text:
መንነቶም ዘይተፈልጠ ሰባት፡ ሰኑይ 12 ሓምለ ሰዓት ሰለስተ ወጋሕታ፡ ኣብ ከባቢ ዓላ፡ ባዚት ኣብ ዝተባህለ ቦታ ኣብ ዝርከብ ቤትማእሰርቲ ብዘካየዱዎ ስርሒት፡ 500 እሱራት ኣምሊጦም ከምዘለዉ ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ሒደት መዓልታት ከምዝተኸታተልኩሞ፡ ብዓዋተን መሰልና-ደሊናን ናብ መርበብ ሓበሬታ ኣሰና ዝቐንዐ ዝተወሃሃደ ጸለመን ዘለፋን ክካየድ ቀንዩ ‘ ሎ ። ብዙሓት ሰማዕትን ተኸታተልትን ኣሰናን እተን ወብሳይታትን ከኣ ኣብቲ ጉዳይ ዘለኩም ቅሬታን ሓዘንን ብ ኢ-መይል ቴለፎንን ክትገልጹልና ቀኒኹም። ኣንፈት ናይዚ ጸለመን ዘለፋን ካብ ሓያለ ሰሙናት ኣትሒዝና ኣስተብሂልናሉ ‘ኳ እንትጸናሕና፡ ኣብዚ ህዝብና ኣብ ዓዘቕቲ ህግደፍ ጥሒሉ ሓገዝን ተስፋን ሃንቀው ዝብለሉ ዘሎ መሪርን ከቢድን ግዜ፡ ነቲ ዝርካቡ ገጻት መርበብናን ቀለም ብርዕናን ንቖየቛን ምምልላስን ኣሕሊፍና ክንህቦ ፍቓደኛታት ኴንና ኣይጸናሕናን። ኣብዚ ሰዓት ‘ዚ ‘ውን መርገጺና ኣይተቐየረን።
hr ዝብሃል ዓቢ መንግስታዊ ሚድያ ጀርመን ነቲ ኣብ ፍርናክፈርት ብኤርትራውያን ዝተኻየደ ናይ ተቓውሞ ሰላማዊ ዝገበረሉ ናይ ቴለቭዥን ሸፈነ ተመልከቱ።
ድሕሪ መሪር ኩሉ ጎድናዊ ቃልሲ፡ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብ1991 ብዓውቱ ተዛዚሙ፡፡ ብዛዕባ`ዚ ብዙሓት ጸሓፍቲ ጽሒፎም ተሪኾሚዮም፡፡ ካብ 1991 ክሳብ 2008 ልዕሊ 17 ዓመታት ኮይኑ ኣሎ፡፡ ኣብዚ 17 ዓመታት እዚ ውጽኢት ድኻምናን ፍረ ናጽነትናን ሃገርና ኣብ ኩሉ ሜዳታት ምዕባሌ ከተርኢ ምተገብኤ ኔሩ። እንተኾነ ከምቲ ሓደ ገጣማይ ዝበሎ ናይ ታሪኽ ሓደጋ ኣጋጢሙና ንድሕሪት ገጽና ተመሊስና፡ በሪስና፡ዓኒና፡ ተሰዲድና፡ከም ደቂ ዛግራ ፋሕ ጨንገራሕ ኢልና፡፡
ሰበስልጣን ሊብያ ብዘይካ ‘ቶም ኣብ ምስርታህዝ ዝብሃል ቤትማእሰርቲ ኣሲሮም ዘሳቕዩዎም ዘለዉ 700 ኤርትራውያን፡
ዛጊት ብ UNHCR ዘይተበጽሑ 7 ደቀንስትዮ ዝርከባኦም 53 ካላኦት ኤርትራውያን ኣብ ዳንፉድ ዝብሃል ኣብ በንቓዚ
ዝርከብ ቤትማእሰርቲ ኣሲሮም ምህላዎም እቶም ግዳያት ብቴለፎን ኣብ ዘመሓላለፉዎ መልእኽቲ ኣፍሊጦም።
ኣመሪካ ኣንጻር’ቲ “ናይ ኤርትራ ናይ ውክልና ኢድ ኣለዎ” ኢሎም መራሕቲ ፑንትላንድ ዝዛረቡሉ ዘለዉ ናይ ፑንትላንድ ኩነታት ስጉምቲ ክትወስድ ትሸባሸብ ከምዘላ ጂስካ ኣፍሪቃ ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ ኣብ ዘመሓላለፎ ዜና ኣፍሊጡ።


c: text/html

text:
Monthly Archives: Jul 2020
ርሑስ በዓል ዒድ ኣል ኣድሓ ኣል ቡባረክ ሓ.ደ.ለ
ናብ ኩሎም ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ፡ “ሎሚ ካብ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ንላዕሊ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ የሎን” ቃል ነባር ተጋዳላይ መስፍን ሓጎስ
29 ሓምለ 2020 “ሎሚ ካብ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ንላዕሊ ጸላኢ ህዝቢ ኤርትራ የሎን” ናብ ኩሎም ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ፡ ካብ ውድብ ሓድነት ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ (ሓደለ) ኩሉ ደላይ ፍትሒ ኤርትራዊ ከም ዝፈልጦ: ሎሚ ሃገርና ኤርትራ ኣብ ናይ ሞትን ሕየትን ህሞት ከምዘላ እንሰማማዓሉ ጉዳይ’ዩ ። መራሕ ጃንዳ ህግደፍ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ምስ ኢትዮጵያ ዝገብሮ ዘሎ ዘይቕዱስን ሚስጢራዊ ስምምዓትን፡ ነታ ብሉጻት ደቓ ከፊላ ናጻነታ ዘውሓሰት ሃገር፡Read more
ጉዳይ ከባቢ ቀላያት ሃገራት ዘሎ ግርጭት ዘይፍታሕ ፖለቲካዊ ግርጭት ኣይኮነን፡
ጉዳይ ከባቢ ቀላያት ሃገራት ዘሎ ግርጭት ዘይፍታሕ ፖለቲካዊ ግርጭት ኣይኮነን፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን መራሒ ጃንዳ ህግዲፍ ጉዳይ ህዝቡን ሃገሩን ከየመዓራረየ፡ ብስንኪ ኮሮና ቫይረስ ህዝቢ ኣብ በይቱ ተዓጽዩ ኣደዳ ጥሜትን ስቓይን ሕማምን ኮይኑ ክነሱ፡ ሃገራት ዓበይቲ ቀላያት ንምርግጋእ ምብጻሕ ክካየድ ዝጸንሐ ጉያ ማራቶን፡ ብኵናትን ወረ ኵናትን ንህዝቢ ኤርትራ ንምፍርራሕ ዝግበር ዘሎ ወስታት ምዃኑ ብብዙሕ ኣገባብ ክግለጽ ይኽእል። ሎሚ ሎምስ ሕኸኸኒ ክሓከካRead more
ቃል መሕተት ገዲም ተጋዳላይ መስፍን ሓጎስ ምስ ኤሪሳት (ሳልሳይ ክፋል)
المجلة الفصلية لتنظيم الوحدة للتغيير الديمقراطي العدد الثالث 5أغسطس 2020
ሓባራዊ ውሳኔታት ፖሊቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ
ውድባዊ መግለጺ ብዛዕባ ሓው ሱለማን ኣደም ሑሴን
ውድባዊ መግለጺ ብዛዕባ ሓው ሱለማን ኣደም ሑሴን ዝኸበርካ ደለይ ፍትሒ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ’ዚ ሒዝናዮ ዘለና ሰሙን፡ ኣባል ውድብ ሓድነት ንዲሞክራስያዊ ለውጢ(ውሓደለ) ኣቶ ሱሌማን ኣደም ሑሴን ፡ ምክትል ኣቦ መንበር፡ ሓላፊ ውጻኢ ጉዳያትን ፡ ብወለንትኡ ካብ ውሓደለ ከም ዝስሓበ ክንሕበር ንፈቱ ። ውድብ ካብ ዝሃቦ ሓላፍነት ክስሕብ ዝገበሮ ፡ ምስ ድልየትን ኣታሕሳስባን ውድብ ፍልልይ ከም ዝገጠሞ ይሕበር። ብወገን ፈጻሚ ሽማግለRead more
Erisat ቃል መሕተት ምስ ገዲም ተጋዳላይ መስፍን ሓጎስ ኣብ ኤሪሳት ( ካልኣይ ክፋል)
ምስግጋር (Transition)
ምስግጋር(Transition)ሕሰብ ኣስተውዕል ተማራመር ተባራበርሰላም ከመይ ቀኒኹም ተኻታተልቲ ውይብ-ሳይታት፡ሎሚ እነልዕሎ ኣርእስቲ ምስግጋር(Transition) ክንብሎዝደረኸና፣እዚ ኣብዚ እውን’ዚ ኣብ ደምበ ፍትሒ ዝርአ ዘሎ ተስፋ ዝህብ ናይ ይኣክል ምንቅስቓስ ብዓለምለኽትካላዊን ውዱቡን ኣጋባብ ኣሳራርሓ ንምሓዝ፣ ጻዕርን ምቅርራብ ክትርኢ ከለኻ፤ በተን ካብ ነዊሕ እዋን ክእከባንክብተናን ዝጸንሓ ውድባታት፣ሓቢረን ክሰርሓሉ ዝኽእላ ባይታ ናይ ምጥራይን፣ዝተፋላለያ ሓይለ-ዕማማት ኣብምውጻእን፡ከዋሃህደን ዝኽእል ሽማግለ ኣብ ምህናጽ ይርከባ ስለ ዘለዋ፣ህዝቢ ዓቢ ተስፋን ትጽቢትን ከሕድረሉስለ ዝኻኣለ፣ውጺኢቱ ኣወንታዊRead more
ቃል መሕተት ገዲም ተጋዳላይ መስፍን ሓጎስ (ቀዳማይ ክፋል) ብምትሕብባር ኤሪሳት ምስ ራድዮ ኤሬና
ውድብ ሕብራት ሃገራት ባይቶ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ንኤርትራ ብዝምልከት ዘተ ተኻይዱ
ብ16 ሓምለ 2020፣ ኣብ ውድብ ሕብራት ሃገራት ባይቶ ሰብኣዊ መስላት፡ ንናይ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ንኤርትራ ብዝምልከት ዘተ ተኻይዱ። ነታ ንናይ ኤርትራ ጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ክትከታተል ዝተመዘዘት ፍልይቲ መርማሪት ናይ ኣገልጉሎት እዋን ስርሓ ንሓደ ዓመት ክናዋሕ ጠለብ ቀሪቡ። ሶማልያን ቬኔዝዌላን ስለዘይደገፍ፥ ነቲ ብ 34 ሃገራት ዝቐረበ ጠለብ፥ ድምጺ ክወሃበሉ ሓቲቶም፡: ኣብቲ ባይቶ ኣብዚ እዋን ከድምጻ ዝፍቀደለን ሃገራት 47 እየን፥ ን ኤርትራ ወሲኻ፥Read more
Ethiopia assassinated my husband Berhane Tesfamariam And made my children lives and mine half of one! by Kiki Tzeggai
42 years ago Ethiopia assassinated my husbandBerhane TesfamariamAnd made my children lives and minehalf of one! by Kiki Tzeggai 42 ዓመት ብሂወት ምፍልላይ፡ ንስለ ክቡር ዕላማ 42 years ago Ethiopia assassinated my husband, Berhane Tesfamariam, And made my children lives and mine half of one!by Kiki Tzeggai. Berhane, you saw horror and so much cruelty, lives lost! Moreover, to thisRead more
ዝርርብ ምስ ኣቦ መንበር ውሓደለ ኣቶ ተስፋሚኪኤል ዮሃንስ (ካልኣይ ክፋል)
وضع حجر الأساس لوحدة فعلية
وضع حجر الأساس لوحدة فعلية خلال عشرات السنين عقدت الكثيرمن المؤتمرات و السمنارات و الإجتماعات لمناقشة الأسس المتينة التي يجب أن يتم عليها تتأسيس عملية بناء الوحدة الوطنية الإرترية. ولأن الوحدة هي أساس السلام والعدالة والديمقراطية و الإزدهار تعتبر دائما قضية مفصلية لكل الشعوب ولهذا تحظى دائماً بإهتمام بالغ عند مناقشتها . تحتضن الوحدة في داخلها كل التنوع السياسي والدينيRead more
ኣባላት ውሓደለ ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ምስ ፈ/ሽ ኣኼባ ኣካይዶም
ኣባላት ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ውሓደለ ምስ ፈ/ሽ ኣኼባ ኣካይዶም ዞባ ሽማግለን መላእ ኣባላት ዞባ ሰሜን ኣሜሪካን ውሓደለ ካብ ንውሕ ዝበለ ግዜ ብመደብ ተታሒዙ ዝጸንሐ ኣኼባ፡ ኣባላትን ፈ/ሽን ዝተረኽብሉ ትማሊ ሰንበት ዕለት 19 ሓምለ 2020 ተኻይዱ። ኣብ መእተዊ ኣኼባ ኣባላት መሪሕነት ሽማግለ ዞባ ሰ.ኣሜሪካ ሰሎሙን ከፈላን በሪህ መልኣከን ተጀሚሩ፡ ንኣኼብኛታት እንቋዕ ደሓን መጻኹም ድሕሪ ምባል ፡ብዛዕባ መልእኽትን ዕላማን ኣኼባ መግለጺ ኣቕሪቦም።Read more
ሓበሬታ ኣብ ቀረባ መዓልታት ዝመሓላለፍ ቃል መሕተት ነባር ተጋዳላይ መስፍን ሓጎስ
ዝርርብ ምስ ኣቦ መንበር ውሓደለ ኣቶ ተስፋሚኪኤል ዮሃንስ (ቀዳማይ ክፋል ቪዲዮ)
ዝርርብ ኣብ እዋናዊ ጉዳያት ምስ ኣቦ መንበር ውሓደለ ኣቶ ተስፋሚኪኤል ዮሃንስ
መሰረታዊ መባእታ እምነ ኵርናዕ ግብራዊ ሓድነት
መሰረታዊ መባእታ እምነ ኵርናዕ ግብራዊ ሓድነት ንዓሰርተታት ዓመታት ጽኑዕ መሰረት ሓድነት ኤርትራውያን ንምሕያል ዝተዘርበሉ ጉባኤታት፡ ሰሚናራት፡ኣኼባታት ውሑድ ኣይኮነን። ሓድነት ምንጪ ሰላም፡ፍትሕን፡ዲሞክራሲን’ውን ዕብየትን ስለ ዝኾነ ከኣ ኩሉ ግዜ ማእከላይ ሕቶ ኣህዛብ ኮይኑ ብልዑል ተገዳስነት ይዝረበሉ። ሓድነት ኣብ ውሽጡ ንዝተፈላልየ ፖለቲካዊ ኣረኣእያ፡ እምነት፡ ሕብረ ብሄር፡ጾታ ሓቝፉ ኣብ መድረኽ ሰላም ሕግን ስርዓትን ብሓድነት ተማእኪሉ ተኣዚዙን ብምስራሕ ክብጻሕ ዝኽእል ፖለቲካዊ ምርግጋእ ተኽእሎ ዝፈጥርRead more
Erisat with Eritrean political Forces join Interviews
Tv Sened interview Eritrean Legendary Political leader Mr. Abdurahman M Berhan Belata.
ካብ’ቶም ኣብ ሱዳን ተረሲዖም ዘለዉ ስድተኛታት
“ካብ ዝኸፈለስ ዘውደልደለ”
“ካብ ዝኸፈለስ ዘውደልደለ” ርእሰ ዓንቐጽ ውሓደለ ንውድብ ሓድነት ንዲሞክራስያዊ ለውጢ(ሓዲለ) ቅርበት ዘሎዎ፣ ሓደ ኤርትራዊ ናይ መጽናዕቲ ጕጀለ፣ ንከምዚ ድሕሪ ምሕራር ኤርትራ ዘጋጥም ዘሎ፣ ኮር-ተገምጠል፣ ኵነታት ክገልጽ ከሎ ብቋንቋ እንግሊዘኛ “ኣኖሚ” anomy ይብሎ። ትርጉም ናይ’ዚ ኣምር ፣ ማለት ትርጉም “ኣኖሚ” – ንኣብነት፦ ኣብ ኢንሳክሎፖድያ ብሪጣኒካ ምስ እንውከስ ብከምዚ ይገልጾ፡- ሕበረተሰባት፣ ወይ ውልቀ-ኣባላቱ፣ ክህልዎም ዝኽእል ዘይርጉእ ኵነታት’ዩ ይብሎ። እዚ ዘይርጉእ ኵነታት ከኣRead more
ኣብ ሰለስተ ወርሒ ዝሕተም መጽሔት ውሓደለ ሳልሳይ ሕታም 5 ሓምለ 2020
ተጻርዶ (Resistance)
ተጻርዶ (Resistance) ሕሰብ ኣስተውዕል ተመራመር ተባራበር ሰላም ከመይ ቀኒኹም ተኻታተልቲ ወይብ-ሳይታት፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙናት ነቶም ሂወቶም ሰዊኦም መንነትናን ሃገርናን ዘስረከቡና ሰማእታትና፣ በቢ ዘለናዮ ሉዑል ተዘክሮን ምስክርን ኣብ ርእሲ ምቅራብ፣ነቲ ዝሃቡና ሕድሪ ዳግመ ቃል-ኪዳን እነሐድሰሉ እዉን ኮይኑ፣ነቲ ብገዛእቲ ተሓሪምዎ ዝነበረ ፍትሕን ዲሞክራስን፣ግዝኣተ ሕጊን፡ ብዝገደደ በዚ ማፍያዊ ዱስቡጣዊ ጃንዳ ህግደፍ ተነፊግዎ ጥራይ ዘይኮነስ፣ነቲ ብደሙ ኣፍሲሱ ዓጽሙ ከስኪሱ ዘምጽኣ፣ነጻ ዝኮነት ሃገረ ኤርትራ፣ኣብ ሓደጋRead more

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ፍቶታዊ ሓገዝ
ናይ ምስራሕ ተወፍፋይነት ዘለዎም ፍቓደኛታት ኣብ ፕሮጀክትና ዓብዪ ቑቡልነት ኣለዎም። ምስ ዉፍያት ተምሃሮን መንኣሰይ በዓል ማያታትን ኾይኑ ን ስደተኛታት ምስቲ ናይቲ ዓዲ ስርዓት ክወሃዱ ናይ ምርዳእ ወይም ምሕጋዝ ድልየት ዘለዎ ውልቀስባት ኣብ ዝኾነ ሰዓት ክረኽበናን ብኢሜል ኣቢሉ ከመልክት ወይም ክምዝገብን ይግባእ።
ብ ምስቱርጋምን ወይም ሕቶታት ብምምላስን ክርድኡና ዝኽእሉ ፍቓደኛታት ንደሊ ኢና።ኣብ ኣፕና/ via our app ዝመፁ ሕቶታ ምቕባልን ኣብ ገዛኦም በዚ ኣፕና/via our app ኣቢሎም መልሲ ምሃብን እቶም ዋና ዕማማት እዮም።ብተወሳኺ ናይ ኢንግሊዝኛ ፤ዓረብኛ፤ራሽኛ፤ፋርሲ፤ኡርዱ ን ትግርኛን መቶርጎምቲ ንደሊ ኢና፤
ይፅሓፉልና! bewerbung@allesrechtens.de
ሓገዛት
ባዕልም ክሕግዙና እንድሕር ዘይኽእሉ ነገር ግን ብ ንቐፃሊ ነፃ ድሕርገፅን ኣፕን ንምቕራብ ዝረድኣና ናይ ገንዝብ ወፈያ ኣቢሎም ክሕግዙና ይኽእሉ
ገንዘብ ከወፍዩ ንዝደልዩ እኩል ሓበሬታ ንምርካብ ናብዚ ዝስዕብ ኢሜል ይፅሓፉልና spenden@allesrechtens.de


text:
Radio Erena; 28 April 2017
ናብ ብሪጣንያ ንምስጋር ኣብ ወደባዊት ከተማ ካሌ ዝተኣኻኸቡ ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝርከቦውም ስደተኛታት ንሓድሕዶም ብዘካየድዎ ባእሲ ብውሕዱ 10 ሰባት ከምዝቖሰሉ ፖሊስ ፈረንሳ ሓቢሩ።
ሓይልታት ጸጥታ ፈረንሳ ነቲ ብኣባትርን ጠራሙዝን ዝካየድ ዝነበረ ናይ ጉጅለታት ባእሲ ንምህዳእ ዘንብዕ ጋዝ ከምዝተኮሱ ምምሕዳር እታ ከተማ ገሊጹ።
ድሕሪ’ቲ ባእስን ዕግርግርን፣ ኣስታት 24 ዝኾኑ ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ናብ ግዝያዊ መጽንሒ ማእከል ከምዝተወስዱ’ውን እቲ ምምሕዳር ኣምልኪቱ።
እቲ ናብ ሰሉስ 25 ሚያዝያ ኣብ ዘውግሐ ለይቲ ዝተኻየደ ዝተኻየደ ባእሲ፣ ጠንቑ ብንጹር እኳ እንተዘይተፈልጠ ብጉዳይ ኣሰገርትን ናይ ምስጋር ቦታን ዝተበጋገሰ ክኸውን ከምዝኽእል ይግመት።
ኣብ ካሌ፣ ኣብ መንጎ ዜጋታት ኤርትራ፣ ሱዳን፣ ኢትዮጵያን ካልኦት ዜጋታትን ተደጋጋሚ እዋን ግጭታት ከምዝርአ ይፍለጥ።
መንግስቲ ፈረንሳ ንወደባዊት ካሌ ድሕሪ ምዕናዉ፣ ዝበዝሑ እቶም ኣብታ ከተማ ተኣኻኺቦም ዝነበሩ ስደተኛታት ናብ ካልእ ክፋላት ፈረንሳ ክግዕዙ እንከለዉ፣ ካብቲ ቦታ ጠቕሊሎም ዘይርሓቑ ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝርከብዎም ኣስታት 400፣ ቴንዳታት ዘርጊሖም ይነብሩ ከምዘለው ትካላት ገበርቲ ሰናይ ካብቲ ቦታ ይሕብራ።
ስእሊ፣ ፋይል(ካብ ኣርካይቭስ ኢንተርነት)
=========================


