text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ኣብ ክልል ትግራይ ዘካይዶ ዘሎ ወፍሪ ‘ሕጊ ናይ ምኽባር ስጉምቲ ክብሎ ከሎ’ ፣ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ድማ ‘ኣብ ልዕሊ ትግራይ ይካየድ ዘሎ ወራር’ ኢሉ ዝፀውዖ ወታደራዊ ወፍሪ፣ ፍጻመ ክረክብ ይቀራረብ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
ናይቲ ወፍሪ መዛዘሚት ዝተባሃለት ከተማ መቐለ ኣብ ልዕሊ ነበርታ ጉድኣት ከይወርድ ዝክኣል ጥንቃቐ ከምዝገብር'ውን እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ገሊፆም።
ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ሎሚ ኣብ ናይ ፌስቡክ ገፆም ቅድሚ ሰሙናት ኣብ ክልል ትግራይ ተጀሚሩ ዝበሉዎ ሕጊ ናይ ምኽባር ወፍሪ ናይ መወዳእታ ምዕራፍ ሎሚ ጀሚሩ ኣሎ ኢሎም።
እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ወሲኾም እዚ ናይ መወዳእታ ውግእ ቅድሚ ምጅማሩ ኣብቲ ሓደ ወገን ዘለው ኣባላት ኢዶም ክህቡ ዝተውሃበ ናይ 72 ስዓታት ናይ ግዜ ገደብ ተጠቒሞም ብኣሽሓት ዝቁፀሩ ናይ ክልል ትግራይ ፍሉይ ሓይሊን ኣባላት ሚሊሺያን ኢዶም ሂቦም ኣለው ኢሎም ።ብርክት ዝበሉ መናእሰይ ትግራይ ‘’እከይ’’ ተግባር ህወሓት ተረዲኦም ኢዶም ካብ ጥፍኣት ስሒቦም ኣለው ኢሎም።
ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ፍሉይ ሓይልታትን ኣባላት ሚሊሻንን ኢዶም ሂቦም ዝብል ናይ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ መግለፂ ግን ብነፃ ወገን ኣይተረጋገፀን።
ቀ/ሚ መሪሕነት ህወሓት ዝተውሃቦ ዕድል ስለዘይተጠቐመ ሰራዊት ምክልኻል ናይ መወዳእታንሳልሳይን ምዕራፍ ናይቲ ወፍሪ ክፍፅም ትእዛዝ ተዋሂቡዎ ኣሎ ኢሎም።
ንፁሃን ነበርትን ከተማ መቐለን ዝኸፍአ ጉድኣት ከይወርዶም ዝክኣል ጥንቃቐ ከምዝግበር ብምግላፅ እቲ ህዝቢ ገበነኛ ኢሎም ካብ ዝፀውዕዎ ጉጅለ ንርእሱ ብምርሓቕ ምስ ናይ መንግስቲ ፃዕሪ ክተሓባበር ፀዊዖም ኣለው።
ብዛዕባ እዚ ናይ መወዳእታ ወታደራዊ ወፍሪ ካብ መራሕቲ ህወሓት ዝተውሃበ መግለፂ የለን።ኣብ መጀመሪያ እዚ ሰሙን ናይ ክልል ትግራይ መራሒ ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ብዛዕባ እዚ 72 ስዓታት መጠንቀቕታ ንመራኸቢ ማዕኸናት ክልል ትግራይ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ይወሃብ ዘሎ መወዳእታ ዘይብሉ ናይ 72 ስዓታት መጠንቀቕታ ዝተናውሐ ብፅንዓት ስለዝመከትናዮ እዩ ኢሎም። ድልየቶምኣብ ዝተቐመጡ ስዓታትክውዳእ ከምዘይኽእል ዝገበርናዮ ፅኑዕ መኸተና እዩ ኢሎም።
ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ‘'ናትና ድልየት ናይ ግዜ ምሕፃርን ምንዋሕን ዘይኮነስ ምሉእ ዓወት እዩ፤መሊእና ክሳብ ንዕወት ክንቃለስ ይግባእ፤ ናይ ውግእ ዓቕምና ካብ ዕለት ናብ ዕለት መልክዕ እናሓዘ ይመፅእ ኣሎ’’ኢሎም ነይሮም ።
ብኻልእ ዜና ድማ ፌደራል መንግስቲ ኣብዝተቖፃፀሮም ከባቢታት ክልል ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዝ የቕርብ ከምዘሎ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣመልኪቱ። ሰብኣዊ ሓገዝ ንዘድልዮም ከምዝውሃብ ዝሓበረ እዚ መግለፂ ፌደራል መንግስቲ ነዚ ንምፍፃም ድልዊ እዩ ኢሉ።ሰብኣዊ ሓገዝ ንምግባር ዝተጣየሸ ኮሚቴ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ናይ ዳህሳስ መፅናዕቲ ከምዘካየደን ብኣተሓባባራይነት ብሚኒስትሪ ሰላም ካብ መረበቶም ንዝተመዛበሉ ኣድላይ ሓገዝ እናተውሃበ ከምዝኾነን ኣፍሊጡ ኣሎ።ናይ ምግቢ፣መድሓኒት፣ፅሩይ ማይን ካልኦት መግቢ ተንከፍ ዘይኮኑ ሓገዛትን ምሃብ ከምዝጀመረ እቲ መግለፂ ኣፍሊጡ።
ናይ ሕቡራት ሃገራት ኤጀንሲታት ሓዊሱ ድሕነት ሰባት ንምሕላው ድልየት ምስ ዘለዎም ትካላት ንምስራሕ ዘለዎ ድልየት ገሊፁ ኣሎ ።


c: text/html

text:
ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ብሕታዊ ንግዳዊ ምንቅስቓስ ብምቕታል ንግዳዊ ንጥፈታት ንምብሓት ካብ ዘለዎ ፖሊሲ ተበጊሱ ንኹለን ኣውቶቡሳት ደው ከምዘበለን ምንጭታት ሓቢሮም።
ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ብሕታዊ ንግዳዊ ምንቅስቓስ ብምቕታል ንግዳዊ ንጥፈታት ንምብሓት ካብ ዘለዎ ፖሊሲ ተበጊሱ ንኹለን ኣውቶቡሳት ደው ከምዘበለን ምንጭታት ሓቢሮም።
ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሳምንቲ ጀሚሩ ንህዝቢ ዓዲ ገብራይ፡ ቆልዓ ሰበይቲ ከይተፍረፈ ብጅምላ፡ ኣብ ከባቢ ጋሕቴላይ ኣብ ኣጻምእ ኣብ ዝተደኮነ ማሕዩር ዳጕኑዎ ከምዘሎ ምንጭታት ኣፍሊጦም።
ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝመደበሮም ዝተፈላለዩ ኤርትራውያን ተቓወምቲ ውድባት፡ ሲቪካውያን ማሕበራት፡ መደበራት ዜናን ግዱሳት ውልቀሰባትን፡ ሎሚ 2 ሕዳር ኣብ ለንደን ኣብ ዘካየዱዎ ኣኼባ፡ ንውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ንምምካትን ኣብ ኤርትራ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ንምምጻእን ኣብ ሓደ ጽላል ሰሚሮም ዝተወሃሃደ ሓባራዊ ዕማም ከካይዱ ብምሉእ ድምጺ ተሰማሚዖም። ነቲ ብስምረት ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ናይ መኸተ ዕማማቶም እተወሃህድ ሓባራዊ ሽማግለ ‘ውን ኣቝሞም።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Radio Erena: 04 August 2015
ኣብ ምብራቕ ሱዳን፣ ዞባ ገዳርፍ፣ መነባብሮ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናኸፍአ ብምምጽኡ፣ ነበርቲ እቲ ከባቢ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ኣካይዶም።
እቲ ዝሓለፈ ሰሙን ንሳልስቲ ዝቀጸለ ተቓውሞ ህዝቢ፣ ብፖሊስን ሓይልታት ጸጥታን ንምዕጋቱ እኳ እንተተፈተነ፣ ክዕወት ከምዘይክኣለ ማዕከናት ዜና ካብቲ ቦታ ሓቢረን።
ኣብ ዞባ ገዳርፍ፣ ኣገልግሎታት ዝስተ ጽሩይ ማይን ኤሌክትሪክን ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናተዳኸመ ስለዝመጸ፣ ነቲ ተቓውሞ ከምዝካየዱ ካብ ነበርቲ እቲ ከባቢ ሬድዮ ዳባንጋ ሓቢሮም።
ብዘይካ’ዚ’ውን ሓካይም ዞባ ገዳርፍ’ውን ስራሕ ደው ናይ ምብላ ኣድማ የካይዱ ምህላዎም ካብቲ ዞባ ዝመሓላለፍ ዘሎ ሓበሬታ የረድእ።
እቶም ሓካይም ስራሕ ደው ናይ ምባል ኣድማ ዘካይዱ ዘለዉ፣ መንግስቲ እታ ሃገር ን80 ዝኾኑ ጀመርቲ ሓካይምን ካብ ስራሕ ስለዘባረሮም ምዃኑ ተሓቢሩ።
ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን፣ ነቲ ኣድማ መሪሕኩም ዝተባህሉ ክልተ ሓካይም ክኣስሩ እንከለዉ፣ ተቓውሞን ስራሕ ደው ናይ ምባል ኣድማን ብዝምልከት ጸብጻባት ዘዳለዉ ሰለስተ ጋዜጠኛታት’ውን ከምዝቀየዱ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ኣመልኪቶም።
ዞባ ምብራቕ ሱዳን፣ ብፍላይ ከባቢታት ከሰላን ገዳርፍን ካብ ምዕባለ ዝተነጸለ ክፋል ሱዳን’ዩ እናተባህለ’ዩ ዝግለጽ።
ብሰንኩ ድማ ነበርቲ እቲ ዞባ ዝኾኑ ቀቢላታት ቤጃን ራሻይዳን ኣንጻር መንግስቲ ሱዳን ዕጥቃዊ ጎነጽ ከምዘለዓዓሉ ይፍለጥ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ኣብ 2006 ምስ መንግስቲ ሱዳን ኣብ ኣስመራ ስምምዕ ሰላም ዝኸተመ ሃገራዊ ባይቶ ቤጃ ዝተባህለ ተቃዋሚ ውድብ ምብራቕ ሱዳን፣ መብጽዓታት እቲ ናይ ኣስመራ ስምምዕ ኣብ ግብሪ ከምዘይውዓለ ብምውቃስ፣ ብረታዊ ቃልሱ ክቕጽል ምዃኑ ኣጠንቒቑ።
ኣቦ መንበር እቲ ውድብ ሸይባ ድራር ብዛዕባ’ዚ ኣመልክቲ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፣ ኣብቲ ናይ ኣስመራ ስምምዕ ምዕሩይ ዝርግሐ ልምዓትን ምምቕራሕን ጸጋታትን ክትግበር ምዃኑ እኳ እንተተኸተመሉ፣ ዞባ ምብራቕ ሱዳን ሕጂ’ውን ከም ቀደሙን ተነጺሉ ምህላዉ’ዩ ወቒሱ።
ኣብ ምብራቕ ሱዳን ልፍንታዊ ግንባር ዘቖሙ ቤጃን ራሻይዳን፣ ምስ መንግስቲ ሱዳን ኣብ 2006 ኣብ ኣስመራ ስምምዕ ሰላም ከምዝኸተሙ ዝዝከር’ዩ።
=============================


text:
Radio Erena: 22 September, 2014
ብምኽንያት ፍጻሜ ጸሊም ታሪኽ ኣብ ኤርትራ-18 መስከረም፣ ብOne Day Seyoum ዝተወደበ ፍሉይ ዝኽሪ ኣብ ሽወደን ከተማ ስቶኮልም ተኻይዱ።
ኣብቲ ትማሊ ሰንበት 21 መስከረም፣ ኣብ ስቶኮልም ኣብ ዝርከብ ኣቢኤፍ ኣዳራሽ ናይ ሰልፊ ደሞክራት ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ዝተኻየደ ፍሉይ ዝኽሪ፣ ኤርትራውያንን ወጻእተኛታትን ጋዜጠኛታት፣ ፖለቲከኛታት፣ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ካልኦት ዑዱማትን ዝርከብዎም ኣስታት ሓደ ሚእቲ ሰባት ከምዝተሳተፉ ወኪል ሬድዮ ኤረና ካብ ከተማ ስቶኮልም ሓቢሩ።
ኣብቲ ብመንእሰይ ቫንሳ በርሀን ኣምባሳደራት One Day Seyoum ን ዝተወሃሃደ መደብ፣ ኣደመንበር ናይዚ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሰፍሊ ሶሻል ደሞክትራትስ ነበረ ሞና ሳህሊን፣ ኣብ ዝሃበቶ ናይ ድጋፍን መተባብዕን ቃል፣ ኣብ መንጎ ዓመጽንትን ተዓመጽትን ዘሎ ናይ እሱራት ኩነታት ምስ ናይ ኔልሰን ማንዴላ ብምዝማድ ከምዝገለጸት’ውን እቲ ካብ ዝቶኮልም ዝተላእከልና ሓበሬታ ኣመልኪቱ።
ሓብቱ ነቲ ን13 ዓመታት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝርከብ ብሰኣላይ ተጋዳላይ ዝፍለጥ ስዮም ጸሃየ፣ ዮርዳኖስ ጸሃየ’ውን ንኣተዓባብይኡን ድሕረ ባይትኡን ብዝምልከት ገለ ክፋል ታሪኽ ሓዋ ከተካፍል እንከላ፣ ብርጋዴር ጀነራል ተኸስተ ሃይለ’ውን ብወገኑ፣ ኣብቲ ኣጋጣሚ ተረኺቡ፣ ምስ ጋዜጠኛ ስዮም ጸሃየ ዝነበሮ ሌላን፣ ስዩም ካብቶም ካልኦት ኣብቲ ዓውዱ ዝነበሩ ተጋደልቲ ሓሳቡ ብናጽነት ናይ ምግላጽ ትብዓት ዝነበሮ ምንባሩን ምስክርነቱ ሂቡ።
ተጠባዊት ሰብኣዊ መሰላት ሜሮን እስቲፋኖስ ንህሉው ኩነታት ኤርትራን እሱራትን ብዝምልከት ንዕዱማት መግለጺ ድሕሪ ምቕራባ ከኣ፣ ወኪል ኣምነስት ኢንተርናሽናል ኣብ ሽወደን ኣንድርያ ቦዲኩዩል፣ እቲ ኣህጉራዊ ትካል ኣብ ኩነታት ኤርትራ ንዘካየዶ ጻዕርታትን ጠቒሳ።
ምስ ሰውራ ኤርትራ ኣቐዲሙ ሌላ ዝነበሮ ኩርዳዊ ደራስን ጋዜጠኛን ኩርዶ ባካሲ’ውን ኣብቲ ኣብ ስቶኮልም ዝተኻየደ ፍሉይ ዝኽሪ ፍጻሜ ጸሊም ታሪኽ ኣብ ኤርትራ ተረኺቡ፣ ንቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝነበሮም ደገፍ ብምዝኽኻር ሕጂ ዘለዎ ኩነታትን ግና ከምዘሕዘኖ ገሊጹ።
ኣባል ማእከልይ ሽማግለ ህዝባዊ ግንባር ዝነበረ መሓመድ ብርሃን ብላታ ከኣ፣ ፍትሒ ስኢኖም ንዘለዉ ወገናትና ፍትሒ ዝረኽብሉ መንገዲ ንምርግጋጽ እንከኦን ወሳንን ጥርናፈ ጥራይ ምዃኑ ኣዘኻኪሩ።
ኣብቲ ብOne Day Seyoum ዝተወሃሃደ ፍሉይ ናይ ዝኽሪ መደብ፣ ጓል ንጋዜጠኛ ዳዊት ኢሳቕ፣ ቤተሊሄም ኢሳቕ ተረኺባ’ውን፣ ንታሪኽ ህይወት ኣቡኣን፣ ንሱ ድሕሪ ምእሳሩ ኣብታ ስድራ ብፍላይ ከኣ ኣብ ህይወታ ዝፈጠሮ ጽልዋን ስምብራትን ብዝርዝር ኣቕሪባ።
ደቂ ንጋዜጠኛ ስዮም ጸሃየ’ውን ኣብቲ ኣጋጣሚ ናይ ክብሪ ዕዱማት ኮይነን ክርከባ መደብ ተታሒዙ እኳ እንተነበረ፣ ብሰንኪ ናይ መገሻ ምድንጓይ ክሰለጥ ከምዘይክኣለ ወኪል ሬድዮ ኤረና ሓቢሩ።
ብዘይካ’ዚ’ውን ጓሎም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ናይ ዝርከቡ ጴጥሮስ ሰለሙንን ኣስቴር ዮሃንስ፣ መኣዛ ጴጥሮስ ዘመሓላለፈቶ መልእኽቲ ብቪድዮ ቀሪቡ።
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ቀይዲ ዝነበረ ሽወደናዊ ጋዜጠኛ ማርቲን ሽብየ’ውን ብተወሳኺ ብምኽንያት ዝኽሪ ጸሊም ታሪኽ ኣብ ኤርትራ 18 መስከረምን ንዋንደይ ስዮም ዘለዎ ደገፍን ዝገልጽ መልእኽቲ ሰዲዱ።
እቲ ኣብ ስቶኮልም ዝተኻየደ ፍሉይ ናይ ዝኽሪ መደብ ብማዕከን ዜና ኤክስፕረስን ብቀጥታ ይመሓላለፍ ኔሩ።
One Day Seyoum ፣ ን13 ዓመታት ኣብ ቤት ምእሰርቲ ንዝርከብ ኤርትራዊ ጋዜጠኛ ስዮም ጸሃየ፣ ፍትሒ ክረክብ ዝጽውዕ ኣህጉራዊ ጎስጋስ ኮይኑ፣ ብ17 ዓመት ጓል ሓብቱ ንስዮም ጸሃየ ቫነሳ በርሀ ዝተበገሰ’ዩ።
====================================


text:
Register | ተመዝገቡ
መባእታዊ ስልጠና ኮምፑተር ክትወስዱ እትደልዩ ግዱሳት፡ ክሳብ ስነ 01, 2021 ነዚ ፎርም ብምምላእ ክትምዝገቡ ትኽእሉ። ዝርዝር ትሕዝቶ ናይቲ ስልጠና፡ ብመንገዲ ኢመል ክለኣኸልኩም እዩ።
Registration Form | መመዝገቢ ፎርም
ሓበረታዅም ብፍደላት እንግሊዘኛ ጸሓፍዎ (ንኣብነት Name | ስም – Henok)
FAQ | ብተደጋጋሚ ዝቀርብ ሕቶታት
መልሲ ንሕቶታትኩም – እዚ ገለ ካብቲ ብብዝሒ ዝሕተት ሕቶታት ኮይኑ፡ ካልእ ክበርሃልኩም እትደልይዎ ነገራት ምስ ዝህሉ ድማ፡ ኣብዚ ብምጥዋቕ ክትሓቱና ትኽእሉ።
ነዚ ናይ ኮምፑተር ትምህርቲ ብሞባይል ክንመሃሮ ንኽእልዶ?
ኣብ ኮምፑተር ዘለና ኣፍልጦ ንምዕባይ፡ ነቲ ኣብዚ ትምህርቲ ዝወሃብ ግብራዊ ንጥፈታት፡ ብግብሪ ክንፍትኖም ይግባእ። እዚ ማለት እቲ ንጥፈታት ኣብ ኮምፑተር ጥራይ ምትግባሮም ስለ ዝከኣል ኮምፑተር ክህልወና ናይ ግድን ይኸውን።ኮምፑተር ናይ ዓርከ-መሓዛ ወይ ‘ውን ናይ የሕዋትና ክንጥቀም ንኽእል ኢና።
ነዚ መባእታዊ ስልጠና ኮምፑተር መን ክመሃሮ ይግባእ?
ስሙ ከም ዘመልክቶ (መባእታዊ) – እዚ ስልጠና ኮምፑተር፡ ብቀንዱ ናብ ጀመርቲ ዝቀንዐ እዩ። ይኹን ደኣ እምበር ፡ ንማእከላይ ኣፍልጦ ዘለዎም ‘ውን ፍልጠቶም ንኸሐድሱ/refresher ክሕግዞም እዩ።
መባእታዊ ስልጠና ኮምፑተር እንታይ እንታይ የጠቃልል?
መባእታዊ ስልጠና ኮምፑተር ንጀመርቲ ስለዝኾነ፡ካብ ምፍላጥ ኣካላት ኮምፑተር ጀሚሩ፥ክሳብ መሰረታዊ ኣጠቃቕማ ናይ ስነዳ/ጽሕፈት ኣፕሊከሽን ሶፍትወራትን ኢንተርነትን የጠቃልል። ምሉእ ዝርዝር ትሕዝቶ ድሕሪ ምምዝጋብኵም ብ-ኢመል ክስደደልኩም እዩ።
ካብዚ ስልጠና እዚ ንረኽቦ ረብሓ እንታይ'ዩ?
እዚ ስልጠና እዚ ሓጺርን ሓፈሻውን ስለ ዝኾነ፡ ኣፈናዊ ፍልጠት ንኽንድልብ ክሕግዘና እዩ።ፍሉይ ሞያ ኮምፑተር (Editing/Programming ) ክነጥሪ ምስ እንደሊ ድማ እዚ ስልጠና እዚ ከም መንጠሪ ባይታ ወይ መበገሲ ይጠቅመና።
እዚ ስልጠና ብከመይ ኣገባብ እዩ ክወሃብ?
- ብዝተቀርጸ ቪድዮታት
- ዝተፈላለዩ ጽሑፋት
- ቀጥታዊ ናይ ሕቶን መልስን ግዜ (LIVE)
- ግብራዊ ንጥፈታት (Practicum/Projects)
Contact Us
ብዛዕባ ኣገልግሎታትና ይዅን ስልጠናታትና ንዘለኩም ሕቶታት በዚ ጸሓፉልና።If you have any enquiry, contact us here.


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ብምኽንያታ ዝኽሪ ሓምሻይ ዓመት ይሴባሕ ዘርእስቱ ዓዋዲ መልእኽቶም ኣብ ኢጣሊያ ሰበኻ ኣቸራ ዕለት 24 ግንቦት 2020 ዓ.ም. ሓጾተ ኖልዎ ከካይዱ ምዃኖም ናይ ዘእንግዶም ሰበኻ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ኣንቶኒዮ ዲ ዶና ኣፍሊጦምን እዚ ምብጻሕ ቅዱስነቶም ንምእመናንን ነቲ ሰበኻን ጸጋ እዩ ከምዝበሉን ነዚ ብፁዕነቶም ዝሃብዎ መግለጺ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ከምዘረጋገጾ ክፍልፍጥ እንከሎ፥
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ቅዱስ ኣቦና ኣብ ኢጣሊያ ኣብቲ እሳተ መሬት ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዞባ ካምፓኒያ ኣብ ዝርከብ ሰበኻ ኣቸራ ዘካይድዎ ምብጻሕ ኵሉ ከምዝፈልጦ እቲ ከባቢ ብዝተፈላለዩ ኣብ ልዕሊ መሓድሮ ገበን ብዝፍጽሙ ኣካላት ዝተጐድኤን ብዙሕን ሰፊሕ ናይ ሕርሻ መሬት ዝተበከለን ኰይኑ በዚ ምኽንያት’ዚ እውን እሳተ መሬት ተባሂሉ ዝጽዋዕ ምዃኑ ዝፍከጥ ከይኑ፡ ቅዱስነቶም እቲ ብዛዕባ ክንክን መሓድሮን ማለት ናይ ሓባር ቤትናን ስልጣናዊ ሕንጸት ዘቕርብን ዝምዕድን ይሴባ ዘርእስቱ ዓዋዲ መልእኽቶ ንንባብ ዝበቐዓሉ ሓምሻይ ዓመቱ ኣብ ዝዝከረሉ ዘሎ እዋን ብምዃኑ እቲ ዘካይድዎ ምብጻሕ ዓቢይ ትርጉም ዘለዎን፡ ነቲ ከባቢ እውን ጸጋ ምዃኑ ባዕሎም ብፁዕ ኣቡነ ኣንቶኒዮ ዲ ዶና ምስ ዜና ቫቲካን ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ይሕብሩ።
ሓዋርያዊ መገሻ ዘካይድሉ ዕለት
ናይ ሰበኻ ኣቸራ ጳጳሳ ከምዝሓበርዎ፡ እቲ ምብጻሕ ምስ ይሴባሕ ዓዋዲ መልእኽቲ ዝተተሓሓዘ እዩ፡ ናይቲ ከባቢ መሓድሮ ንዝተፈላለየ ዓመጽ ዝተቓልዔን ዝተበከለን ኰይኑ ነዚ ኣብ ልዕሊ ተፈጥሮ ዝፍጸም ዓመጽ ኵሉ ንምውጋአድ ብሓባር ክዓይን ዘተሓሳስብ ምብጻሕ ምዃኑ ክፍለጥ እንከሎ፡ ናይ ዞባ ካምፓኒያ ብፁዓን ጳጳሳት ኣብ ምክልኻልን ምክንኻንን መሓድሮ ናይ ምእመናንን ዜጋታትን ሕልና ዘነቓቕሑን ኣብዚ መዳይ ሕንጸት ዘስፍሑን ኣብ ትሑት መነባብሮ ንዝርከብ ናይቲ ከባቢ ሕዝቢ እውን ድጋፍ ኣብ ምቕራብ ዝዓዩ ምዃኑ ኣዘኻኺሮም፡ ዕለት 18 ሚያዝያ 2020 ዓ.ም. ናይ ካምፓኒያ ብፁዓን ጳጳሳት ናይ መላእ ኢጣሊያ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ዘሳተፈ ተፈጥሮ ምክንኻን ኣብ ዝብል ርእሰ ጉዳይ ዘተኰረ ምስቲ መደብ ምብጻሕ ቅዱስ ኣቦና ብምትሕሓዝ መንፈሳውን ባህላውን መደብ ክካይድ ምዃኑ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ኣፍሊጦም።
ርክብ ምስ ናይ ዞባ ካምፓኒያ ከንቲባታትን ኣባይቲ ስድራን
ቅዱስነቶም ዕለት 24 ግንቦት ኣብ ዘካይድዎ ሓውጾተ ኖልዎ፡ ሰዓት ትሽዓተ ንጐሆ መስዋዕተ ቅዳሴ ቅድሚ ምዕራጐም ምስ ናይ ካምፓኒያ ዞባ ከንቲባታትን ምስቶም በቲ ኣብቲ ከባቢ ዝተፈጸመ ዓመጽ ኣብ ልዕሊ መሓድሮ ብዘስዓቦ ዝተፈላለየ ሕማም ብፍላይ ሕማም መንሽሮ ምኽንያት ናይ ዝዓረፉ ናይ ምዉታት ኣባይቲ ስድራ ክራከቡን ከምዝዀኑ ብፁዕነቶም ሓቢሮም፡ ቤተ ክርስቲያን ነቲ ናይቲ ከባቢ ሕዝቢ ቀረባ ምዃና ዝምስክር ርክብ እውን እዩ ኢሎም።
ቅዱስነቶም ንማንጋድ ዝካየድ ዘሎ ምስንዳዋት
መላእ ሰበኻታት ብጸሎትን፡ ቅዱስነቶም ኣብ ምክንኻን መሓድሮ ዘቕርብዎ ስልጣናዊ ትምህርቲ ድዩ ምዕዳን ንዅሉ ብምልላይ ሕዝቢ ኣብ ምክንኻን ናይ ሓባር ቤትና ክነቓቓሕን ምስትውዓል ከዕብን ዝድግፉ፡ ይሴባሕ ዘራስቱ ዓዋዲ መልእኽቲ መሰረት ምስ ኣባይቲ ትምህርቲ ናይ ዞባ ኣመሓደርትን ናይ ፖለቲካ ኣካላትን ብምትሕብባር ዝተፈለልዩ መደባት ብምክያድ ንምእንጋዶም ክቀራረብ እዩ እንክብሉ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ዛዚሞም።


text:
Author: Admin
ኤርትራውያን ኣትለታት፣ ኣብ ኣህጉራዊ መድረኻት ድሙቕ ዓወታት ኣመዝጊቦም
ኣብ ቅድድም ብሽክለታን ጉያ እግሪን ዝነጥፉ ኤርትራውያን ኣትለታት፣ ኣብ ኣህጉራዊ መድረኻት ድሙቕ ዓወታት ኣመዝጊቦም። በዚ መሰረት፣ ምስ ቤልጂማዊት ክለብ ዝወዳደር ኤርትራዊ ቢንያም ግርማይ፣ ብ3 መስከረም ኣብ ፈረንሳ ኣብ ዝተ [...]
ኢትዮጵያ፣ ኣጋጢሙ ንዘሎ ናህሪ ዋጋታት ንምርግጋእ፣ ኣእካልን መሰረታዊ መግብታትን ብዘይቀረጽ ክኣቱ ፈቒዳ
ኣብ ኢትዮጵያ ምስ ምውላዕ ኵናት ትግራይ ተተሓሒዙ ተኸሲቱ ዘሎ ከቢድ ቁጠባዊ ቅልውላውን ናህሪ ዋጋታትን ንምርግጋእ፣ መንግስቲ ካብ ወጻኢ ሃገራት ንዝሽመት ኣእካልን መሰረታዊ መግብታትን፣ ናይ ቀረጽ ምትዕርራይ ከምዝገብር ሚኒስትሪ ገንዘብ [...]
ኤርትራ ኣብ እትርከበን ሓያሎ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ፣ ሓደጋ ወራር ዕስለ ኣንበጣ ከጋጥመን ተኽእሎ ከምዘሎ ተገሊጹ
Radio Erena: 05 September 2021 ኤርትራ ኣብ እትርከበን ሓያሎ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ፣ ሓደጋ ወራር ዕስለ ኣንበጣ ከጋጥመን ተኽእሎ ከምዘሎ ተገሊጹ። ኣህጉራዊ ምክልኻል ሰብኣዊ ቅልውላው ብዓርቢ 3 መስከረም ኣብ ዘው [...]
ሱዳን ንሓይልታት ትግራይ ደገፍ ትገብር ኣላ ክትብል ኢትዮጵያ ንዘቕረበቶ ክሲ፣ መንግስቲ ሱዳን ነጺጉዎ
Radio Erena: 05 September 2021 ሱዳን ንሓይልታት ትግራይ ናይ ወተሃደራዊ ዕጥቂ ደገፍ ትገብር ኣላ ክትብል ኢትዮጵያ ንዘቕረበቶ ክሲ፣ መንግስቲ ሱዳን ናይ ኣሉታ ምላሽ ሂቡሉ። ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ብቀዳም 4 [...]
ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ክለኣኽ ዝጸንሐ ክታበት ጸረ ኮቪድ19፣ ደው ኢሉ
Radio Erena: 05 September 2021 ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ክለኣኽ ዝጸንሐ ክታበት ጸረ ኮቪድ19፣ ደው ከምዝበለ ተገሊጹ። ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃ ክፍሊ ምክልኻል ተላባዒ ሕማማት ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ኣብ [...]
ሓይልታት ትግራይ፣ ንረዲኤት ዝተኸዘነ ኣእካል ዘሚቶም ክብል ትካል ግብረ ሰናይ ኣመሪካ ወቒሱ
Radio Erena: 02 September 2021 ሓይልታት ትግራይ፣ ኣብ ዝኣተውዎ ዓድታት፣ ንረዲኤት ዝተኸዘነ ኣእካል ይዘምቱ ኣለዉ ክብል ወኪል ትካል ግብረሰናይ ኣመሪካ ኣብታ ሃገር ወቒሱ። እቶም ሓይልታት፣ መካይን ትካላት ግብ [...]
ፈረንሳ፣ ንሃገራት ኣፍሪቃ ዝውዕል 10 ሚልዮን ክታበት ጸረ ኮቪድ 19 ክትልግስ’ያ
Radio Erena: 02 September 2021 መንግስቲ ፈረንሳ፣ ንሃገራት ኣፍሪቃ ዝውዕል 10 ሚልዮን ክታበት ጸረ ኮረና ቫይረስ ክልግስ ምዃኑ ኣፍሊጡ። እቲ መንግስቲ ነዚ ዘፍለጠ፣ ድሕሪ'ቲ ብ29 ነሓሰ፣ ኣብ ጀርመን ከተማ [...]
ሱዳንን ቀጠርን፣ ወትሃደራዊ ዝምድናአን ንምሕዳስ ዘትየን
Radio Erena: 02 September 2021 ሱዳንን ቀጠርን፣ ዛሕቲሉ ዝጸንሐ ወትሃደራዊ ዝምድናአን ንምሕዳስ ኣብ ዝብል ዛዕባ፣ ዘተ ከምዘካየዳ ወትሃደራውያን ምንጭታት ሓቢሮም። እዘን ክልተ ሃገራት ነዚ ዝዘተያ፣ ብጠቕ [...]
መበል 60 ዓመት ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ይዝከር ኣሎ
Radio Erena: 01 September 2021 ሓደ መስከረም፣ መበል 60 ዓመት ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ትዝከር ኣላ። ባሕቲ መስከረም፣ መሰል ርእሰ ውሳኔኡ ብሕጋዊን ሰለማዊን መንገዲ ዝተነ [...]
ሱዳን፣ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂ ሰብ ንምግታእ ዝዓለመ ሓድሽ ውጥን ኣውጺኣ
Radio Erena: 01 September 2021 መንግስቲ ሱዳን፣ ብመንገዲ እታ ሃገር ንዝካየድ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂ ሰብ ንምግታእ ዝዓለመ ሓድሽ ውጥን ከምዘውጽአ ኣፍሊጡ። እቲ ካብ መወዳእታ 2021 ክሳብ 2023 ዝጸንሕ ውጥን፣ [...]


