c: text/html

text:
Radio Erena: 11 June 2015
መንግስቲ ሱዳን፣ ኣብ ካርቱም ንዝረክቡ ኤርትራውያን ይገፍፍ ምህላዉ ምንጭታት ኤረና ካብታ ከተማ ሓቢሮም።
ብፍላይ ሰሓፋ ኣብ ዝተባህለ ኤርትራውያን ብብዝሒ ኣብ ዝነብርሉ ከባቢ ካርቱም፣ ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ንኤርትራውያን እናገፈፉ ናብ መደበራት ፖሊስ ከምዝወሰድዎም ነቲ ኩነታት ብኣካል ዝተዓዘቡ ምንጭታት ኤረና ኣሳእል ብምስናይ ልኢኾምልና ኣለዉ።
እቶም ኣብ መደብር ፖሊስ ሰሓፋ ድሕሪ ምብጽሖም’ውን ንመብዛሕቶም 80 ፓውንድ ብምኽፋል፣ ስእሎም ዝተለጠፎ ግዝያዊ መንቀሳቐሲ ወረቐት ብምዕዳል ከምዘፋነውዎም’ውን እቶም ምንጭታት ጠቒሶም።
እዚ ሕጂ 80 ፓውንድ ዝኽፈሎ ዘሎ ግዝያዊ መንቀሳቐሲ ቅድሚ ሕጂ 20 ፓውንድ ጥራይ ምንባሩ’ውን ኣመልኪቶም።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ መንግስቲ ሱዳን፣ ነቶም ብሓሙስ 4 ሰነ ናብ መዓስከረ ሸገረብ እናተሰጋገሩ ብዕጡቓት ዝተጨውዩ 14 ኤርትራውያን ስደተኛታት ብዝቀልጠፈ ከድሕኖምን ንጨወይቶም ድማ ናብ ሕጊ ከቕርብን ሕቡራት ሃገራት ካብ ኒውዮርክ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ጸዊዑ።
ዛጊት መንነቶም ዘይተነጸሩ ዕጡቓት፣ ነቶም ትሕቲ ዕድመ ቆልዑን ደቂንስትዮን ዝርከብኦም 14 ኤርትራውያን ድሕሪ ምጭዋዮም ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ዝኾነ ደሃይ የብሎምን።
መንግስቲ ሱዳን ጸጥታ ናይቲ ኣብ መሬቱ ዝርከብ መዓስከራት ስደተኛታት ከውሕስ ዝግብኦ ክነሱ፣ ብሰንኪ ድኽመት ናይቲ መንግስትን ብልሽውና ኣዘዝቲ ሰራዊትን፣ እታ ሃገር ንስደተኛታት ኣዝያ ሓደገኛ ኮይና ትርከብ።
ብናይ ትካል ስደተኛታት መኪና ተጻዒኖም ናብ መዓስከር ሸገረብ ዘምርሑ ዝነበሩ 49 ስደተኛታት፣ ዕጡቓት ድሕሪ ዝኸፈትሎም ቶዅሲ ካብታ መኪና ነጢሮም ክሃድሙ ዝፈተኑ ሽዱሽተ ኤርትራውያን ከምዝቖሰሉ’ውን መግለጺ ሕቡራት ሃገራት የመልክት።
ኣብ ምብራቕ ሱዳን ዘጋጥም ዘሎ ምጭዋይን መሸጣን ስደተኛታት ደው ንምባል መንግስቲ ሱዳንን ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራትን ብተደጋጋሚ ዘካየድዎ ስምምዓት ዘተባብዕ ውጽኢት ክርከቦ ኣይከኣለን።
መንግስቲ ሱዳን ብምስግጋርን መሸጣን ስደተኛታት ንዝተኸሱ ጥራይ ዝምለክት ፍሉይ ቤት ፍርዲ ከምዘቖመን፣ ገበነኛታት ንዝኾኑ ድማ ክሳብ 20 ዓመት ማእሰርቲ ክብየነሎም ከምዝኽእልን እኳ እንተሓበረ፣ ኣብ ግብሪ ግና ክውዕል ኣይከኣልን።
ዞባ ምብራቕ ሱዳን ኣብ ርእሲ’ቲ ካብ ማእከላይ መንግስቲ ዝተነጸለ ምዃኑ፣ ኣብቲ ዞባ ዝርከቡ ኣመሓደርትን ኣዘዝቲ ሰራዊትን’ውን ብብልሽውና ዝተፈልጡ’ዮም።
===================================

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ጋዜጠኛ እስክንድር ነጋ ምስ መራሒ ተቓዋሚ ፓርቲ ኣንዱኣለም ኣራጌን ካልኦት ክልተ ኣባላት ተቓወምትን ሎማዕንቲ ረቡዕ ኣብ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም ኣለው።ኩሎም ብሕጊ ምስ ዝተኣገደ ተቓዋሚ ጉጅለ ጉንበት ሸውዓተ ርክብ ኣለዎም ብዝብልን ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ሃገራት ዓረብ ዝተኻየደ ዓይነት ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ክገብሩ ፈቲኖም ብዝብሉን ዓቃቢ ሕጊ ብዘቕረቦም ክስታት ሽብር ገበነኛታት ተባሂሎም ተኣሲሮም ይርከቡ።
እስክንድር ነጋ 18 ዓመታት ማእሰርቲ እንትፍረዶ ኣንዱኣለም ኣራጌ ድማ ዕድመ ምሉእ ማእሰርቲ ተፍሪዱዎ።
ኣብ ናይ ሎማዕንቲ ውዕሎ መጋባእያ ጠበቓ ሕጊ ኣበበ ጉታ ንቶም ካልኦት ብምውካል እንትከላኸል እስክንድር ነጋ ግን ንዓርሱ ተኸላኺሉ’ሎ።
ጠበቓ ኣበበ ጉታ ብዛዕባ ዝቐረቡ ክስታት ሽብር መብርሂ ንኽህብ ናይ ኢትዮጵያ ጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ፌደራል ንዓቃቢ ሕጊ ምሕታቱ ተስፋ ሂቡኒ’ሎ ይብሉ።ውሳነ እቲ ታሕተዋይ ቤት ፍርዲ ኣብ ሕግን ሓቅታትን ዝተመስረተ ኣይነበረን ዝብለኡ ኣቶ ኣበበ ጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ነቲ ሕግን ንዝቐረቡ መርትዖታትን ብዕምቆት ምምርማሩ ሕጉሳት ኢና ኢሎም።ብምስዓብ።’’ንዓማዊልና ዝጥዕም ውሳነ ክውስን ይኽእል፤ነፃ ክሰዶም ወይ ድማ ቅፅዓቶም ክንክየሎም ይኽእል እዩ።’’
ብመሰረት ኣብ ኒወዮርክ ዝመደብሩ ንጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ሲ.ፒ.ጀይ ኢትዮጵያ ብዙሓት ጋዜጠኛታት ካብዝተኣሰሩለን ዓሰርተ ሃገራት ሓንቲ እያ።ወሃቢ ቃል መንግስቲ ኣቶ ሽመልስ ከማል ግን ጠቐነ እዩ ይብሉ።


text:
Radio Erena: 06 January 2016
መንገዲ ኣየር ቀጠር ናብ ኤርትራ ዘካይዶ ዝነበረ ናይ መጓዓዝያ በረራታት ጠቕሊሉ ደው ድሕሪ ምባሉ፣ መንገዲ ኣየር ግብጺ ናይ ኤርትራ በረራታቱ ናብ ሽዱሽተ ግዜ ኣብ ሰሙን ክብ ከምዘበሎ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ብመሰረት እዚ ኣብ መንጎ መንግስቲ ኤርትራን መንገዲ ኣየር ግብጺን ተበጺሑ ዘሎ ሓድሽ ስምምዕ፣ መንገዲ ኣየር ግብጺ፣ ብዘይካ ዓርቢ፣ ኣብ ሰሙን ሽዱሽተ ግዜ ካብ ኣስመራ ናብ ካይሮ በረራታት ከካይድ’ዩ።
መንገዲ ኣየር ግብጺ፣ ካብ ካይሮ ናብ ኣስመራ፣ ኣብ ሰሙን ሰለስተ መዓልታት ዘካይዶ ዝነበረ በረራታት፣ ብዝሒ ገያሾ ክረክብ ብዘይምኽኣሉ ክሳራታት ስለዘጋጠሞ ደው ከብል ተደጋጋሚ እዋን፣ ካብ ኣመሓደርቲ እቲ መንገዲ ኣየር ምሕጽንታ ይቐርበሉ እኳ እንተነበረ፣ ኣብ መንጎ ኤርትራን ግብጽን ብዘሎ ፖለቲካዊ ምትእስሳር ግና እቲ መንገዲ ኣየር ክቕጽል ከምዝተደፋፍአ ‘ኤልባላድ’ ዝተባህለ ማዕከን ዜና ግብጺ የመልክት።
ካብ መፋርቕ ወርሒ ሰነ 2016፣ ናይ መጓዓዝያ በረራታቱ ተሰናኺሉ ዝጸንሐ መንገዲ ኣየር ኤርትራ’ውን፣ ካብ መወዳእታ ወርሒ ታሕሳስ 2016 ጀሚሩ ናብ ካርቱም በረራታት የካይድ ምህላዉ ይግለጽ።
እቲ ንሽዱሽተ ወርሒ ዝኣክል ደው ኢሉ ዝጸንሐ መንገዲ ኣየር፣ ኣብዚ ቀረባ ናብ ካይሮ፣ ጂዳን ዱባይን በረራታት ክጅምር ምዃኑ’ውን ይሕብር።
=================


text:
ኣነ ነዛ ጽሕፍቲ እዚኣ ክጽሕፍ ዘገደደኒ ምኽንያት፡ እታ፡ „ንድፊ መሰጋገሪ ቅዋም ሃገር ኤርትራ“፡ እትብል፡ ብሽማግለ ፖለቲካዊ ጉዳያት፡ ኣካል ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራሲያዊ ለውጢ፡ ዝተዳለውትን ኣብ ህዝቢ ዝተዘርገሔት ሰነድ እያ። ኣነ ሰነድ’ዚ ብተገዳስነት ኣንቢበ ምስተረዳኣኒ፡ ኣብ ኣእምሮይ ብዙሕ ሕቶታት ተቐላቒሎም። ሓደ ካብቶም ሕቶታት፡ ሃገራዊ ዋዕላ ንሃገራዊ
[embed]http://demo.archive.assenna.com/wp-content/uploads/2011/10/Wytotat_Toronto.pdf[/embed]
(ሃብተማርያም ሚካኤል ካሊፎርንያ/ሳክራመንቶ)
ብዕለት 10/09/11 ኣብ መራኸቢ ብዙሃን ዝተዘርግሔ ናይ ኣባላት ደግሓኤ ኣብ ሰሜን ኣመሪካን ካናዳን ከምኡ’ውን ኤውሮጳ ዘውጽእዎ ቴማ ወድዓዊ ሓቅነት ዘይብሉ ስለዝኾነ ውሻል ናይ መርሕቲ ኰንካ ውድባዊ ዓብላልነት ንምርግጋጽ እዩ።
ወኻርያስ ጻድቕ ክትመስል ዝዋውዕ ትኣስር ከምዝብሃል፡ ሓለይቲ ሃገራዊ ጉባኤ ክመስሉ ካብቲ ዝተገልጸ ንምጥቃስ ዝኣክል እዘን
[embed]http://demo.archive.assenna.com/wp-content/uploads/2011/10/ECDM-Manifesto-Political-Vision-and-Ideals-final-version.pdf[/embed]
ብምጽናት ዓሌት ተኸሲሶም ንሕልፈትን ሞትን ተፈሪዶም ካብ ዝነበሩ ላዕለዎት ሰበስልጣን ደርግ 16 ነጻ ከም እተለቁ ጋዜጣታት ኢትዮጵያ ገሊጸን።
ብምጽናት ዓሌት ተኸሲሶም ንሕልፈትን ሞትን ተፈሪዶም ን20 ዓመታት ኣብ ማሕቡስ ካብ ዝጸንሑ 23 ላዕለዎት ሰበስልጣን ደርግ 16 ትማሊ ሓሙስ 6 ጥቅምቲ ነጻ ከም እተለቁ ጋዜጣ ሪፖርተር ናይ
ኣብዚ ታሪኻዊ ዝኾነ ሃገራዊ ዋዕላ ንምእታው ንሽባሸበሉ ዘሎና ህሞት ሓደ ሓደ ኣገደስቲ ዝኾኑ ነገራት ብጥንቃቀ ክንርእዮም ዝግባእ ይመስለኒ።
እቲ ብወገን ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሽን ዝተፈጸመ ዘይንፁር ኣገባብ ኣወኻኽላ ተሳተፍቲ ሃገራዊ ጉባኤ ኣብ ቦታኡ እንዳሃለወ--መምርሒ ሃገራዊ ኮሚሽን ብጀካ ነቶም ኣብ ጽፍሒ መሪሕነት ፖለቲካዊ ዉዱባት ዘሎዉ ንተራ ኣባላት ብማዕረ
ሰላም ኣብ ውሽጥን ወጻእን እትርከቡ ኩቡራት ኣሕዋት ደቂ ኤረይ ጻዕዳ፡፡እንቋዕ ናብ ብርሃነ መስቀል ብሰላም ኣብጸሓና፡፡ሎሚ ኣብ ድሮ በዓል መስቀል ኮይና ዓኾዃይ ዓኾዃይ ገዓት ሓምሊ ውጻእ ገዓት ጠስሚ እቶ፡እንብለሉ ኣብ ክልተ ገጽ ናይ መድረኽ መቐይሮ ኢና ዘለና፡፡በቲ ሓደ ካብ ዘመነ ሉቋስ ናብ ዘመነ ዮውሃንስ እንሰጋገረሉ መድረኽ
ካብ ዝሐለፈ መፋርቕ ወርሒ ነሐሰ 2011 ዓ/ም እቲ አብ መበል 21 ክ/ዘ ጸሊም ዘይርሳዕ ገበን አብ ልዕሊ ገዛእ ህዝቡን ሃገሩን ዝፈጸመ ኤርትራን ኤርትራውነትን ፍጹም በታቲኑ ብምብራስ ካብ ዝከፈአ ናብ ዝገደደ መዓሙቕ ድሕረትን ድኽነትን ዝሸመመ ገባቲ መሪሕነት ህ.ግ.ደ.ፍ. ብላዕለዋይ ማፍያዊ መራሒኡ ተማእዚኑ ነቶም ድሕሪ ጸሐይ ብራቕ
ናይ ኒውዮርክ ተኣንጎት ተሸብሸብ፣ ብዙሕ ጎስጓስ ዝተኻየደሉን ዘይተኣደነ ጥንቃቀ ዝተገብረሉን ብዕለት 25 መስከረም 2011 ርክብ ሰዓብቲ ህ.ግ.ደ.ፍ ምስ ውልቀመላኺ ኢሳያስ ተኻይዱ።
እቶም ደገፍትን ተደናገጽትን ናይ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ብሕርያ ቅድሚት ክስርዑን ከመላኽዑን ከማዕርጉን ከምዘለዎም ክግበር እንከሎ፣ እሙናት ኣጋፈርቲ ከኣ ኣብ ዝለዓለ ተጠንቐቕ ኮይኖም ንጸጥታ ከኽብሩን ተቃወምቲ ከይሶልኩ
[embed]http://demo.archive.assenna.com/wp-content/uploads/2011/09/Adhanom-Gebremariam-Speech.pdf[/embed]
ከምቲ ኣብ ማዕከናት ዜና ኪቓላሕ ዚቐነየ፡ኣብታ ርአሰ-ከተማ ኢትዮጰያ ዝኾነት አዲስ ኣበባ፡ ዝተፈላለየ ሞያን ድሕረ ባይታንዘሎዎም ኤርትራዉያን፡ ዓዉደ መጽናዕቲ ኣካይዶም ነይሮም፡፡ ኣብዚ ዓውደ -መጽናዕቲ ከኣ ተሳቲፈ ነይረ፡፡ ነዚ መድረኽ እዚ ዝፈጠረ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኮይኑ፡ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮሚሸን ንዲሞክራሲያዊ ለዉጢድማ ነቲ መደብ ኣወሃሂዱ፡፡
ሓፈሻዊ ዕላማ ናይዚ ዓዉደ-መጽናዕቲ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ
ቅድሚ ናብ መዛረብየይ ኣርእስቲ ምእታወይ ነቶም ድምጽና ከነስምዕ ሓሳብና ከነካፍል ርኢቶና ናብ ኩሉ ከነሰጋግር ባይታ ዝከፈቱልና መርበባትን ማዕከናት ዜናን ከም ዘይሕለሉ በዓል ኣሰናን ቶጎርባ፤ ገረግር ፤ኣዝማሪኖ፤ ዓዋተ ወ. ዘ. ተ ብስም መላእ ዉጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ዕዙዝ ምስጋናይ የቅርብ ንመስተንክር ሞያኩም ድማ ቅልጡፍ ጻማ እምነ።
ሓደ ኣብ ንቡር ኵነታት ዘሎ ሰብ ብዛዕባ ንሕብረተሰብ ዝሃንጽ ነገራት፡ ብዛዕባ ጐደና ምዕባለ፡ ብዛዕባ መጻኢ መንእሰያት ሃገርን ክቐስሙዎ ዝግብኦም ትምህርትን ወዘተ ይካታዕ፡ የዕልልን የመያየጥን።
ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያንን መሓዙት ኤርትራን፡ ነታ ጥዋፍ ፍትሕን ሰብኣዊ መሰላትን፡ ተስፋ መጻኢ ኤርትራን ዝጸልመተላ 18 መስከረም 2001፡ ንመበል 10ይ ዓመት ክዝክርዋ እዮም።
ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኤርትራውያንን መሓዙት ኤርትራን፡ ነታ ጥዋፍ ፍትሕን ሰብኣዊ መሰላትን፡ ተስፋ መጻኢ ኤርትራን ዝጸልመተላ 18 መስከረም 2001፡ ንመበል 10ይ ዓመት ክዝክርዋ እዮም።
ንቢትወደድ ኣብርሃ ኣብ መንደፈራ እናተመሃርኩ ከለኹ ብማዕዶ እርእዮ ነይረ። ከም ዕድመ ብዓመት ስለ ዝንእሰኒ ኣብ ክፍሊ’ውን ንራኸብ ስለ ዘይነበርና ብዘይካ ብማዕዶ ብውልቂ እፈልጦ ኣይነበርኩን።
መንቀኪ ናይ ጽሑፈይ ኣብቲ ኣብ ከተማ በርሚንግሃም ብምኽንያት ዝኽሪ ሰማእታት ዝተራእየት ኣዝያ ንእሽቶ ፍጻሜን ኣብ ልዕሊ ኣምባሳደር ተ/ሚካኤል ገራህቱን ተልእኹኡን ዝፈጠረትሉ ስንባደን ዝሃቦ ግብረ-መልስን ከብርህ ኢየ።
ለ) ምብታኽ ዝምድና ኤሪስታስ (ኤርታራ) ምስ ማሪታይም (ኢትዮጵያ)።
ንግድና ልማት የካቲት 1989 ብግእዝ።
ንግድና ልማት ዝተባህለት ጋዜጣ – ቤት ምኽሪ ነጋዶ ኣዲስ ኣበባ (ቻምበር ) ሕታም የካቲት 1989 (ብግእዝ) ከምዝገለጸቶ፣ ብናይ ቻምበር ጻዕሪ፣ ሓለፍቲ ወደባት ዓሰብን ባጽዕን ዝነበሩ ሰበስልጣን-ኤርትራ ናብ ኣዲስ ኣበባ ብምዕዳም ምስ ኣባላቱ፣
ኢጋድ ፡ ኣብ ዝኾነት ሃገር፡ ናይ ስርዓት ለውጢ ሓላፍነት ህዝቢ ናይታ ሃገር ምዃኑ ብመትከል ይኣምን። ሃገራት ኢጋድ ኣብ ኤርትራ እንታይ ዓይነት መንግስቲ ኣብ ስልጣን ክህሉ ከምዘለዎ ክመርጻ ‘ውን መዝነት የብለንን። ይኹን’ምበር፡ ንሰላምን ምርግጋእን ብ ህውከትን ሽበራን ንምዝራግ ካብ ዝተዓጥቀ ጎረቤት ዘየቋርጽ ስግኣት ክገጥሞም ከሎ፡ ንመንግስታት ሃገራት ኢጋድ ግድል ከምዝኾኖም ዘይከሓድ ሓቂ እዩ።
ከምቲ ኩሉ ነባሪ ህዝቢ ዓለም ኣብ ሃሃገሩ መበገሲ መስዋእቱ ብዘየገድስ መስዋእቲ ዝኸፈለ ህዝቢ ኤርትራ‘ውን ንዘንቀሎ ጉዳይ መስዋእቲ ከፊሉ‘ዩ ።
ውልቀ መላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣብቲ ንጉስ ሃይለ ስላሴ ናይ ሎሚ ኣስታት 50 ዓመት ይገብር ኣብ ዘስርሕዎ ሳባ ስታድዮም ኮይኑ ተሓበኑ ዓድኹም ማዕቢላ ኢሉና። መልስና ግና ከመይ ኢልና ኢና እሞ ክንሕጎስ ነቲ
ይኣክል እወ በቃ! ደጊም ፍትሒ፡ ሰላምን ራህዋን ንህዝቢ ኤርትራ። ይገርም’ዩ ቅድሚ ሒደት ዓመታት ኣብ ከምዚ ቦታ ወይ ከተማ ኣንጻር ህግደፍ ሰላማዊ ሰልፊ ተጌሩ ሰሚዕካ ክንደይ ሰብ ከምዝተሳተፎ ንኽትዕዘብ ስእልታት ሰልፊ ክትርእይ ትህንደድ። እቲ ስእሊ ግና ከምቲ ዝተጸበኻዮ ስለዘይጸንሓካ ኣዚኻ ትሓዝንን ትስከፍን።
ኤርትራውያን ተቀማጦ ሎንዶን ንካልኣይ ጊዜ ንዝኽሪ ናይቶም ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝሃለቑ ከባቢ 400 ዝኣኽሉ ንጹሃት ኤርትራውያን ንምዝካርን ንዕኡ ብምምርኳስ ውን ሰፊሕ ዘተ ክካየድ ዝተዳለወ መደብ ንሰኑይ 25 ሚያዝያ ኣብ Abrar House, 45 Crawford Place, Off Edgware Road, London W1 4LP ተዳልዩ ስለዘሎ ኩሉኹም ግዱሳት ኤርትራውያን ኣብቲ ቦታ ክትርከቡ ብትሕትና ነዘኻኽር ። ዝካየደሉ ሰዓት ካብ 2.00 – 6.00 ድ. ቐ እዩ።
ጽንዓት ይሃብኩም! ብኹሉ ዝተወጻዕኩም!
ኣታ እንታይ ስማዑ’ዩ ንሰምዖ ዘለና
ነዚ ንብሃገራ ዘሰምብድ ጉድ ክንሰምዕዶ’ታ ተፈጢርና
ካብ 50ታት ክሳብ 80ታት ዝነበረ ትውልዲ ብኑጽር ናይ ናጻነት ዕላማ ተረዲኡ፡ ብኡ መጠን ኒሕ ተዓጢቁ ንናጻነት ህዝቡን ሃገሩን ንኸተግብር ኣንጊሁ ብምውፋር ሜዳታት ኤርትራ ኣዕለቕሎቖ። ከምታ ቃሉ ከኣ ነታ እንኮ ዝውንና ሂወቱ ከፊሉ ነታ ዝተመነያን ዝደኸመላን ዝድመየላን ነጻነት ኤርትራ ንብዙሓን ርእሰሃያላን ኣምበርኪኹ ህልውቲን ህያውን ከኣ ገበራ።
“ ክንብርኵት ከይንብርኵት ቅድም ቀዳድም ኣብ ማይ ዘለዎ ንብጻሕ”
ኤርትራዊ መንእሰይ ዝያዳ ኵሉ ክፋል ሕብረተሰብና ኣደራዕ ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ኣብ ነብሱ ዝጸሓየ ወለዶ ኢዩ፡፡ ስርዓት ህ.ግ.ድ.ፍ ነዚ ናጽነት ዝተረከበ ወለዶ ንምድሃኽን፡ ካቡኡ ሓሊፉ እውን “ እሺ” ኢሉ ዝንብርከኽ ሙኡዙዝ ግልያ ንምቕያር ፡ ሳዋ ዝበሃል ብቝዱስ ዕላማ ዝተለበጠ ተንኮል ኣሊሙ፡
ቅድሚ ክልተ ማዓልቲ፡ ሓደ ዓርከይ፡ ኣነ ኣብቲ ብመንእሰያት ኤርትራ ዝተዳለወ፡ ብዕለት 25. 03. 2011 ዓ.ም.ፈ.፡ ኣብ ጀነቫ (Geneva)፡ ኣብ ቅድሚ ቤት-ጽሕፈት ናይ UN ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፊ፡ ተኻፊለ ከምዝነበርኩ ዝፈልጠ፡ ኣብ ስልኪ ደዊሉ፡ እንታይ ዳኣ ኢና ንሰምዕን ነንብብን ዘለና …? ኢሉ ሓቲቱኒ።
ዝሓለፋ ክልተ ወራዋርሕ ካብ ቱኒዝያን ግብጽን ዝጀመረ ኣድማ ህዝቢ ኣንጻር ኦኣመጽቲ መራሕቲ ብፍላይ ከኣ ምልዕዓል ህዝቢ ሊብያ ኣንጻር ዕሉልን ጽሉልን ውልቀመላኺ ጋዳፊ ንውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ሕማም መንጾሮር ኮይኑዎ ከምዘሎ በቲ ንኽልተ ግዜ ንሕክምና ንቐጠር ዝተመላለሶ ከነረጋግጽ ንኽእል።
ጋንታ ኣመሪካ ምስቶም ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ሊብያ ዝካየድ ዘሎ ንሊብያ ዘዕኑን ነቲ ስልጡን ዓለም ዘሕዝንን ኲናት ሕድሕድ ኣብ ትሪፖሊ ተቐርቂሮም ዝርከቡ ስደተኛታት ኤርትራውያን ዘካይዶ ርክብ ይቕጽሎ ኣሎ።
ቀዳማይ ክፋል
ብመሰረት ዝኣተናልኩም ቃል ኣብ ዝሓለፈ ጽሑፍና እቲ ንብዙሓት እንኮላይ ንብሪጣንያውያን ኣገሪምዎም ዘሎ ክሳብ ሕጂ “ምኽንያት ምምልላስ ወዲ ገራህቱ ንከተማ ሸፊልድ እንታይ ምዃኑ? ከም ነቕርበልኩም ኢዩ።
ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ ብኣንክሮ ክከታተሎ ከም ዝጸንሐ። ዝተፈላለየ መንስኤ ዘለዎ ፍልሰት ኤርትራውያን መንእሰያት። ኣብ ጉዕዞ ፍልሰት ስደቶም ክገጥሞም ዝጸንሔ ሽግር ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት።
ኣብ`ዚ ጽሑፍ`ዚ፡ ኣብ ኤርትራ፡ ህዝባዊ ናዕቢ ኣንጻር ውልቀ-መላኺ ንኸይልዓል ዓጊቱ ሒዙ ዘሎ ክውንነታት ከቕርብ`የ። ብቐጻሊ፡ ነቲ ኣብ መወዳእታ ክፋል ጽሑፈይ ኣንጠንጢለ ዝገደፍኩዎ ዓቢ ሕቶ: እናመለስኩ ክጓዓዝ`የ።
ስርዓት ህግደፍ፡ ፍጥር ክብል ስልጣኑ ዘደልድል ሓበሬታን ዜናን ከቃልሕ፡ ህዝቢ ንምጭፍላቕ ክጠቕሞ ዝኽእል ተዀሓሒሉ ዝቐርብ ብሓሶት ዝተላዕጠጠ ጐስጓሳት ካብ ምፍናውን ምቅላሕን ሓሊፉ፡ ንህዝቢ ዘርብሕ ሓበሬታ ንፈውሲ ማሕላ’ውን ዘርጊሑ ኣይፈልጥን።
ፕረዚደንት ሃገረ ኤርትራ፣ ላዕላዋይ ኣዛዚ ሰራዊት፣ ኣቦ ወንበር ህ.ግ.ደ.ፍ፣ቻንስለር ዩኒበርሲቲ ኣስመራ ነበር፣ ኣቦ ወንበር ሃገራዊ ባይቶ ነበር፣ ሃየ በል ጊዜ ኣኺሉ ነጋሪት ህዝቢ ይሃምም ኣሎ።
ክቡር ህዝብን ሰራዊትን ኤርትራ!!
ህዝባዊ ማዕበል ዝዓግት ሓይሊ ከምዘየሎ፡ ኤርትራውያን ፡ ብናይ 30 ዓመታት መሪር ብረታዊ ቓልሲ፡ ብከቢድ ክቡር ዋጋ ብሉጻት ዜጋታትና፡ ዝዓነወ ዝተራሰየ ሃብትና፡ ስደት ማሕበራዊ ምዝንባልና፡ በሰልኡ ገና ዘይሓወየ ስነ-ኣእምሮኣዊ ጉዳትና፡ ድምር ኩሉ ኩቡር ዋጋ ከፊልና ናጽነት ኣረጋጊጽና።


text:
ሰላም ንኣኺ ኦ ምልእተ ጸጋ
መልእኽቲ ቆሞስ ግንቦትን ሰነን 2016
ሉቃ. 1:1,26-27
ዝኸበርኩም ምእመናን እዚ ወርሒ እዚ ንማሪያም ዝተወፈየ ወርሒ ኢዩ እሞ ማሪያም እቲ ዘድልየና ጸጋ ካብቲ ፍቁር ወዳ ክተማልደልና ሃየ ሓቢርና ንለምና። “ብሳድሰይቲ ወርሒ ገብሪኤል መልኣኽ ናብ ናዝሬት አትበሃል ዓዲ ገሊላ፥ ናብ ሓንቲ ድንግል ካብ ኣምላኽ ተላእኸ። ንሳ ካብ ቤት ዳዊት ንዮሴፍ ዝስሙ ሰብኣይ ተሓጽያ ነበረት፣ ስም እታ ድንግል ከኣ ማሪያም እዩ።እቲ መልኣኽ ናብቲ ንሳ ዝነበረቶ ኣትዩ፥ “ ሰላም ንኣኺ ኦምልእተ ጸጋ፥ እግዚኣብሔር ምሳኺ እዩ፥ ንስኺ ካብ ኣንስቲ ዝተባረኽኪ ኢኺ” በላ። ንሳ ድማ ምስ ረኣየቶ በቲ ቓሉ ኣዝያ ሰንበደት፣ “ እዚ ከምዚ ዝበለ ሰላምታስ እንታይ ኮን ይኸውን?” ኢላውን ሓሰበት።
እቲ ልኡኽ እግዚአብሔር ገብሪኤል መልአኽ “ሰላም ነዓኺ ኦማሪያም ወይ ተሓጎሲ ኦ ማሪያም ኣይብልን፡ እንታይ ደኣ “ሰላም ነዓኺ “ኦ ምልእተ ጸጋ” ኣብዚ ድንግል ማሪያም ስማ ተቀይሩ ንረኽቦ። ኣብ ቁዱስ መጽሓፍ እንተ ተመልከትና እግዚአብሔር ኣስማት ደቂ ሰባት ክቅይር ክንርኢ ከለና፡ ሓደ ፍሉይ መጻኢ ተልእኾ ከምዘለዎም የመልክት፡ ማለት እቲ ሓዲሽ ስም ነቲ ናይ መጻኢ ጸዋዕታኦም ወይ ተልእኾኦም የመልክት።
እግዚኣብሔር ንኣብርሃም ከምዚ ይብሎ “ እንሆ ኣነ ኺዳነይ ምሳኻ ኣቕውም ኣለኹ፥ ንስኻ ኣቦ ብዙሓት ሕዝብታት ክትከውን ኢኻ። ኣቦ ብዙሓት ሕዝብታት ገረካ ኢየ እሞ፥ “ኣብርሃም” ደኣ እምበር፥ ደጊም ስምካ “ኣብራም” ኣይጸዋዕ፤ ዘፍ።17፡4-6 አንዳበለ አቦ ብዙሓት ምእንቲ ክገብሮ፤ ካብ ዓዱ፡ ካብ አዝማዱ፡ ካብ ቤት አብኡ ንሓደ ፍሉይ ተለእኾ ይጽዎዖ።
ኢየሱስ ንስምዖን’ውን ከምዚ በሎ “ ንስኻ ስምዖን ወዲ ዮና ኢኻ። ንስኻ ኬፋ ኽትበሃል ኢኻ” በሎ። ትርጉሙ ከኣ “ጴጥሮስ” ማለት ኢዩ። ዮው. 1:42 እዚ ከኣ ነቲ ሓዲሽ ተልእኽኡ ንምሕባርን ንምርግጋጽን ዝበሎ ነበረ። ናይ ማሪያም ሓድሽ ስምውን “ኦ ምልእተ ጸጋ” ተባሂሉ ብገብሪኤል መልአኽ ተጸውዓ። እዚ ነቲ ናይ መጻኢ ተልእኽኣ ጸዋዕታኣን ዘመልክት ስም ነበረ። ማሪያም ክትፍጽሞ ዝነበራ ተልእኾ ነይሩዋ። እግዚኣብሔር አደ እቲ ምንጪ ጸጋታት ዝኾነ ኣምላኽ ክትከውን ጸወዓን ሓረያን።
ማሪያም በቲ ብስራት ወይ በቲ ቓል ገብሪኤል መልአኽ ኣዝያ እካ እንተ ሰንበደት፣ “ “እዚ ከምዚ ዝበለ ሰላምታስ እንታይ ኮን ይኸውን?” ኢላውን አንተ ሓሰበት፤ ትሕትናን እምነትን ብዝመልኦ መንፈስ ንናይ ጸዋዕታኣ ብሥራት መልሲ ክትረኽብ ግና ግድን ነበረ። እቲ መልኣኽ ቀጺሉ “እግዚሔብሔር ምሳኺ ኢዩ “ ይብላ። እዚ ቃል እዚ ኣብ መጻሓፍ ቁዱስ ብዙሕ ግዜ ተደጋጊሙ ንረኽቦ። ነብርሃም “ ኣነ ኣምላኽ ኣቦኻ ኣብርሃም እየ፥ ኣነ ምሳካ እየ እሞ፥ ኣይትፍራህ” ይብሎ። ዘፍ. 26, 24 ንሙሴ “ናብ ንጉስ ዝኸይድን ንደቂ እስራኤል ካብ ግብጺ ዘውጽእንከ፥ ኣነ መን እየ?” በሎ። ኣምላክ ከኣ “ኣነ ምሳኻ ክኸውን እየ” በሎ። ዘጸ.3:11-12 በዘን ቃላት እዚኣተን ከኣ እግዚኣብሔር ነቶም ሕሩያት ኣገልገልቱ አብቲ ተልእኾኦምን ጽዋዕታኦምን ሓገዙ ከምዘይፍለዮም የረጋግጸሎም።
ማሪያም ነዚ ብርሃን ዓለም ንኽትወልድ መልአኽ ምስ አበሠራ ብስራሕ አምላኽ ተገሪማ ነቲ ብባሕርያዊ መንገዲ ዘይከአል አብአ ክፍጸም ምስ ረአየቶ፡ ብመንፈስ ተለዓዒላ፡ “ ነፍሰይ ንግዚአብሔር ተዕብዮ፤ መንፈሰይ ከዓ ብአምላኸይ በቲ መድኃንየይ ባህ ይብሎ፡ ውርደት ብርያኡ ርአዩ እዩ’ሞ እንሆ ካብ ሕጂ ኹሎም ወለዶ ብጸዕቲ ኪብሉኒ አዮም፤ እቲ ኹሉ ዝኽእል ዓቢ ነገራት ገይሩለይ ኢዩ’ሞ ስሙ ቅዱስ እዩ..” እንዳበለት ክትንበ ጀመረት። ሉቃ. 1:46 “ኣነ ባርያ ወይ ኣገልጋሊት እግዚኣብሔር ኢየ ከምቲ ዝበልካዮ ይኹነለይ ብማለት ኩሉ ኣንነታ ንመደብ ድሕነት ኣወፈየት። ከምቲ “ እቲ ካብ እግዚአብሔር ዝተነግረኪ ቃል ከምዝፍጸም ስለ ዝአመንኪ ብጸእቲ ኢኺ” ዝብል ምስክርነት ናይ ናይ ኤልሳቤጥ፤ ብሓቂ ብምእዛዛ ናይ ብጽዕና መዓርግ ተሸለመት።
ማርያም ብትሕትና ንቃል ኣምላኽ ስለ ዝተቐበለቶ ኣደ ኢየሱስ፤ አደ ኢቲ መድኅን ዓለም ኮነት። ብምሉእ ልባ ድላይ ኣምላኽ ብምቕባል ነቲ ናይ ወዱ ኣካልነትን ሥራሕን ብምሉእ ተወፈየት፡ ብትሕቲኡን ምስኡን ኮይና ብጸጋ እግዚኣብሔር ተደጊፋ ነቲ ናይ ምስጢር ድሕነት ኣገልግሎት ተወፈየት። ብሰንኪ ቀዳማይ ኃጢአት ጸላእቲ እግዚአብሔር ኮይና ዝነበርና፡ በዛ አደ አምላኽ ክትከውን ዝተሓርየት ሰበይቲ፡ ብክርስቶስ ኢየሱስ ወዳ ደቂ እቲ ልዑል አምላኽ ክንከውን መሰል ተዋህበና።
ጥዕምት በቃላ ወሰናይት ብምግባራ” ብቃላ ጥዕምቲ ብምግባራ ከአ ሰናይት”፡ ዝኾነት አደ አምላኽን አዴናን፡ ከምቲ አብ ቃና ዘገሊላ ተረኺባ ወይኒ እምበር ተወዲኢዎም እንዳበለት ካብ ወዳ ዘማለደት፤ ሕጂውን ንነፍሲ ወከፍና እቲ ዘድሊየና ጸጋ ክተማልደና ሓቢርና ንለምና። ብፍላይ ምእንቲ ሰላም ሃገርናን ዓለምናን ብግሊ ይኹን ብሓባር ብእምነት ናብአ ቀሪብና ክንልምን ጸዋዕታይን ዕድመይ የቅርብ።
እግዚኣብሔር ስለ ኹሉ ነገር ዝተመስገነ ይኹን! ኣሜን
ኣባ ሓጎስ ተስፋጋቢር


