text:
- ኩነታት ቤተክርስትያን ተዋህዶ ኣብ “ስዊዝ”
ኣብ ዘመነ ህግደፍ ዘይርኤ ክፉእ ነገር ዳርጋ የለን ክበሃል ይከኣል። ግናይ ጭፍራ እኽብካብ ህግደፍ፡ ሕድሪ ጀጋኑና ብምጥላም፡ ንሃገርናን ህዝብናን ክግለጽ ዘይከኣልን ቅድሚ ሕጂ ተራእዩ ዘይፈልጥን ኣደራዕ ኣውሪዱሉን የውርደሉን አሎ።
ኣብ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ከም ናይ ኮምፒተርን ኔትዎርክን ብዓል ሞያ ኮይኑ ዘገልግል ዝነበረ በረኸት ገብረብርሃን ዝተባህለ ክኢላ ንተወሳኺ ስልጠና ናብ እስራኤል ድሕሪ ምኻዱ ነቲ ስርዓት ከም ዝራሕርሖ ደንጕዩ ዝበጽሓና ሓበሬታ የረድእ።
ኣብ ዓዲ ከፈለት ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ዱባርባ፡ ናይ ኣርብዓ ሰባት ሬሳታት ብወ/ሮ ፋንታየ ፡ ብዓልቲ ቤት ነፍስሄር ደጃዝማች ተስፋይ በራኺ ብቡልዶዘር ተፋሒሩ ወጺኡ፡ ኣብቲ እቲ ሬሳታት ተቐቢሩሉ ዝነበረ ቦታ ድማ፡ ናይ ስድራቤተን ጋህሲ ኣስሪሔናሉ ኣለዋ። እቶም ዓዲ ድማ ነቲ ሬሳታት ኣብኡ ዝነበረ ኣብ መሸማዕ መሊኦም ፍታሕ እንተረኸቡ ኢሎም ፎቖዶ ቤት ፍርዲ ኮለል ይብሉ ኣለው። እዚ ጉዳይ ካብ ዝጅመር ክልተ ዓመትን ፈረቓን ኮይኑ’ሎ፡ ስጋዕ ሕጂ ግን ፍታሕ ኣይረኸበን ኣሎ። ምስ’ዚ ጉዳይ ዝተተሓዘ ድማ፡ ሓሙሽተ ደቂ ዓዲ ንሓደ ዓመት ብዘይ ክስን ፍርድን ተኣሲሮም ኣለው።
ዘተ ድምጺ ኣመሪካ ነቲ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ ዝወሰኖ እገዳ ምስ ዝድግፉ ኤርትራውያን
ኣገልጋሊ ስርዓት ህግደፍ ዳዊት መጎስ፣ ንብዙሓት ንጹሃን ኤርትራውያን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ይኹን ካልእ ዝነበሩ ከበሳብስ ዝጸንሐ እዩ።
ኣብ 41 ብጽኑዕ ዝሕለዋ ዝነበራ ኮምፒተራት ተኸዚኑ ዝነበረ ኤለትሮኒካዊ ሰነዳት ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ኤርትራ ብ25 ሰነ 2009 ብምሉኡ ተጓሕጕሑ ከምዝተወስደ ምንጭታት ሓቢሮም::
ካብ ቻይና ናብ ሆንግኮንግ ዝተመሓላለፈ ቼክ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣሰናን ካልኦት መርበባትን ድሕሪ ምዝርግሑ ዝሰንበደ ፕረዚደንት ኢስያስ፡ እቲ ዜና ምስ ተቓልሐ ድሕሪ ሒደት መዓልታት፡ ኣብ ልዕሊ ሰራሕተኛታት ቤት ጽሕፈት ፕረሲደንትን ህግደፍን ጥቡቕ ምቁጽጻር ንኽካየድ ትእዛዝ ከምዘመሓላለፈ ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ውልቀምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ሙሉእ ኤርትራ ዝርከባ 22 ገዳማት ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያን ንብረተን ዝኾነ ጥንታውን ታሪኻውን ቅርስታት ብምህጋር፡ ነተን ገዳማት ናብ ወተሃደራዊ መዓስከራትን ኣብያተ ማእሰርትን ክቕይረን መዲቡ ከምዘሎ ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ሓቢሩ።
ኣብዚ ቅንያት'ዚ ስርዓት ህግደፍ ሰራሕተኛታት መንግስቲ በልማማ ይኣስር ምህላዉ ዝሕብር ዜናታት ንሰምዕ ኣሎና:: እዚ ምልክት ጭንቀትን ዓቕሊ-ጽበትን ዝኾነ ስጉምቲ'ዚ: ነቲ በብዅርንዑ ብዘገምታ ዝጎሃሃር ዘሎ ህዝባዊ ተቓውሞታት፡ ሰዓቱ ሓልዩ ከይነትጕ ምእንቲ: ናይ ራዕድን ሽበራን ኩነት ፈጢርካ ንምዕፋኑን እንተተኻኢሉ ድማ ንምበርዓኑ ዝተወጠነ ናይ ፍርሒ ስጉምቲ ኢዩ::
ጥልመትን ክሕደትን ኣብ መላእ ዓለም ብኹሉ ፍጡር ዝተፈንፈነትን ጥራይ ዘይኮነት ውግዝቲ ኢያ። በዛ ቃል እዚኣ ኣብ ማሕበራዊ ህይወት ኮነ ኣብ ናይ እምነት መዳይ ብተደጋጋሚ ትጥቀስን ብብሩህ ክትልለ መግለጺ ክወሃበላን ክትደግገምን እውን ምዕዶን ምኽርን ብተደጋጋሚ ይትረኽ።
ደት ዝመረሮ፣ ኣብ ግዳም ዝበሊ ዘሎ ህዝቢ፣ ብኹሉ መዳይ ዝተጎድአ ሕ/ሰብ፣ ዓቕሊ-ጽበት ዝዓሰሎ ባህሪ ዘርኢ
ሰብ፣ ኣየናይ መንገዲ ኮንዶ መዋጽአ፣ ከመይ ዝበለ ብልሓት ክንረክብ ንኽእል ዝብል ዝተጻሕሮ ገጻት ምንባብ፣ እሞ
ኣላሽ ዘይብል ዝነበረ ጅግና ህዝብኻ ኩሉ እቲ በጺሕዎ ዝርከብ ኣካልካ ክትዕዘብ ከለኻ፣ ክሳብ ክንደይ ምሉእ
ናጽነትን ሓርነትን መቐረት ብምስኣኑ ተጎዲኡ ጥራይ ዘይኮነስ እቲ ምረት ኣደራዕ ንነፍስ-ወከፍና ኣንገሽጊሹና ከም
ዘሎ ኣስተብሂልካ ሓዘንካ ደረት ትስእነሉ።
መጸዋዕታ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ቤት ጽሕፈት ሕብረት ኤውሮጳ ናይ ኩለን ተቓወምቲ ሰልፍታን፣ ውድባትን፤ ሲቪካውያን ማሕበራትን፤ ተጣበቕቲ መሰል-ስብን፣ ውልቀ-ሰብን።


c: text/html

text:
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ !
ኵል ጊዜ ዘክሪ!
* ድኽመትኪ ዘክሪ!። በዚ ድማ ጥንቁቕን ናይ ትዕቢት ሓሳብ ኮነ ውዳሴ ኸንቱ ዘየጥቅዓኪ ክትኮኒ ኢኺ፣
* ፍቕራዊ ርኅራኄ ጐይታ ዝገበረልኪ ዘክሪ!፣ በዚ ኸኣ “ተመስገን” ዝብል ናይ ምስጋና ሕይወት ክትመርሒ ኢኺ፣ እምነት ኣብ ልብኺ ከምኡውን እምንቶ ኣብ ናይ ጐይታ ፍቕርን ሥራሕን (ግብርን) ከተዕብዪ ኢኺ፣
* ዝኃለፈ ጊዜ ሰባት ፍቕሮም ዝለገሱልኪ ሠናይ ተግባራት ዝፈጸሙልኪ ዘክሪ!። እዚ ኸኣ እቶም ሰባት ዋላ ሕማቕ እንተገበሩኺ፣ እታ ናይ ቀደም ፍቕርን ሠናይ ተግባርን ምስኦም መተዓረቒትን ካብ ሕርቃን መዝሓሊትን ክትኮነኪ እያ፣
* ንሞት ዘክሪ!፣ በዚ ኸኣ ዅሉ ዓለማዊ ፈተናታት ክውገደልኪን “ኵሉ ከንቱ’ዩ! ምስ ንፋስ ምጕያይ’ዩ” ዝብል ስምዒት ክኃድረኪ እዩ; (መክ. 1፡14)
* ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ደው ኢልኪ ከምዘሎኺን ንሱ ይርእየኪ ምህላዉን ዘክሪ!፣ በዚ ኸኣ ኃጢኣት ኣይክትሠርሕን ኢኺ፣ ከመይ! ይርእየኒ ኣሎ ስለትብሊ፣
* ኣምላኽ ዝሃበኪ ተስፋታት ዘክሪ!፣ በዚ ድማ ኣብ ጊዜ ጸገም ኣይክትናወጽን ኢኺ፣ እንተረሳዕክዮ ግና ከም ነቢይ ዳዊት “ነቲ ንኣይ ንባርያኻ ዘተስፎኻዮ ቓል ዘክር፣ እቲ ቓልካ ዝሃብካኒ ተስፋ። ሕይወት ሂቡኒ እዩ’ሞ ኣብ ጊዜ መከራይ ተጸናናዕኩ፣ (መዝ.119፡49-50) በሊ፣
* ንኣኺ ንምድላይ(ንምድኃን) ዝፈሰሰ ደም ክርስቶስ ዘክሪ!፣ ካብኡ ብርግጽ ክብሪ ነፍስኺ ክትፈልጢ ኢኺ፣ ከምኡ ውን ርእስኺ ዘርክስን ዘሕስርን ኣይክትሠርሕን ኢኺ፣ ኸመይ!
> (1ይ ቆሮ.6፡20)
* ኣብ ጊዜ ጥምቀትኪ፣ ብተወካልነት ስድራቤትክን ኣባልገኽን ንኣምላኽ ዝተመባጻዕክዮ ዘክሪ !፣ ንሱ ኸኣ ንዅሉ ሕማቕ ተግባራት፣ ሓሳባትን ምትላልን ከምኡ’ውን ንዅሉ ኃይሉን ሥልጣኑን ናይ ሰይጣን ምኽሓድ እዩ፣
* ኵሉ ጊዜ ኣብ ዓለም ስደተኛ (ተኻራዪት) ምዃንኪ ከምኡ’ውን ናብ ሰማያዊ ቤትኪ ክትምለሲ ምዃንኪ ዘክሪ!፣ በዚ ኸኣ ኣብ ዓለምን ፍትወታን ተስፋ ኣይክትገብርን ኢኺ፣
* እታ ጸባብ መንገዲ ናብ ሰማያዊ መንግሥቲ ከምትወስድ ዘክሪ!፣ ነታ ገፋሕ መንገዲ ኣብ ቅድሜኺ ተኸፊታ ምስ ርኣኽያ ሃዲምኪ ካብኣ ተሓለዊ፣ ከመይ! ኵሎም እቶም ብእኣ ዝኸዱ ስለዝጠፍኡ፣
* ዘለዓለማዊት ምዃንኪ ዘክሪ!፣ ከመይ! ብዛዕብኡ ዅሉ ሳዕ ክትሠርሒ ኢኺ፣
* ውሉድ ኣምላኽ ምዃንክን ገጸ ባህርይ ናቱ ክትኅዚ ከምዝግብኣኪ ዘክሪ!፣ በዚ ኸኣ እቲ ውሉድ ኣምላኽ ኪሰጉሞ ዘለዎ ጐደና ክትከዲ ኢኺ፣
* ቤተ መቕደስ ኣምላኽ፣ መኅደሪ መንፈስ ቅዱስ ምዃንኪ ዘክሪ! በዚ ኸኣ ግብሪ ኃጢኣት ዘይኮነስ ፍረ መንፈስ ክትሠርሒ ኢኺ፣
* ንዅለን እዘን ጥቕስታት ዘክርየን! እንተረሳዕክየን ግና ደጊምኪ ኣንብብየን፣
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ርእይቶ መጽሓፍ ቅዱስ
ሰይጣን
ሰይጣን ናይ ሓቂ ኣካል ድዩ፧
“እቲ ንብዘላ ዓለም ዜስሕታ ዘሎ ድያብሎስን ሰይጣንን ዚብሃል . . . ናይ ጥንቲ ተመን።”—ራእይ 12:9።
ሰባት እንታይ ይብሉ፧
ገሊኦም ሰባት ንሰይጣን ድያብሎስ፡ ኣብ ውሽጢ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ዚርከብ ዘይጭበጥ እኩይ ባህርይ ከም ዝዀነ ገይሮም ደኣ እምበር፡ ከም ናይ ሓቂ ኣካል ገይሮም ኣይሓስብዎን እዮም።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
ሰይጣን ናይ ሓቂ ኣካል እዩ። ዓለወኛ መልኣኽ፡ ማለት ንኣምላኽ እተጻረሮ መንፈሳዊ ፍጡር እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ ንሰይጣን፡ “ገዛኢ እዛ ዓለም እዚኣ” ኢሉ ይጽውዖ እዩ። (ዮሃንስ 12:31) ‘ናይ ሓሶት ትእምርትታትን ጥበራን’ ተጠቒሙ ድማ እዩ ዕላማኡ ዚፍጽም።—2 ተሰሎንቄ 2:9, 10።
ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ብዛዕባ እቲ ሰይጣንን ኣምላኽን ኣብ ሰማይ ዝገበርዎ ዝርርብ ዚገልጽ ሓሳብ ንረክብ ኢና። ሰይጣን ኣብ ውሽጢ ነፍሲ ወከፍ ኣካል ዚርከብ እኩይ ባህርይ እንተ ደኣ ዀይኑ፡ እቲ ፍጹምን ብስነ ምግባር ኣበር ዘይብሉን ኣምላኽ፡ ከመይ ኢሉ እዩ ምስቲ ኣብ ውሽጡ ዚርከብ እኩይ ባህርይ ከም እተዛረበ ጌርና ኽንድምድም እንኽእል፧ (ዘዳግም 32:4፣ እዮብ 2:1-6) ብንጹር እምበኣር፡ ሰይጣን፡ ኣብ ውሽጢ ሰብ ዚርከብ እኩይ ባህርይ ዘይኰነስ፡ ናይ ሓቂ ኣካል እዩ።
ንዓኻ ኼገድሰካ ዘለዎ ስለምንታይ እዩ፧
ሰይጣን፡ ከም ዘየለ ጌርካ ኽትሓስብ ዚደልየሉ ምኽንያት፡ ምስቲ ሓደ ገበነኛ ንሕጊ ምእንቲ ኺጥሕስ ንመንነቱ ዚሓብኣሉ ምኽንያት ይመሳሰል እዩ። ስለዚ፡ ንገዛእ ርእስኻ ኻብ ሰይጣን ንምዕቋብ፡ ብሓቂ ኸም ዘሎ ኽትኣምን ኣሎካ።
ሰይጣን ኣበይ እዩ ዚነብር፧
“ኣቱም ምድርን ባሕርን፡ . . . ድያብሎስ . . . ብብርቱዕ ቍጥዓ ወሪዱኩም ኣሎ እሞ፡ ወይለኹም።”—ራእይ 12:12።
ሰባት እንታይ ይብሉ፧
ብዙሓት ሰባት፡ ሰይጣን ኣብቲ ኣብ ማእከል ምድሪ ዚርከብ ገሃነም እሳት ዚነብር እዩ ዚመስሎም። ገሊኣቶም ከኣ ኣብ ውሽጢ እኩያት ሰባት ዚነብር ይመስሎም።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
ሰይጣን መንፈሳዊ ፍጡር ስለ ዝዀነ፡ ብዓይኒ ኣብ ዘይርአ ዓለም እዩ ዚነብር። ሰይጣን ኣብቲ ኣምላኽን እሙናት መላእኽቱን ዚነብሩሉ ቦታ ኺኣቱ ይኽእል ነይሩ እዩ። (እዮብ 1:6) ሕጂ ግና፡ ካብ ገጽ ኣምላኽ ስለ እተሰጕጐ፡ ምስ ካልኦት እኩያት መንፈሳውያን ፍጡራት ኰይኑ፡ ኣብ ከባቢ ምድሪ ይነብር ኣሎ።—ራእይ 12:12።
ከምዚ ኺብሃል ከሎ፡ ሰይጣን ኣብ ምድሪ ኣብ ሓደ እተወሰነ ቦታ እዩ ዚነብር ማለት ድዩ፧ ንኣብነት፡ ብዛዕባ እታ ጥንታዊት ከተማ ጴርጋሞስ፡ “ዝፋን ሰይጣን ዘለዎ” ዚብል ኣንቢብካ ትኸውን። (ራእይ 2:13) እዚ ሓሳብ እዚ፡ ኣብ ጴርጋሞስ ኣምልኾ ሰይጣን ኣመና ኣስፋሕፊሑ ኸም ዝነበረ ዚሕብር እዩ። ሰይጣን ኣብ ምድሪ ዚነብረሉ ግኡዝ ቦታ የብሉን። ኣብ ክንዳኡስ፡ ከምቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዚገልጾ፡ “ኵለን መንግስትታት ዓለም” ናቱ እየን።—ሉቃስ 4:5, 6።
ሰይጣን ንሰባት ኪጐድኦም ወይ ኪቈጻጸሮም ይኽእልዶ፧
“ብዘላ ዓለም . . . ኣብ ትሕቲ ቝጽጽር እቲ እኩይ ምህላዋ ንፈልጥ ኢና።”—1 ዮሃንስ 5:19።
መጽሓፍ ቅዱስ እንታይ ይብል፧
መብዛሕትኦም ደቂ ሰብ፡ ብጽልዋ ሰይጣን ተታሊሎምን ኣብ ትሕቲ ቝጽጽሩ ኣትዮምን እዮም። (2 ቈረንቶስ 11:14) በዚ ምኽንያት እዚ እዮም ደቂ ሰብ ንዅነታት ዓለም ኬመሓይሽዎ ዘይከኣሉ።
መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣብ ትሕቲ ቝጽጽር ሰይጣን ወይ ኣብ ትሕቲ ቝጽጽር እቶም ዓለወኛታት መላእኽቲ ብዛዕባ ዝወደቑን ኣካላዊ ጕድኣት ብዛዕባ ዝወረዶምን ሰባት ይገልጽ እዩ።—ማቴዎስ 12:22፣ 17:15-18፣ ማርቆስ 5:2-5።
እንታይ ክትገብር ትኽእል፧
ንሓይሊ ሰይጣን ክትፈርሆ ኣየድልየካን እዩ። ኣብ ትሕቲ ጽልዋ ወይ ቍጽጽር ሰይጣን ምእንቲ ኸይትወድቕ ግና፡ ንሰባት ብኸመይ ከም ዚቈጻጸሮም ክትፈልጥ ኣሎካ፣ “ምኽንያቱ፡ ውዲቱ ኣይንስሕቶን ኢና።” (2 ቈረንቶስ 2:11) መጽሓፍ ቅዱስ ብምንባብ፡ ብዛዕባ ውዲት ሰይጣን ዚገልጽ ኣገዳሲ ፍልጠት ክትረክብን ግዳዩ ኻብ ምዃን ክትዕቈብን ኢኻ።
ምስ ኣጋንንቲ ዚተሓሓዝ ዝዀነ ይኹን ንብረት ኣወግድ። (ግብሪ ሃዋርያት 19:19) እዚ ኸኣ ነቲ ምስ ሓተታ መናፍስቲ ወይ ምስ ጥንቈላ ዚተሓሓዝ ክታባት፡ ጽሑፋት፡ ቪድዮታት፡ ሙዚቃታት፡ ወይ ከኣ ምስ ኮምፕዩተር ዚተሓሓዝ ነገራት የጠቓልል።
መጽሓፍ ቅዱስ፡ “ንድያብሎስ ግና ተጻረርዎ እሞ፡ ንሱ ኻባኻትኩም ኪሃድም እዩ” ይብል። (ያእቆብ 4:7) ነቲ ጥበብ ዝሓዘለ ምኽሪ መጽሓፍ ቅዱስ እንተ ተኣዚዝካዮ፡ ንገዛእ ርእስኻ ኻብ እኩይ ፍሕሶ ሰይጣን ከተዕቍባ ኢኻ።—ኤፌሶን 6:11-18።


text:
ንዘመናት እተሰወረ መዝገብ
ሓደ ምሁር፡ ቍርጽራጽ እቲ ብጆርጅያንኛ እተዳለወ ፍሉጥ ጥንታዊ ትርጕም መጽሓፍ ቅዱስ ምስ ረኸበ ደንጽይዎ እዩ። ነቲ ጽሑፍ እቲ ደጋጊሙ ብጥንቃቐ ምስ መርመሮ ድማ፡ በቲ ጽባቐ ጽሕፈትን ሰዋስውን ኪኣምን ክኢሉ እዩ።
እቲ መዝገብ እቲ ኣብ መወዳእታታት ታሕሳስ 1922፡ ብሓደ ኢቫኔ ጃቫኪሽቪሊ ዝስሙ ጆርጅያዊ ምሁር እዩ ተረኺቡ። ንሱ ብዛዕባ ፊደላት ጆርጅያንኛ ምርምር ኪገብር ከሎ፡ ሓደ ቕዳሕ ናይ የሩሳሌም ታልሙድ ረኸበ። ነቲ ጽሑፍ እቲ ምስ መርመሮ ኸኣ፡ ኣብ ትሕቲ እቲ ናይ እብራይስጢ ጽሑፍ፡ ኣጸቢቑ ዘይተደምሰሰ ፊደላት ጆርጅያንኛ ረኣየ። *
እቲ ኣብ ትሕቲ ታልሙድ “ተሰዊሩ” ዝነበረ ጽሑፍ፡ ሓደ ኽፋል እታ ኽፍሊ መጽሓፍ ቅዱስ ዝዀነት መጽሓፍ ኤርምያስ እዩ ነይሩ። ኣብ ሓምሻይ ዘመን ድ.ክ. ከኣ እዩ ተጻሒፉ። እዚ ቕድሚ ምርካቡ ዝነበረ ፍሉጥ ጥንታዊ ጽሑፍ መጽሓፍ ቅዱስ ጆርጅያንኛ፡ ኣብ መበል ታሽዓይ ዘመን ድ.ክ. እተጻሕፈ እዩ። ድሕርዚ ነዊሕ ከይጸንሐ ግና፡ ብሓምሻይ ዘመን ድ.ክ. ወይ ቅድሚኡ እውን ከይተረፈ እተጻሕፈ ኽፋላት ካልእ መጻሕፍቲ መጽሓፍ ቅዱስ ተረኽበ። ካብቲ የሱስን ሃዋርያቱን ዝነበሩሉ ዘመን፡ ሒደት ዘመናት ጥራይ ጸኒሑ እተጻሕፈ ጽሑፍ መጽሓፍ ቅዱስ ኪርከብሲ፡ ኣየ ኽንደይ ዜደንቕ ኰን እዩ!
ነቲ ጽሑፍ እቲ፡ መን እዩ ተርጒምዎ፧ ሓደ ሰብ ድዩ ወይስ ውፉያት ተርጐምቲ ዝሓቘፈት ጕጅለ፧ ነዛ ሕቶ እዚኣ ዚምልስ ታሪኻዊ ጸብጻብ ክሳዕ ሕጂ ኣይተረኽበን። ይኹን እምበር፡ ኣብ ራብዓይ ዘመን፡ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ወይ ከኣ እንተ ወሓደ ገለ ኽፋሉ፡ መን ከም ዝተርጐሞ ብዘየገድስ፡ ብጆርጅያንኛ ተተርጒሙ ኸም ዝነበረ፡ ካብ ሽዑ ኣትሒዙ ኸኣ ህዝቢ ጆርጅያ ቃል ኣምላኽ ብቛንቋ ኣዴኦም ኪረኽቡ ኸም ዝጸንሑ እተረጋገጸ እዩ።
ጆርጅያውያን ምስ ቅዱሳት ጽሑፋት ክሳዕ ክንደይ ሌላ ኸም ዝነበሮም ዚሕብር ጸብጻብ፡ ኣብታ ዘ ማርቲርደም ኦቭ ሰይንት ሹሻኒክ ዘ ኲን ዘርእስታ መጽሓፍ ይርከብ። እታ መጽሓፍ ኣብ መወዳእታታት መበል ሓምሻይ ዘመን እያ ተጻሒፋ ኽትከውን እትኽእል። እቲ ደራሲ ብዛዕባ እቲ ዜሕዝን ታሪኽ እታ ንግስቲ ንምዝንታው፡ ካብ መዝሙራትን ወንጌላትን ካልእ ክፋላት መጽሓፍ ቅዱስን ከም ዝወሰዶ ዚሕብር ጥቕስታት ተጠቒሙ ኣሎ። ብዘይካዚ፡ ኣብ ካርቲሊ ኣመሓዳሪ መንግስቲ ጆርጅያ ዝነበረ ቫርዝኬን ዝስሙ ሰብኣይ ሹሻንኪ ንጐይቶት ፋርስ ምእንቲ ኼሐጕስ ኢሉ፡ “ክርስትና” ገዲፉ፡ እምነቱ ናብ ዞሮኣስተርነት ፋርስ ከም ዝቐየረን ንሰበይቱ እውን ኣሰሩ ኽትስዕብ ከም ዝደለያ፡ እቲ ደራሲ ሓቢሩ ኣሎ። እታ ንግስቲ እምነታ ኽትሓድግ ከም ዘይደለየት፡ ቀቅድሚ ሙማታ ኣብ ዝነበራ መዓልትታት ከኣ ካብ ቅዱሳት ጽሑፋት ምጽንናዕ ትረክብ ከም ዝነበረት እውን፡ ኣብታ መጽሓፍ ተሓቢሩ ኣሎ።
ካብ ሓምሻይ ዘመን ኣትሒዙ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብዘይምቍራጽ ናብ ጆርጅያንኛ ኺትርጐምን ኪቕዳሕን ከም ዝጸንሐ ፍሉጥ እዩ። እቲ ብጆርጅያንኛ እተጻሕፈ ማእለያ ዘይብሉ ጽሑፋት፡ ውፉያት ቀዳሕትን ተርጐምትን ከም ዝነበሩ ዚሕብር እዩ። ብዛዕባ እዚ ማራኺ ታሪኽ እዚ ዚገልጽ ክልተ መዳያት፡ ማለት ምትርጓምን ምሕታምን መጽሓፍ ቅዱስ ንርአ።
ምስፍሕፋሕ ትርጕም መጽሓፍ ቅዱስ
“ኣነ፡ ጆርጂ፡ ትሑት ፈላሲ፡ ነዛ መጽሓፍ መዝሙር እዚኣ፡ ካብ ሓድሽ ግሪኽኛ ናብ ጆርጅያንኛ ብትግሃትን ብብርቱዕ ጻዕርን እየ ተርጒመያ።” ነዘን ቃላት እዚአን እተዛረበን፡ ጆርጂ ምታጽሚንደሊ ዝስሙ ኣብ መበል 11 ዘመን ዚነብር ዝነበረ ጆርጅያዊ ፈላሲ እዩ። ብጆርጅያንኛ እተተርጐመ መጽሓፍ ቅዱስ ንዘመናት ዚኣክል ካብ ነበረ፡ ካልእ ትርጕም ዘድለየ ደኣ እሞ ስለምንታይ እዩ፧
ኣብ መበል 11 ዘመን፡ ብኢድ እተጻሕፈ መጽሓፍ ቅዱስ ጆርጅያንኛ ኣዝዩ ሒደት እዩ ነይሩ። ገሊኡ መጻሕፍቲ መጽሓፍ ቅዱስ ምሉእ ብምሉእ ጠፊኡ ነይሩ እዩ። ብዘይካዚ፡ እቲ ቛንቋ ብመጠኑ ስለ እተቐየረ፡ ኣንበብቲ ነቲ ናይ ቅድም ቅዳሓት ኪርድእዎ የሸግሮም ነይሩ እዩ። ሓያሎ ተርጐምቲ ንመጽሓፍ ቅዱስ ጆርጅያንኛ ብሓድሽ መልክዕ ክትርጕምዎ እኳ እንተ ጸዓሩ፡ ብዝያዳ ጐሊሑ ዚርአ ግና እቲ ጆርጂ ዘዳለዎ ትርጕም እዩ። ንሱ ነቲ ዝረኸቦ ቕዳሓት ጆርጅያንኛ ምስቲ ብግሪኽኛ እተጻሕፈ ጽሑፋት ኣነጻጸሮ፡ ነቲ ዘይተረኽበ ኽፋላትን መጻሕፍትን ከኣ ተርጐሞ። ብመዓልቲ ነቲ ኸም ሓላፊ እቲ ገዳም መጠን ዝነበሮ ዕዮታቱ ይፍጽም፡ ብለይቲ ኸኣ መጽሓፍ ቅዱስ ይትርጕም ነበረ።
ኣብ ግዜ ጆርጂ ዝነበረ ኤፍሬም ምጺረ፡ ትርጕም ጥራይ ዘይኰነስ፡ ንተርጐምቲ ዚኸውን መምርሒ እውን ኣዳለወ። እቲ መምርሒ፡ ብእተኻእለ መጠን ካብቲ በዅሪ ቛንቋ ኽትርጐም ከም ዚግባእ ከምኡውን ካብቲ ምንጪ ኸይወጻእካ ብባህርያዊ መገዲ ኽትርጐም ከም ዘለዎ ዚሕብር መሰረታዊ ስርዓታት ትርጕም ዝሓዘ እዩ ነይሩ። ብዘይካዚ፡ እግረ ጽሑፍን ኣብ ሕድጋት ዚርከብ መወከሲታትን ኣብ ትርጕማት ጆርጅያንኛ ኣተኣታተወ። ምሉእ ብምሉእ ሓድሽ ዝዀነ ትርጕም ሓያሎ መጻሕፍቲ መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ኣዳለወ። እቲ ጆርጂን ኤፍሬምን ዘዳለውዎ ትርጕማት ንተወሳኺ ንጥፈታት ትርጕም፡ ጽኑዕ መሰረት ኣንጺፉ እዩ።
ኣብቲ ቐጺሉ ዝነበረ ዘመን፡ ኣብ ጆርጅያ መጻሕፍቲ ኣንበሽበሸ። ኣብ ከተማ ጌላቲን ከተማ ኢካልቶን ኣብያተ ትምህርቲ ተመስረተ። መብዛሕትኦም ምሁራት እቲ ኣብዚ እዋን እዚ ኣብ “ሃገራዊ ማእከል ጆርጅያ ኢደ ጽሑፋት” ዚርከብ መጽሓፍ ቅዱስ ጌላቲ ተባሂሉ ዚፍለጥ ትርጕም መጽሓፍ ቅዱስ፡ ብሓደ ኻብቶም ኣብ ጌላቲ ወይ ኢካልቶ ዚነብሩ ምሁራት እተዳለወ፡ ምሉእ ብምሉእ ሓድሽ ትርጕም መጽሓፍ ቅዱስ ከም ዝዀነ እዮም ዚኣምኑ።
እዚ ንጥፈት ትርጕም መጽሓፍ ቅዱስ እዚ ኣብ ህዝቢ ጆርጅያ እንታይ ጽልዋ ገይሩ፧ እቲ ኣብ መበል 12 ዘመን ዚነብር ዝነበረ ሾታ ሩስታቨሊ ዝስሙ ገጣሚ ቨፕኪስ-ትኳኦሳንት (ኣብ ግስላ ዘሎ ፈረሰኛ) ዘርእስቱ ጽሑፍ ጸሓፈ። እዚ ጽሑፍ እዚ ንዘመናት ዚኣክል ዓብዪ ጽልዋ ስለ ዝነበሮ፡ “ካልኣይ መጽሓፍ ቅዱስ ጆርጅያውያን” ዚብል ስያመ ተዋሂብዎ ነበረ። ኣብዚ ግዜ እዚ ዚነብር ጆርጅያዊ ምሁር ኬከይሊድዘ ኸም ዝበሎ፡ እቲ ገጣሚ ኻብ መጽሓፍ ቅዱስ ብቐጥታ ይጥቀስ ኣይጥቀስ ብዘየገድስ፡ “ገሊኡ ሓሳባቱ ንእተፈላለየ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ዜንጸባርቕ እዩ።” እቲ ግጥሚ ብዙሕ እተጋነነ ሓሳባት ዝሓዘ እኳ እንተ ዀነ፡ ከም ናይ ሓቂ ዕርክነት፡ ልግሲ፡ ኣኽብሮት ደቂ ኣንስትዮ፡ ከምኡውን ስስዐ ዘይብላ ፍቕሪ ወጻእተኛታት ዝኣመሰለ ተደጋጋሚ ፍረ ነገራት ሓቚፉ ኣሎ። እዝን ካልእን ትምህርትታት መጽሓፍ ቅዱስ ንዘመናት ዚኣክል፡ ክሳዕ እዚ ግዜና እውን ከይተረፈ፡ ኣብ ኣተሓሳስባ ህዝቢ ጆርጅያ ጽልዋ ኺገብር ጸኒሑ እዩ፣ ኣብዚ ግዜ እዚ እውን እንተ ዀነ፡ ህዝቢ ጆርጅያ ነዚ ነገራት እዚ ኸም ስነ ምግባራዊ መምርሒኦም ገይሮም ይርእይዎ ኣለዉ።
ሕትመት መጽሓፍ ቅዱስ—ንጉሳዊ ጕዳይ
ኣብ መወዳእታ መበል 17 ዘመን፡ ንጉሳዊ ቤተ ሰብ ጆርጅያ መጽሓፍ ቅዱስ ኪሕተም ኣዝዮም ይደልዩ ነበሩ። በዚ ምኽንያት እዚ ድማ፡ ሻድሻይ ንጉስ ቫክታን ኣብታ ርእሰ ኸተማ ዝዀነት ቲቢሊሲ ቤት ማሕተም ተኸለ። ይኹን እምበር፡ ጽሑፋት መጽሓፍ ቅዱስ ንኺሕተም ኣይተዳለወን ነይሩ። ኣብቲ ግዜ እቲ እውን፡ መጽሓፍ ቅዱስ ጆርጅያንኛ ኸም ብሓድሽ ዳርጋ ተሰዊሩ ነበረ። ንገሊኡ ኽፋላት መጽሓፍ ቅዱስ ዝሓዘ፡ ጐደሎ ኢደ ጽሑፋት ጥራይ እዩ ተረኺቡ ነይሩ፣ እቲ ቛንቋ ኸኣ ዘመናዊ ኣይነበረን። ሱልካን ሳባ ኦርቤልያኒ ዝስሙ ብዙሕ ቋንቋታት ዚፈልጥ ክኢላ፡ ንጽሑፋት መጽሓፍ ቅዱስ ኪእርሞን ኪመልሶን ሕድሪ ተዋህቦ።
ኦርቤልያኒ ነቲ ዕዮ ብጥንቃቐ ጀመሮ። ግሪኽኛን ላቲንን ሓዊስካ ሓያሎ ቛንቋታት ይፈልጥ ስለ ዝነበረ፡ ኣብ ርእሲ ጥንታዊ ኢደ ጽሑፋት ጆርጅያንኛ እተፈላለየ ኻልእ ምንጪ ጽሑፋት እውን ተጠቒሙ እዩ። ይኹን እምበር፡ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስትያን ጆርጅያ፡ ነቲ ሰፊሕ ኣተሓሳስባኡ ኣይፈተወቶን። እቶም ኣቕሽሽቲ ንኦርቤልያኒ፡ ነታ ቤተ ክርስትያን ከም ዝኸሓደ ገይሮም ከሰስዎ፡ ነቲ ንጉስ ኣእሚኖም ከኣ ነቲ መጽሓፍ ቅዱስ ንምትርጓም ዝጀመሮ ዕዮኡ ኸም ዚቋረጽ ገበሩ። ብጆርጅያንኛ እተጻሕፈ ገሊኡ ምንጭታት ከም ዚሕብሮ፡ ኣብ ሓደ ባይቶ ቤተ ክርስትያን፡ እቶም ኣቕሽሽቲ ንኦርቤልያኒ ነቲ ንዓመታት ዝጸዓረሉ መጽሓፍ ቅዱስ ንኼቃጽሎ ኣገደድዎ።
ሓደ ኻብቲ ኽሳዕ እዚ ግዜና ዘሎ መጽሓፍ ቅዱስ ሳባ ተባሂሉ እውን ዚፍለጥ ኢደ ጽሑፍ ኣምጽክየታ (ምጼታ)፡ ገለ ኻብቲ ኦርቤልያኒ ብኢዱ ዝጸሓፎ ሓሳባት ይርከቦ እዩ። ይኹን እምበር፡ እዚ ጽሑፍ እዚ፡ እቶም ካህናት ዚቃወምዎ ዝነበሩ መጽሓፍ ቅዱስ ምዃኑ ንገሊኣቶም የጠራጥሮም እዩ። ብርግጽ ናቱ ምዃኑ ዚእመነሉ፡ እቲ መመላእታ ጽሑፍ ጥራይ እዩ።
ሕትመት መጽሓፍ ቅዱስ፡ ሽሕ እኳ ብድሆታት እንተ ኣጋጠሞ፡ ገሊኦም ኣባላት ቤተ ሰብ ንጉስ ከም ኣዝዩ ኣገዳሲ ገይሮም እዮም ዚርእይዎ ነይሮም። ካብ 1705 ክሳዕ 1711 ኣብ ዝነበረ ዓመታት፡ ክፋላት መጽሓፍ ቅዱስ ተሓቲሙ እዩ። እቶም መሳፍንቲ ጆርጅያ ዝነበሩ ባካሪን ቫኩሽቲን ብዝገበርዎ ጻዕሪ፡ ኣብ መወዳእታ ብ1743 ምሉእ መጽሓፍ ቅዱስ ተሓትመ። ካብኡ ንደሓር ድማ ተሰዊሩ ኣይተረፈን።
^ ሕ.ጽ. 3 ጥንቲ፡ ናውቲ ጽሕፈት ክቡርን ዘይርከብን ስለ ዝነበረ፡ ንጥንታዊ ኢደ ጽሑፍ ደምሲስካ፡ ኣብ ልዕሊኡ ሓድሽ ጽሑፍ ምጽሓፍ ልሙድ እዩ ነይሩ። ከምዚ ዝኣመሰለ ኢደ ጽሑፋት፡ ፓሊምፕሴት ተባሂሉ እዩ ዚጽዋዕ። እዚ ኸኣ፡ ካብቲ፡ “እንደገና እተደምሰሰ” ዚብል ትርጕም ዘለዋ ናይ ግሪኽኛ ቓል እተወስደ እዩ።
ዝያዳ ፍለጥ
ብስራት ኣምላኽ
ኣምላኽ ስም ኣለዎዶ፧
ኣምላኽ ብዙሕ መዓርጋት ኣለዎ፣ ንኣብነት፡ ኵሉ ዚኽእል፡ ፈጣሪ፡ ጐይታ ይብሃል እዩ። ብሕታዊ ስም ኣምላኽ ግና ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ልዕሊ 7,000 ሳዕ ተጠቒሱ ይርከብ።


