text:
ደገፍን ቍጠባዊ ሓገዝን
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 1 7 2019
ኣብ ሽወደን ከተመልክተሉ ትኽእል ብዙሕ ዓይነት ቍጠባዊ ደገፍን ቍጠባዊ ሓገዝን ኣሎ። መሰል ናይ ክፍሊት ንኽህልወካ ናይ ግድን ከተማልኦም ዘሎካ ሓደ ሓደ ጠለባት ኣሎዉ።
ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ናይ ዝዓበየ ክፋል ናይ ሽወደን ስርዓት ውሕስነት ሓላፍነት ዘለዎ መንግስታዊ ብዓል መዚ እዩ። እቶም ዝበዝሑ ክፍሊታት፡ ኣብ ሽወደን ውሑስ ምስ ምዃን ዝተተሓሓዙ እዮም።
-
ቍጠባዊ ሓገዝ
ቍጠባዊ ሓገዝ ቀደም ማሕበራዊ ቍጠባዊ ሓገዝ ዝብሃል ዝነበረ። ቍጠባዊ ሓገዝ ንስኻ ቍጠባዊ ጸገም ዘሎካ ብመንገዲ ቤት ጽሕፈት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኣብታ ትነብረላ ኮሙን ከተመልክቶ ትኽእል ደገፍ እዩ። ንኣ-ካሳ፡ መነባበሪ ተምሃራይ( studiemedel) ወይ ካልእ ኣታዊ ወይ ቍጠባዊ ሓገዝ መሰል እንተ ኣሎካ ኾይኑ፡ ናይ ግድን መጀመርታ ምስኦም ርክብ ክትገብር ኣሎካ።
ደገፍ መነባብሮ ሓደ ክፋል ናይቲ ቍጠባዊ ሓገዝ እዩ። መነባብሮኻ ንኽትኽእል ደገፍ መነባብሮ ክወሃበካ ይኽእል እዩ። ግን ቍጠባዊ ሓገዝ ንኻልኦት ዘድልዩ ነገራት ከም ንኽንክን ስኒ፡ መድሃኒት፡ መነጽር ዓይኒ ወይ ኣቑሑት ገዛ እውን ክወሃበካ ይኽእል እዩ።
-
መተካእታ ደሞዝ ወላዲ
መተካእታ ደሞዝ ወላዲ፡ ወለዲ ኣብ ክንዲ ዝሰርሑ ወይ ዝምሃሩ ምስ ውላዶም ኣብ ገዛ ንኽጸንሑ ክወሃቦም ዝኽእል ገንዘብ እዩ። ንመተካእታ ደሞዝ ወለዲ ብመንገዲ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ተመልክት። መተካእታ ደሞዝ ወላዲ እንተ በዝሐ ንሓደ ቈልዓ ን450 መዓልታት ይኽፈል።
ናይ መተካእታ ደሞዝ ወላዲ መሰል ንኽህልወካ ኣብ ሽወደን ትነብርን ማሕበራዊ ውሕስነት እቱውን ክትከውን ኣሎካ።
ናይ ሓበሬታ ፊልም ካብ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት
-
ቍጠባዊ ሓገዝ ቈልዓ
ቍጠባዊ ሓገዝ ቈልዓ፡ ኣብ ሽወደን ንዝቕመጡን ትሕቲ 16 ዓመት ቈልዓ ንዘለዎምን ወለዲ ብቐጥታ ካብ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ዝኽፈል ሓደ ቍጠባዊ ደገፍ እዩ። እቲ ቍጠባዊ ሓገዝ ቈልዓ 1250 ክሮነር ንወርሒ ኾይኑ ኣብ ዕለት 20 ናይ ነፍስ ወከፍ ወርሒ ይኽፈል። ብዙሓት ቈልዑ እንተ ኣሎዉኻ ኾይኖም፡ ናይ ብዙሓት ቈልዑ ወሰኽ ትኽፈል ኢኻ።
-
መናበዪ ደገፍ
መናበዪ ደገፍ፡ እቲ ካልኣይ ወላዲ እቲ ናቱ መናበዪ ቍጠባዊ ሓገዝ ዘይከፍል እንተ ኾይኑ ንዓኻ ንበይንኻ ምስ ቈልዓ ትቕመጥ ካብ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ክኽፈለካ ዝኽእል ቍጠባዊ ደገፍ እዩ።
መናበዪ ደገፍ ክትረክብ ንኽትክእል፡ ካልእ ገዲፍካ ንስኻን እቲ ቈልዓን ኣብ ሽወደን ተቐመጥቲ ንኽትኮኑ ይሓትት። እቲ ቈልዓ ትሕቲ 18 ዓመትን ምሳኻ ኣብ ህዝባዊ መዝገብ ምዝጉብ ክኸውንን ድማ። መናበዪ ደገፍ ንኽትረክብ ናይቲ ቈልዓ መጕዚትነት ክህልወካን ንስካን እቲ ካልኣይ ወላድን ብሓደ ዘይትቕመጡን ድማ ክትኮኑ ኣሎኩም።
ናይ ሓበሬታ ፊልም ካብ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት
-
ሓገዝ ክራይ ገዛ
ሓገዝ ክራይ ገዛ ንዓኻ ትሑት ኣታዊ ዘሎካን ንወጻኢታት መንበሪኻ ሓገዝ ዘድልየካን ክኽፈል ዝኽእል ሓደ መንግስታዊ ደገፍ እዩ። እቲ ቍጠባዊ ሓገዝ ነዞም ዝስዕቡ ክኽፈሎም ይኽእል፡
-
ቈልዑ ዘለዎም ስድራ
-
ኣብ መንጎ 18-28 ዓመት ዕድሚኦም መንእሰያት።
ክንደይ መጠን ገንዘብ ክወሃበካ ከም ዝኽእል፡ ኣብቲ ስድራ ክንደይ ሰባት ከም ዝቕመጡ፡ ኣታዊኻን ሃብትኻን፡ ወጻኢታት ናይቲ ገዛን ስፍሓት ናይቲ ገዛን እዩ ዝውስኖ።
ምልክታ ንሓገዝ ክራይ ገዛ ብመንገዲ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት እዩ ዝግበር። ምስቲ ምልክታ፡ ወጻኢታት ናይ መንበሪኻ ዘርእዩ ሰነዳትን ሓበሬታ ናይ ኣታዊኻን ምትሕሓዝ ከድልየካ እዩ።
ኣታዊኻ ወይ ናይ መንበሪ ኵነታትካ እንተ ተቐይሩ፡ እቲ ልክዕ ቍጠባዊ ሓገዝ ምእንቲ ክወሃበካ ምስ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውህስነት ርክብ ክትገብር ኣገዳሲ እዩ። ካብ መጠን ንላዕሊ ብዙሕ ገንዘብ እንተ ተዋሂቡካ ተመሊስካ ንኽትከፍሎ ክትግደድ ትኽእል ኢኻ።
ንዓኻ ተወሳኺ ብዛዕባ ሓገዝ ክራይ ገዛ ክትፈልጥ ንእትደሊ፡ ናይ ሓበሬታ ፊልምታት ካብ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ኣብዚ ኣሎ።
ሓገዝ ክራይ ገዛ ንመንእሰያት
ሓገዝ ክራይ ገዛ ንመንእሰያት
-
-
ክፍሊት መትከል እግሪ
ኣብ ናይ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ፕሮግራም መትከል እግሪ ትካፈል እንተዄንካ፡ ንኽፍሊት መትከል እግሪ ከተመልክት ትኽእል ኢኻ። ቈልዓ እንተ ኣለካ ኾይኑ ወይ ኣብ ናይ በይንኻ ገዛ ትቕመጥ እንተ ዄንካ ንካልኦት ክፍሊታት እውን መሰል ክህልወካ ይኽእል እዩ።
-
መተካእታ ደሞዝ ሕሙም
መተካእታ ደሞዝ ሕሙም፡ ንዓኻ ስለ ዝሓመምካ ክትሰርሕ ንዘይከኣልካ ይኽፈለካ። ንመተካእታ ደሞዝ ሕሙም ካብ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ተመልክት። መተካእታ ደሞዝ ሕሙም፡ ክሳብ ሓዊኻ ክትሰርሕ ትጅምር ንዝኸሰርካዮ ናይ ስራሕ ኣታዊታት ዝትክእ ግዝያዊ ክፍሊት እዩ። መጠን ዝወሃበካ መተካእታ ደሞዝ ሕሙም በቲ ናትካ ኣታዊ እዩ ዝውሰን። ነቶም ሕግታት ናይ መተካእታ ደሞዝ ሕሙም ዝውስንዎም፡ ንስኻ ስራሕ ኣልቦ፡ ቍጹር ሰራሕተኛ ወይ ወናኒ ናይ ባዕልኻ ትካል እንተ ዄንካ፡እዮም።
ቍጹር ሰራሕተኛ እንተ ዄንካ፡ እቲ ወሃብ ስራሕካ ኣብተን ሓሚምካለን ዘሎኻ ቀዳሞት 14 መዓልታት ኣብ ክንዲ እቲ ንቡር ደሞዝካ ናይ ሕማም ደሞዝ ይኸፍለካ። ድሕሪኡ ንመተካእታ ደሞዝ ሕሙም ከተመልክት ትኽእል ኢኻ።
መተካእታ ደሞዝ ሕሙም ንኽግብኣካ ኣብ ሽወደን ናይ ግድን ውሑስ ክትከውን ኣሎካ።
-
ጥሮታ
ምስ ሸምገልካን ናይ ስራሕ ዓለም ምስ ገደፍካዮን ዝኽፈለካ ክፍሊት፡ ጥሮታ ይብሃል። እቲ ናትካ ጥሮታ ካብ ዝተፈላለየ ኩርናዓት ክመጽእ ይኽእል እዩ። እቲ ኩሎም ዝሰርሑን ግብሪ ዝኸፍሉን ሰባት ዝወሃቦም ክፋል ናይ ጥሮታ፡ ሓፈሻዊ ጥሮታ ይብሃል።እቲ ሓፈሻዊ ጥሮታ ብብዓል መዚ ጥሮታ ይእለን። ከምኡ'ውን ሓበሬታ ብዛዕባ ጥሮታ ናይ ምሃብ ዕማም ኣሎዎም።
መናበዪ ደገፍ ንኣረጋውያን
ትሑት ወይ ጨሪሹ ጥሮታ ዘይብልካ እንተ ዄንካ፡ ንመነባብሮካን መንበሪካን ክትከፍል ንኽትክእል መናበዪ ደገፍ ንኣረጋውያን ክትርክብ ትኽእል ኢኻ።
-
ብሂወት ናይ ዝተረፉ ጥሮታ (Efterlevandepension)
ብሂወት ናይ ዝተረፉ ጥሮታ፡ ናይ ቀረባ ዘመድ እንተ ሞይቱካ ክኽፈል ዝኽእል ቍጠባዊ ደገፍ እዩ። እቲ ብሂወት ናይ ዝተረፉ ጥሮታ፡ እቲ ዝሞተ ዘበርክቶ ዝነበረ ክፍል ናይ መነባብሮ ክሽፍን ዝተሓሰበ እዩ።


c: text/html

text:
ሰላም ኤርትራውያን ድልየትና ስምርትን ምዕብልትን ኤርትራ ክጋሃድ ይምነ፡
እዚ ዘለናዮ ወርሒ ወርሒ ባዓል ነጻነት ኢዩ፡ ነጻነትና ብቖጺርካን ጸዊኻን ጸብጺብካ ዘይውዳእ ናይ ኣርባዓ ዓመታት ውርደት, ስቓይ, ዓመጽ, ቅትለት, ስደት, ሕስረት ክኸውን ኮሎ፡ በቲ ካልእ ድማ ብሓቦን, ኒሕን, ቆራጽነትን, ሓርበኝነትን, ቃልሲን, መስዋእትን መውጋእትን ኤርትራውያን ነጻነት ተረጋጊጹ፡፡
ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ነርወይ ናይቲ ንኤርትራ ናብ ገፋሕ ቤትማእሰርቲ ዝቐየረን ኣብ ዓለም ካብቶም ዝኸፍኡ ብምግሃስ ሰብኣዉን ደሞክራሲያዉን መሰላት ዝፍለጥ ስርዓት ህግደፍ ደጋፊ ዝኾነ ማሕበር መንእሰያት ህግደፍ YPFDJ ኣብ ነርወይ ብምድንጋርን ምትላልን ኣብዚ ቀረባ ግዜ ዝወሰዶ 400,000 ነርወይ ክሮነር ንምምላሱን ብሕጊ ዝሕተትሉ መንገድን ኣብ ምስልሳል ይነጥፉ ከምዘሎዉ ኣፍሊጦም፡፡
ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ነርወይ ናይቲ ንኤርትራ ናብ ገፋሕ ቤትማእሰርቲ ዝቐየረን ኣብ ዓለም ካብቶም ዝኸፍኡ ብምግሃስ ሰብኣዉን ደሞክራሲያዉን መሰላት ዝፍለጥ ስርዓት ህግደፍ ደጋፊ ዝኾነ ማሕበር መንእሰያት ህግደፍ YPFDJ ኣብ ነርወይ ብምድንጋርን ምትላልን ኣብዚ ቀረባ ግዜ ዝወሰዶ 400,000 ነርወይ ክሮነር ንምምላሱን ብሕጊ ዝሕተትሉ መንገድን ኣብ ምስልሳል ይነጥፉ ከምዘሎዉ ኣፍሊጦም፡፡
ኣብዚ ዝሓለፈ ቅንያት ወናኒ መርበብ ሓበሬታ መስከረም ኔት ከም መቐጸልታ እቲ ሕሱር ናይ ዓሰባ ባህርያቱ ሕጂ’ውን ስም ተቓለስቲ ንምጥፋእ ነቲ ብኣምባሳዶር መሓመድ-ኑር ኣሕመድ ምስ መርበብ ሓበሬታ ኣልናህዳ ብቋንቋ ዓረብ ዝተገብረ ቃለ-መሕተት ፈጺሙ ንሱ ብዘይበሎን ዘይተዛረቦን ንዕኡ ብዝጥዕሞ ኣትርረጓጉማ ተርጒሙ ጸሎሎ ክቐብኦ ከም ዝፈተነ ኩሉ ዝተዓዘቦ ኢዩ።
ኣብዚ ዝሓለፈ ቅንያት ወናኒ መርበብ ሓበሬታ መስከረም ኔት ከም መቐጸልታ እቲ ሕሱር ናይ ዓሰባ ባህርያቱ ሕጂ’ውን ስም ተቓለስቲ ንምጥፋእ ነቲ ብኣምባሳዶር መሓመድ-ኑር ኣሕመድ ምስ መርበብ ሓበሬታ ኣልናህዳ ብቋንቋ ዓረብ ዝተገብረ ቃለ-መሕተት ፈጺሙ ንሱ ብዘይበሎን ዘይተዛረቦን ንዕኡ ብዝጥዕሞ ኣትርረጓጉማ ተርጒሙ ጸሎሎ ክቐብኦ ከም ዝፈተነ ኩሉ ዝተዓዘቦ ኢዩ።
ብህዝቢ ኤርትራ ተኻዒቡን ተነጺሉን ዘሎ ዲክታተርያዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ነቲ እምነት ኣጥፊኡ መመሊሱ እናረሓቖ ዝኸይድ ዘሎ ኣብ ወጻኢ ዝነበር ስደተኛ ህዝብና ብስዉር ንምቍጽጻር፡ ስፊሕ ስለያዊ መርበብ ዘርጊሑ ከምዘሎ እሙናት ምንጭታት ሓቢሮም።
ክቡራትን ክቡራንን ኣንበብቲ ብመንገዲ እቲ ጽዩቕ መርበብ መስከረም ዝዝርጋሕ ኩሉ ብዓሊ ዓብዱ ዝምስገንን ድፊኢት ካብ ሓጎስ ክሻን የማነ ማንክን ዝረኸበን ሽልማት ዝተዳለወሉን እዩ ዝመስል።
ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ ኣብ ውድድር ኩዕሶ እግሪ ምብራቕን ማእከላይን ኣፍሪቃ ድሕሪ ምስታፋ ኣብ ናይሮቢ (ኬንያ) ተሸሪባ ከምዝተረፈት መርበብ ሓበሬታ ኣሰና ( demo.archive.assenna.com ) ትማሊ 13 ታሕሳስ ዘቃላሓቶ ዜና: ብቢቢሲ ን ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳን ሎሚ 14 ታሕሳስ ተረጋጊጹ።
መርበብ ሓበሬታ ኣሰና ንኹሎም ኣመንቲ ምስልምና ርሑስ ዒድ ኣል-ኣድሓ ትብል።
ሰራዊት ሲሪላንካ ንብረት ናይቲ ኣብ ዝሓለፈ ሒደት ኣዋርሕ ብመንግስቲ ናይታ ሃገር ዝተሳዕረ ምንቅስቃስ ‘ታሚል ታይገርስ’ ዝኾና 12 ነፈርቲ ውግእ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝርከብ መዓርፎ ነፈርቲ ተዓቝበን ከምዘለዋ ምግላጹ ‘ቮይስ ታሚል’ ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ኣብ ኣስመራ ዘሎ ምምሕዳር ህግደፍ ድኻምን ዘይሜላዊ ኣተሓሕዛን ኣሰራርሓ ተቓወምትን መሰረታትን ገምጊሙን ተታባቢዑን እንሆ ሸርሓዊ መስምር፡ ዕንወትን ንምስፋሕፋሕ ኣጽፋሩ ስሒሉ በቲ ቀንዲ ናይ ስለላ መርበቡ ክቕጽሎ ይህንደድ ኣሎ። ኣብ ከርሲ ሃገር ዘሎ ህዝብና ኣብ መንጎ ሕማምን ዓጸቦን ብዓቢኡ ድማ ፍትሐ-ኣልቦ ዝዓብለሎ ዕለታዊ መነባብሮ ኮነ ክጻወሮ ዘይክእል፣ ወስ ዘየብል ሓለዋን ዘይንቡር ምቁጽጻርን ከይኣኽሎ፤ ምስቶም ኣብ ግዳም ተሰዲዶም ዝርከቡ ደቁ፣ ብሰላም ከይነብር በቶም ንኤርትራዊ ዝተሰደለን ሃገራት ክስልዩ ዘዋፈሮም ናይ መርበቡ ኣቢሉ ናይ ዓመጽ ዓንኬላት ይዝርግሕ።
‘ፕረዚደንት’ ኢሳይያስ ብወዛ ሚኒስተራት ከካይድ ምዃኑ መርበብ ሓበሬታ ኣሰና ብ4 መጋቢት 2009 ንዘመሓላለፈቶ ዜና ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሎሚ ካብ ካምፓላ ኣብ ዘመሓላለፎ ዜና ኣረጋጊጹዎ።
ስርዓት ኢሳያስ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዝፍጽሞ ዘሎ ደረት ዘይብሉ ሕሱም ግፍዒ ምስቲ ኣብ ሃገርና ጽተፈጸመ ተኸታታሊ መግዛእታዊ ገበን ክወዳደር ከሎ ፍጹም መዘና የብሉን። ነዚ ምልካዊ ምሕደራ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰል ዝበሃል ኣምር ትርጉም የብሉን።
ስርዓት ህግደፍ 80ታት ዝዕድሚኦም ሰለስተ ኣረጋውያን ኣመንቲ ክርስትና ካብ ወተሃደራዊ ቤትማእሰርቲ ከምዝፈትሐ ‘ቦስ ኒው ላይፍ’ ዝተባህለ መርበብ ሓበሬታ፡ ተጣበቕቲ መሰል እምነት ክርስትና ንዝሃቡዎ መረዳእታ ብምጥቃስ ኣፍሊጡ።
ኣቦና ሃብተማርያም ኣብርሃ ኩነታት ኤርትራ ትማልን ሎምን ጽባሕን ብዝብል ኣርእስቲ ብ መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ንዝቐረበሎም ሕቶታት ዝሃቡዎ መልስታት ንምንባብ ኣብዚ ጠውቑ። ቃለ መጠየቕ መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ምስ ኣቦና ሃብተማርያም ኣብርሃ።
ናይ ሲቭል ክዳን ዝለበሱ ኣባላት ሓይልታት ጸጥታ ስርዓት ህግደፍ ብ26 ታሕሳስ 2008፡ ኣብ ኣስመራ ‘ሆሊዉድ’ ኣብ ዝተባህለት ኢንተርነት ካፈ ተጠቀምቲ ኢንተርነት መሲሎም ብምእታው ናይ ተቓወምቲ መርበብ ሓበሬታ ከፊቶም ንዝረኸቡዎም ሰለስተ መንእሰያት ከምዝኣሰሩ ምንጭታት ኣሰና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ዕለት 16.11.2008 ኣብ ከተማ ካርልስሩሀ ናይተን ኣባላት መርበብ ኤርትራውያን በርገሳውያን ማሕበራት ኣብ ኤዉሮጳ ዝዀና ኣብ ሃገር ጀርመን ዝንቀሳቐሳ ማሕበራት ኣኼባ ተኻይዱ።
ሻድሻይ ጉባኤ መርበብ ሲቪካውያን ማሕበራት ኣብ ኤውሮጳ ካብ ዕለት 18 ክሳብ 20 04/ 2008 ኣብ
ዝነበረ ኣዋን እብ ከተማ ቱቢንገን ሃገር ጀርመን ተኻይዱ። ኣብቲ ጉባኤ ወከልቲ ናይተን ኣብ ሸሞንተ ሃገራት
ኤውሮጳ ዝመደበረን ኣባላት መርበብ ዝዀና 10 በርገሳውያን ማሕበራት ተሳቲፎም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝመጽእ ሰሙን (ፋልማይ ሰሙን) ናይ ወርሒ ጥቅምቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ወራር ከካይድ እዩ’ ዝብል ሓበሬታ ካብ ትላላት ስለያን ግለሰባትን ሓበሬታ ከምዘሎ፡ መንግስታዊት መርበብ ሓበሬታ ሻባይት.ኮም ትማሊ ኣብ ዝዘርግሓቶ ሓበሬታ ኣፍሊጣ።

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1. መእተዊ
መውስቦ ወይ ስርዓት - ቃል ኪዳን፡ ካብተን እግዚኣብሄር ንሰብ ዝሃቦ ሕጋጋት ኣታ ቀዳመይቲ እያ። እግዚኣብሄር ንሰብ ከም መልክዑን ምስሉን ጌሩ ክፈጥሮ ምስ ሓሰበ፡ ﷽ኣምላኽ ድማ ብመልክዑ ሰብ ፈጠረ። ብመልክዕ ኣምላኽ ፈጠሮ። ተባዕታይን ኣንስታይን ገይሩ ፈጠሮም ይብል፡ ዘፍ.1፡26-27። ብድሕሪኡ፡ እግዚኣብሄር ሓንቲ መሰንገለ ካብቲ መመርታ ዝተፈጥረ ኣዳም (ተባዕታይ ሰብ) ወሲዱ ነታ ሰበይቲ (ኣንስተይቲ ሰብñ) ምስ ሰርሓ፡ ናብቲ ሰብኣይ ኣምጽኣ። እቲ ሰብኣይ ድማ ሰበይቲ ክትኮኖ ወሰዳ፡ ሽዑ ድማ መውስቦ ተፈጺሙ። „ስለዚ ሰብኣይ ኣቡኡን ኣዲኡን ይሓድግ ምስ ሰበይቱ ከኣ ይጠብቅ፡ ሓደ ስጋ ድማ ይኹን።“ (ዘፍ.2፡21-25)።1. መእተዊ
መውስቦ ወይ ስርዓት - ቃል ኪዳን፡ ካብተን እግዚኣብሄር ንሰብ ዝሃቦ ሕጋጋት ኣታ ቀዳመይቲ እያ። እግዚኣብሄር ንሰብ ከም መልክዑን ምስሉን ጌሩ ክፈጥሮ ምስ ሓሰበ፡ ﷽ኣምላኽ ድማ ብመልክዑ ሰብ ፈጠረ። ብመልክዕ ኣምላኽ ፈጠሮ። ተባዕታይን ኣንስታይን ገይሩ ፈጠሮም ይብል፡ ዘፍ.1፡26-27። ብድሕሪኡ፡ እግዚኣብሄር ሓንቲ መሰንገለ ካብቲ መመርታ ዝተፈጥረ ኣዳም (ተባዕታይ ሰብ) ወሲዱ ነታ ሰበይቲ (ኣንስተይቲ ሰብñ) ምስ ሰርሓ፡ ናብቲ ሰብኣይ ኣምጽኣ። እቲ ሰብኣይ ድማ ሰበይቲ ክትኮኖ ወሰዳ፡ ሽዑ ድማ መውስቦ ተፈጺሙ። „ስለዚ ሰብኣይ ኣቡኡን ኣዲኡን ይሓድግ ምስ ሰበይቱ ከኣ ይጠብቅ፡ ሓደ ስጋ ድማ ይኹን።“ (ዘፍ.2፡21-25)።
ከም ናይ ኣምላኽ ሰባት፡ ነዚ እግዚኣብሄር ዝርስዖ ቅዱስ ስርዓት ክንፍጽም ክንሓስብ ከሎና፡ ትርጉምን ዕላማን መውስቦ ብግቡእ ተረዲእና፡ በቲ ኣምላኻዊ መገዲ ናብ መርዓ ዝቐንዐ ዝምድናታት ክንገብር ይግብኣና። „ስርዓት እግዚኣብሄር ቅኑዕ እዩ፡ ንልቢ የሐጉሶ። ትእዛዝ እግዚኣብሄር ንጹህ እዩ፡ ነዒንቲ የብርሄን“ መዝ.19፡7-8
ዕላማ ናይዚ ጽሑፍ፡ ከም ኣመንቲ ናይ ህይወት ብጸይቲ(ብጻይ) ክንደሊ ኣብ እንጅምረሉ ግዜ፡ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ኣገባብ ንኽንክተል ክሕግዘና ዝተዳለወ እዩ ኣብዚ ጽሑፍ ተጠቓሊሎም ዘለው ኣርእስትታት ድማ፡ ቅድመ-ኩነት ንዝምድናታት፡ ፍቓድ እግዚኣብሄር ምልላይ(ምድላይ)፡ ንቅኑዕ ምርጫ ዝሕግዙ ሮቓሒታት፡ ኣብ ግዜ ምርጫ ክህልዉካ ዘለዎም ባህርያት፡ ክትጥንቀቐሎም ዝግበኣካ ዘይቅኑዕ ርድኢታትን፡ ኣብ ግዜ ሕጸ (ቅድሚ መርዓ) ምስ ብጸይትኻ(ብጻይካ) ክግበሩን ክሕለውን ዘለዎም፡ እዮም። ነዞም ዓበይቲ ኣርእስትታት ብሕጽር ዝበለ ንምብራህን ምግላጽን ተፈቲኑ ኣሎ። ኣንባቢ ድማ ነዚ ጽሑፍ ከም መወከሲ ተጠቂሙ፡ ፍልጠቱን ርድኢቱን ከዕቢ ይግብኦ።
2. ቅድመ-ኩነት ንዝምድናታት
2.1 ብስለት (ምሽtችቶቕtኅ)
ሓደ ካብቶም ቅድመ ኩነት ንዝምድናታት ብስለት ወይ ብጽሕና እዩ። ብስለት ውጽኢት ናይ ብዙሕ ነገራት ኮይኑ፡ ኣብ ህይወትካ ንእትገብሮ ውሳኔታት፡ እትመርጾ ምርጫታት፡ ንእትኸዶ መገድታት፡ ንእትምልሶ መልሲ፡ ንእትዋስኦ ምውሳእን ንኹሉ እንተታት ኣብ ግምት ዝእትው፡ ልቦና ብዝመልኦን ብጥበብን ክትገብሮ ይሕግዘካ። ብስለት ኣካላዊ፡ ስምዒታዊ፡ ኣእምሮኣዊን፡ መዳያት የጠቓልል። ከምቲ ንየሱስ ክርስቶስ ዝተባህለሉ „የሱስ ድማ ኣብ ቅድሚ ሰብን ኣምላኽን፡ ብቑመትን ጥበብን ዓበየ“ ሉቃ.2፡25
ኣካላዊ ብጽሕና ካብቲ ሰብ ዓቕሚ ኣዳም(ወይ ሄዋን) በጺሑ ዝብሃለሉ ዕድመ እዩ ዝጅምር። በቲ ዝወሓደ ሰብ ንዝምድናታት ኢሉ ክሓስብ እንከሎ ኣብዚ ዕድመ እዚ ክበጽሕ ኣለዎ። እንተኾነ ኣብዚ ዕድመ ስለዝበጽሐ፡ ብኻልእ መዳይ ናይ ብስለት ብቑዕ እዩ ማለት ኣይኮነን። ስምዒቱ ክገትእ ወይ ክቆጻጸር ዘይክእል ሰብ ይትረፍ ምስ ተጻይ ጾታ ዝምድና ክገብር፡ ንዓርኪ መሓዛ ውን ብቑዕ ኣይኮነን። „መንፈሱ ዘይገትእ ሰብሲ ከምታ ቀጽሪ ዘይብላ ከተማ እዩ“ ምሳ.25፡28። ንዘረባኡ ኮነ፡ ንስምዒቱ ብዘይከልካሊ ዝሓድጎ ሰብ ማለት እዩ። ስለዚ ስምዒታዊ ብስለት ኣገዳሲ ረቛሒ እዩ። ከምኡውን ቃል እግዚኣብሄር ብኣእምሮ ሰብኡት ክንከውን ይምህረና (1ቆረ 14፡20)። ኣእምሮኣዊ ብስለት ናይ ነገራት መምርታን መወዳእታን ከተስተውዕሎ፡ ነቲ እትገብሮ ሓሲብካን ኣሰላሲልካን ክትገብሮ ይሕግዘካ። ብዘይ ናይ ኣእምሮ ብስለት ኣብ ናይ ተጻይ ጾታ ዝምድና፡ ናብ ሓደ ሓሳብ ክትመጽእ ኣዝዩ ኣጸጋሚ እዩ። ክሳዕ ክንደይ ናይ ብጻይካ ሓሳብን ስምዒትን ትርዳእ፡ ብኡ መጠን ድማ ትድግፎ ኣብ ኣእምሮኣዊ ብስለትካ እዩ ዝውሰን። እዚ ብፍላይ ንደቂ ተባዕትዮ ኣዝዩ ኣገዳሲ ነገር እዩ። „ከምኡውን ሰብኡት ምስ ኣንስትኹም ብኣእምሮ ንበሩ“ (1ጴጥ.3፡7)። ስለዚ ኣብ ሓዳር ምስ ኣተኻ ዘይኮነሲ ኣቐዲምካ ክትኮኖ ዝግበኣካ ነገር እዩ።
ኣብ መወዳእታ ከም ናይ እግዚኣብሄር ሰባት፡ ነቲ ኣምላኽ ኣብ ህይወትና ዝሓስቦን ዝምድቦን ንኽንረክብን ክንፈልጥን መንፈሳዊ ብስለት የድልየና። ቅድሚ ዝምድናታት ምሕሳብና ካብ መንፈሳዊ ቁልዕነት ናብ ብስለት ኣቢልና ክንስጉም፡ ቃል እግዚኣብሄር ብዛዕባ እዚ ኣርእስቲ እንታይ ምኽሪ ይህብ ክንፈልጥ ይግበኣና። ጳውሎስ ከምዚ ኢሉ,“ቆልዓ ከለኹ፡ ከም ቆልዓ ተዛረብኩ ልቢ ቆልዓ ነበረኒ፡ ከም ቆልዓ ሓሰብኩ። ሰብኣይ ምስ ኮንኩ ግና ነቲ ነገር ቆልዓ ሓደግኩ።“ 1ቆረ.13፡11
ብዙሕ ግዜ ከም መንፈሳውያን ቆልዑ ከሎና እንደልዮን እንሓስቦን፡ ብመንፈሳውነትና እናበሰልና ምስ ከድና ስለዝቕየር፡ ብፍላይ ንመርዓ ዝቐንዐ ዝምድናታት ኣብ እንሓስበሉ እዋን፡ ብስለትና ምኽሪ ኣምላኽ ከነስተውዕለሉ ዝኽእለና ደረጃ ክበጽሕ ይግብኦ።
2.2 ንመብጽዓ ድልው ምዃን
ናብ መርዓ ዝቀንዐ ዝምድና ክትገብር ክትሓስብ ከሎኻ ንእትገብሮ መብጽዓ ከተኽብር ድልው ምህላውካ፡ ንርእስኻ ክትፍትሽ ይግብኣካ። ኣብ ቃል ኣምላኽ፡ ዎ እግዚኣብሄር ኣብ ስፍራ ቅድስናኻ ኣብ ድንዃንካ ዝሓድር መን እዩ? ኢሉ ምስ ሓተተ ካብቲ ዝተመለሰ መልስታት „ ...ዝጎድኦ እኳ እንተኾነ ነቲ ዝመሓለሉ ዘይልውጦ...“ ዝብል እዩ (መዝ 15፡1,4)። ከምኡውን ኣብ 2ይ ጴጥ1፡4 ተማቐልቲ እቲ ኣምላኻዊ ባህርይ ክንከውን ከም ዝተጸዋዕና እዩ ዝነግረና። ሓደ ካብ ባህርያት እግዚኣብሄር ድማ፡ “ኪዳኑ ኣይጠልምን፡ ነቲ ዝተዛረቦ ድማ ኣየፍርስን እዩ“ (መዝ 89፡34)። ስለዚ ነዚ ቃል ምዕዶ ኣብ ግምት የእቲካ፡ ቅድሚ ምስጓምካ ንገዛእ ርእስኻ ንመብጽዓ ድልውቲ ግበራ።
መብዛሕትና ናብቲ እግዚኣብሄር ዝሰርዖ ቅዱስ ኪዳን ንምእታው ንፈርሕ ኢና። ነቲ ፍርሒ ካብቲ ንዝምድና እንሓስቦ ወይ እንሓስባ ሰብ እዩ ዝጅምር። ብሓሳብ እንተ ዘይተሰማማዕናኸ ድሕሪ መብጽዓ ምእታውና ወይ ምሕጻይና ሓሳባታ (ሓሳባቱ) እንተቐየረ(ት) ከ። ምስ ተመርዓና ፍልልያት እንተኣጋጠመና እሞ እንተ ተፋታሕና ካልእ ከምኡ ዝኣመሰለን፡ ንትብዓትና ዝበልዕ ፍርሕታት ከይንስጉም ይኣስረና እዩ። ነዚ ፍርሒ ናይ ሓቅነት ጽላሎት ዘልብሶ ፍጻሜታት ካብ ናይ ኣመንቲ ህይወትን፡ ካብ ከባቢናን ንርእን ንሰምዕን ኢና። ከም ውጽኢቱ ድማ ናብ መርዓ ዝመርሕ መብጽዓታት ካብ ምግባር ንሃድም። ወይ ውን ነቲ እንገብሮ መብጽዓታት ክፉት ክንገድፎ እሞ፡ እንተ ጥዒምና ጥራይ ክንቅጽሎ ንደሊ።
ቃል እግዝኣብሄር ግና ካብ ፍጻሜታት ትዕዝብትን ትምህርትን ክንወስድ እምበር፡ መደምደምታ ክንገብር ኣይምህረናን እዩ። ብዘየገድስ ኣብ ዙርያና ሰባት ከመይ ዓይነት ኣካይዳ ኣለዎም ንሕና ግና ናብቲ ኣብ ቃል ኣምላኽ ዘሎ ምዕዶ ከነቅልብ ይግብኣና። ብኸምዚ ድማ ብሓሳባትናን መገድታትና ንእግዝኣብሄር ባህ ነብሎ። „ዎ ኣምላኽ ቃላት ኣፈይን ሓሳብ ልበይን ኣብ ቅድሜኻ ብሁግ ይኹን“ መዝ 19፡14
2.3 ቀዳምነታትካ ምስራዕ
ኣብ ጉዕዞ ናይ ህይወት፡ ንገለ ገለ ነገራት ብሓንሳብ ኣብ ሓደ ግዜ ክትገብሮ ዝከኣል እዩ። ገለ ገለ ነገራት ግን፡ ካብቲ ዝሓቶ ግዜን ዓቅምን ዝተላዕለ ብቐዳምነታት ሰሪዕካ ክትገብሮም እዩ እቲ ተመራጺ። ከምኡውን ገሊኡ ኣኣብ ግዚኡ ዘመኑ ሓሊኻ ክትገብሮ ዝግብኣካ ነገራት ኣሎ። „ንኹሉ ዘዘመኑ ኣለዎ፡ ኣብ ትሕቲ ሰማይ ንዘሎ ኹሉ ነገር ከኣ ገግዚኡ ኣለዎ“ መክ 3፡1
በዚ መንጽር ድማ ቅድሚ ናብ መርዓ ዝቐንዐ ዝምድናታት ምግባርካ፡ ኣብ ህይወት ዘሎካ ቀዳምነታት ብንጹር ክትሰርዕ፡ ምስ ካልእ ኣወዳዲርካ ድማ፡ ዝምድና ምግባር ቀዳምነትካ ምኻኑን ዘይምኻኑን ምርግጋጽ ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ህይወት ሓደ ክርስትያን መንእሰይ ከም ቀዳምነታት ዝስርዑ ኣገደስቲ ነገራት ከም ኩነታት ትምህርቲ ናይ ስራሕ ኩነታት፡ ናይ መገሻ ሓሳባት ናይ ስድራቤት ሓላፍነትን፡ ካልኦትን ክጥቀሱ ይኽእሉ። ናብ መርዓ ዝቐንዐ ዝምድና ክትገብር ክትሓስብ ከሎኻ፡ ኣብ ህይወት ንዘሎካ ቀዳምነታት ብጥንቃቐ ብምስራዕ፡ ንእትገብሮ ውሳኔ ዝደንፍዕ እምበር ዝዕንቅፍ ወይ ዝሓላልኽ ከም ዘይከውን ጌርካ ከተዳልዎ ጽቡቕ እዩ።
መዘራረቢ ነጥብታት
- ኣገዳስነት ብስለት ኣብ እንገብሮ ዉሳኔታት ብመይ ትገልጾ? ባህርያት 'ብሱል' ሰብ ግለጾ?
- ከም ኣረኣእያካ፡ ሰብ ኣብ ክንደይ ዕድመ ምስ ብጽሐ እዩ ብሱል ክበሃል
ዝከኣል?
- ንመብጽዓ ድልው ንምኻን ክትገብሮ ወይ ክትበጽሖ ዘሎካ ነገራት ዘርዝር?
- ስለምንታይ እዪ ብዙሕ ሰብ መብጽዓ ምእታዉ ዝፈርሕ? እስኻኸ?
- ቅድሚ መርዓ ዝሰራዕካዮም ቀዳምነታት እንታይ እዮም? ስለምንታይ ከምኡ ጌርካ?
- ቀዳምነታት ምስራዕ ናይ እምነት ተግባር ድዩ? ብኸመይ?
3. ፍቓድ እግዚኣብሄር ምድላይ
3.1 ጸሎት
ኣብ ወንጌል ማቴዎስ 7፡7-8 ከምዚ ይብል „ዝለመነ ኹሉ ይቕበል እዩ፡ ዝደለየ ድማ ይረክብ፡ ማዕጾ ኻሕኻሕ ንዘበለውን ይኽፈተሉ እዩ እሞ፡ ለምኑ ይወሃበኩም። ድለዩ ትረኽቡ። ማዕጾ ኻሕኻሕ ኣብሉ ይኽፈተልኩም እዩ።“ እግዚኣብሄር ዘድልየና ኩሉ ይፈልጥ እኻ እንተኾነ ክንጽልን ክንልምንን ኣብ ቃሉ ይምህረና። ገና ናብ መርዓ ዝቐንዐ ዝምድና ክንገብር ክንሓስብ ክንጅምር ከሎና፡ ክንጽልን፡ ገጽ ኣምላኽ ክንደልን ይግብኣና። „ድሌትኩም ዘበለ ብጸሎትን ልማኖን ኣብ ኣምላኽ ይፈለጥ...“ ፊሊ4፡6 ብዙሕ ግዜ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ውዱእ ሓሳባት ሒዝና ብምቅራብ፡ ከጽድቐልና ንመጽእ ኢና። ኣብ ከምዚ እዋን ገለልተኛ ዝኾነ ጸሎት ምጽöላይ ኣይክኣልን። ንእግዚኣብሄር ድማ ልኡላዊ ፍቓዱ ክገልጽ ዕድል ኣይንህቦን ኢና። ስለዚ ስምዒትና ክጎሰና ከይመረ ከሎ ንፍቃድና ናብ እግዝኣብሄር ከነግዝኦ፡ ንድሌታትና ድማ ብጸሎት ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ከነቅርቦ ይግባእ።
ካብ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣብዚ ኣርእስቲ እዚ ጽቡቕ ኣብነት ዝኾነና ግዙእ ኣብርሃም እዩ። ንሱ ኣብርሃም ንወዱ ይስሃቅ ሰበይቲ ከምጽኣሉ ምስ ለኣኾ፡ እቲ ቀዳማይ ዝገበሮ ነገር ብጸሎት ንመገዱ ኣብ ቅድሚ እግዝኣብሄር ምምዕቛብ እዩ። „በለ ድማ ኣታ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ጎይታይ ኣብርሃም፡ ሎሚ ኮታ ኣገባግበለይ፡ ንጎይታይ ኣብርሃም ከኣ ምሕረት ግበር።“ ዘፍ 24፡12
ከም ናይ ኣምላኽ ሰባት፡ ኣብ እንገብሮ ኩሉ ፍቓድ እግዚኣብሄር እንታይ ምኻኑ ክንምርምር፡ ንፍቓዱ ብምግባር ድማ ንእግዚኣብሄር ባህ ከነብሎን ከነኽብሮን ኢና ተጸዊዕና (1ይ ተሰ4፡1)። ናብ መርዓ ዝቐንዐ ዝምድና ኣብ እንሓስበሉ እዋን ብምሉእ ልብና ንፍቓድ እግዚኣብሄር ክንደሊ ይግብኣና። ንፍቓድ እግዚኣብሄር ብጸሎት፡ ካብ ቃል ኣምላኽ ተስፋ ብምሓዝ ክንፈልጦ ንኽእል። እግዚኣብሄር ድማ ንፍቓዱ በቲ ዝተለማመድናዮ መገዲ ድምጹ ብምስማዕ፡ ብናይ ኣሕዋት ምስክርነትን ብካልእ መገድታትን የረጋግጸልና። „ብምሉእ ልብኻ ብእግዝኣብሄር ተኣመን ኣብ ልቦናኻ ኣይትጸጋዕ፡ ኣብ ኩሉ መገድኻ ንኣኡ ሕሰብ ንሱ ከኣ ኣካይዳኻ ከቅንዕ እዩ።“ ምሳ3፡5-6
3.2 ቃል ኣምላኽ
ምኽሪ ወይ ሓሳብ እግዚኣብሄር ኣብ ቃሉ እዩ ዝርከብ ስለዚ ድማ ንቓሉ ክንፈልጦን ከነስተንትኖን ይግብኣና። ናብ መርዓ ዝቐንዐ ዝምድና ክንገብር ክንሓስብ ከሎና ቃል እግዚኣብሄር ምምርማር ንሰለስተ ነገራት ይሕግዘና። ቀዳማይ፡ መገዲ የዳልወልና። „ቃልካ ንእግረይ መብራህቲ ንመንገደይ ድማ ብርሃን እዩ።“ መዝ 119፡105። ብመጠን እቲ ንቓል ኣምላኽ ዝፈለጥናዮን ዝመርመርናዮን ብኡ መጠን ድማ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ንድርኺትና ነንጽህ፡ ንመገድና ድማ ነቅንዕ። ኩሉ ግዜ ሓደ ነገር ክንገብር ክንሓስብ ከሎና ንሓሳብናን ሃቐናናን ብቃል ኣምላኽ ክንፍትሽ ይግባእ። „ቃል ኣምላኽ ህያውን መስለጥን እዩ እሞ ካብ ክልተ ዝኣፉ ሰይፊ ዝበልሕ እዩ፡ ነፍስን መንፈስን መፈላልዮ ኣካላትን ኣንጉዕን ክሳዕ ዝፈላሊ ዝሰጥም ኣብ ምሕላንን፡ ሓሳብ ልብን ከኣ ዝፈርድ እዩ።“ እብ6፡12። ስለዚ ብዛዕባ እቲ ንሓስቦ ዘሎና እታ ኣምላኻዊት መገዲ ኣየነይቲ ምኻና ንኽንፈልጥ ንቓሉ ንመርምሮ። „መገዲ እግዚኣብሄር ቅኑዕ እዩ፡ ጻድቃን ድማ ይመላለስሉ፡ መፍረስቲ ግና ኣብኡ ይወድቁ እዮም እሞ፡ነዚ ዜስተውዕሎስ ኣየናይ ጥበበኛ እዩ፡ ዝፈልጦኸ ኣየናይ ለባም እዩ።“ ሆሴእ 14፡9
ካልኣይ፡ ነቲ ንደልዮ ዘሎና ካብ ኣምላኽ ከም እንቅበሎ ተስፋ ንረኽብ። ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተስፋታት ኣምላኽ ተገሊጹ ተጻሒፉ ኣሎ። እግዝኣብሄር ዝሃቦ ተስፋ ምሓዝ፡ ብእምነት ክትጽልን ጸኒዕካ ደው ክትብልን ይሕግዘካ። መጽሓፍ ቅዱስ፡ ደገኛ ሰበይቲ (ሰብኣይ) ካብ እግዚኣብሄር ከም እትርከብ (ከም ዝርከብ) ይገልጽ። ምሳ19፡14። ከምኡውን ኣብ መዝ 37፡4 ከምዚ ይብል „ብእግዚኣብሄር ተሓጎስ ልብኻ ዝደልዮ ንሱ ክህበካ እዩ።“ እምበኣር ኣብቲ ናብ መርዓ ዝቐንዐ ዝምድና ክንገብር ኣብ እንሓስበሉ እዋን ንእምነትና ዝድግፍ ቃል ተስፋ ንሓዝ።
ሳልሳይ፡ ምስልን ባህርያትን ናይቲ (ናይታ) እግዚኣብሄር ዝንእዶ (ዝንእዳ) ሰብ ክንርእን ክንፈልጥን የኽእለና። ብዙሕ ግዜ ናብ መርዓ ዝቀንዐ ዝምድናታት ክንገብር ክንሓስብ ከሎና ኣብ ልብና ዝቅመጡ መምዘኒታት ነቲ ኣምላኽ ዝንእዶ ብልጫታት ዘንጸባርቑ ኣይኮኑን። ቃል ኣምላኽ ግና ዝያዳ እቲ ግዳማዊ ነገራት፡ መልክዕ ሰብ እቲ ዉሽጡ ዘሎ ህዱእን ለዋህን መንፈስን፡ ንእግዚኣብሄር ዝፈርህ ልቢ ምዃኑን ይነግረና (1ይ ጴጥ 3፡4, ምሳ31፡30)። መልክዕ፡ ቁመና፡ ውቃበ፡ ትሕዝቶ...ዝኣመሳሰሉ ዝጽልኡኻ እንተ ዘይኮኑ ጠባሪን ኩሉ ግዜ ዘይህሉ ሓላፊን ምዃኑ ኣስተውዒልና ኣብ ናይ ቀዳምነታት ቦታ እንተ ዘይተዋህቦም ተመራጺ እዩ። ምኽንያቱ ኣብ ሓላፊ ነገር ውሳኔካን ምርጫካን ምምርካስ ሓደገኛ ሳዕቤን ስለዘለዎ።
ይቅጽል
ናብ መርዓ ዝቐንዐ ዝምድናታት
Typography
- Font Size
- Default
- Reading Mode


