text:
ናይ ኢትዮጵያ ተቓዋሚ ፓርቲ ሰማያዊ ፓርቲ ናይ ኢትዮጵያ ባንዴራ ናብ ናይ ቀደም መልክዑ ንኽምለስ ፃውዒት ኣቕሪቡ።ህዝቢ ብሰፊሑ ብምስታፍ መዓልቦ ክግበረሉ ድልየት ናይቲ ፓርቲ ምዃኑ ገሊፁ’
ሰማያዊ ፓርቲ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ ‘’ባንዴራ ኢትዮጵያ መለለይ መንነት ህዝቢ ኢትዮጵያ ዝኾነ ምልክት ዘይብሉ ካብ ላዕሊ ሓምላይ፣ኣብ ማእኸል ቢጫ ኣብ ታሕቲ ድማ ቀይሕ ከም ናይ ቀደሙ ኮይኑ ክቕፅል ብትሪ ይሓትት’’ ይብል።
መንግስቲ ብዝኸደን ብዝመፀን ቁፅሪ ባንዴራ ክቀያየር የብሉን ዝበለ ሰማያዊ ፓርቲ እቲ ባንዴራ ናብ ናይ ቀደም መልክዑ ክቕየር ህዝቢ ብነፃን ብዕምቆትን ክመኽረሉ ሓቲቱ።ምኽትል ኣቦ ወንበር ሰማያዊ ፓርቲ ኣቶ ጌታነህ ባልቻ ብዛዕባ’ዚ ከምዚ ኢሎም።
“በብእዋኑ ዝቀያየር ፌደራላዊ ስርዓት፣ምምሕዳርን ካልኦትን ክህልው ይኽእል።ሰማያዊ ፓርቲ ግን በብእዋኑ ምስ ዝመፅእ ስርዓት ዝለዋወጥ ባንዴራን ሃገራዊ መዝሙርን ክህልው የብሉን ኢሉ ይኣምን።ኣብ ሃገር ክንተኽሎ ዘለና ነባሪ ነገር ክህልወና ይግባእ።”
ህዝብን ፖለቲካዊ ውድባትን ኣብዝተፈላለዩ ፖሊስታትን ፕሮግራማትን እናተኻትዑ ዝቐያይሩዎም ጉዳያት ክህልው ይኽእሉ፤መሰረታዊ ናይ ሃገር ዓንድታት ግን ነበርቲ ክኾኑ ኣለዎም ይብል።
ባንዴራን ካልኦት ፍልልይ ዝርኣየሎም ሃገራዊ ሕቶታትን ልዝብ ተኻይዱ ኣብ መወዳእታ ህዝቢ ክውስን መርገፂ ውድቦም ምዃኑ ኣቶ ጌታነህ ገሊፆም።ህዝባዊ ስርዓት ክምስረት ከሎ ብዘየዳግም ክምለሱ ዘለዎም ካልኦት ጉዳያት እውን ኣለው፤ዝፍትሐሉ ኣገባብ እውን ከምዚ ክኸውን ኣለዎ ኢሎም።
“እዚ ብኣግባብ ክንፈትሖ ንኽእል ቀዳማይ ናይቲ ህዝቢ ሕቶ እንታይ እዩ ንዝብል ብመሰረት ሕገ መንግስቲ ህዝበ ውሳነ ክንህበሉ ከለና እዩ።እቲ ህዝቢ ረፈረንድም ብምክያድ ንዓይ ዝጠቕመኒ ዝብሎ ክነቐምጥ ኣለና።”
እቲ ፓርቲ ነዚ ሕቶ ዘልዓለሉ ምኽንያት ክገልፅ ከሎ ንቀዳማይ ሚንስትር ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ንምድጋፍ ኣብዝሓለፉ ሰሙናት ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ኣብዝተኻየዱ ናይ ድጋፍ ሰልፍታት ህዝቢ ሒዙዎ ዝወፀ ናይ ቀደም ባንዴራ ብምዃኑን ሰፊሕ ደገፍ ህዝቢ ዘለዎ ብምዃኑ እዩ ይብል።
ብኣንፃሩ እዚ ኣካይዳ ንሕገ መንግስቲ ዝቃወም ተግባር እዩ፤ናይ ቀደም ባንዴራ ንምሉእ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዘንፀባርቕ ኣይኮነን ዝብሉ እውን ኣለው።ዘየተሓታትት ጉዳይ ግን እቲ ጉዳይ ሕገ መንግስታዊ ክትዕ ዘልዓለ ምዃኑ እዩ።ብመሰረት ኣብ ስራሕ ዘሎ ሕገ መንግስቲ እቲ ሕብሪ ከምዘሎ ኮይኑ ኣብ ማእኸሉ ሃገራዊ ኣርማ ኣለዎ ይብል።


c: text/html

text:
Radio Erena: 15 March 2017
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ከባቢ ከተማ ኣዲስ ኣበባ፣ ብቀዳም 11 መጋቢት ኣብ ዘጋጠመ ሓደጋ ምፍራስ ኩምራ ጉሓፍ ናይ ዝሞቱ ሰባት ቁጽሪ ናብ 82 ከምዝዓረገ ኣልጀዚራ ሓቢራ።
ንሓያሎ ዓመታት ክኹመር ዝጸንሐ ጎሓፍ ብምፍራሱ፣ መነባብርኦም ኣብ ከባቢ እቲ ጎሓፍ ዝገበሩ ኣማኢት ሰባት ተደፊኖም፣ ቁጽሪ ምውታት ብልክዕ ንምፍላጡ ኣጸጊሙ’ዩ ጸኒሑ።
ኣብ ፈለማ ቁጽሪ ግዳያት ኩምራ ጎሓፍ 46 ምዃኑ እኳ እንተተጠቕሰ፣ በቲ ዝፈረሰ ኩምራ ጎሓፍ ዝተደፍኑ ቁጽሮም ዘይተፈልጡ ሰባት ብምህላዎም ቁጽሪ ምውታት ክውስኽ ከምዝኽእል ኣቐዲሙ ተገሊጹ’ዩ።
በቲ ሓደጋ ከቢድን ቀሊልን ማህሰይቲ ዝወረዶም ልዕሊ 40 ሰባት ኣብ ሆስፒታል ተዓቝቦም ከምዘለው ኣፈኛ ምምሕዳር እታ ከተማ የረጋግጽ።
ኣብቲ ዓመታዊ 300 ሽሕ ቶን ጎሓፍ ኣዲስ ኣበባ ዝውሰኾ ኩምራ፣ ኣብ ከባቢኡ ብገምጋም ኣስታት 500 ዜጋታት እታ ሃገር፣ ብዚንጎን ኣጭርቕትን መጽለሊታት ብምስራሕ መዓልታዊ መነባብርኦም ከምዝመርሑ ይንገር።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ብሞት እዞም ዜጋታቱ ዝተሰምዖ መሪር ሓዘን ብምግላጽ፣ ሰለስተ ናይ ሓዘን መዓልታት ኣዊጁ ኣሎ።
እንተኾነ፣ እዚ ኣብ ልዕሊ ድኻታት ዜጋታት ኢትዮጵያ ዝወረደ ዘሕዝን ህልቂት፣ ንሓያሎ ኢትዮጵያውያን ኣቖጢዑ ብምህላዉ፣ ተቓወምቲ ፖለቲካዊ መልክዕ ከትሕዝዎ ይርኣዩ ኣለዉ።
=====================

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Radio Erena: 05 June 2017
ስዑዲ ዓረብ፣ ሕቡራት ኢማራት፣ ግብጺ፣ ባሕሬን፣ የመንን ሊብያን ምስ ቀጠር ዝነበረን ዝምድና ከምዘደስከላ ይግለጽ ኣሎ።
እዘን ሃገራት ምስ ቀጠር ዝነበረን ዝምድና ዘደስክላ ዘለዋ፣ ድሕሪ’ቲ ዝሓለፈ ሰሙን ኣሚር ቀጠር ዝሃቦ መግለጺ’ዩ ተባሂሉ ዝተቓለሐ ሓበሬታ’ዩ።
ኣብቲ እዋን’ቲ ኣሚር ቀጠር ሸኽ ታሚም ቢን ሓማድ ኣልታኒ፣ ኢራን ዞባዊ ሓይሊ ከምዘለዋ ብምግላጽ እታ ሃገር ኣብ ምርግጋእ ጸጥታ እቲ ዞባ ኣገዳሲት ምዃና ምግላጹ ኣይርሳዕን።
ንሱ ብተወሳኺ፣ ምስ እስራኤል ጽቡቕ ዝምድና ከምዘለዎም ብምምልካት፣ ስዑዲ ዓረብ ካብ እትርከበን ሓያሎ ሃገራት ማእከላይ ምብራቕ ኣምባሳደራቱ ክስሕብ ምዃኑ’ዩ ጠቒሱ።
እንተኾነ ቀጠር መርበባት ሓበሬታኣ ከምዝተጠልፈ ብምሕባር፣ እቲ ኣሚር ሂብዎ ዝተባህለ መግለጺ ዝተሰነዐ ናይ ሓሶት ዜና ምዃኑ’ያ ክሒዳ።
ንማዕከናት ዜና ቀጠር ብኡ ንብኡ ዝዓፈነት ስዑዲ ዓረብ ምስ ሕቡራት ኢማራትን ካልኦት ሃገራት እቲ ዞባን ምምይያጥ ከተካይድ ድሕሪ ምጽናሕ’ያ ምስ ቀጠር ዘለዋ ዝምድና ከምዘደስከለት ተፍልጥ ዘላ።
ንጉስ ስዑዲ ዓረብን ወራስ ዓራት ኣቡዳብን ምክልት ኣዛዚ ሰራዊት ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ብ2 ሰነ ኣብ ሪያድ ኣብ ዘካየድዎ ዝርርብ’ውን ብዛዕባ’ዚ ናይ ቀጠር ጉዳይን ኣብ ሃገራት ዓረብ ፈጢርዎ ዘሎ ምክፍፋልን ከምዝዘተዩ ኣቐዲሙ ተጠቒሱ’ዩ።
ንመንግስቲ የመን ብምድጋፍ ኣንጻር ሑቲ ንዝካየድ ዘሎ ወትሃደራዊ መጥቃዕታት ዝመርሓ ዘለዋ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን፣ ኣብ ጎነን ተሰሊፉ ዝነበረ ሰራዊት ቀጠር ካብ የመን ክስሕብ ከምዝኣዘዛ’ውን ወትሃደራውያን ምንጭታት ኣምልኪቶም።
ቀጠር ንውድባት ሕውነት ኣስላማ ሓማስን ትድግፍ ኣላ እናበለት ክትወቕስ ዝጸንሐት ግብጺ’ውን ኣሰር ስዑዲ ዓረብ ሕቡራትን ብምኽታል ምስ ቀጠር ዝጸንሓ ዝምድና ንግዜኡ ደው ከተብሎ ወሲና ኣላ።
ንዝተፈላለዩ ዕጡቓት ጉጅለታት ሊብያ ትድግፍ ኣላ ክብል ዝጸንሐ ብኣህጉራዊ ምሕበረሰብ ተቐባልነት ረኺቡ ዘሎ መንግስቲ ሊብያ’ውን ኣሰር እዘን ሃገራት ብምስዓብ፣ ዝምድንኡ ምስ ቀጠር ኣደስኪሉ።
ቀጠር ብዛዕባ’ዚ ሃገራት ዓረብ ወሲደንኦ ዘለዋ መርገጺ ብዝምልከት ዛጊት ወግዓዊ ምላሽ ኣይሃበትሉን።
ይኹን’ምበር መንገዲ ኣየር ቀጠር ኩሉ’ቲ ናብ ስዑዲ ዓረብ እተካይዶ ዝነበረት በረራታት ንዘይተወሰነ እዋን ደው ኣቢላ ኣላ።
=====================


text:
ሕቶ
ከመይ ጌረ እየ ምድሓነይ ከረጋግጽ ዝኽእል?
መልሲ
ብዙሓት ሰዓብቲ የሱስ ክርስቶስ ምድሓኖም ንከረጋግጹ ኣብ ዘይቦትኡ እዮም ዝደልይዎ ፡፡ ኣብቲ ኣምላኽ ኣብ ህይወትና ዝዓዮ ነገራትን ፡ ኣብ ናትና መንፈሳዊ ዕቤትን ፡ ኣብ ሰናይ ግብርን ፡ ኣብ’ቲ ኣብ ክርስትያናዊ ህይወትና ዝረአ ንቃል ኣምላኽ ኣብ ምእዛዝን ፡ ኣብ’ዚኦም ምድሓንና ንከነረጋግጽ ናብኡ ንዘዙ ኢና ፡፡ እዞም ነገራት እዚኦም ናይ ምድሓንና መርትዖ ክኾኑ ይኽእሉ እንድዮም ፡ ምድሓንና ንምርግጋጽ ግና ኣብኦም ሰረት ክንገብር የብልናን ፡፡ እንታይ ደኣ ኣብቲ ትኹል ሓቅታት ቃል ኣምላኽ ኢና ናይ ምድሓንና ምርግጋጽ ክንረክብ ዘሎና ፡፡ ኣብ ናህና ባዕላዊ ዝኾነ ተመኲሮታትና ዘይኮነስ ፡ ኣብቲ ኣምላኽ ዝኣወጆ መብጽዓታት ተመርኲስና ኢና ንድሕን ፡፡
ከመይ ጌሩ እዩ ርግጽነት ምድሓን ዝህልወካ?
1 ዮሃንስ 5:1113፡ ኣስተብህል፡ “ኣምላኽ ናይ ዘለኣለም ህይወት ከም ዝሃበና፡ እቲ ምስክር እዚ እዩ እሞ እዛ ህይወት እዚኣ ኣብ ወዱ አላ። እቲ ወዲ ዘለዎ ህይወት አላቶ፡ ወዲ ኣምላኽ ዜብሉ ህይወት የብሉን። ንኣኻትኩም ብስም ወዲ ኣምላኽ እትኣምኑ ዘሎኹም፡ ናይ ዘለኣለም ህይወት ከም ዘላትኩም ምእንቲ ኽትፈልጡ ኢለ እየ እዚ ጽሒፈልኩም ዘሎኹ።” መን እዩ ኸ እቲ ወዲ ዘለዎ? እቶም ብእኡ ዝኣምኑ (ዮሃንስ 1፡12)። ነቲ ሓላፊ ዘይኮነስ ፡ ንዘለኣለማዊ ዝኾነ ህይወት ከኣምበር።
ኣምላኽ ርግጽነት ምድሓን ክህልወና ይደልየና እዩ። ንመዋእል ህይወትና እምበር’ዶ ድሒነ እየ እናበልና ነፍስወከፍ መዓልቲ እናተጨነቕና ክንነብር ኣይኰንናን ዘሎና። ስለዚ ድማ እዩ መጽሓፍ ቅዱስ ንመደብ ምድሓን ኣዝዩ ንጹር ዝገብሮ ፡፡ ብየሱስ ክርስቶስ እመን (ዮሃንስ 3፡16 ፥ ግብሪ ሃዋርያት 16፡31።
ብኣፍካ የሱስ ጐይታ ምዃኑ እንተ ነገርካ፡ ብልብኻውን ኣምላኽ ካብ ምዉታት ከም ዘተንስኦ እንተ ኣመንካ፡ ክትድሕን ኢኻ” (ሮሜ 10፡9)። ካብ ሓጢኣትካ ተነሲሕካ ዲኻ? የሱስ ስለ ሓጢኣትካ ምማቱን ካብ ምውታን ምትንሳኡን ትኣምንዶ ኢኻ?(ሮሜ 5፡8፡ 2ቆሮንጦስ 5፡21)? ንእኡ ጥራይ ዲኻ ንምድሓን ትውከሎ? ነዘን ሕቶታት ትህቦ ምላሽ እወ እንተኾይኑ ፡ ንስኻ ድሒንካ ኢኻ! ርግጽነት ማለት ሓርነት ካብ ምጥርጣር እዩ፡ ንቃል ኣምላኽ ኣብ ልብኻ ጌርካ ፡ ብዛዕባ ዘለኣለማዊ ምድሓንካ ምጥርጣር ክህልወካ ኣይክእልን እዩ ፡፡
የሱስ ባዕሉ ነቶም ብእኡ ዝኣምኑ ኣረጋጊጽሎም እዩ ፡ ኣነ ኸኣ ህይወት ዘለኣለም እህበን፡ ንዘለኣለም ድማ ኣይጠፍኣን እየን፡ ካብ ኢደይ’ውን ዚምንዝዔን የልቦን። እቲ ንኣታተን ዝሃበኒ ኣቦይ ካብ ኵሉ ይዓቢ እዩ ፡ ካብ ኢድ ኣቦይ ሓደ እኳ ኺምንዝዔን ዚኽእል የልቦን (ዮሃንስ 10፡28 ፡29) ዘልኣለማዊ ህይወት በቃ ክንድኡ ንዘልኣለም እዩ ፡፡ ነቲ ብክርስቶስ ዝረኸብካዮ ውህበት ምድሓን ካባኻ ክወስዶ ዝኽእል ሓደኳ የልቦን። ባዕልኻ ውን ከይተረፈ።
በቲ ቃል ኣምላኽ ዝብለካ ዘሎ ተሓጎስ ኢኻ፡ ኣብ ክንዲ ምጥርጣር፡ ተኣማሚንና ክንነብር ንኽእል ኢና! ምድሓንና ኣብ ምልክት ሕቶ ከቶ ከምዘይኣቱ ካብ ቃል ክርስቶስ ባዕሉ ርግጽነት ክንረክብ ንኽእል ኢና። ርግጽነት ናይ ምድሓንና ኣብቲ ኣምላኽ ብክርስቶስ የሱስ ጌሩ ዘዳለወልና ፍጹምን ምሉእን ምድሓን እዩ ዝምርኰስ ፡፡
English
ከመይ ጌረ እየ ምድሓነይ ከረጋግጽ ዝኽእል?


text:
Radio Erena: 04 February 2019
ስዑዲ ዓረብ ብክሲ ብልሽውና ኣሲራቶም ካብ ዝጸንሐት ዜጋታት ሓደ ዝኾነ፣ ሸኽ መሓመድ ሑሰን ኣል ኣሙዲ፣ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ካብ ቤት ማእሰርቲ ከምዝተፈትሐ ኣብ ዝግለጸሉ ዘሎ ግዜ፣ ዝነበሮ ናይ ልዕሊ 10 ቢልዮን ዶላር ውህሉል ሃብቲ፣ ብ9 ቢልዮን ከምዘንቆልቖለ ተሓቢሩ።
ኣብ ሃብቲ ውልቀሰባትን ትካላትን መጽናዕቲ ዘካየድ መጽሄት ፎርብስ ብዝዘርግሖ ሓበሬታ መሰረት፣ ብዘዋህለሎ ናይ 10.9 ቢልዮን ዶላር ሃብቲ፣ ኣብ ዓለም ምስ ቀዳሞት 20 ዝስራዕ ዝነበረ ሸኽ ኣል ኣሙዲ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ውህሉል ሃብቱ ናብ 1.2 ቢልዮን ዶላር ኣንቖልቝሉ፣ ደረጅኡ ድማ ናብ 159 ወሪዱ ይርከብ።
መጽሄት ፎርብስ፣ እዚ ስዑዳዊ-ኢትዮጵያ በዓል ጸጋ ዘዋህለሉ ልዕሊ 10 ቢልዮን ዶላር፣ “ምንጩ ኣይተፈልጠን” ብዝብል ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ደረጃ ኣይሰርዖን።
ንግስነት ስዑዲ ዓረብ፣ ንልዕሊ ሓደ ዓመት ኣሲራቶ ዝጸንሐት ኣል ኣሙዱ ንኽፍታሕ፣ ብዙሕ ገንዘብ ከምዝኸፈለ’ዩ ዝግለጽ።
ይኹን’ምበር መጠን ናይቲ ዝተኸፍለ ገንዘብ ኣይተነጸረን።
ከተካይዶ ዝጸንሐት ወፍሪ ጸረ ብልሽውና፣ ምስ ምፍታሕ ሸኽ ኣል ኣሙዲ ከምዝዛዘመት ዘፍለጠ ስዑዲ ዓረብ፣ 100 ቢልዮን ዶላር ዝግመት ገንዘብ ኣታዊ ከምዝገበረት ኣረጋጊጻ።
ሸኽ ኣላ ኣልሙዲ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ቢልዮናት ወፍሪ ብምኽፋት፣ ንልዕሊ 50 ሽሕ ዜጋታት እታ ሃገር ናይ ስራሕ ዕድል ፈጢሩ ጸኒሑ’ዩ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ዝርከብ ሸኽ ኣል ኣሙዲ፣ ውህሉል ሃብቱ ናይ 9 ቢልዮን ዶላር ምንቑልቛል ኣጋጢምዎ ስለዝርከብ፣ ናብ ኢትዮጵያ ድሕሪ ምምላሱ፣ ንወፍርታት ከመይ ከካይዶ’ዩ ገና ኣይተፈልጠን።


text:
እቲ እገዳ ስማዊ ከይከውን2021-08-26 07:50:52 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP Editorial Read 475 times
- font size decrease font size increase font size
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ንጉጅለ ህግደፍ ዝጸልኦን ዘውግዞን ህዝቢ ኤርትራ ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ከባቢና እውን “ደሓን እቶ” ዝብሎ ከም ዘየብሉ ቅድሚ ሕጂ ግዜ ሂብና ዝገለጽናዮ እዩ። እቲ ጉጅለ እውን ከምኡ ከምዝኾነ ዘይስሕቶ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ንጉጅለ ህግደፍ ዝጸልኦ ብዘይምኽንያት ኣይኮነን። ዋጋ መስዋእቱ ስለ ዝጠለሞ፡ ሕድሪ ስዉኣት ደቁ ስለ ዘየኽብር፡ ንህዝቢ ዝኣተዎ ቃል ስልጣኑ ምስ ኣጣጠሐ ኣይፈልጠካን ስለ ዝበሎ፡ ዝነበሮ ክብርን ሞጎስን ገፊፉ ኩሉ መሰላቱ ስለ ዝገሃሶ፡ ኮታ “መኒኻ በሃላይ” ዘየብሉ ብዘይ ሕገመንግስቲ ብዓመጽን ምፍርራሕን ይገዝኦ ስለ ዘሎ እዩ። ቁጠዐ ህዝቢ ኤርትራ ኣንጻር ስርዓት ጉጅለ ህግደፍ ብጽልኢ ጥራይ ዝግለጽ ዘይኮነ፡ ነቲ ዝተጠልመ ኩለመዳያዊ መሰሉ ንምዕቃብ ብዝገብሮ ዘሎ ቃልሲ ውን ዝግለጽ ኢዩ።
ምስ ጐረባብቲ ሃገራት ዝገብሮ ምርጻማት ምስ እንርኢ እውን፡ ናብ ከምኡ ዝኣመሰለ ስጉምቲ ክኸይድ ዘገድድ ምኽንያት ኣብ ዘየብሉ፡ ንውሽጣዊ ኤርትራዊ ጉዳይ ኣብ ክንዲ ዘተኩር፡ ብደጋዊ ምህዞታት ሸፊኑ ኣድህቦ ህዝቢ ኤርትራ ንምጥምዛዝ በብግዜኡ ክምህዞ ዝጸንሐ ረጽምታት ከም ጻሕታሪ ሽግራት ከቑጽሮ ጸኒሑ ኢዩ። ሱዳን፡ ጅቡቲ የመንን ኢትዮጵያን ኣብ ተመኩሮ ሸፋጢ ተግባራት ጉጅለ ህግደፍ ቅድሚት ዝስረዓ ግዳያት እየን። ኣህጉራዊ ሕብረተሰብ እውን ነዚ ብኣህጉራዊ ውዕላትን ስምምዓትን ዘይቅየድን ብጥሕሰት መሰላት ዝኽሰስን፡ ካብ መንግስቲ ክትብሎ በረኸኛ ምባሉ ዝቐልል ጉጅለ ኣይድግፎን እዩ። ክንድቲ ዘይድግፎ ምዃኑ ብተመጠጣኒ ደረጃ ዘይቀጽዖ ምዃኑ ግና ዘየገርም ኣይኮነን።
ርግጽ እዩ ቅድሚ ዓሰርተ ሓደ ዓመት ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ጉጅለ ህግደፍ እገዳ ወሲኑ ምንባሩ ዝርሳዕ ኣይኮነን። እንተኾነ እቲ ንናይ ሽዑ እገዳ ከም ምኽንያት ኮይኑ ዝቐረበ፡ እቲ ጉጅለ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ብሰንኪ ዘውርዶ በደላትን ግህሰታትን ኣይነበረን። ብኣንጻሩ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካን ካለኦት ሓያላት ሃገራትን ንምሕጽንተአን ነጺጉ ኣብ ጉዳይ ሶማልያ ንኣልሸባብ ብምድጋፍ ኢዱ ኣእትዩ ብዝብል እዩ እቲ እገዳ ነይሩ። እቲ ከምኡ ዓይነት ኢድ ኣእታውነት ንእገዳ ኣየቃልዖን ነይሩ ማለትኳ እንተዘይተባህለ፡ እገዳ ክውሰኖ እንከሎ፡ ኤርትራዊ ዘቤታዊ ገበናቱ ብግቡእ ኣብ ግምት ዘይምእታዉ ግና ንብዙሓት ኤርትራውያን ኣዘራሪቡን ኣቖጢዑን ዝነበረ እዩ። እንተኾነ እቲ ዝርካቡ እውን እገዳ ተባሂሉ እምበር ስለ ዘይተተግበረ ፋይዳ ኣይነበሮን። ጉጅለ ህግደፍ እውን እቲ እገዳ ካብ ክገብሮ ዝደለየ ስለ ዘየብኮሮ “ጸርፊ ክዳን ኣይቀድድን እዩ” ብዝዓይነቱ ኣሽካዕላል እዩ ወሲዱዎ። ደሓር ድማ ኣብቲ ዝነበረ ናይ 2018 “ምሕዳስ ዝምድና ኤርትራን ኢትዮጵያን” ናይ ዝተባህለ ተዋስኦ መድረኽ እቲ እገዳ ብዘይፍረ ተላዒሉ።
ጉጅለ ህግደፍ ካብ ከምዚ ዓይነት ተመኩሮ ክመሃር ባህሪኡ ኣይፈቕደሉን እዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ ከኣ በቲ ኣብ ሶማሊያ ኢዱ ዘእተዎ እሞ ንስማዊ እገዳ ኣቃሊዕዎ ዝነበረ ኣይተማህረን። ብኣንጻሩ ብፈኸራን ብደዐን ብዝተሰነየ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ኢዱ ኣእትዩ፡ ኣብቲ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ዘሎ ውግእ መሪሕ ቦታ ሒዙ ይዋሳእ ኣሎ። ክሳብ ሕጂ ከኣ ኣብ ርእሲቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይን ንብረቱን ዝፈጸሞ ነውራም በደላት ዓሰርተታ ኣሸሓት ኤርትራውያን መንእሰያት ከምዝሃለቐ’ውን ኣብ ብዙሕ ኣጋጣምታት ዝዝረበሉ ዘሎ እዩ። ኣብ ከባቢ ጐንደርን ሑመራን ይካየድ ኣብ ዘሎ ውግኣት ኤርትራውያን ወተሃደራት ተማሪኾም ዝብል ወረ ምስማዕ እውን ንቡር ኮይኑ ኣሎ።
እገዳ ናይ ምውሳን ስልጣን ዘለወን ሃገራት ነናብ ረብሓአን ስለ ዘዳልዋ፡ ክሳብ ሎሚ ብደረጃ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ዲክታተር ኢሳያስን መጻምዱን መቕጻዕቲ ኣይወሰናን። ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ግና ኣብ ልዕሊ መራሕቲ ጉጅለ ህግደፍን ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ዝርዝሩን ዕምቆቱን ንጹር ዘይኮነ ባይናዊ ናይ ጉዕዞ እገዳ ወሲና ኣላ። ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ከኣ ኣሜሪካ ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይን ንብረቱን ብዘብጽሕዎ ጉድኣት፡ ኣብ ልዕሊ ሓለቓ ስታፍ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ጀነራል ፍሊጶስ ወልደዮሃንስ ቁሩብ ትርር ዝበለ ዝመስል እገዳ ወሲና ኣላ።
እዚ እገዳ ምስቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ክወዳደር እንከሎ ዝነጸረን ንብረትን ገንዘብን ናይቲ ጀነራል ዝእግድን ንኣተገባብርኡ ብዝምልከት ናብ ዝቆጻጸር ኣካል ዝተመሓላለፈን እዩ። እዚ እውን ብፍላይ ብመጽርቲ እዚ ጀነራል ካብ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ብዘይፍለ ክብደት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፍጽሞ ዘሎ በደላት ዝምጥኖ ኣይኮነን። ዝርካቡኸ ኣብ ግብሪ ክውዕል ድዩ ኣይፋሉን እውን ኣዛራቢ እዩ። ስለዚ እቲ ቀንዲ ፍታሕ ኣባና ኣብ ኢድ ዋናታቱ ዘሎ ኮይኑ፡ እቲ እገዳ ዝርካቡ “ስማዊ ጥራይ” ኮይኑ ከይተርፍ ኣብ ዝተረኽበ ኣጋጣሚ ክንደፍኣሉ ከድልየና እዩ። በዚ ኣጋጣሚ ነቲ ማዕቀብ ዝወሰነ ኣካል’ውን ውሳነኡ ስማዊ ጥራይ ኮይኑ ከይተርፍ ንካለኦት ዓመጸኛታት’ውን ኣብነታዊ ትምህርቲ ክህብ ብዝኽእል ደረጃ ተኸታቲሉ ከተግብሮ ነማሕጽን።
ጉዳይ እገዳ ክለዓል እንከሎ እቲ ወትሩ ዝመጽእ ኣዛራቢ ዛዕባ፡ “ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ህዝባንከ ዘሕድሮ ሳዕቤን ኣለዎዶ የብሉን?” ዝብል እዩ። ኣብዚ ቅድሚ ካብ ነዊሕ ግዜ ጀሚሩ ህዝቢ ኤርትራ ብምልኡ ኣብ ትሕቲ ተሪር እገዳ ጉጅለ ህግደፍ ይነብር ከምዘሎ ምስትብሃል ናይ ግድን እዩ። እቶም እገዳ ኣብ ልዕሊኦም ዝተወሰኖም ጉጅለ ህግደፍ ይኹን ኣካላቱ እቲ ስጉምቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ከም ዝተወስደ ውሳነ ኣምሲሎም የቕርብዎ እሞ ንብዓት ሓርገጽ እንዳነብዑ፡ ህዝባዊ ደገፍ ክረኽብሉ ካብ ምጽዓር ዓዲ ኣይውዕሉን እዮም። ነቲ ባዕላቶም ደም ዘንብዕዎ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ኣብ ከምዚ ንዓኣቶም ዘድልዮም ወሳኒ ኩነታት “ማህሰይትና ማህሰይትኻ እዩ” ዝብል መዝሙር ከዘምርዎ ህርድግ ይብሉ። ንክብሩን ንክብሪ ሃገሩን ክትንስእ እውን ይሽሕጥዎ። ሎሚ ደኣ ይንኪ ኣሎ እምበር፡ በዚ ብምዓር ዝተቐብአ ዕረ ስብከቶም ተዓሽዩ “ኣለኹ ምሳኻትኩም” ዝብሎም ኣይስእኑን እዮም። ናይቲ ብኸምዚ ምዕሻዎም ጠንቂ ከኣ ነቲ ዘይሓልፍ ህዝብን ሃገርን ካብቲ ጽባሕ ዕምሩ ኣኺሉ ዝፋኖ ምምሕዳር ህግደፍ ፈሊኻ ዘይምርኣይ እዩ። ነቲ ናይ ክሳብ ሕጅን ንመጻኢ እንጽበዮን እገዳታት ከኣ ብመንጽርዚ ንሃገርን መደናገሪ ምምሕዳር ህግደፍን ፈላሊና ኢና ክንርእዮም ዝግበኣና


text:
ኣብ ሊብያ ይንህር ዘሎ ህውከትን ኣድልዎን ንኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ዘስዕቦ ዘሎ ፀገም ሻቅሎት ከምዝፈጠረሉ ትካል ስዱዳት ሕ/ሃ ኣፍሊጡ።
ኩነታት ሊብያ ንስደተኛታት ሃገራት ትሕቲ ሳሃራ ሓደገኛ እናኾነ ይመፅእ‘ሎ ይብል ሕ/ሃ።ንኩለን ሃገራት ድማ ነዞም ስደተኛታት ንክቅበላ መፀዋዕታ የቅርብ።
እቲ ትካል ወሲኹ፣ብዙሓት ኣፍሪቃውያን ኣብ ሊብያ ኣብ ትሕቲ ፍርሂ ይነብሩ‘ለው።ብመራሒ ሊብያ መዓሙር ገዳፊ ዝተኸትቡ ዕሱባት‘ዮም ኢሎም ሊብያውያን ስለዝኣምኑ ንግፋዕ ኣለና‘ውን ይብል።
ነቶም ኣብ ዶብ ምስ ግብፂ ዝበፅሑ ሱዳናውያን ቃለ-ምልልስ ምስ ተገብረሎም ሪኢቶ ዝሃበ ወሃቢ-ቃል UNHCR ኣድርያን ኤድዋርድስ፣ ዕጡቃት ሊብያውያን ናብ መንበሪ ስደኛታት ሃገራት ትሕቲ ሳሃራ ኣፍሪቃ እናኣተው ካብ ሊብያ ንክወፁ ከምዘገደድዎም ይዛረብ።
ኣብ ሓደ ተጓንፎ 12 ዓመት ዝዕድሚኣ ሱዳናዊት ፆታዊ መግሰስቲ ተፈፂሙዋ‘ሎ።ብርክት ዝበሉ ስደተኛታት ድማ ሰነዶም ተመንጢሎም ወይካኣ ተባሪዑ‘ዩ።ካብ ቤንጋዚ ዝሃደሙ ደቂ ቻድ‘ውን ተመሳሳሊ ፀገም ነጊሮም‘ዮም ይብል ንሱ።
ትካል ስዱዳት ሕ/ሃ ኣብ ሊብያ ኣማኢት ኣሻሓት ስደተኛታት ከምዝነበሩ ይገልፅ።ኣብ‘ዚ እዋን ብዛዕባ ኩነታቶም ዘሻቅል ወረ ይስማዕ ስለዘሎ ብዙሕ ተጨኒቀ‘ለኹ ይብል።ሚስተር ኤድዋርድስ ኣስዒቡ “ኣባላት‘ዛ ጉጅለ‘ዚኣ ይሃድኑና ነይሮም።ይጥርጥሩና‘ዮም ባሃልቲ‘ዮም።ኣብ‘ታ ሃገር ንዘሎ ኩነታት ብቀረባ ክንግምግም ዓቅሚ የብልናን።መብዛሕትኡ ጊዜ ንኣባላት ስድራኦም እናገደፉ‘ዮም ዝሃድሙ ዘለው። ስለዚ ዘግርም ምዕባለታት‘ዩ ዘሎ” በለ።
ስደተኛታት ተቀማጦ ሊብያ፣ፓስፖርቶምን ካልኦት ሰነዳትን ብኣስራሕቶም ከምዝምንጠሉ እቲ ዜና ይሕብር።ነዞም ኣገደስቲ ሰነዳት ዘይሓዙ ስደተኛታት ድማ ናብ ዶብ ክበፅሑ ከለው ድማ ናብ ካልእ ፀገም ይሳጥሑ።
ኩነታት እቶም ኣብ ሊብያ ዘለው ስድተኛታት ከምዘሻቀሎ ሕ/ሃ ገሊፁ
- ሊዛ ሽላይን
ስድተኛታት ትሕቲ ሳሃራ ኣድልዎን መጥቃዕቲን ይፍፀሞም ኣሎ


