text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
እታ ኡርቢ አት ኦርቢ እትብል ንከተማን ንዓለምን ኣብቲ ግዝኣት ሮማውያን ኣብ ጥርዙ በጺሑሉ ዝነበረ ሮማ ከኣ ዋና ከተማ ዓለም ዓለም ኰይኑ ዝሕሰበሉ ዝነበረ ግዜ ነታ ቀንዲ ከተማና ሮማን ንካልእ መላእ ዓለምን ዝብል መልእኽቲ ምቅራብ ኰይኑ እቲ ሠላምታን ምህጽንታን ንመላእ ዓለም ዝምልከት እዩ። ስለዝኾነ ከኣ ቅዱስነቶም ብቀዳምነት ዝዘከርወን እታ ብውግእ ዝሕመሳ ዘለዋ ሶርያ ቅድስት መሬት ኡክራይና ዲሞክራሲያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ሊባኖስ ቨነዝወላን ሰላምን ቅሳነትን ተመንዮም እቶም ስለእምነቶም ዝስደዱን ብተስፋ ናብ ዝበለጸ ሕይወትን ናብራን ዝስደዱ ዘለውን ክንሓስበሎም ዝጽውዕ ሰፊሕ መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም።
ኣብ ናይ ዕለቱ ቃል ኣምላኽ እቲ ብትንቢት ኢሳያስ ዝተነግረ ዓቢ ብርሃን ኢየሱስ ምዃኑ ዝገልጽን እግዚአብሔር ኣቦ ጸልማት ዓለምና ከም ንእሽቶ ቊልዒ ኰይኑ ኣብ በዓቲ ልደት ኢየሱስ ሕጻን እቲ ሥጋ ዝለበሰ ዘለዓለማዊ ቃል እግዚኣአብሔር ኣብ ምዃኑ ዝገልጽ እዩ። እዚ ቃል እዚ ወትሩ ነቶም ኣብ ባርነት ዝተፈላለየ መግዛእትን ማእሰርትን ዝርከቡ ክጽውዕን ጸልማት ከብርህን ይነብር። ዕብየቱን ክእለቱን ዘለዓለማውን ዝለዓለን ብምዃኑ ከኣ ኣብ ዓለምና ኣብ ኩሉ ዘመናት ካብ ዝርኣዩ ጸልማታትን ልዕሊ ኩሉ ከኣ ካብ ድቅድቅ ጸልማት ልብታት ደቂሰባትን ግጭታትን ይዓብን ይሕይልን። ኣብ ኩሉ ዕለታዊ መነባብሮና ጸላኤ ሠናይት ካብቲ ዝደቀቀ ነገራት ክሳብ ዝለዓለ ዓለምለኻዊ ኩነታት ኢዱ እናሰደደ ከጸልምት ስለዝቃለስ ኣብ ኩሉ ተግባራትና ርክባትና ቊጠባዊ ይኹን ካልእ ዝምድናታት ክሳብታ እንነብረላ ዓለምን ኩነታት ንጋጮ። ነዚ ኩሉ ከሸንፍ ዝኽእል ከኣ ብርሃን ኢየሱስ ጥራይ እዩ። እቲ ዘሎ ኩሉ ግጭታት ካብ ቊጠባዊ ክሳብ ሕድሕዳዊ ኩናት ክውገድ እንተዀኑ እዚ ብርሃን እዚ ክበርህ ኣለዎ ኢሎም።
ሰላም ኣብ ሶርያን ቅድስት መሬትን ኡክራይናን ኮንጎን!
ከምቲ ክልተ ሓያላን ክበኣሱ ወይውን ሓራምዝ ክበኣሱ ዝህሰ እቲ ሳዕሪ እዩ ከምዝበሃል ግጭት ኣብ ዘለወን ሃገራት ከም በዓል ሶርያ ቅድስት መሬት ኡክራይናን ኮንጎን ካልእን እቶም ሓያላን እንክዋግኡ ግዳይ ዝኾኑን ኣደራዕ ናይቲ ሳዕቤን ዝስከሙን እቶም ምንም ዓቅሚ ዘይብሎም ሕጻናትን ሰላማውያን ሰባትን ምዃኖም ብምዝካር ቅዱስነቶም ኣብ ማእከላይ ምብራቅስ ይኹን ኣብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም እዘን ኣብ ላዕሊ ዝጠቀስናየን ሃገራትን ኣብ ዘይውዳእ ቅልውላው ዝርከባ በዓል ሊባኖስን ቨነዝወላን ከምኡ እውን ስለ እምነቶምን ናብራ መሪርዎም ሕይወቶም ከድሕኑን ንዝሓሸ ናብራ ተስፋ ብምግባር ንስደዱን ኩሎም ክርስቶስ ብርሃን ክኾኖም ተማህሊሎም። እዚ ብርሃን እዚ ንኩሎም ባሮት ካብ ቤት ማእሰርቲ ናብ ሓርነት ክወጹ ይጽውዕ እውን ኢሎም።
ባሮት ካብ ቤት ማእሰርቲ ናብ ሓርነት ክወጹ ዝጽውዕ ቃል!
ቅዱስነቶም ነቲ «ኣብ ጸልማት ዝነበር ዝነበረ ሕዝቢ ዓቢይ ብርሃን በረቀሎም» (ኢሳ 9,1) ዝብል ናይ ዕለቱ ቃል ኣምላኽ ብጥምጥቃስ እዚ ንኢየሱስ ከምዘመልክት ኢየሱስ ማለት ከኣ እግዚአብሔር የድሕን ትርጉም ዝሓዘ እዩ ኢሎም። እዚ መድሓኒ እዚ ከምቲ ቅድሚ ክልተ ሺሕ ዓመት ካብ ማሕጸን ድንግል ማርያም ዝተወልደ ሎሚ ለይቲ እውን ካብ ማሕጸን ቤተክርስትያን እንደገና ብሓዲስ ይውለድ ኣሎ። እግዚኣአብሔር ኣቦ ናብ ዓለም ይልእኮ ኣሎ እዚ ብኣኡ ዚኣምን ዘበለ ኩሉ ምእንቲ ክድሕን እምበር ንኩነኔ ዓለም ኣይኮነን። ስለዝኾነ ከኣ ቃል ሥጋ ኮነ ወኀደረ ላዕሌነ! ቃል ሥጋ ኮነ ኣባናውን ሓደረ! እዚ ቃል እዚ እቲ ንዕብራውያን ካብ ባርነት ናብ ሓርነት ዝጸውዔ ንናይ ኩሉ ዘመን ዘመደ ኣዳም እውን ካብ ባርነት ቤት ማእሰርቲ ንሓርነት ስለዝጽውዕ ሎሚ እውን ከይተረፈ ንኩሎም ባሮት ካብ ቤት ማእሰርቲ ሓራ ንክኾኑ ይጽውዕ ኣሎ። እዚ ቃል እዚ ካብ ማንም ብርሃን ንላዕሊ ዘብርህ ካብ ብርሃን ጸሓይ ንላዕሊ ዘንጸባርቅ ንእሽቶ ሕጻን ኰይኑ ሥጋ ዝለበሰ ከማ ሰብ ዝኾነ ብርሃን ዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ ኢሎም።
ንጉዳይ ሶርያ ዓለምለኸ ማሕበረሰብ ፍታሕ ይርከበሉ!
ቅዱስነቶም ኣብ ናይ ሎሚ ዓለምና ዘለው ጸልማታት ምልስ ይብሉ እሞ ‘ኣብ ልብታት ደቂሰባት ጸልማት ኣሎ ኰይኑ ግን ናይ ክርስቶስ ብርሃን ይዓቢ’ ከምቲ ‘ኣብ ግላዊ ርክባትስ ይኹን ናይ ቤተሰብ ከምኡ እውን ማሕበራዊ ርክባትና ጸልማት ኣሎ እንተኾነ ብርሃን ክርስቶስ ይዓቢ። ኣብ ቊጠባዊ ግጭታትስ ይኹን ጀኦፖሎቲካን ኣካባብያን ርክባት ጸልማት ኣሎ ኰይኑ ግን ናይ ኢየሱስ ክርስቶስ ብርሃን ይዓቢ’ ድሕሪ ቢሎም ‘ክርስቶስ ነቶም ኣብ ማእከላይ ምብራቅን ኣብ ዝተፈላለየ ክፍልታት ዓለምናን ግዳያት ውግእን ግጭትን ኰይኖም ንዘለው ሕጻናት ብርሃኖም ይኹን’ እንክብሉ ሠናይ ምንዮቶምን ጸሎቶምን ገሊጾም።
ብርሃን ክርስቶስ ደገፍ ንሊባኖስን ቅድስት መሬትን ኢራቅን የመንን ይኹን!
ቅዱስነቶም ቀጺሎም ዝዘከርወን ሃገራት ሊባኖስን ቅድስት መሬትን ኢራቅን የመንን እንክኾና ብርሃን ክርስቶስ እዘን ሃገራት እዚአን ካብ ዘለዋኦ ኩነታት ቅልውላው ክወጻን ጸዋዕታአን ናይ ነጻነት ልኡኻትን ኩሎም ብሰላም ተሓባቢርካ ምንባርን ምዃኑ ንክግንዘባ ብርሃን ክርስቶስ ይደግፈን ኢሎም። ነታ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተወልደላ ቅድስት መሬት እዚ ብርሃን እዚ ነቶም ዕለታት ሰላምን ውሕስነትን ምዕብልናን ዝጽበዩ ሕዝባ ብርሃን ይኹን። ነቶም ብማሕበረሰባዊ ቅልውላው ዝሕመሳ ዘለዋን ብዓቢ ሰብኣዊ ቅልውላው ዝሳቀያ ዘለዋ ኢራቅን የመንን እዚ ብርሃን እዚ ምጽንናዕ ይኹን። ወትሩ ብዛዕባ ሕጻናት የመን እሓስብ ኢሎም።
ቨነዝወላን መላእ አመሪካን!
ቅዱስነቶም ቀጺሎም ዝዘከርወን ሃገራት ቨነዝወላን መላእ ኣመሪካን እንክኸውን እዘን ሃገራት እዚአን ነተን ዝተፈላለየ ማሕበራውን ፖሎቲካውን ቅልውላው ዘሕልፋ ዘለዋ እቲ ኣብ ቤተልሔም ዝተወልደ ሕጻን ተስፋ ክኾኖም ልመናኦም ኣቅሪቦም።
ብርሃን ክርስቶስ ነባሪ ሰላም ንኡክራንያን ንሕዝብታት ኣፍሪቃን ይሃብ!
ኣብ መወዳእታ ቅዱስነቶም ብርሃን ክርስቶስ ነባሪ ሰላም ንኡክራንያን ንሕዝብታት ኣፍሪቃን ይሃብ! እንክብሉ ትሳቀ ዘላ ሃገረ ኡክራይና ብርሃን ክትረክብ ከምኡ እውን ነባሪ ሰላም ተማሕጺኖም። እቲ ወትሩ ንግለሰባት ገዛን ስድራን ኣስኢኖም ንስደት ዝደፍእ ማሕበራውን ፖሎቲካውን ኩነታት ንዘሳቅዮ መላእ ሕዝቢ ኣፍሪቃ ብምዝካር ከኣ ከምዚ ኢሎም።
ኢፍትሓውነት ስደተኛታ ኣደዳ ዘስካሕክሕ ዓመጽ ንክኾኑ ይግድድ!
ኣብ መበል 21 ክፍለ ዘመን ይግበር ኢልካ ዘይተሓስቦ ነገራት ኣብ ገገሊኡ ክፍልታት ኣፍሪቃ ምፍጻሙ ምጉዳል ፍትሒ ምዃኑ ዝገልጹ ቅዱስነቶም ምናዳ ብኣኽረርቲ እምነት ኣብ ቡርኲናፋሶ ማሊ ኒጀርን ናይጀርያን ዝፍጸም ዘስካሕክሕ ምዃኑ ዘኪሮም ‘ወልደ እግዚአብሔር ንኩሎም በዚ ዓመጽ እዝን ካልእ ጒድለት ፍትሕን ውሑስ ሕይወት ንክረኽቡ ተስፋ ብምግባር ንዝደዱ ጸግዕን ዋልታን ይኹኖም’ እንክብሉ ጸሎቶም ኣዕሪጎም።
ንብጾትና መጋበሪ ፍቅሪ ክርስቶስ ንኹን!
ቅዱስነቶም ኣብ ምዝዛም መልእኽቶም ብኩሉ ኩሉ ዝቈሰለ ሰብኣውነት ዘመንና ብምዝካር እቲ ብነቢይ ዝተዋህበና ኣማኑኤል ብርሃና ክኸውን እሞ ንልብና ኣራሕሪሑ ነቲ ዓፊኑ ሒዙና ዘሎ ንዓይ ይጥዓመኒ ዝብል ባህሊ ሰጊርና ንብጾትና መጋበሪ ፍቅሩ ክንከውን ጸዊዖም። ከመይ ይብሉ ቅዱስነቶም ክርስቶስ በዘን ናትና ድኻታት ቈላሕታት ገቢሩ እዩ ነቶም ኩሎም ራሕሪሖም ዝገደፍዎምን ግዳይ ብዙሕ ዓመጽን ግጭትን ዝኾኑ ሕጻናት መላእ ዓለም ፍሽኽታ ክህብ ዝኽእል። በተን ናታትና ድኹማት ሃንጐፋይ ኢልካ ምቅባላት ነቶም ዝዓረቁ ድኻታትስ ይኹን ትቊረስ ትቅመስ እንጌራ ዘይብሎም ጥሙያት ከምኡ እውን ዝሕክሞም ዘይረኸቡ ሕሙማት ፈውስን ዕንገላን ክልግሰሎም ዝኽእል። በቲ ተኣፋፊ ዝኾነ ምስናይና ክርስቶስ ንሽማግለታትናን ስደተኛታትናን ቀረባኦም ክኸውን ይኽእል። እምበአርከስ ሎሚ ኣብዚ ዓቢ በዓልና እዚ ዓለምና ካብ ጸልማቱ ክወጽእ ጐይታ ምሕረቱን ርሕራሔኡን ይሃበና። ብምስክርነት ሕይወትና ልደት ክርስቶስ ነበስር ድሕሪ ቢሎም ጸአሎተ መልአከ እግዚአብሔር ደጊሞም ብሓዋርያዊ ቡራኬ መልእኽቶም ዛዘሙ።


c: text/html

text:
Radio Erena: 07 September 2016
ኣሚር ቀጠር ሸኽ ሓማድ ቢን ከሊፋ ኣልታኒን ፕረዚደንት ቻድ እድሪስ ደቢን ሎሚ 7 መስከረም ኣብ ዳርፉር፣ ከተማ ኤልፋሽር ምብጻሕ ክፍጽሙ ምዃኖም ኣመሓደሪ እቲ ዞባ ሓቢሩ።
ብዘይካ’ዚ’ውን ሓያሎ ሰበ ስልጣን ኣህጉራዊ ማሕበረ ሰብ ኣብ ዳርፉር ክበጽሑ ምዃኖም እቲ ኣማሓዳሪ ገሊጹ።
መራሕቲ ቀጠርን ቻድን ኣብ ወርሒ ሓምለ ናብ ዳርፉር ክበጽሑ ምዃኖም ተሓቢሩ እኳ እንተነበረ፣ ብንጹር ብዘይተፈል ምኽንያት እቲ ዑደት ከምዝተሰጋገረ ኣይርሳዕን።
ዕላማ ምብጻሕ ኣሚር ቀጠርን ፕረዚደንት ቻድን ናብ ዳርፉር፣ ንምዝዛም እቲ ኣብ 14 ሓምለ 2011 ኣብ ዶሓ ዝተኸተመ ስምምዕ ሰላም ዳርፉር ንምጽንባል ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ።
እቲ ብመንጎኝነት ኣሚር ቀጠር፣ ኣብመኖ መንግስቲ ሱዳንን ክልተ ዓበይቲ ተቓወምቲ ሓይልታት ዳርፉርን ዝተኸተመ ስምምዕ ሰላም፣ ንግጭት ዳርፉር ናይ መወዳት ፍታሕ ከምጽኣሉ እኳ እንተዘይካኣለ፣ ናብ ተዛማዲ ሰላም ኣሰጋጊርዎ ምህላዉ ይፍለጥ።
ቀጠር ኣብ ሽምግልና ጉዳያት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ኤርትራን ጅቡትን፣ ሱዳን ከምኡ ድማ ሶማል ብዝልዓለ ካብ ዝዋስኣ ሃገራት’ያ።
==============

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Radio Erena: 18 November 2019
ኣብ ቤልጁም ዝርከቡ ዜጋታት ጂቡቲ፣ ኣንጻር ፕረዚደንት እስማዒል ዑመር ገለ ዝቐንዐ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ኣካይዶም።
እቶም 10ታት ዝኾኑ ሰልፈኛታት፣ ኣብ ከተማ ብራስለስ ኣብ ዝርከብ ቀጽሪ ኤምባሲ ጂቡቲ፣ ብቀዳም 16 ሕዳር ኣብ ዘካየድዎ ተቓውሞ፣ ኣብታ ሃገር ተኣሲሩ ዝርከብ ተጣባቒ ሰብኣዊ መሰላት ካኮ ሑመድ ክፍታሕ’ውን ጸዊዖም።
እቲ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ፣ ብማሕበር ተወላዶ ዓፈር ዝኾኑ ዜጋታት ጅቡቲ ከምዝተወደብ ማዕከናት ዜና ካብ ብራስለስ ሓቢረን።
ሓይልታት ጸጥታ ጁቡቲ፣ ካኮ ሑመድ ንዝተባህለ ተወላዲ ዓፈር ዝኾነ ተሓላቂ ሰብኣዊ መሰላት፣ ብ31 ጥቅምቲ፣ ኣርሂባ ካብ ተባህለ ቦታ ዓፊኖም ድሕሪ ምውሳዶም፣ ኣብቲ ከባቢ ንክልተ መዓልታት ናዕብን ዕግርግርን ከምዝተኻየደ ኣቐዲሙ ተቓሊሑ’ዩ።
ፖሊስ፣ ነቲ ናዕብን ዕግርግርን ንምብታን ብዝኸፈትዎ ቶዅሲ ብውሕዱ 15 ሰባት ምቑሳሎም ይዝከር።
ኣብ ጅቡቲ፣ ብብሄር ሶማል ዒሳ ዝተዓብለለ መንግስቲ’ዩ ዘሎ ዝብል ስምምዒታት ተወላዶ ብሄር ዓፈር ከምዘሎ ብሰፊሑ ይግለጽ።
እቲ ብ1ን 2ን ሕዳር ኣብታ ሃገር ዝተኻየደ ናዕቢ’ውን፣ ኣውራ መበገሲኡ፣ ኣብ ከባቢ ኣርሂባ ዝርከቡ፣ ተወላዶ ብሄር ዓፈር ዝኾኑ መንእሰያት፣ ኣንጻር እቲ ካብ ብሄር ሶማል ዒሳ ዝኾነ ፕረዚደንት እሳዒል ዑመር ገለ ዝቀንዐ ሰለማዊ ሰልፊ ንምውዳብ ኣብ ዝወጠንሉ እዋን ከምዝተጎሃሃረ ሓያሎ ወገናት እታ ሃገር የረድኡ።
=========


text:
Radio Erena: 27 April 2021
ኣብ 8 ለካቲት 2021፣ ስልጣኑ ዘብቕዐ ፕረዚደንት ሶማል፣ መሓመድ ዓብዱላሂ መሓመድ፣ ብዘይ ምርጫ ንክልተ ዓመታት ኣብ ስልጣን ክጸንሕ ድሕሪ ምውሳኑ፣ ኣብ ከተማ ሞቛድሾ መጥቃዕታት ተኻይዱ።
እቲ ካብ 25 ሚያዝያ ኣትሒዙ፣ ኣብታ ከተማ ተጎሃሂሩ ዘሎ ግጭት፣ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ሓይልታትን ሚሊሻታት ቀቢላን’ዩ ተኻይዱ።
ብዝያዳ ድማ ኣብ መንጎ ዕጡቓት ፕረዚደንት ፋርማጆን ቅድሚኡ ፕረዚደንት ዝነበረ ሓሰን ሸኽ ማሕሙድን ምንባሩ ተሓቢሩ።
ፕረዚደንት ነበር ሓሰን ሸኽ ማሕሙድ ብመንግዲ ትዊተር ኣብ ዘመሕላለፎ መልእኽቲ፣ ብፕረዚደንት ፋርማጆ ዝተላእኩ ዕጡቓት፣ ኣብ ሞቛድሾ ኣብ ዝርከብ መንበሪ ቤቱ መጥቃዕቲ ከምዘካየዱ’ዩ ከሲሱ።
ንጸጥታ ከም መሳርሒ ፖለቲካ ምጥቓዕም ሓደገኛ’ዩ ዝበለ እቲ ፕረዚደንት ነበር ስዒቡ ንዝመጽእ ሓደገኛ ምዕባለታት፣ ፕረዚደንት ፋርማጆ’ዩ ተሓታቲ ክብል ወቒሱ።
ካልኦይ መራሕቲ ተቓወምቲ ሰልፍታት’ውን በቲ ፕረዚደንት ዝእዘዙ ሓይልታት፣ ኣብ መንበሪ ኣባይቶም መጥቃዕታት ከምዝተኻየደሎምን ታህዱድን ምፍርራሕን ይበጽሖም ከምዘሎን፣
ብዘይካ’ዚ፣ ስልጣኑ ብዘይሕጋዊ መንገዲ’ዩ ኣናዊሑ ብምባል ዝቓወሙ መራሕቲ ሓያሎ ቀቢላታት፣ ኣዘዝቲ ሰራዊት፣ ፖሊስን ሓለፍቲ ጸጥጣን ኣብዚ ኣብ ሞቛድሾ ተወሊዑ ዘሎ ግጭት ኢዶም ይሕውሱ ምህላዎም ተፈሊጡ ኣሎ።
ምስ ርእሰ ምምሕዳራት ጁባላንድን ፑንትላንድን ንዘይምስምምዑ ከም ምኽንያት ብምቕራብ፣ ስልጣኑ ብዘይምርጫ ንክልተ ዓመታት ከናውሕ ዝወሰነ ፕረዚደንት ፋርማጆ፣ ካብ ሶማላውያን ፖለቲከኛታት ጥራይ ዘይኮነ መሻርኽቲን መወልቲን ካብ ዝኾና ሃገራትን ዞባውያንን ኣህጉራውያን ውድባትን’ውን ተቓውሞታት ይዘንቦ ኣሎ።
ነዚ ዝሓለፈ 30 ዓመታት ኣብ ኵናት ሓድሕድ እትርከብ ሶማል፣ ካብ 2016 ኣትሒዛ፣ ትካላዊ ደሞክራስያዊ ስርዓተ መንግስቲ ንምቛም መስርሕ እኳ እንተጀመረት፣ እዚ ፕረዚደንት ፋርማጆ ወሲድዎ ዘሎ ስጉምቲ፣ ንድሕሪት ዝጎትትን ብዝበኣሰ ናብ ግጭት ዘእቱን ምዃኑ’ዩ ዝንቐፍ።
ድሮ’ውን ዝተፈላለዩ ዕጡቓትን ሚሊሻታት ቀቢላትን፣ የገድስ’ዩ ንዝበልዎ ክፋል ከተማ ሞቛድሾ ኣብ ምቑጽጻር’ዮም ዝርከቡ።
ኣብ ሶማል፣ ህላዌኡ ኣደላዲሉ ዝርከብ ሽበራዊ ጉጅለ ኣልሸባብ ብወገኑ፣ እዚ ኣብ መንጎ ፖለቲካውያን ሓይልታት ተፈጢሩ ዘሎ ናይ ስልጣን ቁርቁስ ዘይተሓስበ ምርቓ ክኾኖ’ዩ ዝብል ስግኣታት ዛይዱ ይርከብ።
===============


text:
Radio Erena: 03 September 2020
መንግስቲ ኢጣልያ፣ ተዓጽያ ዘላ ኣብ ኣስመራ እትርከብ ቤት ትምህርቲ ኢጣልያ ንኽትክፈት ምስ መንግስቲ ኤርትራ ዝርርብ ክቕጽል ባህላዊ ማሕበር ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ኢጣልያውያን ጻውዒት ኣቕሪቡ።
እቲ ማሕበር ብመንገዲ ፕረዚደንቱ ኣልዶ ረቪቶ ኣቢሉ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፣ መንግስቲ ኤርትራ፣ ነታ ቤት ትምህርቲ ዝዓጸወሉ እዋን፣ ኢጣልያ ኣብ ምግታእ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ኣድሂባትሉ ዝነበረት ግዜ ምዃኑ ብምዝክኻር፣ ኣብዚ ተዛማዲ ህድኣት ተረኺብሉ ዘሎ እዋን፣ መንግስቲ ኢጣልያ፣ ብዛዕባ’ታ ናይ ኣስመራ ቤት ትምህርቲ ኣመልኪቱ ናብ መንግስቲ ኤርትራ ዕቱብ ሕቶ ከቕርብ ጸዊዑ።
ካብ 1903 ኣትሒዙ ታሪኽ ዘለዋ ቤት ትምህርቲ ብኸምዚ ክትዕጾ ሱቕ ክንብል የብልናን ብምባል እቲ ፕረዚደንት፣ መብርሂታት ክወሃቦ ናብ ዝምልከቶም ሰበ ስልጣን መንግስቲ፣ ኣባላት ፓርላማ፣ ኣምባሳደር ኢጣልያ ኣብ ኤርትራን ካልኦት ደብዳቤ ምልኣኹ ኣፍሊጡ።
መንግስታት ኤርትራን ኢጣልያን፣ ኣብ 2012 ኣብ ጽላታት ትምህርቲን ካልእን ዘተኮረ ናይ ምትሕግጋዝን ስምምዓት ከምዘካየዱ ይዝከር።
ድሕሪ’ቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝጀመርኦ ርክብ’ውን ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኢጣልያ ኣብ ኤርትራ ዑደት ብምክያድ፣ ናብታ ቤት ትምህርቲ በጺሑ ኔሩ’ዩ።
እንተኾነ፣ መንግስቲ ኤርትራ፣ ምስ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ተተሓሒዙ፣ ኩለን ኣብያተ ትምህርቲ ክዕጸዋ ድሕሪ ምእዛዙ፣ ኣብ ኣስመራ ንእትርከብ ቤት ትምህርቲ ኢጣልያ ግና ፍቓድ ስርሓ ከተረክብ ከምዝሓተተ ምስታ ቤት ትምህርቲ ቅርበት ዘለዎም ኢጣልያውያን ኣመልኪቶም።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢጣልያ ልዊጂ ዲ ማዮ፣ ብጉዳይ ምዕጻው ኣብ ኣስመራ እትርከብ ቤት ትምህርቲ ኢጣልያ፣ ብዝምልከት ዝሓለፈ ወርሒ ናብ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ደብዳቤ ከምዝልኣኸ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ሓቢሮም።
ብዛዕባ ምዕጻው እታ ቤት ትምህርቲ ኣመልኪቱ ካብ ወገን መንግስቲ ኤርትራ ዝተዋህበ ወግዓዊ መልሲ ዛጊት የለን።
=========


text:
ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ማይክ ፖምፒዮ ኣብ ኢትዮጵያ ይካየድ ዘሎ ኩሉ ውግእ ጠጠው ክብል ፀዊዖም። እቲ ፃውዒት ይቐርብ ዘሎ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ወታሃደራቶም ኣብ ከተማ መቐለ ዝረኸቡዎ ዓወት ኣብ ዘወደስሉ እዋን'ዩ።
"ሎሚ ምስ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ተዘራሪብና፤ኣብ ክልል ትግራይ ይካየድ ዘሎ ውግእ ምሉእ ብምሉእ ጠጠው ክብል፣ልዝብ ክጅመር፣ነፃ፣ዕንቅፋት ዘይብሉ ምብጻሕ ሰብኣዊ ረድኤት ክህልው ኣለዎ’’ ክብሉ ፖምፒዮ ትማሊ ሶኑይ ብትዊተር ኣተሓሳሲቦም።
ኣብ ክልል ትግራይ ኵናት ካብ ዝጅምር ኣገልግሎታት ቴሌኮምኒኬሽንን ኢንተርኔትን ብዘይምህላው ይቐርቡ ዘለው ህውከትን ብዝሒ ሞትን ምርግጋፅ ኣይክኣልን።
መራሒ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ \ህወሓት\ ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ብናይ ፅሑፍ መልእኽቲ /text/ እቲ ውግእ ከምዝቐጸለን ሓይልታቶም ንነፋሪት ወግእ ኢትዮጵያ ሃሪሞም ምውዳቖም ገሊጾም ኣለው።
ካብ መንግስቲ ይኹን ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ ግብረ መልሲ ኣይተወሃበን።


text:
ሕቶ
ትርጉም ናይ ናይ ሓሶት ኣምልኾ እንታይ እዩ?
መልሲ
ሰባት ነዛ ካልት/ናይ ሓሶት ኣምልኾ ትብል ቃል ክሰምዑ ከለው ነቶም ንሰይጣን ዘምልኹ ጉጅለታት፡ ነቶም እንስሳ ዝስውኡ ወይ ኣብ ክፍእ ነገር፡ ስግጊንጢር ነገርን ኣብ ናይ ኣርሜን ወይ ፓጋን ስርዓታት ዝሳተፉ እዮም ብቀጻሊ ዝሓስቡ። ኮይኑ ግን ኣብ ግብሪ ካልት/ናይ ሓሶት ኣምልኾ ስሕት ኢሉ እዩ ነዚኦም ዘጠቓልል። ከም ሓቂ ካልት/ናይ ሓሶት ኣምልኾ ብዝሰፈሐ ትርጉም ናይ’ቲ ቃል ሓደ ሃይማኖታዊ ስርዓት ኮይኑ ፍሉያት ወግዒን ልምድን ዘለዎ እዩ።
ብዙሕ ጝዜ፡ ዋላ’ኳ ካልት/ናይ ሓሶት ኣምልኾ ዝያዳ ብጽብብ ዝበለ ዝትርጎም እንተኾነ ከም’ውን እቲ ቃል ነቶም ኣባላቱ ነቲ መበቆላዊ ትምህርታት ናይ’ቲ ሃይማኖት ዝጥምዝዙ ንዘይቅቡል ጨንፈር የመልክት ። ኣብ ናይ ክርስትያን ዓውደ-ጽሑፍ፡ ትርጉም ናይ ካልት ድማ ብፍሉይ “ሓደ ሃይማኖታዊ ጉጅለ ኮይኑ ንሓደ ወይ ዝያዳ ካብ’ቲ መሰረታዊ መጽሓፍቅዱሳዊ ሓቂ ዝኽሕድ እዩ።” ካልት ማለት ሓደ ጉጅለ ኮይኑ ትምህርቲ ዝምህር ኮይኑ፡ ንሓደ ሰብ ነቲ ንሶም ዝምህርዎ ትምህርቲ እንተኣሚንዎ ነቲ ሰብ ከምዘይድሕን ይገብርዎ። ካልት ኣካል ናይ ሃይማኖት ከምዝኾነ እዩ ዝዛረብ፡ ኮይኑ ግን ቀንዲ ሓቂ’ሓቅታት ናይ’ቲ ሃይማኖት ይኽሕድ። ስለዚ ድማ ክርስትያናዊ ካልት ሓደ ወይ ካብ ሓደ ንላዕሊ መሰረታዊ ትምህርትታት ናይ ክርስትና ዝኽሕድ ኮይኑ ገና ድማ ክርስትያን እየ ይብል።
እቶም ቀንዲ ክልተ ልሙዳት ምህሮታት ናይ ክርስትያን ካልት ድማ የሱስ ኣምላኽ ኣይነበረን ከምኡ ድማ ድሕነት ብእምነት ጥራይ ኣይኮነን ዝብላ እየን። ክሕደት ኣምላኽነት ናይ ክርስቶስ ድማ ናብ ሞት ናይ የሱስ ንሓጥያትና ንምኽፋል እኹል ኣይነበረን ዝብል እዩ ዘምርሕ። ክሕደት ድሕነት ብእምነት ጥራይ እዩ ዝብል ድማ ድሕናት ብናህና ግብርና እዩ ዝርከብ ናብ ዝብል እዩ ዘምርሕ። ሃዋርያት ን ካልት/ናይ ሓሶት ኣምልኾ ኣብ’ቲ ፍለማ ዓመታት ናይ ቤተ ክርስትያን እዮም ገጢሞሞ፡ ንኣብነት ዮሃንስ ንምህሮ ግኖስትሳዊ ኣብ 1 ዮሃንስ 4፡1-3 ይድህስሶ። ናይ ዮሃንስ ሊትመሳዊ መፈተኒ ናይ ኣምላኻዊ ትምህርቲ ድማ “የሱስ ክርስቶስ ብስጋ ኸም ዝመጸ” (ፍቕዲ 2)--ቀጥታ ምስ ናይ ግኖስቶሳዊ ስሕተት ይጋጮ (2 ዮሃንስ 1፡7)።
ሎሚ እቶም ቀንዲ ፍሉጣት ኣብነታት ናይ ካልት ድማ መሰኻክር የህዋን ከምኡ’ውን ሞርሞናውያን እዮም። ክልቲኦም ጉጅለታት ክርስትያን ሙዃኖም እዮም ዝዛረቡ፡ ኮይኑ ግን ገና ንኣምላኽነት ክርስቶስ ን ንድሕነት ብእምነት ጥራይ ይኽሕዱ። መሰኻክር የህዋን ከምኡ’ውን ሞርሞናውያን ምስ ብዙሕ መጽሓፍ ቅዱስ ዝምህሮ ዝሰማማዕ ወይ ዝመሳሰል ይኣምኑ። ኮይኑግን፡ ንኣምላኽነት ክርስቶስ ምኽሓዶምን ን ድሕነት ብግብሪ ምስባኾምን ከም ካልት/ናይ ሓሶት ኣምልኾ የብሎም። ብዙሓት መሰኻክር የህዋን ከምኡ’ውን ሞርሞናውያንን ካልኦት ኣባላት ካልትን ንሓቂ ሒዝና ኣሎና ኢሎም ብሓቂ ዝኣምኑ ሞራላውያን ሰባት እዮም። ከም ክርስትያናት፡ ናህና ተስፋን ጸሎትን ድማ ብዙሓት ኣብ ካልት ኣትዮም ዘለው ሰባት ነቲ ሓሶት ብሙሉኡ ርእዮም ናብ’ቲ ሓቂ ምድሓን ብእምነት ብየሱስ ክርስቶስ ጥራይ ክመጽኡ እዩ ክኸውን ዘለዎ።
English
ትርጉም ናይ ናይ ሓሶት ኣምልኾ እንታይ እዩ?