text:
መራሕቲ 40 ሃገራት ሱማሊያዊያን ፖለቲከኛታት ኣብታ ብዅናት ዝተሃሰየት ሃገሮም ማሕበራውን ፖለቲካውን ደሕንነት ሃገሮም ካብቲ ኣትያቶ ዘላ ሽግር ንምውፃእ ዝቕፅል ሓሙስ ኣብ ለንደን ኣብዝካየድ ዋዕላ ክሳተፉ እዮም።
ኣብ ሞቓድሾ ካብ ዝርከቡ ዓቀብቲ ሰላም ሕብረት ኣፍሪካ ዝለዓለ ቁፅሪ ዘለዎም ወታደራት ዘዋፈረት ኡጋንዳ ግን ፌደራላዊ መሰጋገሪ መንግስቲ ሱማሊያ እቲ ጉባኤ ዕውት ክኽውን ዝኽእል ሱማሊያዊያን ኣብ ውሽጦም ዘሎ ፖለቲካዊ ምውጣጥ ጠጠው እንተቢሎምዎ እዩ ትብል።
ኣብ ሱማሊያ መገሻ የካይዱ ዘለው ምንስቴር ወፃኢ ኡጋንዳ ኦኬሎ ሀንሪ ኦረይም ነቲ ብቀዳማይ ምንስቴር ብሪታኒያ ዴቪድ ካምረን ኣሰናዳእነት ዝካየድ ናይ ለንደን ጉባኤ ሱምሊያ ክትጥቀመሉ ፀዊዖም።
አተሓሒዞም'ውን "ሱማሊያ ብኹሉ ተቐባልነት ዘለዎ፡ግልፅን ኩሉ-ሓቆፍን ብሱማሊያዊያን ዝምራሕን ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ንምምስራት ዕድል ዝህብ እዩ።እዚ ተቐባልነት ዘለዎ ሕገ መንግስቲ ናብ ምፅዳቕን ብኡ ኣቢሉ ድማ ዴሞክራሲያዊ ምርጫ ናብ ምክያድን ከመርሖም እዩ" ኢሎም።
ኦሪየም መንግስቶም ኣብ መንጎ ሰበ ስልጣን ሱማሊያ ዘሎ ወጥሪ ኣብ ሱማሊያ ንልዕሊ 20 ዓመታት ዝተኻየደ ዅናት ብምውጋድ ምርግጋእ ንኽፍጠር ዕንቅፋት ምዃኑ ከምኣምን ገሊፆም።
ኡጋንዳ ካብ 2007 ኣ/ፈ ጀሚሩ ካብቶም ልዕሊ ትሽዓተ ሽሕ ጠንካራ ወታደራት ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪካ ዝበዝሐ ቁፅሪ ወታደራት ዝሃበት ሃገር እያ።
ሙሉእ ትሕዝትኡ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
Radio Erena: 20 November 2020
ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤት ክርስትያን ኤርትራ፣ መንበረ ጵጵስና ሰሜን ኣመሪካን ኤውሮጳን ማእከላይ ምብራቕን ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ኤርትራን፣ ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ተወሊዑ ዘሎ ኵናትን ብዘተን ልዝብን፣ ብሰለማዊ መንገዲ ክፍታሕ ጻውዒት ኣቕሪበን።
እዘን ኣብያተ ክርስትያን፣ ኵናት ብዘይካ ሞት፣ ስንክልና፣ ምምዝባንል ካልእ ንድሕሪት ዝጎትት ነገራትን እንተዘይኮይኑ ዘምጽኦ ጽቡቕ ነገር ይኹን ለውጢ ከምዘየለ ብምትሕስሳብ፣ ንዝካየድ ዘሎ ኵናት ኮኒነን።
ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤት ክርስትያን ኤርትራ፣ መንበረ ጵጵስና ሰሜን ኣመሪካን፣ ኤውሮጳን ማእከላይ ምብራቕን ኣብ ዘውጽኣቶ መግለጺ፣ “ኵናት ቀለቡ ሰብ’ዩ” ድሕሪ ምባል፣ መራሕቲ መንግስት ፈደራልን ክልል ትግራይን፣ ጉዳዮም ብዘተ ክፈትሑ ኣዘኻኺሩ።
መንግስቲ ኤርትራ ድማ፣ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ጣልቓ ካብ ምእታው ክቑጠብን ተወሳኺ ምፍሳስ ደም መንእሰያት ከይህሉን ኣተሓሳሲቡ።
መልእክተ ሰላም ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ብወገኑ፣ ውግእ ክትጅምሮ እምበር መዓስን ኣበይን ደው ከተብሎ ዘይትፈልጥ፣ ተሰዓሪ እምበር ሰዓሪ ዘይብሉ ኣዕናዊ ተግባር ምዃኑ ብምዝክኻር፣ ንሓቂ፣ ርትዒ፣ ፍቕርን ናጽነትን ከምዘብርስ’ውን ገሊጹ።
ስለዚ፣ እዚ ኣዕናዊ ውግእን ንዕኡ ዘጎሃህር ዘረባን ቃላትን ምእንቲ ህዝብታት ብዝቐልጠፈ ክቛርጽ፣ ዘሰሓሕብ ዘሎ ጉዳይ ድማ ብዘተን ምርድዳእን ክፍታሕን ደጊሙ ተማሕጺኑ።
===============


text:
Radio Erena: 22 April 2022
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኣብ መንጎ ሓይልታት መንግስቲን ግንባር ሓርነት ኦሮሞን ኣብ ዝቕጽል ዘሎ ግጭት ሓያሎ ሰባት ግዳያት ሞትን መቑሰልትን ከምዝኾኑ ተገሊጹ።
ብፍላይ ኣብ ከባቢታት ሰሜን ሸዋን ፍሉይ ዞባ ኦሮምያን፣ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ግጭት፣ ብዝሖም ብልክዕ ዘይተነጸረ ሰባት ከምዝተቐትሉን ብዙሓት ድማ ቤት ንብረቶም ራሕሪሖም ከምዝተፈናቐሉን መንግስቲ ክልል ኣምሓራ ኣረጋጊጹ።
ሰራዊት መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ብሚሊሻታት ኣምሓራ እናተደገፈ፣ ኣብ ሓያሎ ከባቢታት ወለጋ፣ ጉጅን ሰሜን ሸዋን፣ ንኦነግ ንምድምሳስ ን30 ናይ መዓልታት ወትሃደራዊ ወፍሪ ይካየድ ምህላው፣ መንግስቲ ክልል ኦሮሞ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ሓቢሩ’ዩ።
ብፍላይ ኣብቲ ምስ ክልል ኣምሓራ ዝዋሰን ከባቢታት ክልል ኦሮሞ ንዝንቀሳቀሱ ዕጡቓት ናይቲ ብ’ሸኔ’ ዝፍለጥ ኦነግ ንምህዳን፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ምዱብ ሰራዊት ጥራት ዘይኮነ ሚሊሻታት ኣምሓራ’ውን ምውፋሩ፣ ነቲ ኩነታት ዘጋድድ ስጉምቲ ምዃኑ ውድባት ኦሮሞ ወቒሰን።
ሓደ ካብ ዓበይቲ ፖለቲካውን ተቓወምቲ ውድባት ኦሮሞ ዝኾነ ኦፌኮ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ዕጡቓት ኣምሓራ፣ ምስ ክልል ኦሮሞ ናብ ዘዋስና ዓድታት እናኣተዉ፣ ይቖጻጸርወን ምህላዎም ብምምልካት፣ እዚ ደው ክብል እንተዘይክኢሉ፣ ኣብ ሞንጎ ህዝብታት ኦሮሞን ኣምሓራን ዝበኣሰ ጽልኢ ዝፈጥርን ጎንጽ ዝዕድም’ዩ ክብል ኣጠንቂቑ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣንጻር ግንባር ሓርነት ኦሮሞ ጀሚርዎ ዘሎ ኵናት፣ መፍትሒ ጸገም ክልል ኦሮምያ ከምዘይከውን ብምዝኽኻር ፣ ፖለቲካዊ ኣማራጺ ከናዲ እቲ ውድብ ብተወሳኺ ኣተሓሳሲቡ።
ስእሊ፦ ዕጡቓት ኦነግ ካብ ኣርካይቭስ ኢንተርነት
=====================


text:
ናብ ላዕለዋይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ወይ ዩኒቨርስቲ ንምእታው ዝግበር ምስናይን ሓገዝን፣
ምስ ኤስፓስ ኮሊብሪ (Espace Colibri)፣
እንታይ ኢዩ?
እዚ ቢሮ ኮሊብሪ Bureau colibri ቤት ጽሕፈት፣ዝተባህለ ንተመሃሮ ተቐቢሉ ናብቲ ናይ ላዕለዋይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ዩኒቨርስቲ ንምእታው ኣብ ዝገብርዎ ናይ ምዝገባን ትምህርቶም ናይ ምቕጻልን መስርሕ ምዝገባን ካልእን ዝሕግዝ ተቐባልን ዝሕግዝን ወረቓቕቲ ዘሳልጥን ኣካል እቲ ቤት ትምህርቲ እዩ።
ንመን ኢዩ ፧
ካብ 6 ክሳብ 12 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
38 - Isère
ካብ 6 ክሳብ 12 ኣዋርሕ
ዞባ\ ዴባርትሞ
38 - Isère
ስለምንታይ እዩ እዚ ጉዳይ ኣገዳሲ ኾይኑ፧
ምምዝጋብ ወይ ምጅማር ኣብ ሓደ ላዕለዋይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ዩኒቨርሲቲ፣
ብዲፕሎም ወይ ናይ ላእለዋይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ምስክር ወረቐት ክትምረቑሉ ኣብ እትኽእሉሉ ላዕለዋይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ማለት ዩኒቨርሲቲ ብኸመይ ከምእትምዝገቡን ትምህርትኹም ጀሚርኩም ከምእትከታተሉን ጽፉፍ ሓበሬታ ክትረኽቡ ትኽእሉን ኢኹም።
ምርካብ ሓገዝ ኣብቲ እትገብርዎ ምስላት ምሕደራዊ ጉዳያት፣
ኣብ ዝተፈላለዩ ኣገደስቲ ጉዳያት ዝሕግዙኹም ተሓጋገዝቲ ዝኾኑ ሰብ ሞያ ሰባት ክትረኽቡ ኢኹም። ንኣብነት ኣብቲ ክት ጽምበርዎን ክትከድዎን ዝግበ ኣኩም ናይ ትምህርትኹም መደባት ከም ኡውን ቋንቋ ፈረንሳ ኣብ ምምሃርን ካልእ ኣገደስቲ ጉዳያትን ወዘተ፣
ብ ኸመይ ኣብርክቶይ ይሳተፍ
እምበኣርከስ ርኸቡና
ብናይ መርበብ ሓበሬታ ናይ መልእኽቲ መቐበልን መል ኣኽን ኣድራሻና ማለት ኢመይልን ተወከሱና፣ :
info-migrants@univ-grenoble-alpes.fr
በዚ ዝስዕብ ቁጽሪ ስልክና ተጠቒምኩም ደዊልኩም ክትረኽቡና ትኽእሉ ኢኹም።
: 04 76 51 46 38
ቤት ጽሕፈትና ክፉት ዝኾነሉ ናይ ስራሕ ሰዓታትና እዚ ዝስዕብ እዩ።
- ሰኑይ : ካብ ሰዓታት 13h30-15h30
- ሰሉስ : ካብ ሰዓታት 10h30-17h
- ረቡዕ : ካብ ሰዓታታ 9h-12h30 ከምኡ እውን 13h30-15h30
- ሓሙስ : ካብ ሰዓታት 9h-12h30 ከምኡ እውን 15h30-17h30
- ዓርቢ : ዕጹው እዩ


text:
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ: ኤምባሲ ኣሜሪካ ድሕሪ 28 ዓመታት ኣብ ሶማል ከምዝኽፈት ኣፍሊጡ።
እቲ ሚኒስትሪ ንምኽፋት'ቲ ኤምባሲ ብዝምልከት ትማሊ ሶሉስ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ "እዚ ታሪኻዊ ፍጻሜ; ሶማል - ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ዘመዝገበቶ ምዕባለ ዘንጸባርቅ'ዩ" ድሕሪ ምባል "ብተወሳኺ ኣሜሪካ ኣብታ ሃገር ዝነበራ ተሳትፎ ወግዓዊ ዝገብር ዩ" ኢሉ'ሎ።
እቲ መግለጺ ብተወሳኺ ኣሜሪካ ኣብታ ሃገር ዳግም ኤምባሲኣ ምኽፋታ ንረብሓ ክልቲኣን ሃገራት ኣብታ ሃገር ዲሞክራሲ: ምርግጋእ: ቁጠባዊ ዕብየት ንምርግጋጽ ዘለና ተወፋይነት ዘርእይ'ዩ ይብል።
ኣብ ዝሓለፈ ቁሩብ ዓመታት ሶማል ምስ ጥሩፍ ጉጅለ ግብረሽበራ አል ቓዒዳ ምትእስሳር ከምዘለው ዝግለጽ ኣል ሸባብ ዝፍነው መጥቓዕቲታት: ደርቂን ሽፍትነት ባሕሪን ከትቃለስ ምጽንሓ ይፍለጥ።
ዋላ እኳ ኣብ ገለ ክፋል'ታ ሃገር ተደጋጋሚ መጥቓዕቲ ዘጋጥም እንተኾነ: ኣብ ዋና ከተማ ሞቃዲሾ ዝረአ ተዛማዲ ምርግጋእ ግን ገለ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝነብሩ ሶማልያዊያን ወፍሪ ከካይዱ ክኢሎም ኣለው።
ዓለምለኸ ባንክ ኣብ ወርሒ መስከረም ኣብ ኣስታት 30 ዓመታት ንመጀመርያ ጊዜ 80 ሚልዮን ዶላር ናይ ገንዘብ ሓገዝ ምሃቡ'ውን ይፍለጥ።
ኣሜሪካ በቲ ብሕቡራት ሃገራት ዝድገፍ መንግስቲ'ቲ ሃገር ብምድጋፍ ተደጋጋሚ መጥቓዕትታት ኣየር ከተካይድ ጸኒሓ'ያ።


text:
ተጋሩን ትግሪኛን ፡
ተጋሩን ትግሪኛን ፡
ኣብዚ ዘሎናዮ መድረኽ ፤ ብሰንኪ እቲ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ኣብ መንጎ ፈደራል መንግስትን ክልል ትግራይ ዝኻያድ ዘሎ ኹናት፡ እቲ ደቂሱ ዝጸንሔ ቁሩቁስ ኣብ መንጎ ተዛረብቲ ትግሪኛ መሊሱ ተወሊዑ ይርከብ ። ብርክት ዝበሉ ተዛረብቲ ትግሪኛ ኤርትራውያን ኣብዚ ሓጺር ግዜ ምስ ዓወታት ሓይልታት ትግራይ ዝተሓሓዝ ፣ ኤርትራውያን ኣይኾናን ፤ተ ጋ ሩ ኢና ፣ ክብሉ ክስምዑ እንከለዉ ፣ ገሊኦም ኤርትራውያን ተዛረብቲ ትግሪኛ ከኣ ኣምሓራ ኣሕዋትና እዮም ክብሉ ምስቶም ን30 ዓመታት ዝቀተሉናን ዘንደዱናን ኣምሓራ ኣብ ጎደናታት ዓለም ተሰልፎም ኣንጻር ትግራይ ጽልኦም ክገልጹ ንርኢ ኣሎና ።
እሞ ከ መሰረት ናይዚ ፍልልያት እዚ ካበይ ዝመጸ ይኸውን ? ብወገነይ ናይ ኣደይ ቛንቛ ትግርኛ ስለ ዘይኾነ ፣ ከም ኤርትራዊ መሰል ናይ ርእይቶ ምሃብ ጥራሕ እዩ ዘሎኒ ። ስለዚ ኣብ መንጎ ትርጉም ናይ መንነትን ናይ ዜግነትን ምድንጋር ዘሎ ኾይኑ ይስምዓኒ ። ገሊኦም ኤርትራውያን ኣብ ዘመነ ህግድፍ እተወልዱ ብዘይካ ናይ መስዋትነት ሃገራውነት ፣ ኤርትራውያንን ብከመይ ዝኣመሰለ መስሪሒ ሓሊፎም ነዛ ሃገር ነጻን ልዑላዊትን ከምዝገበሩዋ ኣይመሃሩዎምን ። ተጋደልትን ህዝብን ብሓባር ዝኸፈሉዎ መዘና ዘይብሉ ተወፋይነት ጅግንነትን ዘንጸባርቁ ሓውልትታት ክትኾሉ ነይሩዎም ፤ ጎደናታትና ከም ኣድላይነቱ ብኣስማት ናይ ስዉኣትና ክስመዩ ነይሩዎም ።እዚ ክግበር ዘይተደልየሉ ምክንያት፣ ህግደፍ ንኤርትራ ናብ ኢትዮጳያ ክሕውሳ እንከሎ ህዝቢ ታሪኹ ከይፈለጠ ዶንቑሩ ክጸንሕ መደብ ስለ ዘለዎ እዩ ። እቲ ኣብ ትሕቲ ህግደፍ እተወልደ መንእሰይ ዝፈልጦ ሃገራዊ ጅግና ዝብሎ ሰብ የብሉን ። እዚ ከኣ ኮነ ተባሂሉ ነቲ ኤርትራዊ ሃገራውነት ንምድካም ዝተኣልመ እዩ ። እዚ ኣታሓሳስባ እዚ ህግደፍ ክጥቀመሉ ዝመሓዞ ኾይኑ ፣ሕጂ ግን ጎዳኢኡ ኾይኑ ኣሎ ። ምክንያቱ ብዙሓት ተዛረብቲ ትግርኛ ኤርትራውያን ተጋሩ ኢና ክብሉን ተደናገጽቲ ህዝቢ ትግራይ ገይሩዎም ኣሎ ፣በዚ ከኣ ህግደፍ ነቲ ኣንጻር ህዝቢ ትግራይ ዝገብሮ ዘሎ ወረራ ምጥፋእ ዓሌት ሓጋዚኡ ኣይኾነን ።
ሓድ ሓደ ኤርትራውያን ኤርትራ ጣልያን ዝፈጠራ ሃገር እያ ክብሉ ብዙሓት ሰምዒኩሞ ትኮኑ ፡ እዚ ኣባሃህላ እዚ እንሰምዖ ካብ ኢትዮጵያውያን ጥራሕ እዩ ። ተጋሩ ሓዊስካ ፣ ኤርትራ ጣልያን ስለ ዝፈጠሩዎ ሃገር ኣይኾነትን ክብሉና ኢዮም ደልዮም ። እዚ ከኣ ካብ ሓደ ኤርትራዊ ዜጋ እትጽበዮ ቢሂል ኣይኾነን ። ግን ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝበልኩዎ ኣብ ዘመን ህግደፍ ዝዓበየ መንእሰይ ኣስተምህሮ ጎዲሉዎ ክኽውን ይክእል እዩ ። እዘን ኩለን ኣብ ኣፍሪቓ ዘሎዎ ሃገራት መግዛእቲ ከም ዝፈጠረን ኣብ ቤት ትምህርቲ ኣስተምህሮ ከምዘይተዋህቦም ትርዳእ ።
ምዕራባውያን ወረርቲ ብዛዓባ ናይ ብሔራት ኣብ ክልተ ሰለስተ ሃገራት ምክፍፋል ተጨኒቆምሉ ኣይፈልጡን ። ስለዚ ሓደ ብሔር ኣብ ክልተ ሰለስተ ሃገራት ከምዝክፈሉ ተገይሩ ። ስለዚ ተዛረብቲ ትግሪኛ ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያ ከም ዝተክፈሉ ተገይሩ ፣ እዚ ግን ብድልየት ናይቶም ህዝቢ ዝተገብረ ኣይኾነን ። እዚ ዓይነት ተገባር ኣብ ምሉእ ኣፍሪቓ ተፈጺሙ ስለ ዝኮነ ፡ መራሕቲ ኣፍሪቓ ብ1964 ነቲ ናይ መግዛእቲ ዶብ ከምዘለዎ ክቅበሉዎ መሪጾም ። ምክንያቱ እዚ ናይ ብሓራት ኣብ ዝተፈላለዮ ሃገራት ዘለው ብሓንሳብ ንምግባር ዝግበር ሓሳብ ወይ ራኢ ኣብ ክንዲ ፍታሕ ሽግር ክፈጥር ከምዝክእል ስለ እተረድኡ ነይሩ ፣ እቲ ዶባት ብዝጽንሖ ናይ መግዛእቲ ውዑላት ክቅጽል መሪጾም ። ስለዚ እዚ ናይ ኤርትራን ኢትዮጵያ ዶብ ነባሪ ምዃኑ ተረዲእኩም ዕረፉ ።
ብኻሊእ ኣዛራርባ ተዛራብቲ ትግርኛ ተጋሩ ጥራሕ ኣይኾኑን ኣብ ክልተ ተመቂሎም ዘሎው ፣ ዓፈር ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ተመቂሎም ኣሎዉ ። ኩናማ ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣሎው ። ሕዳረብ ኣብ ኤርትራን ሱዳንን ኣሎዉ ። ኦሮማ ኣብ ከንያን ኢትዮጵያን ተመቂሎም ይነብሩ ኣኦዉ ። ሶማል ኣብ ኢትዮጵያን ኣብ ሶማልን ኣሎዉ ። ኣብ ዓለምና እቶም ክሳብ ሕጂ ሃገር ክምስርቱ እናተመነዩ ዘይሰለቶም ኩርድስ ኣብ ኣርባዕተ ሃገራት ተመቂሎም ይነብሩ ኣሎው። እዚ ማለት ኣብ መንጎ ሶርያን ፣ ዒራቕን ፡ ቱርክን ኢራንን ። ለለዚ ነዚ ዘሎ ኩውንነት ተቀቢኻ ምንባር ጥራሕ እዩ እቲ ዘሎ ምርጫ ።
ኣብ ኤርትራ ትሽዓተ ብሔራት ኣሎዋ ይብሃል ፣ ሓንቲ ካብዚኤን ተዛራብቲ ትግርኛ ትውክል ። ህግደፍ ንተዛረብቲ ትግርኛ ብሔር ትግርኛ እኩም ክብሎም እንከሎ ዋላ ሓደ ቓል ዘውጸኤ ኣይነበረን ፣ ብፋላይ እዞም ኣብ ስደት ዘሎና ። እቲ ክልዓል ዝነበሮ ተቓውሞ ፡ ንሕና ተጋሩ ኢና ፣ ትግርኛ ከኣ ቛንቛና እዩ ክብሉ ነይሩዎ ዶ ? ብወገነይ ሓደ ተዛራቢ ትግርኛ ፡ ኣነ ትግራዋይ ኤርትራዊ እየ ክብል ጸገም ዘሎዎ ኣየምስለንን ። እቲ ኣብ ደቡብ ዘሎ ተዛራቢ ትግርኛ ከኣ ትግራዋይ ኢትዮጵያዊ ክብል ይግባእ ። ስለዚ መንነት ትግራዋይ ፣ ዜግነት ከኣ ኤርትራዊ ካብዚ ንላዕሊ ፍታሕ እንተሎ ከኣ ይገለጽ ። እቲ ጸገም ዝመጽእ ዘሎ ካብዚ ሓሊፎም እቲ ኤርትራዊ ዜግነት ትሽዓተ ብሔራት ዝውክል መሽሮ እዩ ክጠፍእ ኣሎዎ እናበሉ ዝሰብኹ ገለ ተዛረብቲ ትግርኛ ብክልቲኡ ወገን ምህላዋም እዩ ። ንኣብነት ጋዘጣኛ ዮሴፍ ገ/ሂወት ዝብሃል ኣብዘሓለፈ ወርሒ ኣብ ሆላንድ ተገይሩ ኣብ ዝነበረ ናይ ብሩህ መጻኢ ኮንፈረንስ ክዛረብ እንከሎ ፡ “ ኣነ 99% ካብ ሚእቲ ይድግፈኹም፣ እታ 1 % ግን ክሳብ ተጋሩ ኢና ዘይብልኩም ክዕቁባ እየ ክብል ተዛሪቡ ፣ ኣብ ካልእ ቪድዮ ከኣ “ ሓደ ህዝቢ እንተኾይና ሓደ ስም ክህሉወና ኣሎዎ ይብል ። “ ተጋሩ ኢና ንሕና ፣ምስቶም ኣብ ትግራይ ዘሎዎ ሓደ ሕብረተሰብ ኢና ይብል ። ካብዚ ቀጺሉ እውን ስረ ኣቦታትና ክይንከስር ፣ ናይ ኣቦታትና ሕልምን ራእን ተግባራዊ ንምግባር እላቦ ይብል ‘። ቀጺሉ ሓምድ ኢድሪስ ዓዋተ ምንባሩን ዘይንባሩን ዘየረጋገጽና ፡ ዓብደል ቓድር ከቢረ ዓዱ ዘይንፈልጦ እናበለ ብሕርቓን ክምትር ኢሉ ክምድር ይስማዕ
ስልዚ ዮሴፍ ገብሪሂወት ጋዜጠኛ ነቲ ትግርኛ ዝዛረብ ህዝቢ ሓደ ንምግባር ጥራሕ ዘይኮነ ንኣመንቲ ምስልምና ኤርትራውያን ኣይኾኑን እዩ ዝብለና ዘሎ ።እዚ ዝርእየና እቲ ትምክሕቲ ናይ ገለ ተዛራብቲ ትግርኛ እዩ ። ስለዚ ኣብ ኤርትራ ሰላም ክመጽእ ዘይክእል ዘሎ ክምዚኦም ዘኣመሰሉ ጸበብቲ ፍጥረት ነዚ ሕብረተሰብ ክህውክዎ ይርኣዩ ኣሎው ።
ኣብ መወዳእታ
ኤርትራዊ ዜግነት ብሓርቓንን ቁጠዔን ናይ ሓደ ብሔር ይኹን ወልቀሰባት ዝፈርስ ኣይኾነን ። ምኽንያቱ ውጺኢት መስዋትነት ናይ ህዝባዊ ቓልሲ እዩ ። ህዝቢ ኤርትራ ካብዚ ዘሎዎ ደልሃመት ክወጽእ ፕሮፓጋንዳ ናይ ሓደ ክልተ ሙሁራት ኢና በሃልቲ ዘይኾነስ በቶም ቁኑዓት ደቂ ካብ ረክሲ ኣውራጃውነት ነጻ ዝኾኑን ፣ ካብ ናይ የማን ይኹን ጸጋም ሕሉፍነት እተገላገሉን ናይ ህዝቦም ሰላምን ብልጽግናን ቀዳምነት ዝህቡን እዩ ።
ዓወት ምስ ብዙሕነት !
ዘለኣለማዊ ዝክሪ ንስዉኣትና !
ክብሮም ግረነት ፡
12/20/21


text:
ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይ ሰብኣዊ ሓገዝ ትግራይ ለውጢ እንተዘይገይራ ኣሜሪካ ክትህባ ዝፀንሐት ካብ ቀረፅ ናፃ ዕዳጋ “AGAOA” ኣብ ቀረባ እዋን ደው ክተብሎ ከም እትኽእል ገሊፃ።
ዋሺንግተን ዲሲ: 05 ጥቅምቲ 2014 ዓ/ም (TMH)
ኣሜሪካ፡ ንኢትዮጵያ ክትህቦ ዝፀንሐት ካብ ቀረፅ ናፃ ዕዳጋ “AGAOA” ደው ክተብሎ ከም እትኽእልን ኣብ ሓጺር እዋን ኣብ ውሳነ ከም እትበፅሕን ተወካሊት ንግዲ ኣሜሪካ ካትሪን ታይ ሓቢራ። እታ ሓላፊት ከም ዝገለፀቶ ግልፂ ብዝኾነ መንገዲ ካብ ገበርቲ ሰናይ ዝመፁ መረዳእታታትን ሰብኣዊ ቅልውላው ሰሜን ኢትዮጵያን ዘሰክፉ ከም ዝኾኑ ገሊፃ።
ኣብ ኢትዮጵያ ልዕሊ 11 ወርሒ ዘቑፀረ ቅልውላው ኲናት ትግራይ፡ ዝፍፀም ግህሰት ሰብኣዊ መሰል መፍትሒ እንተደኣ ዘይተገይሩሉ፡ ኢትዮጵያ ካብ “ኣገዋ” እትረኽቦ ዝነበረትረብሓ ከስእና ከም ዝኽእል ተገሊፁ።
ኢትዮጵያ፡ ብመንገዲ ኣገዋ ኣብ 2020 ኣ.ኣ ልዕሊ 237 ሚልዮን ዶላር ዝትመኑ ኣቕሑ ብዘይቀረፅ ናብ ዕዳጋ ኣሜሪካ ከም ዘቕረበት ዝተገለፀ ኮይኑ ኣብ ትሕቲ ሳህራ ንዝርከባ ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ኢንቨስትመንትን ብዙሕነት ፖሎቲካን ምምሕያሽ ንዘርአያ ሃገራት ከም መበረታተዒ ዝወሃብ ካብ ቀረፅ ናፃ ዕዳጋ እዩ።
እቲ ኢትዮጵያ እትረኽቦ ካብ ቀረፅ ናፃ ዕዳጋ “ኣጎዋ” መንግስቲ ኣሜሪካ ደው እንተደኣ ኣቢልዎ ምስቲ ሐዚ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ናህሪ ዋጋ ዕዳጋን ቅልውላው ቁጠባን ተዛሚዱ ኢትዮጵያ ናብ ኣዚዩ ዝኸፍአ ውድቀት ቁጠባ ከምርሓ ከም ዝኽእል ዝተገለፀ ኮይኑ
ኣቐባሊት ቃል ኣብዪ ኣሕመድ ቢሌነ ስዩም ብሰንኪ ድቀት ቁጠባ 35% ናህሪ ዋጋ ኣጋጢሙዋ ንዘሎ ኢትዮጵያ ካብ ኣገዋ ምእጋድ ማለት ኣብ “ልዕሊ ድኽነተን ምራኸን ትሞተን” ከም ዝበሃል ምዃኑ ብምግላፅ ከባቢ ሓደ ሚልዮን ዜጋታት ካብ ስራሕ ወፃኢ ከም ዝገብርን መፍትሒ እውን ከምፅእ ከም ዘይኽእልን ትሕብር።
ንህዝቢ ትግራይ ብጎሮሮ ዓፂኻ መፍትሒ ኣብ ክንዲ ምንዳይ ሓላፍነት ብዝጎደሎ መንገዲ ንብዓት ሓርገፅ ምብካይ ንቅልውላው ሰሜን ኢትዮጵያ መፍትሒ ከምፅእ ዘይኽእል ምዃኑ ተዐዘብቲ ዝገልፁ ኮይኖም
ኣሜሪካ ብወገና መንግስቲ ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ኣምቢርዎ ዘሎ ዕግታ መንገድታት ሰብኣዊ ሓገዝን ኩነታት ኲናት ትግራይን ንምፍታሕ ቅሩብ እንተዘይኮይኑ ዕድል ነፃ ቀረፅ ንግዲ ኣሜሪካ አገዋ ኣብ ቀረባ እዋን ናብ ውሳነ ከም ዘቕርቦ ብተወካሊቱ ገሊፁ ኣሎ።