text:
ንዓሰርተታት ዓመታት ብሕድ ሕድ ኵናት ዝተሃሰየት ሱምሊያ፣ሰሜን ኮሪያን ኣፍጋኒስታትን ዝሓመቐ ደረጃ ግዕዝይናን ተሓታትነትን ኣለወን ብመሰረት እቲ ሪፖርት።ዴንማርክ፣ፊንላንድን ኒው ዚላንድን ግን ዝተሓተ ግዕዝይና ዘለወን ሃገራት ተባሂለን ኣለዋ።
ደቡብ ኣፍሪካዊት ሃገር ቦትስዋና ካብ ኣፍሪካ ግዕዝዩና ብዝተሓተ ደረጃ ዝፍፀመላ ሃገር ተባሂላ’ላ።ማዕረ ሃገራት ስፐይንን ዩናይትድ ስቴትስን ተሰሪዓ’ላ።ወሃቢ ቃል ትካል ፀረ ግዕዝዪና ቦትስዋና እታ ብማዕድን ዝበልፀገት ሃገር ካብ ግዕዝይና ንምንፃህ ኣበርቲዓ ሰሪሓ እያ ይብሉ።
ካብ ትሕቲ ሰሃራ ኣፍሪካ ዝዓብየት ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ረድኤት ተጠቃሚት ዝኾነት ኢትዮጵያ ካብ ቐረባ ዓመታት ጀሚሩ ናይ ስቪል ማሕበረሰብ ትሕዝቱኣ እናደኸመ ይመፅእ ከምዘሎንኣብ ፀረ ብልሽውና ወፍሪ ኣዐሪያ ከምዝወረደትን ነቐፈቲ ይኸሱ።
ኣብ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ጨንፈር እቲ ትካል ኣዶ መንበር ዝኾና ካናዳዊት ዩጌት ሊቤል ኢትዮጵያ ናይ ህዝባ መነባብሮ ንምምሕያሽ ክትፅዕር እንተፀንሐት እውን ካብ ቀረባ ዓመታት ንድሓር ግን ብልሽውና ዘተሓሳስብ ኮይኑ ቐፂሉ’ሎ ይብላ።’’ካብ ቀረባ ግዜ ጀሚሩ ግን ስቪል ማሕበረሰብ ምንቅስቓስ ዝገብርሉ ሃዋህው እናፀበበ ይኸይድ ምህላው ዘሻቕል እዩ።እዚ ጥዕና ዘለው ኣይኮነን።’’
ብልሽውና ኣብ ዓለም ኣብ ልዕሊ ዴሞክራሲያዊ ትካላት፣ ኢኮኖሚያዊ ሃብትን ኣሉታዊኡ ናይ ሃገራት ምንጪ ሓደጋ ፀጥታ ሓደጋ ዘስዕብ ስለዝኾነ ንግዕዝይና ምውጋእ ናይ ኩሉ ብፅሒት እዩ ኢሎም ኣለው።


text:
Radio Erena: 27 July 2018
ምስ ናይ ምሕረት ኣዋጅ ብዝተሓሓዝ እሱራት ብዘለዓዓልዎ ናዕቢ ብውሕዱ ሰለስተ ኣብያተ ማእሰርቲ ኢትዮጵያ ከምዝተቓጸለ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ገሊጸን።
እተን ዝተቓጸላ ኣብያተ ማእሰርቲ፣ ኣብ ክልል ኣምሓራ፣ ኣብ ወልድያ፣ ፍኖተ ሰላምን ደብረ ማርቆስን ዝርከባ’የን።
እቲ ናይ ደብረማርቆስ ቤት ማእሰርቲ ድሕሪ ምሉእ ብምሉእ ከምዝተቓጸለ ዝሓበረ ጸብጻብ ዘ ሪፖርተር፣ 1200 እሱራት ከይሃድሙ ጽኑዕ ሓለዋ ይካየድ ከምዘሎ ጠቒሱ።
እቶም እሱራት፣ ብባይቶ እታ ሃገር ዝጸደቐ ናይ ምሕረት ኣዋጅ ብቴሌቪዥን ንዓና ኣብ ግምት ኣየእተወን ብምባል፣ ናዕቢ ብምልዓል’ዮም ን20 ክፍልታት ናይቲ ቤት ማእሰርቲ ኣቓጺሎሞ።
እሱራት ወልድያን ፍኖተ ሰላምን’ውን ብተመሳሳሊ ምኽንያት ነቲ ኣብያተ ማእሰርቲ ከምዘቓጸልዎ ተፈሊጡ ኣሎ።
ኣብ መቐለ’ውን ተመሳሳሊ ፍጻሜ ኣጋጢሙ።
ብቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዝቐረበን ብባይቶ እታ ሃገር ዝጸደቐን ናይ ምሕረት እዋጅ፣ ክሳብ ቅትለት’ውን ዝበጽሐ ከቢድ ፖለቲካዊ ገበናት ዝፈጸሙ ክፍትሑ ክውስን እንከሎ፣ ብኻልእ ዝተፈላለየ ገበናት ዝተኣስሩ ኣሽሓት ግና ጎስዩዎም ከምዝሎ’ዩ ዝግለጽ።
ኣብ ቃሊቲ ዝርከብ ቤት ማእሰርቲ ድማ እሱራት ኣድማ የካይዱ ምህላዎም’ዩ ተሓቢሩ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ ንሸውዓተ ዓመታት ዋና ኣካያዲ ስራሕ ዲጋ ህዳሴ ኮይኑ፣ ነቲ ናይ 4 ቢልዮን ዶላር ፕሮጀክት ክመርሕ ዝጸንሐ ኢትዮጵያዊ ኢንጅነር ስመኘው በቀለ ኣብ ማእከል ኣዲስ ኣበባ ኣብ መኪንኡ ብጥይት ተቐቲሉ።
ፖሊስ፣ ቀተልቲ ንምርካብ ምጽራይ የካይድ ኣሎ።
ቅትለት ናይዚ ላዕለዋይ ኢትዮጵያዊ ኢንጅነር ናይቲ ምስ ግብጺ ዘሰሓሕብ ዲጋ፣ ኣብታ ሃገር ተደጕሉ ንዘሎ ፖለቲካውን ጸጥታውን ሓደጋታት ዘጉልሕ ምዃኑ ዝተፈላለዩ ወገናት ትንታነታቶም ይህብሉ።
ስእሊ፣- ኢንተርነት ኣርካይቭስ
================


text:
ዕለት 18 ጥቅምቲ 2020 ዓ.ም. ፍርቂ መዓልቲ ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ካብ ውሽጥን ወጻእን ምስ ዝመጹ ምእመናን ሓቢሮምን መሪሖምን ጸሎት መልኣከ እግዚኣብሔር ደጊሞም ምስ ኣብቆዑ፥ ሰላም ምእንቲ ሊቢያ ተማሕጺኖምን ዕለቱ እውን ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ተልእኾ ወንጌል ምዃኑ ኣዘኻኺሮም፡ ነፍሲ ወከፍ ማሕበረ ክርስቲያን ናይ “ሕውነታውነት ጸጋ” ኮይኑ ክርከብ ከምእተላበዉ ዜና ቫቲካን ኣፍሊጡ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ቅዱስነቶም ጸሎት መልኣከ እግዚኣብሔር ደጊሞም ምስ ኣብቅዑ፡ እቶም ዕለት 17 መስከረም 2018 ዓ.ም. ኣብ ኒጀር ብጃሃዳውያን ተጨውዮም ዝነበሩ ኢጣሊዊ ልኡካነ ወንጌል ኣባ ፒየርልዊጂ ማካሊ ዕለት 8 ጥቅምቲ 2020 ዓ.ም. ምስቶም ምስኦም ተጨውዮም ዝነበሩ ሰለስተ ዜጋታት ናጻ ተለቒቖም ናብ ኢጣሊያ ዝተመልሱን ዘኪሮም፥
እቲ ሃረር እንብሎ ዝነበርና ናጻ ምልቓቕ ኣባ ፒየርልዊጂ ማካሊ ስለ ምፍጻሙ ንእግዚኣብሔር ምስጋና አቕርብ፡ ኵላትና ብሓባር ንኣባ ማካሊ ኣብ ኒጀር ንኽልተ ዓመት ተጨውዮም ዝነበሩ፡ ብጣቒዒት ሰላም ንበሎም፥ ምስኦም ብሓባር ተጨውዮም ዝንበሩ ሰለስተ ዜጋታት እውን ናጻ ብምልቓቖም ደስ ይበለና፡ ምእንቲ ልኡካነ ወንጌልን ናይ ትምህርተ ክርስቶስ መምሃራንን ምእንቲ እቶም ዝስደዱን ኣብ ዝተፈላለየ ኩርናዕ ዓለም ዝጭወዩን ምንጽላይ ኣይነቛርጽ፥
ጻውዒት ምእንቲ ምርግጋጽ ሰላም ኣብ ሊቢያ
ቅዱስነቶም ኣስዒቦም ሓሳቦም ናብታ ኣብ ቅልውላውን ኣብ መዓተይና ኵነት ናብ እትርከብ ሊቢያ ኣቕኒዖም፡ ኣብ ሊቢያ ሰላም ንኽረጋገጽ ዝካየድ ዘሎ ዓለም ሓቆፍ ዘተ እወታዊ ውጽኢት ክህልዎ መታን ክንጽልይን፡ ነቶም ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃ ተታሒዞም ዘለዉ ኢጣሊያውያን ገፈፍቲ ዓሳ እውን ዘኪሮም ምእንታኦም እውን ብጽሞና ክንጽልይ እንክላበዉ፥
ነቶም ኣብ ሊቢያ ካብ ዝተሓዙ ወርሒ ዝኾኖም ኢጣሊያውያን ገፈፍቲ ዓሳን ንኣባይቲ ስድራኦምን አበራትዕን ድጋፈይ እገልጽ፡ ብቕልጡፍ ንኣባይቲ ስድራኦም ዳግም ክሓቕፉ ዘኽእሎም ህያው ተስፋ ክዕቅቡ ንማርያም ኮኾብ ማያት ባሕሪ ነወክፎም፡ ከምኡ እውን ኣብ ሊቢያ ሰላም ንምርግጋጽ ብዓለም ሓቆፍ ደረጃ ዝካየዱ ዝተፈላለዩ ናይ ሰላም ዘተ ንናይ ሊቢያ መጻኢ ዝብጅው ክኸውን እጽልይ፡ ኣሕዋተይን ኣሓተይን ዝኾነ ይኹን ተጻብኦነት ብምውጋድ ናብ ሰላምን ምርግጋእን ናብ ሓድነት ሃገርን ዘብጽሕ ዘተ ሓላፈ እንብለሉ እዋኑ በጺሑ እዩ፡ ብጽሞና ምእንቲ እቶም ገፈፍቲ ዓሳን ምእንቲ ሊቢያን ንጸልይ!
ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ተልእኾ ወንጌል
ቅድም ክብል ቅዱስነቶም ዕለት 18 ጥቅምቲ ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ተልእኾ ምዃኑ ዘኪሮም፡ ብዓለማውያን ምእመናንን ብውፉያትንን ዝሳለጥ እጹብ ዕዮ ኣስፍሆተ ወንጌል ዝብል ሓሳብ ከምዘስመሩሉ ዘዘኻኸረ ዜና ቫቲካን ኣስዒቡ፥
ሎሚ (ዕለት 18 ጥቅምቲ) ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ተልእኾ “እነኹ፥ ንኣይ ለኣኸኒ” ብዝብል መርሕ ቃል ነብዕሎ ኣሎና፥ “ኣለምቲ ሕውነት”፥ እዛ ኣለምቲ ትብል ቃል ጽብቕቲ ቃል እዩ፥ ነፍሲ ወከፍ ክርስቲያን ናይ ሕውነት ኣላማይ ንኽኸውን ዝተጸውዐ እዩ፡ ብፍላይ ከኣ ልኡካነ ወንጌል - ካህናትን ዓለማውያን ምእመናን ውፉያንን - ኣብቲ ዓቢይ ግራት ዓለም ወንጌል ዝዘርኡ! ምእንታኦም ንጸልይ ጭቡጥ ድጋፍና ከኣ ነቕርበሎም!
ከምዝበሉ ኣፍሊጡ።


text:
Radio Erena: 17 March 2019
ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ፣ ዋላ ድሕሪ ስምምዕ ሰላም ምስ ኢትዮጵያ እውን ዝኾነ ምምሕያሽ ኣየርኣየን ክትብል ምኽትል ኮሚሽነር ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ገሊጻ።
ኣብ ፈለማ መዓልታት ናይዚ ሰሙን ኣብ ጀኔቫ ኣብ ዝተኻየደ ዋዕላ፣ ምኽትል ኮሚሽነር ኬይት ጊልሞር ኣብ ዝሃበቶ ቃል፣ ድሕሪ ስምምዕ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ፍርዳዊ፣ ቅዋማዊን ቁጠባዊን ጽገና ምምሕያሻት ከርእየሉ ዝነበሮ ታሪኻዊ ዕድል ኣምሊጡዎ ክትብል ገሊጻ።
ንሳ ኣብ መግለጺኣ፣ ናይ ግዜ ገደብ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎት ከም ኣብነት ብምጥቃስ፣ መግረፍትን ስቓይን፣ ጾታዊ ዓመጽ፣ ግዱድ ናይ ጉልበት ስራሕ ዝኣመሰሉ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ገና ይቕጽሉ ከምዘለዉ ኣመልኪታ።
መንግስቲ ኤርትራ ንዶባዊ ግጭት ከም ጸጥታዊ ስግኣት ብምቑጻር ንመንእሰያት ንዓመታት ከርተት ከብሎም ጸኒሑ፣ ሕጂ ግና እቲ ስግኣተይ ዝብሎ ስለዝተኣለየ፣ ሃገራዊ ኣገልግሎት ናብቲ ክእወጅ ከሎ ዝነበሮ ናይ 18 ኣዋርሕ ግዜ ክምለስ ኣለዎ ክብሉ’ዮም ተጋባእቲ ምሕጽንታኦም ኣቕሪቦም።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ነቲ ዝቐረበ ክስታት ኩሉ ድሕሪ ምንጻግ፣ ኣብ ኤርትራ ብዘይመስርሕ ፍርዲ ዝእሰር የለን፣ ናጽነት ሓሳብካ ምግላጽ ሕሉው እዩ፣ ክብል ኣብ ባይታ ምስ ዘሎ ህሉው ኩነታት ዘይሳነ ምላሽ ብወኪሉ ኣቢሉ ኣመሓላሊፉ።
=================


text:
Radio Erena: 24 December 2018
ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ኣብ ወርሒ መስከረም ካብ ዝተኸፍተሉ፣ ኣብዘን ሰለስተ ኣዋርሕ ልዕሊ 27 ሽሕ ኤርትራውያን ኣብ ኢትዮጵያ ዑቕባ ከምዝሓተቱ ንኣህጉራውያን ትካላት ስደተኛታት ብምጥቃስ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ሓቢሩ።
እቶም 24 ሽሕ ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ዝርከብ መቐበል ስደተኛታት እንዳባጉና ክምዝገቡ እንከለዉ እቶም ልዕሊ 3 ሽሕ ድማ ኣብ ክልል ዓፈር ዝተመዝገቡ’ዮም።
ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዝተኸፍተሉ ድሕሪ ሓደ ወርሒ፣ መዓልታዊ ኣስታት 390 ኤርትራውያን ዑቕባ ንምሕታት ይምዝገቡ ምንባርሮም UNHCR ካብ ኢትይጵያ፣ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ ምግላጹ ይዝከር።
እዚ ብዝሒ’ዚ ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ዑቕባ ንምሕታት ናይ ዝውሕዙ ኤርትራውያን ብ53 ሚእታዊት’ዩ ኣዕሪግዎ።
ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ድሕሪ ምኽፋቱ፣ ህዝቢ ካብን ናብን ይመላለስ እኳ እንተሎ፣ ኣብ ኤርትራ ናይ ፓስፖርትን መውጽኢ ቪዛን ዕድላት ዝሰኣኑ ኣሽሓት ድማ ንምኽፋት ዶባት ተጠቒሞም ኣብ ኢትዮጵያ ዑቕባ ይሓቱ ከምዘለው ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
ብመሰረት ጸብጻብ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ፣ ክሳብ ነሓሰ ኣብ ዝነበረ ብዝሒ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኢትዮጵያ 174 ሽሕ’ዩ።
ምስዚ ዝርአ ዘሎ ሓድሽ ናህሪ ድማ ብጠቕላላ ኣብ ኢትዮጵያ ዑቕባ ናይ ዝሓተቱ ኤርትራውያን ብዝሒ ልዕሊ 200 ሽሕ ክግመት ይኽእል።
ይኹን’ምበር ኣሽሓት ካብቶም ኣብ ኢትዮጵያ ዑቕባ ዝሓተቱ ኤርትራውያን፣ ጉዕዞ ስደቶም ናብ ሱዳን፣ ኬንያን ካልኦት ሃገራትን’ዮም ዝቕጽሉ።
======================


text:
Radio Erena: 02 July 2019
መንግስቲ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ዘጽነዖ ሕጊ፣ ኣብታ ሃገር ንዝርከቡ ዝበዝሑ ኤርትራውያን ዝኾኑ ሓተትቲ ዑቕባ፣ ገና የሳቕዮም ከምዘሎ ተገሊጹ።
ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ተጣበቕቲ መሰላት ብዝህብዎ ዘለዉ ሓበሬታ መሰረት፣ እቲ መንግስቲ’ታ ሃገር፣ ስደተኛታት ካብ ወርሓዊ ደሞዞም ሓደ ሕምሲት ኣብ ባንኪ ክተሓዝ፣ ንእስራኤል ገዲፎም ክወጹ ኣብ ዝወሰኑሉ ጥራይ ክወሃቦም ክብል ኣብ ወርሒ ግንቦት 2017 ዘውጸኦ ሕጊ፣ ንኣሰጋገርቲ ዝያዳ ዕድል ዝኸፍትን፣ ንስደተኛታት ግዳያት ዝገብርን ሙዃኑ ኣብሪሆም።
ተጸዋዒ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዓመታዊ ጸብጻቡ ከምዝገለጾ፣ መንግስቲ እስራኤል ነቲ ሕጊ ክስርዞ ጸዊዑ’ዩ።
ኣብቲ ጸብጻብ፣ ገለ እስራኤላውያን ኣስራሕቲ ነቲ ካብ ሰራሕተኛታት ዝውሰድ ገንዘብ ኣብ ክንዲ ብስም ሰራሕተኛታቶም ኣብ ባንኪ ዘእትዉዎ፣ ንገዛእ ርእሶም ይጥቀሙሉ ከምዘለዉ ኣነጺሩ’ዩ።
እቲ ኣብ ዓንቀጽ 4 ሰፊሩ ዘሎ ሕጊ፣ ስደተኛታት ካብ ኣታዊታቶም ተወሳኺ 16 ሚእታዊት ብመልክዕ ጥሮታ ክተሓዝ፣ ካብታ ሃገር ክወጹ ኣብ ዝወሰኑሉ ጥራይ ከኣ ክወሃቦም ዝብል ይርከቦ።
ነዚ ሕጊ’ዚ ንምቅዋም፣ ተጣበቕቲ መሰላት’ታ ሃገር፣ ናብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ጥርዓን ኣቕሪቦም እኳ እንተኾኑ፣ ክሳብ ሕጂ ምላሽ ብዘይምርካቦም፣ ንስደተኛታት ናይ ስራሕ ሸውሃቶም ዓጽዩዎ ከምዘሎ የመልክቱ።
ብመሰረት ጸብጻብ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት እስራኤል፣ መንግስቲ’ታ ሃገር ካብዚ ሓደ ሕምሲት ወርሓዊ ደሞዝ ስደተኛታት ዝተዋህለለ፣ ልዕሊ 40 ሚልዮን ዶላር ኣኪቡ ከምዘሎ የመልክት።
መንግስቲ እስራኤል ካብ 2009 ዓመተ ምህረት ኣትሒዙ ንሸሞንተ ኤርትራውያንን ክልተ ሱዳናውያንን ጥራይ እዩ ናይ ዑቕባ መሰል ሂቡ ዘሎ።
‘’ኣብ ልዕሊ ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ስደተኛታት ዝወርድ ስቓይ ይቕጽል ኣሎ’’ ተጣበቕቲ መሰላት
Radio Erena: 02 July 2019
COMMENTS
ዝገርም እዩ እዚ ኹሉ ዓመታት ንስደተኛታት መሰል ዘይምሃብ ካብ ራሲስት ምሕደራ ዝተላዕለ ናይ ፖለቲካ ኣካይዳ ናይታ ሃገር እዩ። ወይ እስራኤል ረሲዖሞ ኣብ ፈቖዶ ዓለም ተበቲኖ ዝነበሩ ህዝቢታት ኔቶም ህዝቢ ዓኦአም ግን ብጀካ ዓረባውያን ኩሉ ዓለም ኢዱ ዘርጊሑ እዩ ኣዕቊብዎም ኔሩ። ሎሚ ንሳቶም ክብረት ህላወ ስደተኛታት ጊሂሶም ኣብ እስራኤል ንዝመጽዎም ሰባት ብዘይ ክብሪ የሳቕይዎም፡ ተወሳኺ ንዘይድልየቶም ሓደ ሕምሺት ካብ ደሚዞም ቆሪጾም ክንድዚ ገንዘብ ኣኪቦም፡ እብታይ ይባሃል፡ኣብክንዲ መሰል ስደተባ ምሕላውሲ ክትስጊግ ኮለኻ ዝኾነካ ኢልካ ዝግበር ይገርም፡እዩ ብሓቂ። ወይ ኤርትራዊ ትረኽቦ መከራ።
The problem is from Us must Have to fight aur dectator not Israeles
I tinik 1/2 of aur people are spy for arabs and isaias they are infiltreted to confith the true refuges and the world!


text:
ናይ’ቲ ቈልዓ ጥዕና
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 13 8 2018
ብዛዕባ ናይ ቈልዓ ጥዕና ንዝምልከት ሕቶታት፡ ብዙሓት ዝተፈላለዩ ክትራኸብዮም ትኽእሊ ቦታታት ኣሎዉ።
ስእሊ: Colourbox
-
ማእከል ክንክን ጥዕና ቈልዑን ማእከል ስድራ ቤትን
ማእከል ክንክን ጥዕና ቈልዑ
ኣብ ማእከል ክንክን ጥዕና ቈልዑ (bvc) ንውላድኪ ናይ ጥዕና መርመራታትን ክታበትን የወፍዩ እዩም። ማእከል ክንክን ጥዕና ቈልዑ፡ ንዅሎም ቈልዑ ክሳብ ደቂ ሓሙሽተ-ሽዱሽተ ዓመት ዝኾኑ ናይ ጥዕና ክንክን ይህብ። ንስኻ ከም ወላዲ መጠን ኣብ እቲ ናትካ ናይ ወላዲ ግደን ብዛዕባ ናይ ውላድካ ምዕባለ፣ ባህርያትን ሕማማትን ሓገዝን ምኽርን ትረክብ። ዳርጋ ብዛዕባ ኵሉ ነገራት ክትሓትት ትኽእል ኢኻ። ኵሉ ብዛዕባ ናይቲ ቈልዓ ጥዕናን ምዕባለን ዘሎካ ሻቕሎት ክሳብ ዝተፈላለዩ መዓልታዊ ጸገማት ከም ምግብን ድቃስን ዝኣመሰሉ ሕቶታት።
ውላድካ ሓሚሙ ሕክምና ኣብ ዘድልየሉ እዋንን ናብ ማእከል ክንክን ጥዕና ቈልዑ ክትከይድ ኣሎካ።
ኣብ ብዙሓት ቦታታት እቲ ማእከል ክንክን ጥዕና ቈልዑ ኣብ ሓደ ማእከል ስድራ ቤት (familjecentral) እዩ ዝርከብ።
ማእከል ስድራ ቤት
ሓደ ማእከል ስድራ ቤት፡ ንስድራ ቤታት ዝኸውን ዝተፈላለየ ዓይነት ሓገዛት ተኣኪቡ ዝርከበሉ ሓደ ቦታ እዩ። ኣብኡ ክሊኒክ ነፍሰ ጾራትን ሓራሳትን፣ ማእከል ክንክን ጥዕና ቈልዑን ክፉት መውዓሊ ህጻናትን ኣሎ። ከምኡ'ውን ካብ ቤት ጽሕፈት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ምኽርን ሓገዝን ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ሓደ ሓደ ግዜ ብዛዕባ ናይ ወላዲ ግደ ንምዝታይ ብዙሕ ግዜ ብጕጅለ ምስ ካልኦት ወለዲ ትራኸበሉ ብመራሒ ዝካየድ ናይ ወለዲ ጕጅለታት ንምስታፍ እውን ዕድል ኣሎ።
-
ናይ ቈልዑን መንእሰያትን ሕክምናዊ ቅበላ
ናይ ቈልዑን መንእሰያትን ሕክምናዊ ቅበላ BUM, ናይ ቈልዑን መንእሰያትን ክሳብ 17 ዓመቶም ፍሉይ ክእለት ዘሎወን ክሊኒካት እየን።
BUM ብዝተረፈ ጥዑያት ኾይኖም ግዝያዊ ሕማም ዝሓመሙ ክሳብ ዓሰርተ ክልተ ኣዋርሕ ዕድመኦም ቈልዑ ይቕበል እዩ።
-
ክንክን ስኒ
ህዝባዊ ክንክን ስኒ እቲ ዞባ ዝእለ ክንክን ስኒ እዩ። ህዝባዊ ክንክን ስኒ ንዅሎም ቈልዑን መንእሰያትን ክሳብ እታ 21 ዓመት ዝመልኡላ ዓመት፡ ስሩዕን ምሉእን ክንክን ስኒ ክህብ ኣሎዎ።
ንሓተትቲ ዑቕባ መንእሰያት ንዝምልከት፡ ካብቶም መንበሪ ፍቓድ ዘሎዎም መንእሰያት ብዝፍለ፡ ናይ ዞባ ክንክን ስኒ ናይ ምውፋይ ሓላፍነት እቲ መንእሰይ 18 ዓመት ምስ መልአ የቋርጽ እዩ።
ንቈልዑ ስኖም ሕጸቦም
ሓደ ቈልዓ ገና እታ ናይ መጀመርታ ስኑ ክትወጽእ ከላ ጀሚርካ ስኑ ክትሓጽቦ ክትጅምር ጽቡቕ እዩ። እቲ ቈልዓ ኣቐዲሙ እንተ ለሚድዎ፡ እቲ ምሕጻብ ስኒ ነቲ ቈልዓ ሓደ ልምዲ ንኽገብሮ ዝቐለለ እዩ።
-
ክታበት
ኣብ ሽወደን ኵሎም ቈልዑ ኣንጻር ብዙሓት ዝተፈላለዩ ሕማማት ክኽተቡ ይምከሩን ዕድል ይወሃቦምን እዩ። ቈልዑ ኣንጻር ብርቱዓት ሕማማት ሓደ ጽቡቕ መከላኸሊ ንኽረኽቡ ይኽተቡ።
ብመሰረት እቲ ናይ ክታበት መደብ ዘይተኸተቡ ክሳብ 18 ዓመት ዘሎዉ ቈልዑ፡ ዕድል ንናይ መመላእታ ክታበት ክወሃቦም ኣሎዎ።
-
ኤለቭሄልሳን (ጥዕና ተመሃሮ)
እቲ ናይ ተምሃራይ ክንክን ጥዕና (Elevhälsan) ኣብ ናይቲ ቈልዓ ቤት ትምህርቲ ይርከብ። እቲ ናይ ተምሃራይ ክንክን ጥዕና፡ ናይ ተምሃሮ ምምህርና፣ ምዕባለን ጥዕናን ንምድጋፍ ይሰርሕ። እቲ ናይታ ቤት ትምህርቲ ሓለቓ ናይቲ ናይ ተምሃሮ ክንክን ጥዕና ሓላፍነት ኣሎዎ።
እቲ ናይ ተምሃራይ ክንክን ጥዕና፡ ምስ ሓኪም ቤት ትምህርቲ፣ ኣላዪት ሕሙማት ቤት ትምህርቲ፣ ኣማኸርቲ፣ ስነ-ኣእምሮኛን ፍሉይ ስነ-ምምህርናዊ ጻዕርታት ክራኸቡ ዕድል ይህቦም።
እቲ ናይ ተምሃራይ ክንክን ጥዕና፡ ንነፍስ ወከፍ ተምሃራይ ንናይ ምርኣይን ምስማዕን መርመራን ክታበትን ዝጠቓለለ ናይ ጥዕና መርመራ ምብጻሕ ክጽውዖም ኣሎዎ።
-
ኣእምሮኣዊ ሕማም
ውላድካ ንናይ ኣእምሮ ጸገማት ሓገዝን ደገፍን እንተ ኣድልይዎ፡ መጀመርታ ምስ እቲ ናይ ተምሃራይ ክንክን ጥዕና ኣብ ቤት ትምህርቱ ወይ ምስ ሓደ ማእከል ክንክን ጥዕና ርክብ ግበር። እንተ ኣድልዩ ውላድካ ክንክን ናይ ክኢላ ክረክብ ይኽእል እዩ። እቲ ቈልዓ ዕድሚኡ ክሳብ ሽዱሽተ ዓመት እንተ ኾይኑ፡ ንምኽሪ ምስ ማእከል ክንክን ጥዕና ክትራኸብ ትኽእል ኢኻ። እቲ ቈልዓ ካብ 13 ዓመቱ ባዕሉ ምስ ሓደ ክሊኒክ መንእሰያት ርክብ ክገብር እውን ይኽእል እዩ።
ኣእምሮኣዊ ሕማም፡ቅለልቲ ኣእምሮኣዊ ጸገማትን ብርቱዓት ኣእምሮኣዊ ሕማማትን ዘጠቓልል ሓደ ጥርኑፍ ኣምር እዩ።
ቃዝኖት ዕድመ ናይቲ ሰብ ብምምርኳስ ብዝተፈላለየ መንገዲ ይርአ። ዝቃዘኑ ቈልዑን መንእሰያትን ብዙሕ ግዜ ከም ዝቓዘኑ ብንጹር ኣይርአን እዩ። ኣብ ክንድኡ እቲ ብዝያዳ ንቡር ንኣብነት ይቑጥዑን ይሓርቁን እዮም።
BUP
BUP ነቶም ኣዚዮም ሳይኪያትሪያዊ ወይ ስነ-ኣእምሮኣዊ ደገፍ ወይ ሕክምና ዚደልዩ ቆልዑ ወይ መንእሰያት ይከናኑ። ንሳቶም ንክሳዕ 18 ዓመት ዝዕደመኦም መንእሰያት ይቕበሉ። ብድሕሪኡ ናብቲ ናይ ዓበይቲ ሓኪም-ኣእምሮ ምኻድ እዩ።
-
ክሊኒክ መንእሰያት
ናይ መንእሰያት ክሊኒክ ካብ ብገምጋም 12-13 ክሳብ 25 ዓመት ዘሎዉ መንእሰያት እዩ። እቲ ምብጻሕ ብነጻ እዩ።
ኣብ ክሊኒክ መንእሰያት ነቲ ሕማቕ ዝስምዖ ዘሎን ምስ ገለ ሰብ ክዛረብ ዝደሊ ዘሎን ናይ ዝርርብ ሓገዝ ናይ ምርካብ ዕድል ኣሎ። እዚ ብዛዕባ ናይ ኣካላት ሕቶ ወይ ሕቶ ብዛዕባ ጾታውነትን መከላኸሊ ጥንስን እውን ክኸውን ይኽእል እዩ።
ሓደ Youmo.se ዝብሃል ብዛዕባ ኣካላት፣ ጾታን ጥዕናን ብብዙሕ ዝተፈላለየ ቋንቋታት ሓበሬታ ዘለዎ መርበብ ሓበሬታ ኣሎ። Youmo.se ኣብ መንጎ 13-20 ክሊ ዓመት ንዘለዉ መንእሰያት እዩ። ኣብ youmo.se ናይ ኵለን ኣብ ሽወደን ዝርከባ ክሊኒክ መንእሰያት ናይ ርክብ ሓበሬታ እውን ኣሎ።
-
ስንክልና ዘሎዎም ቈልዑ
ከም ወላዲ ናይ ስንክልና ዘሎዎ ቈልዓ፡ ሓደ ሰብ ካብ ሕብረተሰብ ሓገዝ ናይ ምርካብ ሕጋዊ መሰል ኣሎዎ። እቶም ዝበዝሑ ስጕምትታት ንምርካብ ሰብ ባዕሉ ከመልክት ኣሎዎ።
እቶም ስድራ ኣየናይ ሓገዝ ናይ ምርካብ መሰል ከም ዘሎዎም፡ ኣብ ናይ እቲ ቈልዓ ዓይነት ስንክልናን ነቲ ቈልዓ ኣብ መዓልታዊ ሂዎቱ ክሳብ ክንደይ ከም ዝጸልዎን ዝተሞርኮሰ እዩ። ክልቲኦም እቲ ቈልዓ ዝነብረሉ ኮሙንን ዞባን እዮም ሓገዝ ናይ ምሃብ ሓላፍነት ዘሎዎም።
ሓደ ሓደ ግዜ ስንክልና ዘሎዎም ቈልዑ ኣብተን ድልየቶም ዘማልኣሎም ካልኦት ኣብያተ ትምህርቲ ምኻድ የድልዮም እዩ።
ተሓድሶ ቈልዑ
ተሓድሶ ቈልዑ ከቢድን ንዕምሪ ምሉእ ዝጸንሕን ስንክልና ዘሎዎም ቈልዑን መንእሰያትን ይቕበል።
ናይ ተሓድሶ ተግባራት፡ ምኽሪ፣ ሓገዝን ፍወሳን ከምኡ'ውን ምእዛዝን ምፍታንን ናይ ናውቲ ሓገዝ ክኸውን ይኽእል እዩ።
መራኸቢ ቀለቤት ምስ ካልእ ኣድራሻ-ኢንተርነት


text:
Radio Erena: 09 October 2019
ሱዳን፣ ካብ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ኣስታት 1.5 ቢልዮን ዶላር ብሓገዝ ምርካባ ኣፍሊጣ።
እቲ ገንዘብ ኣካል እቲ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን፣ ድሕሪ ምውዳቕ ስርዓት በሺር፣ ነታ ሃገር ዝተመባጽዐኦ ናይ 3 ቢልዮን ዶላር ሓገዝ ምዃኑ ሚኒስተር ፋይናንስ ሱዳን ኢብራሂም ኤልባዕዳዊ ገሊጹ።
እቲ ዝተረፈ ክሳብ መወዳእታ ናይዚ ዓመት ሱዳን ክትቕበሎ ትጽቢት ኣሎ።
ብኸቢድ ተሃስዩ ዘሎ ቁጠባ ሱዳን ክበራበር ኣስታት 8 ቢልዮን ዶላር ፊናንስያዊ ሓገዝ ከምዘድሊ’ዩ ቀዳማይ ሚኒስተር ዓብደላ ሓምዶቕ ዝሕብር።
ኣስታት ፍርቂ ናይቲ ሱዳን እትጠልቦ ዘላ ብዝሒ ገንዘብ ብመልክዕ ልቃሕን ሓገዝን ክርከብ እኳ እንተኸኣላ፣ እቲ ዝተረፈ፣ ኣብ ጸዓት፣ ህንጻ፣ ነዳዲ፣ ዕደናን ካልእን ናይ ወጻኢ ኣውፈርቲ ብምዕዳም ኣማራጺታት ክርከብ ከምዝኽእለ ተንተንቲ ቁጠባ እታ ሃገር የረድኡ።
==============


text:
ሱዳን ንጎዳጉዲ ነዳዲኣ ምድብዳባ ደቡብ ሱዳን ኸሲሳታ።እታ ሓዳስ ሃገር ብምኽንያት ናይ ነዳዲ ኽፍሊት ዝተልዓለ ምስሕሓብ ምምራት ነዳዲ ደው ኣቢላቶ እያ።
ወሃቢ ቃል መንግስቲ ሱዳን ባርናባ ማሪያል ቤንጃሚን ሎማዕንቲ ሓሙስ ከምዝገለፅዎ ክልተ ነፈርቲ ውግእ ሱዳን ኣብ ክፍለ ግዝኣት ዩኒቲ ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ክልተ ጎዳጉዲ ነዳዲ ትማሊ ረቡዕ ሓያሎ ቦምብታት ከምዝደርበያ ኣፍሊጦም።
እዞም ዒላማ ዝገበርዎም ክልተ ጎዳጉዲ ነዳዲ ካብ ዶብ ሪፓብሊክ ሱዳን 74 ኪሎ ሜትር ርሒቖም ከምዝርከቡን እዚ ድማ 74 ኪሎ ሜትር ናብ ውሽጢ ግዝኣትና ኣትዮም ኣለው ማለት እዩ ይብሉ።እዚ ኽኣ ይብሉ’’ ናይ ሪፓብሊክ ደቡብ ሱዳን ናይ ኣየረን ግዝኣታዊ ሓድነትን ዝጥሕስ እዩ።’’
በቲ ናይ ነፈርቲ መጥቓዕቲ ክልተ ጎዳጉዲ ነዳድን ክልተ መኻይንን ከምዝዓነዋ ማሪያል ሓቢሮም።ሰራዊት ሱዳን ግን ኣይፈፀምኩን ይብል።
ወሃቢ ቃል ሰራዊት ደቡብ ሱዳን ፊሊፕ ኣጉወር ሓደ ናይ ማይ ጉድጛድ እውን ከምዝዓነወን ይሉሕክ ዘሎ ነዳዲ ዳማ ኣብቲ ከባቢ ንዘሎ ዝስተ ማይ ከምዝበከሎን ሓቢሮም።
ሱዳን ናይ ደቡብ ሱዳን ፀጋታት ንምዕናው ትፍትን ኣላ ክብሉ ማሪያል ይኸሱ።
ደቡብ ሱዳን ኣብ ጉዳያት ነዳዲ፡ምኽፋል ዕዳ፡ዶባትን ዘሰሓሕቡ ግዝኣታትን ፍትሕ ንምርካብ ብመሪሕነት ሕብረት ኣፍሪካ 6 መጋቢት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብዝካየደ ዝርርብ ከምእትካፈል ማሪያል ኣረጋጊፆም ኣለው።