text:
ወለዲ፡ስድራቤትን ፈተወትን መወቲ ብሰንበት ዝወደቐት ነፋሪት መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ሎሚ ሶሉስ ናብቲ ቦታ ይበጽሑ ምህላዎም ተገሊጹ።
ኣደ ሓንቲ በቲ ሓደጋ ካብ ዝሞታ አባላት’ታ ነፋሪት ዝኾነት ኣያንቱ ግርማ እታ ነፋሪት ናብ ዝወደቐትሉ ቦታ ብምብጻሕ ዝምጸትሉ ምክንያት ከምዚ ክትብል ተረድእ።
“እቲ ዘጋጠመ ኮይኑ እዩ እንተኾነ ሬሳ ጓለይ ይደልይ ኣለኹ። ንጓለይ ብሰላም ከዕርፋ ይደልይ ኣለኹ። ናብዚ ቦታ ዝመጻእኹ ጓለይ ህይወታ ዝሰኣነትሉ ቦታ ንምርኣይ’ዩ”ትብል።
ካልእ ኣብቲ ቦታ ዝተረኽበ ዓርኪ ኣብራሪ’ታ ነፋሪት ካፒቴን ያሬድ ምዃኑ ዝገለጸ ተፈሪ እክል ምስሊ’ቲ ፓይለት ካብ ቴሌፎኑ እንዳረኣየ ከምዚ ይብል።
“ዋላ’ዃ ሬሳ ያሬድ ክንረኽብ እንተዘይኸአልና ንዓርክና ዝግባእ ክብሪ ንምሃብ ኢና ኣብዚ ተረኺብና ዘለና። ናብዚ ህይወቱ ዝሰኣነሉ ቦታ ብምምጻእ ክንፋነዎ ኢና መጺና። ንእግዚኣብሄር ዝፈርሕ ቅኑዕ ሰብ እዪ ኔሩ። ዝፈልጦ ዘበለ ቅኑዕ፡ሰናይ ሰብ ምንባሩ ይምስክር። እግዚኣብሄር ኣብ የማኑ ይቐበሎ” ኢሉ።
ካልእ ሓውን አዲኡን በቲ ሓደጋ ዝሰኣነ ሶማላዊ ኑረዲን መሓመድ “ኣደይን ሓወይን እየ በዚ ሓደጋ ስኢነ። ሕጂ ኢና መጺና። ክልቲኦም መንግስታት ሓገዝ ይገብሩልና ኣለው። አባላት ኤምባሲ’ውን ክመጹ ንጽበዮም ኣለና”ኢሉ።
አባላት መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ በቲ ሓደጋ ንዝሞቱ ትማሊ ሶኑይ ናይ ዝኽሪን ሽምዓን ስነ ስርዓት አካይዶም ኔሮም።
እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ዝተዋጽኡ ሰብ ሞያ ናብቲ ቦታ ይኣትው ከምዘለው’ውን ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሩ’ሎ።
ናይ ኣሜሪካን እስራኤልን ሰብሞያ ናብቲ ቦታ ምብጽሖም ተፈሊጡ’ሎ።
ብሰንበት ካብ አዲስ አበባ ናብ ኬንያ ትበርር ዝነበረት ቦይንግ 737 ማክስ 8 ዝዓይነታ ነፋሪት መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ድሕሪ ምብጋሳ ሽዱሽተ ደቓይቕ ኣብ ከባቢ ቢሾፍቱ ብምውዳቓ 149 ተሳፈርቲን 8 አባላት መንገዲ ኣየርን ብምሉኦም ም ሟቶም ይፍለጥ።


text:
ክሊማ
ኣብ ኖርወይ ኣርባዕተ ወቕትታት ኣሎ፣ ጽድያ፣ክረምቲ፣ቀውዒ፣ ሓጋይ
ኩነታት ኣየር ኖርወይ ኣብተን ዝተፈላለያ ክፋላት ናይዚ ሃገር ነንበይኑ እዩ። ኣብ ውሽጢ ሓደ ክፋል ሃገር ውን ካብ ዓመት ናብ ዓመት ብዙሕ ፍልልያት ክህሉ ይኽእል እዩ። ብሓፈሻዊ ኣዘራርባ ኣብ ገማግም ባሕሪ ዝርከብ ከባቢታት ፍኹስ ዝበለ በረድ ዝወሓዶ ሓጋይ ኣለዎ፣ ኣብ ውሽጣዊ ክፋል እዚ ሃገር ዝርከብ ከባቢታት ግን ቆራሪ ሓጋይ ብዙሕ በረድ ዝበርዶ እዩ። ብኣንጻሩ ግን ውሽጣዊ ክፋላት እዚ ሃገር ክራማቱ ዝወዓየን ዝነቐጸን እዩ። ቨስትላንደ ካብ ኦስትላንደት ንላዕሊ ዝናብ ይወቕዖ።
መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ገምገም ባሕሪ ብዙሕ ንፋስ ኣሎ፣ ብፍላይ ከኣ ኣብ ቀውዒ።ብርሃን መዓልቲ ውን ኣብ መንጎ ሰሜንን ደቡብን ዓቢ ፍልልይ ኣሎዎ። ኣብ ግዜ ሓጋይ(ዊንተር) ሰሜን ገጽካ ክትከይድ ከለኻ መዓልታት እንዳ ሓጸረ ይኸይድ። ኣብ ሃመርፈስት፣ ኣብ ውሽጣዊ መሬት ኤውሮፓ ጫፍ ሰሜን ትርከብ ከተማ፣ ዳርጋ ንክልተ ኣዋርሕ ዝጸንሕ ጸላም ግዜ ኣሎ ኣብ ግዜ ሓጋይ። ብጭራሱ ብርሃን መዓልቲ ኣይርአን። ኣብ ግዜ ክረምቲ(ሳመር) ግን ኣንጻር እዩ። ሽዑ ጸሓይ ለይቲ ትበርቕ፣ እዚ ከኣ ጸሓይ ፍርቂ ለይቲ ተባሂሉ ይጽዋዕ።
ኣብ ደቡባዊ ክፋል ሃገርውን ንውሓት ቀትሪ ኣብ ግዜ ክረምቲን ሓጋይን ይፈላለ እዩ። ይኹን ደኣ እምበር ኣብ ደቡብ ምሉእ ጸላም ወይ ጸሓይ ፍርቂለይቲ የለን።
ዓንኬል-ፖላር ካብ ሙ ኢ ራና ቅሩብ ንሰሜን ትሓልፍ እያ፣ ነቲ ምሉእ ግዜ ጸላምን ጸሓይ ፍርቂ ለይቲ ዘለዎ መሬትን ትፈሊ።


text:
“ነዚ ወሎዶ እዚ እሞ ብምንታይ ክምስሎ ኢየ? አብ ዕዳጋ ተቀሚጦም ነዕርኾም ዚጽዉዑ ቖልዑ እዩ ዝመስል፡ ከምዚ ኸአ ዚብልዎም፦ ‘እምብልታ ነፋሕናልኩም አይሳዕሳዕኩምን፥ አልቀስናልኩም አይበኼኹምን።’ ዘይበልዕ ዘይሰቲን ዮሓንስ መጸ ጋኒን አለዎ ይብሉ። ዚበልዕን ዝሰትን ወዲ ሰብ እንተ መጸ ኸአ፥ እንሆ በላዕን ሰታይን ወይንን ዓርኪ ተቀበልቲ ቀረጽን ኃጥአንን ይብሉ። ጥበብ ግና ብተግባራ ረትዓት።ማቴ.11:13-19
ናይ ሎሚ ወንጌል ትሪ ልቢ ናይቶም ሰማዕቲ ስበከተ ዮውሃንስ ይኹኑ ስብከት መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ይዛረብ። ምኽንያቱ ነቲ እግዚአብሔር ዘቅርበሎም ዝነበረ ጸዋዕታ ወይ ዕድመ ናይ ንስሓ ክርድእዎ ክቕበሉዎን አይከአሉን። ስለዚ ኢዩ ብምሳሌ ገሩ “ እምብልታ ነፋሕናልኩም አይሳዕሳዕኩምን፥ አልቀስናልኩም አይበኼኹምን ዝብል።’ ሕጂውን እንተኾነ አምላኽና ንነፍሲ ወከፍና በብስምና ንቃል አምላኽ ክንሰምዕ፡ አብ ትእዛዛቱ እሙናት ኮይና ክንርከብ፥ ሕይወትና ብሰላምን ቅሳነትን ክንብሮ ዕድምኡ የቅርብ አሎ ። ‘እምብልታ ይነፋሓልና አሎ – ነዚ ጸዋዕታ እዚ ክነጸጎ አይንኽእልን። ምክንያቱ ጸዋዕታ ድሕነት ኢዩ። የሱስ ካብቲ ናይ ዮሓንስ አምጻጽአ ዝተፈልየ አብ በረኻ ይሁዳ ዘይኮነስ፡ አብ ከተማታትን ሃገረሰባትን ወንጌል መንግሥቲ እናሰበኸ፡ ኩሉ ሕማምን፥ አብ ህዝቢ ዝነበረ ድናስን እናሕወየ ፥አብ ኩለን ከተማታትን ዓድታትን ይዘውር ከምዝነበረ ባዕሉ ቃል ወንጌል የዘንትወልና። ክርስቶስ አብ መንጎ ህዝቢ ይነብር ነበረ ምስ ሕዝቢ ይምገብ ይሰቲ፡ ምኽንያቱ ብኩሉ ንዓና ክመስል ነይሩዎ።
ዘይበልዕ ዘይሰቲን ዮሓንስ መጸ ጋኔን አለዎ ይብሉ። ነዚ ክነስተንትን ከለና ንገዛእ ርእስና ንጠምት። ንሕናኸ ንሕዋትና በቲ አብ ሕይወቶም ዝገብሩዎ ሰናይ ተበግሶታት ክንደይ ኢና ዘይንወቅሶም፡፡ ክንደይ ነገራትከ ዘይነልግበሎም። ብምስላ ብዛዕባ እቶም ቖልዑ ክዛረብ ከሎ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ “አብ ዕዳጋ ዝተቀመጡ” ይብሎም። እዞም ቖልዑ እዚኦም እንተ ብትህኪት እንተስ ብኻሊእ ምኽንያታት ካብቲ ኮፍ ኢሎሞ ዘለዎ ቦታ ክትስኡ አይደለዮን። ነቲ ዕድመ ጸዋዒት እምብልታ ይነጽግዎ አይቅበሉዎን። ልክዕ ፈሪሳውያንውን ነቲ ክርስቶስ ዘምጽኦ ቃል ሕይወት ክቅበልዎ አይርከቡን። እካ ደአ ነቲ ቅዱስ ተግባራት ክርስቶስ ነጺጎም፡ ንክርስቶስ ከም ሓደ በላዕን ሰታይ ወይንን ዓርኪ ተቀበልቲ ቀረጽን፥ ኃጥአንን ገሮም የቅርብዎ። መንፈስ ቅዱስ ተቀቢሎም ሓድሽ ጉዑዞ ክጅምሩ አይደለዩን። እዚ ኩሉ አብ መዓልታዊ ህይወትና እንጥቀመሉ አገባብ ኢዩ። ነቲ ሓቀና ትምህርቲ ክርስቶስ፣ ትምህርቲ ቤተክርስቲያን፡ ሕግታት ቤተክርስቲያን ክንቅበል ምስ ዝጽግመና ልክዕ ከም ፈሪሳውያን ኮይና ንርከብ።
ስለዚ እግዚአብሔር በዚ ናይ ሎሚ ቃል ወንጌል ገሩ ንነፍሲ ወከፍና፡ ንቃል ወንጌል ከም ማሪያም ብትሑት ልብን መንፈስን ክንቅበሎ ይጽወዓና አሎሞ – ነዚ ዕውታት ኮይና ክንርከብ እግዚአብሔር ይሓግዘና። አሜን!
አባ ሓጎስ ተስፋግቢር


text:
Radio Erena: 25 January 2019
ሱዳንን ዮርዳኖስን ኣብ ወትሃደራዊ ምትሕግጋዝ ከምዝዘተያ ኣገልግሎት ዜና ሱዳን ሓቢሩ።
ክልቲኤን ሃገራት ነዚ ዝዘተያ፣ ብጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ዮርዳኖስ፣ ጀነራል ማሕሙድ ፍረይሓት ዝምራሕ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ልኡኽ፣ ብሮቡዕ 23 ጥሪ ናብ ሱዳን ኣብ ዝበጽሓሉ እዋን’ዩ።
ንላዕለዋይ ወትሃደራዊ ልኡኽ ዮርዳኖስ፣ ኣብ ካርቱም ዝተቐበለ ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ሱዳን፣ ጀነራል ከማል ዓብደል ማዕሩፍ፣ እቲ ርክብ፣ ኣብ መንጎ ክልትኤን ሃገራት ንዝህሉ ምትሕግጋዝ ዝደፍእ ምዃኑ ኣገንዚቡ።
እቲ ዘተ፣ ሓባራዊ ወትሃደራዊ ምትሕግጋዝ ምውዳብ፣ ተሞክሮ ምልውዋጥ፣ ኣንጻር ሽበራ ብሓባር ምቅላስን ኣብ ዝብሉ ነጥብታት ዘተኮረ’ዩ።
ሱዳንን ዮርዳኖስን ኣብ ወትሃደራዊ ጥራይ ዘይኮነ፣ ኣብ ሕርሻን ካልእን’ውን ክትሓጋገዛ ኣገዳሲ ምዃኑ ኣብቲ ኣጋጣሚ ተገሊጹ።


text:
Radio Erena: 06 March 2015
ሕንቅልሕንቅሊተይ…?
ዝበዝሐ ፖለቲካውያን ሰልፍታት ወይ ውድባት ዘለዋ ሃገር ፍለጡለይ?
ኣብ ብዝሒ ህዝቢ ተሞርኪስኩም ግምታት ክትህቡ ምስትፍትኑ ናብ ውጹእ ጌጋ ከምርሓኩም ምዃኑ ኣንፈት እንተሃብኩኹም ኸ?
እታ ኣስታት ሓደ ሲሶ ካብ ብዝሒ ህዝቢ ዓለም ወኒና ዘላ ቻይና ሓደ ሰልፋዊ ስርዓት’ያ ትኽተል። ኣብ ውሽጢ ቻይና ብወግዒ ዝፍቀድ ዝኾነ ዓይነት ፖለቲካዊ ተቓዋሚ ሰልፊ የሎን።
ቻይና ቅድሚ’ቲ ናይ 1949 ሰውራኣ ብውሕዱ ሓሙሽተ ዓበይቲ ፖለቲካውያን ሰልፍታት ከምዝነበርኣ ይዝረብ’ዩ። ነዚ ዝሓለፈ 60 ዓመታት ስልጣን ብሒቱ ዘሎ ግና ደሳዊ ሰልፊ’ዩ። ኣብ ህዝባዊት ሪፖብሊክ ቻይና እዚ ሰልፊ’ዚ ጥራይ ከም ሕጋዊ ሰልፊ ክፍለጥ እንከሎ፣ ኣብ ግዝኣታት ቻይና ዝኾና ታይዋንን ሆንግኮንግን ግና ተቓወምቲ ኢና ዝብሉ ሰልፍታትን ውድባትን ኣለዉ። እንተኾነ ኣብ ቻይና ኣብ ዝካየድ ምርጫ ወከልቲ ህዝቢ ዝሳተፍን ዝወዳደርን ካብቲ ሕጋዊ ተባሂሉ ዝግለጽ ዴሳዊ ሰልፊ ጥራይ’ዩም። ፕረዚደንት ዝርከቦም መራሕቲ ቻይና’ውን ብዴሳውያን ጥራይ ካብ ዝተባሕተ ባይቶ’ዮም ዝምረጹ። ስለዚ’ምበኣር እታ ዝበዝሐ ህዝቢ ዘለዋ ቻይና ሓደ ሕጋዊ ሰልፊ ጥራይ’ዩ ዘለዋ። ንዓመታት ዝዓብለለ ሰልፊ።
ቻይናውያን ኣብ ወጻኢ ሃገራት ተኣኻኺቦም ዘቖምወን ተቓወምቲ ውድባትን ሰልፍታትን ከኣ’ባ ኣለዋ። ብዝሐን ከ ክንደይ ይኸውን? ንሳተን’ውን ምስ ብዝሒ ህዝቢ ቻይና ብምንጽጻር ኣብ ዓለም ካብ ዘለዋ ሰልፍታትን ውድባትን እንተዘይውሒደን ዝበዝሓ ኣይኮናን።
እሞ እታ ዝበዝሐ ተቓወምቲ ፖለቲካውያን ሰልፍታትን ውድባትን ዘለዋ ሃገር ደኣ መን ትኹን?
ባህላዊ መግብታት ህንድን ኤርትራን ኣብ ጣዕሚ ስለዝተመሳሰለኒ፣ ብዙሕ እዋን ደኣ ኣይኹን እምበር ኣብ ፓሪስ ናብ ዝርከባ ኣብያተ መግቢ ህንዲ ይመላለስ’የ። ህንዳውያን ብብዝሒ ንግዳዊ ትካላት ኣብ ዝኸፈትሉ ክፋል ሰሜን ፓሪስ፣ ጁረስ ኣብ ዝተባህለ ከባቢ ከም ዓሚል ዘዘውተርክዋ ናይ ህንዲ ቤት መግቢ ታጅ-ማሃል ኣላ።
ቤት መግቢ ታጅ-ማሃል ብባህላዊ ብዝሑነት ህንድን ታሪኽ ታጅ ማሃልን ንዝምሰጡ ክትስሕብ ብምሕሳብ ዝተዋህባ ስም ደኣ’ምበር፣ ክንዲ ዓይኒ ምድሪ ታጅ ማሃል ዝኸውን ጥበብን ጽባቐ’ውን የብላን።
ኣብቲ ቤት መግቢ ብዝሒ ዓማዊል ኣብ ዘይህልውሉ እዋን፣ ወናኒ እቲ ቤት መግቢ ኣብ ዝተቀመጥናሉ ጠረጴዛ እናተመላለሰ ዕላላት ንለዋወጥ ኢና።
ጽቡቕ ምልከት ቋንቋ ፈረንሳ ከምዘይብለይ ምስተዓዘብ “ካበይ ዓዲ መጺእካ?” ክብል’ዩ ሓቲቱኒ።
ዕላል መታን ከናውሓሉ ብምሕሳብ ‘ገምት’ ጥራይ’የ ኢለዮ።
ዕላልና ብቋንቋ እንግሊዝ’ዩ።
ግምታቱ ሓንሳእ ናብ ሃገራት ላቲን ሓንሳእ ከኣ ናብ ሰሜን ኣፍሪቃ ዘቢሉ።
ብዛዕባ ታሪኽ ኤርትራ መጽሓፍ ዘዳለወት ሚኬላ ሮንግ፣ ኣብ መዓርፎ ነፍርቲ ግብጺ ዝተላለየቶ ፓኪስታናዊ ነጋዳይ፣ ንኤርትራ ምስ ኣልጀርያን ኣልጀዚራን ከላኽዓ እንከሎ ተዘከረኒ።
ብዓይኒ’ዚ ህንዳውን ካልኦት ብዙሓት ዝገጠሙኒ ዓሌታት ናይዛ ምድርን፣ ንሓደ ሰብ ኣፍሪቃዊ ዝብል ግምት ክህብዎ ዶኽ ዝበለ ጽልምን ኣብ ርእሱ ተሳሒጉ ዝተተቆጻጸረ ጸጉርን ክህልዎ ኣለዎ። እዚ ክልቲኡ ኣባይ ስለዘይረኸቦ ካብ ኣፍሪቃ ከውጽኣኒ’ዩ መሪጹ ህንዳዊ ወናኒ ቤት መግቢ ታጅ ማሃል።
ኣብ ምብራቅ ኣፍሪቃ ኤርትራ ትብሃል ሃገር ምህላዋን ኣብቲ ከባቢ ዝርከቡ ገለ ክፋል ህዝባ ከኣ ምስ መበቆል ዓረብ ምትእስሳር ዘለዎም ሰመቲካውያን ምዃኖምን ከረድኦ እናፈተንኩ’የ። ብዙሕ ዝተረድኦ ኣይመስልን። ኣፍሪቃዊ ምዃነይ ንዝሃብክዎ ሓበሬታ’ውን እናተጠራጠረ’ዩ ተቐቢልዎ።
ኢትዮጵያ ጽቡቕ ሕማቕን ዝተሓዋወሶ ናይ ነዊሕ ታሪኽ ዘለዋ ሃገር ምዃና፣ ‘ኢትዮጵያ’ ዝብል ስም ንብዙሓት ህዝብታት ዓለም ሓዲሽ ኣይኮነን። ብዙሕ እዋን ኤርትራ ትብሃል ሃገር ዘይፈልጥ ሰብ እንተገጢሙኒ ጎረባብቲ ሃገራት ብፍላይ ከኣ ኢትዮጵያ ብምጥቃስ’የ ኤርትራ ንእትርከበሉ ዞባ ከረድእ ዝፍትን። ነዚ ህንዳዊ ወናኒ ቤት መግቢ ግን፣ ኣብ ካርታ ደልዩ ባዕሉ ይርከባ ግዲ ኢለ፣ ምብራቕ ኣፍሪቃ ጥራይ’የ ጠቒሰሉ።
ደጊሙ ካልእ ሕቶ ከየስዓበ እንከሎ፣ ከበግሰሉ ንዝደለኹ ሕቶ ኣብ ኤርትራ ህንዳዊ መምህር ከምዝነበረኒ ብምሕባር’የ መረሳሰኒ ጌረላ።
ህንዳውያን መማህራን ኣብ ምሉእ ዓለም ከምዘለዉ እናመላኸተ ከኣ ዋላ’ውን ኣብተን ከም በዓል ሰርቦን ናይ ፓሪስ ዝኣመሰላ ዓበይቲ ዩኒቨርሲታት፣ ዝበለጹ መማህራነን ህንዳውያን ምዃኖም ታህዲድ ጀሚሩ። ብዜጋታትካ ምኹራዕ ሓበን’ዩ’ሞ ወናኒ ቤት መግቢ ታጅ ማሃል’ውን ኩርዓቱ ሰማይ ዓረገ።
ዋሕዲ መማህራን ዘጋጠመን ሃገራት፣ ቀዳማይቲ ጠመተአን ህንዲ ምዃና ኤርትራ ሓንቲ ናይ ቀረባ ኣብነት’ያ። ኣብ ህንዲ ዝርከብ ኣምባሳደር ኤርትራ’ውን ኣውራ ስርሑ ሸመተ ዓደስን መማህራንን’ዩ።
ህንዳውያን ኣብ ኣርባዕተ ዘይቀራረቡ ቀቢላታት ዶ ንበሎ ወላ እንድዒሉ- ንሳቶም እኳ ካስት’ዮም ዝብልዎ ዝተጎጃጀሉ’ዮም። እዚ ምጉጅጃሎም እዚ ኸኣ ናብ ዝተሰድሉ ዓዲ ሒዞም’ዮም ዝስደዱ። ዕርክነት ንምምስራት ንሓደ ህንዳዊ፣ ህንዳዊ ጥራይ ምዃን እኹል ኣይኮነን። ካበየናይ ዓሌት ወይ ቀቢላ ወይ ካስት ምዃኑ ከረጋግጽ የድልዮ። ኣብ ኣስመራ ዩኒቨርሲቲ፣ ብሰንኪ እዚ ናይ ካስት ጸገም፣ ኣብ ሓደ ቤት ጽሕፈት ኮፍ ኣይንብል ዝበሉ መማህራን ይፈልጥ’የ። እዚኣ ነጥቢ’ዚኣ ኸኣ’ያ ኣብ ፓሪስ ናብ እትርከብ ቤት መግቢ ህንዲ ንዕላል ከውርዳ ክስሕላ ዝጸናሕኩ።
ወናኒ ቤት መግቢ ታጅ ማሃል ከምዚ ዓይነት ተርእዮታት ኣብዚ እዋን እናጎደለ ይመጽእ ከምዘሎን ሎሚ ንቕሓት ህዝቢ ሓይሉ፣ ተሳታፍነቱ ኣብ ፖለቲካ ዓብዩ፣ ጉዳያቱ ብጥርኑፍ ዝሓተሉን ዝማጎተሉን እንተኽኢሉ ድማ ናብ ስልጣን ዝመጸሉን ፖለቲካውያን ውድባትን ሰልፍታት ኣብዚሑ ከምዘሎ መዓት ዱስኩር ሃበኒ።
ሃንደበት ኣብ እዝነይ ሓንቲ ሕቶ ቃጨለት። ተደጋጋሚ እዋን ኣብ ርእሰይ ዝጸንሐ ሕቶ ኸኣ’ያ።
“ኣብ ህንዲ ኣብዚ እዋን’ዚ ክንደይ ፖለቲካውያን ሰልፍታት ወይ ውድባት ኣለዋ?”
መታእታእ ድሕሪ ምባል ካብ 20 ከምዝበዝሓ ጥራይ’ዩ ክነግረኒ ክኢሉ። ብዝሒ ፖለቲካውያን ሰልፍታት ወይ ውድባት ሃገሩ ብልክዕ ክፈልጥ ኣይከኣለን። ሓቁ ድማ ኣብዛ ካብ ህዝቢ ቻይና ቁሩብ ጥራይ ዝጎድል ብዝሒ ህዝቢ ዘለዋ ህንዲ ክህልዋ ንዝኽእላ ፖለቲካውያን ሰልፍታትን ውድባትን ከመይ ክፈልጦ ይኽእል?
ሕሰብዎ እንዶ? ኣብዛ ቁንጣሮ ብዝሒ ህዝቢ ዘለዋ ኤርትራ፣ ኣብ ስደት ዝርከባ ብዝሒ ተቓወምቲ ሰልፍታትን ውድባትን ክንደይ ምዃነን ዶ ንፈልጥ ኢና።
ብዝሒ ተቓወምቲ ሰልፍታት ወይ ውድባት ናይ ኤርትራ ክንደይ’የን? ኢልኩም እንዶ ጥቃኹም ንዘሎ ኤርትራዊ ሕተቱ? ብግምት 10፣ 20 ወይ 30 ጥራይ’ዩ ክብለኩም። ወይ ከኣ ከምዚ ካብ ጌጋ ንምህዳም ኣብ ሜድያ እንጥቀመሉ ኣስታት 30 ወይ ከኣ 10ታት ጥራይ ኢሉ ክሓልፎ’ዩ።
ህንዲ ምስ ብዝሒ ህዝባ ክንደይ ፖለቲካውያን ሰልፍታት ወይ ውድባት ይህልዋ? ካብ ኣእምሮይ ክእለ ስለዘይከኣለ ኢንተርነት ምፍታሽ ዝሐሸ ኣማራጺ ወሲደ። ኮሚሽን ምርጫ ህንዲ ኣብ መርበብ ሓበሬትኡ ኣሲፊሩወን ዘሎ ሕጋውያን ፖለቲካውያን ሰልፍታትን ውድባትን ከኣ 54 ኮይነን ረኺበየን።
‘ህንዲ እታ ዝዓበየት ዴሞክራስያዊት ሃገር’ያ’ ክብሃል ሰሚዕና ንህሉ ኢና። እስራኤል ከኣ እታ ዝበለጸ ዴሞክራሲ ዘለዋ ሃገር’ያ ይብሃል’ዩ። እዚ ንዓይ ወሲኽካ ንብዙሕ ሰብ ምድንጋር ዝፈጥረሉ ምዃኑ ኣይስሕቶን። ኮይኑ ግና ከም ኤርትራዊ ናይ ኤርትራ ኩነታት ኣብ ግምት ብምእታው፣ ንደሞክራሲ እዘን ሃገራት ክሳብ ምቁንጻብ ኣየብጽሓንን።
ሓደ እዋን ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ፣ ብዛዕባ ደሞክራሲ ህንዲ ዘቆናጽብ ጽሑፍ ኣቕሪባ ምንባራ እዝክር። ኣብ ኣስመራ ኣብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ቆንስል ህንዲ ኮሚሽነር ፖለቲካዊ ጉዳያት ወይ ፖለቲካል ኣታሸ ናብ እንዳዜና ብምምጻእ፣ እቲ ብመንግስቲ ዝውነን ማዕከን ዜና ኣብ ልዕሊ ህንዲ ከምዚ ዓይነት መርገጺ ምውሳዱ መብርሂ ክወሃቦ ሓተተ። ዝምልስ ኣካል ግና ኣይተረኽበን። እቲ እዋን’ቲ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ብዛዕባ ደሞክራስን ምርጫን ተሓቲቱ፣ ንደሞክራሲ ህንዲ ብምቁንጻብ ዝመለሰሉ ግዜ’ዩ ዝነበረ።
ብዝኾነ ህንዲ 54 ወግዓውያን ፖለቲካውያን ሰልፍታትን ውድባትን ኣለዋ። እዚ ማለት ዘይወግዓውያን ሰልፍታት ኣለዋ’ዩ ዘመልክት። ሓደ ሰልፊ ወይ ውድብ ወግዓዊ ወይ ዘይወግዓዊ ዝከውን ስለምንታይ’ዩ። ሕገ- መንግስቲ ወይ ኮሚሽን ምርጫ እታ ሃገር ንዘውጽእዎ ነጥብታት ዘየማልኣ ማለት’ዩ። ሓደ ካብዚ ንውድባትን ሰልፍታትን ዘይወግዓውያን ወይ ዘይሕጋውያን ዝገብረን መንግስቲ ብጎነጽ ንምእላይ ምስ ዝሰርሓ፣ ምስ ሽበራ ምትእስሳር ምስ ዝህልወን፣ ብናይ ደገ ሓይልታት ምስ ዝምወላን ካልእን ክኸውን ይኽእል።
እሞ ደኣ ኣብ ዓለም ካብ ዘለዋ ሃገራት ዝበዝሐ ተቓወምቲ ፖለቲካውያን ሰልፍታት ወይ ውድባት ዘለዋ ሃገር መን ትኹን?
ኢትዮጵያን ሱዳንን ንምርጫ ቅድመ ምድላዋት ኣብ ዝገብራሉ ዘለዋ እዋን ኣብ ውሽጢ ዓዲ ሓያሎ ተቓወምቲ ፖለቲካውያን ሰልፍታት ብልፍትን በብንጽልን ይንቀሳቀሱ ምህላዎም ንሰምዕ ኣሎና። መንግስቲ ናይታ ኣብ ዞባና ዝነኣሰት ሃገር ጅቡቲ እኳ ምስ ተቓወምቲ ሰልፍታት ሓድሽ ስምምዕ ከምዝኸተመ ናይ ናይ ቀረባ ፍጻሜ’ዩ። እንተኾነ እዘን ሃገራት’ውን ኣብ ደገ ዝሰፈሩ ቁጽሮም ዘይፍለጥ ተቓወምቲ ከምዘለውወን ሲ ዝሰሓት ኣይኮነን።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ሓደ እዋን፣ ብዛዕባ ተቓወምቲ ዝብሃሉ ተሓቲቱ፣ “ኣበይ ዘለዉ ተቓወምቲ፣ ቁጽሮም ንዑቕ ንሶቶም ንዑቓት” ምባሉ ትዝክሩ – ሃየ! ዘክሩ። ኤርትራ ብዝሒ ተቓወምቲ የብላን ንምባል እንተነይሩ ሎሚ እቲ ብዝሒ ኣሻቡ ሰማይ ዓሪጉ ሕሳብ ምግባር ከድልዮ ኢዩ፣ ክቡር ፕረዚደንተ። ቫቲካን ንባዕላ ‘ኳ ተቓውቲ የብለይን ክትብል ኣይተሰምዐትን።
ተቓወምቲ ዘይብሉ መንግስቲ ደኣ ከመይ ዝበለ’ዩ? ብግብሪ ኸ ተቓወምቲ ዘይብሉ መንግስቲ ክህሉ ይኽእል ዶ? ኣብ ውሽጢ ዓዲ ንፖለቲካውያን ሰልፍታት ፍቓድ ስለዘይሃብካ፣ ተቓውሞ የለን ንምባል የድርፍ ድዩ?
እዘን ካብ ዕለት ናብ ዕለት ዝጫጭሓ ዘለዋ ተቓወምቲ ፖለቲካውያን ሰልፍታትን ውድባትን ኣብ ኤርትራ ባይታ ስለዝሰኣና ኣብ ወጻኢ ክቖማ ከምዝትገደዳ’ዩ ዝእንፍት ኩሉ ኣባሃህላታት። እዚ ግን ነቲ ከም ኣሜባ ካብ ሓድሕደን እናተገማምዓ ምፍራይ ምኽንያት ክኸውን ኣይክእልን።
እታ ዝበዝሐ ተቓወምቲ ውድባት ወይ ሰልፍታት ዘለዋ ሃገር መንያ ኢልካ ካብ ምህውታት፣ ኤርትራውያን ንባዕላ ክንደይ ተቓወምቲ ከምዘልዋ ግዳ ዘይተጽንዕ። ቁምነገር ዘይትገብር፣ ዝብሉ ኣይሰኣኑን ይኾኑ። ሓቆም’ዮም። ብዝሒ ተቓወምቲ ውድባት ኤርትራ ምፍላጥ ቁምነገር እንተኾይኑ ማለት’ዩ።
ብስም መንእሰያት ኣብ ስደት ዝተበጋገሰ ተቓውሞታት ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ እናተፈናጨለን ኣገባብ መፍረ ኣሜባ እናተኸተለን ይበዝሕ ቁምነገሩ ከኣ በንጻሩ ክጎድልን ንርእዮ ኣለና።። ስማት ናይዘን ብስም መንእሰያት ተበጊሰን እናተፈናጨላን ሓድሕደን እናተወናጀላን እናተናኸሳን ታተ ዝብላ ዘለዋ ምንቕስቓሳት ናበይ ገጹ’ዩ?
ኣብ ስደት ደምበ ተቓውሞ ኤርትራ ካብ ኣብ ስነ ሓሳብን ፖለቲካን ንላዕሊ ኣብ ውልቀሰባት ዕንክሊል ክብል ግዜ ይሓልፎ ኣሎ። እዝን ወዲ ኸምዚን ምኽንያታት ተዋሂብዎ ኸኣ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ፈርዲ ሓድሽ ውድብ ወይ ሰልፊ ወይ ምንቕስቓስ ክትውለድ ንዕዘብ ኣሎና። ብኸምዚ ኣካይዳ ምናልባት ኤርትራ እታ ዝበዝሑ ተቓወምቲ ውድባትን ሰልፍታትን ዘለዋ ሃገር ንምዃን ክትበቕዕ’ያ። ዋላውን እተን ሰለስተ ወይ ኣርባዕተ ኣባላት ሒዘን ሰልፍን ውድብን ኢና ዝብላ እንተጸብጺብና ማለተይ’ዩ።
ኤርትራ ነዚ ክብሪ’ዚ ክሳብ እትበቕዕ ‘ምበኣር ሃየ! ዝበዝሑ ፖለቲካውያን ተቓወምቲ ሰልፍታትን ውድባትን ዘለዋ ሃገር ፍለጡ።
ሰለስተ ወርሒ ይገብር ንእግረ መንገደይ ክልተ ተዋሳእቲ ደምበ ተቓውሞ ካብ ሓደ ክብሪ ዘለዎ ሆቴል ማርዮት ናይ ፓሪስ ክወጹ ተዓዚበ። ግደ ሓቂ እዛ ሕቶ እዚ ክሓቶም እሞ ቅኑዕ መልሲ እንተሃቡኒ ኣብ ቤት መግቢ ታጅማሃል ድራር ክጋብዞም ሓሲበ ኔረ። ደምበ ተቓውምኦም ብሕብእብእ ከምዝገብርዎን ኣብ ደምበ ተቓውሞ ብትምህርትን ዲፕሎማስያን ዝወዳደረና የለን ዝብሉ ምዃኖምን ብዘይምፍላጠይ ንነብሰይ ኣይነቐፍኩዋን። ‘ኤርትራውያን ቻክ ኖስር ኣብ ፓሪስ’ ብዝብዝል ኣርእስቲ ሓደ ጽሑፍ ከዳልወሎም ወሲነ ኔረ። ኣይተበርሃንን ከኣ ገዲፈዮ። ደሓር ከኣ ትዕቢትን ታጅማሃልን መኻይድቲ ከምዘይኮና ንታሪኽ ታጅ ማሃል እትፈልጡ ክትርድኡለይ ተስፋ ግበር።
ሃየ በሉ! ቅኑዕ ንዝመለስኩም ኣብ ፓሪስ ኣብ ዝርከብ ቤት መግቢ ታጅ ማህል ድራር ክጋብዘኩም’የ። ንእግረ መንገድኹም ድማ ምስ ወናኒ ቤት መግቢ ታጅ ማሃል ትላለዩ። ኤርትራ ካብ ትብሃል ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ እትርከብ ኣፍሪቃዊት ሃገር ዝመጻእኩ ምዃነይ ከኣ ትምስክሩለይ።
መልሲ የብልናን ተደረር እንተ ኢልኩሙኒ ግና….በይነይ ናብ ቤት መግቢ ታጅ ማሃል ምምልላስ ክቕጽሎ’የ ማለት’ዩ።
Amanuel Ghirmai
(ዕባይ ኣኽርያ)
03-03-15
ፓሪስ
========================================


text:
“ነጻነት ንመን?”
ነጻነት ንመን? ንህዝቢ’ዶ ንገፋዒ ንቁሩባት’ዶ ንህዝቢ መንቢዒ ንሰላም’ዶ ንጨካናይ ረጋጽ ፍትሒ ንዲሞክራሲ’ዶ ንሕጊ ኣልቦ መራሒ ብቐጻሊ ህዝቢ ዘጽንት ህድገፋዊ ነጻነት ንመን? ንህዝቢ’ዶ ንገፋዒ። መንእሰይ ነፊጹ ካብ ዝፈትዋ ዓዱ ሽግር በዚሒዎም ከይፈተዉ ዝተገዱ ብኹሉ ማእዝናት ክወጽኡ ክስደዱ ነጻነት ኤርትራ ባርነት ወሊዱ ንእሽቶ ዓብዩ ብስቓይ ተቐርዲዱ ንሃገሩ ጠንጢኑ
ነጻነት ንመን? ንህዝቢ’ዶ ንገፋዒ
ንቁሩባት’ዶ ንህዝቢ መንቢዒ
ንሰላም’ዶ ንጨካናይ ረጋጽ ፍትሒ
ንዲሞክራሲ’ዶ ንሕጊ ኣልቦ መራሒ
ብቐጻሊ ህዝቢ ዘጽንት ህድገፋዊ
ነጻነት ንመን? ንህዝቢ’ዶ ንገፋዒ።
መንእሰይ ነፊጹ ካብ ዝፈትዋ ዓዱ
ሽግር በዚሒዎም ከይፈተዉ ዝተገዱ
ብኹሉ ማእዝናት ክወጽኡ ክስደዱ
ነጻነት ኤርትራ ባርነት ወሊዱ
ንእሽቶ ዓብዩ ብስቓይ ተቐርዲዱ
ንሃገሩ ጠንጢኑ ንስደት’ዩ ከይዱ
ካብ ስቓይ ሃዲሙ ኣብ ስቓይ ተኣጉዱ
ነጻነት ምስ ተነፊገ ኣብ ዝፈትዋ ዓዱ።
ህዝቢ’ዶ ኣይነበረን መስውእቲ ዝኸፈለ
ደቁ ኣወፍዩ ንሰውራ ዝቐለበ
ካብ ዓድታቱ ተድፊኡ ኣብ ስደት ዝዓለበ
ናይ ሱሳታት ይዘከር ሰውራ ምስ ቦቐለ
ክሳብ ሕጂ ኣብ ስደት ዝንከራተት ዘሎ
ሕጂ’ውን ንስደት መንእሰይ ይውሕዝ አሎ
ጨካን ስርዓት ህድገፍ ብግፍዒ ምስ በደሎ
ህይወቱ ከየማሕሽ ዲክታተር ምስ ወነኖ
ስኣን ፍትሒ ሕጊ ሃገርና ዝጎደሎ።
ነጻነት ኤርትትራ ወሊዳ ባርነት
26 ዓመታት ትኸይድ ብጥልመት
ነጻነት ምስ ኮነት ማዕቢላ ብሓሶት
ዓመት ዓመት ገለጻ መብጽዓ መደባት
ብትንታነ ፈላስፋ ሃገር እንዳ ኣንቆልቆለት
ንዲሕሪት ትኸይድ ንቕድሚት ከይሰጎመት
መራሕቲ ህግደፍ ምስ ዓወሩ ንሹመት
ነጻነት ኤርትራ ወሊዳ ባርነት።
ራህዋን ቅሳነትን ንህዝቢ ኤርትራ፣
ዘለኣለማዊ ዝኽሪ ንኹቡራት ስውኣትና፣
ነጻነት ህዝቢ ከምዘምጽኦ ሕጂውን ከይረሳዕና፣
ዘረባ ጠላማት ይኣክል በዚሑና።
ብሰለሞን ብርሃነ ሠንጋል
“ሕልና 05-23-2017”