text:
ፈስትቫል ኤርትራ ጀርመን 2016
ፈስትቫል ኤርትራ ጀርመን 2016
ኣወሃሃዲ ሽማግለ ፈስቲቫል ኤርትራ ኣብ ጀርመን ብዕለት 20.02.16 ኣብ ከተማ ፍራንክፈርት ኣብ ዘቃንዓቶ ኣኼባ ንጥፈታት 2015 ዓ.ም ድሕሪ ምግምጋም ፡ ን2016 ዓ.ም. ብዝሓየለ ክስርሓሉ ዝኽእል ኣገባብ ስራሕን መደባትን ሰሪዓ።
ፈስቲቫል ኤርትራ ጀርመን 2016 ካብ ዕለት 02–03 ሓምለ (02-03/07/2016) ፡ ኣብ ትሕቲ ‘ርብዒ ዘመን ኣብ መኸተን ልምዓትን‘ ዝብል ጭርሖ ከም ዝካየድ ንኹሎም ግዱሳት ዜጋታት ብእዋኑ ትሕብር። ናይ ሎሚ ዓመት ፈስቲቫል፡ ፍሉይ ዝገብሮ ምስ ጽንብል ናጽነት ኤርትራ ኢዮበልዩ ይካየድ ምህላዉ ድርብ ጽንብል ኢዩ።
ፈስቲቫልና ኤርትራዊ መንነት ዝግለጸሉን፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ወጻኢ ተወሊዶም ዝዓብዩ ቆልዑን መንእሰያትን ምስ ባህሎምን ህዝቦምን ዝፋለጥሉ ኮይኑ ሃገራዊ ሓድነት ንምድልዳልን እዋናዊ መልእኽትታት ንምትሕልላፍ፡ መኸተና ንምሕያል፡ ነብስና እንግምግመሉ ብሃገር ደርጃ ዓቢ ኣቕልቦ ዝወሃቦ ሃገራዊ ንግደት ብምዃኑ መጠን፡ ማሕበራትን ውዳቤታን ንጥፈታተን ዘንጸባርቓሉን ፈስቲቫል ዘማዕርጋሉን ባይታ ንምፍጣር፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ንጥፈታት ፈስቲቫል ተሳትፎኹም ክረጋገጽ ድማ ድጊማ ተዘኻኽር።
ገለ ካብ መደባት ፈስቲቫል 2016፤
• ሰሚናር ንዓበይትን መንእሰያትን፡
• ባህላዊ ንጥፈታት፡
• ዝተፈላለዩ መደባት ብመንእሰያት፡
• ምምራቕ ዕዉታት መንእሰያት ተመሃሮ ኣብ 2015/2016፡ ብሞያ (Ausbildung)፡ ንዩኒቨርሲቲ መእተዊ ነጥቢ ዝረኸቡ ( Abiturabsolventen ) ብዩኒቨርሲቲ ዝተመረቑ (Uniabsolventen)
• መዘናግዒ ህጻናትን ውድድር ተመሃሮ ቋንቋ ኣደ
• ስእላዊ ምርኢትን ድራማን
• ስፖርት
• ኣገልግሎት
ፈስቲቫልና ብዘይ ንጡፍ ተሳትፈኹም ዕዉት ስለዘይከውን:ኣብዚ መደባት’ዚ ብማሕበር ወይ ብውልቀ ምስታፍ ከምዝከኣልን፡ ንዝኾነ እወታዊ ነቐፌታን ሃናጺ ምኽርን ለበዋን ብኸምዚ ዝስዕብ ክትሰዱልና ትኽእሉ:
ተለፎን፡ 0162 283 11 83 ወይ 0178 40 94 517
ብኢመይል፡ festivalgermany@googlemail.com
ፌስትቫል ወትሩ ዕዉት ንኽኸውን ወርቃዊ ግዚኦም፡ ኣእምሮኦም፡ ጉልቦቶም ዘወፈዩ፡ መንእሰያት፡ ማሕበረኮማት፡ ሽማግለታት መኸተ፡ ጉጅለታት ህግደፍ፡ ሃማደኤ፡ ጋንታታት ስፖርት፡ ትምህርቲ ቛንቛ ኣደ፡ ስነጥበባውያንን መድያን ከምኡውን እቶም ወግሐ ጸብሐ ብደርጃ ፈስቲቫል ጀርመን ዝካየድ ንጥፈታት ብተወፋይነት ብሞራልን ብጉልበትን ከየቛረጹ ዝደጋግፉናን ሰሪሖም ዘስርሑን ተዓዊቶም ዘዕውቱ፣ ግዱሳትን ኣብነታውያንን ሃገራውያንን ተቐማጦ ጀርመን፡ ከምኡውን ንኹሉኹም ተሳተፍቲ ፌስትቫል ኤርትራ ጀርመን፡ ብስም ሽማግለ ፈስቲቫል ዓቢ ምስጋና ነቐርብ።
ዘለኣለማዊ ዝኽርን ክብርን መጐስን ንሰማእታትና !
ዓወት ንሓፋሽ
ኣወሃሃዲ ሽማግለ ፈስቲቫል ኤርትራ ኣብ ጀርመን


text:
—-
ክልከላ እታዎታት ሕርሻ ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ስዒቡ መፍረያይነት ዘበነ ምህርቲ 2014/15 ክቅንስ ከምዝኽእል ሓረስቶት ወረዳ እንደርታ ገሊፆም፡፡
እዞም ሓረስቶት ቅድሚ ሓደ ወርሒ መሬቶም ክሓርሱ ይግባእ ነይሩ፡፡ ብሎሚ ፅባሕ እታዎታት ሕርሻ ናብ ትግራይ ክበፅሕ ትፅቢት እኳ እንተነበሮም ብክልከላ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ግና ክረኽቡ ኣይከኣሉን፡፡ ብምዃኑ እውን ብዘይ ዘመናዊ ድኹዒ ክዘርኡ ከምዝተገደዱ ተዛሪቦም፡፡
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ብተመሳሳሊ ክረምቲ እውን ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ሓረስቶት ትግራይ ከይሓርሱ ከምዝኸልከሎም ዓለም ለኸ ሚድያታት ኣቃሊዐን ምንባረን ይዝከር፡፡ ክልከላ እታዎታት ሕርሻ ስዒቡ መፍረያይነት ክትሕትን ህዝቢ ትግራይ ብጥምየት ክፀንትን ዝዓለመ ምኻኑ ድማ እቶም ሓረስቶት ገሊፆም፡፡
ስኣን ዘመናዊ ድኹዒ፣ ምሩፅ ዘርእን ፅረ ባልዕን ዝኣመሰሉ እታዎታት ሕርሻ 70 ሚኢታዊት መፍረያይነት ዘበነ ምህርቲ 2014/15 ዓ/ም ክቅንስ ከምዝኽእል ዝገለፁ ድማ ኣብ ወረዳ እንደርታ ኪኢላ ስነ-ዝራእቲ ቤት ፅሕፈት ሕርሻን ገፀር ልምዓትን እታ ወረዳ ኣይተ ጌታቸው ገ/ሄር እዮም፡፡
ሕዚ እውን እዋን ክራማት እዚ ዘበነ ምህርቲ መሊኡ ከይሓለፈ እታዎታት ሕርሻ ናብ ሓረስቶት ትግራይ ክበፅሕ ድፍኢት ማሕበረ ሰብ ዓለም ክሕይል ከምዝግባእ ኣይተ ጌታቸው ወሲኾም ገሊፆም፡፡
ብኤፍሬም ረደሀይ


text:
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ፌደራል ኬንታ ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ዝተኻየደ ፕሬዝዳንታዊ ምርጫ ሰሪዙ ካሊእ ኣብ ውሽጢ 60 ማዕልታት ክካየድ ኣዚዙ።እቲ ቤት ፍርዲ ብተወሳኺ ንዘይሕጋውን ዘይስርዑን ኣካይዳ እቲ ኮሚሽን ምርጫ ኬንያ ተሓታቲ እዩ ዝብል ብዝይን እውን ኣሕሊፉ’ሎ።ኬንያዊያን ነቲ ውሳነ ብሓጎስ ተቐቢሎዎ ኣለው።
መራሒ ተቓዋሚ ራይላ ኦዲንጋ ቤት ፍርዲ ነቲ ኡሁሩ ኬንያታ ስዒሮም ዝብል ውፅኢት እቲ ናይ ዝሓለፈ ወርሒክስረዝ ጥርዓን ኣቕሪቦም ነይሮም እዮም።
ኦዲንጋ ድሕሪ እቲ ብይን ኣብዝሃብዎ ሪኢቶ ‘’እዛ ማዕልቲ እዚኣ ንህዝቢ ኬንያ ብኡ ኣቢሉ ክኣ ንኣፍሪካ ታሪኻዊት ማዕልቲ እያ’’ኢሎም።’’ኣብ ታሪኽ ዴምክራሲ ኣፍሪካ ሓደ ቤት ፍርዲ ንዘይስሩዕ ኣካይዳ ፕሬዝዳንታዊ ምርጫ ክስርዝ እዚ ፈላማይ እዩ፤ኣብነታዊ ብይን እዩ’’ኢሎም ብምውሳኽ።
በቲ ውሳነ ዘይተሓጎሱ ፕሬዝዳንት ኡሁሩ ኬንያታ ክኣ በቲ ውሳነ ዘይተሓጎሱ’ዃ እንተኾኑ ንብይን እቲ ቤት ፍርዲ ክመዝቕበሉ ገሊፆም ኣለው።
‘’ሚሊዮናት ኬንያዊያን ምርጭኦም ገይሮም እዮም።ሹድሽተ ሰባት/ዳያኑ/ ግን ኣንፃር ሚሊዮናት ህዝቢ ወሲኖም።ዋላ እንተዘይተሰማማዕኹ እውን ግን ንውሳነ ቤት ፍርዲ ከኽብሮ እየ’’ኢሎም ኡሁሩ ኬንያታ።


text:
ካብ ኣዲስ ኣበባን ካብ ትግራይንዝመፁ ቀበርቲ ናብ ጎደናታት መቐለ ብምፍሳስ ንተን ትሻዓተ ኣስከሬናት ዝሓዛ መካይን ካብ ቤት ፅሕፈት ኪነት ፖሊስ ትግራይ ናብ ሓወልቲ ሰማእታት ቀፂሎም ድማ ናብ ቤተክርስትያን ቅዱስ ገብርኤል ዓጂቦም ሰንየሞም።
ኣብቲ ኣብ ሓወልቲ ሰማእታት ዝተኻየደ ስነ ስርዓት ቀብሪ ዝተረኸቡ ሊቃነ ዻዻሳት ብፁእ ኣቡነ ዻውሎስ ”እቶም ቆልዑ ክቡር ሞት እዮም ሞይቶም፤ ሞት ድማ ኣይቐርን። የግድስ ንሳቶም ዝሓደግዎ ምህሮን ምኽርን ክነተግብሮ ይግባእ” ኢሎም።
ኣማሓዳሪ ክልል ትግራይ ኣይተ ኣባይ ወልዱ እቶም ከየንቲ ልእኽቶ መንግስትን ውድብን ንምፍፃም ከምቲ ልሙድ እንትጓየዩ እዮም ሂወቶም ሓሊፉ። መንግስትን ውድብን ሓዚኖም እዮም ክብሪ ድማ ይግበኦም ኢሎም።
ቀዳማይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊ ዝላኣኽዎ መግለፂ ሓዘን ብኣማኻሪኦም ኣማኻሪ ጉዳይ ደሕንነት ኣይተ ፀጋይ በርሀ ኣቢሉ ተነቢቡ።
ኣይተ መለስ ኣብ ደብዳቤኦም ”ምእንቲ ልምዓት ዝተሰውኡ ጀጋኑ ደቂ ህዝቢ ስለዝኾኑ ክብርን መጎስን ክነጎናፅፎም ይግባእ” ኢሎም።
ብዙሓት ሰባት እቶም ከየንቲ ካብ መቐለ ናብ ሱዳን ዝኣክል ነዊሕ ጉዕዞ ንምንታይ ብኣውተቡስ ክኸዱ ተገይሩ፤ ንምንታይ ብኣውሮፕላን ወይ ድማ ብሄልኮፕተር ክኸዱ ዘይካኣሉ ዝብሉ ሕቶታት ብምልዓል ቅሬታኦም ይገልፁ ኣለዉ።
እቶም ሂወቶም ዝሳኣኑ ነባራት ተጋደልትን ከየንትን ብርሃነ ገ/መስቀል (ጋኖ)፣ብርሃነ ገ/ሂወት(ሃንደበት) ፣ለተመስቀል ገ/ሂወት፣ተክኤ ተስፋማርያም ፣ብርሃነ ዓንደ(ኩናማ) ፣ሃይለ ገ/ስላሰ፣ ከምኡ’ውን መንኣሰይ ከየንቲ ብርሃነ ገ/ሚካኤል(ጭራ) ፣ኣሸናፊ መንግስቱን ፣ሃፍቶም ገ/ማርያምን (ቻኩር) እዮም።


text:
ኣሰናዳኢት ሽማግለ ንጉባኤ ዞባ ሰ.ኣ ውሓዲለ ምድላዋቱ ወዲኡ
ኣሰናዳኢት ሽማግለ ንጉባኤ ዞባ ሰ.ኣ ውሓዲለ ምድላዋቱ ወዲኡ
ውድብ ሓድነት ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ፡ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ሓጺር እዋን ብዘካየዶ ንጥፈታት ሓያል ስራሕን ተበግሶን ጉባኤ ዞባ ሰ.ኣ ው.ሓ.ዲ.ለ ንምክያድ ምድላዋቱ ወዲኡ። ኩሎም ኣባላት ው.ሓ.ዲ.ለ ተሳተፍቲ ጉባኤ ሰ.ኣ ከኣ መደባቶም ክሰርዑን ክቀራረቡን፡ ኣሰናዳኢ ሽማግለ ኣብ ዝሕለፎ መልእክቲ ኣፍሊጡ።
ድሕሪ ዕዉት ጉባኤ ው.ሓ.ዲ.ለ ነሓሰ 2019፡ ዞባታትን ጨንፈራትን ብጉኤታተን ኣቢለን መሪሕነተን መሪጸን፡ ስሩዕ ውድባዊ ዕማማት ንምክያድ ዝተፈጸመ ስሉጥ ስርሓት፡ ብምትሕግጋዝ ኣባላትን እንሆ ኣብ ኣፈደገ ጉባኤ በጺሑ ይርከብ። ንዝምጽእ ዘሎ ወርሒ መጋቢት ጉባኤ ክኣቱ ዝበቅዐ ኣሰናዳኢት ሽማግለ፡ ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ኣብ ዝካየድ ቃልሲ ህዝብና ክዕወት ብሓያል ውዳበ ዝተሃነጸ ምንቅስቓስ ክህሉ ግድነት ስለ ዝኾነ እንሆ ዞባ ሰ.ኣ ው.ሓ.ዲ.ለ ንድሕነት ህዝብን ሃገርን ንቅሓቱ ክብ ኣቢሉ፡ ሓድነቱ ኣትሪሩ ኣብ መስመር ቃልሲ ይርከብ።
ክንዕወት’ና
ዜና ሓበሬታ ው.ሓ.ዲ.ለ
27 ለካቲት 2020


text:
መተሓሳሰቢ
በዚ ናይዚ ኣዋጅ ቀጻሊ ምምሕያሻት ምኽንያት፣ ንሓደሽቲ ዜናታት ኣብ https://www.jumamap.it/it/covid/ ዝወጽእ መርበብ ተኸታተሉ።
ህዝባዊ በዓላትን ናይ ዲሴምበር 29 ድንጋጌታትን፦ ሓደሽቲ ሕግታት ኣብ ልዕሊ ናይ ፍሉይ መጽንሕን ዝተጠናኸረ ቀጠልያ መሕለፍን
ብዲክሰምበር 23 ከምኡ ድማ ብዲክሰምበር 29 ንዝወጹ ናይ በዓላትአዋጅ ብምኽታል ኣብ ዓዲ ጥልያን ናይ ኮቪድ – 19 ን ናይ ምኽታል እርምጃታት ብዝምልከት እዞም ዝኽተሉ ሓደሽቲ ሕግታት ኣለዉ።
ካብ ጃንዋሪ 10 – 2022 ናይ ዝተጠናኸረ ቀጠልያ መሕለፊ ሕግታትን (ሱፐር ግሪን ፓስ) ናይ ኳራንቲን ሕግታት ክልወጡ እዮም።
ካብ ጃንዋሪ 10 – 2022 ንዝተጠናኸረ ቀጠልያ መሕለፊ ሓደሽቲ ሕግታት
ዝተጠናኸረ ቀጠልያ መሕለፊ ወይ ሱፐር ግሪን ፓስ፡ (ክትባት ዘማለአ ወይ ተሓኪሙ ምስደሓነ ዝወሃብ)
ነዞም ዝስዕቡ ኩነታት ንምክያድ ክተሓዝ ግድን እዩ፦
- ናይ ከባቢ ወይ ናይ ዞባ ናይ ሕዝቢ መመላለሲ ኣጠቓቕማ;
- ሆቴላትን ናይ መዕቆቢ ተቛማት;
- ካብ ሲቪላዊ ወይ ሃይማኖት ስነ ስርዓታት ዝመጹ በዓላት;
- በዓላትን ባዛራትን;
- መአከቢ ማዕከላት;
- ናይ መግቢ ኣገልግሎት: ኣብ ክፉት ቦታ እንተኾነ እውን;
- ኣብ በረድ ሸተት ዝበሃለሉ ኮይኖም ናብ ንግዲ ቱሪዝም ዕላማታት ዝውዕሉ ናይ በረድ ሸተት መበልታት;
- መሐምበሲ ፣ መሐምበሲ ቦታታት፣ ናይ ጋንታ ስፖርትታትን ናይ ቁንጅና ሳሎንን፡ ዋላ ኣብ ክፉት ቦታ እንተኾነ;
- ናይ ባህሊ ማዕከላት፣ ማሕበራውን መዘናግዕን ቦታታት፡ ኣብ ክፉት እውን እንተኾነ።
ሰራሕተኛታት ፡ ብታምፖነ ምርመራ ኣሉታዊ ወይ ነጋቲቨ ውጽኢት እንተረኺቦም (ኣገልግሎቱ፡ 24 ሰዓታት ንቑልጡፍ ናይ ታምፖነ ምርመራ፡ 48 ሰዓታት ንሞሎኪውላር ምርመራ) ስርሖም ክቕጽሉ ይኽእሉ።
ናይ ዩኒቨርስቲ ተመሃሮ ብኔጋትቭ ናይ ምርመራ ውጽኢት ናብ ዩኒቨርሲቲ ክኣትዉ ይኽእሉ።
ካብ ፌብሩዋሪ 1 – 2022 ጀሚሩ ሓድሽ ናይ ቀጠልያ መሕለፊ ሕግታት
ካብ ፌብሩዋሪ 1 – 2022 ጀሚሩ ናይ ቀጠልያ መሕለፊ ክትባት ግዜ ካብ 9 ኣዋርሕ ናብ 6 ኣዋርሕ ይቕንስ። ናይ መጀመርያ ክትባት ምስተጠናቐቐ ነቲ ሳልሳይ ናይ ክትባት መጠን ንምውሳድ፡ ግዜኡ ብውሕድ ካብ 5 ክሳብ 4 ኣዋርሕ ይቕንስ።
ናይ ኳራንቲን ሓደሽቲ ሕግታት
ኣወንታዊ ውጽኢት ዘለዎ ወይ ምስ ፖሲቲቭ ዝኮነ ሰብ ናይ ቀረባ ርክብ ዝነበሮም ሰባት፡ ካብ ሕጂ ንደሓር ክግለል ወይ ኣብ ኳራንቲን ክዕጾ ግዴታ የብሉን ። ነዚ ድማ፦
- ኣብ 4 ኣዋርሕ ውሽጢ ካልኣይ ክትባት ዝወሰደ እንተኾይኑ;
- ሳልሳይ ክትባት (መበረታትዒ ክትባት) ዝወሰዱ እንተኾይኖም።
ኣጸቢቕኩም ኣስተውዕሉ፡ ኣብ ዝኾነ ግዜ ምስ ፖሲትቭ ዝተበሃለ ሰብ ርክብ ዝነበሮም ን 8 መዓልታት ናይ Ffp2 ማስኬራ ክገብሩ ናይ ግድን እዩ። ናይቲ ሕማም ምልክት እንተሎ ድማ ኣብ ሓምሽይ መዓልቲ እቲ ቕልጡፍ ወይ ሞለኪውላር አንቲጂን ምርመራ ክገብሩ ኣለዎም።
ጭንብል ወይ ማስኬራ
- ኣብ ክፉት ቦታ ወይ ኣብ ደገ ዋላ ኣብ ዞና ጻዕዳ ማስኬራ ምግባር ናይ ግድን እዩ;
- ካብ ገዛ ወጻኢ ይኹን ኣብ ውሽጢ ገዛ፣ ኣብ ትያትር፣ ኣብ ናይ ኮንሰርት ኣዳራሻት፣ ኣብ ቺነማ፣ ኣብ መዘናግዒ ቦታታትን ብቐጥታ ሙዚቃ ዝረኣየሎምን፣ ኣብ ዕጹው ይኹን ኣብ ክፉት ዝካየዱ ናይ ስፖርት ዝግጅታትን ውድድራትን ብጠቕላላ ናብ ህዝቢ ዝቐርቡ ዝግጅታት ኩሉ ናይ Ffp2 ዓይነት ማስክ ምግባር ግዴታ እዩ። ኣብ ከምዚ ዓይነት ኩነታት ምግብን መስተን ኣብ ውሽጢ ገዛ ወይ ኣብ ዕጹው ምቕራብ ክልኩል እዩ።;
- ኣብ ኩለን ናይ መጓዓዓዚ ኣገልግሎታት ናይ Ffp2 ዓይነት ማስክ ምግባር ግድን እዩ።
ምድላዋት፣ በዓላትን እንዳ ሳዕስዒትን
ክሳብ ጃንዋሪ 31 – 2022 ፡ ኣብ ክፉት ቦታታት ምእካብ ዘካተቱ ምድላዋት፣ ድግሳት፣ ኮንሰንታትን ክልኩላት እዮም። እንዳ ሳዕስዒታት፣ ዲስኮታትን ክለባትን ይዕጸዉ።
ናብ ናይ ጥዕና ትካላት በጻሕቲን መዕቆብታትን
ዝተጠናኸረ ግሪን ፓስ፣ ናይ ታምፖነ ኣሉታዊ ውጽኢት ዘለዎም ወይ ሳልሳይ ክትባት ንዝወሰዱ ሰባት ጥራሕ ናብ ናይ ጥዕና ትካላት ናይ ሕክምና መጽለሊ ትካላትን ንኽበጽሑ ወይ ንኽኣትዉ ይፍቀደሎም ።
1,084 Visite totali, 4 visite odierne


text:
መጥባሕታዊ ሕርሲ ብወተሳኺ ብኸብዲ ምውላድ ተባሂሉ እውን ይጽዋዕ። ኣብ እዋን መጥባሕታዊ ሕርሲ፣ እቲ ሓኪም ናይታ ኣደ ከብዲ ቀዲዱ ነቲ ቆልዓ የውጽኦ።
ከብዲ ቀዲድካ ቆልዓ ክወጽእ ካብ ዝግበረሎም ኣውራ ምኽንያታት እዞም ዝስዕቡ እዮም:
- ናይታ ኣደ ጎሎ ቆልዓ ንምውጻእ ኣዝዩ ዝንእስ እንተኾይኑ;
- እቲ መዳሕንቲ ኣብ ቅድ ኣፍ ማህጸን (ክሳድ ማህጸን) እንተኾይኑ ዘሎ ወይከኣ እቲ መዳሕንቲ እንድሕር ላሕሊሑ;
- ክፋል ናይቲ ዕትብቲ በቲ ክሳድ ማህጸን ጎሩ እንድሕሪ ወጺኡ;
- ርእሲ ናይቲ ዕሸል ንቑልቁል ገጹ እንድሕር ዘይኮይኑ;
- ልዕሊ 1 ህጻውንቲ ዝውለዱ እንተኾይኖም;
- እታ ኣደ ወይከኣ እቲ ዕሸል ብተፈጥሮኣዊ መንገዲ ሕርሲ ክካየድ ዘየኽእል ሕማም እንተሃልዩዎም።
ብኸብዲ ምውላድ: እቲ መጥባሕቲ
መደብ ዝተትሓዘሉ ወይከኣ ዝተሓስበሉ መጥባሕታዊ ሕርሲ ከምዚ ዝስዕብ እዩ ዝካየድ:
ንጉሆ ናብ ሆስፒታል ትኣትዊ። ናይ ግድን እንተነኣስ ን 6 ሰዓት ምግቢ ከይበላዕኪ ክትጸንሒ ኣለኪ (መግቢ ይኹን መስተ ከይወስደኪ)። ንመጥባሕቲ ትዳለዊ። ንኣብነት: ናይ መጥባሕቲ ጋዎን ትኽደኒ፣ መጋየጺታትኪ ተወግዲ ከምኡድማ መጸባበቒታትኪ ተልግሲ።
እቲ ሓኪም ብትሕቲ ሽምጢኺ መደንዘዚ ክወግኣኪ እዩ። እዚ ኣብ ታሕተዋይ ክፍሊ ሑቐ ዝውጋእ መርፍእ እዩ። እቲ መርፍእ ኮፍ ኢልኪ ወይ ተገዲምኪ ክትውግእዮ ትኽእሊ።
ክትሓርሲ እንከለኺ፣ መጻምድቲኺ ወይከኣ ካልእ ዝመረጽክዮ ሰብ ምሳኺ ክጸንሕ ይኽእል እዩ። እቲ ሓኪም ኣብ ከብድኺ ማለት ኣብ ልዕሊ ናይ ርሕሚ ጸጉርኺ ይጠብሐኪ። ፈጺሙ ቃንዛ ኣይስመዓኪን፣ ይኹን እምበር መጥባሕቲ እንተኻየደልኪ ምዃኑ ክስመዓኪ ይኽእል እዩ።
እቲ ሓኪም ቆልዓኺ የውጽኦ። ሙሉእ ከይዲ እቲ መጥባሕቲ ክሳዕ 1 ሰዓት ይውድእ።
ሽዕኡ እቲ ዕትብቲ ይቑረጽ።
ህጹጽ ምላሽ ዝጠልብ መጥባሕታዊ ሕርሲ እንተኾይኑ ዘድልየኪ:
- ኣብ ክንዲ እቲ ብታሕተዋይ ክፋል ሑቐኺ (ውሱን) ዝወሃብ መደንዘዚ ሓፈሻዊ መደንዘዚ እዩ ዝወሃበኪ;
- መደንዘዚ ምስተገብረልኪ መጻምድትኺ ጥራይ እዩ ምሳኺ ክኸውን ዝፍቀደሉ።


text:
ክታበት ጸረ ኮቪድ-19Vaccination mot covid-19 - tigrinska
ኮቪድ-19 ሓደ ተላባዒ ሕማም እዩ። ክታበት ብብርቱዕ ንኸይትሓምም ወይ በዚ ሕማም ንኸይትመውት ተወግደሉ ዝበለጸ ኣድማዕነት ዘለዎ ኣገባብ እዩ።
እቲ ትነብረሉ ዞባ እዩ ሓላፍነት ናይዚ ክታበት ዘለዎ። ኣብቲ ትነብረሉ ቦታ እንታይ ከም ዘገልግል ተወሳኺ ሓበሬታ ንምርካብ ኣብ ላዕሊ ኣብዚ ገጽ ዞባ ምረጽ።
ንኽታበት ጸረ ኮቪድ-19 ምኽፋል ኣየድልየካን እዩ።
ክትክተብ እንተ ዄንካ ባዕልኻ ኢኻ ትውስን።
ኣብዚ ጽሑፍ ዘሎ ሓበሬታ ንቈልዑን ዓበይትን ዝምልከት እዩ።
ከመይ ገይረ እየ ክኽተብ ዝኽእል?
ኵሎም 12 ዓመት ዝመልኡ ሰባት ንኽኽተቡ ዕድል ይወሃቦም ኣሎ። ገሊኦም ደቂ 5 ዓመትን ካብኡ ንላዕልን ዝኾኑ ቈልዑ እውን ጸረ ኮቪድ-19 ክታበት ክወሃቡ ይኽእሉ እዮም።
ንስኻ ዕቝባ ሓቲትካ ዘለኻ ወይ ብዘይ መንበሪ ፍቓድ ኣብ ሽወደን ዘለኻ እውን ብዘይ ክፍሊት ንኽትክተብ ዕድል ይወሃበካ ኣሎ። ንዓኻ ሽወደናዊ ዜጋ ከይኮንካ ኣብ ሽወደን ትምሃር ወይ ትሰርሕ ንዘለኻ እውን ይምልከተካ እዩ።
ዋላ ኮቪድ-19 ሒዙካ ይንበር ንኽትክተብ ትምከር ኢኻ።
ክታበት ክወስድ መዓስ ይፍቀደለይ?
ንኽታበት ዝኸውን ግዜ ብሰለስተ ዝተፈላለዩ ኣገባባት ክትሕዝ ትኽእል፤
- ነታ ኣልቲድ-አፐት(Alltid öppet) ትብል ኣፕ ብምጥቃም። ነዚ ንምግባር ምዝጉብ ሽወደናዊ ቊጽሪ ሞቢል ተሌፎንን ሽወደናዊ መንነት ቊጽርን የድሊ።
- ብቚጽሪ ተሌፎን 08–428 429 04 ካብ ሰኑይ ክሳብ ሰንበት ኣብ ዘለዋ ኲለን መዓልትታት ኣብ መንጎ ሰዓታት 00-12.00 ብምድዋል – በዚ ብተሌፎን ኣገባብ ግዜ ንምሓዝ ሽወደናዊ መንነት ቊጽሪ የድልየካ።
- ሽወደናዊ መንነት ቊጽሪ የብልካን ድዩ? ብተሌፎን ገይርካ ግዜ ክተሓዝ ኣይከኣልን። ሰል’ዚ ነቲ ማእከል ክንክን-ጥዕና (ቮርድ ሰንትራለን) ተወከሶ።
እቲ ክታበት ብኸምዚ ኣገባብ እዩ ዝግበር
እቲ ክታበት ብመርፍእ ኣብ ምናትካ ትውግኦ። ወዲ 18 ዓመት ወይ ካብኡ ትዓቢ ዝኾንካ ሰለስተ ወይ ኣርባዕተ መርፍእ ክትውጋእ ኢኻ። ትሕቲ 18 ዓመት ዝኾንካ ክልተ መርፍእ ክትውጋእ ኢኻ። ነቲ መርፍእ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ኢኻ ትውግኦ።
ኵሉ እቲ ዕድል ዝወሃበካ ክታበታት ተኸተቦ። ሽዑ ጽቡቕ መከላኸሊ ጸረ ኮቪድ-19 ክትረክብ ኢኻ።
ምስ ተኸተብካ ን15 ደቓይቕ ኣብቲ ዝተኸተብካሉ ቦታ ክትጸንሕ ኢኻ። እዚ ድማ ምእንቲ ጽቡቕ ከም ዘለኻ ንምርግጋጽ እዩ።
ንስኻ፡ ኣዝዮ ዝተዳኸመ ስርዓተ-ምክልኻል ሕማም ዘለካ ዝያዳ ክታበታት ከድልየካ ይኽእል እዩ። ሓኪምካ እዩ ዘድልየካ እንተ ኾይኑ ዝውስን።
ኣየናይ ክታበት ከም ዝወሃበካ ክትመርጽ ኣይትኽእልን ኢኻ።
ብዛዕባ ክታበትካ ሕቶ እንተ ኣሎካ ዀይኑ፡ ነቶም ሰራሕተኛታት ሕክምና ሕቶቶም ኢኻ።
ሓሚመ እንተ ኣለኹ ኾይነ ክኽተብ ይኽእል ድየ?
ረስኒ እንተ ኣሎካ ወይ ከም ዝሓመምካ ኾይኑ ይስምዓካ እንተ ኣሎ ኾይኑ ክትክተብ የብልካን። ክሳብ ትሓዊ ተጸበ።
ድሕሪኡ ከመይ ክስምዓኒ እዩ?
ድሕሪ ክታበት ኣብታ መጀመርታ መዓልቲ ኣብ ምናትካ ቃንዛ ክገብረልካ፡ ርእስኻ ከሕመካን ድኻም ክስምዓካን ይኽእል እዩ። ከምኡ’ውን ቁሪ ቁሪ ከብለካ፡ ረስኒ ክገብረልካ ወይ ኣብ መላግቦን ጭዋዳታትን ከቐንዝወካ ይኽእል እዩ። እዚ ጐድናዊ-ሳዕቤን ዝብሃል ኮይኑ ጸረ ኮቪድ-19 ኣብ ዝተኸተቡ ቈልዑን ዓበይትን ልሙድ እዩ።
እቶም ጐድናዊ -ሳዕቤናት መብዛሕት ግዜ ፈኮስቲ ዀይኖም ኣብ ውሽጢ ሒደት መዓልታት ይጠፍኡ እዮም።
ናይቲ ክታበት ዘይንቡር ጐድናዊ-ሳዕቤናት
ብብዙሕ ሚልዮናት ዝቑጸሩ ሰባት ጸረ ኮቪድ-19 ተኸቲቦም ኣለዉ። ድሕሪ እቲ ክታበት ከቢድ ጐድናዊ-ሳዕቤን ከጋጥም ኣዚዩ ዘይንቡር እዩ። ብኮቪድ-19 ብጽኑዕ ክትሓምም ዘሎ ተኽእሎ ኣዚዩ ይዓቢ።
ብዛዕባ ጐድናዊ ሳዕቤናት ናይቲ ክታበት ሓብር
እቲ ክታበት ገለ ጐድናዊ ሳዕቤን ገይሩ ኣሎ ኢልካ እንተ ጠርጢርካ ናብ ብዓል መዚ መድሃኒት ክትሕብር ትኽእል ኢኻ። እቲ ገጽ ብሽወደንኛ እዩ።
እቲ ክታበት ጐድናዊ ሳዕቤን ገይሩ ኣሎ ኢሎም እንተ ጠርጢሮም ሰራሕተኛታት ሕክምና እውን ይሕብሩ እዮም።
ብዛዕባ ጥርጣረ ናይ ጐድናዊ-ሳዕቤናት ዝተዋህበ ሓበሬታ ይእከብ እዩ። ሽዑ ምስቲ ክታበት ምትሕሓዝ እንተ ኣለዎ ኾይኑ ይምርመር።
ጥንስን ክታበትን
ነፍሰ-ጾር እንተ ዄንኪ ብኮቪድ-19 ብጽኑዕ ክትሓሚ ትኽእሊ ኢኺ። ንነብስኽን ውላድክን ንኽተከላኸሊ ክትክተቢ ትምከሪ።
ብዙሓት ነፍሰ-ጾራት ኣብ ዓለም ጸረ ኮቪድ-19 ክታበት ተኸቲበን እየን። ነቲ ኣብ ማህጸን ዘሎ ዕሸል ሓደገኛ ኣይኮነን።
ሕቶታት እንተ’ለኪ ኾይኑ ምስ መሕረሲትኪ ተዛረቢ።
ቈልዑን ክታበትን
ሳሕቲ ዘጋጥም ዋላ ይኹን’ምበር ቈልዑ ብኮቪድ-19 ብኸቢድ ክሓሙ ይኽእሉ እዮም። ስለዚ እዩ ደቂ 12 ዓመትን ካብኡ ንላዕልን ዝኾኑ ቈልዑ ናይ ክታበት ዕድል ዝወሃቦም።
ገሊኦም ደቂ 5 ዓመትን ካብኡ ንላዕልን ዝኾኑ ቈልዑ እውን ጸረ ኮቪድ-19 ክታበት ክወሃቡ ይኽእሉ እዮም። እዚ እቲ ቈልዓ ከቢድ ሕማም እንተ ኣሎዎ ኾይኑ እዩ ዝምልከቶ። እዚ ንኣብነት ከቢድ ናይ ሳንቡእ ሕማም ክኸውን ይኽእል እዩ። ንዓኹም እንታይ ከም ዝምልከተኩም ንምፍላጥ ነቲ ቈልዓ ምስ ዝሕክሞ ሓኪም ተዘራረቡ።
ካብ 18 ዓመት ንታሕቲ ዕድሚኦም ሰባት ንኽኽተቡ ካብ ወለዶም ፍቓድ ከድልዮም ይኽእል እዩ። ፍቓድ ዘይብልካ ግን ክትክተብ ትደሊ እንተ ኴንካ፡ ኣብቲ ክታበት ዝወሃበሉ ቦታ ምስ ገለ ሰብ ተራኸብ።
ቅድሚ ሕጂ ናይ ኣካላት ዘይምቅብባል (ኣለርጂክ) ንዝገበረልካ
ቅድሚ ሕጂ ሽዑ መዓልቲ ናብ ሕክምና ክትከደሉ ዘገደደካ ብርቱዕ ናይ ኣካላት ዘይምቅብባል ማለት ኣለርጂክ ገይሩልካ እንተ ኔይሩ ኾይኑ፡ ምስ ሓደ ሓኪም ተዘራረብ ኢኻ። እዚ ብሰንኪ ክታበት፡ መድሃኒት ወይ ካብ ገለ ዝበላዕካዮ ምግቢ ዝተላዕለ ክኸውን ይኽእል እዩ
እዚ ክታበት ብጥንቃቐ ቍጽጽር ዝተገብረሉ እዩ
ክታበት ጸረ ኮቪድ-19 ልክዕ ከምቶም ካልኦት ክታበት ብተመሳሳሊ ኣገባብ ጥንቁቕ ቍጽጽር ተገይርሉ እዩ። ሚልዮናት ዓበይትን ቈልዑን ነዚ ክታበት ወሲዶሞን ተመራመርቲ ንውጽኢቱ ኣጽኒዖሞን እዮም። መጽናዕቲ ናይዚ ክታበት ገና ይቕጽል ኣሎ።
ኣብ ገጽ Så fungerar vaccin ብዛዕባ ክታበት ከተንብብን ፊልምታት ክትርእን ትኽእል ኢኻ። እቲ ገጽ ብሽወደንኛ እዩ።
ዋላ ተኸተብ ኮቪድ-19 ክሕዘካ ይኽእል እዩ። ይኹን’ምበር መብዛሕትኦም ዝተኸተቡ ሰባት ብኸቢድ ኣይሓሙን እዮም።


