text:
ፖሊሲ “ሕርሻ ዝመርሖ ኢንዱስትሪያላዊ ምዕባለ” ኣብ ትግራይ ሰሪሑ ዶ?
ንቐፃሊ”ከ ክሰርሕ ድዩ? ብገብረስላሰ ኣርኣያ፣
2ይ ክፋል
ሓፈሻዊ ውፅኢት ናይዚ ኹሉ ፃዕሪ ኣበይ ኣብፂሑና እንተይልና ግና
ከምቲ ልዕል ኢሉ ዝተጠቐሰ ሕርሻና ይትረፍ’ዶ ኢንዱስትሪ ዝመርሕ ፍርያት
ከምፅእ እኹል ቀለብ ‘ውን ንምፍራይ ኣይከኣለን። ህዝብና ንርእሱ ኣብታ
ዘይብሉ ዓቕሚ ምስ ኣዝዩ ዝተጎድአ ተፈጥሮ ክቃለስ ርብዒ ዘመን ሓሊፉ።
ሎሚ’ውን ግን ኣብ ናይ እኽሊ ሓገዝ ይነብር ኣሎ። ነዚ’ውን እዩ እዚ ፖሊሲ
ብደምቢ ተፈቲሹ ከከም ክልሉ ትሕዝቶ ምትዕርራይ ክግበረሉ ኣለዎ ዝብል
እምነት ዝሓዝና።
እዚ ከም ዘሎ ኮይኑ፣ ልዕል ኢሉ ከም ዝተገለፀ ኣብቲ ፖሊሲ ሕርሻ
ዝመርሖ ኢንዱስትሪያላዊ ምዕባለ ጋህዲ ንምግባር ተሓሲቡ ዓይነታት ዘራእቲ
ምብዛሕን ናብ ክባር ዋጋ ዘውፅኡ ዝራእቲ ምስግጋርን ንወፃኢ ዕዳጋ ዝውዕል
ምህርቲ ምድጋፍን ኣድላዪ ከም ዝኾነ ተኣሚንሉስ ከም ኣንፈት ተታሒዞም
ክስርሑ ከም ዘለዎም የቐምጥ። እዚ ግን ባዕሉ ዝኸኣለ ፀገማት ከም ዘለዎ ኣብ
ትግራይ ብግብሪ ተራእዩ እዩ።
እቲ ምኽንያት ድማ ግልፂ እዩ፣ ውሽጣዊ ዓቕሚ ሓረስታይ ትግራይን
ተፈጥሮኣዊ ሃፍተ-ገነት ክልልናን ዘለዉዎ ጭቡጥ ኩነታት ነዚ ፖሊሲ ናብ
መሬት ንምሽራፍ ኣብ ዘኽእል ኩነታት ስለ ዘይኮኑ ንሓረስታይና ዓበይቲ
ፈተናታት ኮይኖምዎ ይቕፅሉ ስለ ዘለዉ እዩ። ኣብ ርእሲኡ ድማ እዚ ፖሊሲ
ናብ መሬት ንምውራድ እንትሕሰብ ጎናጎኒ ክስርሑ ዝነበሮም ስራሕቲ ማለት
ናይ ኣግሮ ፕሮሰሲንግ ትካላት ስለ ዘየለዉ ንቐፃሊ ‘ውን ዕንቅፋት ኮይኑ ክቕፅል
እዩ። እስቲ ቁሩብ ዝርዝር ኣቢልና ክንርኢ ንፈትን።
4/ ክባር ዋጋ ዘለዎም ዘራእቲ (Higher-Valued Crops) ምትእትታው
እቲ ቀዳማይ ትልሚ ዕቤትን ስግግርን (GTP-1) ዝነበሮ ድኽመትን
ጥንካረን ብምግምጋም ኣብቲ ካልኣይ ትልሚ “ንኤክስፖርት ዝኸውን ምህርቲ
ሕርሻና ከፍሪ፣ ካልኣይ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ንዝርከባ ፋብሪካታት ጥረ ኣቕሓ
ከቕርብ፣ ሳልሳይ እቲ ዝፈሪ ‘ውን ናብ ኣግሮ ፕሮሰሲንግ ዝኣትወሉ ኩነታት
ብምፍጣር ሕርሻና ናብ ዓብዪ ናይ ስግግር ብርኪ ክበፅሕ ክስራሕ እዩ” ይብል
ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ። ከምቲ ኣብቲ ፖሊሲ ዝብሎ ንኤክስፖርት ዝኸውን
ክባር ዋጋ ናብ ዘለዎም ዘራእቲ (higher-valued crops) ምእታው ዝብል ሓሳብ
ከም ሓሳብ ፅቡቕ’ኳ እንተኾነ ንሱ’ውን ናይ ባዕሉ ፀገም ኣለዎ።
ብማሕረስ ዝናበር ህዝብና ጊዜ ዘይህብ ሕፅረት ቀለብ እንዳሃለዎ ኣሚኑሉ
ናብ ንኤክስፖርት ዝውዕሉ ክባር ዋጋ ዘለዎም ዘራእቲ ክኣቱ ክፅገም እዩ።
ምኽንያቱ እቶም ዝለዓለ ዋጋ ዘለዎም ዝበሃሉ ገሊኦም ዘርእታት ‘ውን ዓብዮም
ፍርያት ክህቡ ብተነፃፃሪ ነዊሕ እዋን ዝወስድ ብምዃኑ ቀለብ ዘይብሉ ሓረስታይ
እዚ ክቕበል ኣፀጋሚ ይገብሮ። ብግብሪ ‘ውን ከም ዝተርኣየ መረዳእታታት
ኣለዉ። ካልኣይ፣ ምምሕያሽ መፍረያይነት መሬትን ተወሳኺ መጠን መሬትን
ጥራይ ዘይኮነ ዝሓትትስ ሱር ነቀል ለውጢ ከምፅእ ዝኽእል ቀረብ እዞም
ክባራት ዘራእቲ ምርግጋፅ፣ ነቶም ሓደሽትን ክባራትን ዘራእቲ ዝምጥን
ዘተኣማምን ናይ ማይ መጠን ምውናን፣ ሕርሻ ንምምሕያሽ ዘኽእል ትሕተ
ቕርፅን ናይ ቴክኖሎጂ እታወታትን ምህላው፣
እቲ ዝድለ ለውጢ ንኸምፅእ ዘኽእል ሙያዊ ስልጠና ምሃብን ብሓፈሽኡ
ናይ ሓረስታይ ንዋታውን ገንዘባውን ዓቕምን ምህላው ዝጠልብ እዩ። በቲ
ዝድለ ቕልጣፈ ካብ ሽግር ከውፅኡና ከም ዘይኽእሉ ክሳብ ሐዚ ዘሎ ዓቕሚ
ህዝብና ምርኣይ ባዕሉ መረዳእታ እዩ። ሳልሳይ፣ ናይ ሕርሻ ውፅኢት
ተቐቢሎም ፕሮሰስ ዝገብሩ ፋብሪካታት ኣብ ዘየለውሉ። ራብዓይ፣ ናይ ውሽጥን
ናይ ደገን ዕዳጋ ምትእስሳር ድኹም ኣብ ዝኾነሉን ምዝባዕ ዋጋ ዕዳጋ ልሙድ
መስርሕ ኣብ ዝኾነሉን ኩነታትን ሓረስታይ ምህርቱ ናብ ዝልዓለ ዋጋ ዘውፅኡ
ዘራእቲ ምቕያር ንሓደጋ ዘጋልፆ ከም ዝኾነ ተራእዩ እዩ።
ንኣብነት ናይ ኮሚደረ መዐሸጊ ትካል ስለ ዘይብልና ብማሕበር ተወዲቦም
ኮሚደረ ዘምረቱ ውልቀ ሰባትን ጉጅለታትን ፍርያቶም ዘልዕለሎም ስኢኖም
በስቢሱ ተበላሺና ክብሉ ብድምፂ ወያነ ሰሚዕና ነይርና። እዚ ኣብ ሶማሌ
ክልል´ውን በሰፊሑ ዝርአ ዘሎ ሽግር እዩ። ንሱ ጥራይ ኣይኮነን፣ ሓረስታይ
ንቐለብ ዝውዕል እኽሊ (ጣፍ፣ ስርናይ፣ ስገም፣ ምሸላ፣ ዕፉን፣ ዳጉሻ፣ ዓተር ወዘተ)
ምፍራይ ገዲፉ ናብ ንፋብሪካ ዝውዕሉ ክባራት ዝራእቲ (ሰሊጥ፣ ንሁግ፣ ጡጥ፣
ኦቾሎኒ፣ ፍራፍረ ወዘተ) ኣብ ዘተኣታትወሉ እዋን ካልኦት ንዕለታዊ ሃልኪ
ዝውዕሉ ኣእኻል ኣብ ዕዳጋ ሕፅረት ስለ ዘጋጥም ዋጋ ምንሃሩ ዘይተርፍ
ይኸውን። እዚ ናይ ዋጋ ምውሳኽ ድማ ህዝብና ክስከሞ ኣይኽእልን። ዝማዕበላ
ሃገራት ናብ ከምዚ ዓይነት ስግግር ኣብ ዝገብራሉ እዋን እቲ ሕፅረት እኽሊ
ንምፍታሕ ካብ ወፃኢ የእትዋ። ሃገርና ግን ኣብዚ ዘላቶ ብርኪ ዕቤት ከምኡ
ክትገብር ዓቕሚ የብላን ጥራይ እንተይኮነስ ብስሩ’ውን ንሕርሻ ዝኸውን
መሬትን ማይን እንዳሃለዋ ምግቢ ንወፃኢ ክትሰድድ እምበር ከተእቱ
ኣይግባእን።
ብግልባጡ እኹል ዝኾነ ፍርያት እቶም ንብሎም ዘለና ክባራት ዘራእቲ
ኣብ ዘይብሉ ፋብሪካ ምትካልስ ሽግር‘ዶ ኣይኮነን? ኢሉ ንዝሓትት መልሱ እወ
ሽግር እዩ። እኹል እታወታት ኣብ ዘይፈርየሉ ኩነታት ዝኾነ ዓይነት ናይ
ኣግሮ ፕሮሰሲንግ ትካል ምትካል ኣየዛልቕን። እንተኾነ ግን እዚ ኣብ ሃገርና
መሠረታውን ዘላቕን ዝኾነ ሽግር የብሉን።
ምኽንያቱስ ባሕሪ እንተይሰገርና ብበዝሒ ካብ ዝምርቱ ክልላት ሃገርና
እናምፃእኻ ’ውን ኣብ ትግራይ ፋብሪካ ክሰርሕ ስለ ዝከኣል። ሓቂ እዩ ብዘይ
እኹል ጥረ ኣቕሓ ወይ ናይ ሕርሻ ፍርያት ፋብሪካታት ምትካል ሽግር ዘለዎ
ዘምስሉ ኩነታት ኣብ ሃገርና ኣለዉ እዮም። ንኣብነት ኣብ 2005 ዓ.ም ኣብ
ኢትዮጵያ ኣብ ዝገበርናዮ ሓፂር ዳህሳሳዊ መፅናዕቲ ናብ 33 ዝግመቱ
መብዛሕትኦም ኣናእሽቱን ኣረግቶትን ዝኾኑ ናይ ምግቢ ዘይቲ መፅሞቒ
ትካላት ኣብ መላእ ሃገር እንዳሃለዉ 79 ሚኢታዊ ናይ ብልዒ ዘይቲ ዝመፅእ
ካብ ወፃኢ ከም ዝኾነ ኣረጋጊፅና። ካብ ዝምልከቶም መንግስታዊ ኣካላት እኹል
መረዳእታ ኣኪብና ምስ መርመርናዮ ድማ ምኽንያቱ እዚ ዝስዕብ ኮይኑ
ረኺብናዮ።
እቶም ዘለዉና ኣናእሽቱን ኣረግቶትን ዘይቲ መፅሞቒ ትካላት ትሕቲ
ዓቕሞም ከም ዘምርቱን ነዙይ ቀንዲ ምኽንያት ድማ ዝተመረተ ናይ ዘይቲ
እኽሊ ናብ ወፃኢ ስለ ዝስደድ ኣብ ዕዳጋ ሕፅረት ናይ ዘይቲ እኽሊ የጋጥሞም።
እዚ ሕፅረት ድማ እተን ኣብ ዕዳጋ ዘለዋ ዝርካብን እኽሊ ዋጋ ክውስኻ
ምኽንያት ፈጢሩ። እዚ ድማ ኣብ ፍርያቶም (ዘይቲ) ዋጋ ክውስኹ
ኣገዲዱዎም፣ ኣብ ዘይቲ ዋጋ ብምውሳኾም ድማ እቲ ካብ ወፃኢ ዝመፅእ ዘይቲ
ፅሬቱ ብዘየገድስ ብዋጋ ተወዳዳራይ ካብ ምዃን ሓሊፉ ዕዳጋ ናብ ምቁፅፃር
ኣትዩ ዝብል እዩ።
ብመሰረቱ እዚ ክፍተት ክልተ ዓበይቲ ዕድላት እዩ ፈጢሩ ዘሎ።
ቐዳማይ፣ ሕፅረት ናይ ዘይቲ እኽሊ ዝፈጠሮ ክፍተት ንምምላእ ኣብ ሕርሻ
ዝዋፈር በዓል ሃፍቲ ይጠልብ ኣሎ። ብኻልእ ኣባህላ እዞም ናይ ኣግሮ
ፕሮሰሲንግ ትካላት ምህላው ንዘይቲ ዝኾኑ ኣእኻል ቀፃሊ ይጠልብ ስለ ዘሎ እዚ
ሪኦም ናብ ምፍራይ ዝኣትዉ ሰብ ሃፍቲ ዕድል ዝኸፍት እዩ። ካልኣይ፣ እቲ
ቀዳማይ ኣብ ዝሳኻዕ ዘይቲ ካብ ወፃኢ ካብ ዝኣቱ ኣብ ሃገር ውሽጢ ኣፍሪኻ
ትትከአሉን ሃፍቲ ትፈጠረሉን ዕድል ዘስፍሕ እዩ ዝኸውን።
ሰፊሕ ጎላጉልን ወሓዝቲ ሩባታትን ዘለዋ ሃገር እኹል ናይ ዘይቲ እኽሊ
ኣብ ዕዳጋኣ ስለ ዘይርከባ እቲ ዝበዝሕ ናይ ምግቢ ዘይቲ ካብ ወፃኢ ምእታዋ
ናይዛ ሃገር ኩለመደያዊ ሕምቀት መግለጺ ገይርካ ጥራይ እዩ ክውሰድ ዘለዎ።
እዛ ሃገር ዘለዋ ናይ መሬትን ማይን ፀጋታት ተጠቒምካ ብዙሕ ዓይነት ናይ
ዘይቲ ኣእኻል ብምፍራይ ናይ ዓዲ ውሽጢ ጠለብ ኣማሊእኻ ንወፃኢ ‘ውን
ብበዝሒ ንምስዳድ ዝከኣለሉ ዓቕሚ ኣለዋ እዩ። እቲ ልዕል ኢሉ ተገሊፁ ዘሎ
ኩነታት ‘ውን ኣብ ሃገርና እኹል ናይ ዘይቲ ኣእኻል ብምፍራይ ናይዘን ትካላት
ጠለብ ክተማልእ ዝከኣለሉ ዕድል ከም ዘሎ እዩ ዝገልፅ።
ብኻሊእ ኣባህላ ኢንዱስትሪ እንተሃልዩ እቶም ዝተጠቐሱ ዕድላት ክፈጥር
እዩ ማለት እዩ። ንኣብነት ካብ ምሸላ ባሕሪ ዘይቲ ዘምርት ትካል እንተዝህሉ
ብዋጋ ዝረኸሰ በዝሒ ዘለዎ ዘይቲ ኣብ ዕዳጋ ምሃለወን ናይ ወፃኢ ሸርፊ
እናኸፈልካ ካብ ወፃኢ ነእተወሉ ኩነታት´ውን ጠጠው መበሎ ነይሩ። ነዙይ´ውን
እዩ መሰረታዊን ዘላቕን ዝኾነ ሽግር የብሉን ንብል ዘለና።
እዚ ናብ ትግራይ እንተውርዲናዮ ‘ውን ብተመሳሳሊ ኢንዱስትሪ ፈጢርካ
እዞም ዝተብሃሉ ዕድላት ምፍጣር ይከኣል እዩ። እንተገደደ ድማ ኣብ ትግራይ
ሓረስታይናን ሕርሻናን ናብ ዝሐሸ ብርኪ ክሳብ ዝበፅሕ ካብ ካልኦት ክልላት
ንፋብሪካ ዝኸውን እታወታት እናምፃእኻ ምስራሕ ይከኣል እዩ። ነቲ ክልልን
ህዝብን ‘ውን ዓቕሚ ክፈጥረሉ ምኸኣለ። እቲ ቀንዲ ነገር እተን ዝትከላ
ኢንዱስትሪታት ክልልና ብሓፈሽኡ ‘ውን ሃገርና ዘለዋ ተፈጥሮኣዊ ፀጋታት
መሠረት ዝገበራ ክኾና ይግባእ።
እዘን ንብለን ዘለና ዓይነት ኢንዱስትሪታት ኣብ ዘይሃነፅናሉ፣ ዘተኣማምን
ናይ ዕዳጋ ምትእስሳር ኣብ ዘየለሉ፣ ብዓብይኡ ድማ ውሕስና ምግቢ ኣብ
ዘይረጋገፀሉ ኩነታትን ንሓረስታይና ናብ ክቡራት ዘራእቲ ክኣቱ የፀግመሉ
እዩ። ብምዃኑ ድማ ትግራይ ኢንዱስትሪ ዝወልድ ሕርሻ እናበልካ ጊዜ ካብ
ምብኻን ኣብ ትግራይ ዘሎ ሕርሻ ቅድሚ ኩሉ ናይ ምግቢ ውሕስና ንምርግጋፅ
ጥራይ ትኹረት ገይሩ ክሰርሕ፣ ህንፀት ኢንዱስትሪ ግን ዝለዓለ ትኹረት
ተዋሂቡዎ እንተዝስራሕ እዩ ዘዋፅእን ነቲ ዘለናሉ ወድዓዊ ኩነታት ዝምጥንን
እሞ ኣብ ክልልናን ዘለዉ ተኽእሎታትን መማረፂታትን ክንርኢ ንፈትን።
5/ ትግራይን ዘለዉ መማረፅታትን፣
ብማሕበር ተጋሩ ኣብ ኣውሮፓ ብዝብል ቅድሚ 31 ዓመት፣ ማለት ‘ውን
1985 ዓ.ም.ፈ ዝተፅሓፈት መፅሄት ”ደደቢት” ሕርሻን መፃኢ ቁጠባዊ ኣንፈት
ትግራይ ኣመልኪቱ ኣብቲ እዋን ዝነበረ ኣረዳድኣን ትንተናን ህወሓት ከምዚ
ዝስዕብ የቐምጥ:
”ህዝቢ ትግራይ ተፀባዪ ሓገዝ ዘይኮነስ ዓርሱ ዝኽእል ንክኸውን ብዙሓት
ናይ ትምህርትን ኢንዱስትሪን ማዕኸናት ክኽፈታ ኣለወን” ይብል። ሕልፍ ኢሉ
እውን ”ትግራይ ብሕርሻ ጥራይ ዘይኮነ ብማዓድናዊ ሃብቲ፤ ብኢንዱስትሪያዊ
ስራሕቲን ብቱሪዝምን ዓብዪ ምዕባለ ክተመዝግብ ትኽእል ንናይ ዓርሳ ህዝቢ
ብራህዋ ክተንብር እትኽእል ዓዲ እያ። እዙይ ከይርድኦ ዝኽእል ኣብ መስፍናዊ
ፀልማት ዘሎ ብምዕባለን ግስጋሰን ብሳይንስን ብቕያ ውፁዕ ህዝብን ዘይኣምን
ጥራሕ እዩ” ይብል።
እቲ ፖለቲካዊ ፍረጅኡ ይፅነሐልና’ሞ፣ እወ ትግራይ ብተፈጥሮ ሃፍታምን
ብዙሕ መማረፂታት ዘለዉዋን ክልል እያ። ብምዃና ድማ ቁጠባዊ ኣንፈት
ትግራይ ከምቲ ኣብዛ መፅሄት ተገሊፁ ዘሎ እዩ ክኸውን ዘለዎ። ኣብ ሕርሻ
ዝግበር ፃዕሪ ተጠናኺሩ ክቕፅል ኣድላዪ’ኳ እንተኾነ ጉዱእ መሬት፣ ድሑር
ሜላ ኣተሓራርሳ፣ ትሑት መፍረያይነት፣ ንኡሽተይ መጠን መሬት እሞ ድማ
ሓዱሽ ዝባፅሐ ወለዶ ዝጥምታ፣ ንቐፃሊ ‘ውን እናዓበየ ዝኸይድ ዘሎ በዝሒ
ህዝብን ውስኑነት ተሓራሲ መሬትን (ኣብ ትግራይ ዘሎ ዘይቃዶ መጠን
ተሓራሲ መሬት፤ እናተመላለሰ ዝመፅእ ድርቂን ትሑት ኣፈፃፅማን ኣብ ግምት
ብምእታው ኣብ ትግራይ ‘’ሕርሻ ዝመርሖ ኢንዱስትሪያዊ ምዕባለ’’ ንምውላድ
ክሳብ ሐዚ ብዘሎ ከይዲ ይከኣል እዩ ኢልካ ንኽትወስድ ዘእምን ኩነታት
ኣይረአናን። መንግስቲ ግን ሐዚ’ውን ሕርሻ መሪሕነቱ ክቕፅል እዩ ይብል
ኣሎ።
ኣብ ወርሒ መስከረም 2008 ዓ/ም ብወይን ቃለ መሕትት ዝተገበረሎም
ኣይተ ኣባይ ወልዱ ”መሪሕነት ሕርሻ ክቕፅል እዩ። ኢንዳስትሪ ቅድሚ
መሪሕነት ምርካቡ ንኢንዳስትሪ ዝምቹ ኩነታት ክፈጥር ዘለዎ ሕርሻ እዩ …
ኣብቲ ቀፂሉ ዘሎ ካልኣይ ’ጂቲፒ’ ግን ኢንዳስትሪ ናይ ሕርሻ መሪሕነት
እናተረከበ ዝኸደሉ ኩነታት እዩ ክህሉ” ይብሉ። እዚ ናብ ጭቡጥ ዝሽረፍ
እንተዝኸውን ግርም ነይሩ። ግና ሕርሻና ዘለዎ ትሑት ብርኪ መፍረያይነት፣
ኣብ ዙርይኡ ዘለዉ ሰብን ተፈጥሮን ዝወለዶም ፈተነታት፣ ክሳብ ሐዚ ዘሎ
ኣዝዩ ዝተሓተ ውፅኢትን እቶም ልዕል ኢሎም ዝተጠቐሱ ካልኦት
ምኽንያታትን ኣብ ሒሳብ ኣእቲኻ ብድምር እንትርአ ሕርሻ ኢንዱስትሪ
ፈጢሩስ ኣብዚ ዝበሃል ዘሎ ሓፂር ግዜ ኢንዱስትሪ መሪሕነቱ እናተረከበ
ዝኸደሉ ኩነታት ክፍጠር እዩ ኢልካ ንኽትወስድ ዘእምነካ ምልክት’ውን የለን።
ብኣንፃሩ ኣብ ኢንዱስትሪ ምህናፅ፤ ምስፍሕፋሕ ንግድን ግልጋሎት
ዘፈርን ዝግበር ፃዕሪ ካብቲ ሐዚ ዘለዎ ጎታት ኣካይዳ ብብዙሕ ዕፅፊ ክቕልጥፍን
ክበዝሕን እንተተገይሩ ግና እቶም ልዕል ኢሎም ኣብቲ ስትራተጂክ ፖሊሲ
ዝተጠቐሱ ሓሳባት ምፍፃም ዝከኣለሉ ዓቕሚ ምፍጣር ይከኣል እዩ። ብኻልእ
ኣበሃህላ ተፈጥሮኣዊ ትሕዝቶ ፀጋታት ክልልና ኣብ ግምት ብምእታው ኣብ
ትግራይ ዘሎ ሕርሻ ኢንዱስትሪ እንተዝመርሖ ውፅኢታዊ ምኾነ ንምባል እዩ።
እዚ ማለት ግን ኣብ ሕርሻ ዝግበር ፃዕሪ ካብቲ ዘለዎ ክቕንስ ኣለዎ ንምባል
ዘይኮነስ ብመጠንን ብትሕዝቶን ካብቲ ዘለዎ ወሲኽካ ምስ ኢንዱስትሪን ንግዲን
ኣገልግሎት ዘፈርን ተፀጊዑ መጀመርታ ውሕስና ምግቢ ሙሉእ ብሙሉእ
ዘረጋግፀሉ ናብ ዝሓሸ ብርኪ ምስ በፅሐ ድማ ናይ ኢንዱስትሪ (ናይ ዓዲ
ውሽጢን ወፃኢን) እታወታት ዘፍርየሉ መስርሕ ምኽታል የድሊ ንምባል እዩ።
ምስ ኢንዱስትሪን ንግድን ኣገልግሎት ዘፈርን ተፀጊዑ ክበሃል እንከሎ
ኢንዱስትሪን ንግድን ኣገልግሎት ዘፈርን ብምዕባዮም ዝፍጠር ሃገራዊ ዓቕሚ
ንምባል ተደልዩ እዩ። ከመይ ኢሉ? ንዝብል፣
ምስፍሕፋሕ ንግዲን ኣገልግሎት ዘፈርን ከምዘሎ ኮይኑ እዞም ዝህነፁ
ኢንዱስትሪታት ተፈጥሮኣዊ ትሕዝቶን ፀጋታት ክልልና መሠረት ዝገበሩ ኣብ
ዝኾኑ እቲ ድሑር ሕርሻና ንምምሕያሽን በቢደረጅኡ ብሉፅ ቴክኖሎጂ
ዝጥቀም ንምግባርን ብሓፈሽኡ ተፈጥሮ ሃፍትና ብዝግባእ ንምጥቃም ዘኽእለና
ገንዘባውን ንዋታውን ቴክኒካውን ዓቕሚ ዝፈጥሩልና ስለዝኾኑ እዩ።
ኢንዱስትሪታት እንተሃልዮምና ምህርቲ ሕርሻ ’ውን ናብ ዝኣትዎ ኣይስእንን።
ፅሟቕ ዝዕሽግ ሓደ ትካል ኣብ ትግራይ እንተዝህሉ ኣብ ራማ-ሓመዶ
ዝፈሪ ዘሎ ማንጎን ኣራንሺን፣ ኣብ ራያ-ኣላማጣ ዝፈሪ ዘሎ ፓፓያን ማንጎን፣
ኣብ ምዕራብ ትግራይ ብሩባ-ተከዘ ዝፈሪ ዘሎ ሙዝን ፓፓያን ዝበለፀ ዋጋ
ኣውፂኡ ንኻልኦት ‘ውን ናብቲ ናይ ምፍራይ ዓውዲ ክኣትዉ መተባብዐን
ንህዝብን ሃገር’ውን ምጠቐመ።
ኣብ ትግራይ ኢንዱስትሪ ንምህናፅ ዘኽእሉና ብዙሓት ካልኦት ዕድላት
ከም ዘለዉና ’ውን ይፍለጥ እዩ። ንኣብነት ቢሮ ኢንዱስትሪን ንግድን ብሄራዊ
ክልል ትግራይ ኣብቲ ክልል ዘለዉ ዝተፈላለዩ ናይ ኢንቨስትመንት ዕድላት
መማረፂታት ዳህሳስ ብምክያድ ምስ ኣጭርቕቲ፣ ቆርበት፣ ኬሚካል፣ ላስቲኽን
ጎማን፣ ሓፂን ተንከፍ ዘይኮኑ መዓድናት፣ ሓፂንን ኢሌክትሮ መካኒካልንን፣
ምግብን መስተን ዝመሰሉ ምስራሕ ከም ዝከኣል ኣብ ዘውፀኦ መፅናዕቲ
ይገልፅ። ኣብዚ ግና ዓበይትን ኣናእሽቱን ሰብ ሃፍቲ ኣብዞም ዝተጠቐሱ
ዓውድታት ንምውፋር መንግስቲ ተወሳኺ ፃዕሪ ክገብር እንተዘይክኢሉ ትርጉም
ዘለዎ ኣይኮነን።
ብስሩ ‘ዉን ኣብዞም ናይ ኢንቨስትመንት ዕድላት እኹል ፍልጠት
ምዝርጋሕ ስለ ዘድሊ ሰብ ሙያን ሰብ ሃፍትን ዝራኸቡሉ መተባቢዒ መድረኻት
ምፍጣር የድሊ። ናይ ፍልጠት ክፍተት ከም ዘሎ ግልፂ እዩ። ንኣብነት ኣብ
ርእሰ ከተማና መቐለ ተሰሪሖም ኣፎም ከፊቶም ዝሓድሩ ዘለዉ ገዘፍቲ መንበሪ
ኣባይቲ ንምስራሕ ዝወፀ ገንዘብ ኣብ ማኑፋክቸሪንግ ዊዒሉ እንተዝኸውን ዛጊድ
ክንደይ ሃፍትን ሃፍታምን በዓል ሙያን ናይ ስራሕ ዕድላትን ፈጢሩ ምሃለወ።
እምበኣርከስ ቀልጢፍካ ኢንዱስትሪታት ምህናፅ እቲ ልዕል ኢሉ
ዝተጠቐሰ ጥራይ ኣይኮነን ረብሑኡ። ነቲ ዓመት ዓመት ካብ ዩኒቨርሲቲ፣
ኮሌጅን ላዕለዋይ ብርኪ ቤት ትምህርቲን ዝወፅእ ዘሎ፣ ብስእነት ስራሕ
ምኽንያት ካብ ገጠር ናብ’ተን ስራሕ ደላዪ መንእሰይ ዝመልአን ከተማታትና
ዝውሕዝ ዘሎ መንእሰይ፣ ነቲ ካብ ሩባታት ትግራይ ወርቂ ኣሪኻ ተባሂሉ
ዝእሰር፤ ዝቕፃዕን ዝንገላታዕን ዘሎ መንእሰይ፤ (ውሕጅ ንበረኻታት ሱዳን
ዝወስዶ ወርቂ ዝኣረየን ንርእሱ ስራሕ ዝፈጠረን ዜጋ ኣብ ክንዲ ንሃገርን ዜጋን
ብዝጠቅም ኣገባብ ስርዓት ምትሓዝን ምድጋፍን)፣ እንዳ ጫት ቡንን ፎቖዶ
ፅርግያን ቐንፈዘው ዝብል ዘሎ ከተመታይን፣ ካብኡ ሓሊፉ’ውን ሓደገኛ ብዝኾነ
መንገዲ ንስደት ዘምርሕ ዘሎ ሙሁርን ዘይሙሁርን ዜጋ ስራሕ ዝፈጥሩልና
እዮም።
ክርሳዕ ዘይብሉ ጉዳይ እንተሃለወ ትግራይ እዚኦም ጥራይ ኣይኮኑን
ሽግራ፣ ብሰንኪ ኲናትን ተፈጥሮን ‘ውን ብተዛማዲ ቁፅሪ ህዝባ እንትርአ ካብ
ኩለን ክልላት ሃገርና ዝበዝሐ ናይ ኣካል ስንክልና ዘለዋ ክልል ከም ዝኾነት ናይ
2007 ዓ.ም.ፈ ፀብፃብ ሴንትራል ስታቲስቲክስ ኤጀንሲ ኢትዮጵያ የመልክት።
እዞም ኣብዚ ዝምደቡ ወገናትና ዝበዝሑ ጥር ትብል ኣታዊ ዘይብሎምን
ተጠወርቲ፤ ብቁፅሪ ቀለልቲ ዘይበሃሉ’ውን ብልመና ዝመሓደሩ ከም ዝኾኑ
ይፍለጥ።
ስራሕ ምፍጣር ቁጠባዊ ዓቕሚ ሕብረተሰብና ምድንፋዕ ማለት ስለዝኾነ
እዞም ወገናት’ውን ብቐጥታ ወይ’ውን ብተዘዋዋሪ እትዋት ዝረኽቡሉ ኩነታት
ምፍጣር ማለት እዩ ዝኸውን። ብሓፈሽኡ ነቲ ኣብ ትግራይ ዘሎ ገዚፍ ቁፅሪ
ስራሕ ኣልቦ መንእሰይ ስራሕ ዝፈጥሩን ናይቲ ክልል ቁጠባዊ ዕቤትን
ልምዓትን ዘረጋግፁ ትካላት ብቕልጡፍ እንተዘይተሃኒፆም ሳዕቤኑ ከቢድ ምዃኑ
ምርዳእ የድሊ።
እሞ እምበኣር ኢንዱስትሪታት ምህናፅ ብሙያ ዝሰልጠነ ሰብ ብቐፃሊ
ይጠልብ። እዚ ጠለብ ድማ ናይ ሙያ መሰልጠኒታት ንምኽፋት ዕድል
ይፈጥር፣ ካብኡ ድማ ስራሕ ይፈጥር፣ መሰረተ ልምዓትን ከተማታትን
ንምስፍሕፋሕ ምኽንያት ይኸውን፣ ናይ ኣገልግሎት ዘፈር ‘ውን ናብ ዝለዓለ
ብርኪ የሰጋግር። እዚኦም ኩሎም ተደሚሮም ድማ ተወሳኺ ናይ ስራሕ ዕድል
ይፈጥሩ። እዚ ድማ ቁጠባዊ ዕቤት የምፅእ፣፣ ተደሚሩ ሰብኣዊ ልምዓት
ንምርግጋፅ ቀንዲ ምኽንያት ይኸውን፣፣ ቁጠባውን ሰብኣውን ልምዓት ድማ ኣብ
መላእ ሃገር ሰላምን ምርግጋዕን ፈጢሮም ሃገርና ናብ ማእኸላይ ኣታዊ ዘለወን
ሃገራት ብምፅንባር ኣብ ዘተኣማምን ብርኪ ምዕባለ ክትቅፅል የኽእላ።
ብሓፂሩ ከምቲ እቲ ፖሊሲ ዝብሎ ኣብ ትግራይ ሕርሻ ዝመርሖ
ኢንዱስትሪያላዊ ምዕባለ ዝጭበጥ እንተዝኸውን ግርም ነይሩ። ንምንታይ’ሲ እቲ
ዝበዝሐ ህዝብና ሓረስታይ ስለዝኾነ። እቲ ሓቂ ግና ኣብ ትግራይ ክሳብ ሐዚ
ሕርሻ ዝወለዶ ኢንዱስትሪ ይትረፍ’ሞ ናይ ዓመት ቀለብ ክነማልእ
ኣይከኣልናን። ከምቲ ዝበሃል ዘሎ ኢንዱስትሪ ንምምዕባል ሕርሻ እንድሕር
ንፅበ ኮይንና ተፈጥሮ ሃፍትና ብኣግባቡ ንምጥቃም ዘኽእል ገንዘባዊ፣ ንዋታውን
ቴክኒካውን ዓቕሚ ኣይህልወናን፣፣ ሓረስታይና ካብቲ ዘለዎ ኣስካፊ ኩነታት
ኣይወፅእን፣፣ ነዚ ዝመሃር ዘሎ ሓዱሽ ወለዶ ዝኸውን ስራሕ ኣብ እዋኑ
ኣይፍጠርን፣፣
ብሓፈሽኡ ህዝብና ኣብ ዝደኸመ ቁጠባዊ ዓቕሚ ክቕፅል ይግደድ። ከም
ውፅኢቱ ድማ ተስፋ ዝቖርጽ፣ ንዓዱ ዘይግደስ፣ ናዕቢ ንምልዓልን ወንጀል
ንምፍፃምን ንድሕሪት ዘይብል ዜጋ ይፍጠር፣፣ ከም ሃገርን ህዝብን ኣብ ድኽነት
ንፀንሖ እዋን ይነውሕ፣ ሽግርና ኣብ ዝተናውሐ እዋን ድማ ማሕበረ ቁጠባዊን
ፖለቲካዊን ቀውሲ ኣኸቲሉ ሃገርን ህዝብን ናብ ዘየድሊ ኣንፈት የምርሕ። ኣብ
ከምዚ ዓይነት ሕማቕ ኩነታት ንኸይንወድቕ ሐዚ ነቲ ዘሎ ሽግር ዝምጥን ናይ
ለውጢን ምትዕርራይን መስርሕ ክዝርጋሕ ግድን ይኸውን።
ይቕፅል...