text:
ደስታ’ለኝ ከልቤ ከልቤ የማጠፋ
የሱስ ክብሩ ይስፋ፣
ኢሉ ዘማራይ ደረጀ ከበደ ይዝምር። ትርጉም ናይዚ ኸኣ ከምዚ ዚስዕብ እዩ፣-
ሰላማ’ሎኒ ከም ወሓዚ ዚፈስስ
ንልበይ ዘረስርስ
ሓጎስ ኣሎኒ ካብ ልበይ ዘይጠፍእ
ክብሪ ንየሱስ ይስፋሕ።
ሰላም ኣለኝ እንደወንዝ፣ እንደወንዝ የሚፈስ
ልቤን የሚያረሰርስ
እዛ ተራ እትመስል ስታንዛ እዚኣ ንሰላም ዚምልከት ዓብዪ ሓቂ ሓቚፋ ኣላ። ዋላኳ ጎዳጉድን ኣጻድፍን ኣብ መገዱ እንተሃለወ፣ ውሒዝ ትም ኢሉ ናብ ባሕሪ ወይስ ቀላይ ክሳዕ ዚዓቁር ይውሕዝ ይኸይድ ይጥሕስ። ኣብ ቅድሚኡ ንዘሎ ኹሉ ኣስትዩ ኣጥሊሉ መገዱ ይቕጽል ይዛሪ ይፈስስ። ሰላም ከኣ ልክዕ ከምዚ ዝበለ ባህርይ ዚውንን ኩነተ ኣእምሮ እዩ። ሰላም ውሒዝ እዩ። ሰላም ርግኣት እዩ። ሰላም ፈሳሲ ህድኣት እዩ። እዚ ከም ውሒዝ ዚፈስስ ሰላም፣ እዚ ዚንቀሳቐስ፣ ዘየባትኽ ወሓዚ እዝስ ኣበይ እዩ ዚርከብ? ንሰላም እንታይነቱ ካብ ምፍላጥ ንላዕሊ ምንጩ ምርካብን ምዕቃቡን ይኸብድ።
ሎሚ ኣብ ምድሪ ዓለም ልዕሊ ዝኾነ ነገር ተበሃጊ ተደላዪ ኮይኑ ዘሎ ሰላም እዩ። ኣብቲ ብነውጽን ሽበራን ዚፍለጥ ማእከላይ ምብራቕ፣ ኣብቲ ወለዶታት ዝተጠብሱሉ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ብምፍጣጥ ኑክሌርን ረጽሚ ሓያላንን ዚፍለጥ ዩራሽያ፣ ኣብቲ እናሻዕ ሰብ ሰርሖ ሕንፍሽፍሽ ኮነ ተፈጥሮኣዊ ሓደጋታት ዚልለ ደቡብ ምብራቕ እስያ፣ ኣብቲ ህዝቢ ብፍርሂ ሽበራ ዚሹቕረረሉ ምዕራብ ኣውሮጳን ሰሜን ኣሜሪካን፣ ኣብቲ ብዕስለ ጎይቶት ሓሽሽን ሄሮይንን ከምኡውን ሕሉፍ ድኽነት ዚወናበድ ደቡባዊ ኣሜሪካ፣ ከምኡውን ኣብታ ብሕሰም ደቂ ሰብ እትልለ ኣፍሪቃ፣ ልዕሊ ኹሉ ዚበሃግ እንተሃልዩ ናይ ብሓቂ ሰላም እዩ። ኣብ መንጎ ውግኣት ዘሎ ወጥሪ ዝተመልአ ጸጥታ ዘይኮነስ ወሓዚ ሰላም!
እሞ ደኣ እዚ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ቅኔ ካበይ ዘምጽኦ እዩ እቲ ተቐናዪ? ሰላም ኣሎኒ ከም ወሓዚ ዝፈስስ ሰላም! ንሰላም ኪደልዩ ብዙሓት ላዕልን ታሕትን ካብ ዚብሉ ዘመንን ዘመናትን ሓሊፉ ኣሎ። ግናኸ እቲ ፍርሂ፣ ምርባሽ፣ ወጥሪ ደቂ ሰባት ኣይጎደለን፣ እኳ ደኣ ወሲኹ ምባልሲ ምግናን ኣይመስለንን። ከምቲ ኣብ ዓውዲ ስነ ቑጠባ ብመጠን ንሓደ ነገር ዝረኸብካዮ ተደላይነት ወይስ ዩቲሊቲ ናይ ሓደ ነገር ይውስኽ ዚብሎ እንተኾይኑስ፣ ተደላይነት ናይ ሰላም እናዛየደ ካብ ከደ፣ ሰላም ዝያዳ ከምእተሳእነት ነስተብህል።
ኤርምያስ ዚበሃል ኣይሁዳዊ ነብዪ፣ ቀደም ዘመን ከምዚ ኢሉ ጽሒፉ፣ “ሰላም ዜልቦስ ሰላም ሰላም እናበሉ ነቲ መስበርቲ ጓል ህዝበይ ብሸለልታ ይፍውስዎ ኣለዉ።” (ኤር 8፣11) ሰላም ዘየልቦስ ሰባት ሰላም ሰላም እናበሉ የዚሙ፣ ይቓንዩ፣ ይጭርሑ። ሓደ ካብዚ ጭርሖታት እቲ ኣብ ኣፍደገ ቤት ጽሕፈት ሕቡራት ሃገራት ዘሎ ካብ መጽሓፍ ቅዱስ እተወስደ ጥቕሲ እዩ። ነብዪ ኢሳይያስ ኣቐድም ኣቢሉ “ንሳቶም ከኣ ኣስያፎም ንማሕረሻታት ኲናውቶምውን ንገዘሞታት ኪሰርሕዎ እዮም። ህዝቢ ኣብ ህዝቢ ሰይፊ ኣይኬልዕልን እዩ፣ ደጊምሲ ውግእ ኣይኪመሃሩን እዮም፣” (ኢሳ 2፣4) ዚብል ኣብ ዘመን መንግስቲ ሽሕ ዓመት ግዝኣት እቲ ኣይሁድ ዚጽበዩዎ መሲሕ ወይስ ክርስቶስ ኣመልኪቱ ዝጸሓፎ፣ ሕቡራት ሃገራት ከም ትምኒት ኣብዛ ዓለም ንኺገሃድ ይጭርሖ ኣሎ። እቲ ዚገርም ነገር ግን ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝኣተዎ ዳርጋ ኹሉ ሰላም ኣይተረኽበን። ናይ ቀረባ ኣብነት ከኣ ተሞክሮ ሃገራትና እዩ። ብሓቂ ሰላም ኣበይ እዩ ዘሎ?
ንሕና ናይዚ ዘመን እዚ ሰባት ሰላም ከም ኣብ ባሕሪ ዝጠሓለት ዑንቂ ኮይናትና ኣላ። ብፍላይ ከኣ እዞም ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘለና ህዝብታት ንሰላም ከም ሓንቲ ፋንታዝያዊ ኩነት ጥራይ ከይንፈልጣ ኣዝዩ ዘስግእ እዩ። ተስፋ ምቕባጽና ሰማይ ዓሪጉ ኣብ ዘለወሉ ኣብዚ እዋን መልእኽቲ ሰላም ካብ ንዓና ንላዕሊ ንመን የድልዮ? እቲ ኣብዚ ደቡባዊ ክፋል ዓለምና ዘሎ ሰላም ከናዲ ኣዒንቱ ናብ ሰሜን ገጹ ኬቋምታ ከለዋ፣ እቲ ኣብ ሰሜን ዘሎ ድማ ሰላም ስኢኑ ዓቕሉ ጸቢቡዎ ኣብ ደቡባዊ ዓለም ኬናዲ ላዕልን ታሕትን ይብል ኣሎ። ከም ሎሚ ጌሩ ኣፍሪቃውን ደቡብ ኣሜሪካውን ዓረባውን ህንዳውን ቻይናውን ናብ ምዕራባውያን ሃገራት ገጹ ኣይተጓዕዘን፣ ከም ሎሚ ጌሩ ድማ ኣሜሪካዊ፣ ካናዳዊ፣ ኣውሮጳውን ሩስያዊ፣ ጃፓናዊ ወዘተ ናብ ሃገራት ሳልሳይ ዓለም ኣይተጓዕዘን።
እዚ ጉዕዞታት ብሓቂ ንምንዳይ ንህይወት ዘድሊ ነገራት ደኣ ይምሰል እምበር እቲ ሓቅስ ናይ ህይወት ዕረፍቲ፣ እወ ሰላም ንምርካብ እዩ። ግን ከኣ ኣብ ዝኸዶ ኣይጸንሓቶን ሰላም። ሰብ ግና ነዚ ግልብጥብጥን ላዕልን ታሕትን ኣይኬቋርጾን እዩ። ከመይሲ ሰላም ብዘበለት ኣቢላ ክሳዕ ዘይተረኽበት ከመይ ኢልካ ትዓርፍ? ሕማም ቀርኒ ኣፍሪቃ ኸኣ ብዝገደደ መልክዑ እኳ እንተኾነ፣ እቲ መሰረታዊ ድሌት ግና ንሱ፣ ዕረፍቲ ህይወት እወ ስእነት ሰላም እዩ።
ካብዚ ተላዒለ እየ እምበኣር ኣነውን ንህዝበይ ሰላም ከበስር ዝደሊ ዘለኹ። ካበይ ዘምጻእካዮ ሰላም እዩ ዚብለኒ መቸም ኣይሰኣንን እዩ። ብርቱዕ ሕቶ እዩ። ምምላሹ ግን ኣገዳሲ ነገር እዩ። ምድሪ ብምልእታ ብስእነት ሰላም ቃሕትያ ጽልኣት ህይወት ኣብ ዝዓንበበሉ እዋን፣ ካበይ ዝመጸ ሰላም እዩ ኬበስረና ንዚብለኒ ሰብ ኣማን ብኣማን ሓቅኻ ወይስ ሓቅኺ ካብ ምባል ዚሓልፍ ምላሽ ኣለኒ ኢለ እኣምን።
ብሓቂ ኣንቱም ኣሕዋት ሰላም ኣሎኒ፣ እቲ ዘሎኒ ሰላም ወሓዚ እዩ። ስለዚ ከመይ ከምዝኾነ ሰላመይ ክነግር። ንሕና ደቂ ሰብ ድሕሪ ብዙሕ ላዕልን ታሕትን ሰላም ዘይንረኽባስ እንታይ እዩ እቲ ምስጢሩ? ሓጻር ምላሽ ክህብ። ምናልባሽ ንሰላም ኣብ ዘትርከበሉ ኣድራሻ ኣናዲናያ ከይንኸውን! ሰላም ኣብ ደገ ኢና ክንረኽባ እንጽዕር፣ ሰላም ግን ከም ኣቕሓ ወይስ ዚሽመት ናይ ዕዳጋ ፍርያት ኣይትርከብን እያ። ብገንዘብ ኮነ ብሃብቲ፣ ብስራሕ ኮነ ብጻዕሪ ኣይትርከብን እያ። ሰላም ኣብ ሰሜን ኣይትርከብ ኣብ ደቡብ፣ ኣብ ቆላ ኣይትርከብ ኣብ ደጋ። ሰላም ስፍራኣ ርሑቕ እዩ፣ ግን ከኣ ቀረባ! ብዝሓ ሒደት እዩ ግን ከኣ ንኹሉ ትኣክል! ብዋጋ ኣይትትመንን እያ ግን ከኣ ካብ ብሩር ካብ ወርቂ ትኸብር። ሰራዊት ወይስ ኣጽዋር ኣይተሰልፍን እያ ግን ከኣ ዙፋን ነገስታት ወይስ መራሕቲ ተጽንዕ። ቁጠባዊ ትሕዝቶ የብላን፣ ግን ከኣ ዕምሪ ሰበ ስልጣን ገዛእቲ ብኣኣ ይዕቀን።
ሰላም፣ ዝለዓለ መኣዝን ህልውና ኣለዋ። ኣብ ላዕሊ ኣይትርከብ ኣብ ታሕቲ፣ ኣብ ጎኒ የላ ኣብ ጥርዚ። ሰላም ኣብ ውሽጢ ኣብ ቀረባ፣ ኣብ ልቢ እያ እትርከብ። ስለዚ መኣዝንካ እንተዘይቀየርካ ሰላም ከም ናይ ርሑቕ ኮኾብ ተማዕድዋ ደኣ እምበር ኣይትበጽሓን ኢኻ። ከመዮ “እቲ ሰላም ዜበስርሲ ኣእጋሩ ኣብ ኣኽራን ክንደይ ይጽብቓ” ዚብል ጽሑፍ ዘሎ፣ መኣዝና ቀዪሩ ሰፈር ሰላም ዚሕብር ክንደይ ዘየድልየና! ግናኸ ሰብ ብመሰረቱ ከም ኣቕሓ ኮይኑ ኣብ ዕዳጋ ወይስ ኣብ ሱፐር ማርኬት ዚሽየጥ እንተዘይኮይኑ ንዝኾነ ይኹን ካብ ካልእ ዚመጾ ኪዕድግ ኣይፈቱን እዩ እቲ ንሰላም ኪዕድግ ዚፈቱውን በዚ ምኽንያት እዩ ኣዝዩ ሒደት። ብዙሕ ሰብ ሰላም ኣብ ባኮ ተዓሺጋ፣ ብዲዛይን ወቂባ፣ ሞዴል ናይ ከምዚ ዓመት ተባሂላ ፋሽን ኮይና ክትመጾ እዩ ዚደሊ። ሰላም ግን ጥንታዊት ኮይና ዘይቅየር ዕዳጋ ዘይልወጥ ዋጋ ኣለዋ፣ ኩሉሳዕ ንኹሉ ዘመን ስልጣነ ድማ ተድሊ። ሰላም እንታይ እያ?
ሰላም ናይ ዕርቂ ውጽኢት እያ። ድሕሪ ዕርቂ፣ ባእሲ ጽልኢ ከም ዘይነበረ ኮይኑ ይርሳዕ። እዚ ጥራይ ዘይኮነ ግን ሰላም ነቲ ጽልእን ባእስን ዕዳን ዚርስዕ ጥራይ ዘይኮነ ዚድምስስ ኩነት እዩ። ስለዚ ዕርቂ ከይነገሰ ሰላም ዚርከብ ነገር ኣይኮነን። በዚ ኢና ኸኣ ሰላም ናይ ውሽጢ ናይ ልቢ ኣቃውማ እዩ፣ ፍጹም ምቕናዕ ህይወት እዩ ንብል ዘሎና። ዘይነጽፍ ሰላም ኢና ግን እንብል ዘሎና እሞ፣ ምንጩ ዘይነጽፍ ምስዚኸውን ጥራይ እዩ ብዝኾነ እንታ ዘይርበጽ እዚ ሰላም እዚ።
እቲ ዝለዓለ ባእሲ ደቂ ሰብ፣ ብቕኑዕ ልቢ ኪእመኑዎ እንተኾይኖም ምስ ሕልና እዩ። እወ ምስቲ ድምጹ ብሕልናና ኣቢሉ ዜድሂ ፈጣሪና ኣምላኽ! ብግብርኻን ብድሌትካን ምስ ኣምላኽ ጽልኢ ተኺልካ ከም ዘለኻ፣ ብቐሊሉ ከርእየካ። ነቲ ኽትገብሮ ዘይግብኣካ ወይስ ኣብ ውሽጥኻ ሕርኽርኽ ዚብለካ፣ ዕረፍቲ እናኸልኣካ ኸሎ ጥሒስካ እትገብሮ እዩ እቲ ምጥሓስ ሕልና። እዚ ኸኣ እዩ ምስ ኣምላኽ ፈላላዪ ቀጽሪ ፈጢሩ ሰላም ዚኸልኣካ። እዚ ናትካ ምስ ናይቲ ኻልእ ተደሚሩ፣ ምስ ናይ ብዙሓት ተደሚሩ፣ ኣብ ሰባት ባእስን ምፍልላይን፣ ብዝለዓለ ደረጃ ድማ ጽልኢ የማዕብል። ዝበዝሐ ናይ ህዝብታትን ናይ ሃገራትን ባእሲ ወይስ ግርጭት ካብቲ “ኣነ፣ ናተይ፣ ባዕለይ ዚብል ትዕቢት” ዚለዓል እዩ። እዚ ኸኣ መሰረቱ ውልቀሰብ እዩ። ውልቀሰብ ድማ ንርእሱ ምስ ሕልንኡ ምስ ኣምላኽ ጽልኢ ስለዘማዕበለ ዚብገስ ውሽጣዊ ጽልእን ውግእን እዩ። መኣዝኑ እናኣስፍሐ ምስከደ ሃገራውን ህዝባውን ጉዳይ ይኸውን።
ሰላም፣ መጀመርታኣ ምስ ኣምላኽ ምትዕራቕ እያ። መሰረታዊ ምንጫ በደልካን ሓጢኣትካን ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ምእማን፣ ሕድገት ንምርካብ ምልማን እያ። ከመይሲ ምስ ርእሱን ምስ ኣምላኽን ጽልኢ ዘለዎ ሰብ ምስ ሰባት ኪፋቐር ሰላም ኪህልዎ ኣይክእልን እዩ። ንኹሉ ብዓይኒ ጽልኢ እዩ ዚጥምቶ፣ እዚ ክሳዕ ዘሎ ድማ ዝኾነ ናይ ሰላም ኣጀንዳ ኣይዕወትን እዩ። ኩሉሳዕ ነዚ ዓይነት ሰብ ሰላም ኮነ ውሕስነት ወይስ ርግኣት ምስ ሰዓሪ ተሰዓሪ እተተሓሓዘው እዩ። ንሰላም ግን ሰዓሪ ተሰዓሪ የብላን። ሰላም ብዕርቂ እያ እትጅምር፣ ብዕርቂ ካብ እትጅምር ግና፣ ዕርቂ ድማ ዋና ኣለዋ። “ሰላመይ እሓድገልኩም፣ ሰላመይ ከኣ እህበኩም። እቲ ኣነ ዝህበኩም ዘሎኹስ ከምቲ ዓለም እትህቦ ኣይኮነን፣” (ዮሃ 14፣27) ዚብል ናይ ሰላም ኣዋጅ እዩ እቲ መሰረት ዕርቂ። ከምዚ ኻብ ኮነ፣ እቲ ብዛዕባዚ ሰላም እዚ ዘበሰረ ናይ ሰላም ሃዋርያ፣ ልኡኽ ሰላም ወይስ መስፍን ሰላም እንታይ ኢሉ ኣሎ?
የሱስ ክርስቶስ፣ ንደቂ ሰብ ሰላም ኪህብን ኪእውጅን ኣብ ዝመጸሉ እዋን እዩ ሰላም ውሽጣዊ ሕቶ ምዃኑ ንወዲ ሰብ ኪበርሃሉ ጀሚሩ። “ኣቱም ኩልኹም እትጽዕሩን ጾር ዝኸበደኩምን ኣነ ከዕርፈኩም ናባይ ንዑ” (ማቴ 11፣28) ዚብል ጻውዒት ሂቡ ድማ ንኹልና ዕድመ ሂቡና ኣሎ። መቸም ዕረፍቲ ዝሰኣንኩም፣ ንሰላም ኣብ ደገ ኣናዲኹማ፣ ክትረኽቡዋ ዘይከኣልኩም ሒደት ከምዘይኮንኩም ምሉእ ምትእምማን ኣሎኒ። እዚ ጽወዓ እዚ ድማ ዝያዳ ኹሉ ንዓኹም ይምልከት። ክርስቶስ የሱስ ከምቲ ኣቐዲምና ዝረአናዮ፣ “ኣነ ዝህቦ ሰላም ከምቲ ዓለም እትህቦ ኣይኮነን” ብምባል ብትብዓት ተዛሪቡ ኣሎ።
ዓለም እትህቦ ሰላም ኣሎዶ? እወ ኣሎ። እንታይ ይመስል? ደጋዊ ሰላም እዩ፣ ጊዝያዊ፣ ወይስ ጸናሒ ዘይኮነ፣ ዘየተኣማምን፣ ኣብ ተስፋ ሰብ እተመስረተ እዩ፣ ጥልመት ዘንጸላልዎ፣ ኣብ ግበረለይ ክገብረልካ እተመርኮሰ፣ ሰዓሪ ተሰዓሪ እተመስረተ እዩ። እዚ ዓይነት ሰላም ምስኡ ጭንቅን ወጥርን ሒዙ ዚመጽእ፣ ካብ ጸላኢኻን ካብ ውሽጥኻን እናፈራህካ እትነብሮ ኩነተ ህይወት እዩ። እዚ ከምዚ እንተኾይኑ ሰላም ኣይኮነን፣ ከምዚ ኣብ ዓውደ ኲናት ዚብሉዎ ተዂሲ ደው ምባል እዩ። ኣብ ዝኾነ እዋን ኪለዓል ይኽእል። ኣብ መንጎ ውግኣት ዘሎ ጸጥታ ሰላም ኣይኮነን ወጥሪ እዩ። ሰላም ግና ወሓዚ እዩ፣ ኣይፈርስን እዩ። ኣብ እሙንነት ናይ የሱስ እተመስረተ፣ ዋላ ሰብ እንተጠለመ ዘይፈርስ ሰላም እዩ። ሰላም ኣብ ማእከል ነውጺ እዩ።
ኣብነት ናይዚ ክህበኩም፣ ክርስቶስ ምስ ደቀ መዛሙርቱ ብጃልባ እናኸደ ከሎ ማዕበልን ህቦብላን መጸ እሞ ነታ ጃልባ ኪግምጥላ ቀረበ፣ ንሱ ግና በጥ በለ። እዚ እዩ ሰላም፣ ኣብ ማእከል ኩሉ ሓደጋታት ህድኣት ኪህልወካ ከሎ። ደጋዊ ተርባጽ ንውሽጥኻ ፈጺሙ ዘይልውጦ ኪኸውን ከሎ። ዋላ እቲ ጸላኢ ዚመስል ከም ፈታዊ፣ ዋላ እቲ ሓደጋ ከም መሳልል ዕላማ ክትርእዮ ዘኽእለካ ኩነት እዩ ሰላም። ክርስቶስ ነቲ ጸላኢ ዝኾነ ከሓዲ ይሁዳ ከም መፈጸሚ ጽሑፋት፣ ነቲ ናይ መስቀል ሓደጋ ከም መሳልል ዕላማ ምድሓን ኪርእዮ ዘኽኣሎ ኣብ ውሽጡ ዝነበረ ሰላም እዩ። ሎሚ ድማ ዓለም ብሓደጋታትን ወጥርታትን ተጎቢኣትሉ ኣብ ዘላ እዋን፣ ሰላም ኣምላኽ ንልብኻ ኪገዝእ ከሎ እዩ ወሓዚ ህድኣት ኣብ ውሽጥኻ ዚፍለጠካ።
ሰላም ወሓዚ እዩ፣ ሰላም ፈሳሲ እዩ። ሰላም ምትእምማን እዩ፣ ሰላም እምነት እዩ። ብሓቂ እዚ ሰላም እዚ ኣለኩም ድዩ? ጅባ ይምላእ ኣይምላእ፣ ናብራ ይስለጥ ኣይስለጥ፣ ከባቢ ይርጋእ ኣይርጋእ፣ ዜፍርህ ቁጠባዊ ፖለቲካዊ ወይስ ማሕበራዊ ኩነታት ይሃሉ ኣይሃሉ ይውሕዝዶ ሰላምኩም? “እቲ ኣነ ዝህቦ ሰላም ከምቲ ዓለም እትህቦ ሰላም ኣይኮነን፣” ኢሉ ብምትእምማን ክርስቶስ። ሰላም ዓንዲ እዩ፣ ኣብ ተስፋ ፈጺሙ እተወከለ መንፈሳዊ ኩነት እዩ። ካብዚ እተላዕለ እዩ ሃዋርያ ጳውሎስ “እቲ ካብ ኩሉ ኣእምሮ ዚበልጽ ሰላም ኣምላኽ ድማ ንልብኹም ብክርስቶስ የሱስ ኪሕልዎ እዩ” ኢሉ ንሰብ ፊልጲ ዝጸሓፈሎም። (ፊል 4፣7) ሰላም ኣብ ምርዳእ ኣእምሮ ዚድረት ነገር ኣይኮነን። ከመይ እዩ ብዘየገድስ ውሽጢ ውሻጠኻ ይዓርፍ። ፍጹም ህድኣት ይወርሰካ። ፍጹም ምውካል ኣብ ኣምላኽን ኣምላኽ ዝበሎን ትገብር። ዘይነጽፍ ሰላም ድማ ትጎናጸፍ!
ሰላም
ሰላምሲ
ስቕታ እንተኾይኑ
ነቅ ዘይብል ደረቕ ሓጋይ
ደበና ኣልቦ ቃልዕ ሰማይ
ወይስ
ጽገሬዳ እንተኾይኑ
ምዑዝ ጨና ዘይርከቦ እሾኽ
ብዘይካ ጽባቐ ወዝ ዘይጽወዮ ታሪኽ
ሰላምሲ
ቀጠልያ እንተኾይኑ
ሓምላይ ቆጻል ሕዛእቲ
ጸሃያይ ዘይረኣዮ እንትርፎ ዘራእቲ
እወ፣ ሰላም
እዚ’ንተኾይኑ
ምህዞ ዝሓለፎ ቃልዕ ንባህርይ
ሎሚ ተዳልዩ ጽባሕ በራሳይ
ሰላም የብለይን
ሰላም ኣብ መንጎ ውግኣት
ተገላባጢ ምስ ደጋዊ ባህርያት!
ሰላም ግን
ርግኣት እንተኾይኑ
ዚገዝእ ኣብ ማእከል ነውጺ
ምስ ኩሉ ህውከት በጥ ዘብል ማእሲ
ወይስ
ዕርቂ’ንተኾይኑ
በደል ሰቲሩ ዜህድእ ባእሲ
ብውሕስና ኪዳን ዚሰጉግ ከይሲ
እዚ ሰላም
ከውሒ እንተኾይኑ
ብማዕበል ዘይናወጽ እምባ
ዋላ ድሕሪ ነዊሕ ምረት እምብዛ ቀረባ
ሰላም ኣሎኒ ወሓዚ ዛራ
ደበና ነጎዳ በርቂ ዘየብርሶ
ሰላመይ ክርስቶስዩ
ኣብ ውሽጢ ልበይ ዘንግሶ።
ዘይነጽፍ ሰላም
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
ኤርትራውያን ተዓቝቦምሉ ኣብ ዝርከብ መዓስከረ ስደተኛታት ማይዓይኒ ዝጀመረ ሰልፊ ናብ መዓስከር ዓዲ ሓሩሽ’ውን ከምዝልሓመ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብቲ መዓስከር ኣረጋጊጾም።
እቲ ሎሚ ንግሆ ኣብ መዕእስከር ዓዱ ሓርሽ ዝጀመረ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ኤርትራውያን ስደተኛታት፣ ፖሊስ ኢትዮጵያ ብዝኸፈትዎ ተዅሲ ብውሕዱ ሓደ ሰብ ክቕተል እንከሎ ሓያሎ ድማ ከምዝቖሰሉ ተፈሊጡ።
እቲ ብቅድሚ ትማሊ ምሸት ኣብ ማይ ዓይኒ ዝጀመረ ተቓውሞ ብመጠኑ ሃዲኡ እኳ እንተሎ፣ ነቶም ኤርትራውያን ጉዳዮም ዝሰምዕ ንስደተኛታት ዝከታተል ኣካል መንግስቲ ማለት ኣራን ወከልቲ UNHCRን ዘዕግብ መልሲ እንተዘይህቦሞም እቲ ተቓውሞ ክቕጽልዎ ምዃኖም ሓቢሮም ኣለው።
ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ማይ ዓይኒ ትማሊ ኣብ ዝተኻየደ ሰልፊ፣ ፖሊስ ኢትዮጵያ ብዝኸፈትሎም ተዅሲ ሓሙሽተ ቆልዑን ከምዘቐትሉን ሓያሎ ድማ ከምዝቖሰሉን ኣብ ናይ ትማሊ ጸብጻብ ሬድዮ ኤረና ተቓሊሑ’ዩ።
እቶም ኣብ መዓስከራት ኢትዮጵያ ዝርከቡ ኤርትራውያን፣ መሰላቶም ክሕሎ፣ ብስም ኤርትራውያን ናይ ስደተኛታት ካርድ ሒዞም ዘለዉ ኢትዮጵያይውን ካብቲ መዓስከር ክወጹ፣ ኣብቲ መዓስከር ዝፍጸም ዘሎ ገበናት መግትኢ ክግበረሉ፣ ድሕነት ኤርትራውያን ስደተኛታት ክሕሎ ዝብል ካልእ ጉዳያትን ኣልዒሎም’ዮም ሰለማዊ ሰልፊ ኣካይዶም።
እቲ ሰለማዊ ሰልፊ ብምኽንያት ዝኽሪ ናይቶም ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዝሞቱ ኣስታት 130 ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝተወደበ ኮይኑ፣ ኣብ መዓስከራት ኢትዮጵያ ዘሎ ጭውያን መሸጣን ከምኡ ድማ ምስግጋርን ስደተኛታት ሓደ ካብቲ ንመዓስከራት ውሑስ ዘይግበሮ ነጥቢ ምዃኑ’ውን ኣስሚሮም።
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ መዕእስከራት ሽመልባ፣ ማይ ዓይኒ፣ ዓዲ ሓሩሽን ሰመራን ከምኡ ድማ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ብሓፈሻ ልዕሊ 65 ሽሕ ኤርትራውያን ከምእተዓቕቡ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ሓይሎ ካብኣቶም ነቲ መዓስከራት እናራሕርሑ ናብ ሊብያን ግብጺን ብምስጋር ብመንገዲ ሲናይ ናብ እስራኤል ከምኡ ድማ ብማእከላይ ባሕሪ ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ንምእታዉ ከምዝፍትኑ ዝፍለጥ’ዩ።
=========================================


text:
ካብ ዝያዳ ንጸባጸብ፡ ዝያዳ ንቀራረብ2021-09-03 10:43:08 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP Editorial Read 324 times
- font size decrease font size increase font size
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ
ኣብዚ ተሰሊፍናሉ ዘለና፡ ልኡላውነት ናይ ምዕቃብን ሃገር ናይ ምሕላውን ምህናጽን መስርሕ ቃልሲ ዝያዳ ጠመተናን ቆላሕታናን መጻኢ ዕድል ሃገርና ዝውስን ክኸውን ከም ዝግበኦ ዘየማትእ እዩ። እዚ ግና ነቲ ዝሓለፈ ሓጢጥና ንግደፎ ማለት ኣይኮነን። ብዛዕባ ዝሐለፈ ተመኩሮ ክንጸባጸብ እንከለና ግና ነቲ ንመጻኢ ተቐራሪብና ክንጐዓዞን ክንዓሞን ዝግብኣና ዝዕንቅፍን ነቲ መስርሕ ንድሕሪት ዝመልስን ከይከውን ክንጥንቀቐሉ ይግበኣና። ብኣንጻሩ እቲ ንድሕሪት ተመሊስካ ምጽብጻብ ነቲ ብዛዕባ መጻኢ ጉዕዞና ክንገብሮ ዝግበኣና ምቅርራብ መወከስን መንጠርን ክኸውን ይግበኦ።
ብዛዕባ ዝሓለፈ ምጽብጻብ ዓንቃፊ ዝኸውን፡ ነቲ መጻኢና ንምውሳን እንቀራረቦ ዝዕንቅጽ ኣብ ሎሚ ኮይና ኣብ ትማሊ ዘንብር ክኸውን እንከሎ እዩ። ብዛዕባ ዝሓለፈ ተመኩሮና ኣብዚ ሎሚ ዘለናዮ ኩነታት ኮይና ክንጸባጸብ እንከለና ዝፈላልዩና ተመኩሮታት ክርከቡ ናይ ግድን እዩ። ከም ኣብነት ብዛዕባ ደሕረ-ባይታታት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን (ተሓኤ) ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራን (ህግሓኤ) ክንመዝንን እንከለና ከምኡ ከም ዘጋጥመና እንርደኦ እዩ። ኣብ ከምዚ ኩነታት ኣብቲ ዘጋጥም ምፍልላይ ምድራቕ ክሳብ ክንደይ ሃሳይ ከም ዝኾነ ስለ እንርዳእ ኢና ንምምሕዳሩን ንምስጋሩን እንጽዕት። እቲ ተጸባጺብና እነመዝግቦ ፍልልይ እውን ኣካል ታሪኽና ስለ ዝኾነ ኣይንድርብዮን ኢና። ብኸምዚ ምግጣሙን ምውጋኑን ከኣ ከም ጸጋ እምበር ከም ሓጥያት ክንርእዮ ኣይግበኣናን። በቲ ዝፈላሊ ከይተኾለፍና፡ መጻኢ ምቅርራብና ምሕያል ግና መተካእታ ስለ ዘየብሉ ክንቅበሎ ናይ ግድን እዩ። “እቲ ንሕሉፍ ታሪኽ ኣይንረሰዓዮ፡ ናቱ እሱራት ግና ኣይንኹን” ማለት ከኣ ነዚ ናይ ምክእኣል ኣገባብ ብግብሪ ምኽታሉ እዩ።
ነዚ እንርከበሉ እዋን ተቐራሪብና እንተዘይሰጊርናዮ፡ በበይንና ክንዓሞ ዘይንኽእል መጻኢ ናይ ሓባር ዕማም ከም ዘለና ርዱእ እዩ። ኣብቲ እንተኣማመነሉን ንሰማመዓሉን ኣትኪልና ኣብ ኤርትራ ረብሓን መሰረታዊ መሰልን ህዝብና ዝማእከሉ ለውጢ ናይ ምርግጋጽ መጻኢ መሰረታዊ ተልእኮና ተቐራሪብና ክንዓምም ክንበቅዕ ግዜ ዘይህብ እዩ። ናብ ከምዚ ደረጃ ምብቃዕ ድማ ኣብ ጉዕዞ ቃልስና ካብቲ ዓበይቲ ዕንቅፋታት ሓደ ምእላይ ስለ ዝኾነ ዕቱብ ቆላሕታ ክንህቦ ናይ ግድን እዩ። ነቲ ብዛዕባ ዝሓለፈ ተመኩሮና ኣብ ምግምጋም ዘጋጠመና ፍልልይ ኣተዓባቢናን መጢጥናን ሎሚን ጽባሕን ብዙሕ ክንሰርሓሉ ዝግበና ወርቃዊ ዕድል ንድሕሪት እንዳመለስካ ምብኻኑ ቅኑዕ ኣይኮነን። ካብዚ ሓሊፉ ኣብ ከምዚ ዘለናዮ ብቕልጡፍ ምቅይያራት ዝተሰነየ ጉዕዞ ቃልሲ ማዕሪኡ እንተዘይሰጒምና፡ ደሓር ተመሊስካ ከተድሕኖ ዘይትኽእል ክሳራ ዘስዕብ እዩ። ቅድሚ ሕጂ ብሰንኪ ከምዚ ዓይነት ዘይዕቱብ ኣትሓሕዛ ጉዳያት ዘባኸናዮምን ሎሚ ክንደግሞም ዘይግበኣናን ተመኩሮታት ከም ዘለዉና ንኹላትና ብሩህ እዩ።
እዚ ኣብ መንጎ ብዝሓለፈ ምጽብጻብን መጻኢኻ ንምዕዋት ምቅርራብን ኣብ ኩሉ ብሓባር እትዋሰኣሉ መዳይ ርክብ ዘጋጥም እዩ። ኣብዚ ዝያዳ ተገዲስናሉ ዘለና ግና ምስ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ተመኩሮና ኣብ ዝዛመድ ዘተኩር እዩ። እዚ ኣብ መንጎ ውልቀሰባት፡ ፖለቲካዊ ሰልፍታትን ውድባትን፡ ማሕበራትን ካልእ ውዳበታትን ከጋጥም ዝኽእል እዩ። ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራን፡ ውድባት ኤርትራን መግዛእታዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን፡ ጐረቤትና ውድብ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይን በብደረጃኡ ዝራኸብሉ ዝነበሩ ተመኩሮታት ኣለዎም። እዞም ኣካላት እዚኣቶም ሎሚ ኮነ ጽባሕ’ውን እቲ ሓደ በቲ ካልእ ዝጸላለዉሉ ኲነታት ክህልዎም ይኽእል እዩ።
ውድባት ኤርትራ ድሕረ-ባይታና ብዘየገድስ መጻኢ ኤርትራዊ ናይ ሓባር ዕማም ስለ ዘለና ክኽፈል ዝግበኦ ዋጋ ከፊልናን ተኸኣኢልናን ኣብዚ እዋንዚ ብሓባር ምስላፍና መተካእታ የብሉን። ኣብቲ ርክብና ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ቀንዲ ቆላሕታና መጻኢ ምቁማትኳ እንተኾነ ብዛዕባ ዝሓለፈ ምጽብጻብና እውን ቦታ የብሉን ማለት ኣይኮነን። ከምዚ ስለ ዝኾነ ኢና ከኣ ምጽብጻብና ንመጻኢ ምቅርራብና ብዘሐይል እምበር፡ ብዘዳኽምን ንድሕሪት ዝመልስን ክኸውን ኣይግበኦን ንብል ዘለና። ናይ ክሳብ ሕጂ ኣብዚ መዳይዚ ጻዕርና ውጽኢቱ ተስፋ ዝህብኳ እንተኾነ ኣብ ዘተኣማምን ደረጃ ኣየብጻሕናዮን። ኣብቲ ክበጽሖ ዝግበኦ በሪኽ ደረጃ ከነብጸሖ ከኣ ሎሚ እውን ሓላፍነታዊ ጻዕርና ቀጻሊ ክኸውን ይግበኦ። ምስታ ገዛኢትና ዝነበረት ኢትዮጵያ ምስ ኩሉቲ ኤርትራ ብቃልሲ ደቃ ተዓዊታ ልኡላዊት ሃገር ምዃናን ብዙሕ ምቅይያራት ምምጻኡን ከም ጐረቤትና ነቲ ዝሓለፈ ከይረሳዕና ዝያዳ መጻኢ ናይ ሓባር ረብሓና እናማዕደውና ኣብ ጉዳያትና ጣልቃ ከይተኣታተና ንጐዓዞ እምበር ሓንሳብን ንሓዋሩን ኩቦ ንደራበየሉ ኣይከውንን።
ኣብዚ እዋንዚ ምስቲ ኣብ ኢትዮጵያ ብሓፈሻ፡ ኣብ ትግራይ ከኣ ብፍላይ ማዕቢሉ ዞባውን ዓለማውን ኣጀንዳ ኮይኑ ዘሎ ተርእዮ፡ ምጽብጻብን ምቅርራብን በሪኹ ዝረኣየሉ ከም ዝኾነ ንዕዘቦ ኣለና። ብፍላይ ኣብቲ ኣተሓሕዛ ዝምድና ኤርትራውያን ውዳበታት ምስ ትግራይ ብዙሓት ኣብቲ ግዜኦም ዝተሰርሓሎም ሎሚ ከኣ ንምጽብጻብ ዝዕድሙ ተመኩሮታት እናተሓደሱ ክቀላቐሉ ንርእዮም ኣለና። ዝምድና ህወሓት ምስ ህግሓኤ ኣንጻር ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን ስርዓት ደርግን፡ ናይ 1998-2000 ውግእን ኤርትራን ኢትዮጵያን ንዓኡ ተኸቲሉ ዝመጸ ዘይተተግበረ ቀያድን ናይ መወዳእታን ብይን ዶብን ኣብዚ እዋንዚ ጉጅለ ህግደፍ ኣካልቲ ኣብ ትግራይ ጀሚሩ መመሊሱ ዘስፋሕፍሕ ዘሎ ውግእ ምዃኑን ካብቶም ዝለዓለ ጽፍሒ ሒዞም ዘለዉ መዘራረቢ ዛዕባታት እዮም።
ብፍላይ እቶም ኣሉታዊ በሰላ ዝገደፉ ሕሉፋት ተረኽቦታት እንተዘየጋጥሙ ክሳብ ክንደይ መጸበቐ። ካብ ኮነ ግና “ዓይንና ብጨው ተሓጺብና” ከንሃድመሎም ስለ ዘይንኽእል፡ መጻኢ ናይ ሓባር ተጠቃምነትናን ሰላምናን ኣብ ግምት ብዘእተወ፡ “ዝገብረኒያ ክገብርስ ዓዲ ነየጋብር” ዝብል ምስላ ኣበው ከይዘንጋዕና፡ ብህድኣትን ብሓላፍነትን ክንሕዞም ይግበና። ኣብቲ ዝሓለፈ ጥራይ ስንና ነኺስና ፈልከት ምባል ምስኣን ግና ንድሕሪት ተመሊስካ ነቲ ዝተፈጸመ ጌጋታት ምውጋድ ዘየኽእል ኣብ ርእሲ ምዃኑ ንመጻኢ ጉዕዞ’ውን ዓንቃጺ እዩ። ስለዚ ኤርትራዊ ኮነ ዞባዊ መጻኢና ብምትህልላኽን ምንጽጻግን ከም ዘይዕረይ ክንርዳእ ይግበና።


text:
ኣባላት ደባይ ተዋጋእቲ ነበርን ምስ ምክትል ፕረዚደንት ዝነበሩ ሪክ መቻር ዝወገኑ እሙናት ደገፍቶምን፣ ነቲ ሎሚ ዝተበጸሐ ውዕል ምምቕቓል ስልጣን ምስ መንግስቲ ንኢዶም ኣለው።
እቲ ሎሚ ኣብ ጁባ ዝተኸትመ ውዕል፣ ኣብ እዋን ስግግር 30 ሚኒስትራት ንክምዘዙ፣ መንግስቲ ንሚኒስትር መከላኸሊ፣ ሓበሬታ፣ሃገራዊ ድሕነትን ፍትሒን ሓዊሱ 16 ሚኒስትራት፣ ተቃወምቲ ንሚኒስትራት ጉዳያት ውሽጢ ሃገር፣ ነዳዲ፣ ላዕለዋይ ትምህርቲ፣ ሳይንስን ቴክኖሎጂን ሓዊሱ 10 ሚኒስትራት፣ ዝተረፉ መዝነት ኸኣ ንካልኦት ወገናት ተከፋፊሉ’ሎ።
ክፍሊ ርክብ ዝምድናታት ወጻኢ ተቃወምቲ ኢዝቂኤል ሎል፣ ንኩሉ ዝሓተትናዮ ኣይረኸብናን ግን ዕጉባት ኢና ይብል። ንሱ ብተወሳኺ‘በቲ ዝረኸብናዮ ዕጉባት ኢና ክብል ኣይክእልን። እንተኾነ ዘይዓገብናሉ እውን እንተኾነ፣ ፈሪምና ዝተቀበልናዮ ስለዝኾነ ክንትግብሮ ኢና። በቶም ዝመረጽናዮም ሚኒስትራት’ውን ሕጉሳት ኢና። ሚኒስትሪ ጉዳያት ውሽጢ ሃገር፣ ነዳዲ፣ ላዕለዋይ ትምህርቲ፣ ሳይንስን ቴክኖሎጂን፣ ኤኔርጂን ግድባትን፣ ትምህርቲን ቴክኖሎጂ ማይን ረኺብና ኣለና’ ኢሉ።
መዝነት ሚኒስትር ወጻኢን መጓዓዝያን ምስ ክልቲኦም ዘይወገኑን ኣብ ሓደ እዋን ተኣሲሮም ዝነበሩን ፖለቲካዊያን ተዋሂቡ’ሎ። እዚ ድማ ሃገራዊ ዕርቂ ንክወርድ ሓጋዚ’ዩ ይብል ዝረኸብናዮ ዜና።
ካብ’ቶም ተላዘብቲ ሓደ ዝኾነ ሚስተር ጋቱዝ ‘እቲ ውዕል ኣዝዩ ኣገዳሲን ኩሎም ወገናት ዝሳዓሩሉን’ዩ ኢሉ ይገልጾ። ህዝቢ ደቡብ ሱዳን ስለ ሰላም ኢሎም ብዓቕሊ ስለዝተጸበዩ ድማ ኣመስጊኑ።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይኸአል።


text:
ኣብዚ፡ ቤትጽሕፈት ውሕስነት ካሳ (Försäkringskassan) እንታይ ማለት ምዃኑን ንኣኻ ከም ሓታቲ ዕቝባ ድማ ብምንታይ ከም ዚምልከተካን ከተንብብ ትኽእል።
ቤትጽሕፈት ውሕስነት ካሳ (Försäkringskassan) እንታይ እዩ?
ቤትጽሕፈት ውሕስነት ካሳ (Försäkringskassan) ንህጻናት ዘለዎም ስድራቤታትን፡ ንሕሙማትን ስንክልና ዘለዎም ሰባትን ገንዘብ ዚኸፍል በዓል መዚ እዩ። እቲ ዝኽፈል ገንዘብ ድማ መተካእታ ደሞዝ ወይ ካሕሳ (ersättning) ይብሃል።
ካብ ቤትጽሕፈት ውሕስነት ካሳ (Försäkringskassan) እንታይ መሰል ኣሎኒ?
ንመንበሪ ፍቓድ ክትጽበ ከሎኻ ካብ ቤትጽሕፈት ውሕስነት ካሳ (Försäkringskassan) መሰል ገንዘብ የብልካን። ግን መንበሪ ፍቓድ ምስ ረኸብካ: ካብ ቤትጽሕፈት ውሕስነት ካሳ (Försäkringskassan) መሰል ገንዘብ ኣሎካ።
ዝምድና ዘለዎ መላግቦ ወይ ሊንክ
ካልኦት ትካላት መንግስቲ
- Skatteverket (skatteverket.se) öppnas i nytt fönster
- Pensionsmyndigheten (pensionsmyndigheten.se) öppnas i nytt fönster
- Arbetsförmedlingen (arbetsformedlingen.se) öppnas i nytt fönster