text:
ካብ 2014 ክሳብ 2020 ዓ.ም. ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ ዘመሓላለፍዎ ዓለም ሓቆፍ መልእኽታት ሰላም ፍካረታቱ ምልስ ቢልና ንመልከት፡ ዕለት 1 ጥሪ ናይ ላቲን ስርዓተ ኣምልዀ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን እመ እግዚኣብሔር ቅድስተ ቅድሳት ማርያም ክብረ በዓል እተብዕለሉ ዕለት እዩ፡ ምስኡ ተተሓሒዙ ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ሰላም ከምዝበዓልም ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ በዞም በዓላት ምኽንያት ኣብ ባዚሊካ ቅዱስ ጴጥሮስ መስዋዕተ ቅዳሴ የዕርጉን ዓለም ሓቆፍ መልእኽቲ ሰላም እውን የመሓላልፉ።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ሃገረ ቫቲካን
ናይ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዓለም ሓቆፍ ናይ ሰላም መልእኽታት፡ ብሕውነት ዝረሓሱ ኣልባባት፡ ካብ ጊልያነት ሓራ ዝወጸ ሕይወትን፡ ዘይተገዳስነትን ሸለልተይናነትን ዝበድህ ሰላም ንምንቕቓሕ ዘይጐነጻዊ ዘረኢ ዝተዘርኣሉን፡ ናብ ስደተይናታን ተመዛበልትን ኣእዳው ዝተዘርገሓሉን፡ ሰናይ ፖለቲካ ኣስተንፍሶ ዝገበረ ናይ ዘተን ዕርቅን ጉዕዞ፡ ዘማእድው ተስፋ ዝተመልኦ እዩ፡ ናይ ተስፋ ምልኣት ዘመላኽት እዩ። ምስቲ ብዝተፈላለዩ እከይ ተግባራት ዝተሓላለኸን ዝተመዛበለን ሕብረተሰብ ኵነታት ዝተመሳቐለ እውን እንተዀነ ወትሩ ኣብ ክርስቲያናዊ ተስፋን ኣብ ወጅሂ ኢየሱስ ዘመልሓቐ መልእኽቲ እዩ። ኣብቶም ናይ ቅዱስነቶም ናይ ሰላም መልእኽታት ናይ ቅዱነቶም ግልጽን ድሙቕን ዝዀነ ናይ ቤተ ክርስቲያንን ናይ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ስልጣናዊ ትምህርቲ ይቃላሕ።
2014 ዓ.ም.፥ ሕውነት ናይ ሰላም መሰረት እዩ
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ 2014 ዓ.ም. ዘመሓላለፍዎ ዓለም ሓቆፍ መልእኽቲ ሰላም፡ ንቕዱስነቶም ቀዳማይ ዓለም ሓቆፍ መልእኽቲ ሰላም ክኸውን እንከሎ፡ ኣብቲ መልእኽቶም ንነፍሲ ወከፍ ሰብኣዊ ፍጥረን ሕዝብታትን ብሓሴትን ተስፋን ዝተዀልዐ ህልውና ይምነዩ፡ ናይቲ ናይ 2014 ዓ.ም. ናይ ሰላም መልእኽቲ ሕመረት ሕውነት ዝብል እዩ፡ እቲ ናይ ሰላም መሰረት ዝዀነ ሕውነታዊ መንፈስ ካብ መዕበያ ስድራ ቤት ዝጅምር ምዃኑ የብርሁ፡ ኣብ መንጐ ኣባላት ስድራ ቤት ጥራሕ ዘይኰነ ኣብ መንጐ ሃገራት እውን ኣገዳሲ ምዃኑ ነቲ ምዕባለ ኣሕዛብ ዘርእስታ ናይ ጳውሎስ ሻድሻይ ዓዋዲ መእኽቲ ጠቒሶምን ኣብ ናይ ዮሓንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ስልጣናዊ ትምህርቲ ተወኪሶምን፡ ሰላም ዘይገማማዕ ንዅሉ ኣገዳሲ እዩ፡ ንዅሉ ወይ ንሓደ’ኳ።
ስድራ ቤት ናይ ነፍሲ ወከፍ ሕውነት ምንጪ እዩ፡ ምእንቲ’ዚ እዩ ኸኣ ናይ ሰላም ቀዳማይ መሰረት ዝኸውን፡ ስድራ ቤት ብጸዋዕታኡ መሰረት ነዚ መንፈስ ሕውነት’ዚ ናብ ኩሉን ንዅሉን ብፍቕሪ ዘመሓላልፍ ክኸውን ኣለዎ (መልእኽቲ ሰላም ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ 2014 ዓ.ም.)።
ኣብ ስድራ ቤት እግዚኣብሔር ኩሎም ደቂ ሓደ እግዚኣብሔር ኣቦ እያቶም፡ ዝንጸግን ዝውገንን ሓደ’ኳ የልቦን፡ ሕውነት ይብሉ ቅዱነቶም፡ ድኽነት ንምብዳህ መቕድም እዩ። ኣብ ናይ ሃገር ሃብትን ጸጋታን መውሃቢ ኣገልግሎትን ምዕባሌታትን ናይ ኵሉ ረባሒ ናይ ምዃን መሰል ውሕስ ዝገብር ናይ ሕውነት መትከላት ዘነቓቕሕ ፖለቲካ ኣገዳሲ ምዃኑ የመላኽቱ፡ ኣብ ኤኦኖሚ ሕውነት ኣገዳሲ እዩ፡ ሓደስቲ ናይ ኤኮኖሚ ከይድታትን ኣገባብ ሕይወትን ይሓትት፡ ብሕውነት ውግእ ይጠፍእ፡ ነፍሲ ወከፍ ኣብቲ ካልእ ሓው ምዃን ኣፍልጦ ዝህብን ዝከናኸንን ይኸውን፡ ሕውነት፥ ፍጥረት ንምዕቃብን ንምልማዕን ዝድግፍ ምዃኑ የመላኽቱ።
2015 ዓ.ም.፥ ደጊም ኣሕዋት እምበር ጊልያዎት ኣይኰንናን
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ 2015 ዓ.ም. ባሕቲ ጥሪ ዘመሓላለፍዎ ዓለም ሓቆፍ መልኽቲ ሰላም፡ ነቲ ሕውነትን ሱታፌ ሕይወትን ዝሃስይ ጥልቂ ኣቛሳል፥ ከም ኣብነት ሓደ ሰብ ኣብ ልዕሊ ካልእ ተምሳሊኡ ዝፍጽሞ ምዝመዛን፡ ብዙሓት ብሚሊዮናት ዝቑጸሩ ናጽነቶም ተነፊግዎምን ምስ ናይ ጊልያነት ሕይወት ኣብ ዝመዓራረይ ሓሳርን መከራን ዝወድቑ ከምዘለዉ ዘኪሮምን ብዙሓት ሰራሕተይናታትን ንስራሕ ዓለም ዝዳረጉ ትሕቲ ዕድመ ሕጻናትን ጠቒሶም፡ ናጽነቶም ዝተሓረሞም ስደተይናታትን ኣብቲ ሰብኣዊ ክብሪ ዘሕስር ኣመንዝራነት ንኽነብሩ ዝግደዱን እናሓሰቡ፡
ሎሚ ከም ቀደም ናይ ጊልያነት መሰረት እቲ ሰብኣዊ ፍጥረት ከም መጋበርያ ምጥቃም ዝብል ኣመለኻኽታ እዩ፡ ሓጢኣት ልቢ ሰብ ክብክል እንከሎ፡ ካብ ፈጣርን ካብ ተምሳሌኡን የርሕቖቕን፡ ነቲ ተምሳሊኡ ማዕረኡ ሰብኣዊ ክብርን መሰልን ከምዘለዎ ካብ ዝብል ምስትውዓል ርሒቑ ከም ግኡዝ ነገርን ከም መጋበርያን ንኽምልከቶ ይድረዀ (ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ሰላም ዕለት 1 ጥሪ 2015 ዓ.ም. ኣብ ዘመሓላለፍዎ ዓለም ሓቆፍ መልእኽቲ)።
ኣብቲ መልእኽቲ ሰላም 2015 ዓ.ም. ቅዱስነቶም ዓውሎማዊ ሕውነት ይምዕዱ፡ ንመላእ ዘርእሲ ሰብ፡ ንሰብ ጽቡቕ ድላይን ኵሎም ርሑቕን ቀረባን ንዘለዉን ኣብ ኵሉ ጸፍሕታት ማሕበርሰብ ንዝርክቡን ነቲ ኣብ ዓለም ዝረአይ እዋናዊ ጊልያነት ንኽቃወሙን ኣብዚ ግብረ እከይ ዝዀነ ጊልያነት ንኸይሓብሩን ይላበዉ።
2016 ዓ.ም.፥ ዘይተገዳስነት ንምስናፍ
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ 2016 ዓ.ም. ዘይተገዳስነት ምስናፍ ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ሰላም ኣብ ዘመሓላለፍዎ ዓለም ሓቆፍ ናይ ሰላም መልእኽቲ፡ እቲ ሕዝቢ ዓለም ዝነብሮ ቀዳማይ ዘይተገዳስነት፡ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ዝነብሮ ሸለልተይናነት እዩ። ካብዚ ንእግዚኣብሔር ዘይምግዳስ ንብጻይካን ተፈጥሮን ዘይምግዳስ ይነቅል፡ ከይተረደኣና ቡቕባቔ ናብ ዘይምንባር ነብል። ንናይ ካልኦት ስቓይን መከራን ዘይምልከቱን ርህራሀ ዘይብሎምን ስለኤም ዘይምሕላይን እቲ ዘጋጥሞም ጸገም ንኣና ዘይምልከተናን ናይ ካልእ ሓላፍነት እዩ ዝብል ዓይነት ኣነባብራ ንነብር። ሰለይ እናበለ ብዝሰፍሕ ዝሕታለን ዘይጻዕራምነትን ምኽንያት ብዝፍጠር ዓውሎማ ዘይተገዳስነት ሰላም ንዓቢይ ስግኣት ተቓሊዑ ከይርከብ፥
ብመንግስቲ ደረጃ ንናይ ካልእ ሰብኣዊ ክብርን መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላትን ናጽነትን ዘይምግዳስን ሸለል ምባልን ምውፋር ክህልውን መኽሰብን ሄዶንነትን ኣገዳስነት ክወሃቦ እንከሎ ሰላም ንስግኣት ዘቓልዕ ዘበለ ኵሉ ንምቕባልን ምኽንያታዊ ንዝገብር ምርጫ ሓለፋ ዝብል ኩነት ይፈጥር፡ ዘይተገዳስነት ዝኣመሰለ ባህረት ንኻልእ ንሓሳር ዝዳርግ ናይ ኤኮኖሚ ፖለቲካ ምኽንያታዊ ንኽትብል ይድርኽን ምግምማዕን ዓመጽን ከይተረፈ ምኽንያታዊ ንምባል ዝዳርግ ይኸውን (ዓለም ሓቆፍ መልእኽቲ ሰላም 2016 ዓ.ም.)።
ንተፈጥሮ ዘይምግዳስ ምብዳም ኣግራብን ብከላ ከባቢ ኣየርን ምዝባዕን ሕይወታውያን ካብ ከባቢኦም ዘመዛብልን ንዘይተረጋግኤን ኣልቦ ውሕስነት ንዝዀነ ሕይወት ዝዳርግ ዘበል ኵሉ ዳርጋ ከም ቅቡል ንኽትርእዮ ዝድርኽ እዩ ዝኸውን፡ ድኽነት ዝፈጥርን ዘስፍሕን እውን እዩ፡ ነዚ መሰረት ገይሮም ካብ ዘይተገዳስነት ናብ መሓርነት ብምልዋጥ ልቢ ናብ ምቅርራብን ምድግጋፍን ምንቕቓሕ ኣገዳሲ ምዃኑ ይምዕዱ። ብመንፈስ እቲ ዕለት 13 መጋቢት 2015 ዓ.ም. ዝኣወጅዎ ኢዮቤል ዓመተ ምሕረት፥ ዘይተገዳስነት ከይህሉ ዝገብር ሰናይ ተግባር፡ ኣብ ስድራ ቤትን ኣብ ከባቢኻን ኣብ ናይ ስራሕ ቦታን ኩሉ ምንቕቓሕ ኣገዳሲ ምዃኑ የመላኽቱ።
2017 ዓ.ም.፥ ዘይጐነጻዊ ቃልሲ ሰላም፡ ስልቲ ፖሎቲካ ንሰላም
ር.ሊጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ 2017 ዓ.ም. ብምኽንያት ዓለም ሓቆፍ መዓልቲ ሰላም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መበል 50 ዓለም ሓቆፍ መልእኽቲ ሰላም፡ ኣብ እንገብሮም ዕለታዊ ግላዊ ርክባትና ፍቅርን ዘይጐነጸን እንተመሪሖምና ኣብ ማሕበረሰብኣውን ዓለም ለኻውን ርክባት እውን ክመርሑ ከምዝኽእሉ ኣብሪሆም፡ ነፍስ ወከፍና ነዘን ክልተ ሓይላት እዚኤን ናይ እንገብሮ ኩሉ ውሳኔታትን ርክባትን መምዘኒ ገርና ካብ ስድራ ቤት ክሳብ መንግስታት ክንጥቀመለን ሓደራ ቢሎም፡ እንነብረሉ ዘሎና እዋናዊ ዓለም እናተዀላለፈ ዝካየድ ሳልሳይ ውግእ ዓለም ዝንበሮ ይመስል።
እቲ እናተዀላለፈ ብዝተፈላለየ ኣገባባትን ደረጃን ዝፍጸም ዓመጽ፡ ኣብ ዓለም ማእለያ ዘይብሉ ስቓይ ይፈጥር ኣሎ፡ እዚ ኸኣ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝረአይ ዘሎ ውግእን ዝፍጸሙ ግብረ ሸብራን ናይ ገበን ጉጅለታትን ሃንደበታዊ መጥቃዕትን ዓመጽ ኣብ ልዕሊ ስደተይናታትን ንግድ ሰብን ኣብ ልዕሊ ተፈጥሮ ዝፍጸም ዓመጽን ዝምልከት እዩ (ዓለም ሓቆፍ መልእኽቲ ሰላም ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ 2017 ዓ.ም.)።
እዚ ጸገምዚ ሎሚ ዝተፈጥረ ዘይኮነስ ካብ ጥንቲ ከምዝነበረ ንምግላጽ ከኣ ነዊሕ ከይከዱ ኣብ ዘመነ ኢየሱስ ምልስ ይብሉ እሞ እቲ ኣብ ኣእምሮ ኣርድእቱን ሓዋርያቱን ዝነበረ ንመላእ ሕዝበ እስራኤል ጸሊዩ ዝነበረ ኣተሓሳስባ ናጽነትን ራእይ መስርሕን ከም ኣብነት ንምጥቃስ ከኣ ኢየሱስ እውን ኣብ ዘመን ዓመጽን ጐነጽን እዩ ዝነበረ ኮይኑ ግን ደጋጊሙ ጐነጽ ኣልቦ ቃልሲ ሰላም እንኮ መፍትሒ ምዃኑ ብቃሉ ካብ ምምሃር ሓሊፉ ነቶም ንክሕዝዎ ዘለዎም ኣጽዋር ኣዋዲዶም ጸልማት ተጐልቢቦም ንምጥቃዑን ንምሓዙን ዝመጹ ሰራዊት ከይረተረፈ ዝገለጾን ብግብሪ ዝተቀበሎን ዝተሰዋኣሉን ምዃኑን በዚ ከኣ ንጽልኢ ኣሸኒፉ ሰላም ከምዘንገሰ ብግብሪ መስኪሩ፡ ነቲ ክከላኸል ፈንጠርጠር ዝበል ቅዱስ ጴጥሮስውን ሰይፊ ዘልዕል ብሰይፊ ዝጠፍእ እንክብል ሓቀይና ተኸታሊ ምዃን ማለት ዘይጐነጻዊ ቃልሲ ንሰላም ምስዓብ ምዃኑ ብምርግጋጽ ንጸላኢኻ ኣፍቅር ዝብል ሕጊ ክርስቶስ ናይ ሰውራ ክርስትያን ሕመረት ምዃኑ የመልክት እንክብሉ ዓመጽ ዝገደደ ዓመጽ ከምዝወልድ እምበር ሰላም ከምዘየምጽእን ከምዘየውሕስን የመላኽቱ።
ቀጺሎም ቅዱስነቶም ኣብቲ ናይ 2017 ዓ.ም. ዘመሓላለፍዎ ናይ ሰላም መልእኽቲ፡ ናይ ክርስቶስ ኣብነት ብምኽታል ብቀረባ ብግብሪ ዝመስከሩ ሓደ ክልተ ሰባት ንምጥቃስ ዚኣክል ካብ ቅድስት ማዘር ተረዛ ዘካልኩታ ጀሚሮም ብማርቲን ሉተር ኪንግ ኣቢሎም ክሳብ ጋንዲ ብምምልካት፥ ዘይጐነጻዊ ቃልሲ ሰላም ብቈራጽነትን ብጥርኑፍነትን እንተተፈጺሙ ክንገሩ ዘይከኣሉ ዓወታት ከምዘወንዝፍ ንርዳእ፡ ማተዎስ ወንጌል ምዕ. 5 ካብ ፍቕዲ 3-10 ናይቶም ብፁዓንን ሕያዎትን እውነተይናን ሰባት ተክለ ሰብነት ከምዘቕርበልና ይገልጹ።
2018 ዓ.ም.፥ ስደተይናታትን ተመዛበልንት፡ ደለይቲ ሰላም
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ኣብ 2018 ዓ.ም. ዘመሓላለፍዎ ዓለም ሓቆፍ መልእኽቲ ሰላም፡ ነቶም ብስእነት ሰላምን ጥምየትን ኣድልዎን ኣሳዶን ዕንወት ተፈጥሮን ሃገሮምን መሬቶምን ሕዝቦምን ኣባይቲ ስድራኦምን ሓዲጐም ንዝስደዱ ሓንጐፋይ ቢልና ንኽንቕበል ይምዕዱ፡ ናይ ፖለቲካ ዑቕባ ሓተትቲ ስደተይናታትን ተመዛበልትን ናይ ሓደስቲ ጊልያነት ግዳያትን እቲ ሃረር ዝብልዎ ሰላም መታን ክረኽቡ፡ ምቕባልን ምክልኻልን ምንቕቓሕን ምውሃድን ብዝብሉ ኣርባዕተ ቃላት ዝምራሕ መደብ እንገዳ ክቐርበሎም ክላበዉ እንከለዉ፥
ምእንጋድ ሕጋዊ ናይ መእተዊ ፍቓድ ንስደተይናታትን ናብቲ ካብ ዓመጽን ኣሳዶን ናብ ዘምለጥሉ ሃገሮም ዘይምንጻጐም ዝብል እዩ፡ ምክልኻል፡ ነቶም ካብ ዓምጽን መከራን ሓደገይናን ኩነት ዘምልጡ ዑቕባን ውሕስነትን ምሃብን ከይምዝመዙን ዝብል እዩ፡ ምንቕቓሕ፡ ናይ ስደተይናታትን ተመዛበልትን ኵለንተናዊ ሰብኣዊ ዕብየት ምንቕቓሕ ዝብልን ምውሃድ ዝብል ቃል ከኣ፡ ስደተይናታትን ተመዛበልትን ኣብቲ ናይ ዝተኣንገድሉ ሕብረተሰብ ማሕብራዊ ሕይወት ሱታፌ ክህልዎም ዝጠልብ እዩ (ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ፥ ዓለም ሓቆፍ መልእኽቲ ሰላም 2018 ዓ.ም.)።
2019 ዓ.ም.፥ ቅኑዕ ፖሎቲካ ነገልግሎት ሰላም እዩ
ዓለም ለኸ ዕለተ ርእሰ ዓመት 2019 ዓ.ም. ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮስ ቅኑዕ ፖሎቲካ ንሰላም ዘገልግል እዩ ብዝብል ኣርእስቲ ዘመሓላለፍዎ መበል 52 ዓለም ሓቆፍ መልእኽቲ ሰላም፡ ቅኑዕ ፖለቲካ፥ ንሰላም ዘገልግልን መሰረታውያን ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ዘኽብርን ዘነቓቕሕን ናይ ኵሉ ማዕረን ናይ ነፍሲ ወከፍ ሓላፍነት ከምዝዀነን ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ እናተመሓላለፈ እውን ዝኸይድ ምዃኑ የመላኽቱ፡ ኣብ ፖሎቲካ ሕማቅ ልማዳት እውን ኣለዉ፡ እዚ ከኣ ገሊኡ ካብ ውልቃዊ ጉድለት ዝነቅልን ገሊኡ ከኣ ከባብን ዘሎ ተቊዋማትን ዘፍርዮ ክኸውን ይኽእል።
ከምዚ ዓይነት ጉድለታት ኣብ ፖሎቲካን ኣብቲ ዝህቦ ኣገልግሎትን ማለት ኣብ ስልጣንን ዝውሰድ ውሳኔን ዝግበር ስራሕን እምነት የጉድል። እዚ ሕማቅ ልማዳት እዚ ነቲ ቅኑዕ ዲሞክራሲ የዳኽሞ ናይ ማሕበራዊ ሕይወት ሕንከት ኮይኖም ከኣ ንሰላም ማሕበረሰብ ኣብ ሓደጋ የውድቅ። ሓደ ካብዚ ብልሽውና ኮይኑ፡ እዚ ከኣ ንሓባራዊ ንብረት ዝኾነ ብምምዝማዝ ወይ ውን ንደቂሰባት ከም መጋበሪ ብምግባር ንመሰል ይግህስ ንሕጊ ማሕበር ኣየኽብርን ዘይሕጋዊ ምህብታም ብዓመጽ ኣብ ስልጣን ምጽናሕ ብሽም ጸጥታ ሃገር ኣብ ስልጣን ጠቢቅካ ምትራፍ ዓሌታዊ ሌላን ጉሌላን ብዛዕባ ተፈጥሮን መሬትን ዘይምግዳስ ቅልጡፍ መኽሰብ ንምርካብ ንባህርያዊ ሃብቲ ብዘይመንገዱ ምምዝማዝ ነቶም ሓሲምዎም ዝተሰዱ ምስትንዓቕ ወዘተ የስዕብ (ር.ሊ.ጳ. ዓለም ሓቆፍ መልእክቲ ሰላም 2019 ዓ.ም.)።
እንተደኣ ብስልጣን ምስራሕ ንጥቅሚ ናይ ፍሉይ ክብሪ ዘለዎም ውሑዳን ጥራይ ከተኲር ጀሚሩ መጻኢ ዓዲ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ይወርድ፡ መንእሰያት ከኣ ካብ ማሕበረሰብ ንኽግለሉን ኣብ ናይ መጻኢ መደባት ልምዓት ክሳተፉ ድላይ ዘይብሎምን ናይ ምፍጣር ድላዮም የሰናኸልን ዝነበሮም እምነት ንኸጥፍኡ ይድርኽ፡ ብኣንጻር እዚ እንተደኣ ሓይሊ ፖሎቲካ ንመንእሰያት ከከም ክእለቶምን ጸዋዕታኦምን ብጭቡጥ መንገዲ ኣብ ኩሉ ክሳተፉን ሕልማታቶም ከግህዱን ኣብ ምትብባዕ እንተተጸሚዱ ኣብ ሕልናን ገጽን መንእሰያት ሰላም ክዝርጋሕ ይጅምር። ፖሎቲካ ኸስ ናይ ነፍሲ ወከፍ ኣባል ውህበትን ክእለትን ኣለልዩ እንተኽኢሉ ናይ ሰላም መጋበሪ እዩ ዝኸውን ይብሉ።
2020 ዓ.ም.፥ መበል 53 ዓለም ሓቆፍ መልእኽቲ ሰላም፥ ሰላም ከም ተስፋ መገዲ እዩ
ናይ ሰብኣዊ ፍጥረት ባህግን ናይ ተስፋና ሸቶ እቲ ዕጹብን ኣመና ክቡርን ጸጋ ሰላም ምዃኑ ኣብ መልእኽቶም ሓቢሮም፡ ተስፋ ይብሉ፡ ኣብ ጉዕዞ ንኽንርከብ ዝድርኽ ዋላ ዘድክም እውን ይዅን ከይተሓለልና እነማዕድዎ መዓርፎና እዩ
ሰላም ናይ ተስፋ ጉዕዞ እዩ፡ ዘተን ዕርቅን ምህዳራዊ ምልዋጥን እዚ ናይቲ ዕለት 1 ጥሪ 2020 ዓ.ም. ብወግዒ ናይ ዝመሓላለፍ መበል 53 ዓለም ሓቆፍ መልእኽቲ ሰላም ር.ሊ.ጳ. ፍርንቸስኮ ክኸውን እንከሎ፡ ኣብ መልእኽቶም፡ ሰላም ናይ ሰብኣዊ ፍጥረት ጸዋዕታ ሕውነታውነት ብምህያው እንተድኣ ዘይተተስፈኻያ ኣይክትረኽባን ኢኻ ዝብል ሓሳብ ብኣጽንዖት የተሓሳስቡ።
ተስፋ ኣብ ናይ ሰላም ጐዳና ንኽንምርሽ ዘብቅዓና ክኸውን እንከሎ፡ በንጻሩ ዘይምትእምማንን ፍርሕን ግና ተኣፋፍነት ርክባትን ናይ ዓመጽ ስግኣትን ክብ የብል ቢሎም፡ ኣብ ምህዳራዊ ምልዋጥ ጐደና ብምጉዓዝ ማንም ንዘይንጽልን ንዘይዕብልልን ዘተ ክፉታት ብምዃን ናይ ሰላም ኣንጠረይና ምዃን የድሊ እንክብሉ ጻውዒት የቕርቡ፡ ቅዱስ ኣቦና እዚ መበል 53 ዓለም ሓቆፍ ናይ ሰላም መልእኽቶም፡ሰላም ናይ ተስፋ ጉዕዞ እዩ፡ ዘተን ዕርቅን ምህዳራዊ ምልዋጥን ዝብል ኣርእስቲ ዘለዎን ሓሙሽተ ምዕራፍ ዘጠቓልል ኰይኑ ዝተፈላለዩ ንሰላም ዝምልከትን ብኸመይ ክሕሰብን ክድለን ከምዘለዎ ዘመላኽት ዝተፈላለዩ መዳያት ዝትንክፍ እዩ።
ተስፋ ናብ ሰላም ዝመርሕ ኣኽናፍ ይጽግወና
ናይ ሰብኣዊ ፍጥረት ባህግን ናይ ተስፋና ሸቶ እቲ ዕጹብን ኣመና ክቡርን ጸጋ ሰላም ምዃኑ ኣብ መልእኽቶም ሓቢሮም፡ ተስፋ ይብሉ፡ ኣብ ጉዕዞ ንኽንርከብ ዝድርኽ ዋላ ዘድክም እውን ይዅን ከይተሓለልና እነማዕድዎ መዓርፎና እዩ። ንቕድሚት ንኸነብልን ዘይስገር መሰናኽል ዝመስል ከጋጥመና እንከሎ ንኽንሰግሮ ዘብቅዕ ኣኽናፍ ዝህበናን፡ ናይቲ ብዙሕ እዋን ንድኻታትን ገዛእ ርእሶም ናይ ምክልኻል ብቕዓትን ዓቕምን ዘይብሎን ዘድምይ ውግእን ዓመጽን ኣብ ኣምሮን ኣብ ኣካላን ዝሓድጐ በሰላን ስንባደን መቑሰልትን ናይ ውርደትን ተነጽሎን ሓዘን ጓህን ኢፍትሓውነትን ኣብ ልዕሊ ናይ ገዛእ ርእስኻ ህዝብታን ኣባይቲ ስድራን ሓዲግዎ ዝሓልፍ ናይ ሞትን ዕንወትን ምልክታን ብሰፊሕ ይዝርዝሩን የብርሁን።
ሕውነት ናይ ሰብኣዊ ፍጥረት ጸዋዕታ እዩ
ብዙሓት ሃገራት ካብቲ ጽልእን ዓመጽን ዘተባብዕ ናይ ምዝመዛን ምግባረ ብልሽውናን መቑሕ ገዛእ ርእሰን ናጻ ከውጻ ዝቃለሳ እውን እንተዀነ፡ ሎሚ እውን ብዙሓት ዜጋታት፡ ሕጻናትን ኣረጋውያንን ከይተረፉ እቲ ናይ ሃይማኖት ናጽነት ዘጠቓልል ኣካላዊ ኵለንተናውነትን ናጽነትን ክብሮምን ተነፊግዎም ከምዘሎ ኣብሪሆም፡ ዝዀነ ይኹን ውግእ እቲ ኣብ ሰብኣዊ ስድራ ቤት ዝተጻሕፈ መደብ ጸዋዕታ ሕውነታውነት የብርስ፡ ናይ ውግእ ምኽንያት ኵሉ ካብቲ ኣብ ካልእ ዘሎ ፍሉይነትን ናይ ምውናንን ጸብለል ናይ ምባልን ምውናንን ድላይ ምዃኑ ኣብ መልእኽቶም ብጥልቂ የብርሁ።
ዝንባዐን ናይ ስልጣን ዓመጽን
ውግእ ካብቲ ብኢጐነትን ብትዕቢትን ብጽልእ ነቲ ካባኻ ዝተፈልየ ካልእነት ንምሕኻኽን ንምንጻልን ብዝብል ተግባር ካብ ዝብከል ልቢ ሰብ እዩ ዝነቕል፡ እዚ ኸኣ ምዝንባዕ ርክባትን ህንጥይና ዕባላለን ካብ ናይ ስልጣን ዓመጽን ንኻልእ ነቲ ካባኻ ዝተፈልየ ምፍራሕን ምጥርጣርን ዘይተገዳስነትን የስዕብ፡ ኣብ ጃፓን ካብ ዕለት 23 ክሳብ ዕለት 26 ሕዳር 2019 ዓ.ም. ሓዋርያዊ መገሻ ኣብ ዘካየድሉ እዋን፥ ዓለም ሓቆፍ ሰላምን ምርግጋእን ኣብ ሕድ ሕዳዊ ምፍርራሕን ዕንወትን ምጽናትን ምስ ዝብል ምርጫ ዘይቃደው እዩ፡ ሰላምን ምርግጋእን ኣብ ምዕናውን ምጥፋእን ካልእ ውሑስ ኣይከውንን፡ እንታይ ደኣ ካብ ዓለም ሓቆፋዊ ምትሕብባርን ምድግጋፍን ካብ ዝብል ስነ ምግባር እዩ ዝውለድ ዝበልው ሓሳብ በስፊሕ ምልስ ቢሎም ኣብቲ ናይ ሰላም መልእኽቶም ይጠቕሱ።
ሕውነት ዘተን ምትእምማንን ይወልድ
ዘይምትእምማንን ፍርሕን ናይ ምርኻብ ተኣፋፍነት ክብ የብል፡ ናይ ዓመጽ ስግኣት የተኣታትውን ናብቲ ሰላማዊ ርክብ ናብ ዘይመርሕ ዓንኬል ክፋእ የእትው፡ ስለዚህ፥
ዓለም ሓቆፍ ሰላምን ምርግጋእ ምስቲ ኣብ ናይ ሕድ ሕዳዊ ምጥፍፋእን ዕንወትን ወይ ብናይ ኵለንተናዊ ምጽናት ብዝብል ምፍርራሕ ውሑስ ምግባር ዝከኣል ኣይኰነን፡ ሕድ ሕዳዊ ምጥፍፋእን ዕንወትን ምስ ሰላምን ምርግጋእን ዝቃደው ኣይኰነን፡ በንጻሩ ሰላምን ምርግጋእን ካብ ዓለም ሓቆፋዊ ምትሕብባርን ምድግጋፍን ካብ ዝብል ስነ ምግባር እዩ ክብገስ ዘለዎ፡
እቲ ናብ ዘይምትእምማን ዝመርሕ መገዲ ከመይ ገርና ክንኰልፎ ንኽእል? ዝብል ሕቶ ኣቕሪቦም፡ ኣናስርና ካብ እግዚኣብሔር ምዃንና ብዝብል እምንቶ ዝምራሕ ጭቡጥ ሕውነታውነት ምንቕቓሕን ኣብ ሕድ ሕዳዊ ዘተን ምትእምማንን ነቲ ጭቡጥ ሕውነት ብምልምማድ ምዃኑ የብርሁ።
ዝኽሪ ሕሉፍ ታሪኽ ንሰላማዊ መጻኢ
ተዘክሮ ናይ ተስፋ ደረት ትርኢት እዩ፡ ብዙሕ እዋን ኣብ ደልሃመት ውግእን ዓመጽን ንኡስ እውን ይኹን ዘጋጥመካ ናይ ምትሕብባርን ምድግጋፍን ተግባር ዝለዓለ ብርታዔ ናብ ዝሓትት ጅግንነት ዘብጽሕ ሰናይ ተግባር ንኽትፍጽም ኣስተንፍሶ ክዀነካን ናይ ሓድሽ ሓይሊ ምኽንያትን ኣብ ውልቅን ኣብ ማሕበረሰብን ሓደስቲ ተስፋታት ንኽኹላዕ ዘኽእል እዩ ቢሎም ኣብ ሂባኩሻ ዘካይድዎ ርክብ፡ ምስቶም ካብቲ ኣብ ሂሮሺማን ናጋሳኪን ዝተፈነወ ኣቶሚክ ቦምቢ ካብ ዘስዓቦ ህልቂት ምስ ዝተረፉን ሎሚ እውን ናይቲ ዝሓለፈ ዘስካሕክሕ ኩነታት ህያዋን መሰኻኽር ምስ ዝዀኑ ዘካየድዎ ርክብ፡ እቲ ናይ ዝሓለፈ ዘስካሕክሕ ታሪኽ ተዘክሮታቶም ቅኑዕን ሕውነትን ዝዓሰሎ ውሑስ መጻኢ ንምሕናጽ ዝድግፍ እዩ፡ ስለዚህ ተዘክሮ ንህልውን መጻእን ምርጫ ሰላም መሰረትን ኣሰርን እዩ ይብሉ።
ሰላም ካብ ልቢ ዝነቕል ብድሆ እዩ
ስለዚህ ናይ ሰላም መገዲ ምርሃውን ምሕንጻጽን ዓቢይ ብድሆ እዩ፡ ካብቲ ካብ ውልቃዊ ረብሓ ካብ ዝብልን ኣብ መንጐ ሰባትን ሕብረተሰብን ሃገራትን ኣብ ውልቃዊ ረብሓ ካብ ዘማእከለ ርክብ ኣዚዩ ዝተሓላለኸ እዩ፡ ከምዚ ብምዃኑ ከኣ ቅዱስነቶም ንግብረ ገባዊ ሕልናን ግላውን ፖለቲካውን ድላይ ይግባይ ይብሉ፡ ስለምንታይ ሰላም ካብ ሰብኣዊ ልቢ እዩ ዝውለድ፡ ከምዚ ስለ ዝዀነ ድማ ፖለቲካዊ ድላይ ናብ ዕርቂ ዝመርሑ ሓደስቲ ኪደት ንኸበራትዕን ሰብን ሕብረተሰብን ከዋህድ ናብ ዘኽእል መገዲ ከመስርቕ ክበራትዕ ኣለዎ ኢሎም።
ናይ ሰላም ኣንጠረይናታት
ቅዱስነቶም ኣብ መልእኽቶ፡ ሰላም ልክዕ ከም ሓደ ዝሕነጽ ቤት ገይሮም ብምቕራብ፡ ናይ ሓባር ድላይ ኣማዕዲኻ ብሓባር ዝግበር ጉዕዞ ዝሓትትን እትብሎን እትኣትዎን ቃል ከየዕበርካ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ብምኽባር ዝፍጸም ጉዕዞ እዩ፡ ዓለም ባዶ ቓላት ዘይኰነ ዘእምን ምስክርነት እዩ ዘድልዮ። ብዘይ ምንጻልን ዕብለላን ንዘተ ክፉት ዝዀኑ ናይ ሰላም ኣንጠረይታታት እዩ ዘድልዮ፡ ክንየው ፍልልላይትን ፍልልያት ፖለቲካው ህልዮን ብምክብባር ክሳብ ኣብ ጸላኢኻ እውን ወጅሂ ሓው ምልላይ ዝብል ሓቂ ምንዳይ ዝበርኽ እዩ፡ እዚ ትዕግስቲ ዝሓትት ካብ ሕነ ምፍዳይ ኣዚዩ ዝበርትዔ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ምርድዳእን ምትሕብባርን ዘህልው ተስፋ ዘርህው ጻዕሪ እዩ። ቤተ ክርስቲያን ናይ ክርስቶስ ተዘክሮ ብምንባር ናይ ሓባር ጥቕሚ ብቅኑዕ ስርዓት ኣብ ምድላይ ትዋሳእ።
ኣብ ምሕረት ኣሕዋት ምዃንና ምፍላጥ
ካልኦት ምዕብላል ዝብል ድላይ ምጥንጣን ከምዘድሊ ዘተሓሳሰቡ ቅዱስነቶም፡ ንሓድ ሕድና ከም ደቂ እግዚኣብሔር ኣሕዋት ምዃንና ብዘስተውዕል ኣገባብ ክንረኣኣይ ሓደራ ቢሎም፡ ኣብዚ ጐደና እዚ ብሓባር ምጉዓዝ ካብ ናይ ሕነ ምፍዳይ ሕምቢላሎ ናጻ ንወጽእን ናይ ተስፋ ጐደና ሓንጐፋይ ቢልና ንቕበልን፡ እውነተይና ሰላም ከምቲ በነዲክቶስ መበል 16፥ ቅኑዕ ናይ ኤኮኖሚ ሜላ ብምሕንጻጽን ብምትግባርን እውን ዝረጋገጽ ምዃኑ ቅድሚ 10 ዓመት ኣብታ ፍቕሪ ብሓቂ ብዝብል ኣርእቲ ኣብ ዝድረስዋ ዓዋዲት መልእኽቶም ዝበልዎ ሓሳብ ጠቒሶም፡ ናይ ኢኮኖሚ ሜላ፡ ሞሳውን ሱታፌኣውን ክኸውን ኣለዎ ይብሉ።
ምህዳራዊ ምልዋጥን ሓድሽ ጥማቶ ንሕይወትን
ቅዱስነቶም ኣብዚ መበል 53 ዓለም ሓቆፍ ናይ ሰላም መልእኽቶም፡ ይሴባሕ ዘርእስታ ዓዋዲት መልእኽቶም ተወኪሶም፡ ኣብ ቅድሚ እቲ ኣብ ዓለም ዝርአይ ዘሎ መንፈስ ተጻብኦነትን ንኻልእ ብተጻብኦ ምምልካትን ዝብልን ናይ ሓባር ቤትና ዘየኽብር ተግባርን ናይ ተፈጥሮ ሃብቲ ዓመጸይና መዝማዚ ትግባረ ኣብ ዝረኣየሉን ንናይ ከባቢ ማሕበረሰብን ናይ ሓባር ቤትናን ተፈጥሮን ኣኽብሮት ዘይብሉ መኽሰብ ጥራሕ ዝብል ዓይነት ኣነባብራ ኣብ ዝረአየሉ ዘሎ ዓለም፡ ምህዳራዊ ምልዋጥ ኣገዳሲ ምዃኑ ብኣጽንዖት ኣተሓኣሲቦም፡ እቲ ዛዕባ ኣማዞን ዝመኸረ ናይ ኵላዊት ቤተ ክርስቲያን ሲኖዶስ ዘኪሮም፡ ንናይ መላእ ዘርእሲ ሰብ ጥቕሚ ምዕባለ እናሓሰብና ኣብ መንጐ ማሕበረሰብን መሬትን ኣብ መንጐ ህላወን ተዘክሮን ኣብ መንጐ ተመክሮን ተስፋን ሰላማዊ ርክብ ክነህሉን ጽን ንምብህሃልን ምስ ካልእ ንምርኻብ ርህው ዝገብርን ህያብ እግዚኣብሔር ንምስትንታንን ምህዳራዊ ምልዋጥ ዘድሊ ምዃኑ እነቕርቦ ጻውዒት ይብሉ ቅዱስነቶም ኣብ መልእኽቶም፡ እቲ ምስ ዓለም ምርኻብ ናይቲ ምስ ኢየሱስ ናይ ምርኻብ ሳዕቤን ክኸውን መታን ተኻፊልካ ኣብ ምንባር ዘሎ ናይ ቁጥብነት ሓሴት ንኸነስተማቕርን ፈጣሪ ብልግስናኡ ዝዓደሎ ጸጋታት ግምት ብምሃብ ኣብ ልዕሊ ሕይወት ሓድሽ ኣመለኻኽታን ርእየትን ክህልወና ዝመርሕ መገዲ ምዃኑ ሓቢሮም።
መጠን እትትስፈዎ ትረክብ
ቅዱስነቶም እቲ መበል 53 ዓለም ሓቆፍ መልእኽቶም ናይ መጠቓለሊ ምዕራፍ፡ ኣብቲ ትዕግስትን እምነትን ኣብ ዝብሉ ክልተ ቓላት ዝጠቓለል ናይ ዕርቂ ጉዕዞ ኣብ ዝብል ሓሳብ ኣማእኪሎም፡ ሰላም ሃረር እትብላ እንተድኣ ዘይኰንካ ኣይክትረኽባን ኢኻ፡ ኣብቲ እግዚኣብሔር ንነፍሲ ወከፍና ዘለዎ ሓራ ዘውጽእን ዘብርህን ዘይሕለልን ብናጻ ዝዓደለና ፍቕሪ ኣስተንፍሶ ምግባር ኣገዳሲ ምዃኑ ክንእመን ይግባእ ቢሎም፡ ናይ ምርኻብ ባህሊ እናማዕበልና ክንየው ፍርሕን ዓመጽን ንኽንብል ዓዲሞም፡ ብኵላውነት ኣርካን ሕውነታውነት ንኽንነብር ኣብ ናይ እግዚብሔር ለጋስ ፍቕሪ እምነት ነንብር፡ ብናይ ዕርቂ ምስጢር ዝተደገፈ ንብጻይን ፍጥረትን ምዕማጽ ካብ ዝብል ተግባር ናጻ ዘውጽእ ኪደት የድሊ፡ … ኣብቲ ዝተቐበልካዮ ምሕረት ምሕረት ንኻልኦት ንኸተካፍል ምጉዓዝ ኣሎ። … ወትሩ ዘየቋርጽ ጉዕዞ፡ በዚ ኣገባብ እዚ ኣቢልካ ናይ ፍትሕን ሰላምን ኣንጠረይና ትኸውን።
ሰላም ናይ ተስፋ ጉዕዞ እዩ፡ ዘተን ዕርቅን ምህዳራዊ ምልዋጥን ዘርእስቱ ናይ 2020 ዓ.ም. መልእኽቲ ሰላም ዕለት 12 ታሕሳስ 2019 ዓ.ም. ንንባብ ዝበቕዔ ናይ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዓለም ሓቆፍ መልእኽቲ ሰላም።