c: text/html

text:
ምዕራፍ 121
“ኣጆኹም! ኣነ ንዓለም ስዒረያ እየ”
ንሃዋርያት፡ ድሕሪ ቝሩብ ግዜ ደጊም ንየሱስ ከም ዘይርእይዎ ተነግሮም
ንሃዋርያት፡ ጓሂኦም ናብ ሓጐስ ኪልወጥ ምዃኑ ተነግሮም
የሱስ ነቶም ሃዋርያቱ ኣብታ ፋስጋ ዝበልዑላ ደርቢ ብዙሕ ድሕሪ ምምዓዱ፡ ካብታ ኽፍሊ ቕድሚ ምውጻኦም፡ “ምእንቲ ኸይትዕንቀፉ ኢለ እየ እዚ እተዛረብኩኹም” በሎም። እዚ መጠንቀቕታ እዚ ኣድላዪ ዝነበረ ስለምንታይ እዩ፧ የሱስ ኣስዕብ ኣቢሉ፡ “ካብ ምኵራቦም ኬውጽኡኹም እዮም። አረ ዚቐትለኩም ዘበለስ ንኣምላኽ ቅዱስ ኣገልግሎት የቕርበሉ ኸም ዘሎ ዚመስሎ ሰዓት ክትመጽእ እያ” ብምባል ኣድላይነት እቲ መጠንቀቕታ ነገሮም።—ዮሃንስ 16:1, 2።
እቶም ሃዋርያት በዚ ተረቢሾም ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም። የሱስ ኣቐዲሙ ዓለም ከም እትጸልኦም እኳ እንተ ነገሮም፡ ከም ዚቕተሉ ግና ብቐጥታ ኣይነገሮምን። ስለምንታይ፧ “ምሳኻትኩም ስለ ዝነበርኩ፡ እዚ ኣብ መጀመርታ ኣይነገርኩኹምን” ኢሉ ምኽንያቱ ገለጸሎም። (ዮሃንስ 16:4) ቅድሚ ምኻዱ ግና የዕጥቖም እዩ ነይሩ። እዚ ዝገበረ ድማ ደሓር ከይዕንቀፉ ምእንቲ ኺሕግዞም ኢሉ እዩ።
የሱስ ቀጺሉ፡ “ናብቲ ዝለኣኸኒ እኸይድ ኣለኹ፣ ካባኻትኩም ከኣ ሓደ እኳ፡ ‘ናበይ ኢኻ እትኸይድ፧’ ኢሉ ኣይሓተተንን” በለ። በታ ምሸት እቲኣ ኣቐድም ኣቢሎም ናበይ ከም ዚኸይድ ሓቲቶምዎ ነይሮም እዮም። (ዮሃንስ 13:36፣ 14:5፣ 16:5) ኣብታ ህሞት እቲኣ ግና በቲ ብዛዕባ እቲ መስጐጕቲ ዝነገሮም ስለ እተናወጹ፡ ብጓሂ እዮም ተዋሒጦም ነይሮም። ስለዚ፡ ብዛዕባ እቲ ዚጽበዮ ዝነበረ ኽብሪ ወይ ብዛዕባ እቲ ንናይ ሓቂ ኣምለኽቲ ዚጽበዮም ዝነበረ ነገር ኣይሓተትዎን። የሱስ ከኣ፡ “እዚ ስለ እተዛረብኩኹም ግና፡ ልብኹም ብጓሂ መሊኡ ኣሎ” በሎም።—ዮሃንስ 16:6።
ድሕሪኡ፡ የሱስ፡ “ምኻደይ ንጥቕምኹም እዩ። እንተ ዘይከይደስ፡ እቲ ሓጋዚ ናባኻትኩም ኣይኪመጽእን እዩ፣ እንተ ኸይደ ግና፡ ንዕኡ ኽሰድደልኩም እየ” በሎም። (ዮሃንስ 16:7) የሱስ ምስ ሞተን ናብ ሰማይ ምስ ከደን ጥራይ እዩ ደቀ መዛሙርቱ ነቲ ኣብ ብዘላ ምድሪ ንዚርከቡ ህዝቡ ኸም ሓጋዚ ዚልእኮ መንፈስ ቅዱስ ኪቕበሉ ዚኸኣሉ።
የሱስ፡ “[መንፈስ ቅዱስ] ንዓለም ብዛዕባ ሓጢኣትን ብዛዕባ ጽድቅን ብዛዕባ ፍርድን ኪረትዓ እዩ” በለ። (ዮሃንስ 16:8) እወ፡ ዓለም ብወዲ ኣምላኽ ዘይምእማና ኸም ዚቃላዕ እዩ ገሊጹ። የሱስ ናብ ሰማይ ምዕራጉ፡ ብዛዕባ ጽድቁ ዜእምን መርትዖ ዀይኑ፡ እቲ “ገዛኢ እዛ ዓለም እዚኣ” እተባህለ ሰይጣን ስለምንታይ ኪፍረዶ ኸም ዚግባእ እውን ኣርእዩ እዩ።—ዮሃንስ 16:11።
የሱስ ቀጺሉ፡ “ገና ብዙሕ ዝነግረኩም ኣሎኒ፣ ግናኸ፡ ሕጂ ኽትጾርዎ ኣይትኽእሉን ኢኹም” በሎም። ንመንፈስ ቅዱስ ምስ ኣፍሰሶ ድማ፡ “ኵሉ ሓቂ” ምእንቲ ኺርድኡ ኸም ዚመርሖም፡ ንሳቶም እውን በቲ ሓቂ እቲ ኸም ዚነብሩ ነገሮም።—ዮሃንስ 16:12, 13።
እቶም ሃዋርያት፡ የሱስ ቀጺሉ፡ “ድሕሪ ቝሩብ ግዜ ኣይክትርእዩንን ኢኹም፣ ከም ብሓድሽ ከኣ፡ ድሕሪ ቝሩብ ግዜ ኽትርእዩኒ ኢኹም” ኢሉ ብምዝራቡ ደንጸዎም። እንታይ ማለቱ ምዃኑ ኸኣ ንሓድሕዶም ተሓታተቱ። የሱስ ድማ ብዛዕባ እዚ ኺሓትትዎ ኸም ዝደለዩ ፈሊጡ፡ “ብሓቂ፡ ብሓቂ እብለኩም ኣለኹ፡ ንስኻትኩም ክትበኽዩን ከተልቅሱን ኢኹም፡ ዓለም ግና ክትሕጐስ እያ፣ ንስኻትኩም ክትጕህዩ ኢኹም፡ ጓሂኹም ግና ናብ ሓጐስ ኪልወጥ እዩ” በሎም። (ዮሃንስ 16:16, 20) የሱስ ኣብታ እትቕጽል ድሕሪ ቐትሪ ምስ ተቐትለ፡ እቶም መራሕቲ ሃይማኖት ተሓጒሶም፡ እቶም ደቀ መዛሙርቲ ድማ ጕህዮም እዮም። የሱስ ምስ ተንስአ ኸኣ፡ ጓሂ እቶም ደቀ መዛሙርቲ ናብ ሓጐስ ተለዊጡ እዩ። ናይ ኣምላኽ መንፈስ ቅዱስ ምስ ኣፍሰሰሎም ድማ፡ ሓጐሶም ቀጺሉ እዩ።
የሱስ ንዅነታት እቶም ሃዋርያት ምስ ቅልውላው ሕርሲ ዝሓዛ ሰበይቲ ብምምስሳል፡ “ሰበይቲ ኽትወልድ ከላ፡ ግዜኣ ስለ ዝኣኸለ ትጕሂ እያ፣ ቈልዓ ምስ ወለደት ግና፡ ሰብ ኣብ ዓለም ስለ እተወልደ፡ ተሓጒሳ ነቲ ጸበባኣ ኣይትዝክሮን እያ” በሎም። ኣስዕብ ኣቢሉ እውን ንሃዋርያቱ፡ “ንስኻትኩም እውን ሕጂ ጓሂ ኣሎኩም፣ ግናኸ፡ ከም ብሓድሽ ክርእየኩም እየ፣ ልብኹም እውን ኪሕጐስ እዩ፣ ሓጐስኩም ድማ ካባኻትኩም ዚወስዶ የልቦን” ኢሉ ኣተባብዖም።—ዮሃንስ 16:21, 22።
ክሳዕ እቲ ግዜ እቲ፡ እቶም ሃዋርያት ብስም የሱስ ለሚኖም ኣይፈልጡን እዮም ነይሮም። ኣብታ ግዜ እቲኣ ግና፡ “በታ መዓልቲ እቲኣ፡ ብስመይ ክትልምኑ ኢኹም” በሎም። ስለምንታይ እዮም ከምኡ ዚገብሩ፧ ኣቦ ቐልጢፉ ስለ ዘይምልሰሎም ኣይኰነን። ብዛዕባ እዝስ የሱስ እኳ፡ “ንስኻትኩም ንዓይ ስለ ዝፈቶኹምንን ወኪል ኣምላኽ ኰይነ ኸም ዝመጻእኩ ስለ ዝኣመንኩምን፡ ኣቦ ባዕሉ ይፈትወኩም እዩ” ኢሉ እዩ።—ዮሃንስ 16:26, 27።
ድሕርዚ፡ እቶም ሃዋርያት ብቓላት የሱስ ተተባቢዖም፡ “ካብ ኣምላኽ ከም ዝመጻእካ ንኣምን ኢና” በልዎ። እዚ እምነቶም ነዊሕ ከይጸንሐ ተፈቲኑ እዩ። የሱስ ድማ ነቲ ዚጽበዮም ዝነበረ ኺገልጽ ከሎ፡ “እንሆ፡ ኵላትኩም ነናብ ቤትኩም ፋሕ እትብሉላ፡ ንበይነይ እውን እትሓድጉኒ ሰዓት ትመጽእ ኣላ፡ መጺኣ እኳ ኣላ” በሎም። ግናኸ፡ “ብኣይ ሰላም ምእንቲ ኽትረኽቡ እየ እዚ ዝነገርኩኹም። ኣብ ዓለም ጸበባ ኣሎኩም፣ ግናኸ፡ ኣጆኹም! ኣነ ንዓለም ስዒረያ እየ” ኢሉ ኣረጋገጸሎም። (ዮሃንስ 16:30-33) እወ፡ የሱስ ኣብዚ ይጥንጥኖም ኣይኰነን ነይሩ። ሰይጣንን ዓለሙን ንንጽህና እቶም ደቀ መዛሙርቲ ንምብልሻው ዚጽዕሩ እኳ እንተ ዀኑ፡ የሱስ ግና ከምቲ ንሱ ዝሰዓረ፡ ንሳቶም እውን ብተኣማንነት ፍቓድ ኣምላኽ ብምፍጻም ኪስዕሩ ምዃኖም እዩ ነጊርዎም።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ኢንዳስትሪያላዊ ሰላም ዓንዲ ሑቐ ፍርያት ኢንዳስትሪ እዩ። ኣብ ሓደ ትካል ኢንዳስትርያላዊ ሰላም እንድሕር ዘየለ ቅልጡፍን ፅፉፍን ስራሕ ኣይህሉን፤ ብኡ መንፅር ዘዕግብ ፍርያት ኣይርከብን። በዚ ጉዳይ ፋብሪካ ቆርበት ሸባ ውቕሮ ዘለዎአፕዴት ዕለት ሓሙስ, 12 ጥሪ 2017 06:03 ተወሳኺ የንብቡ...
ዕውት ንምዃን ዓቕምኻ ምፍላጥ ፍርቂ ጉዕዞ ስራሕ እዩ። ብድሕሪ እቲ ውሽጣዊ ዓቕሚ ምፍላጥ ድማ ዘለካ ሃፍቲ ፣ ሓይሊ ሰብ፣ ጠለብ ዕዳጋን ካልኦትን ምፍላጥ ይስዕብ። ናብ ተግባር ምስተኣተወ እውን ዝወነንካዮ ፍልጠትን ክእለትንአፕዴት ዕለት ሓሙስ, 12 ጥሪ 2017 07:18 ተወሳኺ የንብቡ...
እዋኑ ከባቢ 1972 ዓ/ም እዩ። ኣብ ዓለምና ካብ ዝርከቡ ኣትሌታት ቁፅሪ ሓደ ዝኾነ ኮኸብ ኣትሌት ሃይለ ገ/ስላሴ ኣብቲ እዋን ወዲ ሸውዓተ ዓመት እዩ ዘሎ። እዚ ወዲ ሸውዓተ ዓመት ዝነበረ ህፃን ሓደ እዋን ብዛዕባ ዓወትን ክእለትን ሓደ ኣትሌትአፕዴት ዕለት ሓሙስ, 12 ጥሪ 2017 07:12 ተወሳኺ የንብቡ...
ካልኣይን መዛዘምን ክፋል
ኣብ ዝሓለፈ ሕታም ብምኽንያት ክተሓጋገዙን ዘርኢ ክትክኡን ዝፃመዱ ሰብ ሓዳር ሰብኣይ ብደገ ሰበይቲ ድማ ውሻጠ የመሓድሩ ዝብል ባህሊ ከምዘሎ ምቕራብና ይዝከር። ሕዚ ግን ብምኽንያት እቲ ባህሊ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ አፕዴት ዕለት ሮቡዕ, 11 ጥሪ 2017 05:57 ተወሳኺ የንብቡ...
ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ኣብ እዋን ዕጥቃዊ ቃልሲ ብመዳይ ክፍሊ ጥዕና ዝነበራ ትሕዝቶ ብኣወዳድባ ኣፋውስ፣ ናውቲ ሕክምናን ሓይሊ ሰብን ዝተማለአ ኣይነበረን። ህወሓት ዕላማኣ ንምዕዋት “ባሕርና ሓፋሽ ህዝብና፣ ዕጥቅና ካብአፕዴት ዕለት ሓሙስ, 12 ጥሪ 2017 05:52 ተወሳኺ የንብቡ...
ክልል ትግራይ ልዕሊ ሰለስተ ነጥቢ ሓሙሽተ ሚልዮን ከፍቲ፣ ክልተ ነጥቢ ሸሞንተ ሚልዮን ኣጣልን ሓደ ነጥቢ ክልተ ሚልዮን ኣባጊዕን ዝርከቡላ ደንበ ሃፍቲ እንስሳት ምዃና መፅናዕቲ ሃገራዊ ስታስቲክስ ኤጀንሲ 2006 ዓ/ምአፕዴት ዕለት ሓሙስ, 12 ጥሪ 2017 08:36 ተወሳኺ የንብቡ...
“ዘዋሪት እግሪ ወይ ንድራር ወይ ንበትሪ” እዩ ነገሩ። ካብ መቐለ ናብ ወረዳ ወልቃይት ዝኸድናሉ ምኽንያት ኣብቲ ወረዳ ብስራሕቲ ምሕዋይ ሃፍቲ ተፈጥሮ ዝሓወየ ልምዓት ደኒ ብዑደት ንምዕዛብ እዩ ነይሩ። ብርግፅ እቲ ዑደት ንፅባሒቱ እዩ ዝካየድ። ኣነ ግን አፕዴት ዕለት ሮቡዕ, 11 ጥሪ 2017 07:19 ተወሳኺ የንብቡ...
እዋኑ መጋቢት 2007 ዓ/ም እዩ። ኣብ መላእ ህንዲ ልዕሊ ሓደ ነጥቢ ኣርባዕተ ሚልዮን ተምሃሮ እታ ሃገር ፈተና ዓስራይ ክፍሊ እናወሰዱ ነይሮም። “ቢሃርስ ቪያሻሊ” ኣብ እትበሃል ግዝኣት ዝርከቡ ተምሃሮ ዓስራይ ክፍሊ እውን ኣብቲ ስእሊአፕዴት ዕለት ሓሙስ, 12 ጥሪ 2017 07:09 ተወሳኺ የንብቡ...
ሰነዳት ቢሮ ጉዳይ መናእሰይን ስፖርትን ክልልና ከምዘመላኽቶ ኣብ ከተማታት ክልልና ኣብቲ ዝተዛዘመ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን “ትራንስፎርሜሽን”ን ጥራሕልዕሊ 260 ሽሕ መንቀሳቐስቲ ደኣንት መናእሰይ ተፈጢሮም እዮም። ካብዚኦም አፕዴት ዕለት ሮቡዕ, 11 ጥሪ 2017 07:11 ተወሳኺ የንብቡ...


text:
ዓሳ ኣንበሪ እነዉ!
ዓመት ዓመት፡ ኣንስትዮ ዓሳ ኣንበሪ ሳውዘርን ራይት (ዩባሌና ኣውስትራሊስ) ካብ ወርሒ ሓምለ ጀሚረን ናብ ደቡባዊ ገማግም ባሕሪ ሳንታ ካታሪና፡ ብራዚል ይመጻ እየን። ኣብቲ ዕምቈት ዘይብሉ ማያት ኪወልዳን ንወለልደን ከጥብዋን እየን ካብ ከባቢ ኣንታርክቲክ ተበጊሰን ኣሽሓት ኪሎ ሜተራት ተጓዒዘን ዚመጻ። ንሓያሎ ኣዋርሕ፡ ተቐማጦን በጻሕቲ ሃገርን ኣብቲ ገማግም ባሕሪ ወይ ኣጻድፍ ኰይኖም፡ እተን ዓሳ ኣንበሪ ምስ ወለልደን ኣብቲ ማያት ኬዕርፋን ኪጻወታን ምርኣይ ባህ የብሎም እዩ። *
ናይ ምግልባጥ ክእለት ዘለዎም ገዘፍቲ ፍጥረታት ባሕሪ
ሓንቲ ኣንስተይቲ ዓሳ ኣንበሪ፡ ክሳብ 80 ቶን ክትምዘን ከላ 16 ሜተር ዚኣክል ንውሓት እውን ኣለዋ፣ እዚ ድማ ክንዲ ሓንቲ ተጐታቲ ዘለዋ ኣውቶቡስ ማለት እዩ! እቲ ገዚፍ ኣካላታ ብሓፈሻ ጸሊም ኪኸውን ከሎ፡ ሓድሓደ ግዜ ግና ብሸነኽ ከብዳ ሓሓሊፉ ጻዕዳ ሕብሪ ኣለዋ። ክንዲ ርብዒ ቝመታ ዚኸውን ኣዚዩ ገዚፍ ርእሲ ድማ ኣለዋ። ኣፋ ነዊሕን ቀስታዊ ቕርጺ ዘለዎን እዩ። ዘይከም ካብ ካልእ ጅር ዝዀኑ ዓሳ ኣንበሪ፡ ኣብ ዝባና ኽንፊ የብላን። ነቲ ገዚፍን ብማእከሉ ጨዳድ ዝዀነን ጭራኣ፡ ከም ካልኦት ዓሳታት ኣብ ክንዲ ንየማነ ጸጋም፡ ንላዕልን ንታሕትን ብምንቅስቓስ እያ ንቕድሚት ገጻ እትሕንብስ። ኣንፈታ ንምቕያር ድማ ንኽንፋ ተንቀሳቕሶ። እዚ ምስቲ ሓንቲ ነፋሪት ኣንፈታ ንምቕያር እትስዕቦ ኣገባብ ዚመሳሰል እዩ።
እቲ ዜገርም፡ ዓሳ ኣንበሪ ራይት ኣዝዮም ገዘፍቲ እኳ እንተዀኑ፡ ናይ ምትዕጽጻፍ ክእለት ዘለዎምን ኣደናቒ ኣክሮባታዊ ምንቅስቓስ ዚገብሩን እዮም። ንንውሕ ዝበለ ግዜ ጭራኦም ንላዕሊ ኣውጺኦም ኪሕንብሱ፡ ጭራኦም ንደገ ብምውጻእ ነቲ ማይ ኣበርቲዖም ኪጸፍዕዎ፡ ከምኡ እውን ንላዕሊ ተወንጪፎም ብምውጻእ ተመሊሶም ናብቲ ባሕሪ ኺንቈቱን ክሳዕ ርሑቕ ቦታ ዚርአ ጨፍላሕታ ኺገብሩን ክትርእዮም ትኽእል ኢኻ።
ፍሉይ ኣካላዊ መለለዪ
ዓሳ ኣንበሪ ሳውዘርን ራይት፡ ኣብ ከባቢ ርእሱ ሓሓሊፉ ጻዕዳ ወይ ብጫ ዝሕብሩ ሓባጥ ነገር ኣለዎ። እዚ፡ ኣብቲ ቘርበት እተላገበ ሓርፋፍ ነገር ኰይኑ ብተሪር ድርዒ ዘለዎም ቁማል ዓሳ ኣንበሪ ዚብሃሉ ዕስለ ደቀቕቲ እንስሳታት እተሸፈነ እዩ። ኣወሃሃዲት ፕሮጀክት ዓሳ ኣንበሪ ራይት ብራዚል ዝዀነት ካሪና ግሮች፡ “ልክዕ ከምቲ ኣሰር ኣጻብዕቲ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ፍሉይ ዝዀነ፡ ነፍሲ ወከፍ ንድፊ እዚ ሓባጥ ነገር እዚ ፍሉይ ብምዃኑ ሓደ ኻብ ሓደ ንኽትፈልዮም ዜኽእል እዩ። እዞም ዓሳ ኣንበሪ እዚኦም፡ ናብ ገማግም ባሕርና ኺመጹ ኸለዉ ንንድፊ እዚ ሓባጥ ነገር ንስእሎን ኣብ መዛግብትና ንዕቅቦን ኢና” በለት።
ተመራመርቲ ስነ ህይወት፡ እዞም ዓሳ እዚኦም ኣስናን ስለ ዘይብሎም ኪሞቱ ኸለዉ ዕድመኦም ብልክዕ ኪፍለጥ ኣጸጋሚ ምዃኑ እዮም ዚዛረቡ። ገምጋም ዕድመ ዓሳ ኣንበሪ፡ እንተ ወሓደ 65 ዓመት ኪኸውን ከም ዚኽእል ድማ ይግምቱ። *
ፍሉይ ኣመጋግባ
ዓሳ ኣንበሪ ራይት፡ ድርዒ ዘለዎም ደቀቕቲ እንስሳታት እዮም ዚምገቡ። ኣብ ክልቲኡ ወገን ላዕለዋይ ምንጋጋኦም፡ ወሰን ወሰኑ ቐጠንቲ ጸጕሪ ዘለዎ ብኣማእታት ኣዕጽምቲ ዝቘመ መጻረዪ ኣለዎም። ኣፎም ከፊቶም ኪሕንብሱ ኸለዉ፡ ማይ በቲ መጻረዪ ዝዀነ ኣዕጽምቲ ይሓልፍ፡ እቶም ግዳያት ዝዀኑ ንኣሽቱ እንስሳታት ከኣ በቲ ጸጕሪ ይትሓዙ። በዚ መገዲ እዚ ኣቢሎም፡ ነፍሲ ወከፎም ኣብ መዓልቲ ኽልተ ቶን ዚምዘኑ ድርዒ ዘለዎም እንስሳታት ኪምገቡ ይኽእሉ።
ዓሳ ኣንበሪ ሳውዘርን ራይት፡ ኣብ ግዜ ኽረምቲ (ጥሪ/ለካቲት)፡ ኣብ ኣንታርክቲካዊ ውቅያኖስ እናተመገቡ ኣብ ኣካላቶም ስብሒ ይእክቡ። እዚ ረጒድ ቀጸላ ዘለዎ ስብሒ፡ ኣብ ቈራሪ ማያት ኪበጽሑ ኸለዉ ሙቐት ይህቦም፡ ናብ ካልእ ቦታ ኺጐዓዙ ኸለዉ ድማ ከም መኽዘን ምግቢ ዀይኑ የገልግሎም።
ዚህደኑ ዝነበሩ ስለምንታይ እዮም፧
ካብ 18 ዘመን ንደሓር ኣብ ደቡባዊ ንፍቀ ኽቢ፡ ሃደንቲ ነዞም ዓሳ ኣንበሪ እዚኦም ብብዝሒ ሃዲኖምዎም እዮም። ስለምንታይ፧ ቀስ ኢሎም ስለ ዚሕንብሱ፡ ብዕንጸይቲ እተሰርሓ ድኹማት ጀላቡን ናይ ኢድ መቐለስ ዓሳ ኣንበርን ብዝሓዙ ሃደንቲ እውን ከይተረፈ ብቐሊሉ ይትሓዙ ነበሩ። ብዘይካዚ፡ ዓሳ ኣንበሪ ራይት ብምኽንያት እቲ ኣብ ኣካላቶም ዚርከብ ማእለያ ዘይብሉ ስብሒ፡ ምስ ተቐትሉ ዘይከም ካልኦት ዓሳ ኣንበሪ ኣብ ባሕሪ ጸምበለል እዮም ዚብሉ። በዚ ኸምዚ ኸኣ ሃደንቲ ዓሳ ኣንበሪ ብቐሊሉ ናብ ገማግም ባሕሪ ኺጓትትዎም ይኽእሉ ነበሩ።
ኣብ ርእሲ እዚ፡ ስብሒ እቲ ዓሳን ኣብ ኣፉ ዚርከብ ዓጽምን ሓደ ኻብቲ ኣብቲ ግዜ እቲ ዚሽየጥ ዝነበረ ኣገደስቲ ነገራት እዩ ነይሩ። ንስብሒ ዓሳ ኸም ዘይቲ ቐነዲል ጐደናን ከም መለስለሲ ዘይትን ይጥቀሙሉ ነበሩ። ኣብ ኣፉ ዚርከብ ዓጽሚ ድማ ንኣካላት ቅርጺ ንምትሓዝ ጠርኒቑ ዚሕዝ ክዳንን ኩርማጅ ካሮሳን መወጠሪ ጽላልን ንምስራሕ ይጠቅም ነበረ። ካብ ሓደ ዓሳ ጥራይ ዚርከብ ዝነበረ ዓጽሚ ንኹሉ ወጻኢታት ናይ ሓደ ወፍሪ ይሽፍን ነበረ።
ኣብ መጀመርታ 20 ዘመን፡ እቲ ብጻዕቂ ዚግበር ዝነበረ ምግፋፍ ዓሳ ንብዝሒ ዓሳ ኣንበሪ ኣዝዩ ነከዮ፣ ኣብ መወዳእታኡ ድማ እዚ ንግዲ እዚ ተቛረጸ። ኣብ ብራዚል፡ እታ ናይ መወዳእታ መደበር ምግፋፍ ዓሳ ኣንበሪ ብ1973 እያ ተዓጽያ። ሎሚ ገሊኦም ዓሳ ኣንበሪ ቝጽሮም በብቕሩብ ይውስኽ እኳ እንተሎ፡ ካልኦት ግና ኸይጸንቱ የስግኡ እዮም።
ዓሳ ኣንበሪ ራይት ዜደንቕ ኣብነት ናይቲ ኣብ ምድሪ ዘሎ ብዙሕ ዝዓይነቱን እተሓላለኸን ህይወት እዩ። እዚ፡ እቲ ንዅሉ ነገራት ዝፈጠረን ዓብዪ ነዳፊ ዝዀነን የሆዋ ኣምላኽ ዜደንቕ ጥበብን ሓይልን ከም ዘለዎ ዜረጋግጽ እዩ።—መዝሙር 148:7።
^ ሕ.ጽ. 2 ከም ገማግም ባሕሪ ኣርጀንቲና፡ ኣውስትራልያ፡ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ኡራጓይ ከምኡ እውን ደሴታት ኦክላንድ ዝኣመሰለ ኣብቲ ኸባቢ ዘሎ ገማግም ባሕሪ እውን እዞም ዓሳታት ዚራብሑሉ ኻልእ ማያት እዩ።
^ ሕ.ጽ. 8 ተመራመርቲ ስነ ፍልጠት፡ ሰለስተ እተፈላለየ ጅር ዘለዎም ዓሳ ኣንበሪ ራይት ከም ዘለዉ እዮም ዚገልጹ። ብዘይካ እቶም ኣብ ደቡባዊ ንፍቀ ኽቢ ዚርከቡ ዩባሌና ኣውስትራሊስ፡ ኣብ ሰሜናዊ ንፍቀ ኽቢ ዩባሌና ግላሲያሊስን ዩባሌና ጃፖኒካን ዚብሃሉ ዓይነት እውን ኣለዉ።


text:
ካልኣይ ክፋል።
መሰረታዊ መፍለይ ህዝባዊ ሓይልታት ጭብጢን መንነት ናይቲ ኣተግባሪ ዲክታቶር ኢዩ። ንተዘክሮና መታን ውዕውዕ ትገብር ናይ ሓንቲ መዓልቲ ምስሉን ምስሊ ቲቪ.ኤረን (ዕለት 31.12.2009) ከም መወከሲት ገለ ጽሑፋት ተኻታቲለ ድሕሪ ምውህላል፣ እዛ ዕለት እዚኣ ከምተን ዝሓለፋ ናይ 43 ዓመታት፣ ናታ ትሕዝቶ ቁንጭል ኣቢለ ኢየ ከቅርብ ዝመረጽኩ። ቀንዲ መቐጸልታ ናይተን ዝመጻ ተኻታተልቲ ትሕዝቶይ ግን ነቲ መፍለይ ህዝባዊ ሓይልታት ዝሃበቶ ፈላሚ መግለጺኣ "ንሕናን ዕላማናን“ ኢየ ከተኩር። እዚ እውን ጉዳይና ንምብራህ ዝሓለነ ስለ ዝኾነ።
ንጉዳይና መታን ኣቓልቦ ክንግብረሉ ከም ሓዳስ ዓመተ 2010 ትህቦ ምልክት ብቐረባ ንምስትብሃል ቆላሕታይ ኣብ ድሮ ዕለት 31.12.2009 ኢየ ሃሰስ ክብል ውዒለን ኣምስየን ሓዲረን። ገለ ካብቲ ሃሰስ መበሊ ወፈራ፣ ምስ ምኩራትን ጀመርቲን መጋድልተይን፣ ካብ ኤርትራ ዝፍኖ ቲቪ-ኤረን፣ ከምኡውን ገለ ኣብ ደምበ ተቓውሞ ዝፍጸም ሕጽር ዝበለ ፍጻሜታት ኢየ ቐናጢበ ከቕርብ ፈቲነ። ዛጊድ ኣብቲ ምስ መጋድልተይን ገለ ኣጋይሽን ዝተኻየደ ከቐድሞ ድልየት ይንበረኒ እንበር፣ ምስቲ ኣብ ፈነዋ ቲቪ.-አረ ከዛምዶ ኢየ መሪጸ። ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ዝተፈጸመ ከም ካልኣይ ክሰርዖ መረጽኩ። እቶም ተዋሳእቲ ነቲ ዝተፈጸመ ጠንቂ ህዝባዊ ምትላል ስለ ዝለመድዎ፣ ኣብዛ ካብ ድሮ ክሳብ ወጋሕታ ትበዓል እንታይ ተዋስኦ የርእዩና ዝብል መገናዘቢ መድረኽ ንምግለጽ ዝመችአት ኮይና ኢየ ረኺበያ።
እቲ ንቅርጺ ኤርትራ ብዘይ ባይቶን ሕግን ወይ ብዘይድልየት ምውካስ ህዝብን ዘይተፈጸመ ታሪኻዊ ምምሕዳራት ኤርትራ ዝጎዛዘየ ግዕዙይን ኢደ-ዋኒናውን ተግባር ዝእንፈት፣ ህዝቢ ግን ነቲ በደል ፈሊጥዎን ፈንፊንዎን ከብቅዕ፣ ነብሰ-ምትእምማን ኣጥፊኡ፣ ነቲ ሰፍ ዘይብል ከቢድ ናይ ባርነት ቅርጺ ህላዌኡ፣ ብልኡምን ውሽጣዊ ተቓውሞን ምቕባሉ ኣዝዩ ኢዩ ዘተሓሳስብ። ሓደ ምስ ኣዝዩ ካብ ምምሕዳር ህግደፍ ዝሓየለ መንግስቲ ዝገጥም ዘሎ፣ ነታ ኣብ ዓለም ሓያል ዘለዋ ጽልዋኣን ቅልጽማን ሰፍ ዘይብል መንግስቲ እስራኤል ንምቅዋም፣ ብዳርባን በእምንን ዝገጥሙ ፍልስጠኤማውያን ክትዕዘብ ከለኻ፣ ብኣንጻሩ ምጽቃጥናን ጭቆናና ዝዓበየ ክንሱ፣ ንሕና ድማ ብተዛማዲ ንኹሉ ሕሰም ተጻዊርና ምኻድና ኣዚኻ ትሓዝን። ሓዘንን ኣስናን ምሕርቃምን፣ ዘይጽወር ተጻዊርካ ምኻድን መፍትሒ ዘይኮነስ፣ ንፍታሕ ዝመርሕ መሪሕ ክትፈጥረሉ ኣብ ዘይትኽእል ባይታ ከም ትወድቕ ኮይኑ ይስመዓካ። እቲ ደጋፍን ተቓዋምን ክልቲኡ ከም ዝተፈላለየ ደንበ ሓባራዊ መግለጺ ይሃልዎ ግን ካብ ሽግሩ ምፍታሕ ተነጻጺሉ ምህላዉ ዘይክሓድ ሓቂ ኢዩ። ገና ገለ ገለ ብልጭ ድርግም ዝብሉ መደናገርትን ስጉምቶምን ንምእላይ ዝካየድ ፋሕተርተ ክሕይልን ክበራተዕን፣ ዓመት 2010 ከተበርክት ትምኒት ኩላህና ኢዩ።
ትዕዝብቲ ፍርቂ ለይቲ ኣብ ፈነወ ኣስመራ።
ኣርባዕተ ኣባላት ቲቪ.ኤረ ኢየን ነቲ ፈነወ ዝመርሖ ነይረን። ናይ ሓዳሽ ዓመት ሪችት ምስ ተተኮሰ ዘርኢ ስእሊ ምስ ተመሓላለፈ፣ እተን ወይዘራዝር ናብ ዝተፈላለየ ኩርናዕ ገጸን የምርሓ። ከዲጃ ትበሃል ውዕይትን ግን ገርህን ግሉጽ ሕቶን ካብኣ ዝቦቐለን ግን ብኻልእ ዘይተጸልወን ርእይቶኣ ተቕርብ መንእሰይ፣ መጉልሕ ድምጻ ዓቲራ ምስ ኢሰያስ እንተ ብመደብ እንተ ሃንደበት ጎፍ ንጎፍ ትራኸብ። ድሕሪ ናይ ዮሃናን ጽቡቕ ዓመት ይግበረልካ ዝብል መግለጺ ሕቶታታ ከምዚ ዝስዕብ ገይራ ተቕርበሉ።
ናይ ኢሳያስ ቃለ መሕትት፤
ሓታቲት፣ ናይ ዝሓለፈት 2009 ገምጋማካዶ ምሃብካና?
ኢሰያስ፣ ንዓይ እታ ዓመት ብምልእታ ኢያ ጠፊኣትኒ። ሞሊቓ ኢያ ጠፊእትኒ።
ርእይቶይ።
ንገታር መልሲ ኢሰያስ ኣብ ስእሊ ንዝተዓዘቦ ዘስደምም ኢዩ። እንተ መግለጺኡ እታ ዓመተ 2009 ሞሊቓ ምጥፍኣ ንሱ ዘይዓገበላን ሃርጋፍ ጠባዩ ዘይረወየሉን ካብኡ ንላዕሊ ከብርሃ ዝኽእል ሰብ ክህሉ ኣይክእልን። ግን ንሱ ዘይፈለጦ፣ ንሕና ግን ካብ ዝተሰለፈሉ እዋን ሓዊስካ ማለት ካብ መስከርም 1966 ጀሚርና ልዕሊ 43 ዓመታት ጠፊኤናና ከም ዘለዋ ክግንዘበልና ኣይንጽበን።
ካልኣይቲ ሕቶ እታ መንእሰይ ከድጃ።
ሓታቲት፣ ብኣሰራርሓ ዘይዓገብካ’ዶ ክኸውን ይኽእል?
ኢሰያስ፣ ኣነ ብወገነይ ኣብ ሓንቲ መዓልቲ ናይ ሰለስተ መዓልቲ ኢየ ዝሰርሕ።
ርእይቶይ፣
እቲ ፍጹም መለኮታዊ ባዕሉ ፕረዚደንት ዝሸመ ውልቀ-መላኺ፣ ነታ ኣቐድም ኣቢለ ዝገልጽክዋ ነብሱ ከም ስላሴ፣ ሓደን ሰለስተን ገይሩ ምግላጹ ኢዩ። ንኣጋላልጻይ መረጋገጺ ኣቕሪቡ እሞ የቐንየለይ እብሎ። ሓንቲ መዓልቲ 24 ሰዓታት ኣለዋ። ኢሰያስ ግን ኣብ ሓንቲ መዓልቲ 72 ሰዓታት ከም ዝሰርሕ ኢዩ ገሊጹልና። ከምቲ ኣብ ኣለናኪ ዝብል ቶኽታኺ ናይ ኢንተርነት ወካሊኡ ምስ ስእሉ፣ HIS EXCELLENCY, THE LION OF NAKFA ትብል ኣብታ ዝቐነየት ቀዳመይቲ ገጽ ዝፈነውዋ ምስታ HIS EXCELLENCY THE LIION OF JUDEA ትብል ናይ ሃይለ ስላሰ ፍልልያ ክትረኽቡ ፈትኑ። ኢሰያስ ናብ ንግስነት ገጹ ዘመጣጥር ስእሊ ኢዮም ኣቕሪቦም።(insert picture here)
ሓታቲት፣ በዚ ኣጋጣሚ እዚ ንመን ዮሃና ክትብል ትመርጽ?
ኢሰያስ፣ ንኤርትራ ጓለይ።
ርእይቶይ፣ (ናይ ልዑል መኮንን ቤት ትምህርቲ ስእሊ) ወይ ከኣ መንእሰይ ኣኢሳያስ ስእሊ )
ኢሰያስ ድሕሪ ናይ ካልኣይ ደረጃ መልቀቒ ፈተና (SCHOOL LEAVING EXAM) ናብ ዩኒቨርሲቲ ቀዳማይ ዓመት (freshman) ምእታዉን፣ ናብ ካልኣይ ዓመት ዘየእቱ ኩነታት ምስ ኣጋጠሞ ናብ ከሰላ ናብ ተሓአ ክጽንበር መሪጹ። ብትምህርታዊ ደረጃ ዝበጽሖን ዘዋህለሎን ማለት ካብ ትምህርታዊ ናብ ንዋታዊ ዝላ (ብውዕለት ናብ ደሞዝን ብረሃጽካ ምንባርን ከይተመኮረ) ከይገበረን፣ ከም ሰብ ዝኾነ ይኹን ናይ ስራሕ ተሳትፎ ከየርኣየን ናይ ስድራን ቤተ-ሰባዊ ሓላፍነት ከይተሰከመን ኢዩ ናብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ከይዱ። እዚ ዝኾነ ይኹን ሓልፍነትን ሓልዮትን ኣርእዩ ዘይፈልጥ ሰብ፣ ኣብ ሜዳ እውን ኩዒቱን ፋሕቲሩን ኣባል ቕያዳ ኣልዓማ ካብቶም 38 ኣባላት ሓደ ክኸውን ኣብ ሓጺር እዋን ምኽእሉን፣ ፈትፊቱ ክድይብ ክኢሉ። ኩሉ ኤርትራዊ ፍጡር ንሃገሩ ከም ኣዲኡ ኢዩ ዝገልጻ። ንሱ ግን መጀመርያ ክውንና ስለ ዝወጸ ከም ውላዱ ንኤርትራ ገይሩ ኢዩ ዝገልጻ። ኤርትራ ናይ ብሕቱ ኢያ። ኣብ ሜዳ ኤርትራ ዘለዉ ገላውኡ ድማ ነቲ ቃድራታትን ቦዱን መሬታ ሓሪሶም ንማሕፉዱኡ ኢዮም ከኻዕብቱ ዘለዎም ዝብል ስስዑ ክኽተል ከም ዝጸንሓን፣ ብድሕሪ ሕጂ እውን ዕላምኡ ከምኣ ከም ዝኾነ ኢዩ ኣብሪሁ። እንተ እቲ ናይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሕልሙ፣ ናይ መላእ ኣፍሪቃ ቀጺሉ እውን ኣብ ዓለም እንኮ መራሒ ክኸውን ምድላዩ ድሕሪ ናይ ወርሒ ታሕሳስ 2009 ማዕቀብ፣ ዓለም ትተፍኦ ከም ዘላ ካብ ቃላቱ ኣይሰማዕ እንበር፣ ምብህራሩ ርኡይ ኮይኑ ኣሎ።
ናይ ፍሊጶስ ቃለ መሕትት፤http://www.deqebat.com/SEITE2.HTM
(insert picture of Filipos) and Asmara
ቀጺለ ናይ ፈውዝያ ሃሽምን ናይ ኣደ ኩለን ነስነስቲ ዕንባባ፣ ኣስካሉ መንቆርዮስ፣ ዓጀውጀም ንጎድኒ ገዲፈ፣ ናብ ናይ ፍሊጶስ ቃለ መሕትት ከድህብ እመርጽ። እዚ ሓቂ ገዲፍካ ዝግበር ሽፋን፣ ብወገነይ ርእሱን ዝኸኣለ ጓዕጻጽ መልእኽቲ ዘመሓላልፍ ሸፊነን ሸፋፊነን ከመሓላልፍ ኣይመርጽን። ሎሚ ነቲ ዘፍርሓና ኣርእስታት ተኣፈፍቲ ይኹኒ እንበር ከነቕርቦም ንግደድ። ኣውራጃዊ ሕማም ብመንግስቲ ኢዩ ናብ ህዝቢ ዝላባዕ ዘሎ። ይምረር ሓቂ ከም ስእሊ ኩላህና ክንሪኣን ክንዕዘባን ንውዓል እንበር፣ እንተ ብፍርሒ እንተ ብስክፍታ ክንገልጻ ኣይንደልን። ትውጻእ፤ ኣነ ከግህዳን ኣብ መድረኽ ክኸፍታን እመርጽ።
ኢሰያስን ፍሊጶስን ሓንቲ ኢያ ጸሎቶም። ማእከልነት ሃገር ከም መራሕቲ ኣብ ሓንቲ ጽላል ኣራጢጦም ኣለዉ። ኣብ ዞባ ማእከል ማለተይ ኢየ። መደበር ስልጣኖም ዞባ ማእከል ኢያ። ፍሊጶስ ንማዓርጉ ስለ ዝመረጻ፣ ቀንዲ መጸውዒቱ ገዲፉ ነታ ዞባ ማእከል ትብል ርዒሙላ ኣሎ። እታ ጥንታዊትን ታሪኻዊትን ሓማሴን ትብል ቃል ፈጺማ ኣብ ጠረጴዛ ኢሳያስ ዝተበገሰት ዝመረጻ ኣይመለንን። ግን ዝብኢ ነታ ዝጥምታ ዓጽምን ስጋን እንበር ነታ ትቐርብ በትሪ ስለ ዘየማዕዱ፣ ንሱ እውን ንታሪኹ ክትድምስስ ተገዲዱ። ኣብታ ዞባ ማእከል ኢዩ ተማእኪሉ። ኣብ ናቱ ቃለ መሕተት ንመንእሰያት ከም ሃዋርያት ገይሩ ገሊጽዎም። ብኻልእ ድማ ነቲ ዘሕልፍዎ ዘለዉ ሽግራት ክገልጽ ከሎ፣ ኣብ ግንባራት ሰፊሮም ክምርዓዉ፣ ክንእሱ ዘይምኽኣሎም ከም ዝሕዝኖን ግን ኣብ እዛ ትኣቱ ዘላ ዓመት 2010 ኩሉ ከም ዝቃለልን ብልጽግና ሃገርን ህዝብን ዝረጋገጸሉን ዝሰምረሉን ውጥን ተነጺፉ ከም ዘሎ ከበስሮም ፈቲኑ።
ኣየ ፍሊጶስ፣ ንስኻን ኣያኻን ጸሎትኩም ሓደ ስለ ዝኾነ ኩሉ እንዶ ግዳ ተማሊኡልኩም ምሸት ምሸት ኣብ ክንዲ መንእሰያት ትንእሱን ትመርዓውን ኣለኹም። ንሶም ደኣ ካብ ጉድጓድ ወኻርያ መን ውጹ ኢልዎም ክምርዓዉን ክንእሱን? ንስኹም ከይተኣለኹም ንእስነት የለ መርዓ የለ። ናይ ቲቪ ኤረ ኣብዚ ዓጀውጀው የብቅዕ።
ካብቶም ምሳይ ኣብ ዕለት 31.12.2009 ዘዕልሉ ዝነበሩ ኢየ ጸብጺበ ከም ቃሎም ዘቕርብ። ውድቀት ሃገርናን እዞም ጉጅለ ህግደፍ ዘስዓብዎ ማሕበራዊ ዕንወት ዝገልጻ ካብ ብርክት ዝበላ ክልተ ፍጻሜታት እነዋለ።
ሓደ ኣብነት፤
ሓደ ኣብ ኣገልግሎት ዝርከብ መንእሰይ ስድርኡ መታን ሓድጊ ከይተከአ ክመውትን፣ ወይ ናብ ስግር-ዶብ ኣምሪሑ ክጠፍኦም ከም ዝኽእል፣ ኣብ ግምት ዘእተዉ ስድራ ለሚኖም ለማሚኖም ካብታ ኣሃድኡ ንዕረፍቲ ከም ዝመጾም ይገብሩ። ኣዳልዮሞ ዝጸንሑ ናቱን ናይ ዛጊድ ዝፈልጥዋ ዓርኩ ዝነበረት፣ መርዓ ብፍቓዱን ብፍቓዳን ክልትኤን ስድራ ቤታት ብሓባርን ብቕጽበትን የመርዕውዎም። ድሕሪ መርዓ ሕጽኖት ተወዲኡ እቲ መርዓዊ ናብ ኣሃድኡ ይምለስ። እታ መርዓት ትጠንስ። ድሕሪ ትሽዓተ ኣዋርሕ እውን ተወልድ። እቲ መርዓዊ ፈጺሙ ኣይቅልቅልን። ብተደጋጋሚ ኩነታት ሕርሳን ጥንሳን እውን ይግለጸሉ። ፍቓድ ክረክብ እውን ኣይከኣለን። ሰለስተ ዓመት ናብ ስድርኡ ክበጽሕ ወይ ናብ በዓልቲ ቤቱን ውላዱን ዘምጽእ ዕድል ስለ ዘይረኸበ፣ እቲ ሽግር ኣብ መንጎ እተን ስድራ-ቤታት ይባራዕ። ስድራ ጓል ይርበጹ። ንስድራኣ ክትበጽሖም ከላ ኩሉ ከም ዝሓርበታን፣ ናይ ባዕላ ህይወት ክትመርሕ ዘይምኽኣላ ኣምሪራ ንወለዳ ትሕብር። ከም ምኽንያት ጥራይ ዘይኮነ ከም መደብ እታ መርዓት፣ ግዜኣ ብከንቱ ካብ ምጥፋእ ክትመሃር ምምዳባ ንእንዳ ሓሙኣ ትገልጸሎም። ስድራ ወዲ ግን ቆልዓ ከተዕቢ ከም ዘለዋ ኣሚቶም ከይትመሃር ይኽልክሉ። ፍትሕ ብስድራ እታ መርዓት ይጥለቡን ጓሎም ይእክቡን። ኣብዚ ተሓታቲ ፍሊጶስን መራሕቲ ሰራዊትን ከም ዝኾኑ ከም ክትዕ እውን ኣብ መንጎና ይቐርብ። ግን ዝኸፍአት ድማ እታ ካልኣይቲ ናይ መንእሰያት ሽግር ትቐርብ።
ካልኣይ ኣብነት፤
ከምቶም ክልተ መንእሰያት መጻምዲ ካልኦት ክልተ ድማ ናይ ዝተመርዓዉ ዝኸፍአት ትቐርብ። እቲ መስርሕ ተመሳሳሊ ኢዩ። እታ ካልኣይቲ ግን ብዝያዳ ዝኸፍአት ዝገብራ ኣብቶም ስድራ-ቤታት ዝወርድ ጸግምን ሽግርን ኢዩ። ኣብታ ላዕለወይቲ ናብ እንዳ ወድን እንዳ ጓልን ዝቐርብ ናይ ሓባር ጸገም ኢዩ ነይሩ። ኣብታ ካልኣይቲ ግን ፍልይ ዝበለት ኢያ። እታ መርዓት ትሓርስ፣ ንሰለስት ዓመት ድማ ትጽበ፣ መርዓዊ ግን ኣይቅልቀልን። ኣብ ንኡስ ዕድመኣ ዝተመርዓወት መንእሰይ በዓል ቤታ ኣብ ከርሲ ሃገር ኣብ ግንባር ኣሎ እንዳ ተባህለ ከምታ ሓንቲ ንሰለስት ዓመት ትጽበ። መርዓዊ ኣይቅልቀልን ጥራይ ዝይኮነስ፣ ካብ ጽሑፍ ሓሊፉ ካልእ ዘቕርቦ ቀረብን ደሞዝን ንመነባብሪኣ ዝኣክል እውን የለን። ኣብ መጀመርያ ዓመት ቆልዓ ትገላገል። ድሕሪ ሕርሲ እውን ልዕሊ ክልተ ዓመት ትጽበ። መርዓዊ እውን ናይ ውላዱ ሓላፍነት ክስከም ይትረፍ ክርኢ እውን ኣይመጽእን። ኣብ ሳልሳይ ዓመት እታ መርዓት ሃንደበት ትጠንስ። ስድራ-ቤታት ብዙሕ ይርበጹ። ተደጋጋሚ ሕቶታት ይቐርብ። ወልዲ መርዓት ብሕቡእ ዶኾን መጺኡ ነይሩ ይብሉ። እንዳ ወዲ እውን ነቲ ብዘይ መርዓዊ ዝተፈጸመ ጥንሲ ናብ ብዙሕ ሞራላውን ካልእ ሕቶታትን ዘስዕበሎም ጸገም ይሽመሙ። ብዘለዎም ዓቕሚ ንመርዓዊ ከም ዝግለጸሉ ይግበር። መርዓዊ እውን ብድሕሪኡ ከም ዝጠነሰት ምስ ተገልጸሉ ኣሃድኡ ንሓደ ሰሙን ንኣስመራ ክኸይድ ተፍቀደሉ። ካብ ሰራዊት ክይፍለን ናብ ስድርኡ በዓልቲ ቤት ክኸይድ ንሰለስተ ዓመት ዘይተፈቕደሉ ኣባል ኣገልግልት መርዓቱ ብጽሕቲ ወርሒ ኮይና ምስ ረኸባ ናብ ጓህሪ ተለወጠ። ኩሎም እቶም ኣባላት ስድራ ድማ ዝሕዝዎን ዝጭብጥዎን ጠፍኦም። ምዕሩይን ስሩዕን ባህርን ጠባይን ሰበይቲ ወዶም ብቐረባ ስለ ዝፈልጥዎ ናይ ምጥናሳ ጉዳይ ሕንቅልሕንቅሊተይ ኮይኑዎም ኢዩ ጸኒሑ። ዝገደደ ድማ ሓቲቶማ ብምንባሮም፣ ግን ካብ ትጠንስ ንዝቐርበላ ሕቶታት ናይ ሖሞኣን ሓማታን ካብ ምምላስ ተሓሲማ፣ ኣነ ጠኒሰ ኣለኹ ዝመስለኩም ኣድላይ ስጉምቲ ውሰዱ፣ ኣነ ብወገነይ ንሕቶታትኩም ክምልስ ድልውቲ ኣይኮንኩን፣ ኣይትሕተቱኒ፣ ዝኣኽለኒ ተጸብየ፣ ንሱ ኣብ ጉድጓድ ምክልኻል፣ ኣነ ድማ ኣብ ሓጹር እዛ ገዛ ብኸንቱ ብትጽቢትን ትርጉም ብዘይብሉ መጻእን እጸበ ኣለኹ። ጥንሰይ ሳዕቤን እንበር፣ እቲ ቀንዲ ጠንቂ ካልእ ኢዩ፣ ክትብል ትምልሰሎም ነበረት። ሕጂ ግን በዓል ቤታ በይና ገይሩ ክሓታ መጸ። ሕቶታቱ ደርዲሩ መን ከም ዘጥነሳ ክፈልጥ ፈተነ። እቲ ስድራ-ቤት ዘይተጸበይዎ ኮይኑ ዘይምንጋራ ድማ ኣብ ጥዕና ወለዱ ኮነ ምስ ስድርኣ ተተኺሉ ዘሎ ከቢድ ጽልኢ ሓበራ። ሰብኣይ ጓልና ብሕቡእ ናብ ስድርኡ ምምጽኡ ዘይምሕባሮምን፣ ኣብ ልዕሊ ጓሎም ዘሎ ንዕቀትን ገሚቶም ሻሕካር ዝምድና ከም ዝቦቐለ ገለጸ። ግን እቲ መጥነሲ መን ኢዩ? ናይ ጉድ ጉድ፣ ንሰማዒ ዘስደምም፣ ጠንቂ ናይቲ ጥንሲ እታ ሃገር ኮይና ጸንሐት። ኣጥናሲ ድማ ምንኣሱ ሓዉ ንመርዓዊ ኢዩ። እዞም ንቡር መርዓ እንበር ንቡር ሓዳር ክገብሩ ዘይተፈቕደሎም መንእሰያት፣ ከም ክልተ መጻምዲ እንተ ብእቶት እንተ ብማሕበራዊ መልክዕ ናይ ብሕቶም ቤት ክገብሩ ይትረፍስ፣ ኣብ ትሕቲ ሓንቲ ጽላል ዘየዕልሉ፣ ብዝተፈጥረ ናይ ዶብ ግጭት ንዘልኣለም ተፋላልዮም ክነብሩ ዝተገብረ እኩይ ዘይፍታሕ ፖለቲካዊ ማእለማ ኢዩ ነጻጺልዎም።
ፍተዉ ጽልኡ እቲ ጉዳይ ኣብ ኣስመራ ዝተፈጸመ ሓቂ ኢዩ። ክልተ መንእሰያት ብሓባር ክነብሩ ዘየፍቅድ ዝተመጠ ግዜ ኣብ ሓንጎል መንእሰያት ዘስዕቦ ጠንቂ ብሩህ ኢዩ። ማሕበራዊ ጽፈትን ባህርን ካብ ንቡር ብምጽኡ መለለይ ማሕበራዊ ዝኾነ ባህልናን ልምድናን ክድምሰስ ዝተገብረ ኢዩ። ሎሚ እቶም ኩሎም ናብ ስደት ዘምርሑ ዘለዉ መንእሰያትና ኣብ ልዕሊ ማሕበረ ሰብና ዘስዓቦ ጠንቂ ኢዩ መበገሲኦም። ካብ ሃገሮም፣ ካብ ህዝቦም፣ ካብ ወለዶም ዝጽበይዎ ኩሉ መጸበይታ ዘይብሉ ኮይኑ ስለ ዝረኸብዎ፣ ናብታ ዘይፈልጥዎ ናይ ስደት ዓለም የምርሑ ኣለዉ። እታ ቀንዲ ሕመረት ሕብረተ-ሰብ ዝኾነት ስድራ-ቤት ስለ ዝፈረሰት፣ ሃገር ብተዛማዲ እውን ህላዌኣ ኣብ ምህላውን ዘይምህላውን ተንጠልጢላ ትርከብ። እዚ ሕጂ ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስክዎ ካብዚ ኣብ ኣስመራ ዝርከብ ውልቀ-መራሒ መንነቱ ዝገልጽ ጥራይ ዘይኮነስ፣ ገና መቀጸልታ ናቱ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናገደደን ተንኮሉ እናዓሞቐን ይኸይድ ከም ዘሎ፣ ከም ኣብነት ንምቕራብ ኢዩ።
ታሪኽ ስድራ ቤት ብግዜ ናይ ወጻኢ መግዛእቲ፤
ኤርትራዊት ስድራ ቤት ብመግዛእቲ ክትነጻጸል ሓዲሽ ተርእዮ እውን ኣይኮነን። ኣብ መግዛእቲ ጥልያን እውን መንእሰያት ተዓስኪሮም ንሶማልያን ንልብያን ይውሰዱ ነይሮም። ትጽቢት እውን ዝተመጠን ዝተናወሐን ነይሩ። ግን እተን ኣብ ዓዲ ዝተረፋ ስድራታት ካብ መንግስቲ ሞሶሊኒ ናይ መነባብሮ ዱጎማን ዓስብን ይወሃበን ነይሩ። ናይ ሽዑ ስክፍታ ነቲ ዝወሃብ ዝነብረ ደሞዝን ስንቅን ካብ ናይ ሎሚ ዝበለጸን ዝትዓጻጸፈን ስለ ዝነበረ፣ ገለ መረባዕ ከስርሓ ከለዋ ገለ ድማ መሓዛይ መሓዛይ ዝብል ናይ ነንሕድሕደን ምትዕድዳም ንዝረኸብኦ ይዘርውኦ ምንባረን ዝገልጽ ገለ ደርፍታት ምንባሩ ዓበይቲ ይገልጹልና ነይሮም። እቶም ናብ ስድርኦም ብኣጋ ክምለሱ ዘይከኣሉ (ካብ ሊብያን ሶማልያን) ከምዚ ዝበለ ደርፊ ይደርፉ ነበሩ ይበሃል።
“ቫልያ ሰዲደልኪ ኣለኹየ
ኣንቢርክዮዶ ሰትኺዮ ሻሂየ።”
ናይ ሽዑስ ካብ ሊብያን ካብ ሶማልያን ዘሎ ርሕቀት ኢዩ ነይሩ። ናይ ሎሚ ግን ካብ ዶብ ንውሽጢ ሃገር። መን ይኸፍእ? ባዕዳዊ ሞሶሊኒዶ ወይ ኢሰያስ? እስከ ፍረዱ።
ከምቲ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ዝገለጽክዎ መበገሲ ኣርእስተይ ጉዳይና ካበይ ናበይ ዝብል ኮይኑ፣ ብፍላይ ከም ህዝቢ ነቲ ሃገርና እንተ ንረብሓና ወይ ጸረ ረብሓና ዝቕጽል ዘሎ ጉጅለ፣ ኣብ ዕጥቃዊ ቃልስና ከም ጫለዳ ንጎድኒ በሲዑ ዝተፈልየ፣ ግን ገና ኣብ ስልጣን ኩጢጥ ዝደየበ ውልቀ-ሰብን ጉጅለን ዘስዓበልና ሳዕቤን ንምግምጋም ኢዩ።