text:
ብ ፈነዉ ሬድዮ ኣዳል፣
ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ ዝተፈልላየ ሃገራት ዓለምና ከም ናይ ዜጋታት ግቡእ ዘይትረፍ ዕዮ ገዛ ኮይኑ ዝሰራሓሉ ግቡእ ዜጋታት ሃገራት እዃ እንተኮነ ፣ ኣብ ሃገረና ኤርትራ ፍሉይ ዝገብሮ ነገር እንተሎ ፣ መንእሰያት ኤርትራ ግን ንስለ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝወፍርሉ ዘይኮነስ፣ ሕደረ ሰማእታታ ንምትግባር ፣ መብጽዓ ዝእተዉሉ፣ ሃገር ዝውሕሰሉን ዝሃነጽሉን ግቡእ ናይ 18 ኣዋርሕ ረዚን ሕድሪ ዘስከም ዕዪ ገዛ እዩ ።
ከም ምስላ ኣበዎት፣ ዘራጊ ከሎ ፣ ጸሩይ ማይ ከምዘይስተ ክምዝብሃል ፣ መንእሰያት ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ ወፍሪ ልምዓት ተሓድሶን ተጸሚዶምሉ ኣብ ዝነብርሉ እዋን፣ ኣብ ግንቦት 1998፣ ወያነ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ናይ ዓይኒ የብለይ ስነ የብለይ ኩናት ብምእዋጃን ፣ ሰለስተ ተደጋጋሚ ወራራት ብምግባሩን፣ ምንጻግ ብይን ወያኔን ንዝተወሰነ ዉሳኔ ኮሚሽን ዶባት ዉዱብ ሕብሩት ሃገራት ኣብ ግብሪ ዘይምውዓል ተደሚርዎ ፣ ንሱ ብዝሰዓቦ ዘይርጉእ ኩነታት ዶባት ኤርትራን ኤትዮጳን፣ካልእ ቀጻሊ ተጸብኦታት ተወሓዊስዎ ነቲ ብእዋጅ ኣብ 1994 ዝተድንገገ ከምኡዉ’ን ኣብ ኣርባዕተ ዙርያታት ኣብ ግብሪ ዝወዓለ ፣ ግቡእ ሃገራዊ ኣገልግሎ ናይ 18 ኣዋርሕ ፣ ንዝተኣወጀ ወራር ንምፍሻለን ድሕነት ጸጥታን ሃገረን ብምቓዳም ንዘይተወሰነ ግዜ ተናዊሑ ከምዝነበረን ኩሉ ዓለም ዝፈልጦ ሓቂ እዩ ።
እንተኾነ መንግስቲ ኤርትራ ነዚ ኩነታት ናብ ንቡር ንምምላስ ቀጻሊ ጻዕረታት ክግበር ድሕሪ ምጽናሑን ፣ ኣብ ናይ ቆሕ ሰም ከሎ ካልኢት ሰለም ከይበለ ፣ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ኣብ ዝካያዶ ሓያል ጻዕሪ ፣ ኣብዚ ሕጂ እዋን ተጻፊፉ ብምህላዉ፣ ግቡእ ናይ 18 ሃገራዊ ኣገልግሎት ናብቲ ንቡር ከምዝነበሮ ክምልስ ምዃኑ ፣ ኣብ ሕቡራት መንግስትታ ኣሜርካ ኣብ ኤምባሲ ሃገር ኤርትራ ፈጻሚ ህዝባዊ ጉዳያት ኣቶ ብርሃነ ገ/ህይወት ካብ ዝተፈላለየ ኩርናዓት ሕቡራት መንግስታት ኣሜርካ ንዘተጋብኡ ኤርትራውያን ኣብ ዝከይዶ ሰሚናር ገሊጹ።
ጉዳይ ሃገራዊ ኣገልግሎት ፣ ግቡእ ዜጋታት ምኾኑን ፣ ኣብ ግቡእ ምዱብ ግዜኡን ክፍጸም ከምዝግባእን ፣ ንመንግስቲ ኤርትራ ሓባርን መኻርን ኣይድልዮን እዩ ፣ ብመትከል ይሰርሓሉን ከምዝነብረ ይፍለጥ ፣ የግዳስ ነቶም እናረእዩ ዕዉራት፣ እናሰምዑ ጸምማት ዝኾኑ ገብርቲ እከይ ጸላእቲ ኤርትራ ፣ ነዚ ብረዚን መሰዋእቲ ዝመጸ ናጽነት ንምክልኻል ዝተነዉሐ ምኹኑይ ሃገራዊ ገልግሎት ከም ባርነት እዃ እንተተቆጽረ ፣ ነቶም ሕድረ ስምእታቶም ንምትግባር ፣ ዕደም ንእስነቶም ንሃገር ዝወፈዩ ጀጋኑ ተቐበልቲ ሕድሪ ኣላት ሃገራዊ ኣገልግሎት መብጽዖም ብምትግባሮም ፣ ሓበንን ክብርን እዩ ፣ ዘበርክትዎ ምያ ድማ ንወልዶታት እናተዝክረ ክንብርዩ ።
– – – – – – –
ALSO READ : Celebrating Eritrea’s Military Service and Veterans
– – – – – – –


text:
ናይ ዳዊት መዝሙር 23 ፣ ዘይፈትዋ ዳርጋ የለን። እዛ መዝሙር ተፈታዊ ካብ ምዃና፡ ብዙሕ ተዘሚራን ብዙሓት’ውን ብቃሎም ይሽምድድዋ እዮም። ኣብታ መጀመርታ ሰረተ እምነት ዘምሃረትኒ ማሕበር ኣምላኽ’ውን ንክንሽምድዳ ንተባባዕ ከምዝነበርና ይዝክር። ካብታ ሓንቲ መሳጢት፡ ጭልፎ ናይታ ጥቕሲ ከምዚ ትብል . . .
“. . . ንስኻ ምሳይ ኢኻ እሞ፣ ብርባርባ ድነ ሞት እኳ እንተ ኸድኩ፣ ክፉእ ኣይፈርህን እየ።” መዝ 23.4
ቅዲ ኣጸሓሕፋ መዝሙር ዳዊት፡ ተመዓራረይቲ ወይ ተነጻጸርቲ እዮም። ማለት ንሓደ ሓሳብ ንክገልጽ ብዝተፈላለዩ ግናኸ፡ ተመሳሰልቲ ቃላት ይጥቀም፣ ወይ ድማ ተነጻጸርቲ ቃላት እንዳተጠቀመ ይገልጽ። እዛ መዝሙር ዳዊት 23 ድማ፡ ካብኡ ብዘይ ፍለ፡ መሃሪት ወይ ቀሳቢት (instructive) እያ። እስኪ ንርአ፣ –
ኣብ መዝ 23:1–3, ዳዊት፡ ንእግዚኣብሄር ንክንድ-ስም ማለት፡ ኣብ ትግርኛና ዘይርአ፡ ግና “ንሱ” ብምባል የመልክቶ ኣሎ። ኣብ ትግርኛ፡ ብንጹር ዝርአ፡ የውዕለኒ፡ ይመርሓኒ፡ ንሱ፡ . . . ዝብላ ቃላት፡ ነቲ ክንድ-ስም ናይ እግዚኣብሄር ብቀሊሉ የምልክታልና እየን።
እግዚኣብሄር ጓሳይየይ እዩ፣ . . .
ኣብ ልሙዕ ሸኻ የውዕለኒ፣ . . .
. . . ይመርሓኒ። . . .
ንሱ ንነፍሰይ የህድኣ፣ . . .
ብምቅጻል፡ ኣብ ጥቕስታት 4ን 5ን ድማ፡ ዳዊት ንእግዚኣብሄር ብ“ንስኻ” ዝብል ቃል የመልክቶ ኣሎ።
በትርኻን ምርኵስካን የጸናንዓኒ እዩ፣
ንስኻ ምሳይ ኢኻ እሞ፣ ብርባርባ ድነ ሞት እኳ እንተ ኸድኩ፣ ክፉእ ኣይፈርህን እየ።
ንስኻ ኣብ ቅድሚ ገጽ ጸላእተይ መአዲ ትሰርዓለይ፣
ንርእሰይ ብዘይቲ ትለኽዮ፣ ጽውኤይ ይጅርብብ ኣሎ።
ኣብ ጥቅሲ 6 ድማ ናብቲ ቀዳማይ ሓሳብ ይምለስ፣
. . . ኣብ ቤት እግዚኣብሄር ከኣ ንዘለአለም ክነብር እየ።
ካብዚ ጽሑፍ ብቀሊሉ ክንመሃሮ እንኽእል ነገር ኣሎ። ጽባቐ ጽሕፈቱ፡ ነቲ ክንመሃሮ እንኽእል ነገር ንጹር ይገብሮ እዩ። ካብዛ መዝሙር ክንመሃሮ እንኽእል ብዙሕ እዃ እንተኮነ፣ ብቀሊሉ ግና ካብ ነዊሕ ሓሳባትን ቃላትን ብዛዕባ ኣምላኽ ምዝራብ፣ ንኣምላኽ፡ ንባዕሉ ምዝራብ ዝብል ሓሳብ እዩ።
መቸም ነፍሲ-ወከፍ ክርስትያን ዋላ ብንእሽተይ ነገር፡ ስነ-መለኮታውነት ኣለዎ እዩ። ማለት – ንባህርያትን መገድታትን እግዚኣብሄር ክርዳእ ምፍታኑ፣ ነቲ ዝተረድኦ ነገር ድማ ናብ ቃላት ቀይሩ ከዋቅሮም ምኽኣሉን፡ ባዕሉ ስነ-መለኮት እዩ። እዚ እንተዘይከውን ነይሩ፡ ንሓድሕድና’ውን እንዘራረበሉ ወይ ምስ ኣምላኽን ብዛዕባ ኣምላኽ እንዘራረበሉን ኣይምሃለወናን። ንናይ ነፍሲ-ወከፍና እምነት እንደጋገፈሉን እነዕብየሉን መገዲ’ውን ኣይምሃለወናን ነይሩ።
ኮይኑ ግና፡ ካብዛ ናይ ዳዊት መዝሙር 23ን ካልኦትን ዝተመሃርክዎ ነገር፡ ነቲ ዘሎኒ ስነ-መለኮት ብጸሎት ለዊሰን ክሓዋውሶን ከርዕሞን ከምዘሎኒ እዩ። ስለዚ፡ ብቀጻሊ መጽሓፍ ቅዱሰይ ኣብዘጽንዓሉ እዋን፡ ስነ-መለኮታዊ ዛዕባታት ኣብ ዝፍትሸሉ እዋን፡ ብዛዕባ ኣምላኽ ጥራይ ክዛረብ ዘይኮነስ፣ ንኣምላኽ፡ ንባዕሉ ክዛረቦ ኣሎኒ። ሎሚ ዳርጋ ኩልና፣ ብዛዕባ ኣምላኽ ቃላት ሸምዲድናን ኣዃማሲዕናን እንዛረቦ ነገር ኣሎና፣ ግና ንኣምላኽ፡ ንባዕሉ ድኣ ንዛረቦ።
ነቲ እነጽንዖ ቃል፣ ብጸሎት ምድጋፍ። “እግዚኣብሄር ርህሩህ እዩ” እንተደኣ ኣጽኒዕካ፡ በጃኻ ቀጺልካ፣ “ኣምላኸይ እግዚኣብሄር፡ ርህሩህ ስለዝኾንካን፡ ርህራሄካ ስለዝተረዳእኩን የመስግነካ ኣለኹ።” ኢልካ፣ ጸልይ። ነታ እተንብባ ሓረግ፡ “እግዚኣብሄር ናይ ክብሪ ኣምላኽ እዩ” እንተኮይኑ፡ “ሰማያዊ ኣምላኸይ፡ ስለ ኽብርኻ፡ የድንቀካ ኣለኹ።” ኢልካ ኣምልኮ።
እዚ ‘ዩ እቲ ሓቀኛ፣ ህይወትናን መጽናዕትናን ጸሎትናን ክኸውን ዘለዎ። ሓቀኛ ናይ እግዚኣብሄር ክውንነት (reality) ኣብ ልብኻ እንተደኣ ተረዲኡካ፡ በእምሮኻ’ውን እንተደኣ ሓሲብካዮ፡ ብልሳንካ ክትገልጾ ይግብኣካ።


text:
Radio Erena: 28 July 2019
መውዓሊ ህጻናትን ናይ መባእታ ኣብያተ ትምህርትን እስራኤል ኣብታ ሃገር ንዝርከቡ ኤርትራውያን ህጻናት ክምዝግባ ብቤት ፍርዲ ውሳኔ ሓሊፉ።
ቤት ፍርዲ እስራኤል ብረቡዕ 17 ሓምለ ኣብ ዝወዓሎ መጋባእያ ኣብ እስራኤል ብፍላይ ድማ ኣብ ፔታህ ቲክቫ ዘለዋ ኣጸድን መባእታን ቤት ትምህርታት ንስደተኛታት ናይ ትምህርቲ ዕድል ክኸፍታ ብትሪ ኣተሓሳሲቡ።
ሓለፍቲ ክፍሊ ትምህርቲ ናይታ ከተማ ኣብቲ መጋባእያ ተረኺቦም እቶም ስደተኛታት ንቕጥዕታት ሚኒስትሪ ትምህርቲ ፔታህ ቲክቫ ኣየማልኡንዮም ዝብል ሞጎት’ካ እንተኣቕረቡ፤ ቤት ፍርዲ ብዝወሰዶ ውሳኔ ግን ዝኾነ ስደተኛ ድሕረ ባይትኡ ይኹን መንበሪ ወረቀት ይሃልዎ ኣይሃልዎ ብዘየገድስ ናይ ትምህርቲ ዕድል ክረክብ ይግብኦዩ ኢሉ።
ኣብ ፔታህ ቲክቫ 129 ሓተቲ ዑቕባ ህጻናት ኣብ ኣጸደ ህጻናት ክጽምበሩ ውን ውሳኔኡ የሕሊፉ።
እዚ ውሳኔ ቤት ፍርዲ ዝሓለፈ ብመሰረት እቲ ብ9 ሓምለ ብሃራን ሪችማን ካብ ዩኒቨርሲቲ ሃይፋ ኣካል ሕጊን ፖሊሲ ትምህርትን ዝኾነ፣ ብምምሕዳራት ከተማ ዝውነና ናይ መባእታን ኣጸደ ቤት ትምህርታትን ኮነ ኢለን ቢሮክራስያዊ ኣሰራርሓ ብምትግባር፣ ሓተቲ ዑቕባ ህጻናት ከይመሃሩ ይኽልክላ ኣለዋ ዝብል ዝቐረበ ክሲ እዩ ።
ስእሊ፣- ካብ ሃረጽ
======================


text:
ዋላ ናጽነት ትካላት ይሃሉ፣ ቡዙሓት ሞያታት ፍሉያት ቅጥዕታት ከማልኡ ኣለዎም። እዚ ከኣ ንርእሰ-ሓደር ስራሓት ኢደ ጥበብ፣ ንፍቓድ ዘድልዮም ትካላት ከምኡ'ውን ን ስሩዓት ሞያታት ዝምልከት እዩ። ባዕዳውያን (ካብ ጀርመን ወጻኢ ዝተቀስ) ክእለታት/ፍልጠት ብዘይ ወግዓውን ስሩዕን ተቀባልነት ኣብ ጀርመን: ብነጻ ሞያ ክነጥፉ ኣይፍቐድን። ንኣብነት ኣብ ስነ-ሃነጽቲ ወይ ሃንደስቲ(ኢንጂነራት)።
ደውሉልና ኢኹም ወይ ብኢመይል ጸሓፉልና ሕቶታት እንተ ኣለኹም!
ኣብ ጀርመን ፍቓድ ዘየድልዮምን ወይ ዘድልዮምን ሞያታት ጥበብ ኣለው። ነቶም ብ 43 ፍቓድ ግድን ዘድልዮም ጥበባት ፍሉይ ሞያዊ ክእለት ዘድልዩም ሞያታት የርኢ: ኣብዚ ናይ ሓለቓ-ክእለት ፍልጥት ወይ ተዛማዲ ዝመሰል ክእለት ወይ ዝመሳሰል ሓደ ወግዓዊ ፍቓድ ዘለዎ ናይ ክእለት የድሊ። ምዕራባዊ ጀርመን መዓልቲ ማሕበር ጥበብ (Westdeutscher Handwerkskammertag) ሓበሬታ ይህብ'ዩ።
ብቑዕ ዝኮነ ፍቃድ ዘድሊዮ ሞያ ኢደ-ጥበብ እንተ ደኣ ኣለኩም: ብቅዓትኩምን ናይ ሞያ ፍቃድኩምን ምስክር ወረቅት ብምቅራብ ንካልኣይ ግዜ ኣብ ኢደ ጥበብ (Handwerksrolle) መዝገብ ትምዝገቡ∷ ኣብቲ መዝገብ ኩሎም ፍቓድ ዘድሊዮም ርእሰ-ሓደር ኢደ ጥበብ ስራሓት ተዘርዚሮም ይርከቡ። ምዝገባ ከኣ ግዴታ እዩ። ኣብ ቦታኹም ዝርከብ ናይ ኢደ ጥበብ ቤት ጽሕፈት ብምካድ ትምዝገቡ∷ ምልክታ ንምዝጋበ ኣብ ተራ ጥበብ (Antrag auf Eintragung in die Handwerksrolle) ንዘትረፉ ካልኦት ዘይተዘርዘሩ ጥበባት: ዝኾኑ ፍሉይ ሞያዊ ክእለታት ዘድሊ ኣይኮነን። ኣብ ሰነድ ፍቓድ ዘየድልዮም ኢደ ጥበብ ትካላት ክትምዝግቡ ትክእሉ።
ኣብዚ ዌብ ሳይት ዘድልየኩም ሓበሬታ ትረክቡ።
ንወግዓዊ ፍቓድ ናይ ባዕዳውያን ክእለታትኩም ተፈላጥነት ምእንቲ ክትረኽቡ: ናይ ተፈላጥነት ኣገባብ መስርሕ ከተካይዱ ኣለኹም:: ኣብ ሓደ ፍቓድ ዘድሊዮ ኢደ ጥበብ ርእሰ-ሓደርነት ክትዋስኡ/ክትሰርሑ ምስ እትደልዩ ኣብ ቦታኩም ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ኢደ ጥበብ (Handwerkskammer in der Region) ብምካድ: ርእሰ-ሓደር ኮንኹም ክትሰርሑ ከም እትደልዩ ምልክታኩም ተቅርቡ። ርእሰ-ሓደር ሞያዊ ክእለታትኩም ብማዕረ እንተ ደኣ ተራእዩ: ሓደ ጥበባዊ ትከል ንክትጅምሩ ቀዳማይ ዕንቅፋት ኣጥፊእኹም ማለት‘ዩ። ሕጂ ሞያኹም እትጥቀሙሉ መስል ረኪብኩም ኣለኩም:: እቲ ዘቅረብኩሞ ክእለትኩም ወይ ፍልጠትኩም ተፈላጥነት ምስ ዘይረክብ: ፈተና ብምግባር ዝተረፈኩም ፍልጠት ትምልኡ∷ ኣብ ናይ ኢድ ጥበብ ቤት ጽሕፈት ብምካድ ናይ ተዋሃሃዲ ፍልጠት ዕድል ትሓቱ∷
ኣብ መስረሕ ተፈላጥነት: ባዕዳውያን ክእለታትን ሞያዊ ተመኩሮታትን ሰነዳት ኣብ ወጻኢ(ኣብቲ ፍልጠት እተቀስሞ ሃገር): እዞም ክእለታትን ሞያዊ ተመኩሮን ምስቲ ሓባር ጀርመናዊ ሞያ (ረፈረንስ-ሞያ / Referenzberuf) ዝብሃል ማዕረ ምኳኖም ይምርመሩ። ብዙሓት ረፈረስ-ሞያታት ኣብ ሕቶ ክኣትዉ ይኽእሉ∷ሽዑ ኣበይ ዝበለጹ ዕድላት ሞያ ከምዘለው ምኽሪ ውሰዱ። ሓደ ጉዳይ ፍቓድ ብዝበለጸ ብምሉእ ማዕርነት እዩ ዝውድእ። ሓደ ሓደ ግዜ ጥራይ ሓደ "ኣካላዊ ፍቓድ" ይውሰን እዩ። ብኣካላዊ ፍቓድ ምስ ዝውሰን: ምውህሃድ ብቅዓት (Anpassungsqualifizierung) ብምግባር ወይ ፈተና ብምግባ ር/ብምውሳድ ም ሙሉእ ማዕርነት ክትቕበሉ ትኽእሉ። እቶም ባዕዳውያን ክእለታት ምስቲ ናይ ጀርመን ረፈረንስ-ሞያ ብፍጹም ተመሳሳልነት እንተዘይብሎም: ፍቓድ ሽዑ ኣይወሃብን ። ተወሰኽቲ ሓበሬታትን ሰራሕተኛታት ምኽርን ኣብ ትሕቲ እዚ ዝስዕብ ትረኽቡ።
www.anerkennung-in-deutschland.de
ፍሉያት ሕግታት ንምቛም ፍቓድ ዘድሊዮም ስራሓት ኢደ ጥበብ ኣሎ። ኣብዚ ክልተ ኣብነታት ክትረኽቡ ኢኹም: ይኹን‘በር ኩሎም ፍልልያት ሕግታት ኣየጠቃልልን። ስለዚ ንሕና እንመኽረኩም፡ እንተ ደኣ "ሰርቲፊከት ሕልቅነት / Meisterbrief" ዘይብልኩም ከምኡ'ውን ኣብ ፍቓድ ዘድሊዮ ጥበብ እንተ ደኣ ተገዲስኩም: ኣብ ዝኾነ ይኹን ግዜ ካብ ኪኢላታት ናይ ማሕበር ኢደ ጥበብ ምኽሪ ውሰዱ::
ካብ ጀርመን ወጻኢ ዝቀሰምኹሞ ብቅዓት/ፍልጠት/ሞያ ንክፍለጠልኹም ምስ ኣቅረብኹም ገሊኡ ተፈላጥነት ምስ ዝረክብ: ፍቅድ ዘድልዮ ናይ ኢደ ጥበብ ትካል ንክትገብሩ ዝከውን መገዲ እውን ኣሎ::
ናይ ወጻኢ ተመክሮታትኩም ብቅዓትኹም ኣብ ተፈላጥነት መስረሕ: ገሊኡ ካብ ተመክሮታትኩም/ ብቅዓትኹም ምስቲ ናይ ጀርመን ስራሕ ሕልቅነት (Meisterbrief) ተፈላጥነት ማዕረ ምስ ዘይከውን: በዚ ክእለታትኩምን ዘይተመሃርኩሞን ፍልጠት ክትሰርሑ ኣይፍቐደልኩምን። ግን ሓደ ኣካላዊ ስራሕ ናይቲ ፍቓድ ዘድሊዮ ጥበብ ንክትሰርሑ ይከኣል እዩ። ሓደ ኣብነት፥ ከም ቀምቃማይ ደቂ ተባዕትዮ ትካል ከተቁውም ይከኣል፣ ከም ቀምቃማይ ደቂ ኣንስትዮ ግን ኣይፍቅድን: ምክንያቱ ንክልቲኡ ሞያ ዝከውን ፍልጠት ስለ ዘድሊ።
ካብ ጀርመን ወጻኢ ዝተቀስመ ፍልጠት/ክእለት ምስቲ ጀርመናዊ ፍልጠት/ክእለት ማዕረ ምስ ዝኸውን: ኣብ ስሩዓት ሞያታት ክትሰርሑ ይፍቐደልኩም። ዘለኹም ፍልጠት/ክእለት ወግዓዊ/ሕጋዊ ተቀባልነት ክህልዎ ኣለዎ። እዚ ማለት ካብ ዝምልከቶ ምምሕዳር ናይ ክእለታትኩም ብቅዓት ምስክር/ፍቃድ ትሓቱ። እዚ ወግዓዊ ፍቓድ ሞያ ትካል ክትሰርሑ/ክተማሓድሩ እንተ ደኣ ደሊኹም የድልየኩም። ተወሳኪ ሓበሬታ ኣብዚ ዌብ ሳይት ትረኽቡ። www.anerkennung-in-deutschland.de ትካል ንምምስራት: ኣየኖት ሞያታት ኣብ ጀርመን ስሩዓት ከምዝኾኑን ከምኡ'ውን እንታይ ረቋሒታት ክማልኡላእ ከም ዘለዎምን ኣብዚ ዝርዝር ትረኽቡዎ:: ምክንያቱ ሞያ ካብ ሞያ ዚፈላለ ስለዝኾነ። ኣብዚ ሓደ ዝርዝር ኢኹም ትረኽቡ።
ኣብ ጀርመን ርእሰ-ሓደር ንክትከውን ዝተፈላልየ ፍሉይ ፍቓድ የድሊ። ንኣብነት ንደለልቲ-ኢንሹራንስ ወይ ንኣመሓደርቲ ግላውያን ሆስፒታላት፣ ኣዳራሻት ጠላዓት ወይ ኣገልግሎት ሓለዋ ። ኣብዚ ሓፈሻዊ ሓበሬታ ብዛዕባ ዝኾኑ ፍቓድ ዘድልዮም ትካላት ክትረኽቡ ኢኹም። ከምዚ ዚኣመሰሉ ፍቓድ ዘድልዮም ትካላት ከቁሙ ዝደልዩ፣ ናይ ዕላዊ ጠለባት መረጋገጺ ሰነዳት ብምቅራብ ካብ ቤት ምኽር ንግዳዊ ቤት ጽሕፈት ንርእሰ-ሓደር ዝወሃብ ፍቃድ ይሓቱ። እቶም ዝሕተቱ ዕላዊ ጠለባት ንኩሎም ፍቓድ ዘደልዮም ትካላት ማዕረ ኣይኮኑን፣ ካብ ሞያ ናብ ሞያ ክፈላልዩ ይኽእሉ። ዝበዝሕ ግዜ እዚኦም ዕላዊ ጠለባት ይሕተቱ:
እቶም ውሳነታት ናይ ፍቓድ ዘድልዮም ትካላት ኣብ ሕጊ ስርዓተ ትካልነት (GewO) § 29 ክሳብ § 40 ተሓጊጎም ይርከቡ። ፍቓድ እንተ ደኣ ረኪብኩም: ኣብ ፍቓድ ዘድልዮም ትካላት ክትሰርሑ ትኽእሉ። እዚ ፍቓድ ናብ ካልኦት ሰባት ክመሓላለፍ ኣይኽእልን: ከምኡ'ውን ካልኦት ሰባት እቲ ፍቓድ ናባኹም ከመሓላልፉ ኣይክእሉን እዮም። ሰነዳት ካብ ዝተፈላልዩ ምምሕዳራት ከተምጽኡ ስለዘለኩም፣ ኣብ ምምስራት ፍቓድ ዘድሊዮም ትካላት ንውሕ ዝበለ ግዜ ከም ዘድሊ ርዲኢት ክትገብሩ ኣለኩም።
መስረቲ መነባብሮን ስራሕን ን ሓድነታውያን ሰራሕተኛታት ምኽሪ (Einheitliche Ansprechpartner) ክሓቱዎም ይኽእሉ። ብዝተረፈ ኣብ መራሒ መገዲ ምምሕዳር BMWI ኣድራሻታትን ሰራሕተኛታት ምኽርን ትረኽቡ።
ሕቶታት ብዛዕባ ቅጥዕታት ምምሕዳር ትካል ኣለኹም’ዶ? ዝኾኑ ኣድለይቲ ሰነዳት ንክትረኽቡ ሓገዝ’ዶ ትደልዩ? ናብ ሓደ ኣማኻሪና ኣካል ኬድኹም ሕተቱ - ንሕና’ውን ቀጺልና ክንሕግዘኩም ኢና!


text:
ኢህወደግ ካብ‘ቲ ናይ 1997 ሃገራዊ ምርጫ ኣዝዩ ብዝተፈለየ መንገዲ፣ኣብ 2002 ልዕሊ ቴስዓ ሚእታዊ መናብር ዝተዓወተ፣ፖለቲካዊ ባይታ ስለዝፀበበ፣ተቃወምቲ ብማዕረ ክንቀሳቀሱ ስለዘይካኣሉ‘ዩ ዝብሉ ነቀፋ ይስምዑ።መልሶም እንታይ‘ዩ ኢሎናዮም ኣቶ በረከት ”እዚ ጌጋ‘ዩ።መጀመርያ ቁጠባዊ ባይታ ተቀይሩ።ስለዚ ንተስፋ ምቁራፅ ጥጡሕ ዝነበረ ጠንቂ ተቀይሩ።ካልኣይ ህዝቢ ንመንነት ተቃወምቲ ሪኡዎ።ኣብ ሞንጎ ክልቲኡ ምርጫ ዝነበረ ጊዜ፣ተቃወምቲ ነንባዕልቶም እናተባኣሱን እናተፈናጨሉን ተራእዮም።ሳልሳይ ተቃወምቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተዓዊቶም እናሃለው፣ስልጣን ኣይንርከብን ኢሎም ቅልውላው‘ዮም ፈጢሮም።ድሕሪኡ እዞም ተቃወምቲ ክጠልሙና‘ዮም ናብ ዝብል መደምደምታ‘ዩ ህዝቢ በፂሑ“ ይብሉ ኣቶ በረከት።
ወፃእተኛታት ብሓፈሽኡ ምዕራባውያን ድማ ብሕልፊ ኣብ ፖለቲካዊ መስርሕ ኢትዮዽያ ብቀጥታ ዝነጥፍሉ ጊዜ ከምዝነበረ መፅሓፍ ኣቶ በረከት ስምኦን ይጠቅስ።እዚ ኩነታት‘ዚ፣ሉኣላዊነት ኢትዮዽያ ዘጠራጥር‘ዩ ዝብል ሰብ እንተገጠሞም መልሶም እንታይ‘ዩ ዝብል ሕቶ ዝቀረበሎም ኣቶ በረከት ”መንግስቲ ኢትዮዽያ ንሉኣላዊነት‘ታ ሃገር ንምውሓስ፣ሰፊሕ ፃዕሪ ይገብር ከምዝነበረ ዝጠቀሱ ኣቶ በረከት ስምኦን፣ቃልሲ ሉኣላዊነት ንምርግጋፅን ኢድ ምትእትታው ንምቅልባስን መንግስቲ ሰሪሑ‘ዩ ይብሉ።ባዓልኹም ትፈልጡ፣ኣይንቅበልን እናበልና፣ፅዕንቶታት እናነፀግና ዝኸድናሉ ኩነታት ከምዝነበረ ኣብ‘ቲ መፅሓፍ ብግልፂ ትሪኢ።ስለዚ ናይ ኢትዮዽያ ነፃነት ኣብ ዘጠራጥር ኩነታት ኣይኮነን ዘሎ" ኢሎም ኣቶ በረከት።
ምስ ደራሲ 'ዕላል ክልተ ምርጫታት' ኣቶ በረከት ስምኦን ዝተካየደ ቃለ-መጠይቅ
- በትረ ስልጣን
ካልኣይ ክፋል
ኢህወደግ ካብ‘ቲ ናይ 1997 ሃገራዊ ምርጫ ኣዝዩ ብዝተፈለየ መንገዲ፣ኣብ 2002 ልዕሊ ቴስዓ ሚእታዊ መናብር ዝተዓወተ፣ፖለቲካዊ ባይታ ስለዝፀበበ፣ተቃወምቲ ብማዕረ ክንቀሳቀሱ ስለዘይካኣሉ‘ዩ ዝብሉ ነቀፋ ይስምዑ።መልሶም እንታይ‘ዩ ኢሎናዮም ኣቶ በረከት ”እዚ ጌጋ‘ዩ።መጀመርያ ቁጠባዊ ባይታ ተቀይሩ።ስለዚ ንተስፋ ምቁራፅ ጥጡሕ ዝነበረ ጠንቂ ተቀይሩ።ካልኣይ ህዝቢ ንመንነት ተቃወምቲ ሪኡዎ።ኣብ ሞንጎ ክልቲኡ ምርጫ ዝነበረ ጊዜ፣ተቃወምቲ ነንባዕልቶም እናተባኣሱን እናተፈናጨሉን ተራእዮም።ሳልሳይ ተቃወምቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተዓዊቶም እናሃለው፣ስልጣን ኣይንርከብን ኢሎም ቅልውላው‘ዮም ፈጢሮም።ድሕሪኡ እዞም ተቃወምቲ ክጠልሙና‘ዮም ናብ ዝብል መደምደምታ‘ዩ ህዝቢ በፂሑ“ ይብሉ ኣቶ በረከት።


text:
እቲ ካብ ዝሓለፈ ሰሉስ መስከረም 21 ጀሚሩ ኣብ ኒውዮርክ ዝካየድ ዘሎ መበል 76 ሓፈሻዊ ዋዕላ ውድብ ሕቡራት ሃገራት መደረኦም ብቪድዮ ዝቀረበ ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኤርትራ ዑስማን ሳልሕ ሳዕቤናት ከባቢያዊ አየርን ለበዳ ኮቪድ 19ን ኣብ ማሕበረሰብ ዓለም ዘብፅሖ ዘሎ ሳዕቤን ሰፍ ዘይብል ሓይሊ ሚዛን ዓለም ዘነቃነቐን እዩ ኢሎም ።
ኣብዚ እዋን ማሕበረሰብ ዓለም ርእይዎ ዘይፈልጥ ሰለስተ ዓበይቲ ፈተንቲ ፀገማት ገጢሙዎ ይርከብ ኢሎም። ከም መግለፂ እቶም ሚኒስትር ስጋብ ሕጂ መዓልታዊ ሰባት እናቀተል ዝቅፅል ዘሎ ለበዳ ኮቪድ 19 እቲ ሓደ ክኸውን ከሎ ፣ህይወት ህዝቢ ዓለም ንሓደጋ ዘቓልዐ ዘሎ ለውጢ ኸባቢያዊ ኣየርን ከምኡ'ውን ምስ ምልውዋጥ ሓይሊ ሚዛን ዓለም ዝመበገሲኡ ዓለምለኸ ንሕንሓትን ንዑዑ ስዒቡ ዘጋጥም ጎንፅን ክብሉ ይገልፅዎም ።
“እዚኦም ድማ ንገለ መሰረታውያን ሓቅታት ዘቃልዑ እዮም ኣብ ዝተወሰና ተምሳሌት ቁጠባዊ ዕብየት ተገይረን ንዘመናት ክውሰዳ ዝፀንሓ ሃገራት ስጋብ ሕጂ ንምሕደራ ውሽጥን ደገን ዝጥቀማሎም መስርሐን ኩለንተናውን ዘይድፈሩን ክበሃሉ ዝፀንሑ መለክዕታት ነቲ ሕጂዘሎ ጉድለት ዝርኣየ እዮ ።” ክብሉ ዝማዕበላ ሃገራት ዓለምለኻዊ ስርዓት ንምዕሳልን ንምውህሃድን ዝተኸተለኦም ፖሊሲታት ዓለምለኸ ህድኣትን ምዕባለን ኣየምፅኡን ክብሉ ወቂሶም ። ብምኻኑ ካብ ዝተወጣሕናዮ ኮረቻ ፈረስና ወሪድና ነዞም ጥፍኣት ብእዋኑ ፣ ብቅንዕንናን ተገዳስነትን ክንሓስበሎም ይግባእ ኢሎም።
ዓለምለኸ ሸቶታት ልምዓት ንምዕዋት ፣ እናተጋደደ ዝመፅእ ዘሎ ከባቢያዊ ለውጢ ኣየርን ንሓደጋታት ሰላምን ፀጥታን ዓለም ቅልጡፍ ምላሽ ዝህብ ፅኑዕ ውሳነ ውድብ ሕቡራት ሃገራት የድሊ ኢሎም ።
ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ኣብቲ ንጉዳያት ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝጠመተ መደረኦም ምስ ለበዳ ኮቪድ 19 ተተሓሒዙ ዘጋጠመ ቁጠባዊ ፀገማትን ንዓሰርተታት ዓመታት ዝጸንሑ ግጉያት ፖሊሲታት ምኽንያት ንጎንፅታት ቓሊዑ ይርከብ። ካብዚኦም ንውጥረት ዶባትን ምስ ግድብ ህዳሰ ተተሓሒዞም ዝለዓሉ ይጠቅሱ ። እቶም ሚኒስትር እዞም ጉዳያት ባዕሎም እቶም ሰብ ጉዳይ ንሓባራዊ ጥቅምታቶም ብዝጥዕም ተዛትዮም ክፈትሕዎ ዝግባእ እዩ ኢላ ኤርትራ ከምtአምን'ውን ገሊፆም ።
ሚንስትር ጉዳያት ወፃኢ ኤርትራ ዑስማን ሳልሕ ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣብ 2018 ዝተፈራረመኦ ውዕል ሰላም ልዑል ተስፋ ስላምን ልምዓትን ሒዙ ኣብ ሞንጎ ክልቲኦም ህዝብታት ልዑል ሓጎስን ፈጢሩ ዕብየትን የምፅእ ምህላዉ ገሊፆም ።
ይኹን'ምበር ህወሓት ግን ነዚ ሰናይ ተበግሶ ካብ ዘይምቅባል ፣ ሰላም ኢትዮጵያን ኤርትራን ንምዝራግን ዳግም ብሓይሊ ናብ ስልጣን ንምብሓት ተግባራት ዕንወት የካይድ ኣሎ ኢሎም ።
“ኣብዚ ክዝከር ዝግበኦ ህወሓት ኣብ ስልጣን እናሃለወ ንኽልተ ዓሰርተ ዓመታት ሉኣላዊነት ግዝኣታት ኤርትራ ብምድፋር ብግልፂ ዓለምለኸ ሕጊ ብምጥሓስ ዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ንዝወሰኖ ውሳነ ንኸይትግበርን ዕንቅፋት ኮይኑ ፀኒሑ እዩ ።”
ኣቶ ዑስማን ህወሓት ኣብ ልዕሊ እዚ ሰሜን ሓይሊ ምክልኻል ኢትዮጵያ ሃንደባታዊ ሓደጋ ብምውራድ ወተሃደራዊ ኣፅዋራት መንዚዑ ደጊሙ ናብ ስልጣን ንምምፃእን ብኡ ድማ ንኤርትራ ንምጥቃዕ ዓሊሙ ዝፈፀሞ ተግባር ጥፍኣት 'ዩ ኢሎም ። ነቲ ጨካን ጉጅለ ክብሉ ዝፀውዕዎ ድልየታቱ ከፈፅም ኣሜሪካን ኣውሮጳን ይሕግዘኦ ኣለዋ ክብሉ ነቂፎም ።
እዚ ቅድም ኢሉ'ውን ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ክፍፀም ዝፀንሐን ሉኣላዊነት ሓንቲ ሃገር ከምድላዮም ክጥምዝዙ ዝደልዩ ሓይልታት ዝግበር ድፍኢት ጠጠው ክብለን ካብ ተግባራቶም ክቁጠቡ ኣተሓሳሲቦም ።
ሰራዊት ኤርትራ “ ከበድቲ ግፋዕታት ሰብኣዊ መሰላት ፈፂሞም “ ብዝብል ግዳያት ሓደጋ ዝኾኑ ነበርቲ እቲ ኸባብን ብዓለምለኸ ትካላት ሰብኣዊ መሰላትን ክኽሰሱ ፀኒሖም እዮም ።ንኣሜሪካ ሓዊሱ ብርክት ዝበሉ ሰበ ስልጣናት ኣውሮጳ'ውን ኤርትራ ሰራዊታ ካብ ኢትዮጵያ ከተውፅእ ኣብ ዝተፈላለዩ መድረኻት ክፅዉዑ ተሰሚዖም እዮም ። ከምኡ'ውን መንግስቲ ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ስቪል ህዝቢ ወሪዱ ንዝተባህለ ጭካንያዊ ተግባራት ስዒቡ ኣብ ልዕሊ ላዕለዋይ ኣዛዚ ጦር ሰራዊት ኤርትራ ብዓለምለኸ ሕጊ ማግኘነትስኪ ኣብ ቀረባ ማዕቀብ ምንባሩ ዝዝከር'ዩ ። ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኤርትራ ዑስማን ሳልሕ ግና ኣብቲ ትማሊ ኣብ መበል 76 ዓመታዊ አኬባ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዘስምዕዎ መደረ ብዛዕባ ኣብ ኢትዮጵያ ዘለዉ ወተሃደራቶም ኮነ ዝኽሰሱሎም ጥፍኣታት ዝበልዎ ነገር የለን ።


