text:
ኣብ መንጎ ኣኽበርቲ ሕጊ ዩናይትድ ስቴትስን ኣፍሪካዊያን ኣሜሪካዊያንን ወጥሪ ይንህር ኣብዘለሉ እዋን ፕሬዝዳንታዉ ሕፅይቲ ሂላሪ ክንልቴንን ተቐናቓኒአን ዶናልድ ትራምፕን ናይ ፖሊስ ደገፍ ንምርካብ ኣብ ከተማ ኒው ዮርክን ጎስጓስ ኣካይዶም።
ኣብ ሊዊዚያና ብውሕጅ ንዝተጠቕዑ ሰባት ደገፎም ብምግላፅ ኣብ ሻርለት መደርኦም ዝኸፈቱ ትራምፕ ንሕግን ስርዓትን ዝለዓለ ቆላሕታ ክህብ እየ ኢሎም።
ንሶም: " ፕሬዝዳንት ኮይነ እንተድኣ ተመሪፀ እዚ ስርዓተ ኣልቦነትን ህውከትን ከብቅዕ እዩ።ኣዚዩ ኣብዝሓፀረ እዋን ከብቅዕ እዩ" ኢሎም።
ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ኣድመፅቲ ተኣማንነት ከሕድሩን ኣብ ርትዓዊ ፓሊሲታቶም ከድህቡን ሓደሽቲ ሓለፍቲ ወፍሪ ምርጫ ምኽሮም ከምዝለገሱሎም ይግለፅ ኣሎ።
ትራምፕ ሓላፊ ናይ ምርጫ ወፍሪ ክቕይሩ ዘገደዶም ኣሃዛዊ መዕቀኒ ሪኢቶ ህዝቢ እናነከይ ብምምፅኡ እዩ ይብሉ ነቐፍቲ።
ሂላሪ ክልንቴን ሓድሽ ሓላፊ ወፍሪ ምርጫ ዶናልድ ትራምፕ ንመንነት ትራምፕ ክቕይር ኣይክእልን እዩ ኢለን።
ንሰን: " ካብ ኣባላት ጉጅለ ወፍሪ ምርጭኡ ንዝደለዮ ሰበ ክቖፅርን ከባርርን ይኽእል እዩ።ብማሽን ዝተፅሓፈ ሓደሽቲ ቃላት ከንብብ እውን ክሕግዙዎ ይኽእሉ እዮም።ይኹን እምበር ሕዚ እውን እቲ ንፈልጦ ሰብ ኮይኑ እዩ ክቕፅል " ኢለን።
ሂላሪ ክንልቴን ትማሊ ሓሙስ ኣብዘካየድኦ ወፍሪ ምርጫ ኣብ ኣኽበርቲ ሕጊ ዘተኮረ ነይሩ።ካብ መላእ እታ ሃገር ምስ ዝመፁ መራሕቲ መኮነናት ኣኽበርቲ ሕጊ ኣብ ኒው ዮርክ ኣብዝተራኸባሉ እዋን ኣብ መንጎ ፖሊስን ዘገልግሉዎ ማሕበረሰብን ዘሎ ኣፈላላይ ክፀብብ ኣድላይነቱ ገሊፀን ኣለዋ።
ሕጊ ክኽበር ኣለዎ ኣብ ዝብል ምስ ዶናልድ ትራምፕ ይሰማምዓ፤ይኹን እምበር ዶናልድ ትራምፕ ብቕልጡ ክፈትሖ እየ ዝበሉዎ ፀገም ንሰን እቲ ርክብ ንምምሕያሽ ግዜን ፃዕርን የድልዮ እዩ ክብላ ስሚረናሉ።


c: text/html

text:
ዋሽንግተን —
ጅቡቲ ምስ ኤርትራ ዘለዋ ናይ ዶብ ጸገም ከምቲ ድሕሪ ናይ 20 ዓመታት ኣብ ሞንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተገብረ ሰላማዊ ፍታሕ ክረክብ ክኽእል: ሓገዝ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ምሕታታ ተሓቢሩ።
ኣገልግሎት ዜና ኣሶስየትድ ፕረስ ንሰበ ስልጣን ጅቡቲ ጠቒሱ ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ፤ ኣምባሳደር ጅቡቲ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት መሓመድ ስዒድ ድዋለ ትማሊ ረቡዕ ሓምለ 18 ናብ ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶን ዮ ጉተረዝ ኣብ ዝለኣኾ ደብዳበ እዩ ነዚ ሕቶ ኣቕሪቡ።
ኣምባሳደር ጅቡቲ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት መሓመድ ስዒድ ድዋለ ኣብ ዘቕረቦ ሕቶ፡ ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረዝ ምስ ባይቶ ጸጥታ ብምዃን ኣብ ሞንጎ ጅቡትን ኤርትራ ዘሎ ሽግር ብኽልቲአን ሃገራት ተቐባልነት ዘለዎን ሰላማዊ መዓልቦ ብምቅልጣፍን ኣብ ስምምዕ ከብጽሐን ጸዊዑ።
ብመሰረት ተረኺቡ ዘሎ ሓበሬታ: ጅቡቲ እቲ ምስ ኤርትራ ዘሰሓሕባ ጉዳይ ሕጋዊ መዓልቦ ክረክብ ክኽእል ምእንቲ: ኣብ ቤት ፍርዲ ተዳንዩ ብይን ክወሃቦ ከምእትመርጽ'ዩ ተጠቒሱ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኣብ ዝቕፅሉ ሰለስተ ዓመታት ኣፍሪካ ናይ ልሞዓት ሸቶታታ ንኽተዐውት ህንዲ ሓሙሽተ ቢሊዮን ዶላር ብልቓሕ ንምሃብ ቃል ኣትያ።ኢትዮጵያን ጁብትን ዝራኽብ ሓድሽ መንገዲ ባቡር ንምህናፅ’ውን ሰለስተ ሚእቲ ሚሊዮን ዶላር ከለቅሕ እየ ኢላ።
ሎማዕንቲ ኣዲስ ኣበባ ኣብዝርከብ መአከቢ ኣዳራሽ ዋና ቤት ፅሕፈት ሕብረት ኣፍሪካ መድረኽ ካልኣይ ጉባኤ መራሕቲ ህንድን ኣፍሪካን እንትኽፈት ነይሩ ቀዳማይ ምንስቴር ህንዲ ዶ/ር ሞን-መሃን ሲንግ ነዚ ዝተዛረቡ።
ኣፍሪካ ኣብ መበል 21 ክፍለ ዘመን ቀንዲ ዋልታ ምዕባለ ከም እትኸውን’ውን እቶም ቀዳማይ ምንስቴር ህንዲ ሓቢሮም።እዚ ጭቡጥ ንምግባር ድማ ህንዲ ምስ ኣፍሪካ ሓቢራ ንምስራሕ ምዳልዋ እውን ገሊፆም ኣለው።
እቶም ቀዳማይ ምንስቴር ምስታ ኣህጉር ተሓባቢርካ ንምስራሕ ይጠቑሙ እዮም ዝበሉዎም ገለ ስጉምትታት ንምውሳድ ዘርዚሮም።ብምቕፃል እንትገልፁ ‘’ምስ ሕብረት ኣፍሪካን መሓውራቱን ብምምኻር ሓደስቲ ናይ መሰልጠኒ ትካላት ንምጥያሽ ሸውዓተ ሚእቲ ሚሊዮን ዶላር ክንህብ ኢና።’’ኢሎም።
ኣፍሪካ ናይ ልምዓት መሰረታት ብምዝርጋሕን ብምህናፅን ከባቢያዊ ውህደት ንምሱጛም ንዝተጀመረቶ ፃዕሪ ንምሕጋዝ እውን ሃገሮም ካብ እትወስዶም ስጉምትታት ሓደ ከም ኣብነት ከምዚ ይብሉ ’’ምስ ሕብረት ኣፍሪካ ብምምኻር ኢትዮጵያን ጁቡቲን ዘራኽብ ሓድሽ ናይ ባቡር ሃዲድ ንምዝርጋሕ ንዝግበር ፃዕሪ ንምሕጋዝ ሰለስተ ሚእቲ ሚሊዮን ዶላር ንምሃብ ቃል ምእታውና ክገልፅ ከለኹ ብታሕጛስ እዩ።’’ይብሉ።
ኮምሽን ሕብረት ኣፍሪካ ዢያንግ ፒንግ ብወገኖም መድረኽ ምትሕብባር ህንድን ኣፍሪካን ክሳብ ሕዚ ዘመዝገቦ ዓወት ብምጥቓስ ንሓዋሩ እውን እቲ ምትሕብባር ኣብ ብርክት ዝበሉ ጉዳያት ክቕፅል ከምዘለዎ ኣዘኽእኪሮም።
ፅባሕ ከምዝዛዘም ትፅቢት ዝግበረሉ እዚ ኣኼባ ፈላማይ ጉባኤኡ ዘካየደ ቅድሚ ሰለስተ ዓመት ኣብ 2008 ኣ/ፈ ኣብ ዋና ከተማ ህንዲ ደልሂ ነይሩ።


text:
ህላወ ወይስ ፅንተት ዕጫ ነብሲ ወከፍ ትግራዋይ እዩ። ህዝቢ ትግራይ ብጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድን መዛርይቱን ገጢሙዎ ዘሎ ናይ ምህላውን ዘይምህላውን ፈተናን ኣብ ልዕሊ ዝወርድ ዘሎ ፅንተትን ዝተሓላለኸን፤ ቡዙሓት ኣንፃር ህላወ ህዝቢ ትግራይ ብሓደ ዝተፀመዱ ሓይልታት ረረብሐኦም ንምርግጋፅ ንኹለመዳይ ፅንተት ዝተሳተፍሉን ዝጠሓልሉን እዩ።
እዚ ግጥም እዚ ፈተና መፃኢት ትግራይን ህዝባን ዝውስን ኾይኑ እዚ ፈተና ብዓወት ህዝቢ ትግራይ መዕለቢ እንትረክብ ካብ ምርግጋፅ ሃለዋት ህዝቢ ትግራይን ምብርዓን ሓይልታት ፅንተትን ካብ ምኻን ሓሊፉ ንካልኦት ውፅዓትን ፀረ-ወፅዓን በደልን ንዝቃለሱ ህዝብታት ተመክሮን ትምህርቲን ዝህብ ከምዝኾነ ቡዙሓት ይስማዕምዑ ። ህዝቢ ትግራይ ናይ ዘመናት ቃልሲ ህላወን ፅንተትን ሰጊሩ ፀላእቱ ከከም ኣመፃፅእኦም መኪቱ ኣሕፊሩ ስዒሩ፤ ዓወት ኣብ ልዕሊ ዓወት ብምምዝጋብ ዝፍለጥ ህዝቢ እዩ። መፃሕፍቲ ታሪኽ እውን ህዝቢ ትግራይ ወናኒ ጅግንነትን ፅንዓትን፣ ሓርነትን ተዓዋታይነትን፣ በዓል መትከልን ዕላማን፣ ህዝባዊነትን ሰብኣዊነትን ምኻኑ እዮም ዘረጋግፁ።
ህዝቢ ትግራይ ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ዓማውቲ ዘሕለፎም ስቃይን መከራን ኣብ ታሪክ ዓለም ተራእዩ ዘይፈልጥ ንምዝራቡ መፀገሚ ንምርኣዩ መሰቀቒ ከምዝኾነ ዝተፈላለዩ ተዓዘብትን ኣብ ዓለም ጎሊሆም ዝደመቁ ሙሁራን ትግራይ ዝምስክርዎ ሓቂ እዩ። ግን ድማ እዚ መከራን ስቃይን ከምዝሓልፍ እቶም ሙሁራን የረጋግፁ።
ህዝቢ ትግራይ ዘካይዶ ዘሎ መኸተን ንህላወን ድሕንነትን፤ ንክብሩን መንነቱን ኢሉ ዘካይዶ ዘሎ ቃልሲ እዩ። ፍትሓውን ርትዓዊን ቃልሲ ብምኻኑ ድማ ብዓወት ህዝቢ ትግራይ ከምዝፍፀም ካብ ሓረስታይ ክሳብ ሙሁር፣ ካብ ዓብይ ክሳዕ መንእሰይ፣ ካብ ግዳይ ደብዳባት ድሮንን ነፈርትን ክሳብ ግዳይ ጥሜት፣ ብሰንኪ ስእነት መድሓኒትን ናውቲ ሕክምናን ስቃይን መከራን ዘሕልፍ ዘሎ ትግረዋይ ከምኡ እውን ካብ መራሒ ሃይማኖት ክሳብ ከያኒ፤ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ካብ ዝነብር ክስብ ዲያስፖራ ትግራዋይ ኣብዚ ቃልሲ ሓንቲ እያ ቃሎምን ተግባሮምን። ኩሎም ብዘይ ኣፈላላይ ህላወ ወይስ ፅነተት ኢሎም ይሓቱ፤ ዋሕስ ህላወን ድሕንነትን ህዝቢ ትግራይ ሓድነቱን ሕብረቱን እዩ ኢሎም ዓው ኢሎም የድምፁ።
ስለዝኾነ ድማ ይብል ህዝቢ ትግራይ ዘለና ኣማራፂ ህላወ ወይ ፅንተት እዩ፤ መበገሲኡ ካልእ ኣማራፂ ስለዘይብሉን እንኮ ኣማራፂኡ ንሳ ጥራሕ ስለዘኮነት እዩ። ምሽጥር ኩሎም ዓወታት ህዝቢ ትግራይ ድማ ካብ ሓድነቱን ስምረቱን ይምንጭዉ። ህዝቢ ትግራይ ሓድነቱን ስምረቱን ህያው ብምግባር ዓወት ህዝቢ ትግራይ ግድን ከም ዝኮነ ብዜካ እቶም ኣብ ባይታ ዘሎ ስዕረት ዘይቅበሉ ፋሽስታውያንን ባንዳታትን ካልእ ዝጠራጠር ትግራዋይ የለን።
ንቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ዝድግፉን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ኣብ ዝፍፀም ዘሎ ፅንተት ዝሳተፉ ዘለው ኣካላት ታሪካዊ ስሕተት ይፍፅሙ ከምዘለው ዘረጋግፁ ደገፍቲ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ እውን ኣለው። እዞም ኣካላት በቲ ህዝቢ ትግራይ ዝሓፍሶ ዘሎ ዓወት ከምዝሕበኑን ኣብ ጎኒ ህዝቢ ትግራይ ኮይኖም ከም ዝቃለሱን የረጋግፁ።
ብቁዕ መሪሕነት ሓደ ካብቶም ምሽጥራት ዓወት ህዝቢ ትግራይ እዩ። ፀላእቲ ብኣፎም ናይ ቃልዓለም ሰላም እንዳበሉ ኩሉ ዓይነት ምድላዋት ክገብሩ ፀኒሖም። ትግራይን ህዝባን ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ንምእታውን ህዝቢ ትግራይ ንምብርካክን ዝነበሮም ትልሚ ብጅግና ስራዊት ትግራይ በርዒኑ። ትልሞም ሕልሚ ከይኑ። ትልሞም ፈሺሉ። እዚ ዓወት ውህደትን ምንባብን ሓዱሽን ነባርን ወለዶ ኮይኑ ብቁዕ መሪሕነት ድማ ዓብይ ስፍራ ኣለዎ።
ህዝቢ ትግራይ ዝለኣኾ ሰራዊት ትግራይ ኣብ ኩሉ ግንባራት ዓወት ዝሓፍስ ዘሎ ዝተበገሰሉ ዕላማን ንህላወ ዘካይዶ ዘሎ ቃልሲን ፍትሓዊ ስለዝኾነ እዩ። ህዝብን መራሕትን ትግራይን ትርጉም ሰላም ብዝግባእ ስለ ዝፈልጡ ብኲናት ዝፍታሕ ውራይ የለን፤ እዚ ጉዳይ ብሰላም ክፍታሕ ኣለዎ። ናይ ኩሉ ግዜ ቅዋሞም እዩ። ሐዚ እውን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝፍፀም ዘሎ ገበን ጀኖሳይድ ደው ኢሉ ብዘተ ሰላም ክፍታሕ ኣለዎ ይብሉ።
ዓለም ሓይሊ ሚዛን እያ ትኣምን። ዝሓዝካ ሓቂ ሓዝ፣ ዝሃለወ ሃፍትን ጋዕ ገልጠምን ይሃልኻ ንዓለም ዘገድሳ ተመዝግቦ ዘለኻ ዓወትን ኣብ መድረኽ ዓለም ዘለካ ሓይሊ ሚዛንን ተቀባልነትን እዩ ። ህዝቢ ትግራይ ዘካይዶ ዘሎ ፍትሓዊ ቃልሲ ህላወ ብዘተ ሰላም ንምፍታሕ ኮነ ብኲናት ንምፍታሕ ቅልፅም ህዝቢ ትግራይ ወሳኒ እዩ ዝብሉ ህዝብን መንግስትን ትግራይ ቅልፅም ህዝቢ ትግራይ ክብርኽ ከምዘለዎ ናይ ኩሎም ሓሳብን እምነትን እዩ። ህዝቢ ትግራይ ብሳይንሳዊ ጥበብ መሪሕነቱን ጅግንነት ደቁን ከምዝዕወት ድማ ርግፀኛ እእዩ። “ፅባሕ ክወግሕ ዩ” ቃልን ተግባርን ኩሉ ትግራዋይ እዩ።
ዓበይቲ መራሕቲ ህዝቢ ትግራይ ድማ ነቲ ህዝቢ ትግራይ ፅባሕ ክወግሕ እዩ ። ኣብዛ ትሓልፍ ሕማቅ እዋን ህያውን ነባሪን ታሪክ ጅግንነትን ፅንዓትን ነብሲ ወከፍ ትግራዋይ ክፍፅም የተሓሳስቡ። ህዝቢ ትግራይ ድማ ብደቁ ክሕበን፣ ክተኣማመንን ዓወት ህዝቢ ትግራይ ግድንን ምኻኑ የረጋግፁ።
ህዝቢ ትግራይ ዘለዎ እንኮ ኣማራፂን ዕጫን ሓንቲ እያ። ሰራዊት ትግራይ ዘመዝግቦ ዘሎ መስተንክራዊ ጅግንነት፣ ብልሓትን ተፃዋራይነትን ቀፃልነት ሃልትዎ ሕልሚ ፀላእቲ ህዝቢ ትግራይ ኣበርዒንካ መንነትካን ክብርኻን ዓቂብካ ህላወኻ ምርግጋፅ እዩ። ነዚኣ ትምጥን ምንባብን ስራሕን ድማ ካብ ነብሲ ወከፍ ትግራዋይ ትፅቢት ይግበር። ብስራሕ እታ “ትግራይ ትስዕር” ትብል መሪሕ ሓሳብ ህዝቢ ትግራይ ብግብሪ ንምርኣይ ኣብ ዝግበር ርብርብ ኩሉ ትግራዋይ ከም ንህቢ ተወዲቡ ክታሙ ከዕርፍ ኣለዎ ናይ ኩሉ ግዜ መልእክቲ ህዝብን መንግስትን ትግራይ እያ።
ብሰለሞን በርሀ


text:
ኣንጻር ውልቀምካዊ ስርዓት ሑስኒ ሙባረክ ን18 መዓልታት ብጽንዓት ተቓውሞ ከካይድ ዝቐነየ ህዝቢ ግብጺ፡ ሎሚ 11 ለካቲት ተዓዊቱ፡
ብሪጋዴር ጀነራል ተኸስተ ሃይለ
ብዕለት 26-12-2010፡   ብዝብል ኣርእስቲ፡ ብዕለት 26-12 2010 ቐዳማይ ክፋል ኣቕሪበ ነይረ።
አብዚ መሰል ደቂ ሰባት ንክኽበር ዝዕድም መዓልቲ ዓለም ለካዊ ትካል ናይ ሕቡራት መንግሥታት በዚ አርእስቲ’ዚ ክንጽሕፍ ምኽንያት ዝኾነ ብዛዕባ ሰብአዊ መሰልን አጀማምራኡን ንሕዝቢ ዝያዳ ሓበሬታ ብዛዕባ መሰል ዜጋን ሕብረተሰብን ንምሃብ ዘተዀረ ጽሑፍ ኢዩ።
ሓው ዳኒኤል ሕጂ’ውን ትሕዝቶ ጽሑፍካኣንቢበዮ። ግንከ ጽቡቕ እናተዛረብካ ንጸሓፊ ናብ ምጥቃዕን ታሪኽ ኣይገለጽ ናብ ዝብል ኣተሓሳስባ ዝቐነንካ ኴንካ ትጽሕፍ ዘሎኻ ኮይኑ ተሰሚዑኒ።
ቀዳማይ ክፋል – ውዮ ድኣ ኣነዋሪ ክፋል ታሪኽ ሃገር ብጽሑፍ ሰፊሩ: ኣብ መዝገብ ታሪኽ ካብ ምጉሓፉ ሓሊፍካ: ኣብ መዓልታዊ ዕላላትን መደረታትን ንኽተልዕሎ ዘየነይትን ዘየሕብንን ስለዝኾነ፣ ተሰኒዱ ዝተርፍ ኮይኑ እምበር: ከምኡ እንተዘይኸውን ነይሩስ፣ እዚ ሕጂ ብፐሎቲካውያን መራሕቲ ሃገርናን ብገለ ሃይማኖታውያን መራሕቲ ኦርተዶክሳዊት ቤተክርስትያንን ዝግበር ዘሎ ናይ ትሕተ ሃገራውነት ተግባራት: ደግሲ ናይቲ ብ1940ታት ዝተፈጸመ ገስረጥ ታሪኽ ምዃኑ ንማንም ዜጋ ጐሊሑ መተራእዮ ነይሩ::
ሓደ ሰብኣይ ኣብ ሓደ ቤት በይኑ ይነብር ነበረ።ካብ ብዙሓት ዝናብ ዝዘነበሎም መዓልታት ሓደ መዓልቲ ብርቱዕ ዝናብ ዘኒቡ እታ ዓዲ ብማይ ኣዕለቕለቐት።ንሱ ገና እንታይ ይከውን ከምዘሎን፡ክመጽእ ዝኽእል ኣፍልጦ ይኹን ግምት ኣይነበሮን።
ንሓደ ዓመት ዝኸውን ድሕሪ ካብ መንግስታዊ ስራሕ ጠጠው ምባለይ፡ ብእኩብ ዝተራኸብናሉ ዕለት ልክዕ ንምዃን፡ ኣብ መዛዘሚ ዓመተ 1995 ኢዩ ነይሩ። ኣብ'ቲ እዋን፡ ድምጻዊ ኢንጅነር ኣስጎዶም ወልደሚካኤል ሓንቲ ናይ'ቲ ግዜ ህብብቲ ዝኾነት ደርፊ ንመሸጣ ቀሪቡሉ ዝነበረ እዋን ብምንባሩ፡ እታ፦ "ሃንደበት ኮይኑ መገሻኺ" ዝተሰምየት ካሴት፡ ኣብ ዕዳጋ ምውራዳ ዝሕብር ንግዳዊ ምልክታ ዝዝርጋሓሉ ዝነበረ ወቕቲ፡ ምጅማር ናይ'ታ ሓዳስ ዓመት፡ ዓመተ 1996 ንምጽንባልን ንምፍናው፡ ናይ'ታ ዕለታ ትዛዝም ዝነበረት ዓመተ 1995 ንምብዓል፡ ኣብ'ቲ ዋንነት ናይ ደጃች ተስፋሃንስ በርሀ ምዃኑ ዝንገረሉ፡ ከም መዘናግዒ ማእከል ዝፍለጥ ገፊሕ ኣዳራሽ ኩዋ፡ በታ ናይ'ቲ እዋን፡ ብደቂ ኣንስትዮ ጥራይ ዝቖመት፤ ድምጻዊት ሄለን መለስን፡ ድምጻዊት ፋጥና ኢብራሂምን፡ ስውእቲ ናይ መድርኽ ኣቕራቢት ምጽላል ኣርኣያን ብዝርከበኣን ህቡባት ጉጅለ ባህሊ ካናሪ ምዝንጋዕ ክካየድ ስለ ዝተሓበረ፡ ብውርይቲ ናይ ቅዲ ክዳን ኪኢላ ዝኾነት፡ ወይዘሮ ትርሓስ ዝተባህለት ኤርትራዊት ዝውንነን፡ "ትርሓስ ዲዛይን ኢንተርፕራይዝ"፡ ዝተባህለ ትካል ዝተዳለወ ናይ ጽባቐ ኣልባሳት፡ "ፋሽን ሾው" ምርኢት ንምዕዛብን፡ በቲ ዝቐርብ ጣዕመ ዜማ ንምዝንጋዕ፡ ነባር በዓልቲ ቤተይ ዘላቶ ናብ ኣዳራሽ ኩዋ ዘምራሓሉ ዝነበርኩ እዋን፡ ፍጻመ'ታ ዕለት ሕጂ ኮይኑ ይረኣየኒ።
ኣብ 2ይ ክፋል ጽሑፈይ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ መስርሕ ቃልሱ ንናቱ ስልጣን እምበር ንጉዳይ ህዝቢ ኤርትራ ቀዳምነት ይህቦ ከምዘይነበረ ሓቢረ ነይረ፡፡ ካብዚ ድርኺት’ዚ ነቒሉ ሓደ ምስጢራዊ ሰልፊ ከም ዚመስረተ ‘ውን ተኸታቲልና፡፡ ኣብ 1977 ዓ.ም. ድማ ሓቅን ፈጠራን ደባሊቑ ነቲ ናይ ሰልፊን ናይ ውድብን ዝሰመዮ ጉባኤታቱ ከምዘካየዶ ርኢና፡፡
ይትረፍዶ ነቲ ኣብ ሜዳ ዘይነበረ፡ ነቲ ኣብ ህ.ግ ተሰሊፉ ከብቅዕ፡ ግን ኣባል ናይ’ቲ ምስጢራዊ ስርርዕ፡ “ኤርትራዊ ህዝባዊ ሰውራዊ ሰልፊ“ ዘይነበረ ኤርትራዊ‘ውን እንተኾነ ነቲ ረቂንቕን ሕልኽልኽ ዝበለን አገባብ አሰራርሓ ናይቲ ውድብ ክርድኦ ቀሊል አይኰነን፡፡ ንኣሰራርሓ ውድብ ህ.ግ.ሓ.ኤ ምፍላጥ፣ ነቲ ናይ’ዚ ሕጂ ዘሎ መንግስቲ ኣገባብ ኣካይድኡ ንምርዳእ ክሕግዝ ይኽእል ይኸውን ኢለ ስለዝኣምን እንሆ ንምብርሁ ወሲነ ኣለኹ፡፡ ንኣንባቢ ከይስልችዎ መታን ድማ ጽሑፈይ ብኽፋላት ከቕርቦ ክፍትን እየ፡፡
ብሃር ኤርትራዊ ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ፡ ሎሚ 12 ጥቅምቲ ኣብ ሪዮ ዲ ጀኔሮ፡ ብራዚል፡ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ፍርቂ ማራቶን ውድድር ቀዳማይ ኮይኑ ተዓዊቱ። ንሳልሳይ ግዜ ናይ ፍርቂ ማራቶን ሽምፕዮን ዝተዓወተ ቀዳማይ ወዲ ተባዕታይ ብምዃን ከኣ ታሪኽ ሰሪሑ።
ሕሉፍ ታሪኽና ናብ ናይ ጽባሕ ወለዶታት ክመሓላለፍ መታን ክንውከሶን፡ ክንመሃረሉን ብግቡእ ክስነድ ይግባእ። ኩሉ መዳያቱ ክንፍትሾ’ውን ግቡእ ኢዩ።
ስዒደ ካብ ገጹ ፍሽኸታ ዘይፍለዮ ተባዕን ህርኩትን ጋዜጠኛ እዩ ነይሩ።ኩሉ ግዝየ ድማ አብ ጋዚጣ ሓዳስ አድማስ ዘውጹ ጽሑፋተ ብጥንቃቄ አብ ምድላው ለይተን ቀትርን ምስ ጸዓረ እዩ ነይሩ።ኣብ ዝተፈላለይ ኣጋጣሚታተ ስዒደ ከም ነጻን በሕታወያንን ጋዚጠኛታተ መጠነ ሓድነተ ህዝበን ሃገርን ዘትርር እንበር ዘዕኑ ጸሑፋት አብ ጋዜጣ ሓዳስ ኣድማስ ነከይነወጽእ ብትኹረት ክንሰርሕን ሓላፍነት ክንስከምን የሕብረና ነይሩ።


text:
March 29, 2020
ቅልጡፍን ሓደገኛን ናይ ምልባዕ ባህሪ ዘለዎ ሕማም ኮሮና ቫይረስ፡ ብደረጃ ዓለም ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ኣዋርሕ ልዕሊ ፍርቂ ሚልዮን ሰባት ብምልካፍ፡ ህይወት ልዕሊ 25 ሽሕ ቀዚፉ ኣሎ። ነዚ ዛጊት መድሃኒት ብዘይምርካቡ ዓቢ ጥዕናዊ ስግኣት ኰይኑ ዘሎ – ብ‘ኮቪድ-19’ ዝፍለጥ ሕማም ኮሮና ቫይረስ ንምግታእ፡ መንግስቲ ኤርትራ፡ ኣብ ርእሲ’ቲ ንቕሓትን ኣፍልጦን ዜጋታት በሪኹ – ነፍሲወከፍ ዜጋ ጥዕናን ድሕነትን ነብሱ፡ ስድራ-ቤቱን ኮሙን ናይ ምሕላው ሓላፍነቱ ንምዕዛዝ ዘካይዶ ዘሎ ቀጻሊ ጻዕሪ፣ ባይታ ምስፍሕፋሕ ናይ’ቲ ሕማም ክኸውን ዝኽእል ልዕሊ 10 ሰባት ዘሳትፍ ምትእኽኻባት ደው ምባል፡ በረራታት መጓዓዝያ ምቊራጽ፡ ትካላት ትምህርቲ ምዕጻው፡ ከምኡ’ውን ኩሉ ዓይነት ኣገልግሎት ህዝባዊ መጓዓዝያ ምቊራጽ ዘጠቓልል ስጒምቲታት በብእዋኑ ክወስድ ቀንዩ። ነዚ ንድሕነት ህዝብን ሃገርን ዘቐድም እዋናውን ኣገዳስን ስጒምቲታት ብምስዓብ፡ ቅዱስ ሲኖዶስ ኦርቶዶክስ ተወሃዶ ቤተ-ክርስትያን ኤርትራ፡ ቤት-ጽሕፈት ኢፍታእን እስላማዊ ጉዳያትን ኤርትራ፡ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ኤርትራን ወንጌላዊት-ሉተራዊት ቤተ-ክርስትያን ኤርትራን፡ ኣብ ኣፈጻጽማ ክካየድ ዝጸንሐ መንፈሳዊ


text:
May 15, 2020
ደራሲን ተጋዳላይን ስዉእ መሓመድ ስዒድ ናውድ ቅድሚ ኣስታት ክልተ ዕቑዳት “ኤርትራ ንዘመናት ሕምብርቲ ናይቶም ካብ ምብራቕን ሰሜንን ዝመጹ ፍልሰት፡ ስልጣነታት፡ ባህሊታትን ሃይማኖታትን ነይራ፡” ዝብል መጽሓፍ ኣሕቲሙ ነይሩ። ነዚ ረቛሒታት’ዚ ጥጡሕ ባይታ ዝፈጠረ ከኣ እዚ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዝርከብ ነዊሕ ገምገም ባሕራ’ዩ። ኣብ ባሕሪ ምውሳእን መራኽብ ጌርካ ናይ ባሕሪ ጉዑዞ ምክያድን ድማ፡ ኣፍ ደገ ባሕሪ ዘይብለን ሃገራት ዘይረኸብኦ ምዕቡል መድረኽ እዩ። እዚ ግን ኤርትራ ካብ ነዊሕ ዘመናት ክትጥቀመሉ ዝጸንሐትን ኣብዚ ግዜ’ዚ እውን እትግልገለሉ ዘላን ዓቢ ጸጋ እዩ። ምኽንያቱ ኤርትራ ኣብ ምዕራባዊ ሸነኽ ቀይሕ ባሕሪ ልዕሊ ሓደ ሽሕ ኪሎ ሜተር ዝንውሓቱ ገምገም ባሕሪ ስለዘለዋ። ሓደ ካብ’ቲ ቀንዲ ኤርትራ ዝሓለፈቶ ታሪኻዊ ፍጻሜታት ኸኣ ጥንታዊ ዓረባዊ ፍልሰት፡ ሃይማኖት ክርስትና ኣብ ዝኾነት ሃገር ኣፍሪቃ