text:
መርበብ ሓበሬታ ፌስቡክ ምስ ናይ ፈረንሳይ መደበር ሳተላይት Eutelsat ብምትሕብባር ካብ ሰሃራ ንታሕቲ ንዝርከባ ሃገራት አፍሪቃ ናይ ኢንተርነት አገልግሎት ዝውዕል ሳተላይት ናብ ህዋ ከምዝሰድድ ገሊጹ። እዚ አብ ዝመጽእ ዓመት አገልግሎት ዝጅመር ሳተላይት ን14 ሃገራት ምዕራብ፡ምስራቕ፡ ደቡብን አፍሪቃ ክበጽሕ ተስፋ ተጌሩ’ሎ።
እዚ ሓድሽ ሳተላይት አካል ተበግሶ መርበብ ሓበሬታ Internet.org ኮይኑ ተወሳኺ ሓደ ቢልዮን ሰባት ተጠቀምቲ ኢንተርነት ንምግባር ዝዓለመ’ዩ። አብ 20 ሃገራት ተፈቲኑ’ውን ውጽኢታዊ ኮይኑ ተረኺቡ’ዩ።
“ዕላማ መርበብ ሓበሬታ ፌስቡክ ንመላእ ዓለም ምርኻብ እዩ” ዝበለ ምክትል ፕሬዝደንት መርበብ ሓበሬታ Internet.org Chris Daniels “ሳተላይት ምዝርጋሕ ድማ ነቲ ንህዝብታት አፍሪቃ ንምርካብ ዝጸንሓ ጸገም ዝፈትሕ ‘ዩ”ኢሉ።
መርበብ ሓበሬታ ፌስቡክን መደበር ሳተላይት Eutelsat ነቲ ሳተላይት ካብ ናይ እስራኤል ትካል ብምግዛእ ነፍሲ ወከፈን ንምስፋሕ ዝርጋሕ ኢንተርነትን ንግድን ብልጽግና ሰባትን ከምዝጥቀሙሉ ገሊጾም አለዉ።
ካልኦት ትካላት’ውን ብውሑድ ዋጋን ዝርጋሓን አገልግሎት ኢንተርነት ንመላእ ዓለም ንምሃብ ሓደሽቲ ፕሮጀክትታት የታአታትው አለዉ።
ብተመሳሳሊ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኤውሮጳ Safe Harbor ንዝተባህለ “ውዕል ምክልኻል ሰነድ” ተሪር ኣይኮነን ብዝብል ምኽንያት ሓደ ኦስትርያዊ ተማሃራይ ኣብ ልዕሊ ማሕበራዊ መራኸቢ ንዘቕረቦ ክሲ ዝድግፍ ውሳነ ሂቡ።
እቲ ብማክስ ሸርሚስ ዝተባሃለ ኦስትርያዊ ተማሃራይ ዝቐረበ ክሲ ‘ኣህጉራዊ ውዕል ምክልኻል’ ንሰነድ ተጠቀምቲ ፌስቡክ ግቡእ ሸፈነ ዝህብ ኣይኮነን ዝብልዩ። እቲ ተማሃራይ ንላዕለዋይ ቤር ፍርዲ አውሮጳ ኣብ ዘቅረቦ ክሲ አብ አየርላንድ ዝመደበሩ ተቆጻጸርቲ ብሕታውነት ንምስጥራዊነት ሓበሬታት ኣይተከላኸለን ብምባልዩ ከሲሱ።
ዋሽንግተንድ ዲሲን ብራስለስን ንጠለባት አውሮጳ ዘዕግብ ሓድሽ ስምምዕ ምስጥራዊነት ንምክታም አብ ምስራሕ ይርኸቡ።


text:
ህይወት ባርኻድ ኣብዲ ኣብ ሚኒያፖሊስ ብዝቐረበ ናይ ቴሌቪዥን ምልክታ ተለዊጡ።ኣብቲ ቴለቪዥን ዝቐረበ ምልክታ ኣብ 2009 ኣ/ፈ ብሱማሊያዊያን ኸተርቲ ባሕሪ ብዛዕባ ዝተጨወየት ናይ ዩናይትድ ስቴትስ መርከብ ሜርስክ ኣላባማ ዘዋሪ ዝነበረ ሪቻርድ ፊሊፕስ ዝዋስኡ ሱምሊያዊያን ይደልዩ ኣለው ዝብል እዩ ነይሩ።
ኣብዲ ተወዳዲሩ ካብቶም ኸተርቲ ሓደ ኮይኑ ንኽዋሳእ ድማ ስዒሩ።ድሕረ ባይትኡ ሶማሊያዊ ምዃኑ ኣብቲ ተዋስኦ ከምዝሓገዞ ይገልፅ ኣብዲ።
ኩል ግዜ በቶም ኸተርቲ ባሕሪ ይድነቕን ብዝገብርዎ ተግባር ይግረም ከምዝነበረን ዝገለፀ ኣብዲ ወዲ ሸውዓተ ዓመት እናሃለወ ካብ ሱማሊያ ስለዝወፃእኹ ኹናት ብዓይነይ ሪአ እየ ይብል።ስለዚ ኡሉ ‘’ንባዕለይ ብብዙሕ መንገዲ ምስቶም ኸተርቲ ከመሳስል ይኽእል እየ።’’ ይብል።
ሚኒያፖሊስ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ እታ ዝዓበየት ሱማሊያዊያን ስደተኛታት ዝነብሩላ ከተማ እያ።ኣሽሓት ሱማሊያዊያን ኣብቶም ዝሓለፉ 20 ዓመታት ኣብ ሃገሮም ካብ ዘሎ ኵናትን ድኽነትን እናሃደሙ ናብዚ መፂኦም እዮም።
ሊሞ ብምዝዋር ዝናበር 28 ዓመት ዝዕድምኡ ኣብዲ ብኣጋጣሚ ምስ ኽልተ ግዜ ናይ ኦስካር ሽልማት ዝተዓወተ ቶም ሃንክስን ቀንዲ ዳይረክተርን ሂሊዉድን ዝኾነ ፖል ግሪንግራስን ናይ ምስራሕ ዕድል ረኸበ።ክልቲኦም ሰባት ብዘይ ሰጋእ መጋእ ክሰርሕ ዓርሰ እምነት ሂቦምኒ ይብል ኣብዲ።
ነቲ ስራሕ ብዝግባእ ንኽዋፅኦ ቶም ሃንኪስን ኣብ ጎኑ ከዝነበሩ እቲ ዕድል ዝሃቦን ካብ ፈለማ ጀሚሩ ኣባኡ እምነት ዝሓደሮን እውን ፖል ግሪንግራስ ነይሩ ይብል።ስለዚ ምስዞም ሰባት እዚኦም ምስርሐይ ዕድለኛ እየ ይብል ብምቕፃል።
እታ ፊልም ፅቡቕ ተቐባልነት ረኺባ’ላ።ጋዜጣ ኒወ ዮርክ ታይምስ ናብዲ ‘’ኣዝዩ ፅቡቕ ተዋሲኡ’’ ኢላ ክትገልፆ ከላ ዴንቨር ፖስት ብወገና ‘’ኣብዲ ካብ ጭካነ ብምርሓቕ ንዝተፃወቶ ማእኸላይ ጊደ ዝድነቕ እዩ’’ ክትብ ገሊፃቶ’ላ።
እቶም ኸተርቲ ባሕሪ ናብ ገበን ዝኣትው ዘለው ብሪእዮተ ኣለማዊ እምነቶም ከይኮነስ ኣብ ሱምሊያ ብዘሎ ተስፋ ዘቑርፅ ኩነታት ምዃኑ እያ እታ ፊልም ትሕብር።
ኣብዲ እታ ፊልም ቅድሚ ምውፅኣ ኣብታ ፊልም ክፃወቶ ብዝኽእል ዘሕፍር ጊድ ካብ ሱማሊያዊያን ማሕበረሰብ ገለ ነቐፌታ ይውሃቦ ከምዝነበረ ይገልፅ።ሎሚ ኢሉ ኣብዲ እዞም ስምዒታት እዚኦም ቂሂሞ እዮም ይብል።
ሱምሊያዊያን ማሕበረሰብ ነታ ፊልም ከምዝፈተውዋን ብኡ ምሕባኖም ዝገልፁ መተባቢዕታት መልእኽትታት ብፌስቡክን ብቲዊተርን ከምዝበፅሖ ይገልፅ።
ንሓዋሩ ንኽዋስ ዝቐረበሉ ዝኾነ ይኹን ዕድመ ዋላ እንተዘይሃለወ እውን ምውሳእ ንክቕፅል ተስፋ ኣለኒ ይብል ኣብዲ።እታ ፊልም ዝሓለፈ ሰሙን እያ ንህዝቢ ምቕራብ ጀሚራ።


text:
Radio Erena: 24 February 2020
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ክልል ኦሮሞ፣ ከተማ ኣምቦ፣ ንቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ንምድጋፍ ኣብ ዝካየድ ዝነበረ ሰልፊ ብዝተወርወረ ናይ ኢድ ቦምባ 10ታት ሰባት ከምዝቖሰሉ ማዕከናት ዜና ካብታ ሃገር ሓቢረን።
በቲ ብሰንበት 23 ለካቲት ዝተኻየደ፣ ኣብ ልዕሊ ንኣብይ ኣሕመድ ዝድግፉ ሰፈኛታት ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ 29 ሰባት ብቀሊል ምቑሳሎም ማዕከናት ዜና መንግስቲ ኣረጋጊጸን።
እንተኾነ፣ ቁጽሪ ቁስላት ካብዚ ከምዝዛይድ ዝገልጹ ካልኦት ወገናት፣ ብኸቢድ ዝቖሰሉ ከምዘለውይ’ውን ኣመልኪቶም።
በቲ መጥቃዕቲ ዝተጠርጠሩ ሽዱሽተ ሰባት ኣብ ቀይዲ ከምዝኣተዉ ፖሊስ እቲ ክልል ሓቢሩ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድን ንሱ ዝመርሖ ሰልፊ ብልጽግናን ንምድጋፍ ፍቓድ ዝረኸቡ ዜጋታት እታ ሃገር ኣብ ጎደናታት ክወጹ እንከለዉ፣ ነቲ ቀዳማይ ሚኒስተርን ዝኽተሎ ዘሎ ኣካይዳን ዝቓወሙን ወገናት ሰልፊ ከየካየዱ ከምዝተኸልከሉ’ዩ ክግለጽ ጸኒሑ።
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ርእሲ’ቲ ተኸሲቱ ዘሎ ናይ ብሄር ግጭታት፣ ኣብ መንጎ ተወላዶ ሓደ ብሄር’ውን ፖለቲካዊ ምትፍናን እናዓበየ ክመጽእ ይርአ ኣሎ።
ኣቐዲሙ’ውን ኣብዚ ሳልስቲ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ኦሮምያ፣ ሓላፊ ጸጥታ ከተማ ቦራዩ ዛጊት መንነቶም ብዘይተፈልጡ ወገናት ከምዝተቐንጸለ ተሓቢሩ’ዩ።
ምስ ቅንጸላ እቲ ሓላፊ ጸጥታ ብዝተሓሓዝ 17 ሰባት ኣብ ቀይዲ ከምዝኣተዉ ፖሊስ ጠቒሱ።
================


text:
ኣሜሪካውያን ጠፈርተኛታት ሸኖን ዎከር፣ዳፍ ዊሎክን ትሬስይ ኮልድዌል ዳይሰንን፣ኣብ‘ቲ ብዓለም-ለኸ ማእከል ህዋ ዝፍለጥ መደብር ንኣዋርሕ ተቀሚቮጦም‘ለው።
ዓለም-ለኸ ማእከል ህዋ፣ኣብ ሓደ እዋን ን6 ጠፈርተኛታት ከንብር ዝኽእል ተንቀሳቃሲ መንኮርኮር‘ዩ።እዛ መንኮርኩር‘ዚኣ ኣብ ሰዓት 28 ሽሕ ኪ/ሜትሮ እናተሓምበበት ንመርየት ኣብ መዓልቲ 16 ጊዜ ትዞራ።
እዚ ማለት፣ካብ መርየት ናብ ወርሒ ኣብ ሓደ መዓልቲ ከም‘ዚ በፂሕካ ምምላስ ማለት‘ዩ።
ኣብ ህዋ ኣብ ዝፀንሑሉ እዋን፣እቶም ጠፈርተኛታት ይመራመሩ፣ይምገቡን ይሰትዩን፣ይድቅሱ፣ኣካላዊ ምንቅስቃስ ይገብሩን ካብኡ ዝሓለፈ ድማ ብትዊተር ኣቢሎም መልእኽቲ ምስ ካልኦት ይቀባበሉ።ጠፈርተኛ ዳፍ ዊልኮክ፣ነቲ ካብ ሰማይ ኮይኑ ዘልዐሎም ኣሳእል ይልእኽ።ገሊኡ ደሴታት፣ኣብ ትሕቲ ደበና ዘንጠልጠለ ጠሊን ዝናብን፣ከተማ ኒውዮርክ ኣብ እዋን ለይቲ ዘለዋ ድሙቅ ብርሃንን ካልኦትን ዘጠቃለለ‘ዩ።
ጠፈርተኛ ትሬስይ ኮልድዌል ዳይሰን ብወገና፣ካብ ክንዲ‘ዚ ብራኸ ኮይንካ ቁልቁል ንመርየት ክትሪኣ ከለኻ ኣየ ክንደይ ምዕርግቲ‘ያ ትብል።
ዝሓለፈ ሚያዝያ ናብ‘ቲ ማእከል ምርምእ ዝተፀምበረት ኮልድዌል ዳይሰን ወሲኻ፣ኣብ መርየት ዘለው መሳርሕቶም ብዙሕ ሓገዝ ከምዝገብሩሎም‘ያ ትዛረብ።
ምስ ጠፈርተኛ ሸኖን ዎከር ዝሓለፈ ሰነ ኣብ‘ቲ ዓለም-ለኸ ማእከል ምርምር ዝበፅሐ ዊሎክ ብተርኡ፣ኣብ‘ዚ ወርሒ’ዚ ካብ መርየት ዝተላኣኸ ፅዕነት ስለዝበፅሖም ብዙሕ ከምዝተሓጎሰ ይዛረብ።
ኣብ ህዋ ኣብ ዝተቀመጡለን ኣዋርሕ፣ዝተወሰነ ርዝነት ከምዝከሰሩ ግና ጠፈርተኛ ኮልድዌል ዳይሰን ኣይከወለትን።ናሳ ብወገኑ፣ሳዕቤን ቀፃሊ ርዝነት ኣልቦነት ንሓይሊ ጭዋዳን ዓፅሚን ጠፈርተኛታት ንከዪሃስዮ መዓልታዊ ክልተ ጊዜ ኣካላዊ ምንቅስቃስ ክገብሩ ኣለዎም ዝብል መምርሒ ኣለዎ።
ኣብ ህዋ ስሕበት-ግራቪቲ ስለዘየለ፣ዓፅሚ ንፆር ኣካል ናይ ምስካም ስራሕ ኣይፍፅምን‘ዩ።
ብተወሳኺ ስሕበት-ኣልቦነት/ላክ ኦፍ ግራቪቲ ማለት፣ጠፈርተኛታት ብእግሮም ኣይጓዓዙን ኣብ ክንድኡ እናተንሳፈፉ‘ዮም ካብ ሓደ ስፍራ ናብ ካልእ ስፍራ ዝንቀሳቀሱ ማለት‘ዩ።እዚ ማለት ድማ፣ቀጥ ኢሎም ዘይኮነስ እናተዓፃፀፉ ናብ ዝመረፀዎ ኣንፈት‘ዮም ዝኣትውን ዝወፁን ማለት‘ዩ።
ዊሎክ ብዛዕባ‘ዚ ክትዛረብ ከላ፣ክትሓስቦ ከለኻ ዘደናግር ይመስል።እታ ፀባባ መንኮርኩር ድማ ሰፋሕ ገዛ‘ዩ ዘምስላ በለት።
ድሕሪ ክልተ ሳምንት፣ሓደ ኣሜሪካዊን ክልተ ሩስያዊያንን ነቶም ተሰናበቲ ጠፈርተኛታት ንምትካእ ናብ ኣድማሳዊ-ማእከል-ምርምር ክብገሱ ተቀሪቦም‘ለው።


text:
ዝኽረ ስውኣት
"....ስድራ ስውኣት ጋር (ጋር ነብሲ) ደቆም ክበልዑ ኣይኮኑን ተፈጢሮም...."
"....እዚ ህዝቢ፡ ሰንበት ሰንበት ኣብ ገዝኡ ኬድና በጊዕ ክንሓርደሉ ድዩ ደልዩ?...."
እዘን ክልተ ብሂል ካብተን ገለ "ወርቓዊ ቃላት” ኢሰያስ አፈወርቂ ኣብ ዝተፋላለዩ አጋጣምታት ዝተዛረበን'የን።
ኤርትራዊት ስድራ ቤት ኣሽንኳይዶ ጋር ደቓ ክበልዕሲ፡ መስዋእቶም ዝምለስ እንተ ዝኸውን፡ እታ ዝደኸየት ስድራ’ውን ዝኽፈለት ከፊላ፡ ውላዳ ንምድሓን ከም እትብጆ ዘጣራጥር ኣይኮነን። ብተወሳኺ ህዝብ
ኤርትራ ካብ ህግደፍ ዝጽበዮ ዝነበረ: ዲሞክራሲን ፍትሕን ሰላምን ደኣምበር፡ ሰንበት ሰንበት አባጊዕ ክሕረዳሉ ሓሲብዎን ሓሊምዎን አይፈልጥን። እዚ ግን ህዝቢ: ኣብ ቀጻሊ ካልእ ሕቶታት ክየልዕል ኮነ ኢልካ ንምርዓዱ ዝተዘርበ እዩ ኔሩ፡ ገይርዋ ከኣ። እንሆ ከአ ክሳብ ሕጂ ኣብ መላእ ሃገር፡ ሕቶ የለ ርእይቶ የለ ጌርዋ።
ክቡራት ሰማዕቲ አብዚ ክንጸር ዝግብኦ ነገር አሎ፡ ንሕና ንዝኽረ ስውአት ከም ክቡር በዓል እነኽብሮን፡ ንኣድላይነቱን ሓቀኛ ትርጉምን ተግባራውነቱን፡ ንድግፍን ንቃለስን ምዃና ከነረጋግጽ ንፈቱ። ውልቀ መላኺ ኢሰያስ ን20 ሰነ መዓልቲ ዝኽሪ ስውኣት ኤርትራውያን ክትከውን ወሲኑ። ስለምንታይ እዛ ዕለት‘ዚኣ ተመሪጻ ግን፡ እቲ ገባርን ሓዳግን ዝኾነ ኢሰያስ ኣፈወርቂ እዩ ዝፈልጣ። ከምዚ ዝአመሰለ ዓቢ ዝኽረ በዓል፡ ብመሰረቱ ብሃገራዊ ባይቶ እዩ ዝውሰንን ኣብ ሕጊ ዝሰፍርን። ኤርትራ ግን በዚ መንገዲ ክትከይድ ብእዋኑ አይተዓደለትን። ሎሚ ብዛዕባ’ዚ አይኾናን ክንዛረብ: ነዚ ምኽንያት ዝገበረ ኣገዳሲ ጉዳይ ግን ገለ ክንብል። ብዝኾነ ሎሚ ስድራቤት ስውኣት አብታ ሃገር ዝሓሰሩ አካላት ናይቲ ሕብረተ-ሰብ ምዃኖም ዘካትዕ አይኮነን። 20 ሰነ መጸ ድማ ብዕሊ ይዋረዱ። ንስድራቤቶም "ሓዘንኩምን ውርደትኩምን ኣይትረስዑ” ዝዓይነቱ ይበሃሉ።
ኣብ ኤርትራ፡ ስድራ ቤት ስውአትን ደቂ ስውኣትን ብሓባር ዝዋረድሉን ስቃዮም ዝርእይሉን መድረኽ፡ መዓልቲ ሰማእታትዩ። እዛ መዓልቲ’ዚኣ ዓመት ዓመት ህግድፍን ሰዓብቱን ዘይተአደነ ናይ ሓሶት መብጻዓታት ዝንስነሱላ ዕለት’ያ። ብተግባር ግን ባዶሽ’ያ። ንስድራ ስውአት ብጽቡቕን ብሕማቕን፡ ዓለም አርኪባቶም’ያ። ደቂ ስውአት ድማ፡ ገለን ብትኣምር ዝደሐኑን ገለን ኣብ በረኻታት ልብያን ሲናይን ማእከላይ ባሕሪን ብኣሰቃቂ ኩነታት ዝጠፍኡን እዩም።
"...ወድኻ ርኤዮ ብጣዕሚ ተሓጉሸ..." እትብል ኮንቱ ደርፊ ህግደፍ ን30 ዓመት በእዛን ስድራ ስውአት ምስማዕ፡ ካብ’ዚ ዝዓቢ ክሕደት አበይ ይርከብ።
እቲ ካብ ኩሉ ዘገርም ውልቀ መላኽን ደገፍቱን ንዕለተ ሰማእታት ከም መኽሰብ ኢዮም ዝርእይዎ። ብምረት ዝስምዖም እንተ ዝኸውን፡ ስውአት ንምንካይ ወግሔ ጸብሔ ውግእ አይምወልዑን። አብቲ ክሕለፍ ዘይብሉ ጸረ መግዛእቲ መስዋእቲ ምኽፋል ከም ጉቡእ እንተወሰድናዮ፡ ንኽብሪ ህዝብን ሃገርን ብምዃኑ ቅቡል ንገብሮ። ውልቀ መላኺ፡ ፊን ኣብ ዘበሎ ዝውልዖ ኵናት ዝሰሓን ፈርኔሎ አይኮነን፡ ኵናት’ዩ ሰብ ከኣ ይበልዕ ስውኣት ከአ የፍሪ። ሕጂ’ውን ኢሳያስ ክሳብ ዘሎ መስዋእቲ ህዝቢ ቀጻል’ዩ። በዚ ከአ ኤርትራውያን አዴታት ድሕሪ መስዋእቲ ደቀን፣ ብመስዋእቲ ደቂ ደቀን ተደቢሰን። በዚ’ውን ንባህግን ሕልምን ህዝቢ ኤርትራ ኣብኒንዎ፤ ጌና’ውን የብንኖ አሎ። ኩነታት ደቂ ስውአት እንተኾነ፡ ተረኽቦ ሰነዳት ማእከላይ ባሕርን ምድረ- በዳ ሲናይን፣ ሊብያን ምውካስ ይከኣል’ዩ።
ካብ 100 ሽሕ አዴታት፡ አብነት ናይ ሓንቲ አደ ስውእ ክንጠቅስ፣ አደይ አስገደት ይብሃላ ሓደ ወደን አብ ሜዳ ተሰዊኡ፣ ተጋዳላይ ክፍሎም ንጉሰ፣ ካብ አስመራ አብ 1978 አብ ተሓኤ ተሰሊፉ ኣብ 1980 ድማ ተሰዊኡ። አብ 1991 አደይ አስገደት ከም ሰበን እንኮ ወደን ተረዲኤን። ስራሕ ኣይነበረንን፣ ናይ ጥዕና ጸገም ተወሲክወን: ዕድመ’ውን ደፊኤን ኣብ እህህታን ዘይወጽእ ሐዘን አትየን፣ ዓይነንን እዝነንን ጠሊሙወን፣ ካብ አረሜን ስርዓት ቆላሕታ አይረከባን: ኣብ ከባቢኤን ዝነብሩ ጎረባብትን ካልኦት ገበርቲ ሰናይን እናተዓንገላ፣ ብጽምዋ፣ ናፍቆት ወደን፣ ሕማምን፣ ድኽነትን፣ ተኸቢበን ኣብ ከባቢ 2018 ዓሪፈን። እዚ ስርዓት እዚ ኣብ ልዕሊ ኣማኢት አሻሓት ስድራ ስውኣት እዚ ዘይብሃል ዓመጽ ፈጺሙ'ዩ።
ብርግጽ ኤርትራ ኣሽሓት ጀጋኑ ደቃ ኣብ ጸረ መግዛእቲ ኣሰዊኣ እያ። ንኽብሪ መስዋእትነቶም ግን: ስርዓት ህግደፍ ብኸመይ ኣንጸባሪቅዎዎ?
ኣብ ኤርትራ ንጅግነት ስውአት ዘንጸባርቕ ሓወልቲ የሎን። አብ ኤርትራ ንታሪኽ ጀጋኑ ዝገልጽ ቤተ መዘክር እውን የሎን።
ኣብ ኤርትራ ንታሪኽን ጅግነትን ተጋደልቲ ዝትክእ፡ ናይ ታንክታትን ጫማ ኮንጎ ሓወልቲ ምቃሙ ዘገርምዩ፡ ካብ አሽሓት ጀጋኑ ስውኣትና ግን ብስሞም ዝተሰየመት ሓንቲ ጎደና እኳ ትከሰስ። “ስውእ ክቡርዩ” ይብለና፡ ስርዓት ህግደፍ፡ ግን ደበስ ንስድራ ስውኣት 10 ሺሕ ክህብ ከሎ፡ ካብ መሳርዑ ዝኾብለለን ዝጠፍኤን ኣባል፡ ካብ ስድራቤቱ 50 ሺሕ አይመንዝዑን ድዮም። እቲ ካብ ኩሉ ዘገርም ከኣ ኣብ እዋን ዕጥቃዊ ቃልሲ ባዕሎም ዘጥፍእዎም ከም ስውኣት ዘይተገልጹ፡ ደበስ ይኹን ሰርቲፊኬት ዘይረኸቡ ስድራ-ቤታት ምህላዎም’ዩ። እታ ንምርአያ ባህ ዘይተብልን ብአግባብ ዘይተቀርጸትን፡ ምስክር ስውእ ሰርትፊኬት መርኣያ ናይቲ ስርዓት’ያ። ካልእ ዘገርም ከኣ ንሕሱር ረብሓን ዘይምኹንይን ኣብ ማእከል ከተማና ናይ ፑሽኪን ሓወልቲ ምትካሉ መስደመም’ዩ። እቲ ምስጢር ግን ኢሰያስ ኣፈወርቂ ብጀክኡ ጅግና ስለ ዘየሎ፡ ስውኣት ጀጋኑ ክብሃሉ ኣይመርጽን’ዩ። እሞ እቲ ሓርበኛ ኣይነብርንዩ ታሪኹ’ዩ ዝውረስ ብሂል ህግደፋውያን ድኣ ኣየውፍር አየእቱ እንዶ ኮይኑ።
በዚ ኣጋጣሚ ናይ ሎም-ዘመን ዝኽሪ ስውኣት፡ መንእሰያትን ትሕቲ ዕድመ ቆልዑን፡ ንድልየት ኢሰያስ ንምርዋይ ኣብቲ ዝካየድ ዘሎ ዘይፍትሓዊ ኵናት ጸረ ውጹዕ ህዝቢ ትግራይ ተሓባበሪ አብይ ኣሕመድ ብምዃን፡ የጽንቶም አሎ። ሕጂ’ውን ንማእከል ኢትዮጵያ ብምእታው አብ ክልል ኦሮምያ መንእሰያትን ትሕቲ ዕድመ ቆልዑን ኤርትራ፡ ኣብ ዘይጉዳዮም ይጠፍኡ ምህላዎም ብዝለዓለ ኣዕናውን ሓደገኛ ይገብሮ። ብዓቢኡ’ውን ዕላማ መስዋእቲ ጀጋኑና ዝኸሓደ፡ ዓሰብ ንኢማራት ክትሽየጥ፣ ኣይከሰርናን፣ ኤርትራን ኢትዮጵያን ክልተ ህዝቢ ኢዮም ኢሉ ዝኣምን ነቲ ሓቂ ዘይፈልጥ እዩ፣ ናይ 30 ዓመት ብረትዊ ቃልስና ዘይተደላይ ነይሩ … ወዘተ፡ ካብ ዝብል ጠላም መራሒ፡ ህዝብና እንታይ ይጽበ?
ስውአትና ንዘልአለም ይዘከሩ፣
ዓወት ንውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ፣
ብምኽንያት ዝኽረ ሰማእታት ዝቐረበ
ሓተታ ደግሓኤ ቁ 003
20 ሰነ 2021


text:
ፈጠራዊ ክእለት እተዓደሎ ቀባኢ - ዳኒ ዳፍላ
መሳርሕቱ፡ "ትሑት፡ ምቕሉል፡ ሓሳባት ሰባት ዝቕበል፡ ሓሳባቱ ዘካፍል ጻዕራም ቀባኣይ ምዃኑ ይምስክሩሉ።
እቲ ብወረን ዕላልን ዝላለዮ እውን ከይተረፈ ማዕረ እቲ ብኣካል ዝፈልጦ የድንቖን የኽብሮን።
እዚ ስሙይ ኤርትራዊ ቀባኣይ፡ ሕጂ ካብ ሃገሩ ርሒቑ ኣብ ስደት ኣብ ካምፓላ ኡጋንዳ ይነብር ኣሎ።
እቲ ኣብ ጽንኩር ኩነታት ቃልሲ፡ ኣብ ጉዕዞን ኩናትን ከይተረፈ ኣብታ ንእሽቶ ዕድል ዝረኽበላ ቅብኣታት መኸተን ጀግንነትን ካብ ምቕባእን ስኬጅ ፍጻሜታት ካብ ምሕንጣጥን ዘይበኩር ዳኒ፡ ሕጂ ኣብ ሃገረ ስደት እንተኾነ እውን ቅርጻን ቅብኣን ካብ ምፍራይ ኣይበኾረን።
ስነ-ጥበባዊ ፍሉይ ባህርያት እዩ ዘለዎ። ገሊኦም ስነ-ጥበባውያን ምስ ሰብ እውን ኣይሰማምዑን እዮም። ውልቃዊ ባህሪያቶም ፍልይ ዝበለ እዩ ዝብል ዕላላት ኣሎ።
ዳኒ ግን "እዝጊ ሂቡዎ!" ከምዝበሃሉ ዓይነት ሰባት፡ ዝተፈለየን - ክበዝሕ ምቑልልን እዩ። ማዕረ እቲ ንሳባት ዘለዎ ክብሪ ከኣ እዩ ዝኽበርን ዝፍቀርን።
ጥበብን ፈጠራን
ደቂ ሰባት ኣብ ታሪኾም በዕጻውን ሓመድን፡ ብወርቅን ብሩርን፡ ብሓጺንን ኣስራዝን፡ ብሓጺሩ፡ ብዝተፈላየ ባህርያዊ ትሕዝቶ ዝጭበጥን ዝድህሰስን ዘደንቕ ጥበብ ኣፍርዮም እዮም።
ብላኻን ፈትልን ብጽሕጎን ዒቃን ብሰበባ ባሕሪ እውን ከይተረፈ ዘደንቕ ውሕልነት ዝሰርሑ/ዝሰርሓ ሞያውያን መወዳእታ የብሎምን።
ዳኒ እውን ኣብቲ " ቋሕ ተበልካ ሰማይ፡ ሰም እንተበልካ ምድሪ!" ዝበሃሎ ጽንኩር መድረኽ ሓርነታዊ ቃልሲ፡ ካብ ኣግራብ ኣቑጽልትን ዕምበባታት፡ ካብ መሬት ከኣ በለቕን ባዕኸልን ኣቃሚሙ ሕብሪ ብምፍጣር ብራሽ ኣዋዲዱ፡ ብወኒ ጥበብ ተደሪኹ ክቐብእ ጀሚሩ።
ከምቲ ውሩይ ቀባኣይ ፓብሎ ፒካሶ " ነፍሲ ወከፍ ቖልዓ ኣርቲስት እዩ፡ እቲ ጸገም ምስ ዓበየ ይቕጽሎ'ዶ ኣይቕጽሎን እዩ እቲ ጉዳይ" ዝበሎ፡ ዳኒ ኣብ ቑልዕነቱ ኣብ ቤት ትምህርቲ ኣብ ዝተገብረ ናይ ስእሊ ውድድር ንዝተሸለመሉ ሞያ እዩ ካብ ቆጽልን ሓመድን ሕብሪ ፈጢሩ ሞያ ቅብኣ ዝቐጸሎ።
ዳኒ ብኸመይ እዩ ናብ ቀባኣይ ኮይኑ?
ተማሃራይ መባእታ እንከሎ ንምስሊ ሰባት ብካሪካቸር ዓይነት ኣጋኒኑ ብምስኣል ምስ መዛኑኡ ይላገጽ ነይሩ።
ሓደ ግዜ ኣብ ዝመሃረሉ ዝነበረ ከተማ ናዝሬት ኢትዮጵያ ኣብ ቤት ትምህርቶም ዝደለዩዎ ዓይነት ስእሊ ክስእሉ ይሕተቱ'ሞ፡ ንሃጸይ ቴድሮስ ምስቁናነኦም ከምኡ እውን ኣብ ናይ ክርቢት ባኮ " የሃረር ቆንጆ" ተባሂላ ንዝተሳእለት ምልክዕቲ ሄዋን ቀዲሑ ብምስኣል ይዕወት።
ዳያኑን መረጽቲ ስእልን ወለዲ ተማሃሮ እዮም ነይሮም። ክልተ ኣሳእሉ ከኣ ብደያኑ ተመሪጸን ቀዳመይትን ካልአይትን ስለዝወጽኣ፡ ቀስቲ ፈጣሪ (arrow of god) ዘርእስታ ናይ ኣቺኖ ቺኖቨ መጽሓፍ ሽልማት ወሲዱ፡ ብድሕሪኡ ተተባቢዑ ምስኣል ቀጺሉ ።
ኣብ 1977 ንሜዳ ተሰሊፉ፡ ተዓሊሙ ናብ ሓይልታት ምስተወዘዐ ኣብ ባጽዕ ኣብ ዝነበረ ድፍዓት ኣብ ዝኣረዮም ጠዋሉን፡ ኣብታ ብኩናት ዝዓነወት ከተማ ብዝረኸቦ ቀለምን ንመወጽ ከም ብራሽ እናተጠቕመ ንጽንዓትን ዓወትን ተጋደልቲ ዘንጸባርቕ ዝተፈላለየ ቅብኣታት ብምስራሕ ዓቕምታቱ ከዕብን ፍቕሪ ጥበቡን ከንጸባርቕን ፈቲኑ።
ንምዃኑ ስነ-ጥበብ እንታይ እዩ?
ምላሽ እዚ ሕቶ'ዚ ባሕሪ እዩ - መወዳእታ የብሉን። ዝተፈላለዩ ጸሓፍቲ፡ ሃየስቲ፡ ቀባእቲ፡ ቀረጽቲ፡ ገጠምቲ፡ ኮታ ኩሎም ስነ-ጥበባውያን ነናቶም መግለጺ ኣለዎም።
ሄንሬ ጄምስ ዝተባህለ ጸሓፋይ ንኣብነት ኣብታ "ኣብ መፋርቕ ዓመታት!" ዘርእስታ ሓጻር ጽሕፍቲ፡ ንስነ-ጥበብ "ውሽጣዊ ስምዒትካ ክትገልጽ ኣብ ጸልማት ከይተረፈ በታ እትኽእላ ንክትውፈ ዝድርኽ ውሽጣዊ ፍቕሪ እዩ ጥበብ።
ስነ-ጥበባዊ ከኣ ሓሳባት የውርድ የደይብ ይፈላሰፍ ይመራመር ኣብ ጸልማት ንበይኑ ይዛረብ፡ ብሓሳብ ይዓብድ ይጽለል -ካብቲ ጽላለ ከኣ ጥበብ ይፍጠር" ክብል ብርቀት ይገልጾ።
እቲ ውሩይ ጸሓፋይ ሊዮ ቶልስተይ እውን ኣብታ "ጥበብ እንታይ እዩ?" እትብል ዓንቀጹ፡ "ጥበብ ከምቶም ቅርጸ ኣካላት ዘጽንዑ (ሜታፊዝይሻን) ዝብልዎ ሓደ ሕቡእ ውህበተ ጽባቐ ኣይኮነን፡ ወይ ከምቶም ፊዝዮሎጂስት ዝብሉዎ ወዲ ሰብ ኣብ ውሽጡ ዝተኸዘነ ጸዓት ዝተፍኣሉ ወይ ውሽጣዊ ስምዒቱ ዝገለጸሉ ምልክት ኣይኮነን፡ እንታይ ደኣ ንሰባት ብኹለንትነኦም ዘሕብሮም ኣብ ህይወት መተካእታ ዘይብሉ ዕቤትን ምዕባለን ዝፈጥር ረቂቕ ሓይሊ እዩ" ክብል ይገልጾ።
ኣብ ልዕሊ ቅብኣ ናይ ቋንቋ ተውህቦ ዘለዎ፡ ምስ መጻሕፍቲ ዝነብር፡ ወትሩ ምስ ፍልጠት ዝቆራቖስ ስነ ጥባባዊ ተጋዳላይ ዳኒ ዳፍላ፡ "ጥበብ ፍቕሪ እዩ፡ ፍቕሪ ድማ ወትሩ ምሳኻ ዝነብር ዘይጎድል ሃብቲ እዩ" ብምባል ይገልጾ።
ቀባኢ ራልፋ ዋልዶ ኢመረሰን፡ ንኣብነት "ነፍሲ ወከፍ ቀባኢ ኣብ ፈለማ ጀማሪ እዩ" ይብል፡ ሄንሪ ማቲሰ፡ "ፈጠራውነት ትብዓት ይሓትት እዩ!" ብምባል ንፈጠራን ትብዓትን የተኣሳስሮ፡ ፎቶግራፈር ኣንሰል ኣዳምስ " ንፎቶግራፍ ትሰርሖ እምበር ኣይተልዕሎን ኢኻ" ብምባል፡ ስነ-ጥበባዊ ጽባቐ ዝርእየሉን ዘጉልሓሉን ፍሉይ ጥበብን ተውህቦን ከምዘድልዮ የዘኻኽር።
ቶማስ መርቶን "ስነ-ጥበብ ነብስና እንፈልጠሉን እንርስዓሉን ተውህቦ እዩ" ብምባል ንስነ-ጥበብ ክብረ-ድባብ የጎናጽፎ። ዳኒ ከኣ ንጥበብ ብፍቕሪ ይምስሎ። ፍቕሪ እውን ከም ጥበብ ዕምቆቱ ባሕሪ ስለዝኾነ።
"ዳኒ ግን ቀባኣይ ጥራሕ ኣይኮነን" ይብሉ ናይ ቀረባ ፈለጥቱ፡ " ንጽጉማት ዝሕግዝ፡ ዘተባብዕ፡ ዘለዎ ዘካፍል፡ ልዕሊ ኩሉ ከኣ ዝመክርን ዝምህርን ኣላይ እዩ" ክብሉ ይምልኡ ብምኽርታቱ ዝተሓገዙ ፈለጥቱ።
ድሕሪ ናጽነት ኣብ ሃገራዊ ቤተ-መዘክር ምስ ተመደበ፡ ናብ ኩሉ ኩርናዓት ሃገር ተንቀሳቒሱ፡ ባህላዊ ቅርስታት ብምእካብ ፍቕሪ ጥበቡ ንኸዕቢ ብዝከኣሎ ጽዒሩ፡ ግን ኣይጠዓሞን።
ንዓመታት ካብ ዝተጋደለላን ንእስነቱ ካብ ዝወፈየላን ሃገር ተሰዲዱ ንዩጋንዳ መጺኡ። ኣብ ጁባ ንግዳዊ ንጥፈት ፈታቲኑ እንተኾነ ከም ዝሓሰቦ ስለዘይኮነሉ ንካምፓላ ተመሊሱ ህይወቱ ይቕጽል ኣሎ።
ኣብ ኡጋንዳ ብቕሩብ ሓገዝ ህይወቶም ክመርሑ ይኽእሉ እዮም ንዝበሎም ሓያሎ ኡጋንዳውያን ግዳም ሓደር፡ ብውልቃዊ ተበግሶኡ፡ ብዝተጓሕፈ ባኮታትን ወረቓቕትን ከመይ ዝኣመሰለ ዘድንቕ ፈጠራዊ ቅርጺ ክስራሕ ከምዝከኣል ምሂሩዎም።
ብሓንቲ እምኒ ንክልተ ዑፍ ከምዝበሃል፡ በቲ ሓደ ሸነኽ ነቲ ዝጓሓፍ ፍርያት ገረብ ወረቓቕትን ባኮታትን ዳግማይ ብምምስራሕ ኣግራብ ምዕቃብ፡ በቲ ካልእ ሸነኽ ከኣ ካብ ጓሓፍ ጥበብ ከምዝፈጠር ምርኣይን ምምስካርን እዩ ዕላምኡ።
ብሰንኪ ህይወት ስደት ካብን ናብን ምግዕዓዝ ከምቲ ዝተመነዮ እኳ እንተዘይኮነሉ ንብዙሓት ግዳም ሓደር መንእሰያት መባእታዊ ፍልጠት ጥበብ ብምውራሱ ሕጉስ እዩ።
ሕጂ ኣብ ኡጋንዳ ብፈጠራዊ ክእለቱ ኣብ ዝማዕረገት ቤት ብልዑ፡ ንዓማዊሉ መግቢ ከስዐን አእምሮን ይምግቦም ኣሎ።
ዛጊት ጎድኒ ጎድኒ ንግዳዊ ንጥፈታቱ፡ ንስነ-ጥበብ ኣይገደፎን - ምስ ቅብኣ ዘለዎ ፍቕሪ ኣይነከየን። ምድረ ሰማይ ህድእድእ ኣብ ዝበለሉ ከውታ ለይቲ፡ ኣብታ ብሕትውቲ ክፍሉ ክሰርሕ ይሓድር።
ዳኒ " ንዓይ ለይቲ እዩ ቀትረይ!" ይብል ንኹሉ ቅብኣታቱ ከኣ እታ ብጫውጫውታ ሰባትን መሳለጢያታቶምን ክትናወጽ ዝወዓለት መሬት ጸጥ ምስበለት፡ እንስሳ ዘቤት አዕሪፎም ናቋ እንስሳ ዘገዳም እናሰምዐ'ዩ ብራሹ ኣዋዲዱ ንሓሳባቱ ኣብ ካናፓስ ዝሕንጥጦ።
ብሕንጸጻት ቅርጺ ይፈጥር ነቲ ቅርጺ ሰጋ ኣልቢሱ ብሕብሪ የወቅቦ፡ የጸብቖን የድምቖን። ብቕሉዕን ምስጡርን ጥበባት ከኣ እስትንፋስ ዘለዎም ዝመስሉ ሰባት፡
ከምቲ ሳሚ "ስእሊ ብዘይ ቃላት ዝቐውም ግጥሚ'ዩ" ዝበሎ፡ ብምስሊ ብዘይ ቃላት ግጥምታት ቅብኣ ይደርስ - ተጋዳላይ ቀባኣይ ዳኒ ዳፍላ!!!ዳፍላ