text:
ጉድ ጕዶ ሃገራዊ ዋዕላ
ብኣንቶንዮ ተስፋይ
22 ሰነ 2010
ጉድ ጕዶ ዝብል ቃል ብሓጺሩ፡ እቲ ካብ ጥንቲ ኣትሒዙ እንጥቀመሉ ኣገዳሲ፡ ሓይሊ ምንጪ ነዳዲ፡ ኣብ ዘቤት ንጥቀመሉ’ዩ። እዚ ቃል ኣጥቢካ እንተነበብካዮ ብዒባ ዝተጠፍተፈ ጉድጕዶ ኣብ ኳና ወይ ኣብ ምስድሪ ተጎድጕዱ ምስ ነቐጸ ቀቀሊጥካ፡ መፍልሒ ማይ፡ መብሰሊ ጸብሒ፡ ከም መሰንከቲ ነዳዲ ከኣ ኣብ እቶን ፡ ሞቝሎ ከኣ ትጥቀመሉ።
ጉድጕዶ ናይ ብዙሕ ነገራት ዝተሓዋወሰ’ዩ። ግን መልክዕን ቅርጽን የብሉን። ኣብ ዝዀነ ቦታ ከኣ ተለጢፉ ክሳብ ዝነቕጽ ይጸንሕ፡ ኣብ መወዳእታ ከኣ ከም’ቲ ልዕል ክብል ዝጠቐስክዎ ይነድድ።
ጉድ ጕዶ ነተን ፊደላት እንተፈላለኻየን ከኣ እቲ ጉድስ፡ ጕዶ ኮይኑ ወይ እቲ ጕድ ጕድ ዶ ፈጢሩ ዝብል ትርጉም ዘስምዕ’ዩ። ዘገርም ኣሉታዊ ነገር እንተሰማዕካ፡ ወይ ዘሓሰብካዮ ዕዳ ወይ ነገር እንተወረደካ ጕዶ ተረኺቡ ትብል’ሞ፡ ናይ ጕድ ጕዶ ተረኺቡ ብማለት ነፍስኻ ትሓተሉ እዩ።
ብዝዀነ መስርሕ ሓገራዊ ዋዕላ ክሳብ ብስርዓትን፡ ብግዝኣተ ሕግን ኣገባብ ዘይተፈጸመ፡ ንሳተፎ ኣይንሳተፎ ከም’ቲ ወትሩ ነቲ ዘይቕኑዕ ኣካይዳን ኣተገባብራን፡ ዘይግሉጽን ዘይሓላፍነታዊ ስርሓት ክነቕፍ ግድነት’ዩ። ግን ነቒፋ ዘይኮአንስ መተካእ፡ መእረምታ ምቕራብ’ውን ኣሎ። ገገለ እቲ ነቐፈታ ባዕሉ መእረምታ ኮይኑ ዝቐርብ ጽሑፍ’ዩ፡ ገገለ ከኣ ብቀንዱ እቲ ንምእረምታ ዝወጽእ ጽሑፍ ባዕሉ ኣራምን ነቓፊ’ዩ።
እዚ ስለ ዝዀነ ከኣ ነቲ መኣዝኑ ዘጥፍአ ኣካይዳ፡ ከም ጉድጕዶ ጠፍጢፍካ ትገድፎ ከምኡ ዝዓይነቱ ኮይኑና ኣሎ። ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ብዕለት 13 ሰነ 2010 ብዛዕባ ኣብ ስቶክሆልም ዝተካየደ ኣኼባ ሽማግለ ዋዕላ ስትክሆልም ጽሒፈ ነይረ። እቲ ኣኼባ ሽማግለ ዋዕላ ዝገበሮ ዘይፍትሓዊ ናይ ተብተብ ኣኼባ፡ ዘየተዳለወሉ ዘይጸንዐ ኣኼባ ብምንባሩ ነቒፈ። ከም መቀጸልታ ከኣ እንሆ ሽማግለ ዋዕላ ኣብ ስቶክሆልም በቲ ዝጀመሮ ፈራስ መሰረት ይቕጽል ኣሎ።
ኣብ’ቲ ናይ 22 ግንቦት ዝተኻየደ ኣኼባ፡ ሽማግለ ዋዕላን፡ ንዋዕላ ዝውክሉ ብኽመይ ክዳለዉሉ ከም ዝተቐረቡን፡ እቲ መስርሕ ከኣ ቅኑዕ ከም ዘይነበረ’ኻ ክትዕዘብን ክትመዝንን ትኽእል። ብዛዓብ ሽማገል ምድላዋትን ንዝምልከት ጸኒሐ ሃሳባተይ ከስፍር’ኳ እንተዀንኩ፡ ድሕሪ 22 ግንቦት 2010 ንጥፈታት ስቶክሆልም ከመይ ከም ዝቐጸለ ብዘሎኒ ሓበሬታ እንሆ።
ሽማግለ ዋዕላ ኣብ ስቶክሆልም መጺኡ ዝገበሮ ኣኼባ ብሕጽር ዝበለ ብኩሉ መዳያት ኣንቢብኩም ኣለኹም። ሓደ እቲ ኣኼባ ዘቕረቦ ጸብጻብን፡ ኣነ ብወገነይ ዘቕረብክዎ ጸብጻብን ንዝምልከት’ዩ። እቲ ብወገን ሽማገል ዋዕላ ዝቐረበ ጸብጻብ ብሙሉእ ቅኑዕ ኣይነበረን በሃላይ’የ። እቲ ኣኼባ ብዓወት ተዛዚሙ ዝተባህለ፡ ሓደ ሙሉእ ስምምዕን ምርድዳእን ዘይነበሮ ኣኼባ ብዓወት ተዛዚሙ ምባሎም ሓደ ጌጋዩ። ብሓቂ ከኣ ኣቲ ጌጋ ጌጋ እንዳወሰኸ ምዃዱ ጉድ ጕዶ ወሊዱ የብለካ። ኣብ’ቲ ኣኼባ ብዛዕባ ነቲ ኣኼባ ዝመርሖ ዝተዘርበ ብኩሉ መዳያቱ ዘይሓላፍነታውን፡ ሓላፍነት ክወስደ ዘይደሊ፡ ከም ዝነበረ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ነቲ ዝኣትዎ ዘሎ መድረኽ ዕብየቱ ብዘየገድስ ከኣ ምስ ኩሉ ጉድ ጕዶኡ ንኺድ ዝበለ ምዃኑ ገሊጸ ነይረ። ኣብ መወዳእታ ከኣ ገገለ ሰባት ንኣኼባ ክሰምዑ ዝመጹ ስምን እንዳረቛሕካ ንኣባላነት ሽማግለ ሕጹያት ኩኑ እንዳበሉ ሕቶ ዘቕረብሎም ዝነበርሉ ሃንደበታዊ ከም ዝነበረ ንምግላጽ ፈቲነ።
እቲ ኮይኑ እቲ ኣብ’ቲ ኣኼባ’ውን ነፍሱ ዝሓጸየ ኣይተሳእነን እሞ ክልተ ደቂ ኣንስትዮ ነፍሰን ሓጽየን ተቀባልነት ረኺበን። ደቂ ኣስንትዮ ኣብ ቃልሲ ተሳትፎአን ዘረጋግጻሉ መድረኽ ስለ ዝዀነ ብሓቂ ኣውንታዊ ክረአ ዘለዎ ጉዳይ’ዩ፡ ሰብ ነፍስ ክሓጺ’ውን መሰሉ ስለ ዝዀነ። እቲ ዘዛርብ ዘሎ ግን ብመሰረቱ መንገዱ ዝሰሓተ ብምዃኑ’ዩ።
እቶም ካልኦት በቲ ገዛ ተሓጽዮም ዝቀረቡ’ዮም ደቂ ኣንስትዮ’ውን ይርከበኦም። ብድምር 11 ኣባላት ዘለዋ ሽማግለ ተመሪጻ። እታ ሽማግለ ኣብ 4 መደብ ስርሓት ተኻፋፊላ ቆመት። ንሳተን ድማ 1- ሽማግለ ውደባ። 2- ዜናን ርክባትን። 3- ምርምርን ስነዳን። 4- ሽማግለ ፋይናንስ የጠቓልል። ሽማግለ ዋዕላ ጨንፈር ስቶክሆልም ክልተ ግዜ ኣኼባ ኣካይዳ። ኣብ’ቲ ዝተካየደ ኣኼባታት ኣብ መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ምውጻእ ገንዘብ ብዛዕባ ፋይናንስ ጉዳይ ቀዳምነት ኣትኵሮ ሂቡ ዝተዘርበሉ’ዩ።
ገለ ካብ ሽማግለታት ኣኼባ ካብ ገንዘብ ምውጻእ ዝያዳ ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ኣገባብ ተሳታፍነት፡ ዕላምኡ፡ መደብ ስራሕ ሽማግለታት፡ ልዕሊ ኩሉ ህዝቢ ወከልቱ ባዕሉ ክመርጽ መሰሉ ስለዝኾነ፡ እዛ ሽማግለ ናይ ህዝቢ ኣኼባ ዓዲማ ደሞክራሲያዊ ምርጫ ዘይትገብር እንተኾይና ቕኑዕ ኣይኮነን ዝብል ተቓውሞ ብገለ ሰባት ቀሪቡ። ሃገራዊ ዋዕላ ብተብተብ ክግበር ዝድለ ዘሎ፡ ዘይደሞክራሲያዊ ኣገባብ፡ ግሉጽነት ዝጎደሎ፡ ሓድነት ህዝቢ ከረጋግጽ ይትረፍ፡ መባእታዊ ሓድነት ውድባት ዘይውክል ውዲት ዘለዎ ናይ ኪዳን ፖለቲካዊ ጸወታ ኢዩ።
ኣብ’ቲ ዝተኻየደ ኣኼባ ገገለ ሽማግለ ነቲ ኣዘውቲሩ ብዛዕባ ገንዘብ ዝዝረብ ኣጀንዳ ይጽናሕ’ሞ፡ ብቀዳምነት ክንዛረበሎም ዘሎን ጉዳያት፡ ኣገባብ፡ ዕላማታት ሃገራዊ ዋዕላ ንባዕልና ዓጊብና ህዝቢ ክንዕግብን፡ ህዝቢ ናይ ጉዳዩ ዋና ክኸውን ብዲሞክራሲያዊ ኣገባብ ክምረጽን ወግዓዊ ናትና ናይ ውክልና ዋዕላ ክንገብር ይግባእ፡ ካብ’ዚ ወጻኢ ግን እቲ ኩሉ ዝተኻየደ ኣኼባን ላዕልን ታሕትን ንይምሰል ናይ ዋዕላ ሽፋን’ምበር ሓቐኛ ተበግሶ ከም ዘይብሉ ዝገለጹ ነይሮም።
ኣብ ካልኣይ ዙሪያ ኣኼባ፡ ሓደ ካብ ኣባላት ሽማግለ ብግምት ቁጽሮም ክሳብ 15 ዝበጽሕ ዝርዝር ዝሓዘ ናይ ሕጹያት ኣስማት ዝብሎም ወከልቲ ሃገራዊ ዋዕላ ጨንፈር ስቶክሆልም ቀረበ። እቲ ዝርዝር ኣስማት ነቶም ዘቕረብዎ ሰባት እንተዘይኮይኑ ነቲ ሽማግለ ሃንደበት’ዩ ነይሩ። እቲ ሽማግለ ብዛዕባ ውክልና ሃገራዊ ዋዕላ ኣልዒሉ ዝዘተየ’ኳ እንተነበረ ብኸምኡ ኣገባብን መልክዕን ዘይተጸበዮ ዱብ ኢሉ ዝመጽእ ዝርዝር ኣስማት ኣሰምቢድዎ’ዩ።
ኣብ’ቲ ኣኼባ ርሱን ክትዕ ተኻይዱ፡ እቲ ክትዕ ከኣ ኣብ ምንጎ’ቲ ክኸውን ይኽእል’ዩ ዝብልን፡ ክኸውን ኣይክእልን’ዩ ዝብል ክልተ መጎተ’ዩ። ኣብ ምወዳእታ ግን እቲ ዝርዝር ኣስማት ሒዙ ዝመጸ ሸነኽ ከም ዘይኸውን ፈሊጡ፡ ነቲ ጉዳይ ብደረጃ ኣኼባ ሕጹያት ክመርጽ ከም ዝተገደደ ኮይኑ ኣሎ።
መደምደምታ
ገ እንዳበሉኻ ዶ ትጋገ ከም ዝበሃል፡ ኣብ ዝሓለፈ ጌጋታት ተፈጺሙ ተባሂሉ’ዩ። ደሓን እቲ ጌጋ ክዕረ ይኽእል’ዩ ስለ’ዚ እዚ ዋዕላ ይኺድ ዝበሉ ከኣ ነይሮም። ኣብ ዝካየድ ዘሎ ኣኼባታት ሃገራዊ ዋዕላ ከኣ ኣብ ጀርመን ይኹን ሽወደን ካልኦት ሃገራት ተመሳሳሊ ጌጋጋት እንዳተፈጸሙ ይኸዱ ኣለዉ።
ከም ርእይቶይ ምስ’ቲ ኩሉ ዝተፈጸመ ጌጋታት፡ ሽማግለ ድሕሪ ምቋሙ፡ ነፍሲ ወከፍ ክፍሊ ኣብ ዝራኸብሉ ጸብጻባቱ ከቅርብን፡ ድሕሪ ነፍሲ ወከፍ ጸብጻብ ከኣ ሕቶ ክምለስን፡ ሓሳብ ክቅበልን ተገይሩ፡ ድሕሪ ነፍሲ ወከፍ ኣኼባ ንህዝቢ ክግለጽ ዕድል ክረከብ ኣለዎ። እዚ ኣብ ስቶክሆልም ዝተኻየደ ኣኼባታት ከም ኣብ ዕትሮ ዝኣተወ ሽምዓ ዝፈልጦ ዘይብሉ ብሽም ሃግራዊ ዋዕላ ዝካየድ ውራይ’ዩ።
ካልእ ሃገራዊ ዋዕላ ወከልቱ ክመርጽ ግድነት’ዩ። እንተዀነ እቲ ሽማግለ ዋዕላ ሓሳብ ደኣ እዩ ከቅርብ ዝኽእል’ምበር ዝርዝር ኣስማት ኣምጺኡ ነዞም ሰባት እንተዘይመረጽኩም እንዳበልካ ዝብግበር ስርሓት ኣይፍጸምን።
ከም ርእይቶይ፡ ኣቲ ሽማግለ ኣብ ዝተኣከበሉ ሓሳብ የቕርብ፡ ብፍላይ እቲ ኣብ ስርርዕን ምስውዳብን ዘሎ ሽማግለ፡ ነቲ ኣኼባ ሓሳባቱ የቕርብ፡ ዝውሰኽ ይውሰኽ ዝጎድል ይጎድል፡ በቲ መንገዲ እቲ ዝርዝር ኣስማት ምስ ተጻፈፈ፡ ሓደ ሽማገል ወጺኡ ነቶም ሰባት ሓቲቱ ፍቃደኛታት ምዃኖም ከረጋግጽን ክሓትትን ይግባእ። ቅድሚ ኩሉ ጥርናፈ ናይ’ቲ ሽማገል ባዕሉ ብኽመዚ ኣገባብን ስርዓት ክወጽእ ነይርዎ። እንተዀነ እቲ ሽማግለ ድሕሪ ናይ 22 ግንቦት ኣኼባ ናብ ህዝቢ ኣይተመለሰን፡ ናብ ህዝቢ ጎስጓሳትን ዕላማ ሃገራዊ ዋዕላ ኣይገለጸን፡ መጻኢ ኣገባብ ቃልሲ ኣተሓሕዛ ደመበ ተዋቃሞ ኣይገለጸን። እንታይ ደኣ በቃ ንይምሰል ኣብ ስቶክሆልም ኣኼባ ሽማግለ ዋዕላ ተኻይዱ ተመሪቑ ኣሎ ድሕሪ ሕጂ ንኺድ ጥራሕ፡ ከመይ ኣብ ዋዕላ ንበጽሕ’ዩ እቲ ጉዳይ። ናይ 22 ግንቦት ኣኼባ’ውን ህዝቢ ይሳተፍ ኣይሳተፍ ሃንደብታዊ ኣኼባ ምንባሩ፡ ኣብ ሓጺር ግዜ ዝተታሕዘ ምንባሩ’ዩ። እወ ቃልሲ ከም Mዃኑ መጠን ብዙሕ ዕንቕፋታት ዘጓንፍ ‘ዩ። እንተዀነ ከም ዕብየት ጉዳይ ሃገራዊ ዋዕላ ብናይ ቃልሲ ምስምስ ዝሓልፍ ኣይኮነን።
ክሳብ ሎሚ እቲ ናይ ድህሳሰን ምርምርን ዝተኻየደ ስርሓት፡ ጸብጻባት ወገን ሽወደን ዝተራእየ የልቦን። ናብ ህዝቢ ዝቀረበ ሓሳብ ብጽሑፍ የልቦን። ሽማግለ ተመሪጹ ንሓድሕዱ ግን ይዛረብ ኣሎ። እቲ ጽባሕ ናብኡ ዝኸይድ ኤርትራውያን ኣብ ሽወደን ከኣ ንሱ ባዕሉ’ዩ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=838


text:
ኣብ ጃፓን እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን በቢ ዓመቱ ምእንቲ ሰላም ናይ 10 መዓልቲ ጸሎት ካብ ዕለት 6 ነሓሰ ክሳብ ዕለት 15 ነሓሰ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ከምእተካይድ ዝዝከር ኰይኑ፡ ናይ ለምዘበን ምእንቲ ሰላም ናይ ጸሎት መደብ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ እብ ጉዳይ ሰላምን ንዕርቂ ኣብ መንጐ ኣሕዛብን ዘካይድዎ ዓለም ለኻዊ ጻዕሪ ዘቃልሕ ከምዝኸውን ፊደስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ምስ ቅዱስ ኣቦና ሓቢርና ብምሉእ ልባትና ንናይ ሰላም ኣምላኽ ክንጽልይ ኢና፡ በዚ ኣቢልና ኣብቲ ምሉእ ኵለንተናዊ ናይ ሰብኣዊ ዕብየት ሓልዮ ኣብ ዝቐርብ ኣገልግሎት ክንሓብርን ብፍላይ ብሕንጸት ሰላምን መጋበርያ ሰላምን ብምዃን፡ እዚ ምእንቲ ሰላም ናይ ጸሎት መደብ፡ ኣብ መላእ ዓለም ኑክለሳዊ ኣጽዋር ክእገድ ዝጸውዕ መደብ እውን ምዃኑ ዝሓበረ ፊደስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣስዒቡ፡ እቲ ናይ ጃፓን ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ናይ ናጋሳኪ ሊቀ ጳጳሳት ብፁዕ ኣቡነ ሚትሱኣኪ ታካሚ ክታም ዝተነብሮ መልእኽቲ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብ ጃፓን፡ ዕለት 25 ለካቲት 1981 ዓ.ም. ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ኣብ ሂሮሺማ ተረኺቦም ዘቕረብዎ ናይ ሰላም ጻውዒትን ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ መሰረት ዝገበረ ክኸውን እንከሎ፡ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ለምዘበን ኣብ ወርሒ ሕዳር ኣብ ጃፓን ሓዋርያዊ መገሻ ከምዘካይዱን ኣብ ሂሪሺማ ምብጻሕ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳጋምዊ መበል 38 ዓመትን ትሽዓተ ወርሕን ኣብ ዝዝከረሉ እዋን ኰይኑ፡ ሰላም መሰረት ኵሉ ምዕባለ ከምዝዀነ ዝምስከረሉ እዋን ምዃኑ ገሊጹ፡ ሰላም ንዅሉን ኣብ መላእ ዓለም ክረጋገጽን ኩሉ ኣብ ሕንጸት ሰላም ክዋሳእ ዘተሓሳስብ ምዃኑ የመላኽት።
ቅዱስ ኣቦና ኑክለሳዊ ኣጽዋር ውግእ ክእገድ ኣብ ዘቕረብዎ ጻውዒት ዝሓብር መደብ ጸሎት
ብፁዓን ጳጳሳት ጃፓን እቲ ቅዱስ ኣቦና ብዓለም ለኸ ደረጃ ኣብ መላእ ዓለም ኑክለሳዊ ኣጽዋር ክእገድ ዘካይድዎ ጐስጓስ ኣደጊፎም ኣብዚ ጐስጓስ ሓቢሮም፡ ቅዱስ ኣቦና ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ንኽዀኑ ካብ ዝተሓረዩላ ዕለት ኣትሒዞም ኣብ እገዳ ኑክለሳዊ ኣጽዋር ዘካይድዎ ጻዕሪ ናቶም ገይሮም እዚ ጻዕሪ እዚ ንሕንጸት ሰላም ዓቢይ ደገፍ ምዃኑ ኣብሪሆም፡ ዕለት 7 ሓምለ 2017 ዓ.ም. ናይ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ሓፈሻዊ ዓመታዊ ዓውደ ጉባኤ ታሪኻው ናይ ኑከሳዊ ኣጽዋር እገዳ ውሳኔ ከምዘመሓላለፈን ቅድም ክብል ዕለት 23 መጋቢት ኣብ እዋኑ ቅዱስነቶም ኣሸባርነትን ኣብ መንጐ ዝተፈላለየ ዓቕሚ ኣጽዋር ውግእ ኣብ ዘለወን ሃገራት መንጐ ዝካየድ ውግእን ናይ ከባብን ምህዳርን ከምኡ እውን ዛዕባ ድኻታትን ዝምልከት ሕቶ ዘማእከለ መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም ከምዝነበሩን፡ እዚ ኹሉ ንሰላምን ንናይ ዓለም ጸጥታን ደሕንነትን ስግኣት ምዃኑ ከምዘብርሁ ብፁዓን ጳጳሳት ጃፓን ኣብ መልእኽቶም ጠቒሶም፡
ኣብ ፍርሒ ዝጸንዔ ምርግጋእ፡ ኣብ መንጐ ሃገራት ክህሉ ዝግብኦ ምትእምማን ንሓደጋ የቃልዕ
ብፁዓን ጳጳሳት ጃፓን ኑክለሳዊ ኣጽዋር ንሕንጸት ሰላም ፍኖት ኣይኰነን፡ በንጻሩ ፍርሒ ዘተኣታትው እዩ፡ ስለዚህ ኣብ ፍርሒ ኑክለሳዊ ኣጽዋር ዝጸንዕ ሰላም ተነቃፍን ንዝኸፍኤ ሓደጋ ዘቃልዕን እዩ፡ ዓለም ሓቆፍ ሰላምን ምርግጋእን ኣብ ናይ ሓሶት ምርግጋእን ኣብ ናይ ኑከለሳዊ ኣጽዋር ፍርሒ ዝቖመ ሰላምን ጸጥታን፡ ኣብ ፍርሒ ሕልቂትን ኣብ ተበላለጽ ውደራ ስልጣንን ዝጸንዔ ብምዃኑ ወትሩ ምስሕሓብ ዘሀልው እዩ፡ ሰላም ኣብ ፍትሕን ኣብ ኵለንተናዊ ምሉእ ሰብኣዊ ምዕባለን ኣብ ምኽባር ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ኣብ ምክንኻንን ምኽባርን ፍጥረትን ተፈጥሮን ኣብ ሱታፌ ኵሉ ኣብ ማሕበራዊ ሕይወትን ኣብ መንጐ ኣሕዛብ ሕድ ሕዳዊ ምትእምማንን ኣብ ናይ መንግስታት ናይ ሰላም ደገፍን ኣብ ምርግጋጽን ንዅሉ ትምህርትን ክንክን ጥዕናን ናይ ምርካብ መሰልን ክብርን ምኽባርን ኣብ ዘተን ምትሕብባርን እዩ ክቐውም ዘለዎ፡ እዚ እዩ ነባሪ ሰላም ዝወሕስ ከምዝበሉ ፊደስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ሓቢሩ።
ኣብ ምርጋፍ ኑክለሳዊ ኣጽዋር ጻዕሪ ቅድስቲ መንበር
ኣብ ጃፓን ናይ እትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን መራሕቲ ሃይማኖት ቅድስቲ መንበር ኣብ ዓለም ምርጋፍ ኑክለሳዊ ኣጽዋር ክረጋገጽ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ’ዚ ዝመክርን ናይ እገዳ ውሳኔ ብሕቡራት መንግስታት ዓለም ከጽድቖ ዘበርከተቶ ኣስተዋጽኦ ዘይርሳዕ እዩ፡ እቲ ውሳኔ’ቲ ኣብ ግብሪ ክውዕል ነፍሲ ወከፍ ሃገር ብውልቂ ኣብ ናይ ገዛእ ርእሱ ሕዝባዊ ባይቶን ቤት ምኽሪ ሓጋግን ከጽድቖ ከምዘለዎን ቅድስቲ መንበር ሓንቲ ካብተን እዚ ውሳኔ’ዚ ዘጽደቓ ሰለስተ ሃገራት ምዃና ጠቒሶም፡ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብቲ ወንጌላዊ ሓሴት እተሰምየ ሓዋርያዊ ምዕዳኖም፡ ኵለንተናዊ ምሉእ ሰብኣዊ ምዕባለ ብውሽጡ ዘየጠቓልል ሰላም ስንኩፍ እዩ ዝበለዎ ሓሳብ ጠቒሶም መልእክቶም ከምዘጠቓለሉ ፊደስ ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣፍሊጡ።


text:
ዝኸበርኩም ኣሕዋትን ኣሓትን! ደሓንዶ ውዒልኩም!
ሎሚ ሰንበት ዝቀርበልና ክፍሊ ወንጌል (ማቴ 22.1-14) ንወዱ መርዓ ዝገበረ ንጉሥ ኰይኑ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ በዚ ምሳሌ እዚ ገቢሩ እግዚአብሔር ንመላእ ዘመደ ኣዳም ዝመደቦ መደብ ድሕነት ይገልጸልና። ‘እቲ ንጉሥ ዓቢ ግብዣ መርዓ ወዱ ገበረ’ እንክብል እቲ ንጉሥ ነቲ ንመላእ ዘመደ ኣዳም ዝቀረቦ ዘደንቅ መኣዲ ምሳሕ ፍቅሪ እሞ ኸአ ኩሎም ኣብ ዙርያ እንኮ ወዱ ክወሃሃዱ ምምዳቡ የመልክት። በዚ ከኣ ንክልተ ግዜ ዚኣክል እቲ ንጉሥ ልኡኻቱ ይሰድድ እንተ እቶም ዝተዓደሙ ኣይልቦም ኣይእዝኖም! ኣብቲ በዓል ክሳተፉ ኣይደልዩን!ብከመይ ዝዓጦም ካልእ ጉዳያት ነርዎም፣ እዚ ኸኣ ግራውቶምን ውራያቶምን ነበረ። ንሕና እውን እንተኾነ ብዙሕ ግዜ ከምኣቶም ንዋኒታትናን ውራያትናን ቅድምያ ብምሃብ ንዋታዊ ጥቅሚ ቅድሚ እቲ ወትሩ ናብ በዓሉ ዝጽዋዓና ጐይታ ንሰርዕ። ኣብ ትረኻ እቲ ምሳሌ ምልስ እንተቢልና እቲ ንጉሥ ዳስ መርዓ ባዶ ክተርፍ ኣይደለየን ምኽንያቱ ከኣ ንሃብታት መዛግቡ ከካፍል ስለዝደለየ እዩ። ‘ናብ ኩሉ ኲርናዓት ጐዳናታት ኪድ እሞ ንኩሎም ዝረኸብኩምዎም ጸውዕዎም’ ይብል። እግዚአብሔርከስ ዓዲሙ ምስ ተነጽገ ከምዚ እዩ ዝገብር። ነቲ ዕድመ ኣብ ክንዲ ምቊራጹ እኳ ደኣ ከምብሓዲስ ንኩሎም ኣብ ኲርናዓት ወይውን ቀራና ጐድናታት ዝረኸብዎም ክዕድሙ ይልእኾም። ንማንም ኣይሓድግን። ካብ ገዛ እግዚአብሔር ማንም ክሕደግ ወይውን ክግለል የብሉን።
ኲርናዓት ጐዳናታት ኢሉ ወንጌላዊ ማቴዎስ ዝጥቀሞ ቃል ፍጻሜ ጐዳናታት ዘመልክት ኮይኑ ክንዮኡ እቶም ዝተረስዑ ኣብ ሕሳብ ዘይኣትው ኣብ ሻውላት ዝነብሩ ከተማታት ተወዲኡ ሃገረሰብን ሓውሲ ሃገረሰብን ዝጅምረሉ እዩ። ኣብዚ ሕይወት ብዙሕ ምቹእ ኣይኮነን። ናብዞም ከምዚ ዚኣመሰለ ሕይወት ዝነበሩ ዘመደ ኣዳም እዩ እቲ ንጉሥ ዝዕድም ዘሎ። ነዚ ከኣ ኣብቲ ዳስ መርዓ መጺኦም ዝቅመጡ ወለንተኛታት ከምዘለው ብምትእምማን ብርግጽነት እዩ ዝገበሮ። ከምዚ ብምግባሩ ከኣ እቲ ዳስ በቶም ካብ ቀራናታት ጐደና ከተማ ወጻኢ ዝነብሩ ብዙሕ ኣድላይነት ዘይወሃቦም ሰባት ኣብ ከምዚ ዝበለ ናይ ክብሪ ናይ መርዓ ዳስ ክቅመጡ ይኽእሉ ኢልካ ብዘይሕሰቡ ይመልእ። እቲ ንጉሥ እንክእዝዝ ንዘረኸብኩምዎ ዘበለ ኩሉ ሕሱምስ ይኹን ሕያውይ ዓድሙ ይብሉ። ምናልባት እቶም ሕሱማት ኣይፋል ጐይታይ ኣነ ሓጢኣተኛ እየ ኣነ ሕሱም እየ ብዙሕ ዓገብ ገረ እየ ክብል ይኽእል እንተኾነ እግዚአብሔር ነቶም ሕሱማት እውን ይዕድሞም እዩ። ኣጆኻ ንዓ ቅረብ እናበለ ይጽውዕ። ኢየሱስ ኣብ ምድራዊ ሕይወቱ ምስቶም ብሕዝቢ ሓጢኣተኛታት ተባሂሎም ተፈሪጆም ዝነበሩ ሕሱማት ኢና ዝብሉ ዝነበረ ኣብ መአዲ ይቅመጥ ነበረ። እግዚአብሔር ካብታ ብብዙሕ ሕሰም ዝቈሰለት ነፍስና ኣይፈርህን እዩ ምኽንያቱ ከኣ ስለዘፍቅረና ይዕድመና ከኣ። ቤተክርስትያንከስ ከምቲ ወንጌል ዝእዝዞ ኣብ ኲርናዕ ጐደናታት ኣብ ቀራናታት ከይዳ ነቶም ካብ ናብራን ሰባትን ተጐስዮም ኣብ ናይ ዘመንና ሻውላት ነፍስን ሥጋን ንዝርከቡ ተስፋ ዘይብሉ ሕሱም ናብራ ዘሕልፉ ንዘለው ክትጽውዕ ትለኣኽ ኣላ። እዚ ዘዘኻኽረና ነገር እንተሃልዩ ኣብቲ በዘልማድ እንገብሮ ተልእኮ ስብከተ ወንጌል ጠቢቅና ምስክርነት ግብረሠናይ ከይተጸበና መዓጹ ልብታትናን ማሕበረሰባትናን ንኩሉ ክንከፍት ኣሎና ከመይ ወንጌል ንቁሩባት ዝተመርጹ ዝተወሰነ ኣይኮነን። እቶም ብማሕበረሰብና ዝተገለሉን ከምዘይጠቅሙ ዝተፈረጁን ዝተናዕቁን እውን ከይተረፉ ፍቅሪ እግዚአብሔር ዝግብኦም እዮም። ነዚኦም ኩሎም እዩ ንሱ መአዲ ዘሰናዱ ቅኑዓቶምስ ይኹኑ ሓጢኣተኛታቶም ሕያዎትስ ይኹን ሕሱማቶም ምሁራትስ ይኹኑ ደናቊር ወይውን ዘይተማህሩ ብማዕረ እዩ ዝጽበዮም። ትማሊ ምሸት ንሓደ ኣብ ሃገረ ብራዚል ኣብ ሻውላት ምስ መንእሰያት ሕይወቱ ምሉእ ዘገልገለ ሽማግለ ልኡኽ ወንጌል ኢጣልያዊ ካህን ብስልኪ ረኺበ ከዘራርቦ ዕድል ረኺበ። ንእስነቱ ንድኻታት ከገልግል ኣብልይዎ። ሎሚ ሕጉስ ናይ ሽምግልና ሕይወት የሕልፍ ኣሎ። ኣደና ቤተክርስትያን እዚኣ እያ። ኣብ ቀራንታት መንገዲ ሰባት ንምጽዋዕ ዝኸይድ ናይ እግዚአብሔር መልእኽተኛ ከኣ እዚ እዩ።
እንተ እቲ ኰይኑ እዚ እግዚአብሔር ካባና ዝጽበያ ሓንጢ ነገር ጥራይ እያ ክዳን መርዓ ተኸዲንካ ምጽናሕ እያ። ናብታ ምሳሌ ምስ እንምለስ እቲ ዳስ መርዓ ምስ መልአ እቲ ንጉሥ መጸ እሞ ንክሎም እቶም ኣብ መወዳእታ ሰዓት ዝተዓደሙ በብሓደ ሰላም ይብሎም እንተኾነ ኣብ ማእከሎም ሓደ ልብሲ መርዓ ዘይተኸድነ ይረክብ። እዚ ልብሲ መርዓ እዚ ዕዱም ዘበለ ኩሉ ናብ ዳስ ቅድሚ ምእታው ብነጻ ዝዕደል መንጠሊና ነበረ። እቲ ዕዱም ኩሉ ከም ዘለዎ እዩ ዝኸይድ ዝነበረ ክጸባበቅ ኣይብልን ነበረ እንተኾነ ኣብ መእተዊ እቲ ዳስ መንጠሊና ዝመስል ዲኖ ብላዕሊ እትኽደኖ ክዳን ብነጻ ይዕደል ነበረ። እዚ ከኣ ህያብ ነበረ። እቲ ብዘይ ልብሲ መርዓ ዝተረኽበ ሰብ ግን ምስ ዓደልዎ ነቲ ነጻ ህያብ ኣበየ ባዕሉ ብፍቃድይ ንገዛእ ርእሱ ኣግለለ። እቲ ንጉሥ ከኣ ንደገ ኣውጽእዎ ምባል እንተዘይኰይኑ ካልእ ኣማራጺ ኣይነበሮን። እዚ ሰብዚ መጀመርያ ነቲ ዕድመ ተቀቢሉ እንተኾነ ጽንሕ ኢሉ ትርጉም ኣይሃቦን ብብደዐ ርእሰይ ክኢለ እየ ዝብል ሰብ ነበረ ንክልውጥ ምንም ድላይ ኣይነበሮን። ወይውን ጐይታ ክልውጦ ኣየፍቀደን። እዚ መንጠሊና መሰል ዝበልና ልብሲ መርዓኸስ ነቲ እግዚአብሔር ብነጻ ዝዕድለና ምሕረት ማለት ጸጋ የመልክት። ኣብ ሕይወት ክርስትና ብዘይ ጸጋ እግዚአብሔር ፈልከት የለን። ወላ ሓንቲ ስጉምቲ ንቅድሚት ክትገብር ኣይከኣልን። ኩሉ ብጸጋ እዩ። ንጐይታ ንክትስዕብ ነቲ ዕድመ ምቅባል ጥራይ በይኑ እኹል ኣይኮነን ንጉዕዞ ለውጢ ክትሰናዶ የድሊ ልብና ንክልወጥ ክተፍቅድ የድሊ። ነቲ ወትሩ እግዚአብሔር ዘወፍየልና ልብሲ መርዓኸስ ናይ ፍቅሩ ነጻ ውህበት ስለዝኽዕነ ጸጋ እዩ። ነዚ ጸጋ እዚ ከኣ ብኣድናቆትን ብታሕጓስን ምቅባሉ የሊ። ተመስገን ኦ ጐይታ ነዚ ጸጋ እዢ ስለዝሃብካኒ አመስግነካ ኣሎኹ ክንብሎ ኣሎና።
ካብቲ ኣሳሲሩና ዘሎ መደባትናን ጸቢብ ኣተሓሳስባብናን ወጺእና ነቲ ዘድሕን ጸጋ ዝኾነ ውህበቱ ክዕድለና ናብ መኣዲ ዳስ መርዓ ከምዝዓደመና ኣብነት እቶም ትጉሃት ኣገልገልቲ ተኸቲልና ንኩሎም ክነበስር እኖና ቅድስት ድንግል ማርያም ትሓግዘና።


text:
ሰበ-ስልጣን ደርግ ዝነበሩ እሱራት መቅፃዕቶም ካብ ሞት ናብ ሙሉእ ዕድመ ማእሰርቲ ስለዝተማሓየሸሎም ንቃወም ኢና ዝብሉ ገለ ነበርቲ ወረዳ ሓውዜን፣ፈቃድ ናይ ተቃውሞ ሰልፊ ኣይረኸብናን ኢሎም የማርሩ።
ሓደ ካብ'ቶም ንምምሕይሽ ብይን ሰበ-ስልጣን ደርግ ንምቅዋም ፈቃድ ይዋሃበና ዝበሉ ኣቶ ንጉሰ ሃይለስላሰ ንምምሕዳር እቲ ወረዳ ብፅሑፍ ዘቅረብናዮ ሕቶ ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ'ውን መልሲ ኣይረኸብናሉን ይብል።
ኣማሓዳሪ'ቲ ወረዳ ኣቶ ተወልደ ተ/ሃይማኖት ብወገኖም ህዝቢ'ቲ ከባቢ ንመዓልቲ ሰማእታት ትማሊ ብድምቀት ከምዘኽበረ ብምዝኽኻር እቲ ዝዝረበሉ ዘሎ ሕቶ ንተቃውሞ ሰልፊ ዝፈልጦ ነገር የለን።እንተኾነ ዝተወሰኑ ሰባት በቲ መንግስቲ ዝሃቦ ምምሕያሽ ፍርዲ ቅሬታ ዝተሰመዖም ሰባት ኣለው ይብሉ።
ገለ ወገናት ኣብ ሓውዜን ንምምሕያሽ ቅፅዓት ሰበ-ስልጣን ደርግ ንምቅዋም ሓቲቶም መልሲ ከምዘይረኸቡ ገሊፆም
- በትረ ስልጣን
ምምሕዳር'ቲ ወረዳ ግና ብዙሕ ኣፍልጦ የብልናን ይብል
ሰበ-ስልጣን ደርግ ዝነበሩ እሱራት መቅፃዕቶም ካብ ሞት ናብ ሙሉእ ዕድመ ማእሰርቲ ስለዝተማሓየሸሎም ንቃወም ኢና ዝብሉ ገለ ነበርቲ ወረዳ ሓውዜን፣ፈቃድ ናይ ተቃውሞ ሰልፊ ኣይረኸብናን ኢሎም የማርሩ።