text:
ናይዚ ዝካየድ ኣስተምህሮ ጠቕላሊ ዓላማ፡ ኣብ መንጎ ብመበቈል ኣባላት ንኡሳት ዓሌታት ዝዀኑ፤ ሰብኡት፡ ኣንስቲ፡ መንእሰያት ማዕርነት ከም ዝጉልብት፡ ኣሉታዊ (ዘይቅዱው) ማሕበራዊ ምቁጽጻር ግን ከም ዝጐድል ምግባር እዩ።
ብዛዕባ መሰላትን ማዕረነትን፡ ኣሉታዊ ማሕበራዊ ቁጽጽርን፡ ተወሳኺ ፍልጠት ምሃብ፡ ምስኡ እውን ምይይጥን ምስልሳልን ከም ዝፍጠር ምግባር፤ እዚ ከኣ፡ ናይ ንኡሳት ዓሌታት ኣባላት ዝዀኑ ሰብኡትን ኣንስትን፡ እቶም ንማዕርነት ዝዓግቱን፡ ኣሉታዊ ማሕበራዊ ምቁጽጻርን ኣብ መዓልታዊ ናብራኦም ኣብ ዘጋጠምዎም ከም መሳርሒ የገልግሎም ። ስለዚ ዘይቅዱዋት ተግባራት ይጐድሉ።
እዚ ዝካየድ ኣስተምህሮ ንኣንስቲ ዝምልከት ዓላማኡ ኣብ ጉዳያት ናይ ባዕልኻ ትሕዝቶ ገንዘብ (ቁጠባ)፡ ፍትሕ፡ ዓመጽ (ጥቕዓት)፡ ወሲብ (ግብረስጋ)፡ ድንግልነት ወዘተ… ጭቡጥ ፍልጠት ንዓኣተን ምሃብ፣ ኣንስቲ ብዛዕባ ኣሉታዊ ማሕበራዊ ቁጽጽርን ጉድለት ማዕርነትን ክማያየጣ ዘኽእለን መድረኽ ምፍጣር፣ ከምኡ‘ውን ደቀን ምስ ዝዓብዩሎም ኩነታትን ደረታትን ንዝተሓሓዙ ርእይቶታትን ተግባራትን ምትንካፍን፡ ካልኦት ምምዕባልን እዩ። እዚኣቶም ኣብ ልዕሊ ዕብየት ደቀንን ኣብ ልዕሊ ማሕበረሰብ ኣብ ዘቕርበሎም ዕድላትን ዘኸትልዎ‘ውን ይርኧ።
እዚ ዝካየድ ኣስተምህሮ ንሰብኡት ዝምልከት ዓላማኡ፡ ኣብ መንጎ ጾታታት ማዕርነትን፡ ማዕረ ዝዀኑ መሰላት ምህላዎም መሰረታውያን ጥሪታት ደንማርክ ምዃኖም ምጥቃስ እዩ። ካብዚኣቶም፡ ከም ኣብነት ፍትሕ፡ ትሕዝቶ ገንዘብ (ቁጠባ)፡ ሕገ ቤተሰብ፡ ኣብ ቤተሰብ ዓመጽ ክልኩል ምዃኑ፡ ንደረታት ወሲብ ዝምልከቱ መግለጺታት ምሃብ፣ ከምኡ‘ውን ኣቦነት (ኣቦ ዝህልዎ ተራ) ኣብ ደንማርክ ፍልይ ዝበለ ክኸውን ምኽኣሉ …። ኣንስቲ ወጺኧን እንተሰርሓ፡ ሰብኡት ንዝመጽእ ረብሓ ክርእዩ ምኽኣሎም ወዘተ… ከምኡ ከኣ ምጉዳል ኣሉታዊ ማሕበራዊ ቁጽጽር፡ እዞም ኮርሳት ዘስዕብዎ ጥቕሚ ክኸውን ይግባእ።
እዚ ዝካየድ ኣብ ምሉእ ሃገር ንዝነብሩ፡ ብመበቈል ኣባላት ንኡሳት ዓሌታት ንዝዀኑ ዝቐረበ እዩ። ብሓፈሻ፡ እዚ ዝካየድ ዝምልከቶም ዓበይትን መንእሰያትን ዕቑበኛታትን ካልኦት ስደኛታትን ክነሶም፡ ናብ ደንማርክ ኣብ ቀረባ እዋን ዝመጹ‘ሞ፡ ኣብ ትምህርቲ ቋንቋ ዘለዉ፤ ከምኡ‘ውን ኣብዚ ሃገር ንውሕ ንዝበለ ጊዜ ዝጸንሑ፡ ግን ብዛዕባ ማዕርነትን መሰላትን ደንማርክ ዘለና ፍልጠት እኹል ኣይኰነን ዝብሉ እውን እዮም። ኣብ ታሕቲ ዝምልከቶም ጉጅለታት ምስ ዝሳማምዖም ኮርስ ተዘርዚሮም ይግለጹ።
እዞም ኮርሳት ኣብ ናይ ቋንቋ ቤት ትምህርታት፡ ኣብ ብጉዳይ ማዕርነትን “ኢንተግረሽን” ን ዝትንከፉ ክለባትን፡ ማሕበራትን ኣብ ምሉእ ሃገር ክካየድ ተሓሲቡ ኣሎ። እዞም ኮርሳት ንኣባላትና የገድሱ እዮም ዝብሉ ማሕበራት ኩሎም፡ ኮርስ ክእዝዙ (ክሕዙ) ይኽእሉ።
ንውፍዮም 5 እተፈላለዩ ኮርሳት እዮም፤ ኣብኣቶም ዝምህሩ ብቕዓት ዘለዎም ፡ ኣብ ምሉእ ሃገር ካብ ዝርከቡ ሰበ ሙያ እተመረጹ እዮም። ሙያዊ ፍልጠት ዘለዎም፡ ከምኡ‘ውን ኣርኣያ ክዀኑ ዝኽእሉ መምህራን ምርካብ ትኹረት ተገቢሩሎም። ኣብ ኩሎም ጉጅለታት መምህራን ናይ ሙያን ናይ ኣርኣያነትን ብቕዓት ክዛነቑ ተሃቂኑ እዩ።
እዚ ዝካየድ፡ ነቶም ተኻፈልቲ ዘድሊ ኮርስ ምምራጽ (ምእዛዝ) ከም ዝከኣል ኰይኑ እተዳለወ እዩ። እቶም ተኻፈልቲ በቲ መሰረታዊ ኮርስ ይጅምሩ‘ሞ፡ ብድሕሪኡ ከከም ንዝምልከቶም ተኻፈልቲ ዘገድስ ፍሉይ ትሕዝቶ ኣብ ዘለዎ ኮርስ ይቕጽሉ። ኣብ ቀጸልቲ ኮርሳት ነቶም ንተኻፈልቲ ዘገድሱ ቴማታት፡ ምስ ዓቕሞም ከም ዝሳማማዑ ኰይኖም፡ ዕሙቕ ዝበለ ምይይጥ ይግበረሎም።
መሰረታዊ ኮርስ ንዝምልከቶም ብሰፊሑ ዝቐርብ መባእታዊ (መእተዊ) ኮርስ እዩ። ኣብ ናይ ቋንቋ ቤት ትምህርታት ኣብ DU1ሞዱል 6ን DU2ሞዱል 5ን ንዘለዉ ይቐርብ። ብናይ ቤት ምኽሪ ሕብረት ኣውሮጳ ኣማዛዝና ደረጃ ክእለት ቋንቋ፡ ኣብ መንጎ A2ን B1ንዝዀነክእለትዳንኛዘለዎምማለትእዩ።
ኣብዛ ኮርስ ኣብ ደንማርክ ብዛዕባ ዘለዉ መሰላትን ማዕርነትን፡ ከምኡ‘ውን እዚኣቶም ንነባሮ ደንማርክ እንታይ ትርጉም ከም ዘለዎም ይግለጹ፤ ክትዕ‘ውን ይግበረሎም። ናይ ሰብኡትን ኣንስትን፡ ኣብ ዕዳጋ ሸቕሊ፡ ኣብ ሓዳርን ኣብ ስድራን ዘለዉ ማዕረ ዝዀኑ መሰላትን ግዴታትን ዝዝረቡሎም ነጥብታት እዮም። ኣብ መንጎ ኣወዳትን ኣዋልድን ዘሎ ማዕርነት፣ ምስ ዕድመኦም ተተሓሒዞም ዝህልውዎም መሰላትን፣ ምስ ወለዶም ወይ ተሓለፍቶም ኣብ ዘለዎም ርክብ ዝህልውዎም ባዕልኻ ናይ ምውሳን መሰላት‘ውን ይረኣዩ።
ሰማያዊ ኮርስ ኣብ ናይ ቋንቋ ትምህርቲ ኣብ መንጎ A2ን B1ን ክበጽሑ ንዘኽእሎም ጊዜ ኣብ ደንማርክ ንዝጸንሑ ትቐርብ። ኣብ ደንማርክ ዳርጋ ኣጋይሽ ስለ ዝዀኑ ዝወሃቦም ትምህርቲ ማዕርነት መባእታዊ ይኸውን። እዚ ኮርስ ዝምልከቶም ኣካለ መጠን ዝዀኑ፣ ምርዑዋትን፡ ውላድ ዘለዎም‘ውን፣ ኣባላት ንኡሳት ዓሌታት እዮም፤ ኣብዚ ኮርስ ንዓኣቶም ዝዀኑ እተመረጹ ቴማታት ኣለዉ። ካብኣቶም ኣብ ዕዳጋ ሸቕሊ፡ ኣብ ሓዳር ዘሎ ማዕርነት፡ ናይ ኣወዳትን ኣዋልድን ብማዕርነት ምዕባይ ይርከቡ።
ቀይሕ ኮርስ ኣካለ መጠን ንዝዀኑ፣ ምርዑዋትን ውሉድ ዘለዎም‘ውን፣ ኣባላት ንኡሳት ዓሌታት ይቐርብ። እዚ ኮርሲ ኣብ ደንማርክ ንውሕ ንዝበለ ጊዜ ንዝነበሩ ተባሂሉ እተዋቐረ እዩ። ኣባላት‘ዚ ጉጅለ ሓፈሻዊ ዝዀነ ፍልጠት ማዕርነትን መሰላትን ደንማርክ ኣለዎም። ይኹን‘ምበር ኣጸቢቖም ናይ ምፍላጥ ድልየት ክህሎም ይኽእል። ስለዚ ከኣ ኣብዚ ኮርስ፡ ምስ መዓልታዊ ናብራ ስድራ ንዝተሓሓዙ ሕቶታት ማዕርነት ካብ እተፈላለዩ ጐኒታት ብዕምቈት ንርኢ። ካብ ኣብኡ ዝህልዉ ነጥቢታት ናይ ምንባይ ግዴታ፡ መዝነት ወላዲ፡ ፍትሕን፡ ናይ ቈልዑን መንእሰያትን መሰል ባዕልኻ ምውሳን እዮም።
ቀጠልያ ኮርስ ዝምልከቶም ናይ መጠነ–ኣካል መዝነት ዘይብሎም ወይ ዘለዎም (ዕድመኦም ካብ 18 ዓመት ዝተሓተ ወይ ዝለዓለ) ውሉድ ዘይብሎም፡ ዘይምርዑዋት መንእሰያት እዮም። እዚ ኮርስ፡ ናይ ክእለት ዳንኛ ደረጃኦም ኣብ መንጎ A2ን B1 ን ዝዀነ፡ ብዙሕ ኣፍልጦ ማሕበረሰብ ንዘይብሎም ብመጠኑ ኣጋይሽ ንዝዀኑ መንእሰያት ዝቐርብ እዩ። ናብ ኣርእስቲ ማዕርነት ቅድሚ ምስጋር መተኣታተዊ እዩ ፤ ኣብኡ ኣወዳትን ኣዋልድን፡ ትምህርቲን ተግባራት ጊዜ ዕረፍቲን ኣብ ምምራጽ ዘለዎም ማዕረ ዝዀነ መሰል ይጥቀስ። ከምኡ‘ውን ህዝቢ ኣብ ዝራኸበሎም (ናይ ሓባር) ቦታታት ብዛዕባ ዝግለጹ (ዝረኣዩ) ጠባያትን ኣካያይዳን ይንገር።
ብጫ ኮርስ ውሉድ ንዘይብሎም፡ ዘይምርዑዋት መንእሰያት ኣባላት ንኡሳት ዓሌታት ዝቐርብ እዩ። እዚ ኮርስ‘ዚ ኣብ ደንማርክ ንውሕ ንዝበለ ጊዜ ዝነበሩ፡ ናይ መሰላቶምን ማዕርነትን መሰረታዊ ኣፍልጦ ሃልዩዎም፡ እሱ ኣብ ህይወቶም ንዝህልዎ ኣስተዋጽኦ ኣጸቢቖም ምርዳእ ንዝደልዩ እዩ። ኣብዚ ኮርስ‘ዚ ካብ ዝለዓሉ ነጥብታት ዕርክነት፡ ፍቕረኝነት፡ ባዕልኻ ምውሳን፡ ከምኡ‘ውን ኣብ ማሕበረሰብ ተሳትፎ ምግባር ይርከቡ።
ንወፈራ መሰል ንማዕርነት ተራድኦ ዕቑበኛታት ደንማርክን (Dansk Flygtningehjælp] ኣልስ ሪሰርችን (Als Research) ንናይ ወጻኢ ጉዳይ ምኒስተር ክፍሊ ማዕርነት ብምውካል ኣዳልዮሞ። ነዚ ወፈራ ኣብ ምድላው ማዕከን ግፉዓት ዕቑበኛታት ፡ ናይ ተራድኦ ዕቑበኛታት ደንማርክ መርበብ ውህደት፡ ቦሊሶሺያልነት፡ ኣርት ዲረክተር ሳሻ የስፐርሰን፡ ቪንተርጎርድ ሚድያን፡ ወብ ቢሮ ዳይፍን ተሓባቢሮም እዮም።
እዚ ወፈራ መሰል ንማዕርነት፡ ምስ ምጥሓስ ክብረት ንእተተሓዙ ግርጭታትን፡ ኣሉታዊ ማሕበራዊ ቁጽጽርን ንምክልኻል፡ ናይቲ ብመንግስቲ ዝወጸ መደብ ስራሕ 2016 ሓደ ክፍሊ እዩ።
ዝካየድ ኣስተምህሮ ኣብ ኣዋርሕ ጽድያ 2018 ተዳልዩ፤ ኣብ 2018-2020 ኣብ ግብሪ ክውዕል ተመዲቡ ኣሎ።
ንወፈራ ዝምልከት ሕቶ ኣብ ዝህሉ ትራኸቦ – info@rettilligestilling.dk.
We use cookies to ensure that we provide you with the best possible experience of our website. If you continue to use this site, we will assume you agree with it.


text:
መንግስቲ ንመምህራን ዝገበሮ ናይ ደመወዝ ስኬል መመሓየሺ እምበር ወሰኽ መህያ ኣይኮነን ክብል ምንስቴር ትምህርቲ ኣፍሊጡ።ብዛዕባ እቲ ጉዳይ እናቐረቡ ካብዘለው ፀብፃባት እውን ክእረሙ ዘለዎም ነጥብታት ኣለው ክብሉ ሓደ ሓላፊ እቲ ምንስቴር ገሊፆም ኣለው።
ዳይረክተር ኮምኒኬሽን ምንስቴር ትምህርቲ ዝኾኑ ኣቶ ጴጥሮስ ወልደጊዮርጊስ ኣብቲ ዘሰሓሕብ ዘሎ ጉዳይ ክእረም ዘለዎ ኣብሃህላ ኣሎ ዝበልዎ ሕዚ ዝተገበረ ወሰኽ መሃያ ከይኮነስ ናይ ደመወዝ ስኬል መመሓየሺ እዩ ምስበሉ ደመወዝ ዝምልከት ናብ 39 ሚእታዊ ዝኸውን ወሰኽ ዓሚ ተገይሩ እዩ ኢሎም።
እቲ ናይ ሎሚ ስርዓት ስኬል መመሓየሺ መሃያ ንምትግባር ትምህርቲ ምንስቴርን ማሕበር ምምህራንን ምስ ስቪል ሰርቪስ ብምዃን ዘካየድዎ መፅናዕትን ዝተረኸበ ውፅኢትን ንምትግባር ዝተወሰደ ስጉምቲ እዩ ኢሎም ብምስዓብ።
መንግስቲ ንሙያ መምህርነት ዓብዪ ክብሪ ሂቡ ዝሓዞ ጉዳይ ስለዝኾነ ምምህራን ካብ ካልኦት ሰራሕተኛታት መንግስቲ ብዝሐሸ ከምዝተትሓዙ እውን ኣቶ ጲጥሮስ ይገልፁ።
ሕዚ ዝተወሰደ ናይ ስኬል መመሓየሺ ከም ወሰኽ መሃያ ገይሮም ስለዝተረድእዎ መምህራን ቅሬታ ክስምዖም ከምዝኽእል ዝተዛረቡ ግልፂ ዘይኮኑ ነገራት እንተሃሊዮም እውን ነዚኦም ንምርዳእ ከምቶም ተጀሚሮም ዘለው ምይይጣት ተቐራሪብካ ምዝርራብን መፍትሒታት ምሃብን ከምዝክኣል ኣቶ ጴጥሮስ ወልደጊዮርጊስ ሓቢሮም።