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
- Details
- Hits: 731
በዓል መዚ ልምዓት እቶት ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ብመንግስቲ ዝተሓንፀፁ ፖሊስታትን ስትራተጂታትን ንምዕዋት ካብ 2003-2006 ፍርቂ ዓመት ኣብ ውሽጡ 2 ኣዉራ ከይዲ ስራሕትን 5 ደገፍቲ ከይዲ ስራሕትን ዘለዎ መሓውር ብምፅዳቕ ን3ተ ዓመትን 6ተ ወርሕን ዝኣክል ሰፋሕቲ ስራሕቲ ዓበይቲ ዓወታት እንዳመዝገበ ፀኒሑ’ዩ። እቲ ዝፀንሐ መሓውር ምስቲ ዘሎ ፃዕቒ ስራሕ ከስርሕ ብዘይምኽኣሉ ኣብ 2006 ዓ.ም ከም በሓዱሽ ብምምዕርራይ 4 ኣዉራ ከይዲ ስራሕትን 5 ደገፍቲ ከይዲ ስራሕትን ኣብ ትሕቲ እዘን ኣውራ ከይዲ ስራሕቲ ድማ ዝተፈላለያ ኬዝቲማት (ንኡሳን ከይዲ ስራሕቲ) ሒዘን ክውደባ ብምግባርን ከምበሓዱሽ ድልድል ሰራሕተኛታት ብምክያድን ቑልፊ መደቡ ዝኾነ ህንፀት ልምዓታዊ ሰራዊትን ካልኦት ዓበይቲ መደባትን ንምዕዋት ላዕልን ታሕትን እንዳበለ ይርከብ። እተን ኣውራ ከይዲ ስራሕቲ፣ ደገፍቲ ከይዲ ስራሕትን ኬዝቲማትን እንመን ከምዝኾና ከምዝስዕብ ተዘርዚረን ኣለዋ።
ሀ. ዝርዝር ኣውራ ከይዲ ስራሕቲ
1. ኣውራ ከይዲ ስራሕ ኣወሳስና፣ኣተኣኻኽባ እቶትን ክትትልን
ኣብ ትሕቲ እዚ ኣውራ ከይዲ ስራሕ ዘለዋ ኬዝቲማት 3 እየን ንሳተን ድማ፡-
-
- ኬዝቲም ኣወሳስናን ኣተኣኻኽባ እቶትን ክትትልን
- ኬዝቲም ማዕኸን መረዳእታ
- ኬዝቲም መሳርሕ መመዝገቢ መሸጣ
2. ኣውራ ከይዲ ስራሕ ትምህርትን ስልጠናን ግልጋሎት ዓማዊልን
ኣብ ትሕቲ እዚ ኣውራ ከይዲ ስራሕ ዘለዋ ኬዝቲማት እየን ንሳተን ድማ፡
-
- ኬዝ ቲም ትምህርትን ስልጠናን
- ኬዝ ቲም መፅናዕትን ግልጋሎት ዓማዊልን
3. ኣውራ ከይዲ ስራሕ ኣመራርሓ ስራሕን ልምዓት ሓይሊሰብን
ኣብ ትሕቲ እዚ ኣውራ ከይዲ ስራሕ ዘለዋ ኬዝቲማት 3 እየን ንሳተን ድማ፡-
-
- ኬዝ ቲም ትልምን ምውፋርን
- ኬዝ ቲም ምምሕዳር ሰራሕተኛታትን ልምዓት ሓይሊ ሰብን
- ኬዝ ቲም ኣተኣላልያ ጥርዓን ሰራሕተኛታት
4. ኣውራ ከይዲ ስራሕ ምኽባር ሕጊ እቶትን ኢንተለጀንስን
ኣብ ትሕቲ እዚ ኣውራ ከይዲ ስራሕ እዚ 3 ኬዝቲማት ኣለዋ ንሳተን ድማ፡-
-
-
- ኬዝቲም ኢንተለጀንስ
- ኬዝቲም ኣመራርሓ ስራሕቲ ስግኣት
- ኬዝቲም ዓቀብቲ ሕግን ምርመራ ገበንን
-
ለ. ዝርዝር ደገፍቲ ከይዲ ስራሕቲ
ኣብዚ 5 ደገፍቲ ከይዲ ስራሕቲ ኣለዋ ንሳተን ድማ፣-
1. ደጋፊ ከይዲ ስራሕ ልምዓታዊ ትልሚ
2. ደጋፊ ከይዲ ስራሕ ዕደጋን ፋይናንስ ንብረት ምምሕዳርን
3. ደጋፊ ከይዲ ስራሕ ርክብ ህዝቢ
4. ደጋፊ ከይዲ ስራሕ መርበብ ሓበሬታን ቴክኖሎጂን
5. ደጋፊ ከይዲ ስራሕ ውሽጢ ኦዲት
ካልኦት ንዋና ዳይሬክተር ብቐጥታ ተፀዋዕነት ዘለዎም ኣካላት ኣለዉ ንሳቶም እውን፡-
1. መኮነን ስነ-ምግባር
2. ስርዓተ ፆታ
እዘን ኣብ ላዕሊ ዝተገለፃ ኣውራ ከይዲ ስራሕቲ፣ ደገፍቲ ከይዲ ስራሕትን ኬዝቲማትን ነናይ ባዕለን ዝሰርሕኦ ዕማም ዋላ ይሃልወን ግን ድማ እንዳተደጋገፋን እንዳተመጋገባን ናይቲ ቤት ዕዮአን ዕላማን ሽቶን ናብ ዝለዓለ ብርኪ ንምብፃሕ ብቐሊሉ ዘይግመት ኣስተዋፅኦ ኣለወን። ሕድሕደን ዝሰርሕኦ ቀንዲ ስራሕትን ኣብ ከይዲ ምንቅስቓስን ዝነበረን ጥንካረታትን ሕፅረታትን ፈሊየን ይመሃሃራ፣ ይገማገማን ይሰራረዓን እየን። በዚ ኣቢለን ድማ ዝሓዘኦ ዓብይ ዕማም ህንፀት ልምዓታዊ ሰራዊት ተግባራዊ ንምግባር ኣብ ሰፊሕ ምንቅስቅስን ርብርብን ይርከባ ኣለዋ።
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
We have 33 guests and no members online


text:
ኢትዮጵያን ሩስያን ምትሕብባረን ከጠናኽራ ተሰማሚዐን…
መቐለ መጋቢት 11/2009(ድወት) ሃገራት ኢትዮጵያን ሩስያን ኣብ ዓውደ ባህልን ቱሪዝምን ብሓባር ንምስራሕ ዘኽእለን ስምምዕነት ተፈራሪመን።
ሓበራዊ ኮሚሽን መንግስታት ኽልቲኤን ሃገራት ብቐፃልነት ኣብ ሳይንስ፣ ንግዲ፣ ቑጠባን ቴክኒካዊ ሓገዛትን’ውን ብሓባር ንምስራሕ ተሰማሚዑ።
ኣብቲ ዝሓለፈ ቕነ ዝተኻየደ ሻድሻይ ኣኼባ ሓበራዊ ኮሚሽን መንግስታት ኢትዮጵያን ሩስያን ስዒቦም ዝተበፅሑ ስምምዓት ኾይኖም ኣብ ሞንጎ ኽልቲኤን ሃገራት ዘሎ ርክብ ንግዲ ብምዕባይ ምህርታተን ኣብ ዕዳጋ ኽልቲኤን ሃገራት ዝኣትወሉ ባይታ ንምፍጣር’ውን ተሰማሚዐን።
ብወገን ኢትዮጵያ ኣቦ መንበር እቲ ኮሚሽንን ሚኒስትር ጉዳያት ካቢኔ ኣይተ ኣለማየሁ ተገኑ እቲ ኣኼባ ኢትዮጵያ ምስ ሩስያ ዘለዋ ርክብ ንምዕባይ ዕድል ዝረኸበትሉ ትርጉም ዘለዎ ኣኼባ ከምዝነበረ ተዛሪቦም።
ኽልቲኤን ሃገራት ኣብ ቐፃሊ ኣብ ንግድን ኢንቨስትመንትን ዘለወን ምትሕብባር ብምዕባይ ኣብ ግንባራት ትምህርቲ፣ ሕርሻን ኢንዳስትርን ዘሎ ምትሕብባር ክዓቢ ከምዝሰርሓ ሓቢሮም።
ካብዚ ብዝሰገረ ኢትዮጵያን ሩስያን ኣብ ሳይንስን ቴክኖሎጅን ተሓባቢረን ክሰርሓ ኣብ ስምምዕ ከምዝበፅሐ ብምግላፅ ግልጋሎት መጓዓዝያ ኣየር፣ ምፍራይ ሓይልን መዓድንን’ውን ብሓባር ንምስራሕ ስምምዕ ዝተበፅሐሎም ዓውድታት ምትሕብባር ከምዝኾኑ ገሊፆም።
ሩስያ ምስ ኢትዮጵያ ዘለዋ ቑጠባዊ ምትሕብባር ንምዕባይ ዘኽእል ኣኼባ ከምዝነበረ ዝገለፁ ብወገን ሩስያ ኣቦ መንበር ሓበራዊ ኮሚሽን መንግስታት ኽልቲኤን ሃገራትን ሚኒስትር ዲኤታ ኸባብን ሃፍቲ ተፈጥሮን ሩስያ ኢኬጄኒ ኪሰሌቭ ብወገኖም ሰብ ሃፍቲ ሃገሮም ኣብ ምፍራይ ሓይልን መዓድንን ንምውፋር ዘኽእሉ ዘተታት ከምዝተኻየደ ሓቢሮም።
ሻብዓይ ኣኼባ ሓበራዊ ኮሚሽን ኢትዮ-ሩስያ ኣብ 2018 ኣብ ሞስኮ ክካየድ እዮም።


text:
ኤርትራ ሓደ ሃገር እምበር ሓደ ህዝቢ የብላን
ኣብ ሕብረተሰብና፡ መርዚ ወይ ስሚ ጎዳእን ቀታልን ስለዝኾነ፡ ኣሽምባይዶ ክትቀምሶ፡ ስሙ ክጽዋዕ’ውን ኣይድለን’ዩ። ሓደ ሓደ እዋን ግን፡ ነቲ ንኽትጎስሞ ወይ ክትርዕሞ ከም ስሚ ወይ ከም መርዚ ዝቀትል ሓቂ፡ ንኽትቅበሎ ዘገድድ ኩነታት ይመጽእ እሞ ከይፈተኻ ትውሕጦ።
ኣብ ሕብረተሰብና፡ መርዚ ወይ ስሚ ጎዳእን ቀታልን ስለዝኾነ፡ ኣሽምባይዶ ክትቀምሶ፡ ስሙ ክጽዋዕ’ውን ኣይድለን’ዩ። ሓደ ሓደ እዋን ግን፡ ነቲ ንኽትጎስሞ ወይ ክትርዕሞ ከም ስሚ ወይ ከም መርዚ ዝቀትል ሓቂ፡ ንኽትቅበሎ ዘገድድ ኩነታት ይመጽእ እሞ ከይፈተኻ ትውሕጦ። እቲ እናፈለጥካ ምእንቲ ሞጎጎ ትሕለፍ ኣንጭዋ ኢልካ ሸለል ትብሎ ዝነበርካ ጉዳይ፡ ዋላ እቲ ሞጎጎ ሓሸም ይበል፡ እታ ኣንጭዋ ክትቅተል ኣለዋ ትብል። “ኣብ ኤርትራ ሓደ ሃገር እምበር ሓደ ህዝቢ የለን” ዝብል ኣርእስቲ ክለዓል እንከሎ፡ ንምእማኑ ንብዙሓት ዜጋታት ጸላዕላዕ ከምዝብሎም ፍሉጥ’ዩ። ኣነ’ውን ሓደ ካብኦም’የ። ብፍላይ ድማ ነቲ ኤርትራዊ ኣብ መዋእል መግዛእትን ብረታዊ ቃልስን፡ “ጽንዓቱን ሓድነቱን ከም ዓረ ዝተረረ፡ ከም ማይን ጸባን ተወሃሂዱ ዝነብር ህዝቢ’ዩ” ዝብል ወገን፡ ድሕሪ ናጽነት፡ ህግደፍ ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ንፖለቲካዊ መጣልዒ ይጥቀመሉ ከምዘሎ ዘይኣምን ሰብ ወይ ጉጅለ ኣይውሓጠሉን’ዩ። ኣብዚ ዘለናዮ መዋእል፡ ኩሉ ህዝቢ ኤርትራ ብፖለቲካዊ ኣጠማምታኡን ረብሓታቱን ሓደ ህዝቢ ነይሩ እንተዝኸውን፡ ሓደ ክፋል ወገኑ ብስርዓት ህግደፍ ክርሸን፡ ክእሰር፡ ንብረቱ ክራሰ፡ ናብ ጊላ ተቀይሩ ብዘይ ክፍሊት ክግብር እንከሎ፡ ዘዝተወልዱ ኤርትራውያን መኣዲ ትምህርቲ ክሕረሙ፡ ካብ መርዓን ንቡር ህይወትን ክመዛበሉ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ኩርናዓት ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያን እንተላይ ምሩዃት ኩናት፡ ሰብኣዊ መሰላቶም ክርገጽን ዋና ስኢኖም ከም ኣቅሓ ክልወጡን ክሽየጡን እንከለዉ፡ እቲ ብህዝቢ ኤርትራ ይሕለቅ’የ ኢሉ ዝምሕልን ዝግዕርን ኣምሰሉ ስርዓት ህግደፍ፡ ነቶም ብሰንኩ ሃገሮም ክገድፉ ዝተገደዱ ኤርትራውያን “ከድዓት’ዮም፡ ጸጊቦም፡ ኣብ ኤርትራ ዝኾነ ጸገም የለን” ኢሉ ሓቂ ክጥምዝዝ እንከሎ፡ ሰሚዕና ከምዘይሰማዕና ምስቃጥ፡ ተቃውሞ ዘይምርኣይና፡ ሕሉፍ ሓሊፍና ድማ፡ ብዙሓት ኤርትራውያን፥ “ህግደፍ ወይ ሞት” እናበልና ስቃይ ህዝብና ክቅጽል ምስ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ዝዓመረ ጓይላ እናኣጠቃዕናን እናሳዕሳዕናን እንከሎና፡ በየናይ ስነ-መጎት’ዩ፡ ኤርትራ ሓደ ህዝቢ ኣለዋ ክብሃል?
ኤርትራ ብኽቡር መስዋእቲ፡ ኣብ 1991 ልኡላዊ መሬታ ከምዘረጋገጸትን ኤርትራ ትብሃል ሃገር ኣብ ካርታ ዓለም ብማሕበረ ሰብ ተፈላጥነት ከምዘለዋን ዘካትዕ ኣይኮነን። ኣብ ኤርትራ፡ ክልተ ዓበይትን መሰረታውያንን ሃይማኖታት ማለት እምነታት ክርስትናን ምስልምናን ከምዝርከብ፡ ዝተፈላለየ ቋንቋታት ዝዛረባ፡ ንመንነተንን ማሕበራዊ ኣቃውማታተንን ዘንጸባርቅ ባህሊ ወግዒ፡ ክብርታትን ዘለወን ትሽዓት (9) ብሄራት ከምዘለዋ ንዓመታት ዝተራዕመ ሓቂ’ዩ። ስርዓት ህግደፍ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ብዝተፈላለየ ብልሓታት መቃቂሉ ክገዝኦ፡ ሓቂ ከይፈልጥ መደናገሪ ሜላታት ክኽተል፡ ኣንጻሩ ተቃውሞ ከየልዕል ብሓይሊ ከርዕዶን ሰለይቲ ኣዋፊሩ ክጸናጸኖን ካብ ቀዳማይ ዕላማታቱ’ዩ። ሎሚ፡ ስርዓት ህግደፍ፡ እቶም ዝሓለፉ ባዕዳውያን ገዛእቲ’ውን ዘይተጠቅምሉ ድሑርን ሕቡእን ከፋፋሊ ሜላ’ዩ ዘዘውትር። ስርዓት ህግደፍ፡ ብኢደ ዋኒኑ፡ ብዘይ ቅዋም፡ ተቆጻጻሪ ዘይብሉ፡ ንብረት ህዝቢ ኤርትራ ክልውጥን ክሸይጥን፡ ንልዕሊ ርብዒ ዘመን ኣብ ስልጣን ክኹደጭን ንህዝቢ ኤርትራ ክረግጾን፡ ኤርትራዊ ኣብ ገዛእ መሬቱ ከም ካልኣይ ዜጋ ክቁጸርን፡ ውሑዳት ሕልና ዘይብሎምን በላዕቲ ጉቦን ብሚልዮናት ዶላር ክጻፍዑን ዝበዝሐ ክፋል ህዝብና ድማ ቁራስ መግቢ ስኢኑ ተኽዕርምዩ ክነብር እንከሎ፡ በየናይ መለክዒ’ዩ ህዝቢ ኡርትራ ምስ ብዙሕ ፍልልያቱ ከም ሓደ ህዝቢ ዝቁጸር? ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን ነስትውዕል’ሞ ብጽሞና። ህዝቢ ኤርትራ፡ ስርዓት ህግደፍ ይኽተሎ ብዘሎ ኣዕናዊ ሜላታት፡ ሃገሩ ገዲፉ ናብ ስደት እናምርሐን ማሕበረ ሰብ ዓለም ንመራሕቲ ህግደፍ ብገበን ኣብ ዝኸሰሰሉን፡ ኤርትራውያን ኣብ ክልተ ተመቂልና፡ ገሌና ንገበናት ስርዓት ህግደፍ ከነቃልዕ እንከሎና ገሌና ድማ መታን ካብ ህግደፍ መቁሽሽ ክንወሃብን ብግዝያዊ ትቅምን፡ “መንግስቲ ኤርትራ ገበን ኣይፈጸመን፡ ዓለም ትዘርየና ኣላ፡ ተንኮል ስርዓት ወያነ ኣመሪካን’ዩ” ኢልና ንስርዓት ህግደፍ ክንውድስ፡ ኣበራቱ ክንሓብእን ብኽቱር ስስዐን ፍትወት ገንዘብን ኣብ ልዕሊ ካልኦት ኤርትራውያን ገበን ክንፍጽም እንከሎና፡ ልዕሊ ህግደፍ “ህዝቢ ኤርትራ ኣይተኣስረን፡ ቁጠባዊ ጸገማት የብሉን፡ ኣብ ኤርትራ ፍትሕን ሕግን ኣሎ’’ ብምባል ኢና ንማጎትን ህዝብና ንሞት ንፈርድ ዘሎናን። እዚ ድማ ምልክት ፍልልያትናን ስንፍናናን እምበር ንሓድነትናን ንሓንቲ ኤርትራን ኣየንጸባርቅን’ዩ። እዚ ተግባራት’ዚ፡ ጽዩፍ፡ ጥልመት ስዉኣትን ነብሰይ ይጥዓመንን’ዩ። ከም ሰባት መጠን ብፖለቲካዊ ኣረኣእያ፡ ብሃይማኖታዊ እምነትን ካልእ ውልቃዊ ጠባያትን ክንፈላለ ሓራም ኣይኮነን። ላም ምስ ሓራዲኣ ማይ ትሰቲ ከምዝብሃል ግን፡ ነዚ ሰብን እዝግን ዝፈልጦ ብግህዱን ብስዉሩን መጻኢ ወለዶና ዘጽንት፡ መንነትናን ባህልናን ዝብርዝ፡ ሃብትና ዝዘሩን ዘዕኑን፡ ምስ ከባቢና ዘናቁተና ዘሎ ስርዓት ህግደፍ ምቁምጣዕን ምድጋፍን ይቅረ ዘይብሃሎ ገበን ከም ምፍጻምን ብታሪኽ ዘሕትትን’ዩ።
ብርግጽ ካብ ነዊሕ ዓመታት ኤርትራውያን እንምክሓሉን እንኾርዓሉን ክብርታት ኣሎና። ህርኩትነት፡ ምትሕግጋዝ፡ ቅንዕና፡ ልግስና፡ ምብልሓት፡ ቆራጽነት፡ ጽንዓት፡ ምጽውዋር ዝኣመሰሉ ገለ ክጥቀሱ ዝኽእሉ ካብ ብሉጻት ባህልታትና’ዮም። ኣብዚ እዋን’ዚ እዞም ዝተተምብሁ ክብርታት ኣብ ቦታኦም ኣለዉ ድዮም ንዝብል ሕቶ ግን፡ ንኽትዕ ዝግደፍን ሰባት ነናቶም መለክዒታት ክህልዎም ስለዝኽእልን፡ እወ ወይ ኣይፋል ዝብል መልሲ ይህልዎ ይኸውን። ገለ ሰባትን ፖለቲከኛታትን፡ ኤርትራ ብዙሓት ብሄራትን ቋንቋታትን ስለዘለዋ ከም ሃብቲ ዝወስድዎ’ኳ እንተኾኑ፡ ነታ ዝቅመጡላ መሬት ብሓባር እንተዘይዓቂቦማ፡ ሓድሕድ ምክብባር እንተዘይሃልዩ፡ ማሕበረ-ቁጠርባዊ ማዕርነት እንተዘይተረጋጊጹን ጥዕና ዘለዎ መንግስቲ እንተዘይተመስሪቱን ዝህሉ ሕዱር ሕማም ግን መድሃኒት ከምዘይብሉ ንምግማቱ ዘጸግም ኣይኮነን። ኣብ መንጎ ብሄራት ወይ ዞባታት ኤርትራ ምዕሩይ ዝርጋሐ ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ቁጠባዊ ምዕባለን የለን። ስርዓት ህግደፍ ግን ፖለቲካዊ ሃልኪ፡ ኣብቲ ኣብ ኣስመራ ዓመት መጸ ዝካየድ ፈስቲቫል፡ ወከልቲ 9 ብሄራት ኣኪብካ ንባህሎምን መነባብሮኦምን ንምንጽብራቅ ብመራኸቢ ብዙሓን ምቅላሕ ከምልምዲ ተወሲዱ’ሎ፡፡ ኣብ ሓደ ሕብረተሰብ፡ እቲ ናተይ ትብሎ ህዝቢ ወናኒ ፖለቲካውን ቁጠባውን ዕድሉ ምስዝኸውን፡ መሰል ምዝራብን ምምራጽ መራሕቱን ምስ ዝህልዎ፡ ሓጎሱን ሓዘኑን ብሓባር ምስዘስተማቅንር፡ ብማዕረ ተቛዳሲ ጸጋታት ሃገርን ማሕበራዊ ኣገልግሎትን እንተኾይኑ፡ ምጽውዋርን ቀዳምነታቱ ዝፈልጥን ጥራሕ’ዩ ሓድነትን ፍትሕን ኣሎ ኢልካ ክትዛረብ ትኽእል። ብትዕዝብተይ ግን ገለ ክፋል ሕብረተስብና ብኣቋራጭ ንምህብታምን ዘይተኣደነ ገንዘብ ንምግሓጥን፡ ምስቶም ውሽጣዊ ኣካላት ሰባት ዝልውጡን ዝሸጡን ነጋዶ ሰብ ኣብ ዝሰሰኑሉ፡ እዘዝቲ ሰራዊትን ኣባላት ጸጥታን ስርዓት ህግደፍ ኣብ ከባቢ ዶባት ኤርትራ ደቂ ዓይኒ መዓርን ሃብታማትን ብመሰነይታ ሸናዕ እናበሉ ናብ ዝደለይዎ ቦታ ክፋነዉ እንከለዉ፡ ደቂ ድኻታት ድማ ኣብ ኩሉ ከይበጽሑ ብዓረር ህግደፍ ክምልዓሱ፡ ብሰንሰለት ተቀፊዶም ናብ ማእሰርቲ ክድርበዩ፡ ንዓመታት ኣብ ሃሩርን ቁርንን ክበልዩ፡ ዝበዝሓ ኣዴታት ወላዳት መኻን ኮይነን ለይትን መዓልትን ኣብ ሓዘን፡ ድኽነት፡ ጽምዋን ደባሲ ስኢነን ተደርብየን እንከለዋ፡ ብኣንጻሩ ገለ ኣዴታት ስእሊ ሓራዲ ሰብ፡ ኢሳያስ ተሰኪመንን ተሓኒነንን ክስዕስዓ ክትዕዘብ እንከለኻ፡ “ህዝቢ ኤርትራ ሓደ ህዝቢ’ዩ” ዝብል ምጉት ብኽንደይ ሊትሮ ማይ ክትውሕጦ ትኽእል? ስርዓት ህግደፍ፡ ህዝቢ ኤርትራ ንኽበታተን ንሓድሕዱ ክናቆት ዘተኣታተዎ ሰንካም መጻወድያ ድማ፡ እቲ ቀንዲ ጠንቂ፡ ምድኻምን ምብሕጓጉን ሓድነት፡ ክቡር ባህልታትን ሃገራዊ ላህጃታትን’ዩ። እቲ ጸገም ግን ናይ ስርዓት ህግደፍ ጥራይ ኣይኮነን። ብቀንዱ ክፋል ህዝቢ ኤርትራ፡ ግዳይ ኣዕናዊ ሜላታት ህግደፍ ጥራይ ዘይኮነ ተባዕ ተቃውሞ የስምዕ ስለዘየለን’ዩ። ካልእ ይትረፍ እቲ ኣብ ስደት፡ ኣብ ዓዲ ፍትሕን ሰላምን ዘሎ ህዝብና፡ “ደጋፍን ተቃዋምን መንግስቲ ኤርትራ” ተባሂሉ፡ ክልተ ማሕበረኮም ኤርትራ ክምስርት፡ ክልተ ወይ ካብ ክልተ ንላዕሊ ቤተ-ጸሎት ክጥቀም ወይ ድማ ተስፋ ቆሪጹ ካብ ኩሉ ዝገለለን ኣብ ናይ ጓኖት ኣብያተ ጸሎት ዝጥቀምን ኤርትራዊ ብዙሕ’ዩ። ስርዓት ህግደፍ ዝደልያን ዝሓልማን ድማ ንሳ’ያ። ህዝቢ ኤርትራ ሰሚሩን ነቂሑን ኣንጻር ኣዕናዊ ሜላታት ህግደፍ ስሙር ተቃውሞ ንኸየርኢ ምብትታትን ኣንፈት ኣርእስቲ ምቅያርን።
እቲ ዘገርም ኣብ ብዙሓት ከተማታት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ንኣብነት፡ ደጋፊ ህግደፍ ወይ ብህይወቱ እንከሎ ኣብ ኣኼባታትን ጓይላታትን ህግደፍ ዘይተሳተፈ ኤርትራዊ ምስ ሞተ፡ ኣብተን መምርሒታት ስርዓት ህግደፍ ርዒመን ዝጓዓዛን ካብ መንፈሳዊ ተግባራት ዝርሓቃን ኣብያተ ክርስትያናት፡ ጸሎተ-ፍትሓት ከምዘይግበረሉ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ዘዋሪ መልእኽቲ ስለዘመሓላለፈ፡ ሰብ ብህይወቱ እንከሎ ጥራይ ዘይኮነ ኣደዳ ስቃይ ስርዓት ህግደፍ ዝኸውን ዘሎ፡ ዋላ ምስሞተ’ውን ንሱን ስድራቤቱን ሰላም የብሎምን። ህዝቢ ድማ ግዳይ ተንኮላት ስርዓት ህግደፍ ኮይኑ ኣብ ኣብያተ ጸሎት ንሓድሕዱ ክወናጀልን ክፋጠጥን ክትዕዘብ ኣዝዩ ዘሕዝን ጥራይ ዘይኮነ፡ መዕገቲ እንተዘይተገይሩሉ ናብ ዝኸፍአ ጥፍኣት ከምዘምርሕ ንምእማቱ ኣየሸግርን። ኤርትራውያን ብሓፈሻ መራሕቲ ሃይማኖት በጃኩም ልቢ ግበሩ፡ ኣብ ክንዲ ናይ ስጋ ክይጎድለኩም ናይ ሓሶትን ሓጥያትን መዓርግ ክህነትን ጵጵስናን ሒዝኩም ምስ ስርዓት ህግደፍ ወጊንኩም ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ገበን ትፍጽሙ፡ መንገዲ ሰላምን ዕርቅን ምረጹ። ኤርትራዊ ኣብ ዝሃለወ ይሃሉ፡ ኣብ ክንዲ ነቲ ዘንጸላልዎ ዘሎ ደበና ጥፍኣትን ዕንወትን ሓቢሩ ዝምክትን ህይወቱ ብሰላም፡ ብስኒት፡ ምኽብባርን ዝመርሕን፡ ኣብ መጻወድያ ህግደፍ ክኣቱ እንተመሪጹ ግን፡ ኤርትራ ሓደ ሃገር እምበር ሓደ ህዝቢ ኣይክህልዋን’ዩ። ፍትሒ ጎደለ ድኻ ተበደለ ከምዝብሃል፡ ኤርትራ ዝሓየለ፡ ጉሒላን ዘውደልደለን ጥራሕ ዝሕጎሰላ ሃገር’ያ ክትከወን፡፡ ምብትታን ኤርትራውያን ቅልጡፍ መድሃኒት እንተዘይተረኺብዎ ድማ፡ ህላወ ሓንቲ ኤርትራ ብዘይ ህዝቢ ትርጉም የብሉን። እታ ኣብ ከርሳ ኣዕጽምትን ደምን ጸይራ ዘላ ሎሚ ንፈልጣ መሬት ኤርትራ፡ ዋና ስኢና መጻኢ ወለዶ ኣይክረኽባን’ዩ። ኩልና ብህላወን ድሕነትን ኤርትራን ህዝባን ንግደስ ዜጋታት፡ ጽባሕ ዘይኮነ ሎሚ፡ ውሽጣዊ ፍልልያትና ከነጽብብ፡ ክንከባበርን ናይ ሓባር ጸላኢናን መንዳዓት ኤርትራን ኮይኑ ዘሎ ስርዓት ህግደፍ ብሕብረት ወጊድና፡ ስምርቲ፡ ስልጥንቲ፡ ሰላም ዝዓሰላ ሃገር ክንምስርት ንሕተት ኣለና። ኤርትራ ሓንቲ ሃገር’ያ፡ ህዝባ’ውን ብሓደ ልቢ ከተንፍስን ራህዋን ጸበባን ብሓባር ክካፈሎን ይግባእ። ንሱ ጥራሕ’ዩ ሕፉር፡ ለባም፡ ሓያልን ሃብታምን ክኸውን ዘኽእሎን ንውሉድ ወለዶ ዘንብሮን።
ጽላል፡ ካብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ (15 ግንቦት 2017)


text:
ክርስትያናዊ ህይወት
“ሰብኣያ ኣብ ኣፍ ደገታት ከተማ ፍሉጥ እዩ”
ክኢላ ሰበይቲ ንሰብኣያ ኽብሪ ተምጽኣሉ። ብግዜ ንጉስ ልሙኤል፡ ክኢላ ሰበይቲ ዝነበረቶ ሰብኣይ፡ “ኣብ ኣፍ ደገታት ከተማ ፍሉጥ እዩ” ነይሩ። (ምሳ 31:23) ሎሚ፡ ሕፉራት ሰብኡት ሽማግለታትን ኣገልገልቲ ጉባኤን ኰይኖም የገልግሉ እዮም። ምርዑዋት እንተ ዀይኖም ድማ፡ እቲ ንምግልጋል ዘለዎም ክእለት ዝያዳ ኣንስቶም ኣብ ዘለወን ጽቡቕ ጠባይን ኣብ ዜበርክታኦ ሓገዝን እተመርኰሰ እዩ። (1ጢሞ 3:4, 11) ከምዚአን ዝበላ ኣንስቲ ብሰብኡተን ጥራይ ዘይኰነስ፡ ብጉባኤ እውን ከይተረፈ ኣኽቢርካ እየን ዚርኣያ።
ክኢላ ሰበይቲ፡ ሰብኣያ ምእንቲ ኼገልግል በዚ ዚስዕብ ትድግፎ፦
ሕያውነት ብዝመልኦ ቓላት ተተባብዖ።—ምሳ 31:26
ዕዮታት ጉባኤ ኪፍጽም ከሎ ብፍታው ትተሓባበሮ።—1ተሰ 2:7, 8
ሚዛናዊ ናብራ ትነብር።—1ጢሞ 6:8
ሚስጥራዊ ብዛዕባ ዝዀነ ጉዳያት ጉባኤ ኣይትሓትቶን።—1ጢሞ 2:11, 12፣ 1ጴጥ 4:15


