text:
Letters
መግለፂ ቅዋም ጕባኤ ትካላት ሃይማኖት ትግራይ
ክሳብ ሕዚ ኣብ ምንም ዘይተሳተፉ ብኣማኢት ዝቝፀሩ ካህናት ብጥዪት ረጊፎም፣ ሸኻት፣ ኢማማት ተቐቲሎም፣ ብኣሽሓት ዝቝፀሩ ምእመናን ሃሊቖም፣ ዝተረፉ ድማ ገዝኦም ንብረቶም ሓዲጎ ተሰዲዶም፣ ኣብያተ ክርስቲያናት፣ መስጊዳት ዓኒዎም፣ ገዳማት ብከቢድ ኣፅዋር ተደብዲቦም። ቅርሲታት ተዘሪፎም፣ ንዋየ ቅዱሳት ተቓፂሎም፣ ንብረት ምእመናን ተዘሚቶም፣ መሳርሒ ትካላት መሰረተ ልምዓት ተጓሕጒሖም ተወሲዶም፣ ትካላት ጥዕና፣ ቤት ትምህርቲ፣ ፋብሪካታት በሪሶም፣ ውልቃዊን ዘይውልቃዊን ህዝባዊ ትካላት ከም ዘይነበሩ ኰይኖም፣ ኣንስቲ ካህናትን ደናግልን ተራኺሰንን ተደፈረንን፣ እኖን ጓልን ብእንስሳዊ ባህሪ ብሓባር ተደፊረን።
ቤት ፅሕፈት ጕባኤ ትካላት ሃይማኖት ክልል ትግራይ
Inter-religious Council Office Of Tigray Region
ስቁ፡. 0342406148
ዕለት 8/6/2003 ዓ/ም
ኣብ ህልዊ ኵነታት ህዝቢ ትግራይ ኣድሂቡ ዝወፅአ መግለፂ ቅዋም ጉባኤ ትካላት ሃይማኖት ትግራይ
ብመጀመርታ ብሰንኪ ኵናት ንዝሞቱ ገነት፣ ንዝሓዘኑ ምፅንዕናዕ፣ ንዝተጐድኡ ፈጣሪ ምሕረት ክልእዀሎም፣ ንዝተረፈ ህዝብና ድማ ሰላም ጥዕና ፍትሒ ንምነ።
ጕባኤ ትካላት ሃይማኖት ትግራይ ዝተጣየሸሉ ዕላማ ኣብ መንጎ ተኸተልቲ ዝተፈላለዩ ሃይማኖታት ዝፀንሐ ባህሊ ምክብባርን ሓቢርካ ምንባርን ተጠናኺሩ ክቕፅል ብምግባር ንሰላም፣ ፍቕሪ፣ ሓድነትን ድሕንነትን ህዝብና፣ ንልምዓትን ዕብየትን ሃገርና ሓቢርካ ምስራሕ እዩ፡፡
በዚ መሰረት ሰላምና ንምሕላው ጕባኤና ገና ናብ ትግራይ ዘሕልፍ መንገዲ ምዕፃውን ዓሌት እናቘፀርካ ዝግበር ወፅዓን ቅትለት ደቂ ሰባትን ካብ ዝጅምር ኣትሒዙ ክሳብ እቲ ሕዚ ማእለያ ዘየብሉ ህይወት ንፁሃን ዜጋታትን ንብረትን እናበልዐ ዘሎ ኲናት ዝጀመረሉ ግዜ “ነዛ ናይ ሓባር ሃገርና ሓቢርና ንሓልዋ፡ ፖለቲከኛታት ንዘለዎም ኣፈላላይ ኣብ ዙርያ ጠረጴዛ ኰይኖም ብሕጊን ሕጊን ጥራሕ ንክፈትሑ” ዝብሉን ካልኦትን ንህዝብናን መንግስትናን ዝጠቅም ዝተፈላለዩ ናይ ሰላም ፃዊዒታት እናመሓላለፍናን ኣስተምህሮ እናሃብናን ፀኒሕና ኢና። ይኵን ድእ እምበር ፀማም እዝኒ ተውሂቡና ዝፈራሕናዮ ኣይቀረየን ፣ እንኳንዶ ክትፍፅሞ ንክትሓስቦ ዘፀግም ኣብ ልዕሊ ቤተ እምነታትና፣ መራሕቲ ሃይማኖትና፣ ምእመናንና፣ ቅርስታትና ብጠዓሚ ዘሕዝንን ዘስካሕኽሕን ግፍዒታት ተፈፂሞም እዮም። በዚ ድማ ብጣዕሚ ሓዚንና ስለ ዘለና እይና ጉባኤ ትካላት ሃይማኖት ትግራይ እቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ ብምዝራብ ዓው ኢልና ክነእዊ ተገዲድና ዘለና። ክሳብ ሕዚ ኣብ ምንም ዘይተሳተፉ ብኣማኢት ዝቝፀሩ ካህናት ብጥዪት ረጊፎም፣ ሸኻት፣ ኢማማት ተቐቲሎም፣ ብኣሽሓት ዝቝፀሩ ምእመናን ሃሊቖም፣ ዝተረፉ ድማ ገዝኦም ንብረቶም ሓዲጎ ተሰዲዶም፣ ኣብያተ ክርስቲያናት፣ መስጊዳት ዓኒዎም፣ ገዳማት ብከቢድ ኣፅዋር ተደብዲቦም። ቅርሲታት ተዘሪፎም፣ ንዋየ ቅዱሳት ተቓፂሎም፣ ንብረት ምእመናን ተዘሚቶም፣ መሳርሒ ትካላት መሰረተ ልምዓት ተጓሕጒሖም ተወሲዶም፣ ትካላት ጥዕና፣ ቤት ትምህርቲ፣ ፋብሪካታት በሪሶም፣ ውልቃዊን ዘይውልቃዊን ህዝባዊ ትካላት ከም ዘይነበሩ ኰይኖም፣ ኣንስቲ ካህናትን ደናግልን ተራኺሰንን ተደፈረንን፣ እኖን ጓልን ብእንስሳዊ ባህሪ ብሓባር ተደፊረን። ብሓፈሻ እዚ ኣብ ርእሲ ህዝቢ ትግራይ ዝበፅሐን እናበፀሐ ዘሎን ከቢድ ህልቂትን መሪር ስቓይን ንፍጡር ኣይሃቦ ዘብልን ምፍጣርካ ዘፅልእን ኰይኑ ኣሎ፡፡
ሕዚ እውን እንተዀነ ህዝብና በዙይ ከይኣኸለ እቲ ንልዕሊ ሰለስተ ኣዋርሕ ዝኣክል ብዘይ ምቍራፅ ። ዘሎ ኲናት ጠጠው ብዘይ ምባሉ እቲ ኣብ ገጠር ዝነብር 80% ህዝብና ኣብ ርእሲ እቲ ዝበፅሖ ዘሎ ሓዘንን ስነልቦናዊ መጕዳእቲን መጓዓዝያ፣ ሓገዝ ምግቢ፣ ረድኤት እኸሊ፣ ማይ፣ መብራህቲ፣ ባንኪ፣ሕክምና ሓሪምዎ ኣደዳ ጥምየት፣ሕማምን ሞትን ኰይኑ ኣብ ከቢድ ሓደጋ ወዲቑ ይርከብ።
ብዛዕባ እቲ ንምግላፁ ዘፀግም ዝበፅሐ በደልን ግፍዕ፥ ሞትን ዕንወትን ጉባኤ ትካላት ሃይማኖት ዝተሰምዖ ሓዘን እናገለፀ ንመላእ ህዝብና ፈጣሪ ምጽንዕናዕ ይውሃቦ እናበልና እዞም ዝስዕቡ ብዓል ክልተ ገፅ 7 ነጥብትታ መግለጺ ቅዋም ነመሓላልፍ፡
- እዚ ኣብ መንጎ ክልል ትግራይን ፌደራል መንግስትን ዝተወልዐ ኲናት ኣብ መንጎ ልኣላዊት ሃገር ናይ ዘለዉ ክልተ ሓይልታት ውሽጣዊ ጉዳይ ብምዃኑ ናይ ማንም ናይ ደገ ሓይሊ ኢድ ኣታዊነት ክህልዎ ግቡእ እኳ እንተዘይነበረ ሕዚ ግና ብተፃራሪ ሰራዊት ኤርትራ መላእ ትግራይ ኣትዩ ህዝብና የበሳብስ፣ይርሽን፣ቤተ እምነታት የራኸስን፣ ሓድግታት የዕንውን ብምህላዉ፣ ፌደራል መንግስቲ ቅድሚ ኵሉን ልዕሊ ኵሉን ብዘይ ቅድመ ኵነት ንሰራዊት ኤርትራ ካብ ክልልና ክወፅእ ክገብር፣ ከምኡ እውን ማሕበረሰብ ዓለም ስጕምቲ ክወስድን እናፀዋዕና ከም ኡውን ዞባ ደቡብን ምዕራብን ዘሎ ፍሉይ ሓይልን ምልሻን ክልል አምሓራ ብሁፁፅ ክወፅእ ንፅውዕ።
- ጕባኤ ትካላት ሃይማኖት ትግራይ ካብ ፈለማ ከምቲ ቅድም ኢሉ ዝገልፆ ዝነበረ ቅዋም እዚ ኲናት እዚ ክውላዕ ዘይነበሮ ኵናት እዩ፣ ሰዓራይን ተሰዓራይን ዘየብሉ፣ ብዙሕ ህይወት ዝቐዘፈ ብዙሕ ሃብትን ንብረትን ዘዕነወ፣ ክብሪ ሃገርና ዘዋረደ፣ ብዓለም ዝተመዝገቡ መስሕብ ቱሪስት ዝዀኑ ከም እኒ ደብረ ዳሞ ዝበሉ ገዳማትን መስጊድ ነጋሽን ካልኦት ኣብያተ ፀሎትን ሓድግታትን ዘፍረሰ፣ ናይ ብዙሓት መራሕቲ ሃይማኖት ህይወት ዝቐዘፈ፣ ኮታስ ማእለያ ዘየብሉ ጥፍኣትን ዕንወትን ዘብፀሐ የብፅሕ እውን ዘሎን ኲናት ስለ ዝዀነ፣ ክልቲኦም ተፋለምቲ ሓይልታት ብዘይ ቅድመ ኵነት ኲናት ደው ኣቢሎም ናብ ጠሬጴዛ ክመፅኡ እናፀዋዕና፣ ማሕበረሰብ ዓለም ድማ ኣብዞም ተፋለምቲ ሓይልታት ኣብ ሞንጎ ኣትቲዉ ፀቕጢ ብምግባር ናብ ዘተ ሰላም ክመይዑ ክገብር ንፅዉዕ።
- ብሰንኪ እዚ ኲናት እዚ፡ ንብረትን ሃብትን መንግስትን ውልቀ ሰባትን ገባርን ምሉእ ብምሉእ ከም ዝፈረሰ ግሁድን ማሕበረሰብ ዓለም ዝምስክሮ ዘሎ ሓቂን እዩ። በዚ ምኽንያት ድማ ኵሉ ማሕበረሰብ ናብ ተመፅዋትን ተረዳእን ወሪዱ፣ ንኣዝዩ ከቢድ ስእነት ምግብን ሕክምናን ተቃሊዑ ስለ ዝርከብ፣ ኩሉ ማሕበረሰብ ክልልና ረዲኤት ምግብን ሕክምናን ንክረክብ ንገበርቲ ሰናይ ትካላት ብዘይ ገደብ ክኣትዉ ክፍቀደሎምን ኵሉ መንገድታት ክፉት ክዀን እናተሓሳሰብና፡ ማሕበረሰብ ዓለም ድማ ህዝቢ ካብ ጥፍኣት ንምድሓን ሞራላዊ ግብኦም ክዋፅኡ ፃዊዒትና ነቕርብ።
- እዚ ኲናት ካብ ዝውላዕ ጀሚሩ ክሳብ ሕዚ ብዙሓት ኢሰብኣዊ ተግባራት ተፈፂሞም እዮም፣ ሰላማውያን ሰባት ብጃምላ ተጨፍጪፎም፣ መራሕቲ ሃይማኖትን ካልኦት ሰላማውያን ሰባትን ኣብ ኣብያተ እምነት ተረሺኖም፣ ኣብያተ እምነት ብከቢድ ኣፅዋር ተደብዲቦምን ፈሪሶምን፣ ብዙሓት ሓድግታት ዓኒዎምን ተዘሚቶምን ካብ ዝዓበዩ ፋብሪካታት ክሳብ ኣናእሽቱ ትካላት ከምኡ እውን ናይ ውልቀ ሰባት ንብረታት ተዘሚቶምን ዓንዮምን በሪሶም፣ደቂ ኣንስትዮ ብዘነውር መልክዑ ንሓንቲ ክሳብ 15 ወታደራት ከይተረፈ ተዓሚጻን ደናግልን መነኮሳትን ተደፊረን፣ ኮታስ ኣብ መበል 21 ክፍለ ዘመን ክፍፀም ይኽእል እዩ ተባሂሉ ክግመት ብዘይ ይኽእል መልክዑ ምፅናት ዓሌት ተፈፂሙ እዩ። ስለ ዝዀነ እዞም ከም እዚኣቶም ዝበሎ ፍፃመታት ካብ ሃይማኖታዊን ስነ ምግባራዊን ወጻኢ ብምዃኖም ኣትሪርና እናዀነንና ደው ክብሉ እውን እናፀዋዕና፣ ከም ኡውን እቶም ፍፃመታት ብዘይሻራዊ ኣካል ንክምርመሩን ፈፀምቲ ኣካላት ድማ ናብ ሕጊ ክቐርቡን ማሕበረሰብ ዓለም ፀቕጢ ክገብር ፃዊዒትና ነቕርብ።
- ዝተጎድኡ ኣብያተ እምነት፣ ዝወደሙ መሰረተ ልምዓትን ህዝባዊ ትካላትን መሊስካ ብምቍቛም ኣብ ኣገልግሎት ንምውዓል ማሕበረሰብ ዓለም በቢ ዝኸኣልኩምዎ ሓገዝ ንክትገብሩልና ንፅውዕ።
- ሕይወት ውፁዓት ንምትራፍን ዝዓነዉ ትካላት መሊስካ ንምህናፅን ኣብ ውሽጢን ወፃእን ሃገራት ካብ ዝነብሩ ግዱሳት ኣካላት ሓገዝ ንምትእኽኻብ ኣብ ዝግበር ኵሉ ስሉጥ ሓበሬታ ንምርካብ ኣብ መላእ ትግራይ ኢንተርኔት ብቕልጡፍ ክኸፈተልና ንሓትት።
- ኣብ መወዳእታ ትካላት ሃይማኖትን ሽማግለታት ዓድን ሲቪክ ማሕበራትን፣ ናይ ፍትሒ ትካላት፣ ከም ኡውን ናይ ደቂ ሰባት ክቡርነትን ማዕርነትን ዝኣምኑ ዝምልከቶም ትካላት ሃገርናን ዓለምናን ነዚ አብ ልዕሊ ህዝብና ዝወርድ ዘሎ ግፍዕን በደል ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላትን ኣትሪሩ ክኹንን፣ብሕፁፅ ግብራዊ ሰጉምቲ ክወስድን ብስም ፈጣሪ እናተማሕፀና ፃዊዒትና ነቕርብ።
ፈጣሪ ሃገርና ይባርኽ


c: text/html

text:
እቲ ዝሓለፈ ሓሙስ ካብ ኒው ጀርሲ ዝኾኑ ኮንግረስ ማን ክሪስ ስሚዝ ጸሓፊነትን ብካልኦት ኣባላት ኮንግረስ ኣሜሪካ ንኡስ ኮሚቴ ጉዳይ ኣፍሪቃ ዝቀረበን ሰብኣዊ ኩነታት ኢትዮጵያ ዝገምገመን ኣኼባ ኣሜሪካ ንኢትዮጵያ ትህቦ ሓገዝ ሓላፍነትን ተሓታትነት ክህልዋ መዓቀኒታት ንምንባር ዝቀረበ ረቂቅ ውሳነ 128 ቃለ ምስክርነት ሽዱሽተ ሰባት ሰሚዑ’ዩ።
እዚ ከይዲ ምስማዕ ቃለ ምስክርነት ዘድለየ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ኣተሓሕዛ ዲሞክራስን ሰብኣዊ መሰላትን እንታይ ከምዝመስል ምሉእ ምስሊ ንምርካብ ምኳኑ ኮንግረስማን ክሪስ ስሚዝ ነቲ ከይዲ ክከፍቱ ከለው ገሊጾም።
ክሪስ ስሚዝ ኣብቲ ኣኬባ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ ኢትዮጵያ ኣብ ምብራቅ ኣፍሪቃ ጸጥታ ኣብ ምኽባር ምስ ኣሜሪካ ብምትሕብባራ፡ ከም ኣብ ደቡብ ሱዳን ዝአመሰለ ሃገራት ዓቀብቲ ሰላም ንምልኣኽን ሰላም ኣብ ምኽባር መሻርክቲ ኣሜሪካ’ያ ኢሎም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ሕያዋይ ሳምራዊ ናይ ግብረሰናይ ማሕበር
ተልእኾና (Our Mission)
እዚ ብሕያዋይ ሳምራዊ ተሰይሙ ዘሎ ናይ ተራድኦ (ግብረሰናይ) ማሕበር ኣብ እዋን ሽግር ህጹጽ ረዲኤት ንምሃብን ኣብ ማሕበራዊ ለውጢ ከኣ ናይ ዕብየት መደባት (Development Programmes) ንምትግባርን ኣብ 2016 ኣብ ዝተገብረ ሓፈሻዊ መንፈሳዊ ጉባኤ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ኤርትራ ሃገረስብከት ስካንዲናቭያን ፊንላንድን ዝቖመ ኦርቶዶክሳዊ ናይ ግብረ-ሰናይ ማሕበር እዩ።
ራእይና (Our Vision)
ራእይ ናይ ሕያዋይ ሳምራዊ ናይ ግብረ ሰናይ ማሕበር- ኣብ ሽግርን መከራን ዝርከቡ ውልቀሰባትን ስድራ-ቤታትን ብምሕጋዝ ካብ ጭንቀትን ሕማምን ተላቒቖም ንቡር ህይወት ከምዝመርሑን ካብኡ ሓሊፎም ካኣ ንማሕበረሰቦም ኣፍረይቲ ዜጋ ከምዝኾኑን ንምግባር ዝተመስረተ ተቕዋም እዩ። እዚ ሓገዝ እዚ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታ ብፍላይ ግን ኣብ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝርከቡ ጽጉማትን ሓገዝ ዘድልዮምን ኤርትራውያን ንምድጋፍ ዝዓለመ እዩ። ከምዝፍለጥ ብኽቱር ስእነት ኣብ ፈቐዶ ካምፕታት ኢትዮጵያን ሱዳንን ካልኦት ቦታታትን ክዳንን ጫማን ዘይብሎም ብዓቢኡ ካኣ ብሰንኪ ዝተፈላለየ ሕማማት መፈወሲ ስኢኖም ስኣን ዝድግፎም ህይወቶም ዝሰኣኑን ዝስእኑ ዘለዉን ወገናትና ውሑዳት ኣይኮኑን። ስለዚ ዓቕምና ብምብርካት ብሰንኪ ሕጽረት ገንዘብ ንሞት ዝተቓረባ ነብሳት ካብ ኣፍ ሞት ምትራፍ ካኣ ሓደ ካብቲ ራእይ ናይዚ ማሕበር እዩ።
መሪሕና (our principle)
ካባና ትሕት ንዝበሉ ምሕጋዝን ምድጋፍን ክርስቲያናዊ ግዴታና ጥራይ ዘይኮነስ እቲ ኣለና ኢልና እንምክሓሉ ሃብትና ውን ካብ ኣምላኽ ምስ ካልኦት ክንቋደሶ ዝተዋህበና ጸጋ ምኻኑ ኢና እንኣምን። እዚ ማሕበራዊ ፍትሒ (Social Justice) እዚ መጀርመታ ካብ ጐይታና፡ ድሕሩ ካብ ሓዋርያት ካብኡ ብምቕጻል ድማ ካብ ሓዋርያውያን-አበውን (Apostolic Fathers) ከምኡ ውን ካብ ኣቦታት ቤተ-ክርስቲያን (Church Fathers) ብግብሪ ዝተመሃርናዮ ግብራዊ-ትምህርቲ መለኰት (Practical Theology) እዩ።
ጐይታናን ኣምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ከምዚ እናበለ እዩ ዝምህረና፣
“ጠምየ ነበርኩ እሞ፡ ኣብላዕኩምኒ። ጸሚኤ፡ ኣስቴኹምኒ። ገይሸ፡ ተቐበልኩምኒ። ዐሪቀ፡ ከደንኩምኒ። ሐሚመ፡ በጻሕኩምኒ። ተኣሲረ፡ መጻእኩምኒ። ሽዑ እቶም ጻድቃን ይመልስሉ፡ ጐይታይ፡ መኣዝ ጠሚኻ ርኤናካ እሞ ኣብላዕናካ፧ ወይ ጸሚእካስ ኣስቴናካ፧ መኣዝከ ጋሻ ኴንካ ርኤናካ ኣሞ ተቐበልናካ፧ ወይ ዐሪቕካስ ከደንናካ፧ መኣዝከ ሐሚምካ ርኤናካ ወይ ተኣሲርካስ በጻሕናካ፧ ይብሉ። እቲ ንጉስ ከኣ፡ እቲ ኻብዞም ናእሽቱ ኣሕዋተይ ንሓደ ዝገበርኩምሉ ንኣይ ከም ዝገበርኩምለይ፡ ብሓቂ እብለኩም አሎኹ፡ ኢሉ ይመልሰሎም።” (ወ. ማቴዎስ 25:35-40)።
ቀጺሉ “ኢየሱስ ከኣ፡ ፍጹም ክትከውን እንተ ደሌኻስ፡ ኪድ፡ ዘለካ ሼጥካ ንድኻታት ሀብ፡ ኣብ ሰማይ ድማ መዝገብ ክትረክብ ኢኻ እሞ፡ ንዓ ስዓበኒ፡ በሎ። እቲ ጐበዝ፡ ብዙሕ ጥሪት ስለ ዝነብሮ፡ ዘረባኡ ምስ ስምዔ፡ እናጐሀየ ኸደ” (ወ. ማቴዎስ 19:21-22)።
ሐዋርያት፦
- ናብራ እታ ቀዳመይቲ ቤተ–ክርስቲያን
“እቶም ዝኣመኑ ዂላቶም ሓንቲ ልብን ሓንቲ ነፍስን ነበሩ፡ ብዂሉ ብርኪ ነበሩ እምበር፡ ሓደ እኳ ኻብ ገንዘቡ፡ እዚ ናተይ እዩ፡ ዚብል ኣይነበሮምን።” (ግብ. ሐዋ. 4፡32)።
- እቲ እሙን ኣብነት
“ነቲ ጐይታና ኢየሱስ ባዕሉ፡ ካብ ምቕባልሲ ምሃብ ኣዝዩ ይባርኽ፡ ዝበሎ ቓል እናዘከርካ፡ ከምዚ ጌርካ፡ ምዕያይን ንድኹማት ምእላይን ከም ዚግባእ፡ ብዂሉ ኣርኤኹኹም።”(ግብ. ሐዋ. 20፡35)።
- እቲ ህያው እምነት
“ኣብ ቅድሚ ኣምላኽን ኣቦን ንጹህን ርኽሰት ዜብሉን ኣምልኾ (ሃይማኖት) እዚ እዩ፡ ርእስኻ ኻብ ርኽሰት ዓለም እናሐሎኻ፡ ንዘኽታማትን መበለታትን ኣብ መከራኦምን ጸበባኦምን ምብጻሕ እዩ።” (ያዕቆብ 1፡27)።
“ኣሕዋተየ፡ ሓደ ሰብ፡ እምነት ኣላትኒ፡ እንተ በለ፡ ግብሪ ግና ካብ ዘይትህልዎ፡ እንታይ ይጠቅም፧ እዛ እምነት እዚኣዶ ኸተድሕኖ ትኽእል እያ፧ ሓው ወይስ ሓብቲ እንተ ዐረቑ፡ ናይ ዕለት ምግቢውን እንተ ሰኣኑ፡ እሞ ንስጋኦም ዜድሊ ኸይሀብኩምዎምሲ፡ ሓደ ካባኻትኩም፡ ብሰላም ኪዱ፡ ሙቑ፡ ጽገቡ፡ እንተ በሎም፡ እንታይ ይጠቕም፧” (ያዕቆብ 2፡14-15)
- ምውጻእ ገንዘብ፡
“ሕጂ ግና መቄዶንያን ኣካይያን ነቶም ኣብ የሩሳሌም ዘለዉ ናይ ቅዱሳን ድኻታት ገንዘብ ኬዋጽኡ ፈትዮም ስለ ዘለዉ፡ ነቶም ቅዱሳን እናኣገልገልኩ ናብ የሩሳሌም እኸይድ ኣሎኹ።” (ሮሜ 15: 25-26)
“ብዛዕባእቲነቶምቅዱሳንኪኸውንዚዋጻእገንዘብግና፡ከምቲንማሕበራትገላትያዝሰራዕክዎ፡ንስኻትኩምውንከምኡግበሩ።” (1ይቆሮንቶስ16:1)።
ኣቦታት ቤተ–ክርስቲያ (Church Fathers)
ክርስትና ኣብተን ናይ መጀምርታ 500 ዓመታት ኣብ ማሕበራዊ ለውጢ (Social transformation) ዝተጻወቶ ግደ ዝርሳዕ ኣይኮነን። ምጥፋእ ባርነት፡ ማዕርነት፡ ድኻታት ምእላይ . . . ወዘተ ብኣብነት ክጥቀሱ ይከኣል።
ንድኻታት ምሃብን ምርዳኣን
“ኣብ መሶብካ ዘሎ እንጌራ ናይቲ ጥሙይ እዩ፣ እቲ ኣብ ከብሕኻ (ኣርማድዮኻ) ተንጠንጢሉ ዘሎ ካቦት ናይቲ ዕሩቕ እዩ፣ እቲ ተቐሚጡ ዝኣርግ ዘሎ ጫማ ናይቲ ጫማ ዘይብሉ እዩ፣ ኣብ ባንክኻ ተቐሚጡ ዘሎ ገንዘብ`ውን ናይቲ ድኻ እዩ። ብዘይምሕጋዝካ ጥራይ ነቲ ሐገዝ ዘድልዮ ኵሉ ትብድል ኣለኻ።” (ቅ. ባስልዮስ ዘቂሳርያ)
“ነቶም ድኻታት ካብ ትሕዝቶና ዘይምምቓል ንዕኦም ምስራቕን ካብ ህይወት ምንጻልን እዩ። እቲ ዘለና ትሕዝቶ ናትና ዘይኮነስ ናታቶም ውን እዩ።” (ቅ. ዮሓንስ ኣፈወርቅ)


text:
ኣብቲ ካብ ግብጺ ናብ እስራኤል ዘእቱ ጎዳጉዲ፣ ኣርባዕተ ኤርትራውያን ብኣባላት ጸጥታ እስራኤል ከምእተታሕዙ ሓካይም ንሰብኣዊ መሰላት ዝተባህለ ትካል ኣመልኪቱ።
እቶም ኤርትራውያን፣ ኣብቲ ጎዳጉዲ ንሓያሎ መዓልታት ዝጸንሑ ኮይኖም፣ ኣብ መወዳእታ ናብ እስራኤል ኣብ ዝኣተውሉ’ዮም ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።
እስራኤል ነቶም ኣብ ጎዳጉዲ ዝሓዘቶም ኣርባዕተ ኤርትራውያን ናብ ግብጺ ከምይትመልሶም’ውን እቲ ትካል ይጣበቕ ኣሎ።
ኣብ ተመሳሳሊ ዜና፣ ኣብ እስራኤል ትሕቲ ዕድመ ዝኾኑ ስደተኛታት ካብ ዝቕየድሉ ሓዴራ ዝተባህለ ቦታ ተታሒዞም ካብ ዝነበሩ ሽዱሽተ ኤርራውያንን ሱዳናውያንን ከምዝሃደሙ ፖሊስ እስራኤል ኣፍሊጡ።
ክልተ ካብቶም ዝሃደሙ ትሕቲ ዕድመ ስደተኛታት ብኡ ንብኡ ክተሓዙ እንከለዉ እቶም ኣርባዕተ ግን ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ክርከቡ ኣይከኣሉን።
እቶም ኣብ ክሊ ዕድመ 14ን 18ን ዓመት ዝርከቡ ሓተቲ ዑቕባ፣ ማዕጾ ናይቲ ተቐይዶምሉ ዝነበርሉ ክፍሊ ብምስባር’ዮም ዝሓለፈ ሰሙን ከምዝሃደሙ ዝተሓበረ።
4 ኤርትራውያን ብኣባላት ጸ.እስራኤል ተታሒዞም
ኣብቲ ካብ ግብጺ ናብ እስራኤል ዘእቱ ጎዳጉዲ፣ ኣርባዕተ ኤርትራውያን ብኣባላት ጸጥታ እስራኤል ከምእተታሕዙ ሓካይም ንሰብኣዊ መሰላት ዝተባህለ ትካል ኣመልኪቱ።


text:
ፈላመይቲ ጓል ኣንስተይቲ ቀዳመይቲ ሚኒስተር ስዊድን ሒደት ሰዓታት ድሕሪ ምሻማ ካብ መዝነታ ወሪዳ።
ማግዳሌና ኣንደርሰን ትማሊ ሮቡዕ ቀዳመይቲ ሚኒስተር ኮይና እኳ እንተተሸመት፡ ብልፍንቲ መንግስቲ ክምስርት ዝግብኦ ሰልፊ ካብቲ ልፍንቲ ምስ ወጽአን ዘቕረበቶ ባጀት ከይጸደቐ ምስ ተረፈን ካብ መዝነታ ወሪዳ።
ኣብ ክንድኡ፡ ባይቶ እታ ሃገር ኣንጻር ስደተኛታት ዝኾነ ሕሉፍ የማናዊ ተቓዋሚ ሰልፊ ዘቕረቦ ባጀት ኣጽዲቑ።
“ካብ መዝነተይ ክወርድ ከም ዝደሊ ነቲ ኣፈ ጉባኤ ነጊረዮ” ትብል ኣንደርሰን።
ብልፍንቲ መንግስቲ መስሪቱ ዝነበረ ግሪን ፓርቲ ንመጀመርታ እዋን “ብሕሉፍ የማናዊ ዝወጽአ ባጀት” ኣይቕበልን ኢሉ።
ሰልፊ ማግዳሌና ሶሻል ዴሞክራሲ ብወገኑ “ብልፍንቲ መንግስቲ ካብ ዝመስረቱ ሰልፊታት እቲ ሓደ እንተድኣ ኣንሳሒቡ እቲ መላፍንቲ’ውን ክወርድ ኣለዎ ዝብል ሕገ መንግስታዊ ኣሰራርሓ ኣሎ። ስለዚ ሕጋውነቱ ኣብ ሕቶ ዝኣቱ መንግስቲ ክመርሕ ኣይደልን” ክብል ኣብቲ ብሮቡዕ ዘውጽኦ መግለጺ ሓቢሩ።
- ካማላ ሃሪስ፡ ንግዝይኡ ፕረዚደንታዊ ስልጣን ዝተረከበት ፈላመይቲ ኣመሪካዊት ጓል ኣነስተይቲ
- ቃለመሓላ ከይትፍጽም ዝተኸልአት ጓል ኣንስተይቲ ቀዳመይቲ ሚኒስተር
- ናብ ቅዱስ ጎቦ ህንዲ ዝደየበት ቀዳመይቲ ጓል-ኣንስተይቲ
ወሃቢ ቃል ባይቶ ስዊድን ብወገኑ ኣብ ቐጻሊ ንመራሕቲ ፖለቲካዊ ሰልፊታት ከም ዘዘራርቦም ሓቢሩ።
ማግዳሌና ኣንደርሰን ድማ ኣብ ካልእ እዋን ንብሕታ ናይ ባዕላ ሰልፊ ሒዛ ዳግም ቐዳመይቲ ሚኒስተር ንምዃን ከም እትወዳደር ገሊጻ።
ጓል 54 ዓመት ኣንደርሰን፡ ድሕሪ 100 ዓመት ድምጺ ዝረኸበት ፈላመይቲ ጓል ኣንስተይቲ ቀዳመይቲ ሚኒስትር ክትከውን እንከላ፡ ካብ 349 ኣባላት ባይቶ እቶም 174 ጥራይ ድምጺ ኣይሃቡዋን።
ኣብ ርእሲኡ ግን 117 ኣባላት ባይቶ ክድግፉዋ እንከለው 57 ኣየድመጹን።
ንሳ ብ1996 ዓ.ም [ኣቆጻጽራ ኤውሮጳ] ኣማኻሪት ቀዳማይ ሚኒስተር ዝነበረ ጎራን ፐርሶን ነይራ፤ ሸውዓተ ዓመት ድማ ሚኒስተር ፋይናንስ ኮይና መሪሓ።
ካብ ሃገራት ኖርዲክ፡ ስዊድን ጓል ኣንስተይቲ ቀዳመይቲ ሚኒስተር ነይሩዋ ኣይፈልጥን።
BBC http://BBC


text:
ኣብ ያዕቆብ 1=12-15 ሃዋርያ ያዕቆብ ብዛዕባ ሓጥያትን ፈተናን ይዛረብ ፥ከምዚ ይብል ንሓጥያት ምስዓር እንተ ቐጺልካ ሓደ ምዓልቲ ካብ ኣምላኽ ኣኽሊል ህይወት ክትቅበል ኢኻ ኣምላኽ ነቶም ዘፍቅርዎ ክኣ ተስፋ ሂብዎም እዩ፥እዚ ክኣ እንታይ ይምህረና ነፍቅሮ እንተ ኾይና ንኹሉ ፈተናታት ሓጥያት ንቃላሶ ኢና።
"ዕፉ ብልዕሊ ርእስኻ ከይትበርር ክትክልክላ ኣይትኽእልን ኢኻ ፥ግናኸ ኣብ ጸግሩኻ ሰፈር ከይትሰርሕ ክትክልክላ ትክእል ኢኻ" ፈተና ናባኻ ክመጽእ ከሎ ከምዚ ኢሊካ ኣይትሕተቶ፥ኣምላኽ ስለ ምንታይ እዚ ፈተና ሰዲድካለይ ? ኣምላኽ ንዋላ ሓደ ኣይፍትንን እዩ "ኣምላኽሲ ብእኩይ ኣይፍተንን ባዕሉውን ንሓደ እኳ ኣይፍትንን እዩ እሞ፡ ሓደ እኳ ምስ ተፈተነ፡ ኣምላኽ ፈቲኑኒ ኣይበል" (ያዕቆብ 1=13)።
እሞኸ ድኣ መን እዩ ዝፍትነካ ዘሎ ? ሰይጣን እዩ ብድሌታት ናይ ስጋኻ ገይሩ፥ ምኽንያቱ ክኣ ካብ ግዜ ቆልዕነትና ጀሚርና ቡዙሕ ዓመታት ኩሉና ብድሌታት ስጋና ኢና ንመላለስ ነይርና፥እምብኣር ሰይጣን በዞም ድሌታት ናይ ስጋና ጌይሩ ክፍትነና ይኽእል እዩ።ሃገር ኣብ ኩናት እንተላ ጸላኢ ብምስጢር ሰለይቶም ናብታ ሃገር ይሰዱ እዮም ካብ ውሽጢ ዕንወት ንኸብጽሑ ስለዚ ምስ ሰይጣን ውን ከምኡ እዩ ፥ኣብ ውሽጥና ዘሎዉ ሰለይቲ ሰይጣን ከነለልዮም ኣሎና፥ ዘይኣምላኻዎ ድሌታት ኣብ ስጋ ዘሎዉ ምስ ሰይጣን ዝተሰለፉ፥ቅተሎም ክሳብ ሞት። እቶም ኣብ ውሽጢ ዘሎዎ ሰለይቲ ሰይጣን ማለት ድሌታት ስጋ እንድሕር ቀቲልካዮም ፥ኣብቲ ምስ ሰይጣን እትገብሮ ዓውደ ኩናት ብርቱዕ ክትከውን ኢኻ።
ሓጥያት እትሰርሕ ኣእምሮኻ ምስ ጌጋ ድሌታት ዝሓጠኻዮ ምስ እትሰማማዕ ጥራይ እዩ፥ ክሳብ ሽዑ ግን ኩሉ ናብ ሓሳብካ ዝመጽእ ፈተና ጥራይ እዩ፥ንኣብነት ኣብ ጎደና እናኸድካ ከሎኻ ሓደ ክፍትነካ ዝክእል ትርኢ እዚ ሓጥያት ኣይኮነን እዚ ፈተና እዩ፥ግናኸ ደጊምካ ትሪኦ እንተ ኾንካ እዚ ሓጥያት እዩ፥ እቲ ናይ መጀመሪያ ቆላሕታ ፈተና እዩ ፥እቲ ካልኣይ ቆላሕታ ግን ሓጥያት ይኸውን።እቲ ቀዳማይ ከነርሕቖ ኣይንኽእልን ኢና እቲ ምክንያት ክኣ እዚ እንነብረሉ ዘሎና ዓለም ኣብ ከባቢና ዘሎ ኣዚዩ ክፉእ እዩ ፣ኮይኑ ግን ምስቲ ክፉእ ክንሰማማዕ ወይ ከይንሰማማዕ ንኽእል ኢና።
እዚ ነገር ከምቲ ቆልዓ ክጥነስ ከሎ ተመሳሳሊ እዩ ነዚ መንፈስ ቅዱስ ከም ኣብነት ዝተጠቀመሉ እዩ፣ኣእምሮኻ ምስ ጌጋ ዝኾነ ድሌታት ስጋ ክሰማማዕ ከሎ ፥ እዚ ልክዕ ሰበይቲ ንጾታዊ ርክብ ንሰብኣይ ኣካል ክትህብ ክትሰማማዕ ከሎ እዩ ሽዑ ኽኣ ጥንሲ ይፍጠር፥ግናኸ ሰበይቲ ንሰብኣይ ኣካላ ክትህቦ እንተ ዘይፈቒዳ ዝፍጠር ጥንሲ የልቦን፥ከምኡ ኽኣ እንተድኣ ንፈተና ነጺግካዮ ኣኣምሮኻ ውን ምስቲ ጌጋ ድሌት ክሰማማዕ ኣንተ ዘይፈቒዱ ፥ሽዑ ሓጥያት ዝብሃል የለን።
ሓደ ሰብ ከዚ ኢሉ ኣሎ " ይዕዋፍ ብልዒሊ ርእስኻ ከይበራ ክትክልክለን ኣይትኽእልን ኢኻ ፥ግናኸ ኣብ ጸጉርኻ ሰፈር ከይሰርሓ ደው ከተብለን ትኽእል ኢኻ" እተን ይዕዋፍ ብልዕሊ ርእስኻ ዝበራ እቲ ናይ ሓጥያት ፈተና እዩ ፥ብዙሓት ሕማቕ ሓሳባት ናብ ኣእምሮኻ ዝመጹ ፤እዚኦም ብቕጽበት እንተ ነጺግካዮም ሓጥያት ኣይኮኑን እዚኦም ፈተናታት እዮም።ኮይኑ ግን በዞም ናብ ኣእምሮኻ ዝመጹ ክፉእ ሓሳባት ዋላ ንሓንቲ ካልኢት ትኹን ክትሕጎስ እንተ መሪጽካ ሽዑ ነተን ይዕዋፍ ኣብ ኣእምሮኻ ሰፈረን ክሰርሓ ኣፍቂድካ ኣሎኻ ማለት እዩ ፥በዚ ኽኣ ሓጥይታ ሰሪሕኻ ኣለኻ።
ሰይጣን ውን ንጎይታ ሓሳባት ኣብ ኣእምርኡ ብምቕማጥ ኣብ በረኻ ፈቲንዎ እዩ ፥ ግናኸ የሱስ ኣብ ኩሉ ነቲ ፈተና ነጺግዎ በዚኽኣ ሓጥያት ኣይሰርሔን ፥ስለዚ በዚ ተስፋ ኣይትቑረጽ ምኽንያቱ ሓሳባት ናብ ኣእምሮኻ ምምጻእ ክቕጽሉ እዮም ፈተናታት ጥራይ እዮም፥ነዞም ሓሳባት ተቐቢልካ ብእዉን እንተ ተሓጊስካ ጥራይ እዩ ሓጥያት ዝኾኑ ፥ ጥንሲ ምስ ተፈጠረ ጥራይ እዩ ሓጥያት ዝውለድ ስለዚ ነዚ ምፍላጥ ኣዚዩ እዩ ሓራ ዘውጻና ፥ጥንሲ ዘይልቦ እንተ ኾይኑ ቆልዓ ውን የለን ፥ናይ መወዳእታ ውጽኢት ሓጥያት መንፈሳዊ ሞት እዩ "ደሓር ትምኒት ምስጠነሰት ንሓጢኣት ትወልዶ ሓጢኣት ምስ ተፈጸመ ድማ ንሞት ይወልዶ" (ያዕቆብ 1=15) ስለዚ ብዛዕባ እዚ ነገር ክንታለል የብልናን "ኣቱም ፍቁራት ኣሕዋተይ ኣይትስሐቱ (ያዕቆብ 1=16)።
ትርጉም ዮሴፍ ደስታ
Translated by Yosief Desta
ሓርነት ዘውጽእ ሓቂ
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
መግለጺ ሓዘን
መስዋእቲ ሃገራዊ መራሒ ተጋ/ሸክ ሓምድ ሳልሕ ቱርኪ (ኣቡ ማጅድ)
መራሒ ተጋዳላይ ሸኽ ሓምድ ሳልሕ ቱርኪ (ኣቡ ማጅድ) ንነዊሕ ግዜ ብዝሓደሮ ሕማምን ዘስዓበሉ ድኻምን ብ08 ጥቅምቲ 2014 ኣብ ከተማ ካርቱም ሃገረ-ሱዳን ካብዚ ዓለም ብመስዋእቲ ብምፍላዩ ዝተሰማዓና መሪር ሓዘን ንገልጽ።
ስውእ ተጋዳላይ ሓምድ ሳልሕ ቱርኪ ካብቶም ብንኡስ ዕድሚኡ ኣብ መፋርቕ 60ታት ኣብ ሃገራዊ ሓርነታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ኤርትራ ተሰሊፉ፡ ሃገራዊ ነጻነት ንምርግጋጽ ኣንጻር ባዕዳዊ መግዛእቲ ዝተቃለሰ ሓርበኛ’ዩ ነይሩ። ብድሕሪ ምርግጋጽ ነጻነት ኤርትራ’ውን እንተኾነ፡ ድኻሙ ከይጸብጸበ ምእንቲ ፍትሓዊ ሕቶ ህዝቢ ኤርትራ ንምፍታሕ ዕድመ ሂወቱ፡ ፍልጠቱ፡ ተሞክሮኡ፡ ከይበቐቐ ወይ ከተሓለለ ብጽንዓትን ተወፋይነትን ክሳብ ዕለተ መስዋእቱ ክቃለስ ዝጸንሐ’ዩ። ስውእ ሓምድ ሳልሕ ቱርኪ ኣብ ስኒትን ሓባራዊ ሃገራዊ ዕዮን ዝኣምን ዝነበረ፡ ኣብ ምምስራትን ጉዕዞን ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ልሉይ እጃሙ ዝበርከተ ሃገራዊ ባእታ’ዩ።
በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ነቲ ስውእ ሓርበኛ ተጋዳላይ ሸኽ ሓምድ ሳልሕ ቱርኪ ዝተሰውኣሉ ቅዱስ ዕላማታት ባህግታትን ህዝቢ ኤርትራ፡ ሕቶ ሰላምን ደሞክራስን ማሕበራዊ ፍትሕን ክውን ንምግባር፡ ኩሎም ሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጢ ካብ ሕሉፍ ተመክሮታቶም ሃንጺ ትምህርቲ ብምውሳድ፡ ፍልልዮም ብምጽባብን ሓድነቶም ብምድልዳልን ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ደሞክራስያዊ ቃልሲ ኣውንታዊ ተራኦም ከዕዝዙን ኣበርቲዖም ክቃለሱን ኤርትራዊ ዲሞክራያዊ ኪዳን ናይ ቃልሲ መጸዋዕትኡ የቕርብ።
ኣብ መወዳእታ ከኣ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ከምቶም ኩሎም ንኤርትራን ህዝባን ክቡር ዋጋ ዝኸፈሉ ጀጋኑ ስውኣት፡ ብስንኪ’ቲ ኢ-ሰብኣዊ ፖሊስታት ምልካዊ ስርዓት ህግደፉ ኣብ ሃገሮም ሬሳኦም ንቡር ሓመድ ከይለብስ ዝተነፍጉ፡ ንስውእ ተጋዳላይ ሸኽ ሓምድ ሳልሕ ቱርኪ ተመሳሳሊ ዕጫ ብምግጣሙ ዝተሰመዓና ከቢድ ጓሂ እናገለጽና፡ ንስድራ-ቤቱ፡ ንመሪሕነትን መሰረታትን እስላማዊ ሰልፊ ኤርትራ ንፍትሕን ልምዓትን ብፍላይ ከምኡ’ውን ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ብሓፈሻ ጽንዓት ይሃብኩም እናበለ፡ ንጅግና ስውእ ተጋዳላይ ሸኽ ሓምድ ሳልሕ ቱርኪ ከኣ መንግስተ ሰማያት የዋርሶ ይብል።
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን
09 ጥቅምቲ 2014
Short URL: https://english.farajat.net/?p=8969