text:
ጋዜጣ ብርሃን እሞ ሓቅ’ዶ ክንዛረብ
ብኣቋጻጽራ ግእዝ ለካቲት 1984 ኣስመራ
እዚ ጽሑፍ ብዘይካ መእተውን ኣብ መደምደምታ ዘሎ ጽሑፍ ብሙሉእ ቅዳሕ ጋዜጣ ብርሃን ምዃኑ ክሕብር እፈቱ።
ኣንቶንዮ ተስፋይ
21 ሰነ 2010
መእተዊ
ጋዜጣ ብርሃን ብሓሊዮ ሚስዮናዊት ቤተ ክርስትያን ማሕበር ቅዱስ በርናዶስ ዝሕተም ወርሓዊ ጋዜጣ’ዩ። ጋዜጣ ብርሃን ኣብ ወርሒ ሓደ ግዜ ዝሕተም፡ ማሕበራውን መንፈሳውን ኣስተምህሮ ዝዝርግሕ፡ ረብሓ ዘይብሉ ጋዜጣ’ዩ። ረብሓ ክብል እንከለኹ ብቐጥታ ምስ ቁጠባን ካልእ ነገራዊ ትሕዝቶ ዘይኮነ ማለት’ዩ፡ ሓደ ጥዑይ ፍትሓዊ ሕብረተ ሰብ ንህናጽ ካብ ዝብል ንህዝቦም ኣብ ምህናጽ ዘለዎም ሓላፍነት ዘበገሶ ኣተሓሳብ ልቦናዊ ጽሑፍ እምበር። ጋዜጣ ብርሃን ብ1947 ዝተምስረተ እዩ። ካብ ነዊሕ ዓመታት ንማሕበራዊ ፍትሕን፡ መሰል ደቅሰብን ብትብዓት ብመጎት ንህዝቡ ክከላኸል ዝጸንሐ’ዩ። ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ናይ 63 ዓመታት ካብ ግዜ መግዛእቲ ዓባይ ብርጣኒያ ዝጀመረ፡ ፈደረሽ፡ ስርዓት ሃጸይ ሃይለስላሴ፡ ደርግ ሎሚ ከኣ ንምልካዊ ስርዓት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ካብ ግጉይ ውሳኔ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ንዝወርድ ዓመጽን ግፍዕን ብምጽራር ነዚ ቀጺሉ ዝቐርብ ዓይነት ጹሑፋት ብቀጻሊ ዘዘውትር ናባይን ሓይላይን ሕብረተ ሰብ ዝኾነ ጋዜጣ’ዩ።
ዕለት 24 ግንቦት 1991 ድሕሪ ነዊሕን መሪርን ናይ 30 ዓመት ቃልሲ ኤርትራ ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ነጻ ኣብ ዝወጸትሉ እዋን ዝነበረ ኩነታት ዝገልጽ ጽሕፉ ጋዜጣ ብርሃን፡ ኣብ’ቲ መሳጢ ትሕዝቶ ዘለዎ እሞ ሓቕ ዶ ክንዛረብ ዝብል ፍሉይ ዓምዲ ማሕበራዊ ፍትሒ ከም’ዚ ቀጺሉ ኣብ ታሕቲ ዝስዕብ ቁም ነገር ሓሳብ ዘስፈረ’ዩ። ሙሉእ ጽሑፍ ካብ ጋዜጣ ብርሃን ዝተወስደ’ዩ።
እሞ ሓቅ ዶ ክንዛረብ
ብኣቋጻጽራ ግእዝ ለካቲት 1984 ኣስመራ
ብኮሚስት ደርግ ተገዚእና ዝነበርና በቲ ኣገዛዝኣኦም ሰኪሕና ኢና። በዙ መኽንያትዙይ ንናታቶም ኣተሓሕዛ ዚመስል፡ ንሕዝቢ ደራፍን ተኣዛዝን ጥራሕ ገቢሩ መንነቱ ዜጥፋኣሉ፡ ነዙይን ዝኸምኡን ክንርኢ፡ ክንሰምዕ እንከሎና ስቓይ ቀደም ይለዓለና።
ሕዝቢ ዝኣክል ተኣኪቡ ከም ኣባጊዕ ተዀብኵቡ ነቱ ቀደም ዚብሃል ዝነበረ ብትግርኛ ተርጕምካ፡ ቤት ትምህርቲ፡ ብቤት ዕዮ ……ወ.ዘ.ተ. ተሰሊፍካ ዑደት ኣኼባታት፡ ንቕሓት ሰላምዊ ሰልፊ ኣይጽላእን ዶ ? ኣየሕፍርን ዶ ? ኣየፍኵስን ዶ?
ነዚ ረኺብናዮ ዘሎና ናይ ናጽነት ዕድል ምልባስ ስIናዮ ከይንኸውን ወይ ከዓ “ዘይትፈልጦስ ኣይደልን’ዩ” ከም ዝበሃል ካልእ ዘይረኣና ዘይለመድና ስለዝዀነ ደኣ ከይኸውን !
ብርዲኢት ዘቆምናዮ ሓሳብ፡ ንሕዝባን ጠቓሚ’ዩ ኢልና ክንገልጾ እንተደልና፡ ፍልጠትን ክእለትን ኣሊዩና፡ ክንጠቕም ኢልና ንሕዝብና ከነበርክቶ እንተደለና፡ ነቱ ዚሰምዕና ሰብ ብሕውነት ብትሕትና ከንቕርበሉ ( ከነበርክተሉ) እምበር ብናይ ርእይቶና መዶሻ ክንጭፍጭፎ፡ ናይ ርድኢትና ምስማር ብግዲ ክንሰምረሉ ግቡእ ኣይኮነን።
ንሕዝቢ ከም ከብቲ ዕዳጋ ከይዳጎንካዮ፡ ከም ኣቕሃ ሓራጅ ከይገላበጥካዮ፡ ነፍስወከፍ ሰብ ክብሩ ብዝሕለወሉ፡ ናቱን ናይ ውሽጢ ስድራ ቤቱን ኩነታት ምሉእ ወናኒ ኮይኑ፡ ብዘይድፈረ መጋረJኣ ዚስረተሉ ናጽነቱ ከይጠሓስካ ነቱ ዕዙዝ ናይ ኣቦታትና ባይቶ ዚመስል ኣአሓዳድራ፡ እሞ ሽሕ’ኳ ምስ ሓድስ ጊዚያዊ ጥዑይ ርእይቶታት እንተሰኻኾአ፡ ብሓቂ ምሉእ ነጻነት ዘለዎ፡ ብላዕሊ መጺእካ ንህዝቢ ብትእዛዝን ኣዋጅን እትድብድበሉ ዘይኮነ “ተዛረቡ ዓበይቲ.. ተመረቑልና ናእስቱ….” እናተበሃሃልካ፡ ብህድኣት፡ ሕሳብ ሓድሕድ ኣወሃሂድካ፡ ብዘይ ናይ ላዕሊ ተጽዕኖ፡ ዚፍታሕ ፈቲሕካ ዚእሰር ኣሲርካ ” ርሓሰና” ኢልካ ብሙሉእ መንነትካ ኮሪዕኻ ምስ ጊዜያዊ ጉዳያት ኣሰማሚዕኻ ምክያድ ኣይምተኻእለን ዶ ? ኣይምተግብአን ዶ? ኣይማኣከልን ዶ ?
ዝጠዓመ ምግቢ፡ ዝበለጸ ምግቢ ጽቡቕ ክነሱ፡ ኩላሳዕ ቀጺልካ እሞ ብብዝሒ እንተተመጊብካዮ፡ ዋላ’ኳ ብብዙሕ ጻኦርን ሃረርታንዝረኽበካዮ እንተዀነ፡ ውዒሉ ሓዲሩ ይጽልኣካ። ከምኡ ስለ ዝኾነ፡ እቱ ናይ መጀመሪያ እዋን ነጻነት ዜለዓዕለና፡ ዜደናፍቐና ክሳብ ንብዓአት ዘብጽሓና ዝነበረ እሞ ንሓቂ ዘንጸባርቕ ዘረባን ኣዘራርባን፡ ሕጂ መጠን ብዝየብሉ ብዝሒ ምስተደጋገመ፡ ዚዛረቡ ዚጽህፉ ዘበሉ ኵሎም፡ ኪደግምዎ ኪደጋግምዎ እንክትሰምዕ ይጽላኣካ። ” ኣንታ ናታቶም ኣዘራርባ ዶ የብሎም ኢዮም ” የብለካ። ከም’ዚ ዚበለ ኣገባብ ብዘያፍካ ምዝራብ፡ ብዘዪድካ ምጽሓፍ ብዘያእምሮኻ ምሕሳብ ማለት እዩ። ከምኡ ምስ ኮነ ነቲ ክብሃል ዚድለን፡ ነቲ በሃሊኡን የፍኵሶም። ኵሉ ሕመቕ ኩሉ ክፍኣት ኩሉ መከራ ” ብዝሓለፈ ስርዓት” ኩሉ ጽቡቕ ኩሉ ጥዑም ” ሳላ ጀጋኑ ” ሓቂ እዩ። (ገለ ምግናን’ኳ ዘይሰኣኖ እንተዀነ) ብቀንዱ ከምኡ’ዩ። ግን ክሳብ ዚኣከልና ሰሚዕናዮም ንፈልጦን ስለዝኾና፡ እሞ ቀደም ኣውን ዘሰኰረና ኣገባብ ስለ ዝኾነ ” እወ ንሱስ… እሞ ሕጅኸ ….” እናበልካ ናብ ካልእ ግልጽ የብለካ። መግዛእታዊ ስርዓት ኮሚኒስቲ ደርግ ሞይቱ’ዩ። ዘይትንስእ ይግበሮ፡ ስውኣት ስንኵላት ደቅናን ኣሓትናን ከዓ፡ እቶም ዝሞቱ ሞይቶም፡ መንግስተ ሰማይ ይሃቦም፡ ጸሎትናንምስጋናዊ ዝኽርናን ኣይፈለዮም። እሞ ብቐንጠመንጢ ንመጠዓዓሚ ዘረባ፡ ንመቃመሚ ቃለ መጠይቕ ዚለዓሉ ኣይኮኑ። እቶም ብሕይወቶም ዘለዉ ጎደሎ ኣካል ዝኾኑ ተጋደልቲ፡ ርኡያት ስዋኣት ኢዮም። እቶም ካልኦት ከኣ ሎሚ’ኳ ጥዑታ እንተተባህሉ፡ ንሞት ተወፍዮም ዝነበሩ መዓልቶም ዘይበጽሐ ኮይኑ ዝተረፉ ኢዮም። ሕጂ’ውን ትውፍዮቶም ንቡር’ዩ። ካብ ግዛኣት ሞት የድሕኖም።
ብዝኾነ ኮይኑ ብዝሓለፈ ታሪኽ ኣይንበርን’ዩ። ዘለኻዮ ሕይወት ንዚሓተካ ግድል ብምፍላጥ ብምፍታሕን ኢኻ እትዕወት። ሎሚ ዘድልየና ከኣ ኩሉ እቱ ዝሓለፈ መስዋእትነት ናብ ቍም ነገሩ ንኪበጽሕ ዜንቃሳቕስ ኵነታት’ዩ፡ ዜዛርብ ዜዘኻኽር፡ ዜድርፍ ዘይኮነስ ዜስርሕ’ሞ ብዝቐልተፈ እሞ ኩሉ ካብ መንግስቲ ብምጽባይ ዘይኮነስ ነፍስ ወከፍ ብነጻነት፡ ጕልበት ዘለዎ ብጕልበቱ፡ ገንዘብ ዘለዎ ብገንዘቡ፡ ዚወሳወስ ኵነታት ኪፍጠር፡ መነግስቲ ከዓ ኬፍቕድ ጥራሕ ዘይኮነስ ከም ዓቕሙ ኪሕግዝን ኬደዳፍርን።
ስራሕ
ሃገርና ኣብ ድኽነት ይርከብ ከምዘሎ፡ ብርቱዕን ህጹጽን ጉዳይ ንሱ ከም ዝኾነ ዘይፈልጥ የብልናን። ከምኡ ስለ ዚኾነ ሕዝብና በዝብዘለዎ ገንዘብ ጕልበት እናወፈየ ኣብ ዓዓዱ ኣብ ወወገኑ በብዓይነቱ ምምሕያሽ ኪፈጥር ዓቕሙን ህያቡን የበርክት ኣሎ። ግና ገንዘብ ጥረ ገንዘብ ዜእትወሉ ስራሕ እንተዘይተፈጥረሉ፡ ርካቡን ሓይሉን ክነጽፍ ናይ ግድን’ዩ።ክሳብ ህጂው’ን እቲ ዜውፍዮ ዘሎ እንድዒ ካበይ ከም ዘምጽኦ። ንጊዜኡ እቲ መግቢ ዕለቱ፡ ሳላ እኽሊ ረዲኤት ረኺብዎ ኣሎ። ( ዝሃበ እዝጊ ይሃቦ) ግና ሰብ ( ብሕልፊ በዚ ጊዜ’ዙይ) ብመግቢ ዕለት ጥራሕ ኣይናበርን’ዩ። ትዃቦ ከዓ ( ኣብ ርእሲ ዘየዅርዕ ምዃኑ) ኩሉ ሳዕ ኣይርከብን’ዩ። እንተተረኽበ’ውን ዘይናትካ’ዩ። እሞ ብዘይናትካ ንኵሉ ሳዕ ኣይንበርን’ዩ። እሞ እንታይ ይኹን ምላሹ ከምዙይ እዩ። ኵሉ ሰብ ናብ እኹል ዕድመ ምስ በጽሐ ብነፍሲ ወከፍ ባዕሉ ዝውንኖ ናቱ ጥረ ገንዘብ ኪህልዎ የድሊ። ኵሉ ማሕበራዊ ( ሶሺያል) ዕላማን ትካልን ባኡ ኪትኵር ኣለዎ። ናብኡ ንምብጻሕ ብዚ ሎሚስራሕ እዩ ዜድሊ፡ ገንዘብ ናይ ስራሕ ፍረ እዩ። ስራሕ ክፍጠር ኣለዎ።
መንስግቲ እንተተኻኣሎ፡ ስራሕ ኪፈጥር፡ ካብኡ ዝብተረፈ ነቶም ኬንቀሳቕሱ ዝክእሉ፡ ነጻነት ጥራሕ ዘይኮነስ ደገፍ ኪህብ፡ ኬደፋፍር፡ ነቶም ወሃብቲ ስራሕ ጸገሞም ኬቃልለሎም፡ ሰብ ገንዘብ ገንዘቦም ከም ዝወሳወስ፡ ነኣኣቶም ኣርቢሑ፡ ንሰራሕተይናታቶ ከምዜርብሕ ኪገብር፡ ናይ ግድን ኣድላዩ ኢዩ።
ኣብ ኣገርና ስራሕ ( ደሞዝ እትቅበለሉ ስራሕ) ሞይቱ ተቐቢሩ’ዩ መንም ሰብ ከም ዚፈልጦ ከዓ፡ ኣብዙ ሃገርና ብሕልፊ ኣብ ኣስመራን ከባቢኣን፡ ዚበዝሕ እቱ ንብረቱ ትሕት ዝበለ ሕዝቢ ዚጥቐመሉ ስራሕ ምስ ሲመንቶ ዝተእሳሰረ ኢዩ። ሲመንቶ ይሰኣን ኣሎ፡ እንተተረኽበ ኸዓ ዋጋኡ ዘይቕረብ ኮይኑ፡ ከምኡ ስም ኮነ ክንደይ ብህራፋን ኪሰርሑን ኬስርሑን ዝነቐሉ፡ ብናይ ሴመንቶ መኽንያት ገንዘቦም ጨቢጦም ኪጽበዩ ይግደዱ። ሲመንቶ ዘይምርካቡን ምኽባሩን፡ እታ ፋብሪካኡ ብምሉእ ናይ ቀደም ክእለታ ዘይትሰርሕ ስለዝኾነት ይብሃል። ካብ ናይ ቀደማ ፍርቂ ኣቢላ እያ እትህብ ዘላ ይበሃል። መኽንያቱ ከዓ ስለ ዝኣረገት ብዙሕ ምትዕርራይ ዜድልያ ስለዚኾነ’ሞ ገንዘብ ስለ ዝተሳእነ ኢዩ ይበሃል። ግን ስለምንታይ ካብቱ በብዓይነቱ ገንዘብ ዚሃትት ትካላት ቀዳምነት ዘይውሃባ ምበልና። ንኣብነት ( ሓደ ትካል ክንጠቕስ) ንቴሌቪዥን ገንዘብ ይዋጻእ ኣሎ። ንሱ ኪጸንሕ እቱ ገንዘብ ንፋብሪካ ስመንቶ ከምኡ ዝበለስራሕ ዚህብን፡ ንኻልእ ስርሓት ዜንቀሳቕስ ትካላት ብዝቐልተፈ መፍረዪ ክኸውን ኣይመተገብኤን ዶ? ኣይምሓሸን ዶ ? እቶም ስራሕ ሲኢኖም ኣብ ሃገረሰብ ኣብ ገዝኦም ተኾርምዮም ዚጽበዩ ዘለዉ፡ ክዳን ዝባኖም ሲኢንፕም ዘለዉ ኣይምሓለፈሎምንዶ ? እቶም ሰብ ሓላፍነት ጠፊእዎምዶ ? ጸገሞም እንታይ ትፈልጥዎ ትብሉ ትኾኑ ? ሓቕኻትኩም ከዓ ትኾኑ፡ ንኣናውን እቱ ናይ ነቀፋ ዘረባ ዘየሰክፈና ኣይኮነን። እንታይድኣ ወድሰብ ሰብ ኢዩ። ሰብ ንሰብ ከዓ ፈርጊ ዝተጐምጐመን ጨርቁ ዝጠወየን ምስ ዚኾነ ይሓብሩዶ ? ዝኾነ ኾይኑ ኣብ ርእሲ ልብኻ እንተዚውስኹኻ ዚበሃል ኣሎ፡ ደሃር ከኣ ኣብ ላዕሊ ላዕሊ ዘሎ፡ ኣዋጥዩ ዘዝንግዖ’ምበር፡ ነቒፉ ዘለብሞ ኣይርከብ’ዮም መንይፈልጥ……….።
ተፈጸመ
ሎሚ እዚ ጽሑፍ ካብ ዝጸሓፍ 19 ዓመት ገቢሩ ኣሎ፡ ህዝብና ሰማዒ ምኽሪ፡ ምኽሪ ዓበይትን ለባማትን፡ ምኽሪ ዝወዓሉ ዝሰምዕ ነይሩ እንተዝኸውን፡ ብርሃንን ካልእ ጽሑፍን ኣብነታት ብዙሕ ከም ዝነበረ ዘይንዝጋዕ’ዩ። ሰንኪ ዘይምስማዕ ግን እንሆ ክሳብ ሎሚ ህዝብና ብፍላይ ብፍላይ እቲ ብጽጋብ ትተርኒዑ ኣብ ወጻኢ ዝርከብ ደጋፊ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ከም በዓል ቆለ ነቲ ኩሉ ንቡር ታሪኹ ረሲዑ ክስዕስዕን ከጕርዕን ይርከብ። ክሳብ ሕጂ ብተምክሮን ገምጋምን ህዝብና ካብ’ቲ ብግዜ ባዕዳዊ መግዛእቲ ዝሓለፎ ምምሕዳር መግለጺ ዘይርከበሉን ዘይብሉን ሃለዋት እንዳነበረ፡ እቶም ብዘይካ ንዓይ ይጥዓመኒ በሃልቲ ህ.ግ.ዲ.ፋውያን ኣብ ሞትን ስቓይን ህዝብና ክስዕስዑን ይረከቡ። ስውኣት ተረሲኦም፡ ስንኵላት ኣብ ማይ ሓባር ተደርብዮም፡ ሎምስ’ኳ ሓንቲ ደሃይ’ኳ ዘይብሎም ተሪፉ፡ ነባራት ተጋደልቲ ኣብ ማእሰርትን፡ ስደትን ሓደ ብሓደ ይጠፍኡ ኣለዉ።
ህዝብና ካብ’ቲ ጋዜጣ ብርሃን ዝጸሓፈትሉ ዕለት ኣትሒዙ፡ ሓንቲ’ኳ መስተርሆት ከይረኽበ፡ ብጥሙዩ፡ ብዕርቝ ይኸይድን ይነብርን ኣሎ። ሎሚ ሎምስ ካብ’ቲ ዝነበሮ’ውን ገዲድዎ ኣዝዩ ኣብ ትሑት ኣብ ዘስክፍ ኩነታት ናብራ ይርከብ ምህላው ኩሉ ዝፈልጦ’ዩ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=836


text:
ቃል ሓዘን ሓርበኛ ገዲም ተጋዳላይ ኣምሳድር ኣድሓኖም ገብረማርያም ብመስዋእቲ ሓርበኛ ነባር ተጋዳላይ ኣድሓኖም ገብረማርያም መላእ ኣባላት ውድሓለ ዝተሰመዓና ሓዘን ንገልጽ። ኣምባሳድር ኣድሓኖም ገብረማርያም ከም ኩሎም መሓዙቱ ብዝነበሮ ሙሉእ እምነት ሃገራዊ ነጻነት ኤርትራ፡ ኣብ’ቲ እዋን በጺሕዎ ዝነበረ ዝለዓለ ደረጃ ትምህርቲ (ተመሃራይ ሕጊ ዩኒቨርሲቲ) ገዲፉ ኣብ ጎኒ ኣሕዋቱ፡ ኣብ ብረታዊ ተጋድሎ ንነጻነት ኣብ ህ.ሓ.ሓ.ኤ ተሰሊፍ። እዚ ከኣ እቲ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኤርትራዊ
Read more
Date: 21/02/2021 ቃል ሓዘን ብመስዋእቲ ተጋዳላይ ኣድሓኖም ገብረማርያም ሓርበኛ ኣምባሳደር ኣድሓኖም ገብረማርያም፡ ኣባል ማእከላይ ባይቶ ሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራ፡ ብሕማም ምኽንያት ካብ’ዛ ዓለም ምፍላዩ፡ ንህዝብናን ንደምበ ተቓዉሞናን፡ ከቢድ ክሳራ እዩ። ተጋዳላይ ኣድሓኖም ገብረማርያም፡ ሓደ ካብ’ቶም ምሉእ ህይወቱ ንህዝቡን ብትብዓት ዘገልገለን፡ ብተወፋይነት ተቓሊሱን ዘቓለሰን ልሉያት ሓርበኛታት ኤርትራዉያን ኮይኑ፡ ፈታዉ ሃገሩ ምንባሩ ከኣ ታሪኹ ዝምስክሮ ሓቂ እዩ። ኣብ ጉዳይ ሃገር፡ ዘራኽበናን ዝፈላልየናን ሓሳባት
Read more
ብምኽንያት መበል 46 ዓመታት ምምስራት ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይብፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ዝቐረበ መልእኽቲ ዝኸበርካ ዶር ደብረጽየን ገብረሚካኤልፕረዚደንት መንግስቲ ክልል ትግራይ፥ዝኸበርክንን/ዝኸበርኩምን ወከልቲ ህዝቢ ትግራይ፥ዝኸበርካ ህዝቢ ትግራይ ብሓፈሻ፤ ህዝቢ ትግራይ፣ ክብሩን ብሄራዊ መሰሉን ከምኡ’ውን ክብርን መሰልን ኩሎም ውጹዓት ኣህዛብ ኢትዮጵያን ንምርግጋጽ፣ ከይተሓለለ ዝተቓለሰ ህዝቢ ምዃኑ ታሪኽ ዝምስክሮ ሓቂ ኢዩ። እዚ ኣብ ለካቲት 1975 ዓ.ም.ፈ ዝተበገሰ ውድብካ ህወሓት ጅግነታዊ ቃልሲ ብምክያድ ንስርዓት ደርጊ
Read more
ንኣጀንዳ ኢሳያስ ኣፈወቂ ንምፍሻል ንሓድነት ዋጋ ምኽፍል ኢሳያስ ኣፈወርቅን ህግደፍን ሕልምታቶም ግብራዊ ንምግባር ፣ከምኡ እውን ኣብ ስልጣን ንምጽናሕ ፡ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዓለም -ለኻዊ ዶብ እናጠሓስካ ኹናት ወዲ ኹናት ፣ ምእሳር ፣ምቅትልን፣ ምጭዋይ ፣ ንኩሉ ሂወት ዘለዎ ፍጡር ንምጥፍእ እስትራተጂ ሓንጺጾም ብቀጻልነት ኣብ ስራሕ ይርከቡ ኣሎው። ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ኣዊጁዎ ዘሎ ዘይፍትሓዊ ኹናት ተመሊሱ ክልብልቦ ምዃኑ ግዜ
Read more
‘’ ዕርቅን ፍትሒን ፡ መዋጽእ ንመጻኢ”ብዕለት 23/01/2021 ኣብ ስኒትና መርበብ ፡ ሓደ ዓቢ ኣርእስቲ “ ዕርቅን ፍትሒን ፡ መዋጽእ ንመጻኢ!! ዝብል ኣርእስቲ ኣልዒሉ፣ምስ ተኻፈልቲ ስኒትና መርበብ ፣ ሙሁራት ሰብ-ተሞክሮን ዜጋታትና ፡ኣቶ ጳውሎስ ተስፋጊዮርግስ ኣቕራቢ መደብ፡ዶር. ኣማኑኤል ገብረመድህን ኣማእካሊ፡ ዶር. ኣዳነ ገብረመስቀል፣ ዶር. ሳልሕ ጅምዕ ፡ ኣቶ ዳዊት ገብረመስቀል(Panelist) ተሳተፍቲ ናይዘተ፤ ምኽንያቱ ዝሓለፈ እዋናት ናብዚ ዓቢን፣ከም ሂወት እንጽበዮ እንደልዮን ዕርቅን ፍትሒን
Read more
ምሩጻት ሓሰወቲ 2020 ዓ.ም ኣብዚ እንነብረላ ዓለም ክሳብ ሕጂ ብርክት ዝበሉ ሓሰውቲ ኣኣንግዳን ኣፋንያን ምዃና ኣሉ ዘይብሃል ሓቂ እዩ ። ኣብዘን ዝሓለፋ ኣርባዕተ ዓመታት ከኣ ሕልና ወዲ ሰብ ብዘይ ኣምኖን ዘይቅበሎን ብደረጃ ተራ ሰባት ዘይኾነስ ብደረጃ ናይ ዓበይቲ ሃገራት መራሕቲ ክሕሶ ወይ ከኣ ሓቂ ዘይኾነ መጎተ ክንሰሚዕ ተገዲድና ጸኒሕናን ኣሎናን ። ብመሰረቱ ደቂ ሰብ ክሕሱው ዝጅምሩሉ መድረክ ከም
Read more


text:
ናይ ህግደፍ ገንዘብ ዝለመዳ ኣጻብዕ ኣንጻር ኤ.ሃ.ዲ.ኪዳን ክጽሕፋ ተዋሪደን
ክቡራትን ጉድሳትን ዝኾንኩም/ክን ጸቕጥን ዓመጽን ህልቀትን ዝመረረኩም ውጹዓት ከምዚ ኸማይ ንሃገራዊ ዲሞክራሲ ለውቲ እትቃለሱን/ሳን ኣቦታት ኣዴታት ኣሕዋት/ሓት ደቅናን ኤርትራውያን ብቀዳምነት ነቲ ብሙዕት ተታሓሒዝኩሞ ዘለኹም ፍትሓዊ ተቓውሞ ኣብ ዝሓዘረ ግዜ ካብዞም ሰብ የህሊቖም ኣብ ልዕሊ ጨፈቓ ደም ህዝብና ዝቃማጡዑ ዘለዉ ህግደፋውያንን ዕሱባት ሰብ ዶሞዝ ውሃዮታት ናይ ህግደፍን ዓቢ ዓይነታዊ ዓወት ኣመዝጊብኩም እቶም ዶሞዝ ናይ ህግደፍ ሚቕ ሚቕ ዘበሎም ንኣንጻርኩም ተዓጢቖም ዘለዉ ናይ ሰለላ ብላዕ ኣብ ቅድሜኹም ዝበልዕወን ብስሕለት ክተፍኡወን ነዊሕ ኣይክኾዉን ኢዩ።
ኩቡራት ተኻታተልቲ ጽሕፈይ ጥርናፌ ኤርትራዊ ሃገራዊ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን (ኤ.ሃ.ዲ.ኪ) ንመን ይውክል ነቲ ውጹዕ ህዝቢ ኣብ ትሕቲ ኣርዑት ህ.ግ.ደ.ፍ ተቖሪኑ ብሓለንጊ ጭኮና ዝግረፍ ዘሎ እምበር ነቶም ንህዝብና ራህዉኡን ሰላሙን ቅሳነቱን ዘይ ደልዩ በላዕቲ ተረፍ ህግደፍ ኣይኮነን ዝውክል። ስለዝኾነ ኽኣ እቶም ክሳብ ህግደፍ ዘሎ ክህሉዉ ዝኽእሉ ህግደፍ ምስ ጠፍኤ ምስኡ ዝጠፍኡ ብእሳቶም ዝሓንጠጥዎን ዝወረቕዎን ጽሕፋት ኣድራሻ ብላዕ ህግደፍ ምኻኑ ፈሊጥና ኣብ ርእሲ መራሕቲ ኪ.ዳ.ን ዝግበር ናይ ጸለመ ቀንጸላ ብልክዕ ትርግሙ ብሓፈሻ ነቲ ከነድሕነካ ኢና ኣጀኻ ህዝበይ ዝብል ዘሎ ተቓዉሞ ደምበ ንምፍራስን ንምልማስን ብመራሕቲ ኤ.ሃ.ዲ.ኪ ምጂማር እሞ እቶም ተመራሕትን፥ሰዓብትን፥ደገፍትን፥ተዳናገጽትን ንመራሕቶም እምነት ከም ዘጉዱሉ ጌርካ እቲ ምቅዋም ኣንጻር ንግስነትና ክብርዕን እንተ ዘይ ኮነ ክኣ ግዚኦም ኣብ ግርጭት ከም ዘሕልፍዎ ዝዓይነቱ ባርባራዊ ኣረሚናዊ ህግደፋዊ ተልእኾ እዩ።
ጂግና ተቃላሳይ ናይ ኩሉ ውድባት ኣባላት ኤ.ሃ.ዲ.ኪ ከምኡውን ጀጋኑ ኣብ ኤ.ሃ.ዲ.ኪ ዘየለኹም ናብ ኤ.ሃ.ዲ.ክ ኣባልነትኩም ከተራጋግጹ ኣብ ምሽብሻብ ዘለኹም ጀጋኑ ተቓለስቲ ኣብዚ ከይ ጠቐስኩዎ ክሓልፍ ዘይ ደሊ ንህግደፍ ወኪሎም ዝሕንጡጡን ዝውርቕን ካብቲ ቐጭ ቀጭ ኣቢሉ ከም ሓሙት ሓርማዝ ዝመሮም ዘሎ ኣብ ርእሲ ኤ.ሃ.ዲ.ኪ እንታዩ።
1. ብጻዕርን ቃልስን ውድብ ኣቚሞም ሓይሎም ዘደልደሉ ተቓለስቲ ኣዞም ኣንዛር ኪዳን ዝጽሕፉ ዘሎዉ ንሕና ኢና ንመርሓክም ኢልካ ኩራ ምስምንታይ ይቑጸር???
2. ዝወደብካዮን ፥ዘጥረኻዮን፥ዝዓደምካዮን፥ ሓይሊ ዘይብልካ፥ ክንስኻ ኣብ ውዱብን፥ ምዱብን ኣኼባ እዞም ኣንጻር ኪዳን ዝጽሕፉ ዘለዉ ነቲ ኣኺባ ባዕላቶም ዘየካየድዎ ኣብ ቅድሚ ሰብ ክራኣዩን ክፍለጡን ናይ መን ቀበጥበጥ ???
3. ኤ.ሃ.ዲ.ኪ ተጠርኒፍና ሃገራዊ ቃልስና ነሳላስል ኢሉ ንዝተሳማምዑ ኣፈኛታት ህግደፍ ኣንጻር ኪዳን ክጽሕፉ ዘለዉ እቲ ቐጭ ቀጭ ዘብሎም ዘሎ ንዕንወት ህግደፍ ስለ ዘፍሮሖም ሕሰምን መከራን ህልቀትን ህዝቢ ኤርትራ ከየቋረጽ ድዩ???
4. ኪዳን ምስቲ ብናጽነት ኢርትራ ዝኣምኑ ሓይሊ ኢትዮጵያ ጥራሕ ዲፕሎማሲ ዝምድና ክገብር ከሎ ህግደፍን እዞም ኣንጻር ኪዳን ዝጽሕፉ ዘለዉን ነቶም ብናጽነት ኤርትራ ዘይ ኣምኑ ዝድግፉ ብኤ.ሃ.ዲ.ኪ ክዋራዘዩ ኣብ ቅድሚ ንናጽነት ሃገሩ ዘወፈዮም ጀጋኑ ደቁን የሕዋቱን ተቃላሳይ ህዝብና ብናቶም ስብከትን ምትላልን ንህዝቢ ከነታሉሎ ኢና ብጽሑፍና ክብሉ ከለዉ ደምበር ንህዝብና ይፈልጥዎ እዮም ???
ኩቡራት ተቓለስቲ
ከምዚ ሕጂ ተቓወምቲ መሲሎም ካብ ህግደፍ ብላዕ በሊዖም ኣንጻር ኤ.ሃ.ዲ.ኪ ዝጽሕፍዎ ዘለው ኣብ ቃልሲ ኩሉ ግዜ ዓንቀፍቲ ከም ዘለዉ መጠን ተረዲእና በቢ ወገና ንሓድነት ኤ.ሃ.ዲ.ኪ ክንሕሉ ክንበቅ ኣሎና ተቃላስቲ መሲሎም ኣብ ሞንጎና ጭፍራ ህ.ግ.ደ.ፍ ዘለዉ ከነለሊ ይግባኣና።
ኣብ ግዜ ቃልሲ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ንኣድሓርሓሪ በለጹ ከዔዉት መሓውር ሰለላ ኣብ ተ.ሓ.ኤ
ኣዋፊሩ ተ.ሓ.ኤ ኣካቢት ኩሉ ምሳኺ ክንጋደል ኢና ምስበሉዋ ከም ሃገራውያን ተቐቢላ ካኪ
ኢኒፎርም ከዲና ብረታ የዕጢቓ ኣሚና ኣብ ማእከላ ከም ዝጸንበረቶም ትዝኩሩዶ?????
ምሓውር ሰለላ ኢሳያስ ኣፈወቒ ንጀብሃ እንታይ ፈድዮማ እስከ ንመልከት ጂግና ተጋዳላይ ስዉእ
ዓብደል ቃድር ሮምዳን ኣባል መርሕነት ተ.ሓ.ኤ ሰውራዊ ባይቶ ጂግና ተጋዳላይ ስዉእ ዓሊ
ምሓመድ ኢብራሂም ኣባል መሪሕነት ተ.ሓ.ኤ ሰውራዊ ባይቶ ብመን ኢዮም ጠፊኦም።
ንታዓዘብ ጀጋኑ ተቓለስቲ
ሰራም ባርባራዊ ኣረሚናዊ ከዳዕ ዝኾነ ኣድሓርሓሪ ኢሳያስ ንዝዋዳደሮ ውድብ ከፍርስ ብመራሕቲ ውድብ ኢዩ ዝጅምር ብመርበብ ሰለላ ናቱ ገይሩ እዚ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ፈጽሚ ብብጫ ተቐቢኡ ዘሎ መርትዖ ኢዩ። እታ ኣምቢብካ የሕልፍ ትብል ዝነበረት መልእኽቱ ታርጌታ ናብ መራሕትና ሃሪማ። ሎሚ ድማ ብናቕፋ ድዩ ብደላር ከፊሉዎም እንድዒ ን ኤ.ሃ.ዲ.ኪ ከፍሩሱ ኣብ ርእሲ መራሕቲ ኤ.ሃ.ዲ.ኪ ከኩፉኡን ሔሕማቕን እና ጠቐንካ ዝጽሕፍዎ ዘለዉ ካብ ህዝቢ ክንጽሉ እሞ ቡኡኡ ኣቢልካ ነቲ ናይ ለውጢ ቃልሲ ከልምሱ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ለውቲ ቀቢጸ ተስፋ ክሓክኽ ዝግበር ኣረሚናዊ ውዲት ካብ ምዃን ሓሊፉ ካልእ ትርጉም የቡሉን።
ኩብራት ተኻታተልቲ ጽሑፈይ
ኣብዚ ክትሩዱኡኒ ዘለኩም ሃናጺ ሪኢቶን፥ ሃናጺ ምኽርን፥ ሃናጺ ወቐሳን፥ ንመርሕነት ኣየድልን ማለተይ ኣይኮንኩን ከምዚ ኣነ ዝካታተሎ ዘለኹ ንኹሉ ጽሑፋት ንካታተሎ እቲ ንዕላማናን ሓድነትናን ደይ መደይ ኢሉ ዝሃርም በእዳው ዑሱባት እተጻሕፈ ሸለል ኢልና ኣይንሕለፎ በቢ ወገና በቢ ኩርናዕና በቢ ዕርድና በቢ ውድብና በቢ ዓቕምና ብቖራጽነት ጉቡእ መልሱ እናሓብና
ስለቲ ኩቡር ዕላማና ንሓድነት ኤ.ሃ.ዲ.ኪ ንካላኸል ሓደራኣ ሓደራ ሓደራ
ክብርን ዝኽርን ንስዉኣትናን ስንኩላትናን
ዓወት ንመስርሕ ኤ.ሃ.ዲ.ኪ
ካብ ገብሪሂይወት (ኣቡዓሸራ)
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2153


text:
ቀዳማይ ምንስተር መለስ ዜናዊ ዝሓለፈ ሰሙን ንጋዘጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ መግለጺ፡ ነቲ ዘሎ ሕገመንግስቲ ብዝግባእ ተቐቢሎም፡ ኣሚኖም ክሰርሑ ዝኽእሉ ሓደሽቲ ፖሊቲካዊ ሰልፍታት ክፍጠሩ ኣለዎም ኢሎም ኔሮም። ምኽትል ኣቦመንበር ዓረና-ትግራይ ንዴሞክራስን ልዑላውነትን ኣቶ ብርሃኑ በርሀ ብዛዕባ`ዚ ክምልሱ ኸለዉ፡ ሕገ-መንግስቲ ንባዕሉ ክመሓየሽ ከምዝኽእል ኣብ ዓንቀጻቱ ኣስፊርዎ ስለዘሎ፡ ንሕገ-መንግስቲ ዘይኣመነ ኢልካ ምዝራብ ነቲ ሕገመንግስቲ ብግልባጡ ምንባብ`ዩ ኢሎም።
ኣቶ ብርሃኑ ኣተሓሒዞም፡ ኢህወደግ ዝኽተሎ ኣብዮታዊ ደሞክራሲ፡ ንተወዳደርቱ ከም ጸላእቲ ዝሰርዕ ስለዝኾነ፡ ሓንቲ ድምጺ`ውን ትኹን ናብ “ጸላእቲ” ክትከይድ ኣይደልን`ዩ ኢሎም። ከምኡ ስለዝኾነ ህዝቢ ትግራይ “መን`ዩ ንጸላእትና ድምጹ ዝሃበ እናተባህለ እናተገምገመ ይነብር ኣሎ” ኢሎም።
ኣቶ ብርሃኑ በርሀ፡ ብዛዕባ`ቲ ቀዳማይ ምንስተር መለስ፡ ዝቕጽል 5ተ ዓመት ኢኮኖሚና ብ15 ሚእታዊ ክዓቢ`ዩ ዝበልዎ ርኢቶኦም ክህቡ ኸለዉ፡ ክሳብ 50% ህዝቢ ትግራይ ብረድኤት እናነበረ እቲ ሽግር ማዕረ ክንደይ ከቢድ ምዃኑ ንምፍላጥ ኣየጸግምን ኢሎም።
ንምሉእ`ቲ ቃለመጠይቕ ነቲ ፕሮግራም ስምዑ