text:
ፅዋዕ ኣፍሪቃ 2015 ሎሚ’ውን ቀፂሉ ውዕሉ።ቀዲመን ዝተራኸባ ጋንታታት ኣይቮሪኮስትን ጊኒ’የ።ውፅኢት ማዕረ 1 ን 1።
ክልቲኤን ጋንታታት ኣብ ማላቡ ዘካየደኦ ግጥም ከም’ቲ ትፅቢት ዝተገብረሉ ኣይነበረን።እኻዳኣስ ጋንታ ጊኒ ዝበለፀትን ዝሓሸ ንምዕዋት ፈተነታት ዝገበረትሉ ነይሩ።ቀዲማ ሸቶ ዘመዝገበት’ውን ጊኒ’ያ።
ጋንታ ኣይቮሪኮስት 1 ን 0 እናተመርሐት ከላ ቁፅሪ 10 ተሰላፊኣን ንጋንታ ሮማ ጣልያን ዝስለፍን ኮኸብ ተፃዋቲኣ ጀርሚኖ ንተፃዋታይ ጋንታ ጊኒ ኣብ ቅድሚ ሞንጎኛ ስለዝወቅዖ ብቀይሕ ካርዲ ካብ ሜዳ ተባሪሩ።
እንተኾነ እታ ጋንታ ተጠናኺራ ነቲ ፀወታ ቀፂላትሉ።ክልተ ተፃወቲ’ውን ቀይራ።ለውጢ’ውን ኣመዝጊባ።ማዕረ ትገብራ ሸቶ ኣቁፂራ።
ያያ ቱረን ሳሙኤል ካሉን ስለዝደኸሙ ብዙሕ ንጋንተኦም ከይሓገዝዋ ተቀይሮም’ዮም።
ናይ ሎሚ ካልኣይ ፀወታ ኣብ ሞንጎ ማሊን ካሜሩንን’ዩ።ቀዲማ ሸቶ ዘመዝገበት ማሊ ነይራ።ዳርጋ ኣብ ኣጋ መወዳእታ’ቲ ግጥም ካሜሩን ማዕረ ይዝገበረታ ሸቶ ኣመዝጊባ።ካሜሩን 1 ማሊ 1። ካሜሩን ኣብ ግጥማት ዓለም ካብዘጋጠማ ሕስረትን ስዕረትን ተናጊፋ ዕሩይ ፀወታ ክተርእይ እያ ኢሎም ነይሮም ተንተንቲ ስፖርት።ግን ኣይኮነን።ኣብ ቀፀልቲ ግጥማት ንርኢ።
ፅባሕ ረቡዕ ኢኻቶርያል ጊኒን ቡርኪናፋሶን፡ጋቦንን ኮንጎን ካብ ቀዳማይ ምድብ ካልኣይ ፀወታ ከካይዳ’የን።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ብዘለዎም ናይ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ፍሉይ ሓዋርያዊ ስልጣን - Motu Proprio መሰረት ካብ ማሕበራዊ ሕይወት ብዘይ ሕጋዊ ኣገባብ ንነዊሕ እዋን ገዛእ ርእሶም ንዝኣልዩ ገዳማውያን ዝምልከት ነቲ ነዚ ጉዳይ’ዚ ዝምልከት ኣብ ሕገ ቀኖና ዘሎ ዓንቀጽ ዝሕድስ ማሕበራዊ ሕይወት (ዕለታዊ ሕይወት)- Communis Vita ብዝብል ኣርእስቲ ነቶም ካብ ናይ ማሕበሮም ገዳም ብገዛእ ፍቓዶም ዝርሕቑን ኣበይ ከምዘለዉ ንዘይሕብሩ ዝምልከት ዕለት 10 ሚያዝያ 2019 ዓ.ም. ኣብ ግብሪ ዝውዕል ሓድሽ ሕጊ ዕለት 19 መጋቢት 2019 ዓ.ም. ከምዝደንገጉ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን ምግለጺ ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ብዘይ ሕጋዊ መገዲ ካብ ገዳሞም ንልዕሊ 12 ኣዋርሕ ንዝረሓቑ በዚ ጭቡጥ ምኽንያት’ዚ ካብ ገዳሞም ይሰጐጉ፡ ስለዚህ ናይ ገዳማት ኣሕሉቕ ናይቲ ካብ ገዳም ነቲ ተመልኪቱ ዘሎ እዋን ብዘይ ሕጋዊ ኣገባብ ርሒቑን ተፈልዮን ብዛዕባ ዘሎ ገዳማዊ ዝምልከት ጭብጢ መርትዖታት ክእክቡን በዚ መሰረት እቲ ገዳማዊ ካብ ገዳም ውጉድ እዩ ዝብል ውሳኔ ሕጋዊ ግቡእነት ዘለዎ መታን ክኸውን ወግዓዊ ውሳኔ የመሓላልፉ።
ቅዱስ ኣቦና ኣብቲ ሓደ መደበይና ህይወት ንምጅማር ዝብል ዝደንገግዎ ሕጊ፡ ማሕበራዊ ሕይወት ንገዳማዊ ሕይወት መሰረታዊ ረቛሒ እዩ፡ ስለዚህ ብዘይ ናይ ኣሕሉቕ ፍቓድ ማንም ኣባል ገዳም ካብ ማሕበራዊ ሕይወት ክቦክር የብሉን፡ ኣብ ዝሓለፉ መወዳእታ ዓመታት ብዙሓት ገዳማውያን ብዘይ ፍቓድ ማሕበራዊ ሕይወት ጠንጢኖም ዝረሓቑ ብዙሓት ከምዝዀኑ ዘመላኽት ሓበሬታ ከምዘሎን ገለ ገለ እዋን እውን ኣበይ ሃለዋቶም ዘይፍሉጥ ከይኑ ከምዘሎ ዝረአይ ዘሎ ጉዳይ እዩ፡ ብፍላይ እቲ ካብ ማሕበራዊ ገዳማዊ ሕይወት ርሑቑ ዝነብር ገዳማዊ ኣበይ ከምዘሎ ዘይፍሉጥ ኣብ ዝዀነሉ እዋን ሕገ ቀኖና ነዚ ዓይነት ጉዳይ’ዚ ኣቀዲሙ ዝተመልከቶ ጉዳይ እውን እንተዀነ ሳሕቲ ሕጋዊ መፍትሒ ክረክብ ኣብ ምግባር የጸግም ነይሩ እዩ።
ስለዚ ነዚ ግምት ብምሃብ ይብሉ ቅዱስነቶም ነቲ ነዚ ዓይነት ጉዳይ መልሲ ዝህብ ነቲ ኣብ ሕገ ቀኖና ዘሎ ሕጊ ዝሕድስ ነቶም ብዘይ ሕጋዊ መገዲ ካብ ገዳማዊ ማሐብራዊ ሕይወት ገዛእ ርእሶም ዘርሕቑ ነዚ ጭቡጥ ጉዳይ’ዚ መሰረት ብምግባር እቲ ገዛእ ርእሱ ካብ ገድማዊ ማሕበራዊ ሕይወት ዘርሓቐ ገዳማዊ ውጉድ ዝብል ውሳኔ ንምትሕልላፍ እዅል ይኸውን። እቲ ስጉግ ዝብል ውሳኔ ሕጋዊ ትርጉም ወይ ውጽኢት ክህልዎ መታን እቲ ውሳኔ ኣብ ጳጳሳውያን በዓል መሰል ኣብ ዝዀኑ ገዳማት ዝምልከት እንተድኣ ኰይኑ ብተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ቅቡል ዝብል ውሳኔ የድልዮ፡ እቲ ገዳም ሰበኻዊ በዓል መሰል ዘለዎ እንተድኣ ኰይኑ ናይ ዝርከበሉ ሰበኻ ጳጳስ ቅቡል ዝብል መረጋገጺ ክወሃቦ ግድን ይኸውን ዝብል ሓሳብ ዘሳዅዔ ክኸውን ከምዝገበሩ ዝሓበረ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜናን ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣስዒቡ፡ እዚ ሓድሽ ሕጊ ሎ ሶርቫቶረ ሮማኖ ብእተሰምየ ብናይ ቅድስቲ መንበር ዕለታዊ ጋዜጣ ተሓቲሙ ንንባብ ከምዝበቕዔን ካብ ዕለት 10 ሚያዝያ 2019 ዓ.ም. ጀሚሩ ብወግዒ መስርሕ ዝውዕል ምዃኑን ካብታ ዕለት ኣትሒዙ ኣብ ናይ ቅድስቲ መንበር ሕጊ ኣዋጅ ክሕተም ምዃኑ የመላኽት።


text:
Radio Erena: 11 August 2020
ኢትዮጵያ፣ ስልጣኖም ብወለንትኦም ዝሓድጉ ሓለፍቲ እናበዝሑ ምምጽኦም፣ ሕቶታት ከምዘልዓለ ጋዜጣ ዘ ሪፖርተር ካብ ኣዲስ ኣበባ ሓቢሩ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ብደረጃ ኮሚሽነራት፣ ኣብ መንግስታዊ ስልጣን ክሰርሑ ዝጸንሑ ዝተፈላለዩ ክኢላታትን ሰብ ሞያን፣ ስልጣኖም ብወለንትኦም ንምሕዳግ ናብ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ደብዳቤ ከምዘእተዉ እታ ጋዜጣ ጠቒሳ።
መብዛሕቶም እቶም ኣቐዲሞም ስልጣን ዝሓደጉ ይኹን፣ ስልጣን ንምሕዳግ ናይ ስንብታ ደብዳቤ ዘእተዉ ሰበ ስልጣን፣ ብውልቃዊ ጉዳያት ምዃኑ’ዮም ኣመልኪቶም።
እንተኾነ፣ ተሞክሮ ብዘለዎም ሞያውያን ክበሓት ዝነበሮ ጽፍሕታት፣ ብኣባላት ናይቲ ኣብ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሰልፊ ይትካእ ብምህላው ዘለዎም ዘይዕጋበት ንንምግላጽ ምዃኑ እታ ጋዜጣ ኣሚታ።
ኩሎም’ቶም ስልጣን ንምሕዳግ ደብዳቤ ዘእትዉ ዘለው ሰበ ስልጣን፣ ኣባላት ናይቲ ብቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዝቖመ ብልጽግና ሰልፊ ኣይኮኑን።
ኣብዚ ክልተ ዓመታት፣ ኣብ ኢትዮጵያ ልዕሊ 20 ዝኾኑ ላዕለዎት ሰበ ስልጣንን ኮሚሽነራትን፣ ብወለንትኦም ክእለዩ ካልኦት ድማ ብመንግስቲ ብተደጋጋሚ ክቀያየሩ ተራእቶም’ዮም።
እዚ ድማ እቲ መንግስቲ ርግኣት ከምዘይብሉ ዝእንፍት ምዃኑ ዘመልክትን፣ እቶም ብወለንቶም ዝእለዩ ዘለዉ ከኣ ኣብቲ መንግስቲ እምነት ከምዘይብሎም ዘነጽርን ምዃኑ ዝተፈላለዩ ወገናት እታ ሃገር የረድኡ።
============


text:
Do you really own “your” home – The conspiracy behind the Housing Bonds in Asmara.
“ ክንብርኵት ከይንብርኵት ቅድም ቀዳድም ኣብ ማይ ዘለዎ ንብጻሕ”
ኤርትራዊ መንእሰይ ዝያዳ ኵሉ ክፋል ሕብረተሰብና ኣደራዕ ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ኣብ ነብሱ ዝጸሓየ ወለዶ ኢዩ፡፡ ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ነዚ ናጽነት ዝተረከበ ወለዶ ንምድሃኽን፡ ካቡኡ ሓሊፉ እውን “ እሺ” ኢሉ ዝንብርከኽ ሙኡዙዝ ግልያ ንምቕያር ፡ ሳዋ ዝበሃል ብቝዱስ ዕላማ ዝተለበጠ ተንኮል ኣሊሙ፡
ትማሊ ክልተ ንግዚኡ ስሞም ክንዕቅቦ ዝመረጽና ኣሕዋት ካብ እስራኤል ደዊሎም እዚ ዝስዕብ ሓበሬታ ሂቦምና።
Thank you brother Mohammad Juma for a fine article which laid the foundations of struggle against the dictator , but I would like to give my point of view about the demands which you laid out in your article,
ቅድሚ ክልተ ማዓልቲ፡ ሓደ ዓርከይ፡ ኣነ ኣብቲ ብመንእሰያት ኤርትራ ዝተዳለወ፡ ብዕለት 25. 03. 2011 ዓ.ም.ፈ.፡ ኣብ ጀነቫ (Geneva)፡ ኣብ ቅድሚ ቤት-ጽሕፈት ናይ UN ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፊ፡ ተኻፊለ ከምዝነበርኩ ዝፈልጠ፡ ኣብ ስልኪ ደዊሉ፡ እንታይ ዳኣ ኢና ንሰምዕን ነንብብን ዘለና …? ኢሉ ሓቲቱኒ።
ኣብ ሓደ ግዜን ንተመሳሳሊ ዕላማን ኣብ ዝተፈላለየ ሃገራት ዓለም ዝረከቡ ኤርትራውያን ሰለማዊ ሰልፊ ንከካይዱ ዝወጸ ዝተወሃሃደ መደብ ኣብ ኣውስትራልያ መልበርን’ውን ትማሊ ቀዳም ዕለት 26/3/2011 ብውዕዉዕ መንፈስ ተኻይዱ።
ኣታሃዳድና ቆቃሕ ዘይክእል ሲ ኣይሃዳናይን … ዝብል ምስላ ንከም ባዓል ኣይተ በረኸት ካሕሳይ ኣባል ኮምሽን ዋዕላ ኣዲስ ኣበባ ንዝጽሕፎ ዘሎ ብዛዕባ ኤርትራውያን ተቀማጦ ሸፊልድ ብስለት ዘይብሉ ፖለቲከኛ ኣብ ዘየድልዮ ቆሎ ጥጥቆ ዝኮነ ጽሑፋት ብመገዲ ማዕከናት ጀበርቲ.ኮም ፣ ኣሰና.ኮም፣ ተጎሩባን ኣስማሪኖ.ኮም ሓቂ ንከምስል የቃልሕ ኣሎ።
The UN refugee agency warned Tuesday that it has heard that a number of boats carrying more people fleeing from Libya are in distress on the Mediterranean Sea.
ካብ ሊብያ ናብ ዓዲ ጥልያን ክሰግሩ ቅድሚ ሰሙን ዝተበገሱ ዳርጋ ኩሎም ኤርትራውያን ምዃኖም ዝንገረሎም 335 ስደተኛታት ደሃይ ኣጥፊኦም ከምዘለዉ ገለ ቤተሰቦም ምስኣቶም ዝርከቡ ኤርትራውያን ምስናይ ከቢድ ጭንቀትን ስግኣትን ሓቢሮም።
ንኹሉኹም ኣብ ስደት እትርከቡ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን መንእሰያት ኤርትራ፡
ዝሓለፋ ክልተ ወራዋርሕ ካብ ቱኒዝያን ግብጽን ዝጀመረ ኣድማ ህዝቢ ኣንጻር ኦኣመጽቲ መራሕቲ ብፍላይ ከኣ ምልዕዓል ህዝቢ ሊብያ ኣንጻር ዕሉልን ጽሉልን ውልቀመላኺ ጋዳፊ ንውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ሕማም መንጾሮር ኮይኑዎ ከምዘሎ በቲ ንኽልተ ግዜ ንሕክምና ንቐጠር ዝተመላለሶ ከነረጋግጽ ንኽእል።
ስነፍልጠት ቀንዲ መንኮርኮር ቁጠባዊ ዕብዬትን ዓንዲ ማእከል ብቕዓት ሃገርን ምኻኑ ንኹሉ ቅቡል እዩ።
ስነፍልጠት ቀንዲ መንኮርኮር ቁጠባዊ ዕብዬትን ዓንዲ ማእከል ብቕዓት ሃገርን ምኻኑ ንኹሉ ቅቡል እዩ።
Click On This Link To See London Demonstration Pictures
ኣብ ጀኔቫ ስዊዘርላንድ፡ ኣብ ቅድሚ ኣብያተ ጽሕፈት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከምኡ ‘ውን ኣብ ለንደን ዓዲ እንግሊዝ ኣብ ዝርከብ ፊት ኤምባሲ ስርዓት ህግደፍን ብዓይነቱ፡ ተሳታፍነቱን ናይ ተቓውሞ መንፈሱን ፍሉይ ዝኾነ ንውድቀት ዲክታተርያዊ ስርዓት ህግደፍ ዝጽውዕ ውዕዉዕ ዘላማዊ ሰልፊ ይካየድ ኣሎ።
Member states and European Commission will meet tomorrow to discuss fate of thousands of Africans who have fled Libya.
ሓድሓደ ግዜ ካብ ሳልሳይ ዓለም ናብተን ዝሰልጠና ምዕራባውያን ሃገራት ክትስደድ ከሎኻ፡ ከምዚ ካብ ዓለም ናብ ማርስ ወይ ጁፒተር እትገይሽ ዘሎኻ ኮይኑ ኢዩ ዚስመዓካ፡ ከመይሲ እቲ ኣብተን ምዕራባውያን ሃገራት ማዕቢሉ ዘሎ ንመሰላት ወድሰብ ዚምልከት ኣምራት ወይ መትከላት፡ ኣዚዩ ዘገርምን ዘደንጹን ብምዃኑ።
ኣብ ዝሓለፈ እዋን ነቶም ኣብ ሃገረ ግብጺ ሓደጋ ኣንጸላሊዎም፡ ናብ ኤርትራ ክምለሱ እውን ዝገደደ ከምዝጽበዮም ፈሊጦም ናብ ኢትዮጵያ ክምለሱ ዝጠለቡ ዜጋታትና ንምሕጋዝ ኩሉኹም ኤርትራውያን ካብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ሓገዝ ከምዝገበርኩም ይፍለጥ።
22 Mar 2011 !! መንግስቲ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ልክዕ ከም’ቲ ዕቡድ ዓርኩ ቓዛፊ ብፍርሒ ስለዝወሓጡን ዝረግጹዎን ዝዛረቡዎን ኣይፈልጡን: ወግዓዊ ብዘይኮነ ንህዝቢ ንምድንጋር መዓልታዊ ንርእዮ ዘለና’ዩ፡፡ ንሚኒስትሪ ምክልኻል ቀጠልያ መብራህቲ ወሊዑሎም ልቢ ዘለዎ ኩሉ ሓኒኹ: ንክብርን መሰል እምነትን ካህናትን ደናግልን ካቶሊካዊት ቤተ ክርስታያን ዝግህስ ሓድሽ ወተሃደራዊ ትእዛዝ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣመሓላሊፉ።
The four Eritreans were caught about 5am on Wednesday, March 16 after UK Border Agency officials conducted a search of an Italian registered freight lorry with a Romanian Driver trying to enter Britain from the French port of Calais.
ኩለን ሲቪካውያን ማሕበራት ሓደ ዓቢን ኣድማዕን ሰላማዊ ሰልፊ ንዕለት 18.04.2011 ኣብ ከተማ ፍራንክፈርት ሄሰን ክግበር መዲበን ኣለዋ።
By Tesfa-Alem Tekle
March 20, 2011 (ADDIS ABABA) – Ethiopia will increase its military spending to safeguard itself from its enemies, Prime Minister Meles Zenawi said Saturday, days after Addis Ababa threatened to take military action against neighboring Eritrea.
ጋንታ ኣመሪካ ምስቶም ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ሊብያ ዝካየድ ዘሎ ንሊብያ ዘዕኑን ነቲ ስልጡን ዓለም ዘሕዝንን ኲናት ሕድሕድ ኣብ ትሪፖሊ ተቐርቂሮም ዝርከቡ ስደተኛታት ኤርትራውያን ዘካይዶ ርክብ ይቕጽሎ ኣሎ።
ኣብ ሳንታ ሮዛ ዝወዓለ ኣኼባ ሽማግለ ንጉባኤ፡ ብጉዳይን ህዝብን ሃገርን ኤርትራን፡ ሃገራዊ ኮምሽን ዘካይዶ ዘሎ ንጥፈታትን ዘትዩ። ኣብ ውሽጢ ምምሕዳር ሽማግለኡ ዝርከብ ስርርዓት፡ ዘለዎ ሓላፍነቱን ዝዓሞ ስርሓትን በብሓደ ምስ ኣኼበኛ ብምልላይ፡ ነቲ ኣኼባ ከፊትዎ።
ሓንቲ ሽማግለ ህዝቢ ንሃገራዊ ጉባኤ – ስዊዝ፡ በቶም ካብ ከተማታት በርን ፡ ኒው-ሻተል፡ ሶሎቱን፡ ኣራው፡ ቮ(Vaud)፡ ጀነቭ፡ ባዝል፡ ዙሪክ፡ ሉዘርን፡ ሽዋይዝ፡ ሉጋኖን ፍሪቡርግን ዝመጹ፡ ኣብ ተቓዉሞ ደንበ ዘለዉ ኤርትራዉያን፡ ብ 27 ለካቲት 2011 ቖይማ። ኣብዚ ኣኼባ’ዚ፡ እቶም ዝበዝሑ ተሳተፍቲ መንእሰያት እዮም ነይሮም።
እዚ ሎሚ ጀሚሩ ዘሎ፡ ኣብ ሰሙን ሰለስተ ግዜ ማለት፡ ሰኑይ፡ ረቡዕን ዓርብን ብኣቋጻጽራ ኤርትራ ካብ ሰዓት 8፡00 ክሳብ ሰዓት 9፡00 ምሸት ዝፍኖ መደብ፡ ነታ ብፍላይ ናብ ኤርትራ ኣብ ሰሙን ክልተ ሳዕ ነናይ ፍርቂ ሰዓት መደብ ጥራይ ትፍኑ ዝነበረት ራድዮ ኣሰና፡ ካብ ጽበት ግዜ ብመጠኑ ከገላግላ እዩ።
እዚ ሳላ ምህዞ ኢንተርነትን እንግዶቱን ብናይ ሓበሬታ መዋእል ዝልለ ዘበናዊ መድረኽ፡ ነቶም ከም ብዓል ኢሳይያስ ዝኣመሰሉ ኣብ ዕብለላ ስልጣን ዝተመስረተ ድሑር መስፍናዊ ስርዓት ዝኽተሉ ምልካውያን፡ እዋኖም ከምዘይኮነ ደጋጊምና ገሊጽና ኢና።
አብዚ እዋን እዚ ራዕድን ሽበራን ቅንጸላን ከም ቀንዲ መሳርሒ ስልጣኑ ገይሩ ዝጥቀም ዘሎ ስርዓት ህግደፍ፡ኣብ ወጻኢ ወይጦታቱን ሃሱሳቱን እንዳኣዋፈረ መነባብሮ ህዝቢ ርፉታ ከሊኡ ይነብር ኣሎ።
ADDIS ABABA (Reuters) – Ethiopia warned on Saturday it would take “all measures necessary” against Eritrea, in a rare threat of direct action against a neighbour it routinely accuses of supporting rebel groups.
ካብ ርሑቕን ቀረባን ከባቢታት ኦስሎ፡ ነርወይ ዝመጽኡ ግዱሳት ኤርትራውያን፡ ነቶ ኣብ ዝተፈላለያ ከባቢታት ሰሜን ኣፍሪቃ ብፍላይ ድማ ኣብ ሊብያን ሲናይን ሕሱም ግፍዕታት ዝወርዶም ዘሎ ኣሕዋቶም ኤርትራውያን ስደተኛታት ንምርዳእን ጉዳዮም ንዓለም ንምቅላሕን ዝዕላምኡ ሰላማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
ኣለና፣ ኣብ ዝሓለፉ 20 ክፋላት ጽሑፋት “ትልሚ፣ ንዘርኢ ክርዳድ” ንዝነበሩ ፖለቲካዊን ታሪኻውን ትንታነታት ሓፈሻዊ ገምጋም ክገብር ኢዩ።
እቶም ብማኪና እትመጹ፣
ሀ፡ ካብ መጨረሻ ኣውቶባን “autoban” ኣብ ክንዲ ናብ ኤርፖርት ዘዎጽእ ትወስዱ: ንጀነቭ ላክ “Genève Lac” ዝብል ተከቲልኩም: ኣብ ካልኤይቲ ሴማ-ፎሮ (ናት ትራፊክ መብራህቲ) ን የማን ወጺእኩም ፓርኪን “Parking “ ኣብ ምርካባ ጀምሩ።
Muammar Gaddafi has been handed a “non-negotiable ultimatum” by Barack Obama to accept an immediate ceasefire, pull back from Libyan rebel strongholds and permit humanitarian assistance – or face the full onslaught of UN-endorsed air strikes.
ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ኣብ መርበብ ኢንተርነት ገረገር ( Gereger) ሓባሪ ብዝብል ስም ዘውጽኦ፣ ኤሪ ቲቪ አብ ሃይደልበርግ ተጸፊዓ ዝብል ኣርእስቲ ብዛዕባ ደቂ ኣንስትዮ ተቐማጦ ሃይደልበርግ/ጀርመን ትንክፍ ኣቢሉ ከምዝነበረ ዝዝከር እዩ ፡ ኣነ ውን ምቕማጠይ ኣብዚ ኸባቢ ከም ምዃኑ መጠን ቁሩብ ወስ ከብል ኣፍቁዱለይ።
“ካልእ ድኣ እንተ ኣለካ ኣምጽእ እምበር፡ እዚ ሽጣራ እዝስ ቀደም ብገርሁ ኸሎ ህዝቢ፡ ተበሊዕዎ እዩ።” ዝብል ዘረባ፡ ነቲ ንኸታልል ኢሉ ዝብገስ ተቓውሚ እየ ዝብል ባእታ፡ ዘሰምብድ ክኽውን ይኽእል እዩ።
ስለምንታይ ኢዩ ህዝቢ ብልቡን ብእግሩን ዝሽፍት? ፍትሒ ስለ ዝሰኣነ። ኣቦታትና ቀደም ካብ ሓደ ዓዲ ናብ ካልእ ይሰግሩሞ፡ ኣብ ጕዕዞኦም ገለ ሰባት ይረኽቡዎም፡ ከመይ ሓዲግኩምዎ ዓዲ ብምባል ድማ ይሓቱዎም።