text:
ብኣባ ቪቶ ማኞ ብዋና ኣሰናዳእነት ሕዉጻን ሓለምቲ፡ መንእሰያት ኣብ ናይ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ቤተ ክርስቲያን ብዝብል ኣርእስቲ ዝተደርሰ ብቤት ማሕተም ቫቲካን ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ሓልዮ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ዝተሓትመ መጽሓፍ ዕለት 26 መስከረም 2018 ዓ.ም. ኣብ ናይ ቫቲካን ናይ ዜና ኣገልግሎት ሕንጻ ኣብ ዝርከብ ማርኰኒ ናይ ጉባኤ ኣዳራሽ ንንባብ በቒዑ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
ኣብዚ እዋን’ዚ ብዙሓት መንእሰያት ናይ ገዛእ ርእሶም መንበሪ ናተይ ዝብልዎ ቤትን ስራሕ ናይ ምርካብ ዘይተኸኣልነት ኩነት ዕለት ብዕለት ዝገጥሞም ብድሆ ክኸውን እንከሎ፡ ኣብዚ ናይ መንእሰያት ቀራንዮ’ዚ ናይ ወንጌል ብርሃን ሒዙ ዓበይቲ ነገራት ካብ ምሕላም ከይቦኽሩን ንናይ ተዓዘብነት ሕይወት ምሩኻት ከይኖም ንኸይነብሩ ሓቢርካ ምስኡ እናተጓዓዝ ምድጋፍ የድሊ ዝበሉ፡ እታ ምጽሓፍ ንንባብ ንምብቃዕ ኣብዝ ተኻየደ ዓውደ መመረቕታ ዝተሳተፉን ዘረባ ዘስምዑን ናይ ኢጣሊያ ብፁዓን ጳጳሳት ቤት ምኽሪ ኣቦ መንበር ብፁዕ ካርዲናል ጉዋልቲየሪ ባሲቲ ክዀኑ እንከለዉ፡ ኣብዚ ዓውደ መመረቕታ’ዚ ናይ ብፁዓን ጳጳሳት ሲኖዶስ ጠቕላሊ ዋና ጸሓፊ ብፁዕ ካርዲናል ሎረንዞ ባልዲሰሪ እውን ተረኺቦም ዘረባ ከምዘስምዑን፡ እዚ መጽሓፍ’ዚ እቲ ካብ ዕለት 3 ጥቅምቲ ክሳብ ዕለት 28 ጥቅምቲ 2018 ዓ.ም. መንእሰያትን እምነትን ልልያ ጸዋዕታን ብዝብል ኣርእስቲ ተመሪሑ ንኽካየድ ቅዱስ ኣቦና ዝጸውዕዎ መበል 15 ጠቕላሊ ናይ መላእ ብፁዓን ጳጳሳት ሲኖዶስ ንኽኽፈት ኣብ ዝተቓረበሉ እዋን ንንባብ ዝበቕዔ ብምዃኑ ናብቲ ሲኖዶስ ንዝግበር ምስንዳዋት ዓቢይ ድጋፍን መሰነይታን እዩ።
ህብረ ሕብሪ ቅንስል (colourfull mosaic) ሕልሚ መንእሰይ
እቲ መጽሓፍ ኣባ ቪቶ ማኞን ደራስን ህቡን ድምጻውን ገጣምን ኢጣሊያዊ ከያኒ ሮበርቶ ቨኪዮኒ ኣብ ዙሪያ ሕልሚ መንእሰይ ዝብል ነጥቢ ብዘካይድዎ ዘተ ዝተበገሰ ኰይኑ፡ ስዒቡ ቶሪኖ ኣብ ዝርከብ መንበረ ጥበብ ሃይማኖት ኣብ ዕውሉም ዓለምን ስነ ሰብእን ጉዳያት መምህር ፕሮፈሰር ፍራንኮ ጋረሊን፡ መንእሰይ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮ ምስ ሃይማኖት ዘለዎ ርክብን ኣብ ዝብል ኣርእስቲ ዘቕረበዎ ናይ መጽናዕቲ ጽሑፍን፡ ጋዘጠይናን ደራሲ መጻሕፍት ጥበባትን ናይ ስነ ቫቲካን ሊቅ ኣልዶ ማሪያ ቫሊ እውን፥ ስድራ ቤትን ከምኡ እውን ሕንጸት ውላድ ዝምልከት ሕቶ ዝድህስስ ዘቕረብዎ ጽሑፍን ብናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ሓልዮ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ቤት ምኽሪ ኣባል የኔታ ኣባ ዳሪዮ ቪጋኖ ብወገኖም፡ መንእሰይን ብስነ ኣሃዝ ዝተራቐ ማሕበራውያን መረብት ኣጠቓቕማን እምነት ምትሕልላፍን ብዝብል ኣርእስቲ ዘቕረብዎ ናይ መጽናዕቲ ጽሑፍን፡ ምትሕብባርን ምድግጋፍን ብዝብል ኣርእስቲ ኣባ ሉዊጂ ቾቲን፡ ናይ ስነ ኣእምሮ ሊቅ ማሪያ በያትሪቸ ቶሮ፥ መንእሰይን ስነ ጾታውን ብዝብል ኣርእስቲ ዘቕረበኦ ጽሑፍ፡ ኣብ ሰበኻ ሮማ ኣገልግሎት ቤት ጽሕፈት ጸዋዕታ ዋና ኣመሓዳሪ ኣባ ፋቢዮ ሮሲኒ ልልያ ጸዋዕታ ብዝብል ኣርእስቲ ዘቕረብዎ ጽሕፉት ዘጠቓለለ እዩ።
ኣብ ሕይወት ኣሰር ወይ ምልክታ ከይሓደግካ ምሕላፍ ዓቢይ ሓዘን እዩ (ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ)፥
ብጽንዓት ዓበይቲ ምንዮትካ ምስዓብ
ኣብዚ እዋን’ዚ መንእሰይ ጽኑዕ መወከሲ (ኣብነት ዝዀኑ) ዝድሊ ምዃኑ ኣባ ማኞ ኣብ ዘስምዕዎ ዘረባ ገሊጾም፡ እቲ ናይ ሕይወት ትርጉም ዘናድይ መንእሰይ ብብዙሕ ዓይነት ድምጽታት ዝተናወጸን፡ ንሓድ ሕዶም ብዝገራጨው ተምሳል ዕሴታትን ቅልውላው ስራሕ ኣብ መላእ ዓለምን፡ ምልከ ዕደ ጥበብን ንህልወቱ ኣብ ክውን ጊዜ ጸቕጢ ዝዀኖ ናይ መንእሰይ መጻኢ ንስግኣት ዘቃልዕ፡ ምንዮታት ናብ ገዛእ ርእሶም ውሽጢ ብዝዓጽፉ ዕዳጋታት ዝተኸበ እዩ፡ ይኹን ደኣ እምበር ምእንቲ ሰላም ዝዓዩን ኣብ ዝተፈላለዩ ግብረ ሰናይ ማሕበራት ብወለንተይናኦም አዋፊሮም ዝዋሱኡ መንሰያት ብዙሓት ምዃኖን ትርእይ፡ ምንጪን ማእከል ጽሞናን ጽንታን ዘናድይ ናብ ጸሎት ዝብል መንእሰይ ብዝሒ ክብ ይብል ምህላዉ ኣብቲ ናይቲ መጽሓፍ መቕድም ሓቢሮም ኣስዒቦም እውን፡ ቤተ ክርስቲያን ካብ ቀደም ሎሚ ንመንእሰይ ወለዶ እንታይ ክትገብርን ካብቲ እትገብሮ ንላዕሊ ክትገብር ከምዘለዋ ተስተውዕል። ኣብ ስሌኦም ምዕያይ እቲ ንሳቶም እውን ምስ መጻኢ ንምርኻብ ስለ እታ ዘድልይዋ ቤተ ክርስቲያን ዝዓይዎ ኣለዎም ዝብል ሓሳብ እውን የመልክቱ።


text:
ሓበሬታ፡
ኣብ Safari 11 ናይ Mac ትጥቀሙ ኮምፒተራት ቪዲዮ ወይ ራዲዮ mp3 ወዘተ… ናይ ድምጺ ካብ ናይ ኣውቶማቲክ …automatically… መስርሕ ብናይ ኢድ መስርሕ …manual… ስለ ዝሰርሕ ነቶም ዘየስተሃልኩምሉ ዜጋታት ሓጋዚ ንኽኾኖኩም ንሕብር። ኣብዚ መስርሕ እዚ ንብሓፈሻ ዝጥቀሙ Safari 11 ናይ Mac ኣብ ዝኾነ Web Site ኢዩ። ንWeb Siteና ይኹን ንኻልኦት Web siteታት ንድምጺ ዝምልከት ንኹሉ ሓደ’ዩ።
ኢንተርነት ኣብ ዝኸፈትኩምሉ ግዜ ብዘየገድስ ኣበየናይ ወብ-ሳይት፡ ንኽሰርሕ መስርሕ ናይቲ ኣገልግሎት ንኽትቅይርዎ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ስእሊ ተኸታተሉ ንእትደሊዩ።
A new feature in Safari 11 on Mac causes problems with the player. In order for it to work, you need to change a setting.
መሪጽኩም ምስ ወዳእኩም ነቲ መርበብኩም የሕድስዎ …update… ግበርዎ፡ ቪዲዮ ወይ እቲ ካልኣት ዝተወለዐ ኣብቲ ወብሳይትኩም ዘሎ ድምጺ ኣውቶማሊክ ዘበለ ክሰርሕ ኢዩ።
ከምቲ ዝነበሮ ንኽትመልስዎ እንተደሊኹም ናብቲ ኣብ ጎኒ Play automatically ከምቲ ዝነበሮ መስርሕ ትመልስዎ።


text:
ሎሚ ውን፡ ሕብሪ መዓሙቕ ባሕሪ ዘይኣኽሎ ተግባራት’ቲ ሕሱም በትሪ ኢሳይያስ ዝኾነ ጀነራል ፍሊጶስ ምስ ዝቕጽል፡ ብሓፈሻ ኣብ ኮር 161፡ ስርሒት ዞባ 02ን ኣብ ተወርዋሪ እዚን ዝነበሮ ገለ “ንጥፈታትን” ዝፈጸሞም ግፍዕታትን ብምውካስ፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ቀሓውታ ዝፍጸሙ ተግባራትን፡ ኣብ ገለ ሃገራት ዘለዎ ስውር ናይ ረብሓ መሓውር ዝምልከት ከኣ ዝርዝራዊ ሓበሬታ ይፍንወልኩም፡፡
ኣብ ኩናት ምስ ኢትዮጵያ፡ ብፍሊጶስ ትምራሕ ዝነበረት ኮር 161፡ ካብ ኦሞሓጀር ክሳብ ሻምቡቆ ዝነበረ ዕርድታት መረብ ሰቲት ሒዛ ኣብ ኩናት ዝተሳተፈት ኮይና፡ በቲ እዋን፡ ብፍላይ ኣብ “3ይ ወራር”፡ ካብ ዓውደ ውግእ ሃዲሞም ዝተብሃሉ ብዙሓት ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎትን ተጋደልትን ኣጥፊኣ እያ፡፡ በቲ እዋን ናይ ምርሻን ስጉምቲ ክውሰድ ውሳነ ካብ ዘሕለፉ ላዕለዎት ኣዘዝቲ፡ ብቐዳምነት ዝጥቀስ ጀነራል ፍሊጶስ ወልደየውሃንስ እዩ ኔሩ፡፡ በቲ እዋን፡ ኣብ ነፍሲወከፍ ብርጌድ፡ 3 ዝኣባላታ ኮሚተ ቆይማ ምጽራይ ክትገብርን፡ ብኣዛዚ ብርጌድ ተማእኪላ ብደረጃ ክ/ሰራዊት ናብ ግንባር ኦርኒክ ክተመሓላልፍ፡ ካብ ኢሳይያስ ብዝወረደ መምርሒ መሰረት ብህጹጽ ተግባራዊ እዩ ኮይኑ፡፡
ነቲ ናይ መርሸንቲ መምርሒ ተቐቢሎም፡ ኣብ ግብሪ ዘውዓሉ ሓለፍቲ ዋላ እንተነበሩ፡ ብኣንጻሩ ብዙሓት ሓለፍቲ”ውን፡ ኣበያ ኣርእዮም ኔሮም፡፡ ፍሊጶስ ኣብ ዝመርሖ ግንባር መረብ ሰቲት፡ ዝነበሩ ብዙሓት ሓለፍቲ ክፍላተ ሰራዊት፡ ነቲ ውሳነ ክቕበልዎ ኣይከኣሉን ኔሮም፡፡ ካብኣቶም ኮ/ል ሓጎስ ተከስተ (ወዲ ተኸስተ)፡ ኮ/ል ገብረገርግሽ ደብረጽዮን (ቋንቁ)፡ ኮ/ል ተከስተ ገብረመድህን (ሸሪፎ) ይርከብዎም፡፡ ገሊኦም እውን፡ ተገዲዶመ ነቲ ስጉምቲ ክወስዱ ተገይሮም’ዮም፡፡ ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ ኮር 161 “ኣበያ” ዘርኣዩ ዝተብሃሉ ሓለፍቲ፡ ድሕሪ 2001 ሓውሲ ድስኩላት ኮይኖም፡ ናብ ፍሉይ ቤት ፍርዲን ካልኦት “ድስኩላት” ኣካላት መንግስትን ስለዝተወዝዑ፡ ዕጫ እዞም 3 ኮሌኔላት’ውን ክሳብ ሕጂ ኣብ ፍሉይ ቤት ፍርዲ ኮይኑ ይርከብ፡፡ ብሰንኪ ትእዛዛት ኣባጓይላ “ፈሪሕኹም ሃዲምኩም” ተባሂሎም ብበዓል ፍሊጶስ ስጉምቲ ዝተወስድዎም ከብቅዕ ንወለዶም ድማ “ብስም ስዋኣት” ናይ ዝተረድኡ መንእሰያትን ተጋደልትን ሓበሬታ ንካልእ እዋን ሓዲገ፡ ንሎሚ ናብቲ ቀንዲ ጉዳይ ክሰግር፡፡
ክቡራት ተኸታተልቲ!
ድሕሪ ኩነታት ምስ ኢትዮጵያ፡ ወትሃደራዊ ኣቃውማ ሓይልታት ምክልኻል፡ ካብ ኮራት ናብ ስርሒታት ምስተለወጠ፡ ፍሊጶስ’ውን ካብ ኮር 161፡ ብቀጥታ ኣዛዚ ስርሒት ዞባ 02 ኮይኑ እዩ ቀጺሉ፡፡ ፍሊጶስ ድሕሪ ምስ ኩናት ኢትዮጵያ ኣብ ተወርዋሪ እዚን ኣብ ቤ/ጽ ጀነራል (ባለነኪ) ምስተመደበ ውን፡ ኣብ ሜዳን ኣብ ኩናት ምስ ኢትዮጵያን ዝጸንሐ ሕሱም ተግባራቱ ዚያዳ ቀጺልዎ እዩ፡፡ መርኣያ ጭካንኡን ሕሱም ተግባራቱን ድማ፡ ኣብ ቀጽሪ ቤት ማእሰርታት ዓዲ ኣቤቶ፡ ማይስርዋ፡ ማይሑጻ፡ ቀሓውታ፡ ዓላ፡ ሰረጀቓን ዓዲ ንፋስን ዝፍጸም ኢሰብኣዊ በደላት እዩ፡፡ እቶም ቀንዲ ጨካናት ኣፈጸምቱ ድማ፡ ኣብ ዝሓለፈ ክፋላት ዝጠቐስኩዎም መርመርትን ኣባላት ኮሚተ ፍርድን’ዮም፡፡
ብጀካ’ቶም መርመርትን ፈረድትን፡ ከም ሰብ፡ ናይ ፍሊጶስ ትእዛዛት ናይ ምስማዕ፡ በተዘዋዋሪ መገዲ ናይ ምፍጻምን ምፍላጥ ተኽእሎ ዘለዎም ካልኦት ናይ ጽባሕ መሰኻኽር ሓለፍትን ኣባላትን ድማ፡
1. ሌ/ኮ ስምኦን ማርቆስ (ወዲ ማርቆስ)፡ ዓዱ እምባደርሆ ኣብ ሰነዳት ዝተረኸበ ወ/ቁጽሩ 75-2981 ኮይኑ ቀንዲ ጸሓፊ ጀነራል ፍሊጶስ’ዩ፡፡
2. እዮብ ተኽለኣብ ፡ዓዱ ዓዲኣርዓዳ ኣባል 7ይ ዙርያን ኣሳላጢን ጸሓፊን ቤ/ጽ ቀሓውታ
3. ዮናታን ተስፋማርያም፡ ኣባል 13 ዙርያ ጸሓፊ
4. በኺት ኣደም፡ ዓዱ መንደፈራ ኣባል 13 ዙርያ ኣውቲስታ ጀነራል
5. ኣንገሶም ፍስሃጽዮን፡ ዓዱ እንዳደቁ ኣውቲስታ ናይ ገዛ መኪና (ተጋደላይ)
6. ዮሴፍ ግርማይ፡ ዓዱ ዓዲበዛሚት ኣውቲስታ ናይ ገዛ መኪና (ተጋደላይ ናይ 90)
7. ነጋሲ በኹረጽዮን፡ ዓዱ ከባቢ ማይምነ ኣውቲስታ ረሻሽ ናይ ዝጸዓነት ማኪና ሓለዋ ጀነራል (ተጋደላይ)
8. ስዒድ ነጋሽ (ዓዱ ባጽዕ) ኣውቲስታ ረሻሽ ናይ ዝጸዓነት ማኪና ሓለዋ ጀነራል (ተጋደላይ)
9. ተለንተ ንጉሰ ገብረመስቀል (ማኢል)፡ ዓዱ ደቂሳባ፡ ሓላፊ ሓለዋ ቤ/ጽ ቀሓውታ (ተጋደላይ)
10. ተስፋጋብር ተኽለማርያም፡ ዓዱ ከባቢ ካርኒሽም ኣዛዚ ሓይሊ ክፍሊ ሓለዋ’ዮም፡፡
ፍሊጶስ፡ ብሰንኪ ዝፍጽሞ ዘሎ በደልን ኣነዋሪ ተግባራትን፡ ካብ ህዝብን መዛናኡን ካብ ዝንጸል ዳርጋ ዓመታት ኣቑጺሩ ኣሎ፡፡ ብጀካ እዞም ክብ ኢሎም ዝተገልጹ ኣባላት፡ እቶም ሕሱማት መርመርትን፡ ምስኡ ዝጣልዑ ገለ ሃብታማትን፡ ኣብዚ እዋን ፍሊጶስ ዳርጋ ዋላ ሓደ ፈታዊ ወይ ከኣ መቅርብ የብሉን፡፡ ምስ ፍሊጶስ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ከይተረፈ ተዓዲሞም፡ ቁማር ዝጻወቱ ነጋዶ፡ ፍትዊ ኣስረስ (ወዲ ኣስረስ)፡ ጊላይ ፈርኔሎ፡ በዓል ወዲ ጉማረ፡ ዓብዱ፡ ርስቶምን ዓብዳትን’ዮም፡፡
ህዝቢ ኤርትራ ንምንብርካኽን ንምድሳቕን በትሪ ኢሳይያስ ኮይኑ ንጹሃት ዜጋታት ከጉስዕ ዝጸንሐ ፍሊጶስ፡ ኣብዚ እዋን”ዚ፡ ካብ ቤ/ጽሕፈቱ (ቀሓውታ/ባለነኪ) ናብ ገዝኡ፡ ሕልፍ ኢሉ ድማ፡ ናብ ኣስመራ ፓላስ ክሕምብስን ምስ ትሕቲ ዕድመ ኣዋልድ ብኸውሊ ክብዕልግን ጥራይ እዩ ዝረአ ዘሎ፡፡
ፍሊጶስ ኣብ ኣስመራ ፓላስ ብኸውሊ፡ ብዙሓት ኣዋልድን (ገለ ስነጥበበኛታትን) ብምሓዝ፡ ዝጥቀመላ መኪና ER ኮድ 1- 17214 ዝብል ሰሌዳ ዘለዋ ሓዳስ ቶይታ ኮሬላ እያ፡፡ (ንኽብሪ እዘን ኣሓት ብምሕሳብ ካብ ምቅልሐን ተቖጢበ ኣለኹ፡፡) ብተወሳኺ EDF 3833 ላንድኩረዘር፡ EDF 3676 ሃይሉክስ፡ ER 03849 (ቶይታ) ዝብል ሰሌዳ ዘለወን መካይን እውን ይጥቀም እዩ፡፡ ብውልቁ Unknown Number ዘለዎ ቴሌፎን ዝሕዝ ኮይኑ፡ ኣብ ቤ/ጽሕፈቱ ድማ ብቁጽሪ ስልክታት 182088ን 181660 እዩ ዝጥቀም፡፡ ሳሕቲ ብናይ ወዱ (ስምኦን) ብ 07274901 ቁጽሪ ቴሌፎን ውን ይጥቀም ‘ዩ፡፡
ብኹሉ መምዘኒታትን ብጭቡጥ መርትዖታትን፡ ኣብ ሃገርና ኣብዚ እዋን ልዕሊ ፍሊጶስን ተኽለ ማንጁስን ሃብታም ወትሃደራዊ መኮነን የለን፡፡ ክልቲኦም ድሕሪ ናጽነት ኣብ ዘዝተወዝዕሉ ጽፍሕታት፡ ብስርቅን ብሓይሎምን ዘይተኣደነ ሃብቲ ኣጥሪዮም፡፡ ካብ ሜዳ ጀሚሩ፡ ብምቾት መስተን ዝሙትን ዝፍለጥ ፍሊጶስ፡ ብባህሪኡ ፈታዊ ገንዘብ ብምንባሩ ንናጽነት’ውን፡ ብርክት ዝበለ ገንዘብ ኣዋህሊሉ ከምዝኣተወ ዝሕመ’ዩ፡፡
ድሕሪ ናጽነት፡ ኣብ ኮር 161፡ ስርሒት ዞባ 02ን ተወርዋሪ እዚን ብቐጥታዊን ጎነጻዊን ኣገባባት፡ ካብ ኣፍረይቲ ትካላት፡ ሕርሻታት ዓዲ ዑመር፡ ካብ ኮንትሮባንድ፡ ካብ ምህጋር ወርቂ፡ ካብ ቤት ማእሰርታትን፡ ካብ መሸጣ ሎጂስቲካዊ ቀረባት ሰራዊትን፡ ዘይተኣደነ ሃብቲ ኣኻዕቢቱ’ዩ፡፡ ኩላትና ከምእንፈልጦ ብባህሪ ተጠራጣሪ፡ ጥንቁቕን ጎራሕን ዝኾነ ፍሊጶስ፡ ኣብ ኣጠቓቕማ ገንዘብ’ውን ስኡን ንኽመስል ብዙሕ ጥንቃቐታት ይገብር እዩ፡፡
ጀነራል ፍሊጶስ፡ ስልጣኑ ተጠቒሙ ዘይተኣደነ ሃብቲ ካብ ዘኻዕብተሎም ምንጭታት ንምጥቃስ፡
• ኣዛዚ ስርሒት ዞባ 02 እንከሎ ካብ ኣፍረይቲ ትካላት’ቲ ስርሒት፡ ማለት ካብ ሕርሻታት ዓዲ ዑመር፡ ብናጻ ጉልበት መንእሰያት ዝተሰላሰለ ምህርቲ ብምሻጥ፡ ካብ ድኳናት፡ ካብ መሸጣ ጥሪትን ጤለበጊዕን፡ ከምኡ’ውን ብስም መሳለጢ ስራሕን ወትሃደራዊ ስለያን ማእለያ ዘይብሉ ገንዘብ ኣኻዕቢቱ ‘ዩ፡፡
• ኣብ ዞባ ጋሽ ባርካ ምስ ዝርከቡ ዓበይቲ ነጋዶ ብምትእስሳር፡ ብብሎኮታት ኦሞሓጀርን ዶባት ሱዳንን ንኽወጹ ፍቓድ መንቀሳቐሲ ብምዕዳል ብዙሕ ሃብቲ ወኒኑ’ዩ፡፡ (ኣማራጺ ስኢኖም ብግዴታ ብብላዕ ናይ ዝተዋፈሩ ኣስታት 14 መሳርሕቲ ፍሊጶስ ዝኾኑ ነጋዶ ዝርዝር ከምዘለኒ በዚ ኣጋጣሚ ክሕብረኩም እፈቱ)
• ብቀይሕ ባሕሪ ኣቢሎም ናብ ሱዳን ብዘይሕጋዊ መገዲ ጸጋታት ባሕሪ (ሕርካ፡ ሕድራን ጽፍሪ ባሕሪን) ምስ ዝሸጡ ነጋዶ ብሽርክነትን ብምህጋርን ብዙሕ ሃብቲ ኣጥሪዩ እዩ፡፡
• ካብ ከባቢታት ኮሰልዳ፡ ኣሾሺ፡ ተበልዲያ፡ ጎኘ፡ ቶለግምጃ፡ ዳሰን ተኾምቢያን ብባህላዊ መገዲ ወርቂ ካብ ዘውጽኡ ኣባላት ብሄረ ኩናማን ኩብሉላትን፡ ከምኡ’ውን ኣብ ኣስመራ እንዳ ወርቂ ካብ ዝነበሮም ትግራዎት፡ ዝተሃገረ ማእለያ ዘይብሉ ወርቂ ብስውር መገዲ ብማዕርፎ ነፍርቲ ኣቢሉ ንዱባይ ሸይጡ እዩ፡፡ ኣብ ውሽጣዊ ጸጥታ ብኮ/ል የማነ ዓንደማርያም (ሶኮሎቭ) ብዝምርሑ ኣባላት ኣካል ብልሽውና፡ ብዛዕባ መሸጣ ወርቂ ፍሊጶስ ብዙሕ መጽናዕታት ዝርከብ ኮይኑ፡ ክሳብ ቀረባ እዋን ብናይ ኢሳይያስ ጸቕጥታት፡ ነቲ መስርሕ ትም ኢሎም ክዕዘቡ ጸኒሖም እዮም፡፡ ወረ ክላባዕ ምስጀመረ ግን፡ ኣብ ወርሒ 7/2017፡ ካብ ዝተፈላለዩ ኣካላት ዝተሃገረ፡ 46 ኪሎ ናይ ጀነራል ፍሊጶስ ወርቂ፡ ብስም ወናኒት ጽጌረዳ ትራብል ኤጀንሲ ኣቢሉ፡ ብመገዲ ኣየር ኢማራት ክወጽእ እንከሎ፡ ኣባላት ውሽጣዊ ጸጥታ ብ”ላዕሊ” ተኣዚዞም፡ ክተሓዝ ጌሮምዎ’ዮም፡፡ በቲ እዋን፡ ኣብቲ መስርሕ ተሳቲፎም ዝተብሃሉ፡ ወናኒት ጽጌረዳ ትራብል ኤጀንሲ፡ ከምኡ’ውን፡ ዓወትን ወይንን ዝተብሃሉ ኣባላት ግራውንድ ሰክሪቲን፡ ዓብዳት ዝተብሃለ ወኪል መገዲ ኣየር ኢማራትን፡ ኣብቲ ባዕሉ ፍሊጶስ ዝመርሖ ማይስርዋ ተኣሲሮም’ዮም፡፡ ነቲ ዓንዳት ዝበሃል ወኪል፡ ኣብ 7ተ ወርሑ ብሕማም ሽኮርያ ኣመኻኒዩ ክፍታሕ ጌርዎ እዩ፡፡ ንባዕሉ ንፍሊጶስ ግን ክሳብ’ዛ ዕለት ዝተንከፎ ሰብ የለን፡፡
• ኣብ ጋሽ ባርካ (ኣብ ተጎለል፡ መኸሰራትን ዓሊግደርን)፡ ምስ ሓላፊ ንግዲን መኻዚኖታት 09፡ ነስረዲን በኺት- ወዲበኺት (ኣብዚ እዋን ሚ/ር ንግድን እንዱስተትሪን) ብምትእስሳር ንዝሓረዮም ነጋዶ ስሉጥ ግልጋሎት ክረኽቡን ሓለፋታት ክግበረሎምን ይገብር ኔሩ፡፡ ንኣብነት ንፍሊጶስ ካብ ጓል ሓውብኡ ትብጸሖ ዝወለደ፡ ወናኒ ቤት መግቢ ሕርጊጎ፡ ተስፋብርሃን ኣብርሃም፡ ኣብ ክልተ ከባቢታት ጠርናፊ ባህላዊ ዕደና ክኸውን ፍቃድ ብምሃብ፡ ከምኡ’ውን ብስም ናይ ካቶሊክ ንብረት ዝኣተወ፡ ክልተ ኮንቴነር ስፔር ፓርት ብምህጋር ሸይጦም ብሓባር ክጥቀሙ ጌሩ’ዩ፡፡
• ካብ ኤርትራ ብሕጋዊ መገዲ፡ ብፓስፖርት ሰብ ክኣቱን ክወጽእን ካብ ዝፈቕዱን ዝእግዱን ሓደ ጀነራል ፍሊጶስ እዩ፡፡ ካልእ ይትረፍ ካብዛ መስርሕ’ዚኣ እኳ፡ ውልቃዊ ባህጊታቱ ከማልእ ብዙሕ ጽዒሩ እዩ፡፡ ኣስማተን ምግላጽ ብዘየግድስ፡ ብዙሓት ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝመጻ ኤርትራውያን ኣሓትና “ካብ ሃገር ኣይተወጻን” ኢሉ እንዳፈራርሀ፡ መርወይ ሽውሃቱ ጌርወን እዩ፡፡ ብርክት ዝበሉ ዓዶም ናፊቖም ዝመጹ ዜጋታት፡ ምስ ኣተው፡ ንገሊኦም ብዝተፈላለየ ምስምስ ኣብ ዓዲ ኣቤቶ ብምሕያር፡ ንገሊኦም ድማ፡ ካብ ሃገር ከይወጹ ብምእጋድ፡ ብተዘዋዋሪ መገዲ ዘይተኣደነ ገንዘብ ክኸፍሉ ገይርዎም’ዩ፡፡
• ብስም ኣባላት ወይ ከኣ ተሓባበርቲ ወጻእ ስለያ “ንኣድላይ ስራሕ” ብዝብል እንዳመኻነየ፡ ብቐጥታ ገንዘብ ኣኽፊሉ ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝለኣኾም ሰባት’ውን ኣለው፡፡ ስም ከይገለጽኩ፡ ኣብ ቀረባ ክልተ ደቃ ብ450 ሺሕ ንነፍሲወከፎም ከፊላ፡ ናብ ካናዳ ዝለኣኸት ሓንቲ ኣደ ኣላ፡፡ ናይ 900 ሺሕ ናቕፋ ሸርፊ ብዶላር ተቐይሩ፡ ኣብ ኬንያ ንዝርከቡ መሳርሕቲ ፍሊጶስ ተኸፊሉ እዩ፡፡ (ፍሊጶስ ካብ ሃገር ከይወጹ ካብ ዝኣገዶምን፡ ገንዘብ ከፊሎም ዝወጹን፡ ከምኡ ውን ብስራሕ ኣመሳሚሱ ንወጻእ ካብ ዝለኣኾም ዜጋታት፡ ናይ ኣስታት 19 ዝኾኑ ኣስማት ከም ዝበጽሓንን፡ ከም ኣድላይነቱ ከምዝጥቀመሉን ክሕብረኩም እፈቱ)
• ከምዚ ሎሚ፡ “ኣንጭዋን ድሙን” ከይተቐየሩ፡ ባረንቱ ወያነ ሒዙዋ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፡ ምስ ብ/ጀነራል ተኽለ ማንጁስ ተመሳጢሮም፡ ኣብ ትሕቲ ስርሒት ዞባ 01 ዝነበረት፡ ናይ ፋልኮን ኮርፕረሽን፡ ሙሉእ ንብረትን ማእለያ ዘይብሉ ናይ ህንጻ ማሽነሪታት፡ ስፔር ፓርትን ጥሪትን “ወያነ ወሲድዎ” ብምባል፡ በቲ እዋን ተራ ሰራሕተኛ ንዝነበረ እዝራ ስብሃቱ ዝተብሃለ ኣባል ኣእሚኖም፡ ናብ ሱዳን ክሽየጥ ጌሮምዎ’ዮም፡፡ ብሚሊዮናት ዝፍቀድ ገንዘብ፡ ስለ ዝተማቐሉ ድማ እዝራ ስብሃቱ፡ ክሳብ ሕጂ ኣብ ዞባ ጋሽባርካ ካብ ዝርከቡ ሃብታማት ሓደ ብምኻን ኣብ ተሰነይ ትካላት ጌሩ ምስ ላዕለዎት ሓለፍቲ ቀጻሊ ጠላዕ ክጻወት ይውዕል ኣሎ፡፡
• ክሳብ ወርሒ 03/2014 ሓለቓ ስታፍ ሚ/ሪ ምክለኻል ኮይኑ ዝተመዘሉ ዕለት፡ ፍሊጶስ ካብ ኣፍረይቲ ትካላት ተወርዋሪ እዚ፡ ብናጻ ጉልበት ሰራዊት ብመስኖኣዊን ክረምታዊን ሕርሻ፡ ካብ ሕርሻታት ማይሑጻ፡ ችችሮ ወሪድካ ካብ ትርከብ ጀርዲን፡ ዝሕፈስ ኣእኻልን ኣሕምልትን፡ ከምኡ’ውን፡ ካብ መከፋፈሊ መስተ ቀሓውታ፡ ካብ ክለባት ፓራዲዞን ራዳርን፡ ካብ ምስባሕ ስታላ ጻዕዳ ክርስትያን፡ ካብ ምርባሕ ደርሁት ቀሓውታን ብዘይ ተሓታትነት ከምድላዩ ክብሕትን ክርባሕን ጸኒሑ’ዩ፡፡ እቲ ዝገርም ፍሊጶስ ካብ ተወርዋሪ እዚ፡ ናብ ሓለቓ ስታፍ ክምዘዝ እንከሎ ውን እዘን ብሜጀር መሓሪ ተኽላይ (ወዲ ተኽላይ) ዝጥርነፋ ኣፍሪይቲ ትካላት ኣብ ትሕቲኡ (ባለነኪ) ክጥርነፋ ጌርወን’ዩ፡፡
• ካልኣዩ ንፍሊጶስ ብምኻን፡ ሓለቓ ስታፍ ተወርዋሪ እዚ ዝነበረ ብርጋዴር ጀነራል ኣብርሃለይ ክፍለ ውን፡ ዋላ ብካልእ ጉዳያቶም እንተዘይተቓደው፡ ፍሊጶስ ዝምእርሮ ኣታዊታት ኣንዳዕዲዑ ስለ ዝፈልጥ፡ “ሳግላ ብላዕ ኣይትቕላዕ” ኮይኑዎም፡ ንሱ’ውን ኣብ ዞባ ጋሽ ባርካ፡ ኣብ ከባቢታት ገርገፍ፡ ሲራክ ዝተብሃለ ወዱ ዝኣልዮ 150 ሄክታር መሬት ስምስም እንዳዘርአ ይርባሕ ኣሎ፡፡ በዚ ኣጋጣሚ ናይ ብ/ጀ ኣብርሃለይ ቁጽሪ ቴሌፎን 07 15 58 82 ከምዝኾነት ክሕብረኩም እፈቱ፡፡
ክቡራት ተኸታተልቲ!
ብዘይምግናን፡ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ካብ ዝርከቡ ወትሃደራውያን ሓለፍቲ፡ ክንዲ ፍሊጶስ ርኹብን ዘይተኣደነ ሃብቲ ዘለዎ ጀነራል የልቦን፡፡ ፍሊጶስ ሓለቓ ስታፍ ሚ/ሪ ምክልኻል ምስኮነ’ውን፡ ማዕረ ማዕረ ምርኽኻብ ወትሃደራዊ ሰነዳት፡ እተን ምንጭታት ሃብቲ ዝኾና ኩላተን “ትካላት” ውን ኣብ ትሕቲኡ ጠርኒፍወን’ዩ፡፡ ብጀካ ኣፍረይቲ ትካላት፡ ኣብ ትሕቲ ተወርዋሪ እዚ ዝነበራ ኩለን ቤት ማእሰርታት፡ ሓድሽ ስም ኣጠሚቑ፡ ኣብትሕቲ ቤ/ጽ ጀነራል ባለነኪ ክጥርነፋ ጌርወን እዩ፡፡ እዘን ቤት ማእሰርታት፡ “ትኪ ኣልቦ” ኢንዱስትሪ ዝኾና ምንጪ ናይ ዘይተኣደነ ሃብቲ ፍሊጶስ ብምኻን፡ ሕጂ ውን ይቕጽላ ኣለዋ፡፡ ካብኣተን ንሎሚ ድማ ብዛዕባ “መጻረይት” ቤት ማእሰርቲ ቀሓውታ ተወሳኺ ሓበሬታ ክህበኩም፡፡
ቤት ማሕቡስ መርመራን ምጽራይን ቀሓውታ
እዛ ቤት ማእሰርቲ፡ ኣብ ትሕቲ ፍሊጶስ፡ በቲ ሕሱም መርማሪ ሚኪኤለ ኢሳቕ ትእዘዝ፡ ብዙሕ ሰብ ዘይፈልጣ፡ ኣብ መፋርቕ 2012 ሚስጢራት ዓዲ ኣቤቶ ክቃላዕ ምስ ጀመረ ከም ፍታሕ ዝተደኮነት እያ፡፡ ኣብ ከባቢ ቅዱስ ኡራኤል ቤት ክርስትያን፡ ንቑልቁል 5 ደቓይቕ ተጓዒዝካ፡ ካብ ናይ ፍሊጶስ ቤ/ጽሕፈት ሓንቲ ኣንጎሎ ርሒቓ ዝተደኮነት፡ ቀደም ናይ ደናግል ካቶሊክ ቅዱስቲ ሉቺያ መንበሪ ዝነበረት፡ እታ ስሊቨር ሕብሪ ማዕጾ ዘለዋ ካንሸሎ እያ፡፡ ካብተን ደናግል ኣሕዲጎም ዝወሰድዋ’ያ፡፡
ኣብዚ እዋን፡ ብፍላይ “ገንዘብ ኣለዎ” ዝተብሃለ፡ ብሸርፍን ብምስግጋርን ዝተጠርጠረ፡ ከምኡ’ውን ብፍሊጶስ ኣብ ጠመተ ዝኣተወ ዝኾነ ዜጋ፡ ብስውር ዝመርመረላን ዝሳቐየላን ቤት ማእሰርቲ እዛ ኣብ ቀሓውታ ዝተደኮነት እያ፡፡ ኣብ ውሽጢ ቀጽሪ’ዛ ቤት ማእሰርቲ፡ ኩሎም ዓይነት ነብስኻ ግንብንብ ዘብሉ፡ ዘስካሕክሑ ስቅያት ይፍጸሙ ‘ዮም፡፡ ብጀካ ሚኪኤለ ኢሳቕን ሜሮን ተኪኤ ዝተብሃለ ኣባል 4ይ ዙርያን፡ ኣብ ቀሓውታ ንእሱራት ክምርምር ዝፍቀደሉ ሰብ የለን፡፡ ውሽጣዊ ቅርጺ እዛ ቤት ማእሰርቲ ምስእንዕዘብ፡ 5 ጸበብቲ ካሜራታት ዘለዋ ኮይና፡ ኣብ 1ይ ካሜራ ብምስግጋርን ምትሕብባርን ዝተጠርጠሩ ዜጋታት ይእሰሩላ፡፡ ኣብ 2ይ ካሜራ ብሸርፊን ሓዋላን፡ ኣብ 3ይ ካሜራ ብምሕጻብ መንቀሳቐሲ፡ ኣብ 4ይ ካሜራ ብዝተፈላለዩ ምስምስ ዝተጠርጠሩ፡ ከምኡ’ውን ኣብ 5ይ ካሜራ ጉዳዮም ናይ “ዘይተፈለጠ” ብፍሊጶስ ጥራይ ዝተለኣኹ ዜጋታት ብዘይ ፍርዳዊ መስርሕ’ዮም ዝዳጎኑ፡፡
ጉዳይ ስግረ ዶብ፡ ካብ ቁጽጽር ወጻኢ እንዳኾነ ምስከደ፡ ኣብዚ እዋን፡ ብፍላይ ብስግረ ዶብ፡ ብምትሕብባርን ብኣስገርትን ዝተተሓዙ ዜጋታት፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ቀሓውታ ብኸውሊ ተኣሲሮም ክጸንሑ ብምግባር፡ ብኣስገዳድ ምስ ዝተፈላለዩ ሰባት ቴሌፎን ክደዋወሉ ብምግባር፡ መሓውር ስግረ ዶብን ኣስገርትን “ንምምሓው” ብዝብል ጉልባብ ዝተዳለወት ቤት ማእሰርቲ’ያ፡፡ እቲ ክውንነት ግን በዓል ፍሊጶስ ነዛ ቤት ማእሰርቲ ምንጪ ዘይተኣደነ ርእሰ ማል ምግባሮም ‘ዩ፡፡
ብዛዕባ ቤ/ማእሰርቲ ቀሓውታ’ውን፡ ካብ ውሽጥን ካብ ወጻእን ንምጥርናፉ ዘጸግም፡ ማእለያ ዘይብሉ ሓበሬታ በጺሑኒ ኣሎ፡፡ ንኣብነት ኣብ ወርሒ 6/2017 ኣብ ቀሓውታ ካብ ዝተኣሰሩ እሱራትን ኩነታቶምን ንምጥቃስ፡
– ኣብ ካሜራ 4 ዶ/ር ሰመረን እድሪስ ኣቡሸዓለን ዝተብሃሉ፡ ካብ ባጽዕ ብመሸጣ ነዳዲ ተጠርጢሮም ዝተቐየዱ፣ ግርማይ እዮብ ዝተብሃለ፡ ኣብ እዋን ምቕያር ናቕፋ፡ ገዛን መኪናን ገዚእኻ ተባሂሉ ኣስታት ክልተ ዓመት ዝተቐየደ፣ ተስፋይን መሓመድን ዝተብሃሉ፡ ብሸርፊ ተጠርጢሮም ልዕሊ ዓመትን 6 ወርሒን ዝተኣሰሩ እሱራት ኔሮም፡፡ እቲ ግርማይ እዮብ ዝተብሃለ መንእሰይ ነባሪ ከባቢ ሰታንታኦቶ ኮይኑ፡ መንበሪ ገዝኡ፡ መኪንኡን 3 ሚሊዮን ናቕፋን ተወሪሱ እዩ፡፡
– ኣብ ካሜራ 5፡ ኣብርሃም፡ ሲራክ ከምኡ’ውን ዓወት (ኣባል ቤ/ጽ ጀነራል) ዝተብሃሉ ንልዕሊ ሓደ ዓመት ተኣሰሮም ኣለው፡፡ ኣብዛ ካሜራ ኣባል ሜካናይዝድ 74 ዝኾነ ከሰተ ማርቆስ ዝተብሃለ እሱር ውን ኣሎ፡፡
– ኣብ ካልኦት ካሜራታት ካብ ዝርከቡ ወይ ከኣ ተኣሲሮም ካብ ዝወጹ እሱራት ምስእንርኢ፡ ኣብ 2016 መወዳእታ ኣብ ሃገርና ኮይኖም፡ ኣንጻር ወያነ ዝተፈላለዩ መጻሕፍቲ ካብ ዝጽሕፉ፡ ተስፋይ ገብረኣብ ዝተብሃለ ጋዜጠኛን ደራሲን፡ ኣብ ገለ ጽሑፉቱ “ብዛዕባ ኤርትራ ሕማቕ ጺሒፍካ” ተባሂሉ ብትእዛዝ ፍሊጶስ ንሓደ ወርሒ ተቐይዱ ተፈቲሑ’ዩ፡፡
– መምህር ኮለጅ ሓፈሻዊ ሕክምና ኦሮታ፡ ዶ/ር ክፍሎምን ሰበይቱ ሩታን፡ “ዶላር ኣሽሪፍኩም” ተባሂሎም፡ ኣብ ቀሓውታ ብምቕያድ፡ ኣብ ባንኪ ዝነበሮም 1.9 ሚሊዮን ናቕፋ ብሚኪኤለ ተወሪሶም’ዮም፡፡ በቲ እዋን፡ ኣቦይ ስምኦን ዝተብሃሉ፡ ብተመሳሳሊ ብሸርፊ ዝተጠርጠሩ ከም ሃገሮም 1 ሚሊዮን ናቕፋ ተቐጺም ወጺኦም’ዮም፡፡
– ኣብ 2017 ወርሒ 4 ካብ ጋሽ ባርካ ዝተተሓዙ ነጋዶ ጥሪት’ውን ኔሮም፡፡ ካብኣቶም ሃብተ ዓንደብርሃን፡ ጠዓመ ዘርኣይ፡ ኢሳቕ ተዓገስን ኣማኒኤል ግደን፡ ካብ ዝተብሃሉ ኣብ ኢዶም ዝተረኸበ ገንዘብ ተሃጊሮም ነፍሰ ወከፎም ልዕሊ 100 ሺሕ ናቕፋ መቕጻዕቲ ንሚኪኤለ ኢሳቕ ከፊሎም ‘ዮም፡፡
ክቡራት ተኸታተልቲ!
ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ብርክት ዝበሉ ሓበሬታታት ስለዘለው ቀስብቀስ ከቕርበልኩም ክፍትን እየ፡፡ ብኢንቦክስ ብተደጋጋሚ ካብ ዝበጹሑኒ ብናይ ባዕለይ መገዲታት ውን፡ ካብ ዘረጋገጽኩዎም ገለ ሓበሬታት ክውስኸልኩም፡፡
– ልዋም ዝተብሃለት ኣባል 26 ዙርያ ጓል ከረን፡ ኣብ ወርሒ 6/2016 ብናይ ሚኪኤለ ሕሱም ማህረምቲ ጥንሲ ከይዱዋ፡
– ገነት ዝትብሃለት ጓል ባጽዕ በዓልቲ ሓዳርን ኣዶ 5 ቆልዑትን፡ “ኣብ ገዛኺ ሰገርቲ ኣሕዲርኪ” ተባሂላ፡ ብምሒር ማህርምትን መርመራን ኣእምሮኣ ተናዊጹ፡ ናብ ቅድስቲ ማርያም ትመላልስ ኣላ፡፡
– ሸዊት ዝተብሃለት ሸቃጢት ጓል ዕዳጋ ሓሙስ “ሰብኣይኪ ሸርፊ የሽርፍ ኔሩ ካብ ዘለዎ ሃገር 50 ሺሕ ዶላር ይስደድ” ተባሂላ፡ ብሕሱም ተቐጥቂጣ ሕቖኣ ተሰይሩ 2 ናይ ገዛ መካይን’ውን ተሃጊረንኣ እየን፡፡
– ተስፋማርያም ዝተብሃለ ወዲ ዓዲጓዕዳድ ብኣስጋሪነት ተጠርጢሩ፡ ብማህረምቲ ሓደ ዓይኑ ጠፊኡ፡ መኪንኡ ውን ተሃጊራ እያ፡፡
– ቢንያም ዝተብሃለ ወዲ 4ተ ኣስመራ፡ 4ይ ዙርያ፡ ኣባል ቤ/ጽ ቀሓውታ ብኢንተርኔት ሓበሬታ ጺፍካ ተባሂሉ ብማህርምቲ ሰንኪሉ ‘ዩ፡፡
– ሰመረ ዝተብሃለ ኣባል 20 ዙርያ ወዲ እምባደርሆ፡ ብዘይሕጋዊ መገዲ ቼሜንቶ ዓዲግካ ተባሂሉ ብሕሱም ተቐጥቂጡ ንብረቱ ተወሪሱ’ዩ፡፡ (ነዞም ጭብጥታት ዝሓበርኩምኒ ዜጋታት የመስግን)
ብዝኾነ ቀንዲ መጋበሪያ ፍሊጶስ ዝኾነ ሚኪኤለ ኢሳቕ፡ ኣብ ካልኦት ቤት ማእሰርታት ዘካየዶ ግፍዕን ስቅያትን ከይኣኽሎ፡ ሕጂ’ውን ኣብ ቀሓውታ ዘስካሕክሕ ስቅያት ኣብ ልዕሊ ዜጋታትና ይፍጽም ኣሎ፡፡ ኣብ ቀሓውታ፡ ብሚኪኤለ ተፈሪዶምን ናብ ዓዲ ኣቤቶን ማይ ስርዋን ዝሰጋገሩ እሱራት ብሚሒር ምቕጥቃጥ ኣትኪሎም’ውን መሬት ክረግጹ ዘይክእሉ ‘ዮም፡፡
ናብ ቀሓውታ ዝኣቱ ዝኾነ እሱር ካብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት፡ ብጸልማት ብናይ ፍሊጶስን ሚኪኤልን እሙናት ኣባላት ተሃዲኑ ዝመጽእ’ዩ፡፡ ኣብ መስርሕ ዓፈና ዝጥቀሙላ መኪና ‘ውን፡ ERG 1076 ዝብል ሰሌዳ ዘለዋ ብሉብላክ ፒክኣፕ ኮይና ንደገ ዘይተርኢ እያ፡፡
ገሊኦም ብወለንትኦም፡ ገሊኦም ተገዲዶም፡ ኣብ ምዕፋን፡ ምቕያድን ምቕትቃጥን እሱራት ዝሳተፉ ኣባላት ቀሓውታ ዝስዕቡ’ዮም፡፡
1. ሜሮን ተኪኤ (ኣባል 4ይ ዙርያ) ኣብ ቀሓውታ ካልኣዩ ንሚኪአለን መርማሪን (ቅድሚ 6 ወርሒ ኣቢሉ ኣብ ከባቢ ዳማስ ናብ ዝተደኮነት ሓዳስ ቤት ማእሰርቲ ሓላፊ ኮይኑ ተመዲቡ ኣሎ)
2. የዕብዮ ሓጎስ ኣውቲስታ ናይታ መዕፈኒት መኪናን ኣባል ሃ/ኣገልግሎትን
3. ኣማን ኣሽተን (ኣባል 21 ዙርያ) ካልኣይ ኣውቲስታ
4. ኣቤል ሓላ፡ መራሕ ጋንታ ኣባል ሓለዋ ቀሓውታ፡
5. ጣሂር በሽር፡ መራሒ መስርዕን ተሓዚ መፍቱሕ ሓለዋ ቀትሪን፡
6. ያሕያ ሓራራይ፡ መራሒ መስርዕን ተሓዚ መፍቱሕ ሓለዋ ለይቲን፡
7. ጣሂር ያሲን፡ (ወዲ ኣናጹ) መራሕ መስርዕን እዮም፡፡
ብቐጥታ ብሚኪኤለ ኢሳቕ ዝእዘዙ፡ እዞም ክብ ኢሎም ዝተጠቐሱ ሰባት፡ ኣብ ቀጽሪ ቤ/ማእሰርቲ ቀሓውታ፡ ኣብ ዝካየዱ ንጥፈታት ዝሳተፉን፡ እቶም እሱራት ዘይፈልጥዎ ፍርዲ ተዓዲልዎም ናብ ዓዲኣቤቶን ማይሰርዋን ክፋነው እንከለው ዘበጻጽሑን እዮም፡፡ ኣብ ቀሓውታ፡ ናይቶም ንዓመታት ጨቐቕ ኢሎም ብደሞምን ረሃጾምን ዘጥረይዎ ገንዘብን ንብረትን፡ ብሚኪኤለ ኢሳቕ “ካበይ ኣምጺኹምዎ? ኣመጻጽኡ ኣይበርሃልናን? ብስለያን ርክባት ምስ ወያነን ተጠርጢርኩም…?” እንዳተብሃሉ ገንዘቦምን ንብረቶም ንዝተወረሶም ዜጋታት፡ ኣብ መወዳእታ መዕለቢኡ ኣብ ጁባታት ፍሊጶስ’ዩ፡፡ ብዙሓት ሃብታማት ኣብ ቀሓውታ ገንዘቦምን ንብረቶምን ተሓዲጎም ጥራሕ ኢዶም ምስተረፉ፡ ብሰንኪ ጭንቀት ግዳይ ሕማማት ሽኮርያ፡ ጸቕጢ ደምን ናይ ኣምእምሮ ምዝባዕን ጌሮም’ዮም፡፡
ክቡራት ተኸታተልቲ!
ብኹሉ ሸነኻት፡ ባህሪያዊ ጸጋታት ሃገርናን፡ ሃብቲ ዜጋታትናን፡ ኣብ ምጉሕጓሕ ዝርከብ እቲ ሕሱም ጀነራል ፍሊጶስ፡ ኣብዚ ዘመነ ውራውራ፡ ኣብ ልዕሊኡን ኣብ ልዕሊ ስድራቤቱን ሓደጋ ከምዘንጸላለዎ ስለዝፈለጠ፡ ዝወነኖ ዘይተኣደነ ሃብቲ፡ ብስውር ናብ ዝተፈላለዩ ሃገራት የልግሶ ኣሎ፡፡ ብፍላይ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ፡ ኣብ ሃገራት ደቡብ ሱዳንን ዩጓንዳን ምስ ዝርከቡ ነጋዶ ብኸውሊ ተሸሪኹ፡ ዝተፈላለዩ ወፍርታት የሰላስል ኣሎ፡፡
ኣብዚ እዋን’ዚ ምስ ፍሊጶስ ብቐጥታን ብተዘዋዋሪን፡ ስውር ናይ ረብሓ መሓውራት ፈጢሮም፡ ዘይተኣደነ ሃብቲ ዘኻዕበቱ ኣስታት 8 ሃብታማት ኣለው፡፡ ንሎሚ ንኹሎም ካብ ምርቋሕ ተቖጢበ ነዞም ሰብ ጸጋ “ኣብ ኢድኩም ዝርከብ ሃብቲ ብመስዋእቲ፡ ብደምን ረሃጽን ንጹሃት ዜጋታት ዝመጸ ምኻኑ ፈሊጥኩም፡ ጽባሕ ንጉሆ ንወለዶ ዝሓልፍ ረሳሕ ታሪኽ ከየሕለፍኩም፡ ልቢ ኣዕቢኹም፡ ኣብ ጎኒ እቲ ውጽዕ ህዝብኹም ወግኑ” እንዳበልኩ፡ ንሎሚ ኣብ ዩጓንዳን ደ/ሱዳንን ቀንዲ እሙናት ፍሊጶስ ኮይኖም፡ ናይ ፍሊጶስ ገንዘብ ካብ ዘንቀሳቕሱ፡ መንነት ናይ ገለ ሃብታማት ከቃልዕ መሪጸ ኣለኹ፡፡
ካብዞም ሃብታማት እቶም ቀንዲ ብሉሙድ ኣጸዋውዓ፡ “እንዳ እዝራ” ተባሂሎም ዝፍለጡ ተወለድቲ ጻዕዳ ክርስትያን እዮም፡፡ ቅድሚ ናጽነት፡ ኣብ ንግዲ ኮንትሮባንድ ይነጥፉ ኔሮም፡፡ ቀደም ኣብ ከባቢ ዕዳጋ ሓራጅ፡ መጠነኛ ናይ ቡን መሸጢ ድኳን ኔራቶም፡፡ ኣብ ንግዲ ዋላ ንጡፋት እንተነበሩ፡ ኣብ ከባቢ ሜዳ ኤርትራ ምስ ዝነበሩ ነጋዶ፡ ከም በዓል እንዳ ወዲ የማነ፡ ወዲ ፍጡር፡ እንዳ ቆራይን ካልኦትን ግን ስም ኣይነበሮምን፡፡ ኣብ ፈለማ ናጽነት ንኣዲስ ኣበባ ግዒዞም፡ ካብኡ ንኣስመራ ቡን እንዳምጽኡ ይሸጡ ኔሮም፡፡ ድሕሪ ኩናት ምስ ኢትዮጵያ፡ ዳርጋ ጠቕሊሎም ናብ ኣስመራ ክኣትው እንከለው፡ ሓደ ካብኣቶም ገብረ እዝራ ዝተብሃለ፡ ንዩጓንዳ ግዒዙ፡ ካብ ኢትዮጵያን ኬንያን ዝመጸ ቡን የከፋፍል ኔሩ፡፡ ኣብ ዩጓንዳ፡ ምስ ካልኦት ስድርኡ ብምኻን፡ ጋራዥ ከፊቶም ዓበይቲ ማካይን’ውን የከፋፍሉ ኔሮም፡፡ እዚ ገብረ እዝራ ዝተብሃለ ነጋዳይ፡ ካብ ቀደም ጀሚሩ ምስ ፍሊጶስ ዚያዳ ምሕዝነት ዝነበሮ መቕርቡ እዩ፡፡
እምበኣር ከስ፡ ፍሊጶስ ካብ መላእ ሃገር ዝሰረቖ ሃብቲ፡ ኣብ ዩጓንዳን ደቡብ ሱዳንን ዘንቀሳቐሰሉ ቀንዲ ኣውፋሪ እዚ ገብረ እዝራ ዝተብሃለ ነጋዳይን ካልኦት 3 ሰባትን እዮም፡፡ እቶም ዝተረፉ 3 ድማ፡
1. የዕብዮ ተኪኤ፡ ንቀዲሽ እዝራ ዝተብሃለተ ሓፍቲ ገብረ እዝራ ዝተመርዓወ፡ ዓዱ ከባቢ ደምበዛን (ደቂምሓረ) እዩ፡፡ ነታ ኣብ ዩጓንዳ International University of East Africa (IUEA) ዝተምሃረት ጓል ፍሊጶስ (ራሄል ፍሊጶስ) ዝቕበላን ሕጂ ውን ናብ ዱባይ እንዳተመላለሰ ንዓኣን ንኣዲኣን ረኺቡ ትእዛዛት ፍሊጶስ ዝቕበል፡ ወርሓዊ ኣሻሓት ዶላር መሻርፍ ዝልእኸለን ነጋዳይ እዩ፡፡
2. ዮሴፍ ስምኦን ኣብ ትሕቲ ሃገራዊ ድሕነት/ ውሽጣዊ ጸጥታ ክፍሊ ኤርፖርት ሰኩሪቲ ዝነበረ ዓዱ ጻዕዳ ክርስትያን ብመገዲ የዕብዮ ኣቢሉ ምስ ፍሊጶስ ጽቡቕ ርክብ ዝሰረተ እዩ፡፡
3. ክብረኣብ ስምኦን፡ ሓው ንዮሴፍ ስምኦን ‘ዮም፡፡
ካብዚኣቶም፡ የዕብዮ ተኪኤ ቅድሚ ናይ ፍሊጶስ ገንዘብ ምንቅስቓሱ፡ ምስ ሓደ እምባየ ዝበሃል ነጋዳይ (ኣብ ኢትዮጵያን ጀርመንን ሰራሕተኛ ቆንሰል ኤርትራ ዝነበረ) ተሻሪኾም፡ ካብ ጀርመን ቢራ የምጽኡ ኔሮም፡፡ ናይ ፍሊጶስ ገንዘብ ምስረኸበ ግን፡ ምስ እምባየ ዝነበሮ ርክብ ሓዲጉ፡ ናብ ዓበይቲ ወፍርታት ተሰጋጊሩ፡፡ ፈለማ ዓበይቲ መካይን ብምዕዳግ፡ ምስ መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ስምምዕ ኣንቢሩ፡ ኣብ ፓሉጅ (Palogue) ዝተብሃለ ናይ ደቡብ ሱዳን ናይ ነዳዲ ቦታ ኣዋፊሩ፡፡ እዞም ሰለስተ ሰባት ካብ ግዜ ናብ ግዜ፡ ናይ ፍሊጶስ ገንዘብ ሃብቲ ተጠቒሞም፡ ኣብ 2010/11 ኣብ ደቡብ ሱዳን፡ ወፍርታቶም ኣስፋሕፊሖም ብሓንሳብ ሰማይ ተወንጪፎም’ዮም፡፡ ኣብዚ እዋን ኣብ ዩጓንዳን ደቡብ ሱዳንን ዳርጋ ነጋውስ ጥራይ ዘይኮኑስ ምስ ላዕለዎት ሓለፍቲ ደቡብ ሱዳን ‘ውን ሓያል ርክብ ፈጢሮም ኣብ ቀረብ ኤለክትሪክ ጁባ ውን ወፍርታት ኣሰላሲሎም ‘ዮም፡፡
ካብ ግዜ ናብ ግዜ ብዝረኸብዎ መኽሰብን፡ ብዝተፈላለየ መገድታት ካብ ፍሊጶስ ካብ ዝለኣኽ ኣታዊታት ተጠቒሞም፡ ኣብ ዩጓንዳ (ካምፓላ) ብሕጋዊ መገዲ፡ ኣብ 2015፡ ናይ 3 ሚሊዮን ዶላር ኣፓርትመንት ዓዲጎም እዮም፡፡ ኣብ ዕድግን ኣብ ዋንነትን ናይቲ ኣፓርትመንት ዝተሳተፉ ጓሉ ንፍሊጶስ ራሄል ሓዊሱ የዕብዮ፡ ዮሴፍን ገብረ እዝራን ‘ዮም፡፡
ኣብ ደቡብ ሱዳን (ጁባ) እውን 3ቲኦም ምስ ሓንቲ ኬንያዊት (ስማ ክገልጻ ኣይደለኹን)፡ ተሻሪኾም 5 ቦታታትን ሓደ ዓቢ ኣፓርትመንትን ዓዲጎም ኣለው፡፡ (ናይዚ ኣብ ጁባ ዘሎ ኣፓርትመንት ስእሊ ብተለቃቢ ኣቕሪብኩም ኣለኹ)
ፍሊጶስ ምስዞም ነጋዶን ካልኦትን ኮይኑ፡ ኣብዘን ሃገራት ማእለያ ዘይብሉ ንግዲ ከምዘዋፍር ቤ/ጽ ፕረሲዳንት እኹል ሓበሬታ ከምዝነበሮ በዚ ኣጋጣሚ ክገልጸልኩም እፈቱ፡፡
እዞም ሃብታማት፡ ኣብ ክልቲአን ሃገራት ዓበይቲ ወፍርታት ድሕሪ ምስልሳሎም፡ ብትእዛዝ ፍሊጶስ፡ ብጉልባብ ኣብ ቀረባ ኣብ ኣስመራ ገዛ ክዕድጉ ተሰማሚዖም ኔሮም፡፡ ከም ውጽኢቱ ድማ፡ ኣብ ካምቦቦሎ በቲ ጣሊያናዊ እንዳ ኣጀካ ዝፍለጥ፡ ብውርሲ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ኣብ ኢድ 3 ሰባት ዝጸንሐ፡ ልዕሊ 10 ሺሕ ሜትር ስኬር ቦታ ክዕድጉ ወሲኖም፡፡ ኣብ ኣስመራ ምስ መጹ፡ እዞም ሰባት ካብ ዩጓንዳ ክሳብ ጁባ ዘሎ ምስ ፍሊጶስ ዘለዎም ርክብ ብ “መንግስቲ” ስለዝፍለጥ ብጉልባብ ብናይ የዕብዮ ተኪኤ ሰበይቱ ወ/ሮ ቀዲሽ እዝራ ስም ጌሮም ነቲ መሬት ብ100 ሚሊዮን ናቕፋ ዓዲጎምዎ፡፡
እቲ ንመሳለጥያን ክፍሊት መንግስትን ዝኸውን ብመልክዕ ናቕፋ ዝተሳለጠ ኮይኑ፡ ዝተረፈ ድማ ኣብ ወጻእ ብናይ ወጻእ ሸርፊ እዩ ተሰላሲሉ፡፡ ካብቶም ሸየጥቲ ሓደ ኣቶ ሚኪኤለ ዝተብሃለ ኮይኑ፡ ኩሉ ምስተጻፈፈ ቤ/ጽ ፕረሲዳንት ብሃገራዊ ድሕነት ብኣባላት ኣብርሃ ካሳ ኣቢሉ ነቲ መሬት “ካልእ ኣብ መስርሕ ዝርከብ ሕቶ ዋንነት ስለዘለዎን መሬት መንግስቲ ስለዝኾነን ክሽየጥ ክልወጥ ኣይክእልን” ብምባል ገለ ክፋል ናይቲ ኣብ ባንኪ ዝነበረ ገንዘብ ደው ኣቢሎምዎ፡፡ በቲ እዋን ኣብ ልዕሊ ፍሊጶስን እቶም ነጋዶን ዝተረኣየ ስንባደ ምናልባሽ ኣብ ዩጓንዳን ቀሓውታን ዝነበሩ ሰባት ዝዝክርዎ እዩ፡፡ በዓል ፍሊጶስን መሻርኽቱን፡ ኣብ ኤርትራ ብስውር ክዓምዎ ዝደለዩ መደብ ዋላ ኣይሳኸዓሎም’ምበር ሕጂ’ውን ካብ ንጹሃት ዜጋታት ብዝተመንጠለ ሃብቲ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዘይተኣደነ ወፍሪ የሰላስሉ ኣለው፡፡ ኣባጓይላ ጥፍኣት ህዝቢ ኤርትራ ኢሳይያስ ውን ኩሉ እንዳፈለጠ ከምዘይፈለጠ ዕምሪ ስልጣኑ የናውሕ ኣሎ፡፡
——–ይቕጽል
ኣብ ቀጻሊ ክፋላት ኣብ ህልው ኩነታት እሱራት ማይስርዋ፤ ብምኽንያት ተቓዉሞ ኣኽሪያን ኣብ ቀብሪ ኣቦና ሓጂ ሙሳን ናይ ዝተኣሰሩ ዜጋታት ዝርዝር፤ ከምኡ ውን ርክባት ሓለፍቲ ክሳብ ሰምሰርቲ ሊቢያን ማእከላይ ባሕርን ዝምልከት ሓበሬታ ብተኸታታሊ ክፍንወልኩም እየ፡፡
ወደሓንኩም
እቲ ሓቂ ንኹሉ ክባጻሕን ስምረትና ክነሕይልን ኣብ ሼር ኣይትሕመቑ