text:
ኣሜሪካ ኣብ ኲናት ኣንጻር ግብረ ሽበራ ዝውዕል 60 ቢልዮን ዶላር ንካብ ሓሙሽተ ሃገራት ሳሕል ኣፍሪቃ ንዝተዋጽኡ ሓባራዊ ሰራዊት ሰሊዓ።
እቲ ሎሚ 30 ጥቅምቲ,2017 ዓ.ም ብጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ረክስ ቲለርሰን ዝተገልጸ ፊናንስያዊ ስልዒት: ንካብ ሃገራት ቡርኪናፋሶ: ጫድ: ማሊ: ሞሪታንያን ኒጀርን ንዝተዋጽአ ፍሉይ ኣሃዱ ሓባራዊ ሰራዊት ኣብ ኲናት ኣንጻር ግብረ ሽበራ ዝውዕል'ዩ።
ግብረሽበራ ንክሰዓር እንተኾይኑ: ኣብ ዝኾነ ኣህጉር ዝርከብ ደጀናቶም ምስ ዝምንዛዕ'ዩ ኢሎም ጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ረክስ ቲለርሰን።
ንሶም "እዚ ገንዘብ'ዚ "ዞባውያን መሻርኽትና ኣብ ዘካይድኦ ጥምጥም ንዘሎና ምትሕግጋዝ ዘጉልሕን ኣብ ቅድሚ ስግኣት ዳዕሽ ቅሳነትን ምርግጋእን ንምፍጣር ዘውሕስ'ዩ" ክብሉ ድማ ጠቒሶም።
ኣብ ፈለማ ናይዚ ወርሒ'ዚ ዳዕሽ ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ኣሜሪካን ኒጀራውያንን ድብያ ምክያዶም ይዝከር።
በቲ መጥቃዕቲ ኣርባዕተ ኣሜሪካውያን ክቕተሉ ከለው ካልኦት ክልተ መቑሰልቲ ከምዘጋጠሞም ይፍለጥ።


text:
ቃል መሪር ሓዘን !!
Date: 02/10/2015
ገዲም ጅግና ተጋዳላይ ኣሕመድ መሓመድ ኢብራሂም (ኣሕመድ ፍሩም )ብዓርቢ ዕለት 02.10.2015 ብዝወረዶ ሕማም ምኽንያት፡ ኣብ ከተማ ካርቱም ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈሊዩና። ኣብ’ታ ዕለት’ቲኣ ከኣ ኣብ ”ሑስነል ኻቲማ” ዝተባህለ ኣብ ካላክላ ዝርከብ መቓብር ሓመድ ኣዳም ለቢሱ።
ተጋዳላይ ኣሕመድ ፍሩም ብ 1947 ኣብ ከባቢ ዓዲ ቀይሕ/ ኣውራጃ ኣከለጉዛይ ተወሊዱ። መበእታዊ ቤት ትምህርቲ ኣብ ከረን ድሕሪ ምቕስም፣ ናብ ሱዳን ብ1964 ተሰዲዱ ነቲ ጀሚርዎ ዝነበረ ኣባልነት ምንቅስቓስ ሓርነት ኤርትራ (ማሕበር ሸውዓተ) ኣብ ሱዳን ቀጸሎ። ኣብ 1967 ሃገራዊ ግቡኡ ንምብርካት ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ንክቃለስ ተሰሊፉ ። ብ1969 ኣብ ሶርያ፣ ወትሃድራዊ ስልጣና ወሲዱ። ቀጺሉ ኣብ 1970 ንክልተ ዓመት ዝወሰደ ወትሃድራዊ ትምህርቲ ኣብ ዒራቕ ኣጠናቒቑ። ትምህርቱ ምስ ወደአ ድማ ቀጥታ ናብ ሜዳ ብምምላሱ ኣብ ዝተፈላለየ ክፍልታት ሰራዊት ሓርነት ኤርትራ ዓቢ ኣበርክቶ ከም ዘመዝገበ ኩሎም መቓልስቱ ዝምስክርዎ ሓቂ ኢዩ። ኣብ መፋርቕ ሰብዓታት ዋሕዚ ምስላፍ ተጋደልቲ ኣብ ሰውራ ምስ ተራእየ፣ ጅግና ስውእ ኣሕመድ ፍሩም ምስ ብጻዩ ተጋዳላይ ዓብዱ ዓብደላ ሓላፍነት ምልመላ ሓደሽቲ ተጋደልቲ ተዋሂብዎም ብዓቢ ቕያ ከም ዘሰላሰልዎ ዝተፈልጠ ኢዩ። ብዙሓት ኣብ’ቲ ግዜ ኣብ ሪብዳ ወትሃደራዊ ታዕሊም ዝቐሰሙ ተጋደልቲ፥ ንጅግና ኣሕመድ ፍሩም፥ ብትብዓቱን ቆራጽነቱን ከምኡ’ውን ተዋዛያይ ብምንባሩን ወትሩ ምስ ዘከርዎ ኢዮም።
ሓርበኛ ኣሕመድ ፍሩም ምቕሉልን፥ ምስ ክሎም ኤርትራውያን፣ መበቆሊኦምን ማሕበራዊ እንታይነቶምን ብዘይገድስ፣ ሕውሱን፣ ቀጥታ ምስ ፈለጥካዮ ኣብ ልብኻ ዝኣቱ ሰብን ኢዩ ነይሩ። ኣሕመድ ፍሩም ምስ በዓልቲ ቤቱ ንዕማት ሳልሕ ኢብራሂም 3 ኣወዳትን 3 ኣዋልድን ሓድጊ ገዲፉ ኢዩ።
ንክብርቲ በዓልቲ ቤቱን ደቁን ንኩሉም ኣሕዋቱን ስድራ ቤቱን ብፍላይ ድማ ንሓዉ ተጋዳላይ ዑመር መሓመድን፣ ከምኡ’ውን ንኹሎም ተቓለስቲ ኤርትራውያን ጽንዓት ይሃበና፡ ንመዋቲ ድማ ናብ ጀና የብሎ። ነቲ ምሉእ ህይወቱ ዝተቓለሰሉ ዕላማታት ኣብ ሽትኡ ክሳብ ነብጽሑ ቃልስና ከይተሓለልና ክንቅጽሎ ምዃንና ቃልና ነሕድስ።
ፈጻሚ ኣካል ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=9951


text:
1 ከምኡ ሰማይን ምድርን ኵሉ ሰራዊቶምን ተፈጸሙ።
2 ኣምላኽ ከኣ ነቲ ዝገበሮ ግብሩ በታ ሳብዐይቲ መዓልቲ ፈጸሞ፡ ብሳብዓይቲ መዓልቲ ድማ ኻብቲ ዝገበሮ ዅሉ ግብሩ ዐረፈ።
3 ኣምላኽ ከኣ ኻብቲ ዝፈጠሮን ዝገበሮን ኵሉ ግብሩ ብእኣ ስለ ዝዓረፈ፡ ነታ ሳብዐይቲ መዓልቲ ባረኻን ቀደሳን።
4 በታ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ምድርን ሰማይን ዝፈጠረላ መዓልቲ ምስ ተፈጥሩ፡ ወለዶ ሰማይን ምድርን እዚ እዩ።
5 እግዚኣብሄር ኣምላኽ ኣብ ምድሪ ገና ኣየዝነመን ነበረ፡ ንምድሪ ዚዐዪ ሰብውን ኣይነበረን እሞ፡ ገና ገለ ኦም መሮር ኣይነበረን፡ ሳዕሪ መሮር ከኣ ሓንቲኳ ኣይበቘለትን ነበረት።
6 ግናኸ ንዅሉ ዝባን ምድሪ ዜስቲ ግመ ኻብ ምድሪ ይወጽእ ነበረ።
7 እግዚኣብሄር ኣምላኽ ከኣ ንሰብ ካብ ሓመድ ምድሪ ገበሮ፡ ኣብ ኣፍንጫኡ ድማ ትንፋስ ህይወት ኡፍ በለሉ እሞ እቲ ሰብ ህያው ነፍሲ ዀነ።
8 እግዚኣብሄር ኣምላኽ ከኣ ኣብ ኤድን ብሸነኽ ምብራቕ ገነት ተኸለ። ነቲ ዝገበሮ ሰብ ድማ ኣብኣ ኣንበሮ።
9 እግዚኣብሄር ኣምላኽ ከኣ ምርኣዩ ዜብህግ፡ ምብላዑ ዝጥዑም ኵሉ ኦም ኣብ ምድሪ ኣብቈለ፡ ኣብ ማእከል ገነት ከኣ ኦም ህይወት፡ እታ ጽቡቕን ክፉእን እተፍልጥ ኦም ድማ።
10 ንገነት ዜስቲ ርባ ከኣ ካብ ኤድን ይውሕዝ ነበረ። ካብኡ ድማ ተፈላልዩ ኣርባዕተ ጨንፈር ኰነ።
11 ስም እቲ ሓደ ፒሶን እዩ። ነሱ ነታ ወርቂ ዘለዋ ዅላ ምድሪ ሓዊላ ይኸብብ።
12 ወርቂ እታ ምድሪ እቲኣ ድማ ጽቡቕ እዩ። ኣብኡ ብዶላህን ክቡር ዕንቍን አሎ።
13 ስም እቲ ኻልኣይ ርባ ድማ ጊሆን እዩ፡ ንሱ ንዅላ ምድሪ ኩሽ ይዞራ።
14 ስም እቲ ሳልሳይ ርባ ኸኣ ሄዴቄል እዩ፡ ንሱ ብቕድሚ ኣሶር ኣቢሉ ዚኸይድ እዩ። እቲ ራብዓይ ርባ ድማ ኤፍራጥስ እዩ።
15 እግዚኣብሄር ኣምላኽ ከኣ ንሰብ ወሲዱ፡ ኪዐይያን ኪሕልዋን ኣብ ገነት ኤድን አቐመጦ።
16 እግዚኣብሄር ኣምላኽ ድማ ንሰብ፡ ካብ ኵሉ ኦም ገነት ከም ዝደሌኻ ብላዕ፡
17 ካብታ ጽቡቕን ክፉእን እተፍልጥ ኦም ግና፡ ካብኣ ምስ እትበልዕ መዓልትስ ሞት ክትመውት ኢኻ እሞ፡ ካብኣ ኣይትብላዕ፡ ኢሉ አዘዞ።
18 እግዚኣብሄር ኣምላኽ ከኣ፡ ሰብኣይ በይኑ ኪኸውን ጽቡቕ ኣይኰነን፡ ንእኡ እትበቅዕ ደጋፊት ክገብረሉ እየ፡ በለ።
19 እግዚኣብሄር ኣምላኽ ድማ ንዅሉ ኣራዊት መሮርን ንዅለን ኣዕዋፍ ሰማይን ካብ ምድሪ ገበረ። እንታይ ከም ዚሰምየን ምእንቲ ኺርኢ ኸኣ ናብ ሰብ ኣምጽኤን። ነቲ ህያው ነፍሲ ዘለዎ ዅሉ፡ እቲ ሰብ ከም ዘውጽኣሉ፡ ስሙ ንሱ ዀነ።
20 ሰብ ድማ ንዅሉ እንስሳን ነዕዋፍ ሰማይን ንኣራዊት መሮርን ሰስሙ ሀቦ። ንሰብ ግና ንእኡ እትበቅዕ ደጋፊት ኣይተረኽበትን።
21 እግዚኣብሄር ኣምላኽ ከኣ ነቲ ሰብኣይ ከቢድ ድቃስ ኣውደቐሉ፡ ደቀሰ ድማ። ካብ መሰንገሊኡ ኸኣ ሓንቲ ወሰደ፡ ኣብ ስፍራኣ ድማ ስጋ መልኣ።
22 እግዚኣብሄር ኣምላኽ ድማ ነታ ኻብ ሰብኣይ ዝወሰዳ መሰንገለ፡ ሰበይቲ ገይሩ፡ ሰርሓ እሞ ናብቲ ሰብኣይ ኣምጽኣ።
23 እቲ ሰብኣይ ከኣ፥ እዚኣ ዓጽሚ ኻብ ኣዕጽምተይ፡ ስጋ ኸኣ ካብ ስጋይ እያ፡ ካብ ሰብኣይ ተወሲዳ እያ እሞ፡ ሰበይቲ ትብሀል፡ በለ።
24 ስለዚ ሰብኣይ ኣቦኡን ኣዲኡን ይሓድግ፡ ምስ ሰበይቱ ኸኣ ይጠብቕ። ሓደ ስጋ ድማ ይዀኑ።
25 እቲ ሰብኣይን ሰበይቱን ድማ ኽልቲኦም ጥራዮም ነበሩ፡ ኣይሓንኩን ከኣ ነበሩ።
Result not found!
No valid results were found for your search. Try refining your search using the above form.
Search again using the above filed or click blow button to see Bible book name list...


text:
ኢትዮጵያ ኣብ ፍትሓዊነት ክፍፍል ኣታዊ ካብ ኩለን ሃገራት ኣፍሪካ ኣብዝሓሸ ደረጃ ከእምትርከብ ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ዜናዊ ገሊፆም።ዝርገሐ ግልጋሎት ጥዕና’ውን ተመሳሳሊ ከምዝኾነ ተሓቢሩ።
ቀዳማይ ምንስቴር ኢትዮጵያ ኣቶ መለስ ዜናዊ ትማሊ መሸት ንመበል 13 ዓለምለኸ ጉባኤ ክንክን ጥዕና እንትኸፍቱ ናይቲ ጉባኤ መሪሕ ቃል ኣብ ፍትሓውነት ግልጋሎት ጥዕና ትዃሩ ምሃቡ ድሕሪ ምድናቕ ኣብ እዋናውነቱ ክርክርን ምይይጥን ክካየደሉ ዝግባእ ርእሰ ጉዳይ ምዃኑ እውን ገሊፆም።
ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ መንጎ ሃገራት ዝርአ ዘሎ ኣፈላላይ መጠን ኣታዊ ኣዝዩ እናሰፍሐ ይኸይድ ከምዘሎ ዘዘኻኸሩ ኣቶ መለስ እዚ ንማክሮ ኢኮኖሚን ንማሕበራዊ ምርግጋዕን ማሕበረሰብ ዓለም ዓብዪ ሓደጋ ምዃኑ ኣመልኪቶም።
ዝሓለፉ ሸሞንተ ዓመታት ቁጠባና በቢዓመቱ ብማእኸላይ ብውሕዱ ካብ 11 ሚእታዊ ንላዕሊ እናዓበየ ይርከብ ዝበሉ ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ዜናዊ ብዘደንቕ ኩነት እዚ ሓፈሻዊ ዓመታዊ ዕብየት ምህርቲ ዘርከቦ ረብሓ ብሰፊሑ ተኸፋፊሉ’ሎ።ብምቕፃል ‘’ፕሮግራም ልምዓት ሕቡራት መንግስታት ኣብ ዘውፅኦ ዳሕረዋይ ፀብፃቡ ከምዝሓበሮ ኢትዮጵያ ካብ ሃገራት ኣፍሪካ ዝሐሸ ፍትሓዊ ናይ እቶት ኽፍፍል እንትህልዋ ኣብ ዓለም ዝለዓለ ናይ ኣታዊ ኽፍፍል ፍትሓዊነት ካብ መንጎ ዝረአየለን ዓሰርተ ሃገራት ሓንቲ እያ።’’
ከም ኣገላልፃ ኣቶ መለስ እቲ ፍትሓዊ ኽፍፍል ኣብ ዝርገሕ ሓለዋ ጥዕና’ውን ተመሳሳሊ መልክዕ ኣለዎ።ኣብዚ ሕዚ እዋን 90 ሚእታዊ ዝኾኑ ኢትዮጵያዊያን ተረባሕቲ መሰረታዊ ግልጋሎት ጥዕና ኮይኖም ኣለው ኢሎም።
ኣብዚ ዓለምለኸ ጉባኤ 116 ሃገራት እናተሳተፋ እንትኾና 4,000 ዝኾኑ ተሳተፍቲ’ውን ናብ ኢትዮጵያ ምእታዎም ምንስቴር ጥዕና ኢትዮጵያ ዶ/ር ቴድሮስ ኣፍሊጦም ኣለው።700 ዝበፅሑ መፅናዕታዊ ፅሑፋት ክቐርቡ እዮም፡ካብዚኦም እቶም ሓደ ምእቲ ብኢትዮጵያዊያ እዮም ክቐርቡ።


text:
ስነ ስርዓት ቀብሪ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ መለስ ዜናዊ፣ ብርክት ዝበሉ መራሕቲ ሃገራትን ኣሽሓት ህዝብን ኣብ ዝተረኽበሉ ትማሊ 2 መስከረም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተፈጺሙ።
ኣብቲ ስነ ስርዓት ቀብሪ፣ ብዘይካ ፕረዚደንት ኤርትራ ብሙሉኦም ፕረዚደንታት ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃን ካልኦትን ልዕሊ 20 ዝኾኑ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ክርከቡ እንከለዉ፣ ሚኒተራት ወጻኢ ጉዳያት፣ ላዕለዎት ሰበ ስልጣንን ኣምባሳደራትን ናይ ዝተፈላለያ ሃገራት ከምኡ ድማ ከም ወናኒ ማይክሮሶፍ ዝኾነ ቢልዮነር በዓል ጸጋ ቢል ጌትስን ዝኣመሰሉን’ውን ከምእተረኽቡ ቢቢሲ ሓቢሩ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ መለስ ዜናዊ ኣብ ቤልጁም ሳን ሉክ ዩኒቨርስቲቲ ሆስፒታል ኣብ ሕክምና ኣብ ዝነበረሉ እዋን’ዩ ብ20 ነሓሰ ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልዩ።
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ቀዋሚ ወኪል መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብቲ ትማሊ ዝተፈጸመ ስነ ስርዓት ቀብሪ ቀዳማይ ሚኒስተር መለስ ዜናዊ ምስታፉን ዘይምስታፉን ዛጊት እኳ እንተዘይተረጋገጸ፣ ኣብቲ ኣብ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ዝተዳለወ ናይ ጽንዓት ይሃብኩም መዘክር ግና ብ27 ነሓሰ ክታሙ ከምዘንበረን፣ ንበዓልቲ ቤት መለስ ዜናዊ ወይዘሮ ኣዜብ መስፍን ጽንዓት ይሃብኪ ብምብላ ሰላም ከምዝበላን ክረጋገጽ ክኢሉ’ዩ።
ማዕከን ዜና መንግስቲ ኤርትራ፣ ብዛዕባ ሞት ቀዳማይ ሚኒስተር ዜናዊ ብዝምልከት ዝኾነ ሓበሬታ ካብ ምህብ ተቖጢቡ ምህላዉ ይፍለጥ።
ስነ ስርዓት ቀብሪ ቀ.ሚ. ኣቶ መለስ ዜናዊ ተፈጺሙ
ስነ ስርዓት ቀብሪ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ መለስ ዜናዊ፣ ብርክት ዝበሉ መራሕቲ ሃገራትን ኣሽሓት ህዝብን ኣብ ዝተረኽበሉ ትማሊ 2 መስከረም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተፈጺሙ።


text:
ሓይልታት ሩስያ ኣብ ዝተቖጻጸርወን ከተማታት ዩክሬን ግፍዒታት ምፍጻሞም ዘርእይ ጸብጻባት ድሕሪ ምውጽኦም: ሕብረት ኣውሮጳ ሓደሽቲ እገዳታት ኣብ ልዕሊ'ታ ሃገር ንምንባር ሎሚ ሰኑይ ከምዝዘራረብ ተገሊጹ።
ሓላፊ ፖሊሲ ወፃኢ ሕብረት ኣውሮጳ ጆሴፍ ቦረል ኣብ ዘውፅእዎ መግለፂ ሕብረት ኣውሮጳ "ኣብ ሩሲያ ተወሳኺ እገዳታት ብቕልጡፍ ክትግብር እዩ"ኢሎም።
ንሶም ወሲኾም "ኣብ ከተማ ቡቻን ካልኦት ከተማታትን ዩክሬን ዝተፈፀመ ጨፍጫፍ ኣብ መሬት ኣውሮጳ ዝተፈፀሙ ግፍዕታት ዝርዝር ክምዝገብ እዩ" ኢሎም።
ቦረል ሕብረት ኣውሮጳ ዩክሬናዊያን ጠበቓታት መርትዖታት ገበናት ኵናት ንክእክቡ ሓገዝ ክገብረሎም እዩ ኢሎም ።
ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን ትማሊ ሰንበት ሩሲያ ኣብ ዩክሬን ግፍዕታት ፈፂማ'ያ ኢሎም ።ንሶም ነዚ ዝገለፁ ወታሃደራት ሩሲያ ካብ ከተማ ቡቻ ድሕሪ ምውፅኦም ዓለም ኣብ ጎደናታት ዝወደቑ ሬሳታት ድሕሪ ምርኣያ እዩ።
ፕረዚደንት ዩክሬን ቮሎድሚር ዘለንስኪ ብዛዕባ እቶም ሬሳታት ፌስ ዘ ኔሽን (Face the Nation) ንዝተብሃለ ናይ ሲ.ቢ.ኤስ ቴሌቪዥን ፕሮግራም ከምዝገለፁዎ "ብሓቂ እዚ ምጽናት ዓሌት እዩ" ዩክሬን ብሓይልታት ሩሲያ "ተደምሲሳን ጠፊኣን እያ’’ ኢሎም።
ዋና ፀሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒዮ ጉተረዝ እውን ብትዊተር ኣብ ዝዘርግሕዎ መልእኽቲ "ኣብ ከተማ ቡቻ ዩክሬን ተቐቲሎም ብዝተርኣዩ ስቪላት ሰንቢደ እየ።ናብ ተሓታትነት ዘምርሕ ነፃ ምርመራ ክግበር ኣገዳሲ እዩ"ኢሎም።
ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮን እውን ከም ግብረ መልሲ ኣብ ልዕሊ ሩስያ ተወሳኺ እገዳታት ንምንባር ሕብረት ኣውሮጳ ክዳሎ ኣለዎ ኢሎም።


text:
ኤርትራዊ መምህር ኣማረ ወልደስላሴ፡ 'ግእዝ ብዓቢይን ንኡስን ፊደላት ክጸሓፍ ይኽእል እዩ'
መብዛሕትና በቲ ኣብ ሓዳስ ኤርትራ ዘዳልውዋ 'ትግርኛን ተዛረብቱን' እትብል ዓምዲ፡ ካልኦት'ውን በታ 'የፐ ወዲ ኩርባ' እትብል ናይ መድረኽ ድራማን ንንባብ ዘብቅዕወን መጻሕፍቶምን ግጥምታቶምን ኣይንስሕቶምን።
ኣማረ ወልደስላሴ፡ መምህር፣ ደራሲ፣ ገጣሚ፣ ተመራማሪ ቋንቋን ጋዜጠኛን እዮም።
ቋንቋታት ትግርኛ፣ ኣምሓርኛ፣ ኦሮምኛ፣ እንግሊዝኛን ዓረብን ዝዛረቡ፡ መምህር ኣማረ ኣብ ኢትዮጵያ ምድሪ ኦሮሞ ተወሊዶም ኣብኡ'ዮም ዓብዮም። ኣብኡ ድማ ከም ተርጓሚ ኮይኖም ይሰርሑ ነበሩ።
እንተኾነ ግና፡ ምስ ፖለቲካዊ ምንቅስቓሳት ህዝቢ ኤርትራ ምትእስሳር ኣለኩም ብዝብል ተኸሲሶም ንሸሞንተ ዓመታት ኣብ ኣለም በቃኝ ተኣሲሮም።
ኣብ ውሽጢ እቲ ቤት ማእሰርቲ'ውን እንተኾነ ግና ምስ ብጾቶም ብምዃን ቤት ትምህርቲ ከፊቶም፡ ንሽፋን ጋንታታት ናይ ኩዕሶ እግሪ ብምቛም'ውን ኣንጻር ስርዓት ደርግ ብዙሕ ስራሓት ሰሪሖም።
ብድሕሪ'ዚ ኣብ 1983 ካብ ማእሰርቲ ምስ ተፈትሑ፡ ብዙሕ ከይጸንሑ ቅድሚ ናጽነት እዮም ብቐጥታ ናብ ኤርትራ ኣምሪሖም።
ኣብ ኣስመራ መምህር ማእከላይ ደረጃ ኮይኖም እናሰርሑ ምሸታዊ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣስመራ ናይ ማናጅመንት ትምህርቲ ክወስዱ ጀሚሮም።
በቲ ዘመዝገብዎ ነጥቢ ድማ ብነጻ ናይ ምምሃር ዕድል ረኺቦም ድሕሪ 4 ዓመት ብልዑል ነጥቢ ተመሪቖም ኣብ ኣብያተ ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ቀይሕ ባሕርን ኣስመራ ሓፈሻውን ምሂሮም።
ጎኒ ጎኒ እዚ፡ ኣብ ግጥሚ ድርሰትን ትርጉምን ዝነጥፉ ዝነበሩ መምህር ኣማረ ካብ 2001 ጀሚሮም ናብ ሚኒስትሪ ዜና ተቐዪሮም ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ ዓምዲ ተዋሂብዎም ኣብ ኣጸሓሕፋ ቋንቋ ትግርኛ ዘተኮረ ጽሑፋት ከቕርቡ ጸኒሖም ኣለው።
ኣብዚ እዋን መምህር ኣማረ ከቢድ ጥዕናዊ ጸገም ኣጋጢምዎም ኣብ ሕክምና ይመላለሱን ወጻኢታቱ ካብ ዓቕሞም ንላዕሊ ኮይኑ ንምሕጋዞም ዝጽውዕ ናይ ምትሕግጋዝ ማዕከን ኣብ ዝተፈላለየ ክፋላት ዓለም ብዝርከቡ ኣባላት ሚኒስትሪ ዜና ነበር ይካየድ ኣሎ።
መምህር ኣማረ ክልቲአን ኩሊቶም ካብ ስራሕ ወጻኢ ብምዃነን ኣብ ሰሙን ክልተ ጊዜ ናብ ሆስፒታል ኦሮታ እናተመላለሱ፡ ናይ 'ደያሊሲስ' ኣገልግሎት ይወሃቦም።
እዚ ወርሓዊ 800 ዶላር ዝሓትት ሕክምናዊ ኣገልግሎት፡ ብዘይምቁራጽ ብቐጻሊ ክግበር ዘለዎ ብምዃኑ ድማ ዝሓቶ ወጻእን ሃልክን ቀሊል ኣይኮነን።
"እዚ ካብ ኮነ ተወሳኺ ጸቕጢ ከይፈጠረሎም፡ ከይከበዶም ከሎ፡ ነቶም ኣብቲ ዓውዲ ስነጥበብ ኣሎና ዝበሉና ሰብ፡ ብዙሕ ኣበርክቶ ኣሰሮም ዘንበሩ መምህርሲ ገለ ነገር ንሓግዝ ካብ ዝብል፡ በብቅሩብ በዚ ብወገንና ዝተዋጽአ ዲዩ፡ በብውልቂ ዝተሰድደ ድዩ፡ ነቲ ኣትየምዎ ዝጸንሑ ዕዳ ንምክፋል ኣበርክቶ ንምግባር" ከም ዝተበገሱ ሓደ ካብዞም ኣባላት ሚኒስትሪ ዜና ነበር ይገልጽ።
መምህር ኣማረ ወልደስላሴ ንኩነታት ጥዕንኦምን ኣበርክቶኦም ኣብ ስነጽሑፍ ትግርኛ ብዝምልከትን ኣዕሊሎምና ኣለው።
መምህር ኣማረን ስነጽሑፍ ትግርኛን
ኣብ ዓዲ ኦሮሞ ናይ ዝተወሰነ ኣከባቢ ተርጓሚ ኮይነ እሰርሕ ኣብ ዝነበርኩሉ እዋን፡ ሓደ ንትግርኛ ዘነኣእስ ዘረባ ሰሚዐ፤ ነዚ ነኺሰ እነብር ነይረ።
ኣብቲ እዋን ብዙሕ እጽሕፍ ኣይነበርኩን ናብ ኤርትራ መጺአ ቀስ እናበልኩ ምስ ርኣኽዎ ግና፡ ትግርኛ ኣዝዩ ዘገርም ቋንቋ እዩ። ሓደ ካብቶም ኣብ ዓለም ዘለው ዘገርሙ ልሳናት ምዃኑ ተረዲአ።
ደሓር ኣብ ሓዳስ ኤርትራ ትግርኛን ተዛረብታን እትብል ዓምዲ ተዋሂባትኒ ንኣኣ እናሰራሕኩ፡ ንትግርኛ ዝጠቕሙ ክልሰ ሓሳባት እናማዕበልኩ እነብር ኣለኹ።
እቲ ቀንዲ ክልሰ ሓሳብ፡ 'ትግርኛ ኣማእዛኒ ቀመራት ኣለዎ' ዝብል ኮይኑ፤ ሓደ ካብኡ ትግርኛ ፍጹም ግጥማዊ ቋንቋ እዩ ዝብል እዩ። ነዚ ንምርኣይ ከኣ ኣነ ብዘረባ ግጥምታት እገጥም። ነዚ ክልሰ ሓሳበይ ኣብ ዝተፈላለዩ ቦታታት ኣስተምህሮ ሂበሉ እየ።
ቅድሚ ሕጂ ጽሕፍቶን (Destiny) መሳግሮን (Transition) ዝበሃላ ክልተ ናይ ግጥሚ መጻሕፍቲ ኣዳልየ ኣለኹ። ስንብታ ትበሃል ከኣ ኣብ ምድላው ኣላ። ብዙሓት ሰባት ነታ 'ስንብታ' ትብል ቃል ኣይፈተውዋን ከምዚ ፋል ከይትኸውን ይብሉኒ ግና፡ 'ስንብታ ካብ ግጥሚ' ንምባል እየ።
ካብ ግጥሚ ናብ ሓጺር ዛንታን ካልእ ዕዮታተይን ክሰግር እየ ዝብል መልእኽቲ እዩ ዘለዋ። ምኽንያቱ ኣብ ኢደይ ናብ ሕትመት ዘይበጽሓ ብዙሓት ናይ ትርጉም ዕዮታት፡ ሓጸርቲ ዛንታታት፡ ከምኡውን ድራማታት ኣለዋ።
ካልእ የፕ ወዲ ኩርባን መዝገብ ኣርዮስን ዝበሃላ ኣብ ሓደ ዝተጠርነፋ መጻሕፍቲ'ውን ኣለዋ። ብሕጂ ግና ብዙሕ መጻሕፍቲ ክህሉ እዩ።
'እምነ ኩርናዕ ትግርኛ' ትብል ክልሰ ሓሳብ ካብ ዝሰርሓቶ ዕዮ ካልእ ክጥቀስ ዝኽእል፡ ግእዝ ከም ናይ እንግሊዝኛ ብዓበይትን ንኣሽቱን ፊደላት፡ capital and small letters ክጸሓፍ ይኸእል እዩ ዝብል አዩ።
ናይ ግእዝ ፊደል ብልጫ ዘለዎ ኮይኑ ረኺበዮ፤ ብእኡ መሰረት ካኣ ነዚ ንሰርሓሉ ዘሎና ዓቢይ ግእዝ ኢልናዮ። ንኡስ ግእዝ ከኣ ክስርሓሉ ከም ዝኽእል እቲ ክልሰ ሓሳብ ኣንፊቱኒ፡ ከምኡ ጌረ ሰሪሐዮ።
ሰለስተ መንእሰያት መሃንድሳት ኣዳልዮምዎ [ብሶፍትዌር] ሕጂ ኣብ ዝተፈላለየ ክፋል ዓለምና ተዝርጊሑ ኣሎ።
ዓቢይ ግእዝ ንኡስ ግእዝ ንምንታይ ኣድለየ? እዚ ንጥቀመሉ ዘሎና እንታይ ሕጽረት ስለዘለዎ እዩ ከምኡ ኣድልዩ?
ዝኾነ ሕጽረት ስለዘለዎ ኣይኮነን ግና ንእኡ ምውሳኽ ሓጋዚ ስለዝኸውን እዩ። ክልቲኡ ጎኒ ንጎኒ ክኸይድ ይኽእል እዩ። እዚ ሓድሽ ግን ብፍላይ ንግጥሚ፡ ንምልክታ፡ ንስም ዝርዝር ዝኸውን እዩ። ክልቲኦም ነናቶም ብጽሒት ኣለዎም። እቲ ናይ ቀደም ግን ብሉጽ ስለዝኾነ ክዕቀብ እዩ።
ብተጠቀምቲ ዝረኸብኩምዎ ግብረመልሲ'ኸ እንታይ ይመስል?
ክሳብ ሕጂ ዝረከብዎ መልሲ ዘተባብዕ ኣዝዩ ጽቡቕ ዝብል እዩ። ንመጻኢ ብዙሕ ፋይዳ ዘለዎ ነገር ክኸውን እዩ።
ንመሰል ዋንነት ዝምልከት'ኸ እንታይ ዝተገብረ ኣሎ?
ንሱ ብሕጂ ንሰርሓሉ እዩ።
ኩነታት ጥዕናኹም ሕጂ እንታይ ይመስል?
ናይ ኩሊት ጸገም ካብ ዘጋጥመኒ ክልተ ዓመት ኮይኑ ኣሎ። ናይ ዳያሊስስ ተሓካማይ እየ። ኣብ ሰሙን ክልተ ጊዜ ካብ ሰለስተ ክሳብ ኣርባዕተ ሰዓታት ዝወስድ ሕክምና እገብር።
ብሓፈሽኡ እቲ ሕማም ብዙሕ ሕልኽላኻት እዩ ዝፈጥር። ክሳብ ንሓንጎል ጉድኣት የብጽሕ እዩ። ኣነ ዕድለኛ'የ። ሓንጎለይ ኣይተተንክፈን።
ኣብ ሕክምና ደቂሰ እንከለኹ፡ አንብብ እምህር። ከምኡ እናገበርኩ ከኣ ቁምነገር እገብር። ናይ ዳያሊሲስ እቲ ኣሸጋሪ ነገር ናብ ሕክምና ምምልላስ ስለዘሎ ናይ መጉዓዝያ ጉዳይ እዩ።
ብሩኻት ዝሕግዙኒ ሰባት ኣለው፡ ኣብቲ ክፍሊት ከኣ ኣብ ልዕሊ'ቲ ናይ መንግስቲ ሓገዝ፡ ብዙሓት ሰባት ሕቖ ዝኾኑኒ ኣለው። በዚ ኣጋጣሚ ከመስግኖም እደሊ።
ኩሊቱ ክልግሰልኩም ፍቓደኛ ዝኾነ ሰብ ነይሩ ግና ንስኹም ከም ዝኣበኹም'ውን ሰሚዐ፡ እንታይ እዩ እቲ ምኽንያት?
ኩሊት ክልግሱለይ ዝሓተቱኒ ብዙሓት'ዮም። ብፍላይ ድማ ኣብ ቀረባ መዓልታት ሓደ ሰብ ካብ ካናዳ ከምኡ ኢሉኒ። ብርግጽ እቶም ሓካይም ከም ዝከኣል ሓቢሮምኒ እዮም። ሓደጋ'ውን ክህልዎ ይኽእል እዩ።
ከምኡ ስለ ዝኾነ ኣነ ብዕድመ ዓቢይ እየ ሰብዓ ሰጊረያ ኣለኹ። ንሱ ግን ወዲ ኣርብዓ እዩ። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝረኸብክዎ'ውን ወዲ 29 እዩ።
ስለዝኾነ፡ ንስኻትኩም ነዊሕ ዕድመ ኣለኹም፡ ስለምንታይ ኣብ ሓደጋ ትኣትው ኢለ ኣመስጊነዮም። እቲ ወፈይኦም ድማ በዚ ምኽንያት ኣይተቐብልክዎን።
መምህር ኣማረ ብዙሕ ዝምስጥ ዕላል ነይርዎም ግና ሕክምንኦም ወዲኦም ናብ ገዝኦም ምእንቲ ክወስድዎም፥ እቶም ብመጉዓዝያ ዝተሓባበርዎም ሰባት ይጽበይዎም ነይሮም። በዚ ድማ ተመሳጊንና ተፈላሊና።
ምስ መምህር ደጊምና ኣስፍሕ ኣቢልና ከም እነዕልል ተስፋ እገብር፤ ንሎሚ ወድሓንኩም።