text:
ስድሪ ሎሚ ቐዳም 08-01-2011 ኣብ ከተማ ሎንደን ካልኣይ ጉባኤኣ ጀሚራ።
ዜጋታት ንደሞክራሲያዊ መሰላት ኤርትራ (ስድሪ) ሎሚ ሸሞንተ ጥሪ 2011 ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ኣብ ከተማ ለንደን ካልኣይ ጉባኤኣ ጀሚራ። እዛ ዓለማዊ ዝርገሐ ዘለዋ ኤርትራዊት በርጌሳዊት ማሕበር ቅድሚ ክልተ ዓመት ኣቢላ ነቲ ብስርዓት ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዝወርድ ዘሎ ኢሰብኣዊ ዝኾነ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ብምቅዋም፣ ኣብ ኤርትራ ጭኮናን ግፍዕን ኣኽቲሙ ብህዝቢ ዝምረጽ ቅዋማዊ ስርዓት ንኺምስረት ኢያ ትቃለስ። ካብ ትምስረት ኣትሒዛ ከኣ ንሰብኣዊ ግህሰታት ኣብ ምቅላዕን ዝተፈላለየ እዋናዊ መጽናዕታዊ ጽሑፋት ብምቕራብ ከተነቓቕሕ ትጽዕር ኣላ።
ኣቦ መንበር ኣሰናዳኢት ሽማግለ ጉባኤ ስድሪ ዶክተር ኣንገሶም ኣጽብሃ እንቃዕ ደሓን መጻእኩም ድሕሪ ምባል፡ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ንጉባኤ ዘገልግል ዝተፈላለየ ሰነዳትን ናይ ክልተ መዓልታት ናይ ጉባኤ ዝርዝር ፕሮግራም ከምዘዳለወ፡ ኣብ ርእሲኡ ከኣ ዋላኳ ድሩት እንተነበረ ኣብ መንጎ ኣባላት ናይ ቅድመ ጉባኤ ዘተን ክትዕን መኣዲ ብምፍጣር ንሕሉፍ ጉዕዞ ስድሪ ዝግምግምን መጻኢኣ ዝቕልስን ሓሳባትን ከምኡውን ኣብ ዝተፈላለየ ጉዳያት ሓባራዊ ኣራኣእያ ንምፍጣር ዝሕግዝን ሓደስቲ ሓሳባት ዘመንጩን ባይታ ብምፍጣር ኣበርክቶ ከምዝገበረ ድሕሪ ምግላጽ፣ ኩሉ’ቲ ክቡር ግዜኡን ክእለቱን ንዋቱን ወፍዩ ንጥፈታት ስድሪ ንምስልሳል ብዓቕሙ ንዝተዋስአ ኩሉ ኣሞጊሱ።
[cincopa AYEA0Zqw–Hp]
ኣቶ ኣንገሶም ካብ ኣባል ኮነ ካብ ዝኾነ ካልእ ወገን እትረኽቦ ደገፍን ኣበርክቶን ይዕበ ይንኣስ ብዘየገድስ ኪምስገን ከምዝግባእ ኣስሚሩሉ። መግለጺኡ ብምቕጻል ንሱ “ ኩሉ-ሳዕ ዝበለጸን ዝዓበየን ስራሕ ኪንገብር ስለእንሕልን ንንጥፈታትና ነነኣእሶ ኢና እምበር ስድሪ ቀሊል ስራሕ ኣይኮነን ዓሚማ። ስለዚ እዚ ጉባኤና ንኻልእ ሓሳባት ብልቦና ዘቋምት ሕሉፍ ተራ ሰባት ዘየነኣእስ ጽፉፍ ናይ ጉዕዞ ረዚን ጉባኤ ኪኸውን ብምምናይ” ብምባል ንኣባላታን ነቶም ንኽልተ ዓመት መመላእታ ወለንታዊ ዓቕሞምን ግዜኦም ብምውፋይ ንዝመርሑዋን ብምምስጋን መድረኽ ንኣቶ ሱለይማን ሑሴን ኣቦ መንበር ስድሪ ጸብጻብ ክልተ ዓመት ፈጻሚት ሽማግለ ስድሪ ንኸስምዕ መድረኽ ሓዲጉሉ።
ኣቶ ሱለይማን ኣብ ሃገርና ኣጋጢሙ ዘሎ ደረቱ ዝሓለፈ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን ንሱ ዝፈጠሮ መሪር ጭቆናን ግፍዕን “ በርጌሳዊት ማሕበር ስድሪ” ንኽትፍጠር ቀንዲ ምኽንያት ሙዃኑ ብምግላጽ ስድሪ ኣብ ሃገርና ኪፍጠር ንእንጽበዮ ዲሞክራሲያዊ ለውጢ እጃም ንኸተበርክት ብወለንተኛታት ዜጋታት ዝቖመት ንኹሉ ክፋል ሕብረተሰብና እትሓቁፍ ነቲ ኣብ ስደት ዝርከብ ህዝቢ ኣብ ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ንኽተሳትፍ እትጽዕር ኣህጉራዊ ዝርገሐ ዘለዋ ብሓደ መሪሕነትን መደብ ዕዮን እትሰርሕ በርጌሳዊት ማሕበር ሙዃና ኣረዲኡ።
ቀጺሉ ኣቶ ሱለይማን ኣብቲ መጀመርያ ስድሪ ዝተመስረተሉ እዋን፡ ስድሪ፡ “ዘተ ምስ ኩሉ ሃገራዊ” ዝብል መትከላዊ መርገጺኣ ብጌጋ ዝተረድኡዎ ወገናት ከምዝነበሩ እንተኾነ ምስ ግዜ ዕላማታት ስድሪ በሪሁሎም ኪኸውን ከምዝኽእል ብምእማን ሕጂ እውን ነዞም ዝስዕቡ ቀንዲ መትከላታ ማለት፡-
- ናይ ዘተን ልዝብን ባህሊ ውሽጣዊ ኮነ ግዳማዊ ጸገማት ኣብ ምፍታሕ ልዑል ተራ ስለዘለዎ ኪኹስኮስ
- ህዝብና ብዝተኻእለ መጠን ዳግም ምፍሳስ ደም ዘይርእየሉ ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ንኺመጽእ ምጽዓር
- ሰላማዊ ኣገባብ ቃልሲ፡ ዋሕስ ሓቀኛ መስርሕ ዲሞክራስን ውሽጣዊ ርግኣትን ስለዝኾነ ኪድፍኣሉ
- ሃገራዊ ዘተን ዕርቅን ንመስርሕ ዲሞክራስን ግዝኣተ ሕግን ኣገደስቲ ስለዝኾኑ ኪጸዓረሎም
- ካብ ሕሉፍ ጽልእን ቅርሕንትን ሓራ ዝኾነ ባህሊ ምትሕግጋዝን ሽርክነት ምፍጣር
ዝኣመሰሉን ካልኦትን ኪትሰርሓሎም ከምዝግባእ ኣዘካኺሩ።
እዛ ኣብ ሃገርና ስርዓተ ሕግን ፍትሕን ንምስፋን እትንቀሳቀስ ዘላ በርጌሳዊት መስርሕ ኣብዚ ናይ ክልተ ዓመት ዕድሜኣ ቅርጻን ኣወዳድባኣን ሰሪዓ ውሽታዊ ዓቕማ ብምድልዳል ዝተፈላለዩ ምርምራውን መጽናዕታውን ጽሑፋት ብምቕራብ ሲምፖዚዩም ብምውዳብ መሃርቲ ዝኾኑ ናይ ምንቕቓሕ ስርሓት ከምዘቕረበት፡ ምስ ብዙሓት መሻርኽቲ ደለይቲ ለውጢ ናይ ስራሕ ሽርክነት ንምፍጣር ጻዕርታት ከምዘካየደት፣ ይኹን እምበር ራኢኣን ትጽቢታን ዓቢ ስለዝኾነ ፈጺማ ብዝገበረቶ ከምዘይትዛነ፣ በንጻሩ ኣብ መስርሕ ጉዕዞኣ ካብ ዝፈጸመቶም ጌጋታትን ጉድለታትን እናተማህረት ገና ኣድማዒ ስራሕ ኪትሰርሕ ኪትዓጥቕ ከምዝግባኣ ኣተሓሳሲቡ።
ኣብ መወዳእታ ከኣ ተጋባእቲ ኣብቲ ዝቐረበ ጸብጻብ ዝህልዎም ሕቶን ርእይቶን ነቐፌታን መአረምታን ከቕርቡ ከምዝኽእሉ ብምሕባር መግለጺኡ ዛዚሙ። ኣባል ፈጻሚት ሽማግለን ተሓዚት ገንዘብን ወይዘሮ ጸዳል ዮሃንስ ድማ ብሰሌዳን መግለጽን እተደገፈ ፋይናንሲያዊ ጸብጻባ ኣቕሪባ።
ድሕሪኡ ተጋባእቲ ኣብቲ ዝሰምዑዎ ጸብጻብ ዝተፈላለየ ሕቶታት ኣቕሪቦም። ኣባላት ፈጻሚት ሽማግለ ድማ እናተመላልኡ ነቲ ተጋባኢ ዘቐረበሎም ሕቶታት ድሕሪ መሊሶም። ካብኡ እቲ ተጋባኢ እቲ ዝምላእ ተመሊኡ እቲ ጸብጻብ ፈጻሚት ሽማግለ ምሉእ ጸብጻብ ጉባኤ ንኪኸውን ብሙሉእ ድምጺ ኣጽዲቑዎ።
ካብኡ ኣብቲ ስዒቡ ተሰሪዑ ዝነበረ መደብ ምምሕያሽ ቻርተር ብምስጋር ኣብ ራኢን ተልእኾን ኣብ ክብርታትን ዕላምታትን ከምኡውን ኣብቲ ግብራዊ ንጥፈታት ስድሪ ሰፊሕን ውዕዉዕን ክትዓት ብምክያድ እቲ ዝቕጽል ጽባሕ ሰንበት 09 ጥሪ ኪምልኦ ብምስምማዕ ናይ ሎሚ ኣኼብኡ ዛዚሙ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2038


text:
ሚኒስትር ወጻኢ ጉዳያት ዒራቕ ኢብራሂም ኣል-ጃፈሪ ምስ ናይ ኢራን መዘንኦም መሃመድ ጃቫድ ዛሪፍ ሎሚ አብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ህላውነት ዒራቕ አብቲ ዞባ ነቲ ዘሎ ወጥሪ ክልቲአን ሃገራት ዘህድእ’ዩ ኢሎም።
ሩስያ’ውን አብቲ ጉዳይ መንጎኛ ኮይና ክትሰርሕ ጠለብ ዘቕረበት ክትኸውን ከላ ሚኒስትር ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ ጆን ኬሪ ድማ ምስ ሚኒስትራት ወጻኢ ጉዳያት ክልቲአን ሃገራት ይዘራረቡ ምህላዎም ተፈሊጡ’ሎ።
ወሃቢ ቃል ሚኒስትር ወጻኢ ኣመሪካ ጆን ከርቢ ትማሊ አብ ዝሃብዎ ቃል ሚኒስትር ወጻኢ ኣሜሪካ ጆን ኬሪ ነቲ ዘሎ ወጥሪ ንምህዳእን ምስ ዝተፈላለዩ መራሕቲ ክልቲአን ሃገራት ብቴሌፎን ከምዝተዘራረቡን ጠቒሶም።
ዓረብ ሊግ ብስዑዲ ዓረብ ዝተጸውዓ ብዛዕባ’ዚ ተፈጢሩ ዘሎ ኩነታትን ንምዝርራብ ሰንበት ኣኬባ ከካይድ’ዩ።ንስዑዲ ዓረብ ወሲኻ ካልኦት አባል ዓረብ ሊግ ዝኾና ሃገራት ምስ ኢራን ዝነበረን ዲፕሎማሲያዊ ዝምድና ምቁራጸን ይዝከር።
እዚ ከምዚ’ሉ ኸሎ ጅቡቲ ሎሚ አብ ዘውጽኣቶ መግለጺ ዲፕሎማሲያዊ ዝምድና ምስ ኢራን ምቁራጻ ገሊጻ’ላ።
ምስ’ዚ አብ ዝተአሳሰር ዜና ሚኒስትሪ ወጻኢ ኤርትራ ትማሊ አብ ዘውጽኦ መግለጺ ምስ ስዑዲ ዓረብ ዘለዋ አብ ስትራቴጂካዊ ጎርብትና ዝተመስረተ ዝምድና ዳግም ብምርግጋጽ ነቲ አብ ኤምባሲ ስዑዲ ዓረብ አብ ኢራን ዝተካየደ መጥቓዕቲ ኮኒና።
ምሉእ ትሕዝትኡ ኣብዚ ምስማዕ ይኸኣል።


text:
ካልኣይ ናይ‘ዛ ዕለት‘ዚኣ ግጥም ብራዚልን ሜክሲኮን ነይሩ።ክልቲኤን ጋንታታት ብዘይሸቶ ባዶ ንባዶ ተፈላልየን።ኣኣርባዕተ ነጥቢ ሒዘን ነቲ ምድብ ይመርሐኦ‘ለዋ።ብራዚል ብዙሕ ሸቶ ስለዘመዝገበት ቀዲማ ትስራዕ። ብራዚል ምስ ካሜሩን፣ሜክሲኮ ምስ ክሮኤሽያ ሳልሳይ ግጥም ክኸውን‘ዩ።
ትማሊ ሶኒ ጋንታታት ናይጀርያን ኢራንን ኣዝዩ ኣሰልቻዊ ቴስዓ ደቃይቅ ብዘይ ሸቶ ተፈላልየን።ክልቲኤን ጋንታታት እምበር‘ዶ ግጥማት መፃረዪን ቅድመ ምድላውን ኣካይደን‘የን ናብ‘ዚ ብርኪ‘ዚ በፂሔን ዘብል ሕቶ ኣበጊሱ‘ዩ ናይ ትማሊ ፀወታአን።
ተመሳሳሊ ሪኢቶ ዝሃበ ኣብ ሓደ እዋን ኮኸብ ተሰላፋይ ነበርን ናይ‘ታ ጋንታ ኣባል ኮሚቴ ቴክኒክ ዝኾነን ጀይ ጀይ ኦካቻ፣ንዓላሚ‘ታ ጋንታ ስቴፈን ኬሺ ነቂፍዎ።ንትሑት ዝብቅዓቱ ፀወታ ናይጀርያ ዝሕተተሉ ዓላሚ‘ታ ጋንታ ስተፈን ኬሽ‘ዩ ባሃላይ‘ዩ ጀይ ጀይ ኦካቻ።ናይጀርያ ካብ‘ቲ ናይ ትማሊ ግጥም ምስ ኢራን ሰለስተ ነጥቢ ሒዛ ክትወፅእ ነይሩዋ ይብል ንሱ።
ንመጋጥምተን ኣርጀንቲናን ቦስንያ-ሄርዘጎቭንያን ግና ብስራት‘ዩ።
ትማሊ ምሸት ዝተካየደ ሳልሳይ ግጥም ኣብ ሞንጎ ጋናን ኣሜሪካን ነይሩ። ኣሜሪካ ሓደ ደቂቃ ከይመልአ ንቀዳመይቲ ሸቶ ኣመዝጊባ።ጋና ድሕሪ ዕረፍቲ ማዕረ ትገብራ ሸቶ ኣቁፂራ።ኣሜሪካ እንደገና እቲ ፀወታ ንክዛዘም ኣርባዕተ ደቂቃ ምስ ተረፎ ካልአይቲን ወሳኒትን ሸቶ ኣመዝጊባ ክልተ ንሓደ ተዓዊታ።ጋንታ ጋና ሰለስተ ኢድ ጊዜ ንኩዕሶ ወኒና ግን ተሳዒራ ወፂኣ።ጋና ኣሰራርዓኣን ቅዲ ፀወታኣን እንተዘይቀይራ፣ናብ ካልኣይ ዙር ናይ ምሕላፍ ዕድላ ኣዝዩ ኣዝዩ ዝፀበበ‘ዩ።ቀፃላይ ግጥማ ኣንፃር ጀርመን‘ዩ። ኣሜሪካ ኣንፃር ፖርቹጋል።
ኩለን ኣፍሪቃውያን ጋንታታት ቀዳማይ ፀወታ ኣካይደን‘ለዋ።ኣይቮሪኮስት ጥራሕ ተዓዊታ።ናይጀርያ ማዕረ ባዶ ንባዶ ተፈላልያ።ጋና፣ካሜሩንን ኣልጀርያን ተሳዒረን።ኣጀማምረአን ግና ኣይግድን።


text:
በዚ ሎሚ ዝኸይድ ዘሎ ርቡጽ ወፍሪ ዶር. ኣቢዪ ኣሕመድ፣ ዋላኳ ንሓጺር ግዜ ንሕልናን ስሚዒትን ገርሀኛ ህዝቢ ዝሰልብ እንተኾነ፣ግንከኣ ብልቦና ክትክታተሎ ከሎኻ፣ ንፕሮጀክት ሓዲሽ ዓለማዊ ስርዓት (ኒዮሊበራሊዝም ጽዮናውያንን) ንምትግባር ዘብዘብ ዝተወሰኾ ዕንክሊል ይብል ከምዘሎ ክንርዳእ ንኽእል። እዚ ሰብዚ ብፍላይ ውላድ ወያነ ብሓፈሽ ድማ ብማእከላይ ስለላ መርበብ ኣሜሪካን፣ ብስለላ መርበብ እንግሊዝን፣ ሞሳዓድን...
ዘይወግሕ መሲሉዋስ ኣብ ቦኽራ ትጽሕጽሕ! ፖለቲካ ተደመሮ ኣብ ተመቕሎ እንክቕየር ከሎ። በዚ ኣብዚ እዋንዚ”ተደሚርና ኢና”! “ሓደ ኮንና ኢና”! ፍቅር ያሸንፋል! እንዳበልካ ዝግዓር ዘሎ ሓዲሽ ጭርሖ ክንብህር ዘይኮነስ፣ ንድሕነትናን ንመንነትና ክንብል፣ እቶም ክልተ ተዛረብቲ ትግሪኛ ኾኑ ትግራዎትን ኤርትራውያንንሓቢርና ንኽንምክት ዘተባብዓና ጭርሖ እዩሞ፣ ሓደራ ብጽላለ ኢሰያስን ልኡኽ...
ግፍዒ ካብ ምፍጻም ተሓሎ፣ ግፍዒ ምፍጻም፣ክብሪ ክቡራት የዋርድ፣ሓይሊ ሓያልት ከኣ የድክም፣ ቤቶም የፍርስ፣ ሃብቶም የጥፍእ፣ ዕድሚኦም ድማ የሕጽር። (ብሊቀ መዘምራን ሞገስ ዑቕባገርጊስ) ንኢሰያስ ኣፈወርቂ ዝምልከት ብሂል…..። ድሕሪ ጽላለ ኢሰያስ ኣፈወርቂ፣ ብዙሓት ኤርትራውያን ነቲ ፋሉል ኢሰያስ ኣብዚ ወርሒ እዚ ዝፈጸሞ ብመጎታዊን፣ ብሕጋዊን ኣገባብ ክቃወሙዎ ይርኣዩ ኣለው እሞ፣ እስከ ሓበሬታ ንምርካብ፣ነዘን...
ብተስፋሚካኤል ኣብራሃ፡ 13.07.2018 እቶም “ኢሳይያስ ብዓንተቦኡ ኣይናትናን ኢዩ። ክሳብ ምስ ጸላኢና መንግስቱ ሃይለማሪያም ከይተረፈ ይማሳጠር ከምዝነ በረ” ንትብል ሓበሬታ ብሰበብ ጭብጥን ጓላን ዝጓኖኹማ ተቓወምትን ተደናገጽትን መንግስቲ ህግደፍ፡ ተደናጊርኩም እንተጸኒሕኩም ኣብ ደምበ ሓቅነት ክትጽንበሩ ሓንቲ ደረት ጥራይ ኢያ ተሪፋትኩም ዘላ። ንሳ ድማ ስለምንታይ ኢሳይያስ ንመንግስቱ ሃይለማሪያም ክቐትል ሰባት...
ስለምንታይ እዮም UNICE ንህዝቢ ኣፍሪቃ፣ ዋላኳ ብባህርያዊ ጸጋ ካብ ኩለን ክፍለ ዓለማት፣ ኣሜሪካን ኤውሮጳን ኣስያን ዝሃብተመ መሬት ከለዎ ብስምን ብክታበትንውግእን ጥሜትን ዕርቃንን ዘጽንቱዎ ዘለ? ስለምንታይ እየን ኣተን ብስም NGOን ዝፍለጣ ማእለያ ዘይብለን ትካላት ከም ቀይሕ መስቀልን፣ “ባኒ ንህዝቢ ዓለም” ካሪታስን፣ ካልኦት ዝተፋላለያ ብስም ረዲኤት ትካላት ተዋፊረን ንህዝቢ ኣፍሪቃ...


text:
Radio Erena: 15 October 2020
ኣብ ጀርመን፣ ከባቢ ከተማ ሄሊገንሮስ፣ ሸሞንተ ኤርትራውያን ኣብ ናይ ጽዕነት መኪና ተዓብዒቦም ከምዝተረኽቡ ፖሊስ እታ ሃገር ኣፍሊጡ።
እቶም ሓደ ቆልዓ ዝርከቦም፣ ኤርትራውያን ምዃኖም ዝገለጹ ሓተቲ ዑቕባ፣ ኣብታ ናይ ጽዕነት መኪና፣ ትንፋስ ክሓጽሮም ድሕሪ ምጅማሩ፣ ባዕላቶም ናብ ፖሊስ ከምዝደወሉ መርበባት ዜና እታ ሃገር ሓቢረን።
ነበርቲ ናይታ ኣብ ምዕራብ ጀርመን እትርከብ ንእሽቶ ከተማ ብወገኖም፣ ካብታ ናይ ጽዕነት መኪና ነነጢሮም ክወርዱ ከምዝረኣዩ ምስክርነቶም ኣካፊሎም።
መራሒ እታ መኪና ንፖሊስ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ ነዳዲ ክመልእ ኣብ ጥቃ’ታ ከተማ ደው ድሕሪ ምባሉ፣ እቶም ሓተቲ ዑቕባ ነነጢሮም ከምዝወረዱ ኣመልኪቱ።
ፖሊስ ጀርመን፣ ነቲ ዝሓለፈ ሰሙን ዘጋጠመ ፍጻሜ፣ ምስ ዝተወደበ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ስደተኛታት ዝተኣሳሰረ ከይከውን ኣብ ምጽራይ ከምዘሎ ገሊጹ።
እቶም ሓተቲ ዑቕባ፣ ኤርትራውያን ምዃኖም እኳ እንተገለጹ፣ ዝኾነ ሰነድ ኣይሰጸንሖምን።
==============


text:
ቀ/ሚ ኣብይ ኣብ መንጎ ወታሃደራዊ መሪሕነት ሱዳንን ተቓወምቲን ንዝተፈጥረ ውጥረት ንምህዳእ ሎሚ ዓርቢ ካርቱም ኣትዮም ኣለው።
ቀ/ሚ ኣብይ ምስ መራሕቲ መሰጋገሪ ወታሃደራዊ ቤት ምኽሪን ተቓወምቲን ተራኺቦም ከምዝዘራረቡ ተገሊጹ’ሎ።
እዚ ተበግሶ ኢትዮጵያ ኣብታ ሃገር ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዘጋጠመ ድሕሪ ምውዳቕ ፕረዚደንት ኣል በሽር ዘጋጠመ ዝኸፍአ ደም ምፍሳስ ዝተባህለ ግጭት ስዒቡ’ዩ።
ተቓወምቲ ኣብቲ ብሶኑይ ዘጋጠመ ግጭት 113 ሰባት ምሟቶም ክገልጹ ከለው መንግስቲ ግን ቁጽሪ ዝሞቱ 61 ምዃኑ ይገልጽ ኣሎ።
ሕብረት ኣፍሪቃ ብወገኑ ኣብ ሱዳን ሲቪላዊ ምምሕዳር ክሳብ ዝምስረት ሱዳን ካብ ኣባልነት’ቲ ሕብረት አጊዱ’ሎ።
ክልቲኦም ወገናት ሲቪላዊ ምምሕዳር ንምምስራት ዘተ ከካይዱ ዝጸንሑ ኮይኖም እቲ ብሶኑይ ዘጋጠመ ግጭት ግን ልዝብ ደው ክብል ምግዳዱ ይፍለጥ።
ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ሱዳን ዘካየድዎ ናይ ሓደ መዓልቲ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ዛዚሞም ኣብ ዝምለስሉ ዝነበረ እዋን 78 ኣብ ማእሰርቲ ዝነበሩ ኢትዮጵያዊያን ብምፍታሕ ናብ ሃገሮም ሒዞም ምኻዶም ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ሓቢሩ።


text:
ተኣሲሮም ዝርከቡ ኣባል ኣንድነት ፓርቲ ኢትዮዽያ ኣቶ ኣንዱዓለም ኣራጌ፣ኣብ ዝተኣሰሩሉ ስፍራ ንህይወቶም ዘስግእ ደብዳብ ከምዝተፈፀሞም ገሊፁ።
ብመሰረት‘ቲ መግለፂ ኣቶ ኣንዱዓለም ዝሓለፈ ረቡዕ ኢባስ ኣስፋው ብዝተባሃለ መታእስርቶም ከምዝተደብደቡን ንንውሕ ዝበለ ጊዜ ቀልቦም ከምዝጠፍኦምን ኣንድነት ኣፍሉጡ።
መግለፂ ዝሃቡ ሰበስልጣን ኣንድነት፣ኣቶ ኣንዱዓለም መንግስቲ ከጥፋኣኒ ይደሊ‘ዩ ዝብል ስግኣት ኣለዎ ይብሉ።ኣባል ኣመራርሓ ኣንድነት ዶ/ር ሃይሉ ኣርኣያ ”ንሕና ክሳብ ዝርዳና፣ኣንዱዓለም ንህይወቱ ይፈርሕ‘ዩ። ከጥፍኡኒ‘ዮም ዝብል ስግኣት ኣለዎ።ናብ ሆስፒታል ወሲዶም እንታይ ከምዝገብሩኒ‘ውን ስለዘይፈልጥ፣እምነት ስለዘይብለይ ንካልእ ፀገም እንተዘይተቃላዕኩ ይሓይሽ ዝብል ፍርሒ ኣለዎ።ክቀትሉ ይደልዩ‘ዮም፣ ክቀትሉኒ‘ዮም ዝብል ስግኣት ኣለዎ።ብጠንቂ‘ዚ ምኽንያት‘ዚ‘ዩ ናብ ሆስፒታል ኣይከይድን ዝበለ።ፃዕሪ ይቅፅል ኣሎ” ኢሎም።
ነቲ ደብዳብ ፈፂሙ ዝባሃል ኣቶ ኢባስ ኣስፋው፣ነብሲ ኣጥፊኡ ብሞት ንክቅፃዕ ዝተበየኖን ዳሓር ግና እቲ ፍርዲ ናብ ሙሉእ ዕድመ ማእሰርቲ ተማሓይሹሉ ዝርከብ ሰብ ምኻኑ‘ውን ኣንድነት ገሊፁ‘ሎ።
ኣብ ልዕሊ ኣቶ ኣንዱዓለም ዝተፈፀመ መጥቃዕቲ ንክፃረይን ስጉምቲ ንክውሰድን‘ውን መግለፂ ኣንድነት ፀዊዑ‘ሎ።
ኣብ‘ቲ ጋዜጣዊ መግለፂ ንኣቦ-መንበር‘ቲ ፓርቲ ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ ሓዊሱ ካልኦት ኣባላት ኣመራርሓ‘ውን ተረኺቦም ነይሮም ይብል መለስካቸው ኣምሃ ዝላኣኾ ሪፖርት።
ኣቶ ኣንዱዓለም ኣራጌ ኣብ ዝተኣሰሩሉ ተደብዲቦም
- መለስካቸው ኣምሃ
እቲ ገበን ንክፃረይ ፓርቲ ኣንድነት ፀዊዑ
ተኣሲሮም ዝርከቡ ኣባል ኣንድነት ፓርቲ ኢትዮዽያ ኣቶ ኣንዱዓለም ኣራጌ፣ኣብ ዝተኣሰሩሉ ስፍራ ንህይወቶም ዘስግእ ደብዳብ ከምዝተፈፀሞም ገሊፁ።


text:
ቅድሚ ንHIV(PrEP)ምጥቃዕካ መከላኸሊ መድሓኒት
መእተዊ
ኣብ ሓምለ 2015 ኣብ ዝተገብረ ጸብጻብ 34 ሚልዮን ደቂ ሰባት ብHIV ተታሒዞም ከምዘሎዉ ተረጋጊጹ።ካብ ኤች ኣይ ቪ ክንከላኸለሎም እንኽእል መንገድታት ኣሎዉ ፡ትኽክለኛ ኣጠቓቕማ ኮንዶም ምዝውታር፡ብናይ ሓደ ግዜ መርፍእ ምጥቓምን ካልእን።እዚ ኣጠቓቕማ እዚ ካብ ብኤች ኣይቪ ምምሕልላፍ ገለ ምኢታዊት ኣብ ገለ ሃገራት ምጉዳል ተራእዩ እዩ፡ኣብ ገለ ቦታታት ግን እዚ ቫይረስ ይላባዕ ኣሎ።ናይ ኤች ኣይቪ ክታበት ንምርካብ ጻዕርታት ዋላ ብዙሕ እንተኾነ ግን ፍረ ዘሎዎ ኣይኮነን ፡እቲ መድሃኒት ውን ደረጃኡ ዝሓለወን ዘተኣማምንን ኣይኮነን፡እንተኾነ ግን ሚንስትሪ ጥዕና ዓለም (WHO)ሓድሽ ዘዳሎዎ ቀረብ ከምዝብሎ ኣብ ናይ ኤች ኣይ ቪ ቫይረስ ምምሕልላፍ ሓደጋ ዝርከቡ ሰባት ግን ዘይተጠቕዑ ቕድሚ በቲ ሕማም ምጥቃዖም ዝወስድዎ መድሃኒት ከም ዘዳለወ ዝፍለጥ እዩ።
PrEP እንታይ እዩ?
ሓድሽ ምሕጽንታ ናይ ውድብ ጥዕና ዓለም ከም ዝመኽሮ ፡ናይ ኤች ኣይ ቪ ምርመራ ዝገበሩ ሰባት መዓልታዊ መድሃኒት ንኽወስዱ ዝብል እዩ፡እዚ ከኣ ካብ ምምሕልላፍ ንምክልኻል እዩ።እዚ ቀረብ እዚ ከኣ ቕድሚ ነቲ ቫይረስ ምቅላዕካ ምክልኻል እዩ ዝብል(pre-exposure prophylaxis ብሓጺሩ PrEP)ይበሃል።
እዚ ይሰርሕ ዶ?
እዚ ክሳብ ሕጂ ዝተገብረ መድሃኒታት ኣብ ክልተ ዓይነት ሕብረተሰብ ዝተመርኮሰ እዩ፡እቲ ቀዳማይ ጉጅለ ኣወዳትን ኣዋልድን፡ምስ ኣወዳት ጾታዊ ርክብ ዝፍጽሙ እዮም፡እቶም ካልኣይ ጉጅለ ከኣ ክልተ መጻምዲ ኮይኖም እቲ ሓደ ኤች ኣይ ቪ ነገቲቨ እቲ ካልኣይ ከኣ ፖዘቲቭ ኣብ ዝኾኑ ሰባት እዩ።እቶም ነዚ መድሃኒት እዚ ፈተነታት ዝገበሩ ውጽኢታዊ ምኻኑ እዮም ዝገልጹ።
ውድብ ጥዕና ዓለም-በዚ ዝስዕብ ኣገባብ እቲ PrEP ክወሃብ ከም ዘሎዎ ይመክር።
1, ኣብ ኤች ኣይ ቪ ብብዝሒ ዝመሓላለፈለን ሃገራት እቲ መድሃኒት ነቲ ኤች ኣይ ቪ ነገቲቨ ዝኾነ መጻምዲ ወይ ነታ መጻምዲ እቲ PrEp ይወሃብ።
2.ኣብተን ኤች ኣይ ቪ ኣወዳት ምስ ኣወዳት ጾታዊ ርክብ ዝፍጹሙለን ሃገራት ከኣ እቲ መድሃኒት PrEP ነቶም ኣብ ኣወዳት ኣብ ልዕሊ ኣወዳት ጾታዊ ርክብ ንዝገብሩ ይወሃብ።
ማጂክ ፒልልስ ዝበሃል ዘንጸባርቅ ወርቂ ኣይኮነን
- እቲ ናይ ከኒና መድሃኒት ቀሊል ኣይኮነን፡ናይ ገዛእ ርእሱ ሳዕቤናት ኣሎዎ፡ናይ ኣዕጽምቲ ድኻም፡ናይ ምሕቃቕ ጸገም( ስግል ግል ምባል ፡ውጽኣት፡ቃንዛ ናይ ከብዲ)ማህሰይቲ ኣብ ኩሊትን።ኣብዚ ዝለዓል ሕቶ ነቲ ጥዑይ ሕብረተስብ’ከ እቲ መድሃኒት ይወሃቦ ዶ?
- እቲ መድሃኒ ንናይ ኩሊት ጸገም ዘሎዎም ሰባት ክወሃብ ጽቡቕ ኣይኮነን፡ድሕሪ እቲ መድሃኒት ከኣ ኣዝዩ ዓቢ ጸገም ኣብ ኮላሊት ከጋጥምን ዘይሓዊ ሽግር ከኸትልን ይኽእል እዩ።
- እቲ መድሃኒ ናይ ጸላም ከብዲ ሕማም ዘሎዎም ሰባት ክወስድዎ ጽቡቕ ኣይኮነን፡ድሕሪ እቲ መድሃኒት ነቲ ገለ ክፋል ናይ ጸላም ከብዲ ሕማም የጥቕዕ እሞ ነቲ ሕማም ጸላም ከብዲ ንምፍዋስ ኣዝዩ ዓቢ ሽግር ክፈጥር ይኽእል እዩ።
- ኣቐዲሙ በቲ ቫይረስ ንኸይጥቃዕ መድሃኒት ዝወሰደ እሞ በቲ ቫይረስ ተለኺፉ እንተጸኒሑ እሞ ነዚ መድሃኒት እንተወሲድዎ ሓደገኛ እዩ ፡ደሓር ነቲ ኤች ኣይ ቪ ንኽትፍውስ ከኣ ዝኸበደ ሽግር ክፈጥር ይኽእል እዩ።
- ተወሳኪ ሓደገኛ ነገር ከኣ፡እቲ ሰብ ከምቲ ዝተኣዘዞ ዶ ነቲ መድሃኒት ይወስዶ ይኸውን ዝብል እዩ እንተዘይ ኮይኑ ግን ዓቢ ሽግር ከምጽእ ይኽእል እዩ፡እዚ ከኣ ብፍላይ ንጥዑያት ሰባት እቲ መድሃኒት ናይ ምሃብ ሽግር ከምዘሎዎ ኮይኑ ማለት እዩ።
- እቲ መድሃኒት ኮንዶም ናይ ምጥቃም ደረጃ ብምጉዳል ነቲ ብጾታዊ ርክብ ዝመሓላለፍ ሕማም ግን የብዝሖ ማለት እዩ፡ገለ ካብቶም ሕማማት ከኣ ውሑድ መድሃኒታት ዘሎዎም እዮም።
ኣብ እስራኤል ከ ከመይ እዩ?
ኣብ እስራኤል እቲ መከላኸሊ መድሃኒት ቕድሚ ብኤች ኣይ ቪ ምልካፋካ ኣይወሃብን፡የለን እውን።በቲ ቫይረስ ድሕሪ ምጥቃዕካ ግን መከላኸሊ መድሃኒት ይወሃብ እዩ(ነዚ ዝስዕብ ጽሑፍ ፈትሹ)።
http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/75188/1/9789241503884_eng.pdf