text:
ኣቶ መለስ ዜናዊ ኣብ ስነ-ስርዓት መኽፈቲ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ "ናይ ሓደ ሽሕ ዓመት ጉዕዞ ከም ሽንቲ ግመል ተቀልቢሱ፣ኣብ ጎደና ምዕባለ ብናህሪ ንጓዓዝ ኣለና።እዚ ናህሪ‘ዚ እንተዓቂብናዮ ኣብ ዝቅፅሉ ዓሰርተ ዓመታት፣ካብ ሕሱም ድኽነት ተገላጊልና፣ኣብ ሞንጎ ማእከላይ እቶት ዘለወን ሃገራት ክንፅምበር፣ኣብ ዝቅፅሉ ሓምሳ ዓመታት ድማ ኣብ ሞንጎ ምዕቡላት ሃገራት ክንሕወስ ምኻና ሓባሪ ምልክት ንሪኢ ኣለና።ብካልእ ኣዘራርባ፣ ግንባርና ዝሓንፀፆ ልምዓታዊን ዴሞክራስያዊን መስመር ቃልሲ፣ህዳሴ ኢትዮዽያ ዝረጋገፀሉ መስመር ኮይኑ‘ሎ" ኢሎም።
ቀዳማይ ምንስትር መለስ ወሲኾም ኢህወዴግ ኣውራ ፓርቲ ምኻኑ ሓደ ነገር ኮይኑ፣ስርዓተ-ዴሞክራሲ ዝበፅሖ ደረጃ ዓቂብና ናብ ዝበለፀ ፅፍሒ ንምስግጋርን ኣብ‘ቲ ኣውራ ፓርቲ መስርሕ ምትኽኻእ ጋህዲ ዝኾነሉን ስልቲ ውዳበ ህዝቢ ናብ ብሉፅ ደረጃ ዝበፅሓሉን ኣገባብ ንምጥጣሕ ሓላፍነት ፀይሩ‘ሎ ኢሎም።
ህዳሴ ኢትዮጵያ ኣብ ዝቅፅል 5 ዓመት ንሃገሮም ካብ ምልማን እኽሊ ክገላግላ'ዩ ኢሎም ኣቶ መለስ ዜናዊ
ኢህወዴግ ሻምናይ ጉባኤኡ ኣብ ናዝሬት የሳልጥ'ሎ
ኣቶ መለስ ዜናዊ ኣብ ስነ-ስርዓት መኽፈቲ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ "ናይ ሓደ ሽሕ ዓመት ጉዕዞ ከም ሽንቲ ግመል ተቀልቢሱ፣ኣብ ጎደና ምዕባለ ብናህሪ ንጓዓዝ ኣለና።እዚ ናህሪ‘ዚ እንተዓቂብናዮ ኣብ ዝቅፅሉ ዓሰርተ ዓመታት፣ካብ ሕሱም ድኽነት ተገላጊልና፣ኣብ ሞንጎ ማእከላይ እቶት ዘለወን ሃገራት ክንፅምበር፣ኣብ ዝቅፅሉ ሓምሳ ዓመታት ድማ ኣብ ሞንጎ ምዕቡላት ሃገራት ክንሕወስ ምኻና ሓባሪ ምልክት ንሪኢ ኣለና።ብካልእ ኣዘራርባ፣ ግንባርና ዝሓንፀፆ ልምዓታዊን ዴሞክራስያዊን መስመር ቃልሲ፣ህዳሴ ኢትዮዽያ ዝረጋገፀሉ መስመር ኮይኑ‘ሎ" ኢሎም።


text:
Radio Erena: 24 December 2014
ዑቕባ ንምሕታት ምስ ሄሊኮፕተሮም ናብ ኤርትራ ዝኣተዉ ሰለስተ ኣባላት ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ ብዓርቢ 19 ታሕሳስ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ዓሰብ ዝርከብ መዓርፎ ነፈርቲ ከምዝዓለቡ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
እታ ሄሊኮፕተር ኣብ ዓሰብ ሃንደበታዊ ምዕላብ ድሕሪ ምክያዳ፣ ድሕሪ ዝተወሰነ ሰዓታት ናብ ባጽዕ ዝርከብ መዓርፎ ነፈርቲ ከምዝገዓዘትን፣ ንጽባሕቱ ቀዳም 20 ታሕሳስ ከኣ ኣስመራ ናብ ዝርከብ ሓይሊ ኣየር ኤርትራ ከምዝኣተወት’ውን እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ የመልክት።
እታ ኤም ኣይ 35 ዝዓይነታ፣ 10 ዝተፈላለየ መዋግኢ ኣጽዋር እትዓጥቕ ሄሊኮፕተር፣ ኣብራሪኣን ተሓጋጋዚኡን ሳልሳዮም ድማ ናይ በረራ ቴክኒሻን ከምዝነበርዋ ክፍለጥ እንከሎ፣ ኣብ ዓሰብ ድሕሪ ምእታዎም ብኡ ንብኡ ሰለስቲኦም ዑቕባ ከምዝሓተቱ’ዩ ተሓቢሩ።
እንተኾነ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብሰኑይ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ ነታ ካብ ዓርቢ ኣትሒዛ ዝተሰወረቶ ነፋሪት ክደሊ ከምዝጸንሐ ብምጥቃስ፣ ኣብራሪ ናይታ ናይ ውግእ ሄሊኮፕተር ንተሓጋጋዚኡን ናይ በረራ ቴክኒሻንን ኣገዲዱ ሒዝዎም ናብ ኤርትራ ከምዝሰለመ’ዩ ገሊጹ።
ብዓይኒ ሞያ ክርአ እንከሎ ግና ዋና ኣብራሪ ብረት ብዝዓጠቑ ተሓጋጋዚኡ ወይ ድማ ናይ በረራ ቴክኒሻን ክግደድ እንተዘይኮይኑ፣ ባዕሉ ብዝመርሓ ሄሊኮፕተር ምስኡ ንዘለዉ ብረት ዝዓጠቑ ካልኦት ከገድድ ኣጸጋሚ ምዃኑ’ውን ብዛዕባ’ዚ ናይ ሓይሊ ኣየር ሞያ ኣፍልጦ ዘለዎም ክኢላታት የብርሁ።
ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ሓያሎ ኣብረርቲ ነፈርትን ቴክኒሻናትን ኢትዮጵያ ኤርትራ ናብ እትርከበን ሃገራት ናብ ስደት ከምርሑ እንከለዉ፣ ንብረት ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ ዝኾና ኤም ኣይ 35 ዝዓይነተን ሄሊኮፕተራት ኣብ ኢድ መንግስቲ ኤርትራ ክኣትዋ ድማ እዚኣ ካልኣይቲ’ያ።
እታ ናይ መጀመርያ ኣብ ኢድ መንግስቲ ኤርትራ ዝኣተወት ኣስታት 25 ሚልዮን ዶላር ዝዋግኣ ኤም ኣይ 35 ዝዓይነታ ናይ ውግእ ሄሊክፕተር ኣብ እዋን ኵናት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተማረኸት ምዃና ይዝከር።
ብዘይካ’ዛ ኣብረርታ ዑቕባ ንምሕታት ብ19 ታሕሳስ ናብ ኤርትራ ሒዞማ ዝኣተዉ ናይ ውግእ ሄሊኮፕተር፣ ኣቐዲመን’ውን ብውሕዱ ክልተ ወትሃደራውያን ነፈርቲ በተመሳሳሊ መንገዲ ናብ ኤርትራ ከምዝኣተዋ’ውን ምንጭታት ሓይሊ ኣየር ኤርትራ የመልክቱ።
ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ ናይ ነዊሕ ዕድመ ዘለዎን ዘመናውያን ነፍርቲ ዝውንን እኳ እንተኾነት፣ ብዘጋጥማ ቀጻሊ ህድማ ኣብረርትን ቴክኒሻናትን ብኸቢድ ይጽሎ ምህላዉ ዝፍለጥ’ዩ።
ካብ 1998 ክሳብ 2000 ዓመተ ምህረት ምስ ኢትዮጵያ ኵናት ዘካየደትን ክሳብ እዚ እዋን እዚ ድማ ኣብ ምፍጣጥ እትርከብ ኤርትራ’ውን፣ ንሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ ዝገጥም ዓቕምን ነፈርቲ ውግእን ኣብ ምህናጽ እኳ እንተነበረት፣ ድሕሪ 2002 ካብ ዝነበረ ግዜ ንደሓር ግና ምኩራት ኣብረርትን ቴክኒሻትን ክሃድሙ’ዮም ተራእዮም።
ብፍላይ ኣብዘን ዝሓለፋ ሰለስተ ዓመታት ናብ ስዑዲ ዓረብ ሱዳንን ናይ ዝሃደሙ ኣብረርትን ቴክኒሻናትን ቁጽሪ ክሳብ 10 ከምዝበጽሕ’ዩ ዝንገረሉ።
ኤርትራውያን ኣብረርቲ መብዛሕቶም ዑቕባ ንምሕታት ዝመርጽዎ መንገዲ ስዑዲ ዓረብ ክኸውን እንከሎ፣ ኢትዮጵያውያን ኣብረርቲ በንጻሩ ናብ ኤርትራ’ዮም ዝኣትዉ።
ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ እተን ሓይሊ ኣየር ንዝርከቦ ወትሃደራዊ ንዋት ዝገዘፈ ባጀት ዝስልዓ ሃገራት ምዃኑን’ዩ ዝጥቐስ።
================================


text:
ሕቶ(39): “ሲሕሪ ማለት ሕቡእ ብዝኾነ መንገዲ ፅልዋ ዘሕድር እዩ” አብ ዝበሀለሉ እዋን ግን “ሕቡእ” ክበሀል ከሎ እንታይ ንምባል እዩ?
መልሲ:
ሕቡእ ማለት ዘይግለፅ ረቂቕ ዝኾነ ነገር ማለት እዩ። ናቱ ተፃራሪ ዓብይ ጉሊሕ ንፁር ግልፂ ዝኾነ ነገር ማለት እዩ። ንአብነት ሓደ ሳሒር ዝኾነ ሰብ ስርሑ ሰሪሑ እቲ ሓደ ካብ ዓቕሙ ንላዕሊ ክሳብ ዝኾን ንኽፈቱ እቲ ኻሊእ ድማ ማራ ንኽፀልእን ንኽገልብን ዓይነታት ምግባር ይሰርሕ፤ እዚ ኩሉ ዝኸውን ግን እቲ ንኽፈቱ ወይ ንኽፀልእ ዝተገበረ ሰብ ምኽኒያቱ ብዘይፈልጦ ሕቡእ ብዝኾነ መንገዲ ምስ ምዃኑ እዩ።
Title: ዒባዳ ምግዳፍ ሽርኪ ይበሀል ዶ?
Question (47): ሙስሊም ብዝፀብፀቦ ሓዲሥ ነቢና ሶለሏሁ ዓለይሂ ወሰለም “አብ ሞንጎ እቲ ሰብን ሽርኪ ኩፍርን ዘሎ አፈላላይ ሶላት ምግዳፉ እዩ።”(28) ዝብል ሓዲሥ አሎ፤ ዒባዳ ምግዳፍ ሽርኪ ይኾን ድዩ?
Answer:
እወ! ከም ብሓፈሻ ክረአ. ከሎ ሽርኪ እዩ። ምኽኒያቱ ብትህኪት ኮይኑ ሶላቱ ዝገደፈ ሶላት ዝገደፈሉ ምኽኒያት ስሚዒቱ ስዒቡ ብዕሽነቱ ስለዝኾነ። ስለዚ ስምዒቱ ካብ ትእዛዝ አላህ ተቀዳምነት ሂቡዎ ማለት ይኸውን። ብመሰረት እዚ ሽርኪ ገይሩ ንብል። አላህ ዓዘ ወጀል ብቁ....2019-03-02


text:
ኤርትራ ንኤርትራውያን! ንመን ድኣ..? – ሳልሳይ ክፋል
ኤርትራ ንኤርትራውያን! ንመን ድኣ..?
ሳልሳይ ክፋል
ቅድሚ ናብቲ ዘልዓልኩዎ እዋናዊ ዛዕባና ምእታወይ፡ ገለ ካብቲ ዝመጻኒ ኣዝዩ ብዙሕ ርእይቶታት ኣነ ውን ናተይ ትዕዝብትን ንእሽቶ ኣፍልጦይን ወስ ከብል፡፡ ብዙሓት ምስቲ ዘልዓልኩዎ ሓሳብ ዝሰማማዕ ጉዳይና ኣብ ሸንኮለል ኣይነእትዎ፡ ሕቶ ኤርትራ ንኤርትራውያን ብቓልስና ተመሊሱ ዝተዓጽወ መዝገብ ኢዩ ዝብል ስለ ዝኾነ፡ ነቢቦም ንዝሃቡኒ ሃናጺ ርእቶኦም ከመስግኖም ይደሊ፡፡ ገለ ሒደት ግን፡ እንተስ ብፍላጥ ሓደው ሕጂ እውን ከምታ ዘለናያ ኣብ ሃለውሳ ንንበር ዝዓይነቱ ግብረ መልሲ እውን ኣንቢበ ኣለኹ፡፡ ናይ ገለ ከኣʼሞ ንቐባራይ ምርዳእ ብኣፍልጦ ዘይኮነ ብስሚዒት፡ ነቲ ናይዚ ኩሉ ገጢሙና ዘሎ ኣዝዩ ከቢድ ጥፍኣትን ብርሰትን ተሓታቲ ዝኾነ፡ ኢሳይያስን ሒደት ጉጅልኡን ተቓወምቲ ዝመስሉ ጠበቓታት እቲ ስርዓት፡ ኲናት መን ከም ዝጀመረ እንታይ መረጋገጺ ኣለካ..? ለውጢ ንደሊ ኢና ግዳ ንሓደ ኢሳይያስ ጸሊእካ ዘይኮነ ኣይትዛረብ ዝዓይነቱ ኢዩ፡፡ እታ እዋናዊት መዛረቢ ዛዕባና ኢሳይያስ ብሃሱሳቱ ኣብ ምክፍፋል ደምበ ተቓውሞ ዝደረሳ ትያትሮ ኤርትራ ንኤርትራውያን እውን ይውስኹ፡፡
ሓደ ከነጽሮ ዝደሊ ኢሳይያስ ነዚ ኩሉ ወሪዱና ዘሎ ኣደራዕ ክጥጅእን ክገብርን ከም ሰይጣን በዓቲ በይኑ ኣይተጓዕዘን፡፡ ሕጂ ውን ኣብ ምጥፋእናን ምጽናትናን ንበይኑ ኣይኮነን ዘሎ፡፡ ቃልስና ምስ ሓደ ኢሳይያስ ጥራይ ኮይኑ ኣይፈልጥን፡፡ ኢሳይያስን እቲ ባዕሉ ጸፍዩ ባዕሉ ዘንጫጨሖን ጉጅልኡን ዘስረጾ ግናይ ኣተሓሳስብኡን መዓሙቕ ክድበዩ ኣለዎም፡፡ ኣብ ኤርትራ መሰረታዊ ለውጢ እንተዘይ ኮይኑ፡ መለሳ ቆሎ ጥጥቖ ዝዓይነቱ ስርዓት ኣየድልየናን ኢዩ፡፡ በቃ ስልጣን ካብ ህዝቢ ንህዝቢ ክኸውን ኣለዎ፡፡ ብዊንታ ሸፋቱ ዘይኮነ ብሕግን ስርዓትን ትመሓደር ሃገር ክትህልወና ኣለዋ፡፡ ንብዙሕነትና ማእከል ዝገበረ ሕጋውን ተሓታትን መንግስቲ ክህልወና ኣለዎ፡፡ ስለዚ ጽሑፈይ ምጽላእን ምፍታውን ንኢሳይያስ ዘይኮነ፡ ነቲ ኣብ ኤርትራ መሰረታዊ ለውጢ ክረጋገጽ ኣለዎ ዝብል ዝተበገስኩሉ ቁኑዕ ፖለቲካዊ ስነሓሳብ መሰረት ዝገበረ ኢዩ፡፡ መሰረታዊ ለውጢ ክረጋገጽ ድማ፡ ኣብቶም ስልጣን ብሰለማዊ መንገዲ ናብ ህዝቢ ከረክቡ ዘይክእሉ ኢሳይያስን ጉጅልኡን ጠበንጃ ደምበ ተቓቀወሞ ክቐንዕ ኣለዎ፡፡ ኢሳይያስን ጉጅልኡን ስልጣን ብሰለማዊ መንገዲ ከረክቡ ከም ዘይክእሉ ብተደጋጋሚ ነጊሮምናን ርኢናዮምን ኢና፡፡
ስልጣን ናብ ህዝቢ ይረከብ ጥራይ ስለ ዝበሉ፡ እቶም ሞዴላት ጅግንነትን ሓርበኛነትን ዝኾኑ፡ ገዳይም መራሕቲ ገድሊ ኤርትራ ሕልፈቶም ማሕዩር ዒራ ዒሮ ኮይኑ ኢዩ፡፡ ናይ ትማሊ ተበግሶ 21 ጥሪ እውን ፍትሒ ይንገስ፡ ብቕዋም ዝመሓደር መንግስቲ ይተኸል፡ ብዘይ ክስን ፍርድን ተኣሲሮም ዘለዉ ንጽሃት ዜጋታትና ይፈትሑ ዝብል ህዝባዊ ሕቶ እምበር ንኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ክንሸጣ ኢና ዝብል ኣይነበረን፡፡ እቶም ሃዋርያ ለውጢ ተባዓት ጀጋኑ ግን ሕጂ እውን ሕልፈቶም ሞትን ማሕዩር ካርሸልን ኢዩ ኮይኑ፡፡ ብቛንቋ ኢሳይያስን ኢሳይያስ ዘስረጾ ግናይ ኣተሓሳስባን ናይ ጅግና ጀጋኑ ክንሶም፡ ጉጅለ ተሳዓርቲ: ንኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ክሸጥዋ ሓሲቦም፡ ልእኻት ናይ ወያነ፡ እስላማዊ ምንቅስቓስ ዝብል ጸለሎ ጠቐነ ተቐቢኦም፡፡ ኢሳይያስ ዝደረሶ ንህዝቢ ኤርትራ ንዘንተ እለት እዳፈረሓን እንዳተጠራጠረን ከም ዝነብር እትገብሮ ትያትሮ ኤርትራ ንኤርትራውያን፡: ኣብዓለም ተራእዩን ተሰሚዑን ዘይፈልጥ ናይ ሓዋሩ ጸላእቲ ኣለውኻ ዝብል መርዚ ስነ-ሓሳብ ኣብ ኣእምሮ ህዝቢ ከም ዝሰርጽ ተገይሩ፡፡ ኢሳይያስን ጉጅልኡን ክሳብ ካብ ዓሚቕ ድቃስና ንበራበር ኣብዚ በዓትዚ ተሓቢኦም ኣብ ኮረሻ ምልኪ ተወጢሖም ዕድመ ስልጣኖም ከናውሑ እውን ኣኽኢልዎም ኢዩ፡፡ ሎሚ ካብቲ ከቢድ ድቃስና ምስ ተበራበርና ከኣ፡ ህዝቢ ኣብ ውሽጥ ስደትን ንቓልሲ ብማዕበል ክትንስእ ምስ ጀመረ፡ ካባ ተቓወምቲ ዝወደዩ ሃሱሳት ስርዓት ህግደፍ ንደምበ ተቓውሞ ዘራጊቶ ከእትውሉ ናዕታታት ኢሳይያስ ዜማ ቀይሮም ክደርፍዎ ንሰምዖም ኣለና፡፡
እንተ እቲ ንኲናት መን ጀሚርዎ ዝብል ግን፡ ንቐባራይ ምርዳእʼዩ ንዓይ፡፡ ካብቶም ኲናት ኢሳይያስ ከም ዝጀመሮ ናይ ዓይኒ ምስክር ድማ ሓደ ኢየ፡፡ ኣበጋግስኡን መፈጸምትኡን ብውሑዱ ዝፈልጥ ሰብ እየ፡፡ ብዓቢኡ እውን ኣብታ 300 ገጻት ዝሓዘት ቦኽሪ መጽሓፈይ “ሚስጢረ ምብራዕ ኲናት ባድመ” ብዝብል ብሰፊሑ ኣቕሪበዮ ኣለኹ፡፡ ዝገርመኒ ነገር ግን ኣሎ፡፡ ዋላ ነቲ ኢሳይያስ ኲናት ባዕለይ ጀሚረዮ ብምባል፡ ኤርትራ ንኢትዮጵያ ካሕሳ ናይቲ ዝወረደ ዕንወት ክትከፍል፡ ተገቲሩ ንኮሚሽን ካሕሳ ክታሙ ዘንበረሉ ሰነድ ክንጣበቐሉ ክንፍትን ዘሕዝን ኢዩ፡፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ትንፈር እምበር ጤል ኢያ ኣተሓሳስባ ድማዩ ሓሸውየ ዘእትወልና ዘሎ፡፡ ሰብ ዝፈልጦ ድቓላ ሓኒቕክን ኣይትቕተላ ዝበሃል ምስላ ደቂ ግዜ ኣሎ፡፡ ሎሚ ኢሳይያስ ጀማሪ ናይቲ ኣስካሕካሒ ኲናት፡ ኢሳይያስ ተሓታቲ ናይቲ ኩሉ ጥፍኣት ምዃኑ፡ ህዝቢ ብኣፈሙዝ ብረት ድኣ ኣፉ ተሎጒሙ እምበር ኣዳዕዲዑ ፈሊጥዎ ኢዩ፡፡ ወደሓንኩም፡፡
ኤርትራ ንኤርትራውያን ኣብ ዘበነ ሕሱም ምልኪ ህግደፍ ኢሳይያስ እቲ ድርሰት መዓስ ኢዩ ደሪስዎ፡፡ እዚ ሕጂ ንኣእዛና ዘጽምመና ዘሎ ትያትሮ፡ ኣብቲ ንተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ካብ ሜዳ ኤርትራ ንምእላይ ዝተገብረ ኲናት ሕድሕድ 1981 ኢሳይያስ ኣልዒልዎʼዶ ነይሩ ይኸውን? ኣብ 1982 ኣብ ወፍሪ ዘመቻ ቀይሕ ኮኾብ (ሻድሻይ ወራር) ተጋደልቲ ሕወሓት ኣብ እምባታት ሳሕል ብሓደ ምስ ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ንደርጊ ክምክትዎን ክስውኡን ከለዉ ኣይንደልየኩምን ተኣለዩልና ተባሂሉʼዶ ነይሩ ይኸውን? ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር ኣብ ኲናት ሽረ ክሳብ ምእታው ኣዲስ ኣበባ ምስ ናይ ቃልሲ ብጾቶም ተጋደልቲ ህውሓት ብሓደ ክምርሹን ክስውኡን ኣይፋልናን ናይ ሓዋሩ ጸላእትና ኢኹም ተባሂሉʼዶ ነይሩ ይኸውን? ኣብ ተስዓታት ማለት ኣብቲ ጽቡቕ ዝምድና ስርዓት ህግደፍን ወያነ ኢሂወደግን ዝነበረሉ ግዜ ንፈውሲ ማሕላ ተላዒሉ ይፈልጥʼዶ ነይሩ ይኸውን…? ቀዳማይ ሚኒስተር ሃገረ ኢትዮጵያ ነበር ነፍስሄር ኣቶ መለስ ዜናዊ ምስ የመን ኣብ ዝተገብረ ኲናት ብጉዳይ ሓንሽ “ኣፍንጫ እንተሃርመ ዓይኒ ይነብዕ” ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዝእወጅ ውግእ ኢድና ኣጣሚርና ኣይንርእን እንክብል፡ ኤርትራ ንኤርትራውያን ዝብል ጭርሕʼዶ ሰሚዕና ንኸውን…? ኢሳይያስ ኣብ መንበረ ምልኪ ተኾይጡ ክነብር ምእንቲ፡ ታንክታትን መዳፍዓትን ኣምሪሑ፡ ናይ ዕብዳን ውግእ ክጅምር እንከሎ፡ ብስልበጣ ወያነ ወሪሩና፡ ሞኮንናትና ቀቲሉ ክበሃል እንከሎ ኤርትራ ንኤርትራውያን ትያትሮ ተደሪሱ ዶ ነይሩ ይኸውን…? ሃዋርያ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ዝኮኑ ሓርበኛታት ገዳይም መራሕቲ ገድሊ ኤርትራ ስልጣን ናብ ህዝቢ ይረከብ ኣብ ዝበልሉ ድራማ ኤርትራ ንኤርትራውያን ንሰምዕ ነይርናʼዶ ንኸውን…? እዝን ቁጽጽርን ስርዓት ህግደፍ ተበታቲኑ ብሰንኪ ዓቕሊ ጽበት ዓቃብ ሰላም ውድብ ሕቡራት ሃገራት 25 ኪ.ሜ ኣብ ውሽጢ መሬት ኤርትራ ንኽኣቱ ኢሳይያስ ተንበርኪኹ እሺ ክብል እንከሎ ትያትሮ ኤርትራ ንኤርትራውያን ኣእዛና ሰሚዕዎʼዶ ነይሩ ይኸውን……..ወዘተ…..ወዘተ……እቲ ዝርዝር ብዙሕ ኢዩ፡፡
ትያትሮ ኤርትራ ንኤርትራውያን መዓስ ኢዩ ተደሪሱ….? ኣሕዋት ኣይንዓሹ ምምርማር ዝመስልዎ የለን ንመራመር፡፡ እዚ ድርሰት እዚ ናይ ኣርባዕተ ሓሙሽተ ዓመታት እዋናዊ ትያትሮ ኢዩ፡፡ ስለምንታይ እዚ ትያትሮዚ ኣብዚ ናይ መጠረሽታ ዋግዋጎ ግዜ ተላዒሉ..? ኣኸር ጣልጋ ዝበሃል ኣሎ፡፡ ናይ መጠረሽታ ጥይት መፈላለይ ደምበ ተቓውሞ ኤርትራ ክኸውን ዝተደርሰ ትያትሮ ኢዩ፡፡ ንሓደ ዋና ሓላይ ህዝቡ ሃገራዊ ነቲ ሓደ ጓና ሸያጢ ዓዱ ልኡኽ ናይ ኢትዮጵያ ዝገብር ትያትሮ፡፡ እዚ ትያትሮ እዚ ሎሚ ድኣ መልክዑን ሕብሩን ቀይሩ እምበር ስርዓት ሃጸይ ሃይለ ስላሴን ስርዓት ደርግን ህዝቢ ንምድንጋር፡ ድምጺ መሰለይ ኢሉ ዝተላዕለ ህዝቢ ኤርትራ ብኣፈሙዝ ጠበንጃ ንምዕፋን ዝተጠቕምሉ በልዩ ዝተጓሕፈ ድርሰት ኢዩ፡፡ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ናይ መሰል ሕቶ ናይ ናጽነት ሕቶ ክንሱ ጀብሃን ሻዕብያን ብሽያጥ በንዚን ተዓሲቦም ንኤርትራ ናብ ዓረብ ክሸጥዋ ዝደልዩ ተገንጸልቲ ኢዮም እኮ ተባሂሉን ኣእዛን ግሩሃት ኢትዮጵያውያን ኣጽሚሙን ኣደናጊሩን ኢዩ፡፡ ኤርትራ ብመስዋእትናን ድምጽናን ነጻ ሉኡላዊት ሃገር ድኣ ኮይና እምበር ናብ ዓረብ ክትሽየጥን ክትልወጥን ኣይተራኣየን፡፡ ሕጂ እውን እቲ ግጥሚ ንሱ ዜማ ተቐይርዎ ክድረፍ ንሰምዖ ኣለና፡፡ የግዳስ መንዩ ንኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ክሸጣ…..?
ኣብ መጠረሽታ ስለምንታይ ብቓልስናን መስዋእትናን ድምጽናን ዘረጋገጽናዮ ክብሪ ሎሚ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ክኣቱ ተደልዩ፡፡ ስለምንታይ ኤርትራውነትና ብመንጽር ምውድዳር ምስ ህዝቢ ትግራይ ብፉሉይ እውን ብመንጽር ምውድዳር ህዝባዊ ግንባርን ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን ክኸውን ዝፍተን ዘሎ….?
ራብዓይ ክፋል ይቕጽል………………….
ሚካኤል እምባየ (ኣራንቺ)
Tele +251-921924501


text:
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝለዓለ ሓላፍነት መንግስቲ ኣብ ምስራሕ ዝርከቡ ሰበስልጣን ብኣምባሳደርነት ምሻሙ ተገሊፁ።ኣማኻሪ ቀዳማይ ምንስቴር ዝኾኑ ኣቶ ኩማ ደመቅሳን ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲን ካብዝተሸሙ ገሊኦም እዮም።
ምንጭታት ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ከምዝገለፅዎ ብኣምባሳደርነት ካብ መንጎ ዝተሸሙ ኣብ ዝለዓለ ሓላፍነት መንግስቲ የገልግሉ ዝነበሩ ኣብ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ምንስቴር ኣማኻሪ መፅናዕቲ ኮይኖም ክሰርሑ ዝፀንሑ ኣቶ ኩማ ደመቅሳ ኣብ በርሊን ጀርመን ምሉእ ኣምባሳደር ኮይኖም ተሸይሞም ኣለው።
ኣቶ ኩማ ደመቅሳ ናይ ኦሮሚያ ክልል ፕሬዝዳንትን ከንቲባ ኣዲስ ኣበባን ብምዃን ዘገልገሉ እዮም።
ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኢትዮጵያ ኮይኖም ዘገልግሉ ዝነበሩ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ እውን ኣብ ኬንያ ናይሮቢ ብዓል ሙልእ ስልጣን ኣምባሳደር ንክኾኑ ምሻሞም ምንጭታት ኣረጋጊፆም ኣለው።
ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ወሃቢ ቃል ቅድሚ ምዃኖም መቐመጢኦም ኣብ ስዊዲን ብምግባር ናይ ሓሙሽተ ናይ ስካንድኒቪያ ሃገራት ኣብምባሳደር ብምዃን ኣገልጊሎም እዮም።
ወሃቢ ቃል ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ብምዃን ኣብዘገልግሉ እዋን ብፍላይ ምስ ናይ ውሽጥን ወፃእን መራኸቢ ብዙሃን ብዝንበሮም ፅቡቕ ርክብ ይፍለጡ።መን ከምዝትክኦም ግን ኣይተፈልጠን።
ብኣምባሳደርነት ካብ መንጎ ዝተሸየሙ ካልኦት ሰበስልጣን መንግስቲ ዋና ዳይረክተር ብዓል ስልጣን ማእኸላይ ስታትስቲክስ ብምዃን ንነዊሕ ዓመታት ዝሰርሓ ወ/ሮ ሳሚያ ዘካሪያ ኣብ ሌጎስ ብዓልቲ ምሉእ ስልጣን ኣምባሳደር ኮይነን ምሻመን እቶም ምንጭታት ኣመልኪቶም ኣለው።


text:
ምዓልቲ ጉባኤ ኤ.ሃ.ዲ. ኪዳ ሕጂ’ኸ ከምይ
ብገብሪሂወት (ኣቡዓሸራ)
ዝኸብርኩም ናይ ኩለን ውድባትን ኣባላት ከም’ኡውን ኩሉኹም ተዳናገጽትን ሓፋሽ ህዝብናን ኣቐዲመ ክብ ዝበለ ልዑል ሃገራዊ ሰላምታ ይብጻሕኩም ብምቕጻል ነቲ ን 30 ዓመት ብሰፍ ዘይብል ከቢድን መሪርን መስዋእትን ስንክልናን ዝመጸት ናጽነት ሃገር ኤርትራ ማዕረቲ ዝተኸፈሎ መስውዋእትን ስንክልናን ኣዋዳዲርና ሎሚ ኤርትራዊ ብዲሞኩራሲያዊ ስርዓትን ፍትሕን ምዓርነትን ቅሳነትን ሰላምን ራህዋን ተሰንያ ሓድነታ ኣራጋጊጻ ዜጋታታ ብዘይ ገለ ስግ’ኣት ናብሮኦም መሪሖም ናብ ጎደና ዕብየት ሃገር ከምርሑ ምስ ተገበኤ ነይሩ።
ሕማቅ ኣጋጣሚ ኾይኑ ግን ኤርትራና ነዚ ጸጋዚ ኣይ ተዓደሎቶን ሎሚ ኤርትራ ብተራእዩ ዘይ ፈልጥ ራዕድን ሸበራን ሕሱም ባርባራዊ ግፍዕታት ጭኳኔ ብግዛት ውልቀ መላኺ ተሓይሩን ተቀይዱን ዓስቢ ሃፈ ጻማ ዘይርከቦ ወፍርን ዕስክርናን ኮይኑ ህዝብና ብሻቦጥ ሓለንጊ ህ.ግ.ደ.ፍ እና ተገርፈ ኣብትሕቲ ኣርዑት ውልቀ መላኺ ካብ ዝቑረን እኖሆ 15 ዓመት ሓሊፉ። እዚ ጥራሕ ማዓስ ኮይኑ ኣብዚ ውሽጢ 15 ዓመት ዝሓለፈ ሕሰመ መከራ ብኽያትን ሓዘንን ረዳኢ ዝሳኣነ ህዝቢ ኡይ ዝበልን ዝተቓወመን ኣብ ካርሸሊ የእትዩ ዘሕቀቖም/ቐን ምዓስ ቁጽሪ ኣሎዎ።
ክብራት ዜጋታት ኤርትራ ባህርያትን ክድዓታትን ጥልመታትን ግፍዕታትን ጭኳኔን ብዘይ ቕዋም ሕጊ ዝመርሑ ህግዳፋውያን ዘርዚርካ ስለ ዘይ ውዳእ ብዛዕቦኦም ኣልዕልካ ምዝራብን ምጽሓፍን ግዜኻ ምብኻን እምበር ፍታሕ እውን ኣየምጽእን’ዩ፡ እቲ ፍታሕ ናባና ንሕና እንታይ ክንገብር ኣሎና ንህግደፍ ዕድሚኡ ነሕጽረሉ ኣቛራጭ መገዲ ዳህሲስካ ዕጥቅኻ ተደልድለሉን ተቓውሞኻ ተደንፍዓሉን ሕብረተ ኤርትራዊ ዜጋ ዝናደየሉ ድሕነት ሃገርን ህዝብን ልዕሊ ኹሉ ኣብ ትሕቲ ዝብል ጭርሖ ዕላማ ጌርካ ኣማራጺ ዘይ’ብሉ ዕጥቃዊ ቃልሲ ጥራሕ እዩ።
ዝኸበርኩም/ክን ተቓወምቲ ክኽሰብ ዝነበሮ ኩነታት ብሰንኪ ዘይ ምስራሕ ምቹእ ክነታት ንተቅምና ክውዕል ዝግቦኦ ህግደፍ መዝሚዙዎ ጎራባብቲ ሃገራት ክንሕግዘኩም ሓድነትኩም ኣርእዩ ኢሉም ምኽሮም ዝልግሱ ዝነበሩ ዘይ ውራዮም ነቶም ሰብ ውራይ ተቓውሞ ብዙሕ ጺዒሮም’ዮም ጸማም እዝኒ ተዋሂቡ ስጋብ ምኽሮምን ሓገዞምን ከም ዝንገፎም ገይረን ዝምድናታተን ከሲረን ኣብ ዓዘቅቲ ቑጠባ ከም ተሸኼላ ሩኡይ ዘየማትእ ክሉና ንሳማምዓሉ እካ እንተኾና ከም ተመኩሮኸ ተማሂርናሉዶ???
ሕጂውን ምትእትታው ኣብ ሶማል ምስ ግብረ ሸበራ ዝተገብረ ብህግደፍ ክንሕዞ ዘለና ሓይሊ ዝምድናና ክነደልድለሉ ዘለና ወገን ዋሕስ ቁጠባና ከነራጋግጸሉ እንኽእል ሃዋሁ ተፈቲሩ እነሆ ክሳብ ሕጂ ውን ንግብረ ሸበራ ይሕግዝ ኣሎ ስርዓት ህግደፍ ዝብል ጹሕፍ እምበር ምስተን ኣንጻር ግብረ ሸበራን ብግብረ ሸበራ ዝተሃስያን እንታይነት ተግባራት ህግደፍን ገሊጸን ዝኸሰበኦ ሓይልን ማሕበረሰብ ዓለምን የብለን ንባዕሉ እዚ ኹነታት እዚ ከምቲ ዝሓለፈ ንጠቕሚ ተቃወምቲ ሙቹእ ኩነት’ዩ ግን ዝጥቀመሉ ኣይ ረኸበን መን ምስ ተጓየየሉ ኣንታይ ኣማሊኡ ኢዩ’ኽ ኹጓየ በቢ ናፍጣኻዶ ይጓየ እዩ መንዩኸ ክሰምዖም ነዚ ኣብ ግምት የእቲና ኢና ኽ’ኣ ሓድነት ኢልና ክንጭድር ዝጸናሕና።
ኤ.ሃ.ዲ.ክዳን ሕጂ ውን ንየካቲት 2007 ጉባኤ ይገብር ኣሎ ነንሕድሕዶም ዝማራረጹሉ ተሓጺሩ ዝተርፍ ጉባኤ ድዩ ዋላስ ብሓድሽ ቅዲ ሃገራዊ ቃልሲ በሊሑን ተሳሒሉን ተመኩሮኡ መዚኑን እቶም ብዕላማን መትከልን ዝራኸቡ ብሓንሳእ ከም ናይ ግንባር ድሕነት ውድባቶም ዘይ ጸናብሩሉ ምኽንያት ኣንታዩ? እዛ ጉባኤ እዚኣ ከምተን ዝሓለፋ ጉባኤታት ምሕዝነት’ን ኪዳን’ን ከም’ኤን ኮይኑ ንኸይተርፍ ብዕላማ ምሳኻ ዘይ ይሳማማዕ ሓቂፍካ ተመሊሹ ዝወግ’ኣካ ብሓንሳብ ምኻድ ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን ምኽንያት ቁብል ኣይ ኮነን።
ዓቢ ሃገራዊ ስክፍታ ኣብ ቻርተር ምሕዝነት ቁጽሪ 3ን4ን ዘለዋ ክታኻኸል ዘለዎ ጉዳዩ ካቡ’ኡ ሓሊፉ ኣብ ምህራም ንህግደፍ ዘይ ይሳማሙዑ መስራቲ ጉባኤኦም ከም ዘራጋገጾ ናይ ጸገና እምበር ንፍጹም ለውጢ ከምዘይ ኣምኑ ኣሚቶምን ኣብሪሆምን ከለዉ ሰልፊ ዲሞኩራሲ ንሰማዒ ገረሞ ኣባላት ኪዳን ኩኾኑ ድጉል ትሕቲ ባይታ ዘሎ ሕቡእ ኣጀንዳ ክሳብ ዘይተዳህሰሰ ምሕዝነት ሃረምቶም ይሕብሕቡ ከም ዘለውዩ ንህዝቢ ዝርዶኦ ኣብ ዝተፋላለዩ ኣባላት ተቓወምቲ ድማ እዚ ስክፍታ ኣሎ።
ኪዳን ማሕላዩ ብሓንሳእ ኬና ንስራሕ ኢልካ ተሳማሚዕካ ከተብቅዕ ግደፍዶ ብሓንሳብ ኬንካ ተጻኢ ጸላኢ ክትሃርምስ ናይ ጸላኢ ውልቀ መላኪ ኩርኩር እውን ብሓንሳብ ኲንካ ስግምቲ ክሳብ ሕጂ ኣይ ተወስደን ኣይተሰምዔን ዋላውን እኮ ብሓንሳብ ኣብ ኣገዳስቲ ሃገራዊ ግዳያት ብሓንሳብ ክጽንብላ ኣይ ካኣላን። እሞ ኸድ’ኣ ኣበዩ ዘሎ እቲ ኪዳን ዝብል ሽም ማሕላ ንህዝቢ ቃላት ምሂዝካ ምብሳር ጥራሕ ዋጋ ሸርፉ ዕዳጉኡ ሑሱር ካብ ምዃን ሓሊፉ ናብ ካልእ ከሳጋግረና ኣይክእልንዩ።
ብሓንሳብ ክስራሕ እንተ ተወሲኑ ቅድም ቅዳድም ኪዳን ነብሱ ይስራዕ ኣብ ዓለም ጉለባል ዘለዉ ኣባላቱ ብሓንሳብ ኩይኑ ከ’ሰርሕ እንተ ኾይኑ ስርሩዑ የካይድ ኣብ ዓለም ነውሰከፍ ሃገር ከም እምባሲ ዝዓይነቱ ውክልና ይግበር ናይመን ውድብ ውኪል ብዘየገድስ ብሓንሳእ ክንሰርሕ ዝብል ሽም ማሕላ ኪዳን ካብ መረጽና ኣብ ማሕላና ንጽናዕ።
ግልጽነት ከምዚለ ጉድለታትና ብምትንካፈይ ነዚ ግድለታት እዚ ሩኡይን ቁሉዕን ከይ ገበርና ናብ መንገዲ ዓወት ከምዘይ ንበጽሕ ካብ ዘለኒ ሓጺናዊ እምንቶዩ፡ ነዚ ብቓልዕ ብምውጹኡ ግን ከም ኣልታዊ ገይሮም ዝሪእዎ ኣለዉ ግደ ሓቂ ኽ’ኣ ቃልዕ ኣዛራርባን ቃልዕ ጹሑፍን ማንም ክህበካን ክኸል’ኣካን ዘይብሉ ጸጋዊ መሰል’ዩ ንዝሰርሔ ክንእድ ዝደቀሰ ከነባራብር ታራናዩ ታራና ከይ ተጻወትና ንታራ ካልእ ኣማዕዲና እቫልወይት ክንገብር ቅንዕና ዘለዎ ኣይኮነን ስለዚ ንሕና መዋእልና ተቓሊስና መዋልና ኣብ ስደት ዓድና ከይ ረኤና ከም ጋቢ ክንበሊ ኣይኮናን ክንገብሮ ዘለና እና ኣማላኣና ክንዛረቦ ዘለና ንምዕባሌና ብዘይ ሕብእብእ ግልጽነት ኣብ ቃልሲ ክጅመር ኣለዎ ሽዓብያ ብዓንተቦኦም ግልጽነት ስለ ዘይ ኣታኣታተዉ ኢሳያስ ዝገብሮ ዝነበረ ተንክልን ዝፍጸም ዝነበረ ገበንን ሓሶትን ስለ ናብ ቃልዕ ዘየውጹኡ ፓፕሊክ ሬከርዱኡ ሕቡእ ስለ ዝነበረ ከም ቁኑዕ ተሓሲቡን ተኣሚኑን ኣብ ኩርሲ ምስ በጽሔ ሓይሉ ምስ ኣደልደለ ኣርሓ ዝሰወደ ሕጊ ዘይ ብሉ ውልቀ መላኺ ዝፍጽሞ ዘሎ ኣዚ ሕጂ ድከታ ሲሒና ዘላ ሃገርና ኤርትራ ህያው ምስክር ዶ ኣይኮነን ።
መልእኽቲ ንኹሎም መሰረታት ኣባላት ኪዳን ነቲ ዘይ ሕለል ጹኑዕ ቁዱስ መርገጽና ኣብ ጎኒ ውጹዕ ህዝብና ደው ዝበልናሉ ተቓዉሞና ሃናጺ ዝኾነ ናይ ስምረት መልእክቲ እነማሓላልፈሉ እዋን ጉባኤ ኺዳን ስለ ዝኾነ ብቓልዕ ብጹሑፍ ህዝቢ ኣንታይ ይብል ኣሎ እንታዩ ድልየቱ ክግበር ዘለዎን ክስራሕ ዘለዎን ተጣበቕቲ ዝሓለፉ ጀጋኑ ሰማእታትና ሕድሪ ዘይ ረሳዕኩም መር’ኣያ ናይዚ ሓቂ ዚ ዝምስክሮ ነቅ ዘይብል ሓዝጺናዊ ተቓውሞ መርገጽኩም ዝምስኩሮ ጉዳዩ ኣብ ዝሃሎና ሃሊና ብዘይ የገድስ ብሓደ ዘሳርሕ ብልሓት ገለ ካብ ኣሻሓት ሓሳብ ስለ ዘይሳኣን ሓሳባትና ካብ ብቃልዕ ምግላጽ ኣይንቆጠብ ይናሕ ይሕጸር ብዘይ የገድስ ክንዕወት ኢና
ናይ ኩሎም ሰማእታትና ዕላሞኦም ክሳብ ዘይ ተዕወተ
ስቅ ዝመርገጹ እና ሰምዔ ዳርጋ ብደው ከም ዝመተ
ዓወት ንዕላማ ደም ኑጹሃት ኢርትራውያን
ውድቀትን ዕንወትን ንህግደፋውያን
ኣምየን…ንሽ’ኣላህ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2596