text:
Welkom bij Welkom in Utrecht
Welkom in Utrecht (ናብ ኡትሬኽት እንቋዕ ብድሓን መጻእኩም)
ንናይ ስደት ድሕረባይታ ዘለዎም ደቂ ሰባት ዝተፈላለየ ንጥፈታት ነበርክት። ዝበዘሐ ግዜ እዚ ዓይነት ንጥፈታት ብግዱሳት ኡትሪኽታውያንን ትካላትን እዩ ዝዳሎ። ንኣብነት ስፕርት ክትሰርሕ ትኽእል፣ ናብ ትያትር ወይ ቤትመዘክር ምብጻሕ፡ ምስ ተማሃሮ ሓቢርካ ምብላዕ ወይ ውን ጸወታታት ምጽዋት። ኣብዚ ምስታፍ ኩሉ ግዜ ብናጻ እዩ። ዌልኮም ኢን ኡትሬክት ኣብ ናይ ወለንታ ስራሕ ኣብ ምዳልይ ውን ይሕግዘካ እዩ። ወይ ውን ምስ ኡትሬኽታውያን ( ነበርቲ ኡትሬኽት) የራኽበካ፣ ንኣብነት ብመንገዲ ናይ ስድራ ምሓዙት ኣብ ምርካብ።
ናይ ብዓልኻ ንጥፈታት ምድላው ምስ ትደሊ ውን ክንሕግዘካ ንኽእል ኢና።
ሓበሬታ
ተወሳኺ ሓብሬታ ንተቐማጦ ካምፕ (ኣዘሰ)
ኣብ ካምፕ ዮሴፍ ሃይድንላን ትቕመጥ? ወትሩ ሓሙስ ናይ ንግሆ ካብ ሰዓት 10:00 ክሳብ 11፡00 ኣብ ናይ ምፍራም ሰዓት ትሪአና ትኸውን። ኣብዚ ዝተጠቕሰ ግዜ ሓበሬታ ብዛዕባ ዝካየድ ንጥፈታት ንህብ። ኣብዚ ንምስታፍ ድማ ክትምዝገብ ትኽእል። ዝተፍላለይ ንጥፈታት ውን ኣብ ናትና ኣጀንዳ (ክላንደር) ክትረኽቦ ትኽእል።
ከምኡ ውን ኣብ ኣብ ጎድኒ ካምፕ ኣብ ዝርከብ ቤት-ጽሕፈትና ክትረኽቡና ትኽእሉ። እዚ ድማ ኣብ Joseph Haydnlaan 2A. እዩ ዝርከብ።
ተወሳኺ ሓብሬታ ንኣብ ኡትሬኽት ዝቕመጡ መንበሪ ወርቐቶም ዝሓዙ ስደተኛታት።
ንኽትሳተፈሉ እትክእል ንጥፈታት ንምርካብ ኣብ ናትና ኣኸንዳ ተዓዘብ።
ከም ኡ ውን ኢ-መይል ናብ nfo@welkominutrecht.nu ወይ ውን ናይ ጽሑፍ መልእኽቲ ናብ ሰራሕተኛታት ክትልእኽ ትኽእል። ኣብዚ ( Klik hier ብምጥዋቕ ኣድራሾኦም ክትረክብ ትኽእል።
ምምሃር ቋንቋ ሆላንደኛ (ኔዘርላንድስ)
ሆልንደኛ (ቋንቋ ንዜዘርላንድስ ምምሃር)
WelnU Taalcafé (ዌልኑ ታልካፌ)
ቋንቋ ኔዘርላንድ ክትላመድ ትደሊ? ስለዚ ናብ ዌልኑ ታልካፌ ምጻእ። ኩሉ ሰብ ክስተፍ ዕዱም እዩ። ካብ ፊደላት ዘይቆጸሩ ክሳብ ጽቡቕ ኔዘርላንድ ዝዛረቡ። ኣብ ንእሽተይ ግሩብ ብሙዃን ትምህርት ይውሃበካ። ዌልኑ ታልካፌ ምዓስን ኣበይን ኣብ ኣኸንዳ ( agenda) ተመልከት ምዓስን ኣበይን ዌልኑ ታልካፌ ከም ዘሎ።
ካሎኦት ትካላት
ኣብ ኡትሬኽት ብዙሓት ታል-ካፌ ብወለንታውያን ይካየድ እዩ። ብዛዕባ እዚ ብዙሕ ክትፈልጥ ትደሊ? ኢ-መይል ናብ Hellen@welkominutrecht.nu ልኣኽ።
ናይ ስድራቤት-ምሓዙት
ኣብ ኡትሬኽት ምስ ስድራቢትካ ትቕመጥ ኮይንካ እሞ ድማ ሓደሽቲ ሰባት ክትላለ ትደሊ? ስለዚ ዌልኮም ታውስ ንዓኻ ኣገዳሲ ኽኸውን ይክእል እዩ። እዚ ፕሮጀክት ንሓደሽቲ ተቐማጦ ኡትሬኽት ምስ ነባራት ተጠቐማጦ ዘራኽብ እዩ። ንኣብነት ኣብዚ መደብ ዝሳተፉ ሰባት ሓቢሮም ቡን/ሻሂ ይሰትዩ ወይ ወን መግቢ ይበልዑ፡ናብ ናይ ቆልዕት ዝዛናግዕሉ ቦታ ይኸዱ ወይ ውን ዝኾነ ዓይነት ጸወታ ይጻወቱ። ብኸምዚ መልክዕ ብዝበለጸ ነንሕድሕድካ ትላለ ከምኡ ድማ ጽቡቕ ዝኾነ ግዜ ተሕልፍን። ናይ ኔዘርላንድ ቋንቋ ውን ትላመድ ከምዚ ብምግባር ድም ከተማ ኡትሬኽትን ናይ ኔዘርላንድ ማሕበረ-ሰብ ብዝያዳ ክትላለዮ ኢኻ። ምናልባት ውን ሓደሽቲ ኣዕሩኽቲ ብዛዕባ ኣተዓባብያ ቆልዕት፣ ስራሕ፡ ኩነታትካ እትዕልሎም ከተጥሪ ትኽእል ትኸምውን!
Welkom in Utrecht (ዊልኮም ኢን ኡትሬኽት) ነቶም ስድራቤት ይራኽብን ከምኡ ድማ ሕቶታት ምስ ዝህሉ ክንሕግዝ ንኽእልን። ኣብዚ ክታስተፍ ትደሊ ወይ ውን ዝያዳ ሓበሬታ ትደሊ? ምስ ረበካ ተራኸብ፥ rebecca@welkominutrecht.nu of 06 516 914 78.
ናይ ምሓዙት ፕሮጆክትታት
በዲ ማለት ከምዚ ምሓዝኻ ወይ ዓርክኻ ኮይኑ ምስኻ ዝኾነ ነገራት ዝገብር እዩ። ንኣብነት ቋንቋ ናይ ኔዘርላንድ ምምሃር፡ ወይ ውን ኣብ ገዛ ምግዓዝ ዝሕግዘካ፡ ወይ ከኣ ሓቢርካ ናብ ስኔማ ምኻድ። ዝተፈላለይ ናይ በዲ ብሮጆክትታት ኣለው፣ ኣብ ታሕቲ ተመልከት
Buddy to buddy
ተስቲኽቲንግ (ተቕዋም) Buddy to buddy ንስደተኛታት ምስ ግዱሳት ተቐማጦ ኡትሬኽታውያን የራኽብ። ኣብዚ ፕሮጆክት እዞም ምሓዙት (በዲ) ንስደተኛታት ናይ ኔዘርላንድ ማሕበረሰብ ንምልላይ ይሕግዝዎም። ከምኡ ውን ተቀማጦ ኡትሬኽት ካብ ስደተኛታት ዝምሃርዎ ኣለዎም። ብተወሳኺ እዚ ተቕዋም ምስ ተሳተፍቲ ናይዚ ፕሮጀክት ስደተኛታትን ኔዘርላንዳውያንን ማእከል ዝገበረ ናይ መራኸቢ ንጥፈታት የካይድ፣ ንኣብነተን ሓቢርካ መግቢ ብምብላዕ። እዚ ፕሮጀክት 4 ወርሒ ይወስድ።
Buddy-project Marhaban
ዕድሜኻ ካብ 18 ክሳብ 23 ድዩ? እሞ ድማ ቅሩብ ኢንግሊዘኛ ወይ ሆላንደኛ ትዛረብ? ስለዚ ኣብ መርሓብን ፕሮጀክት ተሳተፍ። ምስ ተማሃሮ ናይ ኡኒቨርስቲ ኮለጅ ኡትሬኽት ንጥፈታት ምክያድ። ሓቢርካ ስፖርት ክትሰርሕ ትኽእል፡ናብ ቤት-መዘክር ምብጻሕ፡ ናብ ትያትር፡ ኮንሰርት ወይ ፊልም ምኻድ ወይ ውን ቢራ ወይ ኮካ ሓቢርካ ምስታይ።
ናይ ባዕልኻ ምሓዛ ይግበርልካ። ኣብኡ ድማ ጽቡቕ ዝኾነ ግዜ ትሕልፍ። ወርሓዊ ብሓብር ምስ ኩሎም ግሩፕ ዝካየድ ንጥፈታት ውን ኣሎ። ኣብ ነፍሰወከፍ ዙር 10 ተማሃሮን 10 ስደተኛታትን ክሳተፉ ይኽእሉ።
ኡ-ፓስ
ኡ-ፓስ ካርድ ኮይኑ ንትሑት ኣታዊ ዘለዎም ተቐማጦ ኡትሬኽት እዩ ዝውሃብ። ኣብታ ካርዲ ንዝተወሰነ ነገራት (ብምጉዳል ዋጋ) መግዝኢ ዝኸውን ገንዘብ ኣለዎ። ንኣብነት ኣባል ናይ ስፖርትክለብ ክትከውን ትኽእል፣ ናብ ናይ ስፖርት ምስርሒ ቤት-ትምህርቲ (ጂምናስቲክ) ክትከይድ ትክእል፡ ናይ ኣውቶብስ ትኬት ክትገዝአሉ ትኽእል ወይ ውን ናብ ፕረት ፓርክ (pretpark) ክትከይድ ትኽእል። እዚ ኹሉ ዝተጠቕሰ በቲ ኣብ ካርድ ዘሎ ገንዘብ ክትከፍልዎ ትኽእሉ። ህጻናት ካብ 4 ክሳብ 18 ዝዕድሚኦም ብሽኽለታ ንመግዝኢ ዝኸውን ተወሳኺ ገንዘብ ይወርዶም።
ኩሎም ተቐማጦ ኣዘሰ (ካምፕ) ኡ-ፓስ ክውሃቡ ይኽእሉ። እዚ ድማ ወትሩ ሶሉስ ድ፡ቐ ካብ ሰዓት 14:00 ክሳብ 15:00 ኣብ ማቲልደ ወይ ረነይ ኣብ ኢንፎባሊ ክትምዝገቡ ትኽእሉ ወይ ውን ኣብ ግዜ ናይ ምፍራም (ሓሙስ ካብ ሰዓት 10 ክሳብ 11 ኣብ ማርክ ክትምዝገቡ ትኽእሉ። ከምኡ ውን ምስ Marc.ቆጸራ ክትሕዙ ትኽእሉ ኢኩም።
ሓገዝ ኣብ ምግዓዝ
ኣብ ኣዘስ ዮሴፍ ሃይድንላን ትቕመጥ እሞ ድማ ገዛ መጺእካ (ረኺብካ)? እሞ ድማ ምግዓዝ በይንኻ ክትገብሮ ኣዝዩ ይሸግረካ እዩ? ስለዚ ንዌልኮም ኢን ኡትሬኽት ክንሕግዘካ ንኽእል እንተኾይና ክትሓተና ትኽእል?
ዌልኮም ኢን ኡትረኽት ቬርሃውስ ግሩፕ ኣለውዎ። እዚኦም ድማ ኣብ ኡትረኽት ዝቕመጡ ሰባት ኮይኖም ንሓንሳብ ኣብ ገዛ ምግዓዝን ንብረት ኣብ ምግዛእን ይሕግዙኻ።
ኣብ ገዛ ምግዓዝ ሓገዝ ምስ ዘደለይካ 2 ሰሙን ቅድሚ እትግዕዘሉ መዓልቲ ኣፍለጠና። እዚ ንምግባር ድማ ናብ ኤሊነ 06 516 983 63 Eline@welkominutrecht.nu ናይ ጽሑፍ መልእኽቲ ክትሰድድ ትክእል ወይ ውን ንሰራሕተኛታት ናይ ዌልኮም ኢን ኡትረኽት ኣብ ግዜ ምፍራም (ሓሙስ ናይ ንግሆ ካብ ሰዓት 10 ክሳብ 11) ክትሕብሮም ትኽእል።
(taal)maatjes
መራኸቢ ቦታታት ኣብ ኡትሬኽት
ኣብ ኡትሬኽት ኣብ ገለ ድካውንቲ ብሕሱር ዋጋ ክዳውንቲ ትገዝ ኣሉ ድካውንቲ ኣሎ፡ ንሃንሳብ ውን ብናጻ። እዚ ግን ሓራጅ። ኣብዚ ዝስዕብ ዌብሳይት ብምጥዋቕ ኣብ ከባቢኻ ዝርከብ ድካውንቲ ክትረክብ ትክእል። https://allekringloopwinkels.nl/utrecht/utrecht።
መራኸቢ ቦታታት ኣብ ኡትሬኽት
ደ’ፎርካመር መራኸቢ ቦታ ንተቐማጦ ካምፕ፣ ወረቐቶም ዝሓዙ ስደተኛታትን ንነብርቲ ከባብን እዩ። ኣብዚ ኣብ ዝዳሎ ወርክሾብ ክትስተፉ ትኽእሉ ኢኹም። ታል-ካፈ (ናይ ቋንቋ ልምምድ)፡ ናይ ሙዚቃን ዕላልን ምሸት ውን ኣሎ። ኣድራሻ Kanaalstraat 225.
(Cocktail) ምስ ከማኻ ተምሳሰሊ ጾታ (ገይ/ለዝብያን/ትራንስጀንደር/ባይሰክሽዋል) ፍቕሪ ዝሕዘካ ሰብ ዲኻ? ከማኻ ዝኣመሰሉ ሰባት ክትራኸብ ትደሊ?
(Cocktail) Cocktail(ኮክተይል) ከምዚ ዓይነት ተፍጥሮ ዘለዎም ኣብ ከባቢ ኡትሬኽት ንዝቕመጡ ስደተኛታት ምስ ናይ ወለናትዊ ሰረሕተኛ የራኽብ። ሓደ ግዜ ኣብ ወርሒ ቀዳም መዓልቲ ንጥፈታት የካይድ። ዝበዝሕ ግዜ ናይ ብሓንሳብ መግቢ ምብላዕ፡ ናይ ዕላል፣ ናይ ሳዕስዒት ወይ ሓፈሻዊ ናይ መዛናግዒ መደባት ይካየድ።
ንዝያዳ ሓበሬታ መልእኽቲ ናይ ኢ-መይል ናብ cocktail@cocmiddennederland.nl. ስደዱ።
Huiskamer van Dominicus ኣብ Oog in Al ዝርከብ መራኸቢ ነጥቢ ንተቐማጦ ካምፕን ነብርቲ ከባብን እዩ። ወትሩ ሶሉስ ካብ ሰዓት 10 ክሳብ 12 ክፉት እዩ። ቡን ኣብ ናይ መመገቢ ኣድራሽ ናይ ዶመኒከስ ተዳልዩ ይጸንሕ። ኣብ ኡ ክትዕልል ትኻል፡ ጸወታታት ትጻወት ናይ ኔዘርላንድ ቋንቋ ትላመድ (ይውሃበካ)ከምኡ ውን ገለ ነገር ትሕግዝ። ካልእ ሓሳባት ውን ክስታኣናገዱ ይኽእሉ እዮም።
ቦታ፡ Refter (eetzaal) Dominicuskerk, Palestrinastraat 1.
ንዝያዳ ሓበሬታ፡ Hermen van Dorp: 06 122 406 00 of hermen.van.dorp@huisvandominicus.nl
ናይ ወለንተኛ ስራሕ
ኣብ ኔዘርላንድ ብዙሓት ሰባት ናይ ወለንተኛ ስራሓት ይሰርሑ። ኣብዚ ኖርማል እዩ። ሰባት ንምርካብ፡ ኣብ ኔዘርላንድ ነገራት ከመይ ከምዝኾኑ ምፍላጥ፣ ንጡፍ ንምዃንን ተመክሮ ንምድላብን ናይ ወለንታዊ ስራሕ ሓጋዚ እዩ። ወለንታዊ ስራሕ ብምስራሕ ውን ገለ ነገር ኣብ ማሕበረ ሰብ ኔዘርላንድ ተበርክት።
ኣብ ኡትሬኽት ኣብ ዝተፈላለይ ትካላት ናይ ወለንታዊ ስራሕ ክትሰርሕ ትኽእል። ዝበዘሐ ግዜ ንሐደ ግዜ ወይ ውን ንገለ ማዓልታት እዩ ዝካየድ። ነንዊሕ ግዜ ዝጸንሕ ናይ ወለንታዊ ስራሕ ውን ኣሎ።
ናይ ወለንታዊ ስራሕ ክትሰርሕ ትደሊ ወይ ውን ዝይዳ ሓበሬታ ትደሊ? ናብ ማርክ ኢ-መይል ልኣኹ። Marc@welkominutrecht.nu


text:
Radio Erena: 14 October 2019
ሓገዝ ቤተ ክርስትያን ፊን ወይ ድማ Finn Church Aid፣ ዝተባህለ ኣብ ኤርትራ ዝነጥፍ ዘሎ እንኮ ዘይመንግስታዊ ትካል ፊንላንድ፣ ልዕሊ 1400 መማህራን ብስርዓተ ምምሃርን ምስትምሃርን ከምዘሰልጠነ ኣፍሊጡ።
እቲ ሃይማኖታዊ ትካል ግብረ ሰናይ፣ ኣብ 2018፣ 130 ካልኦት ብሞያዊ ብቅዓት ምምህርና ከምዘሰልጠነ ገሊጹ።
ሸውዓተ ካብኣቶም ናብ ፊንላንድ ተላኢኾም ስልጠና ዝወሰዱ’ዮም።
እቲ ብመንግስቲ ፊንላንድ ዝምወል ትካል፣ ኣብዚ ዓመት’ዚ’ውን ኣብ ስልጠና መማህራን ጽሙማንን፣ ንጽሙማን ዝውዕል ናዊቲ ኣብ ምድላውን ይነጥፍ ከምዘሎ ይሕብር።
ዛጊት 35 ኣብ ስልጠና ከምዝተሳተፉ ብምርግጋጽ፣ ዳርጋ ኩሎም ናብ ምምህርና ተዋፊሮም ምህላዎም ኣገንዚቡ።
ን12 መማህራን ቤት ትምህርቲ ጽሙማን ድማ ተወሳኺ ስልጠና ሂቡ።
Finn Church Aid ኣብ መርበብ ሓበሬትኡ ኣስፊርዎ ብዘሎ ጸብጻብ፣ ኤርትራ ካብተን 187 ሃገራት ብደረጃ ሰብኣዊ ምዕባለ ኣብ መበል 177 ከምእትርከብ ብምምልካት፣ እዚ ድማ፣ ብሰንኪ ትሑት ደረጃ ትምህርቲ ፣ እኹል ብዝሒ መማህራን ዘይምህላውን፣ ትሑት ብቅዓት መማህራንን ምዃኑ ኣስሚርሉ።
መንግስቲ ፊንላንድ ካብ ዝሓለፈ ሸውዓተ ዓመታት ኣትሒዙ፣ ብመንግዲ እዚ ሃይማኖታዊ ዘይመንግስታዊ ትካል ኣቢሉ፣ ደረጃ ትምህርቲ ኤርትራ ኣብ ምዕባይ ክሰርሕ ጸኒሑ’ዩ።
እንተኾነ፣ ብሰንኪ ዋሕዚ ናብ ስደት፣ ከም ኩሉ ‘ቲ ካልኦት ጽላታት፣ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ኤርትራ’ውን ካብ ዓመት ናብ ዓመት፣ ዋሕዲ ሞያውያን መማህራን የጋጥሞ ምህላዉ ጸብጻባት እቲ ሚኒስትሪ የመልክት።
ኣብ ኤርትራ ንመማህራንን ዘተባብዕ ኩነታት ብዘይምህላዉን ካልእን ተደማሚሩ፣ ክብሪ ሞያ ምምህርና ባይታ ዘቢጡ፣ ስርዓተ ምምሃርን ምስትምሃርን ድማ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናንቆልቀለ ይመጽእ ምህላዉ ይፍለጥ።
==================


text:
Radio Erena: 19 September 2022
ብሚኒስተር ምክልኻል ሰባስትያን ለኮርኑ ዝምራሕ ላዕለዋይ ወኪል መንግስቲ ፈረንሳ፣ ናብ ጂቡቲ በጺሑ።
እቲ ልኡኽ ብ15 መስከረም ናብታ ሃገር ኣብ ዝበጽሓሉ፣ ብዛዕባ ህልዉ ወትሃደራዊ ኩነታት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ብፍላይ ድማ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ኵናት ንጂቡቲ ዝህልዋ ጸጥታዊ ስግኣት ብዝምልክት ምስ ፕረዚደንት እስማዒል ዑመር ገለን ካልኦት ሰበ ስልጣን እታ ሃገርን ተመያይጡ።
ኣቐዲሙ፣ ፕረዚደንት ኢማኑኤል ማክሮን፣ ምስ ፕረዚደንት እስማዒል ዑመር ገለ፣ ብ10 መስከረም ኣብ ዝገበረኦ ናይ ቴሌፎን ምውውጥ፣ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ተሃዋሲ ኩነታት ተፈጡሩ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ፈረንሳ ጸጥታ ጂቡቲ ኣብ ምርግጋእ ኣብ ጎና ደው ከምእትብል ኣረጋጊጽሉ።
ወከልቲ መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓትን ኣብ ጂቡቲ ይዛተዩ ምህላዎም ድሕሪ ምግላጹ፣ ኣመሪካ፣ ፈረንሳን ሕብረት ኤውሮጳን ወኪላተን ናብታ ሃገር ከምዝልኣኻ ዲፕሎማሰኛታት ኣሚቶም።
እቲ ኣብ ጂቡቲ ይካየድ ከምዘሎ ዝተገልጽ ዘተ ክልቲኦም ወገናት ዛጊት ኣብ ምንታይ በጺሑ ዝተፍልጠ ነገረ የለን።
ዑደት ሚኒስተር ለኮርኑ ናብታ ልዕሊ 1500 ወትሃደራት ፈረንሳ ዝሓቖፈ ቀዋሚ መዓስከር ዘለዋ ጂቡቲ፣ ኣብ ኩነታት ሰሜን ኢትዮጵያን ቀርኒ ኣፍሪቃን ምምይያጥ ጥራይ ዘተኮረ ኣይነበረን።
ፈረንሳ፣ ኣብ ቅናት ሳሕለ ሳሃራ ንእተካይዶ ዘላ ስርሒታት፣ ጂቡቲ ከም ደጀን ተገልግል ምህላዉ ይጥቀስ።
ብፍላይ ኣብ ማሊ ዝነበራ ሓይሊ ጠቕሊሉ ድሕሪ ምውጽኡ፣ ፈረንሳ ኣብ ጂቡቲ ዝርከብ ወትሃደራዊ መዓስከራ ከተስፍሕ ከምእትደሊ ይግለጽ።
=================


text:
ኣብ ጃፓን ኣምባሳደር ኤርትራ እስቲፋኖስ ኣፈወርቂ ኣብ ዘለኣኾ ናይ ቲዊተር መልእኽቲ ኤርትራ ነቲ ህውከት ንምቕስቃስ ዝተገበረ ፈተነ ብጽኑዕ ትኹንኖ ኢሉ።እቲ ኣብ ታሪኽ ኢትዮጵያ ብዓይነቱ ናይ መጀመርያ ዝኾነ ንሰላም ዝተገብረ ሰላማዊ ሰልፊ ንምህዋኽ ዝተገብረ ፈተነ ምኳኑ ኣምባሳደር እስቲፋኖስ ኣብቲ ናይ ትዊተር መልእኽቶም ይገልጹ።
ፖሊስ ኣብ ምጽራይ እቲ ኩነታት ከምዝረከብን ምርመረኡ ምስ ወደአ ሓበሬታ ንህዝቢ ወግዓዊ ከምዝኸውን'ውን ቀ/ሚ አብይ ኣብቲ ብቴሌቭዥን ዝሃብዎ መግለጺ ኣፍሊጦም ኣለው።
"ብዝተሰነፈን ዝወደቐን ሓሳብ ደው ከምዘይንብል ከረጋግጸልኹም ይፈትው።"
ቀ/ሚ አብይ ኣብ ህይወት ሰብ ጉድኣት ከምዝወረደ ድሕሪ ምሕባር ምጽንናዕን ቅልጡፍ ሕውየትን ተመንዮም።
ድሕሪ'ቲ መጥቓዕቲ ሓለወቲ ቀ/ሚ ቀልጢፎም ናብ መኪነኦም ከምዝወሰድዎም ካብ ወኪልና ዝተረኽበ ሓበሬታ የመልክት።
ኣብቲ አደባባይ ዝነበረ ሰብ ግን ኣብ ክንዲ ምስንባድን ምሕዳምን "ንአብይ ዝትንክፍ የለን" እንዳበለ ናብቶም ቀ/ሚ ገጹ ከምዝወሓዘ ተሓቢሩ'ሎ።
ብርክት ዝበሉ መንእሰያት ናብቲ መድረኽ ደይቦም ንቀ/ሚ እንዳጸውዑ የመጉስዎም ኔሮም።
ቀ/ሚ አብይ ድሕሪ'ቲ ፍንጀራ ብቴሌቭዥን ንህዝቢ ኣብ ዝተዛረብሉ እዋን ኣብቲ አደባባይ ተኸዲኖሞ ዝነበሩ ማልያ ለቢሶም ኔሮም።
ቀ/ሚ መደረኦም ዛዚሞም ቦትኦም ምስ ሓዙ ኣወሃሃዲ መደብ ዝቕጽል መደብ ከፋልጥ ኣብ ዝጀመረሉ ህሞት'ዩ እቲ ፍንጀራ ተሰሚዑ።ኣብ ከባቢ'ቲ ፍንጀራ ዝበጽሓ ወኪልና ናይ ደም ነጠብጣብን ዝወደቐ አሳእንን ከምዝረአየን ዝቖሰሉ ሰባት ናብ ሕክምና ከምዝተወስዱ ከምዝተሓበሮን ነጊሩና አሎ።
ኣብዚ ሰዓት'ዚ እቲ ኩነታት ዝተረጋገአ ምዃኑን በብመዳዩ ንድጋፍ'ቲ ሰልፊ ዘንጸባርቑ ጭፈራታት ቀጺሉ ከምዘሎ ወኪልና ወሲኹ ሓቢሩ'ሎ።