text:
ገበር | ኣብ ስድራ ቤትካ ሰላም ምግባር
ኣብ ቤትካ ብኸመይ ሰላም ተስፍን፧
መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ስድራ ቤትካ ሰላም ከተስፍን ኪሕግዘካ ዚኽእልዶ ይመስለካ፧ እቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዚብሎ ምስቲ እዘን ዚስዕባ ቓለ መጠይቕ እተገብረለን ሰባት ሓጋዚ ዀይኑ ዝረኸባኦ እስከ ኣነጻጽሮ። ካብዚ እተጠቕሰ ሓሳባት፡ ባእሲ ኸተወግድን ሰላም ክትዕቅብን ነቲ ምስ ስድራ ቤትካ ዘሎካ ርክብ ከተደልድልን ኪሕግዘካ ዚኽእል ነጥብታት መርምር።
ሰላም ከተስፍን ዚሕግዝ ስርዓታት መጽሓፍ ቅዱስ
ብዛዕባ ብጻይካ ኣወንታዊ ኣረኣእያ ኣማዕብል።
“ንህልኽ ወይ ንኽትንየቱ ኢልኩም ሓንቲ እኳ ኣይትግበሩ፣ ብትሕትና ግና ንኻልኦት ካብ ርእስኹም ኣብሊጽኩም ርኣዩ። ንጥቕሚ ኻልኦት እውን እምበር፡ ንጥቕሚ ርእስኹም ጥራይ ኣይትጠምቱ።”—ፊልጲ 2:3, 4።
“ንመጻምድትኻ፡ ካባኻ ዀነ ኻብ ካልኦት ከም ዚበልጽ ጌርካ ምርኣይ ጽቡቕ ኰይኑ ረኺብናዮ ኢና።”—ቸ. ፒ.፡ ኣብ ሓዳር 19 ዓመት ዝገበረት።
ብኽፉት ኣእምሮ ጽን ኢልካ ስማዕ።
“ተባኣስቲ ኸይኰኑ፡ ልዙባት ኪዀኑ፡ ልእመት ዘበለ ንዅሉ ሰብ ኬርእዩ እውን ኣዘኻኽሮም።”—ቲቶስ 3:1, 2።
“ንብጻይና ህልኽ ብዝመልኦ ቓላት ብዘይ ምዝራብ፡ ምስሕሓብ ከነወግድ ንኽእል ኢና። ኣቐዲምካ ኸይፈረድካ ኽትሰምዖን ኣብቲ ዘይትሰማማዓሉ ጕዳያት እውን እንተዀነ ኣረኣእያኡ ኸተኽብረሉን ኣገዳሲ እዩ።”—ፒ. ፒ.፡ ኣብ ሓዳር 20 ዓመት ዝገበረት።
ትዕግስትን ልእመትን ኣማዕብል።
“ፈራዲ ብትዕግስቲ ይቕልስ፡ ልዙብ መልሓስ ከኣ ኣዕጽምቲ ይሰብር።”—ምሳሌ 25:15።
“ምግርጫው ዘይተርፍ እኳ እንተዀነ፡ እቲ ውጽኢት ኣብቲ እነርእዮ መንፈስ እዩ ዚምርኰስ። ዕጉሳት ክንከውን የድልየና እዩ። ከምዚ ኽንገብር ከሎና፡ ሽግራት ብቐሊሉ ኺፍታሕ ይኽእል እዩ።”—ጂ. ኣ.፡ ኣብ ሓዳር 27 ዓመት ዝገበረት።
ንኻልኦት ብቓላትካ ኣይትጕዳእ፡ ኣካላዊ ማህሰይቲ እውን ኣይተውርድ።
“ሕጂ ግና እዚ ዅሉ፡ ማለት ነድሪ፡ ቍጥዓ፡ ክፍኣት፡ ጸርፊ፡ ጽዩፍ ዘረባ ኻብ ኣፍኩም ኣርሕቑ።”—ቈሎሴ 3:8።
“ንሰብኣየይ በቲ ዜርእዮ ርእሰ ግትኣት ኣዝየ እየ ዘድንቖ። ኵሉ ሳዕ ህዱእ እዩ፣ ጨዲሩለይ ኰነ ጸሪፉኒ ኣይፈልጥን እዩ።”—ቢ. ዲ.፡ ኣብ ሓዳር 20 ዓመት ዝገበረት።
ይቕረ ንምባልን ዘይምስምማዕ ንምፍታሕን ቅልጡፍ ኩን።
“ሓደ ኣብቲ ሓደ ኽሲ እንተ ኣለዎ፡ ንሓድሕድኩም ተዓጋገሱን ብናጻ ይቕረ ተባሃሃሉን።”—ቈሎሴ 3:13።
“ኣብ ትሕቲ ጸቕጢ ኸለኻ፡ ህድኣትካ ኽትዕቅብ ቀሊል ኣይኰነን፣ ብቐሊሉ ድማ ንብጻይካ ዚጐድእ ነገር ክትዛረብ ወይ ክትገብር ትኽእል ኢኻ። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ዅነታት ይቕረ በሃሊ ኽትከውን ጽቡቕ እዩ። ብዘይ ይቕረ ምብህሃል ጽቡቕ ሓዳር ክትምስርት ዘይከኣል እዩ።”—ኣ. ቢ.፡ ኣብ ሓዳር 34 ዓመት ዝገበረት።
ብዘይ ስስዐ ናይ ምሃብን ናይ ምምቓልን ልምዲ ይሃሉኻ።
“ሃቡ፡ ኪህቡኹም እውን እዮም። ብእትሰፍሩሉ መስፈሪ ኺስፈረልኩም እዩ።”—ሉቃስ 6:38።
“ብዓል ቤተይ ንዓይ ዜሐጕሰኒ ነገራት ጽቡቕ ገይሩ ስለ ዚፈልጥ፡ ኵሉ ግዜ ዘይተጸበኽዎ ዜሐጕስ ነገራት ይገብረለይ እዩ። ኣነ ድማ ብወገነይ፡ ወትሩ ብኸመይ ከሐጕሶ ኸም ዝኽእል እየ ዝሓስብ። ከም ውጽኢቱ ኸኣ ዜሐጕስ እዋናት ኣሕሊፍና ኢና፣ ገና እውን ነሕልፍ ኣሎና።”—ኤች. ከይ.፡ ኣብ ሓዳር 44 ዓመት ዝገበረት።
ኣብ ስድራ ቤትካ ሰላም ንምስፋን ኣብ እትገብሮ ጻዕሪ ኣይትተሓለል።
እዘን ብንቕሑ! ቓለ መጠይቕ እተገብረለን ኣባላት ስድራ ቤት፡ ካብቶም መጽሓፍ ቅዱስ ሰላም ዝሰፈና ቤት ንኽትህልዎም ዚሕግዝ ባህርያት ኬማዕብሉ ዝሓገዞም ኣብ መላእ ዓለም ዚነብሩ ሚልዮናት ሰባት ሒደት ጥራይ እየን። * ገሊኦም ኣባላት ስድራ ቤቶም ምስ ዘይተሓባበርዎም እውን ከይተረፈ፡ ከምቲ መጽሓፍ ቅዱስ፡ “እቶም ሰላም ዚመኽሩ ግና ደስታ አለዎም” ዚብሎ፡ ሰላም ኬስፍኑ ዚገብርዎ ጻዕሪ ጻማ ዘለዎ ዀይኑ ረኺቦምዎ እዮም።—ምሳሌ 12:20።
^ ሕ.ጽ. 24 ናብራ ስድራ ቤትካ ብኸመይ ሓጐስ ዝመልኦ ኽትገብሮ ኸም እትኽእል ዝያዳ ኽትፈልጥ እንተ ደሊኻ፡ ኣብታ ብናይ የሆዋ መሰኻኽር እተሓትመት፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብሓቂ እንታይ እዩ ዚምህር፧ ዘርእስታ መጽሓፍ፡ ኣብ ምዕራፍ 14 ርአ። ኣብ www.jw.org/ti እውን ትርከብ እያ። ብተወሳኺ ኣብቲ ብእንግሊዝኛ ዚርከብ ኣብ ትሕቲ BIBLE TEACHINGS > HELP FOR THE FAMILY ርአ።
ብዝያዳ ፍለጥ
ብኸመይ ይቕረ ኸም እትብል
ይቕረ ምባል ከቢድ ኪኸውን ዚኽእል ስለምንታይ እዩ፧ ምኽሪ መጽሓፍ ቅዱስ ብኸመይ ኪሕግዘካ ኸም ዚኽእል ርአ።
ብኸመይ ጽን በሃሊ ኸም እትኸውን
ጽን ኢልካ ምስማዕ፡ ክእለት ጥራይ ዘይኰነስ፡ መግለጺ ፍቕሪ እውን እዩ። ብኸመይ ጽን በሃሊ ኽትከውን ከም እትኽእል ርአ።


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
አባ ሊቃኖስ
አባ ሊቃኖስ ካብ ተስዓቱ ቅዱሳን ሓደ እዩ። 'ሊቃኖስ' ብልሳነ ሱርስት 'ሊቅ ምሁር' ማለት እዩ። ካብ ቍስጥንጥንያ ናብ ምድረ ኣግዓዚ ምስ መጽአ፡ ካብ ኣክሱም ብሸነኽ ሰሜን ኣብ ዝርከብ ደብረ ቈናጽል ኣብ ዝበሃል እምባ መንበሪኡ ገይሩ ብሥርዓት ገዳም ኣስቄጥስ ገዳም ገደመ። ገዳም ደብረ ቈናጽል ብተፈጥሮ ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ ለምለም ዝኾነን ዓበይቲ ኣግራብን ዝመልኦ፡ ኣቦታት ባሕታውያን ዘይፍለዮ ገዳም እዩ። ኣብዚ ቦታ’ዚ አቡነ ሊቃኖስ ብኣገልግሎት ስብከተ ወንጌል ንኣስታት 21 ዓመታት ኣገልጊሉ፡ ካብ ቋንቋ ፅርእን ሱርስትን መጽሓፍተ ሓዲሳት ብኸፊል ናብ ግእዝ ተርጒሙ እዩ። ኣብ መወዳእታ ድማ ሃይማኖቱ ኣጽኒዑ፡ ስብከተ ወንጌል ኣስፊሑን ደቀ መዛሙርት ኣብዚኁን 28 ኅዳር ብሰላም ዓረፈ።
ሰላም እብል ለአባ ሊቃኖስ አሐዱ፤
እምነ ቅዱሳን ተስዓቱ እለ ይትፈቀዱ፤
በከተማ ርእስየ ዘልፈ አክሊለ ሕይወት ያዑዱ፤
አፃብዒሁ በጸሎት አምሳለ መኃትው ዘነዱ፤
ወበእኂዘ በትር ካዕበ ዘተሰቍረት እዱ።
በረከቱ ትኩን ምስለ ኵልነ ሕዝበ ክርስቲያን ለዓለመ ዓለም አሜን።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ትንሣኤ፡ ብርሃን ወሰላም
በዓለ ትንሣኤ፡ ናይ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ሞትን ትንሣኤን እንሓስበሉ፡ ምእንታና ዝተቐበሎ መከራ መስቀል እንዝክረሉ፡ መንፈሳዊ ናፅነትን ክብርን ዝረኸብናሉ ዕለት እዩ። ኣብዚ ዕለት'ዚ ሰብ ካብ ማእሠርቲ ኃጢኣት ተፈቲሑ ብቅድስና ተሓዲሱ ሓዲሽ ሕይወት ለቢሱ ንኽነብር፡ መርገም ተሪፉ፡ በረኸት ሥጋን ነፍስን ዝተጸገወሉ፣ ካብ ሞት ናብ ሕይወት፣ ካብ ኃጢኣት ናብ ጽድቂ ዝተሰጋገረሉ መዓልቲ ብርሃን እዩ።
ግና ብዛዕባ ትንሣኤ ክርስቶስ ብኸመይ መንገዲ ኢና ንሰብኽን ነብዕልን፧ ብሠናይ ትምኒት ‘እንቋዕ ኣብጽሓና’ ብምባል፣ ብድግስ መብልዕን መስተን፡ ክዳን ብምፅዕዳውን ብሓፈሻ ሥጋዊ ተግባራት ብምፍጻም ጥራሕ እንተኾይኑ ትርጕም ትንሣኤ ክርስቶስ ብዝግባእ ኣይተረድኣናን ዘሎ ማለት እዩ። ምኽንያቱ፡ ትንሣኤ ክርስቶስ፡ ሞት ዝተሳዕረሉ፡ ምዉታን ዝተንሥእሉ ነፍሳት ካብ ሲኦል ናብ ገነት ዝተሳገራሉ መዓልቲ ብርሃን እንከሎ ንሕና ብመንገዲ ሞት እናተመላለስና ኣብ ጸልማት ኃጢኣት እናነበርና በዓለ ትንሣኤ እንተኣኽበርና ትርጕሙ እንታይ እዩ፧ ብሓቂ ትንሣኤ ክርስቶስ ትርጕም ዝህልዎ ናትና ትንሣኤ ልቡና ምስ ዝስዕቦ እዩ። ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ‘ ኣታ ደቂስካ ዘሎኻ ተበራበር፡ ካብ ምዉታን’ውን ተንሥእ፡ ክርስቶስ ከኣ ኬብርሃልካ እዩ’ ከምዝበለ፡ ካብ ዓራት ጸልማት፡ ካብ ድቃስ ኃጢኣት ብፍረ ብርሃን ሠናይን ጽድቅን ሓቅን ነቒሕና ብትንሣኤ ልቡና ክንትንሥእ ኣሎና። ኤፌ. 5፡14።
ተውሳክ፡ . . .ትንሣኤ፡ ብርሃን ወሰላም


text:
ካብ ከባቢ ዓለም
ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ
በብመዓልቱ፡ ልዕሊ 20 ገዳይም ወተሃደራት ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ርእሶም ይቐትሉ። በብወርሑ ኸኣ፡ ካብቶም ክፍሊ ጕዳያት ገዳይም ወተሃደራት ሕ.መ.ኣ. ዝከናኸኖም ወተሃደራት፡ 950 ዚዀኑ ርእሰ ቕትለት ይፍትኑ።
ቻይና
ቻይና ደይሊ እትብሃል ጋዜጣ ኸም ዝጸብጸበቶ፡ “ካብተን ናብ ካልእ ክፋል ቻይና ኸይደን ዚሰርሓ ትሕቲ 30 ዓመት ዝዕድሚአን ደቂ ኣንስትዮ፡ ዳርጋ ፍርቀን ቅድሚ መርዓ ይጠንሳ፣ እዚ ኸኣ ምስ ቍጽሪ እተን ቅድሚ ሓደ ወለዶ ዝነበራ ዘይተመርዓዋ ቻይናውያን ኣዴታት ኪነጻጸር ከሎ፡ ኣዝዩ ብዙሕ እዩ።” ብዘይካዚ፡ ሕብረተ ሰብ ቻይና፡ “ነቶም ብዘይ መርዓ ተኣኻኺቦም ዚነብሩ ሰብ ሓዳር . . . ሓንጐፋይ ኢሉ ይቕበሎም” ኣሎ።
ግሪኽ
እቲ ብ1974 ካብ ግሪኽ ዳርጋ ምሉእ ብምሉእ ጠፊኡ ዝነበረ ሕማም ዓሶ ይምለስ ኣሎ። ሳዕቤኑ ድማ፡ ቍጠባዊ ቕልውላውን ንኽንክን ጥዕና ህዝቢ ዚወጽእ ዝነበረ ገንዘብ ስለ ዝነከየን ምዃኑ እዩ ዚንገር።
ህንዲ
ኣብ ህንዲ እተገብረ መጽናዕቲ ኸም ዝሓበሮ፡ ኣብታ ሃገር ቅልጡፍ ማሕበራዊ ለውጥታት እኳ እንተ ተራእየ፡ ገና ግና 74 ሚእታዊት ዚዀኑ ሰባት፡ ካብ “ተፋቒሮም ዚማራዓዉ፡” ስድራኦም ኬማጽኡሎም እዮም ዚደልዩ። ብዘይካዚ፡ 89 ሚእታዊት ዚዀኑ ሰባት፡ ካብ ምስ ወለዶምን ደቆምን ጥራይ፡ ምስ ብዙሓት ኣዝማዶም ኪነብሩ እዮም ዚደልዩ።
ኢጣልያ
“[ካቶሊካዊት] ቤተ ክርስትያን፡ ኣብተን ሃብታማት ዝዀና ሃገራት ኤውሮጳን ኣመሪካን ተዳኺማ እያ ዘላ። ባህልና ኣሪጉ እዩ፣ ዓበይቲ ህንጻታት እኳ እንተ ሃለወና፡ ገዳማትና ግና ጥርሑ እዩ ተሪፉ ዘሎ፣ ኣብ ቤተ ክርስትያንና ዚርአ ቢሮክራሲ ሰማይ እዩ በጺሑ ዘሎ፣ ወግዕታትናን ልብሰ ኽህነትናን ኣዝዩ ዜደንቕ እኳ እንተ ዀነ፡ . . . ቤተ ክርስትያንና ገና 200 ዓመት ድሒራ እያ ዘላ።”—ምስ ካርዲናል ካርሎ ማሪያ ማርቲኒ ቕድሚ ሙማቱ እተገብረን ጋዜጣ ኮርየሬ ዴላ ሴራ ዘሕተመቶን ቃለ መጠይቕ።


text:
ትእምት (EFFORT) ንምክልኻል ድርቂ ልዕሊ 185 ሚሊዮን ብር መዲባ ትሰርሕ ኣላ
ትእምት ንምክልኻል ድርቂ ልዕሊ 185 ሚሊዮን ብር መዲባ ትሰርሕ ኣላ
ብገ/ሚካኤል ኪዱ (Weyen News Paper)
ትካል እግሪ ምትካል ትግራይ /ትእምት ለውጢ ንብረት ኣየር ብዘስዐቦ ፅልዋ ንዝተደረቑ 21 ወረዳታት ትግራይ 185 ሚሊዮንን 270 ሽሕን ብር መዲባ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓውደ ስራሕቲ ኣትያ ትሰርሕ ምህላዋ ተገሊፁ፡፡
ዳይሬክተር ምግባረ ሰናይ ትእምት ኣይተ ሕሸ ለማ 14 ሕዳር 2008 ዓ.ም ንጋዜጠኛታት መራኸብቲ ሓፋሽ ትግራይ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ትእምት ምስ መንግስቲ ትግራይ ብምትሕብባር ብሰንኪ ድርቂ ኣብ ሰብ ይኹን እንሰሳት ጉድኣት ከይበፅሕ ዕቱብ ምንቅስቓስ ትገብር ምህላዋ ገሊፆም፡፡ “ትእምት ብፍሉይ ክትሰርሐሎም ተባሂሎም ኣብ ዝተነፀሩ ስራሕቲ እናሰርሐት ትርከብ” ዝበሉ ኣይተ ሕሸ “እዞም ስራሕቲ ስሩዕ ትልሚ ተዳልዩሎም ይትግበሩ ከም ዘለውን ነዚ ተባሂሉ ዝተመደበ በጀት ብዝርዝር ምንፃሩን እውን ኣረዲኦም፡፡
ብመሰረት እዚ ን12 ሽሕ ኣረጋውያንን ስድራ ስውኣትን 60 ሚሊዮን ብር ከምኡ እውን ኣብ ጥዕና ኣዴታትን ህፃናትን ጉድኣት ከይበፅሕ 10 ሚሊዮን ብር ተመዲቡ ይስራሕ ምህላው እቶም ዳይሬክተር ኣብሪሆም፡፡ ፀገማት ቀረብ ማይ ንምፍታሕ እውን ብከባቢ 35 ሚሊዮን ብር ዘመናዊ ዓሚቕቲ ጎዳጉዲ ብምህናፅ ንህዝቢ ክተረክብ ተዳልያ ከም ዘላ ኣይተ ሕሸ ኣረዲኦም፡፡ ኣብ ስራሕቲ ሕርሻ ኣመልኪቶም ኣይተ ሕሸ ፣”ንልምዓት መስኖ ዝውዕሉ ዝተፈላለዩ ስትራክቸራት ህንፀት ድማ ትእምት ከባቢ 20 ሚሊዮን ብር ዝግመት 79 ሽሕ ኩንታል ስሚንቶ ንመንግስቲ ክተረክብ እያ” ኢሎም፡፡
ንክንክንን ቀለብን ጥሪት ዝውዕል ብፍላይ ድማ ቀረብ ዝስተ ማይን ቀለብ እንሰሳትን ብኣተሓባባራይነት ኣበርገለን ህይወት ሕርሻን እናተሰርሐ ከም ዘሎ እዮም ኣይተ ሕሸ ዘረድኡ፡፡
ኣብ ዝተደረቓ 21 ወረዳታት ትግራይ ዝርከቡ ተምሃሮ መኣዲ ትምህርቶም ከየቋርፁ እውን ንናውቲ ትምህርትን ካልኦት ግልጋሎታትን ብድምር ክልተ ነጥቢ ሓሙሽተ ሚሊዮን ብር ከም ዝተመደበ እቶም ዳይሬክተር ኣረዲኦም፡፡
ትእምት ንዘጋጠመ ድርቂ ኣብ ምክልኻል ነዞም ላዕሊ ዝተገለፁን ካልኦትን ስራሕቲ 185 ሚሊዮንን 270 ብር መዲባ እትገብሮ ዘላ ኣስተዋፅኦ ከም ዘሎ ኮይኑ እቲ ናይ ልምዓትን ኢንቨስትመንትን ስራሕታ እውን በቲ ዝነበረን ልዕሊኡን ኣካይዳ ኣንፈት ተቐሚጡ እናተሰርሐ ከም ዝርከብ ዘረድኡ ድማ ኣብ ትእምት ሓላፊ ኢንቨስትመንትን ልምዓትን ኣይተ ልበሎ ገ/ስላሰ እዮም፡፡
እዚ ከም ዘሎ ኮይኑ ኣብዚ ዓመት ብምኽንያት ኢሊኒኖ ብዝበፅሐ ድርቂ ብብርኪ ክልል ንከባቢ ሓደ ሚሊዮንን 239 ሽሕን 755 ህዝቢ ብህፁፅ ሓገዝ ንልዕሊ 700 ሽሕ ህዝቢ ድማ ብሓገዝ ሴፍትኔት ተጠቀምቲ ንምግባር ብዝተገበረ ቅድመ ምድላው ዛጊድ ልዕሊ 154 ሽሕ ኩንታል እኽሊ ናብ ተጠቀምቲ ምክፍፋል ከም ዝተኽኣለ ንምፍላጥ ተኻኢሉ ኣሎ፡፡
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.


