text:
ዑደት ክቡር ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ሪፓብሊክ ኡጋንዳ፣ ኣብ ዞባዊ ሰላምን ጸጥታን ካልእ ኣህጉራዊ ጉዳያትን ዘሎ ኣመለኻኽታ ኣብ ምስማር ዓቢ ግደ ዝተጻወተ ዕዉት ዑደት ምንባሩ፣ ሰሙናዊ ዝወጽእ ሓተታ ገሊጹ።
እቲ “ዕዉት ዑደት” ብዝብል እርእስቲ ዝተዳለወ ሓተታ፣ ኣብ ሓደ ጎደቦ ዝነብሩ ህዝብታት ናይ ሓባር ረብሓታት ስለዘለዎም፣ ህንጸት ሰናይ ጕርብትናን ምትሕብባርን መተካእታ ዘይብሉ ምርጫ ምዃኑ ብምምልካት፣ “ረብሓታቶም ብዘላቕነት ውሑስ ዝኾነሉ ምቹእ ዞባዊ ሃዋህውን ርግኣትን ንምፍጣር፣ ግድን ሓባራዊ ኣመለኻኽታ ከማዕብሉ ኣለዎም” ክብል ኣረዲኡ።
ክቡር ፕረዚደንት ዩወሪ ካጉታ ሙሴቬኒ፣ “እቲ ዑደት ንኹሉ ፈታው ሰላምን ልምዓትን ሓያል መልእኽቲ ዘመሓላለፈ፤ ነቶም ባህልን ክብርታትን ህዝባዊ ግንባር ካብ ዘይምፍላጥ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተፈላለየ ጠቐነ ዘካይዱ ድማ፣ ሓቅን ክውንነትን ኤርትራ ንኽፈልጡ ዕድል ዝሃበ ዑደት’ዩ” ክብል ንዝሃቦ መግለጺ ዝጠቐሰ እቲ ሓተታ፣ ክልቲኦም መራሕቲ ኣብ ንግዲን ወፍርን፣ ትምህርትን ጥዕናን፣ ሲቪል ኣቭየሽንን መራኸቢታትን ናይ ምትሕግጋዝ ዝምድና ንምስፋሕ ኣብ ስምምዕ ምብጽሖም፣ ሓድሕዳዊ ምምልላእ ዝሕይለሉ ባይታ ኣብ ምፍጣር ኮነ ልምዓታዊ ውህደት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣብ ምስፋሕ ቀሊል ዘይኮነ ድርኺት ክፈጥር ከምዝኽእል ኣብሪሁ።
እቲ ሰሙናዊ ሓተታ ኣብ መወዳእታ፣ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ብሰንኪ’ቲ ንዘቤታዊ ድኻማት ዝመዝመዘ ገዚፍ ምትእትታው ግዳማውያን ሓይልታት፣ ንልዕሊ ፍርቂ ዘመን ብፖለቲካውን ቍጠባውን ቅልውላዋት፤ ከምኡ’ውን ብኲናትን ግጭታትን ዝተሓመሰ ዞባ ምዃኑ ብምሕባር፣ እዚ ገዚፍ ናይ ግዜን ዕድላትን ክሳራ’ዚ፣ ከም ሕሉፍ ተመኵሮ ንታሪኽ ተገዲፉ፣ ካብኡ ብዝተረኽበ ንቕሓት፣ ማእዝን ምስትኽኻል ዓቢ ትዅረት ክወሃቦ ዝግባእ መድረኻዊ ዕማም ከምዝኾነ ኣስሚሩሉ።
****** ኣ.ዜ.ኤ ******


c: text/html

text:
ፕሬዚደንት ዙምባብዌ 'ዘይእመን' ንዝበልዎ ምክትል ፕሬዚደንት እታ ሃገር ኣባሪሮም።
ምክትል ፕሬዚደንት ዙምባብዌ ኤመርሰን ማንጋግዋ ካብ ሓላፍነቶም ከምዝተባረሩ መንግስቲ እታ ሃገር ኣፍሊጡ። ወዲ 75 ዓመት ኤመርሰን ማንጋግዋ ካብ ስልጣን ዝተኣለየሉ ምኽንያት 'ተኣማኒ' ክኸውን ስለዘይከኣለ'ዩ ክብል ወሃቢ ቃል መንግስቲ ዙምባዌ ሚኒስትር ስምኦን ካህያ ሞዮ ዕላዊ ገይሩ'ሎ።
ንሱ ካብ ስልጣኑ ክእለ ድሕሪ ምኽኣሉ፡ በዓልቲ ቤት ፕሬዚደንት ዙምባብዌ ግሬስ ኣሰር ሰብኣያ ተኸቲላ ፕሬዚደንት ናይ ምዃን ዕድል ተጣጥሕ ከምዘላ ይግለጽ።
በዓልቲ ቤት ፕሬዚደንት ሙጋቤ፡ ግሬስ፡ እቲ ሕዚ ተባሪሩ ዘሎ ምክትል ፕሬዚደንት እታ ሃገር ንኽባረር ብተደጋጋሚ ንሰብኣያ ክትሓትት ጸኒሓ እያ።
ኣይተ ማንጋግዋ ምስ ዝተመደበሉ ስራሕን ሓላፍነትን ዘይሳነ ስነ ምግባር ክፍጽም ከምዝጸንሐ'ውን ሚኒስትር ስምኦን ወሲኹ ሓቢሩ።
ነባር መሪሕነት ሃገራዊ ድሕነት እታ ሃገር ኮይኑ ይሰርሕ ከምዝነበረ ዝግለጸሉ ኤመርሰን ማንጋግዋ፡ ካብቶም ን ፕሬዚደንት ሙጋቤ ክትክኡ'ዮም ተባሂሎም ዝሕሰቡ ዝነበሩ ሰብ መዚ ሓደ እዩ ነይሩ።
ንሱ ካብ ስልጣኑ ክእለ ምኽኣሉ ድማ፡ ውድብ ፖለቲካ (ሰልፊ) ዛኑ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ኣብ ዘካይዶ ሓፈሻዊ ጉባኤ፡ ኣብ ናይ ኤመርሰን ቦታ ንበዓልቲ ቤት ፕሬዚደንት ሙጋቤ፡ ግሬስ ሙጋቤ፡ ምክትል ፕሬዚደንት ገይሩ ክሓሪ ትጽቢት ይግበር።
ፕሬዚደንት ሮበርት ሙጋቤ፡ ብቕድሚ ትማሊ ሰንበት፡ ኣብ ርእሰ ከተማ እታ ሃገር ሃራሪ፡ ምስ ሃገር በቆል ኣብያተ እምነት ኣብ ዘካየድዎ ዘተ '' ተመን ኣብ ርእሱ እዩ ክውቃዕ ዘለዎ'' ክብሉ ገሊጾም።
ኣስዕብ ኣቢሎም ከዓ '' ኣብ ድሕሬና ኾይኑ ውሽጣ ውሽጢ ተንኮላት እናኣለመ ምስ ዝውዕል ተመን ብግልጺ ኢና ክንላዘብ ዘለና። ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ናብ እነካይዶ ጉባኤና ብሕብረት ክንስጉም ኢና'' ብምባል ምስ ምክትሎም ዝኣተውዎ ሰሓቦ ጉተቶ ፖለቲካ ግልጺ ገይሮም።
ቅድሚ ሓደ ወርሒ ኣብ ልዕሊ ፕሬዚደንት ሮበርት ሙጋቤ ዝተኣልመ ዕልዋ መንግስቲ ከምዝነበረን፡ ቁጽሪ ሓደ ተጠርጣሪ ድማ እቲ ሕዚ ካብ ስልጣኑ ተኣልዩ ዘሎ ምክትል ፕሬዚደንት ኤመርሰን ማንጋግዋ ምንባሩ፡ በዓልቲ ቤት ሙጋቤ፡ ግሬስ ኣጠንቂቓ ምንባራ ዝዝከር እዩ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Erena on Facebook
Welcome to Radio Erena!
መንግስቲ እስራኤል 14 ኤርትራውያን ናብ ኤርትራ መሊሱ
መንግስቲ እስራኤል ኣብ ነገቭ፣ ቤት ማእሰርቲ ሳሃሮኒም ዝጸንሑ 14 ኤርትራውያን ትማሊ ሰንበት ናብ ኤርትራ ከምዝመለሶም ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ሓቢረን።
እቶም ኤርትራውያን ድሕሪ ናይ ሓደ ዓመት ማእሰርቲ ብድሌቶም ናብ ኤርትራ ክምለሱ ከምዝሓተቱ’ዩ መንግስቲ እስራኤል ዝገልጽ።
ኤርትራዊ ብርሃነ መብራህቱ፣ ሸሞንተ ወርሒ ክእሰር ተፈሪዱ
ካብ ፈረንሳን ካብን ናብን ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳ ስደተኛታት ከሰጋገር ጸኒሑ ተባሂሉ ዝተጠርጠረ ኤርትራዊ መንእሰይ ብርሃነ መብራህቱ፣ ሸሞንተ ወርሒ ክእሰር ቤት ፍርዲ ወሲኑ።
ኤርትራ ንመንግስታት ካርቱምን ጁባን ክትሽምግል ሓቲታ
መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ጉዳይ እቲ ንመንግስታት ካርቱምን ጁባን ዘሰሓሕብ ዘሎ ነጥብታት ክሽምግል ከምዝደሊ ገሊጹ።
እዚ ዝተገልጸ፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ዝመርሖ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ጁባ ዑደት ብምክያድ ምስ ፕረዚደንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫኪር ሚያርዲትን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኒሕያል ደንግ ኒሕያልን ተራኺቡ ድሕሪ ምዝርራቡ’ዩ።
ሱዳን ሓድሽ ሕጊ መንበሪ ፍቓድ ኣውጺኣ
ሱዳን ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዘይበሎም ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ነናብ ዓዶም ክትሰጎም ምዃና ኣፍሊጣ።
ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ሱዳን ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ፣ ኩሎም እቶም ኣብ ሱዳን ዝነብሩ ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት ክሳብ ዝተወሰነ እዋን ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ እንተዘይሒዞም፣ ነናብ ዓዶም ክስጎጉ’ዮም።
ዝቕባበ ባጤራ ናቕፋ ብልዕሊ 20% ይንህር
ዝቕባበ ባጤራ ናቕፋ ካብ መወዳእታ 2012 ጥራይ ብልዕሊ 20 ሚእታዊት ከምዝንሃረ ተገሊጹ።
ኣብ ቁጠባ ሃገራት ዘተኩር ሙንዲ ኢንዴክስ፣ ብዛዕባ ናይ ኤርትራ ኣተኩሩ ኣብ ዘቕረቦ ዝርዝራዊ ጸብጻብ፣ ኤርትራ ኣብ መንጎ ወጻኢታትን ኣታውን ዘሎ ጋግ ክሳብ 217 ሚልዮን ዶላር ከምዝበጽሕ ብምሕባር፣ ዋሕዲ ናይ ወጻኢ ባጤራ እቲ ኣውራ ጠንቒ ዝቕባበ ምዃኑ የረድእ።


text:
- መእተዊ
- | ስራሕን ትምህርትን
- | ቅድመ ትምህርቲ
- | ንሓደሽቲ በጸሕቲ ስደተኛታት ህጻናትን መንእሰያትን
ንሓደሽቲ በጸሕቲ ስደተኛታት ህጻናትን መንእሰያትን
ንሓደሽቲ ተምሃሮ ኣብዚ ምምሕዳሓደር ናይ Söderhamn ሓደ ፉሉይ ሰብ ሓላፍነይወስደሎም። እቲ ውልቀ ሰብ ሓበረታ ናይቲ ተማ ሃራይ ካብ ም ም ሕ ዳራር Migrationsverket. ማ ሕበርራዊ ኣባላት. ካብ ኣላያኡ .ወይ ድማ ናይ ውልቁ ርክብ ምስ በትምህርቲ ክገብር ይኽእል። ደቅኹም ኣለይቲ ይረኽቡ ድሕሪ መልእኽቲ ናይ ቦታን ግዜን ብተለፎን ምዝርራብኩም።
ኣብቲ ናይ ተለፎን ዝርርብ ትረክብ ሓበረታታት ናይቲ ቤትምህርቲ ካብቶም ኣለይቶም፣ትምርቲ ቃንቃ ኣደ፣ዝተፈላለየ መግቢን ካልእ መሰላትካን ዘገድደካን። ኣለይቲ ናይ ኮልዑ ካብ 1 ክሳብ 5 ዝድሚ ኣኦም ባዕሎም ሃላፍነት ይወስዱ ኣብ ምምልካት ወይ ምድላይ መባእታዊ ትምህርቲ ።
ኣብዚ ዉሽጢ 2 ወርሒ ድሕሪቲ ተማሃራይ ትምርቲ ምጅማሩ ናይቲ ተማሃራይ ካርታ ይዳለወሉ። እቲ ካርታ ነቲ ተማ ሃራይ ም ዕባለ ታቱ ኣብ ቃንቃ ን መርመራታት ናይ ዝሓለፈ ዝተምሃሮ ን ሞዕባለታቱ ኣብ ቆንቆን ቁጽርን ኣብ ካላኦት ዓይነታት ትምህርትን።
ተወሳኺ ሌንካር


text:
ኣብ ኣኼባ ጨንፈር ብብጻይ ታደሰ ኣስመላሽ ዝቐረበ ኣስተምህሮ
ሰንደቕ ዓላማ ወይ ባንዴራ እንታይ‘ዩ ትርጉሙ?
ብቐዳምነት ባንዴራ ዝብል ቃል (ከም ቃል) ኣብ መወዳእታ 14 ክፍለ ዘመን እስጳኛውያን ንወተሃደራዊ ኣሃዱታቶም መጸውዒ እጥቀሙሉ ምስ ነበሩ ብእእኡ ጌሩ ድማ ኣብ ሃገርና ምስ መግዛእቲ ጣልያን ዝመጸና ቃል እዩ። ንነዊሕ ግዜ ስለ ዝተጠቐምናሉ ግን ከም ቋንቋና ተቐቢልናዮ ጸኒሕና ኢና። ብትግርኛ ግን ሰንደቕ ዓላማ ይበሃል። ሰንደቕ ዓላማ ድማ ምልክት ወይ መለለዪ ማለት እዩ።
ሰንደቕ ዓላማ ብኸመይ ተጀሚሩ?
ብዙሓት ብዛዕባ ሰንደቕ ዓላማታት ዘጽንዑ ተመራመርቲ (Vexillologists) ከም Tim Marshal, Whitney Smith ዝኣመሰሉን ካልኦትን ከም ዝብሉዎ፡ ሰንደቕ ዓላማ ቅድሚ ሃገራዊ ሰንደቕ ዓላማ ምዃኑ ምልክት (Symbol) ተባሂሉ እዩ ዝፍለጥ ኔሩ። ኣብ ዝተፈልየ እዋናት ግን ሃገራት ከም ሃገራዊ ሰንደቕ ዓላማአን ክጥቀማሉ ጀሚረን። እዚ ንብሎ ዘሎና ምልክት መዓስ ከም ዝተጀመረ ክሳብ ሕጂ ሓደ ፍሉይ እዋን ክትጠቅስ ኣሸጋሪ እዩ፤ ግን በብግዜኡ ገለ ናይ ቅርሲ ተመራመርቲ፡ መሬት ፍሒሮም ዘዝረኸቡዎ ሓበሬታታት እናመርመሩን እናኣጽንዑን ክሳብ ቅድሚ ልደተ-ክርስቶስ ገለ ነገስታት ኣብ ቤተ-መንግስቲ እጥቀሙሉ ከም ዝነበሩ እዩ ዝሕበር። ንኣብነት ኣብ ሻህዳድ (ኢራን) ኣብ 3ይ ክፍለ-ዘመን ቅድሚ ልደተ-ክርስቶስ ብእምኒ ዝተወቕረ ቅርጺ ናይ ባንዴራ ዘለዎ ከም ዝተረኽበ ይሕበር። ኣብ ቻይና‘ውን ኣብ ግዜ ዞው ሰርወ መንግስቲ (Zhou Dynasty) ቅድሚ 1000 ዓመት ቅ.ል.ክ. ናይ ንጉስ ምልክት ጻዕዳ ባንዴራ እጥቀም ከም ዝነበረ ይጥቀስ እዩ። ኣብቲ ግዜቲ ገለ ነገስታት ካብ ዕንጨቲ ካብ ብሮንዝን ዝተወቕረ እምንን ከም መለለዪ ንግስነቶም እጥቀሙሉ ከም ዝነበሩ እዩ ዝፍለጥ። ቀጺሉ ድማ ባሕረኛታት መራኽቦም ናይ ኣየናይ መንግስቲ ምዃነን ከም መለለዪ ይጥቀሙሉ ኔሮም። ጸኒሑ‘ውን እቲ መለለዪ ወይ ባንዴራ ኣብ ግዜ ውግእ ሰራዊቶምን ጸላኢኦምን ንከለልዩሉ ዝሕግዞም ስለ ዝኾነ ሒዞሙዎ ክንቀሳቐሱ ስለ ዝጀመሩ፥ ምስካሙ ምእንቲ ክፈዅሰሎም ብጨርቂ ዝተሰርሐ ባንዴራ ቀይሮም እጥቀሙሉ ኔሮም። ኣብ 1095 ዝተጀመረን ንገለ ዓመታት ዝቐጸለን ብናይ መስቀላውያን (ክሩሰይድስ) ዝፍለጥ ኣብ መንጎ ኤውሮጳውያንን ኣዕራብን ዝነበረ ውግእ‘ውን በባንዴርኦም ሒዞም እዮም ዝዋግኡ ኔሮም። ኣብ 5ይን 6ይን ክፍለ ዘመን‘ውን ኣዕራብ ኣብ ውግኣት እጥቀሙሉ ኔሮም እዮም።
ብድሕሪ ገለ እዋናት‘ውን ቻይናውያን ብሃሪ (Silk) ሃብታማት ስለ ዝነበሩን ክሳብ ብሲልክ ሮድ (Silk Road) ዝፍለጥ ንግዲ ናይ ሃሪ ንኤውሮጳውያን እልእኩ ኔሮም፡፡ ሃሪ ድማ ክቡርን ድልዱልን መልክዕ ዝህብ መጋየጽን ስለ ዝኾነ ንጉሳውያን ቤተሰብን መራሕቲ ሃርማኖትን ጎይቶትን እዮም ዝጥቀሙሉ ኔሮም። ቻይናውያን ኣብ ሃገሮም ንመጀመርያ ነቲ ብዓለባ ዝነበረ ባንዴራ ብሃሪ ከም ዝስራሕ ጌሮሞ። ብዓለባ ዝተሰርሐ ባንዴራ ብፍላይ ቅብኣት ወይ ሕብሪ ምስ ተቐብአ ስለ ዝኸብድን ብቐሊል‘ውን ንፋስ ከንበልብሎ ስለ ዘይክእልን፥ ብኣንጻሩ ግን ብሃሪ ዝተሰርሐ ምስ ዝኸውን ፈዂስን ተሪርን ንፋስ ብቐሊሉ ዘንበልብሎን ስለ ዝኾነ፡ ቅድም ኣዕራብ ነቲ ብሃሪ ምጥቃም ካብ ቻይናውያን ወሪሶሞ ጸኒሖም‘ውን ኤውሮጳውያን ተጠቒሞሙሉ፡ ከምኡ እናበለ‘ውን ናይ ምሉእ ዓለም ኣህዛብ ተጠቒሞሙሉ።
ሰንደቕ ዓላማ ናይ ባሕረኛታት መራኸብን (Communication) ኣብ ውግእ መለለይ ሰራዊትን ጥራሕ ጌሮም ዝጥቀሙሉ ዝነበሩ፡ ካብ 9ይ ክሳብ 12 ክፍለ-ዘመን ጀሚሩ ግን መንግስታት ከም ሃገራዊ ሰንደቕ ዓላማ ክጥቀማሉ ጀሚረን። ስኮትላን ብ9ይ ክፍለ-ዘመን ኣውስትርያ ብ12 ክፍለ ዘመን ደንማርክ ድማ ብ13 ክፍለ-ዘመን ንመጀመርያ ግዜ ከም ሃገራዊ ሰንደቕ ዓላማ ክጥቀማሉ ጀሚረን። ተኸቲለን እውን ኩለን ሃገራት ዓለም ሃገራዊ ሰንደቕ ዓላማ ክጥቀማ ጀሚረን። ብፍላይ ኣብ መበል 17ን 18ን ክፍለ-ዘመን ዳርጋ ዝበዝሓ ካብተን ነጻ ዝነበራ ሃገራት ዓለም ሃገራዊ ሰንደቕ ዓላማ ተጠቒመን። እተን ኣብ መግዛእቲ ዝነበራ ሃገራት ድማ ናይተን ገዛእተን ሰንደቕ ዓላማ ይጥቀማ ኔረን። ካብ መበል 19 ክፍለ-ዘመን ክሳብ እዚ ዘሎናዮ እዋን ድማ በብቑሩብ ብዙሓት ሃገራት ነጻ እናወጻን ነናተን ሰንደቕ ዓላማ እናኣውጽኣን ይኸዳ ኣለዋ። ካብ 1965 ጀሚሩ ድማ ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ዓለም ኣብ ነፍስ-ወከፍ 2 ዓመት መዓልቲ ባንዴራ እናተባህለ ብደረጃ ዓለም ይብዕል ኣሎ። ኣብዚ ግዜ‘ዚ ዝኾነት ሃገር ከም መለለዪ ልኡላውነታ ዝኾነ ሰንደቕ ዓላማኣ ኣብ ሕቡራት ሃገራትን ዓለማዊ ትካላትን ይኹን ኣብ ካልእ ዞባዊ ማሕበራትን ትካላትን ተሰቒሉ ንረኽቦ። ስለዚ ሰንደቕ ዓላማ ስም ወይ መለለዪ ናይ ሓንቲ ነጻን ልዑላዊትን ሃገር ማለት‘ዩ።
ሰንደቕ ዓላማ ዝህቦ ጥቕምን ትርጉምን
ዝኾነ ሰብ ሰንደቕ ዕላማ ናይ ዝኾነት ሃገር ክርኢ እንከሎ፡ ሓንቲ ነጻን ልዑላዊትን ሃገር እያ እትረኣዮ። ናይ ሃገርካ ሰንደቕ ዓላማ ክትረኣየካ እንከላ ግን ብቕርጻን ብሕብርታታን ብኣብኣ ተለጢፉ ዘሎ ምልክትን ዝህበካ ትርጉምን ስምዒትን፡ ምልክት ሃገር ጥራሕ ካብ ምዃኑ ሓሊፉ፡ ካልእ ታሪኽን ጀእግራፊካዊ ዋንነትን ሃገራውነትን ተስፋን መጻኢ ሕልምታትን እዩ ዝረኣየካ። ከምኡ ድማ ንካልኦት ኣህዛብ በባንዴራኦም ስሚዒታትን ትርጉማትን ይህቦም። ንሓደ ህዝቢ ናይ ካልእ ህዝቢ ሰንደቕ ዓላማ ስምዒት ኣይህቦን እዩ። ትርጉማ ንዋናታታ እዩ ስምዒት ዘሕድረሎም።
ሰንደቕ ዓላማታት እውን ተመሳሳልነት ዘለዎምን (Flag Family ወይ sister flags) ፍሉያት ዝኾኑን ኣለዉ። ንሱ ድማ ካብ ሓባራዊ ታሪኽ ናይቶም ኣህዛብ ዝብገስ እዩ። ንኣብነት ፓን ኣፍሪካን ሕብርታት ዝበሃሉ ቀጠልያን ብጫን ቀይሕን ብዙሓት ሃገራት ኣፍሪቃ ዝጥቀማሉ እዩ። ኣብ 1896 ኢትዮጵያ ኣብ ውግእ ዓድዋ ንወራር ጥልያን ስለ ዝሰዓረቶ፡ እዚ ድማ ንመጀመርያ ግዜ ኣብ ታሪኽ ኣፍሪቃውያን ሓንቲ ኣፍሪቃዊት ሃገር ናይ ጸለምቲ ህዝቢ ንኤውሮጳዊት ወራሪት ሃገር ስዒራ ንሃገራ ካብ መግዛእቲ ዘድሓነት ስለ ዝኾነት፡ ንጉስ ኢትዮጵያ ኣብቲ ግዜቲ ሃጸይ ምነሊክ ካልኣይ ንመጀመርያ ኣፍሪቃዊ ሰንደቕ ዓላማ፥ ቀጠልያ (ንልምዓት ሃገር ዘመልክት) ብጫ (ንመሰል ሃይማኖትን ሰላምን ዘመልክት) ቀይሕ (ንሃገር ንምክልኻል ዝተሰውኡ ህዝቡ ዘመልክት) ሰንደቕ ዓላማ ገበረ። ጸኒሖም‘ውን ናይ ጸለምቲ ኮሙኒቲ ማሕበራት ንሕሰምን ባርነትን ታሪኽ ኣፍሪቃውያን ዝገልጽ ነቲ ብጫ ብጸሊም ሕብሪ ተክእዎ። በዚ ድማ ቀጠልያን ብጫን ቀይሕን ጸሊምን ከም ፓን ኣፍሪካን ሕብሪታት ይፍለጥ።
ፓን ዓረብ ዝበሃሉ ሕብርታት‘ውን ኣብ 1916 ዝነበረ ሰውራ ዓረብ ኣንጻር ናይ ቱርኪ ዑስማናዊ መግዛእቲ ዝጥርንፎም ናይ ፓን ኣራቢዝም ምልዕዓል ካብ ቀይሕን ጻዕዳን ጸሊምን ቀጠልያን ዝሕብሮም ባንዲራታት ጌሮም እዮም ተጠርኒፎም ተቓሊሶም። እዞም ሕብርታት እዚኣቶም ቅድሚ እዚ ምልዕዓላት እዚ‘ውን ዓረባውን እስላማውን ታሪኽ ናይ ሃይማኖትን ዓረብነትን ስለ ዝነበሮም ኣብ ኣዕራብን እስላማዊ ሃገራትን ሃገራት ዝውቱራት እዮም ኔሮም። ኣብዚ ግዜ‘ዚ እውን ብዙሓት ካብኣተን ነዚ ሕብርታት እዚ ይጥቀማ ኣለዋ።
ብዙሓት ኤውሮጳውያን‘ውን ከምኡ ናይ መስቀል ባንዴራታት እጥቀሙ‘ዮም። እዚ‘ውን ምስቲ ደንማርክ ትጥቀመሉ ዝነበረት ሃይማኖታዊ ውግእ ታሪኽ ዝተተሓሓዘ እዩ። ሃገራት ላቲን ኣመሪካ እንተኾና‘ውን መብዛሕትአን ብሰውራ ጌረን ነጻነተን ስለ ዝወጻ ሰንደቕ ዓላማአን ነናተን ናይ ሰውራ ታሪኽ ትርጉም ዝህብ ሕብርታት እየን ዝጥቀማ። ኣብኣተን‘ውን እንተኾነ ነናይ ዞባአን ተመሳሳልነት ዘለዎ ሕብርታት ምስቲ ተመሳሳሊ ታሪኸን ዝዛመድ እጥቀማ እየን። ኣብ እስያን ምብራቕ ኤውሮጳን‘ውን ነናተን ታሪኻዊ መግለጽታት ዘለዎ ሰንደቕ ዓላማታት ኣለወን። ብዙሓት ሃገራት ኣስላም‘ውን ፍርቂ ወርሕን ኮኾብን ይጥቀማ እየን። እዚ ድማ ቅድም ዑስማናውያን ገዛእቲ ንፍርቂ ወርሒ (Crescent) ናይ ባሕረኛታቶም (Navy) ምልክት ስለ ዝነበረት ጸኒሖም ምስ እስላማዊ ሃይማኖታዊ ታሪኽ ኣተሓሒዞም ከም ሰንደቕ ዓላማ እጥቀሙላ ኔሮም። ቱርኪ‘ውን ሕጂ ከም ሰንደቕ ዓላማኣ እያ እትጥቀመላ ዘላ። ከምኡ‘ውን ካልኦት እስላማዊ ሃገራት።
ካልኦት ናይ ኣህጉራዊ ወይ‘ውን ዞባዊ ከምኡ‘ውን ናይ ገለ ትካላት ዓለም ሰንደቕ ዓላማታት‘ውን ንሓድነት ኣህዛብን ኣህጉራዊ መለለይታትን ዝጠቕሙ ኣለዉ። ንኣብነት ናይ ሕቡራት ሃገራት (UN 1947): ናይ ሕብረት ኣፍሪቃ (1963)፡ ናይ ሕብረት ኤውሮጳ (1955)፡ ቀይሕ መስቀል (1864)፡ ቀይሕ መስቀልን ወርሕን (1919)፡ ኦሊምፒክ (1913) ወዘተ… :: ብዙሓት ናይ ንግዲ ማሕበራት ይኹና ካልኦት ሲቪክ ማሕበራት‘ውን ከም መለለይአን ዝጥቀማሉ ባንዴራታት ኣለወን።
ካብዚ ዝተጠቕሰ መጽናዕትታት ናይ ዝተፈላለዩ ጽሑፋት እምበኣር ገለ ካብቲ ሃገራዊ ሰንደቕ ዕላማታት ዝህቦ ስምዒታትን ጠቕምታትን እዚ ዝስዕብ ክጥቀስ ይካኣል፡-
1 - ልዑላውነት ሃገር (Sovereignty)
2 - ሃገራዊ ስምዒት (Nationalism)
3 - ሓርበኝነት (Patriotism)
4 - ሓድነት ህዝብን ሃገርን (Unity)
5 - ጀኦግራፊካዊ ዋንነት መሬትን ባሕርን
6 - ታሪኽ ናይ ሃገርን ህዝብን (ተዘክሮ ዝሓለፈን ንዝመጽእ ወለዶ ትምህርትን)
7 - ባህልን ክብርታትን ወግዕታትን ናይ ህዝቢ (Culture, Values and norms)
8 - ስምዒት ሃገርነት (Feeling of nationhood)
9 - ምልክት ፖሊቲካዊ ስልጣን ህዝብን መንግስትን ምዃኑ (Political power)
10 - መንነት ናይ ህዝቢ (identity)
11 - ምልክት ዓወትን ሞራል ንወተሃደራትን ብፍላይ ኣብ ውግእ
12 - ተስፋን ሕልምን ናይ መጻኢ ( Hopes and dreams)
ሰንደቕ ዕላማታት እምበኣር ምስቲ ዝተፈላለየ ሕብርታቱን ኣብኡ ዝልጠፍ ምልክታትን (Emblem and colour) ዝህቦ ፍሉይ ትርጉማቱ ከምዚ ዝተጠቕሰ ክኸውን እንከሎ፡ ንሓደ ብብሔር፡ ብዓሌት፡ ብባህሊ፡ ብቋንቋ፡ ብሃይማኖትን ካልእ እምነታትን ወይ ኣተሓሳስባታትን ዝተፈላለየ ህዝቢ ሓንቲ ሃገር፡ ኣብ ትሕቲ ሓንቲ ሰንደቕ ዓላማ ጠርኒፉ ሓድነታዊ ስምዒት ዘሕድረሉ እዩ። እዚ ግን እታ ሰንደቕ ዓላማ ምስ ኩሉ ምልክታታን ሕብርታታን ብምሉኡ እቲ ሕብረተሰብ ናይታ ሃገር ዝድግፋን ባዕሉ ዝመረጻን ምስ እትኸውን እያ ሓድነቱ ከተዕቝበሉ እትኽእልን፡ ብእኣ ክሕበንን ክኾርዕን ዝኽእልን ክስውኣላ ድሉው ዝኸውንን። ሰንደቕ ዓላማ ብጨርቂ ደኣ ትሰራሕ እምበር ጨርቂ ኣይኮነትን። ሰንደቕ ዓላማ እቲ ኩሉ ዝተጠቕሰ እያ። ሰንደቕ ዓላማ እምበኣር ህዝቢ’ያ። ሃገር ድማ’ያ።
እዚ እናኾነ እንከሎ ግን ኣብ ብዙሓት ሃገራት ሰንደቕ ዓላማታት ኣብ ክንዲ ንህዝቢ ዘስምርን ሃገራዊ ስምዒቱ ዘዕቁበሉን፡ ፈላላይን ክሳብ ኣብ ውግእ ሓድሕድ ዘእቱን ዘፋልስን ኮይኑ ንልዑላውነት ሃገር ኣብ ሓደጋ ዘእቱን ይኸውን።
እንታይ ኮን ይኸውን እቲ ጠንቂ?
ልክዕ ከምቶም ሃገራዊ ቅዋም፡ ሃገራዊ መዝሙር፡ ሃገራዊ ቋንቋ፡ ሃገራዊ ባጤራ፡ ጉዳይ መሬት … ዝኣመሰሉ ጉዳይ ህዝቢ ዝኾኑ፡ ሃገራዊ ሰንደቕ ዓላማ’ውን ጉዳይ ህዝቢ’ዩ። እዚ ስለ ዝኾነ ድማ ኩላቶም ብህዝቢ ክውሰኑ ይግባእ። ሓደ ምልካዊ ስርዓት ነዞም ዝተጠቕሱ ጉዳያት ንህዝቢ ዘይውክሉ ጌሩ ኣቚሙዎምን ክግልገለሎምን እንተደኣ ጸኒሑ ድማ፡ ዕድመ ናይዞም ጉዳያት እዚኦም ምስ ዕድመ ስልጣኑ’ዩ ዝውዳእ። በዚ ምኽንያት ድማ ሓደ ከምዚኦም ዝበሉ ስርዓታት ብዕልዋ ይኹን ብኻልእ መገዲ ክቕየር እንከሎ፡ ኩሎም እዞም ዝበልናዮም ጉዳያት በቶም ድሕሪኡ ዝመጹ ስርዓታት ይቕየሩ። ንኣብነት ኣብ ኢትዮጵያ እንተረኣና፡ ኣብ ግዜ ንጉስ ሃይለ ስላሰን ኣብ ግዜ ደርግን ኣብ ግዜ ኢሂኣደግን እዞም ዝተጠቕሱ ጉዳያት እዚኦም ኩሎም እናተቐያየሩ እዮም መጺኦም። ናይ ደንማርክ ሰንደቕ ዓላማ ጥራሕ እያ ካብ 700 ዓመት ንላዕሊ ጌራ ዘላ ከይተቐየረት። ኣብ ካልኦት ሃገራት ግን ብፍላይ ኣብዘን ወግሐ-ጸብሐ ዕልዋታት ዝካየደለን ኩሉ እዚ ጉዳያት እዚ እናተቐያየረን እናተተኻኽአን እዩ ዝኸይድ።
መደምደምታ፡-
ብዙሓት ምልካውያን መራሕቲ እምበኣር ኣብ ክንዲ ንስምዒታትን ታሪኽን ክብርታትን ህዝቢ ዝውክል፡ ናይ ገዛእ ርእሶም ወይ ስድራ-ቤቶም ውልቃዊ ዝና፡ ወይ ታሪኽ ዓሌቶም፡ ብሔሮም፡ ሰልፎም ወይ ውድቦም ወይ’ውን ሃይማኖቶም ዝነበረ ኣርማታት፡ ዝውክሎም ቅርጽታትን ምልክታትን ዲዛይን ጌሮም ኣግላሊ (exclusive) ዝኾነ ሰንደቕ ዓላማ ሰሪሖም፡ ንህዝቢ ኣገዲዶም እዚኣ’ያ ሃገራዊት ሰንደቕ ዓላማኹም ተቐበሉዋ ብምባል እዮም ዝእውጁሉ።
እዚ ስለ ዝኾነ ድማ’ዩ ህዝቢ ብሰንደቕ ዓላማታት ዝበኣስ። ገዛእቲ ሓይልታት’ውን እንተኾነ ናትካ ሰንደቕ ዓላማ ኣውሪዶም ናቶም ሰንደቕ ዓላማ ክትቅበል እዮም ዘገድዱኻ። ወጻእተኛታት ገዛእቲ ኤርትራ’ውን እዚ ስለ ዝገበሩ’ዩ ህዝቢ ኤርትራ ንሰንደቕ ዓላማኡ ወይ ልዑላውነቱ ንምዕቋብ፡ ምስ ኩሉ ፍልልያቱ፡ ኣብ ትሕቲ ሓንቲ ሰንደቕ ዓላማ ተጠርኒፉ ብሓድነት፡ ንነጻነት ሃገሩን፡ መንነቱን፡ ክብሩን መሰሉን ተቓሊሱ ሃገሩ ነጻ ዝገበረ። ንሕና ኣብ ደምበ ተቓውሞ ዘሎና ደለይቲ ፍትሒ እምበኣር፡ ሰንደቕ ዓላማ ንኩሉ ህዝቢ እታ ሃገር ዝምልከት ጉዳይ ምኻኑን፡ ብሓደ ወይ ውሱናት ውድባት ወይ ክፍሊ ሕብረተሰብና ጥራሕ ከም ዘይውሰን ተረዲእና፡ ኣብዚ ዘሎናዮ ናይ ሓርነታዊ ቃልሲ ግዜ ብሰንደቕ ዓላማ ክንሰሓሓብ ኣይግባእን እዩ’ሞ፡ ቀዳምነታት ናይ ቃልሲ ዕማማትና ሰሪዕና፡ ሓቢርናን ሓድነትና ኣረጋጊጽናን ተጠርኒፍና ንመላኺ ስርዓት ንምውዳቕን ህዝብናን ሃገርናን ንምድሓንን ክንቃለስ ይግባእ። ጉዳይ ባንዴራ ግን ጉዳይ ህዝቢ ስለ ዝኾነ ንህዝባዊ ውሳኔ ዝግደፍ እዩ፡ ናይ ሕጂ ዋኒንና ድማ ኣይኮነን። ስለዚ ድማ መንእሰያትና ከም መሳሓሓብን መፈላለይን ክጥቀምሉ ኣይግባእን።


text:
3ይ ሰንበት ዓቢይ ጾም
ምኵራብ
ምኵራብ፦ ‘ቤተ ጸሎት ኣይሁድ’ እዩ። ኣይሁድ ኣብ ዘለዉዎ ሥፍራን ዓድን በብኸባቢኡ፡ መምሃሪ ሕገ ኦሪትን ነቢያትን ከምኡ'ውን መጸለዪ ዝግልገልሉ ዝነበሩ እዩ።
እዛ ዕለተ ሰንበት'ዚኣ ‘ምኵራብ’ ዝተባህለትሉ ምኽንያት ድማ በዛ ዕለት ካብ ጾመ ድጓ፡ ‘ቦአ ኢየሱስ ምኵራበ አይሁድ / ጐይታ ኢየሱስ ናብ ምኵራብ ኣይሁድ ኣተወ’ ዝብል ካብ ‘ዋዜማ ጀሚሩ ክሳብ ሰላም’ ስለዝዝመር እዩ።
ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ መዋዕለ ስብከቱ፡ ኣብ ምኵራበ ኣይሁድ እናኣተወ ወንጌለ መንግሥት ድኅነተ ዓለም ከምዝመሃረን ተኣምራት ከምዝገበረን ዝዝከረሉ’ዩ። “ጐይታ ኢየሱስ ድማ ኣብ ቤት ጸሎት ኣይሁድ እናመሃረ፡ ወንጌል መንግሥቲ እናሰበኸ፡ ኵሉ ሕማምን ኣብ ሕዝቢ ዝነበረ ድናሰን እናኣሕወየ፡ ኣብ ኵለን ከተማታትን ዓድታትን ይዘውር ነበረ።’ ከምዝብል። (ማቴ. 9፡35)
ከምኡ’ውን ጐይታናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ኢየሩሳሌም ትርከብ ቤተ መቅደስ ከይዱ፡ ነቶም ዚሸጡን ዚልውጡን ዝነበሩ ሰጒጉ፡ ‘ቤተይ ቤት ጸሎት ይበሃል’ ኢሉ ንቤቱ ዘጽረየሉ መዘከርታ ኾይና ዝተዋህበት ሰንበት እያ።
ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኪጸርፍዎን ኪሃርምዎን ከለዉ ኣይተዛረበን። ባሪኹ ቐዲሱ መኅደሪቱ ንዝገበራ ቤተ መቅደስ ኣብ ዝተዳፈርሉ ጊዜ ግና፡ ካብ መቕደሱ ኣውፅኦም። ሎሚ ድማ ብድፍረት፡ ብሸለልትነት፡ . . . ንቤተ መቅደስ ዚደፍሩ ብንስሓ እንተ ዘይተመሊሶም ፡ መዓት እግዚኣብሔር ኣብ ልዕሊኦም ኪወርድ እዩ። (ዮሓ. 2፡13-18)
ስለዚ እግዚኣብሔር ኣምላኽና ኣብ ዘዳለወልና ሰማያዊት መቕደሱ ምስ ቅዱሳን ንዘለዓለም እናኣመስገንናዮ ምእንቲ ክንነብር፡ ሎሚ ኣብ ምድሪ ንዝተዋህበትና ቤተ ክርስቲያን (ቤተ መቅደስ) እናኣኽበርና፡ ናብኣ ክንኣቱ ከሎና “እመቦ ነኪር እምትእዛዙ ለኢየሱስ ይትከላዕ. . . ነጽሩ ነፍሰክሙ፡ ወአንጽሑ ነፍስተክሙ/ጐይታ ካብ ዝኣዛዞ ትእዛዝ ዝወፅአ እንተሎ ይከልከል . . . ነፍስኹም መርምሩ፡ ሰብነትኩም ኣንጽሑ” ንዝተባህለ ቃል ብምስትውዓል ናብ ቤተ ክርስቲያን ንመላለስን ንፍለጣን። (ቅዳሴ እግዚእ)
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!