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
- Details
- Hits: 2446
እንታይነትን ኣድላይነትን ምኽባር ሕጊ እቶት
ቅድሚ ብዛዕባ እንታይነት ምኽባር ሕጊ ምርኣይና ኣድላይነትን እንታይነትን እቶትን ግብሪን ምግላፅ ኣገዳሲ ይኸውን። እቶት ሰፊሕ ትርጉም ዘለዎ ብዙሓት ፍልፍላት ዝሓዘ ጥቕሉል መፀውዒ (Generic name) እዩ። እቶት ካብ ግብርን ቐረፅን ዝርከብ (Tax Revenue) ፣ ከምኡ′ውን ካብ ቅፅዓት (Fine) ፣ ካብ ወፃእ ሓገዝን ልቃሕን ዝርከብ ኢ-ታክሳዊ (Non –tax Revenue) ዘጠቓልል እዩ።
ብመሰረት ቀንዲ ተግባርን ሓላፍነትን በዓል መዚ ልምዓት እቶትን ናይዚ ፅሑፍ ቐንዲ ትኹረት ኣብ ግብርን ቐረፅን ዘተኮረ ይኸውን።
· ግብሪ ወፃኢ መንግስቲ ንምሽፋን ፣
· ፍትሓዊ ክፍፍል ሃፍቲ ዜጋታት ክህሉ ንምግባር (Fair distribution of Resource) ፣
· ዝተረጋግዐ ቁጠባዊ ምዕባለ ንምፍጣር ፣
· ኢንቨስትመንት ንምብርትታዕ ፣
· ዕድል ስራሕ ንምፍጣር ፣
· ባህሊ ቁጠባ ንምዕባይን ብሓፈሽኡ ድማ ክራይ ኣካብነት ብምስዓር ልምዓታዊ ሰብ ሃፍትን ፈፀምትን ንምፍጣር ወሳኒ እዩ።
ነዞም ዕላማታት ንምፍፃም ድማ ኹሉ ኸፋሊ ግብሪ ንረብሕኡ ዝውዕል ግብሪ ብእዋኑን ሓቀኛ ዓቐኑን ንክኸፍል ዘኽእሉ ኣዋጃት፣ ደንብታት፣ መምርሒታትን ተቐሪፆም ኣብ ተግባር ውዒሎም ይርከቡ። ከምቲ ዝተገለፀ መንግስቲ ዋላኳ ዝተፈላለየ ፍልፍላት እቶት ዘለውዎ እንትኾነ፣ ግብሪ ናይ ዝኾነ መንግስቲ ቐንዲን መተካእታ ዘይርከቦ እቶት እዩ። እዚ ዜጋታት ዝኸፍልዎ ግብሪ ፣ መንግስቲ ዝባሃል ዘመናዊ ኣቃውማ ቅድሚ ምሓዙ /ቅድሚ ህልውና ዘመናዊ መንግስቲ/ ዝተጀመረን ዝነበረን እዩ። ሰለዚ ዋላኳ መስርሕ ኣተኣኻኽብኡን ተመኑን ካብ ሃገር ናብ ሃገር ክፈላለ ዝኽእል እንተኾነ መንግስቲ ክሳብ ዝሃለወ ግብሪ ኣብ ዝኾነ ሃገራት ዓለምና ዘሎን ክህሉ ግድን እዩ።
ብመሰረቱ ዝተፈላለዩ ፍልፍላት እቶት ዋላኳ እንተሃለዉ መንግስቲ ቐንዲ ትኹረቱ ኣብ ዜጋታት ዝኸፍልዎ ግብርን ቐረፅን ክኸውን ኣለዎ እንትበሃል ናይ ባዕሉ ዝኾነ መሰረታዊ ምኽንያት ኣለዎ እዩ። ናይ መንግስቲ እቶት ኣብ ናይ ወፃእ ሓገዝ ወይ ድማ ልቓሕ ዝተመስረተ እንተድኣ ኮይኑ ብሓገዝ ባዕዳዊ መንግስቲ ወይ ድማ ዘይመንግስታዊ ትካል /ገባሪ ሰናይ/ ዝመሓደር መንግስቲ ድሌት ዜጋታቱ ከማልእ እዩ ኢልካ ኣይሕሰብን። ምኽንያቱ እቶም ሓገዝ ወይ ልቓሕ ዝህቡ መንግስታት ወይ ድማ ዝተፈላለዩ ዘይመንግስታዊ ትካላት ናይ ባዕሎም ድሌትን ዕላማን ስለዘለዎም ድሌት እቲ ዝሕግዝዎ ወይ ዝረድእዎ መንግስትን ህዝብን ዘይኮነስ ናይ ባዕሎም ድሌት (Interest) ስለዘለዎም ፀቕጢ ብምግባር ናይ ባዕሎም ድሌታት መፈፀሚ ስለዝደልይዎ እዩ። እዞም ባዕዳውያን መንግስታት ወይ ዘይመንግስታዊ ትካላት ወይ ገበርቲ ሰናይ ብዘይ ገለ ረብሓ ኢዶም ክዝርግሑ ስለዘይኽእሉ ብናቶም ድሌት ዝዝወር መንግስቲ ክፈጥሩ ስለዝደልዩ እቲ ዝህብዎ ሓገዝ ይኹን ልቃሕ ናይ ባዕሉ ሓደጋ ኣለዎ እዩ።
ስለዘየለ እቶት ምስ ነፃነትን ሉኣላውነትን ሃገር እውን ዓብይ ምትእስሳር ዘለዎ እዩ። እዚ ስለዝኾነ ድማ ኣብ ናይ ውሽጢ ዓዲ እቶት ምትኳር ናይ ባዕሉ ዝለዓለ ረብሓ ይህልዎ።
ሰለዝኾነ′ውን መንግስቲ ግብሪ እንትእክብ ፣ ፍልፍል እቶት እንተነፅር ፣ ስሉጥ ቐፃልነት ዘለዎ ፍትሓዊ ክፍፍል ሃፍቲ ዘረጋግፅ ልምዓትን ዕብየትን ንምርግጋፅ ብዘኽእል መንገዲ ክፍፀም ይግባእ። ብመሰረቱ ግብሪ ናይ ልምዓት ወይ ወፃኢታት መንግስቲ ንምሽፋን ጥራሕ ዓሊሙ ዝእክብ እንተይኮነስ ፣
· ገፊሕ ፍልልይ መነባብሮ ዜጋታት ንምፅባብ ፣
· ዝተረጋግዓ ቁጠባዊ መስተጋብር ንምርግጋፅ ፣
· ኢንቨስትመንት ብንምትብባዕ ሸርፊ ወፃኢ ንምሕያልን ዕድል ስራሕ ንምፍጣርን ፣
· ባህሊ ቁጠባ ዜጋታት ንምዕባይ ከምኡ′ውን ንጥዕናን ድሕንነትን ዜጋታት ሓደገኛ ዝኾኑ ሸቐጣትን ግልጋሎታትን ንምድኻም (To discourage dangerous or Injurious goods)፣
· ሃፍቲ ኣብ ሕንቃቐን ምቾትን ኣቁሑት ከይባኽን (To discourage lexurious goods) ብኣንፃሩ ኣብ ልምዓት ዝዓበየ ሃፍቲ ክፈስስ ዘክእል ዕላማታት ዝሓዘ እዩ። ነዚ ንምግባር ዘኽእሉ ፖሊስታትን ሕግታትን ግብሪ ድማ ኣብ ስራሕ ውዒሎም ይርከቡ።
በዚ መንፅር ናይ ሕሉፍ ግብሪ ኣታኣኻኽባን ኣፈፃፅማን ኩነታት እንትረአ ካብ ኣወዳድባ እቲ ግብሪ ኣካቢ ኣካል ጀሚሩ፣ ኣብ ኣመራርሓ ሓይሊ ሰቡ ፣ ኣብ ኣተሓሳስባን ኣፈፃፅማ ብቕዓትን ክእለትን ዕብይ ዝበለ ፀገማት ዝነበሮ እዩ። መንግስቲ ነቲ ፀገም እዚ ካብ መሰረቱ ንምፍታሕ ድማ ምምሕያሽ ምምሕዳር ስርዓት ግብሪ (Tax Reform) ኣታኣታትዩ ይርከብ። እዚ ምምሕያሽ ምምሕዳር ስርዓት ግብሪ ምስ ናይ ንግዲ ስርዓት ምምሕያሽ /Reform) ተኣሳሲሩ ኣብ ምትግባር ዝርከብ እዩ። ብመሰረት እዚ ብፌደራል ብርኪን ብክልልናን ምምሕያሽ ምምሕዳር ስርዓት ግብሪ ተቐሪፁ ኣብ ተግባራዊ ምንቅስቓስ ዘሎ እንትኸውን ፣ ኣብ ክልልና ኣብዙ ሕዚ እዋን ድሕሪ 2003 ዓ/ም ጀሚሩ ባዓል መዚ ልምዓት እቶት ዓርሱ ክኢሉ ስራሕቱ ውፅኢታዊ ብዝኾነ መንገዲ ንምፍፃም ዘኽእሎ ኣወዳድባ ተቐሪፁሉ ዓርሱ ክኢሉ ብመሰረት ኣዋጅ ቑፅሪ 210/2003 ዳግም ዝተጣየሸ እንትኸውን፣ ደንቢ ሰራሕተኛታቱ /ደንቢ ቑፅሪ 68/2003/ ብቤት ምኽሪ ፈፃሚ ስራሕ ክልል ትግራይ ፀዲቑሉ ስርሑን ብሕጊ ዝተውሃብዎ ተግባራትን ንምፍፃም ዘኽእሎ ሓይሊ ሰብ ተመዲብሉ ገበናት ግብሪን ቐረፅን ንምምርማር ፣ ንምኽሳስ፣ ንምክርኻር ዘኽእል ስልጣን ተዋሂብዎ ናይ ባዕሉ መርመርቲን ዓ/ሕግን ክውድብ ስልጣን ተዋሂብዎ እዩ። ነዚ ተግባራዊ ንምግባር ድማ መፅናዕቲ መሰረታዊ ለውጢ ከይዲ ስራሕ እውን ዝተገበረ ኮይኑ ካብቶም ኣብዚ መፅናዕቲ ዓብይ ጠመተ ዝተውሃቦም ከይዲ ሰራሕቲ እቲ ሓደ ኣውራ ኸይዲ ስራሕ ምኽባር ሕጊ እቶት እዩ።
ናይዚ ኣውራ ከይዲ ስራሕ ቐንዲ ዕላማ ብኸፈልቲን ኣከብቲ ግብርን ታክስን ዝፍፀሙ ጥሕሰታት ሕጊ ግብሪ ከምኡ′ውን ስወራን ምጭብርባርን ግብሪን ቐረፅን ብምክትታል ብምፅራይን ሕጋዊ መዕለቢ ክረኽቡ ብምግባር እቶት መንግስቲ ክዓቢን እቲ ኢኮኖሚ ካብ ዘመንጭዎ እቶት ዝርከብ ግብሪ ብፍትሓውነት ክእከብ ምግባር እዩ።
ኣብ ሃገርና ዘለዉ ናይ ግብርን ቐረፅን ሕግታት ካብ እቶትካ ምፍላጥ ጀሚሩ ኣብ ግብሪ ምውሳንን ምፍላጥን ነቲ ግብሪ ኸፋላይ ሙሉእ እምነት ዝህቡ እዮም። ኸፋላይ ግብሪ (Tax Payer) ናይቲ ዝኸፍሎ ግብሪ ዕላማ ተረዲኡ ባዕሉ እቶቱ ከፍልጥን፣ ኣለዉ ዝባሃሉ መረዳእታታት ብሓቅነት ከቕርብን ከፍለጥን ካብቲ ዝረኽቦ ሕጋዊ እቶት ድማ ነቲ ዝድለ ግብሪ ክኸፍል ቅሬታ እንተሃልይዎ ድማ ብመሰረት ኣብ ግብሪ ሕግታት ዝተቐመጡ ናይ ቅሬታን ይግባኣኒን መስርሕ ተጠቒሙ ቅሬትኡ ክፍትሓሉ ዝገብር መስርሕ ዝሓዙ እዮም።
ስለዚ ካብዚ ብግልፂ ንምርዳእ ዝካኣል ናይ መንግስቲ ዕላማ ሕጋውን ፍትሓውን መፃወቲ ሜዳ ዘርጊሕኻ እቲ ነጋዳይ ይኹን ካልእ ኸፋላይ ግብሪ ብሕጋውን ፍትሓውን መንገዲ ብስርዓት ውድድር ብሕጋውነት ተወዳዲሩ ሃፍቱ ከሰስን ካብኡ ዝድለ ግብሪ ክኸፍልን ካብቲ ልምዓት ተጠቃሚ ክኸውንን እዩ። ይኹን እምበር ነዚ ዕድል ብዘይምጥቃም እቶቱ ብእዋኑ ብትኽክል ዘየፍልጥ፣ ሓቃዊ መረዳእታ ዘይህብን፣ሒሳብ መዝገቡ ብትኽክል ሰሪሑ ዘየቕርብ፣ ኣብ ግብሪ ስወራን ምጭብርባርን (Tax avoidance and evasion) ኢዱ ንዘእተወ ድማ ዝእረመሉን ዝቕፃዓሉን ድንጋገታት ዝሓዘ እዩ። ናይ ምኽባር ሕጊ እቶት ቀንዲ ተግባር ድማ ነዚኦም ተግባራዊ ምግባር እዩ። ስለዚ ስርዓት ምምሕዳር ግብሪ ብሕጊ ዝምራሕን ሕግን ስርዓትን ተኸቲሉ ንዝሰርሕ ዘተባብዕ፣ ጥሕሰታት ሕጊ ግብሪን ቐረፅን ንዝፍፅሙ ድማ ዝእርም ዝቐፅዕ እውን እዩ። ስለዚ ኣድላይነትን ዕላማን ምኽባር ሕጊ እቶት ኸፈልቲ ግብሪ ሕግን ስርዓትን ኣኽቢሮም ብስርዓት ውድድርን ብሕጋውነትን ፍትሓውነትን ሃፍቶም ከሰስኑን ካብ ዝረኽብዎ ሕጋዊ እቶት ካብኦም ዝድለ ግብሪ ክኸፍሉን ተጠቀምቲ ናይቲ ልምዓት ክኾኑ ምግባር እዩ።
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
We have 64 guests and no members online


text:
ደረጃታቱ ደኣ ይፈላለ እምበር፡ ፍጹም ምፍልላይ ፍጹም ምስምማዕ ዝበሃል የለን። ምናልባት እውን እቲ ሓደ ነቲ ሓደ መመቀሪኡ እዩ ምባል ይከኣል ይኸውን። ኣብ ሓደ ጉዳይ ምምፍልላይ ዝመጽእ ተፈላለይቲ ነናቶም ተረድኦ ሒዞም ተገቲሮም እቲ ሓደ ናይቲ ካልእ ሓቂ ክቕበል ቅሩብ ስለ ዘይከውን እዩ። ከምቲ ግቡእ ግና ኣብቲ ግጉይ ኢልካ እትነጽጎ ሓሳብ ቅኑዕን ዘቀራርብን ከም ዝህሉ፡ ኣብቲ ቅኑዕን ኢልካ ናተይ እትብሎ ከኣ ዘይቅኑዕ ከም ዝህሉ ክትቅበል ዘይምኽኣል ዘምጸኦ ጸገም እዩ። እቲ ዝኸብድን ኣብ ዘይምስምማዕ ዘነብርን ከኣ ነቲ ኣብቲ ግጉይ እትብሎ ዘሎ ሓቅን ኣብቲ ቅኑዕ እትብሎ ዘሎ ድኽመትን ከተለሊ ምብቃዕን ዘይምብቃዕን እዩ።
እምበኣር እቲ ጸገም ኣብቲ ፍልልይ ምፍጣሩ ወይ ምግጣሙ ኣይኮነን ዘሎ። ኣብ ኣተሓሕዛኡ እዩ ዝፍጠር። ብዓብይኡ ከኣ ንኹሉ ጉዳያት ከከም ጠባዩ ከመሓድር ዝኽእል ሰፊሕ ኣተሓሳስባን ክጾሮ ዝኽእል ሃብታም ትዕግስትን ክትውንን ዘይምብቃዕ እዩ። ነቲ ጌጋ ግጉይ፡ ነቲ ቅኑዕ ከኣ ቅኑዕ ክትብል ርትዓዊ ምዃን የድሊ። እዚ እንተዘየልዩ ግና ወርትግ ነታ ሓቂ ዝበልካያ ናባኻ ክጐትት ነታ ግግይቲ ዝበልካያ ድማ ናብ ካልእ ክትደፍእ ኢኻ እትነብር። እዚ ምስሓብን ምድፋእን ኣብ ርትዓዊ መሰረት ስለ ዘይተመስረተ ትደክም እምበር ሓቀኛ ውጽኢት ወይ ፍታሕ ዘይተመዝግበሉ እዩ።
እዚ ማለት ንቅኑዕ ኣይትንኣድ ወይ ኣይተተባብዕ፡ ንጌጋ ከኣ ጌጋ ኣይትበል ማለት ኣይኮነን። እንታይ ደኣ ንሓቂ ክትንእድ እንከለኻ ነቲ ናትካ ሓቂ ጥራይ ዘይኮነ ነቲ ናይ ካልኦት ሓቂ’ውን ካብቲ ጌጋኦም እትብሎ ፈሊኻ ምንኣድ ኣገዳሲ እዩ። ንጌጋ ክትነቅፍ እንከለኻ እውን ነቲ ናይ ካልኦት ድኽመት እትብሎ ጥራይ ዘይኮነ ኣብቲ ንስኻ ከም ሓቂ ሓቚፍካዮ ዘለኻ ዘሎ ናትካ ሕጽረት እውን ካልእ ክሳብ ዝነግረካ ከይተጸበኻ ኣሚንካ ንቐፎ ንምባል ዝኣክል እዩ። ንናትካ ጌጋ ኣሚንካ ምንቃፍ ኣብ መጻኢ ኣሪምካ ብዝሓሸ ቅኑዕ ክትትከኦ ስለ ዘኽእለካ ርትዓዊ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ነቲ ንስኻ ቅኑዕ እትብሎ ግጉይ ዝብልዎ፡ ነቲ ግጉይ እትብሎ ድማ ቅኑዕ ዝብልዎ ወገናት ከም ዘለዉ ምእማን ኣብ ኣተሓሕዛ ጉዳያት ነብሱ ዝኸኣለ ውሕልነት እዩ። ንስኻ ዘይረኣኻዮ ጌጋ ዘርእየካ ከኣ ሓጋዚኻ እምበር ጸላኢኻ ጌርካ ክትወስዶ ኣይግባእን። “ብጻይካ መስትያትካ’ዩ” ከም ዝበሃል።
ኣየናይ ቅኑዕ ኣየናይከ ግጉይ ኣብ ምልላይ ካብ ዘጸግሙና ምኽንያታት ንሓደ ተረኽቦ፡ ኣብ ክንዲ ብኹሉ ኩርነዓቱ ብሓደ ዓይኒ ጥራይ ምርኣይ እዩ። ንኣብነት ሓደ ሽግር ክትፈትሕ እንከለኻ ሓደ መዋጸኦ ኢልካ ዘቕረብካዮ ሓሳብ ምስራሕ ምስ ኣበየካ፡ ኣብ ክንዲ ግድን እዚኣ ጥራይ እያ እታ መንገዲ ኢልካ ኣብኣ ምድራቕ ወይ ድማ ዘይፍታሕ ግድል እዩ ኢልካ ካብ ቃልሲ ምብኳር ካልእ ኣማራጺ ሓሳብ ምድላይ፡ ሓደ መርኣያ ናይ ኣብ ሓደ ጉዳይ ዘይምድራቕ እዩ። ኣብ ሓደ ስጉምቲ ፈቲንካዮ ምስራሕ ዝኣበየ ሓሳብ፡ እንደገና ናብ ካልእ ፈተነ ሒዝካዮ ኣብ ክንዲ ምቕራብ፡ እቲ ካልእ ፈተነ ብኻልእ ሓድሽ ሓሳብ ክግጠም ይግበኦ። ንኣብነት ኣብ ደንበ ተቓውሞና ኩልና ከም ዘይዝንገዖ ኣብቲ ኣርባዕተ ቻርተራት ዘጽደቕናሉ መስርሕ ብሓባር ምስራሕ፡ ክፈላልዩና ዝጸንሑ ሓሳባት ኣብ መጻኢ ፈተናና መሊስና ሒዝናዮም ክንቀርብ ኣይግበኣና።
ብመሰረቱ ክሳብ ሕጂ ጽላል ፈጢርና ብሓባር ንምስራሕ ዝገበርናዮ ፈተነታት ኣይሰረሐን ኢልካ ጠጠው ኣይክበሃልን እዩ። ብኣንጻሩ “ሎምስ ክንዕወት ኢና” ኢልካ ናብ ሓድሽ መኣዲ ፈተነ ክትብገስ እንከለኻ ኣብ ከባቢ እቲ ክሳብ ሕጂ ክፈላልየካ ዝጸንሐ ጉዳያት ሓድሽ ኣተሓሳስባ ሒዝካ ምቕራብ ናይ ግድን እዩ። እቲ “ሎምስ ክንዕወት ኢና” ዘብለካ ከኣ እዚ ሓድሽ ኣተሓሳስባ ሒዝካ ምቕራብካ ጥራይ እዩ። ንኣተሓሳባኻ ናይ ብሓቂ ሓድሽ ዘብሎ ከኣ ናይ ርኢቶኻ ሓድሽነት ጥራይ ዘይኮነ፡ ብዘይቃለዓለም ብኽሱትነት ናይ ካልኦት ሓሳብ ዝቕበል ትዕግስትን ጹረትን ኣጥሪኻ እንተሊኻ እዩ።
ትብዓት ድፍረት ልግሲ … ወዘተ ዝብሉ ቃላት፡ ገሊኦም ካብ ትብዓትን ድፍረትን ንገሊኦም ድማ ካብ ነገራዊ ልግሲ ኢና እንመዝኖም። ምስዚ ሒዝናዮ ዘለና ኣርእስቲ ክንመዝኖም እንከለና ግና፡ “ኣብዚ ጉዳይ እቲ ቅኑዕ እዚ ጥራይ እዩ” ክትብል ጸኒሕካ፡ ድሓር ንስኻ ከይረኣኻዮ ብዝጸናሕካ ጭብጥን መርተዖን ዝጐልበተ፡ ካብቲ ናትካ ዝሓይሽ ሓሳብ ክቐርበልካ እንከሎ ንናትካ ገዲፍካ ክትቅበሎ ምኽኣል ትብዕት፡ ትብዓትን ልግስን እዩ እንተተባህለ ምግናን ኣይኮነን። መብዛሕትኡ ተጋዳላይ ዝነበረ ኤርትራዊ ከም ዝዝክሮ፡ ኣብ ኩሉ ህይወት እንተላይ ኣብ ሞትን ሕየትን “ቅድመይ ንዓኻ ይጥዓምካ፡ ኣነ በጃ ክሓልፈልካ” ዝብል ተወፋይነትን ለውሃትን፡ ባህሊ ኤርትራውያን ኮይኑ ከም ዝነበረ ንፈልጥ ኢና። ሎሚ ኢሳያስ ነቶም “ንስኻ ንበር ክንስወኣልካ” ዝብልዎ ዝነበሩ ብጾቱ ኣይኮነንዶ ክሞተሎም፡ ምእንቲ ስልጣን ክብል ከም ኣራዊት ኣብ ገዳጉዲ ኣስፊርዎም ኣሎ። እቶም ብሰንኪ ናይ ኣተሓሳስባ ፍልልይ ብሓባር ምስራሕ ስኢና ዘለናኸ፡ ምእንቲ እቲ ብሰንኪ ህግደፍ ጸቢብዎ ዘሎ ህዝብናን ብሞትን ስደትን መንእሰያትና ዝግለጽ ዘሎ ዝተደወነ ምስልና ናብ ንቡር ክምልስን ኢልና ሕድገት፡ ምጽውዋርን ምክእኣልን ምስኣና ምስ ምንታይ ይቑጸር? ምእንቲ ህዝቢ ኢሉ ዝስዋእ ዝነበረ ትውልድን ተካኢኡን ምእንቲ ህዝብን ሃገርን ኢሉ ፍልልያቱ ምግዳፍ ዘይኮነስ ምምሕዳሩ ክስእን እንከሎ ከኣ ካልእ ዘገርም እዩ እሞ ሕጂ እውን ረፊዱ እምበር ኣይዓረበን እሞ ንሕሰበሉ።
ርሑስ በዓል ትንሳኤ ንኣመንቲ ክርስትና!


text:
በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን።
ኣታ ሕያዋይ እሙን በርያ፡ ብሒደት ተእሚንካ ኢኻ እሞ፡ ኣብ ብዙሕ ክሸመካ እየ፡ ናብ ሓጐስ ጐይታኻ እቶ። ማቴ 25፡21።
ሓውናን ኣቦናን ቀሺ በረከት ተኽለ ገብረኪዳን ዓሪፎም። ኣቦና ቀሺ በረከት ካብ ኣቦኦም ኣቶ ትኽለ ገብረኪዳን ካብ ኣዲኦም ወይዘሮ ዘውዲቱ ስዩምን 12 ሓምለ 1975 ኣብ ከተማ መቐለ ኢትዮጵያ ተወልዱ። ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ፍሉይ መጸውዒኡ ንፋስ ስልክ ተባሂሉ ዝፍለጥ ክሳብ መጠቓለሊ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቶም ተኸታተሉ።
ኣቦና ቐሺ በረከት ካብ ንኡስ ዕድሚኦም ጀሚሮም ኣብ ኣገልግሎት ቤተ ክርስትያን ዝተጸምዱ እዮም ነይሮም። ናይዚ መቐጸልታ ድማ መዓርገ ዲቁና ኣብ ገዳም ኣቡነ ተክለሃይማኖት ኣብ ደብረ ሊባኖስ ኢትዮጵያ ካብ ብጹእ ኣቡነ ሰላማ ተቐበሉ። ክሳብ ናብ ኣሜሪካ ዝመጹ ከኣ ኣብ ቅዱስ ዮሴፍ ብመዓርገ ዲቁናን ወንጌል ብምስትምሃርን ኣገልገሉ። ኣብ ኣሜሪካ ድማ ኣብ ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ደብረ ገነት ቅድስት ሥላሴ ስያትል ብዲቁናን ምእመናን ብምስትምሃርን ከገልግሉ ድሕሪ ምጽናሕ መዓርገ ክህነት ካብ ብጹእ ወቅዱስ ኣቡነ ዲዮስቆሮስ 4ይ ፓትርያርክ ሃገረ ኤርትራ ኣብ ኣስመራ ተቐበሉ። ክሳብ 'ታ ዝዓርፉላ መዓልቲ ድማ ብመዓርገ ክህነት ኣብ ቅድስት ድንግል ማርያም ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስትያን ኣብ ስያትል ብተወፋይነትን ትግሃትን ኣገልገሉ።
ኣቦና ቐሺ በረኸት ናይ ፍልሰታ ሱባኤ ብጸሎትን ስግዳንን ተጸሚዶም ከሕልፍዎ ኣብ ሚላኖ ዓዲ ጥልያን ዝርከብ ቤተ ክርስቲያን ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ምስከዱ፡ ሱባኤኦም ወዲኦም ፥ ኣብ ምውዳእ ጾም ፍልሰታ፡ ምእመናን ኣስተምሂሮም ብሃንደበታዊ ሕማም ነሓሰ 19: 2016 ኣቋጻጽራ ምዕራባውያን ዓሪፎም። ሥነ-ስርዓት ቀብሮም ንረቡዕ ዕለት 31 ነሓሰ: 2016 ኣብ ዓዶም ዝባን ዑና ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ መንደፈራ ኣብ ቤተክርስቲያን ኪዳነ ምሕረት ክፍጸም ኢዩ።
ኣቦና ቀሺ በረከት በዓል ሓዳር፡ ትሑትን ትጉህን ኣገልጋሊ ኢዮም ነይሮም። በዚ ኣጋጣሚ ሃገረ ስብከት ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካን ካናዳን ንኣቦና ሃገረ ሂወት ገነት መንግስተ ሰማያት የዋርሶም። ንመላእ ቤተ ሰቦም ድማ ጽንዓት ይሃብኩም ይብል።
ምምሕዳር ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ኤርትራ
ሃገረ ስብከት ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካን ካናዳን
30 ነሓሰ 2016


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ኣተሓባባሪት ፕሮግራም ምዕባለ ሕ/ሃ (UNDP) ሚሲስ ኣሁና ኢዚያኮንዋ ኦኖቺ ክዛረባ ከለዋ፣ ‘ዝርግሐ ልምዓት ዘይምዕሩይ ምኻኑ ዝሓበረ’ዩ ስለዝኾነ ዝኾነ ይኹን ሰብ ንድሕሪት ክተርፍ የብሉን’ ይብላ፣
‘ብልፅግና ሰባት ምዕሩይ ኣይኮነን። ድኽነት እውን ይውስኽ ኣሎ። እቲ ምዕባለ ንዝተወሰኑ ኣካላት ማሕበረሰባት፣ ዝተገፍዑን ንድሕሪት ዝተረፉን ንጎኒ ገዲፉዎም ሓሊፉ’ሎ’ ኢለን።
ብመሰረት እዚ መዐቀኒ’ዚ፣ ኣብ ዓለም ካብ ሰለስተ ሰባት እቲ ሓደ ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ናብራ ይሳቐ’ሎ ይብል እቲ ፀብፃብ።
ኣሁና ኢዚያኮኑዋ ወሲኼን ‘ንዓና ንኣፍሪካዊያን ዘተሓሳስበና እዚ ፀብፃብ እዚ ካብ መንጎ ዝዳህሰሰን 188 ሃገራት እተን 41 ሃገራት ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ሰብኣዊ ልምዓት ዝርከባ መብዛሕቲአን ሃገራት ኣፍሪካ ምኻነን’ዩ’ ኢለን።
ኣብቶም ዝሓለፉ ብርክት ዝበሉ ዓመታት፣ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓውድታት ዝለዓለ ቁጠባውን ማሕበራዊን ዕብየት ከምዘመዝገበት ዝገለፁ ድማ ኮሚሽነር ኮሚሽን ሃገራዊ ፕላን ኢትዮጵያ ዶ/ር ይናገር ደሴ እዮም።


text:
The Long Arm of Government of Eritrea: Refugees are forced to flee, then face extortion
MARLEEN VAN WESEL Eritrean human traffickers force their victims to donate organs, as Mirjam van Reisen discovered. The top of the Eritrean regime is heavily involved. “Extortion as part of human trafficking is becoming more and more extreme and even includes organ trade,” says Eritrea expert Mirjam van Reisen. “We always assumed that they were […]Read More →
ኣብ ካርኒቫልን ናይ ኣይሮቢክስ ሳዕሲዕትን ምስታፍ ንዝኣበዩ ተመሃሮ ስድራቤቶም ሞቕነን መግቢ (ኩፖን) ኪኽልከሉ ሙኻኖም ተሓቢሮም።
ኣብ ካርኒቫልን ናይ ኣይሮቢክስ ሳዕሲዕትን ምስታፍ ንዝኣበዩ ተመሃሮ ስድራቤቶም ሞቕነን መግቢ ኩፖን ኪኽልከሉ ሙኻኖም ተሓቢሮም። ባህላዊ ጉዳያት ሚኒስትሪ ትምህርቲን ህግደፍ ዞባ ማእከልን ልዕሊ 700 ተማህሮ ማእከላይን ካልኣይን ደረጃታት ዞባ ማእከል ኣብ ካርኒቫልን ናይ ኣይሮቢክስ ሳዕሲዕትን ክነጥፉ ክለኣኹ ብዝኣዘዝዎ መሰረት፤ ኣብ ቤት ትምህርቲ ባሕቲ መስከረምን ዳሉሉን ቤት ትምህርቲ ልምዓትን በዓል ናጽነት ‘ንምምዕራግ’ ታዕሊሞም ጀሚሮም ምህላዎም ተገሊጹ። ወከልቲ ተማህሮን ወለድን፤ ‘ብሰንኪ […]Read More →
ሓድነት፡ ንህዝቢ ኤርትራ ናይ ምህላውን ዘይምህላውን ሕቶ’ዩ
ብዘመነ እንዱስትራውነት ዝፍለጥ መበል 19 ክፍለዘመን ፣ ሃገራት ኤውሮጳ ካብ ኣፍሪቃ ጥረ ሃብትን ሕሱር ሰብኣዊ ጉልበትን ንምምዝማዝ ኣብዝገበረኦ ምቅድዳም ንኣፍሪቃን ህዝባን በቲ ብ ‘’ምጭጫፍ ኣፍሪቃ’’ (Scramble For Africa) ዝፍለጥ ናይ 1885-1910 ውዕለን፣ ንኣህጉርኣፍሪቃ ጎዛዝየን ተማቐለኣ። መግዛእታዊ ዶባት ንዐአን ብዝጥዕመን ሰብ ሰርሖ ምምቕቓል ስለዝተሓንጸጸ ድማ፣ ናይ ኣፍሪቃ ኤትኒካዊ ፡ቋንቋኣዊ ፡ቅኑዕ ቦታ በቲ ንዕኡ ክብረት ብዘይሃበ ናይ […]Read More →
ገለ ክፋል ናይ ቤት ማእሰርቲ ዓዲ ኣቤቶ ኣብ ክልተ እብረ ኮይኑ።
ኣብያተ ማእሰርታት ኤርትራ ብፍላይ ድማ ቤት ማእሰርቲ ዓዲ ኣቤቶ እሱራት ስለዝበዝሑ ማእሰርቲ ኣብ ክልተ እብረ (ሺፍት) ኮይኑ ምህላዉ ተፈሊጡ። ገለ ክፋል ናይ ዓዲ ኣቤቶ ካብቲ ክሕዞ ዝኽእል ዓቕሚ እሱራት ዕጽፊ ስለዝሓዘ፤ እሱራት ገሊኦም 3 መዓልቲ ብዋሕስ ነጻ ወጺኦም ንምሕዳር ጥራይ ናብ ቤትማእሰርቲ ከምዝምለሱ፤ እቶም ካልእ ዕብረ ድማ ኣብቲ ካልእ ሰለስተ መዓልቲ ወጺኦም ኣብ ራብዓይ መዓልቶም […]Read More →
‘One day, I hope, I will go’: How Trump’s ban hit an Eritrean refugee camp in Ethiopia
I saw the impact of Trump’s travel ban from an Eritrean refugee camp in Ethiopia where some people have been waiting for resettlement for years Migration policies may seem abstract, and when combined with representing migrants and refugees as merely numbers, they blur the human dimension of displacement. When I saw him a few weeks […]Read More →
ኩባንያ ሓራትን ምኒስትሪ ሞጎዓዝያን መራኸቢታትን ኤርትራ ናብ መንግስቲ ሱዳን ዘቕረቦ ፍቓድ ናይ ህዝቢ ሞጓዓዝያ ከምእተነጸገ ተሓቢሩ።
ኩባንያ ሓራትን ምኒስትሪ ሞጎዓዝያን መራኸቢታትን ኤርትራ ብጥሪ 12 2017 ናብ መንግስቲ ሱዳን ዘቕረቦ ፍቓድ ናይ ህዝቢ ሞጓዓዝያ ከምእተነጸገ ተሓቢሩ። እቲ ብሚንስትሪ መጓዕዝያን መራኸቢታትን ኤርትራ ዝቐረበ ፍቓድ ናይ ሓባር ስራሕ ካብ ኤርትራ ናብ ካብ ውሽጢ ሱዳን ናይ ምጉዕዓዝ መስርሕ ኮይኑ፤ መንግስቲ ሱዳን መልሲ ምሃብ ኣብዩ ድሕሪ ምጽናሕ ብዕለት 5 መጋቢት ናይ ኣብያ መልሲ ከምዝሃበ ተገሊጹ። ብኣንጻር […]Read More →
ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ተኽእሎ ምስፍሕፋሕ ጥሩፋት ጉጅለታትን
ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣስታት ፍርቂ ዘመን ዘቚጸሩ ጸጥታዊ ዘይምርግጋኣት ጠንቂ መመሊሶም ዝተሓላለዂ ማሕበረ-ቊጠባዊ ፡ ፖለቲካውን ልምዓታውን ድኻማት ኮይኖም ይቕጽሉ ኣለዉ። ክንድዚ ዝኣክል ዓመታት ኣብ ተሃዋሲ ኩነት ወዲቚ ዝርከብ ዞባ ድማ ኪንዮ’ቲ ብኹሉ መለኪዕታት ዝኸስሮም ኣገስገስቲ ዕድላት – ስቡሕ መሬት ንግዳማዊ ምትእትታውን መጫጭሒ ጥሩፋውያን ጉጅለታትን’ዉን ስለዝኸውን ጸገማት እዚ ዞባ ሰንሰላታዊ ስሩዕነት ከምዝፈጥር ጌሩ ኣሎ። ኣብ […]Read More →