text:
ምዕራፍ 35
እቲ ውሩይ ኣብ ከረን እተዋህበ ስብከት
ኣብ ከረን እተዋህበ ስብከት
የሱስ ምሉእ ለይቲ ኺጽሊ ድሕሪ ምሕዳሩን ካብ ደቀ መዛሙርቱ 12 ሃዋርያት ድሕሪ ምሕራዩን ደኺሙ ነይሩ ኪኸውን ኣለዎ። መዓልቲ እኳ እንተ ዀነ፡ ንሰባት ኪሕግዝ ብርታዐን ድሌትን ነበሮ። ኣብ ገሊላ፡ ንሓደ ኸረን ኣብ ጎቦኡ ዀይኑ ድማ ከምኡ ገበረ፣ እቲ ኸረን ከኣ ምናልባት ካብታ ማእከል ንጥፈታቱ ዝዀነት ቅፍርናሆም ብዙሕ ኣብ ዘይርሕቕ ይርከብ ነይሩ ኪኸውን ይኽእል እዩ።
ካብ ርሑቕ ኸኣ ህዝቢ ናብኡ መጸ። ገሊኦም ካብ ደቡብ ካብ የሩሳሌምን ካብ ይሁዳን እዮም መጺኦም። ገሊኦም ድማ ካብ ሰሜናዊ ምዕራብ ካብተን ኣብ ገምገም ባሕሪ ዚርከባ ኸተማታት ጢሮስን ሲዶንን እዮም መጺኦም። ስለምንታይ እዮም ንየሱስ ደልዮም ዝመጹ፧ “ኪሰምዕዎን ካብ ሕማሞም ኪሓውዩን” እዮም መጺኦም። ከምኡ ድማ ኰነ፣ የሱስ ‘ንዅላቶም የሕውዮም ነበረ።’ ሕስብ እሞ ኣብሎ። ኵሎም እቶም ሕሙማት ሓውዮም እዮም። የሱስ ነቶም “ብርኹሳት መናፍስቲ ዚሳቐዩ ዝነበሩ፡” ማለት ነቶም ብእኩያት መላእኽቲ ሰይጣን እተወጽዑ ሰባት እውን ረዲእዎም እዩ።—ሉቃስ 6:17-19።
ድሕርዚ፡ የሱስ ነቲ ኸረን ብሓደ ሸነኹ ሰጥ ዝበለ ቦታ ረኸበ እሞ እቲ ህዝቢ ኣብ ዙርያኡ ተኣከበ። ደቀ መዛሙርቱ፡ ምናዳ ድማ እቶም 12 ሃዋርያቱ ኣብ ቀረባኡ ነይሮም ኪዀኑ ኣለዎም። ኵላቶም ካብቲ ግብርታት ሓይሊ ዝገበረ መምህር ኪሰምዑ ተሃንጥዮም ነበሩ። የሱስ ንሰማዕቱ ብሓቂ ዝጠቐሞም ስብከት ኣቕረበ። ካብኡ ንነጀው እውን ማእለያ ዘይብሎም ሰባት ካብቲ ስብከት ተጠቒሞም እዮም። እቲ ዓሚቝ መንፈሳዊ ትምህርቲ ብቐሊልን ብንጹርን መገዲ ስለ ዝቐረበ፡ ንሕና እውን ካብኡ ኽንጥቀም ንኽእል ኢና። የሱስ ተራ ተመክሮታትን ሰባት ዚፈልጥዎ ነገራትን እዩ ተጠቒሙ። እዚ ድማ፡ ኵሎም እቶም ብመገዲ ኣምላኽ ዝሓሸ ህይወት ኪረኽቡ ዚደልዩ ሰባት፡ ሓሳባቱ ብቐሊሉ ኸም ዚርድእዎ ገይሩ እዩ። ነቲ የሱስ ዝሃቦ ስብከት ኣዝዩ ጠቓሚ ዝገበሮ እንታይ ኣገዳሲ መዳያት እዩ፧
ብሓቂ ሕጉሳት መን እዮም፧
ኵሉ ሰብ ሕጉስ ኪኸውን ይደሊ እዩ። የሱስ ነዚ ስለ ዚፈልጥ፡ መን ብሓቂ ሕጉሳት ከም ዝዀኑ ብምግላጽ ስብከቱ ጀመረ። እዚ ንኣቓልቦ ሰማዕቱ ኽሳዕ ክንደይ ከም ዝሰሓበ እሞ ገምቶ። ገሊኡ ነጥብታት ግና ደንጽይዎም ኪኸውን ይኽእል እዩ።
የሱስ ከምዚ በለ፦ “መንፈሳዊ ነገራት ዚሃርፉ፡ መንግስተ ሰማያት ናታቶም እያ እሞ፡ ሕጉሳት እዮም። ዚሓዝኑ፡ ኪጸናንዑ እዮም እሞ፡ ሕጉሳት እዮም። . . . ጽድቂ ዚጠምዩን ዚጸምኡን፡ ኪጸግቡ እዮም እሞ፡ ሕጉሳት እዮም። . . . ምእንቲ ጽድቂ ዚስጐጉ፡ መንግስተ ሰማያት ናታቶም እያ እሞ፡ ሕጉሳት እዮም። ምእንታይ ምስ ዚጸርፉኹምን ምስ ዚሰጕጉኹምን . . . ሕጉሳት ኢኹም። . . . ተሓጐሱ፡ ባህ እውን ይበልኩም።”—ማቴዎስ 5:3-12።
የሱስ “ሕጉሳት” ኪብል ከሎ እንታይ ማለቱ እዩ ነይሩ፧ ኣብ ጸወታ ዚህሉ ወኻዕታ ወይ ሰሓቕ ማለቱ ኣይኰነን ነይሩ። ናይ ሓቂ ሓጐስ፡ ናይ ላዕለ ላዕሊ ኣይኰነን። የግዳስ፡ ናይ ሓቂ ርውየትን ዕግበትን ዜጠቓልል እዩ።
የሱስ፡ እቶም መንፈሳዊ ነገራት ዚሃርፉን ብሓጢኣቶም ዚጕህዩን እሞ ንኣምላኽ ዚፈልጥዎን ዜገልግልዎን ብሓቂ ሕጉሳት ምዃኖም ሓበረ። ዋላ እኳ ፍቓድ ኣምላኽ ብምግባሮም እንተ ተጸልኡ ወይ እንተ ተሰጕጉ፡ ንኣምላኽ ባህ የብልዎ ኸም ዘለዉን ዓስቢ ናይ ዘለኣለም ህይወት ከም ዚህቦምን ብምፍላጦም ሕጉሳት እዮም።
ብዙሓት ሰባት፡ ሃብታም ምዃንን ደድሕሪ ተድላ ምስዓብን ሓጐስ ዜምጽእ ይመስሎም እዩ። የሱስ ግና ከምኡ ኣይበለን። የግዳስ፡ ንብዙሓት ካብ ሰማዕቱ ኼገርም ዚኽእል ንጽጽር ብምግባር ከምዚ በለ፦ “ኣቱም ሃብታማት ግና፡ ምጽንናዕኩም ብምሉኡ ረኺብኩም ኢኹም እሞ፡ ወይለኹም። ኣቱም ሕጂ ዝጸገብኩም፡ ክትጠምዩ ኢኹም እሞ፡ ወይለኹም። ኣቱም ሕጂ እትስሕቁ፡ ክትሓዝኑን ክትበኽዩን ኢኹም እሞ፡ ወይለኹም። ኵሎም ሰባት ጽቡቕ ምስ ዚዛረቡልኩም፡ ኣቦታቶም ንናይ ሓሶት ነብያት ከምኡ ገይሮምዎም እዮም እሞ፡ ወይለኹም።”—ሉቃስ 6:24-26።
ሃብትን ሰሓቕን ውዳሰ ሰባትን ምርካብ ወይለኻ ዜብል ስለምንታይ እዩ፧ ሓደ ሰብ እዚ ነገራት እዚ እንተ ኣልይዎን ነዚ ኽብ ኣቢሉ ዚርእዮ እንተ ዀይኑን፡ ነቲ ናይ ሓቂ ሓጐስ ዜምጽኣሉ ንኣምላኽ ዜቕርቦ ኣገልግሎት ዕሽሽ ኪብሎ ይኽእል እዩ። የሱስ፡ ድኽነት ወይ ጥሜት ንሰብ ሕጉስ ይገብሮ ማለቱ ኣይነበረን። ብዙሕ ግዜ ግና ጽጉም ሰብ እዩ ንትምህርትታት የሱስ ዚቕበልን በረኸት ናይ ሓቂ ሓጐስ ዚቕበልን።
የሱስ ቀጺሉ ብዛዕባ ደቀ መዛሙርቱ፡ “ንስኻትኩም ጨው ምድሪ ኢኹም” በሎም። (ማቴዎስ 5:13) ርግጽ እዩ፡ ቃል ብቓሉ ጨው እዮም ማለቱ ኣይነበረን። ኣብ ክንዳኡስ፡ ጨው ንምዕቃብ ይጠቅም እዩ። ኣብ ቤተ መቕደስ ኣምላኽ ኸኣ ኣብ ጥቓ መሰውኢ ብዙሕ ጨው ይቕመጥ ነበረ፡ ምስ መስዋእቲ እውን ይቐርብ ነበረ። ካብ ብልሽውና ሓራ ምዃን ድማ የመልክት ነበረ። (ዘሌዋውያን 2:13፣ ህዝቅኤል 43:23, 24) ደቀ መዛሙርቲ የሱስ እምበኣር ንሰባት ካብ መንፈሳውን ስነ ምግባራውን ብልሽውና ኺርሕቁ ብምሕጋዝ፡ ናይ ምድሓን ጽልዋ ስለ ዘለዎም፡ “ጨው ምድሪ” እዮም። እወ፡ መልእኽቶም፡ ህይወት እቶም ዚሰምዕዎም ሰባት ይዕቅብ ወይ የድሕን እዩ።
የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ፡ “ንስኻትኩም ብርሃን ዓለም ኢኹም” እውን በሎም። መብራህቲ ኣብቲ ኺበርሃሉ ዚኽእል ቀዋሚ ቐንዴል እምበር፡ ትሕቲ ኸፈር ኣይኰነን ዚቕመጥ። ስለዚ፡ የሱስ፡ “ነቲ ሰናይ ግብርኹም ርእዮም፡ ኣብ ሰማያት ንዘሎ ኣቦኹም ምእንቲ ኼሞግስዎ፡ ብርሃንኩም ኣብ ቅድሚ ሰብ ይብራህ” ኢሉ ተማሕጸኖም።—ማቴዎስ 5:14-16።
ንሰዓብቱ ዝሃቦም ልዑል ስርዓታት
መራሕቲ ሃይማኖት ኣይሁድ ንየሱስ፡ ሕጊ ኣምላኽ ከም ዚጥሕስ ገይሮም እዮም ዚርእይዎ ነይሮም፡ ኣቐዲሞም ከኣ ኪቐትልዎ ውዲት ኣሊሞም ነይሮም እዮም። ስለዚ፡ የሱስ ብግህዶ፡ “ንሕጊ ዀነ ንነብያት ክስዕር ዝመጻእኩ ኣይምሰልኩም። ክፍጽም ደኣ እምበር፡ ክስዕር ኣይመጻእኩን” በሎም።—ማቴዎስ 5:17።
እወ፡ የሱስ ንሕጊ ኣምላኽ ልዑል ኣኽብሮት እዩ ነይርዎ፣ ካልኦት ከምኡ ዝበለ ኣረኣእያ ኺህልዎም ከኣ ኣተባብዐ። ስለዚ፡ “ሓንቲ ኻብዘን ንኣሽቱ ትእዛዛት ዚጥሕስ፡ ንሰብ ከኣ ከምኡ ዚምህር ዘበለ፡ ምስ መንግስተ ሰማያት ብእተተሓሓዘ ንእሽቶ ኺብሃል እዩ” በለ። ከምዚ ዝገበረ ሰብ፡ ኣብ መንግስቲ ኣምላኽ ከም ዘይኣቱ እዩ ዝገልጽ ነይሩ። ኣስዕብ ኣቢሉ ድማ፡ “እናገበረ ዚምህር ዘበለ ግና፡ ምስ መንግስተ ሰማያት ብእተተሓሓዘ ዓብዪ ኺብሃል እዩ” በለ።—ማቴዎስ 5:19።
የሱስ ነቲ ናብ ጥሕሰት ሕጊ ኣምላኽ ኪመርሕ ዚኽእል ኣመለኻኽታ እውን ከይተረፈ ዀኒኑ እዩ። እቲ ሕጊ “ኣይትቕተል” ከም ዚብል ድሕሪ ምጥቃሱ፡ “ኣነ ግና እብለኩም ኣለኹ፡ ብሓዉ ተቘጢዑ ዚነብር ዘበለ ብቤት ፍርዲ ተሓታቲ ኪኸውን እዩ” በለ። (ማቴዎስ 5:21, 22) ንብጻይካ እተቘጣዕካዮ ቝጥዓ ኣብ ውሽጥኻ ሒዝካ ምንባር ከቢድ ነገር እዩ፣ ምናልባት እውን ናብ ቅትለት ኪመርሕ ይኽእል እዩ። ስለዚ፡ የሱስ፡ ሓደ ሰብ ምእንቲ ሰላም ክሳዕ ክንደይ ኪጽዕር ከም ዘለዎ ኸምዚ ኢሉ ገለጸ፦ “እምበኣር፡ መባእካ ናብ መሰውኢ እንተ ኣምጺእካ፡ ኣብኡ ኸኣ ሓውካ ጕህዩልካ ኸም ዘሎ እንተ ዘኪርካ፡ መባእካ ኣብኡ ኣብ ቅድሚ እቲ መሰውኢ ሓዲግካ ኺድ። ቅድም፡ ምስ ሓውካ ተዓረቕ፣ ድሕሪኡ፡ ተመሊስካ መባእካ ኣቕርብ።”—ማቴዎስ 5:23, 24።
ኣብቲ ሕጊ ዚርከብ ካልእ ትእዛዝ፡ “ኣይትዘሙ” ዚብል እዩ። የሱስ ድማ፡ “‘ኣይትዘሙ’ ኸም እተባህለ ሰሚዕኩም ኣለኹም። ኣነ ግና፡ ንሰበይቲ ብፍትወት ዚጥምታ ዅሉ፡ ብልቡ ድሮ ምስኣ ዘምዩ እዩ፡ እብለኩም ኣለኹ” በለ። (ማቴዎስ 5:27, 28) የሱስ ኣብዚ ብዛዕባ ሓላፊ ርኹስ ሓሳብ ኣይኰነን ዚዛረብ ነይሩ፣ ከመይሲ፡ ‘ዚርእያ’ ብምባል ዘይኰነስ፡ “ዚጥምታ” ብምባል ንኽብደት እቲ ጕዳይ ኣጕሊሑ እዩ። እወ፡ ምጥማት ፍትወት ወይ ብርቱዕ ባህጊ የለዓዕል እዩ። ኣጋጣሚ ምስ ተረኽበ ድማ፡ ዝሙት የስዕብ። ሓደ ሰብ ከምዚ ኸየጋጥሞ እንታይ ኪገብር ይኽእል፧ ከቢድ ስጕምቲ ኺወስድ የድልዮ ይኸውን። የሱስ፡ “የማነይቲ ዓይንኻ እንተ ኣስሒታትካ፡ ጐጥጒጥካ ደርብያ። . . . የማነይቲ ኢድካ እንተ ኣስሒታትካ እውን፡ ቈሪጽካ ደርብያ” በለ።—ማቴዎስ 5:29, 30።
ገሊኦም ሰባት ህይወቶም ንምድሓን፡ እናለሓመ ዚኸይድ ዝመሽመሸ ቝስሊ ዘለዎ መሓውሮም ኪቘርጹ ፍቓደኛታት ኰይኖም እዮም። የሱስ ከኣ ካብ ርኹስ ሓሳብን ሳዕቤናቱን ንምርሓቕ፡ ዝዀነ ይኹን ነገር፡ ዋላ እኳ ኸም ዓይኒ ወይ ኢድ ዝበለ ኽቡር ነገር ‘ክንድርቢ’ ኸም ዚግባእ ተዛሪቡ እዩ። የሱስ ከምኡ ዝበለሉ ምኽንያት ኪገልጽ ከሎ፡ “ብዘሎ ሰብነትካ ናብ ገሃነም (ንዘለኣለማዊ ጥፍኣት ዜመልክት ኣብ ወጻኢ መካበብያ የሩሳሌም ዝነበረ ዚነድድ ጐሓፍ) ካብ ዚድርበ፡ ሓንቲ ኣካልካ እንተ ጠፍአት ይሕሸካ” በለ።
የሱስ፡ ንዚጐድኡናን ንዚብድሉናን ሰባት እንታይ ምላሽ ክንህብ ከም ዘሎና ኺገልጽ ከሎ እውን፡ “ንእኩይ ኣይትቃወምዎ፣ የግዳስ፡ የማነይቲ ምዕጕርትኻ ንዚጸፍዓካ ዘበለ፡ እታ ኻልአይቲ ምለሰሉ” ኢሉ እዩ። (ማቴዎስ 5:39) ከምዚ ኺብሃል ከሎ፡ ሓደ ሰብ ኣብ ርእሱ ወይ ኣብ ስድራ ቤቱ ኻብ ዚወርድ መጥቃዕቲ ኺከላኸል የብሉን ማለቱ ኣይኰነን። ጽፍዒት ንሰብ ዜዋርድ ደኣ እምበር፡ ከቢድ ኣካላዊ ጕድኣት ዜውርድ ወይ ዚቐትል ኣይኰነን። ስለዚ፡ የሱስ፡ ሓደ ሰብ ብጽፍዒት ኰነ ብጸርፊ ገይሩ፡ ባእሲ ወይ ቈየቛ ኼለዓዕል ምስ ዚፍትን፡ ሕነ ኣይትፍደ እዩ ዚብል ነይሩ።
እዚ ምኽሪ እዚ፡ ምስቲ ንብጻይና ኸነፍቅር እተዋህበና ሕጊ ኣምላኽ ዚሳነ እዩ። ስለዚ፡ የሱስ ንሰማዕቱ፡ “ጸላእትኹም ኣፍቅሩ፡ ምእንቲ እቶም ዚሰጕጉኹም እውን ጸልዩ” ኢሉ መኸሮም። ከምዚ ዚገብሩሉ ሓያል ምኽንያት ኺገልጽ ከሎ ድማ፡ “ውሉዳት እቲ ኣብ ሰማያት ዘሎ ኣቦኹም ከኣ ክትኰኑ ኢኹም፣ ንሱ ንእኩያትን ንሕያዎትን ጸሓዩ የብርቕ፡ ንጻድቃንን ንሓጥኣንን ከኣ ዝናም የዝንም እዩ” በሎም።—ማቴዎስ 5:44, 45።
የሱስ ነዚ ኽፋል ስብከቱ እዚ፡ “እምበኣር፡ ከምቲ ሰማያዊ ኣቦኹም ፍጹም ዝዀነ፡ ንስኻትኩም እውን ፍጹማት ኩኑ” ብምባል ደምደሞ። (ማቴዎስ 5:48) ከምኡ ኺብል ከሎ፡ ሰባት ምሉእ ብምሉእ ፍጹማት ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም ማለቱ ኣይነበረን። የግዳስ፡ ንኣምላኽ ብምምሳል፡ ንጸላእትና እውን ከይተረፈ ኸነፍቅሮም ንኽእል ኢና። ነዚ ብኻልእ ኣበሃህላ ኺገልጾ ኸሎ፡ “ከምቲ ኣቦኹም መሓሪ ዝዀነ፡ መሓርቲ ኹኑ” በለ።—ሉቃስ 6:36።
ጸሎትን ኣብ ኣምላኽ ምውካልን
የሱስ ስብከቱ ኪቕጽል ከሎ፡ ንሰማዕቱ፡ “ብሰብ ምእንቲ ኽትርኣዩ ኢልኩም፡ ጽድቅኹም ኣብ ቅድሚ ሰብ ከይትገብሩ ተጠንቀቑ” በሎም። ብግብዝና ዚግበር ፍርሃት ኣምላኽ ኪዅንን ከሎ ድማ፡ “ክትምጽውት ከለኻ፡ ከምቲ እቶም ግቡዛት . . . ዚገብርዎ፡ ኣቐዲምካ መለኸት ኣይትንፋሕ” በለ። (ማቴዎስ 6:1, 2) ምጽዋት ብሕቡእ እዩ ኺውሃብ ዚግባእ።
የሱስ ቀጺሉ፡ “ክትጽልዩ ኸለኹም እውን፡ ከምቶም ግቡዛት ኣይትኹኑ፣ ንሳቶም ብሰብ ምእንቲ ኺረኣዩ፡ ኣብ ምኵራባትን ኣብ መኣዝናት ጐደናታትን ደው ኢሎም ኪጽልዩ ይፈትዉ እዮም” በለ። ኣስዕብ ኣቢሉ ድማ፡ “ንስኻ ኽትጽሊ ኸለኻ ግና፡ ናብ ብሑት ክፍልኻ እቶ፡ ማዕጾኻ ዓጺኻ ኸኣ፡ ናብቲ ብሕቡእ ዘሎ ኣቦኻ ጸሊ” በለ። (ማቴዎስ 6:5, 6) የሱስ ንባዕሉ እውን ኣብ ቅድሚ ሰባት ይጽሊ ብምንባሩ፡ ኣብ ቅድሚ ሰባት ምጽላይ ኣይኰነን ዚዅንን ነይሩ። የግዳስ፡ ነቲ ንሰማዕቲ ንምምሳጥን ናእዳ ንምርካብን ተባሂሉ ዚግበር ጸሎት እዩ ዚዅንን ነይሩ።
ኣስዕብ ኣቢሉ ነቶም ህዝቢ፡ “ክትጽልዩ ኸለኹም፡ ከምቲ . . . ኣህዛብ ዚገብርዎ፡ ሕደ ቓላት ኣይትደጋግሙ” ኢሉ መኸሮም። (ማቴዎስ 6:7) የሱስ ብዛዕባ ሓደ ጕዳይ ደጋጊምካ ምጽላይ ጌጋ እዩ ማለቱ ኣይነበረን። የግዳስ፡ እቲ ብመቝጸርያ ወይ ብመድገምያ ዚጽልዩ ሰባት ሸምዲዶም ‘ዚደጋግምዎ’ ዓይነት ጸሎት እዩ ዚነቅፍ ነይሩ። ድሕሪኡ፡ ነቲ ሸውዓተ ልማኖ ዜጠቓልል ኣብነት ዚኸውን ጸሎት መሃሮም። እቲ ናይ መጀመርታ ሰለስተ፡ ብዛዕባ እቲ ኣምላኽ ንምግዛእ ዘለዎ መሰልን ብዛዕባ ዕላማታቱን፡ ማለት ስሙ ኪቕደስ፡ መንግስቱ ኽትመጽእ፡ ፍቓዱ ኸኣ ኪፍጸም ዚቐርብ ልማኖ እዩ። ድሕሪ እዚ ልማኖ እዚ ድማ ናይ ብሕትና ልማኖታት ከነቕርብ፡ ማለት ናይ ዕለት እንጌራ ኺውሃበናን ሓጢኣትና ኺሕደገልናን ክንጻወሮ ኣብ ዘይንኽእል ፈተና ኸየእትወናን ካብቲ እኩይ ኬድሕነናን ክንልምን ንኽእል ኢና።
ንጥሪትና ኽሳዕ ክንደይ ኢና ኣኽቢርና ኽንርእዮ ዘሎና፧ የሱስ ነቶም ህዝቢ፡ “ብልዒ ኣብ ዚበልዖ፡ ምራተ ኣብ ዜመርቶ፡ ሰረቕቲ ኸኣ ኣትዮም ኣብ ዚሰርቅዎ፡ ደጊም ኣብ ምድሪ መዛግብቲ ኣይትኣክቡ” በሎም። ሓቁ እዩ። ስጋዊ መዛግብቲ ኺጠፍእ ይኽእል እዩ፡ ይጠፍእ ድማ እዩ፣ ንዕኡ ምጥራይና ኸኣ ኣብ ኣምላኽ ሞገስ ከም እንረክብ ኣይገብረናን እዩ። ስለዚ የሱስ ቀጺሉ፡ “ኣብ ሰማይ መዛግብቲ ኣክቡ” በለ። ንኣገልግሎት ኣምላኽ ኣብ ህይወትና ቐዳምነት ብምሃብ፡ ከምኡ ኽንገብር ንኽእል ኢና። ነቲ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ዘሎና ሞገስ ወይ ከም ዓስቢ ገይሩ ዚህበና ናይ ዘለኣለም ህይወት ኪምንዝዓና ዚኽእል ሓደ እኳ የልቦን። የሱስ፡ “መዝገብካ ኣብ ዘለዎስ፡ ኣብኡ ድማ ልብኻ ኣሎ” ኺብል ሓቁ እዩ።—ማቴዎስ 6:19-21።
የሱስ ነዚ ነጥቢ እዚ ንምጕላሕ፡ “መብራህቲ ሰብነት፡ ዓይኒ እያ። ዓይንኻ ትኵርቲ እንተ ዀይና፡ ብዘሎ ሰብነትካ ብሩህ ይኸውን። ዓይንኻ ቐናእ እንተ ዀይና ግና፡ ብዘሎ ሰብነትካ ጸልማት ይኸውን” ኢሉ ብምሳሌ ገይሩ ኣብርሀ። (ማቴዎስ 6:22, 23) ዓይንና ብግቡእ እትርኢ እንተ ዀይና፡ ንሰብነትና ኸም መብራህቲ እያ እትዀኖ። ከምኡ ምእንቲ ኽትከውን ግና፡ ዓይንና ኣብ ሓደ ነገር እተተኵር ክትከውን ኣለዋ፣ እንተ ዘይኰይኑ፡ ብዛዕባ ህይወት ግጉይ ኣረኣእያ ኺህልወና ይኽእል እዩ። ንኣምላኽ ኣብ ምግልጋል ዘይኰነስ፡ ኣብ ስጋዊ ጥሪት ምስ እነተኵር፡ ናብ ሕማቕ ተግባር ክንስሓብ ስለ እንኽእል፡ ‘ብዘሎ ሰብነትና ጸልማት እዩ ዚኸውን።’
የሱስ ቀጺሉ፡ “ንኽልተ ጐይተት ኪግዛእ ዚኽእል ሓደ እኳ የልቦን። ወይ ነቲ ሓደ ጸሊኡ፡ ነቲ ሓደ ይፈቱ፣ ወይ ከኣ ናብቲ ሓደ ለጊቡ፡ ነቲ ሓደ ይንዕቕ። ንኣምላኽን ንገንዘብን ክትግዝኡ ኣይትኽእሉን ኢኹም” ብምባል ብኣብነት ገይሩ ሓያል ትምህርቲ ሃበ።—ማቴዎስ 6:24።
ገሊኦም ሰማዕቲ የሱስ ብዛዕባ እቲ ብስጋ ዜድልዮም ነገራት እንታይ ኣረኣእያ ኺህልዎም ከም ዚግባእ ኣተሓሳሲብዎም ኪኸውን ይኽእል እዩ። የሱስ ከኣ ንኣገልግሎት ኣምላኽ ቀዳምነት እንተ ሂቦምዎ፡ ኪጭነቑ ኸም ዘይብሎም ከምዚ ዚስዕብ ብምባል ኣረጋገጸሎም፦ “ንኣዕዋፍ ሰማይ እሞ ተመልከቱ፣ ሰማያዊ ኣቦኹም ደኣ ይምግበን እምበር፡ ኣይዘርኣ፡ ኣይዓጽዳ፡ ኣብ ማዕከን እውን ኣይእክባን እየን።”—ማቴዎስ 6:26።
ብዛዕባ እቶም ኣብቲ ኸረን ዝነበሩ ዕምባባታት መሮርከ፧ የሱስ፡ “ሰሎሞን እኳ በቲ ዅሉ ኽብሩ ኸም ሓደ ኻባታቶም ኣየጌጸን” በለ። እዚ እንታይ ይምህረና፧ የሱስ፡ “ኣምላኽ ነቲ ሎሚ ዘሎ፡ ጽባሕ ከኣ ናብ እቶን ዚድርበ ኣትክልቲ መሮር እኳ ኸምዚ ገይሩ ዚኸድኖ ኻብ ኰነ፡ . . . ንዓኻትኩምዶ ግዳ ኣብሊጹ ኣይከድነኩምን፧” በለ። (ማቴዎስ 6:29, 30) እዚ ዚስዕብ ጥበባዊ ምሕጽንታ ድማ ኣቕረበ፦ “እምበኣር፡ ‘እንታይ ንበልዕ፧’ ወይ ‘እንታይ ንሰቲ፧’ ወይ ‘እንታይ ንኽደን፧’ ኢልኩም ኣይትጨነቑ። . . . እዚ ዅሉ ኸም ዜድልየኩም ሰማያዊ ኣቦኹም ይፈልጥ እዩ። ስለዚ፡ ቅድም መንግስቲ ኣምላኽን ጽድቁን ብቐጻሊ ድለዩ፣ እዚ ዅሉ ድማ ይውሰኸልኩም።”—ማቴዎስ 6:31-33።
ህይወት ብኸመይ ከም ዚርከብ
ሃዋርያትን ካልኦት ቅኑዓት ሰባትን ንኣምላኽ ባህ ብዜብል መገዲ ኺመላለሱ ይደልዩ ነይሮም እዮም፣ ግናኸ፡ እዚ ቐሊል ኣይነበረን። ንኣብነት፡ ብዙሓት ፈሪሳውያን ንኻልኦት ዚነቕፉን ዚፈርዱን እዮም ነይሮም። ስለዚ፡ የሱስ ንሰማዕቱ፡ “ከይፍረደኩም፡ ደጊም ኣይትፍረዱ፣ ብእትፈርድዎ ፍርድስ ኪፍረደኩም፡ ብእትሰፍሩሉ መስፈሪ ድማ ኪስፈረልኩም እዩ” ኢሉ መዓዶም።—ማቴዎስ 7:1, 2።
ከምቲ የሱስ “ዕዉርዶ ንዕዉር ኪመርሖ ይኽእል እዩ፧ ክልቲኦም ደይኰኑን ኣብ ጕድጓድ ዚወድቁ፧” ብምባል ብምሳሌ ገይሩ ዘብርሆ፡ ደድሕሪ እቶም እምብዛ ነቐፍቲ ዝነበሩ ፈሪሳውያን ምስዓብ ሓደገኛ እዩ ነይሩ። እሞ ደኣ ሰማዕቲ የሱስ ብዛዕባ ኻልኦት እንታይ ኣረኣእያ ኺህልዎም ነበሮ፧ ብዓይኒ ነቐፌታ ኺርእይዎም ኣይግባእን፣ ከምኡ ምግባርሲ ኸቢድ በደል እዩ። የሱስ ቀጺሉ፡ “ኣብ ዓይንኻ ዘሎ ሰርወ ኸይረኣኻስ፡ ከመይ ጌርካ ንሓውካ፡ ‘ሓወየ፡ ካብ ዓይንኻ በሰር ከውጽኣልካ ሕደገኒ’ እትብሎ፧ ኣታ ግቡዝ፡ ቅድም ካብ ዓይንኻ ነቲ ሰርወ ኣውጽኣዮ፣ ድሕሪኡ፡ ነቲ ኣብ ዓይኒ ሓውካ ዘሎ በሰር ንምውጻእ ኣጸቢቕካ ኽትርኢ ኢኻ” በለ።—ሉቃስ 6:39-42።
ይኹን እምበር፡ እቶም ደቀ መዛሙርቲ፡ እንታይነት ሰባት ኣስተውዒሎም ኬለልዩ ኸለዉ፡ ይፈርዱ ነይሮም ማለት ኣይኰነን። የሱስ፡ “ቅዱስ ዘበለ ንኣኽላባት ኣይትሃቡ። . . . ሉልኩም ኣብ ቅድሚ ሓሰማታት ኣይትደርብዩ” ኢሉ ተማሕጺንዎም እዩ። (ማቴዎስ 7:6) ኣብ ቃል ኣምላኽ ዚርከብ ሓቅታት ኸም ምሳልያዊ ሉል ክቡር እዩ። ገሊኦም ሰባት ከም እንስሳ እንተ ዀይኖም እሞ ነዚ ኽቡር ሓቅታት ኣኽቢሮም ዘይርእይዎ እንተ ዀይኖም፡ እቶም ደቀ መዛሙርቲ ንዓታቶም ሓዲጎም፡ ንዚቕበልዎ ሰባት ኪደልዩ ይግባእ።
የሱስ ናብቲ ብዛዕባ ጸሎት ዝሃቦ ትምህርቲ ተመሊሱ፡ ብጸሎት ምጽናዕ ኣድላዪ ምዃኑ ኣጕልሐ። “ብቐጻሊ ለምኑ እሞ፡ ኪውሃበኩም እዩ” በለ። ኣምላኽ፡ ጸሎት ንምምላስ ድሉው እዩ፣ የሱስ ነዚ ንምጕላሕ፡ “ካባኻትኩምከ ወዱ እንጌራ እንተ ለሚንዎ፡ እምኒ ዚህቦ መን እዩ፧ . . . እምበኣር፡ ንስኻትኩም እኩያት ክነስኹም፡ ንደቅኹም ብኸመይ ጽቡቕ ውህበት ከም እትህቡ ኻብ ፈለጥኩም፡ እቲ ኣብ ሰማያት ዘሎ ኣቦኹም ግዳ ንዚልምንዎ ኽንደይ ኣብዚሑ ጽቡቕ ዘይህቦም!” በለ።—ማቴዎስ 7:7-11።
የሱስ ቀጺሉ፡ “ከምቲ ሰባት ኪገብሩልኩም እትደልይዎ ዘበለ ዅሉ፡ ንስኻትኩም እውን ከምኡ ግበሩሎም” ብምባል ውርይቲ ሕጊ ኣውጽአ። ምስ ሰባት ኣብ ዘሎና ርክብ፡ ነዚ ኣወንታዊ ምሕጽንታ ኣብ ልብና ኸነሕድሮን ኣብ ግብሪ ኸነውዕሎንዶ ኣይግባእን፧ ከምኡ ምግባር ግና በዳሂ ኪኸውን ይኽእል እዩ፣ የሱስ ነዚ ኣብ ትምህርቱ ኺገልጽ ከሎ፡ “በታ ጸባብ ኣፍ ደገ እተዉ፣ እታ ናብ ጥፍኣት እትወስድ ኣፍ ደገስ ገፋሕ፡ መገዳ እውን ርሕብቲ እያ፣ እቶም ብእኣ ዚኣትዉ ድማ ብዙሓት እዮም፣ እታ ናብ ህይወት እትወስድ ኣፍ ደገ ግና ጸባብ፡ መገዳ እውን ቀጣን እያ፣ እቶም ዚረኽብዋ ኸኣ ሒደት እዮም” በለ።—ማቴዎስ 7:12-14።
ነቶም ደቀ መዛሙርቲ ኻብታ ናብ ህይወት እትመርሕ መገዲ ኼስሕትዎም ዚፍትኑ ሰባት ስለ ዚልዓሉ፡ የሱስ፡ “ካብቶም ብውሽጦም ሃርጓማት ተዃሉ ኽነሶም፡ ክዳን ኣባጊዕ ተኸዲኖም ዚመጹኹም ናይ ሓሶት ነብያት ተጠንቀቑ” በሎም። (ማቴዎስ 7:15) የሱስ ኣስዒቡ፡ ጽቡቕ ኦምን ሕማቕ ኦምን ብፍሪኡ ኸም ዚልለ ገለጸ። ሰባት እውን ከምኡ እዮም። ስለዚ፡ ንናይ ሓሶት ነብያት ብትምህርቶምን ብግብሮምን ከነለልዮም ንኽእል ኢና። እወ፡ ሓደ ሰብ ወደ መዝሙር የሱስ ዚኸውን፡ በቲ ዚብሎ ጥራይ ዘይኰነስ፡ በቲ ዚገብሮ እውን እዩ። ገለ ሰባት የሱስ ጐይታኦም ከም ዝዀነ ይዛረቡ ይዀኑ፣ ፍቓድ ኣቦኡ ዘይገብሩ እንተ ዀይኖም ግና እንታይ እዮም ዚዀኑ፧ የሱስ፡ “ኣነ ግና፡ ‘ኣቱም ጠሓስቲ ሕጊ፡ ከቶ ኣይፈለጥኩኹምን! ካባይ ርሓቑ!’ ክብሎም እየ” በለ።—ማቴዎስ 7:23።
የሱስ ንስብከቱ ኺድምድም ከሎ ኸምዚ በለ፦ “ነዚ ቓለይ ሰሚዑ ዚገብሮ ዅሉ፡ ቤቱ ኣብ ከውሒ ዝሃነጸ ኣስተውዓሊ ሰብኣይ ይመስል። ዝናም ዘነመ፡ ውሒዝ ወሓዘ፡ ንፋስ እውን ነፈሰ፣ ነታ ቤት ከኣ ደፍኣ፣ ኣብ ከውሒ ስለ እተሰረተት ግና፡ ኣይወደቐትን።” (ማቴዎስ 7:24, 25) እታ ቤት ስለምንታይ እያ ዘይወደቐት፧ ምኽንያቱ፡ እቲ ሰብኣይ ‘ኣዕሚቑ ዅዒቱን መሰረት ኣብ ከውሒ ሰሪቱን እዩ።’ (ሉቃስ 6:48) ስለዚ፡ ቃላት የሱስ ምስማዕ ጥራይ እኹል ኣይኰነን። ‘ንምግባሩ’ እውን ክንጋደል ኣሎና።
እቲ “ነዚ [ቓል የሱስ] ሰሚዑ ዘይገብሮ” ደኣኸ እንታይ እዩ ዚኸውን፧ ንሱ “ቤቱ ኣብ ሑጻ ዝሃነጸ ዓሻ ሰብኣይ ይመስል።” (ማቴዎስ 7:26) ዝናምን ውሒዝን ንፋስን ምስ መጸ፡ ነታ ቤት ዓብዪ ውድቀት እዩ ዜጋጥማ።
እቶም ህዝቢ በቲ የሱስ ኣብ ስብከቱ እተጠቕመሉ ኣመሃህራ ተገረሙ። ምኽንያቱ፡ ከምቶም መራሕቲ ሃይማኖቶም ዘይኰነስ፡ ስልጣን ከም ዘለዎ እዩ ዚምህሮም ነይሩ። ምናልባት ሓያሎ ኻብቶም ዝሰምዕዎ ሰባት፡ ደቀ መዛሙርቱ ዀይኖም ኪዀኑ ይኽእሉ እዮም።
ብዝያዳ ፍለጥ
ትርጕም ዘለዎ ህይወት ንምንባር ኣብነት የሱስ ንስዓብ
ነቲ የሱስ ኣብቲ ኣብ ከረን ዝሃቦ ስብከት እተዛረቦ ቓላት ኣብ ግብሪ ምውዓል፡ ህይወት ትርጕም ንኺህልዋ ኣበርክቶ ኸም ዚገብር ኣብ ናይ ሓቂ ተመክሮ ተራእዩ።