text:
ኣባላት ባይቶ ኣመሪካ ንዋና ፈጻሚ ፌስቡክን መስራትን ፌስቡክ ማርክ ዙከንበርክ ኣብ ጉዳይ ግሉጽነትን ስትረትን ሰነድ ተጠቀምቱ ዘለዎም ሕቶታትን ስክፍታታትን ጸዊዖም ኣብ ዘቕረቡሉ ፡ ፌስቡክ ለውጥታት ክገብር ጠሊቦም።
እቶም ኣባላት ባይቶ ብካምብርጅ ኣነለቲካ ተባሂሉ ዝፍለጥን ኣብዚ ቐረባ ግዜ ብዕሊ ዝተዘርግሐን ሓበሬታ ተጠቀምቲ ፌስቡክ ብኸመይ ብዘይ ኣፍልጦኦም ናብ ካልኦት ከምዝመሓላለፍን ዝገልጽ ጽሑፍ ድሕሪ ምውጽኡዮም: ንካልኣይ ግዜ ንዋና ፈጻሚ ስራሕን መስራትን ፌስቡክ ማርክ ዙከንበርግ ሕቶታቶምን ስክፍታታቶምን ትማሊ ሰሉስ ማዝያ 10 ኣቕሪቦምሉ።
ዙከርበርግ: ኣብቲ ካብ ዝተፈላለዩ ኣባላት ባይቶ ዝቐረበሉን ነዊሕ ሰዓታት ዝወሰደ ናይ ሕቶን መልስን መድረኽ " ጌጋ ናተይ እዩ። ነዚ ድማ ይቕረታ እሓታት" ኢሉ ነቲ ዝተፈጥረ ጌጋ ተኣሚኑን ሓላፍነት ድማ ወሲዱን።
ብሕጂ ኣብ ዝገብሮ ስራሕ ድማ ምስ ኣባላት ሓጋጊ ኣካል ኣመሪካ ብምስራሕ ኣራሚ ስራሕ ንምስራሕን መቆጻጸሪ ሕጊ ክተኣታቶም ከምዝተሓጋገዝ ማርክ ዙከርበርግ ኣፍሊጡ።


text:
Radio Erena: 08 April 2020
ቻይና፣ ንሃገራት ኣፍሪቃ ጽዒናተን ዘላ ውህሉል ዕዳ ከተቃልል ሚኒስተር ፋይናንስ ጋና ኬን ኦፎሪ ኣታ ሓቲቱ።
ንኮሚተ ልምዓት ኣፍሪቃ ዝውከለት ጋና ነዚ ጻውዒት ተቕርብ ዘላ፣ ሃገራት ኣፍሪቃ ብሰኪ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ናብ ከቢድ ቁጠባዊ ውድቀት ክሽመማ ከምዝኽእላ ብምምልካት’ያ።
ብዝሒ ግዳያት ኮረና ቫይረስ ኣብ ኣፍሪቃ ምስ ናይ ካልኦት ክፍሊ ዓለማት ክነጻጸር እንከሎ ኣዝዩ ትሑት እኳ እንተኾነ፣ እዘን ሃገራት ብዘለወን ዓቕሚ ግና ነቲ ለበዳ ብኣግኡ ንምምካት ተጸጊመን ይርከባ።
ምንጪ እቲ ሕማም ዝኾነት ቻይና፣ ሃገራት ኣፍሪቃ በቲ ለበዳ ኣብ ሓደጋ ከምዘለዋ እኳ እንተኣመነተ፣ በብእዋኑ ዘለቀሓተን ቢልዮናት ዕዳ ክትስርዘላን ከምእትኽእል ግና ዝኾነት ኣንፈት ኣይሃበትን።
ቻይና ኣብዚ ጉዳይ እዚ ብምትኳር ምስ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪቃ ብተናጸል ርክባት ክተካይድ ምዃና ግና ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ኣፍሊጡ ኣሎ።
ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ብመልክዕ ፊናንስያዊ ልቃሕን ምወላ ናይ ልምዓት ፕሮጀክታትን 140 ቢልዮን ዶላር ውህሉል ዕዳ ካብ ቻይና ኣለወን።
ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ድማ ቻይና ካብዘን ሃገራት 8 ቢልዮን ዶላር ክኽፈላ’ያ ትሓትት።
እንተኾነ ኣብዚ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ንምምካትን ብሰንኩ ንዝዓኑ ቁጠባ ንምሕዋይን ኣስታት 100 ቢልዮን ዶላር ሓገዝ ዝሓታሉ ዘለዋ እዋን፣ ንቻይና ዕዳኣ ክኸፍልኣ ከምዘይክእላ’ዩ ሚኒስተር ፋይናንስ ጋና ዘረድእ።
ባንክ ዓለም፣ ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘብን ሃብታማ ሃገራትን፣ ኣፍሪቃ ንዘለዋ ውህሉል ዕዳ ክስርዛላ ቀዳማይ ሚኒስርተር ኢትዮጵያ፣ ኣብህይ ኣሕመድ ብወግዒ ከምዝሓተተ ዝዝከር’ዩ።
ሰነዳት ባንክ ዓለም ከምዘመልክቶ፣ ኣብ ትሕቲ ሰሃራ ካብ ዝርከባ ሃገራት ኣፍሪቃ ዕዳ ዘይብላ ሃገር የላን።
================


text:
ሓደ ቤት ፍርዲ ሱዳን ኣብ ልዕሊ እሱር ስቕያት ብምፍጻም ሞት ኣስዒቦም’ዮም ንዝበሎም 27 አባላት ጸጥታ’ታ ሃገር ናይ ሞት ፍርዲ ፈሪዱ።እቲ እሱር ኣብ እዋን ኣንጻር ስርዓት ኣልበሽር ዝካየድ ዝነበረ ተቓውሞ ተሳታፊ ዝነበረ ኣሕመድ ኣል ኬር ዝተባህለ መምህር ኮይኑ ዝሓለፈ ዓመት ወርሒ የካቲት ኣብ ማእሰርቲ ከሎ ምሟቱ ይፍለጥ።
እዚ ሎሚ ኣብ ቤት ፍርዲ ከተማ ኡምዱርማን ዝተኻየደ መስርሕ ፍርዲ ኣብ እዋን ተቓውሞ ንዝተኻየዱ መቕተልቲ ብዝተሓሓዝ ዝተኻየደ ናይ መጀመርያ መስርሕ ፍርዲ’ዩ።
ኣብቲ ሎሚ ዝወዓለ መጋባእያ ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ሰባት ኣብ ኣፍደገ’ቲ ቤት ፍርዲ ብምትእኽካብ ፍትሒ ንኣል ኬር ጠሊቦም።
ኣል ኬር ዝሓለፈ ዓመት ጥሪ 31 ኣብ ከሰላ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝኣተወ ክኸውን ከሎ ድሕሪ ክልተ መዓልታት ኣብ ማእሰርቲ ከሎ ምሟቱን ስድራቤት ሬሳ ኣብ ዝተቐበልሉ አካላቱ ስንብራትን ማህሰይቲ ከምዝነበሮ ይገልጹ፡ ፖሊስ ኣብቲ እዋን’ቲ ዝኾነ ንሞት ዝዳርግ ኩነታት ከምዘይተፈጸመን ጠንቂ ሞት ሕማም ምዃኑ ምግላጾም ይዝከር።
ይኹን ደአ እምበር ቤት ፍርዲ ሎሚ ኣል ኬር ብሰንኪ ዘጋጠሞ ማህረምቲን ስቅያትን ምሟቱ ብምርግጋጽ ኣብ ሞት’ቲ ውልቀሰብ ኢድ አለዎም ንዝበሎም 27 አባላት ጸጥታ’ታ ሃገር ናይ ሞት ፍርዲ ፈሪዱ’ሎ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ኣቐዲሙ ሓደ ቤት ፍርዲ ካርቱም ፕረዚደንት ነበር ዑመር ኣል በሽር ብዝቐረበሎም ክሲ ብልሽውና መሰረት ንክልተ ዓመታት ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ክጸንሑ ምፍራዱ ይዝከር።


