከብ ጣብያ ኤቦ ዝነብር ህዝቢ እንተኾነ እውን ብፃምእ ማይ ጎሮሮኡ ተታሒዙ ከም ዘሎ ሓበሬታ ሂቦምና እዮም። ብወገንና እውን ዝሃቡና ሓበሬታ መሰረት ብምግባር ካብ ጣብያ ሓወልቲ ንኣንፈት ምዕራብ ተጓዒዝና ጣብያ ኤቦ ኣቲና። ኣብታ ጣብያ ምስ ኣተና ሓንቲ ዝተሰርሐት ቡንቧ ማይ ኢና ንምርኣይ ፈቲንና። እታ ቡንቧ ማይ ዝነበራ ኣይትመስልን፤ ጠብ እትብል ማይ እውን የብላን። እቶም ነበርቲ እውን ኣብ ኣለሻ ማይ እዮም ተዋፊሮም። ነዚ ንምርግጋፅ ኣብቲ ከባቢ ዝጥቀሙላ ማይ ንምርኣይ ጉዕዞና ቀፂልና። ድሕሪ እዚ ሰባት፣ ከፍቲ፣ ኣጣል፣ ኣእዱግን ኣባጊዕን ነታ ማይ ዓይኒ ዓይና እናርኣይዋ ረኺብናዮም። ብዛዕባ እቲ ኩነታት ድማ ንገሊኦም ኣዘራሪብናዮም። ፀገሞም ንክገልፁ ኩሎም ተሃንጥዮም ተራ ምሓዞም ከዓ ክንደየናይ ብጎሮሮኦም ተታሒዞም ምህላዎም ተረዲእና።
እቶም ነበርቲ ከም ዝሓበሩልና፣ ቀንዲ ፀገም ጣብያ ኤቦ ስእነት ዝስተ ማይ ምዃኑ እዩ። በዚ ድማ ኣዴታት ቆልዓ ሓዚለን ርሑቕ መንገዲ ተጓዒዘን ማይ የምፅኣ። ሽማግለታት ኣዝዮም ተፀጊሞም ኣለዉ። ኣድጊ ዘላቶም ሽማግለታት ጉልበት ንዘለዎም ብምሃብ ንፍርቂ የምፅኡሎም። እዚ ማለት ልዕሊ ሰለስተ ሰዓት ተጓዒዛ ክልተ ጀሪካን ማይ እንተኣምፂኣ እቲ ሓደ ንዕኦም፣ እቲ ካልኣይ ድማ ነቲ ፅዒኑ ዘምፀአ ሰብ ይኸውን። እቲ ርሑቕ ተጓዒዞም ዝረኸብዎ ማይ እውን ይትረፍ ክትሰትዮ ክትርእዮ እውን ዘሰንብድ እዩ። ብእንስሳት ዝተረጋገፀን ጭቃ ዝመልአን እዩ። እቶም ነበርቲ ድማ “ካብ ንመውት ሰቲና ምሕካም ይሕሸና” በሃልቲ እዮም። ምኽንያቱ ምንም ዓይነት መማረፂ የብሎምን። መንግስቲ ዝለዓለ በጀት መዲቡ ቡንቧ እንተሰርሐ እውን ኣብ ግልጋሎት ኣይወዓለን።
እቲ ዝገርም ነታ ዝተሰበረት ቡንቧ መፀገኒ ገንዘብ ኣዋፅኡ ተባሂሎም ካብ ሓደ መራሒ ስድራ 100 ብር ተዋፂኡ እዩ። ኮይኑ ግና ተገዲሱ ክትፅገን ዝገብር ኣመራርሓን ክኢላን ብዘይምህላዉ ዝተዘርገ ማይ ካብ ምስታይ ዓዲ ኣይወዓሉን። እቲ ሓሬት ማይ እውን ቀትርን ለይትን ተራ ሒዝካ እዩ ዝርከብ። እንተተረኸበ እውን ኣዝዩ ጨና ዘለዎ እዩ። ብፍላይ ሓደ ለይቲ እንተሓዲሩ ብርሑቕ ይሸትት። ስለዚ ፀገም ማይ ናይ ምንባርን ዘይምንባርን ጉዳይ ኮይንዎም ኣሎ። ኣድግን ግመልን ዘለዎም ናብ ከባቢ ወረዳ ሕንጣሎ ወጀራትን ክልል ዓፋርን ልዕሊ ሰለስተ ሰዓት እናተጓዓዙ ማይ የምፅኡ። ስለዝኾነ ወርቃዊ ግዚኦም ኣብዚ ስለዘሕልፍዎ ተምሃራይ ክመሃር፣ ሓረስታይ ክሓርስ፣ ኣዴታት ስራሕቲ ገዛ ክውግና ኮታስ ህዝቢ እቲ ከባቢ ናብ ልምዓት ክሓስብ ኣይከኣለን። እቲ ዝኸፍአ ፀገም ድማ ንመፀገኒ ተባሂሎም ገንዘብ እናዋፅኡ ርሑቕ ካብ ምጉዓዝ፣ ስርሖም ካብ ምጉልእላእን ሕማቕ ማይ ካብ ምስታይን ዘይምድሓኖም እዩ። በዚ ድማ ህዝቢ “ጉዳይ ፅሩይ መስተ ማይ መዓዝ እዩ ክፍተሓልና?” ብዝብል መረረቱ ብዝለዓለ ይገልፅ ኣሎ።
እቶም ነበርቲ ወሲኾም ከም ዝሓበሩልና፣ ዋላ እኳ መንግስቲ ፅሩይ ዝስተ ማይ ንምምላእ ብዙሕ በጀት መዲቡ ቡንቧ እንተሰርሐ ኣብ ኣሰራርሕኡ ፅርየት ስለዘይነበሮ ኣብ ግልጋሎት ኣይወዓለን። ንኣብነት እቲ ቱቦ ማይ ብጥልቀት ስለዘይተቐበረ ሓረስቶት እንትሓርሱ፣ እንስሳት እንትሓልፋ ብቐሊሉ ይጉዳእ። ከምኡ እውን ጓሶት (ሓለውቲ እንስሳት) ብቐሊሉ ኣብ ልዕሊ መሬት ስለዝረኽብዎ ይሰብርዎ። ሓደ ቱቦ ማይ ብዝተበላሸወ ቁፅሪ ህዝቢ ገንዘብ የዋፅእ። ኮይኑ ግና ግልጋሎት ከይሃበ ስለዝበላሸው ህዝቢ ንተወሳኺ ክሳራ ይሳጣሕ። ብከምዚ ተስፋ ስለዝቖረፀ “ፃምእ ማይ ይሕሸና፤ ዘይንሰትየሉ ማይ ገንዘብ ኣይነዋፅእን” ክብል ይግደድ ኣሎ።
እቲ ፀገም በዚ ዘብቀዐ ኣይኮነን፤ ሰራሕተኛታት መንግስቲ እውን ብሰንኪ ስእነት ማይ መዓልታዊ ስራሕቶም ብመሰረት ዝሓዝዎ ትልሚ ክፍፅሙ ኣይከኣሉን። ንኣብነት ኣብታ ጣብያ ሰብ ሞያ ሕርሻ ኣለዉ። ኣብዚ ወቕቲ ክረምታዊ ምድላዋት ዝሳለጥሉን ምስ ሓረስቶት ስራሕቲ ምትእምማን ጠለብ እታዎታት ዝውግንሉን እዩ። ኮይኑ ግና ሓረስቶት ኣብ ኣለሻ ዝስተ ማይ ስለዝውዕሉ እዚ ንምውጋን ዓብዪ ዕንቅፋት ኮይንዎም ከም ዘሎ ዘዘራረብናዮም ሰራሕተኛታት መንግስቲ እታ ጣብያ መረረቶም የስምዑ። መዓልታዊ ስራሕቶም ንምስላጥ ዘዕንቅፎም ዘሎ ሓረስቶት ብዘይምርካቦም ጥራሕ ኣይኮነን። ንባዕልቶም እውን ዝስተ ማይ ብቐረባ ስለዘይረኽቡ ብዛዕባ ስርሖም ዘይኮኑስ ብዛዕባ ጎሮሮኦም ዘተርክስሉ ዝስተ ማይ እዮም ዝጭነቑ ዘለዉ። ምኽንያቱ ኣብቲ ከባቢ ማይ ዝብሃል ስለዘየለ ካብ ከተማ መኾኒ እዮም ንሓንቲ ጀሪካን ብዓሰርተ ብር እናዓደጉ ዝጥቀሙ። ካብኡ ሓሊፉ ኣብ ማእኸል መሰልጠኒ ሓረስቶት ንመርኣያ ተባሂላ ብ8,000 ብር ዝተዓደገት ላሕሚ ምስ ወለደት ብስእነት ዝስተ ማይ ክትመውት ምኽኣለ ክብደት ናይቲ ፀገም ክንደየናይ ጫፍ በፂሑ ምህላዉ ዘመላኽት እዩ።
ብድምር ፀገም ዝስተ ማይ ወረዳ ራያ ዓዘቦ ንምፍታሕ መንግስቲ በጀት ብምምዳብ ትካላት መስተ ማይ ሰሪሑ እዩ። ኮይኑ ግና ብዘላቕነት ግልጋሎት ኣብ ምሃብ ፀገማት ከም ዘለዉ ከም መርኣዪ ክልተ ጣብያታት ወሲድና ዳህሲስና ኢና። ኣብተን ዳህሳስ ዝገበርናለን ጣብያታት ህዝቢ ብፃምእ ማይ ይሳቐ ከም ዘሎን ብጎሮሮኡ ከም ዝተትሓዘን ብኣንደበቱ ገሊፁልና እዩ። ንሕና እውን ብኣካል ከይድና ኣረጋጊፅናዮ ኢና። እቶም ነበርቲ ከም ዝነገሩናን ባዕልትና ከምዝተዓዘብናዮን ኣብታ ወረዳ ቤት ፅሕፈት ሃፍቲ ማይ፣ ማኣድንን ኢነርጅን ዳርጋ ከም ዘየለ እዩ። ምኽንያቱ መንግስቲ ዝለዓለ በጀት ኣፍሲሱ እናሃለወ ህዝቢ ብማይ ፃምእ እንትሳቐን ስርሑ ገዲፉ ፎቖዶ ኣለሻ ማይ እንትውዕልን በዚ ልቡ ደምዩ ፈታሒ ፀገም ክኸውን ኣይከኣለን። ትካላት ማይ እንትስርሑ ይኹን ምስ ተሰርሑ ዝገብሮ ክትትል ድኹም እዩ። ብሚልዮናት ዝግመት ገንዘብ ወፃኢ ተገይርሎም ዝተሰርሑ ትካላት መስተ ማይ እንትበላሸዉ ብእዋኖም ተፀጊኖም ግልጋሎት ንክህቡ ዝገብሮ ፃዕሪ እውን ትሑት እዩ። ካብኡ ሓሊፉ ከምዚ ዝበለ ፀገም እናሃለወ ህፁፅ መፍትሒ ዘይምግባሩ፣ መስርሕ ደገፍን ክትትልን ኣተኣታትዩ ነቲ ፀገም ዘይምፍትሑ ቢሮ ሃፍቲ ማይ ክልል ትግራይ እውን ኣካል እቲ ፀገም ምዃኑ እዩ ዘመላኽት። ስለዚ ዝምልከቶም ኣካላት ነቲ ፀገም ህፁፅ መፍትሒ ዘይገበርሉ ምኽንያት ምላሽ ኣመራርሓ ጣብያ፣ ወረዳን ክልልን ኣብ ዝቕፅል ሕታም ክንድህስስ ኢና።