text:
ኢትዮጵያ ሰላምን ምርግጋዕን ንምርግጋፅ ትገብሮ ፃዕሪ ክትቅፅለሉ ይግባእ ውድብ ሕቡራት መንግስታት
መቐለ ሚያዝያ 09/2010(ድወት) ኢትዮጵያ ኣብ ቐጠና ምብራቅ ኣፍሪካ ሰላምን ምርግጋዕን ክረጋገፅ ትገብሮ ፃዕሪ ኣጠናኺራ ክትቅፅለሉ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ሓቲቱ፡፡
ኣብ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ዋና ፀሓፊ ጉዳያት ምኽባር ሰላም ጄአን ፕየር ጃክሮ ኤክሲ ኣብ ቤት ፅሕፈተን ዝተቐበላ ሚኒስትር ዴኤታ ሚኒስቴር ጉዳያት ወፃኢ ወ/ሮ ሂሩት ዘመነ ኢትዮጵያ ኣብ ቐጠና ምብራቕ ኣፍሪካን ኣህጉረ ኣፍሪካን ዘላቒ ሰላምን ምርግጋዕን ንክህሉ ኣብ ትገብሮ ፃዕሪ ብዝምልከት ዘትየን፡፡
እቶም ምክትል ዋና ፀሓፊ ኣብቲ እዋን ኣብ ቐጠና ምብራቕ ኣፍሪካ ዘላቒ ሰላምን ምርግጋዕን ክሰፍን ኢትዮጵያ ትገብሮ ፃዕሪ ተጠናኺሩ ክቅፅል ድልየት ውድብ ሕቡራት መንግስታት ምዃኑ ሓቢሮም፡፡
ኢትዮጵያ ብደረጃ ዓለም ሰላም ንምርግጋፅ ትገብሮ ንዘላ ተሳትፎን ምንቅስቓስን’ውን ንኢዶም፡፡
ልኡኽ ሓይሊ ኣኽባሪ ሰላም ኢትዮጵያ ዝተውሃቦ ዓለምለኻዊ ልኡኽ ኣብ ምፍፃም ዘለዎ ብቅዓትን ቖራፅነትን ንዓለም መርኣያ ምዃኑ ድማ ኣመልኪቶም፡፡
ነቲ ዘተ ዝተኸታተሉ ኣቐባሊ ቓል ሚኒስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣይተ መለስ ኣለም ብወገኖም ኢትዮጵያ ሃገራት ሰላምን ምርግጋዕን ክሰፍነን ካብ ውሽጣዊ ድልየት ዝብገስ ፃዕሪ ትገብር ምዃና ድሕሪ ምግላፅ ሰላምን ምርግጋዕን እተን ሃገራት ካብ ናይ ባዕላ ሰላምን ምርግጋዕን ፈልያ ከምዘይትረአ ወ/ሮ ሂሩት ገሊፀን ክብሉ ኣመልኪቶም፡፡
ብምዃኑ ኢትዮጵያ ኣብ ቐጠና ምብራቅ ኣፍሪካ ልኡኽቶኣ ካብ ምፍፃም ብዝሰገረ ተናሓናሕቲ ሓይልታት ደቡብ ሱዳን ኣብታ ሃገር ሰላም ንክፍጠር ዝጀመረቶ ፃዕሪ ኣጠናኺራ ከምትቅፅለሉ ገሊፆም፡፡


text:
Date: Friday, 01 December 2017
ኣረሜናዊ ጭፍራ ወያነ ትግራይ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፈጸሞ ግፍዕታት ከቶ ኣይረሳዕናዮን።
ሕዳር 01, 20917 ዓም ፈረንጂ
መብርሂ፡ ኣብ`ዚ ላዕሊ ዘለዋ ናይ ተንቀሳቓሲ ስእልታት ኣብ`ቲ ኣብ ሞንጎ ኤርትራን ብወያነ ትግራይ ትምራሕ ኢትዮጵያን ውግእ ዝካየደሉ ዝነበረ እዋን ዝተላዕለ እዩ። ንሱ ድማ ሓንቲ ተባዕ ኢትዮጵያዊት ኣብ ኤርትራ ኣትያ ነቲ ዝካየድ ዝነበረ ኲናት ጠጠው ክብልን ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብሰላም ክነብረሉ ዝኽእል ኣገባብ ንምንዳይን ምስቶም ኣብ`ቲ እዋን`ቲ ብግፍዔኛ ስርዓት ወያነ ትግራይ ካብ ኢትዮጵያ ዝተሰጉ ኤርትራውያን ዝገበረቶ ምይይጥ እዩ።
ንመዘኻከሪ፣ ኣረሜናዊት ጭፍራ ወያነ ትግራይ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፈጸመቶ ግፍዕታት ከቶ ኣይረሳዕናዮን። እቲ ፋሽስታውን ዓሌታውን ስርዓት ትግራይ-ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ንጹሃት ኤርትራውያንን ኤርትራዊ መበቆል ዝነበሮም ኢትዮጵያውያንን ካብ`ቲ ናዚ-ጀርመን ኣረሜናዊ ስርዓት ነበር ብዘይፍለ ኣገባብ መዋእሎም ሰሪሖም ዘጥረይዎ ንዋይን ንብረትን ዘሪፉን ሰሪቑን ብዘይ ሳንቲምን ክዳን ናይ ለይትን/ቖምሽ-ውሽጥን ጥራሕ ኣልቢሱ ሰብ ከይሪኦም ብለይቲ ከም ደቂ-ሕድርትና ካብ መደቀሲኦም ብሓይሊ ብረት ብዓመጽ እናውጽኤ በቲ ሓደገኛ ናይ ውግእ መስመራት ናብ ኤርትራ ከም ዝሰጒጉውም ናይ ትማል ዘይርሳዕ ሓቀኛ ታሪኽ እዩ። ሕጂ እዛ ቀጣፊትን ሰራቒትን ሓሳዊትን ጭፍራ ወያነ ትግራይ ሎሚ "ንኤርትራውያን ኣሕዋትና ተቐቢልና ነዕቁቦም ኣሎና ነምህሮም ኣሎና`ዶ ሃበስ ቀደስ" ትብል ዘላ፣ ንበቲ ብሓይልን ብውግእን ከተምበርክኾ ዘይከኣለት ጽኑዕ ኤርትራዊ መንነትን ህዝቢ ኢትዮጵያን ትግራዎት ጥራሕ ዘይኮኑስ ዓለም ዝፈልጦ ጀግንነት ህዝቢ ኤርትራ ክትበቕዖ ስለ ዘይከኣለትን ተስፋ ስለዝቖረጸትን ብኻልእ መንገዲ ትገብሮ ዘላ ሸርሒ እዩ። እዚ ግን ከንቱን ዘይጭበጥ ሕልምን ጥራሕ እዩ።
ነቶም ገለ በሃማትን በሶሮታትን ደናቑር ምሁራት ኢና በሃልቲ ደቂ ሃገር ቁሩብ ንኽስቆሮም ግን፣ ሰራቒት ጉጅለ ትግራይ ብስም ኤርትራውያን ካብ ጎይቶታ ምዕራባውያን ሃገራት ኮነ ሰላያቶምን ዝለመነቶ ብኣማኢት ሚሎናት ዶላር ዋህዮታታ ትመልእን ከብዳ ተዘፍጥጥን ከም ዘላ እዩ። ብስርቂ ሃብቲ ኢትዮጵያን ብለመናን ትኳቦን ምጽወታን ጎይቶታ ምዕራብ ዘይትፈልጦ ሚሎናት ኣኻዕቢታ ድማ እዛ ጭፍራ ከብዳ ከሲዑ ምንቕስቓስ ስኢና ድንክልክል እናበለት ናይ ምሕሳብ ዓቕማ ኣሪጉን መሽሚሹን ተሓዋዊስዋ ኣብ ጻዕረ-ሞት ትነብር ኣላ። ከምኡ'ውን ናታ ትግራዎት ቤተ-ሰብ ከም "ስደተኛታት ኤርትራውያን" ኣምሲላ ኣብ መኣከቢ ደምበ ብምእታው ናብ ደገ ከም ትሰዶም ናይ ኣደባባይ ምስጢር እዩ። ስለዚ ኩሉ ኤርትራዊ ብሓፈሻ እቶም ነዚ ታሪኽ እናፈለጡ ከምዘይፈለጡ ናብ ምድረ-ወያነን ናብ ደገ ዝሃድሙን ኣብ ዓጀውጀው ዝነብሩን ካልኦት ገለ መውደኽደኽትን ኣንጻር ሃገሮምን ህዝቦምን ጥቅሞምን ዝሰርሑ ናይ ጥቕሚን ምድንጋር ደዃክን/ዱኳናት ሰሪቶም ብሎቕመጽመጽ ዝነብሩ ዘለዉ ዕሱባትን ክሰምዕዎ ኣለዎም። እንተ ሃገርና ኤርትራ ግን በቶም ጽኑዓት ጀጋኑ ደቃ ተኽቢራን ተሓፊራን ክትነብር እያ።
ዘልኣለማዊ ዝኽሪ ንሰማእታትና!
ዓወት ንሓፋሽ!
ውድቀት ንፈሽፋሽ!
ብርሃነመስቀል ሃብተማርያም


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 25 guests and no members online
- Details
- Written by ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ
- Published: 04 March 2018
ወደባትና ቃዲሩ ዕዳጋና ጾሙ ሓዲሩ።
ኣብ’ዚ መዋእል’ዚ ህዝቢ ምስ ትሕዝቶኡ እንክጠሚ፡ ናይ ካልኦት ጽግዕተኛ ክኸውን ዘደንጹ’ዩ። ስለምንታይ ከ ብምንታይ ምኽንያት ከ? ንዘለካ ጸጋታት ከተመሓድር ዓቕሚ ብምስኣን ድዩ ወይስ ካልእ ተንኮል ካልእ ስውር ዕላማ ኣለዎ? ዜጋታት ብሓደ ድምጺ ክሓትሉ ዘለዎም ሓባራዊ ሃገራዊ ዛዕባ’ዩ። ምስ ወጻኢ ዘራኽበካ ክልተ ፍሉጥ ወደባት ወኒንካ፡ መንግስቲ ሱዳን ዶቡ ስለዝዓጸወ ሸቐጣት ካብ ደገ ሸሚትና ናብ ኤርትራ ነእትወሉ መንገዲ ስኢና፡ ስለዚ ከኣ ዕደጋታት ኤርትራ ገረውረው ኢሉ ህዝቢ ተሸጊሩ ምባል ስለምንታይ? እቲ ብሱዳን ከሰላ ናብ ኤርትራ ክኣቱ ዝጸንሐ ሸቐጥታ ‘ኮ ብወደብ ፖርት ሱዳን’ዩ ዝኣቱ። ስለምንታይ ብሃገራውያን ወደባት ዓሰብን ባጽዕን ክኣቱ ዘይተገብረ?
ወደባት ኤርትራ ንሃለኽቲ ሸቀጣት ከተኣናግድ ዘኽእሎ ዓቕሚ ስለዘይብሉ ማሽነሪታት ስለዘይተተኽለሉ ኮይኑ ድዩ? ከምኡ እንተደኣ ኮይኑ ኣብ ውሽጢ ዝሓለፈ 27 ዓመታት መንግስቲ እንታይ ኮይኑ ዝጽገን ጸጊኑ፡ ዘድሊ መሳለጥያታት ተኺሉ ንኣገልግሎት ድልዊ ዘየገበሮ? ከመሓድሮ ዓቕሚ እንተስኢኑ’ኸ ዓቕሚ ዘለዎም ወጻእተኛታት ዘይቖጽረሉ? ጠቕሊሉ ካብ ኣገልግሎት ወጻኢ ክኸውን ክቓድር ምግባር እንታይ ኣምጸኦ? ብፍላይ እቶም ዘይቀበጹ ቅቡጻት ነቲ ንሕና ንሱ ዝጭርሕሉ፡ መንግስትና እናበሉ ዘምልኽዎ ብኩሉ ዓቕሞም ዝከላኸልሉ ጉጅለ ክሓትዎ ይግባእ።
መንግስቲ ሱዳን ምስ ኤርትራ ኮነ ምስ ካልእ ዘራኽቦ መስመራት እንተዘየድሊይዎ ክዓጽዎ፡ ኣብ ዘድለዮ ክኸፍቶ ልኡላዊ ግዝኣቱን ልኡላዊ ስልጣኑን ስለዝኾነ መሰሉ’ዩ። “ምስ ዓጋም ዝተጸገዐት ቆልቋል እናነብዐት ትነብር” ከም ዝበሃል፡ ንተገላባጢ ጸረ ህዝቢ ባህሪያት ህግደፍ ተጻዊሩ፡ ሓንሳብ ኣብ ዝረስን ካልእ ግዜ ኣብ ዝዝሕል ዘይመትከላዊ ዝምድና ተቐርቂሩ ክኸይድ ጸኒሑ። ካብ 5 ጥሪ ናይ 2018 ንነጀው ግን ምስ ኤርትራ ዘራኽቦ ቀንዲ መስመር ብወግዒ ክዕጾ ገይሩ ኣሎ። ነዚ ከም’ዚ ዝበለ ስጉምቲ ክወስድ ቀይዲ ኣልቦ ኣካይዳ ጉጅለ ህግደፍ ከም ዘገደዶ’ውን ዝተፈላለዩ ላዕለዎት ሰበስልጣን ሱዳን ክገልጹ ጸኒሖም ኣለው።
ብወገን ኤርትራ ሓሽሽን ካልኦት ዘይሕጋውያን ሸቐጣትን ከምኡ’ውን ኣጽዋርን ኲናትን ንግዲ ደቂ-ሰባትን ናብ ሱዳን ስለዝኣቱን፡ ሕጋዊ ናይ ንግዲ ቅጥዒ ዘየማለአ ኣቑሑት ድማ ካብ ሱዳን ናብ ኤርትራ ብሕቡእ ስለዝወጽእ፣ መንግስቲ ኤርትራ ምስ ግብጺ ተሻሪኹ ጸጥታዊ ኩነታት ሱዳን ዝዘርግ ወስታታት የርኢ ስለዘሎን ህዝቢ ስለምንታይ ዝብል ቅቡል ጥርዓን ከቕርብ ብምጽንሑ ተደማሚሩ ደቦም ከም ዝዓጸው ሓቢሮም። ህግደፍ ነዚ ርጡብ መልሲ ኣይሃበሉን። ከም’ቲ ልሙድ ሕጋውን ብድሉን መሲሉ ገለ ኣብ ውሽጢ መንግስቲ ሱዳን ዘለዎ ሰብ ፍሉይ ረብሓ ዝኾኑ ጉጅለታትን ስርዓት ወያነን ዝገብርዎ ዘለው ብዝብል’ዩ ብተሃድማ ዕቡያት ከደናግር ፈቲኑ።
ንኤርትራን ሱዳንን ዘዳውብ ከሰላ ስለዝተዓጽወ ዕደጋታት ኤርትራ ብጎሮሮኡ ተታሒዙ መተንፈሲ ስኢኑ፡ ህዝቢ ብፍላይ እቲ ትሑት እቶት ዘለዎ ኣብ ጸገም ወዲቑ ክበሃል ግን ዘሕፍር’ዩ። ስለምንታይ ዕዳጋታት ኤርትራ ክዓርቕ ህዝቢ ክሽገር ኮይኑ? ስለምንታይ እወ ምስ ምሉእ ትሕዝቶና ኣብ ሰናይ ምሕረት ካልእ ሃገር ካልእ መንግስቲ ክንወድቕ ተደልዩ? ስለምንታይ ንሽገር ጽግዕተኛታት ንኸውን? እንታይ’ዩ እቲ ከምኡ ዘግብር ዘሎ ምኽንያት? ካልእ ማልእ ከይበልና ናብ ዘቤታዊ ጉዳይና ምሉእ ትኹረት ብምግባር፡ ሕማምና ፈሊጥና መድሓኒትና ክንደሊ ኣለና።
ኣብ ግዜ መግዛእቲ ወነንቲ ወደባትና ስለዘይነበርና ነፍስሄር ድምጻዊ የማነ ባሪያ ህዝቢ ኤርትራ ወናኒ ባሕሩን ወደባቱን ዝኾነሉ ግዜ ብርሑቕ እናማዕደወ “ ላሎየ ላሎ ላለየ ላሎ ወደባት ዓደይ ይረኣየኒ ኣሎ” ብዝብል ይገልጾ ነይሩ። ሎሚ ነጻነትን ልኡላውነትን ኤርትራ ካብ ዝረጋገጽ ልዕሊ ርብዒ ዘመን ሓሊፉ፡ ሰፊሕ ዝርገሐ ዘለዎ ባሕሪ፡ ክልተ ፍሉጥ ወደባትን ማርሳታትን ሓቚፍና ክንስና፡ ብሰንኪ’ዚ ጉጅለ በጋሚዶ ናብ ፖርት ሱዳን ናብ ከሰላ ከነማዕዱ? ሸቐጣት ካብ ወጻኢ ናብ ኤርትራ ነእትወሉ መንገዲ ስኢና ክንብል ኣየምሕረልናን። ወደባትና ኣብ ሕቑፍና እናሃለወ መዓስኮን ንግልገለሉ ክንብል፡ መመሓላለፊ ተሳኢኑ ብዝብል ምኽንያት ዕደጋታት ጾሙ ክሓድር ከም ህዝቢ ኣብ ጉዳይና ዝኾነ ተራ ከምዘይብልና ፍጹም ከም ዝተመለኽና ዘመልክት’ዩ። ንዓና ብታሪኽ ዘውቅሰና ነቲ ኮነ ኢሉ ከም ዝግብር ዘሎ ጉጅለ ከኣ ብከቢድ ገበን ዘሕትቶ ክሕደት’ዩ፡፡ እዚ መንግስታዊ ጉጅለ ብደይ መደይ ህዝቢ ብከብዱ ብምቕጻዕ ንምብርካኹ ዝሓዞ ጸረ-ህዝቢ ውሳነ ከም ዘሎ’ዩ ዘርእየና።
ወደባትና’ኮ ኣብ ኣገዳሲ ስትራተጂካዊ ቦታ ዝተደኮነ ብምዃኑ፡ ብቐጥታ ምስ ዓለማዊ ንግዳዊ ንጥፈታት ዝራኸብ’ዩ። ሃለኽቲ ሸቀጥታ መእተዊ ስኢና ኢልና ክንሽገር ዘይኮነ፡ ዘድሊ ጽገናን መሳለጥያታት ኣማሊእና፡ ስሉጥን ሰሓብን ቢሮክራሲ መዲብና ኣብ ሃገራዊ ቁጠባዊ እቶትና ትርጉም ዘለዎ ብጽሒት ክህልዎ ብምግባር ጭቡጥ ቀዋሚ እቶት ክንሓፍሰሉ ዝነበረና’ዩ። ብሰንኪ ዕንደራ ህግደፍ ግን ክንጥቀመሉ ኣይከኣልናን። ንሕና ዝተሓሰምናዮ ስሩሕ እንጀራ ኣብ ቀረባ ርሕቀትና ዝርከቡ ሃገራት ይበልዕዎ ኣለው። ንሕና ግን ምስ ትሕዝቶና ክንጠሚ ናይ ካልኦት ጽግዕተኛታት ክንከውን ተፈሪድና። መንግስቲ ሱዳን ሰናይ ምፋቓዱ ኮይኑ ዶብ እንተኸፊቱልና ዝሽመት ክንረክብ እንተዓጽይዎ ዕዳጋና ገረውረው ክብል፡ እዚ ከም ህዝቢ ከቖጠዓና ኣንጻርቲ ናብ’ዚ ሽግር ዘእተወና ጉጅለ ብሓባር ክንስለፍ ክዕድመና ይግባእ።
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 26-02-2018
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
እምነት ብቓል ንምክፋልን ተኻፊልካ ንምንባርን ቅድም ብዙሕ ጽን ምባልን ምስማዕን የድሊ ዝብል ሓሳብ ዘማእከለ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ወርሒ ታሕሳስ 2018 ዓ.ም. ኣብ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ናይ ጸሎት ሃሳብ ነገልግሎት እምነት ምትሕላፍ ክኸውን ብምስማዐ - ርእየት ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ የተሓሳስቡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኢየሱስ ነቲ ኣብቲ ዝነበረሉ ግዜ ንዝነበሩ ሰባት ናብ እግዚኣብሔር ፍቕሪ ቀረባ ንኽኰኑ ዘኽእሎም ዝነበሮ ኣገባብ ሕይወት ናትና ኣገባብ ሕይወት ንግበርን ንኣኡ ንምሰልን፡ ብዝብል ቃል ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ በቲ ዓለም ሓቆፍ መርበብ ንናይ ር.ሊ.ጳ. ጸሎት ኣገልግሎት ማሕበር ዝዝርጋሕ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም።
ዘተን ምስማዕን
ቅዱስ ኣቦና ኣብዚ ኣብ ወርሒ ታሕሳስ 2018 ዓ.ም. ኣብ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ናይ ጸሎት ሓሳብ እንታይ ክኸውን ከምዘለዎ ኣብ ዝሕብር ዘመሓላለፍዎ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ፥ ምእንቲ እቶም እምነት ንምስፋሕ ዘገልግሉ ክጽለይ ኣተሓሳሲቦም፡ እምነት ኣብ እዋናዊ ዓለም ንምስፋሕ ንእዋናዊ ዓለም ብቑዕን ናይ እዋናዊ ዓለም ቋንቋ ምስትውዓልን ምጥቃምን ኣገዳሲ ከምዝዀነን ብፍላይ ከኣ ዘተን ምስማዕን ኣብ ምስፋሕ እምነት ኣገዳሲ ምዃኑ የመላኽቱ።
እቶም እምነት ኣብ ምስፋሕ ዘገልግሉ ምስ ባህልታትን ልቢ ሰብን ዝዝትይን ብፍላይ ከኣ ጽን ቢሉ ዝሰምዕ ምስ እዋናዊ ዓለም ዝላዘብ ቋንቋ ክረኽቡን መታን ንጸልይ
ናይ ጸሎት መርበብ
ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ምሉእ ዓመት ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ብፍሉይ ኣብ ኵለን ካቶሊካውያን ኣቢያተ ክርስቲያንን ማሕበራትን ገዳማትን መንፈሳዊ ማሕበራትን ንኣስፍሆተ ወንጌል ብዝሃቀነ ኣገባብ ዝሕረይ ናይ ጸሎት ሓሳብ ብተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ኣቢላ ከምእትሕብር ዝፈልጥ ከይኑ፡ እዚ ኸኣ ናይ ጸሎት ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ብዘካይድ ዓለም ሓቆፍ ናይ ጸሎት መርበብ ኣብ መላእ ዓለም ዝዝርጋሕን ኣብቲ ናይ ጸሎት ሓሳብ ዝቖሙ ዝተፈላለዩ መንፈሳውያን መደባት እውን ክነቓቓሕ ኣፋፍኖት ዝህብ እዩ።
ቅዱስ ኣቦና ዕለት 5 ታሕሳስ 2018 ዓ.ም. ኣብ ጳውሎስ ሻድሻይ ናይ ጉባኤ ኣድራሽ ኣብ ዘቕረብዎ ናይ ዕለተ ረቡዕ ሓፈሻዊ ኣስተምህሮ ትምህርተ ክርስቶስ፥
ጐይታ ሰማዒ ትሑት ጸሎት እዩ
ንዝብል ሓሳብ ከምዘስመሩሉ ይዝከር።


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ናይ ዕለቱ ቃለ ወንጌል ብላቲናዊ ሥርዓተ ኣምልኾ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ግጽው ካብ ወንጌል ማርቆስ 12 ኮይኑ “ኪምህሮም ከሎ ከኣ ‘ካብቶም ነዊሕ ቀሚሽ ተኸዲኖም ዚዞሩን፡ ኣብ ዕዳጋውን ብኽብሪ ሰላም ኪብልዎም ዚፈትዉን፡ ኣብ ቤት ጸሎት ኣይሁድውን ዝለዓለ መንበር፡ ኣብ መኣዲ ዝኸበረ ሥፍራ ዚደልዩ መማህራን ሕጊ ተጠንቀቑ። ንሳቶም ኣባይቲ መበለታት ዚብዝብዙ፡ ኬምስሉ ከኣ ጸሎት ዜንውኁ እዮም እሞ፣ ዝገደደ ፍርዲ ኪቕበሉ እዮም” በሎም።” ዚብል ክፍሊ ይርከቦ።
ቅዱስነቶም እቲ ጸሓፍን እታ መበለትን ብዝብል ኩነታቶምን እምነቶምን ተግባራቶምን የነጻጽሩ እሞ እቲ ሓደ ብትዕቢትን ብደዔን እንክተፋነን እታ ድኻ ግን ንዘለዋ ኩሉ ተወፊ። ንሕና እውን ንጐይታን ነሕዋትናን ብተመሳሳሊ ኣገባብ ዘሎና ኩሉ ብትሕትናን ብልግስን ክነወፊ ይጽውዑ። ምኽንያቱ ክገልጹ ከኣ እግዚአብሔር ወትሩ ምስቶም ናይ መጨረሻ ማሕበረሰብ ስለዝውግን እዩ ይብሉ።
እግዚአብሔር ምስቶም ኣብ መጨረሻ ማሕበረሰብ ዝርከቡ ይውግን!
ቅዱስነቶም ኣብ ንጹር ፍልልይ ናይቲ ጸሓፍን ናይታ መበለትን ምልስ ይብሉ እሞ እቲ ጸሓፊ ነቶም ኣብ ዓለምና ዝርከቡ ኣድለይቲ ዝበሃሉ ሰባት ሃብታማትን ጸለውትን ሰባት እንክውክል እታ መበለት ከኣ ነቶም ናይ ማሕበረሰብና ዝተሓተ ቦታ ዝሓዙ ድኻታትን ድኹማትን ትውክል። ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ነቶም ብደገ ጥራይ ዘብለልጩ ብውሽጦም ግን ጺእ ዝኾኑ ጸሓፍቲ ብቀጥታ ይፈርደሎም ልዕሊ ኣብቲ ኣብ ማሕበረሰብ ቦታኦም ንምሕላው ዝተፈላለየ ኣርእስታት ንገዛእ ርእሶም ብምሃብ መማህራን ክበሃሉን ኣብ ዕድጋታትን መንገድታትን ኩሎም እናሰገዱ ሰላም ክብልዎም ኣብ ዝለዓለን ዝኸበረን ቦታ ከቀምጥዎም ከም ዝጽልዩ ንሰብ ምእንቲ ከርእዩ ከኣ ነዊሕ ሰዓታት ረኣዩና ስምዑና ይብሉ ከም ተኸላኸልቲ ሕጊ ንኣገልግሎት እግዚአብሔር ዝተግሁን ክመስሉ ከኣ ሊቃውንቲ ሕጊ ኢና ይብሉ። እዚ ናይ ከንቱነት ልዕልና እዚ ነቶም ከምኦም ዘይኮኑ ብዙሕ ዋጋ ዘይወሃቦም ክፍሊ ሕብረተሰብ በዚኦም ንዑቃት እዮም ከምኡ እውን መበለታት።
ኩለንትናኻ ምውፋይ!
ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ንሓዋርያቱ ካብ ህያው ኣብነት ተላዒሉ ዝህቦም ትምህርቲ ብጣዕሚ ዓቢ እዩ። እታ መስኪን መበለት ኣብቲ ማሕበረሰብ ዝከላኸለላ ዘይብሉ ትሕት ዝበለ ናብራ ትነብር ዝነበረት ዝከላኸለላ ዘይብላ ብምንባራ በቶም ናይ ግዜኡ ተኻሉ ብቀሊሉ እትጥቃዕ እያ ነራ።
እግዚአብሔር ዓይነት ይዕቅን!
ትምህርቲ ኢየሱስ ኣብዚ ፍጻሜ እዚ ኣብ ዕለታዊ ሕይወትና ምስ እግዚአብሔር ከመይ ዝበለ ርክብ ክህልወና ከምዘለዎ እዚ ከኣ ንሕወትና መሠረታዊ ነገር ከምዝኾነ ይገልጸልና።
እታ መበለት ድኻን ለጋስን ብኢየሱስ ከም ኣብነት ክርስትያናዊ ሕይወት ኰይና ክንመስላ ንጽዋዕ።
ቅዱስነቶም ድሕሪ ጸሎተ መልኣከ እግዚአብሔር ብፅዕናኡ ዝሓለፈ ቀዳም ዕለት 11 ሕዳር 2018 ዓምፈ ኣብ ባርሰሎና ብፅዕናኡ ዝተኣወጀ ኣባ ተወዶሮ ኢለራ ደል ኦልሞን 15 ብጾቱ ሰማዕታትን ዘኪሮም ‘እዞም ስለ እምነቶም ኣብ ዝተፈላለየ ግዜን ቦታታትን ኣብ ግዜ ውግእን ስደት እምነትን ናይ ሃገረ እስፐይን ዝተቀትሉ ሰማዕታት እዮም። ብሓቂ ጽኑዓትን ተባዓትን መሰኻኽር ጐይታ እዮም’ ምስ በሉ ናብ ካልኣይ ዓለም ለኸ ዕለተ ድኻታት ምልስ ኢሎም ብብዙሕ ተበግሶ ስብከተወንጌልን ጸሎትን ዘሎካ ምክፋልን ዝመጽእ ሰንበት ክትዝከር ምዃና ኣዘኻኺሮም። ነዚ ዓለም ለኸ ዕለት እዚ ምኽንያት ብምግባር ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ንሓደ ሶሙን ነቶም ኣብ ዝርከቡ ወገናት ኣገልግሎት ጥዕና ብነጻ ዘወፊ ተበግሶ እውን ከምዝጀመረ ተመልኪቱ።


text:
ካብ ገብሩ ገ/ዮውሃንስ
ጉዳኣት ኣሕዋትና ፖለቲካዊ ኽስቢ ክረኽብሉ ንዝደልዩ ዕድል ኣይንሃብ!!! ንምኻኑ ዓረና መዓዝ እዩ ንህዝቢ ትግራይ ተሓላቒት ኾይና ትፈልጥ? እታ ቕድሚ ሐዚ ንሽዋይነሽ ዝሓደረት ውድብ ዓረና ሎሚ በፂሓ ሰልፊ ዘፀውዕ ሞራል ካበይ ኣምፀአቶ? ቅድሚ ሐዚ ኣብ ዘተፈላለዩ ጉዳያት ምስ ሽዋይነሽ ዝዓረኸት ሐዚ ናበይ ናበይ? ኣይንርስዖን
ናይቐረባ ግዜ ተግባርኩም ንኣብነት:-
ወልቃይት ዝሸጠ ውድብ ምኻኑ ትፈልጡዶ? ትማሊ ምስ ሕብረት ጎንደር እንታይ ዓይነት ምሕዝነት ከም ዝፈጠረኽ?(ምስቶም ካሕዳማት ደም ህዝቢ ትግራይ ኣብ ጎንደር ዝሰተዩ!) ሎሚ በፂሓስ ሰልፊ ክፅውዕ እንታይ ሓሲቡ ወይስ ነቲ ወረጃ ህዝቢ ኣጋግዩ ከተማና ማእኽል ዕንወት ክገብር? ዋላእካ ልዕሊ ኩሉ ግዜ ኣብ ጉዳይ ሃገርናን ክልልናን ብፍላይ ንሓደግ ተቓሊዑ ዘለው ህዝብና እሂን ሚሂን ክንብሃህል ዝግብአና ግዜ እንተኾነ ዓረና ዝፀወዖ ሰልፊ በዞም ዝስዕቡ ዝተዘርዘሩ ምኽንያት ኣትሪረ እቃወም!!!
1. ሐዚ ንኽግበር ዝተሓሰበ ሰልፊ ንቶም ካልኦት ፀላእቲ ህዝቢ ትግራይ ሰልፊ ብምግባር ህወሓት ተዳኺማ ምኻና ብሽዋይነሽ ዝተውሃቦም ዕዮ ገዛ ንምፍፃም እምበር ንህዝቢ ትግራይ ሓልዮም ኣይኮኑን/ ሽዋይነሻት ህወሓት ተዳኺማ እያ ኢሎም ስለ ዝሓስቡ!
2. ወቕቱ ዝሓለወ ኣይኮነን፡- ምእንተ ምንታይስ ህዝቢ ትግራይ ሕብረቱ ኣጠናኺሩ ንኹሎም ፀገማት ብሕብረት ዝብድሀሉ ግዜ እምበር ንሓደ ልዕልነት ፓርቲ መሳርሒ ኣይኸውንን!
3. ሰልፊ መጀመሪያ ፍቓድ ክረክብ ኣለዎ ፍቓድ ዘይብሉ ሰልፊ ግን ልክዕ ከምቶም ካልኦት ብዓል ዋና ዘይብሉ ሰልፊ ግን ምፅዋዕ ንመናእሰይ ትግራይ ንምግጋይን ልክዕ ከምቶም ካልኦት ኦነግ ምስ ውድብን መንግስቲ ትግራይን ንምብኣስ እዩ። እዚ ኮነ ተባሂሉ ንናይ መንግስቲ ኣጀንዳ ንምጭዋይን ንኻልእ ኣካል ፖለቲካዊ መሳርሒ ምዃኑን እዩ። ብመሰረቱ እዚ ሰልፊ ብዝምልከቶ ኣካል ፍቓድ ዝተውሃቦ ምኻኑ ሕጋዊ መረዳእታ ክቐርብ ኣለዎ::
4. ነዚ ተፈጢሩ ዘሎ ፀገም ድምፅኻ ምስማዕ ኣድላይ እንተኾይኑ እቲ ሰልፊ ክ”ዋዕ ዘለዎ እዚ ኩነታት ብኣገባቡ ዝተረድኡ ፈተውቲ ዓዶም ዝኾኑ ሰባት እምበር ኣነ እንተዘይ መራሕኽዎ “ገም ኣይፍታሕን ዝብል ሓሽከር ሽዋይነሽ ፓርቲ ኣይኮነን::
ቕዳሕ:-
√ ብጉዳይ ህዝቢ ሸቃጦ ኣመራርሓ ፓርቲ ሽዋይነሽ