text:
ኣብ ኢትዮጵያ እዚ ዝዛዘም ዘሎ ዓመተ 2010 ዝተፈላለየ ዲፕሎማሲያዊን ዓወታት ዝተረኽቦ’ዩ ክብል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።
ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣቶ መለስ አለም ሎሚ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣብዚ ዝዛዘም ዘሎ ዓመት ሓያል ዲፕሎማሲያዊ ዓወታት ተረኺቦም ኣለው ብምባል ከም ኣብነት ዝጠቀስዎ ድማ ተስፋ ተቆሪጽዎ ዝነበረ ከይዲ ሰላም ነፍሲ ዘሪኡ ተዓዊቱ’ዩ ክብሉ ኣብሪሆም ኣለው።
“ጉዳይ ኤርትራ ዓለም ዝዘንግዖ ጉዳይ ብብዙሓት ተንተንቲ ኣብ መደርደሪ ዝተቐመጠ ፋይል ተባሂሉ ዝነበረ እቲ ፋይል መዓልቦ ረኺቡ ኣብ 2010 ዓ.ም ምስ ኤርትራ ዝነበረ ጉዳይ ዶብ ብመሰረት ስምምዕ ኣልጀርስን ኮሚሽን ዶብን ውሳነ መሰረት ክፍታሕ ክልቲኣን ሃገራት ኣብ ምርድዳእ ምብጽሓን ካብ ዲፕሎማሲያዊ ርክብ ክልቲኣን ሃገርት ሰጊሩ ንጂኦ-ፖለቲካ ቀርኒ ኣፍሪቃ ከም ኣህጉር’ውን ንኣፍሪቃ ዘለዎ ኣሰላልፋ ዝልውጥ ዓወት ዲፕሎማሲ ተጌይሩ ክቀርብ ይክእል’ዩ”ኢሎም።


text:
Radio Erena: 23 September 2019
ሕቡራት ኢማራት፣ ኣብ ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ ዝነበራ መደብ ምህናጽ ወትሃደራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ከምዝተሰረዘ ፕረዚደንት ናይታ ርእሰ ምምሕዳር ሙሰ ቢሒ ገሊጹ።
ንሱ ዝሓለፈ ሰሙን ብቴሌቪዥን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ እቲ ብሕቡራት ኢማራት፣ ኣብ ከባቢ ወደብ በርበራ ክህነጽ ጀሚሩ ዝነበረ ወትሃደራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ደው ኢሉ ከምዘሎ ብምርግጋጽ፣ እቲ ፕሮጀክት ናብ ሲቪላዊ ዕላማ ተቐይሩ ንኻልእ ኩባንያ ክወሃብ ምዃኑ ኣፍሊጡ።
ኣብ 2017 ዝጀመረ ምህናጽ እቲ ወትሃደራዊ መዓትፎ ነፈርቲ፣ ኣካታዒ ኮይኑ ምጽንሑ ዝፍለጥ’ዩ።
ሕቡራት ኢማራት፣ ድሕሪ’ቲ ኣብ 2015 ኣብ የመን ዝጀመረ ኵናት፣ ንኤርትራን ሶማሊላንድ ከም መንሃርያ ንክጥጥቐመለን ናይ ኣማኢት ሚልዮናት ዶላራት ስምምዕ ከምዝኸተመት’ዩ ዝግለጽ።
ኣብ ኤርትራ፣ ንወደብን መዓርፎ ነፈርቲ ዓሰብ ከምኡ ድማ ንስልጠና ሰራዊት ዝኸውን ካልእ መዓስከር ክትከፍት እንከላ፣ ኣብ ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ ድማ ን30 ዓመታት ዝጸንሕ ቀዋሚ መዓርፎ ነፈርትን ወትሃደራዊ መዓስከራትን ንምኽፋት መደብ ኔሩዋ።
እንተኾነ፣ ሮይተርስ ንመግለጺ ፕረዚደንት ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ ብምጥቃስ ኣብ ዝዘርግሖ ዜና፣ ምህናጽ እቲ ኣካታዒ ኮይኑ ዝጸንሐ ወትሃደራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ጠቕሊሉ ደው ኢሉ ኣሎ።
ምኽንያቱ ግና ብዝርዝር ኣይተገልጸን።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘለዋ ወትሃደራዊ ጽልዋታት ንምዕባይ እትሰርሕ ዘሎ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ምስ ኢትዮጵያ ተመሳሳሊ ስምምዓት ንምኽታም ዘኽእላ ወትሃደራዊ ዘተ ኣካይዳ።
እቲ ዘተ ዝተኻየደ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ዘካይድ ዘሎ ጠቕላሊ ሓለቃ ስታፍ ሰራዊት ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ጀነራል ሓማድ መሓመድ ታኒ ኣል ሩማይቲ፣ ምስ ኢትዮጵያ መዘንኡ፣ ጀነራል ኣደም መሓመድ፣ ብ19 መስከረም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝተራኸበሉ እዋን’ዩ።
==================


text:
ዓለምለኸ ማሕበረሰብ ኣብ ኢትዮጵያ ዳግም ዝተልዓለ ውግእ ደው ክብል ይፅውዑ ኣለው። ውግእ ዳግም ምጅማሩ ከምዘሻቐሎም ዝገለጹ ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣመሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓትን ብዘይ ዝኾነ ይኹን ቅድመ ኩነት ቶኽሲ ደው ከብሉ ፀዊዖም።ሕብረት ኣፍሪቃን ኢጋድን እውን ተመሳሳሊ ፃውዒት ኣቕሪቦም ኣለው።ኣባል ኮንግረስ ብራድ ሸርማን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ክልል ትግራይ ከም ብሓዱሽ ዝጀመሮ መጥቓዕቲ ከምዘተሓሳሰቦም ገሊፆም።
ንኣዋርሕ ዝጸንሐ ቶኽሲ ደው ናይ ምባል ስምምዕ ፈሪሱ ኣብ መንጎ ህወሓትን ፌደራል መንግስትን ትማሊ 18 ነሓሰ ዳግማይ ዝጀመረ ውግእ ኣተሓሳሲቡና ዝበሉ ዓለምለኸ ኣካላት ፃውዒት ሰላም ኣብ ምቕራብ ይርከቡ።
ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣመሪካ ኣንቶኒ ብሊንከን ኣብ ዘውፅእዎ መግለፂ "መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓትን ነቲ ግጭት ነባሪ ፍታሕን ንሰላም ዘካይዱ ፃዕርታት ክቕፅልሉ ንሓትት’’ኢሎም።
ቅድሚ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ስምምዕ ምቁራፅ ተፃብኦ ተኣዊጁ ከምዝነበረ ዘዘኻኸሩ እቶም ሚንስትር በዚ ኣቢሉ ህውከት ዝነከየን ህይወት ብዙሓት ዘድሓነን ከምዝነበረ ገሊፆም።እቲ ውግእ ዳግም ምልዓሉ ስቓይ ዜጋታት ዘብዝሕ፣ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላትን ቁጠባዊ ፀገማት ዘጋድድን ናይ ኢትዮጵያ ሰላም ንምዝራግ ንዝፅዕሩ ኣካላት ማዕጾ ዝኸፍትን እዩ ኢሎም።
"መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝላዘብ ጉጅለ ምጥያሱን ዘተ ንምክያድ ዘለዎ ድልየትን ንርዳእ ኢና’’ ዝበሉ ብሊንከን ብኣካላት ሰብኣዊ ረድኤት ዝቐርብ መግብን ነዳዲን መሰረታዊ ኣገልግሎታት ናብ ዝነበሮ ንምምላስ ንዝካየዱ ስራሓት ኩሎም ወገናት ከኽብሩዎ ፀዊዖም።
ንሶም ወሲኾም ኣመሪካ ልኡላዊነትን ግዝኣታዊ ሓድነትን ኢትዮጵያ ክሕሎ ፅኑዕ መርገፂ ኣለዋ እውን ኢሎም።
ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ሙሳ ፋቂ ማሃማት ኣብ ዘውፅእዎ መግለፂ ወታሃደራዊ ግጭት ዳግም ምልዓሉ ኣዚዩ ከምዘተሓሳሰቦም ብምግላፅን ብቕልጡፍ ደው ክብል ብምፅዋዕን ኣብቲ ግጭት ይሳተፉ ዘለው ኣካላት ሰላማዊ ፍታሕ ንምምፃእ ዝርርቦም ንክቕፅሉ ኣተሓሳሲቦም።
ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪካቃ ሙሳ ፈቂ ኣብ ኵናት ክልል ትግራይ ናብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘዘንበለ መርገፂ ሒዞም ብዝብል ብተደጋጋሚ ይኸስስ።
ዋና ፀሓፊ ኢጋድ ዶክተር ወርቅነህ ገበየሁ እቲ ግጭት ብቕልጡፍ ጠጠው ክብል ብምሕታት ተመሳሳሊ መልእኽቲ ኣሕሊፎም።
ላዕለዋይ ተወካሊ ፖሊሲ ጉዳያት ወፃኢን ድሕነትን ምኽትል ኮሚሽነር ሕብረት ኣውሮጳ ጆሴፍ ቦሬል እቲ ኩነታት ናብ ኵናት ቅድሚ ምምርሑ ኩሎም ኣካላት ነቲ ግጭት ከህድኡ ፀዊዖኦም።
ኣባል ዴሞክራቲክ ፓርቲን ናይ ክፍለ ግዝኣት ካሊፎርኒያ ብምውካል ኣባል ኮንግረስ ኣመሪካን ዝኾኑ ብራድ ሸርማን ብቲዊተር ኣቢሎም ኣብ ዝዘርግሑዎ መልእኽቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ክልል ትግራይ ይወስዶ ዘሎ ሓዱሽ መጥቓዕቲ ኣሕዚኑኒ ኢሎም።ተጋሩ ኣብ ዓለም እቲ ዝኸፍአ ሰብኣዊ ቅልውላው ገጢሙዎም ኣሎ እዚ ሓዱሽ መጥቓዕቲ ዓፀቦ የሕልፉ ዘለው ሚሊዮናት ኣብ ስግኣት ዘውድቕ እዩ ኢሎም።
ፌደራል መንግስትን ሓይልታት ትግራይን ጀማሪ ናይቲ ሓዱሽ ውግእ ነንሕድ ሕዶም ይካሰሱ።


text:
ምውህሃሃድ ሰብኣዊ ሓገዛት ሕቡራት ሃገራት (ኦቻ) ትማሊ ኣብ ዝሃቦ ስሩዕ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ናብ ክልል ትግራይ ንምብጻሕ ዝገብሮ ዘሎ ጻዕሪ፡ ብሕልፊ እኳ ብስእነት ቀረባት ነዳዲ ኣመና ይጽገም ከም ዘሎ ኣፍሊጡ።
ብመሰረት ጋዜጣዊ መግለጺ’ቲ ቤት ጽሕፈት፡ ብመገዲ እታ እንኮ መሕለፊ ዘላ ክልል ዓፋር ኣቢለን፡ ዝሓለፈ ሰሙን (ካብ 21-28 መስከረም) 79 ሓገዝ ዝጸዓና መካይን ከም ዝተላእካ ኣፍሊጡ። ካብ 12 ሓምለ ኣትሒዘን ናብ ክልል ትግራይ ኣትየን ዘለዋ ናይ ጽዕነት መካይን 606 ክበጽሕ እንከሎ፡ ብገምጋም እቲ ቤት ጽሕፈት ግን መዓልታዊ 100 መካይን ሓገዝ’የን ክኣትዋ ዝድለ።
ኦቻ፡ ቀንዲ ማሕንቖ ኢሉ ዝጠቐሶ፡ ካብን ናብን ክልል ትግራይ መካይን ንምንቅስቓስ ዝፍጠር ዘሎ ዋሕዲ ነዳዲ’ዩ። ስእነት ቀረባት መድሃኒት’ውን ከም ዘሎ እቲ ቤት ጽሕፈት ይውስኽ።
ንግዳዊ በረራታት ካብን ናብን መቐለ ካብ 28 ሰነ ድሕሪ ምቍራጹ፡ ምስ ምውዳእ ዋሕዲ ቀረባት፡ ዋጋ መሰረታዊ ሃለኽቲ ኣብቲ ክልል፡ ኣብ ገሊኡ ክሳብ ብ400% ወሲኹ ኣሎ: ሓያሎ ሰብኣዊ ሓገዛት ዝህባ ትካላት ቅሩብነትን ደኣ ይግለጻን ዝከኣለን ይገብራ ይሃለዋን እምበር፡ ብሰንኪ ዋሕዲ ቀረባት ግን እቲ ተበጻሕነት ኣመና ውሱን ምዃኑ ኦቻ ይጠቅስ።
ኣብ ተመሳሳሊ ዜና፡ ፕሮግራም መግቢ ዓለም፡ ናብቲ ብዂናት ኣዝዩ ተጸልዩ ዘሎ ክልላት ዓፋርን ኣምሓራን ሰብኣዊ ሓገዛት ንምብጻሕ ኣብ ስራሕ ከም ዘሎ እቲ ጋዜጣዊ መግለጺ የነጽር። ፕሮግራም መግቢ ዓለም ንኣስታት 52-ሽሕ ውሽጣውያን ተመዛበልቲ ክልል ዓፋርን 163-ሽሕ ተመዛበልቲ ኣብ ክልል ኣምሓራን ክሕግዝ እንከሎ፡ ካልኦት ዘይመንግስታውያን ትካላት’ውን ኣብ ክልል ኣምሓራ ንልዕሊ 200-ሽሕ ተጸበይቲ ረዲኤት ሓገዝ ኣባጺሖም።
ንፍቓድ ዝደሓራ መካይን ሓገዝ ናብ ክልል ትግራይ ምስጋናኡ ዝገለጸ ሕቡራት ሃገራት፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዘይተገደበ ሰብኣዊ ሓገዝ ክባጻሕ ከኽእል ይጽውዕ ኣሎ።


text:
Radio Erena: 06 March 2017
ኢትዮጵያን ኡጋንዳን፣ ብመንገዲ ኢጋድ ጸጥታ ደቡብ ሱዳን ንምርግጋእ ብሓባር ክሰርሓ ከምዝተሰማምዓ ጋዜጣ ኒው ቪዥን ናይ ኡጋንዳ ገሊጻ።
እዚ ዝተገልጸ፣ ኣብ ኡጋንዳ ናይ ሰለስተ መዓልታት ናይ ስራሕ ምብጻሕ ዝፈጸመ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትይጵያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ምስ ፕረዚደንት ኡጋንዳ ዩዌሩ ሙሴቬኒ ድሕሪ ዘካየዶ ጽዑቕ ዘተ’ዩ።
ኢጋድ፣ ንፕረዚደንት ደቡብ ሱዳንን ተቓዋሚኡን ናብ መኣዲ ዘተ ንምምላሶም ዘካየድዎ ጻዕርታት ክዕወት እኳ እንተዘይክኣለ፣ ጸጥታን እታ ሃገር ንምውሓስ ጻዕርታት ኢጋድ ገና ክቕጽል ምዃኑ መራሕቲ ኢትዮጵያን ኡጋንዳን ኣብ ርክቦም የመልክቱ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያን ኣቶ ሃይለማርያም እዋናዊ ኣቦ መንበር ኢጋድ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፣ ኢትዮጵያ ዘይቀዋሚት ኣባል ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኮይና ምህላዋ ይፍለጥ።
ሓንቲ ካብተን ሸሞንተ ኣባላት ሃገራት ኢጋድ ዝኾነት ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ንኤርትራ ንምውንጃል ንኢጋድ ከም መሳርሒ ትጥቐመሉ ኣላ ክትብል ዝሓለፈ ወርሒ ምውቓሳ ይዝከር።
መራሕቲ ኢትዮጵያን ኡጋንዳን ኣብቲ ናይ ካምፓላ ርክቦም፣ ብዛዕባ’ቲ ንኢትዮጵያ ምስ ግብጺ ዘሰሓሕባ ዘሎ ጉዳይ ናይልን ተጠቓምነቱን’ውን ከምዝዘተዩ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ኡጋንዳ ሓቢረን።
ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ናብ ካምፓላ ሓር ዑደት ብምክያድ ምስ ፕረዚደንት ሙሴቬኒ ተመሳሳሊ ዝርርብ ምክያዱ ኣይርሳዕን።
======================


text:
ገዛኢ ፓርቲ ኢትዮጵያ ነቲ ምስ ሓይልታት ትግራይ ዝተኻየደ ውግእ ንኽብቅዕ ዝካየድ ዝኮነ ዓይነት ዘተ ሰላም ብመንጎኛነት ሕብረት ኣፍሪቃ ክሳለጥ ከምዝደሊ አብዚ ሰሙን ክገልፅ ከሎ ህዝባዊ ወያነ ትግራይ (ህወሓት) ግን ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃ እምነት ከምዘይብሉን ነቲ ዘተ ኬንያ ክትመርሖ ከምዝኾነ ከምዝደልይ ገሊጹ እዩ።
ሪፖርተር ድምፂ አሜሪካ ካብ ኣዲስ አበባ ተንተንትን ፖለቲከኛታትን ኣብቲ ጉዳይ ዘለዎም ርእይቶን እቲ ዘተ ዝህልዎ ተስፋን ኣመልኪቱ ኣዘራሪብዎም ኣሎ።
ሚኒስትር ፍትሒ ዶ/ር ጌድዮን ጢሞትዮስ ኣብ ዝሓለፈ ሰሉስ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ ደጊሞም ግልፂ ዝገበርዎ ሕብረት ኣፍሪቃ ምስ ኣመሪካ ብምትሕብባር ነቲ ምስ ህወሓት ዝካየድ ዘተ ሰላም ክመርሕዎ ድልየት መንግስቶም ከምዝኾነ እዩ። ይኹን እምበር ህወሓት ግን ኣብ ልዕሊ ሕብረት ኣፍሪቃ እምነት ከምዘይብሉን ንፕሬዝዳንት ኬንያ ኡሁሩ ኬንያታ ከምዝመርፅን ኣብቲ ዘተ ሰላም'ውን ወሳኒ ግደ ክፃወቱ ከምዝኽእሉን እዩ ገሊፁ።
ንምዃኑ ንምንታይ እዮም እዞም ክልተ ወገናት ኣብዚ ገና ዘይተጀመረ ዘተ ኮይኖም ዝፃረሩ ዘለዉ ነቲ ንመፃኢ ዝካየድ ዘተ'ኸ ከመይ ክፀልዎ ይኽእል፧
ቤልጂየም ዝመደብሩ ትካል መርማሪ ኢንተርናሽናል ክራይስስ ግሩፕ ተንታኒ ዊልያም ዴቪሶን ከምዚ ይብል።
"መርገፂ መንግስቲ ክልል ትግራይ ካብቲ ጎንፂ ዝተጀመረሉ እዋን አትሒዙ ኣቦ መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ነቲ ፌደራላዊ መንግስቲ ኣብ ክልል ትግራይ ዘካየዶ ወተሃደራዊ ወፍሪ ብዘርኣይዎ ዝተወሰነ ደገፍ ዝመበገሲኡ ይመስለኒ ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ኮምሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብቲ እዋን ሽምግልና ብዙሕ ናይ ምግዳድ ሓይሊ ክህልዎ እዩ ዝብል እምነት ስለዘይብሉ ክቆፃፀሮ ዝኽእል ሽማግለ ስለዝኾነሉ ይመስለኒ።”
ዊልያም ዴቪሶን ወሲኹ ዋና ቤት ፅሕፈት ሕብረት ኣፍሪቃ'ውን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ይርከብ ይብል።
ሶሎሞን ጓዴ ኣብ ኢትዮጵያ ዩኒቨርሲቲ ጂጂጋ መምህር ሕጊ እዮም ። ኬንያ ነቲ ዘተ ፍትሓዊት (ገለልተኛ) ሽማግለ ክትከውን እያ ዝብል እምነት የብሉን።
"ኬንያ ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ዶባትን ከባቢያዊ ጉዳይተን ዝተተሓሓዘ ምስሕሓባት ኣለዋ እዩ ። ንሱ ምናልባት ገለልተኛ ንኸይትኸውን ተጽዕኖ ክፈጥረላን ሞንጎኛነታ ክፀልዎን ይኽእል እዩ።ሕብረት ኣፍሪቃ ካብ ኬንያ ዝሐሸ ኣካል ክኸውን ዝኽእል ይመስለኒ።"
ዴቪሶን ብወገኑ ከምዚኦም ዝበሉ ዘይምርድዳኣት ዝተለምዱን ክፍትሑ ዝኽእሉን እዮም ይብል ።
"መንግስቲ ኬንያ ምስ ሕብረት ኣፍሪቃን ልኡኻቱን ብምዃን ብሓባር ክሰርሓሉ ዘይኽእል ዝተፈለየ ምኽንያት የለን። ምስቲ ዘሎ ሓደጋ እዚ ፍታሕ ክኸውን ዝኽእል እዩ ።ከምዚኦም ዝበሉ ጭቅ፟ጭቃ፟ት መስርሕ እቶም ተዛተይቲ ካብ ምዝታዮም ንኸየትርፍዎም ጥንቃቀ፟ ምግባር ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ።"
ኣብቲ ዝካየድ ዘተ ሓደ ሓደ ተንተንትን ፖለቲከኛታትን ዘልዕልዎም ዝተሓላላእኹ ሓሳባት ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓትን ወፃኢ ኣብቲ ጎንፂ ቀንዲ ተሳተፍቲ ንዝነበሩ ብፍላይ መንግስቲ ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ከምኡ'ውን መንግስቲ ኤርትራ ክሓውስ ኣለዎ ይብሉ ።
ሰራዊት ኤርትራ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ተሓወሱ ኣንፃር ህወሓት ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ተዋጊኡ እዩ ። ኣብ ሞንጎ ሓይልታት ትግራይን መንግስቲ ፌደራልን ዝተኻየደ ውግእ ካብ ወርሒ ሕዳር 2020 ዝጀመረ ኮይኑ እዚ ድማ ኣብ 2021 ብምኽንያት እቲ ጎንፂ ናብ 5.1 ሚልዮን ዝፅጋዕ ህዝቢ ካብ መረበቱ ተመዛቢሉ እዩ።
ኣብ ቤልጅየም ዝርከብ ዩኒቨርሲቲ ገንት ብምኽንያት እቲ ጎንፂ ስጋብ ሕጂ ከባቢ ፍርቂ ሚልዮን ዝበፅሕ ህዝቢ ምሟቱ እዩ ዝሕብር። እዚ ኣብቲ ኲናትን እቲ ጎንፂ ብዝተፈጠሮ ሰብኣዊ ቅልውላውን ንዝሞቱ ዝሓወሰ እዩ ።


text:
Radio Erena: 15 August 2018
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ ኢትዮጵያ ኣብ ጅቡቲ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ፈጺሙ።
እቲ ልኡኽ ብ14 ነሓሰ ናብ ጅቡቲ ድሕሪ ምእታዉ፣ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ክልል ሶማል ተፈጢሩ ዘሎ ጸጥታዊ ጉዳያትን፣ ኣብ ውሕስነት ናይቶም ኣብ ጅቡትን ኢትዮጵያን ዜጋታተን ክልተን ሃገራትን ብዝምልከት ምስ ፕረዚደንት እስማዒል ዑመር ገለ ተመያይጡ።
ኣብ ድሬዳዋ ብዘጋጠመ ግጭት፣ ኣብ ልዕሊ ጅቡታውያን መጥቃዕቲ ድሕሪ ምፍጻሙ፣ መንግስቲ ጅቡቲ ኣብታ ከተማን ከባቢኣን ዝነብሩ ኣስታት 3 ሽሕ ዜጋታቱ ዝሓለፈ ሰሙን ኣውጽኢ።
ኣብ ጅቡቲ ዝነብሩ ዜጋታት ኢትዮጵያ’ውን ብተመሳሳሊ መጥቃዕቲ ከምዝበጽሖም ዝሓበራ ሓደ ሓደ ማዕከናት ዜና ኢትዮጵያ፣ ብውሕዱ ሰለስተ ሰባት ከምዝተቐትሉ የመልክታ።
ኣብ ጅቡቲ ምብጻሕ ዘካየደ ላዕለዋይ ልኡኽ ኢትዮጵያ፣ ህሉው ኩነታት ኢትዮጵያን ኣብ ዝምድና ክልቲኤን ሃገራት ዝህልዎ ባይታን ብምትኳር’ውን ከምዝተዘራረበ ምንጭታት ዜና ካብ ጅቡቲ ሓቢረን።
==================


text:
መግለጺ ዋዕላ ኤርትራዊ ሃገራዊ ዘተ !!
ዋዕላ ኤርትራዊ ሃገራዊ ዘተ ብተበግሶ በርገሳዊ ማሕበራት፣ “ፎሩም ኤርትራዊ ሃገራዊ ዘተን” “ማእከል ዜና ኤርትራን” ካብ ዕለት 7 ክሳብ 8 ምያዝያ 2018 እዞም ኣብ ትሕቲ ኣስማቶም ሰፊሩ ዘሎ ብርክት ዝበሉ ፖለቲካዊ ውድባትን በርጌሳዊ ማሕበራትን ከምኡ’ውን ነጻ ሃገራውያን ባኣታትን ዝተሳተፍዎ ዋዕላ፣ “ፖለቲካዊ ዘተ ንሓባራዊ ዕዮን ሕብረተሰባኣዊ ጥምረትን” ኣብ ትሕቲ ዝብል ጭርሖ፣ ኣብ ከተማ ሎንደን ተጋቢኡ። በዞም በርጌሳዊ ማሕበራት ዝተወስደ ተብግሶ ኣብ ታሪኽ ደምበ ተቓውሞና ኣውንታዊ ድርኺት ዝፈጥር ዓይነታዊ ተበግሶ ምዃኑ ብምራኣይ ዋዕላ መጊሱ።
ኣብዚ ዝተኻየደ ዋዕላ፡ ኣብዞም ዝስዕቡ ሰለስተ መሓውራት ዘቕነዐ ንምይይጥ ዝኸውን ዝተፈላለዩ ወረቓቕቲ ቀሪቡ፦
- ገምጋም ሕሉፍ ተመክሮ ኣብ ኤርትራዊ ሓበራዊ ዕዩ፣
- ሕድሕድ ምትእምማንን ሓባራዊ ስራሕን ብኸመይ ይህነጽ፣
- ራእይ ዲሞክራስያዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ።
ነቲ ዝቐረበ ወረቓቕቲ መሰረት ብምግባር ዓሚቚ ዘተን ልዝብን ተኻይዱ። ኣብ ኤርትራ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ንምርግጋጽ ንኸዶ ኣብ ዘሎና ጉዕዙ ቃልሲ ዝገጥመና ዘሎ ኩነታት ብዝምልከት ኣብ ሓባራዊ ተረድኦ ተበጺሑ። ኣብ መንጎ ሃገራውያን ዝካየድ ዘተ ቀጻሊ ክኸውን ድማ ርእዩ። ዋዕላ ኤርትራዊ ሃገራዊ ዘተ ነቲ ክኸይድ ዝጸንሐን ዘሎን ዘተ ፖለቲካዊ ውድባት ዘራጉድን ዘዕዝዝን ምዃን’ውን ኣረጋጊጹ።
ኣብ ዝሓለፈ ብዙሕ ዘተታት ፖለቲካዊ ውድባት ከጋጥም ዝጸንሐ ዝተፈላለየ ዕንቅፋታ ብሰፊሕ ድሕሪ ምርኣይ ኣብ ቀጻሊ ዘተታት ኩሎም ምእንቲ ዲሞክራስን ፍትሕን ዝቃለሱ ሓይልታት ክሳተፍዎን ናይ ዝኾነ ውድብ ጸጊዕነት ዘይብሎም ተዓዘብቲ ኣካላት ተሳቲፎም ዝተገብረ ዘተ ናብ ህዝቢ ብትኽክል ከም ዝተቓለሐ ዝከታተሉ ክህልዉ ብምግባር፣ ነጥበ ስምምዓት ብፍሩይ ንምቕራብን፡ ነጥበ ፍልልያት ንምጽባብን ሕድሕድ ምትእምማን ንምዕዛዝን ሓጋዚ ምዃኑ ርእዩ።
ኩለን ምስ ተቓውሞ ደምበን ደለይቲ ፍትሕን ዝዋሳኣ ናይ ዜና ማዕከናት ንሓድነት ህዝብን ሃገርን ከምኡ’ውን ንዕብየትን ሓያልነትን ደምበ ተቓውሞ፣ ቀዳምነት ሂበን ክሰርሓን ዋዕላ ኤርትራዊ ሃገራዊ ዘተ ጸዊዑ። ኣብ ጉዕዞ ዲሞክራስያዊ ቃልሲ መንእሰያትን ደቂ ኣንስትዮን ዘለዎም ወሳኒ ተራ ብምንግንዛብ ተሳትፎኦም ከዕዝዙ ኩሉ ደምበ ተቃውሞ ብዕቱብ ክሰርሓሉ ዘለዎ ጉዳይ ምዃኑ ርእዩ።
ኣብ ከባቢና ሰላምን ምርግጋእን እንተሃልዩ ንዓና ብኣወንታ ዝጸሉ ምዃኑ፡ ብኣንጻሩ ድማ ሰላምን ምርግጋእን እንተዘይሃልዩ ብኣሉታ ዝጸልወና ምዃኑ ብምርዳእ ንኹሉም ጉርባብትና ሰላምን ምርግጋእን ዋዕላ ምንዮቱ ገሊጹ። ኣብ ኤርትራ ሰላምን ምርግጋእን ኣንተ ዘይሃልዩ’ውን ንጎረባብትና ብኣሉታ ስለ ዝጸሉ፡ ህዝብና ምእንቲ ምርግጋጽ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ዘካይዶ ዘሎ ፍትሓዊ ቃልሲ ደገፎም ክህቡ ዋዕላ ጸዊዑ።
ውሽጣውን ከባብያውን ኩነታት ሃገርና ካብ ማንም ግዜ ንላዕሊ ህጹጽነቱ ምግንዛብ ዘድልዮ ጉዳይ ምዃኑ ተሳተፍቲ ዋዕላ ርእዮም። ደምበ ተቓውሞ ንዓኡ ዘንጸባርቕ ስራሕ ክሰርሕ ዘድሊ ምዃኑ’ውን ብኣጽምኦት ርእዩ። ህዝብና ኣብ ትሕቲ ህልዊ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ዘሕልፎ ዘሎ ኣስካሕካሒ ኩነታት ብምርኣይ፣ ዝፍጸም ዘሎ ዘይተኣደነ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ንሓፈሻዊ ርእይቶ ዓለም ከም ዝቃላሕ ብምግባር፣ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ስርዓት ህግደፍ ብዘይ ፍትሓዊ ፍርዲ ዝበልዮ ዘለዉን ገለ ካብኦም’ውን ንዓመታት ሃለዋቶም ዘይፍለጥን ናይ ፖለቲካን ሕልናን እሱራት ንምልቃቕን፡ ኩሎም ዝምልከቶም ኣህጉራውን ዞባውን ትካላት ግዴኦም ንክጻወቱ፣ ሓባራዊ ጻዕርን ጎስጓስን ከም ዘድሊ ዋዕላ ኤርትራዊ ሃገራዊ ዘተ ርእዩ። ኣብ’ዚ መዳይ’ዚ ዝነጥፉ ዘለዉ ሃገራውያን 14 ሚያዝያ ከም “መዓልቲ ኤርትራዊ እሱር” ክትከውን ወሲኖም ዝንቀሳቐሱ ዘለዉ ብምምጓስ፣ ናይ ፖለቲካን ሕልናን እሱራት ብዓለም ደረጃ ግቡእ ቆላሕታ ንምርካብ ኩሎም ኤርትራውያን ግዴኦም ከበርክቱ ዋዕላ ጸዊዑ። ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ምሉእ ዓለም፣ ብፍላይ ድማ ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ዝርከብ መደበር ስደተኛታት ዘሕልፍዎ ዘለዉ ኣሰቃቂ ሃለዋት ብምርኣይ፣ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ግቡእ ኣቓልቡ ክገብርን፣ ክሳብ ናብታ ተገዲዶም ዝገደፍዋ ሃገሮም ዝምለሱ፣ መነባብሮኦም ኣብ ምምሕያሽ ተርኦም ክጻወቱ ተማሕጺኑ።
ኣብ ውሽጢ ሃገርና ብስርዓት ህግደፍ ዘይተወጸዐ ህዝቢ ስለ ዘይብልና ቃልስና ብቀንዱ ንውሽጢ ሃገር ዝጠመተ ክኸውን ምጽዓር። ኣብ ዝተፈላለዩ ትካላት መንግስትን ሰራዊትን ዘለዉ ዜጋታትና ኣብ ጎድኒ ፍትሓዊ ቃልሲ ህዝቦም ደው ኢሎም ዕምሪ ዲክትቶርያዊ ስረዓት ህግደፍ ኣብ ምሕጻር ተራኦም ክጻወቱ ጸዊዑ።
ኣብ መደምደምታ፣ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝርከብ ህዝብና፣ ንተግባራት ጨቋኒ ስርዓት ብጽንዓት ዝምክት ዘሎ ብምምጓስ፣ ባርነት ተቐንጢጡ ባና ሓርነትና ክበርህ ምዃኑ ተሳተፍቲ ዋዕላ ኤርትራዊ ሃገራዊ ዘተ ኣረጋጾም።
ዋዕላ ኤርትራዊ ሃገራዊ ዘተ – ለንደን
8 ሚያዝያ 2018
መግለጺ ዝፈረሙ፦
ፖለቲካውያን ሓይልታ፡
- መሪሕነት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ
- ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ
- ኤርትራዊ ፈደራላዊ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ
- ኤርትራዊ ስምረት ንዲሞክራስያዊ ለውጢ
- ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ
- ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ
- ኤርትራዊ እስላማዊ ሰልፊ ንፍትሕን ልምዓትን
- መንግስቲ ዓፋር ኤርትራ ኣብ ወጻኢ
- ኤርትራዊ እስላማዊ ጉባኤ
- ሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራ
በርጌሳውያን ማሕበራት፡
- መድረኽ ናህዳ ጀበርቲ
- መርበብ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ
- ማሕበር ኤርትራውያን ንሰብኣውን ዲሞክራስያውን መሰላት
- መድረኽ ሃገራዊ ዘተ
- ማሕበር ዜጋታት ንዲሞክራስያዊ መሰላት አብ ኤርትራ – ስድሪ
- ምንቅስቓስ መንእሰይ ኤርትራ ኣብ ብሪጣንያ
ዋዕላ ኤርትራዊ ሃገራዊ ዘተ – ለንደን
8 ሚያዝያ 2018
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10980


text:
ቋንቋ ፍቕሪ
ዓባየይ ንሜክሲኮ ከም ሚስዮናዊት (ሰባኺት) ኰይና ምስ ኸደት፣ ቋንቋ ስጳይና ንምምሃር ዘሕለፈቶ ሽግር ኣይጽወን እዩ። ሓደ እዋን ንዕዳጋ ኸደት። ኣብ ሓደ ድኳን ብምእታው፡ ዝዝርዝር እትሽምቶም ነገራት ነታ ክትሕግዛ ዝመጸት (ኣብቲ ድኳን እትሰርሕ) ጓል ምስ ኣርኣየታ፡ ከምዚ በለታ “ብኽልተ ልሳን እዩ” (እታ ሰበይቲ፡ እቲ ሒዛቶ ዝነበረ ዝርዝር ጽሑፍ ብኽልተ ቋንቋታት እተጻሕፈ እዩ ማለታ እዩ)። እቲ ብኽልተ ልሳን ማለታ፡ ብውስጠዘጣዊ ኣዘራርባ፡ ክልተ ቋንቋታት ንምባል እዩ። (ከምዚ ኣብ ትግርይና ለውላው መልሓሱ ወይ መልሓሱ ክትነውሕ እንተ ኢልና፡ ንሓደ ዝነጋረም ወይ ተዛራባይ ሰብ እንጥቐመሉ ማለት እዩ። ውስጠዘጠ ወይ ቍንቍይና እንብሎ ኣብ ውሽጡ ብዝርከቡ ቃላት ጥራይ ትርጕሙ ብንጹር ንምርዳኡ ዘይትኽእል ክፋል ስውያ እዩ። ንመረድኢ፦ ክልተ ዝልቡ ሰብኣይ ማለት ተጠራጣሪ ማለት እዩ።---እዚ መግለጺ ብተርጓሚ እተወሰኸ እዩ።) ዝዀነ ኰይኑ፡ ኣብቲ መንጽረን ዝነበረ ብዓል-ስጋ፡ ክልተ መልሓስ ላም ክትገዝእ ደልያ እያ ትዀውን ኢሉ ሓሰበ። መሸም ኣይተረዳድኡን። ዓባየይ ቅድሚኡ መልሓስ ላም ከሺና ኣይትፈልጥን እያ። ገዛ ምስ ኸደት ግና፡ ብጠንቂ ቋንቋ ዝመጸ ዘይምርድዳእ ምዃኑ ተገንዘበት።
ካልኣይ ቋንቋ ክንመሃር ከለና--እንተላይ እቲ እንመሃሮ ሓድሽ ቋንቋ ፍቕሪ ኣምላኽ ኣካቲትካ--ጌጋታት ዘይተርፉ እዮም። እንሓንሳእ ዝርርባትና ተቓረንቲ ክዀኑ ይኽእሉ እዮም። እዚ ማለት፡ ንጐይታ ነመስግኖ፣ በቲ ኻልእ ሸነኽ ድማ ብዛዕባ ኻልኦት ሕማቕ ነውሪ። እቲ ኣረጊት ሓጥያተይና ባህርይና፣ ነቲ ሓድሽ ብክርስቶስ የሱስ ዝረኸብናዮ ህይወት ይጻረሮ። ካብ ኣፍና ብዝወጽእ፡ ክሳዕ ክንደይ ረዲኤት ኣምላኽ ከም ዘድልየና የርኢ።
ኣረጊት ልሳንና ጽርግፍ ኢላ ክትዕዘር እዩ ዘለዋ። እቲ እንኮ ነቲ ሓድሽ ቋንቋ ፍቕሪ ክትመሃረሉ እትኽእል መገዲ፣ የሱስ ጐይታ ንግግርካ ብምግባር እዩ። መንፈስ ቅዱስ ኣባና ምስ ዝዓዪ፡ ነቦ ዘስምሮ ቃላት መታን ክንዛረብ፣ ርእሰ-ግትኣት ይህበና እዩ። ነፍሲ ወከፍ ቃልና ንእኡ ነግዝኣዮ! ጐይታየ፣ ንኣፈይ ቀፊር ግበረሉ፣ ደገ ኸናፍረይ ሐሉ። መዝ 141፡3
ዝጽናዕ ጥቕሲ ያዕቆብ 3፡1-12
ጸሎት
ጐይታ የሱስ፡ ንኣፈይ ተቈጻጸር። ዝዀነ እተዛረብኩዎም ኣይግዱ፡ ዝንጉዕ፡ ቅጡዕን ሸለልትነት ዝመልኦን ቃል ይቕረ በለለይ። ቃላት ከናፍረይ ንኣኻን ንካልኦትን ዝባርኹ ይዅኑ።
ዎ እግዚኣብሄር፣ ከውሔይን መድሓንየይን፣ ቃላት ኣፈይን ሓሳባት ልበይን ኣብ ቅድሜኻ ብሁግ ይኹን። መዝ 19፡14
ምንጪ
Our Daily Bread
ትርጕም
Goitomuzit Asher Ashriel Ashley