text:
Radio Erena:- December 16, 2013
ብሚኒስተር ሃገራዊ ልምዓት ነበረን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣብ ቁጠባን ዶክተር ወልዳይ ፍጡር ዝተመርሐ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ኣንጎላ ኣብ ንግዲ ተዋፊሮም ንዝርከቡ ኤርትራውያን ኣብ ኤርትራ መጺኦም ከውፍሩ ዘካየዶ ጎስጓስ፣ ተሳተፍቲ በዳህቲ ሕቶታት ከምዘቕረብሉ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።
ዶክተር ወልዳይ፣ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሃገሩም ከተውፍሩ ውሑስ ባይታ ኣጣጢሕልኩም ኣሎ ክብል ድሕረ ዘቀረቦ ናይ ጎስጓስ መግለጺ፣ ቅድሚ ሕጂ ብኤርትራውያን ዝተኻየደ ናይ ወፍርን ንግድን ፈተነታት ብሰንኪ መንግስቲ ተኾሊፉ ከብቕዕ ሕጂኸ ድማ እቲ መንግስቲ ተመሊስኩም ካፒታልኩም ኣብ ኤርትራ ኣፍሲሱ ምባሉ እንታይ ውሕስነት ኣሎ ክብሉ ንዘቕረብሉ ሕቶታት፣ ዶክተር ወልዳይ ብቑዕ መልሲ ክህብ ከምዘይክኣለ’ውን እቶም ምንጭታት ኣረዲኦም።
ትካላት ህግደፍ ንቁጠባ ኤርትር ብሒቱ፣ ንንግድን ወፍርን ናይ ብሕቲ ቀቲሉ እንሃለወ፣ ኣብ ከምዚ ዓይነት ሃዋሁ ካፒታልኩም ኣብ ኤርትራ ኣውፍሩ ምብል ዘሰክፍ ኣይከውንን’ዩ ክዝብል ንዝቐረበሉ ካልእ ሕቶ ድማ፣ ዶክተር ወልዳይ መንግስቲ ኣብ ንግድን ወፍRን ምትዕርራይ ገሩ ከምዘሎን ንናይ ወጻኢ ወፍሪ ብፍላይ ድማ ኣብ ወጻኢ ንዝርከቡ ኣውፈርቲ ዘተባብዕ ባይታ ኣጣጢሁ ከምዘሎ ከረድእ ፈቲኑ።
እንተኾነ፣ ኣብቲ ኣብ ኣንጎላ ከተማ ሉዋንዳ ኣብ ዝርከብ ሆቴል ዝተኻየደ ሰሚናር ካብ ዝተሳተፉ ኤርትራውያን ኣወፈርትን ነጋዶን፣ ንዝሓለፈ ተሞሮታት ወፍሪ ኣብ ኤርትራ ደጋጊሞም እናልዓሉ ነቲ ላዕለዋይ ሉእኽ መንግስቲ ኤርትራ ከምዘዋተርዎ እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣገንዚቡ።
ኣብ ኣንጎላ፣ ካብ ኮንጎ፣ ኡጋንዳ፣ ኬንያን ቦትስዋናን ካልኦት ሃገራትን እናተመላለሱ ኣብ ንግድን ወፍርን ዝነጥፉ ኣምኢት ኤርትራ’ውን ከምዘለዉ ይፍለጥ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ክሳብ ኣብ ዕደና ወርቂ ከውፍሩ ባይታ ከጣጥሓሎም ከምዝኽእል ይገልጽ እኳ እንተሎ ዓበይቲ ኤርትራውያን ኣውፈርቲ ግና ኣብቲ መንግስቲ እምነት የብሎምን።
መንግስቲ ኤርትራ ብዋሕዲ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ኣብ ከቢድ ሓደጋ ወዲቑ ስለዝርከብ፣ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ንምርካብ ሓድሽ ናይ ወፍሪ ባይታ ከምዝፈጠረ ዋዕላታት ብምክያድ እኳ እንተጎስጎሰ ዘተባብዕ ውጽኢት ኣይተረኽቦን።
ብናይ ዝሓለፈ ተሞክሮታት ተሰናቢዶም ሃገር ገዲፎም ኣብ ወጻኢ ሃገራት ወፍርን ንግድን ኣብ ምክያድ ዝርከቡ ኣስሓት ኤርትራውያን፣ ኣብ ኤርትራ ከውፍሩ ከምዝደልዩ ዝገልጹ እኳ እንተኾኑ፣ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ፖለቲካውን ወትሃደራውይን ኩነታትን ከምኡ ድማ ዓብላልነት ህግደፍ ኣብ ኩሉ ጽልታታት ሃገር፣ ንወፍሪ ዘተባብዕ ከምዘይኮነ ይጠቕሱ።
ኣብ ርእሲ’ዚ ድማ፣ መንግስቲ ኤርትራ ብሕግን ስርዓተ ሕግን ዝምእዘዝ ስለዘይኮነ ፣ ኣብ ኤርትራ ወፍሪ ምክያድ ውሕስነት የብሉን ክብሉ ዝገልጽዎ’ውን ኣለዉ።
==========================================


text:
Radio Erena: 10 January 2021
ዩጋንዳ ሓፈሻዊ ምርጫ ንምክያድ ኣብ እትሸባሸበሉ ዘላ እዋን፣ መንግስቲ’ታ ሃገር ድምጺ ተቓውምቱ ብምዕባስ ይኽሰስ ኣሎ።
ተጣበቕቲ ድሕነት ጋዜጠኛታት ኣብ ዘቕርብዎ ዘለዉ ክሲ፣ ኣብዘን ዝሓለፋ ክልተ ሳምንታት ጥራይ 10 ጋዜጠኛታት ብኣባላት ጸጥታ መንግስቲ ምፍርራህን መጥቃዕትን ከምዝወረዶም ኣቃሊዖም።
እቶም ጋዜጠኛታት ናይ ምርጫ ጎስጓስ ናይ ዘካዪዱ ዝነበሩ ተወዳደርቲ ሕጹያት ጸብጻብ ንምግባር ኣብ ዝፈተኑሉ እዋን እዩ ካብ መንግስቲ ምፍርራህ ዝወርዶም ዘሎ።
መንግስቲ ዩጋንዳ ብተወሳኺ፣ እቲ ምርጫ ናጻን ርትዓዊን ከምዝኾነ ንምርግጋጽ ዝነጥፋ በርጌሳውያን ማሕበራት፣ ምንቅስቓሳተን ደሪቱ ከምዘሎ ተሓቢሩ።
እተን ሓፈሻዊ ምርጫ ኣብ ዝካየደሉ እዋን ጸግዒ ከይሓዛ ብተዓዛብነት ክዋፈራ ዝሓተታ ትካላት፣ መንግስቲ ናይ ባንክ ሕሳበን ስለዘደስከሎ፣ ንጥፈታተን ከካዪዳ ከምዘይከኣላ እዩ ዝግለጽ።
ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ዩጋንዳ ነዚ ብዝምልከት ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፣ እተን ማሕበራት ክስርሓሉ ዝግበአን ቀንዲ ዕላማ፣ ኣብታ ሃገር ኣብ ዝካየድ ፕረዚደንታዊ ምርጫ፣ ህዝቢ ብምሉእ ናጽነት መራሒኡ ከምዝመርጽ ንምርግጋጽ ምዃኑ ብምብራህ፣ መንግስቲ ነዚ ንጥፈታተን እንተዓንቂጹ፣ ውጽኢት ምርጫ ተቐባልነት ክህልዎ ዘለዎ ተኽእሎ ጸቢብ ምዃኑ ኣመልኪቱ።
ብካልእ ወገን፣ ቀንዲ ካብ ተቐናቐንቲ ዮወሪ ሙሰቨኒ ዝኾነ ቦቢ ዋይን፣ እቲ ፕረዚደንትን ካልኦት ሸሞንተ ሰበስልጣናትን ብገበን ክሕተቱ፣ ናብ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ጻውዒት ኣቕሪቡ።
ቦቢ ዋይን፣ እቶም ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስቲ ምስ መራሒኦም፣ ኣብ 2018 ኣብ ዝተኻየደ ናዕቢ፣ ንሰራዊትን ኣባላት ፖሊስን ናይ ‘ተኲስካ ቅተል’ ትእዛዝ ኣማሓላሊፎም ክብል እዩ ዝኸስስ።


text:
Radio Erena: 30 April 2021
ኣብ ደቡብ ሱዳን፣ ዞባ ሩምቤክ፣ ጳጳስ ክኾኑ ንዝተመዘዙ ካህን ንምቕታል ፈቲኖም ተባሂሎም ዝተጠርጠሩ ሰለስተ ካህናት ከምዝተኣስሩ ኣገልግሎት ዜና ካቶሊክ ገሊጹ።
ክልተ ዕጡቓት፣ ብ26 ሚያዝያ፣ ናብ መንበሪ ቤት ናይቶም፣ ጳጳስ ክኾኑ ዝተመዘዙ ኣቡነ ክርስትያን ካርላሳር፣ ብምእታው ሃንደበታዊ ቶኽሲ ከምዝኸፈቱ ዝሓበረ እቲ ኣገልግሎት ዜና፣ እቶም ካህን ካብ ሞስት ንስክላ ከምዝደሓኑ ኣመልኪቱ።
ይኹን’ምበር፣ እቶም ኣብ መሓውሮም መውጋእቲ ዘጋጠሞም ወዲ 43 ካህን፣ ንተወሳኺ ሕክምና፣ ኣብ ኬንያ፣ ከተማ ናይሮቢ ናብ ዝርከብ ሆስፒታል ተላኢኾም ኣለዉ።
ነቲ ፈተነ ቅትለት፣ ብድሕሪት ኮይኖም ከምዘዋደዱ ዝተጠርጠሩ ሰለስተ ካህናት፣ ምስቶም ነቲ መጥቃዕቲ ፈጺሞም ዝተባህሉ ዕጡቓት ዘካየድዎ ናይ ሞባይል ቴሌፎን ዝርርብ ከም ቀዳማይ መርትዖ ቀሪቡ ኣሎ።
ሓደ ካብቶም ጥርጡራት፣ ነቶም ብጳጳስ ፍራንሲ ተመዚዞም፣ ብ16 ሚያዝያ ናብ ደቡብ ሱዳን ሱዳን ዝመጹ ካህን ብምቅዋም፣ ንባዕሎም ጳጳስ ናይ ዞባ ሩምቤክ ንምዃን ድሌት ከምዝነበሮም’ዩ ተሓቢሩ።
ካህን ክርስትያን ካርላሳር፣ ኢጣልያዊ ኮይኖም፣ እቶም ንሽመት ጵጵስናኦም ኣብ ዞባ ሩምቤክ ብምቕዋም፣ ኣብ ልዕሊኦም ፈተነ ቅትለት ከምዘካየዱ ዝተጠርጠሩ ድማ ዜጋታት ደቡብ ሱዳን’ዮም።
==================


text:
Radio Erena: 14 March 2018
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ቀጠር መሓመድ ቢን ዓብዱራሕማን ኣልታኒ፣ ኣብ ሱዳን ሃንደበታዊ ምብጻሕ ከምዝፈጸመ ጋዜጣ ኣሻርቕ ኣልውሳጥ ሓቢራ።
እቲ ሚኒስተር ብ11 መጋቢት ናብ ካርቱም ድሕሪ ምእታው፣ ምስ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣል በሽር ብምርኻብ ዕጹው ዘተ ኣካይዱ።
ፕረዚደንት በሽርን ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ቀጠርን ዝተዘራረብሉ ዛዕባ እኳ እንተዘይተፈልጠ፣ እቲ ሚኒስተር ካብ ኣሚር ቀጠር ዝተላእከ ናይ ቃል መእልኽቲ ከምዘብጽሐ’ዩ ተሓቢሩ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ኣሚር ጋንዶር፣ ድሕሪ’ቲ ርክብ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ እቲ ዕጹው ዝርርብ ንሱዳንን ቀጠርን ኣብ ዘገድስ ፖለቲካዊ ጉዳያት ዘተኮረ ምንባሩ ጠቒሱ።
ብመሰረት መግለጺ እቲ ሚኒስተር፣ ክልቲኤን ሃገራት፣ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሽዱሽተ ወርሒ ዝጋባእ ሓባራዊ ኮሚተ ንፖለቲካዊ ዘተ ከቑማ ተሰማሚዐን።
ድሕሪ’ቲ ኣብ መንጎ ቀጠርን ብስዑዲ ዝተመርሓ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብን ዝተፈጥረ ምፍሕፋሕ፣ ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ቀጠር ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ ናብ ሱዳን ክበጽሕ እዚ ንፈለማ እዋኑ’ዩ።
ሱዳን ምስ ቀጠር ዘለዋ ዝምድና ክትበትኽ ብስዑዲ ዓረብ ቀጻሊ ጸቕጢ ክግበረላ እኳ እንተጸንሐ፣ እታ ሃገር ጸግዒ ከምዘይትሕዝን፣ ብምርግጋጽ፣ ኣብ መንጎ ቀጠርን ስዑዲ ዓረብን ዝተፈጥረ ምስሕሓብ ብዘተን ዕርቂን ክፍታሕ’ያ ጸዊዓ።
ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ኤርትራን ጅቡትን ምስ ስዑዲ ዓረብ ክውግና እንከለዋ፣ ኢትዮጵያ፣ ሶማልያን ሱዳንን ግና ምስ ዝኾነት ሃገራት ጸግዒ ከምዘይሓዛ ይፍለጥ።
======================


text:
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ደቡብ ዞባ ሲዳማ ወረዳ ጭሬ ጣቢያ ሃሊሎ ኣብ ዝርከቡ ሰለስተ ናይ ገጠር ዓድታት ብሰንኪ ዝናብ ብዝወረደ ምንሽሕታት መሬት 23 ሰባት ከምዝሞቱ ስድራ ግዳያት ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ገሊፆም።
ኣብቲ ከባቢ ብሰንኪ ዝወቕዐ ዝናብ ዝወረደ ምንሽሕታት መሬት ኣብ ክልተ መንበሪ ገዛ ዝነበሩ ኣብ ሓደ ገዛ 14 ኣብቲ ካልእ መንበሪ ገዛ ድማ ሸሞንተ ብድምር 23 ሰባት ህይወቶም ጠፊኡ’ሎ።
ብቕድሚ ትማሊ ቀዳም ምሸት ከቢድ ዝናብ ከምዝነበር ዝገለፁ ነበርቲ እቲ ከባቢ እቲ መሬት ተደርሚሱ እቶም ኣባይቲ ምስ ነበርቲ ናብ ፀድፊ ከምዝኣተው ገሊፆም።
14 ኣባላት ስድራ ጠፊኡዎም ናይ ዝተብሃሉ ኣቶ ማትዮስ ማርቆስ ስድራ እየ ዝበሉ ሓደ ነባሪ እቲ ከባቢ ከምዚ ይብሉ።
“ክልተ ስድራ እዮም ነይሮም።ሓደ ስድራ 8 እቲ ካልእ ድማ 14 ስድራ ዝሓዙ እዮም።ወለዲ ምስ ቆልዑቶም እዮም ሞይቶም።”
ካብቶም 14 ሰባት ዝሞቱዎ ስድራ ሓንቲ ዝቖሰለት ከምዝተረፈትን ካብቲ ሸሞንተ ኣባላት ዝሓዘ ድማ ሰለስተ ኣባላት ስድራ ህይወቶም ከምዝተረፈን ገሊፆም።
ስነስርዓት ቀብሪ ትማሊ ሰንበት ከምዝተፈፀመ እውን ወሲኾም ሓቢሮም።
ናይቲ ክልል ቢሮ ኮሚኒኬሽን ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣብ ዝወፅኦ ሓበሬታ በቲ ሓደጋ ምንሽሕታት መሬታ 23 ሰባት ከምዝተቐተሉን ካብኦም 16 ደቂ ኣንስትዮ ምዃነን ሓቢሩ።


text:
ንዝበለጸ ናይ ሙዚቃ ስርሓት ሽልማት ዝወሃበሉ ስነስርዓት ሽልማት ግራሚ ትማሊ ሰንበት ኣብ ኒው ዮርክ ተኻይዱ።
ትማሊ ኣብ ከተማ ኒውዮርክ ዝተኻየደ ስነ ስርዓት ሽልማት ግራሚ ብዝበለጸ አልበም፡ ሙዚቃን ናይ ሙዚቃ ስርሓትን ናይዚ ዓመት’ዚ ብሩኖ ማርስ ተዓዊቱ’ሎ።
“24K Magic” ዘርእስቱ አልበም ዝበለጸ ሽልማት ዝረኸበ ብሩኖ ማርስ ንስርሓቱ ናብ ዓወት ክበቕዑ ዝኸአሉ ብሓደ ምክንያት እዩ ይብል።
ንሱ ብምቕጻል ነቲ ሽልማት ኣብ ዝተቐበለሉ ህሞት ከምዚ ይብል።
“ ኣብዚ አልበም ዝተጠቓለሉ ስርሓት ብምሉኦም ብሓጎስ ዝተሰርሑ እዮም። ስለዚ ድማ ብሓደ እንኮ ምክንያት ንሱ ድማ ፍቕሪ እየ ነዚ አልበም አዳልየ። ኣነ ድማ ዳግማይ ከምዚ ዓይነት ስምዒት ክሕልወኒ ተስፋ እገብር፡ ኩሉ ሰብ ድማ ክስዕስዕን ክሕጎስን ተስፋ እገብር።”
ብተወሳኺ ብዝበለጸ ናይ ሪትምን ብሉስን ናይ ሙዚቃ ስርሓት ብሩኖ ማርስ ተዓዋቲ ኮይኑ’ሎ።
ዝበለጸት ሓዳሽ ስነጥበባዊት ብምዃን ኣሊሳ ካራ ክትዕወት ከላ ብዝበለጸ ናይ ራፕ ሙዚቃ ድማ ኬንድሪክ ላመር ተሸሊሙ’ሎ።
ኣብቲ ትማሊ ሰንበት ዝተኻየደ ስነ ስርዓት ሽልማት ግራሚ ስነጥበባዊት ጃነል ሞኒ ንተዓዘብቲ እዚ ናይ ሙዚቃ ኢንዳስትሪ ኣብ ውሽጡ ዘሎ ጾታዊ መጥቓዕቲ፡ ጾታዊ አድልዎን ክገጥሞ ይግባእ ኢላ።
እዚ ከምዚ ኢሉ ነቲ ብዛዕባ ናይ ፕረዚደንት ትራምፕ ናይ 2016 ምርጫ ዓወት ብዝምልከት ንዝተጻሕፈ መጽሓፍ ብድምጺ ንምቕራጽ ኣብ ዝኻየድ ዝነበረ ኦዲሽን ኣብቲ ፕረዚደንታዊ ምርጫ መወዳደርቶም ዝነበራ ሂላሪ ክሊንተን ምርኻበን ተሓቢሩ’ሎ።
ኣምባሳደር ኣሜሪካ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኒኪ ሃሊ ብዛዕባ እቲ ብድምጺ ክዳልው ንዝተሓስበ መጽሓፍ ብዝምልከት ብትዊተር ኣብ ዘውጽእኦ መልእኽቲ “ኩሉ ጊዜ ንሽልማት ግራሚ ከምዝፈትውኦ እንተኾነ ስነ ጥበባዊያን ነቲ መጽሓፍ ከንብቡ ዝብል ግን ነቲ ሽልማት ቀቲልዎ’ዩ” ኢለን።
ሓላፊ እቲ ነቲ ሽልማት ዘዳልው ትካል ኔል ፖርትኖ ን ኣሶሴይትድ ፕረስ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ሂላሪ ክሊንተን ኣብቲ ኦዲሽን ምርኻበን ካብ ፖለቲካ ንላዕሊ ሕጫጨ’ዩ ኢሎም።


text:
Radio Erena: 08 September 2016
ኩነታት ዳርፉር ናይ መወዳእታ ሰለማዊ መዕለቢ ከምዝተረኽቦ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ገሊጹ።
እቲ ፕረዚደንት ነዚ ዝገለጸ፣ ብሮቡዕ 7 መስከረም፣ መራሕቲ ቀጠርን ቻድን ኣብ ዝተረኽብሉ ኣብ ዳርፉር ከተማ ኤልፋሽር ኣብ ዘስምዖ መደረ’ዩ።
ካብ 2003 ኣትሒዙ ኣተኩሮ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ስሒቡ ዝጸንሐ ግጭት ዳርፉር፣ ኣብ ሓምለ 2011 ብመንጎኝነት ቀጠር ናብ ስምምዕ ሰላም ከምዝበጽሐ ይፍለጥ።
ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት፣ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር፣ ኣብ ዳርፉር ኣዕራብ ሚሊሻ ጃንጃዊድ ብምውፋር ኣብ ልዕሊ ጸለምቲ ደቀባት እቲ ከባቢ ዓሌት ናይ ምጽናት ገበናት ፈጺሙ ክብል ከምዝኸሰሶ ኣይርሳዕን።
ጉዳይ ዳርፉር፣ ብመንጎኝነት ቀጠር ኣብዚ ሓሙሽተ ዓመታት ክካይደሉ ድሕሪ ዝጸንሐ መስርሕ ሰላምን ዕርቕን ከኣ፣ ኣሚር ቀጠር ሸኽ ታሚም ቢን ሓማድ ኣልታኒን ፕረዚደንት ቻድ እድሪስ ደቢን ኣብ ዝተረኽብሉ መስርሕ ሰላም ዳርፉር ብዓወት ከምዝተዛዘመ ብወግዒ ተኣዊጁ።
ይኹን’ምበር፣ ኣብ ዳርፉር ገና ዘይተፈትሐ ጉዳያት ከምዘሎ ዝገልጹ ተንተንቲ ፖለቲካ እቲ ከባቢ ውዒሉ ሓዲሩ ግጭት ክጉሃሃር ኣይተርፍን’ዩ ክብሉ የረድኡ።
ነቲ ብመንጎኝነት መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ኣስመራ ኣብ 2005 ዝተበጽሐ ስምምዕ ሰላም መንግስቲ ሱዳንን ተቓወምቲ ምብራቕ ሱዳንን ከም ኣብነት ዘቕረቡ እቶም ተንተንቲ፣ እቲ ስምምዕ ብዓወት ከምዝተዛዘመ እኳ እንተተነግረሉ፣ ድሕሪኡ ግና ኣብ ግብሪ ዘይውዓለ ጉዳያት እናተላዕለ ዳግም ተቓውሞ ኣለዓዒሉ ምህላዉ ኣገንዚቦም።
=========================


text:
ድምጺ ኣሰና ነቲ ‘ኤርትራ ብዓይኒ ህዝባ’ ኣብ ትሕቲ ዝብል ዓምዲ ብምኽንያት መበል 20 ዓመት ናጽነት ኤርትራ፡ ኩሉ መዳያዊ ኩነታት ሃገርና ንምግምጋም ዝጀመረቶ ሓባራዊ ዘተ ንቐዳም 21 ግንቦት ‘ውን ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ከተካይዶ ምዃና ንተቐማጦ ዋሺንግተን ዲሲን ከባቢኣን ትሕብር።
ድምጺ ኣሰና ብምኽንያት መበል 20 ዓመት ናጽነት ኤርትራ፡ ተመክሮ ሃገርና ኣብ ኩሉ መዳያት ንምግምጋም፡ ‘ኤርትራ ብዓይኒ ህዝባ’ ብዝብል ኣርእስቲ ንዝጀመረቶ ፍሉይ መደብ ሓባራዊ ዘተ ብምቕጻል፡ ጽባሕ ቀዳም 14 ግንቦት፡ ኣብ ኣትላንታ፡ ‘ናጽነት ሃይማኖት’ ኣብ ኤርትራ ኣብዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት እንታይ ይመስል ከምዝነበረ ክትድህስስ እያ።
ንዝኽሪ ናይቶም ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝሃለቑ 400 ንጹሃት ኤርትራውያን ዝተዳለወ መደብ ንቐዳም 23 ሚያዝያ ኣብ Handworth Park B21 ተዳልዩ ስለዘሎ ኩሉኹም ግዱሳት ኤርትራውያን ኣብቲ ቦታ ክትርከቡ ብትሕትና ነዘኻኽር። ዝካየደሉ ሰዓት ካብ ሰዓት 6፡00 -8፡00 ምሸት እዩ።
ኣብ ወርሒ ነሓሰ 2009 ዳርጋ ኩሎም ፖለቲካዊ ውድባትን ስቪክ ማሕበራት ውልቀ ዜጋታትን ዝተሳተፍዎ፣ሰፊሕ ዋዕላ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተኻይዱ ከምዝነበረ ኩሉ ዝዝክሮ ኢዩ።
መቐጸልታ ኣኼባና ንሰንበት ዕለት 27 መጋቢት 2011 ኣብ ሽታይን ስትራስሰ 23 ንሰዓት 15፡00 ተቖጺሩ ኣሎ። ኣብ መጻኢ ኣኼባና ብዛዕባ ዝሓለፈ ሃገራዊ ዋዕላን ኣብኡ ዝተበጽሐ ስምምዕን ተመርኲሱ ንዝቐርብ ካልእ ኣድላዪ ዝበሃል ጉዳያት ዝምልከት ሕቶታትን ክበርህ እዩ።
ሚልክያስ ምሕረትኣብ ዮውሃንስ
ትማሊ ምሸት ሰንበት ሕዳር 5፣ 2010 ኣብ ከተማ ዋሽንግተን ዲሲ፤ ሓደ ኣዝዩ ኣገዳስን እዋናውን ኣኼባ ተጋቢኡ ኣምስዩ።
ከምቲ ኩላትና ዘይንስሕቶ ብሰኪ ኣብ ሃገርና ነጊሱ ዘሎ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ኩነታት ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ካብ ዝከፍኤ ናብ ዝገደደ ይኸይድ ምህላው መግለጺ ዘድልዩ ሓተታ ኣይኮነን።
ዝኸበርክን ደለይቲ ለዉጢ፤ ፍትሕን ደሞክራስን ደቂ-ኣንስቲዮ ኤርትራ ተቀማጦ መልበርንን ከባቢኣን፣
ህዝባዊ ሽማግለ ተቐማጦ ሎስ ኣንጀለስ ቀዳም 30 ጥቅምቲ 2010 ንኻልኣይ ጊዜ ብምእካብ ኣቦ መንበርን፡ ምኽትልን፡ ዋና ጸሓፍን ከምኡውን ናይ ሓላፊ ሜድያን ሓበሬታን፡ ጉዳያት ፋይናንስን፡ ስርዒታውን፡ መጽናዕተ-ቅዋማውን ጉዳያትን፡ ንኡሳን ሽማግለታትን መሪጹ።
ንዕለት 4 መስከረም 2010 አብ ከተማ የቶቦሪ አቶ አማኒኢል ሳህለን አቶ ካልድ ዓብዱን
ኣብ ጀርመን ከተማ ከለን ከባቢኣን ዝርከቡ ማሕበረኮም ኤርትራውያን፡ ንታሪኻዊት ዕለት ናጽነት 24 ግንቦት መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ ብድምቀት ንምብዓል ምሽብሻብ ንገብር ኣለና።
ገዲም ተጋዳላይ ህዝባዊ ግንባር ነበር፡ምምህር ተስፉ ዘውደ፡ኣብ ህለው ኩነታት ሃገርና ኤርትራን ዞባናን ኣመልኺቱ ሰፊሕ ብመርትዖ ዝተሰነየ ምግለጺ ክገብር ኢዩ። ምምህር ተስፉ ከም ገዲምን ምኩርን ተጋዳላይ መጠን፡ንታሪክ ሰውራ ኤርትራ ኣመዓባብልኡን ኣብ ጉዕዞ ሰውራታት ዘጋጠመ ፍጻሜታት፡ብጠቅላላ ቅድምን ድሕርን ናጽነት፡ብፍላይ ድማ ነዚ ህዝብና ገጢምዎ ዘሎ ተርክቦ፡መብገሲኡን ኣመጻጽእኡን፡ብኸምይ ምፍትሒ ከምዝርከቦ ብዕምቆት ክድህስስ ኢዩ።
ዓለም-ለኻዊ ምንቅስቃስ መንእሰያት ኤርትራ ጨንፈር ኮሎምበስ ን 19 መስከረም 2009 በኣጋጣሚ መበል 8ይ ዓመት ብግልጺ ማሕዩር ሓርበኛታት ተቃልስቲ ኣንጻር ምልኪ-ዝተቃወሙ 11 ኣባላት ሃገራዊ ባይቶን ቦኽሪ ልሳን ህዝቢ ዚኾኑ ተባዓትን ንጹሃትን ጋዜጣኛታት ዝተሓየሩሉ ማዓልታት ብሙኻኑንን በቲ ኻልእ ሸነኽ ድማ ወርሒ መስከረም- ኣደ ብረታዊ ተጋድሎናን ሰለዝኾነት ንመበል 48 ዓመታ ንምብዓልን ንምጽንባል….
ኤርትራዊ ሲቪካዊ ማሕበር ስኒት-ሰላም ፍራንክፎርት ስሩዕ ዓመታዊ ሓፈሻዊ ጉባኤኡ ብዕለት 04.07.2009 ብዓወት ኣሰላሲሉ። ጉባኤ ናይ ዝመጽእ ዘሎ ዓመት ማሕበር ከንጣጠፈሎም ዘለዎ መደባት ድሕሪ ምሕንጻጽ ሓድሽ መሪሕነት መሪጹ ብዓወት ደምዲሙ።
ኤርትራዊ ማሕበረሰብ ከለንን ከባቢኣን ኣብ 20 ሰነ መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ፡ ጀጋኑና ሓቢርና ንክንዝክርን መዓልቶም ንኸነኽብርን፡ ንኩሉ ኤርትራዊ ተቐማጢ እዚ ከባቢ ብኣኽብሮት ይዕድም።