text:
እዋናዊ ዜናታት
- ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ኣስታት 100 ስደተኛታት ጥሒሎም።
- ናይ ሓዘን መግለጺ
- ሰማእታትና ዝቐስኑን ህዝብታት ኤርትራ ዝድበሱን፡ ዝወደቕሉ ህዝባዊ ሓርነታዊ ዕላማ መሊኡ ሽትኡ ምስ ዝወቅዕ ጥራሕ እዩ፡
- ወዲ 48 ዓመት እስራኤላዊ ኣብ ልዕሊ ጓል 6 ዓመት ኤርትራዊት ጾታዊ ዓመጽ ፈጺሙ
- ጋዜጣዊ መግለጺ ንሕቶ ዶብ ብሰላም ንምፍታሕ ዝምልከት
- ጉጅለ ህግደፍ ንደገፍቱ ብመደብ ኣባኢሱ ተመሊሱ ብምሽምጋል ንመናዊሕ ስልጣኑ ይጥቀመሎም ኣሎ።
- ኣብ ሊብያ ካብ ኢድ ነጋዶ ሰብ ከምልጡ ካብ ዝፈተኑ ስደተኛታት 15 መይቶም ልዕሊ 20 ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ
- መግለጺ ንዝኽሪ በዓል ናጽነት ኤርትራ
- ህግደፍ ብኣስገዳድ ህዝቢ የፈናቕል ኣሎ።
- ሓደ ወተሃደር ህግደፍ ሕነ ሓዉ 6 ኣብ ሓለዋ እሱራት ዝነበሩ ወተሃደራት ቀቲሉ ነብሰ ቅትለት ከም ዝፈጸመ ኣሰና ሓቢራ።
- ልዕሊ 11 ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ፡ ፓስተር ዕቑባ ሚካኤል ተኽለ ሃይማኖት ዝተባህሉ መራሒ ሃይማኖት ተፈቲሖም
- ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ስነ-ሓሳባዊ ፖለቲካዊ ፍሕፍሕ፡ ድሑር ስምዒታት ዝፈጥሮ ምፍልላይ ይዓቢ
- ነጻነት መራኸቢ ብዙሓን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ሓደጋ ይወድቕ
- ሰብ ክጨውዩ ናብ ሱዳን ዝተላእኩ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ፡ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
- መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ኣብ ኤርትራ ሰባት ብናይ መንግስቲ ተኲስካ ቅተል ፖሊሲ ከም ዝቕተሉ ገሊጹ
ኣብ መርበብ ዘለዉ
We have 30 guests and no members online
- Details
- Written by ሃና ብርሃነ ኡጋንዳ
- Published: 16 April 2018
ኣብ ጉዳይካ ካብ ምክሳስ ምድግጋፍ።
ብሃገረ ደረጃ ዝፍጠር ሰብ ዘምጸኦ ይኹን ባህሪያዊ ሓደጋታት ዘኸተሎ ጸገም ንምፍታሕ፡ ኣብ መንጎ ግዳያት ምክሳስ ምውቕቓስ ዘይኮነ፡ ምድምማጽ ምድግጋፍ’ዩ ፍቱን መድሓኒቱ። እቲ ጸገም ሰብ ዘምጸኦ እንተደኣ ኮይኑ፡ ናይ’ቲ ጸገም በዓል ቤት መን? ስለምንታይ? ብኸመይ? ምፍላጥ የድሊ። ባህሪያዊ ሓደጋ ምስ ዝኸውን’ውን ከምኡ፡ መንቀሊኡ ፈሊጥካ ዝምከተሉ ውጥን ምጽናዕን ምውጻእን የድሊ። ኣብ’ዚ መሰረታዊ ረቛሒታት’ዚ እኹል ሓበራዊ ኣገንዝቦ ምስተታሕዘ ድማ፡ ናይ ተግባር መደባት ትስእልን ነብስኻ ከፋፊልካ፡ ዘድሊ ዕጥቂ ወኒንካ ትወፍር’ሞ ኣድማዒ ውጽኢት ከኣ ተመዝግብ። ዝወረደ ሓደጋ ብማዕረ ዝሃስየካን ብዘይ ናይ ኩልኻ ተሳተፎ ዘይምከት እናሃለወን፡ እቲ ጾር ክራገፈልካ ትደሊ፡ ተሳትፎኻ ከተረጋግጽ ድማ ዘይትደሊ ምዃን፡ ብድፍረት ንምዝራብ በለጽ’ዩ። ኣብ ዝኾነ ሓባራዊ ስራሕ ድሌትን ክውንነትን ሚዛኑ ሓልዩ ዘይከይድ እንተደኣ ኮይኑ ዝድለ ለውጢ ወይ ውጽኢት ክመጽእ ዝሕሰብ ኣይኮነን።
ወሳንነት ህዝብን ልዕልና ሕግን ኣብ ዝሰፈኖ ኩነታት፡ ከመይነት ፖለቲካዊ ምሕደራ ሓንቲ ሃገር ንኹሎም ዜጋታት ብማዕረ’ዩ ዝብጸሖምን ዝምልከቶምን። ልኡላውነት ህዝቢ ኣብ ዝተመንዘዓሉን፡ ግዝኣተ ሕጊ ኣብ ዝፍረሰሉን ኩነታት ግን ማዕረ ብጽሒት ማዕረ ኣረዳድኣ ዝበሃል ነገር ኣይህሉን። ኣብ’ቲ ሃገራዊ ሓባራዊ ጉዳይ ኩሉ ወሰንትን ዝያዳ ተጠቀምትን ዝወሓዱ ይኾኑ። እቶም ዝበዝሑ ከኣ ካብ ጉዳዮም ይግለሉ። ዝተባህልዎ ሰማዕትን ተግበርትን ይኾኑ። ስለዚ ከኣ ክለተ ደምበ ይፍለ። ደምበ ውጹዓትን ደምበ ገዛኢ ደርብን ወይ ደምበ ፈታውን ጸላእን ተባሂሉ ድማ ይግለጽ።
ኣብ ካልእ ከይከድና ንዓና ንኤርትራውያን ገጢሙና ዘሎ ድማ፡ ኣብ’ቲ ሓበራዊ ሃገራዊ ጉዳይ ውሑዳት ወሰንቲ ብዙሓት ግዳይ ዝኾናሉ ፖለቲካዊ ኩነታት ነጊሱ ምህላው’ዩ። ካብ ኩሉ ዝገርም ከኣ እቶም ፖለቲካዊ መዘውር ናይ ኤርትራ ተቖጻጺሮም ዝርከቡ ውሱናት ወሰንቲ፡ ንድሌቶም ብዘይ ዝኾነ ሕጋዊ ደገፌታ ብቕልጽሞም ዝትግብርዎ ፍጹም ካብ መስመር ሰብኣውነት ዝወጽኡ ጨካናት ምዃኖም’ዩ። ብመልክዕ ፈላሊኻ ግዛእ ሓደ እዋን ምስ ሓደ ከባቢ ካልእ ግዜ ምስ’ቲ ካልእ፤ ኣብ ሓደ መድረኽ ምስ ሓደ ሃይምኖት ካልእ እዋን ምስ’ቲ ካልእ ሽነኽ እናሻረው ጉጅላዊ ረብሓኦም ዝሕልው ደኣምበር፡ ንጠለብን ድሌትን ብዙሓት ማእከል ገይሮም ዘመሓድሩ ኣይኮኑን። ብሓጺሩ ንረብሓ ውሑዳት ዝጣበቑ፡ ንረብሓን መሰልን ብዙሓት ድማ ዝጻብኡ ጸላእቲ’ዮም።
ነዊሕ ግዜ ወሲዱን ብዙሕ ሃሰያታት ድማ ምስ በጽሐን ደኣ ኮይኑ ‘ምበር፡ ዝበዝሕ ህዝቢ ወጹዕ ምዃኑ፡ ወጻዒኡ ብኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝምራሕ ጉጅለ ህግደፍ ምዃኑ፡ ኣብ ኤርትራ ብደምበ ፈታውን ጸላእን ዝፍለጡ፡ ብሰዓራይን ተሰዓራይን ዝዳነዩ፡ ክልተ ዘይተዓረቑ ደምበታት ተፈጢሮም ምህላዎም፡ ሰፊሕ ኣገንዝቦ ዝተታሕዘሉ ወድዓዊ ኩነታት ንለውጢ ኣብ ዝበሰለሉ መድረኽ ተበጺሑ ኣሎ። ኣብ’ዚ ደረጃ ምብጻሑ ዋላ ግዜ ዝበልዐ ይኹን ኣወንታዊ’ዩ። እንተኾነ ግን፡ ደምበ ጸላእን ፈታውን ይነጽር ‘ምበር፡ ኣብ ደምበ ፈታዊ ከከንዲ ዝዓቕምኻ ዘይምብርካት፡ ሓቢርካ ዘይምስራሕ፡ ዘይምድግጋፍ፡ ኒሕ ዘለዎ ዝተሰከፈ ንለውጢ ላዕሊ ታሕቲ ክብል፡ እቲ ገለ ከኣ ኣማዕድዩ ክርኢ፡ ነቲ ብክንዲ ዝዓቕሙ ዝነጥፍ ዘሎ፡ ከምዚ ዘይገበረ ለውጢ ዘየምጸኣ እናበለ ክኸሶ ክነቕፎ ይረአ።
ብናተይ ገምጋም እዚ ከም’ዚ ዓይነት ኣረዳድኣ ብድፍረት ብሓላፍነታዊ ኣገባብ ክግራሕ ክእረም ኣለዎ። ተወዲቦም ምሉእ ግዜኦም ሂቦም ዝነጥፉ ዘለው ዜጋታት፡ ኣብ’ዚ ንቕሓትን ውሳኔን’ዚ ምብጻሖም ክምጎሱ ክድገፍ ይግባእ። ምኽንያቱ ንሳቶም’ውን ንባዕሎም ብውልቀ ሰሪሖም ማሕበራዊ ህይወቶም ክመርሑ፡ ስድራ ቤቶም ክሕግዙ፡ ክመሃሩ፡ ክህብቱም ዝኽእሉን ዝደልዩ ሰባት’ዮም። ከም ሰብኣውያን ፍጡራት ከም ዝደኽሙ፡ ከም ዝሓሙ፡ ከም ዝሞቱ እናፈለጡ ካብ ውልቃውነት ህዝባውነት ዘቐደሙ ብምዃኖም ኩሉ ቅኑዕ ሕልና ዘለዎ ወገን ከተባብዖም ይግባእ። ኣብ ንጥፈታቶም ድኻም እንተርእዮም፡ እንተዘይተሰማሚዖም ድማ ብርሑቕ ኮይንካ ምውርዛይ ምፍራድ ዘይኮነ፡ ከም በዓል ጉዳይ ቀሪብካ እንታይ’ዩ እቲ ጸገም፣ እቲ ጌጋ ኣበይ’ዩ? መን’ዩ ዝሕተተሉ ነጺርካ ኣካል ፍታሕ ኮይንካ ምርካብ የድሊ።
ብተግባር ግን፡ ከምኡ ዓይነት ንቕሓትን ኣካይዳን ኣብ ባይታ ይረአ የለን። ፖለቲካዊ ሓይልታት ኣብ ውሽጦም ክቃደው ብዘይምኻኣሎም፡ ዘይተወደበ ህዝቢ እቲ ጉዳይ ናቱ ምዃኑ ኣሚኑ ንምፍታሕ ቀሪቡ ኣወንታዊ ጸቕቲ ኣብ ክንዲ ዝገብር፡ ገለ ክሓሚ እቲ ገለ ከኣ፡ ፈጺሙ ከምዘይምልከቶ ገጹ ጠውዩ ሕቖኡ ሂብዎ ይርከብ ኣሎ። ከምኡ ምግባር ልቦና ኣይኮነን ጥራሕ ዘኮነ፡ ብዝኾነ መዕቀኒ ዘዋጽእ ኣይኮነን። ንሓባራዊ ወጽዓ ሓባራዊ ቅልጽም’ዩ ዝፈትሖ። ዘይሰርሕ ንዝሰርሕ እንተኸሰሶ ፋይዳ የብሉን። እቲ ውጽዓ ንኹልና፣ ህልዊ ድኻም ናይ ሓባርና፣ ዝምዝገብ ዓወት ከኣ ብሓባራዊ ጻዕርና ዝብል ተረድኦ ክተሓዝ ኣለዎ። ህዝቢ ከም በዓል ጉዳይ ተዋሳኢ ሓታቲ፡ ተጽዕኖ ፈጣርን ዝሓሸ መንገዲ ዓወት ሓባርን ደኣምበር፡ ተዓዛቢ ክኸውን ከቶ ኣየጸብቕሉን። ስለዚ ኣብ ሃገራዊ ሓባራዊ ጉዳይካ ካብ ምክሳስ ምድግጋፍ ኣማራጺ ዘይብሉ መንገዲ ዓወት’ዩ ዝብል እምነት ኣለኒ።
ሃና ብርሃነ ኡጋንዳ
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ 11-04-2018
ኣገዳሲ ቆጸራታት
- ዝኽሪ ንፈላሚት ባሕቲ መስከረም ሰውራ ኤርትራ ኣብ ሽቱትጋርት
- ጻውዕት ንሰፊሕ ልዝብ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኤውሮፓ/ኸ ኣብ ጀርመን
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- በዓል 8 መጋቢት 2017
- SECOND EASE CONGRESS ANNOUNCEMENT - ምልክታ : ካልኣይ ጉባኤ ዝምልከት
- ኣገዳሲ ሓበሬታ ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ Firande av 25 års av Eritreas Självständighet.
- ኣገዳሲ ሕዝባዊ መፍለጢ Important Public Announcement دعوة لإجتماع هام
ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here
This is the right module position, which is not using any module suffix.
To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.


text:
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ምስ ኤመሓት ብምትሕብባር ይፍኖ ናይ ዘሎ መደብ ቴሌቪዥን ማልት መጠቓለሊ 6ይ ዙር ምድብ ሓደን ስነ ስርዓት ሽልማት ተምሃሮን ተሳሊጣ
Category : News
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ምስ ኤጀንሲ መራኸቢ ሓፋሽ ትግራይ ብምትሕብባር ንኣስታት ሓደ ዓመት ክፍኖ ዝፀንሐ ውድድር ተምሃሮ 12 ክፍሊ መጠቓለሊ 6ይ ዙር ምድብ ሓደ ውድድር ስነ ስርዓት ሽልማት ተምሃሮን 30 መስከረም 2011 ዓ/ም ኣብ ኣዳራሽ ቢሮ ትምህርቲ ክልል ትግራይ ተኻይዱ።
እቲ ተምሃሮ ብትምህርቶም ዝሓሸ ውፅኢት ንክህልዎም ዓሊሙ ኣብ መንጎ ተምሃሮ 12 ክፍሊ ትግራይ ዝተኻየደ ውድድር ኣብ መላእ ትግራይ ካብ ዝርከባ ካልኣይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ብትምህርቶም ብሉፃት ዝኾኑ ተምሃሮ ተወዳዲሮም ብርቱዕ ንሕንሕ ዘካየድሉን ካልኦት ተምሃሮ ‘ውን ብትምህርቶም ነፊዖም ንክወፁ ወነ ዘስነቐ ከምዝነበረ ኣብቲ ውድድር ዝተሳተፉ ተምሃሮን መምህራን ገሊፆም።
ኣብ ምድብ ሓደ ተወልዲሎም ብርቱዕ ንሕንሕ ኣርእዮም ካብ ዝተዓወቱ ተምሃሮ ኣብ ፍሉይ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ቓላሚኖ ተምሃሪት 12 ክፍሊ ዝኾነት ሳምራዊት ገ/ስላሴን ተምሃራት ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ መለስ ዜናዊ ዝኾነ መርሃ ገ/ሊባኖስን እቲ ንሓደ ዓመት ዝኣክል ክወዳደሩሉ ዝፀንሑ ውድድር ብትምህርቶም በሊፆም ክርከቡን ከም ዘኽኣሎም ብምግላፅ ኣብቲ ናይ መጠቓለሊ ውድድር ብምዕዋቶም ማልት ናይ ዩኒቨርሲቲ ትምህርቶም ክሳብ ዝዛዝሙ በብወርሑ ብር 400 ቕርሺ ስፖንሰር ከም እትገብሮም ዝገልፅ ደብዳቤ ናብ ኢዶም ከምዝበፅሖም ብምኽኣሉን ኣብቶም ዝቕፅሉ ዓመታት ንዝህልዎም ፃንሒት ትምህርቲ ዩኒቨርሲቲ ዝሓሸ ውፅኢት ብምምፃእ ኣብ ጎኒ እታ ማሕበር ኮይኖም ከም ዝሰርሑ ቃል ኣትዮም፡፡
ኣብ መጠቓለሊ 6ይ ዙር ምድብ ሓደን ስነ ስርዓት ሽልማት ተምሃሮን ካብ 26 ወረዳታት ዝመፁ ኣመራርሓ ትምህርቲ፣ ርእሳነ መምህራ፣ ኣማኸርቲ ማሕበራዊ ጉዳይን ዞባን ኣመራርሓ ማሕበር ልምዓት ትግራይን ዝተሳተፉ እንትኾኑ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ትምህርቲ መምህር ኣብርሃም ለምለምን ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ትምህርቲ ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ መምህር ኣፅብሃ ገ/ሃወርያን ንመደብ ቴሌቪዥን ማልትን ኣብቲ ዕለት ዝተኻየደ መጠቓለሊ ውድድርን ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃቡና ርኢቶ ተምሃሮ ብኣተሓሳባ፣ ክእለትን ኣካዳምያዊ ፍልጠትን ዝማዕበሉ ኮይኖም ክወፁ ዝኽኣሉሉ ብምዃኑ ከምዚ ዓይነት ውድድር ተምሃሮ ማሕበር ልምዓት ትግራይ በይና እንተይኮነት ኩለን ወረዳታት ኢደን ሓዊሰናሉ እንተተንቀሳቒሰን ዝያዳ ውፅኢት ከምዝምዝገበሉ ብምእማን ደገፈን ክገልፃ ይግባእ ኢሎም።
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣባላታን ደገፍታን ገበርቲ ሰናይ ትካላትን ኣተሓባቢራ ኣብቶም ዝሓለፉ 29 ዓመታት ዝወገነቶም ዋኒናት ልምዓት ንምንፅባራቕ ሰነዳዊ ፊልሚ፣ ካብ መላእ ትግራይ ዝተውፃፅኡ ተምሃሮ 12 ክፍሊ ዝወዳደሩሉ ብውድድርን ኣብ መንጎኦም ንሕንሕ ብምፍጣርን ኣብ ምምሕያሽ ፅሬት ትምህርቲ እጃማ ንምውፋይን እናዘናገዑ ቑምነገር ዘጨብጡ ተኸታታልቲ ድራማን ናብ ተመልከትቲ ብምቕራብ ኣብ ምዕባለ ባህልን ቋንቋን ተርኣ ንምፅዋትን ዕላማ ገይሩ ክፍኖ ዝፀንሐን ንዝቕፅሉ ሰለስተ ኣዋርሕ ኣብ ኣየር ዝውዕልን ፕሮግራም ቴሌቪዥን ማልት ከም ትካል ንዝቕፅሉ ስራሕቲ ቴሌቪዥን ፅቡቕ ልምዲ ዝተረኸበሉ ከምዝነበረ ኣረዲኦም።
ምክትል ሓላፊ ቢሮ ትምህርቲ ክልል ትግራይ ኣይተ ባህታ ወልደሚካኤል ብወገኖም ኣብ ህንፀት ትካላት ትምህርትን ምምሕያሽ ፅሬትን ዝለዓለ ትኹረት ሂባ ትንቀሳቐስ ዘላ ማሕበር ልምዓት ትግራይ ሐዚ ድማ ኣብ ኤጀንሲ መራኸቢ ሓፋሽ ዝፍኖ ውድድር ተምሃሮ ብምድላው ክትሰርሕ ምኽኣላ ቢሮ ትምህርቲ ክልል ትግራይ ፅሬቱ ዝሓለወን ፍትሓውን ትምህርቲ ናብ ሕ/ሰብና ክበፅሕ ኣብ ዝገብሮ ዘሎ ምንቅስቃስ ሓጋዚ ብምዃኑ ብሽም ተምሃሮን ቢሮ ትምህርቲ ክልል ትግራይን ኣመስጊኖም።
ማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣብቲ ዕለት ካብ ራብዓይ ዙር ናብ ሓምሻይ ዙርያ ኣብ ዝተኻየደ ውድድር ከይሓለፉ ንዝተረፉ 23 ተምሃሮ ነንሕድሕዶም ብር 2000፣ ኣብ ሻድሻይ ዙይ መድብ ሓደ ኣብ ዝካየድ ውድድር ዝተረፉ ኣርባዕተ ተምሃሮ ድማ ብር 3000 ብምሽላም ‘ውን ኣተባቢዓ እያ።


text:
ዕለት 29 ሕዳር 2018 ዓ.ም. ንጐሆ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ቅድስተ ማርታ ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ቤተ ጸሎት ኣብ ዘዕረገዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ብላቲናዊ ስርዓተ ኣምልዀ፥
ካብ ራእይ ዮሓንስ ምዕ. 18፡ 1-2, 21-23፥ ምዕ. 19፡ 1-3, 9
ወንጌል ሉቃስ ምዕ. 21፡ 20-28
ዝተወስዱ ምንባባት ኣሞርኵይዞም፡ ዕንወትን ኣመኔታን ስዕረትን ዓወትን ኣብ ሕይወት ክርስትና ተንቲኖም፡ ሕይወት ክርስትናን ሕይወት ናይ ዓለም ኰይንካ ምንባርን ዝብል ዓይነት ዝብል ሕይወት ኣፋቲኻን ኣዋዲድካን ምንባር ዘይከኣል እዩ ኢሎም።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ናይዚ ሰሙን ሊጡርጊያ ብዛዕባ መወዳእታ ዓለምን ናይ ነፍሲ ወከፍና ፍጻሜ ይዛረብ፡ ሎሚ እውን ብተመሳሳሊ መገዲ እቲ ዝተነበ ቀዳማይ ምንባብን ወንጌልን እውን፡ ራእይ ዮሓንስ ብዛዕባ ዕንወት እታ ጽብቕቲ ናይዚ ዓለም ምዃንን ናይ ጣዕምን ርእሰ ብቕዓትን ናይዚ ዓለም ስልጣንን ትእምርቲ ዝዀነት ከተማ ባቢሎን ይዛረብ፡ ሉቃስ ኣብ ወንጌሉ እውን ናይታ ቅድስቲ ከተማ ውድመት ይዛረብ።
ዕንወት ናይታ ምግባረ ብልሽውቲ ከተማ ባቢሎን
ኣብታ መዓልቲ ፍርዲ ባቢሎን ብዓውታ ዓወት ክትባድም እያ፡ እታ ኣመንዝራ ዝዀነት ከተማ ብጐይታ ዝተረግመት ጐይታ ብዛዕባ እቲ ዝዀነቶ ምዃን፥ መሕብእን ማሕደርን ዲያብሎስን መዕቆብ ርዅሳን መናፍስትን፡ ድሕሪ እቲ ዘደንቕ መልክዓ ምግባረ ብልሽውናኣ ተርእይ፡ በዓላታ ኵሉ ነቲ ናይ ሓሶት ሓሴት ይመስል፡ ዕንወታ ብርቱዕ እዩ ዝኽወን፡ ከቶ ኣይክትርከብን እያ ቢሉ ይዛረብ።
ድምጺ ቓነይቲ መሰንቆን ናይ ደረፍትን ናይ ነፋሕቲ እምብልታን ናይ ሰብ መለኸትን ደጊም ኣባኺ ከቶ ኣይኪስማዕን፡ ኵሉ ጥበብይና ኢደ ጥበብን ደጊም ኣባኺ ከቶ ኣይኪርከብን፡ ድሕሪ ደጊምሲ ደሃይ መጥሓን ኣባኺ ከቶ ኣይኪስማዕን እዩ። ነጋዶኺ መኳንንቲ ምድሪ ነይሮም፡ ኵሎም ኣህዛብ ብጥንቍልናኺ ስሒቶም እዮም እሞ፡ ደጊም ኣባኺ ብርሃን ቀንዴል ከቶ ኣይኪበርህን እዩ፡ ድሕሪ ደጊምሲ ኣባኺ ድምጺ መርዓዊ ድምጺ መርዓትውን ከቶ ኣይኪስማዕን እዩ። ብዙሓት ተዋሲቦም ዝነብሩላ ግናኸ ፍቕሪ ዘይረኣየላ ከተማ፡ እቲ ዕንወት ካብ ውሳጤኣ ይጅምር እሞ ጐይታ ደጊምሲ ይኣክል ምስ በለ ኩሉ ይድምደም፡ ናይዚ ዓለም ደጋዊ ክስተት በቃ ይእኸል ምስ ዝብል፡ እዚ እዩ እቲ እውነተይና ዕንወት ናይቲ ዝሕበን ዝነበረን ብቑዕነቱ ዝተኣማምኖን መላኽን ስልጣነ፡ ፍጻሜኡ ዝኸፍአ ልክዕ ከም ባቢሎን እዩ ዝኸውን።
ኢየሩሳሌም በራታ ንኣረመን ኣርሀወት
ቅዱስ ኣቦና ኣስዒቦም ኢየሩሳሌም ይብሉ፡ ብኻልእ ዓይነት ምግባረ ብልሽውናታት ምኽንያት እውን ናይ ገዛእ ርእሳ ዕንወት ክጋጥማ እዩ፡ ምግባረ ብልሽውናኣ ንፍቕሪ ዘይእምንቲ ኰይና ካብ ዘይምርኻባ ዝነቐለ እዩ፡ ፍቕሪ እግዚኣብሔር ኣብቲ ወልደ እግዚኣብሔር ንምፍላጥ ዘይብቕዕቲ፡ እታ ቅድስቲ ከተማ መራግጽ ኣረመን ኰነት፡ ብጐይታ ተቐጽዔት፡ ስለምንታይ በራት ልባታ ንኣረመን ስለ ዝኸፈተት።
ንጉዳይ ክርስቲያን ምዃንና እንተረኣና ናይ ሕይወት ኣረመኔነት ነስተውዕል፡ ከም ክርስቲያን ዶ ንነብር? ይመስል ይኸውን፡ ብሓቂ እንተረኣናዮ ግና ሕይወትና ሕይወት ኣረመን እዩ ዝመስል፡ ምምራኽ ብባቢሎም ክህሉ እንከሎን፡ ኢየሩሳሌም ከም ባቢሎን ክትነብር እንከላ። ክኸውን ዘይኽእል ጽማሬ ንምግባር ምፍታን እዩ ዝኸውን፡ ክልቴኣተን ከተማታት ዝተረግማ ክዀና እየን፡ ንስኻ ክርስቲያን ዲኻ? ከም ክርስቲያን ንበር። ማይን ዘይትን ሓዋዊስካ ምንባር ዘይኣከኣል እዩ፡ ኣብ ሓደ እውን እንተለዉ ተፈላልዮም እዮም ዝነብሩ። ናይ ሓደ ስልጣኔ ተጋራጫውነት እምበኣርከስ ክርስቲያን እየ እናበለ ከም ኣረመን ምንባር እዩ።
ድሕነት ነቲ ትስፍው ኣብ ጐይታ እዩ
ቅዱስነቶም ነቶም ክልተ ምንባባት ዘቕርብዎ ታሪኽ ምልስ ቢሎም ብምስትውዓል፡ ድሕሪ ፍርዲ ዕንወት እተን ክልተ ከተማታት፡ ድምጺ ጐይታ ክስማዕ እዩ፡ ድሕሪ ዕንወት ድሕነት ኣሎ፡ እቲ መልኣኽ ድማ በለ፥ እቶም ኣብቲ ናይቲ ገንሸል መርዓ ዝተዓደምኵም ብፁዓን ንዑ፡ እዚ እዩ እቲ እውነተይናን ዓቢይን በዓል!
ዓቢይ ዘሕዝን ክስተት ኣሎ፡ ኣብ ሕይወትና እውን እንተዀነ፡ ይኹን ደኣ እምበር ኣብ ቅድሚ ዝዀነ ይኹን ዘሕዝን ክስተት ክንየው ደረት ተመክሮ ምጥማት፡ ስለምንታይ ብጐይታ ስለ ዝደሓናን ከድሕነና ክመጽእ እውን ስለ ዝዀነ! እዚ ኣብቲ ዘጋጥም ፈተና ዓለም ከመይ ክንነብር ከምዘሎና ዝሓንጸና እዩ፡ ምስቲ ናብ ዕንወት ዝወስደና ዓለምነትን ኣረመነነትን ቃል ኪዳን ብምእታው ዘይኰነስ፡ ካብቲ ዘስሕት ዓለምነትን ኣረመነነትን ገዛእ ርእስኻ ኣርሒቕካ ደረት ትርኢት እናማዕደኻ ኣብ ክርስቶስ ጐይታ ተስፋ ኣንቢርካ ብተስፋ ምንባር ዝብል እዩ፡ ሓይልና ተስፋ እዩ፡ ንቕድሚት ንበል፡ ምእንቲ’ዚ ንመንፈስ ቅዱስ ክንልምኖ ይግብኣና።
ኵሉ ክበርስ እዩ፡ ጸኒዖም ዝተርፉ እቶም ትሑታት እያቶም
ቅዱስ ኣቦና ናይ እዋንና ባቢሎናት ንሕሰብ፡ ብዙሓት ሓያላት ስርዓተ መንግስታት፡ ንኣብነት ኣብ ዝሓለፈ ዘመን ዝነበሩ፡ ኵሎም ወዲቖም እዮም፡ ልክዕ ከምኡ ኸኣ ናይ እዋንና ከተማታት ክዓንዋ እያተን ብናይ ኣረመንነት ጐዳና ንመላለስ እንተድኣ ከይንና ሕይወትና እውን ክዓርብ እዩ፡ ዝተርፉ እቶም ተስፋኦም ኣብ ጐይታ ዘንብሩ እያቶም። ምእንቲ’ዚ ካብ ኣረመናውነት ሕይወት ንርሓቕ ልብና ንተስፋ ነርህው ቢሎም ዝለገስዎ ስብከት ዛዚሞም።


text:
እዚ ስክፍታ እዚ ድማ ናይቲ ተንታኒ ስክፍታ ጥራሕ ዘይኮነ ናይ ብዙሓት ኤርትራውያን ስክፍታ ክኸውን ከምዝኽእል ኣተንቢሁ። ብናቱ ገምጋም ግና እቲ ኣብ ካልኦት ሃገራት ዝነበረ ረቋሒታት ኣብ ኤርትራ ከምዘየሎ ሓቢሩ። ከም ኣብነት ምስ ናይ ሶማልያ ብግዜ ፕረሲደንት ዚኣድባረ ዝነበረ ኩነታት ብምንጽጻር ገለ ኣገደስቲ ዝበሎም ነጥብታት ዘርዚሩ።
ኣብ ሶማል ብቀቢላ ዝተኸፋፈሉ ናቶም ሰራዊት ዝነበሮም ጀነራላት ነይሮም። እዚ ድማ እታ ሃገር ኣብ ውግእ ሕድሕድ ክትኣቱን ክትበታተንን ሓጋዚ ረቛሒ ነይሩ። ኣብ ኤርትራ ብቀቢላ ወይ ኣውራጃ ዝተጠርነፈ ናቱ ሰራዊት ዘለዎ ጀነራል የሎን። ኩሉ ዝተሓዋወሰ እዩ። ስለዚ እዚ ረቛሒ ኣብ ኤርትራ የሎን ክንብል ንኽእል ኢሉ ኣቶ ሙሴ።
ካልእ ረቛሒ ዝበሎ ኣቶ ሙሴ ድማ ኣብዚ እዋን እዚ መብዛሕትኡ ኤርትራዊ ኣብ ልዕሊ ሓዉ ብረት ከልዕል ድላይ ዘለዎ ዳርጋ የሎን። እዚ ስለዝኾነ እዩ ድማ ሃገር ገዲፉ ናብ ስደት ዘምርሕ ዘሎ።
ስለዚ ይብል ኣቶ ሙሴ ኤፍሬም፡ ኩሉ ኤርትራዊ ድሕሪ ኢሰያስ ክህሉ ንዝኽእል ኩነታት ብዓይኒ ክቱር ፍርሂ ከይረኣየ፡ ኣብቲ ንዝሓሸ ለውጢ ዝግበር ቃልሲ ዕዙዝን ኣወንታውን ኣበርክቶ ክገብር ዜግንነታዊ ሓላፍነት ኣለዎ ብምባል መደርኡ ዛዚሙ።
ኤርትራዊ ምንቅስቃስ ንዲሞክራስን ሰብኣዊ መሰላትን (ኤምዲሰመ)
29 ጥቅምቲ 2014
ፕሪቶርያ ደቡብ ኣፍሪቃ)


text:
ዋዕላ ቊጠባዊ ወፍሪ ኣብ ኤርትራ ተዛዚሙ።
“ልምዓት ህዝቢ፣ ብህዝቢ ንህዝቢ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ብ27 ነሓሰ ኣብ ሆቴል ኣስማራ ፓላስ ዝተኸፍተ ዋዕላ ቊጠባዊ ወፍሪ ኣብ ኤርትራ ሎሚ 28 ነሓሰ ተዛዚሙ።
ኣብ መዛዘሚ ናይ’ቲ ካብ ውሽጥን ወጻእን ዝመጹ ብርክት ዝበሉ ኤርትራውያን ኣውፈርቲ ዝተሳተፍዎ ዋዕላ፣ ሓላፊ ማእከል ወፍሪ ኤርትራ ዶክተር ወልዳይ ፍጡር ኣብ ዘስመዖ ቃል፣ እቶም ኣብ’ዚ ዋዕላ’ዚ ዝቐረቡ ርእይቶታትን ሓሳባትን ነቲ ኣብ ዝመጽእ ወርሒ ታሕሳስ ዝካየድ ካልኣይ ዋዕላ ኣገደስቲ ምዃኖም ብምጥቃስ፣ መንግስቲ ወፍሪ ንምትብባዕ ዘድሊ ምትሕብባር ክገብር፤ ምዃኑ ኣነጺሩ።
ኣብቲ ንክልተ መዓልታት ዝቐጸለ ዋዕላ፣ ንንጥፈታት ወፍሪ – ኣብ ሕርሻ፣ ቱሪዝም፣ ንግዲ፣ ትሕተ-ቅርጽን ካልኦት ዓውድታትን ዘተኰሩ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ቀሪቦም።
ተሳተፍቲ ብወገኖም፣ ኣብ ዝቐረቡ መጽናዕታዊ ወረቓቕቲ ሰፊሕ ምይይጥ ድሕሪ ምክያድ፣ ንኣገባባት ዕድጊ ብርክታትን ካልኦትን ዛዕባታትን ብዝምልከት ምስ ክኢላታት ሓሳብ ንሓሳብ ተለዋዊጦም።
ካብ ተሳተፍቲ ንኤሪና ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፣ እዚ ዋዕላ’ዚ ብሃንቀውታ ክጽበይዎ ዝጸንሑን ኣብ ግቡእ ግዜኡ ዝተኻየደ ምዃኑን ብምምልካት፣ መንግስቲ ንኣውፈርቲ ንምትብባዕ ክወስዶ ዝጸንሐን ዘሎን ስጉምትታት፣ ማሎም ኣብ ሃገሮም ከውፍሩ ድርኺት ከምዝፈጠረሎም ገሊጾም።
ካብ ዞባ ዓንሰባ ዝመጸ ኣቶ ኣሕመድ ዓብዱን ካብ ዞባ ደቡብ ዝመጸ ኣቶ ተስፋማርያም ተኽላይን፣ ኣብ ዝሓለፈ 10 ዓመታት ክካየድ ዝጸንሐ ቊጠባዊ ምንቅስቓስ ምስ ኩሉ ተጻብኦታት ኣዛሚድካ ክርአ እንከሎ ዝምስገን ምዃኑ ብምሕባር፣ ነዚ ሕጂ መንግስቲ ዘጣጥሖ ዘሎ ባይታ ንወፍሪ ብግቡእ ክጥቀሙሉ ምዃኖም ኣነጺሮም።
“ከምዚ ዓይነት ዋዕላ ምክያድ ዓቢ ብልጫ’ዩ ዘለዎ” ዝበለት ካብ ዛምብያ ዝመጸት ወይዘሮ ኣስገደ ገረዝጊሄርን ካብ ኣትላንታ – ሕቡራት መንግስታ ኣመሪካ ዝመጸ ኣቶ ኣማኑኤል እምሃን ብወገኖም፣ ኣብ’ዚ ዋዕላ’ዚ ብምስታፎም መደባት መንግስቲ ኣብ ወፍርን ኣውፈርትን ብንጹር ክፈልጡ ከምዝሓገዞምን ከምዘተባብዖም ብምሕባር፣ ንዋዮም ኣብ ሃገሮም ብምፍሳስ ድርብ ረብሓ ንክረኽቡ ድልዋት ምህላዎም ኣረጋጊጾም።
**** ኣ.ዜ.ኤ. ****


text:
ብሰንኪ መንግስቲ ኤርትራ ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ ዶባት ዘጻወዶም ሓደስቲ ጸረ ሰብ ነቶግቲ ፤ ብዕለት 13ን 18ን ለካቲት 2017 ዶብ ክሰግሩ ዝፈተኑ 10 ዜጋታት ክሞቱ ከለዉ ዝተረፉ 6 ካልኦት ድማ ብኸቢድ ቆሲሎም።
እዚ ፍጻመ ኣብ ክልተ እዋን ዘጋጠመ ኮይኑ፤ እቲ ሓደ ብዕለት 13/02/2017 ብመንገዲ ዓዲ ኻላ ኣቢሎም ናብ ሩባ መረብ ኣብ ልዕሊ ዝተጸግዑ 6 ዜጋታት ዘጋጠመ ኢዩ ነይሩ። እቶም ዜጋታት ኣብዚ ቀረባ እዋን መንግስቲ ኤርትራ ዘጻወዶ ናይ ሰብ ነቶግቲ ስለዝረገጹ 4 ካብኣቶም ክሞቱ ከለዉ እቶም 2 ብኸቢድ ቆሲሎም።
እዞም ብነቷጊ ብኸቢድ ዝቖሰሉ ክልተ ዜጋታት፤ ኣብ መወከሲ ሆስፒታል መንደፈራ ኣብ ISU ይሕከሙ ምህላዎም እውን እቲ ሓበሬታ ብተወሳኺ ገሊጹ።
ሰሙን ኣብ ዘይመልእ ግዜ፤ ማለት ብዕለት 18 ለካቲት 2017 ብከባቢ መነኽሰይቶ ዶብ ክሰግሩ ዝፈተኑ 10 ሰባት ዝተጻወደ ሓደስቲ ነቶግቲ ረጊጾም ሞይቶም ከምዝተረኸቡ ዝገለጸ እቲ ሓበሬታ፤ እቶም 8 ሬሳታት በቶም ኣብቲ ከባቢ ዝንቀሳቐሱ ዝነበሩ ጓሶት ከምእተረኸበ ሓቢሮም። እቶም ብኸቢድ ተወጊኦም ዝጸንሑ ካልኦት ክልተ ዜጋታት ብሓገዝ ናይ እቶም ጓሶት ከምዝደሓኑ ተፈሊጡ።
ካብቶም ዝሞቱ ሓንቲ ኣደ ምስ ወዲ 3 ዓመት ህጻን ከምኡ ውን ካልኦት ክልተ ኣሕዋት ከምዝርከቡ ዝገለጹ ምንጭታትና፤ ዛጊት ካብቶም 8 ስድራቤታት እተን 3 ስድራቤታት መርድእ ናይዚ ዘሕዝን ፍጻመ ከምዘይተነገረን፤ እተን 5 ስድራቤታት ግን ብመንገዲ ምምሕዳራተን ከምእተነገረን ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ ገሊጾም።
ሚኒስትሪ ምክልኻል ኤርትራ ኣብ ሕዳር 2016 ብመንገዲ እዝታት ደቡብን ምዕራባዊ እዝን ናብ ኣሃዱታት ስለያን ሃንደሳን ብዘመሓላለፎ ትእዛዝ መሰረት፤ ኣብ ዶባት ምንቅስቓስ ስግረ ዶብ መንእሰያት ንሙቁጽጻር ብርክት ዝበሉ ጸረ ሰብ ነቶግቲ ተዘሪኦም ከምዘለዉ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ ሓቢሮም። እዚ ዶባት ብነቶግቲ ናይ ምኽ’ላል ውሳነ ድሕሪ እቲ ምስ ኤውሮጳዊ ሕብረት ስደተኛታት ናይ ምቁጽጻር ውዕል ተኸቲሉ ኣብ መንጎ ቤት ጽሕፈት ህግደፍን፥ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻእን፤ ሃገራዊ ድሕነትን፤ ሚኒስትሪ ምክልኻልን ዝተገበረ ኣኼባን ዝተወስደ ውሳነን ዝመጸ ኮይኑ፤ ምንቅስቓስ መንእሰያት ንምግታእ ኣብ ኩሉ ዶባት ቶኪስካ ቅተል ዝብል ትእዛዝ ከምዝትግበር ዘሎ ውን ሓቢሮም።
እዚ ዶባት ብኣሿኽ ሓጹራትን ጸረ ሰብ ነቶግትን ምኽ’ላል ዝብል ውሳነ ካብ ዝተወሰደሉ ወርሒ ሕዳር 2016 ክሳብ እዚ እዋን፤ ብነቷጊ ጥራይ 12 ሰባት ኣብ ደቡባዊ ሸነኽ ዶባት ኤርትራ ሞይቶም ከምዘለዉ ዘረጋገጹ እቶም ምንጭታት፤ ካልኦት ብርክት ዝበሉ ቁሱላት እውን ከምዘለዉ ሓቢሮም። ድሕሪ ፍጻመ እቶም ኣብቲ ከባቢ ዝርከቡ ጓሶት ብኢደ ዋኒኖም ሬሳታት ይኹን ውጉኣት ከየልዕሉ ከምዝተሓበሩ ዝገለጹ እቶም ምንጭታት፤ ምስዚ መምርሒ ብዝሒ ክሳራታት ክብርክት ከምዝኽእል ሓቢሮም።
ኣብ ዶባት ብፍላይ ድማ ኣብ ደቡባዊ ሸነክ፤ ድሕሪ ምዝዛም ኩናት ኤርትራን ኢትዮጲያን ብዓቐብቲ ሰላም ተጸሪጉ ዝነበረ ነቶግቲ፤ ዳግም ብኣሃዱታት ሃንደሳ መንግስቲ ኤርትራ ይዝራእ ምህላዉ ዝገለጹ ምንጭታት ሬድዮ መድረኽ፤ ቀንዲ ዕላማ ምትካል ነቶግቲ ስግረዶብ መንእሰያት ንሙቁጽጻርን ነቲ ብሓለዋ ክሽፈን ዘይክእል መስሎኺታት ንምዕጻውን ሙኻኑ፤ እቲ ካብ ሚኒስትሪ ምክልኻል ዝተላእከ ሴርኩላር ከምዘነጽር ሓቢሮም።