text:
Skövde
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 22 11 2019
ሾቭደ ኮሙን ምስቶም 53 000 ነበርታ ቀንዲ ከተማ ኣብ ንኡስ ዞባ ስካራቦርይ ኾይና ኣብ መንጎ እቶም ዓበይቲ ባሕሪ ቬነርንን ቬተርንን ተደኵና ትርከብ። ናብ መብዛሕትኡ ቀረባ ዝኾነት እንዳ ዓበየት ትኸይድ ዘላ ኮሙን!
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ55,806
ስፍሓት መሬት674 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Skara 27 ኪሜ
- Mariestad 38 ኪሜ
- Jönköping 95 ኪሜ
- Borås 111 ኪሜ
- Göteborg 153 ኪሜ
ሾቭደ ኣብ ምዕራባዊ ቀንዲ መስመር ባቡር ኣብ መንጎ ዮተቦርይን ስቶክሆልምን ትርከብ።
ምምሕዳር ከተማ ኾቭደ፡ ዝነኣድ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ዘዋደደ ዞባ እዩ። እዚ ኣገልግሎታት'ዚ፡ ክንክን ቆልዑ፡ መባእታዊን ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርትን ካልእን የጠቓልል። ኣብዚ ከተማ'ዚ፡ ዝተፈላለያ ትምህርታዊ ኣገልግሎታት ዝህባ ናይ ግሊ ኣብያተ-ትምህርታት ውን ኣለዋ። ከተማ ኾቭደ፡ ከም ኡንድስትርያዊትን ናይ ትምህርትን ከተማ እያ ትፍለጥ። ኣብዚ ከተማ'ዚ፡ እቲ ዝዓበየ ወሃቢ-ስራሕ ትካል ቮልቮ ኮይኑ፡ እቲ ኣብታ ከተማ ዝርከብ ዩኒቨርስቲ ምስ ግዜ እናዓበየ ዝመጽእ ዘሎ ትምህርታዊ ትካል እዩ። ናይ ስራሕ ዕድላት ኣብ ከተማ ኾቭደ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሒደት ዓመታት እናወሰኸ ክመጽእ ጸኒሒ። ዝዓበየ ዕድላት ስራሕ ኣብ ጽላታት ኢንዱስትሪ፡ ንግድን ክንክን ይርከብ። ምምሕዳር ናይቲ ከተማ ውን እንተኾነ በተን ዝውንነን ነኣስቱ ትካላቱ ኣዝዩ ህቡብ'ዩ። መብዛሕትአን ወነንቲ ናይዘን ትካላ ናይ ማእከላይ ምብራቕ መበቆል ዘለዎም ዜጋታት ይርከቡዎም። እቲ ኣብ ኾቭደ ዝርከብ ኣስታት 1500 ሰራሕተኛታት ዘለዉዎ ሆስፒታል ስካበሪ ነቶም ነቶም ኣብቲ ከባብን ርሑቕን ዝርከቡ ዜጋታት ጥዕናዊ ክንክን ኣብ ምሃብ ይነጥፍ።
ምምሕዳር ከተማ ኾቭደ፡ ኣብ ጥንታዊ ባህላዊ ከባቢ ዝተደኮነ ከተማ ኮይኑ፡ መሳጢ ከባብያዊ ኣቃውማ ኣለዎ። ኣብዚ ከተማ'ዚ፡ ብርክት ዝበላ ትካላ ክራይ-ኣባይቲ ይርከባ። ብብምሕዳር ናይቲ ከተማ እትውነን ትካል ክራይ-ኣባይቲ ውን ኣለዋ። ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ብምእታው ንትሕዝቶ ሓበሬታታት ብቋንቋኹም ተርጒምኩም ከተንብብዎ ትኽእልሉ ዕድል ኣለኩም።
መንበሪ-ገዛ
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ኾቭደ ዝተፈላለየ መንብሪ ኣባይቲ ይርከብ። ንኣብነት ዝካረ፡ ዝግዛእ ከምኡ ውን ፍልይ ዝበለ ነንበይኑ ዝተሃንጸ ነኣሽቱ ገዛውቲ ይርከብ። ኣብቲ ከተማ ዝተፈላለየ ዝካረ መንበሪ ኣባይቲ ዘለዎ ከባቢታት ኣሎ። መብዛሕትኡ ናይቲ ዝካረ ኣባይቲ፡ በታ ብምምሕዳር ከተማ እትወነን ትካል ክራይ ኣባይቲ፡ ኾቭደቡስተደር፡ ይውነን። ካብተን ኣብቲ ቦታ ዝርከባ ብግሊ ዝውነና ትካላት ክራይ-ኣባይቲ፡ ኣፓርትመንት ከምኡ ውን ባልደ ዲን-ቡስታድ ይርከባ። ዝርዝር ኩለን ትካላት ክራይ-ኣባይቲ፡ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ኾቭደ ብምእታው ክትረኽብዎ ትኽእሉ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ምምሕዳር ከተማ ኾቭደ፡ ነዊሕ ስደተኛታት ናይ ምቕባል ታሪኽ ዘለዎ ዞባ እዩ። መብዛሕትኦም ናብዚ ዞባ ዝመጹ ስደተኛታት ካብ ማእከላይ-ምብራቕን ኣውሮጳን እዮም። ኣብ መወዳእታ ናይ 1960 ከምኡ ውን ኣብ መጀመርያ ናይ 1970፡ ካብ ሃገራት ባልካን (ምብራቕ-ኣውሮጳ) ብዙሓት ኣብ መዳይ ኢንዱስትሪ ንምስራሕ ናብዚ ከተማ መጺኦም። ኣብ ዝቐጸለ ክፋል ናይ ዓመተ 1970 ውን ካብ ቱርክን ሊባኖስን ብርክት ዝበሉ ስደተኛታት ናብዚ ዞባ መጺኦም። እዞም ካብ ቱርክን ሊባኖንስ ዝመጽኡ፡ ኣብ ንግዳዊ መዳይን ምምስራት ትካላትን ኣብዚ ከባቢ፡ ድልዱል ሰረት ኣለዎም። ካልእ ኣብዚ ቦታ ካብ ዝርከቡ ስደተኛታት፡ ካብ ደቡባዊ ምብራቕ ኤስያ፡ ሶማል፡ ኮንጎን ኣፍጋንስታንን ይርከብዎም። መብዛሕታኦም ተቐማጦ ምምሕዳር ከተማ ኾቭደ፡ ብዜካ ሽወደን እንግሊዘኛን ካልእ ብርክት ዝበለ ቋንቋታት ይዛረቡ።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
ከም ማእከላይ ከተማ ናይቲ ዞባ መጠን፡ ከተም ኾቭደ ንጡፍ ምንቕስቓስ ማሕበራት ዘለዎ ክኸውን ንቡር እዩ። ኣብ መዝገብ-ማሕበራት ምምሕዳር ከተማ ኾቭደ ብምእታው፡ ዝርዝር ናይተን ኣብቲ ቦታ ዝርከባ ማሕበራትን ሃይማኖታዊ ምትእኽኻባትን፡ ክትረኽቡ ትኽእሉ። ብዙሓት ኣባላት ሓቍፈን ዝርከባ፡ ኣብ ስፖርት ዝነጥፋ ብዙሓት ማሕበራት ኣለዋ። ኩዕሶ-እግርን ኩዕሶ ሰኪዔትን፡ ካብቲ ኣዝዩ ህቡብ ስፖርታዊ ጸወታታት ናይቲ ከተማ እዩ። ብዜካ እዘን ኣብዚ ዝተጠቕሰ ሜዳታት ዝነጥፋ ማሕበራት፡ ካልኦት ውን ካብ ነኣሽቱ ክሳብ ዓበይትን ኣረጋውያንን ዝጥርንፋ ብርክት ዝበላ ማሕበራት ኣለዋ። መብዛሕትኦም ተቐማጦ ከተማ ኾቭደ፡ ኣባላት ናይ ገለ ማሕበር እዮም። ኣብዚ በዘን ማሕበራት ዝምእከል ርኽክባት ከኣ እዩ ሓደ ሰብ፡ ሓደስቲ ሰባት ዝላለን ናይ ርኽክባት ሰክዔቱ ዘስፍሕን። ኣብ ከተማ ኾቭደ፡ ናይ ኣሲርያውያንን ሱርያውያንን፡ ዓበይቲ ሃይማኖታዊ ምትእኽኻባት ወይ ሰበኻታት ኣለዋ። ብዜካ'ዚ፡ ኣብቲ ከተማ መስጊድ ናይ ምህናጽ መደብ ውን ተወጢኑ ኣሎ። ብተወሳኺ፡ ናይ ሶማላውያን ውን ክልተ ማሕበራት ኣብ ከተማ ኾቭደ ኣለዋ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ከተማ ኾቭደ፡ ማእከል ወይ ዝዓበየት ከተማ ናይቲ ዞባ ብምዃና መጠን፡ ኩሉ ዘድሊ ቀረባት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኣለዋ ክበሃል ይከኣል። ቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣርበትስፎርመድሊንገን)፡ ማዕከን ማሕበራዊ-ውሕስነት (ፎርሸክሪንግስካሳ)፡ በዓል-መጺ ቀረጽ (ስካተቨርከት) ኣብዚ ከተማ ኣብያተ-ጽሕፈታት ኣለዎም። ኣብ መዳይ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ናይቲ ምምሕዳር ከተማ ብዝምልከት ንኣብነት፡ ፍሉይ ክፍሊ ሓደስቲ ስደተኛታትን ክፍሊ ምውህሃድ ኣብ ሕብረተ-ሰብን ይርከብ። መብዛሕትኦም መንግስታዊ ኣብያተ-ጽሕፈታት፡ ኣብ ኣደባባይ ወይ ሰንትሩም ናይ ኾቭደ ይርከቡ። ጥቃ-ጥቃ ስለዝርከቡ ኸኣ፡ ካብቲ ሓደ ናብቲ ሓደ መንግስታዊ ቤት-ጽሕፈት ምኻድ ኣዝዩ ቀሊልን ስሉጥን ይገብሮ።
ኣብ ሕምብርቲ ከተማ ኾቭደ (ሰንትሩም)፡ ቤት-ንባብ ዘለዎ ባህላዊ ማእከል ኣሎ። ኣብዚ ባህላዊ-ማእከል'ዚ፡ መጽሄታት፡ ጋዜጣታት ብዝተፈላለየ ቋንቋታት ትረኽቡ። ኣብዚ ቦታ'ዚ፡ ማእከል ስነ-ጥበብን ትያትርን ውን ኣሎ።
ከተማ ኾቭደ ብዕድጊ ኣዝያ ህብብቲ እያ። ኣብዚ ከተማ'ዚ፡ ካብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ዝመጸ ስብ ዝውሕዘን ዝተፈላለያ ዓበይቲ ናይ ዕድጊ-ማእከላት ወይ ድኳናት ኣለዋ። ንብረት ወይ ኣቍሑ ብሕሱር ዋጋ ንምግዛእ ክትቀጣቀጥ ወይ ውን ብሕሱር ኣብ ድኳናት ዘገልገለ-ንብረት ክትገዝኡ ትኽእሉ። ፍሉይ ፍርያት ማእከላይ-ምብራቕ፡ ኣፍሪቃን ኤስያን ዝኾነ ንብረት ጥራይ ዝሸጣ ድኳናት ውን ኣብዚ ቦታ ካብ ነዊሕ ኣትሒዘን ዝጸንሓ እየን።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
ኣብ ከተማ ኾቭደ፡ ዝነኣድ ኣገልግሎት ክንክንን መውዓልን ህጻናት ኣሎ። ኣብ መውዓሊ-ህጻናት ቦታ ክወሃበኩም ሓጺር ግዜ ጥራይ ኣብ ሪጋ ምጽናሕ የድልየኩም። ብገምጋም ገለ ሰሙና ኣቢሉ ይወስደልኩም። ስድራ-ቤታት ንደቆም ኣብቲ ኣብ ጥቕኦም ዝርከብ መውዓሊ-ህጻናት ቦታ ንኽወሃቦም፡ ኩለን ማእከላት መውዓሊ-ህጻናት ብትግሃት ዝሰርሓሉ ነገር'ዩ። መብዛሕትአን ማእከላት መውዓሊ-ህጻናት መንግስታዊ ኮይነን እዚ ማለት ግን ናይ ግሊ የለዋን ንምባል ኣይኮነን። ብግሊ ዝውነና መውዓሊ-ህጻናት ውን ኣለዋ እየን።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ሾቭደ ብርክት ዝበላ ናይቶም ኮሙን ነበርቲ ድልየት ግርም ጌረን ዘማልኣ ናይ መባእታዊ-ደረጃ ኣብያተ-ትምህርቲ ኣለዋ። ናይ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ-ትምህርታት ውን ብዙሓት ኮይነን፡ ዝተፈላለየ ኣንፈት ዘለዎ ናይ ትምርህቲ መደባት የአንግዳ። ዝበዝሓ ናይ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ-ትምህርታት ኮሙናላውያን ኮይነን፡ ናይ ግሊ ኣብያተ ትምህርቲ ከም ተወሰኽቲ ኣሎዋ።
ዕድላት ትምህርቲ
ከተማ ኾቭደ ናይ ትምህርቲ ከተማ ብምዃና፡ ሰፊሕ ናይ ትምርህቲ ዕድላት ክህልዋ ንቡር እዩ። ብዜካ ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንሓደስቲ (ኤስ.ኤፍ.ኢ) ትምርህቲ ብዛዕባ ሕብረተ-ሰብ ሽወደንን ዝተፈላለየ ክልስ-ሓሳባውን ግብራውን ትምህርቲ ዝአንግድ ማእከል ትምህርቲ ንዓበይቲ ውን ኣሎ። ኾቭደ ዩኒቨርስቲ፡ በቲ ኣብ መዳይ ጸወታታት-ኮምፕዩተር ዘትኮረ ዝህቦ ዓውዲ-ትምህርቲ፡ ኣዝዩ ህቡብ እዩ። ብዜካ'ዚ እዚ ዩኒቨርስቲ'ዚ ብርክት ዝበላ ካልእ ትምህርታትን ኮርሳትን ውን የአንግድ። ነቶም ኣካደምያዊ ትምህርቲ ዘለዎም ሓደስቲ ስደተኛታት ውን ኣብቲ ኣብዚ ዩኒቨርስቲ ዝወሃብ ሓጺር-መንገዲ (ኮርታቬገን) ዝተሰምየ መደብ ናይ ምስታፍ ዕድላት ኣለዎም። ዕላማ ናይዚ መደብ'ዚ፡ ነዞም ስደተኛታት ቀልጢፎም ኣብ ኣካደምያዊ ዓለም ንምጽንባሮም ዝዓለመ እዩ።
ብዛዕባ ትምህርቲ ኣባጽሕ ኣብዚ ዝስዕብ ኣንብብ፡
ኣገልጎት ጥዕና
ሕክምናዊ ኣገልግሎት ኣብ ከተማ ኾቭደ፡ ኣዝዩ ስሉጥን ዝነኣድን እዩ። እታ ዝዓበየት ኣብቲ ከተማ እትርከብ ኣስታት 1500 ሰራሕተኛታት ዘለዋ ሆስፒታል፡ መቐበሊ ህጹጽ ሕክምናዊ ኣገልግሎትን ፍሉይ ጥዕናዊ ክንክንን ኣለዋ። ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ናይታ ከተማ ውን ነኣሽቱ ማእከላት-ጥዕና፡ ንኣብነት ከም ፍሉይ ሕክምና ህጻናትን ኣዴታትን፡ ኣለዋ። ብዜካ መንግስታዊ ናይ ግሊ ጥዕናዊ-ማእከላት ውን ኣብቲ ከተማ ኣለዋ። ኣን ከተማ ኾቭደ፡ ንግዳያት ውግእን ስቓይን ዝኾኑ ሰባት ዝኣሊ ናይ ቀይሕ-መስቀል ማእከል ውን ኣሎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ኣብቲ ዞባ ዝርከብ ከተማ ስካራቦሪ፡ ብርክት ዝበሉ ተርጎምቲ ኣለዉዎ። እቲ ኣብ ከተማ ማርየስታድ ዝርከብ ማእከል ትርጉም ከኣ፡ ነቶም ኣብቲ ቦታ እንዳተንቀሳቐሱ ዝሰርሑ ተርጎምቲ ኣብ ምምሕዳር ይነጥፍ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ከተማ ኾቭደ ማእከላይ ከተማ ናይቲ ዝርከበሉ ዞባ ብምዃኑ መጠን፡ ስሉጥ ኣገልግሎታት መጎዓዝያ ክህልዎ ንቡር እዩ። ካብ ኾቭደ ናብ ዮተቦሪ ብባቡር ናይ ሰዓት ጉዕዞ እዩ። ንስቶክሆልም ከኣ፡ ብባቡር ክልተ ሰዓት ይወስድ። ዋላ ውን ኣብ ምሕድግ ዝበለ ዓዲታት ናይቲ ዞባ፡ ኣገልግሎት መጎዓዝያ ኣውቶቡሳት ኣዝዩ ስሉጥ እዩ ክበሃል ይከኣል። ኣብ መርበብ ሓበሬታ ቬስት-ትራፊክ ብምእታው ንመጎዓዝያን ሰዓታት ንቕሎን ካልእን ዝምልከት፡ ተወሳኺ ሓበሬታ ክትረኽቡ ትኽእሉ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣስታት 40 ሚእታዊ ኣታዊታት ከተማ ኾቭደ፡ ካብቲ ብነኣሽቱ ትካላትን ፋብሪካታትን ዝኽፈል ቀረጽ ዝመጽእ እዩ። ኣብ ከተማ ኾቭደ፡ ናይ ውልቂ ትካል ንምጅማር ኣዝዩ ምቹእ ባይታ ኣሎ። መብዛሕትአን ናይተን ኣብዚ ከተማ ዝርከባ ነኣሽቱ ትካላት፡ በቶም ናብዚ ከተማ ተስዲዶም ዝመጽኡ ሰባት ዝውነና እየን። ውልቃዊ ትካል ንምጅማር፡ ብመንገዲ ኣርበትስፎርመድሊንገን፡ ትካል ኣልሚ ከምኡ ውን ትካል ኮምፓንዮን፡ ምኽርን ሓገዝን ዝርከበሉ ሰፊሕ ዕድላት ኣሎ። ካብቶ ኣብ ከተማ ኾቭደ ዝዓበዩ ወሃብቲ-ስራሕ፡ እቲ 5000 ሰራሕተኛታት ዘለዎ ትካል ቮልቮ፡ እቲ ኣስታ 1500 ሰራሕተኛታት ዘለዎ ሆስፒታል ናይቲ ከተማን ይርከብዎም። ኣብ ጽላታት ንግዲ ውን ብርክት ዝበሉ ወሃብቲ-ስራሕ ኣለዉ።


text:
ዕለት 17 ጥቅምቲ 2020 ዓ.ም. ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ንናይ ኢጣሊያ ወተሃደራዊ ሓይሊ ጸጥታ ጉጅለ ሓለዋ ጸጥታን ደሕንነትን ዞባ ቅዱስ ጴጥሮስ ተቐቢሎም፥ ወትሩ ንጐሆ ካብ ሓዋርያዊ መስኮት ኮይነ እርእየኵም፥ “ብልበይ ሰላም እብለኵምን አመስግነኵምን፡ ንኣረጋውያንን ነቶም ኣብ ጸገም ንዝርከቡ ሓደራ ፍሉይ ኣተኵሮ ይሃልዅም” ዝብል ሓሳብ ዘማእከለ ቃለ ምዕዳን ከምዘለገሱ ዜና ቫቲካን ሓቢሩ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ቅዱስነቶም ነቶም ናይ ኢጣሊያ ወተሃደራዊ ሓይሊ ጸጥታ ጉጅለ ዞባ ቅዱስ ጴጥሮስ ኣብ ሃገረ ቫቲካን ቅዱስ ቀለመንጦስ ናይ ጉባኤ ኣድራሽ ተቐቢሎም፡ ነዞም ኣባላት ሓይሊ ጸጥታ ስለ እቲ ምስ ናይ ኢጣሊያን ቫቲካንን ሓይሊ ጸጥታ ብምትሕብባር ዘቕርብዎ ኣገልግሎትን ውሕስነት ሰላምን ጸጥታን ምስጋናኦም ከምዘቕረቡን ዝሓበረ ዜና ቫቲካን ኣስዒቡ ናይ ኢጣሊያ ወተሃደራዊ ሓይሊ ጸጥታ ዋና ኣዛዚ ጀነራል ነቶም ሓይሊ ጸጥታ ወኪሎምን ምስ ቅዱስነቶም ኣላልዮም ቃል ሰላምታ ከምዘቕረቡን ቅዱስነቶም ኣስዒቦም ኣብ ዘስምዕዎ ቃለ ምዕዳን
ዕለታዊ ኣገልግሎት ኣብ ዞባ ሃገረ ቫቲካን
እቲ ጉጅለ ሓይሊ ጸጥታ ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ኣብ ዙሪያ ሃገረ ቫቲካንን ዘካይድዎ ሓለዋ ጸጥታን ናይ ሃገረ ቫቲካን መደባትን ብስርዓትን ጸጥታን ክሳለጥን ናይ መንፈሳውያን ነጋዶ ጸጥታን ደሕንነት ውሑስ ክኸውንን ብትዕግስትን ብስንድውነትን ንናይ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ኵነት ብምንባብ ዘቕርብዎ ኣገልግሎት ዝነኣድ ምዃኑ እንከመላኽቱ፥
ኣብ ዙሪያ ሃገረ ቫቲካን እትፍጽምዎ ኣገልግሎት ነቶም ተኣፈፍትን ኣብ ጸገም ንዝርከቡን ብፍላይ ነቶም ናይ ባህልና ኣናስርን ናይ ባህልና ህያው ተዘክሮን ንዝኾኑ ኣረጋውያን ጥቁብ ኣገልግሎት ንኸተቕርቡ ዝተጸዋዕኵም ኢኻትኩም፡ እዚ ኣገልግሎትኵም’ዚ ብእምንቶን ተወፋይነትኩምን ነቲ ኣብ መንጐ ሓይሊ ጸጥታን ሕዝብን ንናይ ሓባር ረብሓ ዝብል ጥጡሕ ባይታ ይርአይ፡ ጭቡጥ ሓቂ እዩ፡ ሓደ ሰብ ምስ ሓደ ኣባል ሓይሊ ጸጥታ ክራኸብ እንከሎ ድጋፍ ከምዝረክብ እምነት ኣለዎ!
ናይ ሓፍነት መንፈስን ኣተኵሮ ንሰብን
ኣብቲ ኣብ ዕለታዊ ሕይወትኩም ኣብ እተካይድዎ ጻዕርን ኣገልግሎትን እተቕርብዎ ኣተኵሮን ብዙሕ እዋን በሕሉቕ ዝረኣይ ኣይኰነን፡ ይዅን ደኣ እምበር እግዚኣብሔር ይርእዮን ንሱ ኣይርስዖንን እዩ፡ ንብጻይን ነቲ ቀረባን ዘሎ ተወፋይነትኩም ናይቲ ቅሩብነትን ጥንቁቕነትን ዝሓትት ብመንፈስ መስዋዕትነትን ሓላፍነትን እተሳልጥው ተልእኾዅም ዝጠልቦን ኣቢልኵም ቀረባ ብምዃን እተገልግሉ ኢኻትኵም፥
ዜጋዊ ሓላፍነት እተነቓቕሑን ብጻዕርን በኣገልግሎትን ጸጥታን ደሕንነት ንማሕበረሰብን ንዜጋታትን ኣቢልኩም ናይ ሕይወት መሰልን ክብርን እትዕቅቡ ንኽትኰኑ አተባብዓኵም፡ ኣብ ኣገልግሎት ሙያዅም ወትሩ በቲ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ብእግዚኣብሔር ዝፍቐር ብኣኡ ዝተፈጥረን ክኽበር ከምዘለዎ ዝብል ብምስትውዓል ኣሰንየኵም!
ህላዌኹም ዕጹብ እዩ
ቅዱስነቶም ዝለገስዎ ቃል ቅድሚ ምዝዛሞም ናይ ግሊ ዕለታዊ ተመክሮኦም ነቶም ኣባላት ወተሃደራዊ ሓይሊ ጸጥታ፥
ነፍሲ ወከፍ ንጐሆ ኣብ ሓዋርያዊ መንበር ኣብ ዘሎ ቤተ መዝገብ ኣብ ዝርከብ ሓዋርያዊ ቤት ጽሕፈተይ ክበጽሕ እንከለኹ ነማላድነት ቅድስቲ ድንግል ማርያም እጽልን ቀጺለ ብመስኮት ሓዋርያዊ መንበር ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ እምልከትን ንኸተማ አማዕድው ደሓር እውን ንኣኻትኩም ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ሓለዋ ጸጥታ እተካይዱ እጥምት፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ንጐሆ ብልበይ ሰላም እብለኩምን ኣመስግነኵምን!
ቢሎም፡ ናይ ኢጣሊያ ወተሃደራዊ ሓይሊ ጸጥታ ናይ እምነት ባህሊ ተረካቢ እዩ፡ ተኣማንነትን ለጋስነትን ነቲ ኣባሉ ዝኾንክምዎ ሓይሊ ጸጥታን ንዅሎም ነቶም ኣብ ቀለመንጠስ ናይ ጉባኤ ኣድራሽ ዝተረኽቡን ዘይተረኽቡን ኵሎም ኣባላት ነታ ንስኻትኩም “Virgo fidelis - እምንቲ ድንግል” ብዝብል መጸውዕ ንእተኽብርዋ ቅድስቲ ድንግል ማርያ ኣደነት ዑቕባ ኣቕርበኩም፡ እንክብሉ ከምዘጠቓለሉ ዜና ቫቲካን ኣፍሊጡ።


text:
ክሳብ 19 ሓምለ 2010 ኣምባሳደር ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኮይኑ ዘገልግል ዝነበረ፡ Ron McMulen ናይ ኣገልግሎቱ ግዜ ኣእኪሉ ካብ ኤርትራ ምስ ከደ፡ ዛጊት ብደረጃ ኣምባሳደር ከምዘይተተክአ ምንጭታት ንኣሰና ሓቢሮም።
እታ ድምጺ ኣሰና ንምስሳን ተባሂላ ክትሽየጥ ዝወርሔት ሎተሪ ትማል መስከረም 4 ኣብ ከተማ ኦክላንድ ካሊፎርንያ ወዲቃ። ኣብቲ ብማሕበር መንእሰያት ንለውጢ ብመበል 49 ምጅማር ብረታዊ ቃልሲን መበል ካልኣይ ዓመት ናይቲ ማሕበርን ዝተገብረ በዓል እያ ወዲቃ፡ ተመሳሳልውን ዝሓልፈ ዓመት ተጌሩ ከም ዝነበረ ዝዝከር እዩ።
እታ ድምጺ ኣሰና ንምስሳን ተባሂላ ክትሽየጥ ዝወርሔት ሎተሪ ትማል መስከረም 4 ኣብ ከተማ ኦክላንድ ካሊፎርንያ ወዲቃ። ኣብቲ ብማሕበር መንእሰያት ንለውጢ ብመበል 49 ምጅማር ብረታዊ ቃልሲን መበል ካልኣይ ዓመት ናይቲ ማሕበርን ዝተገብረ በዓል እያ ወዲቃ፡ ተመሳሳልውን ዝሓልፈ ዓመት ተጌሩ ከም ዝነበረ ዝዝከር እዩ።
ዝኸበርኩም ተከታተልቲ ድምጺ ኣሰና፣ ንሕና ኣዓሩኽ ኣሰና፣ ኣብ ሕብራት መንግስታት ኣሜሪካ ንቅመጥ፣ እታ ተስፋ ህዝቢ ኮይና ዘላ፣ ድምጽኹም ድምጺ ኣሰና፣ ዘጋጥማ ዘሎ ፋይናንሳዊ ጸገም ንኽፍታሕ፣ ተበግሶ ወሲድና፣ ዝተፋላለየ መደባት ሰሪዕና፣ ጻዕርታት ካብ ንጅምር ነዊሕ ኮይኑ ኣሎ።
ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ንሃብቲ ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኢሳያስን ኣቶ የማነ ገብራኣብ ከይንቀሳቀስ ከምዝኣገደቶ ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ናይ ሎሚ 16 ሚያዝያ ዜናኣ ኣቃሊሓ።
ዝኸበርኩም ተከታተልቲ ድምጺ ኣሰና፣ ንሕና ኣዓሩኽ ኣሰና፣ ኣብ ሕብራት መንግስታት ኣሜሪካ ንቅመጥ፣ እታ ተስፍ ህዝቢ ኮይና ዘላ፣ ድምጽኹም ድምጺ ኣሰና፣ ዘጋጥማ ዘሎ ቑጠባዊ ጸገም ንኽፍታሕ፣ ተበግሶ ወሲድና፣ ዝተፋላለይ መደባት ሰሪዕና፣ ጻዕርታት ካብ ንጅምር ነዊሕ ኮይኑ ኣሎ።
ብሰንኪ ጻሕታሪ ተግባራት መሪሕነት (ህ.ግ.ደ.ፍ.) ብ23 ታሕሳስ 2009 ኣብ ዘካየዶ ዋዕላ፡ ዝወጸ ውሳኔ ብይን ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝወጸ ብምዝካር ንኣባላት ህ.ግ.ደ.ፍ. ካናዳ ዝተዋህበ መተሓሳሰቢ ዘሐጉስ ስጉምቲ ብምውሳድኩም ሓጎሰይ ወሰን የብሉን።
ህዝቢ ኤርትራ ካብ ድሕሪ ናጽነት ጀሚሩ አብ ኣዝዩ ከቢድ ዝኸነ ማዕቀብ ኢዩ ዝርከብ። ቅድሚ ናጽነት ከም ሃብታማት ዝቑጸሩ ዝነበሩ ሰባት ናብ ፍጽም ድኽነት ከምኡ ድማ እቲ ዝበዝሕ ህዝቢ አብ ድኽነት ዝነበረ ናብ ፍጹም በተኽ ክምዝተቐየር ኩሉ ዝፈልጦ ሓቂ ኢዩ። ብስርዓት ህግደፍ ዝኸተሎ ናይ ጥፍኣት ፖሊሲ አብዚ ሎሚ በጺሕናዮ ዘለና ናይ ውድቀት ደረጃ በጺሕና አለና።
‘ፕረዚደንት’ ኢሳይያስ ብ19 መጋቢት ምስ ልኡኽ መንግስቲ ሊብያ ኣብ ኣስመራ ኣብ ዝገበሩዎ ርክብ፡ ህግደፍን ሰውራ ሊብያን ‘ዲሞክራሲ ኣብ ኣፍሪቃ’ ዝቴማኡ ኣህጉራዊ ዋዕላ ኣብ ኣስመራ ከካይዱ ብዛዕባ ኣዋዲዶሞ ዘለዉ ውጥን ከምዝተዘራረቡ መርበብ ሓበሬታ ናይቲ ስርዓት ገሊጻ።
ኣፍሪቃዊ መበቆል ዘለዎ ንደሞክራስያዊ ሰልፊ ወኪሉ ዝተወዳደረ ባራክ ኦባማ፡ ኣብ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ኣመሪካ 2008 ቀዳማይ ጸሊም-ኣመሪካዊ ፕረዚደንት ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኮይኑ ብምምራጽ ታሪኻዊ ዓወት ኣመዝጊቡ።
ፕረዚደንት ናይታ ሓውሲ ነጻ ዝኾነት ዞባ ሶማልያ (ፑንትላንድ) ኣዲ ሙሳ ነቲ ኣብ’ዚ ቐረባ እዋን ኣብ ኣስመራ ዝተመስረተ ጸረ መንግስታት ሶማልን ኢትዮጵያን ዝኾነ ኪዳን፡ ኣብ ዞባዊ ምምሕዳራዊ ግዝኣቱ ወጥሪ ክፈጥር ይፍትን ከምዘሎ ምኽሳሱ፡ ሸቤሌ ሚድያ ነትዎርክ ካብ መቓድሾ ኣብ ዘመሓላለፎ ጸብጻብ ሓቢሩ።