text:
ልቓሕ ቻይና ንሃገራት ኣፍሪቃ ስግኣትዶ ይኸውን?
ሃገራት ኣፍሪቃ ቻይና ንእትህበን ለቓሕ'ኳ ሸውሃት እንተሃለወን፡ ክኢላታት ቁጠባ ግን እታ ኣህጉር ኣብ ሓጺር እዋን ብኸቢድ ልቓሕ ተሸሚማ ክትስርነቕ'ያ ኢሎም ይሻቐሉ።
ሰለስተ ወርሒ ስራሕ ድሕሪ ምጅማሩ፡ እቲ ናይ ኢንተበ-ካምፓላ ስሉጥ መንገዲ [አክስፕረስ ወይ] ንኡጋንዳውያን መስሕብ በጻሕቲ ሃገር ኮይንሎም ኣሎ።
እዚ 51 ኪሎ ሜተር ዝንውሓቱ ኣርባዕተ መስመር ዘለዎ ንርእሰ ከተማ ካምፓላ ምስ ኣህጉራዊ መዕርፎ ነፈርቲ ኢንተበ ዘራኽብ መንገዲ ካብ ቻይናዊ ባንክ ብልቓሕ ብዝተረኸበ 476 ሚሊዮን ዶላር'ዩ ብሓደ ቻይናዊ ትካል ተሃኒጹ።
ነቲ ካብ ክልተ ክሳብ ኣርባዕተ ሰዓታት ዝወስድ ዝነበረ ኣሰልቻዊ ጉዕዞ ድማ ናብ 45 ደቒቕ ኣውሪዱዎ ይርከብ።
ዛጊት ኡጋንዳ 3 ቢሊዮን ዶላር ካብ'ቲ ኣብ ካምፓላ ዝመደበሩ ክኢላ ቁጠባ ራማዳን ጉቢ "መወዳድርቲ ኣልቦ ዝኾነ ቅድመ ኩነት ዘይብሉ ለቓሕ ቻይና ንኣፍሪቃ" ክብል ዝገለጾ ለቓሕ ተሊቂሓ'ላ።
እቲ ካብ ቻይና ዝርከብ ልቓሕ ንቻይናውያን ትካላት፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ህንጻ ንዝተዋፈራ ትካላት ዓቢ ስራሕ'ዩ ዝፈጥረለን።
"እዘን ትካላት ንምልእቲ ኣፍሪቃ ናብ ናይ ህንጸት መንገዲታት፡ መንገዲ ባቡራት፡ መፈልፈሊ ጸዓት ዲጋታታ፡ ስታዲዮማት፡ ንግዳዊ ህንጻታትን ካልእን ቀዪረንኦ ይርከባ" ኢሉ'ቲ ኣብ ቤት ትምህርቲ ንግዲ ማከረረ ዩኒቨርስቲ መምህር ዝኾነ ምሁር ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ።
ዓሰርተ ዓመት ዝነበረን ውንዙፍ ዕዳ ድሕሪ ምስራዙ፡ ብዙሓት ሃገራት ኣፍሪቃ ዕደአን ክኸፍላ ኣብ ዘይክእላሉ ኩነታት ዳግማይ ኣብ ሓደጋ ይወድቃ ኣለዋ።
"ብውሑዱ 40 ሚእታዊት ትሑት እቶት ዘለወን ሃገራት ናይ'ዚ ዞባ ወይ ኣብ ናይ ልቓሕ ጭንቂ ኣትየን ኣለዋ ወይ ከኣ ኣብ ዝለዓለ ሓደጋ ወዲቐን ኣለዋ" ክብል ዓለም-ለኻዊ ትካል ፋይናስ [ኣይ ኤም ኤፍ] ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሚያዚያ ኣጠንቂቑ።
ኣብ መወዳእታ ናይ 2017 ጫድ፡ ኤርትራ፡ ሞዛምቢክ፡ ኮንጎ ሪፓብሊክ፡ ደቡብ ሱዳንን ዚምባብወን ኣብ ናይ ለቓሕ ጭንቂ ኣትየን ኣለዋ ይብሃላ።
ዛምቢያን ኢትዮጵያን ድማ ኣብ'ቲ "ዝለዓለ ሓደጋ ጭንቀት ለቓሕ" ተመዲበን ኣለዋ።
"ኣብ ዓመተ 2017 ጥራይ፡ ዋጋ ናይ'ቲ ንቻይናውያን ትካላት ዝተዋህበ ፕሮጀክትታት ኣብ ኣፍሪቃ 76.5 ቢሊዮን ዶላር በጺሑ'ሎ"ክኢላ ቁጠባ ቻይና ናይ ስታንዳርድ ባንክ ዝኾነ ጀረሚ ስቲቭንስ።
"እንተኾነ ግን፡ ገና ኣብ'ታ ኣህጉር ዝረአ ዓቢ ሃጓፍ ናይ ትሕተ-ቅርጺ ብዘየገድስ፡ ዓቕሚ ምኽፋል ዕዳ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ሓጺር እዋን ክሓቅቕ'ዩ" ኢሉ ንሱ።
እቲ ቅዲ ናይ ቻይና ኣብ ኣፍሪቃ፡ ንሓላፊ ኣፍሪካን ደቨሎፕመንት ባንክ (ኤ ዲ ቢ) ኣኪንዉሚ ኣደሲና ሓዊሳክ ብዙሓት ደገፍቲ ኣለውዎ።
"ብዙሓት ሰባት ብዛዕባ ቻይና ይጭነቑ፡ ኣነ ግን ኣይጭነቕን'የ። ከምዝመስለኒ፡ ቻይና ዓርኪ ኣፍሪቃ'ያ" ክብል ድማ ንቢቢሲ ሓቢሩ።
ኣብ'ዚ እዋን'ዚ ቻይና እታ ዝዓበየት ኣብ ኣፍሪቃ ትሕተ-ቅርጺ እትምውል በይናዊት ሃገር'ያ። ኤ ዲ ቢ፡ ኤውሮጳዊ ኮሚሽን፡ ኤውሮጳዊ ናይ ወፍሪ ባንኪ፡ ዓለም-ለኻዊ ፊናንሳዊ ኮርፖሬሽን፣ ባንኪ ዓለምን ተደሚሮም ድማ ክንዲ ናይ ቻይና ወፍሪ ኣብ ኣፍሪቃ ኣይበጽሑን።
ቻይና "እታ ዝዓበየት ተዓዋቲት"
ካብ ዘንጸባርቑ ሓደስቲ መዕርፎ ነፈርቲ ጀሚርካ ክሳብ መንገድታት፡ ወደባትን ነዋሕቲ ህንጻታትን ጽልዋ ገንዘብ ቻይና ኣብ ኣፍሪቃ ርኡይ እዩ። ኣዝዩ ተደላዪ ዝኾነ ሸቕሊ"ውን ይፈጥሩ ኣለዉ።
ብመሰረት ጸብጻብ ትንታነ ትካል ምክኪንሲ፡ ነቲ ቻይና ኣብ 2015ን 2016ን ንኣንጎላ ዝሃበታ ናይ 19 ቢሊዮን ዶላር ሓዊስካ፡ ቻይና ካብ 2012 ጀሚራ ንሃገራት ኣፍሪቃ ዝሃበተን ለቓሕ ብሰለስተ ዕጽፊ ዓብዩ'ዩ።
ነቲ ናይ ቻይና ሽርክነት ምስ ኣንጎላን ዛምቢያን ድማ ከም ሓደ ኣብነት ናይ ዘይምዕሩይ ሽርክነት ጠቒስዎ።
"መንግስቲ ኣንጎላ ብኣምሳያ ናይ ቻይና ምወላ ህንጸት ትሕተ-ቅርጺ ንቻይና ነዳዲ ሰዲዱ። እንተኾነ ግን ምስ ናይ ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ ኣወዳዲርካ፡ እቲ ብዕዳጋታት ዝዝወር ወፍሪ ውልቃዊ ትካላት ቻይና ኣብ ኣንጎላ ድሩት'ዩ" ኢሉ'ቲ ትካል።
ጋናዊ ናይ ወፍሪ ተንታኒ ዝኾነ ማይክል ኮቶህ ግን "ኣፍሪቃ ኣብ ንግዲ፡ ወፍርን ምሕደራ ምወላን ምስ ቻይና ርኡይ መኽሰብ ረኺባ'ያ" ይብል።
"ሃገራት ኣፍሪቃ ናይ ብሓቂ ሓያሎ ዕዉታትን ካብ'ቶም ልሙዳትን ታሪኻውያንን ኣጸገምቲ ቅድመ-ኹነት ዝነበሮም ምስ ምዕራባውያን ሃገራት ዝግበሩ ውዕላት ነጻ ዝኾኑ ውዕላት ከቲመን'የን" ኢሉ ሚስተር ኮቶህ።
"እንተኾነ ግን ቻይና እታ ዝዓበየት ተዓዋቲ ምዃና ዘርእዩ ስሚዒታት ኣለዉ ምኽንያቱ ኣብ መብዛሕትኦም ልዝባት ላዕለዋይ ኢድ ኣለዋ" ድማ ኢሉ።
ኣብ መወዳእታ 2025፡ መኽሰብ ቻይናውያን ትካላት ኣብ ኣፍሪቃ ልዕሊ 440 ቢሊዮን ዶላር ክበጽሕ ከምዝኽእል ማክኪንሲ ይግምት።
"ሓደ ዝተዓዘብኩዎ ነገር እንተሎ ግን ዘይምዕሩይ ሓይሊ ኣብ እዋን ዝርርብ ውዕላት'ዩ፡ ምኽንያቱ ሓደ ጽርግያ ዳዕዳዕታ [ሱፐር ሃይወይ] ንኽስርሓልካ ናይ ዕደና መሰልካ ኣሕሊፍካ ትህብ ኣለኻ ማለት'ዩ" ይብል ሚስተር ኣደሲና።
"ምስ ሓንቲ ሃገር ጥራይ ኢኻ ውዕል ትኣቱ ዘለኻ። እሞ እቲ ዝበለጸ ውዕል ትፍርም ከምዘለኻ ክሳብ ክንደይ ርግጸኛ ኢኻ?" ኢሉ ይሓትት ንሱ።
"መጸጽቲ ወይንታት"
ቻይና ከምቲ ናይ ኣሜሪካ ግዕዝይና ዝቆጻጸር ሕጊ ወይ ኣብ ካልኦት ምዕራባውያን ሃገራት ዘለዉ ኣብ ካልኦት ሃገራት ኬድካ ኮንትራት ንክትረክብ ጉቦ ምሃብ ዝኽልክሉ ተመሳሰልቲ ሕግታት የብላን።
ዋላ'ኳ እቲ ተሸላሚ ናይ ኖበል ሽልማት ዝኾነ ናይ ቁጠባ ምሁር ጆሴፍ ስቲልዝ ነቲ ናይ ምዕራባውያን ሃገራት ወቐሳታት ኣብ ልዕሊ ስራሓት ቻይና ኣብ ኣፍሪቃ "መጸጽቲ ወይንታት" እንተበሎ፡ ናይ ብልሽውና ስግኣት ከምዘሎ ግን ይኣምን።
"ዝኾነት ትኹን ፕሮጀክት፡ ካብ ቻይና ትምጻእ ካብ ምዕራባዊ ዓለም በቲ እተምጽኦ መኽሰብ ክትትመን ኣለዋ" ኢሉ ንቢቢሲ ኣብ ናይሮቢ ተዛሪቡ።
"እንተኾነ ግን ነፍሲ ወከፍ ኣፍሪቃዊ መንግስቲ ግልጺ ናይ ምዃን ሓላፍነት ኣለዎ" ኢሉ።
ሚስተር ጉቢ ድማ ብዛዕባ ናይ ቻይና ወፍርታት ኣብ ከባቢ ዘለዎም ሳዕቤናት ዓቢ ስግኣት ከምዘሎ'ውን ይሕብር። "ብፍላይ ድማ ነቶም ድኹማትን ብልሹዋትን ትካላት ትሕተ-ቅርጺ ኣፍሪቃ ኣብ ግምት ኣእቲኻ" ይብል ንሱ።
ኣብ 2015፡ እቲ ምርምር ተበግሶ ቻይና ኣፍሪቃ ኣብ ቤት ትምህርቲ ጆንስ ሆፕኪንስ ምዕቡል ዓለም-ለኻዊ መጽናዕትታት፡ ብምኽንያት ተቐያያሪ ዋጋታት ዕድግታትን እናጎደለ ዝመጸ ናይ ምስሓብ ዓቕምን፡ ሃገራት ኣፍሪቃ ናይ ቻይና ዕደአን ምኽፋል ክስእና ይኻላየ'ን ኢሉ።
"ኣብ'ዚ ሕጂ እዋን፡ ልቓሓት ቻይና ኣብ ኣፍሪቃ ንዘሎ ጭንቀት ልቓሕ ቀንዲ ደረኽቲ ኮይኖም ኣይንረኽቦምን" ይብል ኣብዚ ሰሙን'ዚ ኣብ በይጂንግ ንዝካየድ ሻቡዓይ ዋዕላ ቻይና-ኣፍሪቃ ሓደሽ ኣመልኪቱ ዝወጸ ጸብጻብ።
ቻይና ኣብ ናይ ኣፍሪቃ ልቓይ ናይ ኣንበሳ ብጽሒት'ኳ እንተሃለዋ፡ ሃገራት ኣፍሪቃ ግን ካብ ብዙሓት ምንጭታት'የን ዝልቀሓ።
ስለዚ ቻይና ንበይና ትውቀሰሉ ምኽንያት የብላን።
ኣብ እዋን'ቲ ኣብ ከተማ ጆሃንስበርግ ዝተጋብአ ዋዕላ፡ ቻይና-ኣፍሪቃ፡ ቻይና 35 ቢሊዮን ዶላር ብመልክዕ ለቓሕ ንሃገራት ኣፍሪቃ ክትህብ ቃል ኣትያ ነይራ።
ሕጂ ዘይተመሓየሸ ነገር እንተሃልዩ፡ እቲ ስታንዳርድ ባንክ "ዓቢ ናይ ንግዲ ሃጓፍ" ዝበሎ ካብ 2014 ኣትሒዙ ኣብ መንጎ ቻይናን ሃገራት ኣፍሪቃን ዘሎ'ዩ።
ሓሙስተ ሃገራት ኣፍሪቃ ጥራይ'የን ምስ ቻይና ናይ ንግዲ ኣኽል ታርፍ [ስርፕላስ] ዘለወን ድማ ኢሉ።
ሚስተር ጉቢ ቻይና፡ ሃገራት ኣፍሪቃ ብመንገዲ ነጻ ቁጠባዊ ዞባታትን ኢንዱትሪያል ፓርክን ኣዋጻኢ ዝኾኑ ወፍሪታት ንኽስሕባን ንሰደድ ዝጠመተ ትካላት ንኸቑማን ትካላዊ ብቕዓት ንኽሃንጻ ክትሕግዘን ይደሊ።
ቻይና ዛጊት ከምኡ ዓይነት ሓገዝ ንምብርካ ካብ ምልፍላፍ ሓሊፋ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብኣ ንዘለወን ጽግዕተኛነት ዘገላግለን ሓገዝ ኣየበርከተትን።
ኡጋንዳውያን ብልዕሊ ታኼላ ብዝሓልፍ ቢንቶ ናምቢጊሪዋን ሓዲሽ ስሉት መንገዲ ክፍስሁ ይኻሉ`ዮም፡ ብናቻይና ዕዳ ከይወሃጡ ግን ርኡይ ዝኾነ ፍርሒ ኣሎ።


text:
ኣብ`ዚ ሰሙን`ዚ ኣብ ፓርላማ ቀሪቡ ብዛዕባ ኩነታት ጸጥታ መብርሂ ዝሃበ ምኽትል ጠቕላሊ ወታሃደራዊ ስታፍ ጀነራል ብርሃኑ ጁላ፡ ሎሚ ድማ ምስ ድምጺ ኣሜሪካ ቃለ-መጠይቕ ኣብ ዝካየደሉ እዋን፡ ብዛዕባ ብዕጡቓት ኦነግ ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ ዝተኻየደ መጥቃዕትን፡ ብሓይልታት ምክልኻል ዝተወስደ ስጉምትን፡ ከምኡ ድማ ብዛዕባ ኣብ ክልላት ኣምሓራን ትግራይን፡ ኣተሓሕዛ ግጭታትን ተሓቲቱ መሊሱ`ሎ።
ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ፡ ህዝቢ ዘበሳብሱ ዝነበሩ ዕጡቓት፡ ሰራዊት ምክልኻል ብዝወሰዶ ስጉምቲ ዝተታሓዙን ናብ ጫካ ዝሃድሙን ኣለዉ ዝበለ ጀነራል ብርሃኑ፡ ኣብ ንግዲ-ኣጽዋር ተዋፊሮም ዝነበሩ ሒዝና ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዘእተናዮም ብዙሓት ኣለዉ ኢሉ። ብዛዕባ መንነት`ቶም ዝተታሕዙ ግን ንፈደራል ፖሊስ ዝምልከት ሕቶ`ዩ ኢሉ። ንምዃኑ ዘይ-ሕጋዊ ኣጽዋራት ንምቁጽጻር ዝውሰድ ዘሎ ስጉምቲ እንታይ ይመስል ንዝብል ሕቶ ክምልስ ከሎ ድማ ከምዚ ይብል።
“ሕጂ ንግዚኡ ዝስራሕ ዘሎ ዘይሕጋዊ ዝውውር ብረት ኣብ ዝተረኽብሉ ምሓዝን ኣብ መውጽኢን መእተዊን ዶባት ክትትል ምግባርን ኣብ ማእከል ሃገር ኣብ ዘለው ዘይሕጋዊ መፈተሺ ኑቑጣታት ናይ ምቁጽጻር ስራሕ’ዩ ዘሎ።”
ጀነራል ብርሃኑ ጁላ ኣተሓሒዙ፡ ኣብ ገለ ኽፋላት ምዕራባዊ ኦሮሚያ፡ ሰራዊት ምክልኻል ስጉምቲ ብምውሳድ ነቲ ኩነታት ከምዝረጋጋእ ከም ዝገበረ ብምግላጽ፡ ዓይነት ናይቲ ስጉምቲ ይገልጽ፡
“ሰራዊት ምክልኻል ዝወሰዶ ስጉምቲ ቀዳማይ መንገዲ ምኽፋት ካልኣይ ከተማታት ስርሓን ንክሰርሓ ምግባር’ዩ። ብዙሓት ዕጡቓት ተታሒዞም’ዮም፡ አድብዮም ናብ ምክልካል ዝተኾሱ ድማ ስጉምቲ ተወሲድሎም’ዩ። ምስ ሓይልታት ምክኻል ፊት ንፊት ክገጥምሉ ዝኽእሉ ዓቕሚ ኾነ ብቕዓት የብሎምን።። ንሕና ነቶም ሃዲሞም ናብ ጫላ ዝኣተው’ውን ናይ ምቕታል ዕላማ የብልናን።”
ኣስዒቡ፡ እኳ ድኣስ በቲ ሒዞሞ ዘለዉ መንገዲ ዝዕወት ነገር ከምዘየለ ተገንዚቦም ብልዕልና ሕጊ ተማእዚዞም ናብ ሰለማዊ ናብራ ክምለሱ ኢና ንጽዕር ዘለና ኢሉ።
ሰራዊት ምክልኻል ኣብ ምዕራብ ኦሮሚያ ሰላማውያን ሰባት ቀቲሉ ዝብል ስምዕታ ካብ ኦነግ ቀሪብዎ`ሎ፡ ድምጺ ኣሜሪካ ዘዘራረቦም`ውን ተቐቲሎምና ዝበሉ ኣለው። ጀነራል ብርሃኑ ግን ኣብ ልዕሊ ሸፋቱ`ምበር ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ሰብ ዝወስድናዮ ስጉምቲ የለን ብምባል ብዛዕባ ኣብ ትግራይ ኣብ ኣምሓራን እቲ ሰራዊት ዝተኸተሎ ኣተሓሕዛ ብዝምልከት ክምልስ ከሎ፡ ኣብ ልዕሊ ብረት ዘይዓጠቑን ዘይተኮሱን መንእሰያት ትግራይ፡ መኻይን ዓጺኹምና ኢልና ስጉምቲ ኣይንወስድን ኢሉ። ኣብ ኣምሓራን ኦሮሚያን እንኽተሎ`ውን ሓደ ዓይነት`ዩ ኢሉ።
“ ኣብ ልዕሊ እዞም መንእሰያት ተኹሱ ድዩ ዝበሃል ዘሎ ንመንእሰያት ክንጭፍጭፍ? ናብኦም ተኹስካ ንዕኦም ረጊጽካ ካብ ምሕላፍ ንዕኦም ኣእሚንካ ምሕላፍ ይምረጽ። ኣብ ክልል ኣምሓራ’ውን ብኸምኡ መልክዕ ንሰራዊት ደው ዘበለ የለን እምበር እንተዝነብር ኣይንወቕዖን ኢና። ስለዚ ኣብ ኣምሓራ ኾነ ኦሮምያ ዝተቐትለ ሽፍታ እምበር ሰላማዊ ሰብ የለን። ኣብ ትግራይ’ውን ተኹሲ ዝኸፍት እንተሃልዩ ስጉምቲ ክውሰደሉ’ዩ።”
እቲ ወተሃደራዊ ሓላፊ ኣብ መወዳእታ፡ ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ካብ ዝኾነ ይኹን እዋን ንላዕሊ ኣብ ዝሓየለ ደረጃ ከምዘሎን፡ ጥንካሪኡ ዝምዘን ድማ ብድጋፍ ህዝቢ ምዃኑ ክብል ብምግላጽ፡ እቲ ሕጂ ዘሎ ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ብሓዲሽ መልክዕ ዝቖመ ምዃኑ ሓቢሩ።


text:
Sundbyberg
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 7 12 2020
ምስ ቅርበት ንስቶኮልም ከተማን መዕርፎ ነፈርትን ከምኡ'ውን ሰፊሕ ቀረብ ናይ ኣገልግሎት ምስ ዘለዎ ማእከል ከተማ፡ ሱንድብይበርይ ብዙሕ ትጋብዞ ኣለዋ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ52,823
ስፍሓት መሬት9 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Stockholm 9 ኪሜ
- Uppsala 66 ኪሜ
- Västerås 78 ኪሜ
ሱንድብይበርይ ካብ ሽወደን ብስፍሓት መሬት እታ ዝነኣሰት ኮሙን እያ፡ ከምኡ ክንሱ ግዳ ኣብዚ ሃገር እታ ብዝቐልጠፈ ትዓቢ ዘላ እውን እያ። እዚ እዛ ኮሙን ሓንቲ ካብተን ኣብዚ ሃገር ሰብ ብጻዕቂ ዝነብረለን ኮሙን ይገብራ።
ኣብዛ ኮሙን ዱኳናት፡ ቤት መግብታት፡ ባንክታትን ጽቡቕ ዝማዕበለ ህዝባዊ መጓዓዝያን ኣሎ። ኣብዚ ሓደ ሃብታም ማሕበራውን ባህላውን ሂወት ኣሎ። ብተወሳኺ ናብ ተፈጥሮን ናይ ነጻ ግዜ ቦታታትን ቀረባ እዩ።
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ከተማ ሱንድበሪ፡ ዝካረን ዝሽየጥን መበሪ-ኣባይትን ቪላታትን ኣሎ። ሓደ ካብቶም ኣብ ሽወደን ዝዓበየ ናይ መንበሪ-ኣባይቲ ፕሮጀክቲታት ማለት ፕሮጀክቲ-ኡሽቪክ ኣብዚ ከተማ'ዚ ይርከብ። እዚ ኸኣ፡ ንቁጽሪ ነባሮ ከተማ ሱንድበሪ ኣብ ምውሳኽ፡ ኣውንታዊ ተራ ኣብ ምጽዋት ይርከብ።
እቲ ብምምሕዳር ከተማ ዝውነን ትካል ክራይ-ኣባይቲ ሱንድበሪ፡ ፋስቲግሄት ፎርቫልታረን ተባሂሉ ይጽዋዕ። እዚ ትካል'ዚ ብርክት ዝበላዝካረ ኣባይቲ ይውንንን የመሓድርን። ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ናይ'ዚ ትካል ብምእታው፡ ናይ ገዛ ሪጋ ወይ መስርዕ ንምሓዝ ክትምዝገቡ ትኽእሉ። ኣብዚ ከተማ'ዚ፡ ውሕስነት ንመንእሰያት ዝብል ንገዛ ዝምልከት ሕጊ ኣሎ። እዚ ማለት ከኣ፡ እቶብ ኣብዚ ከተማ ዝቕመጡ ኣብ ክሊ ዕድመ ካብ 16 ክሳብ 25 ዝርከቡ መንእሰያት ገዛ ናይ ምርካብ ውሕስነት ኣለዎም።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ኣብ ከተማ ሱንድበሪ ብዙሕ ካብ ዝዝረቡ ቋንቋታት፡ ትግርኛ፡ ኣምሓሪኛ፡ ዓረበኛን ቋንቋ ኢራንን እዮም።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ኣብ'ዚ ከተማ'ዚ፡ ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ዝነጥፋ ብርክት ዝበላ ማሕበራት ይርከባ። ንኣብነት፡ ማሕበራት ስፖርታዊ-ንጥፈታት፡ ባህላዊ ማሕበራት፡ ኣብያተ-ክርስትያናት ምትእሳሳራተንን። ኣብቲ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ዝርከብ መዝገብ-ማሕበራት ብምእታው ምስ ዝምባሌታትኩም ዝሳነያ ማሕበራት ክትደልዩ ትኽእሉ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ከተማ ሱንድበሪ፡ ሓደ ካብቶም ጽዑቕ ወይ ብዙሓት ቤት-መግቢ ዝርከብዎ ከተማታት ሽወድን ምዃኑ፡ ይዝረበሉ። ኣብዚ ከተማ'ዚ፡ ድኳናት መዓልታዊ-ሃለኽቲ (ኣስቤዛ)፡ ድኳናት ክዳውንቲ ከምኡ ውን ድኳናት ዘገልገለ-ንብረት ብብዝሒ ይርከባ። ብዜካ'ዚ ኣብዚ ከተማ፡ ባንኪ፡ ክልተ ኣብያተ-ንባብ፡ ሓድሽ ዝተሃንጸ መሐንበሲ-ማእከል፡ ህንጻ ስፖርታዊ ንጥፈታት፡ ህንጻ ጸወታታት ብረድ፡ መጻወቲ ማእከላት፡ ቀጠልያ ልሙዕ ከባቢታትን ናይ መዛወሪ ወይ መናፈሲ ከቢታትን ውን ይረክብ። ቅርሳዊ-ህንጻ ማራቡፓርኪ፡ ባህላዊ-ማእከል ቤት-መዘክርን ውን ገለ ካብቶም ኣብዚ ከተማ ዝርከቡ ባህላዊ ማእከላት እዩም። ማሕበር ስታድስሻና ሱንድበሪ ሓደ ካብቶም ንግዳዊ ንጥፈታት ናይቲ ከባቢ ንምሕያል ዝጽዕር ማሕበር እዩ።
ማእከል ምምሕዳር-ከተማ፡ ኣብ ጎደና ኦስትራ ማደንቬገን ቁጽሪ 4 ኣብ ሃሎንበርየን ይርከብ። ኣብዚ ህንጻ'ዚ ንኣብነት፡ ማሕበራዊ ቤት-ጽሕፈት ናይቲ ከተማን ኣብ መዳይ ስደተኛታት ዝሰርሑ ሰባትን ኣለዉ። ኣብ ሃሎንበርየን ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ (ኤስ.ኤፍ.ኢ) ክትመሃሩ ትኽእሉ።
ኣብ ከተማ ሱንድበሪ፡ ኣብያተ ጽሕፈታት በዓል-መዚ ኢሚግረሽን፡ በዓል-መጺ ቀረጽን ይርከቡ። ቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣር በትስፎርመድሊንገ) ኣብ ሶልናን ስቶክሆለምን ይርከቡ።
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ከተማ ሱንድበሪ ኣስታት 40 ዝኾና ናይ መንግስትን ናይ ግልን መውዓሊ-ህጻናት ኣለዋ። ሓንቲ ካብኣተን፡ እቶም ስድርኦም ናይ ምሸት ወይ ውን ለይቲ ዝሰርሑ ቆልዑ ዝግልገሉላ፡ ምሉእ መዓልቲ ክፍቲ ዝኾነት ማእከል እያ።
ከምኡ'ውን ውሑዳት ጕጅለታት ቈልዑ ኣብ ገዛ ዝሕዙ ሓለውቲ ቈልዑ (dagbarnvårdare) ኣለዉ።
ብዜካ'ዚ ኣብዚ ከተማ'ዚ፡ 3 ክፉት መውዓሊ-ህጻናት ውን ኣለዋ። እቶም ኣብ ገዛ ዘለዉ ወለዲ ምስ ደቆም ኣብዚ ቦታ'ዚ ብምምጻእ ካልኦት ወለድን ቆልዑን ክረኽቡን፡ ኣብ ዝተፈላለየ ንጥፈታት ክሳተፉን ይኽእሉ።
ናይ መባእታን ካልኣይን ደረጃን ኣብያተ-ትምህርቲ
ኣብ ከተማ ሱንድበሪ፡ 12 መንግስታውን ናይ ግልን ናይ መባኣታዊ-ደረጃ ኣብያተ-ትምህርታት ኣለዋ። ሓንቲ ካብዘን ኣብያተ-ትምህርታት፡ ነቶም ናይ ምምሃር ጸገማት ዘለዎም ተመሃሮ ተአንግድ።
እቶም ካብ ኣዚለ ክሳብ ሳልሳይ ክፍሊ ዝመሃሩ ህጻናት፡ ድሕሪ ትምህርትን፡ ትምህርቲ ኣብ ዝዕጸወሉን እዋንናት ዝኸድዎ ናይ መዘናግዒ ማእከል ኣለዎም። እቶም ካብ ራብዓይ ክሳብ 6 ክፍሊ ዝመሃሩ ህጻናት፡ ናይ መዘናግዒ ክለባት ኣለዎም።
ኣብ ከተማ ሱንድበሪ፡ 4 መንግስታውን ናይ ግልን ናይ ካልኣይ-ደረጃ ኣብያተ-ትምህርታት ኣለዋ። ሓንቲ ካብዘን ኣብያተ-ትምህርታት፡ ቤት-ትምርህቲ ሰይንቲ ማርቲን፡ ናይ ኢደ-ጥበብ ቅርጻ-ቅርጺን ሞዳን ሞያዊ ትምህርታት ኣለዋ። ቤት-ትምህርቲ ሎፍስትሮም፡ ነቶም ኣብ ሃገራዊ መደብ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ንኽመሃሩ እኹል ነጥቢ ዘይብሎም ተመሃሮ፡ እተኣንድግ ቤት-ትምርህቲ እያ። እዛ ቤት-ትምርህቲ እዚኣ፡ ነቶም ተመሃሮ ንኻልእ ዝለዓለ ትምርህቲ ወይ ውን ንስራሕ ከምዝዳለዉ ትገብሮም።
ዕድላት ትምህርቲ
መደብ ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ (ኤስ.ኤፍ.ኢ)፡ ነቶም ልዕሊ 16 ዝዕድሚኦም ዝምልከት እዩ።
ኣብ ማእከል-ትምህርቲ ንዓበይቲ፡ መባእታውን ናይ ካልኣይ ደርጃ ትምርህታት ወይ ውን ኣብ ዩኒቨርሲቲ ንኽትመሃሩ ዘድልየኩም ነጥቢ ንምውህላል ክትመሃሩ ትኽእሉ። ኣብዚ ማእከል'ዚ፡ ብርክት ዝበላ ሞያዊ ትምህርታት ውን ክትመሃሩ ትኽእሉ።
እቲ ብሳርቩክስ ዝፍለጥ ቤት-ትምርህቲ ኸኣ፡ ነቶም ፍሉይ ድሕረ-ባይታን ድልየታት ዘለዎም፡ ማለት ፊዴል-ዘይቆጸሩ ወይ ውን ትምርህቶም ከመሓይሹ ዝደልዩ ኣባጽሕ ዝምልከት ቤት-ትምርህቲ እዩ።
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ ኩሉ ከባቢታት ከተማ ሱንድበሪ፡ ብርክት ዝበላ ማእከላት-ጥዕና ኣለዋ። ናብኣተን ብምኻድ ቆጸራ ሒዝኩም ሓኪም ክትረኽቡ ወይ ውን ህጹጽ ሓገዝ ክትረኽቡ ትኽእሉ። ኣብዚ ከተማ፡ ፍሉይ ሕክምና ኣዴታትን ህጻናትን ውን ኣሎ። ብዜካ'ዚ፡ ብርክት ዝበሉ ሓካይም -ስኒ ውን ኣለዉ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምምሕዳር ከተማ ሱንድበሪ፡ ምስ ናይ ትርጉም ትካል ዝኸተሞ ውዕል ኣሎ። በዚ መጠን ኣብ ዝግበር ርኽክባት ናይ ተርጓሚ ድሌት ምስ ዝህሉ፡ ከም ዝቍጸር ይግበር።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ኣገልግሎት መጎዓዝያ ካብን ናብን ከተማ ሱንድበሪ፡ ኣዝዩ ስሉጥ እዩ። መስመር መጎዓዝያ ናተን ብትሕቲ ምድሪን ብላዕሊ ካብ ከተማ ወጻኢ ዝኸዳን ባቡራት፡ ኣውቶቡሳት፡ ከማኡ ውን ካልኦት ባቡራትን ኣሎ። ናብ ማእከል ከተማ ስቶክሆልም ንምኻድ ኣስታት 10 ደቓይቕ ይወስድ። ናብ ካልእ ክፋል ከተማ ወይ ውን ካብ ከተማ ወጻኢ ንምኻድ ውን ስሉጥ ናይ መጎዓዝያ ኣማራጺታት ኣሎ።
ክልተ መርዕረፊ-ነፈርቲ (ማለት ናይ ስቶክሆልምን ብሮማን)፡ ብቐረባ ይርከቡ። ናብዚ መዕርፎ-ነፈርታት ብመኪና ወይ ውን ብህዝባዊ መጎዓዝያ ክትከዱ ትኽእሉ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ'ዚ ከተማ ይኹን ኣብቲ ከባቢ ኣብ ዝርከባ ከተማታት፡ ብርክት ዝበሉ ዓበይትን ነኣሽቱን ወሃብቲ-ስራሕ ይርከቡ። ኣብዚ ከባቢ ዘለዉ ክፍቲ ናይ ስራሕ-ቦታታት ንምርኣይ ኣብ ማእተዊ ናይ'ዚ ሓበሬታ ''ክፍቲ ናይ ስራሕ ቦታታት'' ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ትረኽብዎ። እቶም ናይ ባዕልኹም ትካል ክትጅምሩ እትሓስቡ ሰባት፡ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ነዓኹም ዝኸውን ኣገዳሲ ሓበሬታ ትረኽቡ።
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ሱንድበሪ ኣስታት 1800 ተቆጺሮም ዝሰርሑ ሰባት ኣለዉ። ንድልየታት ናይቶም ብብዝሒ ናብዚ ከተማ'ዚ ዝውሕዙ ዘለዉ ሰባት ንምርዋይ፡ ምምሕዳር ከተማ ሱንድበሪ፡ ሓደስቲ ሰራሕተኛታት ናይ ምቍጻር ውጥናት ኣለዎ። ኣብ መዳያት መውዓሊ ወይ ክንክን ህጻናትን ክንክን ኣረጋውያንን ጽቡቕ ናይ ስራሕ ዕድላት ኣሎ።


text:
Radio Erena: 03 April 2020
ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዝነብሩ ኤርትራውያን፣ ምስፍሕፋሕ ኮረና ቫይረስ ንምምካት ብኤምባሲ ኤርትራ ክኸፍልዎ ዝንገሮም ዘሎ ብዝሒ ገንዘብ የማርሩ ምህላዎም ምንጭታት ኤረና ሓቢሮም።
ኮሚተ ማሕበረ ኮም ኤርትራውያን ነበርቲ ስዑዲ ዓረብ ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ እዚ ኣመልኪቱ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፣ ኤርትራውያን ብብዝተወደብዎ ማሕበራት ከፊሎም ከብቅዑ፣ እንደገና በብውልቆም ክኸፍሉ ብኤምባሲ ይግደዱ ከምዘለዉ ብድምጺ ተቐዲሑ ዝተላእከልና ሓበሬታ ዘረጋግጽ።
ኣብ ስዑዲ ዓረብ፣ ማሕበር ደቂንስትዮ፣ ማሕበር ሞያውያን ሓካይም፣ ማሕበር ኣባላት ህግደፍ፣ ማሕበር ተማሃሮን ማሕበር ወነንቲ ርስሓት ዝጸርጋ መካይን ወይ ሸፋጣን’ዮም።
እዘን ማሕበራት ነፍሲ ወከፈን ካብ 5 ሽሕ ክሳብ 10 ሽሕ ሪያል ስዑዲ ከፊለን ከብቅዓ፣ ኣባላተን እደገና ብኤምባሲ ዝተሰልዐ መጠን ገንዘብ ክኸፍሉ ምግዳዶም ድማ ድርብ ወጽዓ ምዃኑ’ዮም ዘማርሩ ዘለዉ።
ኣብዚ ዝሓለፍ ሳልስቲ፣ ጉዳያት ንምስላጥ ናብቲ ኤምባሲ ዝኸዱ ኤርትራውያን ነፍሲ ወከፎም ንናይ ኮረና ቫይረስ 500 ሪያል ስዑዲ (ኣስታት 150 ዶላር) ክኸፍሉ ከምዝተገደዱ ኣቐዲሙ ተቓሊሑ’ዩ።
===============


text:
ኬንያን ሱምሊያን ኣንፃር ሽብር ንምውጋእን ንኣል-ሸባብ ንምስዓርን መንገድታት ይደልዩ ኣብዘለውሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ምኽትል ዋና ፅሓፊ ሕቡራት መንግስታት ጄን ኤሊያሰን እቲ ስግኣት ሽብር ብዛዕባ ምቕታልን ዕንወትን ጥራሕ ከይኮነስ ንመሰረታዊ መሰላት ህዝቢ እውን ስግኣት እዩ ኢሎም።
እዚ ስግኣት እዚ ኢሎም ‘’ኣንፃር ጠጠው ዝበልናሎም፣ኣንፃር ኣብ ሕገ መንግስትኹምን ኣብታ ኩልሻዕ ካብ ኢደይ ዘይትፍለን ቻርተር ሕቡራት መንግስታትን ኣብ ውሽጢ ሰፊሮም ዘለው ክብርታትን መትከላትን እውን ዘንፀላለወ ስግኣት እዩ’’ኢሎም።
ካብ ማእኸል ዕዳጋታት ንኽርሕቑ ንዓደግቲ ናይ ቴሌፎን ናይ ፅሑፍ መልእኽቲ/ text messages/ ድሕሪ ምዝርግሑ ኬንያ ኣብ ማእኸላት ዕዳጋ ናይሮቢ ሓለዋ ፀጥታ ኣሐይላ ትርከብ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ምስ ኣል-ቃይዳ ምትእስሳር ዘለዎ ኣል-ሸባብ ኣብ ናይሮቢ ኣብዝርከብ ማእኸል ዕዳጋ ዌስትጌት መጥቓዕቲ ብምፍፃም ልዕሊ 60 ስቪላት ቀቲሉ 75 ንዝኾኑ ሰባት ድማ ኣቑሲሉ እዩ።
ስግኣት ኣል-ሸባብ ብጭቡጥ ወታደራዊ ፃዕሪ እናቓሃመ ክኸይድን ሱማሊያ ድማ ንኽትረጋጋእን ሕቡራት መንግስታት ተስፋ ኣለዎ ኢሎም ኤሊያሰን።
መናእሰይ ተስፍ ንኽሪኡን ካብ ዝኣተውዎ ሓደገኛ ምንቅስቓሳት ሽብር ንኽወፁን ብጭቡጥ ዝሰርሑ ትካላት ኣብ ምህናፅ ማሕበረሰብ ዓለም ንሱማሊያ ክሕግዝ ኣለዎ እውን ኢሎም ኤሊያሰን።


text:
መራሒ ኣይኤስ ኣል-ባቕዳዲ ብኸመይ ተቐቲሉ?
መራሒ ዕጡቕ እስላማዊ ጉጅለ [ዳዕሽ] ኣቡበከር ኣል-ባቕዳዲ፡ ኣመሪካ ኣብ ዘካየደቶ ወተሃደራዊ ስሪሒት፡ ንነብሱ ቐቲሉ።
እቲ ኩነታት ከመይ ነይሩ?
ኣል-ባቕዳዲ ዝነበረሉ ቦታ
መራኸቢ ማዕኸናት ከምዝገለጸኦ፡ ኣል-ባቕዳዲ ተሓቢኡሉ ዝነበረ ገዛ ኣብ ሶርያ ግዝኣት ኢድሊብ ኣብ እትርከብ ቁሸት ባሪሻ እዩ።
እታ ቑሰት ካብ ደቡባዊ ቱርኪ 5 ኪ.ሜ ርሒቓ'ያ እትርከብ።
ብዛዕባ'ዚ ቦታ ኣብ ዝሓለፉ ሒደት ኣዋርሕ ካብ ምንጭታት ተኸታተሊ ሓበሬታታት ከምዝተረኸበ እዩ ዝንገር።
መጽሄት ኒውስዊክ ንሓደ ሓላፊ ገሊጹ ከምዝጸብጸቦ፡ ሓንቲ ካብ ኣንስቲ ኣልባቕዳዲን ሰራሕተኛ ገዛን ኣብ ዝሓለፈ ክረምቲ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ወዒለን ነይረን።
ዋሽንግተን ፖስት ድማ ካብ ኣይኤስ ዝተባረረን ዋና ኣቐባሊ ሓበሬታ ኩርዳውያን ዝነበረን ውልቀ ሰብ ሓበሬታ ከምዝሃበ ነጊሩ።
ኣዛዚ ናይቲ ተሓባባሪ ኣመሪካ ዝኾነ ብኩርዳውያን ዝምራሕ ዲሞክራስያዊ ሓይሊታት ሶርያ፡ ማዝሎም ኣብዲ፡ ንብዙሕ ኣዋርሕ ሓበሬታታት ክእክብ ከምዝጸነሐን 'ኣብዚ ዓብዪ ወፍሪ' ንዝተሳተፉ ድማ ኣብ ትዊተር ምስጋና ከምዘቕረበን ገሊጾም።
ኣል-ባቕዳዲ ኣብቲ ተቓወምቲ ኣይኤስ ዝቆጻጸርዎ ከባቢ ምሕብኡ ንብዙሓት ገሪሙዎም እዩ።
ኣብ ልዕሊ ኣል-ባቕዳዲ ንዝውሰድ ስጉምቲ ኣብ ዝሓለፈ ሓሙስ ፍቓድ ዝሃቡ ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ኣብ ቤተ-መንግስቲ ኣመሪካ ምስ ዝርከቡ ሓለፍቲ 'ሲቹዌሽን ሩም' ኣብ ዝበሃል ኣዳራሽ ዘትዮም እዮም።
ኣል-ባቕዳዲ ከመይ ተቐቲሉ?
ቱርኪ፣ ዒራቕ፣ ሓይሊታት ኩርዲ፣ ክልል ኣየር ኢድሊብ እትቆጻጸር ሩስያን ኣብቲ ከባቢ ዝርከቡ ፈተውቲ ኣመሪካን ብዛዕባ እቲ ወፍሪ ቀዲሞም ክፈልጡ ተገይሩ።
ክሳብ ሕዚ ነቲ ስርሒት ዝፈጸመ ጉጅለ ብንጹር ዘይተፈለጠ ኮይኑ፡ ገለ ሰበ-ስልጣን ኣመሪካ ንሚድያታት ከምዘመላኸትዎ ግን እቲ ወፍሪ 'ጉጅለ ደልታ' ብዝተብሃለ ፍሉይ ሓይሊ ከምዝተኻየደ'ዩ።
'ጉጅለ ደልታ' ቅድሚ ሕዚ'ውን ኣብ ተመሳሰልቲ ወፍሪታት ከምዝተሳተፈን ናይ ነዊሕ እዋን ልምዲ ከምዘለዎን ተገሊጹ።
እቲ ወፍሪ ቁጽሮም ካብ 100 ዘይበልጽ ወታሃደራት ዝተሳተፉሉ እዩ። ብዙሓት ኣውሮፕላናትን ሄሊኮፕተራትን 'ውን ተሳቲፈናሉ።
እቶም ወታሃደራት ካብ ዒራቕ ተበጊሶም ኣብቲ ከባቢ ክበጽሑ ሓደ ሰዓትን 10 ደቒቕን ወሲዱሎም።
እቶም ወታሃደራት ኣብቲ ከባቢ እንትበጽሑ ናይ ኣልባቕዳዲ ወታሃደራት ከምዝኾኑ ዝእመነሎም ዕጡቓት ተኹሲ ተኸፊቱሎም።
ንሳቶም እውን ዓጸፋዊ ግብሪ-መልሲ ዝሃቡ ኾይኖም፡ ሓደ ነባሪ እቲ ከባቢ ከምዝገለጾ ድማ እተን ሄሊኮፕተራት ኣብቲ ከባቢ ንዝነበሩ ክልተ ገዛውቲ ሚሳኤል ብምትኳስ ኣዕኒየን እየን።
እቶም ወታሃደራት ናብ መሬት ምስ ወረዱ፡ ኣል-ባቕዳዲ ኢዱ ክህብ ሓቲቶምዎ ነይሮም። ኮይኑ ግና ካብቲ ገዛ ክልተ ዓበይቲ ሰባትን 11 ህጻናትን ጥራሕ እዮም ወጺኦም።
ኣል-ባቕዳዲ ድማ ኣብ ትሕቲ እቲ ገዛ ተዃዒቱ ብዝጸንሐ ጉድጓድ ገይሩ ከምልጥ ፈቲኑ።
ብምቕጻል እቶም ወታሃደራት ኣብቲ ከባቢ ዝተጻወደ ነታጒ ከይህሉ ነቶም ጎዳጉድን በዓትን ብነታጒ ኣፈንጂሮምዎ።
ሽዑ፡ ኣልባቕዳዲ ኣብ ሰብነቱ ኣሲርዎ ዝነበረ ነታጒ ኣፈንጂሩ ንባዕሉን ምስኡ ዝነበሩ ሰለስተ ህጻውንትን ቀቲሉ።
እቶም ወታሃደራት ብዘካየድዎ ዳህሳስ ካብቲ ከባቢ ካልኦት ተወሰኽቲ 10 ህጻውንቲ ዘውጽኡ ኮይኖም፤ እቶም ህጻውንቲ ኣብቲ ከባቢ ናብ ዝርከብ መሐብሐቢ ከምዝተወሰዱ ፕረዚደንት ትራምፕ ገሊጹ።
ካልኦት ግዳያት
ኣንስቲ ኣል-ባቕዳዲ እየን ዝተብሃላ ክልተ ኣንስቲ 'ውን ኣብቲ ከባቢ ተቐቲለን እየን። እቶም ወታሃደራት ኣብ ሰብነተን ነታጒ ኣሲረን ክኾና ይኽእላ እየን ኢሎም ስለዝሓሰቡ ሬሰአን ገዲፎምዎ ከይዶም።
ካብ ዋይት ሃውስ ዝወጹ ሓበሬታታት ከምዘገለጽዎ ኣብ ውሽጢ እቲ መረባ ሓሙሽተ ዕጡቓት ኣይኤስ ዝተቐተሉ እንትኾን፤ ካልኦት ሓያሎ ድማ ካብቲ መረባ ወጻኢ ተቐቲሎም እዮም።
ክልተ ወታሃደራት ኣመሪካ ድማ ቀሊል ጉድኣት ዝበጸሖም ኣለዉ። ድሕሪ ዝተገበረሎም ሕክምና ድማ ናብ ልኡኽቶኦም ተመሊሶም።
ብተወሳኺ ኣል-ባቕዳዲ ንምህዳም ዝፈተነሉ ባዓቲ ኣጫንዩ ብምርካብ ይከታተሎ ዝነበረ ከልቢ ድማ ከቢድ መጉዳእቲ ዝበጸሖ ኮይኑ ምስቶም ወታሃደራት ተመሊሱ እዩ።
ኣመሪካ እቲ ሬሳ ናይ ኣል-ባቕዳዲ ምዃኑ ከመይ ርግጸኛ ኮይና?
ቀዳም ኣል-ባቕዳዲ ክሃድም እቶም ወታሃደራት ብዓይኖም ከምዝረኣዩዎን ከምዝሞተን ካብ ኣመሪካ ዝወጹ ጸብጻባት ይሕብሩ።
ኣዛዚ እቲ ወፍሪ ድማ እቲ ተልእኾ ከምዝተዓወተ ዝገልጽ 'ጃክፖት' ዝብል ኮድ ከምዘስመዐ ይንገር።
ፕረዚደንት ትራምፕ ከምዝገለጾ፡ ካብቲ ሬሳ ብዝተወሰደ ምርመራ ናሙና፡ እቲ ሬሳ ናቱ ምዃኑ ተረጋጊጹ እዩ።
እቲ ምርመራ ምስቲ ወፍሪ ዘካየደ ጉጅለ ብዝተጉዓዙ ሰብ ሞያ እዩ ተኻይዱ።
ካብቲ ነታጒ ዝተረፈ ኣካል ኣልባቕዳዲ ብሂልኮፕተር ዝተወሰደ ኮይኑ፤ ናብ ባሕሪ ከምዝድርበ ኣማኻሪ ድሕነት ኣመሪካ ሮበርት ኦብራን ገሊጹ።
ነበር መራሒ ኣልቃኢዳ ኦሳማ ቢንላደን፤ ኣብ 2011 ምስተቐተለ ሬስኡ ናብ ባሕሪ ከምዝተደርበየ ወሲኹ ገሊጹ።