text:
በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሓዱ አምላክ አሜን!!!
ሳልሰይቲ ሰንበት ናይ ዓብይ ጾም (ምኩራብ)
በዛ ቅድስት ዕለት እዚኣ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ መዋእለ ስብከቱ ናብ ቤት ጸሎት ኣትዩ ስለ ዝመሃሮ ትምህርቲ፡ ዝፈወሶም ሕሙማን፡ ዝገሰጸም ኣጋንንትን ብሓፈሻ ዝንገረሉ ቅንያት እዩ። ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ቅድሚ እቲ ናይ መጨረሽታ ምኽንያት መምጺኡ ዝኾነ ተበጃውነት ምፍጻሙ፡ ብብዙሕ መገድታት ብቓልን ብግብርን ንብዙሓት ሰባት ብትምህርቱ ኣጸናኒዑ ብዙሕ ናይ ድሕነት፡ ናይ ብስራት፡ ናይ ተስፋ ቃላት ምሂሩ እዩ። ብዙሓት እውን ካብቲ ዝነበሮም ግጉይ ኣካይዳ ምንዝርና፡ ኣምልኾ ጣዖት፡ ስስዕቲ ወዘተ ተገላጊሎም ብትምህርቱ ቅኑዕ ናብራ ክመርሑ ኣኽኢልዎም እዩ። እቶም ኣንጻር ትምህርቱ ዝንቀሳቐሱ ዝነበሩ ጸሓፍትን ሊቃውንትን ኣይሁድ ከይተረፉ ካብ ትምህርቱ ብዝተላዕለ ኣዝዮም የድንቕዎ ነበሩ (ሉቃ 2፡47)። ነዚ ኩሉ ዘደንቕ ትምህርቱ ምስ ረኣዩ እዮም ከኣ ካብ ቅንኣት ተላዒሎም ብዙሕ ሳዕን ኣብ ብዙሕ ግዜን ክቐትልዎ ዝሓስቡ ዝነበሩ።
ጐይታናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ እቲ ቀደም ዘመን “ኣብ ማእከልኩም መታን ክነብር መቕደስ ግበሩለይ”(ዘጸ 25፡8) ኢሉ ዝኣዘዘ ኣምላኽ፡ ንሱ እቲ ሰራዒ ሕጊ ምዃኑ ከፍልጥ ኣብ ቤት ጸሎት ኣይሁድ እንዳ ኣተወ፡ ይምህርን ሕሙማት ይፍውስን ነበረ። ቅድሚ ስቕለቱ ዝነበረ ሰሙን ኣብ ቤት መቕደስ ካብ መንፈሳዊ ስራሕ ወጻኢ ናይ ንግድን ሸቐጥን ተግባራቶም ዘሰላስሉ ዝነበሩ ሰባት እውን ብጩግራፍ ኣውጺእዎም እዩ(ዮሓ 2፡13-25)። እዚ ከኣ ቤት መቕደስ ኣምላኽ ንጸሎትን ንምህልላን እምበር ካብኡ ወጻኢ ካልእ ተግባር ዘይፍጸመሉ ምዃኑ ዘግሃደሉ እዋን እዩ ነይሩ። ቅድም ኣቢሉ ብኣምላኻዊ ቃሉ ንጥበብኛ ሰሎሞን ስለ ቤት መቕደስ ኣብ ዝተዛረበሉ ግዜ፡ ነታ ዝሰርሓ ቤት መቕደስ ኣምላኽ ኣብኣ ንዝጽለ ጸሎትን ንዝልመን ልማኖን ክሰምዕን መልሲ ክህብን ምዃኑ ቃል ኣትይሉ እዩ(1ነገ 8፡22-መፈ, 1ነገ 9፡1-9)። እዚ ስለ ዝኾነ ከኣ እቲ ትማሊ ንእስራኤላውያን እዚ ቃል ዝኣተወ ኣምላኽ ሎሚ እውን ዘይቅየር፡ ንሓሳባቱ ዘይልውጥ ብዝሃቦ ተስፋ ከኣ ዘይጥዓስ ምዃኑ ኣሚንና ኣብታ ብስሙ ዝተሰምየት ቅድስት ቤት መቕደስ ተረኺብና ንኣምላኽ ነመስገን፡ ጸሎት ንገብር፡ ናይ ኣምልኾ ስርዓት ከኣ ንፍጽም። ዝሓለፉ ኣቦታት ብዝመሃሩና፡ ሐዋርያት ብዝሰበኹልና እምበር ንሕና ዘምጻእናዮ ሓድሽ ኣይኮነን። ነዚ ኣመልኪቱ ቅዱስ ዮሓንስ ወንጌላዊ ኣብ ራእይ መጽሓፉ ከምዚ ክብል ተዛሪቡ ኣሎ “ተንስእ እሞ ነቲ መቕደስ ኣምላኽን ነቲ መሰውእን ዓቅኖ ነቶም ኣብኣ ዝሰግዱ ዘለዉ እውን ፍቐዶም”(ራእ 11፣1)። ስለዚ እምበኣር ኣብታ መሰረትን ዓንድን ዝኾነት ቤት መቕደስ ናይቲ ልዑል ኣምላኽና እግዚኣብሔር ተሰሪትና ክነብር ይግባኣና። ካብ ቤት መቕደስ ኣምላኽ ወጻኢ ሕይወት የለን። ሕጊ ኣምላኽ ዝፍጸመሉ ኣብታ ኣፍ ደገ ሰማያት ዝኾነት ቤት ኣምላኽ እዩ።
ሎሚ ዓለምና ንቤት ኣምላኽ ገዲፋ ትኹብልለሉ ኣብ ዘላ ግዜ ንሕና ከመይ ዝበልና ሰባት ኮይና ክንጸንሕን ክንህሉን ከም ዝግብኣና ሎሚ ክንሓስበሉን ክነብረሉን ዝግብኣና እዋንን ግዜን እዩ። ስለ ሕይወት ወዓል ሕደር ዘድልዮ ኣይኮነን። ብርሃን ዓለም፣ ምሩጽ ኣቕሓ ዝተሰምየ ናይ ደማስቆ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ እዚ ብኣርብዓን ብሰማንያን መዓልትና ብጥምቀት ኣቢልና ቤት መቕደስ ኣምላኽ ዝኾነት ሰብነትና ክነርክሳ፣ ካብ ማሕደር መንፈስ ቅዱስ፡ ማሕደር ርኹሳት ኣጋንንቲ ክንገብራ ከምዘይብልና ገሊጹልና ኣሎ፣ “እቲ ሰብነትኩም ኣካል ክርስቶስ ምዃኑዶ ኣይትፈልጡን ኢኹም፧ እሞኸ ድኣ ንኣካል ክርስቶስ ወሲደ ኣካል ኣመንዝራ ክገብሮ ዶ ይግባእ እዩ፧ ያእ ኣይፈኣለይን” እቶም ክልተ ሓደ ኣካል ክኾኑ እዮም” ከም ዝብለና ምስ ኣመንዝራ ዝዘመወ ምስኣ ሓደ ኣካል ከምዝኸውንዶ ኣይትፈልጡን ኢኹም፧ እቲ ምስ ጎይታ ሓደ ዝኸውን ግና ምስኡ ሓደ መንፈስ እዩ። ካብ ምንዝርና ህደሙ ሰብ ዝገብሮ ሓጢኣት ኩሉ ካብ ሰብነቱ ወጻኢ እዩ ዝገብር፡ ዝምንዝር ግና ኣብ ገዛእ ሰብነቱ እዩ ዝሓጥእ። ሰብነትኩም ቤት መቕደስ ናይቲ ካብ ኣምላኽ ዝተቀበልኩምዎ ኣብ ውሽጥኹም ዘሎ መንፈስ ቅዱስ ከም ዝኾነዶ ኣይትፈልጡን ኢኹም፧ እምበኣር ናይ ገዛእ ርእስኹም ኣይኮንኩምን፡ ብዋጋ ኢኹም ዝተዓደግኩም ስለዚ ንኣምላኽ ብሰብነትኩም ኣኽብርዎ”(1ቆሮ 6፡15-20)። ስለዚ እምበኣር ንሕና ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ኣደባባይ ቀራንዮ ዕራቑ ተሰቒሉ፡ ስለ ድሕነትና ብዙሕ መከራ ተቐቢሉ ንዓና ንደቁ መወዳድርቲ ዘይብሉ ፍጹም ሰላም ከም እንረክብ ዝገበረና ስለ ዝኾና ጽባሕ ኣብታ እንጽበያ ዘሎና ዘለኣለማዊት ናይ ዕረፍቲ ስፍራ መታን ክንህሉ ሎሚ ኣብታ ብደሙ ዝተምስረተት ቅድስት ቤት ንሃሉ። ቅዱስ ዳዊት ከም ዝበሎ ኣብ ቤቱ ክንርከብ ኩሉ ግዜ ሃረርታን ፍጹም ፍቓድን ክህልወና ኣለዎ(መዝ 122፡1)። ኣብ ቤት እግዚኣብሔር ምስ እንህሉ ኢና ከኣ ካብቲ ዘየዕርፍ ምንዋጽ ናይ ባሕሪ ኣብታ መርከብ ተዓቒብና እንሓልፎ እሞ ኣምላኽና እግዚኣብሔር ናይ ቤት መቕደሱ ፍቕሪ ኣብ ልዕሌና ከዛይድ፡ ካብ ይመላለስ ነይረ፡ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ነይረ ካብ ምባል ይሰውረና፡ ክሳዕ ምጽኣቱ ኣብ ቤቱ የጽንሓና።ኣሜን!!!
መዝሙር ንባባት ምስባክ
ቦኣ ኢየሱስ ምኩራበ ኣይሁድ ቆላ 2፡17-መፈ መዝ 69፡9-10
ያዕ 2፡14-መፈ, ግ.ሓዋ10፡1-9
ዮሓ 2፡12-መፈ
ስብሐት ለእግዚአብሔር
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክቡር
ኣሜን!!!


text:
ሓድሽ ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ፓርቲ ሓድነት ንዴሞክራስን ፍትሕን ኣብ ፈለማይ ጉባኤኡ ኣፈ ጉባኤን ፀሓፍን እቲ ቤት ምኽሪ ምምራፁ ዕላዊ ገይሩ።ኢህወዴግ ኣብ ልዕለይ ፕሮጋንዳዊ መጥቓዕቲ እናፈፀመ ንኣባላት ኣመራርሓይ’ውን ካብ ሕጊ ወፃኢ ኣሲሩ ክብል እቲ ፓርቲ ኣማሪሩ።
ፓርቲ ሓድነት ንፍትሕን ንዴሞክራስን ነዚ ዕላዊ ዝገበረ 14 ታሕሳስ 2004 ዓ/ም ብዘውፅኦ ጋዜጣዊ መግለፂ እዩ።ብመሰረት እቲ መግለፂ ንናይቲ ቤትምኽሪ ኣፈ ጉባኤ ካብ መንጎ ዝቐረቡ ሕፁያት ኣቶ ዘካሪያስ የማነ-ብርሃን ብዓብላሊ ድምፂ ተመሪፆም።ኣቶ ትእግስቱ ኣውሎ’ውን ናይቲ ቤት ምኽሪ ፀሓፊ ብምዃን ተመሪፆም ኣለው።
ኣብቲ ዕለት ኣቦ መንበር ፓርቲ ሓድነት ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ ሕፁያት ፈፀምቲ ስራሕ እቲ ፓርቲ ነቲ ቤት ምኽሪ ኣቕሪቦም ኣፅዲቖም።ዶ/ር ነጋሶ ድሕሪ እቲ ምርጫ ኣብዘስምዕዎ ሓፂር ዘረባ ኢህወዴግ ኣብ ልዕሊ ፓርቶም ይወስዶ ዘሎ ዝበልዎ ስጉምቲ ካብ ሕጊ ወፃኢ እዩ ኢሎምዎ።
መንግስቲ ኢህወዴግ ንውድብና ሽሙ ብሽብርተኝነት ንምፅላምን ካብ ህዝቢ ንምርሓቕን ኣብ ልዕሌና ዓብዪ ናይ ፕሮፓጋንዳ ስራሕ እናፈፀመ ይርከብ ዝበሉ ዶ/ር ነጋሶ ኣስዒቦም ከምዚ ኢሎም ‘’ካብኡ ሓሊፉ’ውን ንኣመራርሓ ኣባላት ውድብና ኣሲሩ ይርከብ።እዚ ናይ ኢህወዴግ ተግባር ኣብቲ ሕገ መንግስቲ ዝተቐመጡ ሓሳብካን ተቓውሞኻን ናይ ምግላፅን ናይ ምውዳብን መሰላት ብጋህዲ ዝጥሕስ እዩ።’’
ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ ብምስዓብ እዞም ተኣሲሮም ዝርከቡ ናይቲ ፓርቲ ኣባላት ኣመራርሓ ንምፍታሕ ዝካየድ ሕጋዊ ፃዕሪ ፓርቶም ንሓዋሩ ካብዝፅበዩዎ ዓበይቲ ስራሕቲ ሓደ ምዃኑ ሓቢሮም።
ቅድሚ ሒደት ሰሙናት ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ዜናዊ ኣብ ፓርላማ ተረኺቦም ብፍላይ ንመድረኽን ሓድነትን መጠንቀቕታ ሂቦም ነይሮም።ገለ ኣባላት እቶም ውድባት ማለት’ውን ገለሰባት ናይ ዓመፅ ስራሕ እናተኣለመ ምዃኑ መንግስቶም ከምዝፈለጠ ብምሕባር ሰባት ነዚ ተግባሮም ዋጋ ክኸፍሉ እዮም ኢሎም ነይሮም።
ፓርቲ ሓድነት ንዴሞክራስን ፍትሕን ኣብዝቕፅሉ ሒደት ዓመታት ብዝበለፀ ብዝህቢ ንኽፍለጥ ጥራሕ እንተይኮነ ንናይ ህዝቢ ፀገማት ብምስማዕን ምስ ህዝቢ ብምዃንን ንቶም ሽግራት መፍትሒ ንምርካብ ፃዕሪ ከምዝገብር ቃል ኣትዩ።


text:
ዝምድና ኤርትራን ሽወደንን
ሰነዳት
ሳልሳይ ምዕራፍ
ቀዳማይ ክፋል
ቅድሚ ኣብ’ቲ ሳልሳይ ምዕራፍ ምስግጋር፡ ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ብዛዕባ ኣብ በለዛ ተወሊዶም ዝዓበዩ ኣቦና ዝጽሓፍዋ ደብዳበ ከቅርበልኩም መብጽዓ ኣትየ ስለ ዝነበርኩ፡ እንሀት ንሎሚ እታ ብሰኑይ ዕለት 14 ሰነ 1993፡ ካብ ኢድ ነፍስሄር ቀሺ ኣርኣያ ዝተዓደለትና፡ ናይ መሰናበቲት ደብዳበ ክተንብብዋ ከም ዘላታ ቀዲሐ የመሓላልፈልኩም። እዚ ቀጺሉ ትርእይዎ ጽሑፍ፡ እቲ ኣብ ቀዳማይ ክፋል፡ ቀዳማይ ምዕራፍ፡ ዝጽሕፍክዎ ሓጺር ታሪኽ ናይ ዶ/ር ሎንግስትሮም ወይ ሲግሩድ ኒይስትሮም ብኢዶም ዝጸሓፍዎ፡ ንኸቅርበልኩም ዝኣተኽዎ ቃል’ዩ።
ዝምድና መንግስታት ክቀያየር ይኽእል’ዩ፡ ዝምድናታት ኣሕዛብ ግን ፈጺሙ ክቅየር ኣይክእልን’ዩ። ብፍላይ’ኳ እቲ ኣብ ታሪኽ ሓባራዊ ዝምድናታት ዘመዝገበ ህዝቢ። ህዝቢ ሽወደን፡ እቶም ብቀረባ ንኤርትራ ዝፈልጡ፡ ኣብ ህዝባን ኣብ’ታ ሃገርን ሎሚ’ውን ካብ’ቲ ናይ ቅድም ዝወሓደ ፍቕርን ዝምድናን ሕውነትን የብሎምን። ከምይስ ነቲ ሕሉፍ ዝምድናታቶም እንዳሓብሓብዎ ክኸዱ ስል ዝጸንሑ። ንዝምድናታቶም ብኽብሪ ዓቒቦም ክኸዱ ስለ ዝጸንሑ።
እዚ ክብርታት ዝምድና’ዚ ከኣ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ እንዳተመሓላለፈ ኣብ’ዚ ዘሎናዮ በጺሑ። ህዝቢ ሽወደን ንመንግስቱ ስለ ዝገንሕ፡ ንመንግስቱ ዝጠርዕ፡ ብጉዳይ ኤርትራ ንዝምልከት ብዙሕ’ኳ ደኣ ኣይብሃልን’ምበር፡ ኣባላት ባይቶ፡ ኣባላት ዝተፈላለያ ሰልፍታት ንኤርትራ በጺሖም፡ ምስ ምልካዊ ስርዓት ተዘራሪቦምን ዘትዮምን’ዮም።
ኤርትራ ነጻ ካብ ትወጽእ ብርክት ዝበሉ ሰበ ስልጣን ሽወደን፡ ኩነታት ዝምድናታት ናብ ዝሓሸ ንኽምለስ ጻዕርታት ኣካይዶም’ዮም። ነዚ ብዝምልከት ቲቪ ዘተ ሽወደን ንህዝቢ ክዝርግሕዎ ዝመደብዎ፡ ኣብ ናይ ዕለት 13 ሰነ ፈነወ ቃል ኣትዮም ነይሮም’ዮም።
ኤርትራ ድሕሪ ነጻነት ብመንግስቲ ሽወደን ንወደብ ባጽዕ ንምትዕርራይ ልዕሊ 150 ሚሊዮን ክራውን ባጀት ከም ዝመደቡ፡ ኣብ’ቲ ግዜ ዝነበረ ቀዳማይ ሚኒስተር ሽወደን ተሓቲቱ መልሲ ዝሃበሉ ነበረ።
እዚ ኩሉ ናይ ኣባላት ባይቶ ሽወደን፡ ኣባላት ሰልፍታት ሽወደን፡ ኣባላት ማሕበር ሰራሕተኛ፡ ውልቀ ሰባት፡ ከይተረፉ ንኤርትራ ዝውሕዙ ዝነበሩ ሽወደናውያን ካብ ባዶ ዝተበገሰ ኣይነበረን እንታይ ደኣ እቲ ጸኒሕ ዝምድናታት ክልቲኡ ኣህዛብ’ዩ። ሽወደናውያን ንኤርትራ ምዃድ ከም ተራ ሱረት መገሻ ዝርእይዎ ኣይነበሩን፡ እቶም ግዱሳትን፡ ሰብ መዝን ብሓልፍነት ዝርኣይዎ ጉዳይ ኤርትራ ብቀረባ ንምዕዛብን ንምፍላጥን፡ ነቲ ዝምድና ኣጽኒዕኻ ማለት ኣደልዲልካ ንምሓዙ ዝዓለመ ነበረ።
ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ግን ነዚ ክንርታት ክናቢ፡ ነዚ ዝምድናታት ክሕሉ ዝተፈጠረ ስርዓት ስለ ዘይኮነ፡ ብተደጋጋሚ ግዜ ምስ መንግስቲ ሽወደን ክናኸስ ጀመረ። ነቲ ህዝቢ ከኣ ብዙሕ ቅሚታ ኣሕዲርሉ።
ተመክሮ
ኣብ 1993, 1994 ምልካዊ ነተን ኣብ ኤርትራ ዝነበራ ናይ ተራድኦ ማሕበራት፡ ብዘይቅድመ ኵነት ካብ ኤርትራ ክወጻ ክእውን ከገድድን እንከሎ፡ ሓደ ናይ ዘይምንግስታዊ ትካል ኣካያዲ ብቀረባ ናይ SIDA Manager ዝነበረ፡ ነዚ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ NGO ዝወሰዶ ስጉምቲ ብፍላይ ኣብ ልዕሊ ሽወደናዊ ናይ ረዲኤት ትካል ዝወሰዶ ናይ ምስጓጕ ስጉምቲ ኤርትራ ኣብ ክትወጾ ዘይትኽእል ናይ ወጻኢ ዝምድናታት ሓደጋ ምውዳቓ ዘይተርፍ’ዩ ክብል ነቲ ናይ ሲንዲካል ዝተባህለ ማሕበር ሰራሕተኛታት ወርሓዊ መጽሔት ቃል ሂቡ ከም ዝነበረ ክዝከር ይኽእል።
ኣብ መግለጺ ናይ’ቲ ዘይመንግስታዊ ትካል ሽወደን SIDA ተባሂሉ ዝጽዋዕ ኣካያዲ፡ ዝበሎ፡ ዘይመንግስታዊ ትካል ብዓይኒ ምስ ሕማም፡ ጥሜት፡ ባህሪያዊ ናይ ዝረአ ሓደጋታት ዝግበር ሓገዛት ጥራሕ ዝተኣሳሰረ ኣይኮነን። ኣብ’ዚ ሓደጋታት ዝረኣየሉ ግዜ ዝተፈላለያ ሃገራት ነቲ ዝረአ ጸግማት ነናተን መፍትሒ ይኸውን ኢለን ብዝሕንጽጽኦ መደባት፡ ናይ ዝተፈላለየ ሓገዛት፡ ናይ ዝተፈላለዩ ክኢላታት ተሳትፎ፡ ኣብ ዝተፈላልየ ጽፍሒ ክልተኣዊ ሃገራዊ ህዝባዊ ዝምድናታት ዕድል ዝፈጥር’ዩ። ብሓቂ ከኣ እዚ ኣብ ሙሉእ ዓለም ክስርሓሉ ዝደንሐ መተካእታ ፖለቲካዊ ዝምድናታት ክልተ ኣህዛብ’ዩ ክብል ገሊጹ። እቲ መተካእታ ፖለቲካዊ ዝምድናታት ዝበሃል ዘሎ እንታይ’ዩ፡ መንግስቲ ምስ መንግስቲ ዝምድና ምስ ዘቋርጽ። ወይ ዝምድና ምስ ዝበትኽ፡ እቲ ዘይመንግስታዊ ትካል ካብ ህዝቢ ንህዝቢ ዝግበር ምትሕግጋዝን ተራድኦን በቲ ፖለቲካ ከየተጸልወ ክቅጽል ምግባር’ዩ። እቲ ኣብ ምንጎ ክልተ ኣህብዛ ክህሉ ዝኽእል ዝተሓተ ህዝባዊ ዝምድናታት እንተተበቲኹ ግን ምሕዝነት፡ ዝምድና ክልተ ሃገራት ኣብ ሓደጋ ከም ዝወደቀ’ዩ ክብል ገሊጹ።
እዚ ሓላፊ ዘይመንግስታዊ ትካል SUDA ዘቕረቦ ትንታነ ዝምድና ክልተ ኣህዛብ፡ ብሰንኪ ምሕደራ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ኣብ ከቢድ ሓደጋ ክወድቕ ዘይተዓዘብን ዘይተመልከትን ኤርትራዊ ኣሎ ክበሃል ኣይክእልን። ህዝቢ ኤርትራ እንዳጠመየ፡ እንዳሓመመ፡ ናይ ረዲኤት ማሕበራት ካብ ኤርትራ ክስጎጓ፡ ብኡ ኣቢሉ እቲ ዝምድናታት ክድስክልን ክብተኽን፡ እዚ ሎሚ ንርከበሉ ዘሎና ደረጃ ወጻኢ ዝምድናታት ኤርትራ’ዩ።
ዝምድና ኣብ ቅድሚ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ከም ቝማር’ዩ፡ ከምይስ ህ.ግ.ዲ.ፍ ከሲቡን ከሲሩ ዝናብዮ ዝድምና የብሉን። ርሑቕ ከይከድና ካብ ምስ ኣህዛብን መንግስታትን ጎረባብቲ ሃገራት ዝነበረ ዝምድናታት ብቀረባ እንተረኣና፡ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ቅልጣፈ ምቅይያር ዝምድናታቱ ከም ሁቦብላ ንፋስ’ዩ ክበሃል ይከኣል። ምስ ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ ጅቡቲ፡ የመን፡ ሊብያ፡ ኣሜሪካ፡ እስራኤል፡ ውድብ ሓድነት ኣፍሪቃ፡ ኢጋድ፡ ኣራብ ሊግ፡ ወዘተ ውጽኢት ናይ’ዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ክብርታት ዝምድና ናይ ምዕቓብ ስንኵፍና’ዩ ክበሃል ይከኣል። እቲ ሎሚ ኣብ ኤርትራ ዝረአ ዘሎ ሕሰም ማሕበራዊ ፍትሓዊ ናብራ ከኣ ምስ’ዚ ዝተኣሳሰረ ቅልውላው ካብ’ቲ ርእሰ ተኣማንነት ዘጥፈአ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ዝተበገሰ እዩ።
ይቕጽል
2 ሓምለ 2009
ኣንቶንዮ ተስፋይ
Short URL: https://english.farajat.net/?p=1337


text:
ኣብ ኢትዮዽያ ተፀበይቲ ህፁፅ ረድኤት ብ29 ሚእታዊ ምንካዩ ሓደ ላዕለዋይ ባዓል-ስልጣን ሕቡራት መንግስታት ኣፍሊጦም።ኢትዮዽያ ድሕሪ ሰለስተ ዓመት ብመግቢ ርእሳ ክትክእል’ያ እውን ኢሎም።
ሕ/መ ትማሊ ብመሰረት ዘውፀኦ መግለፂ፣ ዝተማለአ መግቢ ዝላዓለ ሓገዝ በዝሒ ይፅበያ ዝነበራ ወረዳታት ኣብ‘ዘን ዝቅፅላ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ነክዩ‘ሎ።
ኣብ‘ዘን ዝሓለፋ 12 ኣዋርሕ ናይ ህፃናት ዝተመጣጠነ መግቢ ይፅበያ ዝነበራ363 ወረዳታት ኢትዮዽያ፣ሎሚ ናብ 311 ከምዘንቆልቆለ እቲ ዜና ሓቢሩ። እዚ ለውጢ ከመይ ኢሉ ተመዝጊቡ?
”እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት፣ቀዳማይ ዝተማለአ መግቢ ብዝምልከት፣ምስ ሓፈሻዊ ምርግጋፅ ውሕስነት መግቢ ዝተኣሳሰረ ስለዝኾነ‘ዩ።ኩላትና ከምንፈልጦ ካብ ቅድሚ ዓሚ ሓምለ ጀሚሩ፣4.5 ሚልዮን ዝነበረ በዝሒ ተፀባዪ ህዝቢ ናብ 3.2 ሚልዮን ስለ ዝነከየ‘ዩ” ኢሎም ኣቶ ምትኩ።
እቶም ባዓል-ስልጣን ሕርሻ ወሲኾም ናይ ዳሕረዋይ እዋን ኣዝመራ ማእቶት ክውስኽ‘ዩ ዝብል ትፅቢት ኣሎ፣እዚ ማለት ድማ ንቀፃሊ ዝህሉ ውህሉል እኽሊ ከምዘይሕይል ገሊፆም።
ክፍሊ ሜትሮሎጂ ኢትዮዽያ ግና፣መጠን ዝመፅእ እዋን ዝናብ ክንኪን ኣብ ልዕሊ ኣዝመራ ኣሉታዊ ፅልዋ ከምዝህልዎ ገሊፁ ነይሩ።ኣቶ ምትኩ ካሳ‘ውን እንተኾኑ ብዛዕባ‘ቲ ግምት ሜትሮሎጂ ኣይካትዑን።ኣብ ክንድኡ ነቶም ኣሉታዊ ውፅኢታት ንምቅልባስ ካልኦት ውጥናት ኣለውና ይብሉ። ከምኣብነት ንእስ ንእስ ዝበሉ ስርሕቲ መስኖ፣ቀልጢፎም ዝበፅሑ ዘራእቲ ምጥቃም ዝብሉ ከምፍታሕ ከምዝታሓዙ‘ውን ጠቂሶም።
ኣብ ተመሳሳሊ እዋን ኣዝመራ ምስ‘ቲ ናይ ዓሚ ክነፃፀር ከሎ ብሸሞንተ ሚእታዊ ይዛይድ።እንተኾነ፣ዋጋ ናይ ገሊኦም ኣእካልን ኣሕምልትን ፍረታትን ይኸብር‘ዩ ዘሎ።ዝቅባበ ዝቅፅል እንተኾይኑ ድማ ኣብ ምርግጋፅ ውሕስነት መግቢ ዕንቅፋት ከምዝኸውን ዘጠራጥር ኣይኮነን ይብል መለስካቸው ኣምሃ ዝላኣኾ ሪፖርት።
ኣብ ኢትዮጵያ በዝሒ ተፀበይቲ ህፁፅ ረድኤት ብ29 ሚእታዊ ነክዩ ተባሂሉ
- መለስካቸው ኣምሃ
ቀፅሪ ተፀበይቲ ካብ 4.5 ሚእታዊ ናብ 3.2 ሚእታዊ ወሪዱ'ሎ
ኣብ ኢትዮዽያ ተፀበይቲ ህፁፅ ረድኤት ብ29 ሚእታዊ ምንካዩ ሓደ ላዕለዋይ ባዓል-ስልጣን ሕቡራት መንግስታት ኣፍሊጦም።ኢትዮዽያ ድሕሪ ሰለስተ ዓመት ብመግቢ ርእሳ ክትክእል’ያ እውን ኢሎም።