text:
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ
ንባባት፡ ፊሊጲ 1፡4-11፥ 1ዮሓ 2፡14-ፍ፥ ግ.ሓ. 3፡17-ፍ፥ ሉቃስ 3፡1-6 ስብከት፡ “ፈኑ እዴከ እምአርያም፥ ወአድኅነኒ ወባልሓኒ እማይ ብዙኅ፥ ወእምእደሆሙ ለደቂቀ ነኪር።” “ኢድካ ካብ ላዕሊ ስደድ ካብ ዓሚቚ ማያት አውጽአኒ፥ ካብ ኢድ ወዲ ጓና አናግፈኒ” መዝ. 144፡7።
ካብ 7 ታሕሣሥ ክሳብ 27 ታሕሣሥ ዘሎ ዘመነ ስብከት ወይ ምጽአት ይብሃል። ሰለስተ ሰናብቲ ዝሓዘ እዩ፥ ዘስብከት፥ ዘብርሃን፥ ዘኖላዊ ይብሃል። ሓሓድ ጊዜ ከአ 4ይ ዘመርዓዊ ይውሰኾ። ዘስብከት ዘብሎ ነብያት ጎይታና ብሥጋ ምውላዱ አስፊሖም ብትንቢት ብትምህርቲ ስለ ዘስተምሃሩን ዝሰበኹን ቤተክርስትያን ነዚ እናሓሰበት ሰብ ንምድኃን ናብ ምድሪ ንዝመጸ አምላኽ እትሰብከሉ እዋን ስለ ዝኾነ እዩ። ናይ ሎሚ ነብያት ሰበኽትን ተሰበኽትን ንሕና ኢና፥ ንልደት ክርስቶስ ብምሉእ ልብና ተቐሪብና ክነብዕሎ እንሰናደወሉ እዋን እዩ። መብራህቲ ሰላም፥ መልእኽቲ ዕርቂ፥ ፍቕሪ፥ ሕድገት፥ ምሕረት አብ ሕይወትናን አብ ሕይወት ካልኦትን ክነግስ ብምሉእ እንቀራረቡል እዋን እዩ፥ ስለዚ ነፍስወከፍ ክበራበር ክሓስብ ምስ ርእሱ ክዛረብን ክርእን ዝሕተተሉ እዋን ስለ ዝኾነ አብ ሓደ ጉዕዞ ክንህሉ እሞ ብዓልና ብግቡእ ክነብዕሎ ኩልና ንሰናዶ።
ዘስብከት ዘምጽአት እንብሎ ንምጽአት ክርስቶስ ምሉእ አፍልጦ ሃልዩና ብትግሃት ነቒሕና ክንጽበ ንማለት እዩ። ሰበኽቲ ሎሚ ንሕና ኢና ብዛዕባ ርእስና ዘይኮነ ብዛዕባ መድኃኒና ክርስቶስ ብሕይወትና ብርክባትና ከምኡ ብመንፈሳዊ ሕይወትና እንሰብኮ እዋን እዩ። ሰብ ምስ ክርስቶስ ምሉእ ሓድነት ክህልዎ ክንሰብኽ ክንምስክር ከምዘድሊ ናይ ሎሚ መዝሙር ይነግረና።
ሓዲስ ክህነት ዝተቐበለ መንእሰይ ምስ ሓደ ዓቢ ካህን ከም ሓጋዚ ከገልግል ተላኢኹ። እቲ ሓዲስ ካህን ናብቲ ዓቢ ካህን ከይዱ አብ አገልግሎቱ ከመይ ክገብር ከምዘለዎ ምኽሪ ደልዩ “ብዛዕባ እንታይ ክሰብኽ አሎኒ”? እናበለ ከአ ሓተተ። እቲ ዓቢ ካህን ካብ 10 ደቒቕ ንላዕሊ አይትስበኽ ኢልዎ። ምስ እዚ ዝመሳሰል ሓደ ጊዜ አብ ኮሎምቡስ ኦሃዮ አብ ሓደ ቤተ ክርስትያን ንሰበኻ ሓገዝ ክሓትት አብ ዝኸድኩሉ እቲ ቆመስ “ሓገዝ ክትረክብ ሰብ ክሰምዓካ ካብ 10 ደቒቕ ንላዕሊ አይትስበኽ” ኢሉኒ። እንታይ እዩ እቲ ምኽንያት እንተበልካ ሰብ ጊዜ የብሎምን ቀልጢፎም ክኸዱ አለዎም ዝብል እዩ፥ ዘገርም ግን ኩዕሶ ክርእዩ ከለዉ ቡን አፍሊሖም ከዕልሉ ከለዉ ካብ 3-4 ሰዓት ብዘይ ምቁራጽ ከይሰልከዩ ይርእዩ የዕልሉ እኳ ድአ ጽንሒ/ጽናሕ ገና እንድዩ ዘሎ እናተባህለ ዝያዳ ጊዜ ክጸንሑ ይሓቱ ንቅዳሴን ስብከትን ግን ጊዜ ዝውሕዶም እንታይ እዩ እቲ ምስጢር?
ድሕሪ ብዙሕ ምሕታትን ምስትንታንን እቲ መልሲ ከምዚ ስዝዕብ እዩ ዝመስለኒ። ስለምንታይ ሰባት ንቃል አምላኽ ብሓጎስ ዘይሰምዕዎ ወይ ጽቡቕ ሰቢኽካ ክተብቅዕ ሓንቲ ቃል ዘይትፍቶ ወይ ዘይቅበልዋ እንተ በልካ ነታ ሓንቲ ወሲዶም ነቲ ኩሉ ዝበልካዮ ሰናይ ዓቢ ትምህርቲ ዘለዎ ዘይወስዱ? እቲ መልሲ ሰባት ግላዊ ሕይወቶም ንቃል አምላኽ ብሓጎስ ቅድሚ ምስምዖም ርክብ ምስ አምላኽ ስለ ዘይብሎም እዩ። ቃል አምላኽ ነቶም ምስኡ ግላዊ ርክብ ዘይብሎም ዘይፈልጥዎ ምስባኽ ከም ሓደ ስነ ጽሑፍ ወይ ዛንታ ምንጋር እዩ። ስለ ዝይሰምዕዎን ዘይለመድዎን ቀልጢፎም ይደኽሙ ክሰምዑ ይስልክዮም ስለዚ ይታኸሱ ክወጹ ይደልዩ እዚ ቀሺ ምስአ እዩ ዝውድእ ነዊሕና በዚሑ እናበሉ አብ ውሽጦም ካልእ ዕላል የምጽኡ። እሞ ነዞም ሰልክይዎም ዘለዉ ክሰምዑ ዘይክአሉ ከመይ ገርካ ከምዝሰምዑን ብሓጎስ አብ ልቦም ከም ዝሓድር ክትግብር ይክአል። ቅ. ዮሓንስ መጥምቕ መልሲ ይህበና።
አብ ናይ ሎሚ ወንጌል ከም እነንብቦ “ቃል አምላኽ ናብ ዮሓንስ ወዲ ዘካርያስ አብ ምድረ በዳ መጸ፥ ንሱ ድማ ንኅድገት ኃጢአት ዚኸውን ናይ ንስሓ ጥምቀት እናሰበኸ አብ ኵሉ ከባቢ ዮርዳኖስ ዞረ” (ሉቃ 3፡2-3) ይብል። አብዚ ሓጺር ጽሑፍ ሰለስተ ደረጃታ ካብ ሓደ ድስኩሉ መንፈስ ዘለዎ ናብ ትጉህን ብርቡርን ዝቕይር ንረክብ። 1. ዮሓንስ አብ ምድረበዳ ከይዱ፥ 2. አብ ጽምዋ በረኻ ከሎ ቃል አምላኽ አብኡ መጺኡ፥ 3. ንበረኻ ሓዲጉ ቃል እምነት ክሰብኽ ወጺኡ። ንሕና እውን አብ ደረጃ እቲ ናይ ሓቂ ሕይወትን ሓጎስ ዘልኦ እምነት ክንበጽሕ በዚ ሰለስተ ደረጃ ክንሓልፍ አሎና።
- አብ በረኻ ክንወጽእ አሎና። በረኻ ክብሃል እንከሎ ምስ አምላኽ ጥራሕ እትራኸቦ ናይ ጽምዋ ቦታ እዩ። አብ በረኻ ክንከይድ ከሎና ካብቲ መዓልታዊ ሕይወትናን ካብቲ ኩሉ ስራሕናን ወጺእና ምስ አምላኽ ንብሕትና ክንረኽቦ ኢልና አብ ጸሎትን አብ ቃል አምላኽ አብ ምንባብ ክንጽመድ ከሎና እዩ። በረኻ ምስ አምላኽ እንራኸበሉ ቦታ እዩ። አብ በረኻ ክንከይድ ንአምላኽ ክንረክብ፥ ንአምላኽ ክንደሊ፥ ባዕልና መጀመርያ ውሳኔ ክንወስድ አሎና። ንአምላኽ ፍሉይ ጊዜ ሂብና ክንክእል አሎና።
- ቃል አምላኽ አባይ ይመጽእ። ሓንሳብ አብ በረኻ ኮና ልብና ንአምላኽ ምስ ከፈትናሉ ባዕሉ አምላኽ ይመጽእን ብመንፈሱ ይመልአና። ሓደ ቅዱስ ከም ዝበሎ ንሕና ሓደ ስጉምቲ ናብ አምላኽ ገጽና እንተ ቀረብና አምላኽ ክልተ ስጉምቲ አባና ገጹ ይቐርብ። አብዚ ደረጃ አምላኽ ከምልአና፥ ክሕድሰና፥ ክዕርየና፥ አብ መልክዕ አምላኽ አብቲ መጀመርያ ዝተፈጠርናዮ ክቕይረና ኢሉ ባዕሉ አባና ክመጽእ ተበግሶ ይወስድ። እዚ ደረጃ እዩ ገለ ሰባት ካልእይ ምውላድ ዝብልዎ። እዚ አባና እንተ ተፈጸመ ምሉእ መዓልቲ አብ ቤተ ክርስትያን ምስ አምላኽ እንተ ጸለና ቃል አምላኽ እንተ ሰማዕና አይንድክምን ኢና። ግን ከም ዮሓስን መዓልታዊ ሕይወትና እናመራሕና ግቡእናን ሓላፍነትና አብ ስድራናን ሕብረተሰብናን እናፈጸምና ክንገብሮ አሎና።
- እምነት እናሰበኽና ክንከይድ አሎና። አብ ሕይወትና ናይ አምላኽ ጣዕምን ምሕረትን ፍቕርን ድሕሪ አስተማቒርና ዝቕጽል ሃረርታና ነቲ ዝተመከርናሉ ምስ ካልኦት ክንካፈል እዩ። እዚ ከም “አምላኽ ክንደይ ጥዑም” እዩ ዝብል ጽሑፍ ዘለዎ ክዳን ገርካ ምዛር እዩ። ሰባት አባና እንተ ጠመቱ አባና ዘሎ ሓጎስን ሰላምን ቅሳነትን ከም ጩራ ክበርህ ክርእዩ እዮም ሽዑ ከማና ክኾኑ ክደልዩ እዮም። አዕሩኽና ፈተውትና ክኾኑ ክደልዩ እዮም። ሽዑ ንሕና ብወገና መገዲ በረኻ ክውጽኡ ክንሕብሮም ኢና ሽዑ ንሶም እውን ንአምላኽ ባዕሎም ክረኽብዎ ዝኽእሉሉ መገዲ ክረኽቡ እዮም። ናይ አምላኽ ተመክሮ ከም ናይ ፍቕሪ ተመክሮ እዩ። ንሰባት ብዛዕብኡ ክትዛረቦም ትኽእል እንተ ኾነ እንታይ ከም እትብሎም ዘሎኻ አይርድኡኻን እዮም፥ ካሳብ ባዕሎም አብ ሕይወቶም ዝመከሩሉ አይርድኡኻን እዮም። እዚ ኢና አብ እምነት ቀዳሞት አርድእቲ ኢየሱስ አብ እንድርያስን እቲ ካልእ ረድእን እንርእዮ። ዮሓንስ ኢየሱስ እቲ መስሕ ከም ዝኾነ ምስ ነገሮም ስዒቦሞ። ዮሓስን ወንጌላዊ ምስኡ ውዒሎም ሽዑ ተቐይሮም። እንድርያስ ንሓዉ ጴጥሮስ አብ ኢየሱስ ከምጽኦ ከይዱ። ንሓደ ሰብ አብ ኢየሱስ አምጺእካ ምኽአል። ፍሊጶስ ንናትናኤል አብ ኢየሱስ አምጺእዎ። ናትናኤል ንእሽቶይ ነገር ምስ ሰምዐ ኢየሱስ ወዲ አምላኽ ከምዝኾነ አሚኑ።
አብዚ ዘመነ ምጽአት እምብአር ክንወስዶ ዝግብአና ግላውን ሓበራውን ስጉምትታ ክህልወና ይግባእ። መጀመርያ አነ ከም አነ ብሕይወተይ ከመሎኹ መንፈሳዊ ሕይወተይ ንአምላኽ ርእየ እኽእል ዘሎኹ፥ ጉዕዞ ሕይወተይ ከመይ እመርሖ አሎኹ ኢልና ምስ ሕልናና ክንዛረብ አሎና። ንአምላኽ ከይርኢ ከይናፍቕ እንታይ ጋሪዱኒ አሎ? ጸገመይ እንታይ እዩ? ኢልና ንርእስና ተዛሪብና ክንክእል አሎና፥ ምኽንያቱ ካብ ኃጢአት ነጻ ክንከውን ናይ ግልና ውሳኔ እዩ ዘድሊ እምበር ሰባት ጥራሕ ከውጽኡና ክንጽበ የብልናን። ክምቲ ንዮሓንስ መጥምቕ ሰባት ናብኡ ቀሪቦም እንታይ ክንገብር ዝብልዎ ዝነበሩ ሎሚ ነፍሲወከፍና እንታይ ክገብር ትደልየኒ ጎይታይ ንበል። ክንቅየር ክንሕደስ ካብ ክፍአት ቂምን በቐልን ኃጢአት ነጻ ክንወጽእ አብኡ ቀሪብና ንሕተቶ።
ቅዱስ ሉቃስ ከሰናድወና ኢሉ አምላኽ ከምዝመጽእ ዘሎ ክንፈልጥ ኢሉ እቲ ልክዕ ጊዜ ምአስ ከምዝኾነ፥ ፕሎቲካዊ ኩነታት፥ ኩነታት ሃይማኖት/እምነት፥ ቦታ እቲ ኩነታት ዝፍጸመሉ፥ እዚ ኹሉ እቲ ዝነግሮ ሓቂ ከምዝኾነ ክንርዳእ ኢሉ ይነግረና። ክርስቶስ ሎሚ አብ ሕይወት ነፍሲ ወከፍና ክአቱ ክመጽእ ይደሊ አሎ ነፍቅደሉ።
“ጎደና እግዚአብሔር ጽረጉ” ዝብል ሎሚ ንነፍሲ ወከፍና የስምዕ እዩ። አብ ሕልናና አቲና ዘሎና ግዕዘይ ኃጢአትና አብ መንበረ ንስሓ ቀሪብና ክንሓጽብ ሎሚ እውን አምላኽ ብቤተ ክርስትያኑ ገሩ ይጽውዓና አሎ። ተነስሑ እትብል ቃል ብነብያት ብአበው ብሓዋርያ ብኹሎም ተሰቢኻ፥ ታሪኽ ሰብ ታሪኽ ንስሓ እዩ እንተ ተባህለ ምግናን አይኮነን። ሰብ ዓይኑ ዓሚቱ ንኽፍአትን ኃጢአትን ናተይ ኢሉ ምስ ሓዘ ዘይገብሮ የብሉን። ሓዉ ክመውት ክሳቐ እናረአየ ዝሕጎስ ውሑድ አይኮነን፥ ብዙሓት ብመንፈስ ቀተልቲ አሕዋትና አሎና፥ ብሓቂ ሎሚ ክንሳሕ ክንምለስ ንሕተት አሎና።
እንተ ዘይተመልስኩም ክትጠፍኡ ኢኹም ዝብል ቃል አምላኽ ንዘክር። “ስለምንታይከ እትሞቱ ካብቲ እኩይ መገድኹም ተመለሱ” (ሕዝ 33፡11) እናበለ አብኡ ክንምለስ ይሓተና አሎ። ክንምለስ እነሕልፎ ስቓይ ክህልወና ግድን እዩ። ካብ መገዲ አምላኽ ወጺኡ አብ ጭካኔ ሕመታ ቂምታ ዝርጋን ጽልኢ ዝነብር ዝነበረ ሕይወት ነዚ ግዝያዊ ነገራት እሞ ግዝያዊ ዕግበት ዝህቦ ዝነበር ክሓድግ ስጋና ይጽግሞ እዩ። ከም ዮሃንስ ከም ኢየሱስ አብ በረኻ ልብና አቲና አብ ጽሞና ንረኸብ። ክንሳሕ መጀመርያ ኃጢአትና ድኽመትና ርኢና ክንክእል አሎና። ዓይኒ ሕልናና ድኽመቱ ከለሊ ጸጋ አምላኽ የድልዮ እንተ ዘይኮነ አብ ሓሶትን ዘይጭበጥ ነገርን ተዋሒጡ እዩ ዝነብር ስለዚ ንለምን ክውሃበና።
ሰንበት ዘስብከት እምብአር አነ እየ መጀመርያ ክስበኽ ክቕየር ዘሎኒ አብ ዝብል ርድኢትን መንፈስን ከውርደና ብምሉእ ልብና አብ አምላኽና ንመለስ። መንጎኛ አይንድለ ኃጥአትና አለሊና ምሓረኒ ንበል። ዘመነ ምጽአት ንአምላኽ ዝበቅዕ ሕይወት ክንቅርብ እዩ ዘሰናድወና ዘሎ ስለዚ አብ ጻህያይ ኃጢአትና ወፊርና ንኹሉ ነቲ ካብ አምላኽን ሰብን ዓጊቱ ሒዙና ዘሎ ስዒርና አብ አምላኽ ንመለስ።
መሓሪ አምላኽ ብምሕረቱ ይብጽሓና።
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ


text:
6 ጥቅምቲ 2021
ፍትሒ ንጅግና ሓርበኛ ቢትወደድ ኣብርሃ
ኣምባ. ዓንደብርሃን ወልደጊዮርጊስ
ቢትወደድ ኣብርሃ፡ ኣብ ሸዊት ዕድሚኡ፡ ኣብ 1973 ኣብ ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ (ህሓሓኤ) ብምስላፍ፡ ንእስነቱ ምእንቲ ናጽነት ሃገሩን ሓርነት ህዝቡን ወፍዩ፤ ኣብ ዚተፈላለየ ጽፍሕታት ሓላፍነት፡ ብፍላይ ካብ 1ይ ጕባኤ ህሓሓኤ/ህግሓኤ ኣብ ጥሪ 1977 ኣትሒዙ፡ ከም ኣባል ማእከላይ ሽማግለ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ (ህግሓኤ) መጠን፡ ብደረጃ ማእከልነት ናይ ዚተፈላለያ ጨናፍር (መጐዓዝያን ህንጻን፡ ትምህርቲ፡ ዕጥቅን ስንቅን) ብምግልጋል፡ ክሳብ ፍጹም ዓወት ኣብ 1991 ብጅግንነት ተቓሊሱን ኣቃሊሱን። ኣብ ጽባሕ ዓወት ብረታዊ ቃልሲ ግን፡ ኣብ ልዕሊኡ ዓመጽ ተፈጺሙ፣ ግዳይ ናይ ህድግለነ ዘይብሉ ኣረሜናዊ ግፍዒ ኰይኑ።
ኣብ 6 ጥቅምቲ 1991፡ ብዘይ ሕጋዊ ኣገባብ ተኣሲሩ፣ ብዘይ ክሲ፡ ብዘይ ፍርዲ፡ ንዝያዳ ሽዱሽተ (6) ዓመታት ኣብ ጽሙው ማሕቡስ ተቐይዱ። ብዘይካ’ተን ካብ ታሕሳስ 1997 ክሳብ መጋቢት 1998፡ ብዘይ ዚዀነ መግለጺ ምኽንያት መእሰሪኡ፡ ተፈቲሑለን ዚነበረ ሰለስተ (3) ኣዋርሕ፣ ሎሚ ን30 ዓመታት መመላእታ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላቱ ተገፊፉ፡ ኣብ ዘስካሕክሕ ቀይዲ ናይ ጽሙው ማሕቡስ ይማስን ኣሎ።
ሓርበኛ ቢትወደድ ምእንቲ ረብሓ ሃገርን ክብሪ ህዝብን ኣብ መትከል ረጊጹ ብጽንዓት ደው ስለ ዚበለ፣ ኣብ ጽዕጹዕ ውግእ ብኤርትራዊ መስዋእቲ ዚተማረኸ ንብረትን ንዋትን ንባዕዳዊ ሓይሊ ኪወሃብ የብሉን ኢሉ ስለ ዚተማጐተ፣ ንረብሓ ሃገር ኣሕሊፉ ንዚህብ ትእዛዝ ውልቀ-መላኺ፡ ብድፍረት ‘ኣይፋል፡ እምቢ፡ ኣየፍቅድን እየ’ ኢሉ ስለ ዚጸንዐ፣ ግዳይ ኣረሜናዊ ዓመጽ፡ ግዳይ ገበናዊ ግፍዒ ኰይኑ። ሓርበኛ ቢትወደድ፡ ግዳይ ገበናዊ ግፍዒ ውልቀ-መላኺ ጥራይ ግን ኣይኰነን ኰይኑ። እንተላይ ግዳይ ስቕታ ላዕለዎት ሓለፍቱ፡ መዛንኡን መቓልስቱን እውን ኢዩ ኰይኑ።
ኣብ እዋን ብረታዊ ቃልሲ፡ ኣብ ህሓሓኤን ህግሓኤን ማዕቢሉ ኣብ እዋን ናጽነት ዚሳዕረረ ሓደ ጐዳኢ ልምዲ ጸኒሑ ኢዩ። ሓደ ተጋዳላይ፡ ደረጃ ሓላፍነቱ ብዘየገድስ፡ ብሃውራዊ ውሳኔ ኣብ ዚድስክለሉ፡ ኣብ ሓለዋ ሰውራ ኣብ ዚዳጐነሉ ወይ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ኣብ ዚቕየደሉ እዋን፣ “እገለ ስለምንታይ ደስኪሉ፧ እገለ ስለምንታይ ኣብ ሓለዋ ሰውራ ኣትዩ፧ እገለ ስለምንታይ ተኣሲሩ፧” ኢሉ ዚሓተሉ ላዕለዋይ ሓላፊ ኣይነበረን፣ ሕጂ’ውን የለን። ኣብቲ ግሉጽነት ውሽጣዊ ኣሰራርሓ ዚጐድሎ እዋን ናይ ርሱን ኲናት፡ እቶም ይፈልጡ ይዀኑ ወይ ኪፈልጡ ይኽእሉ ኢዮም ዚበሃሉ ላዕለዎት ሓለፍቲ ምስ ዝሕተቱ፣ ንገዛእ ርእሶም’ውን ነቲ ዚውስን ‘መራሒ’ ደፊሮም ስለ ዘይሓቱ፣ “ገለ ገይሩ ወይ ገለ ገይራ ትኸውን” ዚብል መልሲ ዚህብ’ምበር ምኽንያት ዚሕብር ይዅን ዓገብ ዚብል ኣይነበረን።
ሰለሎ ናይዚ ብኣግኡ ዘይተገትአ ጐዳኢ ልምዲ’ዚ፡ ሎሚ ንብዙሓት ዓበይቲ ገዳይም ሓርበኛታት፡ ነቶም ቀንዲ ኣርካናት ብረታዊ ቃልሲ ሃገራዊ ሓርነት ከይተረፈ ለኪሙ፣ ንሃገርናን ህዝብናን ኣብ ከቢድ ሓደጋ ኣውዲቑ ይርከብ። ኣብ ልዕሊ ሓርበኛ ቢትወደድ ሃውራዊ ግፍዒ ኪፍጸም እንከሎ፡ እቶም ላዕለዎት ሓለፍቱ፡ መዛንኡ ኰነ መቓልስቱ፡ ሽዑ፡ ብፍላይ ብስሙር ድምጺ፡ “ዓገብ” ኢልና እንተ እንነብር፣ ምናልባት፡ እቲ ብድሕሪኡ ዚሰዓበ፡ ንብዙሓት ጀጋኑ ሓርበኛታትን ኣርካናት ብረታዊ ቃልስን ዚበልዐ ማእለያ ዘይብሉ ግፍዕታት ኪግታእ ወይ ኪውገድ ምተኻእለ ነይሩ ይኸውን። ምናልባት’ውን፡ እቲ ዘጋጠመ ጥልመት ሃረርታ ህዝብና ንሓርነት፡ ንፍትሒ፡ ንራህዋ ኪዅለፍ ምተኻእለ ነይሩ ይኸውን። ወይ’ውን፡ ከምቶም ብድፍረት ዓገብ ዚበሉ ክቡር ጅግና ሓርበኛ ኣቦና ዑመር ኣኪቶ፡ ኣብቲ ዘየናሕሲ መቑሕ ቀይዲ ናይቲ ዓመጸኛ ስርዓት ምዓረፍና ኔርና ንኸውን።
እቲ ኣዝዩ ዘሕዝን ሕማቕ ክስተት፡ ኣብ ነብስኻ ምስ በጽሓካ ጥራይ ዓመጽ ኰነ ግፍዒ ከም ዚፍጸም ምርዳእ ኣብ መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር ተለሚዱ፡ ንቡር ኰይኑ ምጽንሑ ኢዩ። ነቲ ኣብ ሓድሕድና ዚፍጸም ሃውራዊ ዓመጽ ዓገብ ክንብል ብዘይ ምኽኣልና፡ ክንየው እቶም ቀጥታዊ ግዳያት ናይቲ ህሞት፡ ንነብስና ተገፊዕና ንህዝብናን ሃገርናን ለኪምና፡ ኣብዚ ወሪዱዎ ዘሎ ሓሳረ-መከራ ኣውዲቕና። በብእጃምና፡ ኣብ ቅድሚ ታሪኽ ተሓተትቲ ስለ ዝዀንና ድማ፡ ሎሚ ሕልናና ሓኺኽና፣ ነብስና ገምጊምና፣ ካብ ሕሉፍ ጌጋታትና ተማሂርና፣ መጻኢና ንምዕራይ ክንሰርሕ ይግባእ።
ኣብዚ መበል 30 ዓመት ገበናዊ ቀይዲ ጅግና ሓርበኛ ቢትወደድ ኣብራሃ ብዓሚቝ ጓሂ እንዝክረሉ ዘለና ኣጋጣሚ’ዚ፡ ንሓርበኛ ቢትወደድ ኣብራሃ፡ ነቶም ብድሕሪኡ በብእዋኑ ናብ ደረት-ኣልቦ ጽሙው ማሕቡስ ዚሰዓቡዎ ብዙሓት ጀጋኑ ኣርካናት ብረታዊ ቃልሲ ሃገራዊ ሓርነት ኰነ ንዅሎም እቶም ብተመሳሳሊ መንገዲ፡ ብዘይ ሕጋዊ ኣገባብ ተመቊሖም፣ ብዘይ ክሲ፡ ብዘይ ፍርዲ ኣብ ኣብያተ-ማእሰርቲ ዚሳቐዩ ዘለዉ ዜጋታት፣ ብዓውታ ፍትሒ ንጠልብ። ፍትሒ ስለ ዝጠለብና ጥራይ በቲ ፍትሒ ከመሓድር ዘይደልን ዘይክእልን ዓመጸኛ ስርዓት ፍትሒ ስለ ዘይፍጸም ግን፣ ኣብ ሃገርና ሓርነት፡ ፍትሕን ራህዋን ዘስፍን፣ ኣብ ግዝኣተ ሕጊ ዚምስረት፡ ሰብኣዊ መሰላት ህዝብና ዘኽብር፡ ደሞክራስያዊ መትከላት ዚኽተል ቅዋማዊ ስርዓት ንምትካል ቈሪጽና ንበገስ።
ፍትሒ ንጅግና ሓርበኛ ቢትወደድ ኣብራሃ!
ፍትሒ ንኵሎም ፖለቲካዊ እሱራት!
ዘልኣለማዊ ሓበን ንጀጋኑ ሰማእታትና!
ኣብ መወዳእታ፡ ነቶም ነዚ መደብ’ዚ ዝወደብኩምን ኣብዚ መደብ’ዚ እትሳተፉ ዘለኹምን ብልቢ ኣመስግን።
የቐንየለይ።


text:
እዚ ሎሚ ጀሚሩ ዘሎ፡ ኣብ ሰሙን ሰለስተ ግዜ ማለት፡ ሰኑይ፡ ረቡዕን ዓርብን ብኣቋጻጽራ ኤርትራ ካብ ሰዓት 8፡00 ክሳብ ሰዓት 9፡00 ምሸት ዝፍኖ መደብ፡ ነታ ብፍላይ ናብ ኤርትራ ኣብ ሰሙን ክልተ ሳዕ ነናይ ፍርቂ ሰዓት መደብ ጥራይ ትፍኑ ዝነበረት ራድዮ ኣሰና፡ ካብ ጽበት ግዜ ብመጠኑ ከገላግላ እዩ።
ብዕለት 6 ኅዳር 2010፡ ዶ/ር ክብርኣብ ይሥሓቕ፡ “ነባሪ ሰላም ብመትከላት (መገዲ) ሃገራዊ ዋዕላ” ኣብ ዝብል ኣርእስቲ፡ ትምህርቲ ንሕዝቢ ኣቕሪቡ ነበረ። ኣቶ ጸጋዘኣብ ዮውሓንስ ኣብ ምምሕዳር’ቲ ኣኼባ፡ ከምኡ መምህር ማሕሙድ ኣደም ናብ ቛቓንቛ ዓረብ ብምቱርጋም ተሓባበሩ።
አብዚ መሰል ደቂ ሰባት ንክኽበር ዝዕድም መዓልቲ ዓለም ለካዊ ትካል ናይ ሕቡራት መንግሥታት በዚ አርእስቲ’ዚ ክንጽሕፍ ምኽንያት ዝኾነ ብዛዕባ ሰብአዊ መሰልን አጀማምራኡን ንሕዝቢ ዝያዳ ሓበሬታ ብዛዕባ መሰል ዜጋን ሕብረተሰብን ንምሃብ ዘተዀረ ጽሑፍ ኢዩ።
ንስዋኣትናን ብሂወት ንዘለናን ወኪሎም ኣብነት ኮይኖሙና ዘለዉ ብስም 3ይ ጉባኤ ክብርን ሞጎስን ይብጽሓዮም።
ሰልፊ ደሞክራሲ ኤርትራ(ሰደኤ)፡ ብሰንኪ ገለ ክፋል መሪሕነቱ ዝወሰዶ ውሳነ ሰልፊ ንኢትዮጵያ ብምእታው ዘጋጠሞ ዉሽጣዊ ቅልውላው ንምፍታሕ ዝጸውዖ ህጹጽ ጉብኤ ብዓወት ዛዚሙ፡፡ ኣብዚ ብዕለት 21-22 መስከረም ኣብ ሃገረ ጀርመን ከተማ ፍራንክፈርት፡ ካብ ጀርመን፡ ስዊድን፡ ስዊዘርላንድ ዝመጹ ልኡኻት ብኣካል ክሳተፉ እንከለው፡ ካብ ኣመሪካ፡ ደቡብ ኣፍሪቃን ብመልኽትታቶም ደገፎም ኣረጋጊጾም፡፡ (ስእላዊ መግለጺ ጉባኤ You Tube ኣብ ታሕቲ ተመልከቱ)


text:
ኤርትራዊ ኣትለት ሳሙኤል ጎይቶኦም ሓድጉ ኣብ ጀርመናዊት ከተማ ካስል ሎሚ 16 ግንቦት ኣብ ዝተኻየደ ማራቶን-ካስል ብ02.13.05 ግዜ ካልኣይ ኮይኑ ውድድሩ ብምፍጻም ከምዝተሸለመ ተፈሊጡ።
ኤርትራዊ-ኣመሪካዊ ኣትለት መብራህቱ ክፍለዝጊ ሎሚ ሰንበት ሓደ ሕዳር 2009 ኣብ ኒውዮርክ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ማራቶን ቅድድም ቀዳማይ ኮይኑ ብምዕዋት ተሸሊሙ።
ኤርትራዊ ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ ኣብ በርሚንግሃም ዓዲ እንግሊዝ ሎሚ 11 ኣብ ዝተኻየደ ናይ ፍርቂ ማራቶን ቅድድም ብምዕዋት ወርቂ ማዳልያ ተሸሊሙ።
ኤርትራዊ ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ ኣብ በርሚንግሃም ዓዲ እንግሊዝ ሎሚ 11 ኣብ ዝተኻየደ ናይ ፍርቂ ማራቶን ቅድድም ብምዕዋት ወርቂ ማዳልያ ተሸሊሙ።
ብሃር ኤርትራዊ ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ፡ ሎሚ 12 ጥቅምቲ ኣብ ሪዮ ዲ ጀኔሮ፡ ብራዚል፡ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ፍርቂ ማራቶን ውድድር ቀዳማይ ኮይኑ ተዓዊቱ። ንሳልሳይ ግዜ ናይ ፍርቂ ማራቶን ሽምፕዮን ዝተዓወተ ቀዳማይ ወዲ ተባዕታይ ብምዃን ከኣ ታሪኽ ሰሪሑ።
ኤርትራዊ ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ ሎሚ ሰንበት (30 መጋቢት) ኣብ ኢደንብራ፡ ስኮትላድ ኣብ ዝተኻየደ ጉያ መሮር ሳልሳይ ወጺኡ።


text:
ኣብ እዋን ስርዓት ደርግ ግፍዒ ካብ ሞንጎ ዝተፈፀሞም ኢትዮጵያውንያን - ኣጋይሽ ቪኦኤ ቓንቓ ትግርኛ ኣብ ዝኾንሉ እዋን ክዛረቡ ከለው መጠን እቲ ግፍዒ ምሕረት ከግብር ዘኽእል ኣይኮነን ይብሉ።
ሰብዓ ዓመት ዝዕድሚኤን ወ/ሮ ጎዐይ ዘፈረፅዮን ካብ ካናዳ ኮይነን ክዛረባ ከለዋ ቅድሚ ኣስታት 35 ዓመታት ዕጡቓት ደርግ ኣብ ቅድሚ ዓይነን ንባዓል ቤተን ኣብ ውሽጢ ገዛ ወዶም ሓቑፎም ከለው ከምዝቀተሉለን ይሕብራ።ወደን ዶ/ር ኢሳያስ ይርጋው ብወገኑ ሽዑ ወዲ 15 ዓመት ከምዝነበረን ሞት ወላዲኡ ፅቡቅ ገይሩ ከምዝዝክሮን ይገልፅ።
ናይ ኣኽሱም ጋሻና ኣቶ ኣበበ ተጠምቀ፡ሓዎምን ካልኦትን ከምዝተቀትልዎን እዞም ይዝረበሎም ዘሎ ሰበ-ስልጣን ደርግ ምሕረት ይገበረሎምን ይፈትሑን ኢልካ ዘረባ ብትረት ይቃዎሞ'የ ዝብል እምነት ኣለዎም።
ቤተሰብ ግዳያት ስርዓት መንግስቲ ደርግ ብዛዕባ ሃይማኖታዊ መራሕቲ ዘበገስዎ መስርሕ ዕርቂ ሪኢቶኦም ይህቡ
- በትረ ስልጣን
ገሊኦም ምሕረት ኣይፅላእን፡ገሊኦም ድማ ዘይሕሰብ'ዩ ይብሉ
ኣብ እዋን ስርዓት ደርግ ግፍዒ ካብ ሞንጎ ዝተፈፀሞም ኢትዮጵያውንያን - ኣጋይሽ ቪኦኤ ቓንቓ ትግርኛ ኣብ ዝኾንሉ እዋን ክዛረቡ ከለው መጠን እቲ ግፍዒ ምሕረት ከግብር ዘኽእል ኣይኮነን ይብሉ።


text:
ኣብቲ ብዙሓት ሃገራውያን ትግራዎት፣ ካብ ወጻእን ካብ ውሽጢ ትግራይን ተኣኺኺቦም ኣብ ከተማ መቐለ ዝተኻየደ ዘተ፣ግንከኣ ብድፍኢት ህዝብን፣ ብመሪሕነት ወያኔ ዝተዓደመ ዕድመ መሰረት፣ ኣገድስቲ ነጥብታት ዝሓዘ ህዝባዊ ኣኼባ ተኻዪዱ። ኣብቲ ዝተኻየደ ኣኼባ ድማ እዝዮም ኣገደስቲ ነጥብታትት እኳድኣ ንህዝቢ ኤርትራ ዘቕንኡ ነይሮም። ንኤርትራውያን ዘቕንእ ኮይኑ ድማ ኤርትራውያን ከምኡ ዓይነት ዘተ ዝገብሩሉ ይግበሮ...
መብራህቱ ታእዛዝ እቲ ቀንዲ ስሞም እዩ፣ ብላታን ጌታን ሎሬንሶ ታእዛዝ ግና ክብሪ ስም ከም ሎርድ ማለትዩ፣ መኽንያቱ ኣብተን ዝተማህሩለን ዩኒቨርሲታት ብብሉጽ ትምህርቲ ስለዝተመረቑ እዩ እቲ መኽንያት። ክቡር መብራህቱ ፕሮፈሶር ሎሬንሶ ታእዛዝ ኣብ ዓዲ ቀዪሕ ኣከለግ)ዛይ ዝተወልዱ ወደባት ኤርትራዊ እዮም ። ሎንሬንሶ ታእዛይ ውሩይ ጸሓፋይ ስለዝነበሩ፣ ኩሉ ግዜ ከኣ ነታ ዝጽሕፉላ ፒሮ ቍሩብ ከዕርፉ ከለው፣ ነታ ፒሮ ኣብ...
“ንጻምኡን ድኻሙን ዘይፈልጠሉ መራሒ ከገልግል ዝነብር ህዝቢ፣ ንህይወቱ ንኸንቱ እዩ ዘድክማን ዘጨንቛን”። ብሊቀ መዛምራን ሞጎስ ዑቕባ-ገርጊስ ወፍሪ “ምድማር”! “ንምብርታዕ”፣ መራሒ ሕገ-ኣልቦ ግዝያዊ መንግስቲ ህግደፍ ኢሰያስ ኣፈወርቂ፣ ን2ይ ግዜ ንኢትዮጵያ ክበጽሕ እዩ ይብሃል ኣሎ። “ፕረዚደንት ኤርትራ” ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝተመርሐ ጉጅለ ልኡኽ መንግስቲ...
ድሕሪ ሰፍ ዘይብል ሓርነታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ምውድኡ፣ ኣብ ልዕሊ ደላይ ሰላምን ደላይ ሕርነትን ዝኾነ ህዝቢ ኤርትራ፣ ብመሃንድሳት ጽዮናውያን ሓድሽን ጸረ ሓርነትን ልዑላውነትን ውዲታዊ ፕሮጀክት ብስውር ተኣዊጁ። እቶም ብረቂቕ መጽናዕቲ ተጸኒዖም ዝተዳለዉ ውዲታት ከኣ፣ መልክዖም እንዳቀያየሩ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ በብሓደ ብግህዶ ክትግበሩ ክንከታተሎም ጸኒሕና ገና ድማ ንከታተሎም ኣሎና። እቲ ቀንዲ መንቀሊ እቲ ውዲት...
ሓደ ኢትዮጵያዊ መንእሰይ በዚ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝካየድ ንዝቀነየ ርኽክባት ተመርኲሹ፡ “ደስ ይበለና ኣብ መንጎናን ኣብ መንጎኹምን ሰላም ኰይኑ” እናበለ ና ይ ደ ስ ታ ስ ምዒቱ ገለጸለይ ። እቲ መንእሰይ ዘ ረ ባ ኡ ብምቅጻል፡ “ተዓጽዩ ዝነበረ መንገዲ ጽርግያታት ተኸፊቱልና፡ ኣቋሪጹ ዝነበረመስመር ተለፎንቀጺሉ፡ ነፈርቲ በረራ ጀሚረን”፡ ወዘተ…እናበለ ነ ቲ ብ...