text:
ወዲ ገረብ ፃና(ካሕሳይ ሃይሉ)
ካብ መቐለ
ትሃድሶ/ገምጋም ህወሓት ኮስኲሱ ንዘዕበየ ወይ ምስኡ ተኾስኲሱ ንዝዓበየ ሰብ "ሙክት ነይርኻ ወጠጦ" እንትኾኖ እምበርከ እዞም ሰባት ኣብቲ ፅንኩር ኩነት ተዋሳእቲ’ዶ ነይሮም? የብል። ኣብቲ መሪር ብረታዊ ቃልሲ ብዙሓት ሸተኽ መተኽ ዝስረሖም፣ ኣብቲ ፅዕፁዕ ኲናት ትሓቢኦም ውዒሎም፣ ኲናት እንትዛዘም ማይ ምሕዋርን ምግቢ ምብሳልን ዝቕድሞም ዘየለ፣ ንቶም ሓቀኛ ተቓለስቲ ደቂ ህዝቢ፣ ንቶም ኣብ ሃልሃልታ ሓዊ ምስ ዕንፀይቲ ብረት ሓቢሮም ክነዱ ዝወዓሉ፣ ማይቀጠነ ብገምጋምን ነቐፈይታን ዓቕሎም የፅብብሎም ምንባሮም ዝፍለጥ እኳ እንተነበረ፣ 99% ታጋዳላይ ግን ስረ ወየንቲ ወለዱ ዓጢቑ ኣዶ ትግራወይቲ ከይትሕረድ ብህንቀተ ልቡ ምስቲ ኣረመኔ ፀላኢ ዝጣራሸም ዝነበረ ምዃኑ ንፃት ውን ኣይንጠራጠርን። ንሱ እዩ ድማ ንዛ መአከቢት ጉሓሉ ዝኾነት ውድብ ዓኽ ኢልና ከይንተፍኣ፣ ዓፅሚ እቶም ጀጋኑ ተጋደልቲ ግራንጣ ኮይኑ ከይወግአና ኣብ ደንበኣ ትውይ ምልስ እንብል ዘለና።
ካብ ሓምሻይ ጉባኤ ኣትሒዝና ንድሓር ክሳብ ቀዳማይ ጉባኤ ናይቲ ውድብ ኣብ ዝነበሩ ጉባኤታትን ዝተኻየዱ ኮንፈረንሳትን እንትንርኢ ኣይኮነን ንቲ
ብኣካል ተረኺቡ ዝተሳተፈን ኣብቲ መዋእል ንዓቕመ ኣዳም ወ ሂዋን ዝበፅሐን፣ ንቲ ሓዱሽ ወለዶ ብያታን ብዝተፈላለዩ መራኸብቲ ብዙሃንን ንዝሰምዕ ወለዶ 'ውን እቲ ዝነበረ ክትዕ፣ እቲ ዝነበረ ናይ ብሓቂ ወያናይ ገምጋም፣ እቲ ዝነበረ ሓቀኛ ተሳትፎ ሓፋሽ ህዝብን ሓፋሽ ተጋዳላይን ከምኡ ድማ ምስ ውሱናት ፀረ ዲሞክራሲ ኣታኣላልያኡ ዝነብረ ዲሞክራስያዊ ክብሃል ዝኽእል መድረኽ ምስ እንሓስብ ክንደያናይ ናይ ቃልሲ መቐረት ምንባሩ፣ እቶም መድረኻት ንባዕሎም ተፈተውትን ተናፈቕትን ምንባሮም ዘተሓትት ኣይኮነን።
ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሓምሻይ ጉባኤ ህወሓት ኣብ ዝነበሩ ጉባኤታት ዳርጋ ኩሎም ንምባል ብዘድፍር ነታ እግረ ተኽሊ ውድብ ብፍጥነት ዝተፈላለዩ ደረጃ ዕቤት ንክትሓልፍ፣ ካብ ታሕተዋይ ፀፍሒ ናብ ዝበረኸ ንክትውንጣሕ ናይ ባዕሉ ጉሉህ ሚና ኣብ ልዕሊ ምፅዋቱ፣ በቢ ፅፍሑ ዝነበረ ደረጃ ኣመራርሓ'ውን ብሓቂ ተገምጊሙ፣ ዝኽኣለ ክጎይይ ዘይከኣለ ድማ እተናኣለየ ኣብ ጉዕዞ ንቶም ዝተኣለዩ ብሓደሽቲ ኣመራርሓ እናተከአ ናይቲ ውድብ ሓያልነትን ናይ ህዝቢ ትግራይ ባህሊ ውዳበን ጅግንነትን እናመስከረ መፂኡ እዩ።
እዛ ሕጂ ትበሃል ዘላ እሞ ድማ ብተደጋጋሚ ተዘሪባ ተዘሪባ ንህዝቢ ዘሰልቸወቶ መሪሕ ገምጋም፣ ስልጣንካ ተጠቒምካ ንውልቀ ረብሓኻ ምውዓል፣ ምጉጅጃል፣ ተጎጃጂልካ ምጥቓቓዕ፣ ብከባብያዊ ፣ ብቤተሰባዊ፣ ብጥቐመኒ ክጠቕመካ፣ ብመውስቦን ውሽምነትን መዳይ ኣብ መበል ሻድሻይ ጉባኤ እታ ውድብ ኣለዉ ተባሂሎም ከምዝተገምገሙ ህዝብና ዝፈልጦ ቅሉዕ ሓቂ እዩ።ብሓፈሻ ጉዳይ ስእነት ሰናይ ምምሕዳር ካብዚ ግዜ ኣትሑዙ እቲ ፈጢጡ ዝወፀ ዛዕባ ነይሩ። እዚ ከምዚ እናሃለወ፣ ኣብ ድሮ ውድቀት ስርዓት ደርጊ ንባዕሉ፣ እቲ ሓቀኛ ተጋዳላይ ካብ መኽዘናትን ባንክታትን ስርዓት ደርጊ ዝተረኸቡ፣ ብህዝቢ ዝተዘርፉ ናይ ገንዘብ ይኹን ዝተፈላለዩ ዓይነት ናውቲ ቀትሪ ምስ ለይቲ ምስ ሰፊሕ ህዝቢ ብምርድዳእ ናብ መንግስቲ ኣታዊ ክገብር ኣብ ዝቃለሰሉ እዋን፣ ገለ ሓለፍትን ምስኦም ዝጎዛጎዙ ለኻብጥ ተጋደልትን ግን መጠኑ ብቐሊሉ ዘይግመት ገንዘብ ይኹን ንብረት ሓቢኦም ንግሊ ጥቕሞም ከምዘውዓሉ ፅባሕ ዓወት ቃልሲ ህዝብታት ኢትዮጵያ ጉንበት 20, 1983ዓ/ም ዝኸፈትወን ዓበይቲ ጋራጃት፣ ሱፐር ማርኬታት፣ ዓበይቲ ትካላት ስራሕቲ ንግዲ፣ ኮታስ ብዓቕሚ ተጋዳላይ ኣብ ውሽጢ ሒደት ዓመታት ክስርሑስ ይትረፍ ክሕለሙ ዘይክእሉ ትካላት ንግዲ ምኽፋቶም ናይቲ ካብ መይዳ ኣትሒዙ ኣብ ሒደት ኣባላት ሱር ሰዲዱ ዝፀንሐ ኪራይ ምእካብ ዘረጋግፃልና ምግባረ እከይ ኣተሓሳስባ ምንባሩ ኣሉ ክበሃል ዘይክእል ሓቂ እዩ።
ኮይኑ ግን እዚ ውሽጡ ውሽጡ ካብ ዕጥቂ ቃልሲ ኣትሒዙ ይልሑኽ ዝነብረ ናይ ውሱናት ኣባላት ኪራይ ምእካብ ንቲ መሪሕ ባእታ ውን ሓዊሱ፣ ብቲ ላዕለዋይ ኣመራርሓ (ፖሊትን ማእከላይ ኮሚቴን) ስለዘይተፈልጠ ወይ 'ውን ስለዘይነበረ እዪ ኢልካ ምድምዳም ኣይከኣልን። ኣብ ሓደ ሓደ ፅሑፋት ከም ዝሕብርዎ፣ ኣብ እዋን ዕጥቃዊ ቃልሲ ሕጊ እቲ ውድብ እንትጥሓስ ገለ ተጋደልቲ ብህንፃ መሰረት እንትቕተሉ፤ ገለ ምስቲ መሪሕ ባእታ ርክብ ዝነበሮም ወይ ድማ ኣካል እቲ መሪሕ ዝነበሩ ድማ ብመጠንቀቕታ ዝሕለፍሉ እዋን ምንባሩ፣ ሓደ ሓደ መራሕቲ ነበር እቲ ውድብ፣ ኣብ ገለ ፅሑፋቶም ብተደጋጋሚ ኣንቢብና ኢና። እዚ ምስቲ ቁፅሪ ቁንዕን ጀግናን ተጋዳላይ እንትነፃፀር ኣብዚ እቶ ዘይበሃል ብምንባሩ ግና እቲ በላዒሰብ ዝነብረ ስርዓት ደርጊ ግብኣተ መሬቱ ክገሃድ ገይሩ እዩ።
ብቲ በለ ብቲ እቶም ኣብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ዝነብሩ ከም ጓህሪ ዝረሰኑ ገምጋማት መሰረታዊ ትኹረቶም ኣብቲ ግንባርን ንዕኡ ዝመርሕ ክልሰሓሳብን ጥራይ ብምንባሩ ንዚ ንናይ ሎሚ ዘሎ ሰፊሕ ኪራይ ኣካብነት ኣተሓሳስባ ድኹዒ ኮይኑ ኪራይ ኣካብነትን ኣተሓሳስባኡን ክግውድን ክጥጥዕን ኢሉ'ውን ናብቲ ንፁህን ሓቀኛን ተጋዳላይ፣ ሲቪል ሕ/ሰብን መንእሰይን ተዛሚቲ ስርቂ፣ ፀያፍ ምዃኑ ተሪፉስ ስራሕ ክኸውን ዝገበረ ቀይባዕ ኣተሓሳስባ፣ እቲ ውድብ ዓይኑ ኣንቊሑ ዝገምገመሉ ዕድል ኣይነበረን። እዚ ጉዳይ ክራይ ምእካብን ምልክታቱን ካብ ሻድሻይ ጉባኤ እዩ ኣብቲ መሪሕ ገምጋም ኣቲዩ ኣብ ውድብና ስልጣንካ ተጠቒምካ ንውልቀ ጥቕሚ ምውዓል ኣሎ፣ ንስለ ውልቃዊ ጥቕሚ ብውብልቀ ሰብ ደረጃ ይኹን ብጉጅለ ምጥቕቓዕ ኣሎ፣ ከባብያውነትን ፀቢብ ኣረኣእያን ይግውድ ኣሎ፣ ዞባዊን ቁሸታዊን ኣተሓሳስባ እናዓንበበ ይኸይድ ኣሎ ወዘተ ተባሂሉ ገምጋም ዝተጀመረ።
ብድሕሪ'ዚ ተወሰኽቲ ሽዱሽተ (ብድማር ድማ ዓሰርተ ወ ኽልተ) ጉባኤታትን ዝተፈላለዩ ገምጋማዊ መድረኻትን ተኻይዶም። ሕምብርቲ ገምጋሞም ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን እኳ እንተኾነ፣ እቶም ነጢሮም ዝወፁ ፀገማት ግና እቶም ኣብ መበል ሻድሻይ ጉባኤ ዝተረቑሑ ውልቃዊ ጥቕሚ ዝዓብለሎም ጉዳይ ስርቅን ስልጣን ብሒትካ ኣብ ክንዲ ንሕ/ሰብ ምግልጋል ንውልቂ ጥቕምኻ ምውዓል ዝብሉ እዮም ብዘሀኪይ ኩነታት ህዝቢ ክሳብ ዝድንፁ ክደጋገሙ ፀኒሖም፣ ሕዚ ውን ከም መልእክተ ዮሃንስ ወግሐ ፀብሐ ዝድገሙ ዘለዉ። ይኹን ደኣንበር ህዝብና ንቲ ዲሞክራሲ ሓዱሽ ብምዃኑን ንታ ዝረኸባ ኣንፃራዊት ሰላም ከጠዓዕም እግረ መንገዱ ድማ ቖቛሕነትን ፍፁም ውልቀ መላኽነትን ወዲ ዜናዊ ከድንቕ እቶም ሽዕኡ ኮሽቶ መንቶ ዝመስሉ ኣመራርሓ፣ እሞ ድማ ዓዲ ብዓዳ ናብ ፅልማሞት ይጎቱ ዝነበሩን ሕጂ ውን ዝያዳ ገቢሎም ኣናእሽቲ ናይ ማፋዩ መንግስታት መስሪቶም እዛ እምባይ መን ይወርሳ እናበሉ ብደምን ኣዕፅምትን ኣሓትናን ኣሕዋትናን ዝወራዘዩ ዘለዉ ባሊህ ዝበሎም ሰብ ኣይነበረን ሕጂ ውን ካብ ቁፅፅር ህዝብን መንግስትን ወፂኦም ንዛ ዓዲ ብፍላይ ድማ ንዛ ክልል ከም ድላዮም ዘሽከርክርዋ ዘለዉ።
ቀፂሉ ሕልፈት ወዲ ዜናዊ እንትስማዕ፣ እቲ ሞት ማራ ዘሕምም እንተነበረ 'ውን፣ ካብቲ ናቱ ሞት ንላዕሊ እቶም ኣንጋሕጢጦም ገንዘብ ህዝብን መንግስትን ይምጥምጡ ዝነበሩ ሕጂ 'ውን ዘለዉ ንቲ ሓዱሽ ወለዶ ካልእ መርድእ ሒዞምሉ ከተፍ በሉ። ንሱ ውን መለስ ኣብ ሓደ ሚኢቲ ዓመት ዘይትካእ መራሒ እዩ ዝብል ነይሩ። ካብዛ ዕለት እዚኣ እያ እምበኣር ህዝቢ ትግራይ ደጀን ዘይብሉ፣ መራሒ ዘይብሉ፣ መኻን ማህፀን ምዃኑ ኣብ ጠላዕ ቀትሪ ዝተነግሮ። ብናተይ እምነት፣ እቲ ቅድሚ 1993ዓ/ም ተሸቑሪሩ ዝነብር ዝነበረ ከም ፓሮት ዝተዘርቦ ዝደጋግም ካድረ ይኹን ላዕለዋይ ኣመራርሓ፣ እቶም ነውፀኛታት(aggressive) ዝበሃሉ መራሕቲ ከምበዓል ስየ፣ ተወልደ፣ ገብሩ፣ ዋላ ፀኒሑ ይመለስ ኣባይ ፀሃየ'ውን (ምስተመልሰ ናብቲ ናይቀደም ሓይሉ ክምለስ ብዘይ ምኽኣሉ) ካብቲ መስመር ምስ ኣልገሱ፣ ወዲ ዜናዊ ክንዲ ዝኸኣልኩም ስረቑ ናባይ ቆላሕ ምባል ግን ሞትኩም ዝብል ብዘምስል፣ ናይ ታኹላነት ናይ ለውጢ ሃወርያት ገይሩ ምስ ሸሞም፣ "ተመስገን! ወዲ ዜናዊ ሽሕ ዓመት ንገስ! " እናበሉ ኣብ ክንዲ ምንባብን ምምርማርን፣ ተመራሚርካ ንቕድሚት ዝወስድ ሓዱሽ ኣተሓሳስባ ንቲ ሓዱሽ ወለዶ ካብ ምምሃር፣ ምንጪ ተካኢ ሓይሊ ወለዶ ትግራይ ካብ ስሩ ክደርቕ፣ መፈልፈሊ ልሂቃት ትግራይ ክዕፀዋ፣ ፅሬት ትምህርቲ ክልልና ዕፀ-መሰወሩ ጠፊእዎ ምስ ዓፋርን ሶማልን ክንስራዕ፣ ቅድም ተጀሚረን ዝፀንሓ ንመቐይሮ ኢኮኖሚ ትግራይ ዝተቐየሳ ፕሮጀክት ጎልጎል ራያን ህንፀት ስራሕቲ ግድባት ሳርትን ምስ ኮሌጅ ህፀተ-ዝናብ መቐለ(Arid Zone) ዝነበረን ስጡም ምትስሳር በጢሶም ተስፋ ትግራይ መሊኡ ክፅልምት ተረባሪቦም እዮም። ሕጂ 'ውን ኣብዛ ስዓት ብኣንክሮ እንዕዘቦ ዘለና ነዚ ሓቂ'ዚ እዩ። ምናልባት እቲ ይምዝገብ ዘሎ ፈጣን ዕቤት(ኢኮኖምያዊ ዕቤት) ብድፍኑ ውፅኢት እቲ ዝተሓንፀፀ ፖሊሲ እዩ ኢሉ ዝምጉት ኣይሰኣንን። እቲ ዕቤት ክንደየናይ ፈጣን እዩ መከራኸሪ ዋላ'ኳ እንተኾነ ዕቤት ምህላው ርኡይ ሓቂ እዩ።
ፖሊሲ ንባዕሉ ቀመራዊ መዐቀኒ ስለዘይብሉ፣ ለውጢ ከምዘምፀአ ዝዕቀን ብኢኮኖምያውን ማሕበራውን ዕቤት እንትኸውን፣ ብፍላይ እቲ ማሕበራዊ ዕቤት ንባዕሉ ብምህዞን ፈጠራን ዝተዓጀበ ቴክኖሎጂያዊ ዕቤት ከመዝግብ እንተኽኢሉ ጥራይ እዩ ሓደ ፖሊሲ ብሙልእነት ክግምገም ዝኽእል። ናይ ሓንቲ ሃገር ኢኮኖምያዊ ዕቤት ግን ካብ ሃገራዊ ፖሊሲ ወፃእ ክዓቢ ከምዝኽእል ኣብ ግምት ውሽጢ ክኣቲ ይግባእ። እዚ ድማ ውልቀ ሃፋትም ብዝገብርዎ ንግዲ ግዳምን ውሽጢ ዓድን፣ ወገናት ተሰዲቶም ብዝልእኽዎ ገንዘብ(Hard currency/remittance)፣ ኣጋጣሚ ብዝርከብ ናይ መዓድን ሃፍቲ ወዘተ ክጥቀስ ይኽእል። ብዚ መንፅር እቲ መራሕትና ዝምክሕሉ ዘለዉ ፈጣን ዕቤት ካብቲ ናይ'ቲ ተደጋጊሙ ዝዝረበሉ ዘሎ እሞ ድማ ካብ ልመና ዘየድሐነና ናይ ልምዓት ሕርሻ ዓውደ-ግዝኣት(Domain) ወፂእና ብዞም ልዕል ኢሎም ዝተጠቐሱ ኩርናዓት ምርኣዩ ኣድላዪ ይመስለኒ።
ይመላእ ይፈፀም ዓምዲ እትዮጵያዊነት ካብ ስሩ ምሒዉ ሃገር ብሃገራ ዘናገዕ ስእነት ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን ዝወለዶ ዓመፅ እንትፍጠርን ህዝቢ ትግራይ ሰሪሑ ክበልዕ ኣብ ዝተሰደደሉ፣ ብሽም ጉሓልቲን ዓመፅትን ደቁ፣ ዘርኡ መሰረት ተገይሩ እትናሸው፣ እንትበሳበስ፣ ቤቱን ንብረቱን እንትዝረፍ፣ ብሓዊ እንትነድድ፣ እንትቕጥቀጥን እንትቕተልን እኳ፣ እቲ መድሕን ህዝቢ ትግራይ ዝኾነ ዓንዲ ትግራዋይነት ንክምለስ፣ ህዝቢ ትግራይ ኣብ ትሕቲ ፅላል ትግራዋይነት ንክዓስልን ኣንፃር እቲ ተደቂንዎ ዘሎ ሓደጋ ፖለቲካዊ ዝንባልኡ ንጎኒ ገዲፉ ብሓደ ልቢ እሂን ምሂን ክብልን እናተገበኦ፣ እቲ ኣብ ስርቅን ዓመጥመጥን ዘሎ ባእታ ሰገጥ ክብልን ምስቲ ሓዱሽ ወለዶ ተናቢቡ ክሰርሕ ኣይከኣለን። ኣብ ክንድኡ እቲ ሓዱሽ ወለዶ 800 ዓመታት ንድሕሪት ተጓዒዙ ባሕሪ ታሪክ ብምሕማስ፣ ንቲ ሓቀኛ ታሪኽ እናዝቘቘ ብምውፃእ እቶም ኣብ ታሪካዊ ግርጭት ተሸኺሎም ዝነብሩ ትምክሕተኛታት ፀላእቲ ታሪክን ስልጣነን ህዝቢ ትግራይ፣ ልክዖም ክፈልጡን፣ እቲ ታሪክ ድማ ብመሰረቱ ትክክለኛ ኩርናዑ ክሕዝ ዓብዪ ቃልሲ ኣካይዱ ንህዝቢ ትግራይስ ይትረፍ ንቲ ውድብ ንባዕሉ 'ውን ዋሕስ ኮይንዎ እዩ ምባል ይከኣል።
ብኣንፃሩ እቲ ናይ ዓመጥመጥ ጉጅለ፣ ኣብታ እዋን ፀበባ ውን ንቲ ቀዲሙ ዝሓዘሎ ናይ ስርቅን ከባብያዊነትን "ኣውልያ" ከፈልፍል እቲ ምጉጅጃል ካብ ወረዳ ክሳብ ፌደራል፣ ቀፂልሉ እዩ ጥራይ ዘይኮነስ ብግሃድ ህዝቢ ክሳብ ዝፈልጦ ከሸራሽሮ ተራእዩ እዩ። ብዓዲ ይኹን ብበረኻ ዘሎ ህዝብና ብፖለቲካ ፈላልዩ ብጀካ፡ መንገዲ ህወሓት ካልእ መንገዲ ብምዕፃው ተወሳኺ ፈላላዪ ኣጀንዳ'ውን እናካየደ ፀኒሑ እዩ። እምበኣር እዚ መሪሕ ባእታ እዩ "ዓሚቝ" ተሃድሶ ኣብ ምክያድ እየ ዘለኹ ክብለና ዝኸረመ ሕጂ'ን ዝብለና ዘሎ። ብዚ መሰረት ህዝቢ 'ውን ዝሰልቸዎ ዛዕባ እኳ እንተኾ እዛ ሎሚ ከም ዓሚ ኣይኮንትን'ሞ ኣይጭክኑን ዝኾኑ፣ ሎምስ ሓቀኛ መራሒ ደኣ ክመፀና ይኸውን ክብል ብተስፋ ክፅበይ ምፅናሑን ምህላውን ንኩሉና ዝተሓብአ ኣይኮነን።
ስቱር ንዕቐት!!!
ሎሚ ብዓይነቱን ብትሕዝትኡን ፍልይ ዝበለ፣ እሞ ድማ ላዕለዎት መራሕትን ላዕለዎት ካድረታትን በቢ ደረጃኡ እናሳተፈ ዝርከብ "ዓሚቝ" ዝተብሃለ ገምጋም እናተኻየደ ይርከብ። እቲ ንሽሙ ዓሚቝ ዝተብሃለ ገምጋም፣ ብምንታይን ክንደያናይን ከምዝዓመቘ መለከዒ የብሉን። ድሕሪ ምዝዛም እቲ ገምጋም፣ እቲ ውድብ ዘውፅኦ መግለፂ 'ውን ቴማ ናይቲ ገምጋም እንታይ ምንባሩ ዝሕብር ገለ ጠቋሚ ጨረር የብሉን። ዓሚቝ ትሃድሶ ንከካይድ ቆሪፁ ዝተልዓለ ውድብ ኣብ ምንታይ ዓውዲታት ክሕደስ ከምዝደለየን፣ ኣየናይ በሊሕ ጫፋዊ ገምጋም ክወቅዕ ከምዝሓሰበን ንፁር ስትራቴጂ ኣየቕመጠን። ንኣብነት ናይቲ ትሃድሶ ማእኸል ሰናይ ምምሕዳር እንተኾይኑ (ሰናይ ምምሕዳር ብሕፅረት ዓቕምን ዝርጉፍ ኣወሃህባ ስርዓትን ክመፅእ ስለዝኽእል) ኣብ ቀፃሊ ኣብ ዓቕሚ ምዕባይ ዝወሃብ ስልጠናን ኣብ ቀፂሉ ክዝርጋሕ ዝኽእል ኣወሃህባን ምስፋንን ስርዓት ሰናይ ምምሕዳር፣ ኣመልኪቱ ንቶም ዝነበሩ ጎደሎታት ለኪሙ እናወቐዐ ገምጋሙ ከካይድ ነይርዎ። እግረ-መንገዱ 'ውን ንቲ ጎደሎ ብቐጥታ ትሓተትቲ ዝኾኑ ኣካላት ፖለቲካዊን ምምሕዳራውን ስጉምቲ ብግልፂ፣ ብዘየማትእን በዘይንሕስያን ክወስድ ይግባእ።
ብኻልእ ወገን ድማ ምስቲ ተደጋጊሙ ዝለዓል ዘሎ ስልጣንካ ንውልቃዊ ጥቕሚ ምውዓል፣ ስርቅን ኪራይ ኣካቢነት ፖለቲካል ኢኮኖሚ ንምግምጋምን ንምቅላስን እንተኾይኑ፣ መን እንታይ ሰሪሑ ብከመይ ይገምገምን ድሕሪ ገምጋም ድማ ብከመይ ይፃረይን ትሓታቲ ይኹንን? ብፍላይ ሕጋዊነት ተላቢሶም ዝተሰርሑ ዓበይቲ ናይ ገንዘብ ይኹን ናይ መሬት ናይ ዘረፋ ስራሕቲ መቀላለሲ ኣንፈት ወፂእዎም፣ ምልኣተ ህዝቡ ብዘሳተፈ መልክዑ ግልፂ መገማገሚ ስርዓት ተቐሚጥሉ ክክወን ነይርዎ። እዚ ክትገብር ድማ ኣብቲ መሪሕ ኣካል ቆራፅነት ሃልዩ ፈለማ እቲ 44/45 ኣባል ማእኸላይ ኮሚቴ ነኒ ባዕሉ ሓደ ብሓደ ርእዩን ዝበፅሖ መደምደምታ ድማ ከምዘሎ ነቲ ላዕለዋይ ኣመራርሓን ሓፋሽ ካድረን ከቕርብን መሊሱ ብዓይኒ'ቲ ካድረን ኣመራርሓን ክግምገም እንተኽኢሉ እዩ።
እዚ ክገብር ዘይከኣለ ኣመራርሓ፣ ኣባልን ሓፋሽ ህዝብን መሪሑ በሊሕ ገምጋም ብምክያድ ፣ መሰረታዊ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ ወይ መቐይሮ(paradigm shift) ከምፅእ እዩ ኢልካ ምትስፋው ካብ የዋህነት ሓሊፉ ዕሽነት እዩ ክኸውን። ምኽንያቱ ኣብቲ ዝተኻየደ በቢ ደርጅኡ ዘሎ ገምጋም ብዛዕባ'ቲ ላዕለዋይ ኣመራርሓ ትሒም ኢሉ ዝተዛረቦ ነገር የለን። ምናልባት ካብ ሓደ ሓደ ግዱሳትን ግን ድማ ፀላዊ ዓቕሚ ዘይሃነፁ ማእኸለዎት ኣመራርሓ ጉዳይ ሕድሕዳዊ ገምጋም ማእኸላይ ኮሚቴ ከመይ ከምዝነበረ ወጢሮም 'ኳ እንተሓተቱ እቲ ዝተውሃበ መብርሂ መሕዘንን እቲ ላዕለዋይ ኣመራርሓ ብምሒር ንዕቐት ተወጢሩ ናብ ፍፁም ኣምባገነናዊነት ተቐይሩ ምዃኑ ዝተከሸሐሉ መድረኽ ምንባሩ ኢና ተዓዚብና።
ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናት ስብሓት ነጋን ኣምባሳደር ስዩም መስፍንን ኣብ ዝሃብዎ ብዛዕባ ስርቅን ዘረፋን ክልልና ዝምልከት ቃለ መሕትት፣ ኣብ ትግራይ ኮራፕሽን የለን፤ ብጀካ ውሱን ጠልቆምቆም እዚ እዩ ዝበሃል ብግራንድ ኮራፕሽን ዝጥቀስ ተርእዮ ግዕዝና የለን ይብሉና። እዚ ማለት ካብ 80ሚሊዮንን ልዕሊኡን በጀት ሓደ ወረዳ እቲ 5-10 ሚልዮን ብር ሓለፍቲ እቲ ወረዳ ብዝተፈላለየ ምኽንያት መዝቢሮም እንተባኺነሞ ወይ ድማ ገዛ ወይ ገልባጢት መኪና እንተገዚኦምሉ ጠልቆምቆም እዩ ይብሉና ምህላዎም ኣይንዘንግዕ። ኣነ ብዘለኒ ተመኩሮ፣ ብብር 6 ሚልዮን 100 ሄክታርን ልዕሊኡን ከልምዕ ዝኽእል ፅጋበኛ ሩባ ምእላይ(River Diversion) ከም ዘስርሕን እዚ ድማ ብማእኸላይ ን400 መራሕቲ ስድራ በቀጥታ ናይ ምልማዕ ዓቕሚ ከምዘለዎ ክስመረሉ ከምዘለዎን ኣብ'ቲ ትሕቲ 400 መራሒ ስድራ ዘሎ ስራሕ ደላዪ ቤተሰብ ውን ክንደያናይ ናይ ስራሕ ዕድል ከም ዝፈጥር ማይን ጨውን ሓዊሱ ዝበልዕ ሰብ ብቐሊሉ ዝፈርዶ ጉዳይ እዩ።
ስልሒት በጀት ሃገርና ገና ካብ ቢልዮን ዘይወፀ እንክንሱ ንግራንድ ኮራፕሽን ተባሂሉ ብሌዮናት ክምዝበር እንተተደልዩ እቲ ወግዒ ክንቕይሮ ኣለና። ግራንድ ድዩ ኣይኮነን መዐቀኒና ዝኸውን ግን ብምኢታዊት ክንደይ ዝኣክል ይዝረፍ ኣሎ ዝብል እዩ እቲ ወድዓዊ ሓቂ። ንዓይ ከምዝርደአኒ ሓደ ጣብያ ኣማሓዳሪ ፣ ወርሓዊ መሃያ ኣብዘይብሉ ንድኹማትን ዓዲ ውዒልን ዝመፀ ሓገዝ እኽሊ ይኹን ክክዕ ወ ዘይቲ ዓምጢጡ 4 እግራ መኪና ዝገዝእ እነደኣኮይኑ ካብዚ ንላዕሊ ግራንድ ሙስና ኣሎ ንምባል የፀግመለይ እዩ። በቢ ፀፍሑ ዘሎ ናይ ኣመራርሓ ኣካል ድማ እታ ዝረኽባ በጀት ብዘይንሕስያ እናዓፀደ ዝወስዳ ምዃኑ እቲ ከብዲ ቀላይ ሓፋሽ ህዝቢ ዝፈልጦ ሓቂ እዩ። ሓደ ጣብያ ኣማሓዳሪ ከምዝበልዎ "ኣነ ብጋሪ ይወስድ ንስኹም ድማ ብISUZU መኪና ትምዝብሩ" ዝብል ኣበሃህላ፣ ብደረጃ ጣብያ ብጋሪ፣ ብደረጃ ወረዳ ድማ ብISUZU እንተኾይኑ ብደረጃ ክልል ብገልባጢት መኪና(Dump Truck) ብደረጃ ፌደራል ውን ብመርከብን ብተስሓብትን ምዃኑ ርዱእ እዩ። እዚ ውን እቲ ፀፍሒ መነባብሮ ሰረቕቲ ብሽሞሞን ብሽም ስድረኦምን ፈተውቶምን ዘስረሕዎም ዓበይቲ ህንፃታት፣ ኣብ ዓዲ ውሽጢ ይኹን ኣብ ናይ ወፃኢ ባንክታት ዝጠፍጠፍዎ ናይ ቅርሺ ኩምሪ ምስክር እዩ። ንዚ ድማ ኣብ ኩሉ ዓውዲ ስራሕቲ እቲ ሓፋሽ ህዝቢ ኣሎ'ሞ ብሓራምዝ ከይድርፀፅ ሰጊኡ ክገድፎ እንተዘይኮይኑ እቲ ሓቂ ካብ ምዕዛቡ ኣይተረፈን ብስሩዕን ዘይስሩዕን ድማ እቲ ሓበሬታ ናብ ሚድያ እናመፀ ይርከብ። እዚ ብደፈና እቲ ውድብ ይኹን መንግስቲ ዝኣምነሉ ዘሎ ሓቂ እኳ እንተኾነ፣ መን እንታይ ወሲዱ ኣብ ምግምጋምን ቆራፅ ስጉምቲ ኣብ ምውሳድን ግን ብተደጋጋሚ ሓሙቱ እንትፈስስ ርኢና ኢና።
ብምዃኑ ቁርፀኛ መሪሕ ኣካል ንቆራፅ ገምገም ድልዊ እንተደኣ ኮይኑ፣ እቲ ናይቲ ትፅቢት እንገብረሉ ገምጋም ኣብ ሓደን ሓደን ዓንዲ ጥራይ ዝተሸኽለ እዩ ክኸውን። እዚ ድማ ሃፍቲ ሰበ ስልጣናትን ዘመድ ኣዝማዶምን ከምኡ ድማ ኩሉ ስቪል ሰርቫንት ግዜ ወሲድካ ብምምዝጋብ ዓሚቝን ሰፊሕን ናይ ምምርማርን ምፅፋፍን ስራሕቲ ምክያድ እዩ እቲ እንኮ መማረፂ። እዚ ንገዛእ ርእሱ እቲ ገምጋም በሊሕን ቆራፅን ከምኡ ውን ቅንዕና ዘለዎ መንገዲ እንተተኸቲሉ፣ እቶም ኣብ ደገ ኮይኖም ሰበስልጣናት ንፖለቲካዊ ዕጥራንን ብዕልግናን ዝዳርጉ ዘለዉ ሰብ ውልቀ ሃፍቲ ውን እንተበዚሑ ትሓተትቲ ይኾኑ እንተንኢሱ ውን ኣደብ ክገዝኡ ይሕግዝ እዩ።
ኣድላይነት ምዝገባ ሃፍቲ ሰበ ስልጣናትን ዘመድ ኣዝማድን ንኩሉ ሰራሕተኛ መንግስቲ ሓዊሱ
ቅድሚ ናብ ኣድላይነት ምዝገባ ሃፍቲ ላዕለዎት ሓለፍቲን ጃንዳኦም ምእታወይ፣ ግዕዝይና ኣብ ሃገርና ብፍላይ ድማ ኣብ ክልልና እንታይ መሰረታዊ ሳዕቤናት ኣምፂኡ ዝብል ዝተወሰነ ክብል። እቲ ኩነታት ስእነት ሰናይ ምምሕዳርን ቅጥዒ ኣልቦ ዘረፋን ብበለካ ለኽዐካ ተላዕቚጡ:-
- ኣብ መላእ ሕ/ሰብ ከቢድ ዘይምትእምማንን ሓድነት ተግሩ ብኣፍቅሮ ንዋይ ተሰሊቡ እዛ ሃገር ዋላ ድዋዕ ትበል ዝብል ወለዶ ተፈጢሩ እዩ። ምኽንያቱ እቲ ዝቖሰለ፣ ኣካሉ ዝጎደለ፣ ዝተሰወአ ወዘተ ኣብዛ እዋን ሓሳረ መከርኡ እንትርእይ ግዜ ዝሃቦ ስልጣኑ ተጠቒሙ ምስ ዓሌቱ ናብ ገነት ዝቐረበ ናብራ እንትነብር እናርኣየ ብናይ ሎምስ ይትረፍ ብቲ ሕሉፍ መስዋእቲ ዝናደድ፣ ፍረ መስዋእቱ ትርጉም ኣልባ ኮይኑ ዝረኣዮ ኣካል ቁፅሩ ውሑድ ኣይኮነን። ናይዚ ቐንዲ መግለፂ ኣብ ምክልኻል ሓይሊ ሃገርና ዘሎ ብፅሒት ተጋሩ እንተበዝሐ ኣብ ሬጅሜን 5 ሰብ ጥራይ፣ እንተ ንኢሱ'ውን ሓደ ወይ ባዶ ዝኾነሉ፣ ብሄራዊ ተዋፅኦና ኣብ ሓደጋ ክኣቱ ዝገበረ እዙይን እዙይን ጥራይ ምዃኑ ልቢ ክንብል ይግባእ። ከም ዜጋታት ኢትዮጵያ ኣብ ዝኾነ ዓውዲ ተዋፅኦና ሚዛኑ ሓልዩ እንተዘይከይዱ ድማ እቲ ውጥም ቅልቅል ዝብል ዘሎ ጎመድ ውዒሉ ሓዲሩ ኣብ እንግድዓና ምዃኑ ክነስተውዕል ይግባእ።
- ትግራዋይ ኣብ መዓልቲ 16 ስዓትን ልዕሊኡን ብምስራሕ ዝፍለጥ ህርኩት ህዝቢ፣ ብቲ ተፈጢሩ ዘሎ ኣቋራጭ ምኽባር ተስፋ ቆሪፁ ውሱን ክፋል ሕ/ሰብ ገፁ ናብ ስርቅን ዘረፋን ኣምሪሑ ምህላው፣ ካብ ህርኩትነት ናብ ኣሳፊሕካ ኣብ ሓሽሽን እንዳ ጫትን ከምኡ ድማ ኣብ ሓሜትን ኣንፀርፅሮትን ይውዕል ምህላዉ፣ ካብኡ ሓሊፉ ውን፣ ብትግራዋይ እምነት፣ባህልን መንነትን መነወሪ ዝኾነ ኣብ ስርቂ ንዋየ ቅድሳን (ታቦት፣ ፃሕል፣ ዕርፈ መስቀል፣ ፅዋዕ፣ ስንክሳራትን ዕድመ ፀገብ መፃሕፍትን) ተፀሚዱ ይርከብ። ብዚ ምኽንያት ብፍጥነት እናተዓፀዋ(እናዓነዋ) ዘለዋ ኣብያተ-ክርስትያናት በቢ ዝተወለድናሉ ደብረ ቤተ ክርስትያን ከይድኻ ምዕዛቡ እኹል ይመስለኒ። እዚ ክገብር ከሎ ድማ ዓምዲ መንነቱ የፍርስ ምህላው ንፃት ውን የስተውዕል የለን። ዓምዲ መንነቱ ዘፍረሰ ሕ/ሰብ ተስፋ ዝበሃል የብሉን። ተስፋ ዘይብሉ ማሕበረሰብ ድማ፣ ሃገራዊ ፍቕሪ፣ ወነን ኒሕን ዝበሃል የብሉን። ዓዲ ከይትፈርስ ተቓለስ ኣብ ዝብሃለሉ ግዘ ድዋዕ ትበል ዝብል ወለዶ እዩ ዝፍጠር።
- መወዳእትኡ፣ ዝተቐየመ ይኹን ተስፋ ዝቖረፀ ወለዶ ዓረመኔነት የጥቅዖ። ድርኩኺት ሰይሩ ይዘርፍ፣ ዘሪፉ ይበልዕ፣ ብኩሉ መዳይ ካብ ሰብኣዊ ኣተሓሳስባ ወፂኡ ንወዲ ሰብ ከም እንስሳ ሓሪዱ ኣካላት ወዲ ሰብ ይነግድ ኣብ መወዳእታ ውን ስጋ ሰብ ዝበልዓሉ ሰፊሕ በሪ ይኸፍት።
- እዞም ልዕል ኢለ ክገልፆም ዝፈተንኩ ውፅኢት ዘይምዕሩይ ተጠቃምነት ምዃኖም ነስምር። ምዕሩይ ተጠቃምነት ኣብ ዘይብሉ ስርዓት፣ "ዘይሰርሐ ኣይብላዕ" ዝብል መፅሓፍ ቅዱሳዊ ቃል ተቐይሩ ሓደ ወገን ንሽራፍ እንጀራ 12 ስዓት እንትለፍዕ፣ ብኣንፃሩ ኣብ እንዳ መስተ ተጎሊቱ ውዒሉ ምልዮናት ናብ ኪሱ ይውሕዘሉ። ብሓፈሻ ፅዒርካ ግዒርካ ናይ ምልዋጥ ድሌት ሓንሳብን ንሓዋሩን ይዕፆ። ውፅኢት ናይዚ ውን እቲ ታኹላ እንካ ታኹላ እንድዩ እቲ በጊዕ ግን ብፍጥነት ናብ ታኹላነት ይቕየር፣ ታኹላ ንታኹላ ዕንወት ሃገር የቀላጥፋ።
ስለዚ እዚ ውድብ ካብ ልቡ ክሕደስ እንተደኣ ደልዩ ዓምዲ ገምጋሙ ኣብ ሃፍቲ ምዝገባ ይሸኸል ንዝብል ንምንታይ እዩ ሃፍቲ ምዝገባ ኣድልዩ ናብ ዝብል ክሓልፍ። ብመሰረቱ ቀዳማይ ሚኒስቲር ነበር መለስ ዜናዊ ብሂወት እናሃለወ ዝተጀመረ ዓብዪ ዛዕባ እዩ ነይሩ። ኣድላይነቱ ትኣሚንሉስ ሃፍትን ትሕዝቶ ሰበስልጣናትን ስቪል ሰርቫንትን ተመዝጊቡ ብዝርዝር ኣብ ሽዱሽተ ወርሒ ንህዝቢ ዕላዊ ክገብር ዝብል ቆራፅ ውሳነ እዩ ተበፂሑ ነይሩ። ድንገት መለስ ብሂወት ምስተፈለየ፣ እቲ ዝተመዝገበ ሃፍቲ 'ውን ምስቲ ናይቶም ሓለፍቲ ደረጃን መጠን እቶትን ዘይመጣጠን ምስኮነ፣ እታ መለስ ጥራይ ከም ድሌቱ ዝዝውራ ዝነበረት በትረ ስልጣን ስለ ዘየላ መን ንመን ከገድዶ ንሰንሳትካ ሕልምልም ኮነ። ቀ/ሚኒስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ ሚኒስትር ጉዳይ ወፃእን ምክትል ቀ/ሚኒስትር እናሃለዉ ትሓቲቶም "የባለ ስልጣኖች ሃብት ምዝገባ በስድስት ወር ውስጥ ምዝገባ ተካሂዶ ለህዝብ ይፋ ይሆናል። ኢህአዲግም ጨካኝ መንግስት ነው ያደርገዋል።" ኢሎም ኣብሲሮምና እኳ እንተነበሩ ወንበር ቀ/ሚኒስትር ምስ ዓተሩ "ሕሩጭ ምጉያ" ከም ዝቑሓሙ ንፃት ‘ውን ስለ ሃፍቲ ምዝገባ ብሒም ከይበሉ ተሪፎም።
ኣብዚ ብግምት ክቕመጡ ዝኽእሉ ውሱናት ነጥብታት ኣለው። ፈለማ መብዛሕቲኦም ሰበ ስልጣናት ኣብቲ ስርቂ ተሳተፍቲ ክኾኑ ስለዝኽእሉ፣ ንኹሉ ምሓዝ ዓዲ ከየነቓንቕ ተፈሪሑ ክኸውን ይኽእል። ብኻልእ መዳዩ ድማ እቶም ኣብ ምዝበራ ሃፍቲ ህዝብን መንግስትን ዝተዋፈሩ ኣብ ወሳናይ ናይ ስልጣን ፀፍሒ ይኾኑ'ሞ እቲ ዝሓዝዎ ስልጣንን ዘኻዕበትዎ ሃፍትን ዝያዳ ጭዋዳዎም ሓኪሉ ብቐሊሉ ንምድፋር ፈታኒ ኮይኑ ይኸውን። ብሳልሳይ ነጥቢ ከምቲ ኣብ 2008ዓ/ም ዝተረኣየ፣ እታ ሓቀኛ ገምጋም እንተመፂኣ፣ እቶም ሌያቡ መራሕቲ ገበኖም ንምሽፋን ክብሉ ኣብ በቢ ክልሎም ዘሎ መንእሰይ ብምልዕዓል ሃገር ናብ ዕግርግር(Chaos) ከይመልስዋ ተፈሪሑ ክኸውን ይኽእል። ብዚ መሰረት ምዝገባ ውን ተቛሪፁ ከይተመለአ ተሪፉ ህዝቢ ድማ ትዓዚቡ ቀርዩ ንምባል እዩ እቲ ግምት። ግን ድማ ንፍቶ ንፅላእ ግልፅነትን ትሓታትነትን ዘለዎ ስርዓት ክንሃንፅ እንተደኣ ደሊና፣ ዋላ ዕረ ዕረ እናጠዓመት እዛ መስርሕ እዚኣ ብጥንቃቐን ቆራፅነትን ከነካይዳ ከምዝግበኣና ዘከራኽር ኣይመስለንን። ምኽንያቱ:-
- መንግስቲ እዚእ እንተደኣደፊሩ እንተኣትይዋ፣ ልዕሊ ኹሉ መንግስቲ ክንደያናይ ቆሪፁ ከም እተልዓለን ጠበቓ ህዝቡ ምዃኑ ስለዘረጋግፅን፣ እቲ ሰፊሕ ህዝቢ ብፍላይ ድማ እቲ መንእሰይ ኣብ ጎኒ መንግስቲ ንክስለፍን ኣካል እቲ መሰረታዊ ቃልሲ ፀረ ስርቅን ኪራይ ኣካብንነትን ክኸውን ዘይትካእ ጥቕሚ ስለዘለዎ እዩ።
- ቀፂሉ ድማ ብሓፈሻ ክንደይ ዝኣክል ሃፍቲ ኣብቶም ሰበ ስልጣናት ከምዘሎ ንህዝቢ ንፁር ሓበሬታ ኣብ ልዕሊ ምሃቡ፣ ናይ ባዕሉ ዝበልዕን በላዒ እንዳማቱን ብቐሊሊ ምፍላይ ስለዝከኣል እንተንኢሱ እቲ ሌባ ምስ ስድርኡ ክሽቑረርን ካብ ኢዱ ምንዋሕ ተቖጢቡ ኢዱን እግሩን ክእክብ ይሕግዝ።
- ካብዚ ብተወሳኺ ድማ ንዝህነፅ ግልፅነትን ትሓታትነትን ዝሰፈኖ ስርዓት ግብኣት ዝኸውን ሕጋዊ ሃፍቲ ምዝገባን ትክክለኛ እቶት ዜጋታት ምፍላጥ ይዕንብብ። ብዚ ኣቢሉ ድማ ፅፉፍን እዋናውን ምኽፋል ስርዓተ ግብሪ ንክዓቢ ይገብር።
- እቶም ካብ ጉቡኦም ንላዕሊ ሃፍቲ ጓሕጒሖም ዝኸበሩ ካበይ ከምዘምፀእዎ ክትሓትት ይሕግዝ፤ ዘይናቶም ምዃኑ እንተተረጋጊፁ ውን ብቐጥታ ብሕጊ ዝሕተትሉ ዕድል ይፍጠር። ብገበን እንተዘይተተሓዙ'ኳ ናይ እቶት ግብሪ(income tax) ከፊሎምዶ ኣይከፈሉን በሪ ዝኸፍት መንገዲ እዩ። ካብቲ ዘኻዕበትዎ ሚልዮናት ብምኢታዊ ኣታዊ እንተገይሮም ውን ውሱን ዘይበሃል ገንዘብ ናብ ናይ መንግስቲ ካዝና ዝኣትወሉ ዕድል ከምዝፈጥር ጥርጥር የብሉን።
- እዚ ክትገብር እንተለኻ እቶም ንመዋእሎም ኣብ ስልጣን ዝበስበሱ፣ እንተዘይሞትካ ካብ ስልጣን ዝልቀቕ ዘይመስሎም ቆራዲድ ብወሳናይ መልክዑ ንፋስ ክወቕዖም'ሞ ንሶም ኣልጊስካ ነቲ ብዓል ቤት ሓዱሽ ወለዶ ንታ ናቱ ግዘ ብቋንቁኡ ከመሓድራን ናብ ናይ ሓላፍነት መሰላል ክሓኩር ይሕግዝ።
- ንቀፃሊ ንዝህነፅ ንህዳሴና ዝምጥን ፍትሒ፣ዲሞክራስን ልምዓትን ዝሰፈኖ ስርዓት' ውን መሰረት ኣንፂፉ ዝሓልፍ መንገዲ እዩ።
- ብሓፈሻ ባህሊ ቅንዕና፣ ግልፅነትን ትሓታትነትን ኣብቲ ሓዱሽን ስዓቢን ወለዶ ክብሪ ኮይኑ ክሰርፅን ሙስና ዝፅየፍ ወለዶ ንክፍጠር ናይ ባዕሉ ታራ ስለዘለዎ እዩ።
ብምጥቕላል ንዚ ካብ ልሙድ ቀልዲ ናብ ፍፁም ትዕቢትን ንዕቐትን ተቐይሩ ዘሎ ብኔትዎርክ ዝተተነጎ ኣባል ማእኸላይ ኮሚቴ ኢሉውን ካብ ወረዳ ክሳብ ክልል ዘሎ ናቱ ርጋፅ(ኣሰር)፣ መሊኡ እንተዘይተወቒዑ፣ ህዝቢ ወግሐ ፀብሐ ዝህቦ ሓበሬታታት ሰሚዑ ናብ ልቡ ተመሊሱ ንስሃ እንተዘይኣትዩ፣ እቶም በቢ ደረጃኡ ኣባል ዝለፍዐሎም ዘሎ ኣኼባታት ማይ እንተሓቖንካዮ ማይ እዩ ክኸውን። ሎሚ ብወሳናይ መልክዑ ጨና ለውጢ እንተዘይመፂኡ ድማ ህዝቢ ትግራይ ብዛ ውድብ ጠቕሊሉ ተስፋ ዝስእነሉ ዕድል ክፍጠር ምዃኑ ክፍለጥ ይግባእ። እዚ ማለት ህዝብን ውድብን ኣብ ሓፂር እዋን ፍትሕ ምፍፃሞም ኣይተርፍን ማለት እዩ። መማረፂ ውድብ ኣብ ዘይትፈጠረላ ክልል ከምዚ ዓይነት ሓደገኛ ፍትሕ ንትግራይ ይኹን ንመላእ ኢትዮጵያ ጎዳኢ ውፅኢት ከምዝወልድ ጥርጥር የብሉን። እቲ በቢ ወረድኡ ውጥም ቅልቅል ዝብል ዘሎ ሕቶ ልምዓትን ሰናይ ምምሕዳርን እናገበለ ከይዱ ንኩሉ ናብ ዘይጥዕመሉ ደረጃ ክበፅሕ እዩ። ኣብዚ ከም ኣብነት ሕቶ ህዝቢ ሰብዓ-እምባስነይቲ ዝፅራሕ ኮይኑ ኣብ ገለ ወረዳታት ውን ምስ ወረዳ ኣመሓደርተን ምልታም ዝጀመራ ከምዘለዋ ብፍፁም ክዝንጋዕ የብሉን። ንዚ ከኣ እቲ ካብ ሕድሕድ ገዛ ገባራይ ተወሊዱ፣ ወላዲ ተለቂሑ ተመርቂሒ ኣምሂሩስ ስራሕ ከይሓዘ ከርተት ዝብል ዘሎ ኣብ በቢ ስድራኡ ከይዱ እቶም ዘለዉ ዓይኖም ዘፍጠጡ ናይ ግዕዝይና ስራሕቲ እናመዝመዘ ንቤተሰቡ ብምስራፅ ህዝብን መንግስትን ንክፈላለ ልዑል እጃም ይፃወት ምህላዉ ክንርዳእ ኣለና።
እቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ማሕበራዊ ሚድያታት ዝሳተፍ ዘሎ መንእሰይን ዘልዕሎም ዘሎ ዛዕባታትን ክሳብ 'ታ ዝረሓቐት ገፀር ተበፃሕቲ ምዃኖም ክንፈልጥ ይግባእ። እዚ ውን ሓደ ሰብ ዝፅሕፎ ካብ ጣብያን ወረዳን ሓሊፉ ክልል ብምልእታ ከምኡ ድማ ዓለም ብዓለማ ከምዘባፃሕ ክስቆረና ኣለዎ። ከይዱ ከይዱ ሓድነትና ኣብ ሕቶ ምስ ኣተወ ድማ እተን ዝወጣወጣ ዘለዋ ኣብርቲ ደፊአን ምምፀአን ዘይተርፍ እዩ። ብምዃኑ ውን ሓድነትና ክድልድል፣ መፃኢና ብሓድነትናን ዕቤትናን ውሑስ ክኽውን እንተኾይኑ ኣብ ክልልና ግልፅጽነትን ትሓታትነትን ምስ ሰናይ ምምሕዳር ብሓደ ወገን፤ ልምዓትን ምዕሩይ ተጠቃምነትን ድማ ብቲ ካልእ ወገን ክሰፍን ይግባእ።
ወዲ ገረብ ፃና(ካሕሳይ ሃይሉ)
ካብ መቐለ


text:
ግምቢ ዘብዐኛ ነሓሰ 2015
ድሕሪ ሞት ህይወት ኣሎ ድዩ፧
መጽሓፍ ቅዱስ ነዛ ሕቶ ይምልሰልና ጥራይ ዘይኰነስ፡ ነቲ ዚብሎ ንኽንኣምኖ ዜኽእለና ዜተኣማምን መሰረት እውን ይህበና እዩ።
ድሕሪ ሞት እንታይ እዩ ዜጋጥም፧
ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ታሪኽ ናይቶም ካብ ሞት ዝተንስኡ ሸሞንተ ሰባት ንረክብ ኢና። ብዛዕባ ድሕሪ ሞት ዘሎ ዅነታት እንታይ ኢሎም፧
ምዉታት ተስፋ ኣለዎምዶ፧
ኣምላኽ ንሓጥኣን ዜተንስኦም ስለምንታይ እዩ፧
ተስፋ ምውታት—ርግጸኛ ኽትከውን እትኽእል ብኸመይ ኢኻ፧
መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ትንሳኤ ኽንትኣማመን ዚሕግዘና ኽልተ ብቑዕ ምኽንያታት ይህበና እዩ።
የሆዋ ኻብቲ ዚግብኣኒ ንላዕሊ እዩ ሂቡኒ
ፌሊክስ ኣሌርኮን ብብሽክለታ ሞተር እናተጓዕዘ ኸሎ ብሰንኪ ዝወረዶ ሓደጋ ኻብ ክሳዱ ንታሕቲ ለሚሱ እዩ፣ ብድሕሪዚ ግና ትርጉም ዘለዎ ህይወት ኪነብር ጀመረ።
‘ኣነ ኣብ እስራኤል ኣደ ዀይነ ተንሳእኩ’
እቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተመዝጊቡ ዚርከብ ጸብጻብ ዴቦራ፡ ብዛዕባ እምነትን ትብዓትን እንታይ እዩ ዚምህረና፧
መልሲ ሕቶታት መጽሓፍ ቅዱስ
ዕላማ ህይወት እንታይ እዩ፧ ህይወት ኣኺልዋ ኸምዚኣ ድያ፧ ደቂ ሰብ ስለምንታይ እዮም ተፈጢሮም፧