text:
Radio Erena: 11 September 2018
ፖሊስ ሱዳን፣ ኣብ ትሕቲ ብገበን ዝሕተቱ ጨወይቲ ንዝጸንሑ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ኣስታት ሓደ ሚእቲ ስደተኛታት ናጻ ከምዘውጸአ፣ ኢንተርፖል ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ኢንተርፖል ኣብ ከተማ ሊዮን ፈረንሳ ካብ ቀዋሚ ቤት ጽሕፈቱ ኣብ ዘመሓላለፎ ሓበሬታ ከምዘመልክቶ፣ ኣብቲ ዝሓለፈ ወርሒ ዝተኻየደ ስርሒት ህይወት ኣድሕን፣ ተጨውውዮም ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ሱዳን ዝነበሩ ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት ናጻ ከምዝወጹ ኣመልኪቱ።
እቲ ብዕለት 10 መስከረም ዝወጸ ሓበሬታ፣ 85 ካብቶም ኣብ ትሕቲ ጨወይቲ ዝጸንሑ ስደተኛታት ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ምንባሮም የነጽር።
ኣብዚ ፖሊስ ሱዳንን ኢንተርፖልን ብምትሕብባር ዘካየዱዎ መርበብ ጨወይትን ኣሰጋገርትን ናይ ምብታኽ ስርሒት፣ 2 ደቂ ተባዕትዮን 12 ደቀንስትዮን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትዮም ኣለዉ። ኣምሳያ ጅሆ ዝተታዙ ዝተኸፍለ፣ ልዕሊ 20 ሽሕ ዶላር እውን ኣብቲ ዝተኻየደ ስርሒት ተረኺቡ’ሎ።
ጅሆ ተታሒዞም ቤተሰቦም ገንዘብ ክኸፍሉሎም ዘይከኣሉ፣ ብፍላይ ትሕቲ ዕድመ ህጻናት፣ ኣብ ከም ዕደናን ካልእ ናይ ጉልበት ስራሕን ኣዋፊሮሞም ከምዝነበሩ’ዩ ዝግለጽ።
ካብቶም ተጨውዮም ዝነበሩ ደቂ 10 ዓመት ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ዝርከብዎም ስደተኛታት ዜጋታት ኤርትራ፣ ጫድ፣ ደሞክራስያዊት ሪፖብሊክ ኮንጎ፣ ከምኡ’ውን ኒጀር እዮም።
ዳይረክተር ኣህጉራዊ ትካል ፖሊስ ኢንተርፖል ቲም ሞሪስ ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ እቶም ተጨውዮም ዝጸንሑ ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት ምዃኖም፣ እቲ መርበብ ጨወይቲ ዝተወሃሃደ ምዃኑ ዘርእይ’ዩ፣ ስለዚ እዩ ከኣ ምትሕብባር ኩለን ጎረባብቲ ሃገራት ኣገዳሲ ዝኸውን’ ክብል መግለጺ ሂቡ።
ኣብቲ ‘ሳዊያን’ ዝተሰምየ ስርሒት ህይወት ኣድሕን፣ ኣስታት 200 ፖሊስ ሱዳንን ኣባላት ኢንተርፖልን ተሳቲፎም።


text:
ኣብዚ ዝሓለፈ ቁሩብ ኣዋርሕ እዩ።ነዊሕ ኣይገበረን ፡ ገለ ቀረብተይ ማለት ኣብ ስደት ከኣ መናብርተይ ፡ “ሓንቲ ኤርትራዊት ሓብተና ሓዋ ተጎዲእዋ ኣሎ እሞ፡ ኣራኽቦ እንተ ረኸብካስ ቅልቅል ደኣ በል ።” ምስ በሉኒ እየ ናብታ ቤት ዘበልኩ። ምብጽጻሕ ሓደ ካብ ልምዲታትና ምኻኑ መጠን ዓይነይ ከይሓሰኹየ ዝተበገስኩ።።
ኣብታ ቤት ብዝአተኹ መዕረፊ ቦታይ ኣቃሚተ፡ ኣብ የማናይ ከፋል ናይቲ ቤት ነበርኩ። ክበጽሓ ዝተሓበረኒ ሓዘንተኛ ፡ኣብ ጸጋማይ ኩርናዕ ናይቲ ቤት ርእሳ ብመንዲል ሸፊና፡ ነጸላ ቴሸፊና ትኾርምያ ኮፍ ኢላ ተዓዘብኩ። ኣብ ጎና ኮፍ ኢለን ዝነበራ ደለይቲ ጽቡቓ ይደባብስኣ ፡ ምብጻሕ ወዲኡ ዝምለስ ከኣ ጽንዓት ይሃብኪ እናበለ ይፋኖ። ከምቲ ልሙድ ፡ ኣነ ከም በጻሒ ዕላል ንመኽፋት ነቶም ኣብ ከባብየይ ዝነበሩ በጻሕቲ ፡ ተጸሊእዎዶ ድኣ ኔሩ ክብል ሓተትኩ። “ኣይ… ኣይፋሉን ።”ኢሉ ጎረርኡ ድሕሪ ምጽራይ፡ ሓደ ካብቶም ኣብ ጎነይ ዘነበሩ በጻሕቲ ፡ርግጸኛ ብዘይመስል ኣዘራርባ ፡ “ኣንታ ከምቲ ዝዕለል ዘሎ እኮ በዚ ሲናይ እዮም ረኺቦሞ እዮም ክብሉ ጸኒሖም “በለኒ። እዋእ ካብዞም ናይ ሲናኢ ድዩ ድማ ፧በልክዎ ከረጋግጽ። ኣብ ጎኑ ዝነበረ ካልእ ጎበዝ ዝርርብና ክከታታል ከምዝጸንሐ ብዘስምዕ ኣገባብ ፡ “ይገርመካ እዩ” ክብል ኣብ መንጎ ዕላልና ኮሊፉ ብምእታው ዘረባ ጀመረ።በቲ ሃንደበት ኣብ ዕላልና ምሕዋሱ እኮ ቁሩብ ስክፍ አንተ በለኒ፡ ክሰምዕ ተሃንጥየ ስለዝነበርኩስ ገለ ኣይበልኩን። “እቲ ዛንታ መሪር እዩ በጃኩም ፡ኢሉ መኽፈቲ ዕላል ድሕሪ ምግባር፡ኣብ ሲናይ እዩ ተታሒዙ ቀንዩ ፡ ኣብኡ ጅሆ ብዝሓዝዎ ሰባት ገንዘብ ተሓቲቱ። እዛ ተርእይዋ ዘለኹም ሓፍቱ ክኣ፡ ነቲ ዝተሓተቶ መጠን ገንዘብ ክትእክብ ዓቕሚ ስለዘይነበራ፡ ከርተት ኢላ ዘሓተትዎ መጠን ገንዘብ ከተትኣኻኽል። ሓግዙኒ እናበለት ከንደይ ኮሊላ ፡ ዘይበጽሓቶ የለን ፡ ካምፓላ፡ ጁባ(ደቡብ ሱዳን) ኮለል ኢላ መስኪነይቲ፡ ዝተሓተተቶ መጠን ገንዘብ ከይኣከበት ካኣ አንሀልኩም አዚ ሞት ኣርኪቡ” ኢሉ ዘረብኡ መዕረፊ ገበረሉ።
እዚ ስማዖ እዚ እናተለምደዶ ይመጽእ ኣሎ ሓቀይ ፧ ወዲ ኣዳም ፍጡር ናብ ዕዳጋ ወሪዱ ዝሽየጠሉ እዋን ፡ ካብ ታሪኽ ምዃን ሓሊፉ፡ ኣብዚ ምዕቡል እዋን ኣብ ኣእዛን ኤርትራዊ ልሙድ ዝኾነሉ እዋን ሪኢና።ቀደም ነበረ እዩ ዝበሃል ኣብ ታሪኽ፡ ሰብ ከም ጊላ ይሽየጥን ፡ከም ጊላ ኮይኑ ከኣ የገልግል ነበረን። ሎሚ ግና ፡ካቡኡ ሓሊፉስ እታ ትንፋሱ ውን ኣብ ዋጋዕዳጋ ትወረድ ንሰምዖን ንመስክሮን ኣለና። ወረ ኣብ ገሊኡ እዋናትሲ ፡ካብ ባኣካልካ ክዋገዩልካ፡ ናውቲ ዉሽጣዊ ኣካላትካ ስለዝኸብር ፡ንዑኡ ሸይጦም ዝያዳ መኽሰብ ምግባር እውን ስለዝመርጹስ፡ ካብ ገንዘብ ከፊልካ ካብ ኢዶም ክትወጽእ፡ ክኸፍል ኣይክኣልኩን ፡ክትብሎም ዝያዳ ይብርሆም ምኻኑ አዩ ዝሕብር። ዝያዳ ገንዘብ ካብ መሸጣ ናውቲ ኣካላትት ወዲ ሰብ ስለ ዘኻዕብቱ።
ካብቲ ዘደንጹ መልክዑ ፡እዚ ዕድጊ ወዲ ሰብ እዚ ፡ብኤርትራዊ ዘርኢ ንኤርትራዊ ዘሪኢ ይፍጸም ምህላው እዩ። ብትግርኛ ገንዘብ ክትከፍል ትሕተት፡ ደዊሎም ብትግርኛ ትእዛዝ ናብ ቤተሰብ የመሓላልፉ።ኣብ ዝደለኻዩ ቦታ ክትከፍሎም ከምትኽእል ድማ ይሕብሩኻ። ኣስመራ እንተኾነ ዝሓሸ። ዱባይ እንተመርጽካ ዝማእሜአ። ጁባ(ደቡብ ሱዳን) እንተመረጽካ ውን ከምዘየሸግር። በዛ ትግርኛ ዓድና ይዛረቡኻ። እዚ ኹሉኸ ኣብ ልዕሊ መን፧ እንተበልና ኣብ ልዕሊ ኤርትራዊ መንእሰይ። ዎየ ኤርትራዊ መንእሰይ ኣብ ውሽጢ ዓድኻ ከምጊላ ከተገልግል ነቢርካስ ፡ነዊሑኒን መሪሩንን ኢልካ ፡ገለ እንተረሃወካ፡ ናብ ፈቖዶኡ ፋሕ ክትብል ኣብ ዝወሰንካሉ ሰዓት ክኣ፡ ኣብ ምድረበዳታት ሲናይን ሊብያን ኣውያትካ እኳ ኣብ ዘይስማዓሉ፡ ሰፈር ወላሓደ ዝኾነ መሬት ትቕህም ኣለኻ፧
ካብቲ ኣብዚ ግዜ ዘሰክፍ ፡እቲ ስደትሲ ተለሚዱ። ተለሚዱ ጥራይ ዘይኮነ ግን፡ ካብቲ ዝበለጸ ብጽሒት ወይ ትዕድልቲ ኤርትራዊ ቶቖጺሩዩ። ካብ መወልድ ዓዱ፡ ተጮኪኑን ፍትሒ ሲኢኑን ክእለ ስለዝመረጸ፡ ቡኡ ኣቢሉ ኣብ ሃገረ ጓና ስለዝሰፈረን ቁሩብ እፎይ እንተበለን ፡ ዕድለኛ እዩ ። ምኽንያቱ ትዕድልቲ ኤርትራዊ መንእሰይ ኮይኑ ስለዝነበርን ስለዝጸንሐን ስለዘሎን ። እቲ ዘፍርሕ ፡እዚ ፍጻመታት ሲናይ እውን ከምዚ ናይ ስደት ፡ ኣብ ኣእዛን ኤርትራዊ ከም ልሙድ ከይንቕበሎን ከም ጽሕፍቶ ከይውሰደን እዩ።
ናብ እቲ እንዳ ሓዘን ክመልሰኩም ። ዕላል ከምቲ ዝግበር ፡ብትሑት ድምጺ ምስ ኣብ ከባብየይ ዘነብሩ ቀጺለ ። ኩሉ እቲ ገንዘብ ክትእክብ ዝሃለኸቶ ፡ ሓዋ ብዕድመ ዝነኣሰ መንባሩ ፡ብዘይካ ሓፍቱ ካልእ ሓጋዚ ከምዘይረኸበ፡ ወዘተ ፡ወዘተ። ከም ሰብና ክኣ፡ ብዛዕባ ግፍዕታት ሲናይ ኣስተንቲናን ቆዚምናን። ካብቲ ካልእ ዘደንጸወኒ እንተ ነበረ ፡ እቲ መርድእ ዳኣ እዩ ድሒሩ ተነጊርዋ እምበር፡ ሓዋ ኣቐዲሙ ከምዝሞተን ሞይቱ ከሎውን ከይፈለጠት ክትከፍል የገድድዋ ምንባሮም እዩ። ንሳውን ናይ ነገር ሓው ኮይንዋ፡ ካብ ከይፈተንኩ ሞይቱ ዝብሉኒ ፡እናፈተንኩ ሞይቱ እንተበሉኒ፡ መንፈስይ ይዓርፈልይ ፡ካብ ዝብል ሕልና ዘለዎ ሓሳብ ተበጊሳ ድኣ እምበር፡ ንርእሳ ዕድላ ሓቒፋ ትጽበ ዘላ ፡ተራ ስደተኛ ኣብ ኡጋንዳ ምዃና ምስ እትርዳእ ፡ ሎሚ ብሞት ሓዋ ክሳብ ክንደይ ጓሂ ኣብ ከብዳ ክኣቱ ከምዝኽእል ይስወጠካ እሞ፡ እዚ ዕጫ እዚ ኣብ ብዙሓት ስድራበታት ኤርትራ ኣትዩ ምህላዉ ምስትዝር ክኣ፡ ነቲ ጠንቂ እዚ ኩሉ ሕማቕ ርኽበት ኮይኑ ዘሎ ርገጻ ኣብ ዓድና ክትምርምር የገድደካ። ሎሚ ናብኣ ወሪዱ እምበር፡ ጽባሕውን ናባና ምኻኑ መዘኻኸሪ ዘይእንድኣሉ ። ምኽንያቱ እቲ መዓት ፡ኣብ ልዕሊ ነፍሲ ወከፍ ኤርትራዊ ፡ ብሰንኪ ኣብ ዓድና ዘሎ ድህኻን ምልክን ከም ደመና ኣንሳፊፍሉ ዘሎ ግዝየ ምኻኑ ምኣስ ይዝንጋዕ።
ዎየ እዚ ትዕድልቲ ኤርትራዊ !!!!ኣብ ግዜ መግዛእቲ ሰብ ተሰዲዱዩ ። ሕጂ ውን እንታይ ግዜ ከም እንብሎ እንድዒ እምበር ፡ምስዳድ ኣይተረፈን።ከምዚ ናይ ሎሚ ንሰምዖ ዘለና ምሕራጅ ኣካላት ወዲ ሰብን መሸጣ ሰብ ብዓቢኡ ግና ዝነበረ እዩ ኣይምበልኩን። እቲ ኣብ ኣእምሮይ ዝመጸኒ ዘሎ ሕቶ ግና፡ እዚ ውን ከምቲ ንስደት ለሚድናዮ ዘለና ከይልመድ፧ ለሚድና ክኣ ከም ንቡር ከነዕልለሉ ድኣ ከይንጅምር ፧ ዝብልዩ ። በዚ ዝጎዓዞ ዘሎ ሕንባበ እኳ ፡ዳርጓ ዘይተርፍ ይመስል። ምኽንያቱ ኩስቶ ሓወይ ወይ ውን ወደይ ኣብ ሲናይ ተታሒዙኒ እሞ ሓግዙኒ ፡ኣምላኽ ይሓግዝኩም ። ዝብል ናይ ለበዋ ቃላት ፡ኣብ መብልዒ ቁርሲ ኤርትራዊ ይዝወር ምህላው ህያው ምስክር ናይቲ ዘይተርፍ መጻኢ ይመስል ።ክሳብ ሓላፍነትና ፈሊጥና፡ ከም ዜጋታት ግቡኡናን ሓላፍነትናን ክንስከም ቅሩባት ዘይኮና። እንተ እቲ ግዳይ እዚ ኩሉ ኮይኑ ዘሎ ምንእሰይ ኤርትራ እዝጊ ይሓልዎ ። ኣይ ኣብ ዓዱ ከቢሩን ከም ወዲ መሬት ተሓፊሩን፧ ኣይ ስደት ኮይንሉ ፧ የዋኡ ኤርትራዊ መንእሰይ!!!
ካብቲ ዘሕርቕን ዘጨንቕን ካኣ ፡ነዚ ፍጻመ እዚ ኣብ ክንዲ ምድንጋጽን ነቲ ጠንቂ ክምርምሩ ምፍታኖምን ተግልቢጦም ፡ወረጃታት መሲሎም ፡ብጽጋቦም ዓዲ ጓና ከይዶም ክህብትሙ ተራእይዎም፡ እናበሉ ከቃጭጩ ከትሰምዕ እዩ። የኣይ በረዳድኣ እዞም ጨለታት ፡ንሞት ተመንዮም ኣበይ ኣለኺ ኢሎም ከይዶማ እምበር፡ ኣብ ዓዶም ኮፍ ዘይብሉ እንታይ ከፊእዎም እዩ እቲ ምጉቶም። ንሞት ተመንዩን ዓዱ ጸሊኡን ናብ ሲናይ ዝኸደ ኤርትራዊ ከምዘሎ ያኣይ። ኣብ ዓዱ ዝተቐረበሉ ሞት ውሒዱስ ናብ ሲናይ ከይዱ ክሕረድ መሪጹ እንድዩ እቲ ውርዙይ ስነሞጎቶም።
ካብ እንዳ ሓዘን ጽንዓት ይሃብ ኢለ ኣብዝፋነወሉ ዝነበርኩ ግዜ፡ ክንደይ ካብ ስድራበታት ሓዚነን ክህልዋ ከም ዝኽእላ ኣብ ቅድሚ ዓይነይ ቅጅል በለኒ እሞ፡ ከምቲ ኩሉ ግዜ ዝብሎ፡ እዚ ገዛእን ረጋጽን ስርዓት ግዳይ እዚ ኩሉ ጌሩ ንህዝቢ ኤርትራ ጁሆ ሕዝዎ ዘሎ፡ መዓልቱስ ትቃረብ እባ ትህሉ ክብል ተመነኹ። ምኽንያቱ ንብዓት ኤርትራዊ ዓይኒ ጠጠው ዝብል እቲ ጠንቂዚኹሉ ኮይኑ ዘሎ ሽፍታ ምስ ዝእለ ጥራይ ምኻኑ ስለዝኣምን።
……ጽንዓት ይሃብኪ ዝሓፍተይ ፡ከሙኡ ካኣ ነቶም ዘይበጻሕኵውም ካልኦት፡ ደቆም ኣብ በረኻታት ሲናይ ዝሰኣኑ ስድራቤታት ኤርትራ፡ ኢለ ድማ ተፋነኹ ካብቲ ቤት እንዳሓዘን።
ዘካምፓላ
ኣብ ኤርትራዊ እንዳ ሓዘን
ኣብዚ ዝሓለፈ ቁሩብ ኣዋርሕ እዩ።ነዊሕ ኣይገበረን ፡ ገለ ቀረብተይ ማለት ኣብ ስደት ከኣ መናብርተይ ፡ “ሓንቲ ኤርትራዊት ሓብተና ሓዋ ተጎዲእዋ ኣሎ እሞ፡ ኣራኽቦ እንተ ረኸብካስ ቅልቅል ደኣ በል ።” ምስ በሉኒ እየ ናብታ ቤት ዘበልኩ። ምብጽጻሕ ሓደ ካብ ልምዲታትና ምኻኑ መጠን ዓይነይ ከይሓሰኹየ ዝተበገስኩ።።


text:
ኣብ ምምዕባል ዘለዋ ሃገራት ንዘጋጥመን ደርቂ ንምምካት ተወሳኺ ወፍሪን ነዊሕ ዝጠመተ መደብ የድልይ ክብል ሕ/ሃ ጻዊዒት ኣቕሪቡ።
ሕቡራት ሃገራት ነዚ ዘፍለጠ ሓለፍቲ ሰለስተ ትካላት ኣብታ ን9.5 ሚልዮን ሰባት ሓገዝ መግቢ ዘድልያ ኢትዮጵያ ዑደት ድሕሪ ምክያዶም እዩ።
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ሶማልያ ዝናብ ንሳልሳይ ተኸታታሊ ዓመት ብዘይምህራሙ ዝለዓለ ደረጃ ሓደጋ ጥምየት ዘንጸላልዎ ከባቢ ኮይኑ አሎ።
ኣብዚ ክልል ካብ መወዳእታ ዝሓለፈ ዓመት ጀሚሩ ኣስታት ክልተ ሚልዮን እንሰሳት ሞይቶም፡ እዚ ድማ ነቲ ብምርባሕ እንሰሳን ጉስነትን ዝናበር ህዝቢ እቲ ከባቢ ዓብይ ኪሳራ ምኳኑ ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል መግብን ሕርሻን (FAO) ይገልጽ።
ኣብቲ ቦታ ዝሓለፈ ሰሙን ዝበጽሑ ሓለፍቲ ሰለስተ ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካላት ኣብ ምምዕባል ዘለዋ ሃገራት ንዘጋጥም ዘሎ ደርቂ ንምምካት ተወሳኺ ወፍሪን ነዊሕ ዝጠመተ መደብ ክዳለው ጻዊዒት ኣቕሪቦም።
ፕረዝደንት ትካል ዓለምለኸ ሓገዝ ምምዕባል ሕርሻ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ጊልበርት ሁንግቦ ብዛዕባ ልቃሕን ቴክኒካላዊ ሓገዝ ንናይ ምዕባለ መደባት ኣብ ርሑቕ ገጠራት እዘን ሃገራት ብዝምልከት ከምዚ ኢሎም።
“ሓደ ነገር ርጉጽ እዩ። በዚ ነቲ ፕሮጀክት ንርእዮ ኣገባብ ክንቅጽል ኣይንኽእልን። ኣብዚ ሕጂ እዋን ሰለስተ ኤጀንሲ ጥራይ አለዋ ግን እዚ ኣብ ምምዕባል ዘሎ ሕብረተሰብ ብዝተፈላለየ መንገዲ ዝተሓባበረሉ መንገዲ ክዳለው ይግባእ። ካብ ዝተፈላለዩ ዘይመንግስታዊ ትካላት ዝመጹ ወገናት ረኺብና ኢና ግን ከም ሓደ ሕብረተሰብ ዓለም ነቲ ግብረ መልሲ ዝዓብየሉ ኩነታት ከነዳለው አለና።”
እዞም ናብቲ ብደርቂ ዝተጠቕዓ ቦታታት ዝበጽሑ ሓለፍቲ ትካላት ኣብ መስኖ፡ ገንዘባዊ ሓገዝ ንናይ ገጠራት ትካላት፡ ንኣገልግሎት ጥዕናን ጥዕና እንሰሳትን ዝዓመሰለ ዓውድታት ወፍሪ ምክያድ ነበርቲ ገዛእ ርእሶምን ጥሪቶምን ካብ ደርቂ ንምኽልኻል የኽእሎም እዩ ይብሉ።
“ኣብዚ ቦታ ናይ ማይ ጸገም አሎ። እንሰሳት ይሳቐዩ አለው፡ እዚ ማለት ድማ ሰባት ይሳቐዩ አለው ማለት እዩ። ጥምየት ኣሎ፡ ዓለምለኸ ፕሮግራም መግቢ ንኣስታት 3.3 ሚልዮን ሰባት ሓገዝ መግቢ ይህብ አሎ። እዚ ድማ ብሰንኪ ለውጢ ኩነታት ኣየር ዘጋጠመ ደርቂ እዩ” ክብሉ ጠቅላሊ ዳይሬክተር ፕሮግራም መግቢ ዓለም ዴቪድ ቢስሊነቲ ኩነታት ኣረዲኦም።
“ ህይወት ከነድሕን ኢና ንፍትን ዘለና፡ ኣብዚ ዘሎ ማሕበረሰብ እንሰሳ ብምርባሕ ዝናበር እዩ ስለዚ እንሰሳት ከነድሕን አለና ምክንያቱ እንሰሳት ምስ ዘይህልዉ ጸባ ንቆልዑ የለን ማለት እዩ። እዚ ማለት ድማ ቆልዑ ክሳቀዩ ወይ ክሞቱ እዮም ማለት እዩ” ዝበሉ ድማ ዳይሬክተር ትካል መግብን ሕርሻን ሕቡራት ሃገራት ጆስ ግራዚያኒ እዮም።
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዘጋጠመ ለውጢ ኩነታት ኣየር ኤል ኒኖ ንምብራቓዊን ደቡባዊን ኣፍሪቃ ብከቢድ ምጥቕዑ ይፍለጥ።
ኣብቲ እዋን እቲ ብዝተረኽበ ቅልጡፍ ግብረ መልሲ ቁጽሪ ሓገዝ መግቢ ዘድልዮም ኢትዮጵያዊያን 5.6 ሚልዮን ጥራይ እዩ ኔይሩ።
እንተኾነ ድሒሩ ብዝቀጸለ ሕጽረት ዝናብ ብፍላይ ኣብ ደቡባዊን ምብራቓዊን ክፋል እታ ሃገር ነቲ ቁጽሪ ደለይቲ ሓገዝ ክውስኽ ደሪኽዎ’ዩ።
“ ፋጡማ ይበሃል። ጓል 25 ዓመት እየ ሽዱሽተ ቆልዑ አለዉኒ። በዓል ቤተይ ጓሳ እዩ። ኣብዚ ነዊሕ ዝጸንሓ ደርቂ ጥሪትና ስኢና ። 53 እንሰሳት ኔሮምኒ። ካብኦም 43 ሞይቶም ሕጂ 10 ጥራይ አለውኒ ነባሪ እዚ ከባቢ ድማ ተመሳሳሊ ተመክሮ እዩ ዘለው” ትብል።
ብመሰረት ካብ ሕቡራት ሃገራት ዝተረኽበ ሓበሬታ ኣብ ኬንያ ዘለው 2.6 ሚልዮንን ኣብ ሶማል ዘለው 3.2 ሚልዮን ሓውሲኻ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣስታት 17 ሚልዮን ሰባት ሰብኣዊ ሓገዝ የድልዮም።


text:
ላዕለዋይ ኮምሽነር ጉዳይ ስደተኛታት ኣብ ሕቡራት ሃገራት ፍሊፖ ግራንዲ ኩነታት ኣብ ክልል ትግራይ ዘለው ኤርትራዊያን ስደተኛታት ከምዘሻቀሎም ገሊጾም።
ኮምሽነር ፍሊፖ ግራንዲ ካብ ሕዳር ጀሚሩ ብሰንኪ ዝተወለዐ ውግእ፣ እቶም ስደተኛታት ኣብ ህውከትን ጸገም ሰላምን ተቀርቂሮም ከምዝርከቡ’ውን ጠቂሶም።
እቶም ኮምሽነር "ክልተ መዓስከር ስደተኛታት ሙሉእ ንሙሉእ ዓንየን’የን፣ ዓሰርተታት ኣሻሓት ስደተኛታት ሃዲሞም፣ ምስ’ዚ ሓይሊ’ዶ ምስ’ቲ ካልእ ወጊንኩም ተባሂሎም፣ ስጉምቲ ሕነ ምፍዳይ ከምዝተወሰደሎም ናይ እማን ጭብጢታት በጺሑና አሎ’ ይብሉ ።
ኣብ መዓስከራት ማይ ዓይኒን ዓዲ ሓሩሽን፣ ብዝተፈላለዩ ሓይልታት፣ ብለይቲ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ገበናዊ መጥቓዕቲ ከምዝተፈጸመ’ውን ገሊጾም። ኣብ’ዘን ዝሓለፋ ሰሙናት፣ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ኤርትራዊያን ኣብ ሽረ ከምዝተኣሰሩ ብምግላጽ እሱራት ስደተኛታትን ሓተቲ ዕቁባን እንተሃልዮም ንክፍትሑ ንሰበ ስልጣን መቐለ ሓቲትና ኣለና’ውን ኢሎም።
ብዛዕባ’ቶም ይቃልሑ ዘለው ከበድቲ ገበናት፣ ምጽራይ ንክግበረሎም፣ ንፌደራል መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን መጸዋዕታ ከምዝቀረበ’ውን ፍሊፒ ግራንዲ ጠቂሶም።


text:
ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት መጥቓዕቲ ይፍጸም ምህላው፡ ኤጀንሲ ጉዳይ ስደተኛታትን ተመለስትን ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።
ዳይሬክተር ኮሚኒኬሽንን ርክብ ህዝብን ኣራ፡ በኣካል ንጉሰ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብቲ ክልል ካብ ዝርከባ ኣርባዕተ መዓስከራት ኣብ ምጅማር ኩናት፡ ህወሓት ኣብ ልዕሊ ክልተ መዓስከራት ጉድኣት ኣውሪዱ፡ ዝተዓጽዋ ክኾና ኸለዋ፡ ሕጂ`ውን ኣብ ልዕሊ ዝተበተኑ ስደተኛታት መጥቃዕቲ ይፈጸም ከምዘሎ ሓበረታ ኣለና ኢሉ። እቲ ትካል ዓለምለኸ ማሕበረሰብ ንጸገማት`ቶም ስደተኛታት ኣብ ምቕራፍ ሓላፍነቱ ክፍጽም`ዩ ጸዊዑ`ሎ።
ኮሚሽነር ጉዳይ ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ክልል ትግራይ ብዛዕባ ዝርከቡ ስደተኛታት ኣዝዩ ከምዘሻቐሎ ገሊጹ`ሎ። ምስ`ዚ ብዝትሓሓዝ ካብ ህወሓት ዝተባህለ ነገር የለን።
ብኻልእ ወገን ናይ ሕቡራት ሃገራት ጉዳይ ስደተኛታት- (ዩኤንኤችሲኣር)፡ ኣብ መዓስከራት ማይ ዓይንን ዓዲ ሓርሽን ዘሎ ኩነታት ብቕልጡፍ እናሓመቐ ይኸይድ ኣሎ ድሕሪ ምባል፡ ሞት ሓደ ስደተኛ ተራጋጊጹ`ሎ- ማእሰርቲ-መውቃዕትን ዝምታን ከምዘሎ`ውን ዝእመን ጸብጻባት ኣሎ ኢሉ`ሎ።
ዝርዝር ጸብጻብ ጽባሕ ከቐርብ ዩ።


text:
Radio Erena: 24 December 2014
ዑቕባ ንምሕታት ምስ ሄሊኮፕተሮም ናብ ኤርትራ ዝኣተዉ ሰለስተ ኣባላት ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ ብዓርቢ 19 ታሕሳስ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ዓሰብ ዝርከብ መዓርፎ ነፈርቲ ከምዝዓለቡ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
እታ ሄሊኮፕተር ኣብ ዓሰብ ሃንደበታዊ ምዕላብ ድሕሪ ምክያዳ፣ ድሕሪ ዝተወሰነ ሰዓታት ናብ ባጽዕ ዝርከብ መዓርፎ ነፈርቲ ከምዝገዓዘትን፣ ንጽባሕቱ ቀዳም 20 ታሕሳስ ከኣ ኣስመራ ናብ ዝርከብ ሓይሊ ኣየር ኤርትራ ከምዝኣተወት’ውን እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ የመልክት።
እታ ኤም ኣይ 35 ዝዓይነታ፣ 10 ዝተፈላለየ መዋግኢ ኣጽዋር እትዓጥቕ ሄሊኮፕተር፣ ኣብራሪኣን ተሓጋጋዚኡን ሳልሳዮም ድማ ናይ በረራ ቴክኒሻን ከምዝነበርዋ ክፍለጥ እንከሎ፣ ኣብ ዓሰብ ድሕሪ ምእታዎም ብኡ ንብኡ ሰለስቲኦም ዑቕባ ከምዝሓተቱ’ዩ ተሓቢሩ።
እንተኾነ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብሰኑይ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ ነታ ካብ ዓርቢ ኣትሒዛ ዝተሰወረቶ ነፋሪት ክደሊ ከምዝጸንሐ ብምጥቃስ፣ ኣብራሪ ናይታ ናይ ውግእ ሄሊኮፕተር ንተሓጋጋዚኡን ናይ በረራ ቴክኒሻንን ኣገዲዱ ሒዝዎም ናብ ኤርትራ ከምዝሰለመ’ዩ ገሊጹ።
ብዓይኒ ሞያ ክርአ እንከሎ ግና ዋና ኣብራሪ ብረት ብዝዓጠቑ ተሓጋጋዚኡ ወይ ድማ ናይ በረራ ቴክኒሻን ክግደድ እንተዘይኮይኑ፣ ባዕሉ ብዝመርሓ ሄሊኮፕተር ምስኡ ንዘለዉ ብረት ዝዓጠቑ ካልኦት ከገድድ ኣጸጋሚ ምዃኑ’ውን ብዛዕባ’ዚ ናይ ሓይሊ ኣየር ሞያ ኣፍልጦ ዘለዎም ክኢላታት የብርሁ።
ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ሓያሎ ኣብረርቲ ነፈርትን ቴክኒሻናትን ኢትዮጵያ ኤርትራ ናብ እትርከበን ሃገራት ናብ ስደት ከምርሑ እንከለዉ፣ ንብረት ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ ዝኾና ኤም ኣይ 35 ዝዓይነተን ሄሊኮፕተራት ኣብ ኢድ መንግስቲ ኤርትራ ክኣትዋ ድማ እዚኣ ካልኣይቲ’ያ።
እታ ናይ መጀመርያ ኣብ ኢድ መንግስቲ ኤርትራ ዝኣተወት ኣስታት 25 ሚልዮን ዶላር ዝዋግኣ ኤም ኣይ 35 ዝዓይነታ ናይ ውግእ ሄሊክፕተር ኣብ እዋን ኵናት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተማረኸት ምዃና ይዝከር።
ብዘይካ’ዛ ኣብረርታ ዑቕባ ንምሕታት ብ19 ታሕሳስ ናብ ኤርትራ ሒዞማ ዝኣተዉ ናይ ውግእ ሄሊኮፕተር፣ ኣቐዲመን’ውን ብውሕዱ ክልተ ወትሃደራውያን ነፈርቲ በተመሳሳሊ መንገዲ ናብ ኤርትራ ከምዝኣተዋ’ውን ምንጭታት ሓይሊ ኣየር ኤርትራ የመልክቱ።
ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ ናይ ነዊሕ ዕድመ ዘለዎን ዘመናውያን ነፍርቲ ዝውንን እኳ እንተኾነት፣ ብዘጋጥማ ቀጻሊ ህድማ ኣብረርትን ቴክኒሻናትን ብኸቢድ ይጽሎ ምህላዉ ዝፍለጥ’ዩ።
ካብ 1998 ክሳብ 2000 ዓመተ ምህረት ምስ ኢትዮጵያ ኵናት ዘካየደትን ክሳብ እዚ እዋን እዚ ድማ ኣብ ምፍጣጥ እትርከብ ኤርትራ’ውን፣ ንሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ ዝገጥም ዓቕምን ነፈርቲ ውግእን ኣብ ምህናጽ እኳ እንተነበረት፣ ድሕሪ 2002 ካብ ዝነበረ ግዜ ንደሓር ግና ምኩራት ኣብረርትን ቴክኒሻትን ክሃድሙ’ዮም ተራእዮም።
ብፍላይ ኣብዘን ዝሓለፋ ሰለስተ ዓመታት ናብ ስዑዲ ዓረብ ሱዳንን ናይ ዝሃደሙ ኣብረርትን ቴክኒሻናትን ቁጽሪ ክሳብ 10 ከምዝበጽሕ’ዩ ዝንገረሉ።
ኤርትራውያን ኣብረርቲ መብዛሕቶም ዑቕባ ንምሕታት ዝመርጽዎ መንገዲ ስዑዲ ዓረብ ክኸውን እንከሎ፣ ኢትዮጵያውያን ኣብረርቲ በንጻሩ ናብ ኤርትራ’ዮም ዝኣትዉ።
ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ እተን ሓይሊ ኣየር ንዝርከቦ ወትሃደራዊ ንዋት ዝገዘፈ ባጀት ዝስልዓ ሃገራት ምዃኑን’ዩ ዝጥቐስ።
================================