text:
ዓለም ለኸ ዋዕላ መንእሰያት ኤርትራውያን ኣብ ትሕቲ ‘’ስጡም ስምረት ንሓድሽ ሓርነት’’ ዝብል ቴማ ብ24 ነሓሰ ኣብ ስቶክሆልም ከምዝተኸፍተ ልኡኽ ሬድዮ ኤረና ካብቲ ቦታ ሓቢሩ።
ኣብዚ ዋዕላ ካብተን ኣብ ሃገራት ኤውሮጳን ኣመሪካን ዝርከባ ማሕበራት መንእሰያት ዝወከሉ ክሳተፉ ኣብ ልዕሊ ምምጽኦም መራሕቲ ዝተፈላለያ ፖለቲካዉያን ውዱባት፡ሲቪካውያን ማሕበራት ከምኡ ውን ዓበይቲ ዓድን ገለ መራሕቲ ሃይማኖትን ተረኺቦም ከምዝነበሩ ልኡኽና ብተወሳኺ ሓቢሩ።
ኣብ መኽፈቲ’ቲ መደብ ኣባል ኣወሃሃዲት ኮሚቴ ናይቲ ዋዕላ ፎዝያ መሓመድ ሓሰን ኣብ ዘስምዓቶ መደረ፣ መንእሰይ ደላይ ለውጢ’ዩ ዝበሃል፣ ግን እቲ እንደልዮ ለውጢ ንኸይነረጋግጾ ሓሊኹ ሒዙና ዝጸንሐን ዘሎን ’’ኣርሒቑ ዝሓስብን ፡ሓድነት ማእከሉ ዝገበረ ሃገር ዘቐድምን ዘደልድልን ውደባ ከነጥሪ ዘይምብቃዕና እዩ’’ ብምባል ኣብ ኩሉ ኩርንዓት ዓለም ዝርከብ ኤርትራዊ መንእሰይ ፍልልያቱ ኣወጊዱ ክሓብር ጸዊዓ።
ኣቦ መንበር ናይታ ነዚ ዋዕላ ዘወሃሃደት ኮሚተ ኮይኑ ክሰርሕ ዝጸንሐ መንእሰይ መሓሪ ኪዳነ ብወገኑ ህዝቢ ኤርትራ ካብዚ ሕጂ ኣጋጢምዎ ዘሎ ብድሆታት ሓራ ክወጽእ እንተኾይኑ ብቅኑዕ ንስለ ለውጢ ሃቐና ፡ብሓቅኛ ናይ ቃልሲ ወኒ፡ብተባዕ ናይ ምቅላስ መንፈስ፡ብንጹህ ናይ ሕልና ሞራል፡ብሓያል ናይ ሓድነት እምነት ሃገርና ናብ ንቡር ጉዕዞ ፍትሒ፣ሰላምን ብልጽግና ክንመርሓ እንተ ሰሪሕና ክንዕወት ኢና፣ ብምባል መደረ ኣስሚዑ።
ኣብቲ ናይ መኽፈቲ ኣጋጣሚ ኣስታት 400 ዝኾኑ ተሳተፍቲ ክርከቡ እንከለዉ፣ ናይ ሕቶን ርእይቶን ግዜ’ውን ከምዝነበሩ ተፈሊጡ።
እዚ ዋዕላ ክሳብ ሰምበት ንሳልስቲ ዝጸንሕ ከም ዝኾነን ኣብ መደባቱ ድማ ዝተፈላለዩ ዉልቀሰባት መደረ ከስምዑ ተዓዲሞም ከም ዘለዉ ካብቲ ዝተዘርግሐ መደብ ምርዳእ ይከኣል።


text:
ንዘፈር ጥዕና ኢትዮጵያ ዝውሃብ ናይ ልምዓት ሓገዝ ኣብቶም ዝሓለፈፉ ዓመታት ንኣሽሓት ህፃውንቲ ካብ ሞት ከምዘድሐነ ሓደ ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን ረድኤት ዩናይትድ ስቴትስ ኣፍሊጦም።እቲ ምዕባለ ዝርአ ዘሎ ቀርኒ ኣፍሪካ ኣብ ውሽጢ ፍርቂ ክፈለ ዘመን እቲ ዝኸፍአ ድርቂ ኣጋጢሙዎ ኣብዝተብሃለሉ እዋን እዩ።
ኣማሓዳሪ ትካል ዓለምለኸ ልምዓት ዩናይትድ ስቴትስ USIAD ራጂቭ ሻህ ሓደ ዓመት ኣብዘይመልአ እዋን ንኻልእይ ግዜ ኣብ ኢትዮጵያ ዑደት ዝፍፅሙ ዘለው ካብ ድርቅን ሓደጋን ንምውፃእ ዓሊሞም ይስርሑ ኣብዘለው ፕሮግራማት እምነት ስለዝሓደሮም ምዃኑ ገሊፆም።መብዛሕቲኦም ኢትዮጵያዊያን ኣብ ዝነብሩሎም ናይ ገጠር ከባቢታት ቁፅሪ ትካላት ጥዕና ብተዓፃፃፊ ክውስኹ ዝተገብረ ሓገዝ’ውን ሓቢሮም።
ንዓመታት ተሓባቢርና ሳላ ዝሰራሕና ህይወት 36 ሽሕ ኢትዮጵያዊያን ህፃውንቲ ዘድሐነ ሓገዝ ገይርና ዝበሉ እቶም ሓላፊ ‘’ከምዚ ዝዓይነቶም ሰፋሕቲ ውፅኢታት ምዕብልትንትን ዕውቲን መፃኢት ኢትዮጵያ ንምርኣይ መሰረት ዘንብር ተስፋ እዩ።’’
ኢትዮጵያ ካብ ሃገራት ኣፍሪካ እታ ድኻን ብድርቂ እትጥቃዕን ሃገር እያ።እንተኾነ ኣብ ብርክት ዝበሉ ዘፈራት ኣወንታዊ ለውጥታት ይርአዩ ከምዘለው ሓዱሽ ዝተኻየደ መፅናዕቲ ይሕብር።ኣብ ኣተዓባብያ ሽግር ዘጋጥሞም ህፃውንቲ ኣብ 2000 ኣ/ፈ 58 ሚእታዊ ዝነበረ ናብ 44 ሚእታዊ ወሪዱ’ሎ።
ቅድሚ 20 ዓመታት ካብ ሓሙሽተ ህፃውንቲ እቲ ሓደ ሓሙሽተ ዓመት ከይመልኦ ይሞት ነይሩ።ሎሚ ግን ካብ 11 ህፃውንቲ እቶም 10 ሓምሻይ ናይ ልደት ዓመቶም የኽብሩ ኣለው።ሓላፊ USIAD ሻህ እቲ ዝተረኸበ ውፅኢት ኢትዮጵያ ናይ ረድኤት ገንዘብ ውፅኢታዊ ብዝኾነ ኣገባብ ትጥቀመሉ ስለዘላ እዩ ይብሉ።
ኣብ ሽግር ዝርከብ ዘፈር ትምህርቲ ኢትዮጵያ ዝተርአየ ምምሓይሽ ንእሽተይ እዩ ብመሰረት እቲ መፅናዕቲ።ኢትዮጵያ ኣብቶም ዝቕፅሉ ሓሙሽተ ዓመታት ቀዳማይ ቤት ትምህርቲ ንኹሉ ህፃን ንምብፃሕ ዝሓዘቶ ሸቶ በቲ ዝተትሓዘሉ ናህሪ ይኸይድ ኣሎ።
ዩናይትድ ስቴትስ እታ ዝዓበየት ንኢትዮጵያ ሓገዝ ትህብ ሃገር እያ።ኣብዝሓለፈ ዓመት ጥራሕ 425 ሚሊዮን ዶላር ንውሕስነት ምግብን ህፁፅ ፕሮግራም ረድኤትን፡400 ሚሊዮን ዶላር ንዘፈር ጥዕናን 20 ሚሊዮን ዶላር ድማ ንፕሮግራማት ትምህርትን ሓዊሱ ብድምር ዝሓገዘቶ ገንዘብ ናብ 900 ሚሊዮን ዶላር ዝፅጋዕ እዩ።


text:
ሰበስልጣን ካሜሩን 10 ጋዜጠኛታት ሕትመትን ፈነወን ንሰለስተ ኣዋርሕ ካብ ስራሕ ኣጊዶም።ናይታ ሃገር ቤት ምኽሪ ኮሚንኬሽን እቶም ጋዜጠኛታት ዘይሙያዊ ስራሕቲ ይሰርሑ ኣለው ክብል ይኸሶም።ሰብሙያ መራኸቢ ማዕኸናት ግን ንመንግስቲ ብምንቃና ኢና ተኣጊድና ይብሉ።
ምኽትል ፕሬዝዳንት ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ኮሚንኬሽን ካሜሩን ጆሴፍ ጃንቪየር እቶም ዝተገዱ 10 ጋዜጠኛታት ናይታ ሃገር ክብሪን ናይ ገለ ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስትን ንምፅላም ዘይተጨበጡ ሓብሬታት ክዝርግሑ ዝፀንሑ እዮም ኢሎም።
ነዚኦም ቆፂረን ዘስርሓ ጋዜጣታት፣መድብራት ሬድዮን ቴሌቪዥን እቲ እገዳ ኣብ ግብሪ ምውዓሉ ከረጋግፃ ኣለወን ኢሎም ጆሴፍ ዳንቪየር።
እቲ እገዳ ኣብ ግብሪ ምውዓሉ ከረጋግፁ፣ነቲ ትእዛዝ ዘይቕበሉ እንተኾይኖም ክኣ ሰበስልጣ ንፖሊስን ክኣስሩዎምን ከምኡ እውን ንቶም መራኸቢ ማዕኸናት ክዕሸጉ ንዝምልከቶም ወገናት ኣዚዘ ኣለኹ እዮም ዝብሉ።
ክእገዱ ሕቶ ካብዘቕረቡ ክልተ ላዕለዎት ሰበስልጣን ፕሬዝዳንት ፓል ቢያ ይርከቡዎም።
እቶም ዝተኣገዱ ጋዜጠኛታት ንግዕዝይና፣ድኹም ምሕደራን ን34 ዓመታት ኣብ ስልጣን ምፅናሕ ፕሬዝዳንት ፓል ቢያ ብምንቃፍና ስቕ ከብሉና ስለዝደለዩ እዩ ይብሉ።
ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ኮሚንኬሽን ካሜሩን ከም ናይ መንግስቲ መሳርሒ ወይ ቕልፅም ተገይሩ ስለዝርአ ብጋዜጠኛታት እታ ሃገር ተቐባልነት የብሉን።ፕሬዝዳንት ቢያ ነቲ ቤት ምኽሪ ከምዝፈጠሩዎን ንዕኡ ዝመርሑ ሰባት እውን ባዕሎም ከምሸሙን ተገሊጡ’ሎ።
ዶብ ኣልቦ ጋዜጠኛታት ዝተብሃለ ንጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ትካል ቁፅሪ ዝእገዱ ዘለው ጋዜጠኛታት ምብዝሑ ዝሕብሮ ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ኮሚኒኬሽን ኣብ ልዕሊ መራኸቢ ብዙሃን ካሜሩን ወገናዊነት ዘርኢ ምዃኑ እዩ ክብል ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ነቒፉ ነይሩ።


text:
ዩኒቨርሲቲ ዓዲ ግራት ሎሚ ዓመት ካብ መንጐ ዘመረቖም 1027 ተምሃሮ እቶም 28 ኤርትራውያን እዮም። ኤርትራውያን ቢላል የዕብዮን ራህዋ መሓርን ከምኡ እውን ኢትዮያውያን ገነት መብራህቱን መርሃዊት ተኽለሃይማኖትን ብዝልዓለ ውፅኢት ወርቂ መዳልያ ረኺቦም ዝተዓወቱ እዩ።
ቢላል የዕብዮ ምሉእ 4 ነጥቢ ገነት መብራህቱ 3.96 ከምኡ እውን ራህዋ መሓርን መርሃዊት ተኽለሃይማኖት ማዕረ 3.92 ኣመዝጊቦም ብዝለዓለ ጽምብል ተሸሊሞም።
ዓዲ ግራት ዩኒቨርሲቲ ዘተግብሮ ዘሎ ተምሃሮ ተኰር ሜላ ኣመሃህራ ተምሃሮ ኣብ ምትሕግጋዝ ክምርኰዙ ዘኽእል እዩ ዝብል ርእይቶ ሂቦም ኣለዉ። እቲ ዩኒቨርሲቲ ገና ዘይተርነዐ ምስ ምዃኑ ከማልኦ ዝግባእ ተወሳኺ ዓቕሚ እኳ እንተሃለወ በቲ ዝርካቡ ዓቕሚ ፅቡቕ ፍልጠት ክዓትሩ ከምዝሓገዞም እውን ይዛረቡ።
ኣብ እዋን ትምህርቶም ፅቡቕ ተማሓዝዮም ትምህርቶም ከምዝዛዘሙ እውን ይገልፁ፤ ብፍላይ ካብ መምህራን ድማ ብቐረባ ጠመተን ድጋፍን ኣይተፈለየናን ኢሎም።
ኤርትራዊት ራህዋ መሓሪ ቅድሚ ሎሚ ካብ ካልእ ዩኒቨርሲቲ ዝተመረቑ ኤርትራውያን ተመሊሶም ናብቲ ዝነበርሉ መፅንሒ ስደተኛታት ክኣትዉ ከምዝተገበረ ኣዘኻኺራ እዚ ድማ ክኸውን ኣይምነበሮን ትብል። ዝተፈላለዩ ገበርቲ ሰናይ ተምሃሮ ምስ ተመረቑ ዕድል ስራሕ ክረኽቡ ክሕግዙ ይግባእ ብምባል ተማሕፂና ኣላ።


text:
ኣብ ኣሜሪካ ዝነብሩ ኣይተ ሰለሞን ሓጎስ ምስ ስድረኦም ሄርሜላ ሓጎስን ናሆም ሓጎስን ብምዃን ዝላ ኣኹዎም 340 ዝተፈላለዩ መፅሓፍቲ ንተምሃሮ ካልኣይ ብርኪ ቤት ምህርቲ ፅገሬዳ ተዋሂቡ ኣሎ።
ነቲ ሓገዝ ዘበርከቱ ተወላዲ እቲ ከባቢ ኣይተ ፍፁም ኣስገዶም ንለገስቲ ብሽም ህዝብን ተምሃሮን ፅገሬዳ ኣመስጊኖም። ብተወሳኺ ካልኦት ደቂ ዓዲ እውን ዝተፈላለዩ ናውቲ ቤት ትምህርቲ ብምውፋይ ንህፃውንቲ ተምሃሮ ፅቡቕ ተስፋን ሓቦን ከስንቕዎም ይግባእ ኢሎም።
ነቲ መፅሕፍቲ ዝተረከቡ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ትምህርቲ ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ ካልኣዩ ገብረሂወት ኣብቲ እዋን “ኣይተ ፍፁም ኣስገዶም ቅድሚ ሎሚ እውን ካብ ጃፓን ኤምባሲ ዘምፅዎ 800,000 ቕርሺ ተወሰኽቲ መምሀሪ ክፍልታት ብምህናፅ እቲ ቤት ትምህርቲ 9ይን 10ይን ንኸምህር ዘኽአሉ ፈታዊ ልምዓት እዮም፤ እዚ ናይ ሎሚ ሓገዝ እውን ብአኦም ኣቢሉ ዝተረኸበ እዩ ብሽም ህዝቢ ክነመስግኖም ንፈቱ’’ ኢሎም።
ቤት ትምህርቲ ፅገሬዳ መምሀሪ ክፍልታት ወላ’ኳ እንተተሃነፀላ ተምሃሮ ክሻብ ሎሚ ኣብ ባይታ ኮፍ ኢሎም ይማሃሩ ምህላዎም ግና ይረአ።
ተምሃሮ 10ይ ክፍሊ ምስወድኡ ናብ ዩኒቨርሲቲ ዘቕፅሎም ትምህርቲ መሰናድኦ ድማ ኣብቲ ከባቢ ስለዘየለ ተምሃሮ ናብ ውቕሮን መቐለን ካልኦት ከተማታት ትግራይ ከይዶም ክመሃሩ ይግደዱ በዚ ድማ ብሰንኪ ዝተፈላለዩ ፀገማት ትምህርቶም ስለዘይቕፅሉ ቢሮ ትምህርቲ ትግራይ ፍታሕ ንኸናዲ ኣይተ ፍፁም ተማሕፂኖም።
ፅገሬዳ ካብ ውቕሮ ክልተ ኣውላዕሎ 38 ኪሎ ሜትሮ ርሒቓ ትርከብ ብዙሕ ዘይተመሓየሸት ጥንታዊት ሓውሲ ከተማ እያ።


text:
ኣባላት ኮንግረስን ሰነተራትን ኣሜሪካ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዘሕለፎ ውሳነ ቆልዑ ብናይ ወጻኢ ዜጋታት ምዕባይ መስርሕ ደው ክብል ዘሕለፎ ውሳኔ ደጊሙ ንኸፅንዖ ሓቲቶም።መንግስቲ ኢትዮጵያ ብሕጋዊ መንገዲ ቆልዑ ንኸዕብዩዎም ቅድሚ እቲ ውሳነ ምሕላፍ ጉዳዮም ዝጀመሩ ስድራቤታት ንኽውድኡ ዝሓትት ደብዳበ እውን ንቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ፅሒፎም ኣለው።
74 አባላት ኮንግረስን 47 ሰነተራትን ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዝርከብ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ብ ኣምባሳደር ግርማ ብሩ አቢሎም ናብ ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያ ደሳለኝ ኣብ ዝጸሓፍዎ ደብዳበ መንግስቲ ኢትዮጵያ አብ ዝሓለፈ 16 ሚያዝያ ዘሕለፎ ቆልዑ ንናይ ወጻኢ ዜጋታት ንመዕበይ ምሃብ ደው ክብል ዝብል መምርሒ አብ ከይዲ ንዘለው ልዕሊ 200 ኣሜሪካዊያን ስድራቤታትን ኢትዮጵያዊያን ህጻናትን ዘጉሃየ ውሳነ’ዩ ኢሎም ኣለው።
ስለዝኾነ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ውሳነ ደጊሙ ከጽንዖ ይግባእ ክብሉ’ውን ሓቲቶም።


text:
ቀዳማይ ዓመት ዝኽሪ ህልቂት ኤርትራውያን ኣብ ላምፐዱዛ
ድሕሪ’ቲ ንዓለም ዘሰምበደ፡ ኣብ ባሕሪ ኣፍደገ ላምፐዱዛ ዘጋጠመ ህልቂት ኣማኢት ኤርትራውያን ዜጋታት፡ ንምዝካር “ብትረ-ኦቶብረ” (ሰለስተ ጥቅምቲ) ዝጽውዑ ዝተፈላለዩ ማሕበራት ኢጣልያን ውህደት ንደሞክራስያዊት ኤርትራን (Coordinamento Eritrea Democratica) ዝፍለጡ ተቓለስቲ ብሓባር ካብ 3ክሳብ5 ጥቅምቲ (ዓርቢ፥ ቀዳምን ሰንበትን) ናይ ዝኽሪ መደብ ተወዲቡ ኣሎ።
እዚ ንህልቂት ኤርትራውያን ዜጋታት ግዳያት ባሕሪ ብምውካል፡ ብኢጣልያውያንን ኤርትራውያን ማሕበራት ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ተመዲቡ ዘሎ ዝኽሪ፥ ንኹሎም እቶም ኣብ ጉዕዞ ስደት፡ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብሓደጋ ህይወቶም ዝሰኣኑ ስደተኛታት እውን ዝዝክር እዩ።
እቲ መደባት ንሰለስተ መዓልታት ዝቕጽል ኮይኑ፡ እታ ቀዳመይቲ መዓልቲ፡ ዓርቢ 3 ጥቅምቲ ንህልቂት ላምፔዱዛን ግዳያት ባሕርን ንምዝካር ከምእተወፈየትን፡ እተን ዝተረፋ ክልተ መዓልታት ቀዳምን ሰንበትን ከኣ፡ እቶም ካብ ዝተፈላለየ ቦታታት መጺኦም ኣብቲ ዝኽሪ ዝሳተፉ ኤርትራውያን፡ ብዛዕባ እቲ መሪር ህልቂት ዘስዓበ ጠንቂ ስደትን ፍልሰትን ህሉው ኩነታት ሃገርን ብምዝታይ፡ ብስም ግዳያት ላምፐዱዛ ተወሃሂድካ ንምስራሕ ዘተ ክካየድ ተመዲቡ ኣሎ።
ኮሚተ ውህደት ዝኽሪ ላምፓዱዛ ከምዝሓበረቶ፡ እታ ቀዳመይቲ ናይ ዝኽሪ ዕለት ዓርቢ 03 ጥቅምቲ፡ ሰዓት 4.00 ወጋሕታ ፡ ልክዕ ኣብታ ግዳያት ባሕሪ ብሓደጋ ዝጠፍኡላ ሰዓትን ቦታን፡ ምስቶም ካብቲ ጥፍኣት ዝደሓኑ ውጻእ መዓትን፡ ስድራ-ቤት ግዳያትን ብሓባር ኮይኖም 368 በራሪ መብራህቲ ናብ ሰማይ ክውንጭፉ እዮም።
ቀጺሎም፡ ልክዕ ኣብቲ ረዲኤት ድሕነት ዝተጀመረሉ ሰዓት፡ ብወከልቲ ኩሎም ሃይማኖታት ዝፍጸም ዝኽረ ፍትሓት (ቅዳሴ) ከምዝካየድ፡፡ ድሕሪኡ ድማ ነበርቲ ላምፐዱዛ፡ ስድራቤት ግዳያት ላምፐዱዛ ፡ ኩሎም እቶም ኣብ ረድኤት ዝተሳተፉ ወለንታኛታት፡ ማሕበራት ግብረ ሰናይን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ዝሳተፍዎ ኣብቲ ሓደጋ ዘጋጠመሉ ቦታ ዝዛዘም ሰለማዊ ሰልፊ ከምዝካየድ። ካብኡ ስዒቡ፡ ሓይልታት ባሕርን ወነንቲ ናእሽቱ ጀልባታትን ኣብቲ ረዲኤት ዝተሳተፉ ገፈፍቲ ዓሳን ብሓባር ኣብቲ ናይ ሓደጋ ቦታ ናይ ዝኽሪ ዕምበባ ከምዘንብሩን ብምምሕዳር ከተማ ላምፐዱዛን ብኻልኦትን ዝቕረብ ካልእ ናይ ዝኽሪ መደብ እውን ከምዘሎ ተሓቢሩ ኣሎ።
ኣብቲ ንክልተ መዓልታት ዝቕጽል መደብ፡ ብማሕበራት ጥልያንን ካልኦት ኣህጉራውያን ትካላትን ዝተመደበ ንመሰል ስደተኛታት ዝምልከት ዝተፈላለየ ኮንፈረንስ ፕሮግራምን ተዳልዩ ከምዘሎ እውን ኣሰናዳኢት ኮሚተ ትሕብር።
በዚ ኣጋጣሚ እዚ ኩሉ ዓቕሚ ዘለዎ ግዱስ ሃገራዊ ኣብዚ ታሪኻውን ሕልናውን ዝኽሪ ብኣካል ክሳተፍን ንምዕዋቱ ኪደጋገፍን፡ እቲ ብኣካል ክመጽእ ዘጸግሞ ከኣ ነዚ ማሕበራት ጥልያን እኳ ከይተረፋ፡ ብሕልናዊ መንፈስ ዝዝክሮኦን ዝዋስኣሉን ዘለዋ ናይ ዜጋታትና ህልቂትን ጥፍኣትን ዝኽሪ ኣኣብ ዘለዎ ሽምዓ ኣብሪሁ ብመንፈስን ብጸሎትን ክሳተፎ ብምዕዳም፣ ነቲ ዕማም ንምዕዋት ከም ቀደሙ ብሞራልን ንዋትን ተርኡ ክጻወት ንምሕጸን።
እዚ ታሪኻዊ ዝኽሪ ብመንፈስን ኣካላውን ተሳትፎ ክበዓልን ክዝከርን፡ ኣብ ኢጣልያ ዝቖመት ኮሚተ ብሓላፍነት ክትዋሳኣሉ ጂኦግራፊያዊ ግዴታኣ’ኳ እንተኾነ ብዘይ ተሳትፎን ደገፍን ናይ ኩሉ ደላይ ሰላምን ፍትሕን ዜጋታትና ክሰልጥን ክዕወትን ስለዘይከኣል፣ ኩሉ ሃገራዊ ዜጋ ብኣካል ይኹን ብኣበርክቶ ክሳተፎ ትጽውዕ።
ውህደት ንደሞክራሲያዊት ኤርትራ ኢጣልያ
ኮሚተ 3 ጥቅምቲ ኢጣልያ


text:
ዴታ ነጋዳይ ዶናልድ ትራምፕ ትማሊ ለይቲ ኣብ ኒውዮርክ ማንሃተን ሆቴል ንዝተአኸቡ ደገፍቶም ብዝለዓለ ሓጎስ ዓወቶም አብሲሮም።
ኣብዚ ናይ ዓወት መደረኦም ሂላሪ ክሊንተን ብቴሌፎም ናይ እንኳዕ ሓጎሰኹም መልእኽቲ ምግላጸን ሓቢሮም።
ምምራጽ ዶናልድ ትራምፕ ነታ ኣብ ዓለም ብቁጠባ ካልኣይ ደረጃ ዝሓዘት ቻይና ሕቶታት ፈጢሩ ኣሎ ብተወሳኺ ካልኦት ብልምዲ መሻርኽቲ ኣሜሪካ እየን ተባሂለን ዝፍለጣ ሃገራት’ውን እዚ ሻቕሎት ከምዘሎ ይግለጽ ኣሎ።
ሩስያ ንዶናልድ ትራምፕ ምምራጽ ብሓጎስ ከምዝተቐበለቶ ገሊጻ’ላ። ኣብ መንጎ ሩስያን ኣሜሪካን ሓድሽ ምዕራፍ ዝምድና ዝኸፍት ምኻኑ ጥንቓቐ ብዝመልኦ ተስፋ ገሊጻ’ላ።
ሚኒስትር ወጻኢ ኢራን መሓመድ ካቫድ ዛሪፍ ዝቕጽል ፕረዝደንት ኣሜሪካ ነቲ ብመንግስቲ ኣሜሪካ ብዛዕባ ኑክሌር ኢራን ዝተፈጸመ ውዕልን ቅጥዕታትን ክጅምሮ ኣለዎ ኢሎም ኣለው።
ካብ ሓለፍነቶም ኣብ መወዳእታ እዚ ሒዝናዮ ዘለና ናይ ኣውሮጳዊያን ዓመት ዝሰናበቱ ዋና ጸሃፊ ሕቡራት ሃገራት ባን ኪ ሙን ዶናልድ ትራምፕ ፕረዝደንት ኣሜሪካ ኾይኖም ብምዕዋቶም እንዃዕ ሓጎሰኹም ብምባል መንግስቲ ኣሜሪካ ነቲ ንዓለማዊ አካል ዝአተዎ ቃል አዘኻኪሮም።
ምሉእ ትሕዝቶ ኣብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ኤኮኖሚ
ኩሎም ሰራሕተኛታት ልዕሊ እቲ ቅድሚ ቀረጽ ብቐጥታ ካብ ኣታዊ ዝጓደል ብዝሒ ገንዘብ ንላዕሊ (ሚንስተፍራድራግ) ኣብ ዓመት ዘእትዉ ቀረጽ ይኸፍሉ እዮም።ዝበዝሐ ክፋል ቀረጽ ናብቲ ሰራሕተኛ ዝቕመጠሉ ኮሙነ ይኸይድ፣ ገሊኡ ከኣ ናብ ፊልስኮሙነን መንግስቲን ይኸይድ። ብዕድመ ጦሮታ ዝወጹ፣ ገንዘብ ሽቕለት-ኣልቦነት ዝቕበሉን ካልእ ዓይነት መንግስታዊ ሓገዛት ዝቕበሉ ውን ቀረጽ ይኸፍሉ እዮም። ትካላት ንመንግስቲ ቀረጽ ይኸፍላ።
ኩሉ ንገዝኦ ኣቕሓን መብዛሕትኡ ኣገልግሎታትን ውን ግብሪ ንመንግስቲ ንኸፍለሉ ኢና። እዚ ግብሪ እዚ መርቨርዲኣቭጊፍት (አምቨኣ ወይ ሙምስ) ይበሃል። ንቡር ብዝሒ ሞምስ 25 ሚእታዊት እዩ፡ ንመግቢ ግን 15 ሚእታዊት እዩ። ስለዚ ኣቕሓ ክትገዝእ ከለኻ ገለ ክፋሉ ከም ግብሪ ናብ መንግስቲ ይኸይድ ኣሎ። ሙምስ ኣገዳሲ ምንጪ ኣታዊ እዩ ንመንግስቲ። ልዕሊ 20 ሚእታዊት ውህሉል ኣታዊ ቀረጽንግብርን መንግስቲ ካብ ሙምስ እዩ ዝመጽእ።
ድሕንነታዊ ሕብረተሰብ ኖርወይ ክውን ክኸውን ብዝተኻእለ መጠን ዝበዝሐ ሰብ ኣብ ስራሕ ብምውፋርን ቀረጽ ብምኽፋልን እጃሙ ከበርክት ሓደ ቅድመ-ኩነት እዩ። ኣታዊ መንግስቲ ካብ ወጻኢታት ዝለዓለ ክኸውን ኣለዎ።
ገለ ክፋላት ረብሓታት ድሕንነት ሕብረተሰብ ኖርወይ መንግስቲ እዩ ሓላፍነት ዝስከመሉ፣ ንኣብነት ምሕደራ ሆስፒታል። ይኹን ደኣ እምበር ኮሙነታት እየን ንዝበዝሐ ክፋል ረብሓታት ድሕንነት ሓላፍነት ዝስከማ።


text:
መልእኽቲ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ!!
ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብቲ ካብ 31 ሓምለ ክሳብ 09 ነሓሰ 2010 ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተጋብአ ዕውት ሃገራዊ ዋዕላ ዝተመዘዘ ኣካል ምዃኑ ዝዝንጋዕ ኣይኮነን። ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ብዋዕላ ንዝተነብረሉ እምነት እናንኣደ፡ ንውሳኔታቱን ለበዋታቱን ኣብ ግብሪ ንምውዓል ዘይሕለል ጻዕርታት ክገብር ምዃኑ የረጋግጽ።
ካብቲ ቀንዲ ዕማማት ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ከኣ ትጽቢት ህዝብና ንምርግጋጽ፡ ውድቀት ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ንምቅልጣፍን ኣብ ሃገርና ሕብረ ሰልፋዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት ንምህናጽን፡ ንሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጢ ብዘይዝኾነ ፍልልይን ኣድልዎን ናብ ሓደ መኣዲ ዘተ ብምምጻእ፡ ኣብ መንጎ ኤርትራውያን ስልጡን ልዝባት ንምክያድን ዕውት ሃገራዊ ጉባኤ ናብ ሽቶኡ ንምብጻሕን ኢዩ።
ነዚ ሃገራዊ ዕላማታት’ዚ ንምዕዋት ድማ ኮምሽን ምዕሩይ ተሳትፎ ኩሎም ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ክፍልታት ሕ/ሰብናን ፖሎቲካዊ ሓይልታቱን ምርግጋጽ ዘለዎ ተደላይነት ዘይስገር ምዃኑ ይኣምን። ካብዚ እምነት’ዚ ብምብጋስ ከኣ፡ ኮምሽን ምስ ኩሎም ሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋትን ደሞክራስያዊ ለውጢ ንምርግጋጽን ድሌት ዘለዎ ኣካላት ብንጹህ ሕልና ሓቢሩ ክሰርሕ ምዃኑ ባህግታቱ ይገልጽ።
ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ንዝተሰከሞ ሓደራ ኣብ ሽቶኡ ንምብጻሕ ሕድሕድ ምትዕግጋብ፡ ምትእምማንን ግልጽነትን ኣገዳሲ መሳርሒ ዕዮታቱ ምዃኑ ይግንዘብ። ስለዚ ኩልኩም ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ ክፍልታት ሕ/ሰብና፡ ሃገራውያን ባእታታት፡ ፖሎቲካዊ ሓይልታትን በርጌሳዊ ማሕበራትን……ወዘተ ኣብ ከባቢኩም ምስ ዝርከቡ ኣባላት ኮምሽንን ከምኡ’ውን ምስቶም ንኮምሽን ንምትሕግጋዝ ዝቆሙ ዘለዉ ህዝባዊ ሽማግለታትን ሓቢርኩም ክትሰርሑ ኮሚሽን ብክብሪ ይጽውዕ።
በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ቀጥታውን ቁኑዕን ሓበሬታ ንምርካብ ወይ ሕቶታትን ሃነጽቲ ሓሳባትን ለበዋታትን ንኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ዝምልከት ንምቕራብ፡ በዚ ወግዓዊ ኢ-መይል ናይ ኮሚሽን encdc2011@gmail.com ክትሓቱን ሓሳባትኩም ከተቕርቡን ይጽውዕ።
ዓወት ንህዝቢ ኤርትራ !!
ዓወት ንሃገራዊ ጉባኤ !!
ውድቐት ንምልካዊ ስርዓት ህግደፍ !!
ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ
06 ጥቅምቲ 2010
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1636


text:
ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ቍጠባዊ ዓቕሚ ዜጋታት ንምምሕያሽ ብዝወጸ – ጨቓዊት ናይ ምዕዳል መደብ፡ ልዕሊ 176 ሽሕ ጨቓዊትን ናይ ገደና ደርሁን ከምእተዓደላ ተገሊጹ። ሓላፊ ጨንፈር ልምዓት እንስሳ ኣብ’ቲ ዞባ ኣቶ ዳኒኤል...
Category - haddas ertra
ኣብ 22 ምምሕዳራት ከባቢ ንኡስ ዞባ ዓረዛ፡ ልዕሊ 53 ሽሕ እንስሳታት ኣንጻር ውሽጣውን ግዳማውን ሕማማት ተኸቲበን። ኣብ’ቲ ካብ 15 ሓምለ ጀሚሩ ንክልተ ሰሙን ዝቐጸለ ሰፊሕ ወፍሪ፡ ኣብ 24 ነቑጣታት፡ 50,600 ጤለ-በጊዕ ጸረ...
ሚኒስትሪ ትምህርቲ፡ ካብ 6 ንኡሳን ዞባታት ደቡብ ንዝተዋጽኡ ኣካየድቲ ትምህርቲ፡ ኣብ ኣገዳስነት ምድላው ውሁድ ውጥን ኣተገባብራ መደባት ትምህርቲ ዝቐንዐ፡ ካብ 26 ሓምለ ክሳብ 2 ነሓሰ ኣብ ከተማ ደቀምሓረ ስልጠና ወዲቡ። እዚ ካብ...
ብደረጃ ሃገር ተበጊሱ ዘሎ ንጥፈታት ምግራብን ምፍዋስ ማይክዖታትን ዘጠቓልል ሓምላይ ወፍሪ ንምዕዋት፡ ኣብ ዞባ ማእከል ዝርከባ መደበራት ፈልሲ እኹል ቀረብ ፈልሲታት ከምዘዳለዋ፡ ሓለፍቲ ኣብያተ-ጽሕፈት ሕርሻ ኣብ ንኡሳን ዞባታት ገሊጾም።...
ገዲም ተጋዳላይ ኮሎኔል መሓሪ ተስፋማርያም ተስፋይ፡ ብ28 ሓምለ ኣብ መበል 74 ዓመት ዕድመኡ ብሕማም ተሰዊኡ። ኣብ ወርሒ ሰነ 1976 ኣብ ህዝባዊ ሓይልታት ሓርነት ኤርትራ ዝተሰለፈ ተጋዳላይ መሓሪ ተስፋማርያም፡ ኣብ እዋን ሓርነታዊ...
ኣብ ንኡስ ዞባ ጎልጅ፡ ብውሕጅ ተበላሽዩ ንምንቅስቓስ ተሽከርከርቲ ኣጸጋሚ ኮይኑ ዝጸንሐ ቢንቶ ገርገፍ፡ ነበርቲ ናይ’ቲ ምምሕዳር ከባቢ ምስ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ተወሃሂዶም ብዝወሰዱዎ ተበግሶ ተጸጊኑ። ነቲ ስራሕ ዝመርሐ መሃንድስ...