text:
May 7, 2017
ናይ ሎም-ዘመን ባሕቲ ግንቦት – ኣህጉራዊ መዓልቲ ሰራሕተኛታት፡ ኣብ ኤርትራ፡ ብደረጃ ሃገር ንመበል 25፡ ብደረጃ ዓለም ድማ ንመበል 127 ግዜ ኣብ እትበዓለሉ ዘላ እዋን፡ ሃገራዊ ኮንፈደረሽን ሰራሕተኛታት ኤርትራ (ሃኮሰኤ)፡ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራን ሓይልታት ምክልኻሉን ብሓፈሻ፡ ንሰራሕተኛታት ድማ ብፍላይ፡ እንቋዕ ናብ’ዛ መዓልቲ መሰል፡ ኣፍራይነትን ምስኡ ዝኸይድ ክብሪን ዝዀነት ረዛን ዕለት ኣብቅዓና ይብል።
ባሕቲ ግንቦት፡ ዓለም-ለኻዊት ዕለት’ያ። እዚ ዘርእየና እንተ ሃልዩ ድማ፡ ሰብ፡ ሕብሩ፡ ዓሌቱ፡ ጾታኡ፡ ቋንቋኡን መበቈሉን ብዘየገድስ፡ ድሌታቱን ክነብሮ ዝህቅን ህይወትን ፍልልይ ከም ዘይብሉ’ዩ። ሰራሕተኛታት መበል 19 ክፍለ-ዘመንን ቅድሚኡን፡ ነቲ ነገራውነት ልዕሊ ሰብኣውነት ሰሪዑ ሕብረተ-ሰባት ዝሃመሸ፡ ሕሱም ኣተሓሕዛ ሰራሕተኛታት ብመንጽር ግዜን ክብደት ዕዮን ልማዱ ዝገበረ፡ ኪኖኡ ብምኻድ ድማ መጕዳእትን ሞትን ሓያሎ ሰራሕተኛታት ዘስዓበ ኢንዱስትርያ


text:
ዕለት 9 ጥቅምቲ 2017 ዓ.ም. ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ንወግዓዊ ምብጻሕ ሃገረ ቫቲካን ንዝኣተዉ ናይ ፈደራላዊት ረፓብሊክ ጀርመን ርእሰ ብሔር ፍራንክ ዋልተር ስታይንማየር ትቐቢሎም ከምዘዘራረቡ ልእኽቲ ጋዚጠይና ራዲዮ ቫቲካን ጃዳ ኣኵይሊኖ ገሊጸን።
እቲ ክሌኣዊ ርክብ ኩነታት ኤኮኖሚያውን ሃይማኖታውን ኣብ ኤውሮጳን ዓለምን ብፍላይ እቲ ኣብ ዓለም ብሰፊሕ ዝረአይ ዘሎ ክስተት ጸኣት ስደተይናታትን ናይ ምእንጋድን ምትሕብባርን ባህሊ ምትብባዕ ምስ ዝብል ሓሳብ ብምጥማር ሰፊሕ ምይይጥ ከምዘካየደ ዝሓበራ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኣኵልይሊኖ ኣስዒበን፥ ርእሰ ብሔር ስታይንማየር ድሕር ርክብ ምስ ቅዱስ ኣቦና ብናይ ቅድስቲ መንበር ናይ ወጻኢ ጉዳይ ርክባት ዋና ጸሓፊ ሊቀ ጳጳሳት ብፅዕ ኣቡነ ፖውል ሪቻርድ ጋላገር ምስ ዝተሰነዩ ምስ ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ፒየትሮ ፓሮሊን ከምእተራኸቡ እውን ሓቢረን፥ ናይ ክልቴኣተን ሃገራት ርክብ ሰናይን ዝነኣድን ኣብ ጀርመን ኣብ መንጐ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ብፍላይ ከኣ ኣብ መንጐ ካቶሊካዊትን ፕሮተስታንት ቤተ ክርስቲያንን ዘሎ ናይ ሓባር ዘተን ርክብን ኣብዚ መበል 500 ሚእቲ ዓመት ሉተራናዊ ሕዳሲ ኣብ ዝዝከረሉ ዘሎ እዋን ኣድማዒ ምዃኑ ኣብቲ ክሌኣዊ ርክብ ከምእተረጋገጸ ኣፍሊጠን።
ርእሰ ብሔር ስታይንማየር ድሕሪ ርክብ ምስ ቅዱስ ኣቦናን ምስ ካልኦት ላዕለዎት ኣካላት ቅድስቲ መንበርን ጋዜጣዊ መግለጺ ከምዝሃቡ ክፍለጥ እንከሎ፥ ሰብኣውነት ቅዱስ ኣቦና ከምዝማረዀምን ዝነብርው ተራ ዝዀነ ሕይወት እውን ከምዘደነቖምን ኣቀራርብኦም ንዘተ ክፉትን ኣብ ኩሉ ርእሰ ጉዳይ ዓለም ዘይዋገይ ሰብን ፍጥረትን ተፈጥሮን ዘማእከለ ንጹር መትከል ዘለዎም እዮም እንክብሉ ገሊጾም፥ ብዛዕባ ህሉው ኩነታት ድህረ ሕዝባዊ ምርጫ ኣብ ጀርመንን ተራ ጀርመን ኣብ ጉዳይ ዓለም ሓቆፍን ብፍላይ ብዛዕባ ጸኣት ስደተይናታን ተመዛበልትን ኣብ ዝምልከት ህጹጽ ጉዳይ ዓለምን መሰል ካልኦት ርእሰ ጉዳያት ኣብቲ ምስ ቅዱስ ኣቦና ዘካየድዎ ርክብ ሓሳብ ንሓሳክ ከምእተለዋወጡ ጠቒሶም ከምዝገለጹ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኣኵይሊኖ ሓቢረን።
ቅዱስ ኣቦና እቲ ኣብ ዓለም ተኸሲቱ ዘሎ ጸኣት ስደተይናታ ግቡእ መልሲ ንኽረክብን ከምኡ እውን ንስደተይናታን ተመዛበልትን ጀርመን እተርእዮ ዘላ ሓልዮት ዝተመልአ ውሳኔ ብሓቂ ዝነኣድ ምዃኑ ገሊጾም፡ ጸኣት ስደተይናታት ገና ዘብቅዕ ከምዘይመስልን ጀርመን እዚ ዓቢይ ሰብኣዊ ክስተት’ዚ መፍትሒ ክረክብ ኣብ ዝግበር ጻዕሪ እተርእዮ ዘላ ኣብነታው ሱታፌ ከይሰናኸል ሓደራ ከምዝበሉን ጉዳይ ኣፍሪቃ እዚዩ ዘተሓሳስቦም ከምዝዀነን ጀርመን ኣብ ኣፍሪቃ ናይ ኤውሮጳ ምትሕብባርን ሓልዮትን ከተነቓቕሕን መደብ ምዕባለ ኣብ ኣፍሪቃ ብፍላይ ኣብተን ስደተይናታት ዝነቕሉለ ሃገራት ከተሳልጥ ድማ ሓደራ ከምዝበሉ ጠቒሶም፥ ህልው ቅልውላው ዓለም ሰላማዊ መፍትሒ ንኽረክብ ጻዕሪ ኣቢያተ ክርስቲያንን ግደ መላእ ዝተፈላለያ ሃይማኖታትን ኵለን ሃይማኖታት ብናይ ሓባር ዘተ ኣቢለን እቲ ኣብ ዓለም ዝረአይ ዘሎ ቅልውላውን ስእነት ሰላምን መፍትሒ ክረክብ ዓቢይ ጻዕሪ ከካይዳ ከምዝግብኤን ቅዱስነቶም ኣብዚ መዳይ ከይተሓለሉ ከምዝጽዕሩ እውን ከምዘረጋጽሎም ሓቢሮም ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ከምዘጠቓለሉ ልእኽቲ ጋዜጠይና ራዲዮ ቫቲካን ኣኵይሊኖ ኣፍሊጠን።


text:
ኣብ ከተማ ደንቨር ብድምቀት ተኻይዱ።
ኣብ ሰሜን ኣመሪካ፣ ግዱሳት ገዳይም ተጋደልቲ ናይ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ (ተ.ሓ.ኤ.) ዳግመ-ርክብ ዝጽምበለሉ መድረኽ ንኽፍጠር ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት ብዝወሰድዎ ተቦግሶ፣ በብዓመቱ ክካየድ ጸኒሑ፡ ናይ ሎሚ ዓመት ድማ ኣብ ከተማ ደንቨር፣ ኮሎራዶ ንሓሙሻይ እዋን ካብ 30 ሰነ ክሳብ 2 ሓምለ 2017 ዓ.ም. ተኻይዱ።
5ይ ዳግመ-ርክብ ገዳይም ተጋደልቲ ጀብሃ ብጻዕሪን ተወፋይነትን ናይ ውሑዳት ብወለንትኦም ዝቖሙ ሽማግለ፣ ብፍላይ ድማ በቲ ዘይሕለል ውፉይ ገዲም ተጋዳላይ ጸጋይ ነጋሽ ተመሪሑን ተሰናዲኡን ብዓወት ዝተዛዘመ ውራይ ንዘይተሳተፉ ዝሕብር ጽማቝ ሓበሬታ ቀጺሉ ቀሪቡ እነሆ።
ኵልና ከም እንፈልጦ ተ.ሓ.ኤ. ንጠቕላላ ባህላውን ዞባውን ብዙሕነት ህዝቢ ኤርትራ ሓቝፋ ዘሳተፈትን ብመትከል ሃገራዊ ናጽነት ዘቃለሰትን ውድብ’ያ ነይራ። እቶም ናብ ዳግመ-ርክብ ክሳተፉ ዝመጹን ዝመጻን ገዳይም ተጋደልትን ኣባላት ህዝባውያን ማሕበራታን፣ ንብዙሕነት ዝውክል ብምንባሩ፣ ንታሪኻዊ ኣቕዋማን ጉዕዞኣን ዘንጸባረቐ ህሞት ነይሩ ክንብል ከለና ዝተጋነነ ኣይኰነን። ነዚ ክውንነት’ዚ ክንጠቕሶ ዘገደሰ ምኽንያት፣ ንናይ ህዝብና ሓድነት ብብዙሕነት ከምብሌን ዓይንና ስለ ንቖጽሮ ካብምዃን ሓሊፉ ካልእ ምስጢር የብሉን።
እቲ ዝተሳተፈ ቍጽሪ ምስ ብዝሒ ገዳይም ተጋደልቲ ጀብሃ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ዝነብሩ ክነጻጸር ከሎ ኣዝዩ ውሑድ ይኹን’ምበር፣ ካብ ዝተፈላለያ ስተይትስን ከተማታትን ተጓዒዞም ብምምጽኦም ዘተባብዕን ዘሐጕስን ምንባሩ ኣብቲ ውራይ ዘንጸባረቐ ስምዒት’ዩ። ኣብ ርእሲ ተቐማጦ ደንቨር ካብ ካሊፎርንያ፣ ላስቨጋስ-ነቫዳ፣ ጆርጅያ፣ ኦረጎን፣ ስያትል፣ ኮሎምቡስ ኦሃዮ፣ ቺካጎ፣ ሚነሶታ፣ ሚቺጋን ከምኡ’ውን ካብ ጀርመን ኣስተምህሮ ክህብ ተዓዲሙ ዝመጸ ሚስተር ጉንተር ደሚርካ ዝተኣከቡ ተሳተፍቲ እዮም ነይሮም።
ዓርቢ ድሕሪ ቀትሪ ካብ ደንቨርን ዝተፈላለያ ስተይትስ ዝመጹ ተሳተፍቲ ኣብ ኣዳራሽ ደንቨር ኮምዩኒቲ ሕድሕድ ክላለዩን ተዘክሮታቶም ከዕልሉን ኣምስዮም። ቀዳም ንግሆ ሰዓት 10 ቅድሚ ቀትሪ ቅደም ተኽተል ብኣሳናዳኢ ሽማግለ ዳግመ ርክብ ዝተዳለወ መደብ ይጅመር፡ ነቲ መደብ እንቋዕ ደሓን መጻእኩም ብምባል ዝኸፈተን ዝርዝር መደባት ዝሓበረን ገዲም ተጋዳላይ ጸጋይ ነጋሽ እዩ።
ጸጋይ ነጋሽ፡ ድሕረ-ባይታ ማሕበር ዳግመ-ርክብ በጺሑዎ ዘሎ ደረጃን ንመጻኢ ተወጢኑ ዝስርሓሉ ዘሎ ናይ ታሪኽናን ተሞክሮናን ስነዳን ምህናጽ መርበብ ሓበሬታን (ወብሳይት) ብዝርዝር ኣብሪሁ።
ኣስተምህሮ ዘቕረቡ ካብ ጸጋም ንየማን፡ ዓብደላ ሱሌማን፡ ዶክተር ኣንገሶም ኣጽብሃን ዶክተር ግርማይ ነጋሽን፡ ሕድራይ ፍስሃ፡ ሚስተር ጉንተር
ኣብ 5ይ ዳግመ-ርክብ ዕዱም፣ ናይ ተ.ሓኤ ወጻኢ ጉዳያት ሓላፊ ዝነበረ ገዲም ተጋዳላይ ዓብደላ ሱለማን ናይ ተሞክሮኡ ቃል ክቕርብ ከሎ፡ “መድረኽ ዳግመ-ርክብ ተጋደልቲ ፈጢርኩም ታሪኽን ተሞክሮን ቃልስና ንምስናድ ከተካይድዎ ዝጸናሕኩም መደብ ዋላ’ኳ ክሳተፎ እንተዘይከኣልኩ ይከታተሎ ነይረ እየ። ንተበግሶኹምን ጻዕርታትኩምን ድማ ዘሎኒ ኣኽብሮትን ኣድናቖትን ከይገለጽኩ ክሓልፍ ኣይደልን” ብምባል’ዩ መደረኡ ጀሚሩ። ኣብ ስሳታት ተሰሊፉ ከም ተራ ተጋዳላይ ቀጺሉ ድማ ከም ካድርን ኣባል መሪሕነት ውድብን ኰይኑ ኣብ ዝተፈላለየ መኣዝናት ሜዳ ኤርትራ ተንቀሳቒሱ ዘካየዶ ቃልሲ በብመድረኹ ተንቲኑ ብምቕራብ ተሞክሮኡ ኣካፊሉ። ድሕሪ ተደፊእና ሱዳን ምእታውና፣ ርክብ ዘይብለይ ንበይነይ እየ ዝነብር ነይረ፡ ሎሚ ግን ኣብ መንጎ ኣሕዋተይን መቓልስተይ ዝነበሩን ክርከብ ከለኹ ንዓይ ፍሉይ ስምዒት’ዩ ዝህበኒ፡ ብሓቂ ድማ ተስፋ ገይረ። ኣነ ብዝከእለኒ ነቶም ኣብ ቃልሲ ዝፈልጦምን ዝረኽቦምን ናብዚ ኣገዳሲ ዳግም-ርክብ ተ.ሓ.ኤ. ንኽሳተፉ ክሕብር’የ ክብል ተመባጺዑ።
ዓብደላ ብዛዕባ’ቲ ቅድሚ’ቲ ኣብ 1971 ዝተፈጸመ ናይ ተ.ሓ.ኤ. 1ይ ሃገራዊ ጉባኤ ዝካየድ ዝነበረ ወተሃደራዊ ዋዕላታት ዓራዳይብ፣ ዓንሰባ፡ ኣዶብሓን ዓዋተን፡ ካብ ምፍንጫል ንምድሓንን ሓድነት ጀብሃ ንምዕቃብን ዝግበር ዝነበረ ጻዕርታት ብዝርዝር ገሊጹ። ኣብ ዘመነ ክፍልታት ናይተን ክፍልታት ዘይምስምማዕ ምስተራእየ፣ ኢስላሕ (ምእራም) ዝብል ምንቅስቓስ ኣበጊስና ኣብ ጉባኤ ዓዋተ ንሓድነት ዝምልከት ውሳኔ ኣሕሊፍና። ብመሰረት ውሳኔ ጉባኤ ዓዋተ ፣ ኣነ ሳልሳይ ርእሰይ ንኢሳያስ ኣብ ናይ ተ.ሓ.ኤ. 1ይ ሃገራዊ ጉባኤ ክሳተፍ ዝዕድም ደብዳበ ሒዘ ከይደ ረኺበ ሂበዮ፡ ናይ ኢሳያስ መልሲ ግን ፣ “ኣነ ዝገርመኒ ንስኻ ኢስላሕ ጌርካ ክትእርሞ ዘይከኣልካ፣ ንዓይ እተዎ ትብለኒ፡ ኣነ ምስዚ መሪሕነት’ዚ ክሰርሕ ኣይክእልን’የ፡ ኣነ ኣይተፈንጨልኩን” ዝብል ነይሩ።
ብዛዕባ ድሕሪ 1975 ናይ ተ.ሓ.ኤ. 2ይ ሃገራዊ ጉባኤ ከም ሓላፊ ወጻኢ ጉዳያት ኰይኑ ዝተመዘዘዘሉ መደብ’ውን ብዕምቆት ዘትዩ። ገለ ካብቲ ብዝርዝር ዘቕረቦ፡
⦁ ኣብ የመን ተቐባልነት፣ ፍሉይ መደበራትን ሓገዝን ተዋሂቡና ነይሩ፡ ዕላማና ከም ሃገራዊ ሓርነታዊ ቃልሲ ይፈልጡዎ፡ ዓረብ ኢኹም ዝብል ቅድመ ኵነት ሰሚዕና ኣይንፈልጥን።
⦁ ኣብ ወጻኢ ካብ ንረኽቦ ዝነበርና ሓገዝ 75 – 80% ንሰራዊት ሓርነት ዘድሊ ነገራት ክቕረበሉ ናብ ሜዳ ይኣቱ ነይሩ፡
⦁ ንኤርትራ ከባቢ ሃገራት ጸሊአንኣ፡ ህዝባ ግን ፈትዩዋን ተቓሊሱ’ውን ሓራ ኣውጺእዋ
⦁ ኣብ መጀመርያ ሰማንያታት ኣነን ዮውሃንስ ዘርእማርያምን ዝኸድናዮ ምስጢራዊ ኣኼባ ኣብ ሶቭየት ሕብረት ነይሩ፡ ኣቀራርብኦም ግን “ደርጊ ገስጋሲ ስርዓት ስለዝዀነ ምስኡ ክትሰማምዑ ዝብል’ዩ ነይሩ”፡ ናትና መልሲ ግን “ሕቶና ሕቶ መግዛእቲ ስለዝዀነ ጎደሎ ናጽነት ኣይንቕበልን” ዝብል ስለዝነበረ ብዘይ ዝዀነይኹን ስምምዕ ተመሊስና፡
⦁ ኣብ በርሊን ሻዕብያን ኢትዮጵያን ኣርባዕተ መዓልታት ዝወሰደ ኣኼባ ከምዝነበረ ዝፈለጠ ኣምባሳደር ናይ የመን፣ ከድኩም ተሓወስዎ ክብል ምስሓበረና፣ ኣነን ስዉእ ኣዜንን ዘለዎ ልኡኽ ኬድና፡ ኣብኡ ምስበጻሕና ንዋና ጸሓፊ ህዝባዊ ግንባር፣ ሮሞዳን ሓመድኑር ተራኺበ፣ ቅዳሕ ናይ ዘቕረብዎ እማመ 60 ገጽ ዝሓዘ ጽሑፍ ሂቡኒ፣ ኣብቲ ኣኼባ ተሳቲፍና፡ ትሕዝቶ ኣኼባ ሕጂ’ውን “ደርጊ ገስጋሲ ስርዓት ስለዝዀነ ምስኡ ክትሰማምዑ ዝብል ኰይኑ ኣብ ክሊ ኢትይጵያዊ ሃገርነት ዝመሰረቱ ነይሩ”፡ መልስና ድማ ዕላማና ንምሉእ ሃገራዊ ናጽነት ምዃኑን ነዚ እትብልዎ ዘለኹም ተቐቢልና እንተኼድና፣ ኣብ ውድብና ዝተርፍ ሰብ ኣይክህሉን’ዩ፣ ንዓና’ውን ብመኪና ክጎቱና እዮም፡ ንሕና ልኡኻት ድኣ’ምበር ወዳእቲ ስለዘይኰንና እማመኹም ናብ መሪሕነት ውድብ ኢና ነሕልፎ” ምስ በልናዮም፣ ናይ ኢትዮጵያ ልኡኽ መራሒ፣ ብርሃኑ ባየህ ካብ ምፍጣጥ ሓሊፉ ጸሪፉና’ውን”፡ ብርሃኑ ክጸርፈና ዝተሃንደደ ንሻዕብያ ከስምዕ ስለዝደለየ ምንባሩ ተረዲኡና።
⦁ “ጀብሃ ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ስምምዕ ኣትዮም ሓቢሮም ክሃርሙና ስለዝተበገሱ ሃሪምናዮም” ዝብል ክሲ ናይ ሻዕብያ ብኸመይ ተብርሆ ንዝብል ሕቶ፡ ዓብደላ “ንሕና ዝኣቶናዮ ስምምዕ ፍጹም ኣይነበረን” ብምባል ንጹር መልሲ ሂቡሉ።
ብምምሕዳር ከተማታት ዝፍለጥ፣ ኣብ ውሽጣዊ ስርሒታት ከተማታት ዝቃለስ ዝነበረ ገዲም ተጋዳላይ ሕድራይ ፍስሃ ብወገኑ ተሞክሮኡን ተዘክሮታቱን ብዝርዝር ንኣኼበኛ ኣካፊሉ። ሓደ ካብቲ ኣዝዩ ጽንኩር ዝገብሮ ካብ ዝነበረ ክዝክር ከሎ፡
ብጸላእን ህዝብን ስርሒታትና እናተፈልጠን ንሕና’ውን ብቐሊሉ ንልለ ኣብዝነበርናሉ እዋን ንሜዳ ንወጽእ፣ ታዕሊም ወዲእና ኣብ ሜዳ ካልእ መደብ ክንወስድ ኣይክኣልን ነይሩ፡ ምኽንያቱ ነቲ ኣብ ውሽጢ ዘሎ ስርርዕ እትፈልጥዎ ንስኻትኩም ስለዝዀንኩም መደብኩም ትምለሱ ንብሃል ናብኡ’ውን ንምለስ፡ ብኸምኡ ዝጠፍኡ ብጾት ክዝክር ከለኹ ድቃስ’ዩ ዝኸልኣኒ ብምባል ብጅግንነት ዝተሰውኡ ተቓለስትን ዝተገብረ ስርሒታትን ብዝርዝር ኣቕሪቡ።
ኣብ ናይ ኣመሪካ ኮለጃት ዝምህሩ ፕሮፈሶራት ኣንገሶም ኣጽብሃን ግርማይ ነጋሽን፣ ንተሞክሮ ሰውራናን ስነጽሑፍን መሰረት ዝገበረ፣ ብመልክዕ ቃለ መሓትት ኣስተምህሮ ንኣኼበኛ ኣቕሪቦም። እቲ ምይይጥ ካብቲ ዶክተር ግርማይ ነጋሽ ዝጸሓፎ መጽሓፍ “መገዲ ዓድና” ዝምንጩን ሓፈሻዊ ታሪኻውን ስነፍልጠታውን ኣተሓሕዛን ኣጠቓቕማን ስነጽሑፋት ኣመልኪቶም ካብ ዝገለጽዎ ገለ ንምጥቃስ፡
⦁ ተሞክሮ ክግለጽ ከሎ፡ እንታይ ከምዝነበረን ዝተገብረን፣ መዓስን ኣበይን፣ ተዋሳእትን ዘማልአ ክኸውን ይግባእ
⦁ ታሪኽ ብመን ይጽሓፍ ዝብል ሕቶ፣ ብዝሰዓረ እዩ ዝብሃል ሓቅነት ኣለዎ። ምኽንያቱ ታሪኽ ባርነት ኣብ ኣመሪካ በቶም ወነንቲ ባሮት’ዩ ዝጸሓፍ ነይሩ፡ ጸለምቲ ምስተማህሩ ታሪኾም ተመራሚሮም ጽሒፎሞ ኣለዉ። ህዝባዊ ግንባር ንጀብሃ ሞያኣ ይትረፍ፣ ህልውንኣ’ውን ብምኽሓድ፣ ሓቀኛ ታሪኽ ክድምስሱ ይፍትኑ፡ እንተዘይተሰኒዱ ድማ ክገብርዎ ይኽእሉ እዮም።
⦁ ኣብ ኣስመራ ነቲ ዝነበረ ስነጽሑፋት ከም መወከሲ ክህሉ መንግስቲ ኣይፈቅድን፡ እቶም ገለ ጸሓፍቲ ንመንግስቲ ከየቐይሙ ርእሰ-ሳንሱር ይገብሩ እዮም
⦁ ንመጻኢ ወለዶ ከነውርስ ክትብል ከሎኻ፣ ብዛዕባ ሕሉፍን ህልውን ክትፈልጥን ክትሳተፍን ይድለ
⦁ ንጀብሃን ህዝባዊ ግንባርን ዘቖመ ህዝቢ እዩ። እቲ መደብ ዕዮታት’ውን ተመሳሳሊ እዩ ነይሩ። ውጽኢቱ ግን ንረብሓ ህዝቢ ኣይወዓለን
⦁ ስርዓት ክንቅይር ዝተቐረበ መተካእታ ኣይንርእን፡ ዕዮ ገዛ ቀዳምነታት ሓድነትን ልፍንትን ኣቐዲሙ ክዳሎ ይድለ
⦁ ተሞክሮና ኣብ ወተሃደራዊ ዘተኮረ ስለዝነበረ፡ ህዝቢ ክስዕቦ ዘገድድ’ምበር ብዕግበት ኣይነበረን
⦁ ሃይማኖት ንሓርነት ናይ ህዝቢ ክቃለስ ቅኑዕ’ዩ። ሃይማኖታት ሃገርና (ኣስላም ይኹን ክርስትያን) ሓቀኛ ጠበቓ ናይ ህዝቢ እዩ፡ ንህዝቡ መግቢን ኵሉ ንህይወት ዘድልዩ ነገራት ክቕረበሉን ስነምግባር ክኸብርን ክጣበቕ ቅኑዕ’ዩ
⦁ ሕጊ እንዳባ ተመሊስና እንተርኢና፣ እቲ ዘድልየና ሕግታት ኣብኡ ኣሎ።
ሚስተር ጉንተር ሽሮደር (ጀርመናዊ) ንልዕሊ 50 ዓመታት ብዛዕባ ዞና ቀርኒ ኣፍሪቃ ብፍላይ ድማ ብዛዕባ ኤርትራ ዝተኸታተሎ፣ ዓሚቕን ዝርዝርን ኣፍልጦኡ ንኣኼበኛ ኣቕሪቡ። ጉንተር ኣብ ኵሉ መድረኻት ዝነበረ ቃልስታትን ዝነበሩ ተዋሳእትን ብዝርዝር ከቕርብ ከሎ፣ ኣፍልጦኡ ልዕሊ ዋናታት ታሪኽ ኰይኑ ስለንረኽቦ ብዙሕ ኣድኒቕናዮ። ጉንተር ካብ ናይ ዝሓለፈ ታሪኽ ምትንታን ሰጊሩ ሕጂን ንመጻእን ብደለይቲ ለውጢ ክግበር ዘለዎ፣ መጀመርያ ምጥርናፍ ሓይልታት ኤርትራ ምዃኑ የስምረሉ።
ድሕሪ ድራር ብወይዘሮ ኪኪ ጸጋይ ዝተለገሰ ሕብስቲ ሽኮር ተቖሪሱ ተዓዲሉ፡ ንገለ ሰዓታት ብወናማት ደረፍቲ ዝተሰነየ ባህላዊ ጸወታን ሳዕስዒትን ተኻይዱ።
ንጽባሒቱ ማለት ሓምለ 2፣ ኣብቲ ብዋና ረስቶራንት መስከረም ንኽሎም ኣባላት ዳግመ-ርክብ ገዳይም ተጋደልቲ ዝተዳለወ ግብዣ ውዒልና። ድሕሪ ቍርሲ ውራይ 5ይ ዳግመ-ርክብ ከመይ ከምዝሓለፈ ንምግምጋምን ካብዚኸ ናበይ ንምምይያጥን ኣኼባ ተኻይዱ። ንብማሕበር ኣካለ-ጽጉማን ዝናበዩ ናይ ሓርነት ስንኩላን ንምሕጋዝ ሓደ ካብ ዕማም ናይ ዳግመ-ርክብ ስለዝዀነ፣ ተሳተፍቲ ዓቕሞም ዘፍቅዶ ወፍዮም። ዽሕሪ ኣኼባ ምሳሕን ዕላላትን ውዒሉ እዋን ድራር’ውን ኣርኪቡና። ዋና ረስቶራንት ኣቶ ኣለም ስዩም ምስ ስድራኦምን ሰራሕተኛታቶምን መግብን መስተን ከሳስዩ ውዒሎም። ብምሉኡ ድማ ብናይ ረስቶራንት ሕሳብ ወጻኢ፣ ኵሎም ኣጋይሽ ድማ ብናጻ ተኣንጊዶም። ኣጋይሽ ንዝተገብረሎም ልግሲ ኣመስጊኖም። ብዘይካ’ዚ ጸጋይ ነቶም ዝተፈላለየ ናይ ገንዘብ ወጻኢ ዘድልዮ ዕማማት ዝወፈዩ ግዱሳት ባእታታት ኣስማቶም ብምሕባር ኣመስጊኑ።
መደምደምታ፡
ከም ኵሉ ዝተፈላለየ ዳግመ ርክባት፣ ማለት ደቂ ቤት ትምህርቲ ወይ ደቂ ማሕበር ዝነበሩ ዝገብርዎ ርክብ፡ ኣብ ቃልሲ ንሃገራዊ ናጽነት ብሓባር ተቓሊሶም እጃሞም ዘበርከቱ ዳግመ-ርክብ ብምግባር ብዛዕባ ተሞክሮኦምን ተዘክሮታቶምን ከዕልሉን ክመያየጡን ምኽኑይ እዩ። ኣብ ርእሲኡ’ውን ብዛዕባ ዘፍቅርዎ ሃገሮምን ህዝቦምን ኣልዒሎም ብመንጽር ዝተቓለስሉ ዕላማ ኣብ ምንታይ ኵነታት ከምዝበጽሐን ህልዊ ኵነታትን ካብ ቀንዲ ዝመያየጥሎም ዛዕባታት’ዮም። እወ ሃገራዊ ናጽነት ምርግጋጹ ኵልና እንሕበነሉ እዩ፡ እንተዀነ ግን መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላት ዝኽበረላ፣ ብቕዋማዊ ፍትሓዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት እትመሓደር፣ ራህዋ፣ ሰላምን ብልጽግናን ዝሰፈና ሃገር ክትኰነሎም ዝበሃጉዋን ዝተቓለሱላን ኣብ ትሕቲ ምልኪ ኢሳያስ ትሳቐ ምህላዋ ዘሕዘኖምን እንታይ ይገበር’ውን ካብ ዝተመያይጥሉ ኣርእስቲ እዩ ነይሩ።
ክስለፉ ከለዉ መብዝሕትኦም መንእሰያትን ተመሃሮን ዝነበሩ ኣብዚ እዋን’ዚ ግን ዝበርሑን ዝሰየቡን ሽማግለታት’ዮም። ገለ ካብኦም ተማሂሮም ገለ’ውን ካብ ዝተዋፈርዎ ስራሓት ፍልጠትን ሞያን ዘጥረዩ እዮም። ገለ ክሳብ ዝልዓለ ትምህርቲ ዝተኸታተሉን ዝሰርሕሉን ክዀኑ ከለዉ፣ ገለ’ውን ናይ ገዛእ ርእሶም ስርሓት ዝፈጠሩን ንግዲ ዘካይዱን ከምኡ’ውን ናይ መራኸቢ ብዙሃን መርበብ ገረገር ዶት ኮም ዘመሓድር ንደለይቲ ፍትሒ ርእይትኦም ከቃልሑ ብነጻ ዘአንግድ ኣብቲ ውራይ ካብ ዝተሳተፉ ነይሩ።
ምናልባት ኣቀራርባ’ዚ ጽሑፍ ንተባዕታይ ጾታ ጥራይ ዝወከለ እንተመሲሉ፤ ክቡራት ገዳይም ተጋደልቲ ኣሓትና’ውን ስለዝነበራኦ ንዅሉ ጾታ ከምዝውክል ጌርኩም ክትርድእዎ አዘኻኽር።
ንዓመታ ኣብ ተመሳሳሊ ውራይ ብሰላም የራኽበና!!!!!!!!!!
ተሳታፊ 5ይ ዳግመ-ርክብ
ፍስሃየ ሓጎስ