text:
Radio Erena: 19 December 2017
ሰራዊት ዚምባብዌ፣ ፕረዚደንት ነበረ ሮበርት ሙጋበ ንምእላይ ኣብ ፖለቲካ እታ ሃገር ዝፈጸሞ ምትእትታው ከምዝዛዘመ ትማሊ ሰኑይ 18 ታሕሳስ፣ ብመንገዲ ቴሌቪዥን እታ ሃገር ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ኣፍሊጡ።
ኣዛዚ ሰራዊት እታ ሃገር ፊሊፕ ቫሌሮ ሲባንዳ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ እቲ ንሙጋበ ካብ ስልጣን ንምእላይ፣ “ስርሒት ምምላስ ክብሪ ዚምባብዌ” ዝተሰምየ ወትሃደራዊ ወፍሪ ብዓወት ከምዝተዛዘመ ብምጥቃስ፣ ዜጋታት እታ ሃገር ኣብዚ ናይ መሰጋገሪ እዋን ንኩነታት ሃገሮም ብዕቱብ ክከታተሉ ተላብዩ።
ሰራዊት፣ ጸጥታን ሰላምን ዜጋታት እታ ሃገር ናይ ምውሕሳ ግዴታ ከምዘለዎ ብምምልካት ከኣ፣ ነዚ ዕላማ’ዚ ንምትግባር ወትሩ ድሉው ከምዘሎ ኣዘኻኺሩ።
ሰራዊት ዚምባቤ፣ ንሃገሩ ካብ ናይ 10ታት ዓመታት ምልኪን ውድቀትን ብዘይ ምፍሳስ ደም ንምድሓና፣ ዝተጻወቶ ውሕሉል ኣበርክቶ፣ ኣብ ታሪኽ ሃገራት ኣፍሪቃ ብኣብነት ከምዝጥቀስ ተንተንቲ ፖለቲካ ይገልጹ።
ን37 ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ ሮበርት ሙጋበ፣ ብሰራዊት እታ ሃገር ድሕሪ ምእላዩ፣ ብመሰረት ቅዋም እታ ሃገር ምርቻ ክሳብ ዝካየድ፣ ካብ ስልጣን ተሰጕጉ ኣብ ስደት ዝነበረ ምልትል ፕረዚደንት ኤመርሰን ምናንጋዋ፣ ፕረዚደንት መሰጋገሪ መንግስቲ ዚማብብዌ ኮይኑ ቃለ መሓላ ምፍጻሙ ይዝከር።
እንተኾነ፣ እቲ ሓድሽ ፕረዚደንት ዝረቑሖም ኣባላት ካቢነ ሚኒስተራት፣ ኣብ እዋን ሙጋበ ዘገልገሉን ኣባላት ሓንቲ ሰልፊን ጥራይ ብምዃኖም፣ ነታ ሃገር ዝፍውሱ ጽገናዊ ለውጥታት ክርኣዩ ትጽቢት ከምዘየሎ ሓያሎ ወገናት ካብታ ሃገር ይሰማምዑ።
====================


text:
ኔቶ ማለት ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ: ሰሜን ኮርያ ንዘካየደቶ ምውንጫፍ ሚሳይል ብምኹናን ኣብ ልዕሊ ሰሜን ኮርያ ዓለምለኻዊ ግብረመልሲ ክወሃብ ጸዊዑ።
ዋና ጸሓፊ ኔቶ ጃንስ ስቶልተንበርግ ሎሚ ዓርቢ ኣብ ናይ ትዊተር መልእኽቱ ሰሜን ኮርያ ትማሊ ንዘካየደቶ ምውንጫፍ ሚሳይል ተወሳኺ ምጥሓስ ብይን ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ንኣህጉራዊ ሰላምን ጸጥታን ድማ ኣዝዩ ኣሻቃሊ ብምዃኑ ኣህጉራዊ ግብረመልሲ ዝጠልብ'ዩ ክብል ገለጹ።
ሰሜን ኮርያ ሚሳይል ትውንጭፍ ዘላ፡ ውድብ ሕቡራት ሃገራት እታ ሃገር ንሻድሻይ ግዜ ሚሳይል ብምውንጫፋ ተወሳኺ ብይን ማዕቀብ ድሕሪ ምሕላፉ ዝካየድ ዘሎ ምዃኑዩ።
እቲ ሚሳይል ዝተወንጨፈ ፕዮንግያንግ ርእሰ ከተማ ደቡብ ኮርያ ካብ እትርከበሉ ሰሜን ዞባ ሱናን ኮይኑ ፤ ን ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ብልዕሊ ንክሊ ኣየር ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ጃፓን ትርከብ ደሴት ሆካይዳ ከምዘቋረጸ ድማ ተፈሊጡ።
ዋና ጸሓፊ ካቢነ ጃፓን ዮሺሂደ ሱጋ ነቲ ጉዳይ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ "ነዚ ብተደጋጋሚ ዘጋጥም ዘሎ ተኹታዂ ምውንጫፋ ሚሳይል ሰሜን ኮርያ ብፍጹም ክንቅበሎ ኣይንኽእልን ኢና። ቊጥዐ ናይዛ ሃገር ብዝሓየለ ቃንኡ ናብ ሰሜን ኮርያ ነመሓላልፍ " ድማ ኢሉ።


text:
Radio Erena: 12 May 2019
ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝርከብ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ብዝርከቡ ኤርትራውያን ዝካየድ ዘሎ ጎስጓስ ‘ይኣክል’ ብሰፊሑ ይከታተሎ ከምዘሎ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
እዚ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ብዝርከቡ ኤርትራውያን ዝካየድ ዘሎ ናይ ‘ይኣክል’ መልእኽታት ብውልቀሰባት ጀሚሩ፣ ብጉጅለታት ከምኡ እንዳበለ ከኣ ብከተማታትን ሃገራትን ብሓድሽ ውዳበ ይቕጽል ከምዘሎ በብእዋኑ ክቃላሕ ቀንዩ’ዩ።
ኣብዚ ዝሓለፈ መዓልታት፣ ኣብ ብራስለስ፣ ቺካጎ፣ ፓሪስን ካልኦት ከተማታትን ዝተኻየደ ኣኼባታት፣ ነቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ዝኹንን፣ ፍትሕን ሕግን ንክነግስ ዝጠልብን ምንባሩ ከካብ ቦትኡ ዝተረኽበ ሓበሬታ የመልክት።
እዞም ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ኣብ ኣኼባታቶም፣ ‘ስርዓት ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፍጽሞ ግፍዒን ጥልመትን ብትሪ ንኹንን’ ድሕሪ ምባል፣ ህዝቢ ኤርትራ ምእንቲ መሰሉን ክብሩን ሓድነቱ ኣደልዲሉ ብሓባር ንሓርነቱን ልኡላውነቱን ክቃለስ ጸዊዖም።
ኣኼበኛታት፣ ኣብ ኤርትራ ንህዝቢ ዝውክል ስርዓት ክትከል፣ ልዕልና ሕጊ ክኽበር፣ ብዘይፍርዲ ንዓመታት ተሓዪሮም ዘለዉ ዜጋታት ክፍትሑ፣ ዶብ ኤርትራ ክሕንጸጽን ልኡላውነት ክኽበርን ጸዊዖም።
ኣብ መወዳእታ ከኣ መሰል ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ምውሓስን ፍትሒ ንምንጋስን፣ ኣበርክቶን ሓድነትን ህዝቢ ዘረጋግጻን ዘወሃህዳን ሽማግለታት ብምምራጽ ናይ ‘ይኣክል’ መልእኽታቶም ኣመሓላሊፎም።
ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝርከብ ህዝቢ እውን ነዚ ብበበይኑ መራኸቢ ብዙሓን ኣብ ስደት ብዝርከቡ ዜጋታት ዝግበር ዘሎ ፖለቲካዊ ጎስጓሳትን ተቓውሞታትን ብሰፊሑ ይዛረበሉ ከምዘሎ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና የመልክቱ።
=============


text:
ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብጹዕ ካርዲናል ፓሮሊን ብምኽንያት ዕለት 4 ነሓሰ ዓመታዊ በዓል ቅዱስ ጆቫኒ ማሪያ ቪያነይ ኣብ ኣርስ ምብጻሕ ከካይዱ ከምዝኾኑን ዕለት 15 ነሓሰ 2020 ዓ.ም. ኣብ ቤተ መቕደስ ዘሉርደ ብምኽንያት ዓመታዊ በዓል ፍልሰታ ለማርያም መስዋዕተ ቅዳሴ እውን ክሰርዑ ምዃኖም ዘጋቢት ዜና ቫቲካን ኣደላይደ ፓትሪኛኒ ናይ ሉርድ ቤተ መቕደስ ዋና ኣመሓዳሪ ኣባ ፓትሪክ ቾቾልስክይ ዝሃብዎ መግለጺ ጠቒሰን ይሕብራ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ለብዒ ኮቪድ - 19 ካብ ዝኽሰት ንነጀው ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብጽዕ ካርዲናል ፒየትሮ ፓሮሊን ካብ ኢጣሊያ ወጻኢ ሓዋርያዊ መገሻ ከካይዱ ከምዝኾኑን እዚ ኸኣ ናይ መላእ ቆሞሳት ሓላዊ ቅዱስ ጆቫኒ ማሪያ ቪያነይ ዕለት 4 ነሓሰ ዓመታዊ በዓል ምኽንያት ኣብ ኣርስ ሰዓት ዓሰርተ ቅድሚ ፍርቂ መዓልቲ መስዋዕተ ቅዳሴ ክሰርዑን ድሕሪ ቐትሪ ሰዓት ሰለስተ “ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮን ካህናትን፥ ኣብ ኪደት ምስ ሕዝበ እግዚኣብሔር” ብዝብል ርእሰ ጉዳይ ኣምሪሖም ዓውደ መጽናዕታዊ መደረ ከስምዑ ከምዝኾኑ ናይ ቅዱስ ስፍራ ዘሉርድ ዋና ኣመሓዳሪ ኣባ ፓትሪክ ቾቾልስኪ ንዜና ቫቲካን ኣፍሊጦም።
ኣገልጋሊ እግዚኣብሔር ብጹዕ ኣቡነ ኤሚለ ቢያየንዳ
በታ ዕለት እቲኣ ካርዲናል ፓሮሊን ኣብ ቤተ መቕደስ ኣርስ ዕለት 5 መጋቢት 1973 ዓ.ም. ብጳውሎስ ሻድሻይ ካርዲናል ዝተሰምዩ ኣብ 50 ዓመት ዕድመኦም ናብ ዕለት 23 መጋቢት ኣብ ዘሰጋግር ለይቲ ኣብ 1977 ዓ.ም. ዝተቐትሉ ናይ ቅድስና ገድሊ መጽናዕቲ ንዝግበረሎም ዘለዉ ኣብ ደሞክራሲያዊት ኮንጐ ናይ ብራዛቪለ ሊቀ ጳጳሳት ካርዲናል ኣገልጋሊ እግዚኣብሒኤር ኤሚለ ቢያየንዳ ኪደት ክምርቑ እዮም፡ ኣገልጋሊ እግዚኣብሔር ቢያየንዳ ኣብ ሊዮነ ኣብ ካቶሊካዊ ተቕዋም ተመሃራይ እንከለዉ ምስ ማርያማዊ ቅዱስ ስፍራ ዘሉርድ ዓቢይን ጥልቂን መንፈሳዊ ምትእስሳር ከምዝነበሮም ዝንገረሎም ኣብ ኣርስ ናይ ቅዱስ ጆቫኒ ማሪያ ቪያነይ መንፈሳውነት ብጥልቂ ዘጽንዑ ዝነበሩን ደሓር እውን ናብ ሃገሮም ኮንጐ ምስ ተመልሱ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ናብ ፈረንሳ ንኽኸዱ ዕድል ኣብ ዝረኽብሉ ዝነበረ እዋን ናብቲ ኣብ ኣርስ ዝርከብ ቤተ መቕደስ ይነግዱ ከምዝነበሩ ኣባ ቾቾልስኪይ ገሊጾም እቲ ካርዲናል ፓሮሊን ዝፍጽምዎ ኪደት ስነ ስርዓት ምረቓ ናይ ኣርስ ቆምሶ መንፈሳዊ መርሖ ድሕሪ ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ብፍላይ ኣብ ባህሊ ኣፍሪቃን ንናይ 21 ክፍለ ዘመን ካህናትን ንምእዋን ዝሃቀነ ምዃኑ ኣፍሊጦም።
ነቲ ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ ዘተኮረ መስዋዕተ ቅዳሴ
ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ካርዲናል ፓሮሊን ኣብ ቤተ መቕደስ ዘሉርድስ ብምኽንያት ዓመታዊ በዓል ፍልሰታ ለማርያም ዕለት 15 ነሓሰ 2020 ዓ.ም. መንፈሳዊ ንግደት ክፍጽሙ ከምዝኾኑን ብጹእነቶም ናብ ሉርደስ ማርያማዊ ስፍራ ምብጻሕ ካካይዱ እዚ ዕለት 15 ነሓሰ ንኸካይድዎ ዝተወሰነ ምብጻሕ ሓዊስካ ንሳልሳይ ግዜኦም ከምዝኾነን፡ ኣብ 2023 ዓ.ም. ብርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮ ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ኮይኖም ካብ ዝስየሙ ንሳልሳይ እግሮም ከምዝኾነ ክሕበር እንከሎ፡ እቲ ቐዳማይ ኣብ ወርሒ ለካቲት 2017 ዓ.ም. ብምኽንያት ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ህሙማንን ድሕሪ ሓደ ዓመት ብምኽንያት ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ቅዱስ ፍራንቸስኮ ዲ ሳለስ ንናይ ካቶሊክ መራኸቢ ብዙሓን ኣብ ሉርድስ ኣብ ዝተኻየደ ዓውደ ጉባኤ መደረ ንኸስምዑን ንሳልሳይ ግዜ ኸኣ ዕለት 15 ነሓሰ ብምኽንያት ዓመታዊ በዓል ፍልሰታ ለማርያም ኣብ ማርያማዊ ቅዱስ ስፍራ ዘሉርድስ መስዋዕተ ቅዳሴ ንኽሰርዑ ዝፍጽምዎ መንፈሳዊ ንግደት ምኻኑን እዚ እውን እቲ ብስድራ ቤት ፍልሰታ ለማርያም ዝካየድ ለምዘበን መበል 147 ዓመት ዘብዕል ዘሎ ብሔራዊ መንፈሳዊ ንግደት ህሙማን ናብ ሉርድስ ኣብ ዝዝከረሉ ዕለት ዘካይድዎ መንፈሳዊ ንግደት ምዃኑ ዜና ቫቲካን ሓቢሩ፡ እዚ ናይ ለምዘበን ብሔራዊ መንፈሳዊ ንግደት ህሙማን በቲ ተኸሲቱ ዘሎ ለብዒ ኮቪድ - 19 ብሕጹጽ ናይ እዋን ሓደጋ ድንጋጌ ምኽንያት ህሙማን ንፈለማ ግዜ ከምዘይሳተፉ ዜና ቫቲካን ኣፍሊጡ። እቶም ኣብዚ መንፈሳዊ ንግደት ክሳተፉ ዘይክእሉ እቲ ዝዓርግ መዋዕተ ቅዳሴን ዝካየዱ መንፈሳውያን መደባት ኩሉ ብስነ ኣሓዝ ብዝተራቀ ናይ መራኸቡ ብዙሓን መሳርዕ ብምጥቓም ክከታተሉ ዝኽእሉ ምዃኖም ናይ ቅዱስ ስፍራ ዘሉርድ ዋና ኣመሓዳሪ ኣባ ፓትሪክ ቾቾልስኪ ዝሃብዎ መግለጺ ዝጠቐሰ ዜና ቫቲካን ኣፍሊጡ።


text:
Radio Erena: 06 December 2016
ጅቡቲ፣ ምህናጽ ወትሃደራዊ መዓስከር ስዑዲ ዓረብ ኣብ መሬታ ብሓጎስ ከምእትቕበሎ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ማሕሙድ ዓሊ ዮሱፍ ምሕባሩ፣ ማዕከን ዜና ኣል ዓረብያ ገሊጹ።
እቲ ሚኒስተር፣ ንወትሃደራውያን ሰበ ስልጣን ስዑዲ ዓረብ፣ ንወትሃደራዊ መዓስከር ከገልግል ናብ ዝኽእል ሓያሎ ከባቢታት ጅቡቲ መሪሕዎም ከምዝተዘዋወረ ብምጥቃስ፣ እቲ ስምምዕ ግና ኣብ ዝመጽእ ዓመት ክኽተም ትጽቢት ከምዘሎ ሓቢሩ።
ምስ ኢራን ጥቡቕ ዝምድና ከምዝነበራ እትግለጽ ጅቡቲ፣ ድሕሪ ምቛም’ቲ ኣንጻር ሑቲ ናይ የመን ዝቐንዐ ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ልፍንቲ ግና መንግስቲ ጅቡቲ ኣሰር ስዑዲ ብምስዓብ ምስ ቴህራን ዝነበሮ ኩሉ ዓይነት ዝምድና ከምዝበተኸ እቲ ሚኒስተር ኣረጋጊጹ።
ብስዑዲ ዓረብ ዝተመርሐ ልፍንቲ ሃገራት ወሽመጥ ኣብ የመን ወትሃደራዊ ምትእትታው ካብ ዝጅምር፣ ሕቡራት ኢማራት ኣብ ኤርትራ ግዝያዊ ወትሃደራዊ መዓስከር ክህልዋ እንከሎ፣ ስዑዲ ዓረብ ከኣ ኣብ ጅቡቲ መዓስከር ንምቛም’ያ ትሰርሕ ዘላ።
ኣብ ጅቡቲ፣ ወትሃደራዊ መዓስከራት ኣመሪካ፣ ፈረንሳ፣ ጃፓን ክህሉ እንከሎ፣ ቻይና’ውን ኣብ ምቛም’ያ ትጓየ ዘላ።
===================