text:
ጽላት ስፖርት ኣብ መዳያት ስፖርት ክነጥፉ ንደልዮም ወለዲ ክኽተሉዎ ዝግብኦም ዝተፈላለዩ ሜላታት ሂወት ኣሎዎ። ወለዲ ንደቆም ኣወንታዊ ደገፍቶምን ኣርኣያታቶምን ክኾኑሎም ኢና ንደሊ፡ ይኹን ደኣ እምበር ኣብ መዳያት ስፖርት ተራና ክንነቕሓሉ ውን ኣገዳሲ እዩ። ተሳትፎኻ ነቶም ቆልዑን ኣከባቢኦምን ልዑል ጽልዋ እዩ ዘሕድረሉ።
ኣብ ስፖርታዊ መዳያት ወላዲ ምዃን ማለት ንውላድካ ደጋፊኡ ምዃንን ትጻወቶ ተራን ተበርክቶ እጃምን ክትነቕሓሉ ከለኻ እዩ። ስፖርታዊ ባህታ ንኩሉ ክበሃል ከሎ ከም ዓቢ ሰብ ትጻወቶ ተራን ንቆልዑ ኣርኣያ ከምዝኾንካን ክትነቕሓሉ ምኽኣል ገለ ካብቲ ዘጠቓልሎ እዩ። ስለዚ እዞም 19 ሕግታት ኣብ መዳያት ስፖርት ክሳተፉ ንደልዮም ወለዲ ከመይ ክኾኑ ከምዘለዎም ከም መምርሒ ክንክተሎም ንኽእል።
1.ክለብካ ንዓኻን ንካልኦት ቆልዑን ኣብ ከባቢኹም ኣብ ንጥፈታት ክትሳተፉ ዕድል ትኸፍተልኩም ብምህላዋ ምስጋና ይሃልውኩም።
2. ስፖርታዊ ባህታ ኣብ ንጥፈታት ብምስታፍ ዝስመዓና ባህታ ኮይኑ፡ እዚ ከነማዕብሎን ምስ ደቅና ብሓባር ክንገብሮን ንኽእል ቀንዲ ኣገዳሲ ነገር እዩ።
3. ንውላድካ፡ ክለብካን ጽላት ስፖርትን ብሓፈሻ ኣወንታዊ እጃም ኣበርክት- ንስኻ ውን ወኪል ናይታ ክለብ ኢኻ።
4. ቆልዑ ቆልዑ ክኾኑ ግደፉዎም፡ ዘረባ ዓበይቲ ምስ ዓበይቲ ተዛረቡሉ።
5. ንመዳያት ስፖርት ዝምልከቱ ሕግታት፡መምርሒታትን ውሳኔታትን ኣጽንዓዮም። እዚ ካብ ስፖርት ናብ ስፖርት ክፈላለ ይኽእል እዩ።
6. በታ ክላብ ዝዘጋጀዉ ኣኼባታት ወለዲ፡ወፈራታትን ካልእ ንጥፈታትን ተሳተፍ።
7.ኣብ ጻወታታት/ውድድራትን ልምምዳትን ብኣካል ተረከብ- ንውላድካ፡ ነቶም ካልኦት ስፖርተኛታትን ንሃዋሁውን ተገድስ ኢኻ።
8. ጽቡቕ ይኺድ ሕማቕ ይኺድ ኣብ ኩሉ ዓይነት ኩነታት ንኩሎም ኣተባብዓዮም። ኩላትና ኣብቲ ንሳተፎ ጽቡቕ ሃዋሁው ክንፈጥር ሓላፍነትና እዩ።
9. ኣሰልጣኒ ከኣ ኣሰልጣኒ ክኸውን ግደፉዎ - ምስ ኣሰልጣንን ክለብን ሃናጺ ክልተኣዊ ዝርርብ ይሃልውኩም።
10. Fair Play ክበሃል ከሎ ዝተፈላለዩ ተራታት ኣብ ንሕዘሉ እዋናት ኣብ ነንሕድሕድና ነርእዮ ጠባይ ከመይ ከምዝኾነ ክንነቕሓሉ ከለና እዩ፡ እዚ ከኣ ኣብ ሜዳ ስፖርት ኣብ ትህልወሉን ዘይትህልወሉን እዋናት እዩ ዝምልከት።
11. ኣብ መዳያት ስፖርት ከም ዓቢ ሰብ ብጠባይካን ስነ-ስርዓትካን ኣወንታዊ ኣርኣያ ኩነሎም።
12. ውላድካ ኣብ ነፍሱን ደቅ ጋንትኡን ኣወንታዊ ጠባይ ክህልዎ ሓግዞ።
13. ምልከትን ምምሃርን ተገደሰሉ፡ ኣብ ውጽኢት ጥራሕ ኣይትገደስ።
14. ብመገዲ እታ ክለብ ትምህርትን ኮርስን ብምስታፍ ዝተፈላለዩ ሸነኻት ስፖርት ክትመሃሮም ስለትኽእል ነታ ክለብ ተወከሳ።
15. ኩሎም ነታ ክለብ ዝሰርሑ ሰባት ስርሖም ክምችኣሎምን ክቀለሎምን እጃምኩም ኣበርክቱ።
16. ንመጓዓዝያ፡መሳርሒታት ወዘተ ሓገዝ ዘድልዮም ቆልዑ ወይ ስድራቤታት ኣስተብህለሎም።
17. ስፖርታዊ መሳርሒታት ክትጥቀመሎም ከለኻ ዳግመ ግልገላን ኣከባብን ኣብ ግምት ኣእቱ።
18. ዋጋ መሳርሒታትን ንጥፈታትን ምስ ዕድመ ናይቲ ቆልዓን ዘድልዮን ተዛማዲ ክኸውን እጃምካ ኣበርክት።
19.ኣብ መዳያት ስፖርት ንውላድካ ተርእዮ ተሳትፎን ተገዳስነትን ንዓኻ ከም ወላዲ ውን ዓቢ ለውጢ ከምጽኣልካ ይኽእል እዩ።


text:
ኤፍረም ሃብተጽዮን
ኣብ 2009፡ ብጻይ ዘምህረት ዮውሃንስ ሓንቲ `ዳዕሮና-ሆይ!` ዘርእስታ ብውቍብ ኣጸሓሕፋ ኢድ ዝተጻሕፈት ቅንየት ክርእያን ምስቲ ኣብ ኮምፕዩተር ዝተጻሕፈ ከነጻጽራን ሂቡኒ። እታ ቕንየት፡ ብኹሉ መልክዓ ከምቲ ኣቐዲመ ዝለመድኩዎ ዓይነት ግጥሚ ኣይነበረትን – ብትሕዝቶ፡ ብቕርጺ፡ ብሃብቲ ቋንቋ፡ ጽባቐን ዕምቈትን ኣገላልጻ፡. . . ዝተፈልየት እያ ነይራ። ደጋጊመ ኣንቢበያ፡ ምሉእ-ብምሉእ ከይተረዳእኩዋ፡ ኣዝየ ፈትየያ። ክርድኣ ጽዒረ፡ ቀልጢፈ ቈብ ከብሎ ዝኽእል ጥሙር መልእኽቲ ኣይጨበጥኩን፣ ምፍታወይን ምድናቐይን ግን ቀጺለ። ብዛዕባ ትሕዝቶኣ ኣፈይ መሊአ ዝብሎ ኣብ ዘይነበረኒ፡ መውጽኢት ኣፈይ ገይረያ። ከምቲ ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ብዛዕባ ግጥሚ ዘንበብኩዎ፡ “ግጥሚ፡ እንታይ ኢልካ ከም ዝጀመርካን እንታይ ኢልካ ከም ዝወዳእካን ከይተረድኣካ ዝጸሓፍ ዓሚቝ ስምዒት ውሽጢ እዩ፡” ኰይኑለይ፡ እዚ ዘይብሎ ኣብ ውሽጠይ ዝውሕዝ ነገር እናተሰምዓኒ ንነዊሕ እዋን ኣንቢበያ።
እዛ ግጥሚ’ዚኣ እያ ድማ ናብቲ ዝዓበየን ንትሽዓተ ዓመት ዝቐጸለን ዕዮ ምድላው መጽሓፍ “ህያው ደብሪ” ዝመርሐት። እቲ ዕዮ ምቍርን በዳህን ነይሩ ክበሃል ይከኣል፤ ምቍር ዝገብሮ ናይ ብሓቂ ግጥሚ ዝበሃል ከማልኦ ዘለዎ ኩሉንትናዊ ጽባቐ ዝሓዘ ብምዃኑ ብዙሕ ክትሓስብን ክትመራመርን ዝድርኽ እዩ። እቲ ብድሆ ኸኣ ነቲ ዕምቈት ብቐሊሉ ክትርድኦን ክስወጠካን ዘይምኽኣሉ ነይሩ – ምናልባት ናይ ግዜን ኲነትን ዝፈጥሮ ብድሆ ክኸውን ይኽእል።
እዛ ቕንየት፡ እንታይ እያ ኢላትኒ ኣይፈልጥን፡ ሕሹዅታ ግን ኣብዚሓትለይ። ከምዚ እዝኑ ዝዀርዓሉ ሽማግለ፡ ‘እ’ እናበልኩ እየ ኣብ በይነይን ንበይነይን ደጋጊመ ተቓሊሰያ። ናተይ ሕመቕ ዘይኰነ ግን፡ ዕምቈት ናይቲ ቕንየታት ምዃኑ ኣጸቢቐ ኣረጋጊጸ። ኣብ መወዳእታ፡ ቃል ብቓል’የ ክርድኣ ፈቲነ፤
ዳዕሮና-ሆይ! ብርዝነታ
ንባይታ ናይ ደንበና፤
ኣጦምቢቓ ኣንሂላቶ ንቑሸትና፡ ብመላኡ
ከም ሮማዲ__ ዝርግሕ-`ላ ዓሚማ ኣጽሊላቶ።
(ውዳቕ ፍረ ዳዕሮ ንባይታ የጠምቡቝ፣ ጽላላ ኸኣ ንምሉእ ቍሸት የጽልል – ከምቲ ደራሲ ዝብሎ ዓዚም “ዳዕሮ!”)
ዓዲ ቐንየ’ስ. . . በጺሐያ__ ተፈቲሐ፡ ‘ሃተፍ!’ ክብል፤
ኣውጊሐ’ስ፡ ኣጽቢሐያ! (. . .)
ከም ዝጠዓመኒ ጨሊጣያ ወይ ኣዀምሲዐያ፡ ነዛ ቕንየት። ንሳ’ያ ምስ ዓለም ‘ህያው ደብሪ’ ኣራኺባትኒ፣ ወይ ናብ ዓለም ‘ህያው ደብሪ’ ኣጥሒላትኒ። ብድሕሪኣ ዝመጸ ዘበለ፡ ብሕኑን ባህጊ እየ ጸሚደሉ። ቃላት ክኣራሪ (ተስፋማርያም ኣብ ምርጫ ቃላት ልዕልን ሕልፍን ጸጋ’ዩ ዝውንን)፡ ሓሳባት ከዋስብ፡ ታሪኻዊ መድረኻት ክድህስስ፡ ከምቲ ልሙድ ንገብሮ ናይ ኣርትዖት ስራሕ ምስራዝን ምውሳኽን ዘይኰነ፡ ምንጽጻር ክነሱ፡ ኣመና ፈቲኑኒ። ንዝዀነት ቃል ከምዚ ማለቱ እዩ ኢለ ከይተንከፍኩ – ዘይትፈልጣ ክንስኻ እትህቦ ቃና ስለ ዝስወጠካ – ከም ዘላታ ክዕቅባን ዘይፈልጣ ክንሰይ ደጋጊመ ከንብባን ዝወሰድኩዎ ምርጫ ቅኑዕ’ዩ ነይሩ። ምኽንያቱ፡ ተስፋማርያም ናብ ኤርትራ ምስ መጸ፡ ክረኽቦ እከለኹ ብዛዕባ’ቲ ቅንየታት ‘እዚን እትን’ ኢለ ክማጐት ወይ ጥልቕ ኢለ ርእይቶ ክህብ ዘይኰነስ፡ ብዛዕባ’ቲ ብኸምቲ ዝተሰዶ ዝዓቀብኩዎ ግጥሚታት መብርሂ ክህበኒ እየ ተጸብየ።
ተስፋማርያም ናብ ኤርትራ ምስ መጸ – ትሕዞይ ሒዘ – ኣብ ኢደይን ኣብ ሓሳበይን – ናብ ዓዲ-ዃላ ከይደ ረኺበዮ። እቲ ከም ቅንየታቱ ምስጢር፡ ዕቱብን ዘይቅረብን ሰብ እዩ ዝኸውን ኢለ ዘስረጽኩዎ፡ ኣብታ ፈላሚት ርክብ ሃፊፉ። ኣዝዩ ምቝሉልን ግሉጽን ኰይኑ ጸንሓኒ። ኣብ መንጐ’ቲ ረዚንን ዓሚቝን ቅንየታትን ኣብቲ ምቝሉልን ትሑትን ሰብን ዘሎ ፍልልይ ኣመና ዓቢ። እቲ ዕዮታት’ምበኣር ኣብ መዓሙቝ ብሕትውናኡ ዝጸመቘ ዓሚቝ ዕላል ውሽጢ ክኸውን ኣለዎ ኢለ ገመትኩ። እተን ሒዘየን ዝኸድኩ ክልተ ቅድሓት ‘ህያው ደብሪ’ ሂበዮ፡ ኣስመራ ምስ መጸ ክንራኸብ ተቛጺርና ናብ ካልእ ዕላል ተሰግረ። ብሓሳበይ፡ “እምበኣር ኣብ ከምዚ በጺሓ!” ኢሉ ክግረምን ገናጺሉ ክርእዮን’የ ተጸብየ፣ ቅሩብ ሞሳ ዝደለኹ’ውን ‘መስለኒ። ተስፋማርያም ግን ተቐቢሉ ጥራይ እዩ ኣብ ጣውላ ኣንቢሩዎ። ከምቲ ኣብ ቅንየታቱ ዝነበብኩዎ፡ ክቱር ፍቕሪ ዚሓለፈ ስለ ዝነበሮ፡ ኣብ ዲቕ ዝበለ ዕላል ስድራ-ቤት እዩ ኣትዩ። ዕላሉ ዝኽሪ እዩ።
ድሕሪ ወርሒ ኣቢልና ኢና ኣብ ኣስመራ ተራኺብና። ሽዑ’የ ዝያዳ ቀሪበዮ። ነተን ቅንየታት ርእዩወን ጥራይ ዘይኰነ፡ ነቲ ኣመና ኣጽፊፈ ሒዘዮ ዝበልኩዎ ስራሕ ብሰማያውን ቀይሕን ቀለም ሕውስውስ ኣቢሉዎ ጸንሓኒ። ሰንቢደ። ክዛረብ ግን ኣይከኣልኩን። ዝነበራኒ ሕቶታት ሓቲተ፡ ነቲ ዝተኣረመ ሒዘዮ ብምኻድ ኣብ ሓድሽ ስራሕ ተጸመድኩ። ነዚ ወዲአ ምስ ኣረከብኩዎ፡ እቲ ዕዮ ዝተወድአ መሲሉ ተራእየኒ’ሞ፡ ቀልጢፍና ናብ ማሕተም ክንከይድ ከም ንኽእል ገመትኩ። ኣብ ዝቐጸለ ቈጸራ ምስ ተራኸብና፡ ነቲ ኣዐርየ ዝሃብኩዎ፡ መሊሱ ኣይርአ-ኣይብላዕ ገይሩዎ ጸንሓኒ። እንተ ረኣኹ፡ ኩሉ ልክዕ ናብቲ ቅድም ዝነበሮ ተመሊሱ። ብቐሊሉ ከም ዘይገድፈኒ ፈሊጠ፡ ዘዝበለኒ ክገብር ምስ ነፍሰይ ተሰማሚዐ፣ ምኽንያቱ፡ እቲ ምምልላስ፡ ደጋጊምካ ምጽሓፍን ዘይምዕጋብን ንዓይ ዓቢ ምህሮ እዩ ነይሩ። ኣብቲ ሰፊሕን ዝተሓላለኸን ቅንየታት፡ ዝጐደለት ምልክት ጨረት (`) ከይተረፈ ዘይርስዕ ምዃኑን፡ እቲ ቅንየታት ብመላኡ ኣብ ኣእምሮኡ ከም እተቐርጸን’ውን ፈሊጠ። ዘዝቐየሮ ክቕይር፡ ዘዝመለሶ ክመልስ ጽምዶ ኰነ። ሕጅስ ወዲእና ኢና ኣብ ዝበልኩሉን ብዛዕባ ሕትመት ኣብ ዘልዕለሉን ግን መመሊሱ ንኸይሕተም ዝጽዕር ክመስል፡ ኣቕቢጹ።
ኣብ ከምዚ ኲነታት እንከለና እዩ ኸኣ ናብ ባጽዕ ከይዱ፡ ኣብኡ ዓስኪሩ ፍጹም ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ጥሒሉ፡ ጽሑፍን መጽሓፍን ኣወንዚፉ፡ ምስቲ ባሕሪ ዝተመሓዘወ። ብዛዕባ ምዝዛም ናይቲ ዕዮ ኣጥቢቐ ምስ ተወከስኩዎ፡ ናብ ኣመሪካ ተመሊሱ ጥሮታ ወዲኡ ምስ መጸ ክንውድኦ ምዃንና እዩ ዝእምት ነይሩ። ምሕታም ዝበሃል ከም ዛዕባ’ውን ፍጹም ኣየልዕሎን። ንማሕተም ዘይኰነስ ንነፍሱን ንሕሉፉን ኢሉ’ዩ ዝጽሕፍ ነይሩ። ሓደ ቋንቋ ወይ ስነ-ጽሑፍ ብሓፈሻ፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ውፉይን ብምልኣት ዝግዝኣሉን ሰብ ክረክብ ዕድለኛ እዩ። ዓሚቝ ናፍቘት ዝሓለፈን ከቢድ ዝኽሪ ዓድን ስድራ- ቤትን – ኣብቲ ርሑቕ ኣመሪካዊ ስደቱ ኰይኑ ፍጹም ከም ዝበሓቶ እዩ ዝምስክር ዕዮታቱ። ነቲ ዘልዕሎ ዛዕባ ወይ ሓሳብ ብኸመይ ናብ ጽሑፍ ከም ዝቕይሮ ኣይሽገርን፣ ንቓላት ከም ፈትሊ ስለ ዝፈትሎም ከኣ ኣብ ኩሉ ዕዮታቱ ውጽእ ዝበለ ኣቀራርባ ኣሎ። ከምዚ ዝኣመሰለ ዕዮ ቀልጢፉ ተወዲኡ ናብ ኣንባቢ ክበጽሕ ኣለዎ ዝብል ክቱር ባህገይ፡ ምስቲ ደራሲ ብዛዕባ ሕትመት ፍጹም ዘይግደስ ምዃኑ፡ ክቃዶ ኣይከኣለን።
ኰይኑ ኸኣ፡ ካብ ኤርትራ ናብ ኣመሪካ ምስ ተመልሰ፡ ኣብዚኣ ኣትዩ ዘይብሉ ደሃይ ኣጥፈአ። ወዮ ተወዲኡ ዝበልናዮን ዝበሃግናዮን ስራሕ ንዘይተወሰነ ግዜ ተወንዘፈ። ድሕሪ ገለ እዋን ተደልዩ ተረኺቡስ፡ እቲ ስራሕ ክውዳእ እናበልና፡ ብዙሕ ዝጐደሎ ከም ዘሎን ዳግማይ ኣጻፊፉ ይሰርሖ ምህላዉን’ዩ ገሊጹ። ብድሕሪ’ዚ ኣይተራኸብናን፡ ሞት ኣርኪባ። ድሕሪ ሞቱ እዩ ኸኣ ዳግመ ስራሕ ከነካይድ ብዝለዓለ ዝተበገስና። ዋና ኣብ ዘይብሉ ዝስራሕ ከምዚ ዝኣመሰለ ብርቂ ናይ ጽሑፍ ስራሕ እቲ ዝኸበደ እዩ። እቲ ምሳና ዝነበረን እቲ ድሒሩ ክሰርሓሉ ዝጸንሐን ብዙሕ ፍልልይ ጸኒሕዎ፤ ገሊኡ ተወሲኹ፡ ገሊኡ ጐዲሉ፣ ገሊኡ ሰፊሑ፡ ገሊኡ ሓጺሩ፣ ወዘተ. ነየናይ ከም እትመርጽ ኣሸጋሪ ኰነ። ቅድሚ ምጽፋፉ ስለ ዝዓረፈ ኸኣ ነቲ ጒድለታት፡ ሕድገት ፊዴላት፡ ስርዓተ ነጥቢ፡ ብዓቢኡ ኸኣ
ኣብቲ ሓደ ካብ ሓያል ጐድኑ ዝዀነ ‘ቅርጺ’ ርኡይ ጸገም ተንጸባሪቑ። ነዚ ንምምላስ እምበኣር፡ ነቲ ዝተወሰኸ ምስቲ ምሳና ዝጸንሐ እናኣረኣኣና፡ ወሰን ኢልና ክንሕዞ ኣማራጺ ዘይብሉ ጉዳይ ነበረ።
ፕሮፌሰር ቻርለስ ካንታሉፖ ብዛዕባ ተስፋማርያም ዘሎኒ ትዕዝብቲ ምስ ሓተተኒ፡ “ንዓይ ተስፋማርያም፡ ኣብ ርሑቕ ስደት ዓስኪሩ፡ ፍጹም ኣብ ሕሉፍ ዝኽሪታቱ ዝነበረ ባሕታዊ ጸሓፊ ኰይኑ ይስምዓኒ። ካብቲ ሕሉፍ ናይ ኵናት በሰላ ንኽገላገል ብዘእምን መንገዲ ኣብ ወረቐት ከስፍሮ ዝቃለስ ገይረ እየ ዝርእዮ። ዝበዝሐ ካብቲ ዘይሓድግ ዝኽሪታት፡ ብዘዕግብ መንገዲ ኣብ ወረቐት ምስ ሰፈረ ይፎኵስ’ዩ። ተስፋማርያም ምሉእ ኣድህቦኡን ግዜኡን ብዛዕባ ዓዱን ዓውዱን፣ ብዛዕባ ገድሉን ታሪኹን፣ ብዛዕባ ባህሉን ቋንቋኡን ዝገበረ ሰብ ኰይኑ ይስምዓኒ፡” ኢለዮ። ብርግጽ ድማ እቲ ኣብ ቅንየታት ተስፋማርያም ዘሎ በብዓይነቱን ብብዝሕን ትሕዝቶ፡ ኣሰር ዚሓለፈን ናፍቖት ድሕሪትን ዝምስክር እዩ። ተስፋማርያም፡ ምስ ነፍሱን ሕልናኡን ኣዕሚቑ ዝምጒት ተቐናያይ እዩ ነይሩ። ሕልናን ጣዕሳታቱን፡ መስትያት ናይ ዕቋር ማይ፡ ዚሓለፈ፡ ኤርትራዊት ቁሸት፡ ምስ ጸሓይ ኰፍ ኢለ ኣብሪቐያ፡ ኣደን ጓልን ይሳለያ፡ የማነይቲ ኢደ-ኵርሲ፡ ህያው ደብሪ፡ መሓመዲኖ. . . ዝብሉ ቕንየታት ሓያል ዝኽሪ ዝብርብሩ እዮም።
ኩሉ ተሰጊሩ። ሎሚ ኣብ ምምራቕ ናይዚ ዕዮ በጺሕና ኣለና። ኣሕተምቲ ሕድሪ፡ ነዚ ንስነ-ጽሑፍ ቋንቋ ትግርኛ ብፍላይ፡ ንስነ-ጽሑፍ ሃገርና ኸኣ ብሓፈሻ ዓቢ ጸጋ ዝዀነ ስራሕ ከሕትም ምብቅዑ፡ ኣካል ናይቲ ኣብ ዕቤት ስነ-ጽሑፍ ሃገርና ክገብሮ ዝጸንሐ ሓያል ጻዕሪ እዩ። ኣሕተምቲ ሕድሪ ነዚ ዕዮታት’ዚ እንተ ዘይሕዞን ብዕቱብ እንተ ዘይከታተሎን፡ ዳርጋ ነበርያ-ነበረ ምዀነ ወይ በዚ ዘለዎ ልዑል ክብሪን ምልኣትን ኣይምተሓትመን ዝብል መረዳእታ ኣሎኒ። ኣብ ትሕዝቶ ዘይኰንኩ ዝዛረብ ዘለኹ ግን፡ ኣብ ምክትታሉን ምጥርናፉን፣ ኣብ ምእካቡን ምጽፋፉን። ምኽንያቱ፡ ኣሰር ናይቶም ጽሑፋትን ናይቲ ደራሲን ሃሰው ክንብል ዘሕለፍናዮ ኰለል ህያው ምስክር ስለ ዝዀነ።
ገጣሚ፡ ሓቀኛን ቅኑዕን እዩ ዝበሃል’ሞ፡ ተስፋማርያም ህያው ምስክር ኰይኑ’የ ረኺበዮ። ከም ሰብ ሕሉፍ ርህራሄ – ኢዶም ቈሪጾም ከም ዝህቡ ሰባት – እዩ ነይሩ። ቃንዛ ሰባት ዘቐንዝዎ ምዃኑ ኸኣ ብዙሓት ካብ ቅንየታቱን ኣዕሩኽቱን ይምስክሩ። እዚ ንስነ-ጽሑፍ ሃገርና ኣበርኪቱዎ ዘሎ ጸጋ ኸኣ ምልክት ናይቲ ደረት ዘይብሉ ልግሱ ገይረ እርእዮ። ምኽንያቱ፡ ዓቢ ህያብ ዝህብ በቃቕ ስለ ዘየለ።
ደጊመ፡ ብስም ኣሕተምቲ ሕድሪን ብስመይን እንቋዕ ነዚ ጸጋ’ዚ ክንካፈል ኣብቅዓና እብል። ኣብ ምዝዛም ናይዚ ዕዮ ልዑል ግደ ንዝተጻወቱ ምምስጋን ኣገዳሲ እዩ። ስነ-ጥበባዊ ደሞዝ ርእሶም ገበር ናይዚ መጽሓፍ ስለ ዘዳለወ፣ ኣቶ ሱራፍኤል ተስፋብሩኽ ቅጥዒ መጽሓፍ ብምዕማሙ፣ ኣገልግሎት ማሕተም ሳቡር ጽፉፍ ኣገልግሎት ማሕተም ብምሃቡ፣ ንኹላቶም ብዝተፈላለየ ኣገባብ ዝሓገዙ፡ . . . ምስጋናና ነቕርብ።


text:
ዓለምለኸ መርመርቲ ሓምለ 2014 ኣ/ፈ ኣብ ምብራቓዊ ዩክሬይን ዝወደቐት ናይ መጎዓዚያ ነፋሪት ካብ ሩሲያ ብዝመፀ ካብ ምድሪ ናብ ሰማይ ብዝውንጨፍ ሚሳይል ተወቒዓ እያ ክብሉ ኣረጋጊፆም።
እቲ ሎማዕንቲ ረቡዕ ዝወፀ ምርመራ ቅድም ክብል ናይ ዶች ቦርድ ደሕንነት ቁፅሪ በረራ MH17 ናይ ማሌዥያ ነፋሪት ብሩሲያ ሰራሕ ቡክ ሚሳያል ተወቒዓ እያ ወዲቓ ንዝብል ሪፖርት ዘረጋግፅ እዩ።
ኣብ ናይ ዶች ሃገራዊ ፖሊስ ዝሰርሑ ዊልበርት ፓውሊሰን ብሩሲያ ዝሕገዙ ናይ ዩክሬይን ዓመፅቲ እቲ ሚሳይል ፐርቮማይስ ናብ ዝተብሃለ ከባቢ ምብራቓዊ ዩክሬይን ንኽጉዓዝ ንሩሲያ ከምዝሓተቱ መርትዖ ደምዲሙ’ሎ ኢሎም።
ሩሲያ ግን ነቲ ብዶች ዝምራሕ ምርመራ ነፂጋቶ’ላ።
ኣብታ ነፋሪት ተፃዒኖም ዝነበሩ ኩሎም 298 ሰባት ሃሊቆም እዮም።እታ ነፋሪት ካብ ኣምስተርዳም ናብ ኩዋላ ሉምፑር ማሌዢያ እያ ትጉዓዝ ኣብዝነበረትሉ እዋን እያ ተወቒዓ ኣብ ሰማይ ዝተበታተነት።


text:
ክልተ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ብሽክለታ ዝርከቡሉን ትማሊ ዝተኻየደን ዙር ቶስካና ብዓወት ኢጣልያዊ ጆቫኒ ቪስኮንቲ ተዛዚሙ ኣሎ። ኮሎምብያዊ በርናል ኢጋን ካልኣይ ከምኡ’ውን ሩስያዊ ቸርካሶቭ ኒኮላይ ሳልሳይ ኮይኖም ነቲ ልዕሊ 204 ኪሎ ሜተር ዝንውሓቱን ብብርታዐኡ ኣህጉራዊ መለክዒ 2.1 ደረጃ ዘለዎ ዙር ቶስካና ተዓዊቶምሉ ኣለው።
ኣብቲ 20 ክለባት ዝተሳተፋሉ ዙር ቱስካና: ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ብሽክለታ ማለት ካብ ክለብ ኣስታና መርሃዊ ቅዱስን ካብ ክለብ ኮፊደስ ናትናኤል ብርሃነን ዝተሳተፉ ክኾኑ እንከለው: መርሃዊ ቅዱስ ኣብ ቀዳሞት ዓሰርተ ማለት ናይ ሻሙናይ ደረጃ ሒዙ ነቲ ውድድር ምፍጻሙ ምስ ድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መጠይቕ ገሊጹ። ንሱ ንዙር ቶስካና ክዕወተሉ ትጽቢት ገይሩ እኳ ናብቲ ውድድር እንተኣተወ: ናይ ጭዋዳ ጸገም ኣጋጢምዎ ናይ ሻሙናይ ደረጃ ሒዙ - ምስ ቀዳሞት ዓሰርተ ኮይኑ መስመር ፍጻመ ክረግጽ ከምዝተገደደ ገሊጹ።
እዚ ኣብ ኢጣልያ ዝተኻየደ ዙር ቶስካና ክፋል ናይቲ ዙር ኤውሮጳ 2019 ዝፍለጥ ቅድድም ብሽክለታ ኤውሮጳ እዩ።
ምሉእ ትሕዝቶ ቃለ መጠይቕ ምስ ኤርትራዊ ተቐዳዳማይ ብሽክለታ መርሃዊ ቅዱስ ኣብ ቪድዮ ቀሪቡ ኣሎ።


text:
ግብጺ ዶባ ጥሒሶም ናብ ናብ እስራኤል ክሰግሩ ንዝፈተኑ 70 ሱዳናውያን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከምዘእተወት ኣፍሊጣ።
ወሃብ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ጋረብ ኣላህ ኪዲ ንኣገልግሎት ዜና ሱና ኣብ ዝሃቦ ቃል፣ መንግስቱ ምስ ሰበስልጣን ግብጺ ብምርኻብ ብዛዕባ ድሕነት’ቶም ተኣሲሮም ዘለዉ ዜጋታቱ ይዘራረብ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ብተመሳሳሊ መንገዲ ናብ እስራኤል ክሰግሩ ዝፈተኑ ዓሰርተ ሱዳናውያን፣ ብሓለዋ ዶብ ግብጺ ከምዝተቐትሉ ይዝከር።
መንግስቲ እስራኤል ምስ ግብጺ ዘራኽቦ ዶብ ሓጹር ብምህናጽ፣ ነቶም ኣብ ሃገሩ ዝርከቡ ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ስደተኛታት ከኣ ኣብ ኣጻምእ በረኻ ብምእሳር ቁጽሪ ስደተኛታት ክገትኦ ከምዝኸኣለ’ዩ ዝግለጽ።
መንግስቲ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ስደተኛታት ዘለዎ ሕሱም ኣተሓሕዛ፣ ካብ ኣህጉራውያን ተጣበቕቲ መሰላት ወትሩ ክሲ ምስ ቀረበሉ’ዩ።


text:
ሰበስልጣን ጥዕና ቻይና ካብ ጥሪ ጀሚሩ በብመዓልቲ ይስማዕ ዝነበረ ሞት ዜና ኮሮናቫይረስ ኣብቶም ዝሓለፉ 24 ስዓታት ሓዱሽ ሞት ከምዘይተመዝገበ ኣፍሊጦም።
ሃገራዊ ኮሚሽን ጥዕና ቻይና ሎሚ ሰሉስ ከምዝገለፆ ሎሚ 32 ሓደሽቲ ብኮቪድ-19 ዝተለኸፉ ሰባት ምምዝጋቡ ብምግላፅ ኩሎም ከአ ካብ ወፃኢ ሃገር ዝተመለሱ እዮም ኢሉ።
እቲ ምንካይ ቁፅሪ ዝለክፉን ዝሞቱን ዝስማዕ ዘሎ ሰበስልጣን ክፍለ ግዝኣት ሁበይ ኣብ ወርሒ ታሕሳስ እቲ ቫይረስ ንፈለማ ግዜ ኣብ ዝተኸሰተላ ከተማ ዉሃን ዝተነብረ ናይ ኣስገዳድ ውሸባ ንምፍኳስ ኣብ ዝዳልውሉ እዋን እዩ።
ቻይና ብኮሮናቫይረስ ዝተትሓዙ ብድምር ልዕሊ 80,000 ሰባት ዝሞቱ ድማ 3,331 መዝጊባ እያ።እቲ ቫይረስ ዘለዎም ናይ ምሕማም ምልክት ዘየርኣዩ ግን ከአ ናብ ካልኦት ሰባት ከሕልፉ ዝኽእሉ 1,033 ሰባት ኣብዚ ስዓት ተፈልዮም ከምዝርከቡ ኮሚሽን ጥዕና ቻይና ወሲኹ ሓቢሩ ኣሎ።


text:
ዓሰርተታት ኣሻሓት ግብፃውያን ኣብ ካይሮ ኣደባባይ ሓርነት (ታሕሪር) ናይ ተቃውሞ ድምፂ እናቃልሑ ውዒሎም።ፕረዚደንት ሑስኒ ሙባረክ ብህፁፅ ካብ ስልጣን ንክወርዱ‘ውን ፀዊዖም።ምስ ኣሜሪካዊት ጋዜጠኛ ክርስትያን ኣማንፑር ቃለ-ምልልስ ዝገበሩ ሚስተር ሙባረክ ግና፣ ስልጣን ዘረክብ ጊዜ ፕረዚደንትነተይ ምስ ኣብቀዐ‘ዩ ኢሎም።
ፕረዚደንት ሑስኒ ሙባረክ ኣብ‘ዚ ሰሙን‘ዚ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ፣ዕድመ ስልጣኖም ክፍፅሞ‘የ ድሕሪ ምባሎም‘ውን እንተኾነ ተቃወምቲ ነቲ ሎሚ ዓርቢ ዝፀውዕዎ ሰልፊ፣ንፕረዚደንት ”መዓልቲ ንቅሎ” ይኹነሉ ኢሎም ይገልፅዎ።ከም‘ቲ ቅድሚ ሎሚ ኣብ ሞንጎ ደገፍቲን ተቃወምቲን ፕረዚደንት ዝተፈጥረ ግጭት ግና ኣይተራኣየን።
ናይ ሎሚ ሰልፊ ተቃውሞ ኣብ ኣደባባይ ሓርነት ንዋና ፀሓፊ ሊግ ዓረብ ኣምር ሙሳ‘ውን ዘተኣናኣደ ኮይኑ ሓሊፉ‘ሎ።ሚስተር ኣምር ሙሳ ኣብ ሓደ እዋን ምንስቲር ወፃኢ ግብፂ ከምዝነበሩ ዝዝከር‘ዩ።ንሶም ምናልባት ንፕረዚደንት ክወዳደር ይኸውን‘የ ከምዝበሉ ጠቂሳ‘ላ ሬድዮ ፈረንሳ።
ሒደት ደገፍቲ ፕረዚደንት ሑስኒ ሙባረክ ኣብ ገለ ኩርናዕ ካይሮ ተራእዮም ነይሮም።ናብ ኣደባባይ ታሕሪር ንከይኣትው ግና ብፖሊስ ተኣጊዶም‘ለው።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ምንስቲር ምክልኻል ግብፂ፣እቲ ናዕቢ ካብ ዝጅመር ንፈለማ ጊዜ ሎሚ ኣብ ኣደባባይ ታሕሪር ዑደት ከምዝገበሩ እቲ ዜና ይሕብር።
ስሙ ክጥቀሰሉ ዘይደለየ ተቃዋማይ ክዛረብ ከሎ፣ምንስቲር መከላኸሊ ግብፂ ማርሻል ታንታዊ፣ናብ ህዝቢ ቀሪቡ እቲ ዝግበር ዘሎ ፀረ-ግብፂ’ዩ ኢሉ ክነግርና ፈቲኑ ነይሩ።ንሕና ግና እዚ ሑስኒ ሙባረክ ዝባሃል ውልቀ-ሰብ ክባረር ኣለዎ ኢልናዮ።ካብኡ ዝሓለፈ ንቅበሎ ነገር የለን‘ዩ በለ።
ፕረዚደንት ሙባረክ ኣብ‘ዚ ቅነ‘ዚ ኣብ ዝሃብዎ መደረ፣ንካልእ ዙር ውድድር ሕፁይ ኮይኖም ከምዘይቀርቡ ገሊፆም‘ዮም።ትማሊ ሓሙስ ምስ ABC ቴሌቭዥን ኣሜሪካ ኣብ ዘካየድዎ ቃለ-ምልልስ፣ስልጣን ሎሚ ከረክብ ድልየተይ‘ዩ፣ግን እንተወሪደ ግብፂ ናብ ህውከት ክትኣቱ‘ያ ኢሎም‘ለው። ንሶም ንግብፂ ንዝሓለፉ ሰላሳ ዓመታት ከምዝገዝኡ ይዝከር።
ቀ/ሚ ግብፂ ኣሕመድ ሻፊቅ፣ነቲ ዝተፈጥረ ግጭት ይቅሬታ ብምሕታት፣ እቲ ህውከት ጥፍኣት‘ዩ ኢሎም ገሊፆምዎ፣ካልኣይ ኣይድገምን‘ውን ኢሎም ቃል ኣትዮም።
እቶም ፕረዚደንት ምስ ABC ትካል ቴሌቭዥን ንዘካየድዎ ቃለ-ምልልስ ኣማእኪላ ሪኢቶ ዝሃበት ጋዜጠኛ ክርስትያን ኣማንፑር፣ስልጣን ክተርክቡ ዲኹም ኢለ ሓቲተዮም።ዝሃቡኒ መልሲ - እወ መዓልቱ ምስ ኣኸለ ዝብል‘ዩ።ሎሚ ስልጣን እንተረኪበ ግና፣ንከርክብ ድልየተት‘ኳ እንተኾነ፣ ዕግርግር ክዓስል‘ዩ።ሙስሊማዊ ሕውነት ስልጣን ክሕዝ‘ዩ ዝብል ገምጋም ኣለኒ ባሃላይ‘ዮም ትብል።
እቶም ፕረዚደንት ክዛረቡ ከለው፣ኣብ‘ዚ ቅንያት‘ዚ ኣብ መላእ ግብፂ ይካየድ ንዘሎ ህውከት ዝሕተተሉ እቲ ኣዝዩ ዝተወደበን ሙስሊማዊ ሕውነትን ተባሂሉ ዝፅዋዕን ተቃዋማይ ፓርቲ‘ዩ ኢሎም ከሰሱ።ተቃወምቲ ግና እቲ ህውከት ዝተወለዐ ብጠንቂ ደገፍቲ ሙባረክ ዝጀመርዎ ጥቅዓት‘ዩ ባሃልቲ‘ዮም።
ኣብ ኣደባባይ ሓርነት ኣብ ዝተካየደ ምጥፋእ ደገፍቲን ተቃወምቲን ፕረዚደንት ሙባረክ፣፰ ሰባት ሞይቶም ኣስታት ፱ ሚእቲ ድማ ቆሲሎም‘ዮም ኣብ ውሽጢ ዝሓለፉ ፪ መዓልታት ጥራሕ።
እዚ ከምዚ‘ሉ ከሎ፣ምምሕዳር ኦባማ ናይ ግብፂ ፕረዚደንት ሑስኒ ሙባረክ፣ቀልጢፎም ስልጣን ንከረክቡ፣ምክትል ፕረዚደንት ኦማር ሱሌማን ብደገፍ ሰራዊት ግብፂ መሰጋገሪ መንግስቲ ንክምስርቱ ዝብል ሓሳብ ምስ ሰበ-ስልጣን ግብፂ ይዘራረበሉ ከምዘሎ ተገሊፁ።
ሓደ ባዓል-ስልጣን ምንስቲር ወፃኢ ኣሜሪካ ክዛረቡ ከለው፣ሙባረክ ወሪዶም ኣብ ወሽመጥ ሲና ናብ ዝርከብ ሻርም ኣል-ሸክ ክሰፍሩ ዝብል ውጥን ኣሎ ኢሎም።ሙባረክ ግና፣ካብ ስደት ኣብ መርየት ግብፂ ሞተይ እየ ዝመርፅ ከምዝበሉ እቲ ዜና ይሕብር።
ተቓውሞ ግብፃውያን ቀፂሉ ዊዒሉ
ሑስኒ ሙባረክ ግና ጊዜ ፕረዚደንተይ ክፍፅም'የ ይብሉ
ዓሰርተታት ኣሻሓት ግብፃውያን ኣብ ካይሮ ኣደባባይ ሓርነት (ታሕሪር) ናይ ተቃውሞ ድምፂ እናቃልሑ ውዒሎም።ፕረዚደንት ሑስኒ ሙባረክ ብህፁፅ ካብ ስልጣን ንክወርዱ‘ውን ፀዊዖም።ምስ ኣሜሪካዊት ጋዜጠኛ ክርስትያን ኣማንፑር ቃለ-ምልልስ ዝገበሩ ሚስተር ሙባረክ ግና፣ ስልጣን ዘረክብ ጊዜ ፕረዚደንትነተይ ምስ ኣብቀዐ‘ዩ ኢሎም።