text:
ሳልሳይ ክፋል
መምርሒ ዕደጋ ቁፅሪ 04/2007 ዓንቀፅ 11 ከም ዝሕብሮ፣ ዓመታዊ ትልሚ ዕደጋ ካብ ተጠቀምቲ ዝተኣከበ ድልየትን ካብ መፅናዕቲ ዕዳጋ ብዝተረኸበ መረዳእታን ክውደብን ክጥመርን ኣለዎ። ፈለማ ብባህሪኦም ኣብ ሓደ ዝጥመሩ ጠለባት ዘፈር መሰረት ዝገበረ ፓኬጅ ክዳለወሎም ብምግባር ፓኬጅ ቁፅሪ ክንፀርን ንዕደጋ ዘድሊ በጀት ክቕመጥን ይግባእ። ዕደጋ ዝፍፀመሉ ግዘ ንምውሳን ድልየት ተጠቀምቲ፣ ኩነታት ዕደጋ፣ ዓይነት እንፍፅሞ ዕደጋን ዝነበረና ተመክሮን ኣብ ግምት ብምእታው ሰነድ ጨረታ ዝዳለወሉ፣ ጨረታ ኣብ ኣየር ዝፀንሐሉ ብንፁር ክቕመጥ ግድን ይኸውን። ብተመሳሳሊ ጨረታ ዝኽፈተሉን ገምጋም ጨረታ ዝካየደሉን፣ ሰዓራይ ዝግለፀሉ፣ ውዕሊ ዝእሰረሉን ርኽክብ ዝፍፀመሉን ንፁር ግዘ ክቕመጥ ኣለዎ። ብተወሳኺ ምድብ ቁፅሪ ዕደጋ ምሃብ፣ ሓፂር መግለፂ ምድላው፣ መጠን ዕደጋ ምንፃር፣ መዐቀኒ እቲ ንብረት ምግላፅ፣ ዕደጋ ንምፍፃም ዝውሰዱ ዋና ዋና ተግባራትን ዝፍፀመሉ እዋንን ብዝርዝር ክሕዝ ይግባእ፣ ዝብሉን ካልኦትን ኣብ ዝሓለፈ ትሕዝቶ ምቕራብና ይዝከር። መቐፀልታኡ ድማ ከም ዝስዕብ ቀሪቡ ኣሎ።
ኣብቲ መምርሒ ካብ ዝሰፈሩ ጉዳያት፣ ኣፈፃፅማ ግልፂ ጨረታ ውሽጢ ዓዲ ሓደ እዩ። እዚ ድማ ቤት ዕዮ ብተሳትፎ ውሽጢ ዓዲ ተጫረትቲ ዘድልዮ ዕደጋ ምምላእ ከም ዝኽእል እንተረጋግፅን እቲ ዕደጋ ኣብቲ መምርሒ ዓንቀፅ 52 ንዓለም ለኸ ጨረታ ካብ ዝተፈቐደ መጠን ገንዘብ ዘይበልፅ እንትኸውንን በዚ ኣገባብ ይፍፀም። ኣብቲ መምርሒ ዓንቀፅ 52 ንኡስ ዓንቀፅ ክልተ ከም ዝተገለፀ እቲ ምህርቲ ወይ ግልጋሎት ኣብ ውሽጢ ዓዲ ጥራሕ ዝርከብ ብምዃኑ ወይ ብውሽጢ ዓዲ ግልፂ ጨረታ ምፍፃሙ ዝሐሸ ምዃኑ እንትእመነሉ ብውሳነ ላዕለዋይ ሓላፊ ፀዲቑ ብውሽጢ ዓዲ ግልፂ ጨረታ ክፍፀም ይኽእል።
ብመሰረት መምርሒ ዕደጋ ኣቑሑትን ግልጋሎትን ቑፅሪ 04/2007 ዓ/ም ኣብያተ ዕዮ መፀዋዕታ ጨረታ እኹል በዝሒ ዘለዎም ተወዳደርቲ ኣብቲ ጨረታ ንክሳተፉ ንምግባር ዝከኣል ሰፊሕ ሽፋን ብዘለዎ ጋዜጣ፣ ሬድዮ ወይ ቴሌቭዥን እንተነኣሰ ንሓደ ግዘ ክጋዋሕ ኣለዎ። ብብርኪ ወረዳ ወይ ከተማ ዝልጠፍ ምልክታ ጨረታ ኣብቲ ወረዳ ወይ ከተማ እኹል ቀረብ ምህላዉ ዝተረጋገፀን ካብ ብር 200 ሽሕ ዘይበልፅ ዋጋ ዘለዎን ክኸውን ይግባእ። ብብርኪ ክልል ዝጋዋሕ መፀዋዕታ ጨረታ ድማ ካብ ብር ክልተ ሚልዮንን 500 ሽሕን ዘይበልፅን እኹላት መቕረብቲ ዘለዉዎን ኮይኑ ሃገራዊ ሽፋን ብዘለዎም ማዕኸናት ዜና ምቅልሑ ግልፅን ኣሳታፍን ከምዝኸውን ቤት ዕዮ እንትኣምን ሃገራዊ ሽፋን ብዘለዎም ማዕኸናት ዜና ክቃላሕ ይኽእል። ልዕሊ ብር ክልተ ሚልዮንን 500 ሽሕን ዋጋ ዘለዎም ዕደጋታት ንምፍፃም ሃገራዊ ሽፋን ብዘለዎም ማዕኸናት ዜና ክቃላሕ ኣለዎ።
እቲ ካልእ ምልክታ ጨረታ ዕደጋ ስራሕቲ ዘፈር ኮንስትራክሽን ዝምልከት እዩ። እዚ ድማ ኣብ መምርሒ ዕደጋ ስራሕቲ ዘፈር ኮንስትራክሽን ቁፅሪ 03/2007 ብንፁር ተቐሚጡ ይርከብ። ብመሰረት እዚ ብብርኪ ክልል ንዝካየድ ምልክታ ጨረታ ክልላዊ ሽፋን ብዘለዎም ጋዜጣ፣ ሬድዮ ወይ ቴሌቭዥን ዝጋዋሕ መፀዋዕታ ጨረታ ኣብቲ ክልል እኹል መቕረባይ ምህላዉ ዝተረጋገፀን ካብ ብር 25 ሚልዮን ዘይበልፅ ዋጋ ዘለዎን ዕዳጋ ክኸውን ይግባእ። ሃገራዊ ሽፋን ብዘለዎ ጋዜጣ፣ ብሬድዮ ወይ ብቴሌቭዥን ዝጋዋሕ መፀዋዕታ ጨረታ ካብ ብር 25 ሚልዮንን ሓደን ክሳብ ሓደ ምኢቲ ሚልዮን ይኸውን። ልዕሊ ብር ሓደ ምኢቲ ሚልዮን ዘለዎም ስራሕቲ ዘፈር ኮንስትራክሽንን ንልዕሊ ሓሙሽተ ሚልዮን ዝኸውን ግልጋሎት ምኽርን እንትኸውን ዓለምለኻዊ ሽፋን ብዘለዎም ማዕኸናት ዜና ክቃላሕ ይግበር።
ብመሰረት መምርሒ ምትእስሳር ዕዳጋ ደኣንት ቑፅሪ 05/2008 ዝቃላሕ ምልክታ ጨረታ ኣብቲ መምርሒ ዓንቀፅ 15 ሜላ ግልፂ ጨረታ መዋህለሊ መበገሲ ካፒታል ኣብ ኣየር ዝፀንሐሉ ግዘ ዓሰርተ ተኸታተልቲ መዓልቲ እዩ። ኮይኑ ግና ቤት ዕዮ መዓልቲ ምውሳኽ ኣድላዪ እዩ ኢሉ ኣብ ዝኣመነሉ ግዘ ጨረታ ኣብ ኣየር ዝፀንሐሉ ግዘ ክውስኽ ከምዝኽእል ይድንግግ። ጨረታ ዝልጠፈሎም ቦታታት ድማ ኣብ ኣብያተ ፅሕፈት ደኣንት፣ ትልምን ፋይናንስን ልምዓት ከተማ ንግድን ኢንዱስትርን ኮይኑ ክንዲ ዝተኽኣለ ኣብቲ ወረዳ ወይ ከተማ ዝርከቡ ጉጅለታት ልምዓት ጥራሕ ተሳተፍቲ ይኾኑ።
ኣብቲ መምርሒ ዓንቀፅ 21 ብመሰረት ዝተደንገገ ካብ ደኣንት ዝፍፀም ግልፂ ጨረታ በዚ ዝስዕብ መንገዲ ዝፍፀም ይኸውን። ኣብያተ ዕዮ ኣብ ዕደጋ ስራሕቲ ኮንስትራክሽን ንብርኪ ሸሞንተ ዝምጥን ዋጋ ዘለዎም ዕደጋታት ኣብ ዝፍፅምሉ ግዘ ክልላዊ ሽፋን ብዘለዎ ሚድያ ክቃላሕ ብምግባር ደቀቕትን ኣናእሽተይን ትካላት ንግዲ ክሳተፉ ይዕድሙ። ካብ ስራሕቲ ዘፈር ኮንስትራክሽን ወፃእ ኣብ ዘለዉ ካልኦት ዘፈራት ብክልላዊ ሽፋን ዝፍፀም ዕደጋ ልዕሊ ብር ሓደ ሚልዮን ዋጋ ዘለዎም ዕደጋታት ይኾኑ። ካብዚ ሓሊፉ ኣብ ስራሕቲ ኮንስትራክሽን ቤት ዕዮ ንደረጃታት ትሽዓተ፣ ዓሰርተን 11ን ዝምጥን ዋጋ ዘለዎም ዕደጋታት ኣብ ዝፍፅምሉ ግዘ ድማ ኣብ ወረዳኦም ወይ ከተማኦም ህዝቢ ኣብ ዝሪኦን ዝግልገለሉን ቦታ፣ ኣብ ኣብያተ ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን፣ ልምዓት ደቀቕትን ኣናእሽተይን ትካላት ንግዲ፣ ኮንስትራክሽንን መንገድን መጓዓዝያን ብምልጣፍ ዝፍፀም ዕደጋ እዩ። ኣብቲ ወረዳ ወይ ከተማ ነቲ ስራሕ ዝምጥኑ ደረጃ ደቀቕትን ኣናእሽተይን ትካላት ንግዲ እንተዘይሃልዮም ወይ ከዓ ክልተ ግዘ ጨረታ ወፂኡ ዋጋ ዝተጋነነ እንተኾይኑ ክልላዊ ሽፋን ግልፂ ጨረታ ወፂኡ ንዝምጥኖም ብርኪ ትሽዓተ፣ 10ን 11ን ደኣንት ክተኣሳሰሩ ብምግባር ዝፍፀም ይኸውን።
ካብ ስራሕቲ ዘፈር ኮንስትራክሽን ወፃእ ትሕቲ ብር ሓደ ሚልዮን ዋጋ ዘለዎም ካልኦት ዘፈራት ዕደጋ ኣብዚ ዓንቀፅ ንኡስ ዓንቀፅ ክልተ ብመሰረት ዝተቐመጠ ይፍፀም። ኣብ ወረዳኡ/ከተማኡ ደረጃ ትሽዓተ፣ 10ን 11ን እንተዘይሃልዮም ብግልፂ ጨረታ ንደረጃ ሸሞንተ ደቀቕትን ኣናእሽተይን ትካላት ንግዲ ክወሃብ ዝኽእል ኮይኑ ደረጃ ሸሞንተ እንተዘይሃልዮም ግና ንደረጃ ትሽዓተ፣ 10ን 11ን ምሃብ ኣይከኣልን። ንደረጃ 10 ተኪኦም ዝሰርሑ ደረጃ ትሽዓተ ደቀቕትን ኣናእሽተይን ትካላት ንግዲ እንተዘይሃልዮም ብደረጃ ሸሞንተ ደቀቕትን ኣናእሽተይን ትካላት ንግዲ ዝስራሕ ይኸውን። ሓደ ደኣንት ኣብ ሓደ ከተማ ወይ ዝተፈላለዩ ከተማታት ወይ ወረዳታት ኣብ ክልተ ወይ ካብኡ ንላዕሊ ስራሕቲ ፕሮጀክትታት ጨረታ ተወዳዲሩ እንተስዒሩ ኣብ ሓዲኡ መሪፁ ዕዳጋ ይተኣሳሰር። ኣብቲ ዘይመረፆ ስራሕ ወይ ፕሮጀክት ኣትሒዝዎ ዝነበረ መኽበሪ ጨረታ ድማ ብዘይ ቅፅዓት ይምለስ።
ካልእ ኣብቲ መምርሒ ዝሰፈረ ከይዲ ኣፈፃፅማ ምልክታ ጨረታ እንትኸውን እንተነኣሰ እዞም ዝስዕቡ መሰረታዊ ሓሳባት ክሕዝ ኣለዎ። ንሳቶም እውን ሓፂርን ዘየሻሚ መልእኽቲ ዘሕልፍን ክኸውን ይግባእ። ከምኡ እውን ሽምን ኣድራሻን መፀዋዕታ ጨረታ ዘቃልሐ ቤት ዕዮ፣ ቤት ዕዮ ብምሉእ ወይ ብኽፋል ጨረታ ናይ ምስራዝ መሰል ዘለዎ ምዃኑ፣ ዓይነት ዝቐርብ ኣቕሓ፣ በዝሕን ርኽክብ ዝፍፀመሉ ቦታን ከካትት ግድን ይኸውን። ብተወሳኺ ዓይነት ግልጋሎትን ግልጋሎት ዝወሃበሉ ቦታን፣ ኣብ ጨረታ ንምስታፍ ተጫረትቲ ከማልእዎ ዝግባእ ቅድመ ኩነት፣ ሰነድ ጨረታ ዝርከበሉ ወይ ዝሽየጠሉ ንፁር ቦታ ብንፁር ክገልፅ ኣለዎ። ሰነድ ጨረታ ዝሽየጠሉ ዕለትን ስዓትን፣ ሰነድ ጨረታ ንምዕዳግ ክኽፈል ዝግባእ ዋጋን ዓቐን ውሕስና መኽበሪ ጨረታን፣ ሰነድ ጨረታ ንምዕዳግ ዝኽፈል ዋጋ ብናይ መን ሃገር ከምዝኽፈልን፣ ሜላ ኣከፋፍላ፣ ሰነድ ጨረታ ኣታዊ ዝግበረሉ ቦታ፣ ዝቐርበሉ መወዳእታ መዓልትን ስዓትን ብዝርዝር ክቕመጡ ይግባእ።
ስሩዕ ሰነድ ጨረታ ማለት ኣብ መንጎ ዕደጋ ዝፍፅም ቤት ዕዮን መቕረብትን ከም ድልድል ኮይኑ ዘገልግል እዩ። እዚ ድማ ፍትሓውነትን ግልፅነትን ዘስፍን፣ ሰነድ ጨረታ ንምድላው ዝወስዶ ግዘ ዝቑጥብን ዓርሰ እምነት መቕረብቲ ዘዕብን ሰነድ እዩ። ስሩዓት ሰነዳት ጨረታ ከም ዓይነትን ባህርያትን ዝፍፀሙ ዕደጋታት ዝተፈላለዩ እንትኾኑ ብበዝሒ እንጥቀመሎም ዓይነታት ከዓ ክልላዊ፣ ሃገራውን ዓለም ለኻውን እዮም። እዚኦም ድማ ኣብ ስራሕቲ ኮንስትራክሽን፣ ዕደጋ ኣቑሑት፣ ግልጋሎት ምኽርን ካልኦት ግልጋሎታትን ክከፋፈሉ ይኽእሉ። ከምኡ እውን ኣብ ኣፈፃፅማ ዕደጋ ኣቑሑት መፃሕፍቲ፣ መድሓኒትን ፍሉይ ዕደጋ መርበብ ሓበሬታን (ኣይ ሲ ቲ) ተባሂሎም ክምቀሉ ዝኽእሉ እንትኾኑ ኣብያተ ዕዮ መንግስቲ ኣብ ዝፍፅምዎ ዕደጋ ቢሮ ትልምን ፋይናንስን ዘዳለዎ ስሩዕ ሰነድ ጨረታ ክጥቀሙ ይግባእ። እተን ኣብያተ ዕዮ ዘዳለወኦ ሰነድ ጨረታ ድማ ከም ዝስዕብ ክኸውን ኣለዎ።
ኣብያተ ዕዮ ሰነድ ጨረታ ኣብ ዘዳልዋሉ እዋን ብቢሮ ትልምን ፋይናንስን ክልል ትግራይ ካብ ዝተዳለወ ስሩዕ ሰነድ ጨረታ ውሽጢ ኣብ መምርሒ ተጫረትቲን ሓፈሻዊ ኩነታት ውዕልን ዝኾነ ይኹን ለውጢ ከይገበራ ኣብ ካልኦት ክፍልታት ከም ዓይነትን ባህርያትን እቲ ዕደጋ ከም ኣድላይነቱ ሰነድ ከዳልዋ ኣለወን። ሰነድ ጨረታ ብዋናነት ብንኡስ ከይዲ ስራሕ ዕደጋ ወይ ብኮሚቴ ዝዳሎ ኮይኑ ብኮሚቴ ኣፅዳቒ ጨረታ ዝፀድቕ ዝኾነ ይኹን ዕደጋ ሰነድ ጨረታ ኣብ ስራሕ ቅድሚ ምውዓሉ ብኣፅዳቒ ኮሚቴ ጨረታ ወይ መተሓባበሪ ተቐባልነት ዝረኸበ ክኸውን ኣለዎ። ኣብ መምርሒ ቁፅሪ 05/2008 ዓንቀፅ 24 ደኣንት ማሕበራት ኣብ ዘሳተፉሎም ጨረታታት በዚ ዝስዕብ መንገዲ ክኸውን ይድንግግ። ቤት ዕዮ ቀሊልን ብዓቕሚ ደቀቕትን ኣናእሽተይን ትካላት ንግዲ ንምስራሕ ዘየፀግምን ሰነድ ጨረታ ከዳልዉ ኣለዎም። ኣብያተ ዕዮ ሰነድ ጨረታ ኣብ ዘዳልውሉ እዋን ግልፂ መምርሒ፣ መለከዕታትን ገምጋምን ከቐምጡ ይግባእ። እቶም ዝተዳለዉ መለከዕታት ገምጋም ጨረታ ድማ ንኩሎም ኣብቲ ውድድር ዝሳተፉ ደኣንት ብማዕረ ተፈፃምነት ክህልዎም ይድንግግ።
ሕገ መንግስቲ ፌዴራላዊ ዴሞክራስያዊ ሪፐብሊክ ኢትዮጰያ ዓንቀዕ 12 ንኡስ ዓንቀፅ ሓደ፣ ኣሰራርሓ መንግስቲ ንህዝቢ ግልፂ ብዝኾነ መንገዲ ክሳለጥ ከም ዘለዎ ይድንግግ። ነዚ እውን እዩ ሃፍቲ ህዝብን መንግስትን እዛ ሃገር ዝመሓደረሎም ንፁራት ኣዋጃት፣ ደንብታት፣ መምርሕታትን “ሪፎርም”ታትን ፋይናንስ ተዳልዮም ኣብ ተግባር ዝርከቡ። ከከም ኣድላይነቶም እናተርኣየ ድማ በብእዋኑ ምምሕያሽ ይግበረሎም ኣሎ። መንግስታዊ ዕደጋ ንብረት ከዓ ካብቶም በብእዋኑ እናተመሓየሹ ኣብ ስራሕ ዝውዕሉ ዘለዉ ሓደ እዩ። እቶም ዝተመሓየሹ ኣዋጃትን መምርሕታትን መንግስታዊ ዕደጋ ህዝቢ ክፈልጦምን ብዝግባእ ክጭብጦምን ድማ ግድን ይኸውን። ካብዚ ኣምር ብምብጋስ ኣፈፃፅማ ግልፂ ጨረታ፣ ምልክታ ግልፂ ጨረታ ውሽጢ ዓዲ፣ እንታይነት ሰነድ ጨረታን ካልኦትን ብዝርዝር ኣቕሪብና። ኣብ ዝቕፅል ድማ ጨረታ ኣብ ኣየር(ፈነወ) ዝፀንሐሉ ግዘ፣ መሸጣ ሰነድ ጨረታ፣ ኣቀራርባ ወካሊ መርኣያን ካልኦትን ክንርእይ ኢና።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
“ብክዩ ኅዙናን ሐልየክሙ ስደታ . . . እቲ መሪር ስደታ”
ሕዝበ ክርስቲያን እዚ ቅንያት’ዚ ንስደት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ ፍቁር ወዳ፡ ቅዱስ ዮሴፍን ቅድስት ሰሎሜን ካብ እስራኤል ናብ ግብጺ ንዝክረሉ ወርኃት እዩ። ምረት ናይቲ ስደት ዝገልጽ ኣብ ዝተፈላለዩ መጻሕፍቲ ተጻሒፉ ኣሎ። ንምሳሌ፦ ኣብ ማኅሌተ ጽጌ፡ ሰቆቃወ ድንግል፡ ተአምረ ማርያም፡ ነገረ ማርያም ብራና፡ ትርጓሜ ቅዳሴ ማርያም . . . ።
ካብዚ ቐጺልና ምረት ናይቲ ስደት ብፍላይ ናብ ደብረ ቍስቋም ዚገልጽ፡ ነቲ ኣብ መጽሓፍ ነገረ ማርያምን ተአምረ ማርያምን ንሊቀ ጳጳሳት ኣባ ቴዎፍሎስ ዝተገልጸሉ መበገሲ ብምግባር ምስቲ ኣብ ትርጓሜ ቅዳሴ ማርያም ዘሎ ጽሑፍ ኣዋሒድና ክንርኢ ኢና። ኣባ ቴዎፍሎስ ነቲ ዝተገልጸሉ ኪዛረብ ከሎ ከም’ዚ ዝስዕብ ይብል፦
“አባ ቴዎፍሎስ ሊቀ ጳጳሳት ዝብለኩም ስምዑኒ ኵልኹም ኣቦታተይ ኣኅዋተይን ደቀይን ናብ ቃላተይ ጽን ኢልኩም ኣቕልቡ።”
“እታ መዓልቲ ሰንበት እያ ነይራ። ምስ ኣኅዋተይ ኤጲስቆጶሳት ናይ ለይቲ ጸሎት ኣብጺሕና ምስ ወዳእና ኣነ ንበይነይ ኣብቲ ሥእሊ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዝነበሮ ደርቢ ደይበ፡ ደው ኢለ ኢደይ ብምዝርጋሕ፦ ‘ኦ ጐይታይን መድኃኒየይን ኢየሱስ ክርስቶስ ናብዚ ዓለም ምምጻእካን ነዚ ገዳም ደብረ ቍስቋም መዕረፊኻ ዝገበርካሉ ምክንያትን ግለጸለይ። ቅዱስ ስምካ ምእንቲ ከመስግኑ ነዚ ቦታ እዚ ዓቢይ ቤተ ክርስቲያን ክሓንፆ ርድኣኒ’ እናበልኩ ለመንኩ። እናለመንኩ ከሎኹ ኣብቲ ቦታ ፍጹም ብርሃን ተገልጸለይ እሞ ፀሓይ ዝወፀት ኮይኑ ተሰምዓኒ። ካብቲ ብርሃን ድማ ቅድስት ድንግል ማርያም ብብዙኃት መላእኽቲ ተኸቢባ ተገልጸትለይ። በቲ ዘደንቕ ግርማኣ ልበይ ተሠዊሩ ከይተፈለጠኒ ወዲቐ ከም ምዉት ኮንኩ። ቅዱስ ሚካኤል ካብ ዝወደቕክዎ ኣተንሢኡ ፍርሃት ኣርሓቐለይ። ኣብ’ዚ ጊዜ’ዚ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም “ኦ ኅሩየይ ቴዎፍሎስ፡ ሰላም ንኣኻ ይኹን! . . . እንሆ ነቲ ዝለመንካዮ ኵሉ’ቲ ካብ ኢየሩሳሌም ናብ ግብፂ ዝመጻእክዎ ክነግረካ ብፍቓድ ፍቁር ወደይ ተገለጽኩልካ። ፍቁር ወደይ ምስ ተወልደ ስደት መረጸ። እዚ ከኣ ነቶም ኣብ ዓለም ዘለዉ ንዘለዓለም ምስክር ኮይኑ ትሕትና ንክምህረና እዩ። ብደመና ተጻዒኑ፡ ኣብ ኣፍራስ ተወጢሑ ክኸይድ ኣይደለየን፡ እኳ ደኣ ኣብ ኣእዳወይን ዝባነይን እናተፆረ ካብ ኢየሩሳሌም ክሳብ ኣብዚ መጽአ። . . . ስማዕ ቴዎፍሎስ፡ ኣእዛን ልብኻ ክፈት እሞ እዚ ዝነግረካ ዘለኹ ንኣኻ ጥራሕ ዘይኮነስ ንዅሉ ዓለም ምስክር ስለዝኾነ ጸሓፎ እሞ ክሳዕ ኅልፈተ ዓለም ክዝንቶ እዩ።” ብምባል ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብብሥራት ቅዱስ ገብርኤል ከም ዝተፀንሰ፡ ንኃትናኣ ቅድስት ኤልሳቤጥ ሰላም ከምዝበለታ፡ ኣብ መብልዕ ማል ምስ ተወልደ ንጓሶት ከም ዝተገልጸሎም፡ ሰብአ ሰገል ሰጊዶም መባእ ከምዘቕረቡ፡ ኣብ ኣርብዓ መዓልቱ ናብ ቤተ መቕደስ ከም ዝኣተወ እሞ ኣረጋዊ ስምዖን ብኣእዳዉ ምስ ሓቘፎ ኣዕይንቱ ከምዝተኸፍተ፡ ሄሮድስ ኪቐትሎ ከምዝደለየን ካብ መጀመርታ ክሳዕ መፈጸምታ ኣስፊሓ ገለጸትለይ።
ኵሉ’ቲ ኣብ ስደት ዘጋጠማ መከራ ከምዚ እናበለት ነገረትኒ፦ ሄሮድስ ንሕፃናት ኪቐትል ምስ ጀመረ ብሓበሬታ መልኣኽ ኣነን ወደይን ከምኡ ውን ዮሴፍን ሰሎሜን ናብ ግብጺ ኪንስደድ ተበገስና። ኣነ ንወደይ ሓንሳእ ኣብ ዝባነይ ሓዚለ፡ ሓንሳእ ሓቝፈ ነዊኅ መንገዲ ምስ ተጓዓዝና ከነዕርፍ ኢልና ኮፍ በልና። ሄሮድስ ከኣ ናብ ግብጺ ይኸዱ ኣለዉ ምስ በልዎ፡ ኣርባዕተ ኃላቑ ምስ ሠራዊቶም ኪስዕቡና ኣዘዘ። ዮሳ ወዲ ዮሴፍ ሓሚሙ ኣብኡ ተሪፉ ስለዝነበረ፡ ንምኽሪ ሄሮድስ ምስ ሰምዐ፡ ሓሚመ ከይበለ ናባና እናመጽአ፡ ሰይጣን ኣብ መንገዲ ጸኒሑ ‘እቶም ወተሃደራት ድሮ ኃሊፎም ልኡኾም ፈጺሞም እዮም፡ ተመለስ ኣይትድከም’ በሎ። ዮሳ ግና ብሕይወት እንተረኸብክዎም እነግሮም፡ ሞይቶም እንተኾኑ ኸኣ እቐብሮም ኢሉ ንጥበብ ዲያብሎስ ሰዓሮ። ኃይሊ ኣንበሳ ተዋሂብዎ ብቕጽበት ኣብቲ ዘሎናዮ ቦታ በጽሐ። ኣነን ዮሴፍን ብድኻም ወዲቕና፡ ሰሎሜ ድማ ንፍቁር ወደይ እናሓጸበቶ ጸናሕናዮ። “ኣየ ንስኻትኩም! ኣዕሪፍኩም ኣሎኹም። ሎሚ ኣብ ምድረ ገሊላ ቈልዓ ዝሓቘፈት ኣደ ዘላ’ዶ ይመስለኩም፧” በለና። በዚ ዝበለና ኣዝየ ሰንበድኩ። ንፍቁር ወደይ ካብ ሰሎሜ ተቐቢለ ሃሩር መዓልትን ቍሪ ለይትን ዝተቐበልኩልካስ ካብ ሞት ንዘየድኅነካ ድየ፧ እናብልኩ ኣምሪረ በኸኹ። ንብዓተይ' ውን ናብ ገጽ ወደይ ወረደ። ፍቁር ወደይ፡ ‘ንዮሳ ኣመጻጽኣኻ ዋጋ ዘውህብ እዩ፡ እንተኾነ ግና ንወላዲተይ ስለዘሰንበድካያ፡ ኣብ ጊዜ ምጽኣት ኣተንሢአ ዓስብኻ ክሳዕ ዝህበካ እዛ እምኒ’ዚኣ ተተርኢስካ ዕረፍ’ ምስ በሎ፡ ኣብኣ ዓረፈ።
መንገድና ምስ ጀመርና ሠራዊት ሄሮድስ ተጓነፉና፡ እንተኾነ ነታ ኣብኡ ዝነበረት ዓባይ ኦም ሳግላ ‘ኅብእና’ በልናያ እሞ ምስ ስንቅናን ንብረትናን ተኸፊታ ኃብኣትና። እታ ምሳና ዝነበረት ኣድጊ ኣብ ውሽጢ’ታ ሳግላ ኮይና ኣድሃየት። ድምፂ ዝሰምዑ ሠራዊት ሄሮድስ ረኸብናዮም ኢሎም ናብዝን ናብትን በሉ፡ ግና ንኸንቱ ደኺሞም ከይረኸቡና ተመልሱ።
ንሕና ኸኣ መንገድና ቐጸልና። መንገዲ ከይጠፍኣና ኢለ ወደይ ኪሕብረና ካብ ዝባነይ ኣውረድክዎ፡ ንሱ ግና ከም’ቲ ኽዳን ኣደኡ ኂዙ ሕዘልኒ እናበለ ዝበኪ ሕፃን፡ ገጸይ እናረኣየ ይበኪ ነበረ። ኣነ ኸኣ ‘ዋይ! ወደይ’ ኢለ እናሰዓምኩ ሓዘልክዎ። ሰሎሜ ከምዝደኸምኩ ፈሊጣ ንወደይ ተቐበለትኒ። ዮሴፍ ኸኣ ብግዲኡ ንስንቅና ጸይሩ ከይኣኽሎ ሰሎሜ ከም ዝተቐበለትኒ ርእዩ፡ ተቐቢሉ ኣብ መንኵቡ ሓንገሮ። እቲ ወቕቲ ሓጋይ ብምንባሩ ሃሩር ፀሓይ በርቲዑና ኣብ ትሕቲ ገረብ አዕረፍና። ዮሴፍን ሰሎሜን እምብዛ ደኺሞም ስለዝነበሩ ደቀሱ። ኣነ ግና ንወደይ የጥብዎ ነበርኩ። ልብሲ ወደይ ልክዕ ከም’ቲ ወለደይ ናብ ቤተ መቕደስ ክኣቱ ከሎኹ ዘልበሱኒ ወይኒ ይመስል ነበር። ከምኡ’ውን እቶም ሰብኣ ሰገል ዘምጽእሉ ወርቂ ሣእኒ ወድዩ ነበረ። ኣብዚ እዋን’ዚ ወደይ ምጥባው ምስ ኣበየኒ፡ ማይ ከምዝጸምአ ፈለጥኩ። ማይ እንተ ረኸብኩ ኢለ ናብታ ጥቓና ዝነበረት ዓዲ ኽልምን ከድኩ። እንተኾነ ግና ዅለን እተን ኣንስቲ ኣበያኒ፡ ኅፍንቲ እኳ ትርኅርኃለይ ኣይረኸብኩን። በዚ እናበኸኹ ክምለስ ከሎኹ እቶም ሰረቕቲ ኣነ ማይ ክልምን ከምዝኸድኩ ዮሴፍን ሰሎሜን ድማ ደቂሶም ከምዘለዉ ምስ ኣረጋገጹ ብወርቂ ዝተሠርሐ ሣዕኒ ወደይ ሰረቑ። “ኣየ! ኸይደ ንዘይረክብ'ዶ ሣእኒ ወደይ ኣጥፋእኹ” ኢለ በኸኹ፡ ንብዓተይ ድማ ናብ ገጽ ወደይ ወረደ። ፍቁር ወደይ ንብኽያተይ ርእዩ ንብዓተይ ደረዘለይ፡ ብኣጻብዑ ናብ መሬት ብምትንካብ ኸኣ ማይ ኣፈልፈለ። እቲ ማይ ካብ መዓር ዚጥዕም፡ ካብ ጸባ ዚፅዕዱ ነበረ እሞ ሰቲና ካብ ጽምእና ረወና። ነታ ዘፈልፈላ ማይ ድማ ነቶም ሰብ ዓዲ መራር ክትኸውን ንኻልኦት ግና ፈውስን ሕይወትን ክትኾኖም ባረኻ።
ብድኅር’ዚ ቍራስ በሊዕና ጕዕዞና ቐጸልና። እቶም ኣራዊት ገዳም ኣብ ቅድሚ ወደይ ተደፊኦም ይሰግዱ ነበሩ። እቶም እምባታት'ውን ምሳና ይኸዱ፡ ኣብ ዘዕረፍናዮ ኸኣ ደው ይብሉ ነበሩ። ፍቁር ወደይ ናብቶም ብሸነኽ የማን ዝነበሩ እምባታት እናረኣየ “ደው በሉ” ኢሉ ብየማናይ ኢዱ ምልክት ገበረሎም። ንሳቶም ኸኣ ደው በሉ። ስምብራት ኢዱ ኸኣ ኣብኣቶም ተሣእለ። ብተመሳሳሊ ውን ነቶም ብሸነኽ ጸጋም ዝነበሩ እምባታት ብጸጋማይ ኢዱ ምልክት ገበረሎም። ነቶም ዘይኣመንቲ ኣረማውያንን ንስመይ ዚኽሕዱን ምልክት እናኾኖም ይንበር ብዝበሎ መሠረት ስምብራት ኢዱ ክሳዕ ሕጂ መዘከርታን ትእምርትን ኮይኑ ይርከብ ኣሎ። ብምቕጻል ፍቁር ወደይ ነቶም እምባታት “ንስኻትኩም ሕይወት ዘይብልኩም ከሎኹም ፈለጥኩምኒ፡ ብኣንጻሩ እቶም ብመልክዐይን ምስለይን ዝፈጠርክዎም ነገሥታት ግና ስለዘይፈለጡንን ስለ ዘይኣመኑንን ኪቐትሉኒ ደለዩኒ።” በሎም።
መንገድና ቐጺልና ናብ ቤት ትእማር ዝስማ ሰበይቲ ኣቶና። ትእማር “ካበይ ዝመጻእኺ ኢኺ፧” ኢላ ሓተተትኒ። ኣነ ኸኣ “ካብ ምድረ ይሁዳ ዝመጻእኹ ስደተኛ እየ” በልክዋ። ትእማር ኸኣ “ንስኺ ኃያልን ደረቀኛን ዄንኪ ትኾኒ እምበር ከማኺ ዝበለት ደኣ ካብ መጋረጃኣ እኳ ዘይምወፀት” በለትኒ። ዮሴፍ ንኽምልስ ግድን ኮይንዎ “ንለማኒ እንተለካ ትህቦ እንተ ዘይብልካ ግና ናብ ዘለዎም የብጽሕካ፡ ይርዳእካ ትብሎ እምበር ከም ኲናት ልቢ ዝወግእ ቃል እንታይ ይገብረልኪ” ኢሉ ገሠፃ። ኮቲባ እትብሃል ኣገልጋሊት ትእማር፡ “እዚ ሓላው ኣጣል ዝመስል’ሲ ንእመቤትይ ከመይ ኢሉ ይደፍራ” ብምባል ንዮሴፍ ሃረመቶ፡ ንፍቁር ወደይ ኸኣ መንጢላ ደርበየቶ። ትዕግሥቲ ልማዱ እዩ እሞ ከም ሕፃን ደኣ በኸየ። “ዋይ ወደይ!” ኢለ እናነባዕኹ ካብቲ ዝወደቖ ከተንሥኦ ደለኹ። ዮሴፍ ግና ተኣምሩ ደልዩ፡ “ኣምላኽነቱ ይግለጽ፡ ግደፍዮ” በለኒ። ኣብዚ ጊዜ’ዚ ምድሪ ተኸፊታ ንትእማር ምስ ገረዳ ወሓጠታ። ቤተ ሰባ ኸኣ ወኻርያ፡ ህበይ ኮይኖም ብገዛእ ኣኽላባቶም እናተሃድኒ ወፂኦም ከዱ።
ካብዚ ቤት ወፂእና ነዊኅ መንገዲ ምስ ከድና፡ ኣብ “ሳሚኖን” ትብሃል ዓዲ ኣቶና። ብኡ ንብኡ እቶም ሕዝቢ ዘምልኽዎ ዝነበሩ ዓቢይ ዳዕሮ ወደቐ። ፍቁር ወደይ! “ትእምርቲ ኹን” ምስ በሎ፡ ከምኡ ኾነ። ኣብኡ ዝነበረት ገረብ “ወልደ እግዚአብሔር ናብዚ ብምምጻእካ ሰላምታ ይግብኣካ” እናበለት ሰገደት። ኵሉ’ቲ ነዚ ተኣምራት’ዚ ዝረኣየ ሕዝቢ ኸኣ ፈጺሙ ተደነቐ።
ብድኅር’ዚ ኣብ ጕዕዞ ኸሎና፡ ኃሙሽተ ኣግማል ኪውሕጡና ተሃንደዱ። ፍቁር ወደይ “ኣእማን ኩኑ” ምስ በሎም ናብ ኣእማን ተቐየሩ። ኣብዚ ቦታ ዝቕመጥ “ትፍልሞ” ዝበሃል ፍርሃት እግዚአብሔር ዘለዎ ሰብኣይ ኣብ ቤቱ ተቐቢሉ ኣኅደረና። ኣብዚ ጊዜ’ቲ ኣብ’ቲ ዓዲ ዝነበሩ ጣዖታት ከካብ ዝነበርዎ እናተነቕሉ ወዲቖም ተሰባበሩ። እቶም ካህናቶም ኸኣ ሀሃዲሞም ተኃብኡ።
ንጽባሒቱ ኵሉ’ቲ ሕዝቢ ተኣኪቡ ናባና መጽአ። ኣብ ቅድሚኦም ብዙኅ ተኣምራት ተገብረ። ሕሙማት፡ ድዉያት፡ ለምጻማት፡ ዓይነ ሥዉራንን ካልኦትን ምሕረትን ፈውስን ረኸቡ። በዚ ዝተገብረሉ ተኣምራት ኸኣ ኵሉ ሕዝቢ ኣመነ።
ኦ ፍቁረይ ቴዎፍሎስ! ኵሉ ሓደ ብሓደ እንተ ዚግለጽን እንተ ዚንገርን ጽሒፍኻ ኣይውዳእን እዩ።” በለትኒ። “መንገድና ቐጽልና ናብ ፈተውትን መኽበርትን ሰብ ዝቕመጥዋ “ንፍቶስ” እትብሃል ዓዲ በጻሕና። ፍቁር ወደይ! ኣብዛ ዓዲ እዚኣ ብዙኅ ተኣምራት ገበረ። ዮሴፍ ዝብሃል ጸራባይ፡ ሓደ እዋን ኢየሩሳሌም መጺኡ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ምስ ኣረጋዊ ዮሴፍ ተራኺቡን ተላልዩን ስለዝነበረ፡ ምስ ረኣየና ብጽቡቕ ተቐቢሉ ናብ ቤቱ ወሲዱ ኣኅደረና። ኣብዚ ቤት’ዚ ጋኔን ዝኃደሮ ወዲ ነበረ። ንፍቁር ወደይ ምስ ረኣዮ “ናብዚ ኸ ከተሳቕየኒ ዶ መጻእካ፧ ኢየሩሳሌም ገዲፍናልካ ዶ ኣይኮንናን” በለ። ፍቁር ወደይ ከኣ “ውፃእ” በሎ እሞ ብኡ ንብኡ እቲ ወዲ ሓውዩ ምስ ኣቦኡን ኣደኡን “ንስኻትኩም ናባና ብምምጻእኩም ንሕና ዕድለኛታት ኢና” ኢሉ ሰገደልና። ብዙኃት ሰባት ኸኣ በዚ ዝረኣይዎ ተኣምር ኣመኑ።
እቶም ዓበይቲ ዓዲ ናብቶም ሃዲሞም ዝተኃብኡ ካህናተ ጣዖት መጺኦም “ንስኻትኩም ስለምንታይ ሃደምኩም፧” በልዎም። እቶም ካህናተ ጣዖት ኸኣ “እዛ ሰበይቲ ምስ ወዳ ምስ መጽአት፡ ኣማልኽትና ተሰባበሩ፡ እንተ ጸገንናዮም ውን ንጽባሒቱ ተሰይሮም እናጸንሑና ኢና” በልዎም። ካህናተ ጣዖትን ዓበይቲ ዓድን ተኣኪቦም ናብታ ዝነበርናያ ቤት መጽኡ። ንሕና ኸኣ ኣብ ሣልሳይ ደርቢ ተኃባእና። እዞም ካህናተ ጣዖትን ዓበይቲ ዓድን ነቲ ኣብ ቤቱ ዘኅደረና ሰብኣይ ወሲዶም ኣዝዮም ኣጨነቕዎ። ንሱ ግና “ካበይ ካብ ዝኸዱ ሠለስተ መዓልቲ እዮም ገይሮም። ስለዚ ናበይ ከም ዘበሉ ኣይፈልጥን እየ” በሎም። ምሥጢር እንተ ኣውፅኣሎም ኢሎም ደጋጊሞም ሃረምዎን ኣሳቐይዎን። ንሱ ግና ቓሉ ኣይቀየረን። ንጽባሒቱ ናባና መጺኡ ኵሉ’ቲ ዘጋጠሞ መከራን ፈተናን ምስ ኣዘንተወልና፡ ንእኡ ገዲፍና፡ ናብ መንገድና “ቍስያ” ትብሃል ዓዲ ኣቕናዕና።
ናብዛ ቍስያ እትብሃል ዓዲ ምስ ኣቶና፡ ሾብዓተ መጋረጃ ዘለዎ ሥእሊ ጣዖት ተሰባበረ። እቲ ኣብኡ ኃዲሩ ዝነበረ ጋኔን እናእወየ፡ “. . . ቅዲሚ ሠለስተ መዓልቲ ከም ዝመጽኡ ነጊረኩም ነይረ። ነዞም ሰባት እዚኣቶም ካባይ ኣርሕቕዎም፡ ሃገርና ከዕንዉ ክብርና ኪግህሱ፡ መሰልና ኪገፉን ንኣና ከሳድዱን እዮም መጺኦም” በለ። ነዚ ዚሰምዑ 100 ዝኾኑ ካብቶም ካህናተ ጣዖት ኣባትርን ሓለንግታትን ኂዞም ናባና መጺኦም ርሓቑ ኣጓብዝ መጽኦም ከይቀተልኹም ከለዉ “ካብ’ዚ ቦታ ውፅኡ፡ ርእስኹም ኣድኅኑ፡ ሃገርና ብኣኹም ከም እትዓኑ ቅድሚ ሠለስተ መዓልቲ ብኣማልኽትና ተሓቢርና ኢና፡ ሰለዚ ውፅኡ ኪዱ ረሓቑ” እናበሉ ኣጋፍዑና። እዚ ከይኣክል ደቂ’ቲ ዓዲ ኣንስቶምን ደቆምን ኣኸቲሎም መጽኦም ኣብ ልዕሊ ፍቁር ወደይ ብዙኅ ግፍዕን ጸርፍን ኣውርዱ። ምጻሩ ስኢነ ኣምሪረ በኸኹ፡ ብዙኅ ንብዓት ውን ኣፍሰስኩ። ፍቁር ወደይ ድኅሪ’ቲ ዝበጽሖ መከራ ኃይሉን ሥልጣኑን ከርእዮም ጀመረ። “ካብ ኵሎም ኣሕዛብ ዝተዋረድኩምን ድኹማትን ኩኑ፡ ምድርኹም ኵዕንትን ሣዕርን እንተ ዘይኮይኑ ካልእ ኣይተብቍል፡ ካህናትኩም ውኁዳት ይኹኑ፡ በረኸተይን በረኸት ወላዲተይን ኣባኻትኩም ኣይኅደርን ኣይሃሉን በቲ ዘይሕሶ ቓለይ ተዛሪበ ኣሎኹ።” ኢሉ ረገሞም።
ካብዛ ቍስያ እትብሃል ዓዲ ወፂእና፡ ነዊኅ መንገዲ ተጓዓዝና። ንሓፂር ጊዜ ከነዕርፍ ደሊና ኣዕረፍና። ነንእሽቶ እንጌራ በላዕና። ፍቁር ወደይ፡ ነታ በትሪ ኣውሊዕ ናይ ዮሴፍ ካብቲ ዝነበረቶ ወሲዱ “ነዞም ቡሩኻት፡ ተቐበልቲ ኣጋይሽ ዝኾኑ ሃገር ንበረኸትን ትእምርትን ትኹኖም” ኢሉ ተኸላ። ሽዑ ንሽዑ ድማ ለምሊማ፡ ዓብያ፡ ፈረየት።
ብድኅር’ዚ መንገዲ እናቐጸልና ዮሴፍ ብኢዱ እናኣመልከተ፡- “ንልመና ክጥዕመናን እቲ ጊዜ መስዩን እዩ እሞ ናብዛ ዓዲ እዚኣ ንእቶ።” በለና። ኣነ ግና “ዓዲ ዓዲ እንተኼድና እቶም ደቂ ዓዲ ንፍቁር ወደይ ኪቐትልዎ ይኽእሉ እዮም። ስለዚ ብጽምዋ በረኻ በረኻ ንኺድ” በልክዎ። እናተዘራረብና ኸሎና፡ ቅዱስ ሚካኤልን ቅዱስ ገብርኤልንን ተገሊጾም፡ ንዮሴፍ “ነቲ እትብለካ ስምዓያ” በልዎ። እቲ እዋን ፀሓይ ኣብ ምዕራብ እኳ እንተ ነበረ ስቕ ኢልና ደኣ በረኻ በረኻ ጕዕዞና ቐጸልና። ሸፋቱ ዝንቀሳቐስስሉ እዋን ብምንባሩ፡ እቶም ቅድም ረኺቦምና ዝነበሩ ሸፋቲ ተጓነፉና። ሰይፎም መሊሖም ናባና ቐረቡ፡ “ብዙኅ ጊዜ ደሊና ስኢናኩም ጸኒሕና፡ ሕጂ ግና ኣብ ኢድና ወዲቕኩም ኢኹም፡ ድላይና ክንገብረኩም ኢና” ኢሎም ተቐዳዲሞም ንፍቁር ወደይ ካብ ሕቝፈይ መንጢሎም ብምውሳድ ነታ ወይኒ ትመስል ልብሱ ወሰድዋ። ናተይ፡ ናይ ቤት መቕደስ ልብሰይን ኣብ ርእሰይ ዝነበረት ፃዕዳ ሻሽን'ውን ወሰድወን። ናብ ዮሴፍ መጺኦም ኵሉ’ቲ ስንቂ ኣኅደግዎ። ነዚ ዝረኣየት ሰሎሜ ኣይገድፉንን እዮም ኢላ ባዕላ ንብረታን ክዳውንታን ኣረከበቶም።
ንዅሉ’ቲ ዘድልዮም ዘሪፎም ምስ ወሰዱ፡ ኻባና ርሕቕ ኢሎም ይዛተዩን ይዛራረቡን ነበሩ። “ወይ ጉድ! ሽፍታስ ዝኸተረ ኸቲሩ ርእዮምኒ ዶ ኣይረኣዩንን፧ ኢሉ ደኣ ይሃድም እምበር ከምዚ ዶ ኣሎ እዩ፧ ኣብ ማእከል ሜዳ ዝማኸሩስ ንወደይ ደኣ ኺቐትልዎ ደልዮም እዮም እምበር” እናበልኩ ገጸይ ናብ ገጽ ወደይ ገይረ ኣምሪረ በኸኹ፡ ንብዓተይ ውን ናብ ገጽ ወደይ ወረደ። “ . . . ኣነስ ኣብ ቤተ ልሔም እንተዝህሉ ምኃሸኒ፡ ንወደይ ኪቐትልዎ ኪመጽኡ ኸለዉ ምሳይ ኮይኖም ዘእውዩ ምረኸብኩ። እዛ ብፅእቲ ኢኺ ኢላ ዝወደሰትኒ ኤልሳቤጥ ነዚ ረኺብኒ ዘሎ እንተ ትፈልጥ። ኣበይ ኣሎኻ 'ኦ ምልእተ ጸጋ' ዝበልካኒ፧ ኣበይ ኣለኹም ኵልኹም ነቢያት፧ ናበይ ከምዝኸይድ ኣማኽሩኒ። ደቀን ብሄሮድስ ዝቐትልወን ኣንስቲ ቤተ ልሔም ከምዚ ኢለ ክበኪ ከሎኩ እንተ ዝርእያኒ” እናበልኩ ኽዳነይ ክሳዕ ዝጥልቒ በኸኹ። ኃዘነይን መሪር ብኽያተይን ዝረኣየ፡ ግብጻዊ ሽፍታ ሕሊናኡ ወቒስዎ፡ ልቡ ብኃዘን ተመሊኡ ነቲ እስራኤላዊ ሽፍታ “እዞም ሰባት ስድራ ቤተ መንግሥቲ እዮም፡ ኣኅዚኖምኒ ኣለዉ፡ ንብረቶም ንምለሰሎም።” በሎ። ተራ ምኽታር ናይ’ቲ እሰራኤላዊ ሽፍታ ስለዝነበረ ግና እዚ ዕድለይ ዝሃበኒ እዩ፡ እዚ ዅሉ ንብረት ብዙኅ ዋጋ ከውፅኣለይ እዩ፡ ኣይመልስን ኢሉ ኣበዩ። ክገብረሉ ከምዘይክእል ፈሊጡ “በል፡ ካብ ቤተ ልሔም ክሳብ ኣብዚ ዝኸተርናዮ ብምሉኡ ንኣኻ ይኹን፡ እዚ ሕጂ ዝወሰድናሎም ግና ንኣይ ሃበኒ” እናበለ ኣምሪሩ ለመኖ። እስራኤላዊ ሽፍታ በዚ ተሰማሚዑ ኵሉ’ቲ ዝተዘርፈ ሃቦ። እቲ ግብጻዊ ሽፍታ ኸኣ ገለ ከየጕደለ መለሰልና። ኣነ ኸኣ እናተሓጐስኩ ንወደይ ከደንክዎ። ፍቁር ወደይ ኸኣ “እዞም እትርእዮም ዘሎኺ ሸፋቱ ኣብታ ኣነ ዝስቀለላ መዓልቲ ሓዲኦም ብየማነይ፡ ሓዲኦም ብጸጋመይ ምሳይ ኪስቀሉ እዮም። እቲ ምሕረት ዝገበረልና ብየማነይ ኪስቀል እዩ፡ ብኣይ ኣሚኑ ኸኣ ቅድሚ ኣዳምን ዘርኡን ናብ ገነት ኪኣቱ እዩ” በለኒ።
ብድኅሪ’ዚ እቲ ጥጦስ ዝስሙ ግብጻዊ፡ ንፍቁር ወደይ ካብ ሰሎሜ ተቐቢሉ ሴፉ እናተመርኮሰ ከፋንወና ኸሎ፡ ሴፉ ተሰብረት። “ኣየ! ኣነ ጽቡቕ እንተገበርኩስ ዝጥቀመላ ሴፈይ ትስበር” ኢሉ ኃዘነ። ፍቁር ወደይ ድማ “ኦ ጥጦስ አስተጋብእ ስባራተ ሰይፍከ/ ኦ ጥጦስ ስብርባር ሰይፍካ ኣክብ” በሎ። ጥጦስ ግና እንታይ እሞ ክጠቕመኒ ኢሉ፡ ከምቲ ዝተባህሎ ገይሩ ንፍቁር ወደይ ሃቦ። ፍቁር ወደይ ድማ ከምታ ዝነበረታ ምልክት ስምብራት ዘይብላ ገይሩ መለሰሉ። ጥጦስ ተሓጕሱ፡ “እዚ ሕፃን እዚ ካብ ደቂ ነቢያት እዩ” በለ። ፍቁር ወደይ ድማ “ንስኻ ኣብ ገነት ምሳይ ከም እትኸውን ብሓቂ እብለካ ኣሎኹ” በሎ። ነዚ ተስፋ’ዚ ዘይተዋህቦ እስራኤላዊ ዳክርስ ግና እናኣላገጸ “እወ ሓቅኻ፡ ካብ ደቂ ነቢያት እንተ ዘይከውን ዶ ንኣኻ ንሽፍታ ገነት ክትኣቱ ኢኻ ምበለካ” በሎ። ተፋንዮምና ምስ ከዱ፡ ኣቐዲሙ ጥጦስ በቲ ንፍቁር ወደይ ዝሓቖፎ ፡ ኽዳኑ መዓዛ ስለ ዝነበሮ ሓጺቡ ብ 300 ዲናር ሸጦ።
እቶም ክልተ ሸፋቱ ካባና ምስ ከዱ፡ ፍቁር ወደይ ነቲ ኣቐዲመ ዘፍሰስክዎ ንብዓተይ እናዘከረ “ኦ ወላዲተይ! እዚ ኸም ፈልፋሊ ማይ ንብዓትኪ ዝወሓዞ ቦታ ንመጻኢ ሕሙማት ዚፍወስሉ፡ ንስኺ ውን ዓቢይ ተኣምራት ትገብርሉ ዓቢይ ገዳም፡ ስሙ ገዳም ደብረ ቍስቋም እናተባህለ ዚጽዋዕ ኪኸውን እዩ” በለኒ። ብድኅር’ዚ ንሓድሕድና እናተዘራረብና ናብ ሓደ ደብሪ ኣቶና። ኮፍ ምስ በልኩ ንፍቁር ወደይ ካብ ዝባነይ ኣውረድክዎ። ንቕዱሳት ኣእጋሩ ኣብ ምድሪ ምስ ኣርገጸን፡ ንኣእዳዉ'ውን ምስ ኣልዓለን ብኡ ንብኡ እቲ ኾፍ ኢልናሉ ዝነበርና ቦታ ከም ፀሓይ በሪሁ ብርሃን ኮነ። ንሕና ኸኣ ነዚ ድንቂ ተኣምራት ምስ ረኣና፡ ኣዚና ተሓጐስና። “ካብ ኵሉ ሽግር ኣውፂእካ ኣብዚ ዘብጻሕካና ምስጋና ንኣኻ ይኹን” እናበልና ድማ ምሉእ ለይቲ ንእግዚአብሔር ከነመስግን ኃደርና።
መሬት ምስ ጸብሐ ጕዕዞና ቐጸልና። ኣብ መንገዲ ሓንቲ ዒላ ረኺብና። እንተኾነ ግና ማይ ዘይብላ ጕድጓድ ጥራሕ ነበረት። ፍቁር ወደይ፡ ኣጻብዑ ሓፍ ኣበለ’ሞ ሽዑ ንሽዑ ማይ መልአት። “እዚ ማይ ኣብ ኣፍ ኵሉ ሰብ ጥዑም ይኹን፡ ነቲ ዅሉ ብእምነት ንዝሕጸቦ ፍጡር ድማ ፈውሲ ይኹን” እናበለ ነታ ዒላ ባረኻ።
በይነይ ምስ ፍቁር ወደይ ስለዝነበርኩ፡ ነዚ ናይ’ዚ ዒላ ተኣምራት ርእየን ብሓጐስ ተመሊአን ናብ በዓል ዮሴፍን ሰሎሜን ተመለስኩ። ምስ ተቐመጥና መግቢ ካብ እግዚአብሔር ተኣዚዝልና ተዳለወ። ምስ ተመገብና ሰሎሜ ንወደይ ሓጸበቶ፡ ኣነ’ውን ኣጥበኽዎ። ከም’ዚ እናበልና ብፍቕሪ ንነብር ነበርና። ኵሉ ሲሳየ ዕለት ይእዘዘልና ነበረ።
ኵሉ ጊዜ ኵሎም ሠራዊተ መላእኽቲ እናመጽኡ ኣብ እግረ ወደይ ኪሰግዱ ኸለዉ እርእዮም ነበርኩ። “ኦ ጐይታ ሰማይን ምድርን! ናትካ ምሕረት መወዳእታ የብሉን፡ ነቲ ብመልክዕኻን ምስልኻን ዝፈጠርካዮ ኣዳምን ደቁን ንኸተድኅኖም በዚ ትሕትና’ዚ ሰብ ዝኾንካ ጐይታ ናይ ባህርይ ኣምላኽ ኢኻ። ንኣኻ ዝወለደትን ምሳኻ መከራ ዝተቐበለትን ቅድስት ድንግል ድማ ክብሪ ይግብኣ።” እናበሉ ኣመስገኑ። እቶም መላእኽቲ ኸኣ እናመጽኡ የገልግሉና ነበሩ” ኢላ ንኣይ ንኣባ ቴዎፍሎስ ነገረትኒ።
• ኦ ኣዴና ወላዲተ ኣምላኽ፡ ብሕሊናኽን ሥጋኺን ብኽልተ ወገን ድንግል ዝኾንኪ ቅድስት ማርያም ከምቲ ንኣባ ቴዎፍሎስ ሊቀ ጳጳሳት ተገሊጽኪ ዝነገርኪዮን፡ ካብ ድኻም ሥጋን ነፍስን ዘጽናዕኪዮን፡ ንኣና ንሕዝበ ክርስቲያን ኸኣ ብበረኸትን ምሕረትን ተገለጽልና።
• ኦ ድንግል ብዘመን ርጉም ሄሮድስ ካብ ሃገር ናብ ሃገር ምስኡ እናጐየኺ ምሳኺ ዝተሰዶ ስደት፡ ኣዘክሪ።
• ኦ ድንግል፡ ካብ ኣዕይንትኺ ናብ ገጽ ፍቁር ወድኺ ዝወሓዘ መሪር ንብዓት ኣዘክሪ።
• ኦ ድንግል፡ ጥሜትን ጽምእን መከራን ኃዘንን ኵሉ ምስኡ ዝበጽሓኪ ጸበባ ኣዘክሪ።
ምሕረት እግዚአብሔርን ኣማላድነት ኣደ ኣምላኽን በረኸት ዮሴፍን ሰሎሜን ምስ ኵልና ይኹን።
ስብሐት ለእግዚአብሔር፡ ወለወላዲቱ ድንግል፡ ወለመስቀሉ ክቡር።