text:
ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ኢትዮጵያ ብፍላይ ኣብ ምብራቕን ሰሜንን ኢትዮጵያ ዕሰለ ኣንበጣ ከቢድ ጉድኣት ኣብ ምውራድ ይርከብ።ኣብ ምብራቕ ኢትዮጵያ ዝተኸሰተ ወራር ኣንበጣ ብሓባርን ብዝተዋደደን ንምክልኻል ምንስቴር ሕርሻ ኣቶ ዑመር ሑሰን ምስ መሪሕነት ክልል ሶማሌ፣ዞባታትምብራቕን ምዕራብን ኦሮሚያ ከምኡ እውን ምምሕዳር ድሬዳዋ መኺሮም ኣለው።
ኣብቲ ከባቢ ዝወረደ ዕንወት ትማሊ ሶኑይ ተዘዋዊሮም ዝተዓዘቡ እቶም ምንስቴር ወራር ኣንበጣስግረ ዶብ ስለዝኾነ ኣብ ክልላት ጥራሕ ከይኮነስ ኢትዮጵያ ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ተዋዲዳክትከላኸሎ ኣለዋ ኢሎም።
ብዙሕ ሽፋን መራኸቢ ብዙሃን ዘይረኸበ ወራር ኣንበጣ ኣብቲ ከባቢ ከቢድ ዕንወት ከምዘውረደ ኣብቲ ኣኼባ ዝተሳተፉ ገሊፆም ኣለው።
ክልል ኦሮሚያ ካብ ክልል ኣምሓራ ቀፂሉ ብወራር ኣንበጣ ከምዝተጥቕዐ ናይቲ ክልል ዳይረክተር ሓለዋ እፅዋት ኣቶ ደጀኔ ሄርፓ ገሊፆም።
ብደረጃ ሃገር 181 ሄክታር መሬቱ ብኣንበጣ ዝተወረሮ ክልል ኣምሓራ ቀዳምይ ዝስራዕ ክኸውን ከሎ 155 ሽሕ ሄክታር ብኣንበጣ ዝተወረሮ ክልል ኦሮሚያ ድማ ካልኣይ እዩ።ዓፋር፣ ድሬዳዋን ትግራይን እውን ተጠቒዖም ኣለው።
ወራር ኣንበጣ ንምክልኻል ኣድላይ ዘበል ሓገዝ ንክልላት ኣቕሪብና ኣለና ዝበሉ ምንስቴር ሕርሻ ኣቶ ሑሴን ሕፅረት መንፀጊ ኬሚካል ኣውሮፕላን ከምዘሎ ገሊፆም።
ንቕድሚት ግን ፌደራል መንግስቲ ይኹን ክልላት ናይ ባዕሎም ነፈርቲ መንዝሒ ኬሚካል ክህልዎም ከምዝሰርሑ ሓቢሮም ኣለው ብመሰረት ፀብፃብ ኣዲስ ቾከል።
ብኻሊእ ዜና ኣብ ክልል ኣምሓራ ዞባታት ሰሜንን ደቡብን ወሎ፣ኣብ ብሄረሰብ ኦሮሞን ሰሜን ሸዋን 136 ጣቢያታት ወራር ዕስለ ኣንበጣ ከምዝተኸሰተ ፀብፃብ መስፍን ኣራጌ ይሕብር።
ኣብ ልዕሊ 87 ሄክታር መሬት ዘሎ ዘራእቲ ጉድኣት ወሪዱ ኣሎ።ብፍላይ ገባራት ከጋጥሞም ዝኽእል ናይ ቀለብ ፀገም ከቢድ ከምዝኸውን ገሊፆም ኣለው።
ጉድኣት ንዝወረዶም ገባራት ከምዝሕግዝ ዝገለፁ ምንስቴር ድኤታ ምንስትሪ ሕርሻ ኣቶ ወንዳለሃብታሙ ናይ ምክልኻል ስራሕ ክስራሕ እዩ ኢሎም።
መንግስቲ ቐልጢፉ ምላሽ ኣይሃበን ንዝብል ክሲ መልሲ ዝሃቡ ኣቶ ወንዳለ እቲ ወራር ቅድመ ምክልኻል ተዘይግበር ነይሩ ካብቲ ዝወረደ ጉድኣት ንላዕሊ ምኾነ ነይሩ ኢሎም።
ቅድሚ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ኣብ ክልል ዓፋር ናይ ምክልኻል ስራሕቲ እንተተሰርሑ እውን እቲ ዕስለ ካብ ሰሜን ሶማሌ፣ከባቢታት ምዕራብ ህንድን ዝተበገሰ ዝልዓለ ደረጃ ዘለዎ ኣንበጣ በረኻ ብምዃኑ ናብኢትዮጵያ ምእታው ንናይቲ ምክልኽል ስራሕ ዝተሓላለኸ ከብዝገበሮ ገሊፆም።
ኣብ መንጎ ፌደራል መንግስትን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ዝተፈጥረ ዘይምርድ ዳእ ምንስቴር ሕርሻ ናብ ትግራይ ኣትዩ ናይ ምክልኻል ስራሕ ካብ ምስራሕ ኣይእግዶን ዝበሉ እቶም ምንስቴር ድኤታብዛዕባ እቲ ዕስለን ጭቡት ኩነታትን ካብቲ ክልል እኹል መረዳእታ ከምዘይረኸቡ ገሊፆም።
‘’ንሕና ሕርሻ ኢና።ኣድማስና ልምዓት እዩ፤ኣድማስና ሓረስታይ እዩ።ናይ ሓረስታይ ረብሓ ኣብዘለዎምንስቴር ሕርሻ ኣትዩ ካብ ምስራሕ ዝኽክልክሎ የብሉን’’ ዝበሉ ንሶም ‘’ናይ ኣውሮፕላን ምንፃግ እውን ወግዓዊ ሪፖርት ካብቲ ከባቢ ኣይመፀናን።ሪፖርት ከይተፀበናዳህሳስ ገይርና ምላሽ ንህበሉ ዕድል ኣሎ’’ ክብሉ ገሊፆም። ‘’ንሳቶም ብፍላይ ናይ ክልል ትግራይመንግስቲ ብዛዕባ ዘሎ ፀገም ናባና ሪፖርት ኣይለኣኸን።ዋላ እውን ተዘይገበሩልና ግን ዳህሳስ ገይርና ከይድና ግቡእ መፍትሒ ክንህብ ኣለና’’ ኢሎም።
መንግስቲ እቲ ክልል ንመንግስቲ ፌደራል ብዛዕባ ኩነታት ኣንበጣ ሓበሬታ ኣይህብን ዘሎ ኢሉ ሚንስትር ሕርሻ ዘቕርቦ ክሲ ቢሮ ሕርሻ ክልል ትግራይነዚ ነፂጉዎ ኣሎ። ‘’በብእዋኑ ብፍላይ ብነፈርቲ ነፃጋ ኬሚካል ብዛዕባ ዘድልዮም ከባቢታት ሓበሬታ ዋለ ተተልኣኸ መንግስቲ ፌዴራል ግና ንትግራይ ፈልዩ ኣብ ካሊእ ከባቢ ነፀጋ ከሚካል ዘካይድ እዩዘሎ’’ብምባል ቢሮሕርሻ ክልል ትግራይ ነፂጉዎ ኣሎ።


text:
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሓዱ ኣምላክ ኣሜን!
24/፳፬ ካህናተ ሰማይ
ቅዱሳን መላእኽቲ ቍጽሮም ክንዲ’ዚ ተባሂሉ ዘይውሰን ኣዝዮም ብዙሓት እዩም። ይኹን እምበር በብነገዶም ዝተኸፋፈሉ እዮም ነናቶም ሊቀመላእክት ድማ ኣለዎም። ቅዱስ ዮሓንስ፥ ካብዞም ኵሎም ቅዱሳን መላእኽቲ ኣብ ዙርያ መንበር ዙፋን ጐይታ ዝቖሙ ዕስራን ኣርባዕተን ሊቃናት (ሽማግለታት) ከም ዘለዉ ኣነጺሩ ገሊጹ ኣሎ። “ኣብ ማእከል እቲ ዝፋን ተሓሪዱ ከምዝነበረ ዚመስል ገንሸል ደው ኢሉ ረኣኹ። እቶም ኣርባዕተ እንስሳን እቶም 24 ካህናትን ድማ ኣብ ዙርያኡ ነበሩ” ይብል ቅዱስ ዮሐንስ ኣብ ራእዩ። እዚ ማለት ግና ኣብ ቅድሚ መንበር ጐይታ ዝቖሙን ዘመስግኑን እዚኦም ጥራይ እዮም ማለት ኣይኮነን። እዚኦም 24 ቅዱሳን መላእኽቲ ኣብ ዙርያ ዙፋን እግዚአብሔር ንፍሉይ ኣገልግሎት ዝቖሙ ዝተሓርዩን ዝተመደቡን ብምዃኖም እምበር ብኣፈጣጥርኦም ካብ ካልኦት ቅዱሳን መላእኽቲ ዝፍለየሉ የብሎምን።
ኣብ ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ፡ እዞም ንፍሉይ ኣገልግሎት ዝተሰየሙ መላእኽቲ ዕስራን ኣርባዕተን ካህናተ ሰማይ ተባሂሎም ይጽውዑ። እዚ ስያሜ’ዚ ድማ ነቲ ሰማይን ምድርን ዘይውስንዎ ብባህሪኡ ቅዱስ ዝኾነ ኣምላኽ ዘገልግሉ ሰማያውያን መላእኽቲ ምዃኖም የመልክት። ብካልእ ኣጸዋውዓውን ከምቲ ኣርባዕቱ እንስሳ – ኪሩቤል ጸወርተ መንበር ኢልና እንጽውዖም ነዞም ካህናተ ሰማይ ሱራፌል ድማ ዓጠንቲ መንበሩ ኢልና ንጽውዖም።
ምድራዊ ስርዓትን ኣገልግሎትን ኣምልኮተ እግዚአብሔር፡ ብተምሳል ሰማያዊ ስርዓት እተሰርዐ ምዃኑ ቅዱሳት መጻሕፍት በብምሳሌኡ ዘረድኡና እዮም። እግዚአብሔር ኣምላኽ፡ ዓለም ቅድሚ ምፍጣሩ ባህሪኡ ንባህሪኡ ይምስገን ነበረ። ፍጥረቱ ክፈጥር ከሎ ድማ ስሙ ጸዊዖም ከመስግንዎ ልባውያን ሕያዋንን ነባብያን ገይሩ ዝፈጠሮም መላእኽትን ሰባትን ጥራይ እዮም። እዚ ኸኣ ብቀዳምነት ንምስጋና እዩ። እግዚአብሔር ንመላእኽቲ ረቀቕቲ ገይሩ ኣብቲ ቀዳማይ መዓልቲ ክፈጥሮምን በብስፍርኦም ከስፍሮምን ከሎ ድሕሪ ውድቀት ሳጥናኤል ስርዓት ሰሪዑሎም እዩ። በዚ መሰረት ቅዱሳን ንእግዚአብሔር ዘመስግኑሉን ዘገልግልሉን ሰማያዊ ስርዓት ኣኽቢሮም ክሳዕ ዘለዓለም ብዘይ ዕረፍቲ የገልግልዎን የመስግንዎን ኣለዉ። ሰባት ድማ እግዚአብሔር ብዝዓደሎም ሕገ ልቦናን ብቃሉን፡ ከምኡውን ቅዱሳን መላእኽትን ካብ ኣዳም ጀሚሮም ንዝመሃርዎም ስርዓተ ኣምልኾት ብትውፊት እናጽንዑ ንእግዚአብሔር ከገልግልዎን ክእዘዝዎን ክሳዕ ሙሴ ጸንሑ። ብሙሴ ኣቢሉ ግና ሕገ ኦሪት ካብ እግዚአብሔር ምስ ተዋህበ፤ ምስኡ ድማ ኣብ ደብተራ ኦሪት ሕጊ ክስራዕ ከሎ እግዚአብሔር ሰባት ብኸመይ መገዲ ኣምልኾቶም ከም ዝፍጽሙ ዘርኣዮም ስርዓት፡ ነቲ ረቂቕ ብመላእኽቲ ንዝፍጸም ሰማያዊ ስርዓት ዝተኸተለ እዩ።
ኣብ ዘመነ ሓዲስ ድማ ባዕሉ እግዚአብሔር ወልድ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ነቲ ሕጊ ፍጹምነት ኣልበሶ። ቅዱስ ዮሐንስ ብዝኣመሰሉ ሕሩያቱ ኣቢሉ ድማ ብራእይ እናገለጸ ብዝያዳ ነቲ ሰማያዊ ስርዓት ኣርኣየና። ቅዱሳን ሰባት ይኹኑ ቅዱሳን መላእኽቲ ድሕሪ ትንሳኤ ዘጉባኤ ዝነብሩሉን ምስ እግዚአብሔር ዝህልዎም ስርዓተ ኣምልኾን ስብሐትን ውዳሴን ድማ መሳዂቲ ሰማይ ኸፊቱ ኣርኣየ። ስለዚ ኣብ ምድሪ ዘላ ቤተ ክርስቲያን ብሰማያዊ ስርዓት እትምራሕ ምዃኑ ምስትውዓል የድሊ። ጽን ኢልና እንተደኣ ብምስትውዓል ኣብ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ዝግበር ንዋየተ ቅዱሳትን ስርዓተ አምልኾን ርኢናዮን ፍጹም ሰማያዊ ምዃኑ ክንርዳእ ንኽእል። ነዚ እግዚአብሔር ኣምላኽ ነቦታትና ዝገለጸሎም ከነመስግኖን፤ ክብሪ ቤተ ክርስቲያናን ድማ ክንፈልጥ ይግባእ። ነዚ’ውን ኣንክሮ ተዘክሮ ይግባእ። እምበኣርከስ ነቲ ኣብ ላዕሊ ንዝተጠቕሰ ኣበሃህላ ኣብነት ክኾኑና ካብ ዝኽእሉ እዞም 24 ሕዳር ቤተ ክርስቲያን ብዓቢይ ክብሪ እተኽብሮምን በዓሎም እትገብረሎምን 24 ካህናተ ሰማይ እዮም።
ኣብ ዘመነ ብሉይ ኪዳን ኣብ ዙርያ ደብተራ ኦሪትን መቅደሰ ኦሪትን ዘገልግሉ ዝነበሩ ካህናተ ኦሪት ኣብ ሓደ ጊዜ ከገልግልዎ ክሳብ ዝኽእሉ ቍጽሮም እምብዛ ብዙሕ ነበረ። መጽሓፈ ዜና መዋዕል’ውን ፍቕዲ እቶም ካህናት 288 ከም ዝነበሩ ከኣ ይገልጽ። 1ዜና 24፥1-18። ንሳቶም ድማ ኣብ ውሽጢ 24 ሰሞን ተመዲቦም ነታ ቤት መቕደስ ዘገልግሉ ነበሩ። ኣብ ሓደ ሰሙን ዝምደቡ ካህናት ድማ 12 ይኾኑ ነበሩ። ንነፍስ ወከፍ ናይ ሰሞን ኣገልግሎት ሓደ ሓለቓ ስለዝነበሮ ድማ ብጠቕላላ 24 ኣሕሉቕ ነበርዎም። ንሳቶም ከኣ ዕስራን ኣርባዕተን ሊቃነ ካህናት ወይውን ኣመሓደርቲ ቤት ኣምላኽ ተባሂሎም ይጽውዑ ነበሩ(1ዜና24፥5)። ሌዋውያን ከም ካህናት መጠን ኣብ 24 ሰሞናት ተመዲቦም፡ ኣገልግሎቶም ኣብታ ቤት መቕደስ ይፍጽሙን፤ ብጸናጽንል ከበሮን፡ ብበገናን ብመሰንቆን የመስግኑ ከምችዝነበሩ ተጻሒፉ ኣሎ (1ዜና 25፥9-31)
እምበኣርከስ ዮሐንስ ኣብ ራእዮ ዝረኣዮም ዕስራ ኣርባዕተ ካህናተ ሰማይ ናይቶም ምሳሌኦም ኣብ ምድራዊ ስርዓት ዝተራእዩ ካህናተ ኦሪት እዮም። ብርግጽ ኣብ ምድሪ ዘለዉ ካህናትን ኣገልግሎቶምን ጥራይ ዘይኮነሲ፡ ናይ ኪዳን ታቦተ ሕጉ ኣብ ሰማይ’ውን ከምዘላ ቅዱስ ዮሓንስ ኣብ ራእዩ ተመልኪቱ ነበረ (ራእ 11፥16-19)። ብዘይካ’ዚውን ቅዱስ ዮሐንስ 12 ናይ ብሉይ ኪዳን ኣርእስተ ነገዳት እስራኤል ዘስጋ (ፓትርያርካት)፡ 12ተ ናይ ሓዲስ ኪዳን ኣርእስተ ሕሩያኑ ሓዋርያት (ፓትያርካት) ኣብታ ሓዳስ ኢየሩሳሌም ኣብ ማዕጾታታን መሰረታን ተመልኪቱ ከም ዝነበረ ጽሒፉ ኣሎ። ኵሎም ድማ ብኃባር ናይቶም 24 ህናተ ሰማይ ተምሳል እዮም (ራእ 21፥12-14)።
ብኻልእ ምሳሌ’ውን ኣብ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ዘሎ ስርዓተ ማህሌት እንተተመልከትና በቆመ ብእሲ 6 ብዓምደ ወርቅ 6 ብየማናይ ከበሮ 6 ብጸጋማይ ከበሮ 6 መዘምራን ክቖሙ ስርዓት ምዃኑ በቶም 24 ካህናተ ሰማይ ምሳሌ ዝተገብረ እዩ። ሓሓንሳብ’ውን ብ24 ቀዳስያን ምቕዳሱ፡ ዕጣን ናይ ዝዕጠነሉ ሻኩራታት ጽንሃህ 24 ምዃኖም ተምሳል ናይቶም ኣብ ሰማይ ዘመስግኑን 24 ካህናተ ሰማይ እዩ።
እዞም ኣብ ሰማይ ኣብ ቅድሚ መንበር ስላሴ ቖይሞም ዘመስግኑ ቅዱሳን መላእኽቲ ፍቕዶም 24 ምባሉ፡ ኣብ 24 ሰዓት ብዘይ ምቍራጽ ንኣምላኽ ከምዘምስግኑ ንምግላጽ ዝተጠቕሰ ምዃኑ ሊቃውንት ይገልጹ። ኣብ ሰማይ ሰዓተ መዓልትን ሰዓተ ለይትን ዘሎ ኮይኑ ዘይኮነስ ሰብ ብዝርድኦን ብዝነብረሉ ስርዓት ንምግላጽ እዩ።
እዞም 24 ካህናተ ሰማይ ንእግዚኣብሔር ዘገልግሉን ንሰባት ድማ ዝራድኡን እዮም። ኣብቲ ዙፋን ንዝነብር እግዚአ አጋዕዝት፡ ንጉሰ ነገስት፡ አምላከ አማልክት ዝኾነ ዘለዓለማዊ ሕያው ጐይታ ፍግም ኢሎም “ኦ ጐይታናን ኣምላኽናን፡ ንብዘሎ ንስኻ ፈጢርካዮ፡ ስለ ፍቓድካውን ኰይኑን ተፈጢሩን እዩ እሞ፡ ንስኻ ኽብርን ስብሓትን ስልጣንን ይግባእካ” እናበሉ፡ የመስግኑ (ራእ 4፡10-11)። ስለዚ እዞም ቅዱሳን መላእኽቲ ብዘይ ዕርፍቲ ንእግዚአብሔር ዘመስግኑ እዮም። እዞም ቅዱሳን መላእኽቲ፡ ብእግዚአብሔር ንዝኣምኑ ሰባት ብዝተፈላለየ መገዲ የገልግሉን ይራድኡን። ንኣብነት ንጸሎት ቅዱሳን ከም ዕጣን ብማዕጠንቶም ብኢዶም ናብ አምላኽ የዕርጉ። ሕዙናን የጸናንዑ (ራእ 5፡5)፥ ንዝተሰወረ ራእይ ንቅዱሳን ይትርጉሙ (ራእ7፥13-14) “ወኢየዐርግ ጽድቅ ወምጽዋት ዘእንበሌሆሙ” ከም ዝብል ዝኾነ ዝግበር ጸሎትን ምጽዋትን ብዘይ እዞም 24 ካህናተ ሰማይ ናብ እግዚአብሔር ከምዘይዓርግ መጽሓፈ ስንክሳር ይነግር። “እቶም ኣርባዕተ እንስሳን እቶም ዕስራን ኣርባዕተን ( 24) ካህናትን (ኣሕሉቕን) ኣብ ቅድሚ እቲ ገንሸል ብግምባሮም ተደፍኡ። ነፍስ ወከፎም ከኣ መሰንቆን፥ ዕጣን ዝመለአ ጽዋዕ ወርቅን ኂዞም ነበሩ። እዚ ድማ ጸሎት እቶም ቅዱሳን እዩ።” ይብል ቅዱስ ዮሐንስ ኣብ ራኢኡ። ስርየት ኃጢኣት ምእንቲ ፍጡራን ዚልምኑን ከኣ እዮም።
እዞም 24 ካህናተ ሰማይ ኣብ ቅድሚ ጐይታ ልዕል ዝበለ ክብሪ ኣለዎም። እዚ’ውን ጻዕዳ ልብሲ ለቢሶም፡ ኣኽሊል ደፊኦም፡ ኣብ ዙርያ ዙፋን ጐይታ 24 ዙፋናት ተዘርጊሕሎም ክቕመጡ ክብሪ ዝተዋህቦም ምዃኖም ቅዱስ ዮሐንስ ኣብ ራእዩ ደጋጊሙ ገሊጹ ኣሎ (ራእ4፡1-4)።
ስለዚ ዕስራን ኣርባዕተን ካህናተ ሰማይ ክንብል ከሎና ኣብ ዙርያ መንበር እግዚአብሔር፡ ንሰማያዊ ኣምላኽ ዘመስግኑ ቅዱሳን መላእኽቲ ማለትና እዩ። ኣብ ምድሪ ዘሎ መንፈሳዊ ኣገልግሎትን ስርዓተ ቤተ ክርስቲያንን ብተምሳል ናይዞም ቅዱሳን መላእኽቲ ሰማያዊ ኣገልግሎት ዝተሰርዐ እዩ።
እዞም ካህናተ ሰማይ እዚኦም ንሰብን እንስሳን ምሕረት ዝልምኑ፡ ናይ ምእመናን ጸሎት ናብ ኣምላኽ ዘቕርቡ ኣማለድቲ፡ ንሰባት ዝራድኡን ዘገልግሉን ምዃኖም ድማ ንኣምን። ኣቦታትና ቅዱሳት መጻሕፍት መሰረት ብምግባር ነዞም ብዘይ ብእኦም ናብ እግዚአብሔር ጸሎት ዘይዓርግ ቅዱሳን መላእኽቲ መዘከርታ በዓሎም ክንገብርን ብጸሎቶም ክንምሕጸን እግዚአብሔር ኣምላኽ ድማ ብምሕረቱ ክምሕረና መዓልቲ ዝኽሮም ፈልዮም ሰሪዖምልና ኣለዉ። ንሱ ድማ 24/፳፬ ሕዳር እዩ። ኣብ ገለ ከባቢታት ሃገርና’ውን ብስሞም ዝጽዋዕ ቤተ ክርስቲያንን ዝተቐርጸ ታቦትን ከምዘሎ ይፍለጥ።
በረኸቶምን ጸሎቶምን ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን።
ሰላም ለክሙ ካህናተ ሕጉ ወትእዛዙ
ለእግዚአብሔር አምላክ ዘጶዴረ ሥጋ ዓራዙ
ወነቅዐ አፉክሙ ኃሤት ዘኢይነጽፍ ውኂዙ
ኪያየ ኀዙነ ወትኩዘ ሱራፌል ናዝዙ
በክነፊክሙ ብርሃናዊ ዓውድየ አግዝዙ።
ስብሃት ለእግዚኣብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!
Leave a comment


text:
ነቶም ኣብ ጳውሎስ ሻድሻይ ናይ ጉባኤ ኣዳራሽ ንዝተረኽቡ ብዝተፈላለዩ ቋንቋታት ሰላምታኦም ኣቕሪቦም፡ እቲ በቢ ዓመቱ ካብ ዕለት 18 ክሳብ ዕለት 25 ጥሪ ዝካየድ ምእንቲ ሓድነት ክርስቲያን ናይ ጸሎት ሰሙን ዘኪሮም፡ እቲ ኣቦይ … ሓደ ምእንቲ ክዀኑ (ዮሓንስ ምዕ. 17. ፍቕዲ 21) ዝብል ጸሎት ኢየሱስ ክርስቶስ ክፍጸም ኵሉ ሓድነት ክርስቲያን ኣማራጺ ከምዘይኵነ ኣስተዒሉ ክጽልይ ምዒዶም ኩሉ ክጽልን ሓደራ ቢሎም፡ ካብ ፖላንድ ቁምስና ቅዱስ ስታኒስላው ንዝመጹ ቅዱስ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ቁሩብ መዓልታት ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ኰይኖም ቅድሚ ምሕራዮም ናብቲ ናይ ፖላንድ ሓላዊ ቅዱስ ስታኒዝላው ቅዱስ ስፍራ ዘካየድዎ ምብጻሕ ዝዝከረሉ እዋን እውን ምዃኑ ጠቒሶም ሰላምታኦም ኣቕሪቦም፡ ሓዋርያዊ ቡራኬ ሂቦም ተፋንዮም።
ሓደ ምእንቲ ክዀኑ (ዮሓንስ ምዕ. 17. ፍቕዲ 21)
16 January 2019, 17:31


text:
Radio Erena: January 23, 2014
ኣብ እስራኤል ዝርከቡ መብዛሕቶም ኤርትራውያን ዝኾኑ ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ከም መቐጸልታ ናይቲ ብዕለት 21 ታሕሳስ ዝጀመርዎ መሰል ስደተኛ ንምርግጋጽ ዝዓለመ ሰለማዊ ሰልፊታት ትማሊ 22 ጥሪ’ውን ብዝሰፍሐን ብዝሓየለን መልክዕ ከምዝቐጸልዎ ወኪል ሬድዮ ኤረና ካብ ተልኣቪቭ ሺሻይ ገብረሃንስ ሓቢሩ።
እቲ ሰለማዊ ሰልፊ ኣብ መንግስቲን ህዝቢን እስራኤል ሰፊሕ መዛረቢ ኣርእስቲ ኮይኑ ከምዝቐነየ ዝፍለ ኮይኑ፣ ዝተፈላለዩ ማዕከናት ዜና እስራኤል ኮነ ማዕከናት ዜና ዓለም ኣብ እስራኤል ካብ ዝተኻየዱ ሰለማዊ ሰልፊታት ኣቲ ዝሓየለን ስነምግባር ዝሓለወን ኪብላ ገሊጸንኦ ።
ስደተኛታት ብዛዕባ’ቲ ዘካይድዎ ዘለዉ ሰለማዊ ሰልፊታትን ናብ መንግስቲ እስራኤል ዘቕርብዎ ዘለዉ ሕቶታትን ካብ ሰበስልጣን መንግስቲ’ታ ሃገር ዝተዋህበ መልሲ’ኳ እንተዘይሃለወ፣ ተስፋ ብዘይምቑራጽ ክሳብ መወዳእታ ንመሰልና ኪንቃለስ ኢና’ ክብሉ ብትሪ ከምዝገለጹ’ውን ወኪልሬድዮ ኤረና ኣገንዚቡ።
እቶም ስደተኛታት ብተወሳኺ፣ ፖለቲካዊ ሕቶ እንተዘይኮይኑ ቁጠባዊ ጉዳይ ናብ ስደት ከምዘየምርሖም ንምርግጋጽ፣ ነቲ ሰለማዊ ሰልፍታት ስራሕ ድው ብምባል ከምዘካየድዎ ይጥቐስ።
ብ15 ጥሪ’ውን ቆልዑን ህጻናትን ዝሓዛ ኣሽሓት ደቂንስትዮን ተመሳሳሊ ሰልፊ ከምዘካየዳ ይዝከር።
እዚ ትማሊ 22 ጥሪ ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፊ፣ ፍሉይ ዝገብሮ ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያን ኣብ ጎኒ ወገናቶም ደው ብምባል፣ ኣብ ኤምባሲታት እስራኤል ተመሳሳሊ ሰልፊ ምክያዶም’ዩ።
ካብ ዝተፈላለያ ትካላት ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት፣ ማሕበራትን ውድባትን ዝተወከሉ ሓያሎ ሰባት’ውን ኣብ’ዚ ናይ ትማሊ ሰለማዊ ሰልፊ ኣብ ጎኒ’ቶም ስደተኛታት ተሰሊፎም ውዒሎም።
ኣብቲ ናይ ትማሊ ሰለማዊ ሰልፊ ኣባል ፓርላማ እስራኤል ዝኾነ ኢትዮጵያዊ ዝመበቆሉ ኣይሁዳዊ ሽሎሞ ሞላ “ነዚ ተካይድዎ ዘለኹም ሰለማዊ ሰልፊታት ብዕቱብ ንከታተሎን ንካትዓሉን ኣለና” ድሕሪ ምባል ኩሉ እስራኤላዊ መሰል ስደተኛታት ናይ ምኽባር ግዴታ ስለዘለዎ እተካይድዎ ዘለኹም ሰልፊ ብዘይምሕላልን ብዝሓየለ መልክዑን ክትቕጽልዎ ይላቡ ክብል ኣተባቢዑ።
ኣብ ጎድንኹም ንኽስለፍ ዝቐሰበኒ ኣውራ ምኽንያት ጥምረትኩም ሓድነትኩም’ዩ ዝበለ እቲ ኢትዮጵያ ዝመበቖሉ ኣይሁዳዊ ኣባል ፓርላማ እስራኤል፣ ናብታ ሃገር ካብ ዝገኦኣዘላ ዕለት ከምዚ ዓይነት ውህዱን ርግኣት ዘለዎን ሰለማዊ ሰልፊ ርእዩ ከምዘይፈልጥ’ውን መስኪሩ።
ከም መቐጸልታ ናይቲ ኣብ እንዳሳዕሪ ዝጀመረ ሰለማዊ ሰልፊታት ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ’ውን ናብ ዝተፈላለያ ኤምባሲታት ብጥርኑፍ ብምኻድ፣ መንግስቲ ኣስራኤል መሰል ስደተኛ ንከኽብር ከዘኻኽሩን ጸቕጢ ኪፈጥሩን ተማሕጺኖም።
ነቲ ኣስታት 10 ሽሕ ስደተኛታት ዝተሳተፍዎ ሰለማዊ ስልፊ ንምውዳብ፣ ዝተፈላለዩ ውልቀሰባትን ኣባላት ደልይቲ ፍትሒን ለይቲን ቀትሪን ከይተሓለሉ ይሰርሑ ከም ዘለዉ ይፍለጥ።
================================================


text:
Radio Erena: 08 April 2020
መንግስቲ ሱዳን፣ ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት ንመሸጣ ዝልኣኽ ዝነበረ ማሸላ ደው ክብል ከምዝወሰነ ኣፍሊጡ።
ሚኒስትሪ ንግዲን ኢንዱስትሪን ኣብ ዝዘርግሖ ወግዓዊ መግለጺ፣ ሱዳን ካብ 15 ሚያዝያ ኣትሒዛ ክሳብ ዘይተወሰነ እዋን ንሰድድ ክልኣኽ ዝጸንሐ ማሸላ ደው ከምዝበለ ኣረጋጊጹ።
እዚ ድማ ምስ ሚኒስትሪ ሕርሻን ካልኦት ኣካላትን እታ ሃገር ድሕሪ ምዝታይ፣ ብሰንኪ እዚ ዘስፋሕፍሕ ዘሎ ለበዳ ኮሮና፣ ክዙን መሰረታዊ ኣእካል ከምዘድሊ ስለዝተገምገመ ምዃኑ ጸሓፊ ሚኒስተሪ ንግድን ኢንዱስትሪን ሱዳን መሓመድ ዓብደላ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ ኣረዲኡ።
ሱዳን ኣብ ዝሓለፈ ክራማት፣ ንሰድድ ዘተባብዕ ምህርቲ ማሸላ ከምዘይሓፈሰት ዘዘኻኸረ እቲ ጸሓፊ፣ እቲ ዘሎ ፍርያት ኣብ ውሽጢ ሃገር ክኽዘን ከምዝተወሰነ ጠቒሱ።
ኣብዚ ዝሓለፈ ክራማት 5.1 ሚልዮን ቶን ማሸላ ዘፍረየት ሱዳን እዚ ምስ ናይ ቅድሚኡ ክነጻጸር እንከሎ ብ36% ከምዝጎደለ ሰነድ እታ ሃገር የመልክት።
ሱዳን፣ ኤርትራ ናብ እትርከበን ሓያሎ ሃገራት፣ ዓመታዊ 10ታት ኣሽሓት ቶን ማሸላ ብሰደድ ክትልእኽ ምጽንሓ ይፍለጥ።
===============


text:
Radio Erena: 04 November 2018
ሱዳንን ኢትዮጵያን ብዛዕባ ኣብ ዶባተን ዘሎ ጉዳያት ክዝትያ፣ ኣብዚ ዝመጽእ መዓልታት ክራኸባ ምዃነን ተገሊጹ።
ማዕከናት ዜና ሱዳን ኣብ ዝህቦኦ ዘለዋ ጸብጻብ፣ እቲ ኣብ ከተማ ጎንደር ክካየድ ዝተወጠነ ርክብ፣ ምድላዋቱ ወዲኡ ከምዘሎ ድሕሪ ምሕባር፣ ብዑስማን መሓመድ ኣሕመድ ዝምራሕ ጉጅለ ሰበስልጣን ዞባ ገዳርፍ፣ ኣብዚ ዝመጽእ ሒደት መዓልታት ናብታ ከተማ ክኣቱ ምዃኑ ገሊጸን።
ኢትዮጵያን ሱዳንን ጥቡቕ ዝምድና ከምዘለወን ዝግለጻ ሃገራት እኳ እንተኾና፣ ኣብ ዶባተን ብሰንኪ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂሰብ፣ ናይ መጋሃጫ መሬትን ካልእን ጉዳያት ዜጋታተን ክሰሓሓቡ ጸኒሖም’ዮም።
ዝሓለፈ ወርሒ ነሓሰ፣ ክልቲኤን ሃገራት ሰራዊተን ካብ ዶብ ክስሕባ፣ ካብ ክልቴን ዝዋጻእ ሰራዊት ከኣ ንዶባተን ክቆጻጸር ኣብ ስምምዕ ምብጸሐን ይዝከር። ኣብቲ እዋን’ቲ ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዘሎ ዶብ ክንጸር ዝምልከቶም ኣካላት መንግስቲ ብንጥፈት ክዋስኡሉ ምስምመዐን ይፍለጥ።
==================