text:
Radio Erena: 31 October 2018
ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ኣብ ቱርኪ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ የካይድ ኣሎ።
እቲ ፕረዚደንት ብ29 ጥቅምቲ ናብታ ሃገር ድሕሪ ምእታዉ፣ ምስ ፕረዚደንት ቱርኪ ጣይብ ኤርዶዋን ብምርኻብ ኣብ ክልትኣውን ዞባውያን ጉዳያት ተመያይጡ።
ክልቲኦም መራሕቲ፣ ኣብ ከተማ ኢስታንቡል ዝተሃንጸ፣ ብደረጃ ዓለም ብዕብየቱ ምስ ቀዳሞት ዝስራዕ መዓርፎ ነፈርቲ’ውን መሪቖም ከፊቶሞ።
ቱርኪ ምስ ቀጠር ብምዃን፣ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ኣብ እትርከብ ወደብ ስዋኪን ናይ ሱዳን ንንግድን ወትሃደራውን መዓላታት ከገልግል፣ ናይ ምሕዳሱን ምስፍሑን መደባት ሒዛ ከምዘላ ይፍለጥ።
ፕረዚደንት ሱዳን ናብ ቱርኪ ዘምርሕ ዘሎ፣ ስዑዲ ዓረብን ቱርኪን ብጉዳይ ቅትለት ጋዜጠኛ ጀማል ካሾጊ ኣብ ዝዋጠጣሉ ዘለዋ እዋን’ዩ።
ብዘይካ’ዚ ፕረዚደንት ቱርኪ ጣይብ ኤርዶዋን ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ናብ ሱዳን ፈላምን ታሪኻዊን ምብጻሕ ድሕሪ ምክያዱ፣ ኣብ መንጎ ግብጽን ሱዳንን ዝነበረ ዝሕትሉ ዝምድና ከምዝበኣሰ ኣይርሳዕን።
ፕረዚደንት በሺር ንፕረዚደንት ግብጺ ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲ ኣብ ካርቱም ድሕሪ ምእንጋድ’ዩ ናብ ቱርኪ ገይሹ ዘሎ።
ግብጽን ቱርኪን፣ ብጉዳይ እቲ ኣብ መንጎ ሃገራት ወሽመጥ ሃገራት ተፈጢሩ ዘሎ ምክፍፋል ኣብ ምስሕሓብ ከምዘለዋ ይፍለጥ።
ግብጺ ናይ ስዑዲ ዓረብ ጸግዒ ክትሕዝ እንከላ ቱርኪ ድማ ምስ ቀጠር ከምዝወገነት’ዩ ዝግለጽ።
ካብ ስዑዲ ዓረብ ጸቕጢ ክግበረላ ዝጸንሐ ሱዳን ግና ምስ ቀጠር ዝምድንኣ ከምዘይትበትኽ ብምርግጋጽ፣ ኣብ መንጎ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ዘሎ ምትትትፍናን ብዕርቂ ክሃድ’ያ ትጽውዕ።
======================


text:
መንግስቲ ዝወስዶም ዘለው ገለ ስጉምትታት ሽብር ክፈጥሩ ይኽእሉ እዮም ኢሎም ከምዝሰግኡ ሓደ ኣባል ኣመራርሓ መድረኽ ገሊፆም።መድረክ ንተቓወምቲ ብናይ ሓሶት ገበን ምኽሳስን ንህዝቢ ምሽባርን ደው ይበል ክብል ፀዊዑ።
ኢህወደግ ነዚ ተዋስኦ ንምስራሕ ዝተገደደ ንመድረኽን ኣባል ውድባቱን ካብ ህዝቢ ንምንፃል ሓሲቡ እዩ ይብል መግለፂ መድረኽ።
ኣባል ኣመራርሓ መድረኽ ዶ/ር መረራ ጉዲና ከምዝበልዎን መድረኽ ብፅሑፍ ኣብ ዘውፅኦ መገልፅን ከምዝዘርዘሮን ነዚ ኣበሃህላ እዚ ዝድግፍ እኹል መርትዖ ኣሎ።ሎሚ ኢህወደግ ብግብረሽበራ ዝኸሶም ዘሎ መራሕቲ ገለ ውድባት ትማሊ ኣብዛ ሃገር እዚኣ ሰላማዊ ቓልሲ ዘካይዱ ዝነበሩን ምስ ኢህወደግ ዝበለፀ ምቅርራብ ዝነበሮምን እዮም ይብሉ።
ዶ/ር መረራ ብኣፅንኦት ከምዝገለፅዎ መድረኽን ኣባል ውድባት መድረኽን ብዝኾነ ይኹን መንገዲ ኣብ ተግባራት ግብረሽበራ ኣይዋፈሩን።
ዴሞክራሲያዊ ትካላት ኣብ ኢትዮጵያ ንኽዕምብቡ፡ነፃን ፍትሓውን ምርጫ ንኽካየድ ምግባር፡ኣብ ኢትዮጵያ ልዕልነት ሕጊ ንክኽብር ምርግጋፅን፡ብናይ ኢትዮጵያ ህዝቢ ሃብቲ ዝንቀሳቐሱ መራኸቢ ብዙሃን ንኹል ክፉት ንክኾኑ ክፈቅድን ዶ/ር መረራ ኢህወዴግ ብዛዕባ ክወስዶም ዝግብኡ ስጉምታት ዘርዚሮም።
ኢህወደግ ይኹን ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስቲ እቶም ብገበን ግብረሽበራ ዝተኸሰሱ፡ኣባላት መድረኽን ንሕጋዊ ውድባት ከም ሽፋን ብምጥቃም ምስ ኣሸበርቲ ውድባት ስለዝተሓባበሩን ስለዝሰርሑን እዮም ይብሉ።
ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ዜንዊ ኣብ ሓደ እዋን ‘’ቓወምቲ ፓርትታት ጉልባብ ሓይልታት ፀረ ሰላም ኮይኖም ሕገ መንግስቲ ምስ ዘውሐሶም ሰላማዊ ኣገባብ እናሓዋወሱ ክነብሩ ከምዘይክእሉ ክፈልጡ ይግባእ።’’ኢሎም ነይሮም።
መደረኽ ኣብቲ ብፅሑፍ ዘውፅኦ መግለፂ ኢህወዴግ ጠንካራ ተቓወምቲ ኢዮም ወይ’ውን ክኾኑ እዮም ንዝብሎም ንናይታ ሃገር ፖለቲካዊ ሓይልታት ዝተፈላልለዩ ሽማት ብምልጣፍ ካብ ሕጋዊ መድረኽ ከውፅኦም ዝጀመረ ገና ካብ ብጚሓቱ ስልጣን ምስጨበጠ እዩ ይብል።


text:
ንልዕሊ 30 ዓመት ብግንባርነት ዝዘለቐ ገዛኢ ውድብ ናይ ኢትዮጵያ ህዝብታት ወያናይ ዴሞክራሲያዊ ግንባር/ኢህወዴግ/ ንኣጋር ውድባት ዝሓቖፈ ውሁድ ሃገራዊ ፓርቲ ክኸውን ፈፃሚ ራሕ ኢህወዴግ ዝሓለፈ ቀዳም 6 ሕዳር 2012 ዓ/ም ብድምፂ ኣሕሊፉዎ።ህወሓት ግን ከም ውድብ ነቲ ውህደት ነፂጉዎ’ሎ።
ቀዳም ኣብዝተኻየደ ኣኼባ ፈፃሚ ስራሕ ኢህወዴግ ዘሰክፍ ናይ ሰላም፣ፀጥታ፣ድሕንነትን ምምዝባል ህዝብን ዝምልከትን ኣዋርሕ ብዛዕባ ዝተረፎ ሃገራዊ ምርጫ ዝኾነ ይኹን ምንቅስቓስ ይገብር ሰልዘየለ ቀዳምነት ክውሃቦም ካብዘለዎም ሰለስተ ኣጀንዳታት ህውሓት እንተቕረበ እውን ብዛዕባ ምውሃድ ፓርታት ክንዘራረብ ኣለና ዝብል ኣጀንዳ ብድምፂ ከምዝሰዓረ ኣባል ፈፃሚ ስራሕ ህወሓት ኢህወዴግ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ገሊፆም።
ፖለቲካዊ ፕሮግራምን ሕገ ደንብን ውሁድ ፓርቲ ኣብዘይቐረበሉ ኣኼባ ብምንታይ ዕላማታት ክንውሃድ ንኽእል ዝብል ሕቶ ብቕራብን ሓውን ሓሰርን ኮንኻን ናይ ዕላማ ሓድነት ከይሓዝካን ምውሃድ ዘይክኣል እዩ ብዝብል ህወሓት ኣቐዲሙ ብመሰረት ዝሓዞ መርገፂ ኩሎም ኣብቲ ኣኼባ ዝተረኸቡ ኣባላት ኮሚቴ ፈፃሚ ስራሕ ህወሓት ከምዝተቓወምዎ ኣቶ ጌታቸው ወሲኾም ገሊፆም።
ኢህወዴግ ብኣተሓሳስባ ደረጃ ኣብ ናይ ሕድ ሕድ ዕለት ሃልኪ ፕሮፕጋንዳ ተፀሚዱ ስለዘሎ ኣሎ ኢልካ ምዝራብ ኣይክኣልን፤የአለን ብወግዒ ግን ኣይፈረሰን ኢሎም ኣቶ ጌታቸው።ብዛዕባ መፃኢ ዕድል ህውሓት ዝተሓተቱ ኣቶ ጌታቸው ‘’ዕድል ህውሓት ብኣባላታ፣ብደገፍታ፣ብመራሕታን ብህዝቢ ትግራይ እዩ ዝውሰን’’ ኢሎም።
ዝርዝሩ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ንልኡካነ ወንጌል ዘኣፍሪቃ ማሕበር ካህናትን ደናግልን ንዝኽሪ መበል 150 ዓመት ምስረታ ማሕበሮም ምኽንያት ዕለት 8 ለካቲት 2019 ዓ.ም. ሰዓት 11.30 ኣብ ሃገረ ቫቲካን ቀለመንጦስ ናይ ጉብኤ ኣድራሽ ተቐቢሎም ቃለ ምዕዳን ከምዝለገሱ ልእኽቲ ጋዜጠይና ናይ ቫቲካን ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ባርባራ ካስተሊ ሓቢረን።
ስምዖን ተ. ኣርኣያ - ከተማ ቫቲካን
እቲ ብብጹዕ ካርዲናል ቻርለስ ማርቲኣል ኣለማንድ ላቪዠሪ ዝተመስረተ ማሕበር ልኡካነ ወንጌል እመብየተ ማርያም ዘኣፍሪቃ ንዝኽሪ መበል 150 ዓመት ምስረታ ኣብ ሮማ ንዝተኣከቡ ናይቲ ማህበር ካህናትን ደናግልን ኣባላት ቅዱስ ኣቦና ተቐቢሎም ኣብ ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን፡ መሰረታዊ ናይ ማሕበርኵም ተልእዀ ካብ ከባቢኻ ወጻኢ ምኻድ ዝብል እዩ፡ እዚ ኸኣ ናይ መንነትኵም መለለዪ እዩ፡ ስለዚህ ነዚ ተልእኾ’ዚ ንከይትርስዕዎ መታን ኵሉ ሳዕ ጠመተኹም ኣብ ክርስቶስ ቅውሙ ይዅን ዝበሉ ቅዱስ ኣቦና እዚ ማሕበር ልኡካነ ወንጌል ንናይ ቤተ ክርስቲያን ኣገልግሎት ኣብነት ብፁዕ ካርዲናል ቻርለስ ማርቲያል ኣለማንደ ላቪዥሪ ናይ ኣልጀርስ ሊቀ ጳጳስ ዝስዕብ ተልእኾ ብለጋስነትን ብውዕዉዕ ስምዒትን ዘበርክትዎ ኣስተዋጽኦ ኣድኒቖም፥
… ኣስፍሆተ ወንጌል መጋበርያ መስድዒ ሃይማንት ከምዘይኰነ ተስተውዕልዎ ሓቂ እዩ፡ ስለዚህ ኣስፍሆተ ወንጌልን ልኡካነ ወንጌላውነትን ንኻልእ ቀረባ ምዃንን እቲ ሕይወትኩም ዝቐየረን ሕይወትኩም ዘወፈኽምሉ ሕይወትን ንመላእ ዓለም ድሕነትን ዝዀነ ናይ ኢየሱስ ወንጌል ንኸተካፍሉ ምስ ዝደረኸኵም ፍቕሪ ዝትረኸብክምሉ ጸጋ ንምክፋል እዩ
ናይ ወንጌል ዘላኖት ኢኻትኵም
እቲ ስድራ ቤት ላቪዠሪ ዝኽሪ መበል 150 ዓመት ኢዮበላዊ ምስረታኡ ንምብዓል ካብ ዝሓለፉ ሰለስተ ዓመታት ዘበገሶ ፍጻሜታት ነቲ ናይቲ ልኡካን ናይ ምዃን ሕመረት ዳግም ብዝተሓደሰ መንፈስ ንምልላይን ኣብቲ ዝቖሰለን ተስፋ ዝቖረጸን ብዙሕ ጸገም ዘሕልፍ ሰብኣዊ ልቢ ተስፋ ንምዝራእ ዝብል እዩ፡
እዚ ፍጻሜ ኢዮቤላዊ ከይዲ’ዚ ናይ ወንጌል ዘላኖት ንምዃን ዘበራትዓኵም ይኹን፡ … ኣሕዋት ናብቲ ዓይኒ ማይ ዝዀነ ናይ ፍቕርን ናይ ሕይወትን ማይ ዝዀነ፡ዝዀነ ይኹን ዓይነት ጽምኢ ናብ ዝበትኽ እተምርሑን እተሰንዩን ኢኻትኩም
ቃል እግዚኣብሔር ኣብ ምስራዕ ቅዱሳት ምስጢራትን ኣብ ምግልጋል ነሕዋትን ጽን ብምባልን ክሳብ እቲ ነፍሲ ወከፍ ተግባራትኩ ናይቲ መሓሪ ፍቕርን ናይቲ ሓልዮቱ መግለጺ ክሳብ ዝኸውን ምስ ጐይታ ዘለኵም ምትእስሳር ዕለት ብዕለት ንኸበርትዕዎን ቅዱስ ኣቦና ምዒዶም ኣተሓሒዞም፡ ኣብ ዝዀነ ይኹን ጸገም ንዅሉ እቲ ዘይደናግር ተስፋ ዝምስክሩ ክዀኑ የተሓሳስቡ።
ሓነጽቲ ድልድልን ናይ ምርኻብ ባህል መሰኻኽርን
ኣብ ቅድሚ እቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ዝርአይ ዘሎ ሓድሽ ጊልያነት ኵሉ እቶም ናይ ካርዲናል ላቪዠሪ መንፈሳውነት ወረስቲ ኵሎም ንድኻታትን ንትሑታትን ንዝተናዕቁ ነቶም ኣብ ወሰናስን ከተማታትናን ህልውናን ንዝርከብ ቀረባ ብምዃን ክብሮም ክሕሎን ክንክን ክረኽቡን ካብቲ ዝርከብሉ ከርፋሕ ሕይወት ክትንስኡ እትድግፉን እተሰንዩን ኩኑ ቢሎም፡
መንፈስ ቅዱስ ኣብ መንጐ ኣሕዛብ ሓነጽቲ ድልድልን ኣብቲ ጐይታ ዝለኣኸኵም ናይ ምርኻብ ባህሊ እተነቓቕሑን ኣብ ምክብባር ናይ ዝቖመ ብዙህነትን ህብረኣውነትን ከም ሃብቲ ክስትውዓል ዘብቅዕ ዘተ እተገልግሉ ኵኑ፡ ስለ ዕዮዅም ብፍላይ እቲ ምስ ሃይማኖት ምስልምና ምስ ኣሕዋትናን ኣሓትናን ሰዓብቲ ሃይማኖት ምስልምና ዝግበር ዘተ እተካይድዎ ኣገልግሎት አመስግነኩም
እንክብሉ ዝለገስዎ ቃለ ምዕዳን ከምዘጠቓለሉ ካስተሊ ሓቢረን።


text:
ሚንስትር ደቂ ኣንስትዮ:ህፃናትን መናእሰይ ኢትዮጵያ ፊልሳን ዓብዱላሂ ናይ ስልጣን መልቀቒ ደብዳበ ኣቕሪበን።ንሰን ብትዊተር ኣቢለን ሎሚ ሶኑይ ኣብ ዝዘርግሕኦ ናይ ስራሕ መልቀቒ ደብዳበ ብውሱን ሰብኣዊ ፀጋታትን ብዘይ ብቑዕ በጀትን ውፅኢት ንምምዝጋብ ንእሽተይ ኣብ ዝሰርሕ ሚንስትሪ ኮፍ ምባል ንውድቀት ከምዝተዳለው ኮይኑ ይስምዓኒ ኢለን።ይኹን እምበር ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ዕድላትን ብድሆታትን እንተነበሩ እውን ዓብይ ምዕባለ ምምዝጋብና ብኩርዓት ምዝራብ ይኽእለ እየ ኢለን።
ድሕሪ ዕቱብ ምሕሳብን ነገራት ኣብ ግምት ብምእታውን ናብዚ ውሳነ ምብፅሐን ብምግላፅ ስነ ምግባረይ ዝጥሕስ ዝኾነ ይኹን ኩነታት ምስ ናተይ እምነትን ክብርታትን ዝፃባእ እዩ ኢለን።
በዞም ምኽኒያታት ብናይ ውልቀይ ናይ ሕሊና ሚዛን ሽዑ ንሽዑ ግብራዊ ዝኸውን ናይ ስልጣን መልቀቒ ይሓትት ኣለኹ ኢለን።
ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ንዝሃቡወን ሓላፍነት እውን ኣመስጊነን።


text:
ነቓዓት ውሽጠይ ቃለ-ጠቢባን ከምዚብሎ ንብድሆታት ህይወት መመሰሊ ዝገብሮ፡ ‘ዳይሞንድ’ እቲ ክቡር እምኒ መንቅቡ’ዩ ጽባቔኡ፡ ዝገብሮ ደማቒ ነቓዓት ውሽጡ’ዮም ዝገብርዎ ምሒር መብለጭለጪ ምብልጭላጩ ድማ’ዩ ሓይሉ ዝውስኾ’ውን ክብሪ፡፡ ነዚ ኣሚነ ህይወተይ ንምድማቕ ሓይሊ ወሲኸ ብድሆታት ንምግጣም ባዕለይ ንባዕለይ ኣብ ዘተ ጸሚደ በሰላታት ውሽጠይ ክጽብጽብ ጀሚረ፡፡ እዋን ነይሩ ሓይለይ ዝደኽመኒ ነዛ ጸሓይ’ኳ ዘይኣምና ተስፋ ዝጠልመኒ እዋን ነይሩ ሞራል […]
Read More ነቓዓት ውሽጠይ
እዋን ኣሎ ድቃስ ይኣብየካ እሞ፡ ኣብ ማዕበል ሓሳባት ብዘይ ርጉጽ ኣንፈት ስቕ ኢልካ ተንሳፍፍ። ሓንሳብ ትሓልም፣ ብትምኒት፡ ካልእ ሻዕ ናብ ሕሉፍ ብምምላስ ብዝኽሪ ከከም ኲነታቱን ስምዒቱን ትደግሞ …. ወዘተ። ክንደይ ክብሃል። ኣብ ድሮ ሳልሳይ ወራር ወያነ ለካቲት 2000 እመስለኒ፣ ኣብ ማይድማ ትሕቲ እቲ ሕክምና ዓይኒ ዘሎ ሩባ ሰፊርና ብሉኬቲ ንሰርሕ ነይርና። እቲ ብሉኬቲ ንገዛ ኣዛዚ […]
Read More “ቢራ ከስትየኪ”
ሓንቲ መዓልቲ! ኣነ ንጒስ ንስኺ ንግስቲ ይዂን ከኣ ደሓን ኣብ ልዕሌኺ ኣነ፡ ንስኺ ብታሕቲ፡ ሓንቲ መዓልቲ! ኣብ ኣደራሽ ሳዕሲዒት ሕቑፈይ ተነጺፍኪ ብወንን ባህታን ክትቆጻጸዪ፡ ሓደ መዓልቲ! ኰይንና ከዋኽብቲ ኣብ ሰማያት ፍቕሪ ብድምቀት ክንዝምቢ ሓንቲ መዓልቲ! ንስኺ መርከብ ኣነ ዘዋሪ ከነንሳፍፍ ኣብ ውቅያኖስ ፍቕሪ ሓንቲ መዓልቲ! ኣብ ጽሙው ደሴት ኣብ ትሕቲ ጽላል በዓቲ ኣብ ፍሱህ ዕረፍቲ […]
Read More ንዓኺ’የ (2)
ርቀት ብርሃን ዘይድህሰስ ጽባቐ ክብደት ጸላም ዘይድፈር ውቃበ፡ ትርኢትኪ’ዩ ኣብ ‘ዒንተይ ዘሎ። ኣዒንቲኺ መኽመስመስቲ ከም ማግኔት ካብ ርሑቕ ሰሓብቲ ምስ ቀረበካዮም ተዋጋእቲ! ከናፍርኪ ፍንጥሕ! ኢሎም ከም ፍዮሪ ተፈንሺሮም ዘመንዩ ክትዓልበሎም ንህቢ ኰይንካ ክትመጽዮም! ሴፍ ዝዓተረ ቃል ግና ከይድፈሩ ሓላዊኦም! ኣፍልብኺ ሰፊሕ ናሕሲ ዝሓዘለ ክልተ ጥፍሒ እንተጠመትካዮ ዝነጽገልካ ተዝዝታዊ ሕንዚ! ዋርድያኡ ዕትበት ገጽኪ በየን ሓሊፍካ ክርከብ […]
Read More ንዓኺ’የ
ኣብ The Lovers and the Despot እትብል ደኲመንታሪ ፊልም ዝርከቡ ክልተ ደቡብ ኮርያውያን ኣዘንተውቲ፡ ኣብ 1978 ብኣባላት ጸጥታ ሰሜን ኮርያ ተጨውዮም ናብ ሰሜን ኮርያ ዝተወስዱ ኰይኖም፣ ኣብኡ ንኸባቢ 8 ዓመታት ብኣስገዳድ ፊልምታት ከፍርዩን ክሰርሑን ዝተቐሰቡ እዮም። እዞም ኣብ እዋኖም ኣብ ደቡብ ኮርያ ከዋኽብቲ ኢንዱስትሪ ፊልም ዝነበሩ፡ ሓደ ወዲ ተባዕታይን ሓንቲ ጓል ኣስተይትን፣ ግዳያት መጭወይቲ ዝዀንሉ […]
Read More ምህናጽን ምዕናውን ሕብረተ-ሰብ ብመገዲ ስነ-ጥበብ
ኣብዚ ቅንያት እዚ ብዝዝከር ዘሎ (ካብ ዝኽሪ ሓሊፍካ ካልእ ክግበር ዘይምኽኣል ዘሕዝን እዩ)፡ ምዕጻው እተን ዓይንን ድምጽን ዝዀና ነጻ ጋዜጣታትን ምእሳር እቶም ምዑታት ኣባላተን ዝዀነ ሓደ ታሪኻዊ ፍጻመ ህይወት ኤርትራውያን ምኽንያት ብምግባር፡ ኩሉ ግዜ ኣብ ርእሰይ ዕንክሊል ዝብል ኣርእስቲ ከልዕል መሪጸ። ተራ ነጻ መራኸቢ ብዙሃን ኣብ ዝተፈላለየ ጒዳያት ሃገርን ሕብረተሰብን ኣብ ዝብል ኣምር፡ ተራ ናይ […]
Read More ኣብ ስደት ዝነጥፋ መራኸቢ ብዙሓን ኤርትራ ተራአን እንታይ እዩ፧
መሬት ኣማን ኢልና፡ ብድቁስና ከይንዝመት ብዕሸላትና ከይንጭወ መጻኢና ከይጽልምት ካብ ድቃስና ብቕብጥር፡ ንኽንበራበር ንዕሸልነትና ብሰለይ፡ ክሳዕ ንተርር፡ ፈቲንኩም ከተእትዉና ዓዲ እሾኽ እናኣለኹም ፋኑስ ብምውላዕ እንረግጾ መገዲ። ምስጋና ኣድጊ ርግሒት ኰይኑ ጻውዒትኲም ሰማዒ፡ ብርሃንኲም ዝርኢ ኣልቦ ተሳኢኑ። ኣብ ክንድኡስ፡
Read More ብርሃን ዘፍርሖ መንፈስ
ኣብ ዘመነ ገበል ‘ቲ እናሻዕ ኽትብደል፡ ኣፍንጫ ትውቅዖ ዓይኒ ‘ያ ትነብዖ ብምስቊርቋርካ ቃዚነ ብእህህታኻ ሓዚነ፡ ክድህኲኻ ርእየ ኣምሪረ ነቢዐ። ንብዓት ውጹዕ፡ ውሕጅ ተዋህሊሉ ግዲ ማዕበል ፈጢሩ መርከብ ዓመጽ ዝግልብጥ፡
Read More ብሰንክኻ
ፈለማ፡ ኣብ ሻብዓይ ዕድመይ ምስ ህንጡይ ትርኢተይ ሃልሃል ዝብል ወነይ፡ ስርሓት ገዛና ኣደይ ዝሰፈየታ ካብ ኣረጊት ጨርቂ ለጋጊባ፡ ክልተ ጥራዝ ነናይ ዕስራ ገጻት በላሕ ርሳስ ብስሕለት ዝተጸርበት ዝሓቖፈት ሳንጣይ ተዀልኲለ ካብ ቀጽሪ ገዛና ትምህርቲ ነቒለ። ኣደይ ደድሕረይ ክሳብ’ቲ ኣፍደገ ተስፋን ሻቕሎትን ኣብ ገጻ ‘ናተነበ «ኣይትሕመቕ ዝወደይ ኣይትደንጒ ድሕሪ ፍዳሴ» ኣፋንያትኒ። እንድዒ! ድሕሪ ፍዳሴ ቀልጢፈ ድየ […]
Read More “ክምለስ’የ” ኢለያ ነደይ
ኣጋግዜ፣ ጸሓይ ኣብ ምዕራባ ስቕታ ኣቚጽልቲ፣ ዝግታ ባሕሪ ህድኣት ተዓጂባ፣ ፈጢራትለይ ተምሳጥ ባህ ኢሉኒ፣ ኣብ ደንደስ ባሕሪ ኣስተርሕየ ክቕመጥ። ሻሕ ዝበለ ጻሕ ዝበለ ብሕብሪ ዕራርቦ ዝተዃሕለ ንዘይፈልጦስ ሓቂ መስሎ ስቕታኡ፣ ጸጥ! ዝበለ። ኣዒንተይ ንግርማኡ ኣፍንጫይ ንሽታኡ ተመሊኾም፣ ተማሪኾም ሸሚሞሙኒ ኣብ ዝኽሪ ትማል! ምስኣ፣ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ገማግሙ ተሓቛቚፍና ኣብ ሕቚፊ […]
Read More ድርብ ዝኽሪ
ዑፍ መስቀል ወቕቲ ሓልያ ተስፋ ከተበስር ብምብራቕ ትቕልቀል፣ ትፍቶ! ትብሃግ እምበር መዓስ ትህደን! ታሕሳስ ምስ ጣሕሰሰ ድሮ ጾመ-ርብዓ ሓጋይ እናቐረበ፣ በዚ መጸት ዘይትብሃል ዋዕሮ ኣኽላባት ኣዕሲላ ገደናታት ትሓድሮ፣ እስኪ ሕሰቢ ሕጂ ነብስኺ መርምሪ ንዑፍ መስቀል ዶ ነታ ኸልቢ ትመስሊ፧! ፍቕረይ የማን
Read More ብምንጽጻር
ነፋሪት ዘብርር ሰማይ ኣብዘይብሉ ባቡር ትሓልፈሉ ሓዲድ ኣብዘይብሉ ኣንፈቱ ኣብዘይፍለጥ ጸሓይ ትበርቀሉ ወቕቲ ኣልቦ ህይወት፣ ዘይፍለጥ ምስሉ፣ ዝተኣከባ ኣንስቲ፣ ‘ዒንተን ዝቖርቆረ ማዳ ዝተነጸፎ ገጸን ዝሓሽከረ እህህታኡ ዝስማዕ ልበን ዝሰንበረ ልኻይ ኣልቦ ጸጒረን ብነድሪ ዝፈንተረ ባይታ እናጠብጠባ እናተደጋገፋ ኣብ ባይታ ከይዓልባ ሳዕሲዒት ዝመስል ብቓንዛ እናዂደዳ ይደርፋ ኣለዋ ኣብ ዓዲ ንብዓት እናተሓልባ። “ላዕሊ […]
Read More ደርፊ ዓድና