text:
1ኢየሱስ ነቶም ዓሠርተ ኽልተ ሓዋርያት ብኃባር ጸዊዑ ሕሙማት ንኸሕውዩ ኣብ ልዕሊ ኣጋንንቲ ዂሉ ኃይልን ሥልጣንን ሃቦም። 2መንግሥቲ እግዚኣብሔር ክሰብኩን ሕሙማት ከሕውዩን ከዓ ለኣኾም። 3ከምዙይውን በሎም፦ ንመገሻ በትሪ ኾነ ሳንጣ እንጀራ ኾነ ገንዘብ ኣይትማልኡ፤ ክልተ ኽዳውንቲውን ኣይትኃዙ በሎም። 4ኣብታ ዝኣተኹምዋ ገዛ ተቐመጡ፤ ኽሳዕ እትወፁ ኸዓ ኣብኣ ጽንሑ። 5እንተ ዘይተቐበሉኹም ግና ካብታ ኸተማ እቲኣ ወፂእኹም ንኣኣቶም ምስክር ምእንቲ ክኸውን ሓመድ ኣእጋርኩም ንገፉ። 6ንሳቶም ድማ ወፂኦም ካብ ዓዲ ናብ ዓዲ እናዞሩ ወንጌል ይሰብኩ ኣብ ኲሉውን ሕሙማት የሕውዩ ነበሩ። 7ንጉሥ ሄሮድስ ብዛዕባ እቲ ብኢየሱስ ዝተገብረ ነገር ኲሉ ሰሚዑ የመና ተደናገፀ። ምኽንያቱ ገሊኦም ሰባት ዮሓንስ ካብ ሞት ተሢኡ ይብሉ ነበሩ፤ 8ገሊኦም ድማ ኤልያስ ተርእዩ ገሊኦምውን ሓደ ኻብቶም ቀዳሞት ነቢያት ተሢኡ እዩ ይብሉ ነበሩ። 9ሄሮድስ ግና ንዮሓንስ ኣነ ርእሱ ኣሰይፈዮ ነይረ፤ እዝ ብዛዕብኡ ኸምዙይ ዝበለ ነገር ዝሰምዕ ዘለኹ ደኣ መን እዩ? በለ፤ ክርእዮውን ይደሊ ነበረ። 10ሓዋርያት ምስ ተመለሱ ዝገበርዎ ዂሉ ነገርዎ፤ ንበይኖም ድማ ቤተ ሳይዳ ናብ እትበሃል ከተማ ሒዝዎም ከደ። 11እቶም ሕዝቢ ኸዓ እዙይ ሰሚዖም ሰዓብዎ፤ ንሱ ድማ ተቐበሎም፤ ብዛዕባ መንግሥቲ እግዚኣብሔርውን ነገሮም፤ ነቶም ክሓውዩ ደልዮም ዝመጹውን ኣሕወዮም። 12ሽዑ ኽመሲ እንትብል እቶም ዓሠርተ ኽልተ ደቀ መዛሙርት ቀሪቦም ኣብዙይ ኣብ በረኻ ኢና ዘሎና እሞ እዞም ሕዝቢ ኣብ ዙርያና ናብ ዘለዉ ኸተማታትን ቊሸታትን ከይዶም ክኃድሩ ዝብላዕውን ምእንቲ ኽረኽቡ ኣፋንዎም በልዎ። 13ኢየሱስ ከዓ ንስኻትኩም ዝበልዕዎ ሃብዎም በሎም። ንሳቶም ግና ንሕና ኼድና ነዝ ዂሉ ሕዝቢ ዝብላዕ ኽንዕድግ እንተ ዘይኮይኑ ምሳና ዘሎስ ካብ ኃሙሽተ እንጀራን ክልተ ዓሣን ኣይበዝኅን እዩ በልዎ። 14ኣስታት ኃሙሽተ ሽሕ ዝኾኑ ሰባት እዮም ዝነበሩ፤ ንሱ ኸዓ ንደቀ መዛሙርቱ በብኃምሳ እናሠራዕኹም ኣቐምጥዎም በሎም። 15ንሳቶም ድማ ኸምቲ ዝኣዘዞም ገበሩ፤ ንኹሎምውን ኣቐመጥዎም። 16ነተን ኃሙሽተ እንጀራን ክልተ ዓሣን ኣልዒሉ ናብ ሰማይ ኣንቃዕሪሩ ጠመተ፤ ባሪኹ ቖረሰ፤ ነቶም ሕዝቢ ኸቕርቡሎም ከዓ ንደቀ መዛሙርቱ ሃቦም። 17ኲሎም በሊዖም ጸገቡ፤ ዝተረፈ ቝርስራስ ድማ ዓሠርተ ኽልተ መሶብ ምሉእ ኣልዓሉ። 18ኢየሱስ ንበይኑ ኽጽሊ እንተሎ ደቀ መዛሙርቱ ምስኡ ነበሩ። ንሱ ድማ ሰባት መን እዩ ይብሉኒ? ኢሉ ጠየቖም። 19ንሳቶም ከዓ ዮሓንስ መጥምቕ እዩ ዝብሉኻ ኣለዉ ኤልያስ እዩ ዝብሉኻ ኣለዉ፤ ካብቶም ቀዳሞት ነቢያት ሓደ ተሢኡ እዩ ዝብሉውን ኣለዉ ኢሎም መለሱሉ። 20ንሱ ኸዓ ንስኻትኩምከ መን እዩ ትብሉኒ? በሎም። ጴጥሮስ ድማ ንስኻ እቲ ናይ እግዚኣብሔር መሢሕ ኢኻ ኢሉ መለሰሉ። 21ንሱ ግና ነዝ ነገር እዙይ ንሓደኳ ኸይነግሩ ኣጠንቀቖምን ኣዘዞምን። 22 ወዲ ሰብ ብዙኅ መከራ ኽረክብ ብዓበይትን ብሊቃነ ካህናትን ብመምህራን ሕግን ድማ ኽከሓድን ክቕተልን ብሣልሰይቲ መዓልቲውን ክትሥእ ግድን እዩ በሎም። 23ንዂሎም ከምዙይ በሎም፦ ዝኾነ ሰብ ደድኅረይ ክስዕብ ዝደሊ ንርእሱ ይኽሓድ፤ መስቀሉ ተሰኪሙውን መዓልቲ መዓልቲ ይከተለኒ። 24እቲ ንነፍሱ ኸድኅና ዝደሊ ኸጥፍኣ እዩ፤ እቲ ንነፍሱ ምእንታይ ዘጥፍኣ ግና ኸድኅና እዩ። 25ሰብ ኣብ ዓለም ብዘሎ ዂሉ ረቢኁ ነፍሱ እንተጥፍአ እንታይ ይጠቕሞ? 26ብኣይን ብቓለይን ዝኃፍር ኲሉ ወዲ ሰብ ብግርማኡን ብግርማ ኣብኡን ምስ ቅዱሳን መላእኽቱ ኽመጽእ እንተሎ ብእኡ ኽኃፍር እዩ። 27እንተኾነ ኻብዞም ኣብዚኣ ደው ኢሎም ዘለዉ ሰባት ንመንግሥቲ እግዚኣብሔር ክሳዕ ዝርእይዋ ዘይሞቱ ኸም ዘለዉ እማን እብለኩም ኣለኹ። 28ድኅሪ እዝ ዘረባ እዙይ ብሻምናይ መዓልቲ ኣቢሉ ንጴጥሮስን ዮሓንስን ያዕቆብን ተማሊኡ ኽጽሊ ናብ እምባ ደየበ። 29ክጽሊ እንተሎ ትርኢት ገጹ ተለወጠ፤ ኽዳውንቱውን ዘንጸባርቕ ፃዕዳ ኾነ። 30እንሆ ኸዓ ኽልተ ሰባት ሙሴን ኤልያስን ምስኡ ይዘራረቡ ነበሩ። 31እዞም ብኽብሪ ዝተገለጹ እዚኣቶም ብዛዕባ እቲ ኣብ ኢየሩሳሌም ክፍጸም ዘለዎ ሞቱ ምስኡ ይዘራረቡ ነበሩ። 32ጴጥሮስን እቶም ምስኡ ዝነበሩን ግና ድቃስ ከቢድዎም ነበረ፤ ምስ ተበራበሩ ድማ ግርማኡን ምስኡ ደው ዝበሉ ኽልተ ሰባትን ረአዩ። 33እቶም ምስኡ ዝነበሩ ኻብኡ ኽፍለዩ እንተለዉ ጴጥሮስ ንኢየሱስ መምህር! ንኣና ኣብዙይ ምንባር ጽቡቕ እዩ። ሓደ ንኣኻ ሓደ ንሙሴ ሓደ ንኤልያስ ሠለስተ ዳስ ንሥራሕ በሎ። ዝብሎውን ኣይፈልጥን ነበረ። 34ንሱ እዙይ ክዛረብ እንተሎ ደመና መጺኡ ኣጽለሎም፤ እቲ ደመና ምስ ከወሎምውን ፈርኁ። 35ካብቲ ደመና እቲ ዝኃረኽዎ ወደይ እዙይ እዩ፤ ንእኡ ስምዕዎ ዝብል ድምፂ መጸ። 36እቲ ድምፂ ምስ ተሰምዐ ኢየሱስ በይኑ ተረፈ፤ ንሳቶም ከዓ ነቲ ሽዑ ዝረአይዎ ነገር ንሓደኳ እንተይነገሩ ስቕ በሉ። 37ኢየሱስ ንጽባሒቱ ኻብቲ እምባ ምስ ወረደ ብዙኃት ሕዝቢ ተቐበልዎ። 38እንሆ ኸዓ ኻብቶም ሕዝቢ ሓደ ሰብኣይ ዓው ኢሉ ከምዙይ በለ ኦ መምህር! ውሉደይ ሓደ ንሱ እዩ፤ ነዝ ወደይ ክትርእየለይ እልምነካ ኣለኹ። 39እንሆ ርኹስ መንፈስ ብድንገት ይኅዞሞ የእውዮ፤ የውድቖ፤ ፈርፈር የብሎ፤ የዕፍሮ፤ ኣንቀጥቂጡ ድማ ብጭንቂ ይኃድጎ። 40ንደቀ መዛሙርትኻ ኸውፅእዎ ለሚነዮምስ ከውፅእዎ ኣይከኣሉን። 41ኢየሱስ ከዓ ኣታ እምነት ዝጐደሎ ቀይናን ትውልዲ ክሳዕ መኣዝ ምሳኻትኩም ክነብር እየ? ክሳዕ መኣዝከ እየ ኽዕገሠኩም? በል ንወድኻ ናብዙይ ኣምጽኣዮ በሎ። 42እቲ ወዲ ናብ ኢየሱስ ምስ ቀረበ እቲ ጋኔን ኣብ ምድሪ ጻሕ ኣቢሉ ኣንገርገሮ ኢየሱስ ግና ነቲ ርኹስ መንፈስ ገሠጾ። ነቲ ቖልዓውን ኣሕውዩ ነቦኡ ሃቦ። 43ኲሎም ከዓ ብዕብየት ኃይሊ እግዚኣብሔር ተገረሙ። ኲላቶም በቲ ኢየሱስ ዝገበሮ ዂሉ እናተደነቑ እንተለዉ ድማ ንደቀ መዛሙርቱ፦ 44 ንወዲ ሰብ ኣብ ኢድ ሰብ ኣኅሊፎም ክህብዎ እዮም እሞ ንስኻትኩም ነዝ ቓል እዙይ ኣብ ልብኹም ዕቖርዎ በሎም። 45ንሳቶም ግና ነዝ ነገር እዙይ ኣየስተውዓልዎን። ካብኣቶም ተሠዊሩ ስለ ዝነበረውን ኣይተረድኦምን። ብዛዕባ እዝ ነገር እዙይ ከይጥይቕዎ ድማ ፈርኁ። 46ካብ መንጎኦም መን ከም ዝዓቢ ኣብ ማእኸሎም ክትዕ ተልዓለ። 47ኢየሱስ ድማ ሓሳብ ልቦም ፈሊጡ ንሓደ ሕፃን ወሲዱ ኣብ ጥቓኡ ደው ኣበሎ 48 ነዝ ሕፃን እዙይ ብስመይ ዝቕበል ንኣይ ይቕበል፤ እቲ ንኣይ ዝቕበል ከዓ ነቲ ዝለኣኸኒ ይቕበል፤ እቲ ኻብ ኲልኹም ዝንእስ ንሱ ኻብ ኲልኹም ዝዓቢ ክኸውን እዩ በሎም። 49ዮሓንስ ከዓ መምህር! ሓደ ሰብኣይ ብስምካ ኣጋንንቲ ኸውፅእ እንተሎ ርኢናዮስ ምሳና ስለ ዘይሰዓበካ ኸልኪልናዮ በሎ። 50ኢየሱስ ከዓ እንተድኣ ዘይጻረረኩም ኮይኑ ወገንኩም እዩሞ ኣይትኸልክልዎ በሎም። 51ኢየሱስ ዝዓርገሉ መዓልቲ ምስ ቀረበ መንገዱ ናብ ኢየሩሳሌም ኣቢሉ ኣምርሐ። 52ንኸሰናድዉሉውን ቀቅድሚኡ ልኡኻት ሰደደ፤ ንሳቶም ድማ ናብ ሓንቲ ዓዲ ናብ ሰማርያ ኣተዉ። 53እቶም ሕዝቢ ግና መንገዱ ናብ ኢየሩሳሌም ንምኻድ ኣምሪሑ ስለ ዝነበረ ኣይተቐበልዎን። 54ደቀ መዛሙርቱ ያዕቆብን ዮሓንስን ነዙይ ምስ ረአዩ ጐይታ! ሓዊ ካብ ሰማይ ወሪዱ ኸጥፍኦም ክንእዝዝዶ ትፈቕደልና ኢኻ? በልዎ። 55ኢየሱስ ምልስ ኢሉ፦ ናይ አየናይ መንፈስ ምዃንኩም ኣይትፈልጡን ኢኹም። 56ወዲ ሰብ ሕይወት ሰብ ከድኅን እምበር ከጥፍእ ኣይመጸን ኢሉ ገሠፆም። ናብ ካልእ ዓዲ ኸዓ ኸዱ። 57ኣብ መንገዲ እናኸዱ እንተለዉ ሓደ ሰብ መምህር! ናብ ዝኸድካዮ ኽስዕበካ እየ በሎ። 58ኢየሱስ ከዓ ንወኻሩ ጕድጓድ ነዕዋፍ ሰማይውን ሠፈር ኣለወን፤ ንወዲ ሰብ ግና ርእሱ ዘጸግዐሉ ሥፍራ የብሉን በሎ። 59ንሓደ ኻልእ ከዓ ሰዓበኒ በሎ፤ ንሱ ድማ ጐይታይ! ቅድም ከይደ ነቦይ ክቐብሮ ፍቐደለይ በሎ። 60ኢየሱስ ድማ ምውታን ንምውታኖም ይቕበሩ ኅደጎም፤ ንስኻ ግና ኺድ መንግሥቲ እግዚኣብሔር ኣብሥር በሎ። 61ካልእ ሓደ ሰብ ድማ ጐይታይ! ክኽተለካ እየ፤ ግና ቕድም ስድራ ቤተይ ክሰናበት ፍቐደለይ በሎ። 62ኢየሱስ ግና ዕርፊ ኂዙ ንድኅሪት ዝርኢ ንመንግሥቲ እግዚኣብሔር ኣይበቅዕን እዩ በሎ።
Copyright
Learn More


text:
ካብ ስድራ ቤት ቀያፋ ዝነበረት
ሓድሓደ ግዜ፡ ስነ ጥንታዊ ርኽበት፡ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተጠቒሱ ዚርከብ ሰብ ብሓቂ ኸም ዝነበረ ብቐጥታ ዀነ ብተዘዋዋሪ የረጋግጽ እዩ። ንኣብነት፡ ብ2011 እስራኤላውያን ምሁራት፡ ነዚ ሓቂ እዚ ዜረጋግጽ ሓበሬታ ኣሕቲሞም ነበሩ። እዚ ኸኣ፡ ብዛዕባ ሓደ ቕድሚ 2,000 ዓመት ዝነበረ ሳንዱቕ ሬሳ ዚገልጽ እዩ፣ እዚ ሳንዱቕ እዚ፡ ስጋኡ ዝበስበሰ ኣዕጽምቲ ሓደ ዝሞተ ሰብ እተቐመጦ ብኖራ እተሰርሐ ስሉም ሳንዱቕ እዩ ነይሩ።
እቲ ሳንዱቕ ሬሳ፡ “ሚርያም ጓል የሹዋ ወዲ ቀያፋ፡ ካብ ቤት ኢምሪ ዝዀነ ኻህን ማዓዝያ” ዚብል ጽሑፍ ነበሮ። እቲ ኣብ ፍርድን ቅትለትን የሱስ እተኻፈለ ኣይሁዳዊ ሊቀ ኻህናት፡ ቀያፋ እዩ ነይሩ። (ዮሃ. 11:48-50) ፍላቭየስ ጆሰፈስ ዚብሃል ጸሓፍ ታሪኽ፡ “እቲ ቀያፋ ተባሂሉ ዚጽዋዕ ዮሴፍ” ኢሉ ጠቒስዎ ኣሎ። ስለዚ፡ እቲ ሳንዱቕ ሬሳ፡ ናይ ሓደ ኻብ ኣዝማዱ እዩ ነይሩ ማለት እዩ። ኣብ ሓደ ቕድሚ ሕጂ እተረኽበ ሳንዱቕ ሬሳ፡ ነቲ ሊቀ ኻህናት ዜመልክት የሆሰፍ ባር ቃያፋ ወይ ዮሴፍ ወዲ ቀያፋ * ዚብል ጽሑፍ ስለ እተረኽበ፡ ሚርያም ዘመድ ቀያፋ ነይራ ኽትከውን ትኽእል እያ።
ብዓል መዚ ቕርስታት እስራኤል ከም ዝገለጾ፡ ሳንዱቕ ሬሳ ሚርያም ምስቶም ንሓደ ጥንታዊ መቓብር ዝሰረቑ ሰባት እዩ ተረኺቡ። ብዛዕባኡን ብዛዕባ እቲ ኣብኡ ዚርከብ ጽሕፈትን እተገብረ ምርምር ድማ፡ ናይ ሓቂ ምዃኑ ኣረጋጊጹ እዩ።
እቲ ሳንዱቕ ሬሳ፡ ሓደ ሓድሽ ነገር እውን ይሕብር እዩ። እቲ ኣብኡ ተጠቒሱ ዘሎ “ማዓዝያ፡” ካብቶም ኣብ ቤተ መቕደስ የሩሳሌም ኣብ 24 ኽፍልታት ተኸፋፊሎም በብእብረ ኣገልግሎት ክህነት ዚህቡ ዝነበሩ ሰባት፡ ነቲ ኣብ መወዳእታ ተጠቒሱ ዘሎ ሰብ እዩ ዜመልክት። (1 ዜና 24:18) ብዓል መዚ ቕርስታት እስራኤል ከም ዝገለጾ፡ እቲ ኣብቲ ሳንዱቕ ሬሳ ዘሎ ጽሕፈት፡ “ስድራ ቤት ቀያፋ ምስ ክፍሊ ማዓዝያ ኸም ዚተሓሓዝ ዚሕብር እዩ።”
እቲ ጽሕፈት፡ “ቤት ኢምሪ” ዚብል ጽሑፍ እውን ኣለዎ። እዚ ኸኣ ክልተ ትርጕም ኪህልዎ ይኽእል እዩ። ብዓል መዚ ቕርስታት እስራኤል ከም ዝሓበሮ፡ “ቀዳማይ፡ ቤት ኢምሪ ነቶም ዘርኦም ኣባላት ክፍሊ ማዓዝያ ዜጠቓልሉ ደቂ ኢመር ዝዀኑ ካህናት (እዝ. 2:36, 37፣ ነህ. 7:39-42) ኬመልክት ይኽእል እዩ። ካልኣይ ድማ፡ [ቤት ኢምሪ] ነቲ እታ መዋቲት [ማለት ሚርያም] እተወልደትሉ ቦታ ወይ ንብምሉኡ ስድራ ቤታ ዜመልክት ኪኸውን ይኽእል እዩ።” ዝዀነ ዀይኑ፡ ሳንዱቕ ሬሳ ሚርያም፡ እቶም ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተጠቒሶም ዘለዉ ሰባት ብሓቂ ኸም ዝነበሩን ኣባላት ናይ ሓቂ ስድራ ቤት ምንባሮምን እዩ ዜረጋግጽ።
^ စာပိုဒ်၊ 3 ብዛዕባ ሳንዱቕ ሬሳ ቀያፋ ኽትፈልጥ እንተ ደሊኻ፡ ነታ፡ “እቲ ንየሱስ ዝፈረዶ ሊቀ ኻህናት” እትብል ኣብ ናይ 15 ጥሪ 2006 ሕታም ግምቢ ዘብዐኛ፡ ኣብ ገጽ 10-13 ዝወጸት ዓንቀጽ ርአ።


text:
ርእይቶ መጽሓፍ ቅዱስ
ተጻዋርነት
ተጻዋርነትን ይቕረ ምባልን ንርእይቶ ኻልእ ምቕባልን፡ ሰላማዊ ርክብ ከም ዚህሉ እዩ ዚገብር። ኰይኑ ግና፡ ተጻዋርነት ደረት ኪህልዎ ይግባእዶ፧
ብዝያዳ ጸዋራት ክንከውን እንኽእል ብኸመይ ኢና፧
ህሉው ኵነታት፦
ኣብ መላእ ዓለም ብሰንኪ ዓሌታውን ቀቢላውን ጽልኢ፡ ብሰንኪ ሃገራውነት፡ ከምኡ ድማ ብሰንኪ ሃይማኖታዊ ጥሩፍነት ወይ ኣኽራርነት፡ ተጻዋርነት ይጠፍእ እዩ ዘሎ።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
የሱስ ክርስቶስ ኣብ ኣገልግሎቱ፡ ጸዋራት ብዘይኰኑ ሰባት እዩ ተኸቢቡ ነይሩ። ኣይሁድን ሳምራውያንን ንሓድሕዶም ይጻልኡ ነበሩ። (ዮሃንስ 4:9) ደቂ ኣንስትዮ ኻብ ደቂ ተባዕትዮ ኸም ዚትሕታ ጌርካ ይርኣያ ነበራ። መራሕቲ ሃይማኖት ኣይሁድ ከኣ፡ ነቶም ተራ ሰባት ይንዕቅዎም ነበሩ። (ዮሃንስ 7:49) የሱስ ክርስቶስ ግና ካባታቶም እተፈልየ እዩ ነይሩ። ጸላእቱ ብዛዕባኡ ኺዛረቡ ኸለዉ፡ “እዝስ ንሓጥኣን ይቕበል፡ ምሳታቶም እውን ይበልዕ” ይብልዎ ነበሩ። (ሉቃስ 15:2) የሱስ ግና ለዋህን ዓቃልን ጸዋርን እዩ ነይሩ፣ ንኻልኦት ሰባት ብመንፈስ የሕውዮም ደኣ እምበር፡ ኣይፈርዶምን እዩ ነይሩ። ከምኡ ንኺገብር ብቐንዱ ዝደረኸቶ ድማ፡ ፍቕሪ እያ።—ዮሃንስ 3:17፣ 13:34።
ፍቕሪ ብዝያዳ ጸዋራት ክንከውን፡ ንኻልኦት ሰባት ከኣ ዘይፍጽምናኦምን ባህርያቶምን ብዘየገድስ ልብና ኽንከፍተሎም እትድርኸና ባህርይ እያ። ቈሎሴ 3:13፡ “ሓደ ኣብቲ ሓደ ኽሲ እንተ ኣለዎ፡ ንሓድሕድኩም ተዓጋገሱን ብናጻ ይቕረ ተባሃሃሉን” ትብል።
“ፍቕሪ ብዝሒ ሓጢኣት ትኸድን እያ እሞ፡ ቅድሚ ዅሉ ንሓድሕድኩም ሓያል ፍቕሪ ትሃሉኹም።”—1 ጴጥሮስ 4:8።
ተጻዋርነት ደረት ኪህልዎ ዚግባእ ስለምንታይ እዩ፧
ህሉው ኵነታት፦
መብዛሕትኡ ሕብረተ ሰብ፡ ሕግን ስርዓትን ኬኽብር ይጽዕር እዩ። በዚ ምኽንያት እዚ ድማ፡ ንገሊኡ ጠባይ ሚዛናዊ ብዝዀነ መገዲ ደረት ኪገብረሉ ይፍትን እዩ።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
“[ፍቕሪ] ስዲ ኣይኰነትን።” (1 ቈረንቶስ 13:5) የሱስ ጸዋር ብምዃን ዝመጸ ሰናይ ኣብነት እኳ እንተ ሓደገ፡ ስድነትን ግብዝናን ካልእ ዓይነት እኩይ ተግባራትን ግና ኣይድግፍን እዩ ነይሩ። ብኣንጻሩ እኳ ደኣስ፡ ንኸምዚ ዓይነት ጠባይ ብትብዓት ኰኒንዎ እዩ። (ማቴዎስ 23:13) “እቲ ኽፉእ ዚገብር፡ ብርሃን [ሓቂ] ይጸልእ እዩ” ድማ በለ።—ዮሃንስ 3:20።
እቲ ክርስትያን ዝነበረ ሃዋርያ ጳውሎስ፡ “ንእከይ ፈንፍንዎ፡ ናብ ሰናይ ልገቡ” ኢሉ ጽሒፉ ነበረ። (ሮሜ 12:9) ንሱ እውን ከምኡ እዩ ዚገብር ነይሩ። ንኣብነት፡ ገሊኦም ኣይሁድ ዝነበሩ ክርስትያናት ካብቶም ኣይሁድ ዘይነበሩ ኣመንቲ ምስ ተፈልዩ፡ እቲ ንባዕሉ ኣይሁዳዊ ዝነበረ ጳውሎስ፡ ብትብዓት ግናኸ ለውሃት ብዝመልኦ መገዲ፡ ከም እተጋገዩ ነገሮም። (ገላትያ 2:11-14) እቲ “ዘየዳሉ” ኣምላኽ፡ ከምዚ ዓይነት ዓሌታዊ ጽልኢ ኣብ መንጎ ህዝቡ ኺህሉ ኸም ዘይደሊ፡ ጳውሎስ ይፈልጥ ነይሩ እዩ።—ግብሪ ሃዋርያት 10:34።
ናይ የሆዋ መሰኻኽር ከም ክርስትያናት መጠን፡ ንመጽሓፍ ቅዱስ ከም ስነ ምግባራዊ መምርሒ ገይሮም እዮም ዚርእይዎ። (ኢሳይያስ 33:22) ስለዚ፡ ሓደ ኻባታቶም እኩይ ነገራት ምስ ዚፍጽም፡ ስቕ ኢሎም ኣይርእይዎን እዮም። ከመይሲ፡ እታ ንጽህቲ ክርስትያናዊት ጉባኤ፡ በቶም ንስርዓታት ኣምላኽ ዘይስዕቡ ሰባት ክትበላሾ ኣይግብኣን እዩ። በዚ ምኽንያት እዚ፡ ናይ የሆዋ መሰኻኽር፡ “ነቲ እኩይ ካባኻትኩም ኣውጽእዎ” ንዚብል ንጹር መምርሒ መጽሓፍ ቅዱስ ይእዘዝዎ እዮም።—1 ቈረንቶስ 5:11-13።
“ኣቱም ንእግዚኣብሄር እተፍቅርዎ፡ እከይ ጽልኡ።”—መዝሙር 97:10።
ኣምላኽ ንእከይ ንሓዋሩ ድዩ ኺጻወሮ፧
ብዙሓት እንታይ ኢሎም ይኣምኑ፧
ብምኽንያት ባህርይ ደቂ ሰብ፡ እከይ ኣይጠፍእን እዩ።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
ነብዪ ኣንባቆም ናብ የሆዋ ኣምላኽ፡ “ስለምንታይ . . . ሕሰም እትጥምት፧ ምዝራፍን ዓመጽን ኣብ ቅድመይ እዩ፡ ባእስን ክርክርን ይለዐል ኣሎ” ኢሉ ጸለየ። (ኣንባቆም 1:3) ኣምላኽ ነቲ ተጨኒቑ ዝነበረ ነብዪኡ፡ ኵሉ ነገራት ገለጸሉ፣ ነቶም እኩያት ከም ዚፈርዶም ድማ ኣረጋገጸሉ። ብዛዕባ እቲ ነዚ ዚፍጽመሉ እዋን ኪገልጸሉ ኸሎ ኸኣ፡ “ብርግጽ ኪመጽእ ኣይኪድንጕን ድማ እዩ” በሎ።—ኣንባቆም 2:3።
ይኹን እምበር፡ ክሳዕ እቲ ኣምላኽ ዚፈርደሉ እዋን ዚመጽእ፡ ኣበስቲ ኻብቲ ሕማቕ መገዶም ኪምለሱ ኣጋጣሚ ተኸፊቱሎም ኣሎ። “ንሞት ረሲእዶ እፈቱ እየ፧ ፍታወይሲ ኻብ መገዱ ኺምለስ፡ ብህይወት ከኣ ኪነብርዶ ግዳ ኣይኰነን፧ ይብል እግዚኣብሄር ኣምላኽ።” (ህዝቅኤል 18:23) እቶም ነቲ ሕማቕ መገዶም ሓዲጎም ንየሆዋ ዚደልይዎ ሰባት፡ ተኣማሚኖም ብተስፋ ኺጽበዩ ይኽእሉ እዮም። ምሳሌ 1:33፡ “እቲ ዚሰምዓኒ ግና ብደሓን ኪነብር፡ ንኽፉእ ከይፈርሄ ኸኣ ኪሀድእ እዩ” ትብል።
“ቅሩብ ጸኒሑ እቲ ረሲእ የሎን፡ . . . ትሑታት ግና ንምድሪ ኺወርስዋ እዮም፡ ብብዝሒ ሰላም ከኣ ደስ ኪብሎም እዩ።”—መዝሙር 37:10, 11።
ብዝያዳ ፍለጥ
ብዛዕባ ኣምላኽ እንታይ ክንመሃር ንኽእል፧
ብዛዕባ ኣምላኽ እንታይ ትፈልጥ፧ ብዛዕባኡ ዝሓሸ ፍልጠት ኪህልወና ዚኽእል ብኸመይ እዩ፧
ኣምላኽ ንእከይ እንታይ ኪገብሮ እዩ፧
ቅኑዓት ሰባት ኣብ ሓንቲ ሕማቕ ነገራት ፈጺሙ ዘየጋጥመላ ዓለም ከም ዚነብሩ ዚገልጽ ሓሳብ፡ ይስሕበካ ድዩ፧


text:
“ኣይትፍራህ። ክረድኣካ እየ”
ምሸት ኣብ ሓደ ጐደና ብጸልማት ትጐዓዝ ከም ዘለኻ ጌርካ እሞ ሕሰብ። ሃንደበት ሓደ ሰብ ይስዕበካ ኸም ዘሎ ተስተብህል። ደው ክትብል ከለኻ፡ እቲ ሰብ እውን ደው ይብል። ቅልጥፍ ቅልጥፍ እናበልካ ኽትስጕም ከለኻ ድማ ንሱ እውን ቅልጥፍ ቅልጥፍ እናበለ ይስጕም። ሽዑ እናጐየኻ ኣብ ጥቓኻ ናብ ዘሎ ቤት ፈታዊኻ ኼድካ ትዅሕኵሕ። ፈታዊኻ ማዕጾ ኸፊቱ ምስ ተቐበለካ፡ እፎይታ ይስምዓካ።
ምናልባት ከምዚ ዝኣመሰለ ዅነታት ኣጋጢሙካ ዘይፈልጥ እኳ እንተ ዀነ፡ ካልእ ኣብ ህይወት ዜጋጥም ጭንቀት ግና የሻቕለካ ይኸውን። ንኣብነት፡ ከተወግዶ እትደሊ ሓደ ዓይነት ድኻም ይህልወካ፡ ግናኸ ነቲ ጌጋ እቲ ትደጋግሞ ትኸውን። ወይ ከኣ ንነዊሕ እዋን ብዘይ ስራሕ ትነብር፡ ስራሕ ክትረክብ ድማ ብዙሕ እኳ እንተ ጸዓርካ ኽትረክብ ኣይከኣልካን። ወይ ድማ ብዛዕባ እርጋንን ናይ ጥዕና ጸገማትን ትሓስብ ትኸውን። ወይ እውን ካልእ ነገራት የጨንቐካ ይኸውን።
እቲ ጸገም እንታይ ምዃኑ ብዘየገድስ፡ ጭንቀትካ እተካፍሎን ኣብ ዜድልየካ እዋን ዚሕግዘካን ፈታዊ እንተ ትረክብሲ ኣይምተሓጐስካንዶ፧ እሞኸ ኸምዚ ዓይነት ፈታዊ ኣሎካዶ፧ እወ ኣሎካ! ከምቲ ኣብ ኢሳይያስ 41:8-13 ተሓቢሩ ዘሎ፡ የሆዋ ልክዕ ከምቲ ሓደ ኻብቶም ኣበው ንዝነበረ ኣብርሃም ፈታዊኡ ዝነበረ ንዓኻ እውን ፈታዊኻ እዩ። ኣብ ፍቕዲ 10ን 13ን፡ የሆዋ ንኣገልገልቱ፡ “ኣነ ምሳኻ እየ እሞ፡ ኣይትፍራህ። ኣነ ኣምላኽካ እየ እሞ፡ ኣይትጨነቕ። ከጽንዓካ፡ እወ፡ ክረድኣካ፡ ብናይ ጽድቂ የማነይቲ ኢደይ እውን ክሕዘካ እየ። ብየማነይቲ ኢድካ ሒዘካ ዘለኹ፡ ‘ኣይትፍራህ። ክረድኣካ እየ’ ኸኣ ዝብለካስ ኣነ የሆዋ ኣምላኽካ እየ” በሎም።
“ክሕዘካ እየ”
እዘን ቃላት እዚአንሲ ኣየጸናንዓኻንዶ፧ ንርእስኻ ኣብቲ የሆዋ እተጠቐመሉ ስእላዊ ዘረባ እሞ ኣእትዋ። ምስ የሆዋ ኢድ ንኢድ ተተሓሒዝካ ምኻድ ባህ ዜብል እኳ እንተ ዀነ፡ ኣብታ ጥቕሲ ግና እዚ ሓሳብ እዚ ኣይኰነን ተገሊጹ ዘሎ። ኢድ ንኢድ ተተሓሒዝካ ኽትከይድ እንተ ዄንካ፡ የማነይቲ ኢዱ ንጸጋመይቲ ኢድካ እያ እትሕዝ። ይኹን እምበር፡ የሆዋ ‘ብናይ ጽድቂ የማነይቲ ኢዱ’ ገይሩ፡ “ብየማነይቲ ኢድካ” እዩ ዚሕዘካ፣ እዚ ኸኣ ካብ ዜጨንቕ ኵነታት ህይወት ስሒቡ የውጽኣካ ማለት እዩ። ከምኡ ኺገብር ከሎ፡ “ኣይትፍራህ። ክረድኣካ እየ” ብዚብል ቃላት እውን የጽንዓካ እዩ።
እሞኸ፡ ንየሆዋ ኸም ሓደ ኽትጭነቕ ከለኻ ዚድግፈካ ፈቃር ኣቦን ፈታውን ጌርካ ዲኻ እትርእዮ፧ የሆዋ ብኣኻ ይግደስ፡ ብዛዕባ ድሕነትካ ይሓስብ፡ ኪሕግዘካ ኸኣ ድሉው እዩ። ኣዝዩ ስለ ዚፈትወካ፡ ጸገማት ኬጋጥመካ ኸሎ ኽትቀስን ይደልየካ እዩ። እወ፡ የሆዋ “ብግዜ ጭንቂ ብቐሊሉ ዚርከብ ረድኤት” እዩ።—መዝ. 46:1።
ስምዒት በደለኛነት
ገሊኦም ኣብ ዝሓለፈ ብዝፈጸምዎ ተግባር ይሳቐዩ፡ ኣምላኽ ይቕረ ዚብለሎም እንተ ዀይኑ እውን ይጠራጠሩ እዮም። ከምዚ ዜጋጥመካ እንተ ዀይኑ፡ ብዛዕባ እቲ፡ ‘ሓጢኣት ንእስነቱ’ ዝዘከረ፡ እሙን ዝነበረ እዮብ ሕሰብ። (እዮ. 13:26) እቲ ሓደ ኻብቶም ጸሓፍቲ መዝሙር ዝነበረ ዳዊት እውን ተመሳሳሊ ስምዒት ስለ ዝነበሮ፡ ንየሆዋ፡ “ሓጢኣት ንእስነተይን ኣበሳይን ኣይትዘክር” ብምባል ለሚንዎ እዩ። (መዝ. 25:7) ኵላትና ዘይፍጹማት ስለ ዝዀንና፡ ‘ሓጢእና፡ ክብሪ ኣምላኽ እውን ጐዲሉና እዩ።’—ሮሜ 3:23።
እቲ ኣብ ኢሳይያስ ምዕራፍ 41 ዘሎ መልእኽቲ፡ ብመጀመርታ ንጥንታውያን ህዝቢ ኣምላኽ እዩ ተጻሒፉ። ንሳቶም ኣዝዮም ስለ ዚሓጥኡ፡ የሆዋ ተማሪኾም ናብ ባቢሎን ከም ዚውሰዱ ብምግባር ፈረዶም። (ኢሳ. 39:6, 7) ምስናይዚ ግና፡ ነቶም ተነሲሖም ናብኡ ዚምለሱ ዘበሉ ኸም ዜድሕኖም፡ ኣቐዲሙ ሓሲቡሉ ነይሩ እዩ። (ኢሳ. 41:8, 9፣ 49:8) ሎሚ እውን ነቶም ሞገሱ ኺረኽቡ ዚደልዩ ሰባት፡ ከምኡ ዝኣመሰለ ስምዒት እዩ ዘለዎ።—መዝ. 51:1።
ተመክሮ ታኩያ * እሞ ንርአ። ንሱ ነቲ ስእለ ጽዩፍ ናይ ምርኣይን ግብረ ሕቡእ ናይ ምፍጻምን ርኹስ ልማድ ኬሰንፎ ይቃለስ እኳ እንተ ነበረ፡ ብተደጋጋሚ ይደግሶ ነበረ። እንታይከ እዩ ዚስምዖ ነይሩ፧ “ፈጺመ ዘይረብሕ ኰይኑ ይስምዓኒ ነይሩ፣ የሆዋ ይቕረ ኺብለለይ ብጸሎት ኪልምኖ ኸለኹ ግና፡ ካብቲ ዝወደቕክዎ የተንስኣኒ ነይሩ” በለ። የሆዋ ንታኩያ ብኸመይ እዩ ዘተንስኦ ነይሩ፧ እቶም ኣብ ጉባኤኡ ዝነበሩ ሽማግለታት፡ ልማዱ ኺደግሶ ኸሎ ኺጽውዖም ነገርዎ። ታኩያ ኣስዒቡ፡ “ንሽማግለታት ክጽውዖም ቀሊል እኳ እንተ ዘይነበረ፡ ኪጽውዖም ከለኹ ግና ብርታዐ እረክብ ነይረ” በለ። እቶም ሽማግለታት ከኣ ሓላው ወረዳ ንታኩያ ኸም ዚበጽሖ ገበሩ። እቲ ሓላው ወረዳ ንታኩያ፡ “ኣብዚ ዘለኹ ብኣጋጣሚ ኣይኰንኩን። ኣብዚ ዘለኹ ሽማግለታት ኣብዚ ኺህሉ ስለ ዝደለዩኒ እዩ። ንሳቶም ነዚ ጕስነታዊ ምብጻሕ ኪግበረልካ ሓርዮምኻ እዮም” በሎ። ታኩያ፡ “ሓጢኣት እኳ እፍጽም እንተ ነበርኩ፡ የሆዋ ብሽማግለታት ኣቢሉ ሓጊዙኒ እዩ” በለ። ዕቤት ገይሩ ስሩዕ ፈላሚ ዀነ፡ ሕጂ ኸኣ ኣብ ቤት ጽሕፈት ጨንፈር የገልግል ኣሎ። የሆዋ ልክዕ ከምቲ ነዚ ሓው እዚ ምስ ወደቐ ዘተንስኦ፡ ንዓኻ እውን እንተ ወዲቕካ፡ ኬተንስኣካ ይኽእል እዩ።
ብዛዕባ ስራሕ ምጭናቕ
ገሊኦም ካብ ስራሕ ምስ ወጹ፡ ካልእ ስራሕ ኪረኽቡ ስለ ዘይክእሉ ይጭነቑ እዮም። ዝሓተትካዮ ኣስራሒ ኺነጽገካ ኸሎ እንታይ ከም ዚስምዓካ እሞ ኣብ ኣእምሮኻ ስኣሎ። ገሊኦም ከምዚ ዝኣመሰለ ዅነታት ኬጋጥሞም ከሎ ርእሰ ምትእምማን ኣጥፊኦም እዮም። የሆዋ ብኸመይ እዩ ኺሕግዘካ ዚኽእል፧ ብኡብኡ ስራሕ ከም እትረክብ ኣይገብርን ይኸውን፣ ግናኸ ነቲ ንጉስ ዳዊት፡ “ጐበዝ ነይረ፣ ሕጂ ድማ ኣሪገ ኣለኹ፣ ግናኸ፡ ጻድቕ ተሓዲጉ፡ ዘርኡ ኸኣ እንጌራ ኼናድዩ ኣይረኣኹን” ብምባል እተዛረቦ ቓላት ከም እትዝክሮ ኺገብረካ ይኽእል እዩ። (መዝ. 37:25) እወ፡ የሆዋ ኣኽቢሩ እዩ ዚርእየካ፡ ብቐጻሊ ምእንቲ ኸተገልግሎ ድማ ‘ብናይ ጽድቂ የማነይቲ ኢዱ’ ገይሩ ዜድልየካ ዘበለ ኸም እትረክብ ኪገብር ይኽእል እዩ።
ኣብ ኮሎምቢያ እትነብር ሳራ፡ ንድሕነት የሆዋ ተመኪራቶ እያ። ኣብ ሓደ ዓብይን ውሩይን ኩባንያ ምሉእ መዓልቲ እናሰርሐት ብዙሕ ደሞዝ ትረክብ ነበረት። ግናኸ፡ ንየሆዋ ብዝያዳ ኸተገልግሎ ስለ ዝደለየት፡ ስራሓ ኣቋሪጻ ፈላሚት ኰነት። ይኹን እምበር፡ ዜድልያ ናይ ክፍለ ግዜ ስራሕ ብቐሊሉ ኣይረኸበትን። ንእሽቶ ድኳን ከፊታ ጀላቶ ኽትሸይጥ ጀሚራ እኳ እንተ ነበረት፡ ቍሩብ ጸኒሑ ገንዘብ ስለ ዝሓጸራ፡ ነቲ ድኳን ዓጸወቶ። “ሰለስተ ዓመት ዚኣክል እኳ እንተ ሓለፈ፡ የሆዋ ይመስገን፡ ክጻወር ክኢለ እየ” ድማ በለት። ኣብ መንጎ ምሾትን መሰረታዊ ነገራትን ዘሎ ፍልልይ ከተለልን ብዛዕባ ጽባሕ ክትጭነቕ ከም ዘይብላ ኽትግንዘብን ክኢላ እያ። (ማቴ. 6:33, 34) ጸኒሑ፡ እቲ ናይ ቅድም ኣስራሒኣ ጸዊዑ ናብቲ ናይ ቀደም ስራሓ ኽትምለስ ሓተታ። ንሳ ድማ፡ ናይ ክፍለ ግዜ ስራሕን ንመንፈሳዊ ንጥፈታታ ዚኸውን ግዜን እንተ ተዋሂብዋ ጥራይ ከም እትሰርሕ ነገረቶ። ሽሕ እኳ ሳራ ኸም ቀደማ ብዙሕ ገንዘብ ክትረክብ እንተ ዘይከኣለት፡ ፈላሚት ኰይና ኽትቅጽል ክኢላ እያ። ኣብዚ ኣጸጋሚ ዅነታት እዚ፡ እቲ ፈቃር ኣምላኽና የሆዋ ብኢዱ ኸም ዝደገፋ ዀይኑ እዩ ዚስምዓ።
ብዛዕባ እርጋን ምጭናቕ
ካልእ ዜተሓሳስብ ዓብዪ ጸገም ከኣ እርጋን እዩ። ሓያሎ ሰባት ጡረታ ዚወጹሉ ዕድመ ምስ ኣኸለ፡ ኣብቲ ዚቕጽል ህይወቶም ብምሾት ኪነብሩ ዜኽእሎም ገንዘብ ኪረኽቡ ዚኽእሉ እንተ ዀይኖም የተሓሳስቦም እዩ። ብዛዕባ እቲ ብዕድመ እናደፍኡ ምስ ከዱ ኼጋጥሞም ዚኽእል ጸገማት ጥዕና እውን የጨንቖም እዩ። “ብግዜ እርጋነይ ኣይትደርብየኒ፣ ሓይለይ ምስ ጠለመኒ ኸኣ ኣይትሕደገኒ” ኢሉ ንየሆዋ ዝለመኖ፡ ዳዊት ከይኰነ ኣይተፍርን እዩ።—መዝ. 71:9, 18።
ኣገልገልቲ የሆዋ ኣብ ግዜ እርጋኖም ቅሳነት ኪስምዖም ዚኽእል ብኸመይ እዩ፧ ኣምላኽ ዜድልዮም መሰረታዊ ነገራት ከም ዚህቦም ብምትእምማን ነታ ኣብኡ ዘላቶም እምነት ብቐጻሊ ኼደልድልዋ የድልዮም። ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ብምሾት ዚነብሩ እንተ ነይሮም፡ ቀሊል ናብራ ብምንባር፡ ብሒደት ዓጊቦም ኪነብሩ የድልዮም ይኸውን። “ካብ ስቡሕ ብዕራይ” እናበልዑ ምንባር፡ “ጻሕሊ ሓምሊ” ምብላዕ ዜሐጕስን ምናልባት እውን ንጥዕናኦም ዝሓሸን ኪኸውን ይኽእል እዩ። (ምሳ. 15:17) ንየሆዋ ኸተሐጕስ ትጽዕር እንተ ዄንካ፡ ኣብ ግዜ እርጋንካ እውን ከይተረፈ ዜድልየካ ኺህበካ እዩ።
ብዛዕባ ሆሴን ሮዝን እሞ ንርአ። እዞም ሰብ ሓዳር እዚኦም፡ ንልዕሊ 65 ዓመት ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልገልቲ ብምዃን ንየሆዋ ኣገልጊሎምዎ እዮም። ኣብቲ ዓመታት እቲ ብዙሕ ጸገማት ኣሕሊፎም እዮም። ነቲ መዓልትን ለይትን ክንክን ዜድልዮ ኣቦ ሮዝ ኪኣልዩ ኣድልይዎም እዩ። ብዘይካዚ፡ ሆሴ መንሽሮ ስለ ዝሓመመት መጥባሕትን ኬሞተራፒ ዚብሃል ዓይነት ሕክምናን ኪግበረላ ኣድልዩ እዩ። እሞኸ የሆዋ ነዞም እሙናት ሰብኣይን ሰበይትን ብየማነይቲ ኢዱ ደጊፍዎም ድዩ፧ እወ ደጊፍዎም እዩ፣ ግናኸ ብኸመይ፧ በቶም ኣባላት ጉባኤኦም ዝዀኑ ቶኒን ወንዲን ዝስሞም ሰብ ሓዳር ኣቢሉ እዩ። ንሳቶም ነቲ ዝነበሮም ገዛ ኣብ ናይ ምሉእ ግዜ ኣገልግሎት ንዘለዉ ፈለምቲ ኺህብዎም ደልዮም ስለ ዝነበሩ፡ ንሆሴን ንሮዝን ከይከፈሉ ኺነብሩሉ ሃብዎም። ቶኒ ተምሃራይ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፡ ሆሴን ሮዝን ኣዘውቲሮም ኣገልግሎት ኪኸዱ ኸለዉ ብመስኮት ቤት ትምህርቱ ኣማዕድዩ ይርእዮም ከም ዝነበረ ይዝክር። በቲ ዝነበሮም ቅንኣት ይፈትዎም ነበረ፣ ኣብነቶም ድማ ዓብዪ ጦብላሕታ ኣሕደረሉ። ቶኒን ወንዲን እቶም ሰብኣይን ሰበይትን ምሉእ ህይወቶም ንየሆዋ ኸም ዝወፈዩ ስለ እተገንዘቡ፡ ኣብ ቤቶም ኪቕበልዎም ተደረኹ። ኣብ ዝሓለፈ 15 ዓመት ከኣ ነቶም ሕጂ ኣብ መፋርቕ 80ታት ዕድሚኦም ዚርከቡ ሆሴን ሮዝን ሓጊዞምዎም እዮም። ሆሴን ሮዝን ንቶኒን ንወንዲን ውህበት የሆዋ ኸም ዝዀኑ ገይሮም እዮም ዚርእይዎም።
ኣምላኽ ንዓኻ እውን፡ “ክረድኣካ፡ ብናይ ጽድቂ የማነይቲ ኢደይ እውን ክሕዘካ እየ” ብምባል ኣተስፍዩካ ኣሎ። እሞኸ፡ ኢድካ ኽትህቦ ዲኻ፧
^ ሕ.ጽ. 11 ገሊኡ ስማት ተቐዪሩ እዩ።