text:
ኣማላድነቶም
“ናይ ሓጥእ መስዋዕቲ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ኣጸያፊ እዩ፡ ናይ ጻድቅ ጸሎት ግን ኣብ ቅድሚኡ ቅቡል እዩ” ምሳለ 15፡8 “እግዚኣብሔር ካብ ሓጥኣን ይርሕቕ፥ ናይ ጻድቃን ጸሎት ግና ይሰምዕ” ምሳሌ 15፡29 ከምኡ’ውን ቅዱስ ዮሓንስ ንእግዚኣብሔር ብግቡእ ኮይኖም ንዝልምንዎ ከምዝሰምዖም ክገልጽ ከሎ “ከምቲ ፍቓድ ጌርና ሓደ ነገር እንተለመናዮ ይሰምዓና እዩ” ይብል። ስለዚ ቅዱሳን ከምናቱ ፍቓድን ድሌትን ሰልዝገብሩ ልመንኦም ይሰምዖም እዩ። ብዝበለጸውን ጻድቃን ንሓጥያተኛታት ወገኖም ዝልምንዎ ልመና ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ብዝበለጸ ተቐባልነት ኣለዎ፥ ምኽንያቱ አግዚኣብሔር ምንም እኳ ንሓጥኣን ብኩፉእ ስረሖም እንተሓዘነ ብሳህሉ ብምሕረቱ (ብቸርነቱ) ዝምሕረሎም ምኽኒያት ስለ ዝደሊ ናይ ቅዱሳን ልመና መገዲ ይገብሮ። ኮይኑ ግን ኣብዘመና ብዙሓት ሰባት ብዛዕባ ናይ ቅዱሳን ኣማላድነት ክንገር ከሎ ዘይቕበሉን ዘይሰምዑን ኣለዉ። ንምኻኑ ቅዱሳን ከማሉድና ንሕና ባዕልና ዲና መሪጽናዮም፧ ኣይኮነን! ቅዱሳን ኣብ ክንዲ ዝበደሉ ሰባት ክልምኑ፡ ከማልዱ ዝኣዘዘን ዝሓገገን ባዕሉ እግዚኣብሔር እዩ። እስኪ ብመጽሓፍ መሰረ ኣማላድነቶም ንርኣዮ።
ኣብ ኦሪት ዘፍ. 20፡1-7 ኣቦ ብዙሓን ኣብርሃም ናብ ጌራራ ተሰዲዲሉ ኣብ ዝነብረሉ ግዜ ናይቲ ሃገር ንጉስ ንሰብይቱ ንሳራ ኣሕዲግዎ ኔይሩ። ኮይኑ ግን እግዚኣብሔር ለይቲ ብሕልሚ ሰበይቱ ክመልሰሉ ድሕሪ ምእዛዙ “ነብይ አዩ’ሞ ምእንቲ ክትድሕን ከኣ ንሱ ይጸልየልካ” ብምባል ባዕሉ እግዚኣብሔር ንኣበሜሌክ ንስኻ ብቀጥታ ናባይ ለምን ሰብይቱ ግን ምለሰሉ ክብሎ እንዳኸኣለ ከሎ፥ ነብይ እዩ’ሞ ምእንታኻ ይጸሊ ዝበሎ ንምንታይ እዩ፧ ከምኡ’ውን ንእዮብ ክርእይዎ ዝመፁ ሰለስተ ኣዕሩኽቱ “ብዛዕባይ ከምቲ እዮብ ባርያይ ዝገበሮ ጌርኮም ቅኑዕ ስለዘይተዛርብኩም ኣባኻን ኣብ ክልቲኦም መሓዙትካን ኩራይ (ተቓጺሉ ?) እዩ። . . . . . . . እዮብ ባርያይ ንዓኹም ክጽልየልኩም እዩ ንዕኡ ከኣ ክቐበሎ እየ። ከም እዮብ ባርያይ ጌርኩም ብዛዕባይ ስለዘይተዛርብኩም ምእንትኡ ኢለ ከምቲ ንዕሽነትኩም ዝግባእ ኣይገብርን እየ” በሎም። ኣብዚ እግዚእብሔር ነዞም ሰባት ባዕሉ ተገሊጹ እንዳኣዘራረቦም ከሎ ብቐጥታ ናባይ ጸልዩ ይቕረ ክብለኩም እየ ኣይበሎምን፡ እንታይ ድኣ ነቲ ተፈቲኑ ዝወጸ ከም ወርቂ ዝተፈተነ ፈታዊኡ እዮብ ክብሩ ንኽግለጽ ምእንትኦም ክጽልን ናብኡ ክኸዱን ከኣ ኣዘዞም። በዚ መሰረት ከኣ እዮብ ስለ ሰለስቲኦም ኣዕርኽቱ ዝለመኖ ዝጸሎዮ ጸሎት እግዚኣብሔር ተቀብሎ። እዮብ 42፡ 7-9
ቅዱስ ጳውሎስ’ውን ኣማላድነት ናይ ቅዱሳን ስራሕ ምዃኑ ብግልጺ ክዛረብ ከሎ “ኣባና ከኣ ናይ ምትዕራቕ ቃል ገብረ። ስለዚ እግዚኣብሔር ብኣና ከምዝልመን ስለክርስቶስ መልእክተኛታት ኢና” ይብል። 2ይ ቆሮ. 5፡19-20 እግዚኣብሔር ንቕዱሳን ፈተውቱ፥ ስለዚዩ ክልሙኑ ኣብኦም ናይ ምምላድ ጸጋን ቃልን ገብረ።
ስለዚ ምምላድ ባዕሉ እግዚኣብሔር ዝገበሮ መንገዲ እዩ። ኣማላድነት ናይ እግዚኣብሔር ናይ ጸጋ ህያው እዩ ፤ ምኽንያቱ ብስነ ምግባሮም ዝደኸሙን ጸሎቶም ከምናቱ ፈቓድ ዘይኮነ ተነሳሕቲ ሓጥኣን ናቱ ፍቓድ ብዝፈልጡን ብዝፍጹሙን ብምግባርን ብትሩፋትን ብዛዓበዩ ጻድቃን ንክርድኡ ምግባር ናይ ለውሃቱ መግለጺ እዩ። ስለዚ ምምላድ ናይ እግዚኣብሔር ፈታሕነትን፡ ፈራድነትን ዝጻረር ዝቃወም ዘይኮነስ ለዋህነቱ ዘገልጽ እዩ። ካብቲ ናይ ኣብነት ርህራሄኡ ዝለዓለ ኩሎም ከምቶም ጻድቃን ፈተውቱ ዘይኮኑ ከይበለ ብናይ ጻድቃን ጸሎት ሓጥኣን ክጥቀሙ ገበረ። ነዚ መሰረት ከም ምግባር እያ ሃዋርያዊት ቤተክርስቲያን ንጻድቃን ከማልድዋ ኣእዳዋ ትዝርግሕ።
ናይ ቅዱሳን ኣማላድነት ካብ መጽሓፍ ቅዱስ እዞም ዝጠቀስናዮም ጥራይ ዘይኮኑስ ከምኡ’ውን እዚ ስልጣን እዚ ከም ዝተዋህቦም ስለዝፈለጡ፥ ስለህዝቦም ከምዝጸለዩን እግዚኣብሔር ከምዝሰምዕምን ይነግረና። ኣብ ኦርት ዘፍ. 18፡22 እግዚኣብሔር ንኣብርሃም ስለ ሰዶምን ጎሞራን ጥፍኣት ኣብ ዝነበረሉ ግዜ ንኽምሕሮም ደጋጊሙ ለመነ። “ኣብርሃም ግን ኣብ ቕድሚ እግዚኣብሔር ደው ኢሉ ነበረ” ይብል። እዚ ዘረድኣና ንእግዚኣብሔር ቅድሚትን ድሕሪትን ሃሊይዎ ዘይኮነስ ኣብርሃም ናይ እግዚኣብሔር ምሕረት ይልምን ከምዝነበር እዩ። ኣብርሃም ንእግዚኣብሔር ክልምን ከሎ እንታይ ኣእተውካ ኣብ ናተይ ፍርዲ ተኣቱ ኣይበሎም፤ እኳድኣ ልመንኡ ተቀቢሉ ስለሰዶም ጥፍኣት ኣብ ውሽጣ ሓምሳ ጻድቃን እንተሃለዉ ኣይትምሕርን’ዶ ኢሉ ኣብ ዝለመነሉ ግዜ እግዚኣብሔር፥ እንድሕር ሃልዮምስ ምእንተኦም ክምሕራ እየ በሎ። ነገር ግን ኣብ ስዶም እንኳን ሓምሳ ዓሰረተ’ውን ስለዘይተረኽቡ ጠፍአት።
ንሰዶምን ንጎሞራን ጥፍኣት ምኽያት ሓጥያቶም እኳ እንተኾነ፥ ኣብታ ከተማ ዓሰርተ ጻድቃን እንተዝህልዉ ነይሮም እግዚኣብሔር ስለ እዞም ዓሰርተ ጻድቃን ክምሕራ ከምስሓሰበ ባዕሉ ብዘይዕጸፍ ቃሉ “ስለቶም ዓሰርተ ኣየትፍኣን እየ” ከምዝበሎ ንርኢ።ኮይኑ ግን እዞም ዓሰርተ ጻድቃን ስለዘይተረክቡ እታ ከተማ ጠፍአት። ብናይ ኣብርሃም ጸሎትን ብናይ ዓሰርተ ጻድቃን ምህልላ’ውን ኣብ ሰዶም ዝነበሩ ሓጥኣን ክመሓሩ ካብ ገበረ (ሓሰበ) እግዚኣብሔር ስለጻድቃን ክብል ሓጥኣን ከምዝምሕር ብግልጺ ኣቐሚጥዎ ንርኢ።
ካልእ’ውን ሙሴ ካብ ደብረሲና ዓሰርተ ቃላት ዝተጻሕፈሉ ጽላት ሒዙ ናብ ህዝቡ ኣብዝተመልሰሉ አዋን፥ እስራኤላውያን ኣምልኮ ጣኦት ስለዝጀመሩ እግዚኣብሔር ተቝጢዑ “ሕጂ ኩራይ ኣብ ኦም ኪነድድ አሞ ክውደኦም ሕደገኒ ነዓኻ ድማ ዓቢ ህዝቢ ክገብረካ እየ በሎ”። ሙሴ ከኣ ኣብ ቅድሚ ኣምላኹ ጽለየ . . . . . ካብቲ ነዳዲ ኩራኻ ደኣ ተመለስ። ካብቲ ንህዝብኻ ክትገብሮ ዝሓሰብካዮ ኽፍእ ድማ ተጠዓስ በሎ። ኣብዚ ጊዜ እዚ ኩርኡ ነዲድ ከጥፈኦም ዝሓሰበ ናይ ሙሴ ኣማላድነት ተቀቢሉ “እግዚኣብሔር ድማ ካብቲ ንህዝቡ ክገብሮ ኢሉ ተዛሪብዎ ዝነበረ ክፉእ ተጠዓሰ” ይብል ዘጸ. 32፡ 10-14። ነዚ ሙሴ ኣብ ዘዳግም 19፡18 - 19 እግዚኣብሔር ብኣኻትኩም ነዲሩ ኮርዩ ዝነብረ ኹራ ከየጥፈኣኩም ፈራሕኩ እሞ ብዛዕባ እቲ ኣብ ቕድሚ እግዚኣብሔር ኩፉእ ዝኾነ ምእንቲ ከይተኮርይዎ ዝገበርኩምዎ ኩሉ ሓጥያት ከምቲ ቀዳማይ እንጀራ ከይበላዕኩ ማይ ከይሰተኹ ኣርብዓ መዓልትን ለይትን ኣብ ቕድሚ እግዚኣብሔር ተዳፋእኩም። በታ ግዜ እቲኣ’ውን እግዚኣብሔር ስምዓኒ። ዘዳ 9፡ 18-19.
ኣበሜሌክ ናይ ጌራራ ንጉስ፥ ሰበይቲ ኣብርሃም ሳራ ኣብ ዝወሰደሉ እዋን እግዚኣብሔር ብሕልሚ ተገሊጹ ሰበይቱ ክመልሰሉን ሰለሓጥያቱን ንክጽልየሉን ንኣብርሃም ነጊርዎ። “ ነቢይ እዩ’ም ምእንታኻ ክጽሊ አዩ ከምኡ’ውን ክትድሕን ኢኻ።” ዘፍ 20፡7 ብናይ ኣብርሃም ጸሎት ኣቤሜለክ ድሓነ።
በዚ መሰረት ቅዱሳን ብሂወት ከለዉ እዚ ዝኣክል ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ጸጋን ክብርን ኣማላድነትን ካብ ረኸቡ ብኣጸደ ነብሲ ወይ ድሕሪ ዕረፍቶም እዚ ነገር እዚ ኣሎዶ ውይስ ኣብ ምድሪ ከለዉ ኣብቂዑ እዩ ንዝብል ሕጂውን ካባና ኣልዒልና ንዛረቦን ነቀምጦን ስለዘየለ መጽሓፈ ቅዱስ ዝብለና ንመልከት።
ናይ ቅዱሳን ኣማላድነት ብኣጸደ ነፍስ
በዚ መሰረ ቅዱሳን ጻድቃን ድሕሪ ሞት ኣብይ ከምዘለዉን ኣማላድነት ህልው ምኻኑን ንዘይኣምኑን ንዝጠራጠሩን ትምህርቲ ክኾኖም ከምዚዝስዕብ ነቕርብ። “ነቲ ሓምሻይ ማሕተም ምስፈትሖ ከኣ ነፍሳት እቶም ስለ ቃል ኣምላኽን ስለቲ ዝነበሮም ምስክርን እተሓርዱ ኣብ ትሕቲ መሰውዒ ረኣኹ ዓው ብዝበለ ድምጺ ከኣ ዎ ቅድስን ሓቀኛን ጎይታ ክሳዕ መኣዝ ኢኻ ዘይትፈርድ ነቶም ኣብ ምድሪ ዘለዉኸ ክሳብ መኣስ ኢኻ ሕነ ድምና ዘይትፈድዮም አናበለ ጠርዑ። ንነብሲ ወከፎም ከኣ ጻዕዳ ክዳን ተዋህቦም እቶም ከማታቶም ክቕተሉ ዘለዎም ብጸቶም ባሮትን ኣሕዋቶም ክሳዕ ዝመልኡ ኸኣ ገና ቕሩብ ዘመን ከዕርፉ ተነግሮም” ብምባል ቅዱሳን ጻድቃን ብኣጸደ ነብሲ ከምዘለዉ መጽሓፍ ቅዱስ የረድኣና (ራእ 6፡9-11)። ጻድቃን በኣጸደ ነብሲ ከምዘማልዱን ኣዕጽምቶም ከይተረፈ ከምዘድሕንን ኣብ 2ይ ነገስት ንመልከት፡
“ኤልሳዕ ድማ ሞተ ቀበርዎ’ውን ብመጀመርታ ዓመት ከእ ሓደጋ ዚወድቁ ካብ ሞኣብ ናብታ ሃገር መጹ። ኰነ ድማ ሰባት ንሓደ ሰብኣይ ክቀብሩ ከለዉ እንሆ ነቶም ወደቕቲ ሓደጋ ርእዮም ነቲ ሰብኣይ ናብ መቃብር ኤልሳእ ደርበይዎ እቲ ሰብኣይ ከኣ ኣዕጽምቲ ኤልሳዕ ምስተንከፈ ሓወየ ብኣእጋሩ ከኣ ደው በለ” 2ይ ነገስት 13፡20-21 ይብል።
ንጻድቃን ቅዱሳን ዝግበር ክብርን ስግደትን
ስግደት እነቐርብ በዚ ከኣ በረከቶምን ጸገኦምን ተካፈልቲ ንኸውን።
እስኪ ብመጽሓፍ ቅዱስ መስረት ዝግበኦምን ዘይግበኦምን ምኻኑ ንመልከት።
1ይ) ያዕቆብ ምስ ሓዉ ኤሳው ኣብዝተራከበሉ ግዜ ብርሕቕ ክመጽእ ከሎ ስለዝረኣዮ ናብ ሓዉ ክሳብ ዝበጽሕ ሸውዓተ ሳዕ ናብ ምድሪ ሰገደ። (ዘፍ. 33፡ 1-4)
2ይ) ሽዑ ሳኦል ንሱ ሳሙኤል ምኻኑ ፈሊጡ ብገጹ ተደፊኡ ሰገደ (1ይ ሳሙ. 28 ፡ 14)
3ይ) እነሆ ካብ ሰፈር ሳኦል ሓደ ሰብኣይ ክዳኑ ቀደደ ሓመድ’ውን ኣብ ርእሱ ነስኒሱ መጸ። ኰነ ድማ ዳዊት ምስመጸ ናብ ምድሪ ተደፊኡ ፍግም በለ። (1ይ ሳሙ. 1፡2)
4ይ) እቶም ኣብ እያሪኮ ኣብ መንጽር ዝነበሩ ደቂ ነብያት ምስረኣይዎ መንፈስ ኤልያስ ኣብ ልዕሊ ኤልሳዕ ሓዲሩ ኣሎ በሉ ክቀባበልዎ መጺኦም ከኣ ኣብ ምድሪ ወዲቖም ኢድ ነስኡሉ። (2ይ ነገ. 2፡15)
5ይ) “ጸውዓ ከኣ ናብኡ ምስ ኣተወት ድማ ወኺ ውሰዲ በላ ኣትያ ከኣ ኣብ እግሩ ወዲቃ ናብ ምድሪ ፍግም ኢላ ሰገደት፡ ወዳ ሒዛ ድማ ወጸት።” (2ይ ነገ. 4፡ 4 – 37)
6ይ) ሽዑ ናቡከደነጾር ብግምባሩ ተደፊኡ ንዳኒኤል ሰገደሉ መስዋዕቲ ብልዕን ዕጣንን ክቕርበሉ ድማ ኣዘዘ። (ት. ዳኒኤል 2፡46-67)
7ይ) ጴጥሮስ ምስኣተወ ቀርኔሌዎስ ወዲቁ ሰገደሉ ጴጥሮስ ከኣ ተንስእ ኣነ ሰብ እየ በሎ። (ግብ. ሓዋ. 10፡ 25-26) ቆርኔሌዎስ ንጴሮስ ኣኽቢሩ ኣብ ዝሰገደሉ ግዜ ጵጥሮስ ብትሕትና ግደፍ ኢሉ ከምዘልዓሎ ንምልከት። እዚ ማለት ከኣ ምስጋድካ ስሕተት እዩ ማለት ዘይኮነስ ኣይግበኣንን ኢሉ ርእሱ ትሕት ናይ ምባል ምልክት እዩ።
8ይ) እቲ ሳልሳይ ሓለቓ ሓምሳ ከኣ ደየበ መጺኡ ድማ ኣብ ቅድሚ ኤልያስ ብብርኩ ተንበርኪኹ ከምዚ ኢሉ ለመኖ ኣታ ናይ ኣምላኽ ሰብ በጃኻ ነፍሰይን ነፍሳት እዞም ሓምሳ ገላውካን ኣብ ቕድሜኻ ክቡራት ይኹና። (2ይ ነገ. 1፡13)
ወለወላዲቱ ድንግል
ወለመስቀሉ ክብር
ብቤት/ት/ ሰንበት ጽርሓ ኣርያም ቅድስቲ ስላሴ ዋሽንግቶን ድሲ ክፍሊ ትምህርቲ ዝተዳለወ።


text:
ዶ/ር ጋይም ክብርኣብ ካብ ለንደን፡ ዶ/ር ግላውዴዎስ ኣርኣያ ካብ ኒው ዮርክ፡ ክልቲኦም ንሱዳን ሓዊስካ ኣብ ጉዳያት ኣፍሪቃ ሰፋሕትን ዓመቑትን መጽናዕታዊ ጽሑፋት ዘበርከቱ`ዮም። ንሱዳን ዘመሓድር ዝነበረ ባዕዳዊ መግዛእቲ እንግሊዝ፡ ንሰሜን ሱዳን ብትሑት ደረጃ ከማዕብል`ኳ እንተፈተነ ንደቡብ ሱዳን ግን ፈጺሙ ረሲዕዎ`ዩ ይብሉ። ድሕሪ ናጽነት ሱዳን`ውን እንተኾነ፡ መንግስቲ ካርቱም ንደቡብ ከማዕብሎ ኣይተንቀሳቐሰን ይብሉ።
ክልቲኦም ምሁራት ብዛዕባ ናጽነት ደቡብ ሱዳንን ኣብ ከም በዓል ኢትዮጵያ ዞባ ኦጋደን ዘሎ ሕቶ ናጽነትን ኣመልኪቶም ክዛረቡ ኸለዉ፡ ኩሉ ናጽነት ዝደሊ ህዝቢ ናጽነት ይረክብ ማለት ኣይኮነን፡ ጥጡሕ ፖሊቲካዊ ሃዋህው፡ ሓያል መሪሕነትን ዓለማዊ ድጋፍን የድልየካ ኢሎም። በዚ መንጽር`ዚ ክርኣይ ኸሎ፡ እቲ ናይ ናጽነት ጽልዋ ዝህሉ`ኳ እንተኾነ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ`ዚ እዋን`ዚ ተግባራዊ ንምግባር ኣጸጋሚ`ዩ ኢሎም።
ናይ`ዚ መደብ ቀዳማይ ክፋል ነዚ ምልክት ድምጺ ብምጥዋቕ ጠውቑ፡
ካልኣይ ኽፋል ንምስማዕ ኣብዚ ጠውቕ፡


text:
ደንገይ Fever ብመንከስቲ ጣንጡ ዝመሓላለፍ ሕማም እዩ። ኣብ ኤርትራ ዌልካም ብዝብል ሽም ዝፍለጥ ኮይኑ ምስ ሕማም ዓሶ ከምዝመሳስል ይእመነሉ።ሰናይት ብዛዕባዚ ንሓደ ዶክተር ካብ አስመራ ኣዘራሪባ ዝለኣኸቶ ፀብፃብ ን፣
ኣብ ከተማ መቐለ ዝተኸፈተ ፈላማይ ቤተ “ሞሪንጋ” ተኽሊ ሞሪንጋ ምስ ዝተፈላለየ ምግብን መስተን ሓዊሱ ብምሻጥ ፅቡቕ ተቐባልነት ይረክብ’ሎ፡ ዝብል ኸአ ካብ መቀለ ግርማይ ገብሩ ናይ ሎሚ መደብ ጥዕና'ዩ።
ኣብ ከተማ መቐለ ወይዘሮ ኣበባ ኣያሌው ዝኸፈተኦ ፈላሚ ቤተ “ሞሪንጋ” ሞሪንጋ ዝተባሃለ ተኽሊ ምስ ዝተፈላለዩ ዓይነታት መስተን ምግብን ሓዊሰን ንተጠቀምቲ ብምቕራብ ፅቡቕ ተቐባልነት ይረኽባ ኣለዋ፡፡
ወይዘሮ ኣበባ ቅድሚ ኹሉ ሞሪንጋ ባዕለን ተጠቒመን ኣብ ጥዕናአን ርኡይ ለውጢ ድሕሪ ምርካበን ንኣጋይሸን ከላልያ ከምዝመረፃ ይዛረባ፡፡
መምህር ኣልማዝ ኣብርሃ ብፍላይ ኣብ ኣጠቓቕምኡ ካብ ወይዘሮ ኣበባ ብዝረኸበኦ ሓበሬታ ኣቢለን ምስ ምሉእ ስድረአን ሞሪንጋ ኣብ ፈሳስን ኣብ ፀብሕን ሓዊሰን ክምዝጠቀማን ልዑል ጥዕናዊ ረብሓ ክምዝረኸባሉን ይገልፃ፡፡
ኣይተ ለገሰ በርሀ ተኽሊ ሞሪንጋ ተጠቒሞም ድፍኢት ደምን ምስ ኩሊት ዝተታሓሓዘ ዝነበሮም ጥዕናዊ ፀገምን ክቕረፍ ምኽኣሉ እዮም ዝዛረቡ፡፡
ኣይተ በርሀ መናሰቦ ብወገኖም ሞሪንጋ ስርዓት ድቃስ ከም ዘስተኻኽልን ተወሳኺ ሓይሊ እውን ከምዝህብን ምስክርነቶም ይህቡ፡፡
ወናኒት ቤተ “ሞሪንጋ” ኣብ ከተማ መቐለ ወይዘሮ ኣበባ ኣያሌው ንቐፃሊ ምስ መንግስቲ ብምትሕብባር ሞሪንጋ ብሰፊሑ ንምልላይን ረብሕኡ ናብ ዝላዓለ ብርኪ ከሰጋግረኦ ድቃስ ስኢነን ይሓስባሉ ምህላወን ገሊፀን ኣለዋ፡፡
ሞሪንጋ ዝተባሃለ ተኽሊ ንልዕሊ 300 ዓይነታት ሕማም ከምዝፍውስ ብመፅናዕቲ ከምዝተረጋገፀ ይዝረብ፡፡
ሙሉእ ፀብፃብ ክልቲኡ ንምስማዕ ናብ ምልክት ድምፂ ብምኻድ ጠውቁ


text:
ኣብ ኣመሪካ ዋሽንግተን ዲሲ ካፒቶል ሂል ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ሓደ ፖሊስ ተቐቲሉ
ኣብ ኣመሪካ ዋሽንግተን ዲሲ፡ ቤት ጽሕፈት ኮንግረስ ኣመሪካ ካፒቶል ሂል ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ሓደ ፖሊስ ክመውት እንከሎ ሓደ ኸኣ ተሃሪሙ ናብ ሆስፒታል ኣትዩ ኣሎ።
እቲ ሓደጋ ሓደ ሰብ ናብቲ ከባቢ እቲ ህንጻ ብመኪና ብምምጻእ ምስቲ ነቲ ህንጻ መከላኻሊ ተባሂሉ ዝተሰርሐ ዶጎል ድሕሪ ምግጫው፡ ካብታ መኪና ካራ ሒዙ ብምውጻእ’ዩ ኣብ ልዕሊ እቶም ፖሊስ መጥቃዕቲ ፈጺሙ። ብድሕሪ እዚ ካልእ ፖሊስ ነቲ ጥርጡር ቶኵሱ ከምዝቐተሎ ፖሊስ ዋሽንግተን ዘውጽኦ መግለጺ የነጽር።
ሰበ ስልጣን ጸጥታ ኣመሪካ እቲ መጥቃዕቲ ምስ ግብረ ሽበራዊ መጥቃዕትታት ዘተሓሕዝ ከምዘይኮነ ገሊጾም ኣለዉ።
ቅድሚ ሰለስተ ኣዋርሕ’ውን ደገፍቲ ፕረዚደንት ኣመሪካ ነበር ዶናልድ ትራምፕ ናብቲ ህንጻ ብሓይሊ ብምእታው መጥቃዕቲታት ከምዝፈጸሙ ዝዝከር እዩ።
ናይ ዋሽንግተን ዲሲ ሓላፊ ፖሊስ ምክታታል ውሽጣዊ ክፋላት ዝኾነ ሮበርት ኮንቴ “እቲ መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊ ፖሊስ ይፈጸመ ዋላ ኣብ ካልእ ተራ ዜጋ፡ ናይቲ ጉዳይ ሱር መሰረት ፈሊና ናይ ምፍላጥ ሓላፍነት ኣለና፡ ነዚ ኸኣ ክንገብሮ ኢና” ኢሉ።
ምክትል ሓላፊ ፖሊስ ሓለዋ ካፒቶል ሂል ዝኾነ ዩጋናዳ ፒትማን ብወገኑ “ኣዝዩ ሓዘን እናተሰማዓኒ ሓደ ካብ መሳርሕትና በቲ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ሞይቱ ኣሎ” ኢሉ።
እቲ ብስሕለት ተወጊኡ ዝሞተ ፖሊስ ዊልያም ኢቫንስ ዝብሃል ኮይኑ ንዝሓለፈ 18 ዓመታት ከም ሓለዋ ፖሊስ ካፒቶል ሂል ኮይኑ ዝሰረሐ’ዩ።
ነቲ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ዝምርምሩ ዘለዉ ክልተ ፖሊስ ንማዕከን ዜና ሲቢሲ ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፡ እቲ መጥቃዕቲ ዝፈጸመ ውልቀ ሰብ ኖሃ ግሪን ዝብሃል ወዲ 25 ዓመት ነባሪ ኢንድያና ምዃኑ ገሊጾም።
ኖሃ ግሪን ፡ ቅድሚ ሕጂ ብዝኾነ ምስ ገበን ብዝተሓሓዝ ጉዳይ ኣብ ፖሊስ ቀሪቡ ከምዘይፈልጥን ስሙ ኣብ መዝገብ ፖሊስ ከምዘየለን’ውን እቶም ክልተ መርመርቲ ሓቢሮም።
ኖሃ ግሪን፡ ኣብ ወርሒ መጋቢት ኣብ ናይ ፌስ ቡክ ኣድራሽኡ፡ ስራሕ ከምዝገደፎ ዝሕብር ጽሑፍ እኳ ለጢፉ እንተነበረ፡ ጸኒሑ ግን ደምሲስዎ።
ንሱ እቲ ስራሕ ብሕማም ምኽንያት ይገፍፎ ከምዘሎ ብምሕባር እቲ ቀንዲ ምኽንያት ግን ህይወቱ ከዕሪ ኢሉ ዝገብሮ ዘሎ ምዃቡ ጽሒፉ ነይሩ።
“ስኣን ኣፍልጦ ዝወስዶ ዝነበረኩ ዕጸ ፋርስ ጎድናዊ ሳዕቤን ስለዘምጽኣለይ’የ” ብምባል ብሰንኪ እቲ ዝወስዶ ዝነበረ ሓሺሽ ይሳቐ ምንባሩ ኣብቲ ድሒሩ ካብ ፌስቡክ ዝደምሰሶ ጽሑፍ ጠቂሱ።
ውሃቢ ቃል ፌስቡክ፡ እቲ ብሽም ኖሃ ግሪን ዝተመዝገበ ኣድራሻ ፌስቡክ ብርግጽ ናይ ኖሃ ግሪን ምዃኑ ኣረጋጊጹ ኣሎ።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ካፒቶል ሂል ኣብ ጽኑዕ ሓለዋ እያ ዘላ።
ኣባላት ኮንግረስ ኣመሪካ ኣብ ዓመታዊ ዕረፍቲ ስለዝርከቡ እቲ መጥቃዕቲ ኣብ ዝተፈጸመሉ ኣብቲ ህንጻ ኣይነበሩን።
ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ በቲ ዝተፈጸመ መትቃዕቲ ከምዝሓዘነ ብምግላጽ፡ ንስድራ ግዳይ ናይ ጽንዓት ይሃብኩም መልእኽቲ ሰዲዱ።
ካብዚ ብተወሳኺ ኣብ ዋይት ሃውስ ትርከብ ባንዴራ ኣብ ፍርቂ ተሰቂላ ክትውዕል ኣዚዙ ኣሎ፡


text:
ሚንስትር ሓበሬታ ደቡብ ሱዳን ማይክል ማኩዊ ኣሜሪካ፣ብሪጣንያን ኖርዌይን ንመስርሕ ሰላም ደቡብ ሱዳን ተቖፃፂረነኦ ክብሉ ኸሲሶም።
ንሶም ትማሊ ረቡዕ ኣብ ጁባ ኣብዘስምዕዎ መደረ ወግዓዊ ሽማግለ ናይቲ ከይዲ ልዝብ ዝኾነ ኢጋድ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንዝተኻየደ ዝለዓለ መድረኽ ኣይመርሖን ዘሎ ኢሎም።
እቲ ኣጀንዳ ሃገራት ትሮይካን ብዝብል ዝፅውዓ ብኣሜሪካ፣ብሪጣንያን ኖርወይን ይዕብለል ኣሎ ኢሎም ኣለው።ብዛዕባ እዚ ካብ ሰበስልጣን ኢጋድ ርእይቶ ኣይተረኽበን።
ኣብ ደቡብ ሱዳን ኣብ መንጎ ፕረዚደንት ሳልቫ ኪርን ጉጅለታት ዓመፅትን ኣብ ታሕሳስ 2013 ዓ.ም ግጭት ካብ ዝለዓል ኣስታት ኣርባዕተ ሚሊዮን ሰባት ተመዛቢሎምን ዝዓበየ ኽፋል እታ ሃገር ኣብ ትሕቲ ህፁፅ ሰብኣዊ ቅልውላው ከምዝወደቐን ይፍለጥ።
ኢጋድ ኣብ ናይ ሽግግር መንግስቲ ኣርባዕተ ምኽትል ፕረዝደንትታት ክህልውን ገሊኦም መንግስታዊ መሓውራት ፈሪሶም ሓደሽቲ ከጣይሹን ኢጋድ ንዘቕርቦ ንድፊ መንግስቲ ኪር ኣይቕበሎም ኢሎም ኣለው።


text:
ተንቀሳቓሲ ኣምባሳደር መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ዚምባብዌ ኮይኑ ዝተመዘዘ ኣቶ ሳልሕ ዑመር ዓብዱ፣ ፕረዚደንት ዚምባብዌ ኣብቲ ንኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሰሓሕባ ጉዳይ ዶብ ኢዱ ከእቱ ጸዊዑ ክትብል ጋዜጣ ዘ ሄራልድ ሓቢራ።
ኣምባሳደር ሳልሕ ዑመር ዓብዱ ነዚ ዝገለጸ ብሓደ መጋቢት ናይ ስራሕ ወረቓቕቱ ንፕረዚደንት ዚምባብዌ ሮበርት ሙጋበ ኣብ ዘረከበሉ እዋን’ዩ።
ዚምባብዌ ነቲ ንህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያ ዝጨፍጨፈ መራሒ ስርዓት ደረግ ኮለነል መንግስቱ ሃይለማርያም ን21 ዓመታት ፖለቲካዊ ዑቕባ ብምሃባ፣ ንነዊሕ እዋን ምስ መንግስታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዲፕሎማስያዊ ወጥሪ ምንባራ ይፍለጥ።
ሓድሽ ዝተመዘዘ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ዚምባብዌ ድማ፣ ብሰንኪ ፖለቲካዊ ተነጽሎን ዕድመን ካብ ኣህጉራዊ ዝምድናታት ተነጺሉ ዝርከብ ፕረዚደንት ዚምባብዌ ኣብ ጉዳይ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኢዱ ከእቱ ምጽውዑ ንዲፕሎማሲ ዝተባህለ ደኣ እምበር፣ ሙጋበ ዝኾነ ጽልዋን ተሰማዕነትን ከምጽእ ስለዝኽእል ከምዘይኮነ ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ዲፕሎማሰኛታት የረድኡ።
ኣብ 4 ሕዳር 1995፣ መንግስቱ ሃይለማርያም ምስ በዓልቲ ቤቱ ዉባንቺ ብሻው ኣብ ከተማ ሃራረ ከባቢ ጋንሂል እናተዛወረ እንከሎ ንምቕታሉ ድሕሪ ዝፈተነ ብስም ሰለሞን ሃይለ ገብረሚካኤል ዝጽዋዕ ኤርትራዊ ብሓለዋ መንግስቱ ተወጊኡ ድሕሪ ምትሓዙ፣ ኣብ ቤት ፍርዲ ኣብ ዝቐረበሉ፣ ነቲ ጉዳይ ዝተኸታተለ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝነበረ ኣምባሳደር ጸጋይ ተስፋጽዮን ምንንባሩ ኣይርሳዕን።
ኤርትራ ኣብተን ብብዝሒ ኤርትራውያን ዝርከቡለን ከም ሽወደን ዝኣመሰላ ሃገራት ኣምባሳደር ዘይብላ ክነሳ ኣብ ዚምባብዌ ኣምባሳደር ምምዛዛ፣ ነቲ ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ፣ ናሚብያ ኣንጎላ፣ ኮንጎ፣ ኡጋንዳን ደቡብ ሱዳንን ተዘርጊሑ ዘሎ ንግዳዊ ንጥፈታት ህግደፍ ንምክትታል ዝዓለም ምዃኑ’ውን ትንታነታት ይወሃበሉ’ዩ።


text:
ልቓሕ ኢትዮጵያ ብትልሚ ብዘይምምርሑ እታ ሃገር ክትወፆ ናብ ዘይትኽእል ዓዘቕቲ ኣእትዩዋ ምህላዉ ቢቢሲ ፀብፂቡ፡፡
ብመሰረት ትካል ገንዘብ ዓለምን ባንኪ ዓለምን ኣባል ሃገራት ዘለወን ቁጠባውን ፖለቲካውን ቅልውላው ንምፍታሕ ዝተረጋግዐ ፖለቲካን ደረጃ ዕቤት ሃገራትን እናተርኣየ ልቓሕ ከም ዝፍቀድ እንትኾነ፣ ግን ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ናብ ስልጣን ምምፅኡ ስዒቡ ብሽም ሪፎርም ዝተፈቐደ ልቓሕ ዝተበላሸወ ክባሃል ዝኽእል ምዃኑ ቢቢሲ ፀብፂቡ፡፡
ንቢቢሲ ሞያዊ ትንተና ዝሃቡ ዶክተር ኣየለ ገላን ቅድሚ 2010 ዓ.ም ብድምር ከባቢ 28 ቢልዮን ዶላር ዝነበረ ዕዳ ኢትዮጵያ ኣብ ውሽጢ 4 ዓመታት ጥራይ ናብ 56.6 ቢልዮን ዶላር ምዕባዩ ኣዝዩ ሓደገኛ ምዃኑ ኣብሪሆም፡፡
ቅድሚ 2010 ዓ.ም ዝነበረ ልቓሕ ኣብ ስራሕ ዝውዕልን ምስ ፕሮጀክትታት ተተሓሒዙ ካሊእ ኣታዊ ዘዋህልልን ብምንባሩ፤ ኣብ ቁጠባ ኢትዮጵያ ዝነበሮ ውሱን ፅልዋ ምዃኑ ዝገለፁ እቶም በዓል ሞያ፤ ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ናብ ስልጣን ምምፅኡ ስዒቡ ብዝተፈጠረ ዝተዛብዐ ተስፋ ዝተውሃበ ልቓሕ ግን ካሊእ ኣታዊ ከዋህልል ብዘይምኽኣሉ ከቢድ ሸኽሚ ኮይኑ ምህላዉ ጠቒሶም፡፡
ኣብዚ ሕዚ እዋን ዕዳ ምኽፋል ከቢድ ሸኽሚ ኮይኑ ምህላዉን ብደረጃ ፓርላማ ምኽፋል ዕዳ ኣብ ቀዳማይ ርእሲ ምቕማጡ ኣዝዩ ዘተሓሳስብ ምዃኑ ዘማላኸቱ ዶክተር ኣየለ ገላን፤ ካብ ዓለም ለኸ ኣለቃሕቲ ጥራይ ልዕሊ 36 ቢልዮን ዶላር ሓዊስካ ካብ ኣለቃሕቲ ውሽጢ ዓዲ ናብ 56.6 ቢልዮን ምዕባዩ ሓደገኛን ንናህሪ ዋጋ ዘጋድድን ምዃኑ ገሊፆም፡፡
ትካል ገንዘብ ዓለም ኣብ 2011 ዓ.ም ኢትዮጵያ ዕዳ ምኽፋል ናብ ዘይትኽእለሉ ደረጃ ምውራዳ ገሊፁ ምንባሩ ዘዘኻኸረ ቢቢሲ፤ ካልኦት መለቃሕቲ ኣካላት ንጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ልቓሕ ምፍቃደን ስዒቡ ግን እታ ሃገር ናብ ዓዘቕቲ ኣውሪድዋ ምህላዉ ፀብፂቡ፡፡
ኢትዮጵያ ኣብ #ትግራይ ዝፈፀመቶ ጀኖሳይዳዊ #ኲናት ስዒቡ ዕዳ ክስታኻኸለላ ናብ ትካል ገንዘብ ዓለምን ባንኪ ዓለምን ሕቶ ምቕራባ ዘዘኻኸሩ ዶክተር ኣየለ ገላን፤ ኣብዚ እዋን ኣቕሪባቶ ዘላ ሕቶ ግን ካብ ዓቕማ ንላዕሊ ስለ ዝኾነ እዩ ኢሎም፡፡
ብትካላት ገንዘብ ዓለም ሰለስተ ዓይነት መስተኻኸሊ ዕዳ ዝበሃሉ፤ ምንዋሕ መኽፈሊ እዋን፣ ምስራዝን ምቕናስን ወለድ ምዃኖም ዝገለፁ እቶም በዓል ሞያ ቁጠባ፤ ምስቲ ኣትያቶ ዘላ ከቢድ ኲናት ንኢትዮጵያ ዝፅበያ ዕድል እቲ ዝኸፍአ ኮይኑ፤ ምንዋሕ መኽፈሊ ግዘ ወይ ድማ ጥቕሚ ሓፂር እዋንን ናይ ነዊሕ እዋን ስቓይን ምዃኑ ሓቢሮም፡፡
ብሰንኪ ዝተቖለለ ዕዳ ሚዛን ዕዳጋ ኢትዮጵያ ንደገ ዘዘንበለ ኮይኑ ምህላዉን፤ ኣብ በጀት ዓመት 2014 ዓ.ም ጥራይ 1.7 ቢልዮን ዶላር ዕዳ ክትከፍል ምግዳዳ መርኣያ ውድቀት ቁጠባ ምዃኑ ዝሓበሩ እቶም በዓለ ሞያ፤ ን2015 ዓ.ም ካብ ዝፀደቐ በጀት መብዛሕቲኡ መኽፈሊ ዕዳ ኮይኑ ምፅዳቑ ኣብ ታሪኽ ሪኤምዎ ከም ዘይፈልጡ ሓቢሮም፡፡
ጉጅለ ፋሽስት ኣብይ ኣሕመድ ፕሮጀክትታት ዓፂፉ እናሃለወ፤ ካብ ትካላት ገንዘብ ዓለም ዝረኸቦ ልቓሕ ኣብ ፓርላማ ቀሪቡ መቐነት ተፈቲሑልና ክብል ምዝራቡን፤ ፍልፍል ንመማላኽዒ ቤተ-መንግስቲ ዝወፀ በጀት እንትሕተት ድማ ካብ ዘምፃእኹዎ ክይፈለጥኩም ክትሓቱኒ መሰል የብልኹምን ብምባል ዓበይቲ መዘናግዕታት ምስርሑ ይዝከር፡፡
ብገ/ሄር ሃይሉ


text:
ኣብ ንኡስ ዞባ ገልዓሎ – ምምሕዳር ከባቢ ባዳ ክካየድ ብዝጸንሐ ጐስጓሳት ርድኢት ነበርቲ ብምብራኹ፡ ተሳታፍነት ተመሃሮ ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ዓመታዊ እናዛየደ ይመጽእ ከምዘሎ ተሓቢሩ።
ርእሰ-መምህር ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ቦለሊ መምህር ዑስማን ዓሊ ሑመድ፡ ኮሚቴ ወለዲ ምስ መማህራን ብዘለዋ ጥቡቕ ምትእስሳር፡ ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ካብ ትምህርቲ ኣቋሪጸን ዝነበራ ደቂ-ኣንስትዮ እውን ዳግማይ ናብ ትምህርቲ ክምለሳ ብዝተኻየደ ጻዕሪ፡ ቊጽሪ ተሳታፍነት ደቂ-ኣንስትዮ ካብ ናይ ዝሓለፈ ዓመተ-ትምህርቲ ብ12 ሚእታዊት ክብ ከምዝበለ ገሊጹ።
እታ ቤት-ትምህርቲ ኣብ’ዚ ዓመተ- ትምህርቲ ናብ ካልኣይ ደረጃ ምስ ተሰጋገረት፡ ኣብ ሻምናይ ክፍሊ ኣቋሪጸን ዝጸንሓ ደቂ-ኣንስትዮ ናይ 9ይ ክፍሊ ትምህርተን ክቕጽላ ዕድል ከምዝረኸባ፡ ናይ መባእታ ትምህርቶም ዝዛዘሙ ተመሃሮ ዓድታት ዓዳይቶ፡ ሲሙቲ፡ ዓንዳላን ኣልሓን ድማ ናይ ማእከላይ ደረጃ ትምህርቶም ኣብ ቦለሊ ይቕጽሉ ከምዘለዉ፡ መምህር ዑስማን ዓሊ ወሲኹ ኣረዲኡ።
ወለዲ፡ ኣፍልጦኦምን ንቕሓቶምን ኣብ ኣገዳስነት ትምህርቲ እናዓበየ ከምዝመጸ፡ ምስ ምስፋሕ ኣገልግሎት ትምህርቲ ግዳ፡ ቊጽሪ ተሳታፍነት ተመሃሮ ብሓፈሻ፡ ናይ ደቂ-ኣንስትዮ ድማ ብፍላይ፡ ከም’ቲ ክኸውን ዝግብኦ ብዘይምዃኑ፡ ጐስጓሳትን ኣስተምህሮታትን ክሕይል ተላብዮም።
ብኻልእ ወገን ነበርቲ ባዳ፡ ዝተዋደደሎም ፕሮጀክት ጽሩይ ዝሰተ ማይ፡ ኣብ ርእሲ’ቲ ዝፈጠረሎም ርግኣት መነባብሮ፡ ኣብ ምውሓስ ጥዕናኦም’ውን ዓቢ ኣስተዋጽኦ ይገብር ከምዘሎ ገሊጾም።
ቅድሚ ሕጂ ንብዙሕ ሰዓታት ተጓዒዞም ብዝረኽብዎ ዝነበሩ ጽሬቱ ዘይተሓለወ ማይ፡ ኣደዳ ማይ-ወለድ ሕማማት ይኾኑ ምንባሮም ብምዝካር፡ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ግን ኣብ ቀረባኦም ጽሬቱ ዝተሓለወ ማይ ይሰትዩ ስለዘለዉ፡ ጸገማቶም ከም እተቐንጠጠ ሓቢሮም።
ትካላት ማሕበራዊ ኣገልግሎት ብሓፈሻ – ማይ፡ ጥዕናን ትምህርቲን ድማ ብፍላይ፡ ኣብ ምጥርናፍ ዓድታት ልዑል ተራ ከምእተጻወተ፡ ኣብ ቊጽሪ ነበርቲ ዝተራእየ ዕብየት ከኣ ናቱ ውጽኢት ከምዝኾነ ኣረዲኦም።