text:
ደንበ ተቃወምቲ ፓርቲታት ኢትዮዽያ ዝኾነ “መድረክ”፣ምስ ገዛኢ ፓርቲ ኢትዮዽያ ንምዝርራብ ቅሩብ ከምዝኾነ፣ኣብ ምዕዋት‘ዚ መደብ‘ዚ ምስ ኣሜሪካውያንን እጀታ ዘለዎም ካልኦት ወገናትን ከምዝተዘራረበ ተገሊፁ።
ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ኣብ ኢትዮዽያ ይዝረበሉ ዘሎ ፀገም ፅንፈኛነት ብደረጃ መድረክ ኣይተገምገመን ዝበሉ ወሃቢ-ቃል መድረክ ፕሮፈሰር በየነ፣እስላም ኣብ ኢትዮዽያ ምስ ክርስትናን ካልእ ሃይማኖትን ሓቢሩ ዝነበረ‘ዩ።
ኣማናይ‘ቲ ሃይማኖት ፅንፈኛነት ከምዘይስዕብ ገሊፆም።ካብኡ ሓሊፍካ ግና መንግስቲ ነቲ ፀገም ኣጋኒኑ ካብ ምግላፅ መርተዖ እንተዝህልዎ ተመራፂ‘ዩ፣ ነገር ግን ንህዝቢ ንምጉዳእን ኣጥፊእካ ምጥፋእን ብውልቀ-ሰባትን ብጉጅለታትን እንተተፈፀመ ኣይገርመንን ኢሎም።
ኣባል ፓርቲታት መድረክ ብገበን ኣይተኸሰሳን እንተኾነ ውልቀ-ሰባት ይኽሰሱ‘ለው።ንፍትሓዊ ዳይነት ኣብ ኢትዮዽያ ዝጠራጠሩ ዋላ‘ውን እንተሃለው፣ነቲ ክሲታት ኣብ ቅድሚ ዳኛ ንሙግቶ ኣለና።ክንቅፅል‘ውን ኢና ኢሎም።
ብዛዕባ ልዝብ ተዛሪቦም ነይሮም ፕሮፈሰር በየነ።ኣብ ሓደ እዋን ገዛኢ ፓርቲ ንልዝብ ዓዲምኩም ከምዝነበረን ከምዘይሰለጠን።ዳሓር መንግስቲ ኔዘርላንድ ንኩሎም ተቃወምቲ ፓርቲታት ዓዲሙ ከዘራርብ ፈቲኑ፣መድረኽ ግና ኢዴፓን መራሒኡ ኣቶ ልደቱ ኣያሌውን ኣብ ዝተሳተፉሉ ኣኼባ ኣይሳተፍን ኢሉ ከምዝሓንገደ ተዓዘብቲ ይዛረቡ።
ፕሮፈሰር በየነ ግና ”ኣብ ኤምባሲ ኔዘርላንድ ዝተፈፀመ ምስ ልዝብ ዘራኽብ የብሉን።ሰበ-ስልጣን ምንስቴር ወፃኢ ኔዘርላንድ፣መብርሂ ንክንህብ ተሓቲትና ነይርና።መራሕቲ መድረኽ‘ውን ተሳቲፎም ነይሮም።ኢዴፓ ብዛዕባ ዝባሃል ፓርቲ፣መድረክ ኣቀዲሙ ዝሓዞ መርገፂ ነይሩ።ፖለቲካዊ ፓርቲታት ክዕደሙ ከለው፣መን‘ዩ ተሳታፊ እናበልና ኣይንሳተፍን ነይርና።ዳሓር ግና ብሕልፊ በቲ ዝጠቀስካዮ ውልቀ-ሰብ ዝምራሕ ፓርቲ ኢዴፓ፣ናብ ዝኣተናዮ እናሳዓበ ኣንፃርና መርገፂ ክገልፅ ጀመረ።ፀገም ኣለና እንተበልና፣ኢዴፓ ጠበቃ ኢህወዴግ ኮይኑ ምቅራብ መሪፁ።ምስ ጨነቀና፣ንለገስቲ ማሕበረ-ሰብ መርገፂና ኣፍሊጥና።ደጊም ምስ ኢዴፓ ከይትዕድሙና፣ሓፃር‘ውን ትኹን በይንና ኣዘራርቡና ኢልናዮም።ስለዚ ጉዳይ ኤምባሲ ኔዘርላንድ ምስ ልዝብ ዘራኽብ የብሉን” ኢሎም።
ደንበ ተቃወምቲ ኢትዮጵያ 'መድረክ' ምስ ገዛኢ ፓርቲ ክላዘብ'የ ይብል
ብዛዕባ ሰነድ ስነ-ምግባር ምዝርራብ ትርጉም የብሉን'ውን ይብሉ ፕሮፈሰር በየነ
ደንበ ተቃወምቲ ፓርቲታት ኢትዮዽያ ዝኾነ “መድረክ”፣ምስ ገዛኢ ፓርቲ ኢትዮዽያ ንምዝርራብ ቅሩብ ከምዝኾነ፣ኣብ ምዕዋት‘ዚ መደብ‘ዚ ምስ ኣሜሪካውያንን እጀታ ዘለዎም ካልኦት ወገናትን ከምዝተዘራረበ ተገሊፁ።


text:
ኣፍሪቃውያን ብዛዕባ ንግስቲ ኤልሳቤጥ ተዘክሮታቶም ኣብ ዘስምዕሉ እዋን፡ ኬንያውያን ኣብ 1952 ኣብ ሃገሮም ንዝገበርኦ ዑደት ድማ ብፍሉይ ይዝክሩ። ተንተንቲ ታሪኽ ድማ ንግስቲ ኤልሳቤጥ፡ ኣብ ምብቃዕ ባዕዳዊ መግዛእቲ እንግሊዝን፡ ግዝኣታዊ ምዝመዛ ከብቅዕ ኣብ ምግባርን ዝተጻወተኦ ተራ ብኣወንታ ይትንትኑ። ይኹን`ምበር ሽሕ`ኳ እቲ ዝምድናታት ይዕረን ይስበርን እንተነበረ፡ ባዕዳዊ መግዛእቲ ግን ነባሪ ቁስሊ ገዲፉ`ዩ ይብሉ።
ንግስቲ ኤልሳቤጥ ኣብ ኬንያ ኣብ ዝበጸሐትሉ እዋን፡ ኣብ ኣፍሪቃ ንግስነት ባዕዳዊ መግዛእቲ ዘኽተመሉ እዋን`ዩ ዝነበረ። ንሳ ናብ ንግስነት ኣብ ዝመጸትሉ እዋን፡ ሃገራት ኣፍሪቃ ናጽነተን ክረኽባ ይቃለሳሉ ዝነበረ እዋን`ዩ።
ማቻሪያ ሙኒን፡ ኣብ ኣመሪካ ፕሮፈሰር ዓለምለኸ ትምህርቲ`ዩ ከምዚ ድማ ይብል፡“ምስቲ ህልው ኩነታት ምንቁልቋል ባዕዳዊ መግዛእቲ ክትሳነ ክኢላ`ያ። ነቲ መግዛእቲ ናብ ጽቡቕ መንፈስ ክትቅይሮ ፈቲና`ያ። ሓደ ናይዚ ኣብነት ድማ፡ ንሰባት ኣካል`ቲ ንግስነት ከምዝኾኑ ምግባር`ዩ፡ እዚ ድማ ኣካል ሓባራዊ ሃብቲ ከምዝኾኑ ምግባር`ዩ” ይብል።
ንገለ ኣፍሪቃውያን ባዕዳዊ መግዛእቲ እንግሊዝ ምዝመዛ`ዩ። ኣብቲ እዋን ንዝተገብረ ግፍዕታት፡ ነታ ንግስትን ንሰብ ረብሓ እንግሊዝን ይኸሱ። ጊቱ ካሀንገሪ፡ ኣባል ማሕበር ገዳይም ጡረተኛታት`ዩ፡ ከምዚ ይብል፡“ኣነ ንባዕለይ ንሸውዓተ ዓመት ዝተኣሰርክሉ ክርስዖ ኣይክእልን`የ። ምስ ኣቦይ ብሓንሳብ ከም እንእሰር ዝተገበርኩሉ እዋን ክርስዖ ኣይክእልን`የ። ንደቀይ ብዘይ መግቢን ብዘይ ትምህርትን ንሸውዓተ ዓመታት ዝገደፍክዎም ከመይ ኢለ ክርስዖ። እዚ ክርሳዕ ኣይክእልን`ዩ “ ይብል።
ይኹን`ምበር ባዕዳዊ መግዛእቲ ካብ ዘብቅዕ 10'ታት ዓመታት ኣብ ዝሓለፈሉ እዋን፡ ኣብ ኣፍሪቃ ዝተገብረ ጌጋታት መግዛእቲ እንግሊዝ`ውን ተዘክሮታቱ እናሃሰሰ`ዩ ይኸይድ ኣሎ።
ፕሮፈሰር ማቻርያ "ንግስቲ ኤልሳበጥ ብብዙሓት ብብዙሕ`ያ ትርኣይ ኔራ። ንግዳያት ባዕዳዊ መግዛእቲ መርኣያ ሕሰም መግዛእቲ`ያ ኔራ። ድሕሪ ናጽነት ግን ነብሳ ናብ ተፈታዊት ክትቅይሮ ክኢላ። ትፍቶ ድማ ኔራ” ይብል ።
ንግስቲ ኤልሳቤጥ ኣብ ኣፍሪቃ ብብዙሓት ከም ኣብነታዊት ሰብ ኮይና`ውን ትራኣይ`ያ። በነዲክት ያርተይ ነባሪ ጋና ክኸውን ከሎ ብዛዕባ ውርሻ`ታ ንግስቲ ከምዚ ይብል፡“ ገዲፋትልና ዝኸደት ውርሻ፡ እቲ ሽማ ኣብ ልቢ ወሎዶታት ሱር ሰዲዱ ዝቕጽል`ዩ “ ይብል።
ሶፍያ ኤማኑኤል ዝተባህለት ነባሪት ደቡብ ኣፍሪቃ ድማ ከምዚ ትብል፡“ ኣነ ሓዚነ`የ። ንዓይ ፍሉይ ሓዘን ተሰሚዑኒ ማለት ዘይኮነስ፣ ኣብ ዙርያ ዓለም ንዘለዉ ኩሎም ሓዘን`ዩ፡ ብፍላይ ድማ ንእንግሊዝ “ ትብል።
ነባሪት ናይጀርያ ዝኾነት ታንደ ካማሊ፡ ክንዲ ዝነውሕ ዓመታት ዝጸንሐት ገዛኢት ኣይፈልጥን`የ። ካብ ኮነ ግን ኩሉ ሰብ መወዳእታ ከምዘለዎ`ዩ ዘርእየካ ትብል።
ተንተንቲ ከምዝብልዎ፡ ዝዓበየ ውርሻ ንግስቲ ኤልሳቤጥ፡ ነቲ ኮመን ወልዝ ዝብሃል ሃገራት ሓባራዊ ሃብቲ ምፍጣራ`ዩ። ሕጂ ምስ ምሕላፍ`ታ ንግስቲ ፡ እቲ መጻኢ ውርሻ ኣብ ልዕሊ`ቲ ሓዲሽ ንጉስ ንጉስ ቻርለስ 3ይ ዝዓርፍ`ዩ።


text:
ሓይልታት ኬንያ ኣኽራሪ ጉጅለ ኣል-ሸባብ ኣብ ሱማልያ ዘካይዶም ፋይናንሳውን ሎጂስትካውን ስርሒት ዒላማ ብምግባር ነቲ ጉጅለ ንምልማስ እናፈተነ ምዃኑ ኣፍሊጡ።
ሰበስልጣን ሰራዊት ኬንያ ንሓንቲ ናይ ኣል-ሸባብ ቁልፊ ዒላማ እናዓፀው ምዃኖም ኣፍሊጦም።
ወሃቢ ቃል ወታደራዊ ሓይሊ ኬንያ ኢማኑኤል ቺርቺር ከምዝበልዎ ሓደ ቀንዲ ዕላማ ሊንዳ ኒቺ ተባሂሉ ዝፅዋዕ ወፍሪ ንከተማ ደቡባዊ ሱማሊያ ኣፍማደው ንምሓዝ እዩ።ንሶም ብምቕፃል ከምዚ ይብሉ።’’ ኣፍማደው ንስርሒት ኣል-ሸባብ ኣገዳሲት ከተማ እያ ኢልና ንኣምን።ምኽንያቱ ናይ ገንዘብ ዝውውር ዝፍፀመላ እያ።ንወታደራት ኽፍሊት ዝወሃበላ እውን እያ።’’ይብሉ።
ሰራዊት ኬንያ ንትሕዝቶትታት ኣል-ሸባብ ንምጥቓዕ ብቐንድነት ኣብ ሓይሊ ኣየሩ ይምስረት።ወሃቢ ቃል ቺርቺር ኣብ ልዕሊ ወደባዊት ከተማ ኪስማዮ ዝተኻየደ ደባድብ ነፈርቲ ዕውት ከምዝነበረ ይገልፁ።
ሕቡራት መንግስታት ኣልሸባብ ዝበዝሕ ገነዘባውን ናውታውን ሓገዝ ዝረኽበላ እያ ዝበላ ኪስማዮ ካሊእቲ ናይ ኣል-ሸባብ ቁጠባዊ ምንጪ እያ።