text:
ኣስኣሰር እምነቶም ስዓብ | ዮሴፍ
“እቲ ምፍታሕ ናይ እግዚኣብሄርዶ ኣይኰነን፧”
ዮሴፍ ኣብቲ ዓቕልኻ ዜጽብብ ሙቐት ዘለዎ ቦታ ሃለኽለኽ ኪብል ስለ ዝወዓለ፡ ረሃጹ ጥብጥብ እናበለ በቲ ጸልማት ኮሪደር ይኸይድ ነበረ። ጸሓይ ግብጺ ነቲ ቤት ማእሰርቲ ብደገ ኸም እቶን ተርስኖ ነበረት። ዮሴፍ ኣብቲ መናድቕ ንዝነበረ ነፍሲ ወከፍ ሕጡብን ነቓዕን ዚፈልጦ እዩ ዚመስል ነይሩ። ህይወቱ ኸኣ ኣብዚ እተሓጽረት እያ ነይራ። ንሱ ኣብዚ ቦታ እዚ ኣኽቢርካ ይርአ ኸም ዝነበረ ኣይከሓድን እዩ። ኰይኑ ግና፡ እሱር ምዃኑ ኣይተረፎን።
ብሓሳቡ ንድሕሪት ተመሊሱ፡ ነቲ ኣብቲ ኣኻውሕ ዝበዝሖ ዅርባታት ኬብሮን፡ መጓሰ ኣቦኡ እናጓሰየ ዘሕለፎ ህይወት ክንደይ ሳዕ ኰን እዩ ዘኪርዎ ኪኸውን ዚኽእል! ያእቆብ ኣቦኡ፡ መልእኽቲ ኼብጽሕ ናብቲ ሓያሎ ኪሎ ሜተራት ርሕቀት ዝነበሮ ቦታ ኺሰድዶ ኸሎ፡ ወዲ 17 ዓመት ኣቢሉ እዩ ነይሩ። ሕጂ ግና ኸምዚ ዝበለ ናጽነት ኪረክብ ዳርጋ ዘይሕሰብ እዩ። ኣሕዋቱ ብቕንኢ ተላዒሎም ኣዝዮም ጸልእዎ፣ ጸኒሖም ድማ ከም ባርያ ሸጥዎ። ዮሴፍ ናብ ግብጺ ምስ ተወስደ፡ ኣብ ቤት ጶጢፋር እቲ ግብጻዊ ብዓል ስልጣን የገልግል ነበረ። ኣብ ቅድሚ ጐይታኡ ኸኣ እሙን እዩ ነይሩ፣ እንተዀነ ግና፡ ሰበይቲ ጶጢፋር ከም ዝዓመጻ ብሓሶት ስለ ዝኸሰሰቶ እዩ ኣብዚ ቤት ማእሰርቲ እዚ እተዳጐነ። *—ዘፍጥረት ምዕራፍ 37, 39።
ዮሴፍ ወዲ 28 ዓመት ኰይኑ ኣሎ፣ ንዓሰርተታት ዓመታት ከኣ ኣብ ትሕቲ ባርነትን ማእሰርትን እዩ ኣሕሊፍዎ። ህይወቱ ኸምቲ እተመነዮ ኣይኰነትሉን። ካብ ማእሰርቲ ይወጽእ ደዀን ይኸውን፧ ነቲ ብዕድመ ደፊኡ ዝነበረ ዜፍቅሮ ኣቦኡን ነቲ ዚፈትዎ ንእሽቶ ሓዉ ብንያምን እንደገና ኺርእዮም ድዩ፧ ኣብዚ ዓዘቕቲ እዚኸ ንኽንደይ ዚኣክል ግዜ እዩ ኺጸንሕ፧
ከምቲ ንዮሴፍ እተሰምዖ ተሰሚዑካዶ ይፈልጥ፧ ሓድሓደ ግዜ ህይወት ካብቲ ብግዜ ንእስነትና እንምነዮ ዝነበርና፡ ኣዝያ እተፈልየት ክትኸውን ትኽእል እያ። እቲ ዜጋጥመና ዜሕዝን ኵነታት፡ መወዳእታ ዘይብሉ ኺመስል ስለ ዚኽእል፡ መዋጽኦ ዘይብልና ወይ እውን ክንጻወሮ ዘይንኽእል ኰይኑ ኺስምዓና ይኽእል እዩ። ካብ እምነት ዮሴፍ እንታይ ክንመሃር ከም እንኽእል እስከ ንርአ።
“እግዚኣብሄር ግና ምስ ዮሴፍ ነበረ”
ዮሴፍ፡ የሆዋ ኣምላኹ ፈጺሙ ኸም ዘይረስዖ ይፈልጥ ነይሩ እዩ፣ ነዚ ምፍላጡ ድማ ንኺጽመም ሓጊዝዎ እዩ። ኣብዚ ኣብ ምድሪ ጓና ዝነበረ ቤት ማእሰርቲ እውን እንተ ዀነ፡ የሆዋ ንዮሴፍ ብእተፈላለየ መገዲ ይባርኾ ነበረ። ስለዚ ኸኣ እዩ፡ “እግዚኣብሄር ግና ምስ ዮሴፍ ነበረ፡ ምሕረት ድማ ገበረሉ፡ ኣብ ቅድሚ እቲ ሓለቓ ቤት ማእሰርቲ ኸኣ ሞገስ ሀቦ” ዚብል እነንብብ። (ዘፍጥረት 39:21-23) ዮሴፍ ኣብ ዕዮኡ ብቐጻሊ ይጽዕር ስለ ዝነበረ፡ በረኸት ኣምላኽ ንኺረክብ መሰረት ኣንበረ። የሆዋ ዅሉ ግዜ ምስኡ ኸም ዝነበረ ምፍላጡስ ኣየ ኽሳዕ ክንደይ ኰን እዩ ኣጸናኒዕዎ ኪኸውን ዘለዎ!
ዮሴፍ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ንሓዋሩ ኺጸንሕ፡ ሓሳብ የሆዋ ድዩ ነይሩ፧ ኪግምት ጥራይ እዩ ዚኽእል ነይሩ፣ ብጸሎት ኣቢሉ ነቲ ጕዳይ ኣብ ቅድሚ የሆዋ ኸም ዘቕረቦ ግና ርግጽ እዩ። ከምቲ መብዛሕትኡ ግዜ ዜጋጥም፡ ጸሎቱ ብዘይተጸበዮ መገዲ ተመለሰ። ሓደ መዓልቲ ኽልተ ሰበ ስልጣን ተኣሲሮም ምስ መጹ፡ ኣብቲ ቤት ማእሰርቲ ያዕያዕ ኰነ። እቲ ሓደ ኣሰላፍ ሜስ ንጉስ ኪኸውን ከሎ፡ እቲ ኻልኣይ ከኣ ሰንካት እንጌራ ንጉስ እዩ ነይሩ።—ዘፍጥረት 40:1-3።
እቲ ሓለቓ ዘብዐኛታት ንዮሴፍ፡ ኣብ ልዕሊ እዞም ልዑል ስልጣን ዝነበሮም ክልተ ሰባት መዘዞ። * ሓደ ለይቲ እዞም ክልተ ሰባት ንኽትርድኦ ዜጸግም ሕልሚ ሓለሙ። ዮሴፍ ንጽብሒቱ ንግሆ ምስ ረኣዮም፡ ገለ ጸገም ከም ዘሎ ተረድአ። ስለዚ፡ “እንታይ ኴንኩም ኢኹም ሎሚ ገጽኩም ጸሊምኩም ዘሎኹም፧” ኢሉ ሓተቶም። (ዘፍጥረት 40:3-7) ምናልባት እቲ ሕያውነት ዝመልኦ ኣቀራርባኡ፡ ፍዅስ ኢልዎም ጸገማቶም ብግልጺ ንኺነግርዎ ሓጊዝዎም ኪኸውን ይኽእል እዩ። እዚ ዝርርብ እዚ፡ ናብቲ ኣብ ህይወቱ ነጥበ መቐይሮ ዚኸውን ኵነታት ከም ዜምርሕ፡ ዮሴፍ ኣይፈልጥን እዩ ነይሩ። ነዞም ክልተ ሰባት ሕያውነት እንተ ዘየርእዮም ነይሩ፡ ምናልባት ኣብ መንጎኦም ዝርርብ ኪህሉ ኣይምኸኣለን። እቲ ዮሴፍ ዝወሰዶ ስጕምቲ፡ ‘ኣብ ኣምላኽ ዘሎኒ እምነት ንኻልኦት ክገልጽ ከለኹ ንሰባት ተገዳስነት አርእዮም ድየ፧’ ኢልና ንርእስና ንኽንሓትት ኬለዓዕለና ይኽእል እዩ።
እቶም ክልተ ሰባት በቲ ንኽትርድኦ ዜጸግም ሕልሞም ከምኡ እውን ንሕልሞም ኪፈትሓሎም ዚኽእል ሰብ ብዘይ ምንባሩ ተረቢሾም ከም ዝነበሩ ገለጹሉ። ሕልሚ ንግብጻውያን ብዙሕ ኣገዳስነት ስለ ዝነበሮ፡ ግብጻውያን ኣብቶም ‘ሕልሚ ንፈትሕ ኢና’ ዚብሉ ሰባት ይውከሉ ነበሩ። እዞም ክልተ ሰባት፡ እቲ ዝሓለምዎ ሕልሚ ኻብቲ ኣምላኽ ዮሴፍ ዝዀነ የሆዋ ኸም ዝመጸ ኣይፈልጡን እዮም ነይሮም። ዮሴፍ ግና ይፈልጥ ነበረ። ስለዚ፡ “እቲ ምፍታሕ ናይ እግዚኣብሄርዶ ኣይኰነን፧ እስኪ ሕልሙኸ ንገሩኒ” ብምባል ሕልሞም ኪፍታሕ ከም ዚኽእል ኣረጋገጸሎም። (ዘፍጥረት 40:8) እቲ ሽዑ እተዛረቦ ቓላት፡ ነዞም ሎሚ ዘለዉ ቕኑዓት ተመሃሮ መጽሓፍ ቅዱስ ኣገዳሲ እዩ። ነፍሲ ወከፍ ሃይማኖተኛ ሰብ ከምዚ ዓይነት ትሕትና እንተ ዘርእስ መን ምሃበ! ትዕቢት ዝመልኦ ሰብኣዊ ኣተሓሳስባ ኣወጊድና ቕኑዕ ትርጕም ቃል ኣምላኽ ምእንቲ ኽንረክብ ኣብ ኣምላኽ ንኽንውከል ፍቓደኛታት ክንከውን የድሊ።—1 ተሰሎንቄ 2:13፣ ያእቆብ 4:6።
ፈለማ እቲ ኣሰላፍ ሜስ፡ ብዛዕባ ሓንቲ ኣብ ዘለላኡ ዝበሰለ ዘቢብ ዘለዎ ሰለስተ ጨንፈር ዝነበራ ኦም ወይኒ ኸም ዝሓለመ ነገሮ። እቲ ኣሰላፍ ሜስ ነቲ ብሱል ዘቢብ ወሲዱ ኣብ ጽዋእ ፈርኦን ጸመቘ። ሳላ የሆዋ፡ ዮሴፍ ብኡብኡ ንትርጕም እቲ ሕልሚ ፈለጦ። ነቲ ኣሰላፍ ሜስ ድማ፡ እተን ሰለስተ ጨናፍር፡ ሰለስተ መዓልቲ ኸም ዝዀና፡ ኣብ ውሽጢ እዚ ግዜ እዚ ኸኣ ፈርኦን ናብቲ ናይ ቅድም ስልጣኑ ኸም ዚመልሶ ነገሮ። ኣብ ገጽ እቲ ኣሰላፍ ሜስ፡ ናይ እፎይታ ስምዒት ይርአ ነበረ፣ ዮሴፍ ድማ “በጃኻ፡ ምሕረት ግበረለይ፡ ንፈርኦን ከኣ ንገረለይ” ኢሉ ለመኖ። ቀጺሉ ድማ ካብ ዓዱ ኸም እተጨውየን ብዘይ ገለ ምኽንያት ከም እተኣስረን ገለጸሉ።—ዘፍጥረት 40:9-15።
እቲ ሰንካት እንጌራ ኸኣ፡ በቲ ኣሰላፍ ሜስ ዝረኸቦ ብስራት ተተባቢዑ፡ ነቲ ኣብ ርእሱ ሰለስተ መሶብ እንጌራ፡ ካብ ሓንቲአን ከኣ ኣዕዋፍ ኪበልዓ ኸለዋ ዝረኣዮ ሕልሙ ኺፈትሓሉ ንዮሴፍ ሓተቶ። መልሲ እዛ ሕንቅሕንቅሊቶይ ንዮሴፍ ተዋሂብዎ ነይሩ እዩ። እንተዀነ ግና፡ እዚ ነቲ ሰንካቲ እንጌራ ብስራት ኣይነበረን። ዮሴፍ ከኣ፡ “ምፍታሑ እዚ እዩ፡ እቲ ሰለስተ መሶብ ሰለስተ መዓልቲ እዩ፡ ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ ፈርኦን ርእስኻ ኻባኻ ኪወስድ፡ ኣብ ዕጨይቲ ድማ ኪሰቕለካ እዩ። ስጋኻ ኸኣ ካባኻ ኣዕዋፍ ኪበልዓኦ እየን” ኢሉ መለሰ። (ዘፍጥረት 40:16-19) ከም ኵሎም እሙናት ኣገልገልቲ ኣምላኽ፡ ዮሴፍ ነቲ ድሕሪ ቕሩብ ግዜ ዚመጽእ ፍርድን ብስራትን ዚገልጽ መልእኽቲ ኣምላኽ ብትብዓት ነጊሩ እዩ።—ኢሳይያስ 61:2።
ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ፡ እቲ ዮሴፍ ዝበሎ ተፈጸመ። ፈርኦን በዓል ልደቱ ኣብዓለ—ኣብ ግዜ መጽሓፍ ቅዱስ ዝነበሩ ህዝቢ ኣምላኽ ልደት ኣየብዕሉን እዮም ነይሮም—ነቶም ክልተ ኣገልገልቱ ድማ ፈረዶም። ልክዕ ከምቲ ዮሴፍ ዝፈትሓሎም እቲ ሰንካቲ እንጌራ ተሰቕለ፡ እቲ ኣሰላፍ ሜስ ድማ ናብ ናይ ቅድም ስልጣኑ ተመልሰ። እቲ ዜሕዝን ግና፡ እቲ ኣሰላፍ ሜስ ነቲ ጕዳይ ዕሽሽ ስለ ዝበሎ ንዮሴፍ ረስዖ።—ዘፍጥረት 40:20-23።
“እዚ ኣባይ ኣይኰነን”
ክልተ ዓመት ምሉእ ሓለፈ። (ዘፍጥረት 41:1) እዝስ ንዮሴፍ ክሳዕ ክንደይ ተስፋ ኣቝሪጽዎ ኪኸውን ከም ዚኽእል እሞ ሕሰብ! የሆዋ ነቲ ንኽትርድኦ ዜጸግም ሕልምታት እቲ ኣሰላፍ ሜስን እቲ ሰንካት እንጌራን ኬስተውዕል ምስ ሓገዞ፡ ዮሴፍ ብዙሕ ተስፋ ገይሩ ነይሩ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ነፍሲ ወከፍ ንግሆ ኺትንስእ ከሎ፡ እታ ዚፍትሓላ መዓልቲ ኽትከውን ተስፋ ይገብር ነይሩ ኪኸውን ኣለዎ፣ ይኹን እምበር እቲ ኣሰልካዪ ናይ ቤት ማእሰርቲ ህይወቱ ኸም ዘለዎ ቐጸለ። ካብ ኵለን እተን ዘሕለፈን ኣጸገምቲ እዋናት፡ እዘን ክልተ ዓመት ንምጽማመን ብዝያዳ በዳህቲ ነይረን ኪዀና ይኽእላ እየን። ምስናይዚ ግና፡ እቲ ኣብ የሆዋ ኣምላኹ ዝነበሮ እምንቶ ኣየጥፍአን። ኣብቲ ፈታኒ እዋን ተስፋ ኣብ ክንዲ ዚቘርጽ፡ ንኺጻወር እዩ ቘሪጹ ነይሩ፣ ብዝያዳ ደልዲሉ ድማ ወጸ።—ያእቆብ 1:4።
ኣብዚ ኸምዚ ዝኣመሰለ ጽንኩር እዋን እዚ መን ካባና እዩ እሞ ተጻዋርነት ኬማዕብል ዘየድልዮ፧ ነቲ ኣብ ህይወት ዜጋጥመና ዘየቋርጽ ፈተናታት ምእንቲ ኽንጻወሮ፡ ቈራጽነትን ትዕግስትን ከምኡ እውን እቲ ኣምላኽ ጥራይ ኪህበና ዚኽእል ውሽጣዊ ሰላምን የድልየና እዩ። የሆዋ ኣምላኽ ከምቲ ንዮሴፍ ዝሓገዞ፡ ንተስፋ ምቝራጽ ኣሰኒፍና ንተስፋና ኣጽኒዕና ኽንሕዛ ኪሕግዘና ይኽእል እዩ።—ሮሜ 12:12፣ 15:13።
እቲ ኣሰላፍ ሜስ ንዮሴፍ እኳ እንተ ረስዖ፡ የሆዋ ግና ኣይረስዖን። የሆዋ ሓደ ለይቲ ንፈርኦን ክልተ ዘይርሳዕ ሕልምታት ኣርኣዮ። ፈለማ እቲ ንጉስ፡ ሾብዓተ ስቡሓትን ጽቡቓትን ኣሓ ረኣየ፡ ደድሕሪኤን ከኣ ካልኦት ሾብዓተ ኣዝየን ክፉኣትን ዓባሩን ኣሓ ኻብ ፈለግ ኒል ኪወጻ ኸለዋ ረኣየ። እተን ዓባሩ ኣሓ ድማ ነተን ሾብዓተ ስቡሓት ኣሓ ወሓጥአን። ጸኒሑ ፈርኦን ሾብዓተ ፍሩያትን ጽቡቓትን ሰዊት ኣብ ሓንቲ ብርዒ ኺወጻ ረኣየ፣ ድሕሪኤን ድማ፡ ዓሸልን ቀጠንትን ብንፋስ ምብራቕ ዝሃጐጓ ሾብዓተ ሰዊት ኪወጻ ረኣየ። ምስ ወግሐ፡ ፈርኦን በቲ ሕልምታት መንፈሱ ስለ እተረበሸ፡ ልኢኹ ንዅሎም ጠቢባን ግብጽን ንዅሎም ፈላጣትን ሕልሙ ንኺፈትሕሉ ጸውዖም። ዚፈትሓሉ ግና ኣይነበረን። (ዘፍ 41:1-8) ንሓድሕዱ ዚጋጮ ሓሳባት ድዮም ኣምጺኦም ወይስ ተዓኒዶም ተሪፎም፡ ኣይንፈልጥን ኢና። ፈርኦን በዚ እኳ እንተ ጐሃየ፡ ትርጕም እቲ ዝሓለሞ ሕልሚ ንምርካብ ቈሪጹ ነበረ።
ኣማስያኡ፡ እቲ ኣሰላፍ ሜስ ንዮሴፍ ዘከሮ! ሕልናኡ ወቐሶ እሞ፡ ንፈርኦን ብዛዕባ እቲ ቕድሚ ኽልተ ዓመት ንዝሓለሞ ሕልምን ንሕልሚ እቲ ሰንካት እንጌራን ብትኽክል ዝፈትሐ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝነበረ ዜደንቕ መንእሰይ ነገሮ። ብኡብኡ፡ ፈርኦን ንዮሴፍ ካብ ቤት ማእሰርቲ ጸውዖ።—ዘፍጥረት 41:9-13።
ልኡኻት ፈርኦን ናብ ቤተ መንግስቲ ኺወስድዎ ምስ መጹ፡ ዮሴፍ እተሰምዖ ስምዒት እሞ ብሓሳብካ ስኣሎ። ዮሴፍ ብቕልጡፍ ክዳኑ ቐዪሩ፡ ተላጸየ—ምልጻይ፡ ልምዲ ግብጻውያን እዩ ነይሩ ኪኸውን ዚኽእል። ኣብቲ ምስ ፈርኦን ዚገብሮ ዝርርብ፡ የሆዋ ምእንቲ ኺባርኾ ልባዊ ጸሎት ኣቕሪቡ ኪኸውን ኣለዎ። ሕጂ ድማ ኣብቲ ምሾት ዝመልኦን ዘጌጸን ቤተ መንግስቲ፡ ኣብ ቅድሚ እቲ ንጉስ ቈመ። ከምዚ ዚብል ድማ ነንብብ፦ “ፈርኦን ድማ ንዮሴፍ፡ ሕልሚ ሐሊመ፡ ዚፈትሖ ድማ የልቦን። ኣነ፡ ሕልሚ ምስ ሰማዕካ ኸም እትፈትሖ፡ ብዛዕባኻ ኺዛረቡ ሰሚዔ፡ በሎ።” ዮሴፍ ድማ፡ “እዚ ኣባይ ኣይኰነን፡ ኣምላኽ ደኣ ንፈርኦን ነገር ሰላም ኪመልሰሉ እዩ” ኢሉ መለሰ። እቲ ዮሴፍ ዝሃቦ መልሲ፡ ትሕትናኡን ኣብ ኣምላኽ ዝነበረቶ እምነትን እዩ ዜርኢ።—ዘፍጥረት 41:14-16።
የሆዋ ንትሑታትን ንእሙናትን ሰባት የፍቅሮም እዩ፣ ስለዚ እዩ ኸኣ ንዮሴፍ፡ እቶም ፈላጣትን ጠቢባንን ግብጺ ኺፈትሕዎ ዘይከኣሉ ሕልሚ ዝገለጸሉ። ዮሴፍ እተን ክልተ ሕልሚ ፈርኦን ሕደ ትርጕም ከም ዘለወን ገለጸ። እቲ ፈርኦን ካልኣይ ሳዕ ደጊሙ ምሕላሙ፡ “እቲ ነገር ካብ ኣምላኽ ስለ እተቘርጸ እዩ”፣ ብርግጽ ከም ዚፍጸም ድማ እዩ ዜርኢ። እተን ጽቡቓት ኣሓን እተን ጽቡቓት ሰዊትን፡ ኣብ ግብጺ ጽጋብ ዝዀነለን ሾብዓተ ዓመት እየን ዜመልክታ፣ ብኣንጻሩ፡ እተን ዓባሩ ኣሓን እተን ቀጠንቲ ሰዊትን ድማ ነተን ናይ ጽጋብ ዓመታት ስዒበን ዝመጻ ጥሜት ዚዀነለን ሾብዓተ ዓመት የመልክታ። እቲ ጥሜት ድማ ንጽጋብ እታ ምድሪ ኸም ዘይነበረ እዩ ኺገብሮ።—ዘፍጥረት 41:25-32።
ፈርኦን ሕልሙ ብትኽክል ከም እተፈትሓሉ ተረድአ። እንታይ እዩ ግና ኺግበር ዚከኣል፧ ዮሴፍ፡ ኪግበር ዘለዎ ውጥን ኣውጽአ። ቀጺሉ ድማ፡ ኣብተን ሾብዓተ ዓመት ጽጋብ ነቲ ዝያዳ እኽሊ እታ ሃገር ዚእክብ፡ ነቲ እኽሊ ኸኣ ኣብ ከተማታት ዚድልብ፡ ኣብቲ ስዒቡ ዚመጽእ ጥሜት ድማ ነቲ እኽሊ ብግቡእ ዜከፋፍል “ኣስተውዓልን ፈላጥን ሰብኣይ” ኪደሊ ንፈርኦን ኣማኸሮ። (ዘፍጥረት 41:33-36) ዮሴፍ፡ እቲ ዝነበሮ ተመክሮን ክእለትን ነቲ ዕዮ ብቑዕ ዚገብሮ እኳ እንተ ነበረ፡ ንነብሱ ኣይረቝሓን። እምነቱን ትሕትናኡን፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ናይ ትዕቢት መገዲ ንኸይስዕብ ሓጊዝዎ እዩ። ኣብ የሆዋ ናይ ሓቂ እምነት እንተ ደኣ ኣልዩና፡ ንስልጣን ኣይንሃርፍን ወይ እውን ርእስና ኸነኽብር ኢልና ኣይንጽዕርን ኢና። ንዅሉ ነገር ኣብ ትሕቲ እታ ጽንዕቲ ኢድ የሆዋ ብምግዳፍ፡ ሰላም ክንረክብ ንኽእል ኢና!
“ከምዚ ዝበለ መንፈስ ኣምላኽ ዘለዎ ሰብኣይ ዶኾን ንረክብ፧”
ፈርኦንን ኵሎም ገላዉኡን፡ ውጥን ዮሴፍ ጥበባዊ ምዃኑ ረኣዩ። እቲ ንጉስ፡ ምንጪ እዚ ጥበብ ዝመልኦ ቓላት እዚ፡ እቲ ዮሴፍ ዜምልኾ ኣምላኽ ምዃኑ ኣፍልጦ ሃበሉ። ነቶም ኣብ ኣጸድ ቤተ መንግስቲ ዝነበሩ ገላዉኡ ኸኣ፡ “ከምዚ ዝበለ መንፈስ ኣምላኽ ዘለዎ ሰብኣይ ዶኾን ንረክብ፧” በሎም። ቀጺሉ ድማ ንዮሴፍ ከምዚ በሎ፦ “ኣምላኽ እዚ ዅሉ ንኣኻ ኻብ ኣፍለጠካ፡ ከማኻ ዝበለ ኣስተውዓልን ፈላጥን የልቦን። ንስኻ ኣብ ልዕሊ ቤተይ ኩን፡ ኵሉ ህዝበይ ንቓልካ ይተአዘዝ፡ ኣነ ብዝፋነይ ጥራይ እየ ኻባኻ ዝዐቢ።”—ዘፍጥረት 41:38-41።
ፈርኦን ቃሉ ሓለወ። ዮሴፍ ነዊሕ ከይጸንሐ ሻሽ ተኸድነ። ፈርኦን ንዮሴፍ ድሪ ወርቂ ገበረሉ፣ ቀለቤቱን ንጉሳዊ ሰረገላን ድማ ሃቦ። ናብ ብዘላ ምድሪ ግብጺ ዑደት ብምግባር፡ ነቲ ውጥን ኬተግብር ምሉእ ስልጣን ተዋህቦ። (ዘፍጥረት 41:42-44) ዮሴፍ፡ ኣብ ውሽጢ ሓንቲ መዓልቲ ኻብ ቤት ማእሰርቲ ናብ ቤተ መንግስቲ ተሰጋገረ። ንግሆ ኸም ሓደ ትሑት እሱር ኰይኑ ተንስአ፡ ንምሸቱ ግና ትሕቲ ፈርኦን ካልኣይ ደረጃ ዝሓዘ ገዛኢ ዀይኑ ደቀሰ። ኣብ የሆዋ ኣምላኽ እምነት ሳላ ዘርኣየ ኣዝዩ ተባሪኹ እዩ። የሆዋ፡ ነቲ ንኣገልጋሊኡ ንዓመታት ዚኣክል ዜሳቕዮ ዝነበረ ዘይፍትሓዊ ተግባራት ርእይዎ እዩ። ነዚ ጕዳይ እዚ ድማ ኣብቲ ግቡእ ግዜኡን በቲ ቕኑዕ መገድን ፈትሖ። ነቲ ኣብ ልዕሊ ዮሴፍ እተፈጸመ ዘይፍትሓዊ ተግባራት ኬዐርዮ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ንህዝቢ እስራኤል ኬዕቍቦም እውን እዩ ዚሓስብ ነይሩ። ኣብ ዚቕጽል፡ በዚ ኣርእስቲ እዚ ኣብ ዚወጽእ ዓንቀጽ፡ እዚ ብኸመይ ከም እተፈጸመ ኽንርኢ ኢና።
ፈታኒ ዅነታት ኬጋጥመካ ኸሎ፡ ምናልባት እውን እቲ ዘይፍትሓዊ ተግባራት መወዳእታ ዘይብሉ ዚመስል እንተ ዀነ፡ ተስፋ ኣይትቝረጽ። ንዮሴፍ ዘክሮ። ዮሴፍ ሕያውነቱን ትሕትናኡን ትዕግስቱን እምነቱን ስለ ዘየጥፍአ፡ መወዳእታኡ የሆዋ ባሪኽዎ እዩ።
^ ሕ.ጽ. 4 ኣብ ናይ 1 ነሓሰን ናይ 1 ሕዳርን 2014 ሕታማት ግምቢ ዘብዐኛ፡ ኣብ ትሕቲ “ኣስኣሰር እምነቶም ስዓብ” እትብል ዓምዲ ዝወጻ ዓንቀጻት ርአ።
^ ሕ.ጽ. 10 ጥንቲ ዝነበሩ ግብጻውያን ልዕሊ 90 ዚኸውን እተፈላለየ ዓይነት እንጌራን ሕብስትን ነበሮም። ስለዚ፡ እቲ ሓለቓ ሰንካት እንጌራ ፈርኦን፡ ልዑል ስልጣን ዝነበሮ ሰብ እዩ ነይሩ። እቲ ኣሰላፍ ሜስ ድማ ኣብ ትሕቲኡ ዀይኖም፡ ብሉጽነት እቲ ፈርኦን ዚሰትዮ ወይኒ ዜረጋግጹ ኣገልገልቲ ነይሮምዎ እዮም። ብተወሳኺ፡ ኣብቲ ግዜ እቲ ንጉስ ንምቕታል ውዲት ምእላም ልሙድ ብምንባሩ፡ እቲ ንጉስ ዚሰትዮ ወይኒ ንኸይምረዝ ኪቈጻጸር እውን ሓላፍነቱ እዩ ነይሩ። ስለዚ እምበኣር፡ ኣሰላፍ ሜስ፡ ዚእመን ኣማኻሪ ንጉስ ኪኸውን ነበሮ።
ብዝያዳ ፍለጥ
“ዝሐለምክዎ ሕልሚ እማ ስምዑ”
ዮሴፍ ኣብ ስድራ ቤቱ ዘሕለፎ ኣጸጋሚ ኣተዓባብያ፡ ነተን ሎሚ ሰብኣይ ኣደ ወይ ሰበይቲ ኣቦ ዘለወን ስድራ ቤታት፡ መለበሚ ኪዀነን ይኽእል እዩ።
‘ከመይ ገይረኸ እዚ ዓብዪ ኽፍኣት ክገብር እኽእል፧’
ዮሴፍ ነቲ ሰበይቲ ጶጢፋር ንኸተስድዖ ኢላ ብዘይምቍራጽ ዝገበረቶ ጻዕሪ ኺቃወሞ ዝኸኣለ ብኸመይ እዩ፧
ኣስኣሰር እምነቶም ስዓብ
ብዛዕባ እቶም ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዘለዉ ናይ እምነት ሰብኡትን ኣንስትን ብምጽናዕ ሕጂ ብኸመይ ክንጥቀም ንኽእል፧


text:
ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ኬንያ ኣብ ዝካየድ ምርጫ ንዝኾነ ይኹን ሕፁይ ኣቐዲማ ደገፋ ኣይተረጋግፅን እያ ክብሉ ሓደ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ገሊፆም።ናይ ኬንያዊያን ምርጫ ሳዕቤናት ከምዝህልዎ ግን ኣጠንቂቖም ኣለው።እቲ ምርጫ ነፃን ሰላማውን ንክኸውን ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ቀጥታዊ መፀዋዕታ ድሕሪ ምቕራቦም እዩ እዚ ዝውሃብ ዘሎ ሪኢቶ።
ተሓባባሪ ምኽትል ምንስቴር ጉዳያት ወፅኢ ዩናይትድ ስቴትስ ጆኒ ካርሰን ብቴለፎን ኣቢሎም ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብዎ መግለፂ ኬንያ ኣብ ዝቕፅል ወርሒ መጋቢት እተካይዶ ሓፈሻዊ ምርጫ ናይ ኬንያ ዴሞክራሲ ኣገዳስነት ንዓለም እተርአየሉ ፅቡቕ ዕድል ክኸውን እዩ ኢሎም።
ኣብ 2007 ኣ/ፈ ኣብዝተኻየደ ፕሬዝዳንታዊ ምርጫ ስዒቡ ኣብ መንጎ ዓሌታት ብዝተኻየደ ውግእ ገበናት ፈፂሞም ብዝብል ብዓለምለኸ መጋባእያ ገበን /ICC/ ዝተኸሰሱ ክልተ ፖለቲከኛታት ብዝምልከት መርገፂ ሃገሮም ንኽገልፁ ብተደጋጋሚ ዝተሓተቱ ካርሰን ምርጫታት ሳዕቤናት ከምዘለዎም ምስገለፁ ‘’ኣብዝተኣሳሰረት ዓለም ንነብር ስለዘና ናይ ስባት ምርጫ ኣብ ሃገሮም፣ኣብቲ ዞባ፣ኣብ ቁጠባ፣ኣብ ማሕበረሰብን ኣብ ዝነብሩላ ዓለምን ብዛዕባ ዝህልዎ ፅልዋ ክሓስቡ ኣለዎም።’’
ፕሬዝዳንታዊ ሕፁይ ኡሁሩ ኬንያታን መነሓንሕቶም ዊሊያም ሩቶን ክልቲኦም ብICC ተኸሲሶም ኣብ ዘሄግ ናብ ፍርዲ ክቐርቡ እዮም።ልዕሊ ሓደ ሽሕ ህይወት ሰባት ምስ ዘጥፍአን ንልዕሎ 300 ሽሕ ሰባት ምስ ዘፈናቐለን ህውከት ብዝተኣሳሰረ ኣብ ልዕሊ ሰብኣውነት ገበናት ፈፂሞም ብዝብል ተኸሲሶም ኣለው።
እቶም ክልተ ብICC ዝተጠርጠሩ ፖለቲከኛታት ኣብ ምርጫ ንኽሳተፉ ናይታ ሃገር ነፃ ቦርድ ምርጫ ፈቒዱሎም ኣሎ።ምስ ቅንዕና እቶም መራሕቲ ሃገር ብዝተኣሳሰረ ምውድዳሮም ንናይታ ሃገር ሓዱሽ ሕገ መንግስቲ ዝጥሕስ እንተኾይኑ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኬንያ ዝቕፅል ሰሙን ውሳነ ክህብ እዩ።
እቶም ብICC ዝተጠርጠሩ ኣብ ምርጫ ምስታፎም ምስ ዩናይትድ ስቴትስ ክህሊ ብዛዕባ ዝኽእል ርክብን ሳዕቤኑን እንተተሓተቱ እውን ካርሰን ዝበልዎ የለን።
መራሕቲ ኬንያ ኣብዝሓለፈ ይኹን ሕዚ ምስ ምርጫ ተኣሳሲሩ ብዝፍፅምዎ ገበን ተሓተቲ ክኾኑ ኣለዎም ግን ኢሎም። ካርሰን ነዚ ሪኢቶ ዝህቡ ዘለው ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ኬንያዊያን ነፃን ሚዛናዊያን ምርጫ ንኸካይዱ ብቛንቛ ስዋህሊ ኣቢሎም ናይ ቪዲዮ መለእኽቲ ምስኣሕለፉ እዩ።
ንኬንያ መን ይምርሓያ ዝብል ንህዝቢ ኬንያ ዝምልከት እዩ ዝበሉ እቶም ፕሬዝዳንት ንፕሬዝዳንትነት መን ይወዳደር ዩናይትድ ስቴትስ ኣቐዲማ ኣይክትውስንን እያ ንናይቲ ህዝቢ ድልየት ዘንፀባርቕ ሰላማዊ ምርጫ ክካየድ ግን ክንድግፍ ኢና ኢሎም።
ኬንያዊያን ምርጫ ስዒቡ ንዝልዓል ምስሕሓብ ናብ ጎደናታት ብምውፃእ ከይኮነስ ብቤት ፍርዲ ንኽፈትሑዎ ፕሬዝዳንት ኦባማ ፀዊዖምም።