text:
ዝኽሪ 50 ዓመት ህልቂት ዖና
ዘይሃስስ በሰላ ህልቂት ዖና
ብተስፋጋብር ምስግና
ኣብ ኣርእስትይ ቅድሚ ምእታወይ ብረታዊ ቃልሲ ኤርትራ ካብ ዝጅምር ኣትሒዙ ብሕሱማት ገዛእቲ ኤርትራ ብሕማቕ ጠመተ እትርአ ዝተወለድኩላን ዝዓበኹላን ብከረን ጻዕዳ እተጠምቀትን እትልለን ተቐባሊት ጋሻ ዝኾነት ከረን መነባብሮኣ ከመይን እንታይን ከምዝነበረት ብሕጽር ዝበለ ክገልጽ ደስ ይብለኒ።
ብፍቅርን ሰላምን ሓድነትን ምትሕግጋዝን ምርድዳእን፡ ዓሌት ይኹን ወገን ዘየጥቅዓ፡ ኣመንቲ ክርስትናን ምስልምናን ተኸባቢሮም ዝነብሩላ፡ ኣብ ሽግር ኮነ ኣብ ራህዋ ብሓባር ዝጕህዩን ዝሕጎሱን ንዝኾነ ግርጭታታ ኣብ ትሕቲ ገረብ ኮፍ ኢሎም ሽግር ዝፈትሑ ለባማትን ክቡራትን ሽማግለታት ዝነበራ፡ ኩሩዓት ሰብ መሬት ብሄረ ብሌንን ብሙሉኣተን ብሄራት ኤርትራን ዝተፈላለዩ ካልኦት ብሄራትን ብሓድነት ዝነብሩላ፡ ናይ ብሓንሳእ ኰንካ ምንባር ምኩር ተመኩሮ ዘለዋ ከተማ ምዃና ዘይከሓድ ሓቂ ኢዩ፡፡
ንኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ መነባብሮ ፍቕርን ሰላምን ዘለዎ ህዝቢ ሕሱማት ገዛእቲ ኤርትራ እናተቐባበሉ ንክብርዝዎ ዘይፈንቀልዎ እምኒን ዘይጻሕተርዎ መሬትን የሎን፡ ግፍዔኛ ሃይለስላሴ ብረታዊ ቃልሲ ኤርትራ ካብ ዝጅምር ኣትሒዙ ብግስ ከይበለ ኤርትራ መሬታ እምበር ህዝባ ኣየድልየንን ብምባል ንምጽናት ህዝብን ሕልሙ ንምትግባር ፈላሊኻ ግዛእ ኣብ ዝብል ኣምር ብምፍጣር ኣስላም ንኤርትራ ንኣዕራብ ክሽጥዋ ኢዮም እናበለ ምስ ብኣጻብዕ ዝቁጸሩ ዑሱባት ኤርትራውያን ምትሕብባር ኣብ ነንሕድሕዱ ንከይተኣማመን ንቃልሲ ህዝቢ ክቆጽዮ ወግሐ ጸብሐ ብፈነዋ ሬድዮን ጽሑፋትን ምዝርጋሕ ብሓይሊ በትርን ብረትን ስጉምቲ ምውሳድ ኣየዕረፈን፡ እዚ ዓማጺ ስርዓት ዝዘንጎዖ አንተሎ ኣመንቲ ምስልምና ኤርትራውያን ምኻኖም ኣይተገንዘቦን ሃይማኖታዊ ኣምር ከምዘይሰርሓሉን ብበትሪ ይኹን ብሓይሊ ብረት ምምብርካኽ ዘይሕሰብ ኢዩ፡ ቃልሲ ኤርትራ ቃልሲ ህዝቢ ስለ ዝኾነ ንዝተገፈ መሰሉ ንኸውሕስ ኣስላማይ ይኹን ክርስትያን ብሓባር ብረት ዝዓጠቀ፡ ህዝቢ ንዝዓጠቖ ብረት ብዘይ ውልውል መስዋእቲ ከፊሉ ንናጽነት ሃገሩ ከውሕስ ዝተበገሰ፡ እዚ መታለሊ ስርዓት ግን ነቲ ዘይዕወተሉ ጉዳይ ኤርትራ ኣብ ዞና ቀይሕ ባሕሪ ምስ ጥቕሞም ዘተኣሳስሩ ምዕራባዊያን ሃገራት ብምሉእ ሓይሎም ብረትን ገንዘባዊ ሓገዛት እናለገስሉ ኣብ ምጽናት ህዝቢ ኤርትራ ብጭካነን ዓመጽን ንዝገብሮ ዝነበረ ግፍዕታት ከም ዘይረኣዩን ከምዘይሰምዑን ዘተባብዕዎ ብምንባሮም ዘይርሳዕን ዘይሕከኽን ጸሊም ነባሪ ታሪኽ ኢዩ ዘለዎም።
ኣብ መፋርቕ ስሳታት ብረታዊ ቃልሲ ኣብ ዕሸሉ ከሎ ተጋደልቲ ኣብ ከተማ እናኣተዉ ብቀጻሊ ናይ ኢድ ቦምብ እናደርበዩ ራዕዲ ዘእተዉሉ ግዜ ሓይሊ ፖሊስ (ፖሊስ ዓባይ) ዓቕሙ ድሩት ኣብ ዝነበረሉ እዋን ብእስራኤል ዝተመልመሉ ቀዳሞት ሓይሊ ኮማንዶስ ኣብ ከረን ካብ ዝተመደብሉ ግዜ ኣትሒዞም ብዘይ ዕረፍቲ ንህዝቢ ምድሃልን ምብስባስን ኣብ ከተማ እናወረዱ ብዘይ ንሕስያ ምቕጥቃጥን እኩባት መንእሰያት ኣብ ዝረኸብሉ ግዜ ብዘይ ምኽንያት ዝሰሃልዎ ዝነበሩ እከይ ግብሪ ኣይርሳዕን ፡ ኣብዚ ግዜ እዚ ብ1965 እቲ ናይ ከረን ኣውራጃ ፖሊስ ሓላፊ ዝነበር ኮሎነል ገብረኪዳን ምስ ተቐትለ ብሰላሳ ኣንደኛ(31st Division) ዝፍለጥ ጦር ሰራዊት ብለይቲ ኣብ ከረን ድሕሪ ምእታዎም ኣብ መንገዲ ዘዝረኸብዎ መንእሰያትን ሽማግለታት ከይተረፉ ብማህረምቲ ዝተሰሃልዎ ውሑድ ኣይኮነን፡ ኣብ ዝኣተዉላ ለይቲ ከይኣክል ንጽብሒቱ ገዛገዛ እናኣተዉ ንቆልዑትን ኣንስትን ክፍትሹን ከበሳብሱን ኣብ ዝጀመሩሉ እውን ኣብ ዓድ ሓባብ ንዝፈጸምዎ ምብስባስ ሓደ ወላዲ ክጻወሮ ስለ ዘይከኣለ ሴፍ መዚዙ ንሓደ ካብ ጦር ሰራዊት ቅድሚ ምቕታሉ ቀዲሞም ኣብ ቅድሚ ስድርኡ ዝረሸንዎ፡ እቶም ሽዑ ዝመጹ ጦር ሰራዊት እውን ከም ተወሳኺ ቆዋሚ ሓይሊ ኣብ ከረን ተመደቡ፡ እዚ ግዙፍ ሓይሊ ኮማንድስን ጦር ሰራዊትን ኢትዮጵያ በብወገኖም ንምጽናት ተጋደልቲ ኣብ ዝወፍሩሉ ግዜ እቲ ቃልሲ ብዕሸሉ ከሎ ውሑዳት ዝቁጽሮም ተጋደልቲ ኣድብዮም ድሕሪ ምጽናሕ ንኮማንዶስ ይኹን ንጦር ሰራዊት ሃሰያታት የውርድሎም ከምዝነበሩ ዝዝከር ኮይኑ በንጻሩ እውን ሰራዊት ገፋዒ መንግስቲ ሃይለስላሴ ምስ ውሑዳት ምዑታት ተጋደልቲ ገጢሞም ዓወት ኣብ ዝረኸቡሉ ግዜ ህዝቢ ንምርዓድ ምእንቲ እዛ ሓላል መሬት ንዝተሰዋኡ ሸውዓቲ (7) ተጋደልቲ ኣምጺኦም ንናይ ከረን መዘጋጃ ቤት ቃራናታት ተኺልኩም ኣንጠልጥልዎም ዝብል ትእዛዝ ኣብ ናይ ቀደም ፈርሸት እኽሊ ዝነበረ ሕጂ እንዳኹዳር ዘሎ ህዝቢ ንክዕዘቦም ዘተሓላለፉ፡ ጸኒሖም እውን ዕስራን ሓደን (21) ስዉኣት ብምምጻእ ዕጫ ብጾቶም በጺሕዎም ኣብቲ ልሙድ ቦታ ኣንጠልጠልዎም በብውልቂ ንዝተሰውኡ ከይተረፈ ኣብ ጎደናታት ምጽታሕ ዝፍጽምዎ ኢሰባዊ ተግባራት ንገዛእቲ መግለጺ እንታይነቶም ከም ዝኾነ ንህዝቢ ብሩህዩ፡ ኣብ ወርሒ9, 1968 እቲ ዝመረረ ክስራን ዘስዓበ ብሰራዊት ሓርነት ዝተወስደ መጥቃዕቲ ሓልሓል ብግምት 50 ዝኾኑ ስዉኣት ተጋደልቲ ኣምጺኦም ኣብ ጂራፊዮሪ ብምጽጥሖም ንህዝቢ ጓህን ስንባደን ኣስዒብሉ ኢዩ እቲ ዕሉል እንደራሴ ሃይለስላሴ ኣብ ኤርትራ ኣስራተ ካሳ ነዚ ኢሰባዊን ዘነውርን ተግባራት ከም ዓወት ቆጺሩ ብምጕብዕባዕን ምፍርራህን መደረ ድሕሪ ምግባሩ ኣብ ልዕሊ ዝተሰዉኡ ምዑታት ተጋደልቲ ንዝተዓወቱ ኮማንዶስ ሽመት ድሕሪ ምዕዳሉ ኣስላም ስለ ዝኾኑ ኣብ መቓብር ኣስላም ቅበሩዎም ኢልካ ትእዛዝ ምሕላፍ ልሙድ እኳ እንተነበረ እቲ ዝተሰዋኤ ኣይርእዮ ኣይሰምዖ ምእንቲ መሬቶም ንዝሓለፉ ኣብ መሬቶም ኣብ ሓደ ጉድጓድ ኣስላምን ክርስቲያን ብሓባር ዝተቐብሩ፡ እዚ ኩሉ ተግባራት ንህዝቢ ምስንባድን ምርዓድን ምፍርራሕን ብመደብ ዝፍጸም ከም ዝነበረ ህዝቢ ኣይሰሓቶን ለሚድዎ ከኣ ኢዩ፡ ብኣንጻሩ በዚ ክፍኣት ዘይደሃል ህዝቢ ኣብ ቃልሲ ምጽንባርን ምሕጋዝን ብምዕዛዝ ተሳትፎ ህዝቢ ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ኣብ ዝለዓለ ጥርዙ ዝበጽሐ፡፡
ሓይሊ ህዝቢ ካብ ሓይሊ ብረት እናበርትዓሉ ኣብ ዝመጸሉ ግዜ እዞም ብደም ኤሪትራዊ ኢዶም ዝጨቀወ ሃይለስልሴ ይኹን ኣስራተ ካሳ ንዕንወት ንብረትን ምቕንጻል ህዝብን ምቅጻል ቑሸታትን ሓድሽ መምርሒ ብምውጻእ ናብ ከባቢ ዘለዋ ቑሸታት ካብ ዘለዉዎ ቦታ ለቒቖም ኣብ ካልእ ቁሸታት ንክጥርነፉ ብምግባር ነባሮ ዝተፈላልየ ቁሸታት መዋእሎም ንዝዓበይሉን ዝሰረትዎን ቦታ ሓዲጎም ኣብ ቅድሚ ዓይኖም እናረኣዩ ዝተቃጸለ ቦታታቶም ሓዲጎም ኣብ ኢዶም ንዝጸንሐ ንብረት ሒዞም ገለን ነናብ ዝፈልጥዎ ምጽጋዕን ገለን ከኣ ኣብ ካልእ ዝተፈቕደሎም ምህናጽን ተጸሚዶም ቅሳነት ዘይብሉ ናብራ ንምሕላፍ ዝተገደዱ፡ ካብ ዝፈርህዎ ከይወጹ ነቲ ሓድሽ ናብርኦም እናኣማሓየሹ ንዝሃነጽዎ ከይተረፈ ንወንበደ ትምግቡን ትሕግዙን ኣለኹም ብዝብል ምስምስ ምፍጣር ኣብ ምቅጻልን ምዝራፍን ምቕታልን ስለ ዘስዓብሎም ክጻወረሉ ኣብ ዘይከኣለሉ ደረጃ ምስ በጽሑ ገሊኡ ንስደት ገሊኡ ብረት ኣልዒሉ ንክቃለስ ዝመረጸ፡ ናጽነታዊ ቃልሲ ሓይሉ እናደልደለ ኣብ ዝመጸሉ ሰራዊት ሓርነት ኣብ ምጥቃዕ፡ ወተሃደራት ግፍዔኛ ሃይለስላሴ ብተጋደልቲ ንዝወርዶም ዝነበረ ማህሰይትታት ክጻወርዎ ኣብ ዘይክእሉ ደረጃ ምስ በጽሑ ብደብዳብ ነፈርቲ ብዘይ ኣፈላላይ ቆልዑትን ኣንስትን ሽማግለታትን ንዝነበራ ቁሸታት ምስ እንስሳ ዘበት ከይተረፋ ከም ዘይነበራ ዝገብርወን ዝነበሩ፡ ህዝቢ ነዚ ተተመላሊሱ ኣብ ልዕሌኦም ንዝወረድ ዝነበረ ኣረሜናዊ ተግባራት ጠጠው ከምዘይብል ድሕሪ ምግንዛቦም ገለን ንሜዳ ወጺኡ ብረት ክሕንገጥ ከሎ ገሊኡን ንስደት ዘምረሐ፡ ምዑታት ሰራዊት ሓርነት መጥቃዕትታት ኣብ ምቕጻል እቲ ህዝቢ ንምጽናትን ምብስባሳትን ኣብ ኤርትራ ዝተመዘዘ ጀነራል ቶሾመ እርገቱ ንመታሕት ኣብ ዝወርደሉ ዝነበረ ግዜ ኣብ መንጎ ሃብርንጋቓን ዒላበርዕድን ኣብ ባልዋ ምስበጽሐ ኣድቢዮም ብምጽናሕ ስጉምቲ ኣብ ዝወሰዱሉ ሕነ ጀነራሎም ክፈድዩ ኣብ ከባቢ ከረን ንዘለዋ ቁሸታት ብዘይ ዕረፍቲ ህዝቢ ምህላቕን ምዝማትን ንቁሸታት ምቅጻልን ዘድሃቡ፡ እዞም ደም ሰብ ዘይጸገቡ ኣብ መወዳእታ 70ታት በሰክዲራን፡ ዖናን ዕጨአን በጺሑ ኣብ ናይ ሓደ መዓልቲ ፍልልይ ብዘይንሕስያ ብጃምላ ምስ ህዝበን ዘቃጸልወንን ዘዕነውወንን።
እቲ ብዕለት November 30,1970 ዝተገብረ ኣረሜናዊ ህልቂት በሰክዲራ ብማሕበር ንኡሳን ኣሕዋት ካፑቺን ኣብየ መንፈቕ ዝሕተም ዝነበረ መጽሔት ትምጻእ መንግስትከ ቁ. 73-74 2000-2001 ዘውጽእዎ መግለጺ ኣብ ህላወኦም ስለ ዝነበረ ካብኡ ንላዕሊ ክገልጽ ኣይክእልን እቲ ዘጒሂ ግን ንክርስትያንን ኣስላምን ኣብ ቤት ጸሎት ኣእቲኻ ብግፍዒ ምርሻኖም ዘሕዝንን ዘይርሳዕን ገበን ኢዩ፡ ብኣሕዋት Dr. ክፍለማርያም ሓምደን ተኪኤ ዓሊበኺትን ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ምስ ናይ Kabod Tv ኣብ መበል 49 ዓመት ህልቂት በሰክዲራን ዖናን ንዝገበርዎ ዝምስገን ምልልስ እኹል ኢዩ ኢለ ዝኣምን ናብ ናይ ዖና ታሪኽ ከድህብ።
ኣነ ንህልቂት ዖና ትዕዝብተይ ክህበሉ ከለኹ እንታይን ከመይን ከምዝነበረ ተሳትፎ ብሙልኡ ተመሃሮ ካልኣይ ደረጃ ከረን ነዚ ዘሕዝንን ዘጒህን፡ ብግፍዒ ዝተቐትሉን ዝሓረሩን ኣብ ሬሳታትን ውጉኣትን ምልዓልን ምቕባርን ዝተሳተፍኩም ከም ናተይ ነናትኩም ትዕዝብቲ ክህልወኩም ስለ ዝኽእል ኣነ ዘየስፈርክዎን ዝረሳዕክዎን ክትምልእዎን ንዘለዎ ጌጋታት ንኽትእርምዎ ይላቦ።
November 30, 1970 ኣመንቲ ምስልምና ዒድ ንከኽብሩ ኣብ ሜዳ ኲዕሶ እግሪ (ጆኮ) ከረን ተኣኪቦም ዝሰግድሉ መዓልቲ ብምንባሩ ንክብሪ እዚ በዓል ስካውት ከረን ከምቲ ልሙድ ኣብ ዝኾነ ሃይማኖታዊ በዓላት ጸጥታ ንምኽባር ተሰሊፍና ኣብ ዝነበርናሉ ግዜ ሰላት ዒድ ቅድሚ ምጅማሩ ዳርጋ 100 መትሮ ዝርሕቀቱ ቅድሚ ሕጂ ተራእዩ ዘይፈልጥ ብረት ዝዓጠቑ ጦር ሰራዊትን ረሻሻትን ድሩዓት መካይንን ዝሓዛ ብምዕዛብና ኣብ ዘሰክፍን ዘጠራጥርን ኩንታት ከም ዝነበረን ህላዌ መራሒ ጦር ሰራዊት ኮለኔል ወለና ኣብኡ ብምንባሩ ምናልባሽ ንዝሰግዱ ዝነበሩ ስጉምቲ ንምውሳድ ትእዛዝ ከተሓላልፍ ይጽበዩ ደኾን ነይሮም ብምባል ኣብ ግምትን ኣብ ሓሳብን ዝተወሓጥና እቲ ፍርሂ ከምዚ ኢሉ ከሎ ሰላት ዒድ ኣብ ምዉድኡ ተቓሪቡ ከሎ ኣብ ሕለት ሱዳን ኣጉዶ ስለ ዝተቓጸለት ምስ ብጻየይ ካብ መስርዕ ወጺእና ብጉያ ድሕሪ ምብጻሕና ነቲ ባዕሉ ዘቃጸላ እንፈልጦ ሰብን ምቅጻል ኣብ ካልእ ኣጉዶ ከይለሓመ ምቁጽጻር ዝበጻሕና፡ ሰላት ኣልዒድ ኣብቂዑ ፋሕ ስለ ዝበለ ምናልባሽ ምቅጻል ናይዛ ኣጉዶ ናይቲ ተሓሲቡ ዝነበረ ህልቂት መድሕን ከይኮነት ኣይትተርፍን ዝብል ግምታት ዝበጻሕና፡ ኣብ ዝተጠቕሰ ዕለት ዒድ መዓልቲ ብዘይ ምሕረት ህልቂት በሰክዲራ ዝፈጸሙ።
December 1, 1970. መዓልቲ ካልኣይ ዒድ ብምንባሩ ኩሉ ተመሃራይ ደወል ከይተደወለ ኣብ ቀጽሪ ቤት ትምህርቲ ብኲነተት ዒድ ኣልዒልና እናዘተና ካብ ጥቓ ቤት ትምህርትና ዘሎ ዕርዲ ፎርቶ ጸላኢ ዝተወንጨፈት ቦኽሪ መድፍዕ ስጉምቲ ንህልቂት ዖና ዘምረሐት ኮይና ነዚ ኣረሜናዊ ተግባር ንክፍጽሙ ኣብ ከባቢ ዖና ኣድብዮም ዝጸንሑ ምሕረት ብዘይብሉ ብዘይ ዕረፍቲ ጭካነ ብዝመልኦ ቆልዑትን ኣንስትን ሽማግለታትን ከይፈላለዩ ብካራን ብጥይትን ካብኡ ዝኸፍኤ እውን ኣብ ገዛውቶም ምስ ንብረቶም ብሓዊ ዘሕረሩን እታ ካብ ዝተፈላለየ ቦታ ዝተኣኻኸበት ቁሸት ከምዘይነበረት ገበርዋ፡ ህዝቢ ከረን ነዚ ቅድሚ ቀትሪ ኣብ ሓጺር ግዜ ዝወሰድዎ ስጉምቲ ናበይ ከምዘምርሕ ስለ ዘይፈልጠ ነብስኻ ንምድሓን ኣብ ዘዝረኸብካሉ ቦታን ዝበዝሕ ተመሃራይ ኣብ ቀጽሪ ቤት ትምህርቲ ክፍልታት ድሕሪ ምዕቛብ ህድእ ምስ በለ ነናብ ገዛኻ ምስ ኣቶኻ ጓሂ ሓዘን ቅሳነትን ድቃስን ዘይብሉ ከም ዘይሕለፍ የሎን ሓሊፉ። እቶም ደቂሶም ዘይሓደሩ ሽማግለታት ዓዲ ነቶም ብግፍዒ ዝተቐትሉ ዝሃለቁን ንቡር ቀብሪ ክግበረሎም ብምባል ምስ ኣዛዚ ናይዚ ቅንጸላን ካልኦት ሰበ ስልጣንን ኣብ ለመና ድሕሪ ምጽማዶም ንሕጽር ዝበለ ግዜ ንክቕበሩ ስለ ዝተፍቕደሎም ወረ ምስ ተዘርግሐ፡ December 2, 1970 ኣብ ቤት ትምህርቲ ደወል ተደዊሉ ኣብ መስርዕ ከለና ንዝተረኽበ ሓበረታ ኣብ ሓንጎል ኩሉ ተምሃራይ ብምንባሩ ኣብ ክንዲ ትምህርቲ ኣቃልቦና ነቶም ብጭካነ ዝሃለቑ ረሳታት ንምልዓልን ንምቕባርን ብሙሉኡ መስርዕ ጥሒስና ተበገስና ስካውት እውን ንኣብ ቤት ትምህርትና ዝርከብ ቤት ጽሕፈትና ኣቲና ንዘሎ መዅዓቲታትን ባዴላታትን ሒዝና ናብ ዖና ተበገስና፡ ኣብኡ ኣብ ዝበጻሕናሉ ዘጕህን ዘሰንብደን ብዓይንኻ ኽትርእዮን ንኽትኣምኖን ዘጸግም እቲ ጎልጎል ብብረትን ሳንጃን ነብሶም ዝተባሳስዔ ሬሳታት ህጻናት ኣብ ሕቚፊ ወላዲቶም ዝሞቱን ብሂወቶም ጡብ ወላዲቶም እናጠበዉ ብምርኣይን ኣብ ውሽጢ ኣባይቶም ብሓዊ ዝሓረሩን ነዞም ብጭካነ ስጉምቲ ዝተወስደሎም ክትዕዘብ ከሎኻ ወላኳ ጭንቀት ዘስዕብ እንተኮነ መዓንጣኻ ሸጥ ኣቢልካ ገለን ጎዳጉድ ኣብ ምኵዓት ገለን ሬሳታትን ዉጉኣትን ኣብ ምልዓልን ኣብ ስጉምቲ ዝተወስደሉ ቦታ ዘምለጡ ውጉኣትን ቁሱላትን ኣይሰኣኑን ብመባል ሬሳታትን ቁሱላትን ንምድላይ ካብቲ ህልቂት ዝተፈጸመሉ ኣርሒቕና ብምኻድ ዉጉኣትን ቁሱላትን ዝረኸብና፡ ዕዙዝ ተሳትፎ ህዝቢ ብምንባሩ ገለን ብዝተረኽበ ዓለባን ተንኮባታትን ኣብ ምግናዝ ገለን ንምዅዓቱ ዘየጸግም ልስሉስ ቦታ ኣብ ዝተረኽበሉ ብጃምላን ብንጽልን ብድርብን ኣስላም ይኹኑ ክርስትያን ኣብ ሓደ ጉድጓድ ንምቕባሮም እውን ዘጸግም ኣይነበረን፡ ከም ስካውት መጠን ንተረኽቦ እዚ ህልቂት ክንስንዶ ስለ ዝነበረና ብቑጽሪ 647 ሬሳታት ቀቢርና ምናልባሽ ካብኡ ንላዕሊ ክኾኑ ይኽእሉ ዝብል ግምታት ነይሩ ኢዩ ስለምንታይ ኣብቲ ከባቢ ሬሳታትን ቁሱላትን ብምርካብናን ከም ዝተረደኣና እውን ኣብ ከባቢ ዝቕመጡ ጸኒሖም ቁሱላት ምምጻእን ሬሳታት ኣልዒሎም ከም ዝቐበሩን ገለ ሬሳታት እውን ብስድራበታት ኣብ ዘዝደልይዎ ወሲዶም ዝተቐብሩን እዚ ኩሉ ተደማሚሩ ካብቲ ኣቐሚጥናዮ ዘሎና ቁጽሪ ንላዕሊ ከምዝኸውን ዘየጠራጥር ኢዩ።
ነዚ ዘሕዝን ተረኽቦታት ከም ስካውት ንሓገዝ ኣብ ሆስፒታል መዓልታዊ ተጸሚድና ከሎና እቲ ዕሉል ኮለኔል ወለና ነዚ ህልቂት ዝፈጸመን ናይ ከረን ኣውራጃ ፖሊስ ሓላፊ ሜጀር ነጋሽን ሆስፒታል ንክበጽሑ ኣብ ዝመጽሉ ግዜ ኣብ ሓደ መእለዪ ክፍሊ ድሕሪ ምእታዎም ገልጠምጠም ብምስማዕና ምስ ገለ ካብቶም ቆሲሎም ዝእለዩ ዝነበሩ ደኾን ይኸውን እናበልና በንጻሩ ምስ ማርቲ ሰበይቲ ሚስተር ሁዩ ዳውኒ ከም ዝነበረ ፈሊጥና ምኽንያቱ ኣዛዚ ናይ እዚ ህልቂት ንክበጽሕ ደስ ስለ ዘይበላ'ዩ እዚ ከይኣክል ሚስተር ሁዩ ዳውኒ ብደገ ጸኒሑ ኣብ ዝመጸሉ እውን ዳግመ ግጭትን ምስሕሓብን ኣብ ዝተፈጥረሉ ካብ ሆስፒታል ብዘይ ዕረፍቲ ንዉጉኣት ዝሕግዙሉ ዝነበሩ ኣልቂቖም ካብ ከረን ንክወጹ ዝተገደዱ። ሚስተር ሁዩን ማርታ ዳውኒ ንነዊሕ ኣብ ከረን ዝተቐመጡ ኣመሪካውያን ኮይኖም ኣብ ከባቢ ከረን ብዙሕ ሓገዛት ዘበርከቱ መዕበይቲ ዘኽታማት ምስ ቤት ትምህርቱ ዘቆሙን እቲ ዝዓበየ ከኣ እታ ኣብ ህልቂት ዖና ንዉጉኣት መእለዪ ዝኾነት ሓዳስ ሆስፒታል ብተበግሶኦም ዝተሃንጸት ዓቢ ኣበርክቶ ዝገበሩ ብህዝቢ ከረን ዝምስገኑን ዝልለዩን ፍጡራት ኢዮም፡፡
ኣብ ከረን ጽቡቕ ግብሪ ከምዝገብሩ ክፍለጠሎም ዘይደልዩ ባእታታት ቁጽሮም ውሑድ ኣይኮኑን ምስ እዚ ኵነታት ዖና ዝተኣሳሰረ ንሓገዝ ኩሉ ግዜ ድልው ዝኾነ መሓመድ ኑር ያቆት ነብሱ ይምሓር ብዘይ ወለዲ ካብ እዚ ህልቂት ዝተረፉ ቆልዑት ሓንቲ ሞግዚት ቆጺሩ የዕቢ ምንባሩ ዓቢ ኣብነታዊ ታሪኽ ዘለዎ ዘይርሳዕ ፍጡር ኢዩ።
ንዝተጠቕሰ ኩነታት እቲ ዝተገብረ ግፍዒ ዓው ኢልካ ዘይትበኽየሉ ጓህን ሓዘንን ቅርሕንትን መርገምን ኣብ ውሽጥኻ ተዓቝሩን ተቆጢቡን ከሎ እታ ኣበየ ዓመት እትብዕል ነግዲ ቅዱስ ሚካኤል January21,1971 ኣመንቲ ክርስትናን ኣመንቲ ምስልምናን ከይተረፉ ዝሳተፍሉ በዓል ኮይኑ ከም ልሙድ ተሳትፎ እቶም ዓሚቝ መንፈሳውነት ዘለዎም ምእንቲ መሰል ወዲ ሰብ ዝጣበቁ ምስ ዝተፈላለየ ሃይማኖት ክርስትናን ኣስላምን ጽቡቕ ስኒትን ሕውነትን ዘለዎም ኣፈኛ ዕቡሳት ዝኾኑ ብፁእ ኣቡነ ኣብራሃ ፍራንሱዋ ናይ ኤርትራ ካቶሊካዊት ኣቡን ነፍሶም ይምሓር ድሕሪ ዑደት ንነጋዲያንን ዕዱማት ኣብ ህላወ ናይዚ ህልቂታት ዝፈጸሙ ገበኛታት ሰበ ስልጣን ከይተረፉ ዝተሳተፍዎ ጸሎት ድሕሪ ምዕራጎም ንዓኦም እናጠመቱ ንሓደ ኣብ መንጎ ኣስመራን ከረን ዝወስድ መንገዲ ብቅትለት ሓደ ጀነራል ሕነ ንምፍዳይ ቆልዕትን ኣንስትን ሽማግለታትን ንዘህለቑ ኣይትቕተል ዝብል ትእዛዝ ብምጥሓሶም ንዓኦም እናጠመቱ እውን በዓል ፈረስ ፈረስካ ኣይትእመኖ ክመውት'ዩ በዓል ክዳን ክዳንካ ኣይትእመኖ ክበሊ'ዩ በዓል ሽመት እውን ሽመትካ ኣይትእመኖ ክቕንጠጥ'ዩ ምስ በሉ ወዮ ኢዶም ብደም ንጹሃት ዝጨቀወ መእተዊ ጠፊእዎም ብረሃጽ ክከላበቱ ምርኣይ ንህዝቢ ጸባ ዘስተዩ ኣቦን መራሕን እዮም፡ ኣብ ዘዝተኻፈልዎ ኣኼባታት ጨቆንቲ ከይተረፈ ንገዛእቲ ርእሶም ከምዘድንኑ ዝገብሩ ዝነበሩ ኣፈኛ ዉጹዕ መራሒዮም።
ለውጢ መጺኡ ንኣረሜናዊ ግዝኣት ሃይለስላሴ ዝተክኤ ግዚያዊ ወተሃደራዊ መንግስቲ(ደርጊ) ካብ ሃይለስላሴ ዘይፍለ ንኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ግፍዕን ዓመጽን ምቕጻልን ቅትለታትን ብዘይ ንሕስያ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ጉድኣት እናኣውረደ ኤርትራዊ ትውልዲ ዘለዎ ሓደገኛ ጀነራል ኣማን ዓንዶም ብኣቦ መንበርነት ብምምጸኦም ኣብ ዘሰክፍ ኩነታት ኣውዲቕዋ ከም ዝነበረን ኣብ ሓጺር ግዜ ንኤርትራ ዑደት ምፍጻም ዝተበገሰሉ ኣብ ከረን ቅድሚ ምብጽሑ ሕዝቢ ተቓውሞ ንምቕራብ ካብ ኣዲስ ኣበባ ንከባቢ ከረን ወኪሉ ኣባል ፓርላማ ዝተመርጹ ተባዕ ወላዲ ሰርጌንቲ ተወልደ በይን ነብሶም ይምሓር ምስ ኣብነትን ኮስኮስቲ ቃልሲ ከረን ዝኾኑ ወልደሱስ ዓማርን ስዉእ ሚካኤል ጋብርን ኣብ ከረን ዝርከብ ሜዳ ኩዕሶ እግሪ ህዝቢ ብምእካብ ንኣብ ከባቢ ከረን በብግዜኡ ንዝፈጸምዎ ግፍዕታታ ኣቤቱታን ተቓውሞን ንምቕራብ ዘተባብዑን እዮም፡ ኣማን ዓንዶም ኣብ ከረን ዝመጸሉ ኣብ ቤተ መንግስቲ ንዝተኣከበ ህዝቢ መደረ ብዓረብኛ ጸኒሑ ብጸያፍ ትግሪኛ እታ ዝነበረት መንግስቲ ልባ እምኒዩ ብምባሉ ንዝፍጸሙ ዝነበሩ ገበናት ንኣረሜናዊ ሃይለስላሴ ዘሰክም ወቐሳ ምንባሩ ኣይዝንጋዕን፡ ህዝቢ ንኣማን ዓንዶም ሓደገኛ ወተሃደር ኢትዮጵያ ብምዃኑ ኣይተቐበሎን፡ ስዉእ ሚካኤል ጋበር እቲ ወግሐ ጸብሐ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዝወርድ ዝነበረን ኣብ ዝተፈላለየ ዝተፈጸመ ግፍዕታት ናይ ተቓውሞ ጸብጻብ ብድፍረት ከቕርብ ምስ ጀመረ ኣማን ንጸብጻብ ንከጽንዖ ሃበኒ ኢሉ ተረከቦ ስዒቡ ካብ መንእሰያትን ዓበይትን ከይተረፈ ንዝቐረበሉ ሕቶታት ዕባራ መልሲ እናሃበሉ ዝዓጸዎ፡ ሰርጌንቲ ተወልደ በይን ኣባል ፓርላማ ኢትዮጵያ ከሎ ሓደ ካብቶም ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ብሃይለስላሴ ይኹን ብመንግስቱ ዝፈጸም ዝነበረ ግፍዓዊ ገበናት ዝቃወሙ ዝነበሩ ህዝቢ ከረን ዝኾርዓሎም ኣቦ ኢዮም።
ኩሉ ገግዜኡ ኣለዎ ከም ዝበሃል ንመዋእል እናዓመጸ ዝነብር ፍጡር የሎን፡ ሃይለስላሴን መንግስቱን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ካብ 1961 ጀሚሩ ዝተፈጸመ ገበናት ዘይርሳዕን ዘይሕከኽ ዝሓደግዎ ነባሪ ጸሊም ታሪኽ ዘይርሳዕዩ፡ ሃይለስላሴ ግዜ ኣርኪባቶ ብዝመጸ ለውጢ ሓንቲ ከይሓዘ ጥርሑ ክጓሓፍ ከሎ መንግስቱ እውን ግዚኡ ሓልዩ ንስደት ብህድማ ዘምረሐ።
እናወደቐን እናተስኤን ዝተጓዕዘ ቃልሲ ክቡር መስዋእቲ ድሕሪ ምኽፋል ኤርትራ ነጻ ወጺኣ፡ ብዝፈሰሰ ደም ስዉኣት ዝበቖለ ዕንባባ ንሓርነትን ነጻነትን ንጥቕሚ ዉሑዳት ዘይኮነስ ንጥቕሚ ብዙሓት እውን ምንባሩ ክዝንጋዕ ዘየልብሉን ዘይከሓድን ሓቂ ኢዩ።
ዝተጠቕሰ ህልቒታት ኣብ 50 ዓመት ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ልብና ዝሰረተ መዓልታዊ እናተዘከረ ዝነብር ዘይርሳዕ በሰላ ዘለዎ ታሪኽ'ዩ።
ክብርን ሞጎስን ንስዉኣትና።


text:
ከምዚ ዓይነት ስክፍታታት ክህልወኪ ንቡር እዩ።
ብፍላይ ድማ ብዙሕ ተሞኩሮ ምስ ዘይህልወኪ።
ድሕሪ ስጋዊ ርክብ ብዛዕባ ጽሬት ምሕሳብኪ ግና ቅኑዕ እዩ።
ይኹን ደኣምበር: ግዜ ወሲድኪ ክትጸንሕን ምስኡ ክትሓቛቐፍን ትኽእሊ ኢኺ።
ብድሕሪኡ ናብ ባኞን ሽንቲ ቤትን ትኸዲ።
ኣብ ብልዕቲ ጓል ኣንስተይቲ ዝርከብ ቦታ ኩሉ ግዜ ተኣፋፊ እዩ።
ሓካይም ከም ዝብልዎ:
ደቀንስትዮ ድሕሪ ስጋዊ ርክብ ሽንቲ ቤት ክኸዳ ከም ዘለወን እዩ።
እዚ ድማ እንተነውሐ ድሕሪ 30 ደቒቕ።
ምኽንያቱ እቲ ናይ ሽንቲ መተሓላለፊ ቦታ ባክተርያ ክገብር ስለ ዝኽእል።
እዚ ድማ ናይ ፍሕኛ ረኽሲ ከምጽእ ይኽእል።
ስለዚ ነዊሕ ግዜ ዘይምውሳድ።
እተን ካልኦት ዝተፈላለየ ኣገባባት ይጥቀማ።
ንኣካላትኪ ግን ባዕልኺ ኢኺ እቲ ዝሓሸ ትፈልጢ።
ከምቲ ንዓኺ ጽቡቕ ትብልዮ ድማ ግበሪ።
ምስ ዓርክኺ እውን ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ክትዛራረቢ ትኽእሊ ኢኺ።
ንምንታይ ትትንስኢ ኣለኺ ድማ ብድሕሪኡ እዩ ክርድኦ ዝኽእል።


text:
ኣብ ኤርትራ ከም መቐጸልታ ናይ’ቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ዝካየድ ዘሎ መርመራታት ቫይረስ ኮሮና፡ኣብዘን ዝሓለፋ ኣርባዕተ መዓልታት ኣብ ዞባ ጋሽ ባርካ ከባቢታት ኦምሓጀር፡ ጎልጅ፡ ዓሊ-ጊድርን ግርማይካን ከምኡ’ውን ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ከባቢ ዓሰብ ኣብ ዝርከቡ መወሽቢ ማእከላት ብዝተገብረ ናይ ላቦራቶሪ መርመራ፥ 22 ተወሰኽቲ ሰባት እቲ ቫይረስ ከምእተረኽቦም ሚንስትሪ ጥዕና ኤርትራ ኣፍሊጡ’ሎ።
እቶም 21 ሰባት ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ካብ ሱዳን፥ እቲ 1 ድማ ካብ ጅቡቲ ዝተመልሰ ዜጋ ከምዝኾኑ ሚንስትሪ ጥዕና ኤርትራ ወሲኹ ሓቢሩ’ሎ። በዚ መሰረት ኣብ ኤርትራ ዛጊት ቁጽሪ ቫይረስ ኮሮና ዝተረኽቦም ሰባት 143 ዝበጽሐ ክኸውን ከሎ ፥39 ካብ’ዚኦም ሓውዮም ዝተፋነዉ`ዮም።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ ላዕለዋይ ሓይሊ ዕማም ምክልኻል ለበዳ ኮቪድ 19 ተዓጽየን ዝነበራ ንኣሽቱ ትካላት ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ክኽፈታ ብምውሳን ናይ ምፍዃስ ስጉምቲ ወሲዱ’ሎ።ብመሰረት እቲ ናይ ምፍዃስ ስጉምቲ ፡ዝተፈላለዩ ናይ ሰንዓ ስርሓት ዝስረሓሉ መደበር (ብዘይካ መሽጢ መግብን መስተን)፡መባዝሒ መፋትሕ፡መሽጢ ኮንጎን ሸበጥን፡መስርሕን መሽጥን ፍርናሽ-ክርቢትን ሽምዓን፡መዓረይን መሽጥን መነጸር ዓይኒ፡ዓረብያ ፈረስን፡መሽጢ እንቃቕሖን ስጋን፡መፍረ ንህብን መሽጢ መዓርን፡መሽጢ ዘርኢ ፈልስን ካልእ ምስ ሕርሽ ዝተኣሳስር ትካላትን ከምኡ’ውን መስርሕን መሽጥን መጎጎ ኤሌክትሪክን ባህላዊ መጎጎን፡- ኣካላዊ ርሕቐትን ካልእ ናይ መከላኸሊ ኣገባባትን ብምሕላው ኣገልግሎት ክህባ ወሲኑ’ሎ።
ኩሉ ተገልጋልን ወነንቲ ትካላትን ቅድሚ ሕጂ ዝወጸን ብሕጂ ዝውጽእን መምርሒታት ሚንስትሪ ጥዕና ኣኽቢሩ ክንቅሳቐስ ላዕለዋይ ሓይሊ ዕማም ኮቪድ-19 ኣጥቢቑ ኣተሓሳሲቡ’ሎ።