text:
7 ኣገረምቲ ናይ ጥንታዊ ዓለምና ክንብል እንኮለና እንታይ ማለትና ኢዩ? ንምንታይ ‘ከኒ 7?
7 ናይ ዓለምና ኣገረምቲ ነገራት ክንብል እንኮለና 7 ብወዲ ሰብን ተፈጥሮን ዝተፈጥሩ ኣዝዮም ዝምስጡ ስራሓት ወይ መዋቕራት ናይ ዓለምና ማለትና ኢዩ። ካብ ጥንቲ ኣትሒዙ ወዲ ሰብ እተፋላለየ ናይ ዝድነቚ ነገራት በብጊዚኡ ዝርዝር ብምድላው እተፋላለዩ ጥምራታት 7 ከቕርብ ጸኒሑ ኢዩ። ይኹን እምበር 7 ኣደነቕቲ ነገራት እቲ መሰረታዊን ቀንድን ኣብ ዓለምና ዝፍለጥ እቲ ብጥንታውያን ግሪኻውያን (ኣብ ቀዳምይን ካልኣይን ዘመን ቅድሚ ልምዳዊ ኣቆጻጽራ) ዝተሰናድኤ ዝርዝር 7 መዝገብ ኢዩ። በዚ መሰረት ግሪኻውያን ከዳልውዎ እንከለዎ ነቶም ካብ ሃገር ወጺኦም ንክዛወሩ ዝሓለኑ ደቂ ሃገሮም ከም መምርሒ መጽሓፍ ንክኾኖም ኢሎም ኢዮም ኣዳልዮሞ። ስለዚ በዚ ምኽንያት’ዚ እቲ ዝጥቀስ መሳጢ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ትካላት ኩሉ ኣብቲ ከባቢ ግሪኽ ዘሎ ማለት ኣብ ሜዲተራንያንን ማእከላይ ምብራቕን ከባቢታት ጥራይ ዘሎ ዘጠቓልል ኮይኑ ንረኽቦ ምኽንያቱ እቲ ስጋብ ሽዑ ግዝኣቶም ብምስፍሕፋሕ ዝበጽሕዎን ዝፈልጥዎን ከባቢታት ወይ ክፋላት ዓለም ንሱ ጥራይ ስለነበረ። ግሪኻውያን ቊጽሪ 7 ምምራጾም ምኽንያት ድማ 7 ማለት ርሑስ ቁጽሪ ምልክት ፍጹምነትን ብዙሕነትን (ኣኺሉ ዝተርፍ – ሽሻይ) ማለት ስለዝነበረ በቲ ናይ ሽዑ ባህሎም ኢዩ። ብተወሳኺ በቲ ናይ ሽዑ ዝነበረ መረዳእታ 7 ድምር 5 ፕላነታትን ጸሓይን ወርሒን ስለዝነበረ ኢዩ።
ኣብዚ ግሪኻውያን ኣብቲ መጀመርያ ክገልጹ እንከለዉ ኣክንዲ 7 ኣገረምቲ ክንዲ ዝብሉ 7 ‘ምርኢታት’ ኢሎም ኢዮም ዝገልጽዎ ኔሮም። መጀመርያ ነዚ (ናይ 7 ኣደነቕቲ ነገራት) ዝነገሩ ጥንታዊ ታሪኸኛ ወይ ጥንታዊ ተማራማሪ ታሪኽ ሄሮደተስን (484 ክሳብ 425 ዓ/ም ቅ.ል.ኣ.) ካሊማከስን (ካብ ሳይሪን) (305 ክሳብ 240 ዓ/ም ቅ.ል.ኣ.) ኮይኖም እቲ ጹሑፋቶም ግን ስለዝጠፍኤ ብተዘዋዋሪ ብኻልኦት ግሪኻውያን ተጠቒሶም ንረኽቦም። ብንጹር ብግጥምን ጽሑፋትን ነዚ ነገር’ዚ ዝገለጹ ግን ኣንቲፓተርን (ካብ ሳይዶን) ፊሎን (ካብ ባይዛንትየም) ኢዮም። ብዝኾነ ታሪኻዊ ድሕረ ባይታ ናይ’ዚ ኩሉ እዚ ኾይኑ ናብቶም ኣቐዲምና ዝጠቕስናዮም 7 ኣገረምቲ ነገራት ተባሂሎም ዝጽዉዑ መዋቕራት ንኺድ።
1) ዓቢ ፒራሚድ ናይ ጊዛ (ካልኣይ መጸዊዑዑ ፒራሚድ ወይ ሃረም ናይ ኹፉ – ፈርኦን ኹፉ ንመቕበሪ ከምዝሰርሖ ስለዝእመን) – እዚ እቲ ኣብ ዓለምና ዋላ ኣብ’ዚ ሕጂ ዘሎናዮ ዘመናዊ እዋን ኣዝዩ ኣደናቒ መዋቕር ወይ ቅርጺ ትካል ኢዩ። ብዕድመ ካብቶም 7 እቲ ዝነውሐ ዕድመ (ከባቢ 5000 ዓመታት) ዘለዎ ኮይኑ ኩሎም ካልኦት 6 እንክፈርሱ፡ እቲ ክሳብ ሕጂ ዘይፈረሰ (- ዘይፈረሰ ጥራይ ዘይኮነ ምስ ኩሉ ምንቅጥቃጣት መሬት ዝሓለፎ ብዙሕ ከይተባላሸወ) ዘሎ ትካል ኢዩ። እዚ ካብቲ ኣብቲ ከባቢ ዘለዉ ምስኡ ሓዊስካ 3 ፒራሚዳት (ሃረማት) እቲ ዝዓበየ ኢዩ። ዝርከበሉ ቦታ ኣብ ኣልጊዛ ጥቓ ካይሮ፡ ግብጺ።
2) ዘንጠልጥሉ ጀራዲን ናይ ባቢሎን – እዚ ብንጉስ ነቡካድነጻር ካልኣይ ኣብ ከባቢ 600 ዓ/ም ቅ.ል.ኣ. ከም እተሃንጸ ዝንገረሉ ብህንደሳዊ ውሕልነት ንመናድቕ ህንጻ ብጀራዲናት ኣልቢሱ ብዘደንቕ ዝርጋሔ ኣብቲ ኩሉ ግዳማዊ ክፍልታት እቲ ህንጻ ደረጃ ብደርጃ ካብ ላዕሊ ንታሕቲ እንዳተንጠልጠለ ዝወርድ ተፈላላዪ ንዓይኑ ዘደስቱ ሓምላያት ከም ኣትክልቲ ወይኒ፡ ኣግራብ፡ ሓረግ፡ ቆጥቋጥ፡ ፊዮሪ ወዘተ ተወቂቡ ዝተሸፈነ ቦታ ኢዩ። ኣፈ-ታሪኽ ከምዝብሎ ንጉስ ነቡካድነጻር ካልኣይ ንሰበይቱ ንግስቲ ኣማየትስ ጓል ሃገር ሚድያ (ኢራን) ነቲ ናይ ዓዳ ቀጠልያ ኣግራብ እተሸፈነ ኣኽራናትን ስንጭሮን ስለዝናፈቐት ንዓዓ ከደስት ኢሉ’ዩ ሰሪሑዎ ይበሃል። እንተኾነ ናይ በሓቂ ኣብ ታሪኽ ዋላ እቲ ቦታ (ኣብ ባቢሎን – ማእከል ዒራቕ) ምንባሩን ዘይምንባሩን ጭቡጥ መርትዖን ኣርኪኦሎጂካዊ ሓበሬታን የለን። ገሊኦም እውን እቲ ቦታ ኣብ ባቢሎን ዘይኮነ ኣብ ጥቓ ነነዌ (ከባቢ ናይ ሕጂ ሞሱል – ዒራቕ) ብንጉስ ናይ ኣሶራውያን (ንጉስ ሰናክሬብ – ቅድሚ 2,700 ዓመታት) ኢዩ ተሰሪሑ ዝብሉ ኣለዉ።
3) ሓወልቲ ናይ ‘ዝዩስ’ ኣብ ኦሊምፕያ – እዚ ኣብ ውሽጢ ቤተ-መቕደስ ንኽብሪን ምስሊን ናይ ግሪኽ ኣምላኽ ንኸንጸባርቕ ተባሂሉ ብፊዲያስ ዝተባህለ ግሪኻዊ ወቓሪ ዝተወቕረ ምስሊ ሓወልቲ ዝዩስ ቁመቱ 13 ሜትሮ ዝኾነ ኣዝዩ ግዙፍ ብወርቅን ስኒ ሓርማዝን ተሰኒዑ ብ 435 ዓ/ም ቅ.ል.ኣ. ኣብ ኦሊምፕያ (ግሪኽ) ዝተሰርሔ ሓወልቲ ኢዩ። (ዝዩስ ናይ ሰማያትን ናይ ነጎዳን ኣምላኽ ኮይኑ ንጉስ ናይ ኩሎም’ቶም ንኡሳን ኣምላኻት’ውን ኢዩ) ሓወልቲ ዝዩስ ኣብቲ ውሽጢ ቤተ-መቕደስ ኣብ ብተሪር ካብ ‘ቄድሮስ’ ዕንጨይቲ ዝተሰርሔ ወምበር ዙፋን ኮፍ ኢሉ፡እቲ ወምበር ድማ ብስኒ ሓርማዝ፡ ብዝበን ብክቡራት አአማንን ዝወቀበ ነበረ። ይኹን እምበር፡ ብሓሙሻይ ዘመን ልምዳዊ ኣቆጻጽራ ሓወልቲ ዝዩስ ዓነወን በረሰን።
4) ቤተ-መቕደስ ኣርጤምስ – እዚ ዝርከቦ ቦታ ኣብ ኤፌሶን (ናይ ሕጂ ቱርኪ) ኮይኑ ግሪኻዊ ቤተ-መቕደስ ኣርጤምስ ንኽብሪ ነታ ኣንስተይቲ (ኣደ) ኣምላኾም ኣርጤምስ (ዳያና) ተባሂሉ (ተወፍዩ) ዝተሰርሔ ህንጻ ኢዩ። እንተኾነ በብጊዚኡ ብምኽንያት መጀመርያ ማይ ኣይሂ ወይ ዉሑጅ፡ ካልኣይ፡ ብተንኮል ዝተገብረ ባርዕ ሓዊ፡ ሳልሳይ ድማ ብናይ ጀርመናውያን ወራር ስለዝዓነወ ምንም’ኳ ከም ብሓድሽ 3 ጊዜ ሙሉእ ብሙሉእ ደጋጊሞም እንተሃነጹዎ፡ ኣብ መጨረሻ ግና ናይ ምዕናው ዕጭኡ ግድን ስለዘይተረፎ ብ401 ዓ/ም ል.ኣ. በረሰ።
5) ሞሶልየም ሃሊካርናሱስ – ሞሶልየም (mausoleum) ትርጉሙ መቓብር ቤት (ስድራ ዝቕበሩሉ መቓብር ወይ ልዕሊ ጽፍሒ መሬት ዝተሃንጸ ህንጻ መቓብር) ኮይኑ መበቆሉ ናይዚ ቓል ካብቲ ናይ ፋርስ (ናይ ሎሚ ኢራን) ኢምበራጦርያዊ ክፋል ግዝኣት ዘመሓድር ዝነበረ ማውሶሉስ ዝስሙ ፋርሳዊ ምስሌነ ስም ዝመጸ ኢዩ። እዚ ናይ መቓብር ህንጻ ካብ 353 ክሳብ 350 ዓ/ም ቅ.ል.ኣ. ዘሎ ጊዜ መራሒ ማውሶሉስ ኣብታ ዘማሓድራ ግዝኣት ዓዲ ሃሊካርናሱስ እትበሃል (ሕጂ ኣብ ቱርኪ እትርከብ) ንዑዕን ንሓፍቱ-ሰበይቱ ኣርቲዝሚያን (ሓፍቱ ኮይና ሰበይቱ እዉን) ንመቓብሮም ተባሂሉ ዘህነጾ ህንጻ ኮይኑ በቲ ናይቲ ሽዑ ጊዜ ኣለዉ ዝተባሃሉ ግሪኻውያን ናይ ህንጻ ኪኢላታት ሳቲሮስን ፒትየስን (ካብ ፕሪን ዓዲ) ዝተባሃሉ ኪኢላታ ተነዲፉ ዝተሃንጸ ኢዩ። እንተኾነ እዚ 45 ሜትሮ ዝንውሓቱ ዘገርም ህንጻ ከምዝነበረ ዝንገረሉ ትካል፡ ብተኻታትሊ ካብ 12 ክሳብ 15 ል.ኣ. ዘሎ ዘመናት ቀጻሊ ብዝወረዶ ምንቅጥቃጥ መሬት ምኽንያት ዓኒዉ በረሰ።
6) ግዙፍ ሓወልቲ ናይ ሮድስ – እዚ ኣዝዩ ግዙፍ ዝኾነ ምስሊ ሓወልቲ ምእንቲ ክብሪ ናይ’ቲ ግሪኻውያን ናይ ጸሓይ ኣምላኽ ኢሎም ዝኣምንዎ ‘ሂልዮስ’ ተባሂሉ ኣብ ደሴታዊት ከተማ ሮድስ ብኪኢላ ወቓሪ ካረዝ (ካብ ሊንዶስ ዓዲ) ብ280 ዓ/ም ቅ.ል.ኣ. ካብ ነሓስ ዝተሰርሔ ሓወልቲ እዩ። ነዚ ግዙፍ 30 ሜትሮ ዝቚመቱ ሓወልቲ – ዳርጋ ክንዲ ናይ ኑ-ዮርክ ኣሜሪካ ‘ሓወልቲ ሓርነት’ ዝቚመቱ – መስሪሒኦም ምኽንያት ነበርቲ ደሴት ሮድስ ኣብ ልዕሊ’ቲ ክወርር ኢሉ ዝመጸን ዓመት መመላእታ ንዓዶም ኣብ ከበባ ዘእተወን መራሒ ናይ ቆጵሮስ (ንጉስ ኣንቲጎነስ ቀዳማይ – ብዓል ሓደ ዓይኒ) ብኲናት ተዋጊኦም ስለእተዓውቱ ሓጎሶም ንምግላጽ ተባሂሉ ኢዩ። እንተኾነ እዚ ግዙፍ ሓወልቶም ዋላ’ቲ ናይ ጸሓይ ኣምላኾም (ሂልዮስ) የለኻን ኢኻ ግዲ ኢሉዎ’ዩ መስለኒ ንሱ’ውን ብ226 ዓ/ም ቅ.ል.ኣ. ብምንቅጥቃጥ መሬት ሃደሽደሽ ኢሉ ዓነወ።
7) ፋና-ቤት ናይ እስክንድርያ – እዚ ካብ 120 ክሳብ 137 ሜትሮ ቁመት ዘለዎ ኣብ ከባቢ ደንደስ ባሕሪ ዝቖመ ንመራኽብ ወይ ንባሕረኛታት ብፋና ብርሃን ዝመርሕ ትካል ህንጻ፡ ኣብ ትሕቲ ንግስነት ጦለሚ ኣብቲ ካብ 280 ክሳብ 247 ዓ/ም ቅ.ል.ኣ. ዘሎ ጊዜ ዝተሃንጸ ትካል ኢዩ። እቲ ፋና-ቤት ብቐትሪ ናይ ጸሓይ ብርሃን ብመስትያት ጌሩ ኣንጸባሪቑ መራሒ ምልክት ክህብ እንከሎ፡ ብለይቲ ድማ ቃልቃል ዝብሉ ዕንጨይቲ እንዳንደደ ብተማሳሳሊ መስትያት ብምጥቃም ኣንጸባሪቑ መራሒ ምልክት ይህብ ነበረ። ከምዝበሃሎ እንተኾይኑ ድማ ክሳብ ካብ 56 ኪ.ሜ. ራሕቂ ማዕዶ ይርአ ነበረ። እቲ ተሰሪሑ ቆይሙዎ ዝነብረ ቦታ ድማ ኣብቲ እምነ-ኖራዊ (እምኑ እምነ-ኖራ ዝኾነ) ደሴት ፌሮስ ፊት ከተማ እስክንድርያ፡ ግብጺ ነበረ። እዚ ናይ’ቲ ጊዜ’ቲ ኣብ ዓለምና ዝነውሐ ወዲ ሰብ ዝሰርሖ ትካል ህንጻ ከም ዝነበረ ዝንገረሉ ትካል’ዚ ዋላ’ኳ ንሓያለ ዘመናት ከይፈረሰ እንተጸንሔ፡ ሰለስተ ጊዜ ካብ 956 ክሳብ 1323 ዓ/ም ል.ኣ. ዘሎ ጊዜ ብምንቅጥቃጥ መሬት ተወቒዑ ከቢድ ብልሽት ስለዘጋጠሞ ናብ ዑና ተቐዪሩ ካብ ኣገልግሎት ወጻኢ ኮነ። ብዕድመ ግን ካብቶም 7 ጥንታውያን ኣገረምቲ ብሳልሳይ ደረጃ ንዝነውሐ እዋን ከይፈረሰ ዝጸንሔ ህንጻ ኢዩ (እቶም 2 ብዕድመ ቀዲሞሙዎ ዝርከቡ ሓደ እቲ ክሳብ ሕጂ ቆይሙ ዘሎ ፒራሚድ ናይ ጊዛ ኮይኑ እቲ ካልኣይ ድማ ሞሶልየም ሃሊካርናሱስ ኢዩ)።


text:
ኤስደለ ንምዕዋቱ ሒዝዎ ዘሎ ህዝባዊ ደሞክራሲያዊ ዕላማታት ምስ ህዝቢ ንምልላይ ኣብ ዘካይዶ ዘሎ ቃልሲ፣ መሪሕ ውድብ ናይ ምፍጣር ኣገዳስነትን ከምኡውን ኣብ ደንበ ተቓውሞ ተዳኺሙ ዝጸንሐ ናይ ሓድነት ጉዕዞን ልዑል ኣቃልቦ ረኺቡ ብተሳትፎ ናይ ህዝብና ተግባራዊ ንምግባር ካብ ማንም ግዜ ንላዕሊ ኣገዳሲ ኮይኑ ስለዘሎ፣ ተዛሪቡ ዘስምዕ ሰሪሑ ዘድምዕ መሪሕ ውድብ ኣብ ምፍጣር...
ደምዳሚ መግለጺ ፍሉይ ኣኼባ መሪሕነት ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ)
መሪሕነት ኤስደለ፡ ኣብ ቀዲሞት 10 መዓልታት ወርሒ ሚያዝያ 2017 ፍለይ ኣኼባ ኣካይደ። መሪሕነት ኤስደለ ኣብ’ዚ ፍለይ ኣኼባኡ፡ ንህልዊ ዓለማውን ከባብያውን ኩነታትን፡ ንህዝባዊ ዲሞክራስያዊ ቃልስና ዘዎ ትርጉምን፥ ንህልዊ ኩነታት ህዝብና፤ ንኩነታት ጸሊእን ኩነታት ዯምበ ተቓውሞናን፤ ንኩለ-መዲያዊ ጭቡጥ ኩነታት ውድብና ኤስደለን ብዕምቆት ገምጊሙ።
ህዝባዊ ኣኼባ ኤስደለ-ፍራንክፈርት
ህዝባዊ ኣኼባ ኤስደለ-ፍራንክፈርት
ኣብ ሰንበት ዕለት 22 ጥሪ 2017 ኣቐዲሙ ብዝወጸ መደብ መሰረት ካብ ሰዓት 3 ድሕሪ ትሪ ክሳብ ሰዓት 8 ናይ ምሸት ኣገዳሲ ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዱ። እዚ ብውድብና ኤስደለ ዝተጸወዐ ኮይኑ ብኣቦ መንበር ውድብ ኤስድለ ኣቶ ዮሃንስ ኣስመላሽ ክምራሕ ዝወዓለ እዩ::PDF Here
2017 ከ ከምሻምኡዶ ይሕለፍ ወይስ ንድሕነት ህዝብና ንስለፍ?
2017 ከ ከምሻምኡዶ ይሕለፍ ወይስ ንድሕነት ህዝብና ንስለፍ?
2016 ወዲእና ሓዲሽ ዓመተ 2017 ኣብ እንቕበለሉ እዋን ብዘይካቲ ልሙድ ምንዮት ናይ ወዲ ሰብ፡ ጥዕና፡ ቅሳነት፡ ብልጽግና ወዘተ፡ ኣብ ኣእሙሮ ናይ ኩሉ ኤርትራዊ ብጸሎት ይኹን ብሓሳብ ዝወርድን ዝድይብን ነገር ኣሎ።
ሃይማኖታውን ብሄራውን ምፍልላይ ንረብሓ ህግደፍዩ!!
ሃይማኖታውን ብሄራውን ምፍልላይ ንረብሓ ህግደፍዩ!!
ኢሰያስ ኣፈወርቂ ዕድለኛ ኮይኑ ንሕና ኣብ ደንበ ተቓውሞ ዘለና ኣካላት ካብቲ ኣብ ልዕሊ ኢሰያስን መንግስቲ ኢሰያስን እንገብሮ ናይ ቃልሲ ወኒ፡ ኣብ ሕድሕድና እንገብሮ ተጻብኦታት ይዓቢ ኣሎ። ከምኡ ስለዝኾነ ድማ ንሱ ዕድመ ስልጣኑ ክነውሕ ንሕና ድማ ዕድመ ስደትና ክነውሕ ይኸውን ኣሎ።
ብስም ኣሰናዳኢት ሽማግሇ ኤሃባዯሇ፡ ምስጢራዊ ሓበሬታ ተባሂለ ኣብ ጀበርቲ ዶት ኮም ንዝወጸ ጸሇመ ብዝምሌከትን ምዕብሌናታቱን ቁ/2 030117(update)
ዝኸበርኩም ተቓለስትን ደለይቲ ፍትሕን ኤርትራውያን እዚ ኣቲናዮ ዘለና ሓዲሽ ዓመተ 2017 ደንበ ተቃውሞ ኤርትራ ካብ ሕድሕድ ምትህሌሊኽን ቁርቁስን ወጺኡ ኣብ ናይ ሓባር ጸሊኢ ዘተኮረ ቃሌሲ ከካይድ ዘለና ድላትን ነቕ ዘይብሌ መርገጽን እናገለጽና ኣብቲ ብዕለት 10/10/16 ኣውጺእናዮ ዝነበርና መግለጽን ምዕባላታቱን ክንሕብረኩም። ብሙሉእ እቲ ትሕዝቶ ኣብዚ ተወከሱ HERE
መጸዋዕታ ደምሳኤን ኤስደለን ጥቅ 2016
መጸዋዕታ ኤስደለን ደምሳኤን ንደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጥን ፍትሕን ውጹዓት ህዝብታት ኤርትራ!
ዝኽበርኩም ጀጋኑ ተቓለስቲ ህዘብታት አርተራ!!!
ንልዕሊ ፍርቂ ክፍለ ዘመን ታአምራታዊ ብዝኾነ ጀግንነት ተቓሊስና በራውር ደቅና፣ አሓትናን አሕዋትናን ገቢርና፡ ኮታ ሰፍ ዘይብል ኩለ-መዳያዊ መስዋእቲ ከፊልና ዘምጻእናዩ ነጻነት፡ ዑማኾ ብዘይመልኡ ሸፋቱ ጉጅለ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ተመንጢልና ንርከብ፡፡ ድሕሪ'ቲ ዘሕለፈናዩ ነዊሕን መሪርን ጉዕዞ ንሓርነት፡ ብከም’ዚ ዝበለ አደራዕ ክንድበስ ትጽቢትና አይነበረን፡፡


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!
ምሥጢረ ሜሮን
‘ሜሮን’፡ ድኅሪ ሥርዐተ ጥምቀት ዚፍጸም ጸጋ እግዚአብሔር ንምእመናን ዝወሃበሉ “ቅዱስ ቅብኣት” እዩ። ብዝርአ ኣገልግሎት ምቕባእ፡ ነቲ ዘይርአ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ስለዘውህብ ምሥጢረ ሜሮን ይበሃል። እዚ ምሥጢር’ዚ ድኅሪ ምሥጢረ ጥምቀት ዚፍጸምን ንእኡ ዘጽንዕን ብምዃኑ ዘይድገም ምሥጢር እዩ። ከምኡ’ውን ሓድሽ ጽላት፡ ሓድሽ ቤተ ክርስቲያን ሓደስቲ ንዋየ ቅድሳትን ኣሣእልን ምእንቲ ኪቕደሱ ቅብኣ ሜሮን ይቕብኡ እዮም።
ቅዱስ ቅብኢ ሜሮን ካብ ብዙኃት ናይ ዘይቲ ጠባይ ዘለዎም ኣትክልቲ ምስ ተዳለወ ብፍሉይ ጸሎት ቅዱስ ፓትርያርክን ሊቃነ ጳጳሳትን ተባሪኹ ይኸብር።
ቅብኣ ሜሮን ካብ ብዙኅ ዘይቲ ኣትክልቲ ተሓዋዊሱ ሓደ ምዃኑ መንፈስ ቅዱስ ሓደ ኪኸውን ከሎ ሃብትታቱ ግና ብዙኅ ምዃኑ ዘረድእ’ዩ።
• ቅብኣ ሜሮን ኣቐዲሙ ኣብ ብሉይ ኪዳን ንመንፈሳዊ ኣገልግሎት ይውዕል ነይሩ እዩ።
ያዕቆብ፦ ካብ ኣዳም ጀሚሮም ክሳዕ ሙሴ ዝነበሩ ኣበው ካብ እግዚአብሔር እናተሸሙ፡ ሃብተ ትንቢትን ክህነትን መንግሥትን እናተቐበሉ የገልግሉ ነበሩ። ኣቦና ያዕቆብ ውን ናይ’ዚ በረኸት እዚ ተኻፋሊ ኾይኑ ነታ ራእይ ሰማያት ዝረኣየላ ቦታ ዘይቲ ኣፍሲሱላ እዩ። (ዘፍ. 26፡10-ፍጻሜ) እዚ ንካህናት ሓዲስ ኪዳን ኣብነት እዩ።
እቲ ዘይቲ፡ ናይ ምሥጢረ ሜሮን፣ ኣቦና ያዕቆብ ናይ ካህናት ምሳሌ ኾይኑ ኣቦና ያዕቆብ ነቲ ቦታ ዘይቲ ኣፍሲሱ ከምዘኽበሮ ካህናት ድማ ብቅብአ ሜሮን ጸጋ እግዚአብሔር የውህቡ። ንጸጋ ጥምቀት’ውን የኽብሩሉ።
ኣሠራርሓን ኣገልግሎትን ቅዱስ ቅብኢ ንሊቀ ነቢያት ሙሴ ዝመሃሮ ልዑል እግዚአብሔር እዩ። ንሙሴ ኪዛረቦ ኸሎ “ንእኡ ከምቲ ኽኢላ ገባር ቅብኢ ዝገብሮ ጌርካ ጥዑም ዝጨናኡ ቅዱስ ዘይቲ ቅብኣት ግበሮ። ንሱ ቅዱስ ዘይቲ ቅብኣት ይኹን። ሽዑ ብእኡ ጌርካ ነቲ ኣነ ዝርከበሉ ድንኳን ምርኻብን ንታቦት ኪዳን፡ ንሰደቓን ነቲ ኣብ ሰደቓ ዘሎ ኣቕሑን፡ ንቐዋሚ ቐንዴል ምስ ናውቱ፡ ንመሠውዒ ዕጣን፡ ንመሠውዒ ናይቲ ዚሓርር መሥዋዕቲ ምስ ኣቕሑኡ፡ ነቲ ሸሓንን ኣጋሮኡን ቅባእ። ነዚ ዅሉ ቐድሶ እሞ ዅሉ ፍጹም ቅዱስ ኪኸውን እዩ። ዝተንከዮ ዘበለ ዅሉ ኸኣ ኺቕደስ እዩ’ በሎ። (ዘፀ. 30፡25-29) እቶም ብክህነት ኬገልግሉ ዝተመደቡ ኣሮንን ደቁን ክህነቶም በዚ ቅዱስ ቅብኢ ጸንዐ። “ንኣሮንን ንደቁን ብክህነት ምእንቲ ኬገልግሉኒ ቅብኣዮምን ቀድሶምን” በሎ። (ዘፀ. 30፡30) እዚ ሥርዓት’ዚ ቐጻልነት ዘለዎን ንወለዶታት ዚመኃላለፍ ምዃኑን ኪገልጽ ከሎ’ውን “እዚ ንውሉድ ወለዶኹም ቅዱስ ዘይቲ ቅብኣት ይኹነለይ” ይብል። (ዘፀ. 30፡31) እዚ ቅዱስ ቅብኢ’ዚ ከም ተራ ቅብኣት ዝኾነ ሰብ ኪሠርሖን ኪጥቀመሉን ከም ዘይግባእ ከረድእ ከሎ፡- “ኣብ ኣካላት ማንም ሰብ ኣይኵዖ፡ በቲ ናቱ ኣቃምማ ዝተዳለወ ኻልእ ዘይቲ ኣይትግበሩ። ንሱ ቅዱስ’ዩ እሞ ንኣኻትኩም ከኣ ቅዱስ (ፍሉይ) ይኹን። እቲ ኸምኡ ዝበለ ቅብኢ ዝገበረን እቲ ካህን ንዘይኮነ ኻልእ ሰብ ካብኡ ዝለኸየን፡ ካብ ሕዝቡ ይወገዝ” ይብሎ። (ዘፀ. 30፡32-33) በዚ መሠረት ካብ ቤተ ኣሮን (ነገደ ሌዊ) ዝተወልደ ብኽህነት ከገልግል፣ ካብ ቤተ ዳዊት(ነገደ ይሁዳ) ዝተወልደ ድማ ብንጉሥነት ኪመርሕ በዚ ቅዱስ ቅብኣት ይቕባእ ነበረ።
• ኣብ ዘመነ ብሉይ ኪዳን ከም ኣብነት ተገሊጾም ዘለዉ ኣብ ሓዲስ ኪዳን ተፈጸምቲ ኾይኖም ንረኽቦም።
ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ንደቀ መዛሙርቱ ብመሠረት ዝሃቦም ተስፋ ኣብ በዓለ ኃምሳ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ልዕሊኦም ወሪዱ’ዩ። ንሳቶም ድማ ነቶም ብጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝኣመኑ፡ ኣጥሚቖም ብኣንብሮተ እድ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ የኅድሩሎም ነበሩ። “እቶም ኣብ ኢየሩሳሌም ዘለዉ ሓዋርያት ከኣ ሰብ ሰማርያ ቃል እግዚአብሔር ከምዝተቐበሉ ምስ ሰምዑ፡ ንጴጥሮስን ዮሓንስን ለኣኹሎም። ንሳቶም ከኣ ወሪዶም መንፈስ ቅዱስ (ሃብተ ጸጋ) ምእንቲ ኪቕበሉ ጸለዩሎም። ምኽንያቱ ብስም ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ጥራይ ደኣ ተጠሚቖም ነበሩ እምበር መንፈስ ቅዱስ (ውህበት መንፈስ ቅዱስ) ገና ኣብ ሓደ ካባታቶም እኳ ኣይወረደን (ኣይተዋህበን) ነበረ። ሽዑ ኣእዳዎም ኣንበሩሎም’ሞ መንፈስ ቅዱስ (ንውህበቱ፣ ንጸጋኡ) ተቐበሉ” ይብል። (ግብ.ሓዋ. 8:14-17) ከምኡ’ውን “ነዚ ምስ ሰምዑ ብስም ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ተጠምቁ ጳውሎስ ውን ኢዱ ምስ ኣንበረሎም ከኣ መንፈስ ቅዱስ (ሃብቲ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ) ወረደሎም (ተዋህቦም)” ይብል። (ግብ. ሓዋ. 19፡5-6)።
ቅዱሳን ሓዋርያት፡ ኣብ መልእኽታቶም ንጸጋ መንፈስ ቅዱስ ቅብኣት ይብልዎ ነበሩ። ሓዋርያ ቅዱስ ዮሓንስ “ንስኻትኩም ድማ ቅብኣት ካብቲ ቅዱስ ኣለኩም ንዅሉ ውን ትፈልጡ ኢኹም” ብምባል ነቲ ዝወሃብ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ብቅዱስ ቅብኣት ገሊጽዎ ኣሎ። (1ይ ዮሓ. 2፡20)። መንፈስ ቅዱስ ንፍልጠት ዝገልጽ መንፈስ እዩ። ስለዚ ኢድ ብምንባር ናይ መንፈስ ቅዱስ ጸጋ ምኅዳር ብዝተቐደሰ ቅብኣት (ሜሮን) ተተኪኡ ኣብ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ካብ ዘመን ሓዋርያት ጀሚሩ ኪሥርሓሉ ዝጸንሐ ሥርዓት እዩ። ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ’ውን፦ “እቲ ብክርስቶስ ገይሩ ምሳኻትኩም ዘጽንዓናን ዝቐብኣናን ዝኃተመናን ኣብ ልብና’ውን ዕርቡን መንፈስ ዝሃበናን ኣምላኽ ንሱ’ዩ” (2ይ ቆሮ. 1፡21፣ ኤፌ. 1፡13 ፣ 4፡30) ብምባል ንቅዱስ ቅብኢ “ማኅተመ መንፈስ ቅዱስ” በሎ።
በዚ መሠረት ኣብ ዘመነ ሓዋርያት ሓደስቲ ኣመንትን ሕፃናትን ምስ ተጠምቁ ብኣንብሮተ እድ መንፈስ ቅዱስ ይኃድሮም ነበረ። ኣብ ዳኅራይ ዘመን ግና ምስ ምብዛኅ ምእመናንን ንኣሳልጦ ተልእኾን ኣብ ክንዲ ኣንብሮተ እድ ብቅብኣ ሜሮን ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ምኅዳር ብቤተ ክርስቲያን ተወሰነ።
ሥርዓተ ሜሮን ንኢድ ምንባር ዝተክአ ብምዃኑ ሎሚ ውን ካህናት ምስ ኣጥመቑ ሥርዓተ ተቀብኦ ሜሮን ይፍጽሙ።
እቲ ካህን ነቲ ዝተጠምቀ “እቀብአከ በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ” እናበለ ብኣምሳለ ትእምርተ መስቀል ኣመሳቒሉ፡ መጀመርታ ኣብ የማናይን ጸጋማይን ግንባሩ ይቀብኦ፣ ኣብ ገጹ’ውን ኡፍ ይብለሉ። ቀጺሉ ክልተ ቀዳዳት ኣፍንጫኡ፣ ክልተ ከናፍሩ፣ ክልተ ኣእዛኑ፣ ክልተ ኣዕይንቱ፣ ኣፍ ልቡን፣ ማእከላይ ርእሱ፡ ሕቈኡ፣ ኅንብርቱ፣ የማናይን ጸጋማይን ኣእዳዉ፣ ጸጋማይን የማናይን መንኩቡ፣ ክሳዱ፣ ምሕኵልቱ፣ የማናይን ጸጋማይን ኣእጋሩ፣ ኣብ 36 ኣባላት ኣካላቱ መኅደሪ እግዚአብሔር ኪኸውን ይቀብኦ።
ስለዚ ‘ሜሮን’ ንመንፈሳዊ ዕብየትን ጽንዓትን ኮነ ዘለዓለማዊ ድኅነት ኣገዳሲ እዩ። ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ናይ ምርካብናን፡ ካብ መንፈስ ቅዱስ ናይ ምውላድናን መረጋገጺ ማኅተመ መንፈስ ቅዱስ እዩ።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር


text:
መጻኢና ናጽነት፥ ፍትሕን ምድግጋፍን (Solidarity) ዝሰፈኖ ንምግባር ንቃለስ ኣብ ትሕቲ ዝብል መርሆ ኢዩ ዋዕላ ገስጋሲ ምሕዝነት፡ ኣብ ጀርመን፡ በርሊን፡ ኣብ ዊሊ ብራንት ሃውስ፡ ማእከላይ መደበር ማሕበረ-ዲሞክራስያዊ ሰልፊ ጀርመን (SPD) ካብ 12-13 መጋቢት 2017 ተኻይዱ።
ኣብ’ቲ ናይ ቀዳማይ መዓልቲ ውዕሎኡ፡ እቲ ብወከልቲ ወይ ልኡኻት ኣባላት ፓርትታት ዝዀኑ (መብዛሕትኦም ኣቦ መንበራት ሰልፍታቶምን ብናይ ተዓዛብነት ኣባልነትን ዝሳተፉ ውድባትን፡ ዝቖመት መሪሕነታዊ ኮሚቴ (Steering Committee) ተኣኪባ፡ ናይ መምርሒታታ መትከላትን ናይ ስራሕ ኣጀንዳን ድሕሪ ምጽዳቓ፡ 35 ዝኣባላታ ቦርድ ኣቝማ። ቦርድ ድማ ኣብ ቀዳማይ ኣኼባኡ ካብ መንጐኡ ሓደ ኣዋሃሃዲ (Coordinator) መሪጹ።
ብድሕር’ዚ ብኣቦ መንበርነት ማርቲን ሹልትስ ሕጹይ ማሕበረ-ዲሞክራስያዊ ሰልፊ ጀርመን ንቻንስለርነት ኣብ’ዞም ዝስዕቡ ኣርእታት ምይይጥ ተኻይዱ።
1. ፖለቲካ ገስጋሲ ምሕዝነት ኣብ 21 ክፍለ-ዘመን፤ ስትራተጅን ኣህጕራዊ ምሕዝነታትን፦ ኣብ’ዚ ኣርእስቲ’ዚ መግለጺ ዘቕረቡ፡ ስተፋን ሎቨን፡ ቀዳማይ ሚንስተር ሽወደንን ሞኒካ ሳፍየር፡ ዋና ጽሓፊ ዴሳዊ ሰልፊ ኡራጋይን ኢዮም።
2. ንሓድሽ ምልካውን ቀስቃሲ ስምዒታትን (populist) ዝዀን ምንቅስቓሳት ንምቅላስ :- ኣብ’ዚ ኣርእስት’ዚ መግለጺ ዝሃቡ ማኒሽ ተዋሪ ካብ ሰልፊ ሃገራዊ ጕባኤ ህንድን ማርቲን ኦማሊ፡ ናይ ቀዳም ኣመሓዳሪ መሪላንድ፡ ኣባል ሰልፊ ዲሞክራሲ ኣመሪካ።
3. ብድሆታት ንሰላምን ግሎባላዊ ምትሕብባርን፦ መግለጺ ዝሃቡ ዮናስ ጋር ስቱረ፡ መራሒ ሰልፊ ዕዮ ኖርወይ፤ በንጃሚን ዊልያም ምካፓ፡ ናይ ቀደም መራሒ ሪፓብሊክ ናይ ታንዛንያን ናይ ቀደም መራሒ ሰልፊ ቻማ ቻ ማፒንዱዚ (CCM)፤ ኣንቶንዮ ኮስታ ቀዳማይ ሚኒስተርን ዋና ጽሓፊ ናይ ዴሳዊ ሰልፊ ፓርቱጋልን ኢዮም።
ብድሕር’ዚ፡ ምርጫ ናይ ኦዲተርን ኣውሃሃድን ገስጋሲ ምሕዝነት ተኻይዱ።
ኣብ ዕለት 13 መጋቢት 2017 ዝተኻየደ ኵሉ ኣባል ዝሳተፎ ካልኣይ ውዕሎ፡ መእተዊ ቃል ብማርቲን ሹልስ፡ ቻንስለር ናይ ጀርመን ንምዃን ብማሕበረ-ዲሞክራስያዊ ሰልፊ ተመሪጹ ዘሎ ሕጹይ ቀሪቡ።
ብድሕሪኡ፡ ንዲሞክራስያውያን ሕብረተሰባት ዘጋጥም ዘሎ ሓደጋታት ብዝብል ኣርእስቲ ናይ መራሕቲ ናይ ጠረጴዛ ክትዕ ተኻይዱ። ኣብ’ዚ ክትዕ’ዚ ዝተሳተፉ፥ ወይዘሮ ሚኻል ቢራን (Michal Bran) ኣባል ክነሰት ወይ ፓርላማ እስራኤል፤ ስተፋን ሎቨን፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ሽወደን፤ ኣንቶንዮ ዳኮስታ፡ ቀዳማይ ሚኒስተርን ዋና ጽሓፊ ዴሳዊ ሰልፍን ፖርቱጋል፤ ማርቲን ኦማይሊ፡ ናይ ቀደም ኣመሓዳሪ ኣውራጃ መሪላንድ ኣብ ኣመሪካን ማርቲን ሹልዝ፡ ሕጹይ ማሕበረ-ዲሞክራስያዊ ሰልፊ ጀርመን ንቻንስለርነትን ኢዮም። ነዚ ክትዕ ዝመርሐ ድማ ሆዋርድ ሊ፡ ፕረሲደንት ናይ ማሕበር ዴሳውያን መንእሰያት (IUSY) ኢዩ ነይሩ።
ስዒቡ፡ ብዘይ ሰላም ኵሉ ፋይዳ የብሉን ብዝብል ኣርእስቲ ካልኣይ ናይ ጠረጴዛ ክትዕ ተኻይዱ። ኣብ’ዚ ክትዕ’ዚ እተሳተፉ፡ ማርጋሪታ ቦላኖስ ኣርኲን፡ ፕረሲደንት ናይ ሰልፊ ተግባር ዜጋታት (Citizens’ Action party)፤ ሰርገይ ስታኒሰፍ፡ ፕረሲደንት ሰልፊ ኣውሮጳውያን ዴሳውያንን (Party of European Socialists) ናይ ቀደም ቀዳማይ ሚኒስተር ቡልጋርያን፤ ማርቲን ሲጐለ፡ ፕረሲደንት፡ ምንቅስቓስ ንሓርነት ማእከላይ ኣፍሪቃ፤ ሂስያር ኦዞይ፡ ምኽትል ተሓባባሪ ኣቦ መንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ቱርኪ (People’s Democratic Party) መራሒ ክትዕ ከኣ፡ ጆሽ ሆዚ ምኽትል ፕረሲደንት ማሕበረ-ዲሞክራስያዊ ሰልፊ ካመሩን ነይሩ።
ሳልሳይ ናይ ጠረጴዛ ክትዕ ፡ ንግሎባላዊ ማሕበራውን ኤኮላጂካውን (ካባብያውን) ለውጢ ብዝብል ኣርእስቲ ዝመደሩ ከኣ፥ ካተሪና ባርሊ፡ ዋና ጽሓፊት ማሕበረ-ዲሞክራስያዊ ሰልፊ ጀርመን፤ ልዊስ ዱልቺ፡ ኣካያዲ ትካል ሉላ፡ ናይ ቀደም ዋና ጽሓፊ ቤት ጽሕፈት ፕረሲደንት ብራዚል፤ ፓስካል ላሚ፡ ናይ ክብሪ ፕረሲደንት ናይ ኣውሮጳና (Notre Europe) ናይ ቀደም ኣካያዲ ናይ ዓለም ትካል ንግዲ (World Trade Organisation)፤ በንጃሚን ዊልያም ምካፓ፡ ናይ ቀደም ፕረሲደንት ሪፑብሊክ ታንዛንያን ፕረሲደንት ሰልፊ ቻማ ቻ ማፒንዱዚ (Chama Cha Mapinduzi)። መራሕ መድረኽ ድማ ዮኸን ሽታይንሂልበር፡ ኣብ ትካል ፍረድሪሽ አበርት፡ ሓላፊ ክፍሊ ፖሊሲን ልምዓትን ኢዮም።
ራብዓይ ናይ ጠረጴዛ ክትዕ ኣርእስቲ፡ ማሕበራዊ ፍትሕን ምርግጋጽ ዘላቒ ት፡ ፍትሓዊትን ሃብታምን ዓለም ዝብል ኰይኑ፡ መግለጺ ዘቕረቡ ድማ፡ ኣንቶንዮ ቦንፋቲ፡ ናይ ኣርጀንቲንያ ዴሳዊ ሰልፊ ፕረሲደንት፤ ሓቢብ አልማሊኪ፡ ፕረሲደንት ኣምሓዳሪት ኮሚቴ፡ ዴሳዊ ሕብረት ህዝባዊ ሓይልታት ሞሮኮ፤ ታንያ ፋዩን፡ ምኽትል ኣደመንበር ናይ ጕጅለ ዴሳውያንን ዲሞክራስያውያንን ኣብ ፓርላማ ኣውሮጳ፡ ከምኡ’ውን ማሕበረ ዲሞክራስያዊ ሰልፊ ስሎቫንያ፤ ማኒሽ ተዋሪ፡ ኣፈኛ ሃገራዊ ጕባኤ ህንዲን ሞኒካ ዛፊር፡ ዋና ጽሓፊት ዴሳዊ ሰልፊ ኡሩጋይን ነይሮም። መራሒት መድረኽ ድማ፡ ሪበካ ብለይኪ፡ ናይ ቀደም ፕረሲደንት ሓድሽ ሰልፊ ዲሞክራሲ ካናዳ ኢያ ነይራ።
ናይ መወዳእታ ናይ ጠረጴዛ ክትዕ መዕጸዊ ተኻታዕቲ ከኣ፡ ሮናልዶ ላማስ፡ መስራቲ ሰልፊ ተግባር ዜጋታት ፊሊፒን፤ ግዩላ ሞልነር፡ ኣቦ መንበር ዴሳዊ ሰልፊ ሃንጋሪ፤ ነቢል ሻስ፡ ናይ ቀደም ቀዳማይ ሚኒስተር ናይ ፈትሕ፡ ፍልስጤም፤ ሀሱ ሳምብራኖግሪሃልቫ፡ ሰልፊ ዲሞክራስያዊ ሰውራ ኢዮም። መራሕ ክትዕ ከኣ፡ ማሪስ ክሪስ ካብርዮሮስ፡ ኣውሃሃዲት መርበብ ማሕበረ-ዲሞክራስያዊ ሰልፍታት ኣብ እስያ ኢያ ነይራ።
ክርስትያን ከርን፡ ናይ ኣውስትሪ ቻንስለርን ኣቦ መንበር ማሕበረ-ዲሞክራስያዊ ሰልፍን ብምኽንያት ሰራሕተኛታት መዓርፎ ነፈርቲ በርሊን ዝገበርዎ ኣድማ፡ ኣብ ኣኼባ ገስጋሲ ምሕዝነት ክካፈል ኣይከኣለን። ከምኡ’ውን፡ ፈደሪካ ሙገሪኒ፡ ብኻልእ ስራሕ ስለዝተጸምደት ክትካፈል ኣይከኣለትን። ናይ ጀርመን ሚኒስተር ወጻኢ ጕዳያት ሲግማር ጋብርኤል ከኣ፡ ህጻን ጓል ዝተወልደትሉ እዋን ስለዝነበረ ክሳተፍ ኣይከኣለን።
ሓው መንግስተኣብ ኣስመሮም፡ ኣቦ መንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራን (ሰዲህኤ) ዶክተር ኣክሊሉ ግርማይ፥ ምኽትል ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ወጻኢ ጕዳያት ሰዲህኤን፥ ዝርከብዎ ልኡኽ ንሰልፊ ወኪሉ ኣብ’ቲ ዋዕላ ብምክፋል ነዚ ርክብ’ዚ ዝተዳለወ ናይ ጽሑፍ መግለጺ ዘርጊሑ።
ኣብ’ዚ ዋዕላ’ዚ እተሳተፋ 120 ሰልፍታት ካብ 80 ሃገራት ተሳቲፈን ነይረን።


text:
MONDAY, APRIL 23, 2012
ሰበካ ትንሣኤ ኣዋልዲኃ ለጽዮን
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን!
ሰበካ ትንሣኤ ኣዋልዲኃ ለጽዮን
ቅዱሳን ኣንስቲ ንጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ምስ ረኣይኦ መጺኤን ንደቂ መዛሙርቲ ነገርኦም። ንሶም ግና ንኣይሁድ ፈሪሖም ኣብ ዝተዓጽወ ገዛ ውሽጢ ተኣኪቦም ከለዉ በሪ መስኮት ናሕሲ ኮነ መንደቅ ከይተከፍተ ብኣምላኻዊ ሥልጣን ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ማእከሎም ደው በለ። > ኢሉ ፣ዘመነ ፍዳ ዘመነ ኩነኔ ኣብቒዑ፣ ዘመነ ሰላም ምዃኑ ኣበሲርዎም። ደቀ መዛሙርቱ ግና ብምትሐት ርኹስ መንፈስ ዝተራኣይዎም መሲልዎም ብልቦም ተጠራጠሩ። ኣብቲ ግዜ   ሉቃ.24፣36-43። ኣብቲ እዋን’ውን ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ዝነሥኦ ሥጋ ድሕሪ ትንሣኤኡውን ፍጹም ከምተዋህደ ንርዳእ ።
ቅዱስ ዳዊት   ዝብል ቃል ተፈጸመ። መዝ.16፣9-10።
ጐይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ቀሪቡ   ማቴ. 28-18። ኢልዎም።
> ማለቱ እዩ። ከምዚ ማለቱ ቀዲሙ ዘይነበረ ሕጂ ብትንሣኤ ዝተረኽበ ማለት ኣይኮነን። ምኽንያቱ ቅድሚ ተዋህዶ ሥልጣን ዘይነብሮ ሥጋ ብምሥጢር ተዋህዶ ካብ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ ካብ ነፍሳ ነፍሲ ወሲዱ ኣምላኽ ሰብ ሰብ ኣምላኽ ምስ ኰነ እዚ ሥልጣን ረኺቡ።ምኽንያቱ ወልደ አብ ወልድ ማርያም ኢየሱስ ክርስቶስ ብተዋህዶ ካብ ክልተ ኣካላት ሓደ ኣካል ካብ ክልተ ባህርይ ሓደ ባህርይ ኰይኑ እዩ። ኮይኑ ግና ብፍቓዱ ኣብ መልዕልተ መስቀል ተፈላልዮም ዝነብሩ ቅድስቲ ነፍሱን ቅድስቲ ሥጋኡን ዳግማይ ተዋሂዱ ብሥልጣኑ ንሞት ሲዒሩ ሙስና መቓብርን ኣጥፊኡ ምትሥኡ ከመልክት   ኢሉ። ምስኡ ኣትሕዝ ኣቢሉ’ውን   ማቴ.28-20። እዚ ከኣ ንዕዖም ዝሃቦም ሥልጣን ክህነትን ጸጋን ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ብኣንብሮተ እድ እንዳተመሓላለፈ ስጋብ ዓለም ፍጻሜ ብዝትሥኡ ኣቦታት ካህናት ከምዝስራሕ ክነግሮም ከሎ እዩ። ነፍሲ ወከፍ ከምዝተዋህቦም ጸጋ መጠን ኣብ ኩሉ ይሰርሕ። > ዝበለ ኣምላኽ’ውን ብጸጋ ተዋሂድዎም ኩሉ ግዜ ምስኦም ይነብር። ማለቱ እዩ።
ብምግባር በቂዕና፣ ሃይማኖትና ሓሊና፣ ንመከራ ተዓጊስና ፣ንመንግሥተ ሰማይ ዘብቅዕ ስራሕ ክንሰርሕ ኣምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር ይሓግዘና። በረከቱን ረዲኤቱን የብዝሓልና። ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ብኣማላድነታ ኣይትፈለየና።
ወስብሓት እግዚአብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር።
አዘክሪ ድንግል at 10:09 AM
Share
‹
›
Home
View web version
ERITREAN ORTHODOX TEWAHIDO CHURCH
Kana Zegelila
አዘክሪ ድንግል
Powered by Blogger.