text:
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሓዱ ኣምላክ ኣሜን!
እዚ ዘለናዮ ቅንያት ስደት ናይ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ምስ ፍቁር ወዳን ሕጹይ ድንግል ማርያም ኣቦና ቅዱስ ዮሴፍን ሰሎሜን ከምኡ እውን ወርኃ ጽጌ እና ተባህለ ህዝበ ክርስትያን በረከት እንሓፍሰሉ ብስግደትን ጸሎትን እና ኣሰነና ፥ እንልመነሉን ኣደ ብዙሃን ዝኮነት ንሓጥኣን ቅዱሳን ኣቦታትን እትግለጽ ርህርህቲ ኣደና ስደታ እና ዘከርና ናብ ኣምላኽ እንምለሰሉ ግዜ እዩ ። ቅዱሳን ኣቦታት ብዛዕባ ኣደ ብዙሓን ዝጸሓፉ ዝተፈላለዩ ኣቦታት እካ እንተለው ብፍላይ ከም ኣባ ጽገማርያም ማህሌተ ጽጌ፥ኣባ ገብረማርያም ሰቀቃወ ድንግል ዝደረሱ ሰብ ጸጋ ኣቦታት እዮም። ብዛዕባ ስደት ናብ ደብረ ቁስቓም ከመይ ይመስል ከም ዝነበረ ካብ መጽሓፍ ተኣምረ ማርያም፥ ከምኡ 'ውን ካብ ትርጋሜ ቅዳሴ ማርያም ዝተወስደ ፥ ትርጉም ከመይ ከም ዝመስል እንብኣር ክርኢ ኢና። ክቡራት ህዝበ ክርስትያን ንሊቀ ጳጳሳት ኣባ ቴፍሎስ ዝተገልጸሎም መበገሲ ብምግባር፥ኣብ ትርጋሜ ቅዳሴ ማርያም ዘሎን ካብ ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ወብ ሳይትን ብምድህሳስን ጽሑፍ ኣሳኒናን ኣወሃሂድናን ከም ፍቃድ እግዚኣብሔር ክንትርኮ ኢና።ልቢ ሊድያ ዝከፈተ እግዚኣብሔር ኣምላኽና ኣዒንተ ልብና ይክፈተልና ።
እቲ መሪር ስደት
"ኣነ ኣባ ቴፍሎስ ሊቀ ጳጳሳት ዝብለኩም ጽን እልኩም ስምዑኒ፥ ኩልኩም ኣቦታተይ ኣሕዋተይን ደቀይን ናብ ፍረ ቃላተይ ጽን ኢልኩም ኣቃልቡ"።
እታ መዓልቲ ዕለተ ሰንበት እያ ነይራ፥ምስ ኩሎም ኣቦታት ጳጳሳትን ካህናትን ብሕብረት ጸሎት ኣብጽሕና ምስ ወዳእና ፥ ኣነ ንበይነይ ናብታ ኣብ ፊተይ ዝነበረት ስእሊ ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ተሰቂላትላ ዝነበረት ቀዳማይ ደርቢ ጠጠው ኢለ የእዳወይ ብምዝርጋሕ፥" ኦ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ከምቲ ነቶም ቅዱሳት ኣቦታት ልመንኦም ሰሚዕካ ዝፈጸምካሎም፥ ንዓይ ድማ ፥ ናብዛ ዓለም መጺእካ ምስ ተወለድካ ፥ካብ እስራኤር ናብ ምድሪ ግብጺ ዝተሰደድካሉ ብሓፈሻ ፥ ብፍላይ ድማ ነዚ ደብረ ቁስቓም መዕረፊካ ዝገርካሉ ምክንያት ግለጸለይ ። ፍቃድካ እንተኮይኑ ከኣ ምእንቲ ኩሉ ህዝብካ ንዘልዓለም እናዘከሮ ክነብር፥ ዓቢ ደብሪ ንክሃንጽ ተገለጸለይ"፥ እናበልኩ ብልቢ ይልምን ነበርኩ ። እናለመንኩ ከለኩ፥ ብኡ...ንብኡ፥ኣብቲ ዝነበርክዎ ፍሉይ ብርሃን ወረደ ።ጸሓይ ዝወጸት ኮይኑ'ውን ተሰመዓኒ ። ኣብ ውሽጢ እቲ ብርሃን ኮይና ኣደ ዘልኣለማዊ ንጉስ ዓለም ርህርህቲ ኣደ ተገለጸትለይ ። በቲ ዘደንቅ ግርምኣ ልበይ ተሰዊሩኒ ከይተፈለጠኒ ብግንባረይ ወደቅኩ። መላእክቲ ፍርሓት ናይ ሰባት ዘወግዱ እዮም እሞ ቅዱስ ሚካኤል ካብ ዝወደቅኩዎ ኣተንሲኡ፥ ኩሉ እቲ ፍርሃት ካባይ ኣርሓቆ።ንኣደይ ቅድስቲ ድንግል ማርያም ከኣ ኩሎም መላእኽቲ ከቢቦማ ርኣክዎም። ኣብ'ዚ ግዜ እዚ ኣዴና ቅድስቲ ድንግል ማርያም ፥ "ኦ ኣገልጋሊየይ ቴፍሎስ እንሆ ንፍቁር ወደይ ብልቢ ስለ ዝለመንካዮ ፥ኩሉ እቲ ካብ ኢዮርሳሌም ክሳብ ግብጺ ዝደለካዮ ክነግረካ ፍቁር ወደይ ልኢኩኒ መጺአ እነኩ"በለትኒ። ፍቁር ወደይ ምስ ተወለደ ፥ ንግዚኡ ንስደት መረጸ ። እዚ ከኣ ንዘልዓለም ምስክር ኮይኑ፥ ትሕትና ንክምህረና፥ከምኡውን እዛ ዓለም እዚኣ ከም በላይ ልብሲ ምኻናን፥ ኣብ ስደትና ንኽንፈልጥ ኢሉ እዩ እንበር ፥ ብደመና ተጻዒኑ ክከይድ ኣይደለየን ። ንኣፍራስ ባዕሉ ፈጣሪኦም ፥ ብኣፍርስ ተወጢሑ ክከይድ ኣይደለየን ። ብሓፈሻ ኣብ'ዛ ዓለም ዘሎ ክቡር ነገር ኣይደለየን ። እንታይ ደኣ ዝመረጸ ከም ድካ ሰብ ስጋይ ለቢሱ ህጻን ብምኻኑ ኣብ ኣእዳወይን ዝባነይን እንናተጾረ ፥ ከም ኩሉ ህጻን ጸባ ጡብ እናጠበወ ክዓብን መረጸ ።
ብምቅጻል ርህርህቲ ኣደ ስማዕ ቴፍሎስ ኣእዛንካ ጽሎ፥ሕልናኻውን ጠርንፎ፥ እዚ ዝነግረካ ዘለኩ ንዓካ ጥራይ ዘይኾነ ፥ንኩሉ ዓለም ምስኽር ስለ ዝኾነ ኣብ ወረቀት ጽሓፎ ፥ብድሕሪ እዚ ዓለም ክሳብ እትሓልፍ ክዝንቶ ክነብር እዩ ። ብምባል መድሓኒናን ጎይታናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብብስራት ቅዱስ ገብሪኤል መልኣክ ከም ዝተጠንሰ፥ንሓትንኣ ኤልሳቤጥ ሰላም ከም ዝበለታን ኣብ መብልዒ ማል ከም ዝተወልደን ንጛሶት ከም ዝተገልጸሎምን ሰብኣ ሰገል ከም ዝሰገዱሉን ኣብ ኣርብዓ ዓመት ቤት መቅደስ ከም ዝኣተወን ኣረጋዊ ስምኦን ብየእዳው ምስ ሓቀፎ የዕንቱ ከም ዝሓወየን ሄረዶስ ክቀትሎ ከም ዝደለየን ካብ መሰረቱን ክሳብ ፍጻሜኡ ኣስፊሓ ኣደ ኣምላኽ ገለጸትለይ ።
ብድሕሪ እዚ ነቲ ናይ ስደት ጉዕዞ ዘጋጠማ መሪር ሽግር ከምዚ እናበለት ገለጸትለይ ።
ሄሮዶስ ንህጻናት ክቀትል ምስ ጀመረ ብሓበሬታ መልኣኽ ኣነን ፍቁር ወደይን ከም'ኡውን ዮሴፍን ሰሎሜን ንግብጺ ክንስደድ ተበገስና ። ኣነ ንወደይ ሓዚለ ሓንሳብ እናሓቆፍኩ ነዊሕ መንገዲ ተጋዓዝና ። ድሕሪ እዚ ክነዕርፍ ኢልና ኮፍ በልና ። ኣብ ተመሳሳሊ ግዜ ሄሮዶስ ናብ ግብጺ ወሪዶም ኣለው ምስ በልዎ፥ ኣርባዕተ ሓላቁ ምስ ሰራዊቶም ከርክቡና ኣዘዘ ። ዮሳ ወዲ ዮሴፍ ኣብኡ ተሪፉ ስለ ዝነበረ ነዚ ናይ ሄሮዶስ ምክሪ ምስ ሰምዐ ፥ ሓሚመ ከይበለ ናባና ይመጽእ ነበረ ። ሰይጣን ግና ኣብ መንገዲ ጸኒሑ እቶም ወታሃደራት ሓሊፎም ድሮ ዝተላእኩዎ ስራሕ ፈጺሞም እዮም እሞ ተመለስ ኣይትድከም በሎ። ዮሳ ግና ብሂወት እንተረከብኩዎም ይነግሮም።መይቶም እንተጸንሑኒ ድማ ይቀብሮም፥ ብምባል ንጥበብ ሰይጣን ስዒሩ ሓይሊ ኣንበሳ ተዋሂብዎ ኣብ'ቲ ዝነበርናዮ ቦታ በጽሐ። ኣነን ዮሴፍን ብድካም ወዲቅና ሰሎሜ ከኣ ንፍቁር ወደይ እናሓጸበቶ ርኣናዮ ። ኣየ ንስካትኩም ፥ የዕሪፍኩም ኣለኩም ፥ ሎሚ ኣብ ኣውራጃ ገሊላ ቆልዓ ዝሓቆፈት ኣደ ዘላ'ዶ ይመስለኩም ፧ በለና'ሞ፥ ኣዝየ ሰንበድኩ። ንፍቁር ወደይ ካብ ሰሎሜ ተቀቢለ ሃሩር ምድርን ቁሪ ናይ ለይትን ተጻዊረ ንዓካ ካብ ሞት ንዘይ ኣድሕነካ ድየ ፥ እናበልኩ ኣምሪረ በከኩ'ሞ ፥ ንብዓተይ ናብ ገጽ ወደይ ወረደ ። ፍቁር ወደይ ንኤሳው ኣመጻጽኣካ ዋጋ ዘውህብ እካ እንተኮነ ንወላዲተይ ስለ ዘሰንበድካያ ግን ኣብታ ዳሕረወይቲ ምጽኣተይ መጺአ ዋጋካ ክሳብ ዝኸፍለካ እዛ እምኒ ተተርኢስካ ዕረፍ በሎ። ኣብኣ ከኣ ዓረፈ ።
ብድሕሪ እዚ መንገድና ምስ ጀመርና ሰራዊት ሄረዶስ ተጋነፉና ። እንተኮነ ሓንቲ ዓባይ ኦም ሳግላ ኣብኡ ነበረት እሞ፥ ሕብእና በልናያ። ንሳ ድማ ምስ ስንቅናን ንብረትናን ተከፊታ ሓበአትና ። ብድሕሪ እዚ እታ ኣድጊ ኣብ ውሽጢ ኮይኑ ሃለለ እሞ ሰራዊት ሄሮዶስ ረከብናዮም ክብሉ ላዕልን ታሕትን በሉ። እንተኮነ ደልዮም ንኮንቱ ስኢኖምና ተመለሱ። ንሕና ከኣ መንገድና ቀጸልና ። መንገድና ከይጠፍኣና ብምባል ድማ፥ንወደይ ክሕብረና ካብ ዝባነይ የውርዶን ኣብ ኢደይ ይሓቅፎን ነበርኩ። ንሱ ድማ ከምቲ ሓደ ህጻን ንኣዲኡ ሕዘልኒ እናበለ ክዳን ኣዲኡ ዝውጥጥ፥ክዳነይ እናሰሓበ ይበኪ ነበረ። ኣነ ከኣ "ዋይ ወደይ!" እናበልኩ ብስንባደ ይሓዝሎ ፥ ሰሎሜ ከኣ ከም ዝደከምኩ ፈሊጣ ንፍቁር ወደይ ትቅበለኒ ነበረት። ዮሴፍ ክኣ ብግዲኡስ ስንቅና ጸይሩ ከይኣክሎ ንሰሎሜ ከም ዝተቀበለትኒ ርእዩ ተቀቢሉ ኣብ መንከቡ ይሕንግሮ ፥ እቲ ወቅቲ ሓጋይ ብምንባሩ ፥ ሃሩር ጸሓይ በርቲዒና ኣብ ትሕቲ ገረብ ነዕርፍ ፥ ዮሴፍን ሰሎሜን ብርቱዕ ድካም ስለ ዝነበሮም ደቀሱ ። ኣነ ግና ንፍቁር ወደይ የጥብዎ ነበርኩ። ልብሲ ናይ ወደይ ከምቲ ወለደይ ናብ ቤት መቅደ ክኣቱ ከለኩ ዘልበሱኒ ወይኒ ይመስል ነበረ። ከምኡውን እቶም ሰብኣ ሰገል ዘምጽእሉ ወርቂ ሳእኒ ወድዩ ነበረ ። ኣብዚ እዋን እዚ ፍቁር ወደይ ምጥባው ምስ ኣበየኒ ማይ ከም ዝጸምአ ፈለጥኩ። ማይ እንተረከብኩ ኢለ ናብታ ጥቃና ዝነበረት ዓዲ ማይ ክልምን ከድኩ።እንተኮነ ግና ፥ ኩለን እተን ኣንስቲ ኣበያኒ ።ሕፍንቲ እኻ ትርህርሃለይ ኣይረከብኩን ፥በዚ እናጎሃኩን እናበከኹን እናተመለስኩ እንከለኩ፥እቶም ሰረቅቲ ኣነ ማይ ክልምን ከም ዝከድኩ ፥ዮሴፍን ሰሎሜን ድማ ደቂሶም ከም ዘለው ምስ ኣረጋገጹ ፥ ወርቂ ሳእኒ ናይ ወደይ ሰረቅዎ። ኣየ ከይደ ማይ ንዘይረክብ ሳእኒ ወደይ'ዶ ኣጥፋእኩ ኢለ በከኹ ። ንብዓተይ ድማ ናብ ገጽ ወደይ ወረደ ። ፍቁር ወደይ ንንብዓተይ ርእዩ ብየእዳው ደረዘለይ ።ብኣጻብዕቲ የእዳው መሬት ብምትንካፍ ድማ ማይ ኣፈልፈለ። እቲ ማይ ካብ መዓር ዝጥዕም ካብ ጸባ ዝጽዕዱ ነበረ ። ሰቲና ድማ ካብ ዝነበረና ጽምኢ ረወና ። ነታ ዘፈልፈላ ማይ ድማ ነቶም ዓዲ ዕረ ክትከውን ካብ ርሑቅ ንዝመጹ ፈውስን ሂወትን ክትከውን ፍቁር ወደይ ባዕሉ ዓተባ ። ብድሕሪ እዚ ቁራስ በሊዕና ጉዕዞና ቀጸልና ። እቶም ኣራዊት ገዳም ንፍቁር ወደይ ርእዮም ይሰግዱ ነበሩ፥ እቶም እንባታት እውን ምሳና ይከዱ ነበሩ።ኣብ ዘዕረፍናሉ ቦታ ከኣ ምሳና ደው ይብሉ ነበሩ።ፍቁር ወደይ ናብቶም ብየማን ዝነበሩ እንባታት እና ረኣየ ጠጠው በሉ ኢሉ ብየማናይ ኢዱ ምልኽት ገበረሎም ። ንሳቶም ከኣ ደው በሉ እሞ ስንብራት ኢዱ ኣብኦም ወጸ ። ብተመሳሳሊ እውን ብሸነክ ጸጋም ዝነበሩ እንባታት ብጸጋማይ ኢዱ ደው በሉ ኢሉ ምልክት ገበረሎም ። ነቶም ዘይኣምኑ ኣረማውያን ንስመይ ዝክሕዱ ብዝበሎ መሰረት ስንብራት ኢዱ ክሳብ ሕጂ ምልክት ትእምርትን ይኩኖም ኣሎ ። ብምቅጻል ፍቁር ወደይ ነቶም እንባታት ከምዚ በሎም ፥ "ንስካትኩም ሂወት ዘይብልኩም ክነስኩም ፈጣሪኩም ፈሊጥኩም ንክተሰንዩኒ ምሳይ ተበገስኩም ። ብኣንጻሩ እቶም ብመልክዐይን ምስለይን ዝፈጠርኩዎም እስራኤላውያን ግና፥ ፈጣሪኦም ከለኩ ከም ሓደ ሽፍታ ንክቀትሉኒ ፈቀዶ በረካታትን ጫካታትን ደለዩኒ"በለ።
ብድሕሪ እዚ ብምቅጻል ኣብ ገዛ ሓንቲ ትእማር ትብሃል ሰበይቲ ኣተና ። ትእማር "ካበይ ዝመጻእኪ ኢኪ ፧" ብምባል ሓተተትኒ። ኣነ ከኣ ካብ ምድሪ ይሁዳ ዝመጻእኩ ስደተኛ እየ በልኩዋ ። ትእማር ብምቅጻል "ንስኪ ሓያልን ደረቀኛን ኮይንኪ ትኮኒ እንበር ፥ ከማኪ ዝበለት ምልኽዕቲ ደኣ ካብ መጋረጃኣ እካ ዘይምወጸት " በለትኒ ።ዮሴፍ ንክምልስ ግድን ኮይንዎ "ንለማኒ እንተለካ ትህቦ፥እንተዘይ ብልካ ግና ናብ ዘለዎ የብጽሓካ ይርዳኣካ ትብሎ እንበር ከም ኩናት ልቢ ዝወግእ ዘረባ እንታይ ይገብረልኪ ፧" ብምባል መለሰላ ። ኮቲባ ትብሃል ኣገልጋሊት ነበረታ እሞ "እዚ ሓላዊ ኣጣል ዝመስል'ሲ ንእመቤተ ከመይ ኢሉ ይደፍራ" ብምባል ንዮሴፍ ሃረመቶ ።ንፍቁር ወደይ ከኣ መንጢላ ደርበየቶ። ትዕግስቲ ከም ልማዱ እዩ'ሞ ከም ህጻን ደኣ በከየ። ዋይ ወደይ እናበልኩ ዝርንዛሕ እናነባዕኩ ፥ካብቲ ዝወደቆ ከተንስኦ ከድኩ። ዮሴፍ ድማ ተኣምራቱ ደልዩ "ኣምላኽነቱ ይግለጽ ግደፍዮ !" በለኒ። በዚ ግዜ እዚ ምድሪ ተከፊታ ጋረደታ ንትእማር ወሓጠታ ። ስድራቤታ ድማ ወካርያ ህበይ ኮይኖም፥ብገዛእ ኣክላባቶም እናተሃድኑ ወጺኦም ከዱ።
ካብዚ ገዛ ወጺእና ነዊሕ ምስ ተጋዓዝና ናብ ሳሚን እትብሃል ዓዲ ኣተና ።ብኡ. ...ንብኡ እቶም ህዝቢ ዘምልክዎም ዝነበሩ ዓቢ ገረብ ወደቀ። ፍቁር ወደይ ምልክት ናይ እምነትኩም እዩ ምስ በሎም እዚ ዓቢ ዳዕሮ ወልድ እግዚኣብሔር ናብዚ ብምምጻእካ ንዓለም ዘውዶም እዩ እና በለ ብልሳን ናይ ሰብ ተዛረበ። ኩሎም እቶም ኣሕዛብ ነዚ ምሰ ሰምዑን ምስ ረኣዩን ኣመኑ። ብድሕሪ እዚ ኣብ ጉዕዞ ኣብ ዝነበርናሉ እዋን ሓሙሽተ ኣግማል ክውሕጡና ተደናደኑ፥ፍቁር ወደይ ኣእማን ኩኑ በሎም እሞ ናብ ኣእማን ተቀየሩ ። ካብ'ዚ ሓሊፍና ናብ ሓንቲ ዓዲ ኣተና ።ኣብዛ ትፍልሞ እትብሃል ዓዲ ፍርሃተ እግዚኣብሔር ዝነበሮ ሰብኣይ ነበረ እሞ፥ ተቀቢሉ ኣብ ቤቱ ኣሕደረና ። በዚ ግዜ እዚ ኣብታ ዓዲ ዝነበሩ ጣዖታት ከካብ ዝነበርዎ ለቂቆም ተንሲኦም ተሰባበሩ። እቶም ካህናቶም ክኣ ሃሃዲሞም ተሓብኡ ። ንጽባሓይቱ ኩሉ እቲ ህዝቢ ተኣኪቡ ናባና መጽአ'ሞ ኣብ ቅድሚኦም ብዙሕ ተኣምራት ተገብረ። ድውያት፥ለምጻማት፥ዓይነ ስውራንን ካልኦትን ከካብ ዝነበርዎ ጸገም ተፈወሱ ። እዞም ህዝቢ በዚ ኩሉ ዝረኣይዎ ተኣምራት ኣመኑ። ኦ ኣባ ቴፍሎስ እዚ ኩሉ ሓደ ብሓደ እንተዝግለጽ እንተዝንገርን ጽሒፍካ ኣይውዳእን እዩ ። በለትኒ ኣደይ ቅድስቲ ድንግል ማርያም ።
ምረት ጉዕዞ ገና ይቅጽል ።ሕጂ እውን ምዝንታዋ ቀጸለትለይ ፥ጉዕዞና ቀጸልና እሞ ፈተውትን መፍቀርቲ ስብ ዝኮኑ ንፍቶስ እትብሃል ዓዲ በጻሕና፥ ፍቁር ወደይ ኣብዛ ዓዲ ብቁጽሪ ዘይግለጽ ተኣምራት ገበረ ። ዮሴፍ ዝበሃል ጸራባይ ሰብኣይ ኣብ ኢዮርሳሌም መጺኡ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ምስ ዮሴፍ ሕጹየይ ተራኪቡን ተላልዩን ስለ ዝነበረ ምስ ረኣየና ብጽብቅ ተቀቢሉ ናብ መንበሪ ቤቱ ወሰደና ። ኣብኡ ድማ ሓደርና ። ወዱ ጋኔን ዝሓመመ ነብረ እሞ፥ንፍቁር ወደይ ምስ ረኣዮ "ናብዚከ ክተሳቅየኒ 'ዶ መጺእካ፥ኢዮርሳሌም ገዲፍናልካ'ዶ ኣይኮንናን መጺእና" በሎ ። ፍቁር ወደይ ከኣ "ውጻእ!" በሎ ። ንስካትኩም ናባና ብምምጻእኩም ንሕና ዕድለኛታት ኢና እናበሉ ኣብ እግሪ ፍቁር ወደይ ተደፊኦም ሰገድሉን ሰብ ናይታ ሃገር እውን ኣመኑ ። እንተኮነ ግና ካብቲ ጽሩይ ስርናይ ክርዳድ ኣይስኣንን ከም ዝብሃል እቶም ዓበይቲ ዓዲ ናብቶም ሃዲሞም ተሓቢኦም ዝነበሩ ካናት ናይ ጣዖት መጺኦም፥ንስካትኩም'ከ እንታይ ኮይንኩም ተሓቢእኩም ብምባል ሓተትዎም። እቶም ካህናት ናይ ጣዖት ከኣ "እዛ ሰበይቲ ምስ ወዳ መጽአት ኣማልክትና ተሰባበሩ ፥እንተጸገንናዮም እውን ንጽባሒቱ ተሰባቢሮም እናጸንሑና ኢና ፈሪሕና በልዎም።በዚ ግዜ ድማ እቶም ዓበይቲ ዓድን ካህናት ኣምልኮ ጣዖትን ተኣኪቦም ናብቲ ዝነበርናዮ ገዛ መጽኡ ። ንሕና ድማ ኣብ ሳልሳይ ደርቢ ተሓባእና ። እዞም ዓበይቲ ዓድን ካህናት ኣምልኮ ጣኦትን ድማ ነቲ ዘሕደረና ሰብኣይ ወሲዶም ካብ ዓቅሉ ንላዕሊ ኣጨነቅዎን ተዛረብዎን። ንሱ ግና ካባይ ካብ ዝከዱ ሰለስተ መዓልቶም እዮም ገይሮም እናበለ ነገሮም ስለዚ ናበይ ከም ዝከዱ ኣይፈልጥን እየ ብምባል ተዛረቦም። እናሻዕ እናሳቀዩን እናሃረሙን ሚስጢር ክነግሮ ተጸበዩ። ንሱ ግን ቃሉ ኣይቀየረን እካድኣ ጸንዐ። ንጽባሕቱ ናባና መጺኡ ኩሉ እቲ ዝኮኖን ዘጋጠሞን ተራ... ብተራ ኣዘንተወልና ። በዚ ድማ ቤቱ ገዲፍና ጉዕዞና ናብ ሓንቲ ቁስያ እትብሃል ዓዲ ኣቅናዕና ።
ኣብ ቆስያ እትብሃል ዓዲ ምስ ኣተና እቲ ሸውዓተ መጋረጃ ዝነበሮ ጣኦት ስእሊ ተሰባበረ። እቲ ኣብኡ ሓዲሩ ዝነበረ ጋኔን ድማ "ቅድሚ ሰለስተ መዓልቲ ከም ዝመጹ ሓቢረኩም ነይረ" ፥ብዓውታ ክጭድር ጀመረ ።"ካባይ ኣርሕቅዎም ንዓና ከሳድዱ መሰልና ክግህሱ ፥ክብርና ክቅንጥጡን እዮም መጺኦም"፥ ብምባል ብቁጽሪ ሚእቲ ዝኮኑ ኣጋብዝ ኣብ ኢዶም ሓለንግን ኣባትርን ሒዞም መጺኦም፥ ንዓና ጸርፊ ኣብ ልዕሊ ጸርፊ ኣዋረዱናን ከም ጨርቂ ኣፍኮስናን ።"ካብዚ ቦታ ኪዱ ርሓቁ ፥ እዞም በጽሒ ከይቀተልኩም ከለው ኪዱ ርሓቁ....ርሓቁ፥ ነብስኩም ኣድሕኑ ፥ሃገርና ብኣኩም ከም እትዓኑ ኣምላክና ነጊሩና እዩ " ።እና በሉ ከም ሓደ ዘይጠቅም ኣቅሓ ኣቃለሉናናን ኣጋፍዑናን ። እዚ ከይኣክል እቶም ደቂ ዓዲ ኣንስቶምን ደቆምን ኣከቲሎም ብቅጽበት መጽኡና ። ንፍቁር ወደይ ድማ ኣጋፍዕዎምን ኣካላበትዎን። ምጽዋሩ ስኢነ ኣምሪረ በኸኹ። ከምቲ ናይ ዝሓለፈ ድማ ንብዓተይ ተንጠባጠበ ። ፍቁር ወደይ ነቲ ዝወርዶ ዝነበረ ብስቅታን ዕሽሽ ብምባልን ነዚ ኩሉ መከራ ተቀበሎን። ጸኒሑ ግና ኣምላኽነቱ ከርእዮም ጀመረ። ከም'ዚ ድማ በሎም። "ካብ ኩሎም ኣህዛብ ዝተዋረድኩምን ድኩማትን ኩኑ፥ ምድርኩም ኣኩዕንትን ሳዕርን እንተዘይኮይኑ ካልእ ኣይተብቁል። ካህናትኩም ውሑዳት ይኩኑ፥ በረኸተይን በረኸት ወላዲተይን ኣይሕደርኩም"፥ኢሉ በቲ ዘይሓልፍ ቃሉ ረገሞም ። ካብ'ዛ ቁስያ ዝተባህለት ዓዲ ወጺእና ድማ ነዊሕ ተጛዒዝና ድካም ስለ ዝነበረና ክነዕርፍ ኣብ ሓንቲ ቦታ ኣላገስና ንእሽቶ ዝብለዕ በላዕና ። ፍቁር ወደይ ነታ በትሪ ኣውሊዕ ናይ ዮሴፍ ካብቲ ዝነበረቶ ወሲዱ ነዞም ብሩኻትን ፍርሃት እግዚኣብሔር ዘለዎምን ዓዲ ንበረከትን ትእምርትን ትኩኖም ኢሉ ተከላ'ሞ ብእኡ ንብእኡ ከይጸንሐት ለምሊማ ዓቢያ ፈረየት ። ድሕሪ እዚ መንገድና ቀጸልና ፥ዮሴፍ ብኢዱ እናኣመልከተ ናብዛ ዓዲ እዚኣ ንእቶ ምክንያቱ ንልመና ክጥዕመና፥ ከምኡ'ውን እዚ እዋን መስዩ ስለ ዝኮነ ብምባል ሓሳቡ ሃበና ። ኣነ ግና ዓዲ ዓዲ እንተከድና ንፍቁር ወደይ ክቀትልዎ ይኽእሉ እዮም ብምባል ብጽምዋ በረካ በረካ ደኣ ንኪድ በልኩዎም ። በዚ እናተመያየጥና እንከለና ኣብ መንጎና ቅዱስ ሚካኤልን ቅዱስ ገብሪኤልን ተገሊጾም "ንዮሴፍ ትብለካ ስምዓያ" በልዎ። እቲ ግዜ ግዜ ዓራርቦ ጽሓይ ስለ ዝነበረ ትም ኢልና ደኣ በረካ በረካ ጌርና ንቀጽል እምበር ሸፋቱ ዝንቀሳቀስሉ እዋን እንተነበረ ፥እቶም ቅድም ረኪበሞምና ዝነበሩ ሸፋቱ ሕጂውን ተጋነፉና። ሴፎም መሊሖም ድማ ናባና ቀረቡ። ብዙሕ ግዜ ደሊናኩም ክንረክበኩም ኣይከኣልና ሕጂ ግና ኣብ ኢድና ወዲቅኩም ኢኩም እሞ ድልየትና ክንገብረኩም ኢና"፥ ናባይ ብምቅራብ ንፍቁር ወደይ ካብ ሕቅፈይ ብምውሳድ ነታ ወይኒ እትመስል ልብሱን ናተይ ናይ ቤት መቅደስ ልብሰይን ኣብ ርእሰይ ዝነበረት ጻዕዳ ሻሽን ገፈፎም ወሰድወን ። ናብ ዮሴፍ ብምቅራብ ድማ እቲ ኩሉ ስንቅና ወሰድዎ። ነዚ እትርኢ ዝነበረት ሰሎሜ ኣይንሕፉንን እዮም ብምባል ምስኣ ዝነበረ ንብረታን ክዳውንታን ኣረከበቶም። ንኩሉ ካባና ዘድልዮም ምስ ረከቡ ካባና ርሕቅ ኢሎም ንንውሕ ዝበል ግዜ ይዘራረቡን ይዛተዩን ነበሩ። ወይ ጉድ ሽፍታ ዝክተር ከቲሩ ርእዮምኒ'ዶ ኣይረኣዩንን ብምባል ይሃድም እምበር ከምዚ ድማ ኣሎ፧ ኣብ ማእከል ሜዳ ይማከሩ ፥ ንወደይ ክቀትልዎ ደልዮ እዮም እንበር እናበልኩ ናብ ገጽ ወደይ እናጠመትኩ ኣምሪረ በኸኹ። ንብዓተይ እውን ከም ወትሩ ናብ ገጽ ወደይ ወረደ። ኣነስ ኣብ ቤተልሔም እንተዝህሉ ምሓሸኒ ንፍቁር ወደይ ክቀትልዎ ከለው ምሳይ ኮይኖም ዘእውዩን ዝበክዩን ምረከብኩ እዛ "ብጽእቲ ኢኪ" ኢላ ዝወደሰትኒ ሓትነይ ኤልሳቤጥ ነዚ ረኪብኒ ዘሎ እንተትፈልጥ ፧ ኣበይ ኣለካ ኦ...! ምላተ ጸጋ ዝበልካኒ ፧ ኣበይ ኣለኩም ኩልኩም ነብያት ፧ ናበይ ከም ዝኸይድ ኣማክሩኒ ፧ ደቀን ብሄረዶስ ዝተቀተልወን ኣንስቲ ቤተልሔም ከምዚ ኢለ ክበኺ እንከለኩ እንተዝርእያኒ እናበልኩ ክዳውንተይ ክሳብ ዝጥልቂ መሪር ንብዓት ነባዕኩ። ሓዘነይን መሪር ብክያተይን ዝረኣየ እቲ ግብጻዊ ሽፍታ ሕልንኡ ምግባር ኣብዩዎ፥ልቡ ብሓዘን ተመሊኡ ነቲ እስራኤላዊ ሽፍታ ከምዚ በሎ።" እዞም ሰባት ስድራቤት ሰማይ እዮም ኣሕዚኖምኒ ኣለው፥እዚ ዝወሰድናሎም ንብረት ንምለሰሎም"፥ በሎ። እንተኮነ ናይቲ እስራኤላዊ ሽፍታ ሪጋ ስለ ዝነበረ "እዚ ዕድለይ ዝሃበኒ እዩ ፥እዚ ኩሉ ንብረት ብዙሕ ዋጋ ከውጽኣለይ እዩ" ብምባል ፥ ኣይመልስን በሎ። ከምዘይ ገብረሉ ፈሊጡ በል ካብ ቤተልሄም ክሳብ ኣብዚ ዝኸተርናዮ ኩሉ ንዓኻ ይኩን እዚ ሕጂ ዝወሰድናሎም ግና ንምለሰሎም እናበለ ኣምሪሩ ለመኖ ። እቲ እስራኤላዊ ሽፍታ በዚ ተሰማሚዑ እቲ ኩሉ ዝተዘረፈ ቆሳቁስ ሃቦ። እቲ ግብጻዊ ሽፍታ ከኣ ገለ እኻ ከየግደለ መለሰልና ። ኣነ ኽኣ እናተሓጎስኩ ተቀበልኩዎ ፍቁር ወደይ ከኣ "እዞም እትርእይዮም ዘለኪ እታ ኣነ ዝስቀለላ መዓልቲ ሓዲኦም ብየማነይ ሓዲኦም ድማ ብጸጋመይ ምሳይ ክስቀሉ እዮም። እቲ ምሕረት ዝገበረልና ብየማን ክስቀል እዩ፥ ብኣይ ኣሚኑ ከኣ ቅድሚ ኣዳምን ዘርኡን ገነት ክኣቱ እዩ" በለኒ። ብድሕሪ እዚ እቲ ብየማናይ ወገን ዝስቀል ጥጦስ ዝብሃል ንፍቁር ወደይ ካብ ሰሎሜ ተቀቢሉ ሴፉ እናተመርኮሰ ከፋንወና እንከሎ እታ ሴፍ ተሰብረት ። "ኣየ ኣነ ጽብቅ ክንዲ ዝገበርኩስ ዝጥቀመላ ሴፈይ ትስበር " እናበለ ሓዘነ ። ፍቁር ወደይ ድማ "ኦ...ጥጦስ ዝተሰብረት ሴፍካ ኣኽባ" በሎ ። ጥጦስ ግና" እንታይ እሞ ክጠቅመኒ እዩ" ብምባል ኣኪቡ ንፍቁር ወደይ ሃቦ። ፍቁር ወደይ ድማ ከምታ ዝነበረታ ምልክት ስንብራት ዘይብላ ጌሩ መለሰሉ ። ጥጦስ ደስ ኢልዎ "ካብ ደቂ ነብያት ኢካ "በሎ። ፍቁር ወደይ ከኣ" ኣብ ገነት ምሳይ ከም እትከውን እብለካ ኣለኩ" በሎ። ነዚ ተስፋ ዘይተዋህቦ "እወ ሓቅካ ካብ ደቂ ነብያት እንተዘይ ከውን'ዶ ንዓካ ንሽፍታ ገነት ክትኣቱ ኢካ ምበለካ " በሎ። ብድሕሪ እዚ ተፋንዮምና ከዱ ፥ ኣቀዲሙ ጥጦስ ሓቑፍዎ ስለ ዝነበረ ክዳኑ መኣዛ ስለ ዝነበሮ ይሓጽቦ እሞ ፥ሕጻቡ ኣብ ዕዳጋ ኣውሪዱ ብሰለስተ ሚእቲ (300) ዲናር ይሸጦ ነበረ።
እቶም ኽልተ ሸፋቱ ካባና ምስ ከዱ ፥ ፍቁር ወደይ ነቲ ኣቀዲመ ሓቁፈ ዝነበርኩ ንብዓት ዘፍሰስኩዎ እናዘከረ "ኦ.... ወላዲተይ እዚ ከም ፈልፋሊ ማይ ንብዓትኪ ዘውሓዘ ቦታ ኣብ መጻኢ ሕሙማት ዝፍወስሉ ንስኪ ተኣምራት ትገብርሉ ገዳም፥ገዳም ደብረ ቁስቃም እናተባህለ ዝጽዋዕ ክከውን እዩ" በለኒ ። ብድሕሪ እዚ ንሓድሕድና እናተዘራረብና ናብ ሓደ ደብሪ ኣተና ። ኮፍ ምስ በልኩ ድማ ንፍቁር ወደይ ካብ ዝባነይ ኣውረድኩዎ ። ቅዱሳት ኣእጋሩ ኣብ መሬት ምስ ኣርገጸን ኣእዳው እውን ምስ ኣልዓለን እቲ ኮፍ ኢልናሉ ዝነበርና ቦታ ጸሓይ በርቲዑ ብርሃን ዓሰሎ ። ነዚ ኩሉ ድንቂ ምስ ረኣና ኣዚና ተሓጎስና ። ካብዚ ኩሉ ሽግር ኣውጺእካና ኣብዚ ዘብጸሓካና ምስጋና ንዓካ ይኩን እናበልና ምሉእ ለይቲ ክነመስግን ሓደርና ። መሬት ምስ ወግሐ ጉዕዞና ቀጸልና ። ኣብ መንገዲ ሓንቲ ዒላ ረከብና እሞ ፥ማይ ዘይብላ ጉድጋድ ነበረት እሞ ፥ ፍቁር ወደይ የእዳው ሓፍ ምስ ኣቢለ ብእኡ ንብእኡ ድማ ማይ መልአት ። "እዚ ማይ ኣብ ኣፍ ኩሉ ሰብ ጥዑም ይኩን፥ ብእምነት ንዝሕጸብዎ ድማ ፈውሲ ይኩን እናበለ ነታ ዒላ ባረኻ ። በይነይ ምስ ፍቁር ወደይ ስለ ዝነበርኩ፥ ነዚ ናይዚ ዒላ ተኣምራት ርእየን ብሓጎስ ልበይን እናተሰራሰርኩን ናብ ብዓል ዮሴፍ ተመለስኩ ። ምስ ተቀመጥና መግቢ ካብ እግዚኣብሔር ተዳለወልና እሞ ተመጊብና ምስ ወዳእና፥ ሰሎሜ ንወደይ ትሓጽቦ ኣነ እውን የጥብዎ ይሓቅፎን፥ ከምዚ እናበልና ነዊሕ እዋን ብፍቅሪ ተቀመጥና ። ናይ ዕለትና ሽሻይ ካብ እግዚኣብሔር እናተሰደደልና ነበርና። ኩሉ ግዜ ኩሎም ስራዊት መላእኽቲ እናመጽኡ ኣብ እግሪ ፍቁር ወደይ ኮይኖም ክሰግዱን ክውድሱን ይርእዮም ነበርኩ። ኦ ጎይታ ምሕረትን ጎይታ ሰራዊትን ናትካ ምሕረት መወዳእታ የብሉን። ነቲ ብመልኽዕካን ምስልካን ዝፈጠርካዮ ሰብ ንኸተድሕን ተሰደድካ ። ንስኪ እውን ካብ ኩሉ ፍጥረት ዝከበርኪ ኢኪ ። እዚ ምስ ወድኪ እተሕልፍዮ ዘለኪ ጸበባ ንዳሕራይ ግዜ ንዓለም መመክሒ ድሕነቶም ክከውን እዩ ፥እናበሉ ኣመስገኑ። እቶም መልኣኽቲ እናመጽኡ ካብ ዝገጥመና መከራ የናግፉናን ይሕልዉናን የጸናንዑናን ነበሩ። ኢላ ንዓይ ኣባ ቴፍሎስ ምስ ጸወየትኒ ካባይ ተሰወረት ።
እዚ ኩሉ ክትጸውየኒ ዝነበረት ንዓይ ኣባ ቴፍሎስ ኢያ። ኦ ኣዴና ቅድስቲ ድንግል ማርያም ብሕልናኽን ስጋኽን ብክልተ ወገን ድንግል ዝኮንኪ ከምዚ ንኣባቴፍሎስ ሊቀ ጳጳሳት ተገሊጽኪ ኩሉ ዝገለጽኩሉ ንዓና ንድኩማት ህዝበ ክርስትያን ካብ ፍቁር ወድኪ ምሕረት እንጽበ ፍቅርክን ፍቅሪ ወድክን ኣብ ልብና ኽሓድር፥ ቅዱስ ፍቃድ እግዚኣብሔር ይኩን ።ኦ ድንግል ነቲ ዘይርህርህ ንጉስ ሄረዶስ ካብ ሃገር ናብ ሃገር ምስ ፍቁር ወድኪ ዝተሰደድክዮ ስደት ዘክሪ ። ነቲ ካብ የዕንትኺ ናብ ፍቁር ወድኪ ዝወሓዘ ንብዓት ዝወረደ ዘክሪ፥ ኦ ድንግል መከራን ሓዘንን ጽምእን ጥምየትን ኩሉ ምስኡ ዝወረደክን ጸበባ ዘክሪ፥ በረከት ናይ ኣቦና ቅዱስ ዮሴፍን ሰሎሜን ረዲኤት ኣደ ኣምላኽን ምስ ኩልና ህዝበ ክርስይታን ይኩን።
ስብሓት ናይ ኣብ
ቸርነት ናይ ወልድ እግዚኣብሔር ኣምላክ
ምሕረት ናይ መንፈስ ቅዱስ፥
ፈጣን ረዲኤት ናይ መላእክቲ
በረከት ናይ ቅዱሳን ኣቦታት ምስ ኩልና ህዝበ ክርስትያን ይኩን !
ኣ ሜ ን!
ክ/ስ/ጥ/ደብረ ሰላም መድሃኔ ዓለም