text:
እቲ ንስኻ እትዝክሮ ሰብ እንታይ'ዩ (ዳዊት እቲ ናይ እስራኤል ጥዑም ዘማሪ)መንነት ወይ ዝያዳ ልክዕ ንምዃን፣ እንታይነት ፈጣርን ፍጡራትን፣ ንዘመናት ምሉእ፣ ቀንዲ መዘራረቢቲ ጉዳይት ኮይኖም እዮም፣፣ ሎሚ ንመንነት ኣምላኽ፣ መንነት ክርስቶስ፣ መንነት መላእኽቲ፣ መንነት ኣጋንንቲ፣ መንነት ሰብ፣ ወዘተ ብዝምልከት ጉዳይ በበይኑ ሕቶታት ይለዓል እዩ፣፣ እቶም ንኣታቶም ንምምላስ ዝቐርቡ መልስታት ድማ ካብኦም ዝበዝሑን ዝያዳ ዝተሓላለኹን እዮም፣፣ እቲ ሽግር ከኣ መልሲ ምስኣን ዘይኮነስ መለስቲ ምብዝሖም እዩ፣፣ ንሓቂ ካብ ዓሰርተ ሽሕ ንኣኣ ዝመስሉ ጌጋታት ፈሊኻ ከተውጽኣ ኸኣ ብዙሕ ጻዕርን ኣድህቦን፣ ዕሙቕ ዝበለ ፍልጠት ቃል እግዚኣብሄርን መንፈሳውነትን ይሓትት እዩ፣፣ ኣብዚ ሕታም እዚን ኣብዛ ዓምዲ እዚኣን ድማ ንመንነት ሰብ ብዝምልከት ነገር ኣልዒልና ክንትንትን ኢና፣፣ ጎይታ ይደግፍ።
ሰብ ይብል ሓደ ኣብ ሓደ ስፍራ " ንስኻ ክትዝክሮ እንታይ እዩ?" ኣድናቖቱ ብምዕዛዝ ድማ ወሲኹ " ወይስ ወዲ ሰብ ንስኻ ክትእልዮ እንታይ እዩ?" እታ ናይ መጽሓፍ ቅዱስና "ቀዳመይቲ ዝተጻሕፈት መጽሓፍ" ዚብል ክብሪ ዘለዋ መጽሓፍ እዮብ'ውን ነዚ ጥንታዊ መስተንክር ሕቶ በዚ ዝስዕብ መፍርሂ ቃላት ጌራ ክትዋጠር ከላ ንረኽባ ‘ንሰብ ከም ቁምነገር እትርእዮ ተጠንቂቕካ እትምልከቶ ኣብ ጸጽባሕ እተቛምቶ በብቕጽበት'ውን እትዕዘቦስ እንታይ እዩ?" (እዮ 7፣17-18, ሻሙናይ መዝሙር ጥቅሲ 4፣ እብራውያን 2፣6, መዝ144፣3) ሰብ መን'ዩ ዘይኮነስ፣ ሰብ እንታይ? ዚብል ሕቶ ብቐሊሉ ኪምለስ ዚከኣል ኣይኮነን። ሰብ መን እዩ ንዚብል ሕቶ "ብመልክዕ ኣምላኽ ዝተፈጥረ ፍጡር" ክንብል ንኽእል ንኸውን፣ ሰብ እንታይ እዩ ንዝብል ግና ንትሕዝቶን ኩለንትናዊ ኣቃውማን ናይ ሰብ ስለዝፍትሽ ዝያዳ ጥልቕ ዝበለን ዝተሓላለኸን እዩ፣፣ ስለዚ ሰብ እንታይ እዩ?
ብዛዕባ እንታይነት ሰብ ዝበሃሉ ዝውቱራት ሓሳባት
ኣብ ዙርያ እዚ ሕቶ እዚ ካብ ዝቐርቡ መልስታት፣ ገሊኣቶም መጽሓፍ ቅዱስ መሰረት ዝገበሩ ኮይኖም ብሰንኪ ዋሕዲ ብርሃን ዝቐርቡ እዮም። ካልኦት ድማ ካልእ ዝመበገሲኦም ሰበብ ዘለዎም እዮም፣፣ ጌና ካልኦት ከኣ ንመጽሓፍ ቅዱሳዊ ሓቂ ኮነ ኢልካ ብምጥምዛዝ ደጋፊኻ ማንቲ ክትገብሮ ካብ ምድላይ ብጭውያት ጥቕስታት ዝቖሙ እዮም፣፣ ካልኦት ድማ ‘ብምልኣት ተረዲእናዮ' ከይበሉ ንኹሉ እቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዝህቦ ብርሃን ዝተቀበሉን ዝያዳ መጽሓፍ ቅዱሳውያን እዮም፣፣ ነቲ ሓሳባት ብቐጥታ ንምጥቃስ ዚኣክል ከኣ፣ ‘ሰብ' ይብሉና ገሊኣቶም ‘ኣብ ክልተ እዪ ዝምቀል፣' "ስጋን ነፍስን"! ከም በዓል ግሩደም፣ ባረክሆፍን ዝበሃሉ ዘመናውያን ምሁራት ስነ መለኮት ደገፍቲ ነዚ ከምዚ ዓይነት ኣመለካኽታ እዮም፣፣ ብመሰረት ናይዚኣቶም ርድኢት፣ ነፍስን መንፈስን ክፈላለዩ ኣይክእሉን እዮም፣፣ ካልኦት ድማ "ኣይፋሉን ሰብ ስሉስ ኣቃውማ እዩ ዘለዎ ብሰለስት ክፋላት ማለት መንፈስ፣ ነፍሲ፣ ስጋ፣ ዚቖመ እዩ" ይብሉ፣፣ እኒ ኣንድሪው ሙረይ፣ ዎችማን ኒይ፣ ኤፍ ቢ መዋር፣ ጀስ ፔን ልዊስ፣ ዝኣመሰሉ ፍሉጣት ኣሕዋት ድማ ተኸተልቲ ናይዚ ርድኢት እዚ እዮም፣፣ ኣብዚ ቀረባ እዋን ከኣ " ሰብ መንፈስ እዩ፣ ነፍሲ ኣላቶ፣ ኣብ ስጋ ይሓድር" ዚብል ኣተሓሳስባ ዘለዎም ገለ ጉጅለታት ተቐልቒሎም ኣለዉ፣፣ ናይዚ ርድኢት እዚ መበቆሉ ኬንዮን ዝበሃል ናይ ኣብ መፋርቕ 20 ክፍለ ዘመን ዝነበረ ውልቀ ሰብ ኪኸውን ከሎ፣ ቀንዲ ኣጋፈርቱ ግና ኬነት ሃገን፣ ኬነት ኮፕላንድ፣ ዴቪድ ኦዋደፖ፣ ማይልስ ሙንሮይን ካልኦትን እዮም፣፣ መን ይፈልጥ ናይዚኣቶም ምስ ሃሰሰ ድማ "ሰብ ስጋ እዩ፣ መንፈስ ኣለዎ፣ ኣብ ነፍሲ ይሓድር" ዚብል ትምህርቲ ሒዞም ይመጹና ይኾኑ- ነቢይ ኣይኮንኩን ትዕዝብቲ እዩ ግዜ ዚምልሶ ነገር ድማ እዩ....፣፣
ፍጥረት ሰብ
ስለዚ ሰብ እንታይ እዩ? እንታይነቱ ንምፍላጥ ናብ ኣፈጣጥርኡ ምኻድ ብግዲ ኬድልየና እዩ፣፣ ካብ ምንታይ ከምዝተሰርሐ ምስ እንፈልጥ ድማ ኢና፣ ንሱ እንታይ ምዃኑ ክንፈልጥ እንኽእል፣፣ ሽዑ ጥራይ ድማ ኢና ከም ዳዊት እቲ ናይ እስራኤል ጥዑም ዘማሪ " መስተንክርን ድንቅን ጌርካ ፈጢርካኒ ኢኻ እሞ ከማስወካ እየ" ብምባል ብባህታ ክንዝምር እንኽእል፣፣ (መዝ 139፣14)፣ እቲ "መስተንክር" ዝብል ቃል "መፍርሂ" ማለት እዩ፣፣ ብርግጽ ከኣ ኣፈጣጥራ ሰብ ዘፍርህ እዩ፣፣ አረ ንዘስተውዕልሲ ኩሉ ግብርታት ኣምላኽ መስተንክር እዩ፣፣
ብዛዕባ ኣፈጣጥራ ሰብ፣ ክልተ ጥቕስታት እየን ልዕሊ ማንም ካልእ ጥቕሲ ናይ መጽሓፍ ቅዱስ፣ ብብሩህ መገዲ ገይረን እንታይነት ሰብ ዝገልጻልና፣፣ ነዘን ኣብ ክልተ ተኸታተልቲ ምዕራፋት ዘለዋ ክልተ ጥቕስታት ብጥንቃቐ ምስ እንርድአን ከኣ ብዘይ ጥርጥር 50 ሚእታዊት ናይ ሕቶና መልሲ ክንረኽበሉ ኢና፣፣ እታ ቀዳመይቲ ጥቕሲ ሓበሬታ ክትከውን ከላ፣ እታ ካልኣይቲ ከኣ መብርሂት እያ፣፣ ወይ ብዘመናዊ ቓንቓ ምስ እነቐምጦ፣ እታ ቀዳመይቲ "ኣርእስተ ዜና" ክትከውን ከላ፣ እታ ካልኣይቲ ግና "ዜና ብዝርዝር" እያ፣፣ እዘን ክልተ ጥቕስታት እዚኣተን ዘፍ 1፣27 ከምኡ'ውን ዘፍ 2፣7 እየን፣፣ እታ ቀዳመይቲ "መንነት ሰብ" ክትገልጽ ከላ፣ እታ ካልኣይቲ ድማ "እንታይነት ሰብ" እያ እተብርህ፣፣
ዘፍጥረት ምዕራፍ ሓደ፣ ኣምላኽ ንተፈጥሮኡ ናብ ህላዌ ከምጽኦም ከሎ ንዝነበረ ኩነታት እያ እተዘንትወልና፣፣ ካብዚ ከም እንርደኦ ኸኣ ሰብ፣ ምስ እንስሳ ኣብ ሻዱሸይቲ መዓልቲ ፍጥረት እዩ ናብ ህላወ መጺኡ፣፣ ጥቕሲ 26 ምስ እነንብብ ድማ፣ ዝያዳ ብሩህ ይኾነልና፣፣ "ኣምላክ ከኣ ብመልክዕና ከም ምስልና ሰብ ንግበር ንዓሳ ባሕርን ነዕዋፍ ሰማይን ንእንስሳን ንብዘላ ምድርን ኣብ ምድሪ ለመም ንዝብልን ኩሉ ለመምታን ይግዝኡ በለ፣፣ ኣምላኽ ድማ ብመልክዑ ሰብ ፈጠረ፣፣ ብመልክዕ ኣምላኽ ፈጠሮ፣፣ ተባዕታይን ኣንስታይን ገሩ ፈጦሮም" ካብዛ ጥቕሲ እዚኣ ከም እነስተውዕሎ፣ ኣምላኽ ኣብ መወዳእታ ፍጥረቱ ንኹሊ እቲ ኣብ ምድርን ዙርያኣን ዘሎ ፍጥረት ዚገዝእ ወይ ዘመሓድር ሓደ፣ ንሱ "ሰብ" ዚብሎ ፍጡር ከም ዝፈጠረ እዩ፣፣ እቲ ንሰብ "ሰብ" ዝብል መጸውዒ ዝሃቦ እምበኣር ካልእ ዘይኮነ ባዕሉ ፈጣሪኡ ኣምላኽ እዩ፣፣ ስለዚ ሰብ እንታይ እዩ? ሰብ ደኣ..... "ሰብ" ኣምላኽ እኮ "ሰብ" ንግበር እዩ ኢሉ..... "ሰብ" እውን እዩ ገይሩ፣፣ ስለዚ ሰብ በቃ ሰብ እዩ! ኣርባዕተ ነጥቢ፣፣
እዛ ኣቐዲምና ዝጠቐስናያ ጥቕሲ፣ ሰብ ንሱ ባዕሉ ኣምላኽ ዘይኮነስ፣ ኣምላኽ ብመልክዑ ዝፈጠሮ ፍጥረት ምዃኑ እያ እትሕብረና፣፣ ግና መንነት ሰብ እምበር እንታይነት ሰብ ኣይትነግረናን እያ፣፣ እንታይነት ሰብ ክንፈልጥ ተወሳኺ መብርሂ የድልየና፣፣ ሰብ መንነቱ ክፈልጥ እንተደልዩ ፈጥሪኡ እዩ ክፈልጥ ዘለዎ፣ እንታይነቱ ኪፈልጥ ግና ኣፈታጥርኡ እዩ ኺምርምር ዘለዎ፣፣ ገለ ገለ ሰባት ኣምላክ ኣብ ዘፍትረት 1፣27 "መንፈስ" ሰብ እዩ ፈጢሩ፣ ኣብ ዘፍጥረት 2፣7 ኸኣ ጸኒሑ "ስጋን መንፈስን" ወሲኽሉ ዝብል ግጉይ ትምህርቲ ብዘይ ምስትውዓል ይምህሩ እዮም፣፣ እንተኾነ ግና ኣምላኽ ቅድም መንፈስ ፈጢሩ ደሓር ክመልኦ እየ ብምባል ኣብ ካልኣይ ሰሙን ስጋን ነፍስ ኣይወሰኸሉን፣፣ ከመይሲ ኣምላኽ ፍጥረቱ ኣብ ሻድሸይቲ መዓልቲ ከምዝወደአ እዩ መጽሓፍ ቅዱስ ዝነግረና፣፣ "በታ ሳብዐይቲ መዓልቲ ኣምላኽ ካብቲ ዝገበሮ ኩሉ ግብሩ ዓረፈ" እዩ ዝብለና እቲ ትኹል ቓል (ዘፍ2፣2)፣፣ ደሓር ድማ ኣምላኽ ኣብ ዘፍ 1፣27፣ "ተባኦታይን ኣንስታይን" ገይሩ ፈጠሮም ብምባል ኣግሂዱልና ኣሎ፣፣ ንመንፈስ ድማ ጾታ የብሉን! ስለዚ እዚ ጥቅሲ እዚ ንኹለንትና ናይ ሰብ፣ ማለት ንመንፈስ-ነፍሲ-ስጋ እምበር ንመንፈስ ጥራይ ዘመልክት ጥቕሲ ኣይኮነን፣፣ ይኹን እምበር ከምቲ ኣቐዲምና ዝበልናዮ፣ እዚ ጥቅሲ እዚ ኣምላኽ ሰብ ከምዝፈጠረ እምበር ካብ ምንታይ ከምዝገበሮ ስለዘይሕብር፣ ብዛዕባ ኩለንትናዊ ኣቓውማ ሰብ እኹል መብርሂ ኣይህበናን እዩ፣፣ ኣምላኽ ግና መንነት ሰብ ጥራይ ዘይኮነስ እንኮላይ እንታይነቱ ኬፍልጠና ስለዝደለየ፣ ድሕሪት ተመሊሱ ኣፈጣጥራ ሰብ ዘዘንቱ ካልኣይ ምዕራፍ ሂቡና፣፣ ስብሓት ነቲ ዓቢ ስሙ ይኹን!
ቅድም ቀዳድም፣ ከነነጽሮ ዘለና ኣብ ዘፍጥረት ክልተ ዝተፈጥረ ወይ ዝተመለአ ሓዲሽ ፍጥረት ከምዘየለ እዩ፣፣ ጥቕሲ 7 ናይ ካልኣይ ምዕራፍ፣ "በታ እግዚኣብሄር ምድርን ሰማይን ዝፈጠረላ መዓልቲ" ብዝብል ሓረግ ንድሕሪት ናብ ምዕራፍ ሓደ እዩ ዝመልሰና፣ ነዚ ሓቂ እዚ ዝያዳ ንምርጓድ ድማ "ንምድሪ ዝዓዩ ሰብ ኣይነበረን እሞ" ይብለና፣ ስለዚ ምዕራፍ ክልተ እምበኣር ናብ ድሕሪት ናብ ዘፍጥረት 1፣27 ተመሊሳ እያ፣ ተወሳኺ መግለጺ (ድሕሪ ዜና ምዃኑ እዩ) እትህበና፣፣ ነዚ ምኽንያት እዩ፣ ነታ ኣብ ዘፍጥረት ምዕራፍ ሓደ ኣብ ሓንቲ ጥቕሲ ዝተጸምቆት ታሪኽ ፍጥረት ሰብ፣ ኣብ ትንታነ ዜና፣ ዳርጋ ሓደ ምዕራፍ ምሉእ ዝወሰደት፣፣ እታ ናኣና ነዚ ኣብዚ ኣልዒልናዮ ዘሎና ዛዕባ፣ ኣዝያ እተገድሰና ጥቕሲ ኸኣ፣ እታ ኣብ ጥቕሲ 7 ናይ ምዕራፋ ክልተ ዘላ መብርሂት እያ፣፣
"እግዚኣብሄር ኣምላኽ ንሰብ ካብ ሓመድ ምድሪ ገበሮ ኣብ ኣፍንጭኡ ድማ ትንፋሱ ህይወት ኡፍ በለሉ እሞ እቲ ሰብ ህያው ነፍሲ ኮነ (ዘፍ2፣7) እዛ ረዛን ጥቕሲ እዚኣ ኣብ ብሉይ ኪዳን፣ 1ተሰ5፣23 ኸኣ ኣብ ሓዲሽ ኪዳን፣፣ እዘን ክልተ ጥቕስታት እዚኣተን እየን፣ ካብ ምሉእ መጽሓፍ ቅዱስ፣ ንጹር ብዝኾነ መገዲ፣ ብዛዕባ እንታይነት ሰብ ዝሕብራና፣፣ ስለዚ ኸኣ ነቲ ኣብ ሓዲሽ ኪዳን ዘሎ ቃላት ጳውሎስ ምጽሓፍ ግቡእ እዩ፣፣
"ኣምካኽ ሰላም ባዕሉ ንኹለንትናኹም ይቐድሶ፣ በቲ ምጽኣት የሱስ ክርስቶስ ብዘሎ መንፈስኩምን ነፍስኹም ስጋኹምን ብዘይ መንቅብ ክርከብ ይተሓሎ፣፣"
ኣብዚ ኣቲ ሃወርያ፣ "ንኹለንትናኹም ይቐድሶ" ይብል እሞ "ኩለንትና" ሰብ ክብል ከሎ እንታይ ማለት ምዃኑ ኬብርህ ከሎ ድማ ፣ ማለት "ብዘሎ መንፈስኩም፣ ነፍስኹምን ስጋኹምን" ብምባል ይጠቅስ፣፣ ስለዚ ጳውሎስ ሰብ ብኹለንትናዊ ኣቃውምኡ ስሉስ( መንፈስ -ነሲ-ስጋ) ምዃኑ እዩ ኣብዚ ዘብርሃልና፣፣ ንእግረ መንገድና ጳውሎስ ኣብዚ ብዛዕባ እንታይነት ሰብ ዝገልጸሎም ዘሎ እሕዋት ናይ ተሰሎንቄ፣ ኣብ መንፈሳዊ ህይወት እግሪ ተኽሊ እዮም፣፣ ካብ ሸውዓተ ወርሒ ንላዕሊ ኣይገበሩን፣፣ ስለዚ እንታይነት ሰብ ምስ ዓበኻ ትመሃሮ ተወሳኺ ፍልጠት ዘይኮነስ ምዕቤት መንፈሳዊ ህይወት መሰረታዊ ዝኾነ ብኣጋኡ ክትመሃሮ ዘልካ ነገር እዩ፣፣
ሕራይ ኩለንትና ሰብ ብመንፈስ ነፍሲ ስጋ ዝቖመ ምዃኑ ተመልኪትና ኣሎና፣፣ ግን እዚኣቶም ካበይን ከመይን ከም ዝመጹን ኣብ ነንሓድሕዶም ዘለዎም ዝምድናን ንዓና ዝህቡና ጥቅምንከ ብኸመይ ክንፈልጥ ንኽእል? ነዚ ሕቶ እዚ ንምምላስ እምበኣር ናብታ ኣቀዲምና ዝጠቐስናያ ናብ ዘፍጥረት 2፣7 ምኻድ ከድልየና እዩ፣፣ መቓቒልና ክንርዳእ ክንፍትን ኢና፣፣ "እግዚኣሄር ከኣ ንሰብ ካብ ሓመድ ምድሪ ገበሮ" ይብለና፣ እዚ "ስጋ" ሰብ ካበይ ከምዝተገብረ ዘመልክት ንጹር ቃል እዩ፣፣ ዘመናዊ ስነ ፍልጠት'ውን ትሕዝቶ ስጋ ሰብን ትሕዝቶ ሓመድን ማዕረ ምዃኑ ኣረጋጊጹ እዩ፣፣ ንሓበሬታ ዝኣክል እምበር ምስክር ሰብ ዘድሊ ስለዝኾነ ኣይኮነን፣፣ እቲ እኹል ቃል ብርእሱ ደው ክብል ይኽእል እዩ፣፣ እቲ ጽሑፍ ብምቕጻል " ኣብ ኣፍንጭኡ ድማ ትንፋስ ህይወት ኡፍ በለሉ እሞ'' ይብል እዚ ሓረግ እዚ ኸኣ "መንፈስ" ሰብ ብኸመይ ከምዝተፈጥረ ይሕብረና፣፣ ኣብ መወዳእታ ድማ "እቲ ሰብ ህያው ነፍሲ ኮነ" ይብለና ኸኣ፣ "ነፍሲ" ሰብ ካበይ ከምዝተረክበት እዩ ዝገልጸልና፣፣ ጥቅልል ብዝበለ መልክዑ፣ ስጋ ካብ ምድሪ ኮይኑ ብኣምላኽ ዝተገብረ እዩ፣፣ መንፈስ ካብ ምንታይ ምዃኑ እዃ ዘይፍለጥ እንተኾነ ግዳ ብኣምላኽ ዝተፈጥረ እዩ፣፣ ነፍሲ ከኣ ብምትሕውዋስ ክልቴኦም ዝተረኽበት ግና ናይ ርእሳ ፍሉይ መንነት ክትውንን ዝበቕዐት ምዃና ኢና እንግንዘብ፣፣ ስለዚ ክፋላት ወዲ ሰብ ገሊኡ ዝተገብረ ገሊኡ ዝተፈጥረ ገሊኡ ድማ ዝተረኽበ ምዃኑ ምፍላጥ ኬድልየና እዩ፣፣
ኣገልግሎት መንፈስ ነፍሲ ስጋ
መንፈስና ካብ ኣምላኽ ዝተዋህበ ስለዝኾነ ምስ ኣምላኽን ምስ መንፈሳዊ ነገራትን የፋልጠና፣፣ ስጋን ካብ ምድሪ ዝተገብረ ብምዃኑ ምስ ምድርን ኣብ ዙርያኣ ዘሎን የፋልጠና፣፣ ነፍሲ ከኣ ምስ ገዛእ ርእስና ተፋልጠና፣፣ ስለዚ ሰብ ብመንፈሱ ገይሩ ኣብቲ ዙይርአ መንፈሳዊ ዓለም ይነጥፍ፣ ብመንገዲ ነፍሱ ኸኣ ኣብቲ ኣብ ውሽጡ ዘሎ ናይ ገዛእ ርእሱ ዓለም ይነጥፍ፣፣ ስለዚ ሰብ ኣብ ሰለስተ ዓለማት ኪነጥፍ ዝኽእል መስትንክር ፍጥረት እዩ፣፣ ከመይ ዘደንቕ እዩ ኣፈጣጥራና ኣሕዋተየ! 3000 ዓመት ኣብ ይገብር ሓደ ኣብ የሩሳሌም ዝቕመጥ ዝነበረ ሰባኺ፣ በቲ ኣምላኽ ዝሃቦ ጥበብ ኣትዂሩ ብምዕዛብ፣ "እንሆ ኣምላኽ ንሰብ ቅኑዕ ገይሩ ከምዝፈጠሮ ግዳ ረኸብኩ፣ ንሳቶም ግና ብዙሕ ብልሓት ደለዩ" ኪብል ተዛሪቡ ነይሩ (መክብብ 7፣29)፣፣ እዚ ነዚ ዘለናዮ ዘመን ዝገልጽ ትንቢታዊ ቃላት'ዶ ኣይመስልን? ብሩኻት ኣሕዋትን ኣሓትን ኣምላኽ ቅኑዕ ገይሩ እዩ ፈጢሩና፣ ካልእ ብልሓት ኣይንድለ! ኣምላኽ ንሰብ በቲ መስተንክር ጥበቡ ካብዚን ካብትን ኣዋጹኡ ብምፍታር "ሰብ" ዝብል ፍሉይ መጸውዒ ሂብዎ፣፣ እዮብ ናይ ኣምላኽ ሰብ ኣብ ማእከል እቲ ዝገጠሞ ከቢድ ፈተና፣ ከምዚ እናበለ ብዛዕባ ኣፈጣጥርኡ ከስተንትን ከሎ ንሰምዖ፣፣ "ኣእዳውካ ንኩለንትናይ ደኮና ሰርሓኒ'ውን .......ከም መሬት ከምዝፈጠርካኒ ዘክር ቆርበትን ስጋን ኣልበስካኒ ብዓጽምን ጅማትን ቀወድካኒ ሂወትን ጸጋን ሞገስካኒ ምክንኻንካ ንመንፈሰይ ሓለዎ" (እዮ 10፣8-12) እዮብ ከመይ ዝበለ ብርሃን ኮን እዩ ነይርዎ!
ስለዚ ሰብ ብመንገዲ መንፈሱ ገይሩ፣ ኣብቲ መንፈሳዊ ዓለም ንቑሕ (God conscious) ይኸውን፣፣ ብመንገዲ ስጋኡ ገይሩ ኣብቲ ግኡዝ ዓለም ንቑሕ (world conscious) ይኸውን፣፣ ብመንገዲ ነፍሱ ገይሩ ኣብቲ ናይ ገዛእ ርእሱ ዓለም(ሰልፍ) ንቑሕ ይኸውን፣፣
መላእኽቲ መናፍስቲ እዮም (እብ 1፣127) ስጋን ዓጽምን ንየብሎምን፣፣ ስለዚ ኸኣ ምስ እዚ ግኡዝ ዓለም ከምዚ ንሕና ጌርና እንነጥፎ ጌሮም ኪዛመዱ ኣክእሉን እዮም፣፣ እንስሳ ስጋን ነፍስን ኣለዎም ግና መንፈስ ዘይብሎም እዮም፣፣ ስለዚ ንመንፈሳዊ ዓለም ዚኸውን ንቕሓት የብሎምን፣፣ ሰብ ግና ልክዕ ከም ናይ እንስሳ ነፍስን ስጋን ይውንን። ብእኡ ኣቢሉ ድማ ኣብቲ ግኡዝ ዓለም ይነጥፍ፣፣ ልክዕ ከም ናይ መላእኽቲ ድማ መንፈስ ይውንን፣፣ ብእኡ ኣቢሉ ድማ ምስ ፈጣሪኡ ሕብረት ይገብር፣፣ ስለዚ ናይ ሰብ ሓቀኛ መንነቱ እንታይ እዩ? ናይ ሰብ ሓቀኛ መንነቱ ሰብ በቃ ሰብ ጥራይ! ኣምላኽ መንፈስ እዩ መላእኽቲ መናፍስቲ እዮም። ሰይጣንን ኣጋንንትን መናፍስቲ እዮም። ሰብ ግና ሰብ እዩ፣፣ ምኽንያቱ ሰብ ምዃን ርእሱ ዝኸኣለ መንነት ስለዝኾነ! መልኣኽ ገብርኤል ኮነ ሊቀ መላእኽቲ ሚካኤል መናፍስቲ እምበር ሰጋ-ለበስ ሰባት ኣይኮኑን። ዓሳ ወይ ኣንበሳ'ውን እንሳስ እምበር መንፈስ ዘለዎም ሰባት ኣይኮኑን፣፣(ሉቃ 24፣39)
ሕራይ ሰብ ብመንፈስ ነፍሲ ስጋ ዝቖመ ስሉስ እዩ ኢልናዮ ኣሎና፣፣ መንፈስ ነፍሲ ስጋ ግና ብኸመይ ክንፈላልዮም ንኽእል? መንፈስ ሰብ እንታይ እንታይ ይሓቁፍ? ነፍሲ'ኸ ብኸመይ ክንፈልጣ ንኽእል? ስጋኡ ዝጠፍኦ ሰብ እዃ ኣሎ ኢለ ኣይሓስብ፣፣ ቀጺልና እምበኣር ናብ ትንታነ ክንኣቱ ኢና.....
ትንተና
መንፈስ
(ግሪኽ፣ ኒዎማ እብራይስጢ፣ ሩሕ)
መንፈስ እንታይ እንታይ የጠቓልል? መንፈስ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስና ደቂቕ መጽናዕቲ ምስ እንገብር እዚ ዝስዕብ ሓቅታት ንረክብ ኢና፣፣ ቻይናዊ ሓውና ዎችማን ኒይ በዓል ፋቾ፣ ነዚ ብዝምልከት ኣብ ዝገበሮ ቅቡእ መጽናዕትታቱ፣ ኣብታ ዝደረሳ "እቲ መንፈሳዊ ሰብ" እትብል መጽሓፍ ብንጹር ኣስፊርዎ ኣሎ፣፣ ነፍሲ ወከፍ ክርስትያን ኣማኒ ከንብባ ድማ ኣነ ጸሓፋይ ናይዚ ዓምዲ እዚ እምሕጸን፣፣
ብመሰረት መጽሓፍ ቅዱስ፣ መንፈስ ነዚ ዝስዕብ ኣገልግሎታት ይሓቁፍ፣፣ 1. ሕልና (Conscience) 2. ሕብረት (Communion) 3. ተፈ'ል'ጦ (Intuition)
1. ሕልና - ሕልና ቅኑዕን ጌጋን ትፈርደሉ እዩ፣፣ "ብመንፈሰይ ፈሪደ ኣለኹ" 1ቆረ 5፣3, መዝ 51፣10, ዘዳ 2፣30, መዝ 34፣8, ዮሃ 13፣21, ግሃ 17፣16, ሮሜ 8፣16, 1ቆረ 5፣3, 2ቆረ 2፣13, 2ጢሞ 1፣7
2. ተፈ'ል'ጦ - ተፈ'ል'ጦ ሓበሬታ ብምእካብ ብምስማዕ ወይ ብምርኣይ ዘይኮነስ፣ ካብ ውሽጥኻ ዚነቕል ቀጥታዊ ፍልጠት እዩ፣፣ ማለት ብኣእምሮኻ ትፈልጦ ዘይኮነስ፣ ኣብ ውሽጥኻ ዝፍለጠካ እዩ፣፣ "እቲ ኣብኡ ዘሎ መንፍስ እንተዘይኮይኑስ ኣስ ስብ ዘሎ ነገር ዚፈልጥከ እንታዋይ እዩ?" (1ቆረ2፣11) "ውሉድ ኣምላኽ ምዃንና ኸኣ እቲ መንፈስ ባዕሉ እዩ ምስ መንፈስና ኮይኑ ዚምስክር" (ሮሜ 8፣16) ተወሳኺ ጥቅስታት ማቴ 26፣41, ማር 8፣12, ዮሃ 11፣13, ግሃ 18፣5, ግሃ18፣25, ግሃ 20፣22, 1ቆረ 16፣18, 2ቆረ 7፣13 ፣፣
3. ሕብረት - ሕብረት ምስ ኣምላኽን ካልእ መንፈሳዊ ዓለምን ዘሕብረና ኣገልግሎት መንፈስ እዩ፣፣ ክንሰግድ፣ ከነምልኾ ይድርኸና፣፣ "ኣምላኽ መንፈስ እዩ፣ እቶም ዚሰግድሉ ድማ ብመንፈስን ብሓቅን ኪሰግድሉ ይግባእ" (ዮሃ 4፣23-24) " እቲ ብመንፈሰይ ዘገልግሎ ኣምላኽ" (ሮሜ 1፣9) ተወሰኽቲ ጥቕስታት፣ ሉቃ 1፣47, ሮሜ 7፣6, ሮሜ 8፣15-16, 1ቆረ 6፣17, 1ቆረ14፣15, 1ቆረ14፣16, ራእይ 21፣10፣፣
ሕልና - ቅኑዕ ካብ ጌጋ ዝፈሊ ክፋል መንፈስ ሰብ እዩ፣፣ ተማሂርና ኣብ ኣእምሮና ብዝኸዛናዮ ፍልጠት ብዝረኸብናዮ መምዘኒ ዘይኮነስ፣ ብቐጥታ ኣብ ውሽጥና ማንም ከይመሃረና ነየናይ ቅኑዕ ኣየናይከ ጌጋ ምዃኑ ናይ ምፍላይ ክእለት እዩ፣፣ ተፈ'ል'ጦ ማለት ኣምልኽ ብቐጥታ ዝገልጸልካ ነገር ማለት እዩ (1ዮሃ2፣20-21) ፣፣
ተፈ'ል'ጦ፣ - ነቲ ኢንትዩሽን /Intuition/ ዚብል ናይ እንግሊዘኛ ቃል እዩ፣፣ (መዝገበ ቃላት ትግርኛ-እንግሊዘኛ ናይ ህ.ግ.ሓ.ኤ "ገምሪ" ብምባል ተርጒምዎ ይርከብ፣፣ እቲ ገምሪ ዝብል ቃል ግና ብዙሕ ፍሉጥ ስለዘይኮነ ንሕና ክንጥቀመሉ ኣይመረጽናን፣፣ ኣብ ክንዳኡ ግና ተፈ'ል'ጦ ብምባል ተርጒምናዮ ኣሎና) እዚ ኸኣ ብኣእምሮኻ ንትፈልጦ ነገር ዘይኮነስ ኣብ ውሽጥኻ ንዝፍለጠካ ቐጥታዊ ፍልጠት እዩ፣ ምፍላጥ ናይ ነፍሲ እዩ፣ ም'ፍ'ላጥ ግና ናይ መንፈስ እዩ፣፣
ሕብረት - ከኣ ናይ ኣምልኾ ማለት ናይ ስግደት ክፋል መንፈስ ሰብ እዩ፣፣ ሰብ ብመንፈሱ እዩ ዝሰግድን ዘምልኽን ምስ ኣምላኽ ሕብረት ዝገብር፣፣ ነፍሲ ወከፍ ኣማኒ እምበኣር ነዘን ክልተ ኣገደስቲ ድምጽታት ጽን ኪብለን ይግባእ፣፣ ንናይ ሕልናኡ ድምጽን፣ ናይ ውሽጡ ኣስተምህሮን፣፣ እዞም ሰለስት ነገራት እዚኣቶም ማለት ሕልና - ሕብረት - ተፈ'ል'ጦ ንሓድሕዶም ዝተኣሳሰሩን ፈጺሞም ዘይነጻጸሉ እዮም፣፣ ሕልና ንተፈልጦ ምርኩስ ብምግባር እዩ ፍርዲ ዚህብ ሕብረትካ ድልዱል እንተዘይኮይኑ፣ ድማ ተፈልጦኻ ብሩህ ኣይከውንን እዩ፣፣
ዘይኣመንቲ ሰባት'ውን ይኹኑ መንፈስ ኣለዎ። ውድቀት ሰብ፣ መንፈስ ሰብ ኣምላኽ ዝነበሮ ሕብረት ከምዚቓረጽ እዩ ገይሩ እምበር ንሰብ መንፈስ-ኣልቦ ኣይገበሮን፣፣ ዘይኣመንቲ መንፈሶም ሞይቱ እዩ ክንብል ከሎና ምስ ኣምላኽ ሕብረት የብሉን ማለት እምበር ብስሩ መንፈስ የብሎምን ማለት ኣይኮነን፣፣ መንፈሶም ግና ኣብ ክንዲ ምስ ኣምላኽ ምስ ካልኦት ክፋኣት መናፍስቲ እዩ ዝሓብር፣፣ ነዚ እዩ ሰብ ኣብ ኣምልኾ ጣኦት፣ ጥንቆላ፣ ኣስማት፣ ድብትርና፣ ምንባብ ጉንቦ ኢድ፣ ምውዳቕ ዛዕጎል፣ ምቑጻር ከዋክብቲ፣ ወ.ዘ.ተ. ዚነጥፍ፣፣ ገለ ገለ ሰባት መንፈስ ምስ ኣምላኽ ዘራኽበና ክፋልና ስለዝኾነ ሓጢኣት ኣይገብርን እዩ ዚብል ህውኽ መደምደምታ ይገብሩ እዮም፣፣ እንተኾነ ግን እታ ኣብ መንፈስና ሓዲራ ዘላ ህይወት ኣምላኽ እያ ሓጢኣት ዘይትገብር እምበር መንፈስ ሰብ ሓጢኣት ክገብር ይኽእል እዩ፣፣ መንፈስ ሰብ ኣብ ርእሲ እቲ ኣቐዲምና ዝጠቐስናዮ ሓፊስ ሓጢኣት፣ እዚ ዝስዕብ ሓጢኣት'ውን ይገብር እዩ፣ ትዕቢት፣ ዘይምእማን፣ ቁጠዓ፣ ወዘተ(መክ 7፣8, መክ 7፣9, ዳን 5፣20, ኢሳ 65፣14, መዝ 78፣8, ህዝ 13፣3, 1ቆረ 7፣14, መዝ 106፣33)
ነፍሲ
(ግሪኽ፣ ሱይክ እብራይስጢ፣ ነፍሽ)
ሰብ፣ ብዘይካ መንፈስ፣ ነፍሲ እትበሃል ካልእ ክፋል እውን ኣላቶ፣፣ ነፍሱ ኸኣ ገዛእ ርእሱ እያ፣፣ ሰብ ስብእና ኣለዎ፣፣ ስብእና እትበሃል ቃል ንብዙሓት ሰባት ብዙሕ ትርጉም ስለዘልዋ ንእግረ መንገድና መብርሂ ክንህብ ጽቡቅ እዩ፣፣ ካብ ግጉይ ኣጠቓቕማ ቓላት ክንጥንቀቅ ይግበኣና እዩ፣፣ ብዙሕ እዋን ኣብ ክንዲ "ኣካላተይ ክሕጸብ እየ" ንብል "ነፍሰይ ክሕጸብ እየ" ኢና ንብል፣ እዚ ግና ጌጋ እዩ፣፣ ነፍሲ ክሳዕ ክንድኡ ብዓፍራን ማይን ተሓጺባ ትጸሪ ቀላል ነገር ኣይኮነትን! ስብእና/PERSONALITY/ ክብል ከላና ሰብነት ወይ ስጋን ዓጽምን ምህላው ማለትና ኣይኮነን፣፣ ስብእና ማለት ናይ ምሕሳብ... ምስትውዓል... ምውሳን... ምምራጽ...ምልላይ.. ምፍላጥ... ምፍታው... ምጽላእ... ወዘተ ክእለት ምህላው ማለት እዩ፣፣ ስብእና ማለት እዚ ማለት እንተደኣ ኮይኑ ኸኣ፣ ሰብ ስብእና ኣለዎ፣ ኣምላኽ ስብእና ኣለዎ። መላእኽቲ ስብእና ኣለዎም። ሰይጣን ስብእና ኣለዎ። ዋላ እዞም ታህተዎት እንስሳታት ከም እዚ በጊዕ ኣንበሳ'ውን ስብእና ኣለዎም፣፣ ነገራት ከም እዚ ጎቦ፣ ኮምፒተር፣ መጽሄት ግና ስብእና የብሎምን። ከመይሲ ነዞም ኣቐዲምና ዝጠቐስናዮም ነገራት ክገብሩ ዓቕሚ ስለዘይብሎም፣፣ ብኣጠቓላሊ መልክዑ፣ ሓደ ነገር ስብእና ኣለዎ ንብሎ እዞም ስለስተ ነገራት እዚኣቶም ማለት "ፍቓድ፣ ኣእምሮ፣ ስምዒት" ምስ ዝህልዎ እዩ፣፣ እዞም ስለስተ ነገራት እዚኣቶም ከኣ ኣብ ነፍሲ እዮም ዝርከቡ፣፣ እቲ ኣምላኽ ንሰብ ዝዓደሎ ድሌትካ ከምርጸካ ዝኽእል "ነጻ ፍቓድ" ከኣ ኣብ ነፍሲ እዩ ዘሎ፣፣ በዚ መሰል እዚ ተጠቂሙ ድማ እዩ ሰብ ድሌቱ ዚሓሪ፣ ናይ ሰብ ነጻ ፍቓድ ኣብ ነፍሱ ስለዘሎ እዩ ኸኣ ኣምላኽ ንሰብ ብዙሕ እዋን "ነፍሲ" ብምባል ዚጽውዖ፣፣ ስለዚ ሰብ "ኣነ" ኪብል ከሎ እታ ከምኡ እትብል ትብል ዘላ ክፋሉ ነፍሱ እያ፣፣ እዚ ማለት ግና ሰብ ነፍሲ ጥራይ እዩ ማለት ኣይኮነን፣፣ መጸዊዕዑ ግና ነፍሲ እዩ፣፣ ሰብ ኣነ እደሊ፣ ኣነ እፈቱ፣ ኣነ እፈልጥ፣ ኪብል ከሎ ነፍሱ እያ ከምኡ ትብል ዘላ፣፣ ነፍሲ እያ መጸዊዒቱ፣፣ መጽሓፍ ቅዱስ'ውን ንሰብ "ነፍሲ" ብምባል እዩ ዝጽውዖ፣፣ እዚ ሓቂ እዚ ኸኣ ኣብ ብሉይ ይኹን ሓዲሽ ኪዳን ተመሳሳሊ ኮይኑ ኢና እንረኽቦ " እታ ነፍሲ እቲኣ ካብ ኣኼባ እስራኤል ክትቁረጽ እያ" (ዘጽ 12፣19) " ናብ ግብጺ ዝኣተዉ ኩሎም ነፍሳት ቤት ያእቆብ ሰብዓ ነበሩ" (ዘጽ 46፣27) "በታ መዓልቲ እቲኣ ኸኣ ኣስታት ስለስተ ሽሕ ነፍሳት ናብታ ማሕበር ተወሰኻ" (ግብ 2፣43) "ሸሞንተ ነፍሳት" (2ጴጥ3፣20) "276 ነፍሳት" (ግብ 27፣37)፣ ስለዚ ንሕና'ውን ንመጽሓፍ ቅዱስ ተኸቲልና ንሰብ ነፍሲ ኢልና እንተጸዋዕናዮ ጌጋ ኣይኮነን፣ "ዝጠፍኣ ነፍሳት" "ሓደስቲ ነፍሳት" "ዝድሕና ነፍሳት" ዝብል ቃላት ምጥቃም መጽሓፍ ቅዱሳዊ እዩ፣፣ ንሕና ኮነ መጽሓፍ ቅዱስ፣ ነቶም ዝወደቁ መላእኽቲ እንተዘይኮይኑ፣ "ዝጠፍኡ መናፍስቲ" ኣይንብልን ኢና፣፣ "ሓደስቲ መናፍስቲ" ወይ "ዝድሕኑ መናፍስቲ" እውን ኣይበሃልን እዩ ካልእ ወንጌል ንሰብኽ እንተዘየሊና! እቲ ብደም የሱስ ዝርከብ ምድሓን ንሰብ እምበር ንመናፍስቲ ኣየጠቓልልን እዩ፣፣
ብኸመይ ኢና ነፍሲ "ፍቓድ፣ ኣእምሮ፣ ስምዒት" እያ ትሕዝ ንብል?
1. ኣእምሮ- ናይ ምሕሳብን ምስትውዓልን ዓቕሚ ዘለዎ መኽዘን ፍልጠት እዩ፣፣ ኣእምሮና ድማ ኣብ ነፍስና እዩ ዘሎ፣ " ነፍሲ ብዘይ ፍልጠት ምዃና ጽቡቕ ኣይኮነን"(ምሳ 19፣2) "ግብርታትካ መስተንክር እዩ ነፍሰይውን ኣጸቢቓ ትፈልጦ" (መዝ 139፣14) "ነፍሰይ ከየባተኸት ትዝክሮ(ደ.ኤር 3፣20)፣ ተወሳኺ ጥቕስታት ምሳ 2፣10, ምሳ 3፣22, ምሳ 24፣14 ወ.ዘ.ተ.፣፣
2. ፍቓድ- ድሌትና ንመርጸሉን ንሓርየሉን ነፍሳዊ ክእለትና ዚገልጽ እዩ፣፣ "ነፍሰይ....ሞት ትሓሪ" (እዮ 7፣15) "ነፍስኹም ንምድላይ እግዚኣብሄር ኣምላኽኩም ምለስዋ" (1ዜና 22፣19) ተወሰኽቲ ጥቕስታት መዝ 27፣12, 41፣2, ህዝ 16፣27, ዘዳ 21፣14, መዝ 35፣25, ዘሁ 30፣2, ኤር 44፣14, እዮ 6፣7, ምእባይ፣ ምምራጽ፣ ምድላይ፣ ወዘተ ዚብሉ ቃላት ነቲ ኣብ ነፍሲ ዘሎ ነጻ ፍቓድ ዚገልጹ ቃላት እዮም፣፣ ወ.ዘ.ተ
3. ስምዒት - ዝተሰማዓካ ነገር ክትገልጸሉ እትኽእል ነፍሳዊ ኣገልግሎት እዩ፣፣ እዚ ከም በዓል ፍቅሪ፣ ሓዘን፣ ጓሂ፣ ሓጎስ፣ ጽልኢ፣ ወዘተ የጠቃልል "ነቶም ነፍሲ ዳዊት እትጸልኦም" (2ሳሙ5፣8) "ኣታ ነፍሰይ እትፈትወካ" (መሃ 1፣7) ተወሳኺ ጥቕስታት 1ሳሙ 18፣1, ሉቃ 1፣46, እዮ33፣20, ዘካ11፣8, ዘዳ6፣5, እዮ10፣1, መዝ107፣18, ወ.ዘ.ተ
ነፍሲ እምበኣር ናይ ሰብ "ኣእምሮ ፍቓድ ስምዒት" እያ ተጠቓልል፣፣ ኣእምሮ፣ ክንሓስብን ከነስተውዕልን ዘኽእለና እዩ፣፣ ኣእምሮ እንተዘይብሉ ሰብ ዕኑድን ደንቆሮን ይኸውን፣፣ ፍቓድ፣ ድሌትና እንውስነሉ እዩ፣ ብእኡ ኸኣ እዩ ናይ ምምራጽ ስልጣንና ዚገሃድ። ንደልዮን ዘይንደልዮን ነገር ብእኡ ኢና እንውስን፣፣ ናይ ገዛእ ርእሱ ፍቓድ ኣንተዘይህልዎ፣ ሰብ ናብ ድሌትካ እትጥምዝዞ ፍጡር ይኸውን። ንሱን ሮቦርተርን ፍልልይ የብሎምን፣፣ ስምዒት ድማ ሰብ ዝተሰመዖ ነገር ዚገልጸሉ ክእለት ማለት እዩ፣ ብእኡ ኣቢሉ ሰብ ይሕጎስ፣ ይሓርቕ፣ ይጉሂ፣ ይድሰት፣ ስምዒት ምስ ዘይህልዎ ኸኣ፣ ሰብ ናብ ደረጃ ዕጨይትን እምንን ይወርድ፣፣
ስጋ
(ግሪኽ፣ ሶማ እብራይስጥ ...ሳርክስ)
ስጋ ዝረማሰስ ኣካልና ስለዝኾነ ኩላትና ብቐሊሉ እንርደኦ ደጋዊ ክፋልና እዩ፣፣
ብሓፈሻዊ ኣዘራርባ ግና ስጋ "ዓጽሚ፣ ደም፣ ስጋ" የጠቓልል፣ ስጋና ከምቲ ብዙሓት ብዝልዎ ንሕና ዘለናሉ ቆፎ ዘይኮነስ፣ ንሓና ባዕልና ኢና ከመይሲ ስጋና ዘይንጸል ክፋልና ስለዝኾነ፣፣ መንፈስ ቅዱስ ከምቲ ንመንፈስና ማሕደር ዝገበሮ ስጋና'ውን ማሕደር መንፈስ ቅዱስ እዩ፣፣ ከምቲ ንመንፈስና ንስጋና'ውን ዋጋ ተኸፊሉሉ እዩ፣፣ "ብዋጋ ተዓዲግኩም ኢኹም እሞ ስጋኹም ቤት መቅደስ እቲ ኣባኻትኩም ዘሎ ካብ ኣምላኽ ዝተቀበልክምዎ መንፈስ ቅዱስ ምዃኑ ናይ ርእስኹም'ውን ከምዘይኮንኩም'ዶ ኣይትፈልጡን ኢኹም፣ ሰለዚ ብስጋኹም ንኣምላኽ ኣኽብርዎ" (1ቆሮ6፣20)፣፣ መዓስ እዚ ጥራይ መጽሓፍ ቅዱስ ስጋና'ውን ከይትረፈ ኣካል ክርስቶስ ምዃኑ'ዶ ኣይትፈልጡን ኢኹም" (1ቆሮ6፣15)፣፣ ስጋና እምበኣር ክሳብ ክንድዚ ክቡር እዩ፣፣ ነዚ ኩሉ ዝበልናዮ መብርሂ ዚኸውን ስእላዊ መግለጺ ድማ እንሆ፣ ብዛዕባ እንታይነት ሰብ ብዘይ ፍልጠት ክንከውን ስለዘይደለየና እዩ እቲ ሃዋርያ ብዛዕባ ክብርን ኣድላይነትን ስጋና ዝነግረና ዘሎ፣፣
ኩለንትናዊ ኣቓውማ ሰብ
(ዘፍጥረት 1፣27, ዘፍ 2፣7, 1ተሰ 5፣23)
ኣብዞም ሰለስተ ክፋላት ናይ ሰብ ዘሎ ናይ ክብርን ኣገልግሎትን ተወራረድ ከመይ እዩ? ማለት ብኽብርን ኣገዳስነትን መጺና፣ ኣብ ሞንጎ እዞም ሰለስተ ክፋላት ሰብ ዘሎ ዝምድና ከመይ ዝበለ እዩ? መንፈስ ሰብ፣ ኣብ ውሽጢ ሰብ ከምዘሎ መጽሓፍ ቅዱስ ይነግረና እዩ፣፣ (ዘካ12፣1) ሰለዚ ስጋ ብደገ፣ ነፍሲ ኣብ ውሽጢ፣ መንፈስ ድማ ኣብ ውሻጠ እዮም ዘለዉ፣፣ ነዚ እዩ ሰባት ህላውነት ስጋን ነፍስን ይስምዖም፣ መንፈስ ዝበሃል ሳልሳይ ክፋል ከም ዘለዎም ግና ብዙሕ ዘየስተብህሉሉ፣፣ ኪንዮ እዚ ናይ ቅድም ተከተል ተርታ ግና፣ ብ ኣገዳስነትን ክብርን ናይ ኣገልግሎት መጺእና ኣብ ሞንጎ ክፋላት ሰብ ክህሉ ዘለዎ ኣምላኽ ዝመደቦ ናይ ስልጣን መለኮታዊ ተርታ ኣሎ፣፣
መለኮታዊ ተርታ (Divine Order)
ስጋና ደጋዊ መዕቖቢ ናይ ነፍስና እዩ፣፣ ነፍስና ድማ ደጋዊ ሽፋን ናይ መንፈሳን እዩ፣፣ መንፈስ ምስ ኣምላኽን ምስ መንፈሳዊ ዓለምን ዘራኽበና ብምዃኑ ኣዝዩ ዝለዓለ ቦታ ክሕዝ ይግበኦ፣፣ ስጋ ድማ ምስዚ ተራ ምድራዊ ነገር ዝዛመድ ብምዃኑ ዝተሓተ እዩ፣፣ ነፍሲ ከኣ ኣብ ሞንጎ መንፈስን ስጋን ኮይና መንጎኛ እያ፣፣ ነፍሲ ወናኒት ናይቲ ኣምላኽ ንሰብ ዝዓደሎ ህያብ ናይ ነጻ ፍቓድ ስለዝኾነት መዘወር ህይወትና ዝሓዘት እያ፣፣ ነቲ ምሉእ ሰብ ከኣ ናብ ዝደለየቶ ተዙሮ፣፣ እንተ ደልያ ብመንፈስ ተገዚኣ ምስ ኣምላኽ፣ ማለት ምስቲ መንፈሳዊ ዓለም ሕብረት ክትገብር፣ እንተደልያ ድማ ንስጋ ተንበርኪኽካ ኣብቲ ነገራዎ ዓለም ክትእለኽ፣ እንተዘይኮነ ድማ ካብ ክልቲኦም ወጺኣ ኣብ ናይ ገዛእ ርእሳ ሓሳባዊ ዓለም ክትኣቱ ትክእል እያ፣፣ መንፈስ ምስ ኣምላኽ ካብ ዘለዎ ሕብረት ዝተላዕለ ናይ መንፈስ ቅዱስ ሓሳብ ይምርምር እሞ፣ ናቲ ካብ መንፈስ ጎይታ ዝተቐበሎ ሓሳብ ናይ ነፍሲ ይልእኾ፣ ነፍሲ ኸኣ ነቲ ካብ መንፈስ ዝተቐበለቶ ሓሳብ ተቐቢላ ምስኡ ተሰማሚዓ ንስጋ ትእዛዝ ተመሓላልፍ፣ ስጋ ድማ ብግዴኡ ነቲ ብመንገዲ ነፍስን መንፈሰን ዝመጾ ሓሳብ ኣምላኽ፣ ኣብ ተግባር ይፍጽሞ፣፣ እቲ መለኮታዊ ተርታ እዚ እዩ፣፣
ሓደ ሓው ነቲ ኣብ ሞንጎ መንፈስን፣ ነፍስን፣ ስጋን ኪህሉ ዘለዎ ናይ ስልጣን ተወራረድ ንምግላጽ ኸምዚ ዝስዕብ ጠቓሚ መብርሂ የቕርብ፣፣ መንፈስና ምስ ኣምላኽ ዘራኽበና ክፋልና ብምዃኑ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ብምዃን "ሓለቓ" ወይ "ኣዛዚ" ኪኸውን ይግበኦ፣፣ ስጋና ድማ ምእዙዝ ጊልያ ኮይኑ "ባርያ" ኪኸውን ይግበኦ፣፣ ስጋና ባርያ ክኸውን ይግባእ ክንብል ከሎና ከምቲ ገሊኣቶም ዝብልዎ ስጋና ንዑቕ እዩ ማለትና ኣይኮነን፣፣ ፍጹም! መጽሓፍ ቅዱስ ነዚ ኣረሜናዊ ኣተሓሳስባ ኣይድግፎን እዩ፣፣ ኩሉ ስራሕ ኣምላኽ ጽቡቕ እዩ፣፣ ወዲ ኣምላኽ ከኣ ስጋ ለቢሱ እዩ ኣብዚ ምድሪ ተመላሊሱ ዋላ'ኳ ዝኸበረን መንፋሳውን እንተኾነ ሕጂ'ውን ወዲ ኣምላኽ ስጋ ምልባስ ኣይገደፎን! እዚ ኸኣ፣ ስጋ ክሳብ ክንደይ ክቡር ምዃኑ እዩ ዝምህረና፣፣ ስለዚ ስጋና ባርያ ኪኸውን ኣለዎ ክንብል ከለና ኣብ ምምሕዳር መጺእና ስጋና ከም ምእዙዝ ባርያ እዩ ኪኸውን ዘለዎ ማለትና እዩ፣፣ ስለዚ መንፈስና ኣዛዚ፣ ነፍስና ኣገልጋሊት፣ ስጋና ድማ ባርያ፣ ኪኾኑ እዩ ነይሩ መበቖላው ናይ ኣምላኽ ድሌት፣፣ እዚ ተርታ ኣዚ ግቡእ ቦታኡ ምስ ዝሕዝ ድማ፣ ሓደ መንፈሳዊ ክርስትያን ይህሉ፣፣ ነፍሲ ናይ ኣገልጋሊት ቦታኣ ለቒቓ፣ ኣብ ዙፋን ምስ እትቕመጥ፣ ሓደ ነፍሳዊ ክርስትያን ይህሉ፣፣ ስጋ ግዙእ ካብ ምዃን ቦኺሩ ናብ ሕልቅነት ምስ ዝመጽእ፣ ሓደ ስጋዊ ሰብ ይፈሪ፣፣ ስለዚ እቲ ናይ ስልጣን ተወራረድ ከምቲ ኣብ ተሰሎንቄ ዘሎ ኪኸውን እዩ ዝግባእ፣ ቅድም መንፈስ ደሓር ነሲ ካብኡ ስጋ ከከም ተርታኦም!
ሃዋርያ ጳውሎስ ብዛዕባ እንታይነት ሰብ ካብ ኣምላኽ ምግላጽ ምስ ተቐበለ፣ ሰብ ልክዕ ከምታ ኣብ ብሉይ ኪዳን ዘላ "ቤት መቅደስ" ኣመሳሲሉ እዩ ዚዛረበሉ፣፣ ከምዚ ብምባል ድማ ይጽሕፍ "ቤት መቅደስ ኣምላኽ ምዃንኩም መንፈስ ኣምላኽ ኣባኻትኩም ሓዲሩ ምህላዉን'ዶ ኣይትፈጡን ኢኹም" (1 ቆረ 3፣16) ፣ ጳውሎስ ሰብ "ብኹለንትናዊ ኣቃውምኡ" ን ቤት መቅደስ ኣምላኽ ከምዝመስል ምግላጽ ተቀቢሉ፣፣ ቤት መቅደስ ኣብ ሰለስት ክፋል ከምዝምቀል ኩላትና ንፈልጥ ኢና፣፣ ደጋዊ ኣጸድ፣ ቅድስተ፣ ቅድስተ ቁዱሳን፣ ልክዕ እዚኣቶም ተምሳል ናይቶም ሰለስተ ክፋል ናይ ሰብ እዮም፣፣ "ኣጸድ" ናይ ስጋ ተምሳል እዩ፣፣ "ቅድስተ" ናይ ነፍሲ "ቅድስተ ቅዱሳን" ድማ ናይ መንፈስ፣፣ ኣምላኽ ኣብ ቅድስተ ቅዱሳን ይሓድር ከምዝነበረ መንፈስ ኣምላኽ ድማ ኣብ መንፈስና ይሓድር፣፣ እቲ ድንቅን መስተንክርን ሰብ እምበኣር ነዚ ይመስል! እዚ ፍልጠት እዚ ኣብ ነፍሲ ተጻዒኑ ኪኽዘን ዘይኮነስ ንዕለታዊ ክርስትያናዊ ህይወት ክጸልወናን ኪሕግዘናን እዩ ዘለዎ፣፣ ጎይታ ኾታ ካብ ምድንጋር ይባልሃና! ስሙ ብሩኽ ይኹን!
ስለዚ ሰብ እንታይ እዩ? ሰብ ስሉስ ኣቃውማ ዘልዎ ብመንፈስ ብነፍሲ ብስጋ ዝቖመ ድንቅን መስተንክርን ፍጥረት እዩ፣፣ እቲ ሓቂ እዚ እንዳሃለወ ደኣ ስለምንታይ ኢና ኣብዚ ቅንያት እዚ "ሰብ መንፈስ እዩ" ዝብል ርዲእታት ንሰምዕ ዘለና? ብስሩኸ እዚ ጉድይ እዚ ምስ መንነት ወይ እንታይነት ሰብ ጥራይ ዝተኣሳሰር ሕቶ ድዩ? ዋላስ ካልእ ደራኺን ካልእ ሰበብን ኣለዎ? ነዚ ሕቶ እዚ ቅድሚ ምምላስና ሓንቲ ምስዚ ትተኣሳሰር ልቢወለዳዊት ዛንታ ምግላጽ ጽቡቕ እዩ፣፣
ክልተ ኣዝዮም ዝፋተው ኣዕሩኽ ነይሮም ይበሃል፣፣ ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ ድማ ምኽንያቱ ንዘይፍለጥ ሹዱሽተ ወርሒ ምሉእ ተሰኣኢኖም ተጠፋፍኡ፣፣ ሓደ መዓልቲ ግና ሹዱሽተ ወርሖም ምስ ሓዙ፣ ኣብ ገለ ጎደና ጎፍ ን ጎፍ ተራኺቦም ተሓቓቒፎም ድሕሪ ምስዕዓምን ምዉቕ ሰላምታ ድሕሪ ምልውዋጦምን ኸኣ እቲ ሓደ " ኣታመንፈቅ ምሉእ ኣበይ ኔርካ?" ብምባል ብኣድናቖት ሓተቶ፣፣ ሽዑ እቲ ሓደ ቁሩብ ዝን ድሕሪ ምባል፣ ርእሱ እንዳሓኸኸ፣ "ኣታ ተኣሲረ እንድየ ነይረ" ብምባል ይምልሰሉ፣፣ ሓታታይ ሕጂ'ውን ብምግራም "ዋእ እንታይ ገርካ ተኣሲርካ" ኢሉ ቅልጡፍ ሕቶ ደጊሙ ይሓትት፣፣ ሽዑ እቲ ተኣሲሩ ዝነበረ፣ ምዕጉርቱ እንዳደረዘ፣ "ሱቅ ኢሎም በቃ ገመድ ሰሪቕካ ኢሎም ኣሲሮሙኒ" ብምባል ይምልስ፣፣ ሕጂ'ውን ሓታታይ ብኣድናቖት፣ ሳልሳይ ተኸታታሊ ሕቶ የዝንበሉ፣ "ገመድ ሰሪቕካ ኢሎምሲ ሹዱሽተ ወርሒ ፈሪዶምኻ ፍትሒ የለን ድዩ ኣብዚ ዓዲ?" በሎ፣ መልሲ'ውን ብሃንቀውታ ተጸበየ፣፣ እቲ ተኣሲሩ ዝነበረ ሰብ ኸኣ ከምዚ ዝብል ዘገርም ግና ኸኣ ሓቀኛ መልሲ መለስ " ኣብታ ጫፍ ኸኣ እባ ገመል ነይራታ" ለካ! ገመድ ዘይኮነስ ገመል!
ገለ ሰባት "ሰብ መንፈስ እዩ ነፍሲ ኣላቶ ኣብ ስጋ ይሓድር" ኪብሉ ከለዉ፣ ካልኦት ድማ ኣይፋሉን። ሰብ መንፈስ -ነፍሲ-ስጋ ስለስቲኡ ብሓንሳብ ሓቑፉ ስሉስ ኣቃውማ ዘለዎ ፍጡር እዩ ይብሉ፣፣ እዚ ንገለገሌና ስቕ ኢልካ ናይ ቃላት ባእሲ እዩ መሲሉ ዝረኣየና፣፣ ክልቲኦም ወገናት ንሰለስቲአን ክፋላት ናይ ሰብ ይጠቅስወን'ዶ ኸየለዉን? እንታይ እዩ እቲ ጸገም ኢና ንብል፣፣ ንገሌና ኸኣ እሞ፣ ሰብ ጃኬት እዩ። መልጎም ኣለዎ። ኣብ ሻርኔራ ይሓድር። እንተዝበሃል እውን ብዙሕ ንግደሰሉ ኣይመስለንን፣፣ ዘሕዝን እዩ! ክቡር ኣንባቢ "ሰብ መንፈስ እዩ፣ ነፍሲ ኣላቶ ኣብ ስጋ ይሓድር ዚብል ቃላት ካብቲ ዝመስለና ንላዕሊ ዝያዳ ዝዓሞቖን ዝጸልመተን ትርጉም ዝሓዛለ እዩ፣፣ ምስቲ ዛንታ ምትእሳሳር ምናልባሽ "ሰብ መንፈስ እዩ" ዚብል ርዲኢት ከምታ ገመድ ክንወስዳ ንኽእል ኢና፣ ነታ ገመድ እንተ ተቐቢልካያ ግና ኣብ መወዳእታኡ ገመል ኢኻ እትውሕጥ! ኣይኮነን ገመል ዊሕጥካ፣ ገመል ሰሪቕካ ጉንብሕ ጉንብሕ ምባል ድማ ፍጹም ዘይከኣል እዩ፣፣ እዞም ጉጅለታት እዚኣቶም መንፈስ ሓጢኣት ኣይገብርን ዚብል ርዲኢቶም ዘይቕነቕን መትከል ኣለዎም ሰለዚ መንፈስ ሓጢኣት ኣይገብርን እዩ። ሰብ ከኣ መንፈስ እዩ ሰብ ሓጢኣት ዝገብር ብነፍሱ ወይ ብስጋኡ እዩ ስጋን ደምን ኸኣ መንግስቲ ኣምላኽ ኣይወርስ እዩ ይብሉና፣፣ ከምኡ እንተደኣ ኮይኑ እሞ ንብላዕን ንስተን! እዞም ጉጅለ ሰብ መንፈስ እዩ ዚብሉሉ ካልእ ምኽንያት እዚ ዝስዕብ እዩ።
ኣምላኽ መንፈስ እዩ ሰብ ከኣ መንፈስ እዩ ስለዚ ሰብ ኣምላኽ እዩ ናብ ዚብል ሶንኮፍን ደፋርን መደምደምታ ኪበጽሑ መታን ኪጥዕም እዩ፣፣ እዚ ሱቅ አልካ ጸለመ ኣይኮነን፣፣ ካብ ናታቶም መጻሕፍቲ ብምውካስ ብቕጥታ ክንረኽቦ ንኽእል ኢና፣፣ ግና እቲ ንሳቶም ዘቕርብዎ መርትዖ ደኣ ከመይ ይኹን፣፣ እዞም ሰባት እዚኣቶም ዝጠቕስዎ እንኮ ጥቕሲ ናይ ጎይታና ቃል ምዃና ድማ ዘገርም እዩ!
ንኺድ በሉ ንፈትሻ እዛ ጥቕሲ፣ ጎይታናዶኸ እይኮነን ተዛሪብዋ፣፣ ኣብ ወንጌል ዮሃንስ 3፣6 እያ ትርከብ፣፣ ሓደ ምሸት ሓደ ኒቆዲሞስ ዝስሙ ሰብኣይ ሓለቓ ኣይሁድ መመህር እስራኤል፣ናብ ጎይታ ብለይቲ መጺኡ፣ መንፈሳዊ ጉዳያት ኣልዒሉ ተዘራሪቡ፣፣ ሕቶ ንቆዲሞስ ብዙሕ ብሩህ እዃ እንተዘይኾነ ጎይታና "ካብ ማይን ካብ መንፈስን እንተ ዘይተወልደ ንመንግስቲ ኣምላኽ ክራያ ዚኽእል ከም ዜልቦ ብሓቂ ብሓቂ እብለካ እለኹ" ኢሉ ክምልሰሉ ከሎ ኢና እነንብብ፣፣ ኒቆዲሞስ ከኣ "ንሰብከ (ከምዚ ኸማይ) ምስ ኣረገ ካብ መንፈስ ኪውለድ ከመይ ኢሉ ይከኣሎ መሊሱ ናብ ከርሲ ኣዲኡ ኣትዩስ ኪውለድዶ ይከኣሎ እዩ?" ብምባል ተገሪሙ ይሓትት፣፣ የሱስ ከኣ ".....ካብ ስጋ እተወልደ ስጋ እዩ ካብ መንፈስ እተወልደ ኸኣ መንፈስ እዩ" ይብሎ ብእንግሊዘኛ ዝያዳ ብሩህ እዩ " Flesh gives birth to flesh but the Spirit gives birth to spirit (NIV)" ይብሎ፣፣ ሌጣ ትርጉሙ ኸኣ " ስጋ ንስጋ እዩ ዝወልድ እቲ መንፈስ ኸኣ ንመንፈስ እዩ ዝወልድ" ሕጂ ንጠንቀቕ! ኒቀዲሞስ " ኣነ እንታይ እየ? ኢሉ ኣይኮነን ሓቲቱ የግዳስ ብኸመይ እየ ዳግማይ ዚውለድ እዩ ዝብል ዘሎ፣፣ ጎይታና ኸኣ፣ ስጋኻ ዘይኮነ ናብ ከርሲ ኣዲኡ ከይዱ ዳግማይ ዚውለድሲ፣ መንፈስካ እዩ ካብ መንፈስ ኣምላኽ ዳግማይ ኪውለድ ዘለዎ እዩ ዝብሎ ዘሎ፣፣ ኣዴኻ ንስጋኻ እያ እትውለድ፣ መንፈስ ኣምላኽ ግና ንስጋኻ ዘይኮነስ ንመንፈስካ እዩ ዚውለድ ንዚብል ሓቂ ንምግላጽ ከኣ፣ ጎይታና " ስጋ ንስጋ እዩ ዚውለድ እቲ መንፈስ ኸኣ ንመንፈስ እዩ ዚውለድ" ብምባል ዝተዛረበ፣፣ ሕጂ'ውን ኒቆዲሞስ ገና ክበርሃሉ ኣይከኣለን፣ ከምቲ ሰብ ብስጋ ኪውለድ ከሎ ናይ ኣወላልዳ መስርሕ ንኽሉ ቅሉዕን ግሁድን ዚኾነ መንፈስካ ኪውለድ ከሎኸ ከመይ ይመስል ንዚብል ጉዳይ መብርሂ ይሓትት፣ ጎይታና ኸኣ ከምዚ ዚስዕብ ዘገርም መልሲ ይዛረብ "ንፋስ ናብ ዝደለዮ ይነፍስ ደሃዩ ኸኣ ትሰምዕ ካበይ ከም ዝመጸ ናበይ'ውን ከም ዚኸይድ ግና ኣይትፈልጥን ኢኻ እቲ ካብ መንፈስ እተወልደ ዘበለ ድማ ከምኡ እዩ" ብመንፈስ ዝተወለደ ሰብ ልክዕ ከም ንፋስ ተረምሳስነቱ ኣጥፊኡ ናብ ረቂቅ ፍጥረት ይቕየር ማለቱ ዘይኮነስ መንፈስና ክውለድ ከሎ "ኣባ ኣቦ" ዝብል ደሃይ እምበር፣ ዝርአን ዝርምሰስን ነገር የብሉን እዩ ዚብለና ዘሎ ጎይታና፣፣ ካብ ስጋ ዝተወልደ ስጋ ይኸውን ካብ መንፈስ ዝተወልደ መንፈስ ይኸውን ዘይኮነስ ካብ ስጋ ዝውለድ ስጋና እዩ ካብ መንፈስ ዝውለድ ግና መንፈስና እዩ፣፣ ነዚ ኢና ንምድራውያን ኣቦታትና ኣቦታት ስጋ ኢልና ኣንሰምዮም፣፣ መንፈስና ኸኣ ካብ መንፈስ ኣምላኽ ስለ ዝውለድ፣ ንኣምላኽ ኣቦ መናፍስቲ ኢልና ኢና እንሰምዮ፣ ንሱ ኣቦ ናይ ኩሎም መናፍስቲ ጻድቃን ስለ ዝኾነ፣፣ ኩላትና ነናትና ኣቦታት ስጋ ኣለዉና ኣቦ መንፈስና ግና ሓደ እዩ፣፣ ስለዚ ነዚ ኣደናጋሪ ዝመስል ቃል መልሱ ክሳዕ ክንድዚ ቀሊል እዩ፣፣ ስለዚ እቲ ካብ መንፈስ እተወልደ ስጋና ዘይኮነስ መንፈስና እዩ ምስዚ ኸኣ ምሉእ መጽሓፍ ቅዱስ ይሰማማዕ እዩ፣፣ ኣብ ሓንቲ ዘይትኽወል ቅጥቛጥ ናይ የሃንስ 3፣6 ተሓቢእካ "ሰብ መንፈስ እዩ" ምባል ግና ምስትውዓል ኣይኮነን! እዛ ጥቅሲ እዚኣ በዓቲ ጎሓሉት ኪገብርዋ ዝፍትኑ ብዙሓት እዮም፣ ንሳ ግና መኸወሊ ዘይብላ ክፍትትን ጋህ ዝበለትን እያ፣፣ ካልእ ከም ኤፈ 2፣2 ዝኣመሰላ ጥቕስታት'ውን እዞም ጉጅለታት እዚኣቶም ካብ ዝጨውዩወን መሳኺን ጥቕስታት ቅዱስ ጽሑፍ እየን፣፣ ንሕና ግና "ከምቶም ብዙሓት ንቃል ኣምላኽ ዚሓዋዉሱ ኣይኮናን" 2ቆረ2፣17
ኣምላኽ ንመንፈሳውነት እምበር ንመንፈስነት ኣይጸውዓናን፣ ጎይታ ምስ ተቀበልና ድማ ሓዲሽ ዝፍጥረቱ ሓዲሽ ሰብ እምበር ካብ ስጋ ግዒዝና ምስቶም ማሕደሮም ምስ ስጋ ዝለበሱ ዘይገበሩ መናፍስቲ ኣይንጽንበርን ኢና፣፣ ከምቲ ሓውና ስተፌን ካውን ቅቡእ ባርያ ኣምላኽ ዝበሎ " ሰብ ኢና ኔርና፣ ሰብ ኢና ዘለና፣ ሰብ ኮይንና ኢና ድማ ንዘልኣለም እንነብር" ኣብቲ ናይ ዘልኣለም ማሕደርና ውን ከይተረፈ ስጋኦም ዝተቐንጠጡ መናፍስቲ ዘይኮናስ ሰማያዊ፣ ዘይሓልፍ፣ ዘይበርስ፣ ዘይመውት፣ ዘይጽምሉ፣ ስጋ ኢና ክንለብስ፣ ሽዑ ስጋና ነቲ ክቡር ስጋ ጎይታ ኪመስል ኪልወጥ እዩ!
እቲ ቐዳማይ ኣዳም ኣብ ክንዲ ብመንፈሱ ዚምራሕ ነፍስን ስጋንን ተሓባቢረን ሓላቑ ኮይነን ክገዝኣ ምስ ጀመራ እዩ ውድቀት ሰብ ኣጋጢሙ እቲ ኣብ ገነት ኤደን ዘጋጠመ ውድቀት ድማ ኩለንትና ሰብ ዘጠቓለለ እዩ። ሄዋን ነታ ኦም ምብላዓ ጥዕምቲ ፍትወት ስጋ (ሓጢኣት ስጋ) ምርኣያ ጽብቕቲ ፍትወት ኣዒንቲ (ሓጢኣት ነፍሲ) ጥበብ ብምሃባ ኸኣ እተብህግ ንብረት ትዕቢት (ሓጢኣት መንፈስ) ኮታ ብኹለንትናኣ እይ ሓጢኣት ገይራ። እቲ ዕንወት ዝሰዓበ ኸኣ ነፍሳን ስጋኣን ኣብ መሪሕነት ስለዘምጽአት እዩ። ነቲ መለኮታዊ ተርታ ምስ ኣንግምጥሎ ድማ ከም ሄዋን መዓልታዊ ኢና እንወድቕ፣ ነዚ ኢና ድማ ኣረጊት ሰብ ኢልና እንሰምዮ፣፣ ኣረጊት ሰብ ማለት ሕልቕነት ንነፈሱ ወይ ንስጋኡ ዝሃበ ማለት እዩ፣፣ እቲ ነፍሱን ኣብ ምድሪ ዘሎ ኣካሉን ዕለት ዕለት እንዳቐተለ ንመንፈሱ ግና ግቡእ ናይ መሪሕነት ቦታ ዘትሕዝ ግና ናብ ምስሊ እቲ ዝፈጠሮ ዚልውጥ ሓዲሽ ሰብ እዩ ዚበሃል፣፣ ቃል እግዚኣብሄር ድማ ነቲ ኣረጊት ሰብ ምስ ግብሩ ቀንጢጥና ሓዲሽ ሰብ ክንለብስ እዩ ኣጥቢቑ ዝምዕደና ጎይታ ኾታ ምሕረቱ እንተ ዘብዝሓልና፣ ካብ ምድንጋርውን እንተ ዝባልሃና፣፣
ብኣማኒኤል ጠዓመ
ትምህርቲ ብዛዕባ ማንነት ሰብ
Tools
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ኣብ ኤርትራ ናይ ሎሚ ዓመት ሃገራዊ መርመራ ሻሙናይ ክፍሊ፡ ትማሊ 13 ሰነ ኣብ መላእ ሃገር ከምኡ’ውን ኣብ ሪያድን ጅዳን - ስዑዲ ዓረብ ኣብ ዝርከብ መፈተኒ ማእከላት ክወሃብ ከም ዝጀመረ መራኸቢ ብዙሃን ውሽጢ ሃገር ሓቢረን ኣለዋ።
እቲ ኣብ ማእከላት ተሃድሶ እውን ዝወሃብ ዘሎ ሃገራዊ ፈተና፡ ሓሙሽተ ዓይነታት ትምህርቲ - ማለት እንግሊዝ፡ ማሕበራዊ ትምህርቲ፡ ቊጽሪ፡ ሓፈሻዊ ስነ-ፍልጠትን ናይ ዜግነት ትምህርትን ከምጠቓልል ይጠቅስ።
ኣብ’ዚ ክሳብ ጽባሕ ቀዳም15 ሰነ ዝቕጽል ፈተና፡ ብደረጃ ሃገር 49.6 ሚእታዊት ደቂ-ኣንስትዮ ዝርከባኦም ኣስታት 54 ሽሕ ተማሃሮ፡ ኣብ 407 ማእከላት ይፍተኑ ከምዘለዉ፡ ካብ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ዝተረኸበ ሓበሬታ የረድእ።
ኣብ ዞባ ማእከል ጥራሕ፡ ልዕሊ 14 ሽሕ ተማሃሮ ይፍተኑ ከምዘለዉን፡ ልዕሊ ፍርቂ፡ ማለት 53 ሚእታዊት ደቂ-ኣንስትዮ ምዃነን ተሓቢሩ`ሎ።