text:
ኩሎም ዝተቐተሉ ሓሙሽተ ኣባላት ዓቃቢ ሰላም ህንዳዊያን ምዃኖምን ዝተቐተሉ እውን 18 ስቪላት ንዝፀዓነ ኮንቨይ ካብ ዝተፈዎዮ መጥቓዕቲ ክከላኸሉ ምዃኑን ሕቡራት መንግስታት ገሊፁ’ሎ።ዕጡቓት ኣብ ምብራቓዊ ክፍለ ግዝኣት እታ ሃገር ኣብ ጆንግሊ ነቲ ኮንቨይ ብድብያ ብምጥቕዖም ከቢድ ውግእ ከምዝተኻየደ ሕቡራት መንግስታት ሓቢሩ።
ወሃቢ ቃል ዓቃቢ ሰላም ሕቡራት መንግስታት ኪየራን ዲወይር 30 ዝኾኑ ኣባላት ዓቃቢ ሰላም ናብ ፒቦር ኣብ ዝወስድ ዋና መንገዲ ነቲ ኮንቨይ ይዕጅቡ ስለዝነበሩ ኣብ ልዕሊ ሕቡራት መንግስታት ኮነ ተባሂሉ ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ እዩ ኢሎምዎ።
ኣብ ጃንጉለይ ህውከት እናወሰኸ ክኸይድ ፀኒሑ እዩ።ብፋላይ ዓሌታት ሉ ኑዌርን ሙርለን እናተጠቓቕዑ እቲ ሓደ ናይቲ ካሊእ እንስሳት ክዘምቱ ፀኒሖም እዮም።
ሕቡራት መንግስታት ነቲ መጥቓዕቲ መን ከምዝፈፀሞ ንምዝራብ ግዚኡ ገና እዩ እንተበለ’ውን ወሃቢ ቃል ሰራዊት ደቡብ ሱዳን ፊሊፕ ኣጉወር ግን ኣብቲ ከባቢ ኣንፃር ሓይልታት መንግስቲ ይዋጋእ ናይ ዘሎ ብዴቪድ ያዩ ያዩ ዝምራሕ ጉጅለ ዕጡቓት እዮም ፈፀምቱ ክብሉ ኸሲሶም።
ወሃቢ ቃል ሕቡራት መንግስታት ዲወይር 6,500 ወታደራት ዘለዎ ናይቲ ውድብ ተልእኾ ንቕድሚት ኣብዝገብሮ ምንቅስቓስ ጥንቃቐ ክገብር ኣለዎ ኢሎም።
ናይ ሕቡራት መንግስታት ዋና ፀሓፊ ባን ኪ-ሙን ብወሃቢ ቃሎም ኣቢሎም በቲ መጥቓዕቲ ምድንጋፆም ብምግላፅ ንዓቀብቲ ሰላም ምቕታል ብዓለምለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ዝርአ ናይ ኵናት ገበን እዩ ኢልምዎ።
ቤት ምኽሪ ፀጥታ እውን ነቲ መጥቓዕቲ ብምኹናን መንግስቲ ደቡብ ሱዳን ነቲ ጉዳይ ብህፁፅ መርሚሩ ፈፀምቱ ናብ ፍርዲ ንከቕርቦም ፀዊዑ’ሎ።


text:
ኣድልዎ፣ዘርኣውነት፣ንእስላም ምፍራሕ ወይ ምፅላእን (ኢስላሞፎብያ) ፀረ-ሴማዊነትን ኣብ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕ/ሃ ካብ ዝዝተየሎም ጉዳያት ገሊኦም እዮም።እቲ ን4 ሰሙናት ዝፀንሕ ኣኼባ ዝጅምር ላዕለዎት ሰበስልጣን ሃገራዊ ረብሓን ዓለምለኸ ሻቐሎትን ዝምልከቱ ዛዕባታት ንኣርባዕተ ማዕልትታት ኣኼባ ብምክያድ እዩ።
ናይ ሕቡራት መንግስታት ዋና ፀሓፊ ባን ኪሙን ካብ ኒው ዮርክ ኣብ ዘስምዕዎ ናይ ቪዲዮ መልኽእቲ ኣብ ብዙሓት ኽፋላት ዓለም እናብኣሰ ይቕፅል ዘሎ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ንምውጋድ ሃገራት ዝክኣለን ክገብራ ኣለወን ኢሎም።
‘’ዓለም ኣድልዎን ዘይማዕርነታውነትን ከምኡ እውን ናዕበኛ ሽበራን ዝኣመሰሉ ከብድቲ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት ኣጋጢሙዋ’ሎ’’ ምስ በሉ ባን ኪሙን ብምስዓብ ‘’ፈላማ ከምዚኦምን ካልኦትን በደላት ከይፍፀሙ ብዙሕ ምስራሕ ሓባራዊ ብድሆና ክኸውን ኣለዎ’’ኢሎም።ኣብ ሶሪያ ዝተፈፀሙ ምጥሓሳት ሰብኣዊ መሰላትን ዝበፅሑ ሰብኣዊውን ፖለቲካውን መቕዘፍትን ብፃዕርታት ሕቡራት መንግስታት ክውገዱ ምኽኣሉ ነይሮም ኢሎም።
ግጭት ሶሪያ ሓምሻይ ዓመቱ ሒዙ’ሎ።ልዕሊ 200 ሽሕ ሶሪያዊያን ከምዝተቐተሉ ሕቡራት መንግስታት ይግምት።ኣርባዕተ ሚሊዮን ሶሪያውያን እውን ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ተዓቒቦም ይርከቡ።
ናይ ሕቡራት መንግስታት ሰብኣዊ መሰላት ላዕለዋይ ኮሚሽነር ዘይድ ራኣድ ኣል-ሑሴን ነቲ ቤት ምኽሪ ኣብዝኸፍትሉ እዋን ሃገራት ኣብ ክንዲ ሰብኣዊ መሰላት ዜጋታተን ናይ ባዕለን ረብሓታት ከምዘቐድማ ነቒፎም።
እቶም ላዕለዋይ ኮሚሽነር ብምውሳኽ ሓላፍነት መንግስታት መሰል ህዝቦም ምምንጣል ከይኮነስ ምሕላው ሰብኣዊ መሰላት ህዝቦም ክኸውን ኣለዎ ኢሎም።
ኣብዚ ናይ 4 ሰሙናት ጉባኤ እቲ ቤት ምኽሪ ብዛዕባ ሶሪያ፣ኤርትራን ናይ 2014 ኣ/ፈ ግጭት ወሽመጥ ጋዛን ዝምልከት ብነፃ ዘፃሪ ኣካል ዝቐርብ ፀብፃብ ክሰምዕ እዩ።
ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ዒራቕ፣ሰሜን ኮሪያ፣ኢራን፣በርማ፣ሪፓብሊክ ማኽአላይ ኣፍሪካ፣ኣይቮሪ ኮስትን ማሊን እውን እቲ ጉባኤ ካብ ዝዝተየለን ሃገራት ገሊአን እየን።


text:
Kristianstad
ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 21 1 2021
ተቐማጦ ክሪስትያንስታድ ብኸተማኦም ኵሩዓት እዮም። ኣብዚ፡ ካብ ኩሉ ዓለም ዝመጸ ነገራት ይራኸብ። ኣብዚ፡ ቅሳነት ዝመልኦ ተፈጥሮታት፡ ዘደንቕን ፍሉይ ዝኾነ ተመክሮን ማሕበራዊ ሕውነትን ኣሎ።
ሓበሬታ ብዛዕባ ምምሕዳር ከተማ
ብዝሒ-ህዝቢ85,590
ስፍሓት መሬት1,821 ኪሜ²
ርሕቐት ካብ ዓበይቲ ከተማታት
- Lund 80 ኪሜ
- Ystad 82 ኪሜ
- Malmö 96 ኪሜ
- Köpenhamn 140 ኪሜ
ክሪስትያንስታድ ኣብ ሰሜናዊ-ምብራቕ ስኮነ ትርከብ፡ ኣብ ስኮነ ጽቡቕ ናይ መጎዓዝያ መራኸቢታት ኣለዋ፡ ምስ ብለኪንገ ኸኣ ትራኸብ እያ። ካብ ከተማታት ኦረሱንድን መዓርፎ ነፈርቲ ኮፐንሃገንን ንክሪስትያንስታድ ብባቡር ኣስታት ሓደ ሰዓት ይወስድ።
መንበሪ-ገዛ
እቲ ኮሙን ብሕሱር ዋጋ ዝሸይጥ ዘቤታዊ ዕዳጋ ኣለዎ፡ እቲ ክራይ ገዛውቲ ድማ ኣብታ ሃገር እቲ ዝሓሰረ እዩ። ብዙሕ ዓይነት መንበሪ ኣባይትን ቪላታትን ባይታዊ ኣፓርትመንት ወይ እኩብ መንበሪ ኣባይትን መንበሪ ገዛውትን ዝካረን ኮንዶሚንዩምን ኣሎ።
ኣብ ክሪስትያንስታድ ፍሉይ ቤትጽሕፈት ኣባይቲ የልቦን። ንብዝሒ ዓይነታት፡ ዘይተኻረየ ገዛውትን ናይ ምክራይ ተኽእሎን ዚምልከት ሓበሬታ ንምርካብ ነቲ ዝዓበየ ምምሕዳር ኣባይቲ ርኸቦ። ዝበዝሑ ናይ መስርዕ ሒዝካ ምጽናሕ ኣገባብ እዮም ዚኽተሉ።
ናይ ውልቅኻ ገዛ ክትሰርሕ ትደሊ እንተ ዄንካ ወይ ንቪላ ዘስርሕ ቦታ እንተ ደሊኻ እቲ ናይቲ ኮሙን ቤትጽሕፈት ዜግነት ኪሕግዘካ ይኽእል እዩ።
ካልእ ቋንቋታት ዝዛረቡ ተቐማጦ መን ኣለዉ ኣብቲ ቦታ
ቋንቋታት ዓረብ፡ ኣልባንያ፡ ቦስንያ፡ ፊንላንድስቨንስካ፡ ቻይና፡ ክሮዋት፡ ፖላንድ፡ ሰርቦክሮዋት፡ ሶማሊን ሶራኒን።
ማሕበራትን ምትእኻባትን
እታ 500 መኽሰብ ዘይብለን ማሕበራት ዘለዋ ክሪስትያንስታድ ኮሙን ሃብታም ማሕበራዊ ህይወት ኣለዋ። እቲ ምርጫ ኩሉ ዝጠርነፈን እተፈላለየን እዩ። ኣብኡ፡ ናብ ምኩራትን መንእሰያትን ንምቅስቓስን ዝጠመተ ባህላዊ ማሕበራት፡ ስካውት፡ ብረጋቢት ዚግበር ስፖርት፡ ማሕበራት ጃርዲንን፡ ማሕበራት ስፖርትን ኣሎ።
ኣብቲ ናይ ማሕበራት ደብተርና፡ እተን እተፈላለያ ማሕበራት ዘቕርባኦ ናይ ንጥፈታት ኣማራጺታት ክትረክብ ትኽእል።
ኣብ ክሪስትያንስታድ ከመይ ጌርካ ማሕበር ከም ዚጅመር ንምፍላጥ ሓበሬታ ምስ እትደሊ ኣብቲ ናይቲ ኮሙን መርበብ ኢንተርነት ሓበሬታ ኣሎ።
ኣብቲ ከባቢ ብቐረባ እንታይ ይርከብ
ናይቲ ኮሙን ዜግነት ማእከል ምስቲ ኮሙን ኣብ እትገብሮ ርክብ ከመይ ክትግብር ከም ዘሎካ ኪሕግዘካ ይኽእል እዩ። ኣብቲ ማእከል ዘለዉ ሰራሕተኛታት ብዙሕ ቋንቋታት እዮም ዚዛረቡ፡ ስለዚ ሓገዝ ተርጓማይ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ኣብያተ ሸቐጥ
ክሪስትያንስታድ ናይ ንግዲ ከተማ ንምዃን ነዊሕ ያታዊ ተመክሮ ኣለዋ፡ ናይ ከተማ ማእከል ብምዃን እውን ተሸሊማ እያ። ኣብኣ፡ እተፈላለዩ ድኳናትን ናይ መግቢ ሸቐጥን ካፈታትን ኣብያተመግብን ኣለዉ። ኣብቲ ሰንትሩም ድማ ኣደራሽ ዕዳጋን (ጋለርያ) ኣሎ፡ ኣብቲ ከባቢ ከተማ ድማ ናይ ንግዲ ማእከል ኪስራሕ ትልሚ ኣሎ። ብተወሳኺ ኣብቲ ኮሙን ብዙሕ ናይ ሕርሻ ፍርያት ድኳናት ኣሎ።
እቲ ኣብ ክሪስትያንስታድ ዚርከብ ቤትንባብ
ኣብ ክሪስቲያንስታድ ሓደ ማእከላይ ቤትንባብን 11 ጨንፈር ቤትንባብን፡ ክልተ መለቅሒ ነቝጣን ሓደ ኣውቶቡስ ቤትንባብን ኣሎ። እቲ ማእከላይ ቤትንባብ ናይ ጋዜጣታት መንበቢ ክፍሊ ኣለዎ፡ ኣብኡ ኮፍ ኢልካ ድማ ናይቲ ዕለት'ቲ ጋዜጣ ተንብብ፡ መጽሔታት ትገናጽል ወይ ናይ ወጻኢ ጋዜጣታት ተንብብ፡ ኣብ ወረቐት ወይ ድማ ኣብ ኢንተርነት።
ስራሕን ሰናይ መነባብሮ (ሶሲያለን)
ደገፍ፡ ሓገዝን ምኽርን ምስ እትደሊ እቲ ኮሙን ብብዙሕ መገዲ ኪሕግዘካ ይኽእል እዩ።
ውሕስነት ካሳን ቤትጽሕፈ ቀረጽን ኣብ ክሪስትያንስታድ ቤትጽሕፈት ኣለዎም። ኣብቲ ናይ ክሪስትያንስታድ ቤትጽሕፈት መራኸቢ ስራሕ ድማ ብዛዕባ ስራሕን ትምህርትን ብዙሕ ሓበሬታ ክትረክብ ትኽእል። (እቲ ሓበሬታ ብብዙሕ ቋንቋታት እዩ)።
ኣብዚ ብዛዕባ እዚ ዝስዕብ ብዝያዳ ከተንብብ ትኽእል፡
ኣገልጎት ክንክን ወይ ሕብሐባ ቆልዑ
እቶም ናብ ክሪስትያንስታድ ዝመጹ ሓደስቲ ስድራቤት ብመገዲ ናይቲ ስሉሰን Slussen ዚብሃል ናይቲ ኮሙን ዕማም ምስ ቅድመ-ትምህርትን መባእታዊ ትምህርትን ርክብ ኪገብሩ ይኽእሉ እዮም።
ኣብ ክሪስቲያንስታድ ንደቂ 1-5 ዝኸውን ቅድመ-ቤትትምህርትን ከምኡውን ጽድያዊ ሰመስተር ክሳዕ 13 ዓመት ዝመልኡ ንቐዳማይ ክፍሊ ህጻናት ዝኸውን ማእከል ትርፊ ግዜ ኣሎ። ማእከል ትርፊ ግዜ ቅድሚ ወይ ድሕሪ ትምህርትን ኣብ ግዜ ዕረፍትን ክፉት እዩ። ከምኡውን ከም ኣማራጺ ቅድመ-ቤትትምህርቲ ወይ ማእከል ትርፊ ግዜ ዝኾነ ትምህርታዊ ክንክን ኣሎ፡ ናብቶም ዕድመኦም ተጠቒሱ ዘሎ ህጻናት ዝቐንዐ ድማ እዩ። ኣብ ክሪስቲያንስታድ ናብ ደጋዊ ትምህርቲ ዝቐንዑ ቅድመ ኣብያተትምህርቲ ኣለዉ፡ ከምኡውን ናብቶም ወለዶም ለይቲ ወይ ምሸት ዝሰርሑ ህጻናት ዝቐንዐ ለይቲ ዝኽፈት ቅድመ-ኣብያተትምህርቲ ኣለዉ።
እቶም ኣብ ክርስትያንስታድ ሓደስቲ ዝኾኑ ምስ ክንክን ህጻናት ርክብ ንምግባር ብመገዲ ስሉሰን Slussen ሓገዝ ኪረኽቡ ይኽእሉ እዮም።
መባእታ ኣብያተ ትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርትን
ኣብ ክሪስትያንስታድ ኮሙን ነቶም 6 ዓመት ዝዕድመኦም ህጻናት ቅድመትምህርቲ ኣሎ። ገለ ናይቲ ኮሙን ኣብያተትምህርቲ ኣብ ፍሉይ ሸነኻት ከትኵራ መሪጸን ኣለዋ፡ ከም ኣብ ስፖርት፡ ባህሊ፡ ስእሊ፡ ውሑስ ምዕባለ፡ ተክኒክ፡ ኢምብረዛን ሞንተሶሪን።
ኣብ ክርስቲያንስታድ 12 ካልኣይ ደረጃ ኣብያተትምህርቲ ኣለዉ፡ ካብዚኣቶም ከኣ 5 ናይ ኮሙን 7 ድማ ናይ ብሕቲ እዮም። እቶም 5 ኮሙናዊ ኣብያተትምህርቲ 17 ካብቶም 18 ሃገራዊ መደባት የቕርቡ። ብተወሳኺ ብሃገር እተፈልጠ ናብ ኵዕሶ እግርን ኵዕሶ ኢድን ዝቐንዐ ናይ ስፖርት ስልጠና ኣሎ። ከምኡውን ናብቶም ኣካላዊ ስንክልና ዘለዎም መንእሰያት ዝዓለመ ሃገራዊ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ኣሎ።
ኣብ ክርስትያንስታድ ናብ ልምምድን ናብ ኣእምሮኣውን እተፈላለየን ስንክልናን ዝጠመተ ፍሉይ መባእታዊ ቤትትምህርትን ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርትን ኣሎ።
እቲ ብቛንቋ ኣደ ዚካየድ ትምህርቲ
ቋንቋ ኣደ ኣብ መባእታዊ ቤትትምህርቲ ይኹን ኣብ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ናቱ ካሪክሉም ዘለዎ ናይ ውልቂ ዓይነትትምህርቲ እዩ።
ዕድላት ትምህርቲ
ኣብ ክሪስትያንስታድ ኮሙን ነቶም ምሉእ ዕድመኦም ኪምሃሩ ዚደልዩ ሰባት እተፈላለየ ምርጫታት ኣሎ። እቲ ኮሙን ነቲ ኣብ ኣባጽሕ ዘሎ ፍልጠት ንምድንፋዕን ነቲ ኢንዱስትርያዊ ህይወት ንኺበቕዑን ብንጡፍ ይሰርሕ።
እቶም ዕድመኦም 18-64 ዝኾነ፡ ሓደስቲ ኣብ ሽወደን ዝኾኑ፡ ናይ መትከል እግሪ መደብ ዘለዎም፡ ወይ ስደተኛ ዘመድ ዘለዎምን ኣብቲ ኮሙን ንመጀመርያ ግዜ ድሕሪ ግንቦት 1-2013 እተመዝገቡ፡ ናይ ማሕበረሰብ ልልይ መደባት ይውሃቦም። ልልይ ምስ ማሕበረሰብ ብናይ ኣደ ቋንቋ እዩ ዚውሃብ፡ እዚ ድማ ንኣኻ፡ ሓድሽ መጻእተኛ፡ ኣብቲ ናይ ሽወደን ናይ ስራሕን ማሕበራዊ ህይወትን ንምጽምባር የቃልለልካ። ብዛዕባ ኣብ ናይ ስራሕ ህይወትን ትምህርትን ጥዕናን ዘሎካ መሰላትን ግዴታን ፍልጠት ይህበካ።
እቲ ኮሙን፡ ቋንቋ ሽወደን ንስድተኛታት ዚብል ኮርስ ይህብ። ከመይ ጌርካ ከም እትምዝገብ ኣብቲ ናይቲ ኮሙን መርበብ ኢንተርነት ረአ።
ቤትጽሕፈት ኣማኸርትን ማእከል ትምህርትን ብመገዲ ትምህርታውን ሞያውን ምኽሪ ሓገዙ የቕርብ። ኣብኡ ብዛዕባ ግምገማ ትምህርቲ እውን ክትሓትት ትኽእል።
ትምህርቲ ኣባጽሕ ነቶም ኣባጽሕ ዝኾኑ ብዙሕ እተፈላልየ ኮርሳት የዳሉ።
ናይ ሞያ ኮለጅ ትምህርቲ ድሕሪ ካልኣይ ደርጃ ትምህርቲ ዚውሃብ ስልጠና እዩ። ንሱ ንተምሃራይ ንኺጥዕም ብፍሉይ መገዲ ዚውሃብ ምስ ናይ ስራሕ ህይወት እተተሓሓዘ ስልጠና እዩ። ክልሰሓሳብ ምስ ተግባር ይሕወስ። ኣብቲ መብዛሕትኡ ስልጠናታት ናይ ስራሕ ተመክሮ ትረክብ። ናይ ሞያ ኮለጅ ስልጠናታት ብናጻ እዩ፡ ካብ CSN ድማ ትምህርታዊ ልቓሕ ክትረክብ ትኽእል።
Lärlingsakademin Skåne Nordost ንኣባጽሕ ናይ ልምምድ ስልጠና ይህብ
ኣብ ክሪስትያንስታድ ኮለጅ ኣሎ። ክሪስትያንስታድ ኮለጅ በቲ ናይ ቁጠባ፡ ስነኣእምሮን ስነመግብን ከምኡውን በቲ ናይ ስኒ ጥዕና መደባት ስልጠናታቱ ይፍለጥ። ካልእ ናይ ስልጠና መደባትን ኮርሳትን እውን የቕርብ እዩ።
ህዝባዊ ዩኒቨርሲቲ
ህዝባዊ ዩኒቨርሲቲ ናይ ትምህርቲ ኮርሳትን ናይ ምድላው ኮርሳትን የቕርብ። እቲ ሓጺር መገዲ ዚብሃል ኣገባብ ነቶም ካብ ሽወደን ወጻኢ ዝኾነ ኣካደምያዊ ትምህርቲ ዘለዎም ሰባት ይምልከት።
እቲ ንስራሕ ዚምልከት ስልጠና ነቶም ንነዊሕ ግዜ ስራሕ ዘይብሎምን ኣብ ውሕስነት ስራሕን ምዕባለን ዘለዉን ወይ ድማ ስራሕ ዘይብሎም ኮይኖም ኣብቲ ናይ መንእሰያት ውሕስነት ስራሕ ዘለዉን ይምልከት።
ብዛዕባ ትምህርቲ ኣባጽሕ ኣብዚ ዝስዕብ ኣንብብ፡
ኣገልጎት ጥዕና
ኣብ'ዚ ከተማ'ዚ፡ ተጠቀምቲ ናይ ዝተፈላለየ ናይ ጥዕናዊ--ኣገልግሎታትን ክንክን ክትኮኑ ትኽእሉ። ኣብዚ ከተማ፡ ሓፈሻዊ ሕክምና፡ ማእከል-ጥዕና ህጻናት፡ ኣዴታት (ነፍሰ-ጾራት) ከምኡ ውን ክሊኒክ-ስኒ፡ ይርከብ። ሕክምናዊ ክንክን ምስ እትደልዩ፡ ናበይ ክትከዱ ከም ዘለኩምን ካልእ ንጥዕናዊ-ክንክን ዝምልከት ዝርዝራት፡ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ትረኽብዎ።
ናይ ቋንቋ ድግፍ-ተርጓሚ ምርካብ
ምስ ትካላት መንግስቲ ኣብ እትራኸበሉ ግዜ ናይ ተርጓማይ ሕገዝ ኣሎ።
ኣገልግሎት መጎዓዝያ
ባቡር ጌርካ ካብ ደንማርክ ወይ ካብ ብለኪንገ ናብ ክሪስትያንስታድ ብቕልጡፍ ክትበጽሕ ትኽእል። ኣብ ማእከል ከተማ ክሪስትያንስታድ ማእከል መንሃርያ ባቡራት ኣሎ፡ ኣብ ኦነስታድን ፍየልኪንገ ድማ ናይ ተመላለስቲ ባቡራት መነሃርያ ኣሎ። ኣብ ውሽጢ ክሪስትያንስታድ ምስቲ መነሃርያ ባቡር ዘራኽብ ናይ ኣውቶቡሳት መስመራት ኣሎ፡ ከምኡውን ኣብ መንጎ ናይተን ከተማታት ኮሙንን ወጻኢ ካብ ኮሙንን።
ኣብ ክሪስትያንስታድ ዚርከብ Skånetrafiken ንባቡርን ኣውቶቡሳትን ዚምልከት የመሕድር። ኣብቲ መርበብ ኢንተርነቶም ናይ ሰዓታት ሰሌዳ ኣሎ።
ስራሕን ትካላት ናይ ምምስራት ተኽእሎታትን
ኣብ'ዚ ከተማ ይኹን ኣብቲ ከባቢ ኣብ ዝርከባ ከተማታት፡ ብርክት ዝበሉ ዓበይትን ነኣሽቱን ወሃብቲ-ስራሕ ይርከቡ። ኣብዚ ከባቢ ዘለዉ ክፍቲ ናይ ስራሕ-ቦታታት ንምርኣይ ኣብ ማእተዊ ናይ'ዚ ሓበሬታ ''ክፍቲ ናይ ስራሕ ቦታታት'' ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ትረኽብዎ። እቶም ናይ ባዕልኹም ትካል ክትጅምሩ እትሓስቡ ሰባት፡ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ምምሕዳር ከተማ ነዓኹም ዝኸውን ኣገዳሲ ሓበሬታ ትረኽቡ።


text:
ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ዓረና ትግራይ ኣቶ ዓንዶም ገብረስላሰ እቲ ናይ ምርጫ ኩነታት ብጣዕሚ ዝተበላሸወ ይመስል፡ ኢሎም። ኣተሓሒዞም "ናይ ምርጫ ተዓዘብቲ ኾኑ ናይ ምርጫ ኣፈጸምቲ ኣባላት ኢህወደግ `ዮም ኮይኖም ዘለዉ" ኢሎም። ግን ዓረና ትግራይ ንምርጫ ተዳልዩ `ዩ ዘሎ ኢሎም።
ሕገ-መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘፍቅዶ፡ሰልፊ ኾነ ኣኼባ ናይ ምግባር መሰል ጨሪሱ ከምዝተነፍጎም ዝገልጹ ኣቶ ዓንዶም፡ ብናጻ ክንንቀሳቐስ እንተዝፍቀደልና ኔሩ፡ ብዙሕ ድጋፍ ህዝቢ ብምርካብ ዘይንዕወተሉ ምኽንያት የለን ኢሎም።
ከምዚ` ኢልኩም ብናጻ ምስ ድምጺ ኣመሪካ ምዝራብኩም`ውን ስለምንታይ ከም ኣወንታ ዘይትርእይዎ ? ንዝብል ሕቶ " እቲ ሓሳብካ ናይ ምግላጽ ባይታ ስለዘሎ ዘይኮነስ ፡ ዝመጸ ይምጻእ መስዋእቲ ንምኽፋል ድልዋት ስለዘለና ኢና " ኢሎም። “ሓሳብካ ናይ ምግላጽ መሰሎም ዝተጠቐሙ ኣባላትና እናተኣሰሩን እናተውንጀሉን እናፈለጥና ኢና”
" ኣብ`ቲ ናይ 17 ናይ ቃልሲ ዓመታት ፡ ህዝቢ ትግራይ ምስ ዝኸፈሎ መስዋእቲ ክወዳደር ከሎ፡ ፍርቂ ዘይኮነስ ሲሶ ዝኸውን መሰል `ውን ኣይረኸበን". ኣሸበርቲ እናተባህሉ ካብ መርዓ፡ ከምኡ`ውን ኣባት ነብሲ ካብ ምርካብ ከይተረፈ ከምዝግለሉ የማርሩ ኣቶ ዓንዶም ገብረሰልሰ።
ምሉእ ቃለ-መጠይቕ ንምስማዕ ኣብ`ዚ ጠውቑ፡ ኣብ ዝቕጽል ምላሽ ገዛኢ ፓርቲ ክንደሊ ኢና፡-


text:
፲፪/12 ጥቅምቲ ቅዱስ ሚካኤል
በስመአብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን!!!
ቅዱስ ሚካኤል ናብ ነቢይ ሳሙኤል ከም ዝተላእከሉ ዕለት
እግዚኣብሔር ንኣማሌቃውያን ህረሞም ዘለዎም ኩሉ ድማ ኩሉ ደምስስ ኢሉ ንሳኦል ኣዘዞ። ከምዚ መበሊኡ ድማ እስራኤላውያን ካብ ግብጺ ክወጹ ኸለዉ፡ እናተሓብኡ ይወግእዎምን ብዙሕ መከራ የብጽሕሎምን ነበሩ። በዚ ምኽንያት እዚ ድማ ደምስሶም በሎ። ንሳኦል’ውን ንኣጋግ ንኹሉ ኣጥፊኡ፡ ንኣጋግ ዝተባህለ ሰብኣይን፡ ካብ ከብቲ ድማ ዝሰብሓን ዝጸበቃን ማሪኹ ተመልሰ። እግዚኣብሔር ድማ ንነቢይ ሳሙኤል “ነሳሕኩ ዘኣንገስኩዎ ለሳኦል” ንሳኦል ብምንጋሰይ ተጣዒሰ በለ። ነቢይ ሳሙኤል ናብ ሳኦል ከደ፡ ማሪኹ ዘምጽአን ጥሪት (ኣባጊዕን፡ ከብትን) ኣብ ደምቢኡ ረኣየ። ካብ መስዋዕትስ ምእዛዝ’ዶ ኣይበልጽን ኢሉ ገሰጾ። ሳኦል ድማ ተጋግየ እየ ጸልየለይ በሎ። ኣይጽልየልካን እየ ኢሉ ካብኡ ስጉም ምስ ኣበለ፡ ብኽዳኑ ሓዞ እሞ ተቀደደ። ንመንግስትኻ ልክዕ ከምዚኣ ካብ ኢድካ ክቀዳ እዩ ድማ በሎ። ብዙሕ ስለ ዝለመኖ ግን፡ ነቲ ማሪኹ ዘምጽኦ ኣማሌቃዊ ኣሕሊፉ ክህቦ ሓተቶ፡ በዚ ድማ ተሰማምዑ።
ብድሕሪዚ ሳኦል ግብጃ ገይሩ ከሎ ኣጋግ ንጉስ ኣማሌቃዊ ኣብ ላጉ ነይሩ ክምገብ ከሎ ሳሙኤል ርኣዮ። ንኣጋግ ጸውዑለይ ብምባል፡ ሞት መራር እያ፡ ሰይፍኻ ንኽንደይ ኣዴታት ውላድ ከምዘይብለን ከም ዝገበረተን፡ ኣዴኻ ድማ ከምአን ትኹን ኢሉ ብሰይፊ ቆራረጾ። ንሳኦል ቀቢኡ ዘንገሶ ነቢይ ሳሙኤል እዩ።
ክብድል ከሎ ድማ ብዙሕ ይሓዝነሉ ነበረ፡ “እስከ ማእዜኑ ሳሙኤል ትላህዎ ለሳኦል” ንሳኦልሲ ክሳብ መዓስ ኢኻ ክትሓዝነሉን ክትበኽየሉን ትነብር ክሳብ ምባል በጺሑ እዩ። ደሓር ግን “መልዕ ቀርነ ቅብዕ ወሑር ውስተ ቤተ ዕሤይ” ኣርባዕተ ጨናን ሓሙሻይ ዘይትን ኣቃሚምካ ናብ ቤተ ልሔም ኪድ ካብ ደቂ እሰይ ነቲ ኣነ ዝመረጽክዎ ቅብኣዮ በሎ። ክልተ ላም ሒዙ መስዋእት ክስውእ እየ ኢሉ ከደ። ኣታ ብሩኽ ናይ እግዚኣብሔር ሰብ ብድሓን ዲኻ መጺእካ ድማ በልዎ። መስዋእቲ ክስውእ እየ መጺኤ ብምባል ንእሰይ ሒዙ ናብቲ እሰይ ዝስውኣሉ ከደ። ካብ ደቅኻ ዝቀብኦ ኣለኒ እሞ ደቅኻ ኣቅርበለይ በሎ። በኹሩ ኤልያብ ስለ ዝኾነ ንዕኡ ኣምጽኣሉ። ዝጎድሎ ዘይብሉ ምልኩዕ ስለ ዝነበረ እዚ እቲ ሕሩይ ኢሉ ክቀብኦ ተንስአ። ቅዱስ ሚካኤል ብምግላጽ “ሰብእሰ ገጸ ይሬኢ ወእግዚኣብሔር ልበ ይሬኢ”ሰብ ንመልክዕ እዩ ዝርኢ እግዚኣብሔር ግን ንልቢ እዩ ዝርኢ። ነዚ ንስኻ ዝመረጽካዮ እግዚኣ
ብሔር ኣይመረጾን ኢሉ መለሶ። ንኣሚናዳብ ድማ ኣምጽኣሉ። ንዕኡ ድማ እግዚኣብሔር ስለ ዘይመረጾ መለሶ። ብድሕሪኡውን ንሓሙሽተ የሕዋቱ መለሶም፡ ኣብ መወዳእታ ዳዊት ካብ መጓሰ ካብ ምሕላው ኣባጊዑ ተጸዊዑ መጸ። እቲ ቅብኣ መንግስቲ ድማ ፈልሐ “እዚ እዩ ቅቡእ ምሩጽ ናይ እግዚኣብሔር ኢሉ ኣብ ማእከል የሕዋቱ ቀብኦ (1 ሳሙ 16፡1-13)።
ብድሕሪ እዚ መንፈስ እግዚኣብሔር ኣብ ልዕሊ ዳዊት ብምውራድ ሸውዓተ ሃብቲ ሃቦ፡ ንሳቶም ድማ፥
-
ሃብተ ሓይሊ፥ ኣንበሳን ድብን ብኢዱ ምቕታል(1 ሳሙ 17፡34)
-
ሃብተ
-
መዊዕ፥ ብኲናቱን ብዋልትኡን ዝምካሕ ዝነበረ ጎልያድ ብጸጸር ምስናፉ (1 ሳሙ 18)።
-
ሃብተ በገና፥ በገና ምህራም (1 ሳሙ 16)
-
ሃብተ ፈውሲ፥ ሳኦል መንፈስ ሰይጣን ሓዲርዎ ስለ ዝነበረ ክብርትዖ ከሎ
በገና እናሃረመ ይፍውሶ ነበረ (1 ሳሙ 16፡23)
-
ሃብተ መንግስት፦ ንእስራኤል ብሓንቲ መንግስቲ ምግዝኡ
-
ሃብተ ክህነት፦ ብስብሃት ክህነት ንእግዚኣብሔር ምምስጋን
-
ሃብተ ትንቢት፦ ናሁ ሰማዕናሁ በኤፍራታ (መዝ 132፡6) ኢሉ ብዛዕባ ልደቱ፡ ዮርዳኖስ እንታይ ኴንካ ኢኻ ንድሕሪት ዝተመለስካ (መዝ 114፡5) ብዛዕባ ጥምቀቱ፡ እግረይን ኢደይን ሸንኮሩኒ (መዝ 21፡16) ኢሉ ብዛዕባ ስቅለቱ፡እግዚኣብሔር ከምቲ ካብ ድቃሱ ዝትንስእ ሰብ ተንሰአ (መዝ 78፡ 65) ብዛዕባ ትንሳኤኡ ተዛረበ።