text:
ዘገርም ዘስደምም ኣብዚ ጠዊኩም ተዓዘቡ
ንድሕሪት ዝጎትት ኣጋባብ ኣቃላልሳ Eምበር ንህዝቢ ዘይቃለሳ Eንተሎ ሃየ ይዋሓስ ክብለኩም Iልካ ምEዛብ ንቅድሚት ነይ ሰደኩም E
ብነፋሪት ነዊሕ ተጓ
ኣብ
ኣኼባ ካብ ህዝቢ ዘይ ሕወሶ ይባሃል ተዓዊትና
ኳድ’ኣ ብዝያዳ Eድልዩ ነቲ ጨኳኒ ጸላIኹም Iዝካ ኣኼባ ነቶም ዝኣመና Eን’ተርነጥ Eንዳ በልካ Eውት ኣኼባና E
ሕመቕ መርሕነታት ድዩ
ቲ ጠንቂ ክፍለጥ ምEንቲ ክንሪO ኩላትና ’ስ ዋላ ሕመቕ ናታትና E
ስለ ዝኾነ ኽኣ
በዚ ኣካያይዶ
ብፍሽለቱ ርዛይን ዝገብር መሪሕነት ክንደይ ኮን ምጣዓመ
ካምቤን ምርጫ ንመሪሕነት ኣብ ግዜ ጉባኤ
መንበሪ ገይሮሞ መራሕ ውድብ ምዃን ዝኸፍኤ
ካል
ተላዘቡ
በጀኮ
ንመሰረታት ተ
ታ Eንኮ መልሲ ብርህቲ ህርፋን ስልጣን መራሕትና ’ዩ ተቃዉሞ ደንበ ስጉምቲ ዘይሰጎመ Oም መንዩ ዘይ ጓሃየ መን’ከ ዘይ ሓመመ ’E ክሰርሑልና ኣይካኣሉን ኣድማI ዝረኤ Eንተ በልካዮም ከም ጨው ዘይ ይዋሓጠሎም Oም ካልE ዝሓስብ ፈጺሙ ዘሎ ዘይ መስሎም .ሓ.ኤ ብቕርሕንቲ ናብ 20 ከፋፊሎም E
ክንደይ ሰባት ሓሳቦም ለዊጥና ካብ ህ
ብዚ Eዋንዚ ናይ ሓሶት Eውት ኣኼባ ኣካይድና .ግ.ደ.ፍ መንጢልና E
ስከ ሓቂ Eንተልዩ ኣስማቶምን ቅጽሮምን ግለጹልና ጉድለታትና ኣሚና ኣካያይዳና
ብ
ንውልቀ መላኺ ስርዓት ዝቅይሮ የለን ንሓዋሩ
Eንተ ዘይ ተቀይሩ ’ኣረጊት ኣማራርሓ ክሳብ ሙርኩስ ዝገብሩ E
ሕራይ ብሓድሽ ተሓድሶ ንቕልጡፍ ዓወት ድሕነት
ምብልና ብ’ኣረጊት ናይ ውድባት ኣሳራርሓ ውርደት E
ዋናዊ Eዚ ይኹን ናይ ኩሎም ተለባት መሰረት ኳኽ ሓሪ
Uልና ምዓስከር ህ
.ግ.ደ.ፍ ከም ዝሃጀምካ ንፍሹል ኣኼባ Eውት ኣኼባ ኣብ Eገለ ኸተማ ብመራሒ ተኻይዱ Eናበልካ ነቲ ካብ 30 ዘይ በዝሕ በጀካ Eቶም ካብ ቅድም ኣትሒዞም ዛመኑ ካልE ዘይ ተሓወሶ ቃልሲ Eውት ምባሎም ዘሕፍር ኣምበር ዘሕብንን ዘኹርEን ኣይኮነን Eውት ኣኼባ ክባሃል ከሎ ንህዝቢ ሓደ ሩUይ ራI ቀሪብካ በቲ ራI ፍረ ውጺት ቃልስኻ ሓድሽ ህዝቢ ንህግደፍ ገዲፉ ናብ ኣኼባኻ ምስ ዝሳተፍ ጥራሕ Eዩ። በቲ ሓደወገን ኣኼባ ክምራሓለይ ይድለ በቲ ሓደ ወገን ክኣ ህዝቢ ከምዘይ ይሳተፈካ ናይ ስልጣን ንቕድሚት ሰሪ
ኣብ ራ
Eካ መርሆ ሓድነትን መርሆ ኣቃላጠፊ ዓውት ርጊጥካ ሓደ ራI ከይ ኣቐመጥካ መን ክስEበና Iልና ንጽበ Eዚ ተቃውሞ ደንበ ድሕረ ግምባሩ ዘየጣጥሔ መEቆቢ ዘይብሉ ንህዝቢ ከEቁብ ኣይክEልን ብቕዓት ውን ይብሉን። ዝሰርሕዎ ናብ Eዳጋ ዘይወርድ ህዝቢ ዝሪO ስለ ዘይ ሰርሑ ህዝቢ ኣብ ኣኼቦOም ይሳተፎ የሎን ህዝቢ Eንድሕሪ ዘይ ተሳተፎ ቃልሲ ኣኼባታት ክትEወት Iልካ ምሕሳብ ጌጋ ገምጋም ጥራሕ ኣዩ ክኽውን ዝኽEል። I ዘይብሉ ቃልሲ ገንዘብካን ግዝየኻን ምብካን ነቶም ዝ’ኣመና ጥራሕ ናብ ለውጢ ኣኼባ ከካይዱ ኣሻሓት ከፊላካ ንነፋርት Eውት ኣኼባ ኣካይድና ምባሎም ውጹE ሓሶት ብ’ኣንጻሩ Eኳድ’ኣ ኩሉ ህዝቢ ስለ ዘይ ተካፈሎ ፍሹል ክንብሎ ኣሎና ንብል፡ ምኽንያቱ ካቡU ሰጊርና ራI ኣቐሚጥና ናብ ህዝቢ ዝካፈሎ
Eቲ ናይ ብሓቂ ምEቡልን Uውትን ኣኪባታት ኣካይድና ናይ ሓባር መጥቃEቲ ኣብ ርEሲ ጸላI ተጻI ናይ ህዝቢ ኤርትራ ዝኾነ ስርዓት ውልቀ መላኺ ዲክታይተር ምEንቲ ክንሳጋገር Eብል። Iሂን ሚሂን ተባሃሃሉ ዝብል ጹሑፍ ሰዲደ ግደፍዶ ክምልሳስ ናብ ወብሳይዶም Eውን ቅጭ መጺEወ ዘይ ለጠፈO ጎስዮሞ ስቕ Iሎም ከም ዘለው Eውን መርትO ኣሎ E
ካብ ገብሪሂይወት
ዚ ኽኣ ናቱ ናይ በይኑ ምኽንያት ዘይ መለጠፊኤን ኣብ ዝመጽE ከብርሆ Eየ። (ኣቡ ዓሸራ) የሕዋትና ዝተሳገርናዮም ስዋት
የሕዋትና ኣላይ ዘይብሎም ስንኩላት
ስድራቤት ስዋትን ስንኩላትን
ሓላፍነቶም ከይ ረሳ
ኣብ ሓቂ ደው
ንመገዲ
ጽኑ
Eና Iልና EላሞOምን ራህዋOምን E ቃልሲ ይሓተናሎ
ውድባት ሕመቕ ተደመሮ ዘለወን ኣበሳ
ንስልጣነን
ተጋጊኻ ዝብል
ትም
Short URL: https://english.farajat.net/?p=2359


text:
አባ መኰንን አማኑኤል - ከተማ ቫቲካን
ቀንዲ መለለዪ ናይቲ ርክብ ዝተፈላለየ እምነታት ዝኽተሉ መንእሰያት ታሕጓስ ምንባሩ ነዚ ከኣ ብዝተፈለለየ ዜማታትን ሳዕስዒትን ምስ ገሊጾሞ። ቅዱስነቶም እውን ‘ኣብዚ ብዙሕ ጸገማት ኣብ ተሕልፉሉ ግዜ ከምዚ ኢልኩም ክትዝምሩን ክትስሕቁን ክትስዕስዑን ክርእየኩም እንከሎ ሓቂ ብሓቂ ናይዛ ምድሪ እዚኣ ዝበለጽኩም ምልክት ታሕጓስ ኢኹም። ንስኹም ኣድለይቲ ኢኹም። ተስፋና ኢኹም` ክብሉ ገሊጾሞም።
ቅዱስነቶም ከምቲ ደጋጊሞም ዝብልዎ ንመንእሰያት ሞዛምቢክ እውን ‘ታሕጓስኩም ክሰርቑ ኣይተፍቅዱሎም’ ትብል ነራ።
ብሕይወት ምህላው ዝህቦ ታሕጓስ ምስትምቃር ካብተን ቀንዲ መለለዪ ጠባያትኩም ኰይና ከምዚ ሕጂ ንዕዘቦ ዘሎና ብሕይወት ምህላው ብሕልፊ ንመንእሰይ ዓቢ ሓጐስ እዩ። ምስ ካልኦት እትካፈሎ ሓጐስን ብዕርቂ ምስ ካልኦት እተብዕላን ነቶም ክመቓቕሉ ዝደልዩ ዓባይ ጸረ መርዚ መድሓኒት እያ። ነቶም ክጐዛዝዩ ከዕንው ዝደልዩ መድሓኒቶም እዚኣ እያ። ኣብ ገገሊኡ ክፋላት ዓለምና ከም እንሰምዖ ከምዚ ሓጐስኩም ተሳኢኑ ኣሎ። ከምኡ እውን ሓጐስ ሕብረት ተሳኢኑ ብሓባር ክንዲ ምንባር ደቂ ሓንቲ መሬት ክንሶም ብእምነታት ተፈላለዮም ክትርኢ የሕዝን።
መንእሰያት ተስፋ ሕይወት
ቅዱስነቶም ነቶም መንእሰያት ብኩሉ ኩሉ ኣመስጊኖም። ልዕሊ ፍርቂ ሕዝቢ ሞዛምቢክ ባህላዊ እምነት እንክኽተሉ 28% ካቶሊካውያን ሓድ ሕምሲት ዝኾኑ ከኣ ኣስላም እዮም። ኣብቲ ጉባኤ ኩሎም ምስ መራሕቶም እዮም ተረኺቦም።
ቅዱስነቶም ከምቲ ንሲኖዶስ መንእሰያት ስዒባ ዝወጸት ክሪስቱስ ቪቪት ክርስቶስ ሕያው እዩ እትብል ሓዋርያዊት ቃለ ምዕዳኖም ዝበልዎ ‘ኩልና ኣድለይቲ ኢና ንስኹም መንእሰያት ከኣ ህርመት ልቢ ሕዝቢ ኢኹም። ኣብቲ እንኮ ናይ ፍጥረት መደብ ዝተጸዋዕኩም ስለዝኾንኩም ሓዲስ ገጽ ተስፋን ሰላምን ዕርቅን ክትጽሕፉ ኢኹም እውን ተጸዊዕኩም’ መንእሰያት ሞዛምቢክ ተስፋ ሕይወትን ተስፋ እታ ሃገርን ምዃኖም ገሊጾምሎም። እዚ ግን ቀሊል ከምዘይኮነን ቀንዲ ተጻባእቲ ሕይወት ዝበልዎም ከኣ ጭንቀትን ኢድካ ምሃብን ምዃነን እውን ገሊጾም።
ጭንቀትን ኢድካ ምሃብን ጸላእቲ ሕይወት
ከም መንእሰያት ክሓልሙን ክሕጐሱን ዝዓደሙ ቅዱስነቶም ንሕልሚ መንእሰይ ከቅህሙ ዝኽእሉ ክልተ ዓበይቲ ጸላእቲ ሕይወት ዝበልወን ጭንቀትን ኢድካ ምሃብን እየን ኢሎም። እዘን ጒዳያት እዚአን ንተስፋ ይሰርቃ። ነተን ጽቡቃት ሕልምታትኩም ንክትረኽቡ ተስፋ ትዕግሥቲ ግዜ ሂብካ ጸኒዕካ ንቅድሚት ምስጓም ብዘይ ፍርህን ምጥርጣርን ምጒዓዝ የድሊ። ኣብነት ዝኾኑኹም እስፖርታውያን ኤውዘብዮን ኣለውኹም። እስፖርት ኣብ ሕልምታትና ጽኑዓት ክንከውን ካብ ዝምህሩና ሓደ ስለዝኾነ ከምዞም ኣብነት ዝኾኑ እስፖርታውያን ተቃለሱ።
ብካልእ ወገን ንወዲሰብን ሕብረተሰብን ዘዕኑ ጽልእን ምምቅቃልን ስለዝኾነ ብሓድነት ክትነብሩን ክትሰርሑን ኣሎኩም ኢሎምዎም።
ሎሚ ዝተፈቶኹም ኣዕሩኽተይ ከመይ ገርና ክንሰርሕ ከምዘሎና ንስኹም ኣብነትን መሰኻኽርን ኢኹም። መሰኻኽር ሓድነትን ዕርቅን ተስፋን ኢኹም። ከም ሓንቲ ጋንታ ኲዕሶ እግሪ ንሃገርና ብከመይ ክነገልግላ ኢልኪም ሕሰቡ። ካልእ ምሥጢር የለን ከምዛ ሕጂ ትገብርዋ ዘሎኹም ክንዮ ኩሉ ፍልልያትኩም ብሓደ ኩኑ ምስ ካልኦት ብሓባር ደኣ ሕለሙ እምበር ተጻይ ማንም ኣይትስርሑ። ሡር መሰረትኩም ሽማገልታትኩም ስለዝኾነ ቀጥ ኣቢልኩም ሓዝዎም። ንታሪኽ ክትልውጥ እትኽእል እንኮ መጋበሪት ምድግጋፍ ትበሃል ኣምር ስለዝኾነት ተደጋገፉ።
ዝተዘርገሐት ናይ ዓርኪ ኢድ ንምዃን ምምሃር ክሳብ ክንደይ ከምዘድሊ ፍለጡ! ወላ ምስቶም በተሓሳስባ ካባኹም ፍልይ ዘለዎም ብዕርክነት ንበሩ። በዚ ከኣ ምድግጋፍ ኣብ ማእከልኩም ይዓቢ ንታሪኽ ዝልውጥ መጋበሪ ኸኣ ይኸውን። ድሕሪ ቢሎም ኣብ መወዳእታ ነዛ ናይ ሓባር ገዛና እንብላ ዓለምና ኣከባቢና ክከላኸሉላ ሓደራ ኢሎም። እግዚአብሔር ከምዘፍቅሮም እዚ ፍቅሪ እዚ ከኣ ዕርቂ ስለዘምጽእ በዚ ክነብሩ ሓደራ እንክብሉ ብቡራኬ ቃሎም ደምደሙ።


text:
የኔታ አእምሮ፦ ብዝፈጠሮም ፍጥረታት ንፈልጥ።
ቶማስ፦ ክንደይ ፍጥረታት ፈጠረ፧
የኔታ አእምሮ፦ እግዚኣብሔር ዝፈጠሮም ፍጥረታት ሓደ ብሓደ እንተዝቝጸሩ ፍጡር ቈጺሩ ዝውድኦም ኣይኮነን። በብወገኖም ካብ ብዙኅ ሓደ ሓደ እናበልካ እንተተቘጽሩ ግና ዕሥራን ክልተን እዮም።
ቶማስ፦ ንምንታይ ፈጠሮም፧
የኔታ አእምሮ፦ ብሥነ ፍጥረት ተመራሚርና ህልውናኡ፡ ጥበቡ፡ ፍቓዱ፡ ክንፈልጥን ከነመስግኖን።
ቶማስ፦ ንኣናኸ ንምንታይ ፈጢሩና፧
የኔታ አእምሮ፦ ከነምልኾ፡ ከነመስግኖ፡ ክንሰግደሉን ክንእዘዞን ፈጢሩና።
ቶማስ፦ ከይረኣናዮን ከይዳኅሠሥናዮን ደኣ ብኸመይ ገይርና ነምልኾን ንሰግደሉን፧
የኔታ አእምሮ፦ ብሃይማኖት (እምነት) ነምልኾን ንሰግደሉን።
ቶማስ፦ እንታይ’ዩ ሃይማኖትና፧
የኔታ አእምሮ፦ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ
ቶማስ፦ ኦርቶዶክስ እንታይ ማለት እዩ፧
የኔታ አእምሮ፦ ‘ኦርቶ’ ማለት ቅኑዕ፡ ጽኑዕ ማለት እዩ፣ ‘ዶክስ’ ድማ እምነት ሃይማኖት ማለት እዩ። ስለዚ ኦርቶዶክስ ማለት ቅኑዕ ጽኑዕ ሃይማኖት ማለት እዩ።
ቶማስ፦ ተዋሕዶ ማለት’ከ፧
የኔታ አእምሮ፦ ቃል ሥጋ ኮነ፣ ኣምላኽ ሰብ ኮነ፡ ሰብ ኣምላኽ ኮነ ማለት እዩ። ሓደ ኣካል ሓደ ባሕርይ ኮነ። ‘ውእቱ እግዚአብሔር ዘኮነ ሰብአ፡ ወውእቱ ሰብእ ዘኮነ አምላከ’ ከም ዝበለ ጎርጎርዮስ ዘእንዚናዙ።
ቶማስ፦ ኣምላኽ ንምንታይ ሰብ ኮነ፧
የኔታ አእምሮ፦ ንኣና ካብ መግዛእቲ ዲያብሎስ ናፃ ኣውፂኡ ከድኅነና።
ቶማስ፦ ኣምላኽ መዓስ ሰብ ኮነ፧
የኔታ አእምሮ፦ ብ 29 መጋቢት ብዘመነ ዮሐንስ ብዕለተ ሰንበት ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ብተዋሕዶ ሰብ ኮነ።
ቶማስ፦ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዝተወልደ መን እዩ፧
የኔታ አእምሮ፦ ወልደ አብ ብመለኮቱ፡ ወልደ ማርያም ብትስብእቱ ብተዋሕዶ ዝኸበረ ናይ አብ ናይ ባሕርይ ወዱ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ።
ቶማስ፦ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብመን ተጠምቀ፧
የኔታ አእምሮ፦ ብኢድ ቅዱስ ዮሐንስ ብዕለተ 11 ጥሪ ብዘመነ ሉቃስ ኣብ ሩባ ዮርዳኖስ ተጠምቀ።
ቶማስ፦ ኣምላኽ ከሎ ስለምንታይ ብሰብ ተጠምቀ፧
የኔታ አእምሮ፦ ኃጢኣትና ክድምስሰልና፡ ሠለስትነቱ ክገልጸልና፡ ትንቢት ክፍጽምን ጥምቀት ክሠርዓልናን።
ቶማስ፦ ናይ ዘለዓለም ሕይወት ብኸመይ ንረክብ፧
የኔታ አእምሮ፦ ቅዱስ ሥጋኡን ክቡር ደሙን ብምቝራብ።
ቶማስ፦ ክቡር ደሙን ቅዱስ ሥጋኡን ክንወስድ እንታይ የድልየና፧
የኔታ አእምሮ፦ ብንስሐ ተሓጺብና ነጺሕና፡ ምእንታና ዝተቐበሎ 13ተ ሕማማተ መስቀልን 5ተ ቅንዋትን እናዘከርና ክንቅበሎ ይግባእ።
ቶማስ፦ ሰብ ካብ ካልኦት ፍጥረታት ብምንታይ ይፍለ፧
የኔታ አእምሮ፦ ትንሣኤ ሙታን (ካብ ሞት ምትንሣእ) ስለዝምልከቶ።
ቶማስ፦ድኅሪ ትንሣኤ ሙታን ብሕይወት ክንነብር እንታይ ክንገብር የድልየና።
የኔታ አእምሮ፦ ኣብ ሃይማኖትና ጸኒዕና ሠናይ ግብሪ እናፈጸምና ክነብር ይግባእ።
ቶማስ፦ ናይ ሰብ ናይ ዕለት ተግባሩ እንታይ እዩ፧
የኔታ አእምሮ፦ ንዝፈጠሮ እግዚአብሔር ወትሩ ምምስጋን።
ቶማስ፦ ሰብ፡ ድኅነተ ነፍሲ ክረክብ እንታይ ክፍጽም ይግብኦ፧
የኔታ አእምሮ፦ ብቃለ እግዚአብሔር እናተመርሐ፡ ናብ ቤተ ክርስቲያን እናተመላለሰ፡ ምስ አበ ነፍሱ እናተዘራረበ ምሥጢራተ ቤተ ክርስቲያን እናፈጸመ ክነብር ይግባእ።
እግዚአብሔር ኣምላኽና፦ ብቃሉ ተመሪሕና፡ ናብ ቤቱ ተመላሊስና ምሥጢር ቤተ ክርስቲያን እናፈጸምና ብተዋሕዶ ጸኒዕና ናይ መንግሥቱ ወረስቲ ክንከውን ናቱ ምሕረት፡ ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ረድኤት ፡ ናይ ቅዱሳን ጸሎት ኣይፈለየና።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር፡ ወለወላዲቱ ድንግል፡ ወለመስቀሉ ክቡር፡ አሜን!


text:
ጻዊዒት ንተቓውሞ ኣንጻር ፌስቲቫል ህግደፍ – ሎንዶን !!!
ዕለት:- Saturday 8th January 2011
ሰዓት:- From 9:00 pm to Midnight
ቦታ:- Club Colosseum, 1 Nine Elms Lane, London, SW8 5NQ
Nearest Station – Vauxhall Station (Victoria Line)
ኣብ ለንደን ንርከብ ኣባላት ተቃወምቲ ውድባትን በርጌሳዊ ማሕበራትን ብሓባር ፣ ኣብቲ ን ዕለት 8 January 2011 ተመዲቡ ዘሎ ፌስቲቫል ህግደፍ ፣ኣውያት ህዝብና ከነቃልሕ ፣ ተቃውሞና ከነስምዕ ስለ ዝኾንና ኩሉኻትኩም ግዱሳት ኤርትራውያን ዜጋታት ክትጽንበሩና ብትሕትና ንዕድም።
ብደሓን ምጹ – ኣብ ኣፍደገ በዓል ዝካየደሉ ቦታ የራኽበና ።
ኣወሃሃዲት ሽማግለ ተቋወምቲ ውድባትን ሲቪካዊ ማሕበራትን
ዓባይ ብሪጣንያ
ምእንቲ ህዝቢ ኤርትራ
ኣብ ፌስቲቫላት ህግደፍ ካብ ምስታፍ ነቋርጽ !!!
ፌስቲቫል ማለት በቲ ሓቀኛ ትርጉሙ፡ ሓባራዊ ዓመታዊ ባህላዊ ንግደት ማለት ኢዩ። ፌስቲቫል ማለት፡ ዜጋታት ንሓድሕዶም ተራኺቦም ብናጻን ብዘይስክፍታን ብጉዳይ ሃገሮም ህዝቦምን ዝዝትዩሉ፡ ባህሎምን ልምዶምን ዝዕቅቡሉን ንኸባቢኦምን ጎሮባብቶምን ዘላልዩሉን፡ ማሕበራዊ ዝምድናታቶም ዘደልድልሉ፡ መጻኢ ዕድላቶምን ዕድላት ደቆምን ዘጣጥሑሉ፡ ማሕበራውን ቁጠባውን ተሃድሶ ዝገብሩሉ፡ ንግደት ኪበሃል ይከኣል ኢዩ ።
ፌስቲቫል ህግደፍ ግን ካብዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ኣምራት ፌስቲቫል ኣዚዩ ዝረሓቐ ኮይኑ፡ ንመናውሒ ዕድመ ስርዓቶምን፡ መደለቢ ካዝናኦምን ዝዓለመ ጥራሕ ኢዩ። ህግደፍ ብመልክዕ ፌስቲቫል ኣመኽንዩ ነቲ ገንዘቡ ከፊሉ ዝተኣከበ ህዝቢ ሕሱርን ስውርን ፈላላይ ሽርሕታቶም ይዝርግሑ ። ነቲ ባህሉ ናፊቁ ዝተኣከበ ህዝቢ ከኣ ከም ናቶም ተከታሊ ቆጺሮም ህዝቢ ኣብ ጐነይ ኣሎ እንዳበሉ ንፓለቲካዊ ሃልኪ ክኾኖም ከም መሳርሒ ይጥቀምሉ ፣በዚ ኣቢሎም ከኣ ነቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ ህዝቢ ኣፉ ንምዕባስ ከም መጽቀጢ ሜላ ይጥቀምሉ ።
ብዙሓት የዋሃት ኣሕዋትናን ኣሓትናን ግን ህግደፍን ኤርትራን ፈላልዮም ክርእይዎ ስለዘይከኣሉ፣ ካብ ህግደፍ ምርሓቅ ማለት ካብ ኤርትራ ከም ምርሓቅ ገይሮም ኢዮም ዝርእይዎ ። በዚ ድማ ኢዮም ካብ በዓላት ህግደፍ እንተቦኾሩ ስኽፍክፍ ዝብሎም ።
ኪሳዕ ፍትሕን ርትዕን እንረክብ ብቐጻሊ ንነብስና ኪንሓታ ዘለና ሕቶታት ኣሎ ። ስለምንታይ ቁጠባ ሃገር ካብ ዕለት ናብ ዕለት እናንቆልቆለ ይኸይድ ኣሎ? ስለምንታይ መነባብሮ ህዝብና ናብ ዝኸፍአ ደረጃ ወሪዱ? መንእሰያትና ስለምንታይ በጻምእን ባሕርን ይስደዱ ኣለው ? እሱራትና ስለምንታይ ናብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ ዘይቀርቡ? ስለምንታይ ናይ ጽሑፍን ዘረባን ናይ እምነትን ምንቅስቓስን ናጽነት ዘይህሉ? ስለምንታይ ፡ ስለምንታይ፡ ስለምንታይ …..! መልሲ ዘድልዩ ኣዚዩ ብዙሕ ስለምንታያት ኣሎና ። ናጽነት ብዘይ ፍትሕን መሰልን ባርነት ምዃኑ ዝዘንጋዕናዮ ይመስል ።
ስለዚ ስለምንታይ ኢልና ናይ ደለይቲ ፍትሒ መልሲ ሃሰው ንበል ። እዚ ዓመት መጽአ ብስም ፌስቲቫላት ንሳዕስዒት ጓይላን ዳንኬራን እንኸፍሎ ዘለና ገንዘብ ድማ መናውሒ ስቓይ ህዝብናን ኣሕዋትናን ከምዝኾነ ተረዲእና ካብ ምስታፍ ንቆጠብ ።
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1996


text:
Radio Erena: 16 November 2016
ኩዌት፣ ንጅቡቲ ናይ 78.2 ሚልዮን ልምዓታዊ ምወላ ሂባ።
እታ ሃገር ኣብ ዝዘርግሓቶ መግለጺ፣ እቲ ንጅቡቲ ተሰሊዑ ዘሎ ገዚፍ ምወላ፣ ኣብ ምህናጽ ናይቲ ካብ ወደብ ታጁራ ክሳብ ሰሜናዊ ክፋል እታ ሃገር ዝዝርጋሕ ናይ ቅጥራን ጽርግያ ክውዕል’ዩ።
እቲ ብምወላ ኩዌት ኣብ ጅቡቲ ክህንጽ ምድላዋት ዝግበረሉ ዘሎ ናይ ቅጥራን ጽርግያ፣ 112 ኪሎሜተር ዝንውሓቱ ኮይኑ ትሽዓተ ሜተሮ ጎኒ ክህልዎ’ዩ።
እዚ ካብ ወደብ ታጁራ ተበጊሱ ክሳብ ሰሜናዊ ክፋል እታ ሃገር ዝህንጸ ጽርግያ፣ ናብ ኢትዮጵያ ዝቐንዐ ናይ ወደብ ኣገልግሎት ክሕግዝ ከምዝኽእል ማዕከን ዜና ኩዌት የመልክት።
ትሕቲ ሓደ ሚልዮን ብዝሒ ህዝቢ ዘለዋ ጅቡቲ፣ ካብ ናይ ወደብ ኣገልግሎት፣ ናይ ወትሃደራዊ መዓስከራት ክራይ፣ ከምኡ ድማ ምወላን ሓገዝን ለገስቲ ሃገራት ዓመታዊ ኣማኢት ሚልዮናት ዶላር ሓገዝ ትረክብ እኳ እንተላ፣ እታ ሃገር ካብ ድሕረትን ድኽነትን ክትገላገል ኣይከኣለትን።
==========


text:
ሶማል ኣብ ኣፍሪቃ ብናጽነት ፕረስ ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ከምትርከብ ተገሊጹ። ሰበስልጣን ሶማል ዝመጽእ ምርጫ ቅድሚ ምክያዱ ንጋዜጠኛታት ክሕግዙ ተሓለቕቲ ይፅወዑ ኣለው።
ኣብ ዝሓለፉ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ሰበስልጣን ንሰለስተ መራኽቢ ማዕኸናት ብምውራር ንኣስታት 30 ጋዜጠኛታት ኣሲሮም።
ኣብ ወርሒ መጋቢት ፖሊስ ኣብ ከተማ ሞቓድሾ ኣብ ስራሕ ንዝነበሩ ክልተ ጋዜጠኛታት ተኲሱ ኣቑሲሉ። ብመሰረት ኣብ ሞቓድሾ ዝመደብሩ ንሚዲያ ዝሕለቕ ጉጅለ (Somali Journalists Cyndicate) ኩሎም ተግባራት ብናይ መንግስቲ ኤጀንሲ ስለያን ድሕነትን ዝተፈፀመ እዮም ኢሉ ኣሎ።
ብኻልእ ዜና ድማ ኣብ ኡጋንዳ ጋዜጠኛታት ስርሖም ኣብ ዘስርሕሉ እዋን መጥቓዕቲ ከምዘጋጥሞም ገሊፆም። ክልተ ጋዜጠኛታት ከምዝሓበሩዎ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብዝተፈጥረ ምቁራፅ ሓይሊ ኤሌትሪክ ንዝተልዓለ ተቓውሞ ሸፈነ ክህቡ ኣብዝፈተንሉ እዋን ከምዝተቐጥቀጡ ገሊፆም።
ካልኦት ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ'ውን ኣብ ጥሪ ኣብ ዝተኻየደ ምርጫ ከምዝተቐጥቀጡ ተሓቢሩ'ሎ።


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ጥሪ – 21.2018
፩ሰንበት ዘአስተርእዮ
አቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ……………
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………
ዮሓ.2፡1-11
አስተንትኖ
ሎሚ ቀዳመይቲ ሰንበት ፩ዘአስተርእዮ ተባሂላ ትጽዋዕ። ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ አብ ቃና ዘገሊላ ምስ ማሪያም አዲኡን ምስ ደቂ መዛሙርቱን ተረኺቡ ናይ መጀመርታ ተአምራቱ ፈጸመ።
ዮሓንስ ንማሪያም አብ ክልተ ዓበይቲን ወሰንቲን ግዚያት ወዲ አምላኽ አብ ሕይወቱ ክብሩ ዝተግልጸሉ ይዝክራ። አብ ቃና ዘገሊላ ከምኡውን አብቲ ናይ መጨርሽታ ሕይወቱ አብ እግሪ መስቀል ምስ ዮሓንስ። ማሪያም ምስ ወዳ አብ ቃና ዘገሊላ ተረኪባ “ወይኒ እምበር የብሎምን” እናበለት ክትዛረብ ንርእያ። ሕጽረት ወይ ስእነት ወይኒ – ሓደ ምልክት ናይ ጋሂ የስምዕ፡ ስለዚ አብዚ መርዓ ናይ ገሊላ ሓደ አድላዪ ዝኾነ ክፋል ናይ ሓጎስ ጎዲሉ ይርከብ። ምኽንያቱ ወይኒ ከምቲ መዝሙር ዳዊት አብ መዝ.104,15 ዝብሎ ንልቢ ሰብ ስለ ዘሕጉስ”
አብዚ ማርያም ኣቀዲማ ነቲ አድላይነት ናይቲ መርዓ ትርዳእ፡ ካብ ፍቑር ወዳውን ከይተሓተት ተማልድ። ወዳ ከኣሊ ኩሉ ምኳኑ ስለ ዚፈለጠት “ወይኒ እምበር የብሎምን” እናበለት ትሕብሮ። ክርስቶስ አብዚ ዓለም እዚ ሓዋሪያዊ ተልእኽኡ ፍቓድ አቡኡ ምፍጻም ምኻኑ ንምርዳእ “ኣቲ ሰበይቲ ምሳኺኸ እንታይ ኣሎኒ፧ “ጊዜየይ ጌና ኣይበጽሐን” እንተበላ – እንተኮነ ክርስቶስ ነታ ብእምነት ንሰላምታ ገብርኤል መልአኽ ዝተቀበለት – መደብ እግዚአብሔር አብአ ንኽፍጸም ሕራይ ዝበለት – ንልመናኣ ክነጽግ ኣይተረክበን። ንሳውን በቲ መልሲ ናይ ወዳ ከይተሰናበደት “ ንሱ ዚብለኩም ኩሉ ግበሩ” እናበለት ከአ ነቶም አገልገልቲ ትእዝዞም። በዚ ኸአ ንሓዋሪያት – ሎሚ ንነፍሲ ወከፍና ንሱ ዝብለኩም ኩሉ ግበሩ እናበለት ተአዘዝቲ – ሰብ እምነት ንኽንከውን – እቲ እግዚብሔር ዝአዘዘና ንኽንፍጽም ትምህረና። ማሪያም ሕጂውን አብ ሕይወትና ዘድልየና ጸጋታት ንኽንረክብ ከም እተማልድ ካብዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ ንርድእ። ንሱ እቲ ንጉስ ሰማይን ምድርን ብአአ ካብ መጻና ንሕናውን – ንሕናውን ብአአ ክንረኽቦ እነሀት አዴኹም ኢሉ ሓዲጉልና ኢዩ።
ዝኸበርኩም አኅዋትን አኃትን አብዚ ሰለስተ ነገር ክንመሃር ንኽእል፡ መጀመርታ መርዓ ወይ ኪዳን ስጋብ ክንደይ ክቡር ምኻኑ ንኸረድአና ክርስቶስ ጎይታና አብ መርዓ ተረኺቡ ናይ መጀመርታ ተአምራቱ ኽፍጽም ከምዝተረኽበ። ካልአይ ማሪያም አብ ወዳ ዝነበራ እምነት። ሳልሳይ ክንመሃሮ ዝግበአና “ወይኒ እምበር የብሎምን” ብምባል ማሪያም ንአድላይነት ካልኦት ወይ ንአድላይነት አሕዋትና ኩሉ ግዜ ክንሰርሕ ከምዝግበአና ትምህረና። ማርያም እምበኣር አብ ኩሉ ድኅነትና እትተሓባበር አብ ግዜ ጸገምና ካብ ኣምላኽ እተማልድን ብእግዚኣብሔር ዝተዋህበትና ጠበቃን አደን ኢያ።
እቲ አብ መንጎ ክርስቶስን ማሪያምን ዝነበረ ዝምድና መሰረቱ አብቲ ዝነበሮም ናይ ስጋ ዝምድና ዘይኮነስ አብቲ ናይ ማሪያም እምነት ኢዩ ነሩ “ እኔኹ አነ ባሪያ እግዚአብሔር እየ፥ ከምቲ ዝበልካኒ ይኹነለይ” ብምባል ነቲ ቃል ስለዝተቐበለት ኢዩ ነሩ። ንጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ “ እንሆ አዴኻን አኅዋትካን አብ ወጻኢ ቖይሞም ይጽውዑኻ አለዉ” ምስበልዎ። ንሱ ድማ “ አደይ መን እያ፧ አኅዋተይከ በዓል መን እዮም፧ ኃወይን ኃብተይን አደይንሲ ፍቃድ አምላኽ ዚገብር ዘበለ ኹሉ እዩ” እናበለ መለሰሎም። በሎም።. ማር 3.31-35
ነዘን አጋንእ ማይ ምልኡወን” በሎም። ንሳቶም ከአ አፍ ንአፉ መልእወን። ሽዑ ሕጂ ቀዲሕኩም ነቦ ዳስ ውሰዱሉ” በሎም። ንሳቶም ከአ ወሰዱሉ። ማሪያም እምበአር አብዚ ናይ ሎሚ አምሳል ቤተክርስቲያን ኮይናውን ትርከብ። ንሳ በቲ እምነታ ንደቃ ናብቲ ሓደ መራሒአ ተቕርበና። ካብኡ ተቐቢላ ከአ ጸጋታት ት ዕድለና። እቶም አገልገልቲ ኸአ ሓዋሪያት ነፍሲ ወከፍና አብ ክርስቶስ እንአምን።
አብዚ እቶም አገልገልቲ ዓቢ ሓላፍነት ከም ዘለዎም ንርዳእ። መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ነቲ ናይ መጀመርታ ተአምራቱ ንምፍጻም ተሓባበርቲ ይጥቀም። ንሱ ነቲ ዘደንቕ ተግባር እግዚአብሔር ንበይኑ ክፍጽሞ አይደሊን ሰባት አገልገልቲ ይዕድም። ናይ ነፍሲ ወከፍና ምትሕብባር ሓገዝ ይደሊ። አብዚ ናይ ሎሚ ቃል አምላኽ ብተወሳኺ ጸጋ እግዚአብሔር ብዘይ መንጎኛ ከምዘይመላለፍውን የርደአና። ጸጋ እግዚአብሔር ናብ ሕዝቡ ናብ ነፍሲ ወከፍና በታ መርዓት ክርስቶስ ዝኾነ ቤተክርስቲያኑ ከምዝመጽአና ክንርዳ ይግበአና።
ማሪያም ሎሚውን አብ ኩሉ ጉዑዘና ዘድሊየና ጸጋታታ እናማለደት ተሰኒየና። አሜን


text:
Radio Erena: 14 May 2021
ብህግደፍ ዝመሓደር ሲኖዶስ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ፣ ሓምሻይ ፓትርያርክ መሪጹ።
እቲ መሳርሒ ፖለቲካ ናይቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ስርዓት ምዃኑ ዝንገረሉ ሲነዶስ፣ ብ13 ግንቦት፣ ኣብ መርበብ ሓበሬትኡ ልሳን ተዋህዶ ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ፣ ኩሎም ሓሙሽተ ጳጳሳት ሕጹያት ኮይኖም ክቐርቡ ኮነ ክምረጹ ፍቓደኛ እኳ እንተዘይነበሩ፡ ስለ ቤተ ክርስቲያን ክብሉ ሕጹያት ኮይኖም ከምዝቐረቡ’ዩ ጠቒሱ።
ካብቶም ብቅዱስ ሲኖዶስ ዝተዋህቡ 81 መረጽቲ፡ እቶም 73 ህላዌኦም ተረጋጊጹ ኣብቲ ምርጫ ከምዝተሳተፉ ዘመልከተ እቲ መግለጺ፣ እቶም ዝተረፉ 8 ግና፣ ስለምንታይ ኣብቲ ምርጫ ከምዘይተሳተፉ ኣይሓበረን።
እቲ ሲነዶስ፣ ካብቶም ብዘይፍቓዶም ንምርጫ ቀሪቦም ዝበሎም ጳጳሳት ድማ፣ ንኣቡነ ቄርሎስ ሓምሻይ ፓትርያርክ ክኾኑ ብምምራጽ፣ ን13 ሰነ 2021 ብወግዒ ስልጣን ከረክቦ ምዃኑ ኣፍሊጡ።
ሕጋዊ ፓትርያርክ ናይታ ቤተ ክርስትያን ብጹእ ወ ቅዱስ ኣቡነ እንጠንዮስ፣ ንኣስታት 16 ዓመታት ኣብ ማሕዩር እንሃለዉ፣ ምስ ህግደፍ ዝወገነ ሲኖዶስ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዝመረጾም ራብዓይ ፓትርያርክ፣ ኣቡነ ዲዮስቆሮስ ካብ ዝሞቱ’ውን ሻብዓይ ዓመቱ ሓሊፉ ክነሱ፣ ብዘይፓትርያርክ’ዩ ጸኒሑ።
ቀኖናዊ መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት፡ ሰሜን ኣመሪካ፡ ኤውሮጳን ማእከላይ ምብራቕን ፣ ኣቐዲሙ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ “ብዘይ ቀኖናዊ ኣቦ ን16 ዓመታት ዘኽቲሞም፥ ንሕዝብን ቤተ ክርስቲያን ተዋሕዶን ኣብ ምብትታን ኣብጺሖማ ዘለዉ ጳጳሳት፡ ንኹሉ ሰናይ ምኽርን መንፈሳዊ ጻውዒትን ሸለል ብምባል፡ ዘይሕጋዊ ሓምሻይ ፓትርያርክ ንምሻም” ክገብሮ ዝጸንሐ ምንቅስቓስ ኮኒንዎ’ዩ።
ቀኖናዊ መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት ብዘይካ’ዚ፣ “እዞም ንርእሶም ብዘይ-ሕጊ ‘‘ቅዱስ ሲኖዶስ’’ ኢሎም ዝሰምዩ፡ ብጽእናኦም፡ ብስልጣን ቅድስት ስላሴ፡ ብኣፍ ቅዱስ እንጦንዮስ ዝተወገዙ ኣቦታት፡ እቲ ሒዘምዎ ዘለዉ መደብ፡ ሕጂውን እንተዀነ፡ ከምቲ ኣብ ዓመተ 2007 ዓ.ም. ፈ፡ ኣብ ሽመት ዘይሕጋዊ ራብዓይ ፓትርያርክ ዘጋጠመ፡ ንሉዓላዊነት ቤተክርስቲያን ዘፍርስ፡ ንሓዋርያዊ ሰንሰለት ዝበትኽ፡ ሕጊ ቤተክርስቲያን ዝግህስ፡ ከቢድ ዕንወትን ምብትታንን ድማ ዘስዕብን፡ ሓደገኛ ብምዃኑ” ብትሪ ከምዝቓወሞ ኣፍሊጡ።
=================