text:
ብሰንኪ ፋሽስታውያን ወረርቲ ንከቢድ ዓፀቦ ከምዝተሳጥሐት ካብ ወረዳ ወልቃይት ተመዛቢላ ኣብ ከተማ መቐለ ዝተዓቆበት ምርኣይ ዝተሰኣና መምህር መሓሪት ገ/ሂወት ገሊፃ፡፡
ምርኣይ ዝተሰኣና ተመዛባሊት #መምህር መሓሪት ገ/ሂወት ኣብ ኮሌጅ ትምህርቲ መምህራን #ዓድዋ ብትምህርቲ #ፍሉይ ድሌት ብዲፕሎማ ተመሪቃ፡፡ መምህር መሓሪት ገ/ሂወት ኣብ ወረዳ ወልቃይት ተመዲባ ኣብ ህንፀት ዜጋታት ተዋፊራ ተምሃሮኣ ብፅቡቕ ስነ-ምግባርን ፍልጠትን እናሃነፀት ምስ ምርኣይ ዝተሰኣኖ በዓልቤታ ክልተ ቆልዑ ወሊዳ ፅቡቕ ህይወት ትመርሕ ኔራ፡፡
ፋሽስታውያንን #ገበቲ ሓይልታት ኣምሓራን ህዝቢ ትግራይ ንምፅናት ቅሉዕ #ወራር ምስ ፈፀሙ ግና ኣብ ርእሲ ፀገም ካሊእ ተወሳኺ ፀገም ሕዝሎን እንጥልጥሎን ተሰኪማ ካብ ሞት ከተምልጥ ብዙሕ ሓሰረ መከራ ከምዝረከቡ ገሊፃ ፡፡
እቶም ንተፈጥራዊ ፀገም ስዒሮም ፅቡቕ ናብራ ይመርሑ ዝነበሩ ልበ-ብርሃናት ፋሽስታውያንን ገበቲ ሓይልታት ኣምሓራን ኣብ ልዕሊ #ህዝቢ ትግራይ ብዝፈፀምዎ ወራር ካብ መረበቶም ተመዛቢሎም ሎሚ ህይወት ልዕሊ ዓቕሞም ኮይናቶም ብድርብ ደልሃመት ተዋሒጦም ይሳቐዩ ከምዘለዉ መምህር መሓሪት ገ/ሂወት ተዛሪባ ፡፡
ካብቶም ፋሽስታውያን ብዕድል ኣምሊጦም ናብ ማእኸል #መዕቆቢ ተመዛበልቲ መቐለ ምስ ኣተው እውን ብሰንኪ ሕፅረት ምግቢ ንዝኸፈአ ሽግር ከምዝተቃልዑ መምህር መሓሪት ገሊፃ ፡፡
ማሕበረሰብ ዓለም ነቲ ኣብ ትግራይ ኣጋጢሙ ዘሎ ክልከላ #ምግብን መድሓኒት ተገንዚቡ ህፁፅ ፍታሕ ክህብ ዝሓበረት መምህር መሓሪት ብፍላይ ንኣካለ ጉድኣት ዝግበር ሓገዝን ጠመተን ብዘይምህላው ኣብ ከቢድ ዓፀቦ ከምዘለው ሓቢራ ፡፡
ህዝቢ ትግራይ ባዕሉ ንባዕሉ ዝገብሮ ዘሎ ምትሕግጋዝ ዝንኣደት መምህር መሓሪት እቲ ዓይኑ ዝዓመተን እዝኑ ዝዓፀወን ማሕበረሰብ ዓለም ቃንዛ ደቂ ትግራይ ብፍላይ ፀገም #ጉድኣት ኣካል ተገንዚቡ ህፁፅ ፍታሕ ክህብ ከምዝግባእ ተማሕፂና ፡፡
ብጎይተኦም ተኸስተ
ብሰንኪ ፋሽስታውያን ወረርቲ ንከቢድ ዓፀቦ ከምዝተሳጥሐት ካብ ወረዳ ወልቃይት ተመዛቢላ ኣብ ከተማ መቐለ ዝተዓቆበት ምርኣይ ዝተሰኣና መምህር መሓሪት ገ/ሂወት ገሊፃ፡፡


text:
January 4, 2020
ኬትባይ፡ ሀይሌስላሴ ወልዱ
መተርጅማይት፡ ዓሸ ዑስማን
ግራዝማች ፋይድ ቲንገ ሎንጊ እብ ሰበት መዓላት ሓምድ እድሪስ ዐዋቴ ዲብ ልትሃጌ ክእነ ብህል ዐለ፦ “አምዕል ሐቴ እብ መረበ መረብ ተኮምብየ ግስነ፡ ዲቡ ፖሊስ ዐለው፡ ክልኦት ትርሺ ዐለ እነ። ሓምድ መክዘን አስልሐት ፖሊስ እግል ልህጀም ዲበ ሳትር ጸብጠ። አነ ዲበ ሐ ለዐለት እቱ እንክር ገብአኮ። ብዕዳም ሰብዐት ሐ እግል ልዝመቶ ጅወ አተው ከጠልገት ለክፈው። ፖሊስ ዲበ መክዘን እግል ሊጊሶ ዲብ ልረበሾ፡ ሓምድ ከም ለክፈ እቶም ክልኦት ምኖም ቀትለ። ለዶል ለሀ ህቶም እግል ልጋብሁነ ኢቀድረው። ለሐ ሰለሰ ረአስ ትገብእ፡ እት ትትከበብ ዲብ እምባ ዱኪታ ወወልቃይት ተዐዴት። አነ ወሓምድ ህዬ አስክ አምሱይ እንለክፍ ዐልነ። እት ደንጎበ ህዬ እንዴ ሐድግናሆም ሀረብነ። ፖሊስ ኢዐሬነ ሐር ተርፈ። ለበዝሐት ወለትዘመተ ንዋይ ሰብኡ ኩነማቶም ለዐለው። እንዴ መጽአው ናይነ ቱ ከም ቤለው ሀብናሆም ቱ። ምነ ናይ መዲነት ሑዳት ሀበውነ እንዴ ሐረድናሀን በልዐናሀን።


text:
ብመሰረት’ቲ ሓበሬታ፡ ገለ ተሓባበርቲ ኤርትራውያን ዝርከቡዎም ዘይሕጋውያን መሰጋገርቲ ራሻይዳ፡ ብውሑድ ገንዘብ ናብ እስራኤል ከነስግረኩም ኢሎም ብምትላል ካብ ሱዳን ድሕሪ ምብጋስ ኣብ ምድረበዳ ሓውሲ ደሴት ሲናይ ምስ በጽሑ ኣዝዩ ዝተዓጻጸፈ ገንዘብ ክኸፍሉ ብማረምትን ማእሰርትን ሓዊ ምንዳድን የገድዱዎም ኣለዉ። እዞም ሞቶም ዝብሃሉ ዘለዉ ሰለስተ መንእሰያት ከኣ ግዳያት ናይ ከምዚ ዝኣመሰለ ግፍዒ እዮም።
ስርዓት ህግደፍ ኣብቲ ኣብ ካብ ዓለም ዝለዓለ ሙቐት ከምዘለዎ ዝእመነሉ ወደብ ዓሰብ፡ ኣብ ትሕቲ መሬት ን ሽዱሽተ ዓመት መመላእታ ዝኣሰሮም ኣርባዕተ ኣመንቲ ክርስትና ተሳቕዮም ከምዝሞቱ CFC ዝተባህለ ንመሰል ናጽነት ሃይማኖት ዝጉስጕስ ማሕበር ንናይ ዓይኒ መሰኻኽር ጸብጻብ ብምጥቃስ ኣፍሊጡ። ካልኦት ኣርባዕተ ኣመንቲ ‘ውን ንሓያለ ኣዋርሕ ኣብ ጸላም ተኣሲሮም ድሕሪ ምጽናሕ ሃንደበት ናብ ብርቱዕ ብርሃን ብምቅልዖም ዓይኖም ከምዝዓወሩ እቲ ሓበሬታ ይጠቅስ።
ብ 10 መጋቢት ኣብ ኣስመራ ኣብ ሓደ ቤትማእሰርቲ ሓደ እሱር ካብ ዋርድያ ብረት መንዚዑ ብዝፈነዎ ኣድራጋ ቶኽሲ: ነቲ ተረኛ ዝነበረ ዋርድያ፡ ካልኦት 3 እሱራት፡ ኣብ መወዳእታ ድማ ንነብሱ፡ ብድምር 5 ትንፋስ ከምዘሕለፈ ምንጭታት ሓቢሮም።


text:
“እቲ ቀይሕ መስመር ኣብ ሓፂር እዋን በቲኽና ናይ ግድን ክንዕወት ኢና” – ዋዕሮታት ተጋደልቲ
ዕሱብ ሰራዊት ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ 30 ታሕሳስ 2014 ዓ/ም ኣብ ከባቢ ሰገን ከፈሎን ዓዲ ፀፀርን ፈተነ ዳግማይ ወራር ኣካይዱ ምንባሩ ዝዝከር እዩ። እንተኾነ ግና ካብ ትሽዓተ ሰዓት ቀትሪ ጀሚሩ ዝኸፈትዎ ውግእ ክሳብ ከባቢ ሓደ ሰዓት ምሸት ተኻይዱ ከምፅኦ ዝኸኣለ ለውጢ ኣይነበረን፤ ፀላኢ ብኹሉ መዳይ ስዕረት ተጎልቢቡ እዩ ከይዱ። ኣብዚ ውግእ ኣብ ነብሲ ወከፍ ተጋዳላይ ትግራይ ዝነበረ ብቕዓት ምፍፃም ልኡኽ ብጣዕሚ ዘደንቕ ነይሩ። ብጅግንነት ተዋጊኡ፤ ብዙሕ ዕሱብ ሰራዊት ምዉትን ቁሱልን ገይሩ ንፀላኢ ክሳራ ብክሳራ ገይርዎ። ኣብ ሕድሕድ ተጋዳላይ ፅቡቕ መንፈስ ጅግንነትን ልዑል ኣፈፃፅማ ልኡኽን ዝተርኣየሉ ከም ዝነበረ እዩ ።ኣብዚ ውግእ ዝተፈለየ ጅግንነት እዩ ተራእዩ፤ ክሳብ ክሳድ ንክሳድ ሕንቆ ገጢሞም ፀላኢ ኣውዲቖም መስዋእቲ ዝኸፈሉ ተጋደልቲ ኣለዉ። ከም ደቂ ኣንስትዮ ተጋደልቲ እንተወሲድና እውን ማዕረ ደቂ ተባዕትዮ ተጋደልቲ ፍሉይ ጅግንነት ዝሰርሓ ምዃነን ኣብቲ ዉግእ ተሳቲፈን ዝነበራ ዋዕሮታት ካብ ኣንደበተን ኣረጋጊፅና ኢና። ተጋዳሊት ፀጋብርሃን ሃይላይ፣ ዕሱብ ሰራዊት ሻዕብያ ንህዝቢ ትግራይ ዳግማይ ክወርርን ክጭፍጭፍን ዝገበሮ ፈተነ ተዋጊኦም ካብ ዘፈሸሉ ጃጋኑ ኣባላት ሰራዊት ትግራይ ሓንቲ እያ። “ፀላኢ ተሃንዲዱ እንትመፅእ ሓይሊ ሰቡ ካብቲ ናትና ዝዛየደ ስለዝነበረ ኣመፃፅኣኡ እውን ብሰለስተ ኣንፈት ስለዝነበረ ብውሑድ ሓይሊ ንፀላኢ ንምጥቃዕ ዘኽእለና ናይ ቦታ ምጥዕዓም ገይርና ኣብ ውሽጢ ሓፂር ሰዓት ኢና ፀፊዕና መሊስናዮ ትብል። ሽዑ ፀላኢ ንሕና ሒዝናዮ ዝነበርና ቦታ መንጢሉ ንዓና እናሰዓበ ክድምስስን ቦታታት እናተቖፃፀረ ክኸይድን እዩ ሓሲቡ ነይሩ። ይኹን እምበር ዘይገመቶ ፅፍዒት ስለዝዓረፎ ብድሕሪኡ ካልኣይ መዓልቲ ክፍትን ኣይከኣለን” ትብል። ብተወሳኺ፣ ኣብ ሕድሕድ ተጋዳላይ ሓያል ስምዒት ከምዝነበረን ክሳብ ኢድ ብኢድ፣ ብሕልኮን ብእምንን እናገጠመ መስተክራዊ ስርሒት ከምዝፈፀመን ትገልፅ። ተጋዳሊት ፀጋብርሃን ብደጀንነት ህዝቢ ትግራይ ብጣዕሚ ከምእትኾርዕን እትሕበንን ብምግላፅ፤ ትግራይ ቀልጢፍና ሓራ ምእንቲ ክነውፅኣ እቲ ተሪፉ ዘሎ ዘይተጋደለ መንእሰይ ናብቲ መኸተ ተፀምቢሩ መስርዕ ሰራዊት ትግራይ ክመልእ ከምዘለዎ ትሕብር። ተጋዳሊት ምብራቕ ሓጎስ እውን ኣብ ሰገን ከፈሎ ኣብ ዝተኻየደ ውግእ ዝወዓለት ዋዕሮ ትግራወይቲ እያ። “ኣነን ብፆተይን ካብ ድፋዕና ከይለቐቕና ክሳብ ፀላኢ ብኣጋር ዝቐርብ ተፀቢና ድሕሪኡ ኸዓ ኣብ ንደልዮ ቦታን ርሕቐትን ምስኣተወ ኣጥቂዕና ሓምሺሽናዮ። ኣብዚ ከም ደቂ ኣንስትዮ ብዙሓት ተሳቲፍና ኢና። ብጣዕሚ ጠንካራታት ደቂ ኣንስትዮ ተጋደልቲ ኣለዋና” ብምባል ተረድእ። ብዘይካ እዚ እተን ደቂ ኣንስትዮ ተጋደልቲ ብፆታ ነቲ ወዲ ተባዕታይ እውን ዘተባብዓ ‘ኣጆኹም ክንዕወት ኢና’ እናበላ ሓደሽቲ ኣባላት ከይደናገፁ ዝገበራ ንፉዓትን ተባዓትን ምዃነን እውን ገሊፃትልና እያ። ተጋዳሊት ምብራቕ፣ ፀላኢ እንትሃድም ካብ ድፋዐን ወፂአን እግሪ እግሩ እናሰዓባ ዝቑሽምዳ ጀጋኑ ኣብቲ ውግእ ከምዝተዓዘበት እያ ትገልፅ። ቀፂላ እውን “እቲ ውግእ ንመብዛሕትና ፈላማይ ውግእና እዩ ነይሩ። እንተኾነ ግን እቲ ኣባል ከም ነባር እዩ ተዋጊኡ። ብጣዕሚ ንፉዓት ኣባላት እዮም ዘለውና” ትብል። ተጋዳሊት ምብራቕ፣ እዞም ግፍዐኛታት ፀላእቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ከቢድ ጭቆና እንተብፅሑን ብፍላይ ደቂ ኣንስትዮ ማህፀነን ጀጋኑ ከይወልድ እንተበላሽዩን ብዙሕ ግፍዕን በደልን እንትፍፅሙን ምስረኣየት “ክቃለስ ኣለኒ” ብዝብል ሕራነ ውላዳ ገዲፋ ናብ ቃልሲ ከምእተፀምበረት እያ ትገልፅ። “ነዞም ወረርቲ ከየጥፋእኻ ድቃስ ስለዘየለ ኣብ ገዛ ዘለዉ መናእሰይ ይኹኑ ደቂ ኣንስትዮ ክወፁ ክቃለሱ እየ ዝፅውዕ” ድማ ኢላ። ኩልና ሓሪንና ሓደ ኮይንና ፀላኢ ክንድምስስ ኣለና ዝበለት እዛ ዋዕሮ፣ ንህዝቢ ትግራይ ድማ "ኣደና ኣይትነብዕን፣ ኣቦና ኣይሕረድን፣ ኣሕዋትና ኣይድፈራን ብምባል እቲ ቀይሕ መስመር ኣብ ሓፂር እዋን በቲኽና ናይ ግድን ክንዕወት ኢና" ዝብል ሕራነ ዝተመልኦ መልእኽታ ኣመሓላሊፋ እያ። ክብል ወይን ፀብፂቡ።


text:
ኣብ ቻምፒዮንስ ሊግ ኣፍሪቃ ጋንታ መቐለ 70 እንደርታ ምስ ካኖ ስፓርት ኣካዳሚ ኣብ ዘካየደቶ ግጥም ጋንታ መቐለ 70 እንደርታ ኣብ ሜዳኣ ማዕረ ሸቶ 1 ብ 1 ተፈላልያ::
ኣብ ሻምፒዮንስ ሊግ ኣፍሪቃ ትማሊ ሰንበት ኣብ ከተማ መቐለ ጋንታ መቐለ 70 እንደርታ ምስ ናይ ኢኳቶሪያል ጊኒ ካኖ ስፖርት አካዳሚ ኣብ ዘካየደቶ ግጥም ጋንታ መቐለ 70 እንደርታ ማዕረ ብምውፃኣ ናብ ቐፃሊ ዙርያ ከይሓለፈት ተሪፋ::
ኣብ መበል 11 ደቒቓ ኣማኑኤል ገብረሚካኤል ብዘመዝገባ ሸቶ መቐለ 70 እንደርታ መሪሕነታ ክትሕዝ ኪኢላ ዋላ ተነበረት ቤንጃሚን ናኦኔ ኣብ መበል 37 ደቒቓ ብዘመዝገባ ሸቶ ካኖ ስፖርት ኣካዳሚ ማዕረ ገይርዋ።
ብመሰረት እዚ ብድምር ውፅኢት 3 ብ 2 ብዝኾነ ውፅኢት መቐለ 70 እንደርታ ተሳዒራ ካብ ውድድር ወፃኢ ኮይና:: ጋንታ መቐለ ዝረኸበቶ ፍፁም ቅላዕ ኦሴይ ማውሊ ክጥቀመላ ኣይከኣለን:: ተፃወቲ መቐለ 70 እንደርታ ብቁፅፅር ኩዕሶን ፅዕንቶ ፈጢርካ ብምፅዋት ዝሓሹ ነይሮም: ካኖ ስፖርት አካዳሚ ድማ ሜላ መሊስካ ምጥቃዕ ብምጥቃም ተፃዊቶም:: ናብ ቐፃሊ ዙርያ ዝሓለፈት ጋንታ ካኖ ስፖርት ኣካዳሚ ኣብ ወርሒ መስከረም ምስ ናይ ግብፂ ጋንታ ኣል-ኣህሊ ክትፃወት ምኻኑ ተገሊፁ::


text:
እምነት ምስ ኣምላኽ ኣብ ዝህልወና ምምልላስ ኣገዳሲት እያ። ቃል ኣምላኽ ብዛዕባኣ ብዙሕ ንጹር ትምህርትታት ምሂሩ እኳ እንተኾነ ብዛዕባ እምነት ዘሎ ዝተፈላለየ ግጉይ ርድኢታት ግን ከምቲ ዝግብኣና ካብ ምዕባይ ከልኪሉና ይርከብ። ካብቲ ብዙሕ መግለጺታት ናይ እምነት ሓደ ኣምላኽ ከምቲ ዝበሎ ከም ዝኾነ ምእማን እዩ። እዚ ማለት እቲ ኣብ ቃል ኣምላኽ ብዛዕባ ኣምላኽን ብዛዕባ ሰባትን ዝተባህለ ኩሉ ሓቂ ምዃኑ ምርድኡን ምቕባሉን ማለት እዩ። ነቲ ብዛዕባ ኣምላኽን ብዛዕባ ሰባትን ብግቡእ እንተ ዘየዛሚድናዮ ጥዕይቲ እምነት ክትህልወና ከምኡውን ንኣምላኽ ዘሐጉስ ናብራ ክንነብር ከሸግረና እዩ። ንእምነት ብክልተ ሸነኻት ክንገልጻ ንኽእል ኢና። እቲ ቀዳማይ ኣብ ስጋኻ ሰናይ ከም ዘየለ ምፍላጥን ብዘይ ጸጋ ኣምላኽ ንእኡ ባህ ከተብሎ ከም ዘይትኽእል ምእማን ክኸውን ከሎ (ሮሜ.7፣18-19 ፣ ዮሃ.15፣5) እቲ ካልኣይ ድማ በቲ ጎይታ ዝህበካ ሓይሊ ንኹሉ ከም ትኽእሎ (ፊል.4፣13) ምእማን እዩ። ነዚ ክልተ ነገራት ብሚዛናዊ ኣተሓሕዛ እንተ ዘይሒዝናዮ ወይ በቲ ዘይክውንነታዊ ንኣወንታዊ ኣተሓሳስባ ከም እምነት ዝምህር ትምህርቲ ክንዕብለል ወይ ከኣ ሕመቕና ጥራይ እናረኣና ኣብ ተስፋ ዘይብሉ ጸልማት ህይወት ክንነብር ኢና። ስለዚ እምነትና በዚ ነገራት ክንመዝኖን ከመይ ከም ዘሎና ክንርኢን ይግብኣና።
እምነት ኣምላኽ ነቲ ዝበሎ ከም ዝገብሮ ርግጸኛ ምዃን ስለ ዝኾነት ካብ ኣዎንታዊ ኣተሓሳስባ ዝተፈልየት እያ። እግዚኣብሄር ኣብ ቃሉ ዝተሰረተ ክውንነታዊ ኣተሓሳስባ እምበር ካበይ ከም ዝመጸ ብዘይፍለጥ ጽቡቕ ዝበሃል ሓሳብ ክንህውትት ኣይደልየናን እዩ። ናይ ነገራት ምፍጻምን ዘይምፍጻምን ብእምነት ዝተገብረ ምዃኑን ዘይምዃኑን መለክዒ ክኸውን ኣይክእልን እዩ። ኣብ ዓለም ካብቶም ኣመንቲ ንላዕሊ ብኣዎንታዊ ኣተሓሳስባ ዝተዓወቱ ሰባት ኣለዉ። ናቶም ዓወት ኮነ ‘እምነት' ግን ምስታ መጽሓፍ ቅዱስ ዝምህራ እምነት ዋላ ሓንቲ ርክብ የብሉን። ጽቡቕ ምምናይ ጽቡቕ እዩ፣ ከምቲ ዝተመነኻዮውን ጽቡቕ ክገጥመካ ይኽእል እዩ። ቃል ኣምላኽ ዋላ ሓንቲ ብዛዕባ ዘይተዛረበሉ ነገር እምነት ክህልወና ግን ኣይክእልን እዩ። ኣምላኽ እንተ ለሚንናዮ መንፈስ ቅዱስ ኣብዚሑ ከም ዝህበና፣ እቲ ኣብ ምድሪ ንምንባር ዘድልየና ኩሉ ከም ዘዳልወልናን ተዛሪቡ ኣሎ። ብዛዕባዚ ምሉእ እምነት ክህልወና ይግባእ። ብንጹር ብዛዕባ ዘይተጻሕፈ ነገር ግና ምኽንያት ምንዋጽ እምነትና ምእንቲ ከይኮነና ክንጥንቀቕ ይግብኣና። እምነትና ኣብ ቃል ኣምላኽን ኣብ ሓይሊ ኣምላኽን እምበር ኣብ ጥበብ ወይ ፍልስፍና ሰባት ክትስረት ኣይግባእን እዩ። ብፍልስፍና ሰባት ዕዉት ዝበሃል ህይወት ክትመርሕ ትኽእል ኢኻ። ንኣምላኽ ባህ ዘብል ህይወት ግን ኣብ ስጋኻ ሰናይ ከም ዘየለ ከይፈለጥካን ምሉእ ትውክልትኻ ኣብ ኣምላኽ ከይገበርካን ክትነብሮ ኣይትኽእልን ኢኻ። ንእምነትና ክንመዝን ከሎና እምበኣር ነገራት ይሰልጠልካ ኣሎዶ ዘይኮነስ ኣምላኽ ይሕጎሰልካዶ ኣሎ ዝብል ሕቶ ክንሓትት ኣሎና። እታ ቃል ኣምላኻዊት ሓቂ በዓል ጳውሎስን ብዙሓት ብድሕሪኦም ዝነበሩን ዝመሃርዋ እቲ ዘመን ክሳብ ክንደይ ጸንኪሩ ብዘየገድስ ልዕሊ ጊዜ እትወጽእ እምነት እያ። እታ ብጥበብ ሰባት ዝተገብረት እምነት ግና ምስ ኩነታት እትለዋወጥ እያ። ጊዜ ዝስዕራ እምነት ቃል ኣምላኻዊት ኣይኮነትን። ብኣዎንታዊ ኣተሓሳስባ ተዓብሊላ እትስበኽ እምነት ከኣ ጊዜ ክስዕራ እዩ። ድሕሪ ደጊም ክንዲ ዝተመነና ጽቡቕ ንመነ ሓፈሻዊ ኩነታት ዓለም ናብ ዝገደደ እምበር ናብ ዝሓይሽ ክኸይድ ከም ዘይኮነ ቃል ኣምላኽ ብንጹር ይምህረና እዩ። እዚ ብፍሉይ ንገለ ውሑዳት ዘይኮነስ ኣምላኽ ብንጹር ንኹሎም እቶም ህይወቶም ከም ፍቓዱ ክመርሑ ዝደልዩ ሰባት ዝገለጾ ሓቂ እዩ። ንስኻ ዕቑር ዓቕሚ ኣሎካ፣ ከምዚ/ከምቲ ክትገብር ትኽእል ኢኻ . . . ዝብል ትምህርትታት ቃል ኣምላኻዊ መሰረት የብሉን። ኩሉ እቲ ንስጋና ከም ሰናይን ንኣምላኽ ባህ ንምባል ዝኸውን ዕቑር ዓቕሚ ዘለዎን ጌሩ ዝምህር ትምህርትታት ኣንጻር ቃል ኣምላኽ እዩ። ኣዎንታዊ ኣተሓሳስባ ከም ፍልስፍና ህይወት ክምረጽ ይከኣል ይኸውን፣ ምስ ቃል ኣምላኻዊት እምነት ክንሓዋውሶ ግን ቅኑዕ ኣይኮነን። ተስፋኻ ኣብ ምድሪ ከመይ ጌርካ ጥጡሕ ናብራ ከም ትነብር እንተኾይኑ ኣዎንታዊ ኣተሓሳስባ የዋጽኣካ እዩ፣ ንኣምላኽ ባህ ንምባል ግን ዋላ ሓንቲ ጥቕሚ የብሉን። እቲ ሓቀኛ ወንጌልን እቲ ካብ ምድራዊ ናብራ ሓሊፉ ካልእ ጥቕሚ ዘይብሉ ፍልስፍናን በዚ ክንፈልዮ ንኽእል ኢና። ጥዕይቲ እምነት ክትህልወና እንተ ደሊና ነቲ ባህ ዘብል ኣምላኽ ከም ዘፍቅረናን ኩሉ ክገብር ከም ዝኽእልን ዝጠቅስ ንስጋና ምቹእ ዝኾነ ሓቂ ጥራይ ዘይኮነ ነቲ ኣብ ስጋና ገለ ሰናይ ከም ዘየልቦ ዝጠቅስ ሓቂውን ክንቅበሎን ክንኣምኖን ይግብኣና።
ብኣንጻር እዚ ኣቐዲምና ዝጠቐስናዮ ሓሳብ ቃል ኣምላኻዊት እምነት ከይትህልወና ዝዕንቅፈና ካልኣይ ርድኢት ከኣ ኣብ ስጋና ገለ ሰናይ ከም ዘየለ ጥራይ ምፍላጥ እዩ። ኣብ ስጋኻ ገለ ሰናይ ከም ዘየለ ምፍላጥ ሓደ ክፋል እምበር ምሉእ ምርዳእ ናይ እምነት ኣይኮነን። እዚ ዘይምሉእ ርድኢት ጥራይ እንተልዩና ነቲ ንነብሮ ዘሎና ካብቲ ኣምላኽ ዝመደበልና ኣዝዩ ዝተሓተ ናብራ ከም ጽሕፍቶ ወሲድናዮ ክንነብር ኢና። ነዚ ሓደ ሓቂ እዚ ጥራይ ምፍላጥ ክሳብ ዕለተ ሞትና ወይ ክሳዕ ምጽኣት ጎይታ ስዑርን ዘየመስግንን ህይወት ሒዝና ክንነብር ኢና። ኣነ ድኹም እየ፣ ዋላ ሓንቲ የብለይን . . . ዝብል መግለጺታት በቲ ጎይታ ዝህበኒ ሓይሊ ግና ንኹሉ እኽእሎ እየ ብዝብል ቃል ኣምላኻዊ ሓቂ እንተ ዘይተሰንዩ ናብቲ ኣዝዩ ሓደገኛ ዝኾነ ናይ ዘይምእማን ሓጢኣት ከብጽሓና እዩ። ብዙሓት ክርስትያናት ዘይኮኑ ሰባትውን ኣብ ስጋኦም ሰናይ ከም ዘየለ ይፈልጡ እዮም፣ ነቲ ኣምላኽ ዘዳለዎ መንገዲ ሰኣን ምፍላጦምን ምቕባሎምን ግን ኣብ ምድንጋር ዝመልኦ ህይወት ይነብሩ። ንሕናውን ነዚ ምሉእ ሓቂ ክሳዕ ዘይፈለጥናዮ ከማታቶም ክንሽገር ኢና። ሕሉፍ ተመኩሮና፣ ህሉው ኩነታትናን ኩነታት ከባቢናን ንእምነት ዝድግፈና ነገራት ዘይብሉ ክኸውን ይኽእል እዩ። ብኣንጻር እዚ ኩሉ ነገራት ነቲ ኣምላኽ ኣብ ቃሉ ዝገለጾ ሓቂ ክንቅበል እንተ መሪጽና ግን ዕዉት ናብራ ክንነብር ኢና። ሃዋርያ ዮሃንስ ኣብ ቀዳመይቲ መልእኽቱ "ኣቱም ደቀየ፣ ሓጢኣት ምእንቲ ኸይትገብሩ፣ እዚ እጽሕፈልኩም ኣሎኹ። ሓደ እኳ ሓጢኣት ዝገበረ እንተሎ፣ ጠበቓ ኣብ ኣቦ ኣሎና፣ ንሱ የሱስ ክርስቶስ፣ እቲ ጻድቕ፣ እዩ።" ይብል (1ዮሃ.2፣1)። ነቲ ኣብ ኣቦ ጠበቓ ከም ዘሎና ዝገልጽ መልእኽቲ ሓጢኣት ምእንቲ ከይንገብር እዩ ጽሒፍዎ። ስለዚ ከምቶም ንጎይታ ዘይፈልጡ ሓጢኣት ምግባር ንቡር ወይ ቅቡል ጌርና ክንወስዶ የብልናን። ኣብ ስጋኻ ጽቡቕ ከም ዘየለ ብዝፈለጥካዮ መጠን ሓይሊ ኣምላኽ እንተ ዘይተቐቢልካ ንሓጥያት ከም ቀሊል እናወሰድካዮ ናብ ዝገደደ ክትበጽሕ ይከኣል እዩ። ብመሰረት መልእኽቲ ዮሃንስ ብዛዕባ ሓጢኣት ዘሎና ፍልጠት ምሉእ ስለ ዘይኮነ ሓጢኣት የብለይን ክንብል ኣይንኽእልን ኢና (1ዮሃ.1፣10)፣ ካብቲ ሓጢኣት ምዃኑ ዝፈለጥናዮ ነገራት ግን ሓራ ክንወጽእ ንኽእል ኢና (1ዮሃ.2፣1)። ካብቲ እንፈልጦ ሓጢኣት ሓራ ንክንወጽእ ከኣ ሓይሊ ኣምላኽ የድልየና። ሓጢኣት ምዃኑ ካብ ዘዝፈለጥካዮ ነገራት ሓራ እናወጻእካ ምኻድ በቲ ጎይታ ዝህበካ ሓይሊ ክኸውን ዝከኣል ሓቂ እምበር ሓሶት ወይ ጽቡቕ ትምኒት ኣይኮነን። ስለዚ ኣብ ስጋኻ ሰናይ ከም ዘየለ ምፍላጥ ጥራይ ንበይኑ እኹል ከም ዘይኮነ ፈሊጥና በቲ ጎይታ ዝህበና ሓይሊ ኩሉ ከም ዝከኣል ክንርዳእ ይግብኣና።
እዚ ዝጠቐስናዮ ፈፍርቂ ሓቂ ዝሓዘ ግጉይ ርድኢታት ንብዙሓት ዘሸግረና ነገር እዩ። ሳዕቤኑ ዝፈላለ እኳ እንተኾነ ምሉእ እምነት ክህልወና እምበር እዚ ካብቲ ይሓይሽ ክንብል ኣየድልየናን እዩ። ክልቲኡ ንኣምላኽ ባህ ዘየብል እዩ፣ ስለዚ ካብ ክልቲኡ ሓራ ክንከውን ኣሎና። ረብሓ ገዛእ ርእስና እናደለና ኣብ ቃል ኣምላኽ ብዘይተጻሕፈ ምድራዊ ነገራት ክንተሓዝ ኮነ ብድኻምና ተስፋ ቆሪጽና ርእስና ኣድኒንና ክንነብር ፍቓድ ኣምላኽ ኣይኮነን። ስለዚ ነቲ ኣብ ቃሉ ዝተገልጸ ምሉእ ምኽሪ ኣምላኽ ፈሊጥና ብርግጽነት ንንበር።
ጎይታ ኣዒንትና የብርሃልና!
ቃል ኣምላኻዊት እምነት
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ገዲም ተጋዳላይ ኢብራሂም እስማዒል መሺሾ (ኣመሪካኒ)፡ ትማሊ 15 ለካቲት ኣብ መበል 78 ዓመት ዕድመኡ ኣብ ኣስመራ ተሰዊኡ።
ኣብ 1959 ኣብ ምንቅስቓስ ሓርነት ኤርትራ – ሓራካ ዝተጸንበረን ብዝተፈላለየ ጽፍሕታት መሪሕነት ዘገልገለን ተጋዳላይ ኢብራሂም እስማዒል፡ ሓደ ካብ መስረትቲ ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ ኮይኑ፡ ኣብ ቀዳማይ ጉባኤ ናይ’ቲ ውድብ፡ ከም ኣባል ማእከላይ ባይቶን ጠቕላሊ ኦዲተርን ኮይኑ ዝተመርጸ’ዩ።
ስዉእ ተጋዳላይ ኢብራሂም፡ ከም ወኪል ህዝባዊ ሓይልታት ኣብ ሃገረ ኩወይት፡ ከምኡ’ውን ኣባል ፈጻሚት ሽማግለ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ – ስሙር ውድብን ሓላፊ ቊጠባዊ ጉዳያትን ኮይኑ’ውን ክሳብ ዕለተ ናጽነት ብተወፋይነት ኣገልጊሉ። ድሕሪ ናጽነት ከኣ፡ ኣብ መስርሕ ህንጸት ሃገር ንምስታፍ ናብ ሃገሩ ተመሊሱ፡ ብዝተፈላለየ ጽፍሕታት ተመዲቡ ሰሪሑ።
ኣብ መወዳእታ፡ ከም ኣካያዲ ስራሕ ቤት-ጽሕፈት ሙፍቲ ኤርትራ ብምዃን፡ ንህዝቡን ሃገሩን ኣገልጊሉ።
ስዉእ ተጋዳላይ ኢብራሂም፡ በዓል ሓዳርን ኣቦ ኣርባዕተ ደቂን’ዩ። ስነ-ስርዓት ቀብሩ፡ ሎሚ ዓርቢ 16 ለካቲት ሰዓት 4፡00 ድሕሪ ቀትሪ ኣብ መካነ-መቓብር ሓርበኛታት ኣስመራ ክፍጸም’ዩ።
ህዝባዊ ግንባር ንደሞክራስን ፍትሕን ብመስዋእቲ ገዲም ተጋዳላይ ኢብራሂም ኣመሪካኒ ዝተሰመዖ መሪር ሓዘን እናገለጸ፡ ንስድራ-ቤቱ፡ መቓልስቱን ፈተውቱን ጽንዓት ይምነ።