text:
መጽሓፍ ቁዱስና 1189 ምዕራፋት ዝሓዘ መጽሓፍ እዩ። እታ ናይዚ ምዕራፋት ማእከለይቲ ምዕራፍ ድማ መዝሙር ዳዊት 118 እያ። ቅድሚ እዛ መዝሙር 118 594 ምዕራፋት ኣለዎ። ድሕሪኣ ድማ 594። ካብዘን 1189 ምዕራፋት ድማ እታ ማከለይቲ ጥቕሲ ኣብ መዝሙር ዳዊት 118 ጥቕሲ 8 ትርከብ፣ ዘገርም ነገር እታ ጥቅሲ ከምዚ ትብል “ካብ ኣብ ሰብ ምውካልሲ ኣብ ኣግዚኣብሄር ምዕቋብ ይሐይስ።” ትብል። መጽሓፍ ቁዱስና ሕመረት መልእኽቱ እምብኣር ኣብ ኣምላኽ ምውካልን ምጽጋዕን ምኻኑ ካብዚ ግሉጽ ሓቂ ክንመሃር ንኽእል፣ ነዚ ሓሳብ ዘምጻኽዎ ብዛዕባ ሕመረታ ኣብ ኣምላኽ ጥራይ ክንውከል እትምህረና መጽሓፍ ትንቢት ኣንባቆም ክንርኢ ስለ ዝደለኹ እየ።
ትንቢት ኣንባቆም ካብተን ካልኦት ትንቢታት ብኣቀራርባ ዀነ ብትሕዝቶ ፍልይ ዝበለት እያ። ኣንባቆም ክንዲ ንህዝቢ ኣምላኽ ዝዛረብ ምስ ኣምላኽ እዩ ዝዘራረብ። ብዛዕባ ዝርኣዮ ዝነበረ ዘይፍትሓውነትን ኣበሳን እዩ ምስ ኣምላኽ ዝካታዕ ዝነበረ። ነዚ እዩ ተኻታዓይ ነቢዪ ዝብል ቅጽል ስም ዝተዋህቦ። ኣምባቆም እቲ ኣብ ኣምላኽ ምውካል እቲ ዝበለጸ መፍትሒ ምዃኑ ዝተረደኣ ነቢዪ እዩ፣ ኣንባቆም ኣብ ማእከል ኣዚዩ ክፉእ ዓመጻን ሓጥያትን ግፍዕን ዘይፍትሓውነትን ዝነብር ዝነብረ ነቢዪ እዩ። እዚ ነቢዪ እዚ ዝግበር ዝነበረ ዓመጻ ንመንፈሱን ልቡን ዕረፍቲ ስለ ዝዀልኦ ኣብ ክንዲ ምስ ህዝቢ ምስ ኣምላኽ ምክታዕ ዝመረጸ ነቢይ እዩ። እዚ ዓቢ ናይ ኣምላኽ ሰብ መፍትሒ ኩሉ ካብ ኣምላኽ ምዃኑ ዝትረደኣ ናብኡ ንምቕራብ ድማ ምርጩኡ ዝገብረ ፍቓድ ኣምላኽ ክኸውን ድማ ኣሜን ኢሉ ብእምነት ዝተቀበለ ንኣምላኽ ምጽባይ ከኣ ብሉጽ መፍቲሒ ምዃኑ ዝተረድኣ ነቢዪ እዩ። እምብኣር ቀጺልና ገለ ገለ ነጥብታት ክንርኢ ኢና።
1 ኣንባቆም ጽድቂ ኣምላኽ ክርኢ ዝናፍቕ ነቢዪ
ኣንብቆም ከምቲ ዝበልናዮ ኣብ ጽድቂ ዝጐደሎን ፍትሒ ዝተሳእነሉን እዋን ኣምላኽ ክብሪ ዝሰኣነሉ ሰዓት እዩ ዝነብር ኔሩ። ኣብዚ እዋን እዚ ድሌት ኣንባቆም ጽድቂ ስለ ዝነበረ ናብ ኣምላኽ ክጣራዕ ከሎ ንርኢ ከምዚ ድማ ይብል “ዎ እግዚኣብሄር፡ ንስኻ ኸይሰማዕካንስ፡ ክሳዕ መአ ከእዊ እዩ፡ እነ፡ ዓመጽ፡ ኢለ ናባኻ ኣእዌኹ፡ ንስኻውን ኣይድሐንካን። ስለምናትይ ኣበሳ እተርእየኒ፡ ንስኻስ ሕሰም እትጥምት፡ ምዝራፍን ዓመጽን ኣብ ቅድመይ እዩ፡ ባእስን ክርክርን ይለዐል። ስለዚ ሕጊ ደኸመ፡ ፍትሒውን ከቶ ኣይወጸን። እቲ ረሲእ ነቲ ጻድቕ ኪበብዎ እዩ እሞ፡ ስለዚ ፍርዲ ቐኒኑ ይወጽእ አሎ።” ኣንባ 1፣2-4 ጸሎትን ድሌትን ኣንባቆም ምስ ጽድቅን ፍትሕን ዝተተሓሓዘ እዩ ዝነብረ። ሎሚ ባህግና ሃረርታና ከምዚ ናይ ኣናብቆም ብዛዕባ ፍትሕን ሓቅን ቅድስናን ጽድቅን ክኸውን እዩ ባህጊ ኣምላኽ።
ኣምላኽ ብባህሪኡ ነቶም ጽድቂ ዝጸምኡን ዝደልዩን ኩሉ ግዜ ቀረብኦም እዩ። ነዚ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ እቶም ጽድቂ ዝጠምዩን ዝጸምእን ክጸግቡእ እዮም እሞ ቡጹኣን እዮም ብምባል ገሊጽዎ ኣሎ። ኣንባቆም ዝኣዊ ዘሎ ወይ ድማ ዝገዓረ ንሱ ስለ ዝተተንከፈ ወይ ጥቕሙ ስለ ዝጎደሎ ኣይኰነን እንታይ ደኣ ጽድቂ ኣምላኽን ክብሩን ኣብ ህዝቡ ሃገሩ ክገድል ስለ ዝረኣየ እዩ። ነዚ እዩ ዎ ኣምላኽ ረሲእነትን ሓጥያትን በዚሑ ትም ዲኻ ትብል እናበለ ምስ ኣምላኽ ዝማጐት ዝነብረ።
ሎሚ ልብና ዝደልዮ ኩሉ ኣብ ህይወትና ምድርና ኩነታትና ኰታ ኣብ ኩሉ ነገር ጽድቂ ኣምላኽን ፍትሑን ክንገስ ክኸውን ኣሎና። ካብ ገዛእ ርእስና ዝወጻና ክንከውን ይግብኣና። እቲ ጸገምና ብዙሕ ግዜ ካብ ገዛእ ርእስና ስለ ዘይወጻና ድሌትና ኩሉ ድማ ኣብ ገዛእ ርእስና ዘቶኮረ እዩ። ሎሚ ብፍላይ ኣብዚ ግናይ እዋን ጽምእና ኩሉ ጽድቂ ኣምላኽ ክንገስ ክኸውን ኣለዎ፣ ዳዊት እቲ ከም ልቢ ኣምላኽ ዝተባህለ ሰብኣይ ክምዚ ናይ ኣምባቆብ ኣምላኽ ግብኡ ቦትኡ ከይረኸበ ዘይዓርፍ ሰብ እዩ ኔሩ። ነዚ እዩ ሓደ ግዜ ንናታን “ኰነ ድማ፡ ዳዊት ኣብ ቤቱ ምስ ተቐመጠ፡ ዳዊት ንነብዪ ናታን፡ እንሆ፡ ኣነ ኣብ ቤት ጽሕዲ ተቐሚጠ ኣሎኹ፡ ታቦት ኪዳን እግዚኣብሄር ግና ኣብ ትሕቲ መጋረጃታት ኣሎ፡ በሎ።” 1ዜና 17፣1 ባህጊ ዳዊት ሓደ እዩ ታቦት ኣምላኽ ክብሪ ኣምላኽ መዕረፊ ክረክብ። ነዚ ድማ እዩ ኣብ መዝሙራቱ ታቦት ኣምላኽ መዕረፊ ስለ ዘይረኸበ ድቃስ ከም ዝሰኣነ ዝዝምር።
ሎሚ ንሕና ጓሂና እንታይ እዩ? ኣብ ህይወትና እንደልዮ ስለ ዝጐደለ ዶ ወይ ጽድቅን ፍትሕን ነጊሱ ዘይምርኣይና ዶ? ኩቡራት ሰማዕቲ ኣሕዋተይ ልብና ዝናፍቖ እዚ ይኹን ካልእ እቲ ዘድሊ ኣብ ግዜኡ ብሰዓቱ ምምጽኡ ኣይተርፍን እዩ። ኣብዚ ግዜና ዓመጽ ዓመጽ ኢሎም ዘእውዩ፣ ታቦት ሕይሊ ኣምላኽ ክግለጽ ዝናፍቑ ሰባት ይድለዩ ኣለዉ። ኣምላኽ ኰታ ካብኣቶም እንተ ዝገብረና። ዓመጽ እናረኣየ ዘእዊ ምስ ዓመጽ ኣይሓብርን እዩ፣ ፍትሒ እናተጠውየ ዝግዕር ምስ ዘይፍትሓውነት ኣይጽንበርን እዩ። ስለ ጉፉዓትን ጡቑዓትን ደው ይብል። ኣንባቆም እዚ እዩ ጌሩ ሎሚ እዚ መንፈስ ኣባና ክሓድር ጐይታ ይርድኣና።
2 መልሲ ኣምላኽ ፉሉይ ምዃኑ ዝተረድኣ ነቢዪ
ኣንባቆም ከም ዝረኣናዮ ንፍትሒ እዩ ዝጽልን ዝጸምእን ዝነበረ፣ ብፍላይ ደቂ ህዝቡ ምስ ዓመጹ ኣምላኽ ስቕ ኣይትበል ኢድካ ዘርግሕ እናበለ ይልምንን ነበረ። ኣንባቆም ከም ዝመስለኒ እቲ ንሱ ዝደልዮ ዝለመኖ ክገብር እዩ ንኣምላኽ ዝሓቶ ዝነበረ። ኣምላኽ ድማ እሙን ስለ ዝዀነ መሊስሉ። መልሲ ኣምላኽ ግና ኣብቲ መጀመርያ ንኣንባቆን ኣይዕገቦን። ምኽንያቱ ትጽቢት ኣንባቆምን ግብረ መልሲ ኣምላኽን በበይኑ ስለዝኸነ እዩ። ኣምላኽ እወ ንኣምባቆም ሓቅኻ ኣበሳ ርእየ ኣለኹ ኣነ ድማ ነዚ ክቐጽዖ ኣብ ልዕሊ ህዝበይ ከለዳውያን ከልዕል እየ በሎ። ኣንባቆም እዚ ነግር እዚ ኣይተዋሕጠሉን ነዚ ድማ ምስ ኣምላኽ ከምዚ ክብል ዝተኻትዐ “ዎ እግዚኣብሄር ኣምላኸይ፡ ቕዱሰይ፡ ካብ ጥንቲ ንስኻዶ ኣይኮንካን፡ ንሕና ኣይንመውትን። ዎ እግዚኣብሄር፡ ንፍርዲ ኣንበርካዮም፡ ኣታ ኸውሒ፡ ንመቕጻዕቲ ሰረትካዮም። ኣዒንትኻ እኩይ ንምርኣይ ኣዝየን ጽሩያት እየን፡ ኣበሳ ኽትጥምት ኣይኮነልካን። ስለምንታይ ነቶም ጠለምቲ እትጥምቶም፡ ከመይከ እቲ ረእሲ ነቲ ኻብኡ ዚጸድቕ ኪውሕጦ ኸሎ ትም እትብል፡” 1፣12-14” ኣንባቆም ንሓሳብ ኣምላኽ ከም ዘይልውጦ ተረዲእዎ፣ ሓሳብ ኣምላኽ ድማ ክንዮ ጸሎቱን ክትዑን ዝኸይድ ዓቢ ምዃኑ ኣስተውዒሉ። ፍቓዱ ክገብር ዝኽልክሎ ከም ዘይሎ ድማ ኣሚኑ። ኣምላኽ ከምቲ ንሱ ዝርእዮ ናይ ቀረባ ጥራይ ዘይኰነስ ናይ ሩሑቕ ከም ዝርኢ ኣስተውዒሉ ነዚ ድማ እዩ ምስቲ ኣምላኽ ዝበሎ ሓሳብ ብምስምማዕ ከምዚ ክብል ዝተዛረበ “ብዛዕባ እቲ ኼትዔይ ንሱ እንታይ ከም ዚዛረበንን ኣነ እንታይ ከም ዝመልሰሉን ተጠንቂቐ ኽርእስ፡ ኣብቲ መሐለውየይ ደው ክብል፡ ኣብ ልዕሊ ግምቢውን ክቕውም እየ። 2፡3- እግዚኣብሄር ድማ፡ እቲ ራእይ ንምዱብ ጊዜ እዩ፡ ናይ መወዳእታ ይቕልጥፍ አሎ፡ ኣይሕሱን ከአ እዩ” ሎሚ ንሕና ምስቲ ኣምላኽ ዝበሎን ዝሓሰቦን ምኽሪ ንሰማማዕ ዶ? ኣምላኽ እቲ ዝበሎ ክገብር ዝኽልክሎ ከምዘይሎ ፈሊጥና ተጠንቂቕና ዶ ኣቦታና ንርከብ? እቲ ጸገም እቲ እንደልዮ እቲ እንልምኖ እቲ ክዀነልና እንደልዮ በቲ ንሕና ዝሓሰብናዮን ዝደለናዮን መንገድን ኣገባብን ኩነትታትን ክፍጸምን ኩውን ክኸውን ስለ እንደሊ እዩ። ኣምላኽ ኣብ ዘመናት ኩሉ ምስ ገዛእ ርእሱ እምበር ምስ ሰባት ተሰማሚዑ በቲ ሰባት ዝደልይዎ መንገዲ ኣይኰይድን እዩ። ኣብ ህይወትና ፍቓድ ኣምላኽ እምበር ንሕና ዝፈቐድናዮ ነገር ኣይኰነን ዝፍጸም። ንኣምላኽ ነቲ ዝሓስቦ ክኸውን ድሌቱ ከይገብር ከይገብር ምስኡ ብዙሕ ሳዕ እንተ ተኻታዕና ኣይንልውጦን ኢና።
ኣምላኽ ንዮናስ ናብ ነነዌ ኸይድካ መልእኽቲ ኣብጽሕ ተባሂሉ። ነዛ ነገር ክቕይራ ብዙሕ ፈቲኑ ግና ኣይከኣለን ሓሳብ ኣምላኽ ሲዒሩ። ስለዚ ብዙሕ ግዜ ኢና ንኣምላኽ ኣብ መደብና ከንእትዎ ንጋድል እዚ ግና ኣይኰውንን እዩ ኣምላኽ እዩ ኣብ ሓሳቡ ከእትወና ዝደሊ እምበር ኣብ ሓሳብና ኣይኣቱን እዩ። ነዚ እዩ ኣብ ኢሰያስ ባዕሉ እግዚኣብሄር ክዛርብ ከሎ “ሓሳባተይ ሓሳባትኩም ኣይኰነን፡ መገድታትኩም ከኣ መገድታተይ ኣይኰነን፡ ይብል እግዚኣብሄር። ከምቲ ሰማይ ካብ ምድሪ ልዕል ዚብል፡ መገድታተይ ካብ መገድታትኩም፡ ሓሳባተይ ከኣ ካብ ሓሳባትኩም ልዕል ዝበለ እዩ።” ሎሚ ኣምላኽ ክዛረብና ከሎ ኣምላኸይ ከምቲ ዝበልካዮ ይኹን መልስኻ እምበር ድሌተይ ኣይደልን እየ ኢልና ዶ ከም ኣንባቆም ምስ ኣምላኽ ንሰማማዕ።
ኣንባቆም ንሓሳብ ኣምላኽን ነቲ ንሱ ዝበሎን ኣሜን ኢሉ ተቐቢሉ ከም ዝፍጸም ኣሚኑ ንኣምላኽ ንምጽባይ መሪጹ ኣምላኽ ከም ዘይሕሱ ኣረጋጊጹ። ጸሎት ጐይታና የሱስ ክርስቶስ እውን ኣቦይ ፍቕድካ እንተ ዀይኑ እዛ መራር ጽዋእ ካባይ ትሕለፍ ግና ፍቓድካ እምበር ፍቓደይ ኣይኰን ብምባል ዓቢ ኣርኣያ ገዲፉልና ኣሎ። ድሌትና ጸሎትና ገዓርና ምህለላና ቁኑዕን ከም ፍቓድ ኣምላኽ ክኸውን ይክእል እዩ፣ ኣምላኽ ነዚ ከምዚ ዓይነት ድሌትን ጸሎትን ባህግን ይምልሶ እዩ ግና ከምቲ ንሱ ዝደለዮ ጌሩ እምበር ከምቲ ንሕና ክኸውን እንደልዮ ጌሩ ኣይኰነን። ነዚ ኢና ከም ግዙእ ኣብርሃም ኣምላኽ መንገዱ የቕናዓሉ ከም ዘሎ ክርኢ ብህድኣት ብምስትውዓል ዝጽበ ዝነበረ ንሕና እውን እናተጸበና ከም ኣንባቆም “እግዚኣብሄር ድማ፡ እቲ ራእይ ንምዱብ ጊዜ እዩ፡ ናይ መወዳእታ ይቕልጥፍ አሎ፡ ኣይሕሱን ከአ እዩ። ብርግጽ ኪመጽእ ኣይኪድንጉን ድማ እዩ እሞ፡ እንተ ደንጎየ እኳ ተጸበዮ። ስለዚ ብጉያ ኺንበብሲ፡ ነቲ ራእይ ጽሐፎ፡ ኣብ ሰሌዳታትውን ቅረጾ፡ ኢሉ መለሰለይ።እንሆ፡ ነፍሱ ተነፊሓ ኣብኡውን ዘይቅንዕቲ እያ። ጻድቕ ግና ብእምነቱ ይነብር። እናበለና ነቲ ኣምላኽ ክገብሮ ዝሓሰበ ኣኣሜን ኢልና ንቀበል። ሓሳብ ኣምላኽ ሰናይ እዩ። ኣምላኽ ብኽትዕ ኣምባቆም ኣይተሰነፈን ኣምባቆም እዩ ብመልሲ ኣምላኽ ተሳዕሩ ንግብሪ ኣምላኽ ክርኢ ዝወሰነ ንሕና ኸ? እዚ ነስተውዕል እግዚኣብሄር ኣብ ቅዱስ መቕደሱ እዩ፡ ኩላ ምድሪ ኣብ ቅድሚኡ ስቕ ትበል። ንሕና ድማ ህድእ ኢልና ኣምላኽ እንታይን ብኸመይን ከም ዝግበር ንፍለጥ። ከምቲ ንሕና ዝደለናዮ መንገዲ ኣምላኽ ክመርሓና ንድሊ እንተ ዀይና በቲ ዝባህጋናዮ ባህጊ ጥራይ መልሲ ጸሎትና ንምነ እንተ ዀይና፣ ሕልምና እምበር ሕልሚ ኣምላኽ ራእና እምበር ራኢ ኣምላኽ ክፍጽመ ዘይንደሊ እንተ ዀይና ኣብ ኣምላኽ እምነት ከም ዘይብልና መረጋገጺ እዩ። ኣንባቆም ግና ካብዚ ከምዚ ዝኣመስለ ሓሳብ ስለ ዝወጸ እዩ ጻድቕ ብእምነት እዩ ዝነብር ዝበለ። ንኣምላኽ ምእማን ምዝማርን ምጽላይን ዘይኰነ ዘኽብሮስ ሓሳብ ሰናይ ምኻኑ ፈሊጣና ንዕኡ ምእማና እዩ። ስለዚ ምስ ሓሳብ ጐይታ ንምስስምማዕ ጐይትና ይደግፈና።
3 ኣምባቆም ክንዮ ኩነታት ክኸይድ ዝወሰነ ነቢዪ
ኣምባቆም ኣብቲ ኣዚዩ ክፉእ እዋን ቅልውላው ዝበዝሓሉ ሓጥያት ዝነገሰሉ ጻድቕ ዝሰኣነሉ ፍትሒ ዝጐድለሉ ሕቶ ዝበዝሓሉ እዋን እዩ ዝነብር ዝነበር። ነቲ ኩነት ክገልጾ ከሎ “ሰማዕኩ፡ ከብደይ ከአ ኣንቀጥቀጠ፡ ከናፍረይ በቲ ድምጺ ኣንፈጥፈጠ፡ ቁንቁነ ኣብ ኣዕጽምተይ አተወ። በታ መዓልቲ ጸበባ ኸአ ነቲ ህዝቢ ዚገጥመሉ ኽሳዕ ዚመጽእ ትም ኢለ ኽጽበስ ክሳዕ ታሕተይ ኣንቀጥቀጥኩ” ካብዚ ተበግሲካ እቲ ኩነታት ክሳብ ክንደይ ኣዚዩ ክፉእን ሕማቕን ከም ዝነበረ ትርኢ። ኣንባቆም ኣብዚ ነቲ ዝብሎ ዘሎ ቃል ብቓል እንተ ወሲድናዮ መዓትን ሽግርን ክመጽእ ምኻኑ እዩ ዝዛረብ ንዕኡ ክርኢ ድማ እዩ ዝጸበ ዝሎ። ሰብ መጻኢኡ ጹቡቕ ክኸውን እምበር መዓትን ሕሰምን ክመጽእ ኣይኰነን ዝጽበ ዘሎ። ኣንባቆም ካብ ኣምላኽ ዝሰምዖ ስማዕ ግና ፍርዲ እዩ መቕጻዕቲ ህዝቡ እዩ፣ ነዚ ዀይኮነ ኣይተርፍን “ዎ እግዚኣብሄር፡ እቲ ዘስማዕካኒ ሰማዕኩ ፈራህኩውን። ዎ እግዚኣብሄር፡ ንዕዮኻ ኣብ ማእከል ዓመታት ህያው ግበሮ፡ ኣብ ማእከል ዓመታት ኣፍልጦ፡ ብቑጥዓ ኸአ ምሕረት ዘክር።” ብምባል ንኣምላኽ ዝተማዕጸነ።
ኣንባቆም ኣብ ኩነታት ዝለዋወጠሉን ላዕልን ታሕትን ዝበለሉ እዋን ንኣምላኽ ንምእማን ግና ወሲኑ። ነዚ እዩ 3ይ ምዕራፍ ኣንባቆም እንተ ኣንቢብና ብዛዕባ ዕቤት ኣምላኽ ዝዝምርን ዝዛረበን። ከምይሲ ኣምላኽ ክንዮ ኩነታት ምኻኑ ኣሚንዎ፣ ኣምላኽ ኣብ ኩሉ ቦታን እዋንን ዝእመን ኣምላኽ ምዃኑ ተረዲእዎ። ነዚ ድማ እዩ እታ ኩላትና እንፈልጣ ጥቕሲ ዝዘመረ ከምዚ ትብል “ኦም በለስ ኣይክትዕብብን፡ ኣብ ኣታኽልቲ ወይኒ ፍረ ኣይኪህሉን፡ ፍረ ኣውሊዕ ኪጠልም፡ ግርቡ ምግቢ ኣይኪህብን እዩ፡ ኣብጊዕ ካብ ደምበ ኺጠፍእ፡ ኣሓውን ኣብ ደምቤታት ኪሰእና እየን። ኣነ ግና ብእግዚኣብሄር ባህ ክብል፡ ብኣምላኽ ምድሓነይ እልል ክብል እየ። እግዚኣብሄር፡ እቲ ጐይታ፡ ሓይለየ እዩ፡ ንሱ ነእጋረይ ከም ናይ እራብ ይገብረን፡ ኣብቲ በኽሪ ቦታይውን ክመላለሰኒ እዩ።” ሎሚ ንሕና ከመይ ኢና። ኣምላኽ ክንዮ ኩነታትን ዓቕምናን ምዃኑ ፈሊጥና ሓይልና ምዃኑ ኣሚና ኣብኡ ብምውካል ነዚ ዘመን ክንሓልፎ ወሲና ዶ ኣሎና?
በቲ ኣምላኽ ፈቂድዋ ንሓልፎ ኩሉ፣ በቲ ሰይጣን ኣዋዲድዎ ዝመጽእ ፈተና ኹሉ ክንሓልፍ ከሎና ኣምላኽ ሓለፋ እዚ ምኻኑ ንኣምን ዶ? ኣምላኽ ህዝቡ ኣብኡ ዝውከሉ ምእመነ ክዀኑ ይደሊ። ኣምባቆም ዝሓልፎ ዘበለ ኹሉ ኩነታት ናብ ዝለዓለ ጥርዚ ጸብጽሖ ጉዕዞ መንፈሳውነት ምዃኑ ተረዲኡን ኣሚኑን ንሕና ኸ? ብዙሓት ናይ ኣምላኽ ሰባት ንኣምላኽ ክንዮ ዝገጥሞም ብድሆን ማሕለኻን ምዃኑ ስለ ዝኣመኑ እዮም ንኣምላኽ ኣስሚሮም ሓሊፎም ተዓዊቶም። ክንዮ ብኽያቶም ኣምላኽ ምጽንናዕ ምኻኑ፣ ክንዮ ጐቦ ኣምላኽ ጐልገሎ ዝገብር ኣምላኽ ምኻኑ፣ ክንዮ ክብደቶም ኣምላኽ ጾዋር ጸሮም ምኻኑ፣ ክንዮ ጽምኦም ርውየቶም ክንዮ ጥሜቶም ጽጋቦም፣ ክንዮ ቓንዛኦም መድሃኒቶም ምኻኑ ኣሚንም ሓሊፎም፣ ኣብቲ በይኖም ኰይኖም ዝስምዖም እካ ንኣምላኽ ተኣሚንሞ፣ ቆፎኦም ብባዶ ምስ ኰነ ኣይከሓድዎን፣ ኣብቲ ኩሉ ክስእኑ እኳ ኣምላዀ ምልኣት ምዃኑ ኣስተውዒሎም፣ ነዚ ቃል ኣምላኽ ኣብ እብራውያን ብዛዕብኦም ብዛዕባ እቶም ናይ ኣምነት ጀጋኑ ብመከራን ብስቓይን ዝሓለፉ ንኩነታት ከይጠመቱ ሲዒሮም ዝኸዱ ኣቦታትና ምስ ተዛረበ ነዞም ኣብዚ ዘመን እዚ ዘሎና ኣመንቲ ክምዕደና ከሎ “- ምእንትዚ ንሕና ድማ ብኽንድዚ ዚኣኽል ደበና ምስክር ተኸቢብና ኸሎና፡ ንዂሉ ዚኸብደና ነቲ ዚጠብቀና ሓጢኣትን ነርሕቕ፡ በቲ ኣብ ቅድሜና ተሐንጺጹልና ዘሎ መቀዳደሚ ኸኣ ብትዕግስቲ ንጒየ።ናብቲ፡ ሕፍረት ንዒቑ፡ ስለቲ ኣብ ቅድሚኡ ዘሎ ሓጐስ ኢሉ መስቀል እተዐገሰን ኣብ የማን ኣምላኽ እተቐመጠን ጀማር እምነትናን ደምዳሚኣን የሱስ ንጠምት። ምእንቲ ኸይትደኽሙን ነፍሳትኩም ከይሕለላን፡ ነቲ ኻብ ሓጥኣን ኣብ ርእሱ ኽንድዚ ዚኣክል ምጽራር እተዐገሰ ዘክርዎ።” ብምባል ሓለፋ ዝዀነ ኩነትን ማዕበልን የሱስ ክርስቶስ ክጥመት ከም ዘለዎ ይምዕደና።
እዚ ዘሎናዮ እዋን ንኣምላኽ ምስ ገንዘብን ሃብትን ምስ ጣዕምን ምቾትን ስለ ዘተሓሓዝናዮ ክንዩኡ ድማ ክንጥምት ስለ ዘይከኣልና ብዝዀነ ነገር ንኽንናውጽ ኣብ ቀረባ ዘሎና። ክርስትና ምስ ገዛእ ርእስና ጣዕሚ እምበር ምስ ምኽሪ ኣምላኽ ብሰንኪ ዘይምትሕሓዝና መከራ ክመጸና ከሎ ንስንብድ፣ ነቶም ብመከራ ዝሓልፉ ድማ ብሰንኪ ኣበስኦም ከምዝዀነ ሓሲብና ዝወጽሉ ሕግታት ንምሃብ ንቀዳደም፣ እዚ ንኣምላኽ ክንዮ ክነታትና ዓቢ ምኻኑ ዘይምፍላጥና እዩ፣ ኣምላኽ ንዓይን ንዓኻትኩምን ዕቤቱን ክብሩን ክንርኢ ኣዒንትና ይኽፈተልና።
ክቡራት ሰማዕትና እምብኣር ጥሜትናን ጽምኣናን ከም ኣምባቆም ጽድቂን ፍትሒ ኣምላኽን ክንግገስ ክገዝእን ክኸውን ኣለዎ። መልሲ ኣምላኽ ሓስቡ ምኽሩ ኩሉ ካብቲ ንሕና እንደልዮን እንሓስቦን ፉሉይ ምኻኑ ንረዳእ ኣምላኽ ክንዮ ኩነታትን ዝመስለልናን መከራን ፍርድን ኩሉ ዓቢ ምዃኑ ንፍለጥ ኣምላኽ ይርድኣና።


text:
ብድኽመት መሪሕነት ዝተፈጥሩ ሓደጋታትን ስግኣታትን ንምቕራፍ ዘኽእል ምርድዳእን ስምምዕነትን ብምንባር ገምጋሙ ከምዝዛዘመ ፈፃሚ ስራሕ ኢህወዴግ ገሊፁ።ኣብ ብዙሓት ከባቢታት እታ ሃገር ሰላምን ምርግጋእን ጠፊኡ ሞት ዜጋታት መዓልታዊ ፍፃመ ይኸውን ከምዘሎ’ውን ሓቢሩ’ሎ።
ድሕሪ ናይ 17 መዕእልታት ገምጋም ዝወፀ መግለፂ ስራሕ ፈፃሚ ኢህወዴግ ስእነት ዴሞክራሲ በብደረጅኡ ሱር ምስዳዱን ብሰንኪ እዚ ኣብ ውሽጢ መሪሕነት ናይ ኣመለኻኽታን ናይ ተግባር ሓድነትን ከይፍጥር ዕንቅፋት ምዃኑ ሓቢሩ’ሎ።
ግቡእ ኣብዘይኮኑ ረብሓታት ዝተመስረቱ ጉጅለኣዊ ምትእስሳራት ውድባውን ልምዓታውን ተልእኾታት ብብቕዓት ከይፍፀሙ ዝለዓሉ ዕንቅፋታት ምፍጣሮም ይገልፅ።
ካብ ቀረባ ግዜ ጀሚሩ ኣብ ክፋላት እታ ሃገር ናይ ሰላምን ምርግጋእን ስእነት ከምኡ እውን ናይ ዜጋታት ሞት መዓልታዊ ፍፃመ ምዃኑ ብምሕባር ብሰንኪ እዚ ሃገራዊ ህልውና ኣብ ሓደጋ ዘውደቐን ንሓደጋ መጥቓዕቲ ወፃኢ ዘቃልዕን ኩነታት ከምዝተፈጥረ እውን ኣብሪሁ።
ስለዝኾነ ድማ ናይታ ሃገር ሰላም ኣብ ዝሓፀረ እዋን ናብ ንቡርን ዘተኣማምን ኩነታት ክምለስ ወሲኑ’ሎ።
ብሄረሰባውን ሃገራዊ መንነትን ኣተኣሳሲሩ ኣብ ምህናፅ ጉድለት ከምዝነበረን ብዘተኣማምን ክፍታሕ ከምዘለዎን ሓቢሩ’ሎ።
ዝተፈጥሩ ፀገማት ብዋናነት ኣብቲ ላዕለዋይ መሪሕነት ውድብን መንግስትን ምዃኑን ብምግላፅ ሓላፍነት ከምዝስከም ሓቢሩ።ዝተሰምዖ ዓሚቕ ጣዕሳ ብምግላፅ መላእ ህዝቢ እታ ሃገር ከምኡ እውን ኣባላትን ደገፍትን እቲ ውድብ ካብ ልቢ ዝነቐለ ይቕሬታ ሓቲቱ’ሎ።
ፈፃሚ ስራሕ ኣብ ዘሕለፎ ውሳነ በዓል ሸሞንተ ነጥቢ ንናይቲ ህዝቢ ሰላም ዝዘርግ ዝኾነ ይኹን ተግባር ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ንምውዓል መንግስቲ ምሉእ ሓላፍነት ከምዝወስድ ኣረዲኡ’ሎ።ናይ ዜጋታት ናይ ምንቅስቓስ መሰላት ዝህውኹ ናይ ጉጅለን ናይ ውልቅን ምንቅስቓሳት እውን ከምዝቆፃፀር ኣፍሊጡ’ሎ።
ኣብ ተዳወብቲ ከባቢታት ክልላት ኦሮሚያን ሶማልያን ዝወረደ ሞትን ምኽልባት ዜጋታት ከምኡ እውን ምዝባል ብኣማኢቲ ኣሽሓት ዝቑጸሩ ዜጋታት ብቕልጡፍ ተገቲኡ ስሩዕ ህይወቶም ዝመርሕሉ ኩነታት ንምድላው ኣብቶም ከባቢታት ዘለው ዘይሕጋዊ ምንቅስቓሳት ንምቑጽፃርን ወሲኑ’ሎ።
ኣብ ሕድሕድ ኣርባዕቲአን ኣባላት ውድብ ኢህወዴግ ኣብ ዝለዓለ ኣመራርሓ ዝርአ ድኽመት ብዕሙቀት ገምጊሙ ናይ መስተኻኸሊን መእረምታን ስጉምቲ ክወስዳ ምውሳኑ እውን ሓቢሩ።
ናይ ህዝቢ ተኣማንነት መሊሱ ንምርካብን ህዝቢ ዝስምዐሉን ወሳንነቱ ዝረጋግፀሉን ዕድል ክሰፍሕን ናይ መናእሰይ ሕቶ ብዝግባእ ንምምላስን ተሳትፍኦም ንምርግጋፅን ተኸታተልቲ ስራሓት ንክስርሑ እውን ወሲኑ’ሎ።
ህንፅነት ስርዓት ፖለቲካዊ ብዙህነት ንምርግጋፅ ምስ ኩሎም ተቓወምቲ ውድባትን ምስ ህዝቢን ብሓባር ንምፍታሕ እውን ወሲኑ’ሎ።ምሁራንን ስቪክ ማሕበራትን ግቡእ ኣበኽቶ ዝህብሉ ምቹእ ሃዋህው ክፍጠር ወሲኑ’ሎ።ኣብቲ ኣኼባ ካብ 36 ኣባላት ፈፃሚት ስራሕ ብተወሳኺ ናይቲ ውድብ ነባር ኣባላት ኣመራርሓ እውን ምስታፎም ተፈሊጡ’ሎ።


text:
ኣብ ኣዋሳ ኣብ ዝተኻየደ ህዝባዊ መድረኽ፡ ምኽትል ኣቦ-መንበር ዓረና ኣቶ ጎይትኦም ጸጋይ “ኣብ`ዚ ቐረባ ኣብ ትግራይ ዝልዓሉ ዘለዉ ኩናትን ምግንጻልን ዝብሉ ነገራት ንህዝቢ ክልል ትግራይ ዝጠቕሙ ኣይኮኑን፡ ትግራይ ካብ ኢትዮጵያ ተፈልያ ዝነበረትሉ ዘመን ርኢናን ሰሚዕናን ኣይንፈልጥን” ኢሎም። “ኢትዮጵያውያን ከም ዝተፈናቐሉን ከምዝተጎድኡን እናተፈልጠ፡ ክልል ትግራይ ጥራይ ከምዝተጠቕዐት ጌርካ ምቕራብ፡ ኣቐዲሞም ካብ ኩናት ክርብሑ ዝጸንሑን ሕጂ`ውን ካብኡ ከትርፉ ዝደልዩን ጉጅለታት ሕጂ`ውን ኩናትን ምግንጻልን ይእውጁ ኣለዉ”።
ኣብቲ ናይ ኣዋሳ ህዝባዊ መድረኽ ምስ ዓረና ብሓባር ዝቐረቡ ኣቦ መንበር ፈደራላዊ ኮንግረስ ኦሮሞ ፕሮፈሰር መረራ ጉዲና ብወገኖም፡ እታ ሃገር ኣትያቶ ካብ ዘላ ፖለቲካዊ መንቀራቕሮ ንምውጻእ፡ ቅድሚ ምርጫ፡ ቀዳማይ ሚንስትር ሃገራዊ ምርድዳእን ስምምዕን ከምዝፍጠር ክገብር ኣለዎ ኢሎም።