text:
ካብ መግዛእቲ ህግደፍ ሓራ ወጺኤ ናብ ኤውሮጳ ካብ ዝኣቱ ድሕሪ ሓደ ዓመት’ዩ ነይሩ፡ ግጥም ኩዕሶ እግሪ ዋንጫ ዓለም ኣብዛ ዝነብረላ ሃገረ ጀርመን ዝተኻየደሉ፡ ክራማት 2006።ሓደ ኣጋምሸት ኣብ ከተማ ፍራንክፈርት፡ ሓበሻ ብብዝሒ ኣብ ዝንቀሳቐሱሉ ከባቢ ማእከላይ መደበር ባቡር(hauptbahnhof) ብእግረይ እናተጓዓዝኩ፡ “እዚ ደኣ እቲ ጋዜጠኛ ድዩ፧’’ ዝብል ዘረባ’ኳ እንተሰማዕኩ፡ጉዕዞይ ኣየሰናኸልኩን። “…..ኣንታ ሓወይ…..ስምዓኒ’ሞ….መን ኢኻ…ሰሎሞን….” ዝብል ጻውዒት ምስሰዓበ ግን፡ስጉመይ…
Read more
ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ልኡኻት ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤሃኮደለ) ምስ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰደህኤI) ሰሉስ ሰነ 14, 2011 ኣብ ከተማ ለንደን ዓባይ ብሪጣንያ ድሕሪ ምርኻቦም ሕጂ ነናብ ቦትኦም ብሰላም ተመሊሶም ኣለዉ። ሃገራዊ ዋዕላን፡ ዋዕላ ዝፈጠሮ ትካላትን ብሓደ ወገን፡ ብመንጽሩ ከኣ ኣብ መንጎ ሰደህኤን ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን (ኤደኪን) ዝሰዓበ ናይ ኣተራጓጕማ ፍልልያትን…
Read more
ብኣብ ሰሜን ኣሜሪካን፡ ኣብ ኤውሮጳን፡ ዝርከቡ ኣባላት ምእመናን ካቶሊካውያን። ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን ካቶሊካውያን ምእመናን፡ ከምኡውን ኩልኻትኩም ኤርትራውያን ሃገራውያን፦ መንግስቲ ኤርትራ፡ ኣብ ልዕሊ ኩላተን ሃይማኖታት፡ ብፍላይ ከኣ ንካቶሊካዊት ቤተክርስትያን፡ ዘለዎ መደብ (ፖሊሲ) ተኻታቲልናዮ፡ ኣድቂቕና’ውን መርሚርናዮ፤ ዘሰምብድ ኮይኑ ድማ ረኺብናዮ። ምኽንያቱ ከኣ መንግሥቲ ኤርትራ፡ ንኹላተን ሃይማኖታት፡ ብፍላይ ከኣ ንካቶሊካዊት ቤተክርስትያን፡ ንሓዋሩ ከድክማ፡ እነተኾይኑሉ ክኣ ከጽንታ ዝመደበ እዩ ዝመስል…
Read more
ብሰሎሞን ኣበራ ወርሒ ታሕሳስ 1994፡ ስርዓት ኢሰያስ ምስ ስርዓት ኣልበሽር ዝነበሮ ዲፕሎማሲያዊ ርክብ ብወግዒ ዝበተኸሉ ግዜ ኢዩ። እቲ ሃንደበታዊ ናይ ህግደፍ ኣዋጅ ንብዙሓት ዘደንጸወ ምንባሩ ምዝካር ይከኣል። ገለ ካብቲ ምኽንያታት ኣብ መንጎ ክልቲኡ ህዝብታት ዝጸንሐ እወንታዊ ሕውነታዊ ርክብን ክልቲኦም ስርዓታት ዝነበሮም ዘይልሕልሕ ዝመስል ጥቡቕ ምትእስሳርን ብቕጽበት ምቕያሩ ኢዩ። ነቲ ብወገን ስርዓት ኢሰያስ ዝተወስደ በይናዊ ስጉምቲ…
Read more
Eritrean American Public Forum: Dallas-Fortworth ክቡር ህዝቢ ኤርትራ ኣብዚ ብማዕበል ሓርነትን ነጻነትን ተናዊጹሉ ዘሎ ግዜ፡ አብ መላእ ዞባና ዝርከቡ ጭቁናት ኣህዛብ፡ ካብ ኣርዑት ዓመጽቲ ስርዓታት ንምግልጋል፡ ሓደ ብሓደ ካብ ሱሮም በርቂቖም ክውድቅዎምን ክብድህዎምን እንከለው፡ ህዝቢ ኤርትራ ነዚ ማዕበል ለውጢ፡ ተዓዛባይ ጥራይ ኮይኑ ክጥምቶ አይግባእን። ኣቃልቦ ህዝቢ ዓለም ኣብ ዞባና ኣተኲሩ ይርከብ። ነዞም ንነዊሕ ዓመታት ዝገዝኡ…
Read more
ዘገርም ህይወት እኮ`ዩ ዘሎና፡ ብውሽጢ ዑቡድ ከልቢ ኣይትንበሩ እንዳበለ ይነኽሰና፡ ብግዳም ድማ ንምንታይ ምስ ዑቡድ ከልቢ ትነብሩ ኣለዅም ኢሎም ይኸሱና` ጃምቦ ዝበሃል ነይሩ- ከልቢ ገዛውትና፡፡ ጃምቦ ዕትዕት ኢሉ ሓፊስ፡ ቖርቦቱ ጎፍጓፍ ኮይኑ ዝዕጕርጕር ዝበለ ኢዩ ነይሩ፡፡ ጃምቦ ብባህሪኡ ምንኻስ ክፈቱ መዓት`ዩ፡፡ ብፍላይ ብፍላይ ድማ ጭሩኡ ዝሕዞ ሰብ ሓንሳብ ምስ ነኸሰ ኣይሓድግን ኢዩ፡፡ ቅምታ መናብርቱ ስለ…
Read more
መደረ ኤልሳ ጭሩም ኣብቲ ብዕለት 25/03/11 ኣብ ለንደን ዝተገብረ ሰላማዊ ሰልፊ ተራ መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ምዕዋት ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ኩልና ከምንፈልጦ፣ ሃገርና ኤርትራ ኣብ 1991 ናጽነታ ክትዓትር ዝኸኣለት ሳላ እቲ ዘይሕለለ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራን ብፍላይ ድማ መንእሰያት ኣዋልድን ኣወዳትን ደቃ እዩ። ይኹን እንበር ተቃለስቲ መሲሎም ብናይ ካልኦት ደምን ዓጽምን ተመኹልዮም ኣብ ስልጣን ዕድል ዝረኸቡ ገለ ጠላማት፣…
Read more
ሃግራዊነት ስፍሕ ዝበለ ትርጉምን ኣገላልጻን ኣለዎ። ብዙሓት ጸሓፍትን ናይ ፖለቲካ ፈላጣትን በቢዝመስሎም ብዝተፈላለየ መንገዲ ይገልጽዎ። ብሓፈሽኡ ግን ሃገራውነት ማለት ሓደ ብርቱዕ ስሚዐት ናይ ኩርዓትን ተኣማንነትን ሓርበኝነትን ናይ ሓደ ሃገር ኢዩ። እቲ ኣገዳሲ ሕቶ ግን ሃገራውነት ማለት እንታይ ማለት ኢዩ? ብዙሓት ሰባት ሃገራውነት ምስ ልዕላውነት የተሓሕዝዎ። “ቀንዲ ሃገራውነት ልዕላውነት ሃገር ምክልኻል ኢዩ።” ይብሉ። ቀጺሎም ልዕላውነት ምስ…
Read more
እንድዒ እቲ ተመን ኣብ ትሕቴና በትሪ ኣብ ኢድና ነታ ወስ እኳ ስኢንና አረ እንታይ’ዩ ዓዚሙና? እንድዒ … እንታይ’ዩ ዓዚሙና ቋንቋና ተዘባሪቑ ባቤል ዝኾነና? ኣብ ሰዋስው፡ ኣሳዅዓ ቃላት መግለጺታት፡ ትርጕማት ሽንኮለል ዝበልና? እንታይ’ዩ ሕድሕድና ዘቋስል? እቲ ሓደ ተወደቐ እቲ ሓደ ዘዕልል እቲ ሓደ ተለዘበ እቲ ሓደ በትሩ ዘልዕል እንታይ’ዩ ነቲ ሓደ ንየማን ነቲ ሓደ ንጸጋም ነቲ…
Read more
“ክንብርኵት ከይንብርኵት ቅድም ቀዳድም ኣብ ማይ ዘለዎ ንብጻሕ” ኤርትራዊ መንእሰይ ዝያዳ ኵሉ ክፋል ሕብረተሰብና ኣደራዕ ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ኣብ ነብሱ ዝጸሓየ ወለዶ ኢዩ፡፡ ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ነዚ ናጽነት ዝተረከበ ወለዶ ንምድሃኽን፡ ካቡኡ ሓሊፉ እውን “እሺ” ኢሉ ዝንብርከኽ ሙኡዙዝ ግልያ ንምቕያር ፡ ሳዋ ዝበሃል ብቝዱስ ዕላማ ዝተለበጠ ተንኮል ኣሊሙ፡ ህይወቱ ብጕቡእ ከይመርሕ፡ ከይመሃር፡ ከይሰርሕ፡ ሓዳር ከይገብር፡ ዓዲ ዊዒል…
Read more


text:
Source: https://www.refugeeonthemove.org/current/2017/8/26/-
መቕድም
- ምቕባል እቲ ምስ ኩሎም ደቂሰባት ዝፍጠር ክብረትን ማዕረን ዘይሕከኽን መሰልን ከም መሰረት ናጽነት ፍትሕን ሰላምን ዓለም ብምዃኑ ኣብ ግምት ብምእታዉ፡
- ናይ ካልኦት ሰባት መሰላት ሸለል ምባልን ምንዓቕን፡ ከም ውጽኢቱ፡ ናብ ሕልና ኣልቦ ኣሬሜናዊ ተግባራት ዝወስድ ብምዃኑ ኣብ ግምት ብምእታውን፡ ምስ ጊዜ ዝተረጋገጸ፡ ደቂ-ሰባት እቲ ዝለዓለ ዝብህግዎ እንተሎ መሰል ናይ ምዝራብን እምነትን ናጽነት ከም ልቦም ክገብርዎ/ክቋደስዎ፡ ካብ ፍርሒ ናጻ ክኾኑን ናጻ ድሌታት ክህልዎም እንከሎን ብምዃኑ ኣብ ግምት ብምእታዉን፡
- ዝኾነ ይኹን ሰብ፡ ከም ናይ መወዳእታ ኣማራጺ፡ ዕልዋ ኣንጻር ምልክን ጭቆናን ከካይድ እንተዘይ መሪጹ ወይ ተደፋፊኡ፡ ሰብኣዊ መስላቱ ብግዝኣተ ሕጊ ክሕለወሉ ኣድላዩ ብምዃኑ ኣብ ግምት ብምእታዉ፡
- ኣብ መንጎ ሃገራት/ሕብረተሰባት ምሕዝነታዊ ዝምድናታት ምድንፋዕ ኣድላዪ ብምዃኑ ኣብ ግምት ብምእታዉ፡
- ኣህዛብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ’ቲ ቅዋሞም ደጋጊሞም ዘረጋገጽዎ፡ ገስጋስ ሕብረተሰብ ንምድንፋዕን፡ ብዝሓሸ ደረጃ ናብራ ኣብ ዝሓሸ ናጽነት ክህልዉን እቲ ወሳኒ እምነቶም ኣብ መሰረታውያን ሰብኣዊ መሰላት፡ ኣብ ክብረትን ኣገዳስነትን ነፍሲ ወከፍ ሰብ ከምኡ’ውን ኣብ መሰል ማዕርነት ደቀንስትዮን ደቂተባዕትዮን ብምዃኑ ኣብ ግምት ብምእታዉ፡
- ኩለን ኣባል ሃገራት፡ ምስ ሕቡራት ሃገራት ብምትሕብባር፡ ምኽባርን ምዕቃብን ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መሰላትን መሰረታውያን ናጽነታትትን ንኽረጋገጽ ብገዛእ ርእሰን መብጽዓ ዝኣተዋ ብምዃነን ኣብ ግምት ብምእታው፡
- ነዞም ኣብዚ ኣዋጅ ተዘርዚሮም ዘለዎ መሰላትን ናጽነታትን ከምቲ ተባሂሉ ዘሎ ናብ ግብሪ ክትርጎሙ/ክውዕሉ እንተኾይኖም ሓባራዊ ርድኢት ቀንዲን ኣገዳሲን ብምዃኑ ኣብ ግምት ብምእታዉ፡
ስለ ዝኾነ፡ ሓፈሻዊ ኣኼባ ሕቡራት ሃገራት ንኣድማሳዊ ኣዋጅ ሰብኣዊ መሰላት ከም ናይ ሓባር መዐቀኒ/መምዘኒ መሰላትን ናጽነታትን ንናይ ኩሎም ህዝብታትን ሃገራትን ክኸዉን ብምእዋጅ፣ ኣብ መጨረሻ፡ ነፍሲ ወከፍ ሰብን ሕብረተሰብን፡ ነዚ ኣዋጅዚ ብቐጻሊ ኣብ ኣእምሮኡ ክሕዞ፡ ብምምሃርን ምስትምሃርን ድማ ነዞም መሰላትን ናጽነታትን ንኽኽበሩ ክጽዕር፣ ብደረጃ ሃገርን ዓለምን ኣብ መንጎ ኣባል ሃገራት ከምኡ’ውን ኣብ ትሕቲ ግዝኣተን ንዝመሓደሩ ሰባትን ኣድማሳዉን ውጽኢታዊን ዝኾነ ምኽባርን ምዕቃብን ንኽህሉን ከውሕስ ኣጽዲቕዎ።
ዓንቀጽ 1
ኩሎም ሰባት ምስ ነጻን ማዕረን ዝኾነ ክብረቶምን መሰሎምን ዝተፈጥሩ እዮም። ዘመዛዝን ኣእምሮን ሕልናን ዝተዓደሉ’ውን ስለ ዝኾኑ፡ ኣብ ነንሕድሕዶም ብመንፈስ ሕውነት ክቀራረቡ ይግባእ።
ዓንቀጽ 2
እዞም ኣብዚ ኣዋጅ ተዘርዚሮም ዘለዉ መሰላትን ናጽነታትን ንዝኾነ ሰብ ብዘይ ዝኾነ ዓይነት ኣፈላላይ፡ ከም ብሄር፡ ሕብሪ፡ ጾታ፡ ቋንቋ፡ ሃይማኖት፡ ፖለቲካዊ መርገጺ ወይ ካልእ ኣረኣእያ፡ መበቆል ዓዲን ሕብረተሰብን፡ ሃብቲ፡ ትውልዲን ካልእ ደረጃን ብዘየገድስ ብማዕረ ይምልከተኦምን ይብጽሖምን። ኣብ ልዕሊ’ዚ፡ ፖለቲካዊ፡ ሕጋዊ ወይ ዓለም-ለኻዊ ኩነታት እታ እትብጽሖ ሃገር ወይ ግዝኣት፡ ማለት ነጻ ድያ ኣብ ትሕቲ ሞግዚትነት፡ ወይ ነብሳ ዘይተማሓድር ወይ’ውን ኣብ ትሕቲ ድሩት ዝኾነ ልኡላውነት ትሃሉ ብዘየገድስ ዝኾነ ሰብ፡ ዝኾነ ዓይነት ኣፈላላይ ክግበረሉ ኣይግባእን።
ዓንቀጽ 3
ዝኾነ ሰብ መሰል ምንባር፡ ናጽነትን ድሕነትን ኣለዎ።
ዓንቀጽ 4
ዝኾነ ይኹን ሰብ ከም ባርያ ወይ ጊላ ክትሓዝ ፈጺሙ ኣይግባእን። ግሊያነትን ንግዲ ግሊያን/ባሮትን ብዝኾነ ይኹን መልክዑ ክውገድ ይግባእ።
ዓንቀጽ 5
ዝኾነ ይኹን ሰብ ንስቅያት ወይ ጭካነ ፡ ኢሰብኣዊ ወይ ሕስረት ዘለዎ ኣተሓሕዛ ወይ ኣቀጻጽዓ ክቃላዕ ኣይግባእን።
ዓንቀጽ 6
ዝኾነ ይኹን ሰብ ኣብ ዝኸደ ኸይዱ ወይ ኣብ ዝሃለወ ሃልዩ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ከም ሰብ ክፍለጥ ይግባእ።
ዓንቀጽ 7
ኩሎም ሰባት ኣብ ቅድሚ ሕጊ ማዕረ ኣብ ርእሲ ምዃኖም፡ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ኣፈላላይ ድማ ሕጊ ብማዕረ ክከላኸለሎም ግብኦም እዩ። ኩሎም ሰባት ካብ ዝኾነ ይኹን ነዚ ኣዋጅ ዝጥሕስ ኣድልዎን ኣድልዎ ከለዓዕል ዝኽእል ኩነታትን ሓለዋ ናይ ምርካብ ማዕረ መሰል ኣለዎም።
ዓንቀጽ 8
ዝኾነ ይኹን ሰብ ነቲ ቅዋም ወይ ሕጊ ዝነብረላ ሃገር ዘፍቅዶ መሰረታዊ መሰላት ምግሃስ ምስ ዘጋጥሞ ብብቑዕ ዝኾነ ሃገራዊ ቤት ፍርዲ ግቡእ ካሕሳ ክረክብ መሰል ኣለዎ።
ዓንቀጽ 9
ዝኾነ ይኹን ሰብ ብዘይ ሕጊ ክእሰር፡ ክዳጎን ወይ ካብ ሃገር ክስጎግ ኣይግባእን።
ዓንቀጽ 10
ዝኾነ ይኹን ሰብ መሰሉን ግቡኡን ንምርግጋጽ ከምኡ’ውን ንዝቐርበሉ ዝኾነ ይኹን ገበናዊ ክሲ ብነጻን ርትዓውን ዝኾነት ቤት ፍርዲ ጉዳዪ ብማዕረ ብግሉጽ ክስማዕ ምሉእ መሰል ኣለዎ።
ዓንቀጽ 11
(1) ብዘቕጽዕ ገበን ዝተኸሰሰ ዝኾነ ይኹን ሰብ ምሉእ ብምሉእ ነብሱ ክከላኸለሉ ኣብ ዝክእል ቤት ፍርዲ ቀሪቡ ገበነኛ ምኳኑ ክሳብ ዘይተረጋገጸ ከም ንጹህ ይቑጸር።
(2) ዝኾነ ይኹን ሰብ ዝኾነ ይኹን ተግባር ምስ ዝፍጽም ወይ ምስ ዘይፍጽም እሞ ድማ እቲ ዝበሃል ዘሎ ተግባር ኣብ ዝተፈጸመሉ ወይ ዘይተፈጸመሉ ግዜ ኣብ ሃገራዊ ይኹን ኣህጉራዊ ሕጊ ከም ዘቕጽዕ ዘይሰፈረ ምስ ዝኸዉን ከም ገበነኛ ኣይውሰድን። ከምኡ’ውን ዝወሃብ መቕጻዕቲ እቲ ገበን ኣብ ዝተፈጸመሉ እዋን ነቲ ገበን ተወሲኑ ካብ ዝነበረ ዝኸብድ መቕጻዕቲ ክኸዉን ኣይግባእን።
ዓንቀጽ 12
ኣብ ናይ ዝኾነ ይኹን ሰብ ውልቃዊ ህይወት፡ ስድራቤት፡ ገዛ ወይ ርክባት ካብ ሕጊ ወጻኢ ጣልቃ ምእታዉን ስምን ክብረትን ሰብ ምጽላምን ኣይግባእን። ዝኾነ ይኹን ሰብ ካብ ከምዚ ዓይነት ጣልቃን ጸለመን ሕጊ ክኸላኸለሉ መሰል ኣለዎ።
ዓንቀጽ 13
(1). ዝኾነ ይኹን ሰብ ኣብ ውሽጢ ዝነብረላ ሃገር ብናጽነት ክንቀሳቐስን ክቕመጥን መሰል ኣለዎ።
(2). ዝኾነ ይኹን ሰብ ካብ ዝኾነት ሃገር፡ እንከላይ ካብ ሃገሩ፡ ክወጽእን ናብ ሃገሩ ክምለስን መሰል ኣለዎ።
ዓንቀጽ 14
(1). ዝኾነ ይኹን ሰብ ኣብ ሃገሩ ካብ ዝወረዶ ጭቆናታት ኣምሊጡ ኣብ ካልኦት ሃገራት ዑቚባ ክሓትትን ክረክብን መሰል ኣለዎ።
(2). ምስ ፖለቲካ ዘይተሓሓዝ ገበን ወይ ኣንጻር ዕላማታትን መትከላትን ውዱብ ሕቡራት ተግባራት ምስ ዝፍጽም ግን እዚ መሰል እዚ ዘይክህልዎ ይኽእል።
ዓንቀጽ 15
(1). ዝኾነ ይኹን ሰብ ዜግነት ናይ ምርካብ መሰል ኣለዎ።
(2). ዝኾነ ይኹን ሰብ ብዘይ ሕጊ መሰል ዜግነት ክሕረምን መሰል ምቕያር ዜግነት ክኽላእን ኣይግባእን።
ዓንቀጽ 16
(1). ዓቕሚ ኣዳምን ሄዋንን ዝበጽሑ ደቂ-ተባዕትዮን ደቂ-ንስትዮን ብዘይ ዝኾነ ይኹን ኣብ ዓሌት፡ ዜግነት ወይ ሃይማኖት ዝተመርኮሰ ገደብ ክምርዓዉን ስድራቤት ክምስርቱን መሰል ኣለዎም። ንመርዓ፡ ሓዳርን ፍትሕን፡ ደቀንስትዮኦም ደቂተባዕትዮኦም፡ ማዕረ ዝኾነ መሰል ኣለዎም።
(2). ሓዳር ብስምምዕን ምሉእ ድሌትን ተጻመድቲ ጥራይ ይፍጸም።
(3). ስድራቤት እታ ባህርያዊትን መሰረታዊትን ጉጅለ ናይ ሕብረተሰብ ኮይና ብሕብረተሰብን ሃገርን ውሕስነት ይወሃባ።
ዓንቀጽ 17
(1). ዝኾነ ይኹን ሰብ እንተ ብብሕቱ እንተ ምስ ማሕበር ብምዃን ንብረት ክውንን መሰል ኣለዎ።
(2). ዝኾነ ይኹን ሰብ ዝውንኖ ንብረት ብዘይሕጊ ክሕደግ ኣይግባእን።
ዓንቀጽ 18
ዝኾነ ይኹን ሰብ ናጽነት ምሕሳብ፡ ሕልናን እምነትን ኣለዎ። እዚ መሰል እዚ፡ ንምቕያር ሃይማኖት ወይ እምነት ከምኡ’ውን እንተ ብውልቂ እንተ ብእኩብ፡ ኣብ ብሕቱ ይኹን ኣብ ኣደባባይ፡ ሃይማኖቱ ወይ እምነቱ ከስተምህር፡ ከተግብር፡ ከምልኽን ክዕቅብን ዘለዎ ናጽነት የጠቓልል።
ዓንቀጽ 19
ዝኾነ ይኹን ሰብ ሓሳባትን ርእይቶን ናይ ምግላጽ ነጻነት ኣለዎ። እዚ መሰል እዚ፡ ብዘይ ዝኾነ ጸቕጢ፡ ርእይቶ ምዕቃብ ብዝኾነ መራኸቢ ብዙሃን ድማ ሓበሬታን ሓሳባትን ናይ ምእላሽን ምቕባልን ምሃብን ናጽነት የጠቓልል።
ዓንቀጽ 20
(1). ዝኾነ ይኹን ሰብ ሰለማዊ ምትእኽኻብን ማሕበር ናይ ምቛምን ናጽነት ኣለዎ።
(2). ዝኾነ ሰብ ናይ ዝኾነ ማሕበር ኣባል ክኸዉን ኣይግደድን።
ዓንቀጽ 21
(1). ዝኾነ ይኹን ሰብ፡ ብቐጥታ ይኹን ብነጻ ዝመረጾም ወከልቱ ኣቢሉ፡ ኣብ መንግስቲ ታራ ክጻወት መሰል ኣለዎ።
(2). ኩሉ ሰብ ህዝባዊ ኣገልግሎታት ሃገሩ ብማዕረ ናይ ምርካብ መሰል ኣለዎ።
(3). ድሌት ህዝቢ መሰረት ስልጣን መንግስቲ ክኸዉን ይግባእ። እዚ ድሌት እዚ ድማ ንኹሉ ብማዕረ ዘሳትፍ፡ ብስሩዕ ግዜ ዝካየድ፡ ስቱር ወይ ናጻ ኣገባብ ኣደማምጻ ዝኽተል ብቅኑዕ ምርጫ ክግለጽ ይግባእ።
ዓንቀጽ 22
ዝኾነ ይኹን ሰብ ከም ኣባል ሕብረተሰብ ማሕበራዊ ውሕስነት ናይ ምርካብ መሰል ኣለዎ። ብተወሳኺ ብደረጃ ሃገር ብዝግበር ጻዕርን ምስ ኣወዳድባን ዓቕሚን ሃገር ዝሳነ ናይ ኣህጉራዊ ትካላት ምትሕብባርን፡ ንነፍሲ ወከፍ ሰብ ክብረትን ነጻ ምዕባለን፡ ኣዝዩ ኣድላዩ/መሰረታዊ ዝኾነ ቁጠባዊ፡ ማሕበራዊ፡ ባህላዊን መሰላት ክረክብ ይግባእ።
ዓንቀጽ 23
(1). ዝኾነ ይኹን ሰብ ክሰርሕ፡ ስራሕ ከማርጽ፡ ኣብ ፍትሓዊን ምቹእን ዝኾነ ሃዋሁው ክሰርሕን ካብ ሽቕለት ኣልቦነት ክናገፍን መሰል ኣለዎ።
(2). ዝኾነ ይኹን ሰብ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ኣፈላላይ ንሓደ ዓይነት ስራሕ ማዕረ ክፍሊት ናይ ምርካብ መሰል ኣለዎ።
(3). ዝኾነ ዝሰርሕ ሰብ ንነብሱን ስድራቤቱን ክብረት ብዘለዎ ንምእላይ ዘኽእሎ ፍትሓዉን ዝድገፍን መንገዲ ክኽፈል፡ እንተ ዘይኮይኑ ድማ ብመገዲ ማሕበራዊ ድሕነት ክሕገዝ መሰል ኣለዎ።
(4). ዝኾነ ይኹን ሰብ ረብሓታቱ ዝጣበቓ ማሕበራት ሰራሕተኛታት ከቕዉምን ኣባል ክኸዉንን መሰል ኣለዎ።
ዓንቀጽ 24
ዝኾነ ይኹን ሰብ ዕረፍትን ምዝናይን ዘለዎ፡ ምስ ቅቡል ዝኾነ ሰዓታት ስራሕን ኣብ ስሩዕ ባዓላት ድማ ዝኽፈለሉን ስራሕ ክህልዎ መሰል ኣለዎ።
ዓንቀጽ 25
(1). ዝኾነ ይኹን ሰብ ንነብሱን ስድራቤቱን ዝበቕዕን ከም መግቢ፡ ልብሲ፡ መንበሪን ሕክምናዊ ክንክንን ማሕበራዊ ኣገልግሎታትን ዘጠቓለለን ጥዑይን ሕጉስን ዘለዎ ደረጃ ናብራ ክህልዎ መሰል ኣለዎ። ከምኡ’ውን ኣብ ግዜ ስእነት ስራሕ፡ ሕማም፡ ስንክልና፡ ፍትሕ፡ እርጋን ወይ መነባብርኡ ንኽመርሕ ካብ ቁጽጽሩ ወጻኢ ዝዀነሉ ኩነታት ምስ ዘጋጥሞ ውሕስነት ክህልዎ መሰል ኣለዎ።
(2). ኣዴታትን ህጻናትን ፍሉይ ክንክንን ሓገዝን ክረኽቡ መሰል ኣለዎም። ኩሎም ህጻናት፡ ብሕጋዊ ይኹን ብዘይ ሕጋዊ መርዓ ዝውለዱ፡ ሓደ ዓይነት ማሕበራዊ ድሕነት ናይ ምርካብ መሰል ኣለዎም።
ዓንቀጽ 26
(1). ዝኾነ ይኹን ሰብ ዕድል ትምህርቲ ክረክብ መሰል ኣለዎ። ትምህርቲ እንተዉሓደ ኣብ መባእታን መሰረታዊን ደረጃ ብነጻ ክወሃብ ኣለዎ። መባእታዊ ትምህርቲ ንኹሉ ሰብ ግድነት ክወሃብ ኣለዎ። ብሓፈሻ ተክኒካዉን ሞያውን ትምህርቲ ክህሉን ዕድላት ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ድማ ብመሰረት ብቕዓት ንኹሉ ሰብ ብማዕረ ክወሃብን ኣለዎ።
(2). ትምህርቲ ንምሉእ ምዕባለ ሰብኣዊ መንነትን ንምሕያል ኣኽብሮት ሰብኣዊ መሰላትን መሰረታዊ ናጽነታትን ዝዓለመ ክኸዉን ኣለዎ። ብተወሳኺ ትምህርቲ ኣብ መንጎ ኩሎም ህዝብታት፡ ዓሌታት ወይ ሃይማኖታዊ ጉጅለታት ምርድዳእ፡ ተጻዋርነትን ምሕዝነትን ዘማዕብል ክኸዉን ኣለዎ።
(3). ወለዲ ደቆም ዝመሃርዎ ዓይነት ትምህርቲ ናይ ምምራጽ መሪሕ ታራ ክጻወቱ መሰል ኣለዎም።
ዓንቀጽ 27
(1). ዝኾነ ይኹን ሰብ ኣብ ባህላዊ ህይወት ሕብረተሰብ ብነጻ ክሳተፍ፡ ስነ-ጥበባዊ ፍርያት ከስተማቕርን፡ ኣብ ስነ-ፍልጠታዊ ምዕባለ እጃሙ ከበርክትን፡ ተጠቃሚ ክኸዉንን መሰል ኣለዎ።
(2). ዝኾነ ይኹን ሰብ ሞራላዉን ንዋታዉን ረብሓታት ውጽኢት ስነ-ፍልጠታዊ ምርምራቱን ስነ-ጽሑፋዊን ስነ-ጥበባዊን ፍርያቱን ክሕለወሉ መሰል ኣለዎ።
ዓንቀጽ 28
ዝኾነ ይኹን ሰብ ኣብዚ ኣዋጅ ሰፊሮም ዘለዎ መሰላትን ናጽነታትን ብምሉኦም ኣብ ግብሪ ክትርጎምሉ ዘኽእል ማሕበራዊን ዓለምለኻዊን ስርዓት ናይ ምርካብ መሰል ኣለዎ።
ዓንቀጽ 29
(1). ዝኾነ ይኹን ሰብ ብነጻን ምሉእ ዓቕሙን ክእለታቱን ብዘፍቀደሉ ኣብ ሕብረተሰብ ሓላፍነት ክወስድ ግብኡ ይኸውን።
(2). ዝኾነ ይኹን ሰብ መሳላቱን ናጽነታቱን ኣብ ዝጥቀመሉ እዋን፡ ኣብ ዴሞክራስያዊ ሕብረተሰብ ፍትሓዊ ዝኾነ ጠለባት ስነ-ምግባር ንምምላእ፡ መሰላትን ናጽነታትን ካልኦት ሰባት ንምርግጋጽን ስርዓትን ድሕነትን ህዝቢ ንምውሓስን ተባሂሉ ብሕጊ ካብ ዝተወሰነሉ መሰላትን ናጽነታትን ክሕረም ይኽእል።
(3). እዞም መሰላትን ናጽነታትን እዚኦም ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን ኩነታት ኣንጻር ዕላማታትን መትከላትን ሕቡራት ሃገራት ክትግበሩ ኣይግባእን።
ዓንቀጽ 30
ዝኾነ ካብዞም ኣብዚ ኣዋጅ ተኻቲቶም ዘለዎ መሰላትን ናጽነታትን ብሃገር፡ ጉጅለ ወይ ውልቀሰብ ደረጃ ንምጥሓሶም ዝዓለመ ንጥፈታት ወይ ተግባራት ንኽጽመድ መሰል ከም ዘለዎ ብዘስምዕ ቃና ወይ ብዝእንፍት መገዲ ክቱርጎም ኣይግባእን።


text:
ኣትላንቲክ ካውንስል ዝተባህለ ኣመሪካዊ ማእከል ፖሊሲ፡ ኣብ መጀመርያ ወርሒ ታሕሳስ፡ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኣሜሪካን ዘሎ ኣተሓሳስባን ዝምድና ክልቲኤን ንምምሕያሽ ዘሎ ዕድላትን ዝምልከት፡ ሓሙሽተ ኣሜሪካውያን ምሁራት ፖሊሲ ዓዲሙ ሓደ ዓውደ-ዘተ ኣዳልዩ ኔሩ።
ኣብቲ መድረኽ መጽናዕታዊ ጽሑፋቶምን ተሞክሮታቶምን ዘቕረቡ ኣሜሪካውያን ምሁራትን ክኢላታት ፖሊሲን- ፒተር ፋም፡ ብራንውን ብሩቶን፡ ሰት ካፕላን፡ ኣንቶኒ ከሮልን፡ ዳን ኮነልን፡ እዮም።
ነቲ ዓውደ-ዘተ መሰረት ብምግባር ኣርባዕተ ዝተፈላለየ ፖለቲካውን ቁጠባውን ኣረኣእያ ዘለዎም ኤርትራውያን ዘተ ኣካይዶም።
ነዚ ዘተ ዘካየዱ ጋዜጠኛን ተመራማርን ኤልያስ ኣማረ፡ ጸሓፍን ኣሰናዳእን ገዳብ ኒውስ ሳልሕ ዮኑስ፡ ኣባል መሪሕነት ሃገራዊ ማሕበር ኤርትራውያን ኣሜሪካውያን ኢብራሂም ዓብደኑር፡ ኣባል ተለቪዥን መኣዲ ዘተ ገረንስኤ ኣስፍሃ`ዮም።
ብሰለስተ ተኸታታሊ መዓልታት ዝተመሓላለፈ ዓውደ ዘተ ኣብ`ዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ኣል-ሸባብ ሓላፍነት ወሲዱ ኣሎ
ተጠባባቂ ምንስትር ድህንነት ሶማልያ፣ድሕሪ‘ቲ ትማሊ ኣብ ሞቃዲሾ ዘጓነፈ ብመኪና ዝተፈፀመ ርእሰ-ቅትለታዊ መጥቃዕቲ ጓሂኦም ገሊፆም።
እቲ ናይ ትማሊ ኣብ ሞቃዲሾ ዝተፈፀመ ርእሰ-ቅትለታዊ መጥቃዕቲ ንገለ ኣባላት ፓርላማ ሶማልያ ሓዊስካ ንብርክት ዝበሉ ኣቁሲሉ‘ሎ።ኣል-ሸባብ ባዕለይ‘የ ፈፃሚኡ ኢሉ ሓላፍነት ተሰኪሙ‘ሎ።
ተጠባባቂ ምንስትር ድሕንነት ሶማልያ ዓብዲሓኪም ኢገህ፣እቲ መጥቃዕቲ ነቲ ኣብ‘ዚ እዋን ኣብ ሞቃዲሾ ይትግበር ዘሎ ስሉጥ ስራሕቲ ፀጥታ ኣየተዓናቅፎን ኢሎም።
“መጀመርያ፣ብጠንቂ‘ቶም ፈራሓት ትማሊ ኣብ ሞቃዲሾ ዝፈፀምዎ መጥቃዕቲ ህይወቶም ንዝሳኣኑ ሰባት ዘለና ሓዘን እናገለፅና ንቤተ-ሰቦም ፅንዓት ይሃብኩም ክብል ይደሊ።ከምኡውን ኣብ‘ቲ መጥቃዕቲ ዝቆሰሉ ቀልጢፎም ናብ ንቡር ህይወቶም ንክምለሱ ይምነ” ይብሉ እቶም ሓላፊ።
ኣብ ሶማልያ ኣልቦ-ፅቡቅ ምሕደራ፣ንሙሉእ ሃገር ንዘበናት መንግስቲ ኣልቦ ገይሩዋ‘ዩ ፀኒሑ።ሚስተር ኢገህ ግና፣ሶማልያውያን ብሕልፊ ኣብ ሞቃዲሾ ዝርከቡ ዜጋታታ፣ሳላ ተነፃፃሪ ህድኣት ንናብረኦም ምህናፅ ጀሚሮም ኣለው ይብሉ።
ንሶም ወሲኾም “መንግስትና ንሞቃዲሾ ድሕሪ ሓራ ምውፅኡ፣ሰባት ናብ ገዝኦም ይምለሱ‘ለው።ንዝዓነው ኣብያተ-ንግዲን መንበሪን ይሃንፁ‘ለው።ከምዚ ናይ ትማሊ ዝዓይነቱ መጥቃዕቲ ቦምብ ምስ ትሪኢ ግና ስምዒትካ ይጉዳእ’ዩ” ኢሎም።
ሚስተር ኢገህ ወሲኾም፣ሓይልታት ሶማልያን ዓቃቢ-ሰላም ሕብረት ኣፍሪቃን ናብ ሞቃዲሾ ሰላም ንክምለስ ዝገበርዎ ኣበርክቶ ዝናኣድ‘ዩ ኢሎም።
ጎደናታት ሞቃዲሾ ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ ድሕነቶም ዘየሰክፍ እናኾነ ይመፅእ‘ሎ ዝበሉ እቶም መንግስታዊ ባዓል ስልጣን፣መንግስቲ ሶማልያ ሰላም ንክወርድ ንኣል-ሸባብ መፀዋዕታ ኣቅሪቡ‘ዩ፣ግን ካብ‘ቲ እስላማዊ ጉጅለ ኣዎንታዊ መልሲ ኣይረኸበን ዘሎ ኢሎም።እንተኾነ፣ንሶማልያ ናብ‘ቲ ዝነበረትሉ ናይ ሰላም ጊዜ ንምምላስ ድልየቱ ምስ ዝኾነ ዝኾነ ሓይሊ ንምዝርራብ መንግስቲ ኩሉ-ሻዕ ቅሩብ‘ዩ ይብሉ።