text:
ሳልሳይ ክፋል
ኣብ ዝሓለፈ ሕታምና፤ ኣብ ኣብያተ ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን፣ ማይ፣ መኣድንን ኢነርጅን ወረዳ እምባ ኣላጀ ኣብ ፕሮጀክታት መስኖን መስተ ማይን፣ ተግባርን ሓላፍነትን እተን ኣብያተ ፅሕፈት ዝተርአዩ ጉድለታት ኣሰራርሓን ማእኸል ገይሩ ኮሚሽን ስነ-ምግባርን ፀረ-ግዕዝይናን ክልል ትግራይ ዘካየዶ መፅናዕትን ዘቐመጦም መፍትሒ ሓሳባትን ዝምልከት ፅሑፍ ሒዝናልኩም ቀሪብና ነይርና። ንሎሚ ድማ ካብቲ ወረዳ ከይወፃእና ውዕሊ ዝኣሰሩ ኮንትራከተራት ብውዕሎም መሰረት ዘይፈፀሙ እንትተርፉ ተኸታታሊ ስጉምቲ ኣብ ዘይምውሳድ ዝተርአዩ ጉድለታት ኣፈፃፅማን ዝተቐመጡ መፍትሕታትን ዝድህስስ ትሕዝቶ ከም ዝስዕብ ሒዝናልኩም ቀሪብና ኣለና።
ኣብ መምርሒ ስርዓት ምትእስሳር ዕደጋ ደቀቕትን ኣናእሽተይን ንግዲ ትካላት ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ዓንቀፅ 44፣ ቑፅሪ ሸውዓተ “ሀ” ን “ሐ” ብውዕሉ መሰረት ንዘይፈፀመ ኮንትራክተር እዚ ዝስዕብ መምርሒ ኣቐሚጡ ይርከብ። ዝኾነ ተኾናታሪ ስራሕ ብዝኣተዎ ውዕሊ መሰረት ሰሪሑ ወይ ቁሩብ ጀሚሩ ብምቁራፁ ምኽንያት ኣብ ልዕሊ ስራሕቲ ቤት ዕዮ ምስኣን ጥቕምን ገንዘብ ኪሳራን እንተጋጥም መጠንቀቕታ ፅሑፍ ክወሃቦ ከምዝግባእ የቐምጥ። ብተወሳኺ ዝኾነ ተጫራታይ ወይ መቕረባይ ብዝኣተዎ ውዕሊ ዘይፈፀመ ምዃኑ እንትረጋገፅ ከም ዓይነት ጥፍኣትን ክብደትን እናተርኣየ ካብ ሽዱሽተ ወርሒ ብዘይንእስን ካብ ክልተ ዓመት ብዘይበልፅን ኣብ ዝኾነ መንግስታዊ ዕደጋ ከይሳተፍ ብምግባር ካብ ናይ መቕረብቲ ዝርዝር ከምዝስረዝ ይገልፅ።
ኮይኑ ግና ኣብ ኣብያተ ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ማይ፣ ማዕድንን ኢነርጂን ወረዳ እምባ ኣላጀ ነቲ ዝተጠቐሰ መምርሒ ብምጥሓስ ኮንትራከተራት ውዕሊ ኣሲሮም ንዝሰርሕዎም ስራሕቲ ፕሮጀክታት መስኖ ብተደጋጋሚ ብእዋኖም ዘይወድኡ ምዃኖም እናተፈለጠ ገንዘብ ጥራሕ እዮም ተቐፁዖም። እንተኾነ ግን እቶም ገንዘብ ዝተቐፅዑ ኮንትራክተራት ሕጊ ጨረታ ብዝፈቕዶ መሰረት ፈለማ “መጠንቀቕታ ፅሑፍ” ከምዘይተፅሓፈሎምን ኣብ ቐፀልቲ ጨረታታት እውን ገሊኦም ብሕታውያን ተጫረቲ ኮይኖም ክሳተፉ ብምግባር ሰዓርቲ ተባሂሎም ውዕሊ ክኣሰሩ ዝተገበረሉ ኩነታት እዩ ዘሎ። ንኣብነት ሓደ ተጫራታይ ኣርባዕተ ታሕሳስ 2007 ዓ.ም ኣብ ጣብያ ዓፀላን እግሪ ዓልበን ብ 404 ሽሕን 940 ብር በጀት ውዕሊ ዝኣሰረሉ ፕሮጀክት መስኖ እቲ ስራሕ ብእዋኑ ብዘይምውድኡ ወይ 82 መዓልቲ ብምሕላፉ 33 ሽሕን 205 ብር ቕፅዓት ተወሲንሉ እዩ። ኮይኑ ግና ካብ 2007 በጀት ዓመት ጀሚሩ ጨረታ ሲዒሩ ውዕሊ ኣብ ዝኣሰረሎም ፕሮጀክታት በቲ ውዕሊ ዝኣሰረሉ እዋን ብዘይምውዳኡ ቕፅዓት ገንዘብ እንተዘይኮይኑ ካልእ ተኸታታሊ ስጉምቲ ኣይተወሰደሉን።
ብተወሳኺ እውን ኣብቲ ወረዳ ኣብ 2008 በጀት ዓመት ኣብ ጣብያ ተኽዓ መትረብ (ካናል)፣ ቼክ ዳምን ክሮሲንግን ሰሪሑ ንኸረክብ ብመሰረት ዝኣተዎ ውዕሊ ብእዋኑ ብዘይምፍፃሙ፣ እቲ መትረብ (ካናል) ብምዝንገዑ 4 ሽሕን 85 ብር ከምዝተቐፅዐ፣ እቲ ቼክዳም እውን ሰለስተ ወርሕን 26 መዓልቲ ካብቲ ፕሮጀክት ዝወደአሉ እዋን ብምዝንጋዑ ብብር 21 ሽሕን 486 ነጥቢ 12 ክቕፃዕ ተገይሩ እዩ። እዚ ኮይኑ እናሃለወ እቲ ኮንትራክተር በቢእዋኑ ንዝሕዞም ፕሮጀክታት ብዝኣተዎ ውዕሊ ብዘይምፍፃሙ ብቕደም ሰዓብ ክውሃብ ዝግበኦ መጠንቐቅታ ይኹን ካሊእ ቕፅዓት ኣይተውሃበን። እኳ ደኣስ ናይ ዝደንጎየሉ መዓልቲ ጥራሕ ይቕፃዕ ነይሩ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ 2009 በጀት ዓመት እውን ፕሮጀክት መስኖ ክሰርሕ ብ 294 ሽሕን 225 ብር በጀት ሰዓራይ ተባሂሉ ውዕሊ ኣሲሩ እዩ።
ኮሚሽን ስነ-ምግባርን ፀረ-ግዕዝይናን ክልል ትግራይ ነቲ ኣብ ኣብያተ ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን፣ ማይ፣ መኣድንን ኢነርጅን ወረዳ እምባ ኣላጀ ተግባርን ሓላፍነትን ብንፁር ዘይምቕማጥ ዝተርአየ ጉድለታት ኣሰራርሓ ኣነፂሩ እዩ። ስለዝኾነ እውን ኮንትራክተራት ውዕሊ እንትኣስሩ ዝምልከቶ ኣካል መስርሕ ክትትል ኣተኣታትዩ ብመሰረት ዝኣተውዎ ውዕሊ ግቡኦም ክፍፅሙ ምግባር የድሊ። እንተዘይፈፂሙ ድማ ኣብ መምርሒ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ብዝተቐመጠ መምርሒ መሰረት ኣብ ሰነድ ውዕሊ ዝተቐመጡ ግቡኣት ክትትልን ቑፅፅርን ብምክያድ ብጥብቂ ክስረሐሉ መፍትሒ ሓሳብ ኣቐሚጡ እዩ።
ብድምር ኣብ ኣብያተ ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን፣ ማይ፣ መኣድንን ኢነርጅን ወረዳ እምባ ኣላጀ ውልቀ ኮንትራክተራት ብመሰረት ውዕሎም ዘየረከቡ ምዃኖም እናተፈለጠ ኣብ መምርሒ ዝተቐመጠ ኣሰራርሓ ተግባራዊ ዘይምዃኑ ጥራይ ዘይኮነስ ንግዕዝይናን ብልሽው ኣሰራርሓን በሪ ዝኸፍት እዩ። ከምኡ እውን ተመሳሳሊ ብርኪ ስራሕ ዘለዎም ተጫረትቲ መጀመርታ ምልክታ እንትወፅእ ዝተቐመጠ ፕሮጀክት መወድኢ እዋን ብምርኣይ ብሙሉእነት ንምስራሕ ግዘ ኣይኣኽለናን ኢሎም ኣብ ከይዲ ጨረታ ንኸይወዳደሩ ዝገብርን ኣድልዎ ዝፈጥርን እዩ። ስለዚ ዝምልከቶ ኣካል ብዝኣተውዎ ውዕሊ መሰረት ንዘይወድኡ ኮንትራክተራት ግቡእ ስጉምቲ ክወስደሎም፣ ስጉምቲ ክውሰደሎም ንዘይገበሩ ዝምልከቶም ኣካላት ድማ ንቐፃሊ ብዘይድገመሉ ኩነታት ተገምጊሙ ብዓል ዋና ክፍለጥን ውሳነ ክዓርፈሉን ይግባእ።


text:
ዋሽንግተን —
ናይ ኤርትራ ቆንስል ኣብታ ሃገር ከይሰርሕ ምእጋድ ምስ ናይ ቪየና ፕሮቶኮል ዲፕሎማሲያዊ ርክባት ዘይሰማማዕ እዩ ዝበለ እቲ መግለጺ፡ ሰበስልጣን ኔዘርላንድስ ኣብቶም ዝሓለፉ ዓመታት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝፈፀምዎ ዘይቅቡል ዝበሎም ተግባራት እውን ብምዝኽኻር ኣብ ልዕሊ ኣብ ኔዘርላንድ ዝርከብ ቆንስላዊ ቤት ፅሕፈት ዘቕረቦም ጠቐነታት እውን ነፂጉዎ’ሎ።
ናይ ኔዘርላንድስ ተንቀሳቓሲት ኣምባሳደር ንኤርትራ ብዛዕባ ዘይምሕዝነታዊ ተግባራት መንግስተን መብርሂ ክህባ ብሚንስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ኤርትራ ከምዝተፀውዓ`ውን እቲ መግለፂ ኣፍሊጡ`ሎ።
ኣተሓሒዙ ሚንስትሪ ወፃኢ ጉዳያት ኤርትራ ነቲ ብኔዘርላንድስ “ዝተገብረ ጌጋ ብኸፊል ዝምልስ ግቡእ ዝኾነ ናይ ግብረ መልሲ ስጉምትታት ክወስድ ኣብ ግምት ኣእትዩ`ሎ” `ውን ይብል።
መንግስቲ ኤርትራ ንእግሪ ምትካልን ዳግመ-ሕውየትን ኣብ ወፃኢ ካብ ዝርከቡ ዜጋታቱ 2 ሚእታዊ ግብሪ ክኸፍሉ ምግባሩ ሕጋውን ልኡላዊ መሰሉን እዩ ኢሉ`ሎ ሚንስትሪ ወጻኢ ጉዳያት ኤርትራ ኣብ`ቲ ሎሚ ሓሙስ ዘውጽኦ መግለጺኡ።
መንግስቲ ኤርትራ “2 ሚእታዊት መሕወዪ ግብሪ” ነቲ ኣዋጅ ካብ ዘውጸኣሉ ካብ 1994 ጀሚሩ ክሰርሓሉ ዝጸንሐ ምዃኑ ይፍለጥ።


text:
ግብጽን ሱዳንን፣ ዘሰሓሕበን ዘሎ ጉዳይ ንምዝታይ፣ ላዕለዎት ሰበ ስልጣንን ሓለፍቲ ጸጥታን ክራኸቡ'ዮም
Radio Erena: 07 February 2018
ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ታሕሳስ ኣትሒዙ ናብ ዝበኣሰ ዝርዙ ዓሪጉ ዘሎ ምትፍናን ግብጽን ሱዳንን ብዲፕሎማስያዊ መንገዲ ንምፍትሑ ዝዓለመ ዘተ ንምክያድ፣ ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢን ሓለፍቲ ጸጥታን ክልቲኤን ሃገራት፣ ንሓሙስ 8 ለካቲት ክራኸቡ'ዮም።
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ፣ እቲ ኣብ ከተማ ካይሮ ካይሮ ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ዘተ፣ ፕረዚደንታት ሲሲን በሽርን ድሕሪ ዝበጽሕዎ ምርድዳእ ዝተወሰነ ምዃኑ የነጽር።
ብመሰረት እቲ ተሰሪዑ ዘሎ መደብ፣ ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ክልቲኤን ሃገራት ክልትኣዊ ዘተ ከካይዱ እንከለዉ፣ ሓለፊ ጸጥታ ብወገኖም ኣብ ጸጥታዊ ጉዳያት ዘተኮረ ዕጹው ኣኼባ ከካይዱ'ዮም።
ድሕሪ'ዚ በበይኑ ዝካየድ ርክብ ድማ ኣብ መወዳእታ ሓባራዊ ኣኼባ ብምክያድ፣ ዝተዘተየሎም ኣርእስታትን ዝተበጽሑ ምርድዳኣትን ብዝምልከት ሓባራዊ መግለጺ ክህቡ ትጽቢት ኣሎ።
ብጉዳይ ኣጠቓቕማ ናይልን ዞባ ሓላይብን ክሰሓሓባ ዝጸንሓ ግብጽን ሱዳንን፣ እቲ ምትፍናን ካብ መጀመርያ ወርሒ ታሕሳስ 2017 ኣትሒዙ ናብ ዝበኣሰ ደረጃ ድሕሪ ምሕሪ ምዕራጉ፣ ሱዳን ኣብ ካይሮ ዝርከብ ኣምባሳደራ ከምዝሰሓበት ኣይርሳዕን።
ብዘይካ'ዚ ሱዳን፣ ምስ ግብጺ ስልታዊ ዝምድና መስሪቱ ዝርከብ መንግስቲ ኤርትራ ብዶብ ከሰላ ጸጥታዊ ስግኣት ክፈጥረለይ ይኽእል'ዩ ብዝብል ነቲ ዶባት ክትዓጽዎን ሰራዊት ከተዋፍርን ከምዝወሰነት ኣይርሳዕን።
ሱዳን ድሕሪ'ዚ ዝካየድ ዲፕሎማስያዊ ርክባት፣ ስሒባቶ ዘላ ኣምባሳደራ ናብ ግብጺ ክትመልስ ተኽእሎ ኣሎ።
ብዛዕባ ምኽፋት እቲ ኤርትራ ዘዳውባ ከባቢታት ግና ዛጊት ዝኾነ ሓበሬታ የለን።
==================


text:
ሰበስልጣን ጣሊያን ብሓገዝ ሓደ ኤርትራዊ ን25 ኤርትራዊያን፣ 12 ኢትዮጵያዊያንን ሓደ ጣሊያናውን ብድምር ን38 ተጠርጠርቲ ኣስገርቲ ደቂ ሰባት ትማሊ ሰኑይ ምሓዞም ገሊፆም።
‘’ፍልሰኛታት ዘዘዋውር ሓደገኛ መርበብ ገበነኛታት ተበታቲኑ’ሎ’’ኢሎም ምንስቴር ውሽጢ ሃገር ጥሊያን ኣንጀሊኖ ኣልፋኖ ብናይ ቲዊተር መልእኽቶም።
ኣብ 2014 ኣ/ፈ ኣብ ሲሲሊ ዝተኣሰረ ሓደ ወዲ 32 ዓመት ኤርትራዊ ሓለዋ ከምግበረሉ ካብ ሰበስልጣን ምስተገለፀሉ ብምትሕብባሩ እዩ እቲ ጉጅለ ኣብ ሮም፣ሰሜናዊ ጥሊያንን ሲስልሲን ኣብ ቁፅፅር ዝውዓለ።
‘’ኣዚዩ ብዙሕ ሞት የጋጥም ስለዘሎ ክተሓባበር ወሲነ’’ ምባሉ ሰበስልጣን ጠቒሶምዎ ኣለው።
ሰበስልጣን ጥሊያን ብዛዕባ እዞም ኣብ ሰሜን ኣፍሪካ፣ጥሊያንን ካልኦት ሃገራት ኣውሮፓን ዝንቀሳቐሱ ነጋዶ ደቂ ሰባትን ምንቅስቓሶምን ንፈለማ ግዜ ክርድኡ ከምዝኽኣሉ ፖሊስ ገሊፁ’ሎ።
እቲ ኤርትራዊ እቶም ኣዛወርቲ ደቂ ሰባት ገንዘብ ክኸፍሉ ንዘይኽእሉ ስደተኛታት ቀቲሎም ኣካሎም ንምሻጥ’ዃ ከመይ ሰጋእ ከምዘይብሉ ዝርዝር ኣሰቃቒ ምስክርነት ሂቡ’ሎ።
ፖሊስ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሮማ ኣብ ዝርከብ ኣፓርትመንት ብዘካየዶ ሃንደብታዊ ፍተሻ ኩምራ ገንዘብ ማለት 526 ሽሕ ዩሮን 25 ሽሕ ዶላርን ከምኡ እውን ናይቲ ጉጅለ ዝተመዝገበ ዝርዝር ምንቅስቓስን ሒዙ’ሎ።


text:
Category Archives: Politics
Breaking News: ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ የስራ መልቀቂያ አስገቡ
ቅዋም መግለፂ ካድረታትን ላዕለዎት ኣመራርሓን ህወሓት ማእኸላይ ዞባ
ክፋል እቲ መግለፂ ከምዝስዕብ ይንበብ:- “ንሕና ካድረታትን ላዕለዎት ኣመራርሓን ነቱ ተቓሊሱን ኣቃሊሱን ኣብዙይ ዘብፀሐና ባዓል ተመኩሮ ህዝቢ ትግራይ, ነባር ኣመራርሓ, ተጋደላይ, ጉድኣት ኪናትን ስድራ ስውኣትን, ሽግወየንትን ወየንትን እቲ ዝግበኦም ክብሪ እንተይሃብና :- ብኣናእሽተይ ዓወታት ሰኺርና, ብናይ ሕሶት ፀብፃብ ነኒባዕልና እናተመጏጎስናን እናዓገብናን ዘይበልዐ ህዝቢ ዝበልዐ እናምሰልና ብምፅናሕና ምኽንያት ክንሰርሖም ዝግበአና ስራሕቲ ብዘይምስራሕና ቁፅሩ ዘይንዓቕ ህዝብና ኣብ ትሕቲ ፀፍሒ ድኽነት ንኽነብር ምኽንያት ኮይንና ፀኒሕና ኢና:: ብምኻኑ እውን እዚ ከቢድ ክሕደት እዙይ ብቕልጡፍ ንኽእረምን ህዝቢ ካብ ድኽነት ክናገፍ ስለዘለዎ, ህዝብና ንምኽሓስ ጠንቂቕና ክንሰርሕ ምኻንና ቃል ንኣቱ::” ምንጪ ሓበሬታ: ተሌቭዥን ትግራይ
ከአማራ ክልል መንግስት የተሰጠ የአቋም መግለጫ
መደረ ተጋዳላይ ስዩም መስፍን ኣብ መዕፀዊ 7ይ ኮንፈረንስ ህወሓት
”ብፆት ናብዚ መድረክ እዚ ብእብሪት ኢና መፂናዮ ኣብ ከቢድ ጭንቂ ግን ድማ ብሙሉእ እምነትን ሓቦን ኒሕ ወነን ሕርቃንን ጣዕሳን እናተሰመዐና…ንብዓት ህዝብና ክንሕብሶ ዲና… ደም ዝነብዐ ህዝብና ግድን ነይሩ ኣብቲ እዋን…ኣብዚ እዋን እዚ ግና ዝኣመኖ ውድብ ዝሓቆፎ ውድብ ዝመልመሎ ውላዱ ስልጣነ ዓቲሩ… ልምዓት መሰል ዲሞክራሲ ሰናይ ምምሕዳርን ፍትሕን ከንግሰለይ ኢሉ ዝኣመኖ ውላድ እናጠለሞ ይከይድ ከም ዘሎ እናረኣየ ካልኣይ ሞት እናተሰመዖ እዩ…” ‘Listen to Audio below. Source: Aigaforum:-
Dr Debretsion elected deputy chief administrator of Tigray regional state
Addis Ababa, Janaury 10, 2017 (FBC) –Tigray regional state council has elected Dr Debretsion Gebremichael as deputy chief administrator of the regional state. Dr Debretsion was appointed as deputy because he is not eligible to become chief administrator as he is not a member of the regional state’s council. Source: Fana


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
ሊብያ፣ ኣብ ሕማቕ ኩነታት ዝጸንሑ ኤርትራውያን ናብ ኒጀር ግዒዞም
Radio Erena: 17 May 2018
ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ሊብያ፣ ኣብ ሕማቕ ኵነታት ዝጸንሑ መብዛሕቶም ኤርትራውያን ዝኾኑ 132 ስደተኛታት ናብ ኒጀር ከምዝገዓዙ፣ ወኪል ላዕለዋይ ኮሚሽኝ ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት - UNHCR ኣፍሊጡ።
እቶም ዝሓለፈ ሰሙን፣ ካብ ከተማ ጣራብሎስ ናብ ኒያመይ ናይ ኒጀር ዝገዓዚ ስደተኛታት፣ ናብ ሳልሰይቲ ሃገር ናይ ምጥያስ ዕድል ክሳብ ዝረኽቡ፣ ኣብ ግዜያዊ መዓስከር ክጸንሑ'ዮም።
UNHCR ኣብዘን ዝሓለፋ ሽዱሽተ ኣዋርሕ፣ ኣማኢት ኤርትራውያን ዝርከብዎም 1951 ስደተኛታት ካብ ሊብያ ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት ከውጽእ እንከሎ፣ እቶም 1152 ናብ ኒጀር ዝገዓዙ'ዮም።
ቀ/ሚ ኢትዮጵያ፣ ናይ ወጻኢ ባንክ ሕሳብ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ክፍተሽ ምዃኑ ኣፍሊጡ
Radio Erena: 17 May 2018
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ዶክተር ወርቅነ ገበየሁ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ቀጠር ምብጻሕ ከምዝፈጸመ ማዕከን ዜና ቀጠር፣ ዘ ፔኑንሱላ ሓቢሩ።
እቲ ሚኒስተር፣ ካብ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትትዮጵያ ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ዝተላእከ ደብዳቤ ንኣሚር ቀጠር ሸኽ ታሚም ሓማድ ቢን ከሊፋ ኣልታኒ ድሕሪ ምርካብ፣ ምስ ቀጠራዊ መዘንኡ መሓመድ ቢን ዓብዱልራሕማን ኣል ታኒ ተራኺቡ ሰፊሕ ምይይጥ ኣካይዱ።
ግብጺ፣ 330 እሱራት ብምሕረትፕረዚደንት ተፈቲሖም
Radio Erena: 17 May 2018
ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲ፣ ናዕብን ሰለማዊ ሰልፍን ወዲብኩምን ተሳቲፍኩም ተባሂሎም ተኣስሮም ንዝጸንሑ 330 ዜጋታት እታ ሃገር ብምሕረት ክፍትሑ ከምዝኣዘዘ ማዕከናት ዜና ካብ ካይሮ ሓቢረን።
ንሱ፣ ብምኽንያት'ቲ ትማሊ ሮቡዕ 16 ግንቦት ኣብ ካይሮ ዝተኸፍተ ዋዕላ መንእሰያት ኣብ ዘስምዖ መደረ፣ እቶም በብእዋኑ ዝተኣስሩ መብዛሕቶም መንእሰያት ክፍትሑ ንሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት ትእዛዝ ከምዝሃበ ኣፍሊጡ።
ኤርትራ፣ ኣቦ መንበር ኮሚተ እገዳ ናብ ኣስመራ ንምብጻሕ ዘቕረቦ ሕቶ ነጺጋ
Radio Erena: 16 May 2018
ኣቦ መንበር ኮሚተ እገዳ ሶማልን ኤርትራን ካይራት ኢማሮቭ፣ ናብ ኤርትራ ንምብጻሕ ዘቕረቦ ሕቶ መንግስቲ ኤርትራ ከምዝነጸጎ ዲፕሎማስያውይን ምንጭታት ሓቢሮም።
እቲ ካዛኪስታናዊ ዲፕሎማሰኛ፣ ኣቐዲሙ ናብ ጅቡቲ፣ ሶማልያ፣ ኢትዮጵያን ኬንያን ከምዘካየደ ዝጠቀሱ እቶም ምንጭታት፣ ምስ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ንምዝርራብ ዘቕረቦ ሕቶ ከምዝተነጽገን ናብ ኤርትራ ዘእቱ ቪዛ ከምዝተኸልከለን ኣፍሊጦም።
ሱዳንን ቀጠርን ኣብ ትግባረ ምስፋሕ ወደብ ስዋኪን ዘትየን
Radio Erena: 16 May 2018
ሱዳንን ቀጠርን ኣብ ትግባረ ናይቲ ድሮ ክህነጽ ጀሚሩ ዘሎ ምስፋሕ ወደብ ስዋኪን ከምዝዘተያ ሱዳን ትሪቡን ሓቢሩ።
ሚኒስተር መጓዓዝያ ሱዳን ማካዊ መሓመድ ዓዋድ ምስ ቀጠራዊ መዘንኡ ጃሲም ሳይፍ፣ ኣሕመድ ኣል ሱልጣን፣ ብ14 ግንቦት ኣብ ኣዶሓ ኣብ ዝተራኸብሉ'ዮም ብዛዕባ'ቲ ደረጃ ብደረጃ ክትግበር ተወጢኑ ዘሎ ምስፋሕ ወደብ ስዋኪን ተዘራሪቦም።
ቀጠር ነዚ ንስዋኪን ናይ ሱዳን፣ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ብዕብየቱ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ዝስራዕ ወደን ንምግባሩ 4 ቢልዮን ዶላር'ያ ሰሊዓ ዘላ።


text:
መንግስቲ እስራኤል፣ ምስጓግ ስደተኛታት ደው ከምዝበሎ ኣፍሊጡ
Radio Erena: 26 April 2018
መንግስቲ እስራኤል፣ ክሰርሓሉ ዝጸንሐ ንግዴታ ስደተኛታት ኤርትራን ሱዳንን ናይ ምስጓግ መስርሕ ደው ከምዘበሊ ኣፍሊጡ።
እቲ መንግስቲ፣ ብ24 ሚያዝያ ንላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እታ ሃገር ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ነቶም ኣብ ሃገሩ ዝርከቡ ስደተኛታት ንምስጓጎም ምስ ዝኾነ ሃገር ስምምዕ ከምዘይብሉ ብምርግጋጽ፣ እቲ መደብ ደው ከምዝበለ'ዩ ገሊጹ።
ብሰንኪ'ዚ ናይ ምስጓግ መደባት፣ ግዝያዊ መንበሪ ፍቓድ ወይ ቪዛ ተኸትኪሎም ዝጸንሑ ብዙሓት ኤርትራውያንን ሱዳናውያን፣ ቪዝኦም ክሕደሰሎም ምዃኑ ምንጭታት ካብ እስራኤል ይጠቕሱ።
ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ስደተኛታት ብተደጋጋሚ ከቕርብሉ ብዝጸንሑ ክስታት፣ እቲ መንግስቲ ኣብ ሳህሮኒም ኣሲሮም ዝጸንሐ ኩሎም ስደተኛታት ክፈትሕ ከምዝተገደደ ዝዝከር'ዩ።
እቲ መንግስቲ፣ ንሓያሎ ዓመታት ክሰርሓሉ ዝጸንሐ ብግዴታ ስደተኛታት ናይ ምስጓግ መስርሕ ምስ ሕቡራት ሃገራት ስምምዕ ብምኽታም፣ ብ2 ሚያዝያ መዕለቢ ጌርሉ እኳ እንተነበረ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ቤንያሚን ናታንያሁ ንጽባሒቱ እቲ ስምምዕ ከምዝተሰረዘ ገሊጹ'ዩ።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፣ ድሕሪ'ዚ ምስጓግ ስደተኛታት ደው ከምዝበለ ዘረጋገጸ ናይዚ ሳልስቲ'ዚ ናይ ቤት ፍርዲ ውዕሎ፣ ቤት ማእሰርቲ ኾሎት እንገደገና ክኸፍቶ ምዃኑ ሓቢሩ።
====================


text:
ኣህዛብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ንነዊሕ እዋን ግዳይ ሕማቕ ምሕደራ፡ ግዳይ ድርቅን ውግእን ኰይኖም ጸኒሖምን ኣለዉን ኢዮም። ኣብ ዓለም ተሰዲዶም ዝርከቡ ኤርትራውያን፡ ኢትዮጵያውያን፡ ሱዳናውያንን ሶማልያውያን ድማ ነዚ ሓቂ’ዚ ዘረጋግጹ ህያው ምስክርነት ኢዮም።
ህዝቢ ኤርትራ ድማ፡ ካብ ወራር ጣልያን ጀሚሩ ክሳብ ሕጂ ብውግእን ሳዕቤናቱን እናተሳቐየ ኢዩ ዝነብር ዘሎ። ኤርትራ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ 26 ናይ ናጽነት ዓመታት ጥራሕ እኳ ምስ የመን፡ ኢትዮጵያን ጅቡትን ኣብ ውግእ ምእታዋ ኣብ መዛግብ ታሪኽ ሰፊሩ ዝርከብ ሓቂ ኢዩ። ደቡብ ሱዳን እውን ካብ ናጽነት እተጓናጸፈትሉ ዕለት ክሳብ ሕጂ ኣብ ናይ ሕድሕድ ውግእ ኢያ ተሸሚማ ትርከብ።
ሕጂ እውን ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ዝዝንቢ ዘሎ ሓደጋታት ብርሰትን ዕነወትን እምበር ምልክታት ናይ ሰላምን ርግኣትን ብልጽግናን ኣይኰነን።
ኣብ የመን ዝካየድ ዘሎ ውግእ ናይ ስዑዲን ኢራንን ውግእ ብውክልና ኢዩ። ኢራን ንሓይልታት ሖትይን ክትድግፍ ከላ፡ ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ልፍንቲ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ድማ ንፕረሲደንት የመን፡ ዓብዱሮቦ መንሱርን ይድግፉ ኣለዉ።
ኤርትራ ድማ፡ ነቲ ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ልፍንቲ፡ ኣብ ገማግም ደንካልያ፡ ኣንጻር ሖትይን ዝግልገለሉ ወተሃደራዊ መደበር ኣፍቂዳትሉ ኣላ። ካብኡ ሓሊፉ እውን ኤርትራ ገለ ወተሃደራዊ ኣሃዱታት ናብ የመን ልኢኻ ኣብ ውግእ ትሳተፍ ምህላዋ ዝዛረቡ ምንጪታት ኣለዉ። በዚ ድማ፡ ኣካል ናይ’ቲ ኣብ ምብራቓዊ ቀይሕ ባሕሪ ዝካየድ ዘሎ ውግእ ኰይና ኣላ። ኣምሳያ ናይ’ዚ ኣበርክቶ’ዚ ከኣ፡ ኤርትራ ብሚልዮናት ዝቝጸር ዶላራትን ነዳድን ትረክብን ዕድመ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ከተናውሕን ክኢላ ኣላ።
ግብጺ ከኣ፡ ኣካል ናይ’ቲ ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ልፍንቲ ሃገራት ወሽመጥ ኢያ። ግብጺ ብምኽንያት ምህናጽ ግድብ ትንሳኤ ኣብ ፈለግ ኒል፡ ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ከቢድ ወጥሪ ኣትያ ትርከብ። ሱዳን እውን፡ ካብ ኣብ ፈለግ ኒል ዘለዋ ረብሓን ካብ’ቲ ምስ ግብጺ ዘስሓሕባ ናይ ዶብ ሕቶ (ሓላይብ)፡ ተበጊሳ ኣብ ጐድኒ ኢትዮጵያ ኢያ ደው ኢላ ዘላ። ኣብ ርእስ’ዚ፡ ኣብ ሱዳን ዝመርሕ ዘሎ ናይ እኽዋን ኣልሙስልሚን (እስላምዊ ሕውነት) ስነሓሳብ ዝኽተል መንግስቲ ሃገራዊ ድሕነት ሱዳን (ኢንቃዝ) በቲ ኣብ ልዕሊ ናይ ስነ-ሓሳብ መሓዛኡ ዝዀነ ፕረሲደንት ሙርሲ ብፕረሲደንት ዓብዱልፈታሕ ኣልሲሲ እተኻየደ ዕልዋ ሕጉስ ኣይኰነን። ግብጺ እውን፡ ቱርክን ቀጠርን ንኣባላት ኣኽዋን ሙስልሚን ናይ ግብጺ ዑቝባ ምሃበን ሕጕስቲ ኣይኰነትን። ኣንጻር ፕረሲደንት ኣርዱኻን ናይ ቱርኪ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ዕልዋ ፈተነ እውን፡ ቱርኪ ንግብጺ ኢድ ኣለዋ ኢላ ትኽሳ ኢያ። ስለዚ፡ ወተሃደራዊ መደበር ቱርኪ ኣብ ሰዋኪን ምህላው ንግብጺ ዘቕስን ኣይክኸውንን ኢዩ።
ስለ’ዚ፡ ኣብ’ቲ ናይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘሎ ኣሰላልፋ ናይ ሓይልታት፡ ኤርትራን ግብጽን ኣብ ሓደ ሸነኽ፤ ኢትዮጵያን ሱዳንን ድማ ኣብ’ቲ ካልእ ሸነኽ ኣለዋ። ፕረሲደንት ኢሳያስ ኣብ ዓራብ ዓማራት ብጽሖት ክገበር እንከሎ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣብ ቀጠር ኢዩ በጺሑ። ላዕለዎት ወተሃደራት ግብጺ ናብ ኤርትራ ይመላለሱ ምህላዎም፡ ኣብ መደበር ሳዋ ንተቓወምቲ ውድባት ናይ ጐረባብቲ ሃገራት ዘጠቓለለ ናይ ስልጠና መደባት ንሰራዊት ኤርትራ ክህቡ ምጅማሮምን ካልእ ወተሃደራዊ ሓገዛት ምሃቦምን ምስ ተሰምዐ፡ ሱዳን ብኡ ንብኡ ኣብ ኣውራጃ ከሰላ ናይ ህጹጽ ኵነት ኣዋጅ ምእዋጃን ምስ ኤርትራ ዘዳውብ ከባቢታታ በሽሓት ዝቝጸር ተወርዋሪ ሰራዊታ ብምልኣኽ ምዕጻዋን እቲ ሓደጋታት ኣብ ኣፍደገ ገዛና በጺሑ ምህላዉ ዝሕብር ምልክት ኢዩ።
ሱዳን ዋላ እኳ ብወግዒ ኣካል ናይ’ቲ ብስዑዲ ዝምራሕ ልፍንቲ እንተዀነት፡ ብግብሪ ግን ምስ ቱርኪ ዘለዋ ዝምድናታት ከተደልድል ኢያ ትርአ ዘላ። እቲ ዝግሃድ ዘሎ ምትእኽኻባትን ምፍልላያትን ሃይማኖታውን ስነ-ሓሳባውን ትሕዝቶ ዘለዎ ውን ኢዩ። ኣብ ውሽጢ እቲ ሱኒ ዝዀነ እስላማዊ ዓለም፡ ስዑዲ ዓረብ፡ ናይ ውሃብይን ሃይማኖት ተኸታሊት ክትከውን እንከላ፣ ቱርኪ፡ ሱዳንን ቀጠርን ድማ ናይ እኽዋን ኣልሙስልሚን ተኸተልቲ ኢየን። ካብ’ዚ ብምብጋስ፡ ኣብ’ዚ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃን ቀይሕ ባሕርን ዝኸይድ ዘሎ ቅድድም ናይ ጽልዋታትካ ምስፋሕ፡ ቱርኪ ኣብ ወደብ ሰዋኪን ናይ ሱዳንን ኣብ ሶማልያን ወተሃደራዊ መደበር ክትምስርት ትርአ ኣላ። እዚ ድማ፡ ንሃገራት ዓረብ፡ ናይ ቀደም ዑስማናዊ ንግስነት ናይ ቱርኪ ናብ ባሕሪ ዓረብ ዝዀነ ቀይሕ ባሕሪ ይመጽእ ኣሎ ዝብል ስግኣታት ይፈጥረለን ኣሎ።
ስለ’ዚ፡ ሓደጋታት ናይ ውግእ ኣብ ልዕሊ ክልቲኡ ክፋላት ማለት ምብራቓውን ምዕራባውን ወይ ኣፍሪቃውን እስያውን ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ኢዩ ዝዝንቢ ዘሎ። ክልቲኡ’ዚ ዞባ’ዚ ሰላም እንተደኣ ስኢኑ፡ ብቀይሕ ባሕሪ ዝሓለፍ ንግዲ እውን ኣብ ሓደጋ ክኣቱ ኢዩ።
ነዚ ኣብ ዞናና ንርእዮ ዘሎና ምቛም ናይ ምሕዝነታት፡ ምስ’ቲ ሩስያ፡ ቱርክን ኢራን ብሓደ ሸነኽ፡ ኣመሪካን እስራኤልን ድማ ብኻልእ ሸነኽ፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዘካይድኦ ዘለዋ ውድድራት እንተደኣ ኣጣሚርናዮ፡ ኣብ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝፍጠር ውሽጣዊ ቅልውላው፡ ናብ ዓቢ ዞናዊ ባርዕ ክሰጋገር ዝኽእለሉ ዕድላት ሰፊሕ ምዃኑ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ይመዝን። ፕረሲደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ንየሩሳሌም ከም ርእሰ-ከተማ ናይ እስራኤል ምፍላጡ፡ ካብ ኵሉ ኵርንዓት ናይ ዓለም ብሓፈሻ፡ ካብ እስላማውን ዓረባውን ዓለምን ድማ ብፍላይ ብርቱዕ ናይ ተቓውሞ ድምጺ ምስዓቡ፡ እቲ ተደጕሉ ዘሎ ሓዊ ንኽባራዕ ክርቢት ጥራሕ ዝጽበ ዘሎ ምዃኑ ኢዩ ዝሕብር።
ካብ’ዚ ገምጋምን ሚዛንን ብምብጋስ ከኣ፡ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ኣብ መንጐአን ዘሎ ግርጭታት ብሰላማዊ ኣገባብ ክፈትሓ፡ ኣብ ሃሃገረን ዝርከብ ናይ ግዳም ሓይልታት ወተሃደራዊ መደበራት ብቕልጡፍ ከውጽኣን ካብ’ዚ ኣብ ረብሓ ናይ ኣህዛብ ዘይተመርኰሰ ምሕዝነታት ክወጻን ንጽውዕ።
ህዝብን ተቓወምቲ ውድባትን ኤርትራ ድማ፡ ካብ ሓጺርን ጸቢብን ኣጠማምታ ወጺኦም፡ ናይ ኤርትራ መጻኢ ብኤርትራውያን ጥራሕ ዘይኰነስ፡ ብዞባውያንን ኣህጕራውያንን ሓይልታት እውን ዝጽሎ ምዃኑ ክግንዘቡን ካብ ኣብ መንጐኦም ዘሎ ዘይመሰረታውን ንኣሽቱ ፍልልያትን ንዝዓበዩ ብድሆታት ክጥምቱን ኣርሒቖም ክሓስቡን ከነዘኻኽር ንፈቱ።
ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ኣብ የመን ዝካየድ ዘሎ ውግእ ብዙሕ ዕንወትን ህልቂትን የስዕብ ስለዘሎ ብቕልጡፍ ደው ክብልን ሰብኣዊ ረዲኤት ናብ ህዝቢ ዝበጽሓሉ መገዲታት ክፉት ክኸውንን ንጽውዕ።
ርሑስ ሓድሽ ዓመት ይግበረልና
መንግስተኣብኣስመሮም
ኣቦመንበርሰዲህኤ
8 ጥሪ 2018