text:
ኣብ ጃንዋሪ 10 – 2022፡ ኣብ ልዕሊ ክትባትን ቀጠልያ መሕለፍን ዘለዉ ሕግታት ዘሐድስ ሓድሽ ኣዋጅ ተግባራዊ ኮይኑ። መን’ዩ ናይ ግድን ክትባት ክወስድ ዘለዎ? ሱፐር ቀጠልያ መሕለፊ ከተርኢ ኣድላዪ ዝኾነሉ መዓስ እዩን ቀጠልያ መሕለፊ ጥራሕ ምሓዝ እኹል ዝኾነሉኸ መዓስ እዩ? ክሳብ ማርች 31 – 2022 ወይ ድማ እቲ ናይ ህጹጽ ግዜ ኣዋጅ ክሳብ ዝውዳእ ኣብ ተግባር ዝጸንሑ በዚ ሓድሽ ኣዋጅ ዝተጠቕሱ ሓደ ሓደ ብጣዕሚ ኣድለይቲ ሕግታት ኣብዚ ኣለዉ።
ብመጀመርያ ደረጃ፡ ካብ ጃንዋሪ 10 ጀሚሩ ንሳልሳይ መጠን ክትባት ንምውሳድ ግዚኡ ይቕንስ፦ ድሕሪ ካልኣይ ክትባት ኣብክንዲ ድሕሪ 5 ወርሒ ድሕሪ 4 ወርሒ ክኸውን ይኽእል። ብተወሳኺ ካብ 1 ፌብርዋሪ እቲ ቀጠልያ መሕለፊ ካብ 9 ወርሒ ናብ 6 ወርሒ ይወርድ።
ካብኡ ንደሓር ንሓደ ሓደ ፍሉይ ምድባት፡ ደምብታት ኣለዉ፦ ኣየኖት እቶም ንርኣዮም።
ካብ 50 ንላዕሊ
እዚ ሓድሽ ድንጋገ፡ ነዞም ዝስዕቡ ክኽተቡ የገድድ፦
- ኩሎም ጠላይንን ደቂ ወጻኢ ዜጋታትን፡ ብውሕድ እቶም 50 ዓመት ዕድመ ዝመልኦም ( ወይ ድማ ክሳብ 15 ጀንዋሪ ዝመልኡ፣ ኣብ ዓዲ ጥልያን ነበርቲ ወይ ኣብ ዓዲ ጥልያን መንበሪ ዘለዎም: ኣብ ሓገራዊ ኣገልግሎት ጥዕና ምዝጉባት ይኹኑ ዘይምዝጉባት ብዘየገድስ
ክኽተቡ ከምዘይክእሉ ናይ ሓኪሞም ሰርተፊኬት ከርእዩ ዝኽእሉ ነጻ እዮም። ሃገራዊ ኣገልግሎት ጥዕና ሓኪምካ ዝሃቦ ርኢቶ ብምርኣይ፡ ክትባት ጸረ ሳሪስ ኮቭ 2 (SARS-CoV-2) ክትክተብ ከምዘይትኽእል ሰርተፊኬት ይህበካ፡ እቲ ብጥዕና ሚኒስቴር በዚ ጉዳይ ብዝምልከት ዘውጽኦ ሰልኩላር ብምኽባር።
ካብ 15 ፌብርዋሪ 2022 ጀሚሩ ልዕሊ 50 ዕድመኦም ዝኾኑ ሰራሕተኛታት፡ ናብ ስርሖም ክኣትዉ ከለዉ ግዜ ዝተጠናኸር ቀጠልያ መሕለፊ እንተዘይብሎም፡ ናይ ዝሰርሕዎ ክፍሊት መሰል ዘይብሎም ኮይኖም ካብ ስራሕ በዘይ ምኽንያት ከምዘብኮሩ ይቑጸር፡ ግን ናይ ዲሲፒሊን መዘዝ ዘይብሉ ኮይኑ ናይ ስራሕ ቦተኦም እውን ኣየተኣጓግልን።
ካብ ፌብርዋሪ 15 ክሳብ ጁን 15 – 2022 ሱፐር ቀጠልያ መሕለፊ ኣብ ስራሕ ቦታ እውን ግዴታ ይኸውን። ሰብ ሞያን ፕሮፌሽናል ሰራሕተኛታትን ስርሖም ንምስራሕ ናብ ገዛውቲ ይኹን ናብ ቤት ጽሕፈታት ክሰርሑ ክከዱ ከለዉ ሱፐር ቀተልያ መሕለፊ ክህልዎም ይግባእ።
መሰረታዊ ቀጠልያ መሕለፊ
ካብ 20 ጃንዋሪ ጀሚሩ ነዞም ዝስዕቡ ናይ ግድን ይኸውን፦
- ናብ እንዳ ቀምቃማይ ፣ እንዳ መሻጢትን ናይ ጽባቐ ሳሎንን ንምኻድ
ነዞም ኣብ ታሕቲ ተጠቒሶም ዘለዉ፡ ካብ 1 ፌብርዋሪ ጀሚሩ መሰረታዊ ቀጠልያ መሕለፊ ምርኣይ ኣድላዪ ይኸውን፦
- ናብ ባንኪ ንምእታው
- ናብ ፖስታ ቤት ንምካድ
- ናይ ምግቢ ሸቀጣትን ፋርማስን ከይሓወስካ ናብ ኩሉ ናይ ንግዲ ቦታታት ምእታው
ሱፐር ቀጠልያ መሕለፊ
ካብ 10 ጃንዋሪ ናይ ግድን ይኸውን፦
- ዝኾነ ናይ ሕዝቢ መመላለሲ ኣገልግሎት ንምጥቃም
- ናብ ናይ ሕዝቢ መአከቢ ከም ፡ እንዳ ብልዕን መስተን ፣ ሙዘይማት ፣ ሆቴላትን
- ወደ መዋኛዎችና ጂሞች ለመሳተፍ
ክትባቱን ያልወሰዱ
ያልተከተቡ ሰዎች ከፌብሩዋሪ 15 ጀምሮ የሚሰራ የተጠናከረ አረንጓዴ ማለፊያ ለማግኘት የመጀመሪያውን መጠን እስከ ጃንዋሪ 31 ድረስ መውሰድ አለባቸው።
ክትባት ዘይወሰዱ ካብ ፌብርዋሪ 1 ጀሚሩ ኣብ ታሕቲ ናብ ዝተጠቐሱ ክኣትዉ ኣይክእሉን፦
- ኣብ ዝኮነ ናይ ሕዝቢ መመላለሲ ኣገልግሎት
- ናብ እንዳ መስተን እንዳ መግብን
- ናብ ሆቴላትን ሙዘይማትን
- ናብ መሐምበስን ፓሌስትራን
ዘይተኸተቡ ሰባት ናብ ፋርማሲ፣ ሱፐርማርኬት፣ መሸጢ ሽጋራን ፌራሜንታን ናብ ዝኣመሰሉ ኣድለይቲ ሸቐጣት ዝሸጡ ሹቓት ጥራሕ ክኣትዉ ይኽእሉ።
ሕጊ ንዘየኽብሩ ሰባት ዘለዉ መቕጻዕትታት
ናይዚ ክትባት ግዴታ ክሳብ ጁን 15 ጸኒዑ ክቕጽል እዩ። ካብ ፌብርዋሪ 1 – 2022 ጀሚሩ ንዘይተኸተቡ ሰባት ናይ 100 ኤውሮ መቕጻዕቲ ክህሉ እዩ። ቁጽጽር ዝካየድ ብኣጀንስያ ደለ ኤንትራተ እዩ፡ ብናይ ጥዕና ካርድን ታሴራን ብምርኣይ ቁጽጽር የካይዱ። ናይ ክትባት ግዴታ ከይማልኡ ናብ ስራሕ ንዝኸዱ ሰባት መቕጻዕቶም ይቕጽል። ናዚ ዝጥሕሱ ካብ 600 ክሳብ 1000 ኤውሮ ይቕጽዑ። ወሃብቲ ስራሕ ነዚ እንተዘይኣኽቢሮም መቕጻዕቶም ካብ 400 ክሳብ 1500 ኤውሮ ይበጽሕ።
948 Visite totali, 1 visite odierne


text:
ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ትማሊ ሓሙስ 493 ስደተኛታት ካብ ሽዱሽተ ነአሽቱ ጀላቡ ካብ ከባቢ ከተማ ትሪፖሊ ምድሓኖም ገሊጾም።
ካብቶም ስደተኛታት 28 ደቂ ኣንስትዮ ምዃነንን: እቶም ስደተኛታት ካብ ሃገራት ትሕተ ሰሃራ ኣፍሪቃ: ሃገራት ዓረብን ኤስያን ዝመጹ ምዃኖም ተገሊጹ'ሎ።
ኩሎም ስደተኛታት ብሕቡራት ሃገራት ዝድገፍ መንግስቲ ኣብ ዘመሓድሮ መዳጎኒ ስደተኛታት ከምዝተወስዱ ወሃቢ ቃል ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ኣዩብ ቃሲሞ ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሮም።
ምዕራባዊ ሊብያ ቀንዲ መበገሲ ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ተበጊሶም ኣውሮጳ ንምብጻሕ ማእከላይ ባሕሪ ንዘቋርጹ ዜጋታት መበገሲ ኮይኖም ምጽንሖም ይፍለጥ። ዋላ'ዃ ቁጽሪ በዚ መንገዲ ኣውሮጳ ዝበጽሑ ስደተኛታት ካብ 2017 ጀሚሩ እንተጎደለ ስደተኛታት ናብ ከም ኮመስ: ዛውያ: ዙዋራ ዝአመሰሉ መዳጎኒ ማእከል ምውሳዶን ነቲ ናይ ሕጂ ቁጽሪ ካብ ምዕራብ ትሪፖሊ ዝበገሱ ስደተኛታት ምብዛሕ ምክን ያት ምዃኑ አዩብ ቃሲም የረድኡ።
ብተወሳኺ ትማሊ ሓሙስ ሰዓታት ድሕሪ ካብ ማእከላይ ባሕሪ ድሒኖም ኣብ መዳጎኒ ማእከል ምጽሖም ሓደ ሱዳናዊ ስደተኛ ብዝተተኮሰሉ ጥይት ምሟቱ ተፈሊጡ'ሎ። ሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ዝርዝር ሓበሬታ'ቲ ኩነታት ክሳብ ሕጂ ኣይገለጸን።


text:
ግርማይ ዮውሃንስ* ወርሒ መስከረም ኣብ ታሪኽ ኤርትራ ብሰንኪ እቲ ስርዓት ኣብ ልዕሊ’ተን ልሳናት ህዝቢ ዝዀና ናጻ ናይ ብሕቲ ጋዜጣታትን ጋዜጠኛታተንን ከምኡ ድማ ኣብ ልዕሊ ፍትሕን መሰልን ዝሓተቱ ኣባላት ባይቶን ዝወሰዶ ዓፋኒ ስጕምቲ ከም ጸላም ወርሒ ካብ ትጽብጸብ ነዊሕ ግዜ ኰይኑ ኣሎ። ድሮ ድማ 20 ዓመታት ሓሊፎም ኣለዉ። ኣብ ውሽጢ እዚ 20 ዓመታት ’ዚ ከኣ ገለኦም […]
Category: blog
Björn Tunbäck* “Yesterday was a sad day for me and many Eritrean journalists. We lost a hero, a fighter, a fighter for the freedom of the press. A man who founded a newspaper to fight for justice, a man who was never afraid to express his views, a man who was a voice for the […]
ብቴድሮስ ኣብርሃም ጸጋይ* ኣብ መዓልቲ ብውሕዱ ሓደ ግዜ፡ ሓደስቲ ሓበሬታታት እንተለው ንምክትታል ውሱናት መርበባት ዩትዩብ ሃሰስ ምባል ልማድ ኣሎኒ። ኣብ መንጐ’ዚ ስእሊ መስራቲን ኣሰናዳኢን ጋዜጣ ሰቲት ነበር ኣሮን ብርሃነ ተዓዘብኩ’ሞ ንሱ ዝገበሮ ቃለ-ምልልስ’ዩ ዝኸውን ኢለ ክሓልፎ ምስ በልኩ ግን መርድእ ምዃኑ ተገንዘብኩ። ኣእምሮይ ነቲ ዜና ንምቕባሉ ደኣ ይሓንግድ እምበር፡ እቲ ዜና ብቴለቪዥን ኣሰና ዝተዳለወ ምዃኑ […]
ነፍሰ-ሄር ኣቶ ኣሮን ብርሃነ ካብቶም ሓምሽተ ኣሕዋቱን ክልተ ኣሓቱን መበል ራብዓይ ኰይኑ፡ ብ 06 ጥቅምቲ 1969 ኣብ ኣስመራ ተወልደ። እቶም ሰለስተ ኣሕዋቱ ኣብ ቃልሲ ንሓርነት ኤርትራ ዝተሰውኡ ኣሮን፡ ኣብ ኣዝዩ ንኡስ ዕድመ – ወዲ 09 ዓመት ኣብ ዝኣኸለሉ’ዩ፡ ኣብ ወርሒ ሕዳር 1978 ናብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ዝተጸንበረ፣ ብኡ ንብኡ ኸኣ ናብ ቤት ትምህርቲ ሰውራ […]
ኣብርሃም ተስፋልኡል* ምስ ኣሮን ብርሃነ፡ ንመጨረሽታ ግዜ፡ ብ30 መጋቢት ኢና ተጸሓሒፍና። ንምድላው ፍልይቲ ሕታም ዝኽሪ ብሕታውያን ጋዜጣታት ኣብ ዝተኣኻኸበት ጉጅለ፡ ብዛዕባ ሞት ጋዜጠኛ ሚልኪያስ ምሕረትኣብ ኣመልኪቱ ዝጸሓፎ’ዩ ነይሩ እቲ ጉዳይ። “እታ ናይ እንግሊዘኛ ንኮሚተ ንድሕነት ጋዜጠኛታት (CPJ) ኢለ ዘዳለኹዋ’ያ ነይራ፣ ኣየሕተሙዋን፣ ዳሕራይ ብትግርኛ ተርጒመያ፡” ኢሉ ኣብታ ናይ መጨረሽታ መልእኽቱ። ልዕል ኢሉ፡ ኣብታ ባዕሉ ኣሮን […]
ሃብተኣብ የማነ* ሚያዝያ 2 2021 ልዕሊ’ታ ወለዱ ዘውጽእሉ ሚልኪያስ እትበሃል ወግዓዊት ስሙ፣ ዝያዳ ብብዙሕ ሰብ ዝፍለጠሉ ስም “ማስተሬ” ገለ መቕርብ ድማ “ኣቡዬ” እቶም ሰብ ውሻጠ ድማ “ኣተሽም” ተባሂሉ ኢዩ ዝጽዋዕ። እተን ክልተ ቀዳሞት ናይ ቅብጥሮት እታ ዳሕረወይቲ ድማ በታ ኣብታ ንሱ ከም ዋና-ኣሰናዳኢ ኰይኑ ዝመርሓ ጋዜጣ ቀስተ–ደበና ኣብ ዓምዲ ፖለቲካ ዝጥቀመላ ዝነበረ ናይ ብርዒ ስሙ’የን። […]
ኣኸደር ኣሕመዲን* መጋቢት 26 2021 ቅድሚ ገለ ዓመታት ኣብ ኣስመራ መበገሲኡ ዘይፍለጥ ‘ሚልኪያስ ሞይቱ’ ዝብል ወረ ይነፍስ ስለዝነበረ፡ እቲ ስንባደን ጓህን ሽዑ ተመቒሉለይ ይኸውን እዩ። እዚ ናይ ሕጂ ዜና ዕረፍቲ ግን ርግጽ መዋእል-ዕረፍቲ ናይታ ዘየስተርሓየት ነብሱ ብምዃኑ ክመርር። ሚልኪያስ፡ ሓደ ካብቶም ንመሰል ናጽነት ምግላጽ ሓሳባት [ኣብ ኤርትራ] ደው ዝበሉ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ናጽነቱ ብግብሪ ከረጋገጽ ዝተቓለሰ፡ […]
Response to COVID-19 and One Day Eritrea series 6 ኣኽበረት መሓሪ Dec. 1, 2020 ካብ ገዛይ ኣርሒቐ ተጓዒዘ እፈልጥ ኣይነበርኩን። ካብ ኣስመራ ናብ ከረን ዝተጓዓዝኩዋ እታ ዝነውሐት ነበረት – 91 ኪሎሜትር። ክልተ መዓልቲ ዝወሰደ ጕዕዞና ናብ ሳዋ ድማ ኣብ ህይወተይ ዝነውሐ መንገዲ ኰነ። ናብ መዕለቢና ክንበጽሕ ቀሪብና እናበልና ኣብ ከባቢ ኬሩ ውሕጅ ስለ ዝዓገተና ኢና […]
Response to COVID-19 and One Day Eritrea series 5 ሳባ ኪዳነ Nov. 27, 2020 25 መጋቢት 2020 ፓሪስ – ፈረንሳ ቫይረስ ኮሮና ኣብ ዘስፋሕፍሓሉ ዝነበረ ፈለማ ኣዋርሕ እየ ተለኺፈ። ናይ ስምዒት ህዋሳተይ ርሒቖሙኒ ኣለዉ፣ ብፍላይ ምሽታትን ምስትምቓርን። እዚ ንዅለንትናይ ጋሻ ዝዀነ ናይ ባዶሽ ስምዒት’ዚ ንማንም ዘመኒ ኣይኰነን። ሎሚ ንግሆ ጥሜት ተሰሚዑኒ ምብርባረይ ከም ዓቢ ዕድል […]


text:
ሃገራዊ ጉባኤ ሱማሊያ ሓድሽ ረቂቕ ሕገ መንግስቲ ብዓብላሊ ድምፂ ኣፅዲቑዎ።እዚ ኣብታ ሃገር ንዝፀንሐ ነዊሕ ፖለቲካዊ ስግግር ንኸብቅዕ ኣገዳሲ ስጉምቲ እዩ ተባሂሉ ኣሎ።
እቲ ካብ ከባቢኦም ብዝተሓረዩ ተወከልቲ ዝተጣየሽ ጉብኤ ነቲ ሓዱሽ ሕገ መንግስቲ ሎማዕንቲ ረቡዕ ብ621 ደገፍ፡ብ13 ተቓውሞን 11 ድምፀ ተኣቅቦን ኣሕሊፉዎ’ሎ።
እቲ ጉባኤ ኣብ ከተማ ሞቓድሾ ኣብ ዝርከብ ናይ ቀደም ናይ ፖሊስ መሰልጠኒ ማእኸል ብፅኑሕ ናይ ፀጥታ ሓለዋ እዩ ተኻይዱ።
ክልተ ዓርሰ ቕትለታዊያን ቅድሚ ከይዲ ምሃብ ድምፂ ናብቲ ኣዳራሽ ንኽኣትዉ ፈቲኖም እንተነበሩ’ውን ብሓይልታት ፀጥታ ከምዝተቐተሉ ተፈሊጡ’ሎ።ካብኦም እቲ ሓደ ኣብቲ እዋን ብዝተፈጠረ ግጭት ነቲ ቦምብ ኣፍነጂሩ ንብርክት ዝበሉ ሓይልታት ፀጥታ ከምዘቑሰለ’ውን ሰበስልጣን ሓቢሮም ኣለው።
ፍሉይ ልኡኽ ሕቡራት መንግስታት ዝኾኑ ኣምባሳደር ኣጉስቲን ማሂጋ እቲ ሓዱሽ ሕገ መንግስቲ ምሕላፉ ሱማሊያ ሓደሽቲ ፖለቲካዊ ትካላት ንምምስራት ትቀራረብ ከምዘላ ዝሕብር እዩ፡ሕጉስ እውን እየ ኢሎም ኣለው።
መራሕቲ ሱማሊያ ብሕቡራት መንግስታት ዝፀደቐ ስልጣን መሰጋገሪ መንግስቲ ዝቕፅል 20 ነሓሰ ቅድሚ ምብቅዑ ሓድሽ ፓርላማን ሓድሽ ፕሬዝዳንትን ክመርፁ ኣለዎም።


text:
ደጊም ደሃይ ሰላምን ወረ ሰላምን ኣብ ኢትዮጵያን ኤርትራን ይቃላሕ ኣሎ። ብዘይካ`ቶም ናይ ኲናት መሳርሒ እናሰርሑ ዝሸጡን እቶም ካብ ዕግርግር ዝርብሑን እንተዘይኮይኑ እቶም ካለኦት ኩሎም ወይ ዳርጋ ኩሎም ህዝብታት ብሰላም ስለ ዝርብሑ ሰላም ዝጸልእ የለን ክበሃል ይከኣል። ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ከኣ ካብ ሱሳታት ጀሚርካ ክሳብ ሕጂ ኣብ ሕድሕዶም ዝተካየደ ንልዕሊ ፍርቂ ዘመን ዝወደአ ኲናት፡ ካብቲ ክኸፍልዎ ዝግባእ ንላዕሊ ስለ ዝኸፈሉ እሞ ናይ ኲናት ሳዕቤን ኣጸቢቖም ስለ ዝፈልጡ፡ ብኡ ደረጃ ንሰላም ኣዝዮም ዝናፍቑ ኣህዛብ ምዃኖም ዘጠራጥር የብሉን። እዚ ኣብ ዝሓለፈ ውሑዳት ሰሙናት ኣብ ኢትዮጵያን ኣብ ኤርትራን ዝተራእየ ባህታን ፈገግታን ካብኡ ሓሊፉ እውን ሳዕሲዒትን ዳንኬራን መግለጺ ናይቲ ኣብ ውሽጡ ተደጒሉ ዝጸንሐ ባህጊ ሰላምን ምሕዝነትን እዩ። እሞ ድሕሪ እዚ ኩሉ ጸገምን ሕድሕድ ምፍልላይን ንኽልቲኡ ኣህዛብ እንተወሓደ ደሃይ ሰላም ስለ ዝረኸብና ዮሃና እንቋዕ እዚ ኣርኣየና ክንብል ንደሊ።
ኣብ ዶብ ሱዳንን ጅቡቲን የመንን ኢትዮጵያን ዝፈሰሰ ደም ሕጂ ብህግደፍ እንተተረሰዐ፡ ኣብ ልብታት እቲ ኩሉ ዝኸፈሉ ውጹዓት ኣህዛብ ግን ዘለኣለማዊ ሓወልቲ ስዉኣት ኮይኑ ክነብር እዩ። እዚ ሕጂ ደስ ኢሉና እንሪኦን ንካፈሎን ዘለና ናይ ኣንቋዕ ሓጎሰና ዜማታት ቀጻልነት ክህልዎ ናይ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ድሌትን ዕማምን ክኸውን ዝግባእ እዩ። ይኹን እምበር ውሽጥኻ ሰላም ዘይዓሰሎ ንኻለኦት ከተካፍሎ ትክእል ሰላም የለን። ናውቲ ከብድኻ ብሕማም እናማሰነ ገጽካ ክበርህ ኣይክእልን እዩ። እንተኺኢሉውን ንይምሰል ጥራሕ`ዩ። ምስ ኣሕዋትና ኢትዮጵያውያን ሰላም ክንብል ከለና ከኣ ብዓንተብኡውን ባእስና ስለ ዘይተዋሕጠልና እዩ። ናብ ባእሲ ዘብጽሕ ፍትሓዊ ሕቶ ኔሩና ኣንተዝኸውን ክሳብ ሕጂ መንእሰይና ክስደድ`ሲ ይትረፍ ካብ ስደት ተመሊሱ እውን ኲናት ምቐጸለ። ድሕሪ ነጻነት ግን እንተኸፍአ ዘቋዩቅ እምበር ዘቃትል ኣይነበረናን። እዚ ኩሉ ሓሊፉ ንኹሉ ብዝገረሞ ቅልጣፈ ዕርቅን ሰላምን ይነፍስ ኣሎ። ክንደይ እኳ ግርም። እንተኾነ ዶ`ምበር ንሶም እዞም ኣብ መድረኽ (stage) ወጺኦም ዝተሓቛቖፉ እዮም ዋናታቱ? ካለኦት ዋናታት እንተልዮሞ ድማ እዛ ዕርቂ ውድእ ኣቢሎም ነዚ ናትና (ኢሰያስ) ዋላ ኣብቲ ዝጸበቐ ደሴት ከይዱ ብሰላም ክነብር እንተዝወስዱልና መን ምሃበና? ካብኡ ተረፈ ኣበይ ደኣ ተዓቢጡ ኔሩ እዚ ኩሉ ሕድሕድ ውዳሰታት ኢልካ እንተሓቲትካ ግን በብወገኖም እቲ ሓደ ነቲ ካልእ ዝኸስስ ወይውን ንሳልሳይ ኣካል ኣሕሊፎም ክህቡ እምበር ሓላፍነት ወሲዶም ንህዝቢ ክኽሕስ ዝኽእል ይቕሬታ ክህቡ ኢልካ ዝሕሰብ ኣይኮነን። ካሕሳና ዝመጽእ ናይ ሓቢርካን ተፋቒርካን ናብራ እዩሞ ካብዞም ውዒሎም ሓዲሮም ዝሓልፉ ክልተ መንግስታት ንላዕሊ ድሌት ናይቲ ኩሉ ኣደራዕ ዝረከበ ክልቲኡ ህዝብታት ስለ ዝኾነ ንድሕሪት ከይምለስ ውሕስ ክኾኑ ዝኽእሉ ህዝብታት ክልቲኡ ሃገራት ጥራሕዮም።
ዘላቒ ሰላም
ሰላም እሞ እቲ ዘላቒ ሰላም ካብ ውሽጥኻ እዩ ዝነቅል። እቲ ክትመስል ኢልካ ወይ ብገለ ኩነታት ተገዲድካ ትኣትዎ ሰላም ዘላቕነት የብሉን። ጽቡቕ ቃላት ስለ ዝተደርደረ እውን ዘላቂ ሰላም ከምጽእ ዝኽእል ኣይኮነን። ከመይሲ፡ “ዶብ ናብ ትርጉም ዘይብሉ ደረጃ ከነውርዶ ኢና” ዝብል ኣዘራርባ ቅድሚ ዕስራን ሓሙሽተን ዓመታት ካብ ፕረሲዳንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣብ ጽንብል ሃገራዊ ነጻነት ኤርትራ እውን ሰሚዕናዮ ኢና። እቲ ሽዑ ነጎድጓድ ጣቕዒት ዝረኸበ መደረ ግን ቀለሙ ከይነቐጸ እቲ ትርጉም ናብ ዘይብሉ ደረጃ ከነብጽሖ ኢና ዝተባህለ ዶብ ደማዊ ትርጉም ክህልዎ ተጌሩ እዩ። ጠንቁ ከኣ ባዕሉ እቲ ጻሕታሪ ኲናት ዝኾነ ኢሰያስ ኣፈወርቂ እዩ።
ክሰርቀኒ ዝረኣኽዎስ ክመልሰለይ ነይኣምኖ ዝበሃል ምስላ ኣቦታት ኣሎ። ኢሰያስ ኣፈወርቂ ናይዚ ኩሉ ኣብ ህዝብና ዝወረደ ኣበሳ ቀንዲ ተሓታቲ ኣናሃለወ ሕጂ ከም ደላይን ናፋቒ ሰላምን ኮይኑ ክቐርብ ከሎ ንገርሀኛታት ከደናግር ይኽእል ይኸውን። እቲ ሓቂ ግን እቲ ኣብ ኣብ ዕለት 8/7/18 ንዶ/ኣቢይ ኣሕመድ ኣብ ቤተ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ዝገበረሉ እንግዶት ዝገበሮ ሓጺር መደረ እዩ። ፕረሲዳንት ኢሰያስ ከምዚ ይብል- “ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ልቡ ዝጸንሐ ናይ ብሓቂ ድሌቱን ስምዒቱን ብፍኑው መንገዲ ክገልጽ ምኽኣሉ መሰሉ ረኺቡ። መሰሉ ስለ ዝረኸበ እንቋዕ ሓጎሰካ እብሎ” እዩ ዝበለ። ህዝቢ ኤርትራ ስምዒቱ ንከይገልጽ ክሳብ ክንደይ ተሓሪሙ ከምዝነበረ ምእማኑ ዓቢ ነገር እዩ። ህዝብና ስምዒቱ ንከይገልጽ ኢሰያስ ባዕሉ ከልኪሉ ስለ ዝነበረ ይቕሬታ ክሓትት እዩ ምባል ግን ዝሕሰብ ኣይኮነን።
እሞ እቲ ዘላቒ ሰላም ደኣ ብኸመይ እዩ ዝረጋገጽ እንተኢልና ክልተ መራሕቲ ኢድ ስለ ዝተጨባበጡ ጥራሕ ዝረጋገጽ ኣይኮነን። ኣብ ዶባት ናይ ክልቲኡ ሃገራት መራሕቲ ክልቲኡ ሃገራት ብዝፈጠርዎ ምስሕሓብ ንዕስራ ዓመታት ተፈላልዩ ጸኒሑ እዩ። ኣደዳ ኲናትን ሳዕቤናቱን ከኣ ብቐንዱ እቶም ኣብ ዶብ ናይ ክልቲኡ ሃገራት ዘለዉ ህዝብታትና እዮም። ሕጂ መዝሙር ሰላም ኣብ ዝዝመረሉ እዋን ድማ ገና ሻቕሎቶም ዘይተመለሰሎም ኣህዛብ ንሳቶም እቶም ኣብ ዶብ ዘለዉ ህዝብታትና እዮም። እቲ ካብቲ ናይ ኲናት ከባቢ ርሒቑ ዘሎ ህዝብታትና ብሓጎስ ክስዕስዕ ከሎ እቶም ኣብ ዶብ ዘለዉ ህዝብታትና ግን ኤርትራውያን እናሃለና ከመይ ናብ ኢትዮጵያ ንኸይድ? ኢትዮጵያውያን እናሃለና ከመይ ናብ ኤርትራ ንኸይድ? ዝብል ስግኣቶምን ዘይቅሳነቶምን ገና ዘይተፈትሐ ጉዳይ እዩ። ገለ ኣካላት ነዚ ከቢድ ጉዳይ ከነኣእሱ ከለዉ “ገለ ቁርጽራጽ ቦታታት ናብዝን ናብትን ዝኸደ ኣሎ” ክብሉ ይስምዑ እዮም። ይኹን እምበር ህዝብታት ናይ ክልቲኡ ሃገራት ብፍላይ ድማ እቲ ኣብ ከባቢ ዶብ ዘሎ ሕብረተሰብ መነባብሮኡ ምስ መሬት ዝተኣሳሰረ እዩ። ገባር ካብ መሬቱ ምፍንቓል ማለት ከኣ ዓሳ ካብ ባሕሪ ኣውጺእካ ከም ምድርባይ ክቑጸር ይከኣል እዩ። ልዕሊ ኩሉ ግን ድሌትን ስምዒትን መንነትን እቲ ኣብ ልዕሊ መሬት ዘሎ ህዝብታት ናይ ክልቲኡ ሃገራት ኣብ ግምት ዘእተወ ፍታሕ እንተዘይተፈጢሩ እቲ ሰላም ብተጽዕኖ ዝመጽእ ጸጸኒሑ ከኣ ውልዕ ጥፍእ ዝብል ህውከት ዝፈጥር ክኸውን ይኽእል እዩ። ንሕና ግን ዝሓለፈ ህውከት ይኣክለና። ደጊም ዓቕምታትና ደሚርና ንቕድሚት ንምርሸሉ ህዝቢ ማእከል ዝገበረ ፍታሕ ይገበረልና በሃልቲ ኢና።
ጽልእን ቅርሕንትን ሒዝካ ንደመር!
ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ሰላም ክሰፍን እንተኮይኑ ነቲ ሓደ እናጸረፍካ ነቲ ካልእ እናሓቆፍካ ኣይመጽእን። ንህግደፍ ዝጸላኣና እንተጸላእና ኣብዚ ዘለናዮ እዋን ንህግደፍ ኣግሊልካ ዝግበር ሰላም የለን። ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ ሕጂ በትሪ ስልጣን ሒዙ ዘሎ ንሱ ስለ ዝኾነ ንዕኡ ሰጊርካ ዝመጽእ ዕርቂ የለን። ወይ ምስኡ`ዩ ወይ ኣብ ልዕሊ መቓብሩ እዩ!! ኣብ ኢትዮጵያ እውን እንተኾነ ኣካል ኣምሳል ጥራሕ ዘይኮነስ ዓንዲ ሕቖ ናይቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ኢህወደግ - ህወሓት ስለ ዝኾነ (ወይ ኮይኑ ስለ ዝጸንሐ) ንህወሓት እናኣናሸኻ ወይ ካብ ጸወታ ወጻኢ ጌርካ ክመጽእ ዝኽእል ሰላም የለን። ህወሓት ጌጋታት ዘይብሉ ብጹእ ውድብ ኣይኮነን። እንተኾነ ግን ንሱ “ተጋጊና /ተጣላቒና/ ጸኒሕና” ኢሉ ኣብ ቅድሚ ህዝቡ ንስሓ ይኣቱ ኣሎ። ምስ ህዝቡ መሊኡ ምስ ተዓረቐ ድማ ዕዮ ገዝኡ ወዲኡ ምስ ህዝቢ ኤርትራ ዝጸንሐ ጸገም ክፈትሕ ግዜ ዝወስደሉ ኣይኮነን። ኣብ ሃገርና ኤርትራ ግን “ተጠላቒና ጸኒሕና” እንተኢልካ ዕጫኻ - ዕጫ ክቡር ተቃላሳይ ሃይለ ድሩዕ እዩ ዝኸውን። ኢሰያስ ግን ከይተጠላቐየ ዝጸንሐ ብጹእ መራሒ ክመስል “ሳላ ዘይሕለል ትዕግስትናን ጽንዓትናን እዚ ሰላም ረኺብናዮ” እናበለ ይዝምር ኣሎ። ኢሰያስ ዕዮ ገዝኡ ክገብር ጸኒሑ እንተኾይኑ ንህዝቢ ኤርትራ እቲ ዝነበሮ ክስእንን ዘይነበሮ ከይረክብን ኮይኑ ኣብ ድኽነትን ዓጸቦን ማዕረ ክንከውን ስለ ዝገበረ ጥራሕዩ።
ሕጂውን ይቕረ ይፍታሕ ተባሂሉ መገዲ ፍቕርን ስኒትን ክጅመር እንተኮይኑ ብቐዳምነት ምስቲ ብቐጥታ እንዛመዶ ህዝቢ ትግራይን ውድቡ ህወሓትን እምበር ኣብ ትግራይ ናይ ጽልእን ቅርሕንትን ደሴት ፈጢርካ ንዕኡ ዘሊልካ ዝፍጠር ፍቕርን ምድማርን ዘላቕነት የብሉን። ህዝቢ ትግራይ ምስ መሪሕ ውድቡ ህወሓት ኣብ ሳሕል ጸረ ናይ ሓባር ጸላኢና ደርጊ ተዋጊኡ ደሙ ኣፍሲሱ ምሳና ምስ ኤርትራውያን ኣብ ሓደ ጉድጓድ ዝተቐብረ ንሱዩ። ህዝቢ ኤርትራ ምስ ውድቡ ህዝባዊ ግንባር ክሳብ ኣዲስ ኣበባ ከይዱ ጸረ ናይ ሓባር ጸላኢና ደሙ ዘፍሰሰ ምስ ወያነ ኣብ ሓደ ጉድጓድ ዝተቐብረን ናይ ትማሊ ታሪኽ እዩ። እዚ ኣብ ናይ ትማሊ ናይ ምድማር መዓልቲ ሓጺር መደረ ኢሰያስ “ዶ/ ኣቢይ ዝወሰዶ ሕርያ ቀሊል ሕርያ ኣይኮነን” ምባሉ፡ ዶ/ ኣቢይ ካብ ንወያነ - ንህግደፍ ሓርዩ ማለቱ እንተኮይኑ ሰራም ናይ ምክፍፋል ዘረባ`ዩ። ዶ/ ኣቢይ እውን ንደመር እናበለ ኣብ ናይ ኣውዲቕካ ምሕላፍ ጸወታ ህግደፍ እንተዘይኣተወ ይሓይሽ። ዝበደሉ ኣባላት መሪሕነት ህወሓት እንተልዮም ምስቲ ዝበዝሕ ህዝቢ ኢትዮጵያ ከየባኣስካ ከይወዓሉ ከይሓደሩ ኣብ ሕጊ ክቐርቡ እዩ ዝግባእ። እዚ ግን ዕዮ ገዝኦም`ዩ - ናብ ዕዮ ገዛና ክንምለስ።
ቀጻሊ ተራ ሙሉእ ህዝቢ ኤርትራ እንታይ ይኹን?
ከምቲ ዝተገልጸ ዉሕስ ፍቕርን ስኒትን እቲ ህዝቢ ጥራሕዩ። መንግስታትና እንተደልዮም ከፋቕሩና እንተዘይደልዮም ከባእሱና፡ እንተፈትዮም ኣብ ጎደናታት ከሳዕስዑና ኣንተጸሊኦም ኣብ ድፋዕ ከንብሩና፡ እሞ ብዘይተሓታትነት ኩሉሳዕ ሰዓርቲ ኮይኖም ክወጹ ከነፍቅድ ኣይግባእን። ከምቲ ንፍቕርን ንሰላምን ኣብ ኣደባባይ ወጺእና ዝገለጽናዮ ነቲ ክሳብ ሕጂ ኣንቃዕሪርና ንሪኦን ብሃንቀውታ ንጽበዮን ናይ ሰብኣውን ደሞክራሲያውን ጠለባትና ኣውን ከምኡ ኣብ ኣደባባይ ወጺእና ክንሓተሉ ዝግባእ እዩ። ዓለም ዘደነቐ ጅግንነት ዝሰርሐ ህዝቢ ኤርትራ ነቶም ናብዚ ወሪዱዎ ዘሎ ድሕረትን ድኽነትን ዘብጽሕዎ ሓለፍቲ ህግደፍ ክውድስ ኣየጸብቐሉን እዩ። ጅግና ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ጎደና ወጺኡ ከጣቕዕ ጥራሕ ዘይኮነስ ከም ወትሩ እምቢ ንዓመጽ እወ ንፍትሒ ኢሉ ክጭድር ይግባእ። ደጊም ምስ ኢትዮጵያ ዘሰሓሕብ ዝነበረ ጉዳይ ዶብ ተሰጊሩ ኣብ ነፈርቲ ምብራርን ምስ ስድራቤትካ ኣብ ጎደናታት ኣስመራን ኣዲስ ኣበባን ሸናዕ ምባል ካብ ተጀመረ እቶም ንልዕሊ ዓሰርተ ዓመታት ብረት ተሓንጊጦም ኣብ ጎዳጉዲ ሰፊሮም ዘለዉን፡ ጊሎት ጀነራላት ኮይኖም ዘለዉን ናብ ገዝኦም ይመለሱ፡ ሓዳሮም ይግበሩ፡ ንዝኣረጉ ወለዶም ይጠውሩ፡ ናብ ዝደለይዎ ዓውደ ስራሓት ተዋፊሮም ብሰላም ወፊሮም ይእተዉ ዝብል ጠለባት ሕጂ ክጅመር ይግባእ። እዚ ጥራሕ ኣይኮነን ዝተኣስሩ ደቅና ይፈትሑ ዝተሰደዱ ይመለሱ ክብል ኣውን ይግባእ። ዶ/ ኣቢይ ከየስተውዓለሉ ሓሊፉ ዘይንብሎ ሓቂ እንተሎ ኣብ ኣስመራ ከምቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባን ኣብ ካልእ ከተማታትን ዝሪኦ ዝነበረ ሓዊ-ሓዊ ዝጨኑ መንእሰይ ዘይኮነስ ኣንስቲ ዝበዝሖኦ፡ ካብቶም ሚኒስተራት ኤርትራ ጀሚርካ ኣብ ጎደናታት ዝነበሩ ድማ ብዕድመ ዝደፍኡ ሽማግለታት ወይ ገና ሳዋ ናይ ምውፋር ዕድመ ዘይኣኸሉ ህጻውንቲ ምንባሮም እዩ። ሓዊ ሓዊ ዝጨኑ መንእሰይ ኤርትራዊ ግን ፈቐዶ ድፋዓት ድከቱ ይሰቲ ኣሎ። እቲ ይኣኽለኒ ዝበለ ድማ ኣብ ትግራይን ኣብ ዓፋርን ከምኡውን ኣብ ሱዳንን መደበር ስደተኛታት እዩ ዘሎ። እቲ ኣርሒቑ ዝተሰደደ ኣሞ ክንደይ ኢልካ ክቑጸር። እዚ ኩሉ ስደተኛ ከይተመልሰ ድማ ኤርትራና ናይቶም መተካእታ መራሕቲ ከየጥረዩ ዝሓልፉ ዘለዉ ሽማግለታት ህግደፍ ኮይና ጥራሕ እያ ትተርፍ።
ዝኾነ ኮይኑ እቲ ቀዳማይ ጽልግልግ ተጋሊሁ ናብ ምዕቡል ቃልሲ ክንሰጋገረሉ ንኽእል ዕድላት ይመጽእ ኣሎ። ቃልሲ ካብቲ ወድዓዊ ኩነታት ናይቲ ህዝቢ ስለ ዝነቅል እዚ ዝቀላቀል ዘሎ ሰላም እንተቐጺሉ ንህዝብናን ንደንበ ተቓውሞን ዓቢ ደራኺ ኩነታት ምዃኑ ምዝንጋዕ ኣይግባእን። ብመንገዲ ሰላም ኣቢሉ ህዝብና ማሕበራውን ቁጠባውን ዓቕምታቱ ክብ ክብል ከምዝኽእል ትጽቢት ንገብረሉ ኢና። ማሕበረ-ቁጠባውን ፖለቲካውን ጠለባት ናይ ዝኾነ ህዝቢ ድማ ደረት የብሉን። እኳ ደኣስ ካብታ ናይ መጀመርታ ማሕለኻ ናይ ድኽነት እንተወጺእካ (ተጽልለሉ ገዛ እንተረኺብካ፡ ከይተሸገርካ ዕለታዊ ምግብኻ ትረኽበሉ ኩነታት እንተፈጢርካ) ድሕሪኡ ዘሎ ጠለባት ቅልጡፍን ዓበይትን እዩ ዝኸውን። መዓልቲ መዓልቲ ንቑጽ ባኒ ክትረክብ ኣብ መስርዕ ተሕልፎ እንተኮንካ ግን ኲንኡ ዘሎ ሰብኣውን ደሞክራሲያውን ጠለባት ናይ እዋኑ ኣጀንዳኻ ክኸውን የጸግመካ እዩ። ሓንሳብ እንተተበጊስካ ጥራሕ`ዩ - ዘለኒ የብለይን - ዝኸስሮ የብለይን - ኢልካ ሕራነ ትፈጥር።
ስለዚ ናይ ግዜ ሕቶ ጥራሕ እዩምበር ህዝቢ ኤርትራ እዛ ቀዳመይቲ ናይ ሰላም ግድል ምስ ፈትሐ ናብ ልዕሊኡ ዘሎ ሰብኣውን ደሞክራሲያውን ሕቶታት ክሰጋገር ከምዝኽእል ዘጠራጥር ኣይኮነን። ግን ዝኣልዮ ይደሊ ዝመርሖ ይደሊ ኲኖ ተራ ናይ ስልጣን ምቅይያር ዝረአ ህዝባውን ደሞክራሲያውን መስመራት ዝዓጠቐ ሓይሊ ከለሊ ወይ ክፈጥር ንጽባሕ ዘይበሃሎ ሕጹጽ ዕማም ጌርካ ክውሰድ ይግባእ።
ተራ ደንበ ተቓውሞ
ንመንግስቲ ኤርትራ ዝቃወሙ ውድባት ኣብ ኤርትራ ፍትሕን ደሞክራስን ስለ ዘየለ ዝተበገሱ እምበር ኣብ ኢትዮጵያ ምንቅስቓስ ስለ ዝተፈቕደ ዝተበገሱ ዝተፈጥሩ ኣይኮኑን። ኣብ ኤርትራ ንርእይቶኻ ብሰላም ናይ ምግላጽ መሰል ከቢሩ እንተዝነብር ካብ ሃገሩ ወጺኡ ብዛዕባ ሃገሩ ክዛረብ ዝመርጽ ሰብ ኣይምተረኽበን ኔሩ። ከምኡ ኮይኑ ክሳብ ዝቀጸለ ድማ መልክዑን ኣገባቡን ጥራሕ ደኣዩ ዝቀያየር እምበር ጸረ ፍትሕን ደሞክራስን ስርዓት ክሳብ ዝሃለወ ንፍትሕን ንደሞክራስን ዝካየድ ቃልሲ ደው ዝብል ኣይኮነን። ስለዚ እቶም በዚ ከምዚ ዝበለ ናይ መቀያየሮ ዘመን ዘይሓለፍኩም ተቓለስቲ ድንብርጽ ኣይበልኩም። ብዛዕባ ተመኩሮ ተመሳሳሊ ኣቲናዮ ዘለና መድረኽ ናይ ርሑቕ ሃገራት መጽሓፍቲ ምንባብ ኣየድልን እዩ። እዞም ክሳብ ሕጂ ኣብ ቃልሲ ዘለዉ ኣካላት ድሕሪ ነጻነት ዘጋጠሞም ኩነታት ካብዚ ንኣትዎ ዘለና መድረኽ እንተዘይከፊኡ ካብዚ ዝሓይሽ ኣይነበረን። ተሰጊሩ ከኣ። ሽዑ ዘጋጠመ ክሳራታት ዳግማይ ከይረአ ግን ውድባት ተጠርኒፎም ዝሓለፈ ናይ ቀሚሽ ኣደይ ሓንኮለኒ ዝዓይነቱ ፍልልያት ንጎድኒ ገዲፎም ምእንቲ ህላወኦምን መጻኢ ብሩህ ዕድል ህዝቢ ኤርትራን ሰናይ ጉርብትናን ኢሂን ምሂን ክበሃሃሉ ኣለዎም። ሎሚ ካልእሲ ይትረፍ ብሓደ ኣካል ተወኪልና ቅድም ቀዳድም ንህዝብና ካብኡ ቀጺሉ ንፈተወትናን ናይ ዞባናን ኣህጉራዊ ትካላትን ብሓደ ቃል ነስምዓሉ መድረኽ ክንፈጥር ይግባእ። በበይንና ኮይንና ከነስምዕ ከምዘይንክእል ረብሪብና ዝገደፍናዮ እዩ። ንሓቢርካ ምስራሕ ዝዕላምኡ መስርሕ ድማ ንሶም ናባይ ይምጽኡ ዝብል ትዕቢት ወጊድና ናይ ሓባር ዕማም ሓንጺጽና ኩልና ናብቲ ዕማም ንውረድ። ኣብ መንጎኦም ኣሻሓት ህይወት ዘሕለፉ መንግስታት እናተሓቛቖፉ፡ ኣብ መንጎ ተቓለስቲ ውድባት ልዕሊ ጸርፊ ዘይከደ ባእሲ ሒዝና (ናይ ርሑቕ ታሪኻዊ ጎንጽታት ገዲፍካ) ተፈላሊና ክንቅጽል ኣይጽቡቕን። የገምተናዩ - የሕትተና እውን እዩ።
ዘላቒ ሰላምን ራህዋን ንህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን!
ዝኽርን ክብርን ነቶም ዝሓለፉ ዝዉኣትና
ካብ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ኤስደለ 09/ 07/2008