text:
በርሊን፡ 3 ጥቅምቲ 2000
ክቡር ኢሳያስ ኣፍወርቂ
ፕረሲደንት ሃገረ ኤርትራ
ኣስመራ፡ ኤርትራ
ክቡር ፕረሲደንት፡
ንሕና፡ ኣስማትና ኣብ ታሕቲ ኣስፊርና ዘለና ውልቀ-ሰባት፡ በዚ ሃገርና ኣትያቶ ዘላ መጻብቦ ብምግዳስ፡ ኵነታት ሃገርና ንምግምጋምን ብቑዕ መፍትሐ ንምእማምን ተኣኪብና ንምምይያጥ ተሰማማዕና። ኰይኑ ድማ፡ እንሆ ሃገርና ናጽነታ ንኽትረክብ ዝተጻወትካዮ ተራን፡ ንመጻኢ ጊዜ’ውን ከም መራሕ ሃገር ዝጽበየካ ዕማማት ብምግንዛብን፡ እዛ መልእኽቲ’ዚኣ ግምት ሂብካ ስጉምቲ ንኽትወስደላ ንልእከልካ።
ርግጽ’ዩ፡ ብጊዜ ሓርነታዊ ቃልሲ መቓልስትኻ ከም መራሒኦም መጠን ኣብ ልዕሌኻ እምነት ኣሕዲሮም ከም ዝነበሩ ኣይጠፍኣናን። እወ፡ እቲ እምነት’ቲ ኸኣ’ዩ መዚ ቤት-ጽሕፈት ፕረሲደንት ዘትሓዘካ ኢልና ንኣምን። ኣብ’ዚ ዘየላቡ ታሪኻዊ ጊዜ ሃገርና፡ እቲ ቤት-ጽሕፈትካ ዝጠልቦ እምነትን ሓላፍነትን ኣገዳስነቱ ብዝያዳ ዓዚዙ ስለ ዝረኣየና፡ ከምኡ’ውን ከም ግዱሳት ዜጋታት መጠን እቲ ሸኽሚ-ሓላፍነትካ ስለ ዝጸልወና፡ እንሆ ንዕኡ መሰረት ብምግባር ስክፍታና ንምግላጽ ሓሳብናን ርእይቶናን ብከም’ዚ ዚስዕብ ነቕርበልካ።
ብመጀመርያ በቲ መንግስትና ዘካይዶ ዘሎ ስርሓት ሃገራዊ ምክልኻል ደገፍና ንገልጽ፣ ኣስዒብና ኸኣ፡ ሓይልታት ምክልኻልን ብምልኡ ህዝቢ ኤርትራን ውዲት ኢትዮጵያ ንምኽሻፍ ብዝተጻወትዎ ተራ ዕዙዝ ኣድናቖትና ንገልጽ። እንተዀነ ግን፡ እቲ ጸላኢ ኣውሪዱልና ዘሎ ሓደጋ ካብ’ቲ ፖለቲካውን ቁጠባውን ብድሆታትና ፈሊና ክንርእዮ ስለ ዘይግባእ፡ ዋላ’ኳ ኣብ ሃገራዊ ድሕነት ብምትኳር እቲ ዓቢ ትጽቢት ተነቢሩዎ ዝነበረ ሰላማዊ ዳግመ-ህንጸት ሃገርና ተወንዚፉ ይጽናሕ፡ ሕጂ እንድሕሪ ብሓባር ተቓሊስና፡ ጌጋታትና’ውን ኣሪምና፡ ነዚ ዘሎ ሽግር ጥራሕ ዘይኰንስ ናይ መጻኢ ጊዜ ብድሆ’ውን ክንገጥሞ ንኽእል ኢና ኢልና ንኣምን።
1. ብኽንደይ ጻዕሪ ዝመጸት ናጽነት ኣሰር ጠፊኣ ነይራ
ክቡር ፕረሲደንት፡
ተመኵሮ ናይ’ዘን ዝሓለፋ ክልተ ዓመታት ኣሰቀቕትን መሃርትን ኰይነን ንረኽበን። ሃገርና ኸኣ ብወራር ኢትዮጵያ ዓንያን ተደፊራን’ያ። ብሓቂ ድማ ብሰበብ’ዚ ሃዲሞም፡ ገሊኦም ድማ ናብ ግዳም ተሰዲዶም። ኣብ ልዕሊኡ ኸኣ፡ ኢትዮጵያ ሰንጢቓ ኣብ መሬትና ብምእታዋ፡ ሰራዊትና ንኸንሳሕብ ብምግዳዱ ብሓቂ ኣተሓሳሲቡና። ክንደይ ህይወት ከሲርና ዘምጻእናዮ ናጽነትናን ልዑላውነትናን ኣብ ሓደጋ ከም ዝኣቱ ተገይሩ። ጅግንነት ሰራዊትና ከምኡ’ውን እቲ ዘየማትእ ደገፍ ህዝብና ንተንኰል ጸላኢ ብዕቱብ እንተ ዘይምክትዎ ነይሮምስ ምጠፋእና ኔርና ኢልና ንኣምን።
ከመይ ኢልና ኣብ’ዚ በጻሕና? እንታይ’ዩ’ኸ ጠንቂ’ዚ ውግእ’ዚ? ጸላኢ ዕርድታትና ሰንጢቑ ብቕጽበት መሬትና ኪቈጻጸር ከመይ’ሉ ኸኣለ? ክሳራታት’ዚ ውግእ’ዚ ኣብ ልዕሊ ህይወት፡ ጥሪት፡ ከምኡ’ውን መነባብሮ-ህዝብና ተወሲኑ ጥራሕ ከይተረፈስ ብተወሳኺ ካልእ ሕቶታት ከላዓዕል ኪኢሉ’ሎ። ኰይኑ ድማ ውሽጣውን ግዳማውን ኣተኣላልያ ሃገርና ብዝምልከት፡ ከምኡ’ውን ድሕሪ ናጽነት ዘማዕበልናዮ ባህርይ ኰነ ኣካይዳ መሪሕነትና ብቐረባ ክንምርምሮ ናይ ግድን’ዩ።
ክቡር ፕረሲደንት፡
“ከመይ ኢልና ኣብ’ዚ መዋጥሮ ኣተና? ኣበይ’ከ ኢና ተጋጊና? እንታይ’ዩ’ኸ እቲ ጠንቅን ባህርይን ናይ’ዚ ውግእ’ዚ? ክንውግዶ’ኸ ኣይምተኻእለንዶ ነይሩ?’’ ኢልና ክንሓትትን ሕልናና ክንውከስን ቅኑዕ ጥራሕ ዘይኰነስ ከም ዜጋታት መጠን ግቡእና’ዩ። ኣብ’ዚ ቀረባ እዋን መንግስትና ኣብ ዝገበሮ ኣኼባ፡ መራሕትና ብዓሚቝ ዘትዮም ነዞም ሕቶታት መልስታት ረኺቦምሎም ክዀኑ ተስፋ ንገብር። ንሕና ብወገንና፡ ከም ንኡስ ውጽኢት ዘበርከትና ግዱሳት ዜጋታት መጠን፡ ነዚ ተረኺቡ ዘሎ ሽግር መፍትሐ ክኸውን ይኽእል’ዩ ንብሎ ሓሳብ ከነቕርብ ንደሊ። ነዚ ዝተበገስናሉ ጽቡቕ መንፈስ ርኢኻ፡ ዕዙዝ ሃገራዊ ግቡእና ምዃኑ ተገንዚብካ፡ በቲ ኣብ ሓቒ ተመርኲሱ ብፍቕሪ-ሃገር ዝረዓመ፡ ዘረባ ሰብ ኣብ ግምት ዘእቱ ልምድና መሰረት ብምግባር ነዚ ነቕርቦ ዘሎና ርእይቶ ሚዛን ክትወስደሉ ነማሕጽነካ።
ተኣኻኺብና ንኽንዛረብ ዝደረኹና ጒዳያት መቸም ሒደት ኣይኰኑን። ኣውራ ናይ መራኸቢና ምኽንያት’ኳ ብሰንኪ’ዚ ውግእ ንህዝብና ኣጋጢሙዎ ዘሎ ሰብኣዊ ቅልውላው ንምጽናዕ’ዩ። ብጀካኡ ድማ እዚ ውግእ ዘጋለጾም ሓቅታት፡ ሸለል ኢልና ክንሓልፎም ዘይንኽእል ካልኦት ሽግራት ከም ዘለዉ’ውን ኣይንስሕቶን ኢና። እዚኦም ከኣ ፖለቲካውን፡ ማሕበራውን፡ ቊጠባውን ከምኡ’ውን ኣብ ዉሽጢ መራሕትና ተረኺቡ ዘሎ ቅልውላዋትን’ዮም።
2. ሰብኣዊ ቅልውላውን ግዳማዊ-ስእሊ ኤርትራን
ሰብኣዊ ኵነታት ሃገርና ንዝምልከት ሕቶ፡ ኣብ ልዕሊ እቶም ኣደዳ ውግእ ኰይኖም ዘሎዉ ዜጋታትና ዓቢ ስግኣት ከም ዘሕደርና ክንጠቕሶ ንደሊ። ብሃለዋት ናይ’ቶም ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቝጸሩ፡ ውግእ ዘሰናኸሎም ደቂ ሃገርና፡ በቶም ቊጽሮም ልዕሊ 75,000 ዝዀነ ካብ ኢትዮጵያ ዝተሰጒ፡ ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ሱዳን ከርተት ዝብሉ ዘሎው፡ ከምኡ’ውን ኣብ ቤት ማእሰርትን መዳጐኒ ቦታታትን ዝርከቡ ዜጋታትና ብዝምልከቱ ጒዳያት ሻቕሎትና ኣዝዩ ብዙሕ ምዃኑ ንገልጽ።
ንጥርዝያ ኢትዮጵያውያን ብዝምልከት ጒዳይ ድማ መንግስትና ወሲዱዎ ዘሎ ስጒምቲ ዝንኣድ’ኳ ይዅን ንመጻኢ ጊዜ፡ ኣድላይን ሕጋውን እንተ ድኣ ኰይኑ፡ በዚ ዝጸንሐ ኣገባብ ንኽቅጽልን ብዓለም-ለኻዊ ሕጊ ክሰላሰልን ተስፋ ንገብር።
ሃገራዊ ባይቶና ኣብ ልዕሊ እቶም ኢትዮጵያ ዝፈጸመቶም ገበናት ዝወሰዶ ናይ ምዅናን ውሳኔ ብምድግፍ ነቲ ኣብ ልዕሊ ንጹሃት ዜጋታትና ዝፍጸም ዘሎ ዓመጽ፡ ጸይቂ ዀነ ስርቂ ኣጥቢቕና ንዅንኖ። ንከም’ዚኦም ዝኣመሰሉ ጒዳያት ከኣ ብስነ-ኣእሙራውን ፊናንስያውን ዓቕምታትና ምሉእ ጐስጓስ ንኸነካይደሎም ድልዋት ምዃንና ንገልጽ። ብተወሳኺ፡ መንግስትና ብዓቕሙ ነዞም ተጓሳቚሎም ዘሎው ዜጋታትና እዋናዊ ሓገዝ ከም ዝገብረሎም ብምትእምማን በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ንዅሉ ኤርትራዊ ኢደይ-ኢድካ ኢሉ ወፈያኡ ንኸበርክት ጻውዒትና ነቕርብ።
ናብ ካልእ ኣገዳሲ ዛዕባ ብምስጋር፡ ብትዕዝብትና መሰረት ኤርትራ ከም ሎም-እዋን ገይሩ ስማ ከፊኡ ከም ዘይፈልጥ ከነረጋግጸልካ ንፈቱ። እወ፡ ክብራ ባይታ ጥዒሙ ይርከብ። ዋላ’ኳ መርገጺና ቅኑዕ ይዅን’ምበር፡ ሕብረተ-ሰብ ዓለም፡ ከምኡ’ውን ኣፍሪቃውያን አሕዋትና፡ ኣብ ልዕሊ መንግስትና ዀነ መሪሕነትና ዘሎዎም ስእሊ ኣይግድን’ዩ፣ ከም ዓመጽትን ከምኡ’ውን ሓላፍነትና ዘይንፈልጥ ገይሮም’ዮም ዝርእዩና። ንመሪሕነትና’ውን እንተዀነ፡ ብሕልፊ’ኳ ውግእ ምስ ኢትዮጵያ ካብ ዝጅመር ኣትሒዙ፡ ዓለም-ለኻዊ ሕግን ቅቡል ኣደብን ዚነጽግ ገይሮም’ዮም ዝርእይዎ። ስምና በዝን ክንድዝን ኪካፋእ ከሎ መንግስትና’ውን ብግዲኡ ንተሓባበርትና ጥራሕ ዘይኰኑስ እቶም ኣብ ጊዜ ቃልሲ ኣብ ጐንና ዝነበሩ ኣዕሩኽቲ ሃገርና ከይተረፉ’ውን ካብ ምቕያም ዓዲ ኣይወዓለን።
እቲ ብዙሓት ዝንእድዎ ዝነብሩ ናይ ርእሰ-ምርኰሳ ፖሊሲና’ውን እንተዀነ ከም ኣብነት-ትዕቢት ገይሮም’ዮም ዝርእይዎ ። ንሕና ከም ዝመስለና፡ ባዕሉ እቲ ፖሊሲ ዘይኰንስ ኣጠቃቕምኡ’ዩ እቲ ጸገም ንብል። ክማሓየሸሉ ዝኽእል ሸነኻቱ ብዙሕ’ዩ፡ ከም’ቲ ዝጠቐስናዮ ድማ፡ ኣጠቃቕምኡን ከምኡ’ውን ከመይ ገይሩ ምስ ወከልቲ ናይ ደገ ማሕበራት ተዋሃሂዱ ከም ዝሰርሕ ምግባሩ’ዩ ዘድሊ። በዚ ምኽንያት’ዚ፡ ነቐፌታዊ ሚዛን ናይ ፖሊሲታትናን ኣተጋግብሮኦምን ብዝያዳ ንኸነጽንዖም ናይ ግድን’ዩ ንብል።
3. ውግእ ዘቃልዖም ኣስጋእቲ ጒዳያት
ምስ ኢትዮጵያ ውግእ ካብ ዝ ጀመረሉ ጊዜ ኣትሒዙ በብግዜኡ ክገሃዱ ዝጸንሑ ፍጻሜታት ብተገዳስነትን ከምኡ’ውን ብሻቕሎትን ክንከታተሎም ጸኒሕና ኢና። እዚ ዘሕዝን ውጽኢት ናይ’ዚ ውግእ’ዚ፡ ድሕሪ ናጽነት ዝተገብሩ ምዕባሌታት ኰኑ ኣካይዳ ስራሕ መንግስትና ብነቐፌታዊ ኣመላኽታ ንኽንግምግሞም ክደፋፍኣና ክኢሉ’ሎ። ርግጽ’ዩ፡ ከም ስራሓት ጽርግያ፡ ምዕባሌ ትምህርቲ ከምኡ’ውን ማሕበራዊ ኣገልግሎት ዘኣመሰሉ ርኡያት ፍረ-ዕዮታት’ኳ እንተ’ሎዉ ብዙሓት ኣይግድን እንብሎም፡ ንመጻኢ ኵነታት ሃገርና ኣብ ጸገም ከእትዉ ዝኽእሉ፡ ዘሰክፉናን ዘፍርሑናን ምዕባሌታት ንዕዘብ ኣሎና።
ሱቕ ዘየብሉ ጒድለታት እናረአና ሱቕ ምባል መረጽና፣ ሱቕ መበሊና ምኽንያት ድማ ዘይምግዳስ ዘይኰነስ ከም’ቲ ገኒኑ ዝርከብ ተርእዮ ናይ ርእሰ-እገታ ጒዳይ’ዩ። መንቀሊ ናይ’ዚ ርእሰ-እገታ’ዚ ድማ ጸላኢ ነቲ ነቕርቦ ነቐፌታና ኣዘምቢዑ ምእንቲ ንኸይጥቀመሉ ካብ ዝተበገሰ እምነት ጥራሕ’ዩ። ሕጂ ግን እቲ ዝበሃል ንኽንብል ጊዜኡ ዝኣኸለ ኰይኑ ስለ ዝስምዓና ብዘይ ስክፍታ ሓሳብና ክንገልጽ ንመርጽ። ሕጂ ሱቕ እንተ ድኣ ኢልና ግን ሓላፍነትና ከም ዝዘንጋዕና’ዩ ዝቝጸር። ስለዚ፡ መንግስትና ኣብ ምህናጽ ስርሓት ዲሞክራስያዊ ትካላት፡ ከምኡ’ውን ብዘሕትቱን ብግሁድ ዘስርሑን ኣገባባት ስለ ዘይደፍኣሎም ክንዛረበሎም ንግደድ። ክቡር ፕረሲደንት፡ ፖሊሲታትና ይዅኑ መምሪሕታትና ዳግመ-ግምት ንክወሃቦም ኣዝዩ ኣገዳሲ ጒዳይ ስለ ዝዀነ ብዘይ ገለ ምስምስ ንኽትገጥሞም ነማሕጽነካ።
4. ሓድሕዳዊ-ዕርቅን ሃገራዊ ሓድነትን
መብዝሕትኡ ህዝብና ንጒዳይ ሓድሕዳዊ-ዕርቂ ከም ዝሰማማዓሉ ንኣምን ኢና። ወተሃደራዊ ዓወታትናን ልዑላውነትናን ብምዕቡል ዝዀነ መንፈስ ብናይ ሓድሕድና ዕርቂ ክስነ ምተገብኦ ነይሩ - እወ፡ ምስ ኢትዮጵያ’ኳ ድሕሪ’ዚ ዅሉ ኲናት ወረጃዊ ዝዀነ ዕርቂ-ሓድሕድ ዝተበጽሐ። ሓደ ካብ’ቶም ልቦናን ውሕሉል ምምሕዳርን ዝጠልብዎም ጻውዒታት ጻውዒተ-ሓድሕዳዊ-ዕርቂ ስለ ዝዀነ፡ ግላዊ ፖለቲካዊ እምነትን ዝምድናታትን ናይ ዜጋታትና ብዘየገድስ፡ ንዅሉ ጻውዒት ተገይሩ ብሓባር እዚ ዓንዩ ዘሎ ቊጠባናን ሕብረተሰብናን ክህነጽ’ዩ ዝግብኦ ነይሩ። ዝዀነ ዀይኑ እዚ ዕድል’ዚ ቅድሚ ሕጂ ኣምሊጡና’ዩ፡ ሕጂ ኸኣ ዳግማይ ንከየምልጠና ክንሓስበሉ ይግባእ። መሪሕነት ህ.ግ.ሓ.ኤ (ህ.ግ.ደ.ፍ)፡ ንውልቀ ሰባት ይዅን ንጒጅለታት ሓደ ናይ ፖለቲካዊ ሃዋህው ክኸፍት ይግብኦ። እዚ ሃዋህው’ዚ ብዘይምህላዉ ግን ንምዕባሌ ሲቪላዊ ህይወት ሕብረተሰብና ኣዝዩ ስለ ዝሃሰዮ ኣብ ልዕሊ ሓድ-ሓደ ሸነኻት ሕብረተሰብና ናይ ተነጽሎ ስምዒታት ከሕድር ክኢሉ’ሎ። እንተ ቅዋምና’ኳ፡ ኣስዒብና ድኣ ክንገልጾ ኢና’ምበር፡ ንዅሉ ዝሓቝፍ ሃዋህው ንኪፍጠር’ዩ ዘተባብዕ ነይሩ።
5. ጥርኑፍ መሪሕነትን ህዝባዊ ተኻፋልነትን
ክቡር ፕረሲደንት፡
ኣብ ጊዜ ቃልሲ ዝተቐስሙ ናይ ህ.ግ.ሓ.ኤ. ተመኵሮታት ኣብ ግምት ብምእታው፡ ሓደ ካብ’ቶም መንግስትና ዝገበሮም ዓበይቲ ጌጋታት ነቲ ሽዑ ብጥርኑፍ መልክዕ ዝሰርሕ ዝነበረ መሪሕነታዊ ኣካል ብምሕቃቑ’ዩ። ከም’ቲ ዓይነት ኣሰራርሓ’ቲ ኣብ መንጎ መራሕትን ተራ-ተጋደልትን እምነትን ተኣማምነትን ኣሕዲሩ ከም ዝነበረ ንዓኻ ምጥቃሱ ዘድሊ ኰይኑ ኣይስምዓናን። ጀጋኑ ተጋደልትና፡ በቲ ጽንዑን ዘይግታእን ባህርያቶም፡ ነቲ እዚ ዘይበሃል ሓይሊ’ኳ ክምክቱ ይኽኣሉ’ምበር፡ ብዘይ’ቲ እምነትን ተኣማምነትን ዘሕደረ ጥርኑፍ መሪሕነትና ቃልስና ኣብ ዓወት ከብጽሕዎ ኣይምኸኣሉን ነይሮም።
ድሕሪ ናጽነት ሃገርና፡ እዚ ዝጠቐስናዮ ባህርይ’ዚ ተበቲኑ ብመሪሕነት ሓደ-ሰብኣይ ከኣ ተተክአ። ኣብ ጊዜ ቃልሲ ዝነበሩ ኣባላት መሪሕነት፡ ክርድኣና ብዘይክእል ኣገባብ ካብ ስራሕ ክእለዩ ምግባር፡ ከምኡ’ውን ኣብ’ዚ ጽንኩር ጊዜ’ዚ ኣብ ሓድሓደ ንሃገርና ብዝምልከቱ ጒዳያት ዓቕሞም ከም ግቡእ ክንጥቀመሉ ብዘይምኽኣልና ብዙሕ የሻቕለና። እዚ ዘይነሓፍ ጌጋ’ዩ፣ እቲ ምኽንያት ናይ’ዚ ኣሉታዊ ምዕባሌ’ዚ ኸኣ ብዝዀነ ይዅን ኣገባብ ክእረም ኣሎዎ ንብል። ሓደ መራሒ፡ ሽሕ ጊዜ ክኢላ ይዅን’ምበር፡ ኣብ ጒዳይ ሃገር ነቲ ካብ ሓደ እኩብ ጒጅለ ዝምንጭው ኣተሓሳስባን ኣሰራርሓን ክትክኦ ኣይኽእልን’ዩ። ኣብ ሃገርና፡ ውልቀ-መሪሕነት ካብ ዝነግሰሉ ጊዜ ኣትሒዙ ሓሳባት ንኸይዕንብቡ ብምሕናቕ፡ ተሳታፍነት ህዝቢ ንክእገት፡ ከምኡ’ውን ዲሞክራስያውያን ትካላት ንኸይምዕብሉ ዓጊቱዎም ይርከብ። ሓንቲ ሓዳስ ሃገር ከም’ዛ ናትና፡ ውሱንን ዘይምዕቡልን ጸጋታት ዘሎዋ፡ ከምኡ’ውን ብፖለቲካዊ፡ ጸጥታውን፡ ማሕበራዊ ብድሆታትን እትሽገር ሃገር፡ ኣብ ትሕቲ ምምሕዳር ሓደ ሰብ ጥራሕ ኣትያ ክትሰርር ኣይትኽእልን።
እወ፡ እዚ ነቕርቦ ዘሎና ወቐሳ’ዚ ንበይንኻ ጥራሕ ዘይኰነስ ነቶም ካልኦት ኣባላት መሪሕነት’ውን ይምልከቶም’ዩ፣ እዚ ኸኣ ኣሉታዊ ኣገባብ ስርሓት እናረኣዩ ብዕቱብ ተቓውምኦም ብዘይምግላጾም’ዩ። ርግጽ’ዩ፡ ብጾትካ ፍዅስ ዝበሉ ተቓውሞታት ኣስሚዕም ይዀኑ’ዮም፡ ንሕና ግን ዝሰማዕናዮ ተቓውምኦም የለን። ስለዚ፡ ንሳቶም’ውን እንተዀኑ ስልጣን መንግስቲ ኣብ ኢድ ሓደ ሰብ ክጥቕለል እንዳረኣዩ ሱቕ ብምባሎም ንሃገርና ሃስዮማ’ዮም። ምንጪ ጒድለተ-ተቓውሞ ምስ ጒድለታት ናይ ሓሳብ ምግላጽ ናጽነት ዝተኣሳሰረ’ዩ፣ ኰይኑ ድማ፡ ዜጋታትና ጉቡኦም ንኸይፍጽሙ ዓጊቱዎም ስለ ዝርከብ፡ ስልጣን መንግስቲ ኣብ ኢድ ፕረሲደንት ክጥቕለል እንዳረኣዩ ዓገብ ኣብ ክንዲ ምባል ዓዲ ኣውዒሉዎም ይርከብ። ብዘይ ምግናን፡ ዋላ’ኳ ሓድሓደ ምዕባሌታት ይሃልዉ’ምበር መንግስትና ብኸምዚኦም ዘኣመሰሉ ኣገደስቲ ጒድለታት ንሃገርና ሃስዩዋ’ዩ።
6. ኣብ መሪሕነት ተፈጢሩ ዘሎ ቅልውላው
ክቡር ፕረሲደንት፡
ኣብ መንጎ ኣባላት መሪሕነት ግርጭትን ፍልልይን ወሪዱ ከም ዘሎ ኣይጠፍኣናን። እዚ ጒድለተ-ስኒት’ዚ ኣሻቒሉና ከም ዘሎን ጒዳዩ ኸኣ ናበይ የምርሕ ከም ዘሎን ኣዝዩ ብሩህ’ዩ። እዚ ኵነታት ጽንኩርን ሓደገኛን ስለ ዝዀነ ተፋጢጥካ ዝፍታሕ ኣይመስለናን። ስለዚ፡ ንስኻን ብጾትካን ብሜላ ክትኣልይዎ፡ ከምኡ’ውን ብድሕሪ ሕጂ ዝለዓሉ ዘይምቅዳዋት ቅዋምና ብዝጠልቦም ኣገባባት ክፍትሑ ንላቦ። ንሕና ከም ዝመስለና፡ እዚ ናይ ሕጂ ዘይምስምማዕ ብህጹጽ እንተ ድኣ ዘይተፈቲሑ ናብ ካልእ ክበጽሕ ምዃኑን ንሃገርና ኸኣ ኣብ ዝያዳ ሓደጋ ከም ዘውድቓ ንገንዘቦ። ሳዕቤን ናይ’ዚ ቅልውላው’ዚ እንተ ድኣ ብጥበብ ዘይተኣልዩ ምድኻማት ከም ዘስዕብ ንፍለጦ፡ ኣናኢስና ኸኣ ኣይንርኣዮ፣ ጸላኢ ነዚ ውሽጣዊ ምስሕሓብ’ዚ ክምዝምዞ ምዃኑ ርዱእ ይዅን።
7. ተራ ህ.ግ.ደ.ፍ. ኣብ ፖለቲካናን ቊጠባናን
ክቡር ፕረሲደንት፡
ተዋራረስቲ ህላዌ ትካላት መንግስትን ህ.ግ.ደ.ፍን ኣዝዩ ኣገዳሲ ኰይኑ ንረኽቦ። እዚ ኸኣ ፍልልዮም ብንጹር ስለ ዘይርአየና’ዩ። ስራሓት ክደጋገሙ፡ ኣብ’ቲ ስራሓት ዝተዋፈሩ ሰባት’ውን ኣብዝን ኣብትን ተወዚዖም ክንርኢ ብሓቂ ዘደንጹ’ዩ። ከም’ዚ ዓይነት ኣሰራርሓ’ዚ ሕልኽልኻት ፈጢሩ ሃብቲ-ሃገር ስለ ዘባኽን ሃገርና እዚ ጥፍኣት’ዚ ክትስከሞ ኣይትኽእልን’ያ።
ተልእኾን ስራሕን ህ.ግ.ደ.ፍ’ሲ ተነጺሩ እንተ ዝግለጽ ክንደይ ጽቡቕ ነይሩ። ስራሓታ’ውን ኣብ ስራሓት ሰልፊ ተወሲኑ፡ ካብ ካልእ መንግስታዊ ስርሓት ኸኣ እንተ ዝንጸል’ዶ ኣይምሓሸን? ቊጠባዊ ስርሓት ህግደፍ’ውን ሻቕሎት ፈጢሩ ንጽቡቕ ድልየትን እምንቶን ዜጋታትና ብዘይግቡእ ክጸምዶ ኣይምተገብአን። ርግጽ’ዩ፡ ቊጠባዊ ስርሓት ህ.ግ.ደ.ፍ/መንግስቲ ብዙሕ ጸገማት ፈቲሐ’ዩ፣ ብምጡን ዋጋ ኣቝሑት ኣብ ህዝቢ ከም ዘውረደ ዘይከሓድ’ዩ። እንተዀነ ግን፡ ንድሓር መገዱ ከም ዘየጸበቐ ብሩህ’ዩ። ንዓና ዝመስለና፡ ቊጠባዊ ስርሓት ህ.ግ.ደ.ፍ/መንግስቲ ኣንጻር ቊጠባዊ ፖሊሲና’ዩ ዓሊሙ ዘሎ፣ እወ፡ ከም ግቡኡ ዳይናሚካዊ፡ ብብሕታዊ ተበግሶ ተደፊኡ ዝሰርሕ፡ ኣብ ዕዳጋ ዝምርኰስ፡ ንብሕታዊ ክፋል ሕብረተ-ሰብና ዘተባብዕ ቊጠባዊ ስልቲ ክጥቀም ምተገብኦ ነይሩ። ከም ሓቁ’ኳ ትካላት ህግደፍ ብተሓታትነት ኰነ ብጉሁድነት ዘስርሑ ኣገባባት የብሎምን። ብዉሑዱ’ኳ ድኣ፡ ህዝቢ ዝፈልጦ መስርሕ የብሎምን። እዚ ጸዋዕ-መዓት ኰይኑ ብልሽውና ዘተኣታቱ፡ ኣብ ሰበይ-ሰብካ ዘምርሕ ከምኡ’ውን ኣብ ሻርነት ዜእቱ ኣሰራርሓ’ዩ። ከም’ዚ ዘኣመሰለ ሃዋህው ድማ ነቶም ብሓቅን ብዘተኣማምን ኣገባብ ዝዋፈሩ ሰብ-ወፍሪ’ዩ ዘህድም። ንሕና፡ እዚ ዘሎ ንግዳዊ ስርሓታት ህግደፍ ንፖለቲካዊ፡ ማሕበራዊ ዀነ ቊጠባዊ ህይወት ሃገርና ከም ዘመርቶ ኣይንስሕቶን። ኣካይዳ ህ.ግ.ደ.ፍ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ‘ሓደ ሰልፊ ከመይ ኢሉ’ዩ ኣብ ስርሓት-ንግዲ ዝኣቱ?’ ንዚብል ሕቶ ብቑዕ መልሲ ክርከቦ ኣዚና ነተሓሳስብ።
8. ቅዋም ኣብ ስራሕ ንኪውዕል
ኤርትራ፡ እቲ ኣዝዩ ዝዓዘዘ ቅዋም ኢልና እንጽውዖ ሰነድ ኣሎዋ። እዚ ቅዋም’ዚ፡ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ መጨረስታ ሽቶኡ ንኸብጽሖ ዝዓለመ ዀይኑ፡ እቲ ቃልሲ ዝጠልቦም ረቛሒታት፡ ማለት ርእሰ-ወሳንነት፡ ዲሞክራሲ፡ ሕግን ፍትሕን ዘማልእ’ዩ። ብተወሳኺ ድማ፡ ቅዋምና፡ ብተኻፋልነት ህዝቢ ተዳልዩ ብፊርማ ወከልቱ ዝጸደቐ ሰንድ ምዃኑ ምግንዛብ የድሊ። ናይ ህዝቢ ሰነድ ስለ ዝዀነ ድማ ዋላ ሓደ’ኳ ካብ ጥቕሚ ወጻኢ ክገብሮን ክተናኽፎን መሰል የብሉን። ልክዕ ከም’ቲ ኣብ ቀረባ ጊዜ ዝሃብካዮ ቃለ-መጠይቕካ፡ ‘ቅዋምና ትማሊ’ዩ ኣብ ጥቕሚ ከነውዕሎ ዝነበረና’። ንሕና’ውን ነቲ ‘እዋኑ ትማሊ’ዩ ነይሩ’ ዝበልካዮ ንሰማማዓሉ ኢና፣ ካብ ንሓዋሩ ህልም ኢሉ ዝተርፍ ኸኣ፡ ዋላ ንዘንግዕ’ምበር፡ ሕጂ ኣብ ጥቕሚ እንተ ኣውዒልናዮ ዝሓይሽ ኣማራጺ ይመስልና።
ክቡር ፕርሲደንት፡ ቅዋምና ብዘይ ገለ ምስምስ ኣብ ግብሪ ኪውዕል ይግባእ። ብኽታም ወከልቲ ህዝቢ ዝጸደቐ ቅዋም ኣብ ግብሪ ከም ዝውዓለ ስለ ዝሕሰብ፡ ህዝብና ቅዋማዊ መሰሉ ብፍስሃ ክጥቀመሉ ጊዜኡ ሕጂ’ዩ ነይሩ። እቲ ዘሕዝን ግን፡ ትካላት ሃገርና ብቅሉዕ ዝጥቀማሉ ኣሰራርሓ ጨሪሱ ስዲ፡ ከምኡ’ውን መንፈስ ቅዋምና ዘይዓሰሎ ከም ዝዀነ ንዕዘቦ ኣሎና። ብሓቂ ዘስደምመና ነገር እንተ’ሎ ኸኣ ብቐጻሊ እንርእዮ ዘሎና ልምዲ ስራሓት-ሃገርና ጨሪሱ ኣንጻር ጠለባት-ቅዋምና ምዃኑ’ዩ። ስለዚ፡ ንሕና ብዕቱብ እንላበወካ ነገር እንተ’ሎ፡ ኣብ ዝሓጸረ እዋን፡ ኣድላዪ ስጒምቲ ብምውሳድ ቅዋምና ብመላኡ ኣብ ግብሪ ንኸተውዕሎ’ዩ።
ከም ጽቡቕ ኣብነት፡ መርኣያ-ሓልዮት፡ ከምኡ’ውን ኣማት-ዕዙዝ-ዕላማ፡ ነዚ ንንግስነተ-ሕጊ ከቛናጽብ፡ ንህዝብና ከጒሂ ዝርከብ ዘሎ ‘ፍሉይ ቤት-ፍርዲ’ ንኽትውግደልና ኸኣ ንሓተካ። ብዙሓት ዜጋታት ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ብዘይ ወግዓዊ ክስን ብዘይ ገለ ፍርድን ንብዙሕ ዓመታት ይጐሳቘሉ ኣሎዉ። ኣብ’ቲ ‘ፍሉይ ቤት-ፍርዲ’ ንክቐርቡ’ውን እንተዀነ ጌና ዕድል ኣይረኸቡን። እዚ ኣንጻር መልእኽትን መንፈስን ቅዋምና’ዩ፣ ንመባእታዊ ጠለባት ፍትሒ’ውን ዚነጽግ’ዩ። እሱራት፡ እንተ ኣብ ዝቐልጠፈ ጊዜ ክፍትሑ ወይ ከኣ ኣብ ፍርዲ ክቐርቡ ነማሕጽነካ።
ክውሓጥ ዘይከኣል፡ ንንግስነተ-ሕጊ ዚጻረር፡ ኣብ ልዕሊ ናይ ሲቪል ሰራሕተኛታት ዝውሰድ፡ ምልካዊ ዝባህርዩ ናይ ‘ምድስካል’ ስጉምቲ’ውን ከይጠቐስናዮ ክንሓልፍ ኣይንደልን። ንሕና ዝመስለና፡ ምድስካል፡ ፍርሂ ንኸንግስ ዝዓለመ፡ ዘይምእሙእን ዘይቅኑዕን ኣገባብ ኰይኑ ተመሊሱ ንዓና ዝወቕዕ ቅዲ ስራሕ’ዩ። ዕላማኡ ነቲ ኣደዳ-ምድስካል ኰይኑ ዚርከብ ሰብ ንምእራምን ንምሕብሓብን እንተድኣ ዀይኑ፡ ከም ንርእዮ ዘሎና ውጽኢት ኣይተረኽቦን፣ ንመንግስትና ዀነ ሃገርና የርብሕ’ዩ ብዝብል ኣምር ዝተቀየደ ኣሳራርሓ እንተድኣ ዀይኑ ድማ ረብሓ ኣየርአናሉን። ሓፈሻዊ ውጽኢት ናይ’ዚ ኣገባብ ስራሕ’ዚ ተስፋ ዘይመልስ፡ ዕግርግር ዝፈጥር፡ ዓቕሚ ሰብ ዘባኽን ኰይኑ ንረኽቦ።
መደምደምታ
ክቡር ፕረሲደንት፡
ኤርትራ ኣብ ቀራና መገዲ ትርከብ ኣላ። ሓደ ክፋል መሬትና ኣብ ትሕቲ ባዕዳዊ መግዛእቲ ኣትዩ’ሎ፣ ብቀሊል ዘይግመት ቊጽሪ ህዝብና ድማ ካብ ቦትኡ ተላቒቁ ይርከብ። ደጊምሲ ኵላህና ግዱሳት፡ ማለት ካብ መሪሕነት ጀሚርና፡ ሕልናና ብግቡእ ንኽንጒርጒር ጊዜኡ ኣኺሉ’ዩ። እስከ ህዝብና ብመላኡ ምስ መሪሕነትና ብግሉጽ ኣገባብ ኣብ ሓደ ዘተ ይእተዉ። ህዝቢ ኤርትራ፡ ብደሙን ብረሃጹን ብንብዓቱን ዝኸፈለሉ ዕዳ ስለ ዝዀነ ድማ ከም’ዚ ዝኣመሰለ መሰል ክንፈጎ ኣይግባእን። እወ፡ ንሕና ብንጽህና ከነማሕጽነካ እንደልዮ ነገር ኣሎ፣ እዚ ኸኣ፡ ብኽንደይ ጻዕሪ ዘምጻእካዮ ናይ ቀደም ዝናኻ ንኽትመልስ እንተ ድኣ ትደሊ ዀንካ፡ ነዚ ናይ ሕጂ ቅልውላው አዐሪኻ ብምስትብሃል ናብ ሓደ ምቹእ ኵነታት ከም ዘቕንዕ ምግባሩ’ዩ። ቅድም ንዓኻ፡ ድሓር ከኣ ምእንቲ’ዚ ኣብ ጽቡቕን ክፉእን ዝብጀው ህዝብና ኢልካ እዚ ኵነታት አዐርዮ።
ምእንቲ ክብሪ ግዝኣተ-መሬትና ንኽንመልስ፡ ሃገራዊ ልኡላውነትና ድማ ንከይድፈር፡ ንሕና ብወገንና ጻዕርታት ከነካይድ ኢና፣ ማዕረ-ማዕሪኡ ኸኣ፡ ኣብ ሃገርና ሓደ ግሉጽ፡ ጸዋር፡ ብጊዜኡ መግለጺ ዚህብ፡ ከምኡ’ውን ሕጊ ዘንግስ ባህሊ ንኸነተኣታቱ ህርድግ ክንብል ኢና። ነዞም ዝጠቐስናዮም ነገራት ንክንቋመት፡ ከምኡ’ውን ንስኻ ንእትህበና መልሲ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ኣብ መጻኢ ጊዜ ግፍሕ ዝበለ ኣኼባ ክንጽውዕ መደብ ከም ዘሎና ክንሕብረካ ንፈቱ። ዕላማና፡ ኣብ መንጎ ትካላት መንግስትን ህዝብን ቀጻሊ ዘተ ብምክያድ ንመጻኢ ጊዜ ጥዕና ዘሎዎ ምዕባሌ ንምፍጣር’ዩ።
ብኣኽብሮት፡
1. ኣርኣያ ደበሳይ
2. ኣሰፋው ተኸስተ
3. በረኸት ሃብተስላሴ
4. ዳዊት መስፍን
5. ሃይለ ደባስ
6. ካሳሁን ቸኮለ
7. ኻልድ በሽር
8. ልኡላ ገብረየሱስ
9. ሚርያም ዑመር
10. መሓመድ ኸይር ዑመር
11. ሙሴ ምስግና
12. ጳውሎስ ተስፋጊዮርጊስ
13. ርእሶም ሃይለ
ተርጓሚ ዳዊት መስፍን


text:
ብደረጃ ዓለም 326 ጋዜጠኛታት ተኣሲሮም ከምዘለው ተሓቢሩ
Radio Erena: 21 December 2017
ኣብዛ ትዛዘም ዘላ ዓመተ 2017፣ ብደረጃ ዓለም 326 ጋዜጠኛታት ተኣሲሮም ከምዘለዉ፣ ፓሪስ ዝመደበሩ ኣህጉራዊ ትካል ጋዜጠኛታት ብዘይዶብ (RSF) ሓቢሩ።
እቲ ትካል ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ኣብዛ ዓመት እዚኣ 65 ጋዜጠኛታት ክቕተሉ እንከለዉ 54 ከኣ ጅሆ ከምዝተታሕዙ ኣመልኪቱ።
ኣብ ኒውዮርክ ዝመደበሩ ኮሚቴ ንምጥባቕ ጋዜጠኛታት (CPJ) ኣቐዲሙ ኣብ ዝዘርግሖ ተመሳሳሊ መግለጺ ድማ ኤርትራን ግብጽን ኣብ ኣፍሪቃ ጋዜጠኛታት ብምእሳር ቀዳመይ ቦታ ሒዘን ከምዘለዋ ኣተሓሳሲቡ።
መንግስቲ ኤርትራ ካብ 2001 ዓመተ ምህረት ኣትሒዙ፣ ዝኣሰሮም ብውሑዱ 20 ጋዜጠኛታት ደሃዮም ከጠፍእ እንከሎ፣ ግብጺ ብወገና በብእዋኑ ዝቐየደቶም 15 ጋዜጠኛታት ከምዘለዉ እቲ ጸብጻብ የመልክት።
ብመሰረት መግለጺ CPJ፣ ኣብዛ እትዛዘም ዘላ ዓመተ 2017፣ 73 ጋዜጠኛታት ብምእሳር ቀዳማይ ቦታ ሒዛ ዘላ ቱርኪ'ያ።
ንቱርኪ ስዒበን ቻይና፣ ኤርትራ፣ ግብጺ፣ ኣዘርባዥያንን ቬትናምን ጋዜጠኛታት ብምእሳር ክሳብ ሻድሻይ ደረጃ ሒዘን ኣለዋ።
ኤርትራ ነዚ ዝሓለፈ ሸሞንተ ዓመታት ብናጽነት ፕረስ ብደረጃ ዓለም ኣብ ድሕሪት ተሰሪዓ ከምእትርከብ ሰነዳት ኣህጉራውያን ትካላት የመልክቱ።