text:
ብ’ስኪኒ ኬር’ ዝፍለጥን ዝስርሓሉ ዘሎ ኦባማ ኬር ዝተባህለ መመሓደሪ ሕጊ ጥዕና ኣሜሪካ ንምትካእ ዝተዳለወ ንድፈ ሕጊ ጥዕና ሎሚ ኣብ ሰዓታት ወጋሕታ ብዓብላሊ ድምጺ ኣይፋል ወዲቑ።
እቲ ብ’ስኪኒ ኬር’ ዝፍለጥ መተካእታ ኦባማ ኬር ክኸውን ዝተዳለወ ሓጺርን ሓፈሻውን ክኸውን እንከሎ: ኣብ ላዕለዋይ ባይቶ ኣሜሪካ እቲ ዝድለ ድምጺ ክረክብ ስለዘይከኣለ’ዩ ወዲቑ።
ብመሰረት ካብ ባይቶ ኣሜሪካ ዝተመሓላለፈ ሓበሬታ: እቲ ብስኪኒ ኬር ዝፍለጥ ዝተዳለወ ንድፈ ሕጊ ናይ 48 ድምጺ ደገፍ ክረክብ እንከሎ 51 ድማ ተቓዊሞምዎ።
ካብቶም ነቲ ብስኪኒ ኬር ዝፍለጥ መተካእታ ኦባማ ኬር ክኸውን ዝተዳለወ ንድፈ ሕጊ ክንክን ጥዕና ኣሜሪካ ዝተቓወምዎ ሰለስተ ኣባላት ሰልፊ ሪፖብሊካውያን ክኾኑ ከለው: ናብቶም ካብ መሰረቱ ነቲ ንድፈ ሕጊ ዘይተቐበልዎ ኣባላት ሰልፊ ደሞክራሲ ተጸንቢሮም ናይ ኣይፋል ድምጺ ብምሃቦም’ዩ: እቲ ሓድሽ ንድፈ ሕጊ ውዱቕ ክኸውን ዝኸኣለ።
እቶም ነቲ ሓድሽ ንድፈ ሕጊ ክንክን ጥዕና ውዱቕ ክኸውን ዝለዓለ ኣበርክቶ ዝገበሩ ሰለስተ ኣባላት ሰልፊ ሪፑብሊካውያን ሰነተር ጆን ማክኬን ናይ ክፍለ ግዝኣት ኣሪዞና፤ ሰነተር ሱሳን ኮኒንስ ናይ ክፍለ ግዝኣት መይን ከምኡውን ሰነተር ሊሳ ሙርኮውስኪ ናይ ክፍለ ግዝኣት ኣላስካ እዮም።
በዚ ሎሚ ኣብ ሰዓታት ወጋሕታ ናይ ኣይፋል ድምጺ ብምሃብ ዝተዛዛመ ነዊሕ ክርክር ዝሓለፎ ንድፈ ሕጊ ፡ ኦባማ ኬር መመሓደሪ ሕጊ ጥዕና ኣሜሪካ ኮይኑ ክቕጽልዩ።
እቲ ብስኪኒ ኬር ዝፍለጥ ሓድሽ ንድፈ ሕጊ ጥዕና ተግባራዊ ክኸውን ተቐባልነት እንተዝረክብ ነይሩ: ክሳብ 16 ሚልዮን ኣሜሪካውያን ኣብ ዝቕጽላ ዓመታት መሰረታዊ ክንክን ጥዕና ክንፈጉ ምኽኣሉ ነይሮም ዝብል ጸብጻብውን ብሰፊሑ ተዘርጊሑ ኔሩ።