text:
ብዕለት 22 ጉንቦት መበል 19 መዓልቲ ናጽነት ሃገርና ኣብ ከተማ ከለን ብኽብ ዝበለ ድምቀት ተባዒሉ። እዛ ፍልይቲ ዕለት ኣብ ኣባላት ማሕበረሰብ ከለንን ከባቢኣን ዘለዋ ፍሉይ ሚዛን ካብቲ ዘአርእይዎ ናይ ብሃንቀውታ ምጽብባይ፡ ምሽብሻብ ኣብ ምድላዋት፡ ኣብ ገጽ ነፍሲ ወከፍ ኣባል ዝርኤ ናይ ፍሽኽታን ባህታን ሓጎስን ፡ ዘለዎ ፍቕሪ ኣብዛ ህያው ዕለት ብቀሊሉ ይንበብ ነይሩ።
ንዕለት 13 ሚያዝያ 2010 ኣብ ከተማ ኦስሎ፣ ኖርወይ ሰዓት 3:00 ድ.ቀ. ብኤርትራውያን ዝካየድ፣ ንእገዳ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ገለ መራሕቲ መንግስቲ ኤርትራ ዝኹንን፣ ሰላማዊ ሰልፊ ክካየድ ምዃኑ፣ ኣብ መርበባት ኣንቢበ ነይረ:: ኣብዚ ዝተጠቅሰ ዕለትን ሰዓትን ድማ ነቲ ክዓዮ ንዝነበረኒ ናይ ውልቂ ስርሐይ ንግዝዪኡ ኣወንዚፈ፣ ነቲ ሰልፊ ክዕዘቦ ተንቀሳቀስኩ:: ውልቀ ዋኒነይ ገዲፈ፣ ሰላማዊ ሰልፊ ንኽከታተል ዝገደዱኒ ክልተ ውሽጣውያን ድርኺታት ነይሮምኒ::
ፍሉያት ዜማታት ንኽብሪ መስዋእቲ ጀጋኑ ዘሞግሱን ሕድሮም አብ ሽቱኡ ንምብጻሕ ፍናን ዝህቡን ዘበራትዑን ደርፍታት ተሰሚዑ፡ አቦ መነብር ሲቪካውያን ማሕበራት ኤርትራ አብ ጀርመን አቶ ተስፉ ብወገኑ፡ ነዚ ሰፍ ዘይብል ሕድሪ፡ እጃምና ከነሐይል ተላቢዩ፡፡ ብድሕሪኡ ትርጉም መስዋእትን፡ ህሉዊ ተበግሶታት ንምትግባር ሕድሪ ጀጋኑ ብስፍሕ ዝብለ ካብ አባላትት ቀሪቡ።
አብቲ ብዓል መብዛሕትኦም ካብታ መዳሕንቶም ዝተቐብረትላ ሃገሮም ኤርትራ ህዝቦምን ገዲፎም ብሰንኪ ስርዓት ህግደፍ ዝተሰደዱ መንእሰያት ተረኺቦም ነጺ ጽምብል ብባህላዊን ዘመናዊን ደርፊታት ሓባራዊ ናይ ድራር ግብጃን ግብጃን ከምዝጸንበሉዎ ተሓቢሩ።
ልዕሊ ኩሉ ብመጀመርያ ነቲ ዕቱብ ግብራዊ መልስኺ ካብ መዓሙቕ ልበይ ዝነቐለ ምስጋና ተቐበሊ። ማሕሙድ ሸሪፎ ጥራይ ዘይኮነስ ኣነ’ውን ከም ገዲም ተጋዳላይ ሓወቦኺ ኢየ። ስለዚ ካብቲ መልስኺ ብዙሕ ተማሂረ። ካልኦት ኣንበብቲ እውን ተማሂሮም ኣለዉ። ንስለ ናእዳን ምስጋናን ዘይኮነስ፣ ዝኣምነሉን ኣረጋጊጸ ዝህቦን መልሲ ከም ዝኾነ ከረጋግጸልኪ እፈቱ። ቀጺለ እውን ንትምህርቲ ክኾነና ገለ ካብ ተመክክሮታተይ ከንብር እፈቱ።


text:
ንባባት፡ ሮሜ 10:8-13፥ ያዕ 1፡13-22፥ ግ.ሓ.10፡7-30፥ ሉቃ 4:1-13
ስብከት፡ “እግዚአብሔርሰ ሰማያት ገብረ፥ አሚን ወሰናይት ቅድሜሁ። ቅድሳት ወዕበየ ስብሓት ውስተ መቅደሱ” “እግዚአብሔር ግና ሰማያት ገብረ፥ ግርማን ክብርን ይኸቦ፥ መቕደሱ ኸአ ብኃይልን ጽባቐን ምሉእ እዩ” መዝ። 96፡5።
መዝሙር ሕይወትና ምስ አምላኽን ሰብን ክህልዎን ክሕዞን ዝግብኦ መገዲ የዘኻኽረና። ጉዳይ ሰማይ ተነቃፊ ብቐሊል ዘይመልክዑ ክነልብሶ ስለ እንኽእል ዓቢ ምስትውዓል ከም ዘድልየና የዘኻኽረና። ንአምላኽ ክነገልግል፥ ሰበኽቲ ወንጌል ክንከውን፥ አብ ሕይወትና ቅድስና ለቢስና ክነብር፥ ካብ ኩሉ ዝጓነፈና ፈተና በርቲዕና እምነትና ክነጽንዕ፥ ኵሉ ጊዜ ዕጡቓትን ስንድዋትን ኮና ሕይወትና ክንመርሕ፥ መወዳእታና ምስ አምላኽ ምንባር ምዃና ክነስተውዕል፥ ንብጻይና ከም ርእስና እናፍቀርና ክነብር፥ ብዕለተ ሰንበት አብ መአዲ ክርስቶስ ተሳተፍቲ ክንከውን ከም ዘሎና ዘዘኻክር ፍሉይ መዝሙር ኢና ዘሚርና።
አብ ጊዜ ጾም ፵ ፍሉይ ጸሎት አስተንትኖ ተጋድሎ ክንገብር ቤተ ክርስትያን ተዘኻኽረና። ጾም ፵ “ቅድስት” እውን ይብሃል እዩ። እንጅምሮ ዘሎና እዋን ናይ ንስሓን ዕርቅን ሕድገት ኃጢአትን እዩ፥ አብ አምላኽ ተመሊስና ፍቕሩን ጸግኡን ክነስተማቕር አብ መንጎና ንዘሎ ጸገም ምእንቲ አምላኽ ኢልና ክንሓድግ ከምኡ መገዲ አምላኽ ክንሕዝ ዝሕግዘና ቅዱስ እዋን እዩ። ጾምና ፍረ ክህልዎ ናይ ብሓቂ አብ ናይ ብሕታዊ ሕይወትና አቲና ነቲ ካብ አምላኽን ጸግኡን ፈልዩና ዘሎ አለሊና አብ ጻህያይ ኃጢአትና ክንአቱ እሞ ጸጸት ኃጢአትና ገርና እሙናት ደቂ ክርስቶስ ክንከውን ዝዕድምና ፍሉይ ናይ ጸጋን ምሕረትን ጊዜ እዩ እሞ ክንዕወት ንጽዋዕ አሎና።
አብዚ ሰንበት ዘቅድስት ቤተ ክርስትያን አብ ሕጊ ክርስቶስ ክነስተንትን ትደልየና። አብ ጽምዋ ልብና አቲና እንመርሖ ዘሎና ሕይወት ክንርኢ እሞ አብ ክርስቶስ ክንምለስ፥ ምስኡ አዛሚድና አብ ምሕላው ሕጊ ቤተ ክርስትያን እንገብሮ ጻዕሪ ክንግምግም ዝዕድም እዋን እዩ። ሕጊ ክርስቶስ መለኮታዊ ሕጊ እዩ፥ ንባህርያዊ ሕጊ ዝጻረር አይ ኮነንን፥ ነቶም ብምሉእ ዝቕበልዎን ብእኡ ሕይወቶም ዝመርሑ ልቦና ዝመልእን ሕይወት ዝህብ እዩ። ካብቲ አምላክ አባና ዘልኦ ፍቕሪ ዝምንጩ ኸአ እዩ፥ ስለዚ ንእኡ ምእዛዝ መሰረታዊ ምርጫ ንሕወትና ንሓጎስን እዩ። ሰብ ንሕጊ ክርስቶስ ከም መምዘኒ ሕይወቱ ገሩ እንተ ነበረ ሓንቲ ጸገም አይጓነፎን እዩ፥ ገለ ፈተና እንተ ገጠሞ እውን ከሸንፎ ይኽእል እዩ። ጸገም ዝስዕረና ንሕጊ አምላኽ ሓዲግና ባዕልና አብ ዘውጻእናዮ ሕጊ ጥራሕ ክንምራሕ ከሎና እዩ። ዓለምና ሎሚ ሰብ ብዝሰርሖ ሕጊ ጥራሕ ትምራሕ ስለ ዘላ ሳዕበናቱን ውጽኢቱን እንርእዮ ዘሎና ሓቂ እዩ። ሃብታማትን ሓያላትን፥ መለኽትን ገዛእትን ጥራሕ ዝደልይዎ ሕጋ ገራ ትሕመስ አላ። መለክዒ ሓቂ አብ ክንዲ እቲ አምላኽ ዝሃበና ዝኸውን አብ ድላይ መራሕትን ገዛእትን ኮይኑ ነቲ አምላኽ ዝሃበና ሕጊ ሰባት ብዝደልይዎ ክትካእን ክጥምዘዝን ንርእዮ አሎና። ሓደ ካብዚ ግብሪ ሰዶምን ጎመራን እዩ። አብ ግዚኡ ንዝነበሩ ዘጥፍአ ኃጢአት ሎሚ እውን ይድገም ንርኢ አሎና፥ የቕልለልና ዘብል እዩ። ጊዜ ጾም ነዚ ክንሳሓሉን ክንጽጸተሉ ዘሎና ከቢድ ናይ እዋና ጸገም እዩ። አምላኽ ሰብአይ ምስ ሰበይቲ ሓደ ክኾኑ እምበር ካልእ አይፈጠረን እዚ ንሕጊ አምላኽ ዓው ኢልካ ምፍራስ ስለ ዝኾነ አብ ዓለም ከቢድ ጸገም ኮይኑ ንርእዮ አሎና፥ ብሓቂ ክንጽሊ ይግብአና።
ቅዱስ ጉዕዞ ጾም ተተሓሒዝናዮ አሎና፥ ቅዱስ ዘብሎ ናይ ቅድስና ናይ ጸሎትን ንስሓን ጊዜ እሞ መላእ ቤተ ክርስትያን ብሓንሳብ እትጉዓዘሉ ሓቢራ እትጽልየሉ እትጾሞሉን ናይ ምሕረት ስራሕ ዝግበረሉ ጊዜ ስለ ዝኾነ እዩ።
አብ ዘዳግም 30፡11-ፍ እንተ አንበብና ሙሴ ንህዝበ እስራኤል ቅድሚ ንሩባ ዮርዳኖስ ምስጋሮም፥ አብ ምድረ ተስፋ ቅድሚ ምእታዎም ንሱ ቅድሚ ምማቱ ዓቢ ለበዋ ከም ዘስምዖም ነንብብ። “ሎሚ ሕይወትን በረኸትን ሞትን ጥፍአትን አብ ቅድመኹም አንብረልኩም አሎኹ. . ንእግዚአብሔር አምላኽኩም ክተፍቅርዎ ብመገዲ ኸአ ኽትከዱ ትእዛዛቱን ሕግጋቱን ፍርድታቱን ድማ ኽትሕልዉ አነ እእዝዘኩም አሎኹ”። እዘን ቃላት እስራኤላውያን ዓቢ ውሳኔ ክገብሩ ንሓዲስ ቦትኦም ብሓዲስ ውዕሊ ምስ አምላኽ ክአትውዎ ተሓቲቶም። ነዚ ምስ እዚ እንጅምሮ ዘሎና ጾም ፵ ክንመሳስሎ ንኽእል። ጾም ጀሚርና አሎና አምላኽ ሎሚ እውን ብቤተ ክርስትያኑ ገሩ ቃሉ ክንሕሉ፥ አብ መዓልታዊ ሕይወትና ንአምላኽ ሰሚዕና ክንክእል፥ ሰናይ ግብሪ ክንገብር ይሓተና አሎ።
ካብ ነፍሲ ወከፍና ቅኑዕ መልሲ ይሓትት አሎ፥ “ሕይወትን ሞትን በረኸትን መርገምን አብ ቅድመኹም አንቢረልኩም ከም ዘሎኹ ሎሚ ሰማይን ምድርን ምስክረይ እዮም፥ እምብአርሲ ንስኻትኩምን ዘርእኹምን ብሕይወት ምእንቲ ኽትነብሩ ሕይወት ሕረዩ” ይብለና አሎ። ጾም አብ አምላኽ ክንምለስ መገዲ ዝጸረገልና ድኽመትና ርኢና ኃጢአትና ክንሳሕ ዝሕግዝ ቅዱስ ጊዜ እዩ። ውዓል ሕደር ዘድልዮ አይኮነን ንአምላኽ ክንሰምዕን ክንእዘዝን ጥራሕ እዩ ዘሎና።
ሙሴ ንህዝበ እግዚአብሔር ነቲ ኹሉ አምላኽ ዝገበረሎም ክርእዩ አትሪሩ ነጊርዎም። አምላኽ ሕይወቶም ቀይሮሎም ካብ ባርነት ነጻ አውጺእዎም፥ ጸባን ምዓርን እትህብ መሬት አውሪስዎም። ነዚ እንተ ዘከሩ ንአምላኾም እሙናት ከምዝኾኑ ነጊርዎም። ሰብ ዝዓሉ ነቲ ሰናይ ግብሪ አምላኽ ምስ ረስዐ እዩ። እሞ ሎሚ አብ ሕይወትና ዝሓለፈን ዘሎን ንርአ ነቲ አምላኽ ዝገበረልና ሰናይ ነገር ርኢና ንኽአል እሞ ሽዑ ጉዕዞ ጾምና ፍሉይ መቐረትን ትርጉምን ክህልዎ እዩ።
ሓደ ካብቲ ዝዓበየ ነገር አብ ታሪኽ እስራኤል ካብ ባርነት ግብጺ ነጻ ምውጻ እዩ፥ እንተ ኾነ አብቲ ጉዕዞ እንተ ረአና እቲ አብ ጉዕዞ በረኻ ዝተጓነፎም ፈተናታት አብቲ ፈቃር አምላኾም እምነት ከም ዘጉድሉ ከም ዝገበሮም ንርኢ። ብአንጻሩ ወላ እኳ ንሶም ይዕለዉ አምላኽ ግን ስሙ አብ ዝጸውዑሉ ጊዜ ንዝገበርዎ ሓዲጉ ኩሉ ጊዜ ይሰምዖም ነሩ። ሎሚ እውን ንአይን ንአኻኩምን አብዛ ፈተና ጸበባ ዝመልአ ዓለምና ንኹሉ ብጸጋ አምላኽ ሰጊርና አብ ሰላምን ፍቕርን ሕድገትን ዝመልኦ ክንአቱ ብምሉእ እምነት ጾምና ንቐጽል።
ጾምና ምስቲ ናይ ኢየሱስ ክርስቶስ አብ በረኻ ንአርብዓ መዓልትን ለይትን ዝጾሞ ዝመሳሰል እዩ። ንኢየሱስ ነቲ ዝመጽእ ዝነበረ አገልግሎቱ ተልእኮኡ ምስንዳው እዩ ነሩ። ማቴዎስን ሉቃስን ከም ዝሕብሩና ድሕሪ አርብዓ መዓልቲ ጾም ድያብሎስ ሰለስተ ፈተና ከም ዘቕረበሉ ይነግሩና። አብዚ ክንርድኦ ዘሎና እዚ ፍጻሜ ቃል ንቓሉ ታሪኻዊ አቀራርባ ዝለበሰ ኮይኑ ክርአየና የብሉን ማለት ከምዚ ሰይጣን አብ ቅድሚ ኢየሱስ ደው ኢሉ ብቪድዮ ዝቕዳሕ አብ ተለቭዥን ዝርአ ገርና ክንወስዶ የብልናን። ሰይጣን ብዙሕ ጊዜ ከምዚ ዓይነት ዘተ ምስ ሰባት አየካይድን እዩ። ሰይጣን ፈተና እዩ ዘቕርበልና። ነዞም ናይ ኢየሱስ ሰለስተ ፈተናታት ከም ሓደ ድሕሪ ሓደ አብ ሓደ እዋን ዝተፈጸሙ ዘይኮነስ አብ ምሉእ ጊዜ ተልእኮኡ ከም ፈተና ኮይኖም ዝቐረቡ ገርና እንተ ረአናዮም ዝሓሸ እዩ። እዞም ሰለስተ ፈተናታት ሓደ ጊዜ ቀሪቦም ዝሓለፉ አይኮኑን ደጋጊሞም ዝተመልሱ እዮም። አብ ወንጌል ነዚ አብነታት ክኾኑና ዝኽእል ክንርኢ ንኽእል። ፈሪሳውያን ንሱ ካብ አምልኽ ከምዝኾነ ከረጋግጹ እስከ ተአምራት ክገብር እናበሉ ሓቲቶሞ (ማርቆስ 8፡11)። “አታ ንቤተ መቕደስ አፍሪስካ ብሠለስተ መዓልቲ እትሓንጽ እስከ ንርእስኻ አድኅን ወዲ አምላኽ እንተ ድአ ዃንካስ እስከ ካብ መስቀል ውረድ እናበሉ ይጸርፍዎ ነሮም” (ማቴ 27፡40)። ነቶም 5000 ዝጠመዩ ህዝቢ ማእለያ ብዘይብሉ መግቢ ምስ መገቦም እቶም ህዝቢ “እዚ ብሓቂ እቲ ናብ ዓለም ኪመጽእ ዘለዎ ነብይ እዩ በሉ፥ ኢየሱስ ድማ ብኃይሊ ኂዞም ኬንግስዎ ይመጹ ኸም ዘለዉ ፈሊጡ ከም ብሓዲሽ በይኑ ናብ እምባ አልገሰ” (ዮሓ 6፡14-15)። ነዚ አብ ግምት አእቲና አብ መዓልታዊ ሕይወትና እንተ ረኤና ከምቲ ናይ ኢየሱስ ዝተፈላለየ ካብ አምላኽ ዘርሕቕ ፈተናታት ክመጽኡና ይኽእሉ እዮም።
እቲ ዝቐረበ ፈተናታት ከምዚ እዩ ነሩ፡
እታ ቀዳመይቲ ፈተና “ነእማን አብ እንጌራ ምልዋጥ” ሳልሰይቲ ምስአ እትኸይድ “ካብ ዝባን ቤተ መቕደስ ዝለል” እየን ነረን። ከልትአን ንኢየሱስ ካብቲ ተልእክኡ ከውጽኦ እሞ አብ ርእሱ ጥራሕ ዘተኮረ ከም ሓደ ውሩይ ምርኢት ዝገብር ኮይኑ ክቕረብ እዩ አቕሪብሉ። እዚ ማለት “ንአይ ስዓበኒ አነ ዝዓበኹ እየ” እናበለ እዩ ፈቲንዎ። ካልአይቲ ፈተና “ንሰይጣን ከምልኾ እሞ ንሱ ሓይልን ሃብትን” ክህቦ። እዚ እውን ንኢየሱስ አጠፋፊኡ ካብቲ ሓቀኛ መገዲ ናይ ኩሎም ደቅሰብ ዝኾነ ካብ ፍቕርን አገልግሎት አምላኽን ካብ ተፈጥርኡን ከውጽኦ ዘቕረቦ እዩ። ካብቲ መንግስቲ ፍቕርን አገልግሎትን አውጺኡ አብ መንግስቲ መላኽን ንርእሱ ልዕሊ ኹሉ ገሩ ዝመርሕ ክመልሶ እዩ ደልዩ።
ቅዱስ ሉቃስ ን፪ን ፫ን ፈተነታት ምስቲ አብ ማቴዎስ ዘሎ እንተ ረኤናዮ ይገላብጦ እዚ ኸአ ንኢየሩሳሌም ከምቲ ናይ መወዳእታ ተልእኮኡ አብአ ዝተፈጸም ከምኡ ናይ እቲ ፈተና ቀንዲ ማእከል ከም ዝኾነት ክገልጽን ቤተ ክርስትያን አብአ ከም ዝጀመረት ክገልጽ ኢሉ እዩ።
እዚ አብ በረኻ አርብዓ መዓልቲ ሓንቲ ከይበልዐ ምጽንሑ ነቲ ሙሴ አብ ደብረ ሲና ዝገበሮ የዘኻኽረና። ሙሴ ድሕሪ አርብዓ መዓልቲ ንመልእኽቲ እግዚአብሔር አብ ሕጊ አስፊሩ አዊጁ ከምኡ ኢየሱስ እውን ድሕሪ ፈተንኡ አብ ቤተ መቕደስ ናዝሬት ተመሊሱ ናይ ተልእኮኡ ዓላማን እንታይነትን ገሊጹ (ሉቃ 4፡16-21)። አብቲ ኢየሱስ ነቲ ፈታኒ ዝሃቦ መልሲ እንተ ረኤና ኩሉ አብ ዘዳግም እንረኽቦም እዮም። እቲ ፈተነታት ዝቐረቦ ኩሉ ንእስራኤላውያን አብ ጉዕዞ በረኻ እንከለዉ ብተደጋጋሚ ዘውድቖም ዝነበረ እዩ። እቲ ፍልልይ እስራኤላውያን ወዲቖም ኢየሱስ ግን በቲ ዝቐረቦ ፈተና አይወደቐን።
- እስራኤላውያን እኹል መግቢ ብዘይምንባሩ አግሮምሪሞም፥ ኢየሱስ ግን “ሰብ ብኹሉ ቃል አምላኽ እምበር ብእንጌራ ጥራሕ አይነብርን እዩ” እናበለ ተዛሪቡ።
- እስራኤላውያን ብዙሕ ጊዜ አብ ካልኦት አማልኽቲ አሚኖም እዮም፥ ኢየሱስ ግን ነቲ ሓደ አምላኽ ጥራሕ ይአምን። “ንእግዚአብሔር አምላኽ ስገድ ንአኡ በይኑ ድማ አምልኽ”።
- እስራኤል አብ ማሳሕን አብ መሪባን ንእግዚአብሔር ማይ ክህቦም ፈቲኖሞ፥ ኢየሲስ ግን ንእግዚአብሔር ካብ ምፍታን አብዩ “ንእግዚአብሔር አምላኽካ አይትፈታተኖ” እናበለ አብ አምላኹ አሚኑ።
አብ ኩሉ ኢየሱስ ዘርአዮ ንሱ አብ ኩሉ እሙን ከም ዝኾነ አብ አምላኽ ብእምነት ከም ዝጉዓዝን እሞ በዚ ተግባሩ ንሱ እቲ መስሕ ምዃኑ አመስኪሩ። እዞም ፈተናታት ናይ ብሓቂ ትርጉም ዘልኦም እዮም ምኽንያቱ እቲ መስሕ ካብ ሰማይ ኅብስቲ ከውርድ እዩ በዚ ኸአ ነቶም ዘይአምኑ ከእምኖም እዩ።
ዝበርትዐ ፈተና፡
ብዙሕ ጊዜ ብዛዕባ ፈተና ክንሓስብ እንከሎና ብዛዕባ ስምዒት ፍትወት ሥጋ፥ ሓሶት ምዝራብ፥ ምቁጣዕ፥ ምሕማይ. . . . . ዝአመሰሉ ኢና እንሓስብ። እቲ ድንገታውን ዝበርትዐን ፈተናን ግን ሃብቲ ዓለም ምድላይ ብርእሱ እዩ። እዚ ማለት ኩሉ ልብኻ ቀልብኻ አብ ገንዘብን ሃብትን ገርካ ንኹሉ ብአኡ መልክዕ ምርአይ፥ ክብሪ ምድላይ ኩሉ አባኻ ከትኩር ምድላይ፥ ስልጣን ምርካብ እሞ ብአኡ ንሰባትን ነገራትን አብ ጥቅምኻ ምውዓል። ነገራት ምስ ሃብቲ ፥ ስልጣንን ክብርን ዝኸዱ ምድላይ።
እዚ ነገራት ድንገታዊ እዩ ምኽንያቱ ንሰባትን ንንዋትን ክብሮምን ጥቕሞምን አውሪድካ አብ ናይ ግሊ ጥቕምኻ ጥራሕ ክተውዕል ስለ ዝገብሩኻ ዓቢ ፈተና እዩ። ከምኡ ንሰባት አብ ውድድርን ጥቕሚ ርእስን ክወርዱ ስለ ገብሮም አብ ዓቢ ድንገት ህርፋንን ስሳዔን ንአይ ይጥዓመኒ የውርዶም። አብ ከምዚ ዝነገሶ ዓለም መላኽን ተመላኽን ድኻን ሃብታምን ኢሉ ንሰብ ይመቓቕሎ። ሳዕቤኑ ሃብቲ አብ ውሑዳት ሰባት ወሪዱ ዝበዝሐ አብ ድኽነትን ስእነትን ይወርድ። እዞም አብ ሃብትን ንብረትን ጥራሕ ዝጓየዩ ሰባት ካልእ ድንገት የምጽኡ ናቶም ስርዓት መስሪቶም ሕብረተ ሰብ በቲ ንሶም ዝሰርዕዎ ከምዝነብር ይገብሩ። እዞም ሰባት እዚኦም “እለከርሶሙ አምላኾሙ” ይብሃሉ።
ኢየሱስ ዝመስረቶ መንግስቲ ፍሉይ እዩ።
እቲ ኢየሱስ አብዚ ዓለም ክምስርቶ ዝመጸ መንግስቲ ፍሉይ ርኢቶን መገድን ዝሓዘ እዩ። እቲ ኢየሱስ ዘምጽኦ ሕግን መምርሒ ሕይወትን አብዚ እዋን ጾም ብፍሉይ ክነስተንትኖም ግቡእ እዩ። ብዙሓት ክርስትያን ድሕሪ ሃብቲ፥ ስልጣን፥ ክብሪ፥ ከም ካልኦት ክጓየዩ ይርአዩ እዮም። እዚ ግን ናይ ሓደ ክርስትያን መንፈስ አይኮነን እኳ ድአ ጸረ ክርስትና እዩ። ናይ ኢየሱስ መገዲ አይኮነን፥ ናይ እቲ ንሱ ዝመስረቶ መንግስቲ ዝኾዶ መንገዲ አይኮኑን፥ ናይ ሓደ ብሓቂ ምሉእ ሰብ ምሉእ ሓጎስ ዘምጽኡ ዝክተሎም አይኮኑን።
ንባባትና ዘዘኻኽሩና ክነስተንትን እሞ እንጉዓዞ ዘሎና ዓይነት መገድን እንነብሮ ዘሎና ሕይወት ዳግም ርኢና ክንክእል እሞ ነቲ ቀዳምነት ዝግብኦ ቀዳምነት ሂብና ቅዱስ ሕይወት ክንመርሕ።
ቅ. ጳውሎስ አብ ሮሜ 10፡11~13 “ብአኡ ዝአምን ዘበለ አይኃፍርን እዩ፥ አብኡ አብ መንጎ አይሁዳውያንን ግሪኻውያንን ሌላን ጉለላን የልቦን፥ ንሱ ናይ ኵሉ ጎይታ እዩ ነቶም ዚጽውዕዎ ኹሎም ድማ አበርኪቱ ዚህብ እዩ፥ ከመይ ስም እግዚአብሔር ዚጽውዕ ዘበለ ዅሉ ኺድኅን እዩ” እናበለ ናይ ሓደ ክርስትያን ዝጎዓዞ ሕይወትን መንነትን ይገልጸልና። አብ መንጎና ገለ ሰባት አብቲ አምላኽ ዝፈጠሮን ዝሃቦን ህያባት ንዋታውን ማሕበራውን መንፈሳውን ነገራት ንካልኦ ከየሳትፉ ዝዓግቱ ዓቢ ዕንቅፋት ዝኾኑ ስለ ዘለዉ ኩልና አብ ቅድሚ አምላኽ ሓደ ምዃና አሚና አብ ሓባራዊ ድሕነት ክንወፍር ይግባአና። ንሓውናን ሓፍትናን አፍደገ ሰማይ ከይንዓጽወሎም ምስውዓል የድልየና።
ዘይውዳእ ቃልሲ፡
አብ መወዳእታ ናይ ሎሚ ወንጌል “ሽዑ ዲያብሎስ ፈተናኡ ዘበለ ምስ ወድአ ንጊዜኡ ኃደጎ” ይብል። ኢየሱስ ምስ ድያብሎስ ዝነበሮ ውግእ ጌና ከም ዘይተወድኤ ንርኢ። አብ ሕይወቱ ደጋጊሙ ክቃለሶን ክፍትኖን ንርኢ ብፍላይ አብተን መወዳእታ ሰዓታት አብ ጌተሰማንን አብ ቀራንዮ አብ መስቀል ተንጠልጢሉ እንከሎን።
ልክዕ ንአና እውን ናይ ሰይጣን ፈተናን ቃልስን ጭሪሹ ካብ ምውዳቕና ደው አይብልን እዩ። ንአይ ይጥዓመኒ፥ ስስዕቲ፥ ቁጥዓ፥ ጽልኢ፥ ቅንኢን ሓሰዳን፥ ልዕሊ ኹሉ ናይ ህርፋን ድለት አብ ክንዲ ክትህብ ክትወስድ ጥራሕ ምድላይ፥ አብ ክንዲ ምግልጋል ክትቆጻጸር ጎይታ ክትከውን ጥራሕ ምድላይ ዕለት ዕለት ዘጥቅዑና ፈተናታት እዮም። ንሕናን ደቅናን ከይተረድአና አብ ናይ ውድድር ዓለም አቲና ንነብር አሎና። አብ ሕይወትና ክንዕወት እንተ ኾና ሰማይ ጠቀስ ገዛውቲ ብምስራሕን ማእለያ ዘይብሉ ሃብቲ እንተ አከብና አይኮነን፥ አብ ሓቅን ፍትሕን ፍቕርን እሞ አብቲ ናይ ኢየሱስ መልእኽቲ ተመስሪትና አብ ሕይወትና ሓቅን ምሉእ እምነትን አብ ግብሪ ፍቕሪን ሓልዮትን ምስ ምሉእ ነጻነትን ሰላምን ዘልኦ ሕብረተሰብ እንተ ፈጠርና እዩ።
እዚ እዩ ናይ ጾም ትርጉም ዓመት ዓመት እንገብሮ። አብ ዝሓለፈ ዓመታት ከይተዓወትና ሓሊፉና እንተ ኾነ ሎሚ ንተዓወት። እዚ እዋን ናይ ተሓድሶን ፍቕርን ሕድገትን ገርና ሕይወትና አብ ክርስቶስ ንምለሳ። ባዕሉ ክርስቶስ ብጸግኡ የሰንየና ጉዕዞ ጾምና ናብ ቅድስናን ፍቕርን ዝመርሕ ይግበረልና። ቅዱስ ጾም ንኹልና።
ኣባ ንጉሠ ፍሥሓ


text:
ኣብ ኤርትራ ኣድማ ከይጅመር ኣብ ሻቕሎት ዝርከብ ስርዓት ህግደፍ፡ ሎሚ ንጉሆ ገዚፍ ቁጽሪ ዘለዎ ህዝቢ ሰገነይቲ ኣብ ማእሰርቲ ከምዝዳጎነ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም። ምምሕዳር ከተማ ሰገንይቲ ንቐንዲ ቀሺ ናይቲ ዓዲ ንሳዋ ኪኸይድ ናይ ሓንቲ መዓልቲ መጠንቐቕታ ድሕሪ ምሃቦም፡
ናብ ሰሜን ኣመሪካ ንምእታው ኣብ ጉዕዞ እንከለዉ ኣብ ፓናማ ሲቲ ተታሒዞም ኣብ ቤትማእሰርቲ ዝርከቡ 25 ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ኣብ ውሽጢ 72 ሰዓታት በስገዳድ ናብ ኤርትራ ክምለሱ ምዃኖም ስለዝተነግሮም ኣብ ከቢድ ጭንቀት ከምዝርከቡ ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣገንዚቡ።
መንነቶም ዘይተፈልጠ ሰባት፡ ሰኑይ 12 ሓምለ ሰዓት ሰለስተ ወጋሕታ፡ ኣብ ከባቢ ዓላ፡ ባዚት ኣብ ዝተባህለ ቦታ ኣብ ዝርከብ ቤትማእሰርቲ ብዘካየዱዎ ስርሒት፡ 500 እሱራት ኣምሊጦም ከምዘለዉ ምንጭታት ሓቢሮም።
ካብ ቅድሚ ሰለስተ ኣዋርሕ ኣትሒዞም ኣብ ቤትማእሰርቲ ዓዲ ኣቤቶ ተዳጕኖም ዝጸንሑ ኣርባዕተ ጋዜጠኛታት መንግስቲ፡ ስርዓት ህግደፍ ናብ ዘይተፈልጠ ቦታ ከምዝሰወሮም ምንጭታት ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ 80ታት ዝዕድሚኦም ሰለስተ ኣረጋውያን ኣመንቲ ክርስትና ካብ ወተሃደራዊ ቤትማእሰርቲ ከምዝፈትሐ ‘ቦስ ኒው ላይፍ’ ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ፡ ተጣበቕቲ መሰል እምነት ክርስትና ንዝሃቡዎ መረዳእታ ብምጥቃስ ኣፍሊጡ።
ብ 10 መጋቢት ኣብ ኣስመራ ኣብ ሓደ ቤትማእሰርቲ ሓደ እሱር ካብ ዋርድያ ብረት መንዚዑ ብዝፈነዎ ኣድራጋ ቶኽሲ: ነቲ ተረኛ ዝነበረ ዋርድያ፡ ካልኦት 3 እሱራት፡ ኣብ መወዳእታ ድማ ንነብሱ፡ ብድምር 5 ትንፋስ ከምዘሕለፈ ምንጭታት ሓቢሮም።
ክልተ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ ምስ ክልተ ኣባላት ጸጥታ ሊብያ ተሓባቢሮም ብዘካየዱዎ ናይ ጭውያ ስርሒት፡ ካብ ኤርትራ ኣምሊጦም ኣብ ጉዕዞ ስደት ሊብያ በጺሖም ንዝነበሩ ክልተ ኣባላት ሓለዋ ቤትማእሰርቲ ዒራዒሮ ነበር ፡ ብ16 ሕዳር 2008 ጨውዮም ናብ ኤርትራ ብምምላስ ኣብ እምባትካላ ኣሲሮሞም ከምዘለዉ ምንጭታትና ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ክልተ ኣባላት ጸጥታ ህግደፍ ምስ ክልተ ኣባላት ጸጥታ ሊብያ ተሓባቢሮም ብዘካየዱዎ ናይ ጭውያ ስርሒት፡ ካብ ኤርትራ ኣምሊጦም ኣብ ጉዕዞ ስደት ሊብያ በጺሖም ንዝነበሩ ክልተ ኣባላት ሓለዋ ቤትማእሰርቲ ዒራዒሮ ነበር ፡ ብ16 ሕዳር 2008 ጨውዮም ናብ ኤርትራ ብምምላስ ኣብ እምባትካላ ኣሲሮሞም ከምዘለዉ ምንጭታትና ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ከካይድ ክታሞም ዝተነብሮ መወዋዕታ ኣቕሪቦም ካብ ዝነበሩ ብ ጉጅለ 15 ዝፍለጡ ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስቲ ኤርትራ ነበር ሓደ ዝነበረ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ሽወደን ተሰዲዱ ዝነብር ገዲም ተጋዳላይ መሓመድ ብርሃን ብላታ፡ እቶም ዲሞክራስያዊ ለውጢ ዝጠለቡ ሓርበኛታት፡ ፍትሓውን ህዝባውን ሕቶ ህዝቢ ሒዞም፡ በቲ ምልካዊ ስርዓት ኣብ ጸላም ቤትማእሰርቲ ይሓቁ ከምዘለዉ ኣገንዚቡ።
ሰበስልጣን ሊብያ ብዘይካ ‘ቶም ኣብ ምስርታህዝ ዝብሃል ቤትማእሰርቲ ኣሲሮም ዘሳቕዩዎም ዘለዉ 700 ኤርትራውያን፡
ዛጊት ብ UNHCR ዘይተበጽሑ 7 ደቀንስትዮ ዝርከባኦም 53 ካላኦት ኤርትራውያን ኣብ ዳንፉድ ዝብሃል ኣብ በንቓዚ
ዝርከብ ቤትማእሰርቲ ኣሲሮም ምህላዎም እቶም ግዳያት ብቴለፎን ኣብ ዘመሓላለፉዎ መልእኽቲ ኣፍሊጦም።
13 ናይ ዩኒቨርስቲ ዲግሪ ዘለዎም እሱራት ካብ ቤትማእሰርቲ ትራክ ቢ (Track B ) ኣምሊጦም ዛጊት ናብ ዘይተፈልጠ ቦታ ከምዝኣተዉ መርበብ ሓበሬታ ኣዱሊስ ኣፍሊጣ።


text:
ጋንታ ኣመሪካ ምስቶም ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ሊብያ ዝካየድ ዘሎ ንሊብያ ዘዕኑን ነቲ ስልጡን ዓለም ዘሕዝንን ኲናት ሕድሕድ ኣብ ትሪፖሊ ተቐርቂሮም ዝርከቡ ስደተኛታት ኤርትራውያን ዘካይዶ ርክብ ይቕጽሎ ኣሎ።
ስርዓት ህግደፍ ብመንገዲ ደገፍቱ አቢሉ ካብ ከተማ የቶቦሪ ዘመሓላልፎ ሓድነት ህዝቢ ዝበታትን ናይ ፕሮፖጋንዳ ራድዮ ፕሮግራም ደው ከብልን አብቲ ናይቲ ራድዮ መደባት አንጻር ኤሪትራውያን ዝፍኖ ምፍርራሕ: ሓሶትን ዘለፋታትን ሕጋዊ ስጉምቲ ክውሰድን ብተወሳኺ መንግስቲ ሽወደን ነቶም ብደገፍቲ ህግደፍ ዝመሓደሩ ናይ ራድዮ መደባት ጥብቂ ቁጽጽር ክገብሮሎም ከምዘለዎ ኣብ ዮቶቦሪ ዝርከቡ ግዱሳን ኤሪትራውያን አብ ዝተፈላላያ ናይ ጋዜጣ ማዕከናትን ናይ ተለቪዥን መደባትን ቀሪቦም ኩሉ ናይ ህግደፍ ናይ ፕሮፖጋንዳ ምንቅስቃስ ከመይ ከምዝመስል ኣቃሊዖም::
ብመሰረት’ቲ ሓበሬታ፡ ገለ ተሓባበርቲ ኤርትራውያን ዝርከቡዎም ዘይሕጋውያን መሰጋገርቲ ራሻይዳ፡ ብውሑድ ገንዘብ ናብ እስራኤል ከነስግረኩም ኢሎም ብምትላል ካብ ሱዳን ድሕሪ ምብጋስ ኣብ ምድረበዳ ሓውሲ ደሴት ሲናይ ምስ በጽሑ ኣዝዩ ዝተዓጻጸፈ ገንዘብ ክኸፍሉ ብማረምትን ማእሰርትን ሓዊ ምንዳድን የገድዱዎም ኣለዉ። እዞም ሞቶም ዝብሃሉ ዘለዉ ሰለስተ መንእሰያት ከኣ ግዳያት ናይ ከምዚ ዝኣመሰለ ግፍዒ እዮም።
አብቲ ብዓል መብዛሕትኦም ካብታ መዳሕንቶም ዝተቐብረትላ ሃገሮም ኤርትራ ህዝቦምን ገዲፎም ብሰንኪ ስርዓት ህግደፍ ዝተሰደዱ መንእሰያት ተረኺቦም ነጺ ጽምብል ብባህላዊን ዘመናዊን ደርፊታት ሓባራዊ ናይ ድራር ግብጃን ግብጃን ከምዝጸንበሉዎ ተሓቢሩ።