text:
ነቲ ዝተሰማማዕናሉ ውጥን እንተ ዘይስዒብካዮ ሓደ መጠንቀቕታ ክወሃበካ ይኽእል እዩ። ብዙሕ ግዜ ሕማቕ ኣከያይዳ እንተ ኣርኢኻ፡ ንሓደ ወይ ብዙሓት መዓልታት ክፍሊት መትከል እግሪ ናትካ ክትከስሮ ትኽእል ኢኻ።
መጠንቀቕታ ወይ ዝነከየ ክፍሊት መትከል እግሪ እንተ ረኺብካ፡ እንታይ ክትገብር ኢኻ?
መጀመርታ ካባና ሓደ ኣፍላዊ ውሳኔ ይወሃበካ። ቅድሚ ናይ መወዳእታ ውሳኔ ምውሳንና ርእይቶ ክትህብ ዕድል ኣለካ። ነዚ ምስ ኣፍላዊ ውሳኔ ተተሓሒዚ ምስ ዝመጸካ "መልሲ ንዝርርብ" ዝብል ቅጥዒ ትገብሮ። ነቲ ቅጥዒ መሊእካ ናብቲ ኣብቲ ቅጥዒ ዘሎ ኣድራሻ ስደዶ።
በቲ ናይ መወዳእታ ውሳኔ እንተ ዘይዓጊብካ ከም ብሓድሽ ክንምርምሮ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ። እምበኣር ነቲ “ሕቶ ንዳግመ መርመራ” ዝብል ቅጥዒ መሊእካ ናባና ስደዶ።
ስራሕ ምድላይካ ሸለል እንተ ኢልካዮ
ነቲ ዝተሰማማዕናሉ እንተ ዘይገርካዮ ንስራሕ ምድላይካ ሸለለ ኢልካዮ ኣለካ።
እንተ፡
- ምሳና ብሓባር ሓደ ውጥን ኣብ ምውጻእ ዘይተሳቲፍካ
- ናትካ ናይ ንጥፈታት ጸብጻብ ናባና ኣብ ግዚኡ ዘይኣእቲኻዮ
- ነቲ ስምምዕ ናይ ምብጻሕ ወይ ምሳና ምርኻብ ዘይስዒብካዮ
- ኣብ’ቲ ናይ መደብ ንጥፈታት ዘይተሳቲፍካ
- ነቶም ዝዓደልናካ ስራሕ ወይ ትምህርትታት ዘይኣመልኪትካሎም
- ብመሰረት ኣብቲ ውጥንካ ዝተሰማማዕናሉ ነጢፍካ ስራሕ ዘይደሊኻ
- ቀዳማይ ግዜ፦ መጠንቀቕታ ይወሃበካ።
- ካልኣይ ግዜ፦ 1 መዓልቲ ብዘይ ክፍሊት
- ሳልሳይ ግዜ፦ 5 መዓልታት ብዘይ ክፍሊት
- ራብዓይ ግዜ፦ 10 መዓልታት ብዘይ ክፍሊት
- ሓምሻይን ነፍስ ወከፍ ድሕሪኡ ዝስዕብ ግዜን 45 መዓልታት ብዘይ ክፍሊት
ናትካ ስራሕ ኣልቦነት እንተ ኣናዊሕካዮ
ኣብ ሓደ ንጥፈት እንተ ዘይተሳቲፍካ ወይ ንሓደ ስራሕ እንተ ነጺግካዮ፡ ናትካ ግዜ ከም ስራሕ ኣልቦ ተናውሖ ኣለኻ።
እንተ፡
- ካባና ንከተመልክተሉ ዝተዓደልካ ሓደ ዝሰማማዕ ስራሕ ወይ ትምህርቲ ነጺግካዮ
- ብፍላጥ ንሓደ ምቝጻር ስራሕ ከይትግበር እንተ ዓንቂፍካዮ
- ንሓደ ኣብቲ መደብ መትከል እግሪ ዘሎ ንጥፈት ነጺግካዮ።
- ቀዳማይ ግዜ፦ 5 መዓልታት ብዘይ ክፍሊት
- ካልኣይ ግዜ፦ 10 መዓልታት ብዘይ ክፍሊት
- ሳልሳይ ግዜ፦ 45 መዓልታት ብዘይ ክፍሊት
- ራብዓይን ነፍስ ወከፍ ድሕሪኡ ዝስዕብ ግዜን 45 መዓልታት ብዘይ ክፍሊት
ምኽንያት ናይ ስራሕ ኣልቦነትካ እንተ ኴንካ
ካብ ሓደ ስራሕ ባዕልኻ እንተ ወጺእካ፡ ባዕልኻ ምኽንያት ናይ ስራሕ ኣልቦነትካ ትኸወን ኣለኻ።
እንተ፡
- ብዘይ ብቑዕ ምኽንያት ካብ ስራሕካ ወጺእካ
- ስራሕካ ናይ ግድን ንኸተቋርጽ ምኽንያት ኴንካ
- 45 መዓልታት ብዘይ ክፍሊት
ብኻልእ ኣገባብ ሕማቕ ኣከያይዳ ኣርኢኻ
ንኣብነት ነቶም ካልኦት ተሳተፍቲ ኣብ ሓደ ንጥፈት ብምርባሽ ሕማቕ ኣከያይዳ እንተ ኣርኢኻ፡ ካብቲ መደብ መትከል እግሪ ክትወጽእ ክንውስን ንኽእል ኢና።
ብፍላጥ ግጉይ ሓበሬታ እንተ ሂብካ
ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ንነዊሕ ግዜ ነቲ ክፍሊትካ ንኸይክፈለካ ክውስን ይኽእል እዩ። እዚ ካብቲ መሰል ዘለካ ክፍሊት ንላዕሊ ንኽትረክብ ክትፍትን ኢልካ ንቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ብፍላጥ ወይ ከቢድ ሸለልትነት ሓሶት ወይ ኣጋጋዪ ሓበሬታ እንተ ሂብካ ይምልከት።


text:
ኣኼባ ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ፣ ሎሚ’ውን ቀጺሉ ውዒሉ።
ብ29ን 30ን ሕዳር 2012፣ ኣብ ህንጻ ሃገር ኣስመራ ዝተጋብአ ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ፣ ሎሚ ሰኑይ 3 ታሕሳስ ቅድሚ ቐትሪ እውን፣ ኣኼባኡ ቀጺሉ ውዒሉ።
ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ፣ ኣብ ናይ ሎሚ ርክቡ፣ ኣብ ዓመተ 2012፣ ኣብ ጽላታት ቱሪዝም፣ ንግዲን ኢንዱስትሪን ጥዕናን ዝተተግበረ መደባት ስራሕ ብምግምጋም፣ ንዓመተ 2013 ዝተኣመመ ውጥናት ስራሕ ሰለስቲኡ ጽላታት ብዝርዝር ተመልኪቱ፣ ሰፊሕ ምይይጥ ኣካይድሉ።
ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ፣ ፈለማ ዝተመልከቶ ኣርእስቲ፣ ጽላት ቱሪዝም እዩ። በዚ መሰረት ካቢነ፣ ኣብ ናይ 29 ሕዳር ርክቡ ዘነጸሮ መስፈራት ቁጠባዊ ዕብየት መወከሲ ብምግባር፣ ክሳብ ዓመተ 2012፣ ኣብ ጽላት ቱሪዝም ዝተገብረ ወፍሪን ዝተደለበ ማላዊ ዓቕሚን ተመልኪቱ።
ጽላት ኢንዱስትሪ ቱሪዝም ኣብ ጃምላ ሃገራዊ እቶት ዝጸንሖ ኣበርክቶ ብምርኣይ ከኣ፤ ኣብዚ ጽላት’ዚ ዝነጥፍ ሓይሊ ዕዮ፣ ከምኡ’ውን መነባብሮኡ ኣብዚ ኢንዱስትሪ’ዚ ዝምርኰስ ክፋል ሕብረተሰብ ብዝሑን ዓይነቱን ኣፍራይነቱን ብምግምጋም፣ ሞያዊ ብቕዓት ዜጋታት ኣብዚ ንጥፈት’ዚ ክብ ንምባል ኪካየድ ዝጸንሐ ጻዕርታት ኣበርክቶኡ ተመልኪቱ።
ካቢነ ብተወሳኺ፣ መስሕብ በጻሕቲ ዝኾኑ ባህርያዊ ጸጋታት ንምልላይን ንምምዝማዝን ዝተኻየደ መጽናዕቲታን ዝተተግበረ ጭቡጥ ፕሮጀክትታትን ውጽኢቱን ብምርኣይ፣ ህልዊ ዓቕሚ ናይቲ ጽላት እንታይ ከምዝመስል ብውድዓውነት ገምጊሙ። ከም ኣካል ናይቲ ኣብ 2013 ክትግበር ተኣሚሙ ዘሎ ሃገራዊ መደባት ቁጠባዊ ዕብየት፣ ኣብ ጽላት ቱሪዝም ክትግበር ዘለዎ መደባት ስራሕ ብምውሳን ከኣ፣ ዓመታዊ ውጥን ናይቲ ጽላት ኣነጺሩ።
ካቢነ ሚኒተራት ብድሕሪ’ዚ፣ ናብ ጽላት ንግዲን ኢንዱስትሪን እዩ ሰጊሩ። ኣብ ህልዊ ኩነታት ንኡስ ጽላት ኢንዱስትሪ ዓምቚ ዘተ ብምክያድ ከኣ ኣብዚ መዳይ’ዚ ዘሎ ማላዊ ዓቕሚ እንታይ ከምዝመስልን እቲ ጽላት ኣበይ ደረጃ ከምዝርከብን ብልክዕነት ገምጊሙ። ካቢነ ሚኒስተራት ብዘይካ’ዚ፣ ንጥፈታት ዘቤታዊን ግዳማዊን ንግዲ፣ ሚዛን እታውን ሰደድን ብደረጃ ሃገር እንታይ ከምዝመስል ብምርኣይ፣ ተራ ብሕታዊ ክፋል ኣብዚ ጽላት’ዚ ንምዕዛዝ ክውሰድ ዘለዎ ስጉምቲታት ብዝምልከት ኣስፊሑ ተዘራሪቡ። ንኣሽቱ ማእከሎትን ዓበይቲን ናይ ምስናዕ ዓቕሚታት ክብ ንምባል፣ ሕርሻዊ ምህርቲን ናይ ህንጻ መሳርሒታትን ዝመስርሑ ስትራተጂያዊን ትካላት ንምምስራት ክትግበር ዘለዎ ፕሮጀክትታትን ወፍርታትን እውን ኣነጺሩ።
ካቢነ ብተወሳኺ፣ ኣብ ጽላት ንግዲን ኢንዱስትሪን፣ ናይ ውሽጢን ግዳምን ወፍሪ ብምትብባዕ፣ ተራ ብሕታዊ ክፋል ምዕዛዝ ከምዘድሊ ብምግምጋም፣ ሚኒስትሪ ንግዲን ኢንዱስትሪን ንወፍሪ ኣመልኪቱ ኣብ ዝካየድ ሃገራዊ ዋዕላ፣ ዘሎ ናይ ወፍሪ ዕድላት ዝርዝራቱ ኣነጺሩ ብምቕራብ፣ ንኣውፈርቲ ዘድሊ ሓበሬታ ናይ ምስናቕ ዕማማቱ ከሐይል ኣዘኻኺሩ።
ኣብ ጽላት ጥዕና፣ ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ፣ ክሳብ ዓመተ 2012፣ ኣብ ህንጸት ንኣሽቱ፣ ማእከሎትን ዓበይቲን ትካላት ጥዕና ዝተገብረ ገዚፍ ወፍሪ፣ ኣብ ምምላእ መሰረታውያን ጠለባትን መሳርሒታትን ዝተሰላሰለ ዕማማት ብምርኣይ ዝደለቦ ማላዊ ዓቕሚ ናይቲ ጽላት ብደቂቕ ገምጊሙ።
ሓይሊ ዕዮ ናይዚ ጽላት’ዚ ብዝሑን ዓይነቱን ሞያዊ ብቕዓቱን ክብ ንምባል ዝተኻየደ ናይ ስልጠናን ምልመላን ስርሓትን ውጽኢቱን እውን ተዓዚቡ። ካቢነ ብተወሳኺ፤ ምሕደራ ትካላት ጥዕና ብምምሕያሽ፣ ዓይነታዊ ዕብየት ኣገልግሎት ጥዕና ንምርግጋጽ ዝተኻየዱ ስርሓት ገስጋሶም ብደቂቕ ድሕሪ ምግምጋም፣ ኣብዚ ጽላት’ዚ ንዓመተ 2013 ክትግበሩ ዝተኣመሙ መደባት ስራሕ ብተወሳኺ ሓሳባት ኣሀብቲሙ፣ ዓመታዊ ውጥን ናይቲ ጽላት ኣጽዲቑ።


text:
ዕድመ፡ ንሰፊሕ ህዝባዊ፡ ዘተ፡ ንዕለት 8,9,10 ሓምለ 2016 ኣብ ጀርመን፡
ከም ኤርትራውያን መጠን፡ ህዝብናን ሃገርናን፡ ኣብ ኣዝዩ ጽንኩርን፡ ተሪርን እዋን፡ ከም እንርከብ፡ ንኩልና ብሩህ ጥራሕ ዘይኮነ፡ኣዝዩ ኣሻቓሊ ውን’ዩ ። ኩነታትና ካባና ሓሊፉ፡ ንዓለም ውን ኣታሓሳሳቢ ኮይኑ’ሎ። ሃገርና ምስላ ተደዊኑ ባዲማ፡ ህዝብና ውላዱ ስኢኑ ዘኽቲሙ፡ መንእሰያትና ተስፋ ቆሪጾም፡ እግሮም ናብ ዝመርሖም ተበታቲኖም፡ ኣብ ድያስፖራ እንነብር፡ ደለይቲ ፍትሒን ለውጥን ውን፡ ሓቢርና ዓቕምታትና ኣወሃሂድና፡ክንምክት ስለ ዘይበቓዕና፡ ኣብ ሓድሕዳዊ ግርጭት ተሸሚምና፡ ህዝብን ሃገርን ከነድሕንስ ይትረፍ፡ ንነብስና ውን ክንከላኸል ኣብ ዘይንኽእለሉ ደረጃ ወሪድና ምህላውና ኩሉ ዝምስክሮ ሓቂ’ዩ።
ነዚ መሰረት ብምግባር እምብኣር፡ ካብ’ዚ ዓዘቕቲ’ዚ እንወጸሉ፡ ፍታሕ ንምንዳይ፡ ኩልና (ህዝቢ፥ ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን ፥ ሲቪክ ማሕበራት)፡ ተራኺብና ኢሂን ምሂን እንብሃለሉ፡ ናይ ሳልስቲ ዓውደ-ዘተ፡ ንዕለት 8,9,10 ሓምለ 2016 (8, 9 ,10July 2016 ) ኣብ ጀርመን፡ Kirchstrasse 120, 67691 Hochspeyer (Keiserslautern)፡ ኣዳሊና ስለ ዘሎና፡ ብተገዳስነት ክትሳተፍዎ፡ ብክብሪ ንዕድም።
ኣዳላዊት ሽማገለ
لا شك اننا كارتريين على علم بما هو عليه شعبنا من معاناة وما يمر به من اوقات عصيبة، وكلنا مشغول بهذا الوضع. لقد اصبح العالم ايضا مهتم بقضية شعبنا وما آلت اليه الاوضاع في بلادنا. البلاد في تدهور مستمر والشعب فقد فلزات اكباده، وشبابنا لم يعد له امل البقاء في البلاد فاصبح يهاجر الى كل اتجاهات العالم، وبسبب ضعفنا نحن طلاب العدالة وعدم قدرتنا على تسيق جهودنا، وبقاءنا في وحل الخلافات البينية، لم نعد نستطيع انقاذ شعبنا ووطننا، ولا حتى الدفاع عن انفسنا. هذا هو واقعنا الذي لا نستطيع انكاره. بناءا على هذا ندعو جميع التنظيمات السياسية ومنظمات المجتمع المدني للمشاركة في ندوة للحوار والبحث لايجاد حلول ومخارج من هذا الوحل.
سوف تعقد الندوة تحت شعار: ”ارتريا هي ملك لشعبها، وتطور شعبها هو الضمانة لها، التآخي و المحبة بين ابناء الشعب هو متنفسها”.
التاريخ: من 8 الى 10 يوليو – 2016
المكان: مدينة كايسرسلاوتم (Keiserslautern) – ألمانيا
يرجى من الجميع ابلاغ اللجنة المنسقة للندوة بمشاركتكم واراءكم حول بنود الحوار المطروحة، ونشكر لكم مقدما حسن تعاونكم في ذلك ودعمكم.
لمزيد من المعلومات بامكانكم التواصل مع اعضاء اللجنة التنسيقية الواردة امساءهم ادناه:
الايميل: hzbawizete@gmail.com
لارسال دعمكم المادي:
ህዝባዊ ዘተን ፈስቲቫልን 2016 ፍራንክፈርት ጀርመን
ሓቀኛ ዋና ኤርትራ ህዝባ’ዩ፡
ስልጣኔኡ ዋሕሳ ፍቕሪ ሓድሕዱ ከኣ ትንፋሳ ኢዩ!
ነጥብታት ዕላማ
እዞም ነጥብታት እዚኦም ካብ ሰነዳት እቲ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ናይ 2014 ሓሳባት ህዝቢ ዘጠቓለሉ ኢዮም። ብቓላት ይኹን ብመላእ ነጥቢ ክውሰኹን ክእረሙን ክምልኡን ክጎድሉን ይኽእሉ።
– ህዝቢ ኤርትራ ህዝባዊ መሰሉ ተጠቒሙ ብዛዕባ እዋናውያን ጉዳያቱ ክዛተን ኣፈናዊ ቅዲ መጻኢኡ ክትልምን
– ነቲ ኣብ ፈተነ ዝርከብ ናይ ምንብባር፡ ምጽውዋርን ሓድሕድ ምትሕልላይን መንፈስ ንኸሐድስ
– ህዝቢ ተራኡ ኣብ ፍታሕ ኩለንትናዊ ህሉውን መጻእን ብድሆታትን ዓመጻትን ከነጽር
– ህዝቢ ናይ መራሕን ተመራሕነቱን ሰንጠረጅ ክሕንጽጽ፡ ትጽቢቱን ደረቱን ኣብ ፖለቲካውያን ሓይልታት ኤርትራ
ከነጽር
– መሰረት ውህደትን ምትእኽኻብን ናይ ንጡፋትን ልኡማትን ደለይቲ ሰናይን ፍትሕን ሃገርና ንምንጻፍ
– ንባህላውን ስነ-ጥበባውን፡ ዕብየትን ፍርያትን ንምትብባዕን ንምውህሃድን
መስርሕ ጉባኤን ትጽቢታቱን፡
እዚ ጉባኤ ብወከልቲ እታ ሽማግለ ጉባኤ ብመሰረት ኣቐዲሞም ዝተጸጸዩን ዝተሃንጹን ዛዕባታት-ዘተ ይኸይድ። ናይ ኩሉ ስነ-ስርዓትን መደባትን ላዕለዋይ ተሰማዕነት ክህልዋ ዘለዋ ከኣ እታ ኣወሃሃዲት ሽማግለ’ያ። ውጽኢት ናይቲ ጉባኤ ጸሚቛ ከኣ ናብ ህዝብን ተሳተፍትን ተቕርብ። ኣብዚ ጉባኤ’ዚ ዝዀነ ይኹን ፖለቲካዊ ውሳነ ክውስን ኣይግብኦን። ጠለብን ድሌትን ስክፍታን ምሕጽንታን ደረጃ ድሌት ተሳተፍነትን ህዝቢ ዝረጋገጸሉን ተጸሚቝ ዝፈርየሉን ጥራይ’ዩ። ተጋባእቲ ኣገዳስነት ካልእ ህዝባዊ ኣኼባ እንተተራእዩ ተመሳሳሊት ሽማግለ ብምሕጻይ ከተሰናድእ ክሓቱ ይኽእሉ። ውጽኢት ናይ’ዚ ምግባእ ህዝባዊ’ምበር ፖለቲካዊ ጥርናፈ ወይ ውጽኢት ዘይምዃኑ ብንጹር ክንገር ኣለዎ። እንተዀነ ፖለቲካውያንን ናይ ስነ-ሓሳባት ኣካላትን ጽልውኦም ኣብቶም ተሳተፍቲ ከንብሩሉ ዝኽእሉ ገጽ ንገጽ ክራኸብሉ ዝኽእል መድረኽ ይኸውን። እዚ ማለት ግን ተጋባእቲ ብድሕሪ’ዚ ምዝዛም እዚ ጉባኤ ናይ ሓባር ጠርናፊ ፖለቲካዊ ሓይሊ ወይ ትካላት ከይፈጥሩ ዝኽልክል ዘይኮነስ ከተተባብዕ’ውን እንተዝኽእል ጸገም የብሉን።
እዚ ህዝባዊ ዘተ እዚ ብጻውዒትን ምሕጽንታን ምዕጋብን ለበዋን ህዝባዊ ፍረ ዘለዎም ውሳኔታትን ክወጽእ’ዩ’ቲ ትጽቢት።
ኣፈናዊ ሰንጠረጅ ዕለታዊ መደባት
08/07/16
– መኽፈቲ ጉባኤ ብኣ.ሽ.
– ቃል መራሕቲ ሃይማኖታት
– ስነጥበባዊ ፍርያት (ሙዚቃዊ ድራማታት)
– ናይ30 ደቓይቕ ሰሚናራት
09/07/16 – መቐጸልታ ሰሚናራት
– ጉጅለኣዊ ዘተታት
– ስነጥበባዊ ፍርያት (ሙዚቃዊ ድራማታት)
10/07/16 – መቐጸልታ ጉጅለኣዊ ዘተታት
– ጸብጻብ ውጽኢት መራሕቲ ዘተታት
– መዛዘሚ ስነ-ስርዓት
– ናይ ምዝንጋዕ መደብ
ህዝባዊ ዘተን ፈስቲቫልን 2016 ፍራንክፈርት ጀርመን
እዛ ኣ.ሽ. ኣገልጉሎታ ነዚ ፊልማዊ ናይ ህዝቢ ዘተ ንምድላውን ምውህሃድን ዕዉት ኮይኑ ክሳብ ዝወጽእን ኰይኑ ዕድሚኣ ክሳብ ሓደ ሰሙን ብድሕሪ ወግዓዊ ምዝዛም እቲ ህዝባዊ ዘተ ክኸይድ ይኽእል። ምፍጻም ዕዮኣ ብኣዋጅን ንተሳተፍትን መላእ ህዝብን ጸብጻብ ብምቕራብን ከኣ የኸትም።
ዛዕባታት ዘተን ሰሚናራትን
ህዝቢ ኤርትራ ክዛተየሎም ዝግብኦ ኣርእስታት እልቢ የብሎምን። ኣብ ሓደ ናይ ዘተ ኣጋጣሚ ጥራይ ክድህሰሱ ዝኽእሉ’ውን ኣይኮኑን። ከም መጠን ናይ መጀመርያ ተመኩሮ ምዃኑን ብሰንኪ ሕጽረት መዓልታትን ግን ንውሑዳት ኣርእስታት ከነቐድም ተገዲድና ኣለና። እዞም ዝስዕቡ ዛዕባታት ዘተ እምበኣር ህዝቢ ብሓፈሻ ብምርዳእን ብባህሪኦም ጭቡጥን ጸላውን ውጽኢት ሒዞም ናይ ምውጻእ ባህሪ ስለዘለዎም ዝተመርጹ ኢዮም። ንኡሳን ነጥብታት ነፍሲወከፍ ዛዕባ ዘተ ከኣ በቶም መራሕቲ እቶም ዘተን ኣ.ሽ. ክዝርዘር ኢዩ።
ኣ.ሽ. ነቲ ዛዕባታት ዘተ ኣብ ኣርባዕተ ክፍሊ ከፊላቶ ኣላ። እቶም ዛዕባታት ምስቶም ኣርባዕተ ሰሚናራት ዝተተሓሓዙ ኢዮም።
እዚ ዝስዕብ ሰደቓ ንኣርእስታት ሰሚናርን ዘተን ዘርኢ ኢዩ።
ኣርእስታት ሰሚናር ዛዕባታት ዘተ
ኣፈታትሓ ሽግራትን ዕርቅን ምንብባርን ምጽውውርን ሕጅን መጻእን
ማሕበራዊ፡ ቁጠባዊ ፖለቲካዊ መዳያት ሃገርና ጸላዊ ዘመተ
ሕሉፍን እዋናውን ኩነታት ፖለቲካውያን ሓይልታትን ህዝብን
ደቀ-ንስትዮን ስደተኛታትን ስደትን ሓድሕድ ምትእልላይን
ዛዕባታት ዘተን ንኡሳን ነጥብታቶምን
እዞም ዝስዕቡ ኣርባዕተ ዛዕባታትን ንኡሳን ነጥብታቶምን ከኣ ንኣብ መላእ ዓለም ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ንክዝትዩሉ ክለኣኸሎም’ዩ።
– ምንብባርን ምጽውውርን ኣብ ሕጅን መጻእን፡ ኤርትራውያን ከም ህዝቢ ካብ ዝተፈላለዩ ዓሌታት ዝፈለስና፡ ዝተፈላለዩ እምነታት እንኣምንን ዝተፈላለዩ ቋንቋታት እንዛረብን ዝተፈላለየ ጂኦግራፊካዊ ኣቀማምጣ ዝሰፈርናን ኢና። ኣብ ክዉንነት ፖለቲካውያን ሓይልታትን መንግስታትን ከየድትን መጻእትን ተትካእትን ኢዮም፡ እቲ ጸናሒ እቲ ህዝቢ ኢዩ። ስለዚ ከኣ ናይ ሓደ ህዝቢ ናይ ምንብባርን ምጽውዋርን ኣገዳስነት ዘየተሓትት’ዩ። ታሪኻዊ ኣመጻጽኣ ናይዞም ዝተጠቕሱ ፍልልያትን ዘጎሃህርዎ ባእታታትን ብዙሓት ክዀኑ እናኸኣሉ፡ ኣብ ቀጻሊ ብሓደ ክንነብርን ሕግና ንኩሉ ብሄር፡ ኣውራጃ፡ ዓሌትን እምነትን ብመሰልን ማዕርነትን ዝሕሉ ጌርካ ምስርሑን ከኣ እቲ ተራ ናይ ህዝቢ ባዕሉ’ዩ። ካልኦት ሓይልታት ተወሰኽቲ ተራ ጥራይ ኢዮም ክጻወቱ ዝኽእሉ። ስለዚ ኣብዚ ጉባኤ እዚ ተጋባእቲ ነታ ዘላን እትመጽእን ኤርትራ ከም ህዝቢ ከመይ ጌርና ንነባበርን ንኩሎም ተመዝመዝቲ ነቓዓት ፍልልያትን ከመይ ጌርና ንመልኦምን ንልሕሞምን እንዛተየሉን እንሕጽጸሉን’ዩ።
o እምነት
o ብሄር
o ኣውራጃ ወይ ጂኦግራፍያዊ ኣቀማምጣ
o ፖለቲካዊ
ህዝባዊ ዘተን ፈስቲቫልን 2016 ፍራንክፈርት ጀርመን
ስነሓሳባውን
ቐጥታዊ ደገፍ ንዓመጽ
– ስደትን ሓድሕድ ምትእልላይን፡ ስደት ዝዓበየን መጠን ግዝፉ ኣሻቓልን ጉዳይ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ዝኸውን ልዕሊ ፍርቂ ዘመን ኮይኑ ኣሎ። ኣብዚ ዘለናዮ ግዜ ከኣ ገኒኑን ብዕጽፈ-ዕጽፊ ሓደገኛ ኮይኑ ንረኽቦ። ኣብ ታሪኽ ስደትና እቲ ቀዲሙ ዝተሰደ ነቲ ድሒሩ ዝሰዓበ ብዘይ ኣፈላላይ ናይ ምርዳእ ውሁብ ሓላፍነት ወሲዱ ክተሓባበር ጸኒሑ’ዩ። እንተኾነ ግን ኣብዚ ሕጂ ረድኤት ዘድለየሉ ግዜ እቲ ዝድለ ሓልዮትን ምብጃውን ዝሒሉ ንርእዮ።
ምኽንያቱ ብዘየገድስ። ዝዀነ ፍትሕን ተራድኦን ካብ ዓለም ለኻውያን ናይ ተራድኦ ማሕበራትን ሃገራትን ክንደልዮ ንርከብ ኣለና። ከም ህዝቢ ንህዝብና ክንገብሮ ዝግብኣና ደገፍ ግን ዝጎሰናዮም ወይ ወለል ዝበለና ይመስል። ስለዚ እዚ ጉባኤ’ዚ ከም ህዝቢ ናይ ካልእ ደገፍ ይረኸብ ኣይረኸብ ንገዛእ ባዕልና ንተሓጋገዘሉን ንረዳድኣሉን ፍታሓት ነናድየሉን ኢዩ።
o ጥዕናን ስነ-ኣእምሮኣዊ ቆላሕታን
o ትምህርትን ዓቕሚ ምምዕባልን
o ንቕሓትን ኣበርክቶን
o ምወላን ምፍጣርን ሃገራዊ ትካል
– ጸላዊ ዘመተ፡ እዚ ኣርእስቲ’ዚ ነቲ ኣብ ፖለቲካዊ መድረኽ ኤርትራ ላዕለዋይ ኢድ ሒዙ ዘሎ ኢፍትሓውን ኢሰብኣውን ስርዓትን ሰልፍን ብዲፕሎማሲ ከኣ ካብ ዝዀነ ይኹን ኤርትራዊ ጥርናፈ (ሳላ ጂኦ-ፖለቲካዊ መልክዕ ከባቢና ምቕያሩ) ሰዲሩ ዝርከብ ዘሎ በየናይ መንገዲ ክንብድሆን ጉዳይና ዓለምለኻዊ ኣቓልቦ ንኽረክብ ዝተወሃሃደ ህዝባዊ ጻዕርታት ክንገብር ንኽእልን ዝዝተየሉ ኢዩ። ክሳብ ሕጂ ዝጸንሑ ስራሓት ክንዲቲ ዝድለ ውሁዳት ኣይንበሩ’ኳ ኣወንታዊ ፍርያት ኣፍርዮም ኢዮም። እንተዀነ መንግስታት ዝምድናታቶም ዝድልድል ወይ ዝድስክል ምስ ህዝቢ ዘይኮነስ ምስ ህሉዋት መንግስታት/ስርዓታት ስለዝዀነ፡ ኣብዚ ዘተ እዚ ህዝቢ ንዓለም ድምጺ ከሰመዓሉ ዘኽእሎ ሜላታት ዓቕምታትን ክምህዝ ትጽቢት ይግበረሉ።
o ጎረባብቲ ሃገራትን ሕብረት ኣፍሪቃን
o ጸለውቲ ሃገራትን ዓለማውያን ውድባትን
o ሜላታት ዘመተ
o ምወላን ምፍጣርን ሃገራዊ ናይ ዘመተ ትካል
– ፖለቲካውያን ሓይልታትን ህዝብን፡ ተራ፡ ደረትን ዝምድናታት ህዝብን ፖለቲካውያን ሓይልታትናን ብዙሕ ንጹር ከይኮነ’ዩ ክኸይድ ጸኒሑ። እዚ ከኣ ሓደ ካብቲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብዚ ዘለዎ ኩነታት ንኽበጽሕ ዝገበሮ ጥራይ ከይከኣል ካብዚ ወሪድዎ ዘሎ መዓት ንኸይገላገል ዓቢ ገደብ ኮይንዎ ክርከብ ጸኒሑ’ሎ። እቲ ሓቂ ወይ ልክዕ ዝለዓለ ስልጣን ኣብ ሓንቲ ሃገር፡ ናይ ህዝቢ’ምበር ናይ ፖለቲካውያን ሓይልታት ክኸውን ኣይግብኦን። ብንጹር ፖለቲካውያን ሓይልታት ንሓደ ህዝቢ ንኽከላኸሉ፡ ሰላምን ጸጥታን ክሕልዉ፡ ጸጋታት ንኸመቓርሑን ማዕርነትን ፍትሕን ንኸረጋግጹ፤ ብመሰረት ድሌታትን ኣቃውማ ህዝብን ብምሕላው ፖለቲካዊ ሞያኦም ብምልላይ መንግስታዊ ጽፍሒ ንኽሕዙ ንህዝቢ ዝሓቱ’ሞ፡ ብመሰረት ፍታዉ ከኣ ህዝቢ ቆጽሉ ዘውድቐሎም’ዮም።
ሓደ መንግስቲ ንህዝቢ’ዩ ተሓታትነቱ እንተኢልና ፖለቲካውያን ሓይልታት ከኣ ካብ’ቲ ዓንኬል ኣይወጻን ኢየን።
እንተወሓደ ካብቲ ህዝቢ ዘውድቐለን ኣቃውማ’ኳ ክወጻ ኣይግብአንን። ስለዚ እዚ ዘተ እምበኣር ህዝቢ ኣብ ህዝባዊ ዘተን ፈስቲቫልን 2016 ፍራንክፈርት ጀርመን ልዕሊኡ ቆይሞም ንዝወጹን ንኽወጹ ዝመጣጠሩን ንድምጹ ክሰምዑን ናይ ህዝቢ ተራኡ ንከኽብሩሉን ኒሻኑ ዘምልሰሉን ኢዩ።
o ልዑልነት ህዝቢ ኣብ ሃገርን ሕግን
o ልዑላውነትን ፖለቲካውያን ሓይልታትን
o ግሉጽነትን ተሓታትነትን ፖለቲካውያን ሓይልታት
o ህዝብን ጸጊዕነት ምስ ፍትሓውያን ፖለቲካውያን ትካላት
Paypal ni Hizbawiezete tecle.ghebregergis@t- online.de Teclemariam Ghebregergis IBAN DE63500105175414573205 BIC INGDDEFFXXX ni Hizbawizete