text:
ናተይ ገጻት (Mina sidor)
ኣብ ናተይ ናይ መርበብ ሓበሬታ ገጻት(ሚና ሲዶር)፡ ድሌታትካ ክተንጸባርቐሉ እትደሊ ጉዳያት ክትከታተል ትኽእል ኢኻ። ከምኡ'ውን ብዛዕባ ናይ መስርዕ ግዜኻን፡ ናይ እትጽበየሉ ናይ ሪጋ ክፍሊት ውን ሓበሬታ ኣሎካ። ኣብ ናተይ ናይ መርበብ ሓበሬታ ገጻት፡ ውልቃዊ ሓበሬታኻ ውን ክትውስኸሉ ትኽእል ኢኻ። ናይ መርበብ ሓበሬታ ገጻተይ ንኽትጥቀመሉ፡ መጀምርታ መእተዊ ጌርካ ክትኣቱ ኣሎካ።
መእተዊሓበሬታ(LOGGA IN)
እቲ ዝቐለለን ዝወሓሰን ኣገባብ መእተዊ ብናይ ባንክ መለልዪ ቁጽርኻ ምጥቃም እዩ። ንናይ ባንክ ቁጽሪ መለለዪ እንተዘይብልካ፡ ብኢመይልካን ናይ ውልቂ መእተዊኻን (ሎሲኖርድ) ፈጢርካ ሓድሽ መእተዊ ሕሳብ ክትከፍት ትኽእል ኢኻ።
መግለጺድሌታትካኣብሪጋዘለካቦታን
- ኣብ ናይ መርበብ ሓበሬታ ገጻተይ (ሚና ሲዶር)፡
- መግለጺ ድሌታትካ ክትቆጻጸሮን ክትከታተሎን ትኽእል ኢኻ።
- ንነፍሲወከፍ ተቐማጢ፡ ኣብ መንጎ እቶም ድሌታት ዝገልጹ ዘለው ኴንካ፡ ኣብ ሪጋ ዘላ እዋናዊት መስርዕካ ክትዕዘብ ትኽእል።
- ክሳዕ እቲ መንበር ኣባይቲ እተወዓዋዓሉ፡ ዝበዝሐ ናይ ድሌታት ምግላጽ ተርእዮታት ድማ ይውሰኽ።
- እዚ ማለት ኣብቲ ናይ ሪጋ ዘሎካ መስርዕ ኣቐዲሙ እተገብረ እዩ፡ እናተመራርሐ ውን ክቕየር ይኽእል።
ናይዕድመኣጋጣሚታትምዕዛብ
ካብ ማእከል እቶም ኣብ መንበር ኣባይቲ ድሌቶም ዝገለጹ ነዊሕ መስርዕ ዝጽበዩ እንተዄንካ፡ ናይ ምርኣይ ዕድመ ክንሰደልካ ኢና። ኩሉ ሓበሬታ ብዛዕና መርኣዪ ውን ኣብዚ ገጻት ናይ መርበብ ሓበሬታ ኣሎ(Mina sidor)። ድሕሪ ነቲ ኣባይቲ ምርኣይካ፡ ኣብታ ተገዲስካላ ዘለኻ መንብር ቤት ጌና ድሌት ኣለካ ድዩ ወይስ የብልካን ሕቶታት ክትምልስ ከድልየካ እዩ። ነቶም ሕቶታት ኣብ ናይ መርበብ ሓበሬታ ገጻተይ ክትምልሶም ትኽእል ኢኻ።
ሓበሬታትካኣሐድስ
ንሓበሬታ ናይ መጠን እታዊኻ ኣድራሻኻን ባዕልኻ ኢኻ ተሐድሶ። ከምእ’ውን ናትካ ሓበሬታ ናይ ኢመይልን ቁጽሪ ናይ ሞባይልካ ከም ዘሎና ውን ኣረጋግጽ፡ ስለዚ ናይ ምርኣይ ወይ ምዕዳም ወይ ድማ ካልእ ኣገደስቲ ሓበሬታታት ክህሉ እንከሎ ብዝቐልጠፈ ምእንቲ ክንረኽበካ።
ናይመስርዕካግዜንናይሪጋኻክፍሊትን
ኣብ መጀመርታ ናይታ ናይ መርበብ ሓበሬታ ገጽ ማለት ገጻተይ (Mina sidor)፡ ናይ መስርዕካ/ሪጋኻ ግዜ ክትርኢ ኢኻ- እዚ ማለት ንመንበር ኣባይቲ ክትብል ማዕረ ክንደይ ኣብቲ ሪጋኻ ኔርካ ማለት’ዩ። ከምኡ’ውን ናይ ሪጋኻ ክፍሊት መዓስ ተኸፊሉ ክትርኢ ትኽእልን ከምኡ ድማ መዓስ እታ ናይ መወዳእታ ናይ ክፍሊት ሓበሬታ ተሰዲዳ ውን ክትርእኢ ትኽእል።
ተሓጋገዝቲሓተትቲ
ተሓጋገዝቲ ሓተቲ ምሳኻ ክትውስኾም ትኽእል ኢኻ። ተሓጋጋዚ ሓታቲ ምስኻ ክነብር ዝፈተወ እዩ። ጥቕሚ ናይ ተሓጋጋዚ ሓታቲ ምውሳኽ፡ ገለገለ ዋናታት ኣባይቲ ብሓባር ተሓጋጊዝካ ንክራይካ ክትከፍል ስለ ዘፍቅዱልካ እዩ። ኣብ ገለ ጉዳያት፡ ተሓጋገዝቲ ሓተትቲ ኣብቲ ትመልኦ ኮንትራት ክትመልኦ ትኽእል ኢኻ።


text:
Radio Erena: 24 January 2019
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ካናዳ፣ ኣብ ጉዳይ ‘ቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ናይ ጉልበት ምዝመዛ ፈጺሙ ተባሂሉ ተኸሲሱ ዘሎ ኩባንያ ዕደና ኔቭሰን ተጋቢኡ።
እቲ ቤት ፍርዲ ብሮቡዕ 23 ጥሪ ኣብ ዝወዓሎ መጋብኣያ፣ ኩባንያታት ዕደና ካናዳ፣ ኣብ ካልእ ሃገራት ፈጺመንኦ ብዛዕባ ዝብሃል ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ብምትካር መኺሩ።
ጠበቓ ናይቲ፣ ኣብ ኤርትራ ብምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ተኸሲሱ ዘሎ ኩባንያ ኔቭሰን፣ ኣብ ዝሃቦ ርእይቶ፣ ኣብ ካልእ ሃገራት ተፈጺሙ ብዛዕባ ዝብሃል ገበናት፣ ኣብ ኤርትራ’ዩ ክርአ ዝግባእ ንዝብል ምጉት ከምዝደፍኣሉ ንማዕከን ዜና CBC ገሊጹ።
ንሱ ኣብ ዝሃቦ መረዳእታ፣ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ካናዳ፣ ናይቲ ኣብ ኤርትራ ተፈጺሙ ዝብሃል ዘሎ ክስታት ውሳኔ እንተሂብሉ፣ ኣብ ካልኦት ሃገራት ተዋፊረን ንዝርከባ ኩባንያታ ካናዳ’ውን ክጸሉ ከምዝኽእል’ዩ ዘጠንቅቕ።
ወናኒ ልዕሊ ሓደ ቢልዮን መኽሰብ ምዃኑ ዝንገረሉ፣ ኣብ ቢሻ፣ ዕደና ወርቅን ነሓሰን ዘካይድ ዘሎ ኩባንያ ዕደና ኔቭሰን፣ ከም ሰገን ዝኣመሰላ ናይ ህንጻ ትካላት ህግደፍ፣ ብሃገራዊ ኣገልግሎት ተገዲዶም ንዝመጽእዎ ሰራሕተኛታት፣ ኣብ ናጻ ናይ ጉልበት ምዝመዛ ብምውፋሩ’ዩ ብኤርትራውያን ክሲ ተመስሪትሉ ዘሎ።
እቲ ኩባንያ ኣቐዲሙ’ውን፣ ዝቐረበሉ ክሲ ኣብ ኤርትራ ክርአ እኳ እንተሓተተ፣ እቶም ነቲ ክሲ ዘቕረቡ ኤርትራውያን፣ ካብ ምልካዊ ስርዓት ዝሃደሙ ስደተኛታት ብምዃኖም ኣጸጋሚ ምዃኑ’ዩ ተጠቒሱ።
ኣብ ልዕሊ’ዚ፣ ኣብ ኤርትራ ብማዕረን ብዘይስግኣትን ጉዳያቶም ክምርምር ዝኽእልን ካብ ምትእትታው ናይቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ መንግስቲ ናጻ ዝኾነን ቤት ፍርዲን ትካላት ሕጊን ከምዘየሎ ስለዝተኣምነሉ፣ እቲ ክሲ ኣብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ካናዳ ክርአ ከምዝተወሰነ ይፍለጥ።


text:
ከም’ቲ ብተደጋጋሚ ዝግለጽ ዘሎ፡ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ፡ ለበዳ ኣንበጣ ምድረ-በዳ ገና ብዘሰክፍ ናህሪ ይቕጽል ኣሎ። ኣብ’ዚ እዋን ብዝወሃብ ዘሎ ትንቢታት’ውን፡ ዝናብ ገና ብዝለዓለ መጠን ክቕጽል ምዃኑ ይግመት። እዚ ድማ፡ ብርዱእ ምኽንያት ንምርባሕ ኣንበጣ ምቹእ ባይታ ክፈጥር’ዩ።
እቶም ኣብ ሰሜናውን ምብራቓውን ክፋል ሶማልያ፣ ምብራቕ ኢትዮጵያ ከምኡ’ውን ብስግር ባሕሪ ካብ የመን፡ ዝተፈላለየ ደረጃታት ዘለዎም ዕስለታት ኣንበጣ ምድረ-በዳ ካብን ናብን ቦታታት እናተንቀሳቐሱ፣ ድሮ’ውን ኣብዚ ሰሙን’ዚ ኣብ ሃገርና ኣብ ዞባታት ደቡብን ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕርን ክቀላቐሉ ጀሚሮም ኣለዉ።
በዚ ድማ፡ ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ዛጊት ኣብ ኣስታት 170 ሄክታር ቁጽጽር ለበዳ ኣንበጣ ተኻዪዱ ኣሎ። እቲ ናይ ምንጻግ ንጥፈታት ድማ ገና ይቕጽል ኣሎ።
ነቲ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ናይ ከባቢና ለበዳን ምቹእ ክሊማዊ ኩነታትን ኣብ ግምት ብምእታው፡ ተርእዮ ለበዳ ኣንበጣ ናይ ምቕጻል ተኽእሎኡ ኣዝዩ ልዑል’ዩ።
ኣብ ርእሲ’ዚ፡ እቲ ኣብ ገማግም ባሕርና ዝፋረ ኣንበጣ’ውን፡ ብሰንኪ ዝተፈጥረ ምቹእ ናይ ምርባሕ ኩነታት፡ ኣብ ገለ ቦታታት ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ዘይግዜኡ ክራባሕ ጀሚሩ ስለዘሎ፡ ኣብ መላእ ሃገር ንዝካየድ መኸተ ለበዳ ኣንበጣ ተወሳኺ ብድሆ ክኸውን ይኽእል’ዩ።
ስለ’ዚ፡ ምምሕዳር ዞባታት፡ ሰራዊት፡ ከምኡ’ውን ህዝቢ፡ ከም ወትሩ ነዚ ጉዳይ ብዕቱብ ክከታተሉ፣ ዝኾነ ተርእዮ ወራር ኣንበጣ ይኹን ኣብ ውሽጢ መሬትና ዝራባሕ ኣንበጣ ምስ ዝኽሰት ድማ፡ ኣብ ከባቢኦም ንዝርከብ ኣብያተ-ጽሕፈት ሕርሻ፡ ምምሕዳር ወይ’ውን እዚ ሓይልታት ምክልኻል ቅልጡፍ ሓበሬታ ክህቡ፡ ሚኒስትሪ ሕርሻ ብጥብቂ ይሕብር።
27 ነሓሰ 2020
ሚኒስትሪ ሕርሻ


text:
On the History of the Eritrean Newspaper
“ On the History of the Eritrean Newspaper”
“ታሪኽ ጋዜጣ ኤርትራ”
ኣብ መበል ኣርብዓ እንግሊዛውያን ነታ ካብ ጸላኢ መንጢልና ዝሓዝናያ ግዝኣት ዝብልዋ ኤርትራ (an occupied enemy territory) ከመሓድርዋ ጀመሩ። ግን ኣብ’ቲ “The First to be Freed” ዝብል መጽሓፎም፡ ንኤርትራ ካብ መግዛእቲ ጣልያን ሓራ ንምውጻእ ተልእኾኦም ከም ዝዀነ ይጠቅሱ። ስለዚ’ውን ልዕሊ ኹሉ ኣቃልቦ ዝሃብዎ ትምህርቲ ንኸተኣታቶ ነበረ። ግን ብኸመይ ንጀምሮ ዝብል ሓተታ ኣዝዩ በድሆም። ምኽንያቱ ብግዚኡ ኣብ ኤርትራ መምሃሪ ዝዀኑ መጽሓፍቲ ከምኡ ብቑዕ ስርዓተ-ትምህርቲ (Curriculum) ኣይነበረን። በዚ ዝኣክል ንኹሉ ከም መንበቢ ክባጻሕ ዝኽእል “ጋዜጣ” ምሕታም ኣድለየ። ብፍላይ ደቪድ ክውስላንድ፡ ብግዚኡ መራኸቢ በዓል ስልጣን ዝነበረ፡ ነቲ ብ1942 ከም ኣስተርጓሚ ዀይኑ ክገልግል ካብ ዓዲ እንግሊዝ ሒዘሞ ዝመጹ ሊቅ መዘዞ። ዶክቶር ኤድዋርድ ኡለንዶርፍ ይበሃል። ኣብ ሃገር እንግሊዝን እስራኤልን ቋንቋታት ሰማውያን ዘጸንዐ ከምኡ ብዙሓት ቋንቋታት ዝመልኽ ነበረ።
ፐሮፈሶር ኡለንዶርፍ ኣብ’ቲ “The Two Zions” ዝብል ታሪኽ ህይወቱ ከምዚ ዝስዕብ ይብል፡-
“ ኣብ ኤርትራ ምስ መጻእኹ፡ ኣዕጋቢ ዝዀኑ መጽሓፍቲ ትግርኛ` ከረክብ ኣይከኣልኩን። ሓደ ሓደ መጽሓፍቲ እኳ እንተነበሩ፡ ብዛዕባ ትምህርቲ ሃይማኖት ኰይኖም፡ ብሓልዮት ካቶሊኽን ወንጌላዊት ቤተ-ክርስትያንን (ከኒሻ) ዝተሓትሙ ነበሩ። ብፍላይ ዓቢይ መዝገበ ቃላት ትግርኛ-ጣልያን ዝብል ብዳኦፈዮ ኣብ ከረን ብ1910 ኣቢሉ ዝተደርሰ እንተ ዘይኰይኑ፡ ካልእ ኣይነበረን። ካብ ሓደ ተለቂሔ ብኢደይ ኣብ ደብተር ብሙሉኡ ክቀድሖ ጀመርኩ። ኣብ ሞንጉኡ ግና ካልእ ‘ክትገዝኦ እትኽእል ረኺበልካ ኣለኹ’ ምስ በለኒ፡ ካብ ምቅዳሕ ዓረፍኩ። ብድሕሪ’ዚ ከም ዋና ኣሕታሚ ጋዜጣ ትግርኛ ኰይነ ክሰርሕ ከሎኹ፡ ዝሕግዘኒ ሰብ ኣድለየ። በቲ ግዜ’ቲ ኣፋፍኖት ትምህርት ዝነበሮም ኣብ ሚስዮን ከም ዝተማህሩ ስለ ዝፈለጥና፡ ንመጀመርያ ግዜ ንኣቶ ወልደኣብ ወልደማርያም ምሳና ክሰርሑ ቆጸርናዮም። ቋንቋ ትግርኛ ብዝበለጸ ዝመሃሩኒ እውን ንሶም ኢዮም።”
ብ31 ነሓሰ 1942 “ ናይ ኤርትራ ሰሙናዊ ጋዜጣ” ክሕተም ጀመረ።
ግን ስልቪያ ፓንክረስት ከም ዝገለጸቶ እንተድኣ ኰይኑ፡ እዚ ዝጠቀስናዮ ጋዜጣ ንኽሕተም ዘድለየ ምኽንያት፡ ብፍላይ ኢትዮጵያ ንኤርትራ ኣብ ምምላስ እተካይዶ ዝነበረት ጐስጓስ (propaganda) ንምቅዋም ኢዩ።
ኰይኑ ኣብ ታሪኽ ኤርትራ፡ ንመጀመርያ ግዜ ጋዜጣ ብትግርኛ ተሓቲሙ ክወጽእ ብምርኣዩ ዝተመሰጠ ዜጋ ከምዚ ዝስዕብ ገጠመ፡-
“መስዋእትኻስ ይዕረገልካ ድኣ
ክቡር ጋዜጣና ቀዳማይ ብርሃን ከመይ ኢኻ”
1. ከምዚ ኸማይ እንተ ዘፍቅሩኻ፡ -ከምዚ ከማይ እንተ ዚብህጉኻ
2. ነፍሲ ወከፍ እንተ ዚገዝኡኻ፡ - ፍቐዳ ሃገራት እንተ ዚወስዱኻ
3. ከም ብርሃናት እንተ ዝርእዩኻ፡ - ኣብ ፍቀዳ ባይቶ በልበል ኬብሉኻ
4. ከም ሰንደቕ ዕላማ ኪሰቅሉኻ - ዓሻ መሲል ኰንካ መዓዶ ህዝብኻ
5. ናይ ልብኻ ተዛረቦም ኢኻ፡ - ሽሕ ንንጉስ ደሞ ኸይብሉኻ
6. ብዓል ፍቓድ ብዓል መዚ ኢኻ፡ - መዓዶም ምኸሮም ሓደራኻ
7. ገለ እንተ ኣርስሑኻ ቀደዱኻ - ብሸላውን እንተ ረኣዩኻ
8. ከይትኹርየሎም ሓደራኻ፡ - ንሳቶም ደቅኻ ንስኻ ኣቦ ኢኻ
9. መዓርግካ ኢዮም ስልሜኻ፡ - ናባታቶም እዩ መልእኽትኻ
10. ግናኸ ብጸሎት እንተሓገዙኻ፡ - ንጥቕሚ ትኾኖም ንህዝብኻ
11. ወረ ምሉእ ዓለም ንሰምዕ ብኣኻ፡ - ንመጽሓፍቲ’ኳ ስዒርካዮም ኢኻ
12. ብዙሕ ሰላም ፍልጠት ትዕድል ኢኻ፡ - ቅድሚ ሎሚ ድኣ ኣበይ ኔርካ ኢኻ
13. ጋሻ ዝኾንካዮ ንህዝብኻ፡ - ጽሩይ ፊደል ቋንቋ ኣበው ኢኻ
14. እንታይ ከይስኣን ብሳላኻ፡ - ኣዋጅ ኣበሳሪ ኣብ ጸምጸም በረኻ
15. ከይቓድር ኣይትሕደግ ህዝብኻ፡ - ነቶም ለኣኽትኻ ዕረገሎም ኢኻ።
መሓሪ ወልዱ
ናይ ኤርትራ ሰመናዊ ጋዜጣ ቁጽሪ 12፡ 16 ሕዳር 1942።
ፕሮፈሶር ኤድዋርድ ኡለንዶርፍ ቀጺሉ ከምዚ ይብል፡-
“ ትግርኛ ተራ ቋንቋ ምዃኑ ተሪፉ፡ ብዝለዓለ ደረጃ መምሃርን መማዕበልን ስነ-ጽሑፍ ኤርትራ ዀነ። ንኣብነት ካብ 1942-1970 ብዙሓት መጽሓፍቲ ተደርሱ። ከምኡ’ውን ኣብተን ዝሰርሓናለን ዓሰርተ ዓመታት፡ ማዕረ 520 ጋዜጣታት በብግዚኡ ኣሕቲምና። እዚ ገለ ካብቶም ብዘመን እንግሊዝ ዝተራእዩ ምዕባሌታት ወይ ለውጥታት ኢዩ። ግናኸ ድሕሪ ፈደረሽን ትግርኛ ተደቁሰ። በዚ ዝኣክል ካብቶም ናዕቢ ዝፈጠሩ ጠንቅታት ሓደ ኰነ።”
ታሪኽ ጋዜጣ ኤርትራ ከምዚ ካብ ኰነ፡ ነዚ በጽሓናዮ ዘሎና ሓበሬታ ዘመን (Information Age) ብሻላ ኣይንርኣዮ። መጺጽ እንተዘይህሉ፡ መዓር/መዓር ምዃኑ መን መስተምቀሮ? ከምኡ ጸልማት እንተዘይህሉ፡ ብርሃን/ብርሃን ምዃኑ ከመይ ጌርና ምሃረፍናዮ? እስኪ እዚ ልዕል ኢልና ዝጠቀስናዮ ግጥሚ ኣብነት ይኹነና።
ብዝተረፈ ምንባብ ካብ ሓሳብ ልብና ወትሩ ኣይፈለ።
ሓደራ!!!
-ሃይለ


text:
18 ነሓሰ 2016
ዓቢ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ከተማ ኒው-ዮርክ!!!!!!!!!!
እዚ ኣብ ኒው-ዮርክ ዝግበር ሰላማዊ ሰልፊ “ህዝቢ ብህዝቢ” ዝዓላማኡ እትመርሕ ትሽዓተ ዝኣባላታ ንሰሜን ኣሜሪካ እትውክል፡ ኣሰናዳዊ ሽማግለ ተመሪጻ ኣላ። ዓላማኣ ጸገምን፡ ሽግርን፡ መከራን፡ ሃገርና፡ እትገልጽ፡ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ልዕሊ ህዝብና ንዝወርድ፡ ዘሎብሰበ ስልጣን ኤርትራ! ነቲ ብመርማሪት ኮምሽን፡ ዝቐረበ ጸብጻብ፡ ደገፋ፡ ንመራሕቲ ዓለም፡ ኣብ ዝተኣከብሉ፡ ግዜ፡ ብዓውታ፡ ንኸነስምዕ፡ እትመርሕ፡ ሽማግለ እያ።
ኣብ ሰሜን ኣሜርካ ዝነብር ህዝብና በብከተማታቱ፡ ተወኪሉ ነዚ ሰልፊ ከማዕርጎን፡ ብሉጽ ክገብሮን ህጹጽ ጻዋዒት ይጽዋዕ ኣሎ።
ወኪል ዘይሰደዳ ከተማታት፡ ሓደ ወኪል ናብ ናይ ከተማታት ባይቶ፡ ክሰዳ ብኽብሪ ይሕተታ ኣለዋ።
ሰላማዊ ሰልፊ ዝግበረሉ መዓልቲ ኣብ ዝቐልጠፈ ግዜ ከነፍልጥ ማዃና ንሕብር።
ፍትሒ ይንገስ! ምልኪ ይፍረስ!!!!
ኣሰናዳዊት ሽማግለ ሰላማዊ ሰልፊ ናይ ሰሜን ኣመሪካ!!
ክፍሊ ህዝባዊ ርክብን ሓበረታን
ንኣቶ ሃይለ ገብረትንሳኤ ብስልኪ 317-921-0000 ተወከሱ