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ኣብ ሮማ ዝርከብ ጳጳሳዊ ኮልጅ ፕዮ ናይ ላቲን ኣመሪካ ካብ ዝምሥረት 160 ዓመቱ ዘኪሮም ንዘብዕሉ ኣባላት እቲ ኮለጅ ምስ ቅዱስነቶም ኣብ ዝተራኸቡሉ ብስም ኩሎም ሰላምታን ምስጋናን ዘቅረቡ አባ ጂልበርቶ ፍረይር ሓለቃ እቲ ኮልጅ እንክኾኑ ቅዱስነቶም ከኣ ብግዲኦም ስለቲ ምብጻሕን ሠናይ ቃላት ሓለቃ ኮለጅን ኣመስጊኖም ዝተሰምዖም ደስታ ገሊጾም። ናይ ዘመንና ኩነታትን ሓደስቲ ወለዶ ብደሆታትን ከኣ ከምዚ ክብሉ ገሊጾም።
ካህናት ሃነጽቲ ውህደት ክኾኑ ኣለዎም።
ቅዱነቶም ነቲ ኣብ ሓሴት ወንጌል እትብል ሓዋርያዊ ቃለ ምዕዳኖም ሓደራ ዝበልዎ ብምድጋም ኣብ መንጎ ካህናት ቅድሚ ዝኣገረ ምትሕባብርን ምትሕግጋዝን ከምዘድሊ እዚ ከኣ ንቤተክርስትያን ዝዓዘዘ ሓይሊ ከምትድልብ ዝገብርን ታሪኽ ንክትሰርሕ ዝድርኽን ንካልኦት ልቦም ከፊቶም ኢዶም ዘርጊሖም ዝቅበልን ንተስፋ ጐይታ ዳግም ሕይወት ዝዘርእን ዝፍውስን ማሕበረክርስትያን ንክተቍውም የኽእልዋ ኢሎም።
ኣብ ወንጌል ዝተመርኰሰ ሰብኣውነት ምህናጽ!
ናይ ሓደ ማሕበር ኣባልነት ካብቲ ኣብ ዝተሓደሰ ሓይልታት ምስዮናውያን ሓራ ገሩ ኣብ ወንጌል ዝተመርኰሰ ሰብኣውነት ንክነደንፍዕ ይሕግዘና። እዚ ከኣ ንኣህጉር ላቲን ኣመሪካ ሓዲስ ፍልጠትን ሓይልን ከዕጥቃ ይኽእል።
ከም ቅዱስ ሮሜሮ ኣብ ሱር መሠረትካ ምጥባቅ የድሊ!
ቅዱስነቶም ናይ ሓደ ካህን ቀንዲ ሕይወት ሕዝቡ ስለዝኾነ ብሕይወት ክነብር እንተኾይኑ ኣብ መንጎ ሕዝቡ ኮይኑ ወንጌል ክሰብኽ ኣለዎ። ካብ ሕዝቡ ፈጺሙ ክፍለ የብሉን። ነዚ ኣብነት ዝኾነና ቅዱስ ኦስካር ሮመሮ እዩ።
ጓሶት ሕዝቢ እምበር ዕሱባት ሠራሕተኛታት ኣይኮንኩምን!
ቅዱስነቶም ኣብ መወዳእታ ሓደራ ዝበልዋ ጓሶት ሕዝቦም ክኾኑ እምበር ከም ሓደ ናይ መንግሥቲ ሠራሕተኛ ከይኮኑ እዩ። ነቲ ኮለጅ ካብ ዝጅመር ክሳብ ሎሚ ንዘሰንይዎ ኢየሱሳውያን እውን ዘኪሮም።


text:
ንደሕንነት ጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ኮሚቴ ማለት ሲፒጀ ተባሂሉ ዝፍለጥ ተሓላቒ ጋዜጠኛታት ካሜሮን ኣብ 2014 ዓ.ም ዘውጸኣቶ ሕጊ አንጻር ግብረ ሽበራ ንምጽቓጥ ነቐፍቲን ተቓወምትን ትጥቐመሉ አላ ክብል ይኸስስ።
እቲ ትካል ብተወሳኺ ካሜሮን ነቲ ኣብ 2014 ዓ.ም ዝወጸ ሕጊ አንጻር ግብረ ሽበራ ጋዜጠኛታት ንምእሳርን መራኸቢ ብዙሃን ንምፍርራሕ ትጥቐመሉ አላ ዝበለ ኮይኑ እዚ ድማ ብዛዕባ ቦኮ ሓራምን አካታዒ ጉዳይ ኣብ እንግሊዝኛ ተዛረብቲ ዞባታት እታ ሃገር ንዘሎ ተቓውሞ ኣብ ዝጽሕፋን ዝጽብጽባን ምኳኑ እቲ ትካል ወሲኹ የረድእ።
ብሩኖ ኑክዋሜ ካብ ማሕበር ጋዜጠኛታት ካሜሮን ጋዜጠኛታት ንሞያኦም ይሰግኡ እዮም ይብል።
ንሱ ብተወሳኺ ጋዜጠኛታት ገበነኛታት ኣይኮኑን ስለዚ ድማ ማሕበሩ ንሞያን ስነ ምግባር ጋዜጠኛነት ክኽበር ከምዘተባብዕ ይገልጽ።
ኣብ ኣሜሪካ ዝመደበሩ ንደሕንነት ጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ትካል ሲፒጄይ ክሳብ ሕጂ ሓሙሽተ ጋዜጠኛታት ብመሰረት እዚ ሕጊ ምእሳሮም ብምግላጽ እቲ ሕጊ ክሳብ ሞት ዝበጽሕ መቕጻዕቲ ዘጠቓለለ ምኳኑ’ውን ይገልጽ።
ብመሰረት ድምጺ ኣሜሪካ ዘለዎ ሓበሬታ ድሕሪ ኣብ ወርሒ ታሕሳስ ዝጀመረ ዘይምርግጋእ አስታት 30 ዝኾኑ መራኸቢ ብዙሃን ተዓሺጎም ወይ ከይሰርሑ ተአጊዶም አለው። መንግስቲ ንኣገልግሎት ኢንተርነት ክልተ ተዛረብቲ ቋንቋ እንግሊዝ ዝኾና ዞባት ንሰለስተ ወርሒ ምዕጻው’ውን ይፍለጥ።
መንግስቲ ብወገኑ ነዚ መሰል ስጉምትታት ሃገራዊ ደሕንነት ንናይ ምዝራብ ነጻነት ይቕድም ዝብል መልሲ ክህብ ምጽንሑ ይዝከር።


text:
ናይ ዘርኢ ወጥሪ ዘጋድድ እዩ ብዝብል ስኽፍታታት ብሰበስልጣ ዊስከንሰን ንዝቐረበ ፃውዒት ዕሽሽ ብምባል ፕሬዝዳንት ትራምፕ ናብታ ፃዕዳ ፖሊስ ንፀሊም ቶኵሱ ብምቁሳሉ ናዕቢ ዝተመልኦ ተቓውሞታት ዝተልዓለላ ከተማ ከኖሻ ዊስከንሰን ተጓዒዞም፤ሕግን ስርዓትን ዝብል መልእኽቲ ወፍሪ ምርጫ ድማ ደፊኦምሉ ኣለው።
ኣብ ከኖሻ ዊስከንሰን ጃኮብ ብሌክ ዝሓለፈ ሰሙን ብፖሊስ ብጥይት ምስተወቕዐ ህውከትን ዘይምርግጋእን ኣብ ዘይተፈለያ ከተማ ፕሬዝዳንት ትራምፕ ዑደት ኣብ ዘካየድሉ ተቓወሞታትን ፀረ ተቓውሞታትን ተቐቢሉዎም ኣሎ።
ነባሪ ከኖሻ ዝኾነ ብሌክ ብፃዕዳ ፖሊስ ብድሕሪቱ ብሸውዓተ ጥይት እዩ ተወቒዑ።
ዑደት ፕሬዳንት ተወሳኺ ናይ ዘርኢ ወጥሪ ከልዕል እዩ ዝብል መግለፂታት ከንቲባ ከተማ ከኖሻን ኣማሓዳሪ ክፍለ ግዝኣት ዊስከንሰንን ዕሽሽ ብምባል ትራምፕ በቲ ዘይምርግጋእ ንዝዓነወ ናይ ንግዲ ከባቢ ተዘዋዊሮም።
‘’ብዙሕ ክንሕግዞም ኢና።ብዙሕ ከም እንሕግዞምእኣምን እየ’’ ድማ በሉ።
ትራምፕ ምስ ኣኽበርቲ ሕጊ ተራኺቦም፤ምስ ስድራ ብሌክ ግን ኣይተራኸቡን።መልእኽቲ ትራምፕ ‘’ሕግን ስርዓትን’’ ዝብል እዩ።ናይ ዘርኢ ወጥሪ ብዝምልከት ርሱን ክትዕ ይካየድ ኣሎ፤ኣብ ሕዳር ክኣምርጫ ይፅበዮም።
17 ዓመት ዝዕድሚኡ ፃዕዳ መንእሰይ ኣብ ከኖሻ ብኣውቶማቲክ ብረት ንኽልተ ሰባት ምቕታሉ ንርእሱ ክከላኸል ዝወሰዶ ስጉምቲ ክኸውን ይኽእል እዩ ዝብል ሪኢቶ ሂቦም ነይሮም ትራምፕ ኣብዚ ሰሙን።ፕሬዝዳንታዊ ሕፁይ ጆ ባይደን ሓዊሱ ብዙሓት ተነቒፎም ኣለው ንትራምፕ።
‘’ሓዊ ይባራዕ ኣሎ፤ነቲ ሓዊ ኣብ ክንዲ ምጥፋእ ነቲ ሃልሃልታ ዘጎሃህር ፕሬዝዳንት እዩ ዘለና። ከነባርዕ የብልናን፤ክንሃንፅ እዩ ዘለና’’ ኢሎም ባይደን።
ትራምፕ ናይ ውሽጢ ሽብር ኢሎም ንዝፀውዕ ህውከት ዴሞክራት ጉልበት ይህቡዎ ኣለው ክብሉ ንዴሞክራት ይኸሱ።
‘’ግዲ ዘይብሎም ርሑቕ ፀጋማይ ክንፊ ፖለቲከኛታት ሃገርናን ኣኽበርቲ ሕግናን ጨቆንቲ ወይ ዘርኣዊያን እዮም ዝብል ኣዕናዊ መልእኽቶም ይደፍእሉ ኣለው’’ ኢሎም ትራምፕ።


text:
- Other languages
ሕማም ኦዲሆደ
ብዙሓት ሰባት ከቕልቡን ከተኩርሩን የጸግሞም። ካብ ግዜ ናብ ግዜ ውን ብስእነት ዓቅሊ ክርበሹ ትርእዮም። እቲ ብጒድለት ኣትኲሮን ሕሉፍ-ንጡፍነትን ዝፍለጥ ሕማም ኦዲሆዲ (adhd) ምስ ዝህልወኩም ከኣ፡ እዚ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሸ ጸገማት ንመዓልታዊ መነባብሮኹም ዚጸሉ መለለዪ ናይዚ ሕማም እዩ። ብሰንኪ`ዚ ኸኣ ንኣብነት፡ ስራሕኩም ወይ ውን ትምህርቲኹም ከምቲ ዝድለ ካብ ምስላጥ ክዕንቅፈኩም ይኽእል እዩ።
ሕማም ኦዲሆደ (adhd) እንታይ እዩ?
ሕማም ኦዲሆደ መትኒታት ዝማእከሉ ሳይካትሪያዊ ስንክልና ኢና። እቲ ከም መጸውዒ ናይዚ ሕማም ዝገልግል adhd ዝብል ኣሕጽሮተ-ቓል ዝርዝሩ፡ ጉድለት ኣትኲሮን ምምዝባል ሕሉፍ ንጡፍነትን እዩ። ኮይኑ ግን ኩሎም በዚ ሕማም ዝተጠቕዑ ሰባት ብተርእዮ ሕሉፍ-ንጡፍነት ኣይጥቕዑን እይዮም።
ዝተፈላለዩ ዓይነታት ኦዲሆደ
ኦዲሆደ ኣተዂሮኻ ናይ ምቊጽጻር ጸገም እዩ። ዝተፈላለዩ ዓይነታት ኦዲሆደ ኣለዉ። ናይ ምትኳርን ድፍኢታዊ ስምዒታት ናይ ምቊጽጻርን ጸገም ምዝህልወኩም ከምኡ ውን ንጡፋት ምስ እትኾኑ ሓደ ካብ ዓይነታት ኦዲሆደ ኣለኩም ማለት እዩ። ድሪኺታዊ ስምዒታት ናይ ምቁጽጻር ጸገም ዘይብልኩም ናይ ኣተኲሮ ጸገም ግን ምስዝህልወኩም ኣድ ዝተሰምየ ዓይነት ኦዲሆደ ኣለኩም ማለት እዩ። እቲ ሳልሳይ ዓይነት ከኣ፡ ኣዚኹም ንጡፋትን ድሩኻት ዝገብር ዓይነት ናይቲ ሕማም እዩ። እዚ ሳልሳይ ዓይነት ብብዝሒ ኣብ ነኣሽቱ ህጻናት ዝርአ ኮይኑ፡ ምስ ግዜ ክጠፍእ ወይ ውን ናብ ድብልቕልቕ ዝበለ ዓይነት ሕማም ኦዲሆደ ክቕየር ይኽእል።
ሳዕቤናት ናይዚ ሕማም?
ከም ኣብነት፡ ስዓትኩም ናይ ምኽባርን ንብረትኩም ውን ናይ ምቊጽጻርን ጸገም ክህልወኩም ይኽእል እዩ ንበል። ኩሉ ነገራት ሓደ ጌርኩም ስለእትርእይዎን እትሰምዕዎን፡ ጦብላሕታታት ፋላሊኻ ንምርኣይ ትጽገሙ። ነዊሕን ሕልኽልኽ ዝበለን መምርሒታትን ምስ ሓድሽ ነገራት ምልላይን፡ ነዓኹም ይትረፍ ነቶም ብሕማም ኦዲሆደ ዘይተጠቕዑ ሰባት ውን ቀሊል ነገር ኣይኮነን። ዝጀመርኩሞ ነገር ምውዳእ ውን ካብዚ ዝፍለ ነገር ኣይኮነን። ካብ ሰብ ንላዕሊ ርቡጻት ትኾኑ። መብዛሕትኦም ግዳያት ሕማም ኦዲሆደ፡ ኣብ ትምህርቲ፡ ኣስተምህሮታትን ኣኼባታትን ኮፍ ኢሎም ከለዉ ነቲ ኣብ ቅድሚኦም ዘሎ ነገር ብርምሳዕ፡ ብዛዕባ ምስቲ ዛዕባ ምትእስሳር ዘይብሉ ነገራት ናይ ቀትሪ ሕልሚ ይሓልሙ።
ሕማም ኦዲሆደ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ይፈላለ እዩ
ሕማም ኦዲሆደ መን ኢኹም ኣብ ዝብል ነገር ምርኩስ ጌሩ፡ ኣባኹም ብዝተፈላለየ መልክዕ ክንጸባረቕ ይኽእል። ከም ሰብ ከመይ ኢኹም ኣቀራርባኹም`ከ ከመይ እዩ ዝብል፡ ብሰብኣዊ-መንነትኩም፡ ባህሪኹም፡ ጠባይኩም፡ ክብሪታትን ዝምባሌታትኩምን ይጽሎ እዩ። ወላ’ቲ ኣብ መብዛሕትኦም በዚ ሕማም ዝተጠቕዑ ሰባት ዝርአ ስእነት-ቅሳነት ወይ ምዕልባጥ ደረጅኡ ካብ ሓደ ናብቲ ኻልእ ይፈላለ እዩ። ገሊኦም ጸጥ ኢሎም ኮፍ ክብሉ ከጸግሞም እንከሎ፡ ገሊኦም ከኣ ውሽጣዊ ቅሳነት ይስእኑ። ቅጥዒታት ሕብረተ-ሰብ ኣወዳት/ኣሰብኡት ከምኡ ውን ኣዋልድ/ደቂ-ኣንስትዮ እንዳበለ ዝተፈላለየ ቅርጺታት ክህልዎ ስለዝኽእል፡ ሕማም ኦዲሆደ ውን ኣብዚ ተመርኲሱ ዝተፈላለየ ገጻት ክህልዎ ይኽእል እዩ።
ኦዲሆደ ናብ መግዳዕቲ ዕዮኣዊ-ዓቕሚ ኣካላት ክምዕብል ይኽእል እዩ
ከብ ሰብ ዓቢ ትጽቢት ዝነብረልኩም ምስ ዝኸውን፡ ሕማም ኦዲሆደ ነዚ ትጽቢታት ክህንኩል ዝኽእል ዓቢ ዕንቅፋት ክኾነኩም ይኽእል እዩ። ልጓም ኣካይዳኹምን ባህሪኹምን ክትመርሕዎ ወይ ውን ክትቆጻጸርዎ ምስዘይትኽእሉ፡ ሰብ ብጌጋ ክርደኣኩምን ኣብ መውዳእታ ውን ንስኹም ክትበሳጨዉ ትኽእሉ። ከም ውጽኢት ናይዚ ኸኣ ምስቶም ኣብ ከባቢኹም ዝርከቡ ሰባት ኣብ ግጭት ክትኣትዉ ትኽእሉ። ኣብያተ-ትምህርቲ ይኹና ወይ ውን መካን-ስራሕ ምስ ጸገማትኩም ዝሳነ ባይታ ስለዝየጣጥሓልኩም እቲ ሕማም ናብ ኣካላዊ ዕዮኣዊ-መግዳዕቲ ክምዕብል ይኽእል። ሕማቕ ኣቀባብላ፡ ወትሩ ኣብ ዘይምፍላጥ ዝተሰረተ ምዃኑ ክትፈልጡ ኣገዳሲ እዩ።
ምንጪ ኦዲሆደ እንታይ እዩ?
ኦዲሆደ፡ ኣብ ስርዓተ-መትኒ ሓንጐልና ዝቕልቀል ምሳና ዝውለድ ተርእዮ ኮይኑ፡ ከም ሰባት ንዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ብኸመይ ነግጥሞም ውን ዝዝውረና ስምዒታዊ ተኣፋፍነት እዩ። ኣብ መብዛሕትኡ ግዜ፡ እዚ ሕማም ብትውልዲ ዝውረስ ኮይኑ፡ ካብ ወለዶ ወጻኢ ውን ግዳይ ናይዚ ሕማም ክገብሩ ዝኽእሉ ነገራት ኣለዉ እዮም። ንኣብነት፡ ቅድሚ እዋኖም ኣቐዲሞም ዝውለዱ ህጻናት። ምልክታት ናይዚ ሕማም ከሎ ገና ብንእሽቶኻ ይረኣዩ እዮም። መብዛሕትኦም ከኣ እንዳዓበዩ ምስ ከዱ፡ ካብቲ ሕማም ይላቐቑ እዮም።
ንኽፍወስ ኣበይ ክኸይድ ኣለኒ?
ብሕማም ኦዲሆደ ተጠቒዐ ኣለኹ ኢልኩም ምስ እትጥርጥሩ፡ ናብ ማእከል-ጥዕና ከባቢኹም ወይ ውን ናብ መቐብሊ ማእከል ሲካትሪያዊ ክንክን ከተምርሑ ኣለኩም። እቲ ዝተሰመዓኩም ነገር ብልክዕ ሕማም ኦዲሆደ ድዩ ወይሲ ካልእ ነገር ከምዝረጋገጽ ይግበር። ከምቲ ልሙድ ኣሰራርሓ፡ ኣብታ ቐዳመይቲ ርክብ ምስ ሓኪም ወይ ውን ስነ-ኣእምሮኛ ተራኸብኩም ቦኽሪ ገምጋም ጥዕናዊ ኩነታትኩም የካይድ። ብድሕሪ`ዚ ዕሙቕ ዝበለ ምርመራ ይካየደልኩም። በቲ ሕማም ተጠቒዕኩም ምህላውኩም ወይ ውን ዘይምህላውኩም ከኣ፡ ኣብዚ ምርመራ’ዩ ዝንጸር።
እንታይ ዓይነት ሓገዝ ይልገሰለይ?
ኣብ ቤት-ትምህርቲ፡ ኣብ ስራሕን ኣብ መዓልታዊ ህይወትኩምን ዝሕግዘኩም ወይ ውን ንጸገማት ናይቲ ሕማም ዘቓልል መሳለጥያታት ይወሃበኩም። ንድርኺት ሕማም ኦዲሆደ ዝንኪ መድሃኒታት ውን ኣሎ እዩ። ኦዲሆደ ምስ ዝህልወኩም መዓልታዊ ህይወትኩም ኣዝዩ ንጹርን ስሩዕን ክኸውን ኣለዎ። ከምዚ ዓይነት መዓልታዊ ህይወት ንኽህልወኩም ከኣ፡ ሓገዝ ትረኽቡ። ካብ ጸቕጥን ተጽዕኖን ንምርሓቕ፡ ጠለባትኩም፡ ትጽቢታኩም ከምኡ ውን እትዝምብዩሉ ማህበራዊ ኣከባቢ ክመቻቻእ ኣለዎ።


text:
Radio Erena: 22 September 2016
ኣንጻር ፕረዚደንት ሮበርት ሙጋበ ተቓውሞ ዘካይዱ ዜጋታት ዚምባብዌ፣ ባንዴራ እንተልዒሎም፣ ስጉምቲ ክወስድ ምዃኑ መንግስቲ እታ ሃገር እታ ሃገር ኣጠንቒቑ።
መንግስቲ ዚምባብዌ፣ ብመንገዲ ሚኒስተር ፍትሒ እታ ሃገር ኣቢሉ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፣ ኣንጻር ሙጋቤ ዝቓወሙ ዜጋታት እታ ሃገር ኣብ ዝኾነ ንጥፈታቶም ባንዴራ ዚምባቤ እንተልዒሎ ክሳብ 6 ወርሒ ማእሰርትን 200 ዶላርን ክቕጻዕ ምዃኑ ኣፍሊጡ።
እቲ መንግስቲ ነዚ ሓድሽ ሕጊ ዘውጽአ፣ ሓደ ካብ ህቡባት መራሕቲ ተቓወምቲ ፓስቶር ኢቫን ማዋሪረ፣ “ባንዴራ ብዘይሰብኣዊ ክብረት ትርጉም የብላን” ዝሕመረቱ፣ ንህሉው ፖለቲካውን ቁጠባዊ ኩነታት ምስቲ ኣብታ ሃገር ዝፍጸም ዘሎ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላትን ብምትእስሳር፣ ባንዴራ ዚምባብዌ ኣብ ክሳዱ ብምንጥልጣል ኣብ ዩቱብ ድሕሪ ዝዘርግሖ መልእኽቲ’ዩ።
እቲመንግስቲ ብተወሳኺ፣ ብዘይካ’ቲ ብሕጋዊ መንገዲ ብፍቓድ መንግስቲ ዝዝርጋሕ እንተዘይኮይኑ ባንዴራ ኣባዚሕካ ናብ ዕዳጋ ምውራድ’ውን ክልኩል ምዃኑ ኣዊጁ ኣሎ።
ብእርጋን ተሰኒፉ ዝርከብ ወዲ 92 ዓመት ፕረዚደንት ሮበርት ሙጋበ ካብ ስልጣን ክእለን፣ ስልጣኑ ናብ ሓደሽ ወለዶ ከሰጋገርን ድፍኢት ኣብ ዝበዝሓሉ እዋን፣ መብዛሕቶም መንእሰያት እታ ሃገር ኣንጻር እቲ ፕረዚደንት ዝተፈላለየ ተቓውሞታት ኣብ ምክያድ’ዮም ዝርከቡ።
ሞሶብ ኣፍሪቃ ዝነበረር ዚማብብዌ፣ ኣብዚ ናይ ኣስታት 38 ዓመታት ምምሕዳር ሙጋበ፣ ሓንቲ ካብ ቀዳሞት ድኻታትን፣ ሰብኣዊ ክብሪ ዝግሃሰለንን ሃገራት ኮይና ኣላ።
ዝተፈላለዩ ተቓወምቲ ወገናት፣ ኣንጻር እቲ ፕረዚደንት ተቓውሞታት ኣብ ዘካይድሉ እዋን፣ ከኣ ባንዴራ ዚምባብዌን ዝተፈላለየ ጭርሖታትን እናልዓሉ ሰለፊ ዘካይዱ እኳ እንተነበሩ፣ ብመሰረት እዚ ሓድሽ ሕጊ ግና፣ ባንዴራ ኣልዒልካ ምቕዋም፣ ብጥልመት ሃገርን ክብሪ ባንዴራ ምንሻውን ዘኽስስ’ዩ።
ሓደ ካብ ዕሉላት ውልቀመለኽቲ ኣፍሪቃ ዝኾነ ፕረዚደንት ሮበርት ሙጋበ፣ ንገዛእ ርእሱ ብሃገር፣ ህዝቢን ባንዴራን እናተከአ፣ ንደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ምውንጃሉ፣ ንባዕሉ ገበነና’ዩ ክብሉ’ዮም ተቓወምቲ ወገናት እታ ሃገር ነዚ ሓድሽ ሕጊ ዝቓወምዎ።
ኣብ ዝኾነ ሃገር፣ ኣንጻር መንግስታት ኣብ ዝካየድ ተቓውሞታት ባንዴራ ምልዓል ይኩን ባንዴራ ምቕጻል ንቡር ተርእዮ’ዩ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ’ውን፣ ኣብ እስራኤል ዝርከብ ኤርትራዊ መንእሰያት ባንዴራ ኤርትራ ብምቅጻል ንዘርኣዮ ተቓውሞ፣ ኣብ ወጽኢ ሃገራት ኣብ ልዕሊ ዝነብሩ ኤርትራውያን ዓቢ መዘራረቢ ኣርእስቲ ኮይኑ ምንባሩ ኣይርሳዕን።
=========================


text:
ሓደ ካብ’ቲ ኣብ ዝሓለፈ ክፍለ ዘመን፣ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ኤርትራዊያንን ዝተፈጸመ፣ ኣዝዩ ዘስካሕክሕ ግፍዒ፣ እቲ ብወየንቲ ተጋሩ፣ ኣብ ልዕሊ ኣብ ኢትዮጵያ ዝነብሩ ዝነበሩ ኤርትራዊያን ዝተፈጸመ ማእሰርቲ፣ ዝምታ ማእለያ ዘይብሉ ንብረትን ጥረ ገንዘብ፣ ቅትለትን ምስጓጒን እዩ። Continue reading ኣይረሳዕናዮን!
Category Archives: ትግርኛ
News articles in Tigrinya and Amharic languages
ሪፖርታጅ: መበል 26 ዓመት ጽምብል ናጽነት ኤርትራ ኣብ ሆላንድ
ብ ዘርኣይ ሰሎሞን
ኤርትራዊ ነባሪ ሆላንድ፡ ኣብ ምሽብሻብ ጽምብል ናጽነት ኤርትራ ኢዩ ተጸሚዱ ዘሎ። ነታ ሰላሳ ዓመት መመላእታ ክቡር ደሙን ህይወቱን፡ መባእ ሃገር ንምዃን ብሉጻቱ ሰዊኡ፡ ኣካሉ ሰንኪሉ፡ ጉልበቱን ገንዘቡን ከፊሉ፡ ኤርትራ! ኤርትራ ንኽትከውን ብዘካየዶ ቓልሲ ነዘረጋገጻ ሃገረ ኤርትራ! ንህንጸታን ምዕባሌኣን ብልጽግናኣን እጅገኡ ሰብሲቡ ኣብ ዘረባረበሉ ዝነበረ ህሞት`ውን እንተኾነ፡ ብቕንኢ የዒንቶም ዓዊሩ፡ ዕንቕርቲ ጽልኦም ሽክነኦም ብዝኸሓነ ነባሪ ጽልኢ ዘንበሩ ጃንዳ ወያነ፡ ህዝቢ ኤርትራ ንዝገበረሎም ሰናይ ጽቡቕ ተግባር፡ ኣብ ክንዲ ሞሳን ወደሳን፡ ማሳን ወቐሳን ኣብ ዝባኑ ከውርድሉ፡ ተለኣኣኽቲ ናይ እከይ ውዲት ምዕራባውያን ብምዃን፡ ንምምብርካኹ ተባሂሉ ኣብ ዝተኸፍተ ወራር ኹናት`ውን እንተኾነ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብኹናት መኪቱ፡ ተዓዊቱ! ኣብ ዳንነት ሞጊቱ ረቲዑ ብሓቅነቱ! ከበባ ዲፕሎማሲ ብዓቕሉን ጽንዓቱን ፈንጢሱ፡ ቀላሲ ኮይኑ ተጠሚቱ! ኣብ ቁጠባ ብርእሰ ምርኮሳ፡ ቁሸት ምስ ከተማ! ኤርትራ ምስ ዓለማ! ኣራኺቡ ናብራ ህዝቢ ኣመሓይሹ ጎልቢቱ! ብርሃን ንደርማስ ምዕባሌ!! ብዝብል ቴማ ንምጽንባል በዓል ኤርትራ ኣብ ምሽብሻብ እንከሎ ኢዩ፡ ነዚ ኣዱሃ ዝኾነ ኣብ ሆላንድ ዝቕመጥ ኤርትራዊ ሃገራዊ ሓርበኛ ህዝቢ ዝተጸምበርክዎ። Continue reading ሪፖርታጅ: መበል 26 ዓመት ጽምብል ናጽነት ኤርትራ ኣብ ሆላንድ
ዝብኢ እንተሓነኸስ ፡ ንነብስኻ ይደሊ!
ካብ ግዱሳት ተጸናጸንቲ እከይ ውዲታት፡
ሰናይ ቅንያት በዓል ነጻነት ክኾነልኩም ንምነ!!! ዝበሃል ስለ ዝተሳእነ ኣይኮናን ጠፊእና ጸኒሕና፡ ኣብ ካልእ ጽምዶ ስራሕ ስለ ዝተታሓዝና’ምበር። ታሪኽ ብመሰልቱ ጥራይ ዘይኮነ፡ በቲ ክውን ሓቅታቱ ኢዩ ክዝንቶ ዘለዎ። ነዚ እምነት እዚ ብምሓዝ ኢና ድማ፡ ንኹሎም ጉራቔናት ንመሰለት ክውንነቶም፡ በቲ ዝመስልዎ ሓቅታት ንምግላጽ እንምድብ ዘለና። Continue reading ዝብኢ እንተሓነኸስ ፡ ንነብስኻ ይደሊ!
ኣብ ብርሃን ኮይኑ: ጸልማት ፈጢሩ ዝሕባእ ተጻባኢ: ካብ ዓይኒ ንስሪ ከምልጥ ተኽእሎ የብሉን! (2ይ ክፋል)
ብ ዘርኣይ ሰሎሞን፡
ተጻብኦታት ኣብ ልዕሊ ኤርትራዊ ሃገራዊ ክውንንውትን፡ ሃገራዊ ሓርበኛዊ ሉኡላዊ መንነትን፡ ቀጻሊ ኢዩ ዘሎ። ሰንሰለታት ናይ`ቲ ውሽጣውን ግዳማውን ተጻብኦታት ግን፡ ንህዝብን ሃገርን ኤርትራ፡ ካብ`ቲ ክበጽሖ ዝደሊ ሽቶን ዕላማን ክዓግት ዝኽእል፡ ግዙፍ ይኹን ደቂቕ በሕየ ዝብል ረቂቕ ሓይሊ ግን፡ ተሰኒፉ ክርኽሞሽ እንተዘይኮይኑ፡ ስድሪ`ውን ትኹን ነቲ ኤርትራዊ ሃገራዊ ሓርበኛነት ከዳኽምሲ ይትረፍ፡ ካብ ምረሻ ጉዕዞኡ ከሰናኽል ዝኽእል፡ ናይ ቀረባ ይኹን ናይ ርሑቕ ሓይሊ፡ ነቲ ዛጊት ኪኖ ምብርካኽ ከጋጥሞ ዝኽእል ዘይተርፍ ዕድል፡ ተደቢሩ ስዩም ጥራይ ኢዩ። Continue reading ኣብ ብርሃን ኮይኑ: ጸልማት ፈጢሩ ዝሕባእ ተጻባኢ: ካብ ዓይኒ ንስሪ ከምልጥ ተኽእሎ የብሉን! (2ይ ክፋል)
ኣብ ብርሃን ኮይኑ ጸልማት ፈጢሩ ዝሕባእ ተጻባኢ : ካብ ዓይኒ ንስሪ ከምልጥ ተኽእሎ የብሉን!
ክብሮም ዳፍላ መን ኢዩ? መበገሲ ዕምላዓኡ ኸ እንታይ ኢዩ?
ብ ዘርኣይ ሰሎሞን፡
ተጻብኦታት ኣብ ልዕሊ ኤርትራዊ ሃገራዊ ክውንንውትን፡ ሃገራዊ ሓርበኛዊ ሉኡላዊ መንነትን፡ ቀጻሊ ኢዩ ዘሎ። ሰንሰለታት ናይ`ቲ ውሽጣውን ግዳማውን ተጻብኦታት ግን፡ ንህዝብን ሃገርን ኤርትራ፡ ካብ`ቲ ክበጽሖ ዝደሊ ሽቶን ዕላማን ክዓግት ዝኽእል፡ ግዙፍ ይኹን ደቂቕ በሕየ ዝብል ረቂቕ ሓይሊ ግን፡ ተሰኒፉ ክርኽሞሽ እንተዘይኮይኑ፡ ስድሪ`ውን ትኹን ነቲ ኤርትራዊ ሃገራዊ ሓርበኛነት ከዳኽምሲ ይትረፍ፡ ካብ ምረሻ ጉዕዞኡ ከሰናኽል ዝኽእል፡ ናይ ቀረባ ይኹን ናይ ርሑቕ ሓይሊ፡ ነቲ ዛጊት ኪኖ ምብርካኽ ከጋጥሞ ዝኽእል ዘይተርፍ ዕድል፡ ተደቢሩ ስዩም ጥራይ ኢዩ። Continue reading ኣብ ብርሃን ኮይኑ ጸልማት ፈጢሩ ዝሕባእ ተጻባኢ : ካብ ዓይኒ ንስሪ ከምልጥ ተኽእሎ የብሉን!
ኣፈርክቡ ! ወጣጡ ወያኔ ኣብ መበል 25 ዓመት ዕድሜኦም ኣብ ኣፍ ሞት ይርከቡለዉ !
ጭፍራ ወያኔ በቲ ካብ በረኻ ደደቢት ሒዘሞ ዝመጹ እከይ ተግባራቶም ፣ ካብ ጎረባብቲ መሬት ጨሪምካ ናብ ትግራይ ብምጽንባር ናይ መጻኢት ረፑብሊክ ዓባይ ትግራይ ንምምስራት እዩ ኔሩ። ነቲ ብሳላ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ኮፍ ዝበልዎ ዙፋን ነገስታት ኢትዮጵያ ተጠቒሞም ንመላእ ህዝቢ ኢትዮጵያ ብምጭቋንን ብምርጋጽን ሃብቱ ጓሕጒሖም ንትግራይ ብምግዓዝ ዒም ንዝበለ ጥይት ብምዅላስ ንዕስራን ሓሙሽተን ዓመታት ንህዝቢ ኢትዮጵያ ግዳይ ሞትን ህልቂትን ስደትን ጌሮሞ።
እዞም ብኹሉ ዓይነት መዐቀኒታት ንህዝቢ ኢትዮጵያ ከመሓድሩ ይኹኑ ክጭቁኑ ፍጹም ብቕዓት ዘይብሎም ወገናውያን ጸበብቲ ርእሲ ወያነ: ን25 ዓመታት ብደም ህዝቢ ክጻወቱ ጸኒሖም። ወያኔ ንኢትዮጵያ ብብሄር ከሊሎም ብምጉጅጃል ንሓድሕዱ ከም ዘይራኸብን ብዓይኒ ጽልእን ቅርሕንትን ከም ዝጠማመት ጌረሞ። Continue reading ኣፈርክቡ ! ወጣጡ ወያኔ ኣብ መበል 25 ዓመት ዕድሜኦም ኣብ ኣፍ ሞት ይርከቡለዉ !