text:
Radio Erena: 27 July 2018
ፕረዚደንት ቻይና ዚ ዢንፒንግን ቀዳማይ ሚኒስተር ህንዲ ናረንድራ ሞድን ኣብ ርዋንዳ ምብጻሕ ኣካይዶም።
ፕረዚደንት ዚ ዢንፒንግን ኣብ ከተማ ኪጋሊ ድሕሪ ምእታው ምስ ፕረዚደንት ፓል ካጋመ ብ23 ሓምለ ኣብ ንግንድ ቁጠባዊ ምትሕግጋዝን ዘተኮረ 15 ስምምዓት ከቲሞም።
ቀዳማይ ሚኒስተር ናሪንድራ ሞዲ ብወገኑ ብ24 ሓምለ ምስ ፕረዚደንት ካጋመ ኣብ ዘካየዶ ተመሳሳሊ ርክብ፣ ኣብ ምህናጽ ኢንዱስትራዊ ፓርክን ምምዕባል ሕርሻን ርዋንዳ ዝውዕል ናይ 200 ሚልዮን ዶላር ልቓሕ ተሰማሚዖም።
ፕረዚደንት ቻይና ናይ ክልተ መዓልታት ናይ ርዋንዳ ዑደቱ ዛዚሙ ናብ ሰኔጋል ከምርሕ እንከሎ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ህንዲ ከኣ ናብ ኡጋንዳ ከይዱ።
ፕረዚደንት ህንዲ ኣብ ኡጋንዳ ኣብ ጸዓት፣ ኤሌክትሪሲቲን ሕርሻን ዘተኮረ ናይ 205 ሚልዮን ዶላር ልቓሕ ምስ ፕረዚደንት ዮዌሪ ሙሴቬኒ ተሰማሚዑ።
መራሕቲ ናይተን ኣብ ዓለም ብብዝሒ ህዝብን ቁጠባን ዓርሞሽሽ ዝኾና ሃገራት ኤስያ ሃገራት ኣፍሪቃ ምብጻሕ ዘካይዱ ዘለው፣ ቅድሚ’ቲ ካብ 25 ክሳብ 27 ሓምለ ኣብ ደቡባዊ ኣፍሪቃ፣ ከተማ ዮውሃንስበርግ፣ ዝተኣንገደ መበል 10ይ ዋዕላ ብሪክስ ምስታፎም’ዮ።
ብሪክስ ኣሕጽሮተ ቃል ናይተን ብቁጠባ ዓርሞሽሽ እናኾና ዝግስግሳ ዘለዋ ሓሙሽተ ሃገራት፣- ብራዚል፣ ሩስያ፣ ህንዲ፣ ቻይናን ደቡብ ኣፍሪቃን’ዩ።
====================


text:
ኣለና ገና ተፋሊጥና ኣለና
ኲኖ ወጎኑን ኲኖ ዓልየቱን ኲኖ ሃይማኖቱን ዘይ ጥምት ኤርትራዊ ጸቢብ ብዋጋ ሓደጋ ምእሳር መራሕ ውድብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሓው ሕስየን ከሊፋ ክዓብዩ ዝደልዩ ኣይ ተሳእኑን እዚኦም ጸበብቲ የዕኑድ ሞቖምያ ኤርትራ ዘይፈልጡ ጸበብቲ ተበለጽቲ ተዓዚብናዮም ኣሎና ሰተት ካኣ ኣይነብሎምን ኢና ።
እቶም ኲኖ ዓልየቶም ኲኖ ወገኖም ኲኖ ሃይማኖቶም መቖምያ የዕኑድ ኤርትራ ዝፈልቱን ተሓላቕነት ሓልዮት ዘለዎም ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ኪዳን ውድባትን ብዝዕባ ገዲም ተቓላሳይ መራሕ ውድብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ኣቶ ሕስየን ከሊፋ ብጸጥታ ሱዳን ተኣሲሩ ምስ ሰምዑ ሰምባዴ ቁጣዓን ሓልዮትን ንኽፍታሕ ላዕልን ታሕትን ዝብሉ ዝነበሩ ኣገናዕ ኣገናዕ ኣገናዕ ከማኡ ውን ብውልቆም ዝቃለሱ ስቢክ ሶሳይትን ብውልቆም ኣብ ፌስ ቡክ ብሓልዮት ዝጻሓፍ ኣገናዕ ኣገናዕ ኣገናዕ ሓው ሕሴን ከሊፋ ዝተኣሰረሉ ማዓልቲ ንመሪሕነት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞኩራስያዊ ለውጠጦ እንተዘይ ጢ ይኹን ንውድባት ይኹን ሰልፍታት ይኹን ንመድረኽ ብሓደ ኲንኩም ብጎራባብቲ ሓገራት ጸቕጢ ግበሩ ሕሴን ከሊፋ ሱዳን ክትፈትሖ ሎሚ ኣብ ክንዲ ሕሴን ከሊፋ ጠጦው እንተ ዘየልኩም። ንዝኾነ ከተድሕኑ ኣይ ትኽእሉን አኹም ዝብል መታሓሳሰቢ ጺሒፈ ነይረ።
ናይ ብሓቂ ኣስላማይ ይኹን ክርስትያን ወዲ መታሕት ይኹን ወዲ ኸበሳ ብሓደ ደው ከም ዝበለ ስለ ተዓዘብኩ ደስ ኢሉኒ ብሓባር ተኣማሚና ከም ንቃለስ ካኣ ኣታባብዑኒ እዚ ኤርትራዊ መርገጽ። ን’ሕስየን ከሊፋ ሕጂውን ክሳብ ዝውጽእ ብሓደ ደው ንበል ኢድና ኣይ ንሃብ ሞራልና እውን ኣይተንከፍ ብድሕሪ ሕስየን ከሊፋ ሕሴናት ከም ዘለና ንዝኾነ ከነሪዮም ኣሎና።
ብሓድነትናን ብሓይሊ እግዚኣቢሄርን ብሓይሊ ረብን ሕስየን ከሊፋ ክፍታሕ ኢዩኣጆና። ኣጆና ኣጆኩም።
ካብ ገብሪሄወት (ኣቡዓሸራ)
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10122


text:
መግለጺ ሓዘን
ብፈጻሚ ቤ/ጽ/ ሰልፊ ናህዳ ኤርትራ ዝተዋህበ
መግለጺ ሓዘን
ብምኽንያት ትማሊ ዕለት 13 ጥሪ 2017 ብመስዋእቲ ዝተፈለየና ገዲም
ሓርበኛ ተቓላሳይ ዶ/ር ሃብተ ተስፋማርያም ኣብዚ እዚ እዋንዚ ኣቦ መንበር
ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ነበር ፡ ንሃገሩ ዘገልገለ ጅግና ሃገራዊ
ብመስዋእቱ ዝተሰማዓና ከቢድ ሓዘን ክንገልጾ እንኮለና እቲ ካብ እዋን
ንእስነቱ ኣብ ልቡ ዝፈኸመን ዝጎሃረን ሃገራዊ ፍቅሪ ደሪኽዎ ንልዕሊ ፍርቂ
መዋእል ኣብ ባይታ ቃልሲ ንምድላይ ናጽነት ሃገር ክንኡ እውን ኣብ
ምድላይ ፍትሕን ዲሞክራስን ምስ ኩሎም ሃገራውያን ብጾቱ ብስኒትን
ተሞክሮ ቃልሱ እንዳሕለፈ መዋእል ዕድሚኡ ወላ ንኻሊኢት እዋን ኣብ
ቃልሲ ከይተፈለየ ንሃገሩ ብጅግንነት ቅንዕና ብተዋፋይነት ንጹር መርገጽ
ሃገራውነትን ተሰኪሙ ክሳብ ዕለት መስዋእቱ ዝመጠዎ ወርቃዊ ሓርበኛዊ
ታሪኹ እንዳዘከርና ብስም ኩሎም ብጾትና ንፋነዎ ኣለና። በዚ መሪር ናይ
ሓዘን ኣጋጣሚ ድማ ንኹሎም ስድራቤቱ ንመሳርሕቱ መሪሕነትን ኣባላትን
ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ንኩልና ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሕን
ዲሞክራስን ጽንዓት ይሃበና እንዳበልና ንስዉእ ዶ/ር ሃብተ ተስፋማርያም
ድማ መንግስተ ሰማይ የዋርሶ ንብል።
ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ስልፊ ናህዳ ኤርትራ
14 ጥሪ 2017
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10573


text:
መብዛሕትኦም ካብ ናይጀርያ ዝኾኑ ኣስታት ሓደ ሽሕ ስደተኛታት ማእከላይ ባሕሪ ብምቁራጽ ጥልያን ኣትዮም ክብል ዓለም-ለኸ ትካል ስደተኛታት ገሊጹ።
ካብ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ኢትዮጵያ፡ ኤርትራን ሓዊሱ ኣብ ዝቕጽል ኣዋርሕ ቁጽሪ’ቶም ነዚ ጉዕዞ ፈጺሞም ኣውሮጳ ዝበጽሑ ስደተኛታትን ፍልሰተኛታትን ክውስኽ’ዩ ዝብል ትጽቢት ከምዘሎ’ዩ ተገሊጹ።
‘ ካብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኤርትራ፡ሱዳን፡ኢትዮጵያ፡ሶማልን ዝኾኑ ፍልሰተኛታትን ስደተኛታትን ብሊብያ ኣቢሎም ኣብ እዋን ጽድያ ከምዝመጹ ንፈልጥ ኢና። ኣብ መወዳእታ ኣዋርሕ ኣይመጹን ስለዚ እዚ ናይ ሕጂ ቁጽሪ ክውስኽ ንጽበዮ ኢና’ ይብሉ ወሃቢ ቃል ትካል ስደተኛታት ዓለም ጆወል ማለሚን።
ንሶም ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ግሪክ ብመሰረት ምስ ሕብረት ኣውሮጳ ዝፈጸመቶ ውዕል ስደተኛታት ናብ ቱርኪ ክትመልስ ጀሚራ’ላ እንተኾነ ግን ካልኦት ፍልሰተኛታት ስደተኛታትን ብሊብያ ኣቢሎም ማእከላይ ባሕሪ ምስጋር ጥልያን ይኣትዉ’ለው ኢሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
Radio Erena: 30 August 2020
ምምሕዳር ትራምፕ ንኢትዮጵያ ዝለገሶ ልምዓታዊ ሓገዝ ከደስክሎ ምዃኑ፣ መጽሔት ዝምድናታት ወጻኢ’ታ ሃገር ኣመልኪቱ።
ቀንዲ ዕላማ ምድስካል ናይዚ 130 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ፣ ኢትዮጵያ ንምህናጽ ዲጋ ተሓድሶ ብዝምልከት ዝወሰደቶ መርገጺ ክትቅይር ጸቕጢ ንምፍጣር ምዃኑ ይግለጽ።
ብኣመሪካን ባንክ ዓለምን ዝተማእከለ ዘተ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያ፣ ግብጺን ሱዳንን፣ ከምዝፈሸለ ይፍለጥ። ኣመሪካ ናይ መንጎኝነት ተራ ገዲፋ ውሳኔታት ክትወስድ ጀሚራ ብምባል ኢትዮጵያ ድሕሪ ምስሓባ እዩ እቲ ዘተ ተቛሪጹ።
እንተኾነ ብሕብረት ኣፍሪቃን ካልኦት ሃገራትን ዝተፈተነ ዘተ እውን ገና ፍረ ኣይተረኽቦን።
ምድስካል’ዚ ናይ 130 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ፣ ንጽላታት ወተሃደራዊ ኣካዳሚን ታዕሊምን፣ ጸጥታ፣ ምቁጽጻር ዘይሕጋዊ ስግረ-ዶብ ብቐጥታ ክጸልዎም ምዃኑ እቲ መጽሔት የመልክት።
እዚ ብምምሕዳር ትራምፕ ተወሲዱ ዘሎ ውሳኔ፣ ንዝምድና ክልቲኤን ሃገራት ክጎድኦ ይኽእል እኳ እንተኾነ፣ ነዚ ፋይናንስያዊ ሃጓፍ ንምምላእ ኢትዮጵያ፣ ናብ ካልኦት ከም ሕብረት ኤውሮጳን ቻይናን ዝኣመሰላ መሻርኽታ ከምእተቋምት፣ ዲፕሎማሰኛታት ይገልጹ።
እዚ ንግብጺ፣ ሱዳንን ኢትዮጵያን ዘሰሓሕብ ዘሎ ጉዳይ ዲጋ ተሓድሶ፣ ብቤት ጽሕፈት ጉዳያት ኣመሪካ ክረአ ዝግቦኦ ክነሱ፣ ባንክ ዓለምን ቤት ጽሕፈት ሃብቲ ሃገርን ምምዛዞም፣ ካብ ፈለምኡ’ውን ምትእትታው ኣመሪካ ጥዕና ኣይነበሮን ክብሉ’ዮም ኢትዮጵያውያን ፖለቲከኛታት ዝገልጹ።


text:
መበል 12 ፈስቲቫል ስፖርት ኤርትራ ካይዘርስላውተርን-ጀርመን ብዉዕዉዕ መንፈስ ተኻይዱ
መበል 12 ፈስቲቫል ስፖርት ኤርትራ ካይዘርስላውተርን-ጀርመን ብዉዕዉዕ መንፈስ ተኻይዱ | 08.09.2018
ፈስቲቫል ስፖርት ኤርትራ ካይዘርስላውተርን–ጀርመን፡ ብዕለት 08 መስከረም 2018 ‘‘ ስፖርት ኤርትራ ይዓምብብ ‘‘ ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ፡ ህጻናት፡ መንእሰያት፡ ዓበይትን ወለድን ኣብ ዝተረኸብሉ፡ ኣብ ከተማ ካይዘርስላውተርን (ጀርመን) ብዉዕዉዕ ስፖርታውን ሃገራውን መንፈስ ተኻይዱ።
ኣብዚ ብምኽንያት ባሕቲ መስከረም ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዓመት ሓደ ግዜ ዝካየድ ስፖርታዊ ውድድር፡ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኤውሮጳ ዝመጻ ጋንታታት ተሳቲፈን ነይረን። ብተወሳኺ ብርክት ዝበሉ መንእሰያት ዝተሳተፍዎን ናይ ምውርራስ መንፈስ ዝነበሮን እዩ ነይሩ።
ኣብዚ ብልዑል ስፖርታዊ መንፈስ ዝተኻየደ ውድድራት፡ ናይ ዓበይትን መንእሰያትን ጋንታታት ተሳቲፈንኦ።
ከምቲ ልሙድ ድማ ካብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ዝመጹ ገዳይም ስፖርታውያን ኣብቲ ቦታ ተረኺቦም ውዒሎም።
ኣብቲ ዝተኻየደ ውድድር ኲዕሶ እግሪ ድማ . . .
ዕውታት ኮይነን ብምውጻእ ካብ ኣሳናዳኢት ኮሚቴን ገዳይም ስፖርታዉያንን ሽልማት ተዓዲለን።
ከምኡ `ውን ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ኣብዚ ስፖርታዊ ፈስቲቫል ዕዙዝ ኣበርክቶ ንዝገበሩ ምስክር ወርቀት ተዓድሎም። ብፍላይ ድማ ንሃማደኤ ከተማ ካይዘርስላውተርንን ጋንታ ሓድነት ኤርትራ ፍራንክፈርትን ብዝገበርዎ ልዑል ኣበርክቶ ካብ ኮሚቴ ስፖርት ፍሉይ ምስጋና ቀሪብሎም።
ቀጺሉ፡ ተሳተፍቲ ኣብቲ ንዝኽሪ ባሕቲ መስከረም ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝተዳለወ ጽምብል ተረኺቦም፡ ቃል ኣሰናዳኢት ኮሚቴ ድሕሪ ምስማዕ፡ ኣብ ኤርትራ ሃገራዊ ኣገልግሎት ፈጺሙ ዝተመልሰ መንእሰይ ቴድሮስ ጎይትኦም ኣብ ዝሃቦ ሓጺር መግለጺ፡ ኣበርክቶ መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ምውሓስ ሃገር ዓቢ ቦታ ዝሕዝ ዝና ምዃኑን ኣብ መስርሕ ምህናጽ ሃገር ድማ ንሕድሪ ሰማእታት ተኸቲሉ ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ አእጃሙ ከበርክት ከምዘለዎን ኣስሚሩሉ። ስፖርታዊ ንጥፈታት ኤርትራ ክዕምብብ ተራኦም ዘበርክቱ ንዘለዉ ድሕሪ ምምስጋን፡ ቀጻልነቱ ውሑስ መታን ክኸዉን፡ ብዝለዓለ ደረጃ ተወዲቡ ንወለዶታት ክቕጽል ከምዘለዎ ተማሕጺኑ።
ቀጺሉ ወጋሕ ትበል ለይቲ ባህላዊ ጸወታ ተኻይዱ፡ ብክብ ዝበለ ድምቀትን ውዕዉዕ ሃገራዊ መንፈስን ድማ ተዛዚሙ።
ፌስቲቫል ስፖርት ኤርትራውያን ካይዘርስላውተርን ጀርመን ን12 ዓመታት ብቀጻሊ ክካየድ ዝጸንሐ ንዓበይትን መንእሰያትን ዘራኽብ ስፖርታዊ ንጥፈታት እዩ ። ዕላማኡ ድማ ንገዳይም ስፖርታውያን ጠርኒፍካ ተሞክሮታትን ታሪኽን ስፖርት ኤርትራ ናብ ሓድሽ ወለዶ ብምስግጋር፡ ኣብዚ ዘለናዮ ክፍለ-ዘመን ተወዳደርቲ ክኾኑ ዝኽእሉ ስፖርታውያን መልሚልካ፡ ሓያል ኤርትራዊ ስፖርታዊ ኮም ምምስራት እዩ።
ፌስቲቫል ስፖርት ኤርትራውያን ካይዘርስላውተርን ጀርመን፡ ብኮሚቴ ስፖርት ተወዲቡ፡ ብምትሕብባር ኣብ ከተማ ካይዘርስላውተርን ዝርከቡ ኤርትራውያን ዜጋታትን ጋንታ ሓድነት ፍራንክፈርትን እዩ ዝካየድ።
ኮሚቴ ፈስቲቫል ስፖርት ካይዘርስላውተርን-ጀርመን
08/09-2018


text:
ኣብ ከተማ ሞቓድሾ ዳግም ኣብ ዝተሃነፀ ሆቴል መካ ኣብ ውሽጢ ኣብ ዝርከብ ናይ ቡን መሸጢ ላውንጅ ጨና ቡን ዓዊድዎ ይርከብ።እቲ ሆቴል ናብታ ከተማ ዝተመለሱ ሱማሊያዊያን ስደተኛታት ነበር ቀንዲ መራኸቢ እዩ።
ሊባን ማህቲ ይብሃል።ንሱን ስድርኡን ነቲ ኣብ እዋን ኵናት ዝዓነወ ሆቴልን ካፌን ወኒኖም ኣብ ምስራሕ ይርከቡ።ንሱ ነዚ ሆቴል ዳግም ክሰርሕ ብምትላም ንዓመታት ካብዝነበረላ ካናዳ እዩ ተመሊሱ።ከምዚ ብምባል ‘’ደቂ ኣሕዋተይን ኣነን ከምኡ እውን ኣኮይን ብሓባር ኮይንና ተመሊስና እቲ ሆቴል ስርሑ ዳግም ንኽጅምርን ካብኡ እንታይ ክንረክብ ንኽእልን ብዝብል ወሲና ኢና ተመሊስና።’’
ማህቲ ነታ ከተማ ይልውጡዋ ካብዘለውን ቁፅሮም እናወሰኸ ይኸይድ ካብዘሎን ሱምሊያዊያን ዳያስፖራ ነጋዶ ሓደ እዩ።
ኣብ ከተማ ሞቓድሾ ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ዝርአ ዘሎ ናይ ንግዲ ምዕምባብ ከም ምልክት ናብ ንቡር ምምልሳ ይርአ።
ኣብ እዋን እቲ ግጭ ኣብታ ከተማ ዝነበሩ ገለ ሱማሊያዊያን ግን ኣብ ኣውሮፓ፣ኣብ ዩናይትድ ስቴትስን ካናዳን ተማሂሮም ዝተመለሱ ሱማሊያዊያን ንኹሎም ዝሓሹ ስራሕቲ ይወስድዎ ኣለው ክብሉ የማርሩ።
ሱማሊያዊ ስነ-ጥበባሪ ኣዳና ፋራህ ኣፈይ ኣብ ከተማ ሞቓድሾ ኣብ ዝርከብ ማኸል መፅናዕትን ዘተን ኣብ ዝተዳለወ ናይ ኣርት ምርኢት ኣብ ፊት ንፊት ናይ ስእሊ ስራሕቱ ጠጠው ኢሉ ይርአ።"Empty Suit" ባዶ ኽዳን ኢሉ ፀዊዕዎ’ሎ።ነጋዶ ዝኽደንዎ ግን ሰብ ዘይተኸደኖ ባዶ ሱፍ እዩ።ካብ ዳያስፖራ ንዝመፁ ፖለቲከኛታት ዝውክል ስእሊ እዩ ከም ኣገላልፃ ኣፍተይ።
ኣፍተይ ምሉእ ህይወቱ ኣብ ሞቓድሾ እዩ ዝነብር ዘሎ።ኣብቶም ዝሓለፉ 20 ዓመታት ናይ ምስኣል ስራሕቱ ተሓቢኡ ይሰርሕ ከምዝነበረ ይገልፅ።
ኣኽራሪ ጉጅለ ኣል-ሸባብ ካብ ሞቓድሾ ኣብ 2011 ኣ/ፈ ተፀሪጉ ካብ ዝወፅእ ሎሚ እታ ከተማ ኣንፃራዊ ሰላም ዓሲሉዋ’ሎ።ሎሚ ብግልፂ ንዓርሱ ናይ ምግላፅ ዕድል ረኺቡን ሱምሊያዊያን ዳያስፖራ ድማ ዕድላት ደልዮም ናብ ሞቓድሾ ይምለሱ ምህላዎም ትዕዝብቱ ይገልፅ።
ገለ ኣሉታዊ ፅልዋታት ገዲፍካ ናይ ሱምሊያዊያን ምምላስ ገል ፅቡቕ ነገር ኣለዎ ይብል። ሒዞምዎ ካብ ዝመፁ ገንዘብ ብዝበለፀ ኢሉ ንሱ ካብ ዝተፈላለዩ ኩርንዓት ዓለም ምህዞታት ሒዞም ስልዝመፁ ብዙሕ ነገራት ክልውጡ እዮም ይብል።ብዙሓት ናይ ንግዲ ትካላት ተፈጢሮም እውን እዮም ይብል ብምስዓብ።
እታ ከተማ እውን ተለዊጣ እያ።
ብእስላማዊ ቤት ፍርዲ ንዓመታት ክመሓደሩ ምፅንሖምን ቀፂሉ ድማ እስላማዊ ኣኽራሪ ጉጅለ ኣል-ሸባብ ንሞቓድሾ ምስሓዛን እታ ከተማ ብኣዚዩ ጥቡቕ ስርዓት ትመሓደር ጀሚራ።
ካብ ምዕራብ ዝመፁ ሱምሊያዊያን ናይ ባህሊ ግጭት የጋጥሞም።እዚ ምንጪ ወጥሪ ኮይኑ ቀፂሉ’ሎ።
ከዲጃ ዓሊ ካብ ናይ 27 ዓመታት ናይ ካናዳ ናብራ ኣብ ቀረባ ናብ ሞቓድሾ ዝተመለሰት እያ።ካብታ ቅድሚ ሎሚ እትፈልጣ ከተማ ኣዝያ ዝተፈለየት ከተማ ኮይና ከምዝረኸበታ ትገልፅ።
ብዙሓት ደቂ ኣንስትዮ ጨጉረንን ምሉእ ገፀንን ተሸፊነን ይርኣያ።ኣብ 1970ታትን 1980ታትን ኣዝዩ ልሕልሕ ዝበል ዘበን ሎሚ ተለዊጡ’ሎ።
ሎሚ ሰባት ብዝበለፀ ሃይማኖታዊያንንን ቅድሚ ሎሚ ካብ ዝነበረ ብዝበለፀ ኣጥበቕቲ ኮይኖምን ኣለው ትብል ከዲጃ።
ናይ ባህሊ ግጭት ብዘየገድስ ኣብ ቶሮንቶ ዶክተር ኮይና ዝሰርሐት ከዲጃ ዓሊ ንኣገልግሎት ጥዕና ሞቓድሾ ክተመሓይሽ ተስፋ ኣለዋ።
እታ ሃገር ሎሚ እውን ንዓመታት ዝተኻየደ ግጭት ካብ ዘስዐበላ ጉድኣት ኣብ ምውፃእ ገና እንተኾነት እውን ከዲጃ ከምቶም ናብታ ከተማ ዝተመለሱ ብዙሓት ሰባት ንሳ እውን ነታ ከተማ ዳግም ንምህናፅ ዓብዪ ትልሚ ኣለዋ።
ብዕጡቓር ኣል-ሸባብ ሓል ሓሊፉ መጥቓዕትታት ዋላ እንተተፈፀሙ እውን ሓድነት እቲ ሓድሽ መንግስትን ምዕምባብ ውራያት ንግድን ቀፂሉ’ሎ።እዚ ሞቓድሾ ካብ ናይ 20 ዓመታት ራዕዲ እናወፀት እያ ዝብል ተስፋ ኣዛይዱ’ሎ።


text:
ኣብ ከተማ ዲጆን ቃንቃ ፈረንሳይ ምምሃር
ምስ ASL ንጥፈታት ማሕበረዊ ስነ-ቃንቃ
እንታይ ኢዩ?
ንቃንቃ ፈረንሳይ ንምምሃር ባህጊ ኣለካ\ኪ ዶ ? መምሃራን ናይ CESAM ንቃንቃ ፈረንሳይ ንምምሃር ሓደ ደገፍ ናይ ምትሕግጋዝ ክገብርሉካ\ኪ ኢዮም፤፣
CESAM ማእከል መሰልጠኒ ቃንቃ ፈረንሳይ ኮይኑ ኣብ ከተማ ዲጆን ን ኣብ ከባቢ ሜትሮ ፖል ናይ ዲጆን ኣብዘን ዝስዕባ ከተማታት ይርከብ ፣ Bourrochesቡኾሽ ፣ Fontaine les Dijon ፎንተን ለ ዲጆን ፣ Balzac ባልዛክ ፣ Longvic ሎንግቪክ ፣ Chenôve, ሸኖቭ፣ Grésilles ግረሲይ ፤፣
ኣብዚ ንጥፈታት ናይ ASL ምስታፍ ንቃንቃ ፈረንሳይ ምምሃር ኣብ ጽሕፈትን ናይ ቃልን፣
ኣካይዳ ኣብ ከባቢና ዘለው ነገራት ብዝበለጸ ንምርዳእን ይሕግዝ ፤
ንኣብነት ፣ ኣብ ጥዕና ፣ ኣብ ዓውደ ትምህርቲ ፣ ኣመዳድባ ናይ ቤት ጽሕፈታት ፣ ኣብ ባህሊ ፣ ምንቅስቃስ ፣ ማሕበረዊ ስነ-ቃንቃ፣
እዞም ኩሎም ንጥፈታት ኣብ ከባቢ መንበሪ ገዛውቲ ዝካየዱ ኢዮም ፤፣
ንመን ኢዩ ፧
ካብ 6 ወርሒ ክሳብ 24 ወርሒ
ዞባ\ ዴባርትሞ
21 - Côte-d'Or
ካብ 6 ወርሒ ክሳብ 24 ወርሒ
ዞባ\ ዴባርትሞ
21 - Côte-d'Or
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ቃንቃ ፈረንሳይ ንምምሃር ግዜ ብምሃብ ንኣቆልዑት ይኹን ወይ ንስራሕ
ንጥፈታት ማሕበረዊ ስነ-ቃንቃ ኣብ ጥቃ ከባቢ ናይ መንብሪና ኮይኑ፣ናይ ክላስ ትምህርቲ ቆልዑት ኣብ ትምህርቲ ዝኽደሉ ግዜ ፣ ኣብ ሰሙን ክልተ መዓልቲ ፈረቃን ይኸውን ፣ ከምኡ`ውን ኣብ ግዜ ናይ ቫካንሲ ናይ ዕረፍቲ ግዜ ዕጽው ኢዩ ፤፣
ኣብ ከባቢና ዘሎ ኩነታት ብዝበለጸ ንምርዳእ ቃንቃ ፈረንሳይ ክንምሃር ኣለና ፤፣
ብ ኢንተርነት ኦን ላይን ናይ ምስላጥ መስርሕ ግበር\ሪ ፣ናይ ኣቆልዑት ትምህርቲ ንምክትታል ፣ ንጥፈታት ምትግባር ፣ ኣስልጠንቲ ናይ CESAM ኣስረርሓ ናይ ትምህርቲ ኣብ ከባቢኹም\ኽን ዘሎ ከተማ ከረዳእኹም\ኽን ኢዮም ፤፣
ምስ ኣካየድቲ ክትራኸቡ\ባ ትኽእሉ\ላ ፣ ቆጸራ ኣብ ከተማ ንምዝዋር ፣ ምራእይ ከመይ ጌርካ\ኪ ናብ ካልእ ቦታ ክ\ት\ንቀሳቀስ\ሲ ትኽእል\ሊ፣፤
ናይ ቆልዑት ቤት ትምህርቲ ኣካይዳ ምዕዛብ መታን ብዝበለጸ ንደቅኻ\ኺ ደገፍ ሓገዝን ከተቅርብ\ቢ፤፣
ንከባቢኻ\ኺ ብዝያዳ ምፍላጥ
ንጥፈታት ናይ ኣቃውማ ኣብ ከባቢኹም\ኽን ኢዮም ክካየዱ፣ ንስኹም\ኽን ውን ብወገንኩም\ክን ኣብ በዓላት ኣብ ዝተፍላለዩ መደብ ናይ ኣጋጣሚታትምስ ደቂ ዓዲ ክትሳተፉ\ፋ ትኽእሉ\ላ፤፣
ከምኡ`ውን ኣብ እንዳ ቤት መዝክር ቢብለቲክ ፣ ኣብ ምምሕዳር ናይ ከባቢ ንኡስ ዞባን ፣ ምስ ጎሮባብቲ ሌላ ምፍጣር ካልእን……..
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ንምምዝጋብ በዚ ዝስዕብ ኣድረስ ርኸቡና
ብኢመይል : cesam@cesamformation.orgPar ቁጽሪ ተሌ : 03 80 73 91 40
ክትረኽቡና እንተ ደሊኹም\ኽን ብኣካል ኣብ ቦታና በዚ ኣድራሻ ክትበጽሑና ትኽእሉ\ላ
CESAM, 24 avenue de Stalingrad à Dijon


text:
ስስራሕ ዘውህብ ስልጠና ንምውሳድ
ምስ ቲሰዩኽ ኣቨኒኽ Tisseurs d'Avenir
እንታይ ኢዩ?
ን ስደተኛታት መንእሰያት ኣብ ክሊ ዕድመ 18 ዘለዉ 29 ዘለዉ ዘሰልጥን መደብ
- ናይ ቋንቋ ፈተንሳ ትልህርቲ ን፣ ዲጂታል ፣ ስራሕ ኣደላልያ ጥበባት ምፍላጥ
- ዝተፈላለዩ ክእለታትት ናይ ናይ ሬስቶራንት ምልላይ
- ሓደ ስራሕ ኣብ መወዳእታ ስልጠና ምርኻብ።
ንመን ኢዩ ፧
18 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
69 - Rhône
18 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
69 - Rhône
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ሓደ ብቁዕ ስልጠና
ናይ ፈለማ 3 ኣዋርሕ ኣብ ን ስልጠና ቋንቋ ፈረንስኡ ምስ ረኸብኩም፣ ናይ ዲጂታል ስልተና "vivre ensemble" ካምኡ እውን l'employabilité ምስ ወሰድኩም ...
ብድሕሪኡ ፣ ዝተፈላለዩ ናይ ሬሆቴለሪ እለታት ምስ ኣኻዕበትኩምን
ኣብ መወዳእታ ናይ ስራሕ ዕድል ይኽፈተልኩም
እቶም 24 ሆቴለሪ ስራሕ ምቑጻር ዕድልኩም ልዑል እዩ
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ተመዝገቡ
ኣብ መስመርብ le formulaire d'inscription.
ን ሰራሕተኛታታ ማሕበራዊ ኣሀልግሎት ፣ ብ ኣሲስታንት ሶሻልኩም ተመዝገቡ
-ብመገዲ "Mon emploi ma formation" ናይ ሆቴለሪ ስርሓት (ቁጽሪ : 44977)
- ን መገዲ "AUDEF" pour Pôle emploi ·


text:
ዕዉትቲ ፕሮጀክት ቶታል ኤነርጂ ኤርትራ 2022
“Hear the Deaf” ዝተሰመየት ፕሮጀክት ብትካል ቶታል ኤነርጂ ኤርትራ ኣብ ዝተዳለወን ንሳልሳይ ግዜኡ ኣብ ዝተኻየደን ‘ናይ ምህዞን ሰንዓን ውድድር እዚ ዓመት ቀዳመይቲ ኰይና ካብ ምድባ ተሸሊማ። እዛ ፕሮጀክት ጸገም ሕብረተሰብ ኣብ ምፍታሕ ዘለዋ ግደ ኣብ ግምት ብምእታው’ያ ምስ ካልኦት ከካብ ምድበን ዝተዓወታ 2 ፕሮጀክታት’ያ ናይ ገንዘብን ኣፍልጦን ሽልማት ክትረክብ ዝኸኣለት። ምስ መሃንድስ ስምኦን መሓሪ ዝተገብረ ሓጺር ቃለ-መሕትት ይስዕብ።
ኢፒሶዳት
-
መስከረም 30, 2022
ሕ/ሃ ካብ ሊብያ ብምብጋስ ዝካየዱ ዘይሕጋዊ ስደት ዝምልከት መርመራ ንሓደ ዓመት ክናዋሕ ወሲኑ
-
መስከረም 29, 2022
ኤርትራውያን ስደተኛታት መዓስከር ዳባት ጉዳዮም ኣቓልቦ ክወሃቦ ይጽውዑ
-
መስከረም 29, 2022
መበገሲ ሕማም ዓበቕን ሜላ መከላኸሊታቱን
-
መስከረም 28, 2022
ንግስቲ ኤልሳቤጥ ዳግማዊት ብኸመይ ይዝከራ?
-
መስከረም 28, 2022
ብሰንኪ ኣብ ክልል ኦሮምያ ዝረኣ ጎንጺ ኣሽሓት ሰባት ካብ መነባብርኦም ይመዛበሉ
-
መስከረም 27, 2022
ቃለ መጠይቕ ምስ ዶ/ር ኣረጋይ ግርማይ


text:
ንሕና ብእኡ ጽድቂ ኣምላኽ ምእንቲ ኽንከውን፡ ነቲ ሓጢኣት ዘይፈለጠ ኣብ ክንዳና ሓጢኣት ገበሮ። 2ቈረ.5:21
ዕለት 5 ነሓሰ 2010 ኣብ ጥቓ ኮፒዮፓ ትብሃል ናይ ቺሊ ከተማ ዝርከብ ሳን-ሆሴ ዝበሃል ናይ ነሓስ ዕደና ጉድጓድ ዘጋጠመ ምፍራስ ኣቓልቦ ናይ ዓለምና ስሒቡ ኔሩ። ምኽንያቱ እቲ ሓደጋ ን33 ዓደንቲ ኣብ 700 ሜትሮ ዝዑምቀቱ ጉድጓድ ተደፊኖም ምውጽኢ ከም ዝስእኑ እዩ ጌርዎም ኔሩ። እዞም 33 ሰባት ባዕሎም ካብኡ ክወጽኡሉ ዝኽእሉ ዋላ ሓደ ዓቕሚ ኣይነበሮምን። ርግጸኛ እየ ንፍሲ ወከፍ ካልኢት ንዕኦም ናብ ሞት ትወስድ ስጉሚ እያ ኔራ። ኩሉ ተስፋኦም ኣብቶም ኣብ ልዕሊ መሬት ዘለዉ ከድሕንዎም ዝሕእሉ ክኢላታት ጥራይ እዩ ኔሩ። ድሕሪ ናይ 69 መዓልትን ለይትን ጻዕሪ ድማ ኣብ ዕለት 13 ነሓሰ ኩሎም እቶም ዓደንቲ ካብቲ ዝነበርዎ ናይ ሞት መጻወድያ ክድሕኑ ክኢሎም። ዘሐጉስ ናይ ዓወት ዜና ኮይኑ ድማ ኣብ ኩሉ ኩርናዕ ዓለም ትነጊሩ።
እዚ ዘጋጠመ ታሪኽ ዓደንቲ ሓደ ነገር እዩ ዘዘኻኽርኒ። ንሱ ድማ ደቂ ሰባት ብሰንኪ እቲ ኣዳም ዝገበሮ ሓጢኣት ክንወጽኣሉ ኣብ ዘይንኽእል መጻወድያ ሓጢኣት ምእታውናን፡ ካብዚ ዓስቡ ሞት ዝኾነ ሓጢኣት ድማ ክንወጽኣሉ እንኽእል ሓይሊ ይኹን ዓቕሚ ዘይብልና ምኻኑን እዩ። እቲ ሓቀኛን እንኮን ክነምልጠሉ እንኽእል መገዲ ድማ እቲ ምእንታና ሓጢኣት ኮይኑ፡ ንዕዳና ብምኽፋል ካብቲ ዓስቢ ሓጢኣት ሓራ ኣውጺኡ፡ ኣብ ቅድሚ እቲ ፈራዲ ኩሉ ዓለም ዝኾነ ኣምላኽ ብጽድቂ ደው ክንብል ዘኽእለና የሱስ ክርስቶስ ጥራይ እዩ። "እቲ ወዲ ዘለዎ ህይወት አላቶ፡ ወዲ ኣምላኽ ዜብሉ ህይወት የብሉን።" (1ዮሃ.5:12)
ጸሎት: ዎ ኣምላኽ ብበደለይን ብኣበሳይን ጥራይ ዘይኮነስ ብፍጥረተይ እውን ሓጥእ ክነሰይ ስለታ ዘፍቀርካኒ ዓባይ ፍቕርኻ ነቲ ሓደ ወድኻ በጃይ ብምሕላፍ ዕዳይ ከፊልካ ስለ እተዓረቕካንን ካብቲ ዝነበርክዎ ናይ ሓጢኣት ጉድጓድ ስለዘውጻእካንን ኤመስግነካ ኣለኹ። ምሉእ ዘመን ህይወተይ ድማ ካብ ሓጢኣት ርሒቐ ንዓኻ ምኽባር እዩ ምርጫይ እሞ ጸጋኻ ኣብዝሓለይ። ብስም የሱስ ኣሜን!