text:
ካብ ጸልማት እተጸውዑ
‘የሆዋ ኻብ ጸልማት ናብ ዜገርም ብርሃኑ ጸዊዑኩም።’—1 ጴጥ. 2:9።
መዝሙር፦ 43, 28
1. የሩሳሌም ኣብ ዝጠፍኣትሉ እዋን እንታይ ከም ዝዀነ ግለጽ።
ብ607 ቅ.ክ. ብንጉስ ነቡካድነጻር ዚምራሕ ዓብዪ ሰራዊት ባቢሎን ንኸተማ የሩሳሌም ወረራ። መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ እቲ ሽዑ ዝሃለቐ ህዝቢ ኺገልጽ ከሎ ኸምዚ ይብል፦ “[ነቡካድነጻር] ከኣ፡ ኣጕባዞም ኣብ ቤተ መቕደሶም ብሰይፊ ቐተለ፣ ንጐበዝ ኰነ ንድንግል፡ ንዓብዪ ዀነ ንኣረጊት ኣይራሕርሐን። . . . ንቤት እቲ ናይ ሓቂ ኣምላኽ ኣንደዳ፡ ንመካበብያ የሩሳሌም ኣፍረሶ፡ ንዅሉ እተዓርደ ግምብታታ ብሓዊ ኣንደዶ፡ ኵሉ ኽቡር ነገር ድማ ኣጥፍአ።”—2 ዜና 36:17, 19።
2. የሆዋ ብዛዕባ ጥፍኣት የሩሳሌም እንታይ መጠንቀቕታ እዩ ዝሃበ፧ ኣይሁድከ እንታይ ከም ዚዀኑ እዩ እተነግሮም፧
2 ነበርቲ የሩሳሌም ብዛዕባ ጥፍኣት ከተማኦም ተነጊርዎም ነይሩ እዩ። ንሓያሎ ዓመታት፡ ነብያት ኣምላኽ ንኣይሁድ፡ ንሕጊ ኣምላኽ ዕሽሽ ዚብልዎ እንተ ዀይኖም፡ ኣብ ኢድ ባቢሎናውያን ኣሕሊፍካ ኸም ዚውሃቡ የጠንቅቕዎም ነይሮም እዮም። ብዙሓት ኣይሁድ ብስሕለት ሰይፊ ኸም ዚሞቱ፡ እቶም ካብ ሞት ዜምልጡ ድማ ዝተረፈ ህይወቶም ኣብ ምርኮ ባቢሎን ከም ዜሕልፍዎ ተነጊርዎም ነይሩ እዩ። (ኤር. 15:2) እቶም ኣብ ምርኮ ዝነበሩ ኣይሁድ፡ ህይወቶም ከመይ ይመስል ነይሩ፧ ብግዜ ክርስትና ምስ ምርኮ ባቢሎን ዚመሳሰል ነገር ነይሩዶ፧ እንተ ነይሩ፡ መዓስ እዩ ነይሩ፧
ኣብ ምርኮ ዝነበሮም ህይወት
3. ምርኮ ባቢሎን ካብቲ እስራኤላውያን ኣብ ግብጺ ዘሕለፍዎ ባርነት እተፈልየ ዝነበረ ብኸመይ እዩ፧
3 እቲ ነብያት እተነበይዎ፡ ተፈጺሙ እዩ። የሆዋ ብኤርምያስ ኣቢሉ፡ ነቶም ናብ ምርኮ ዚኸዱ ነቲ ሓድሽ ኵነታቶም ተቐቢሎም፡ ህይወቶም ብዝሓሸ መገዲ ኺነብሩ ኺምዕዶም ከሎ ኸምዚ በሎም፦ “[ኣብ ባቢሎን] ኣባይቲ ህነጹ እሞ ንበሩለን። ኣታኽልቲ ትኸሉ እሞ ፍሪኡ ብልዑ። ነታ ኣነ ናብኣ ተማሪኽኩም ከም እትውሰዱ ዝገበርኩኹም ከተማ ኸኣ ሰላማ ድለዩ፣ ብሰላማ ሰላም ክትረኽቡ ኢኹም እሞ፡ ምእንታኣ ናብ የሆዋ ጸልዩ።” (ኤር. 29:5, 7) እቶም ንፍቓድ ኣምላኽ እተኣዘዙ፡ ኣብ ባቢሎን ብተዛማዲ ንቡር ህይወት እዩ ነይርዎም። እቶም ማረኽቶም ከኣ ንጕዳያቶም ባዕሎም ኬመሓድሩ ብእተወሰነ ፈቒዶምሎም ነይሮም እዮም። እቶም ምሩኻት ኣብታ ሃገር ናብ ዝደለይዎ ኺጐዓዓዙ ይኽእሉ ነይሮም እዮም። ባቢሎን ኣብ ጥንታዊት ዓለም ማእከል ንግዲ እያ ነይራ፣ ተፋሒሩ እተረኽበ ሰነዳት ድማ፡ ሓያሎ ኣይሁድ ምዕዳግን ምሻጥን ከም ዝለመዱ፡ ገሊኦም ከኣ ክኢላታት ኢደ ጥበበኛታት ከም ዝዀኑ ይሕብር። አረ ገሊኦም ኣይሁድሲ ሃብቲሞም ነይሮም እዮም። ምርኮ ባቢሎን ካብቲ እስራኤላውያን ዘመናት ኣቐዲሞም ኣብ ግብጺ ዘሕለፍዎ ባርነት እተፈልየ እዩ ነይሩ።—ዘጸኣት 2:23-25 ኣንብብ።
4. እቲ ምርኮ ብዘይካ ነቶም ዓለወኛታት እስራኤላውያን፡ ንመን እውን እዩ ጸልይዎም ዝነበረ፧ ኣብቲ ንኣምላኽ ብቕቡል መገዲ ንምምላኽ ዚገብርዎ ጻዕሪኸ እንታይ ዕንቅፋታት እዩ ዝነበሮም፧
4 ኣይሁድ ብስጋ ዜድልዮም ዘበለ ይማልኣሎም እኳ እንተ ነበረ፡ ብመንፈሳዊ መዳይ ዜድልዮም ነገራት ግና ይማልኣሎምዶ ነይሩ፧ ቤተ መቕደስ የሆዋ ምስ መሰውኢኣ ዓንያ እያ ነይራ፣ እቲ ኽህነት ድማ ብእተወደበ መልክዕ ኣየገልግልን እዩ ነይሩ። ካብቶም ምሩኻት መቕጻዕቲ ዚግብኦ ነገር ዘይገበሩ እሙናት ኣገልገልቲ ኣምላኽ ነይሮም እዮም፣ ንሳቶም ግና ምስቲ ዝተረፈ ህዝቢ መከራ ይጸግቡ ነይሮም እዮም። ይኹን እምበር፡ ሕጊ ኣምላኽ ንምሕላው ዚከኣሎም ገይሮም እዮም። ንኣብነት፡ ዳንኤልን እቶም ሲድራቅን ሚሳቅን ዓብድ-ኔጎን ዚብሃሉ ሰለስተ ብጾቱን ነቲ ንኣይሁድ እተኸልከለ ምግቢ ተሓሪሞምዎ እዮም። ብዘይካዚ፡ ዳንኤል ኣዘውቲሩ ናብ ኣምላኽ ይጽሊ ምንባሩ እውን ንፈልጥ ኢና። (ዳን. 1:8፣ 6:10) ኰይኑ ግና፡ ፍርሃት ኣምላኽ ዘለዎም ኣይሁድ ኣብ ትሕቲ ምምሕዳር ኣረማውያን ኰይኖም ሕጊ ሙሴ ዚእዝዞም ዘበለ ዅሉ ኺገብሩ ኣይክእሉን እዮም ነይሮም።
5. የሆዋ ንህዝቡ እንታይ ኢሉ እዩ ዘተስፈዎም፧ እዚ ተስፋ እዚኸ ዜደንቕ ዝነበረ ስለምንታይ እዩ፧
5 ኣብቲ ግዜ እቲ፡ ‘እስራኤላውያን ንኣምላኽ ምሉእ ብምሉእ ቅቡል ብዝዀነ መገዲ ኼምልኽዎ ዚኽእሉሉ እዋን ኪመጽእ ድዩ፧’ ዚብል ሕቶ ኺልዓል ይኽእል ነይሩ እዩ። ሽዑ ዄንካ ኽትሓስቦ ኸለኻ፡ ከምኡ ዝበለ ግዜ ዘይመጽእ እዩ ዚመስል ነይሩ። ቅድሚኡ፡ ምሩኻት ካብ ባቢሎን ሓራ ወጺኦም ኣይፈልጡን እዮም ነይሮም። ንየሆዋ ኣምላኽ ግና ዚስኣኖ ነገር የልቦን። ህዝቡ ሓራ ኸም ዚወጹ ኣተስፍይዎም ነይሩ እዩ፣ ከምኡ ኸኣ እዩ ዀይኑ። ኣምላኽ ዘተስፈዎ ቓል ብዘይ ፍረ ኸቶ ኣይተርፍን እዩ።—ኢሳ. 55:11።
ክርስትያናት ኣብ ትሕቲ ምርኮ ባቢሎን ዝኣተዉሉ ግዜ ነይሩዶ፧
6, 7. ብዛዕባ ዘመናዊ ምርኮ ባቢሎን ዘሎና ግንዛበ ኸነነጽር ግቡእ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧
6 ክርስትያናት ምስ ምርኮ ባቢሎን ዚመሳሰል ነገር ኣጓኒፍዎምዶ ይፈልጥ፧ እዛ መጽሔት እዚኣ፡ ዘመናውያን ኣገልገልቲ ኣምላኽ ብ1918 ኣብ ትሕቲ ምርኮ ባቢሎን ከም ዝኣተዉ፡ ካብ ባቢሎን ከኣ ብ1919 ሓራ ኸም ዝወጹ ንሓያሎ ዓመታት ክትገልጽ ጸኒሓ እያ። ኣብዛ ዓንቀጽ እዚኣን ኣብታ ስዒባ ዘላ ተገሊጹ ብዘሎ ምኽንያታት ግና፡ ነዚ ጕዳይ እዚ ዳግመ ምርምር ክንገብረሉ ኣድልዩ እዩ።
7 ነዚ እሞ ንሕሰበሉ፦ ዓባይ ባቢሎን ናይ ዓለም ሃጸያዊ ግዝኣት ናይ ሓሶት ሃይማኖት እያ። ስለዚ፡ ህዝቢ ኣምላኽ ብ1918 ኣብ ትሕቲ ምርኮ ባቢሎን ንምእታው፡ ኣብቲ ግዜ እቲ ባሮት ናይ ሓሶት ሃይማኖት ኪዀኑ ነይርዎም። ጭቡጥ ሓቅታት ከም ዚሕብሮ ግና፡ ኣብቲ ናብ ቀዳማይ ውግእ ዓለም ዚመርሕ ዓመታት፡ ቅቡኣት ኣገልገልቲ ኣምላኽ ካብ ዓባይ ባቢሎን ሓራ እናወጹ ይኸዱ ደኣ እምበር፡ ናብ ባርነት ኣይኰኑን ዚኣትዉ ነይሮም። ኣብ ቀዳማይ ውግእ ዓለም እቶም ቅቡኣት ይስጐጉ ነይሮም እዮም፣ እቲ ዘጋጠሞምም ጸበባ ግና ብቐንዱ ኻብ ዓለማውያን ሰበ ስልጣን ደኣ ኣምበር፡ ካብ ዓባይ ባቢሎን ኣይኰነን ዚመጾም ነይሩ። ስለዚ፡ ህዝቢ የሆዋ ናብ ትሕቲ ምርኮ ዓባይ ባቢሎን ዝኣተዉሉ ግዜ ብ1918 ኪኸውን ዘይመስል ነገር እዩ።
መዓስ ደኣ እዮም ኣብ ትሕቲ ምርኮ ባቢሎን ዝነበሩ፧
8. ናይ ሓቂ ክርስትና ኸመይ ኢሉ ኸም እተበላሸወ ግለጽ። (ኣብ መእተዊ ዘላ ስእሊ ርአ።)
8 ብጰንጠቈስጠ 33 ድ.ክ.፡ ኣሽሓት ኣይሁድን ጵሮሴሊታትን ብመንፈስ ቅዱስ ተቐብኡ። እቶም ሓደስቲ ክርስትያናት እቲኦም፡ “ሕሩይ ዓሌት፡ ንጉሳዊ ኽህነት፡ ቅዱስ ህዝቢ፡ ፍሉይ ጥሪት ዝዀነ ህዝቢ” ዀኑ። (1 ጴጥሮስ 2:9, 10 ኣንብብ።) ሃዋርያት ብህይወት ክሳዕ ዝነበሩሉ እዋን፡ ንጉባኤታት ህዝቢ ኣምላኽ ተጠንቂቖም ይሕልዎ ነይሮም እዮም። ምስ ሞቱ ግና፡ “ንደቀ መዛሙርቲ ደድሕሪኦም ምእንቲ ኺስሕቡ፡ ቄናን ነገር ዚዛረቡ” ሰባት ተንስኡ። (ግብ. 20:30፣ 2 ተሰ. 2:6-8) ሓያሎ ኻባታቶም ከኣ ኣብ ጉባኤታት ሓለውቲ ዀይኖም ዜገልግሉ፡ ደሓር ድማ “ኣቡናት” እተባህሉ ሓላፍነት ዝነበሮም ሰባት ነበሩ። የሱስ ንሰዓብቱ፡ “ንስኻትኩምሲ ዅላትኩም ኣሕዋት ኢኹም” ኢልዎም ክነሱ፡ ኣቕሽሽቲ ኻብ ተራ ሰባት እተፈልየ ጕጅለ ኬቝሙ ጀመሩ። (ማቴ. 23:8) ፍልስፍናታት ኣሪስቶትልን ፕላቶን ዚፈትዉ ምርኡያት ሰባት ድማ፡ ሓሳባት ናይ ሓሶት ሃይማኖት ኣታኣታተዉ፣ እዚ ኸኣ ነቲ ጽሩይ ትምህርትታት ቃል ኣምላኽ በብቝሩብ ተክኦ።
9. ናይ ክሕደት ክርስትና፡ ደገፍ መንግስቲ ሮሜ ብኸመይ ከም ዝረኸበን እዚ እንታይ ከም ዘስዓበን ግለጽ።
9 ብ313 ድ.ክ.፡ እዚ ናይ ክሕደት ክርስትና እዚ፡ በቲ ቆስጣንጢኖስ ዚብሃል ኣረማዊ ሃጸይ ሮሜ ሕጋዊ ተፈላጥነት ረኸበ። ካብቲ ግዜ እቲ ንነጀው፡ ቤተ ክርስትያንን መንግስትን ኢድን ጓንትን ኰይነን ኪዓይያ ጀሚረን እየን። ንኣብነት፡ ድሕሪ ዋዕላ ኒቅያ፡ እቲ ኣብቲ ዋዕላ ተኣኪቡ ዝነበረ ቆስጣንጢኖስ ንሓደ ኣርዮስ ዚብሃል ካህን ካብ ዓዲ ሰጐጎ፣ ከምኡ ዝገበረ ድማ፡ ኣርዮስ፡ የሱስ ኵሉ ዚኽእል ኣምላኽ ምዃኑ ምቕባል ብምእባዩ እዩ። ደሓር፡ ኣብ ትሕቲ ሃጸይ ቴዎዶሲዮስ ቀዳማይ (379-395 ድ.ክ.)፡ እታ እተበከለ ክርስትና ዝሓዘት ቤተ ክርስትያን ካቶሊክ፡ ወግዓዊ ሃይማኖት ሃጸያዊ ግዝኣት ሮሜ ዀነት። ጸሓፍቲ ታሪኽ፡ እታ ኣረማዊት ሮሜ ብራብዓይ ዘመን “ክርስትና” ብወግዒ ኸም እተቐበለት ይጽሕፉ እዮም። ከም ሓቂ ግና፡ ኣብቲ ግዜ እቲ ናይ ክሕደት ክርስትና ምስ ኣረማዊ ሃይማኖታት ሃጸያዊ ግዝኣት ሮሜ ብምሕባር ኣባል ዓባይ ባቢሎን እዩ ዀይኑ። ከም ስርናይ ዝኣመሰሉ ሒደት ቅቡኣት ክርስትያናት ንኣምላኽ ኬምልኽዎ ዚከኣሎም ይገብሩ እኳ እንተ ነበሩ፡ ድምጾም ግና ይወሓጥ ነይሩ እዩ። (ማቴዎስ 13:24, 25, 37-39 ኣንብብ።) እወ፡ ብሓቂ ኣብ ትሕቲ ምርኮ ባቢሎን እዮም ነይሮም!
10. ኣብ ቀዳሞት ሒደት ዘመናት ድሕሪ ክርስቶስ፡ ቅኑዓት ሰባት ኣብ ምንታይ ተመርኲሶም እዮም ንትምህርትታት ቤተ ክርስትያን ኣብ ሕቶ ዘእተውዎ፧
10 ኰይኑ ግና፡ ኣብ ቀዳሞት ሒደት ዘመናት ድሕሪ ክርስቶስ፡ ሓያሎ ሰባት ንመጽሓፍ ቅዱስ ብግሪኽኛ ወይ ብላቲን ኬንብብዎ ይኽእሉ ነይሮም እዮም። ስለዚ፡ ንትምህርትታት ቃል ኣምላኽ ምስ ትምህርቲ እታ ቤተ ክርስትያን ኬነጻጽርዎ ይኽእሉ ነይሮም እዮም። ብመሰረት እቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዘንበብዎ ድማ፡ ገሊኣቶም ነቲ ቕዱስ ጽሑፋዊ ዘይኰነ ትምህርትታት ቤተ ክርስትያን ነጺጎምዎ እዮም፣ እንተዀነ ግና፡ ርእይቶኦም ብግህዶ ምግላጽ ሓደገኛ፡ ካብኡ ሓሊፉ እውን ንህይወቶም ዜስግእ እዩ ነይሩ።
11. መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ትሕቲ ቝጽጽር ኣቕሽሽቲ ዝኣተወ ብኸመይ እዩ፧
11 ግዜ እናሓለፈ ምስ ከደ፡ ሓፋሽ ህዝቢ ነቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከበሉ ዝነበረ ቛንቋታት ምጥቃም ሓደጎ፣ ቤተ ክርስትያን ከኣ ነቲ ቓል ኣምላኽ ናብ ተራ ቛንቋታት ንምትርጓም ዚግበር ጻዕርታት ትጻረሮ ነበረት። ከም ሳዕቤኑ፡ ኣቕሽሽትን ምሁራትን ጥራይ እዮም ንመጽሓፍ ቅዱስ ኬንብብዎ ዚኽእሉ ዝነበሩ፣ እቶም ኣቕሽሽቲ እውን እንተ ዀኑ፡ ኵሎም ኣይኰኑን ጽቡቕ ገይሮም ኬንብቡን ኪጽሕፉን ዚኽእሉ ዝነበሩ። ካብቲ ቤተ ክርስትያን እትምህሮ እተፈልየ ርእይቶ ዘለዎ ድማ፡ ከቢድ መቕጻዕቲ እዩ ዚጽበዮ ነይሩ። እሙናት ቅቡኣት ኣገልገልቲ ኣምላኽ በብሒደት ኪእከቡ ይግደዱ ነይሮም፣ ገሊኣቶም ድማ ጠሪሶም ኪእከቡ ኣይክእሉን እዮም ነይሮም። ምስቲ ኣይሁድ ኣብ ምርኮ ባቢሎን ዝነበሩሉ እዋን ብዚመሳሰል ከኣ፡ እቶም ቅቡኣት “ንጉሳዊ ኽህነት” ብእተወደበ መገዲ ኼገልግሉ ኣይከኣሉን። ዓባይ ባቢሎን ንህዝቢ ኣምላኽ ዓትዒታ እያ ሒዛቶም ነይራ!
ብርሃን ኪበርህ ጀመረ
12, 13. እንታይ ክልተ ረቛሒ እዩ ዓባይ ባቢሎን ኣብ ሰባት ዘለዋ ቝጽጽር ከም ዚደክም ዝገበረ፧ ግለጽ።
12 እሞኸ ናይ ሓቂ ክርስትያናት ንኣምላኽ ብግህዶን ብቕቡልን ንምምላኽ ናጻ ዚዀኑሉ ግዜ መጺኡዶ፧ እወ! ሳላ ኽልተ ኣገዳሲ ረቛሒ፡ ቍሩብ መንፈሳዊ ብርሃን ነቲ ጸልማት ኪስንጥቖ ጀመረ። እቲ ቐዳማይ፡ ኣብ መፋርቕ መበል 15 ዘመን እተገብረ ምህዞ ሓታሚት ማኪና እዩ ነይሩ። ሕትመት ናብ ምዕራባዊ ዓለም ቅድሚ ምትእትታዉ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብኢድ ይቕዳሕ ብምንባሩ፡ ኣጸጋሚ እዩ ነይሩ። ቅዳሓት መጽሓፍ ቅዱስ ብዙሕ ዘይርከብን ክቡርን እዩ ነይሩ። ሓደ ኽኢላ ቐዳሒ ንመጽሓፍ ቅዱስ ብኢዱ ቐዲሑ ንምድላው፡ ዓሰርተ ወርሒ የድልዮ ኸም ዚነበረ እዩ ዚንገር። ብዘይካዚ፡ እቲ ቐዳሕቲ ዚጽሑፍሉ ብራና ኽቡር እዩ ነይሩ። ሓታሚት ማኪናን ወረቐትን ኣብ ኣገልግሎት ምውዓሉ ግና፡ ዝሓሸ ኣማራጺ ብምንባሩ፡ ሓደ ኽኢላ ሓታሚ ኣብ መዓልቲ 1,300 ገጽ ኬዳሉ ይኽእል ነይሩ እዩ።
13 እቲ ኻልኣይ ኣገዳሲ ረቛሒ ድማ፡ ኣብ መጀመርታ መበል 16 ዘመን ገሊኦም ተባዓት ሰባት ንቓል ኣምላኽ ብተራ ህዝቢ ናብ ዚዝረብ ቛንቋታት ንምትርጓም ዝገበርዎ ውሳነ እዩ። ሓያሎ ተርጐምቲ ንህይወቶም ኣብ ሓደጋ ኣእትዮም ነዚ ዕዮ እዚ ዓየዩ። ቤተ ክርስትያን ድማ በዚ ሰምበደት። መራሕቲ ቤተ ክርስትያን፡ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ኢድ እቶም ፍርሃት ኣምላኽ ዘለዎም ሰብኡትን ኣንስትን እንተ ኣትዩ፡ ሓደገኛ ኪኸውን ከም ዚኽእል ኣፍርሆም። መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ኢድ ሰባት ምስ ኣተወ፡ ሰባት ኣንበብዎ። ምስ ኣንበብዎ ኸኣ፡ ‘ቃል ኣምላኽ ብዛዕባ ቦታ ንስሓ፡ ፍትሓት ምዉታት፡ ወይ ጳጳሳት ዚምህሮ ኣበይ ኣሎ፧’ ኢሎም ኪሓትቱ ጀመሩ። ብዓይኒ ቤተ ክርስትያን፡ እዚ ዜቘጥዕ እዩ ነይሩ። እቲ ሓፋሽ ህዝቢ ንመራሕቲ ቤተ ክርስትያን ኪሓትቶም ከም ድፍረት ጌርካ እዩ ዚርአ ነይሩ። ስለዚ፡ ቤተ ክርስትያን ነዚ ኽትቃለሶ ጀመረት። ሰብኡትን ኣንስትን ንትምህርትታት ቤተ ክርስትያን ብዘይምቕባሎም መናፍቓን ተባሂሎም ተወግዙ፣ መብዛሕትኡ እቲ ዘይተቐበልዎ ትምህርትታት ከኣ ኣብ ኣረማዊ ፍልስፍናታት እቶም የሱስ ክርስቶስ ከይተወልደ ዝነበሩ ኣሪስቶትልን ፕላቶን እተመርኰሰ እዩ ነይሩ። ቤተ ክርስትያን ድማ ነቶም ንትምህርታታ ዘይተቐበልዎ ብሞት ፈረደቶም፣ መንግስትታት ከኣ ነቲ ፍርዲ የፈጽማኦ ነበራ። መራሕቲ ቤተ ክርስትያን ንሰባት፡ መጽሓፍ ቅዱስ ከም ዘየንብቡን ሕቶታት ከም ዘይሓትቱን ኪገብርዎም እዮም ደልዮም ነይሮም። ኣብ ብዙሕ መዳያት፡ እዚ ውጥኖም ዓይዩ እዩ። ኰይኑ ግና፡ ሒደት ተባዓት ሰባት ብዓባይ ባቢሎን ኣይጃጀዉን። ንቓል ኣምላኽ ሓንሳእ ስለ ዝጠዓምዎ፡ ዝያዳ ኺፈልጡ ደለዩ። ካብ ናይ ሓሶት ሃይማኖት ናጽነት ዚርከበሉ ግዜ ይቐርብ ነበረ።
14. (ሀ) ነቲ ኣብ ኣጋ መወዳእታ 1800ታት ብዛዕባ ሓቂ መጽሓፍ ቅዱስ እናዓበየ ዝመጸ ግንዛበ መገዲ ዘጣጥሐ እንታይ ኵነታት እዩ ነይሩ፧ (ለ) ሓውና ራስል ንሓቂ ዝነበሮ ጽምኢ ግለጽ።
14 ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ሓቂ ዝጸምኡ ብዙሓት ሰባት፡ ጽልዋ ቤተ ክርስትያን ናብ ዝነከየሉ ሃገራት ሃደሙ። ናይ ሓሳብ ናጽነት ኣብ ዘለዎ ዓዲ ዀይኖም ኬንብቡን ኬጽንዑን ኪዛራረቡን ደለዩ። ኣብ ሓንቲ ኻብተን ናጽነት ዚሕለወለን ሃገራት ዝነበረት ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ኸኣ፡ ቻርለስ ቴዝ ራስልን ሒደት ብጾቱን ኣብ ኣጋ መወዳእታ 1800ታት ጽቡቕ መጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ ጀመሩ። ኣብ ፈለማ፡ ሓውና ራስል ካብተን ዝነበራ ስሙያት ሃይማኖታት ኣየነይተን ሓቂ ትምህር ከም ዘላ ንምፍላጥ እዩ ነቲ መጽናዕቲ ጀሚርዎ። ስለዚ፡ ንትምህርትታት ብዙሓት ሃይማኖታት፡ እንተላይ ንትምህርታት ክርስትያን ዘይኰና ሃይማኖታት፡ ምስ መጽሓፍ ቅዱስ ተጠንቂቑ ኣነጻጸሮ። ነዊሕ ከይጸንሐ ግና፡ ዋላ ሓንቲ ኻብተን ሃይማኖታት ንቓል ኣምላኽ ጠቢቓ ኸም ዘይትስዕቦ ፈለጠ። ሓደ ግዜ፡ ነቲ ንሱን ብጾቱን ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዝረኸብዎ ሓቅታት ተቐቢሎም ንምእመናኖም እንተ መሃሩ ኢሉ ድማ፡ ምስ ብርክት ዝበሉ ኣቕሽሽቲ ኣኼባ ገበረ። እቶም ኣቕሽሽቲ ግና ግዲ ኣይነበሮምን። ስለዚ፡ እቶም ተምሃሮ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ምስቶም ምስ ናይ ሓሶት ሃይማኖት ለጊቦም ኪመላለሱ ዝቘረጹ ሕብረት ኪህልዎም ከም ዘይግባእ ተገንዘቡ።—2 ቈረንቶስ 6:14 ኣንብብ።
15. (ሀ) ክርስትያናት ኣብ ትሕቲ ኣርዑት ዓባይ ባቢሎን እተቘርኑ መዓስ እዮም፧ (ለ) ኣብ እትቕጽል ዓንቀጽ እንታይ ሕቶታት እዩ መልሲ ኺውሃቦ፧
15 ክሳዕ ኣብዚ፡ ናይ ሓቂ ክርስትያናት ድሕሪ ሞት ሃዋርያት ነዊሕ ከይጸንሑ ኣብ ትሕቲ ምርኮ ባቢሎን ከም ዝኣተዉ ርኢና ኣለና። ይኹን እምበር፡ ሓያሎ ሕቶታት ከነበግስ ንኽእል ኢና፦ ናብ 1914 ኣብ ዜምርሕ ዓመታት፡ እቶም ቅቡኣት ካብ ባርነት ዓባይ ባቢሎን ሓራ እናወጹ ይኸዱ ምንባሮም ዚሕብር እንታይ ተወሳኺ መርትዖ ኣሎ፧ ኣብ ቀዳማይ ውግእ ዓለም፡ ኣገልገልቲ ኣምላኽ ኣብ ንጥፈታት ስብከቶም ብሓቂዶ ዛሕቲሎም፡ በዚ ኸምዚ እውን ንየሆዋ ኣጕህዮምዎ እዮም፧ ኣብቲ ግዜ እቲ ዝነበሩ ገሊኦም ኣሕዋትና ኣብ ክርስትያናዊ ገለልትነቶም ብምልምላሞም ሞገስ የሆዋ ስኢኖም ድዮም፧ ክርስትያናት ካብ ካልኣይ ዘመን ድ.ክ. ኣትሒዞም ኣብ ትሕቲ ባርነት ናይ ሓሶት ሃይማኖት እንተ ነይሮም፡ መዓስ እዮም ናጻ ወጺኦም፧ እዚ ሕቶታት እዚ ጽቡቕ እዩ። ኣብ እትቕጽል ዓንቀጽ ድማ ምላሹ ኽንረኽቦ ኢና።


text:
ንስድራ ቤት | ኣተዓባብያ ውሉዳት
ንውሉድካ ስርዓታት እተውጽኣሉ መገዲ
ጸገም
እቲ መንእሰይ ዝዀነ ውሉድካ፡ ኣመና ጥብቂ ኸም ዝዀንካ ይዛረብ። ንስኻ ግና ኣመና ጥብቂ ዝዀንካ ዀይኑ ኣይስምዓካን እዩ። ‘ነቲ ስርዓታት እንተ ኣፍኲሰሉ፡ ኣብ ጸገም ምውዳቑ ኣይተርፎን እዩ’ ኢልካ ትሓስብ።
ንውሉድካ ሚዛናዊ ስርዓታት ከተውጽኣሉ ትኽእል ኢኻ። ፈለማ ግና፡ እቲ ስርዓታት ንውሉድካ ዓጽዓጽ ዜብሎ ስለምንታይ ምዃኑ ኽትፈልጥ ኣሎካ።
እቲ ጸገም ዜጋጥመሉ ምኽንያት
ጌጋ፦ ኵሎም መንእሰያት፡ ስርዓት የፍርሱ እዮም፣ ከምኡ ምግባር ሓደ ኽፋል ብጽሕና/ጕርዝውና እዩ።
ኑዕ፦ ሓደ መንእሰይ፡ ወለዱ ሚዛናዊ ስርዓታት እንተ ኣውጺኦምሉን ብዛዕባ እቲ ስርዓታት ምስኡ እንተ ተመያይጦምን ኣይዓሉን እዩ።
ንሓደ መንእሰይ ከም ዚዓሉ ኺገብሮ ዚኽእል እተፈላለየ ረቛሒታት እኳ እንተሎ፡ እቲ ወለዲ ዜውጽእዎ ስርዓታት ጥብቂ ወይ ምስ ዕድመ ውሉዳት ዘይመጣጠን እንተ ዀይኑ፡ ወለዲ ኸይፈለጡ ንደቆም ከም ዚዓልዉ ኺገብርዎም ይኽእሉ እዮም። ነዚ ዚስዕብ እስከ ንርአ፦
- ጥብቂ፦ ወለዲ ምስ ደቆም ከይተዘራረቡ ነቲ ዜውጽእዎ ስርዓታት ዜተግብርዎ እንተ ዀይኖም፡ እቲ ስርዓታት ነቲ መንእሰይ ልክዕ ከምቲ ዜዕቍቦ መቐነት መንበር ዘይኰነስ፡ ከም ቀይዲ እዩ ዚዀኖ። ከም ሳዕቤኑ ኸኣ፡ እቲ ውሉድ ነቲ ወለዱ ዝኸልከልዎ ነገራት ብምስጢር ኪገብሮ ይጅምር።
- ምስ ዕድመ ዘይመጣጠን፦ ንንእሽቶ ቘልዓ፡ “በቃ፡ ኢለካ ኣለኹ” ምባል እኹል ኪኸውን ይኽእል እዩ፣ ንሓደ መንእሰይ ግና ካብኡ ንላዕሊ እዩ ዜድልዮ፣ ስለምንታይ ከም እተኸልከለ ዚሕብር ምኽንያት ኪግለጸሉ ኣለዎ። ከመይሲ፡ ድሕሪ ሓጺር እዋን፡ እቲ መንእሰይ ዝዀነ ውሉድካ፡ ርእሱ ኽኢሉ ኺነብርን ረዚን ውሳነታት ኪገብርን እዩ። ስለዚ፡ ገና ምሳኻ ኸሎ፡ ብኸመይ ከም ዜመዛዝንን ጽቡቕ ውሳነ ኸም ዚገብርን ኪምሃር ኣለዎ።
ይኹን እምበር፡ እቲ ዘውጻእካዮ ስርዓታት ንውሉድካ ዅሉ ግዜ ዓጽዓጽ ዜብሎ እንተ ዀይኑ፡ እንታይ ክትገብር ትኽእል፧
ክትገብሮ እትኽእል ነገራት
ብቐዳምነት፡ ነቲ መንእሰይ ዝዀነ ውሉድካ ስርዓታት ከተውጽኣሉ ኸም ዜድሊ ኽትፈልጥ ኣሎካ፣ ንሱ እውን እንተ ዀነ፡ ብንጹር እኳ እንተ ዘይነገረካ፡ ከምኡ ኽትገብር ይደሊ እዩ። ስለዚ፡ ስርዓታት ኣውጽእ፣ ውሉድካ ነቲ ስርዓታት ከም ዚርድኦ እውን ግበር። እታ ለቲንግ ጎ ዊዝ ላቭ ኤንድ ኮንፊደንስ ዘርእስታ መጽሓፍ፡ “መንእሰያት ንጹር ስርዓታት ኪወጸሎም ከሎን ብወለዶም ቍጽጽር ከም ዚግበረሎም ኪፈልጡ ኸለውን፡ ኣብ ጸገም ዚወድቁሉ ኣጋጣሚ ዝተሓተ እዩ” በለት። ነቶም መንእሰያት ዝዀኑ ደቆም እምብዛ ብዙሕ ናጽነት ዚህብዎም ወለዲ፡ ብዛዕባ ደቆም ብዙሕ ከም ዘይግደሱ እዩ ዜርኢ። እዚ ኸኣ ከም ዚዓልዉ እዩ ዚገብሮም።—ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ፦ ምሳሌ 29:15።
እሞኸ ብኸመይ ኢኻ ሚዛንካ ኽትሕሉ እትኽእል፧ ውሉድካ ብዛዕባ ስርዓታት ስድራ ቤትኩም ሓሳቡ ኸም ዚገልጽ ግበር። ንኣብነት፡ እቲ ኣብ ገዛ ኺኣትወሉ ዘለዎ ሰዓት ኪቕየረሉ እንተ ሓቲቱ፡ ኪዛረብ ከሎ ጽን ኢልካ ስምዓዮ። ንውሉድካ ጽን ኢልካ እንተ ሰሚዕካዮ፡ ዋላ እኳ ነቲ ዝገበርካዮ ውሳነ እንተ ዘይተሰማምዓሉ፡ ኬኽብሮን ምስኡ ተሰማሚዑ ኺነብርን እዩ።—ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ፦ ያእቆብ 1:19።
ይኹን እምበር፡ ውሳነ ቕድሚ ምግባርካ ነዚ ዚስዕብ ክትዝክር ኣሎካ፦ መንእሰያት ካብ ዚግብኦም ንላዕሊ ናጽነት ኪውሃቦም ይሓትቱ እኳ እንተ ዀኑ፡ ወለዲ እውን እንተ ዀኑ ኻብቲ ኺህብዎ ዚኽእሉ ዝወሓደ ናጽነት እዮም ዚህቡ። ስለዚ፡ ነቲ ውሉድካ ዜቕርቦ ሕቶ ኣርዚንካ ሕሰበሉ። ሓላፍነት ዚስምዖ ውሉድ ከም ዝዀነ ኣርእዩ ድዩ፧ ንስኻኸ እተወሰነ ሕድገታት ክትገብር ትኽእልዶ፧ ግቡእ ኣብ ዝዀነሉ እዋን፡ ተዓጻጻፊ ኹን።—ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ፦ ዘፍጥረት 19:17-22።
ውሉድካ ስምዒቱ ኺገልጽ ከሎ ስምዓዮ፣ ነቲ ንዓኻ ዜተሓሳስበካ ጕዳይ ከም ዚርድኦ እውን ግበር። ከምኡ እንተ ጌርካ፡ ብዛዕባ እቲ ንሱ ዚደልዮ ነገራት ጥራይ ዘይኰነስ፡ ብዛዕባ ስምዒት ካልኦት ሰባት እውን ንኺግደስ ክትምህሮ ኢኻ።—ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ፦ 1 ቈረንቶስ 10:24።
ኣብ መወዳእታኡ፡ ውሳነ ግበር እሞ፡ ከምኡ ዝገበርካሉ ምኽንያት ንውሉድካ ግለጸሉ። ምናልባት ውሉድካ በቲ ውሳነ ኣይሕጐስን ይኸውን፣ ኰይኑ ግና፡ ጽን ኢሎም ዚሰምዕዎ ወለዲ ኸም ዘለውዎ ብምፍላጥ ኪሕጐስ እዩ። ነቲ መንእሰይ ዝዀነ ውሉድካ፡ በጽሒ ንኪኸውን ተሰልጥኖ ኸም ዘለኻ ኣይትረስዕ። ስለዚ፡ ሚዛናዊ ስርዓታት ተውጽእን ብዛዕባኡ ምስ ውሉድካ ትዘራረብን እንተ ዄንካ፡ ውሉድካ ሓላፍነት ዚስምዖ በጽሒ ንኪኸውን ክትሕግዞ ኢኻ።—ስርዓት መጽሓፍ ቅዱስ፦ ምሳሌ 22:6።
ዝያዳ ፍለጥ
ግምቢ ዘብዐኛ
ምስ ውሉድካ ብዘይ ቈይቊ ተዘራረብ
ውሉድካ ገና ንመንነቱ ይሃንጽ ስለ ዘሎ፡ ርእይቶኡ ዚገልጸሉ ሃዋህው የድልዮ እዩ። ብኸመይ ክትሕግዞ ትኽእል፧
ስድራ ቤትካ ሕጕስቲ ኽትከውን ትኽእል እያ
ንውሉድካ ብኸመይ ከም እትምህሮ
ተግሳጽ፡ ካብ ስርዓታትን መቕጻዕትን ንላዕሊ እዩ ዜጠቓልል።