text:
ሰበስልጣን ሱማሊያ ሓላፊ ስለያ ኣል-ሸባብ ዝነበረ ዘካሪያ ኢስማዒል ኣሕመድ ሀርሲ ኢዱ ምሃቡ ካልኦት እውን ኣሰሩ ክስዕቡ ጨዊዖም።ካብ ላዕለዎት ሸውዓተ መራሕቲ ኣል-ሸባብ ሓደ ዝነበረ ዛኪ ብዝብል ዝፍለጥ ዘካሪያ ንጎነፃዊ ኣገባብ ቃልሲ ኣል-ሽበባ ብምኹናን ኣባላት ኣል-ሸባብ ዕላምኦም ብሰላማዊ መንገዲ ንኸሰጉሙ ፀዊዑ’ሎ።
ምስ ኣል-ቃይዳ ምትእስሳር ናይ ዘለዎ ኣል-ሸባብ ሓላፊ ሰለያ ዝነበረ ዘካሪያ ኣብ ዘለዎ ንዝሓበረ 3 ሚሊዮን ዶላር ሽልማት ዘውህብ እዩ ነይሩ።ንሱ ኣብ ከተማ ሞቓድሾ ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃቦ መግለፂ ድሕሪ ደጊም ኣባል ኣል-ሸባብ ኣይኮንኩን ኩሎም ግጭታት ብዕርቂ ክፍታሕ ኣለዎ ኢሉ።
መንግስቲ ሱማሊያ ኣባል ጉጅለ ሽበራ ንዝኾነ ጎነፅ ብምኹናን ኢዱ ንዝሃበ ኣባል ጉጅለ ሽበራ ምሕረት ከምዝህብን ምስ ሕብረተሰብ ክፅንበሩ እውን ከምዝሰርሕን ምንስቴር ሓበሬታ ሱማሊያ ሙስታ ዱሁሎው ገሊፆም።
‘’ፌደራላዊ መንግስቲ ሱማሊያ ጌግኦም ፈሊጦም ዓመፅ ንዘውግዙን ኣባላት ኣል-ሸባብ ምስ ሕብረተሰብ ሱማሊያ ናይ ምፅንባር ዕድል ክህልዎምን ደሕንነቶም ክሕሎን ብተደጋጋሚ ቃል ሂቡ እዩ’’ምስ በሉ ‘’ከም ዛኪ ኣፈላላያትና ብሰለማዊ መንገዲ ክንፈትሖ ንኽእል ኢና’’ኢሎም።
ሓሳን ዳሂር ኣወይን ካሊእ ላዕለዋይ ኣዛዚ ሰይድ ኣታምን ኢዶም ካብዝህቡ ዛኪ ዳሕረዋይ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን ኣል-ሸባብ ኢዩ።
ላዕለዋይ መራሒ ኣል-ሸባብ ኣብዲ ጎዳኔ ብናይ ዩናይትድ ስቴትስ ሰብ ኣልቦ ነፋሪት ኣብ መስከረም 2013 ኣ/ፈ ተቐቲሉ።ካብኡ ጀሚሩ መሪሕነት ኣል-ሸባብ ተኸፋፊሎም እዮም ፀኒሖም እዮም።ግን ኣል-ሸባብ ንመንግስቲ ሱማሊያ ፈታኒ ዝኾነ ብርቱዕ ተዋጋኢ ኮይኑ ቀፂሉ’ሎ።


text:
Radio Erena: 29 October 2020
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኔዘርላንድስ፣ ኣብ ዘይሕጋዊ ምእካብ ገንዘብ ተዋፊሩ ንዝጸንሐ ሰራሕተኛ ኤምባሲ ኤርትራ፣ ካብ 28 ጥቅምቲ ኣትሒዙ፣ ካብ ስርሑ ደው ከምዘበሎ ኣፍሊጡ።
እቲ ሚኒስትሪ ነዚ ዘፍለጠ፣ ኤምባሲ ኤርትራ፣ ኣብ ኔዘርላንድ ካብ ዝርከቡ ዜጋታት ኤርትራን ናይ ኤርትራ መበቆል ዘለዎም ሆላንዳውያንን፣ ክልተ ካብ ሚእቲ ይኹን ካልእ ኣታዊታት ግብሪ ከይእኽብ ቅድሚ ክልተ ዓመታት ንዘሕለፎ ውሳኔ ብምጥሓሱ’ዩ።
ቅድሚ ክልተ ዓመታት፣ መንግስቲ ኔዘርላንድስ፣ ንቆንስል ኤምባሲ ኤርትራ ብተመሳሳሊ ክሲ ካብ ሃገሩ ከምዝሰጎጎ ይዝከር።
እቲ ኤምባሲ፣ ነቲ ብስም ክልተ ካብ ሚእቲ ዝእከብ ዝነበረ ግብሪ፣ ብቀጥታ ካብ ምእካብ ኣቛሪጽዎ እኳ እንተጸንሐ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ብስም መኸተ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ስለዝጀመሮ፣ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኔዘርላንድስ መጠንቀቕታ ሂብዎ’ዩ ጸኒሑ።
ይኹን’ምበር እቲ ኤምባሲ፣ ነቲ መንግስቲ ኔዘርላንድስ “ዘይሕጋዊ ዝበሎ ንጥፈታት ምእካብ ግብሪ” ስለዝቐጸሎ፣ ቆንስል ምኻኑ ንዝተገልጸ፣ ሰለሙን መሓሪ ዝተባህለ ሓደ ካብቶም ኣብቲ ንጥፈታት ዝተዋፈሩ ሰራሕተኛታት ኤምባሲ ክእገዶ ወሲኑ።
ራድዮ ኣርጎስ ኣብ ዘቕረበቶ ጸብጻብ ድማ እቲ ኤምባሲ ዘይሕጋዊ ምእካብ ገንዘብ የተግብር ምህላዉ ዘረጋግጽ ሰነዳት ኣብ ኢዳ ከምዝበጽሐ ጠቒሳ።
ምእካብ ክልተ ሚእታዊት ግብሪ፣ ዘይሕጋዊ ምዃኑ ብሓያሎ ሃገራት ኤውሮጳ ድሕሪ ምርግጋጹ፣ ዜጋታት ኤርትራ ናብ ኣስመራ ኣብ ዝገሽሉ እዋን ክኽፈሉ ወይ ድማ ብሰብ ከማልኡ’ዮም ዝሕተቱ።
ብዝተፈላለየ ካልእ ምኽንያታት ዝተኣከበ ገንዘብ ግን ኣብ ክንዲ ብቀጥታ ናብ ኤምባሲታት ዝኽፈል፣ ኣብ ሩስያ፣ ጋስፕሮም ባንክ ናብ ዝርከብ ሕሳብ ህግደፍ ከሰጋግርዎ ክሕበሮም ጸኒሑ።
እዚ መንግስቲ ኔዘርላንድስ ኣብ ልዕሊ ኤምባሲ ኤርትራ ሒዝዎ ዘሎ ተሪር መርገጺ፣ ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳ’ውን ክኽተልኦ፣ ኣብተን ሃገራት ዝርከቡ ደለይቲ ፍትሒ ብዕቱብ ክከታተልዎ፣ ራድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ደለይቲ ፍትሒ ካብታ ሃገር ኣዘኻኺሮም።
================


text:
Radio Erena: 14 Januray 2018
ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ሕብረት ኣፍሪቃን፣ ኣብ ደቡብ ሱዳን ዳግማይ ተወሊዑ ንዘሎ ውግእ ኣብ መንጎ ሰራዊት መንግስትን ተቓወምቲ ሓይልታትን ኮኒኖም።
ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብ12 ጥሪ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ ኩሎም ወገናት ደቡብ ሱዳን፣ ነቲ ብዕለት 21 ታሕሳስ 2017 ዝተበጽሐ ተኹሲ ደው ናይ ምባል ስምምዕ ከኽብሩ ጸዊዑ።
እቲ ውድብ ኣብ መግለጺኡ፣ መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ኮነ ተቓወምቱ፣ መሰረታዊ ዕላምኦም ድሕነት ህዝቢ እንተኾይኑ፣ ፍልልያቶም ፖለቲካዊ ፍታሕ ብምንዳይ ደኣምበር ኲናት ብምጅማር ከረጋግጽዎ ከምዘይክእሉ ኣመልኪቱ።
ሕብረት ኣፍሪቃ ብወገኑ፣ ነቲ ናይ 21 ታሕሳስ ተጻብኦ ደው ናይ ምባል ስምምዕ ትግባረኡ ኣብ ምርግጋጽ ንኩሎም ወገናት ድሕሪ ምጽዋዕ፣ ብመሰረት’ቲ ዝተበጽሐ ስምምዕ ኣብዚ እዋን’ዚ ናብ ካልኣይ ደረጃ ዝሰግረሉ ደኣምበር ዳግማይ ናብ ኲናት ዝምለሰሉ እዋን ከምዘይኮነ ኣዘኻኺሩ።
ብመንጎኝነት ኢጋድ ክካየድ ዝጸንሐ ዘተ ሰላም ደቡብ ሱዳን፣ ተኹሲ ደው ናይ ምባል ስምምዕ ኣብ ዝተረጋገጸሉ፣ ነቲ ብኲናት ዝተሃስየ ህዝቢ ረዲኤት ንምሃብ ንኣህጉራውያን ለገስቲ ማሕበራት ናይ ሓገዝ መስመር ክኸፍት’ዩ ትጽቢት ተገይሩሉ ኔሩ።
ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ሕብረት ኣፍሪቃን ኣብ መግለጺኦም፣ ስምምዕ ሰላም ደቡብ ሱዳን ክዕወትን ኣብታ ሃገር ነባሪ ሰላም ክሰፍንን፣ ማሕበረሰብ ዓለም ግቡእ ኣቓልቦ ክገብረሉ ጻውዒት ኣቕሪቦም።
========================


text:
Radio Erena: 03 April 2017
ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር፣ ኣብ ኢትዮጵያ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ንምፍጻም ሰሉስ 4 ሚያዝያ ኣዲስ ኣበባ ክኣቱ’ዩ።
እቲ ፕረዚደንት ናብ ኢትዮጵያ ዘምርሕ ዘሎ፣ ኣብ ጸጥታን ዶባን ዘይሕጋዊ ምስግጋር ስደተኛታትን፣ ኣብ ውዱእ ስምምዕ ዘይተበጽሐ ኣጠቓቕማ ናይል፣ መስርሕ ሰላም ደቡብ ሱዳን፣ ሕእፈሻዊ ኩነታት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብዝምልከት ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ንምዝርራብ ምዃኑ ይግለጽ።
ብዘይካ’ዚ’ውን ኣብ መንጎ ክልትኤን ሃገራት ዘሎ ንግዲ፣ መጓዓዝያን ካልእ ቁጠባዊ ርክባትን ንምስፍሑ ብዛዕባ ዝህሉ ተኽእሎ ክዝትዩ’ዮም።
ፕረዚደንት ኣልበሽር ኣብዚ ናይ ኣዲስ ኣበባ ዑደቱ፣ ምስ ዝተፈላለዩ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ክራኸብን ኣብ ዝተፈላለየ ትካላት እ ሃገር ክበጽሕን ምዃኑ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፣ ላዕለዎት ወትሃደራውያን ኣዘዝቲ ክልትኤን ሃገራት ኣብ ጸጥታ ዶብን ዘይሕጋዊ ምስግጋርን ደቂሰብን ዘተኮረ ዘተ ከምዘካየዱ ይዝከር።
ሱዳንን ኢትዮጵያን፣ ኣብ ዶብ ክልትኤን ሃገራት ዝርከብ ሰፊሕ ናይ ሕርሻ ከባቢታት ‘ኣልፋሽጋ’ መዕለቢ ከምዘይረኸባሉ’ውን ይፍለጥ።
ዕጡቓት ሚሊሻ ኢትዮጵያ፣ ነቶም ኣብ ዞባ ገዳርፍ፣ ከባቢ ኣልፋሽጋ ዝርከቡ ሱዳናውያን ሓረስቶት ካብ መነባብርኦም ብምፍንቓል፣ ሰፊሕ ናይ ሕርሻ መሬት ወሪሮም ከምዝሓዝዎ’ያ ሱዳን ብቀሊ ትወቅስ።
በንጻሩ ተወላዶ እቲ ኣብ ዶብ ሱዳን፣ ዝርከቡ ኢትዮጵያውያን፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ እቲ ዋንነቶም ምዃኑ ዝገለጽዎ ሰፊሕ ናይ ሕርሻ ቦታ፣ ናብ ሱዳን ንምርካቡ ይሰርሕ ኣሎ ክብሉ ዝሓለፈ ዓመት ተቓውሞታት ከምዘላዓዓሉ ኣይርሳዕን።
=======================


text:
ኣብ ገማግም ባሕሪ ኢጣልያ መብዛሕትኦም ኤርትራውያን ዝርከብዎም 500 ስደተኛታት ዝጸዓነት ካልኣይቲ ጃልባ ድሕሪ ምጥሓላ ብውሕዱ 130 ሰባት ሞይቶም።
ሰበ ስልጣን ኢጣልያ 140 ሰባት ብህይወት ከምዘድሓኑ ክገልጹ እንከለዉ፣ ናይቶም ዝተረፉ ኣስታት 250 ሰባት ሃለዋት ግና ዛጊት ኣይተፈልጠን።
ቁጽሪ ምዉታት ካብዚ ዘለዎ ንላዕሊ ክውስኽ ከምዝኽእል’ውን ሰበ ስልጣን ኢጣልያ ስግኣቶም ይገልጹ።
እታ ጃልባ ኣብ ገማግም ባሕሪ ላምፔዱሳ ኢጣልያ ከምዝጠሓለት ዝሓበሩ እቶም ሰበ ስልጣን፣ ብህይወት ዝተረፉ እንተለዉ ንምድሓኖም ይጓየዩ ከምዘለዉ ኣፍሊጦም።
ዜግነት ናይቶም ዛጊት ሞይቶም ዘለዉ 130 ሰባት ብንጹር ክፍለጥ እኳ እንተዘይክኣለ፣ መብዛሕትኦም ተሳፈርቲ ናይታ ጃልባ ኤርትራውያን ብምዃኖም፣ ዝበዝሑ ግዳያት’ውን ኤርትራውያን ክኾኑ ከምዝኽእሉ ይግለጽ ኣሎ።
ኣቐዲሙ ብሰኑይ 30 መስከረም ኣብ ገማግም ባሕሪ ሲሲልያ ኣብ ዘጋጠመ ተመሳሳሊ ሓደጋ’ውን ዝበዝሑ ኤርትራውያን ዝርከብዎም 13 ሰባት ሞይቶም’ዮም።


text:
መድረኽ ሎማዕንቲ ኣብዘውፅኦ መግለፂ ኣብ ዝሓለፈ ቕነ ንኽልተ ምኽትል ቀዳማይ ምንስትራት ዝተውሃበ ሹመት ብርክት ንዝበሉ ናይ ሕገ መንግስቲ ዓንቀፃት ዝጠሓሰ ምዃኑ እቲ መግለፂ ይዝርዝር።
ኣባል ኣመራርሓ መድረኽ ኣቶ ኣስራት ጣሴ ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃለ ምልልስ ዓንቀፅ ትሽዓተ እቲ ሕገ መንግስቲ ዝኾነ ይኹን ሕጊ፣ልማዳዊ ኣሰራርሓ፣ከምኡ’ውን ውሳነ ኣካል መንግስቲ ምስቲ ሕገ መንግስቲ ዝፃረር እንድሕር ኮይኑ ተቐባልነትን ተፈፃምነትን የብሉን ከምዝብል ብኣብነት ጠቒሶም ኣለው።’’ናይ ኩሎም ሕግታት ላዕለዋይ ሕጊ ኢልና እንፅውዖ ሕገ መንግስቲ ንኣሰራርሓ ይጥዕም እዩ ብዝብል ምኽንያት ምጥሓስ ግቡእን ትኽክልን ኣይኮነን።’’
ብዛዕባ ቤት ምኽሪ ምንስትራት ዝጠቅስ ዓንቀፅ 76 እንተኾነ’ውን ኢሎም ኣቶ ኣስራት ጣሴ ቀዳማይ ምንስቴር፣ምኽትል ቀዳማይ ምንስቴርን ምንስትራትን ኢሉ ብዘየማትእ ሓደ ምኽትል ቀዳማይ ምንስቴር ጥራሕ ክህሊ ከምዘለዎ ኣቐሚጡ እዩ ይብሉ።
ሕገ መንግስቲ ክጥሓስ ንፈለማ ግዜ ኣይኮነን ዝበሉ ሓላፊ ርክብ ህዝቢ መድኽ ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስ ብወገኖም እቲ ሹመት ዝሕብሮ ነገር እንተሃለወ ኣብ ውሽጢ እቲ ገዛኢ ፓርቲ ክእለት ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ ብቑዕ ኮይኑ ከምዘይተርኣየ እዩ ይብሉ።
ኣቶ ኣስራት ጣሴ’ውን እቲ ሽሙተ ናይ ሽግር ምልክት እዩ ይብሉ።እቲ ሽግር ድማ ሽግር ብዘስዕብ መንገዲ ምፍታሕ ግቡእ ኣይኮነን ኢሎም ብምውሳኽ።
ካሊእ ኣባል ኣመራርሓ መድረኽ ፕሮፌሰር መረራ ጉዲና ብወገኖም እቲ ሹመት ዘይሕጋዊ ካብ ምዃኑ ብተወሳኺ በዚ ሹመት እዚ ኣብቲ ገዛኢ ፓርቲ ንዝቢ ኦሮሞ እየ ዝውክል ዝብል ኦህዴው ካብ ዝኾነ ይኹን እዋን ንላዕሊ ናብ ወሰን ዝተደፍአሉ እዩ ይብሉ።
ወሃቢ ቃል ምንስቴር ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣቶ ዲና ሙፍቲ ቅድም ክብል ብዛዕባ እቲ ሹመት ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ መግለፂ እቲ ብፓርላማ ኢትዮጵያ ዝተውሃበ ሹመት ንዝኾነ ይኹን ዓንቀፅ ሕገ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣይጥሕስን ክብሉ ኣረጋጊፆም እዮም።


text:
Radio Erena: 04 January 2018
ኣብ ከባቢ ዓዲ ሓሎ ዝርከቡ ወነንቲ ጀራዲን ሸውዓተ ዓድታት፣ ጀራዲኖም ንመንግስቲ ከረክቡ ከምዝተኣዘዙ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
እቶም ወነንቲ፣ ንሓያሎ ዓመታት ከካይድዎ ዝጸንሑ ጀራዲን ንመንግስቲ ከረክቡ ተኣዚዞም ጥራይ ዘይኮነ፣ ሓደ ሽሕ ናቕፋ ወርሓዊ ደሞዝ እናተኸፍሎም ኣብቲ ብመንግስቲ ተመንዚዑ ዝመሓደር ዘሎ ጀራዲን ክሰርሑ ይግደዱ ከምዘለዉ እቶም ምንጭታት ብተወሳኺ ጠቒሶም።
ኣብ ሓዲ ሓሎ፣ ኣሽሓት ሄክታራት ናይ ሕርሻ መሬትን ጀራዲንን ንምልማዕ፣ መደብ ሓንጺጹ ዘሎ መንግስቲ ኤርትራ፣ ልዕሊ 95 ሚእታዊት ናይቲ ኣብቲ መደብ ዝወፍር ዘሎ ጉልበት ሃገራዊ ገልግሎት እኳ እንተኾነ፣ ናይ ምዕያይ ዓቕሚ ዘለዎምን ወነንቲ ጀራዲን ዝነበሩን ነበርቲ እተን ሸውዓተ ዓድታት’ውን ብደሞዝ ይሰርሑ ኣለው።
ወነንቲ ጀራዲን እተን ሸውዓተ ዓድታት፣ መንግስቲ ጀራዲኖም ብምምንዛዕ ኣብቲ ጀራዲን ብደሞዝተኛታት ክሰርሑ ብምግዳዶም ተቓውሞታት ከርእዩ ፈቲኖም እኳ እንተነበሩ፣ ብሰራዊት ዝተማእከለ ምምሕዳር እቲ ከባቢ፣ “እዚ ትገብርዎ ዘለኹም ተቓውሞ ኣንጻር ሃገራዊ ልምዓት’ዩ” ዝብል ምፍርራሕን ጸቕጥን ከምዝተገብረሎም እቶም ነዚ ሓበሬታ’ዚ ዝልኣኹ ምንጭታት ኣመልኪቶም።
ኣብ ሓዲ ሓሎ ድሕሪ ዝተሃንጸ ዲጋ፣ኣብ ከባቢኡ ሰፊሕ ናይ ሕርሻ መደባት ንምትግባር ይስርሓሉ እኳ እንተሎ፣ ኣብቲ መደብ ንኽሳተፉ ናብቲ ቦታ ዝወፈሩ ልዕሊ 5 ሽሕ ኣባላት 29 ዙርያ ተቓውሞ ከምዘርኣዩ ኣይርሳዕን።
እቶም ኣባላት 29 ዙርያ ኣብ ዓዲ ሓሎ ድሕሪ ዘካየድዎ ተቓውሞ፣ ናብ ከባቢ ናሮ ተወሲዶም ክእሰሩ እንከለዉ፣ ካብ ዝተፈላለያ ኣሃዱታት ዝተዋጽአ ካልእ ሰራዊት መተካእትኦም ኣብ ዓዲ ሓሎ ተዋፊሩ ከምዘሎ ይፍለጥ።
======================


text:
መራሒ ኣል-ቃይዳ ኦሳማ ቢን ላደን ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ፓኪስታን ቀቲለዮ‘ለኹ ክትብል ኣሜሪካ ከምዘፍለጠት ዝዝከር‘ዩ።ነዚ ንዓለም ዝፀለወ መዘራረቢ መደብ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ገይርናዮ‘ለና።ኣጋይሽና ኣባል ፓርላማ ስዊድን ኤርትራ-ዝመቦቅሎም ኣቶ ኣርሄ ሓመድ-ናካን ኢትዮዽያዊ ኣቶ ታደሰ ገ/ሄርን ክልቲኦም ካብ ስዊድን‘ዮም።በትረ ስልጣን እዩ ዓዲምዎም።
ሞት ኦሳማ ቢን ላደን ተቀባልነት ኣለዎ ዝበለ ኣቶ ኣርሄ ሓመድ-ናካን፣ኣብ ማእከላይ ምብራቅን ሰሜን ኣፍሪቃን ናይ ህዝብታት ቃልሲ ፀኒሑ‘ዩ፣ ብኦባማ ዝመፀ ቃልሲ ኣይኮነን።ኣሜሪካ ብቀጥታ ኣብ‘ቲ ዞባታት ንብልሽዋት መንግስታት ንምውጋድ ኢዳ ምእታዋ ነቲ ዞባ ኣባሪዕዎ ኣበላሽዎን ዝብል ገምጋም ኣለኒ ይብል።
ብዛዕባ ሞት ኦሳማ ቢን ላደን ምስ ኣቶ ኣርሄ ተመሳሳሊ እምነት ዝሓዘ ኣቶ ታደሰ ገ/ህይወት ብወገኑ፣ስእሊ ቢን ላደን እንተዘይሪኢና ንዝብሉ ወገናት ጥርጣረኦም ተቀባልነት የብሉን፣ኣሎ ዝብሉ እንተኾይኖም ባዕሉ ኦሳማ ቢን ላደን ኣለኹ ኣይሞትኩን ኢሉ ንክዛረብ ዕድል ይሃብዎ ይብል።
ሞት ኦሳማ ቢን ላደን መዘራረቢ መደብ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ኮይኑ
- በትረ ስልጣን
መራሒ ኣል-ቃይዳ ኦሳማ ቢን ላደን ዝሓለፈ ሰንበት ኣብ ፓኪስታን ቀቲለዮ‘ለኹ ክትብል ኣሜሪካ ከምዘፍለጠት ዝዝከር‘ዩ።ነዚ ንዓለም ዝፀለወ መዘራረቢ መደብ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ገይርናዮ‘ለና።ኣጋይሽና ኣባል ፓርላማ ስዊድን ኤርትራ-ዝመቦቅሎም ኣቶ ኣርሄ ሓመድ-ናካን ኢትዮዽያዊ ኣቶ ታደሰ ገ/ሄርን ክልቲኦም ካብ ስዊድን‘ዮም።በትረ ስልጣን እዩ ዓዲምዎም።


text:
ፓርትታት ኮንግረስ ህዝቢ ኦሮሞን ናይ ኦሮሞ ፊደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ምንቅስቓስን ናይ ኦሮሞ ፌደራላዊ ኮንግረስ ብዝብል ሽም ሓድሽ ፓርቲ ምፍጣሮም ኣፍሊጦም።እቲ ፓርቲ መንግስቲ ብሽብር ንዝኸሰሶም ንኣቶ በቀለ ገርባ ናይቲ ሓድሽ ፓርቲ ምኽትል ፕሬዝዳንት ገይሩ መሪፁዎም።
ሓዱሽ ፓርቲ ንምፍጣረ ኣብ ዝተፀውዐ ጉባኤ ተኣከብቲ ካብዘውፅእዎ ምግለፂ ከምዝተገለፀ ኮንግረስ ህዝቢ ኦሮሞን ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ምንቅስቓስ ኦሮሞን ብውልቂ ብምቅላስ ዝተወሰነ ውፅኢት እንተመዝገቡ እውን ዝቃለስሉ ንዘለው ህዝቢ ዝደልዮ ውፅኢት ንምምፃእ ስለዘይክኣሉ እዞም ውድባት ናይ ህዝቦም ቓልሲ ኣብ ሸቱኡ ንምብፃሕ ብሓባር ንምቅላስ ሓድነት ብምፍጣር ሓደ ናይ ፖለቲካ ፓርቲ መስሪትና ኣለና ይብል።
እቲ መግለፂ ሕዚ ኣብ ኢትዮጵያ ኣለው ዝበሎም ዓብየቲ ፖለቲካዊ፡ኢኮኖሚያውን ማሕበራውን ሽግራት ዘንፀባረቐን ንመፍትሒኦም ፃውዒት ዘቕረበን እዩ።ምንጪ እቶም ሽግራት ገዛኢ ፓርቲ ኢህወድግ እዩ ይብል።
እቲ ናይ ሓባር መግለፂ ኢትዮጵያ ተቐቢላ ኣብ ሕገመንግስታ ዘፅደቐቶም ዓለምለኸ ሰነዳት ሰብኣውን ዴሞክራሲያዊን መሰላት ኢህወደግ ብምጥሓስ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኦሮሞ እናብፅሖ ዝርከብ ተግባራት ምንክልባት፡ምፍርራህ፡መግረፍቲ፡ ማእሰርትን መቕተልትን ብቕልጡፍ ጠጠው ንኸብል ብኣፅንኦት ንፅውዕ ይብል።
ናይ ኦሮሞ ህዝቢ ባህልን ቛንቛን ንምምዕባል ኦሮምኛ ብህፁፅ ናይ ፈዴራል ናይ ስራሕ ቛንቛ ንክኸውን እውን ፀዊዑ’ሎ።
ኣቦመንበር ብምዃን ዝተመረፁ ዶክተር መረራ ጉዲና ነታ ሃገር ይኹን ንሓድሽ ፓርቶም ቀንዲ ፈተና ፖሊስን ኣሰራርሓን ኢህወደግ እዩ ክብሉ ይኸሱ።
እቲ መስራቲ ጉባኤ ብኣቦመንበርነት ዶክተር መረራ ጉዲና፡ብምኽትል ኣቦ ምነበርነት መንግስቲ ብሽብር ኸሲሱ ዝኣሰሮም ኣቶ በቀለ ገርባ ብዋና ፀሓፍነት ድማ ኣቶ በቀለ ነጋ መሪፁ’ሎ።
እቲ ውህደት ትማሊ ክፍፀም እንተሎ ተወከልቲ ሃገራዊ ምርጫ ቦርድን ካልኦት ተወከልቲ ተቓወምቲ ፖለቲካዊ ፓርትታትን ተረኺቦም ነይሮም።