text:
ትግርኛ
ኲናት ኣብ ልዕሊ ትግራይን ስድራ ቤት ኣደይ ስላስን
ስድራ ኣደይ ሰላስ መሊሳ ጐዲላ! ኣደይ ስላስ ብሰንኪ ስእነት መድሓኒት ብዕለት 23 ታሕሳስ ዓሪፈን፤ ጓለን ወ/ሮ ጻድቃን ድማ ብዕለት 27 ታሕሳስ ወራሪ ሰራዊት ኤርትራ ደብዳብ መዳፍዕ ብምጅማሩ ኣብ በረኻ ክትወልድ ተገዲዳ፣ ብ ዕለት 1 ጥሪ ድማ እቲ ኣዚዩ ጠንካራ መራሒ ስድራ ዝነበረ ገብረሃወርያ ብ እቶም ግፍዐኛታት ወረርቲ ተረሺኑ።
ኣብ እዚ እዋን ኵሉ ትግራዋይ ተወጺዑ እዩ ዘሎ። እዚ ወጽዓ ድማ ኵለ መዳያዊ እዩ፦ ኣልማሚት መርሸንቲ፣ ዓመጽ ደቂ ኣነስትዮ፣ ዘረፋን ዕንወትን ኵሉ ንብረት። ከምኡ እውን ቀለብ እንስሳት እንተኢተረፈ ብምዕናው፡ ህዝብና ኣጥምይኻ ክምብርከኽ ምግባር እዩ እቲ ዕላማ።
ስድራ ኣደይ ስላስ እንታይ እዩ ኣጋጢሙዋ?
ኣብ ወረዳ ታሕታይ ኣድያቦ እዩ እዚ መሕዘኒ ታሪኽ ኣጋጢሙ። እታ ዓዲ ካብ ከተማ ሸራሮ ንኣንፈት ምብራቕ 25 ኪሎሜትር ርሒቓ ዝትርከብ ናይ ጣብያ ዝባን ገደና ሓንቲ ቍሸት እያ። እዛ ቍሸት እዚኣ ካብ እተን ኣዝየን ዝተጐድኣ ገጠራት ትግራይ ሓንቲ እያ።
ኣነ ድማ ኣብ እዛ ቍሸት እየ ዓብየ። ትምህርቲ ምስ ወዳእኹ፡ ኣብ ካልእ ከባቢ ኢትዮጵያን ኣብ ደገን እናሰራሕኹ ጸኒሐ፡ ቅድሚ ምጅማር እቲ ውግእ 4 መዓልታት ኣቢለ ቤተሰብ ክርእይ ናብ እዛ ዘዕበየትኒ ዓደይ ከይደ።
እቲ ኵሉ ኣብ ትግራይ ዝፍጸም ዘሎ ግፍዒ ድማ ብዓይነይ ርእየዮ። ን 77 መዓልትታት እውን ምስ እቲ ውጹዕ ህዝበይ ኵሉ ምዓት ኣሕሊፈ። እቲ ዘጋጠመ ኵሉ ክጽሕፎን ክገልጾን ዓቕሚ ይንእሰኒ እዩ።
ሓጻርን መራርን ዝዀነት ዛንታ ወጽዓ ስድራ ቤት እንዳ ኣደይ ስላስ ግን ብ ዓቕመይ ከዘንትወልኩምመሪጸ።
ኣቦይ ተኽለ፡ ብዓል ቤተን ን ኣደይ ስላስ፡ ካብ ዝሓልፉ ነዊሕ እዋን ኰይኑዎም እዩ። ኣደይ ሰላስ ብዓልቲ ቤቶም እየን ን እታ ስድራ ዝናብይኣ ነይረን። ደቀን ድማ ኣምሲለን ዓርሶም ንኽኽእሉ ገይረን እየን። እቶም 3 ደቀን ኣብ እቲ ድሕሪ ቤት ወለዶም እዮም ገዛውቲ ሰሪሖም ሓዳር ሒዞም ዝነብሩ።
ኣደይ ስላስ ቅድሚ ሒደት ዓመታት ዝጀመረተን ናይ ሳንባ ስዓል ተሳቕየን እያ ነይራ። ግን ድማ ሳላ ደቀን መድሓኒት ብኣግባቡ ክጥቀማ እናገበሩ ይሕብሕብወን ዝነበሩ ድሓን እየን ነይረን። ካብ መጀመርታ ወርሒ ሕዳር 2013 ጀሚሩ ግን መድሓኒትን ሕክምናን ዝብሃል ኣብ ከባቢና የለን። ትግራይ ብወረርቲ ሓይልታት ተዘሚታ ዓኒዋ እያ ዘላ። መድሓኒት፣ ሕክምና፣ ትምህርትን ካልኦት ትካላት ግልጋሎትን ዓኒዎም እዮም። ፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ብዕለት 02 ሕዳር 2013 ሸራሮ ካብ ዝኣትው ጅሚሩ ኵሉ ን ወዲሰብ ዘድልይ ነገር ዘሪፉ ወሲዱዎ እዩ። እቲ ክወስዶ ዘኢይኽእል ግን ድማ ንኣና ዝጠቅም ኵሉ ኣቃጺሉዎን ደምሲሱዎን እዩ። ንምሳሌ ካብ እቲ ዘባላሸዎ ወይ ድማ ዘቃጸሎ ንምጥቃስ: ኣብ ቍሸትና ዝነበሩ ክልተ ዓበይቲ ሕዙኣት እምባታት ክወስዶም ስለ ዘኢይኽእል ብሓደ መዓልቲ ኣቃጺሉዎም እዩ። እቶም ሕዙኣት ንልዕሊ 15 ዓመታት ዝተሓዝኡ ሃፍታት ተፈጥሮና እዮም፡ ግን ዕላማ ወረርቲ ሓይልታት ንኵሉ ሃፍቲ ትግራይ ምድምሳስ ስለ ዝዀነ ፡ የብርስዎ ኣለዉ።
ኣደይ ስላስ እታ ስዓል ክትገድደን ጀሚራ፡ ግን ድማ መድሓኒት የለን። እንታይ ይግበር? ስድራ ኣደይ ስላስ ጨነቖም። ናብ ፈጣሪ ካብ ምጽላይ ካልእ መፍትሒ ኣይነበረን።
ኣደይ ስላስ ደቀን ከኢይስከፉ እናበላ፡ “ድሓን እየ ዘለኹ፣ ንስኻትኩም ጥራሕ እዚ ርጉም ፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ከኢይጐድአኩም ተጠንቀቑ” ይብለኦም ነይረን። “ፈጣሪ ኣቦይ ናይ ደቀይ ሕማቕ እንተኢርአኹ ውሰደኒ” እናበላ ይልምና ነይረን። መድሓኒት ካብ ዘቋርጻ ክልተ ወርሐን ኣሕሊፈን እየን። ብ እዚ ምኽንያት ድማ ኣብ ወርሒ ታሕሳ ብዕለት 23 2013 ለይቲ ሂወተን ሓለፈት። ኵለ መዳያዊ ግፍዒ እዩ ዝበልኩሉ ምኽንያት ድማ፡ ሓደ መድሓኒት ኣስኢንካ ህዝቢ ትግራይ ብሕማም ክሳቐን ክበርስን ምግባር እዩ። ብሕማም ሽኰር መድሓኒት ስኢኖም ዝሞቱ ብዙሓት እዮም።
ኣብ ቀብሪ ኣደይ ስላስ ኣነ ባዕለይ ነይረ እየ።ምስ ኣደይ ስላስ ዝነብሩ ደቀን ሰለስተ እዮም። ገብረሃወርያ፣ ጻድቃን (ኣነስተይቲ)ን ገብረዋህድን ድማ ይብሃሉ።
ገብረሃወርያ ብተፈጥሮ ሓደ እግሩ ጕዱእ እዩ። ግን ድማ ጠንካራን ዓርሱ ዝኽእልን እዩ። ጻድቃን ድማ ብጽሕቲ ወርሒ( ነብሰ ጹር) እያ ነይራ።
ኣደይ ስላስ ብዕለት 23 ታሕሳስ ድሕሪ ምዕራፈን ፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ድማ ነታ ቍሸት ንኻልኣይ ጊዜ ብዕለት 27 ታሕሳስ ክወርራ፥ ብመድፍዕ ክድብድባ ጀሚሩ። ብ እዚ ምኽንያት ድማ ህዝቢ እታ ቍሸት ገዝኡ ገዲፉ ናብ በረኻን ብዓትን ተሰዲዱ። ስድራ ኣደይ ስላስ እውን ኣብ ርእሲ ሓዘኖም ክስደዱ ተገዲዶም።
ብጽሕቲ ወርሒ ዝነበረት ጻድቃን ኣብ ሓደ ጎቦ ሓረሰት። ዝገርም እዩ፡ ኣጋጣሚ ኰይኑ ኣነ ንጉሆ 28 ታሕሳስ ናብ እቲ ንሳ ዝወለደትሉ ጎቦ ከይደ ብዓይነይ ርእየያ። ቅድሚ ክልተ ወርሒ እንተ ዝዀን ነይሩ ኣብ ሕክምና ብ ብዓል ሞያ ተሓጊዛ እያ ክትወልድ ነይራ። ሎሚ ግን ኣደታት ትግራይ ኣይኰነን ዶ ኣብ ሕክምና ኣብ ገዝአን እኳ ምውላድ ሓሪምወን ኣሎ።
ስድራ ኣደይ ስላስ ምንም ነገር እንተኢሓዙ እዮም ሃንደበት ካብ ገዛ ወጺኦም። ኣይኰነን ዶ ንሓራስ ዝዀንስ ንበረኻ ንዝወፍር ጓሳ ዝዀን እኹል ነገር እኳ ኣይሓዙን። ኣብ በረኻ፣ ኣብ ቍሪ፣ ኣብ ንፉስን ኣብ ኵርኳሕን እያ ተገላጊላ ሓፍትና ወ/ሮ ጻድቃን። እንታይ እሞ ኸ ይገበር፡ ጨካን ወራሪ እይ ዶ ኣጋጢሙና።
“በቃ ኣጆና፣ እዚ ኵሉ ሽግር ሓሊፋ ክነውግዖ ኢና፣ ተስፋ ከኢንቈርጽ” ኢለ ሓቦ ንኽሰንቁ ነገርኩዎም። “ካብ እዙይ ዝገድድ ኣይየምጽእ” ድማ በለኒ ዓብዪ ሓዋ ገብረሃወርያ። ኣነ ድማ፡- “እወ፡ እዚ ቀሊል እዩ እኮ ክንጸሮ ኢና በልኩዎ”
እቲ ውግእ 28 ታሕሳስ እውን ቀጺሉ እዩ። ግን ፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ስለ ዝተደፍአ ኣነ ኣብ ገዛይ ክሓድር ክኸየድ ኣለኒ ኢለ ንገብረሃወርያ ቻው ኢለዮ ተበጊሰ። ንሱ እውን ንእቲ ንእሸተይ ሓዉ ማለት ንገብረዋህድ፦ “ኪድ ንስኻ ኣብ ገዛ ሓዲርካ፡ ጽባሕ ዝትሓዝ ሒዝካልና ምጻእ” ኢሉ ምሳና ክኸየድ ገይሩዎ።
29 ታሕሳስ ልደት እዩ። እቲ ደብዳብ ሎሚ እውን ቀጸለ። ንሕና እውን ከም ኣመልና ናብ እቲ በረኻን ሩባን ሃደምና። ን እቶም ኣብ በረኻ ዝሓደሩ እኽለማይ ተማሊእናሎም ኢና ከይድና። ሰራዊት ትግራይ ድሕሪ ናይ ክልተ መዓልቲ ዕዉት ውግእ ሓይሉ ስሒቡ ከይዱ እዩ። ነገር ግን እቲ ፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ደብዳብ ጠጠው ከብል ኣይከኣለን።
ሓራስ ወ/ሮ ጻድቃንን ቤተ ሰባን እውን ኣብ እታ ዝቐነዩላ ንእሽተይ ጎቦ እዮም ዘለዉ። ሎም ምዓልቲ ግን እቲ ደብዳብ መልክዑ ቀይሩ እዩ ዝመስል፡ ሞርታርን 130 ሚሜ መድፍዕን ናብ እቲ ዘለናሉ ቦታ ክዘንብ ጀሚሩ።
ኮፍ ኢልናሉ ዝነበርና ጽላል ጋባ ጫፉ ብ ናይ መድፍዕ ቍምቡላ ተሰሊዑ ካባና ሓሙሽተ ሜትር ዝዀን ርሒቑ ወዲቑ እዩ። ምሳይ ዝነበሩ ቈልዑ ዝሰንበድዎ ስንባደ ድማ ክሳብ ሎሚ ካብ ኣእምሮይ ኣይጠፍአን።
ኣተኳሲ እንተዘኢይህልዎ ነይሩ ከምኡ ገይሩ ኣብ ሰብ ዘለዎ መሪጹ ኣይምዓለበን እየ ዝብል። ነገር ዕድል ኰይኑ ግን ሰብ ኣይጐድአን። ኵሉና ድማ ቦታ ንቐይር ኢልና ቦታ ቀየርና።
ስድራ ኣደይ ስላስ ሓራስ ክልተ መዓልቲ ሒዞም ተበተኑ። ገሊኦም እተን ጥሪት ሒዞም ናብ ሓደ ዓብዪ እምባ ሰጊሮም ክየዱ። ገሊኦም ድማ ዓባይ ሓፍታ ን እታ ሓራስ ናብ ዝትርከበሉ ካልእ ጣብያ ሒዞማ ክየዱ።
እቲ ደብዳብ ብዕለት 30 ታሕሳስ እውን ቀጺሉ እዩ ውዒሉ። ህዝብና ማይ ሩባ እናሰተየ ዳርጋ ጾሙ እዩ ዝሓድርን ዝውዕልንን ዘሎ። ዓገብ ዝብል ኣካል ዘየለ ኰይኑ እምበር ማእለያ ዘየብሉ ግፍዒ እዩ ዝፍጸመና ዘሎ። ንክልተ ምዓልቲ ምሉእ ውግእ ኣብ ዘየብሉ ቦታስ ደብዳብ መዳፍዕ? እታ ቍሸት ተቓጺላ እያ ዝተረፋ የብላን። ቤተ ክርስቲያን ከኢተረፈ እዩ ተቓጺሉ።
ሓራስ ወ/ሮ ጻድቃን ኣብ እንዳ ሓፍታ እያ ዘላ። ክልቲኦም ኣሕዋታ ግን ጥሪት ሒዞም ኣብ በረኻ እዮም ዘለዉ። ከም ኣጋጣሚ ኰይኑ በቲ ንሕና ዝቐነናሉ ጤለ በጊዕ ጥራሕ እየን ነይረን። እተን ከፍቶም ግን ወዲ ገብረሃወርያ ሒዙወን ናብ ካልእ ኣንፈት (ካብ ገዛውትና ንኣንፈትደቡብ) እዩ ወጺኡ ነይሩ። ብ እዚ ምኽንያት ድማ ገብረዋህድ ስንቂ ሒዙ ናብ እቲ ከፍቲ ዘለዋሉ ቦታ ክየደ። እታ ስድራ ኣብ ሰለስተ ተበተነት። ገብረዋህድ ግን እንኳዕ ስንቂ ሒዙ ክየደ።
ቀጺሉ እንታይ ኣጋጠመ?
እዛ ስድራ ፈተናኣን ሓዘናን ኣይተወድአን። እኩይ ሰራዊት ኤርትራ ምስ ሰራዊት ትግራይ ኣይኰነን ዝዋጋእ ዘሎ፡ ምስ ዘኢተዓጠቐን ኣብ ፈቖዶ ሩባን ኵርባን ዘሎ ህዝቢ ትግራይ ድኣ እምበር። ሰራዊት ትግራይ እቲ ህዝቢ ከኢይጕዳእ ኢሉ ብዕለት 29 ታሕሳስ እዩ ን እታ ዓዲ ገዲፍዋ ወጺኡ። እዚ ለማስ ዓቕሚ ዘየብሉ ሰራዊት ኤርትራ ግን ኣርባዕተ መዓልቲ ሙሉእ ን እዛ ንእሽተይ ቍሸት ብኸቢድ ብረት ደብዲቡ ኣቃጺሉዋ እዩ።
ህዝብና ገዝኡ ገዲፉ ናብ በረኻን ሩባን እንተ ኽየደ እውን እናርከበ እዩ ጨፍጪፍዎ። ብዕለት 1 ጥሪ 2013 ዓ.ም እቲ ደብዳብ መዳፍዕ ካብ ዓዲ ወጺኡ ናብ በረኻ ክዓልብ ምስ ጀመረን ፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ህዝቢ ከጨንቕን ከባሳብስን ናብ እቲ ህዝቢ ተሓቢኡሉ ዝነበረ ቦታ ምስ ኣተወን ግን ህዝብና ዝገበረ ይግበረና ኢሉ ነናብ ገዝኡ ምምላስ ጀመረ።
ስድራ ኣደይ ስላስ ኣብ 3 ጕጅለ እያ ተበቲና ዘላ። እታ ሓንቲ ጕጅለ እቲ ኣዕቚባትሉ ዝነበረት ቦታ ብመዳፍዕ ሰራዊት ኤርትራ ክድብደብ ምስ ጀመረ ከም ህዝባ ንገዝኣ ምምላስ ወሲና መንገዲ ጀመረት። ኣብ መንገዲ ግን ወራሪ ሰራዊት ኤርትራ መሳናኽል ኰይኑዋ ብሰላም ገዝኣ ክትበጽሕ ኣይካኣለትን።
ኣካለ ጐደሎ ገብረሃወርያ ዘለዋ ጉጅለ ብወራሪ ሰራዊት ኤርትራ ተዓገተት። ምስኦም ድማ ብዙሓት ሰባት እዮም ነይሮም። ቈልዓ ሰበይቲን ጥሪት ዝሓዙን እውን ይርከብዎም። ግፍዐኛ ሰራዊት ኤርትራ ን እቶም ቈልዓ ሰበይቲ ንገዛኹም ክይዱ ኢሉ ን እቶም ሰብኡት ግን ምስ ጥሪቶም ዓጊቱ ኣትረፎም።
ን ገብረሃወርያን ካልኦት 9 ሰባትን ኢዶም ብጨርቂ ንድሕሪት ኣሲሮም ምስ ጥሪቶም ኣብ’ቲ በረኻ ኣትረፍዎም። ጥቓ ገዛውትና ኣብ ዝርከብ ሩባ ድማ ተኣሲሮም እናሃለዉ ብግፍዒ ረሺኖሞዎም።
ኣዝዩ መሕዘኒ እዩ። ሬሰኦም ድሕሪ 3 መዓልቲ ኢና ኣሊሽና ረኺብናዮ። ካብ እቶም ኣብ ምእላሽ ዝተሳተፉ ሰለስተ ሰባት ሓደ ኣነ እየ ነይረ። ክንረኽቦም ከለና ልብና ተሰይሩ እዩ። ካብ እቶም 10 ሰባት እቶም 4 መቕርበይን ቤተሰበይን እዮም። እቲ ሓደ ትምህርቲ ምሳይ ዝጀመረ ኰይኑ ምሓዛይን መታዓቢተይን ድማ እዩ ነይሩ። ድሕሪ 8 ዓመት ንዓዲ ክየደ ዝፈትዎ መታዓቢተይ ብኣካል ዘኢኰነስ ሬስኡ ደልየ እየ ረኺበዮ። ብጣዕሚ እዩ ዘሕምም።
እዞም 10 ንጹሃን ሰባት ኣብ ሓንቲ ቦታ ዝተረሸኑ እዮም። ካልኦት ሓሙሽተ ንጹሃን ሰባት ድማ ኣብ ካልእ ቦታ ተረሺኖም እዮም።
ምስ ገብረሃወርያ ብ 29 ታሕሳስ ብሓደ ውዒልና “ኣጆና ክሓልፍ እዩ፣ ንጽናዕ ጥራሕ” ተባሃሂልና። ግን እንታይ እሞ ይገበር! ካብ በረኻ ናብ ገዝኡ ክምለስ ዕድል ኣይረኸበን፡ እቲ ዝፈትዎ ዓርከይን መተዓቢተይን!
ጫማ እቶም ዝተረሸኑ ኣሕዋትና ናበይ ከይዱ?
ኣብ ሓንቲ ሽንጥሮ 10 ንጹሃን ሰባት ካብ ስድርኦም ፈልዮም ወሲዶም ብግፍዒ ረሺኖሞም። ሬስኦም ድሕሪ 3 መዓልቲ ኢና ደሊና ረኺብናዮ፡ እንተዀን ግን ፈሪሱ እዩ ነይሩ። ንመብዛሕትኦም ብኽዳውንቶም ኢና ኣለሊናዮም።
ጫማታቶም ግን ኣብ ኣእጋሮም ኣይነበረን። ናይ ገብረሃወርያ ናይ ሓንቲ ኣግሪ ጥራሕ ኣብ እግሩ ነይራ። ንሳ እውን ናይ እታ ብተፈጥሮ ዝሓጸረት እግሩ እያ። ስለ እዚ ቀቲሎም ናይ ኵሎም ጫማታት ክጥቀሙሉ ወሲደሞ እዮም ማለት እዩ። ርግጸኛ ዝዀንኩሉ ምኽንያት ድማ እታ ዘኢትዀኖም ጫማ ጥራሕ ስለ ዝገደፍዋ እዩ። ፋሽሽቲ ሰራዊት ኤርትራ ሸጋራማት ስለ ዝዀኑ ሰብ ቀቲሎም ሽዳ ጫማ ምውሳድ ካብ ድኽነት ምውጻእ እዩ ዝመስሎም።
እታ ኣብ ጥቓ ሬሳ ዝቐነየት ዕየት (ውላድ በጊዕ) ናይ መን እያ?
ህዝቢ እታ ቍሸት ጥሪቱ ሒዙ እዩ ናብ በረኻ ሃዲሙ ቀንዩ። እዞም ኣብ ሽንጥሮ ዝተረሸኑ ኣሕዋትና እውን ምስ ጥሪቶም እዮም ተዓጊቶም ነይሮም። ኣግማል፣ ኣጣል፣ ኣባጊዕን ከፍትታትን ሒዞም ነይሮም።
ሓደ ካብ እቶም ዝተረሸኑ ድማ ውላድ በጊዕ (ዕየት) ሓቚፉ እዩ ነይሩ። ናይ ሓደ ሰሙን ዕሸል ዕየት ብምዃና ብእግራ ነዊሕ መንገዲ ክትጕዓዝ ስለ ዘኢትኽእል ሓቚፉዋ እዩ ይኸየድ ነይሩ። ብግፍዐኛ ሰራዊት ኤርትራ ተዓጊቶም ምስ ተወሰዱ ግን፡ ብመሰረት ዝረኸብናዮ ዓይነታት ቅልሃ ብሽጕጥን ብኸላሽንን እዮም ተረሺኖም።
እታ ዕየት፡ ዋናኣ ምስ ተረሸነ ድሕሪ 3 መዓልቲ ኣብ ጥቕኡ ደቂሳ ረኺብናያ። ዋና እታ ዕየት ድማ ኣባል ስድራ ኣደይ ስላስ ዝዀነ ገብረሃወርያ እዩ ነይሩ። ሓዉ ንገብረሃውርያ ምሳና ስለ ዝነበረ እታ ዕየት ናቶም ምዃና ኣለልይዋ እዩ። ብጣዕሚ ጠምያን ተሃስያን ድማ ነበረት።
ኣራዊት በረኻ ናበይ ከይዶም ነይሮም?
ሬሳታት ኣሕዋትና ኣርባዕተ ምዓልቲ ምሉእ ኣብ ኣፍ ሩባ ተደርብዩ ዋላ እኳ እንተቐነየ ኣራዊት ዝብሃል ግን ኣይተንከፎን። ንምንታይ? ኣድያቦ ካብ 1 ሕዳር 2013 ጀሚሩ ደብዳብ መድፍዕን ታንክን ተፈልይዋ ኣይይፈልጥን። ብ እዙይ ምኽንያት ድማ ኣሽምባይ ዶ ሰብ ሲ ኣራዊት ዘገዳም እኳ ካብ መረበቶም ተመዛቢሎም ኣርሒቖም ከይዶም እዮም። ስለ ዝዀነ ድማ ኣብ ከባቢና እንስሳት ዘገዳም ዝብሃሉ የለውን። ምኽንያት እቶም ሬሳታት ብኣራዊት ዘኢምብልዖም ድማ እዚ እዩ።
ስድራ ኣደይ ሰላስ መሊሳ ጐዲላ! ኣደይ ስላስ ብሰንኪ ስእነት መድሓኒት ብዕለት 23 ታሕሳስ ዓሪፈን፤ ጓለን ወ/ሮ ጻድቃን ድማ ብዕለት 27 ታሕሳስ ወራሪ ሰራዊት ኤርትራ ደብዳብ መዳፍዕ ብምጅማሩ ኣብ በረኻ ክትወልድ ተገዲዳ፣ ብ ዕለት 1 ጥሪ ድማ እቲ ኣዚዩ ጠንካራ መራሒ ስድራ ዝነበረ ገብረሃወርያ ብ እቶም ግፍዐኛታት ወረርቲ ተረሺኑ።
ኣብ እታ ዕለት ንሳ 15 ንጹሃን ሰባት እዮም ኣብ ቍሸትና ብሰራዊት ኤርትራ ብግፍዒ ተረሺኖም። ኣብ ጣብያና ድማ ብድምር ካብ 30 ይበዝሑ እዮም። እዙይ ናይ ሓደ እዋን እዩ። ብሓፈሻ ክሳብ ሎሚ ዝተቐተሉ ንጹሃን ሰባት ግን ካብ 60 ይዛይዱ እዮም።
ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰሙን እዚ ኵሉ መከራ ኣብ ሓደ ቤተ ሰብ ጥራሕ እዩ። ኣደይ ስላስ ብስእነት መድሓኒት ሞይተን፤ ጓለን ድማ ገዝኣ ሓሪምዋ ኣብ በረኻ ወሊዳ፤ ዓብዪ ወደን ድማ ኢዱ ንድሕሪት ተኣሲሩ ብጥዪት ተረሺኑ፤ ጥሪቶም እውን ተዘሪፈን፤ ናይ ገዝኦም ንብረት እውን ተወሲዱን ተባላሽዩን። ካብ እዙይ ንላዕሊ ግፍዒ ዘሎ ኣይይመስለንን።
እዚ ኵሉ ግፍዒ እናወረዶ ግን ህዝብና ጸዋርን ኣይእግዛእን ብሃላይ እዩ። እቲ ቃልስን ዓወትን እዩ ዝርአዮ እምበር እቲ ዝሳቐዮ ዘሎ ስቓይ ኣይኰነን።
መብርሂ ኣርታዒ፦ እዚ ፅሑፍ፡ ስሙ ክይፅራሕ ብ ዘኢይደልይ፡ ግን እቱ ኵነታት ብ ዓይኑ ብ ዝርአየ ሰብ ዝተፅሓፈ እዩ። ቀዳማይ ክፋል እዚ ፅሑፍ፦ ሸራሮ ካብ ጥቅምቲ 25 ክሻብ ሕዳር 3፡ 2013 ዓ.ም፥ ካልኣይ ክፋል ሕዳር 2፡ 2013 ኣብ ሸራሮ እንታይ ተፈፀመ?፥ ሳልሳይ ክፋል ክዓ ዛንታ ኣቦይ ብርሃነ ቀንጠብ፦ መስነቒ ሓቦን ሕራነን።
3 Comments
-
Every organization is concerned about its own interest, such as UNCHR worried about refugees and asylum seekers who are transported by the socalled Human traffickers in Libya and warmly welcomed by UNHCR staff and capitalists who are overjoyed in meeting people who could fill the low-paying jobs and help states in receiving funding from UN, EU and etc As you know, mass migration helped the citizens of hosting countries to get jobs, and work in projects pertaining to migrants, enabled the justice system to find people could be easily escapegoated and taken to fill prisons, allow lawyers to get clients regardless of their part in the story (of crime related story), doctors get victims to do research as lab rats,
etc . BTW, this is something very true . humanbeing do tend to undermine and disbelive as long as they donot see something in their naked eyes just as Amhara elites do disbelive the suffering of Tegaru until they get drowned into it.
This is story i got from one of those I met in Libya and good at conspiracy theory. We exchanged phone calls even if we stay apart . World Food aid organization is also concerned for our people and UNICEF for our children. All these showy intergovernmental organizations are scrambling over free agenda while our people are dying every day and while they are able to avoid the conflict and save lives in proper time and in humanely manner.
The human ego is beyond limit – selfish people want you to die and suffer as long as they are able to make something out of your sufferings. You may express this egoisme using bulk of words and in a sophsiticated manner using scolarly articles. However, at the end of the day, you gonna say something which is quite similar to what is adressed here. Ye shi filt maseriyaw lit-የሺ ፍልጥ ማሰሪያው ልጥ. if there is many(thousands of logs) logs here and there, you need one cord to tie them up. Thank you for posting!!
-
ጥሩ ትግሬ is a term recently coined to designate the latest banda (Traitor) who could effectively help Amhara elites and their hand-made party(Prosperity party) by treacherously convincing Tegaru into accepting the hate and war crime was declared only against TPLF leaders . And Amhara has no any sort of enemity with Tigray and Tegaru.
This is a recently fabricated agenda or tactic to compensate the failed mission of controlling Tegaru.
-
ባዕሎም ብዝወልዕዎ ኲናት ምንም ከምዘይፈልጡ መሲሎም ክዛረቡን ብሕዝብና ሕልቂት ናኣታቶም ዘግልግል ፖለቲካዊን ቁጠባዊ ረብኺ እናዳለው እናፈጠሩ ንርዕዮም አለና፥፥እካዕ መኣዝ እዮም ብናይ ሰብ ሕይወት ዝጫወቱ፥፥ዳርት ንኤሜሪካ ዝጠቅም መፅናዕቲ ስለያ ብሽም ሀገዝ ክገብር ከምዝዐተወ ኩሉ ዝርድዖ ዕዩ፥፥ዝወለደ አይፀድቅን ዝባሀል አሎ ከብ ቀደሞም ሀለይቲ ሰብ አይኮኑን ንሕዝብና ይራህርህሉዶ ኢለ እምበር ፈቲየዮም አይፈልጥን፥ንሕዝብና ክንብል ግድን ከነምስግናም ዝለዝነበረ እዩ ጌርናዮ፥፥አነ ብውልቀይ ናይ ፖለቲካ ፍልጠት የብለይ፥ግን እቲ ልዑክ ዝቀያይርዎ ዘለው ጨዋታ ለግፂ እዩ ዝመስለኒ ፥፥ፖለቲካዊን ስነ ልቦና ፀዋታ ከምዝተፀመዱ የርዕየኒ፥፥ንአለም ብዛዕባ ትግራይ ከምዝተሀሳስቦምን ነቲ አብ ትግራይ ዘሎ ሰብአዊ ቅልውላው ንምፍታህ ዝተፈላለየ መንገዲ ይፅዕሩ ከምዘለው ንአለም ንምርዐይ፥፥ተርዕዮ ይብሃል እዚ፥ናይ ሀሾት ግባር ንአለም ንምርዐይ ፥ልዑክ ቀየረ አይቀየረ ዘምፅዖ ነገር የለን፥፥ካልዓይ ተዓዛቢ እምበር በይኑ ውሳኔ ዝውስን ናይ አሜሪካ ወፃኢ ጉዳያት መፍት ብኢዱ ዝሀዘ በይኑ ዝውስን ማለት ከምዘይኮነ ኩልሁም እትፈልጥም ሀቂ እዩ፥፥
There is no single man who have the ultimate power in making decision on the US foreign policy and who have an exclusive right to leave the last word in this matter. For me, He is an expert in the matters like this and could perfectly bring ideas and present to his staff about what he observed and core message of his meeting with foreign officials.
Even if he has the right to influence the debate and meeting , he or others always stick 2 US first policy!
They are always good at making what is beneficial to their country out of any humanitarian crisis like that of Tigray.
I insist on asking them(US and UNSC ) to stop the war they waged on my family and the rest of my people.
ጥሩ ትግሬ እየተባለ በተደጋጋሚ እንሰማለን፥ሀላቹሁም እንደምታውቁት ወገናችንን በማስጨፍጨፍ ታላቅ ሚና የተጫወቱ ባንዳዎች አሉ፥፥አሁን ደግሞ እኛ ጠላታች ወያኔ ነበረ በስምንት በኩል እየተሽሎከለከ ሲያስቸግር የነበረን ላንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ከደመሰስነው ቆይተናል፥፥ሶ ከትግራይ ሕዝብ ጋር ጠላትነት የለንም እያሉን ያለ ሀፍረት እየተናገሩ ሊያታልሉንና እየሞከሩ ነው፥፥ጥቂት የሚሸነግሉት በማሰብ እና እኛ ከነርሱ ጋር ሁነን አጣዬ ሸዋ ሮቢት ሌሎች ከተሞች ገብተን እንድንዋጋላቸው ጥሬ ጥሬዋን እንምትመኝ እንደ እቴሜቴ ዶሮ ያልማሉ፥ሀለሙ ህልመ ወአልቦ ዘከቡ ነውና፥እኛን ከምድረገፅ የማጥፋት የማንበርከክ አላማቸው እንዳልተካ እንማይሳካም ሁሉ ከነርሱ ጋር በስም አንድነት እና ኢትዮጵያዊነት(የአማራነት ተለዋጭ ቃል ነው በቅርቡ ልናሳትመው ባቀድነው መዝገበ ቃላት ታገኙታላቹ፡እንዳያመልጣቹ)ተሰባጥረን እና ተጣፍተን(አማራ=ኢትዮጵያዊ)ተብለን ተደምረን አንኖርም፥፥ዳግመኛ ወገናችንን አናስጨርስም፥፥ከትግራይ ሕዝብ ጋር ጠላትነት የለንም የሚለውን ከውድቀት ማግሥት የተፈበረከን አዲሱ አጀንዳን ለማዳረስ ና ትግራዋይን ለማግባባት ና ለመከፋፈል ያገለግሉናል ያሏቸውን ሀደሽቲ ባንዳታት ጥሩ ትግሬ ይብልዎም አለው፥ካብዑ የድህነኩም፥ብተፈላለየ ዶባት መጥቃዕቲ ይበፅሖም ስለዘሎ ከነድህኖም፥ ናትና ቃልሲ ከተኣናቕፉ እዩ፥፥
ወያኔን በመያዝ ና ማሰር ስም በመቶ ሺዎች የሚቆጠር ሠራዊት ፥ታንክ ፥ መድፍ ድሮኖችን አልፎ የተሰማራን ሀይል መባረክ አይን ያወጣ ክህደት ነው፥፥ትግራይ የማይበገሩ ጀግኞች እንዳሏት በቀላሉ አንድ ሰው መማረክ አይቻልም፥የብዙ ንፁሃንን ሕይወት እንደሚቀጥፍ ማንም ሊገምተው የሚችለው ሀቅ ነው፥፥ይህን እያወቁ ሠራዊትን ባርኮ መስደድ ቤተክርስቲያኑዋን የታሪክ ተወቃሽ ያደርጋታል፥፥