text:
“ንዕብየትን ብልጽግናን ኣፍሪቃ ብሓባር” ዝብል ስያመ ዝተዋህቦ ሓድሽ ተበግሶ፡ ምምሕዳር ጆ ባይደን ጀሚሩ። ንግዳዊን ካልእ ክልተኣዊ ዝምድናታትን ኣፍሪቃን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ከደልድል ትጽቢት ዝግበረሉ መደብ ንምትግባሩ ካብ ባይቶ ኣመሪካ ናይ 80-ሚልዮን ባጀት ተሓቲቱ ኣሎ።
ኣብ ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ዋይት ሃውስ፡ ላዕለወይቲ ተጸዋዒት ጉዳያት ኣፍሪቃ፡ ዳና ባንክስ፡ ብርሕቀት ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፡ ኣመሪካ ምስ ኣፍሪቃ ንግዳዊ ዝምድና ክትገብር ድልውቲ ምህላዋ ሓቢራ።
ብመሰረት ዳና ባንክስ፡ ዕላማ’ቲ መደብ፡ ምምሕዳር ባይደን-ሃሪስ ኣብ ኣፍሪቃ ዘሎ ወፍሪ ንምሕያልን መብጽዓ ምሕዳስን’ዩ። ካብ ክልቲኡ ወገናት ኣውፈርቲ ብምርኻብ፡ ክልተኣዊ ልውውጥ ንግዲን ወፍሪን ንምድንፋዕን’ዩ ዝበለት ዳና ባንክስ ነዚ ዘኽእሉ ዕቑራት ዓቕሚ ምህላዎም ድማ ወሲኹ ገሊጻ።
“ንዕብየትን ብልጽግናን ኣፍሪቃ ብሓባር” ብወገን ኣመሪካ ዝርአ ዘሎ ንግዳዊ ተገዳስነት ናይ ፈለማ ተበግሶ ኣይኰነን። ኣብ 2000 ፕረዚደንት ኣመሪካ ነበር ቢል ክሊንተን ‘ንዕብየትን ወፍሪን ኣፍሪቃ’ ዝተሰምየ ተበግሶ ጀሚሮም ነይሮም። ብመሰረት’ቲ ውዕል፡ ሃገራት ኣፍሪቃ ን6,500 ዓይነታት ፍርያት ብዘይ ግብሪ ናብ ኣመሪካ ክሸጣ ዘኽእል’ዩ። እቲ ተበግሶ ክሳብ ሕጂ’ውን ዘሎ ኰይኑ፡ ክሳብ 2025 ተናዊሑ ኣሎ።
ብመሰረት ጸብጻብ ብሩኪንግ ዝተባህለ ትካል መጽናዕቲ፡ ደቡብ ኣፍሪቃ ካብተን ቀንዲ ረባሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ኢያ። ኣብ 2019 ጥራይ ድማ ፍርያት ተሽከርከርቲን ውጽኢት ሕርሻን ናብ ኣመሪካ ብምልኣኽ 917 ሚልዮን ዶላር ኣታዊ ገይራ። ካልእ ብዩኒቨርስቲ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ ዝተገብረ መጽናዕቲ’ውን፡ ኣስታት 10% ቀረብ መስተ ነቢት ኣመሪካ ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝኣቱ’ዩ። ኣብ 2017 ጥራይ ካብ መሸጣ ነቢት፡ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ 59 ሚልዮን ዶላር ኣታዊ ገይራ።
ኣመሪካን ኬንያን፡ ሓባራዊ ናጻ ናይ ንግዲ ውዕል ክገብራ ኣብ ምዝርራብ ይርከባ።
ብመሰረት ቃል ላዕለወይቲ ተጸዋዒት ኣብ ጉዳያት ኣፍሪቃ ዝዀነት ባንክስ ድማ፡ ኣመሪካ ምስ ኣፍሪቃ ንግዳዊ ዝምድና ከተዕቢ ትደሊ ኣሎ።ባንክስ ኣፍሪቃ ቀልጢፋ ናብቲ ዓለማዊ ልውውጥ ንግዲ ትኣቱ ዘላ ኣህጉር’ያ ክትብል ትገልጽ ። ዕብየት ህዝቢ፡ ሃብታም ባህሊ፡ ተስፋ ዘለዎ ናይ ንግዲ ተገዳስነት፡ ዓበይቲ ናይ ርክብን ስራሕን ዕድላት ብምዃንም ድማ እቲ ዝምድናታት ኣብ ኣመሪካን ኣፍሪቃን ናይ ስራሕ ተኽእሎታት ክፈጥርን ንቑጠባዊ ገስጋስ ኣፍሪቃ ኣበርክቶ ክህሉዎን ኣተስፋዊ’ዩ።
ኣብ ዩኒቨርሲቲ ናይሮቢ መምህር ኣህጉራዊ ቁጠባዊ ዝምድናታት ዝዀነ ገሪሾም ኢኪያራ፡ እቲ ተበግሶ ንዝምድና ኣመሪካን ኣፍሪቃን ከሐይሎ ከም ዝኽእል ይኣምን። “ንግዲ፡ ንሓያሎ ከምእኒ ጸጥታ፡ ፖለቲካን ዝምድናታትን ዝኣመሰሉ ጽላታት ዝቕይስ ብምዃኑ፡ ኣመሪካ ነዚ ዕቝር ዓቕሚ ናብ መዓላ ክትልውጦ ትፍትን ዘላ ይብል ። እዚ ንኣፍሪቃን ኣመሪካን ማዕረ ዕድላት’ዩ ዝበለ ኢኪያራ ድማ፡ ምስ ብዝሒ ናብ ኣመሪካ ዝስደዱ ዘለዉ ኣፍሪቃውያን፡ ኣመሪካ፡ ብዛዕባ ባህሊን ፍርያትን ኣፍሪቃ ክትላለ ክኢላ ምህላዋ ወሲኹ ይሕብር።
ብዛዕባ’ቲ ሓድሽ ሽርክነት ዕቃቤታት ዘለዎም ወገናት ግን ኣይተሳእኑን። ነቲ ኣብ 2019 ኣብ ኣፍሪቃ ዝተበጽሐ፡ ዳርጋ ኵላተን ሃገራት ኣፍሪቃ ዝፈረማሉ፡ ናጻ ናይ ንግዲ ስምምዕ ክሃሲ ከም ዝኽእል ከኣ ይምጕቱ።


text:
ምህዳን ኦሳማ ቢን ላደን ስልጣን ካብ ዝሓዝሉ ዕለት ጀሚሩ ቀዳማይ ትኹረት ዝረኸበ፣ ምፍፃም እቲ ልኡኽቶ ግና ኣካታዒ ነይሩ ኢሎም ፕረዚደንት በራክ ኦባማ።
ብምኽንያት 5ይ ዓመት ሞት ኦሳማ ቢን ላደን ምስ CNN ቃለ-መጠይቅ ዘካየዱ ፕረ. ኦባማ፣ እታ ቁርፂ መዓልቲ ምስመፀት፣ ገለ ሃገራዊ ኣማኸርቶም ተወሳኺ መፅናዕቲ የድሊ’ዩ ከምዝበልዎም ይዛረቡ።
ፕረዚደንት ኦባማ፣ ኣብ ሓደ መንበሪ ፓኪስታን ከተማ ኣቦታባድ ዝተራኣየ ሰብ፣ ቢን ላደን ድዩ ኣይኮነን ዝብል ሕቶ መልሱ ፍርቂ - ፍርቂ እወ ኣይኮነን ዝብል ከምዝነበረ’ውን ይዝክሩ። እንተኾነ ንቢን ላደን ንምቅታል እታ ወርቃዊት ዕድል ከምዝኾነ ተረዲአ ነይረ ይብሉ።
ኦባማ ቀፅሉ ዝብል ትእዛዝ ድሕሪ ምሃቦም፣ ሰራዊት ኣሜሪካ ናብ’ቲ ህንፃ ኣትዮም ኣብ ቀዳማይ ደርቢ ንዋርድያ ቢን ላደን፣ ኣብ ካልኣይ ደርቢ ንክትኩስ ዝተቀረበ ወዲ ቢን ላደን ድሕሪ ምቅታሎም፣ ኣብ ሳልሳይ ደርቢ፣ ሓደ ኣባል’ቶም ኔቭይ ሲል ተባሂሎም ዝፍለጡ ኪኢላ ወትሃደራት፣ ነቲ ንናይ ዓለምና ቁፅሪ ሓደ ተደላዪ ኦሳማ ቢን ላደን ቀቲልዎ።
ብዘይካ’ዚ፣ ኮምፕዩተራትን ዲቪዲን ምስ ሬሳ ቢን ላደን ተሰኪሞም ካብ’ቲ ህንፃን ካብ’ታ ሃገርን ወፂኦም’ዮም። ብድሕሪኡ ብመሰረት ስርዓተ ሙስሊማት፣ ሬሳ ኦሳማ ቢን ላደን ኣብ ባሕሪ ተፈፂሙ።
ኦሳማ ቢን ላደን፣ ኣብ 11 መስከረም 2001 ኣብ ፅምዲ ህንፃታት ኒውዮርክ ሸበራዊ መጥቃዕቲ ኣዋዲዱ ን3000 ሰባት ብምቅታል ቀንዲ ተሓታቲ ምኻኑ ዝፍለጥ’ዩ።


text:
ምኽትል ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ንጉዳይ ኣፍሪቃ ቲቦር ናጅ፡ ምስ ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ገዱ እንዳርጋቸው ኣብ አዲስ አበባ ተራኺቦም ኣብ ዙርያ እዋናዊ ኩነታት ሱዳን ዘትዮም።
ካብ ካርቱም ናብ ኣዲስ ኣበባ ዘምርሐ ቲቦር ናዥ ካርቱም ኣብ ዝተዓዘቦ ጉዳይ ብዝምልከት ንኣቶ ገዱ እንዳርጋቸው ኣብሪሁ።
ፍሉያት ልኡኻት ሕብረት ኣፍሪቃን ፍሉያት ልኡኻት ቀዳማይ ሚንስተር ኣብይ ኣሕመድን፡ ንክልቲኦም ወገናት ሱዳን ንምቅርራብ ዝገብርዎ ዘለዉ ጻዕሪ ኣሜሪካ ከም እትድግፍ`ውን እቲ ኣሜሪካዊ ዲፕሎማት ንጉዳያት ኣፍሪቃ ኣፍሊጡ`ሎ።
ኣሜሪካ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ኣምባሳደራ ዝነበረ ዶናልድ ቡዝ፡ ኣብ ሱዳን ፍሉይ ልኡኽ ጌራ ምስያማ ብምግላጽ ድማ ዝተወሃሃደ ስራሕ ምስራሕ ከምዘድልይ ቲቦር ናጅ ኣዘኻኺሩ።
ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣቶ ገዱ እንዳርጋቸው ብወገኑ፡ ሰላምን ምርግጋእን ሱዳን ምድጋፍ ማለት፡ ብኣጠቓላሊ ንናይቲ ዞባ ሰላምን ምርግጋእን ዘለዎ ፋይዳ ልዑል ብምዃኑ፡ ናይ ቀረባ ምክትታልን ድጋፍን ዘድልዮ ምዃኑ ምግላጹ ካብ ፋና ዝተረኽበ ሓበሬታ የመልክት።


text:
Radio Erena: 29 July 2018
ብስዑዲ ዓረብን መሻርኽታን ተደጊፉ ስልጣን መንግስቲ ክመልስ ዝህቅን ዘሎ ሰራዊት የመን፣ ሽዱሽተ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሰራዊት ኣል ሑቲ ከምዝቐተለ ገሊጹ።
ኣገልግሎት ዜና ኣልሸርቕ ኣልኣውሳጥ ንምንጭታቱ ብምጥቃስ ኣብ ዝዘርገሖ ሓበሬታ፣ ኣብ ምዕራብ ሳዓድ ዝርከብ ከባቢታት ማላሂት ክካየድ ኣብ ዝቐነየ ተኸታታሊ መጥቃዕታት ብሓይሊ ኣየር ልፍንቲ ሃገራት ዓረብ ድጋፍ ከምዝተገብረሉ ተገሊጹ።
ሰራዊት መንግስቲ የመን ኣብ ሓሙሽተ ግንባራት መጥቃዕቲ ኣንጻር ዕጡቓት ሓይልታት ሑቲ ጀሚሩ ከምዘሎ’ዩ ዝግለጽ።
ካብ ኤርትራ ዝብገስ ሰራዊት የመን’ውን ኣብ ወደባዊት ከተማ ሖደይዳ መጥቃዕቲ ንምውራድ ገና ሓይልታት ይድርብ ከምዘሎ ማዕከን ዜና ኣልዓረብያ ሓቢሩ።
ትሕተ ቅርጺ’ቲ ወደብ ከይዓኑ፣ ሰራዊት ኣልሑቲ ብዘይኲናት ክስሕብ ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ንዝቐረበ ጻውዒት ምርኩስ ብምግባር ከም መንጎኛ ዝተላእከ ማርቲን ግሪፊዝ፣ ናይ መወዳእቲ ውጽኢት ዘተኡ ዝመጽእ ዘሎ ሓሙስ ብወግዒ ክሕብር ትጽቢት ይግበር።
=================


text:
Radio Erena: 05 April 2017
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ዛሕቲሉ ዝርከብ ዝምድና ኤርትራን ደቡብ ሱዳንን ናብ ንቡር ክምለስ ዝጽውዕ ደብዳቤ ናብ ፕረዚደንት ደቡብ ሱዳን ሳልቫኪር ሚያርዲት ከምዝልኣኸ ዲፕሎማሳውያን ምንጭታት ንሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብ መልእኽቱ፣ ኤርትራ ታሪኻዊት መሓዛ ህዝቢ ደቡብ ሱዳን ምዃና ብምዝኽኻር መንግስቲ ኤርትራ ሕጂ’ውን ምስታ ሃገር ኣብ ኩሉ መዳይ ንምትሕብባር ቅሩብ ከምዘሎ ኣብ መልእኽቱ ኣስፊሩ።
መንግስታት ኤርትራን ደቡብ ሱዳንን ኣብ ሓያሎ ጉዳያት ብሓባር ክሰርሑ እንተኽኢሎም፣ ኣብ ምርግጋጽ ጸጥታን ሰላም እቲ ዞባ ዓቢ ግደ ክጻወቱ ተስፋ ከምዘለዎ’ውን እቲ መልክቲ ብተወሳኺ ይጠቕስ።
ነቲ ካብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝተላእከ ደብዳቤ ናብ ፕረዚደንት ሳልቫኪር ሚያርዲት ዘብጸሐ፣ ንሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍ ኣቶ የመነ ገብርኣብን ዝሓቖፈ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ’ዩ።
እቲ ብ4 ሚያዝያ ናብ ደቡብ ሱዳን ዝኣተወ ልኡኽ፣ ኣብታ ሃገር ኣብ ዝጸንሓሉ ምስ ምክትል ፕረዚደንት ደቡብ ሱዳንን ካልኦት ሰበ ስልጣን እቲ መንግስቲን ክዘራረብ’ዩ።
ብዘይካ’ዚ፣ እቲ ሚኒስተር ዑስማንን ኣቶ የመነን፣ ክልተ ሰበ ስልጣን ጥራይ ዝሓቖፈ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ደቡብ ሱዳን ኣብ ንግድን ወፍርን ምስ ዝነጥፉ ሓያሎ ኤርትራውያን ርክብ ከካይድ ምኻኑ እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ የመልክት።
መንግስቲ ኤርትራ ንተቓወምቲ ደቡብ ሱዳን ይተሓባባር ኣሎ ብዝብል ክሲ፣ ብፕረዚደንት ሳልቫኪር ሚያርዲት ዝምራሕ መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ምስ ኤርትራ ዝነበሮ ዝምድና ብዘይእዉጅ ኣደስኪልዎ ከምዝጸንሐ’ዩ ዝንገር።
ስእሊ፣ ካብ ኣርካይቭስ ኢንተርነት
============================


text:
ናይ ክሽነ ተሓጋጋዚ ሞያ ምምሃር፣
ምስ ምስ ሴዛም " SÉSAME " ዝተባህለ ማሕበር፣
እንታይ ኢዩ?
ሴዛም ናይ ሓሙሽተ ወርሕን ዓሰርተ ሓሙሽተ መዓልትን ዝወስድ ነቶም ናይ ዓለም ለኻዊ ናይ ዑቕባ ውሕስነት ዘለዎም ሰባት ኣብ ባህላዊ ቤት መግቢ ሃገር ፈረንሳይ ናይ ክሽነ ተሓጋግዛይ ሞያ ክምህር መደብ ኣሎ።
እዚ ስልጠና እዚ ብቤት ጽሕፈት ናይ ደለይቲ ስራሕ "ፖል ኣምፕልዋ" ክፍሊት እንዳተኸፈለኩም፣ እትመሃርዎ ትምህርቲ ሞያ ኾይኑ፣ ገለ መዓልታት ኣብ ትምህርቲ ገለ መዓልታት ድማ ኣብ እቲ ሞያ እትስልጥኑሉ ትካል ወይ ቤት መግቢ እትከታተልዎ ትምህርቲን ልምምድን እዩ ክኸውን ።
ኣብ መዛዘሚ ናይዚ ስልጠና እዚ እቶም ናይ ዓለም ለኻዊ ናይ ዑቕባ ውሕስነት ዘለዎም ሰባት ናይ ቋንቋ ፈረንሳይ ክእለቶም ማለት ደረጃ ናይ ደልፍ ከምዘመሓየሹ ዘረጋግጽ ምስክር ወረቐትን ማለት ዲፕሎም ን፣
ናይ ክሽነ ተሓጋጋዛይ ትምህርትን ስልጠናን ተማሂርኩም ከም ዝዛዘምኩም ዘረጋግጽን ዘመስክርን ኣርእስቲ ዘለዎ መረጋገጺ ወረቐት ብመሰረት ሕጊ des blocs de compétences ዴ ብሎክ ደ ፕሮፌስዮነል ተባሂሉ ብዝፍለጥ ንሞያታትን ልምድታቶምን ዝውስን ተቐባልነቶም ኽኸብርን ክዓዝዝን ኣብ ኩሉ ቦታታት ድማን ቕቡላት ንኽኾኑ ዝሕግዝ ዝውስን ኣካል ኣብ ናይ ሞያታት ሕግን ስርዓትን ተቐባልነት ንኽህልወኩም ዝሕብር ዝተረጋገጸ ምስክር ወረቐት ክወሃኩም እዩ።
ንመን ኢዩ ፧
ኣብ ናይ ስራሕ ደለይቲ ቤት ጽሕፈታት ከም ፖል ኣምፕልዋን "Pol Emploi" ሲር "CIR" ዝበሃሉ ማሕበራት ምምዝጋብ ድሕሪ ሕጂ ተወዲኡ እዩ ምኻድን ምድካምን ኣየድለየኩምን ስለዚ ካብዚ እውን ክትዓርፉ ኢኹም።
ዞባ\ ዴባርትሞ
ሓሙሽተ ወርሕን ዓሰርተ ሓሙሽተ መዓልትን "5,5 mois" ።
ኣብ ናይ ስራሕ ደለይቲ ቤት ጽሕፈታት ከም ፖል ኣምፕልዋን "Pol Emploi" ሲር "CIR" ዝበሃሉ ማሕበራት ምምዝጋብ ድሕሪ ሕጂ ተወዲኡ እዩ ምኻድን ምድካምን ኣየድለየኩምን ስለዚ ካብዚ እውን ክትዓርፉ ኢኹም።
ዞባ\ ዴባርትሞ
ሓሙሽተ ወርሕን ዓሰርተ ሓሙሽተ መዓልትን "5,5 mois" ።
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ናይ ክሽነ ተሓጋጋዛይ ትምህርትን ስልጠናን ምምሃርን ብድሕሪ ኡ ድማ በቲ ሞያ እትሰርሓሉ ዕድላት ምርካብ።
ብሳላ እዚ ድማ ፣ ንሞያውያንን ቕቡላት ንምዃንኩም ፣ ዝውስን ኣካል ኣብ ናይ ሞያታት ተቐባልነት ምስክር እዚ ናይ ክሽነ ተሓጋጋዛይ ሞያ ክትድህስስዎን ድማ ትኽእሉ ።
ምስቲ ሞያኩም ብዝተኣሳሰር መገዲ ቋንቋ ፈረንሳይ ምምሃር።
እቲ ብቋንቋ ፍረንሳይ ዝካየድ ትምህርትን ስልጠናን ምስቲ ናይ ክሽነ ተሓጋጋዛይ ሞያ ዝወሃሃድን ዝሰማማዕን ኮይኑ፣ ናይ ቋንቋ ፈረንሳይ ክእለትኩም ኣብ ምምሕያሽ ዓቢ ኣስተዋጽኦ ኣለዎ።
ክልተ ምስክር ወረቐታት ዲፕሎም ወንኑ ወይ ትረኽቡ፣
ኣብኡ ናይ ቋንቋ ፈረንሳይ ፈተና ማለት ደልፍ "DELF" ዝበሃል ፣ ትምህርትን ስልጠናን ሙሉእ ብሙሉእ ወይ ብኸፊል ከምዝዛዘምኩም ዘረጋግጽ፣ ምስክር ወረቐት ትቕበሉ።
እብዚ ሞያ ናይ ክሽነ ኣዝዩ ብዙሕ ስራሕ ዝርከቦ ሞያ እዩ።
ባህላውያን ቤት መግብታት ኣዝዩ ብዙሕ ጠለባት ተጠቀምቲ ንምምላእን ንምእንጋዶምን ንምዕጋቦምን ክብላ ቀጻሊ ብዙሓት ሰራሕተኛታት እየን ዝቖጽራ፣ ከምኡ ድማ ምስልጣን ሓደሽቲ ሰባትን ብድሕሪኡ ድማ ናብታ ማሕበሮም ክጽምበሩ ምግባርን እዩ ዕላማኤን።
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
ንዝያዳ ሓበሬታ ርኸቡና!
ቤት ጽሕፈታትን ተወከልቲ ናይ ማሕበርና ሴዛም "SÉSAME" ዝርከቡለን ዞባታት፥
- ኣብ ዞባ ፓሪስን ከባቢኣን፥ ተወካሊት - Anne COUVERT" ኢመይላ anne.couvert@akto.fr, ቁጽሪ ቴሌፎና ድማ 06.65.60.10.63 እዩ፣
- ኣብ ዞባ ብረታኝ "Bretagne" ፥ ኣብ ከተማ ሬንን ሎሪ ዮንን "Rennes et Lorient"፥ ጁሊያን "Julien GUEZINGAR " ኢመይሉ julien.guezingar@akto.fr ቴሌፎኑ 06.61.64.75.19 እዩ፣
- ኣብ ዞባ ብርጎኝ ፍረንሽ ኮምቴ "Bourgogne Franche Comté" ፥ ኣብ ከተማ ዲጆን፥ ተወካሊት ሰብ ሽማ ማርዮን ፋዝየር "Marion FASSIER" ኢመይል marion.fassier@akto.fr ቴሌፎና ድማ 06.99.82.09.88 እዩ፣
- ኣብ ዞባ ግራንድ ኤስት "Grand Est" : ኣብ ስትራስቡርግ "Strasbourg" ናንሲ ን ሚልሁዝን"Nancy et Mulhouse"፥ ማርዮን ፋዝየር"Marion FASSIER" ኢመይላ marion.fassier@akto.fr ቴሌፎና 06.99.82.09.88 እዩ።


text:
ጋዜጣዊ መግለጺ ግዜያዊ ኣካል ርኽክብ ዋዕላ ናይሮቢ
ብውጽኢት ምምኻራዊ ዋዕላ ናይሮቢ ዝቖመ ግዜያዊ ኣካል ርኽክብ፡ ካብ 1-3 ሚያዝያ 2016 ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣኼባኣኡ ኣካይዱ። ኣብ ምጅማር ኣኼባ፡ ኣቦ መንበርን ሓለፍቲ ጉጅለታት ዕማምን፡ ናይ ዝሓለፈ ሰለስተ ኣዋርሕ ናይ ዕዮ ጸብጻብ ኣቕሪቦም። እቲ ኣኼባ ድማ፡ ናይ ትግባረ ዕማማት ወድዓዊ ገምጋም ብምክያድ፡ ዝሓለፈ መድረኽ፡ ብሳላ’ቲ ካብ ተሳተፍቲ ውድባት ዋዕላ ናይሮቢ ዝረኸቦ ደገፍን፡ ናይ ሰፊሕ ህዝቢ ኤርትራ ተቐባልነትን፡ ብመላኡ ኣወንታውን፡ ኣፍራይን ምንባሩ፡ ኣስሚሩሉ። ኣብ ገምጋም ናይቲ ድሕሪ ዋዕላ ናይሮቢ ዝሰዓበ መድረኽ፡ ካብ ገለ ሸነኻት፡ ኣብ ተረድኦ ዋዕላ ናይሮቢን ዕማማቱን ዘይምርዳእ ወይ ምድንጋር ተፈጢሩ ምንባሩ ተመልኪቱ። እዚ ምድንጋር’ዚ ምናልባት መስርሕ ዋዕላ ናይሮቢን ምስንዳእ ካልኣይ ጉባኤ ሃገራዊ ባይቶን ናይ ግዜ ምትእትታው ብምንባሩ ይኸውን ብምባል ድማ ንምብራህ ዝኣክል፥
- ዝተፈላለያ ፖሊቲካዊ ውድባት ዝተሳተፍኦ ዋዕላ ናይሮቢ፡ ንህልዊ ኩነታት ኤርትራን ንመጻእን ዝጠመተ፡ ሓባራዊ ፖሊቲካዊ ራእይ ንምስራጽ ዝዓለመ ምይይጥ ንምክያድ ዝተገብረ ምምኻራዊ ርኽክብ ምንባሩ፣
- ዕማም ግዜያዊ ኣካል ርኽክብ ድማ በቲ ዝተዋህቦ ሓላፍነት መሰረት፡ ነቶም ኣብ ዋዕላ ናይሮቢ ዝወዓሉን ዘይወዓሉን ፖሊቲካዊ ውድባት፡ ናብ ኩሉ ሓቆፍ ምምኻራዊ ዋዕላ ንምምጻእ ደኣምበር፡ መተካእታ ሃገራዊ ባይቶ፡ ኪዳን፡ ወይ ካልእ ምሕዝነታዊ ውደባታት ንምስንዳእ ከም ዘይኰነ፡ በዚ መሰረት’ ውን ዕማማቱ ምስ ዕማማት ምስንዳእ ጉባኤ ሃገራዊ ባይቶ ከም ዘይጋጮ ኣረጋጊጹ።
ግዜያዊ ኣካል ርኽክብ፡ ካብ ዘቐመጦ ገምጋም ብምብጋስ ካብ ዕለት ኣኼባኡ ክሳብ’ቲ ኣብ ካልኣይ ክፍላ ወርሒ ነሓሰ 2016 ክጋባእ ተወጢኑ ዘሎ ካልኣይ ኩሉ ሓቆፍ ምምኻራዊ ዋዕላ ናይ ዘሎ ግዜ መደባት ዕዮ ኣጽዲቑ። ነዚ ብዝምልከት ድማ እቲ ምምኻራዊ ዋዕላ ከመያየጠሎም ዘለዎ ኣጀንዳታት መሰረት ብምግባር፡ ንድፊ ሰነዳት ናይ ምድላው መደብ ሰሪዑ ኣሎ። ንሳቶም ከኣ ናይ ሃገራውያን ውድባት ተቓውሞ ንድፊ ሓባራዊ ራእይ፡ ምልካዊ ስርዓት ንምውዳቕ ዘኽእል ኣገባብ ቃልሲ ምንጻርን፡ ናይ መጻኢ መድረኽ ምስግጋር ንድፊ ሓባራዊ ርእይቶ ምቕራብን እዮም። ነዞም ንድፍታት ንምድላው ከም መወከሲ ዝጥቀመሎም ድማ፡ ሰነዳት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጥን፡ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳንን፡ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራን ካልኦት ሰነዳት ሓይልታት ተቓውሞን ክኾኑ እዮም። ከምኡ’ውን ጠንቂ ሽግራት ሓይልታት ተቓውሞ ኤርትራ ንምልላይን፡ ነዚ ዓቢ ዕማም’ዚ ንምስልሳልን፡ ብኣፍልጦን፡ ተመክሮን ናይ ዘለዎም ፈሊጣውያን ኤርትራውያን ዝቖመት ፍልይቲ ሽማግለ መዚዙ፣ ዕማማታ ንምስልሳል ዝሕግዙ ሰነዳት ክኣ ክቕርብ ግዜያዊ ኣካል ርኽክብ ወሲኑ።
ኣኼባታት ግዜያዊ ኣካል ርኽክብ፡ ምስ ዝተፈላለዩ ውድባት ኤርትራ ዝተኻየደ ኣገደስቲ ርክባት ዘሰነዮ እውን ነይሩ። እቲ ርክባት ንኹሎም ውድባት ብዛዕባ ንጥፈታቱን ብመሰረ’ቲ ካብ ዋዕላ ናይሮቢ ዝተሰከሞ ሓላፍነት ዘካየዶም ዕማማትን ንምብራህ፡ ናይ መጻኢ መደባት ንምሕባርን ተሓባባርነቶም ንምሕታትን ነበረ። ኣብ ዋዕላ ናይሮቢ እተሳተፉ ውድባት፡ ድሕሪ ኣገደስቲ ምይይጥ፡ ግዜያዊ ኣካል ዕማማቱ ንምስልሳል ዘኽእሎ ምትሕብባር ከም ዘበርክቱ ኣረጋጊጾም።
መሪሕነት መድረኽን ኣባላት ግዝያዊ ኣካል ርኽክብን ምስ’ቶም ብዝተፈላለየ ምኽንያት ኣብ ዋዕላ ናይሮቢ ዘይተሳተፉ 6 ውድባትን ከምኡ’ውን ዲሞክራስያዊ ውድብ ዓፋር ቀይሕ ባሕርን ኣገዳሲ ርክባት ብምክያድ ሃናጺ ልዝብ ገይሮም። እዞም ዝተጠቕሱ ሓይልታት ንክተሓባበሩ ድሉዋት ምዃኖምን ናብ’ቲ ትጽቢት ተነቢሩሉ ዘሎ ኩሉ ሓቆፍ ምምኻራዊ ዋዕላ ከም ዝሳተፉን ኣረጋጊጾም።
ግዜያዊ ኣካል ርኽክብ ኣብ ምዝዛም ኣኼባታቱ፡ ንኹሎም’ቶም፡ ዕማማቱ ኣብ ምስልሳል ዘተባብዑን ብሓሳብ ኰነ ብግብሪ ዝተሓባበሩን፡ ምስጋናኡ እናቕረበ፡ ብፍላይ ነቶም ነዚ ኣኼባ’ዚ ብዓወት ንኽዛዘም ዘበርከቱ ዕዙዝ ምስጋናኡ ኣመዝጊቡ።
ግዜያዊ ኣካል ርኽክብ ምምኻራዊ ዋዕላ ናይሮቢ
4 ሚያዝያ 2016
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10274


text:
ቁፅሪ ህዝቢ ዕለማና 7 ቢልዮን ከምዝበፀሐ ዕላዊ ኣብ ዝኾነሉ ጥቅምቲ 31 ፍርቂ ለይቲ ኣብ ኢትዮዽያ ዝተወለዱ ቆልዑ ክካየደሎም ዝቐነየ ፅምብል ልደት ትማሊ ኣብ ሆስፒታል መቐለ ተዛዚሙ።
ኣብ ኢትዮዽያ ትካል ስነ ህዝቢ ውድብ ሕቡራት ሃገራት(UNFP) ኣብ ዝንቀሳቐሰለን ከባብታት ማለት ኣብ ኣዲስ ኣበባ፣ትግራይ፣ኣምሓራ፣ኦሮምያ፣ደቡብን ዓፋርን ኣብቲ ዕለት ዝተወለዱ ሕንጠያት ሸሊሙ እዩ።
እቶም ህፃውንቲ ካብቲ ትካል ክዳውንቲ፣ወርቅን ናይ 10 ሽሕ ቦንድ ብወለዶም ኣቢሎም ተቐቢሎም ኣለዉ።
ኣብ ኢትዮዽያ ተወካሊ እቲ ትካል ቤንዋ ካላሳ “ወሰኽ ቁፅሪ ህዝቢ ዓለም ፀጋን ፀገምን ባእታታት ኣለዉዎ። እዚ ድማ በዝሒ ህዝቢ ንባዕሉ ሓይሊ እዩ ኮይኑ ግና ብፍላይ ምስ ድኻታት ሃገራት ስለዘይኸይድ ናብ ተግባራዊ ስራሕ ክንኣቱ የኽእለና። እዚ ቀሊል ኣይኮነን ኮይኑ ግና መፍትሒ ኣለዎ። ምጣነ ስድራ ተግባራዊ ንምግባር ናይ ባህሪ ለውጢ ክመፅእ ኣለዎ” ኢሎም።
እቲ ኣብ ኢትዮዽያ ኣብቲ ዕለት ዝተወለዱ ቆልዑ ፅምብል ልደቶም ንምኽባር ኣብ 6 ክልላት ክካየድ ዝቐነየ ስነ ስርዓት ተዛዚሙ ኣሎ። እቲ ዋኒን ግና ቀፃሊ እዩ።
“እቲ ሎማዓንቲ ልደቱ ዝኽበር ዘሎ ማማይ ዓብዩ፣ ናብ ቤት ትምህርቲ ኸይዱ ተማሂሩ ስራሕ ረኺቡ፣ ወላዲ ኾይኑ ክንርእዮ ኣለና።” ኢሎም ቤንዋ ካላሳ።


text:
መግለጺ ሓዘንን ጽንዓትን
ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ብ1991 ስልጣን ህዝቢ ብዓመጽ መንዚዑ መንበረ ፖሎቲካዊ ስልጣን ካብ ዝጨበጠሉ እዋን ኣትሒዙ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ማእለያ ዘይብሉ ግህሰታትን ግፍዕታትን ክፍጽም ምጽንሑ ስውር ጉዳይ ኣይኮነን። ብስንኪ’ዚ ድማ ህዝብና ብፍላይ’ውን መንእሰይ ወለዶ ዝፈትዋ ሃገሩ ራሕሪሑ ኣብ ስደት ዘምርሓሉ ኩነታት ምህላውና ዝፍለጥ’ዩ። ማሕበር ዘተን ልዝብን ኤርትራውያን ኖርወይ ቦዶን ከባቢኣን ንኩሉ እቲ ጨካን ግህሰታትን ግፍዕታትን ንመላእ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ዝብትን ዘሎ ኣዕናዊ ፖሊስታት ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ኣትሪሩ ክኹንን ጸኒሑ። ሕጂ’ውን ነቲ ብ03 ሚያዝያ 2016 ኣብ ማእከል ከተማ ኣስመራ ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ዝተፈጸመ ዘሕዝን ቅንጸላ ኣትሪሩ ይኹንን። ማሕበር ዘተን ልዝብን ኤርትራውያን ኖርወይ ቦዶን ከባቢኣን በቲ ዘይሓላፍነታዊ ፍጻሜ ዝተሰመዖ መሪር ሓዘን እናገለጸ ነቶም ኣብ ሸዊት ዕድሚኦም ሂወቶም ዝተቐዘፉ መንእሰያት መንግሰተ ሰማይ ክወርሱ መላእ ስድራ ቤቶም ድማ ጽንዓት ክረኽቡ ይምነ።
ዓወት ንደሞክራስያውን ፍትሓውን ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ
ውድቀትን ሞትን ንገባቲ ስርዓት ህግደፍን ኮራኩሩን
ማሕበር ዘተን ልዝብን ኤርትራውያን ኖርወይ ቦዶን ከባቢኣን
12 ሚያዝያ 2016
Short URL: https://english.farajat.net/?p=10268


text:
ኣባላት ውሓደለ ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ምስ ፈ/ሽ ኣኼባ ኣካይዶም
ኣባላት ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ውሓደለ ምስ ፈ/ሽ ኣኼባ ኣካይዶም
ዞባ ሽማግለን መላእ ኣባላት ዞባ ሰሜን ኣሜሪካን ውሓደለ ካብ ንውሕ ዝበለ ግዜ ብመደብ ተታሒዙ ዝጸንሐ ኣኼባ፡ ኣባላትን ፈ/ሽን ዝተረኽብሉ ትማሊ ሰንበት ዕለት 19 ሓምለ 2020 ተኻይዱ።
ኣብ መእተዊ ኣኼባ ኣባላት መሪሕነት ሽማግለ ዞባ ሰ.ኣሜሪካ ሰሎሙን ከፈላን በሪህ መልኣከን ተጀሚሩ፡ ንኣኼብኛታት እንቋዕ ደሓን መጻኹም ድሕሪ ምባል ፡ብዛዕባ መልእኽትን ዕላማን ኣኼባ መግለጺ ኣቕሪቦም።
ብምቅጻል ኣቦ መንበር ውሓደለ ኣቶ ተስፋሚኪኤል ዮሃንስ ብስም ኣባላት ፈ/ሽ፡ ባይቶን መላእ ኣባላት ውሓደለ ሰላምታ ብምቅራብ፡ ህዝብናን ሃገርናን ዝሓልፎ ዘሎ፡ ኣብ ከባቢና ዝርከብ ዘሎ ፖለቲካዊ ኩነታት ስፍሕ ዝበለ መግለጺ ኣቅሪቡ። ብፍላይ ከኣ እቲ ሎሚ ኣብ መንጎ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራውያን ተበጺሑ ዘሎ ምርድዳኣት፡ ብሓፈሻ ህዝብና ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ዘካይዶ ዘሎ ዘይዕጸፍ ህዝባውን ሃገራዊ ቃልሲ፡ ህዝባዊ ምልዕዓላት ገሊጹ።
ካብ’ቲ መግለጺ ኣቦ መንበር ስዒቡ ንኣባላት ሙሉእ ስእልን ኩነታት ውሓደለ ኣብ ውሽጡን፡ኣብ ደምበ ፍትሒ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ንምብራህ ኣባላት ፈጻሚት ሽማግለ ቤት ጽሕፈቶም ወኪሎም ኣብ ነፍሲ ወከፍ ቤት ጽሕፈታት ብመደብ ተታሒዙ ዝካየደ ዘሎ ንጥፈታት ስርሓት ተወሳኺ መብርህን መግለጺታት ኣቕሪቦም።
ኣብ መወዳእት ከኣ ንዝቀረበ መግለጺታትን ሓበሬታን ድሕሪ ምስማዕ ኣባላት ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ንመግለጺ ፈ/ሽማግለ መሰረት ብምግባር፡ ክዝረበሉ፡ ክበርህ ኣለዎ ንዝበልዎ ብመልክዕ ሕቶታት ብምቅራብ ብዝያዳ ዑምቆት ዘለዎ ስፍሕ ዝበለ ስሓብን ኣኼባ ገይርዎ።
ኣቦ መንበር ይኹኑ ኣባላት ፈ/ሽ ንዝቀረበሎም ሕቶታት ብዝግባእ፡ መልስን መብርህን ኣቕሪቦም። ኣብ’ቲ መወዳእታ ውሓደለ ዝኽተሎ ዘሎ መስመር ቃልሲ ብዝያዳ ክተባባዕ ከም ዘለዎ ኣብ’ቲ ድሒሩ ዝቀርብ ዝነበረ ርእይቶን ሓሳባትን ኣባላት በሪሁ። ኣብ’ዚ ከይተጠቕሰ ክሓልፍ ዘይብሉ ኣባላት ባይቶ ውሓደለ ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ኣብ ኣኼባ ተሳተፍቲ ብምንባሮም ንህሉው ኩነታት ህዝብና፡ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ድምር ውድብና ብዝምልከት ዝሃብዎ ዝተፈላልየ ሃናጺ ርእይቶን ንኣኼባ ዞባ ሰ ኣሜሪካ ሃብታም ተሞክሮ ምንባሩ ክግለጽ ይከኣል።
ውድቀት ንምልካዊ ስርዓት ኤርትራ
ዘለኣለማዊ ክብርን ዝክርን ስውኣትና
ዜናን ሓበሬታ ውሓደለ
20 ሓምለ 2020