text:
ኣብቲ ብመሪሕነት የማነ ገብረኣብ (ማንኪ) ኣብ መወዳእታ ሚያዝያ ኣብ ነርወይ ዝተኻየደ ኣኼባ YPFDJ ዝተሳተፉ ሰለስተ ኣባላት ማእከላይ ቤትጽሕፈት ህዝባዊ ግንባር ንዲሞክራስን ፍትሕን ከምኡ ‘ውን ሃገራዊ ማሕበር መንእሰያት ኤርትራን ንስርዓት ህግደፍ ራሕሪሖም ኢዶም ከምዝሃቡ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ኤርትራውያን ተቀማጦ ሎንዶን ንካልኣይ ጊዜ ንዝኽሪ ናይቶም ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝሃለቑ ከባቢ 400 ዝኣኽሉ ንጹሃት ኤርትራውያን ንምዝካርን ንዕኡ ብምምርኳስ ውን ሰፊሕ ዘተ ክካየድ ዝተዳለወ መደብ ንሰኑይ 25 ሚያዝያ ኣብ Abrar House, 45 Crawford Place, Off Edgware Road, London W1 4LP ተዳልዩ ስለዘሎ ኩሉኹም ግዱሳት ኤርትራውያን ኣብቲ ቦታ ክትርከቡ ብትሕትና ነዘኻኽር ። ዝካየደሉ ሰዓት ካብ 2.00 – 6.00 ድ. ቐ እዩ።
ኤርትራውያን ተቀማጦ ሎንዶን ንካልኣይ ጊዜ ንዝኽሪ ናይቶም ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝሃለቑ ከባቢ 400 ዝኣኽሉ ንጹሃት ኤርትራውያን ንምዝካርን ንዕኡ ብምምርኳስ ውን ሰፊሕ ዘተ ክካየድ ዝተዳለወ መደብ ንሰኑይ 25 ሚያዝያ ኣብ Abrar House, 45 Crawford Place, Off Edgware Road, London W1 4LP ተዳልዩ ስለዘሎ ኩሉኹም ግዱሳት ኤርትራውያን ኣብቲ ቦታ ክትርከቡ ብትሕትና ነዘኻኽር ። ዝካየደሉ ሰዓት ካብ 2.00 – 6.00 ድ. ቐ እዩ።
11 ሚያዝያ፡2011 ኣገዳሲ ጻውዒት ኣኼባ ንኹሉ ኤርትራዊ፡ ምእንቲ ናይ ሕልና ዝኽሪ ኤርትራውያን ግዳያት ድርብ ጃምላዊ ሓደጋ ጥፍኣት
ኣብ ማእከላይ ባሕሪ!!!
ኣብ ሳንታ ሮዛ ዝወዓለ ኣኼባ ሽማግለ ንጉባኤ፡ ብጉዳይን ህዝብን ሃገርን ኤርትራን፡ ሃገራዊ ኮምሽን ዘካይዶ ዘሎ ንጥፈታትን ዘትዩ። ኣብ ውሽጢ ምምሕዳር ሽማግለኡ ዝርከብ ስርርዓት፡ ዘለዎ ሓላፍነቱን ዝዓሞ ስርሓትን በብሓደ ምስ ኣኼበኛ ብምልላይ፡ ነቲ ኣኼባ ከፊትዎ።
መቐጸልታ ኣኼባና ንሰንበት ዕለት 27 መጋቢት 2011 ኣብ ሽታይን ስትራስሰ 23 ንሰዓት 15፡00 ተቖጺሩ ኣሎ። ኣብ መጻኢ ኣኼባና ብዛዕባ ዝሓለፈ ሃገራዊ ዋዕላን ኣብኡ ዝተበጽሐ ስምምዕን ተመርኲሱ ንዝቐርብ ካልእ ኣድላዪ ዝበሃል ጉዳያት ዝምልከት ሕቶታትን ክበርህ እዩ።
ህዝባዊት ሽማግለ ፍራንክፈርትን ከባቢኣን ዘተ ምስ ህዝቢ ብዝብል ተበግሶ ብዕለት 05.02.2011 ምክያዳ ዝዝከር ኢዩ።
እቲ ሸውዓተ ወርሒ ኣቢሉ ተሪፍዎ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ኤርትራ፡ እንታይ ንግበር ወይ ነሰላስል ዝብል ኣርእስቲ ቀንዲ ናይቲ ኣኼባ ትሕዝቶ ዝነበረ ቅድሚ ምጅማሩ ሽማግለ ፖለቲካ ኣቶ ኣለም ዘቢብ ብዛዕባ ህልዊ ኵነታት ኤርትራን ህዝባን ስፍሕ ዝበለ መግለጺ ድሕሪ ምሃቡ፡ ቀጺሉ ኣቶ ሰዓድ መ/ሙሳ ኣባል ሃገራዊ ኮሙሽን ብወገኑ ብዛዕባ ሃገራዊ ኮሙሽን ኣልዒሉ ስራሓትን እንታይ ከምዝተሰላሰለን ኣብሪሁ።
ኣገዳሲ ኣኼባ ንኹሉ ኤርትራዊ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ።
ብቀዳም ዕለት 18.12.2010 ኣብ ዝተገብረ ክፉት ኣኼባ ፣ ብጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላን ኣብ መደብ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤን ንኤርትራውያን ተቐማጦ ከተማ ዙሪክን ከባቢኣን መግለጺ ተዋሂቡ።
አብ ከተማ ሎራኽ(ጀርመን)ን አብ ከተማ ባዝል(ሰዊዘርላንድ)ን ከባቢታትን ንቕመጥ ኤርትራውያን ብቀዳም 15 ጥሪ ዘዳለናዮ መጠነ ሰፊሕ ኣኼባ-ህዝቢ ብድሙቕ ዓወት ተደምዲሙ፡፡
ትማሊ ቀዳም ታሕሳስ 18/2010 ካብ ሰዓት 2፡00 – ክሳብ 6፡30 ድ፡ቀ ኩሉ ደላይ ፍትሕን ሰላምን ዝኾነ ኤርትራዊ ኣብ ኮሎምቦስን ሲንሲናትን ካልኦት ንኣሽቱ ከተማታት ኦሃዮን ዝነብር ነቲ ሓያል ቁርን በረድን ተጻዊሩ ብጉዳይ ሃገሩ ክዝቲ ምዕባለ ኮሚሽን ክከታተልን ንመጻኢ ጉዕዞኡ ሓሳቡ ከፍስስን ብኣዝዩ ዘሐብን ቁጽሪ ንርባዕተ ሰዓት ዝኣክል ክዝቲ ዉዒሉ ።
ድሕሪ ናይ ዝሓለፈ ሓምለ 2010 ዋዕላ ፣ ደላይ ለውጢ ኤርትራዊ ብጉዳይ ተመዲቡ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤ ክዝቲ በብዓዱ ኣኼባታት የካይድ ኣሎ።
ብዕለት 6 ኅዳር 2010፡ ዶ/ር ክብርኣብ ይሥሓቕ፡ “ነባሪ ሰላም ብመትከላት (መገዲ) ሃገራዊ ዋዕላ” ኣብ ዝብል ኣርእስቲ፡ ትምህርቲ ንሕዝቢ ኣቕሪቡ ነበረ። ኣቶ ጸጋዘኣብ ዮውሓንስ ኣብ ምምሕዳር’ቲ ኣኼባ፡ ከምኡ መምህር ማሕሙድ ኣደም ናብ ቛቓንቛ ዓረብ ብምቱርጋም ተሓባበሩ።
ሚልክያስ ምሕረትኣብ ዮውሃንስ
ትማሊ ምሸት ሰንበት ሕዳር 5፣ 2010 ኣብ ከተማ ዋሽንግተን ዲሲ፤ ሓደ ኣዝዩ ኣገዳስን እዋናውን ኣኼባ ተጋቢኡ ኣምስዩ።
ኣብ ከተማ ኒው-ዮርክ ቀዳም 14 ሕዳር 2010 ዋዕላን መጻኢ ሃገራዊ ጉባኤን ብዘርኢ ጉዳያት ህዝባዊ ኣኼባ ተካይዱ። ኣባላት ኮሚሽን ኣሕዋት ተኽላይ ኣብራሃን ዳንኤል ተወልደን ነቲ ኣብ ኒው-ዮርክን ከባብን ዝርከብ ህዝብና ኣገዳሲ ኣኼባ ኣካይዶም። ዛዕባ ናይ’ቲ ኣኼባ ከኣ ብዛዕባ እቲ ኣብ ኣዲስ-ኣበባ ዝተኻየደ ዋዕላ ውጽኢቱን ዕማማት ኮሚሽንን ዘጠቓለለ እዩ ነይሩ።
ከምቲ ኣብ ኩሉ ኩርንዓት ዓለም ዝካየድ ዘሎ መደባት ህዝባዊ ኣኼባታት ብኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራሲያዊ ለዉጢ፣ ኣብ ኦታዋ ዋና ከተማ ካናዳ ብዕለት 6 ሕዳር 2010 ዓ.ም፣ ዕዉት ኣኼባ ብኣባል ኮምሽን ኣቶ ክብሮም ደብሩ ተኻይዱ።
ንቀዳም ዕለት 4 ታሕሳስ 2010 ንኡስ ሽማግለ ናይ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ንደሞክራስያዊ ለዉጢ፣ ቦኽሪ ኣኸባ ኣብ ከተማ ስቱትጋርት ጀርመን
ሎሚ ሓሙስ 11 ሕዳር 2010፣ ብኦስሎ ማእከል ዝተዳለወ፣ ኣብ ትሕቲ ”ዘተ ምስ ጭቆንቲ ስርዓታት – ይሰርሕዶ፧ (Dialogue with oppressing regimes – does it work) ዝብል ኣርእስቲ ተኻይዱ።
ብመሰረት እቲ ብዕለት 28 ጥቅምቲ 2010 ኣብ መርበባት ሓበረታን ከምኡ ዉን ብኣካል ዝተዘርገሐ ዕድመ ፣ ብርክት ዝበሉ ደለይቲ ፍትሒ ሃገራዉያን ዕድመ ኣኽቢሮም ዝመጹ ፣ከፋትን ነጻን ዝኾነ ኣኼባ ኣካይዶም።
ብቀዳም 30/10/2010 መንእሰይ በረኸት ካሕሳይ ኣባል ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ምስ ኣቶ ዓንደብርሃን ተቐማጣይ ከተማ ማንቸስተር ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ዝተሳተፈን ዜጋ ብምዃን ዕዉት ህዝባዊ ኣኼባ ምስ መንእሰያት ኣብ ከተማ ሊድስ ኣቃኒዖም።
ስርዓት ህግደፍ ብ ቀዳም ዕለት 30 ጥቅምቲ 2010 ዓ.ም. ኣብ ኦታዋ ርእሰ ከተማ ካናዳ ንዝቅመጡ ኤርትራዊያን ፍሹል ኣኼባ ኣካይዱ።
መንእሰይ በረኸት ካሕሳይ፡ ኣባል ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ብምትሕብባር ምስ ኣብ ኦስሎ ዝምቕማጦም ኣባላት መርበብ ኤርትራውያን ማሕበራት ኣብ ኤውሮጳን ብ23 ጥቅምቲ 2010 ኣብ ከተማ ኦስሎ፡ ኖርወይ ክፉት ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዱ።
ብዕለት 10/16/2010 ኣብ ኦክላንድ ብኣባላት ሃገራዊት ኮሚሽን ዝተኻየደ ህዝባዊ ኣኼባ፡ 25 ዝኣባላት ቦርድ ከም ከምእተመርጸ ይዝከር። እዚ ቦርድ እዚ፡ ሽማግለ ንጉባኤ- በይ ኤርያ ኦክላንድ ዝብል መጸዋዕታ ተዋሂብዎ፡ ብዕለት10/24/10 ተኣኪቡ ነብሱ ክሰርዕ ውዒሉ።
ብሚልክያስ ምሕረትኣብ ዮውሃንስ
ትማሊ ምሸት ቐዳም 23 ጥቅምቲ፡ኣብ ከተማ ዋሽንግተን ዲሲ ነቲ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ካብ 31 ሓምለ ክሳብ ነሓሰ 9 ንዝተኻየደ ሰፊሕ ሃገራውን ህዝባውን ዋዕላ ብዝምልከትን፤ነቲ ኣብ መጻኢ ክግበር ተመዲቡ ዘሎ ንኹለን ውድባትን ማሕበራትን ህዝብን ዝሓቖፈ ሰፊሕ ሃገራዊ ጉባኤ ተካይድ ዞባዊ ሽማግለ ንምምራጽን ዝዕላሙኡ ኣዝዩ ኣገዳሲ ኣኼባ ተጋቢኡ ኣምስዩ።
እቶም ካብ ኖርወይ ተወኪሎም ኣብ`ቲ ዝተኻየደ ሃገራዊ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ተሳቲፎም ዝተመልሱ ኣሕዋት፡ ተሞክሮታቶም ንህዝቢ ንኽገልጹን፡ ነቲ ንኽካየድ ተወሲኑ ዘሎ ሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋት፡ ምሳኹም ንኽመያየጡን ኣኼባ ተዳልዩ ስለ ዘሎ፡ ኩልኹም ደለይቲ ፍትሕን ሰላምን ዝኾንኩም ኤርትራውያን ኣብ`ቲ ኣኼባ ንኽትሳተፉ ብኽብሪ ትዕደሙ ኣለኹም፡፡
ኣባላት ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ንኩሉኹም ግዱሳት ደለይቲ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ኤርትራ ዚኾንኩም ኤርትራውያን ነበርቲ ከተማ በርሚንግሃምን ከባቢኣን ናብ ዘዳለናዮ ህዝባዊ ኣኼባ ንቀዳም 23/10/2010 ትዕደሙ።
እቲ ንዓመታት ብምስምስ ሃገራዊ ክተትን መኸተን ካልእ ውዲታዊ ወፈራታትን፡ ግዜኡን ገንዘቡን እናመዝመዙ ኣብ ነንሕድሕዱ ከይራኸብን ከይዋሳእን ከኣ ብወገንን ሃይማኖትን ፈላልዮም ኣኣብ ገዝኡ ተወሲኑ ክነብር ተገይሩ ዝጸንሐ ኤርትራዊ ከተማ ሎስ ኣንጀለስን ከባቢኡን ትማሊ ቀዳም 9 ጥቅምቲ 2010 ብጉዳይ ሃገሩ ንኽላዘብ ልዕሊ 7 ሰዓታት ዝወድኤ ኣኼባ ገይሩ ውዒሉ።
ብግዱሳት ኤርትራውያን ተቐማጦ’ቲ ከባቢ ብዝቐረበሉ ጠለብ መሰረት፣ ንቀዳም 9 ጥቅምቲ፣ ኣብ ሎስ ኣንጅለስ (Los Angles) ሰፊሕ ህዝባዊ ኣኼባ ክገብር መዲቡ ኣሎ።
ንዕለት 10 ጥቅምቲ 2010 ንኹሉ ግዱስ ዜጋ ዘሳትፍ ክፉት ህዝባዊ
ኣኼባ ብሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ
ካብ ዕለት 31.07.2010 ዓ.ም ክሳብ ዕለት 09.09.2010 ዓ.ም ድሕነት ህዝብን ሃገርን ቅድሚ ኩሉ ዝብል ዕላማ ዘለዎ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ
ኣብ ስያትል ብሓው ተስፋሚካኤል ዮሃንስ ኣባል ፈጻሚት ሽማግለ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራን ሓላፊ ክፍሊ ስርርዓዊ ጉዳያት ሰልፊ ንዕለት 9 ጥቅምቲ 2010(October9, 2010)
ካብ ዕለት 31 ሓምለ ክሳብ 9 ነሓሰ 2010 ኣብ ርእሰ ከተማ ኢትዮጵያ ኣዲስ ኣበባ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሚክራሲያዊ ለዉጢ ከምዝተኻየደ ዝዝከር እዩ።
ኣብ ዕለት 29 ነሓሰ 2010 ዓ.ም፣ ብመሰረት እቲ ኣቐዲሙ ተሓቢሩ ዝጸንሐ መደብ፣ ኣኼባ መሰረታት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ጨንፈር ዓባይ- ብርጣንያ፣ ብውዕዉዕ መንፈስ ኣብ ግዚኡ ከም ዝተሳላሰለ ካብቲ ቦታ ዝተረኽበ ሓበሬታ የረድእ፣፣
ኤርትራውያን ተቐማጦ ዋሽንግተን ዲ.ሲን ከባቢኣን ቀዳም 5 ሰነ 2010 ዋዕላ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ኣጋቢኦም። ተሳተፍቲ ዋዕላ ነቲ ብናይ ዋዕላ ሽማግለታት ዝተዋህበ መግለጺ ብጽሞና ተኸታቲሎም።
ኣብ ኦኩላንድ ካሊፈርነያ ንምዕዋት መስርሕ ዋዕላ ንዲመኩራስያዊ ለውጢ ብዕለት 5/6/2010 ተኻይዱ ኣብዚ ኣኬባዚ ብግዳይ ህዝብን ሃገርን ዝሕለቁ ተሳተፍቲ ኣኼባ ሃናጺ ንዋዕላ ዘዕውት ሓሳብን ምኽርን ለበዋን ሒዞም ናብ ኣኼባ ተሳቲፎም ኣኼባ መስርሕ ናይ ዋዕላ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ መኽፈቲ ዝኽረ ሰማእታት ናይ ሕልና ጾሎት ተከፊቱ።
ልኡኽ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ብመሪሕነት ኣቦ መንበር ሰልፊ፣ ኣቶ ወልደየሱስ ኣማር፡ ኣብ ዝመጽእ ዘሎ መዓልታት ናብ ዓባይ ብሪጣንያ ዑደት ክፍጽም እዩ።
እቲ ብዕሊ ካብ ዝምስረት ሒድት ኣዋርሕ ጥራሕ ኣቑጺሩ ዘሎ ውልዶ ግን ከኣ ንጡፍ ምንቅስቓስ መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ብሰንበት 30/05/2010 ምስ ግዱሳት ኤርትራውያን ኣኼባ ኣብ ከተማ ሎንደን ኣካይዱ።


text:
Radio Erena: 10 October 2017
መራሕቲ ሱዳንን ሶማልን ኣብ ህሉው ኩነታት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ጸጥታ ሶማልን ከምዝዘተዩ ካብ ካርቱም ዝተመሓላለፈ ሓበሬታ ኣነጺሩ።
ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር፣ ብ5 ጥቅምቲ ንፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ፎርማጆ ኣብ ከተማ ካርቱም ድሕሪ ምቕባሉ ኣብ ዘካየዶ ዘተ፣ ሱዳን ኣብ ምርግጋእን ጸጥታን ሶማል ክትጻወቶ እትኽእል ኣበርክቶ ብዝምልከት ተዘራሪቦም።
ፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ፎርሞጆ ብወገኑ፣ ኣብ ሱዳን ኣብ ዝጸንሓሉ ክልተ መዓልታት፣ ሱዳን ኣብ ሶማል ሰላም ንምስፋን ዘለዋ መርገጺ ብምምጓስ፣ ምስታ ሃገር ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዙ ንዝጸንሐ “ብደም ዝተኣሳሰረ’ዩ” ዝበሎ ዝምድና ብዝያዳ ክሕይል ዘለዎ ድሌት ገሊጹ።
ፕረዚደንት ሶማል ናብ ሱዳን ዘምርሐ፣ ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ኣብ ስዑዲ ዓረብ ናይ ክልተ መዓልታት ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ብምፍጻም ምስ ንጉስ ሳልማን ቢን ዓብደልዓዚዝ ተራኺቡ ብ ህሉው ኩነታት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን፣ መርገጺ ሶማል ኣብ ምስሕሓብ ስዑዲን ቀጠርን ብዝምልከት ድሕሪ ምዝርራብ’ዩ።
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢን ካልኦት ላዕለዋይ ሰበ ስልጣን ዝተሰነየ ፕረዚደንት ሶማል ኣብ ሱዳን ክበጽሕ ድሕሪ ሓያሎ ዓመታት እዚ ንመጀመርያ እዋኑ’ዩ።
ፕረዚደንት ሶማል ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ኣብ ስልጣን ካብ ዝመጽእ፣ ብዛዕባ ጸጥታን ሰላምን ሃገሩን ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ብዝምልከት ብዘይካ ምስ ፕረዚደንት ኤርትራ፣ ምስ ኩሎም መራሕቲ ሃገራት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ርክባት ኣካይዱ ኣሎ።
============================


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ሚያዝያ – 19.2018
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
ዮሓ.6:44-51
እቲ ዝለአኸኒ አቦይ ዝሰሃቦ እንተ ዘይኮይኑ፥ ናባይ ኪመጽእ ዚኽእል ሓደ እካ የልቦን። አነ ድማ በታ ዳኅረይቲ መዓልቲ ኸተንሥኦ እየ። አብ መጻሕፍቲ ነቢያትውን “ኩሎም ካብ አምላኽ ዝተማህሩ ኪኮኑ እዮም” ዚብል ጽሑፍ አሎ፤ እቲ ኻብ አቦ ዝሰምዐን ዝተማህረን ዘበለ ኸአ ናባይ ይመጽእ፡፡ ብዘይካ እቲ ካብ አምላኽ ዝኾነ ነቦ ዝረአዮ ሓደ እካ የልቦን፥ ንሱ እዩ ነቦ ዝረአዮ። እቲ ብአይ ዚአምን ናይ ዘለዓለም ሕይወት ከም ዘላቶ ብሓቂ፥ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ። ናይ ሕይወት እንጌራ አነ እየ። አቦታትኩም አብ በረኻ መና በልዑ እንተኾነ ሞቱ። እቲ ኻብኡ ዚበልዕ ዘበለ ምእንቲ ኸመውት፥ ካብ ሰማይ ዘወረደ ሕያው እንጌራ አነ ኢየ፤ ካብዚ እንጌራ እዚ ምእንቲ ሕይወት ዓለም ዝህቦ እንጌራ ኸአ ሥጋይ እዩ።”
- አስተንትኖ
እቲ ዝለአኸኒ አቦይ ዝሰሓቦ እንተ ዘይኮይኑ፥ ናባይ ኪመጽእ ዚኽእል ሓደ እካ የልቦን። አነ ድማ በታ ዳኅረይቲ መዓልቲ ኸተንሥኦ እየ። አብ መጻሕፍቲ ነቢያትውን “ኩሎም ካብ አምላኽ ዝተማህሩ ኪኮኑ እዮም” ዚብል ጽሑፍ አሎ፤ እቲ ኻብ አቦ ዝሰምዐን ዝተማህረን ዘበለ ኸአ ናባይ ይመጽእ፡፡ ኣይሁዳውያን እዚስ እቲ ኣቡኡን ኣዲኡን ንሕና እንፈልጦም ኢየሱስ ወዲ ዮሴፍዶ ኣይኮነን? ከምይ ጌሩ ኢሉ ደኣ “ ካብ ሰማይ ወሪደ “ይብል?” ንሳቶም ኩሉ ናይ እግዚኣብሔር ነገር ዝፈልጡ ይመስሎም ነበረ። ብሓቂ ግና ይፈልጡ ኣይነበሩን።ብሓቂ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ክፉታትን እሙናትን እንተኮይና ተረኺብና ኣብ ውሽጢና ናብ ክርስቶስ ዝደፋፍድ እ መንፈስ ክስመ ዓና ኢዩ፡ ክርስቶስ ካብ እግዚኣብሔርር ከምዝመጸ ከኣ ክንፈልጦ ኢና። ብዘይካ እቲ ካብ አምላኽ ዝኾነ ነቦ ዝረአዮ ሓደ እካ የልቦን፥ ንሱ እዩ ነቦ ዝረአዮ። ወዲ ሰብ ንእግዚኣብሔር ክፈልጦ ዝኽእል ብመንገዲ መድኃኒና ኢየኡስ ክርስቶስ ጥራይ ኢዩ። ምኽኒያቱ ንሱ ብጥራይ ኢዩ ነቦ ዝፈልጦ። እቲ ነቦ ክገልጸልና ዝመጸ አምላኽ።
“ንአምላኽ ዝረአዮ ሓደ እካ የልቦን፥ እንተኾነ እቲ አብ ሕቑፊ አቦ ዘሎ፥ እቲ በይኑ ውሉድ ገለጾ”። ዮሓ. 1:18 ፊሊጶስ “ ጎይታይ! ነቦ ደአ አርእየና እምበር ይአኽለና” ms በሎ። ኢየሱስ ከአ ከምዚ በሎ “ እዚ ኽንዲዚ ዝአክል ጊዜ ምሳኻትኩም ክነብር ከሎኹዶ አይፈለጥካንን ኢኻ፧ እቲ ንአይ ዝረአየ ነቦ ረአዮ፤ ከመይ ኢልካ ደአ ‘ ነቦ አርእየና ትብል አሎኻ፧ ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን ክርስቶስ እምበአር እቲ መንገዲን ሓቅን ሕይወትን ናይ ነፍሲ ወእክፍና ኢዩ: ናብቲ አቦ ዝወስድ መገዲ ኢዩ።
እቲ ብአይ ዚአምን ናይ ዘለዓለም ሕይወት ከም ዘላቶ ብሓቂ፥ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ። እዚ ኢዩ ኢቲ ሎሚ ደጊሙ ዕድመ ዘቅርበልና ዘሎ ፡፤ ብአይ ዚአምን ናይ ዘለዓለም ሕይወት ከም ዘላቶ ብሓቂ፥ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ። ንሕና ከም አመንቲ ዕላማናን ጸዋዕታናን መንግስተ አምላኽ ወይ መንግስተ ሰማይ ንምውራስ ኢዩ። ንሕና አብዚ ዓለም እዚ ሓለፍቲ አጋይሽ ኢና። ስለዚ ምእንቲ እቲ ሓላፊ መግቢ ናይዚ ዓለም ዘይኮነስ፥ ምእንቲ እቲ አምላኽ ዝህበና ንዘለዓለማዊ ሕይወት ዚኸውን መግቢ ክንሰርሕ ይግበአና። ነቲ መወዳ እታ ዘይብሉ ዘለ ዓለማዊ ህይወት ክንወርስ እናኸአልና ከለና ስለምንታይ ኢና ተስፋና አብዚ ሓላፊ ናይ ዓለም ነገራት እንገገብሮ፧ እግዚአብሔር በቲ መወዳእታ ዘይብሉ ፍቕሩ ሕጉስ ሕይወት ንኽንወርስ ምስ መላእኽቱ ክነብር ቃልን ተስፋን ሂቡና ኢዩ። ስለዚ እምነትና አብኡ ብምግባር ካብ መንገዱ ከይወጻና ነዚ ንምጭባት ወትሩ ንስራሕ።
ቀጺሉ ክርስቶስ ብዛዕባ እቲ ዓቢ ምሥጢረ ቁዱስ ቁርባን ይምህር። ናይ ሕይወት እንጌራ አነ እየ። ሕላዌ ክርስቶስ አብ ሕብስትን ወይኒን ዘይአምን ሰብ እዚ ትምህርቲ ኢዚ ንዑዑ ትርጉም የብሉን። ብእምነት ህላዌ ክርስቶስ አብ ህብስትን ወይንን እንተ ተቀበልና ግና እግዚአብሔር ስጋብ ክንደይ ከምዘፍቅረና እቲ መልእኽቱ ንጹር ኢዩ። አቦታትኩም አብ በረኻ መና በልዑ እንተኾነ ሞቱ። እቲ ኻብኡ ዚበልዕ ዘበለ ምእንቲ ኸይመውት፥ ካብ ሰማይ ዝወረደ ሕያው እንጌራ አነ ኢየ፤ ካብዚ እንጌራ እዚ ምእንቲ ሕይወት ዓለም ዝህቦ እንጌራ ኸአ ሥጋይ እዩ። ”ጎይታን ኢየሱስ ክርስቶስ አብዚ ምድሪ እዚ ቅ.ቁርባን ክሰርዓልና ከሎ ኢቲ ዝለዓለ ፍቅሩ ንምግላጽ ክንሱ እቲ ዝለዓለ ክግበር ዝከአል ኢዩ ገቢሩልና። ክርስቶስ ንዓና ንደቂ አዳም ዝላዓለ ህያብ ዝሃበላ ማለት እቲ ዓርቢ አብ ቀራንዮ ምእንታና ዝተሰውዔን ዝተበጀወን ሰውነቱ ወትሩ ምእንቲ ድሕነትና አብ መስዋዕቲ ቅዳሴ ክስዋዕ ብአምሳል ህብስትን ወይንን ቅ.ቁርባን አቀዲሙ ሰርዓልና።
ቅዱስ ቁርባን ጎታና ኢየሱስ ክርስቶስ ባዕሉ መግቢ ነፍስና ምእንቲ ክኾነና ቢሉ ብመልክዕ ህብስትን ወይንን ስጋኡን ደሙን ዝሃበና ምሥጢር ኢዩ። ስለዚ ቅዱስ ቁርባን ማለት ክርስቶስ ብርእሱ አብ ህብስትን ወይንን ብመልከዕ መስዋዕቲ ናብ አብኡ ምእንታና እንክስዋዕ ንዓና ንአመንቲ መንፈሳዊ መግቢ ክኾነና ብምልአት ህልው ይኸውን ማለት ኢዩ። ንሕና አብቲ ስጋኡን ደሙን ብምምጋብ አብ መሳዋዕቲ ክርስቶስ ንሳተፍ። ሎሚውን ክርስቶስ ጎይታና እቲ ካብ ሰማይ ዝወረደ ሕያው እንጌራ አነ ኢየ፤ ካብዚ እንጌራ እዚ ምእንቲ ሕይወት ዓለም ዝህቦ እንጌራ ኸአ ሥጋይ እዩ። እናበለ ነዚ ስጋ ብምምጋብ ተሳተፍቲ እቲ ዘለ ዓለማዊ ሕይወት ንኽንከዊን ይ ዕድመና አሎሞ፡ ነዚ ሃቂ እዚ ተቐቢልና ወትሩ ጸሪና ም እንቲ ድህነት ነብስና ንውሰዶ ንመገቦ። ከምቲ ቃሉ አብታ መወዳእታ ሕይወት ክንረክብ ኢና: አይክንመውትን ኢና።
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………::
Abba Hagos Tesfagbir