text:
ግዳይ ቀይሕ ራዕዲ ዝኾኑ ንፁሃት ወገናትና
ብብርሃኑ ኣባዲ /1980 ዓ/ም ዝተፅሓፈ/
ደርግ “ንህዝቢ ትግራይ ከሰኩን ይኽእል እዩ” ዝበሎ ጫፍ ስቓይን ዘርኣየ ስርዓት እዩ። ኣብ ርእሲ መሃሙቕ ድኽነቱ ዝነብረላ መሬት ትግራይ ወግሐ ፀብሐ መግረፍትን መርሸንትን ዝሪአላ ክትከውን ዝፈረደ ኣረሜናዊ ሓይሊ እዩ። ስርዓት ደርግ። እዞም በብእዋኑ ዘካይዶም ዝነበረ ጨፍጫፋት ተጋደልቲ ህወሓት ኣብ ማህደር ተጋድሎኦም ከም ተዘክሮ እናስፈርዎ መፂኦም እዮም። ካብቶም ኣብ ምፅሓፍ ታሪኽ ብረታዊ ህዝቢ ትግራይ ዕዙዝ ግደ ካብ ዝነበሮም ብፆት ተጋዳላይ ብርሃኑ ኣባዲ ሓደ እዩ። ተጋዳላይ ብርሃኑ ኣባዲ ኣብ ከተማ ኵሓ ተወሊዱ። ኣብ 1967 ዓ/ም ኣባል ስርዒት ህወሓት ኮይኑ ክሰርሕ ድሕሪ ምፅናሕ ደርግ ኣብ 1970 ዓ/ም ዝኣወጆ ቀይሕ ራዕዲ ኣብ ውኽኒ ቤት መቐለ ተኣሲሩ ፀላኢ ዘውርዶ ዝነበረ ስቓይ ዘሕለፈን ዝረኣየን ብፃይ እዩ። ኣብቲ እዋን ብኣካል ዝረኣዮ ግፍዕን ስቓይን ደርግ ኣብ 1980 ዓ/ም ብህወሓት ኣብ ዝተሓተመት መፅሓፍ ዝፀሓፋ ዛንታ ሓደ ብፃይ ትሕዝቶ እዚ ዓምዲ ገይርና ክንእንግደኩም።
ወርሒ ታሕሳስ 1978 ዓ/ም ስርሒት ጅግና ሰራዊት ህወሓት ንዝነበረ ኣግኣዚ ኦፕሬሽን ሓደ ወርሒ ኣብ ዝተረፎ ቅንያት እዩ። ብስሩ እቲ ኣዋርሕ እውን ኣብ ቤት ወኽኒ መቐለ ኣብ እሱራት ሓደጋ ሞት (መርሸንቲ) ዘንፀላለወሉ ግዚያት እዩ ነይሩ። ሰብ በብግዚኡ ይፅዋዕ… ይርሸን… ይፅዋዕ… ይርሸን… ሕማቕ ግዝያት ምንባሩ ይዝከረኒ። ኣብ ቤት ውኽኒ መቐለ ዝነበሩ እሱራት ስርዓት ደርግ ብዝወጠኖ ፍሕሶ ጫፍ ዝወፅአ ስቓይ እንትበፅሖም፣ ብጥምየትን ፃምእን ምንባሮም እንትፀልኡ፣ ሰኣን ውሱን ግልጋሎት ሕክምና ብሕማማት ጨለውታ፣ ኮሌራ፣ “ሪላፕሲንግን ፌቨርን” ዝበሃሉ ሕማማት እሱራት ከም ቆፅሊ ዝረግፈሉ ዝነበረ እዋን እዩ። ደርግ ኲናት ገጢሙ ብዝተስዓረ ቁፅሪ ንቑሱላት ወታደራቱ ዝኸውን ደም ካብቲ ንገዛ ዓርሳ ጠጠው ምባል ዘፀገማ ነብሲ እሱር እናወሰደ እሱራት ኣደዳ ተደራረብቲ ሕማማት ይገብሮም ነይሩ። ልዕሊ ኩሎም ቆፂርካ ዘይውድኡ ሕቡኣት መርሸንትን ደጋዊ ስቓይን ግን ዛንታን መስዋእትን ኪዳኑ ተካ ኣይርሰዓንን።
ኪዳኑ ተካ ከባቢ ስንቃጣ ተወሊዱ እዩ ዓብዩ። ልክዕ ከም ካልኦት መናእሰይ ትግራይ ኣብ ጎድኒ ህወሓት ተሰሊፉ ንዓመታት ተጋዲሉ እዩ። ኪዳኑ ኣብ 1975 ዓ/ም ከባቢ ሰሊሙ ናብ ደርግ ይኣቱ። ደርግ ድማ ተቐቢሉ ናብ ቤት ማእሰርቲ ብምእታው ንኣዋርሕ ዝኣክል ምርመራ ምስ ኣካየደሉ ይፈትሖ። ብድሕሪ እዚ ድማ ደርግ ንዝሰለሙ ተጋደልቲ የቐምጠሉ ኣብ ዝነበረ “መልሶ ማቋቋም” ኢሉ ዝሰየሞ ቦታ ይቕመጥ ነበረ። ኣብ ሕቕፊ ህወሓት እንከሎ ነዚ ዘይለመደ ኪዳኑ ተጋግዩ ዝኣተዎ ውሻጠ ደርግ ኣዝዩ ይፅልምቶ። ዝርእዮን ዝሰምዖን ነገራት ኩሉ ብዓይኒ ህዝባውነትን ዲሞክራስያዊ መትከልን ንውሽጡ ከርውዮ ኣይከኣለን። ዝቃለሰሉ ዕላማን መስመርን እውን እንታይ ከም ዝኾነ ድንግርግር ክብሎ ጀመረ።
ካሊእ ይትረፍ ኣብ ተጋደልቲ ህወሓት ዝለመዶ ዴሞክራሲ፣ ውህደትን ብፃያዊ ሓልዮትን ፈፂሙ ክረኽቦ ኣይከኣለን። ኣብቲ ዝኣተዎ ቀፅሪ ዘሎ ማሕበረሰብ ኩሉ ርእሱ ኣድኒኑ ዝኸይድ ዝመስሎ ዘይዛረብን ኣብ ፍርሕን ውሽጣዊ ራዕድን ዝተውሓጠን ምዃኑ ንኪዳኑ ጥዑም ለይቲ ኣየሕደሮን። ኪዳኑ ከም ዘይልመድ የለን ኩሉ ቀስ ብቐስ እናለመዶ ዋላ እኳ እንተመፀ ውድባዊ መርገፅታት ብስቕታ ምሕላፍ ፈፂሙ ክለምዶ ኣይከኣለን። ግጉይ ኣተሓሳስባታት፣ ዘይህዝባዊ ኣረኣእያታት እንትለዓሉ ካብቲ ዝተረደኦ ወፃእ ምእንተ ደርግ ኢሉ ክሕሱን ርእሱ ከድንን ኣይመረፀን። ብደም ተቓለስቲ ኣብ ዝተሃነፀ ዴሞክራሲ ዝነበረ ንዕኡ ባህሉ ዝገበረ ከመይ ገይሩ ቀልጢፉ ርእሱ ከድንን?
ካብዚ እምነት ዝብገስ ኪዳኑ ካብ 60 ክሳብ 70 ተፀቓቒጦም ይሓድሩላ ካብ ዝነበሩ ፀባብ ገዛ ወፂኡ ኣብ ደገ ኮፍ ኢሎም ናብ ዝነበሩ መሓዝቱ ተፀንበረ። ኣብቲ “መልሶ ማቋቋም” ዝቕመጡ ካብ ገለ ወረዳታት ተፈናቒሎም ክመሃሩ ዝመፅኡ ክልተ መንእሰያት ብዛዕባ ብሄር እናተኻትዑ ይረኽቦም። ናይ ክልቲኦም መበገሲ ሓሳብ ክትዖም “ብሄር ኣብ ኢትዮዽያ የለን” ዝብል እዩ ነይሩ። እዚ ክትዕ እናዓበየ “ብሄር እዩ ክፍንጨል ዝኽእል … የለን ብሄረሰብ እውን ይፍንጨል እዩ” ናብ ዝብል ዛዕባ እናሰፍሐ ኸደ። ነዚ ዝሰምዐ ኪዳኑ ስቕ ኢሉ ረጊፅዎም ክሓልፍ ኣይደለየን። ኣብ ህወሓት ብዛዕባ ብሄር ሕቶ ዝምልከት ብመንፅር ዝተምሃሮ ክልቲኦም ዝተጋገዩ ምዃኖም ፈለጠ። ስለዚ እቲ ኩነታት ዋላ እኳ እንተዘይፈቐደሉ ውድብ ዘምሀረቶ ሓቂ እሞ ድማ ዝኣምነሉ መሰረታውን ህዝባውን ርትዒ ክነግሮም ውሽጣዊ ድሌቱ ደፋፍኦ።
ብድፍረት ከይዱ እውን ኣብ ኢትዮጵያ ብሄር ዘሎ ምዃኑ፣ ኩሉ ዝተወፀዐ ብሄር ይኹን ብሄረሰብ “ዝጠቕመኒ ምፍንጫል እዩ” እንተኢሉ መሰል ክህልዎ ከም ዝግባእን ከልካሊ ከምዘይብሉን ተንቲኑ ገለፀሎም። ክልቲኦም በቲ ዝሓዝዎ መርገፅ ብሰፊሑ እናተንተኑ ክካትዕዎ ጀመሩ። ምስ ወፅዓን መሰልን ብሄር ብሄረሰባትን እናተኣሳሰረ፣ ምስ ህልዊ ፖለቲካዊ ኩነታት ሃገርና እናዘመረ እናመላለሰ ብዝግባእ ኣረደኦም። እዚ ኣብ ውሽጢ ስምዒት ኮይኖም ብተመስጦ ዝካትዕሉ ዝነበሩ ዛዕባ ብሓውሲ ምሽጥር ኢሎም እዮም ሓሲቦም። ኣብቲ ከባቢ ዘስግእ ነገር ኣሎ ኢሉ ኣይሓሰበን። ሕማቕ ኣጋጣሚ ኾይኑ ግና ስርዓት ደርግ ዘሰለፎ ኣብቲ ከባቢ ሓደ ሰላሊ መንእሰይ ካብቲ ዝነበርዎ ርሕቕ ኢሉ መንደቕ ተኸዊሉ ይሰምዖም ስለዝነበረ ነቲ ካድረ “መልሶ ማቋቋም” ኸይዱ ሓበሬታ ሃበ።
ነዚ ሓበሬታ ዝበፅሖም ካድረታት ደርግ በዚ ዝሰምዕዎን ዘዕብዶምን ተግባር ግዜ ኣይወሰዱን። ካብ ኣንደበት ኪዳኑ ዝወፁ ሓቅታት ከም ዓረር ዝቖፀሩ ወታደራት ደርግ ነዚ እውን ሒዞም ናብ ምርመራ ወሰድዎ። “ልኡኽ ህወሓት እዩ” ካብ ዝብል ጥርጣረ፣ “ነቲ ሓቂ ከውፅእ ይኽእል እዩ” ብዝብል እምነት ኣብ ልዕሊ ኪዳኑ ዘይተጠቐምሉ ዓይነት ምርመራ ዳርጋ ኣይነበረን። ኩሉ መግረፍቲ ኣብ ዝባኑ ዓረፈ። ሕቕኡ ዓፂፎም እግሩን ኢዱን ብገመድ ተኣሲሩ መላእ ኣካላቱ እናገላበጡ ዘበጥዎ፣ ኣካላቱ ንድሕሪት ተወጢሩ ብድሕሪትን ቅድሚትን ተገረፈ። ድሓር ድማ ንቕድሚት ዝተዓፀፈ ኣእዳዉ ናብ ብርኩ ብሓደ ተኣሲሩ ኣብ ጠረጴዛ ተንጠልጢሉ ኸብዲ እግሩ ብጎማ እናተገረፈ ደም ክሳብ ዝተፍእ ተጠፍጠፈ ። በዚ ዘይተሸነፈ ኪዳኑ ኣብ ማይ ዝመልአ በርሚል ብርእሱ ክኣቱ ተገይሩ። በዚ ተደጋጋሚ መግረፍቲ ተሳቕዩ፤ ኩሉ ስቓይ ኣብ ዝባኑ ተፈተነ። ከይፈተወ “እወ ካብ ህወሓት ሰልል ተባሂለ እየ ተልኢኸ ንዝሰለሙ ኣእሚነ ሒዘዮም ክምለስ መደብ ተዋሂቡኒ እየ መፂአ”። ኢሉ ኣሚኑ ምስ ፈረመ ንቤት ውኽኒ ተልኣኸ።
ኣብ ወህኒ ቤት ከም ሃገሩ ኾይኑ ክናበር ጀመረ። እሱራት ባዕሎም ኣብ ዘጣየሽዎ ቤት ትምህርቲ ኣትዩ ድማ ትምህርቲ ቐፀለ። ንፉዕ ተምሃሪ ኮይኑ ኣብ ሳልሳይ ክፍሊ ተመዲቡ ጥልፊ ምስራሕ ለሚዱ ናብርኡ ክደፍእ ጀመረ። ኪዳኑ ስርዓት ደርግ ፅባሕ እንታይ ከም ዝገብሮ ዋላ እኳ እንተዘይፈለጠ ኣብ ህይወቱ ተስፋ ናይ ምቑራፅ ምልክት ኣይረኣየሉን። ኣብተን ዝሓዘን ስዓታት ክነብር ይጠልፍ፣ ይማሃር። በቃ ካሊእ ዝኸፍአ ነገር ብዙሕ ኣይፅበይን። እንተገደደ ነዊሕ ማእሰርቲ እዩ ኢሉ ይሓስብ። ሓሓሊፉ ቁሩብ ስግእ ካብ ምባል ሓሊፉ ብዙሕ ተስፋ ኣይቀበፀን።
ታሕሳስ 1978 ዓ/ም ዕለተ ሓሙስ ድሕሪ ቀትሪ ዝተፈፀመ ነገር ግን፣ ንዓይን ኹሎም እሱራትን ዘሕዘነ ፍፃመ ነይሩ። ኪዳኑ ናይ መጀመሪያ ፈተና ወሲዱ ፅቡቕ ውፅኢት ረኺቡ ትምህርቱ እናተኸታተለ ኣብ ዝነበረሉ እዋን እዩ። ኣብቲ ዕለት ህቦቡላ ድምፂ ዝነበሮ ሓያል ንፋስ እናነፈሰ፣ ካብቲ ከባቢ ዘልዕሎ ጎድፍ ንኣዕንቲ እሱር እናደፈነ ነቲ ከባቢ ኣዐርዩ ረቢሽዎ እዩ ውዒሉ። ኣብቲ ቤት ማእሰርቲ ዝነበረ ቤት ትምህርቲ እውን ከም ቀደሙ ትምህርቲ ይህብ ስለ ዝነበረ ንተምሃራይ ሰላም ኣይፈጠረሉን። ኣብቲ ከባቢ እንትርፊ ካብቲ ዝግባእ ዓው ኢሎም ናይ ዝዛረቡ መምህራን ድምፂ ካሊእ ኣይስማዕን። ፀጥ ዝበለ እዩ ነይሩ። ኪዳኑ ኣብ ዝነበራ ክፍሊ ሳልሳይ “ሀ” ድማ ዓይነት ትምህርቲ ሒሳብ ይምሃሩ ነይሮም።
ዝተውሃቦም ሓሙሽተ ዕዮታት ክፍሊ ክውድኡ ሓንቲ ሕቶ ክትተርፎም ከላ እዩ “ኪዳኑ ተካ” ተባሂሉ ዝተፀውዐ። ብዘይካ ተምሃሮ ኩሉ ኣብ ደገ ዝነበረ እሱር ናብ ውሽጢ እዩ ኣትዩ። ሓደ ሕማቕ ነገር ከምዘሎ ተገንዘብኩ። ሰለስተ ወታደራት ነቲ ናይ ክፍሊ ማዕፆ ደፊኦም ኣተዉ። “መምህር! ኪዳኑ ተካ ዝበሃል ኣሎ ዶ?” እንትብሉኒ ኣነ ድማ ኣከታቲለ “እንድዒ” በልኩዎም። ዘረባና ከይወዳእና ኪዳኑ ባዕሉ ካብ ክፍሉ መሰስ ኢሉ ወፀ። “ኪዳኑ ንስኻ ዲኻ? “መስሪያ ቤት ትድለ ኣለኻ” ኢሎም ኣማእኺሎም ወሰድዎ። እቲ ኩነታት ዘደናገፆምን እንታይ ከም ዝኸውን ዝገመቱን ኩሎም መምህራንን ገለ ተምሃሮን ካብ ክፍሊ ወፂኦም ኣብ ኣፍደገ ጠጠው ኢሎም ብናይ ሓዘን ድባብ እናተኸታተሉ ብዓይኖም ሰነይዎ። ኣብቲ እዋን ገፅ እሱራት ክስመት ምምሳልን ርእሲ ምድናንን ሕማቕ ኩነት ከም ዘሎ ኩሉ ዝረዳደአሉ ቋንቋ እዩ። እንታይ ከም ዝፍፀም ኩሉ በዚ ምልክት ተረዳዲኡ ስቕታ መረፀ።
እቲ ኣፀዋውዕኦም ኣብ ዝኾነ ቤት ትምህርቲ፣ ኣዴኻ ወይ ኣቦኻ፣ ዘመድካ ወዘተ… ፀዊዖምኻ ወይ ረቢሽካ ተባሂሉ ተምሃሪ ኣብ ክፍሉ ከምዝወፅእ ተራ ነገር ገይሮም እዮም፤ ንኪዳኑ ካብ ክፍሊ ኣውፂኦምዎ። ግና ኪዳኑ ናብ ዘመድ፣ ናብ ሰሓቕ ናብ ታሕጓስ ኣይነበረን ዝተፀወዐ፣ ናብ ሞት ፋሽሽታዊ ቅትለት እምበር። ሽዑ ንሽዑ እውን ናብ ከባቢ መቐለ ዝርከብ ዒላላ ወሲዶም ብዓሰርተ ጥይት ደብደብዎ። ኣጋጣሚ ኮይኑ ኪዳኑ በተን ጠያይቲ ኣይሞተን። ንሞት እውን ሕማቕ መልክዕ ዝመርፅሉ ዕሱባት ደርግ ካብኡ ንላዕሊ ጥይት ክውድኡ ኣይደለዩን። በባዴላን መዂዓትን ጨፍጪፎም ቀተልዎ። ነብሲ ተጋዳላይ ኪዳኑ ምልክት ሓቀኛ ምስክርነት ኮይና ሓለፈት። መስዋእቲ ኪዳኑ ዝሰምዑ እሱራት ሞት ዋላ እኳ ሓዱሽ እንተዘይኮኖም ክሳብ መዓዝ ዝብል ግን ሕራነ ፈጠረሎም።
ኣብ ዴሞክራሲ ዝዓበየ ተጋዳላይ ኣብ ኩሉ ከባቢ ዴሞክራሲ ዘሎ እዩ ዝመስሎ። ከምዘየለ እንተፈለጠ እውን ክሳዕ ዝለምዶ ንምልማዱ መፀገሚ እዩ። ኪዳኑ ኣብ ውድቡ ዝለመዶ ዴሞክራሲ ኣብ ኩሉ ዘሎ ስለዝመሰሎ እዩ ግዳይ እቲ መርሸንቲ ኮይኑ። ኣብ ውድብ ክንዲ ድላዩ ተዛሪቡ፣ ተኻቲዑ ኣሚኑን ኣእሚኑን ምኻድ ዝመስሎ መርገፂ ሒዙ ምውፃእ መሰል ምዃኑ ይፈልጥ ነይሩ። እዚ ምስ ነብሱ ዘላመዶ መሰል ኣብ ፀረ ዲሞክራስያዊ ስፍራ ቐልጢፉ ክለምዶ ኣይከኣለን። ዴሞክራሲ ንሓንቲ ሻዕ ተንፊሱ ሞይቱላ። እዚ እዩ ብፆት! ግፍዒ ደርግ። ኣብታ መሪር ጉዕዞና ናብራ ንዝፀልመቶ ሸቃላይ፣ ኣብ ድከት ንዝኣተወ ገባራይ፣ ኣብ ዓዘቕቲ ዘሎ ነባራይ ከተማ ወዘተ…ጥራሕ ኣይኮናን ሓራ ክነውፅእ፤ ንሱ ጥራሕ እውን ኣይኮነን ንዓና ዝፅበየና ዘሎ። ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝማስን ዘሎ ከም ኦፕሬሽን ኣግኣዚ ዓይነት ዝምነ እሱር ንዓና እዩ ዝፅበ ዘሎ። ዝገርመኩም! ካባና ሰሊሙ ኣብ ደርግ ዘሎ ተጋዳላይ ነበር ከይተረፈ እዩ ንዓና ዝፅበ ዘሎ። ብርግፅ ድማ እዚ ወያነ እዩ ሓራ ዘውፅኦ። ግፍዒ ደርጊ ኣብ ታሪክ ፍሉይ እዩ። እዚ ብጅግንነት ጋህዲ ገይርና ፅባሕ ወርቃዊ ታሪኽ ኮይኑ ከም ዝስነድ እምነተይ እዩ።
ነዚ ግፍዒ እዚ ክንድምስስ ንብዓት ህዝቢ ክንፀርግ ታሪክ ሓላፍነት ሂቡና ኣሎ። ግና ድማ ለይትን ቀትርን ምስራሕ የድሊ። ፀንቂቕካ ምውፋይ ይሓትት። በላዒ ነብሲ እንተዘይቐቲልካዮ ሰብ ምብልዑ ኣየቋርፅን። ምኽንያቱ ናብርኡ ኣብ ሰብ ምብላዕ ዝተመስረተ እዩ። ኣራጢጥካ ድማ ክትቀትሎ ኣይትኽእልን። ንዓኻ እውን ክበልዐካ እዩ፤ ንኻሊእ እውን ምብልዑ ክቕፅል እዩ። ስለዙይ ሓይልካ ፀንቂቕኻ ለይትን ቀትርን ሰሪሕካ ጥራሕ ኢኻ ክትቐትሎ ትኽእል። መድረኻዊ ዕማማትና ንምፍፃም እንተሰዲርና ጥራሕ እዩ ድማ ዕድመ ደርጊ ዝሓፅር።
ኣብ መወዳእታ እዚ ፅሑፍ ከም ዝተገለፀ ኣረሜነነት እቲ ስርዓት መቓብር ንኽወርድ ብዝተፈጠረ ህዝባዊ ሕራነ ደርግ ንሓንሳእን ንሓዋሩን ካብ ስሩ ክመሓው ክኢሉ። እንሆ ድማ ብሳላ ጅግንነታዊ ቃልሲ ነቲ ዝነበረ ፀላም ዝመስል እዋን ብብርሃን ተተኪኡ ጉዕዞ 25 ዓመታት ኣብ ጎደና ሰላምን ልምዓትን ክንስጉም ፀኒሕና ሕዚ እውን ንስጉም ኣለና። እዚ ቐፃልነት ንክህልዎ ድማ እዚ ወለዶ ሕድሪ ሰማእታት ኣኽቢሩ እጃሙ ክዋፃእ ይግባእ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
" . . . ካብ እግዚአብሔር ዝናም ለምኑ፣ ንሱ ኸኣ በርቂ፡ ሰርቢ፡ ዝናም ሰዲዱ ንግርሁ ነፍስ ወከፍ ከም ዚልምልም ኪገብር እዩ። " ዘካ.10፡1
ጊዜ ክረምቲ፦ ካብ 26 ሰኔ ክሳዕ 25 መስከረም ዘሎ ወቅቲ እዩ። ሰማይ ብደመና ተሸፊኑ፡ ዝናም ብመብረቕን ድምፂ ነጐድጓድን ተዓጂቡ ንምድሪ ዘጥልለሉ፣ ኣፍላጋትን ወኃይዝን ዝመልእሉ፣ ኣትክልትን ኣእዋምን ድማ ብልምላሜን ብቘጽልን ወቂቦም ዝረኣይሉ ወቕቲ እዩ።
ኣብ ጊዜ ክረምቲ ካብ ማያት፡ ጠሊ ብኃይሊ ነፋሳትን ሙቘትን ተኃጊዙ ናብ ኣየር ይዓርግ እሞ ኣብ ደመና ተዓቝሩ ዝናም ይዘንም። ዘርኢ ኣብ ማሕፀነ ምድር ተፀኒሱ ይውለድ፣ ብነፋስ ነቒጹ ብፀሓይ በሲሉ ኸኣ ኣብ ፍረ ይበጽሕ። እዚ ዅሉ ዝኸውን ብኃይልን ትእዛዝን እግዚአብሔር እዩ።
ስለዚ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን፡ . . .
ነቲ ‘ ለምኑ ኽወሃበኩም እዩ፣ ድለዩ ኽትረኽቡ ኢኹም፣ ማዕፆ ኳሕ ኳሕ ኣብሉ ኪኽፈተልኩም እዩ’ ሉቃ. 11፡9 ዝበሎ ዘይሕሶ ቓሉ ኣሚና፡ ነቲ ንዅሉ ዚእዝዝ እግዚአብሔር ንምልማን ኣብዚ ጊዜ ክረምቲ፡ ብጸሎተ ቅዳሴን ያሬዳዊ ድርሰትን ካልኦት ጸሎታትን ብፍሉይ ምእንቲ ዝናማትን ፍሬ ምድርን ማያተ ኣፍላግን . . . ብጸሎት ትነቅሕ። “(ነቢይ ኤልያስ) ከም ብሓድሽ ጸለየ፡ ሰማይ ከኣ ዝናም ሃበ፡ ምድሪ’ውን ፍሬኣ ሃበት” ያዕ. 5፡18 ከም ዝብል ዝናምን ፍረ ምድርን ዝርከብ ምስ ፍቓድ እግዚአብሔር ብጸሎት እዩ እሞ ኵሉ ክርስቲያን ክጽልን ‘አሜን’ እናበለ ኪቕበልን መንፈሳዊ ግቡኡ እዩ።
• በእንተ ዝናማት ናስተበቍዕ ከመ እግዚአብሔር ይፈኑ ዝናመ ኀበ ዘይትፈቀድ መካን።
እግዚአብሔር ዝናም ኣብ ዜድልዮ ሥፍራ ኼዝንም ምእንቲ ዝናም ንልምን።
• በእንተ ማያተ አፍላግ ናስተበቍዕ ከመ እግዚአብሔር ይምላእ ኪያሆን እስከ መስፈርት ወዓቅም።
እግዚአብሔር ንኣፍላግ ክሳብ ወሰኖምን ዓቕሞምን ኪመልእ፡ ምእንቲ ማያት ኣፍላግ ንልምን።
• በእንተ ፍሬ ምድር ናስተበቍዕ ከመ እግዚአብሔር የሀባ ፍሬሃ ለምድር ለዘርእ ወለማዕረር።
እግዚአብሔር ንምድሪ ዝዝራእን ዝዕጸድን ፍሬ ኪህባ ንለምን።
• ወለኵልነ እለ በጸሎት ንስእል ወናስተበቍዕ በመንፈሰ ሰላም ይክድነነ ወይጸግወነ፡ ወያብርህ አዕይንተ አልባቢነ። ንቅረብ ወንስአሎ ለእግዚአብሔር ከመ ተሠጢዎ ጸሎተነ ይትወከፍ።
ነዞም ብጸሎት እንልምን ብመንፈስ ሰላም ኪኸድነናን ጸጋኡ ከብዝኃልናን ኣዕይንቲ ኣልባብና ከብርሃልናን፣ ጸሎትና ሰሚዑ ኪቕበል ቀሪብና ንእግዚአብሔር ኣምላኽና ንለምኖ።
• ጸሎት ምእንቲ ዝናማትን ማያት ኣፍላግን
ኦ ንዅሉ እትኅዝ እግዚአብሔር ኣምላኽና! . . .
ኣብቲ ዚድለ ቦታ፡ ዝናማትካ ኸተዝንም ብፍጹም ንልምነካ ኣሎና። ንገጽ ምድሪ ኣለምልም፡ ንትልማ ኸኣ ኣርዊ፡ ንዘርእን ዓጺድን ኣብጽሕ። ኦ ጐይታ ካብ ሕያውነትካ ዚርከብ ይቕሬታኻ ቐልጢፉ ይፈጸመልና።
. . . ንማያት ኣፍላግ ክሳዕ ልክዕ መስፈርቶም ምእንቲ ኪመልኦም ንልምኖ ኣሎና። ሠናያት እትገብር፡ እወ ክረምቲ እተምጽእ፡ ዝናማት ከኣ እትፍኑ ንስኻ ኢኻ እሞ ንገጽ ምድሪ ኣለምልም፡ ትልማውን ኣርዊ። ንዘርእን ንዓጺድን ኣብጽሕ። ምሕረት ንምግባር ሥልጣን ዘሎካ እግዚአብሔር ኣምላኽና ኢኻ። . . .
ንማያት ኣፍላግ ክሳዕ መስፈርቶም ምላእ። ንደመናት ዝናም ኬውርዱ ኣዝዞም። ንኣፍላግ ድማ ብዓቕሞም ማያት ምልኣዮም፡ ኣብ ዜድልየሉ እዋን ንገጽ ምድሪ ኣለምልም። እኽሊ ኣብዝኅ። ናይ’ዚ ዓመት እዚ እቶትውን ብሕያውነትካ ባርኽ።. . .
ሠናያት እትገብር፡ ንኣትክልትን ዕምባባታትን ፍርያት ምድርን፣ ክረምቲ እተምጽእ ኣብ ልዕሊ ገጽ ምድሪ ኸኣ ዝናም እትፍኑ ንስኻ ኢኻ።
እወ ንዅሉ ፍጥረት መጋቢ ንስኻ ስለዝኾንካ ንኣኻ ምስ ወድኻን ፍቁርካን ኢየሱስ ክርስቶስ ምስጋና ይግባእ፣ ምስኡን ምስ መንፈስ ቅዱስን ምስጋናን ግዝኣትን ክብርን ብእኡ ዘሎካ፣ ሎምን ኵሉ ሳዕን ንዘለዓለም ዓለም፡ ኣሜን።
መወከሲ፥ ሥርዓተ ቅዳሴ ‘በእንተ ቅድሳት’ ቍጽሪ 95,96,97 ፣ መስተብቍዕ በእንተ ዝናማት ከምኡ ድማ ዘይነግሥ በእንተ ማያተ አፍላግ ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
ብደም ንጹሃን ዝሰወዱ ቀንዲ ሓለፍቲ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት
ካብ ቃልሲ ንናጽነት ጀሚሩ ክሳብ እዚ ዘለናዮ ዘመን፡ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ዝደበየ፡ ቀንዲ ኣባጓይላ ገባሪ ሓዳጊ ሓደ ውልቀ ሰብ እዩ – ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡፡ ኣብ ምጽናት ወለዶታትናን ምብሕጓግ ክብርታት ሃገርናን ብመሪሕነት እቲ ኣባጓይላ ተኣዚዞም፡ ዝኾነ ይኹን ውሳነን ስጉምትን ዘተግብሩ ኣብ ትሕቲ ሃገራዊ ሓይሊ ዕማም ጸጥታ ተባሂሉ ዝስመ ዝተወደቡ 6 ሓለፍቲ ኣለው፡፡ ኣባላት’ዚ ኣካል ከኣ፡ ጀነራል ስብሓት ኢፍሬም፡ ጀነራል ፍሊጶስ ወልደዮውሃንስ፡ ብ/ጀነራል ኣብርሃ ካሳ፡ ብ/ጀነራል ስምኦን ገብረድንግል፡ ኣቶ የማነ ገብረኣብን ኮሎ/ተስፋልደት ወልደስላሰን’ዮም፡፡
እዞም ብደም ንጹሃን ዝሰወዱ ቀንዲ መራሕቲ፡ ዋላ’ኳ ኣብ ፖለቲካዊ፡ ወተሃደራዊ፡ ጸጥታዊን ምምሕዳራዊ ተፈላለየ ጽፍሕታት መንግስቲ ብሓላፍነት ተመዲቦም ክሰርሑ ብወግዒ ዝተመደቡ እንተኾኑ፡ ካብ ዝኾነ ይኹን ንላዕሊ ግን ብኢሳይያስ ኣብ ዝምራሕ ሕቡእ ሓይሊ ዕማም ጸጥታ ተወዲቦም ስትራተጅካዊ ውሳነታት ዘተግብሩ መትኒ ጉጅለ ኢሳይያስ’ዮም፡፡ ኣብ ሃርና ብስም ምውሓስ ሃገራዊ ጸጥታ ዝነጥፍ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ዝበሃል ትካል ከምዘሎ ይፍለጥ፡፡
ኣብ ዝኾነ ይኹን ሃገር ናይ ሃገራትን ህዝብታትን ሃገራዊ ረብሓን ጸጥታን ንምውሓስ (National Interest & National Security) ሓላፍነት ዝተውሃቦ ሕጋዊ ጸጥታዊ ትካል ክህሉ ንቡር እዩ፡፡ ኪኖ እዚ ዕላማ ኣንጻር ዜጋታትናን ታሪኽናን ዝቖመ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ብውሽጡ ብዙሕ ናይ ክፍኣትን ጥፍኣትን ሚስጢራት ዝሓዘ ትካል እዩ፡፡ ኣብ ትሕቲ’ዚ ትካል ከኣ ክፍሊ ሓይልታት ጸጥታን ፖሊስን ኤርትራ፡ ክፍሊ ወጻኢ ስለያ፡ ክፍሊ ጠላፋ (ባዶ 2)ን ክፍሊ ወተሃደራዊ ስለያን ዝበሃል ኣወዳድባ ኣሎ፡፡ ነዘን ዝተጠቕሳ ክፍልታት ዝመርሑ ቀንዲ ሓራምዝ ንሎሚ ብዝተወሰነ ደረጃ ከላልየኩም እፈቱ፡፡
ኣብ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ኣብ ዝተፈላለየ ጽፍሒታትን ውዳበታትን ተመዲቦም ኣብ ልዕሊ ህዝብና ማእለያ ዘይብሉ ግፍዒ፡ ስቓይን ኣደራዕን ዘብጽሑ ዘለው ብደም ዝተሓጸቡ ቀንዲ ገበኛታት ብስእሊ ተሰኒዩ ከምዚስዕብ ቀሪብልኩም ኣሎ፡፡
1. ብርጋዴር ጀነራል ኣብርሃ ካሳ (ወዲ ካሳ) ዕድመ ኣስታት 67 ኮይኑ ሓላፊ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ፡፡ ድሕሪ ናጽነት ክሳብ ሕጂ ኣብ ሃገርና ዝተፈጸመ ግህሰት ሰብኣዊን ደሞክራስያዊን መሰል ዜጋታትን ካልኦትን ዝለዓለ ሓላፍነት ዝስከም ካብቶም ቀንዲ ተሓተቲ ላዕለዎት ኣባላት ጉጅለ ኢሳይያስ ሓደ’ዩ፡፡
2. ብርጋዴር ጀነራል ስምኦን ገብረድንግል መዓሾ ብ1954 ተወሊዱ፡ ሓላፊ “ሓይልታት ፖሊስን ጸጥታን ኤርትራ” እዩ፡፡ ካብ 2010 ጂሚሩ ሓላፊ ፖሊስ፡ ኢሜግረሽን፡ ኣየር ሰኩሪቲ፡ ውሽጣዊ ጸጥታን ብምኻን ይሰርሕ፡፡ ድሕሪ ናጽነት ክሳብ ሕጂ ኣብ ሃገርና ዝተፈጸመ ግህሰት ሰብኣዊን ደሞክራስያዊን መሰላት ዝለዓለ ሓላፍነት ዝስከም ካብቶም ቀንዲ ተሓተቲ ላዕለዎት ኣባላት ጉጅለ ኢሳይያስ ሓደ’ዩ፡፡ ኣብ ትሕቲ ብ/ጀ ስምኦን ኮይኖም ብስም ሃገራዊ ጸጥታ ንዝውሰኑ ውሳነታት ተቐቢሎም ዘተግብሩን ዝፍጽሙን ቀንዲ ሓለፍቲ ክፍሊ ውሽጣዊ ጸጥታ ከኣ ዝስዕቡ’ዮም፡፡
• ኮሎ/ወልደዝጊ ባህታ
• ኮሎ/የማነ ኣፈወርቂ (ወዲ ኣፈወርቂ)
• ኮሎ/ካሕሳይ በየነ (ወዲ በየነ)
• ሌ/ኮ ፍጹም የውሃንስ
• ኮሎ/ የማነ ዓንደማርያም (ሶኮሎቭ)፡
3. ኮሎ/ ጋይም ተሳፋሚካኤል- ዕድመ 59 ዓመት፡፡ ኣብ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ሓላፊ ወጻእ ስለያ’ዩ፡፡ ንሶማላዊ ጉጅለ ኣልሸባብ ብምድጋፍ ብዝነበሮ ልዑል ተራ፡ ሃገርና ንተደጋጋሚ እገዳ ካብቶም ዝሸመሙ ሓለፍቲ እዩ፡፡ ኣብ ተፈላለዩ ሃገራት ኣንጻር ጉጅለ ኢሳይያስ ዝካየዱ ተቓዉሞታት ሰባት ብምውዳብን ስልኳታት ብምክያድ ናይ ምብትታንን ምብርዓንን ተልእኾ ዝተውሃቦን ዘፈጽምን ሓላፊ’ዩ፡፡ ኣብ ወጻእ ካብ ማሕበረ ኮም፡ YPFDJ፡ ሃማደኤ ካልኦት ውዳበታትን ሰባት ብምውዳብን ብምውፋርን፡ ብሓደ ወገን ነተን ማሕበራት ብሕቡእ ክስልዩ ብካልእ ወገን ድማ ኣብ ልዕሊ ደምበ ተቓዉሞታት ካብ ደገን ካብ ውሽጢን ሰባት ብምውዳብ ይሓናኽር፡፡ ብተወሳኺ ኣብ ሶሻል ሚዲያ (Facebook, Twitter, pal talk and websites) ዝተፈላለየ ኣካውንት ከፊቶም ንምንቅስቓሳትን ተቓዉሞታትን ደለይቲ ፍትሒ ዘዛብዑ፡ ዘይተገብረ ከምዝተገብረ ኣምሲሎም ንህዝብና ዘደናግሩ፡ ኣብ ልዕሊ መሪሕት ተቓወምቲ ቀጻሊ ጸለመታት ዘካይዱ ሕቡኣት ኣባላት ዝውድብ፡ ዘዋፍር፡ ባጀት ዝስልዕ፡ ዝከታተል ላዕለዋይ ሓላፊ እዩ፡፡
ብመሰረት’ዚ ኣብ ትሕቲ ጨንፈር ወጻኢ ስለያ ዝእለያን ዝምአከላን ዝተፈላለየ መደባት “መንግስቲ” ዘተግብራ ኣስታት 7 websiteታትን ብኣማኢት ዝቑጸሩ ተጠቀምቲ ሶሻል ሚዲያታት ኣለው፡፡ ኩቡራት ነበብቲ ብዛዕባ’ዞም ኣብ ውሽጥን ወጻእን ኮይኖም ኣብ ትሕቲ ጭንፈር ወጻእ ስለያ ተወዲቦም ዝነጥፉ ሰባት ዝርዝር ኩነታት ሓደ መዓልቲ ከቕርበልኩም ቃል ይኣቱ፡፡
4. ኮሎ/ ኣስመላሽ ገብረመስቀል ወልደገብሪኤል (ወዲሓፍቲ) ሓላፊ ወኪል ሃ/ድሕነት/ ስለያ ምክልኻል እዩ፡፡ ኣብ ማእከላይ ቤ/ጽ ሚ/ሪ ምክልኻል ዝርከብ ሰነዳት ከምዝሕብሮ ውልቃዊ ኦርኒክ ወዲ ሓፍቲ ወታ. ቁጽሪ 755297 ፡ ዕለት ልደት 15.01.1954፡ መዓርግ ኮሎኔል 2 ደረጃ ትምህርቲ መሃይም ከምዝኾነ የረጋግጽ፡፡ እዚ ሰብ’ዚ ብእንዳ ስለያ ዝፍለጡ ብርክት ዝበሉ ወተሃደራዊ ቤት ማእሰርታት ላዕለዋይ ሓላፊ ኮይኑ ኣብኣተን ንዝፍጸም ማእለያ ዘይብሎም ግፍዕታትን ስቅያትን ካብቶም ቀንዲ ተሓታቲ ሓደ’ዩ፡፡
5. ኮሎ/ ማና ኣርአያ ጋርዛ ኣብ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት/ ስለያ ምክልኻል ከም ምክትል ኣዛዝን ሓላፊ ምምሕዳርን እዩ፡፡ ኣብ ማእከላይ ቤ/ጽ ሚ/ሪ ምክልኻል ዝርከቡ ሰነዳት ከምዝሕብርዎ ውልቃዊ ኦርኒኩ ወታ. ቁጽሪ 773403 ፡ ዕለት ልደቱ 01.05.1950፡ መዓርጉ ኮሎኔል 2 ደረጃ ትምህርቱ ከኣ ቀዳማይ ዓመት ዩኒቨርስቲ ከምዘቋረጸ የረጋግጽ፡፡ እዚ ሰብ’ዚ ብስም እንዳ ስለያ ዝፍለጡ ወተሃደራዊ ቤት ማእሰርታት ኣብ ልዕሊ ዜጋታትና ዝፍጸሙ ማእለያ ዘይብሎም ግፍዕታት ካብቶም ቀንዲ ተሓታቲ ሓደ እዩ፡፡ ኮሎ/ ወዲ ሓፍትን ማና ኣርአያን ማእከላይ ቤ/ጽ ምስ ብ/ጀ ኣብርሃ ካሳ ኣብ ቤት ገርግሽ ይርከብ፡፡ ኣብ ቀጽሪ ቤ/ገርግሽ ፍሉይ መርመራ ዘካይድሉ underground ቤት ማእሰርቲ ኣሎ፡፡
6. ኮሎ/ ዮናስ ብጹኣምላክ ወልደኣብ ኣብ ትሕቲ ወኪል ሃ/ድሕነት ከም ሓላፊ ምክትታል ዶባት ኮይኑ ብቀጥታ ምስ ብ/ጀ ኣብርሃ ካሳ፡ ብ/ጀ ተኽለ ማንጁስ፡ ሓሓሊፉ እውን ምስ ፕረሲደንት ኢሳይያስ ይራኸብ፡፡ ኣብ ማእከላይ ቤ/ጽ ሚ/ሪ ምክልኻል ዝርከብ ሰነዳት ከምዝሕብሮ ውልቃዊ ኦርኒኩ ወታ. ቁጽሪ 7712003 ፡ ዕለት ልደቱ 16.06.1960፡ መዓርግ ኮሎኔል 3 ደረጃ ትምህርቲ ካልኣይ ዓመት ዩኒቨርስቲ ከምዘቋረጸ የረጋግጽ፡፡ እዚ ሰብ እዚ ብስም ስልኳን ስለያን ኣብ ዶባት ዝተረኸቡ ዜጋታትና ብምእሳርን ብምዕፋንን ማእለያ ዘይብሎም ግፍዕታት ዘወብጸሐን ቅትለት ዝፍጽምን ሰብ እዩ፡፡ ምስ ብርጋዴር ጀነራል ተኽለ ክፍላይ (ማንጁስ) ብምኻን ኣብ ትሕቲ ምክትታል ዶባት ዝርከባ ቤት ማእሰርታት ከም በዓል ኣደርሰር፡ ተሰነይ፡ ሓሽፈራይን ከረንን ዝተፈላለየ ግፍዕታት የውርድ፡፡ ንተቓወምቲውድባት ኢትዮጵያ ኣብ ምውሃህድን ምውዳብን ይሰርሕ፡፡ ኣብ ኣስመራ ኮይኑ ብቋንቋ ኣምሓርኛ ኣንጻር መንግስትን ህዝብን ኢትዮጵያን ዝተፈላለየ ጽሑፋት ዝጽሕፍ ተስፋይ ገብረኣብ ንዝተብሃለ ደራሲ ንጓሉ ኣመርዒይዎ ኣሎ፡፡ ተወሳኺ ኮሎ/ ዮናስ ብጹእ ኣምላክ ኣብ ዶባት ኤርትራን ሱዳንን ዝርከቡ ዜጋታት ብምዕፋን ብወዲ ያይ ዝምራሕ ዝነበረ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ንኡስ ዞባ ሃበሮ ዝርከብ ሕቡእ ቤት ማእሰርቲ ሃገራዊ ይቕይድን የጥፍእን ነይሩ፡፡ ሓላፊ ወኪል ሃ/ድሕነት ንኡስ ዞባ ሃበሮ ዝነበረ ወዲ ያይ ክሳብ ዕለተ ሞቱ ንሙሉእ ህዝቢ ንኡስ ዞባ ሃበሮ ዘንጸርጸረ በዓል ክፋእ ግብሪ ተለኣኣኺ ጉጅለ ኢሳይያስ ምንባሩ ይዝከር፡፡
7. ሌ/ኮ ፍጹም ዮውሃንስ ኣብ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ክፍሊ ውሽጣዊ ስለያ ሓላፊ ሕቡእ ዓፈናን ስጉምትን እዩ፡፡ ኣብ ትሕቲኡ ካፒተን ሽደን መለስ ዝበሃል ካልኣይ ሓላፊ ኣለዎ፡፡ ኣብ ትሕቲ ኣካል ሕቡእ ዓፈናን ስጉምትን ዝርከቡ መራሕቲ መሳርዕ፡
• ሰርጌንቲ ሃብተኣብ ኣዋጁ (ወዲ ኣዋጁ)፡
• ሰርጌንተ ዓንዳይ መንግስትኣብ
• ሰርጌንተ ግርማይ ገብረስላሰ (ኣብ ቀረባ ዝተቐየረ) ኮይኖም ኣብ ትሕቲኦም ኣስታት 30 ኣባላት ዘለውዋ ሕብእቲ ናይ ዓፈናን ስጉምትን ኣሃዱ’ያ፡፡ እዛ ኣሃዱ ካብ 2000 ጀሚራ ዝቖመት ኮይና ኣብ ኣስመራን ካልኦት ከባቢታት ሃገርናን ብስውር ዝተወስዱ፡ ብጸላም ዝጠፍኡ፡ ዝተሓነቁን ሃለዋቶም ዘይፍለጡን ዜጋታት ዘጽነተት ኣሃዱ’ያ፡፡
8. ሌ/ኮ ፍጹም ዮውሃንስ ዝመርሓ ኣሃዱ ኣብ ውሽጢ ወኪል ሃ/ድሕነት ካብ ዝርከባ ክፍልታት ፍልይ ዘብላ ኣብ ኣዚዩ ሚስጢራዊነትን ተኣማኒንትን ዝሓትት ልኡኽ ስለ ትነጥፍን ብቀጥታ ምስ ፕረሲዳንት ኢሳይያስ፡ ኣብርሃ ካሳን ስምኦን ገብረድንግልን ስለ ትራኸብን’ዩ፡፡ ንኣብነት ካብ 2000 ጀሚሩ፡ ኣብ ምእሳር ኣባላት ጉጅለ 15፡ ኣብ ቅንጸላ መሓመድ ሓጎስ (እንዳ ኦሞ)፡ ኣብ ምክትታልን ምዕፋንን ፍቕረን ሳምሶን (ወዲ ቀሺ)፡ ኣብ ምልቃምን ምቕያድን ኣባላት ስርሒት ፎርቶ ጥሪ 21/2013፡ ብሓፈሻ ኣብ ሃገርና ብርክት ዝበሉ ብፖለቲካ ተጠርጢሮም ተዓፊኖም ሃለዋቶም ዝጠፍኡ ዜጋታት በዛ ስውርቲ ኣሃዱ ዝተፈጸመ ’ዩ፡፡
9. ሜጀር ካሕሳይ በየነ (ወዲ በየነ) – ኣባል ሓለዋ ሳውራን እንዳ 72 ኔሩ፡ ኣብ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ሓላፊ ኣካል ምርመራን ምጽራይን እዩ፡፡ ሜጀር ወዲ በየነ ካብ 1990ታት ጀሚሩ ብውሽጣዊ ጉዳያትን ወኪል ሃገራዊ ድሕነትን ኣብ ዝተፈጸሙ ክፋእ ተግባራት ኩሉ ዝሳተፍ ቀንዲ መርማሪን ወሳኒን እዩ፡፡ ወዲ በየነ ኣብ ምርሻን እውን ቀጥታ ዝሳተፍ ኢዱ ብደም ንጹሃት ዝተሓጽበ ሰብ’ዩ፡፡
ካብ 2002 ክሳብ 2006 ኣብ ካርሸሊ ብስም ኣኽራርነት ተጠርጢሮም ካብ ዓዲ ቀይሕ፡ ከረን፡ እንዳ ዜና፡ እንዳ ፖሊስ፡ ካብ ባህላዊ ጉዳያት ህግደፍ ዝተዓፈኑ 13 ዜጋታት፡ ኣብ ሓደ ለይቲ ኣብ ከባቢ ጋሕቴላይ ማይ ኣጣል ዝተረሸኑ 7 ዜጋታት ካብ ኢሳይያስን ብ/ጀ ኣብርሃ ካሳን መምርሒ ተቐቢሉ ዘፈጸመ ’ዩ፡፡ (ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ ዝምልከት ዝርዝር ኩናት ኣብ ቀጻሊ ከቕርበልኩም’የ)፡፡ ኣብ 2006 ብትእዛዝ ወዲ በየነ ኣብ ማይ ኣጣል (ከባቢ ጋሕቴላይ) ኣብ ሓደ ለይቲ ብድምጺ ኣልቦ ብረት ተረሺኖም ኣብ ሓደ ጋህሲ ካብ ዝተቐብሩ፡ ኣባል ፖሊስ ኤርትራ ነበር ሸልሸል፡ እቲ ህቡብ ደራፋይ (ትግረ) እድሪስ መሓመድ ዓሊን ሲዲግ ዝተብሃለ ካብ ባረንቱ ዝመጸ ዜጋን ከም ኣብነት ምግለጽ ይከኣል፡፡
ብወዲ በየነ ትምራሕ ኣካል መርመራን ምጽራይን ብቐንዱ ብጉዳይ ፖለቲካ ዝተጠርጠሩ ኣብ መርመራን ስጉምቲ ምውሳድን ትሳተፍ ነይራ፡፡ ቅድሚ ተወሰነ ዓመታት ግን እቲ መስርሕ ምዕፋንን ርሸናን ብሌ/ኮ ፍጹም ዮውሃንስ ትምራሕ ኣሃዱ ክፍጸም ተገይሩ ኣሎ፡፡ ብወዲ በየነ ዝምርሑ ኣባላት መርመርቲ ምስ ህዝቢ ጥቡቕ ርክብ ከይገብሩ፡ ሚስጢራዊ ኣካይዳ ክጥቀሙ መመርሒ ዝተውሃቡን ተፈላለየ ናይ ሽፋን ታሴራ ዝተዓደሎምን ’ዮም፡፡ ኣብ ትሕቲ ሜጀር ካሕሳይ በየነ (ወዲ በየነ) ካብ ዝነጥፉ ቀንዲ እሙናት መርመርቲ፡-
• ዓብደል ሓሚድ መሓመድ መርማሪ ጥርጡራት ፖለቲካ ብቋንቋን ትግረን ዓረብን
• መጀር ፍስሃ መርማሪ ላዕለዎት ጥርጡራት ፖለቲካ
• መጀር ተወልደ (ራሻይዳ) መርማሪ ጥርጡራት ፖለቲካ
• ንጉሰ (ወዲ ዓዲቀ ዕባይ ቤ/ት/ሳውራ ኣብ ሓይልታት ምክልኻል ስታፍ ፐርሰናል ዝነበረ) መርማሪ
• በረኸት ጉዕሽ (ወዲ ጉዕሽ) ኣብ ፊት ኒያላ ሆቴል ዝርከብ ቤ/ጽ ዝነበረ መርመሪ ፖለቲካን “ብልሽውና ” ን
• ፍጹም (ወዲ ዒላ በርዕድ) መርማሪ
• (ወዲ ከረን) መርማሪ ጥርጡራት ብልሽውና
• ዮሴፍ፡ መርማሪ
• ተወልደ ሃይለን ካልኦትን ይርከብዎም፡፡
10. ኮሎ/ዮሴፍ ጸጋይ (ኣርከበ ወይ መምህር) ኣብ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ኣብ ጨንፈር ውሽጣዊ ጸጥታ ሓላፊ ወፍርታት ሃይማኖታዊ ጉዳያት እዩ፡፡ ኣብ ትሕቲኡ ካፒቴን ገነት ጸጋይ (ጓል ጸጋይ) ከም ምክትል ሓላፊት ኮይና ትነጥፍ ኣላ፡፡ በዚ ኣካል እዚ ካብ መላእ ሃገር፡ ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ብስም “ሃይማኖታዊ ጥሩፍነት”፡ “መንፈስ”፡ ኣኽራርነት ተዓፊኖም ድሕሪ ምውሳድ ደሃዮም ዝጠፍኡ ኣመንቲ ሃይማኖት ብዙሓት’ዮም፡፡ ከም ኣብነት ብ1996/97 ካብ መላእ ሃገር ሰሌዳ ብዘይብለን መካይን ብጸላም ተዓፊኖም ዝተወስዱ ኣመንቲ እስልምና፡ ድሕሪ 1998 ዝተኣሰሩን ክሳብ ሕጂ ተዓፊኖም ደሃዮም ዘጥፍኡን ካብ ኣመንቲ ኦርቶደኩስ ፓትሪያሪክ ኤርትራ ኣቡነ ኣንጤንዮስ: ካብ ፕሮቴስታንት ከም በዓል ዶ/ር ፍጽምብርሃን ገብረንጉስ፡ ዶ/ር ክፍሉ ገብረመስቀል፡ ዶ/ር ተኽለ መንግስትኣብን ካልኦት ኣመንቲ መራሕቲ ሃይማኖትን ኣብ ምዕፋን፡ ምጽራይ፡ ምእሳርን ምሕቃቕን ዝለዓለ ሓላፍነት ዝተውሃቦ ኣካል ኮሎ/ዮሴፍ ጸጋይ (ኣርከበ) ዝመርሖ’ዩ፡፡
ብካልእ ወገን ኣብ ማእከላይ ቤ/ጽ ወኪል ሃ/ድሕነት ኮይኑ ብቀጥታ ብብ/ ጀነራል ኣብርሃ ካሳ (ወዲ ካሳ) ዝምራሕ ምክትታል ሃይማኖታዊ ጉዳያት ዝበሃል ጨንፈር ኣሎ፡፡ ሓላፊ እዛ ጨንፈር ሞሎቲ ቢራ ሒዙ ብስእሉ ትዕዘብዎ ዘለኹም፡ ኣባል እንዳ 72 ክፍሊ ኮማንዶ ነበር መጀር ያቆብ (ወዲ ቀሺ) እዩ፡፡
11. ኮሎ/ የማነ ኣፍወርቂ (ወዲ ኣፈወርቂ)፡ ኣብ እዋን ናጽነት ኣባል ከቢድ ብረት፡ ኣብ 80ታት ኣብ ጀርመን ንሕቡእ ስለያዊ ስራሕቲ ተዋፊሩ ነይሩ፡፡ ድሕሪ ናጽነት ድማ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያትን ወኪል ሃገራዊ ድሕነትን ኣብ ዝተፈላለዩ ጽፍሒታት ተመዲቡ ሰሪሑ፡፡
ኣብ “ወኪል ሃ/ድሕነት” ክፍሊ ውሽጣዊ ጸጥታ ሓላፊ ዞባ ማእከል፡ ሓላፊ ጸረ ስለያ፡ ቀጺሉ ከኣ ክሳብ ሕጂ ኣብ ውሽጣዊ ጸጥታ ሓላፊ ወፍሪ (ኦፕረሽን) ኮይኑ እንዳሰርሐ ይርከብ፡፡ ኮሎ/ ወዲ ኣፈወርቂ ኣዚዩ ተኣማንን ኣብ ተፈላለዩ ሕቡኣት ስርሒታት ዝተዋስአን ቀንዲ መጋበርያ ክፍእ ዝኾነ ሰብ እዩ፡፡ ንኣብነት ኣብ ምልቃም ጉጅለ-15፡ ካብ 2000 ጀሚሩ ኣብ መላእ ሃገር ብፍላይ ኣብ ኣስመራ ዝተፈጸሙ ዓፈና ዜጋታትን ወጻእተኛታትን ልዑል ተራ ካብ ዝነበሮም ላዕላዎት ሓለፍቲ ሃገራዊ ድሕነት ሓደ እዩ፡፡ ሓላፊ ወኪል ሃ/ድሕነት ዞባ ማእከል ኣብ ዝነበረሉ እዋን ኣብ ምቕያድ ሃፋትም፡ ጥርጡራት “ፖለቲካ”፡ ብምስምስ ዘይሕጋውነት ዝምታ ጸጋታት ውልቀ ሰባት (እንዳወርቂ፡ ኣባይቲ፡ ኣእካል …) “ኮንትሮባንድ” ን ሸርፍን ኣብ ምምራሕ ዕዙዝ ተራ ነይርዎ፡፡
ሓላፊ ግብረ ሽበራ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ዝደለዮ ናይ ሓሶት ሰሌዳታት እንዳጠቀዐ ብስም ጀሃድን ሓምሻይ መስርዕን ማእለያ ዘይብሎም ዜጋታት ኣጽኒቱ’ዩ፡፡
12. ሜጀር ነጋሲ ኪዳነ : ኣብ ወ/ሃ/ድሕነት ኣብ ትሕቲ ሓይልታት ጸጥታን ፖሊሰን ሓላፊ ጨንፈር ምክትታል ወጻእተኛታት’ዩ፡፡ ቀጥታዊ ርክቡ ምስ ወዲ ካሳ ኮይኑ ኣብ 2000 ድሕሪ “ሳልሳይ ወራር” ነበርቲ ኣስመራ ባረንቱ፡ ከረን፡ ዓዲ ቀይሕ፡ ደቂምሓረ፡ ባጽዕ፡ ዓሰብ ዝነበሩ ኢትዮጵያውያን “ምስ ወያነ ርክብ ኣለኩም” ብዝብል ምስምስ ኣብ ምልቃምን ምርሻንን ጠርናፊ ብምኻን ዕዙዝ ተሳትፎ ዝነበሮ ’ዩ፡፡ ኣብ ትሕቲኡ ተመዲቦም ካብ 2000 ጀሚሩ ኣብ ምርሻን ዜጋታት ኢትዮጵያን ሱዳንን (ኣብ 2006 ጥርጡራት ሱዳናውያን) ቀጥታ ዝተሳተፉ እሙናት ኣባላት ሃገራዊ ድሕነት
• ሜጀር ብርሃነ ግርሙ፡
• ሜጀር ወዲ ቢኒ፡
• ተለንተ በረኸት ሃብተ፡
• ሜጀር ሙሉጌታ ኣማረ (ሙለር)
• ካፒተን ጎይቶም ቀይሕ
• ም/ተለንተ መልኣከ ሓጎስ (ሊንጎ)
• ሰርጌንቲ ሃብተኣብ ኣዋጁ (ወዲ ኣዋጁ)
• ሰርጌንቲ ዓንዳይ መንግስትኣብ እዮም፡፡
13. ሜጀር ተኽለማርያም (ስኮጆ)፡ ኣብ ወ/ሃ/ድሕነት ጨንፈር ውሽጣዊ ጸጥታ ሓላፊ ክፍሊ ኮምፒተር እዩ፡፡ ዝኾነ ይኹን ብቴክኖሎጂ ዝእከብን ዝርከብን ሓበሬታ ኣብ ምውህሃድ ይነጥፍ፡፡ ኣብ ትሕቲኡ ብርክት ዝበሉ ኣባላት ኣለው፡፡ ፈለማ ምስ ወዲ ካሳ ኣብ ማእከላይ ቤ/ጽ ይሰርሕ ነይሩ፡፡ ንክልተ ግዜ ናብ ሃገረ ቻይና ተላኢኹ ኣብ ጁባ ዝሕባእን ኣብ መካይን ዝጥቃዕን መጸናጸኒ ምዕዝምዛማትን ዘረባታትን ህዝቢ ኣስመራ ቴክኒካዊ መሳርሒታት ዓዲጉ መጺኡ፡፡ ብፍላይ ኣብ ዝሓለፈ 10 ዓመታት ካብ ኣውቶቡሳት፡ ባራት፡ እንዳ ኮካ፡ “ፖለቲካ ተዛሪብኩም ንመንግስቲ ሓሚኹም” ተባሂሎም ብኣልማማ ዝተቐየዱ ዜጋታት ሜጀር ተኽለማርያም (ስኮጆ) ብዝመርሖም ኣባላት ተጠቋሞም ዝተቐየዱ ‘ዮም፡፡
…..ይቕጽል…..