text:
ብስራት ብዛዓባ ወግዓዊ መርበብ ሓበሬታ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ
ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ዋዕላ ዝተሰከሞ ረዚን ህዝባዊ ሓደራ ናብ ሽቶኡ ንምብጻሕን ዕማም ሃገራዊ ጉባኤ ብዕቱብ ንምስላጥን ብስም WWW.ENCDC.COM መርበብ ሓበሬታ ምምስራቱ፡ ንመላእ ህዝብን ሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጥን የበስር። መርበብ ሓበሬታ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ኣብ ምዝርጋሕ ዕለታዊ ንጥፈታቱ ጥራይ ከይተሓጽረ፡ ንዕላማታት ሃገራዊ ጉባኤ ንምዕዋትን ንዕማም ኮምሽን ብግቡእ ንምቅልጣፍን ልሉይ ኣበርክቶ ዝገብሩ ሃነጽቲ ሓሳባትን ርእይቶታትን መላእ ህዝብን ሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጥን ክቕበል ምዃኑ’ውን የረጋግጽ።
መርበብ ሓበሬታ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን WWW.ENCDC.COM ኣብ መባእታዊ ዕለት እዚ ሓድሽ ዓመት’ዚ ብ01 ጥሪ 2011 ስርሓቱ ብወግዒ ክጅምር ምዃኑ ንሕብር። ስለዚ ኩልኩም ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጥን ፍትሕን ዜጋታትና ናብ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ክትሰድዎ እትደልዩ ዜና፡ ሓበሬታ፡ ሃናጺ ሓሳባትኩም፡ ርእይቶታትኩምን ለበዋታትኩምን በዚ ኣድራሻ’ዚ encdcweb@gmail.com ክትሰዱ ንሕብር።
ኹሎም እቶም ንሕጋውነት ኣልቦ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ብምውጋድ ኣብ ሃገርና ደሞክራስያዊ ለውጢ ንምቅልጣፍ ልሉይ ተራ ዝጻወቱ ዘለዉ መራኸቢ ብዙሓን ኤርትራ፡ ንመርበብ ሓበሬታ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን WWW.ENCDC.COM ንመላእ ህዝብን ሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጥን ንምልላይ ከምቲ ልሙድ እቲ ኣውንታውን ንጡፍን ህዝባዊ እጃሞም ከበርክቱ ድማ ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ይጽውዕ።
በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ከኣ ንኹሎም እቶም እዚ መርበብ ሓበሬታ’ዚ ተመስሪቱ ክሳብ ስርሓቱ ብወግዒ ዝጅምር ክቡር ግዚኦም ኣወፍዮም ብሓሳብ፡ ብገንዘብን ንዋትን፡ ሓገዛቶም ንዘበርከቱ ዜጋታትና ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ልዑል ምስጋንኡ የቕርብ።
ዓወት ንሃገራዊ ጉባኤ
ውድቀት ንምልካዊ ስርዓት ህግደፍ
ሽማግለ ዜናን ሓበሬታን
ኤርትራዊ ሃገራዊ ኮምሽን ንደሞክራስያዊ ለውጢ
30 ታሕሳስ 2010
WWW.ENCDC.COM
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1991


text:
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኢትዮዽያ፣ነቲ ዓቃቢ-ሕጊ ኣንፃር ክልተ ዕጡቃት ግንባር ናፅነት ኦጋዴን ዝባሃሉን ክልተ ስዊድናዊያን ጋዜጠኛታት ኣለኒ ዝበሎ መርተዖታት ቪድዮን ምስክራትን ሎሚ ኣዳሚፁ።
ዓቃቢ-ሕጊ፣ነቲ ክሲ ከራጉደለይ‘ዩ ኢሉ ዝኣመነሉ ናይ ቪድዮ፣ድምፂን ሰነዳትን ከምዘቅርብ ጠቂሱ‘ሎ።
ቀዳማይ ምስክር ኢንስፔክተር መሓመድ መሓሙድ ብመሰረት ካብ‘ቲ ቤት ፍርዲ ዝቀረበሉ ክሲ ንኣርባዕቲኦም ተኸሰስቲ ብሽምን ብመልክዕን ፈልዮ ኣርእዩ‘ሎ።
ብዘይካ‘ዚ ኣርባዕቲኦም ሰባት ምስ ግንባር ናፅነት ኦጋዴን ብሶማልያ ሓሊፎም ዶብ ሰጊሮም ከምዝኣትው ሓበሬታ ነይሩኒ‘ዩ ይብል ኢንስፔክተር መሓመድ።ኣስዒቡ፣ንሱ ዝመርሖ ኣሃዱ፣ኣኻሲዱ ብምፅናሕ መጥቃዕቲ ከምዝኸተኸፈተን፣እቶም ክልተ ስዊድናዊያን ኣብ የማናይ ኢዶም ከምዝቆሰሉን ኣፍሊጡ።
ኦብነግ ምስጢር ከይልሑኽ ኢሉ ነቶም ክልተ ጋዜጠኛታት ከምዝወቅዐ‘ውን ኢንስፔክተር መሓመድ ጠቂሱ።ብመሰረት ምስ ክልቲኦም ዕጡቃት ኦብነግ ዝተገብረ ቃለ-ምልልስ፣ክልቲኦም ስዊድናዊያን ናብ ኢትዮዽያ ዝኣተው ምስ መራሕቲ ኦብነግ ንምርኻብ ኢሎም ከምዝነበረ ፈሊጥና‘ለና ኢሎም።ካልኦት ምስክራት ዝሃብዎ ቃል ተመሳሳሊ‘ዩ ነይሩ።
ዓቃቢ-ሕጊ ንዝቀረበሉ መርተዖ ናይ ድምፂ ዝስማዕ ኮይኑ ስለዘይተረኽበ ፅባሕ ረቡዕ ኣሪሙ ንክቀርብ ተወሲኑ‘ሎ።ቤት-ፍርዲ ፅባሕ ዛዛሚ ውሳነ ክብይን‘ዩ ዝብል ትፅቢት‘ውን ኣሎ።
ውዕሎ ቤት ፍርዲ 2 ስዊድናዊ ጋዜጠኛታትን 2 ኣባላት ኦብነግን ኣብ ኢትዮጵያ
- መለስካቸው ኣምሃ
ቃል ምስክራት ተሰሚዑ፣ብይን ንፅባሕ ትፅቢት ይግበር
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኢትዮዽያ፣ነቲ ዓቃቢ-ሕጊ ኣንፃር ክልተ ዕጡቃት ግንባር ናፅነት ኦጋዴን ዝባሃሉን ክልተ ስዊድናዊያን ጋዜጠኛታት ኣለኒ ዝበሎ መርተዖታት ቪድዮን ምስክራትን ሎሚ ኣዳሚፁ።


text:
ብ ግርማይ በርሀ ገብረሚካኤ (ሽካጎ)፡
ኣብ ታሕሳስ 5,2009 ዓ.ም. ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ብ1907 ዝፍለጥ ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ሃገር ኤርትራ ንምድኻም ካብ ዝብል ተንኮል ፡ ዘይፍትሓውን ዘይሕጋውን ናይ ኣጽዋር ማዕቀብ ገበሩ ። ድሕሪ ክልተ ዓመታት እንደገና ኣብ ታሕሳስ 23, 2011፡ ብ2023 ዝፍለጥ ተወሳኺ ኣብ ቑጠባ ሃገር ዝቕነዐ ማዕቀብ ወስኑ ። እዘን ክልተ እገዳታት ኣብ ወርሒ ታሕሳስ ፡ ናብ ሓድሽ ዓመት ኣብ እንሰጋገረሉ እዋናት እየን ተወሲነን ። ብባህልና ፡ ርሑስ ሓድሽ ዓመት ይግበረልና ኢልና ብሓድሽ መንፈስ ንብገሰሉ ጊዜ እዩ ። ናይ ጊዜ ምርጫኦም ከይተረፈ ባህላዊ ሰረታትና ኣጽኒዖም ይጻብኡና ከምዘለዉ እውን ክንርድኦ እግባእ ኣብ ዝብል ኢና ኣብ ቀዳማይ ክፋል ጽሑፍ በጽሒና ነይርና ።
ኣብ ናይ ሎሚ ጽሑፍ ፡ ማዕቀብ ፡ ናይቶም ዝሓለፉ ተጻብኦታት መቐጸልታ ከምዝኾነ ፡ ዝያዳ ንመንነትና ንምዕናው ዝካየድ ስነ ኣእምሮኣዊ ኩናት መልክዓት ሒዙ ይኸይድ ከምዝጸንሐን ከምዘሎን ሓሳባተይ ከቕርብ እየ ። ናይ ሓፋሽ ህዝብና መኸተ በቲ ሓደ መዳይ ፡ ናይ ጻላእትና ተጻብኦታትን “ንገረብ ብሓኽላ” ዝብል ተንኮላትን በቲ ካልእ ሸነኽ ከኣ ክድህስስ እየ ። ንጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ ንዝኾኑ ሓይልታት “ንምቅንጃው” (ንምጽ’ብባቕ) ዝረኣ ዘሎ ዘይቑኑዕ ሓሳባትውን ክንጸግ ዝግብኦ ምዃኑ ሓሳባተይ ከቕርብ እየ ።
ንኹሎም ነገራት ወይ ተርእዮታት ብጉቡእ ንምርድኦም ፡ ነቶም ዝጋሃዱ ተርእዮታት ብንጹላቶምን ምስ ካልኦት ብዘለዎም ምትእስሳራትን ምርኣዮምን ፡ ውሽጣዊ ትሕዝትኦምን ግዳማዊ መልካዓቶምን ምምርማርን ምፍታሽን ፡ ኣብቶም ዝጋሃዱ ጊዝያውያን ማዕበላት ኣቓልቦ ምግባር ጥራይ ዘይኮነ ፡ ናይ ዝሓለፉ ታሪኻዊ ጉዑዞታት ምድህሳስን ምዝማድን ኣገደስቲ ይኾኑ ።
ወለድና ንመግዛእታዊ ሓይልታት ብምቅዋም ፡ ዘካይድዎም ቃልስታት ብቐሊሉ ዝጥመቱ ኣይኮኑን ። ብሓያል መኸተኦም ጥሒሶም ዝሰገርዎም መድረኻትን ፡ ዝተጋህዱ ዓይነታዊ ዝላታትን ፡ ምስግጋር ናብ ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ፡ ዘቕንዑና ምዃኖም ምጥማቶም ኣገደስቲ ይኾኑ ። ብረታዊ ሓርነታዊ ቃልሲ ከኣ ናብ ሃገራዊ ናጽነት ዘሰጋገረ ፡ ሓያል ዋጋ ዝተኸፍሎን ኣብ ታሪኽ ሕብረተሰብ ኤርትራ ወሳኒ ቦታ ዝሓዘን ምዕራፍ ኮይኑ ንረኽቦ ። እዞም መድረኻት እዚኣቶም ፡ ብንጽላቶምን ፍልዩነቶምን ምርኣዮምን ፡ ነቶም መድረኻት ዝገልጽዎምን ዝፈልይዎምን መለለይታት ዝኾኑ ዝተጠርዩ ብቕዓት ፡ ንቕሓትን ናውትን ምርድኦምን ፡ ነንሕድሕዶም ዘለዎም ምትእስሳራት ምጥማቶምን ምንጻሮምን ነቶም ኣገደስቲ ኣካላት ናይ ሕብረተሰብና ታሪኽ ጉዑዞታት ዝገልጹ እዮም ። ብኻልእ ኣዘራርባ ፡ ወለድና ንመንነቶምን ንሃገሮምን ክብሉ ብቃልሲ ዝወነንዎ ታሪኽ ፡ ምስቲ ናይ ሃገራዊ ሓርነታዊ ብረታዊ ቃልስን ናይ ጊዜ ናጽነትን ፡ ሃገራዊ ታሪኻዊ ጉዑዞታት ፡ ከነተኣሳስሮምን ሰሪዕና ክንጥምቶምን እንተዘይኪኢልና ፡ ንገዛእ ርእስና ንጹር ዝኾነ ራእይ ሃልዩና ፡ ንቕድሚት ክንምርሽ ኮነ ፡ ቐጻሊ ወለዶ መንነቱን ታሪኹን ኣኽቢሩን ዓቂቡን ክቕጽል ማለት ዝሕሰብ ኣይኮነን ።
እቲ ዝሓየለን ሰራምን ኣንጻርና ክካየድ ዝጸንሐን ዘሎን ስነ ኣእምሮኣዊ ኩናት እውን ፡ ኣብ መንጎ ዝሓለፉን ዘለዉን ናይ ቃልሲ መድረኻትን ናይ ወለዶታት ታሪኻዊ ጉዑዞታትን ፡ ነንሕድሕዶም ምትእስሳራት ዘይብሎምን ዘይራኸቡን ኣምሲሎም ፡ ነቶም ታሪኽ ዝሰርሑ ሓይልታት ሕብረተ ሰብና (ወለዶታት) ነንሕድሕዶም ምንእኣሳት ዝዕድሙ ኩነታት ፈጢሮም ፡ ንታሪኽ ወለዶታት ኣሕሲሮም ፡ ነቲ ንዘለኣለም ተኸቢሩ ክነብር ዝግብኦ ፡ ናይ ሕብረተሰብና ክብርታትን ናይ ሓባር ንብረትን ዋንነትን ንብሎም ዓንድታት ፡ ንምፍራሶምን ጎዛዚኻ ንምሕምሻሾምን ዝካየዱ ተንኮላት እዮም ። ኩሎም ብዘገምታ ዝኸዱ ፡ ሰላሕታ ሕማማት ምዃኖም ከኣ ክንዝንግዖም የብልናን ።
“ንገረብ ብሓኽላ” ዝብል ናይ ጸላእትና ተንኮላት ፡ ሓድነት ህዝብና ንምፍራስ በብመድረኹ ክፍትንዎም ዝጸንሑን ዘለዉን ፡ ከምኡውን ካልኦት ዝተፈላለዩ ሕብርታት ዘለዎም ተጻብኦታትን ፡ ኣይኮኖሎምን ደኣእምበር ውሑዳት ኣይኮኑን ።
ኣብ ጊዜ ወለድና ማለት ቅድሚ ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ፡ ገዛእቲ ሓይልታት ፡ ንኣዝዮም ውሑዳት ሃገራውያን ኣርቢሖም ፡ ጎይታይ ፊተወራሪ ..በቶም ዝበዝሑ ክምዝባሃሉ ገይሮም ፡ ገዛእቲ ፡ ነቶም ዝበዝሑ ሓፋሽ ህዝብና እናገፍዑን እናገረፉን መግዛእታዊ መዋእሎም ክቕጽሉ ፡ ህዝብና ንባዓል ጎይታይ ፊተወራሪታት ሹመኛታት ስለዝኾኑ ፡ ክሰምዑዎምን ዝበልዎም ክገብሩን ትጽቢት ነበሮም ። ብሓፋሽ ስለዝተመከቱን በዓል ጎይታይ ፊተውራሪ እውን ስለዘይሓመቑን ግን ናይ ገዛእቲ ፈተነታት ንግዚኡ ተራእዩ ሓሊፉ ። በንጻሩ ናይ ኤርትራ ሃገራውነት ብዝያዳ ንኽምዕብል ደፊኡ ሓጊዙ ።
ኣብ ጊዜ ብረታዊ ቃልሲ ፡ ቀይሕ ባሕሪ ንዓረብ ክሸጥዋ ደልዮም … ብምባል ፡ መስቀላውያን ኮይኖም ብምቕራብ ህዝብና ክጎዛዝዩ ፈቲኖም ። ህዝቢ ኤርትራ ግን ውልቃዊ እምነትን ሃገራውነትን ፈላልዩ ዝፈልጥ ፡ ካብ ናይ ገዛእቲ ዱሑር ኣተሓሳስባታት ኣዝዩ ንቕድሚት ዝማዕበለ ስለዝነበረ ጸላእትና መደባቶም ክሰልጦም ኣይካኣለን ። ብወተሃደራዊ ፡ ብቑጠባውን ፖሎቲካውን … ሓያላት ዘራያት ኣብዚሖም ኵናት ኣካይዶም ። እንተኾነ ግን ፡ ናይ ኤርትራውያን ወታሃደራዊ ታክቲክን ስትራተጅን ፡ ቅዲ ኵናት ፡ ኣብ ልዕሊ ኣመራርሓ ናይ ምኵሓት ሓይልታት ጸብለልትነት ስለዝነበሮ ፡ ብተዛማዲ ብውሑድ መስዋእቲ ኣዝዩ ዓብዪ ናይ ጸላእቲ ዕንወት ፈጢሩ ፡ ቑጠባዊ ዓቕምታቶም ጸንቂቑን ሓኒቑን ፡ ብዓወት ህዝቢ ኤርትራ ተዛዚሙ ፡ እንተኾነ ግን ተጻብኦታት ቐጸልዎ ድኣእምበር ፡ ኣይገደፍዎን ።
ኣብ መድረኽ ሃገራዊ ናጽነት እውን ጸላእትና ፡ ብቑጠባዊ ፡ ብወተሃደራዊ ፡ ብእገዳን ብሓያል ስነ ኣእምሮኣዊ ኵናትን ተጻብኦታቶም ቐጸልዎ ። ብዓለማዊ ደረጃ ብእገዳ ፡ ብውሽጢ ከኣ “ንገረብ ብሓኽላ” ዝብል ተንኮላት ቀንዲ መሳርሒ ብምሕሳብ ፡ ዝተፈላለየ ዕላማታት ዘለወን ጉጅለታት ንኽፍጠራ ሓጊዞም ፡ ደሞዝ ከፊሎም ። ማዕቀብ ንፍሉያት ኣካላት ሕብረተሰብና ፈልዩ ከምዝወቅዕ ኣምሲሎም ዝገልጹ ሰባት ኣዋፊሮም ። ህዝባዊ ሰራዊት ኤርትራ ፡ ንቕሓት ከምዘይብሉ ፡ ዝተባህሎ ጥራይ ዝገብር ኣምሲሎም ፡ ንሃገርን ንህዝብን ንምክልኻል ንዝገብሮ ጻዕርን መስዋእትን ወንጂሎም ከንእስዎ ፈቲኖም ። ንናይ ካልኦት ስተረታጅካዊ ረብሓታት ክሕልዉ ክብሉ ካብ ማእከል ጁቡቲ ነፊጾም ናብ ዶባትና ሃንደፍደፍ ንዝበሉን ሃገርና ንኽደፍሩ ንዝፈተኑን ፡ ህዝባዊ ሰራዊት ኤርትራ ሃገር ከይድፈር ስለዝተኸላኸለን ንወረርትናን ላኣኽቶምን ጸብጻባት ስለዘይሃበን ፡ ንኣዕነውቲ ሓይልታት ብምሕላቕ ፡ ንተንኮላትን በደላትን ጸላእትና “ዘቀናጅዉ” ውሑዳት እውን ኣይተሳእኑን ።
ድሚ ነዊሕ ዓመታት ፡ ሓደ ኩቡርን ምኩርን ሓው (ፖሎቲካዊ ካድር) ጠንቅን ሳዓቤንን ፡ ወድዓውነትን ባዕላውነትን ፡ ምኽኒትን ኣጋጣምን ዝብላ ኣርእስትታት ሒዙ ክምህር ተዳልዩ ቀረበ ።ኣኼበኛ ነተን ክልተ ንምርደአን ብዙሕ ኣይሸገሮኦን ። እታ ሳልሰይቲ ማለት ምኽኒትን ኣጋጣምን ትብል ኣርእስቲ ግን ፡ ነዊሕ ክትዓት ተኻየደላ ። ኣብ መጨረሻ እቲ ካድር ኣዝዩ ኪኢላን ዝተሞኮረን ስለዝነበረ ፡ ሓደ ኣብነት ኣቕሪቡ ነቲ ተኣኪቡ ዝነበረ ከረድኦ መረጸ ። በለ ከኣ ፡ ክልተ ሰባት እሉኽ (ሑዱር)ዝኾነ ጽልኢ ነበሮም ። ኣብ ሞንጎ ብዙሕ ህዝቢ ከለዉ ፡ እቲ ሓደ ሕልፍ ክብል ኮሎ ነቲ ሓደ መጻልእቱ ትንክፍ ኣበሎ ። እቲ ዝተተንከፈ በግ ኢሉ ጸፈዖ ይብል ። ስለምንታይ ትጸፍዖ እንተተባህለ ፡ ጎኒጽኒ ዝብል መልሲ ሃበ ። እቲ ቀንዲ ምኽንያት ናይ መጽፋዕቲ ግን እቲ ምትንካፍ ዘይኮነስ ፡ እቲ ሑዱር ዝጸንሐ ጽልኢ እዩ ። እቲ ትንክፍ ምባል ኣጋጣሚ እዩ ብምባል ገለጾ ።
ገለ ሰባት ጠንቂ ናይ እገዳ ፡ ናይ ሶማል ፡ ናይ ጅቡቲ ወይ ካልእ ኮምኡ ዝኣመሰለ ዘምጸኦ ጸገም ምዃኑ ክገልጹ ይፍትኑ እዮም ። እዚ ንጸላእትና “ንምቅንጃውን” ህዝባዊ መኸተ ንምድኻምን ፡ ዝቐርብ ሓሳባት እንተዘይ ኮይኑ ፡ ሓቅነት የብሉን ። እቲ ቀንዲ ምኽኒት ፡ ሓያላት ኢና ባሃልቲ ፡ ናይቲ ዞባና ኣህዛብ ረብሓታት ረጊጾም ፡ ናይ ገዛእ ርእሶም ረብሓታት ንምሕላውን ከምድላዮም ዋናታት ኮይኖም ንኹሉ ንምቑጽጻር ዝገብርዎን ዘሳውርዎን ተንኮላት እዩ ። ብሕጅውን እንተኾነ ዝኾነ ኣጋጣሚ ክጥቀሙ ዝሽግሮም ከምዘይኮኑ ክንግንዘቦ ይግባእ ።
ሶቭዮታውያንን ኣመሪካውያንን ኣጽዋራት ናብ ኢትዮጵያ ከግዕዙ ከለዉ ፡ ረብሓታቶም ክሕልዉ እምበር ፡ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ክሕግዙ ወይ ውን ህዝቢ ኤርትራ ስለዝኣበሰ ኣይነበረን ። ወያነ ምስ ኤርትራ ውግእ ከካይድን ናብ ሶማል ወራር ክግብርን ኮሎ ፡ ናይ ጎይቶቱ ትእዛዝ ከኽብርን ረብሓታት ላኣኽቱ ክሕሉን እምበር ፡ ህዝቢ ኤርትራ ጸገም ስለዝፈጠረ ወይ ውን ህዝቢ ሶማል ስለዝተጻገመ ኣይነበረን ። ንናይ ህዝቢ ኢትዮጵያ ረብሓታት ንምሕላው እውን ኣይኮነን ። ወያነ እውን እንተኾኑ ፡ ኣብ ትሕቲ ግዳማውያን ኣዘዝቲ ዕዳጋ ዝወረዱ ስለዝነበሩ ፡ ዝተባህልዎ ክገብሩ እምበር ካልእ ምርጫ ስለዘይነበሮም ጥራይ እዮም ።
ንሕና ኤርትራውያን ኩልና ናይ ጸላእትና ሓሳባትን ተግባራትን ከነቀናጁ ዘይኮነስ ፡ በንጻሩ ሓቅነት ሒዝና ፡ ኣብ ዝኾነ ጊዜን ቦታን ፡ ብብመድረኹ ንዘጋጥሙና ናይ ግዳም ተጻብኦታት ፡ ዘሎና ውልቃዊ ድሌትን ፖሎቲካዊ ኣጠማምታን ብዘየገድስ ፡ ኣብቲ ናይ ሓባር ጉዳይና ፡ ብጥሙር ሓይሊ ፡ ንናይ ሃገርናን ህዝብናን ጸላእቲ ዝኾኑ ሓይልታት ክንምክቶም እዩ ዝግባእ ። ህዝቢ ኤርትራ ንጸላእቱ ስለዝመከተ ጥራይ እዩ ህልውንኡ ኣረጋጊጹ ። እዚ መርገጽ እዚ ፡ ከም ሃገራዊ ባህሊተወሲዱ ብተግባራዊ ስራሓት ዝግለጽን ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ዝሰጋገርን ኣተሓሳስባ ክኸውን ከኣ ይግባእ ። እዚ ዋላ ኣመሪካውያን ንጉዳይ ሃገሮም ዝጥቀምሉ ኣሰራርሓ እዩ ። ነዚ ኣገባብ ኣጠማምታን ኣሰራርሓን ዘይሓዛ ሃገራት ፡ ንውሽጣዊ ጉዳየን ንፋስ የእትየን ፡ ክፍወስ ዘይክእል ጸገም ፈጢረን ወይ ካኣ ተበቲነን ተሪፈን ንርኤን ኣሎና ። ኣብ ከባቢና ንድኽመታትና ዝጽበዩ ኣካላት ከምዘለዉ እውን ክንዝንግዕ የብልናን ።
ብስሙር ሓይሊ ንሃገርካ ተወፊካ ምስራሕ ፡ ሕብረተሰብና ብቐጻሊ ክሰርሓሉ ዝጸንሐ ፡ ሓደ ካብቲ ኤርትራዊ መንነትን ውህደትን ዝፈጠረን ዘማዕበለን እዩ ። ወለድና ፡ ናይ ውልቆምን ናይ ማሕበሮምን ፍልልያት ኣወንዚፎም ወይ ከኣ ካላኣዊ ቦታ ኣትሒዞም ፡ ኣንጻር ናይ ሓባር ጸላኢ ብሓባር ንኽሰርሑ ምሒሎም ሰሪሖም እዮም ። ኣንጻር ጸላእቲ ሃገር ኩሎም ኤርትራውያን ሃገራውያን ብሓባር ክምክቱ ግዴታን ሕድርን ከኣ ኣለዎም ።
ይቕጽል


text:
Radio Erena: 31 July 2015
ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ጸላም ተጎልቢቦም ካብ ወደብ ካሌ ናይ ፈረንሳ ናብ ብሪጣንያ ንምስጋር ኣብ ዘካየድዎ ዝነበሩ ፈተነታት ሓደ ካብኣቶም ሞይቱ።
እቲ ሱዳናዊ ምዃኑ ዝተገልጸ ስደተኛ፣ ምስ ኣማኢት ኤርትራውያን፣ ሱዳናውያንን ኢትዮጵውያንን ብሓባር ናብ ብሪጣን ንምስጋር ናብ ገለርያታት ድሕሪ ምእታዎም ከምዝሞተ’ዩ ዝጥቀስ ዘሎ።
ኣብዚ ወርሒ’ዚ ጥራይ ኣብ ካሌ ብተመሳሳሊ ሓደጋ ካብ ዝሞቱ ክልተ ኤርትራውያን ሓደ ሱዳናውን ብድምር ሰለስተ በጺሖም ኣለዉ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ዶብ ፈረንሳ ወደብ ካሌ ዝርከቡ ልዕሊ ሓደ ሽሕ ስደተኛታት ናብ ብሪጣን ንምስጋር ምስ ፖሊስ ይጓየዩ ምህላዎም ማዕከናት ዜና ፈረንሳ ይሕብራ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ብሪጣንያ፣ ነቶም ናብ ገለርያ ንምስላዅ ዝጓየዩ ዝነበሩ ስደተኛታት ‘ ዕስለ’ ክብል ምግላጹ’ውን ሰብኣውነት ዝጎደሎ ተባሂሉ ብተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ተነቒፉ።
ንፈረንሳን ብሪጣንያን ዘራኽብ ገለርያ ‘ኤሮታነል’ ብሰንኪ ዋሕዚ ስደተኛታት ናይ መጓዓዝያ መሰናኽል የጋጥሞ ከምዘሎን፣ ነቲ ገለርያ ዘማሓድር ትካል ተወሳኺ ናይ ውሕስነት ስጉምታት ንምውሳድ ኣስታት 10 ሚልዮን ኤውሮ ከምዘባኸነ ይገልጽ።
ብሪጣንያ ምስ ፈረንሳ ዘለዋ ዶብ ብጽኑዕ ትሕልዎ ብምህላዋ፣ ካብ ፈረንሳ ናብ ብሪጣንያ ናይ ዝሰግሩ ስደተኛታት ናብ ዝተሓተ ደረጅኡ ወሪዱ ኣሎ።
ፈረንሳ’ውን ብተመሳሳሊ ዋሕዚ ስደተኛታት ንምግታእ ምስ ኢጣልያ ዘለዋ ዶብ ዓጽያ እኳ እንተላ፣ በቲ ሰፊሕ ከባቢታት ዝሸፈነ ዶብ ክልትኤን ሃገራት ስደተኛታት ይሰግሩ ምህላዎም ይፍለጥ።
========================


text:
Radio Erena: 13 July 2020
ሰለስተ ኢትዮጵያውያን ሰበስልጣን ነበር፣ ብመንግስቲ ዝተዋህቦም መንበሪ ኣባይቲ ከምዝተሓደጉ፣ ዘ ሪፖርተር ካብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዘመሓላለፎ ዜና ኣመልኪቱ።
ብመሰረት’ቲ ዝቐረበ ጸብጻብ፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ነበር ኣቶ ስዩም መስፍን፣ ከምኡ’ውን ዳይረክተር ሰላምን ጸጥታን ዝነበረ ኣቶ ስብሓት ነጋ፣ ብመንግስቲ ተዋሂቡዎም ዝነበረ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኣባይቶም፣ ናብ መንግስቲ ተመላሲ ኮይኑ’ሎ።
ላዕለዋይ ቤት ምኽሪ ኢትዮጵያ ዘሕለፎ ውሳኔ ምዃኑ ዝንገረሉ፣ እዚ ጥሮታ ንዝወጹ ሰበስልጣን ነበር ዝወሃብ ሓለፋታት ተመላሲ ዝገብር ሕጊ፣ ቅድሚ ሓያሎ መዓልታት ከምዘሕለፎ እዩ ዝግለጽ።
ኣብዚ ቀረባ እዋን ካብ ስልጣና ዝተኣልየት ሚኒስተር ኢዱስትሪ ነበር ወ/ሮ ፈትለወርቅ ገብረእግዚኣብሄር እውን፣ ተዋሂቡዋ ዝነበረ መንበሪ ገዛ ናብ መንግስቲ ኣታዊ ከምዝኸውን ተገይሩ ኣሎ።
ብመሰረት ጸብጻብ ዘ ሪፖርተር፣ እቶም ሰለስተ ሰበስልጣን ነበር፣ ዝተዋህቦም ኣባይቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክነሱ፣ ንሳቶም ግና መነባብሮኦም ኣብ ትግራይ ብምዃኑ፣ እቲ ናይ መንግስቲ ኣባይቲ ኣዝማዶም ክነብሩሉ ከምዝጸንሑ’ዩ ዝግለጽ።
ቤት ምኽሪ ኢትዮጵያ፣ እዚ ምምላስ ንብረት መንግስቲ ካብ ሰበስልጣናት ነበር፣ ሓላፍነት ዝወስደሉ ሚኒስትሪ ፋይናንስ ምዃኑ ኣብ ወርሒ ሰነ ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ ምውሳኑ ዝዝከር’ዩ።
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ላዕለዋይ ጽፍሒ ስልጣን ናይ መንግስቲ ዘገልገሉ ውልቀ ሰባት፣ ብምኽንያት ጡሮታ ካብ ስልጣኖም ኣብ ዝፋነዉሉ እዋን፣ ዝነብሩሉ ዝነበሩ ኣባይቲ፣ ናይ ገዛ መኪናን፣ ናጻ ሕክምናዊ ኣገልግሎትን ክረኽቡ፣ ዝብሉ ሓለፋታት ይግበረሎም።
===================


text:
ኣብ ኬንያ፡ ፌስቡክ `ወረበላታት` ንምቕታል ኣብ ጥቕሚ ይውዕል ኣሎ
ሓደ ናይ ኬንያ ናይ ፖሊስ ጋንታ ኢዩ ዝብሃል ናይ ቅትለት ጉጅለ፡ ኣብ ወርሒ ብገምጋም 12 ኣባላት ሰባት ብምቕታል ናይቶም ዝተቐትሉ ሰባት ምስልታት፡ ኣብ ፌስቡክ ብምጥቃዕ ከም መፈራርሒ ይጥቀምሉ ከምዘለዉ ኣብ ዝተኻየደ ህዝባዊ ኣኼባ ተገሊጹ።
ካብቶም ኣብ ፌስቡክ ዝተጠቅዑ ምስልታት፡ ዝተኸፍተ ሽክና ርእስን ናውቲ ከብዶም ናይ ዝወጹ ሰባትን ዘርእዩ ስእልታት ይርከቡዎም።
እዚ ቀታሊ ጉጅለ፡ ናይቶም ክቐትልዎም ዒላማ ዝገበርዎም ሰባት ሂወት ታሪኽ፣ ዝፈጸመዎ ገበናትን ዝዓጠቅዎ ብረትን ኣብ ፌስቡክ ምስኣለለዩ፡ ድሕሪ ሰሙን ወይ ወርሒ ከምዝቐትልዎም፡ ኣብቲ ሳሕቲ ዝካየድ ህዝባዊ ኣኼባ ኣብ ዝተገለጸሉ እዋን ኣኽባሪ ሕጊ ኬንያን፡ ላዕለዎት መኮንናት ፖሊስን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን ጽን ኢሎም ይሰምዑ ነይሮም።
ሓንቲ ቆልዓ ዝሓቖፈት ኣደ፡ ዝርንዝሕ እናነብዐት፡ ``ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ክልተ ሰብኡታ ከምዝሰኣነት`` ነቶም ኣብቲ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ዞባ ካዮለ ዝተኻየደ ህዝባዊ ኣኼባ ዝተሳተፉ ኣኼቤኛታት ገሊጻ።
ካልኦት ድማ፡ መናእሰያት ደቂ 15-24 ዝኾኑ ኣዝማዶም ከምዝሰኣኑ ኣብቲ ህዝባዊ ኣኼባ ገሊጾም።
እቶም ``ወረበላታት ዝሃድኑ`` ሰባት፡ እቲ ኣብ ፌስቡክ ዝጥቅዕዎ ስእልታት፡ ነቶም ጌና ኣብ ናይ ገበን ስርሓት ዘለው ከም መጠንቀቕታ ክኸውን ተባሂሉ ብጥይት ሽክና ርእስታቶም ዝተኸፍተን፡ ናውቲ ከብዶም ናይ ዝውጸ ሰባት ሬሳ ኢዮም ኣብ ፌስቡክ ዝጥቅዕዎ።
ነቲ ዘሰንብድን ዘስካሕክሕን ስእልታት መታን ሰባት ሪኦም ከይስንብዱ ተባሂሉ ፊስቡክ ነቲ ስእልታት ጽልግልግ የብሎ ድኣ`ምበር እቶም ነቲ ዘስካሕክሕ ስእልታት ክሪኡ ዝደልዩ ግና ንኽርኢዎ የፍቅድ።
ነበርቲ ካዮለ ከምዝበልዎ፡ እቲ ዘስካሕክሕ ስእልታት ነብሲ ወከፍ መዓልቲ ኢዩ ኣብ ዝተፈላለየ ገጻት ናይ ፌስቡክ ዝጥቃዕ ኢሎም።
ንብዓት ፖሊስ
እቶም ቀንጸልቲ፡ ነቶም ዒላማ ዝገበርዎም ሰባት ክጸናውቱ ይጸንሑ ኢሉ እቲ ንሰለስተ ዓመታት ንናይ ፌስቡክ ገጻት ዝተኸታተለ ተመራማራይ ኣብ ዩኒቨርስቲ ሞይ፡ ዳንከን ኦማንጋ።
ፈለማ ዝወጸ ዘይዕላዊ ናይ ፖሊስ ፌስቡክ ገጽ፡ 'ሄሲ ካብ ካዮለ' ዝብል ኢዩ።
``ካብ ሽዑ ንድሓር ሄሲ እቲ እንኮን ረቂቕን ሃዳናይ ወረበላታት ኮይኑ።``
እዚ ድማ ብመደብ ፖሊስ ኣብ ከተማ ናይሮቢ ናይ ዝፍጸሙ ገበናት ይከታተል ከምዘሎ ንምርእይ ክኸውን ይኽእል ኢሉ ዳንከን ኦማንጋ።
``እቲ ኣብቲ ናይ ፌስቡክ ገጽ ዘሎ ምስሊ ናይ ሓደ ኣብ ጸጥታዊ ጉዳያት ብርቱዕ ድልየት ዘለዎ በርጌስ እምበር ናይ ሓደ ኣባል ፖሊስ ኣይኮነን`` ኢሉ ጆሴፍ ቦይኔት፡ ሓላፊ ፖሊስ ነበር።
ናይ ፖሊስ ናይ ወንጀል መርመራ ሓላፊ፡ ጆርጅ ኪኞቲ፡ ነቲ በቶም ስድራቤታት መወቲ ዝቐረበ ምስክርነት ኣብዝሰምዓሉ ኣዋን እናንብዐ ሄሲ ዝብሃል ኣባል ፖሊስ ከምዘሎ ኣይፈልጥን ኢየ ኢሉ።
``ኣነ ኣብ ስልጣን ክሳብ ዘለኹ ድማ ዝኾነ ሰብ መኮንናት ፖሊስ ዝፍጽምዎ ቅትለት ክሽፍን ዝፍትን ኣይክህሉን ኢዩ`` ኢሉ ጆርጅ ኪኞቲ።
እንተኾነ ዘረብኡ ጌና ከይወደአ እንከሎ፡ እቲ ህዝቢ ብዓውታ ``ኣብ ፌስቡክን ትዊተርን ኣለውኻ`` ኢሎሞ።
እቲ ናይ ካዮለ ህዝባዊ ኣኼባ፡ ብናይ ህዝብን ናይ ሰብኣዊ መሰላት ተጣበቕቲ (ተሓለቕቲ) ናብ መንግስቲ መረርኦም ድሕሪ ምቕራቦም ኢዩ ተኻይዱ።
`ምስ ኣምላኽ ቆጸራ ምሓዝ`
ኦማንጋ ኣብ ዝገበሮ መጽናዕቲ፡ ብገምጋም ኣብ ወርሒ ናይ ሽዱሽተ ወሮበላታት ታሪኽ ሂወት፡ ዝፈጸምዎ ገበናት፡ ዝነጥፍሉ ከባቢታት፡ ዝዓጠቕዎ ዓይነት ብረትን ኣብ ዝተፈላለየ ገጻት ናይ ፌስቡክ ይጥቃዕ ኢሉ።
ኣብ ውሽጢ`ቲ ሓደ ወርሒ ድማ ፖሊስ ናይ ዘካየዶም ናይ 10 ክሳብ 12 ሰባት ቅትለት ዘርኢ ኣብ ናይሮቢ ካብ ገበን ነጻ ዝብል ናይ ፌስቡክ ገጽ ይጥቃዕ ኢሉ ኦማንጋ።
እዚ ልዕሊ 300 ሽሕ ሰዓብቲ ዘለዎ ገጽ ``ንግብረ ሽበራውያን ምሕረት ምግባር ናይ ኣምላኽ ስራሕ ኢዩ፡ ምስ ኣምላኾም ምርኻብ ግን ናህና ሓላፍነት ኢዩ`` ዝብል ጭርሖ ዘለዎ ናይ ፌስቡክ ገጽ ግና ናይ ሓደ መንነቱ ዘይፍለጥ ናይ ፖሊስ ዲቪዛን ቆቢዕን ናይ ዝለበሰ ሰብ ምስሊ ኢዩ ዘለዎ።
እቲ ናይ ፖሊስ ዲቪዛን ቆቢዕን ዝለበሰ ናይ ፌስቡክ ገጽ ነቲ ህዝቢ ንምፍርራሕን ኣባላት ፖሊስ ድማ ስጋብ ክንደይ ጀጋኑ ከምዝኾኑ ንምርእይ ዝዓለመ ኢዩ ኢሉ ኦማንጎ።
`ጉጅለ ጋዛ ተደምሲሱ`
ሙዋኒ ስፓርታ ዝተባህለ ፍሉጥ ወረበላ ዝነበረ፡ ንኹሉ ገዲፉ ኣብ ኣምላኽ ክእምን ምስ ጀመረ፡ ምስ ብጾቱ ኮይኑ ብረት ሒዙ ዝተሳእሎ ስእልን ዝሓለፈ ናይ ሂወት ታሪኹን ኣብ 2017 ኣብ ፌስቡክ ምስጠቀዐ፡ ነቲ ኣብቲ ገጻት ዝነብረ ምስሊ ብምጥቃም ንዕኡን ነቶም ኣባላት ጉጅለ ጋዛ ንምልላይ ኣኽኢልዎም። እዚ ድማ ነቲ ጉጅለ ንምጽናት ሓጊዝዎም።
እቶም ኣብቲ ናይ ፌስቡክ ገጻት ዒላማ ዝኾኑ እቶም ወንጀለኛታት ጥራይ ዘይኮኑ፡ እቶም ነቲ ብዘይ ሕጊ ዝግበር ቅትለታት ዝቃወሙ ኣባላት ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት`ውን ዘነጻጸረ ስለዝኾነ ኣብ ስግኣት ከምዝነብሩ ይገልጹ።
ኣብዘን ዝተባህላ ናይ ፌስቡክ ገጻት ብዛዕባን`ውን ብዙሕ ተባሂሉ ኢዩ፡ ናይ ቤት ጽሕፈትና ስእልታት`ውን ኣብቲ ገጻት ተጠቂዑ ኢዩ፡ ኢሉ ዊልፍረድ ኦላል።
ስእልታት `ክእገድ`
ሓደ ኡሃይ ዌቱ ዝተባህለ ጉጅለ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት፡ ፌስቡክ ነቲ ዘስካሕክሕ ስእልታት ኣብ ገጻቱ ከይጥቅዕ ብተደጋጋሚ ሓቲቱ ስጋብ ሕጂ ግና ከምዘይተዓወተ ንቢቢሲ ገሊጹ።
ብድሕሪ`ዚ መረረ ምቕራብ፡ ኣፈኛ ፌስቡክ፡ ኣንጻር ዓመጽ ክንቃልስ ሓላፍነትና ኢዩ፡ ነቲ ኩነት ደው ንምባል ድማ ምስ ናይ በርጌስ ማሕበራትን ካልኦትን ብምትሕብባር ንሰርሕ ኣሎና ክብል ንቢቢሲ ሓቢሩ።
እቲ ኣብዚ ጉዳይ ንገብሮ ምክትታል ቀጻሊ ኢዩ፡ ቢቢሲ ድማ ነዚ ጉዳይ ናባና ብምምጽኣ ነመስግን ኢሉ።