text:
ብመሰረት ወግዓዊ ጸብጻባት ዓለም፣ኤርትራ ሳላ ማዕድናዊ ሃብታ ኣብ 2014-16 ኣብ ዓለም ሓንቲ ካብተን 3 ዝቐልጠፈ ቁጠባዊ ዕብየት ዘመዝግባ ሃገራት ዓለም ኪትከውን ነይርዋ። ብሓደ ሕዳር 2013 ዝወጸ ጸብጻብ መጽሄት ኤኮኖሚክ ኢንተሊጀንስ ዩኒት ከምዝሓበሮ፣ ኣብ ልዕሊቲ ኣብ ቢሻ ዝጸንሓ ናይ ነቭሰን ውዕል ወርቅን ዚንክን ነሓስን፣ምስ ኣውስትራልያዊ ኩባንያ ዕደና ሳውዝ ቦልደር ፕሮጀክት ፖታሽ ኮሉሊ፣ምስ ናይ ቻይና ስፌኮ ድማ ከባቢ ሚእቲ ሚልዮን ዝግመት ፕሮጀክት ይሰላሰል ኣሎ።
ብኣውርኡ በዚ ማዕድናዊ ሃብቲ ንዝርከብ ርእሰማል ተደጊፋ ኤርትራ ንቐጠርን ጋናን ስዒባ 17% ቁጠባዊ ዕብየት እንዳመዝገበት 3ይቲ ዝሃብተመት ሃገር ክትከውን ምተገበኣ።እዚ ኣሃዛትዚ ካብ ዓለማዊ መዛግብቲ ዝተረኸበ ኮይኑ፣ብወገን መንግስቲ ኤርትራ ብዛዕባ’ዚ ማዕድናዊ እቶት ይኹን ካልእ ዝርዝራቱ ወግዓዊ መግለጺ ስለዘይርክብ ኣብዚ ጸብጻብዚ ክቐርብ ኣይክኣለን።
ብኣንጻር እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቐሰ ሓቅታት ግን ህዝቢ ኤርትራ ድኽነቱ እንዳገደደ፥መሰረታዊ ኣገልግሎታት ዘይረክብ ኮይኑ ኣሎ።ብኡ መጠን ኤርትራ ዳርጋ ኣብ ኩሉ መሳርዕ ዓለማዊ ጸብጻባት ቁጠባዊ ገስጋስ ኣብተን 5 ዳሕረዎት ተሰሪዓ ትርከብ።
ብደረጃ ክለሰ ሓሳብ ከም ወርቂ፣ነሓስ፣ፖታሽ ዝኣመሰሉ ባህርያዊ ጸጋታት ቁጠባ – ስለዚ ድማ ሰብኣውን ትሕተቅርጻውን ምዕባለታት ዘሰስኑ ትዕድልቲ ምረቓ ሃገርዮም።ብኣንጻሩ ፈተርቲ ጸገም ተኾይኖም ድማ ጸጋታት መርገም ሃገር ተባሂሎም ይፍለጡ።
ኣንጎላ ከም ኣብነት እንተወሰድና፣ እታ ሃገር ሓንቲ ካብተን ኣብ ዓለም ዝለዓለ ባህርያዊ ጸጋታት ዘለዋ ሃገራት ዓለምና እያ።ከም ኤርትራ ጸጋታታ ኣብዚ ቀረባ እዋን’ያ ዳህሲሳቶ።ኣንጎላ ኣብ ዓመት ካብ ሽያጥ ነዳዲ ጥራይ 6 ቢልዮን ዶላር ኣታዊ ትረክብ።ይኹን ግን ኣብ ዓመት 40,000 ህጻናት ኣንጎላ ብጥምየት ይሞቱ።ብኣንጻሩ ቢልዮናት ዶላራት ናይታ ሃገር መዓልታዊ ናብ ባንክታት ዓለም ይገሹ።እቲ ን 35 ዓመት ብቐጻሊን ብዘይምርጫን ነታ ሃገር ዘመሓደረ ፕረዚደንትን ደቀመዛመርቱን ካብ 2007 ክሳብ 2010 ኣብ ዘሎ 4 ዓመታት ጥራይ 32 ቢልዮን ዶላር ኣጠፋፊኦምዮም።ጓሉ ነቲ ፕረሲደንት ድማ ክሳብ 5 ቢልዮን ዝበጽህ ርእሰማል ኣብ ፈረንሳ ከምዘለዋ ይፍለጥ። ብዉሑዱ ብዉሑድ እዚ ናይ ኣንጎላ ፕረሲደንት መሰረታዊ መሰላት ህዝቡ፥ ናይ ይምሰል ምርጫ፥ ነጻ ምንቅስቓስን ምዝራብን፥ ነጻ ሃይማኖታዊ እምነት ስለዘፍቅድ፥ ከም ኤርትራ ኣብ ዓለም ስሙ ምሩር ከይኮነ ጸኒሑ ኣሎ።
ማዕድን ሃገር ብንጽህና እንተዘይተማሓዲሩ መርገም ሃገርዩ ዝብል ኣበሃህላ ትማሊ ዝተፈልሰፈ መጎት ኣይኮነን።ኣብ 1776 ውሩይ ናይ ስነቑጠባ ፍላስፋ ኣዳም ስሚዝ ‘’ብሰንኪ ወርቅን ብሩርን ዝስዕቡ ዕንወትዮ ዳርጋ መልኣከ- ሞት እዮም’ ክብል ቅድሚ 300 ዓመታት ነዚ ሓደገኛ ተርእዮ ኣጠንቒቑሉ ኔሩ።ኣብ ልቢ’ዚ ዓንቀጽ ዝለዓል ዝዓበየ ሕቶ እምበኣር እዚ ሕንቅልሕንቅሊተ’ዩ። ኤርትራ ከመይላ እያ ዝሃብተመት ሃገር: ዝደኸየ ህዝቢ ኮይና ዘላ።
ዝተፈላለዩ ምንጭታት ከምዝሕብርዎ ክሳብ ሕጂ ኤርትራ ካብ ሽያጥ ወርቂ ልዕሊ 1 ቢልዮን ዶላር ኣታዊ ረኺባ ኣላ።ብዝርዝር ኣበሃህላ ሓደ ሽሕ ሚልዮን ዶላር ማለትዩ።ንምግማቱ መታን ክሕግዝ እዚ ገንዘብ ነብሲወከፍ ኣባል ምክልኻል ኣርትራ ብፍትሓዊ ኣገባብ ብጽሒቱ ተዋሂቡ ነይሩ እንተዝኸውን፥ ነብሲወከፍ ሰብ በዚ ድሕሪ ምቕያር ወረቐት ናቕፋ ብዘሎ ሸርፊ ውን እንተቶቖጺሩ ልዕሊ ርብዒ ሚልዮን ናቕፋ ማለት 275000 ክቕበል ምተገብኦ።
ኣብ 2016 ናይ ፖታሽ ኣታዊ ትንቢት ተወሲኹ ኤርትራ ብናይ ቤልጁም ትካላት መለክዒ: ንጋናን ሲራልዮንን ቀዲማ ዝለዓለ ኣታዊ ዘለዋ ሃገር ትኸውን ኣላ።ብመሰረት ገምጋም ግሎባል ሞኒተርን ዩኒት ፡ ኤርትራ እትርከበን ‘ብምድብ ላዕለዋይ ማእከላይ ኣታዊ’ ዝፍለጣ ሃገራት 17% ዕብየት ሃገራዊ እቶት ዘመዝግባ ሃገራት ኪኾና ይግባእ።እዚ ማለት ብቀሊል ኣገላልጻ ኤርትራ እትረኽቦ እቶት ብፍትሒ እንተዝማቓራሕ ነብሲወከፍ ዜጋኣ ዝተሕተ 14,854 ናቕፋ ወርሓዊ ኣታዊኡ – ዝለዓለ ድማ 160,035 ናቕፋ ወርሓዊ ኣታዊ ብጽሒት ክህልዎ ምተገበአ።ብቑጠባዊን መንብሮኣውን ኣተረጓማ ድማ ነብሲወከፍ ዜጋ፣ ደረጃ መነባብርኡ፣ ህይወቱ፣ ተስፋ ደቁ፣ ትምህርቱ፥ ቤቱ፥ ብኡኡ መጠን ኪዓቢ ምተገበአ።
ሓንቲ ሃገር ቀንዲ መለክዒ ገስጋሳ ህዝባ መዓሪኣዩ።ገስጋስ ተመዝግብ እንተሃልያ ድማ፣ሕሰምን ድኽነትን ህዝቢ ኪሕግሐግ ወይ ብዉሑዱ ኪውሕድ ፣ናይ ጥዕና ኣገልግሎት ብቑዕን እኹልን ኪኸውን፣ ደረጅኡ ልዑል ብዝሑ እኹል መደበራት ፍልጠት ክትከል፣ ኮታ መንግስቲ ነቲ ብማዕድናዊ ሃብቲ ዝረኽቦ እቶት ናብ ደረጃ መነባብሮ ህዝቢ ዝቕይር ፖሊሲ ኣሰንዩ ከተግብርን ውጽኢት ክጭብጥንዩ ዝግባእ።
ብኣንጻሩ ኣብ ኤርትራ ድሕሪ ቢሻ፣ ኩዕታ እምባደርሆ፣ ድባርዋን ኮሎሊን ሕሰም ክበዝሕ፣ ስደት ኵውስኽ ፣መነባብሮ ኪኸብድ፥ መብራህቲ ብእብረ ኪኸውን፥ ባኒ፥ ላምባ፥ ባንክ፥ ወዘተ ብመስርዕ ክሙቕነን ብብሓፈሻ ተስፋ ኪጽልምትዩ ተራእዩ።
ምኽንያቱ ካብ ቢሻ ዝተረኸበ ገንዘብ መንእሰያት ብፍልጠትን ክእለትን ዝኹስኩስ ዩኒቨርስታት ኣይተሃንጸሉን።ህዝቢ ጥዕናን ሓጎስን ዝመልኦ ህይወት ዝህቦ ሆስፒታላትን ናይ ጥዕና ኣገልግሎታትን ኣይተወፍረሉን።በንጻሩ እቶም ተሃኒጾም ሃገር ክሃንጹ ዝግባእ ተመሃሮ ካብታ ተስፋ ዝሰኣኑላ ሃገር በሽሓት ንስደት ኣምሪሖም።እቶም ፍልጠቶም ነቲ ዝፈትውዎ ህዝቦም ኬበርክቱ ዘይከኣሉ ልዕሊ 110 ዶክተራትን ናይ ሕክምና ክኢላታትን ዝርከብዎም ሞያውያን ንሱዳን ኡጋንዳ ነፊጾም። ሰራዊት ምክልኻል ብስድራቤቶምን ብነብሶምን ስለዘይቀሰኑ ፋሕፋሕ ኢሎም። ሰራሕተኛታት መንግስቲ እኹል ደሞዝን ብቑዕ ዜስርሕ ትካላትን ስለዘይረኸቡ ኣብ ሰንፈላል ከምዝነብሩ ኮይኖም። ዝርካቦም ነጋዶን ሃብታማትን ሃብታም ሙኻን ብገበን ዘቅጽዕ ምስኮኖም ናብ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ነፊጾም። ገንዘብ ቢሻ መሃንድሳትን ሞያውያንን ኣብ ክንዲ ዝምልምል፥ናይ ጎደቦ ሰራዊት ድምሐትን ግንቦት 7ን ዝቕልብ ማሺነሪ ኮይኑ።ብሓጺሩ ካብ ቢሻ ዝተረኸበ ገንዘብ ንምዕባለን ብልጽግናን ዘይኮነ ንውድቀትን ልምሰትን ተዋፊሩ።
እቲ ካልእ መርገም ማዕድን ምንጪ ብልሽውና ሙኻኑዩ።ቻይና ሰበስልጣን ብምብልሻውን ብምብዕላግን እተፈልጠት ሃገርያ።ቻይና ናይ ኣፍሪቃ ወፍርታት ክትብሕቶ ዝኸኣለት ብዘይካቲ ኣብ ሰብኣዊ መሰላትን ምሕደራን ቅድመ ኩነት ዘይገብር ክፉት ፖሊሲኣ: ኣብ ዝኣተወቶ ሃገር ሰበስልጣን ሰፍ ብዘይብል ብልሽውና ትቖጻጸር ብሙዃናዩ።ኣብ ኤርትራ ንጽባሕ ዝዳሎ ዘሎ ጉጅለ:ኣብ ቀጠር ኣብ ብሕቲ ካዝና ስድራቤት ፕረሲደንት ልዕሊ 200 ሚልዮን ዶላር ዝግመት ወርቂ፥ከምኡዉን ኣብ ናይ ገለ ውሑዳት ብልሽዋት ሰበ ስልጣን ሕሳባት ኣብ ኣሜሪካን ስዊዝን ቻይናን ሰጊሩ ኣሎ።
ብልሽውና ግን ስርቂ ገንዘብ ጥራይ ኣይኮነን።ፖለቲካዊ ብልሽውና እቲ ዝኸፍአ ዓይነት ብልሽውናዩ።ስልጣን ምብሓት፥ ንህዝቢ ኤርትራ ዝኣመሰለ ሕፉር ህዝቢ ምንዓቕ፣ሕብረተሰብ ብሃይማኖት ኣውራጃ ምጉጅጃል፣ንገለ ምቕራብ ንገለ ምርሓቕ፣ብዓቢኡ ኩሎም ዓይነታት ብልሽውና ምትብባዕ ርእሲ ኩሎም ብልሽውናታትዩ።
ብዙሓት ናይ ቁጠባ ተመራመርቲ ኤርትራ ዘይከም ብራዚልን ቦትስዋናን ኣብ ማዕድናዊ ውዕል ዝተኸተለቶ ግጉይ ስትራተጂ እታ ሃገር ክትረኽቦ ዝግበኣ ኣታዊ ትረክብ የላን ዝብል ርእይቶ ኣለዎም።ኣብ ወጻኢ ተላኢኹ ክብሪ ዝውሰኾ ማዕድናዊ ጸጋ (Export Freight on Board Values) ነታ ሃገር ምሉእ ምቑጽጻር ዝህብ ስለዘይኮነ ናይ ኣታዊ ምምዝባል የስዕብ ኣሎ ዝብሉ ክኢላታት ነታ 80% ናይ ጠቕላላ ሰደዳ ካብ ማዕድናዊ ሃብቲ ክንሱ ብኣንጻርዚ 2% ናይ ጠቕላላ እቶታት ጥራይ ካብ ማዕድናዊ ሃብቲ እትረክብ ዛምቢያን ግጉይን ዘይተጸንዐን ማዕድናዊ ፖሊሲኣ ከም ኣብነት የቕርቡ።
ንምጥቕላል ጸጋታት ብዘይ ምሕደራ መርገምዮም።ጋግ ውሑዳት ሃብታማትን ዝበዝሑ ድኻታትን ይፈጥሩ።ምውሳን (ማርጂናላይዜሽን) ገለ ህዝብታት ምስዓቦም ስለዘይተርፍ ድማ ብሕሰም ዝደሃኽ ህዝቢ፣ ድኹም ስርዓተ ቁጠባ፣ብረታዊ ግጭት፣ባህላዊ ብከላ፣ኣከባብያዊ ዕንወት የኸትሉ። 8 ካብተን ዝለዓለ ነዳዲ ዘለውን ሃገራት ማለት ናይጀርያ፣ ኣልጀርያ፣ ኣንጎላ ፣ግብጺ ፣ሊብያ ፣ሱዳን ፣ኮንጎ ፣ኤካውቶርያል ጊኒ ኣብ ኣፍሪቃ ይርከባ።ኩለንዘን ሃገራት ብመለክዒ ኣህጉራዊ ግሉጽነት ዝለዓለ ብልሽውና፣ርግኣት ዘይብለን፣ብምልካውነት ዝመሓደራ ሃገራት የን። ስለዚ ድማ ካብ ጸጋታተን ህዝበን ኣይተጠቀመን ንባዕለን ድማ እነሆ ጥቓ ውዱቓት ሃገራት ኮይነን።
ንምምኽናይ ገለ ናይ ቁጠባ ተንተንቲ ጸጋታት ማዕድን ዝተዓደለት ሃገር ብብልሽውና ክትጥቃዕ ግድንዩ (Mining licenses corruption) ዝብል ምጉት የልዕሉዮም።እዚ ግን ነቲ ክትበልዖ ዝደለኻ ኣባጉንባሕ ንምጽብባቕ ዝበሃል ጉልባብ ካብ ሙኻን ዝሓልፍ ሓቅነት የብሉን።ናይ ማዕድን ብልሽውና ብኣንጻሩ ገበንዩ ብፍላይ ኣብ ኤርትራሞ ነብሲ ወከፍ ዝኳዓት ማዕድን ዝወጽእ የዕጽምቲ ስዉእ ኣለዎ።
ነርወይ ካብተን 10 ዝለዓለ ነዳዲ ዘፍርያ ሃገራት ዓለም ኮይና ኣብ ዓለም ዝተሓተ ብልሽውና ዝረኣያ ሃገር እያ።ምኽንያቱ ብቕዋም ዝመሓደር ንህዝቢ ተሓታትነቱ ብቑዕ ናይ ህዝቢ ብህዝቢ መንግስቲ ስለዘለዋ።
ኤርትራ ኣብ ምጅማር ጸጋታት ኣብ ጸድፊ ዕንወት ተንጠልጢላ ኣላ።ህዝቢ ኤርትራ ኣጸቢቑ ከምዘረጋግጾ ድኽነት ንበይኑ ኣይቀትልንዩ።ሃብታም ጸጋታት ምስ ውዱቕ ምሕደራ ተደሚሮም ዘምጽእዎ ድኽነት ግን ኣዚዩ መሪርዩ።እንዳሰሓገ ዝቐትል በተኽ ድኽነት ስለዘስዕብ።


text:
ኪዲ በሊ! ኪዲ ምስ’ዛ ዘይትበሊ ሓሶትኪ
ዝኸበርካ በዚሑ ናብ ዕብዳን ስለ ዘድሃበልካ
ዝኸበርኪ ክብል እንተመለሰልካ
ንኺድ ጥራይ!
ኪዲ በሊ! ኪዲ ንገደልኪ
ክጸድፍ’የ ካብ በልኪ!
ሓቂ ምዕባጥ ካብ ኮነ ኣመልኪ
ምስ’ዛ ዘይትበሊ ሓሶት ምንባር ትሓይሽ እንተልኪ
ኣመል ምስ መግነዝ ሓቂ ምዃኑ ካብ ኣረጋግጽኪ
ብደም ሰብ ዝተሓጽበ ሰይጣን ኮንኪ
ብሓሶት ተጠሚቕኪ ብሓሶት ካብ ነገስኪ
ካብቲ ቁጽሪ ዘይብሉ ሓሶትኪ
ኩልና ከምንፈልጦ ብሰንኪ ጭቖናን ግፍዕታትን መንግስቲ ኤርትራ፡ ምስ ባርነት ዝዳረግ ደረት ኣልቦ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ንሱ ዘስዓቦ ናይ ስድራቤት ምብትታን፡ መወዳእታን ተስፋን ዘይብሉ ህይወትን፡ ኤርትራዊ ብኹሉ ሸነኻቱ መሰሉ ስለዝተጋህሰን፡ ካብ ኤርትራ ክስደድ ተገዲዱ፡ ኣብ ፍቀዶ ሃገር ፋሕ ኢሉ ይርከብ። ሃገርና ኻአ ብሰንኪ ብምኳር ሕጊ ካብ ዝኸፍአ ናብ ዝበኣሰ
ዜና ካብ ሰሜን ኣመሪካ 7 ጥሪ 2016
ቤት ጽሕፈት ኤምባሲ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ፡ ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት’ቲ ኣህጉር ንዝርከቡ ወከልቱን ሰዓብቱን፡ ነቲ ብመርማሪት ኮሚሽን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ዝዘርግሖ ጸብጻብ ንምቅዋምን ንምጥምዛዙን ፌርማታት ካብ ኤርትራውያን ክእከብ ህጹጽ መምርሒ ኣመሓላሊፉ።
ብመሰረት’ቲ ኤምባሲ ህግደፍ ዝዘርግሖ
ዝኽሪ ሓላው ስጡሕ 3ይ ክፋል፡ 06.01.16፡
ድሕሪ ናጽነት
ከመይ ቀኒኹም ደቂ’ዛ ከም ዓረ ዝተረረት ጽንዕቲ ሃገር። ብኣጋጣሚ ሓድሽ ዓመት ብዛዕባ ሓላው ስጡሕነተይ ብዘቕረብኩዎ ጽሑፍ ካብ ዝመጻኒ ክልተ መልእኽቲ እታ ሓንቲ ሓላው ስጡሕን ሓላው ወሰንን ሓደ ምዃኖም ተበስር ኣተባባዒት መልእኽቲ ኣንቢበ ሓጎሰ ይ ምጻር ስኢነዮ ክፍንጫሕ ደልየ ምቕናየይ
ኣብ ዱባይ ንልዕሊ ሰለስተ ዓመታት ስልጠና ሓይሊ ኣየር ብምውሳድ ካብ ዝተመረቑ 12 ኤርትራውያን መንእሰያት፣ እቶም ኣርባዕተ ንምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ብምርሕራሕ ኣብ ወጻኢ ሃገር ዑቕባ ሓቲቶም ከምዘለዉ ተፈሊጡ።
እቶም፣ ናይ ልዕሊ ሰለስተ ዓመታት ስልጠና ፈጺሞም ድሕሪ ምምራቖም ነቲ ምልካዊ ስርዓት ራሕሪሖም ዑቕባ ሓቲቶም ዘለዉ መንእሰያት ካብ 19
ኣብ ዞባ ጋሽ ባርካ፣ ከባቢ ሙልቂ፣ ቀጢና ኣብ እትብሃል ዓዲ፣ ካብ ወርሒ ጥቅምቲ 2013 ኣትሒዙ ናይ ወርቂ ዕደና ስርሓት ከካይድ ዝጸንሐ ሩስያዊ ኩባንያ ዕደና፣ ብምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ናይ ስራሕ ፍቓዱ ድሕሪ ምዝራዙን ንብረቱ ድሕሪ ምድስካሉን ቅድሚ ሰለስተ ሰሙን ካብ ኤርትራ ከምዝወጽአ ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብቲ ኩባንያ
እቲ ምቕያር ናቕፋ ብዝብል ምኽንያት ገንዘብ ህዝቢ ዝገበተ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፣ ብዘይካ ‘ቲ ብሓላፍ ዘላፍ ኣብ ገለ ከባቢታት ዝዘርግሖ 10 ሽሕ፣ ንተጠቃሚ መተካእታ ሓድሽ ናቕፋ ብዘይምሃቡ ህዝቢ መነባብሮ መሪሩዎ ሸገርገር ኢሉ ኣብ ቅልውላው ከምዝርከብ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
እቲ ዓማጺ ስርዓት ሓደ ሚልዮን ይኹን ብዓል 20
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ነቲ ብመርማሪ ኮምሽን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ዝተዘርግሐ ንዓመጽን ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን እቲ ስርዓት ዘቃልዕ ጸብጻብን ገና ዝቕጽል ዘሎ መርመራን ንምቍንጻብን ንምቅዋምን ብፍላይ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ካብ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝጀመሮ ፌርማታት ናይ ምእካብ ጎስጓስ፣ ኣብ እስራኤል ‘ውን ይቕጽሎ
28/12/2015
ምስጋና!
ኩሉኩም ሰብ ሕልና ዘምሴኹም ምሳና
ልግሲ ዘወፌኹም ንማሕበረተሰብና
ብስም መላእ ማሕበር ይብጻሕኩም ምስጋና።
ልግሲ ዝኣመሎም ሓሊዮት መበቆሎም
ዘለዎም ዝነግፉ ንድሕነት ማሕበሮም
ሞራል ዘሐድሱ ልቢ ዘረስረሱ
ዝያዳ’ቲ ዝሃብኩም ይሃብኩም እግዚሀር ለጊሱ፡
ሳላ ንጹህ የእዳው ንጹህ ልቢ
ለጋስ በዓልሕልና ኩልጊዜ ወሃቢ
ሳላ መንፍዓትኩም ሳላ ሓላል ተበግሶ
በቂዕና ማሕበርና ናብ ንቡር ክንመልሶ፡
ኣቱም ዝሃብኩም ኣምላኽ ዝያዳ ይሃብኩም
ኣቱም ዘይለገስኩም ኣምላኽ
ኣምባሳደር ሄርማን ኮሀን, “The Red Sea is Slipping into Total Arab Control” ብዝብል ኣርእስቲ ንህሉው ኩነታት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብፍላይ ድማ ንዝምድናን ምትእስሳርን ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝምልከት ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ዘውጽኦ ጽሑፍ፡ ካብ ብዙሓት ኤርትራውያን ናይ ደገፍ፡ ተቃውሞን ሻቅሎትን ግብረ መልሲ ቀሪቡ። ኣምባሳደር ሄርማን ስለምንታይ ኣብዚ
[gview file="http://demo.assenna.com/wp-content/uploads/2016/01/Mehret-Asgodom-Dreieich.pdf"]
[gview file="http://demo.assenna.com/wp-content/uploads/2016/01/FITHI-Jan-Mar2016_Edition.pdf"]
ብ 24 ነሓሰ 2015፣ እቶም ISIS ተባሂሎም ዝፍለጡ ጥሩፋት እስላማውያን፣ “ሃይማኖትና ኣይንቕይርን” ኢሎም ንዘቕበጹዎም 39 ኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ገምገም ባሕሪ ሊብያ ብኻራሩ ከምዝተሓርዱዎም፣ ሓደ ኣብ መወዳእታ ደቒቕ ጠለቦም ብምቕባሉ ካብ ሞት ዝደሓነ፣ 20 ሜትሮ ርሒቑ ነቲ ኩሉ ግፍዒ ብዓይኑ ዝረኣየ ትሕቲ ዕድመ ናይ ዓይኒ ምስክር
ስርዓት ህግደፍ ንቤተ ክርስትያን ተዋህዶ ምሉእ ብምሉእ ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻሩ ካብ ዘእትዋ ንደሓር፥ ኣብታ ቤተ ክርስትያን ሰላም ክርከብ ኣይተኻእለን።
ብፍላይ ንፓትርያርክ ተዋህዶ ቅዱስ ኣንቶንዮስ ብሓይሊ ካብ ስልጣኖም ኣልዩ፥ ናተይ ኣገልጋሊ እዮም ዝበሎም ኣባ ድዮስቆሮስ ካብ ዝሸይም ንደሓር፥ እታ ቤተ ክርስትያንን ህዝባን ኣብ ክልተ እዩ ተመቒሉ፥ እቲ
[gview file="http://demo.assenna.com/wp-content/uploads/2016/01/መልእኽቲ-ሓድሽ-ዓመት.pdf"]
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፣ ኣብ ሱዳን ካርቱምን ከባቢኣን ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኤርትራ ዝኾነ ናይ ሰብኣዊ መሰላት ምግሃስ ጸገም ከምዘየጋጠሞም፣ እንታይ ደኣ ቁጠባዊ ሽግራቶም ክፈትሑ ከምዝተሰደዱ ኣብ ዝገልጽ ባዕሉ ዘዳለዎ ሰነድ ክፍርሙ ዘስገድድ ኣኼባ ን ዓርቢ 8 ጥሪ 2016 ንምክያድ ጻውዒት የቕርብ ከምዘሎ ምንጭታት ካብ ካርቱም
1977:: ኤረየ ኤረና ከተማታት ኮይኑ መዓስከርና::ኣብ ከባቢ ኣስመራ ዓሪድና ሸውዓተ ቃድራ ተሪፈናና ብምባል ናጽነት እንታይ ከም እትመስል ንዘይንፈልጣ ነማዕድዋ ነበርና:: ኣዴታት ካብ ኣስመራ ቅያር ክዳን: ሕምባሻ:ፈውሲ ቁማል ሒዘን:ነቶም ኣብ ብሎኮ ዝነበሩ ወተሃደራት ብትብዓትን ሜላን ሓሊፈን እበጽሓና:: ኣዴታትና ቁማል ከይንብላዕ: ነቲ ከም ብረት ዝፍራሕ መድሃኒት ሒዘን
[gview file="http://demo.assenna.com/wp-content/uploads/2015/12/The-role-of-Intelectual-1.pdf"]
[gview file="http://demo.assenna.com/wp-content/uploads/2015/12/Zenan-bahlen-1-3.pdf"]
2ይ ክፋል፡ዝኽሪ ሓላው ስጡሕ። 25.12.15
ቅድሚ ናጽነት።
“ኣብ ዘለናዮ ሰልፊ ዓወት ወይ ሞት” እታ ኣብ ሰውራ ምስተጸንበርኩ ጎሮሮይ ዘላሕተተትኒ ጭርሖ ነበረት። ክምሓቂ ከ ምታ መዓልቲ ዕለተ-ምስላፈይ ገይረ ተሓጒሰ ኣይፈልጥን። ሽዑ ኣብቲ መደበር ስልጥና ፖለቲካዊ ወይ ወተሃደራዊ ታዕ ሊም ተማሂርና ምስ ወዳእና ማሕላና ኣንጐድጒድናያ ካብቲ ህሮሩማ
ኣቡን ኮፕቲክ ኦርቶዶክስ ቤተክርስትያን ዓባይ ብሪጣንያ ኣንጋልዮስ ብምኽንያት ዕረፍቲ ናይቶም ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ዝዓረፉ ብምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ከም ፓትርያርክ ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያን ኤርትራ ተሽይሞም ዝጸንሑ ኣቡነ ዲዮስቆሮስ ትማሊ ኣብ ዘውጽኡዎ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ እቶም ብዘይ ሕጊ ቤተክርስትያን ካብ ስልጣኖም ተወጊዞም ዝጸንሑ ልዑል ፓትርያርክ ኣቡነ እንጠንዮስ ናብ መንበረ
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ብፍላይ ድማ ኣብ ጀዳን ርያድን ዝርከቡ ካብ 1991 ንደሓር ዝተሰደዱ ኤርትራውያን ናይ ቁጠባ ስደተኛታት እምበር ናይ ፖለቲካ ጸገም ከምዘይብሎም ብምግላጽ ኣብ ዘዳለዎ ቅጥዒ ክፍርሙ ዘስገድድ ኣኼባ ንሎሚ ሓሙስ ምሸት 24 ታሕሳስ ቆጺሩ ከምዘሎ ምንጭታትና ካብ`ቲ ቦታ ሓቢሮም።
እቲ ስርዓት ካብ
[gview file="http://demo.assenna.com/wp-content/uploads/2015/12/Redsea.pdf"]
ህዝቢ ኤርትራ፡ ሰብኣዊ ክብሩን ልኡላውነቱን ንምርግጋጽ ዝኸፈሎ ከቢድ መስዋእቲ፡ ዝሕለፎ ሓሳረ-መከራ፡ ዝባኸነ ገንዘብን ዝዓነወ ንብረትን ብገንዘብ ዝትመን ኣይኮነን። ህዝብና ናጽነቱ ድሕሪ ምጉንጻፋ፡ ነቲ ብሰንኪ ኩናት ዝዓነወ ማሕበራውን ቁጠባውን ጽላታቱ ክሃንጽ፡ ዝተሰደን ዝተመዛበለን ህዝቢ ናብ መንበሪኡ ክምለስን ክጣየስን፡ ትካላውን ቅዋማውን ኣሰራርሓ ከማዕብልን ምስ ከባቢኡን ዓለምን ኣብ
እስኪ ንሓንቲ መዓልቲ ከም ሰብ ንሕሰብ። ባህርያት ደቂ ሰባት ግን ካብ ኤርትራውያን ዝረሓቐ ከይትብሎ፣ ኩሉ እቲ ናይ ተመሳሲልካን ናይ በለጽን፣ ናይ ቅርሕንታን ስስዐን ተሰኪምናዮ ወይ ተለማሚድናዮ ከይከውን እምበር ንሱስ ካባና ክርሕቅን ክጠፍእን ኣይከአለን። ወላ ንሕና ማራ እንተፈተናዮ ንምንታይ ንሱ ዘይጸልኣናን ዘርሕቀናን ንብል ሐደ ሐደ ጊዜ
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ፣ ነቲ ካብ ቅድሚ ሓያለ ኣዋርሕ ኣትሒዙ ብምስጢር ምስ ስዑዲ ዓረብ ቀጠርን ብምስምማዕ ኣቐዲሙ ኣብ ውግእ ሕድሕድ የመን ዝኣተዎ ዕንደራዊ ጣልቃ ጋዜጣዊ መግለጺ ብምውጻእ ኣግሂዱዎ።
እቲ “መግለጺ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ብዛዕባ’ቲ ግብረ-ሽበራ ንምቅላስ ብንግስነት ስዑዲ ዓረብ ዝተወስደ ተበግሶ” ብዝብል ኣርእስቲ ብ 21 ታሕሳስ ዝወጸ ኣርባዕተ
ኣይፋልኩምን መልስዎ ደኣ
ዋሽንግተን—
4ይ ፓትሪያሪክ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያንኤርትራ ኣቡነ ዲዮስቆሮስ ብሕማም ምክንያት ሎሚመዓልቲ ከምዝዓረፉመንግስታዊ መርበብ ሓበሬታ ሻባይት ኣፍሊጣ።ኣቡነ ዲዮስቆሮስ ኣብ ቀረባኣዋርሕ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ክሕከሙ ከምዝጸንሑ እቲ ዜና ብተወሳኺይገልጽ።
ስነስርዓት ቀብሪ ኣብ ዝቕጽል ቀዳም 26 ታሕሳስ 2015 ከምዝፍጸም እቲ ዜና ብተወሳኺ ይሕብር።
ቅድሚ 8 ዓመት ፓትርያርክ ኦርቶዶክሳዊ ቤተክርስትያን ዝነበሩ ኣቡነ እንጠንዮስ ገና ብህይወት እናሃለውክቕመጡ ዝተገብሩ ኣቡነ ዲዮስቆሮስ ጉዳይ ሽመቶም ኣካታዒ ምንባሩ ይፍለጥ::
እዚ ኣብ ላዕሊ ሰፊሩ ዘሎ ዜና ብድምጺ ኣሜሪካ ካብ ዋሽንግተን ዝተዘርግሐ ኢዩ::
እቶም ብሞያ ጋዜጠኝነት ነዊሕ ዝሰርሑን ምስ ዘመናዊ ኣሰራርሓ ማዕከናት ዜና ሌላ ዘለዎምን ነዚ ዜና እዚ ከዳልው ከለው ክልተ ጊዜ ርእዮሞ ክኾኑ ከምዝኽእሉ ዘጠራጥር ኣይኮነን:: ዜና ንሰማዒ ንጹር ስእሊ
ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ቅድሚ 8 ዓመት ንፓትርያርክ ኦርቶዶክሳዊ ቤተክርስትያን ኣቡነ እንጠንዮስ ብኢደወነኑ ብሓሊ ወጊዙ ኣብ ክንድኦም ኣብ መንበረ ጵጵስና ኣቐሚጡዎም ዝነበረ ኣቡነ ዲስቆሮስ ብሕማም ሎሚ 21 ታሕሳስ ከዝዓረፉ ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣቡነ ዲስቆሮስ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመት ብወቕዒ ፍርቂ ኣካላቶም ለሚሱ ኣብ ሱዳን ኣብ ሕክምና ተዓቝቦም ድሕሪ
ዓመታት ኣቑጺሩ ካብ ዝኽወል ገጽካ
ድምጽኻ ጠፊኡ እቲ ምቁር ቃልካ
ይሓይሽ ዶልካዮ ጽምዋ መሪጽካ
ጻዕጺዑ በርቲዑ ቃልሲ ብድሕሬኻ
ኣይመቀረን ቃልሲ ንስኻ ዘየለኻ
ምትግባሩ ከቢዱና ናይ ቃልሲ ትልምኻ
ኣይተረኸበን ዝትክእ ንዓኻ
ኤርትራ ኣይወለደትን ሓቦኛ ከማኻ
ተባላሓቲ ዘተግብር ራኢኻ
ንጽዕር ኣሎና ክንፍጽም ለበዋኻ
እታ ተካል መዓልቲ ሎሚ ትዝ ትብለኒ
ብተለፎን መስዋትኻ ከርድኡኒ
ስዩም ተሰዊኡ ምስበሉኒ
ልበይ ጠፊኡሊ ትንፋስ ሓጺሩኒ
ዓይነይ ጠሊሙኒ
[gview file="http://demo.assenna.com/wp-content/uploads/2015/12/Invitation-to-new-year-2016.pdf"]
እርማት፡
ኣብ ትሕቲ ``ህጹጽ ጸዋዒት ንምቛም ሓይሊ ዕማም ደገፍ - ንመርማሪት ኮሚሽን`` ዘስፈርናዮ ጽሑፍ፡ ብገለ ምኽንያት፡ ከይተነጸረ ዝተረፈ መልእኽቲ ስለዝነበሮ፡ ንጹር መልእኽቱ እነሆ ነቕርብ።
ህጹጽ ጸዋዒት ንፖለቲካውያን ውድባትን በርጌሳውያን ማሕበራትን
ኤርትራውያን (ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ)፡
ዕላማ ናይ`ዚ ጸዋዒት`ዚ፡ ንደገፍ መርማሪት ኮሚሽን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ንምቛም ኣብ ዝግበር ዘሎ ናይ ህዝቢ
ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሓዳር 2015 ብመድረኽ ተዓዲሙ ኣብ ኬንያ ዝተጋበአ ኣኼባ ሕላገቱ “ብርኹባት ኤርትራውያን ዝተመወለ ናይ መጀመርያ ኣኼባ” እናተባህለ ስለ ዝተወደሰሉ፡ ኣይፋሉን እዚ ብኤርትራውያን ዝተመወለ ናይ መጀመርያ ኣኼባ ከም ዘይኮነ ንምርዳእ እዩ። መድረኽ ኣብ መእተዊኦም ይኹን ኣብ መደምደምታኦም፣ ኣኼባታቶም ከምኡ እናበሉ እንተወዳደስዎ ዝገርም ኣይኮነን፡ ስለምንታይሲ ድሕሪ 15 ዓመታት፣ ንሳቶምን
ኣቱም ሰባት ድሓን ኣለና እናበልና
እምበር ሰብ ጌርና!
ስርናይ ዝዘርአ ስርናይ ከም ዝሓፍስ
ኢና ንፈልጥ ዝነበርና
ስለዚ ክርዳድ ካበይ ነጠበና!
ስርናይ ክንሓፍስ እናተጸበና
ቀናኣት ዶ ጸላእቲ ረኺብና
ኢልና ተጠማሚትና
ምትእምማን ስኢና።
ሎሚ ግን ፈሊጥናዮ ጸላኢና
ክንደይ ሰብና ምሰ’ጥፋእና
ውላድና እናበልናዮ ዝዓበየ ምሳና
ሓዚልና ዘዕበናዮ ኣብ ዝባና
ምሳና ዝውዕል ዝነበረ ኣብ ግራትና
ዝርእየና ዝነበረ ምሩጽ ስርናይ ክንዘርእ ከለና
ብክርዳድ ለዊጡዎ ንምሩጽ
ዝሓለፈ ሰኑይ፣ ኣብቲ “ህዝቢ ኤርትራ ናይ ስርዓት ለውጢ እምበር ናይ ምስሌነታት ለውጢ ኣይኮነን ዘደልዮ ዘሎ” ብዝብል ኣርእስቲ ዘቕረብናዮ ናይ መእተዊ ትሕዝቶ 1ይ ክፋል፣ መሰረትን ተሳታፍነትን ህዝቢ ዘለዎ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ጎሲኻ፡ ኣብቶም ኣብ ውሽጢ ሃገር፡ ባህግን ተስፋን ህዝቢ ኤርትራ ንቅዋማዊ ሕጋዊ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ዝጠለሙ፣ ኣብ ወጻኢ
ኣብ 60ታት ኣብ ኣስመራ ማይ ጋዝ: ኣራንቻታ: ፋንታ: ብኣድጊ ብዝስሓብ ሰረገላ ናብ ኣብያተ ሸቐጥ ይዘውር ነበረ:: እቲ ኣድጊ ዝናኸስ ግዲ ነይሩ ኣብ ርእሶም መዓመምያ ዝጠመጠሙ ኣቦይ ሓጂ እንብሎም ዝነበርና ነቲ ኣድጊ ኣፉ ብሰኪዐት ገመድ ኣሲሮም ኣብ ጥቓኡ ከይንቐርብ የጠንቅቑና ነበሩ:: ኣድጊ እንተተቖጢዑ ብእግሩ ዝራጋሕ እንስሳ
ኣማኑኤል ሳህለ
እስክንድር ዓብዪ ብዓሶ ተለኺፉ ኣብታ ዝሞተላ ዓራት በጥ ኢሉ ኸሎ፡ ዘመኖም ዝመጸሎም ሓከምቲ ኣብቲ ደቂሱሉ ዘሎ ቴንዳ እትው ውጽእ ብምባል ሕክምናኦም ከካይዱ ጀመሩ። ከምዚ ዘይግበር ከምዚ ዘይፍጠር፡ ከምዚ ዘይትህቡዎ ከምቲ ዘይተብልዑዎ እናበሉ ኣራግጽ ምስ ኣብዝሑሉ፡ እስክንድር ዓብዪ ቅድሚ ምምዋቱ "ረኣዩለይ….፡ ብብዝሒ ሓኻይም እመውት ኣለኹ"
ተጋዳላይ ግዳይ ድዩ ወይስ ጠንቂ
ናይቲ ጉዕዙይ ህግደፋዊ ፖሊሲ
ታደሰ ኪዳነ በርሚንግሃም 19/12/2015
4ይ ክፋል
ኖኣም ቾምስኪ ዝተባህለ ኣይሁዳዊ ኣመሪካዊ፡ ኣብተን ‘IMPERIAL AMBITIONS’ (2005) ከምኡ`ውን ‘POWER SYSTEMS’ (2013) ዝብላ ብመልክዕ ቃለ-መጠይቅ ዘዳለወን ክልተ መጻሕፍቱ፡ ነዘን ዝስዕባ ምስ ኩነታትና ዝኸዳ ጥቕስታት ንረክብ።
“ነቲ ህዝቢ ብሓይሊ ክትቆጻጸሮ እንተ ኪኢልካ፡ ብዛዕባ ዝህልዎ ስምዒታትን
ህዝቢ ኤርትራ ብሰንኪ ዘይውሕሉል ቁጠባውን ፖለቲካውን ኣሰራርሓ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብ ታሪኹ ኣጋጢምዎ ዘይፈልጥ ድኽነት፡ ብሕጽረት ማሕበራዊ ኣግልግሎትን ቀረብ ሃለኽትን ይሳቀ ከምዘሎ መስካሪ ዘድልዮ ኣይኮነን። ነዚ ህዝቢ ኤርትራ ዘሕልፎ ዘሎ ጸልማት መዋእል መስተርሆት ክረክብ ማበረሰብ ዓለም ቆላሕታን ፍታሕን ክገብረሉ ድማ ሕጋውን ሞራላውን ሓላፍነት ኣለዎ። እቲ ኣብ
ሕብረት ኤውሮጳ ንህግደፍ 200 ሚልዮን ኤውሮ ክህብ መዲቡ:: እቲ ሕብረት ነዚ ካብ 2016-2020 ኣብ ሓሙሽተ ዓመት ዝህቦ ሓገዝ ኣብ ምምሕዳርን ጸዓትን ዝውዕል ከምዝኾነ ተገሊጹ:: ሕብረት ኤውሮጳ ምስ ዝኾነት ሃገር ቁጠባዊ:ፖለቲካውን ባህላውን ሽርክነት ንምግባር ቅድመ ኩነት ገይሩ ዘቐምጦ ነጥብታት ምስ እንምልከት ኣንጻር ዕላማታቱን መትከላቱን ይሰርሕ ከምዘሎ
14 ሕዳር 2015
ስርዓት ህግደፍ ብዘይተጸንዐን ብዘይ እኹል መሰናድኦን ከምኡ’ውን ኣብ መነባብሮ ህዝቢ ከስዕቦ ዝኽእል ስነ-ኣእምሮኣውን ቁጠባውን ቅልውላው ዕሽሽ ብምባልን ዝኣወጆ መስርሕ ምቅያር ባጤራ ናቕፋ፡ እቲ ካብ ኢዱ ናብ ኣፉ ዝነብር ዝበዝሐ ህዝብና ብስእነት ባጤራን ሕጽረት ሃለኽትን ተወሳኺ ኣደራዕ ረኺቡ ከምዘሎ ኣብ ዝሓለፈ እዋናት ተገሊጹ ነይሩ።
ይኹን