text:
"እቲ ዉሳነ፡ ነታ ጋንታ ብድሕሪት ኮይኑ ንዝድግፍ ህዝቢ ንዕቐት’ዩ"
ኮሚቴ ዲስፒሊን ፌደሬሽን ኩዕሶ እግሪ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ጋንታ ወልዋሎ ዩኒቨርሲቲ ዓዲግራትን መራሒ ጋንታኣን ዝወሰዶ ስጉምቲ፥ "ፍትሓዊ ዘይኾነ፣ እቲ ኩነታት ዘየገናዘበን ኾነ ተባሂሉ እታ ጋንታ ንምፍራስ ዝተወሰደ ስጉምትን'ዩ" ዝብል ተቓዉሞን ቅርታን ካብ ደገፍቲ፣ ኣመራርሓ ስፖርትን ፌደሬሽን ኩእሶ እግሪ ክልል ትግራይን ተሰሚዑ።
እዚ ዝኾነ ፡ ጋንታታት ወልዋሎ ዩኒቨርሲቲ ዓዲ ግራትን መከላኪያን ኣብ ዘራኸበ ጸወታ ፕሪሚየር ሊግ ኢትዮጵያ መራሒ ጋንታ ወልዋሎ ዩኒቨርሲቲ ዓዲግራት ዘርኣዮ ምጉዳል ስፖርታዊ ስነ ምግባር ስዒቡ'ዩ።
ወልዋሎ ብምኽንያት ዝተፈጸመ ስሕተት ኣብ ልዕሊ መራሒ ጋንትኡ ማሩ ገብረጻድቕ ስጉምቲ ምብራር ከምዝወሰደ ዝዝከር'ዩ።
እንተኾነ ኮሚቴ ዲስፒሊን ፌደሬሽን ኩዕሶ እግሪ ኢትዮጵያ ግና ተቐባልነቱ ኣብ ሕቶ ዝኣቱን ዝንቀፍን ስጉምታት'ዩ ወሲዱ።
ንማሩ ገብረጻድቅ ካብ ዝኾነ ይኹን ስፖርታዊ ምንቅስቓስ ዕድመ ልክዕ እንትእግዶ፡ ብዚ ምኽንያት ዝተመሓላለፈ መቐዕጻዕቲ ገንዘብ እታ ጋንታ ክትኸፍል ተወሲኑ።
ብተወሳኺ ሸዉዓተ ተጻወትቲ ጋንታ ወልዋሎ ዩኒቨርሲቲ ዓዲ ግራት ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ክእገዱን ነፍሲ ወከፎም፡ 10 ሽሕ ቅርሺ ክቕጽዑን እንትዉሰነሎም፡ ካልእ ሓደ ተጻዋቲ እታ ጋንታ እግድ ክልተ ዓመትን 15 ሽሕ ቕርሽን ተመሓላሊፉዎ።
ወልዋሎ ድማ ብፎርፌ ክትስዓርን 250 ሽሕ ብር ክትቕጻዕን ተወሲኑዋ።
እዚ ዉሳነ'ዩ እምበር "ኾነ ተባሂሉ እታ ጋንታ ንምድካም ዝተወሰደ ስጉምትን'ዩ" ዝብል ተቓዉሞን ቅሬታን ካብ ማሕበረሰብ ስፖርትን ፌደሬሽን ኩእሶ እግሪ ክልል ትግራይን ዝስማዕ ዘሎ።
"እቲ ዝተወሰነ ዉሳነ ነቲ ዝነበረ ኩነታት ዝገልጽ ኣይኮነን" ዝብል ኣካያዲ ስራሕ ጋንታ ወልዋሎ ዩኒቨርሲቲ ዓዲ ግራት ይትባረክ ገብረስላሴ፡ ዳርጋ ነታ ጋንታ ዘፍርስ ዉሳነ'ዩ ክብል ይገልጾ።
"ዝተጋነነ ጥራሕ ዘይኮነ ናይታ ጋንታ ህልዉና ኣብ ዝፈታተንን ዳርጋ ዘፍርስን'ዩ። ብመሰረት እቲ መስርሕ ኣብተን ዘይንቕበለን ዉሳነታት ናይ ይግብኣኒ ሕቶ ኣቕሪብና ኣለና። እቲ ሰማዒ ጥርዓን ድማ ነቲ ዝነበረ ኩነታት ኣገናዚቡ ፍታሕ ክህበና'ዩ ዝብል ተስፋ ኣለና" ይብል።
"ነታ ጋንታንዝድግፍ ህዝቢ ንዕቐት'ዩ"
ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ሰለስተ ዓመታት ናብቲ ሊግ ዝደየባ ሓደሽቲ ጋንታት'ኳ እንተሃለዋ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናት ዝካየዱ ዝነበሩ ግጥማት ግና ዝተፈላለየ መልክዕ ዘለዎም ጎንጽታት ተራእዮም'ዮም።
ኩዕሶ እግሪ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተሓተ ብርኪ እናሃለወ ዘይምዕሩይ ኣተሓሳስባታት ተወሲኹዎ፡ ኩል ግዜ ክዓቢ ኣይክኣለን ዝብሉ ፕረዚደንት ፌደሬሽን ከዕሶ እግሪ ትግራይ ኣይተ ሐሸ ለማ፡ እዚ ኣብ ተጻወትቲ፣ ኣመራርሓን ደገፍትን እናላሓኸ ከይዱ ኣብ ስፖርታዊ ጨዋነት ጸገም ክፍጠር ምኽንያት ከምዝኾነ ይገልጹ።
"ኣብቲ ዝሓለፈ ዓመት ካብ ትግራይ ክልተ ጋንታታት ንላዕሊ'ኳ እንተደየባ፡ ዝተፈላለዩ በደላት ክበጽሐን ጸኒሑ'ዩ። ኣብ ሞንጎ ወልዋሎን መከላኪያን ኣብ ዝነበረ ጸወታ ልክዕ'ዩ መራሒ ጋንታ ወልዋሎ ዝገበሮ ጉድለት ከቢድን ሕማቕን'ዩ። ኮይኑ ግና እቲ ዝተዉሃበ ዉሳነ፡ እቲ ኩነታት ኣብ ግምት ዘየእተወ፣ ጠቕሊላ እታ ጋንታ ንክትወድቕ ናይ ባዕሉ ዕላማ ዝሓዘ ነታ ጋንታ ብድሕሪት ኮይኑ ንዝድግፍ ህዝቢ ንዕቐት'ዩ" ክብሉ ነቲ ብፌደሬሽን ኩዕሶ እግሪ ኢትዮጵያ ዝተመሓላለፈ ዉሳነ ይኹንኑዎ።
ክፈርስ ተገይሩ ዝነበረ ኮሚቴ ሰማዒ ጥርዓን ዳግም ተጣይሱ ዝቐርበሉ ዘሎ ጥርዓን ምስማዕ ዝጀመረ እንትኾን፡ ናይቲ ዕለት ኮሚሽነርን ዳይናን ብዘቕረቡዎ ጸብጻብ ዝተመሓላለፈ ዉሳነ ክኽልሶ ብክልቲኡ ወገን ተስፋ ተገይርሉ ኣሎ።
"እቲ ዝቐረበ ጸብጻብ ነቲ ዝነበረ ኩነታት ዝገልጽ ከምዘይኾነ መረዳእታ ቪድዮ ኣቕሪብና ክነረጋግጾ ንኽእል ኢና። ስለዝኾነ ቐጻሊ ዉሳነ ናብ ካልእ ክሰግር'ዩ ኢልና ኣይንሓስብን" ይብል ኣካያዲ ስራሕ ጋንታ ወልዋሎ ዩኒቨርሲቲ ዓዲግራት ይትባረክ።
ፕሬዚደንት ፌደሬሽን ኩዕሶ እግሪ ኢትዮጵያ ኣይተ ጁነዲ ባሻ ብወገኖም፡ ኣብ ጋንታታት ፕሪሚር ሊግ ኢትዮጵያ ዝንጸባረቑ ዘለዉ ተግባራት ናብ ህዝቢ ዝሽረፉ ዘይኮነስ ኣብ ገለ ደገፍትን ኣመራርሓ ጋንታታትን ዝብገሱ ከምዝኾኑ'ዮም ዝዛረቡ።
እዚኦም ብድሕሪ ሕዚ እናዝሓሉ ከምዝመጹ ዘለዎም ተስፋ ብምግላጽ ድማ ቕጽዓት ጋንታ ወልዋሎ ዩኒቨርሲቲ ዓዲግራት ዝምልከት፡ ኣብ ዉሽጢ ክልተ መዓልቲ ዉፅኢቱ ከምዝፍለጥ ሓቢሮም።
"እቲ ቕጽዓት ዝምልከት ብዲስፒሊን ኮሚቴ ካብ ዳያይናን ተዓዛቢ ኮሚሽነርን ዝቐረበሉ ጸብጻብ መሰረት ገይሩ'ዩ ዝሰርሕ። ስለዝኾነ ብኸባብያዉነት ዝመጽእ ተቐባልነት የብሉን። ኩልና ኢትዮጵያዉያን ብማዕረ ድማ ኢና እንተኣናገድ" ዝብል ምላሽ ኣለዎም።
ካብ ምዝንጋዕ ሓሊፉ ፍልፍል ቑጠባዊ እቶትን ሓድነትን ክኸዉን ተስፋ ዝግበረሉ ዓዉዲ ስፖርት ኢትዮጵያ ንዝሓለፉ እዋናት ካብ ስፖርታዊ መትከላት ዉፅእ ዝበሉ ስምዒታትን ዝንባለታትን እናተንጸባረቑዎ መጺኦም'ዮም።
እዚ ሕብረተሰብ ሓገዝን ተሳትፎን ዝገብረሉ ዓዉዲ ህልዉንኡ በዞም ጎናዊ ስምዒታት ከይሕለኽን መጥቀሚ ከይኸዉንን ጥንቃቐ ክግበር ከምዘለዎ እቶም ፕሬዝደንት የገንዝቡ።
"ነቲ ጋንታ ጥንቃቐ ምግባር ኣድላዪ'ዩ። ዝኾነት ትኹን ጋንታ ድማ ሕጊ እቲ ፌደሬሽን ክተኽብር ኣለዋ። ስለዝኾነ ብስምዒት፣ ኸባብያዉነትን ካልእን ዝኣምን ኣብ ስፖርት ከንጸባቖ የብሉን። ሕዚ እቲ ኮሚቴ ዲስፒሊን ልክዕ ኣይኾነነ ዝብል ጥርዓን ቐሪቡሉ፡ ኮሚቴ ይግብኣኒ ድማ ኣብ ዉሽጢ ክልተ መዓልቲ ዉሳነ ከሕልፍ'ዩ። ብመንጽር እቲ ሕጊ ድማ ክርአ'ዩ" ኢሎም።
እዚ ጉዳይ ዝሃድአሉ ኩነታት እንተድኣ ዘይተፈጢሩ ግና ክሳብ ፊፋ ጥርዓን ክቀርብ ከምዝክእል ዝእምቱ ብዙሓት'ኳ እንተኾኑ ብዉሽጣዊ ዓቕሚ ክፍታሕ ዝኽእል ጸገም ከምዝኾነ ግና ፕሬዝደንት ፌደሬሽን ኩዕሶ እግሪ ትግራይ ኣይተ ሐሸ ለማ ይዛረቡ።
ኮይኑ ግና ሕዚ ብብርኪ ሃገር ተፈጢሩ ዘሎ ኩነታት ገምጊምና ናብ ፊፋ ክነቕርብ ኢና'ዮም ዝብሉ።
"እቲ ኣመራርሓ ናብቲ ስፖርታዊ መትከል ተመሊሱ፡ መንግስቲ'ዉን ኣብ ግምት ኣእትዩዎ፡ እንተድኣ ተሰሪሑሉ ናብ ካልእ ምኻድ ኣየድልን። ምስቲ ንወልዋሎ ዝተመሓላለፈ ዉሳነ ተዛሚዱ ዝወሃብ መቕጻዕቲ መምሃራይ ክኸዉን ተስፋ ኢና ንገብር።ዝኾነ ክኸዉን ግና ዘሎ ኩነታት ገምጊምና ንፊፋ ክነቕርብ ኢና። እቲ መቕጻዕቲ ከቕልሉዎ'ዮም ዝብል እምነት ኣለና። እንተኣብዮም ግና ቃልስና ብዉሽጢ ክንቕጽል ኢና" ኢሎም ምስ ቢቢሲ ኣብ ዝነበሮም ጻንሒት።
ሃገራዊ ጸገም ስፖርታዊ ጭዋነት
ብደገፍቲ፣ ኣመራርሓን ተጻወትቲን ጋንታታት ኣቢሎም ዝርኣዩ ጸገማት ምጉዳል ስነ ምግባር ስፖርት ኣብ ቀጻሊ ክእረሙ ኣለዎም ዝበሉ ፕረዚደንት ፌደሬስን ኩዕሶ እግሪ ኣይተ ጁነዲ ባሻ፡ ሕግታት እቲ ፌደሬሽን ተኸቢሮም ክኸዱ ከምዘለዎም ኣተሓሳሲቦም።
እዚ ብብርኪ ሃገር ኣብ ኩለን ጋንታታት ዝርአ ትካላዊ ዝኾነ ጸገም'ዩ ዝብሉ ኣይተ ሐሸ ድማ፡ ነቲ ጸወታ ዝመርሑ ዘለዉ ኣመራርሓ ስፖርት ናይ ዓቕምን ኣተሓሳስባን ጸገም ኣለዎም፡ ማለት ስለዝኾነ መንግስቲ እዚ ከጽንዖ ኣለዎ ይብሉ።
"ጥዑይ ዝኾነ ናይ ስፖርት ባህሊ ክዓቢ ክስርሐሉ ኣለዎ። ብቐጻልነት ቅንዕናን ህዝብን ማእኸል ዝገበረ፡ ስፖርት'ዉን መምሃርን ፍልፍል ቑጠባን ከምዝኾነ ገይርኻ ክህነጽን፡ ብፍቕሪ ዝምራሕ ክኸዉን ኣለዎ። ነዚ ክእለትን ምርድዳእን የድሊ'ዩ" ዝብል ቅዋም ኣለዎም።


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
- መንግስቲ እስራኤል ኣሲርዎም ዝነበረ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ዝተነግረሎም ልዕሊ 200 ስደተኛታት ከም ዝፈትሐ ተገሊጹ።
- ኣባላት ጸጥታ ጉጅለ ህግደፍ ቤተ-ሰቦም ናብ ወጻኢ ካብ ዘህደሙ ኤርትራውያን ዝተፈላለየ ተጽዕኖ ብምግባር ገንዘብ ይዘምቱ ከም ዘለው ተፈሊጡ።
- ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ብሓደጋ መኪና ህይወቶም ስኢኖም።
- ንግስነት ቀጠር ኣብ ስዋኪን ሱዳን ሓድሽ ወደብ ክሰርሕ ኣብ ስምምዕ ከም ዝበጽሐ ይግለጽ ኣሎ
- መንግስቲ ሱዳን ኣባላት ህግደፍ ዝርከብዎም ሒዝዎም ዝጸንሐ 27 ኤርትራውያን ካብ ሃገሩ ኣባሪሩ
- ህግደፋዊ ዓፈና ኣብ መደብ ሽንግርዋ ብግልጺ ተነጸባሪቑ፡-
- ማሕበር ረድኤትን ምዕባለን ኤርትራ ሓገዝ ንምርካብ ትነጥፍ ኣላ።
- ዑደት ንረድኤት ብማሕበር ረድኤትን ምዕባሌን ኤርትራ
- The Afar cultural genocide in Eritrea prompts new united efforts against Eritrean government
- ደምዳሚ መግለጺ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ (ደግሓኤ) ዞባ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 102 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 28 April 2018
ኣብ ኤርትራ ዝጎሓፍ ዘሎ ቆርበት እንስሳ፡ መርኣያ ህግደፍ ዝኽተሎ ዘሎ ኣዕናዊ ፖሊሲ ምዃኑ ተገሊጹ።
ከምስል ብባድመን ልኡላዊ መሬትን ብዙሕ ክብል ዝስማዕ ጉጅለ ህግደፍ፡ ቁጠባ ኤርትራ ብኩሉ ክርመስ፡ ህዝቢ ብድኽነት ክማስን ናይ ዝኽተሎ ዘሎ ጸረ-ህዝቢ ናይ ዕንወት ፖሊሲ መርኣያ፡ ኣብ ምንጪ ቁጠባ ሃገር ናቱ ብጽሒት ከበርክት ዝኽእል ቆርበት እንስሳ ዕዳጋ ስኢኑ ንከንቱ ክጎሓፍ ምግባሩ’ዩ ክብሉ በቲ ጉዳይ ሓዘን ዝተሰመዖም ወገናት ሓቢሮም።
ሳላተን ጣልያን ዝደኮነን ፋብሪካታት፡ ካብ እንስሳ ዝርከብ ቆርበት ቅድም ክብል ተመስሪሑ ገለ ኣብ ውሽጢ ሃገር ኣብ ዝተፈላለየ መዓላ ይውዕል ነይሩ፡ ገለ ድማ ንስደድ ተለኢኹ ናይ ወጻኢ ሸርፊ የምጽእ ምንባሩ፡ ካብ ቅድሚ ገለ ዓመታት ጀሚሩ ግን ቆላሕታ ዝገብረሉ ኣካል ስኢኑ፡ ብዘይ ዝኾነ ረብሓ ይጎሓፍ ኣሎ፡ እዚ ከኣ ብመደብ ይስረሓሉ ናይ ዘሎ ኣዕናዊ ፖሊሲ መርኣያዩ ኢሎም።
መንግስቲ እስራኤል ኣብ ሃገሩ ዝርከቡ ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ኣገዲዱ ናብ ሳልሳይ ሃገር ናይ ምብራር ሒዝዎ ዝጸንሐ ኩኑን መርገጽ ከም ዝቐየረ ብወግዓዊ ደብዳቤ ንላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እታ ሃገር ኣፍሊጡ።
መንግስቲ እስራኤል ብሓፈሻ፡ ብቀዳማይ ሚኒስተር ናታንያሁ ዝምራሕ ሰልፊ ድማ ብፍላይ፡ ኣብ ልዕሊ ኣፍሪቃውያን ካብ ዘለዎ ኣብ ሕብርን ዘርእን ዝመንቀሊኡ ጽላኣት ተበጊሱ፡ ኣብ ሃገሩ ዝርከቡ ልዕሊ 30 ሽሕ ዝኾኑ ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ስደተኛታት ንገለ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኣእትዩ ከሳቒ፣ ንገለ ኣገዲዱ ናብ ሃገራት ሩዋንዳን ኡጋንዳን ንገለ ድማ ናብ ሃገሮም ከባርር ሒዝዎ ዝጸንሐ ደረቐን ዘይሰብኣውን መርገጽ ከም ዝቐየረ ብወግዒ ምሕባሩ ኣብ’ቶም ስደተኛታት እፎይታ ከም ዝፈጠረ ምንጭታት ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ካብ’ቲ ቦታ ሓቢሮም።
መንግስቲ እስራኤል ነቲ ኣብ መርገጹ ዝገበሮ ለውጢ ብ24 ሚያዝያ 2018 ንላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ብወግዓዊ ደብዳቤ ከም ዝሓበረ፡ እንተኾነ እቶም ስደተኛታት ካብ ሃገሩ ከመይን ናበይን ይወጽኡ ግን ገና ኣብ መጽናዕቲ ከም ዘሎ ምሕባሩ ዝገለጹ እቶም ምንጭታት፡ ኣብ’ዚ ውሳነ’ዚ ክበጽሕ ግዱሳት እስራኤላውያን ኣብ ጎኒ ስደተኛታት ኮይኖም ብተደጋጋሚ ዘርኣይዎ ተቓውሞን ደላዪ ሰላም ማሕበረ-ሰብ ዓለም ድማ ዝገበሮ ምሕጽንታን ተጽዕኖ ስለዝፈጠረሉ’ዩ ክብሉ ኣረዲኦም።
ኣባላት ባይቶ ኣፍሪቃዊት ሃገረ ኡጋንዳ ብወገኖም፡ መንግስቶም ብዘይ ሕጋውን ዘይ ወግዓውን ኣገባብ ብምስጢር በስገዳድ ንዝጥረዙ ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ስደተኛታት ንምቕባል ምስ መንግስቲ እስራኤል ንዝገበሮ ስምምዕ ብምቅዋም፡ ስለምንታይ’ከ ክንድዚ ዝኽብደቱ ጉዳይ ካብ ሃገራዊ ባይቶ ተኸዊልካ ክትግበር ተወሲኑ ዝብል ወግዓዊ ሕቶ ኣልዕሎም ነመንግስቶም ኣብ መዋጥር ኣእትየሞ ምጽናሖምን እቲ ሓበሬታ የረጋግጽ።
መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ።
መንግስቲ ኣሜሪካ፡ መንግስታት ኣብ ዓመተ 2017 ኣብ ኣተሓሓዛ ሰብኣዊ መሰላት ክኽተልዎ ዝጸንሑ ኣገባብን ዝፈጸምዎ ግፍዕን ኣመልኪቱ ኣብ ዘውጸኦ ዓመታዊ ገምጋማዊ መጽናዕታዊ መግለጺኡ፡ ኣብ ኤርትራ መሰረታዊ ሰብኣዊ ጥሕሰታት ከም ዝፍጸም፡ ዝተፍልየ ርእይቶ ስለ ዘቕረቡ ጥራሕ ብርክት ዝበሎ ዜጋታት እታ ሃገር ገለ ተቐቲሎም ገለ ድማ ኣበይ ከምዘለው ከም ዘይፍለጥ፡ ስለዚ ከኣ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ዜጋታቱ ዝፍጽሞ ገበናት ዘስክሕ’ዩ ከም ዝበለ ድምጺ ኣሜሪካ መደብ ቋንቋ ኣምሓርኛ ብ24 ሚያዝያ 2018 ኣብ ዘቕረበቶ ዜናዊ ጸብጻብ ኣረጋጊጻ።
ካብ ኩሉ ዝኸፍአ ይብል እቲ ጸብጻብ፡ ሰባት ተኣሲሮም ምኽንያት መእሰሪኦም ኣይንገሮምን። ስድራ ቤት ኣይበጽሕዎምን። ኣበይ ከምዘለው ኣይፍለጥን። ህይወቶም ከድሕኑ ንዝፍትኑ ድማ ብፖሊሲ ተኲስካ ቅተል ዝቕትል ምዃኑ’ዩ ከም ዝበለን ሓቢራ።
ሃገራዊ ባይቶ ፈረንሳ፡ ጸጋማዊ ርእይቶ ዘለዎም ሰልፍታትን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን እንታ ሃገር ኣረሜናዊ ክብሉ ዝገለጽዎ ንስደተኛታት ዝምልከት ጽኑዕ ሕጊ ኣጽዲቑ።
ሃገራዊ ባይቶ ፈረንሳ ንከመይነት ኣብ ሃገሩ ዝነብሩን ገና ናብ ሃገሩ ዝኣትውን ስደተኛታት ኣመልኪቱ ኣብ ዝተዳለወ ረቂቕ ሕጊ ንብዙሕ መዓልታት ከካይዶ ዝቐነየ ክትዕ፡ ፖለቲካዊ ዕቑባ ንዝሓቱ፡ ሕቶኦም ተቐባልነት ንዝረኸበን ዘይረኸበን ወይ ይኸውን ኣይኸውንን ዝብል መልሲ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ወርሒ ክወሃቦም፡ ተቐባልነት ከምዘይብሎም ዝተነግሮም’ሞ ብዝተፈላለየ ምኽንያት ካብ’ታ ሃገር ንዘይወጽኡ ድማ፡ ኣርባዕተ ወርሒ ተኣሲሮም፡ ብግዴታ ናብ ሃገሮም ክጥረዙ ኣለዎም ዝብል፡ ጽኑዕ ግን ከኣ ዘይቅቡል ሕጊ ከም ዘጽደቐ ረድዮ ኤረና 24 ሚያዝያ 2018 ጸብጺባ።
ሃገራዊ ባይቶ ፈረንሳ ነቲ ሓድሽ ሕጊ፡ ብ228 ደገፍ፣ 139 ተቓውሞ፣ 24 ድምጺ ተዓቕቦ ከም ዘጽደቖ፡ እቲ ውሳነ ካብ ዝምልከቶም ስደተኛታት ብርክት ዝበለ ቁጽሪ ዘለዎም ኤርትራውያን ከም ዝርከብዎም፡ ነዚ ብ23 ሚያዝያ 2018 ዝጸደቐ ሕጊ ዝሰምዑ ጸጋማዊ ኣረኣእያ ዘለዎም ፖለቲካዊ ሰልፍታት፣ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ፈረንሳ ኣዝዮም ከም ዝጎሃዩን ኣረሜናዊ ሕጊ ክብሉ ከም ዝገለጽዎን እታ ረድዮ ሓቢራ።
ብካልእ ዜና፡ ፖሊስን ጸጥታን ሱዳን፡ ኣብ ፖርት ሱዳን ኣብ ዝተፈላለየ ኣበይቲ ብነጋዶ ሰብ ተጨውዮም ኣብ ከቢድ ስቓይ ዝጸንሑ መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ዝኾኑ 25 ስደተኛታት ብ17 ን 18 ሚያዝያ 2018 ኣብ ዘካየድዎ ዳህሳስ ነጻ ከም ዘውጽእዎም፡ እንተኾነ ግን፡ ኣብ’ቲ ስርሒት ካብ’ቶም ገበነኛታት ዝተቐትለ፡ ዝቖሰለ ኮነ ዝተማረኸ ከም ዘየለን ገሊጻ።
ብሓልዮይ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 27-04-2018
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ስትራቴጂ ልምዓትን ዕብየትን መናእሰይ ናብ ተግባረ ተሰጋጊሩ…
መቐለ መጋቢት 11/2009(ድወት) ተጠቃምነት መናእሰይ ንምርግጋፅ 10ቢልዮን ቅርሺ ተዘዋዋሪ ፈንድ ዝተመደበሉ ስትራቴጂ ልምዓትን ዕብየትን መናእሰይን ቅድመ ምድላው ተወጊኑ ናብ ተግባር ከምዝተሰጋገረ ሚኒስቴር ስፖርትን መናእሰይን ገሊፁ።
ክሳብ ሐዚ ኣብ ኩለን ክልላት 3ሚልዮን መናእሰይ ብምውዳብን ስልጠና ብምሃብን ናብ ስራሕ ንምእታው ምንቅስቓስ ከምዝተጀመረ’ውን ሓቢሩ።
ኣብ ምድላው ምዕራፍ ኢሎም ሚኒስትር ስፖርትን መናእሰይን ኣይተ ርስቱ ይርዳው ኣብቲ መንእሰይ እኹል ግንዛበ ምፍጣር በዝሒ ስራሕ ዝደልዩ መናእሰይን ኣብየናይ ዓውዲ ምውፋር ይደልዩን ዝብሉ ስራሕቲ ተኻይዶም እዮም።
እቲ ዝተመደበ ገንዘብ ንዝተዓለመሉ መደብ ክውዕል ማዕቐፍ ሕጊ ተዳልይሉ ብኣተሓባባርነት ባንኪ ንግዲ ኢትዮጵያ ን11 ትካላት ፋይናንስ ኩለን ክልላት ክባፃሕ ከምዝተገበረ ድማ ተዛሪቦም።
ጐና ጐኒ ቅድመ ምድላው እቲ ሓዱሽ ስትራቴጂ ልምዓትን ዕብየትን መናእሰይ ኣብቲ ነባር ፓኬጅ ልምዓት መናእሰይ ኣብቶም ዝሓለፉ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ን600ሽሕ መናእሰይ ዕድል ስራሕ ከምዝተፈጠረ እቶም ሚኒስትር ገሊፆም።
መንግስቲ ኣብዚ ዓመት ብዝመደቦ ተዘዋዋሪ ፈንድ መናእሰይ ኣብዚ ዓመት ኣብ ገጠር 1.7ሚልዮን ኣብ ከተማ ድማ 1.5ሚልዮን መናእሰይ ናብ ስራሕ ንምእታው ከምዝተተለመ ዳይሬክተር ተሳትፎ መናእሰይ እቲ ሚኒስቴር ኣይተ ማቲያስ ኣሰፋ ሓቢሮም።
ክሳብ ሐዚ ክልል ትግራይ ናብ ተግባር ከምዝኣተወን ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ስልጠና ይህብ ከምዘሎን ብምግላፅ ኩለን ክልላት ድማ ኣብ ሓፂር ግዘ ናብ ተግባረ ከምዝኣትዋ ተዛሪቦም።
እቲ ተዘዋዋሪ ፈንድ መናእሰይ ማእኸል ገይሩ ደቂ ኣንስትዮ፣ ጉድኣት ኣካልን ንኻልእ ፀገም ዝተቓልዑን መናእሰይ ንምብቃዕ ፍሉይ ትኹረት ክህብ’ዩ ይብል ሓበሬታ እቲ ሚኒስቴር።