text:
ስርዓት ህግደፍ፡ ጥፍኣትን ብርሰትን ኢዩ
ስርዓት ህግደፍ፡ ጥፍኣትን ብርሰትን ኢዩ ታደሰ ኪዳነ (በርሚንግሃም) 08/01/2017 ተደጋጊሙ ከም ዝተገልጸ፡ ህዝቢ ኤርትራ ን30 ዓመታት ስኑ ነኺሱ ክቃለስን ልዕሊ ዓቕሙ መስዋእቲ ክኸፍልን ከሎ፡ ሓንቲ መዓልቲ ንመግዛእታዊ ሰራዊትን ኩሉ ናይ ጭቆናን ዓፈናን መሓውራቱ በታቲኹ፡ ደቃ እትጥርንፍ፡
ስርዓት ህግደፍ፡ ጥፍኣትን ብርሰትን ኢዩ
ታደሰ ኪዳነ (በርሚንግሃም) 08/01/2017
ተደጋጊሙ ከም ዝተገልጸ፡ ህዝቢ ኤርትራ ን30 ዓመታት ስኑ ነኺሱ ክቃለስን ልዕሊ ዓቕሙ መስዋእቲ ክኸፍልን ከሎ፡ ሓንቲ መዓልቲ ንመግዛእታዊ ሰራዊትን ኩሉ ናይ ጭቆናን ዓፈናን መሓውራቱ በታቲኹ፡ ደቃ እትጥርንፍ፡ ስደተኛ ዝምለሰላ፡ ፋሕ – ፋሕ ዝበሉ ዜጋታታ ተመሊሶም ዝተኣኻኸቡላ፡ ውሉድ ምስ ወላዲኡ ዝተሓቛቖፈላ፡ ዓበይትን ናእሽቱን ዝከባበሩላ፡ ዝባደሙ ኣግራብን ዝጸነቱ እንስሳታትን ዳግም ዝምለሱላ፡ ኤርትራ እትበሃል ብልጽግትን ርሕስትን ሃገር ክትህልዎ ብልቢ ስለ ዝተመነየ ጥራይ ኢዩ። ምእንቲ`ዚ ከኣ ኢዩ፡ ጨቐቕ ኢሉ ዘዕበዮም ደቁን – ላዕልን ታሕትን ኢሉ ዘጥረዮ ንብረትን ከይበቐቐ ንሰውርኡ ወፍዩ። ሓቢሩን ብሓደ ድምጽን ስለ ዝመከተ ድማ ኢዩ፡ ንካብኡ ዝዓብዩን፡ ሰብ ብዙሕ ዓቕምን ትሕዝቶን ስዒሩ፡ ነጻ ሃገር ከም ትህልዎ ዝገበረ።
መግዛእቲ ተባሪሩ፡ እቶም ኩለንትንኡ ጸንቂቁ ዝሓብሓቦም ደቁ በትረ – ስልጣን ምስ ሓዙ ግን፡ ኮር ተገምጠል ኮይኑ፡ ካብቲ ትማሊ ክኣልይዎ ዝተቓለስዎ መግዛእታዊ ናይ ጭቆናን ዓፈናን መሓውራት ንላዕሊ፡ ኣብ ማእገሩ ተሰቒሎም፡ ኣብ ዓንቀሩ ተሽኺሎም፡ ኣብ ምድሪ – ቤቱ እሾኽ ዘሪኦም፡ ናብ ዘይልወጥ ዕረ – ናብ ዘይርገጽ ጓህሪ ተቐይሮም የሳቕይዎ ኣለዉ። ድሕሪ ገለ ስቓይ ተመሊስካ ራህዋን ጥዕናን ትረኽበሉ እንተ ዝኸውን`ውን ኣይምኸፍአን። ነቲ ኩነታት ዝያዳ ሕማቕ ዝገብሮ፡ ካብ ስቓይን ጭውያን፡ ካብ ዓፈናን ጭቆና ሓሊፋ – ሃገርና ናብ ብርሰት ተሰጋጊራ ምህላዋ ኢዩ።
ሎሚ ኤርትራዊ ወለዶ ይበርስ ኣሎ። ኤርትራዊ ሰብ ተበቲኑ፡ ክቡር ባህሊ ኤርትራ ተበሪዙ ይጠፍእ ኣሎ። ኣግራብና በሪሱ፡ ልሙዕ ሓመድና ተባሕጒጉ፡ ጥሪትና ጠፊአን፡ ሃብትን ገንዘብን ኤርትራዊ ንጓኖትን ነጋዶ ደቂ-ሰብን ይዝሮ ኣሎ። ኤርትራ ሃገርና፡ እታ ትማሊ ምእንትኣ ዝሞትናን ዝሰንከልናን ሃገርና – ኣብ ቅድሚ ዓይንና ትበርስ ኣላ። ቀሊል ዘይኮነስ ኩለንተናዊ ብርሰት ዝረኣየላ ሃገር ኮይና ኣላ።
ኣብ ኤርትራ ዝረአ ዘሎ ብርሰት ጸብጺብካን መጻሕፍቲ ቀሚርካን ዝውዳእ ኣይኮነን። ንኣዝዩ ውሑድ ካብኡ ግን ብኣዝዩ ምጡን ቃላት ትንክፍ ትንክፍ ኣቢልካዩ ምሕላፍ ዝከኣል እመስለኒ። ንሎሚ ድማ ብኣጋጣሚ ናይዚ ሒዝናዮ ዘለና ሓድሽ ዓመት፡ ካብ ብርሰትን ምብትታንን እንድሕነላ ዓመት ክትኮነልና እናተመነኹ፡ ኣብዚ ቀዳማይ ክፋል “ኤርትራን ብርሰት ደቃን” ኣብ ዝብል ኣርእስቲ ቁሩብ ወስ ከብል ኢየ።
ኤርትራን ብርሰት ደቃን
ኤርትራዊ ወለዶ፡ ኣብ ዓዱን ርስቲ ኣባሓጎታቱን፡ ጤሳን ግብርን እናተማስሐ፡ ብናይ ነዊሕ ናይ ዘርኢ ሓረግ ንሓድሕዱ እናተዋሰበ ዝነብር ክቡር መለለዪ ባህሊ ዝውንን ህዝቢ ኢዩ። ዓመጽቲ መግዛእታዊ ሕግታትን ግዝይኡ ሓልዩ ዝመጽእ ባህርያዊ ደርቅን ብዙሕ እዋን ተፈታቲኖማ`ኳ እንተኾኑ፡ ናብ ብርሰት ገጹ ዘምርሓሉ እዋን ግን ፈጺሙ ኣይነበረን። ብሰንኪ ኲናትን ግዝያዊ ስደትን ዓያዪ ኤርትራዊ ጉልበት ኣብ ዝውሕደሉ እዋን`ውን እንተኾነ፡ ህዝቢ ካብን ናብን ናይ ምንቅስቓስ መሰል ስለ ዝነበሮ፡ ወርቁን ገለ ካብ ጥሪቱን ሸይጡ፡ ዝተረፋ ከብቱን ጠለ-በጊዕን ከፍሪ፡ ግራውቱ ሓሪሱ ምህርቱ ክሓፍስ ተሸጊሩ ኣይፈልጥን። ዝተወልደ ቆልዓ ክሳብ ዓቕመ ኣዳም /ዓቕመ ሀዋን ዝበጽሕ ምስ ወለዱ ዝጸንሓሉ እዋን ስለ ዝነበረ`ውን፡ ብጽምዋ ትብላዕ ስድራ ኣይነበረትን ንምባል ዘየድፍር ኣይኮነን።
እቶም ክሳብ ዕለተ ናጽነት ቆርበት በጊዕ ተኸዲኖም ዝመጹ ናይ ቃልሲ ብጾት ዝነበሩ፡ ድሕሪ ምብራር መግዛእቲ – ተኸዲኖሞ ዝነበሩ ቆርበት ኣልዮም ብቕሉዕ ናብ ጎይቶት ዝተቐየሩ፡ ካብ ኣብራኽ ህዝቢ ኤርትራ ዝተፈጥሩ ጨካናት በትረ ስልጣን ምስ ጨበጡ ግን፡ ብእኡ ንብኡ ኢዮም ብርሰት ኤርትራዊ ሰብ ኣዊጆም።
ንብዙሓት- እዚ ንብርሰት ኤርትራዊ ወለዶ ዘንቀደ ፖሊሲ ህግደፍ፡ ድሕሪ ኲናት ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ወይ ድሕሪ ምእሳር ጉጅለ 15 ዝጀመረ ይመስሎም ይኸውን። እቲ ሓቂ ግን ንሱ ኣይኮነን። ቀደም ዝተጠጅአን ድሕሪ ናጽነት ዝተጋህደን በታኒ ፖሊሲ ኢዩ። ነዚ መረጋገጺ እትኾነና ሓንቲ ኣብነት ካብ ብዙሕ ከቅርብ ኢየ።
ኣብ 1995 ዓ.ም (4 ዓመታት ድሕሪ`ቲ ናይ ናጽነት ፈንጠዝያ) ብስራሕ ምኽንያት፡ ምስ ገለ ብጾት፡ ናብታ ኣብ ውሽጢ ባጽዕ እትርከብ ብመባእታ ሸኽ ኣልኣሚን እትፍለጥ ቤት- ትምህርቲ ንኸይድ። ኣብ ቀጽሪ ናይቲ ቤት-ትምህርቲ ምስ በጻሕና፡ ክልተ ንበይነን ፍልይ ኢለን ኮፍ ዝበላ ጎራዙት ተማሃሮ ከይደ ካብ ዝገበርኩዎ ዕላል ቆንጭለ ከቕርበልኩም።
ሰላምታ ድሕሪ ምልውዋጥ “ትምህርቲ ከመይ ኣሎ? . . ንፉዓት ዲኽን? . . . ተማሂርክን እንታይ ክትኮና ትደልያ? . . . ገለ ካብ ዘቕረብኩለን ሕቶታት ነይሩ። ኣብ መጀምርታ፡ ንዓይ ዘሐጉስ ጽቡቕ መልሲ ኢየን ሂበናኒ። ቀጺለ ንዓይ ንምሕጓስ ዘይኮነስ፡ ሓቀኛ ስምዒተንን ድልየተንን ክገልጻለይ ምስ ሓተትኩወን ግን ፡ –
“ናይ ብሓቂ ክንዛረብ እንተ ኾይንና፡ ናብዚ ቤት-ትምህርቲ ንመጽእ ንስድራና ከይነቐይም ጥራይ ኢና። ትምህርቲ . . ገለ . . ሳክት ኢዩ። ሓንቲ ኣይጠቕመካን ኢዩ። ንወጻኢ ጥራይ ኢና ክንከይድ ንደሊ . . ” በላኒ። ሕጂ`ውን ውሽጣዊ ስምዒተይ ሓቢአ – ክምስ እናበልኩ “ንወጻኢ ድኣ . . ከመይ ገይርክን ክትከዳ? . . ድሒረ ዘቅረብኩለን ሕቶ ኢዩ።
“እዚ ድኣ ቀሊል! . .” ድሕሪ ምባል፡ ካብ ወጻኢ ምስ ዝመጹ ኤርትራውያን ወይ ደቂ ወጻኢ ተመርዕየን ወይ ናይ ምድንጋር መርዓ ገይረን ንወጻኢ ክኸዳ ከም ዝደልያ ኢየን ገሊጸናለይ። . . . “ተጣፊእና ንዕኦም ንሽውዶም። ሒዞሙና ንወጻኢ ከም ዝኸዱ ንገብር። ኣብኡ ምስ ከድና ከኣ ንጥልጎም . .” በላኒ።
ፍረን ጻማን ናይቲ ዝሰንከልኩሉን ምልሙላት መንእሰያት ቀቢረሉ ዝኣተኹ ገድሊ ከስተማቕራን፡ ብታሪኽና ኮሪዐን ሃገር ክርከባናን ምስ እንጽበየን ጨላቕዕ ተማሃሮ ኢየ ዘዕልል ዝነበርኩ።
ኣብዚ ቃላተን ኣይኮነን ዘገድገስ፡ ዓቕሚ ሀዋን ዘይበጽሓ ደቂ 13/ 14 ዓመት ቆልዑ፡ ኣብቲ ዝመሃራሉ ቤት-ትምህርቲ ይኹን፡ ኣብቲ ተወሊደን ዝዓበያሉ ሃገር – ተስፋአን ዝተጸንቀቐ ምዃኑ ኢዩ። ኣብታ ሓጻር ናይ ትምህርቲ ዕድሜአን፡ ካብ ወጻኢ መጺኡ ብገንዘብ ዝጻፋዕ`ምበር፡ ምእንቲ ሃገር ተጋዲሉ ወይ ኣብ ኤርትራ ተማሂሩ ዝሓለፈሉ፡ ወይ ተስፋ ዘሕደረ ሰብ ኣይረኣያን። እዚ ድማ ፍሽለት ናይቲ ድሮ ተኣታትዩን ብቤት-ጽሕፈት ፕረዚደንት ኣብ ማሕዩር ተታሒዙ ዝነበረ ትምህርታዊ ፖሊሲን፡ ፍሽለት ማክሮ ፖሊሲ ኤርትራ ድማ ብዓቢኡን ኢዩ። ፍሽለት ኢልካ ምሕላፉ`ውን እኹል ስለ ዘይኮነ፡ ናይ ብርሰት ፖሊሲ እንተበልኩዎ ንዕኡ ዝበቅዕ ኢዩ።
እነሆ ድማ ሎሚ፡ እቲ ቅድሚ 21 ዓመታት ካብ ናእሽቱ ተማሃሮ ዝሰማዕኩዎ ዘረባን ትምኒትን፡ ኤርትራዊ ናይ ትምህርቲ ተስፋ ዘይኮነስ – ናይ ምንባር ተስፋ ስኢኑ ይስደድ፡ ኣብ ጉዕዞ ይመውት ኣሎ። ኤርትራ ድማ ብርሰት ደቃ ትርኢ ኣላ።
ናብ ኣርእስተይ ክምለስ። እቶም ግዝያዊ መንግስቲ ዘቖሙ ልኡኻት ጥፍኣት፡ ብስእነት ገንዘብን ሓዳስ ሃገርን ኢዮም ዘመኽንዩ ዝነበሩ። ኣካይዶኦምን ዘረብኦምን ግን ፍጹም ዝቃዶ ኣይነበረን። ኩነታቶም ዝተዓዘበ ህዝቢ ድማ፡ ካብ ተወሳኺ ደምን ኲናትን፡ ካብ ካልእ ጥሜትን ድኽነትን ክሃድም ናብ ስደት ጠሚቱ። እቶም ክሳብ ዕለተ ናጽነት ኣብ ከም ሱዳንን ሃገራት ኣዕራብን ዝዝንብዩን ንጉዕዞ ናጽነት ዝተሓጋገዙን ዝነበሩ ኣሕዋት`ውን ዝነበሮም ተስፋ ተጸንቂቑ፡ ገጾም ገምጢሎም ናብ ርሑቕ – ንሓዋሩ ዘይትምለሰሉ ስደት ጠሚቶም። ውሑዳት “ንግዝይኡ ኢዩ እምበር ክዕረ ኢዩ!” ኢሎም ኣብ ምህናጽ ሃገሮም እጃሞም ከበርክቱ ዓዶም ዝተመልሱ ዜጋታት ድማ፡ ካብቲ ዘይተጸበይዎ ናይ ጎይታን ጊላን – ናይ ግበር ኣይትግበር ዝምድናታት ንምህዳም፡ ዝነበሮም ክብርን ሃብትን ኣረኪቦም፡ ከም ሰረቕቲ – ጥራይ ኢዶም ምሉቕ ኢሎም ክወጹ ተገዲዶም። ኤርትራ ሃገርና ድማ ዝበልዓን ሕቆኡ ዝህባን`ምበር፡ ኣለኹዂ ዝብላ ሰብ ስኢና።
ሎሚ ኤርትራ ሃገርና ሰብኣዊ ብርሰት ዝረኣየላ፡ ሰብኣዊ ፍጡር ክነብረላ ዘይክእል ሃገር ኮይና ኣላ። እግሪ ዘውጽአ ቆልዓ መምሎቚ ቦታ እንተረኺቡ ወይ ኣሽሓት ከፊሉ `ሽርብ` ኢሉ ይጠፍእ። ዑናን ጤሳን ኣባሓጎታቱ ዝወርስ፡ ርስትን ግብርን ኣቦታቱ ዝሓርስ ወለዶ ጸንቂቑ ይወጽእ ኣሎ። ብሰንኩ ዝሓርሶ ዝሰኣነ ግራውቲ ቃዲሩ፡ ዝወርሶን ዝሰፍሮን ዝሰኣነ ኣባይቲ ተዓጽዩ ይርከብ። ደቆም ተበታቲኖም ዝጥውሮም ዝሰኣኑ ሽማግለታት ኣብ ዕጹው ኣባይቲ ክቑዝሙ ይሓድሩ ኣለዉ። ኤርትራ ባዲማ፡ ህዝባ ኣብ ምሉእ ዓለም ተበቲኑ – ካልእ ዜግነትን መንነትን ሒዙ ኣማዕድዩ ይጥምታ ኣሎ። እቲ ዋሕዚ`ውን ገና ይቕጽል ኣሎ።
መዓስ እዚ ጥራይ። ኣብቲ ኣእዊኻ ረዳኢ ዘይትረኽበሉ፡ ፍሉጥን ዘይፍሉጥን ኣብያተ ማእሰርቲ ህግደፍ፡ ነቲ ኣብ ካልኣይ ኲናት ዓለም፡ ኣብ ጀርመን ዝተፈጸመ ብሆሎኮስ ዝፍለጥ መቕዘፍቲ ደቂ-ሰብ ብዝመሳሰል መንገዲ፡ ብሃሩርን ጥሜትን ማሲኖም ዝጠፍኡ ዘለዉ ኣሕዋት ብዙሓት ኢዮም። ከርሲ መሬት ኤርትራ`ውን ናብ መቕዘፍቲ ደቂ-ሰብ ካብ ዝቕየር ውሑድ ኣይገበረን። ኤርትራዊ ጥፍኣት ኣብ ውሽጢ ኤርትራ፡ ኤርትራዊ ህልቂት ኣብ ባሕሪ፡ ኤርትራዊ ስቓይ ኣብ ሰሃራን ኣብ ኢድ ዳዕሽን። ኩሉ – ብርሰት ኤርትራዊ ወለዶ ጥራይ ኢዩ ዝነግር። ኤርትራ ሃገርና ቆሪራ “እሔው !!” ትብል ኣላ።
ብሰንኪ`ቶም ድሕሪ ናጽነት ዝተፈጥሩ ናይ ጭውያን መቕዘፍትን ጎይቶት፡ ክንደይ ዝኣክል ኤርትራዊ ዓዱን መረበቱን ገዲፉ ናብ ስደት ከም ዘምርሐ ብንጹር ንምፍላጥ ዝከኣል ኣይኮነን። ከምቲ ስርዓት ህግደፍ ዝደልዮን ዝምነዮን ግን፡ ኣብ ማእሰርቲ ዝሓቐቑን ብቃጻ ዝጠፍኡን ዜጋታትና ተረሲዖም ክተርፉ፡ ሕሉፍ ታሪኽናን ክብርናን ሃሲሱ ዝነብር ኣይኮነን። መሬት ወጊሑ ብነጻ ክንኣቱን ክንወጽእን ምስ ከኣልና፡ ኩሉ ሰነዳት ገናጺልና ንጹር ቊጽሪ ናይቶም ዓዶምን መረበቶምን ገዲፎም ሃጽ ኢሎም ዝጠፍኡ ዜጋታትናን፡ ብጭውያን ኣብ ማእሰርትን ዝጠፍኡ ኣሕዋትናን ክንፈልጥ ዘጸግም ኣይመስለንን።
መጽናዕትና ብቐሊሉ ከረኻኽበሎም ዘይክእል ዜጋታትና እቶም ኣብ ኣብያተ-ትምህርትን ኣብ ዙርያታት ሃገራዊ ኣገልግሎትን ከይኣተዉ፡ ካብ ከብቶምን ማሎምን ሸለው ኢሎም ዝጠፍኡ ዜጋታትናን፡ እቶም ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት እናነበሩ፡ ኣብ ኣብያተ-ጽሕፈታት ናይቲ ውድብ ከይተመዝገቡ፡ ንካልኣይ ወይ ሳልሳይ ስድት ዘምርሑ ዜጋታትና ጥራይ ኢዮም።
ሎሚ ዝተጻፈፈን ብመጽናዕቲ ዝተረጋገጸን ኣሃዛት`ኳ እንተ ዘይብልና፡ ሰብ ዘይብላ ዝባደመት ሃገር ገዲፍና ከም ዝመጻእና ግን፡ ነብሲ ወከፍና ክንግምግሞ ንኽእል እመስለኒ። ንድሕሪት ተመሊስና ንዘዝነበርናዮ መንግስታውን ዘይመንግስታውን ትካላት ተመሊስና`ሞ ንጠምት። ካብ 1991 ዓ. ም ጀሚሮም፡ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ካብ ዝተመዝገቡን ዝተመረቑን መንእሰያት፡ ክንደይ ዝኣኽሉ ኢዮም ክሳብ ሕጂ ካብ ሃገር ዘይወጹ !! ካብ ቀድማይ ዙርያ ሃገራዊ ኣገልግሎት ክሳብ ሎሚ – ሳዋ ወሪዶም በብዓመቱ ካብ ዝተመረቑ መንእሰያት፡ ኣብተን ኣብ ኤርትራ ዘለዋ ውሑዳት ኮለጃት ካብ ዝተመዝገቡን ዝተመረቁን ዜጋታት፡ ካብ ዕለተ ናጽነት ክሳብ ሎሚ ኣብ ናይ 2ይ ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ካብ ዝተመዝገቡን ዝወድኡን ተማሃሮ፡ ድሕሪ ናጽነት ኣብ መንግስታውን ብሕታውን ትካላት ንስራሕ ካብ ዝተመዝገቡ ዜጋታት . . . . መሳርሕትና፡ መማህርትና፡ ደቂ – ታዕሊምናን ደቂ ኣሃዱናን ዝነበሩ`ሞ ንዘክር !!!! ክንደይ ካባና ኢዮም ክሳብ ሕጂ ኣብ ሃገር ተሪፎም ዘለው !! ብርግጽ ዝተረፉ ቁንጣሮ፡ ሃገር ገዲፍና ዝወጻእና ግን ኣሽሓት ኢና። እዚ ከኣ ኢዩ መርኣያ ናይቲ ንጹር ግን ከኣ ኩሉ ዝርድኦ ምስክር ብርሰት ኤርትራዊ ወለዶ። መሬት ምስ ወግሐ፡ ኣብ መቓብር ጨካናት ሰበ-ስልጣን ህግደፍ ንእንገብሮ መጽናዕቲ ብርሰት ኤርትራዊ ወለዶ ድማ መበገሲና ንሱ ኢዩ ክኸውን።
ህዝባዊ ግምባር ኮነ ንሱ ዝወለዶ ህግደፍ፡ ኣብ ወጻኢ ናይ ዝነብሩ ዜጋታት ዝርዝር ኣስማት ይሕዝ ስለ ዝነበረ`ውን፡ ክንደይ ካብቶም ኣብ 1991 ዓ.ም ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ዝነበሩ`ሞ፡ ንካልኣይ ወይ ንሳልሳይ ግዜ ናብ ስደት ዘምርሑ ዜጋታትና፡ ሽዑ ዝነበረ መዛግብቲ ኣብያተ-ጽሕፈት ህዝባዊ ግምባር ተወኪስካ ክፍለጥ ዘይከኣል ኣይኮነን።
ኩሎም`ቶም በዚ ክብ ኢሉ ዝተጠቕሰ ትካላት ዝሓለፉ ዜጋታትና፡ ኣስማቶም ኣብ ሰነዳት ናይ ነብሲ-ወከፍ ትካል ስለ ዘሎ፡ ኣሃዛት ንምቕማር – ኣብ ሱዳንን ኢትዮጵያን ካብ ዘሎ ዝተጀለሐን ዝተበወዘን ሰነዳት መዓስከር ስደተኛታት ዘድልየና ኣይኮነን።
በዚ ኮነ በቲ፡ ሰብኣዊ ዓቕሚ ኤርትራ ጎዲሉ፡ ዓያዪ ጎልበት ጠፊኡ ጥራይ ኣይኮነን። ስድራ-ቤታት ጸኒተን፡ ዝተርፈ ገዛ ዓጽዩ፡ ማዕጾ ዝኸፍት ዘይብሉ፡ ማይ-ቤት ብምሉኡ ወጺኡ ኢዩ። ገለ ክፋሉ ኣብ መንገዲ ጠፊኡ ዝተረፈ ድማ ዓዲ ቀይሩ፡ ካልእ ዜግነትን መንነትን ኣብ ምንዳይ ይርከብ። ህግደፍ ድማ ብርሰት ኤርትራዊ ሰብ ዘረጋገጸ ስርዓት ኮይኑ ኣሎ።


text:
ብመንግስቲ ሩሲያ ዝምወል ሬድዮ ስፓትኒክ መማረፂ ዜና ንምቕራብ ክብል ዝፀውዖ ንከባቢ ዋሽንግተን ዲሲ ዝዓለመ ፈነወ ሬድዮ ጀሚሩ።ስፓትኒክ ውሑዳን ድምፆም ከስምዑ ዕድል ዝህብ እዩ እንተበለ እውን ነቐፈቲ ግን ንናይ ምዕራባዊያን ትካላት ዋጋ ንምስኣን ዝሰርሕ ናይ ክሬምሊን ናይ ፕሮፕጋንዳ መሳርሒ እዩ ይብሉዎ።
ናይ ሩስያ ሬድዮ ስፓትኒክ ንከባቢ ዋሽንግተን ዲሲ ዘቕርቦ ፈነወ ኣሜሪካዊያን ነበርቲ ዋና ከተማ ብዛዕብኦም ዝዝረብ ዘይኮነስ ንዕኦም ንምስማዕ ዘኽእል እዩ ኢሉ’ሎ።ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ሓላፊ ቢሮ ስፓትኒክ ሚንዲያ ጋቫሸሊ ከምዚ ይብሉ።
“ሰባት ብዛዕባና ብዙሕ ሰሚዖም እዮም።ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ ግን ክሰምዑና ኣይክኣሉን።ብዛዕባና ዝፅብፅቡ ሰባት ከይተረፉ ንዓና ክሰምዑ፣ብትኽክል ከመይ ከምዝሪኡናንን እንታይ ከምእንሰርሕን ንምስማዕ ኣይግደሱን።”
ስፓትኒክን ካልኦት ብመንግስቲ ሩሲያ ዝምወላ መራኸቢ ብዙሃን ፀረን ንብዙሃን ዘግለለን መሰረቱ ዝተኸለን መራኸቢ ብዙሃን እምበር ከም መሳርሒ ፕሮፓጋንዳ ክሬምሊን ኣይኮነን ዝሰርሕ ይብሉ።
እቲ ፈነወ መማረፂ ዜና ድዩ ወይስ ናይ ክሬምሊን ፕሮፓጋንዳ? ሰባት ባዕሎም ኣንቢቦምን ሰሚዖምን ፍርዲ ክህቡ ኣለዎም ይብል ስፓትኒክ።


text:
እቲ ቀዳማይ ስጕምቲ ኣብ መደብ መትከል እግሪ፡ ንሕና ምርኻብና እዩ። ብዛዕባ ናትካ ተመኩሮታትን ናይ መጻኢ ግዜ ድልየታትን ትነግረና። እዚ መሰረት ነቲ ውጥን የንብር።
እቲ ግምገማ ብኸምዚ ይካየድ
ምስ ተራኸብና ብዛዕባ ናይ ስራሕ ተመኩሮታትካ፣ ናትካ ትምህርቲ፣ ናትካ ተገዳስነትን ኒሕን ክትነግረና ኢኻ። ኣብ ንጥፈታት ክትሳተፍን ስራሕ ክትሰርሕን ዘሎ ተኽእሎታትካ ክጸሉ ዝኽእል ምስ ጥዕናኻ ወይ ማሕበራዊ ኵነትካ ዝተኣሳሰር ነገር እንተ ኣሎ ኾይኑ ክንፈልጦ ኣገዳሲ እዩ። ነቶም ኣብቲ መደብ ዘለዉ ንጥፈታት፡ ምሳኻ ፍሉይ ድልየታት ዘለካ ከነሰማምዖም ንፍትን ኢና። እዚ ምስ ተወድኣ ብሓባር ናትካ ውጥን ከነውጽእ ንጅምር።
ናትካ ወረቐት ምስክር ኣስተርጕሞም
ካብ ናይ ቀደም ትምህርትታት ወይ ስራሓት ወረቐት ምስክር ኣለካ’ዶ? እንተ’ለካ ኾይኑ ንክስትርጐሙ ክንሕግዘካ ንኽእል ኢና።
ወረቐት ምስክር የብልካን ዲኻ?
ካብ ናይ ቀደም ናይ ስራሕ ተመኩሮኻ ወይ ትምህርትታትካ ወረቐት ምስክር የብልካን ድዩ? እምበኣርከስ ናትካ ፍልጠታት ክግምገሙ ክንሕግዘካ ንኽእል ኢና። እዚ ነቶም ሰብ ብልምዲ ምስ ስራሕ ዘየተሓሕዞም ከም ናይ ቋንቋ ፍልጠት፣ ናይ ትርፊ ግዜ ዝንባለ ወይ ክንክን ናይ መቕርብ ፍልጠታት እውን ይምልከት እዩ፡ ።
ናይ ወጻኢ ዓዲ ትምህርትኻ ኣገምግሞ
ናይ ወጻኢ ዓዲ ኣካደምያዊ ዲግሪ ኣለካ ድዩ? ነቲ ወረቐት ምስክር ብቤት ምኽሪ ላዕለዋይ ትምህርቲ ሽወደን ከም ዝግምገም ክትገብሮ ትኽእል ኢኻ። ሽዑ ነቲ ገምጋም ስራሕ ክትደሊ ከለኻ ወይ ኣብ ሽወደን ትምህርትኻ ክትቅጽል እንተ ደሊኻ ክትጥቀመሉ ትኽእል ኢኻ።
ከምዚ ጌርካ ትቀራረብ
ካብቲ ናይ ግምገማ ዝርርብ ምእንቲ ብዙሕ ክትከስብ እንተ ተቐራረብካ ጽቡቕ እዩ።
- ሓደ ዝርዝር ናይ’ቶም ዘለዉኻ ብቕዓትን ተገዳስነትን ጽሓፍ። እንታይ ኢኻ ክትሰርሕ ትደሊ? ዘገድሰካ ገለ ትምህርቲ ኣሎ’ዶ?
- ኣብ ናትና መርበብ ሓበሬታ ናይ’ቶም ዘለዉኻ ብቕዓታት ነብሰ ግምገማ ግበር። ብብዙሕ ቋንቋታት ኣሎ።
- ናይ ቅድሚ ሕጂ ናይ ትምህርትን ስራሕን ወረቐት ምስክር ወይ ሰርቲፊከይት ሒዝካዮም ምጻእ። እቲ ሰነዳት ኣብ ወጻእ ዓዲ እንተ ኾይኑ ተሪፉ ዘሎ፡ ንኽልኣኸልካ ፈትን።
- ዝርዝር ተመክሮ (CV) እንተ ኣለካ ኾይኑ ሒዝካዮ ምጻእ።
- ድሮ ታሪኽ ሂወትካ ኣብ Jobskills.se ኣመዝጊብካዮ እንተ ዄንካ፡ እንተ ኣፍቂድካልና ክንካፈሎ ንኽእል ኢና።
ኣብ Jobskills.se ታሪኽ ሂወትካ ኣመዝግብ


text:
ኣብ ሃገረ ፖላንድ ሕዝቢ ብምኽንያት ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዘሎ ውጥረትን ውግእን ንዝስደዱ ምቕባል ወይ ዘይምቕባል ትመርጽ ንዝብል ሕቶ ኣብ ዝሃቦ መልሲ እቲ ኣርባዕተ ሚእታዊ ዝሽፍን ጥርሕ ምቕባል ዝብል መልሲ ከምዝሃበ ክፍለጥ እንከሎ ናይታ ሃገር ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ብናይ ስደተይናታትን ተመዛበልትን ጉዳይ ዝከታተል ድርገት ኣቦ መንበር ብፁዕ ኣቡነ ክርዝይስዝቶፍ ዛዳርኮ ኣቢሉ ዝተሰምዖ ጓሂ ከምዝገለጸ ሲር ናይ ዜና ኣገልግሎት ሓቢሩ።
ዝስደተይናታትን ትመዛበልትን ምቕባልን ምእንጋድን
እቲ ንሕዝቢ ዝቐረበ ሕቶን ዝተውሀበሉ መልሲ ኣኪቡ ብኣሃዛዊ ጸብጻብ ዘቕረበ ናይ ፖላንድ ናይ ማሕበራዊ ርእይቶ ተንታኒ ማእከል ክኸውን እንከሎ፡ ሕዝቢ ፖላንድ ካብ ማእከላይ ምብራቕን ኣፍሪቃን ዝመጹ ስደተይናታት ኣብ ፖላንድ ኰነ ኣብ ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ ፋሕ ኣቢልካ ምቕባል ዝብል መደብ ዘይድግፍ ክኸውን እንከሎ ኣብዚ እዋን’ዚ እቲ ዘይድግፍ 74 ሚእታዊ ዝሽፍን ክኸውን እንከሎ። እቲ ኣብ ዝስደዱደልን ሃገራት እንከለዉ ምድጋፍ ዝብል ዕስራን ክልተን ሚእታዊ ዝሽፍን ክኸውን እንከሎ 4 ሚእታዊ ጥራሕ ጥራሕ ዝሽፍን ስደተይናን ተመዛበልትን ምእምንጋድን ዝድግፍ ምዃኑ ነቲ ዝተውሃበ ጸብጻብ ዝጠቐሰ ሲር ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣስዒቡ ህዝቢ ፖላንድ 55 ሚእታዊ ብዘይ ሃይማኖትን ዓሌትን ኡክራይናውያን ስደተይናታትን ምእንጋድ ዝድግፍ ምዃኑ ነቲ ዝተሃበ ጸብጻብ ጠቒሲ የመልክት።
ናይ ፖላንድ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ብብፁዕ ኣቡነ ዛዳርኮ ኣቢሉ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ስደተይናታትን ተመዛበልትን ገና ኣብ ዝብገስለን ሃገራት እንከለዉ ሓገዝን ድጋፍን ክረኽቡን ኣብ ዝብገሱለን ሃገራት ናይ ስደተይናታትን ተመዛበልትን መዕቆቢ ክቐውምን ኣብ ገዛእ ሃገሩ እንከሎ ክድገፍ ኣለዎ ዝብል ኣመለኻኽታ ክትግበር ዘይከኣል ከምዝዀነን ብፍላይ ነቶም ውግእን ዓመጽን ካብ ዝረኣየለን ሃገራት ዝስደዱ ዜጋታትን ኣብ ገዛ ሃገርኩም ጽንሑ ክትሕገዙ ኢኹም ምባል ብሓቂ ዘሕዝን እዩ። ካብ ውግእን ጥምየትን ገዛእ ርእስኻ ንምድሓን ምስዳድ ሰብኣዊ ባህርይ እዩ። ኣብ ዝተፈላለዩ ዘመናት ኣብ ዝተፈላለየ ሃገራት ኣብተን ሎሚ ምዕቡላት ዝበሃላ ሃገራት እውን ከይተረፈ ዝተራእየ ማሕበራውን ሰብአውን ክስተት እዩ ከምዝበለ ሲር ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣፍሊጡ።


text:
ኤርትራ ኣብ’ዚ ዞባ ንዘለዋ ተዛማዲ ብልጫታት ንምምዕባል፣ ምስ ቻይና ብሽርክነት ይስራሓሉ ከምዘሎ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ምስ ዕለታዊት ጋዜጣ ቻይና – ‘ሻንግሃይ ደይሊ’ ኣብ ዝገበሮ ቃለ-መሕትት ገሊጹ።
“ሽርክነታዊ ዝምድናና ምስ ቻይና ብኣብነት ዝጥቀስ’ዩ” ዝበለ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ኤርትራ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ምስ እትውንኖ ስትራተጂካዊ ኣቀማምጣ፤ ዘለዋ ፖለቲካዊ ርጉእነት፣ ሕብረተ-ሰባዊ ስኒት፣ ባህሊ ስራሕን ዓያይነትን፣ ጽሬት መንግስቲን ንጹር ሕግታትን ፖሊሲን፣ ምስ’ቲ ኣብ ምውዳድ ትሕተ-ቅርጺ ዝግበር ዘሎ ገዚፍ ወፍሪ ተደሚሩ፣ ንንግድን ወፍሪን ምችእቲ ከምዝገብራ ብምምልካት፣ ምስ ቻይና ኣብ ኩሉ ጽላታት ዝግበር ዘሎ ሽርክነታዊ ስራሕ፣ ነዚ ብኹሉ መዳያቱ ብምምዕባል ንክልተኣዊ ሓባራዊ ረብሓ ምግልጋል ከምዝኾነ ኣነጺሩ።
ቱሪዝምን ሃብቲ ዓሳን’ውን እቲ ካልእ ዘይተተንከፈን ሰፊሕ ናይ ወፍሪ ዕድላትን ዘለዎ ድንግል ጽላታት ምዃኑ ዘመልከተ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ እዚ ጽላታት’ዚ ኣብ’ቲ ቀዳማይ ቀዳምነት ኤርትራ ዝኾነ ምርግጋጽ ውሕስነት መግቢ ዝህልዎ ተራ ንምዕዛዝ ብኣተኵሮ ይስራሓሉ ከምዘሎን እቲ ዕድል ንቻይናዊ ወፍሪ ክፉት ምዃኑ፤ ኤርትራውያን ዜጋታት’ውን ኣብ’ቲ ዘሎ ዕድላት ከውፍሩ ጥራይ ዘይኮኑ መሻርኽቲ’ውን ንክኾኑ፣ እቲ ባብ ርሕው ምዃኑን ብዝለዓለ ክድፋኣሉ ከምዝኾነን ሓቢሩ።
ኣብ’ቲ ንዝምድና ኤርትራን ቻይናን፣ ገስጋስ ልምዓታዊ መደባት ኤርትራ፣ ከምኡ’ውን ዘሎ ዕድላትን ተኽእሎታትን ወፍሪ ዝምልከት ቃለ-መሕትት፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ዕደና ቢሻ ኣዝዩ ንኡስ ክፋል ናይ’ቲ ኣብ ጽላት ዕደና ዘሎ ገዚፍ ተኽእሎ ከምዝኾነ፤ ካብኡ ዝርከብ እቶት ነቲ ኣብ ካልእ ጽላታት ዝግበር ወፍሪ ኣብ ምምዕባል ከምዝውዕል፤ እዚ ድማ ኣብ ምምሕያሽ ህይወት ዜጋታት’ዛ ሃገርን መጻኢ ወለዶታትን ዝህልዎ ተራ ቀሊል ከምዘይኮነ ብምጥቃስ፣ ኣብ’ዚ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ብደርቅን ጥሜትን ዝሳቐያሉ ዘለዋ እዋን ኤርትራ ክትሰርር ምኽኣላ፣ ውጽኢት ናይ’ቲ ኣቐዲሙ ክካየድ ዝጸንሐ ወፍሪ ምዃኑ፤ ዝተርፍ ብዙሕ’ኳ እንተኾነ፣ ኤርትራ ኣብ ዘተኣማምን ባይታ ከምዘላ ኣረጋጊጹ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣስዒቡ፣ ቻይና ቀንዲ ንግዳዊ መሻርኽቲ ኤርትራ ምዃና ብምጥቃስ፣ ኣብ ኒውዮርክ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ቻይና ዘካየዶ ዘተ፣ ኣብ ምድንፋዕ ዝጸንሐ መደባት፤ ተራ ቻይና ኣብ ዞባዊ ውህደትን ምርግጋእን፤ ከምኡ’ውን ዝምድና ቻይናን ኣፍሪቃን ዘተኰረ ምንባሩ ብምሕባር፣ “ቻይና ኣብ ሽርክነታዊ መደባት ልምዓት ኣፍሪቃ ጥራይ ዘይኮነ፣ ኣብ ምፍታሕ ጸገማት’ታ ኣህጉር ኣስተዋጽኦ ክህልዋ ሞራላዊ ግዴታ ኣለዋ” ክብል ኣስሚሩሉ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣስዒቡ፣ ኣብ’ዚ ቍጠባ ኣመሪካን ኤውሮጳን እናንቀልቈለ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፣ ብክውንነታዊ ኣጠማምታ እቲ ስንብራት ብቐሊሉ ዝሓዊ’ውን ስለዘይኮነ፣ መሪሕነት ቻይና ብዝለዓለ ደረጃ ንኽቕጽል፣ ኣማራጺታት ዕዳጋ ኣብ’ቲ ካልእ ዓለም ክተረጋግጽ ከምዘለዋ፣ ስለዚ ድማ ሓድሽ ራኢ ብምስኣል ኣብ ኣፍሪቃ ገዚፍ ወፍሪ ክትገብር ግዴታ ከምዘለዋ ጠቒሱ፣ ብረድኤትን ምጽወታን ዝረጋገጽ ምዕባለ ስለዘየለ፣ ቻይና ኣብ ኣፍሪቃ ሓቀኛ ወፍሪ ክትገብር ከምዝግባእ ሓቢሩ።
“ጽሩይ መንግስቲ እቲ ዝዓበየ ብልጫ ኣብ ወፍሪ’ዩ” ዝበለ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ እዚ እንተዘይተረጋጊጹ መሰናኽል ስለዝበዝሕን ኣብ ባይታ ዝመጽእ እወታዊ ለውጢ የለን ጥራይ ዘይኮነ ኣሉታዊ ጽልዋኡ ከምዝብእስን ብምሕባር፣ እዚ ንብዙሓት ሃገራት ኣፍሪቃ ሓሊኹ ሒዝወን ዘሎን ንህዝብታተን ግዳይ ጌሩ ዝርከብን ባልዕ ሓደገኛ ስለዝኾነ፣ ቻይና ንክልተኣዊ ረብሓ ኣብ ዘገልግልን ማሕበራዊ ፍትሒ ኣብ ዘንግስን ሓቀኛ ሽርክነት ክትደፍእ ከምዝግባእ ኣገንዚቡ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ መወዳእታ፣ ኣብ ዝሓለፈ ናይ ናጽነት ዓመታት ብዝተሳለጠ ስራሕ፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ ኩሉ ጽላታት ድልዱል መሰረት ተነቢሩ ከምዘሎ፤ እቲ ዝህሉ ብድሆ ድማ ነቲ ዝተረፈ ምምላእ ምዃኑ ብምምልካት፣ “ብፍላይ ኣብ ሕርሻ ኪንዮ ምርግጋጽ ውሕስነት መግቢ ንምስጓም፣ ምስ ቻይናውያን መሻርኽትና ንደፍኣሉ ኣሎና” ኢሉ።
******* ኣ.ዜ.ኤ *******