text:
Radio Erena: 24 June 2015
ደገፍቲ መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ጄኔቫ ድሕሪ ዘካየድ ተቓውሞ፣ ንኣባላት መርማሪት ኮሚሽን ከምዘፈራርሑ ተገሊጹ።
እቶም ደገፍቲ መንግስቲ፣ ብፍላይ ንኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ከተጻሪ ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝተመዘዘት ፍልይቲ ልእኽትን ኣባል መርማሪት ኮሚሽን ዝኾነትን ሸይላ ኪታሩት ክሳብ ዓሪፋትሉ ናብ ዝነበረት ሆቴል ብምኻድ ከምዘፈራርሑዋ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ትማሊ ሰሉስ 23 ሰነ ኣብ ዘካየዶ ንኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ዝዝቲ ዋዕላ’ውን፣ ኣቦ መንበር መርማሪት ኮሚሽን ኣብ ዘቕረቦ ናይ መኽፈቲ ቃል፣ ንኣባላት እታ ኮሚሽን ምፍርራሕ ከምዝበጽሖም ብምርግጋጽ፣ ብዛዕባ’ዚ’ውን ተወሳኺ ምጽራይ ክካየድ ምዃኑ ኣረጋጊጹ።
ብሰንኩ ድማ፣ ድሕነት ኣባላት መርማሪት ኮሚሽን ንምሕላው፣ ተወሰኽቲ ኣባላት ፖሊስ ምውፋር ከምዘድለየ ተሓቢሩ።
ደገፍቲ መንግስቲ ኤርትራ፣ ነቲ ብመርማሪት ኮሚሽን ዝቐረበ ጸብጻብ ዘለዎም ተቓውሞ ንምግላጽ ብሰኑይ 22 ሰነ ኣብ ጀኔቫ ኣብ ዝርከብ ኣብ ቅድሚ ቤት ጽሕፈት ሕቡራት ሃገራት ሰልፊ ምክያዶም ይፍለጥ።
በንጻር እዚ ድማ፣ ንዓርቢ 26 ሰነ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ፣ ነቲ በታ መርማሪት ዝቐረበ ጸብጻብ ዘለዎም ደገፍ ንምግላጽ ሰልፊ ወዲቦም ኣለዉ።
ንኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ከተጻሪ ብሕቡራት ሃገራት ዝቖመት መርማሪት ኮሚሽን፣ ድሕሪ ናይ ሓደ ዓመት መጽናዕቲ ኣብ ዘቕረበቶ ኣስታት 500 ገጻት ዘለዎ ጸብጻብ፣ ኣብ ኤርትራ ከቢድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ከምዘሎ ብምርግጋጽ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝርከቦም ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ድማ ብገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ተሓተቲ ምዃኖም ኣስሚራትሉ’ያ።
ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት፣ ንኣባላት እቲ ኮሚሽን፣ ወከልቲ መንግስቲ ኤርትራን ዝተፈላለዩ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ብምዕዳም፣ ኣብቲ ዝቐረበ ጸብጻብ ዘተን ክትዕን ድሕሪ ምክያዱ፣ እንታይ ውሳኔ ክህበሉ፣ ክልቲኦም ደምበታት ኤርትራውያን ብሃንቀውታ ዝጽበይዎ ዘለዉ’ዩ።
====================================


text:
Radio Erena: 11 April 2016
እቲ ብ4 ሚያዝያ፡ ኣብ ተል ኣቪቭ ጎደና ኪቡጽ ጋልዮት፡ ጥቓ ኣደራሽ ፓናሮማ ሞይቱ ዝተረኸበ ኣብ ክሊ ዕድመ 25 ዓመት ዝርከብ መንእሰይ፡ ንኣማውታኡ ብዝምልከት ዛጊት ዝተፈለጠ ነገር የለን።
እቲ መንእሰይ፡ ኣብ ክሳዱ ገመድ ኣትይዎ ኣብ ትሕቲ ገረብ፡ ተንበርኪኹ’ኳ እንተተረኸበ፡ እቶም ነቲ ኩነታት ዝረኣይዎ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር፡ ንኣማውታኡ ዝምልከት ንጹር መረዳእታ ከም ዘይብሎምይገልጹ እቲ ዝተሓንቀሉ ገመድ ኣዝዩ ነዊሕ ብምንባሩ፡ ናብ ባይታ ክወርድን ክንብርከኽን ከም ዝገደዶ ይገልጹ፡፡
ይኹን’ምበር፡ ብሰብ ተቐቲሉ ድዩ ናብቲ ቦታ ተወሲዱ ወይስ ባዕሉ ነብሱ ኣጥፊኡ ዝተፈለጠ ክንጸር ኣይከኣለን።
ሬሳ እቲ መንእሰያ ዝተረኽበሉ፣ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብእንዳ ቺክቻክ ዝጽውዕዎ፣ ከባቢ እንዳሳዕሪ ኮይኑ፣ መዓልታዊ ኣስታት 10ታት ኤርትራውያን ስራሕ ከናድዩ ኣብቲ ቦታ ዘወን ከምዝብሉ ይፍለጥ።
ሬሳ እቲ ኤርትራዊ ፈለማ ዝረኣዮ ሱዳናዊ ስደተኛ ፣ ንካልኦት ኤርትራውያን ሓውኹም ተሓኒቑ ኣሎ ክብል ከምዝሓበሮም’ውን ወኪል ሬድዮ ኤረና እስራኤል የረድእ።
ፖሊስ ካብ ኤርትራውያን ድሕሪ ዝበጽሖም ሓበሬታ፣ ንሬሳ እቲ መንእሰያ ወሲዶም ምጽራይ ይግብርሉ እኳ እንተለዉ፣ መንነቱ ብንጹር ክሕብሩ ስለዘይክኣሉ ግና ናይ ቀረባ ቤተ ሰበ ናይቲ ኤርትራዊ ንምርካብ ኣጸጊሙ ኣሎ።
ፖሊስ እስራኤል፣ ሓላፍነት ዝወስድ ሰብ ከይመጸ መንነቱ ክንገልጽ ኣይንኽእልን ዝብል መልሲ’ዮም ዝህብሉ። ሓያሎ ኤርትራውያን
======================


text:
Radio Erena: 18 June 2019
መንግስቲ ኤርትራ ብካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን ኤርትራ ክመሓደራ ዝጸንሓ ክሊኒካት ክህግረን ምውሳኑ፣ ኣብ ሓያሎ ኤርትራውያን ቁጠዐ ፈጢሩ።
እተን ብካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን ክመሓደራ ዝጸንሓ ክሊኒካት 22 ኮይነን፣ ኣብአን ተዓቚቦም ዝጸንሑ ሕሙማት ብሓይሊ ነንገዝኦም ክፋነዉ ብኣባላት ጸጥታ ከምዝተቐሰቡ ይግለጽ።
መራሕቲ ሃይማኖት ካቶሊክ ናብ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ዝለኣኹዎ ጥርዓን፣ ሕጊ ኣብ ዘለዋ ሃገር፣ ብኢደ ዋኒን ትካላት ጥዕና ምዕሻግ ዝግባእ ከምዘይኮነ ገሊጾም።
እተን ኣብ ገጠራትን ሓውሲ ከተማታትን ተደኲነን ንህዝቢ ናጻ ሕክምናዊ ኣገልግሎት ክህባ ዝጸንሓ ትካላት ጥዕና ብምዕጻወን፣ ኣብ ህዝቢ ድሮ ዓቢ ኣሉታዊ ጽልዋ ኣሕዲሩ ምህላዉ’ዩ ዝግለጽ።
መንግስቲ ኤርትራ ነዘን ብካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ክመሓደራ ዝጸንሓ ትካላት ጥዕና ዝዓጸወሉ ቀንዲ ምኽንያት፣ መራሕቲ ሃይማኖት’ታ ትካል ኣብ ፖለቲካዊ ጉዳይ ሃገር ኢድ ብምእታዎም ምዃኑ’ዩ ብሰፊሑ ዝውረ ዘሎ።
እንተኾነ ካብቲ መንግስቲ ዝተዋህበ ዝኾነ ወግዓዊ መግለጺ የለን።
ከምዝፍለጥ መራሕቲ ሃይማኖት ካቶሊክ፣ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ዝወርድ ዘሎ ኣደራዕ ዝገልጽን መንግስቲ ዝኽተሎ ዘሎ ጨካን ኣተሓሕዛን ዝነቅፍ ተደጋጋሚ መልእኽታት ብምትሕልላፍ፣ ህዝቢ ክብደል እንዳረኣና ዓይንና ኣይዕምትን ኢሎም’ዮም።
=======================


text:
ላዕለዋይ ቤት-ፍርዲ ሩዋንዳ ፕሬዝደንት ፓል ካጋመ ድሕሪ ክልተ ተከታታሊ ናይ ስልጣን ዘበኖም ምብቅዑ ንሳልሳይ ጊዜ ንሸውዓተ ዓመታት ንፕሬዝደንት ክወዳደሩ መንገዲ ጸሪጊሎም።
እቲ ቤት ፍርዲ ነቲ ሓደ ፕረዝደንት ክልተ እዋን ስልጣን ጥራሕ አብ ስልጣን ክጸንሕ ዝብል ሕገ-መንግስቲ ክመሓየሽ ይክእል'ዩ ሕጊ ክሳብ ዝተከተለ ክብል ኢሉ'ዩ ውሳኔኡ አሕሊፉ። ተቃዋሚ ሓምላይ ፓርቲ እቲ ቤት ፍርዲ ነዚ ውሳኔ ክቅይር ጥርዓን አቅሪቦም ኔሩ'ዩ። እቲ ምምሕያሽ ሕገ መንግስቲ ዝጸድቅ'ዩ ዝመስል እዚ ከአ ካጋማ ንሚድያን ፖለቲካ'ታ ሃገር ንምቁጽጻር ዘክእሎም ተባሂሉ'ሎ።
ካጋመ ድሕሪ'ቲ ናይ 1994 ዓ.ም ምጽናት ዝርኢ ዝሰዓበ ሰላም ብምዕቃቦም ተፈታውነቶም ዝዕቅቡ'ዮም ዝመስሉ።
ቤት-ዕዮ ጉዳያት ወጻኢ አሜሪካ ነቲ ሕገ መንግስቲ ብምቅያር አብ ስልጣን ንምጽናሕ ዝግበሩ ስጉምትታት ብዝምልከት አይንድግፎን ብምባል ስክፍቱ ገሊጹ።


text:
ኣብ መንጎ ሓይልታት ምክልኻል ሃገር ኢትዮጵያን ምምሕዳር ክልል ትግራይ ወይ ድማ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ(ህወሓትን ) ዝካየድ ዘሎ ኲናት ዛጊት ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰላማዊያን ሰባት ተሰዲዶምን ተጋፊዖምን ዝብሉ ጸብፃባት ካብ ዝተፈላለዩ ማዕከናት ዜና ዓለምን ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ይስማዕ ኣሎ ።
ኣብ ከባቢ ክልል ትግራይ ንልዕሊ ሓደ ወርሒ ዝኾነ ይኹን መለዋወጢ ሓበሬታን ማዕከናት ማሕበራዊ ሚድያን ተቋሪፆም ሓቂ ዝኾነ ሓበሬታ ንምርካብ ኣፀጋሚ ኮይኑ ይርከብ ። ብሰንኪ እቲ ጎንፂ መረበቶም ገዲፎም ንሩባ ተከዘ ኣቋሪፆም ናብ ጎረቤት ሃገር ሱዳን ዝኣተዉ ህዝቢ ቁፅሮም ልዕሊ 50 ,000 ምብፅሑ ካብ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ዝተረኽበ ሓበሬታ የርኢ ።
ከም ፀብፃብ ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ካብ መንጎ እዞም ስደተኛታት ደቂ ኣንስትዮ ፣ሕፃናትን ነፍሰፆራትን ከምዝርከበኦም ሓቢሩ እዩ። ብሰንኪ እዚ ጎንፂ ተጋፊዕና ዝበላ ደቂ ኣንስትዮ ድምጺ ኣሜሪካ ኣዘራሪቡወን ኣሎ። ገለ ካብኣተን ጾታዊ መጥቃዕቲ በፂሑና ክብላ 'ውን ይዛረባ ።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል ።
ሙሉእ ትሕዝትኡ ኣብዚ ምስማዕ ይከኣል።


text:
ዓበይቲ ዓለምለኸ ኩባኒያታት እንተወሓደ 15 ምእታዊ መጠን ግብሪ ክኸፍሉን ግብሪ ከይኸፍሉ ዘኽእሎም ኩነታት ክውገድን ኣብ ቀረባ 136 ሃገራት ተሰማሚዐን ኣለዋ።እቲ ስምምዕ ኣብ ግብሪ ቅድሚ ምውዓሉ ዓለም ብዙሕ መንገዲ ይፅበያ ኣሎ።
ውድብ ቁጠባዊ ምትሕብባርን ልምዓትን /Organization for Economic Cooperation and Development, OECD/ ድሕሪ ናይ ኣርባዕተ ዓመታት ድርድር ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን 136 ሃገራት ዓለምለኸ ሕግታት ግብሪ ንምምሕያሽ ተሰማሚዐን ኣለዋ ።
ሓደ ካብኦም ዓመታዊ እቶተን ልዕሊ 870 ሚሊዮን ዶላር ዝኾና ኩባኒያታት 15 ምእታዊ ዓለምለኸ ናይ ኮርፖሬት ግብሪ ክኸፍላ ዝብል እዩ።እቲ ካልኣይ ዓበይቲ ዓለምለኸ ኩባኒያታት ዋና ኣብያተ ፅሕፈተን ንዝርከባሉ ሃገራት ከይኮነስ ኣብቲ ዝሰርሓሉ ሃገራት ክኸፍላ ኣለወን ዝብል እዩ።
ምምሕዳር ባይደን ነቲ ስምምዕ ደጊፉዎ ኣሎ።ወሃቢት ቃል ዋይት ሃውስ ጀን ሳኪ።
‘’እዚ ዓለምለኸ ስምምዕ ኮርፖረሽናት ዝበለፀ ስራሕ ክዓዩ ከምዝኽእሉን ዝተረፈ ዓለም ከምዝሰማማዕ መረጋገፂ እዩ’’ እየን ኢለን።
ደገፍቲ እቲ ስምምዕ ናይ ኮርፖሬት ግብሪ ትሕት ንክብልን ኩባኒያታት ትሑት ግብሪ ኣብ ዘኽፍሉ ከባቢታት ከይደን ክሰርሓን ዘተባብዕ ኣሰራርሕ ንዓሰርታት ዓመታት ይካየድ ዝነበረ ጉያ ዝልውጥ እዩ።ቴክኒካዊ ዝርዝራት ግን ገና ኣይተወገነን።
ኣብ ናይ ኣሜሪካ ኢንተርፕራይስ ላዕለወይቲ ክኢላ ከይል ፖመርሊዩ እቲ ኣፈፃፅማ ከመይ ዕውት ከምዝኸውንን ንናይ ዓለምለኸ ናይ ግብሪ እቶትን ናይ ኩባኒያታት ትርፍን ከመይ ከምዝፀልዎን ንቕድሚት ዝርአ እዩ ኢለን።
እቲ ስምምዕ ኣብ ግብሪ ክውዕል እንተወሓደ ክሳብ 2023 ኣ\ፈ ምፅባይ ከድሊ እዩ።ቻይናንን ኣየርላንድን ሓዊሱ ገለ ፈረምቲ ሃገራት እቲ ሕዚ ዘሎ ናይ ግብሪ መተባብዒ ክቕፅል ይደልያ።
ብመሰረት ምኽትል ፕሬዝዳንት ታክስ ፋውንዴሽን ዳንኤል በን ብዙሓት ብፍላይ ድማ ኣብ ምምዕባ ዝርከባ ሃገራት እቲ ልዝብ ክቕፅል ድልየት ኣለወን።
ውድብ ቁጠባዊ ምትሕብባርን ልምዓትን OECD እዚ ናይ ሓዱሽ ናይ ግብሪ ደረት በብዓመቱ ተወሳኺ 150 ቢሊዮን ዶላር ኣታዊ ዝገብር እዩ።
ከም ኣማዞን ዝኣመሰሉ ዓበይቲ ኩባኒያታት ግን ብብዙሓት ሕድገታት ኣቢሎም ዝርብሕሉ እዩ ክኸውን ይብሉ OXFAM ሓዊሱ ዓለምለኸ ተሓለቕቲ።
ናይ OXFAM ላዕለዋይ ኣማኻሪ ፖሊሲ ዲድየር ጃኮብስ ‘’ዘይሩ ዘይሩ እዚ ዓለምለኸ ናይ ግብሪ ኣሰራርሓ ዘይግቡእ ምሕባእ ግብሪ ክንኪ ዝገብር ስለዝኾነ ንኹለን ሃገራት ዝጠቅም እዩ።ግን እዚ ናይ ግብሪ ስርዓት ብጭቡጥ ዝረብሕ ኣብ ሓፂር እዋን መብዛሕቲኦም ወይ ዳርጋ ኩሉ ንሃብታም ሃገራት እዩ’’ ኢሉ።
እቲ ዓለምለኸ ናይ ግብሪ ስምምዕ ብናይ ዩናይትድ ስቴትስ ኮንግረስ ክፀድቕ ኣለዎ።ሪፓብሊካዊያን እቲ ሕጊ ከይፀድቕ ክንኽልክሎ ኢና ክብሉ የጠንቅቑ ኣለው።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል::


text:
Radio Erena: 03 May 2018
ቀጠር ንወደብ ስዋኪን ናይ ሱዳን ንምብርባሩ ብዝኣተወቶ መብጽዓ መሰረት፣ ናይ መጽዓንን መራገፍን መሳርሒታት ወይ ክሬይን ዝርከቦ ናውቲ ወደብ ከምዝልኣኸት ኣፍሊጣ።
እቲ ዝሓለፈ ሰሙን ናብ ሱዳን ዝኣተወ መሰረታዊ ናይ ወደብ መሳርሒታት፣ ኣካል ናይቲ ቀጠር ነቲ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዝርከብ ወደብ ንምብርባር ዝሰልዓቶ ኣርባዕተ ቢልዮን ዶላር ምዃኑ፣ ኣምባሳደር ቀጠር ኣብ ሱዳን ራሺድ ቢን ዓብዱል ራሕማን ኣል ኑኢያሚ ኣብቲ ናይ ምርኽኻብ ኣጋጣሚ ገሊጹ።
ፕረዚደንት ቱርኪ ጣይብ ኤርዶዋን ኣብ ሱዳን ታሪኻዊ ምብጻሕ ድሕሪ ምክያዱ፣ ነዊሕ ዓመታት ካብ ኣገልግሎት ወጻኢ ኮይኑ ዝጸንሐ ወደብ ሱዋኪን ንምብርባሩ ምስ ፕረዚደንት ሱዳን ስምምዕ ከምዝኸተመ ይፍለጥ።
እንተኾነ፣ እቲ ንወደብ ስዋኪን ንምብርባር ዝተኸተመ ስምምዕ ብምውላ ቀጠር ከምዝትግበር ኣየነጸረን።
ድሒሩ ምስ ቀጠር ብዝተኻየደ ስምምዕ፣ ቀጠር፣ ወደብ ስዋኪን ደረጃ ብደረጃ ንምሕዳስ፣ 4 ቢልዮን ዶላር ከምዝሰለዐት ብወግዒ ገሊጻ።
ቀጠር ነዚ ተበግሶ ትወስድ ዘላ፣ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን፣ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ንዝርከብ ወደባት ተሻምየናሉ ኣብ ዘለዋ ግዜ’ዩ።
ስዋኪን፣ ድሕሪ ሓሙሽተ ዓመታት ምሉእ ብምሉእ ምስ ተዛዘመ፣ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዝሰፍሐ ወደብ ከምዝኸውን’ዩ ዝግለጽ።
=======================


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ መዓልታት 225 ሰባት ቫይረስ ኮሮና ተረኺብዎም። ከም ሓበሬታ ሚንስትሪ ጥዕና`ታ ሃገር እቲ ቁጽሪ ቅድሚ ሎሚ ኣብ ሓደ እዋን ካብ ዝተመዝገበ ዝለዓለ`ዩ። ኩሎም ድማ ምስ ዝሓመመ ሰብ ናይ ምርኻብ ወይ ንወጻኢ ናይ ምግያሽ ታሪኽ ዘይብሎም ብምዃኖም ካልእ ሕቶ ዘልዕል ምዃኑ ሰብ-ሞያ ጥዕና ይገልጹ`ለዉ።
ኣብ ከተማ ደሴ ድማ ንመጀመርያ ግዜ ሓደ ውልቀሰብ- ተረኺብዎ- ቫይረስ ኮሮና ዘለዎ- ውልቀሰብ ናብ ጅቡቲ ዝመላለስ መራሒ መኪና ምዃኑ ተሓቢሩ`ሎ።
በዚ ምኽንያት ምስኡ ርክብ ኔርዎም ክኾኑ ይኽእሉ`ዮም ዝተባህሉ 75 ሰባት ናብ መፍለዪ ቦታ ተወሲዶም ኣለዉ።
ብኻልእ ወገን ኣብ ክልል ኣምሓራ ቁጽሪ ብቫይረስ ኮሮና ዝትታሕዙ ኣብ ዝወሰኸሉ እዋን፥ ምስ`ቶም ሕሙማት ርክብ ኔርዎም ዝተባህሉ ሰባት ናይ ምፍላይ ስራሕ ይስራሕ ከምዘለዎ ሆስፒታል ዩኒቨርሲቲ ጎንደር ኣፍሊጡ። ካብ መንጎ`ቶም ክውሸቡ ተገይሩ ዘሎ፥ ሰብ-ሞያ ጥዕናን ቤተ-ሰብን ይርከብዎም።
ቅድሚ ሰለስተ መዓልታት ንክሕከሙ ሆስፒታል ዝኣተዉ ክልተ ሰባት፥ ብጥርጣረ ምስተመርመሩ`ዮም እቲ ቫይረስ ተረኺብዎም። ንሳቶም ናብ ወጻኢ ናይ መገሻ ኾነ ምስ ዝሓመሙ ናይ ምርኻብ ታሪኽ ዘይነበሮም ምዃኖም`ዩ ተገሊጹ ዘሎ።
ኣብ ክልል ኣምሓራ ብኮሮና ቫይረስ ዝተታሕዙ ኣብ ውሽጢ ክልተ ወርሒ ናብ 27 ክብ ከምዝበለ`ውን ኢንስቲቱት ጥዕና`ቲ ኽልል ኣፍሊጡ`ሎ- ።


text:
እቲ ፓርቲ ንዓርሱ ክግምግምን ክርኢን ኣብ ቀፃሊ ንዝካየድ ኣኼባ መንገዲ ዝናዲ እዩ ዝተብሃለሉ ኣኼባ ዝሓለፈ ቀዳም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተጀሚሩ’ሎ።ነቲ ዝርርብ ዘተሓባብሩዎን ዝመርሕዎን ኢህወዴግን ናይ ደቡብ ኣፍሪካ ገዛኢ ፓርቲ ANCን እዮም።
ቀዳማይ ምንስር ሃይለማሪያም ደሳለኝ መራሕቲ ገዛኢ ፓርቲ ደቡብ ሱዳን SPLM ነቲ ነዊሕ ናይ ቓልሲ ዘመን ዘክሩዎ፤ነፃ ንምውፃእ ዝተጓዕዝኩምዎ ነዊሕ መንገዲ ንኽትዝክሩ የተሓሳስበኩም ኣለኹ ኢሎም።ኣስዒቦም ‘’ብቓልስኹም ዝረኸብኩምዎም ውፂኢታት ንድሕሪት ክምለስ ኣይፋሉን በልዎ’’ክብሉ ፀዊዖም።
እቲ ዝርርብ ንኽዕወት ኢህወዴግን ANCን ዝክኣሎም እናገበሩ እዮም ምስ በሉ ኢህወዴግ ዝልዓሉ ኣባላት ኣመራርሓኡ መዲቡ’ሎ ኢሎም እቶም ቀዳማይ ምንስቴር።
መራሕቲ SPLM ንምምይያጥ ዝተመደቡ ፍሉይ ኣማኻሪ ቀዳማይ ምስንቴር ኣቶ በረኸት ስምኦን እዚ ግጭት እዚ ናይ ቤተሰብ ስለዝኾነ መፍትሒ እውን ካብኡ ክመፅእ ከምዘለዎ ሓቢሮም።
ኣብ ናይ ደቡብ ሱዳን ገዛኢ ፓርቲ ዘሎ ኣፈላልይ ግን ሰፊሕ ምዃኑ እናተርኣየ እዩ።ብመንግስትነት ዝቐፀሉ ፕሬዝዳንት ሳልቫኪር በቲ ሓደ ወገን፣ንሶም ዘባረሩዎም ናይ ቀደም ምኽትል ፕሬዝዳንት ሪክ ማቻር ንተዋጋእቲ ዓመፅቲ ብምምራሕ ካልእይ ጉጅለ፣ፈተነ መፈንቅለ መንግስቲ ፈፂምኩም ብዝብል ታሲሮም ዝተፈትሑ ሸውዓተ ናይ SPLMን ላዕለዎት ሰበስልጣን ድማ ምስ ክልቲኦም ወገናት ኣይኮናን ክብሉ ሳልሳይ ጉጅለ ፈጢሮም ኣለው።ኣብቲ መኽፈት ዝተረኸቡ ወኪላት መንግስትን ታሲሮም ናይ ዝተፈትሑ ጉጅለን እዮም።ብሪክ ማቻር ዝምራሕ ጉጅለ ግን ኣብቲ መኽፈቲ ኣይተረኽበን።


text:
ካብ ዕለት 30 ጥሪ ክሳብ ዕለት 1 ለካቲት 2019 ዓ..ም. ሉርድስ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈትን ማሕበር ካቶሊካውያን መራኸቢ ብዙሓን ብሓባር ብምኽንያት መበል 23 ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ቅዱስ ፍራንቸስኮ ዘ ሳለስን ዘሰናደውዎ ዓውደ መጽናዕቲ ከምዘአንገደት ክምልከት እንከሎ፡ ብዛዕባ እዚ ዓውደ መጽናዕቲ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ሓልዮ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ህየንተ ፓውሎ ሩፊኒ ምስ ቫቲካን ነውስ ኣብ አብ አካየድዎ ቃለ መሕትት፥
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ጋዜጠይናነትን ሃይማኖታዊ እምንቶን እዚ ናይቲ ዝተኻየደ ዓውደ መጽናዕቲ መርሕ ቃል ከምዝነበረን ልዕሊ 300 ካብ ዝተፈላለያ 30 ሃገራት ዝተዋጽኡ ናይ ካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን መራኸቢ ብዙሃንን ካቶሊካውያን መራኸቢ ብዙሓንን ጋዜጠይናታትን ሰብ ሙያ መራኸቢ ብዙሓንን ዘሳተፈ ከምዝነበረን፡ እዚ ዓውደ መጽናዕቲ’ዚ ናይ ቤተ ክርስቲያን መራኸቢ ብዙሓን ሓላፍነት ፈልዩ ዘመላኸተ ምንባር ኣመልኪቶም።
ቅዱስ ፍራንቸስኮ ዘሳለስ፥ ጋዜጠይናነትን እምንቶን
ኣብቲ ዝተኻየደ ዓውደ መጽናዕቲ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ህየንተ ፓውሎ ሩፊኒ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ፡ ናይ ካቶሊካውያን መራኸቢ ብዙሃን ብድሆ ድልያ ሓቂ እዩ፡ ቅድሚ ምሕባርካ ነቲ ክትሕብሮ እትደልይ ናይ ምርኣይ ስነ ጥበብ ምንባር የድሊ ቅድሚ ጽማሬ ምቕራብካ ምርዳእን ምስትውዓልን ክንየው ምቕልቃል ምባል ዝሓትት እዩ፡ ካልኦት ዘይርእዮ ምርኣይ፡ ካልኦት ዘይግደሰሉ ሓበሬታ ምቕራብ፡ ናይ ግዜ ምልክታ ምንባብን ምፍላጥን፡ ካልኦት ከም ውዳቕን ጓሓፍን ዝሓስብዎ “ዝተነጸለን ዝተናዕቀን - ደጋዊ ክልፍለ ከተማን ህልውንና” ምቕራብ፡ ናይ ዘይተገዳስነት ሸለልተይናነትን ባህሊ ምስዓር ዝብል እዩ።
ከመይ ገርካ ኢካ እትራኸብ
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ፡ ከመይ ገርና ክንራኸብ ወይ ከመይ ገርካ ሓበሬታ ከነቕርብ ከምዘለና እንክሕብሩ፡ ደላይ ሓቂ ምዃን ይብሉ፡ ተስፋ ዝዘርእ ክኸውን ኣለዎ፡ ህልው ኩነት ብምንባብ ክነየው ኩሉ ግጭት ውጥረትን ዝምልከት ኣብ ፍጥረት ሰብ ብኑባሬ ንዘሎ ድላይ ሓሴትን ሰላምን ብምቅላሕ ሰብ ናብዚ ክቡርነት ንኸብል ምምራሕ፡ ኣብ 2013 ዓ.ም. ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ኰይኖም ምስ ተሓርዩ ድሕሪ ቅሩቡ መዓልታት ንጋዜጠይናታት ኣብ ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን፥
ዕዮኹም ልክዕ ከም ኵሉ ካልእ ሙያ መጽናዕትን ምስትውዓልን ተመክሮን ዝሓትት እዩ፡ ይዅን ደኣ እምበር ፍልይ ብዝበለ ኣገባብ ንሓቅን ሰናይን ጽባቔን ዘተኩር እዩ፡ እዚ ምስ ቤተ ክርስትያ ብዙሕ የቀራርበኩም፡ ስለምንታይ ቤተ ክርስቲያን እቲ ሓቅን ሰናይን ጽባቔን ዝዀነ ስለ ተራኽብን ተበስርን። ስለዚህ ገዛእ ርእስና እነራኽብ ዘይኰነስ እቲ ሓቅን ሰናይን ጽባቔን ዝዀነ ኢና እንረኻብብ (ዕለት 16 መጋቢት 2013 ዓ.ም.)
ዝበልዎ ቃል ተንቲኖም፡
ንምድናቕ ገዛእ ርእስካ ምፍቃድ
ዘቕረብዎ መደረ ብምቕጻል፡ ቅዱስ ኣቦና ኣብ ፓናማ ብምኽንያት ዓለም ሓቆፍ ቅነ መንእሰያት ኣብ ዘካየድዎ ሓዋርይዊ መገሻ፥ ልክዕ ከምቲ ኣብ ማርያም ዝተፈጸመ፡ ንሱ ኸኣ ንሳ ብዘይ መራኸቢ ብዙሓንን ማሕበራውያን መርበባትን ናይ እግዚኣብሔር ጽልዋ ፈጣሪት ኰነት ዝብል ዝተነንዎ ሓሳብ ሩፊኒ ዘኪሮም ኣብ ታሪክ ዓቢይ ተጽእኖ ፈጣሪት ንምዃን ዝበቕዔት ብምድናቕ ገዛእ ርእሳ እነዅልካ ስለ ዝበለት እዩ ኢሎም።


text:
ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ሎሚ ኣብ ዘካየዶ ፍሉይ ኣኼባ ሹመት ኣባላት ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ’ታ ሃገር ከምዘጽደቀ ተገሊጹ።
ብመሰረት’ዚ ሹመት ኣብ ናይጀርያ ናይ ኢትዮጵያ ኣምባሳደርን ዳይሬክተር ሃገራዊ ትካል ስታስቲክስን ዝነበራ ሳምያ ዘካርያ አደ መንበር ሃገራዊ ቦርድ ምርጫ ኮይነን ኣለዋ።
ፕረዚደንት ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኦሮምያ ዝነበሩ አቶ መሞዝ ማሞ ምክትል አቦ መንበር’ቲ ቦርድ ምርጫ ኮይኖም ተሸይሞም ኣለው።
እቲ ሓድሽ ቦርድ ነቲ ኣብ 2020 ዓ.ም ዝካየድ ሃገራዊ ምርጫ ብሓላፊነት ክመርሕ’ዩ ተባሂሉ’ሎ። ብዛዕባ’ዚ እዚ ሎሚ ዝጸደቀ ሹመት ዝላዘቡ ዘለው ኢህወዲግን ተቓወምቲ ፓርቲታትን ኣብ ኣወዳድባ’ቲ ቦርድ ዘለዎም ኣፈላላይ ኣብ ዘይፈተፈትሓሉ’ዩ እዋን’ዩ ዝበለ ካብ አዲስ አበባ ዝተረኽበ ጸብጻብ ኣብ ምስያም ኣባላት ክሳተፉ ተሓቲቶም ምንባሮም እንተኾነ ከምዘይተቐበልዎ ምክትል ፕረዚደንት መኢኣድ አቶ ሙሉጌታ አበበ ገሊጾም።


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ናይ ዕለቱ ወንጌል ካብ ማር 6.14 ኰይኑ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ‘መንግሥቲ ኣምላኽ ቀሪባ እያ ተነስሑ’ እናበለ ስብከቱ ኣብ ዝጀመረሉ መን ምዃኑ ዘይፈለጠ ሄሮዱስ ነቲ ሰይቲ ሓውካ ክትወርስ ኣይግበኣካን እዩ እንክብል ብዝቀደመን ዝደሓረን ሓጢኣቱ ኣትሪሩ ዝወቀሶ ዮሓንስ መጥምቅ ብምኽሪ ሄሮድያዳ ርእሱ ዝመተሮ ግዲ ካብ ሞት ተንሢኡ ክብል ክሳብ ዝሻቀል ዝገልጽን ታሪኽ ሰማዕትነት ቅዱስ ዮሓንስ መጥምቅ ዘዘንቱን ነበረ።
ቅዱስነቶም ነቲ ቅዱስ ዮሓንስ መጥምቅ ኣብ ኣገልግሎቱ ዝተቀበሎ ውርደትን መከራን እንኮ መንገዲ ድሕነትና ምዃኑ እዚ ከኣ እቲ ጐይታ ‘ርእሱ ዘትሓተ ክልዕል ርእሱ ዘልዓለ ድማ ኪዋረድ እዩ’ ንዝበሎ ብተግባር ዝገልጽ ብምዃኑ ትሕትና እንክበሃል ንውርደት ብትዕግሥቲ ክትቅበሎን ክሳብ መወዳእታ ከም ናይ ቅዱስ ዮሓንስ መጥምቅ ሰማዕትነት እውን ይኹን ክትጻወርን ከምዘሎካ ዘመልክት እንኮ መንገዲ ትሕትና ምዃኑ ገሊጾም።
ብዙሕ ግዜ ኣብ ሕይወትና ውርደት የፍርሃና ‘ከላእ ትዋረዶ’ ኢልና ካብኡ ክነምልጥ ዘይንምህዞ ነገር የለን። ጐይታ ግን ከምቲ ንሱ ‘ትሑትን የዋህ ልብን’ ዝኾኖ ተኸተልቱ እውን ትሑታት ክንከውን ይጽውዓና። ትሕትና ክበሃል ከኣ ከምቲ ንሱ ንኩሉ ውርደት ማለት ብሓሶት ምኽሳስ ጸርፊ መግረፍቲ ኣብ መስቀል ምስ ሰረቅቲ ከም ሰራቂ ምስቃል ብትሕትና ከምዝተቀበሎ ንሕና እውን ንኣኡ ክንመስል ኣሰሩ ክንስዕብ እንተዀና ንውርደት ብትዕግሥቲ ምስ እንቅበል ኢና ትሑታትን ክንበሃል ንኽእል ኢሎም።
ጒዕዞ ኢየሱስ!
ቅዱስ ዮሓንስ መጥምቅ ናይ ነቢያት መወዳእታን ምስ ኢየሱስ ብቀጥታ ዝተራኸበን ብምንባሩ ከምቲ ነቢያት ቅድሚኡ ዘመልከትዎ ንሱ ሓባሪ መንገዲ እዩ ነሩ። እነሆ እቲ ሓጢኣት ዓለም ዚኣሊ በጊዕ እግዚአብሔር ክብል እውን ንኣርድእቱ ናብ ኢየሱስ ዘብጸሔ ነዚ ኩሉ ግን ውርደትን መከራን ብትዕግስቲ ብምቅባል ዓቢ ኣብነት ትሕትና ብምሃብ እዩ ፈጺምዎ።
ክንዯኡ ውርደት ዘይትርእየሉ ውርደት!
ቅዱስ ዮሓንስ መጥምቅስ ይኹን ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ፈተና ከንቱነት ፈተና ትዕቢት ኣጋጢምዎም እዩ። ነቲ ጐይታና ኢየሱስ ኣብ ምድረ በዳ ድሕሪ ጾም ዘጋጠሞ ፈተና ዲያብሎስ ምዝካር ይኣክል። ንዮሓንስ መጥምቅ እውን ሊቃውንቲ ሕግን ፈሪሳውያንን ‘መን ኢኻ ንስኻ! እቲ ነቢይ እንተዀንካ ቊርጹ ንገረና’ ኢሎም ክጭቅጭቅዎ ብትህትና እዩ ዝመለሰ። ክልቲኦም ኣብ ቅድሚ ሕዝቢ ሥልጣን ነርዎም። ከም መማህራኖም ዘይኮነ ከም ሰብ ሥልጣን ይምህሩ ከምዝነበሩ ነቲ ሥልጣን ከኣ እቲ ሕዝቢ ይርድኦ ከምዝነበረ ይፈልጡ ግን ክንየቱ ኣይደለዩን ንኩሉ ብትሕትና ፈጸምዎ። ክልቲኦም ከኣ ነቲ ዝለዓለ ትሕትና ክንዯኡ ውርደት ዘይትርእየሉ ውርደት ብምቅባል ፈጸምዎ።
እቲ ቀንዲ ውርደት ብደገ ዝረአ ሄሮድያዳ ርእሲ ዮሓንስ እንከተቚርጽ ወይውን ኢየሱስ ኣብ ዕጸ መስቀል ክስቀል እኳ እንተኾነ እቲ ክሳብ ኣብኡ ነፍሲወከፎም ዝሓለፍዎ ውሽጣዊ ነውጺ እውን ምስትንትንታን የድሊ ዮሓንስ ኣብ ጸልማት ቤትማእሰርቲ በይኑ ክሳብ እቲ ክመጽእ ዘለዎ ንስኻ ዲኻ ምባል ዘብጽሕ ፍርህን ራዕድን ተነጽሎን ከምኡ እውን ኢየሱስ ኣብ ጌተሰማኒ ደም ክሳብ ዝርህጽ እንክጽሊ እሞ ኣቦ ነዛ ጽዋዕ ካባይ ኣሕልፋ ኰይኑ ግን ፍቃድካ እምበር ፍቃደይ ኣይኹን እናበሉ ዝተሳቀይዎን ዝተዋረድዎን ዝረዓድዎን እውን ቀሊል ውርደት ኣይኰነን።
ዓለማዊ መንገዲ!
ቅዱስነቶም ነዛ ከም ንውርደት ብትዕግሥቲ ምቅባል ከም መንገዲ ትሕትና እንክገልጹ ብዘይ ውርደ ትሕትና የሎን ኢሎም።