text:
ካልኣይ ክፋል ካብ ህዳሰ ኢትዮጵያ
ናይ ህዝቢ ውግንና ዘለዎ ኣካልላ
ህዝቢ ትግራይ ኣብ ልዕሊኡ ዝበፅሖ ዝነበረ ወፅዓታትን ጭፍጨፋታትን ንምውጋድ ኣብዝገበሮ ቃልሲ ብፍላይ ኣንፃር ደርጊ ኣብ ዝገበሮ መሪር ብረታዊ ቃልሲ ካብ ጊዘ ናብ ጊዜ ብርክት ዝበሉ ከባቢታት ካብ ደርጊ ብምምንዛዕ ሓራ መሬት እናጣየሸ፤ ናይ እቲ ሓራ ዝወፀ ከባቢ ህዝቢ ባዕሉ ዴሞክራሲያዊ ብዝኾነ ኣገባብ ብዝመረፆም ናይ ከባቢያዊ ኣማሓደርትን ባይቶታትን እናጣየሸ ባዕሉ ንባዕሉ እናተመሓደረ ከምዝነበረ ይፍለጥ። ድሕሪ ውድቀት ደርጊ‘ውን ሕገ መንግስቲ ኣፅዲቑ፣ ናይ መረፃ ስርዓት ክተኣታቶ ብምግባር ብናፃ፣ ዴሞክራሲያውን ብህዝቢ ተኣማንነት ዘትረፉን ሓሙሽተ ሃገራውን ክልላውን መረፃታት ብምክያድ ህዝባውን ዴሞክራሲያውን መንግስቲ እናጣየሸ ይመሓደር ኣሎ። እሞ እምባኣር ናይ ህዝቢ ውግንና ዘለዎ ኣካልላ ክበሃል ከሎ፣ ኣብቲ ዝተኻየደ መሪር ናይ 17 ዓመት ብረታዊ ቃልሲ እዋን ዝተገበረ ኣካልላን ድሕሪ ውድቀት ደርጊ ብብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ዝተገበረ ኣካልላን ዝምልከት እዩ።
እዞም ክልተ ኣካልላታት እዚኦም ህዝባዊ ውግንና ዘለዎም ኣካልላ እንትንብል እቲ ቀዳማይ ኣካልላ ህዝቢ ትግራይ ዘካየዶ ቃልሲ መሰረት ብምግባር ካብ ፀላኢ ሓራ ዝወፁ ቦታታት ህዝባዊ ምሕደራ ንክህልዎም ነቲ ናይቲ ከባቢ ህዝቢ መሰረት ዝገበረን ነቲ ናይ ህዝቢ ቃልሲ ንምምራሕን ንምዕዋትን ብዘኽእል መንገዲ ዝተገበረን ብምዃኑ፤ እቲ ካልኣይ ኣካልላ ድማ ህዝቢ ትግራይ ብቓልሱ ንደርጊ ደምሲሱ፣ ሰላምን ምርግጋዕን ኣንጊሱ፣ ህዝባዊ መንግስቲ ብምምስራት ናብ ውራይ ልምዓት ዝኣተወ እንትኸውን እቲ ዝተጣየሸ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ድማ ንልምዓት ብዝጥዕም መንገዲ ዳግም ምትዕርራይ ብምግባር ናይ ወረዳታት ምክላል ገይሩ እዩ። ስለዚ ክልቲኦም ኣካልላታት ማለት እውን ናይ ህዝቢ ቃልሲ ንምምራሕ ብዝጥዕምን ናይ ህዝቢ ፃምእ ልምዓት ንምርግጋፅ ብዘኽእልን ዝተገበሩ ኣካልላታት ብምዃኖም ህዝባዊ ውግንና ዘለዎም ኣካልላ ምባል ትኽክለኛ እዩ።
ኣካልላታት፣ ምምሕዳራት ገፀር ትግራይ ኣብ 70ዓታትን 80ታትን
ደርጊ ናብ ስልጣን እንትመፅእ ንመላእ ትግራይ ይቆፃፀራ ወይ የመሓድራ ኣይነበረን። ደርጊ ነተን ኣብ ዋና መንገድታት ዝነበራ ዓበይቲ ከተማታትን ኣብ ከባቢኤን ዝነበራ ገፀራትን ጥራሕ እንተመሓድር እቲ ካሊእ ግን ብፍላይ ርሕቕ ዝበለ ከባብታት አየማሓድሮን ነይሩ። ብሱሩ እውን ደርጊ ረጊፁወን ዘይፈልጣ ብዙሓት ጣብያታት ነይረን እየን። ካብ ለካቲት 1967 ዓ.ም. ናይ ተሓህት/ህወሓት ምስረታ ጋህዲ ካብዝኾን ጀሚሩ፣ እቲ ብረታዊ ቃልሲ ካብ በረኻ ደደቢት ቀስ ብቐስ ናብ ሙሉእ ትግራይ እንትስፋሕፋሕ ዳርጋ ክሳብ 1970 ዓ.ም.ቀሊል ቁፅሪ ዘይበሃል ገፀራት ትግራይ ወይ መንግስቲ ዘይኣተዎ ወይ ድማ ብሸፋቱ ዝመሓደረሉ ኩነታት እዩ ነይሩ። ድሕሪ 1970 ዓ.ም. ግን ዝነበሩ ሸፋቱ ኢዶም ክህቡን ብረቶም ኣቐሚጦም ናብ ማሕረሶም ክኣትዉን ዝተረደኦም ድማ ብረት ኣልዒሎም ኣንፃር ደርጊ ክቃለሱ ፃውዒት ተገይሩሎም መብዛሕቶም ነዚ ፃውዒት እንትቕበሉ ውሑዳት ዝኣበዩ ብሓይሊ ክድምሰሱ ብምግባር መብዛሕትኡ ናይ ትግራይ ሓራ መሬት ሰላም ዓሲሉዎ ብህወሓት ምምሕዳራት ክጣየሸሉ ብምግባር ህዝቢ ፍትሒ ክረክብ ተኻኢሉ እዩ።
ይኹን እምበር ትግራይ ን17 ዓመት መሪርን ዕረፍቲ ዘይብሉን ፀረ-ብሄራዊ ወፅዓ ቃልሲ ዝተገበረሉ ክልል ብምዃኑ ኣብ ገጠራት ይኹን ኣብ ከተማታት ምምሕዳራት ትግራይ ዝቐሰነ ኣይኮነን ነይሩ። ዝሓለፉ 17 ዓመታት ኣብ ትግራይ ናይ ጥይት ድምፂ ከይተሰምዐትላ ዝሓለፈት መዓልቲ የላን እንተተብሃለ ምግናን ኣይኸውንን። ኣብቶም ዝግበሩ ውግኣት ካብ ደርጊ ሓራ ዝወፁ ከባቢታት ናይ ባዕሎም ምምሕዳር ቁሸታትን ጣብያታትን እናጣየሹ እንትኸዱ ከምኡ እናበለ ናይ ወረዳ ምምሕዳራት እናፈጠሩ መፂኦም እዮም።
ቀንዲ መበገሲ ምስረታ ምምሕዳር ሓራ መሬት እቲ ህዝቢ ፍትሕን ርትዕን ኣብ መረበቱ ክረክብ፣ ፀጥታዊ ከባቢኡ ተወዲቡ ክሕሉ፣ ክንድዝተኽኣለ ማሕበራዊ ፀገማቱ ክፈትሕ፣ ነቲ ዝተጀመረ ህዝባዊ ብረታዊ ቃልሲ ብዝተወደበ መልክዑ ክድግፍን ዘየቋርፅ ሰብኣውን ንዋታውን ሓገዛት ክገብርን ዕላማታት ዝሓዘ ኣጣይሻን ኣካልላን ነይሩ።
ምሉአ ብሙሉእ ደርጊ ካብ ትግራይ ምስተደፍአ 81 ወረዳታት ተጣይሸን ክሳዕ 1987 ዓ/ም ፀኒሐን እየን። እዙይ ድማ ተጋሩ (ትግርኛ ተዛረብቲ) ዝነብርዎም ከባቢታት ኩሎም እኳ እንተዘይኮይኑ ንመብዛሕቶም ዘካተተ ኣካልላ እዩ ተገይሩ። በዚ መሰረት’ውን ኣብ ዘመነ ሃፀይ ሃይለስላሴ ካብዝነበሩ ወረዳታት፣ ኣብ ትግራይ ዝነበራ ሓሙሽተ ዓፋርኛ ተዛረብቲ ወረዳታት ናብ ዓፋር ክፅምበራ ብምግዳፍ (ዳሉል፣በራሕለ፣ሸኸት፣ዲዲግሳዓለ፣ኦፍዴራ)፣ ሰለስተ ትግርኛ ተዛረብቲ ወረዳታት ካብ ወሎ (ኣላማጣ፣ኮረም፣ኦፍላ) ናብ ትግራይ ክምለሳ ብምግባር፣ ሽዱሽተ ትግርኛ ተዛረብቲ ወረዳታት ካብ ጎንደር (ዲማ፣ማይ ፀብሪ፣ፀገዴ፣ኣውራ፣መዘጋ፣ሑመራ) ናብ ትግራይ ብምምላስ፤ 11 ገፀር ወረዳታት ብምውሳኽ (ባድመ፣ዓዲ ሃገራይ፣ዓዲ ነብሪ ኢድ፣ዓዲ ኣውዓላ፣ጭላ፣ኢሮብ፣ አሰፈሰበያ፣ ቆላ ገራዓልታ፣ ወንበርታ፣ ማይ ማዕዶ፣ነቕሰገ)፤ 11 ከተማታት (እንዳስላሴ፣ ኣኽሱም፣ ዓድዋ፣ዓዲግራት፣ውቕሮ፣ዓዲኣቡን፣ ኮረም፣ ሰሜን መቐለ፣ ማእኸላይ መቐለ፣ ደቡብ መቐለ፣ ዓዲ ጉዶም) ከም ወረዳ ክውደባ ብምግባር ብጠቕላላ ትግራይ ኣብ 81 ወረዳታትን ኣርባዕተ ዞባታትን ክትካለልን ክትውደብን ተገይሩ እዩ።
ኣብዚ ምትዕርራይ እዙይ መሰረታዊ ለውጢ ዘለዎ እዩ። ንሱ’ውን አሰፋፍራ ህዝብን ስፍሓት ትሕዝቶ መሬትን ዝለወጠ እዩ። ተዛረብቲ ዓፋር ገዲፉ ተወሰኽቲ ተዛረብቲ ትግርኛ ጠሚሩ ኣሎ። ኣብ ትሕቲ እዘን 81 ወረዳታት ድማ ልዕሊ 1000 ናይ ጣብያ ምምሕዳራት ክጣየሹ ተገይሩ እዩ።
ኣብ ብብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ዝተገበረ ኣካልላ
ደርጊ ካብ ሃገርና ሙሉእ ብሙሉእ እንትድምሰስ ኣብ ናይ መንግስቲ ካዝና /ኣብ ብሄራዊ ባንኪ ኢትዮጵያ/ ዝነበረ ገንዘብ ካብ ሰለስተ ሚሊዮን ዶላር ዘይበልፅ ነይሩ። በዚ ድማ ኣብቲ እዋን ሃገርና ብኢኮኖሚ ናይ ዓለምና ጭራ ብምዃን ዝተሰርዐትሉ እዋን እዩ ነይሩ። ምናልባት እውን እቲ ንድሕርሕሪት ኬድካ ናይ ድኽነት መወዳእታ ጫፍ ዝበሃል ምንቁልቋል ኣብ ዝበፅሐትሉ እዋን እዩ ነይሩ ኢህወዴግ ኢትዮጵያ ዝተቖፃፀራ። ድሕሪ ምድምሳስ ደርጊ ዓብዪ ትኹረት ዝተውሃቦ ኣብ ሃገርና ሰላምን ምርግጋዕን ምፍጣር፣ እቲ ናይ ድሕርሕሪት ጉዕዞ ጠጠው ኣቢልካ ደረጃ ብደረጃ ንቕድሚት ከሰጉም ምግባር፣ ሕገ መንግስቲ ኣፅዲቕካ ህዝባዊ መንግስቲ ምምስራት እዩ ነይሩ። ብመሰረት እዚ ሓደ ናይ ትኹረት መዳይ ናይ ህዝቢ ናይ ፃምእ ልምዓት ንምምላእ ኢኮኖሚያዊ ልምዓት ምርግጋፅ እዩ። እዚውን ከም አንፈት ዝተቐመጠሉ ዝርካቡ ንዋታውን ገንዘባውን ሃፍቲ ኣዐርዩ ቆጣባይ ብዝኾነ መንገዲ ምጥቃም፣ መሬትን ጉልበትን ህዝቢ ፀንፊፍካ ምጥቃም፣ ክርከብ ዝኽእል ረድኤትን ልቓሕን ፀንቂቕካ ምጥቃም ዝብሉ ነይሮም። ካብቶም ቆጣባይ አጠቓቕማ ዝበሃሉን ኩሉ ዝረዳደአሎምን ሓደ ምምሕዳራዊ ወፃኢታት ክንድዝተኽኣለ ምቕናስ እዩ።
ኣብዙ ጊዘ እዚ ነይሩ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ኩነታት ትግራይ ብዝርዝር ገምጊሙ ምትዕርራይ ንምግባር ዝወሰነ። ኣብዚ እዋን እዚ ልዕሊ 60 ሚእታዊ ህዝቢ ትግራይ ኣብ ትሕቲ ምሒር ድኽነት ዝርከብ፣ ብዝርገሐ እቶም መሰረታዊ ዝባሃሉ መሰረተ ልምዓታት /ትምህርቲ፣ ጥዕና፣ መንገዲ፣ ዝስተ ማይ ወዘተ/ ካብ ሃገርና እታ ጭራ ነይራ። ኣብ እዋን ብረታዊ ቃልሲ ብናይ ህዝቢ ጉልበትን ናውትን ህዝቢ ዝመሓድራ ዝነበራ 81 ወረዳታት ሒዝካ ብትሑት ዓቕሚ መንግስቲ ባጀት በጂትካ እቲ መድረኽ ዝጠልቦ /ድኽነት ምጥፋእን ልምዓት ምርግጋፅን/ ውራይ ክዕወት ከምዘይኽእል መንግስቲ ገምጊሙ። ምኽንያቱ እዞም ብርክት ዝበሉ ወረዳታት ሒዝካ ሰላማውን መንግስታውን ስራሕቲ ንምክያድ ዝለዓለ ወፃኢ ዝሓትት ብምዃኑ ድኽነት ተኮር መደባትን ፕሮጀክትታትን ክትፍፅም ኣዝዩ ኣፀጋሚ ስለዝኾነ እዩ። እዚ ሓቂ እዚ ብዕሊ ስለዝተኣመነሉ ኣብ 1987 ዓ.ም ኣወዳድባ ወረዳታት ከምብሓዱሽ ክተዓራረ ተገይሩ።
ኣብ 1987 መወዳእታ ዝተገበረ ናይ ወረዳታት ምትዕርራይ፤
ኣብ 1987 ንመጀመሪያ ጊዜ ኣካልላ ምምሕዳራት ኣብ ልምዓት ዝተደረኸ ዕላማ ክሕዝ ተገይሩ እዩ። በዚ መሰረት’ውን እቶም ዝተወሰዱ ረቑሓታት ዝስዕቡ እዮም።
i. በዝሒ ህዝቢ ከም መበገሲ 100 ሽሕ ኮይኑ ብዝተወሰነ ሓፍ ወይ ትሕት ክብል ይኽእል
ii. ብዝተኽኣለ መጠን ተመሳሳሊ ስነ-ከባቢ ዘለዎ፣
iii. ምትእስሳር ህዝቢ ኣብ ግምት ዘእተወ ክኸውን፣
iv. መራኸቢ መንገዲ /ዘለዎ ወይ ብቕልጡፍ ክዝርገሓሉ ዘለዎ/፣
ዝብሉ እቶም ቀንዲ መዐቀንታት ነይሮም። ካብዚኣቶም ውሽጢ ድማ በዝሒ ህዝብን ስነ-ከባብን ገዛእቲ ኮይኖም ዝተሰርሓሎም እንትኾን ምትእስሳር ህዝብን መራኸቢ መንገድን ድማ ተወሰኽቲ/ደገፍቲ እዮም ነይሮም። እዞም ሮቕሓታት ሒዝካ ናብ ተግባር እንትትኣቱ ኩሉ ዘማለአ ብዘይምንም ፀገም ይፍፀም ማለት ኣይኮነን። እዞም ሮቕሓታት ከም መበገሲ ብምውሳድ ናብ ተግባር እንትእቶ ግን ኣብ እቶም ሮቕሓታት ኣብ ምምላእ ምጉዳልን ምውሳኽን እንተጋጥም ናይ ኣመራርሓ ናይ ሓባር ውሳነ እናዓለበሎም ይፍፀሙ ከምዝነበሩ ሰነዳት ይሕብሩ። ንኣብነት፣
• ህዝቢ ኢሮብ ሽዑ 20 ሸሕ እኳ ኣይመልእን ነይሩ። ፍሉይ ብሄረሰብ/ካብትግራይ ስለዝኾነ ግና ንበይኑ ጥራሕ ክውደብ ተገይሩ።
• ቃፍታ ሑመራ ስፍሓቱ ካብ ምብራቓዊ ዞባ ዝዓቢ እዩ። ዝነበሮ ህዝቢ ግና ውሑድ እዩ። ይኹን’ምበር ንበይኑ ተኸሊሉ እዩ።
• ኣሕፈሮም በዝሒ ህዝቢ ልዕሊ 100 ሽሕ ነይሩ። ግን በተን ካልኦት ሮቕሓታት ንምፍልላይ መፀገሚ ስለዝነበረ ከም ዘሎ ተኸሊሉ፣
ብሓፈሻ ካብዚ ጊዜ እዙይ ጀሚሩ ወረዳታት ዓበይትን ጥንኩራትን ክኾና ከምዘለወን ኣብ ግምት ዝኣተወ እዩ ነይሩ፤ ዓቕመን እውን ካብቶም ቅድሚኡ ዝነበሩ ኣውራጃታት ንኽበልፃን ኣብ ምንቅስቓሳት ልምዓትን ህንፀት ዴሞክራሲያዊ ስርዓትን ናይ ባዕለን ዝለዓለ እጃም ክፃወታን ይኽእላ እየን ብዝብል መበገሲ እዩ ተኻሊለን።
ኣብዚ ኣካልላ ዝተልዓለ ሓደ መሰረታዊ ሕቶ 81 ወረዳታት እናሃለዋ ህዝቢ ብቐረባኡ ግልጋሎት ፍትሕን ካልኦት መንግስታዊ ግልጋሎታትን ይረክብ ነይሩ። ሐዚ ግን ናብ 34 ወረዳ እንትውደባ ብምኽንያት ራሕቒ ግቡእ ግልጋሎት ከይረኸበ ዝተርፍ ህዝቢ ከይህሉ? ብፍላይ ንደቂ ኣንስትዮ ዓብዪ ፀገም ዶ ኣይኾንን? ዝብሉ ሕቶታት ተላዒሎም እዮም። ኣብቲ ኣካልላ ነዞም ሕቶታት ፍትሓዊ ምላሽ ክወሃቡ ስለዝነበሮም ህዝቢ ብፍላይ ከዓ ደቂ ኣንስትዮ ብቐረባ ፍትሒ ንምርካብ ኣብተን 81 ወረዳታት ዝነበረ ሐዚ ከም ወረዳ ማእኸል ዘይተወደባ ከም ንኡስ ወረዳ ተሓሲበን ኣብአን ዘሎ ናይ ፍትሒ መሓውር (ቤት ፍርዲ፣ ቤት ፅሕፈት ፍትሕን ፀጥታን፣ ፖሊስ) ከምዘለዎ ናይ ወረዳ ብርኪ ሒዙ ክቕፅል ተገይሩ እዩ። ካልኦት መንግስታዊ ኣብያተ ፅሕፈት ግን ብደረጃ ወረዳ ኣብተን 34 ማእኸል ወረዳታት ተወዲቦም ግልጋሎት ክህቡ ተገይሩ። ካብዚ ብተወሳኺ ካብዘን ንኡሳን ወረዳታትን ካልኦት ጣብያታትን ናብ ማእኸል ወረዳታት ናይ መራኸቢ ፀገም ዘለወን ቀዳምነት ብምሃብ ብቕልጡፍ መንገዲ ክስረሐለን ተሓሳቢ ብምግባር እዩ እቲ ናይ ምክላል ስራሕቲ ዝተፈፀመ።
እዚ ናይ ከተማታት ኣወዳድባ ነተን ናይ ክልልና ዓበይቲ ከተማታት ከም ዝኾነ ናይ ገፀር ጣብያ ወይ ቀበሌ ኮይነን ኣብ ትሕቲ እዘን 34 ወረዳታት ስለዝነበራ ምስቲ ዝነበረን በዝሒ ህዝብን ፍሉይ ባህርን ኣብ ከይዲ ምሕደራአን ፀገማት ኣጋጢሞም እዮም። ስለዝኾነውን ኣብ 1994 ዓ.ም. ንበይነን ተፈልየን ከም ባህሪኤን ፍሉይ ናይ ከተማ ምምሕዳር ክህልወን፣ ናይ ባዕለን ቤት ምኽሪ ክህልወን፣ ናይ ኢንዱስትሪን ናይ ግልጋሎትን ማእኸላት ክኾናን ኣወዳድባአን ድማ ዓርሰን ዝኸኣላ ናይ ወረዳ ደረጃ ዝሓዛ ከተማታት ክኾና ተገይሩ እዩ።
በዚ መሰረት ከተማ መቐለ ናይ ዞባ ደረጃ ዝሓዘት ከተማ እንትትኮን እተን ዝተረፋ 11 ከተማታት(ዓዲግራት፣ ኣኽሱም፣ ዓድዋ፣ ሽረ እንዳስላሰ፣ ሸራሮ፣ ሑመራ፣ ውቕሮ፣ ማይጨው፣ ኣላማጣ፣ ኾረም፣ ዓቢይዓዲ) ከዓ ናይ ወረዳ ደረጃ ሒዘን ከም ከተማ ክውደባ ተገይሩ።
ካብዚ ብተወሳኺ ከተማታት እናዓበያ እንትኸዳን ካልኦት ሓደሽቲ እናኸተማ እንትመፃን ንቕድሚት ዕብየተን ብኸመይ ክተኣናገድ፣ ከመይ ክውደባን ክምረሓን ከምዘለወን ዝመርሕ ናይ ከተማታት ዕብየት ደረጃ ዘነፅር መምርሒ ተዳሊዩ ኣሎ።
እዚ ኣወዳድባ ብልምዓት ዓይኒ እንትረአ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተነፀረ ኣንፈት፣ ዘሎ ንዋታውን ፋይናንሳውን ዓቕሚ ቆጢብካ ኣብ መሰረታዊ ፀገማት ህዝቢ ንምውዓልን ልምዓት ንምቅልጣፍን ዝሐሸ ኣወዳድባ ዝነበረ እንተኾነ እውን ክስርሑ ዝግበኦም ሓደ ሓደ ናይ መሰረተ ልምዓት ስራሕቲ ብዘይምስራሖምን ምስ ምንኣስ ምፍፃም ዓቕሚ መንግስታዊ መሓውራትን ተታሓሒዙ ናይ ሰናይ ምምሕዳር ሕቶታት ካብ ምልዓል ኣይዓገተን። ልሙዳትን ኣብ ብዙሕ ከባቢ ዝለዓሉን ሕቶታት “ወረዳና ይመለሰልና” ናብ እከለ ወረዳ ክንውደብ ይገበር፣ ዝብሉ እዮም።
መንግስቲ እውን በብእዋኑ እናፅነዐ ብፍላይ ኣብ ጣብያታት ዝለዓሉ ዝነበሩ ሕቶታት ንልምዓት ብዘይሃሲ መዳዩ እናፈትሐ መፂኡ እዩ። ንኣብነት ርሕቐት ዘለወን ጣብያታት ምስ ዝቐርበን ወረዳ ክውደባ ብምግባር፣ በዝሒ ህዝቢ ዘለወን ጣብያታት ካብ ንኡስ ወረዳን ዋና ወረዳን ራሕቒ ዘለወን እናተፀንዓ ኣብ በቢ ጣብያአን ብደረጃ ወረዳ ሙሉእ ናይ ፍትሕን ፀጥታን፣ ቤት ፍርዲ ክህልወን ምግባር ብሰፊሑ እናተሰርሐሉ ዝመፀ እዩ። ንኣብነት ኣብ ቀረባ ነዚ ግልጋሎት ዝረኸባ ንምጥቃስ ዝኣክል ማይ ካድራ፣ ጅጅቐ፣ ጎሮሮ ይርከበአን።
ናይ ክልልና ልምዓት ንምቅልጣፍ እውን ዘሎ ዕቑር ሃፍቲ ከባቢና ብዝግባእ ኣብ ልምዓት ንምውዓል ክልተ ፍሉይ ዞባ ናይ ልምዓት ኮሪደር (ምዕራብን ደቡብን ልምዓት ኮሪደር) ብምጥያሽ ካብተን ካልኦት ዞባታት ብዝተፈለየ ደረጃ ኣብ ዞባ ናይ መንግስታዊ ቴክኒካል ድጋፋት ዝወሃበሉ ፍሉይ መሓውር ተሰሪሑ ልምዓት ኣብ ምድጋፍ ይርከብ።
እዚ ኣካልላ ኣብ ልምዓት ዘለዎ ፋይዳ
እዚ ኣካልላ እዚ እቲ ኣብ 80 ወረዳታት ክብተን ዝነበረ ምምሕዳራዊ ወፃኢታት ብምትራፍ ወረዳታት ኣብ 34 ክካለላ ብምግባር ናይተን 46 ምምሕዳራዊ ወፃኢ ናብ መሰረተ ልምዓትን መፍትሒ ቀንዲ ፀገማት ህዝቢን ክውዕል ብምግባር ኣብ ልምዓትና ርኡይ ግደ ተፃዊቱ እዩ። እዚ ብመረዳእታ ደጊፍካ ንምርኣይ ናይ ሓንቲ ወረዳ ናይ 2008 ዓ.ም. ጭቡጥ ባጀት ወሲድና ንርአ።
ካብዚ እንግንዘቦ ጠቕላላ ናይ ወረዳ ባጀት 127,049,180 እንትኾን ካብዚ እቲ 82,143,885 ንኩለን ጣብያታት ዝተመደበ ፕሮጀክትን ኣብ ጣብያታት ንዝወሃቡ ግልጋሎታትን ዝውዕል እዩ። እቲ ዝተረፈ (127,049,180 - 82,143,885) ብር 44,905,295 ከዓ ንወረዳ ናይ ምምሕዳር ወፃኢታትን ብወረዳ ማእኸል ደረጃ ንዝወሃቡ ግልጋሎታትን ዝውዕል ማለት እዩ። እዚ ብምኢታዊ እንትግለፅ 64 ነጥቢ 7 ምኢታዊ ንፕሮጀክታትን ኣብ ጣብያታት ንዝወሃቡ ግልጋሎትን ዝውዕል እንትኾን ኣብ ወረዳ ማእኸል ንዝውዕል ምምሕዳራዊ ወፃኢን ግልጋሎትን ከዓ 35 ነጥቢ 3 ምኢታዊ ይኸውን ኣሎ ማለት እዩ።
ብኻሊእ ኣበሃህላ ምስቲ ሐዚ ዝቐርብ ዘሎ ወረዳታትና ይመለሰልና ሕቶ ኣተሓሒዝና ክንሪኦ ከለና ሓንቲ ወረዳ እንድሕር ነጣይሽ ኮይንና 35 ነጥቢ 3 ምኢታዊ ናይ ጠቕላላ ባጀታ ንምምሕዳራዊ ወፃኢታት ኮይኑ እዚውን ወረዳ ብምዃና ጥራሕ ዝውሰኽ ተወሳኺ ናይ ምምሕዳር ወፃኢታት ማለት እዩ። እዚ ከዓ ካብቲ 64 ነጥቢ 7 ምኢታዊ ወይ ከዓ ካብ ፕሮጀክታትን ኣብ ጣብያ ዝስርሑ ስራሕትን ብምንካይ ዝምደብ ባጀት ማለት እዩ።
ንኣብነት እዛ ብር127,049,180 ባጀት ዝተመደበላ ወረዳ እዚኣ ንበል 20 ጣብያታት ኣለዋኣ፣ እዘን ዒስራ ጣብያታት እዚኤን ከዓ በቲ ናይ ቀደም ወረዳ ዓዓሰርተ ጣብያ ሒዘን ክልተ ወረዳ ዝነበራ እየን ፣ ዘለወን መሰረተ ልምዓትን ትካላት መንግስትን ኣብ ክልተ ብማዕረ ክምቀል ዝኽእል እዩ እንተኢልና፣ ብመሰረት ሕቶ ወረዳና ይመለሰልና‘ውን ንመልሰሎም እሞ ክልተ ወረዳታት ንግበረን እንድሕር ኢልና እንታይ እዩ ሳዕቤኑ?
ኣብዙ ሐዚ እዋን ሓንቲ ወረዳ ከም ወረዳ እግሪ ተኺላ ክትከድ ንምምሕዳራዊ ወፃኢ ጥራሕ ብር 44,905,295 እንድሕር ዘድልያ ኮይኑ፣ እዚ ብክልተ እንትራባሕ (ኣብ 2 ስለ ዝምቀላ ንክልቲኤን ምምሕዳራዊ ወፃኢ ማለት እዩ) ብር 89,810,590 ይኸውን። ሓንቲ ወረዳ ኣብ ክልተ ስለተኸፈለት ዝመፅእ ወይ ዝውሰኽ ባጀት ስለዘየለ እዛ ወረዳ እንድሕር ኣብ ክልተ ተኸፊላ እታ ዝተመደበትላ ባጀት እውን እያ ኣብ ክልተ ትምቀል እምበር ካሊእ ዝውሰኽ ሓዱሽ ገንዘብ የለን። ስለዚ ካብቲ ጠቕላላ ባጀት ብር 127,049,180 ውሽጢ እቲ ንምምሕዳራዊ ወፃኢታት ናይ ወረዳ ማእኸል ብር 89,810,590 እንትጎድሎ ዝተርፍ ብር 37,238,590 ኣብ ጣብያታት ንዝስራሕ ፕሮጀክትን ዝወሃብ ግልጋሎትን ይኸውን ማለት እዩ።
እዚ ኣብ ክልተ ወረዳ እንትምቀል ብር 18,619,295 ንሓንቲ ምቃል ወረዳ ኣብ ጣብያኣ ንዝስራሕ ስራሕ ይምደበላ ማለት እዩ። እዚውን ከምዘሎ እቲ ባጀት ኣብ ክልተ ንምቀሎ እንድሕር ኢልና እዩ። እንድሕር ኣብ ክልተ ዘይተኸፊላ ግን ብር 41,071,942.50 ይበፅሓ ኣሎ ማለት እዩ። እዚ ማለት ከዓ እታ ተፈሊያ ትኸድ ወረዳ፣ ወረዳ ብምዃና ካብቶም ሰለስተ ናይ ፍትሒ ኣካላት (ቤት ፍርዲ፣ ፍትሕን ፖሊስን ከይተፈለየት እውን ብደረጃ ወረዳ ግልጋሎት ስለትረክብ) ካብኡ ወፃእ ዘለዉ መንግስታዊ ግልጋሎታት ኩሎም ብቐረባ ግልጋሎት ብምርካባ ከም ረብሓ ክቑፀር ይኽእል፣ ካብዚ ብተወሳኺ ኣብታ ወረዳ ማእኸል ትኾን ዘላ ከተማ /ሓዳሽ ወረዳ/ ካብቲ ዝነበራ ንግዳዊ ምንቅስቓስ ቁሩብ ክውስኽ ይኽእል ምኽንያቱ ገለ መንግስቲ ሰራሕተኛታት ንኣኼባ ካብተን 10 ጣብያታት እንትመፁ ዝተፈላለየ ግልጋሎት ክጥቀሙ ስለዝኽእሉ። ካብዚ ብተወሳኺ ብርክት ዝበለ ናይ ወረዳ ማእኸል ሰራሕተኛ ስለዝቑፀር ናይ ስራሕ ዕድልውን ትኸፍት ትኽእል ማለት እዩ።
ብኻሊእ መዳዩ ከዓ እዛ ሓዳሽ ተጣያሺት ወረዳ ብምፍላያ ጥራሕ ንተን 10 ጣብያታት ብመልክዕ ፕሮጀክትታት ክበፅሐን ዝነበረ 41,071,942.50-18,619,295= ብር 22,452,647.50 ይስእና። ምኽንያቱ ንታ ወረዳ መጣየሺ ምምሕዳራዊ ወፃኢ ስለዝምደብ። እታ ትንፀል ወረዳ፣ ንቲ ወረዳ ማእኸል ዘድሊ መጣየሺ ናይ ቤት ፅሕፈት ህንፃታት፣ ናይ ቢሮ ቆዋሚ ንብረታት ካልኦት መትከሊ እግሪ ስለዘድልያ፣ እቲ ንፕሮጀክትን መሰረተልምዓትን ጣብያታት ዝተብሃለ 18 ነጥቢ 6 ሚልዮን እውን ኣይኣኽላን። ስለዚ ንተኸታታሊ ኣርባዕተ ክሳብ ሓሙሽተ ዓመት ዝምደበላ ባጀት ንመሃያን ካልኦት ምምሕዳራዊ ወፃኢታትን እናኸፈለት ኣርባዕተ ክሳብ ሓሙሽተ ዓመት ጥር ትብል ለውጢ ኣብ ህዝቢ እንተይ ኣምፀአት ሓደ ሙሉእ ትልሚ ዕብየትን ትራንስፎርሜሽንን ደቂሳ ተሕልፎ ማለት እዩ። እታ ነባር ወረዳ እውን ኣብ ምምሕዳራዊ ወፃኢ ዝውሰኻ ነገር ስለዘየለ፣ ምኽንያቱ ንዑኡ ዝኾን ባጀት ተተኺሉ ዝሓደረ ስለዝኾነ ግን ድማ ንፕሮጀክት ዝምደብ ዝነበረ ባጀት ተቐኒሱ ናብ ምምሕዳራዊ ወፃኢታት ስለዝምደብ፣ ብተዘዋዋሪ ንዓኣ ዝበፅሓ ዝነበረ ካፒታል ባጀት ምጉዳሉ ኣይተርፍን። ስለዚ እዚ ወረዳና ይመለሰልና ዝብል ሕቶ ንተነፃሊት ወረዳ ኣይጠቅም ንነባር ወረዳ ኣይጠቅም ንኩለን ዝጎድእ ካብ ረብሓኡ ሓደገኛነቱ ዝዓዝዝ ሕቶ እዩ።
2. እዚ ብደረጃ ክልል ዘለዎ ፅልዋ እንታይ ይመስል?
ከምቲ ኣብላዕሊ ዝተገለፀ 81 ወረዳታት ነይረን ናብ 35 ወረዳታት እንትውደባ ኣብዚ ዳርጋ መብዛሕተአን ዝተደረባ ንኡሳን ወረዳታት ናይ ወረዳና ይመለሰልና ሕቶ ዝሓተታ እየን። ስለዚ እዚ ወረዳና ይመለሰልና ዝበሃል ሕቶ ንመልሶ እንድሕር ኢልና ዘለዋና ወረዳ ብዕፅፊ ነዕቢ ኣለና ማለት እዩ። ንሓንቲ ወረዳ ማእኸል ንኣብነት ንወረዳ ኣሕፈሮም ንምምሕዳራዊ ወፃኢታት ከምቲ ዝተገለፀ ብር 41,071,942 ነጥቢ 50 እንተኾይኑ ሐዚ ንምድቦ ዘለና ንወረዳ ማእኸል መሓውርና ምምሕዳራዊ ወፃኢታት ብደረጃ ክልል ብ34 ኣራቢሕኻ እንትረአ ብር 1,396,446,045 ወይከዓ 1 ነጥቢ 4 ቢልዮን ብር ይኸውን ኣሎ። እዚ ብዕፅፊ ክዓቢ ከሎ 2 ነጥቢ 8 ቢልዮን ብር ይኸውን። ስለዚ ኣብ ዓመት ንካፒታል ባጀትን ብቀጥታ ኣብ ሕድሕድ ጣብያ ናብ ህዝቢ ዝቐርብ መንግስታዊ ግልጋሎትን ብደረጃ ክልል ብር 1 ነጥቢ 4 ቢሊዮን ይንኪ። ምኽንያቱ ወረዳ ብምብዛሕና ኣብቲ ናይ ሃገር ለኸ መዐቀኒ ናይ ባጀት ድጎማ ዝፈጥሮ ለውጢ ስለዘየለ እቲ ፃውራ ክልልና በይና ትሽከሞ ማለት እዩ። እሞ ሐዚ ኣብ ድኽነት ኮይንና ንድኽነት መጥፍኢ ፕሮጀክታት ዓፂና ኣብ መሃያን ስራሕ መካየድን ነውዕሎ ማለትስ ከመይ ገይሩ ናይ ፍትሓዊነት ሕቶ ክኾን ይኽእል?
እዚ ብምኢታዊ እንትግለፅ ከዓ 35. ነጥቢ 3 ምኢታዊ ዝነበረ ምምሕዳራዊ ወፃኢ ብዕፅፊ ብምዕባይ 70 ነጥቢ 6 ምኢታዊ ይኸውን ኣሎ። ንመሰረተ ልምዓትን ካፒታል ፕሮጀክታትን 64 ነጥቢ 7 ምኢታዊ ዝነበረ ናብ 29 ነጥቢ 4 ምኢታዊ ይወርድ ኣሎ። እዚ ማለት ከዓ
• እቲ ባጀት ንመሃያ ጥራሕ ክውዕል ብምግባር ልምዓትና ተሰናኺሉ ጠጠው ክብል ይገብሮ፣ ስለዚ መጠን ድኽነት ክልልና 23 ነጥቢ ኣርባዕተ ምኢታዊ ህዝብና ኣብ ትሕቲ ሑሱም ድኽነት እዩ ዝርከብ፣ ነዚ ድማ ኣብ ዝቕፅል ሓሙሽተ ዓመት ብፍርቂ ንምንካይ ኣብ ልምዓት ተኮር ፕሮጀክታት ኣትኲርና ክንሰርሕ ኣለና እናበለ እናሃለወ ሐዚ ብምንታይ ዓይኒ ክረአ ከሎ እዩ ጠቕላላ ፕሮጀክትታትና ብ55 ምኢታዊ ንቐንሶም ንብል ዘለና፣
• ናይ ስራሕ ዕድል ዝኸፍት እኳ እንተኾነ፣ ግን ድማ ልዕሊ ዓቐን ሰራሕተኛታት ብምቐፃር ሸሞንተ ሰዓት ዘይሰርሕ ሰራሕተኛ ምብዛሕን ናይ ህዝብን መንግስትን ገንዘብ ምብኻን ማለት እዩ።
• ሐዚ ዘሎ ናይ ክልልና መንግስቲ ሰራሕተኛ ቁፅሪ እንትረአ ዳርጋ ናብ 100 ሽሕ ዝፅጋዕ እዩ ኮይኑ ዘሎ፣ እዚ ማለት ከዓ ሓደ መንግስቲ ሰራሕተኛ ን52 ሰብ የገልግል ኣሎ ማለት እዩ። ናይ ካልኦት ክልላት እንትረአ ኣብ 70ታት እዩ ዘሎ። ናይ ካልኦት ሃገራት እንትንርኢ ብፍላይ ኣብ ማእኸላይ እቶት ዘለዋ ሃገራት ካብ 65 ክሳብ 70 እየን ዘለዋ። ስለዚ ንሕና ናይ ወረዳታት ዴሞክራሲያዊ ሕቶ ንምምላስ ኢልና እቲ ኣብ ዓለም ዘየለ ናይ ሰራሕተኛ በዝሒ ናብ ትሕቲ 50 ምውራድ ትኽክል ኣይኮነን።
• ድምር ኣቢለ እንትሪኦ እዚ ወረዳና ይመለሰልና ዝብል ሕቶ ዴሞክራሲያዊ ሕቶ እዩ ዝብል እምነት እንተሃለወኒ እኳ ፍትሓዊ ግን ኣይኮነን ዝብል መደምደምታ ሒዘ ኣለኹ። ምኽንያቱ ክገልፅ፤
o እዚ ሕቶ ብምምላሱ ጠቕላላ ናይ ልምዓት ጉዕዞና ንድሕሪት ዝመልስ ብምዃኑ፣
o ካብታ ኣብ ላዕሊ ዝገለፅኩዋ ኣብነት ካብተን ዝንፀላ 10 ጣብያታት እታ ሓንቲ ጣብያ (ማእኸል ወረዳ ትኾን ከተማ) ጥራሕ ጊዚያዊ ናይ ንግዲ ምንቅስቓስ ጥቕሚ ትረክብ እንተዘይኮይኑ እተን ዝተረፋ ትሽዓተ ጣብያታት ግን ቅድም ክብል ዝረኽበኦ ዝነበራ ጥቕሚ ዘስእን ብምዃኑ ናይ 90 ምኢታዊ ህዝቢ ረብሓ ዝጎድእ እዩ።
o ገንዘብ ህዝብን መንግስትን ኣብ ዉሑዳት መሃያ ሰራሕተኛ ክውዕል ብምግባር ዘይፍትሓዊ ባጀት ምደባ ስለዘዕብፍትሓዊ ኣይኮነን።
ኣወዳድባ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ዘርክቦም ረብሓታት
ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ካብቲ ዝነበረ ናይ 81 ወረዳታት ኣወዳድባ ናብ 35 ወረዳታት ክቕነሳ ብምግባር ብርክት ዝበለ ገንዘብ መንግስትን ህዝብን ናብ ልምዓት ክዋፈርን እዚ በፂሕናዮ ዘለና ደረጃ ዕብየት ንክበፅሕን ናይ ባዕሉ እጃም ዘወፈየ እዩ ምባል ይከኣል። ናብዚ መደምደምታ ንምብፃሕ ናይታ ኣብ ላዕሊ ዝረኣናያ ሓንቲ ወረዳ መበገሲ ባጀት ወሲድና ንርአ። ናይታ ወረዳ ባጀት 35 ነጥቢ 3 ምኢታዊ ንምምሕዳራዊ ወፃኢ እንትኾን 64 ነጥቢ 7 ምኢታዊ ድማ ንፕሮጀክታትን ኣብ ጣብያታት ንዝፍፀሙ ስራሕትን ዝወሃቡ ግልጋሎታትን ከምዝውዕል ርኢና። እዛ ወረዳ ናብቲ ቅድሚ 1987 ዓ.ም. ዝነበረቶ ናብ ክልተ ወረዳ ትመቐል እንድሕር ኢልና እቲ ናይ ምምሕዳር ወፃኢኣ ብዕፅፊ ከምዝውስኽን ናብ 70 ነጥቢ 6 ምኢታዊ ከምዝዓብን ሪኢና።
ካብዚ ምርዳእ ዝከኣል ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ኣብ 1987 ዓ.ም.ናይ ወረዳታት ዳግመ ውደባን ምክላልን ብምግባሩ ጥራሕ በቢ ዓመቱ ናይ 35 ነጥቢ 3 ምኢታዊ ዓመታዊ ባጀቱ ብምቑጣብ ናብ ድኽነት ተኮር መደባት ከዙር ክኢሉ እዩ። እዚ ማለት ከዓ ካብ 1987 ዓ.ም. ክሳብ ሎሚ 21 ዓመት ብምዃኑ 21-(ዓመት) X 35.3% = 741.3% ወይከዓ ናይ ሸውዓተ ዓመትን ኣርባዕተ ወርሕን ባጀት ክቑጠብ ኪኢሉ እዩ።
ውድብና ህወሓት ሓደ ውሳነ ክትውስን ከላ ብሃበተረኸበ ወይ ብግምት ወይ ስለተሓተተ ዘይኮነስ ብመንፅር ልምዓትናን ንህዝብና ዘለዎ ዘላቒ ረብሓን እዩ። ስለዝኾነ እዚ በፂሕናዮ ዘለና ብርኪ ልምዓት ብዓይኒ ኣወዳድባ ምትዕርራይ ሪኢኻ ኣብ ባጀት መዳዩ እንትግምገም ልምዓትና ብ7 ነጥቢ 4 ዓመት ኣሳሊጥዎ ክበሃል ይከኣል።
በቲ ካሊእ ገፅ ድማ እቲ ሕቶ ወረዳና ይመለሰልና ብእዋኑ ዴሞክራስያዊ ሕቶ እዩ ኢልካ ፍትሓውነቱ እንተይተረጋገፀ ውሳነ ተዋሂብዎ ናብቲ ዝነበሮ እንተዝምለስ እዚ ሐዚ በፂሕናዮ ዘለና ብርኪ ዕብየት ገና ኣይምበፃሕናዮን። ምናልባት ከምቲ ናይ 1997 ዓ.ም. ዝነበረ ዕግርግር ብተደጋጋሚ ኣጋጢሙ ናብ ድሕሪት ናይ ምምላስ ዕድል እውን ከጋጥመና ነይሩ ይኸውን፤ ምኽንያቱ እቲ ህዝቢ ካብ ውድቡን መንግስቱን ዝፅበዮ ስለዘይረክብ። ወይከዓ ሰላማዊ እንተኾይኑ እውን ምናልባት ድሕሪ 7 ነጥቢ 4 ዓመት (ኣብ 2016 ዓ.ም.) ገና ክንበፅሖ ነይርና ንኾን።
እሞ እዚ ዝወሰነት ውድብስ ከመይ ጌርካ እዩ “ፍትሓዊ ውሳነ ዘይወሰነት ውድብ ኣይውድብናን” ዝበሃል?እምበር ከ ናይ ብሓቂ ናይ ህዝቢ ሕቶ ድዩ ክበሃል?
4. ክኾን ዘለዎእንታይ እዩ?
ናይ ወረዳና ይመለሰልና ሕቶ ዴሞክራሲያዊ ሕቶ ህዝቢ ስለዝኾነ እዚ ዝሓትት ሰብ መሰሉ ስለዝኾነ መሰሉ ክነኽብረሉ ይግባእ። እዚ ብምሕታቱ እውን ውፅኢት ቃልስና ብምዃኑ ኩላትና እንኾርዐሉ እዩ። ግን ድማ ንዝኾነ ዴሞክራሲያዊ ሕቶ ግቡእን ፍትሓውን ምላሽ ክወሃቦ ይግባእ። እዚ ዘለናዮ ስርዓት ህዝባዊ፣ ዴሞክራሲያውን ሕገመንግስታዊን ስርዓት እዩ፣ ኣብዚ ስርዓት እዚ ስልጣን ዝተሓዝ ብናፃን ዴሞክራሲያውን መረፃ ጥራሕ እዩ። እዚ እንትበሃል ህዝቢ ብነፃነት ንክመርፅ ኩሉ ኣለኒ ዝብሎ መማረፂ እንተይተሰከፈ ኣማራፂ ፖሊሲታትን ናይ ልምዓት ስትራቴጂታትን ብምቕራብ ህዝቢ ይኾነኒ ንዝበሎ ከዓ ናፃ ኮይኑ ብምምራፅ ስልጣን ዝህበሉ ስርዓት ማለት እዩ።
ስለዝኾነ ድማ ኣብ ዝሓለፈ ሓምሻይ ሃገራውን ክልላውን መረፃ ህወሓት/ኢህወዴግ ናይ ህዝቢ ደገ ዝረኸበሉ ቀንዲ ምኽንያት ንዝሓለፉ 13 ተኸታተልቲ ዓመታት ንዓለምና ዘደነቐ ቅልጡፍን ፍትሓውን ዝበሃል በዓል ክልተ ኣሃዝ ኢኮኖሚያዊ ዕብየት ስለዘመዝገበ፣ እቲ ዝተረኸበ ልምዓት እውን ኣብ ሕድሕድ ገዛ ስለዝኣተወ፣ ንቐፃሊ እውን እቲ ውድብ ዝሓዞም መደባት ኣዝዮም ዝህረፍን ንሃገርና ካብ ድኽነት ኣውፂኡ ናብ ማእኸላይ እቶት ዘለዎን ሃገራት ተርታ ዘሰልፍ ብምዃኑ፣ ፍትሓዊ ሃፍቲ ክፍፍል ክህሉ ዝገብር ፖሊሲን ስትራቴጂን ዝኽተል ብምዃኑ፣ ዘጋጥሙ ፀገማት እውን ቀልጢፉ ሰሚዑ ከይወዓለ ከይሓደረ ንውሽጡ ፈቲሹ ዝፈትሕ ብምዃኑ እዩ ተመሪፁ።
ስለዚ ብሽም ዴሞክራሲያዊ ሕቶ ተላዒሉ ዝብል ነቲ ኣብ ሓምሻይ ሃገራውን ክልላውን መረፃ ቃል ዝኣተዎ ንድሕሪት ዝመልስ፣ ድኽነት ዘበኣእስ፣ ፍትሓዊ ናይ ሃፍቲ ክፍፍል ዘልምስ፣ ንናይ ህዝቢ ረብሓ ዝጎድእ ውሳነ ክውስን የብሉን።
ናይ ወረዳና ይመለሰልና ሕቶ፣ ሕቶ ፃምእ ልምዓት፣ ድሌት መሰረተ ልምዓት ምዃኑ ብምርዳእ ግን ናይ ህዝቢ ናይ ልምዓት ድሌታት ዘማልኡ ቆጠባይን ውፅኢታውን ስራሕ ብዘይወዓል ሕደር ክስራሕ ይግባእ።
ህዝቢ ትግራይ ዝኾነ ዴሞክራሲያዊ ሕቶ ካብ ምሕታት ንድሕሪት ኢሉ ኣይፈልጥን። እንትሓትት እውን ውድቡ ህወሓት ከምዝምልሰሉ ይተኣማመን እዩ። ውድብ ዝበለቶ ተረዲኡ፣ ተቐቢሉ ዝኸድ ንውድቡ ዝኣምን ህዝቢ እዩ። ስለዝኾነ እዚ ናይ ወረዳና ይመለሰልና ሕቶ ሐዚ ኣይኮነን ዝሓተተ። ኣብቲ ትኽክለኛ ወቕቲ፣ ሰፊሕ ጉድለት መሰረተ ልምዓት እናሃለወ፣ ኣብቲ ናብ ማእኸል ወረዳ ክትከድ መንገዲ ብዙሕ ሰዓታት ዝወስደሉ እዋን፣ ኣብቲ ገና ትራንስፖርት ዘይኣተወሉ እዋን፣ ኣብቲ ማይ ክትረክብ፣ ትምህርቲ ክትረክብ፣ ግልጋሎት ጥዕና ክትረክብ መንገዲ ሰዓታት ትጓዓዘሉ እዋን፣ ኣብቲ መልእኽቲ ብደብዳቤን ብበቕልን ነዊሕ ሰዓታት ዝወስደሉ እዋን ነይሩ ህዝቢ ትግራይ ናይ ወረዳና ይመለስ ሕቶታት ዝሓተተ። ሽዑ ውድቡ ከምዚ ኣብላዕሊ ተንቲንና ዘቕረብናዮ ንነገራት ተንቲና የማነ ፀጋም ሪኣ ዝጠቕሞን ዘይጠቕሞን ሓቢራ ምላሽ ምስ ሃበቶ፣ እቲ ዝኣመነ ኣሚኑ ተቐቢሉ እንትኸድ እቲ ዘይኣመነውን “ኣነኳ ኣይኣመንኩን ግን ውድብ ኣይትጋገን ካሊእ መንዶ ኣለዋ እዩ ዘይ ነዓና ንህዝቢ ትግራይ ኢላ እያ እዙኹሉ መስዋእቲ ትኸፍሎ ዘላ፤ ስለዚ ዋላ ኣይእመነሉ ቀስ ኢሉ ይርደአኒ ናይ ውድበይ ይሐሸኒ” ኢሉ እዩ ዝኸድ ነይሩ። እቲ ናይ ውድቡ ውሳነ ከዓ ክንደይናይ ፍትሓዊ፣ ህዝባውን ትኽክለኛን ምዃኑ ከይወዓለ ከይሓደረ ይሪኦን የስተማቕሮን ነይሩ። ከምዚ ስለዝኾነ እዩ እቲ ዘመዝገብናዮ ልምዓት ቅልጡፍ፣ ፍትሓውን ቀፃልነት ዘለዎን ንብል።