text:
ዋና መምረፂ
ሓገዝቲ ሰነዳት
ሕትመታት
- Details
- Hits: 1795
መእተዊ
ብርክት ዝበላ ሃገራት ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ (ICT)ንምምሕየሽን ምልዋጥን ማሕበራውን ኢኮኖሚያዊን ምንቅስቃስ ወሳኒ ተራ ዘለዎ ምዃኑ ተረዲአን ነዚ ቴክኖሎጂ ዝለዓለ ጠመተ ብምሃብ ዝለዓለ ረብሓን ምዕባለን ክረኽባ ክኢለን እየን፡፡ በዚ መሰረት ICT ኣብ ኣተኣኻኽባ እቶት ሃገራት ክህልዎ ዝኽእል ኣበርክቶ መጠኑ ሰፊሕን ዓሚቕን ምዃኑ ብጋህዲ እናተረአየ ዝፀነሐን ዘሎን ሓቂ እዩ፡፡ ብፍላይ ከይዲ ምውሳን ግብርን ታክስን ብኣውቶሜሽን ክሕገዝ ብምግባር ምስ ህልዊ ኩነታተን ዝተጠዓዓመን ፍትሓዊን ኣወሳስና ግብርን ታክስን ክህሊ ብምግባርን ቁልጡፍን ፅፉፍን ግልጋሎት ብምሃብ ሰናይ ምምሕዳር ኣብ ምንጋስን ዝለዓለ እቶት ኣብ ምርካብን ዓብዪ ውፅኢት እናረኸባ ይርከባ፡፡ በተመሳሳሊ ሃገርና ኢትዮጵያ ’ውን ተረባሒት እዚ ቴክኖሎጂ ንምዃን መጠነ ሰፊሕ ምንቅስቓስ እናገበረት ትርከብ፡፡
- ንደረጃ ‘ለ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ ግብሪ መኽፈሊ እዋን ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጳጉሜን 05/2008 ምዃኑ፣
- ንደረጃ ‘ሀ’ ኸፈልቲ ግብሪ ናይ መኽፈሊ እዋን ድማ ካብ ሓምለ 01/2008 ክሳብ ጥቅምቲ 30/2009 ምዃኑ እንዳዘኻኸርና ግብሪ ብእዋኑ ብምኽፋል ሃገራዊ ግቡእና ንዋፃእ፡፡
We have 45 guests and no members online


text:
ስምኦን ጴጥሮስ፡ ናይ የሱስ ክርስቶስ ባርያን ሃዋርያን፡ ናብቶም ማዕረ እታ ናትና ዝኽብረታ እምነት ብጽድቂ ኣምላኽናን ብመድሓኒናን የሱስ ክርስቶስን እተመቕሉ፡
ብፍልጠት ኣምላኽናን ጐይታናን የሱስን ኣባኻትኩም ጸጋን ሰላም ይብዛሕ።
እቲ ብፍልጠት ክብሩን ደግነቱን ዝጸውዓና ኣምላኻዊ ሓይሉ ንህይወትን ንፍርሃት እግዚኣብሄርን ዚኸውን ኵሉ ኻብ ዚህበና፡
ብእኡ እታ ኽብርትን ዓባይን ተስፋ ዝረኸብና፡ ኣብ ዓለም ብፍትወት ስጋ ኻብ ዘሎ ጥፍኣት ወጺእኩም፡ ተማቐልቲ እቲ ኣምላኻዊ ባህርይ ምእንቲ ኽትኰኑ፡
ብትግሃት ዘበለ ተጋደሉ፡ ኣብ እምነትኩም ደግነት ወስኹ፡ ኣብቲ ደግነትውን ፍልጠት፡
ኣብታ ፍልጠት ከኣ ምግታእ ርእስኻ፡ ኣብቲ ምግታእ ርእስኻ ድማ ዓቕሊ፡ ኣብቲ ዓቕሊውን ፍርሃት እግዚኣብሄር፡
ኣብ ፍርሃት እግዚኣብሄር ድማ ምፍቃር ኣሕዋት፡ ኣብቲ ምፍቃር ኣሕዋትውን ፍቕሪ ንዅሉ ሰብ።
እዚ ነገርዚ እንተ ኣሎኩም፡ እናማዕበለውን እንተ ኸደ፡ ንምፍላጥ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ሃካያትን ዘየፍርዩን ክትኰኑ ኣይሐድገኩምን እዩ።
እቲ እዚ ነገርዚ ዜብሉስ፡ ካብቲ ናይ ቀደም ሓጢኣቱ ምጽራይ ዝረስዔ፡ ዕዉር፡ ነቲ ኣብ ቀረባ ዘሎ ጥራይ ዚርኢ እዩ።
ስለዚ፡ ኣቱም ኣሕዋትና፡ ንጽውዓኹምን ምሕራይኩምን ከተጽንዕዎ ኣዚኹም ተጋደሉ። እዚ እንተ ገበርኩምሲ፡ ከቶ ኣይከተንደልህጹን ኢኹም።
ከምኡውን ናይቲ ናይ ጐይታናን መድሓኒናን የሱስ ክርስቶስ ዘለኣለማዊ መንግስቲ ምእታው ብምልኣት ኪውሀበኩም እዩ።
ስለዚ ምንም እኳ እንተ ፈለጥኩምዎ፡ ኣብቲ ዘሎኩም ሓቂውን እንተ ጸናዕኩም፡ ነዚ ነገርዚ ኵሉ ጊዜ ኸዘክረኩም ሓሳበይ እዩ።
ከምቲ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ዝገለጸለይ ከኣ፡ እቲ ምቕንጣጥ ድንኳነይ ቀልጢፉ ኸም ዚኸውን ስለ ዝፈለጥኩ፡ ኣብዚ ድንኳን እዚ ኽሳዕ ዘሎኹ፡ ብምዝካር ከንቅሓኩም ቅኑዕ ኰይኑ ይርኣየኒ አሎ።
ግናኸ ድሕሪ ስንብታይ ከኣ ኵሉ ጊዜ ነዚ ኽትዝክርዎ ኢለ እጽዕር አሎኹ።
ነቲ ናይ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ሓይልን ምጽኣትን ክንነግረኩም ከሎና፡ ነቲ ናይ ግርማኡ ብዓይንና ዝርኤናዮ ምስክር ኴንና ኢና እምበር፡ እተጣበብዎ ጽውጽዋያት ኣይሰዐብናን።
ካብቲ ግኑን ግርማ ኽብሪ፡ ብእኡ ዝሰመርኩ ፍቁር ወደይ እዚ እዩ፡ ዚብል ድምጺ ምስ መጸ፡ ንሱ ኻብ እግዚኣብሄር ኣቦና ክብርን ግርማን ተቐበለ።
ኣብቲ ቅዱስ ከረን ምስኡ ኸሎና ኸኣ፡ ንሕና ባዕላትና ነዚ ድምጺ እዚ ኻብ ሰማይ ኪመጽእ ከሎ ሰሚዕናዮ ኢና።
ኣዝዩ ዝጸንዔ ቓል ትንቢት ከኣ አሎና፡ ምድሪ ኽሳዕ ዚወግሕ፡ ኰዀብ ጽባሕውን ኣብ ልብኹም ክሳዕ ዚወጽእ፡ ኣብቲ ስፍራ ጸልማት ከም ዜብርህ መብራህቲ ጌርኩም እንተ ኣስተብሀልኩምሉ፡ ሰናይ ትገብሩ አሎኹም።
ኵሉ ጽሑፍ ትንቢት ትርጉሙ ኻብ ርእሱ ከም ዘይኰነ፡ ቅድሚ ዅሉ እዚ ፍለጡ።
ትንቢትሲ ቅዱሳት ሰባት እዮም ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሖም ካብ ኣምላኽ እተዛረብዎ እምበር፡ ከቶ ብፍቓድ ሰብ ኣይመጸን።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ንዘጋጠመ ደርቂ ዝውዕል ክሳብ ሕጂ ካብ ለገስቲ ዝተረኽበ ረድኤት ውሑድ ምዃኑ ኮሚሽነር ሃገራዊ ኣመራርሓ ስግኣት ሓደጋ ኣፍሊጦም። ኮሚሽነር ሃገራዊ ኣመራርሓ ስግኣት ሓደጋ ኮሚሽነር ምትኩ ካሳ ክፍተታት ንምምላእ ቅድመ ምድላዋት ተገይሮም ኣለው ኢሎም ።ረድኤት እንተድኣ ዘይተረኺቡ ንልምዓት ዝተመደበ በጀት ናብ ረድኤት ብምምዳብ ህይወት ምትራፍ ናይ መወዳእታ አማረፂ እንተኾነ እውን ኣብዚ ሕጂ እዋን ነዚ ዘገድድ ኩነታት ኣይተፈጥረን ኢሎም።
ኮሚሽነር ሃገራዊ ኣመራርሓ ስግኣት ሓደጋ ኣቶ ምትኩ ካሳ 7.8 ሚሊዮን ህዝቢ ሓገዝ ከምዘድልዮ ካብ ዝግለፅ፣ካብ ዓለምለኸ ማሕበረሰብ 262 ሚሊዮን ዶላር ጥራሕ ከምዝተረኸበን እዚ ድማ ዝወሓደ ምዃኑን ገሊፆም። ንሶም ብተወሳኺ ቅድሚ ሎሚ እንተዝኸውን ግን 40 ሚእታዊት ምተረኸበ ነይሩ ኢሎም።
ብዛዕባ’ዚ ውሑድ ሓገዝ ምክንያት ድማ ከምዚ ክብሉ ይገልጹ።
“ኣብ ዝተፈላለዩ ክፋላት ዓለም ዓፀቦ ዝኣወጃ ሃገራት ስለዘለዋ ለገስቲ ሃገራት ክምጠጣ ገይሩወን እዩ።ካብዚ ዝተልዓለ እንታይ ኢና ክንገብር ንኽእል ኢልና እናፈተሽና ኢና ንርከብ።ክንድቲ እንደልዮ ረድኤት እንተድኣ ዘይረኺብና እንታይ ክንገብር ንኽእል ዝብሉ ኣማረፂታት ንሪኢ ኢና ዘለና።”
“እቲ ቀዳማይ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንሕብረተሰብ ኣሳቲፉ ክሳብ ክንደይ ክጉዓዝ ይኽእል ዝብል ሪኢዩ’ሎ።ካልኣይ ድማ ካብ ለገስቲ ማዕረ ክንደይ ክርከብ ይኽእል?እንተድኣ ዘይተረኺቡኹ?ኣብ መወዳእታ ኣብ እንግድዓ መንግስትን ህዝብን ኢትዮጵያ እዩ ዝወድቕ።ብደረጃ ህዝቢ ኢትዮጵያ ክንርኢ ከለና ካብ ዓሚ ጀሚሩ ፅቡቕ ምንቅስቓስ ኣሎ።ፌደራላውን ክልላውን መንግስታት እውን በጀት ይምድቡ እዮም።እቲ ሕብረተሰብ ብርእሰ ተበግሶ መግቢ ገዚኡ ንመጎዓዚያ ከፊሉ ብድርቂ ናብ ዝተጠቕዑ ማሕበረሰባት ዘቕርበሉ ኩነታት ኣሎ።”
ረድኤት ዘይረከብ እንተድኣ ኮይኑ ግን ንልምዓት ዝተመደበ ገንዘብ ናብ ረድኤት ብምዛር ናይ ዜጋታት ህይወት ናብ ምትራፍ ክኽየድ እዩ ኢሎም።እቲ ድርቂ ከምቲ ናይ ዝሓለፈ ኣብ ምሉእ እታ ሃገር ኣጋጢሙ ዝነበረ ዘይኮነስ እንስሳት ብምርባሕ ኣብ ዝናበሩ ደቡብን ደቡብ ምብራቕን ማሕበረሰባት ጥራሕ ብምዃኑ ናብቲ ደረጃ ኣይተበፅሐን ኢሎም።
ን7.8 ሚሊዮን ሰባት ዝውዕል ካብ ዝተሓተተ 1.13 ቢሊዮን ዶላር ዛጊት መንግስቲ ካብ ናይ ባዕሉ ባጀትን ካብ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዝተኣኻኸቦን ኣስታት 200 ሚሊዮን ዶላር ከምዝመደበን ካብ ለገስቲ ድማ 262 ሚሊዮን ዶላር ከምዝኾነ ብምግላፅ ብድምር 462 ሚሊዮን ዶላር ከምዝተረኽበ እንተኾነ ምስቲ ዝተሓተተ ክነፃፀር ከሎ ኣዚዩ ዝወሓደ ምዃኑን ወሲኾም ገሊፆም።
ናይ ዝሓለፈ ዓመት ግን ኣብ ናይ ኢትዮጵያ ታሪኽ ኣብ ውሽጢ 50 ዓመታት ተራኢዩ ዘይፈልጥ ስለዝነበረ መንግስቲ ኢትዮጵያ ይኹን ማሕበረሰብ ዓለም ዝለዓለ በጀት መዲቦምሉ ከምዝነበሩ ገሊፆም።
ኣቶ ምትኩ ካሳ እቲ ዓብዪ ፀገም ኮይኑ ዘሎ እቲ ድርቂ ንምምካት’ዃ ግዜ ከይሃበ ተኸታቲሉ ይበፅሕ ምህላው እዩ ኢሎም።
ሓገዝ ንሓትት ዘለና ቀዳማይ ነገር ኢትዮጵያ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላምን ምርግጋእ ክፍጠር ትፃወቶ ዘላ ተራ፣ብካልኣይ ደረጃ ድማ ኣብ ውሽጣ ልዕሊ 830 ሽሕ ስደተኛታት ጎረባብቲ ሃገራት ኣብ ምትእንጋድ ስለእትርከብ ናይ ንግድ ቁጠባዊ ዕብየታ ክቕፅል ኣለዎ፤ቁጠባዊ ዕብየታ ክቕፅል ድማ ክትሕገዝ ይግባእ ካብ ዝብል ምኽንያት ከምዝኾነ ኣቶ ምትኩ ክሳ ተዛሪቦም።


text:
EPDP Chairman Holds Discussion With Eritrean Compatriots in San Diego, USATuesday, 27 June 2017 05:27 Written by EPDP Information Office
EPDP Information Office
ህዝባዊ ኣኼባ ኣብ ሳንድየጎ፡ ካሊፎርንያMonday, 26 June 2017 18:50 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣቦ መንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ሓው መንግስተኣብ ኣስመሮም፡ ብ25 ሰነ 2017 ኣብ ከተማ ሳንድየጎ፡ ካሊፎርንያ፡ክፉት ህዝባዊ ሰሚናር ኣካይዱ።
ነቲ ኣኼባ ዝኸፈተ፡ ሓው መንግስ ሃይለ ካብ ጨንፈር ኣሪዞና፡ ንዕዱማት ኣጋይሽ ናይ ምስጋናን እንቋዕ ደሓን መጻእኩምን መልእኽቲ ድሕሪ ምትሕልላፍ፡ ሓጺር መግለጺ ብዛዕባ ግደን ተራን ሓው መንግስተኣብ ኣስመሮም ኣብ ቃልሲ ኣቕሪቡ፡ መድረኽ ንኣቦ መንበር ሰልፊ ኣመሓላለፈሉ።
ሓው መንግስተኣብ ኣስመሮም፡ ከም ቀንዲ ዛዕባ ኣኼባ ገይሩ ዝተዛረበሉ ኣርእስቲ፡ ብሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ኣብ’ዚ ቀረባ እዋን ዝቐረበ፡ ንሓባራዊ ዕዮ ተቓወምቲ ውድባት ዝጽውዕ እማመ ኢዩ ነይሩ። ከም መእተዊ ንመግለጺኡ ከኣ፡ ነቲ ሃገር/ደውላ (state) ዝብል ኣምር ብምግላጽ ኢዩ ጀሚሩ።
ሃገርን መንግስትን (state and government0 ክልተ ዝተፈላላዩ ኣምራት ምዃኖም ድሕሪ ምብራህ፡ ንመንግስቲ ምቅዋም ማለት ንሃገር ምቅዋም ከምዘይኰነ ኣብሪሁ። ኣስዒቡ ሃገር ብ4 ኣካላት ዝቖመ ምዃኑ፡ ንሳቶም ድማ፦
1. መንግስቲ
2. ህዝቢ
3. ዶባቱ ዝተነጸረ መሬት (territory)
4. ኣህጕራዊ ተፈላጥነት ኢዮም።
1. መንግስቲ፦
ንመንግስቲ ኣመልኪቱ፡ ሓው መንግስትኣብ፡ እቶም ሰለስተ ኣካላቱ ማለት ሓጋጊ፡ ፈጻምን ፈራድን ኣብ ትሕቲ ፍጹም ምቍጽጻር ናይ መራሕ መንግስቲ ኤርትራ ከም ዝውደቑ ዝርዝር መብርሂ ሂቡ።
2. ህዝቢ፦
ህዝቢ ኤርትራ፡ ብስእነት ሓርነት፡ ስእነት ግዝኣተ-ሕጊ፡ ስእነት ማይ፡ መግብን መንበሪ ኣባይቲ፡ ስእነት ስራሕ . . .ወዘተ ዝሳቐ ዘሎ ህዝቢ ምዃኑ ሰፊሕ መግለጺ ኣቕሪቡ። ቀጺሉ እታ መስረታዊት ኣሃዱ ናይ ሕብረተሰብ ዝዀነት ስድራቤት ተበታቲና ምህላዋ፤ ስደት፡ መለለዪን መጸውዕን ህዝቢ ኤርትራ ኰይኑ ምህላው ድሕሪ ምግላጽ መንግስቲ ኤርትራ ንስደት ከም ምንጪ ናይ ወጻኢ ባጤራ ንኽጥቀመሉን ብስእነተ ስራሕ ክፍጠር ንዝኽእል ህዝባዊ ናዕብታታ ንምዕጋትን ኰነ ኢሉ ዘተባብዖ ዘሎ ፖሊሲ ምዃኑ ኣስሚርሉ።
3. መሬት፦
ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኤርትራ ብሰንኪ ጻሕታሪ ግርጭታት ዝዀነ ፖሊሲታቱ፡ ሰፊሕ ክፋል ካብ መሬት ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ናይ ኢትዮጵያ ክወድቕ ምግባሩ። ነዚ መሬት’ዚ ብሓይሊ ይኹን ብሰላም ክመልስ ዘይምብቃዑ፡ ንልዑላውነት ሃገር ንሓደጋ ዘቃልዐ ስርዓት ምዃኑ ኣረዲኡ። ኣብ’ዚ እዋን’ዚ እውን ማያት፡ መሬትን ሰማያትን ኤርትራ ንናይ ወጻኢ ሓይልታት ኣሕሊፉ ሂቡ ምህላውን እዚ ኣብ መጻኢ ክፈጥሮ ዝኽእል ጸገማትን እውን ኣሚቱ።
4. ኣህጕራዊ ተፈላጥነት፦
ብቓልስን ድምጽን ህዝቢ ኤርትራ ዝተረጋገጸ ኣህጕራዊ ተፈላጥነት ኤርትራ ጌና ኣብ ቦታኡ ዘሎ እኳ እንተዀነ፡ ስርዓት ኤርትራ ብዝኽተሎ ዘሎ ግጉይ ፖሊሲታት፡ ንሓደጋ ክቃላዕ ከምዝኽእል ድማ ኣዘኻኺሩ።
ሓው መንግስተኣብ ኣስመሮም፡ ብሓደ ሸነኽ ኤርትራ ከምሃገር ናብ ፍሽለት ገጻ ተምርሕ ከምዘላ፤ ብኻልእ ሽነኽ ከኣ፡ ነታ ሃገር ካብ ፍሽለት ከድሕን ዝኽእል ዝተጠርነፈ ተቓዋሚ ሓይሊ ዘይምህላው፡ ንሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣዝዩ ዘሻቕል ጕዳይ ምዃኑ ሓቢሩ።
ካብ’ዚ ተበጊሱ፡ ኣድላይነት ናይ ሓባራዊ ዕዮ ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ፡ ህጹጽን ዕዙዝን ጕዳይ ምዃኑ ኣስሚርሉ። ቀጺሉ፡ ዝሓላፈ ተመኵሮታት ናይ ሓባራዊ ዕዮ፡ ብሰንኪ ቀዳምነታት ዘይምስራዕን ብሰንኪ ናይ ህልኽን ኣሉታዊ ናይ ምውድዳር መንፈስን ክሰምር ወይ ክዕወት ከምዘይከኣለ ገሊጹ።
ነዚ ንምፍዋስ ኣብ’ዘን ዝስዕባ መትከላት ዝተሰረተ፡ ሓባራዊ ዲፕሎማስያዊ፡ ዜናውን ህዝባውን ዕዮ ክካየድ ከምዝግባእ ኣገንዚቡ። ነዚ ንምግባር ድማ ሰዲህኤ ምስ ኵለን ተቓወምቲ ውድባት ክራኸብን ኣብ ናይ እንካን ሃባን መስርሕ ክኣቱን ድልዊ ምህላዉ ኣረዲኡ።
1. ምዕቃብ ልኡላዊ ግዝኣት ኤርትራ፤
2. ምውዳቕ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍን ምልጋስ መሓውራት ጭቆናኡን፤
3. ድሕሪ ውድቐት ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብዝሓ ሰልፋዊ ስርዓት ዝሰረቱ ህዝባዊ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ምቛም፤
4. ግዝኣተ ሕግን ዲሞክራስያዊ መሰላትን መላእ ሓርነታትን ህዝቢ ምቕባል፤ ዝብላ ኢየን።
ኣብ መወዳእታ፡ ካብ ኣኼበኛታት ንዝቐረበሉ ሕቶታት መሊሱ። ኣኼበኛታት ድማ፡ ኣዝዩ ብጋህዲ ዝስምዖም ርእይቶታን ለበዋታትን ኣቕሪቦም።
ዮሃና ብምኽንያት ዒድ ኣልፈጥር ኣል ሙባረክSunday, 25 June 2017 15:27 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ብኣጋጣሚ ዒድ ኣል ፈጥር ኣል ሙባረክ ንዅሎም ኣስላም ዓለም ብሓበራ፡ ንኣስላምን ህዝብን ኤርትራ ድማ ብሓፈሻ፡ ዒድ ሙባረክ ዝብል ናይ ዮሃና መልእኽቱ የመሓላልፍ።
ኵሉ ዓም ዎ ኢንቱ ብኼር
መንግስተኣብ ኣስመሮም
ኣቦ መንበር ሰዲህኤ
EPDP Chairman Conducts His 1st North America Public Seminar in Oakland, CaliforniaSaturday, 24 June 2017 17:48 Written by EPDP Information Office
EPDP Information Office
As part of his extended duty tour to the United States and Canada, Mr. Menghesteab Asmerom, Chairman of the Eritrean People's Democratic Party (EPDP),
ኣቦ መንበር ሰደህኤ ኣብ በይ-አርያ ሰሚናር ኣካይዱWednesday, 21 June 2017 22:15 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣቶ መንግስተኣብ ኣስመሮም ኣቦመንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ንዝነውሐ ናይ ስራሕ ዑደት ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካን ካናዳን ንምክያድ ካብ ተዳልዩሉ ዘሎ ከተማታት፣ ናይ መጀመርያ ኣኼብኡ ኣብ በይ-አርያ፣ ከተማ ኦክላንድ ብ17 ሰነ 2017 ዕዉት ሰሚናር ኣካይዱ።
ጐድናዊ መድረኽ ሕቡራት ሃገራት ጀነቫ ንፍትሒ ኣብ ኤርትራ መማረጺ መድረኽ ይድህስስMonday, 19 June 2017 23:50 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣኼባ ባይቶ ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት ኣብ ናይ 14 ሰነ 2017 ስሩዕ ኣጀንዳኡ ቅድሚ ምጅማሩ ሒደት ሰዓታት፡ ኤርትራዊ ማሕበረሰ ሕግን ኣሓት ማሕበራት ሰብኣዊ መሰልን ብዘይካቲ ዓለም ለኻዊ ገበናዊ ቤት ፍርድን ዞባዊ መስርሕን ካልእ መማረጺ ንምድህሳስ ጐናዊ ኣኼባ ኣካይዶም። ዕላማ እቲ ምድህሳስ መማረጺ መድረኽ ኣብ ኤርትራ ካብ 1991 ክሳብ 2016 ብዝፈጸምዎ ገበን ዝኽሰሱ ሰባት ተሓተቲ ዝኾንሉ ኩነታት ንምፍጣር እዩ።
ኣብቲ ሓያሎ ዝተሳተፍዎ ብዶ/ር ዳንኤል ረዘነ መኮነን ካብ ኤርትራዊ ማሕበረሰብ ሕጊ ዝተኣልየ መድረኽ፡ ሱዙኩ ሉንጉ ናይ ሕጊ ክኢላ ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ኣቶ ኣዳም ክንፉ ካብ ግዳይ ኤርትራዊ ቤተሰብን ወ/ሮ ሪታ ማዙቺ ኣብ ናይሮቢ ካብ ዝመደበሩ ሲቪላዊ መድረኽ ቅርኒ ኣፍሪቃን ከም ተዛረብቲ ተሳቲፎም።
ዶ/ር ዳንኤል መኮነን ኣብ ዝሃቦ መእተዊ ቃል ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ብመርማሪ ኮሚሽ ሕቡራት ሃገራት ኤርትራ ዝተበጽሓ ውሳነታትን መፍትሒ ሓሳባትን ብመንግዲ ዓለም ለኻውን ዞባውን መድረኻት ኣብ ግብሪ ምውዓሉ ነዊሕ ግዜ ከም ዝወስድ ጠቒሱ። በዚ መሰረት ብኤርትራውያንን ግዱሳት ሲቪላዊ ማሕበራትን ካልእ ፍትሒ ኣብ ኤርትራ ዝረጋገጸሉ መንገዲ ምንዳይ እዋናዊ ዕማም ምዃኑ ኣነጺሩ።
ዶ/ር ዳንኤል እቲ መማረጺ መድረኻት፡ ነቶም ገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ዝፈጸሙ ጥርጡራት ሰባት ብደረጃ ዞባ ወይ ሃገር ካብ ኤርትራ ወጻኢ ኣብ ቤት ፍርዲ ምቕራቦም ከም ዘጠቓልል ጠቒሱ። ወ/ሮ ሱዝኮ ብወገነን ንኣድላይነት ብኣካል ምቕራብ ገበነኛታት ብዝምልከት ኣብ ዝገለጸኦ ኣብ ዘየለውሉ ምጽራይ ከም ዝከኣል ሓቢረን። እቲ ምጽራይ ካብ ኤርትራ ወጻኢ እውን ክካየድ ዝኽእል’ኳ እንተኾነ ኤርትራውያን እኹል መርተዖ ክሕዙ ይግባእ ኢለን።
መንእሰይ ኣዳም ክንፉ ብወገኑ ብዛዕባ ብ2002 ምስዋር ኣቡኡን ብዙሓት ነበርቲ ሰንዓፈን ብዝርዝር ሓቢሩ፡ ቤተሰብ እቶም ግዳያት ብሰንኪ ተግባራት ስርዓት ኤርትራ ከም ዝተሳቐዩ ከኣ ኣብሪሁ። ወ/ሮ ሪታ ማዞቺ’ውን ናይ ሲቪላዊ መድረኽ ቅርኒ ኣፍሪቃ ዕላማ ብዝርዝር ጠቒሰን ናይቲ መድረኽ ጽልዋ ኣብተን ዝንቀሳቐሰለን ሃገራት ብዝምልከት ዓሚቝ መግለጺ ሂበን።
ኣብቲ ምይይጥ ተሳተፍቲ ነቲ ትጽቢት ዝግበረሉ ግደ ሲቪላዊ ማሕበራት ግቡእ ግምት ሂቦም፡ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ምትግባር እቲ ብመርማሪ ኮሚሽ ሕቡራት ሃገራት ዝተወሰነ እንታይ ክገብር ከም ዝኽል ብቆላሕታ ርእየምዎ።
ቅድሚኡ ሓደ መዓልቲ ብ13 ሰነ 2017 ጨቋኒ መንግስቲ ኤርትራ ብተስፋሚካኤል ገራህቱ ብዝተመርሐ ልኡኽ ነቲ ብኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ዝቐርቦ ዘሎ ብደሆ ዝምልከት ባዕላዊ መከላኸሊ ኣቕሪቡ
ንኣባላት ሰዲህኤ ብዛዕባ እማመ መግለጺ ተዋሂቡMonday, 19 June 2017 16:56 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣባላት ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ ኣቶ ንጉሰ ጸጋይን ኣቶ ሃይለ ገብሩን ብ18 ሰነ 2017 ብዛዕባ’ቲ መሪሕነት ሰዲህኤ ብ4 ሰነ 2017 ብወግዒ ዝዘርገሖ “እመመ ሰዲህኤ ንሓባራዊ ዕዮ ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ” መብርሂ ሂቦም። ኣብዚ ብፓልቶክ ዝተኻየደን ነዊሕ ሰዓታት ዝወሰደን ኣኼባ፡ እዚ እማመ ኣብ ከመይ ዝኣመሰለ ኩነታት ይቐርብ ከም ዘሎ ንምብራህ ህልዊ ኩነታት ኤርትራን ደንበ ተቓውሞን ብዝርዝር ጠቒሶም። ምስዚ ብምትሕሓዝ ከኣ እዚ እማመ ናብዚ ደረጃዚ በጺሑ ንክዝርጋሕ ዝመጸሉ መስርሕ ብዝምልከት እውን ገሊጾም።
ካብዚ ሓሊፉ ደምበ ተቓውሞ ኣብዚ ሕጂ ዘለዎ ናይ ደውታ ደረጃ ምህላዉ ብምርዳእ ብውድባትን ዝተፈላለዩ ግዱሳት ኣካላትን ብዘይካ ሓቢርካ ምስራሕ ካልእ መተካእታ ከምዘየለ ክገልጹ ምጽነሖም እዚ እማመ ንክወጽእ ከም ዘተባበዐ ኣብዚ ኣኼባ ተንጸባሪቑ። ምስዚ ብምትሕሓዝ እዞም መብርሂ ዝሃቡ ኣሕዋት፡ እዚ እማመ ብቐንዱ ንርኢቶ ሰዲህኤ ዘንጸባርቕን ውድባት ዘማዕብልዎ ክፉት ኮይኑ ናይ ቅድመ ኩነት ባህሪ ከም ዘየብሉ ኣነጺሮም። ካልእ ኣብዚ ዝተጠቕሰ እቲ እዚ እማመ ኣተኲርሉ ዘሎ ቀዳማይ ምዕራፍ ምውጋድ ጉጅለ ህግደፍን ናይ ጭቆና መሳርሒኡን ንክዕወት ግደ ሲቪካዊ ማሕበራት ዕዙዝ ምዃኑ ስለ ዝርዳእ በብኩርናዑ ይካየዱ ንዘለዉ ህዝባዊ ምልዕዓላት ከም ዘተባብዕ ኣብሪሆም።
ኣብዚ ኣኼባ ዝተሳተፉ ኣባላት ሰዲህኤ፡ ኣብቲ እማመ ተጠቒሱ ዘሎ ነጥብታት እምብዛ ከምዘይሕደሶም’ኳ ፍሉጥ እንተኾነ ዝተፈላለዩ ክበርህሎም ዝደልይዎም ሓሳባት ኣቕሪቦም። እዚ እማመ’ዚ ካብቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ዝቐርብ ዝነበረ ጸዋዒታት ብምንታይ ይፍለ፡ እዚ እማመዚ ምስ መን ኢና ከነተግብሮ፡ እዚ እማመ ምስቲ ተጀሚሩ ኣብ መስርሕ ዘሎ ንኡስ ጽላላት ብኸመይ እዩ ክመሓደር ዝኽእል፡ …… ወዘተ ዝብሉ ሕቶታት ኣቕሪቦም።
ኣቕረብቲ ኣብዚ ሕቶታት ተመስሪቶም ኣብ ዝሃብዎ መብርሂ፡ ኣብዚ እማመዚ ቀሪቦም ዘለዉ ሓሳባትን መጸዋዕታ ዝቐርበሎም ዘሎ ወገናትን ሓደስቲ ኣይኮኑን። ምስኣቶም ክንሰርሕ ዝጸናሕና እዮም። እቲ ሓድሽ ዝኸውን ምስዚ ንርከበሉ ዘለና ናይ ምህላውን ዘይምህላውን ኩነታት ንፍልልያትና ብምውጋድ ዘይኮነስ ብምምሕዳር ብሓባር ዘስረሓና ካብ ተመኩሮና ዝተመሃርናዮ ሓድሽ ኣተሓሳስባ ኣጥሪና ኣለና ዝብል እምነት ምዃኑ ጠቒሶም። እዚ መጸዋዕታ ከምቲ ኣብቲ እማመ ብንጹር ሰፊሩ ዘሎ ኩሎም ፖለቲካዊ ውድባት፡ ፍልልያቶም ዓቂቦም ኣብቲ ውሱን ዘሰማምዖም ነጥብታት ብሓባር ንክሰርሑ ዝቐነዐ ምዃኑ በቲ ክንሓልፎ ዝጸናሕና ተመኩሮ ኣሰንዮም ኣብሪሆም። ከምቲ ኣብቲ እማመ ተጠቒሱ ዘሎ እዚ ሓሳብ ነቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ጽላላት ይኹን ግንባራት ዝትክእ ዘይኮነ፡ ንሳቶም ዝሓወሰን ዝያዳ ዝሰፈሓን ጽላል ኣብ ምፍጣር ዘተኮረ ምዃኑ ከኣ ተዘርዚሩ።
እዚ እማመ ካብ ዝወጽእ ንነጀውም በቶም ዝምልከቶም ኣካላት ዝወሃብ ዘሎ ግብረመልሲ ዘተባብዕ ምዃኑ ኣብዚ ኣኼባ ተንጸባሪቑ። ኣብ መወዳእታ ተሳተፍቲ ኣኼባ ምእማም ምጅማር እምበር መወዳእታ ስለዘይኮነ፡ ሎሚ ትማሊ ስለ ዘይኮነ፡ በቲ ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ንዕንቀፎ ዝነበርና ከይሰጋእና፡ ኣብ ፍረ ንክበጽሕ ኩሉ ዝምልከቶ ክጽዕተሉ ከም ዝግባእ ኣትሪሮም ተላብዮም።
ኣቦ መንበር ሰዲህኤ መንግስተኣብ ኣስመሮም ኣብ ሕ/መ/ኣን ካናዳን ዑደት የካይድ ኣሎSunday, 18 June 2017 00:01 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰደህኤ
ኣቶ መንግስተኣብ ኣስመሮም ኣቦመንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ንዝነወሓ ናይ ስራሕ ዑደት ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካን ካናዳን ብ15 ሰነ 2017 ኣብ በይኤርያ፡ካሊፎርኒያ ኣትዩ። ንሱ ኣብቲ ከባቢ ኣብ ዝጸንሓሉ ኣብ ዝበጽሖ ቦታታት ክፉት ናይ ህዝቢ ኣኼባታትን ሰሚናራት ጨናፍር ሰዲህኤን ከካይድ እዩ።
በዚ መሰረት ኣቦመንበር ሰደህኤ ቀዳም 17 ሰነ 2017 ኣብ በይኤርያ ምስ ዝርከቡ ኤርትራውያን ክፉት ህዝባዊ ኣኼባ ከካይድ እዩ። ንጽባሒቱ 18 ሰነ ድማ ኣብቲ ቦታ ምስ ዘለዉ ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ክመያየጥ እዩ።
ምስዚ ብዝተተሓሓዘ ኣቦመንበር መንግስተኣብ 24 ሰነ 2017 ኣብ ሳንዲያጎ፡ ካሊፎርንያ ናይ ኣባላት ሰዲህኤ ክራኸብ እዩ። ቀጺሉ ድማ ብ25 ሰነ 2017 ካለኣይ ህዝባዊ ኣኼባኡ ምስ ኤርትራውያን ነበርቲ ሳንዲያጎን ከባቢኣን ከካይድ እዩ። ካለኦት ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካን ካንዳን ዘካይዶም ኣኼባታት ብዝምልከት ዘካይደሉ ግዜ ኣብ መጻኢ ክሕበር እዩ።
ኣቦመንበር ሰደህኤ ኣብዚ ዘካይዶ ኣኼባታት ዘተኩረሉ ዛዕባታት፡ ኣሻቓሊ ፖለቲካዊ፡ ሰብኣዊ መሰልን ማሕበረ-ቁጠባውን ኩነታት ኤርትራ፡ ከምኡ እውን ዘይምኽኑይ ቀጻሊ ምክፍፋልን ደውታን ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ኣብ ወጻኢ፡ ከተኩረሎም ትጽቢት ዝግበረሎም እዮም። ብዘይካዚ ሰዲህኤ ቅድሚ 7 ዓመታት ካብ ዝምስረት ጀሚሩ ክሓልፎ ዝጸንሐ ውሽጣውን ግዳማውን ብደሆታት ቆላሕታ ዝህቦ ጉዳይ ክኸውን እዩ። ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ዘውጸኦ እማመ ንሰፊሕ ዘተ ምስ ተቓወምቲ ፖለቲካዊ ውድባት ኤርትራ ንሰፈሕ ናይ ሓባር ስራሕ መድረኽ ብዕምቆት ክበርህ እዩ።
ኣቦመንበር ሰዲህኤ ኣብ ዑደቱ ብሓላፊ ቤት ጽሕፈት ውደባዊ ጉዳያት ኣቶ ተስፋይ ወልደሚካኤል (ደጊጋን) ካለኦት ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካን ካናዳን ዘለዉ ኣባላት መሪሕነትን ክስነ እዩ።
EPDP Chairman Menghesteab Asmerom On Mission to United States and CanadaSaturday, 17 June 2017 07:51 Written by EPDP Information Office
Mr. Menghesteab Asmerom, Chairman of the Eritrean People's Democratic Party (EPDP), on 15 June 2017 arrived in the Bay Area, California, for an extended mission in North America (the United States and Canada) during which he will hold open public meetings as well as seminars for EPDP branches in places of visit.
On Saturday, 17 June, the EPDP Chairman will hold an open public meeting for Eritreans residing in the Bay Area. On Sunday, 18 June, he will conduct a meeting for EPDP members in the same area.
On 24 June, Mr. Menghesteab Asmerom will hold a meeting for EPDP members in San Diego, California, followed by his second public meeting in USA on 25 June for Eritrean compatriots residing in San Diego and the surrounding region. Other meetings in different parts of USA and Canada will be announced in due course of time.
The EPDP Chairman's talking points at the meetings are expected to include the ever distressing political, human rights and socio-economic situation in Eritrea; the unjustified continued fragmentation and deafening stagnation of the Eritrean opposition camp in the diaspora, and, of course, the internal and external challenging the EPDP has been facing since its formation seven years ago. Also to be expounded in great detail will be the recently issued EPDP Central Council proposal for wider dialogue within the Eritrean opposition camp with the primary aim of finding a common platform for an effective joint work.
During many parts of his tour, the EPDP Chairman will be accompanied by the Head for EPDP Organizational Affairs, Mr. Tesfai Woldemichael (Degiga) and other leadership members residing in the United States and Canada.
ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ልዕሊ መድረኽ ይፍክር፡ ንብረት ውጩ ይዕሸግFriday, 16 June 2017 21:36 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ኣብዚ ሳልስቲ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፍወርቂ ‘ንመሪሕነት መድረኽ ዝእድብ’ ዝበሎ ስጉምቲ ክውሰድ መምርሒ ከም ዘመሓላለፈ ሬድዮ መድረኽ ምንጭታታ ብምጥቃስ ሓቢራ። እታ ሬድዮ እቲ ‘ዝእድብ ስጉምቲ’ እንታይ ሙዃኑ ዝሕብር ዝርዝር ከምዘየብሉ ጠቒሳ፡ ፕረሰደንት ኢሳያስ መምርሒ ክህብ እንከሎ ኣስማት ኣባላት መሪሕነት መድረኽ ከም ዝረቖሐ ገሊጻ።
እቲ መምርሒ “ነዞም ሰባት ኣፎም ዘትሕዝ ስጉምቲ” ዝብል ሕመረት ከም ዘለዎ ዝሓበረ ዜና ሬድዮ መድረኽ፡ እቲ መምርሒ ኣብ ቅድሚ ኣባላት ሃገራዊ ድሕነት፡ ኣዘዝቲ ሰራዊትን ኣባላት ሓለዋ ቤት ጽሕፈት ፕረሲደንትን ብኽፉት ኣገባብ ከም ዝተዋህበ’ውን ጠቒሱ። ምስዚ ብዝተተሓሓዘ ኣንበሳደር ኤርትራ ኣብ ኬንያ ብወገኑ ኣብ ልዕሊ ሓለፍቲ መድረኽ ግቡእ ስጉምቲ ክንወስድ ኢና ክብል ከም ዝፈከረ እቲ ሓበሬታ ብተወሳኺ ኣቃሊዑ።
እዚ ከምዚሉ እንከሎ ዋንነቱ ናይ ነፍስሄር ሜጀር ጀነራል ገ/እዚኣብሄር ዓንደማርያም (ውጩ) ዝኾነ ኣባይቲ ኣብ ክተማ ኣስመራ ብ2 ሰነ 2017 ብትእዛዝ ጀነራል ፍሊጶስ ወልደየውሃንስ ከም ዝተዓሸገ እዛ ሬድዮ ኣብ ናይ 13 ሰነ 2017 ፈነወ ኣቃሊሓ። እቲ ዝተዓሸገ ክልተ ኣባይቲ፡ እቲ ሓደ ኣብ ቪላጆ ከባቢ ፋብሪካ ዓለባን ኣብ ሓዝሓዝን ከም ዝርከብ ከኣ እቲ ዜና ሓቢሩ። እዚ “ብምምሕዳራ ዞባ ማኣከል ተዓስጉ” ዝብል ማሕተም ዝዓረፎ ኣባይቲ ብስም መብራህቱ ናይዝዚ ዝተመዝገበ እዩ ነይሩ።
እቲ ዜና ኣብዚ እዋንዚ ጀነራል ፍሊጶስ ኣብ ጽልእን ምፍዳይ ሕነን ተጸሚዱ ከም ዝርከብ ጠቒሱ፡ ካብዚ መንፈስዚ ነቒሉ ብቐጻሊ ሰባት ምእሳርን ውልቃዊ ረብሓ ንምርካብ እሱራት ኣብ ምፍታሕን ተዋፊሩ ከም ዘሎ ገሊጹ።
ኣብ ከምዚ ሕጂ ኣብ ኤርትራ ዝረአ ዘሎ ጥቕምን ምጥፍፋእን ዝዓብለሎ ምምሕዳር ካብ ተሓታትነት ንምህዳም ብዝተፈላለየ መደናገሪ ኣስማት ንብረት ምሕባእን ውልቃዊ ቅርሕንቲ ዝዓብለሎ ስጉምቲ ምውሳድን ዝተለምደ እዩ።