text:
-
’’ጉትን ታግ’’ (ፅቡቅ መዓልቲ) ’’ኣውፍ ዊደር ዜን’’ (ደሓን ኩን) ዝተለመዱ ናይ ሰላምታ ቃላት’ዩም፡፡ ምስ ሓደ ሰብ ወይ ድማ ምስ ውሑዳት ሰባት ክትራኸብ ከለኻ ንዘለዉ ኹሎም ኣጠቓሊልካ ሰላምታ ምቅራብ ልሙድ ተግባር እዩ። ንኣብነት ንእስ ኣብ ዝበለ ሹቅ ወይ ድማ ኣብ ናይ እንዳ ሓኪም መጸበዩ ክፍሊ ክትኣቱ ከለኻ ’’ጉትን ታግ’’ (ፅቡቅ መዓልቲ) ብምባል ኣብኡ ንዘለው ሰባት ሰላምታ ተቅርብ፡፡ብተመሳሳሊ መንገዲ ድማ ኣብ ጎደና ንዘጋጥሙኻ ሰባት፥ ኣብ ንእሽተይ ዓዲ ወይ ኣብ ጽምዋ ቦታ፥ ሰላምታ ምቅራብ ግድን’ዩ፡፡
-
ሰብ ኣብ ዝተኣከበሉ ቦታ ፍሽክታ ምርኣይ ከም ምልኻፍ ኣይቁፀርን፣ ወላ ውን ምስ ጓና እንተ ኣዕለልካ፡፡ብዙሓት ሰባት ፍሽኽ ምባሎም ከም መግለጺ ሕያውነትን ሰላምታን እዩ።
-
ኣብ ጀርመን ዝነብሩ ሰባት ንውልቀ ናፅነት ኣብይ ቦታ ይህቡ’ዩም ካብኣቶም ዝተወሰነ ርሕቅ ክትብል ይግባእ፡፡ ኣብ ባቡር ይኹን ኣብ ሬስቶራንት ጋሻ ሰብ እንተረኺብኻ ’’ሄሎ’’ ኢልካ ንነዊሕ እዋን ብዘይዘረባ ኮፍ ክትብል ትክእል ኢካ፡፡ ክትኸይድ ከለካውን ደሓን ወዓል ኢልካ ትኸይድ። ብተመሳሳሊውን ብዙሓት ሰባት ንበይኖም ኮፍ ክብሉ ይደልዩ እዩም፡፡ ንኣብነት ኣብ ናይ ህዝቢ መጓዓዝያ፡፡
-
ጸጥታን ውልቃዊ ናጽነን ንምሕላው ሰባት ማዕጾኦም ይዓጽዉ።ንኣብነት ኣብ ቤት ጽሕፈታት ወይድማ ኣብ ገዝኦም፡፡ ክትኣቱ ከለኻ ከኣ ማዕፆ ምኩሕኳሕ ኣድላይ’ዩ፡፡ መብዛሕትኡ ግዜ ከኣ ክትኣቱ ብኣኽብሮት ይዕድሙኻ፡፡
-
ሰንበት ናይ ፀጥታ መዓልቲ’ዩ፡፡ ኩሎም ሹቃት ዕፅዋት’ዮም፡፡ ዝተወሰኑ ሰባት’ዩም ኣብ ስርሖም ዝርከቡ፡፡ ጎረባብትካ ኣብ ዕረፍቲ መዓልቶም ተረብሽካዮም ክሲ ከቕርቡ ይኽእሉ’ዩም፡ ንኣብነት ዝርብሽ ድምፂ ዘለዎ ስራሕ እንተሰርሒካ፡፡ ኣብ ጀርመን ዝርከቡ ሰባት ኣብ እዋን ድቃሶም ዝኾነ ይኹን ድምፂ ክስምዑ ኣይደልዩን እዮም ፡፡ ካብ ሰዓት 10 ምሸት ክሳዕ 6 ንግሆ ጸጥታ ክሕሎ ይግባእ እንተ ዘይኮነ ክትክሰስ ትኽእል ኢኻ።
-
ሰብ ኣብዝተኣከበሉ ቦታ ሽንቲ ምሻን ግቡእ ኣይኮነን፡፡ ኣብ ዝበዝሑ ቦታታት ሽንቲ ቤት ይርከብ’ዩ፡፡ ኣብ ሽንቲ ቤት ናይ ፅሬት መከወሊ ሶፍትታት ይርከቡ’ዮም፡፡ መሕፀቢ ነፍሲ ሻወር ግና የለን፡፡ ናይ ሽንቲ ቤት ረስሓት ወረቃቅቲ ኣብቲ ዝሸንካሉ ክትድርብዮ ይግባእ፡፡ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ሞደስን ከምኡ ዝኣመሰሉ ነገራትን ከኣ ኣብ እንዳ ጓሓፍ ክጓሓፍ ኣለዎ። ርስሓት ነገር እንተ ኣጋጢምካ ብብራሽ ከተጽርዮ ኣለካ። እቲ ሽቓቕ ፅሩይን ደረቅን ምኳኑ ኣረጋጊፅካ ውፃእ፡፡ ደገ ክትወፅእ ከላካ ኮፍ ኢልካ ምውፃእ’ዩ ተመራፂነት ዘለዎ፡፡ ሽንቲ ተኮይኑ ግና ደው ኢልካ’ዩ ዝምረፅ፡፡ ብተወሳኪውን ካብቲ ሽንቲ ቤት ክትመፅእ ከለካ ኢድካ ብሳሙና ምሕፃብ ግድን’ዩ፡፡
-
ሰብ ኣብ ዝተኣከበሉ ቦታ ብፍላይ ኣብ ትራንስፖርት ነዊሕን ዓው ኢልካ ቴሌፎን ምዝራብ ፅቡቅ ኣይኮነን፡፡ ድምፅካ ኣትሕት ኣቢልካ ክትዛረብ ይግባእ፡፡
-
ኣብ ናይ ህዝቢ መጓዓዝያ ንዓበይቲ ሰባት:ንነፍሰ ጾራት:ንስንኩላን ተባሂሉ ዝተትሓዘ ቦታ ኣሎ፡፡ንናይ ቆልዑ ዓረብያን ብውሊቸር ንዝከዱ ሰባትውን ተባሂሉ ዝተሓለወ ቦታ ኣሎ፡፡ ነዚኦም ቦታታት ሰባት ኮፍ ኣይብልዎምን ወይ ከኣ ኣድላይ ተኾይኑ ኣብ ድሕሪት ኮፍ ይብሉ ወይድማ ጠጠው ይብሉ፡፡
-
ኣብ ኣስካላ ሰባት ኩሉ ግዜ ብየማን ጠጠው ይብሉ ብፀጋም ድማ ይጓኣዙ፡፡
-
ሓገዝ እንተደሊካ ንዝኾነ ሰብ ንምሕታት ናፃ ኹን፡፡ መብዛሕትኦም ሰባት ክሕግዙኻ ድሉዋት’ዮም ፡፡ ብዘይ ወለዶም ፍቃድ ንህፃናት ቆልዑ ክትቀርቦም ኣይግባእን፡፡


text:
ኣብ ናይ 2022 ቤጂንግ ዊንተር ኦሎምፒክ ቻይና ከም ኣካል ዝውሰድ ጥንቃቐ ለበዳ ናይ ኣትሌታትን በፃሕትን ድሕነት ንምውሓስ ቴክኖሎጂ ኣብ ምጥቃም ትርከብ።ንበፃሕቲ ግን ምጥቃም ቴክኖልጂ ስኽፍታታት ድሕነትን ናይ ውልቂ ነፃነትን ሕዚ ይመፅእ።
ኣርባዕተ ግዜ ኣብ ውድድር ኦሎምፒክ ዝተሳተፈ ክሪስ ማዝደር ብሰንኪ እቲ ለበዳ ናይዚ ዓመት ውድድራት ፍሉያት እዮም ይብል።ውዕውዕ ደገፍ ዝህቡ ብዙሓት እኩባት ሰባት የለውን።
‘’ምሉእ ናይ ኦሎምፒክ ሃዋህው ዘይብሉ ሓዱሽ ነገር እዩ’’ በለ ንሱ።
ኣቴሌታትን በፃሕትን ምክትታል ኮቪድ 19 ዝግበረሎምን ዝድቅስሉ፣ዝምገብሉን ዝወዳደርሉን ካብ ቤጂንግ ዝተፈለየ ናይ ኦሎምፒክ ቦታ ብሰንኪ እቲ ለበዳ ናይቲ ኦሎምፒክ ፀዋታ ቁሩብ ፍልይ ዝበለን ብዙሓት ቴክኖሎጂታትን ዘለውዎ እዩ።
ብፍላይ ኣብ ቻይና ቴክኖሎጂ ምስ ስኽፍታታት ናይ ውልቂ ሓበሬታን ድሕነትን ይመፅእ።ጉጅለታት ተሓለቕቲ መሰላት ኣብ ልዕሊ ዜጋታታ ናይ ኢንተርኔት ምመያን ዲጂታዊ ምክትታልን ስለ እትገብር ንቻይና ክነቕፉ ፀኒሖም እዮም።
ናይ ሳይበር ድሕነት ስኽፍታታት ብምጥቓስ ናይ ኣሜሪካ ናይ ፌደራል ቢሮ ምርመራ FBI በፃሕቲ ናብቲ ውድድር ኢሎምፒክ ዝካየደሉ ቦታ ክኸዱ ከለው ናይ ኢድ ስልክታቶም ኣብ ገዝኦም ገዲፎም ግዚያዊ ቴሌፎን ክጥቀሙ ምዒዱ እዩ።
Recorded Future ኣብ ዝተብሃለ ትካል ክኢላ ስግኣት ሳይበር ዝኾነት ቻሪቲ ራይት ናይ FBI ምኽሪ ሰፊሕ ምዃኑ ብምሕባር ሰበስልጣን ቻይና ናይ በፃሕቲ ዲጂታዊ ምንቅስቓስ ይከታተሉ እዮም ዝብል ዝፀንሐ ስኽፍታ ነይሩ ትብል። ‘’መንግስቲ ካባኻ ክወስዶ ዝኽእል ዝኾነ ይኹን ናይ ውልቂ ሓበሬኻ ኣይተቃልዕ’’ ትብል።
ሰበስልጣን ኣሜሪካ ቻይናን ካልኦት ሃገራትን ሓበሬታ ንምስራቕን ንምስላልን መጥቓዕትታት ሳይበር ይጥቀማ እየን ክብሉ ይኸሱ።
ኣብ ዊንተር ኦሎምፒክ ቤጂንግ ብመንግስቲ ዝድገፍ መጥቓዕቲ ክፍፀም ኣይኽእልን ይብሉ ክኢላታት ድሕነት ሳይበር።ምኽኒያቱ ድማ ቻይና ምንጭታት መጥቓዕታት ሳይበር ምስ ዝኾና ሩሲያን ሰሜን ኮሪያን ሓዊሱ ብዘለዋ ጥቡቕ ጂኦፖለቲካዊ ርክብ እዩ።
ኣብ 2020 ናይ ቶክዮ ኦሎምፒክን ፓራሊምፒክስን ምስ ሳይበር ዝተኣሳሰሩ ሚሊዮናት ፈተነታት ኣጋጢሞም ነይሮም።ዋላ ሓደ እውን እንተኾነ ግን ኣይተዓወተን ይብል FBI።
ተፃወቲ ዒላማታት ገንዘብ ዝደልዩ ኣጥቓዕቲ ወይ በዚ ኣጋጣሚ ዛዕብኦም ከጉልሁ ብዝደልዩ ኮምፒተር ዝስርስሩ ተንቀሳቐስቲ Hacktivists ክኾኑ ይኽእሉ እዮም ይብል FBI።ቻሪቲ ራይት ብደረጃ ዓለም ዝካየዱ፣ ዓለም ብምልእታ ዓይና ኣፍጢጣ ንእትከታተሎም ከም ኦሎምፒክ ዝኣመሰሉ ኣጋጣሚታት ተቓውምኦም ንምስማዕ፣ብዛዕባ ዝንቀሳቐሱሎም ጉዳያት ግንዛበ ሓፍ ንምባልን እዞም ኣጋጣሚታት ክጥቀሙሎም ይኽእሉ እዮም ትብል።
ኣብ ወፃእን ውሽጥን መፃውቲታት ኦሎምፒክ ምስፍሕፋሕ ኮቪድ 19 ንምግታእ ኣብ ቻይና ቴክኖሉጂ ቁልፊ ታራ ኣብ ምፅዋት ይርከብ።ከም ናይ ቤጂንግ ኣካል መጠንቀቕታ ኣብቶም ናይ መፃወቲ መድረኻት ሮቦታት ቀንዲ መሳርሕታት እዮም።ምግቢ ይሰርሑን የቕርቡን፣መሬት ይፀርጉ ኣብ መንጎ ሰባት ኣካላዊ ምፍንታት ንክህሊ ይሕግዙ።
በፃሕቲ እቲ ኣፕ ኣብ ስልኮም ክፅዕኑዎን ማዕልታዊ ሙቐት ነብሶምን ሓበሬታ ናይ ቫይረስ ውፂትን ማዕልታዊ ከእትውዎን ይጉደዱ።በቲ ቫይረስ እንተድኣ ተለኺፍካ ካብቶም ውድድራት ክትወፅእ ትግደድ።
ሰበስልጣን ኦሎምፒክ ቤጂንግ እቲ ዝእከብ መረዳእታ ውሱን እዩ ይብሉ።ዩ ሆንግ ሓላፊ ኮሚቴ ቴክኖሎጂ ቤንጂንግ ኦሎምፒክ ኩሉ ሓበሬታ ብጥቡቕ መምርሒ ይእከብ፤ብዓለምለኸ ኮሚቴ ኦሎምፒክን ኮሚቴ ቤጂንግ ኦሎምፒክን ዝግባእ ምይይጥን ተገይርሉ ዝወፀ እዩ ይብል።
ተወዳዳራይ ክሪስ ማዝደር ነቲ ኣፕ ቅድሚ እቲ ውድድር ከምዝፀዓኖ ይዛረብ።’’ብናይ ዳታ privacy እኣምን እየ።ኣብ ስልከይ ዝሓብኦ ወይ ዘሻቕለኒ ዝኾነ ይኹን ነገር የብለይን’’ ይብል እዩ።
ኣትሌታት ማዕረ ነቲ ውድድር ስዒሮም መዳልያ ንምምፃእ ዝፅዕሩዎ ንባዕሎም ካብ ዲጂታዊ መጥቓዕቲ ንምክልኻል እውን ይሰርሑ ኣለው።


text:
Radio Erena: 12 December 2018
ኣብ ሽወደን ኣብ ዝተኻየደ ዘተ ሰላም የመን፣ ሑቲን ብሃገራት ዓረብ ዝድገፍ መንግስቲን ኣብ ጉዳ’ታ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ እትርከብ ወደብ ሖደይዳ ኣብ ስምምዕ ክበጽሑ ከምዘይክኣሉ ተሓቢሩ።
ማእከል ስሕበት ፖለቲካዊን ወትሃደራውን ክልቲኦም ወገናት ዘላ ወደብ ሖደይዳ፣ ብሕቡራት ሃገራት ሃገራት ኣብ ዝተማእከለ ሓባራዊ ሰራዊት ክልቲኦም ወገናት ክትከውን ንዝቐረበ እዋመ፣ ኣብ ስደት ዝርከብ መንግስቲ የመን ኣይተቐበሎን።
ወደብ ሖደይዳ ኣብ ትሕቲ’ቲ ብኣህጉራዊ ማሕበረ ሰብ ዓለም ተቐባልነት ዘለዎ መንግስቲ የመን ክትኣቱ ኣለዋ ክብል’ዩ ኣብ ሽወደን ኣብ ዝካየድ ዘሎ ዘተ ሰላም ዝሳተፍ ዘሎ ወኪል’ቲ መንግስቲ ዝጠቕስ።
ሑቲ ግና፣ ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ኣብ ልዕሊኡ ዘካይድኦ ዘለዋ ናይ ነፈርቲ መጥቓዕታት ደው እንተቢለን፣ ንወደብ ሖዴይዳ ናብ ሕቡራት ሃገራት ከረክባ ድሉው ከምዘሎ የረጋግጽ።
ወደብ ሖደይዳ ካብ ሑቲ ንምምንዛዕ፣ ብስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራትን ዝተኻየደ መጠነ ሰፊሕ መጥቓዕታት ክዕወት ብዘይምኽኣሉ’ዩ፣ ፖለቲካዊ ፍታሕ ንምንዳይ፣ ንክልቲኦም ወገናት ንምቅርራብ፣ ኣብ ሽወደን ኣብ ዘተ ዝካየድ ዘሎ።
ንዝበዝሐ ክፋል የመን ተቖጻጺሩ ዝርከብ፣ ብኣመንቲ ሺዓ ዝቖመ ሑቲ፣ ብወትሃድራዊ ሓይሊ ንምንብርካኺ ብስዑዲ ዓረብን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ዝመራሕተን ኤርትራ እትርከበን 21 ሃገራት፣ ይተሓጋገዛ ‘ኳ እንተለዋ፣ ሑቲ ግና ሕጂ’ውን ሓይሊ ሚዛን የመን ተቖጻጺሩ ከምዘሎ’ዩ ዝግለጽ።
ብፍላይ ናብ ገማግም ባሕሪ ኤርትራ ቅርበት ንዘለዋ ወደብ ሖዴይዳ ካብ ሑቲ ንምምንዛዕ ኣብ ዝተኻየደ ሰለስተ ሰፋሕቲ መጥቃዕታት፣ ነፈርቲ ውግንእን መራኽንብን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ስዑዲን ንወደብ ዓሰብ ከም ናይ ሎጂስቲክ መናሃርያ ከምዝተጠቕማሉ ይፍለጥ።
=======================


text:
"ብህጻንነተይ ከም ዝተሰረቕኩ ዘቃልዐ ስእሊ'ሰልፊ' "
ቅድሚ 17 ዓመታት ኣብ ክፕታውን ደቡብ ኣፍሪቃ ዘጋጠመ እዩ። ናይ ተሓጋገዝቲ ሓካይም ክዳን ዝተኸድነት ሓንቲ ሰበይቲ፡ ጓል ሰለስተ መዓልቲ ህጻን ሒዛ ካብ ሆስፒታል ጎሮቲ ሹር ተሰወረት። ወላዲታ ደቂሳ እያ ነይራ፤ ድሕሪ 17 ዓመታት ግና እታ ህጻን ብወዝቢ ሓቀኛ መንነታ ተገንዚባ።
ሎሚ ጓል 17 ዓመት ኮይና ዘላ መንእሰይ፡ ንኽልተ ኣዴታታ፡ ማለት ካብ ሆስፒታል ዝሰረቐታን፡ ሓቀኛ ኣዲኣን ክትፈልጥ ዝኸኣለት፡ ንገዛእ ርእሳ ዝሰኣለቶ (ሰልፊ) ፎቶ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ድሕሪ ምልጣፋ ምዃኑ ትዛረብ።
ኣብ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ኬፕታውን ዝዋንስዊክ ተማሃሪት ዝኾነት ሚሺ ሶሎሞን፡ ነቲ ስእሊ ኣብ 2015 እያ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዘርጊሓቶ።
ሽዑ ብርክት ዝበሉ ዝተገረሙ ተማሃሮ ናብኣ ብምምጻእ ብሰለስተ ዓመት ካብኣ እትንእስ፡ ካሲዲ ነርስ ዝተብሃለት ልክዕ ነዓኣ እትመስል ሓዳስ ተማሃሪት ከም ዘላ ይነግርዋ።
ኣብ ፈለማ ሚሺ ብዙሕ ኣይሓሰበትሉን። ድሕሪ ገለ መዓልትታት ኣብ መገዲ ምስ ረኣየታ ግና ክትገልጾ ዘይትኽእል ስምዒት ከም ዝተሰምዓ ትዛረብ።
"ልክዕ ከምዛ ዝፈልጣ ኮይኑ ተሰሚዑኒ" ትብል። "ኣዝዩ ዘፍርሕ እዩ ነይሩ - ስለምንታይ ከምኡ ከም ዝተሰምዓኒ ክርድኣኒ ኣይክኣለን።"
ናይ ዕድመ ፍልልይ እኳ እንተነበረን ሚሺን ካሲዲን ብሓባር ብዙሕ ግዜ ከሕልፋ ጀመራ።
"ከም ኣሓት 'ዓባይ ሓፍተይ ንእሽቶ ሓፍተይ' እናተባሃልና ክንጸዋዋዕ ጀሚርና።"
ገለ ሰባት ኣሓት ምዃነን ክሓትወን ከለው፡ "ኣይንፈልጥን - ምናልባት ኣብ ካልእ ህይወት" ኢለን ይዋዘያ ነይረን።
ሓደ መዓልቲ ግና ክልቲአን 'ሰልፊ' ፎቶ ተሳኢለን ንመሓዙተን ኣርእየንአን። ገለ ካብ መሓዙተን ድማ ሚሺ ምስ ዘይወለድዋ ስደራቤት ዓብያ ከይትኸውን ሓተትዋ። ንሳ ግና ብፍጹም ኢላ ኣቕቢጻተን።
ብድሕሪ እዚ ሚሺን ካሲዲን ነቲ ስእሊ ንኣባላት ስድርአን ኣርእየንኦም። ኣደ ሚሺ ክሳብ ክንደይ ከም ዝመሳሰላ ምግራማ ነገረታ።
ኣቦ ሚሺ ብወገኑ፡ ንኣቦ እዛ ሓዳስ መሓዝኣ ከም ዘለለዮን ድኳን ከም ዘለዎን ተዛረበ።
ስድራ ካሲዲ ግና፡ ነቲ ስእሊ ኣተኲሮም እዮም ርእዮምዎ። ንሚሺ ዝሓትዋ ሕቶ ከም ዘለዎም'ውን ንካሲዲ ነገርዋ። ካሲዲ "ሚያዝያ 30 1997 ዲኺ ተወሊድኪ?" ክትብል ንሚሺ ሓተተት።
ሚሺ ግና "ኣብ ፌስቡክ ክትስልይኒ ጀሚርኪ ዲኺ?" ብምባል ቅሩብ ሕርቕ እኳ እንተበለት፡ ጸኒሓ ግና እቲ ዕለት ኣረጋገጸትላ።
ድሕሪ ሰሙናት ሚሺ ኣብ ቤትጽሕፈት ዳይሬክተር እቲ ቤት ትምህርቲ ተጸዊዓ ቅድሚ 17 ዓመታት ኣብ ኬፕታውን ሆስፒታል ጎሪቲ፡ ሓንቲ ጓል ሰለስተ መዓልቲ ህጻን ተሰሪቓ ምንባራ ብማሕበራዊ ሰራሕተኛታት ዛንታ ይንገራ።
"ንምንታይ እዮም ነዚ ታሪኽ ንኣይ ዝነግሩኒ?" ብምባል ዝተደመመት ሚሺ፡ እታ ህጻን ንሳ ምዃና መረዳእታታት ከምዘሎ ተገሊጹላ።
ሚቺ ግና ኣብ ካልእ ሆስፒታል ከም ዝተወለደትን ምስክር ወረቐት ልደታ ክረአ ከም ዝከኣልን ክትገልጽ እኳ እንተፈተነት፡ እቲ ዝጠቐሰቶ ሆስፒታል ብዛዕባ ልደታ ዝኾነ ሓበሬታ ከም ዘይብሉ ሓቢሮምዋ።
ኣብ መወዳእታ ናይ ዲኤንኤ መርመራ ምግባር ናይ ግድን ኮነ። ሚቺን እታ ቅድሚ 17 ዓመታት ካብ ሆስፒታል ጉሪቲ ጓላ ዝተሰረቐታ ዜፋኒ ነርስ (ኣደ ካሲዲ)ን ነቲ መርመራ ኣካየዳ።
ውጽኢት እቲ መርመራ ሓደ ኮነ።
"ኣብ ልዕሊ ዘዕበየትኒ ኣደይ ልዑል እምነት'ዩ ነይሩኒ። ብፍላይ ብዛዕባ መንነተይ ፈጺማ ትሕስወኒ'ያ ዝብል ሓሳብ ኣይነበረንን። እቲ መርመራ ክመሳሰል ከም ዘይክእል ርግጸኛ እየ ነይረ" ትብል ሚሺ።
እንተኾነ ግና ኩነታት ከም ዘይተጸበየቶ ኮይኑ፡ ሚሺ ጓል እታ ዘዕበየታ ኣዲኣ ዘይኮነት፡ ጓል ናይታ ብሃንደበት ዝተላለየታ ኣደ ካሲዲ ኮይና ጸኒሓ።


text:
ፓርላማ ሕብረት ኤውሮጳ፡ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ኦሮምያ ኢትዮጵያን መጠኑ ዝሓለፈ ሓይልን መግሃስትን ተጠቂማ ብዝብል ብኸቢድ ዝኹንን ናይ ውሳነ ንድፊ ሎሚ ኣፅድቂዎ።
እቲ ውሳነ ብተወሳኺ ነቲ ኩነታት ኣጽኒዑ ጸብጻብ ዘቕርብ ናይ ሕቡራት ሃገራት ፍሉይ ራፖርተር ሰብኣዊ መሰላት ናብታ ሃገር ንክበጽሕ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ክዕድም ይጸውዕ። እቲ ንድፊ ውሳነ ደገፍ ኣብዝሓ ኣባላት’ቲ ፓርላማ ከም ዝረኸበ ኣባል’ቲ ፓርላማ ዝኾና ኣና ጎመዝ ንቪኦኤ ገሊጸን።
ንዝሓለፈ ክልተ ኣዋርሕ ኣብ ክልል ኦሮምያ ምስ ምስፋሕ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ተተሓሒዙ ዝተላዕለ ህዝባዊ ተቓውሞን፡ ሓይልታት ጸጥታ ብውሕዱ 140 ሰባት ምቕታሎምን ብዙሓት ምቑሳሎምን ይጠቅስ'ቲ መግለጺ ዝፀደቀ ንድፈ-ሓሳብ ሕብረት ኤውሮጳ።
እዚ ዳሕራዋይ ምንቅስቓስ ነቲ ኣብ 2014፡ ፈደራል ፖሊስ ናብ መብዛሕቲኦም ሰላማውያን ዝነበሩ ሰልፈኛታት ተኹሲ ከፊቶም ብኣሰርተታት ዝቁጸሩ ቀቲሎም ካልኦት ብኣማኢት ዝቁጸሩ ተማሃሮ ዝኣሰርሉ ደማዊ ፍጻመ ዘቃልሕ`ዩ ዝበለ ንድፈ-ውሳነ፡ ዝጸደቀ ብደገፍ ዝበዝሓ ኣባላት’ቲ ፓርላማ ምኻኑ ኣባል’ቲ ፓርላማ ኣና ጎመዝ ንቪኦኤ ገሊፀን ። ኣና ጎመዝ ካብ መንጎ’ቶም ሸሞንተ ዓበይቲ ፓርትታትን ጉጅለታትን ህዝቢ ኤውሮጳ ሸውዓቲኦም ከምዝደገፍዎ ገሊፀን።
ንሰን ብተወሳኺ“እዚ ብፓርላማ ሕብረት ኣውሮጳ ዝጸደቀ ዓብይ ንድፈ ውሳነ ብጉጅለይ ጥራይ አይኮነን ተደጊፉ። ብሽውዓተ ቀንዲ ዓበይቲ ፖሎቲካዊ ጉጅለታት ፓርላማ ሕብረት ኤውሮጳ’ዩ ተደጊፉ” ኢለን።
እቲ ብፓርላማ ሕብረት ኤውሮጳ ዝጸደቀ ንድፊ 15 ነጥብታት ዝሓዘ መጸዋዕታ፡ ጎንጻዊ ስጉምቲ፡ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት፡ ፖለቲካዊ ምፍርራሕን ምህዳንን ደው ክብል፡ ሓሳቦም ብናጻ ስለዝገለጹ ጥራሕ ተኣሲሮም ዘለዉ ተማሃሮ፡ሓረስቶት. ጋዜጠኛታት፡ ብሎገራትን ካልኦትን ብቕልጡፍ ክፍትሑ፡ ኣብ ቅትለት ሰልፈኛታት ናጻ መርመራ ክግበርን፡ ተሓተቲ ደረጃ ስልጣኖም ብዘየገድስ ናብ ፍርዲ ክቐርቡን ይጽውዕ።
ምሉእ ትሕዝቶ አብዚ ምስማዕ ይክኣል።


text:
ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮዽያ ቅድሚ ትማሊ ቀዳም ተወሳኺ መጥቃዕቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ከምዝፈፀመ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ዜና ገሊፆም‘ለው።መንግስቲ ኢትዮዽያ ግና ነዚ ዜና‘ዚ ይነፅጎ።
ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮዽያ፣ኣብ ልዕሊ ወትሃደራዊ ካምፕታት ኤርትራ፣መጥቃዕቲ ከምዝፈፀመ ቤት ዕዮ ኮምኒኬሽን ኢትዮዽያ ዝሓለፈ ሓሙስ ኣፍሊጡ‘ዩ።
ሎሚ ድሕሪ’ቲ ኣብ ሰለስተ ከባቢታት ኤርትራ ዝተፈፀሙ መጥቃዕታት እውን እንተኾኑ፣ተወሳኺ ሓበሬታ ይስምዑ‘ለው።ብመሰረት ፀብፃብ ሮይተርስ፣ ሰራዊት ኢትዮዽያ፣ጥቃ ባድማ ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ትሕዝቶታት ኤርትራ ሓድሽ መጥቃዕቲ ፈፂሙ‘ሎ።ሰሙናዊ ጋዜጣ ኣድማስ‘ውን ተመሳሳሊ ዜና ኣውፂኡ‘ሎ።
እንተኾነ፣ቅድሚ ሒደት መዓልታት ካብ ዝተገለፀ ወፃኢ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ተወሳኺ መጥቃዕቲ ከምዘይተፈፀመ መንግስቲ ኢትዮዽያ ይገልፅ።
ሰበ-ስልጣን ኢትዮዽያ፣ንቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ ሪኢቶ፣እዞም መግለፂታት ቅኑዕ ኣይኮኑን ይብሉ።ምንስትር ዴኤታ ቤት ዕዮ ኮምንኬሽን ኢትዮዽያ ኣቶ ሽመልስ ከማል ንቪኦኤ ክገልፁ ከለው ነቲ ዜና ይነፅግዎ።
“ዝተፈፀመ ነገር የለን።ሓቂ ዘይኮነ ሓበሬታ ይዝርጋሕ‘ሎ።ግጉይ ሓበሬታ‘ዩ። ኢትዮዽያ ብዘይካ‘ቲ ዝሓለፈ ሓሙስ ዝተገልፀ ማለት‘ዩ፣ካልእ መጥቃዕቲ ኣይፈነወትን” ይብሉ ኣቶ ሽመልስ።
እቲ ቤት ዕዮ፣ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ፣ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮዽያ ኣብ ራሚድ፣ገላሕቤንን ጊምቢን ኣብ ልዕሊ ዝርከቡ ሰለስተ ማእከላት ታዕሊም ሰራዊት ኤርትራ፣መጥቃዕቲ ፈፂሙ ኢሉ ከምዝገለፀ ዝዝከር‘ዩ።
ኣብ’ቲ ናይ ዝሓለፈ ሓሙስ መጥቃዕቲ፣ኣብ‘ተን ማእከላት ኣብ ልዕሊ ዝነበሩ ሓይልታት ጥፍኣት ተመጣጣኒ ስጉምቲ ተወሲዱ‘ዩ ምባሉ‘ውን ይፍለጥ።
ነቲ መጥቃዕቲ ኣስዒቡ መግለፂ ዘውፀአ ምንስቴር ወፃኢ ኤርትራ፣መልሰ ግብሪ መጥቃዕቲ ከምዘይፍፀም ኣፍሊጡ‘ሎ።ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕ/መ ኣብ ልዕሊ ኢትዮዽያ ስጉምቲ ንክወስድ‘ውን ሓቲቱ‘ሎ ምንስቴር ወፃኢ ኤርትራ ይብል ፀብፃብ እስክንድር ፍሬው።
ኢትዮጵያ 'ኣብ ልዕሊ ጥቃ ባድመ ዘሎ ትሕዝቶ ኤርትራ መጥቃዕቲ ፈጺማ` ክብል ሮይተርስ ዝፈነዎ ዜና ውጹእ ሓሶት`ዩ ኢላ
'ዝተፈነወ ሓበሬታ ሓቂ ኣይኮነን' ኢሎም መንግስታዊ ባዓል-ስልጣን
ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮዽያ ቅድሚ ትማሊ ቀዳም ተወሳኺ መጥቃዕቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ከምዝፈፀመ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ዜና ገሊፆም‘ለው።መንግስቲ ኢትዮዽያ ግና ነዚ ዜና‘ዚ ይነፅጎ።


text:
መንግስቲ ንመምህራን ዝገበሮ ናይ ደመወዝ ስኬል መመሓየሺ እምበር ወሰኽ መህያ ኣይኮነን ክብል ምንስቴር ትምህርቲ ኣፍሊጡ።ብዛዕባ እቲ ጉዳይ እናቐረቡ ካብዘለው ፀብፃባት እውን ክእረሙ ዘለዎም ነጥብታት ኣለው ክብሉ ሓደ ሓላፊ እቲ ምንስቴር ገሊፆም ኣለው።
ዳይረክተር ኮምኒኬሽን ምንስቴር ትምህርቲ ዝኾኑ ኣቶ ጴጥሮስ ወልደጊዮርጊስ ኣብቲ ዘሰሓሕብ ዘሎ ጉዳይ ክእረም ዘለዎ ኣብሃህላ ኣሎ ዝበልዎ ሕዚ ዝተገበረ ወሰኽ መሃያ ከይኮነስ ናይ ደመወዝ ስኬል መመሓየሺ እዩ ምስበሉ ደመወዝ ዝምልከት ናብ 39 ሚእታዊ ዝኸውን ወሰኽ ዓሚ ተገይሩ እዩ ኢሎም።
እቲ ናይ ሎሚ ስርዓት ስኬል መመሓየሺ መሃያ ንምትግባር ትምህርቲ ምንስቴርን ማሕበር ምምህራንን ምስ ስቪል ሰርቪስ ብምዃን ዘካየድዎ መፅናዕትን ዝተረኸበ ውፅኢትን ንምትግባር ዝተወሰደ ስጉምቲ እዩ ኢሎም ብምስዓብ።
መንግስቲ ንሙያ መምህርነት ዓብዪ ክብሪ ሂቡ ዝሓዞ ጉዳይ ስለዝኾነ ምምህራን ካብ ካልኦት ሰራሕተኛታት መንግስቲ ብዝሐሸ ከምዝተትሓዙ እውን ኣቶ ጲጥሮስ ይገልፁ።
ሕዚ ዝተወሰደ ናይ ስኬል መመሓየሺ ከም ወሰኽ መሃያ ገይሮም ስለዝተረድእዎ መምህራን ቅሬታ ክስምዖም ከምዝኽእል ዝተዛረቡ ግልፂ ዘይኮኑ ነገራት እንተሃሊዮም እውን ነዚኦም ንምርዳእ ከምቶም ተጀሚሮም ዘለው ምይይጣት ተቐራሪብካ ምዝርራብን መፍትሒታት ምሃብን ከምዝክኣል ኣቶ ጴጥሮስ ወልደጊዮርጊስ ሓቢሮም።


text:
ሓበሬታ: ከመይ ጌርካ ጸብጻብ ግብሪ ከም እተቕርብ። ሓበሬታ ንተመላሲ ቀረጽን ተረፍ ቀረጽን ዚምልከት።
ክሳዕ እንተ ነውሐ ግንቦት 2 ከተፍልጥ ይግበኣካ።
ከምዚ ዚስዕብ ምስ ዘጋጥም ብኤስ.ኤም.ኤስ ከተፍልጥ (deklarera)ትኽእል ኢኻ፥
ናይ ኮዳት ኣብነታት:
ደዊልካ ከተፍልጥ እትኽእል ከምዚ ዚስዕብ ምስ ዚኸውን እዩ፥
ናይ ኮዳት ኣብነታት:
ነቲ ኣፍልጦኻ በቲ ልሙድ ፖስታ ክትልእኮ ትኽእል ኢኻ። እቲ ጉዳይ ናይ ምጽዳቕ ጥራይ እንተ ደኣ ኾይኑ፡ ምፍራም ጥራይ እዩ ዘድልዮ። ገለ ክትልውጥወይ ክትምልእ ምስ እትደሊ ግን፡ ነቲ ሓድሽ ድምር ገንዘብ ኣብቲ ጻዕዳ ሳጹን ክትጽሕፎ እውን ከድልየካ እዩ።
ምስ ወዳእካ፡ ነቲ ኣፍልጦ ናብዚ ዚስዕብ ኣድራሻ ለኣኮ፥
Skatteverket
Inläsningscentralen
Inkomstdeklaration 1
FE 8000
107 75 Stockholm
ቋንቋ ምረጽ
ግብሪ ምኽፋል ኣብ ማሕበረሰብ እጃምካ ምብርካት ኢዩ ። ግብሪ ብልክዕ ንክትከፍል ጸብጻብ እቶት፡ ብግቡእ ምቕራብ የድሊ።
ጸብጻብ እቶት: እንተ ደንጐየ 2 ግንቦት ኢኻ ተቕርብ። ጸብጻብ መምልኢ ቅጥዒ ብቡስጣ ወይ ብ ዲጂታዊ ሳጹን ይመጸካ። ንምንጪ እቶትካ ዚምልከት፣ ዚበዝሑ ሓበሬታ ናባና ናብ ስካተቨርከት ይመጽእ’ዩ። ንኣብነት ካብ ወሃብቲ ስራሕ: ካብ ባንክ ወይ ካብ ቤ/ጽ ካሳ ውሕስነት። እዞም እቶታት እምበኣር ኣብቲ ንገዛ እንሰደልካ ቅጥዒ ጸብጻብ ግብሪ ድሮ ሰፊሮም ኣለዉ።
ፈለማ: እቲ ኣብቲ ቅጥዒ ጸብጻብ ሰፊሩ ዘሎ ሓበሬታ ልክዕ ምዃኑ ርኢኻ ኣረጋግጽ። ኵሉ’ቲ ሓበሬታ ቅኑዕ ኮይኑ: እሞ ምእራም ወይ መወሰኽታ ምግባር ዘየድልየካ እንተ ኾይኑ: ብወገንካ ነቲ ጸብጻብ ግብሪ ከም ትቕበሎ ብባንክ-ኢደ (BankID) ወይ በቲ ኣብቲ ቅጥዒ ወረቐት ጸብጻብ ግብሪ ዚሕበር ፍሉይ ኮድ ተጠቒምካ ከተረጋግጽ ትኽእል። ብዝቐለለ ኣገባብ ከኣ፣ ሞበይል ተለፎንተጠቒምካ ከተሳልጦ ትኽእል።
ቅጥዒ ጸብጻብ እቶትካ፣ ብኤስኤምኤስ: ብቴለፎን: ብኣገልግሎት ኢንተርነት (ኤ-ሻንስት) ወይ ከኣ ነቲ ቅጥዒ ወረቐት ብፕስታ ክትልእኮ ወይ ብኣካል ከተእትዎ ትኽእል።
ኣባይቲ፤ ወይ ብርክታት ኩባንያ ሸይጥካ ዲኻ? ወይ ከኣ ወናን ትካል ዲኻ? እምብኣር ነቲ ኣብቲ ቅጥዒ ጸብጻብ እቶት ሰፊሩ ዘሎ ሓበሬታ ምትኽኻል ወይ ምውሳኽ ከድልየካ’ዩ። ኣብ ኤ-ሻንስት: ድሮ ሓያለ ሓበሬታ መሊእና: ቅዳሕ ቅጥዒ ቀሪብናልካ ኣለና።
ናይ ወጻእታትካ ቅነሳ ክትገብር መሰል እንተሎካ፤ ንኣብነት ካብን ናብን ስራሕ ናይ ዚግበሩ ጕዕዞታት ዚምልከት ሓበሬታ ኣብቲ ጸብጻብ ግብሪ ባዕልኻ ከተስፍሮ ኣለካ። ቅድም ቀዳድም ግን: ንቕነሳ ዚምልከቱ ሕግታት ፈሊጥካ ምርግጋጽ ከም ዘድልየካ ሕሰብ።
ጸብጻብ እቶት ምስ ኣቕረብካ፥ ንዝሃብካዮ ሓበሬታ ኣጽኒዕና፥ ክትከፍሎ ዝግብኣካ ገምጋም ግብሪ ንገብር ።
ናይ መጠረሽታ ውሰን ክትከፍሎ ዝግብኣካ ግብሪ ከኣ ንልእለልካ። ተመላሲ ገንዘብ ዚመጸካ እንተ ኾይኑ፥ ወይ ተረፍ ዚኽፈል ግብሪ እንተሎካ ኣብቲ ዚመጸካ ውሰን ትርእዮ።
ዝምለስ ገንዘብ እንተ ኣለካ፣ ገንዘብካ ኣብቲ ኣቐዲምካ ዝሓበርካና ሕሳብ ባንክኻ ብቐጥታ ይልኣኸካ። እትኸፍሎ ተረፍ ግብሪ እንተሎካ ከኣ ናብ ባንክጂሮ ስካተቨርከት ወይ ብስዊሽ ትኸፍሎ። ብተውሰኺ ሐበርታ ብዘዕባ ጵብጳብ እቶት አብ skatteverket.se/deklaration አሎ