text:
ናይ ነፍሲሄር ሓርበኛ ዘቢብ ማና ግደይ ስነስርዓት ቀብሪThursday, 17 May 2018 09:52 Written by ስድራ ቤት ነፍሰሄር ዘቢብ
ሓርበኛ ዘቢብ ማና ግደይ ካብ ኣቡኡ ኣቶ ማና ግደይን ካብ ኣዲኡ ወይዘሮ ለተንኪኤል ገብረመድህንን ኣብ መስሓል-ወደከለ ኣውራጃ ኣከለጉዛይ ቦኽሪ ናይ 6 ኣሕዋትን ኣሓትን ኮይኑ ጥሪ 1955 ዓመተ ምህረት ኣብ ኣስመራ ተወሊዱ። ዕድሚኡ ንትምህርቲ ምስ ኣኸለ ድማ ኣብ ትምህርቲ ተሳቲፉ ክሳብ 10ይ ክፍሊ ተማሂሩ። ኣብ ካላኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ዳግማዊ ምነሊክ ኣዲስ ኣበባ አንዳተማሃረ እንከሎ ድማ ከም ኩሉ መንእሰይ ኤርትራ በቲ ሽዑ ዝነበረ ውዕዉዕ ናይ ነጻነትን ሓርነትን ምልዕዓል ብመግዛእቲ ዘይጻዓድ ልዑል ሃገራዊ ስምዒት ስለዝሓደሮ ትምህርቱ ጠንጢኑ ብ1976 ናብ መሳርዕ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ (ተ.ሓ.ኤ.) ተጸምበረ። ምስ ዝተፈላለያ ኣሃዱታት ኮይኑ እንዳተቓለሰ እንከሎ ድማ ውድብ ተ.ሓ.ኤ. ቅልጡፍ ወትሃደራዊ ዕብየት ኣርእያ ካብ ናይ ደረጃ በጦሎኒ ናብ ብርጌዳዊ ስርርዕ ስለእተሰጋገረት ሓርበኛ ዘቢብ’ውን ኣብ ብርጌድ 44 ናይ 2ይቲ ቦጦሎኒ ናይ ከቢድ ብረት ተኳስን ኣተኳስን ኮይኑ ብተወፋይነትን ትብዓትን ተቓሊሱ። ፍልይቲ ናይ ከቢድ ብረት ብርጌድ (ብርጌድ 19) ምስ ተመስረተት ድማ ካብ ብርጌድ 44 ተሳሒቡ ምስ ብርጌድ 19 ኮይኑ ክሳብ ተ.ሓ. ኤ. ብናይ ሕድሕድ ውግእ ተደፊኣ ሱዳን ትኣቱ ብትብዓት ክቃለስ ጸንሐ።
ብ1982 ዓመተ ምህረት ግን በቲ ሽዑ ዝነበረ ኩነታት ቅድም ናብ ፖርት ሱዳን፡ ድሕሪኡ ድማ 1984 ናብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ሎስ-ኣንጀሎስ መጸ። ኣብ ሎስ-ኣንጀሎስ ካሊፎርንያ አንዳሰርሐ ድሕሪ ምጽናሕ ምስ ክብርቲ በዓልቲ ቤቱ ኣስካሉ ኣብራሃም ብምምርዓው ድልዱልን ምውቕን ሓዳር መስረቱ። ብፍቓድ ናይ እግዚኣብሄር ድማ ክልተ ጽብቛት ቆልዑን 6 ደቂ-ደቁን ንኽርኢ ተዓደለ። ሓርበኛ ዘቢብ ምስቲ ኩሉ ናይ ስደት ሃለኽለኽን ናይ ስድራ ሓላፍነት ግን እቲ ብጊሓቱ ዘንቀሎ ናይ ነጻነትን ሓርነትን ባህጊ ከይረሰዐ ሰላማውን ዲምክራሲያውን ቃልሱ ምስ ጨናፍራትን ዞባታትን ናይ ተ.ሓ.ኤ. ሰውራዊ ባይቶ ፡ ሰልፊ ህዝቢ ኤርትራ፡ ከምኡውን ምስ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኮይኑ ክሳብ ዕለተ መስዋእቱ ብተወፋይነት ንሃገሩ ከገልግል ዝጸንሐ ውፉይ ተቓላሳይ ነይሩ። ዘቢብ ብቤተሰቡን ፈተውቱን መቓልስቱን ፍትዊ፡ ርህሩህን ዓቃልን ነይሩ።
ኣብ’ዚ ቀረባ እዋን ብዝሓደሮ ሕማም ምኽንያት ግን ብስድራቤቱን ብሆስፒታልን ክእለ ድሕሪ ምጽንሑ ቀዳም ግንቦት 12, 2018 ኣብ ግራንት ሆስፒታል ስድራ ቤቱ ኣብ ዘለውሉ ዕለትን ሰዓትን ብሰላም ዓሪፉ። ናይ ዘቢብ መስዋእቲ ንበዓልቲ ቤቱን፡ ደቁን ደቂ-ደቁን፡ ናይ ቃልሲ ብጾትን ዓቢ ክሳራ እዩ። ንዕኡ መንግስተ ሰማያት፡ ንበዓልቲ ቤቱን ደቁን ደቂ-ደቁን ብጾቱን ፈተውቱን ድማ ጽንዓት ይሃቦም።
ቦታ ናይ ሓዘን፡St. Mary Eritrean Tewahdo Orthodox Church, 1415 Sunbury Rd, Columbus, OH 43219
ሓመድ ኣዳም ዝለብሰሉ ዕለት፡ ቀዳም ዕለት 19, 2018 ኮይኑ ፍትሓት ልክዕ ሰዓት 7፡45 ቅ.ቀ. ኣብ ቅድስተ ማርያም ተዋህዶ ኦርቶዶክስ ቤተክርስትያን ኤርትራ ክካየድ እዩ።ፍትሓት ድሕሪ ምፍጻሙ ድማ ናብ ቦታ ቀብሪ 10፡00 ቅ.ቀ. ጉዕዞ ይኸውን።
ሓመድ ኣዳም ዝለብሰሉ ቦታ፡ Forest Lawn Memorial Gardens
ኣድራሻ፡ 5600 E Broad St, Columbus, OH 43213
የቐንየልና / ሕሰም ኣይትርከቡ። ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ እትደልዩ ናብ’ዘን ዝስዕባ ቁጽሪ ተሌፎናት ደዊሉ።
614-668-2846 614-441-2913 614-559-9999
ነጸብራቕ ---- ብምኽንያት መስዋእቲ ጽኑዕ ተጋዳላይ መሓመድ ኣሰሎMonday, 16 April 2018 08:25 Written by EPDP
ሰላም!
ተጋዳላይ መሓመድ ኣሰሎ፡ ኣባል ማእክለላይ ባይቶ፡ ብሰንኪ ሕዱር ሕማም ልቢ ተሰዊኡ ኣሎ። መስዋእቲ ተጋዳላይ መሓመድ ኣሰሎ ንቤተሰቡ ጥራሕ ዘይኰነ፡ ንህዝቢ ኤርትራን ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራን ዓቢ ክሳራ ኢዩ። በዚ ኣጋጣሚ’ዚ፡ ንስዉእ መንግሰተ-ሰማይ የዋርሶ፡ ንቤተሰቡን መቃልስቱን ድማ ጽንዓትን ራሕስን የውርደሎም እናበለኩ ብስም መሪሕነትን መሰራታትን ሰዲህኤ ተኻፈልቲ ናይ’ዚ መሪር ሓዘን ምዃና ክገልጽ እፈቱ።
መንግስተኣብ ኣስመሮም
_____________________________________________
ሰላም
ሞት መሓመድ ኣሰሎ ዘሕዝንዩ። ኣምላኽ ንኹሎም ስድራ ቤትን ተቓለስቲ ብጾቱን ፈተውቱን ጽንዓት ይሃብ። ጽንዓት ይሃበና።
ረዘነ
_____________________________________________
ኣዝዩ ዘሕዝን'ዩ: ሕማቕ ተረኺቡ። መንግስተ ሰማያት የዋርሶ: ንዘሎና ጽንዓት ይሃበና።
ሃይለ ወልዱ።
It is sad to lose yet another patriot like Asselo before achieving the big job.
May his soul rest in peace.
Asselo voting at a congress
Ammar
_____________________________________________
ብጣዕሚ ዘሕዝን ተረኽቦ።
ዓቢ ክሳራ እዩ። ንምቕባሉ ዘጸግም ዘይንቕነቕ ጽኑዕ ሃገራዊ ተፈልዩና። እንታይሞ: ንሕና ካልእ ንሓስብ ሞት ከኣ ካብ ቁጽጽርና ወጻኢ ግዜኣ ትጽብጽብ።
ተጋዳላይ ከየዕረፈ ዓሪፉና።
መንግስተ ሰማያት የዋርሶ። ክብርን ዘልኣለማዊ ዝኽርን ንስዉእና።
ንመላእ ስድራቤት ሰዲህኤ:። ንመላእ ስድራቤት ኣሰሎ ንፈተውቲን ድማ ጽንዓት ይሃብ።
ደጊጋ!
_____________________________________________
ኣዝዩ ዘሕዝን ኢዩ። ስዉእ ተጋዳላይ ኣሕመድ ኣሰሎ ከምዚ ኢሉ ኣብ ንኡስ ዕድሜኡ ክፍለየና እንከሎ መሪር ሓዘን ዝገድፍ ኢዩ። ስዉእ ኣሰሎ ኣብ ቃልሲ ጸኒዑ ዝተቓለሰ ንቑሕ ካድር ኢዩ ነይሩ። ኣሰሎ ብቓልሲ ጥራይ ዘይኮነስ ብልቦንኡን ልዝብንኡን ትዕግስቱን ምስ ሰብ ዝነበሮ ፍሕሹው ኣቀራርባን ዝዝከር ካብ ሓንጎል ናይ ኩሉ ዝፈልጦ ክርሳዕ ዘይከኣል ኢዩ።
ንብጻይናን መቓልስትናን ሓውናን ኣሕመድ ኣሰሎ መንግስተሰማያት የዋርሶ። ንምሉእ ስድራበቱ ድማ ጽንዓት ይሃቦም።
Tekle Melekin
_____________________________________________
መስዋእቲ ብጻይና መሓመድ ኣሰሎ ኣዝዩ ዘህዝን እዩ። ብዓብዩ'ኳ ንቤተሰቡ እንተኾነ ንዓና መቓልስቱ እውን ኣብሲ ወሳኒ ግዜ ክፍለየና እንከሎ ዘሕዝን እዩ። ሓዘና ብናይ በዓል ዑሳምን ኣሕመድ ከይዛረየ እዚ ምሳኹ የሕዝን። ተዘሚትና። ብዝኾነ ኣንጻር ተፈጥሮ ዝግበር የለን እሞ ንዓኡ መንግስተሰባይ ንተረፍቲ ከ ጽንዓት ይሃበና።
ደበሳይ
_____________________________________________
ሰላም
ብመስዋእቲ መሓመድ ኣሰሎ ኣባል ማ/ባይቶ ምክንያት ብምግባር ንምሉእ ስድራቤት ጽንዓት ክማኡውን ናዓና ጽንዓት ክሓተና እዩ.።
ዘርእብሩክ
_____________________________________________
ኣዝዩ ዘሕዝን ተረኽቦ ! ንራህዋ ህዝብኻን ሃገርካን ዕድመ ህይወትካ ብምሉኡ ተቃሊስካስ፣ ራህዋ ህዝብኻን ሃገርካ ከይረአኻ መስዋእቲ፣ እሞኸኣ ኣብ ሃገረ ስደት! ዝኾነ ኾይኑ ፍቃድ ኣምላኽ ካብ ኮነ ንነፍሰ ስዉእ ተጋደላይ መሓመድ ኣሶሎ ረቢ/ኣምላኽ ኣብ ሰማያት ይቀበላን ይኽሓሳን፣ ንመላእ ቤተሰቡን፣ ንመላእ ኣባላት ሰደህኤ ድማ ጽንዓት ይሃብ!
መድሃኔ ሃብተዝጊ፣ ቤትጽሕፈት ጉዳያት መንእሰያት
ሕማቕ ስማዕ
መስዋእቲ መሓመድ ኣሰሎ ኣዝዩ ዘሕዝንን ዘሰንብድን ስማዕ እዩ፡ ንስድርኡን ንብጾትን ጽንዓት ይሃበና፡ ንዕኡ ድማ መንግስተ ሰማያት የዋርሖ። እዋኑ፡ በብሓደ ሰብ ዋሓደ እዩ እሞ፡ ጾርና ነቃልለሉ መንገዲ ክንረክብ ከቢድ ጻዕሪ ክሓተና እዩ።
ንጉሰ
_____________________________________________
መስዋእቲ ሓው ኣሰሎ ኣዚዩ ዘሕዝን ኢዩ። ብሓቂ ተቓላሳይ፡ ጽኑዕ ብጻይ ተፈልዩና። ብቐሊሉ ክንትክኦ ዘይንኽእል ኢና ከሲርና ዘሎና።
ኣሰሎ ኣምላኽ ይቀበሎ ሓሊፉ ኢዩ፡ ንዝገደፎም ስድርኡ እንድብሰሉ ኣገባብ፡ ነርኢ
ኣሰፋው
_____________________________________________
ብሓቂ ዘሕዝን ተረኽቦ ኢዩ ናይ ብጻይና መሓመድ ኣሶሎ መስዋአቲ፣ከምዚ ዘኣመሰለ ኣብ ሃገራዊ ቃልሲ ንአስነቱ ዘብለየ፣አሞ ኸኣ ፍረ ቃልሱ ከይረኸበ ካብዛ ዓለም ብሞት ክፍለየልና አንከሎ ዓቢ ክሳራ ኢዩ፣ ንስዉኡ ብጻይና መንግስተ ሰማይ ንስድራቤቱን ናይ ቃልሲ ብጾቱን ከኣ ጽንዓት የሃበና ፣ዕላማ ንሱ ንአስነቱ ከየስተማቀረ ዘሓለፈሉ ስዉኡ ብጻይና ክቀሰን አንድሕሪ ኲይኑ ከይሰልከና ተሪርና ቃልስና ንክንቅጽል ሐይሉ የሃበና፣
ነጋሲ ሐምደ
_____________________________________________
ሰላም፣
ጽንዓት ይሃብኩም ቤተሰብ ተጋዳላይ መሓመድ ኣሰሎ።
ሃብተሚካኤል
_____________________________________________
ሰላም ብሓበራ
ንኣዚዩ ነዊሕ ዓመታት ንሃገሮምን ውጹዕ ህዝቦምን ክብሉ፡ ሂወቶም ኣብ ከርተት ዘሕልፉ ዘሎው ኣቦታት ኣያታት፡ ከይዕረፉን ጻማ ከይረኣዩን ዓው ኢልካ ዝግባእ ናይ ክብርን ምጎስን ኣኽሊል ከይተሸለሙን በብሓደ ኣርሒቆም ንዘለኣለም ክገሹ ከሎው ዝስመዓኒ ሓዘንን ጓሂን ምረትን ንልቢ ዝሰብርን ንከብድኻ ዝቀርጽን ቃንዛ'ዩ፡፡ ጎኒ ጎኑ ዝኸይድ ስምዒት ውን ኣሎ፡ እሱ ድማ፡- ንሓርበኛታታ ዘይትኸውን ሃገር'ሲ ጽባሕ ከመይ ኮን ክትከውን ኢያ፡ ዝብል ብተደጋጋሚ ምስ ነፍሲ ወከፍ ዕረፍቲ ተቃላሳይ ዝመጽእ ንሕልናኻ ብክልተ ሸነኽ ዝወግእን ዝወቅስን ሰላም ዝኸልእ ሓሳብ'ዩ፡፡
_____________________________________________
ክብርን ዘለኣለማዊ ዝኽርን ንስውእ መሓመድ ኣሰሎ፡፡
ክብርን ዘለኣለማዊ ዝኽርን ንኩሎም ስውኣት ውጽዕቲ ኤርትራ፡፡
ፈጣሪ፡ ንመላእ ቤተ ሰቡን ብጾቱን ጽንዓት ይሃብ፡፡
ዕድመን ጥዕናን ንኣሰር ስውእ ስዒቦም ኣብ ቃልሲ ዝርከቡ ኣቦታትን ኣያታትን፡፡
ኣማኑኤል በራኺ
_____________________________________________
መሓመድ ኣሰሎ ካባና ብሞት ምፍላዩ ኣዝዩ ዘሕዝን እዩ: ንስድርኡ ንኹሎም ፈተውቱን ጽንዓት ይሃቦም ይሃበና
ሃይለ ገብሩ
ሰላም ብጾት
ናይ መሓመድ ኣሰሎ መስዋቲ ዘስንብድን ዝሕዝንን ዩ።ምሕማሙ ከይፈልጥና ዓሪፉ ።ንስድራቤትን ንዓናን ጽንዓት ይሃብ። ዝገደፈልና ናይ ስድራ ሓላፍነት ንሰከም። ቃልስና ድማ ብጽዓትን ዝሓቦን ንቐጽል
ግርማይ ተመስገን (ቀሺ)
___________________________________________
እብ መገሻ ከለኹ እየ መስዋእቲ ክቡር ጅግና ተጋዳላይ መሓመድ ኣሰሎ ሰሚዐ። እቲ ኩሉ ዝገለጽክሞ መሪር ሓዘንን ተዘክሮታትኩም ብዛዕብኡን’ውን ተኸታቲለዮ እየ። እወ ብሓቂ መሪር ሓዘን ንስድራ ቤቱን ንሰልፍናን ህዝቢ ኤርትራን እዩ። ኣብ ጋሽ ምስ ወዲ ኣሰሎ ኣብ ፖሊቲካውን ማሕበራውን ጉዳያት ብሓንሳብ ተንቀሳቒስና፡ ኣብ ብዙሕነት ክህሉ ዝኽእል ፍልልያት ብምእላይ ኣብ ህዝብን ሰውራን ምትእምማንን ስኒትን ክሰፍን፣ ንናጽነት ሃገርና ሓቢርና ክንቃለስ ዘብቅዕ ባይታን ምርድዳእን ኣብ ምፍጣር ወዲ ኣሰሎ ምስ ሓያለ ብጾት ካድራት ካብ ብሄረ ኩናማ ዝተሳተፍዎ ታሪኻዊ ኣበርከቶ ዘይርሳዕ’ዩ። ወዲ ኣሰሎ ብዓቕሉን ክእለቱን ብሉጽ ካድር ኣብ ርእሲ ምዃኑ፣ ብቓንቃታት ኩናማ፣ ትግርኛን ዓረብኛን ምስ ኩሉ ክረዳዳእ ዝኽእል ዘይሕለል ተንቀሳቓሲ እዩ ነይሩ። ንዕኡ ናይ ሰላም ዕረፍቲ ይግበረሉ፡ ንቤተ ሰቡን ብጾቱን ድማ ጽንዓት ይሃበና።
ፍስሃየ ሓጎስ
___________________________________________
ብሓቂ ዘሕዝን ተረኽቦ ኢዩ፣ ግን ካብ ወረደ ፍቃድ ኣምላኽ ኲይኑ ዝግበር የለን። ንተጋዳላይ መሓመድ ኣሰሎ መንግስተ ሰማይ ንስድራቤቱን ንመቓልስቱን ከኣ ጽንዓትይብል። ግን እቲ ዝያዳ ዘሕዝን ምእንቲ ሃገሩን ህዝቡን ክብል ገና ኣብ ዕሸል ንእስነቱ ከየስተማቀረ
ዝተዋደቐሉ ዕላማ ከይተዓወተ ካብዛ ዓለም ብምፍላዩ ዘሕዝን ተረኽቦ ኢዩ፣ ንሕና መቃልስቱ ዝኾና ነቲ ንሱ ዝተቓለሰሉ ዕላማ ክሳብ ዓወት ብዝለዓለ ሓቦ ቃልሲና ክንቅጽል እና።
ኣድያም ተፈራ ቢ
____________________________________________
ናይ ብሓቂ ዘሕዝን ወረ፥ መስዋእቲ ሓውናን መቓልስትናን መሓመድ ኣሰሎ። ቅኑዕ ሰብከይዱና።
ከም ምርጫና ከኸውን ሰለዝይከኣል ግና ኣምላኽ ብንየው ይቀበሎ።
ንመላእ ስድራ ቤቱ ንኹልና ኣባላት ሰልፊ ድማ ጽንዓትን ብርታዕን ይሃብ።
ድራር መንታይ
____________________________________________
ብጣዕሚ ዘሕዝን መስዋእቲ ብጻይና መሓመድ ኣሰሎ ኣነ ኣብ ብዙሕ ርክክባትና ብኹርዓት ስሙ እንዳጸዋዕኩ ይዛረብ ነረ መስዋእቱ ምስ ሰማዕኩ ሓዚነ። ባሓቂ ዘይትካእ ብጻይ ከሲርና ብዓቢኡ ክኣ ንበተሰቡ
እንታይ ይገበር መንግስተሰማይ የዋርሶ ጽንዓት ክኣ ንቤተስቡ ይሃብ
ትኩእ ተስፋይ
____________________________________________
ብሓቂ ሕማቅ ተረኺቡ ደሕዝን ዩ ፡እንታይ ግበር ካብ ፍቃድ ኣምላኽ ድወጻእ ኣይኮነን፡ን ቤተሰብን ፡ን ሰልፍና ን ን ህዝቢ ኤርትራ ዓቢ ክሳራ እዩ እሞ ጽንዓት ይሃበና፡ን ብጻይና ድማ መንግስተ ሰማይ የዋርሶ።
ፈቨን ጌዲዎን
_____________________________________________
መግለጺ መሪር ሓዘንMonday, 16 April 2018 07:06 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ተጋዳላይ መሓመድ ኣሰሎ ብዝሓደሮ ናይ ልቢ ሕማም ኣብ ሆስፒታል ክእለ ድሕሪ ምጽናሕ ብ15 ሚያዝያ 2018 ድሕሪ ፍርቂ ለይቲ ተሰዊኡ።
ስውእ ተጋዳላይ መሓመድ ኣሰሎ ብ1960 ዓ.ም ኢዩ ተወሊዱ። ብ1976 ናብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ተሰሊፉ። ወተሃደራውን ፖለቲካውን ስልጠና ድሕሪ ምውሳድ ድማ፡ ኣብ ጋሽ ከም ካድር ፖለቲካ ኰይኑ ኣብ ህዝባዊ መዳያት ዓቢ ሃገራዊ ተራ ዘበርከተ ተቓላሳይ ኢዩ።
ስውእ ተጋዳላይ መሓመድ ኣሰሎ ክሳብ ካብ’ዛ ዓለም ብሞት ዝፍልየና ንሃገራዊ ጕዳያት ቀዳምነት ብምሃብ ኣብ ተሓኤ፡ ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ፡ ሰልፊ ህዝቢ ኤርትራን ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራን ተቓሊሱ።
ተጋዳላይ መሓመድ ኣሰሎ ኣብ ካልኣይ ጕባኤ ሰዲህኤ እናድመጸ እንከሎ
ስዉእ መሓመድ ኣሰሎ፡ ኣባል ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ ኰይኑ፡ ልዕሊ ሰለስተ ቋንቋታት ኤርትራ ዝጽሕፍን ዝዛረብን፡ ዕጉስ፡ ምቅሉል፡ ብህዝቢ ይኹን ብተጋደልቲ ፍትው ኢዩ ነይሩ። ነብስሄር፡ በዓል ሓዳርን ኣቦ ክልተ መንእሰያትን ኢዩ።
ስውእ ተጋዳላይ መሓመድ ኣሰሎ (ጸጋም) ምስ ተጋዳላይ ተኽለ መለኪን (የማን)
መስዋእቲ ተጋዳላይ መሓመድ ኣሰሎ ንቤተሰቡ ጥራሕ ዘይኰነ፡ ንህዝቢ ኤርትራን ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራን ዓቢ ክሳራ ኢዩ። በዚ ኣጋጣሚ’ዚ፡ ንስዉእ መንግሰተ-ሰማይ የዋርሶ፡ ንቤተሰቡን መቃልስቱን ድማ ጽንዓትን ራሕስን የውርደሎም እናበለኩ ብስም መሪሕነትን መሰራታትን ሰዲህኤ ተኻፈልቲ ናይ’ዚ መሪር ሓዘን ምዃና ክገልጽ እፈቱ።
መንግስተኣብ ኣስመሮም
ኣቦ መንበር ሰዲህኤ
16 ሚያዝያ 2018