text:
ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ፀብፃብ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰል ኣፅዲቑ…
መቐለ ሚያዝያ 13/2009(ድወት) ኮምሽን ሰብኣዊ መሰል ኢትዮጵያ ኣብ ገለ ኽፋላት ሃገርና ኣጋጢሙ ዝነበረ ህውከት መሰረት ጌሩ ዕላዊ ዝገበሮ ፀብፃብን ምኽረ ሓሳብን ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኣፅዲቕዎ።
ኣብቲ ናዕቢ ዝተሳተፉ ውልቀ ሰባትን ትካላትን ብሕጊ ክሕተቱ ድማ ኣፅንኦት ሂቡ።
በቲ ህውከት ካብ መንበሪኦም ዝተመዛበሉ ሰባት መንግስታት ፌደራልን ክልልን ተናቢቦም ከጣይሽዎም ይግባእ ኢሉ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ።
ኮምሽን ሰብኣዊ መሰል ዘቅረቦ ፀብፃብ ከምዘመልክቶ ኣብ ገለ ከባብታት ክልላት ኦሮምያን ኣምሓራን ኣብ ዞባ ጌድኦን ብዝተኻየደ ህውከት ሂወት 669 ሰባት ዝጠፍኣ እንትኾን ኣስታት 20ሽሕ ሰባት ድማ ካብ መንበሪኦም ተመዛቢሎም እዮም።
ቐንዲ መበገሲ እቲ ህውከት ሱር ዝሰደደ ፀገም ሰናይ ምምሕዳር ስኣኖ ዕድል ስራሕን ምዃኑ ዝሓበረ እቲ ኮምሽን ነዚ ኹነታት ዘጋደዱ ድማ መንግስቲ ብሓይሊ ንምቅያር ዝዓለሙ ብሽብርተኝነት ዝተመዝገቡ ትካላትን ብሕጋውነት ዝተመዝገቡ ገለ ውድባት ፖለቲካን ከምዝኾኑ ኣብቲ ፀብፃብ ተጠቒሱ ኣሎ።
ብመሰረት እዚ ድማ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰል መበገስን ሳዕቤንን እቲ ተፈጢሩ ዝነበረ ህውከት መርሚሩ ዘቅረቦ ፀብፃብን ምኽረ ሐሳብን መረዳእታ መሰረት ዝገበረን ትኽክለኛን ምዃኑ ብሙሉእ ድምፂ ተቐቢልዎ።
ብመሰረት እዚ’ውን ኣብቲ ህውከት ዝተሳተፉ ትካላትን ውልቀ ሰባትን ክሕተቱ ንዝብል ውሳነ ሓሳብ ኣፅዲቑ ኣሎ።
ኣብ ከተማ ባህርዳር ሰልፊ ክካየድ ሕቶ ኣቕሪቦም ኣብቲ ዕለት ኣብቲ ቦታ ከይተረኸቡ ነታ ከተማ ለቂቆም ዝኸዱ ኣባል ኣመራርሓ ሶማያዊ ፓርቲ ንዝገበርዎ ሓላፍነት ዝጐደሎ ተግባርን ንዝበፅሐ ሓደጋን ተሓታቲ ክኾኑ ድማ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ወሲኑ።
በብብርኩ ዝርከቡ ኣካላት መንግስትን ዘይተመጣጠነ ነስጉምቲ ዝወሰዱ ሓይልታት ፀጥታን ግቡእ ምፅራይ ብምክያድ ናብ ሕጊ ክቐርቡ ዝብል’ውን ተቐቢልዎ።
ምርመርኦም ኣብ ከይዲ ዘለዉ ስራሕቲ ብጥቡቅ ክትትልን ቑፅፅርን እቲ ኮምሽን እናተፃረዩ መዕለቢ ክረኽቡ’ውን ኣገንዚቡ።
ኣብ ዝሓለፉ ቐረባ ኣዋርሕ ኣብ 15 ዞባታትን 91 ወረዳታትን ክልል ኦሮምያ፣ ኣብ ሓሙሽተ ዞባታትን 55 ወረዳታትን ክልል ኣምሓራ ከምኡ’ውን ኣብ ኣርባዕተ ወረዳታት ዞባ ጌድኦ ህውከትን ዕግርግርን ተፈጢሩ ምንባሩ ይዝከር።
ኮምሽን ሰብኣዊ መሰል ኢትዮጵያ ድማ በብብርኩ ንዝርከቡ ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ ኣባገዳታት፣ ዓበይቲ ዓዲ፣ መራሕቲ ሃይማኖትን ሰራዊት ምክልኻል ሃገርን ብምዝርራብ እዩ ኣብቲ ኹነታት ምርመራ ኣካይዱ።


text:
ንቕሑ! ለካቲት 2015 | መጽሓፍ ቅዱስ ሎሚ እውን ይዓዪ ድዩ፧
ልክዕ ከምቲ እተጻሕፈሉ እዋን፡ ሎሚ እውን ከም ዚዓዪ ዜርኢ ኣርባዕተ ስርዓታት መርምር።
ገበር
መጽሓፍ ቅዱስ ሎሚ እውን ይዓዪ ድዩ፧
ሂልተን ካብ ቤት ኪወጽእ ከሎ፡ ወለዱ ብእኡ ተስፋ ቘሪጾም ነበሩ። ድሕሪ 12 ዓመት ምስ ተመልሰ ግና፡ ምሉእ ብምሉእ ስለ እተቐየረ፡ በቲ ዝረኣይዎ ኺኣምኑ ኣይከኣሉን። እንታይ እዩ ኣጋጢሙ፧
ገበር
ሓቀኛነት
ራኬል ጉቦ ብምቕባል ብዙሕ ገንዘብ ክትረክብ ትኽእል እኳ እንተ ነበረት፡ ነቲ ጉቦ ብምንጻግ ካብ ገንዘብ ዚበልጽ ነገር ዝረኸበት ኰይኑ እዩ ዚስምዓ።
ገበር
ርእሰ ግትኣት
ሓደ ካስዩስ ዝስሙ ሰብኣይ፡ ንሓርቖቱ ንኺቈጻጸሮ ዝሓገዞ እንታይ እዩ፧
ገበር
ተኣማንነት
ሓንቲ ሰበይቲ ብዙሕ መከራ ምስ ኣሕለፈት፡ ንሰብኣያ እምንቲ ኽትከውን ከም ዘለዋ ተማህረት። ሓዳራ ኻብ ምብትታን ይድሕንዶ ይኸውን፧
ገበር
ፍቕሪ
መጽሓፍ ቅዱስ መብዛሕትኡ ሳዕ ብዛዕባ ፍቕሪ ኺገልጽ ከሎ፡ ምስ ኣንጻር ጾታ ወይ ምስ ጾታዊ ርክብ ብዚተሓሓዝ ኣይኰነን።
ካብ ከባቢ ዓለም
ኣትኵሮ ኣብ ጥዕና
ኣብ ቀረባ እዋን እተረኽበ ዜና፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ጥዕና ዚብሎ ነገራት ልክዕ ምዃኑ ዚሕብር እዩ።
እተዕቍብ ጥበብ
ትርጕም እታ፡ “ሃብታም ብገንዘቡ ንህይወቱ ይብጀዋ፡ ድኻ ግና ዜፈራርሆ የብሉን” እትብል ምሳሌ እንታይ እዩ፧
ንስድራ ቤት
ውሉድካ ብዛዕባ ሞት ኪሓትት ከሎ
ንሕቶታቶም ንኽትምልሰሎምን ንሞት ዜፍቅርዎ ሰብ ብኸመይ ከም ዚኽእልዎ ንኽትነግሮምን ኪሕግዘካ ዚኽእል ኣርባዕተ ነጥብታት።
ቃለ መጠይቕ
ሓደ ኻህን ንቤተ ክርስትያኑ ዝሓደገሉ ምኽንያት
ኣንቶንዮ ደላ ጋታ ናብ ኣምላኽ ንኪቐርብ ብዛዕባ ዝገበሮ መንፈሳዊ ጕዕዞ ኣንብብ።
ርእይቶ መጽሓፍ ቅዱስ
መሲሕ
እቲ መሲሕ፡ ግዲኡ ቕድሚ ምፍጻሙ ኸም ዚመውት ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ብትንቢት ተገሊጹ ኸም ዘሎ ትፈልጥዶ፧
ተነዲፉ ድዩ፧
ጫፉ ንላዕሊ እተዓጽፈ ኣኽናፍ ኣዕዋፍ
መሃንድሳት ነፈርቲ ነዚ ንድፊ እዚ ብምቕዳሕ፡ ኣብ ውሽጢ ሓንቲ ዓመት፡ 7,600 ሚልዮን ሊትሮ ነዳዲ ኪቝጥቡ ኽኢሎም እዮም።


text:
ኣብ ኤርትራ እትርከብ ዝኾነት ንግዳዊት ትካል ሃገራዊ ኣገልግሎት ዘይፈጸመ/ት ሰብ ቆጺራ እንተተረኺባ ፍቓድ ንግዳ ብዘይ ወዓል ሕደር ክምንዛዕ ሙኻኑ ዘጠንቅቕ ዘዋሪ መልእኽቲ ናብ ኩለን ትካላት ተመሓላሊፉ።
እዚ ብሚኒስትሪታት ዞባዊ ምምሕዳር፥ ሚኒስትሪ ቱሪዝም፥ ሚኒስትሪ ንግድን እንዳስትርን ዝወሃሃድ ዘሎ ወፈራ ብዕለት 9 ግንቦት 2016 ናብ ኩለን ትካላት ንግዲ ኣብ ዝተላእከ መጠንቀቕታ ከምዝሓበሮ፥ ካብ ባሕቲ ሰነ ጀሚሩ ዝኾነት ንግዳዊት ትካል ሃገራዊ ኣገልግሎት ዘይፈጸመ/ት ሰራሕተኛ ብዘይወዓል ሕደር ክትሰጉግ፥ ከምኡ ምስዘይትገብር ድማ ንግዳዊ ፍቓድ ተሳሒቡ ክትዕጾ ሙኻና ዘጠንቅቕ መልእኽቲ ተላኢኹላ ኣሎ።
እዚ ሓድሽ መምርሒ ነቲ ድሮ ሰማይ ዓሪጉ ዘሎ ሽቕለተ ኣልቦነትን ባይታ ዘቢጡ ዘሎ ደረጃ መነባብሮን ከብእሶ ከምዝኽእል ዝሓበሩ እቶም ምንጭታት፥ ሃገራዊ ኮንፈደረሽን ሰራሕተኛታት ኡኹን ሚኒስትሪ ዕዮን ሰብኣዊ ድሕነትን ንመሰል ናይዞም ሰባት ንምጥባቕ ክንቀሳቐሱ ኢዩም ኢልካ ከምዘይሕሰብ ይገልጹ።


text:
ኣብዚ ቅንያት እዚ ኣብ ከተማ ኣስመራ ብፍላይ ድማ ኣብ ዓንኬላት ጸጥታን ጉምሩክን ዘሎ ዕላል ብዛዕባ ጉዳይ ፈተነ ምስጋር ጥረ ወርቂ ብሓንቲ ጽጌሬዳ እተባህለት ዜጋ ኢዩ።
ዕለት 28 ጥቅምቲ ኣብ ሰዓታት 3፡20 ናይ ለይቲ፤ ኣብ ኤርፖርት ኣስመራ ሓንቲ ጽጌሬዳ እተባህለት ወኪል ጉዕዞ እትውንን ዜጋ፤ 36 ኪሎ ጥረ ወርቂ ሒዛ ክትወጽእ ኣብ ኤርፖርት ብኣባላት ግምሩክ ተታሒዛ። እታ ዜጋ ምስ ጀነራል ፍሊጶስ ወልደየውሃንስ ጾታዊ ምቅርራብ ዘለዋ ብሙኻና እቲ ፍጻመ ኣብ ዘጋጠመሉ እዋን ናብኡ እኳ እንተደወለት፤ ከምቲ ኩሉ ግዜ ጀነራል ፍሊጶስ ዝብሎን ዝኾኖን ‘ ፈንዋ ወይ ክኣስረካ እየ’ ብምባል እቲ ናይ ወርቂ ጉዳይ ብቐሊሉ ኣይዓረፈን። ኮይኑ ድማ ክሳብ እዚ ጸብጻብ ዝጸሓፈሉ ዘሎ እዋን 15 ሰባት ምስቲ ፍጻመ ብዝተኣሳሰር ክሲ ተኣሲሮም ኣለዉ።እቲ ወርቂ ጥረ ስለዝኾነ ቅድሚ ምጽራዩ ካብ ቢሻ ዲዩ ተመንዚዑ ወይስ ካብ ባህላዊ ዕደና ዝተፈለጠ የልቦን።
ጀነራል ፍሊጶስ ወርቂ ንግሆን ምሸትን ብኤርፖርት ከምዝልእኽ ዝፍለጥ ኢዩ።ካብ 2011 ጀሚራ በዓልቲ ቤቱ ዘካየደቶ ልሙድ ስራሕ ኢዩ። ቅድሚ ሕጂ ውን በዓልቲ ቤቱ ክሳብ 35000 (ሰላሳን ሓሙሽተን ሽሕ) ዶላር ሒዛ ክትወጽእ ኣብ ኤርፖርት ብሓለዋ ግምሩክ ደው ኣብ ዝበለተሉ እዋን፤ ጀነራል ፍሊጶስ ብቐጥታ ደዊሉ ነቲ ደው ዘበላ ወተሃደር ግምሩክ ስለምንታይ ትሓታ ኢሉ ከምዝኣሰሮን ክሳብ ሕጂ ከምዝሰወሮን ዝፍለጥ ኢዩ። ስለዚ ድማ ናይ ጀነራል ፍሊጶስ ናይ ወርቂ ምስግጋር ይኹን ኩነታት ናይተን ዝተፈላለያ ብመንገዱ ዝሰርሓ ደቅንስትዮ ዘገርም ተርእዮ ኣይኮነን።
ስለምንታይ ደኣ እዚ ናይ ዓርቢ 28 ፍጻመ ዓቢ ጉዳይ ኮይኑስ ዘይ ከም ቀደም ጀነራል ፍሊጶስ ‘ክኣስረካ ኢየ ወይ ኣሕልፋ’ ኢሉ ከምኣመሉ ክገትኦ ዘይከኣለ። ምኽንያት ኣለዎ። ዝቕጽል ጽሑፍ እምበኣር ብዛዕብኡ ኢዩ ክዝርዝር።
ጀነራል ፍሊጶስ ወልደየውሃንስ እቲ ዝለዓለ ብብልሽውና ዝተቖማጠዐ ሰብ ኢዩ። ብልሽውና ጥራይ ዘይኮነ እቲ ብልሽውና ብብዕልግና፥ ብደዐን ግፍዕን ዝተሰነየ ኢዩ። ዊኪሊክስ ኣብ ዘውጸኦ ጸብጻብ እቲ ኣብ መፋርቕ 2000 ንሓደ ሰብ 5 ሽሕ ዶላር እንዳኣኽፈለ ምስግጋር ደቂ ሰባት ዝጀመረ ጀነራል ፍሊጶስ ኢዩ። ምስግጋር ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ነርወይ ንዝቕመጡ ናይ ኢሚግሬሽን ኣሳለጥቲ ከይተረፈ ንእገሊት ኣሳልጠላ ብምባል ከመሓድር ዝጸንሐ ኢዩ።
ጀነራል ፍሊጶስ ምእሳርን ምስቓይን ሰባት ዝፈቱ ሳዲስት ስለዝኾነ ካልእሲ ይትረፍ መኪና ቐዲሙኒ ሓሊፉ ንዝበሎ ሰብ ከይተረፈ ዝኣስር ኢዩ።
ናይ ስድራቤት ጀነራል ፍሊጶስ በመንገዲ በዓልቲ ናብ ዱበይ እንዳተላእከ ዝተሸጠ ወርቂ ኣዚዩ ብዙሕ ኢዩ። በዓልቲ ቤቱ ንጀነራል ፍሊጶስ ነቲ ብሽያጥ ወርቂን ሸርፊ ዶላርን ካልእ ብልሽውናን ዝተረኸበ ኣእላፍ ዶላራት ብስማ – ማለት ብስም ሩት – ኣብ ባንክታት ዱበይ ብሚልዮናት ዶላርን ደርሃምን ብዘይክውልውል ኣቐሚጣቶ ኢያ። ሓደ ሓደ እዋን ብመምርሒ ፍሊጶስን ኣፍልጦ ኣቶ ሓጎስ ገብርህይወትን፤ እቲ ቅብሊታት ብስም ንግዳዊ ኮርፐረሽን ቀይሕ ባሕሪ ዱበይ እቲ ዝቕመጥ ገንዘብ ግን ብስም ሩት ኪኸውን ጸኒሑ ኣሎ።
ይትረፍ ካብ ወርቅን ሸርፊ ዶላርን፤ ካብ ምውዳድ ቆጸራ ከይተረፈ እንዳ ጀነራል ፍሊጶስ ገንዘብ ምውህላል ሓደ ካብ ንግዳዊ ንጥፈቶም ኢዩ። ብመንገዲ በዓልቲ ቤቱ ወይ ውን ብመንገዲ ወዲ ኮለነል ዝተባህለ ቀራቢኡ ምስ ፍሊጶስ ቆጸራ ንኽሕዙልካ ክሳብ 15 ሽሕ ናቕፋ የኽፍሉ። ምስ ፍሊጶስ ቆጸራ ምስሓዝካ ነጻ ዝልቀቕ እሱር፤ ወይ ውን ዝወሃብ ካልእ ሓለፋ ነናቱ ዓቐን ክፍሊት ኣለዎ።
እቲ ዘገርም ጀነራል ፍሊጶስ ‘ብልሽውና’ ብዝብል ክሲ ሰባት ዝኣስር ሙኻኑ ኢዩ። ‘ስግረ ዶብ’ ብዝብል ክሲ ውን ሰባት ንዓመታት ኣብ ጉድጓድ ዘስፍር ኢዩ። ይኹን ግን ክፍሊ ኢምግሬሽን ጓሉ ንጀነራል ፍሊጶስ ክትወጽእ ኣይፍቀዳን ኢዩ ድሕሪ ምባሎም፤ መሳቱኣ ዝወጻ ኣስማት ብምጥቃስ ‘እንድሕር ንጓለይ ንደገ ክትከይድ ዘይፈቐድኩሙላ ነዘን ዝለኣኹመን ተመሃሮ ቤት ትምህርቲ ጥልያን ዘርዚረ ንነብሲ ወከፍኩምን ንስድራቤተንን ክኣስረኩም ኢየ’ ስለዝበሎም ጓሉ ብኤርፖርት ናብ ኡጋንዳ ከምእትወጽእ ጌሩ።
ናብ ቀንዲ ኣርእስትና ንምምላስ፤ ከምቲ ኣብ መእተዊ ናይ እዚ ጽሑፍ ዝተጠቐሰ፤ ብሰንኪ እዚ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ኤርፖርት ዘጋጠመ ናይ 36 ኪሎ ወርቂ ጉዳይ ክሳብ 15 ሰባት ተኣሲሮም ኣለዉ። ከም በዓልቲ ቤቶም ንነብስሄር ኣሰፋው ኩቺ ዝኣመሰላ ዓቢ ናይ ጉዕዞ ወኪል ቤትጽሕፈት ዝውንና ሰባት እውን፤ ኣብዚ ጉዳይ ኢደን ምህላዉ ተጠቂሱ ኣሎ። ኩሎም ቀስትታት ድማ ናብ ጀነራል ፍሊጶስ ኢዮም ዘመልክቱ ዘለዉ።
እቲ ብመሬትን ሰማይን ብብልሽውንኡ ፍሉጥ ጀነራል ፍሊጶስ ሎሚ ምስዛ 36 ኪሎ ወርቂ ሂቡ ዘፋነዋ ሰብ ተኣሳሲሩ እቲ ጉዳይ ኣብ ሎሚ በጺሑ ስለምንታይ ዓቢን ሓድሽን ጉዳይ ኮይኑ ዝብል ኢዩ እቲ ዝዓበየ ሕቶ።መልሱ እነሆ።
ጀነራል ፍሊጶስ ናብዚ መዘዝ ንኽኣቱ ዝገበሮ ቅድሚ እዚ ፍጻመ ዝተላዕለ ካልእ ዓቢ ፍጻመ ነይሩ። ኣብ ዝሓለፉ ኣዋርሕ ሰብኣይ ሓፍታ ንወይዘሮ ሳባ ሃይለ (በዓልቲ ቤቱ ንፕረዚደንት ኢሳያስ ማለት ኢዩ)፤ ኣብ ጸሊም ዕዳጋ ብርክት ዝበለ ናይ ዶላር ሸርፊ ከካይድ ይተሓዝ’ሞ ጀነራል ፍሊጶስ ናብ ማእሰርቲ የእትዎ። በዚ ተረኽቦ ዝተሰናበዱ ስድራቤት ሳባ ሃይለ ንሚኒስተር ዜና ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ብምልኣኽ፤ ንሰብኣይ ሓፍታ ንሳባ ነጻ ክለቆ ንጀነራል ፍሊጶስ ይሓቱ። ጀነራል ፍሊጶስ ንሚኒስተር የማነ ምልቃቕ ዝበሃል ነገር ከምዘየሎ ብምንጋር ምስናይ ብደዐን ንዕቀትን ኣፋንዎ።
ንጽባሒቱ ኣቶ ኣብረሃም ኢሳያስ ወዱ ንፕረዚደንት ሙኻኑ ኢዩ) ናብ ጀነራል ፍሊጶስ ብምኻድ ብዛዕባ እቲ ጉዳይ የዘራርቦ። ሽዑ ውን ተኽነ ጀነራል ፍሊጶስ ንኣቶ ኣብረሃም ካብ ናይ ሚኒስተር የማነ ብዝሓሸ ኣኽብሮት ይቀበሎን የዘራርቦን ደኣምበር ‘ካልኦት እንዳኣሰርና ብኸመይ ኢና ብፍሉይ ዘመድ ሳባ ስለዝኾነ ክንፈትሖ ብዝኾነ እንታይ ክንገብር ንኽእል ክሓስበሉ ኢየ’ ብምባል የፋንዎ።ኮይኑ ድማ ድሕሪ ሓደ ሰሙን ሰብኣይ ሓፍታ ንሳባ ሃይለ ብትእዛዝ ጀነራል ፍሊጶስ ይልቀቕ።
ብመሰረት እቲ ድሕሪ ምቕያር ናቕፋ ዝወጸ ሕጊ፥ እቲ ነጻ ዝወጸ ሰብኣይ ሓፍታ ንሳባ ሃይለ፤ ብዉሑዱ ን 7 ዓመት ኢዩ ክእሰር ዝግበኦ። ከምኡ ዝገበሩን ትሕቲኡን ኣብ ጉድጓድ ምስኣተዉ ክሳብ ሕጂ ኣይተመልሱን። ድሕሪ ምቕያር ናቕፋ ንግዲ ናይ ዶላር ሸርፊ፤ በዓልቲ ቤቱ ንኣቶ ሓጎስ ገብርህይወት፤ በዓልቲ ቤቱ ንጀነራል ፍሊጶስ፥ ዘካይደኦ ከምዘለዋ ይሕበር።
እዚ ኣብ ዕለት 28 ወጋሕታ ዝተፈጸመ ናይ ወርቂ ምስግጋር እምበኣር፤ ንጀነራል ፍሊጶስ ዝኾነ ሓድሽ ነገር ኣይነበሮን። እታ 36 ኪሎ ወርቂ ሒዛ እትጓዓዝ ዝንበረት ጽጌሬዳ እተባህለት ዜጋ ዱባይ ኣስመራ መገዲ ማይ ካብ እትገብሮ ነዊሕ ኮይኑ ኢዩ። ኣብ ናይ ዱበይ ባንክ ዘሎ ናይ ስድራቤት ፍሊጶስ ገንዘብ ካብ ኣእላፍ ናብ ሚልዮናት ካብ ዝሰጋገር 6 ዓመት ኣቑጺሩ ኣሎ። ስለዚ እቲ ሓድሽ ነገር እቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቐሰ ጉዳይ ጥራይ ኢዩ።
ኣብ ብልሽውና ተሪር ስጉምቲ ከምዝወስድ ዝንገረሉ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣብ ጀነራል ፍሊጶስ በጺሑ ኣእዳዉ ዝለምሳሉ ምኽንያት እንታይ ይኸውን? ትሕተ ሃገራውነት?ተኣማንነት?መልሱ ልዕሊ ዓቕሚ ናይዚ ጽሑፍ ኢዩ።