text:
ጥምረት ተቃውቲ ኢትዮዽያ ዝኾነ መድረኽ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ፣ኢህወዴግ ንዓቀን ደርቂ ዘስዐቦ ጉድኣት ብንፁር ንማሕበረ-ሰብ ዓለም ከፍልጥ ፀዊዑ። ሕርሻ ዝመርሖ ፖሊሲ ኢህወዴግ ንሚልዮናት ንደርቂ ኣቃሊዕዎም‘ሎ ክብል ከሲሱ።
መድረክ ኣብ ናይ ሎሚ መግለፂኡ፣ኣብ‘ታ ሃገር ብጠንቂ ዝተጋፈሐ ደርቂን ዝናብ ደንጉዩ ስለዝጀመረን ቀልጢፉ ስለዘቋረፀን፣ዝተፈጠረ ሓምላይ ጥምየት
ካብ ዓይኒ ህዝቢ ኢትዮዽያን ዓለም ተከዊሉ ፀኒሑ‘ዩ ኢሉ ይኸስስ።
ኣባል ኣመራርሓ መድረኽ ኣቶ ገብሩ ገ/ማርያም ክዛረቡ ከለው ”ኣብ ደቡብ ኢትዮዽያ ብደርቂ ዝተጠቅዑ ሰባት 785 ሽሕ ኮይኖም እናሃለው፣ መንግስቲ ግና እቲ ኣሃዝ ናብ 280 ሽሕ ምንካዩ፣እቲ ህዝቢ ሓገዝ ንከይረክብ ዝዓንቀፈ ስለዝኾነ ዘጉሂ‘ዩ” ኢሎም።
መንግስቲ ከምዝብሎ፣በዝሒ ቀለብ ዕለት ዝፅበዩ ኣዝዩ ንሂሩ‘ሎ።በዝሒ ተሓገዝቲ ንምሕባእ ዝተገብረ ፃዕሪ‘ውን የለን።ፕሮፈሰር በየን ዼጥሮስን ካልኦት ኣመራርሓ መድረኽ ግና ብብርቱዕ‘ዮም ዝቃወምዎ።
ዶ/ር በየነ ዼጥሮስ ዝተሓብአ ደርቂ ኣሎ ኢና ንብል ዘለና ክብሉ ከለው፣ ኣቶ ገብሩ ገ/ማርያም ብወገኖም ሞተር ኢኮኖሚ ኮይኑ ዘሎ ሕርሻ ዝመርሖ ፖሊሲ ውፅኢቱ ንሪኦ ኣለና።ሚልዮናት ተራእዩ ብዘይፈልጥ ኣገባብ ንጥምየት ኣቃሊዕዎም‘ሎ ኢሎም ይብል ፀብፃብ መለስካቸው ኣምሃ።
ኢህወደግ ንመጠን ደርቂ ኣብ ኢትዮጵያ ንማሕበረ-ሰብ ዓለም ከፍልጥ መድረክ ፀዊዑ
ፖሊሲ ሕርሻ ኢትዮጵያ ፈሺሉ እዩ'ውን ይብል
ጥምረት ተቃውቲ ኢትዮዽያ ዝኾነ መድረኽ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ፣ኢህወዴግ ንዓቀን ደርቂ ዘስዐቦ ጉድኣት ብንፁር ንማሕበረ-ሰብ ዓለም ከፍልጥ ፀዊዑ። ሕርሻ ዝመርሖ ፖሊሲ ኢህወዴግ ንሚልዮናት ንደርቂ ኣቃሊዕዎም‘ሎ ክብል ከሲሱ።


text:
Radio Erena: 22 February 2018
ኣብ ወርሒ ሕዳር 2017 ካብ ስልጣኑ ዝተኣልየ ፕረዚደንት ዚምባብዌ ነበር ሮበርት ሙጋበ፣ መበል 94 ዓመተ ልደቱ ብጽምዋ ጸምቢሉ።
ኣብ ዕለተ ልደቱ ሃገራዊ በዓል ብምእዋጅ፣ ብሚልዮናት ዶላራት ዝማዕረገ ጽምብል ብምክያድ ዝፍለጥ ሮበርት ሙጋበ፣ ትማሊ 21 ለካቲት መበል 94 ዓመቱ ኣብ ዝመልኣሉ፣ በዓልቲ ቤቱ፣ ደቁ፣ ኣዝማዱን ናይ ቀረባ ኣዕርኽቱን ጥራይ ከምዝተረኽቡ ማዕከናት ዜና ካብ ሃራረ ሓቢረን።
እንተኾነ ሙጋበ ነታ ኣብ ዘመነ ስልጣኑ ዘተኣታተዋ፣ ኣብ 21 ለካቲት እትጽንበል ሃገራዊ በዓል፣ ትማሊ ተኸቢራ ከምዝወዓለት ተፈሊጡ።
ይኹን’ምበር፣ እታ ዕለት ሃገራዊ በዓል ኮይና ዝተኸብረትሉ ምኽንያት፣ ዕለት ልደት ሮበርት ሙጋበ ንምጽንባል ዘይኮነ፣ መዓልቲ መንእሰያት ዚምባብዌ ስለዝኾነት’ያ ክብሉ ሰበ ስልጣን ዚምባብዌ የረድኡ።
ን37 ዓመታት ንዚምባብዌ ዝመርሐ ሮበርት ሙጋበ፣ ብሰራዊት እታ ሃገር ካብ ስልጣኑ ድሕሪ ምእላዩ፣ ኣብ ከተማ ሃራረ ኣብ ዝርከብ መንበሪ ገዝኡ ሓለዋ እናተገብረሉ ይነብር ከምዘሎ ይግለጽ።


text:
እዝጊ ይምሓርካ ዘይበሃል ሕማም!
ረድኢ መሓሪ /ኣለና
4 መስከረም 2016 ቶሮንቶ
ቀዳማይ ክፋል
“ሸውዓተ ዓመተይ ምስ’ዛ ቋሕማም፡ እዝጊ ይምሓርካ ዘይበሃል ሕማም!” ዝበሎ ኣዝማሪ፡ ንከምዚ ሎሚ ኣብ ደምበ ተቓውሞ ዘሎ ሕዱር ሕማም ይመሳሰል። ሕማቕ ዘመንሲ፡ በዓል ጋዕሳ ኣለዋ። ኣንቱም ሰባት! ጽንሕ ኢልና’ኸ እንታይ ኢና’ኾን ክንርኢን ክንሰምዕን? እዚ ሎሚ ኣብ ዲያስፖራ ብዘለዉ ኣዝዮም ውሑዳት ተቓለስቲ መሰል መንእሰያት ዝካየድ ዘሎ ኣዕናዊ ተግባራት ዘየዛርብ ኣይኮነን። ንስርዓት ኢሳይያስ፡ ክዳን ህግደፍ ለቢሶም ካብ ዝሰርሑሉ ዘለዉ፡ እንተስ ብፍላጥ፣ እንተስ ብዘይ ፍላጥ፡ እቶም ናይ ተቓወምቲ ማልያ ተኸዲኖም ዝሰርሑሉ ዘለዉ የኽስብዎ። ምኽንያቱ ፖለቲካ ህግደፍ ን25 ዓመታት ከም ብዕሪር ተሓይኹ ስለዝኣረገ፡ ሎሚ ብስም ህግደፍ ልመናን ትኳቦን ኣብቂዑ ኢዩ።
ሕማም ደምበ ተቓውሞ፡ እዝጊ ይምሓርካ ዘይበሃለሉ ሕማም ስለዝኾነ፡ ብዙሓት ከምዚኣቶም ዝኣመሰሉ መናፍቓን ንክኣትዉዎ ዝቐለለ ኢዩ። ወፍሪ’ዞም ውሑዳት መናፍቓን፡ ካብ መንበረ ኢሳይያስ ባርኾት ዝረኸበ ተካል ወጅሁ ወፍሪ ኢዩ። ንብዙሓት ሰባት መንገዲ ገዲፎም ናብ ጓል መንገዲ ንክኸዱ ከኣ፡ ይደፋፍእ ኣሎ። እዞም ሰባት፡ ቅድሚ ኩሉ ዝደረስዎ መጽሓፍ፡ ምንሻው ንገድሊ ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ ዝነበረ። ምንሻው ንገድሊ ኤርትራ፡ ብቀንዱ ምንሻው ንክብርታትን መንነትን ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ። ገድሊ ኤርትራን ህዝቢ ኤርትራን፡ ክልተ ዘይፈላለዩ ተምሳላት ናይ ሓደ ቅርሺ ኢዮም።
ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ፡ ከም መሸላ ኮደን፡ ኣብ መንጎ መጥሓንን መዲድን ተቐርቂሩ ይጠሓነሉ ኣብ ዘሎ ዘስካሕክሕ ግዜ፡ ዘይሃገራዊ መዝሙር እናዘመርካ ንህንጻታት ሃገራውነት ምዕናው፡ ሰዓቱ ምስ ኣኸለ ምትሕስሳብ ክግበረሉ ዝግባእ ዕዳ ኢዩ። ጥሩምባ’ዞም ሰባት ቀጺሉ፡ ንምግዳል ስለ ናጽነት፡ “ሽፍትነት” ኢሎም ኣጠሚቖሞ። ከይሓፈሩ፡ ንሕልንኦም ትሕቲ መሬት ደፊኖም፣ ስንኩላንን ስዉኣትን ንኢሳይያስ ኢሎም ኢዮም ዋጋ ከፊሎም ክብሉ ኣብ ፓል ቶካት መዲሮም። “ዘይሓፍር ሞይቱስ፡ ኣቃብሩና” ዝበሃል ከምዚ ኢዩ።
እቶም ነዚ ኣዕናዊ ስራሕ ዝተተሓሓዝዎ ኣዝዮም ውሕዳት ኢዮም። ግን ከኣ ብዙሓት ለውጢ ንምምጻእ ኣብ ዘሎ ጉዕዞ ተስፋ ዝቖረጹ፡ መኣዝኖም ዝሰሓቱ፡ ኣብዚ ህዝቢ ኤርትራ ዝሓኹሮ ዘሎ ኣኽራናት ሳሕል ዝመስል ሓያል ዓቐበት ዝተሓለሉን ዝላህልሁን መንእሰያት፡ /እንኮላይ ዓበይቲ/ ዋግዋጎ ብርሃን ክርእዩ ዘይከኣሉ ክስዕብዎ ንርኢ ኣለና። ብዓቢኡ፡ እዚ ናይ ሎሚ መንእሰይ ናይ ቋንቋን ባህሊን ዘኽታም ኢዩ እንተበልኩ፡ ምግናን ኣይኮነን።
ኣብ ቋንቋ ትግርኛ “ሽፍታ” እንታይ ማለት ኢዩ ተባሂሎም እንተዝሕተቱ፡ እንታይ ምመለሱ? ኣብ ዝርዝራት ቋንቋ ክኣቱ ኣይኮንኩን፡ ግን ኣብ ሕቑፊ ህዝቢ ማሚቑ ዝሓድር ሽፍታ፡ ብመዳፍዕን ታንክታትን ኣንጻር ሓያላት ፊት ንፊት ዝዋጋእ ሽፍታ፡ ብዲፕሎማሲን ሚድያታትን ዝሰርሕ ሽፍታ፣ ታሪኽ ዝሰርሕን ዝስንድን ሽፍታ፤ ኣብዛ እንነብረላ ዘለና ግሎብ ኣይተራእየን።ኣብዚ ፈያር ደምበ ተቓውሞ፡ እዋሓስ! አግብእ፡ ኢልካ ትማጎተሉ ባይታ ስለዘየለ ከኣ፡ ኩሉ ከከም ዝመስሎ ንክኸይድ እቲ ባብ ክፉት ኢዩ። እዝጊ ይምሓርካ ዘይበሃል ሕማም፡ ለካስ ከምዚ’ዩ። ‘ጤል ክንገዝእ ኢና’ ኢሉ ሰብኣይ፣ ደሓር ‘ድሕሪ መጥሓን ክንኣስራ ኢና’ ወሲኹ። ሰበይቲ ብግዲኣ፡ ‘ብድሕሪ መጥሓን ትኣስርዋ ሹት!’ ኢላ ፈኪራ ይበሃል። ሎሚ ድማ፡ ኣብ ቅድሜና ንዝተኾደመ ቀራን ስርዓት፡ ካብ ኣባይትና ዝሰጎጎና፡ ካብ ሕብረተሰብና ዘርሓቐና ሰይጣናዊ መንግስቲ ህግደፍ ኣወንዚፍና፡ ናብ ቤላ ቤለው ኣቲና። ”ምስ ሕሱም ኣይትቑጸር ስንቅኻ፡ ቅድም ተሰከመን ደሓር ከኣ በርኩተን ይብለካ” ከም ዝበሃል፡ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ፍልም 70ታት፡ ስንቁ ምስ ሕሱም ሰብ ኢዩ ቋጺሩ። እቲ ሕሱም ሰብ ከኣ ንመራግእቲ ደቀባት እናሸረበ፡ ምስኡ ዝሰማምዑ ተዃሉን ሕሱማትን ሰባት ኣኻኺቡ ንጥፍኣትና ተማህሊሉን ሰሪሑን ኢዩ። እዝጊ ይምይምሓርካ ዘይበሃል ሕማም፡ ካብዚ ዝኸፍእ ኣይኮነን። ኣብ ኤርትራ ታሪኽን ቅርስታት ባህሊን ይዘናበል ኣሎ። እዚ ድማ ኮነ ተባሂሉ ንታሪኽ 30 ዓመታት ገድሊ ህዝቢ ንምምርሳሕ ዝግበር ዘሎ ወፍሪ፡ ካብ ቀረባን ርሑቕን ዝከታተልዎ ዋናታት ኣለዉዎ።
እዞም ንስዉኣት ዝኸሓዱን ባንዴራ ዘንደዱን ኣብ ረርእሶም ንዘሎ ቴፕ /ናስትሮ/ ንድሕሪት መሊሶም /ጉዕዞ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ 50ታት፡ 60ታት፡ 70ታትን ድሕሪኡን/ ንዝነበረ ላህመት ታሪኽ ኤርትራውያን ንክድህስስዎ ክመኽሮም ምደለኹ። ዓሻ በጊዕ ምስ ተኹላ ዕርክነት! ህዝቢ ኤርትራ ምስቲ ቆርበት ኤርትራውያን ዝተጎልበበ ዲያብሎሳዊ ኢሳይያስ፡ ንነዊሕ ዓመታት ተላፊኒ። እዚ ብናጽነት ኤርትራ ዝተጣዕሰ ተመን፡ ንመዋእሉ ህዝቢ ኤርትራ ንምብታን፡ እቲ ኩሉ ደቂ ኤርትራ ዝሰርሕዎ መስተንክር ታሪኽ ናይ በይኑ ስራሕ ከም ዝኾነ ንምምሳል፡ ብዘይ ድቃስ ዝሰርሐ ኣዝዩ ሓደገኛ ሰላዪ ኢዩ።
ኣብ ስርዓት ህግደፍ፡ ነውሪ፡ ንስነ-ምግባር ዝኾኺ ወይ ዒብ ዝበሃል ነገር የለን። ኢሳይያስ፡ ዕድመ ስልጣኑ ንምንዋሕ፡ ንዝመረጾም ሰባት ኣዋፊሩ፡ ንገድሊ ኤርትራ ኣናሽዉ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ጽረፉ፡ ንባንዴራ ኣቃጽሉ፡ ኣብ መንጎ ክርስትያንን ኣስላምን ሓዊ ኣሳውሩ፡ ኣብ መንጎ ኣውራጃታት ምትፍናን ከም ዝፍጠር ግበሩ ኢሉ ከውፍር ምንም ዘሕንኾ ነገር የለን። ቀሺ ንምእመናን ምንጋር ኢዩ ስርሑ። ደድሕሪ ሰባት እናኸደ ሓጥያት ከይገብሩ ክሕልዎም፡ ኣፎም ክፉእ ንከይዛረቡ ልጓም ክገብረሎም ግን ኣይከኣልን ኢዩ። ንሕና፡ እዞም ኣብቲ ረመጨት ጉዕዞ ገድሊ ምስ ህዝባዊ ግንባርን ምስ ኢሳይያስን ዝነበርና፡ ብዛዕባ መንነትን ታሪኽን’ዞም ሰባት ብተደጋጋሚ ነጊርና ኢና። ህዝቢ ከም ደቂ ዛግራ ይበታተን ኣሎ፡ ሃገር መኣዝኑ ናብ ዘይፍለጥ ረግረግ ትሽከል ኣላ፣ ናይ መጻእቲ ወለዶታት ኤርትራ ገመድ ዕትብቲ ታሪኽ ንክብተኽ ምሽብሻብ ይግበር ኣሎ። እዝኒ ዘለዎ ይስማ፡ ዓይኒ ዘለዎ ከኣ ይርአ!
ዓወት ንህዝቢ ኤርትራ፡
ሞት ክናና ንኢሳይያስ!
ይቕጽል …


text:
ኢትዮጵያ 7 ሓለፍቲ ኣህጉራዊ ትካላት ክትሰጉግ ወሲና2021-10-01 07:42:19 Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ Published in EPDP News Read 174 times
- font size decrease font size increase font size
መንግስቲ ኢትዮጵያ ሸውዓተ ሓለፍቲ ኣህጉራዊ ትካላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ውሽጢ 72 ሰዓታት ካብ ሃገሩ ክወጹ ብመንገዲ ሚኒስትሪ ወጻኢ ጉዳይ ናይታ ሃገር ከም ዝኣዘዘ ናይታ ሃገር መንግስታዊ ማዕከናትን ዝተፈላለያ ትካላት ዜናን ሓቢረን። መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ብዝምልከት ብ30 መስከረም 2021 ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ ነቶም ካብ ሃገሩ ንኽወጹ ዝኣዘዞም ኣብ ዝተፈላለየ ጽፍሒ ሓላፍነት ኣብ ኢትዮጵያ ክሰርሑ ዝጸንሑ ሓለፍቲ ኣህጉራዊ ትካላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያዊ ጉዳያት ኢድ ብምእታው እዩ ከሲስዎም።
እቶም ካብ ኢትዮጵያ ንክስጎጉ ዝተወሰኖም፡ 1) ኣቶ ግራታ ለይቲ፡ ምክትል ሓላፊ ምውህሃድ ሰብኣዊ ረዲአት ቤት ጽሕፈት ምውህሃድ ጉዳይ ሰብኣዊ ረዲአት 2) ወይዘሮ ኣደል ኮዶር ወኪል ዩነሰፍ ኣብ ኢትዮጵያ 3) ወይዘሮ ጋዳ ኢልታሂር ሙዳዊ ግዝያዊ ምክትል ኣተሓባባሪት ኣብ ቤት ጽሕፈት ሰብኣዊ ረዲአት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያ 4) ኣቶ ክወሲ ሳንኩለተ ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ናይ ሰላምን ዕቤትን ኣማኻርን ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ረዲአት ኣተሓባባርን 5) ኣቶ ሰይድ መሓመድ ሄርሲ ምክትላ ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ምትሕብባር ሰብኣዊ ረዲአት ኣብ ኢትዮጵያ 6) ኣቶ ሶኒ ኣኑግብላ ተቖጻጻሪ፡ ጸብጻብ ሓጋዝን፡ መራሒ ጋንታ ቤት ጽሕፈት ላዕለዋይ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ኣብ ኢትዮጵያ 7) ወይዘሮ ማርሲ ቪጎዳ ሓላፊት ቤት ጽሕፈት ምውህሃድ ረዲአት ኣብ ኢትዮጵያ እዮም።
ኣብ ሕቡራት ሃገራት ሓላፊ ሰብኣዊ ረዲአት ማርቲን ግረፊት ንስጉምቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብትሪ ነቒፎም፡ እዚ ነቲ ኣጋጢሙ ዘሎ ኣዝዩ ሓያል ጥሜት ዘጋድድ ምዃኑ ብምጥቃስ እቲ ተግባር መንግስቲ ኢትዮጵያ ረዲአት ዝቐርበሉ ዕድል ይዓጹ ከምዘሎ ዘርኢ ምዃኑ ገሊጾም። ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒዮ ጎተሬዝ ብወገኖም እቲ ውሳነ ምስ ሰምዑ ኣዝዩ ከም ዝደንጸዎም ጠቒሶም፡ ኩሉ ናይ ሰብኣዊ ረዲአት ተግባራት፡ ብመንጽር ሰብኣውነት፡ ርትዓውነት፡ ብዘይሻራነትን ናጽነትን ከም ዝካየድ ጠቒሶም። ምስዚ ኣተሓሒዞም ከኣ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብዚ እዋንዚ ሕቡራት ሃገራት፡ መግቢ፡ መድሃኒት፡ ማይን ንጽሬት ዘድሊ ነግራትን ምቕራብ ዝርከቦ ህጹጽ ህይወት ናይ ምድሓት ተግባራት የካይድ ከም ዘሎ ሓቢሮም፡ ኣብቶም ኣብዚ ተግባር ተዋፊሮም ዘለዉ ሰራሕተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዘለዎም እምነት ዕዙዝ ምዃኑ ኣመልኪቶም።
ኣብ መወዳእታ ከኣ ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ጸገም ዘሎ ህዝቢ ክሕግዝ ድልዊ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ እዚ ከኣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰራሕተኛታት ረዲአት ግቡእ ተግባራቶም ክፍጽሙ ከፍቅደሎም ይግበኦ ዝብል ኣብ ግምት ብምእታው ምዃኑ ገሊጾም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብሓፈሻ ኣብ ዝተፈላለዩ ኩርነዓት እታ ሃገር፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ትግራይ ክሳብ ሞት ዘብጸሓ ከቢድ ሓደጋ ጥሜት ኣብ ዘጋጠመሉ እዋን ነዚ ስጉምቲ ብምውሳዱ ብዝተፈላለዩ ወገናት ይኹነን ኣሎ።


text:
ቃል ሓዘን
ሓውና ፍቓዱ ልጃም ብዝሓደሮ ናይ ሓጺር ግዜ ሕማም ብዕለት 13 ጥሪ 2011 (January 13, 2011 ) ኻብዚ ዓለም ብሞት ተፈልዩ። ፍቕዱ ብተፈጥሮኡ ኩሉ ግዜ ሕጉስ ፈታው ሰብ ፈታው ጽቡቕ ስለዝነበረ ዝበዝሕ ግዜኡ ኣብ ሰብ ምሕጋዝን ምትሕብባርን የጥፍኦ ነበረ። ዝኾነ ሽግር ዘጋጠሞ ሰብ ድማ ሓገዝን ምኽርን ንምርካብ ናብ ፍቓዱ ዘይውከስ ሰብ ኣይነበረን። ንሱ ከኣ ወገን ይኹን ዓለት ከይፈለየ ክእለቱ ንዘፍቀዶ ኩሉ ከይተገበዘ ንኹሉ ህዝቢ ብዘይ ኣዳላው ዝሕግዝ ዝነበረ ብህዝቢ ሳን ሆዘን ከባቢኣን ኣዝዩ ፍትው ዝተመስገነ ሰብ ዝነበረ እዩ። ከምቲ ሰብ ዝፈትዎ ፈጣሪ እውን ስለዝፈተዎ ናብ እዱ ጠርኒፉዎ ኣሎ’ሞ መንግስተ ሰማያት የዋርሶ እንዳበልና ጸሎትና ነብጽሓሉ።
ፍቓዱ ብዕለት 29 ጥሪ 2011 ኣብ ከረን ኣብ ጎድኒ ወላዲኡ ብዓብይ ክብሪ ናይ ቀብሪ ስነስዓት ተፈጺሙሉ።
ምስጋና
ብምኽንያት ሞት በዓል ቤተይ (ቃል ኪዳነይ) ፍቓዱ ልጃም ንዝተገብረለይ ምትሕብባር ፤ ሓገዝን ምጽንናዕን ፤ ካብ ግዜ ሕማሙ ኣትሒዝኩም ናብ ሆስፒታል ይኹን ናብ ገዛ ምስ’ቲ ኩሉ ዕማማትኩምን ናብራኹምን ደኺምና ከይበልኩም ብዘይ ዕረፍቲ እንዳተመላለስኩም ብጉልበትኩም ይኹን ብገንዘብኩም ፤ ብፍላይ ከኣ ኣብ ትሕቲ እግዝኣብሄር ሂወቱ ንምድሓን ፍሉያት ሽማግለ መዚዝኩም ንዝተጓየኹም ርህሩህን ሰናይን ተግባርኩም ካብ ልቢ የመስግነኩም።
ካብ ርሑቕ መጺእኩም በኣካል ንዝተሳተፍኩም ፤ ብተለፎን እንዳደወልኩም ንዘጻናናዕኩምኒ ፤ ክሳን መወዳእታ ናይ ቀብሩ ስነ ሰርዓት ብጽቡቕ ንኽፍጸም ዝተሓባበርኩምን ዘማዕረኩምን ፈተውትን ኣሕዋትን ኣሓትን ብስመይን ብስም ቤተሰበይን ኮይነ ሕሱም ኣይትርከቡ ፤ የቐንየለይ ክብረት ይሃበለይ ኢድኩም ኣብ ጽቡቕ ተፈደይዎ እንዳበልኩ ምስጋናይ ይብጻሕኩም።
ወ/ሮ ሓንጻ ናቡተ ምስ ጓለይ ጁልያን ፍቓዱን ምስ ኩሎም ቤተሰብ ብሓባር


text:
አስተንትኖ ቃል አምላኽ ታኅሣሥ – 9.2017
ኣቦና አብ ሰማያት ትነብር . ……….
ሰላም ንዓኪ ኦ ማሪያም ………..
ስብሓት ንአብን ንወልድን …………: :
ኢሰ.30.35,10.1,6-8
ማቴ.9:19-21,23-26
“አቱም አብ ጽዮን፥ አብ ኢየሩሳሌም እትነብሩ ሕዝቢ፥ ድኅሪ ደጊም አይክትበኽዩን ኢኹም። እግዚአብሔር ርኅሩኅ ስለዝኾነ ኺረድአኩም፥ ደሊኩም ናብኡ ኸተእውዩ ኸለኹም ኪሰምዓኩመዩ እዩ። እግዚአብሔር ከአ ነቲ አብ ምድሪ ዝዘራእክምዎ ዘርኢ፥ ስናም ሂቡ ኸም ዝዓቢ ኺገብሮ እዩ። እንጌራ እቲ ኻብ ምድሪ ዚርከብ እኽሊ ድማ ጥዑምን አኽልትርፍን ክኸውን ኢዩ”።
ኢሳይያስ አብዚ ናይ ሎሚ መልእኽቱ ብዛዕባ ሕያውነትን ምሕረትን እግዚአብሔር አምላኽ ይዛረብ። እቲ ምሕረቱ፡ አብቶም ብልብን ብቅንዕናን፡ አብቲ ሓቀኛ ፍርዱ ዝእመኑ፡ ጸጋታቱ ከምዘፍስስ ይምህር። እምነት ዝመልኦ ንብዓት፡ ገዓር፡ አውያት ወዲ ሰብ፡ ሓደ ናይ ጣዕሳ ምልክት ኢዩ። ጣዕሳ ናይቲ ዝገበርካዮ ሓጢአት። ስለዚ በዚ አገባብ እዚ ናብቲ ምንጪ ወይ ሓቀና ትምህርቲ እግዚአብሔር አምላኽካ ክትምለስ ንዘለካ ድልየትን ሃረርታን ትገልጽ። አምላኽ ከአ በቲ ርሕሩሕ ባህሪይኡ ይሰምዓካን ይምልሰልካን። እቲ ጸጋታቱ ከአ አብ ኩሉ ናይ ሕይወትካ ማለት መንፈሳዊን ስጋዊን ይሽልመካ። ዝናብ ንዘርእኻ፡ ጽሩይ ማይ ንእትሰትዮ፥ ወርሕን ጸሓይን መንገዲካ ዘብርሁልካ – ኮታስ ኩሉ ቁስልኻ ከምዘሕውየልካ ሎሚ ኢሳይያስ ይምህረካ። ስለዚ ናብ ውሽጥና አቲና ንነብስና ሓንሳብ ንሕተታ። እዚ ኩሉ ጸጋታት አምላኽ አብ ሕይወተይ ክፈስስ እንታይ ክገቢር አለኒ፧ ንበላ።
አብዚ ናይ መዓልቱ ወንጌልውን እንተመጻና ነዚ ሓቂ እዚ ኢዩ ዝገልጽ። “ብዙሕ ሕዝቢ ምስ ረአየ ፥ ጋሳ ከምዘይብለን አባጊዕ፥ ግፋዓትን ፋሕ ዝበሉን ነበሩ እሞ ራኅርኃሎም” ይብለና። እግዚአብሔር አምላኽና ርሕሩሕ አምላኽ ኢዩ ። ብምሕረቱ ሃብታም አምላኽ ኢዩ ዘለና። አብ ምሕረቱ ብምእማን ናብኡ ንመለስ ። ንሱ ሓኪምና ኢዩ ክንሕከም ከአ ናብኡ ንቕረብ።
ዝኸበርኩም አሓዋት አሓት ብክርስቶስ፤ ጎይታና መድኃኒና ኢየሱስ ክርስቶስ ንሓዋሪያቱ “እቲ እኽሊ ብዙኅ እዩ፥ ዓየይቲ ግና ውሑዳት እዮም። ስለዚ ነቲ ጎይታ እኽሊ ንእኽሉ ዓየይቲ ኺልእከሉ ለምንዎ” ክምዝበሎም ሎሚ ብዝያዳ እግዚአብሔር ብሓቂ ንወንጌል ተቀቢሎም ንሓዋት ቃል ሕይወት ዘበስሩ ዕጡቃት ሓዋሪያት ክሰደልና ንለምኖ። ቤተክርስቲያን እዚ የድሊያ አሎ። አብዚ ዓለም እዚ ተልእኮአ ቤተክርስቲያና ንዓና ንክርስቶስ ንክተፍልጠና ኢዩ። ክነፍቅሮ ክነገልግሎ። በዚ ምክንያት ንሕናውን ነፍሲ ወእክፍና፡ ከምቲ ክርስቶስ ነቶም ዓሰርተ ክልተ ንሓዋሪያቱ ዝለአኾም፡ ንሕናውን ብጥምቀትና ተልእኮ ከምዘለና አይንዘንግዕ። ነቲ ዝተቀበልናዮ ሓቂ፡ ቃል ሕይወት ነሕዋት ንአውጅ። ስለዚ ብፍላይ እዚ ግዜ እዚ ብዛዕባ ክርስቲያናዊ እምንነትናን መንነትናን እነስተንትነሉ ግዜ ኢይ። ብዙሕ ግዜ ንደክም፡ ንወድቕ፡ ተስፋ ንቖርጽ – እግዚአብሔር ግና አባና እምነት አለዎ፡ ነቲ ቃሉ ብተግባርናን ብቃልናን ክነብሮን ክንሰብኮን። እግዚአብሔር ነዚ ይሓግዘና። አሜን!
Aba Hagos Tesfagbir


text:
Radio Erena: 04 August 2016
ሓይልታት ጸጥታ ኤርትራ፣ ብዘይሕጋዊ ንግዲ ንዝተጠርተሩ ክልተ ተወላዶ ብሄረ ራሻይዳ ኣብ ከባቢ ተሰነይ ከምዝቐተሉ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
እቶም ብዘይሕጋዊ ንግዲ ዝተጠርጠሩ ክልተ ተወላዶ ብሄረ ራሻይዳ፣ ካብ ከባቢ ተሰነይ፣ ሓይልታት ጸጥታ ኤርትራ ክሕዝዎም ኣብ ዝገበርዎ ጻዕሪ፣ ክሃድሙ ኣብ ዝፈተንሉ እዋን ከምዝተቐትሉ እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ የረድእ።
ኣብ ዶባት ኤርትራን ሱዳንን ዝፍጸም ዘሎ ዘይሕጋዊ ንግዲ፣ ምስግጋር ስደተኛታትን ገንዘብን ካብ ቁጽጽር ክልቲኦም መንግስታት ወጻኢ እናኾነ ኣብ ዝመጸሉ ዘሎ እዋን፣ መንግስቲ ኤርትራ ኣብቲ ከባቢ ተደጋጋሚ እዋን ጽዑቕ ሓለዋን ተፍትሽን ከምዘካየድ ዝፍለጥ’ዩ።
ብዘይካ’ዚ’ውን ካብ ኣስመራ ክሳብ ከባቢ ተላታ ዓሸር ኣብ ዘሎ መስመረ ብውህዱ ትሽዓተ ናይ ሓለዋን ተፍትሽን ነቑጣታት ኣቑሙ ከምዘሎ እቶም ምንጭታት ኣፍሊጦም።
ኣብ ዶባት ኤርትራን ሱዳንን ብሰንኪ ዝፍጸም ዘሎ ዘይሕጋዊ ንግዲ፣ ምስግጋር ስደተኛታትን ገንዘብን፣ መንግስቲ ኤርትራ ባጤራ ናቕፋ ክሳብ ምቕያር ከምዝበጽሐ ብሰፊሑ ዝዝረበሉ’ዩ።
ኣብ ዞባ ከሰላ ዝነብሩ ዘይሕጋውያን ነጋዶን ኣሰጋገርቲ ደቂሰብን ደላሎን ኣብ ኢዶም ዝነበረ ኣማኢት ሚልዮናት ናቕፋ ብሕጋዊ መንገዲ ኣብ ባንክታት ኤርትራ ብሃድሽ ባጤራ ክቕይርዎ ከምዘይክኣሉ ኣብቲ እዋን’ቲ ብሰፊሑ ተገሊጹ’ዩ።
ምስዚ ብዝተኣሳሰር፣ ምምሕዳር ምብራቕ ሱዳን ዞባ ከሰላ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ቀጻሊ ዝርርባት ከምዝነበሩ ይዝከር።
40 ሚእታዊ ካብ ባጤራ ናቕፋ ንኽቕየር ከምዘይተመልሰ ሚኒስተር ፋይናንስ ኤርትራ ኣቶ ብርሃነ ሃብተማርያም ምስ ቢቢሲ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መጠይቕ ኣረጋጊጹ’ዩ።
መብዛሕቱ እዚ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ተወኒኑ ዝተባህለ ገንዘ፣ ካብ ናይ ኮንትሮባንዳ ንግዲን ዘይሕጋዊ ምስግጋር ስደተኛታት ዝተረኽበ ምስ ምዃኑ፣ መንግስቲ ኤርትራ ነዚ ንምግታእ ምስ ሱዳን ኣብ ዘዳውብ ከባቢታት ጽዑቕ ምክትታል፣ ተፍትሽን ሓለዋን ኣብ ምክያድ’ዩ ዝርከብ።
ይኹን’ምበር፣ መዓልታዊ 10ታት ኤርትራውያን በዚ ዶባት እዚ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ ሱዳን ይስደዱ ምህላዎም ዝተፈላለዩ ጸብጻባት የመልክቱ።
===============================


text:
Radio Erena: 15 January 2015
ኣብ የመን ዝመደበሩ ጉጅለ ኣልቓዒዳ ናይቲ ኣብ ፓሪስ ዝተኻየደ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ሓላፍነት ከምዝወሰደ ብወግዒ ኣፍሊጡ።
እቲ ጉጅለ ትማሊ ሮቡዕ ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ፣ ነቲ 12 ሰባት ዝቀተለ ኣብ ቤት ጽሕፈት ሓንቲ ጋዜጣ ዝተፈጸመ ከምዝተፈጸመ ድሕሪ ምርግጋጽ፣ ነቲ ትእዛዝ ብቐጥታ ካብ ላዕለዋይ ሓላፊ ኣልቃዒዳ ዝኾነ ኣይመን ኣልዛዋሂሪ ከምዝተዋህቦ ገሊጹ።
ነቲ መጥቃዕቲ ዘካየዱ ናይ ዓረብ መበቖል ዘለዎም ክልተ ፈረንሳውያን ኣሕዋት፣ ኣብ የመን ወትሃደራዊ ስልጠና ከምዝወሰዱ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ፈረንሳ ኣቐዲሙ ምግላጹ ዝዝከር’ዩ።
ፈረንሳ ነቲ ከም ምግሃስ ሉኣላውነታ ዝገለጸቶ ሽበራዊ መጥቃዕቲ፣ እንታይ ዓይነት ግብ መልሲ ክትህበሉ ምዃና ካቢነ ሚኒስተራት ህጹጽ ኣኼባታት ኣብ ዘካይድሉ ዘለዉ እዋን’ዩ ኣብ የመን ዝመደበሩ ኣልቓዒዳ ናይቲ መጥቃዕቲ ሓላፍነት ከምዝወስድ ብወግዒ ዝገልጽ ዘሎ።
ካብ የመን 28 ኪሎሜተር ጥራይ ርሒቑ ኣብ ዝርከብ ከባቢ ወደብ ጅቡቲ፣ ገዚፍ ወትሃደራዊ መዓስከር ዘለዋ ፈረንሳ፣ ኣብ ልዕሊ’ቶም ኣብ የመን ዝመደበሩ ጉጅለ ፍሉይ ወትሃደራዊ ስርሒታት ከተካይድ ተኽእሎ ከምዘሎ’ውን ሓያሎ ወትሃደራውያን ተንተንቲ ይጠቕሱ።
ኣብ ካልእ ተመሳሳሊ ዜና፣ ኣብ ናይጀርያ ዝካየድ ዘሎ ተደጋጋሚ ሽበራዊ መጥቃዕቲ፣ ንመንግስቲ እታ ሃገር ካብ ቁጽጽሩ ወጻኢ እናኾነ ይመጽእ ምህላዉ ተሓቢሩ።
ኣብታ ሃገር ኣብዚ ዝሓለፈ ሰሙን ጥራይ ኣርባዕተ ዝኸውን ሽበራዊ መጥቃዕታት ክካየድ እንከሎ ብውሕዱ 32 ሰባት’ውን ተቀቲሎም ኣለዉ።
ናይጀርያ ነቲ ካብ ቁጽጽራ ወጻኢ እናኽዕነ ዝከይድ ዘሎ ብቦኮ ሓራም ዝፍለጥ ጥሩፋት ጉጅለታት ዝፍጸም ዘሎ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ንምቁጽጻሩ፣ ፈረንሳ ካብ እትርከበን ሓያሎ ሃገራት ሓገዝ ትሓትት ምህላዋ ይግለጽ ኣሎ።
ማሕበረ ሰብ ዓለም፣ ኣቱክሮኡ ናብቲ ናይ ፓሪስ መጥቃዕቲ ጥራይ ብምድሃቡ፣ ኣብ ናይጀርያ ዝተኻየደ ተደጋጋሚ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ከምቲ ዝግባእ ቆላሕታን ሸፈነን ከይተዋህቦ’ዩ ሓሊፉ።
=======================================