text:
ኦላና ከበደ ኣብ ትሕቲ ዝብል ሰነድ ዝተኸሱ 21 ሰባት ክኾኑ ከለው ብስም ተቓዋሚ ፓርቲ ናይ ኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ ብተግባር ግብረ ሽበራ ንዝተፈረጀ ግንባር ሓርነት ኦሮሞ እናዳሰርሑ መንግስቲ ንምግልባጥ ፈቲንኩም ብዝብል ኽሲ ከምዝተፈረዶም ጠበቕኦም ኣቶ ወንድሙ ኢብሳ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊፆም።
“ሓደ ብነፃ ዝወፀ ክኸውን ከሎ እቶም 15 ድማ ካብ ሰለስተ ዓመትን ሽዱሽተ ኣዋርሕን ክሳብ 13 ዓመታት ዝተፈረዶም እዮም።ኣብ ልዕሊ እቶም ሓሙሽተ ንመጻኢ ውሳነ ክውሃብ እዩ።ይግባይ ክንሓተሎም ከም እንኽእል ስለዝተነገረና ክንሓተሎም ኢና።”
እዞም 21 ተኸሰስቲ ኣብ ዝሓለፈ ሕዳር 2008 ዓ.ም ካብ ከባቢታት ክልል ኦሮሚያ ዝተኣስሩን ዝተታሓዝሉን ዝቐረቦም ክስን ድማ ብሽፋን ኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ ብሽርራ ንዝተፈረጀ ኦነግ ትሰርሑ ነይርኹም ዝብል ምዃኑ እቶም ጠበቓ ወሲኾም ገሊፆም።
ብኻልእ ዜና ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ፌደራል ኣብ ልዕሊ ኣርባዕተ ኣባላት ኣመራርሓ ናይ ኦሮሞ ፌደራሊስ ኮንግረስ ሓዊሱ ኣብ መንጎ 22 ተኸሰትን ዓቃቢ ሕግን ዘሎ ምጉት ሎሚ’ውን ብይን ከምዘይሃበ ተፈሊጡ።
ዓቃቢ ሕጊ ኣብ ልዕሊ ተኸሰስቲ ከቕርቦ ዝነበሮ ናይ ድምፅን ምስልን ምስክር ብናይ ቤት ፍርዲ ናይ ስራሕ ቋንቋ ኣተርጊሙ ብዘይ ምቕራቡ ምዃኑ ቤት ፍርዲ ገሊፁ’ሎ።ንምንታይ ተተርጒሙ ከምዘይቐረበ ምስ መብርሂኡ ክቐርበሉ ቆፀሮ ሂቡ’ሎ።
ዓቃቢ ሕጊ ኣቶ በቀለ ገርባ ሓዊሱ ኣርባዕተ ላዕለዎት ኣባላት ኣመራርሓ ኦፌኮ ዝርከቡዎም ኣብ ልዕሊ 22 ተኸሰስቲ ተግባር ሽበራ ፈፂሞም ክብል ቅድሚ ሓደ ዓመት ከምዝኸሰሶም ይዝከር።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ቀሚሸይ ኣውጺኤ እየ፡ ከመይ ኢለክ ክኽደኖ? ኣእጋረይ ተሐጺበ እየ፡ ከመይ ኢለ ኸርስሖ? መሃ.5:3
መጽሓፍ መሃልየ መሃልይ ናይ ፍቕሪ መጽሓፍ እዩ። ኣብ መንጎ እታ ሱላሚትን ፍትዋን ዘሎ ታሪኽ ድማ ይትርኽ። እዚ ድማ ተምሳል ናይ እስራኤልን ኣምላኽን ኣብ ብሉይ ኪዳን ወይውን ተምሳል ናይ ክርስቶስን ማሕበሩን ኣብ ሓድሽ ኪዳን ምዃኑ ብዙሓት ናይ መጽሓፍ ቅዱስ መምሃራን ይገልጹ። ኣብዚ ታሪኽ እዚ ሓደ እዋን ዘሕዝን ኩነት ኣጋጢሙ ኔሩ። ሓደ ምሸት እቲ ፈታዊ ከርበን ምኡዝ ቀመማቱን ቀንጢቡ ናብ ቤት ፍትውቱ ብምኻድ ብናይ ፍቕሪ ቃላት ማዕጾኣ ክትከፍተሉ ክኹሕኩሓ ጀመረ። እቲ ጊዜ ነታ ሱላሚት ምቹእ ኣይነበረን። ስለዚ ድማ “ቀሚሸይ ኣውጺኤ እየ፡ ከመይ ኢለ ክኽደኖ? ኣእጋረይ ተሐጺበ እየ፡ ከመይ ኢለ ኸርስሖ?” በለቶ። ፈታዊኣ ድማ ካብ ኣፍደገ ቤታ ተመልሰ።
ኣብዚ እዋን እዚኸ ክንደየኖት ኢና ኣምላኽ ክበጽሓና መጺኡ ከብቅዕ ብነገራትና ተሓላሊኽና ጻዊዒቱ ከይሰማዕናዮ ንሓልፍ? ወይ ድማ በቲ ዘለናዮ ነገር ዓጊብና ጽቡቕ እየ ዘለኹ ብምባል ኣፍደገና ምኽፋት ዝኣበና? “እንሆ፡ ኣብ ደገ ቤት ደው ኢለ ኳሕኳሕ ኤብል አሎኹ። ሓደ እኳ ድምጸይ ሰሚዑስ ማዕጾ እንተ ኸፈተለይ፡ ናብኡ ኽኣቱ ምስኡ ኸኣ ክድረር እየ፡ ንሱውን ምሳይ።” ዝብልሲ ንሓደስቲ ጥራይዶ ይመስለና?
ጸሎት: ዎ’ኣምላኽ ኣብ ኩሉ ወገን ህይወተይ ናትካ ምብጻሕ የድልየኒ እዩ። ዕለት ዕለት ድማ ድልው ኮይነ፡ ኣፍደገ ልበይ ከፊተ ክጽበየካ፡ ብሕልኽላኽ ናብራን ካልእ ናተይ ዝብሎ ነገራትን ተታሒዘ ነቲ ናትካ ምብጻሕ ከይስሕቶ መንፈሰይ ኣንቅሓዮ። ብስም የሱስ ኣሜን!


text:
ብታስዐይቲ ሰዓት የሱስ፡ ኤሎሄ፡ ኤሎሄ፡ ላማ ሰበቅታኒ? ኢሉ ብዓብዪ ድምጺ ጨርሔ። እዚ ኸኣ፡ ኣምላኸይ፡ ኣምላኸይ፡ ንምንታይ ሐደግካኒ? ማለት እዩ። ማቴ.27:46
መጽሓፍ ቅዱስ የሱስ ቅድሚ ስቕለቱ ንደቀመዛሙርቱ ሒዙ ናብ ጌተሴማኔ ዝበሃል ቦታ ምስ ወሰዶም ኣብኡ ነፍሱ ክሳዕ ሞት ከም ተሰቀየት ይነግረና። "ፍቓድካ እንተ ኾይኑ እዛ ጽዋእ ኻባይ ትሕለፍ" እውን ኢሉ ኔሩ። ጻዕረ ሞት ሒዝዎ ርሃጹ ከም ነጥቢ ደም ናብ ምድሪ ክሳዕ ዝወርድ ዝጨንቆ ዝነበረስ እንታይ እዩ? እቲ መግረፍትን፣ ስዒቡ ዝመጽእ ምሽንካር ኣእዳዉን ኣእጋሩንዶ ይኸውን? እዚታት ኩሉ ስጋዊ ስቅያት እዩ። እቶም ምስኡ እተሰቕሉ ከተርቲ እውን ብሰሪ ኣበሳኦም ነዚ ስጋዊ ስቅያት ረኺቦሞ እዮም። ስለዚ የሱስ ክንዮ እቲ ስጋዊ ስቅያት ዝጠዓሞ ነገር ኔሩ እዩ። ንሱ ድማ ንሓጢኣትና ኣብ ዝባኑ ምጻሩ እዩ።
ብዙሕ ጊዜ ኸመይ ኢሉ እቲ ንሓጢኣትና ኣብ ዝባኑ ምጻር ዓቢ ስቅያት ከም ዘምጽኣሉ ክትርድኦ ዘጸግም እዩ? ካብተን የሱስ ኣብ መስቀል ኮይኑ እተዛረበን ሸውዓተ ዘረባታት ግና ሓንቲኤን ነዚ ነገር እዚ ተብርሆ እያ። ንሳ ድማ "ኤሎሄ፡ ኤሎሄ፡ ላማ ሰበቅታኒ? "ኣምላኸይ፡ ኣምላኸይ፡ ንምንታይ ሐደግካኒ?" እትብል እያ። ንየሱስ እቲ ዝዓበየ ስቓይ ኣምላኽ ክሓድጎ ከሎ እዩ። ሃዋርያት ክሓድግዎ ከለዉ ጸገም ኣይነበሮን። ነቶም ብሰንኪ ሓጢኣትና ካብ ኣምላኽ ርሑቃት ዝነበርና ናብ ኣምላኽ ከቕርበና ኢሉ ዝባን ኣቦኡ ክርኢ ግና እቲ ዝዓበየ ስቓይ እዩ። ነዚ ስቓይ ክጸውር ፍቓደኛ ብምዃኑ ድማ ንዓና ናብ ኣምላኽ ከቕርበና ከኣለ።
ጸሎት: ዎ የሱስ ብሰንኪ ሓጢኣተይ ካብ ኣምላኽ ርሑቕ ዝነበርኩ ናብ ኣምላኽ ከተቕርበኒ ኢልካ ምእንታይ ክትስቀል ስለ ዝመረጽካ ኤመስግነካ ኣለኹ። ኣነ ምስ ኣምላኽ ተዓሪቐ ብህይወት ክነብር ኢላካ ስለይ ስለ ዝሞትካ ብምሉኡ ዘመን ህይወተይ ስሌኻ ክነብር እውስን ኣለኹ። ኣሜን!


text:
መእተዊ
ርቀትካ ዕጣን፡ ጋዜጠኛን ገጣምን ግርማይ ኣብርሃም ዝተገጥሙ ግጥሚታት ሒዛ፡ ብኣሕተምቲ ሕድሪ ዝተሓትመት መጽሓፍ እኵብ ግጥምታት እያ። እዛ 87 ግጥሚታት ሓቚፋ ኣብ 2018 ዝተሓትመት መጽሓፍ፡ ሓቚፋቶም ዘላ ግጥሚታት ኣብ መቓን ነዊሕ ግዜ ዝተጻሕፉ ምዃኖም ካብቲ ኣብ መእተዊ ብገጣሚ ተጻሒፉ ዘሎ “ንመዓስ ከይበልኩ ቕድሚ ሓያሎ ዓመታት በብሓደ ኽጽሕፎም ዝጀመርኩ ግጥሚታተይ እነሀዉ ባይቶ ኣቚሞም፡፡” ዝብል ምሉእ ሓሳብ ምርዳእ ዝከኣል ኮይኑ፡ ኣብ ግጥሚ ትግርኛ ነዊሕ ግዳሰ ዝጸንሖ ነባቢ እውን ንገለ ካብ ግጥሚታት እዛ መጽሓፍ ከባቢ ዕስራ ዓመታት ዕድመ ዘለዎም ምዃኖም ከስተብህል ይኽእል እዩ።
ገምጋምን ምስትምቓርን
87 ነናቶም ሰፊሕን ብዙሕን ትንታኔ፡ ገምጋምን ምስትምቓርን ክግበረሎም ዝኽእል ግጥሚታት እኳ እንተዀኑ፡ ጥርንፍ ጽሙቚ ኣቢልካ ብምስትምቓር፡ ኣብዞም 87 ግጥምታት እንረኽቦ፡ ማሕበራዊ ህይወትን ተፈጥሮን፡ ነጽብራቕ ኤርትራዊ ፖለቲካ፡ ጾታዊ ፍቕርን ዕርክነትን፡ ሃገራዊ ፍቕርን መንነትን፡ ኣደነትን ፍቕራን፡ ኣብ ዝብሉ ሓሙሽተ ኣምራት ምምዳቦም ይከኣል፡፡ ይዅን እምበር፡ ኣብ ሓሙሽተ ምድባት ደኣ ይቀመጡ እምበር፡ ኣብ ኩሎም ክስማዕ ወይ ክርአ ዝኽእል ንኹሎም ማእከል ኮይኑ ዝሓቚፎም ቃና ግና ኣለዎም፡፡ እሱ ድማ ሓቦ ዝተነጸፈ ቃና ትዕግስቲ፡ ተስፋን ፍቕርን እዩ።
ቅዲ ኣጸሓሕፋን ኣጠቓቕማ ቋንቋን፡
ዳርጋ ኩሎም እቶም ግጥምታት፡ እቲ ባህላዊ ተባሂሉ ክጽዋዕ ዘምሕረሉ ዓይነት ስነ-ግጥሚ ዝመለለይኦም፡ ማለት፡ ስሩዕ ናዕታን ረምታን ዘለዎም ብማይቤታት ዝተኸፋፈሉን ነዚ ተመርኲሱ ዝፍጠር ዋሕዝን ዜማን ዘለዎም እዮም። እዚ ዓይነት ስነ-ግጥሚ፡ ክንበብ ምቹእ ኮይኑ ተነቢቡ ብዝፈጥሮ ጣዕሚ ድማ ተዘካርን ጦብላሕታ ፈጣርን እዩ።
“ስፍሓት፡ ዕምቆትን ጽባቐን ቋንቋ ንኣተሓሳስባ የማእዝኖ፡ ዘይምዕሩይ ዘይጽቡቕ ቋንቋ ዘይጽቡቕ ኣተሓሳስባ እዩ ዝፈጥር፡ ብሕጽር ዝበለ፡ ምዕቡልን ጽቡቕን ቋንቋን ኣጠቓቕማኡን ምዕቡልን ጽቡቕን ኣተሓሳስባ ዝፈጥርን ዘማእዝንን” ይብሎ፡ ተሸላሚ ሽልማት ኖበል ዝዀነ ኖርዌጃዊ ገጣሚ፡ ጸሓፍን ሃገራዊ መዝሙር ኖርወይ ዝደረሰን ብዮርንስችያርነ ብዮርንሶን (Bjørnstjerne Bjørnsen) ፡ ንተማሃራዩ ዝዀነ መንእሰይ።
“እቲ ቋንቋ ንኽብደትን ስፍሓትን እቲ እቲ ዘመናዊ ስነ-ሓሳብ ከሕልፎ ዝድለ መልእኽቲ፡ ክስከም ከምዝኽእል ገቢሩ ይምስርሖን ይሰርሖን ነይሩ፡፡” ይብል ፕሮፌሰር ግርማይ ነጋሽ ንዝኽሪ ተጋዳላይ ስነ-ጥበበኛ ተስፋማርያም ወልደማርያም ኣብ ዝጸሓፎ ጽሑፍ።
እዚ ክልተ ብህሎታት ናይዞም ሊቃውንቲ ዘርእየና እንተሃለወ፡ ክሓልፍ ዝድለ ዘሎ መልእኽቲ ጥራይ ዘይኰነ ብቕዓት፡ ሓይልን ጽፈትን ንዕኡ ተሰኪሙ ከሕልፍ ኣብ ኣገልግሎት ዝውዕል ዘሎ ቋንቋን ክንዲ ምንታይ ኣገዳሲ ምዃኑ እዩ። ኣብ ግጥሚ ምስ መጻእና ድማ ዝያዳ ኣገዳሲ ይኸውን ምኽንያቱ ሒደት ቃላት ብምጥቃም ዓብዪን ሰፊሕን መልእኽቲ ምሕላፍ ስለዝኸውን። ኣብዚ መዳይ እዚ ልዕሊ ኩሉ ኣገደስቲ ዝዀኑ፡ መረጻ ቃላት፡ ግሳውነቶምን ስፍሓቱን ውህደት ሕድሕዶምን ምስቲ ዛዕባን እዩ። ልክዕን ስእላዊ ትርኢት ዝፈጥር፡ እመኑኒ ከይበለ ኣርእዩ ዘእምን ቅጽላዊ ቋንቋ እውን ኣካል እዚ እዩ።
በዚ መንጽር እዚ ብምርኣይ፡ ግጥምታት ርቀትካ ዕጣን ኣብ ኣጠቓቕማ ቋንቋ፡ ማለት፡ መረጻ ቃላትን ውህደቱ ምስ ክሓልፍ ዝድለ መልእኽትን ጽፈትን ጽባቐን ዝተራእየሎም፡ ስእለ ኣእምሮ ዝፈጥሩን ብዝተፈላለየ መልክዓቱ ስምዒት ዝነኽኡን ኣበሃህላታት ዘለዎም ግጥምታት ዝሓቖፈት መጽሓፍ እያ። ነቲ ገጣማይ የርኢ እምበር ኣይነግርን ዝብል ጽኑሕ ኣበሃህላ ኣብ ተግባር ከምዘውዓሎ ድማ፣ ኣብቶም ዝንበቡ ግጥምታት ክረኣዩ ዝኽእሉ ገጸ-ባህርያትን ብእኦም ዝፍጠር ስምዒትን ምስክር እዩ። ቃላት ክጸሓፍሉ ዘለዎም ቅርጺ (ንኣብነት ግጥሚታት ዶ ግጥምታት) ግና፡ ገና ኣብ ቋንቋ ትግርኛ ኣካታዒ ዘሎ ኣርእስቲ ዘሎ ስለዝዀነ ከይተተንከፈ ክሕለፍ ይምረጽ።
ድርኺት
ብዙሓት ግጥምታት ርቀትካ ዕጣን፡ ዝዓበየ ድርኺቶም ፍጻሜታት ዝመንቀሊኡ ዓሚቚ ስምዒት ምዃኑ ካብቲ ዘዘንትውዎ ዛንታን ቃናኡን ምርኣይን ምርዳእን ይከኣል። እዚ ይበሃል እምበር፡ ኣብ ረቂቕ ፍልስፍናዊ ሓሳብ ተመርኲሶም ዝተጻሕፉ ግጥምታት እውን መማቕርቲ እዛ መጽሓፍን፡ ነቲ ብዝበዝሑ ስምዒት ዝነኽኡ ግጥምታት ተተንኪፉ ዝጸንሐ ኣእምሮ ካብ ስምዒት ኣውጺኦም ዘሕስቡን ግጥሚታት ኣለዉ እዮም። ከም፡ ሴፍ ሓቂ ኣብ ሰገባ ስጋ፡ ምርኻብን ዘይምርኻብን፡ ካብ ቻነል ናብ ቻነል፡ እቲ ድኻ ደራሲ፡ ንውሉድ ሓቂ ዝኣመሰሉ ግጥምታት ኣግራሞት ፈጢሮም ዘሕስቡ ክኾኑ እንከለዉ፡ ከም፡ ኣውደኣመት ከልቢ፡ ዕድልን ምርጫን፡ ትልሂት ናጽነት ዝኣመሰሉ ድማ መልክዕ ባህርያዊ ተፈጥሮን ተማላላእነቱ ምስ ህይወት ወዲ-ሰብን ዘርኢ ፍልስፍናዊ ሓሳብን ዘመንጭዉ እዮም። ካብዞም ክልተ ምድባት ኣብነታት ምስ እንርኢ፡ ብዙሓት ግጥምታት ርቀትካ ዕጣን፡ ዝዓበየ ድርኺቶም ፍጻሜታት ዝመንቀሊኡ ዓሚቚ ስምዒት ምዃኑ ካብቲ ዘዘንትውዎ ዛንታን ቃናኡን ምርኣይን ምርዳእን ይከኣል። እዚ ይበሃል እምበር፡ ኣብ ረቂቕ ፍልስፍናዊ ሓሳብ ተመርኲሶም ዝተጻሕፉ ግጥምታት እውን መማቕርቲ እዛ መጽሓፍን፡ ነቲ ብዝበዝሑ ስምዒት ዝነኽኡ ግጥምታት ተተንኪፉ ዝጸንሐ ኣእምሮ ካብ ስምዒት ኣውጺኦም ዘሕስቡን ግጥሚታት ኣለዉ እዮም።
ኣምርን መልእኽትን
ነባቢ፡ ነዞም ግጥምታት ኣብ ዝነበሉ ዳርጋ ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ግጥሚ ዝርከቡ ዓበይቲ ስምዒታት ህይወት፡ ከም ተስፋ፡ ሓልዮትን ፍቕርን እዮም። በዚ መንጽር እዚ እንክርአ፡ ብዙሓት ካብዞም ግጥምታት፡ ነቲ ኣብ ህይወት ዘጋጥም ግርጭታት (ሕድሕድን ምስ ገዛእ ርእስን) ፡ ውረድ-ደይብ፡ ሃብትን ድኽነትን ምስኡ ተኣሳሲሩ ዝስዕብ ሓላፍ ዘላፍን ዝሪእሉ ዓይንን ዝፈጥርሉ ገጽን፡ ከምኡ ድማ ዝሕዝሉ ሜላን ዘቕርብሉ መፍትሕን ኣብቶም ልዒሎም ዝተገልጹ ኣምራት፡ ተስፋ፡ ሓልዮትን ፍቕርን ዝተመርኰሰ እዩ፡፡ እዚ ይዅን እምበር፣ በቲ ስነ-ጥበብ ሕብረተ-ሰብ ምስሉ ዝርእየሉ መስትያትን፣ እዚ መስትያት እዚ ተጠቒሙ ክጸሪ ዘለዎ ገጻት ህይወቱ ዘጽርየሉ መሳርሕን’ዩ ዝብል ዝጸንሐ ኣምር ኣቢልና ምስ እንርኢ ምስሊ ህይወት ኤርትራውያን ኣብዛ መጽሓፍ ክንረኽቦ ኣይንጽገምን። ጻውዒት እዞም ግጥምታት ወይ እዚ ኣብዛ መጽሓፍ እንርእዮ ምስሊ፡ ከምቲ ናይ 18 ክፍለ-ዘመን ህቡብ ደንማርካዊ ጸሓፊ ጆርጅ ብራንደስ ዝበሎ፣ «ዕዮ ስነ-ጽሑፍ ሽግራት ሕብረተ-ሰብ ኣብ ክትዕ (ዘተ) ከምዝቐርቡ ምግባር እዩ» ንሽግራትና ክንካትዓሎምን ወይ ክንዛተየሎም እውን ዝዕድም እዩ።
ከምቲ ልዒሉ ዝተገልጸ፡ ዝበዝሑ ግጥምታት እዛ መጽሓፍ ዘንጸባረቕዎም ዛዕባታት ኣብ ሓሙሽተ ብቐሊል ዝልለዩ ነጥብታት ከፊልካ ንምርኣዮም፡ በቲ ነጽብራቕ ኤርትራዊ ፖለቲካ ዝብል ነጥቢ ምጅማር ይከኣል። ኣብ ቃና ሓያለ ግጥምታት እዛ መጽሓፍ ዝርከብ ቃዛኒ ግን ከኣ ዓቃል ድምጺ፡ ሃለዋት እዚ ህዝቢ ኤርትራ ዝሓልፎ ዘሎ ከቢድ እዋን ዘንጸባርቑ እዮም።
‘’ንጻወት ግዳ’’ እትብል ግጥሚ እንተተመልከትና፣ ‘’ንጻወት’ሞ ንተተሃጓጐስ’የ/ ዘመን ክምለስ’የ’’ ዝብል ድምጺ ንሰምዕ እሞ፡ ዘበን ሲ ኣይመለስ፡ እቲ ሕሱም እዋን ዘበነ መግዛእቲ እንታይ ዘምልስ ኣለዎ፧ ዘስምዕ ትሕዝቶ ምስ ነበብና፡ ‘’ንጻወት ግዳ፡/ንጻወት’ሞ ንተሓጓጐስ’የ/ዘምን ክሓይሽ’የ’’ ብዝብል ቃዛኒ ድምጺ ክጽውዕ ንሰምዖ። ኣብዛ ግጥሚ ህዝቢ ኤርትራ ክምለስ ዝጽበዮ ጥዑም እዋን ከምዘይረኣየ ጥራይ ዘይኰንና እንምልከት፡ እቲ ዘለዎ እዋን ሕማቕ ብምዃኑ እውን ክሕሸሉ ይጽውዕ ምህላዉ ንርኢ። (ገጽ 77)
ኣብ ከምዚ ዚኣመሰለ ክሓይሽ ዝጽዋዕ ዘሎ ዘመን እንታይ ዝካየድ ዘሎ፧ ንእስነት ንብላሽ ይባኽን ምህላዉ፡ ‘’ንእስነተይ’ባ’’ እትብል ግጥሚ ተርእየና። ‘’ክሹን ንእስነት/ርጉጥ ኣብ ክሽነ/ኣነ ኣብ ድርኩኺት/ትጽቢት ተጐምጒመ።’’ ብዝብል ማይ-ቤት እትፍልም ግጥሚ፡ ኩሉ ዓይነት ስምዒት ዝረኣየሉ ዕድመ ንእስነት ክእቶ ከምዘይተኻእለ ግና ፈቓቓት በሲዑ ባዕሉ እናወጸ ይቕስቅሶ ምህላዉ ዘዘንቱ ገጸ-ባህሪ ኢና ንምልከት። ‘’መፍትሐይ ሃቡኒ/ ክቋደስ ክኣቱ/ጓና ኣይትግበሩኒ/ ጋሻ ንእስነቱ’’ ኢላ ብምዝዛም ድማ እዚኣ እውን ኤርትራዊ መንእሰይ ዝሓልፎ ዘሎ ዘመን እንታይ ይመስል ተርእየና። (ገጽ 9)
ጽምዋ ኣብ እትብል ግጥሚ እንምልከቶ ገጸ-ባህሪ፡ ንበይኑ ኣብ ሓንቲ ክፍሊ ዝርአ ኮይኑ፡ ኣብኡ ኮይኑ ብስእለ-ኣእምሮ ስድራኡ መኣዲ ተቐሪቦም እናተራእይዎ ዝሓስቦን ዝስምዖን እተንጸባርቕ ግጥሚ እያ። ‘’ደበና ሓሳባት ኣብ ሰማይ ኣእምሮ/ደረት ዘይፈልጥ ወትሩ ኣብ ጕዕዞ/ክብል ክብል ኽዝንቢ ኽዝንቢ/ስድራይ ኣምጺኡለይ ከቢቦም መኣዲ።’’ ዝብል ቀዳማይ ማይቤት ኣለዋ። ንሳቶም ከቢቦም እናተመገቡ፡ ኣብ መንጎኦም ግን ሓንቲ ሰብ ዘይብላ ዅርሲ ኣላ። እዛ ኣብ መንጐኦም ዘላ ዅርሲ ደፊሮም እውን ክጥምትዋ ዘይከኣሉ ብጐቦ ዓይኖም ዝጥምትዋ እያ። ደፊሮም ክጥምትዋ ዘይምኽኣሎም ዝፈጥሮ ድማ ዝዀነ እትፈጥሮ ዘይጽቡቕ ስምዒት ብምህላዉ እዩ። ድሮ ኮፍ በሃሊኣ መዋቲ ዘይምዃኑ በቲ ቀዳማይ ማይቤት ፈሊጥና ብምህላውና እምበኣር፣ እዚ ብሓሳብ ስድራኡ ዝሰኣልዎ ዘለዉ ደኣ ኣበይ ድዩ ዘሎ ኢልና ክንሓስብ ንግደድ። ‘’ኣይበላዕ! ተፍቅሮ ዘይብሉ፡’’/ ይብል ‘ቲ ስቕታኦም ባዕሉ ‘ዛረብ ነይሩ።’’ ዝብል መስመራት ዝሓዘ ካልእ ማይቤት ድማ እዩ ነቲ ኣቐዲሙ ዝተፈጥረ ኣሕዛኒ ስምዒት ሰማይ ዘዕርጎ። ኣብ መወዳእታ ማይቤት ዝርከብ ንሳቶም ሲ ካብ ሰለስተ ንላዕሊ እዮም ‘’ይምሓርካ’’ እኳ ይብልዎ ሓደ እንተሃንጢሱ ዘስምዕ መስመራት ግና እቲ ቀንዲ ኩነታት እዚ ኣዘንታዊ ዘርኢ እዩ። ሓደ ኣብ ሸላ ዝተዳጐነ እሞ በጻሕቲ ድማ ዘይብሉ ወይ ዘይፍቀደሉ እሱር እምበር፡ ካልእ ፍጡር ሰብ ኣብ ኩነታት እዛ ግጥሚ ዘሎ ኣዘንታዊ ክህሉ ኣይክእል እዩ። እዛ ግጥሚ ንሃለዋት እቶም ኣብዘይ ሕጋዊ ኣብያተ-ማእሰርቲ ኤርትራ ዘለዉ ኤርትራውያን እሱራት ብንመፈስ ክንሪኦ እንትገብር ግጥሚ እያ። (ገጽ 14)
ከተተንፍሰሉ ዘይትኽእልን ኣሽካዕላል ዝበዝሖን ፖለቲካዊ ኩነታት ዓድኻ፡ ኣብ ዓቕሊ-ጽበት ወሲዱ ነብስኻ ክትቀትል ከምዘገድድ፣ ፕሮፌሰር ግርማይ ነጋሽ ኣብ መጽሓፍ ‘’ናይ ደረስቲ ናጽነት’’ እትብል፣ ንሓደ ህቡብ ላቲን ኣሜሪካዊ ደራስን ድራማቲካዊ ነብሰ-ቅትለታዊ ኣማውታኡን ጠቒሱ የርእየና። ብተወሳኺ፡ ነቲ “ብርቱካናዊ ሰውራ” ብዝብል ቅጽል ዝፍለጥን ክሳዕ ሕጂ ዝቕጽል ዘሎን ኣብ ሓያለይ ሃገራት ዓረብ ዝተወልዐ ዘመናዊ ህዝባዊ ሰውራ ቀዳመይቲ ጠንቂ ዝዀነት እውን፡ በቲ ዝነበረ ጨቋኒ ስርዓት ቱኒዝያ ዝተበሳጨወ መንእሰይ ኣብ ኣደባባይ ወጺኡ ነብሱ ብምቅጻል ነብሰ-ቅትለት ምስ ፈጸመ እዩ። ኣብ ኤርትራዊ ዝንጸባረቕ ከምዚ ዚኣመሰለ ሓሳብን ስምዒትን ድማ ኣብ ርቀትካ ዕጣን፣ ኣብታ ‘’ታ ደይ ከ ‘ሞ’’ እትብል ግጥሚ ንምልከቶ። ኣብዛ ግጥሚ ዘሎ ተዛራቢ፡ ንሓሳቡን ስምዒቱን ‘’… ኣብዚ እነሀልካ እያድ ዝነደደ/ኣብቲ እናሃልካ ገመድ እተፋሕሰ/በዚ እንሀልካ ኽልተ – ብልሑ ኻራ/ በቲ እንሃልካ ዝዓሞቐ ዒላ’’ እናበለ ከምዝደፋፍኦ ይነግር እሞ፡ እዝስ ምገበርኩዎ ኣደይ እሞ ብሓዘንን ጓህን ክትማስን እንድያ ብዘስምዕ ማይ-ቤት፡ እቲ ትዕግስቲ ዘግብሮን ሓጺርን ተስፋ-ዝቖረጸን ሓሳብ ገዲፉ ኣስፊሑ ክሓስብ ዝገብሮን ምኽንያት የርኢ።
ኣብዘን ሰለስተ ግጥምታት ክንምልከቶ ከምዝኸኣልና፡ ዋላ እኳ ምንባርካ ዘጽልእን ተስፋ ዘቚርጽን ኩነታት እንተሃለወ፡ ብትዕግስትን ተስፋን ግና ይከኣልን ይንበርን ምህላዉ እዩ፡፡ ካልኦት ኣብዚ ምድብ እዚ ክምደባ ዝኽእላ፡ ከም ኮፍ፡ ጨብጨባ፡ ሓቂ፡ ቦታ ምረጺ፡ መን ከልቢ መን ገመል፡ ኤዲሰን፡ ሴፍ ሓቂ ኣብ ሰገባ ስጋ፡ ርጋጽን ረጋጽን … ወዘተ እውን ዛንታን ኣዘናትዋን ደኣ ይፈላለ እምበር ኣብዘን ሰለስተ ግጥምታት ዝተራእየ ዓይነት ነጽብራቕ እየን ዘንጸባርቓ።
ኣብ ትሕቲ ከምዚ ዝኣመሰለ ፖለቲካዊ መልክዕ ዘለዎ ኩነት ዝፍጠር ወይ ዘሎ ማሕበራዊ ህይወት ድማ ነጸብራቕ ማሕበራዊ ምስሊ ተባሂሎም ክጽውዑ ይከኣል። ቃንዛ፡ ሰቖቛ፡ እህህታትን እናስምዑ፡ ግና ትዕግስቲ ገይሮም ብተስፋ ዝጽበዩን ዝነብሩን ገጸ-ባህርያት፡ ኣብ ግጥምታት፡ እናሓዘንካ ምሕዛን፡ ጸሎትካን ካልስኻን፡ ኣጆኻ ፒኮሎ፡ ወርቂ መጽሓር ሓዊ፡እንታይ ተረኽበ ኣይትበላ፡ ኣሳሳዪ … ብሰንኪ ፖለቲካዊ ምሕደራ ማሕበራዊ ፍትሒ ዝሰኣኑ ጥራይ ዘይኮኑስ ብፍላጥን ብዘይፍላጥን ሕብረተ-ሰብ እውን ቆላሕታ ክገብረሎም ዝግብኦ ግን ዘይገብሮም ተርእዮታት ዝጸውዩ ግጥምታት እዮም። እዞም ግጥምታትን መሰልቶምን ከም ማሕበራዊ ሕብረተ-ሰባዊ ነቐፌታ እውን ክውሰዱ ዝኽእሉ እዮም። ኣብዚ ምድብ እዚ ክምደቡ ዘጸብቐሎም “ኩሉ ኣብ ውሽጢ ገይርና ፍሽኽ ንብል ጽንዓት’ዩ ግርማና” ዝብል ናይ ኣብርሃም ኣፈወርቂ ሓረግ ዘዘኻኽሩ ግጥምታት፡ ከም እኒ፡ ርግኣት በዓልቲ ወርቂ ስኒ፡ ተስፋን ዘይተስፋን፡ እነኹ፡ ዕድልን ምርጫን፡ ንውሉድ ሓቂ፡ ለከ ‘ለዉ፡ ከይሓልፈካ ዘመን፡ … ወዘተ ዝኣመሰሉ ኮይኖም፡ ምንባቦም ዘሕድሮ ተስፋን ሰፊሕ ጠመተ ህይወትን፡ ለከ ጽባቐን መገድታትን ህይወት ሲ ትዕግስቲ ገይርካን ተስፋ ሰኒቕካን ምርኣይ እዩ ዘድልዮ ዘብሉ እዮም።
ትርጒም ዕርክነት፡ መቐረትን ጽባቐን ጾታዊ ፍቕሪ፡ ዘርእዩን ንምስትምቓሩ ዝዕድሙን፡ ንፍቑር ዓርከይ፡ ብኻ ጨካን ነይርካ፡ ትሕሾ ትሕሾ፡ መቐረት እምቢታ፡ ቤት መቕደስ ጐደቦና፡ ሓንቲ ዓይኑ ልቢ፡ ክምንጥላ ዶ ኸኣ፡ ከመይ ዘይዝክረኪ፡ ኣይትጥፋእ … ወዘተ ዝብሉ ብምቁር፡ ኣሕሳቢ፡ ኣገራሚ ብህሎታት ዝተሃንጹ ዛንታታት ዕርክነትን ፍቕርን ዘርእዩ ግጥምታት እዮም። ብተመሳሳሊ ከምቲ ቀንዲ ቴማ እዛ መጽሓፍ ዝዀነ፡ ተስፋን ትዕግስትን ኣብዞም ግጥምታት እውን ፍቕሪ ዝተሸለመ ድሙቕ ትርኢት እዩ ዘለዎ።
ሃገራውነት፡ ዝሓቶ ዋጋን ኣድላይነቱን ፍቕሪ እምበር ግዴታ ከምዘይኰነ፡ ክልተ ዀይንካ ሓደ ምዃን፡ ኣነስ አፍቅረኪ’የ፡ ድምጺ ጓል ስዉእ … ወዘተ ንፕሮፖጋንዳ ዘይኰነስ፡ ንሓቀኛ መንፈስ ብዘርኢ ዛንታ ተሃኒጾም ዝጽወዩን ዝጸውዩን ግጥምታት እዮም።
ኣብ ብዙሓት እቶም ካልኦት ግጥምታት እውን እኳ ተማእኪሉ እንተሎ፡ ኣደነትን ፍቕራን ዘንጸባርቑ፡ ፍቕሪ’ደ ፡ ናብራ፡ ወርቂ መጽሓር ሓዊ፡ እና ሓዘንካ ምሕዛን ዝብሉ ግጥምታት ህይወት ማለት ኣደ ማለት ምዃኑ ከርእዩ ዝተኸሸኑ ግጥምታት ርቀትካ ዕጣን እዮም።
ነዚ ክጥቐለል ዘይከኣል ጽውያ ግጥምታት ርቀትካ ዕጣን እምበኣር ከተዕርፈሉ እምበር ክትድምድሞ ዝከኣል ኣይኮነን እሞ ንሕጂ እዚ ዝስዕብ ብምባል ከዐርፍ፡ ርቀትካ ዕጣን ንቐጻሊ ምርምር ከም ሰነድን ምስክርን ናይዚ ህዝቢ ኤርትራ ዝሓልፎ ዘሎ ከቢድ እዋን ጥራይ ዘይኮነት ሲ ከም ነጸብራቕ ናይ ኣብ ከምዚ ዚበለ እዋን ኣድላዪ ዝኸውን ትዕግስትን ተስፋን እውን እያ። ብስነ-ግጥሚ መልክዕ ድማ፡ መምሃርን መወከስን ግጥሚ ትግርኛ ክትከውን እትኽእል ድንቂ ጥበብ ዝተንጸባረቐላ መጽሓፍ እያ።
ፍቕረይ የማን