text:
ንኩሉ ዕለትን ማዓልትን መዘከርታ ክኾኖ ዝኽእል ናቱ ፍጻመን ተረኽቦን ከምዘለዎ እንግንዘቦ መባእታዊ ሓቂ እዩ። ወዮ ዳኣ ንዝተፈላለየ ምኽንያታት ብመዝገብ ምትሓዙ ስለዘጸግምን፡ ዝተመዝገበ እውን እትዕቅበሉ ቦታ ምስፈረሰካ ዛሕዛሕ ኢሉ ማሃነኑ ስለዝጠፍእን እዩ እምበር፡ ኩሉ ዕለትን ማዓልትን ኣብ ህዝብን ሃገርን ይዕበ ይንኣስ ነናቱ ዝኽርታት ክህልዎ ባህርያዊ እዩ። ንሎሚ ልክዕ ኣብ ማዓልታ ዘበለኒ ግን፡ ዋላዃ ብኣዋርሕ ኮነ ብዓመት፣ ዕለትን ማዓልትን ስሙ ከይቀየረ ተደጋጊሙ ዝመጽእ እንተኾነ፡ ናይ 2005 ዕለት 17 ታሕሳስን ናይ 2016 ዕለት 17 ታሕሳስን ቀዳም መዓልቲ ይውዕላ ምህላወን እዩ። እዛ ዕለትን ማዓልትን እዚኣ ድማ፡ እታ ካብ ናይ ተማሃሮ ምንቅስቓስ ጀሚራ ባህግትት ህዝብናን ሃገርን ጋህዲ ንምግባር ከይተሓለለት ክትጐዪ ዝጀመረት፡ ብማእሰርቲ መግዛእታዊ ስርዓት ኢትዮጵያ ከይራዓደት፣ ንመቑሕ ቤት ማእሰርቲ ዓዲ-ዃላ ክስበር ብውሽጢ ዘተሓባበረት፡ ኣብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ዝተረባረበት፡ ጸኒሓ ዝተዀልፈ መብጻዓታት ክዉን ንምግባርን ኣብ ፍጹም ዓወት ንኽበጽሕ ምስ ምሉእ ራእይን ሕልናን ኣብተን ህዝቢ ኤርትራ ብብዝሒ ዝርከበን ናይ ቃልሲ ዝኾና፤ ኣርባዕተ ምድራዊ ክፍለ-ዓለማት ኣትጐዪ ዝነበረት እግሪ ተጋዳላይ ስዉእ ስዩም ዑቕባሚካኤል ዝተዓጽፈትላ ማዓልቲ ብምዃና ኣብ ተቓለስቲ ኤርትራውያን ፍሉይ ዘኽሪ ኣለዋ።
ስዉእ ስዩም ሓረስታይ፡ ሓደ ካብቶም ንዝሓዝዎ ዕላማ ፈልከት ከይበሉ፡ ህዝባውን ሃገራውን ዕላማታት ኣብ ቅድሚኦም ሰሪዖም፣ ውልቃዊ ረብሓታቶም ገዲፎም ንሃገሮም ዝተበጀዉን ገና ዝብጀዉ ዘልዉን፡ ኣብ ልዕሊ መሬት እንከሎ ንስለ ህዝቢ ክርህዎ ደቆም ዘዘኽተሙን ተቓለስቲ ሓደን መሪሕን'ዩ ነይሩ። ስዉእ ስዩም ሓረስታይ፡ ወትሩ ኣብ ቃልሲ እዃ እንተነበረ፡ ናይ 2005 ጉዕዞ ቃልሱ ግን ብፍሉይ፤ ናይ ዓወት እስትራተጂ ሰርዑ ብዕለት 06 ጥሪ እዩ ጀሚርዋ ነይሩ። ነዚ ሓቂ'ዚ ንምግንዛብ እምባኣር፡ መጽሔት ዲሞክራስያዊት ኤርትራ ኣብ ፍሉይ ሕታማ ቁጽሪ 1 ጥሪ 2006 ንጉዕዞ ስዩም ካብ ዘስፈረቶ ኣገደስቲ ተረኽቦታት ምጥቃስ ኣኻሊ እዩ። ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰውራዊ ባይቶ ሓደ ካብቶም ንናይ ሎሚ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ዘቆሙ ፖለቲካዊ ሓይልታት ሓደ ድማ'ዩ።
6 ጥሪ 2005፡ ኣቦ-መንበር ፈጻሚ ሽማግለ ብጻይ ስዩም ዑቕባሚካኤልን ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን፡ ብጻይ መንግስተኣብ ኣስመሮም ዝርከብዎ መሪሕነታዊ ልኡኽ፣ ከም መቐጸልታ ናይቲ ብ28 ሕዳር 2004 ኣብ ካርቱም ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ እተበጽሐ ምርድዳእ፡ ምስ ሰበ-ስልጣን ኢትዮጵያ ንምርኻብ ኣዲስ ኣበባ ኣትዩ።
8 ጥሪ 2005፡ ልኡኽ ውድብና ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቶ መለስ ዜናዊ ተራኺቡ። ብዛዕባ ጉዳይ ሰላምን ርግኣትን ዲሞክራስን፡ ከምኡውን፡ ዝምድናታት ክልቲኡ ሸነኻት ዝምልከት ዕሙቕ ዝበለ ዝርርብ ኣካይዱ።
20 ጥሪ 2005፡ ብጻይ ስዩም ዑቕባሚካኤልን ብጻይ መንግስተኣብ ስመሮም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ፡ ና ካድራት ኣኼባ ኣካይዶም። ውጽኢት ርኽክብ ውድብ ምስ ስበ-ስልጣን ኢትዮጵያ ኣብሪሆምን፤ ከምኡውን ሃለዋት ውድብን ኪዳንን ብዝምልከት ሰፊሕ መግለጺ ኣቕሪቦም።
ኣብ መጀመርታ ግንቦት 2005፡ ኣቦ መንበር ፈጻሚ ሽማግለ ብጻይ ስዩም ዑቕባሚካኤል ዝመርሖ ህዝባዊ ኣኼባ ኣብ ሆላንድ ከተማ ሮተርዳም ተኻይዱ።
4 ግንቦት 2005፡ ኣቦ-መንበር ፈጻሚ ሽማለ ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ፣ ብጻይ ስዩም ዑቕባሚካኣኤል ዝመርሖ፡ ብጻይ ወልደሱስ ዓማር፡ ምክትል ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ኣህጉራዊ ዝምድናታትን፡ ብጻይ ሃይለ ገብሩ፡ ወኪል ውድብ ኣብ ኣወስትራልያ ዝኣባላቱ ልኡኽ፡ ኣብ ከተማ መልበርን ኣወስትራልያ ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዱ።
5 ግንቦት 2005፡ ኣቦ-መንበር ፈጻሚ ሽማግለ ተሐኤ ሰውራዊ ባይቶ፡ ብጻይ ስዩም ዑቕባሚካኤል ዝመርሖ፡ ብጻይ ወልደሱስ ዓማር፡ ምክትል ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ኣህጉራዊ ዝምድናታትን፡ ብጻይ ሃይለ ገብሩ፡ ወኪል ውድብ ኣብ ኣወስትራልያ ዝኣባላቱ ልኡኽ፡ ኣብ ከተማ ፐረስ፡ ኣወስትራልያ ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዱ።
15 ሰነ 2005፡ ልኡኽ ውድብና፡ ኣብቲ ብዶክተር ብርሃን ኣሕመድ ዝተዳለወ፡ ምሁራትን ጋዜጠኛታትን ናይ ኤሚግረሽንን ናይ ወጻኢ ጉዳያትን ሰበ-ስልጣን ኣወስትራልያ እተሳትፍዎ ሰሚናር ተኻፊሉ።
16 ሰነ 2005፡ ብኣቦ-መንበር ፈጻሚ ሽማግለ ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ ብጻይ ስዩም ዑቕባሚካኤል ዝምራሕ ልኡኽ ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ፣ ኣብዚ ዕለትዚ ኣብ ኣወስትራልያ ምስ ዝርከቡ ወከልቲ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ተራኺቡ ዓሚቚ ምይይጥ ኣካይዱ።
18 ሰነ 2005፡ ኣቦ-መንበር ፈጻሚ ሽማግለ፡ ብጻይ ስዩም ዑቕባሚካኤል ዝመርሖ፡ ብጻይ ኣሰፋው በርሀ፡ ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ስርርዓዊ ጉዳያትን፡ ብጻይ ብርሃነ ተስፋጋብር፡ ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ምጣኔ-ሃብታዊ ጉዳያትን እተሳተፍዎ ህዝባዊ ኣኼባ ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት ጀርመን ተኻይዱ።
19 ሰነ 2005፡ ኣቦ-መንበር ፈጻሚ ሽማግለ ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ፡ ብጻይ ስዩም ዑቕባሚካኤል ዝመርሖ ሓያሎይ ሰዓታት ዝወሰደ ኣኼባ ናይ ሓለፍቲ ጨናፍር ዞባ ጀርመን ኣብ ኤርትራዊ ማእከል ኣብ ፍራንክፎርት ተኻይዱ።
ካብ 25-26 ሰነ 2005፡ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ማሕበር ኣብ ኣመሪካ፡ ምስ ጨናፍር ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ ብምትሕብባር ኣብ ዋሽንግተን ስያትል ካልኣይ ዓመታዊ ፈስቲቫል ኣካይዱ። ኣብዚ ፈስቲቫልዚ ኣባላት ናይ ኣመሪካ ኮንግረስ፡ ናይ ከተማ ሊንውድ ከንቲባ፡ ተጣበቅቲ ሰብኣዊ መሰላትን ካልኦት ዕዱማት ኣመሪካውያንን፣ ከምኡውን ብርክትዝበለ ቁጽሪ ዘለዎም ኤርትራውያንን ተሳቲፎም። ብጻይ ስዩም ዑቕባሚካኤል ኣቦ-መንበር ፈጻሚ ሽማግለ ተሓኣኤ ሰውራዊ ባይቶ እውን፡ ኣብዚ ፈስቲቫል'ዚ ብምርካብ ቃል ውድብ ኣስሚዑ።
ሓምለ 2005፡ ብጻይ ስዩም ዑቕባሚካኤል ኣቦ-መንበር ፈጽሚ ሽማግለ ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ ኣብ ኦክላንድ፡ ኒውዮርክ፡ ዋሽንግቶን ዲሲ፡ ቺካጎን ዋሽንግተን ስያትልን ናይ ህዝቢ ኣኼባ ኣካይዱ።
30 ሓምለ 2005፡ ብጻይ ስዩም ዑቕባሚካኣኤል ኣቦ-መንበር ፈጻሚ ሽማግለ ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ፡ ናብ ኮፊ ኣናን፡ ዋና ጽሓፊ ሕቡራት ሃገራት መዘክር ኣቕሪቡ። ትሕዝቶ ናይቲ መዘክር፡
1. ነቶም ወለዶም በቲ ስርዓት ስለኣተገፉ፡ ንሓደጋ ተሳጢሖም ዘለዉ ህጻናት ህጹጽ ሰብኣዊ ረዲኤት ክግበረሎም፣
2. ጠንቂ ናይቶም ኣብ ዊዓ እተረሸኑን፡ ናይቶም ተኣሲሮም ዘለዉ ወለድን ምርመራ ክካየድ፣
3. ንዲክታቶርያዊ ስርዓት ኣስመራ ክኲንን ንዝፈጽሞ ዘሎ ሰብእዊ ግህሰታት ክተሓሳሰብን፡
4. እቶም ልዕሊ 1000 ዝኰኑ ኣብ ማእሰርቲ ዝርከቡ ኣቦታትን ኣዴታትን ብህጹጽ ክፍትሑ ዝጽውዕ ነይሩ።
ቅዳሕ ናይዚ መዘክር ድማ። ናብ ፓርላማ ኤውሮጳን ላዕለዋይ ኮምስዮን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራትን ተላኢኹ።
ብዕለት 04 ነሓሰ 2005 ኣቦ-መንበር ተጋድሎ ሓርነት ኤትራ ሰውራዊ ባይቶ ዝመርሖ ሰፊሕ ሰሚናር ናይ ኣባላት ውድብ ኣብ ቦታ ፈስቲቫል ተኻይዱ
ካብ 5-7 ነሓሰ 2005፡- ብጨናፍር ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ ኣብ ኤውሮጳ ተዳለወ መበል 20 ዓመት ፈስቲቫል ኤርትራ፡ "ዲሞክራሲ፡ ሰላም፡ ፍትሒ፡ ማዕርነት ኣብ ሃገርና ንኽነግስ ንዲክታቶርያዊ ስርዓት ሓቢርና ነልግስ" ኣብትሕቲ ዝብል ጭርሖ፡ ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት ብክብ ዝበለ ድምቀት ተጸንቢሉ። ብጻይ ስዩም ዑቕባሚካኤል ኣቦ-መንበር ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ ኣብቲ ፈስቲቫል ማሃርን ሓደስት ሓሳባት ናይ ቃልስን ንተሳተፍቲ ኣቕሪቡ። ወይዘሮ ሄልጋ ናግል፡ ተወካሊት ምምሕዳር ከተማ ፍራንክፎርት፡ ብስም ከንቲባ እታ ከተማ፡ ከምኡውን ሚስተር ፊሰር፡ ናይ ቤተ ክርስትያን ሮተርዳም ቀሽን ኣማሓዳርን፡ ናይ ቀይሕ መስቀልን ወርሕን ኤርትራ ናይ ነዊሕ እዋን ተሓባባሪ ናይ ደገፍ ቃል ኣስሚዖም። ብጻይ ኣርሀ መሃመድ ናካ እውን፡ ንፈደራላዊ ዲምክራስያዊ ምንቅስቃስ ኣኤርትራ ወኪሉ፡ ናይ ደገፍ መግለጺ ሂቡን ዕላማታት ውድቡ ኣብሪሁን። ቀጺሎም ኣቶ ዮውሃንስ ኪዳነ፡ ካብ ማሕበር ጸረ ኣስገዳድ ዕስክርናን፡ ኣቶ ኪዳነ ግርማይን ብዛዕባ ጉድኣት ኣስገዳድ ዕስክርናን ሕማም ኣኤይድስን ጠቓሚ ኣስተምህሮ ሂቦም። ከምኡውን ሃብቶም የውሃንስ፡ ሙሴ ሰመረ፡ ኣንቶንዮ ተስፋይን ወልደሱስ ዓማርን ምሁራዊ መደረ ኣስሚዖም።
ብዕለት 06 ነሓሰ 2005 ኣብ ቦታ ፈስቲቫል ኤርትራ፣ ብጻይ ስዩም ዑቕባሚካኤል ኣቦ መንበር ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ፡: ነቶም ነቲ ስርዓት ኢሳያስ ዝፍጽሞ ዘሎ ግህሰታትብሓፈሻ፡ ንኲነታት ናይ ፖለቲካን ናይ ህልናን እሱራት ድማ ብፍላይ ፡ኣህጉራዊ ማሕበረ-ሰብ ኣቃልቦ ንኽገብረሉ ንምድፍፋእ፡ ካብ ጅነቭ ስዊዘርላንድ ብዕለት 15 ሰነ 2005 ጀሚሮም ኣብ ሮማ ናይ 1200 ኪሎ ሜተር ዝርሕቀቱ ናይ እግሪ ጉዕዞ ንዝፈጸሙ ንተኽለ ገብረገርግስን ሳሙኤል ገብረገርግስን እተባህሉ ክልተ ኣሕዋት ሽልማት ሂቡ።
ብተመሳሳሊ፡ ሚስተር ፊሰር ናይ ቤተክርስትያን ሮተርዳም ቀሽን ኣማሓዳርን እንተኾነውን፡ ንምሕዝነታዊ ምትሕብባሮም ዘመልክት ሽልማት፡ ንወይዘሮ ሄልጋ እውን ዕታሮ ዕምባባ ብኣቦ-መንበር ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰውራዊ ባይቶ ብጻይ ስዩም ዑቕባሚካኤል ተዋሂብዎም።
ኣብ ርእሲ'ዚ ወኪል ማሕበራዊ ሰልፍን፡ ካብ ዝተፈላለዩ ጨናፍር ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ እተላእኩ ናይ ደገፍ መልእኽትታት ተነቢቦም። ማሕበር ኣካለ ጽጉማን ኤርትራ እውን፣ ናይ ማሕበሩ ዕላማታትን ናይ ኣባልነት ሕግታትን ናይቲ ማሕበር ንጥፈታትን ኣመልኪቱ ሰፊሕ መብርሂ ሂቡ።
ካብ 17-21 ጥቅምቲ 2005- ብኣቦ-መንበር ተሓኤ ሰውራዊ ባይቶ ብጻይ ስዩም ዑቕብሚካኤል ዝምራሕ ሻዱሻይ ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ ሽማግለ ተሓኤ - ስውራዊ ባይቶ ኣብ ካርቱም ተኻይዱ።
ብ27 ሕዳር 2005 ብጻይ ስዩም ዕቕባሚካኤል ኣቦ-መንበር ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰውራዊ ባይቶን ብጻይ መንግስተኣብ ኣስመሮም ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን ብውድባዊ ስራሕ ካብ ፍራንክፎት/ጀርመን ናብ ኣዲስ ኣበባ ኣትዮም።
16 ታሕሳስ 2005፡ ድሕሪ ቀትሪ ብጻይ ስዩም ዑቕባሚካኤል ኣቦ-መንበር ተሓኤሰውራዊ ባይቶ፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ቤት ጽሕፈት ውድብ ምስቶም ኣብኡ ዝጸንሑ ኣባላት ውድብ ተራኺቡ። ስዩም ኣብዚ ዕለት'ዚ ምስ ብጾቱ ኣብ ቤት ጽሕፈት ብሓባር ተመሲሑ ከባቢ ሰዓት 3፡30 ድሕሪ ቀትሪ ንኸዕርፍ ናብ መደቀሲኡ ኣምሪሑ። ክብገስ እንከሎ "ጸኒሐ እንተመጺኤ ክንራከብ ኢና፡ እንተዘይመጺኤ ግን፡ ጽባሕ ንጉሆ የራኽበና" ኢሉ ከይዱ። ኣቐዲሙ'ውን ሰውነተይ ይኸብደኒ ኣሎ ይብል ስለዝነበረ፣ ከምቲ ዝበሎ ምሸት ናብ ቤት ጽሕፈት ኣይተመልሰን።
17 ታሕሳስ 2005፡ ሓርበኛተጋዳላይ ስዩም ዑቕባሚካኤል ኣቦ-መንበር ፈጻሚ ሽማግለ ተሓኤ -ሰውራዊ ባይቶ፡ ብሕማም ልቢ ብሃንደበት ኣብ ሆስፒታል ቤተዛታ ልክዕ ሰዓት 11፡00 ቅድሚ ቀትሪ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዓሪፉ።
ኣብዚ ዕለት እዚ ኣብ ጀርመን ኣቐዲሙ ንዝኽሪ ሰማእታት ኤርትራ ብዞባ ጀርመን ናይ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰውራዊ ባይቶ ኣቐዲሙ ዝተቆጽረ በዓል ኣብ ኤርትራዊ ማእከል ተዳልዩ ነይሩ። እቲ ካልኣይ መደብ ዝዩም ዝመርሖ ፈጻሚ ሽማግለ ናይ ሰውራዊ ባይቶ ንዝተፈላለየ ምኽንያታት ቤት ጽሕፈቱ ካብ ሩሰልስሃይም ናብ ከተማ ፍራንክፎርት ንምግዓዝ ዝፍጸመሉ ዝነበረ እዋን ብምንባርሩ ነዚ ንምክያድ ኣባላት ዝተኣከብሉ እዩ ነይሩ። እዚ ክልተ ስራሓት ኣብ ምፍጻም እንዳሃለና ድማዩ፡ ከባቢ 11፡30 ቅድሚ ቀትሪ ኣቢሉ፣ ካብ ኣዲስ ኣበባ ብጻይ መንግስተኣብ ኣስመሮም ናይ ሎሚ ኣቦ-መንበር ሰዲህኤ ተለፎን ይድውል እሞ፡ "ንጉሰ፡ ሎሚ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሕማቕ ነገር ኣጋጢሙ ኣሎ" ኢሉኒ ትም ይብል። ንጉሰ ንማእሰርትን ምስጓጉን ናይ ጐረባብቲ ሃገራት ልሙድ ገይሩ ስለዝወሰዶ፡ ነታ ቴለፎን ካልኦት ከይሰምዕዋ ኣብ እዝነይ ኣልጊበ፣ ከምቲ ናይ ቀደም ድዩ ክብል ይውከሶ። መንግስተኣብ፡ "ኣይፋሉን፡ ስዩም ተሰዊኡ" ይብለኒ። ንጉሰ ይስንብድ እሞ ስዩም መን ኣንታ? ክብል ምንርግጋጽ ደግሙ ይውከሶ። መንግስተኣብ "ብጻይ ስዩም ዑቅባሚካኤል ሎሚ ንጉሆ ተሰዊኡ" ይብለኒ እሞ፡ በቲ ሓደ ሸነኽ ካብቶም ንስራሕ ዝመጹ ሰባት ከይሰምዑን ኲነታተይ ከየንብቡን፡ በቲ ካልእ ድማ ደንጹይኒ ዝምልሶ ነገር ሓርቢቱኒ፡ ኣብ ባልኮን ወጺኤ ዳሕራይ ባዕለይ ክድውለልካ እየ ብዝብል ተፋንየዮ። ብስራሕ ናይ ቤት ጽሕፈት ከምዝተታሓዝኩ ኣምሲለ፤ እቲ ናይ ምግዓዝ ሓላፍነት ንብጻይ ዓንዶም ገርግስን ዮናስ ባህታን ገዲፈ፡ ድሕሪ ሰዓት ንብጻይ መንግስተኣብ ይድውለሉ እሞ፡ ነቲ ኲነታት ብዝርዝር ክሕብረኒ ይውከሶ፡ ንሱ እውን ብግልጺ ድሕሪ ምሕባር፡ ምቅልጣፍ ዘድልዮ ነገር ግን ናይ ሆላንድ ኤምባሲ ተነጊርዎ ስለዘሎ፡ ብሃንደበት ንስድራ ከይሕብሮም፡ ካብቶም ኣብኡ ዘለዉ ብጾት ንኣሰፋው በርሀ ነጊርካ ንስድራ ቀዲሙ ንኽሕብሮም ተዘራረብና። ድሕርዚ ኣብ ቀረባ ዝነበረ ኣባል ሰውራዊ ባይቶ ብጻይ ወልደሱስ ዓማር ይሕበሮ እሞ፡ ንካልኦት ኣባላት ባይቶን ፈጻሚ ሽማግለን ንኽሕብር ብፍላይ ድማ ንተኽለ መለኪን ሓቢሩ ናይ ምምራሕ ቦትኡ ክትክእ ስለዝነበሮ ቀልጢፍካ ንምንጋር ተወዳኤ።
እዋይ እዛ ስደት ክትሓስም፡ ንሃደበታዊ ሞትስ መሕዘኒ ዘይትረኽበላ፡ ጐዱፍን ቅርዓትን ዓድኻ እቲ ጸዋር ትብል። ነዚ ኣብ ምፍታሕ ክተሓጋገዝ ዝነበሮ ገብሪሂወት ኣሸብር ነቲ ኲነታት ይንገሮ እሞ፡ ኣብ ማእከል ጐደና ሰንቢዱ ብዘይመልሲ ደው በለ። እቲ ገዛኻ ንጽባሕ ንጉሆ ኣዳልወልና ሓዘን ኣብኡ ክግበር እዩ፡ ሕጂ ካልእ ቦታ ክንረክብ ኣይንኽልን ኢና ኢለዮ ድማ ይኸይድ። መልሲ ወዲ ኣሸብር ብማዕዶ "ሕራይ በል ዳሓን፡ ሕራይ፡ ጥራሕ ትብል ነይራ።
እቲ ንዝኽረ ሰማእታት ዝተዳለወ በዓል ከ ከመይ ይኹን ንዝብል እንተኰይኑ፡ ብመጀመርታ ክትቅይሮ ፈጺምካ ዘይካኣል ኣብርእሲ ምዃኑ፡ ካልኣይ፡ ሓዘንን ሓጐስን መኻይዲ መናብርትን ወዲ-ሰብ እዮም እዃ ዝባሃል እንተኾነ፡ ምረቱስ ምስ በጻሓካ ስለዝፍለጥ፡ እቶም መስዋኣቲ ብጻይ ስዩም ዝፈለጡ ብጾት፡ ስምዒታቶም ሓቢኦም ንተሳትፍቲ በዓል ከአንግዱን ከሳስዩን እቶም ሓንቲ ሓበሬታ ዘይብሎም ተሳትፍቲ በዓል ዝነበሮም ወኻዕካዕን ርኢኻ፡ ኣብ ጀርመን ክሳብ ንጽባሒቱ ንግሆ ንኸይስማዕ ኣብተጠንቀቕ ተኣትወ። ይኹናምበር ኣብ ጀርመን ንዝርከቡ ስድራ ስዩም ኣንጊሆም ዝሕብሩ ሰባት እውን ኣግሊልካ ተነጊርዎም፡ ምድላዋቶም ገበሩ።
ኣብ 30 ታሕሳስ 2005 ስዉእ ሓርበኛ ተጋዳላት ስዩም ዑቕባሚካኤል፡ ኣቦ-መንበር ተሐኤ ሰውራዊ ባይቶ፡ ብርክት ዝበሉ ካብ ኩሉ ኩርናዓት ናይ ዓለም ዝመጹ ኣባላት መሪሕነትን መሰረታትን ተቓወምቲ ውድባትን ኤርትራውያን ዜጋታትን ከምኡ እውን ሰበ-ስልታን ዜጋታት ሆላንድን ኣብዝተሳተፍሉ ናይ ቀብሪ ስነ-ሰርዓት ኣብ ከባቢ ሮተርዳም እትርከብ ከተማ ፍላርዲንገን ብክብ ዝበለ ክብሪ ሓመድ ኣዳም ለቢሱ።
ወዲ ሰብ ንዘጋጥሞ ሕማቕን ጽቡቕን ዝገልጸሉ ነናቱ ኣገባብን ስምዒትን ኣለዎ። መስዋኣቲ ስዩም ዑቕባሚካኤል ንመላእ ተቓላሳይ ህዝቢ ዘሰንበደን ዘሕዘነን እዃ እንተኮነ፡ ብጻይ ዮናስ ባህታ ግን፡ ምስ ቤት ጽሕፈት ተሓኤ-ሰውራዊ ባይቶ ብዝነበሮ ናይ ቃልሲ ቅርበትን ዘትረዮ ሌላን፡ ንሓደ ዓመት ምሉእ ከምሓንቲ ማዓልቲ ናይ ሓዘን ጸላም ቆቢዕ ምኽዳኑ ከይዘከርክዎ ክሓልፍ ኣይደልን።


text:
1ኪሪስቶሴ ኑና ሙሴኮ ዓሶ ዎይሦ ዎጎ ዓይሉሞፓ ኬሴሢ ዓይሉሞፓ ኑ ኬስኪ፥ ሜታ ባኣያ ናንጋንዳጉዲኬ። ዬያሮ ዶዲ ዔቁዋቴ፤ ላሚ ዬያ ዓይሉሞይዳ ጌሊፖቴ። 2ሓሢ ታኣኒ፥ ጳውሎሴ ዒንሢም ሂዚ ጋዓኔ፦ “ዓቲንቴ ቤርቲ ቲቂንታንዳያ ኑና ኮይሳኔ” ጌዒ ዒንሢ ዓቲንቶ ቤርቶ ቲቂንቴቴ ኪሪስቶሴ ዒንሢ ማኣዱዋያ ማዓንዳኔ፤ 3“ዓቲንቴ ቤርቲ ቲቂሢ ታኣም ኮይሳኔ” ጌይ ቲቂንታይ ቢያ “ሙሴኮ ዓሶ ዎይሦ ዎጎ ቢያ ካፒ ኩንሣንዳያ ኮይሳኔ” ጌይ ላሚ ታ ላቲ ኬኤዛኣኬ። 4ዒንሢ ዎጎ ካፒ ፂላኒ ኮዓዞንሢ ቢያ ኪሪስቶሴይዳፓ ዱማዺ፥ ፆሲኮ ኮሹሞ ዒንጊፆ ዻቂንታፓኣ ዒንሢ ሃኬኔ። 5ኑኡኒ ጋዓንቴ ፂሉሞ ዴንቃኒ ዎዛ ጌሣሢ ፆሲ ዓያኖ ዛሎና ጉሙርቂሢናኬ። 6ዓይጎሮ ጌዔቴ ኑና ማኣዳንዳሢ ኑኡኒ ዬሱስ ኪሪስቶሴና ዎላ ፔቴ ማዔም ናሹሞ ዛላና ማዾይዳ ፔኤቃ ጉሙርቂሢ ማዓንዳኣፓዓቴም ዓቲንቴ ቤርቲ ቲቂንቴቴያ ሓሼቴያ ኑና ማኣዳዓኬ። 7ሓይማ ሄላንዳኣና ዒንሢ ቃራታዖ ሃሢ ዒንሢ ጎኑሞም ዓይሢንቱዋጉዲ ዖ ላኣጌይ? 8ዬያጉዴ ጌሺፃ ዒንሢ ኮራ ሙኬሢ ዒንሢ ዔኤሌ፥ ፆዛሢዳፓቱዋሴ። 9ዬይያ፦ “ዻካ ሙኑቃ ፃኣዛ ሙኑቆ ቢያ ካፂሳኔ” ጌይንቴሢጉዲኬ። 10ፔቴታዖ ሜሌ ፑርታ ማሊሢ ዒንሢኮ ባኣሢ ታኣኒ ጎዳና ማዒ ጉሙርቃኔ። ጋዓንቴ ዒንሢ ዻቢሻኒ ማላይ ዓኣቶ ዬይ ዓሢ ዒዛም ኮይሳ ሜቶ ዒ ዔካንዳኔ። 11ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ታኣኒ ሃኖ ሄላንዳኣና ኬኤዛሢ፦ “ዻቂንታሮ ዓቲንቴ ቤርቲ ቲቂንቲሢ ኮይሳኔ” ጌይ ጌይታቶ ሃሢ ሄላንዳኣና ዓይጎሮ ዒፂንቲ ታ ዳኪንታይ? ያዺ ማዔያታቴ ታ ኬኤዛ፥ ኪሪስቶሴ ሓይባ ዹቆ ዓሶም ማዒንዱዋያታንቴኬ። 12ዓካሪ ዬንሢ፥ ዒንሢ ዻቢሻኒ ኮዓ ዓሶንሢ ዓቲንቶ ቤርቶ ቲቂፃ ዓታዛ ጉቤ ቲቄቶ ቃራኬ። 13ታ ዒሾንሦ! ታ ሚሾንሦ! ዒንሢ ዎጌ ዓይላቶይዳፓ ኬስካንዳጉዲ ዔኤሊንቴኔ፤ ጋዓንቴ ፔቴሢ ባጋሢም ናሹሞና ዓይሢንቲ ማዻንዳኣፓዓቴም ዬይ ዒንሢኮ ዓይሉማፓ ኬስኪፃ ዒንሢ ሱኡኬ ኩንሥሢም ማዖፓ። 14ዓይጎሮ ጌዔቴ፦ “ዓሲ ዓዳ ኔና ማሂ ናሽኬ” ጋዓዛ ሙሴኮ ዓሶ ዎይሦ ዎጎ ቢያ ዓርቂ ዓኣያኬ። 15ጋዓንቴ ዎሊ ዒንሢ ጌኤሲና ዻዓያና ሙዓያ ማዔቴ ዒንሢ ዎላ ባይቁዋጉዲ ዒንሢና ባዴዔ። 16ዓካሪ ዓያናና ናንጉዋቴ፤ ዒንሢ ዬያይዴቴ ዒንሢ ማዻኒ ሱኡካዻ ባኮ ማዺንዱዋሴ ታ ጋዓኔ። 17ዓይጎሮ ጌዔቴ ዒንሢ ማዻኒ ሱኡካዻ ማሊፃ ዓያና ማሊሢና ዎሊ ዒፃያኬ፤ ዓያናና ዒንሢ ማሊፆና ዎላ ካኣሙዋሴ፤ ዬያሮ ዒንሢ ማዻኒ ናሽካ ባኮ ማዻኒ ዒንሢ ዳንዳዑዋሴ። 18ዓያና ዒንሢ ዔኪ ዓኣዻያ ማዔቴ ዎጌም ዒንሢ ዎርቃያ ማዒንዱዋሴ። 19ዓሲ ማዻኒ ሱኡካዻ ማዾ ዔርቴያኬ፤ ዬያታ፦ ማቾ ሃሣ ዓኒ ማዒባኣያና ላሂሢ፥ ዒኢሳ ማዾ ማዺሢ፥ ማቾ ሃሣ ዓኒ ማዒባኣያና ላሃኒ ኮዒ ማሊሢ፥ 20ሜሌ ካኣሺ ካኣሽኪሢ፥ ማርሻ ማርሺሢ፥ ዓሲ ዒፂሢ፥ ዑራ፥ ቂኢሩሞ፥ ዻጋ፥ ፔና ሌሊ ናሽኪሢ፥ ዱማዺሢ፥ ጌኔ ማዾሮ ዞርቲሢ፥ 21ጌኔ ማዾ፥ ማሢንቲሢ፥ ኮይሱዋ ኮሢ ኮርጊሢና ዬያ ጉዴ ማዾኬ፤ ሓያኮ ቤርታ ታ ዒንሢም ላቴሢጉዲ ሓሣ ታ ዒንሢም ላቲ ኬኤዛኣኬ፤ ዬያጉዴ ማዾ ማዻዞንሢ ፆሲ ካኣቱሞይዳ ጌላዓኬ። 22ዓያና ጌኤሺኮ ዓኣፒ ጋዓንቴ፦ ናሹሞ፥ ዎዛ፥ ኮሹሞ፥ ጊቢ ዳንዳዒሢ፥ ዓሲም ኮሽኪሢ፥ ጉሙርቂንቲሢ፥ 23ሼሌዑሞ፥ ፔና ዔሪ ዎይሥሢኬ። ዬንሢጉዴ ባኮ ዒፃ ዎጌ ባኣሴ፤ 24ዬሱስ ኪሪስቶሴሮ ማዔ ዓሳ ፔኤኮ ፑርቶ ማሊፆ ሱኡኮ ዬሱሴና ዎላ ፑርቲሴ ዓሶ ሱፆ ሚፆይዳ ሱፂ ዎዼኔ። 25ዓያናና ኑ ናንጋያ ማዔቴ ዓያና ኑና ዻዋ ጎይፆ ኑ ሓንቶም። 26ዎሊዳ ፑርቱሞና ኑ ዔቂ ዔቂ ሓሣ ቂኢሪ ቂኢሪ ጉሪ ኑ ሄርሺንቲባኣያታቴ ቃራኬ።
Copyright
Learn More


text:
1ነታ ንቤተ ክርስቲያን ክንክርኤስ ኣገልጋሊት ዝኾነት ፌቤን ኃፍትና ናባኻትኩም አማኅፅና ኣለኹ። 2ንኣመንቲ ኸም ዝግባእ ጌርኩም ብጐይታ ተቐበልዋ ብዘድልያ ዂሉ ኸዓ ደግፍዋ። ንሳ ንብዙኃትን ንኣይ ንባዕለይዉን ደጋፊት ነይራ እያሞ። 3ነቶም ብኢየሱስ ክርስቶስ መሣርሕተይ ዝኾኑ ጵርስቅላን ኣቂላን ሰላም በሉለይ። 4ንሳቶም ምእንታይ ሕይወቶም ንምኅላፍ ዝተዳለዉ ነይሮም እዮምሞ ስለዙይውን አመስግኖም ኣለኹ፤ ኣነ በይነይ ዘይኮንኩስ ኣብያተ ክርስቲያን ኣሕዛብ ኲለን እየን ዘመስግናኦም። 5ነታ ኣብ ቤቶም ዘላ ቤተ ክርስቲያን ሰላም በሉለይ። ነቲ ክርስቶስ ብምቕባል ኣብ እስያ መጀመርታ ዝኾነ ኤጴኔጦስ ፍቑረይ ሰላም በሉለይ። 6ነታ ብዙኅ ዝፀዓረትልኩም ማርያም ሰላም በሉለይ። 7ነቶም ኣብ ሓዋርያት ፍሉጣት ቅድመይ ድማ ብክርስቶስ ዝኣመኑ ምሳይውን ተኣሲሮም ንዝነበሩ ኣዝማደይ ኣንድራኒቆንን ዩልያንን ሰላም በሉለይ። 8ነቲ ብጐይታ ፍቑረይ ዝኾነ ኣንጵልያጦን ሰላም በሉለይ። 9ነቲ ብክርስቶስ መሣርሕትና ዝኾነ ኡርባኖስን ንስጣክስ ፍቑረይን ሰላም በሉለይ። 10ነቲ ምእንቲ ክርስቶስ ፈተና ተቐቢሉ እሙን ኾይኑ ዝተረኽበ ኤጴሌን ሰላም በሉለይ። ንእንዳ ኣርስጠቦሉ ሰላም በሉለይ። 11ንሄሮድያና ዘመደይ ሰላም በሉለይ። ነቶም ኣብ እንዳ የርቂኮስ ዘለዉ ብጐይታ ዝኣመኑ ሰላም በሉለይ። 12ነተን ብጐይታ ዝፅዕራ ዘለዋ ጥሬፌናን ጥሬፎሳን ሰላም በሉለይ። ነታ ብጐይታ ብዙኅ ዝፀዓረት ፍቕርቲ ጰርሲዳ ሰላም በሉለይ። 13ነቲ ብጐይታ ዝተኃርየ ሩፎንን ንኖኡን ንኣይውን እነይ ሰላም በሉለይ። 14ንኣስንቀሪጦንን ፍሌጎንን ሄርሜስን ንጰጥሮባንን ሄርማንን ምስኣቶም ንዘለዉ ኣኅዋትን ሰላም በሉለይ። 15ንፍሌጎንን ንዩልያን ንኔርያን ንሓፍቱን ንኣልንጦንን ምስኣቶም ንዘለዉ ዂሎም ቅዱሳንን ሰላም በሉለይ። 16ንስንሳትኩም ከዓ ብቕዱስ ሰላምታ ሰላም ተበሃሃሉ። ኲለን ናይ ክርስቶስ ኣብያተ ክርስቲያን ሰላም ይብላኹም ኣለዋ። 17ኣኅዋተይ! ክትፍጽምዎ ኣብ ልዕሊ ዝተቐበልኩምዎ ትምህርቲ ዝቓወሙን ኣብ ማእኸልኩም ምፍልላይን ጸገማትን ካብ ዘምጽኡ ሰባት ኽትጥንቀቑ ኻብኣቶምውን ኽትርሕቑ ሓደራ እብለኩም ኣለኹ። 18እዞም ሰባት እዚኣቶም ንጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዘይኮነስ ንኸብዶም እዮም ዝግዝኡ። ብነገር ብምትላልን የዋህ ብምምሳልን ንብዙኃት ገርህታት የስሕትዎም እዮምሞ። 19ንወንጌል ተኣዘዝቲ ምዃንኩም ኣብ ኲሉ ስለ ዝተሰምዐ ብኣኻትኩም ሕጉስ እየ። ንሠናይ ነገር ብልህታት ንክፉእ ግና የዋሃት ክትኮኑ እደሊ ኣለኹ። 20ኣምላኽ ሰላም ድማ ንሰይጣን ቀልጢፉ ኣብ ትሕቲ እግርኹም ክቕጥቅጦ እዩ። ጸጋ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ምሳኻትኩም ይኹን። 21ጢሞቴዎስ እቲ መሣርሕተይ ሰላም ይብለኩም ኣሎ። ኣዝማደይ ሉቂዮስ ኢያሶንን ሱሲ ጳጥሮስን ሰላም ይብሉኹም ኣለዉ። 22ነዛ መልእኽቲ እዚኣ ዝጸሓፍኩ ኣነ ጠርጥዮስ ብጐይታ ሰላም እብለኩም ኣለኹ። 23እቲ ንኣይ ከም ጋሻ ዝተቐበለ እታ ቤተ ክርስቲያን ከዓ ኣብ ገዝኡ ኽትእከብ ዝፈቐደ ጋይዮስ ሰላም ይብለኩም ኣሎ። ኣርስጦስ እቲ ናይታ ኸተማ ተኃዝ ገንዘብን ቁኣርጦስ ኃውናን ሰላም ይብሉኹም ኣለዉ። 24ጸጋ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ምስ ኲልኻትኩም ይኹን! ኣሜን። 25ነቲ ብመሠረት እቲ ኻብ ዘለዓለም ተሠዊሩ ዝነበረ ሕዚ ግና ዝተገልጸ ምሥጢር ከምቲ ኣነ ዝሰብኮ ወንጌልን ከምቲ ብዛዕባ ኢየሱስ ክርስቶስ ዝስበኾ ዘሎን ገይሩ ኣብ እምነትኩም ከጽንዐኩም ዝኽእል እግዚኣብሔር ክብሪ ይኹኖ። 26ሕዚ ግና እቲ ምሥጢር ብመጻሕፍቲ ነቢያት ተግሂዱ ኣሎ። ብትእዛዝ እቲ ናይ ዘለዓለም ኣምላኽ ኲሎም ኣሚኖም ምእንቲ ኽእዘዝዎ ብዂሎም ኣሕዛብ ከም ዝፍለጥ ተገይሩ ኣሎ። 27ነቲ በይኑ በዓል ጥበብ ዝኾነ እግዚኣብሔር ብኢየሱስ ክርስቶስ ንዘለዓለም ክብሪ ይኹኖ! ኣሜን።
Copyright
Learn More