text:
ግንቦት 24 ክዝክር፡ መን’ዩ ሞራልዊ ሓላፍነት ዘለዎ? ጕጅለ ህግደፍ’ዶ ደንበ ሓርነታውያን ተቓለስቲ? 1ይ ክፋል
ክንየው ግፍዕታት ጃንዳ ህግደፍን፡ ናይ ምጽናት ፖሊሲታቱን፡ ጠሚትና፡ ብርትዓዊ ዓይኒ፡ ብምኽንያትዊ ስነ-ሞጎት ክንዕይር እንተኽኢልና ፡ 24 ግንቦት መን ይጸንብሎ፡ ዝብል ሕቶ መልሱ ኣጸጋሚ ክኸውን ኣይክእልን። ምኽንያቱ፡ ኣብደንበ ፍትሒ ዘለዉ ሓርነታውያን ተቓለስቲ፡ ልዕሊ ማንም ግዜ ዋንነት ግንቦት 24 ወሲዶም ክዝክርዎ፡ ሞራላዊ ሓላፍነት ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብባይታ ዝፍተን ዘሎ፡ ህግደፋዊ ውዲት፡ከነበርዕን፡ ልዕሊ ማን’ም ግዜ ዝኽሪ ሉኣላውነት ኤርትራ ሃገርና፡ ወነን’ቲ ንሕና ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ምዃንና፡ ደጊምና ንዅሎም ግዳማውያን ተዓዘብትን፡ቁንጮ ህግደፍን ነረጋገጸሉ ወቕቲ ኢዩ።
እምበኣር’ከስ፡ ግንቦት 24 ካብወለዶ ናብ ወለዶ ክሰጋገር ዘለዎ፡ ዝኽሪ ናይ’ቲ ኤርትራዊ ሉኣላውነት፡ ክዉን ንምግባር፡ ዝተኸፍለ ኩሉ ዓይነት ዋጋ፡ ህያው ኮይኑ፡ ብጋህዲ ዝተዛዘመላ ዕለት ኢያ።
ኣብ’ዚ ኣርእስ’ቲ እዚ፣ ንህዝብናን፡ ንማሕበረሰብዓለምን፡ ብፍላይ ከኣ ንዅለን፡ ኣብጎረቤትና ዘለዋ፡ሃገራትን ብሄራትን፡ ንጹር ክኸውን ዘለዎ ጕዳይ ኣሎ እንተኾይኑ፣ መሬታዊ ሉኣላውነት ኤርትራ ግምጃ ናይ’ቶም ወፊርም ዘይኣተው፣ ግምጃ ናይ’ቶም ፍርቂ ኣካላቶም ከፊሎም ዝሰንከሉ፣ ህያብ ናይ’ቶም ካብብሱል ጥረ ኮይኖም ዝወጹ፡ ሓርበኛታት ሓፋሽ ተጋደልትን፡ ናይ’ቲ ውሉዱ ጥራይ ዘይኮነ፡ እንተላይገንዘቡን ጥሪቱን ዘወፈየ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራምዃና ምዝካሩ የድሊ። ኤርትራ፣ ንመላእ ሓፋሽ ህዝብና፡ ንኣስላማይን ንክስታናይን፣ ንዓብን ንእሽቶን ፣ንኽልቲኡ ፆታታት ብማዕረ ትብጸሖ ታሪኻዊት ህያብኵሎም ዜጋታት ኤርትራ ኢያ። እዞም ናይሕጂህግደፍን፡ ኣጋፈርቶምን ፡ንበይኖም ዘዐወትዎ ዕጥቃዊቃልሲ ኣይነበረን፣ ሕጂ’ውን እንተኾነ ፡ ብዊንታን ውዲትን ጕጅለ ህግደፍ ጥራይ፡ ዝፈርስን ዝድምሰስን፡ ሉኣላውነት የልቦን። ምኽንያቱ፡ኤርትራ ውልቃዊት ንብረት ጕጅለ ህግደፍ ኣይኮነትን።
እምበሺ ጭፍራ ህግደፍ፡ ነ’ዚ ታሪኻዊ ዕለት ክዝክር ሞራላዊ ባይታ የብሉን። ምኽንያቱ ነ’ታ ብረዚን ዋጋ ዝተረኽበት ሃገር፣ ህዝባ በታቲኑ ናብስደት ዘባረረ፡ ናይ ወለዶ ጽንተት ዝሃንደሰ፡ ሕጂ’ውን፡ እንተኾነ፡ምስጎረቤት ሃገር ዘለዉ፡ ፖለቲካዊ ባእታት፡ ፖለቲካዊ ቃልኪዳን ኣሲሩ ዕድመ ስልጣኑ፡ ክመጥጥ ኣብዘዕለብጠሉ ዘሎ ወቕቲ፡ ኣምሰሉ ባህርያቱን፡ ናይ ብሕሶት ሃገራውነቱን ተኸሺሑ፡ ጡርሑ ኣብዝውጽኣሉ እዋን፡ ሃገር ኣብሓደጋ ምቕጻልን ዘይምቕጻልን ከተንጠልጥል፡ ውዲት ዝፈሓሰ፡ ገበኛ ጕጅለ፡ንይምሰል ብቐይሕ ጨርቀመርቂ ኣውረቕሩቑ፣ ብጓላን ዳንኬራን ክጽንብሎ እንተተሃንደደ፡ናይ ምትላልን ምዕሻውን፡ ፈተነ ምዃኑ ዘይፈልጥ ኣሎ እንተኾይኑ፣ እቲ ብበለጽን፡ ምስሉይነትን ዓይኒ-ልቡ ዝዓወረ ፣ ወይ ብጕጕይ ህልኽን ጽበትን፡ ዓፍትዩ፡ ዳስ ህግደፍ ከማሙቕ ዝተሰልበ፡ጥራይ ኢዩ ክኸውን ዝኽእል። ካልእ ማንም ክኸውን ኣይክእልን።
እምበኣርከስ ቅድሚ 60 ዓመታትት ህዝቢ ኤርትራ ናብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ክነቅል ኢንከሎ ብዘይ ምኽንያት ኣይነበረን፣ ባህጊ ሞትን ከርተትን ማእሰትን ስንክልና ዝለዝነሮ ኣይኮነን። የግዳስ ከም ህዝቢ ብገዛእ ሕርይኡ መጻኢ ዕድሉ ከይውስን፡ ሰብኣዊ መሰሉ ተቐንጢጡ፣ ሓርነቱ ተጋሂሱ ፡ ብዘይ ፍቓዱ ኣብ ኣርዑት መግዛእቲ መሳፍንቲ ኣምሓራ ክቑረን ስለዝተፈርደ ጥራይ ኢዩ።
መዛግብቲ ታሪኽ ከምዝምስክርዎ፡ ኣብ1884 ምዕራባውያን ሃገራት ፣ኣብከተማ በርሊን ጀርመን፡ ዋዕላ ኣካይደን ኔረን።ርእሰ-ንገር ናይቲ ዋዕላ ከኣ፡ ነ’ቲ ኣብ’ቲ ግዜ’ቲ ዘስፋሕፍሕ ዝነበረ፡ ምዕራባዊ እንዳስትርያዊ ሰውራ( Western Industrial Revolution) ዝኸውን ሓይሊ ሰብ፡ ጥረ ነገራትን ማዕድናትን፡ ንምርካብ ኣህጉር ኣፍሪቃ፡ ተመቃቒሎም ምሓዝ ወሰኑ ። ብመስረት ስምምዖም ከኣ እዛ ሃብታም ኣህጉር ኣፍሪቃ ከም ስጋ ጉዚ ተመቓቕልዋ፤ ረብሓታቶም ብዘውሕስ መንገዲ ሓደስቲ ግዝኣትን ዶባታን ሓንጸጹ። ኣህጉር ኣፍሪቃ ከኣ ተጎዛዝያ ግዝኣታት ኤውሮፓ ኮነት።
ኤርትራ ሃገርና ሓንቲ ካብተን ብሕንጻጽ ኤውሮፓዊ ግዝኣት ዝቖማ ሃገራት ኢያ።
ካብ 1890 ክሳብ 1952 ከኣ፡ ኣብ ትሕቲ ክልተ ምዕራባዉያን ገዛእቲ ዝተመሓደረት ሃገር ኢያ። ምስ ምዉዳእ ካልኣይ ኩናት ዓለም፡ እቲ ኤርትራ ከም ግዝኣቱ ንልዕሊ ፍርቂ ዘመን ዘመሓደረ፡ ባዕዳዊ ሓይሊ ጣልያን ኣብ መሬት ኤርትራ ምስ ተሳዕረ፤ እቲ ስዒቡ ዝመጸ ባዕዳዊ ሓይሊ ምምሕዳር እንግሊዝ ኢዩ። ኣብ እዋን ምምሕዳር እንግሊዝ፡ ዜጋታት ኤርትራ ኣብ ጉዳይ ሃገሮም ዝመኽርሉ ፖለቲካዊ ባይታ ስለዝረኸቡ፡ መጻኢ ዕድሎም ንምዉሳን ምዝታይን ምድርዳርን ጀመሩ።
እቲ ዕላማ ከኣ፡ ካብ መግዛእቲ ነጻ ዝወጸት ልዑላዊት ሃገር ክዉን ንምግባር ኢዩ ዝነበረ። እተኾነ ነ’ቲ ፈልሲ ኤርትራዊ ሃገራውነት ኣብ እግሪ ተኽሉ ንምቁጻይ፣ ብወገን እንግሊዝ ይኹን ፣ ሃጸይ ሃይለስላሰ ማእለያ ዘይብሉ ማሕለኻታትን፣ዉዲታትን ተፋሒሶም ስለዝነበሩ፣ ዳርጋ ኩለን ኣብትሕትቲ ኤውሮፓዊ መግዛእቲ ዝነበራ ሃገራት ነጻነትን ክጎናጸፋ እንከለዋ፡ ናይ ኤርትራ ጉዳይ ብፍሉይ ኣጀንዳ ተታሒዙ፡ ኤርትራ ከም መሽጣ ኣቅሓ ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ክትኣቱ ተወሰነ ። ብሓደ መዳይ ኢትዮጵያ ኣካል ክፍለ ግዝኣታ ክትከዉን ትሰርሕ፡ ብኻልእ ሸነኽ ከኣ፡ እንግሊዝ ኣብክልተ ክትምቀል ይፍትን ኔሩ፡ግብጺ’ውን ብዓቕማ ክትውንን ትምጉት ነበረት፡ ኮታስ ደረት ዘይብሉ ሽርሓታት ተፋሒሱ’ስ፡ ኣምሳይኡ ረዚን ዋጋ ኣኽፊሉና ኢዩ ። ከም’ቲ ኣማኻሪ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝነበረ ኤመሪካዊ ስታንፎርድ ዝበሎ ግን ” ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ነጻነት ኢዩ ኔሩ ። እንተኾነ ግን ንሃገራዊ ረብሓና ክንብል ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ብፈድረሽን ክትቁረን ወሲንና ይብል።” ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ፡ንምሉእ ነጻነት’ኳ እንተነበረ፣ ብዘይ ድሌቱ ካብ ምዕራባዊ መግዛእቲ ናብ ጸሊም ኣፍሪቃዊ መግዛእቲ ክቁረን ተገበረ። ብዘይ ድላዩ፡ ንረብሕኡ’ዉን ዘይኮነስ፡ ንረብሓ ካልኦት ተባሂሉ፡ ከም ግኡዝ ኣቅሓ ንፖለቲካዊ መሽጣ ተሓረዡ ኢዩ።
እዚ ዉዲታት ተጓሃሂሩ ኣብ ዝካየድሉ ዝነበረ እዋን፣ በላሕትን ትኩራትን ኣቦታት፡ ነቲ ብዘይ ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ዝፍጸም ዝነበረ ፖለቲካዊ ሽርሕታት ንምዕጋት፡ እቲ ሓቀኛ ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ንምንጽብራቅ ” ናብ ናይ ሎሚ ዉድብ ሕቡራት ሃገራት ” ናይ’ቲ ግዜ ሊግ ኦፍ ነሽንስ” (LEAGUE OF Nations)ኣብ ከተማ ኒውዮርክ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ፣ ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ዝካየድ ዝነበረ መጋብኣያ ተሳቲፎም፡ ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ነጻነት ጥራይ ምዃኑ ብተደጋግሚ ገሊጾም ኔሮምኢዮም፡፡ ዘይሕለል ሰለማዊ ፖለቲካዊ ቃልሲ ኣካይዶ ኣይሰለጦምን፣ ነቲ ጸረ ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ዝኾነ ውሳነ ምዕራባውያን ዝነጽግ ኣብ ውሽጢ ሃገር ብመልክዕ ሰለማዊ ሰልፍታት ተቃዉሞ ኣካይዶም ኔሮም ፡፡ ኮይኑ ግን ሰማዒ ኣይረኸቡን።
ህዝቢ ኤርትራ ብዘይ ምርጫኡ፡ ብዘይ ድለቱ፡ ንረብሓ ካልኦት ክብሃል፡ ብዝርያ ሓያላት ተገዲዱ ፡ ኣብ ዓመት 1952 እታምዕብልትን ዝሓሽ ፖለቲካውን ቁጠባውን ምዕባለ ዝነበራ ኤር
እምበርኣርከስ፡ ህዝቢ ኤርትራ እታ እንኮ ዝነበረቶ ምርጫ’ምበኣር ” ብሓደ ሓሳብ ኣብ ሓንቲ ዕላማ” ተወዲቡ ነታ ብዓመጽ ዝተነፍገቶ፡ ካልኦት ህዝቢታት ኣፍሪቃ ዝዓተርዋሃገራዊ ነጻነትን፡ ክብረትን ” ንምዉሓስ ብቃልስን መስዋእትን ጥራይ ምዃኑ ተገንዚቡ ኣብቃልሲ ክወፍር ተገደደ። ኩሉ ሰላማዊ ኣገባባት ቃልሲ ተፈቲኑ፡ ምዃን ምስኣበየ፡ የግዲ ኮይኑ ናይ ሓደ ሰላማዊ ፖለቲካዊ ቃልሲ ጫፍ፡ ብረታዊ ቃልሲ ስለዝኾነ፡ ኣብ ዓመት 1958 ነ’ቲ ዓምጣሪ ኣካይዳ ሃጸይ ሃይለስለሰን፡ ዓንገልቱን ኣቀዲሞም ዝተገንዘቡ ደቂ ሃገር ” ማሕበረ ሽዉዓተ” ሓራካ ” ምንቅስቓስ ሓርነት ኤርትራ ዝብል ዉዳብ ተኺሎም ” መላእ ህዝቢ ኤርትራ ንምሉእ ነጻነት ክቃለስ ኣለዓዒሎሞ ኢዮም ። ድሕሪ ሰለተ ዓመት ከኣ ኣብ ዓመት 1961 ቅድሚ ወግዓዊ ምፍራስ ፈረደሽን፤ ነጻነት ወይ ሞት ዝብል ጭርሖ ዝሓዘ ውዳብ ‘ ተጋዳሎ ሓርነት ኤርትራ” ኣብ ሃገረ ግብጺ፡ ኣብ ከተማ ካይሮ ተተኽለ።
ብተባዕ ኤርትራዊ እምቢታ ዝሰንበዱ ” ሃጸይ ሃይለሰለን ኣሳሰይቱን ” ነቲ ቁልዒ ቃልሲ ጋና
እቲ ንንጉሳዊ ስርዓት ሃይለሰላሴ ብወተሃደራዊ
ድሕሪ ናይ ፍርቂ ዘመን ዘይሕለል፡ ሰላማውን ዕጥቃውን ቃልሲ፡ ኣእላፋት ሂወትን፡ ሰንክልናል፡ ተኸፊልዎ፡ ኣብ ግንቦት24
ስለ’ዚ ግንቦት 24 ከም ሃገራዊ ብዓል ክንዝኽር
ሕጂ ኣብ’ዚ ተኣፋፊ መድረኽ፡ ብፍላይ ከኣ ጕጅለ ህግደፍ፡ ባሕርናን ሉኣላውነትና፡ ኣብዋጋ ዕዳጋ ኣብዘእተወሉ እዋን፡ ንሕና ደለይቲ ፍትሒ፡ ንሕና ሓርነታውያን ተቓለስቲ፡ ወነንቲ ዝኽሪ ግንቦት 24 ከምዃና ብዘይቃልዓለም ነረጋግጸሉ ኣጋጣሚ’ምበር ፡ ነ’ቲ ብምስሉይ ጕጅለ፡ነ’ቲ ናይብሕሶት ሃገራውነት፡ ተጎልቢቡ፡ ህዝብን ሃገርን ዘጽንት ዘሎ ናይ ጥፍኣት ጕጅለ ንገድፈሉ ኣብነት የልቦን። መንፈስን ትርጕምን፡ ናጽነት ኤርትራ ዝቐትል ዘሎ ፡ ህግደፋዊ ውዲት፡ ዋንነት ግንቦት 24 የብሉን።
2ይ ክፋል
ግንቦት 24 ክዝክር መን’ዩ ሞራላዊ ሓላፍነት ዘለዎ? ጕጅለ ህግደፍ’ዶ ዋላስ ደንበ ሓርነታውያን ተቓለስቲ?
ክንየው ግፍዕታት ጃንዳ ህግደፍን፡ ናይ ምጽናት ፖሊሲታቱን፡ ጠሚትና፡ ብርትዓዊ ዓይኒ፡ ብምኽንያትዊ ስነ-ሞጎት ክንዕይር እንተኽኢልና ፡ 24 ግንቦት መን ይጸንብሎ፡ ዝብል ሕቶ መልሱ ኣጸጋሚ ክኸውን ኣይክእልን። ምኽንያቱ፡ ኣብደንበ ፍትሒ ዘለዉ ሓርነታውያን ተቓለስቲ፡ ልዕሊ ማንም ግዜ ዋንነት ግንቦት 24 ወሲዶም ክዝክርዎ፡ ሞራላዊ ሓላፍነት ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብባይታ ዝፍተን ዘሎ፡ ህግደፋዊ ውዲት፡ከነበርዕን፡ ልዕሊ ማን’ም ግዜ ዝኽሪ ሉኣላውነት ኤርትራ ሃገርና፡ ወነን’ቲ ንሕና ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ምዃንና፡ ደጊምና ንዅሎም ግዳማውያን ተዓዘብትን፡ቁንጮ ህግደፍን ነረጋገጸሉ ወቕቲ ኢዩ።
ግንቦት 24 ብወግዒ ዋንነት እንወስደሉ ምኽንያት’ምበኣር፡ዓለም ዝንፈገትና ኤርትራዊ ሉኣላውነት ክዉን ዝገበርናላ ዕለት ስለዝኾነት፡ ዋጋ ተኸፍልዎ ዝመጸ ናይ ሓደ መድረኽ ቃልሲ መዛዘሚ ስለዝኾነት ኢያ። እቲ ከቢድ መተካእታ ዘይብሉ፡
እቲ ኣብ 24 ግንቦት ዝተጋህግደ ኤርትራዉነት፡
ንሕና ኤርትራውያን፡ ብተፎጥራዊ ሃብትን፡ ጸጋታት ዝተዓደለት፤ ኳዕናን ሃገር ኣላትና። ቀዳሞት ኣቦታት ዘንበርዎ ዘተኣማምን መስረት ዘሎና፡ መበገስን መወከስን፡ ዝኸውንታሪኽ ንዉንን ህዝቢ ኢና።
ሓድነትና ከምቲ ዝድለ ኣብ ዘይሰጎመሉ ዝነበረ እዋን 1940ታትን 50ታትን፡ ሓድነትና ንምፍራስ፡ ማእለያ ዘይብሉ ሰይጣናዊ ዉዲት፡ ኣብ ዝፍሓስሉ ዝነበረ በዳሂ ዘመን፡ ኣቦታትና ሓድነቶም ብዝግባእ ኣዉሒሶም፡ ንኹሉ ዉዲታት ጸላእትን ተበለጽትን ኣምኪኖም ኢዮም። እዚ ጥበብ’ዚ ንኻልኦት ህዝብታት ዘይሃስስ ኣብነት ኢዩ። ከም ህዝቢ ሓድነትና ኣትሪርና፡ ንባዕዳዊ መግዛእቲ፡ ብዘየዳግም ስዒርና ሉኣላዉነትና ዘረጋገጽ ህዝቢ ኢና። ኣብንቕሓትን ሓባራዊ ዕላማን ዝተነድቀ ሓድነት ዘይፍትሖ ሽግርን፡ ዘይስግሮ ግድላት ስለዘየሎ፡ ቀዳሞት ኣቦታት ነቲ ኩሉ ፍሕሶታት ጸላእቲ በቲኾም፡ ንድሕሪት ዘይምለስ ዝተወሃሃደ፣ ብግብሪ ዝተሰነየ ሓድነት ኣረጋጊጾም ኢዮም 24 ግንቦት ክዉን ጌሮሞ ሓሊፎም። ዓጽሞም ከስኪሶም ደሞም ኣፍሲሳሞ፡ ሃገረይ ጸላእን ባዕድን ኣይደፍረክን፡ እምቢ ንምግዛእቲ፡ እምቢ ንባርነት ምዝመዛን ኢሎም ሓሊፎም። ኣብታ መፍጠሮም ዝኾነ መሬት ኣቦታቶም፡ ንርስቶምን ክብረቶምን ወዲቆም፡ ኣካላ ኮይኖም ኢዮም። እንሆ ከኣኤርትራ ትብሃል ሃገር ህያው ኮይና ትነ
የግዳ’ስ ዘይከም ባህግናን፡ ዕላማናን፡ ኣብ ቆፎ ቃልስና ተጸፍዩዝመጸ፡ ህግደ
ካብ ማንም ዘይንስሕቶ ” ኤትራዉነት ንምብራዝ፡
ኣብ’ዚ ኣርእስ’ቲ እዚ፣ ንሓፋሽ ህዝብና ፣ ጎረባብትናን ማሕበረሰብ ዓለምን፡ ብዘይማትእ ንጹር ክኸውን ዘለዎ ጕዳይ ኣሎ እንተኾይኑ፣ መሬታዊ ኣዋጅ ሉኣላውነት ኤርትራ፡ ግምጃ ናይ’ቶም ወፊርም ዘይኣተው፣ ግምጃ ናይ’ቶም ፍርቂ ኣካላቶም ከፊሎም ዝሰንከሉ፣ ግምጃ ናይ’ቶም ካብብሱል ጥረ ኮይኖም ዝወጹ ሓርበኛታት ሓፋሽ ተጋደልትን፡ ናይ’ቲ ውሉዱ ጥራይ ዘይኮነ እንተላይ ገንዘቡን ጥሪቱን፡ከፊሉ ሰውራ ዝዓንገለ፡ሓላል ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ኢያ።
ብርትዓዊ መዐቀኒ፡ ሃገረ-ኤርትራ፡ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ፡ንኣስላማይን ንክስታናይን፣ ንዓብን ንእሽቶን ፣ ንኽልቲኡ ፆታታት ብማዕረ ትብጸሖም፡ ምኽንያቱ፡ ኤርትራ ከምዓለማ ብኢድ ፈጣሪ ዝተሰርሐት መሬት ኢያ። ነ’ዚ ክውንነት እዚ ዘይቅበልን፣ ክብሪ ዘይህብን ካብ’ቲ ህዝቢ ዘጽንትን ዝበታትን ዘሎ፡ ገባቲ፡ናይ ጥፍኣት ጕጅለ ዝፈልዮ ባህሪ የብሉን። ታሪኹ፡ መሰሉንመንነቱን ዘይተኽብረሉ ህዝቢ፡ ምእንታኻን ስለኻን ፡ይቃለስ ኣለኹ ክትብሎ ካብውጹእ ሓሶት ዘይርሕ ኣምሰሉነት ኢዩ።
ኣብመወዳእታ ከነምሓላልፎ ንደሊ መልእኽቲ እምበኣር፣ – ከምህዝቢ ብንቕሓትን ሓባራዊ መረዳእታን ሓድነትና ነዉሕስ።ንኹሎም ጸረ ሓድነት
ንቁሕ ሓድነትና’ዩ ዋሕስ ዓወትናን ቀጻልነትናን
ቀንዴል፡ ሉኣላውነት ኤርትራ ኣይክትጠፍእን ኢያ። ግንቦት 24ወትሩ ብሓርነታው
ኤርትራን ኤርትራዉነትን ሕገመንግስቲ ተኺሎም ክነብሩኢዮም ! !
ሓርነትና ናይ ግድን ኢዩ ! !


text:
Radio Erena: 28 July 2015
ንኢትዮጵያ ኣስጋኢ ዝኾነ ሓይሊ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ሽበራዊ ጉጅለ ስለዝተባህለ ብኣመሪካ ከም ሽበራዊ ጉጅለ ይጥመት ማለት ከምዘይኮነ ኣብ ኢትዮጵያ ዑደት ዘካይድ ዘሎ ፕረዚደንት ኣመሪካ ባራክ ኦባማ ኣረዲኡ።
እቲ ፕረዚደንት ትማሊ ኣብ ዘካየዶ ጋዜጣዊ ዋዕላ፣ “ኣብ ኤርትራን ኣመሪካን ዝርከቡ ሽበራውያን ጉጅለታት ኣመሪካ ከመይ’ያ ትጥምቶም” ንዝብል ካብ ሓደ ናይ ኢትዮጵያ ሬድዮን ቴሌቪዥንን ጋዜጠኛ ንዝቐረበሉ ሕቶ ኣብ ዝመለሰሉ እዋን’ዩ፣ ኢትዮጵያ ስግኣት ንዝኾና ሓይሊ ሽበራዊ ጉጅለ እኳ እንተበለቶ፣ ብዓይኒ ጸጥታ ኣመሪካ ግና ከምሽበራዊ ጉጅለ ክግለጽ ከምዘይክእል ዝሓበረ።
ይኹን’ምበር ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ብወትሃደራዊ ጎነጽ ክኣሊ ዝብገስ ዝኾነ ሓይሊ ከምዝእትቃወሞ ጠቒሱ።
ኣብ ዝኾነ ቦታ ንዝኽሰት ሽበራዊ ምቅዋም ናይ ኣመሪካ ፖሊስ ምዃኑ እቲ ፕረዚደንት ኣነጺሩ።
ኣብዚ ናይ ኢትዮጵያ ዑድቱ፣ ነታ መሓዛ ኣመሪካ ዝኾነት ኢትዮጵያ ዝገጥማ ዘሎ ብድሆታትን ዘለዋ ስግኣትን ከምዝዘተይሉ ዝሓበረ ባራክ ኦባማ፣ ነቶም ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ስግኣት ዝኾኑ ጉጅለታት ሽበራዊ ከብሎም ዝኽእል ጭብጥታት ንምእካብ ዝሕግዝ ስለያዊ ሓበሬታ ምልውዋጥ ከምዘድሊ’ውን ኣገንዚቡ።
ፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ኣብዚ ናይ ኢትዮጵያ ዑደቱ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ካብ ዝዘተየሎም ነጥብታት ሓደ፣ ጉዳይ ኣልሸባብን ካልኦት ጉጅለታትን ኣብ ዞባ ቀርኒ ፈጢሮሞ ዘለዉ ስግኣትን ዝብል ይርከቦ።
ፖለቲካዊ መሪሕነቱ ኣብ ኣመሪካ ዝመደበሩ ግንቦት 7 ዝተባህለ ተቓዋሚ ሓይሊ፣ ኣብ ኤርትራ ምስ ዝርከቡ ተቓወምቲ ውድባት ወትሃደራዊ ልፍንቲ ብምቋም ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ስግኣት ይፈጥር ከምዘሎ’ዩ ዝግለጽ።
ሓደ ካብ ላዕለዎት ሓለፍቲ ናይ ግንቦት ሸውዓተ ዝነበረ ኣቶ ኣንዳርጋቸው ጽጌ ናብ ኤርትራ እናመርሐ እንከሎ፣ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ የመን ተታሒዙ ናብ ኢትዮጵያ ድሕሪ ምርካቡ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ ኣብ ኣመሪካ ዝምቕማጡ ዶክተር ብርሃኑ ነጋ ዝተባህለ ላዕለዋይ መራሒ ናይቲ ውድብ ናብ ኤርትራ ኣትዩ ከምዘሎ ኣብ ወጻኢ ዝመደበረን ማዕከናት ዜና ኢትዮጵያ ይገልጻ።
ካብ ኤርትራ ከምዝተበገሱ ዝነተንገረሉ ዕጡቓት’ውን ኣብ ከባቢ ዶብ ኢትዮጵያ ወትሃደራዊ ስርሒታት ንምክያድ ከምዝፈተኑን፣ ሰራዊት መንግስቲ ኢትዮጵያ ብዘካየዶ መጥቃዕቲ ግና ከቢድ ክሳራታት ወሪድዎም ግዳያት ሞትን መቑሰልትን ከምዝኾኑን ካብ ወገን ኢትዮጵያ ክስማዕ ቀንዩ’ዩ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ’ውን ንፓርላማ እታ ሃገር ኣብ ዘስምዖ መደረ፣ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ዘካይዶ ዘሎ ተጻብኦታት እንተቐጺሉ፣ ስጉምቲ ክንወስድ ክንግደድ ኢና ምባሉ ይዝከር።
እንተኾነ እቲ ናይቲ ቀዳማይ ሚኒስተር መግለጺ፣ ፖለቲካዊ ፕሮፖጋንዳ ምዃኑ ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ዲፕሎማሰኛታት ትንታነታቶም ሂቦሙሉ’ዮም።
===============================


text:
Radio Erena: 05 June 2018
ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ኤርትራውያን ደገፍቲ መንግስቲን ተቓወምትን፣ 24 ግንቦት መዓልቲ ናጽነት ንምጽንባል ኣብ ዝተኣከብሉ እዋን ብዘካየድዎ ኣምባጋሮ ሓደ ፖሊስ ዝርከቦም ሓያሎ ሰባት ቆሲሎም።
ድሕሪ’ቲ፣ ኣብ ደቡባዊ ከተማ ቴልኣቪቭ፣ ብኤርትራዉያን “እንዳ ባላጋን ወይ እንዳ ዕግርግር” ተባሂሉ ኣብ ዝጽዋዕ ጎደና ናቪሽ ኣናን፣ ብሰንበት 3 ሰነ ዝተኻየደ ባእስን ኣምባጋሮን፣ 13 ሰባት ኣብ ቀይዲ ኣትዮም ከምዘለዉ ወኪል ሬድዮ ኤረና ንማዕከናት ዜና እታ ሃገር ብምጥቃስ ሓቢሩ።
ወከልቲ ሕብረተሰብ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቅባን ፡ ኣቦ ወምበር ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሕን ብዛዕባ’ቲ ዘጋጠመ ባእስን ኣምባጋሮን ብዝምልከት ምስ ፖሊስ ከተማ ተልኣቪቭ ትማሊ 4 ሰነ ርክብ ከምዘካየዱ ወኪል ሬድዮ ኤረና ካብ እስራኤል ብተወሳኺ ገሊጹ።
ፖሊስ እስራኤል ሎሚ 5 ሰነ ድማ ንኣምበሳድር መንግስቲ ኤርትራ ኣብ እስራኤል ኣቶ ሰሎሞን ኣብርሃለይ፣ ሰልሜ ኣብ ዝተባህለ ቦታ ኣብ ዝርከብ ቤት ጽሕፍቱ ብምጽዋዕ ከምዘዘራረቦ እቲ ወኪል ኣፍሊጡ።
እቲ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ እስራኤል ንሓድሕዶም በብጉጅለታት ተመቓቒሎም ብደናጉላን ጠራሙዝን ዘካየድዎ ባእሲ፣ ነቲ ኣብ ልዕሊ እስራኤላውያን ክፈጥርዎ ዝደልዩ ጽቡቕ ምስሊ ብኣሉታ ዝጸሉ’ዩ።
ኤርትራውያን በብዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ኣብ ዝተኣኻኸብሉ እዋን፣ ንሓድሕዶም ክበኣሱን ዕግርግር ክፈጥሩን ልሙድ ተርእዮ ኮይኑ ይርከብ።
========================