text:
Radio Erena: 16 August 2020
ንኣጠቓቕማ ፈለግ ናይል ብዝምልከት ኣብ መንጎ ኢትዮጵያ፣ ግብጽን ሱዳንን ዝካየድ ዝነበረ ዝርርብ ተቛሪጹ ድሕሪ ምጽናሕ፣ ዳግማይ ክበራበር ተስፋ ከምዘሎ ተገሊጹ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ሱዳን ዓብደላ ሓምዶክ ብዓርቢ 14 ነሓሰ ምስ ላዕለዎት ሰበስልጣን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ድሕሪ ዘካየዶ ዝርርብ፣ ጉዳይ ፈለግ ናይል ብዘተ ጥራይ ክፍታሕ ከምዘለዎ ኣብ ስምምዕ ምብጽሑ ገሊጹ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ሱዳን ነቲ ናይ ቴሌፎን ዝርርብ ምክያዱ ሓደ መዓልቲ ድሒሩ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ግብጺ ሙስጣፋ ማድቡሊ ናይ ሓደ መዓልቲ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ንምፍጻም ናብ ካርቱም ኣትዩ።
ድሕሪ’ቲ ኣኼባ ግብጺን ሱዳንን ኣብ ዘውጸኦኦ ናይ ሓባር መግለጺ፣ ተቛሪጹ ዘሎ ዘተ ኣብ መንጎ ሰለስቲኤን ሃገራት ክቕጽል ዘኽእል እማመታት ብምሕንጻጽ ኣብ ናይ ሓባር መረዳእታ ክብጻሕ ከምዘለዎ ተሰማሚዐን።
ግብጺ፣ ነቲ ጉዳይ ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ክኣትዎ ምሕታታ ዝፍለጥ እዩ። እንተኾነ ኢትዮጵያ፣ ምትእትታው ሳልሳይ ኣካል እንተተደልዩ ዞባውያንን መሻርኽቲ ሃገራትን ከምዘለዋ ድሕሪ ምግላጻ እዩ፣ ብመንጎኝነት ደቡብ ኣፍሪቃን ሕብረት ኣፍሪቃን እቲ ዘተ ቀጺሉ። እንተኾነ ንሱ’ውን ፍረ ከይተረኽቦ ኣብ ዕጹው ማዕጾ እዩ በጺሑ።
ብሰንኪ’ዚ ኢትዮጵያ እትሃንጾ ዘላ ዲጋ ዝተፈጥረ ወጥሪ ኣብ መንጎ’ዘን ሰለስተ ሃገራት፣ ናብ ዲፕሎማስያዊ ቁርቁስ ክዓርግ ብዙሕ ግዜ ኣይወሰደሉን። ካብኡ ከይሓልፍ ግና ኩሎም ወገናት ብርግኣት ናብ መኣዲ ዘተ ክቐርቡ ካብ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ዓለም ጻውዒት ክቐርብ ጸኒሑ’ዩ።
======================


text:
Jelal Yassin Aberra – እቲ ዕሉል ተቓላሳይ ንመንነት ጀበርቲ ቀስ ብቐስ መንነትን ክብርታትን ካልኦት ህዝቢ ኤርትራ እናጥፍአ ሓድሽ መንነት ጀበርቲ ከጸባብቕን ክኹልዕን ዝውዕል ናይ ዘመና ተበላጺ ፖለቲከኛ – ሓደ ብሓደ ነቶም ክሕይሉኒ እዮም ዝብሎም ኣብ ትሕቲኡ ከም ዝሑቆፉ ይገብር። ንኣብነት ከም በዓል ዶር. መሓመድ ኬር ዑመር – ካብ ባርካ፣ ተስፋይ ተምነዎ – ካብ ሓማሴን፣ ወዲ ፍሊፖን ካልኦት ውልቀሰባት ይኹኑ ውድባት ሓደ ብሓደ እናወሓጠ ንቃልሱ ብዘይ ተጻብኦ ዕዉት ንክከውን ዝቃለስ ዘሎ ምሁርን በሊሕን ፖለቲከኛ ዘመና እዩ። ብዙሓት ውን በቲ ንሱ ዝኽተሎ ጥበብ ሰዲዕም ዕላማ ጀላል ያሲንን ብጾትን ኣብ ምትግባር ብዘይ ተጻብኦ ክዉን ንምግባር ኣበርቲዑ ይሰርሕ ኣሎ።
Jelal Yassin ABERRA ናይ Social Anthropology ምሁር ኮይኑ ሳልሳይ ወለዶ ካብ Hagos ABERRA – ወኪል ማሕበር Khatmiyyah ኣብ ከበሳ ኤርትራ ዝነበረ እዩ። ኣብዚ ግዜዚ ድማ ብስም መሰል ብሄር ጀበርቲ እናተንቀሳቐሰ ኣብ ኤርትራ ሓድሽ ማእከልነት ጀበርቲ (Jebertiyyah Order) ንምትካል ይሰርሕ ኣሎ።
ማእከልነት ክበሃል ከሎ ልክዕ ከምዚ ናይ ደቂ al-Mirghani ኣብ ከሰላ ዘሎ ሃይማኖታዊ ዝሰረቱ ቅዉም ማእከል ኮይኑ ኣብታ ሃገር ድማ ሱር ተኺሉ ንዝሰፍሐ ዕላማታቱ ይንቀሳቐስ። እዚ ምንቅስቃስ እዚ ነቲ ዝጸንሐ ሕብረተ-ሰብ እናወሓጠ ብካልእ ዘይነበረ ሓድሽ መንነት ኣብ ምትካእን ድሕሪ ኣማኢት ዓመታት ድማ ብፍጹም ዘይነበረ ሓድሽ መንነት ዘለዎ ሕብረተሰብ (Jabartiyyah) ክትካእ ይከኣል።
እዚ ዝኾነሉ ድማ እቲ ዝነበረ ሕብረትሰብ ብዝተፈላለየ እናደኸመን እናጸነተን ስለዝኸይድ ክብርታቱን ባህሉን በቲ ሓድሽ ሕብረተሰብ እናተሰርቀን እናተለወጠን ቀስ ብቐስ ይቕህም። እዚ ማለት ግና እቲ ዝነበረ ሕብረተሰብ ይጸንት ማለት ዘይኮነስ ናብቲ ሓድሽ መንነት እናረዓመ ስለዝኸይድ መንነቱ ይቕይር። ዝነበረ ታሪኹ ድማ ይርሳዕ። ብፍላይ እቲ ዝነበረ ባህልን ክብርን ኣምጻር እቲ ሓድሽ ሕብረተሰብ ስለዝኾነ ከም ሓደ ፍንፉን ተቖጺሩ ክጉሓፍ ከም ዘለዎ ይግበር። እዚ ኣብ Social Evolution (Social Anthropology) ኣዝዩ ረቂቕ ዓውደ ፍልጠት ኮይኑ ምስዚ ብJelal Yassin ABERRA ዝቕለስ ዘሎ ቃልሲ መንነት ብሄረ ጀበርቲ ብዙሕ ዘመሳስሎ ኣገባባት ኣለዎ።
ንጀላል ያሲን ኣበራ ኣቦሓግኡ(Grand father) ኣብ ግዜ መግዛእቲ ጣልያን ወኪል Khatmiyyah Order) ኣብ ከበሳ ኤርትራ ኮይኑ ምስቶም ኣብ ከሰላ ዝማእከሎም መራሕቲ ሃይማኖት ደቂ al-Mirghani ጥቡቕ ርክብ ዝነበሮ ኮይኑ ከም ወኪል ኣብ ኣስመራ ሓያል ምንቅስቓስ ኣሕዋት ኻትምያ መስሪቱ። ንሱ ዝመስረቶ ጨንፈር ድማ ክሳብ ሕጂ ኣብ ማእከል ኣስመራን ካልኦት ኣብ ከበሳ ዝርከባ ከተማታት(ብፍላይ ኣብ ሰራየ) ስሩዕ ስርሐን ይቕጽላ አለዋ።
እቲ ብኣበራ ሓጎስ ዝጀመረ ምንቅስቃስ ድማ እንሆ ሕጂ ናብ ሳልሳይ ወለዶ ሰጊሩ ኣብ Norway ከም ስደተኛ ኮይኑ ዝነብር ወዲ ወዱ ንABERRA HAGOS ዝኾነ Jalal Yassin ABERRA ይቕጽል ኣሎ። እዚ ናይ ሕጂ ፍሉይ ዝገብሮ እንተሃልዩ ጨንፈር ኻትምያ ዘይኮነስ ማእከልነት ጀበርቲ(Jabartiyyah Center) ኣብ ኤርትራ ንምትካል ብፖለቲካውን ሃይማኖታውን ምንቅስቃሳት ዝተሰነየ ሓያል ውዳበ ዘለዎ ቃልሲ ኣብ ምክያድ ይርከቡ። ዕላማ ናይዚ ምንቅስቓስ ድማ ብስም መሰል መንነት ብሄረ ጀበርቲ ዝንቀሳቐስ ግን ከኣ ነቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ሕብረትሰብ ግቡእ ክብሪ ዘይህብ ምንቅስቓሳት ጽባሕ ውን ዘይተደልየ ነውጽታት ኣብ ሕብረተሰብ ኤርትራ ክፈጥር ይኽእል እዩ።
ቀዋሚ ሕብረተሰብ ዝበሃል የሎን። Social evolution ኩሉ ግዜ ምስ ሃለወ እዩ። ነገር ግና ኣብ ፖለቲካዊ ነውጽታት ተሓቢእካ ዝግበር ሽርሕታት እንትርፎ ኣሉታዊ ሳዕቤን ኣዎንታዊ ፍልቀት( Positive Evolution) ከኸትል ኣይክእልን እዩ።
ብፍላይ ድማ ንሓደ ሕብረተሰብ እናወንጀልካን እናኣጸለምካን(ንኣብነት ነቲ ትግርኛ ዝዛረብ ክርስትያናዊ ወገን ኤርትራ) ዝግበር ምስፍሕፋሕ ነቲ ባህርያዊ ዝኾነ evolution ጨውዩ – systematic and direct elimination of societies and social values የኸትል እሞ መልክዕ ናይ መግዛእቲ ይሕዝ። ብፍላይ እዚ ዕላማ’ዚ ብፖለቲካዊ ስልጣን ክጭበጥ ምስ ዝሕሰብ ኣዝዩ ሓደገኛ ሳዕቤን ይህልዎ።
ወላ’ኳ Jelal Yassin ABERRA ዝገብሮ ዘሎ ረቂቕ ኲናት ውልቃዊ ክበሃል እንተኸኣለ እቶም ጎኑ ጎኑ ዝንቀሳቐሱ ውልቀ ሰባት(ንኣብነት Dr. Mustafa Lysedie) ማሕበራት(ማሕበረ ኮም ጀበርቲ) ፖለቲካዊ ውድባት(Al-Nahda Party) ወዘተ ብመሰረቱ እቲ ብኣበራ ሓጎስን ደቁን ዝጀመረ ፖለቲካውን ሃይማኖታውን ቃልሲ ንምቕጻልን ኣብ ሸትኡ ንምብጻሕን እዩ። እዚ ድማ ብስም ብሄረ ጀበርቲ ጉልባብ ተጠቒምካ ማእከልነት ጀበርቲ(Jabartiyyah Center/Order) ንምምስራት እዩ። እዚ ማእከል ድማ ቀንዲ ሕመረቱ ሃይማኖት እስልምና ኮይኑ ንመንነትን ማሕበራዊ ክብርታት(Identity and Social Values) ሕብረተሰብ ጀበርቲ ዝቕልስ ዝዓለመ ማእከልነት ምቛም ማለት እዩ።
እዚ ምምስራት ማእከልነት ብቅንዕናን ግሉጽን ምስ ዝስራሕን ዝህነጽን ጸገም ዝፈጥር ኣይኮነን። ድሮ ኣብ ኤርትራ ብዙሓት ማእከላት ነናተን መንነትን ክብርታትን ዘለወን ናብ ሕብረተሰብ ኤርትራ’ውን ዓቢ ጽልዋ ዘለወን ብዙሓት እየን። እዘን ማእከላት ሃይማኖታውን ቁጠባዊ ፖለቲካዊ ባህላዊ ወዘተ ክኾና ይኽእላ።
ንኣብነት ናይ Orthodox ዝተፈላለየ ማእከልነት ኣሎ። ናይ ካቶሊክ ዝተፈላለየ ማእከልነት ኣሎ። ናይ ምስልምና ዝተፈላለየ ማእከልነት (ብፍላይ ናይ Sunnah Islam) ወዘተ።
ማእከላት ንምቛም ናብ ዘየድሊ ፖለቲካዊ ሸንኮለል ምኻድ ኣየድልን እዩ። ብፍላይ ንከማኻ ማእከልነት ዘልዎ እናጸለምካ ወይ ክብሪ ከይሃብካ ማእከልነት ክትፈጥር ምጽዓር ብፍጹም ቅኑዕ ኣይኮነን።
ህዝቢ ኤርትራ ድማ ነዚ ብJelal Yassin ABERRA ዝምራሕ ቃልሲ ማሕበር ጀበርቲ(Jabartiyyah Order) ከስተውዕለሉን ካብ ዘየድሊ ምርጻም ወጺኡ ብፍልጠን ንቕሓትን መሰል ኩሉ ኤርትራውን ክብርታት ኤርትራውን ዝኽበረሉ ኩነታት ኣብ ምፍጣር ሓቢሩ ክቃለስ ይግባእ።፡
ኣብ’ዚ ግዚ’ዚ ኤርትራዊ ማእከልነት (Eritrean Order) የብልናን። ማእከልነት ኤርትራ ከይ ተኸልካ ካልኦት ንኣሽቱ ማእከላት ኣብ ምምስራት ዝግበር ቃልሲ ድማ ኮንቱ ድኻምን ፍሽለትን እዩ ዘስዕብ። እንሆ’ውን ኣብ’ዚ 27 ዓመት ብዘይ ዝኾነ ማእከልነት ስለዝተረፈ ህዝቢ ኤርትራ ፋሕ ፋሕ ይብል ኣሎ።
ኣነ ከም ኤርትራዊ ዕላማይ ማእከልነት ኤርትራውያን(The New Eritrean Order) ንምምስራት እዩ። ነዚ ማእከልነት ክውን ከይከውን ዝንቀሳቐሱ ሓይልታት ድማ ብዝከኣለኒ ኣብ ምልላይን ብዛዕብኦም ናብ ህዝቢ ምቅላዕን ይንቀሳቐስ ኣለኹ።ሓደካብዚ ምንቅሳቕሳተይ ድማ ከም በዓል Jelal Yassin ABERRA ዝገብርዎ ዓይነት ቃልሲ ህዝቢ ንኽፈልጦም ምግባር እዩ። ህዝቢ ፈሊጡ ድማ ከከም ኣድላይነቱ ድማ ክግምግምን ይሕግዝ።


text:
ኣብ ሽወደን እቲ ሓድሽ ሂወትካ ጀምሮ
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 20 6 2019
መንበሪ ፍቓድ ምስ ረኸብካ እንታይ ክትገብር ከምዘድልየካን ነየኖት በዓል መዚታት ክትውከስ ከምዘለካን ዝምልከት ሓበሬታ ኣብዚ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
-
ናብ ሽወደን ምግዓዝ ኣመልክት
ናብ ሽወደን ክትግዕዝ ከለኻ ኣብዚ ኣብ ህዝባዊ መዝገብ ክትምዝገብ ኣለካ። ኣብ ህዝባዊ መዝገብ ክትምዝገብ ናይ ግድን ናብ ሽወደን ከም ዝገዓዝካ ከተመልክት ኣለካ። ነዚ ናብ ሓደ ናይ ብዓል መዚ ግብሪ ናይ ኣገልግሎት ቤት ጽሕፈት ብምብጻሕ ትገብሮ።
ናብ ሽወደን ከም ዝገዓዝካ ከተመልክት ናብ በዓል መዚ ግብሪ ክትኸይድ ከለኻ ኣብ ህዝባዊ መዝገብ ንኽትምዝገብ ናትካ ሓበሬታ እውን ክትህቦም ኣለካ። ኣብ ህዝባዊ መዝገብ ንምምዝጋብ ናብ ሽወደን ምግዓዝኩም ከተመልክቱ ከለኹም፡ ኵሎም ናብ ሽወደን ዝገዓዙ ኣባላት ስድራ ቤትካ፡ ቈልዑ እውን ምሳኹም ክህልዉ ኣለዎም። ብዓል መዚ ግብሪ ንዓኻን ንስድራ ቤትካን ኣብ ህዝባዊ መዝገብ ምስ መዝገብኹም ናብቲ ከም ዝገዓዝኩም ዘመልከትክምሉ ኣድራሻ ሓደ ውልቃዊ ቍጽሪ መንነት (personnummer) ዝሓዘ ደብዳቤ ክልእክልኩም እዮም።
ቅድሚ ናብ'ቲ ቤት ጽሕፈት ኣገልግሎት ምኻድካ ነቲ "Anmäl flyttning till Sverige" (ምምልካት ብዛዕባ ናብ ሽወደን ምግዓዝ) ዝብል ኣብ ናይ ብዓል መዚ ግብሪ መርበብ ሓበሬታ ዘሎ ቅጥዒ ክትመልኦ ትኽእል ኢኻ። ኣብኡ እንታይ ሓበሬታን ሰነዳትን ከም ዜድሊ እውን ክትርኢ ኢኻ፣ ናብ'ቲ ቤት ጽሕፈት ኣገልግሎት ብዓል መዚ ግብሪ ምስ በጻሕካ ድማ ነቲ መስርሕ ከም ዝቀላጠፍ ክገብሮ ይኽእል እዩ። ኵሉ ሰብ ነዚ ኤ-ኣገልግሎት ክረኽቦን ክጥቀመሉን ይኽእል እዩ። ነቲ መመልከቲ ቅጥዒ ምስ መላእካዮ ሓቲምካ ናብ'ቲ ቤት ጽሕፈት ኣገልግሎት ሒዝካዮ ክትከይድ ኣለካ። ኮምፕዩተር ክትረክብ ዘይትኽእል እንተ ዄንካ፡ ኣብ'ቲ ቤት ጽሕፈት ኣገልግሎት ክትልቀሐን እትኽእል ኮምፕዩተራት ኣለዋ።
-
Folkbokföring (ህዝባዊ መዝገብ)
ኵሎም ኣብ ሽወደን ዝቕመጡ ኣብ ህዝባዊ መዝገብ ይምዝገቡ እዮም። ኣብኡ ብዛዕባ ኣብ ሽወደን ኣየኖት ሰባት ከም ዝቕመጡን ኣበይ ከም ዝቕመጡን ሓበሬታ ይምዝገብ።
ናብ ቤት ጽሕፈት ኣገልግሎት ናይ ብዓል መዚ ግብሪ ምግዓዝ ከተመልክትን ኣብ ህዝባዊ መዝገብ ንኽትምዝገብን ክትከይድ ከለኻ፡ ነቲ ብዓል መዚ ግብሪ ካባኻ መልሲ ዝደልየሉ ሕቶታት መልሲ ክትህበሉ ክትክእል ኣዚዩ ኣገዳሲ እዩ። ዝጐደለ ሰነዳት ወይ ዘይመለስካዮ ሓደ ሓደ ሕቶታት እንተ'ሎ ኾይኑ፡ ኣብ ህዝባዊ መዝገብ ንኽትምዝገብን ውልቃዊ ቍጽሪ መንነት ንኽትረክብን ኣጸቢቑ ነዊሕ ግዜ ክወስድ ይኽእል እዩ።
ንብዓል መዚ ግብሪ ቅኑዕ ሓበሬታ ሂብካዮም እንየ ዄንካ፡ ኣብ ህዝባዊ መዝገብ ንኽትምዝገብ ኣስታት ኣርባዕተ ሰሙን ክወስድ ይኽእል እዩ። እቶም ምሉእ ሓበሬታ ዝሓዙ ምልክታታት ቀዳምነት ይወሃቦም። ሓበሬታ እንተ ጎዲሉ ንነዊሕ እዋን ምናልባት እውን ንብዙሕ ኣዋርሕ ክትጽበ ትኽእል ኢኻ። ሽዑ ንብዓል መዚ ግብሪ ቅኑዕ ናይ ርክብ ሓበሬታ ሂብካዮም ክትውን እውን ኣገዳስኢ እዩ። ብዛዕባ እቲ ዘይመለስካዮ ወይ ዘይሃብካዮ ነገር ክሓትቱኻ ደልዮም ክረኽቡኻ እንተ ዘይክኢሎም ዝያዳ ክትጽበ ክትክእል ኢኻ። ስለዚ ቅድሚ ናይ'ቲ ምግዓዝ ዘመልከትካዮ መልሲ ምርካብካ ናብ ካልእ ቦታ ምስ ትግዕዝ ንብዓል መዚ ግብሪ ክትሕብሮም ኣገዳሲ እዩ። እቲ ወረቓቕትኻ ናብ ቅኑዕ ኣድራሻ ምእንቲ ክመጽእ።ናብ ናይ ብዓል መዚ ግብሪ ናይ ኣገልግሎት ቤት ጽሕፈት እዚ ዝስዕብ ክህልወካ የድሊ፡
- ፓስፖርት፡ ፓስፖርት እንተ ኣልዩካ
- ናይ ሽወደን መንበሪ ፍቓድ
- ምርዑውን ዘይምርዕውን ምዃንካ ዘረጋግጽ ሰነድ
- ቈልዑ እንተ ኣለዉኻ ኾይኖም ናይ ደቅኻ ወረቐት ምስክር ልደት
- ኣድራሻኻ
-
Personnummer (ቊጽሪ መንነት)
ካብ ብዓል መዚ ግብሪ ኣብ'ቲ ህዝባዊ መዝገብ ከም ዝተመዝገብካ መልሲ ምስ መጸካ፡ ውልቃዊ ቍጽሪ መንነት (personnummer) እውን ክመጸካ እዩ። ውልቃዊ ቍጽሪ መንነት ነዚ ዝስዕብ ኣድላዪ እዩ፦
- ካብ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ዝተፈላለዩ ክፍሊታት ክትቅበል ንኽትክእል።
- ናይ ባንክ ሕሳብ ምኽፋት
- ንወረቐት መንነት ንኸተመልክት
- ንኤለክትሮኒካዊ መንነት ንኸተመልክት።
- ኣብ ናይ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ናይ መትከል እግሪ መደብ ንጥፈታት ንኽትካፈል።
-
Id-kort (ወረቐት መንነት)
ኢደ-ኩርት ኣሕጽሮት ናይ ወረቐት መንነት እዩ። ወረቐት መንነት፡ ዕድሜኻን መንነትካን ንምርግጋጽ (መን ሙዃንካ መርትዖ ምቕራብ)፡ ንኣብነት ካብ ቤት መድሃኒት መድሃኒት ክትወስድ ከለኻ፡ ኣብ ሓደ ድኳን ብካርድ ክትከፍል ከለኻ ወይ ኣብ ባንክ ጕዳይካ ከተሳልጥ ከለኻ ትጥቀመሉ። ወረቐት መንነት ንምውጻእ ኣብ ሓደ ሓደ ናይ ብዓል መዚ ግብሪ ናይ ኣገልግሎት ኣብያተ ጽሕፈት ከተመልክት ትኽእል ኢኻ።
ቅድሚ ኣብ ቤት ጽሕፈት ኣገልግሎት ንወረቐት መንነት ከተመልክት ምብጻሕካ፡ ነዚ ዝስዕብ ናይ ግድን ከተማልእ ኣለካ፡
- ኣብ ሽወደን ህዝባዊ መዝገብ ምዝጉብ ሙኳን፡
- 13 ዓመት ዝመላእካ፡
- 400 ክሮና ናይ መመልከቲ ክፍሊት ዝተኸፈለን ከም ዝኸፈልካ ዘረጋግጽ ሓደ ቅብሊት ወይ ናይ ባንክ ናይ ሕሳብ ጸብጻብ ከተርኢ ክትክእል ኣለካ።
- መን ሙኳንካ ከተርኢ ክትክእል (መንነትካ ከተረጋግጽ)። ቅቡል ዝኾነ ሰነድ መንነት (ንኣብነት ፓስፖርት) ወይ ብቑዕ መንበሪ ፍቓድ ምሳኻ ተማላእ።
- ናይ ወለድኻ ፍቓድ ክህልወካ ኣለዎ (ትሕቲ 18 ዓመት እንተ ዄንካ)።
-
ናይ ባንክ ሕሳብ ምኽፋት
-
E-legitimation (ኤለክትሮኒካዊ ወረቐት መንነት)
ኤ-መንነት፡ ኣብ መርበብ (ኮምፕዩተር) ንስኻ ንስኻ ሙዃንካ ዘርኢ ወረቐት መንነትካ እዩ። ኣብ ኢንተርኔት ነቲ ኣገልግሎት ዝቕርብ ኣየናይ ብዓል መዚ፡ ኮሙን ወይ ትካል ( ንኣብነት ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕን ብዓል መዚ ግብሪን) ሙዃኑ ብዘየገድስ ንብዙሕ ኣገልግሎታት ሓንቲ ኤ-መንነት ክትጥቀም ትኽእል ኢኻ።
ናይ ባንክ መንነትን (BankID) ተንቀሳቓሲ ናይ ባንክ መንነትን (Mobilt BankID) ካብቲ ዓሚል ዝኾንካሉ ባንክ ከተውጽእ ትኽእል ኢኻ።
-
ምስ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ርክብ ግበር
ናይ መንበሪ ፍቓድ ውሳኔ ምስ ተዋህበካ ብዝተኻእለ መጠን ቀልጢፍካ ምስ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ርክብ ክትገብር ኣገዳሲ እዩ። ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ኣብ መደብ መትከል እግሪ ክትሳተፍ ዝፍቀደልካ እንተ ኾይኑ ይውስኑ።
ናብ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ክትከይድ ከለኻ ነቲ ካብ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ዝተዋህበካ ውሳኔ ናይ መንበሪ ፍቓድ ምሳኻ ሒዝካዮ ኪድ። ብቐዳምነት ዝግበር ምሳኻ ዝሰማማዕ መደብ ንጥፈታት ምእንቲ ክግበረልካ ክኽእል ሓደ ናይ ዝሓለፈ ተመኩሮኻን ትምህርትኻን ግምገማ ምግባር እዩ። እቲ ግምገማ ቅድሚ ኣብ ህዝባዊ መዝገብ ምምዝጋብካን ውልቃዊ ቍጽሪ መንነት ምርካብን ክጅመር ይኽእል እዩ። ይኹን'ምበር ናይ መንበሪ ፍቓድ እተዋህበካ ዘርኢ ሰነዳት ክህልወካ ኣለዎ፣ መንነትካ ድማ ከተረጋግጽ ክትክእል ኣለካ። ኣብቲ ግምገማ ዝግበረሉ እዋን ካብ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ክፍሊት ክወሃበካ እዩ።
ኣብ መደብ መትከል እግሪ ክትምዝገብ ንኽትክእል፡ ናይ ግድን ኣብ ህዝባዊ መዝገብ ዝተመዝገብካን ውልቃዊ ቍጽሪ መንነት ዝተወሃብካን ክትከውን ኣለካ። ስለ'ዚ እዩ ብእተኻእለካ መጠን ቀልጢፍካ ምእንቲ ኣብ ህዝባዊ መዝገብ ክትምዝገብ ነቲ ብዓል መዚ ግብሪ ናብ ሽወደን ምግዓዝ ከተመልክት ከለኻ ዘቕርቡልካ ሕቶታት ክትምልሶ ኣገዳሲ ዝኸውን።
ናብ ስራሕ ወይ ትምህርቲ ዘእቱ ንጥፈታት ንኽትጅምር ኣብ መደብ መትከል እግሪ ዝተመዝገብካ ክትከውን ኣለካ። ሽዑ ካብ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ናይ መትከሊ እግሪ ክፍሊት ንኸተመልክት ዕድል ኣለካ።
ኣብ ሽወደን ሓድሽ መጻኢ እንተ ኾይንካን ኣብ መደብ መትከሊ-እግሪ ድማ ምስ ትሳተፍን፡እዚ ጽዑቕ-ዓመት ዝበሃል ንዓኻ ጽቡቕ ኣጋጣሚ ክኸውን ይኽእል እዩ።ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ስሉጥ ብዝኾነ ኣገባብ ኣብ ሓደ ናይ ስራሕ ቦታ ኮይንካ ኣብ ሰዓታት ስራሕን ነጻ-ግዜን ክትመሃር ወይ ናይ ስራሕ ልምምድ(ፕራቲክ) ክትገብ ትኸእል።እቲ ዕላማ ብዝቐልጠፈ ስራሕ ንኽትረክብ እዩ።
-
ክፍሊት ካብ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት
ኣብ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ኣብ ናይ እግሪ መትከሊ መደብ ምስ ተመዝገብካ፡ ካብ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ንኽፍሊት ተመልክት። ኣብ ወወርሒ ናይታ ዝሓለፈት ወርሒ ተመልክት።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ 22.2018
አቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ……………
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………
ማር.3:22-30
አስተንትኖ
“ብሓቂ እብለኩም አለኹ፥ ንሰብ ኩሉ ኃጢአትን ዝጸረፍዎ ዘበለ ጸርፍን ኺኅደገሎም እዩ። እቲ ንመንፈስ ቅዱስ ዝጸረፈ ግና፥ ንዘለዓለም ኩነኔ ደአ ይኾኖ እምበር ፈጺሙ አይኅደገሉን እዩ።”
አብዚ ናይ ሎሚ ዝሰማዕናዮ ቃል አምላኽ መምህራን ሕጊ ህላዌ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ከም ሓደ ፈታኒ ዘፍርህ ጉዳይ ገሮም ይሃስብዎ ንሥልጣኖም። ምኽንያቱ እቶም ዝኽተልዎም ዝነበሩ አሕዛብ ነቲ አረጊት ትምህርቲ ገዲፎን ናብቲ ናይ መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ሓድሽ ትምህርቲ ይኸዱ ስለዝነበሩ። ስለዚ ካብ ኢየሩሳሌም ነቲ ሓቂ ክቕበሉ ዘይኮነስ ንክርስቶስ ጎይታ ንኽኩኑኑ ዝመጹ መምህራን ሕጊ – ብኤል ዜቡል ዘውጽኦም ዘሎ” እንዳበሉ ይዛረቡ። ኢየሱስ አብ ግዜ ጥምቀቱ አብ ዮርዳኖስ መንፈስ ቅዱስ ብምሳል ርግቢ አብ ልዕሊኡ ኸምዝወረደ ነንብብ። በንጻሩ ፈሪሳውያን ግና ርኹስ መንፈስ አለዎ ክብሉ ይርከቡ።
ንሱ ድማ ብምሰላ ከምዚ እንዳበለ ይምልሰሎም። “ሰይጣን ንሰይጣን ከመይ ገይሩ ኼውጽኦ ይኽእል፧ ሓንቲ መንግሥቲ ንሓድሕዳ እንተ ተፈላለየት፥ እታ መንግሥቲ እቲአ ኽትቀውም አይትኽእልን እያ። ሓንቲ ስድራ ኸአ ንሓድሕዳ እንተ ተፈላለየት፥ እታ ስድራ እቲአ ኽትቀውም አይትኽእልን እያ። ከምዚ ኢሉ ብምሰላ ድሕሪ ተዛሪቡ ቀጺሉ ሓደ ትምህርቲ ይህብ። “ብሓቂ እብለኩም አለኹ፥ ንሰብ ኩሉ ኃጢአትን ዝጸረፍዎ ዘበለ ጸርፍን ኺኅደገሎም እዩ። እቲ ንመንፈስ ቅዱስ ዝጸረፈ ግና፥ ንዘለዓለም ኩነኔ ደአ ይኾኖ እምበር ፈጺሙ አይኅደገሉን እዩ።” በሎም።
አብዚ መምህራን ሕጊ ነቲ ስራሕን ተግባርን መንፈስ ቅዱስ ክጸርፉን ከራኽሱ ይርከቡ። ኽሲ መምህራን ሕጊ ምጽላም ምክፋእ ጥራይ አይነበረን እንታይ ደአ ምርኻስ ንመንፈስ ቅዱስ። ነቲ ክርስቶስ ተሰኪሙዎ ዘሎ ሓይሊ አምላክ ምስ ሸይጣን ክተማሳስሎ ማለት ነቲ ተግባርን ስራሕን ተልእኮን መንፈስ ቅዱስ ምቅዋም ማለት ኢዩ። ብተወሳኺ ነቲ ምሕረት አምላኽ አባኻ ከምዘይሰርሕ ምግባር ማለት ኢዩ።
ንመንፈስ ቅዱስ ምጽራፍ ማለት እግዚአብሔር ብኽርስቶስ ከምዝሰርሕ ምንጻግ ማለት ኢዩ። እዚ ምንጻግ እዚ እቲ ዝዓበ ናይ ወዲ ሰብ ሓጢአት ኢዩ። ወዲ ሰብ አብዚ ኩነታት ስጋብ ዘሎ ንድኅነት ርሁቕ ይኸውን። “ ብእኡ ክንድኅን ዚግባእ ካልእ ስም አብ ትሕቲ ሰማይ ንደቂ ሰብ አይተዋህበን። ስለዚ ድኅነት ብሓደ ኻል እ ከቶ የልቦን። ግ.ሓ.4,12. እምነት አብ ክርስቶስ ጥራይ ኢዩ አብቲ መንግስተ አምላኽ – አብ ድኅነት አምላክ ከሳትፈና ዝኽእል።
ስለዚ አብዚ ክንርድኦ ዘለና እግዚአብሔር መሓሪ አቦ ኢዩ። ኃጢአት አንጻር መንፈስ ቅዱስ ነቲ ብ እግዚአብሔር ብነጻ ዝወሃበካ ዝቐርበልካ ምሕረት ምንጻግ ማለት ኢዩ። እግዚአብሔር አይኮነነ ክምሕር ዘይደሊ፥ ምኽንያቱ ምሕረት አምላክ ደረት ይብሉን፤ ወዲ ሰብ ኢዩ ነቲ ድሕነት ዘይቅበሎ፡፡ ንምሕርተ አምላኽ ዘይምቅባል ከአ ኩኔኔ የምጽእ። እግዚአብሔር ግና መዓልታዊ ተሳተፍቲን ወረስቲ መንግስተ ሰማይን ንኽንከዊን ወትሩ ዕድምኡ ምስ አቅረበ ኢዩ። ንሕና ነዚ ዕድመ እዚ ተቀቢልና አብ ምሕረቱ አሚና አብ ቅድሚኡ ክንቀርብ የዲሊ። እቶም ተነሲሖም ምሕረቱ ክቕበሉ ዘይደሊዩ – ነቲ ጸጋ አምላኽ ንምቕባል ማዕጾ ልባትና ንዓጹ አለና። በዚ ኸአ ንኅድገት ኃጢአቱን፤ ነቲ ብመንፈስ ቅዱስ ዝተዋህበ ድኅነቱን ስለንነጽግ፤ ናብ ዘለዓለማዊ ጥፍአት ነምርሕ።
ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ በቲ ዝገብሮ ዝነበረ ተአምር ሓድሽ ትምህርቲ ካብቲ ልምድን አከያይዳን ፈሪሳውያን ወጻኢ ስለዝነበረ አብ መንጎ መማህራን ሕጊን የሱስን ዘይምስምማዕ ይፍጠር። ንአብነት አዝማዱ ዓቢዱ ኢዩ ዝብል እምነት አሕደሩ። እቶም ካብ ኢየሩሳሌም ዝወረዱ መምህራን ሕጊ “ ርኹስ መንፈስ ከምዝሓደሮ ገሮም ይገልጽዎ”
ዝኸበርኩም ኣኅዋትን ኣኅትን ካብዚ ናይ ሎሚ ቃል ኣምላኽ ተበጊስና እምበአር ነፍሲ ወከፍና ገዛእ ርእስና ምሕረት አምላኽ ንምቕባል ወትሩ ኽፉታት ክንከዊን ይግበአና። ናብ መንበረ ኑዛዜ ቀሪብና ምሕረትን ቡራኬ አምላኽን ክንቅበል ይግበአና። እግዚአብሔር ብአማላድነት ኪዳነ ምሕረት ነዚ ይሓግዘና። አሜን!
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………
ኣባ ሓጎስ ተስፋጋብር


text:
ፖሊስ ኣሜሪካ ስቴፈን ፓዶክ ኣብ ላስ ቬጋስ ስለ ምንታይ ጠያይቲ ብምዝናብ ን59 ሰባት ከምዝቐተለን ንኣስታት 600 ሰባት ከምዘቑሰለን ዝኾነ ይኹን ኣፋፍኖት ኣይረኸቡን።ሓው ናይቲ ተጠርጣሪ ስድራቤት ከም ሃገሩ በቲ ተግባር ከምዝሰንበደ ይገልፅ።ናይ ኣሜሪካ ፕረዝደንት ዶናልድ ትራምፕ ብቕድሚ ትማሊ ሰንበት ዝተፈፀመ መቕተልቲ ንፁር ሰይጣናዊ ተግባር ክብሉ ፀዊዖምዎ።ፅባሕ ረቡዕ ናብ ላስ ቬጋስ ንምኻድ’ውን መደብ ኣለዎም።
እቲ ቶኳሲ ኣብ መበል 32 ደብሪ ናይ ሆቴል ክፍሉ መስኮት ቀዲዱ ናይ ሙዚቃ ምርኢት ይከታተሉ ኣብ ልዕሊ ዝነበሩ ኣሽሓት ሰባት ቶኺስ ከፊቱ።መሰኻኽር ከምዝገለፅዎ መጀመሪያ ቶኽሲ ምስ ሰምዑ ሪቺት ከምዝመሰሎምን ጥይት ምዃኑ ምስፈለጡ ግን ሰባት ብራዕዲ ኣልባቦም ከምዝጠፍአ ይገልፁ።ክርስቲን፣ቨኔሳን ኮርኒን ሰለስቲአን ብሓባር ከምዚ ክብላ ነቲ ኩነታት ይገልጻ።
“ገሊኦም ይወድቁ ነይሮም፣ገለ የእውዩ ገሊኦም ድማ ድምፆም ዓው ኣቢሎም ይሃድሙ ነይሮም።እግረይ ኣውፅእኒ ንሃድም ኔርና።ጥይት ምዃኑ እውን ርግፀኛ ኣይነበርኩን።ሰባት ኣብ ጥቓና ክወድቑ ጀሚሮም።”
ኣብ ላስ ቬጋስ ዝተፈፀመ መቕተልቲ ኣብ ቀረባ ታሪኽ ኣሜሪካ ብሓደ ዕጡቕ ዝተፈፅመ እቲ ዝኸፍአ ጃምላዊ መቕተልቲ እዩ።
ፕረዝደንት ትራምፕን ቀዳመይቲ እመቤት መላንያ ትራምፕ ከምኡ’ውን ምኽትል ፕረዝዳንት ማይክ ፔንስ ምስ በዓልቲ ቤቶም ብምዃን ትማሊ ሶኑይ ኣብ ዋይት ሃውስ ንግዳያት ብሓባር ዝኽሪ ኣካይዶም።ፕረዝደንት ትራምፕ ባንዴራ ትሒታ ንክትንብልበል ኣዚዞም።
ሓደ ኣብ ዕረፍቲ ዝነበረ ፖሊስ ኻልኦት ሰባት ከምልጡ ወይ ንኻልኦት ከውሊ ይህብ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ተቐቲሉ።
ድሕሪ እቲ ቅትለት ሰባት ንዝቖሰሉ ደም ንምልጋስ ነዊሕ ሪጋ ሒዞም ተራእዮም።ናይ ዋይት ሃውስ ሓላፊት ፕረስ ሳራ ሃካቢ ኣሜሪካዊያን ንናይ ላስ ቬጋስ መጥቓዕቲ ዝሃብዎ ግበረ መልሲ ንኢደን።
“እዚ ክትሓስቦ’ዃ ዘፀግም ተግባር ኣብ ዝተፈፀመሉ እዋን ሰባት ዘርኣይዎ ፍቕሪ ካብ ኣእምሮኻ ፈፂሙ ዝጠፍእ ኣይኮነን።ኣብነታዊ ተግባሮም ኣሜሪካዊ መንፈስ ፈፂሙ ዘይስበር ምዃኑ ነባሪ መዘኻኸሪ እዩ።”
ዳዒሽ እቲ ቀታሊ ኣብ ቀረባ ናብ እስልምና ዝተቐየረ እዩ ክብል ነቲ መጥቓዕቲ ሓላፍነት ከምዝወስድ ብኣገልግሎት ዜንኡ ኣዊጁ’ሎ።መርመርቲ ግን ኣብ መንጎ ተጠርጣሪን ዝኾነ ይኹን ጉጅለን ርክብ እንተነይሩ ክረኽቡ ኣይክኣሉን።
ነዚ ብዝምልከት ፖሊስ ጆሴፍ ሎምባርዶ ከምዚ ይብሉ።
“እዚ ውልቀ ሰብ በይኑ ዝተንቀሳቐሰ ብምዃኑ ዝተፈፀመ ነገር ብከመይ ምክልኻል ከምዝክኣል ኣይፈልጥን እየ።”
ምፅዋት ቁማር ካብ መጠን ንላዕሊ ዝፈቱን ክቡራት ብሽኩቲ ኣብ ፍሎሪዳ ናብ ዝርከባ ወላዲት ኣዲኡ ምልኣኽ ዘዘውትርን ሃብታም ሰብ ከምዝነበረ ስድርኡ ይገልፁ።
ሓዉ ነቲ ቀታሊ ኤሪክ ፓዶክ “ሓወይ ከምዚ ዝበለ ተግባር ፈፂሙ? ማለተይ ስቕ ኢሉ ከምዝነጠበ ነገርኮ እዩ፤ትፈልጥ ዲኻ? ከምቲ ቶኲሱ ዝቐተለና ዓይነት ኮይኑ እዩ ዝስምዓኒ ዘሎ።ማለተይ ንደቀይ እንተቐቲሉዎም እውን ዝገርም ኣይኮነን።”
እዚ ዳሕረዋይ ሓደጋ ልዕሊ ፖለቲካዊ መኽሰብ ጃምላዊ መቕተልቲ ንምክልኻል እንታይ ክግበር ኣለዎ ዝብል ሓድሽ መዘራረቢ ዛዕባ ኮይኑ’ሎ።ናብ ናይ ሙዚቃ ምርኢት ዝኣትው ቦርሳታትን ሻንጣታትን ምፍታሽ ብረት ንከይኣትው ክትከላኸል ይኽእል እዩ፤ናይ ላስ ቬጋስ ተጠርጣሪ ግን ነቶም እኩባት ሰባት ኣፀቢቑ ካብ ዘርኢ ናይ ሆቴል ክፍሊ እዩ ጠያይቲ ኣዝኒቡ ይብሉ ተንተንቲ።ዴቪድ ካትዝ ግሎባል ሰኩሪቲ ግሩብ ተባሂሉ ናይ ዝፅዋዕ ትካል ፈፃሚ ስራሕ እዩ።
“እዚ ዝተፈለየ እዩ።ኣዳለውቲ ናይቲ ሙዚቃ ምርኢት ከምዚ ዝበለ ናብ ሓደ ሆቴል ኣቲዩ ክፍሊ ንዝሓዘ ሰብ ደው ከብሉዎ ዘኽእሎም ተኣምር የለን።”
እቲ ቶኳሲ ስቲፌን ክራይግ ፓዶክ ዝተብሃለ 64 ዓመት ዝዕድሚኡ ጡረተኛን ነባሪ መስኲት ኔቫዳን እዩ።ዓብየቲ ብረት ሓዊሱ ኣስታት 20 ጠበናጁ ኣብ መንበሪ ገዝኡን ናይ ሆቴል ክፍሉ ከምዝተረኽበ’ውን ይፍለጥ።


text:
ጂቡቲ ብሓገዝ ቻይና ኣብ ኣፍሪቃ ነቲ ዝዓበየ ናጻ ዞባ ንግዲ ንምህናጽ ምቅርራባት ከምዝዛዘመት ፕረዚደንታ ኣፍሊጦም።
ዝሓለፈ መጋቢት ዝተኸትመ ውዕል ጂቡቲን ቻይናን፣ ኣብ ጂቡቲ 48 ስኼር ኪ/ሜ ወይ 19 ስኼር ማይል ናጻ ዞባ ንግዲ ክህነጽን፣ ቻይና ኣብ 60 ሃገራት ንዝኸፈተቶ ‘ሓደ ቀለበትን ሓደ መንገዲን’ መደብ ንምዕዋት ዝውዕልን’ዩ።
876 ሽሕ ዝህዝባ ንእሽተይ ሃገረ-ጂቡቲ ልዕሊ ዓቅማ ትሰርሕ ሃገር'ያ። ንሰራዊት ኣሜሪካን ፈረንሳይን ተተኣናግድ፣ ቻይና’ውን መደብር ትሃንጽ ኣላ፣ ናብ 99 ሚልዮን ዝህዝባ ኢትዮጵያ ዝኣትው 95 ሚእታዊ ኣቑሑ መተሓላለፊት’ያ።
ሓላፊ ኣገልግሎት ናጻ ዞባ ንግዲ ጂቡቲ ዓቡበከር ኦማር ‘ጂቡቲ ንኢትዮጵያ ጥራሕ ዘይኮነ ንደቡብ ሱዳን፣ ሶማልያን ሃገራት ዓበይቲ ቃላይ ክትጠቅም ኢና ንደልያ’ ይብል።
እቲ ዝኽፈት ናጻ ዞባ ንግዲ ን15 ሽሕ ሰባት ዕድል ስራሕ ክፈጥረሎም'ዩ።


text:
እዛ ዓለም ብከባባ፣ ብገፋሓ ፣መዓስ ኣኺላ ጸቢባ። እቲ ሰማይ ሓዛሊ ደመና ምስ ጠሊ፣ እታ ምድሪ ኣፍራይት ኩሉ ተኽሊ ምስ ወይኒ።ሰማይን ምድርን መዓስ ንኣመሎም ይዋሱኡ ኮይኖም ፣ ምስ ፈጣሪኦ እንተ ዘይተቃድዮም። ክልቲኦም ሓለፍቲ ድሕሪ ምጽኣት ዘይነበርቲ። ኣይክሰሱ፣ ኣይሕረሱ፣ ኣይኩለሉ፣ ንዘልኣለም ኣይጽገቡ። ንዓለም ዝፈጠራ ብከባባ፣ ብኹሉ ዘወቀባ ዘልመዓ ብጽገረዳ ፣ማያት ከፋፊሉ ደመና ሰሪዑ፣ ብፍጡራት ዘማዕረጋ። ብርሃን ንበይኑ […]
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ ኣምላክ 4.ምስ ሰባት ጽቡቅ ዝምድና ምፍጣር ምስ ኩሉ ሰብ ብሰላም ንበሩ ይብለና ቅዱስ መጽሐፍ ። መንፈሳዊ ሰብ ኣኽእሎ ረኺቡ ምስ ኩሉ ሰብ ብሰላም ክነብር ዓቢ ትዕድልቲ እግዚአብሔር ኣምላኽ እዩ። ሽዑ ድሌቱ ኵሉ ተግባሩ ናይ ሰባት ጽቡቅ እምበር ሕማቅ ክርኢ ኣይደልይን እዩ። እዚ ከኣ ናብ ክብረትን ትሕትናን የብጽሖ። ውሽጣዊ […]
ክዋዘ ‘ዶ ይሕሸኒ ክሓዝን እቶም ትፈትውኒ ጻላኢኺ ይሕዘን ኣፍኪ ብሰሓቅ ይምላእ ከም ትብሉኒ ይኣመን እየ። ብፍላጥ ይኹን ብዘይ ፍላጥ ዝበደልኩኹም እሞ ቂም በቀል ዝሓዝኩሙለይ ድማ ሕይወትኪ ብሓዘን ይምላእ ወይ ባዕልኺ ፍለጢ ትብሉ ትኾኑ መን ይፈልጥ። ናብ ኣርእስተይ ክምለስ።መብዛሕትኡ ግዜ ምስ ሰባት ብፍላይ ምስ ይዕሩኽተይን መሓዙተይን ክዕልል ከለኹ ብዋዛ እናቀልድኩ ሓጎስን ደስታን ንነብስይ ክምእርረላ ይደሊ። ሰሓቅን […]
ግዜ ምንቃሕ እዩ ፡ ዚብል ድምጺ ከም መቃልሕ ኣብ እዝነይ ምስ ተደወለ ፤ ከምዘይ ሰማዕኩ ደጊመ ክድቅስ አንተ-ፈተንኩ ፣ ካብቲ መጀመሪያ ዝነበረ ድምጺ ብዝሓየለ መልክዑ፤ ግዜ ምስጋና’ዩ ፣ እዋን ጸሎት ምስ ፈጣሪኻ ትራኸበሉ ሰዓት’ዩ ፡ ንምንታይ ከ ኣብ ግዜኡ ዘይግዜኡ ኣብ እምነትካ ዝይትጸዕ ዝብል ድምጺ ደጊመ ሰማዕኩዎ “ እቲ ብተግባረይ ዚተማረረ ነብሰይ” ምኻኑ'ዩ ። ኣይጸናሕኩን […]
እግዚአብሔር መደምደምታ ክገብረልና ስዝለ ዝፈተወ፣ ንሓድነትና ድማ ስለ ዝበሃገ፣ እቲ ኣብ ደምቤና ዝሰርሖን ዝሃንጾን ዘሎ ክብሪ ብዙሕ እዩ። መቐጸልታ ናይቲ ወትሩ መደምደምታ ንኽረኽብ እንምነዮ ዝነበርና ንሓድነት ቤተ-ክርስትያንና ዝቕውድ ድርዒ ሰላም ከልብሰና ለሚንናዮስ፣ ንመጻኢና ዘበስር ኣንፊ ብርሃን ዝሓዘ ሓድሽ ናይ ዕርቕን ሰላምን ታሪኽ ሰሪቱልና ይርከብ። እዚ ኣብ ትሕቲ ብዙሕ ተጻብኦን መንቀኝነት ኣጽራረ ቤተ-ክርስትያንን ዝከናወን ዘሎ ጻዕሪ፣ […]


text:
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ፡ አሜን። ቀደም ናይ ሃገርና ርእሰ ከተማ ዝነበረት ድባርዋ ኣብ ከባቢኣ ዝርከብ ጎቦ ብወገን ምዕራብ ብስም ቅድስት ድንግል ማርያም ዝተሓንፀት ካብ ቅድም ኣትኂዛ ብመልክዕ ገዳም ትርአ ነበረት። ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ ወዳን ምስ ዮሴፍን ሰሎሜን ነዛ ቦታ ኣብ ጊዜ ስደታ ከምዝረገጸታን ኮፍ ኢላትላ ከም ዝኃለፈትን ታሪኽ ይነግረና። […]
"ንሱ ግና ናብ በረኻ እናግለስ ይጽሊ ነበረ።" ሉቃስ 5=16 ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ'ውን ኩሉግዜ ክንተግህን ናቱ ምሳሌ ንኽንክተልን ነጊሩና እዩ፡ ፍጹም ጸጥታን ሰላምን ኣብ ዝሰፈነሉ ኣብ ውሽጢ ምድረ በዳ ናይ ጸሎትን ናይ ምስጋነ ሕይወትን ማዕረ ክንደይ ዝጸበቐ ክምዝኾነ አርኢዩና'ዩ መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮውሓንስ'ውን ናይ እግዚአብሔር ቃል ንሕዝቢ እስራኤል ንኽሰብኽ ክሳብ ዝጽዋዕ ኣብ ምድረ በዳ እዩ […]


text:
ህግደፋውያን ክጻረፉ ይውዕሉ
ኢትዮጵያዋን ድማ ዓዶም የማዕብሉ
ብተስፋማርያም ው/ጊዮርጊስ ኖርወይ 10/08/07
ብናይ ካስል ጉባአ ፈስቲቫል ህግደፍ ሰንቢዱ
ናይ ፍራንክፎርት ምስ ሰምዐውን ኣዐርዩ ርዒዱ
ኣብ ስቶኮልምሞ እናተጻረፈዩ ንድሕሪት ኣኹደዱ
ወረ ገና ኣብ ሓደ ኣዳራሽ ምስ ተኣከበ በብዓዱ
ህግደፍ ውጻኣት ክሕዞዩ ሸራእራእ ክብል ከብዱ
ኣለውናውን ዕቑራት ሓይሊ ሰላሕታ ዘይተጋህዱ
እኖሆ ነቒሎም ህዝቢ ወዳዲቦም ጠርኒፎም ከዋህዱ
እተሸባሸብ ኣሎ ኤሪትራዊ ከድሕን ንውጽዕቲ ዓዱ
ኢትዮጵያውያን ተጠሚቖም ደቀባት የሕዋትና
ብሮጎቲ ቆርበት ህዝቦም ዝረስዑ ዕሱባት ደመኛና
ንመራሕቶም ከሐጉሱ ብዘይ ኮነ ስምና ዘጸልሙና
ጸማማት ሓንቲ ደርፎም ኣርእስታ ወያኔ ረሳሕ ቃና
ባዓል ስረስ ይቃዎም ኣሎ ንሓቂ ንሰላም ንፍትሒ
ከማኹም ኣይለሓሰን ህግደፍ ዘካዎሶ መርዛም ጸብሒ
ጉድኩም ኣቃሊዑ ከይተሓብአ ኣትኪሉ ብዘይ ፍርሒ
ዓዶም ፍሉጥ ደቂ ኤረ ሓምላይ ደቂ መሬት ሰውሒ
ኣ.ኣበባ ከይዶም መቐለባ እናበልኩም ኣይተጽምሙና
ዘይዕረቕ የለን ደስ ኣይበልኩም ሰላም ምስ ጎረበትና
ብዘይካ ጸርፊ ዋጋ ከምዘይብልኩም በጺሕናዮ ኢና
ብቲቪ ኤረ ተመሪዝኩም ካብ በልኩም ማዕቢልና
ዓይኒ እናረአ ጽቡቕ ኣሎ ህዝቢ ካብ ትብሉና
እንካብ ኮነስ ኪዱ ዓድኹም ኣይተዕገርጉሩና
ኣብ ጎኒ ቲቪ ኤረ ኮንኩም ድላይኩም ጽረፉና
ሕጻን ቆልዓውን ይፈልጦዩ እንታይ ከምትብሉና
ድሑራት ምስ ዓለም ዘይጓዓዙ ብሓሶት ዝዓገቡ
ብጸርፍን ሕጫጨን ብድዐን ተዘሪኦም ዝዓንበቡ
ኣብ ምዕቡል ሃገር እናነበሩ ዘይማሃሩ ዘየቃልቡ
ክንደይ ከይርደኦም ክሳብ መላሕሶም ዘኸንሽቡ
ሓደ ልብና ኸኣ ይብሉ ከውሒ ልቦም ጎይቶት ጓይላ
ብሓደ ልቢ ሓደ መራሒ እንድያ ሃገር ንዕርበታ ዘላ
ምዕራባውያን ብናይ ብዙሓት ሓንጎል እየን ዝማዕበላ
ኣእምሮ እንተዝህሉ ምተርፈ ኩዕታ በፍራዛ ብባዴላ
ልብኹም ምውናኑ ምስ ሰኣንኩም ገዚኡዎ ብጅምላ
ሓደ ልብና እናለ ኣሻንጉሊት ሰሪሕኩም ከም ባምቡላ
ልብኹም ካብ ተሰልበ ኩሊት ጥራይ በይና ተሪፋላ
ንዓኣውን ጠቢሑ ክወስዳዩ ድሕሪ ኣኸባ እምባትካላ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1143


text:
"ሰራዊት ኤርትራ፣ ዶብ ሰጊሩ ኣብ ትግራይ ከምዝኣተወ" ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያ አብዪ ኣህመድ ንፈለማ ጊዜ ብወግዒ አፍሊጦም። "መንግስቲ ኤርትራ፣ ነቶም ኣብ ትግራይ ዝርከቡ ሰራዊቱ ንምውጻእ፣ ሃገራዊ ስግኣት ድሕነት ክፈጥረለይ እዩ" ከምዝብል’ውን ገሊጾም።
እቶም ቀ/ሚ "ሰራዊት ኤርትራ ንዶብ ኢትዮጵያ ሰጊሩ፣ ኣብ ኢትዮጵያ እናተንቀሳቀሰ፣ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ብጥፍኣት ብዝፍረድ ብዝኾነ መገዲ ዝፍጽሞም ጥፍኣታት ኣይንቅበልን። እዚ ዘይንቅበሉ ምኽንያት ፈጻሚኡ ሰራዊት ኤርትራ ስለዝኾነ ኣይኮነን። ሰራዊትና እንተፈጺሙዎ’ውን ኣይንቅበልን። እቲ ወፍሪ ብንጹር ምስ ዝተነጸሩ ጸላእትና’ምበር ምስ ህዝቢ ኣይኮነን" ኢሎም ።
ቀ/ሚ ኣብይ "ምክልኻል ሃገር፣ ክሕደት ተፈጺምዎ፣ ብናይ ገዛእ ወገናቱ ጥፍኣት ክፍጸሞ ከሎ፣ ህዝብን መንግስቲ ኤርትራ ናብኦም ንዝሰገሩ ወትሃደራት ዝሓዘሉ ኣገባብ፣ ናብ ዝመረጽዎ ንክኸዱ ዝመረጸሉ መገዲ፣ ናይ ኩል ጊዜ ናይ ኢትዮጵያ ባዓል ውዕለት እዩ። ንህዝቢን መንግስቲን ኤርትራ ኣዚና ኢና ነመስግን"ኢሎም።
ንሶም ስራሕቲ ዝተፈላለዩ ሚድያታት፣ በይነ መንግስታት፣ ዘይመንግስታዊ ተሓለቅቲ መሰላት፣ ዛጊድ ንዝዘርግሕዎም ሓበሬታታ ብምግምጋም ‘ሚዛኑ ዘይሓለወ እዩ’ ክብሉ ወቂሶም።
ቀ/ሚ ኣብይ "እዚ ኩሉ በደል ወሪዱና፣ ንቁጠባ ሃገር ዘናውጽ፣ ንሃገር ዘዋርድ ስራሕ ተፈጺሙ ከብቅዕ፣ ተመንጢልና፣ ተዘሪፍናን ተቀቲልናን እናሃለና ተኸዲዕና እናሃለና፣ መሊሶም ንዓና ገበነኛ ንክገብሩና ይጽዕሩ ኣለው" ኢሎም።


text:
ነንሕድሕዱ ዝላተም ፕሮፖጋንዳ፡ ባህሪ ወንነቱ የቃልዕ ‘ምበር ኣየዐውትን።
ኢሳያስ ኣፈወርቂ ወትሩ ድላዩ ምስ ገበረ’ዩ። ብዛዕባ ንሱ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ኤርትራ ዝወስዶ ስጉምቲ ዝዓጦ ሰብ ኣይኮነን። ከምኡ ስለ ዝኾነ ድማ’ዩ በቲ ዝወስዶ ኣረሜናዊ ስጉምቲ ኣብ ክንዲ ዝሕፍር፡ ተገልቢጡ ከስተናዕቕ ከባጩ ዝስማዕ።
እዚ ብናይ መንነት ቅልውላው ርጋኣት ዝሰኣነ ፈራሕ ጨካን ሰብ’ዚ፡ ሓንሳብ ሓንሳብ’ሲ ነቲ ባዕሉ ዝወስዶ ገበናዊ ተግባራትን ስትራተጂካውያን ጌጋታትን ኣነ ኣይፈለጥኩን ኣይነበርኩን ብዝብል ድኹም ምኽንያት ንኻልኦት ከላግበሎም ይፍትን’ዩ። ጌጋታትካን ሳዕቤናት ጌጋታትካን’ሲ ባዕልኻ ደኣ ተሰከሞ፡ ተሓተተሉ ክበሃሎ እንከሎ ከኣ ከም ብዱል ናይ ሓሶት ሕርቃን የርኢ። እቲ ውሳኔ እቲ ትእዛዝ ናትካዩ በዓልኻ ድማ ትሕተተሉ ንዝብሉ ሰባት ብሓሳብ ዘይኮነ ብኣካል ብምጥፋእ እፎይ ናይ ምባል ስሩት ኣመል ኣለዎ።
እዚ ሰብ ነዚ ህዝብን ሃገርን ልክዕ ከም ሕጋዊ ስልጣን ዘለዎ’ዩ ኣስተርሕዩ ዝገዝእ ዘሎ። እታ ሃገር ርስቱ እቲ ህዝቢ ጥሪቱ ቆጺሩ ከም ቃሕታኡ ይገዝእ ኣሎ። ይመርሕ ኣይኮነን ዘሎ፡ ይገዝእ’ዩ ዘሎ። ስቕ ኢልካ ከይትግዛእ ሕልና ዘይቅበሎ ባርነት ኮይኑ፡ ዓው ኢልካ ዓገብ እንተበልካ ነቶም ባርነት ብሰናይ ፍቓዶም ዝተቐበሉ ኣመለኽቱ ልኢኹ ብዘይ ዝኾነ ሕቶን መረዳእታን ብበትሪ ይሰሃለካ። ኣካልካ የጉድለካ። ብኡ ንብኡ የጥፈኣካ። ንሓሳብ ንርእይቶ ብስነ-መጎት ሓይሊ ብምቕታል ክስዕር ዝሓልም ደንቆሮ ገዛኢ።
ኤርትራውያን ኣብ ትሕቲ’ዚ ፈራሕ ጨካን ውልቀ-ሰብ ሰናይ ፍቃድ ካብ ዝኣትው ነዊሕ ዓመታት’ዮም ገይሮም።እዚ ድሕሪ ምብራር ግዳማዊ ገዛኢ ዘሎ 28 ዓመታት ጥራሕ ዘይኮነ፡ ብዘይጭበጥ ፖለቲካዊ ምኽንያት ሃይማኖታዊ እምነት ከም መፈላለዩ ተጠቒሙ፡ ስለምንታይ ዘይብሉ ብናቱ ኣገላልጻ ጨጓር ዳንጋ ወዲቡ ካብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝተፈልየሉ መጀመርያ ሰብዓታት ወሲኽካ ኣስታት 48 ዓመት ኮይኑ ኣሎ። ኣብ ትሕቲ መሪር ፖለቲካዊ ጭቆና 48 ዓመታት ምንባር ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝነበረ ዓሌታዊ ስርዓት ‘ምበር ካልእ መወዳድርቲ ዘይርከቦ ክልተ ወለዶ ዝተሳቐይሉ ጸሊም ታሪኽ’ዩ።
ተማሂርና ዝብሉ፡ ሃብቲ ኣለና ዝብሉ፡ ናይ ግድምና ገድሊ ኣለና ዝብሉ፡ ሕልናኦም ዝሸጡ ንባርነታዊ ኣገዛዝኣ ዝረዓሙ ኣመለኽቲ ኣብ ዙርያኡ ኣሰሊፉ ብባህሪ ኮነ ብተግባር ንምምሳል ዝገብሮ ፈተነታት ከኣ ካብ መለለይታቱ ሓደ’ዩ። ንኣብነት ካብ ዝሓለፈ ዓመት ጀሚሩ ምስ ገለ ሰበስልጣን ኢትዮጵያ ገይረዮ ዝብሎ ዕርቀ ሰላም፡ ከቲመዮ ዝብሎ ስትራተጂካዊ ውዑላት ጻዕዳ ሓሶቱ ዝሕብር’ዩ። ብውጥን ብመደብ ጠለባት ህዝቢ ክምልስ መሰረታዊ ባህሪኡ ስለ ዘየፍቅደሉ፡ ሓሶትን ታህዲዱን ብማዕረ ወዲኑ ከም ቅኑዕ ፖለቲካዊ መትከላዊ መርሆ ሒዙ ቀጻልነት ጨፍላቒ ኣገዛዝኣኡ ንምርግጋጽ ይሰርሕ ኣሎ።
እዚ ጸረ-ህዝቢ ባእታ ከይተሰከፍ ህዝቢ ኤርትራ ዕምቆት ዘለዎ ፖለቲካዊ ፍልጠት የብሉን። ደሞክራሲ እንተሃብካዮ’ውን ክጠቀመሉ ዝኽእል ኣይኮነን። ኣነ ንስለኡ ክብል ዝበዝሕ ዕድመይ ኣብ ቃልሲ ዘሕለፍኩም ናይ ፖለቲካ ሰብ ከም ምዃነይ መጠን፡ ንህዝቢ ኤርትራ ካብ ካልኦት ዝያዳ እፈልጦ’የ። ህዝቢ ኤርትራ በተሓሳስባኡ ድሑር’ዩ። ፈራሕ’ዩ። ተጠባሪ ድማ’ዩ። ስለዚ ኣብ ሓደ መድረኽ ጫውጫው እንተበለ ከመይ ከምዘደቅሶ ኣፈልጥ’የ እናበለ ዝጀሃር ሕሱር ባእታ’ዩ። ነቲ ዝምከሓሉ ናይ ጥልመትን ምድንጋር ሜላ ባዕሉ ታሕቲ ወሪዱ ዝሰብከሉ ዝደኽመሉ እንተዝኸውን’ውን ኣይምኸፍአን። ንሱ ብኾፉ፡ በቶም ናትና ዝብልዎ ፖለቲካዊ መርገጽ ዘይብሎም ምእዙዛት ኣመልኸቱ ገይሩ’ዩ ዘመሓላልፎ። እንተኾነ ሎሚ ቁጽሪ ናይ’ቶም ብደረጃ ላዕለዎት ካድራትን መራሕቲ ህግደፍን መንግስትን ተባሂሎም ዝግለጹ መጋበርያታቱ፡ ገለ ብህድማ፣ ገለ ብምድስካ፣ ገለ ብማእሰርቲ፣ ገለ ብእርጋን፣ ገለ ብቀዋሚ ሕማም፣ ገለ ብሞት ስለዝተፈልይዎ ናይ ቀደም ፖለቲካዊ ምቖት የብሉን። ምስ እናተጠራጠረ ዝልእኮም ኣዝዮም ውሑዳት መጋበርያታቱ ብሓይሊ ፖለቲካዊ ቀዝሒ ዝህረመሉ ዘሎ ወቕቲ’ዩ።
ሃገራዊ ፖለቲካዊ ስልጣን ተቖጻጺረ ካብ ዝበለሉ ክሳብ ሎሚ ገይርዎ ዘይፈልጥ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ፡ ለዕለዎት ዝበሃሉ ካድራቱን ልኡኻቱን ሓደ ናይ ሓሶት መልእኽቲ ኣሰኪሙ ናብ ህዝቢ ኣዋፊርዎም ነይሩ። ገለ ግዜ ኣኼባ ገለ ግዜ ከኣ ሰሚናር ኢሉ ድማ ይገልጾ ነይሩ። ትሕዝቶ ናይ’ቲ ወፍሪ ብናይ ሓሶት ፕሮፖጋንዳ ህዝቢ ምድንጋር’ዩ። ቅድሚ ናብ ህዝቢ ምኻዶም ነቲ ሓሶት ብኸመይ ሓቂ ኣምሲሎም ከቕርብዎ ከም ዘለዎ ቅድመ ስልጠና ወሲዶም’ዮም። ፈለጥቲ ውሽጢ ከም ዝብልዎ ኢሳያስ ሎሚ ናይ መወዳእታ ዕድልና ምዃኑ ፈሊጥኩም ንህዝቢ ከመይ ምሳና ደው ከም ዝብል ተወሳኺ ሜላታት ክትምህዙ ኣለኩም፡፡ ህዝቢ ኣይተቐበለናን ኣይሰምዐናን ዝበሃል ጸብጻብ ክሰምዕ ኣይደልን’የ ከም ዝበሎም ተፈሊጡ ኣሎ። ብተነጻጻሪ ህዝቢ ዝነቕሓሉ መድረኽ ብምዃኑ ግን ተልእኾኦም ኣይፈጸሙን። ኣየፍረዩን። ኣብ ባይታ ዝጸንሖም ሰሚዖም ርእሶም ኣድኒኖም’ምበር ኢሳያስ ዝበሎ ፈጺሞም ኣይተመልሱን።
እቶም ስማውያን ሚኒስተራትን ኣዘዝቲ ሰራዊትን ጸጥታን ዝኾኑ ካድራት ኢሳያስ፡ ንህዝቢ ብውዴታ ዘይኮነ ብግዴታ’ዮም ኣኪበሞ። ገለ ካብ’ቲ መደናገሪ ምህዞታቶም ድማ፡ ኤርትራ ዝፈሸለት ሃገር እናተባህለት እንከላ ከምትስፍውቲ፣ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዲቕ ዝበለ ድኽነት እናነበረ ከም ኣብ ብልጽግና ዝነበር፣፡ ኣብ ጭቆና እናነበረ ከም ኣብ ሓርነት፣ብጃምላ እናተሰደ ከም ኣብ ቤቱ ተረጋጊኡ ዝነብር ዘሎ፣ ናይ ወጻኢ ዝምድናታት ኤርትራ ተነጺሉ እናሃለወ ከም ቅቡል፣ ጂኦግራፊያዊ ልኡላውነት ኤርትራ ኣብ ሓደገኛ ኩነታት ወዲቑ እናሃለወ ዘሰክፍ ከምዘይብሉ እንታይ ደኣ ውሑስ ከም ምዃኑ …ወዘተ ክሰብኩ ፈቲኖም። ዝረኸቦ መልሲ ግን ሎሚ ትማሊ ኣይኮነን ዝብል ነይሩ።
እቶም ህዝቢ ኣታሊሎም ንኢሳያስ ከሐጉሱ ዝወፈሩ በዓል ነይሮም ይመስለኩም፡ ዑስማን ሳልሕ ስማዊ ሚኒስተር ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ፣ የማነ ገብረኣብ እሙን ስለያ ኢሳያስ፣ ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድ ስማዊ ጸሓፊ ህግደፍ፣ ስማዊ ጀነራል ኣብራሃ ካሳ ሓላፊ ሃገራዊ ድሕነት፣ ወለደሚካኤል ኣብራሃ ስማዊ ሚኒስተር ዞባዊ ጉዳያት ዝርከብዎም’ዮም። ኩሎም ንርእሶም ሰይጥኖም ከከንዲ ዝኽለቶም ህዝቢ ከሰይጥኑ እንተዘየለ ከርዕዱ ተዋፊሮም።
ኣብ ኩሉ ቦታታት ዝደጋገም ዝነበረ ሓሳባት ከኣ ነቲ ሲንጋፎር ክንከውን ኢና ናይ ተስፋ እንጀራ ዘዘኻኽር፡ እንቋዕ ደኣ ወያነ ተሳዕረ ሓመድ ተደብየ ‘ምበር ድሕሪ ደጊም ሓያል ምክትታል ዝግበረሉ ጽላታት ቁጠባን ልምዓትን’ዩ። ካብ ፖለቲካዊ ዲፕሎማስያዊ ሴክቴራት ነጺልካ ማለት’ዩ። ሓሶት ምስ ታህዲድ እናተሓናፈጽካ። ሑጻ ቸሜንቶ ተንዲኖ ዚንጎ ሞራለ ..ወዘተ ከም ጠለብኩም ክመጽኣልኩም’ዩ። መዓርፎ ነፈርቲ ካብ ናይ መቐለ ዝገፍሐን ዝበለጸን ክንሃንጸልኩም ኢና። ናይ ኣብ ደደቒቑ ዝዓልባን ዝበራን ነፈርቲ ዕልቕልቕ ክህሉ’ዩ። ወደባት ብዕጽፊ ክዓቢወይ ክሰፍሕ’ዩ። መሳለጥያታት ኣዝዩ ዘመናዊ ኮይኑ ኣብ’ዚ’ውን ዕልቕልቕ ናይ ሰብ፡ መካይንን መራኽብን ክህሉ’ዩ ሳላ ትዕግስትኹም። ውጽኢት ምጽማምኹምን ጽንዓት መንግስትናን’ዩ። ንኺድ ጥራሕ!
እንቋዕ ደኣ ወያነ ነበረ ነበረ ኮነ’ምበር ተወንዚፎም ዝጸንሑ ዕድላት ሳይንስን ቴክኖሎጂን ክኽፈትልኩም’ዮም። ኣብ ዝርገሐ ሓይሊ ኤሌትሪክ ኮነ ዕደላ ማይ ዝውዕሉ ማሽኔሪታት ክተኣታተው ስለዝኾኑ ከተማታትና ድሕሪ ደጊም ኣይክጽልምታን’የን። ብጽምኢ ማይ ዝነቅጽ ጎሮሮ ኣይክህሉን’ዩ። መሕጸቢ ኣካላት ኮነ ክዳን ጸገም ኣይክህሉን’ዩ። ናውቲ ሕርሻ ካብ ብዕራይን ማሕራሻን ናብ ዘመናዊ መሳርሒታት መከናይዜሽን ክቕየርን’ዩ። ስሉጥ ስራሕ ፍርያም ምህርቲ ምሕፋስ ክንጅምር ኢና። ጥሜት ደሓን ኩኑ …ወዘተ።
ሓታቲ፡ ሓንሳብ ኣብ’ዚ ‘ሞ ብዛዕባ ትግባረ ቅዋም፡ መሰላት፡ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዋላ ሓንቲ ኣይበልካን?
መላሲ፡ ኣርኪብካ ቅዋም’ዶ እንታይ’ዶ ትብል ኣለኻ? ወያነ’ኮ ኣጽዋር ይሽምት ታዕሊም የካይድ’ዩ ዘሎ።
ሓታቲ፡ ዋእ ወያነ ደኣ ተሳዕሩ ተደብዩ’ዶ ክትብለና ኣይጸናሕካን? ኣሎ’ድዩ?
መላሲ፡ ኣብ መቐለ’ዩ ተኣኻኺቡ ዘሎ መሊኡ ኣይተቐብረን።
ሓታቲ፡-ምስ ኢትዮጵያ ተሰማሚዕና ኢልኩም ንሳቶም ሃገራዊ ቅዋምን ሃገራዊ ባይቶን ኣለዎም ንሕና ድማ ሃገራዊ ቅዋምን ሃገራዊ ባይቶን የብልናን እቲ ስምምዕ ብኸመይ ተሳሊጡ፡ መን’ከ’ዩ ወሲንዎ?
መላሲ፡ ግደፎ’ዚ ቅዋም ወዲ ቅዋም ዝበሃል፡ ንሕና ኣብ ዝኾነ ሃገር ከይድካ ዘይርከብ ብ1994 ኣብ 3ይ ውድባዊ ጉባኤ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ህግደፍ ዝተመሰረትሉ ምዃኑ’ዩ ዝጸደቐ ሃገራዊ ቻርተር ኣለና። ሽዑ ዝተመርጸ መሪሕነት ድማ ኣለና። በዚ ኣይትሰከፍ።
ሓታቲ፡- ኣነ ዝሓተካ ዘለኹ ናይ ህዝቢ ናይ ሃገር ንስኻ ትምልሰለይ ዘለኻ ናይ ውድብ ናይ ህግደፍ፡ ዘሓተትኩኻ ኣይትመልስ ንዝሓተትኩኻ መልሲ ሃበኒ።
መላሲ፡ እንታይ ኣሚንካ ደኣኻ ክንድዚ ተዳፊርካ? ብልሕትን በትርን ህግደፍ ዘንጊዕካ’ዮም መስለኒ። ካብ ሕጂ ንደሃር ዝበሃልካ ትሰምዕ ዝተኣዘዝካዮ ከኣ ትፍጽም ኣኸለ።
ካልእ ሓታቲ፡ ነዚ ኩሉ ክተኣታቶ ዝበልካዮ ማሽነሪታትን ካልእን’ከ እኹል ባጀት ተታሒዝሉ ኣሎ ማለት’ድዩ? ንምዃኑ’ኸ ናይ’ዚ ዓመትት’ዚ ሃገራዊ ባጀት ኤርትራ ክንደይ’ዩ?
ባጀት። እንታይ ባጀት? መንግስትና’ኮ ብጸላእትን ተጻባእትን ተኸቢቡ ነዛ ሃገርን ህዝብን ክብል ስኑ ነኺሱ ብጽፍሩ’ዩ ሃገር ዝመርሕ ዘሎ። ንኤርትራ ከምዘን ኣብ ኖርማል ዝነብራ ዘለዋ ሃገራት ቆጺርካስ ሃገራዊ ባጀት ክንደይ’ዩ ኢልካ ትሓትት? ሃገራዊ ባጀት ዝበሃል ስለዘይብልና ክንድዚ ክብለካ ትጽበ? ኣይትሕስቦ። ህግደፍ’ኮ ሓሶት ኣይፈቱን’ዩ!
ዘይነብ መ/ብርሃን
ሚያዝያ 2019
ብሓልዮት ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ዝፍኖ፡ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ 19-04-2019Hits: 1327


text:
ካብ ሊቢያ ብጠቕላላ 300 ዘይሕጋውያን ስደተይናታት ዘሳፈራ ክልተ ነኣሽቱ ናይ ሞተር ጀላቡ ካብ ትሪፖሊ ብምብራቓ ሸነኽ 120 ኪሎ ሜትር ርሕቐት ኣብ ዝርከብ ፊት ከተማ ሆምስ ኣብ ዘሎ ናይ ባሕሪ በሪ ብዘጋጠመን ሓደጋ ምኽንያት ልዕሊ 150 ዝግመቱ ስደተይናታት ከምዝሞቱ ክሕበር እንከሎ፡ ብዛዕባ እዚ ብተደጋጋሚ ዘጋጥም ዘሎ ናይ ሞት ሓደጋ ምኽንያት ሮማ ዝርከብ ብማሕበር ኢየሱሳውያን ናይ ዝመሓደር ማእከል ኣስታሊ ሓልዮ ስደተይናታት ኣብ ሊቢያ ዝርከቡ ስደተይናታት ብጠቕላላ ብሕጋዊ መገዲ ክወጹ ዝድግፍ ፍልዩ መደብ ምድሓን ስደተይናታት ክህሉ ጻውዒት የቕርብ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ኣብ ሊቢያ ናይ ደብ ኣልቦ ሓኻይም ማሕበር ጨንፈር ኣባላት ናይ ምድሓን ስርሒት ከምዘካየደን፡ 70 ናይ ሞት ሓደጋ ከምዘጋተሞምን ካልኦት 100 ዝግመቱ ሃለዋቶም ከምዘይተረኽበን ናይቲ ጨንፈር ሊቢያ ዶብ ኣልቦ ሓኻይም ማሕበር ሓላፊ ጁላይን ራይኽማን ገሊጾም ካብ ጠቕላላ 137 ከምዝተረፉን ሸውዓተ ኣብ ቤት ሕክምና ከምዘኣተዉ ይሕብሩ።
እቶም ካብ ሞት ሓደጋ ዝተረፉ ኣብ ሊቢያ ናብ ዝርከብ ናይ ስደተይናታት ማእከል ከምእተወሰዱን፡ እዚ እውን ንገዛእ ርእሱ ሕይወቶም ምድሓን ዘይኰነ ንሓደጋ ምቅላዕ ምዃኑ ክፍለጥ እንከሎ፡ ቅድሚ ክልተ መዓልቲ ኣቢሉ 38 ዘይሕጋውያን ስደተይናታት ኣብ ጉዕዞ ባሕሪ እንከለዉ ብናይ ሊቢያ ሓለዋ ጸጥታ ዶባት ባሕሪ ተረኺቦምን ታጁራ ናብ ዝርከብ ማእከል ስደተይናታት ከምእተወስዱ ራይኽማን ይገልጹ።
ኣስታሊ ማእከል ስደተይናታት
ብኢየሱሳውያን ማሕበር ዝተመስረተ ሮማ ዝርከብ ናይ ስደተይናታት ማእከል ኣስታሊ፡ ነቲ ብተደጋጋሚ ኣብ ልዕሊ ስደተይናታት ዘጋጥም ዘሎ ሞትን ማሕሰይትን ማእሰርትን መግረፍን ኩሉ ኣብ ግምት ብምእታው ብጠቕላላ ነቶም ኣብ ሊቢያ ዝርከብ ስደተይናታት ካብ ሊቢያ ንኽወጹ ፍልዩ መደብ ሕብረት ኤውሮጳ ወሳኒ ምዃኑ ኣፍሊጡ፡ ብሕጋዊ መገዲ ዝወጽሉ ዕድል ምፍጣርን የድሊ እንክብል ንሕብረት ኤውሮጳ ጻውዒት ኣቕሪቡ።